comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit deus mundum. ut filiũ suũ
unigenitum daret. ut omnis qui cre¬
dit in eũ non ꝑeat. s habeat uitam
eternam: et quod de ipso ait apl̃s pau¬
lus. xp̃c nos dilexit et tradidit semt¬
ipsũ pro nobis. hostiam deo. in odore
suauitatis. In saluandis enĩ homini¬
patris et filui: cõmune consiliũ: nec
ulla poterat racione turbari. qđ ante
eterna scła et miscłiter erat disposi¬
ueros et corporis sensus. et animi sus¬
cepit affectus. Nec quia in illo omĩa
plena erant sacramentis. plena mira¬
culis: ideo aut falsis lacͥmis fieust
aut mendaci esurie sũpsit cibum.
aut simulato sopore dormiuit. In
nrã humilitate contẽptus: in nr̃a ns¬
titudine contristatus: in nr̃o est dolo¬
re crucifixus. Passionẽ enĩ mortalila¬
tis nrẽ obhoc miscdia subiit. ut sand¬
ret: ob hoc uirtus recepit. ut unceis
Quod ysaias aꝑtissime ꝓphauss al
cens Hic peccata nr̃a portat. e pro
nobis dolet: et nos putauimius illuss
nrã: et infirmatus est ꝓpter peccata no

Expanded text:
 mundum, ut Filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam ; et quod de ipso ait apostolus Paulus: Christus nos dilexit, et tradidit semetipsum pro nobis hostiam Deo in odorem suavitatis . In salvandis enim omniPatris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat disposihominem assumpsit, veros et corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum ra, et infirmatus est propter facinora nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue potentiam minabat᷑: dicens per
soluit. Et ita ꝑpetiuutatẽ mortis inci¬
dit: ut eam de ȩterna faceret tempora¬
lem. Sicut enim in adam omnes mori.¬
unt᷑: ita et in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑.
Fiat itaq dilectissimi qđ apłs ait: ut qͥ
uiuunt iam ñ sibi uiuant: s ei qui
pio omnib mortuuis est et resurrexit.
Et quia uetera transierunt. et facta sũt
omnia noua: nemo incarnalis uite ue¬
tustate remaneat: s omnes de die in
Quantumlibet enim quisq iustifica¬
ais sit habet tamen dum in hac uita
est. quo ꝓbatior esse possit et melior.
Qui autẽ non ꝓficit deficit: et qͥ niebil
adquirtt. non nichil ꝑdit. Currendũ
nẽ spitaliter celebrantes. non inferm̃¬
nis sinceritatis et ueritatis. resurre

Expanded text:
tis suae potentia minabatur, dicens per tis suae potentia minabatur, dicens per solvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut enim omnes in Adam moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, dilectissimi, quod apvivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro omnibus mortuus est et resurrexit ; et quia vetera transierunt, et facta sunt omnia nova, nemo in carnalis vitae vetustate remaneat, sed omnes de die in Quantumlibet enim quisque justificatus sit, habet tamen, dum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermemis sinceritatis et veritatis , resurre
Abbreviated transcription (Latin):
lebraret. Nunc etenim et ordo clarior
leuitarũ. et dignitas amplior senio¬
rum: et sacratior est unctio sacerdotũ
Quia crux tua omniũ fons benedic¬
tionũ. omniũ est causa grãrum: per
quam credentib datur uirtus de in¬
firmitate: gła de opprobrio: uita de
morte Nunc etiam carnaliũ sacrifi¬
ciorũ uarietate cessante. omnes diffe
rentias hostiarum. una corporis et sã¬
guinis cui implet oblatio: qm̃ tues
uerus agnus dei qui tollis peccatamũ¬
di: et ita ꝑficis in te unuiersa miste¬
ria. ut sicut unum est pro omni ue¬
tima sacrificium. ita unum de om̃i
gente sit regnum. Confiteamur ꝗͥ
dilectissimi. qđ beatus magister gn¬
um paulus apłs. gloriosa uoce conss¬
facere. Hinc enim mirabilior est cub
nos misccłia dei: qđ non pro iustilis
est mortuus. Et cũ mortis acultil il
ꝑe non posset natura deitatis. Iusdi
tamen nasendo ex nobis qđ pose s
ferre pro nobis. Olim enĩ morti nr̃e. mor¬

Expanded text:
lebraret. Nunc etenim et ordo clarior lebraret. Nunc etenim et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte. Nunc etiam carnalium sacrificiorum varietate cessante, omnes differentias hostiarum una corporis et sanguinis tui implet oblatio: quoniam tu es verus agnus qui tollis peccatum mundi, et ita perficis in te universa mysteria, ut sicut unum est pro omni victima sacrificium: ita unum de omni gente sit regnum. Confiteamur igitur, dilectissimi, quod magister gentium Paulus gloriosa voce confesfacere . Hinc ergo mirabilior est erga nos misericordia Dei, quod non pro justis, est mortuus: et cum mortis aculeum recipere 280 non posset natura deitatis, suscepit tamen, nascendo ex nobis, quod posset offerre pro nobis. Olim enim morti nostrae mor
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis potentia crucis: o meffabilis
gła passionis: in qua et tribunal dñ.
t uidiciũ mundi. et potestas est eruei¬
fixi. Traxisti enim dñe omnia ad ce:
et cũ expandisses totadie manꝰ tuas.
ad popłm ñ credentẽ et contradicen¬
tẽ cibi: confitende maiestatis tuȩ sen¬
sũ totus mundus accepit. Traxisti do¬
mine omnia ad te: quando inexecra¬
tionẽ iudaici sceleris. unã ꝓtulerunt
omnia elementa sententiam: cũ obscu¬
ratis lumirͣib celi. et conuerso in noc¬
tẽ die. terra qͦ motib quateret᷑ insoli¬
tis: uniuersaq creatura impiorum
usui se negaret. Craxisti dñẽ omnia
adte: qñ scisso templi uelo. sc̃a scorum
ab indignis pontificib recesserunt:
ut figura inueritatẽ. ꝓpħia in manifes¬
tationẽ: lex in euangłm uerteret᷑. Tra¬
xisti dñe omuia adte: ut qđ in uno
udee cẽplo obumbratis significationi¬
b tegebatur: pleno aꝑtoq sacramento
uniuersaru ubiq nationũ deuotio e¬

Expanded text:
rabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio ce
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ iħc passionẽ et mortẽ. cuiꝰ iam
discipłis saeramenta tradiderat uo¬
luerit declinare: cum ipse beatũ apłm
petrũ deuoca fide et caritate feruentẽ.
uti aduersũ ꝑsequutores gladio uecet.
dicens. calicem quẽ dedit mͥ pater non
uis ut bibam illum: certũq sit quod

Expanded text:
minus Jesus passionem et mortem, cujus jam minus Jesus passionem et mortem, cujus jam discipulis sacramenta tradiderat, voluerit declinare; cum ipse beatum apostolum Petrum devota fide et charitate ferventem, uti adversum persecutores gladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? certumque sit et quod
Abbreviated transcription (Latin):
non iubentis est s sinentis: nec crepi¬
di s paratiꝰ. Qui habens omniũ tem¬
porũ potestatẽ. ostendit se morã non
facere. traditori: et sic ad redẽptionem
mundi paternã exequi uoluntatem:
ut facinus qdđ aꝑsequentib parabatur.
nec impelleret nec timeret. ꝑostquam
gͦ uidas ꝑsuasus a diabolo discessit
a xp̃o. se q a corpore apłice unitatis
abscidit: nullo dñs pauore curbatꝰ.
s de sola redimendoiũ salute sollici¬
tus: omne tẽporis spacium. qd a ꝑse¬
quentiũ uacabat incursu. misticis
sermonib sacrateq doctrinȩ sicut io¬
hannis cuangłio declaratur impen¬
dit: eleuans ad celum ocłos. et ꝓ uni¬
uersa eccła supplicans patri: ut om¬
nes quos dedissec daturusq esset fili¬
o pater unũ fierent. et in gła redẽptio¬
nis in duudui ꝑmanerent: adiciens
postremo illam orationẽ qua ait. pat̾
si fieri potest. transeat calix iste ame.
Ubi non existimandum est. quod do¬

Expanded text:
non jubentis est, sed silentis, nec trepinon jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Patri, ut omnes quos dedisset, daturusque esset Filio Pater, unum fierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem qua ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ubi non existimandum est quod Do
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris expauescunt: et omnes sͥ
non edito impietatis auctore formi¬
dant. Contristati enĩ sunt non de
conscientie reatu. s de humanȩ mu¬
tabilitatis incerto: tim̃tes ne minus
uerũ esset. quod in se quisq nouerat.
quã qđ ipsa ueritas preuidebat. Tu
autẽ in hac trepidatione scõrũ. ab ute¬
ris dnĩ patientia: et abscondite tua
credis audacia. Addis impudentiã
sceleri: nec signo cuidentiore terreris
Cumq se acibo alii in quo radicium
dñs posuerat continerent: tu manũ
ũ retrahis aparabside: qui animũ non
festius designando panẽ porrexisset
tinctũ: totum iudã diabolus occupa¬
ret: et quem malignis cogitationib obli¬
garẽt. iam ipso impietatis oꝑe possidẽt.
Corpore enu tantũ cum cenantib
recumbebat: mente autẽ sacerdotum
inuidiam. cestium falsitatẽ. et furorẽ
imꝑitȩ plebis armabat. Deniq uidens
dñs cui flagicio uidas esset intentus:
qđ facis inquit fac celerius. Uox hȩc

Expanded text:
facinoris expavescunt, et omnes sibi, facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non uo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique videns Dominus cui flagitio Judas esset intentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria erat impietate p̃stitutus.
Ipse enim sibi fuit causa ruine. et cau¬
sa ꝑfidie: sequens diabolũ ducem. et
uolens xp̃m habere rectorem. Dicens
itaq dñs. amen dico uobis qđ unus
ur̃m̃ me traditurus est: notã sibi ꝓ¬
ditoris sui conscientiam demonstra¬
uit: non asꝑa nec aꝑta impiũ incre¬
patione confundens. s leni ac tacita
amnionitione conueniens: ut facilius
corrigeret penitudo. quẽ nulla deformas¬
set abiectio. Cur infelix uida tanta be¬
nigintate non uteris: Ecce parcit ausi¬
b tuis dñs: et nulli de nisi tͥ indicat xp̃c.
Nec nomen tuũ nec ꝑsona detegitur:
s ueritatis et miscdĩe uerbo. cordis
tantũ tui archana canguntꝰ. Non a¬
plici ordinis honor: non sacram̃toꝵ
tibi cõmunio denegat᷑. Redi minte¬
grũ. et deposito furore resipisce. Clem̃¬
tia inuitatꝰ salus pulsat: uita te re
uocat. Ecce immaculati et inno cen¬
tes condiscipłi tui. ad significationẽ

Expanded text:
voluntaria erat impietate praescitus. voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem
Abbreviated transcription (Latin):
debuerant: parricidalis odii furoie
concepto. ad unum opus uacant. E
mnunum opus simili crudelitate conui¬
rant. Quid assecuturi supplicio in no¬
centie. condẽpnatione iusticie: nisi ut
et noua misteria non apprehenderent.
et antiqua uiolarent: Drouidentib
gͦ pͥncipib ne in die festo tumultus
oriretur. non deuotioni s facinori stu¬
debatur: nec religioni seruiebat hȩc cu¬
ra.s crimini. Diligentes enĩ pontifi¬
ces et solliciti sacerdotes. seditiones cur¬
barum fieri in precipua sollẽpnitate
sitionis intrepidus: uetus cestamen¬
tũ consũmabat. et nouũ pascha con¬
debat. Discumbentib enim discipłis
ad edendam misticam cenam. cum in
eay phe atrio tractaret᷑. quomiͦ xp̃c pos¬
sẽt occidi: ille corporis et sanguinis sui
ordinans sacramentũ. docebat qualis
deo hostia deberet offerri: ne ab hoc qͥ¬
dem misterio traditore submoto: õstẽ¬
deret᷑ nulla inuiria exasꝑatus. qui in

Expanded text:
debuerant, parricidalis odii furore debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi supplicio innocentiae et condemnatione justitiae, nisi ut et nova mysteria non apprehenderent, et antiqua violarent. Providentibus ergo principibus, ne in die sancto tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate sitionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractaretur quomodo Christus posset occidi, ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑent potestatẽ. O portebat enĩ ut ma¬
nifesto implerent᷑ effectu. quȩ diu figi¬
rato fuerant ꝓmissa misterio: ut ouẽ
significatiuã ouis uera remoueret: u
no expleto sacrificio. uariarũ differẽ¬
tia uictͣimarũ. Nam omnia illa que
de immolatione agni diuinitus per
moy sen fuerant prestituta. xp̃m pro¬
pħauerant: et xp̃i occisionẽ. ꝓpͥe nun¬
ciarant. Ut gͦ umbrȩ cederent corpo¬
ri. et cessarent imagines sub p̃sentia
ueritatis: antiqua obseruantia. nouo
collitur sacramento. Hostia in hosti¬
am transit: sanguinẽ sanguis exelu¬
dit: et legalis festiuitas dũ mutatur
congregarent: omniũq animos sacer¬
dotum. cura ad mittendi in iħm see¬
leris occupasset: ipsi se doctores legs.
lege pͥuarunt: et spontanco defectu.
ritus sibi patrios abstulerunt. Inci¬
piente enĩ festiuitate paschali qͥ orna¬
uidere. et legitimis purificationibus
sacratiorem diligentiam ad hibere

Expanded text:
perent potestatem. Oportebat enim ut maperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, 219 quae diu fuerant figurato promissa mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Nam omnia illa quae de immolatione agni divinitus per Mosen fuerant praestituta, Christum prophetaverant, et Christi occisionem proprie nuntiaverant. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festivitas dum mutatur,congregarent, omniumque animos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui ornarovidere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi pascbale festũ tam
sublimis esse misterii: ut non solũ hu¬
militatis mee tenuissimũ sensũ. s eti¬
am magnorũ ingeniorũ suꝑet facul¬
tatẽ.S non ita michi diuini oꝑis cõ¬
sidanda est magnitudo. ut uel diffi¬
dam uel erubescam de seruitute quã
debeo: cum sacramentũ salutis huma¬
nȩ non liceat taceri. etiam si nequeat
explicari. Auxiliantib autẽ orationi
b ur̃is affuturam credimus gr̃am di.
quȩ inspirationis sue rore. sterilitatem
nr̃i cordis abstergat: ut linguȩ pasto¬
ralis officio. quȩ scĩ gregis aurib sint
utilia. ꝓferant᷑. Dicente enim dño bo¬
norũ omniũ largitore. aꝑi os cuum
et ego ad implebo illud: audemus e
euangłicam de passione dñi histori¬
am retractare: diuino intelligimus
dispositum fuisse consilio. ut sacrilegi
iudeorum principes et impui sacerdo¬
tes. qui seuiendi in xp̃m occasiones
sepe quesiuierant: non nͥ in sollẽpnita¬
te paschali exercendi furoris sui acci¬

Expanded text:
ilectissimi, paschale festum tam sublimis esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam magnorum ingeniorum superet facultatem. Sed non ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , audemus eievangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acci
Abbreviated transcription (Latin):
nec in natura elem̃torũ. nec in stella¬
rũ effectib s in sũmi et ueri dei po¬
testate consistunt: cuiꝰ auxilium et
misediam in omnib que obtinere cu¬
pimus. implorare debeinus. Sicut enĩ
illo quod absit offensio. nichil est preter eũ
qd nobis ualeat suffragari: ita eodem
propicio. nõbis nocebit aduersitas. Qm̃
si deus pronobis quis contra nos: Qui
filio suo ꝓpͥo non peꝑcit: s pro nobis
omnib tradidit illum. Quomͦ non e¬

Expanded text:
nec in natura elementorum, nec in stellanec in natura elementorum, nec in stellarum effectibus, sed in summi et veri Dei potestate consistunt, cujus auxilium et misericordiam in omnibus quae recte cupimus, implorare debemus. Sicut enim illo, quod absit, offenso, nihil est praeter ipsum, quod nobis valeat suffragari; ita eodem propitio, nulla nobis nocebit adversitas. Quoniam si Deus pro nobis, quis contra nos? qui filio suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quom
Abbreviated transcription (Latin):
testate tenebrarũ. et ab antique captiui¬
tatis iunculis absoluti: date oꝑam di¬
lectissimi. ut integritatẽ mentiũ ur̃arũ
nulla diabolus arte corrumpat. Quic¬
quid contra uobis xp̃ianã fidem in¬
geritur. qͥcqͥd contra dei mandata su-
adct̾: de illius deceptionib uenit. qui
uos innumeris dolis ab ȩterna uita
conatur auertere: captando quasdã
occasiones infirmitatis humane. ꝑ
in laqueos iterũ sue mortis inducat.
Onnnes gͦ ꝑ aquã et sp̃m scm̃ renati. re¬
colant cui renuntiauerint et qua pro¬
fessione uigũ a se tirannice dñationis
excuserint: nec in scdis quisquã nec in
aduersis. ad mortiferũ diaboli cur¬
rat auxiliũ. Ille enim mendax ẽ ab
inicio. et in sola iuiget arte fallendi.
ut humanã ignorantiã false scientiȩ
ostentatione decipiat. sitq eorũ nunc
malignus impulsor. quorũ post futu¬
rus est improb accusator. Anni uite
nr̃ȩ et actionũ tẽporaliũ qualitates.

Expanded text:
testate tenebrarum, et ab antiquae captivitestate tenebrarum, et ab antiquae captivitatis vinculis absoluti, date operam, dilectissimi, ut integritatem mentium vestrarum nulla diabolus arte corrumpat. Quidquid vobis contra Christianam fidem ingeritur, quidquid contra mandata Dei suadetur, de illius deceptionibus venit, qui vos innumeris dolis ab aeterna vita conatur avertere, captando quasdam occasiones infirmitatis humanae, per in laqueos iterum suae mortis inducat. Omnes ergo per aquam et Spiritum sanctum renati, recolant cui renuntiaverint, et qua professione jugum a se tyrannicae dominationis excusserint: nec in secundis quisquam, nec in adversis, ad mortiferum diaboli currat auxilium. Ille enim mendax est ab initio , et in sola viget arte fallendi, ut humanam ignorantiam falsae scientiae ostentatione decipiat, sitque eorum nunc malignus impulsor, quorum post futurus est improbus accusator. Anni vitae nostrae et actionum temporalium qualitates
Abbreviated transcription (Latin):
fellis et aceti: diluitꝰ esca peccati. Merito¬
e olim ꝑditã in integrũ reuocabo na¬
turã. In me omnis infirmitas abolebi
tur: in me omĩs plaga sanabit᷑. Exal¬
tatum autẽ iħm traxisse ad se omnia.
non solũ nr̃ẽ substanciȩ passione. s eti¬
ã tocius mundi cõmutatione. mons¬
tratũ est. Pendente enin in patibulo
creatore. uniuersa creatura cõgemuit:
et crucis clauos omnia simul clem̃ta
senserunt. Nichil ab illo supplicio li¬
berũ fuit. Hoc in cõmunionẽ sui et
terrani traxit et celum: hoc petras ru¬
pit. monumenta aꝑuit. inferna rese¬
rauit: et densariĩ horrore cenebrarũ.
radios solis abscondit. Debebat hoc
testimoniũ suo mundus auctori. ut
in oc casu conditoris sui. uellent uniũ¬
sa finiri: s patientia dei seruat reb atq
temporib ordinẽ suũ: nosq millum
potius uocat affectum. ut eorũ salutem
petamus. quorũ crimen horremꝰ. Tanto

Expanded text:
fellis et aceti diluitfellis et aceti diluitet olim perditam in integrum revocabo naturam, in me omnis inftur, in me omnis plaga sanabitur. Exaltatum autem Jesum ad se traxisse omnia, non solum nostrae substantiae passione, sed etiam totius mundi commotione monstratum est. Pendente enim in patibulo creatore, universa creatura congemuit, et Crucis clavos omnia simul elementa senserunt. Nihil ab illo supplicio liberum fuit. Hoc in communionem sui et terram traxit et coelum, hoc petras rupit, monumenta aperuit, 217 inferna reseravit, et densarum horrore tenebrarum radios solis abscondit. Debebat enim hoc testimonium suo mundus auctori, ut in occasu conditoris sui vellent universa finiri. Sed patientia Dei servat rebus atque temporibus ordinem suum, nosque in illum potius invitat affectum, ut eorum salutem petamus, quorum crimen horremus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
corda non ledit: Contam inari occisio¬
ne eius metuitis: cuiꝰ suꝑ uos et super
filios uros fundi sanguinẽ potulastis
Si non totum facinus ura inipietas ꝑa¬
git: ꝑmmittite p̃sidem uidicare qđ sentit.
S uos etiã in ipsũ graues atq uiolen¬
ti. in id eũ declinare non sinitis: a quo
ipsi mendaciter abstinetis. Peccauerit
pilatus faciendo quod noluit. in ur̃am
sit. Talis etiã illic urã obseruantia fuit.
mitti in garofilaciũ noliustis: cauenas̃
scilicet ne sacros loculos pecuma cruen¬
ta pollueret Cuius cordis est ista simu¬
latio. Sacerdotum conscientia capit:
quod templi archa non recipit. Refuta¬
tur illius sanguinis taxatio: cuiꝰ non
timet᷑ effusio. Quantislibet ita uos fal¬
lacis circũtegatis umbraculis: initũ
cũ traditore cõmerciũ. quo iustũ sangͥ¬
nẽ sicut non licuit compararilita de
men ẽ golgotha crucifigit᷑ xp̃c. Per lig¬
nũ: erigitur lapsus in ligno. Et gustu

Expanded text:
corda non laedit? Contaminari occisiocorda non laedit? Contaminari occisione ejus metuitis, cujus super vos et super filios vestros fundi sanguinem postulastis . Si non tantum facinus vestra impietas peragit, permittite praesidem judicare quod sentit. Sed vos etiam in ipsum graves atque violenti, in id eum declinare non sinitis, a quo ipsi mendaciter abstinetis. Peccaverit Pilatus faciendo quod noluit, in vestrasit. Talis etiam illic vestra observantia fuit, mitti in gazophylacium noluistis, caventes scilicet ne sacros loculos pecunia cruenta pollueret. Cujus cordis est ista simulatio? Sacerdotum conscientia capit quod templi arca non recipit . Refutatur illius sanguinis taxatio, cujus non timetur effusio. Quantislibet ita vos fallaciae circumtegatis umbraculis, initum est cum traditore commercium, quo justum sanguinem, sicut non licuit comparari, sic nomen est Golgotha, crucifigitur Christus . Per lignum erigitur lapsus in ligno, et gustu
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ: Mistico illo et sacrato amictu
ipse te spolias: et ꝓpriis manib pontifi¬
calia indumenta discerpis: oblitus
precepti illius qđ legeras. de pͥncipe sacer¬
dotũ. De capite suo cidarim ñ deponet.
et uestimenta sua non disrumpet. Tu
uero aquo iam alienabat᷑ hȩc dignitas.
ipse tibi es exequucor opprobrii: et ad
manifestandũ finẽ ueteris instituti ꝑ¬
tinet eadem disruptio sacerdotii. Hinc¬
iam dilectissimi inter multiplicatas il¬
lusiones. nocte cransacta. uinctũ iħm
pilato p̾sidi tradiderunt. Principes
enĩ sacerdotũ et seniores popłi. hoc con¬
silio rem gerebant. ut ab actione scele¬
ris sui uiderent᷑ inmunes: subtrahen¬
tes oꝑa manuũ et exerentes tela lingua¬
rũ: nolentes interficere. et clamantes.
crucifige crucifige. Quid hac specie re¬
igionis iniustius: Quid hacclem̃ciȩ
simulatione crudelius: Qua lege u¬
dei quod uobis non licet facere. licet
uelle Qua racione qđ corpora polluit.

Expanded text:
tutum? Mystico illo sacratoque amictu tutum? Mystico illo sacratoque amictu ipse te spolias, et propriis manibus pontificalia indumenta discerpis, oblitus praecepti illius, quod legeras de principe sacerdotum: De capite suo cidarim non deponet, et vestimenta sua non disrumpet . Tu vero, a quo jam alienabatur haec dignitas, ipse tibi es exsecutor opprobrii; et ad manifestandum finem veteris instituti, eadem disruptio sacerdotjam, dilectissimi, inter multiplicatas illusiones nocte transacta, vinctum Jesum 216 Pilato praesidi tradiderunt. Principes enim sacerdotum et seniores populi hoc consilio rem gerebant, ut ab actione sceleris sui viderentur immunes, subtrahentes opera manuum, et exerentes tela linguarum, nolentes interficere, et clamantes, Crucifige, crucifige. Quid hac specie religionis injustius? quid hac clementiae simulatione crudelius? Qua lege, Judaei, quod vobis non licet facere, licet velle? qua ratione, quod corpora polluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnes sua passione saluaret. Per¬
ducto autẽ iħu ad caipham pͥncipem
sacerdotũ. quo scribȩ et omnis sacerdo¬
talis ordo conuenerat falsa aduersus
dñm cestimonia querebant᷑: s incer in¬
conditas et dissonas uoces. hoc ihe mi¬
rabiliter elegerat ut taceret. Cay phȩ ta¬
men dicenti adiuro de ꝑ dm uiuũ ut
dicas nobis si tu es xp̃c filius deiꝰ ita ue¬
raci et ꝓuida auctoritate respondit. itt
hisdem uerbis et infideliũ conscientias
cedet et credentiũ corda firmaret: ad
omnẽ eius interrogationẽ referens. tu
dixisti. addensq qđ sequit᷑. Ueruntñ
dico uobis: a modo udebitis filiũ ho¬
minis sedentẽ ad extris uirtutis dei. et
uenientẽ in nubib cȩli. Caiphas autẽ
ad exaggerandã auditi sermonis inui¬
diam: scidit uestimenta sua. Et nesciens
quid hac significaret. insania: sacerdo¬
racionale pectoris tui: Ubi continen¬
tiȩ cingulum: Ubi suꝑhumerale uir¬

Expanded text:
ut omnes sua Passione salvaret. CAP. II. Perut omnes sua Passione salvaret. CAP. II. Perducto autem Jesu ad Caipham principem sacerdotum, quo scribae et omnis sacerdotalis ordo convenerat , falsa adversum Dominum testimonia quaerebantur; sed inter inconditas et dissonas voces hoc Jesus mirabiliter elegerat, ut taceret. Caiphae tamen dicenti: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Christus Filius Dei : ita veraci ac provida auctoritate respondit, ut iisdem verbis et infidelium conscientias caecaret, et credentium corda firmaret, ad omnem interrogationem ejus referens, Tu dixisti; addensque quod sequitur: Verumtamen dico vobis, amodo videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei, et venientem in nubibus coeli . Caiphas autem ad exaggerandam auditi sermonis invidiam, scidit vestimenta sua: et nesciens quid hac significaret insania, sacerdorationale pectoris tui? ubi continentiae cingulum? ubi superhumerale vir
Abbreviated transcription (Latin):
in quartã feriam differant᷑ auxilian¬
te dño orationib ur̃is. qui prestare
dignabitur ut qđ ꝓmitamꝰ impleanus.
sinui. sanctitati ur̃e reddimus
quod debemus: a ffuturã sperantes
grãm dei. ut inde nobis ꝓueniat de¬
uotio. unde est incitata ꝓmissio. Cõ¬
preliensus xp̃c dñs a turbis. quas prin¬
cipes sacerdotũ et doctores legis arma¬
uerant: ut impleret dispensationẽ. co¬
hibet pocestatẽ. Et beatum apłm pe¬
trũ. humana aduersũ irruentes ani¬
mositate cõmotũ: gladio abstinere pre¬
cepit. Suꝑfluũ enim erat ut qui nole¬
bat presidio anglicarũ lgionũ iuuari:
uellet se unius discipłi oppositione defen¬
di. Perpetrauerit licet ferox curba qđ uo¬
luit. et de sceleris sui exultarit affectu. ma¬
ior camen comprehensi uirtus quã com¬
prehendentiũ fuit. Iudeorum enĩ ceci¬
tas nichil obtinuit nͥ ut sua impietate
se ꝑderet: xp̃i uero patientia hoc egit.

Expanded text:
in quartam feriam differantur, auxilianin quartam feriam differantur, auxiliante Domino orationibus vestris, qui praestare dignabitur, ut quod promittimus impleamus: simi, sanctitati vestrae reddimus quod debemus, 215 affuturam sperantes gratiam Dei, ut inde nobis proveniat devotio, unde est incitata promissio. Comprehensus Christus Dominus a turbis quas principes sacerdotum et doctores legis armaverant, ut impleret dispensationem, cohibuit potestatem; et beatum apostolum Petrum humana adversum irruentes animositate commotum, gladio abstinere praecepit . Superfluum enim erat ut qui nolebat praesidio angelicarum legionum juvari, vellet se unius discipuli oppositione defendi. Perpetraverit licet ferox turba quod voluit, et de sceleris sui exsultarit effectu; major tamen comprehensi virtus, quam comprehendentium fuit. Judaeorum enim caecitas nihil obtinuit, nisi ut sua impietate se perderet; Christi vero patientia hoc egit,
Abbreviated transcription (Latin):
sponte prebuit: et qualẽ habuit mentẽ.
talem inuenit et presidẽ. Merito sic̃
propħa p̃dixerat. oratio eius facta ẽ
ꝑuersa impii conuersio fuit. ut etiã
penitendo peccaret. Admittit gͦ in se
silius dei. impias manus: et qđ seui¬
entium surore agitur. patienti potes¬
tare cõpleuit. Hoc enĩ erat illud mag
et manifesta uirtute propelleret: diui¬
na tantũ exerceret non humana cura¬
ret. In omnib autẽ quȩ illa popłaris
et sacerdotalis insania contumeliose
et procaciter inferebat: nr̃e diluebant᷑
macule. nr̃ȩ expiabantur offensȩ. Qͥa
natura quȩ in nobis uicta semꝑ fue¬
rat atq captiua. in illo innocens pati¬
ebatur et libera: ut ad auferendũ pec¬
catũ mundi ille hostiam se agnus of¬
fert. quẽ et omnib corporalib substã¬
cia iungeret: et ab omnib sp̃alis origo
discerneret. Hec hodie dilectissimi au¬
rib urĩs insinuata sufficiant: cetera

Expanded text:
sponte praebuit; et qualem habuit mentem, sponte praebuit; et qualem habuit mentem, talem invenit et praesidem. Merito, sicut et propheta praedixerat, oratio ejus facta estperversa ipsius conversio fuit, ut etiam poenitendo peccaret. Admittit ergo in se Filius Dei impias manus, et quod saevientium furore agitur, patientis potestate completur. Hoc enim erat illud magnet manifesta virtute propelleret, divina tantum exerceret, non humana curaret. In omnibus autem quae illi popularis et sacerdotalis insania contumeliose et procaciter inferebat, nostrae diluebantur maculae, nostrae expiabantur offensae: quia natura, quae in nobis rea semper fuerat atque captiva, in illo innocens patiebatur et libera; ut ad auferendum peccatum mundi, ille hostiam se Agnus offerret, quem et omnibus corporalis substantia jungeret, et ab omnibus spiritalis origo discerneret. Haec hodie, dilectissimi, auribus vestris insinuata sufficiant. Caetera
Abbreviated transcription (Latin):
scipientis suscepteq naturȩ esset ma-¬
nifesta distinctio. qđ erat hominis. di.¬
uinã desiderauit potentiã: qđ erat d
ad causam respexit humanã. Suꝑiori gͥ
uoluntati uoluntas cessit inferior: et cito
demnonstratũ est qui possit a trepidante
orari: et quid non debeat amedente cõ¬
cedi. Quia enĩ nos quid oremus sicut
oportet nescimꝰ: et utile nobis est ne fiat
plerumq quod uolumus: deus iustus
et bonus. quando ea quȩ nocitura sunt
petitur. negando iniseret᷑. Uoluntatis
gͦ nr̃ȩ correctionẽ dñs cũ trina oratiõe
firmasset: grauatis adhuc merore disci
qui p̾dicti fuerant irrueruntꝰ et cum
gladiis ac fustib cõprehensura xp̃m
turba confluxit: ducẽ sequens uidam
scarioth. qui priulegio ꝑfidic obtinue¬
rat in facinore principatũ. Huc ne
cansam criminis aliqua preberet offen¬
sio: nulla est negata dignatio. S illius
sp̃u inflamatus exarsit. cui ministeriuĩ

Expanded text:
scipientis susceptaeque naturae esset mascipientis susceptaeque naturae esset manifesta distinctio, quod erat hominis, divinam desideravit potentiam; quod erat Dei, ad causam respexit humanam. Superiori igitur voluntati voluntas cessit inferior, et cito demonstratum est quid possit a trepidante orari, et quid non debeat a medente concedi. Quia enim nos quid oremus, sicut oportet, nescimus , et utile nobis est ne fiat plerumque quod volumus; Deus justus et bonus, quando ea quae nocitura sunt, petuntur, negando miseretur. Voluntatis ergo nostrae correctionem Dominus cum trina oratione firmasset, gravatis adhuc moerore discipqui praedicti fuerant, irruerunt, et cum gladiis et fustibus comprehensura Christum turba confluxit, ducem sequens Judam Ischariot, qui privilegio perfidiae obtinuerat in facinore principatum. Huic ne criminis causam aliqua praeberet offensio, nulla est negata dignatio; sed illius spiritu inflammatus exarsit, cui ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
lumpniantib. istis contra humilitatẽ
suꝑbientib nos dei filiũ et in suis uir¬
tutib et in nr̃is infirmitatib ad ora¬
mꝰ. Nec erubescimꝰ crucẽ xp̃i: et inter
contradicentiũ linguas. nec de morte
ipsius. nec de resurrectione dubitamꝰ.
hoc nos ad fidem dirigit: et qđ apud
illos est materia confusionis: hoc ap̃
nos est causa pietatis. Ad monitis gͦ di¬
scipłis dñs cit contra ium cẽptatio¬
nis instantis. uigilanti oratione cer¬
tarent: ipse pat̾ri supplicans ait. Pa¬
ter si possibile ẽ transeat calix iste¬
a me. Ueruntam̃ non sicut ego uolo.
s sicut tu. Prima peticio. infirmita¬
tis est: scd̃a uirtutis. Illud optauit
ex nr̃o: hoc elegit in ꝓpͥo. Nec enim
equalis patri filius. omnia esse deo
possibilia nesciebat. aut ad suscipien¬
dũ crucẽ sine sua in hunc mundum
uoluntate descenderat. ut hanc diu̾.¬
sarũ affectionũ compugnantiã. ꝑtur.¬
bata quodãmꝰ racione pateret᷑. s ut sil¬

Expanded text:
humilitatem superbientibus: nos Dei Filium, et in suis virtutibus, et in nostris infirmitatibus adoramus; nec erubescimus crucem Christi, et inter contradicentium linguas nec de morte ipsius, nec de resurrectione dubitamus.hoc nos ad fidem dirigit; et quod apud illos est materia confusionis, hoc apud nos est causa pietatis. Admonitis igitur discipulis Dominus, ut contra vim tentationis instantis vigilanti oratione certarent, ipse Patri supplicans, ait: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Prima petitio infirmitatis est, secunda virtutis: illud optavit ex nostro, hoc elegit ex proprio: nec enim aequalis Patri Filius omnia esse Deo possibilia nesciebat, aut ad suscipiendam crucem sine sua in hunc mundum voluntate descenderat, ut hanc diversarum affectionum compugnantiam perturbata quodammodo ratione pateretur. Sed ut su
Abbreviated transcription (Latin):
re eum in nobis ex ipsa conuersationis
inẽ probitate monstremꝰ. Et qr nichil ẽ
in omniũ urtutũ dignitate prestanciꝰ.
quã pietas miscđie et puritas castitatis:
his nos presidus specialius instruamꝰ.
ut caritatis oꝑe ac nitore pudicicie. tã¬
quã duab deuati alis. de cerrenis me¬
reamur esse celestes. Quo desiderio qͥsqͥs
grã dei aduitus implet̾. et de profectu
suo non inse s in dño głatur: hic legi¬
time honorat paschale sacramentũ. Hu¬
ius limina uastator angłs sanguine
agni et signo crucis prenotata non in¬
trat: his plagas egiptias non pauescit:
et hisdem aquis hostes relinquit extin¬
ctos. quib est ipse saluatus. Amplecta¬
mur itaq dilectissimi purificatis men¬
tib atq corporib salitis nr̃e mirabile
sacramentũ : et ab omni fermento mali¬
cie ueteris emundati. pascha dñi cũ di¬
gna obseruantia celebremus: ut regente
nos spũ scõ. a caritate xp̃i nullis cẽpta¬

Expanded text:
re eum in nobis, ex ipsa conversationis re eum in nobis, ex ipsa conversationis nostrae probitate monstremus. Et quia nihil est in omnium virtutum dignitate praestantius quam pietas misericordiae et puritas castitatis, his nos praesidiis specialius instruamus, ut charitatis opere ac nitore pudicitiae, tamquam duabus elevati alis, de terrenis mereamur esse coelestes. Quo desiderio quisquis gratia Dei adjutus impletur, et de profectu suo non in se, sed in Domino gloriatur, hic legitime honorat paschale sacramentum. Hujus limina vastator angelus sanguine agni et signo crucis praenotata non intrat. Is plagas Aegyptias non pavescit, et iisdem aquis hostes suos relinquit exstinctos quibus est ipse salvatus. Amplectamur itaque, dilectissimi, purificatis mentibus atque corporibus, salutis nostrae mirabile sacramentum, et ab omni fermento malitiae veteris emundati , Pascha Domini cum digna observantia celebremus: ut regente nos Spiritu sancto, a charitate Christi nullis tenta
Abbreviated transcription (Latin):
poris admisit. Cui sacramento cũ se
uitȩ auetor impenderet. et ad tantam
diuinȩ maiestatis inclinationẽ tociꝰ
mundi cõpago quateret᷑: cũ facinus ĩ¬
pium omnis sui confusione creatura
dampnaret. et manifestã in reos senten¬
tiam ipsa clementa proferrent: quis
uobis animꝰ uidei quȩ conscientia fuit.
quando et iudiciũ uos uniuersitatis
urgebat. et reuocari ad se consũmato
scelere impietas urã non poterat: Qua
sit miscd̾ia dei. ut etiam detali popło.
multos ꝑ fidem iustificare dignatus sit.
nosq sub ueteris quondã ignorantie. ꝓ¬
funda nocte ꝑeuntes. in patriarcharum
societatẽ. et in sortẽ electi gencris adopta¬
rit: ad altitudinẽ spei nr̃ȩ non segniter
neq cum tepore curramus: s prudenter
ac fideliter cogitantes. de quali captiui¬
tate. et quã misera seruitute. quo precio
redempti. et quo brachio sumus educci.
glorificemꝰ dm̃ in corpore nr̃o: ut habita¬

Expanded text:
poris admisit. Cui sacramento cum se poris admisit. Cui sacramento cum se vitae auctor impenderet, et ad tantam divinae majestatis inclinationem totius mundi compago quateretur, cum facinus impium omnis sui confusione creatura damnaret, et manifestam in reos sententiam ipsa mundi elementa proferrent: qui vobis animus, Judaei, quae conscientia fuit; quando et vos judicium universitatis urgebat, et revocari ad se consummato scelere impietas vestra non poterat? Qualsit misericordia Dei, ut etiam de tali populo multos per fidem justificare dignatus sit, nosque sub veteris quondam ignorantiae profunda nocte pereuntes, in patriarcharum societatem, et in sortem electi generis adoptarit: ad altitudinem spei nostrae non segniter neque cum torpore curramus; sed prudenter ac fideliter cogitantes, de quali captivitate et quam misera servitute, quo pretio redempti, et quo brachio sumus educti, glorificemus Deum in corpore nostro; 211 ut habita
Abbreviated transcription (Latin):
cationis pacta delebat: ibi cota di abolice
dñationis conterebatur aduersitas: et
de elatione suꝑbiȩ uictrix humilicas
criumphabat: cum tam uelox fidei ẽet
effectus. ut de crucifixis cum xp̃o latro
sum iustificatus intrauerit. Quis canti
muneris explicet sacramentũ: Quis po¬
centiam tam mire cõmutationis enarret:
Exiguo cemporis puncto. longorũ sce¬
lerũ reatus aboletur. Inter luctantis a¬
nime dura cormenta. herens patibulo
transit ad xp̃m: et cui ꝓpͥa impietas intu¬
degustato aceto dñs qđ illa dabat uinea
que ab auecoris sui plantatione dege¬
nerans. conuersa fuerat in amaritudi¬
nẽ uitis aliene: consũmatũ est ait. Hoc
est cõplete sunt scripturȩ: non est ãplius
qd insaniã popłi furentis expectem:
Peracta sunt misteria infirinitatis. ꝓ¬
mantur documenta uirtutis. Indinad̃
itaq capite. emisit sp̃m. Ec in corpus die
cercio suscitandum: quietẽ placidi so¬

Expanded text:
cationis pacta delebat: ibi tota diabolicae cationis pacta delebat: ibi tota diabolicae dominationis conterebatur adversitas, et de elatione superbiae victrix 210 humilitas triumphabat; cum tam velox fidei esset effectus, ut de crucifixis cum Christo latsum justificatus intraverit. Quis tanti muneris explicet sacramentum? quis potentiam tam mirae commutationis enarret? Exiguo temporis puncto, longorum scelerum reatus aboletur; inter luctantis animae dura tormenta, haerens patibulo transit ad Christum; et cui propria impietas intuinc jam degustato aceto, Dominus, quod illa dabat vinea, quae ab auctoris sui plantatione degenerans, conversa fuerat in amaritudinem vitis alienae, Consummatum est , ait; hoc est, completae sunt Scripturae: non est amplius quod de insania populi furentis exspectem;Peracta sunt mysteria infirmitatis, promantur documenta virtutis. Inclinato itaque capite emisit spiritum, et in corpus die tertio suscitandum, quietem placidi so
Abbreviated transcription (Latin):
impietatẽ. et ad uoluntariã diĩ ꝑtinet
passionẽ. Ipse enĩ ꝑ ysaiam loquitur.
Dorsum meũ dedi ad fiagella: maxillas¬
autẽ meas ad palmas: faciem autẽ meã
non auerti a confusione sputorũ. Ipse
ꝑdauid. dederunt inquit in escã meã
fel: et in siti mea potauerunt me aceto.
Et iterum. Circumdederunt me canes
multi: consiliũ malignantiũ obsedit me.
Foderunt manus meas et pedes meos:
dinumerauerunt omnia ossa mea. Ip¬
si uero considauerunt et conspexerunt
mie: diuiserunt sibi uestimenta mea ⁊ t
suꝑ uestẽ meam miserunt sortẽ. Et ne
sceleris tantũ ur̃i uideatur ordo p̃dictꝰ.
nulla autẽ potentia p̾nuntiata erucifi¬
xi: non quidem legistis. dñs descendet
de cruce: s legistis dñs regnauit aligno
Crux gͦ. xp̃i sacramentũ ueri et p̾mntia¬
ti habet altaris: uͥ ꝑ hostiam salutarem.
nature humane celebraret᷑ oblatio. Ibi sã¬
guis immaculati agni. antique preuari¬

Expanded text:
impietatem et ad voluntariam Domini pertinet impietatem et ad voluntariam Domini pertinet passionem. Ipse enim per Isaiam loquitur: Dorsum meum dedi ad flagella, maxillas meas ad palmas, faciem autem meam non averti a confusione sputorum . Ipse per David, Dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. . Et iterum: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me. Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et ne sceleris tantum vestri videatur ordo praedictus, nulla autem potentia praenuntiata crucifixi, non quidem legistis, Dominus descendit de cruce; sed legistis: Dominus regnavit a lignorgo Christi sacramentum veri et praenuntiati habet altaris, ubi per hostiam salutarem, naturae humanae celebraretur oblatio. Ibi sanguis immaculati agni antiquae praevari
Abbreviated transcription (Latin):
nobis fecit ad głam. Quam dñs iħc
ita ad omniũ hominũ suscepit salu¬
tem: ut uter clauos quib ligno tene¬
batur affixus. pro interfectorib suis
paterne clementiȩ supplicaret et diceret.
Pater ignosce illis: quia nesciunt quid
faciunt. Principes autẽ sacerdotũ quib
indulgentiã saluator petebat. supplici¬
ũ crucis irrisionũ aculeis asꝑabant. et
facere non potest.Si rex isrl est: descen¬
dat de cruce et credimus ei. De quo er¬
roris fonte udei de quo inidie lacu. ta¬
liũ blasphemiarũ uenena potastis: Qͥs
uobis magister tradidit. que doctrina
ꝑsuasit. quod illum regem isrł. illum di
filiũ credere deberctis. qui se crucifigi ñ
sinerit.⁊ aut a confixione clauorũ libe¬
rũ excuteret: Non hoc uobis legis mi¬
steria. non paschalis obseruantie sacra¬
menta. nec ulla uiquã propħarum
ora cecinerunt. S illud uere abunde¬
q legistis qđ ad detestabilẽ urĩ sceleris

Expanded text:
 fecit ad gloriam: quam Dominus Jesus  fecit ad gloriam: quam Dominus Jesus ita ad omnium hominum suscepit salutem, ut inter clavos quibus ligno tenebatur affixus, pro interfectoribus suis paternae clementiae supplicaret et diceret: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Principes autem sacerdotum, quibus indulgentiam Salvator petebat, supplicium crucis irrisionum aculeis asperabant, et facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . De quo erroris fonte, Judaei, de quo invidiae lacu, talium blasphemiarum venena potastis? Quis vobis magister tradidit, quae doctrina persuasit, quod illum regem Israel, illum Dei Filium credere deberetis, qui se aut crucifigi non sineret, aut a confixione clavorum liberum excuteret? Non hoc vobis legis mysteria, non paschalis observantiae sacramenta, nec ulla umquam prophetarum ora cecinerunt; sed illud vere abundeque legistis, quod ad detestabilem vestri sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
xpectationi ur̃ȩ dilectissimi qđ
debetur dño largiente redden¬
dum est: promerentib orationib ur̃is.
ut nos ad soluendũ faciat idoneos.
qui uos ad exigendum fecit intentos.
Loquentes enim ꝓxime de dñi passio¬
ne. usq ad euangłicȩ historiȩ uenimꝰ
locum: in quo pilatus impiis udeoꝵ
clamorib ut iħe crucifigeret᷑. cessisse
uarratur. Peractis itaq omnib quȩ
diuinitas fieri carnis uelamine tẽꝑa
etiam ipse gestarat affixus est: duob
latronib uno ad dexterã ipsius. alio
ad sinistram similiter crucifixis: ut e¬
tiam in ipsa patibuli specie monstra
retur. illa que in iuidicio ipsius omni¬
ũ hominũ est facienda discratio: cũ
et saluandorũ figurã fides credentis
latronis expͥmeret: et dãpnandorum
formã blasphemantis impietas pre¬
notaret. Passio gͥ xp̃i. salutis nr̃ȩ con¬
tinet sacramentũ: et de instrumento
qđ iniquitas iuideorũ parauit ad pe¬
nam: potentia redemptoris gradum¬

Expanded text:
pectationi vestrae, dilectissimi, quod debetur, Domino largiente reddendum est, promerentibus orationibus vestris, ut nos ad solvendum faciat idoneos, qui vos ad exigendum fecit intentos. Loquentes enim proxime de Domini Passione, usque ad evangelicae historiae venimus locum, in quo Pilatus impiis Judaeorum clamoribus, ut Jesus crucifi geretur, cessisse narratur. Peractis itaque omnibus quae Divinitas fieri carnis velamine temperetiam ipse gestarat, affixus est, duobus latronibus, uno ad dexteram ipsius, alio ad sinistram, similiter crucifixis: ut etiretur illa quae in judicio ipsius omnium hominum est facienda discretio, cum et salvandorum figuram fides credentis latronis exprimeret, et damnandorum formam blasphemantis impietas praemonstraret. Passio igitur Christi salutis nostrae continet sacramentum, et de instrumento quod iniquitas Judaeorum paravit ad poenam, potentia Redemptoris gradum