comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minis potestate non est. ita scił. ut ad arbitͥum eiꝰ qͥ¬
estens non surgat. uel surgens quie scat. ueletiam
aliquatenus non crescat. ꝓpterea ustus ⁊ silibert do¬
mini sit. ⁊ de uigo pet̃tiereptꝰ. inhac tamen ꝑte nond̾
liber ẽ. quia aconcupiscentia carnis que ꝑ appetitũ
mali mouetur. nond̾ plene liberatus est. Cate nꝰ autẽ
liber ẽ. quatenis concupiscentiã malani habet ĩ sua
potestate. ꝙͣ ꝑ gratiam dei aquo gratis iustifitat᷑ ẽ
neusq ad consensum oꝑis ꝑueniat retinere ualet
Hec siquidem gr̃a iustificato datur. Iustificatꝰ tam̃
qͣmuis ihac libertate gr̃adei assist ente constitutꝰ. tp̃p¬
tatusa concupiscentia potest non consentire. s contu¬
piscentiam anteꝙͣ moueatur ꝑ illicitum appetitũ ñ
pot̾ retinere ut predictum ẽ. ne sirrgat. nec insua po¬
testate habet. ne aliquatenus ciescat. uelut statim
conquiescat. Nondum enim gr̃a tante potestatis ho¬

Expanded text:
minis potestate non est, ita scilicet, ut ad arbitrium ejus quminis potestate non est, ita scilicet, ut ad arbitrium ejus quiescens non surgat, vel surgens quiescat, vel etiam aliquatenus non crescat. Propterea justus, etsi libertus Domini sit, et de jugo peccati ereptus; in hac tamen parte nondum liber est, quia a concupiscentia carnis quae per appetitum mali movetur, nondum plene liberatus est. Quatenus autem liber est, quatenus concupiscentiam malam habet in sua potestate, quam per gratiam Dei, a quo gratis justificatus est, ne usque ad consensum operis perveniat, retinere valet; haec siquidem gratia justificato datur. Justificatus tamen, quamvis in hac libertate gratia Dei assistente constitutus, tentatus a concupiscentia potest non consentire; sed concupiscentiam antequam moveatur per illicitum appetitum, non potest retinere, ut praedictum est, ne surgat; nec in sua potestate habet, ne aliquatenus crescat, vel ut statim conquiescat. Nondum enim gratia tantae potestatis ho
Abbreviated transcription (Latin):
placeant ⁊ finem. habent delectationem. que moꝑe que¬
riuir ⁊ expetitur. Quinq itat res sunt. apperitus conse̾¬
sus. motiis inopus. ⁊ ex motuopꝰ. ⁊ eꝑis delectatio. s iiͦii.
exhis in anima inueniunt᷑. aꝑpetitus scił sclicet ⁊ cõsen¬
sus. ⁊ motus moꝑus. ⁊ oꝑis delectatio. Ip̃m autem opꝰ ñ
ĩ amma ẽ. s ui ⁊ uoluntate anme uoluntarie monen¬
tis corpꝰ. ꝑ ministerium corꝑis exteruis agitur ꝓp̃ delec¬
tationem que in ipso oꝑe querrur uelexipo. Exipso
tamen agitur ꝓp̃ aliud qd delectat. Cum autem tria
hec. appetitus scił ⁊ consensus. ⁊ motus inopꝰ. simul pla
Appetitus ergo suam habet delcctationem. tum pla¬
⁊ aquo omnino dissentiunt. Et appetitũ mali in¬
uiti sentiunt. s non consentiunt. Et quem reti nere
datur ne ꝓcedat: nonualent comꝑescere ne furgat
nec imꝑare ut conquiescat. Appetinus enim mali ĩ ho¬

Expanded text:
placeant, et finem, habent delectationem, quae in opere quaeplaceant, et finem, habent delectationem, quae in opere quaeritur et expetitur. Quinque itaque res sunt, appetitus, consensus, motus in opus, et ex motu opus, et operis delectatio. Sed quatuor ex his in anima inveniuntur, appetitus scilicet et consensus, et motus in opus, et operis delectatio. Ipsum autem opus non in anima est, sed vi et voluntate animae voluntarie moventis corpus per ministerium corporis exterius agitur propter delectationem, quae in ipso opere quaeritur, vel ex ipso. Ex ipso tamen agitur propter aliud quod delectet. Cum autem tria haec, appetitus scilicet, et consensus, et motus in opus, simul placctationem. Appetitus ergo suam habet delectationem, cum plat a quo omnino dissentiunt; et appetitum mali omnino sentiunt, sed non consentiunt. Et quem retinere datur ne procedat, non valent compescere ne surgat, nec imperare ut quiescat. Appetitus enim mali in ho
Abbreviated transcription (Latin):
quitti sunt. Sic iquitas qͣi asuꝑfitie tordis intipiens
paulatim ⁊ blande intrat ad interiora eiꝰ. donec medul¬
la iniquitatis fiat sicut oleum inossib eius. Est enĩ in
anuma qd malum appetit. est et inea qd̃ consentit. ut
fiat id qd̾ appetitirr. Et in ea qd̃ menbra corꝑis mouet
sicut arma iiquitatis adiniquitatẽ. ad ꝑficiend̾ opus
iuxta desiderium appetentis ⁊ consentientis. Est in ead
anima qd̵ delestatur inip̃o oꝑe. qd̾ appetitur. ⁊ tui con¬
sentitur. ⁊ inqd ipsa se mouet. ad eo ut et corpꝰ setũ mo¬
ueat inobsequium ministerii. ut expleatur qd delecte¬
tur. Nam hec omma ad de lectationẽ. Est pret̾ea ĩ ip̃a
anrma. qd̾ his omnib presideat. ⁊ cu ꝑlaceant pͥmũ¬
aꝑpetitus. deinde consensus. derndemotꝰ inopꝰ. adultimũ ĩ
oꝑe delectatio. Cumau̾t hecquatuor appetitꝰ silicet ⁊ co¬
sensus motus inopꝰ. ⁊ exmotu oꝑus. simul platent: cam cur

Expanded text:
cuti sunt . Sic iniquitas quasi a superficie cordis incipiens, cuti sunt . Sic iniquitas quasi a superficie cordis incipiens, paulatim et blande intrat ad interiora ejus, donec medulla iniquitatis fiat sicut oleum in ossibus ejus. Est enim in anima, quod malum appetit, est et in ea, quod consentit, ut fiat id quod appetitur; est in ea, quod membra corporis movet sicut arma iniquitatis ad iniquitatem, ad perficiendum opus juxta desiderium appetentis et consentientis. Est in eadem anima, quod delectatur ipso opere quod appetitur, et cui consentitur, et in quod ipsa se movet, adeo ut et corpus suum moveat in obsequium ministerii, ut expleatur quo delectetur. Nam haec omnia ad delectationem. Est praeterea in ipsa anima, quod his omnibus praesideat, et cui placeant, primuappetitus, deinde consensus, deinde motus in opus, ad ultimum in opere delectatio. Cum autem haec quatuor, appetitus scilicet et consensus, motus in opus, et ex motu opus, simul placent, causam cur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ medullam. inhis qui amore parit̾ ⁊ habundanti¬
a rerum temꝑalium intrassantur. ⁊ in suꝑbrã elatire¬
calcitrant deo minus obedientes. ⁊ trescinte miquitate ĩ¬
temꝑato usu ipsarumrer̃ quib suꝑ habundant. ⁊ delica¬
ta consuctudine magis intrassantur. deindeetiani maio¬
risuꝑbia ꝑ usum uitiorũ ip̃o mniquitatis amore inpin¬
guantur. taudem suꝑba sui estimatione. usq ad ma¬
nifestum dei contẽptum. qͣi plenissima p̃sũptionis pin¬
guedine dilatantur. ⁊ intumescunt. ut dereliqͣnt de¬
umifactorem suum. ⁊ recedant adeo salutari suo. sicut
scͥptum ẽ. Incrassatus ẽ dilectus ⁊ recaltituit. intͣssatus.
impniguat᷑. dila tatus. Etit̾um. N dipem suum cõeluser̃t
os eoꝵ locutũ est suꝑbiã. Et rursum. Produt qĩ exadipe
iniquitaseoꝵ. transietunt in affectum cordis. Cogitaue
runt ⁊ loquuti sunt nequitiã. iniquitatem in extelso lo¬

Expanded text:
et medullam: in iis, qui amore pariter et abundantiet medullam: in iis, qui amore pariter et abundantia rerum temporalium incrassantur, et in superbiam elati recalcitrant, Deo minus obedientes, et crescente iniquitate, intemperato usu ipsarum, quibus superabundant, et delicata consuetudine magis incrassantur. Deinde etiam majori superbia per usum vitiorum ipso iniquitatis amore impinguantur; tandem superba sui aestimatione usque ad manifestum Dei contemptum quasi plenissima praesumptionis pinguedine dilatantur, et intumescunt, ut derelinquant Deum factorem suum, et recedant a Deo salutari suo, sicut scriptum est: Incrassatus est dilectus, et recalcitravit, incrassatus, impinguatus, dilatatus . Et iterum: Adipem suum concluserunt: os eorum locutum est superbiam . Et rursum: Prodiit quasi ex adipe iniquitaslocuti sunt nequitiam; iniquitatem in excelsum lo
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones uolunt. Siuit aliiqui ꝑfectionis studio onmib
reb etiam contessis renuntiant qͣntum patit᷑ humana in¬
firmnitas. qui uixͣ consilium apostoli alimentahñtes. ⁊ qͥb
tegantur. his contenti sunt. qui in bonis spũalib tanto
sunt pinguiores. qͣnto in bonis seculi ꝓp̃ deum inueniũ¬
tur tenuiores. Iusticia ergo pinguedinem ht exteruic.
⁊ interiꝰ adipem uel medullam. ẽ auto autem int̾ius. ꝙͣ¬
to profundius. qͣntoq ꝑfectuis. Dotest autẽ iuxͣ alterius
considerationis rationẽ delectatio iusticie medulla di¬
ci. nou solum in iusticia ꝑfectorũ. uerẽtiam in iusticia
incipientium ⁊ ꝓfitientium. Nulla enim iusticia tam
medioccis ẽ uel tam exigua que non habeat aliꝙͣ tu¬
lam fortitudiem promensura sue mediotritatis sibi
adiunctam. ⁊ infortitudine delectationeni. sicut ĩ os¬
se medullam. De triplici piuguedine maloꝵ
Niquitas quoq suam habet pinguedinem. ⁊ adipẽ.

Expanded text:
libet. Sunt alii, qui perfectionis studio omnibus rebus etiam concessis renuntiant, quantum humana patitur infirmitas; qui juxta consilium Apostoli alimenta habentes, et quibus tegantur, his contenti sunt ; qui in bonis spiritualibus tanto sunt pinguiores, quanto in bonis saeculi propter Deum inveniuntur tenuiores. Justitia ergo pinguedinem habet exterius, et interius adipem vel medullam; tanto autem interius, quanto profundius, quantoque perfectius. Potest enim juxta alterius considerationis rationem delectatio justitiae medulla dici, non solum in justitia perfectorum, verum etiam in justitia incipientium et proficientium. Nulla enim justitia tam mediocris est, vel tam exigua, quae non habeat aliquantulam fortitudinem pro mensura suae mediocritatis sibi adjunctam, et in fortitudine delectationem, sicut in osse medullam. De triplici pinguedine malorum. Iniquitas quoque suam habet pinguedinem, et adipem,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e est salus mundi nobisedidit. S quia sola nõ
potuit. s iinisterium p̃buit. s offitium mediat̾tiᷤᷤ
exhibuit. s mediatorem qui hoc poss in medrũ ꝓ¬
duxit: recte dicitur. Dñs tecum. Opus qd̾dam mag¬
nificum factura es. salus mundi ꝑte procuranda est.
sceptr̃ exactoris suꝑand̾ est. sicut indie madyan. s
suꝑra omẽm humanam uirtutem ⁊ sapiãm est ad qd̾
electa es s dominꝰ tetum. cui non ẽ impossibile om̃e
uerbum. Sic ad ce̾deonem tum liberaturꝰ eẽt filios
ifrł. demanu madya dicitur. Oñs tecum uiroꝵ
fortissime. ubi ⁊ fortitudo cõmemoratur. ⁊ forti¬
tudine opꝰ erat. deo fortitudinem dante. qui ẽ ad¬
uitor fortis. In hoc quoq oꝑe salutis nr̃e qd̾ a ple

Expanded text:
 effecta, salutem mundi, nobis dedit. Sed, quia sola non potuit, sed ministerium praebuit, sed effectum mediatricis exhibuit, sed mediatorem, qui hoc posset, in medium produxit, recte dicitur: Dominus tecum. Opus quiddam magnificum factura es, salus mundi per te procuranda est, sceptrum exactoris superandum est, sicut in die Madian. Sed supra omnem humanam virtutem et sapientiam est, ad quod electa es; sed Dominus tecum, cui non est impossibile omne verbum. Sic ad Gedeonem, cum liberaturus esset filios Israel de Madian, dicitur: Dominus tecum, virorum fortissime ; ubi et fortitudo commemoratur, et fortitudine opus erat, Deo fortitudinem dante, qui est adjutor fortis. In hoc quoque opere salutis nostrae, quod a ple
Abbreviated transcription (Latin):
taturr parilis dunensio. qͣm equalitas humilitatis. ⁊ ho¬
noris dignationis. ⁊ dignitatis: Sic enim scͥptũ est.
Quanto magn̾es: humilia te in omnib. Si egregius
esꝰ esto tamen de grege. Si mom̾ib prees: non dedig¬
neris subẽe. Considen te ip̃m. ⁊ considera magr̾m
tuum. ⁊ inquo oꝑe se confiteatur magt̾in ⁊ uere. Est
et enun. Considera quid dixerit. ⁊ quid fecerit. Non
ueni iuquit ministrari s ministrare. Hoc est q̃d̾ di¬
xit. Qui precessor ẽ fiat sicut ministrator. ⁊ qui ma¬
ior ẽ inuobis. fiat situt iuuior. Ecce quid dix̃it. Scitis

Expanded text:
catur parilis dimensio, quam aequalitas humilitatis et hocatur parilis dimensio, quam aequalitas humilitatis et honoris, dignationis et dignitatis. Sic enim scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Si egregius es, esto tamen de grege. Si in omnibus praees, non dedigneris subesse. Considera teipsum, considera et magistrum tuum; et in quo opere se confiteatur magistrum et vere. Est etenim. Considera quid dixerit, et quid fecerit: Non veni, inquit, ministrari, sed ministrare . Hoc est, quod dixit: Qui praecessor est, fiat sicut ministrator. Et qui major est in vobis, fiat sicut junior . Ecce quid dixerit.
Abbreviated transcription (Latin):
gloria eiꝰ nitus ẽ. fb intimis eiim sepe procedit. uude fo¬
ris glorificetur rex glorie qui incelis est. Amat aũt ħ
interior pulcritudo parilitatem tempariũ. Dedecet enĩ¬
semꝑ dissimilitudo. ubi non apparet dissimilttud̾is
ratio. Si alit̾ iudices bona uel malatua. alit̾ abena: o¬
culi tui dissimiles sunt.Si apd̾ deum suꝑb es. ⁊ huri¬
lis aps̾ homines. facies disꝑes habes. Si proximo bñdi¬
cas. ⁊ abseuti dettahas. si deum in prosꝑis laudes. et
mut mures maduersis: labia habes discreꝑantia.
Tota aut̃ hec deformitas de uitio suꝑbie procedit.
que inequalitatẽ ⁊ dissimilitudrnem in morib sem¬
per diligit. sicut e diuerso humilitas etiam mequa¬
lia adequalitem reducit. Queramꝰ in hac uirgine. q̃¬
nam sit parilitas dimensionis infacie eius tam bo¬
na. tam laudabili. ut melior ⁊ laudabilior non pos¬
sit inueniri intex om̃s filias syoI. Quenam rectins di¬

Expanded text:
gloria ejus intus. Ab intimis enim saepe procedit, unde fogloria ejus intus. Ab intimis enim saepe procedit, unde foris glorificetur rex gloriae, qui in coelis est. Amat autem haec interior pulchritudo parilitatem comparium. Dedecet enim dissimilitudo, ubi non apparet dissimilitudinis ratio. Si aliter judices bona vel mala tua, aliter aliena, oculi tui dissimiles sunt. Si apud Deum superbus es, et humilis apud homines, facies dispares habes. Si proximo coram benedicas, et absenti detrahas, si Deum in prosperis laudes, et murmures in adversis, labia habes discrepantia. Tota autem haec deformitas de vitio superbiae procedit, quae inaequalitatem et dissimilitudinem in moribus semper diligit; sicut e diverso humilitas etiam inaequalia ad aequalitatem reducit. Quaerimus in hac virgine quaenam sit parilitas dimensionis in facie ejus, tam bona, tam laudabilis, ut melior et laudabilior non possit inveniri inter omnes filias Sion. Quaenam rectius di
Abbreviated transcription (Latin):
ues iuxta diffinitionem beati aug̃ ẽ ꝑatiliter di¬
mensa. luulente tolorata. hylarit̾ affecta. ꝑatilitas ã
dimensionis. scd̃mequalitatẽ. siłitudinem. cõposi¬
tionem ⁊ modificatã. ⁊ tõmensuratam congeuentiã
ꝑtium. non minima pars pulicitudis ẽ. Nonenĩ con¬
ueniunt oculi dissimiles. aut inequales facies disꝑes.
labia discrepantia. nec unnuerso que uispars pulcre
congruit. que arelique ꝑtis congruentia sua deformi¬
tate uelenormitate recedit. Qd̃ deditam mensurã
minuit. aut excedit. uel ad fui comparis similitud̾ iem
nonacceoit: gram̃ pulcritud̾is deuenustat. Lausuere
pulcritudinis. magis ientis est ꝙͣ corꝑis. ⁊ tamena¬
liquomͦ corꝑis. Sepeeñ qd casto cordis consilio intus
coricipitur. foris ꝑministerium cerꝑis decent̾ anministrat᷑
d impuregeritur. quicquid de puritate cordis non nas¬
citur. Om̃is quippe gloria filie regis abuttus ẽ. s nonoĩs

Expanded text:
cies, juxta diffinitionem B. Augustini, est pariliter dicies, juxta diffinitionem B. Augustini, est pariliter dimensa, luculente colorata, hilariter affecta. Parilitas autem dimensionis secundum aequalitatem, similitudinem, compositionem, et modificatam et commensuratam congruentiam partium, non minima pars pulchritudinis est. Non enim conveniunt oculi dissimiles aut inaequales, facies dispares, labia discrepantia, nec aniverso quaevis pars pulchre congruit, quae a reliquae partis congruentia sua deformitate vel enormitate recedit. Quod debitam mensuram minuit vel excedit, vel ad sui comparis similitudinem non accedit, gratiam pulchritudinis devenustat. Laus verae pulchritudinis magis est mentis quam corporis, et tamen aliquo modo corporis. Saepe enim quod casto cordis consilio intus concipitur, foris per ministerium corporis decenter administratur. Sed impure geritur, quidquid de puritate cordis non nascitur: Omnis, quippe, gloria filiae regis ab intus , sed non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ⁊ fortitud̾ie. s hec tanto plenior creditut. qͣnto
gr̃e capatior. que ip̃i gratie auctorẽ tam magnũtã
immensum. quem totꝰ non capit orbis: caꝑe ponuit
corde parit̾ ⁊ uentre. Audiui mꝰ beatã elysabeth sc̃o
spu repletam. que maiorem grãm in uirgine agnor¬
cens. se uisitantem ⁊ salutatitem mirata ẽ dicẽs. U̾ñ
hoc michi ut ueniat mater dñi mei ad me : Recte
salutata salutat ꝑ qͣm salus fuerat cõmimicanda. ut
ꝑ ipãm gratic agantur deo. qui dat salute regib ⁊
mandat salutes i acob. Ad hoc enim gr̃a plena exstitit
sicut mensura bona ⁊ conferta. ⁊ tragitata. ⁊ suꝑesfiuens
utꝑ ipãm gr̃a dei habundet in nobis. Hanc enim sin¬
gularit᷑ preelegit deus. ⁊ gratificauit sibi. tͥpliti gr̃a
preditã. gr̃ã decoris. gr̃a fauoris. grã honoris ut fierei
sꝑctiosa. gratiosa. gloriosa. De t̾rlici gr̃a decoris fauer¬
Ratia detoris mbona fatie prelucet. Bona autẽ fa¬

Expanded text:
gratiae et fortitudinis . Sed haec tanto plenior creditur, quanto gratiae capacior; quae ipsum gratiae auctorem, tam magnum, tam immensum, quem totus non capit orbis, capere potuit, corde pariter et mente. Audivimus beatam Elisabeth Spiritu sancto repletam, quae majorem gratiam in Virgine agnoscens, se visitantem et salutantem mirata est, dicens: Unde hoc mihi ut veniat mater Domini mei ad me? Recte salutata salutat, per quam salus fuerat communicanda, ut per ipsam gratiae agantur Deo, qui dat salutem regibus, et mandat salutes Jacob. Ad hoc enim gratia plena exstitit, sicut mensura bona, et conferta, et coagitata, et supereffluens; ut per ipsam gratia Dei abundet in nobis. Hanc enim singulariter praeelegit Deus et gratificavit sibi triplici gratia praeditam, gratia decoris, gratia favoris, gratia honoris; ut fieret speciosa, gratiosa, gloriosa. De triplici gratia Dei. Gratia decoris in bona facie praelucet. Bona autem fa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia ad uicginem uenit. ꝙͣ ⁊ preuenit ut tũ ea
eẽt. ⁊ mea. ⁊ ex ea. ⁊ sic ꝑ eam. ut nobiscum sit sus¬
ceptor noster deusiacob: Ad hocenim nr̃am naturã
ex ea suscepit deusiatob. ut nobiscum sit scmꝑ dicẽs.
Delitie e mee ẽe cum filiis hominũ. Si aũt delitie d̾i
sunt ẽe ium filiis hominũ. qͣnte putas delitie eiꝰ sũt
ẽẽ cum unica sua. ꝙͣ preelegit inminiffium tanta¬
tum delitiar̃. Qd̾ ergo nobiscum ẽ cõminucans nr̃e
nature. ⁊ cõmuiticator gr̃e sue. ut simus filii ⁊ he¬
redes dei. fr̃es aut ⁊ coheredes iħu xp̃i. hoc tam ma¬
gnum donum. tam magnũ bonũ. illi pꝰ deum sin¬
Huus tante dispensationis ministra ⁊ cooꝑatͥx ef

Expanded text:
nisi quia ad Virginem venit, quam et praevenit, ut cum ea esset, et in ea, et ex ea, et sit per eam in nobis: cum sit susceptor noster Deus Jacob? Ad hoc enim nostram naturam ex ea suscepit Deus Jacob, ut nobiscum sit semper, dicens: Deliciae meae, esse cum filiis hominum . Si autem deliciae Dei sunt esse cum filiis hominum, quantae putas deliciae ejus sunt esse cum unica sua, quam praeelegit in ministerium tantarum deliciarum? Quod ergo nobiscum est, communicans naturae nostrae, et communicator gratiae suae, ut simus filii et haeredes Dei, fratres autem et cohaeredes Jesu Christi, hoc tam magnum donum, tam magnum bonum illi sinHujus tantae dispe
Abbreviated transcription (Latin):
spiritualis. nichil qd̾ adeo factum ẽ ꝓp̃ hominem uel ĩ ho¬
mine. nichil qd̵ in homi ne uel ab homine factumẽ contͣ
deum. Quanta enim sunt in homine. que ip̃e homo ꝑtĩ
uidet. ꝑtim non uidet. omĩa hec deo manifesta sũt. Cor
enun hominisabyssus magna. onmestenebre abscondite
sunt ĩ octultis eiꝰ. Illic reptilia quoꝵ non ẽ numerus. S
deus qui uidet in octulto. ⁊ qui illummabit abscondita
tenebrar̃. ut reuelentur ex multis cordib cegitationes
nichil omnium uisibilium uel musibilium non indet
Omĩa enim nuda ⁊ apꝑta sunt oculis eiꝰ. Multa nc̃ sunt
oꝑte ⁊ tecta archanis silentiis. ⁊ consiliis. ⁊ fignentis

Expanded text:
spiritualis: nil quod a Deo factum est propter hominem, vel in hospiritualis: nil quod a Deo factum est propter hominem, vel in homine, nil quod in homine vel ab homine factum est contra Deum. Quanta enim sunt in homine, quae ipse homo partim videt, partim non videt; omnia haec Deo manifesta sunt. Cor enim hominis abyssus magna, omnes tenebrae absconditae sunt in occultis ejus. Illic reptilia quorum non est numerus. Sed Deus, qui vide ut revelentur ex multis cordibus cogitationes, nil omnium visibilium vel invisibilium non videt: Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus . Multa sunt nunc operta et tecta arcanis silentiis et consiliis, commentis
Abbreviated transcription (Latin):
tio diuisionem in dicet. Het enim coniunctio sine diui¬
sione non ẽ. slamqui has duas res conuiugit. diuidit
inter lutem ⁊ tenebras. Errorenim ⁊ fictio tenebrest̃. iusti¬
cia autem ⁊ pietas: lux in dño. Qͥ autem melectione faci¬
endoꝵ. uel infine sꝑandoꝵ rectam cogitationem setund̾
deuni. aut piam intentionẽ ꝓp̃ deum. a se inuicem duuidẽ
nititur. quia oculus eius aliqͣm ht̃ ꝑtem tenebrar̃. aut ĩ
tenebris ambulat. aut nescit quo uadat. Iutmebris cͥppe
ambulat. quimale agit. nescit quouadat qui ad deum nõ
tendit. Mala itaq nonsunt facienda ꝓp̃ deum. necbona
facienda sunt nisi pp̃ deum. Opus pietatis corrumpit in¬
tentio uartitatis. ⁊ iniqui tatemoꝑis non extusat pietaᷤ
ntrentionis. Omnia ergo nlute discretionis agenda sunt
situt in deo ⁊ toramdeo. quia nonest illa creatura inuisibi¬
lis inconspectu eiꝰ. Nulla corꝑalis. nulla animalis. nulla

Expanded text:
etio divisionem indicet. Haec enim conjunctio sine divietio divisionem indicet. Haec enim conjunctio sine divisione non est. Nam qui has duas res conjungit, dividit inter lucem et tenebras. Error enim et fictio tenebrae sunt; justitia autem et pietas lux in Domino. Qui autem in electione faciendorum, vel in fine sperandorum, rectam cogitationem secundum Deum, aut piam intentionem propter Deum, a se invicem dividere nititur, quia oculus ejus aliquam habet partem tenebrarum, aut in tenebris ambulat, aut nescit quo vadat. In tenebris quippe ambulat qui male agit, nescit quo vadat, qui ad Deum non tendit. Mala itaque non sunt facienda propter Deum, nec bona facienda sunt non propter Deum. Opus enim pietatis corrumpit intentio vanitatis, et iniquitatem operis non excusat pietas intentionis. Omnia ergo in luce discretionis agenda sunt, sicut in Deo, et coram Deo; quia non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus. Nulla corporalis, nulla animalis, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is actio nostra dirigenda ẽ adfinempromissionũ d̾i.
Non licet nobis aliud facere. ꝙͣ qd̾ precipit. aut ꝑmit¬
tit aut consulit. non decet nos aliud sꝑare. ꝙͣ qd ille ꝓ¬
nuttit. ⁊ quia promittit. Iusticia enim nr̃a formatur
ad nutum p̃cipientis aut consulentis. spes nr̃a subrigi¬
tur de ueritate promittentis. Recta est cogitatio faciẽ¬
dorum que dei nutu regitur. pia ẽ intentio que simpli¬
ater in ipm dirigitur. Ita demuni totum corpꝰ uite nr̃e
uel cuiuscumq actionts nr̃e lucid̾ erit. si fuerit oculus
simplex. Ocutus autim simplex. ⁊ oculus est. ⁊ simplex.
quia ꝑ rectã cogitationem uidet qd̾ faciendum ẽ. ⁊ ꝑpi
am uitentionem simplicit̃ agit. qd̾ duplicit̾ faciendum
non est. Recta cogitatio ertorem non admititt: ꝑia ĩ¬
tentio fictionem excludit. Het estautem uera discre¬
tio recte cogitationis. ⁊ pie intentionis coniunctio.
Nemireris qd discretionem cõunnctionẽ dixi. tum discͤ¬

Expanded text:
Omnis actio nostra dirigenda ad finem promissionum Dei. Non licet nobis aliud facere, quam quod praecipit, aut permittit, aut consulit; non decet nos aliud sperare, quam quod ille promittit, et quia promittit. Justitia enim nostra formatur ad nutum praecipientis aut consulentis: spes nostra subrigitur de veritate promittentis. Recta est cogitatio faciendorum, quae Dei nutu regitur, pia est intentio quae simpliciter in ipsum dirigitur. Ita demum totum corpus vitae nostrae vel cujuscunque actionis nostrae lucidum erit, si fuerit oculus simplex. Oculus autem simplex et oculus est, et simplex, quia per rectam cogitationem videt, quid faciendum est, et per piam intentionem simpliciter agit, quod dupliciter faciendum non est. Recta cogitatio errorem non admittit; pia intentio fictionem excludit. Haec est autem vera discretio, rectae cogitationis, et piae intentionis conjunctio. Ne mireris, quod discretionem conjunctionem dixi, cum diser
Abbreviated transcription (Latin):
Donoris gr̃a quanta eicollatasit: non honoris¬
est nr̃e facuttatis edicere. Namitum om̃ia in ealau¬
desint digna. ⁊ que propͥa habet᷑. ⁊ communa spetiali
laude utͣq eancõmendant. Commumia eñ singularit᷑
h̃t qr suꝑ extellent᷑ preceteris ħt. qd̃ cum cet̾is habet. Et
singularit᷑ est qd̃ sola non ẽ. Casta ẽ humilis ẽ. suauis
⁊ benigna. sunt ⁊ alie sinulium uirtutũ s non similit̃¬
non eq̃liter. Omnib excellit. ⁊ inom̃ib domina mũdi
⁊ celi. regna hoñum ⁊ angeloꝵ. mat̾ dei ⁊ filia. soror ⁊
soror ꝑ gr̃a tõmunionis. sponsa ꝑ fidem desponsatio¬
nis. amica ꝑ uicissitudiem dilectionis. ꝓxima ꝑ ui¬
tinitatem similitud̾is. om̃ib pulcrior. om̃ib amabi¬
supergoriosa. Dñs tecũ.
Wid singularis glorie habet qd̵ dem̃ est. Dñs detum. cũ
me. Et psalmista dicit. Dñs uictutum nobistum. Et xp̾c
nobis dicit. Ecce uobiscum sum ĩ om̃ib dieb usq ad cõ

Expanded text:
onoris gratia quanta ei collata sit, non est nostrae facultatis edicere. Nam, cum omnia in ea laude sint digna, et quae propria habet et quae communia, speciali laude utraque eam commendant. Communia enim singulariter habet, quia superexcellenter prae caeteris habet, quae cum caeteris habet. Et singulariter est quod sola non est. Casta est, humilis est, suavis et benigna. Sunt et aliae similium virtutuOmnibus excellit: et in omnibus domina mundi, et coeli regina, hominum et angelorum, mater Dei et filia, soror et soror per gratiam communionis, sponsa per fidem desponsationis, amica per vicissitudinem dilectionis, proxima per vicinitatem similitudinis: omnibus pulchrior, omnibus amabisupergloriosa. Dominus tecum. Quid singularis gloriae habet, quod dictum est: Dominus tecum, cum me? Et Psalmista dicit: Dominus virtutum nobiscum . Et Christus nobis dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
iurginem fidelilaude comineudat. ⁊ a plenitudine gr̃e lau¬
deminchoat dicens. Aue gr̃a plena
salutatio salutifera. angelo dictã. ⁊ nobis adsalutã¬
am uirginem preformata. O iubilat̾̃o cordis. dul¬
cedoris. condimentum amoris. Quislocus est ire. uibi ẽ
pleuitudo gr̃e. Pleuitudo quippe gfe. Exinanitio ẽ cul¬
pe. reꝑatio nature. Corruꝑat culpanaturã. ⁊ prouoca¬
uerat irami. S non continuit deus in tra sua miscd̾ias
suas. Effudit grãm. ⁊ auertit iram. Sexum quẽ dãpna¬
uerit sententia maledictionis inpͥma muliere: nũc re¬
plet gr̃a benedictionis. ⁊ oleo miserationis mnbeata uͥ¬
gine. Hic est lechytus olti. hec est concha gedeonis ro¬
re plena. hecest aurea urna. hñs manna suꝑne dulcedi¬
nis pluueq celestis. Quis tegitare sufficiat. quali uel q̃n¬
ta plena fuerit gr̃a. que pͥma int̾ mulieres. ⁊ sola plina

Expanded text:
irginem fideli laude commendat, et a plenitudine gratiae lauirginem fideli laude commendat, et a plenitudine gratiae laudem inchoat dicens: Ave, gratia plena. O salutatio salutifera ab angelo dictata, et nobis ad salutandam Virginem praeformata! O jubilatio cordis, dulcedo oris, condimentum amoris! Quis locus irae, ubi est plenitudo gratiae? Plenitudo quippe gratiae exinanitio est culpae, reparatio naturae. Corruperat culpa naturam, et provocaverat iram. Sed non continuit Deus in ira sua misericordias suas. Effudit gratiam, et avertit iram. Sexum, quem damnaverat sententia maledictionis in prima muliere , nunc replet gratia benedictionis, et oleo miserationis in beata Virgine. Hic est lecythus olei; haec est concha Gedeonis rore plena; haec est urna aurea, habens manna summae dulcedinis pluviaeque coelestis. Quis cogitare sufficiat, quali vel quanta fuerit plena gratia, quae prima inter mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
seutatione blanda. te fibi gratificare uolens mhis que ua-¬
nitati siuit. ai benifolum se offendat. aut laudatorẽ ex hi¬
ueat: hic est quite salutat ꝑuiam. Cauetibi. taue ab his qͥ
tibi diciit. aue. ue eni tibi est si talium seruus efficeris
uetibisi dominent᷑ tui. qui quer̃t animã tuã. Ne amaue¬
ris salutationes uiforo. sufficiat tibi testimõium cõscie tue
⁊ tetis incelo fidelis. cui dicas. Apd̾ telaus mea meccł̃a
magna. Distinguitur salutatio a salutatione. quia disc̃¬
nitur salus a salute. Est enim uana salus de qua scͥptũ ÷
Quia uana salus hominis. Est ⁊ uera salus de qua scͥꝑtũ
est. Exaudime in ueritate salitis tue. Het autem silu¬
tatio siue sit optate salutis uotiua impretatio. siue da¬
te uel dande salutis annuntiatio. nec fictam beniuolẽ¬
tam pretendit salutantis. nec falsam lau dẽ predicat
uirginis. Sed sicit e angelis sem anita uirginitas.

Expanded text:
sentatione clauda te sibi gratificare volens in his quae vasentatione clauda te sibi gratificare volens in his quae vanitatis sunt, aut benevolum se ostendat, aut laudatorem exhibeat, hic est qui te salutat per viam. Tibi cave, cave ab his qui tibi dicunt, ave. Vae enim tibi, si talium servus efficeris. Vae tibi, si dominentur tui qui quaerunt animam tuam. Nec amaveris salutationes in foro; sufficit tibi testimonium conscientiae tuae, et testis in coelo fidelis, cui dicas: Apud te laus mea in Ecclesia magna . Distinguitur salutatio a salutatione; quia discernitur salus a salute. Est enim vana salus, de qua scriptum est: Quia vana salus hominis . Est et vera salus, de qua scriptum est: Exaudi me in veritate salutis tuae . Haec autem salutatio, sive sit optatae salutis votiva imprecatio, sive datae vel dandae salutis annuntiatio, nec fictam benevolentiam praetendit salutantis, nec falsam laudem praedicat Virginis. Sed, sicut est angelis semper amica virginitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Ue maria gratia plena
dominus tecum benedicta tu.
Degotium nr̃e salutis a salutatione inci¬
pit. ⁊ exordium reconcilationis dedi¬
tat annuntiatio ꝑacis. Nuntius enim salutis. ⁊ angelulpa¬
eis a deo missus. ⁊ ad urrginem ingressus. amicus ip̃e uirgi¬
nitatis. nouaeam salutatione. ⁊ insolita. ⁊ hactenus a secło
nonaudita salutat. simul deferens noue salutationis obseqͥ¬
um. noueq audationis pretonium. Uel nouum uel rar̃ est
mulierem ab augelo salutari. Non agar. non uxor manuhe
lab angelo salutata ẽ. cum utraq angelico aspectu ⁊ affatu
frueretur. Nunc aũt̃ ab angelo mulier salutatut. nũc aꝑp¬
pnqͣt tempus ut ⁊ ab ip̃o domino mulieres salutentur.
quib dicitur. auete. Cogitabat uirgo qualis eẽt ista saluta¬
tio. Cogitemus ⁊ nos qͣltu m sufficanꝰ qualis sit. Non est het
salutatio ꝑ uam. s salitatio reducens ad pitam. Neminẽ
inquit dñs ꝑ uiã salutau̾itis. Siquis adulatione ficta. ⁊ as¬

Expanded text:
 gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu Negotium nostrae salutis a salutatione incipit, et exordium reconciliationis dedicat annuntiatio pacis. Nuntius enim salutis et angelus pacis a Deo missus, et ad Virginem ingressus, amicus ipse virginitatis, nova eam salutatione, et insolita, et hactenus a saeculo non audita salutat, simul deferens novae salutis obsequium, novaeque laudationis praeconium. Vel novum, vel rarum est, mulierem ab angelo salutari. Non Agar, non uxor Manue ab angelo salutata est, cum utraque angelico aspectu et affatu frueretur. Nunc autem ab angelo mulier salutatur, nunc appropinquat tempus, ut ab ipso Domino mulieres salutentur, quibus dicatur: Avete . Cogitabat Virgo, qualis esset ista salutatio. Cogitemus et nos, quantum sufficimus qualis sit. Non est haec salutatio per viam, sed salutatio reducens ad patriam. Neminem, inquit Dominus, per viam salutaveritis . Si quis adulatione non ficta, et as
Abbreviated transcription (Latin):
sio. que faciem componit. ⁊ omnia conformat. ⁊ ccap¬
tat. ut omiuib omnia congruant. De grã decoris
Itãm huius uenustatis adornat gr̃a coloris. ca¬
doris parit̾ ⁊ ruboris. Color pudor ẽ. Est aut̃ gemi¬
nus pudor. ꝑudor pudicus. ⁊ pudor uerecundus. Pu¬
dititia ⁊ ueretundia lilium candens. ⁊ rosa rubens.
Duditicia suo candore fatiem afficit. ueretindia suo
rubore genas ꝑ fundit. Ueretundia custos ẽ ꝑudicitie
⁊ detus pariter. ⁊ ornamentũ eiꝰ. Hñt aũt singuli sen¬
sus. ⁊ mentis ⁊ corꝑis suam ꝑuditiciã. suamq uere¬
cundiã. Est enim pudititia oculoꝵ. est ⁊ ueretundia
eorum. estpuditicia aurium. Est ⁊ ueretundia car̃. ⁊ in
aliis sensib pudicitie comes esse solet ueretundia. Du

Expanded text:
sio, quae faciem componit, et omnia conformat et coapsio, quae faciem componit, et omnia conformat et coaptat, ut omnibus omnia congruant. De gratia decoris. Gratiam hujus venustatis adornat gratia coloris, candoris pariter et ruboris. Color pudor est. Est nutem geminus pudor, pudor pudicus, et pudor verecundus. Pudicitia et verecundia lilium candens et rosa rubens. Pudicitia suo candore faciem afficit, verecundia suo rubore genas perfundit. Verecundia custos est pudicitiae, et decus pariter et ornamentum ejus. Habent autem singuli sensus et mentis et corporis suam pudicitiam, suamque verecundiam. Est enim pudicitia oculorum, est et verecundia eorum; est pudicitia aurium et verecundia earum; et in aliis sensi
Abbreviated transcription (Latin):
humiliaueris. ⁊ tantomagis qͣnto maior fueris. Quan¬
tomagis te humilias: tanto magis deum magnificas. Un
pretereris tanto creditur humilior. qͣnto dignior qͣi
singularit̾ dicit. Magnificat anima mea dominũ. plus
magnificauit que plus magnificatat est. ⁊ sulbmior
effecta est. ut singulariter dicere possit. Quia fecit michi
magna qui potens est. Plus magnificata plus deum mag¬
nificauit. quia plus se humiliauit. Numilitatissue ip̃a
sibi testis ẽ. himulit̾ dicens. Quia respexit humilitatẽ
ancille sue. Testis et elysabeth. que mr̃e deiuenientead
se parit̾ miratur felicitatem suam. ⁊ illius dignitatẽ.
⁊ intanta dignitate humilitatem. Semꝑ enim mirabi¬
lis est indignitate magna humilicas magna. inpotẽ¬
tia magna humilitas magna. insapientia. eloquentia¬
nobilitate. uirtute magna. humilitas magna. Deni¬
q in om̃ib magnis humilitas nagna. parilis ẽ dimẽ¬

Expanded text:
humiliaveris, et tanto magis, quanto major fueris. Quanhumiliaveris, et tanto magis, quanto major fueris. Quanto magis te humilias, tanto magis Dominum magnificas. Unde quae prae caeteris tanto creditur humilior, quanto dignior, quae singulariter dicit: Magnificat anima mea Dominum , plus magnificavit, quae plus magnificata est, et sublimior effecta est, ut singulariter dicere possit: Quia fecit mihi magna, qui potens est , plus magnificata plus Deum magnificavit, quia plus se humiliavit, humilitatis suae ipsa sibi testis est, humiliter dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae . Testis et Elisabeth, quae Dei matre veniente ad se pariter miratur suam felicitatem, et illius dignitatem, et in tanta dignitate humilitatem. Semper enim mirabilis est in dignitate magna humilitas magna, in potentia magna humilitas magna; in sapientia, eloquentia, virtute, humilitas magna. Denique in omnibus magnis humilitas magna parilis est dimen
Abbreviated transcription (Latin):
rautes inloco ubi steterunt pedes eiꝰ. uenite adortnĩ
ad ⁊ procidamus ante cum. Humiliennur cum ip̃o
⁊ sub tp̃o. quia huiniles sꝑũ saluabit. eos scilicet qͥ
adoraut infp̃u ⁊ ueritate. Locusadorationisiurtꝰ ẽ
humilitatis. Hic steterunt pedes esꝰ. Quomͦ sterert̃:
Inhumilitateuenit. inhuinilitate ꝑ seuerauit. Rx¬
maniuit semet ip̃m formam ẜui accipiens. ⁊ pro
seruis dominꝰ obprobrium crutis ꝑtulit. factusebe¬
dienspat᷑ usq ad mortem. Que ẽ summa humilita¬
tis. si het non est: Quampulcra parilitas summe dig¬
nitatis. ⁊ summe humilitatis. O fidelis anima si hoc
exemplo tͣt suꝑbiam muniaris. ut magẽi tui ue¬
stigia ꝑhumititarem sequaris: dicetur tibi. Quampule̾sf̃
gressus tui incalciamentis filia pͥncipis. Andi filia ⁊ in¬
dina auremtuã uthumilieris. ⁊ contupiscet rex decorẽ
tuum. Quis rex. nisiqui solus ẽ rex̃. Illi fies concupisci¬
bilis. desiderabilis. amabilis. si aurem inclinaueris. si te

Expanded text:
. Venite, adoremus et procidamus ante Deum, humiliemur sub ipso et cum ipso, quia humiles spiritu salvabit; eos scilicet qui adorant in spiritu et virtute. Locus adorationis virtus est humilitatis. Hic steterunt pedes ejus. Quomodo steterunt? In humilitate venit, in humilitate perseveravit. Exinanivit semetipsum formam servi accipiens, et pro servis Dominus opprobrium crucis pertulit, factus obediens Patri usque ad mortem . Quae est summa humilitatis, si haec non est? Quam pulchra parilitas summae dignitatis et summae humilitatis? O fidelis anima: si hoc exemplo contra superbiam muniaris, ut magistri tui vestigia per humilitatem sequaris, dicitur tibi: Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis, filia principis . Audi, filia, et inclina aurem tuam, ut humilieris; et concupiscet rex decorem tuum. Quis rex, nisi qui solus est rex? Isti fies concupiscibilis, desiderabilis et amabilis, si aurem inclinaveris, si te
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ pet̾ti. Sic ⁊ gladius sam uelis agagpinguissimũ ñ
solum octid̾. s ⁊ infrustra concidit. Aitindamꝰ ergo dili¬
gentiꝰ quomodo hu gladiꝰ compages diuidat. deinde qͣm
ad diuisionem medullar̾ ꝑueniat. Uita pect̃oris. siueꝑ
singula petrata quasi menbratim cõsid̾etir. siue tota sĩ¬
mul ante cculos cordis adducat᷑. ⁊ compages inuenif
hr̃e ⁊ medullas. Tota quippe uita mala. sic exmultispec¬
catis situt unum torp᷑ ex multis connectitut membrisꝰ
pages autem menbroꝵ: iunctirce sunt ꝑtium. Pecc̃muͦ¬

Expanded text:
corpus peccati. Sic et gladius Samuelis Agag pinguissimum non corpus peccati. Sic et gladius Samuelis Agag pinguissimum non solum occidit, sed et in frusta concidit . Attendamus ergo diligentius, quomodo hic gladius compages dividat; deinde quomodo ad divisionem medullarum perveniat. Vita peccatoris, sive per singula peccata, quasi membratim consideretur, sive tota simul ante oculos cordis adducatur; et compages invenitur habere et medullas. Tota quippe vita mala sic ex multis peccatis, sicut unum corpus ex multis connectitur membris. Compages autem membrorum, juncturae sunt partium. Peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionum. modulos iubilationum. tractus suspirioꝵ
singultus gemituum. estus desidioꝵ. intentiones oratio¬
num quisdimimerat: Quis dies setuli ⁊ plunueguttasde¬
mimerat. solus ille hec cõprehendere pot̃ ⁊ dinum̾are.
Mens enim que in dilectione dei figitur. innum̃abilib
amorispassionib subicitur. ⁊ innum̃abilib modis affici¬
tur. Et dum uicissitudines affectionum mutabilit̃ alt̾nat:
constant̾ tn ⁊ iminobilit̾ amat. ⁊ dum se multiformit̾ ua¬
riat. ad dm̃ se diuid̾. ẜ se a deo non duudit. nec cumase se¬
ꝑat. quem intanta uarietate amare ꝑseuerat. Ergogla¬
Dius sp̃c usq ad diuisionem sp̃c ꝑtingit.
ut uero gladius traueterem hominẽ ꝑsequit᷑. it pa¬
rum sit eum octid̾e. nisi ⁊ quem octid̾it infrustra o¬
ti dat. ⁊ omninoeum cõminuat. ⁊ usq ad diuisionẽ c̃o¬
pagum ⁊ medullas ꝑtingat. donee om̃rno destruat᷑

Expanded text:
devotionum, modulos jubilationum, tractus suspiriorum, devotionum, modulos jubilationum, tractus suspiriorum, singultus gemituum, aestus desideriorum, intentiones orationum, quis dinumerat? Qui dies saeculi et pluviae guttas dinumerat, solus ille est. Haec comprehendere potest, et dinumerare. Mens enim quae in dilectione Dei figitur, innumerabilibus amoris passionibus subjicitur, et innumerabilibus modis afficitur; et dum vicissitudines affectionum mirabiliter alternat, constanter tamen et immobiliter amat; et dum se multiformiter variat, ad Deum se dividit, sed se a Deo non dividit; nec eum a se separat, quem in tanta varietate amare perseverat. Ergo gladius spiritus usque ad divisionem spiritus pertingit. Hic vero gladius ita veterem hominem persequitur, ut parum sit eum occidere, nisi et, quem occiderit, in frusta concidat, et omnino eum comminuat, et usque ad divisionem compagum et medullarum pertingat, donec omnino destruatur
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ cogitare om̃s diuisiones anime ⁊ sp̃c. qͣs amanteᷤ
caritate uuilnerati in se non possunt non sentire. ⁊
p̾multitudine nonualent dinumerare: cꝯulti plex
quippe est diuisio anime ⁊ sp̃c. ⁊ sicut multiplicit᷑
sermo dei cor tangit: ita multiplicit̾ ad diuisionem
anime ⁊ sp̃t ꝑtingit De diuisione sp̃s secesum
icet ex his que dicta sunt de diuisione aĩe
seorsum. ꝑpendi possit. que sit diuisio spiritꝰ se¬
orsum: de ipsa tam̃ diuisione spirit᷑. ut octasio det᷑
sapienti ⁊ sapientior fiat. aliquid ꝑst̾ugere libet.
colligere ⁊ adunare non possit. nisi uni ⁊ simplici deo scũi¬
gat: ad deuntam̃ se diuidit: tui se diuersis modis cõ uin¬
git. ⁊ incomungendo diuersis modis querit. ut arctiꝰ ũi¬
gat ⁊ uingatur. ⁊ adhec quis ydonẽ: Om̃s excessus pauo¬
ris. ammirationis. stuporis. meditationis ⁊ cõtemplatio¬
nis quis dinuiu̾at : Stimulos compunctionũ. gaudia

Expanded text:
potest cognoscere omnes divisiones animae et spiritus, quas amantes potest cognoscere omnes divisiones animae et spiritus, quas amantes charitate vulnerati in se non possunt non sentire, et prae multitudine non valent dinumerare? Multiplex quippe est divisio animae et spiritus, et sicut multipliciter sermo Dei cor tangit, ita multipliciter ad divisionem animae et spiritus pertingit. De divisione spiritus seorsum. Licet ex iis quae dicta sunt de divisione animae seorsum, perpendi possit, quae sit divisio spiritus seorsum; de ipsa tamen divisione spiritus, ut occasio detur sapienti, et sapientior fiat, aliquid perstringere libet. colligere et adunare non possit, nisi uni et simplici Deo se jungat, ad Deum tamen se dividit, cum se diversis modis conjungit, et in conjungendo diversis modis quaerit, ut arctius jungat, et jungatur. Et ad haec quis idoneus? Omnes excessus pavoris, admirationis, stuporis, meditationis et contemplationis quis dinumerat? Stimulos compunctionum, gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
isse ccedatur. Itẽ de diuisione sp̃s ⁊ aĩe marie
st et aliud consid̾andum hoc loco tamꝙͣ
ꝑtinens ad diuisionem auime ⁊ sp̃c. Mat̃ quippe
dei tum exmorte unigeniti filii sui salutẽ mundi ꝓ¬
uenturam ẽc̃ cognosceret: mortem eiꝰ ⁊ uoluit ⁊ doluit
uoluit quidem ꝓp̃ suam. parit̾q nr̃am salutem. do¬
luit tamen quia mat̾ erat. mat̃ infirmitatis xp̃i. ⁊
ip̃a infirma. Inter tͥsticiam ergo anime ⁊ gladium
sp̃c. qui exultauit in deo salutari suo. gladius sp̃c di¬
uisit. ille scilic gladiꝰ. qui diuidit int̾ patrem ⁊ fili¬
um. inter fratrem ⁊ fratrem. int̾ sponsũ ⁊ sponsam
int̾ amicum ⁊ amic̃. int̾ animam ⁊ spm. int̾anini¬
morem. int̾ odium ⁊ odium. int̾ amorẽ ⁊ odiũ. int̾
patem ⁊ pacem. int̾ bellum ⁊ bellũ. ⁊ int̾ ꝑacẽ ⁊ bellũ
Non ueni inquit dominꝰ mitt̃e patem s gladium. Qͥs

Expanded text:
isse credatur. Item de divisione spiritus et animae Mariae. isse credatur. Item de divisione spiritus et animae Mariae. Est et aliud considerandum hoc loco, tanquam pertinens ad divisionem animae et spiritus. Mater quippe Dei cum ex morte unigeniti filii sui salutem mundi proventuram esse cognosceret, mortem ejus et voluit et doluit. Voluit quidem, propter suam pariterque nostram salutem; doluit tamen, quia mater erat, mater infirmitatis Christi, et ipsa infirma. Inter tristitiam ergo animae et gaudium spiritus, qui exsultavit in Deo salutari suo, gladius spiritus divisit: ille scilicet gladius, qui divisit inter patrem et filium, inter fratrem et fratrem, inter sponsum et sponsam, inter amicum et amicum, inter animam et spiritum, inter animpacem et pacem, inter bellum et bellum, inter pacem et bellum. Non veni, inquit Dominus, mittere pacem sed gladium . Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. sicut et plus omnib est dilecta. ita morierti fili¬
o compassa ẽ. qͣi uere passa. Nam scd̃m magnitudiemã¬
moriseiꝰ ita ⁊ dolor eiꝰ. Nanicum filium diligeret plusꝙͣ
Re. uulneta que ip̃e accepit incorꝑe. intimo sensu doloriᷤᷤ
ꝑtulit ip̃a in mente. tui ⁊ ip̃a passio xp̃i pro mattyrio
fuit. Nam caro xp̃i quodamm eiꝰ taro fuit. hoc ẽ taro
de catne eiꝰ. qͣm axp̃o susceptã ã se. plusamauit in xp̃o
ꝙͣ suam in se. Que quanto plus amauit: tanto ⁊ plusdo¬
luit. pluspassa inmente. ꝙͣ martyr incorꝑe. Proinde
gloriosi martyrii singulari pͥuilegio p̃fulget. Cet̃i nẽ¬
pe martyres. martyrio ꝓͥe mortis consummati sut̃. Nt
hei carnem decͣne sua pro salute mundi passurã mi¬
nistrauit. ⁊ in passione xp̃i. ⁊ depassione ita annũ
eius ius doloris obtinuit. ut qͣi in xp̃o martyrio con¬
summata. summã post xp̃m mattyrii gloriã meru¬

Expanded text:
dilexit, sicut et plus omnibus dilecta, ita morienti filidilexit, sicut et plus omnibus dilecta, ita morienti filio compassa est, quasi vere passa. Nam secundum magnitudinem amoris ejus, ita et dolor ejus. Nam, cum filium diligeret plusquam se, vulnera quae ipse accepit in corpore, intimo sensu doloris pertulit ipsa in mente: cui et ipsa passio Christi pro martyrio fuit. Nam caro Christi quodam modo caro ejus fuit, hoc est caro de carne ejus, quam a Christo susceptam de se plus amavit in Christo, quam suam in se. Quae quanto plus amavit, tanto et plus doluit; plus passa in mente quam martyr in corpore. Proinde gloriosi martyrii singulari privilegio praefulget. Caeteri nempe martyres martyrio propriae mortis consummati sunt. At haec carnem de carne sua pro salute mundi passuram ministravit, et in passione Christi, et de passione, ita animam ejus vis doloris obtinuit, ut quasi in Christo martyrio consummata, summam post Christum martyrii gloriam meru
Abbreviated transcription (Latin):
passione autem cõdolendi anima condolentis quo¬
dammꝰ diuiditur a se. ⁊ inse. Iam tum paiture qui
aniatur. ut dolorem eiꝰ sibi faciat cõmunem. se illi in¬
dulget. ⁊ se effundit exrra se. ⁊ ꝑ obsequium compas¬
sionis se illiunit. ut uices eius doleat. ⁊ quodammͦ
p̃stat. ut eius sit cui se ꝑ affectum condolendi infim¬
dit. tamꝙͣ uiuens apd̃ illum cuus sentit truciatũ.
Unde senex symeoI cum prophetass de xp̃o ⁊ dixiss
Ecte hic positus ẽ inrumam ⁊ resurrectionẽ multo¬
rum inirb. ⁊ in signum cui contradicet᷑: mox ad bea¬
atam uirginem lequens. sub intulit dicens. Et tuã
mam quasi stt ipsiuis pettransibit gladiꝰ. Dot̃ etiã
est tuam propͥam animam ꝑtͣnsibit gladiꝰ. Iuxta ꝙͥ mo¬
dum loquendi sicut quidam sancti doctores utut᷑: aplt di
cit. Cum nctu ⁊ tremore urãm ipsox salutẽ oꝑamini .i.
uestram ꝓpͥam salutem. Hat̃ quippe dei que plus om̃ib

Expanded text:
passione autem condolendi, anima condolentis quopassione autem condolendi, anima condolentis quodam modo dividitur a se, et in se. Nam, cum patitur, qui amatur, ut dolorem ejus sibi faciat communem, se illi indulget, et se transfundit extra se; et per obsequium compassionis se illi unit, ut vicem ejus doleat; et quodam modo praestat, ut ejus sit, cui se per affectum condolendi infudit, tanquam vivens apud illum, cujus sentit cruciatum. Unde senex Simeon, cum prophetasset de in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum, cui contradicetur : mox ad B. Virginem loquens, subintulit, dicens: Et tuam mam, quasi sit ipsius, pertransibit gladius. Potest etiam est, tuam propriam animam pertransibit gladius. Juxta quem modum loquendi, sicut quidam sancti doctores utuntur, Apostolus ait: Cum metu et tremore vestram ipsorum salutem operamini , id est propriam salutem. Mater quippe Dei, quae plus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sola soli. una uni. ideoq recte dicitur unica unici. Ue¬
rumtñ hec anima tum secund̃ deũ diligit. quẽ ꝓp̃ dm̃
diligend̾ cognoscit. ꝑ affectum caritatis illi se unit ꝙ̃
in caritate sibi iungit. ⁊ ꝑ affectiones amoris in se diui¬
sa. non solum in corꝑe tui ꝑsonalit̾ unita ẽ itiuit. s qͦ¬
dammͦ uitam ⁊ sensum extͣ se diuidit. ad illos quib
se ꝑ amorem uingit. Propt̾ea non solum propͥabona uł
mala sentit. s ad sentienda que aliena suut congratulã¬
do uel compatiendo se imꝑtit. Dropt̃ea gladius sp̃t nõ
solum ꝑ dolorem propͥe passionis. s ⁊ ꝑ compassionẽ ali¬
em dolorisinscidit. Et fieri pot̾ acerbior sit ꝙͣ pacientis
dolor compatientis. Sepe entm inlanguore filii pluscͣ¬
ciatur mater tondolens qͣm filius dolens. Facit hoc amor
qui alienum dolorem in setranffert. ⁊ sepe tũ augmẽ¬
to doloris. ut plus condoleat ꝙͣ alter doleat. qui non¬
numqͣm desiderat soliis dolere ne alter doleat. In

Expanded text:
i. Verumtamen haec anima, cum secundum Deum diligit, quem propter Deum diligendum cognoscit; per affectum charitatis illi se unit, quem in charitate subjungit; et per affectiones amoris in se divisa, non solum in corpore, cui personaliter unita est, vivit: sed quodam modo vitam et sensum extra se dividit, ad illos, quibus se per amorem jungit. Propterea, non solum propria bona vel mala sentit; sed ad sentienda quae aliena sunt, congratulando vel compatiendo se impertit. Propterea gladius spiritus non solum per dolorem propriae passionis, sed et per compassionem alieni doloris incidit. Et fieri potest, ut acerbior sit quam patientis, dolor compatientis. Saepe enim in languore filii plus cruciatur mater condolens, quam filius dolens. Facit hoc amor, qui alienum dolorem in se transfert; et sese cum augmento doloris, ut plus condoleat, quam alter doleat, qui nonnunquam desiderat solus dolere, ne alter doleat. In