comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid ait euuangłista. Et inclinato capite: tradidit sp̃m. Hoc es
ponere animam. Alodo hic attendat caritas urã. Inclinato capite :¬
tradidit sp̃m. Quistradidit.  Quem tradidit. e Sp̃m tradidit:
caro illum tradidit. : Quidẽ. caro illum tradidit.o Caro illum
emisit: caro illum expirauit. Ideo dr̃ enim expirare: extra sp̃mfieri
Auomodo. e exulare extra solum fieri : exorbitare extra orbitam fieri.
sic exorbitare expirare extrusp̃m fieri. qui sp̃s anima ẽ. Cum gͦ exit
anima a carne. & remanet caro sine anima : tunc homo ponere
animã suam dicitur. Quando xp̃c animam posuit. & Quando
uerbum uoluit. Principatus eium inu̾bo erat. Ibi potestas erat: qͣndi
poner& caro animam. quando sumer&. Si gͦ caro animã posuit.
quomodo xp̃c. animam posuit. Nũ enim caro xp̃c.o Ita planȩ.
suꝑte st̃: & si nondum intelligenda. saltem credenda. Quomꝰ ẽ.

Expanded text:
quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri. Quomodo est exsulare, extra solum fieri; exorbitare, extra orbitam fieri: sic exspirare, extra spiritum fieri; qui spiritus anima est. Cum ergo exit anima a carne, et remanet caro sine anima, tunc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in Verbo erat; ibi potestas erat quando poneret caro animam, et quando sumeret. 12. Si ergo caro animam posuit, quomodo Christus animam posuit? Non enim caro Christus? Ita plane,  supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est
Abbreviated transcription (Latin):
sum: quom mͥ responderat cum idicerem. paratꝰ esmori. Hoc ẽ. gͦ ponere
animam: quod ẽ. Sed proquo: ibi ẽ certamen. Om̃s enim hon i nes
uando moriuntꝰ : ponunt animã. s non om̃s ꝓxp̃o ponunt. Nem
quando uoluit posuit : ⁊ quando uoluit sumpsit. Ponere gͦanimam¬
mori e: sic̃ & apłs petrus dñodixit: Animam meam ꝓte ponam: idẽ.
te moriar. Carni hoctribue. Caro ponit animam suam. & caro it
sumit eam : non tamen potestate sua caro. sed potestate in habitantis
carnem. Caro gͦ ponit aiumam suam expirando. Uide ipsum dnm.
Incruce. sicio dixit. Illi qui aderant: tinxerunt spongiam in accto.
igauert̃ arundini: & apposuerunt ori eius. Quod cum accepis
ait. Perfectum ẽ. Quide. ꝑfectum ẽ. Impleta st̃ omĩa. quȩ ante
mortem futura. deme fuerant ꝓpb̾ata. Et quia potestatem habebat
quando uell& ponendi animam suam: postea quam dixit ꝓfectũ

Expanded text:
sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi est certamen? Omnes enim homines quando moriuntur, pposuit, et quando voluit, posuit, et quando voluit, sumpsit. Ponere mori est. Sic et apostolus Petrus Domino dixit, Animam meam pro te ponam : id est, pro te moriar. Carni hoc tribue: caro ponit animam suam, et caro iterum sumit eam; non tamen sua potestate caro, sed potestate inhabitantis carnem: caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce; Sitio dixit: illi qualligaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus: quod cum accepisset, ait: Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante mortem futura de me fuerant prophetata. Et quia potestatem habebat quando vellet ponendi animam suam, posteaquam dixit, Perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
tronis animam non deserebat: & deserebat suam.o Absit. S uiis ut
dñs custodiuit: suauero in separabilit̾ habuit. Si autem dixerimus
quia ipsa se ania posuit: ⁊ iterum ipsa se sumpsit: absurdis simus
dicamus gͦ & quoduerum ẽ: & quod facile in telligi non potest. Coce
homo qui libet: non constans exũbo & anima& carne. s ex anima &
carne. Deisto homine interrogemus: quomͦ ponat anima suam qui-¬
inꝙ homo. Anforte nullus homo ponit animã suam.e Potest mi
dicere. nullus ħo habet potestatẽ ponere animã suam. & iterum su¬¬
mere eam. Ponere animã suam nisi posset ħo : non dicer& iohannes
quia sine illo facere nichil possumus: ponere ꝓfr̃ibus animas nr̃as.
& quam posuit. hoc suntellexerimꝰ: ibiuidebimꝰ quem ad modũ
axp̃odictum sit. potestatem habeo ponendi animãmeam. O homo.
paratus es ꝓxp̃omori.o Paratus inquit. Dicam hoc aliis u̾bis. Paratꝰ

Expanded text:
tronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut tronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit, et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sDicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habet potestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannesquia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras.  quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem habeo ponendi animam meam. O homo, paratus es pro Christo mori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paratu
Abbreviated transcription (Latin):
eam: metuendum ẽ. ne subintr& praua cogitatio. & dicatur nobis.
Ergo aliquando anima ula separata ẽ. aũbo: & aliquando u̾bũ ilud
ex quo suscepit illam animam. fuit sine anima. Uideo enĩ fuis sȩ sine
anima humana u̾bum : sed cum inpͥncipio erat u̾bum. & ubu erat
apud dm̃. & dd̾ erat u̾bum. Exquo enim u̾bum caro factum ẽ. ut
habitar& in nobis & susceptꝰ ẽ. aũbo homo. ide. totus homo:  anima
& caro. quid fecit passio. quid fecit mors. nusi corpus ab anima separar
Animam uͦ a uerbo non separauit. Sienim mortuus ẽ. dñs. immo quia
mortuus ẽ dñs. mortuus c̃. enim ꝓnobis in cruce: sine dubiocaro ipsiꝰ
expirauit animã. Ad tempus exiguum anima deseruit carnem: s
deunte anima resurrecturã. Au̾bo aut̃. animam separatam ẽẽ. no
dico. latronis animȩ dix̃. Hodie mecum eris inparadiso. fidelem la¬¬

Expanded text:
eam; metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: eam; metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit animam illam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum, sed cum in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex quo enim Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis , et susceptus est a Verbo homo, id est totus homo, anima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit? Animam vero a Verbo non separavit. Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus est Dominus; mortuus est enim pro nobis in cruce; sine dubio caro ipsius exspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem la
Abbreviated transcription (Latin):
e: pat̾ qui fuiis : arrianos qui dicunt aliude: pat̾ aliudẽ. filius.
quasi non sint eiusdem substantiȩ pater & fulius: instruximus
tam quantum meministis & meminisse debetis. contra heretico
qui solũ sine homine dm̃. ex hac occasione de anima instruam.
uos & contra apollinaristas: qui dicunt dnm̃nrm̃ iħm ap̃m non
gentẽ: animã in qua distamꝰ apeccore. quod homines sumus. Quo-¬
mͦ gͦ hic dix̾ dnis: potestatem habeo ponendi animã ieam.o Quis¬
itꝰ iponit animã. & iterũ sumit animam. x p̃c exeo quodũbũ
e ponit animã. & iterum sumit eam.  An exeo quod anoe¬
anima humana ẽ. ipsa se porut. & iterum ipsa se sumit.  an
exeo quod ẽ. caro. caro animam ponit. et iterum sumit. & Tria posu
omĩa ꝑtractemus: & hooeligamus quod conueniat regulȩ ueritatis.
Si enum dixerimus quiau̾bum dĩ posuit animã suam. & itcrum sũpsit

Expanded text:
est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum meministis, et meminisse debetis, contra haereticos qui solum sine homine Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos et contra Apollinaristas, qui dicunt Dominum nostrum Jesum gentem, animam, inquam, in qua distamus a pecore, quod homines sumus. 10. Quomodo ergo hic dixit Dominus, Potestatem habeo ponendi animam meam? Quis ponit animam, et iterum sumit eam? Christus ex eo quod Verbum est, ponit animam, et sumit eam iterum? An ex eo quod anima humana est, ipsa se ponit, et iterum ipsa se sumit? An ex eo quod caro est, caro animam ponit, et iterum sumit? Tria proposui, omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regulae veritatis. Si enim dixerimus, quia Verbum Dei posuit animam suam, et iterum sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
quia non defuerͬ heretici & uusta sententia: pulsi quidẽ iam olim
aueritate catholica. sed tamen ut fures & latrones non intrantes
phostim: insidiari ouili non desinunt. Apollinaristȩ hęretu
dicti st̃: qui ausi sunt doginatizare. quod xp̃c non sit nisi u̾bum
& caro. Animam humanam: non cũ assumpsis se contendunt.
Nam & aliqui eorum: fuisse in xp̃o animã negare non potuerunt.
ete absurditatem : & in saniam non ferendam. Animã irra¬
onalem eum hab̾e uoluerunt: rationalem negauerunt. Deder᷑
pecoris: subtraxerunt hominis. Sedilli ab¬
stuler᷑ xp̃o rationem: non tenendo rationem. Absit hoc anobis in
fide catholica nutritis atq fundatis. Exhac gͦ occasione admonu-¬
erim caritatẽ urãm : ut quomꝰ suꝑiorib lectionib satis uos instru.¬
ximus adũsus sabellianos & arrianos. sabellianos qui dicunt ipse

Expanded text:
quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomodo moritur caro. amissa anima quȩ uita ẽ. euis: sicmoritꝰ
anima. amissodõ qui uita euis ẽ. Certe gͦ immortalis ẽ anima. & Plane
immortalis: qui auiuit & mortua. Quod enim deuidua deliciosac
apłs: etiam de anima si dm̃ suum amiserit dici potest. uiuens mortuae
Quomodo gͦ ponit animam suam dr̃ĩs. e fr̃s. quęramus hoc paulo atten-¬
tius. Honnos artat hora quȩ sol&. Diedominico uacat nobis. hoc lucrentꝰ.
qui adũbum dĩ etiam die hodierno conueniunt. Ponoinquit animaᷤ
meam. Quis ponit.e Quam ponit.. Quidẽ. xp̃c. Uerbum & homo
Nec sic homo: ut solacaro. Sed quia homo constat excarne & anima. tot̾
autem homo in xp̃o: nonenim partem deteriorem suscepissȩ. & partẽ
meliorẽ deseruiss&: & pars quippe hominis melior. e. anima quam
homo. Quidẽ u̾bum & bomo.o Uerbum anima : caro. Tenete hoc:

Expanded text:
Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de anima, si Deum suum amiserit, dici potest, Vivens mortua est . 9. Quomodo ergo ponit animam suam Dominus? Fratres, quaeramus hoc paulo attentius. Non nos arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed quia homo, constat ex carne et anima, totus autem homo in Christo. Non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est anima quam homo. Quid est Verbum et homo? Verbum, anima et caro. Tenete hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicebat inquid: de templo corporis suis. Hoc enĩ suscitabatꝰ:
quod moriebatur. Nam u̾bum non ẽ. mortuũ : anima illa non ẽ.
mortua. Si nec tua morit᷑. dnĩmoreretꝰ. Unde scio inquis. si mea
non moritꝰ. e AAte non occidatꝰ : ⁊ non moritꝰ. Quomͦ inquis.
possum occidere animam meam. lit alia peccata taceam. os qd̃
mentitur occidit animã. Quomodo in quis securus sum quia ñ.
moritur. Ipsum dnm audi: dantem seruo securitatem. Holite
mere eos qui corpꝰ occidunt : & postea non habent quid faciant
Sed plane quidait. Cum timete : qui habet potestatem & corpus
& animam occidere in gehenna. Ecce quia moritur : ecce quia non
moritur. Quide. mori ipsius. o Quidẽ. mori carni tuȩ. Mori
carnituȩ : ẽ. amittere uitam suam. Mori animȩ tuę ẽ: amitter
tam suam. Uita carnis tuę anima tua : uita animę tuȩ. d̾stuus.

Expanded text:
autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur quod moriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere eos qui occidunt corpus, et postea non habent quid faciant. Sed plane quid ait? Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid est mori carni tuae? Mori carni tuae, est amittere vitam suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ego dorinuui.o Quia uolui : dormiui. Quidẽ. dormi.
mortuus sum. Nonne dormiuit. qui quando uoluit de sepulchro
tanquam de lecto surrexit. o Sed amat dare głam patri: ut nof
edificet głam dare creatori. Nam quod addidit. exurrexi qm̃
suscipiet me: putatis hic quasi uirtutem eius defecisse. ut ꝑpote¬¬
statem suam mori potuerit : ꝑ potestatem suam resurgere potuerit.
Sic erum uidentur sonare u̾ba: non intentius intellecta . Ego dor¬
mii id ẽ. quia uolui dormuu. Et exurrexi. Quare.& Qm̃ di
suscipiet me. Quid enĩ. o Tuiate ipso resurgere non ualeres.
Si non ualeres: non diceres. potestatem habeo ponendi anunã meam:
& potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loeo in euangłio.
quia non solum pat̾ suscitauit filium: sed etiam filius se ipsum. Soluite
inquit templũ hoc: & intriduo suscitabo illud. Et euangłista. hoc

Expanded text:
est, Ego dormivi? Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? est, Ego dormivi? Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me; putatis hic quasi virtutem ejus defecisse, ut per potestatem suam mori potuerit, per potestatem suam resurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, Ego dormivi; id est, quia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bum : ⁊ u̾bum erat apuddm̃. & dserat u̾bum. Quid de homine q
apparuit. Et u̾bum caro factum ẽ: & habitauit in nobis. Audi &
çt̾a. P ropterea me pat̾ diligit inquit: quia ego pono aiimam meam.
ut iterũ sumã eam. Quidait. & Propterea me pat̾ diligit: quid morior:
ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum e. ego. Qui a ego ponc
inquid. Pono anima meam. Ego pono. Quidẽ. ego pono.& Ego illam
ono : non głientur uidȩi. Seuire potuerunt: potestatem hab̾e non pot
Seuiant: quantum possunt. Siego noluero ponere animam meam. quid
seuendo facturi sunt. Una responsione ꝓstrati st̃. Quando eis dictum
e quem queritis : dixerunt iesum. Et ait ulis. Ego sum. Redierunt
o: & ceciderunt. Qui cecider adunam uocem xp̃i morituri. quic
faciunt sub uoce iudicaturi. Ego. ego. in quam ponam eam: ut ite¬
rũ sumã eam. Nongłientꝰ iudȩi quaũ p̃ualuerint: ipse posui anima
ego dormiui & somnum cepi: & exurręxi. qm̃ dñs suscipi& me. Quid

Expanded text:
ine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est, ego: Quia ego pono, inquit, pono animam meam, ego pono. Quid est, ego pono? Ego illam pono: non glorientur Judaei; saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt: saeviant quantum possunt; si ego noluero animam meam ponere, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt: quando eis dictum est, Quem quaeritis? dixerunt, Jesum; et ait eis, Ego sum: redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce judicaturi? Ego, ego, inquam, pono animam meam, ut iterum sumam eam. Non glorientur Judaei, quasi praevaluerint; ipse posuit animam Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
s ei quem ꝑfectum genuit: omĩa gignendo dedit. Itaq illi dedit suam
facta e: int̾uid ȩos: ꝓpt̾ sermones hos. Dicebant aut multi exipsis. demo-¬
nium hab&: & insanit. Quid cum auditis. & Istȩ fuerant densis simȩ¬
enebrȩ Alii dicebant. Hȩc u̾ba: non sunt demoniũ habentis. Nunq
demoniũ potest cecorum oculos apire. & Iamistorum ocłi coeꝑant

Expanded text:
sed ei quem perfectum genuit, omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam sed ei quem perfectum genuit, omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam facta est inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habtenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis, nunquid daemonium potest oculos caecorum aperire? Jam istorum oculi coeperant
Abbreviated transcription (Latin):
informa dĩ qui accepit formam scrui. & anima & caro informa
serui : quȩ accepta ẽ. aforima dĩ. humili auit sem ipsum. factꝰ
oboediens usq ad mortem. Iamin morte: solacaro ẽ. aiidȩis. occisa.
Sienim dix̃ discipłis. nolite timere eos qui corpꝰ occidunt : animã
autem non possunt occidere. nunquid inipso potuerunt plus-
quam corpus occidere. Ettam̃ carne occisa: xp̃soccuus ẽ. Ita
cũ caro animã posuit: xp̃s animã posuit. Et cum xp̃s carout re¬
surgerae animã sumpsit: xp̃s animam sumpsit. Nec tamen pote.¬
state carnis hoc factum. ẽ: s eius qui & animam & carnem ubi
ec adimplerentur assumpsit. hoc inquit mandatum accepi
a patre meo. Uerbum non u̾bo accepit mandatum: s in u̾bo
uni genito patris. e. om̃e mandatum. Cum autem dr̃ filius a patre
cum filius ipse sit uita: non potestas minuitꝰ: sed generatio eius
ostenditur qm̃ pat̾ non quasi ei filio qui imꝑfectꝰ e: natis aliquid ad didit.

Expanded text:
in forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne mandatum. Cum autem dicitur Filius a Patre metipso , cum Filius ipse sit vita; non potestas minuitur, sed generatio ejus ostenditur. Quoniam Pater non quasi ei filio qui imperfectus est natus, aliquid addidit;
Abbreviated transcription (Latin):
tet me & illas adducere. Ergo & ꝑ suos non alt̾ adducit. Adhuc audi.
Uocem meam audient. Ccce & ꝑsuos ipse loquitꝰ: & peos quos mi̾tit uox eius
auditur. ut sit unum ouile & unus pastor.. Duobus modis istis gregibus.
tanquã duobus parietibus: factus e. lapis angularis. Ergo & hostium ẽ:
⁊ lapis angularis. Omĩa ꝑsimilitudinẽ: nichilhorũ ꝓpͥe. Iam enĩ dixi
⁊ commendaui uehement. ⁊ qui capiunt sapunt: immo qui sapiunt
capiunt. Et qui nondum intellecti sapiunt: fide teneant. quod non¬
dum intelligere possunt. Ser similitudines xp̃c multa e̾: quȩ ꝑꝓprietatẽ
on e. ł similitudinẽ ⁊ petra ẽ. xp̃c: & hostium e. xp̃c. & lapis angu

Expanded text:
oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis . Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per simili
Abbreviated transcription (Latin):
inpace credentium. Quid gͦ e: non sum missus nisi ad oues quȩ pierunt
domus isrł nisi sũam quia p̾sentiam suam corporalem non exhibuit. i
populo isrł.Adgentes non prȩxit ipse: sed misit: Adpopłmu̾ isrł: &
& p̾sentia ulius ẽ. exhibita. Ipse dñs ibi fuit. ibi matrem elegit. ibi concipi.
i nasci: ibi sanguinem fundere uoluit: ibi sunt uestigia eius. ibi mod
ad orantur. ubi nouissime stecit: unde ascendit incelum Agentes aut̃
misit. Sed forte aliquis arbitratur: qm̃ non ipse adnos uenit. sed misit
adnos: non nos audisse uocem ipsius. seduocem eorum qͦs misit Absit
ellatur ista cogitatio decordibus urĩs. Et in his quosmisit: ipse en
Ipsum paulum audi quem misit. Ad gentes enim: p̃cipuȩ paulũ apłm
misit. Et ait ipse paulus: terrens non dese s deillo: Anuultis exꝑpuntum¬
abeo idẽ. ingentibus: quȩ non sunt dehocouili. idẽ. de popło isrł.O

Expanded text:
in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; nisi quia praesentiam suam corporalem non exhibuit nisi populo Israel? Ad Gentes non perrexit ipse, sed misit: ad populum vero Iset praesentia est illis exhibita. Ipse Dominus ibi fuit, ibi matrem elegit; ibi concipi, ibi nasci, ibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, sed vocem eorum quos misit. Absit; pellatur ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum misit apostolum: et ait ipse Paulus terrens non de se, sed de illo, An vultis habeo, id est, in Gentibus: quae non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel:
Abbreviated transcription (Latin):
sedqua errarent ut diuiderentꝰ: dicentes alii ego sum pauli. alii ego sum
phae: alii ego apollo : alii ego xp̃i. expauescens ad eos qui dixerunt e
sum pauli : tanquam clamans ad oues: misere quaitis. non sum hostiũ.
nunquid paulus inquid ꝓuobis crucifixus ẽ. & A ut in nomine paulibap.¬
tizati estis. o Quiuero dicebant ego sum xp̃i : inuenerant hostium. De
uno autẽ ouili & uno pastore : iam quidẽ assidue soletis audire. Multũ
enim cõmendauimꝰ unum ouile : p̃dicantes unitatem. ut ꝑ xp̃m om̃s
oues ingrederentꝰ: ⁊ donatum nulla sequeretur. Ueruntamꝰ unde hoc
utem fuerat ad ipsos uida eos: non ꝓpt̾ quosdam immani odio
tinaces & ꝑseuerantes in tenebris: s ꝓpt̾ quosdam in ipsa gente quod
dicit oues suas. dequibus ait: non sũ missus. nisi adoues qudle
perierunt domus isrł. Nouerat etiam eos inturba furentium : & p̃uidebat

Expanded text:
sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum Cephae; alii, Ego Apollo; alii, Ego Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis uno autem ovili et uno pastore, jam quidem assidue soletis audire: multum enim commendavimus unum ovile, praedicantes unitatem, ut per Christum omnes oves ingrederentur, et Donatum nulla sequeretur. Verumtamen unde hocautem fuerat ad ipsos Judaeos, non propter quosdam immani odio pertinaces et perseverantes in tenebris, sed propter quosdam in ipsa gente quas dicit oves suas: de quibus ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Noverat etiam eos in turba furentium, et praevidebat
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ad ce: ꝑse intrat adte: & ad patrem. Ipse ẽ. hostium: quia non e̾.
u̾bo dixi. Siuelim dicere & ipsum u̾bũ. undedico nisi u̾bo.o Acꝑhoc: ꝑ
ũbum & alia dicunt᷑. quȩ non sunt quodũbũ: & ipsuũbum dici non potest.
nisi ꝑuerbum Adiuuante dño: exemplo abundabimꝰ. Tenete gͦ. quom
dñs xp̃c & hostium sit & pastor. hostium pandendo: pastor intrando ꝑse
Et quidem fr̃s quod pastor. e: dedit et menbris sius. Nam & petrus pastor
⁊ paulus pastor: & cȩti apłi pastores. & boni ep̃i pastores. Hostium uero:
nemo nr̃m se dicit. hoc sibi ipse ꝓpriȩ tenuit: qua uitrent oues. Deniq
iulus apłs. boni pastoris implebat officium quando xp̃m p̾dicaba
quia ꝑhostium intrabat: At ubi oues in disciplinatȩ cȩperunt facere
scismata. & alia hostia sibi ponere non qua intrarent ut congregarentꝰ.

Expanded text:
intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi per verbum. Adjuvante Domino exemplis abundavimus. Tenete ergo quoms et ostium sit, et pastor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cingebas te et ambulabas ubi uolebas. Cum aut̃ senueris: extendes
manus tuas. & alt̾te cing&. & ducet quo non uis. Exposut euuanglisti
quid dñs dixerit. hoc autem inquid dixit. significans quamortẽ
arificaturus ẽẽt dm̃. Ad hoc gͦ ꝑtinet pasce oues meas: ut por
animam tuam ꝓouib meis. Iam ullud quod ait. sic̃ nouit me pat̾.
& ego agnosco p̾atrem. quis nescit. Ipse enim dixit. Dmnemo uidit
unquam nͥ unigenitus filius qui ẽ. in sinu patris. Ipse enarrauit. Ergo
& nos ꝑipsum: quibus enarrauit. Item alibi ait. Nemo nouit filium
pastor ꝑse ipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quȩ uidentur in lu-¬
mine. nunquid aliquo alio indig&. ut monstretꝰ. & lumengͦ. & alia
demonstrat et seipsum. Quȩcunq intelligimus: intellectu intelligimꝰ.
Et ipsum intellectum unde. nisi intellectu intelligimus.& nunquid sic
oculo carnis. ⁊ aliauides lipsum. Quãius enim uideant homines
oculis sius: non tamen uident oculos suos. Oculus carnis alia uid.

Expanded text:
senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo tu non vis. Et exposuit Evangelista quid Dominus dixerit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Ad hoc ergo pertinet, Pasce oves meas: ut ponas animam tuam pro ovibus meis. 3. Jam illud quod ait, Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, quis nescit? Ipse enim agnoscitunquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris; ipse enarravit . Ergo et nos per ipsum, quibus enarravit. Item alibi ait: Nemo novit Filium, pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines oculis suis, non tamen vident oculos suos. Oculus carnis alia videt
Abbreviated transcription (Latin):
nica induatꝰ: encheniare dr̃. Illum enĩ diem quo templum de¬¬
dicatum eꝰ: udȩi solennit̾ eelebrabant. Ipse dies festꝰ agebatur.
cum eaquȩ lęcta st̃ locutus. ẽ. dñs. hiemps erat: & ambulabat
us intemplo. inporticu salemonis. Circundeder gͦ cum uidȩi
& dicebant ei. Quousq animam nrãm tollis.o Si tu es xp̃e. dic
nobis palam. Ronueritatẽ desiderabant: s calunniã p̃paraban.
hiemps erat: & frigidi erant: Adilum enim diuinũ ignem:
cedere pigri erant. S accedere : ẽ. credere. Qui credit acced
qui negat recedit. Non moriet᷑ anima pedibus. s affectibus.
Friguerant a diligendi caritate : & ardebant nocendi cupiditate. Longe ab¬¬
erant: & uibi erant. Non accedebant credendo: & p̾mebant ꝑsequend

Expanded text:
nica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum denica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Circllis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Uos iam commeNpaui
dilectioni urȩ̃: instabilit̾ meminis se debetis scđm
ioħ̾em euangłistam nolle nos semꝑ lacte nutriri
s solido cibo uesci.
Quisquis autem ad sum̃dum
cibum solidũ u̾bi dĩ adhuc minus idoneus. ẽ: lacte fidĩ nutriatꝰ.
& ũbum qd̾ intelligere non potest: credere non cunctetꝰ. Fides enim
meritum ẽ: intellectꝰ p̾mum. Inipso labore intentionis desudo acies
mentis nr̃ȩ: ut ponat sordeculas nebule humanȩ. & serenetꝰ adũbũ
dĩ. Non gͦ recusetꝰ labor: si adẽ amor. Nostis enim: qm̃ qui amat ñ.
laborat. Om̃is labor: non amantibus grauis. Si tantos labores cũ
aris portat cupiditas. nobiscum non portat caritas. Euuan¬
gelium intendite. Facta st̃ autem enchenia in uerusolimis. Enche¬
nia: festiuitas erat dedicationis templi. Grece enĩ enchenon:
dicitur nouũ. Quandocunq nouũ aliquid fuerit dedicatum:
cheina uocatꝰ. Iam & hoc usus hab& uerbum. Siquis nouatu.¬

Expanded text:
uod jam commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tu
Abbreviated transcription (Latin):
ipso euuangłio nec hereti ci intelligunt. Quantominꝰ udȩi. quam dui ue-¬
dsetiam assumpto homine ꝑmanebat: ait illis. Quid uob̾ uidet᷑ de xp̃o.
cuiusẽ. fuius. & R esponderunt scđm opinationem suam. Dauid. Sic enĩ
legerant. & hoc solum tenebant: qui a diuinitatẽ eiꝰ legebant. s nonintelligebant
Dñ sautem ut eos suspenderoꝵ ad quęrendã eus diuinitatẽ. cuius contemnebant
infirmitatem: respondit eis. Quomodo gͦ dauid in sp̃u dicit eum dñm.¬

Expanded text:
ipso Evangelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu veDeus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo ergo David in spiritu dicit eum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
intellige quȩ apponentur tͥ. ⁊ mite manum tuam : sciens quia talia¬
te oporcet p̾parare. Mensa potentis: quȩ sit nostis. Ibiẽ. corpꝰ xp̃i
sanguis. Qui acoedit ad talemmensam: p̃parx talia. Et quide̾. ppar&
talia.  Quomodo ipse ꝓnobis animam suam posuit: sic & nos debemus
adedificandam plebem & asserendam fidem: animas ꝓfrib ponere.
deo petroquem uolebat facere pastorem bonum non inipso petro sed in
corpore suo ait. Petreamasme.& Pasce ouesmeas. hoc semel. hoc iterũ.
hocteio: usꝙ ad cius tristiciam. Et cum tantum int̾rogass& dns. quan-¬
tum interrogandum ẽẽ. iudicauit: ut t̾ confiteretũr qui t̾ negauerat.

Expanded text:
attende, quae apponuntur tibi; et immitte manum tuam, sciens quod taliate oportet praeparare . Mensa potentis quae sit, nostis; ibi est corpus et sanguis Christi: qui accedit ad talem mensam, praeparet talia. Et quid est, praeparet talia? Quomodo ipse pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus, ad aedificandam plebem et asserendam fidem, animas pro fratribus ponere. Ideo Petro quem facere volebat pastorem bonum, non in ipso Petro, sed in corpore suo ait: Petre, amas me? pasce oves meas. Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio usque ad ejus tristitiam. Et cum tantum interrogasset Dominus, quantum interrogandum esse judicavit, ut ter confiteretur qui ter negavera
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt. Uerbum caro factum ẽ. s non erat ubo magnũ. eicere carnem
pͥmum. & mansit ibi. Et multiuener᷑ ad eum: & dicebant quia ioħes
quidem signum fecit nullum. Moministis uobis dictum de iohanne.
uia lucerna erat: ⁊ dici testimoniũ ꝑhibebat. Quid ergo isti apud se
dexerunt. & Iohannes signum fecit nullum. Nullum in quiunt miraculũ
ostendit ioħs. Hondaemonia fugauit: non expulit febrem. non caecos
illuminauit: non mortuos suscitauit. non tot milia hominũ dequinq
d septem panibus pauit: non suꝑ mare ambrlauit. nonuentis & fl¬
tibus imꝑauit. Nichil horum fecit ioħs. Et totum quicquid dicebat:
huic testimonium phibebat. E lucernam ueniamꝰ ad diem. Ioħs signum
dert̃. Non quomodo udȩi uolebant prendere discedentem: app̃hender
isti ꝑmanentem. Deniq quid sequitur. Et multi crediderunt it i¬

Expanded text:
buerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem buerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem primum, et mansit ibi. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fequia lucerna erat , et diei testimonium perhibebat. Quidixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus pavit, non supra mare ambulavit, nonuctibus imperavit. Nihil horum fecit Joannes, et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes derunt, non quomodo Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in
Abbreviated transcription (Latin):
dicere in dõ sumꝰ: & ds̃ innobis. Ego & dĩ unum sumꝰ. nunquid possumus dicere
idõ es: quia ds̃te contino. Ds ẽ inte: quia templum dĩ factus. es. Sed nunq
nitus dixit. qui me uid& uidet et patrem. & ego & pat̾ unum sumus. gͦ¬
erui e: participatio saluator is. Querebant gͦ cum prendere. Litinam p¬
derent : s credendo & intelligendo: non seiuendo& occidendo. Nam modo
fersmei quando talia loquor.. infirmus fortia. paruus magna. fragilis solide
& uos tanquam exeadem massa unde sum & ego. & ego qui uobis loquor.
simul or̃s apphendere uolumꝰ xp̃m. Quid ẽ. apphendere.: Intellexisti
apphendisti. Sed non sic uidȩi. Tu apphendisti ut habeas: illi app̃hendere
uolebant. ut non hab̾ent. Et quia sic uolebant app̃hendere. quid eis fecit.o
Exut demanibus eorum. Non cũ app̾henderunt: quia manus fidĩ non ha¬

Expanded text:
dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquinitus dixit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; et, Ego et Pater unum sumus? Agervi, est participatio Salvatoris. 11. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non ha
Abbreviated transcription (Latin):
facit sermo di: quomodo non ẽ. ds. uerbum dĩ. Pat̾ gͦ sc̃ificauit
filium siuim: & misit inmundũ. Fortealiquis dicat. Si pat̾ eum
Ut enim sc̃i eẽt: gignendo ei dedit. quia scm eum genuit. Hamsi ꝗd
sc̃ificatur. ante non erat sc̃m. quomodo dicinus dõ patri. scifice¬
tur nomen tuũ Si non facio oꝑa patris mei: nolite credere mͥ
Si autem facio & si non mͥ uultis credere: oꝑibus credite. ut cognos¬
catis & credatis: quia m me e: pat᷑. & ego milo. Honsic dicit fiuius. in
me ẽ. pater & ego inillo: quomodo possunt homines dicere. Sienĩ
bene cogitemus: in dõsumus. & si bene uiuamus. đs in nobis.  fi¬
deles participantes eiusgrã: uluminati abipso. inuio sumus & ip¬
se in nobis. Sed non sic unigenitꝰ filius. Ille inpatre. & pat̾ in illo:
tanquam ȩquał ineo cui ẽ. qualis. Deniq nos aliquando pos sumus

Expanded text:
facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliquiUt enim sanctus esset, gignendo ei dedit, quia sanctum eum genuit. Nam si quod sanctificatur, ante non erat sanctum, quomodo dicimus Deo Patri: Sanctificetur nomen tuum ? Si non facio opera Patris mei, nolinon vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis tota lex pend& & ꝓphȩ. Aliquando autem tria distribuit
easdem scripturas: ubiait. Oportebat impleri omĩa: quȩ scripta
sunt in lege. & ꝓpħis. ⁊ psalmis de me. Hunc uero: etiampsalmos
legis nomine nuncupauit. ubi dictum ẽ. ego dixi du estis. Suillos dix
deos ad quos sermo dĩ factꝰ ẽ. & non potest scriptura solui. quem pat̾
sc̃ificauit & misit inmundũ. uos dicitis quia blasphemas. quia dix̃
filius dĩ sum. Si sermo dĩ factus ẽ. ad homines. ut dicerent᷑ dii:
fiunt homines dii. si participando fiunt dii. unde participant
nonẽ. ds. Si lumina illuminata dii st̃. lumen qd iluminat ñ: e.
ds.e Si calefacti quodam modo igne salutari dii efficiunt᷑. unde
calefiunt non ẽ. ds. ecedis ad lumen illuminaris: uint̾ filios dĩ
numerarsͦ. Sirecedis alumine obscunaris: & intenbris computaris.
uud tamen lumen: nec accedit ad se quia non recedit a se. Si gͦ uosdos

Expanded text:
praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Aliquando autem praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Aliquando autem easdem scripturas, ubi ait: Oportebat impleri omnia, quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me . Nunc vero etiam psalmos legis nomine nuncupavit, ubi scriptum est: Ego dixi: Dii estis. Si illos dixit Deos, ad quos sermo Dei factus est, et non posanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines ut dicerentur dii, r sermonem Dei fiunt homines dii, si participando fiunt dii, unde participant non est Deus? Si lumina illuminata dii sunt, lumen quod illuminat non est Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt non est Deus? Accedis ad lumen et illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos
Abbreviated transcription (Latin):
ut lapidarent eum. Dñs qui a non patiebatur quod nolebat pati. &
non ẽ. passus nisi quod uoluit pati: ad huc eos lapidare cupientes
alloquitꝰ. Sustulerunt lapides uidȩi: ut lapidarent illum. R espon¬
dit eis iesus. Multa bona oꝑa ostendi uobis: expatre meo. Propter
quod eorum opꝰ me lapidatis. o & uli responder. De bono ope non
lapidamus te: sedde blasphemia. & quia tubomo eum sis: facis te ipsum
dm̃ Adiuud hoc responderunt quod dixerat: ego & pater unum si
senser᷑ nonposse dici: ego & pater unũ sumꝰ: nisi ubi ęqualitas patris &
filii ẽ. Oñs aut̃: uidete quidresponderit tardis. Uidit eosnon ferre:¬
splendoiem ueritatis: & eum temꝑauit inũbis. Nonne scriptum
ꝑppħam hominibus. Ego dixdu estis. Et legem appellauit generalitꝰ
om̃s ulas scriptas. quamuis alibi specialit̾ dicat legem: aꝓpħis eam
distinguens. sicuti ẽ. lex ⁊ ꝓpħȩ usq adiohannem: ⁊ inhis duobris

Expanded text:
ut lapidarent eum. Dominus quia non patiebatur quod nolebat pati, et ut lapidarent eum. Dominus quia non patiebatur quod nolebat pati, et non est passus nisi quod voluit pati, adhuc eos lapidare cupientes alloquitur. « Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent illum. Respondit eis Jesus: Multa bona opera ostendi vobis ex Patre meo, propter quod eorum opus me lapidatis? Et illi responderunt: De bonlapidamus te, sed de blasphemia, quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum. Ad illud hoc respondersenserunt non posse dici: « Ego et Pater unum sumus, » nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. Deus autem videte quid responderit pravis. splendorem veritatis, et eum temperavit in verbis. Nonne scriptum phetam in Psalmo hominibus: Ego dixi, Dii estis . Et Legem appellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas: quamvis alibi specialiter dicat Legem, a Prophetis eam distinguens; sicuti est, Lex et Prophetae usque ad Joannem ; et, In his duobus
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: manus hom̃is dicitur. quod fit ꝑmanum. Sic̃ dicitur qͥsq ag¬
noscere manũ suam : cum id quod ascripsit agnoscit. Cum gͦ multis
iodis etiam hominis dicatur manꝰ : qui ꝓpͥȩ manum hab&ȩ in sui cor
menbris. quanto magis nonuno modo intelligendum ẽ. cũ legitur
manus dĩ cui forma corporis nulla ẽ: Ac ꝑhoc melius hoc locomanum
patris ⁊ filii intelligimus: potestatem patris ⁊ fiu. neforte cum hic
ianũ patris ipsũ filiũ dictum acceꝑimus: incipiat carnalis cogitat
etiam ipsius filii quȩrere filium. quem similit̾ credat xp̃i manum.
Ergo nemo rapit de manu patris mei : hoc ẽ. nemo rapit mͥ. Sed neforte ad¬
huctitubes: audi quid sequitur. Ego & pater unum sumus. huc usq:
idacitolerare potuerunt. Audierunt gͦ. ego & pater unũ sumus
& non ꝑtuler: & more suoduri ad lapides cucurrer: Tulerunt lapider

Expanded text:
hominis, manus hominis dicitur quod fit per manum: sicut dicitur quisque aghominis, manus hominis dicitur quod fit per manum: sicut dicitur quisque agnoscere manum suam, cum id quod scripsit agnoscit. Cum ergo multis modis etiam hominis dicatur manus, qui proprie manum habet in sui corporis membris; quanto magis non uno modo intelligendum est cum legitur manus Dei, cui forma corporis nulla est? Ac per hoc melius hoc loco manum Patris et Filii intelligimus potestatem Patris et Filii; ne forte cum hic manum Patris ipsum Filium dictum acceperimus, incipiat carnalis cogitatio etiam ipsius Filii quaerere Filium, quem similiter credat Christi manum. Ergo, Nemo rapit de manu Patris mei; hoc est, Nemo rapit mihi. 8. Sed ne forte adhuc titubes, audi quid sequitur: Ego et Pater unum sumus. Huc usque Judaei tolerare potuerunt: audierunt, Ego et Pater unum sumus, et non pertulerunt; et more suo duri, ad lapides cucurrerunt. Tulerunt lapides,
Abbreviated transcription (Latin):
Inprincipio erat u̾bum. S ille cuius ẽ. ũbum none. de u̾bo: u̾bum aut̃
de illo cuius ẽ. u̾bum. ideo ait. Quod dedit mͥ pater idẽ. ut sim u̾bum ciꝰ.
sim unigenitꝰ filius eius: ut sim splendor. lucis cius. mauis e̾. omĩbu
I dõ nemorapit inquit oues ieas: de manu mea. Nemo potest rape : de
manu patrismei. Demanu mea: ⁊ demanu patris inci. Quidẽ. hoc. nemo
rapit de manu mea. & nemo rapit demanu mei.& litrũ una manus.ẽ.
itris ⁊ fuii. anforte ipse filius manus ẽ.patris sui.& Simanum int¬
ligamus potestatem: unae. patris ⁊ filii potestas. qui auna diuinitas.
nquam ds̃ habeat humanam formam: ⁊ quasi corporis menbra:
quod pipsum facta st᷑ omĩa. Nam solent homines dicere manus suas
eẽ: alios homines ꝑquos faciunt quoduolunt Aliquando & ipsum opꝰ

Expanded text:
In principio erat Verbum . Sed quia ille cujus est Verbum non est de Verbo, Verbum autem In principio erat Verbum . Sed quia ille cujus est Verbum non est de Verbo, Verbum autem de illo est cujus est Verbum; ideo ait, Quod dedit mihi Pater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus, majus est omnibus. Ideo, Nemo rapit, inquit, oves meas de manu mea. Nemo potest rapere de manu Patris mei. 7. De manu mea, et de manu Patris mei: quid est hoc, Nemo rapit de manu mea, et, Nemo rapit de manu Patris mei? Utrum una manus est Patris et Filii, an forte ipse Filius manus est Patris sui? Si manum intelligamus potestatem, una est Patris et Filii potestas; quia una est divinitas: tanquam Deus habeat humanam formam, et quasi corporis membra; sed quod per ipsum facta sunt omnia. Nam solent et homines dicere manus suas esse alios homines, per quos faciunt quod volunt. Aliquando et ipsum opus