comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ruben. Simeon. Le¬
iIi. Iudas. Isachar.
Tabulon. & Benia¬
min. Ban. et Heptalim.Gad. et Aser. Quid
g̾ isti undecim filii ia cob qui ingressi sũt cũ eo
inegiptũ. siue magis .xii. addito uidelicet
ioseph significant: nisi apłorũ ordinẽ deqͥb¬
ipse saluator ait. sicut misit me pat̾ & ego
misi uos inmundũ: Egyptus eñi hic mun¬
dus ẽẽ figuralit̾ multis propharũ uocib ap¬
probatur. Nec non & seꝑtuaginta quinq
animȩ qui simul inegyptũ cũ predicto pa

Expanded text:
Ruben, Simeon, Levi, Judas, Isachar, Zabulon et Benjamin, Dan et Nephthalim, Gad et Aser . Quid ergo isti undecim filii Jacob, qui ingressi sunt cum eo in Aegytum, sive magis duodecim addito videlicet Joseph significant, nisi apostolorum ordine? De quibus Salvator ipse ait: Sicut misit me Pater, et ego misi vos in mundum . Aegyptus enim, hic mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbatur. Necnon et septuaginta quinque animae, quae simul in Aegyptum cum praedicto pa
Abbreviated transcription (Latin):
crocosini spiritalẽ exqͥre intelligentiã. Sicq
deniq ꝑpatrũ historica gen̾ationẽ: sc̃e
eccłie misticã edisce fecũditatẽ: Moraliq
incellectu sufficient̾ ĩstructꝰ ꝑ patͥarcha¬
rũ de loco in locũ transmigrationẽ. nrãm
in hoc mundo considera ꝑegrinationẽ.
qͥb hereditas ñ inp̾senti s infutura uita
ꝓmittit᷑: qͥa d̃s deoꝵ uidebit᷑ insyon. De¬

Expanded text:
spiritualem exquire intelligentiam; sicque deinde per Patrum historicam generationem sanctae Ecclesiae mysticam edisce fecunditatem, moralique intellectu sufficienter instructus, per patriarcharum de loco in locum transmigrationem nostram in hoc mundo considera peregrinationem: quibus haereditas non in praesenti, sed in futura vita promittitur, quia Deus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ tuoꝵ utilitatib ipsũ accõmodes. Nec
eciã si alicui de affinib tius habere illud
placuerit p̾stare ei deneges: ut tue di¬
lectiõis affectus ac nr̃i laboris effectus.
plurimoꝵ si dei uolũtas sit cõsulat utili¬
tati. Qͣtinus magis ꝓ expenso talento luc
rent primitias. & animo uoluntario eas dño offerrent
ad constructionẽ tab̾nacłi.
seleel filiũ ui de tribuiuda et ooliab filiũ achisamech

Expanded text:
 tuorum utilitatibus ipsum accommodes: nec etiam si alicui de affinibus tuis illud placuerit, praestare ei deneges, ut tuae dilectionis affectus, ac nostri laboris effectus, plurimorum, Dei si voluntas sit, consulat utilitati, quatenus magis pro expenso talento lucrent primitias et animo voluntario eas Domino offerrent, ad constructionem tabernaculi. seleel filium Huri de tribu Juda, et Ooliab filium Achisamech
Abbreviated transcription (Latin):
cõtentꝰ corrigere studeam. ut & qͥ seminat
simul gaudeat. & qͥ metit. fructũq cõgre.
legis dei intentꝰ meditator existe. doccoriꝰq
sic̃ tibi ĩunctũ est ministeriũ strenite pe¬
rage: ⁊ pͥmũ ex libro geneseosꝑ rerũ uisi¬

Expanded text:
conventus, corrigere studeam: ut et qui seminat, conventus, corrigere studeam: ut et qui seminat, simul gaudeat, et qui metit, fructumque pariteros, et legis Dei intentus meditator existe, doctorisque, sicut tibi injunctum est, ministerium strenue perage. Et primum ex libro Geneseos, per
Abbreviated transcription (Latin):
me huic oꝑi mãcipauint qͣntũ ualerẽ tͥue
satisfacerẽ uoluntati: ĩ qd̃ mn s qd̃ aliis uti
le sit cõsiderãs. feci enĩ ꝙ̃ postulasti. & scõꝵ
patrũ libros. an qͥb rebar aliqͥd de sentẽtiis
legis expressũ ẽẽ qͣntũ liuit plegi. et singn¬
la scłm oportunitatẽ loci pro ut m satis ẽe ui¬
debat᷑ inserui: eoꝵ nominib ante pagina
p̾notatis. Si qd̾ uero gr̃a diuina indigno
is simulcũ nota agnominis mei int̾posui.
qͣtinꝰ sciret lector que expatrũ tͣdicione
haberet. & que ex paruitate nr̃a licet ser¬
mone rustico. tam̃ ut credo sensu catholico
exposita inueniret. Unde frat̾ scĩssime ob¬
nixe dep̾cor ait opus qd̃ nimia postulatiõe
ame extorsisti. pia intencione relegas. dili¬
gent̾ exammes. & sicubi correctiõe opus sit
frat̾no affectu hoc mͥ intimare ñ tardes:
ut ea que inuariis occupatiõib detentꝰ.
forsitan incaute ꝓtuli. tua ad monitione

Expanded text:
us huic me operi mancipavi, ut quantum valerem, tuae us huic me operi mancipavi, ut quantum valerem, tuae satisfle sit, considerans. Feci enim sicut postulasti, et sanctorum Patrum libros, in quibus rebar aliquid de sententiis legis expressum esse, quantum licuit perlegi: et singula secundum opportunitatem loci, prout mihi satis esse videbatur, inserui, eorum nominibus ante in pagina praenotatis. Si quid vero gratia divina indigno is simul cum nota agnominis mei interposui, quatenus sciret lector quae ex Patrum traditione haberet, et quae ex parvitate nostra, licet sermone rustico, tamen, ut credo, sensu catholieo exposita inveniret. Unde, frater sanctissime, obnixe deprecor ut opus quod nimia postulatione a me extorsisti, pia intentione relegas, diligenter examines: et sicubi correctione opus sit, fraterno affectu hoc mihi intimare non tardes, ut ea quae in variis occupationibus detentus forsitan incaute protuli, tua admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
freculfo: rabanus
peccator in xp̃osa
lutẽ. Magnoꝵ uiroꝵ
conamen antiqͥtꝰ
fuit. ut inuicẽ seri¬
bendo: sua ꝓuocarẽt
studia atq execerẽt
ingenia. Qd̾ licet
eoꝵ exẽpla mod̾no
tempore agere de¬
& in habilẽ ad hoc officiũ hominẽ elegeris.
cui nec scientie opes. nec eloquẽtie facultas
uires tͥbuũt. Maxime cũ in deserto rurali
Iniunxistiemĩ in negotiũ ultͣ uirtutẽ mẽa.
ut pentatheucũ moysi ꝑlectis scoꝵ patrũ
usqͣuaq dictis. simul sensũ litt̾e ac spirita¬
lis intelligẽtie ĩuolumie digererẽ. ⁊ eaque
ab aliis exposita ñ inuenirẽ. ꝓprio labore eno
darẽ. Uerum hec quantũ possibilitatẽ exce¬
dãt: tumelius nosti. cũ in difficillimo loco
cõu̾sans ꝓpt̾ curã gregis dñici. ne ei neces¬
saria desint tãtũ occupatus sim: ut nec
alioꝵ dicta ꝑ legere. nei ꝓͥpa excogitare liceat.
S qͥa tue caritati aliid denegare ñ audeo
nec ẽẽ tue sc̃ĩtati mobechẽs eẽ uelim. artuis¬

Expanded text:
copo, RABANUS peccator in Christo salutem. Magnorum virorum conamen antiquitus fuit, ut invicem scribendo, sua provocarent studia et exercerent ingenia. Quod licet eorum exemplo moderno tempore agere deatque inhabilem ad hoc officium hominem elegeris, cui nec scientiae opes, nec eloquentiae facultas vires tribuunt: maxime cum in deserto rurali Injunxisti enim mihi negotium ultra virtutem meam: ut Pentateuchum Moysi, perlectis sanctorum Patrum usquequaque dictis, simul sensum litterae ac spiritualis intelligentiae in volumine digererem: et ea quae ab aliis exposita non invenirem proprio labore enucleare curarem. Verum haec quantum meam possibilitatem excedant tu melius nosti, cum in difficillimo loco conversans, propter curam gregis Dominici, ne ei necessaria desint tantum occupatus sim, ut nec aliorum dicta perlegere, nec propria excogitare liceat. Sed quia tuae charitati aliquid denegare non audeo, nec etiam tuae sanctitati inobediens esse velim, arcti
Abbreviated transcription (Latin):
opłs uidelita. cp̃i an natus deꝑecu matre: quã septe fili hoc: multi¬
tudo hominũ quitẽ poralit̃ ueteris testam̃ti ꝑlegis dactrina uibutinas¬
cebant᷑: Dequib scriptũ ÷. qđ sẽꝑ auersi suerint cordib inegrptũ. &
qđ inritauer̃ dm̃ ascendentes in rubrd̾ mare. & ꝓnihilo habuer unt
desiderabilẽm nec eredider̃ inuerbiseiꝰ. & mur murauer̃ intabnacu¬
lissus. nec ex audier̃ uocẽ dñi E immolauer filios suos & filiassuas
demonius &efsuder̃ fanguinẽ innocentẽ. sangumẽ silio suou. &xfiliarũ¬

Expanded text:
matre, quam septem filii, hoc est, multitudo hominum, qui temporibus Veteris Testamenti per legis doctrinam imbuti nascebantur, de quibus scriptum est, quod semper aversi fuerint cordibus in Aegyptum, et quod irritaverunt Deum ascendentes in Rubro mare, et pro nihilo habuerunt terram desiderabilem, nec crediderunt in verbis ejus, et murmuraverunt in tabernaculis suis, nec exaudierunt vocem Domini, et immolaverunt filios suos et filias suas daemoniis, et effuderunt sanguinem innocentem, sangu
Abbreviated transcription (Latin):
gere possum quȩ ineugło mulieri draginã ꝑditã inuenienti c̃gratu¬
labant: Potestates utiq çlestes quȩ tanto suꝑnȩ sapientie uixias .
qnto ei ꝑ grãm c̃ tinue uisionis ad ꝓpinquant Gaudent gͦ angelicȩ
acserure ex optant: Unde mapocalrpsi angl̃s debitũ dõ cabũ sibi
ab honine exibare metuens ioħem seadorare uolentẽ ꝓ hibuit dic̃s¬

Expanded text:
e in Evangelio mulieri dragmam perditam invenienti congratulabantur , potestates utique coelestes, quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Gaudent ergo angelicae ac servire exoptent. Unde in Apocalypsi angelus, debitum Deo cultum sibi ab homine exhib
Abbreviated transcription (Latin):
&ds̃ tuũ df̃ms Iuetȩ morientẽ t̃rasus ceperit in camorus. ibiq locũ accipiã
sepalturȩ Hȩx m̃ faciat ds̃ae hȩt adlat ĩiñ solamors me a teseparauerit. Flias
duas mulieres quaꝵ una lic& dolorẽ separationis inluctu ostendert tam̃ aso¬
crusetessit. al teradestinato animo cũilla ꝑseuerauit. significat᷑ distintacre¬
expssit Hecgͦ ꝑsuadenti socrũ ut rediret cũsdtia in patriã suã ait Neaduer¬
seris mihi uo cũq ꝑrexeris ꝑgã ubi inorata sueris & ego parit̃ morabor aãã
R Queuox sinc dubio tr pũ mansestat sideigentũ. Sicenĩ ȩccła ex genab ad
dnm c̃uocata. relicta pagriasua qđ ÷ idolatria & omissa carnali c̃ uersationeae
archis scilica ac ꝓphecis c̃ sociandã Dequoꝵ sotietate qł scĩs extirpe abralie

Expanded text:
terra susceperit, in ea moriar, ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Deus, et haec addat, si non sola mors me a te separaverit. Per has duas mulieres, quarum una licet dolorem separationis in luctu ostenderit, tamen a socru secessit; altera destinato animo cum illa perseveravit, significatur distantia creexpressit. Haec ergo suadenti socrui, ut rediret cum socia in patriam suam, ait: Ne adverseris mihi; quocunque perrexeris, ubi morata fueris, et ego pari. Quae vox sine dubio typum manifestat fidei gentium: sic enim Ecclesia ex gentibus, ad Dominum convocata, relicta patria sua, quod est idololatria, et omissa carnali conversatione acprophetis, consociandam. De quorum societate quod sanctis ex stirpe Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
dormire ÷ uixtaa ceruũ manipuloꝵ turmasfideliũ animaꝵ inmorte
sua de claustris ertpere inferaꝵ: qͥa ipse p̾qua in qruoe emisit spm̃ descen¬
dit ad inseros portas moras c̃fregit. indeq triumphans resurre x ingłi
do & salutẽ quȩ rendo ꝓstrauit. Etecte nocteia media ex piuit homo ae t̃¬
tur batꝰ ÷ uiditq mulierẽ icentẽ ad pedessuos & ut illi QQuȩes: Illaqrespon¬

Expanded text:
dormire juxta acervum manipulorum est, turmas fidelium animarum in morte sua de claustris eripere inferorum; quia ipse postquam in cruce emisit spiritum, descendit ad inferos, portas mortis confregit, indeque triumphans resurrexit in gldo et salutem quaerendo prostravit. Et ecce nocte jam media expavit homo, et conturbat
Abbreviated transcription (Latin):
ab omini malo Suꝑ scucũ potentis & suꝑ lanoram aduer sũ iimi¬
eũ tuũ pugnabit. Timenti dnm nonoccurrent mala: sedinaep̃¬
tatione deus illũ conseruabit & liberabit aboni malo:¬

Expanded text:
ab omni malo; super scutum potentis et super lanceam adversum inimiab omni malo; super scutum potentis et super lanceam adversum inimicum tuum pugnabit . Timenti Dominum non occurrent mala, sed in tentatione Deus illum conservabit et liberabit ab omni malo
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ angli ab homibi ado rantur & tacent. post modĩ ue¬
ro adorari re sugunt. nsi qđ naturã nr̃am qua prius des¬
pexerant. past quã hanc superse ad sũptam conspiciunt far¬
tratã sibi uidere ꝑtimescunt. Neciã suibse uelut insirmaam
Nechabere dedignĩt᷑ homaiẽ socũ: qui suꝑ se ador ant homenẽ dm̃
Qđ aut de oboh subuingit᷑ qđ ipse eẽt pat̃ isaupacris dđ: de
monstrat spiritais generationis ꝓsapiam Oborh enĩ ut predex¬
manu uł de suderabilis Quienĩ dõ strenue deseruit. saerificium
illi pratũ atq mansũ suauissimi odoris ꝑuircutũ opera&oratio¬
nis studium inpendit Sicq roboratus fide & deuotione: de¬
siderabulis erit & nimiũ dõ placitus. Unde & cornilio cencuris¬
ni angłs inusione apparens: orationes eius ossiduas & elemasi¬
nas sriquentes do assert c̃ẽ. acceptabiles hinc& ꝑsapuãdre
Conclude elemosinã incorde pauperis. & hȩx prote ex orabit

Expanded text:
adventum Angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt: nisi quod naturam nostram, quam prius despexerunt, postquam hanc super se adsumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. Quod autem de Obed subjungitur quod ipse esset pater Isai patris David, demonstrat spiritalis generatio prosapiam. Obed enim, ut praedixeservit, sacrificium illi gratum atque incensum suavissimi odoris per virtutum opera et orationis studium impendit, sicque roboratus fide et devotione desiderabilis erit, et nimium Deo placitus. Unde et Cornelio centurioni angelus in visione apparens, orationes ejus assiduas et eleemosynas frequentes Deo asseruit esse acceptabiles . Hinc et peris, et haec pro te exorabit
Abbreviated transcription (Latin):
lis boor & tãdiume ssuit cũeis donee hordea& triticũ in horreis c̃derent᷑. Qiuid
ꝑhordea que pabulas brutoꝵ In imaliũnisilittera letis ueters quȩiudȩis
inmiculati caro & sanguis. inpanis ac iuini spetie cotidie a sidelib in ara mistica
immolat᷑ luncta: gͦ spiritalis rudi puellis bao⁊ mĩftici in me tendioffica¬
o donec hor dea & triticũ in horrcis c̃derent᷑. id ÷ tã diuadhesit doctoribinme¬
ditatione saeraꝵ scriptiuraꝵ donec ueteris a noui testam̃ti notitiã plenit incl¬
laria cordis sui rec̃doret quateñ haberet sufficientẽ animȩ suȩ pastũ nec
egena scipe ultra iuxtaportas alienas m̃dicare indiguerit. Post quã aũtre¬
uersa ÷ adsocrũ suã audiuit abca: filiamiquerã tibireqͥẽ & ꝓud ebo ut bene sit
ueri sponsi. eradcopula filiucti Nloctt inqͥt huc boo: areã hordei uentilat Arei
aũt hȩc hordei quȩ : alia nͥ synago gauidͥeoꝵ⁊ ubilegis hordeũ c̃ ditũ ÷: hanc

Expanded text:
it cum eis, donec hordea et triticum in horreis conderentur. Quid per hordea, quae pabula sunt brutorum animalium, nisi littera legis veteris, quae Judaeis, immaculati caro et sanguis in panis ac vini specie quotidie a fidelibus in ara mystica immolatur. Juncta est ergo spiritalis Ruth puellis Booz, mystice in metendi officio, donec hordea et triticum in horreis conderentur, id est, tandiu adhaesit doctoribus in meditatione sacrarum Scripturarum, donec Veteris et Novi Testamenti notitiam pleniter in cellaria cordis sui reconderet, quatenus haberet sufficientem animae suae pastum, nec egena stipe ultra juxta portas alienas mendicare indiguerit. CAPUTversa est ad socrum suam, audivit ab ea: Filia mi, quaeram tibi requiem, et providebo, ut bene sit veri sponsi, et ad copulam Filii Dei. Nocte, inquit, hac Booz aream hordei ventilat. Area autem haec hordei, quae est alia, nisi synagoga Judaeorum, ubi legis hordeum conditum est? Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ut suscitẽ nom̃ defuncti inhereditate sua neuo cabulũ ei defantilia su
ac fr̃ib & papło deleat. Uosinqua hnuꝰ reicestes estis Respondtom¬
nis popl̃s quierat inporta & maiores natu Nostestessum Boor tes¬
tes dead qͥsita sibi legitinie uxore derimi ti ade possessa substanti acelion
tionẽ sufficientẽ hab& qđ gentiũ plebẽ quã decalogussinit adpiritilis
soliolis ꝓcreationẽ ꝑducereñ potuit. Hanc ipsremine uerbi fecundatã
spiri talis germinis effec̃ parentẽ nña pessidens quȩ pͥores a posteriores
sci deuir tutũ possessione habuer: qͥa adiglam & largitite ꝑtinet quicqͥd
atai cm̃ apud grecos decẽ significat Nucpͥmalittera nom̃ dm̃ ihasũ mã pꝰ¬

Expanded text:
uncti in haereditate sua, ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus et populo deleatur; vos, inquam, hujus rei testes estis. Respondit omnis populus, qui erat in porta, et majores natu: Nos testes sumus. Booz testes de acquisita sibi legitime uxore defuncti et de possessa substantia Chelion nem sufficientem habet, quod gentium plebem, quam Decalogus finitus ad spiritalis sobolis procreationem perducere non potuit, hanc ipse semine verbi fecundatam spiritalis germinis effecit parentem, omnia possidens quae priores et posteriores sancti de virtutum possessione habuerint, quia7. Iota enim apud Graecos decem significat, quae prima littera nomen Domini Jesu summam pe
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ rarõ ꝑmaneat Qut mat̃ hȩc scissima de noua ꝑgene c̃solatione ha¬
beat senectutis suȩ. cũuiderit geñ suũ dedie indiẽ dilatiri. cresceri¬
aonequaquã ac nequaquã marcescerẽ Potest eñ hȩc sertentiua adpa¬
trosucteris cestam̃ti transfern: quisub sinagoga fuer̃. Dece cdentibus
na laudans & letabunda Unde ꝑ psal mistã adregẽ & dregis filiũ
loquens ut. ꝑ patrib tuis natis tibisili c̃ sticueseos pͥncipes suꝑomiẽ¬

Expanded text:
terrarum permaneat, et ut mater haec sanctissima de nova progenie consolationem habeat senectutis suae, cum viderit genus suum de die in diem dilatari et crescere, ac nequaquam marcescere . Post enim haec sententia ad patres Veteris Testamenti transferre, qui sub synagoga fuerunt, decedentibus na, laudans et laetabunda. Unde Psalmista ad regem et ad regis filium loquens ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes supe
Abbreviated transcription (Latin):
la Conuenient᷑ quidẽ inbenediccionẽ boor cũ ruthiplures natiuitas dediamar
cõmemorat᷑. qͥa ille popłi genalis figurĩ ceniui ineo qđ puenit in partusra¬
tre suu zara. qui priũ nusit mmũ suã inqua obste qi x ligaut cocanu Sed
illo nunũ intronsetus retrahente posterior quiplares uocit᷑. porrex manũ
Anascendo tessit Figuralit hocostindit qđisrł in laģsopera mani suã pͥ¬
primi & primi suturi essent quierant nouissimi Nec non a ipsũ nom̃ dumar¬
adidẽ misteriũ compett. Nã chamar cõ matanis inc̃p̃tit᷑ siuie amaritudo
rgo mutans habitũ mutat & nom̃ quiaque sut ante inidolatria focda dima¬
ra. modo in penicentiafit dulcis. Sedinei prors nom amaritudinis mancat.¬
ũllũ amaritudins inquadño fel ministrauit scdilliũ inquapa rusamare fle¬

Expanded text:
oz cum Ruth Phares nativitas de Thamar commemoratur, quia ille populi gentilis figuram tenuit in eo quod praevenit in partu fratrem suum Zara , qui prius misit manum suam, in qua obstetrix ligavit coccinum, sed illo manum intrinsecus retrahente, posterior, qui Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo primi, et primi futuri essent qui erant novissimi. Job autem, uad idem mysterium competit, nam Thamar commutans interpretatur, sive amaritudo; ergo mutans habitum, mutat et nomen; quia quae fuit ante in idololatria foeda et amara, modo in poenitentia fit dulcis. Sed quod in ea prorsus nomen amaritudinis manetnon illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit. sed illius, in qua Petrus amare fle
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris : ruth quoq moabitidẽ quȩ uxordefunctsuit debesaccipere ut
sufcites nom̃ ꝓpinqͥ tiu inhereditate sua Quir espondit. Cedo iureꝓpin¬
qͥtatis neq posteritatẽ familiş meȩ delere debeo. tumeo utere priuile¬
gio quomelibent̃ carere ꝓsiteor. Quando ꝑagriemptionẽ uxorissimul¬
copulationẽ emptori prȩdẽx̃ significauit qͥd ñalia ÷ possessio plebis qua

Expanded text:
mulieris Ruth quoque Moabitidem quae uxor defuncti fuit debes accipere ut mulieris Ruth quoque Moabitidem quae uxor defuncti fuit debes accipere ut suscites nomen propinqui tui in hereditate sua qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere copulationem emptori praedixit, significavit quod non alia est possessio plebis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quũs Partẽ agrisrĩs nr̃i dimelech uendit nocmi que reuersa ÷ deregionemo¬
abitide qđ audire teuoui & tdidicere coricunctis sedentib & maiorib
natu de popłomeo. Sius possidere iure ꝓ pinqutatis eme a posside
Sindũt tibidisplicet. & hoc ipsũ indica mihi at sciã quid facere debeã
isti seniores. patres significant ueteris cestam̃ti. quide calogũ lacis plenit
boor nr̃ ꝓuocauit: cũ sibi testes aduent᷑ sui ad inbere uolut: Conueniens¬
q legis peritos pirtẽ agrinoemi ademendũ obtulit. cũ plebis paraẽ quȩ
tẽporib apparentis iã gr̃e remansit ad sinandã magistris frnagogȩ osten¬
dit. quateñ coꝗnoscerent suã infirmitatẽ. & qđ ipsipse agere ncqͥrent
sos ase mundandos ad sacerdotes pͥmũ ire pceperit. & offerremun qđ pre¬
cepit mor ses intestimonũ illis. Quicũ abirent statĩ munditis Atil¬
lerespondit Egoagrũ emã Cuidix̃ booꝵ Quando emeris agrũ demanu

Expanded text:
fratris nostri Helimelech vendit Noemi quae reversa est de regione moabitide quod audire te volui et tibi dicere coram cunctis sedentibus et maioribus natu de populo meo si vis possidere iure propinquitatis eme et posside sin autem tibi displicet hoc ipsum indica mihi ut sciam quid facere debisti seniores Patres significant Veteris Testamenti, qui Decalogum legis pleniteBooz noster provocavit, cum sibi testes adventus sui adhibere voluit, conveniensque legisperitos partem agri Noemi ad emendum obtulit, cum plebis partem, quae temporibus apparentis jam gratiae remansit, ad sanandam magistris synagogae ostendit, quatenus cognoscerent suam infirmitatem, et quod ipsi agere nequirent, uod ipse Dominus leprosos a se mundandos ad sacerdotes primum ire praeceperit, et offerre munus quod praecepit Moyses in testimonium illis; qui cum abirent, statim mundati le respondit ego agrum emam cui dixit Booz quando emeris agrum de manu
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ bibas acsicerã : & nealiqͦ uescaris in mundo. Erit em̃i puerna tareus
addiẽ mortis suȩ ñ legit᷑ ab angło dictũ & qđ legit̃ dictũ. ipse incquet
scripturã potũ ñ om̃a uerba angłi posuifse. cũipsũ mulieri loquentẽ ise¬
rer& narrationi Ideo aut dictũ ÷ auentre usq addiẽ mortissuȩ: qͥ na ca¬
reidicebuant᷑ in lege adtẽ pꝰ qͥuotũ habebant scđm ea que scriptura ꝑmor en
p̃ceperat. Vnde÷ hoc qđ huic iussu÷ ut serrũ ñ ascenderet incaput eiꝰ &ui¬
nũ & sicerã ñbiberet. hocenĩ tota uita sua obseruauit s̃ sonqđilliqͥuocatis
natarei certisdieb obseruabint uouentes uiotũq reildentes Dx̃ q minue¬
adangłm dñi Obsecrote ut ad qescas p̃cibriaeis &faciam̃tibi ȩdũ decapris
Cui respondit angłs dñi Sime cagis. ñ comedã painestuos. Sinaut ius holocaus¬

Expanded text:
vinum bibas ac siceram, et ne aliquo vescaris immundo; erit enim puer Nazaraeus vinum bibas ac siceram, et ne aliquo vescaris immundo; erit enim puer Nazaraeus ad diem mortis suae, non legitur ab angelo dictum. Et quod legitur dictum: Ipse incipiet scripturam potius non omnia uerba angeli posuisse, cum ipsum mulieri loquentem insereret narrationi. ideo autem dictum est: a uentre usque ad diem mortis suae, quia Nazaraei dicebantur in lege, ad tempus qui uotum habebant, secundum ea quae scriptura per Moysen praeceperat. unde est hoc, quod huic iussum est, ut ferrum non ascenderet in caput eius et uinum et siceram non biberet. hoc enim tota uita sua obseruauit Samson, quod illi qui uocati sunt Nazaraei certis diebus obseruabant uouentes uotumque reddentes. Quad angelum Domini obsecro te ut adquiescas precibus meis et faciamus tibi hedum de capris cui respondit angelus si me cogis non comedam panes tuos sin autem vis holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suturũ dtx̃ Qint̃ rogabã eũ unde esset: & nom̃ sud ñadnuntiauit
mͥQueripotest utrũuerũ dixerit. mili: qm̃ñ legit᷑ cũei ingł̃s loquȩ retͣ.
sed intellegendũ hocibi scriptur ã tacuisse. hic aũt cõmemorasse qđibita¬
cuerat llud etiã qđ ñ ait int̃rogaui eũ quidloqueret᷑ .aͫ ͦm̃ suũ ñ ad numn¬
tiauit mͥ. seddait int̾ragaui unde eẽt Uidet᷑ inc̃ sequens qđ ad didit
& nom̃ suũ ñ ad nunti auit mihi Noneni nom̃ eiꝰ int̃ rogauerat cũ que¬
rer& unde eet̃ : sedlocũ uł ciuitarẽ cũ hominẽ putaret. Nã & homoiẽdĩ
eũ appellauit. specie tam̃ uł habitu angło similẽ: hoc ÷ qͥa tã p̾clarũ i¬
dit sic̃ ipse narrauit. Sedsita distnguat᷑ & int̃ragabã eũ unde eẽt & nom̃
tionẽ Adutrũ q oñi reserri potest qđ ait Non adnuntiauit mͥ id ÷ nec
unde eẽt necnom̃ suũ sedhoc respondit. erce c̃cipies &e pariesfiliũ Cauene

Expanded text:
i, quaeri potest utrum verum dixerit, quoniam non legitur, cum ei angelus loqueretur? Sed intelligendum est hoc ibi Scripturam tacuisse, hic autem commemorasse quod ibi tacuerat. Illud etiam quod non ait: Interrogavi eum quid vocaretur, et nomen suum non annuntiauit mihi, sed ait: interrogaui unde esset, uidetur inconsequens quod addidit: et nomen suum non adnuntiauit mihi. non enim nomen eius interrogauerat, cum quaereret unde esset, sed locum uel ciuitatem, cum hominem putaret. nam et hominem dei eum appellauit, specie tamen uel habitu angelo similem, hoc est, quia tam praeclarum uidit, sicut ipsa narrauit. sed si ita distinguatur: tionem: ad utrumque enim referri potest quod ait, Non annuntiavit mihi, id est, unde esset, nec nomen suum. Sed hoc respondit: Ecce concipies et paries filium. Cave ne
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ neabieritis & inciuitats sumoritanoꝵ nangoieritis
uare ñpotuit: Iubet̃ gͦ ȩccłȩ ut inainguat bucellã suã iacito. hoc: utmisteri
ũ in carnationus xp̃i dissat inueteri testam̃to. eẽ pͣnuntiacũ & eo fortiũ illudde
fidetencat quotãlonge anta p̃siguratũ ñignorat. Sedit itaq ad mesoꝵ latꝰ
&c̃gessit polentasibi. comeditp & saturata :̃ & tulit reliqͥas atq surree it spicas
tione rimauit Comedit& saturita: cũscientiã diuns logis deuotam̃te capes ens
salubrit̃ resecta : Iulit reliqis atq inde ut picas ex more colligert sirrexit

Expanded text:
gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne introieritis vare non potuit? Jubetur ergo Ecclesiae, ut intinguat buccellin Veteri Testamento esse praenuntiatum, et eo fortius illud fide teneat, quo tam longe antea praefiguratum non ignorat. Sedit itaque ad messorum latus, et congessit polenta sibi, comeditque, et saturata est, et tulit reliquias atque surrexit, ut spicas tione rimavit; comedit, et saturata est, cum scientiam divinae legis devota mente capescens salubriter refecta est: tulit rel
Abbreviated transcription (Latin):
urũ chĩm Que respondit Quic quid p̃ceperis faciã. Descenditq martã
& fec̃ om̃a quȩ sibi imperauerat socrus Oboedientia ȩcłȩ meriuit deficderu
suieffectũ Consensit uerbo & statĩnple uerat facto. Etideo iustissiom iu¬
dex ipsiũ annut uoto. unde aipsedñs laudans fidẽ ipsiuȩccłȩ inchanani¬
tide muliere. mox c̃cessit quȩ petuit dic̃ illi Omulier magna÷ sides
tua fiat tibi sic̃uis Cũq come disset boot & bibis set & fact esset hilarior.
iseꝙ ad dormiendũ iuxtaaceruũ manipuloꝵ: uenit absedite & discoo ꝑto
apedib pallio sepiecit. Come dit dns nr̃ & bibit: cũ incena mnistica corporis
qͥ acerĩus erat desuare surreccione & nr̃a redẽptione luitq ad dermien¬
dũ uix ta dcer uũ mninipnloꝵ. cũ cõpleuit passionẽ suã urxta testimo¬
nia sacraꝵ scripturaꝵ Unde mendẽ nocte qua tradebt: ad discipulos
ait Filiũ hominis uadit sic̃ scretũ ÷ deillo Etalibi m̃ inqͥt necesse :¬

Expanded text:
cit. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus. Obedientia Ecclesiae meruit desiderii sui effectum; consensit verbo et statim impleverat facto, et ideo justissimus judex ipsius annuit voto. Unde et ipse Dominus, laudans fidem ipsius Ecclesiae in Chananitide muliere, mox concessit quae petivit dicens illi: O mulier, magna est fides tua: fiat tibi sicut vis . Cumque comedisset Booz, et bibisset, et factus esset hilarior, ivissetque ad dormiendum, juxta acervum manipulorum venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio se projecit. Comedit Dominus noster et bibit, cum in coena mystica corporis demptione; ivitque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, cum complevit passionem suam juxta testimonia sacrarum Scripturarum. Unde in eadem nocte qua tradebatur, ad discipulos ait: Filius hominis vadit, sicut scriptum est de illo . Et alibi: quoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
aram. Aram genuit ab ammadibꝰ Animadab genuit naasen
Maa son genut al mon. Sal mon genuit boor Boor genut oba
Ob& ligenuit i sai. lsai genuit dauid regem,
Prudens lector nota: qđ generationes decẽrunt aphares filio
iude nliu iaceb usꝙ ad dauid & cognoscis quia totius legis unren¬
tio ad redemptorẽ nr̃m quideserime đđ natus ÷ tendit. qua¬
tenus illius aduentũ numndo salutarẽ p̃dic& & totius ligis
plenitudinẽ atq ꝑfeccionẽ ieo consister e manifestet
inis eñi legis ÷ ⁊ ep̃s adiustitiã oñi credenti Antelegẽ gͦ da¬
tã ia cob patriarcha mude benediccionẽ. deincar natione me¬
diataris di & hominũ. ita testatus ÷ dic̃s Non auferet sceptrõ
deuida & dix desemoribiei: donec ueniat quimitendus ÷ aop

Expanded text:
t Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit Obed, Obed genuit Isai, Isai genuit David. Prudens lector, nota quod generationes decem sunt a Phares, filio Judae, filii Jacob usque ad David: et cognosces quod totius legis intentio ad Redemptorem nostrum, qui de semine David natus est, tendit, quatenus illius adventum mundo salutarem praedicet, et totius legis plenitudinem atque perfectionem in eo consistere manifestet: Finis enim legis, Christus ad justitiam omni credenti . Ante legem ergo datam Jacob patriarcha in Judae benedictione de incarnatione mediatoris Dei et hominum ita testatus est, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femori
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ tuũ quooperiris. & tene atrap manu quaextendenie &e tenent e
mensus : semo dies hordei & posuit suꝑeã Expandere iub& pullui hoc:¬
dilatare fulẽ & tenere utraq manu. opere scilita exercendo qđ cor de ꝑce¬
pit gredulo Mensus÷ sexmadios hordcia posuit suꝑcã. cũ uixtamellec¬
tus capucitate cicribut ꝑfecbe operationis modũ ut int̾forisq fideiatto
uir tatũ dilataret᷑ mamnere & gloriosa ubiq ippareret diuma largiuone
Nccñ aillud senariũ numer hocloco significare potest qđ sextietate dͥns
ipse hordcũ ligis. ȩccłȩ genciũ ad pibulũ pmisteriũ ec̃cessit. quatinus

Expanded text:
pallium tuum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae podilatare fidem, et tenere utraque manu, opere scilicet exercendo, quod corde percepit credulo. Mensus est sex modios hordei et posuit super eam, cum juxta intellectus capacitatem ei tribuit perfectae operationis modum, ut intus forisque fidei atque virtutum ditaretur munere, et gloriosa ubique appareret divina largitione. Nec non et illud senarius numerus hoc loco significare potest, quod sexta aetate Dominus ipse hordeum legis Ecclesiae gentium ad pabulu
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ fecisset. Nã facere edũ caprarũ ñ sol& dici. nͥcũfit sacrisiciũ Deniq
&ille itares pondit. Sium feceris mͥ: ñ manducabo de panibtuis. ubios¬
tenditse fuisse adepulas inuitatũ Demde addidit Et si feteris holocaustũ:
dño offeres illud. Utiq ideodix̃ Sifecaeris holo caustũ qͥilledixerat facumꝰ
inc̃s̃ pectutuo edũ caprarũ: ñ aũt om̃e sacrisiciũ holocaustũent. Nãde

Expanded text:
crificium fecisset. Nam facere haedum caprarum non solet dici, nisi cum fit sacrificium. Denique et ille ita respondit: Si vim feceris mihi, non manducabo de panibus tuis; ubi ostendit se fuisse ad epulas invitatum. Deinde addidit: Et si feceris holocaustum, Domino offeres illud. Utique ideo dixit, si feceris holocaustum, quia ille dixerat: Faciamus in conspectu tuo haedum caprarum. Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
lic& lugis ententia ubi scriptũ÷. Pemopotest faciẽ meã uulere &iuuere Opi¬
nabunt̃ gͦ ut honiies dm̃se uidisse. tanco utiqm iraculo facto qđ inignesicri¬
ficusteat qͥ cũillis pͥũ quasi homo loquelat᷑. sy hm̃ in angło ancdm̃ ipsuan¬
głm appellabant. Sic em̃scriptũ ÷. Ee sup̃sitminuş edũ capraꝵ & sacrisi¬
ciũ & obtulit suꝑparã dño mirablia facienti: a manue& ipxoreiꝰ expectalant

Expanded text:
licet legis sententia ubi scriptum est: Nemo potest faciem meam videre et vivere . Opinabantur ergo ut homines Deum se vidisse tanto utique miraculo facto, quod in igne sacrificii stetit, qui cum illis prius quasi homo loquebatur. Sed Deum in angelo, an Deum ipsum angelum appellabant? Sic enim scriptum est: Et sumpsit Manue haedum caprarum, et sacrificium obtulit super petra Domino mirabilia facien
Abbreviated transcription (Latin):
tate pͣcipua adei auxiliũ c̃suigias. ibiq om̃i tẽpore sinculla erroris mu¬
tatione ꝑmaneas lpse aiã indit& tibi quid agere debeas. quia necesse :
tibiut abipsosaluationis tuiȩ ordimẽ discas Siaũt ad srnagogã hȩc uer¬
banoemi retuleris: reperies hoc inlegis &ꝓphetaꝵ om̃iũ uocibresonare

Expanded text:
tate praecipua ad ejus auxilium confugias, ibique omni tempore sine ulla erroris mutate praecipua ad ejus auxilium confugias, ibique omni tempore sine ulla erroris mutatione permaneas. Ipse autem dicet tibi quid agere debeas; quia necesse est tibi, ut ab ipso salvationis tuae ordinem discas. Si autem ad synagogam haec verba Noemi retuleris, reperies hoc in legis et prophetarum omnium vocibus resonare
Abbreviated transcription (Latin):
manifestata apparuit quã saluator mnisteriũ incarnationis suȩ imple¬
uit. qnͣ do int̃ homines corporalit̃ uiuens erbo acpotu usus ÷ & noiuis¬
sime antepaslonẽ suã cũ discpłis sius cenans corporis & saingunis suisa¬
cram̃ta ulis cõm̃dauit: Postquã eñi impletũ ÷ misteriũ dis pensationis
addornuendĩ : notalocũ in qͥdormiat. uenies q & discooperies palliũ gope
beas Dormitionẽ somni ñ aliã hic significari puto quã soporẽ moras quẽ
xxp̃s in passione sua ꝓ nr̃a salite suscepit. Unde om̃iũ rerã possessionẽ sibi
ad qͥ surt Ataũt. Regosiexaltat᷑ suero at̾ra. om̃a trahã admcipsli
rȩcipit ꝗꝰ ȩcda plebigentiũ ut not& locũ passionis acmortis p̃ĩ ueno¬
atq &e dis coperiat palliũ cooperit᷑ a pirte pedũ aꝓiciat se & ibuaceat
rim̃tũ litterȩ ueceris testam̃t in qͦ subuclamine figurã tegit̃ incarna¬
tionis xp̃i sacram̃tũ Ettũ cognoueris inde salutẽ tbi eẽ ꝓmmissa humili¬

Expanded text:
uit, quam Salvator mysterium incarnationis suae implevit, quando inter homines corporaliter vivens, cibo ac potu usus est, et novissime ante passionem suam cum discipulis suis coenans, corporis et sanguinis sui sacramenta illis commendavit. Postquam enim impletum est mysterium dispensationis ad dormiendum, nota locum, in quo dormiat; veniesque et discooperies pallium, quo beas. Dormitionem somni non aliam hic significari puto quam soporem mortis, quem Christus in passione sua pro nostra salute suscepit, unde omnium rerum possessionem sibit ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . Praecipit ergo Ecclesia gentium, ut notet locum passionis ac mortis Christi, veniatque et discooperiat pallium quo operitur a parte pedum, et projiciat se, et ibi jaceat; rimentum litterae Veteris Testamenti, in quo sub velamine figurarum tegitur incarnationis Christi sacramentum; et cum cognoveris inde salutem tibi esse promissam, humili
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ iacob Susceptũq noemi puerũ: posuit insina suo & nutricisac
gerule officio sungebat᷑ Puerã gͦ noemi intellegibilis quẽ ipsaper
legẽ nomneruit gignere susceptũ ꝑprophetiȩ mirsteriũ subue¬
Lamine litteriꝵ ac siguraꝵ trpo portabat occultũ: & quodã modo
nutricis acgerulȩ officio sumgebat᷑. quȩ matri priuilegio honorari
nomnerebat᷑. Uiainȩ aũt molieres c̃gratulantesei & dicentes. nat:¬

Expanded text:
Jacob . Susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo, et nutricis ac gerulae officio fungebatur. Puerum ergo Noemi intelligibilis, quem ipsa per legem non meruit gignere, susceptum per prophetiae mysterium sub velamine litterarum ac figurarum typo portabat occultatum, et quodammodo nutricis ac gerulae officio fungebatur, quae matris privilegio honorari non merebatur. Vicinae autem mulieres c
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscit etũ & synigaga p̾dicante eccła gentiũ bonitatẽ & potentiã dñ for¬
citudinẽ acbenignitatẽ sii ꝓtectoris: & tandẽ ueritate cogente nom̃ dñi
benedic̃ eo qđ seruauerit grammoraus quã p̾buerat uius Mortui sutiq
gentilib quipeccatis xidolatria dudũ sepultierant: grãm suc largitatis
inpendens qũã quondã popło uidioꝵ exibucrat cũbeneficus sus ipsiular¬
gissime utilunt᷑: Ii tet nũ suã eẽ cognatũ qͥareminiscit̃ desua strpe sal
geret᷑. donec scgetes om̃s mecerent᷑: notissima uox : ipsui ueritatis que om̃ib
ad seuenientib ꝑsuadet ut magis cũ suis messionẽ spiritalis segeas iungant
quacũalienis cui ꝑsuasioni etiã c̃sentit ips socrus dic̃. Meliũ ÷ filiami ut
cũ puellis eiexeus ad metendũ : nei unlioio agro quiipiã resiste tͥtibi Iuia

Expanded text:
esia gentium, bonitatem et potentiam Domini, fortitudinem ac benignitatem sui protectoris, et tandem, veritate cogente, nomen Domini benedicit, eo quod servaverit gratiam mortuis, quam praebuerat vivis. Mortuis utique gentilibus, qui peccatis et idololatria dudum sepulti erant, gratiam suae largitatis impendens, quam quondam populo Judaeorum exhibuerat, cum beneficiis ipsius largissimejungeretur, donec segetes omnes meterentur, notissima vox est ipsius veritatis, quae omnibus ad se venientibus persuadet, ut magis cum suis ad messionem spiritalis segetis jungantur quam cum alienis. Cui persuasioni etiam consentit ipsa socrus, dicens: Melius est filia mea, ut cum puellis ejus eas ad metendum, nec in alieno agro
Abbreviated transcription (Latin):
sna p̃o messe diuiti inubat que mamipuloi secundȩ segetis uerbiqreliqͥas
gremio ligat m̃tis int̃no. ut exhaustãindiã illã morteflu atq in opẽ defane¬
ti popłi matrẽ. nouis pascat alm̃tis. ñ redinquens destitutã uidua & nouos
at. uti nãsem̃psa exduderet habun quappse collgere s quia popłs ciest
mortiui quasisilio egenade functo ꝑȩccłam manipulos quibruuer& ecal¬
ligebat qͥsuenientes in exditatione portabt̃. Sic̃ seriptũ: Uenientes
aut̃ uenient in exultatione collentes manipulossuos Dxc̃q ei secrus
sua. Ubi hede collogisi & ubi sicostiopus: sit bienedi&t qͥmuser cuse tui
Indicautq ei apudquẽ sussec operati. a nom̃ diex̃ uri qđ boot uocaret᷑ Cui

Expanded text:
sti messe dives, innubaque, manipulos fecundae segetis verbi reliquias gremio ligat mentis interno, ut exhaustam illam viduam morte filii atque inopem defuncti populi matrem novis pascat alimentis, non relinquens destitutam, et novos at, utinam se non ipsa excluderet. Habuit quoque per se colligere, sed quia populus ejus est mortuus, quasi filio egena defuncto, per Ecclesiam manipulos, quibus viveret, colligebat, quos venientes in exsultatione portabunt, sicut scriptum est: Venientes autem venient in exsultatione, tollentes manipulos suos . Dixitque ei socrus sua: Ubi hodie collegisti, et ubi fecisti opus, sit benedictus, qui misertus est tui. Indicavitque ei, apud quem fuisset op
Abbreviated transcription (Latin):
atsiã & deur̃is qͦq manipilis piate deindustru & reminere ꝑmitate utalsq¬
n rubore colligat. & olligentẽ nemo corripiat. Agnoscit̃ pietaspitris familias qui
aduenientẽ ad se misticã ruch ñ solũ relictas spicas testimonior colligere ꝑm¬
sit quinctiã mamipulos scientiȩ. inspirate & largitate sua insupulcro & pen¬
dit Q notaqđ ibsq ruboreeã colligere p̾repit & ut collgentẽ nõmo spnat. qͥa
rudis plebis insirmi ⁊tẽ ñ defpic̃ necprstine utta errorssei imꝓ perare c̃ uerse

Expanded text:
is quoque manipulis projicite de industria, et remanere permittite, et absque rubore colligat, et colligentem nemo corripiat. Agnoscitur pietas patrisfamilias, qui advenientem ad se mysticam Ruth non solum relictas spicas testimoniorum colligere permisit, quin etiam manipulos scientiae insperatae ex largitate sua insuper ultro expendit. Et nota quod absque rubore eam colligere praecepit, et ut colligentem nemo spernat; quia rudis
Abbreviated transcription (Latin):
quassienisicant pudlȩboor utibimetant ubi ille messueront. utiq serqpturas
sacras meditando a bonts operib eas implendo. sicq haustũ sipientiȩ diuinȩ ex
libris duoꝵ testam̃toꝵ unde pucri suibibt s̃i uide bic& doctores. &ipsa salubriter
bibat Quç cadens infaciẽ suda & adorans supt̾rã dix̃ ad cõ Unde hocmih at
inuciurẽ grãm ayte cculos tuos & nosse medignareris peregrina mulierẽ: Cuuille
ris paronces cuos &x t̃rã inquanataes & ueneris ad popłmque antianescielus Red¬
daᷤ tibichãs iopert auo: & plena mercedẽ accipias ad nõ dõi srł: adquẽ uenisia
subau c̃fugistialas Grãs restit excłigentiũ siluutori qđ eares picere misedie
desideria asoria rese appetiuit popłe scõꝵ qͥsibi Ancta ignotꝰ fuit: cũ ueteris ho¬

Expanded text:
quas significant puellae Booz, ut ibi metant ubi illae messuerint, utique Scripturas quas significant puellae Booz, ut ibi metant ubi illae messuerint, utique Scripturas sacras meditando et bonis operibus eas implendo, sicque haustum sapientiae divinae ex ibris duorum Testamentorum, unde pueri sui bibunt, sancti videlicet doctores, et ipsa salubriter bibat. Quae cadens in faciem suam, et adorans super terram, dixit ad eum: Unde hoc mihi, ut invenirem gratiam ante oculos tuos, et nosse me dignareris peregrinam mulierem? Cui illris parentes tuos et terram in qua nata es, et veneris ad populum quem antea nesciebas. Reddat tibi Dominus pro opere tuo, et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israel ad qus confugisti alas. Gratias refert Ecclesia gentium Salvatori, quod eam respicere misericordiae desideria, et associare se appetivit populo s
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ testimonia atq exẽpla uirtutũ suȩ salutis sufficientia Et hoc agita
mane inlucesentis sidei usq ad ꝑfeccione boni aperis. necaddomõ suꝑ¬
stitionis antiq undc egressi÷ uinquã reuerat᷑: qͥaca quȩ retros oblius ensinin
N ceriori seextendit siquomꝰ pueniat adbrauiũ fopne uocationis. Unde a banr¬
ad ruthait. Audisilia Nuadas ad colligendũ in alterũ agrũ. nestcedas ib hoc
loco Iungere paellis mcis. a ubi messuerint sequere Mandaui em̃ puerisineis
ut nemo tibi molest sit. sed eciã sisicieris uade ad sacinulas & bibc aquas deqͥb &
pueri bibunt Pec quippe uerba. nullimeliũ c̃ueniunt qua redeptorino. qͥ ple¬
bidenationib ad sec̃uenientis uadens p̾cipit nc ad mom̃tũ quidẽ astaturecte sida
de dinet inerrores hereacoꝵ atqscis maticoꝵ sed mugis iungatsc scis ammab

Expanded text:
inum mentis suae testimonia atque exempla virtutum suae saluti sufficientia; et hoc agit a inum mentis suae testimonia atque exempla virtutum suae saluti sufficientia; et hoc agit a mane illucescentis fidei usque ad perfectionem sui operis boni; nec ad domum superstitionis antiquae, unde egressa est, unquam revertitur; quia ea quae retro sunt obliviscens, in anteriora se extendit, si quo modo perveniat ad bravium supernae vocationis. CAPUT rum agrum, nec recedas ab hoc loco. Jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit. Sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Haec quippe verba nulli melius conveniunt quam Redemptori nostro, qui plebi de nationibus ad se convenienti suadens praecipit, ne ad momentum quidem a statu rectae fidei declinet in errores haereticorum, atque schismaticorum, sed magis jungat se sanctis animabus,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ erat elimelech. qͥa debarhleẽ & destirpe dã natꝰ cestimonũ habuit alege
& ꝓphetis. qͥslutis uerba sue familiȩ at tulit. qͥa in ci natiuitate multitudo
militiȩ cȩlestis canebat dics̃ Gła inexcelsis dõ& int̃rapre hominib bone uo¬
luntatis: Cuietiã ante passionẽ suã adiner̃ im descendenti. turba quȩ ̃ uene¬
rat addiẽ festũ. obuiã cũ laudib & ramis palmarũ ꝓcessit dic̃s̃ Benedict qui
Quirespondit Hex ÷ moabitis quȩuenit cũ noemi deregione moabitide. &xroga¬
uit ut spicas colligeret remanentes soquens messoꝵ uestigia. & de mane usq
nc̃ stat magro. & ne admom̃tũ quidẽ domũ reuersa : Quid÷ qđ boot int̃¬
rogat pͥorẽ messorẽ deruth unde eẽt. nͥ qđ redẽptorũr ⁊ ũẽ lib& de apłis
seude p̃cipuis doctorib qͥ minori gradii sa cerdotũ p̃÷. qua sugnorans deside
gentiũ suscita t̃. cũ ꝓnocateũ adadnuntiandu ⁊estimoniũ fidei & operib ȩc¬

Expanded text:
t a lege et prophetis; qui salutis verba suae familiae attulit, quia in ejus nativitate multitudo militiae coelestis canebat, dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Cui etiam ante passionem suam ad Hierusalem descendenti turba, quae convenerat ad diem festum obviam cum laudibus et ramis palmarum processit, dicens: Benedictus quiQui respondit: Haec est Moabitis, quae venit cum Noemi de regione Moabitide, et rogavit ut spicas colligeret remanentes, sequens messorum vestigia; et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Quid est quod Booz interrogat priorem messorum de Ruth, unde esset? nisi quod Redemptor noster quemlibet de apostolis, seu de praecipuis doctoribus qui minori gradui sacerdotum praeest, quasi ignorans, de fide gentium sciscitatur, cum provocat eum ad annuntiandum testimonium fidei et operibus Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Undepͥmũ c̃siderem̃ qͥdillud signific&. qđ incapite ip sui historiȩ scrptũ : Indid.
uniu udicis. qnͣdo uidices p̃erint. facta: fames int̃ra. Quid eni significat fames
ista facta int ra indicr iudicis uniu. nͥ qđ obraritatẽ pmicaliũ doctoꝵ a magistioꝵ
popłidĩ qͥb iudicindi aucboritas : delegata. fames ñ pins nec cib sel audiendiuer¬
lũ dĩ int̾ranata eẽ sinagoge qñdolexipsa ꝑiudacas traditiones corrupta ÷
lecte. sedsccħ̃m car nale sensũ scultaint̃p̃tatione c̃suses̃. Abit itaq homode
ba hlcẽ uda: ut peregrinaret᷑ in regione moabitida. cũ uxore suadduobus
cestam̃ti regiminis loco dominari uideb ant̃. hoc ÷ regalis honor atq sac̃ dota¬

Expanded text:
s historiae scriptum est: In diebus unius judicis, quando judices praeerant, facta est fames in terra. Quid enim significat fames ista in terra in diebus judicis unius? nisi quod ob raritatem spiritalium doctorum et magistrorum populi Dei, quibus judicandi auctoritas est delegata, fames non panis nec cibi, sed audiendi verbum Dei in terra nata erat synagogae, quando lex ipsa per Judaicas traditiones corrupta est lectae, sed secundum carnalem sensum stulta interpretatione confusa sunt. Abiit itaque homo de Bethleem Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua et duobus is Testamenti regiminis loco dominari videbantur, hoc est, regalis honor atque sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
A netessitas inponit᷑ sedelecio mnelioris ꝓpͥo arbitriorelinquit̃ Ceterũ siadsinagogã
p̃dichiuerlu reflexeris : potest ei c̃ uourt quia rechã hit eos qͥ adͥidẽ xp̃ĩ c̃uem¬
re cupiunt: & mgxime illud ubisuperata Aueritate in frma se agnosait & effecã
dics̃ Reuertimin filięm. Curuenitismecũ Nũ ultra habebo filios inutero
meo ut uros ex me sperare possitis. Reuer timini filie moabitide iaeni senec¬
tute c̃fectasũ. necapta uinculo c̃iugali etiã sipossĩ suc nocte c̃cipere & parere
filios. sieos expectare uelitis donec crescant & imnos impleant pubertatis: antea

Expanded text:
necessitas imponitur, sed electio melioris proprio arbitrio relinquitur. Caeterum si ad Synagogam praedicta verba reflexeris, potest ei convenire, quia retrahit eos qui ad fidem Christi convenire cupiunt, et maxime illud, ubi superata veritate, infirmum se agnoscit, et effetam, dit revertimini filiae mi cur venitis mecum num ultra habeo filios in utero meo ut viros ex me sperare possitis revertimini filiae mi abite iam enim senectute confecta sum nec apta vinculo coniugali etiam si possem hac nocte concipere et parere filios si eos expectare velitis donec crescant et annos imple