comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.l. animã sͥ creditam conspicit sub iuni¬
ꝑo dormire .i. sub ordine torpescere.sta¬
tim eum excitat. pascit & potat. dũ eũ
ad meliora admonet. & de sacra scͥpt᷑a
difficiliora q̃ designant᷑ ꝑ pastũ. & faci¬
liora q̃ fig᷑ant᷑ ꝑ potum docet. Helias
quoq excitatus comedit ce bibit. dũ
admonitꝰ subiectus. u̾bis loqñtis paci¬
ent̾ acquiescit. nechis que dicunt᷑ con¬
tradicit. Rursum uͦ obdormiuit. qͥa
ñ nunꝗͣ. subiectus tediis affectus pꝰ pͥ¬
mã admonitionẽ & eruditionẽ. tt̾m
tepescit. S helias ꝑ angłm scdo excita¬
tur & pascitur. dumsubiectus ꝑ pru¬
dentem fidelem p̃latũ. it̾madmonet᷑.
& instruit᷑. Surge inqͥt comede. gndis
tibi restat uia. quasi dicat. Si confidis
in solo ordine scias tibi nichil ꝓdeẽ
scłm corporalit̾ tantũ de reliquisse. co¬
ram aspectib humanis solũmꝰ habitu
religionis palliatũ existe. Stude ꝑ urtu

Expanded text:
est animam sibi creditam conspicit sub juniest animam sibi creditam conspicit sub junipero dormire, id est sub ordine torpescere, statim eum excitat, pascit et potat; dum eum ad meliora admonet, et de sacra Scriptura difficiliora quae designantur per pastum, et faciliora, quae figurantur per potum, docet. Elias quoque excitatus comedit et bibit, dum admonitus subjectus verbis loquentis patienter acquiescit, nec his quae dicuntur contradicit. Rursum vero obdormit, quia nonnunquam subjectus multis taediis affectus, post primam admonitionem et eruditionem iterum tepescit. Sed Elias per angelum secundo excitatur et pascitur, dum subjectus per prudentem et fidelem praelatum iterum admonetur et instruitur. Surge, dicente, comede, grandis tibi restat via. Quasi dicat: Si contidis in solo ordine, scias tibi nihil prodesse saeculum corporaliter reliquisse, coram aspectibus humanis solummodo habitu religionis palliatum existere. Stude per virtut
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuis. ꝓambulans intenebris. quia oc¬
culta. Temptatio autem gͣuis & mani¬
festa. incursus & demon meridianꝰ
ẽ. incursus & demon. qͥa gͣuis. m̾idianꝰ.
qͥa manifesta. Isti itaq temptationũ
lei. qr more aculeoꝵ ten̾itudinẽ pun¬
gunt ⁊ ñ nunqͣm lac̾ant animoꝵ.
Non qd̃ ordo malus sit. s diabolus
tanto acrius iustum ꝑtemptationes
pungit. qͣnto eum ad sublimiora et
secretiora. ꝑ habitũ ⁊ uitam ordinis tͣnsire
deniq uinꝑum helias uenit. qñ iustꝰ
aliquis secłaria fugiens. ordinis alicuiꝰ
asꝑitatib se submittit. Amme uͦ sueut
moriat᷑ pecit. qn mori penitꝰ mundo: ⁊ ui¬
u̾e do ꝯcupiscit. Qͥ tñ ñ mortẽ quã petit
s dormitionẽ quã ñ petit inuenit. qi ple¬
fatigatus temptationib ⁊ adu̾sitatib.
in ꝑuectu iurtuitũ ⁊ bonoꝵ oꝑm tor¬
pescit. Angłs autẽ custos & excitator
helie. p̃latus ẽ. custos&e exhortator fide¬
lis anime sͥ subiecte. Quidum heham.

Expanded text:
avis, perambulans in tenebris, quia occulta. Tentatio autem gravis et manifesta, incursus et daemon meridianus est: incursus et daemon, quia gravis; meridianus, quia manifesta. Isti itaque tentationum lei, quia more aculeorum teneritudinem pungunt, et nonnunquam lacerant, animorum. Non quod ordo malus sit, sed quod diabolus tanto acrius justum per tentationes pungit, quanto eum ad sublimiora et secretiora per habitum et vitam ordinis transiredenique juniperum Elias venit, quando justus aliquis saecularia lugiens, ordinis alicujus asperitatibus se submittit; animae vero suae ut moriatur petit, quando mori penitus mundo, et vivere Deo concupiscsed dormitionem quam non petit, invenit, quia plefatigatus tentationibus et adversitatibus, in provectu virtutum et bonorum operum torpescit. Angelus autem custos et excitator Eliae praelatus est custos et exhortator fidelis animae sibi subjectae. Qui dum Eliam, id
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qr manifeste de malo ẽ. Temptatio
gͣuis & occulta ẽ. qñ aliquis gͣuit̾ cẽpta¬
tur. ⁊ tñ ñ nouit si noxium sit sibu lld̃
de quo temptat᷑. U̾bi grã. Qndo aliqͥs
de p̃latione. uel aliquo ministerio gͣ¬
uiter temptatur grauis temptatio ẽ.
quiagͣuiter tẽptat᷑. & occulta dũ nescit
qd̵ ibi lateat diaboli fraudulentia ad hoc
namq diabolus hominem de exalta¬
tione tẽptat. ut ꝑ exaltationẽ magiscor¬
ruat ad damnationẽ. Temptatio gͣuis
et manifesta ẽ. qͣndo aliquis gͣuit̾ cem¬
ꝓtatur. & manifeste de malo cemptat᷑.¬

Expanded text:
anifeste de malo est. Tentatio gravis et occulta est, quando aliquis graviter tentatur, et tamen non novit utrum noxium sit sibi illud de quo tentatur. Verbi gratia: quando aliquis de praelatione vel aliquo ministerio graviter tentatur, gravis tentatio est, quia graviter tentatur; et occulta, dum nescit quod ibi lateat diaboli fraudulentia. Ad hoc namque diabolus hominem de exsultatione tentat, ut per exaltationem magis corruat ad damnationem. Tentatio gravis et manifesta est, quando aliquis graviter tentatur, et manifeste de malo te
Abbreviated transcription (Latin):
.i. grãm celitꝰ sibi dari meruerit. qm̃s
tñ ne occasio ueniat: ⁊ eum iezabel .i.
luxuria occidat. obediens apłico ꝯsi¬
lio qd̃ dicit. fugite fornicationẽ. fug̃
tũ ẽ uita spũalis atq religio. qr a mul¬
tis deseritur ⁊ a pauçis incolitur. Di¬
misit autẽ helias puerũ suũ. ⁊ solus
diens. puerilia cuncta &e uana ⁊ friuo¬
la deserat. nec in comedendo. bibendo.
loq̃ndo. uł aliis actib siuis. quioꝗͣ. pue¬
rilit̾ faciat. Possumꝰ uͦ ꝑ uiniꝑũ sub¬

Expanded text:
iam coelitus sibi dari meruerit, timens iam coelitus sibi dari meruerit, timens tamen, ne occasio veniat, et eum Jezabel, id est luxuria occidat, obediens apostolico consilio, quod dicit: Fugite fornicationem I Cortum est vita spiritualis, atque religio, quia a multis deseritur, et a paucis incolitur. Dimisit autem Elias puerum suum, et solus em ingrediens, puerilia cuncta, et vana, et frivola deserat; nec in comedendo, bibendo, loquendo, vel aliis actibus suis quidquam pueriliter faciat. Possumus vero per ju
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qͣmidiu uͦ in hac uita st̃ ne suꝑbian
temptatioĩb repͥmunt᷑. Hinc ẽ qd̃
helyas cũ tot uirtutib ꝓfecisset. ieza¬
bel postmodũ qͣmuis reginã tñ muli¬
ercłam fugit. & qui mortuos suscita¬
bat. uentura p̃uidebat. alia quoꝙ p̃¬
clara faciebat. timore ꝑcussꝰ de manu
mulieris mortẽ fugit. de manu dei
mortem petiit. nec accepit. In urtuti¬
b helye potentia dei pollebat. in in¬
firmitatib suis quid de se pot̾at ag¬
noscebat. ibi ostendebat qd̃ accepat.
hic qd̃ acceꝑat custodiebat. In mira¬
clarus. quẽlibet designat fidelem. A¬
rius. diabolum significat qui rex est
suꝑ om̃s filios suꝑbie. & eis pͥncipat᷑ in
oꝑib culpe. Ierabel mulier impudi¬
ca. ⁊ helie semꝑ inunica immunditiã
expͥmit carnis. q̃ semꝑ iustũ ꝑseqͥtur.
x eius actib inimicat᷑. Cuiꝰ minis .i. tẽ
ritꝰ. qͣmuis uirtutib. ⁊ multis boniso
pͣuitatẽ de corde suo ꝓpułit. ⁊ pluuiã¬

Expanded text:
n hac vita sunt, ne superbiant, tentationibus reprimuntur. Hinc est quod Elias, cum tot virtutibus profecisset, Jezabel postmodum quamvis reginam tamen mulierculam fugit; et qui mortuos suscitabat ventura praevidebat, alia quoque praeclara faciebat, timore percussus de manu mulieris mortem fugit, de manu Dei mortem petiit, nec accepit. In virtutibus Eliae potentia Dei pollebat; in infirmitatibus suis quid de se poterat agnoscebat. Ibi ostendebat quid acceperat, hic quod acceperat custodiebat. In miraclarus, quemlibet designat fidelem. Arius, diabolum significat, qui rex est super omnes filios superbiae , et eis principatur in operibus culpae. Jezabel, mulier impudica et Eliae semper inimica, immunditiam exprimit carnis, quae semper justum persequitur et ejus actibus inimicatur. Cujus minis, id est rritus, quamvis virtutibus et multis bonis opravitatem de corde suo repulit, et pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
gnificare. Uidetur namq quelibet ꝓfes¬
sio ordinis sic̃ iumiꝑus. quosdã asꝑitatiᷤs
aculeos habere. qui uidelicet st̃ cultꝰ
claustri. tedium silentii. timor p̾lati.
discipliua capituli. abstinentia cibi.
i si qua st̃ similia. que sue adu̾sitatis as¬
ꝑitate pungere possint. Sunt & alii iu¬
narũ pungunt ten̾itudinẽ animoꝵ.
Quatuor st̃ autẽ tempt̾onũ modi. A¬
lia ẽ temptatio leuis & occulta. alia le¬
uis ⁊ manifesta. alia gͣuis & occulta.
alia gͣuis ⁊ manifesta. Temptatio leuiˢ
et occulta ẽ. qñ aliquis leuit̾ tempta¬
tur. & tñ ñdum intelligit si malũ si¬
bi sit illud de quo temptat᷑. U̾bi grã.
Qñ aliquis de aliquo officio. siue p̃lati¬
one leuit̾ temptat᷑. leuis temptatio ẽ
qͥa leuit̾ temptatur. ⁊occulta qͥa nes¬
cit si sibi expediat id qd̃ desid̾at. Ten

Expanded text:
gnare. Videtur namque quaelibet professio ordinis, sicut juniperus, quosdam asperitatis aculeos habere, qui videlicet sunt cultus claustri, taedium silentii, timor praelati, disciplina capituli, abstinentia cibi, et si qua sunt similia, quae per suae asperitatis adversitates pungere possunt. Sunt et alii junarum Quatuor sunt autem tentationum modi. Alia est tentatio levis et occulta, alia levis et manifesta, alia gravis et occulta, alia gravis et manifesta. Tentatio levis et occulta est, quando aliquis leviter tentatur; et tamen nondum intelligit an malum sibi sit illud de quo tentatur. Verbi gratia: quando aliquis de aliquo officio sive praelatione leviter tentatur; levis est tentatio, quia leviter tentatur et occulta, quia nesc
Abbreviated transcription (Latin):
glicerius eius sibi p̃sumpsit imꝑiũ.
uerum anno uix expleto. neposqͥdã
nomine eum a regno eiciens. ep̃m
ordinari fecit: & sibi regnũ rapuit.
Tantas uarietates. mutationesq roma¬
noꝵ pͥncipum cernens cheodoricus ue¬
segothoꝵ rex aruernoꝵ occupaiit ci¬
uitatem. Contraquem ne poscesar
ercitu rauennam uenit: augustulum
diens nepos. p̃sidio nudus. dalmacias
fugit: ubi & priuatus defecit. Augus¬
tulo uͦ in rauenna degente. odacer co¬
tilingoꝵ rex. habens secum herulos di¬
u̾sarumq auxiliarios gentium: ita¬
liam occupauit. Qui ce horestem int̾¬
fecit: i filium eius augustulũ de regno
pulsum. in lucullano campanie castel¬
lo exilii penadamnauit. Sicq hesꝑi¬
um romane gentis regnum. qd̃. dec.hx.
augustulo dignitatis sue pͥuilegium
ꝑdidit. iin manib regum exterarũ
gentium tandem collapsiuncorruit.
Memoratus deniq uesegotͥoꝵ rexthe¬
odericus. illiricum & partem magnam

Expanded text:
Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. Verum anno vix expleto, Nepos quidam nomine eum e regno ejiciens episcopum ordinari fecit, et sibi regnum rapuit. Tantas varietates mutationesque Romanorum principum cernens Theodoricus, Visigothorum rex, Avernorum occupavit civitatem, contra quem Nepos Caesarercitu Ravennam venit, Augustulum diens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damnavit. Sicque Hesperium Romanae gentis regnum, quod septingeAugustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memoratus denique Visigothorum rex Theodoricus, Illyricum et partem magnam
Abbreviated transcription (Latin):
anno hespiarum imꝑator auitus. int᷑
gallias ab exercitusuo spretus & derelictꝰ
ad italiam remeauit: & post paucosdi¬
es honore dignitatis deposito. placenti¬
noꝵ ordinatur ep̃c. Eodemq anno. mo¬
rianus a romanis militib apd̾ raueniiã
cesar italie ẽ ordinatꝰ. Qui quidem ad his¬
panias abiit: & inde contra hostes suos
ad cartaginem transire ꝓposuit. Sed pe¬
nitus spe sua frustratus ad italiam ẽ re¬
gressus: ubitercio pͥncipatus sui anno
uir expleto decessit. Tunc leo imꝑator
arthemium cesarem in italia destina¬
uit. Quiuͥ romam attigit. ricemerem
generum suum contra alanos direxit.
et ꝑ eum multitudinem ala noꝵ fuga¬
uit: et regem eoꝵ beorgicum pͥmo cer¬
taminis impetu suꝑatum interemit.
Sed ñ multo post idem arthemus ip¬
sius ricemeri fraude int̾emptus: reg¬
num reliquit olibrio. Oubrius uͦ non
dum mense octauo tͣnsacto sin pͥncipa¬
tus. finem uite dedit. Quo defuncto

Expanded text:
anno Hesperiarum imperator Avitus, intra anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romanis militibus apud Ravennam Caesar Italiae est ordinatus. Qui quidem ad Hispanias abiit, et inde contra suos ad Carthaginem transire proposuit, sed penitus spe sua frustratus, ad Italiam est regressus, ubi tertio principatus sui anno vix expleto decessit. Tunc Leo imperator Arthemium Caesarem in Italiam destinavit. Qui ubi Romam attigit, Ricemerem generum suum contra Alanos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum interemit. Sed non multo post idem Arthemius, ipsius Ricemeris fraude interemptus, regnum reliquit Olybrio. Olybrius vero non mense octavo transacto sui principatus finem vitae dedit. Quo defuncto,
Abbreviated transcription (Latin):
arcianus gͦ adimꝑium assump¬
tus: imꝑauit cum ualentinia¬
no annis .ui. Iste cum parchis & wan¬
dalis romanum infestantib regnum.
marciani. scilicet et ualentiniani tem¬
porib celebrata ẽ calcedonie quarta
industria congregata. Ibieitiches he.¬
reticus cum dioscoro alexandrino ep̃o ab¬
dicatus est & damnatus. Int̾ea ualenti¬
nianus imꝑator factione eraclii spado¬
nis. agecium patritium int̾fecit. Sed
ñ multo post idem ualentimanus a sa¬
tellitib agecii dolo maximini comitis
palatu. est occisus. & mox idem mari¬
minus eius inuasit imꝑium. eiusq ux¬
orem in suum comugium tnsire coe¬
git. Uerum hac incontinentia non ẽ
gauisus. Nam post alterum m̃sem a
famulis regus membratim dilamatꝰ
et intyberim est ꝓiectus. Post cuiꝰ mor¬
tem: romani auitum cesarem creaue¬
runt. Porro marcianus sexto imꝑi sui
anno. ⁊ sexto pariter mense defunctꝰẽ.
post mortem marciam assecutus imꝑi¬
um: imꝑauit annis .xui. Cuius pͥmo

Expanded text:
Martianus igitur, ad imperium assumptus, imperavit cum Valentiniano annis sex. Iste cum Parthis et Vandalis Romanum infestantibus regnum, atorum, Marciani scilicet et Valentiniani, temporibus celebrata est Chalcedoniae quarta industria congregata. Ibi Euthices hreticus cum Dioscoro Alexandrino episcopo abdicatus est, et damnatus. Interea Valentinianus imperator factione Heraclii spadonis Agerium patricium interfecit. Sed non multo post, idem Valentinianus a satellitibus Agerii dolo Maximini comitis palatii est occisus, et mox idem Maximinus ejus invasit imperium, ejusque uxorem in suum conjugium transire coegit. Verum hac incontinentia non est diu gavisus. Nam post alterum mensem a famulis regis membratim dilaniatus, et in Tiberim est projectus. Post cujus mortem Romani Avitum Caesarem creaverunt. Porro Martianus sexto imperii sui anno, et sexto pariter mense defunctus est. post mortem Martiani assecutus imperium, imperavit annis sexdecim. Cujus primo
Abbreviated transcription (Latin):
tur pene. exp̃ssa ꝑ septenariũ. Loca
significant: ut iericho significat de¬
fectionem mundanam. stabulum
eccłiam. ierłm uitam et̾nam. Tem¬
pus significat: ut quod leguntur
facta encenia ierosolimis. et hyemᷤ
erat. Hyemis in hoc loco. frigidam in¬
fidelitatem designat uideoꝵ. Gestum
significat: ut uenit iħc in bethani¬
am. & suscitauit lazarum. Bethania
dicit᷑ domus obedientie: & ad obedi¬
entem uenit xp̃c ut resuscitet la¬
zarum. id est animam mortuam

Expanded text:
tur poenae expressa per septenarium. Loca tur poenae expressa per septenarium. Loca significant, ut Jericus significat defectionem mundanam; stabulum, ecclesiam; Jerusalem, vitam aeternam. Tempus significat, ut quod leguntur facta encaenia Jerosolymis, et hiems erat. Hiems in hoc loco frigidam infidelitatem designat Judaeorum. Gestum significat, ut venit Jesus in Bethaniam, et suscitavit Lazarum. Bethania dicitur domus obedientiae, et ad obedientem venit Christus, ut resuscitet Lazarum, id est animam mortuam
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. Centenariꝰ quia inlatum ex¬
panditur: amplitudinẽ caritatis.
Millenariꝰ quia in altum leuatur:
altitudinẽ spei. Scd̃m computationem:
ut denarius ꝑfectionem. qͥa in eopor¬
rectio computationis finẽ facit. Se¬
cundum multiplicationẽ: ut duo¬
denarus unu̾sitatem significat. qͥa
ext̾nario & quat̾nario inuicẽ multi¬
plicatis ꝑficitur. qm̃ qͣt̾nariꝰ corpora¬
lium. ternarius spũalium forma ẽ.
Scdm partium aggregationẽ: ut
senarius forma est ꝑfectionis. ꝓpte¬
rea quod partes eius ternarius bina¬
rius unitas agg regate simul totum
complent. et nec ultra exuberant.
nec infra subsistunt. Scd̾m multitu¬
dinem. ut binarius ꝓpt̾ duas unitaceᷤᷤ
caritatem dei & ꝓximi significat:
ternariꝰ ꝓpt̾ tres: trinitatem. Scd̾m
exaggerationem: quale ẽ illud in le¬
uitico. Addam correptiones ur̃as
septuplum ꝓpter peccata ur̃a: ubi
uichil aliud qͣm multiplicitas signa¬

Expanded text:
nificat; centenarius, quia in latum exnificat; centenarius, quia in latum expanditur, amplitudinem charitatis; millenarius, quia in altum levatur, altitudinem spei. Secundum computationem, ut denarius perfectionem quia in eo porrectio computationis finem facit; secundum multiplicationem, ut duodenarius universitatem significat, quia ex ternario et quaternario invicem multiplicatis perficitur, quoniam quaternarius corporalium, ternarius spiritualium forma est. Secundum partium aggregationem, ut senarius forma est perfectionis, propterea quod ejus ternarius, binarius, et unitas, aggregatae simul totum complent, et nec ultra exuberant, nec infra subsistunt, secundum multitudinem, ut binarius propter duas unitates charitatem Dei, et proximi significat, ternarius propter tres Trinitatem; secundum exaggregationem, quale est illud in Levitico: Addam correptiones vestras septuplum propter peccata vestra . Ubi nihil aliud, quam multiplicitas signa
Abbreviated transcription (Latin):
natura ce forma. Natura: ut nix quia
frigidaest. extinctionẽ designat li¬
bidinis. Forma: quia candida ẽ. mun¬
ditiam designat boni oꝑis. ꝑsona sig¬
nficat: ut ysaac significat dm̃ patrẽ.
iacob gentibem popłm. Numeri sig¬
nificant nouem modis in diuino elo¬
qͥo. Scd̾m ordinem positionis. ut uni¬
tas quia prima ẽ in numeris: rerũ
omniũ principium significat. Bina¬
rius quia scd̃s ẽ. & primꝰ abunitate
recedit: peccatum significat. quo a
primo bono deuiatum ẽ. Scd̾m qͣl¬
tatem dispositionis: ut idem bina¬
rius qui sectionem recipit ⁊ in duo
diuidi potest. corruptibilia et tran¬
sitoria significat. Ternarius uͦ quia
unitate media interueniente sec¬
cionem ñ recipit. ut in duo equa di¬
uidatur: incorruptibilia significat.
Scd̃m modum porrectionis: ut se¬
ptenarius ultra senarium. reqͥem
post oꝑationem. Scd̾m formam dis¬
positionis: ut denarius qui in lon¬
gum tenditur. rectitudinẽ fidei sig¬

Expanded text:
natura et forma. Natura, ut nix, quia natura et forma. Natura, ut nix, quia frigida est, exstinctionem designat libidinis. Forma, quia candida est, munditiam designat boni operis. Persona significat, ut Isaac significat Deum Patrem, Jacob gentilium populum. Numeri significant novem modis in divino eloquio. Secundum ordinem positionis, ut unitas, qui prima est in numeris, rerum omnium principium significat. Binarius, quia secundus est, et primus ab unitate recedit, peccatum significat, quo a primo bono deviatum est. Secundum qualitatem dispositionis, ut idem binarius, qui sectionem recipit, et in duo dividi potest, corruptibilia et transitoria significat. Ternarius vero, quia unitate media interveniente sectionem non recipit, ut in duo aequa dividatur, incorruptibilia significat. Secundum modum porrectionis, ut septenarius ultra senarium, requiem post operationem; secundum formam dispositionis, ut denarius, quia in longum tenditur, rectitudinem fidei sig
Abbreviated transcription (Latin):
subseruiat diuine: iiii.
nines itaq artes. subseruiunt
diume sapientie: et inferior
scientia recce ordinata. ad suꝑiorẽ
conducit. Subeo gͥ sensu qui int̾
uoces et res u̾satur. continet᷑ hysto¬
ria : et ei subseruiunt tres scientie.
sub eosensu qui int̾ res et facta u̾sa¬
tur mystica: continet᷑ allegoria:
et sub eo qui ẽ int̾ res ⁊ facienda my¬
stica. continet᷑ cropologia: & his du¬
abus subseruiunt arithinetica. inu¬
sica. geometria. astronomia. & phi¬
sica. De significatione uocũ ⁊ rerũ.
oces ñ plusqͣm duas aut.u
tres habent significationes:
res autem tot possunt habere signi¬
ficationes. qͦt habent ꝓprietates. He
autẽ res pͥme. res scd̃as significantes
sex circunstantiis discrete consid̾an¬
tur. Que sunt he res. ꝑsona nume¬
rus. locꝰ. tempꝰ. gestũ. Res autẽ hic
intelligitur in materia quacũq uł
substantia in aniata celestium siue
terrestrium consticuta: ut sunt lapi¬
des ligna. Res duob modis significat:

Expanded text:
subserviat divinae. Omnes itaque artes subserviunt divinae sapientiae, et inferior scientia recte ordinata ad superiorem conducit. Sub eo igitur sensu qui inter voces et res versatur, continetur historia, et ei subserviunt tres scientiae, sub eo sensu qui inter res et facta mystica versatur, continetur allegoria. Et sub illo qui est inter res et facienda mystica, continetur tropologia. Et his duabus subserviunt arithmetica, musica, geometria, astronomia et phV. De significatione vocum et rerum. Voces non plus quam duas aut tres habent significationes. Res autem tot possunt habere significationes, quot habent proprietates. Hae autem res primae, res secundas significantes sex circumstantiis discretae considerantur, quae sunt hae, res, persona, numerus, locus, tempus, gestum. Res autem hic intelligitur in materia quacunque, vel substantia inanimata coelestium, sive terrestrium constituta, ut sunt lapides, ligna. Res duobus modis significat,
Abbreviated transcription (Latin):
losophia est amor sapientie. que nul¬
lus indigens. uiuax mens. ⁊ sola pͥ¬
meua rerum ratio ẽ. Philosophia ẽ
amor sapientie. hoc magis ad echi¬
mologiam nominis ꝑtinet. Quod au¬
tẽ additur nulluis indigens. uiuax
mens: hoc significat qd̾ duuna sapi¬
entia nichilminꝰ continet: sed semes¬
et simul omnia intuetur. pret̾ita p̃¬
sentia. & futura. Niuiax mens: quia
quod semel indiuina fu̾it ratione.
nulla unqͣm obliuone abolecur. Pri¬
meuarerum ratio ẽ: quia ad similitu¬
dinem eiꝰ cuncta formata st̃. Itẽ. Phy¬
losophia est disciplina omniũ rerum

Expanded text:
entiae, quae, nullius indigens, vivax mens, et sola primaeva rerum ratio est. Philosophia est amor sapientiae, hoc magis ad etymologiam nominis pertinet. Quod autem additur nullius indigens, vivax mens, hoc significat quod divina sapientia nihil minus continet, sed semeet simul omnia intuetur praeterita, praesentia et futura. Vivax mens, quia quod semel in divina fuerit ratione. nulla unquam oblivione aboletur. Primaeva rerum ratio est quia ad hujus similitudinem cuncta formata sunt. Item philosophia est disciplina omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑtinet theorica: & urtute ad quã
ꝑtinet practica: et temꝑatur necessitas
administratione temporaliũ. ad quã
ꝑtinet mechanica. Nouissima autem
omniũ inuenta ẽ logica causa eloqn¬
tie: ut sapientes qui p̃dictas pͥncipa¬
les disciplinas inuestigarent & inueni¬
rent. rectius. ueratius. honestius illas
tractare. de illis disserere scirent. Rec
facundie rectitudinem. ueritatẽ. ue¬
nustatẽ. administrat. Theorica in t̾pre¬
tat᷑ contemplatua. practica actiua.
mechanica adulterina: logica sermo¬
omins philosophia diuidit᷑: che¬

Expanded text:
quam pertinet theorica, et virtute, ad quam pertinet practica, et temperatur neccessitas administrandi temporalium, ad quam pertinet mechanica. Novissima autem omnium inventa est logica causa eloquencie, ut sapiens, qui predictas principales disciplinas investigaret et inveniret, reccius, veracius et honestius illas tractare de illis diserere sciret: reccifacundie rectitudinem, veritatem, venustatem administrat. Theorica interpretatur contemplativa, practica activa, mechanica adulterina, logica sermophilosophia dividitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sul romanoꝵ urbem ierosolimã ex¬
pugnauit. & templũ polluit. ⁊ aristo¬
bolum pontificem uinctũ cũ liberis
romã misit. Hircano uͦ pontificatũ
reliquit. & memoratũ antipatrũ ꝓ¬
curatorem totius regni ꝯsticuit. Sicꝙ
deincepsgens uideoꝵ tributaria roma¬
no imꝑio facta ẽ. et ita sicut dictũ est

Expanded text:
sul Romanorum urbem Jerosolymam exsul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum polluit, et Aristobolum pontificem vinctum cum liberis Romam misit. Hircano vero pontificatum reliquit, et memoratum Antipatrum procuratorem totius regni constituit. Sicque deinceps gens Judaeorum tributaria Romano facta est imperio, et ita, sicut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
hanm hyrcano successit arristobolꝰ.
Aristobolus autẽ factꝰ ẽ rex & sacer¬
dos. L aristobolo successit rex parit̾
et sacerdos alexander. Alexander uͦ
moriens reliquit suꝑstites filios du¬
os aristobolũ & hyrcanũ. Seddo¬
nec adolescerent pueri. alexandrã
coniugem suam temꝑam̃to regali
p̃eẽ uoluit. simul arbitram statu¬
ens cii nam potissimum illoꝵ du¬
oꝵ sũmũ sacerdotiũ cõmitteret. Illa
hirchanũ patri in sac̾dotio substitu¬
it. ꝓpt̾ senioris etatis p̃rogatiuã. aris¬
tobolo fr̃i nicħ publicoꝵ cõmitteis
officioꝵ. Post alexandre mortem
aristobolus inuasit regnum. et de¬
mum hyrcanꝰ sacerdotium ei dimi¬
sit. Postea uͦ idemhyrcanꝰ excitatꝰ ab
antipatro patre herodis. pͥmũ ad a¬
rabie regem se contulit facti penitẽ
ac demũ ponpeio romanoꝵ duci qͥ
in syriam tygranem regem debellatu¬
rus aduen̾at querimoniã deculit.
Qua occasione idem pompeius con¬

Expanded text:
anni Hircano successit Aristobolus. anni Hircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo successit rex pariter et sacerdos Alexander. Alexander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substituit propter senioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publicorum committens officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demum Hircanus sacerdotium ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus advenerat, querimoniam detulit. Qua occasione idem Pompeins con
Abbreviated transcription (Latin):
b consulens. Tc̃ misit rex ierosolunã
nichauorem ut et uidam comp̃hen¬
deret & alchimũ sũ mũ sacerdotem
constitueret. Alchimꝰ autem belue
animum gerens. cum uenisset ieroso¬
limã iussit destrui muros domꝰ sc̃ẽ int̾ioriᷤ.
S hoꝵ cͥminũ penas miser dui uita¬
re ñ potinit. Subito enimobelusũ ẽ
os eius. & loqui ñ potuit. sed dissolu¬
tus paralisi miserabilit̾ expirauit.
Sicq deficientib sacerdotib de gne
aaron. ⁊ uida machabeo ꝓ patre legi¬
b decertante sorte bellica iam defim¬
cto. ionatha fr̃ eius adeptus est pͥnci¬
patum uideoꝵ simulq sacerdotum.
Porro gesta uide & fr̃m eius qr mul¬
ta st̃ ualde. et in libris machabeoꝵ
scripta continentur. nolui p̃sentibre¬
uitati inserere. Ionathe uͦ symon fĩ
eius successit. Post symonem autẽ
ꝑuenit sacerdotium ad ioħem fili¬
um eius qui adu̾sus hyrcanos di¬
micans. hyrcani nom̃ accepit. Io¬

Expanded text:
bus consulturus. Tunc misit rex Jerosolymam bus consulturus. Tunc misit rex Jerosolymam Nicanorem, ut et Judam comprehenderet, et Alchimum summum sacerdotem constitueret. Alchimus autem, belluae animum gerens, cum venisset Jerosolymam, jussit destrui muros domus sanctae interioris. Sed horum criminum poenas miser diu vitare non potuit. Subito enim obtusum est os ejus, et loqui non potuit. Sed dissolutus paralysi miserabiliter expiravit. Sicque deficientibus sacerdotibus de genere Aaron, et Juda Machabaeo pro patriae legibus decertante sorte bellica jam defuncto, Jonathas frater ejus adeptus est principatum Judaeorum, simulque sacerdotium. Porro gesta Judae et fratrum ejus quia multa sunt valde, et in libris Machabaeorum scripta continentur, nolui praesenti brevitati inserere. Jonathae vero Simon frater ejus successit. Post Simonem autem pervenit sacerdotium ad Joannem filium ejus, qui adversum Hircanos dimicans Hircani nomen accepit. Jo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sam ꝓpositionis et uelum.i cet̾a
cempli ornam̃ta & abiit. Demũ uͦ
p̃cepit omnib regnisui gentib ut
eẽt unus ppłs & ꝓhibuit in tẽ plo
dni fieri holocausta. ⁊ uideos escis co¬
inquinari immundis. hystoria a iu
tum. ⁊ bi it̾ feras uitam cũ suis age¬
bat ne particeps eẽt comqͥnationiͤ.
Sed quãuis paucieẽnt qui cũ eo exãt.
ita tñ duces regis antiochi bellis con¬
criuert̃. ut et templũ quod erat ie¬
rosolimis recuꝑarent. et leges que
abolende erant eoꝵ feliciꝑtinacia
restituerent᷑. Mortuo deniq anti¬
ocho: regnauit demetruis ad quẽ
accessit sceleratissimꝰ alchimꝰ. & ce¬
pit regem inflãmare adu̾sus uidã.
Dicebat enĩ regi. Iudas & qui cũ eo
sunt bella nutriunt. nec patiunt᷑
regnũ eẽ quietũ. Uñ gͦ fraudatus
parentũ gła dico autẽ sũmo sacerdo¬
tio neni ad te primũ quidem utilita¬
cib regis fidem seruans scd̾o etiã crui¬

Expanded text:
mensam propositionis, et velum, et caetera mensam propositionis, et velum, et caetera templi ornamenta et abiit. Demum vero praecepit omnibus regni sui gentibus, ut esset unus populus, et prohibuit in templo Domini fieri holocausta, et Judaeos escis coinquinari immundis. CAP. XII. Histtum, et ibi inter feras vitam cum suis agebat, ne particeps esset coinquinationis. Sed quamvis pauci essent, qui cum eo erant, ita tamen duces regis Antiochi bellis contriverunt. ut et templum quod erat Jerosolymis recuperarent, et leges, quae abolendae erant, eorum felici pertinacia restituerentur. Mortuo denique Antiocho regnavit Demetrius, ad quem accessit sceleratissimus Alchimus, et coepit regem inflammare adversus Judam; dicebat enim regi: Judas et qui cum eo sunt bella nutriunt, nec patiuntur regnum esse quietum. Unde ego fraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio veni ad te primum quidem utilitatibus regis fidem servans, secundo etiam civi
Abbreviated transcription (Latin):
panarib ponere. eosq qui erant
iherosolimis antioche nos scrib̾e.
Sed hoc impii & non sacerdotis ia¬
sonis nephariũ & inauditũ scelus
ultio diuina consecuta ẽ. In leges
quippe diuinas impie agere non
cedit impune. Unde post trienni¬
um ipse iason qͥ uira uiolauerat dei.
et ꝓprium germanũ captiuau̾at.
iussu regis antiochi expulsus est¬
in amanitidem regionem. & me¬
nelaus quidem de tribu beniamin
sacedotium optinuit. Unde huiꝰ
menelai factione onias puispon¬
tifex int̾emptꝰ est ꝑ quendam re¬
gis suffectum andronicũ. ⁊ non
multo post menelaus motus est
sacerdotio succedente sibi frẽ lisi¬
macho.Sed cum nec sic malis de¬
lauit animã. Lisimachꝰ quoq iã
multo templi auro exporcato
pl ebeio concursu secus erariũ lapi¬
datus interiit. Post hec antiochus
rex syrie ascendens ierosolimã. intͣ¬
uit in sanctuarium cũ suꝑbia & cu¬
lit altare aureum. et candelabrum.

Expanded text:
panaribus ponere, eosque qui erant panaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit impune; unde post triennium ipse Jason, qui jura violaverat Dei, et proprium germanum captivaverat, jussu regis Antiochi expulsus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis delavit animam. Lysimachus quoque jam multo templi auro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intravit in sanctuarium cum superbia, et tulit altare aureum et candelabrum,
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit rex. Cum eẽm adhuc in
terra mea uidistum in somnis di¬
centem nuichi. qd̾ regnũ possem obti¬
nere ꝑsarũ. Ideo eum p̃ omnib salu¬
taui. Sumnꝰ itaq pontifex cũ pom¬
pa cleri &e freq̃ntia ppłi regemadtẽ¬
plum deduxit. oblatumꝙ est ꝓeo sa¬
crificum. Deniq recedens alexander
ꝓmisit qd̾ locum illum deinceps di¬
ligeret. honoraret et exaltaret. Porro
iaddo successit onias. & one symonui¬
stus. ⁊ symoni iusto eleazarus. Iste
misit septuaginta int̾pretes ptolo¬
meo philadelpho. qui scd̾s post alex¬
andrũ regnauit in egypto. Eleazaro
successit manasses & manasse onias
et onie symon. ⁊ symoni onias. Cui
eriꝑe cupiens. cepit uidaice legis
iura ñ in occulto uolare. sed palã
omnib destruere. quasi sacerdoti¬
um quod affectabat alit̃ qͣm sccle
ꝯsequi ñ ualeret. Ausus enĩ sub ip¬
sa templi arce gymnasiũ constru¬
ere.⁊ optimos quosq epheboꝵ in lu¬

Expanded text:
Respondit rex: Cum essem adhuc in Respondit rex: Cum essem adhuc in terra mea vidi istum in somnis dicentem mihi quod regnum possem obtinere Persarum, ideo eum prae omnibus salutavi. Summus itaque pontifex cum pompa cleri, et frequentia populi regem ad templum deduxit, oblatumque est pro eo sacrificium. Denique recedens Alexander promisit quod locum illum deinceps diligeret, honoraret et exaltaret. Porro Jaddo successit Onias, et Oniae Simon justus, et Simoni justo Eleazarus. Iste misit septuaginta interpretes Ptolemaeo Philadelpho, qui secundus post Alexandrum regnavit in Aegypto. Eleazaro successit Manasses, et Manassae Onias, et Oniae Simon, et Simoni Onias cui erdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lu
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ierłm subuerteret. Extimu¬
it itaꝙ iaddus. ⁊ conuocato ppło &
clero intimauit eis rem. Oblatũ ẽ
sacrificiũ ⁊ p̃ces fuse ad dñm. Qͥb
ꝑactis pontifex om̃s dimisit. & ipse
solus remansit. statimq sopore de pres¬
sus: uidit usionem. dictumq ẽ sibi.
Netimeatis alexandrũ. Sed indueris
ueste sacra. et sacerdotes induant᷑ sto¬
lis sius. et cum uenerit exibitis et sus¬
cipietis eum cũ honore. Nichilenĩ mali
uobis facturus ẽ alexander. Int̾ea ma¬
gnus alexander magnis iurib ihe¬
rosolimam ꝓperabat. Cũq apꝓpinqͣ¬
ret ciuitati: exiuit pontifex cũ omĩ
ppło et clero. Estimabant alexandr̃
qd̾ eos statim int̾ficeret ce urbem de¬
leret. S cum uidisset sũmũ pontifi¬
st̃ omnes alexandri milites uehem̃¬
ter. Cumq regem de hac re interro¬
gare dubitarent unus qui illi erat fa
miliarior int̾rogauit eum dicens.
Quare rex istum p̃ omnib salutasti:

Expanded text:
urbem Jerusalem subverteret. Extimuurbem Jerusalem subverteret. Extimuit itaque Jaddus, et convoca o clero et populo intimavit eis rem. Oblatum est sacrificium, et preces fusae ad Dominum. Quibus peractis pontifex omnes dimisit, et ipse solus remansit, statimque sopore depressus vidit visionem, dictumque est ipsi: Ne timeas Alexandrum, sed indueris veste sacra, et sacerdotes induentur stolis suis, et cum venerit exibitis, et suscipietis eum cum honore; nihil enim robis mali facturus est Alexander. Interea Magnus Alexander magnis viribus Jerosolymam properabat. Cumque appropinquaret civitati, exivit pontifex cum omni populo et clero. Putabant Alexandrini, quod eos statim interficeret, et urbem deleret. Sed cum vidisset summum pontifint omnes Alexandri milites vehementer. Cumque regem de hac re interrogare dubitarent, unus, qui illi erat caeteris familiarior, interrogavit eum, dicens: Quare rex istum prae omnibus salutasti?
Abbreviated transcription (Latin):
etiam esdras bibliothecam uet̾is ces¬
tamenti post incensam legem a chal¬
deis diuino afflatus spũ reparauit.
cuncta legis ac ꝓpħarum uolumina
que fuerant agentib corrupta cor¬
rexit: totumq uetus testamentum
in .xx.ii. libros constituit. ut cot libri
eẽnt in lege. qͦt habebantur et littere.
Nee mias quoq misit nepotes sacer¬
docum illoꝵ qui intransmigͣtione
sacrũ ignem in puteo siccotutau̾ant.
At illi ñ inuenert̃ ignem sed aquã
crassam. quã iussit neemias asꝑgi
suꝑ ligna & holocausta: & accensꝰ
est ignis ex aqua illa et mirati st̃
omnes. Tabernacłm uͦ fed̾is et arcã
et altare incensi que iheremias ꝓ¬
pheta in monte abarim abscondit.
in eodem monte sunt usq in p̃sen¬
tem diem. Porro i hesu successit ioa¬
chim. & ioachim. heliasib. ⁊ helia¬
iaddus. Beniq iadditp̃rib alexan¬
der magnus regem aggressus ẽ ꝑsa¬
rum expugnare. Mandauit ꝙ iad¬
ceps obseruaret. Respondit iaddus

Expanded text:
etiam Esdras Bibliothecam Veteris Tesetiam Esdras Bibliothecam Veteris Testamenti, post incensam legem a Chaldaeis divino afflatus spiritu, reparavit; cuncta legis, ac prophetarum volumina, quae fuerunt a gentibus corrupta, correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. Nehemias quoque misit nepotes sacerdotum illorum qui, in transmigratione sacrum ignem in puteo sicco servaverant. At illi non invenerunt ignem, sed aquam crassam, quam jussit Nehemias aspergi super ligna et holocausta, et accensus est ignis ex aqua illa, et mirati sunt omnes. Tabernaculum vero foederis, et arca, et altare incensi, quae Jeremias propheta in monte Abarim abscondit, in eodem monte sunt usque in praesentem diem. Porro Jesu, successit Joachim et Joachim Heliasib, et HeliaJaddus, denique Jaddi temporibus Alexander Magnus regem aggressus est Persarum expugnare, mandavitque Jadnceps observaret. Respondit Jaddus se
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: et facta ẽ leticia magna in po¬
pło. Mortuo ꝓmde cyro rege ꝑsarũ
tulerunt samarite accusationem ad¬
u̾sus iudeos ad filium eius qui cam¬
bisses & assuerus. &e artarxesses ẽ no¬
minatus. Int̾missum ẽ gͥ opus donec
consũmaret᷑ sub dario annꝰ scds regni
eius. Et huiꝰ darii anno scd̃o. obtinen¬
te ⁊ orobabel iudeoꝵ duce: completa ẽ
edificatio templi quadragesimo & sex¬
to anno postqͣm ceꝑit edificari. Unde
iudei dño in euangelico sermone di¬
xisse referuntur. Quadraginta ce sex
annis edificatum est templum istud.¬
& cet̾. Dario successit uerses filius eiꝰ.
Cuiꝰ regni anno septimo esoras scriba
legis dei ascendit debabylone egypti
referens ad templum dm̃ pecunas
sacras: argenti talenta. dc.l. & uasa
lentoꝵ .xx. qui et celebrauit sollem¬
nitatem scenophegie. Remeauit
etiam necmias ipsius regis pincerna
de susis castro anno eiusdem .xͦx: qui
muros ciuitatis edificauit. Prefatus

Expanded text:
Israel, et facta est laetitia magna in poIsrael, et facta est laetitia magna in populo. Mortuo deinde Cyro rege Persarum detulerunt Samaritae accusationem adversus Judaeos ad filium ejus, qui Cambyses, et Assuerus, et Artaxerces est nominatus. Intermissum est igitur opus, donec consummaretur sub Dario, anno secundo regni ejus. Et hujus Darii anno secundo, obtinente Zorobabel duce, completa est aedificatio templi, quadragesimo sexto anno postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes filius ejus. Cujus regni anno septimo Esdras scriba legis Dei, ascendit de Babylone; qui Aegypti referens ad templum Domini pecunias sacras, argenti talenta sexcenta quinqlentorum viginti, qui et celebravit solemnitatem scenophegiorum. Remeavit etiam Nehemias ipsius regis pincerna de Susis castro, anno ejusdem vigesimo qui muros civitatis reaedificavit. Praefatus
Abbreviated transcription (Latin):
& iudeoꝵ captiuitatem relaxauit: sic̃
scriptũ est in libro esdre ꝓphete. In an¬
no pͥmo cyri regis ꝑsarum ut implere¬
tur u̾bum ieremie ꝓpħe. suscitauit
dñs sp̃m cyri regis ꝑsarum: & tͣnsdu¬
xit uocem inumuerso regno suo etiã
ꝑscripturam dicens. Omnia regna
mundi dedit michi ds̃ celi: et ipse p̃ce¬
pit michiut edificarem ei domũ in
sqr ad iudam machabeum.xi.¬
yrus igitur relaxata hebreoꝵ
captiuitate: ferme qͥnquaginta
misit. Iosedech quoꝙ de gen̾e aaron
sacerdotem qui fuit cum patrib ab¬
ductus redire mandauit: ut ritus
ueteris sollemnitatis ꝑ assueti sacer¬
dotis scientiam reformaretur. Cuius
filius iħe post eum ppłm rexit. Itaꝙ
ꝑ summos sacerdotes post reu̾sionẽ
de babylone: rerum summa agebat᷑.
Illi autem qui uenerunt de babilo¬
ne. statim fundauert̃ templum : et
fundato cemplo obtulerunt sacri¬
ficium. S̾ceterunt q sacerdotes mor¬
natu suo et leuite. & laudabant łm

Expanded text:
et Judaeorum captivitatem relaxavit, sicut et Judaeorum captivitatem relaxavit, sicut scriptum est in libro Esdrae Prophetae. In anno primo Cyri regis Persarum, ut impleretur verbum Jeremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, et traduxit vocem in universo regno suo per scripturam dicens. Omnia regna mundi dedit mihi Deus coeli, et ipse praecepit mihi, ut aedificarem ei domum in sque ad Judam Machabaeum. Cyrus igitur relaxata Hebraeorum captivitate, ferme quinquaginta ermisit. Josedech quoque de genere Aaron sacerdotem, qui fuit cum patribus abductus, redire mandavit, ut ritus veteris solemnitatis per assueti sacerdotis scientiam reformaretur. Cujus fidelis Jesus post eum populum rexit. Itaque per summos sacerdotes post reversionem de Babylone rerum summa agebatur. Illi autem qui venerunt de Babylone statim fundaverunt templum, et fundato templo obtulerunt sacrificium, steteruntque sacerdotes in ornatu suo et Levitae, et laudabant Deum
Abbreviated transcription (Latin):
audiens egyptios contra babyloniam
dimicaturos: soluere distulit. Uñ siẽ
rebellem eum nabuchodonosor int̾¬
fecit. ⁊ tͥa milia uiroꝵ de iuida capti¬
uos duxit: & constituit ꝑ eo regem
ioachim qui iechonias nominatur.
Quem iechoniam ñ multis int̾iectis
diebus obsedit nabucbodonosor. et ue¬
nientẽ sibi obuiam cũ matre & quib¬
dam de popło ceꝑit. et duxit inbaby¬
lonem: et constituit ꝓ eo sedechiam
patruum eiꝰ. Sed & hic sedechias non
multo post contra nabuchodonosor
rebellare cepit: et cunc scd̾o reu̾sus
nabuchodonosor duxit eum in babylo¬
niã captiuũ. et murũ ciuitatis eu̾tit. &¬
templum exussit. & uasa scã asportauit
et posuit intemplo dei sui. Uixitq na¬
euulmorodach. ⁊ post hunc laborsodae:
i post hunc egesar. & post hc̃ balthasar.
Quo regnante cõpletist̃ anni septuagin¬
ta. quib ꝓpħauerat ieremias uideoꝵ
captiuitatẽ eẽ soluendam. Igitur his
dieb cyrus babyloniam expugnauit

Expanded text:
audiens Aegyptios contra Babyloniam audiens Aegyptios contra Babyloniam dimicaturos solvere distulit, unde sicut rebellem eum Nabuchodonosor interfecit, et ad tria millia viros de Juda captivos duxit, et constituit pro eo regem Joachim, qui Jechonias nominatur. Quem Jechoniam non multis interjectis diebus, obsedit Nabuchodonosor, et venientem sibi obviam cum matre et quibusdam de populo cepit, et duxit in Babylonem, et constituit pro eo Sedechiam patruum ejus. Sed et hic Sedechias non multo post contra Nabuchodonosor rebellare coepit, et tunc secundo reversus Nabuchodonosor duxit eum in Babyloniam captivum, et murum civitatis evertit, et templum exussit, et vasa sancta asportavit, et posuit in templo Dei sui. Vixitque NaEvilmerodach: et post hunc Labosordac, et post hunc Egesar, et post hunc Balthasar, quo regnante completi sunt anni septuaginta quibus prophetaverat Jeremias Judaeorum captivitatem esse solvendam. Igitur his diebus Cyrus Babyloniam expugnavit,
Abbreviated transcription (Latin):
sui: regnauitq iosias ꝓeo. Ambulauit¬
clinauit ab ea ad dexteram uelad sin¬
stram et fecit mundari templũ ce cele¬
brari phase quale ñ fuit a dieb iudi¬
cum usq ad tempus illud. Destruxit
quoq altare qd̃ fecerat ieroboam in
bethel: et combussit in eo ossa sacerdo¬
tum qui obtulant suꝑ illud incensum.
uerũtam̃ non ẽ aduersus dñs a furo¬
re suo quẽ locutus est contra iudam.Io¬
sias deniq congressus cum nechaore¬
ge egypti. occisus est in campo mage¬
do: et regnauit ioachar trib m̃sibus.
Quib uix expletis memoratus necha¬
o cepit eum et duxit in egyptum: et
constituit regem ꝓ eo. eliachim filium
iosie quem uocauit ioachim. Condem¬
nauit etiam uidam .c. talentis argen¬
ticitalento auri. Anno quoꝙ ioachĩ
xi. uenit nabuchodonosor in rerłm.
et exegit ab eotributũ qd̃ egyptioꝵ
regi soluere solebat. Qd ille trib an¬
nis reddere ñ erubuit. Tercio anno

Expanded text:
sui. Regnavitque Josias pro eo. Ambulavitsui. Regnavitque Josias pro eo. Ambulavitclinavit ab ea ad dexteram neque ad sinistram, et fecit mundari templum, et celebrari Phase quale non fuit a diebus Judicum usque ad tempus illud. Destruxit quoque altare, quod fecerat Jeroboam in Bethel, et combussit in eo ossa sacerdotum qui obtulerant super illud incensum. Verumtamen non est aversus Dominus a furore suo, quem locutus est contra Judam. Josias denique congressus cum Nechar rege Aegypti occisus est in campo Magendo, et regnavit Joatham tribus mensibus, quibus expletis memoratus Nechar coepit eum, et duxit in Aegyptum, et constituit regem pro eo Eliachim filium Josiae, quem vocavit Joachim. Condemnavit etiam Judam centum talentis argenti, et talento auri. Annoque Joachim undecimo venit Nabuchodonosor in Jerusalem, et exegit ab eo tributum, quod Aegyptiorum regi solvere solebat, quod ille tribus annis reddere non erubuit, tertio anno
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Defuncto ioatha: regnauit achaz
filius eius ꝓ eo. In dieb illisascendit ra¬
sin rex syrie &e facee filius romelie ad
p̃liandum contraierłm: & conduxit
achar teglathfasar regem assyrioꝵ:
qui int̾fecit rasin ⁊ liberauit achar.
Romaconditur. Mortuus ẽ autem a
est sennacherib tranfferre uidam: s
ñ ꝑmisit eum dñs. ꝑcussit autẽ in
castris assyrioꝵ. centũ octoginta qͥn¬
q milia uiroꝵ. Post hec int̾fecerunt
sennac herib filii sui: in templo dei
sui. Post ezechiam regnauit manas¬
ses filius eius. fecitq malum uixta
ritum gentium. ⁊ adorauit omnem
militiam celi & tͣnsduxit filiũ suũ
ꝑ ignem: & fecit malũ suꝑ omnes
reges qui fuert̃ ante eũ in ierłm.
ꝓpħarũ dicens. Quia fecit manasses
abominationes istas delebo ierłm: &
tradam eamin manus inimicoꝵ enis
Mortuo manasse: regnauit amon fi¬
liuis eius ꝓ eo. Hic ambulauit inuia
patͥs sui: et int̾fecerunt eum serui

Expanded text:
tur. Defuncto Joatha regnavit Achas tur. Defuncto Joatha regnavit Achas filius ejus pro eo. In diebus illis ascendit Rasim rex Syriae, et Facee filius Romeliae ad praeliandum contra Jerusalem, et conduxit Achas Teglafalasar regem Assyriorum, qui interfecit Rasim, et liberavit Achas. Roma conditur. Mortuus est autem Aus est Sennacherib transferre Judam, sed non permisit eum Dominus; percussit autem in castris Assyriorum centum octoginta millia virorum. Post haec interfecerunt ipsum Sennacherib filii sui in templo Dei sui. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus, fecitque malum juxta ritum Gentium, et adoravit omnem militiam coeli; et traduxit filium suum per ignem, et fecit malum super omnes reges, qui fuerunt ante eum in Jerusalem. arum dicens: Quia fecit Manasses abominationes istas, delebo Jerusalem, et tradam eam in manus inimicorum ejus. Mortuo Manasse, regnavit Amon filius ejus pro eo. Hic ambulavit in via patris sui, et interfecerunt eum servi