comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ q stratus uestib mollia terga p̃¬
buit ad sedendũ Deinde recto itinere
descendebat iericho: recogitans iltũ
de eugłio uulneratũ: & sacerdotib
ac leuitis mentis feritate p̃tereunti¬
bus. clem̃tiam samaritȩ. id ẽ custodis:¬
qui seminecẽ suo impositũ ium̃to ad
stabulũ eccłiȩ deportauit: Uidit et
locũ adomin. qđ int̾p̃tat᷑ sanguinum.
qͥa multꝰ ibi sanguis crebris latͦnum in
qͥb cruenta dudũ et noxia rapinis pec¬
cata calcabat. excelsũq dñm de excel¬
so uͥtutum intuebatur: et uxta uiã
cecoꝵ loca: qui receptis lumimbus
utriusq popłi credentis in xp̃m. sacra¬
menta p̃miserant: Ingressa iericho in¬
dit urbem qͣm fundauit ahiel. in abrrã
pͥmogenito suo: & cuiꝰ portas posuit. in
segub nouissimo filioꝵ: Intinta ẽ castra
cumcisionis mysteriũ: et duodecim
lapides. qui de iordanis alueo illue tͣns
& frontẽ quondã legis amarissimũ et

Expanded text:
Apostolorumque stratus vestibus, mollia terga praeApostolorumque stratus vestibus, mollia terga praebuit ad sedendum. Rectoque itinere descendebat Jericho, recogitans illum de Evangelio vulneratum, ac Sacerdotibus et Levitis, mentis feritate praetereuntibus, clemqui seminecem suo inpositum iumento ad stabulum ecclesiae deportauit, et locum Adommim, quod interpretatur \'sanguinum\', quia multus in eo sanguis crebris latronum fu, quibus cruenta dudum et noxia rapinis peccata calcabat excelsumque dominum de excelso uirtutum intuebatur, et iuxta uiam caecorum loca, qui receptis luminibus utriusque populi credentis in dominum sacramenta praemiserant. ingressa Hierichum uidit urbem, quam fundaait Ahiel in Abiram, primogenito suo, et cuius portas posuit in Segub, nouissimo filiorum. intuita est castra cumcisionis mysterium et duodecim lapides, qui de Iordanis illuc translati aet fontem quondam legis amarissimum et
Abbreviated transcription (Latin):
respiciens solitudiuem. et terrã quon¬
cdam sodomȩ ꝙ gomorrȩ. aclame et
seboin: contemplata ẽ. balsami ui¬
neas engaddi. & segor uitulã const̃.¬
uantẽ. quȩ pͥus bale uocabat᷑: et in
roarã hoc ẽ paruulã. syro sermone
transiata ẽ: Recordabat᷑ spelunce loth.
& uersa in lacͥmas. uͥgines socias admo¬
sponsa cubantẽ rẽperit sponsũ: ꝙ io¬
ait: Reu̾tar ierosolimã⁊ et ꝑthecuam
atq amos. rutilantẽ montis oliueti
crucem aspiciam. de qͦ saluator aseen¬
dit ad patrẽ: in qͦ ꝑ annos singlos uac¬
ca rufa dño in holocaustũ cremabat᷑ ⁊¬
& cuiꝰ cinis expiabat popłm ifrł: in qͦ
iuxta ierechiel cherubim de templo
transmigrantes. eccłiam dm̃ fundaue¬
runt: Postmodum ingressa sepulchrũ
larari. mariȩ & marthȩ uidit hospi¬
cium: et bethphage uillã sacerdotali¬
um maxillarũ: ꝙ locũ in quo pullus
lasciuient᷑ gentiũ. dm̃ frena suscepit.

Expanded text:
despiciens solitudinem, ac terram quondespiciens solitudinem, ac terram quondam 701 Sodomae et Gomorrhae, Adamae, et Seboim, contemplata est balsami vineas ala uocabatur et in Zoaram, id est \'paruulam\', Syro sermone translata est. recordabatur speluncae Loth et uersa in lacrimas uirgines socias admosponsa cubantem repperit sponsum et Iois. reuertar Hierosolymam et per Thecuam atque Amos rutilantem montis oliueti crucem aspiciam, de quo saluator ascendit ad patrem, in quo per annos singulos uacca rufa in holocaustum domini cremabatur et cuius cinis expiabat populum Israhel, in quo iuxta Hiezechiel cherubin de templo trans- i migrantes ecclesiam domini fundauerunt. ingressa sepulchrum Lazari t Mariae et Marthae uidit hospitium et Bethfage, uillam sacerdotalium maxillarum, et locum, in quo pullus lasciuiens gentium
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. sub qua uidit diem xpͣi. et
letatꝰ eͣ: atqi inde consurgens. ascendit
chebron. hoc ẽ cariatharbe. idẽ oppi¬
dum uiroꝵ. quatuor: abraham. ysaas.¬
et iacob. & adam magni. quẽ ibi con¬
ditũ iuxta librũ iħu hebrei autumãt.
licet pleriq caleb quartũ putent: cu¬
ius ex latere memoria monstratur:
His inspectis. noluit ꝑgere ad cariathse¬
pber. idẽ uiculũ litterarũ: quia con¬
tempuens occidentẽ litterã. reppererat
spm̃ uiuificantem: magisq mirabat᷑
suꝑiores et inferiores aquas. quas otho¬
mel filiꝰ iepphone ceneus: ꝓ australi
t̾ra et arida in possessionem susceꝑat.
& aquarũ ductu. siccos pͥoris instru¬
m̃ti agros faciebat irriguos: ut redẽp¬
tionẽ ueterũ peccatoꝵ. inaquis bap¬
tisim repperiret: Altera die orto iam
sole. stecit in suꝑcilio capharbarache.
idẽ uillȩ benedictionis: ad quẽ locũ
abraham dnm ꝓsecutꝰ ẽ: Unde latã

Expanded text:
Abraham, sub qua vidit diem Christi, et Abraham, sub qua vidit diem Christi, et laetatus est. Atque inde consurgens, ascendit Chebron, haec est Cariath-arbe, id est, oppidum virorum quatuor, Abraham, Isaac, Jacob, et Adam magni, quem ibi conditum, juxta librum Jesu Nave Hebraei autumant: licet plerique Caleb quartum putent, cujus ex latere memoria monstratur. His inspectis, noluit pergere ad Cariath sepher, id est, vinculum litterarum: quia contemnens occidentem litteram, repererat spiritum vivificantem. Magisque mirabatur superiores et inferiores aquas, quas Othoniel filius Jephone Kenez pro australi terra et arida possessione susceperat , et quarum ductu, siccos prioris Instrumenti agros faciebat irriguos; ut redemptionem veterum peccatorum, in aquis baptismi reperiret. Altera die, orto jam sole, stetit in supercilio Caphar Barucha, id est, villae benedictionis: quem ad locum Abraham Dominum prosecutus est. Unde latam
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis: dũq seruant gͦgẽ. inuenert
agnũ cłi puro et mundissimo uelłe̾
qđ in ariditate totius terre cęlesti
rore complutũ ẽ: et euius sanguis tu¬
lit peccata mundiꝰ & extͣminatorem
egypti oblinitꝰ fugauit in postibus:
Statimq coneito gradu cepit ꝑuiam
ueterẽ ꝑgere quȩ ducit ad garam. id¬
ẽ ad potentiam uł ad diuitias xp̃i:
et tacita secum uoluere. quomͦ eumi¬
chus ȩthiops gentium popłm p̃figurãs.
mutaiit pellẽ suam: et dum uetus
relegit instrum̃tũ. frontẽ repꝑit ȩuã¬
gelii: Atq inde ad dexteram transũt.
abethsur: & uenit escol. quȩ in botm
uertit᷑ Uñ in testimoniũ tͣrȩ fertilis¬
sime. et intypũ eiꝰ qͥ dicit. torcular cal¬
cain solus. & de gentib ñ ẽ uir mecũ:
exploratores botrũ mirȩ magnitu¬
clinis portauert̃: Hec post longum
spaciũ intͣuit sarȩ cellulas: uidens
incunabula ysaac. et uestigia quercꝰ¬

Expanded text:
luntatis. dumque seruant oues, inuenerunt luntatis. dumque seruant oues, inuenerunt agnum dei puro et mundissimo uellere, quod in ariditate totius terrae caelesti rore conplutum est et cuius sanguis tulit peccata mundi et exterminatorem Aegypti litus fugauit in postibus.I Statimque concito gradu coepit per uiam ueterem pergere,I -<quae ducit Gazam, ad potentiam uel diuitias dei, et tacita secum uoluere, quomodo eunuchus Aethiops gentium populos praefigurans 2 mutauerit pellem suam et, dum uetus relegit instrumentum, fontem repperit euangelii. atque inde ad dexteram transit. a Bethsur uenit Eschol, quae m botruum uertitur. unde in testimonium terrae fertilissimae et typum eius, qui dicit: torcular calcaui solus et de gentibus uir non fuit mecum, exploratores botruum mirae magnitudinis portauerunt. nec post longum spatium intrauit Sarrae cellulas uidens incunabula Isaac et uestigia querc
Abbreviated transcription (Latin):
si dedero sõnum oculis meis. & palpebs
meis dormitationẽ. et requiem tempo¬
rib meis: donec inueniam locũ dño:
tab̾naculũ dõ iacob Et statĩ qͥd desidã¬
nos uenisse iam credimꝰ. ille uenturũ
eẽ cernebat: Ecce audiuimꝰ eũ in ephra.¬
ta: inuienimꝰ eum in campis silue : Toth
qͥppe sermo hebraicꝰ. ut te docente di¬
diei. ñ mariã matrẽ dñi. hoc ẽ astin:¬
confident᷑: Intͦibimꝰ in tab̾naculũ eius:
adorabimꝰ in loco ubi stetert̃ pedes eiꝰ:
Et ego misera atq peccatrix digna sum
uulus uagiit:orare inspelunca. in qua
uͥgo puerpera dm̃ fudit infantẽ: Hȩc
requies mea. qͥa dm̃ mei patria ẽ: hic
habitabo. qm̃ saluator elegit eam: Pa¬
raui lucernam. xp̃o meo: et anima mea
illi uiuet: et semen meu̾ seruiet ipsi:
haud ꝓcul inde descendit ad turrem
ader. id ẽ gͣgis. iuxta qua iacob pauit
gͣges suos: et uͥ pastores nocte uigilan.¬
tes audire meruert. gła in excelsiscło.
et suꝑ t̾ram pax hominib bone uo¬

Expanded text:
 palpebris meis dormitationem et requiem temporibus meis, donec inueniam locum domino, tabernaculum deo Iacob. et statim, quid desideranos uenisse iam credimus, ille uenturum esse cernebat: ecce audiuimus eum in Ephrata, inuenimus eum in campis siluae. \'zoth\' quippe sermo Hebraicus, ut te docente didici, non Mariam, matrem domini, hoc estconfidenter: Introibimus in tabernaculum ejus; adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus. Et ego misera atque peccatrix, digna sum minus parvulus vagiit? orare in spelunca, in qua virgo puerpera Dominum fudit infantem? Haec requies mea, quia Domini mei patria est. Hic habitabo, quoniam Salvator elegit eam. Paravi lucernam Christo meo . Anima mea illi vivet, et semen meum serviet ipsi . Haud procul inde descendit ad turrim Ader, id est, gregis : juxta quam Jacob pavit greges suos, et pastores nocte vigilantes audire moruerunt: Gloria in excelsis Deo, et super terram Paxho mini- m bus bonae uo
Abbreviated transcription (Latin):
uelabit᷑ in nobis. et alibi. patienter a
tiens enim uir multũ prudens. qui
autẽ pusillanmis: ẽ uehem̃ter inspi¬
ciens In lang̾oribris et crebra infir¬
mitate dicebat: Quando infirmor. tẽ
fortior sũ: & habemꝰ thesaurũ istũ in
uasis fictilib donec mortale hoc indu¬
at inmortalitatẽ. & corruptiuũ ues¬
tiatur incorruptione: Et iterũ Sic̃
habundant passiones. xp̃i in nobis. ita
& ꝑ xp̃m habundat consolatio nr̃a¬
Ac deinde: Ut socii passionũ estis. ita et
consolationis eritis: In merore can¬
tabat: Quare tristis es anima mea: &
confitebor illi: salutare uultꝰ mei et

Expanded text:
uela bitur in nobis, et alibi, ut patienter agtiens enim uir multus prudentia; qui autem pusillanimis est, uehementer insipiens. In languoribus et crebra infirmitate dicebat: quando infirmor, tunc fortis sum et: habemus thesaurum istud in uasis fictilibus, donec mor tale hoc induat inmortalitatem et corruptiuum hoc uestiat incorruptionem, et iterum:I sicut superabundant passiones Christi in nobm abundauit et consolatio ac deinde: ut socii passionum estis, ita et consolationis eritis. in maerore cantabat: quare tristis es, anima mea, et confitebor illi, salutare uultus mei e
Abbreviated transcription (Latin):
tractare p̃cepti. et omnẽ loci huiꝰ conti¬
nentiã discut̾e: atq ita apłicis uestigiis
insistentẽ. ne tͣnsuersũ qͥde̾ ut dici solet
unguẽ. in partem alterã declinare: Su pͣ
scͥpserat. qͣlis uidua ee̾ deb̾et: uniꝰ uiri uxor
que liberos educauitꝰ quȩ in bonis oꝑib
habuit testimoniũ: quȩ tribulantib de
sua substantiola ministrauit: cuiꝰ syes
as ẽ: et que ꝑmanet in obsecratione &
orationib nocte acdie: Post que: iungit
contraria Quȩ autẽ in deliciis ẽ: uiuẽs
mortua ẽ Statimq infert: & omẽm u¬

Expanded text:
 loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus nocte ac die. post quae iungit contraria: quae autem deliciis est, uiuens mortua est. statimque infert et
Abbreviated transcription (Latin):
sine heredib. sub quoꝵ pat̾cinio inter¬
dum sibi libido biandit᷑. ut qđ ꝓpter
intemperantiã suã faciunt. uideant᷑
facere desiłio liberoꝵ. S quid ego qͣsi
ad retͣctantẽ loquar. cum audiã eã mul¬
tos palacii ꝓceres eccłiȩ uitare p̃sidio. qͦs
cercatim diabolus inflãmat. ut uidue
bilem. ut qͣnto plura st̃ quȩ impugnãt
pudiciciã. tanto uictricis maiora sint p̾¬
mia: Et quia nobis de portu egͥdienti¬
b quasi quidã scopulus opponit᷑. ne
possimꝰ ad pelagi tuta decurrẽ. & apłi
pauli seribentis ad thimot heũ ꝓfert᷑
auctoritas. in qua de uidius disputansait.
uolo autẽ iuniores nubere. filios ꝓcreare.
mats familias ẽẽ. nullã occasionem cdare
adu̾sario maledicti grã. iã enĩ quedã abi

Expanded text:
sine herede domus, sub quorum patrocinio intersine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduaebilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledic
Abbreviated transcription (Latin):
multa cõpendia Sepe ad uiduas sc̃ꝓsimꝰ:
& in exhortationẽ earũ. multa de scrip¬
turis scĩs exempla repetentes: uarios tes¬
timonioꝵ flores. in unam pudicicie co¬
ronã texiumꝰ: Nẽ ad agerochiã nob̾ ser¬
mo ẽ: quȩ qͦdã uaticinio futuroꝵ. acdi
p̃sidentis auxilio. nom̃ accepit: quã aie
nobilis turba circũstat: Quarũ aia me
nobis filiã phanuelis de eugłio retulit. Be¬
nigna mat̾: quartũ et decimũ uiduita¬
tis annũ. centenario uirginũ choro ein¬
giti Soror celerim patris agerochiȩ. que
paruulam nutͥuit infantẽ. et in suo natã
suscepit gremio: ꝑ annos.xx. mariti sola¬
cio destituta: erudit neptam qđ a matͣ
didicit: hȩc breui sermone ꝑstriuxi:
ut ostñdã adolescentulã meã ñ p̃stare
monogamiã generi suo. s reddereꝰ nec
tam laudandam ẽẽ si tribuat. qu̾a om̃ibꝰ
execrandã. si negare temptauerit: p̃ser¬
t̃i cũ postumꝰ eius simplicius nom̃ patris
referat. & nulla sit excusatio deserte. a

Expanded text:
multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiato feminarum, nobilis turba circumstat: quarum auia Metnobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac
Abbreviated transcription (Latin):
hic p̃sepe tuũ xp̃e. atq hie mystica ma¬
gi. Munera portantes. hominiq doq
dedere. Dormiuit scã et beata paula
UIIͦ. kalendarum febroariarũ: ter¬
cia sabbati pꝰ solis occubitũ: Sepulta
ẽ .U. Ralendarũ earumdẽ. honorio
augusto sexies. & aristino consulibꝰ.
Uixit in scõ ꝓposito romȩ annis qͥnq.

Expanded text:
hic praesepe tuum, Christe, atque hic mystica reges munera portantes hominique deoque dedere. Dormiuit sancta et beata Paula septimo Kalendas Februarias, tertia sabbati post solis occubitum. sepulta est quinto Kalendarum earundem Honorio Augusto VI et Aristaeneto consulibus. uixit in sancto proposito Romae annis quinque,
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. qͥn dĩ statim sequat᷑ auxiliũ
dicentis. tẽpore placito exaudiui te.
et indie salutis auxiliatꝰ sũ tui. nec
nolite timere obꝓbria hominũ. et
blaspbemias eor ne timeatis. sieut

Expanded text:
i statim sequatur auxilium dicentis: Tempore opportuno exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tibi . Nec Nolite timere opprobria hominum, et blasphemias eo
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã reliquert̃: Interra aurũ
querit᷑: & de fiuuioꝵ alueis splen¬
dens ꝓfert᷑ glarea: pactulusq di-¬
cior ceno ẽ qͣm fluento Cur me
lacerant amici meiͥ et aduersum
silentem. crasse sues grunniuntuꝵ
Quare om̃e studiũ ẽ imino scientie
suꝑcilium aliena carpere: et sie ue¬
terũ defendere ꝑfidiam. ut ꝑdant
fidem suam: Meũ ꝓpositũ ẽ antiqͦs
lege̾ ꝓbare singulaꝰ retinere que
bona sunt: et a fide ȩccłie catholi¬
cȩ ñ recedere Uolens ad alias qͦs¬
tiuncłas respondere ⁊ ułmea uł ali¬
ena dictare: extimplo a frẽ sisinnio
admonitus sum. ut et ad uos et ad
turo me operi reseruabo: ut et uo¬
bis ꝑ partes pareamꝰ et fractũ ac se¬
nile corpusculum onus possit ferre
moderatũ Illud autẽ breiuter in
fine cõmoneoꝰ hoc quod in latinis
codicib legitur. om̃s quidem resur¬
gemus. ñ om̃s autẽ immutabimur.
ingͥeis uoluminibꝰ ñ haberi. s uł os

Expanded text:
memoriam reliquerunt. in terra aurum memoriam reliquerunt. in terra aurum quaeritur et de fluuiorum alueis splendens profertur glarea Pactolusque ditior caeno est quam fluento. cur me lacerant inimici mei et aduersum silentem crassae sues grunniunt ? quarum omne studium est, immo scientiae supercilium, aliena carpere et sic ueterum defendere perfidiam, ut perdant fidem suam. meum propositum est antiquos legere, probare singula, retinere, quae bona sunt, et a fide ecclesiae catholicae non recedere. Uolens ad alias quaestiunculas respondere et uel mea uel aliena dictare extemplo a fratre Sisinnio admonitus sum, ut et ad uos et ad turo me operi reseruabo, ut et uobis per partes paream et fractum ac senile corpusculum onus possit ferre moderatum. illud autem breuiter in fine commoneo, hoc, quod in Latinis codicibus legitur: omnes quidem resurgemus, non omnes autem inmutabimur, in Graecis uoluminibus non haberi, sed uel:
Abbreviated transcription (Latin):
ba dicentis. estote ꝓbati nũmula¬
rii: ut si qͥs nũmus adulter ẽ. et
figuram cesaris ñ habet. nec signa¬
tꝰ moneta publica reꝓbeturꝰ qui
autẽ xp̃i faciẽ claro p̃fert lumine
in cordis nr̃i marsupio recondat᷑:
Etenm si dialecticã scire uoluero.
aut philosophoꝵ dogmata. et ut
ad nr̃a redeam. scientiã scriptura¬
rum: neqͣqͣm simplices eccłiȩ in ros
int̾rogare debeo. quoꝵ alia grã ẽ.
et unusqͥsq in suo sensu habundat.
p̃sertun cum in domo magna uasoꝵ
patris familiȩ diu̾sitas multa di¬
catur: sed eos qui artem didicere
ab artifice. & in lege di meditant᷑
die ac nocte: Ego et in adoleseen¬
tia n in extrema ȩtate ꝓfiteor. et ori¬
genem et eusebium cesariensẽ
uiros eẽ doctissimos. s errasse ĩdog¬
matũ ueritate: quod e contrario
de theodero. acatio. apollinare pos¬
sumꝰ dicere: & tam̃ om̃s in explana¬
tionib scͥpturarũ. sudoris sui nob̾

Expanded text:
ba dicentis: estote probati num mulaba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nummus adulter est et figuram Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro profert lumine, in cordis nostri marsuppium recondatur. etenim, si dialecticam scire uoluero aut philosophorum dogmata et-ut ad nostram redeam scientiam-scripturarum, nequaquam simplices ecclesiae uiros interrogare debeo, quorum alia gratia est— et unusquisque in suo sensu abundat, praesertim cum in domo magna uasorum patris familiae diuersitas multa dicatur —, sed eos, qui artem didicere ab artifice et in lege dei meditantur die ac nocte. ego et in adulescentia et in extrema aetate profiteor et Origenem et Eusebium Caesariensem uiros esse doctissimos, sed errasse in dogmatum ueritate. quot e contrario de Theodoro, Acacio, Apollinare possumus dicere! et tamen omnes in explanationibus scripturarum sudoris sui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝓpħe sed et apłi nubes intelli
lumbȩ. eoꝵq doctrina. ad excelsa
sublatus occurrit ñ deorsũ. sed in
aere et spũali intelligentia scrip¬
turarũ: Occurrens autẽ in spũa¬
lib et t̾rena dimittens: siue ille
sit. dormiens siue in xp̃o mortuꝰ.
siue uiuens. et in illiꝰ p̃sentia re¬
seruatꝰ. semꝑ cũ illo erit: & fruet᷑
u̾bo di & sapientia. ueritate et iꝰ.¬
ticia Hȩc cȩleri sermone dictaui.
qͥd eruditi uiri de utroq sentirẽt.
loco: ꝙ qͥb argumentis suas uel.¬
lent ꝓbare sententias. ur̃ȩ prudñ¬
tie exponens: Neq enim tanta ẽ
meȩ pusillammitatis auctoritas
qͥ nichil sũ. & inuidoꝵ tantũ mor¬
sib pateo: qͣnta eoꝵ qui nos in dño
p̃cessert̃: Nec iuxta pitagorȩ disci¬
płos p̃rudicata doctoris opimio:sed
doctrinȩ ratio ponderanda ẽ: Si
quis autẽ contrariȩ factionis im¬
murmurat. quare eoꝵ explana.¬
tiones legam quoꝵ dogmatibus
ñ ad quiesco sciat me illud apłi

Expanded text:
 sed et apostoli nubes intelleglumbae eorumque doctrina ad excelsa sublatus occurrit non deorsum, sed in aere et spiritali intellegentia scripturarum. occurrens autem in spiritalibus et terrena dimittens, siue ille sit dormiens siue in Christo mortuus siue uiuens et in illius praesentiam reseruatus, semper cum illo erit et fruetur uerbo dei et sapientia, ueritate atque iustitia\'. Haec celeri sermone dictaui, quid eruditi uiri de utroque sentirent loco et quibus argumentis suas uellent probare sententias, uestrae prudentiae exponens. neque enim tanta est meae pusillitatis auctoritas, qui nihil sum et inuidorum tantum morsibus pateo, quanta eorum, qui nos in domino praecesserunt, nec iuxta Pythagorae discipulos praeiudicata doctoris opinio, sed doctrinae ratio ponderanda est. si quis autem contrariae factionis inmurmurat, quare explanationes eorum legam, quorum dogmatibus non adquiesco, sciat me illud apost
Abbreviated transcription (Latin):
nos ĩmutabim̃ Qũã obrẽ ita legen¬
dum ẽ Om̃s quidem cͥormiemꝰ. ñ
om̃s autẽ immutabun᷑ Si enĩ ina
dam om̃s moriuntur: & in morte
dormitio ẽ: om̃s gͦ dormiemꝰ. siue
moriem᷑. Noriit autẽ iuxta idio¬
ma script᷑arũ qui mortuꝰ ẽ. spe re¬
surrectionis futurȩ om̃isq qui dor¬
mit. utiq exꝑgiscit᷑: si tamen non
subita eum uis mortis opp̃sserit. et
mors sõno fuerit copulata Cũq õs
ita dormierint lege nature soli
scĩ et corpore & anima in meliꝰ mu¬
tabunt᷑ ita ut in corruptio om̃iũ
resurgentiũ sit: gła autẽ atq mu¬

Expanded text:
egendum est: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. si enim omnes in Adam moriuntur et in morte dormitio est, omnes ergo dormiemus siue moriemur. dormit autem iuxta idioma scripturarum, qui mortuus est s\'pe resurrectionis futurae. omnisque, qui dormit, utique expergiscetur, si tamen non subita eum uis mortis oppresserit et mors somno fuerit copulata. cumque omnes ita dormierint lege naturae, soli sancti et corpore et anima in melius mutabuntur, ita ut incorruptio omnium resurgentium sit, gloria autem atque mu
Abbreviated transcription (Latin):
tis nobis peccatis nrĩs. pacẽ dm̃ cõ¬
sequamur: Antequam montes nas¬
cerentur & parturiretur t̾ra &e orb̾.
a scło & usq in scłm tues: Septua¬
ginta Antequã montes firmaren.¬
tur. et fingeret᷑ terra & orbis: a scło

Expanded text:
tis nobis peccatis nostris pacem domini contis nobis peccatis nostris pacem domini consequamur. Antequam montes nascerentur et p arturiretur terra et orbis, a saeculo et usque in saeculum tu e s. Septuaginta: antequam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis, a saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ad muros urbiũ confugit fes¬
sus uiator. tam sole quam puluere.
umbrȩ querit solacium Si seiussi¬
ma bestia hominis sanguinẽ sitiat.
cupit ut cũq potuerit p̃sens uitare
discrimen: Ita et homo a pͥncipio cõ¬
dicionis suȩ deo utit᷑ adiutore: et
quod subsistit et uiuit. nichil boni
oꝑis agere potest absq eo. qui ita li¬
berũ concessit arbitriũ. ut suã ꝑ sin¬
gła oꝑa grãm ñ negaret. ne libertas
arbitrii redundet ad inuriã condi¬
toris: et ad eius contumaciã. qui id̾o
liber conditus ẽ. ut absq do mebil
se eẽ nouerit Qd̃ autẽ dicit in ge¬
neratione et generationẽ: omina
significat tẽpora. & ante lege̾ & in
lege & in eugłii grã Uñ & apłs di
cit Grã salui facti estis ꝑfidem: &
hoc ñ ex uobis. s ex dĩ dono Et õs
epłȩ eius. insalutationis pͥncipio
ñ pͥus pacem habñt. et sic grãmͥ
s ante grãm et sic pacem: ut dona¬

Expanded text:
tur, ad muros urbium confugit; festur, ad muros urbium confugit; fessus uiator tam sole quam puluere umbrae quaerit solacium; si saeuissima bestia hominis sanguinem sitiat, cupit, utcumque potuerit, praesens uitare discrimen: ita et homo a principio conditionis suae deo utitur adiutore et, quod subsistit et uiuit, nihil boni operis agere potest absque eo, qui ita liberum concessit arbitrium, ut suam per singula opera gratiam non negaret, ne libertas arbitrii redundet ad iniuriam conditoris et ad eius contumaciam, qui ideo liber conditus est, ut absque deo nihil esse se nouerit. quod autem dicit: i n generatione et generatione, omnia significat tempora et ante legem et in lege et in euangelii gratia. unde cit: gratia salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed ex dei dono, et omnes epistulae eius in salutationis principio non prius pacem habent et sic gratiam, sed ante gratiam et sic pacem, ut dona
Abbreviated transcription (Latin):
cetur domui dauid: iosias nom̃ eiꝰ
Sciamus quoq errare eos qui omnes
psalmos daind arbitrantur: et non
eoꝵ qͦꝵ nominib inscripti st̃ Un
et hẽ psalmũ uolunt sub noiẽ mo¬
ys a dauid ẽẽ compositũ: quod sci¬
licet legis dator cõmunẽ humani
generis offensam et calamitatẽ. et
dein expectationem salutis sacro
ore describat: Dñs habitacłm factꝰ
est nob̾: in generatione et genera¬
tionem: Septuaginta Dñe refu¬
grum factus es nobis. in omĩ gene¬
ratione & generatione: P habisa¬
tione & refugio in hebraico maon
ponit᷑: quod magis babitationẽ qm
refugium sonat: Harrat᷑us autem
tsticiam. & genus deploraturꝰ huma¬
nĩ. a laudib di incipit: ut qͥequid
pea homin accidit aduersoꝵ. non
ereatoris duritia. sed eiꝰ qui creatꝰ ẽ
culpa accidisse uideatur Qu sust¬
net tempestatẽ: uel petrȩ uel tecti
querit resugiuim Quẽ hostis ꝑseqͥ¬

Expanded text:
cetur domui Dauid, Iosias nomen eius. cetur domui Dauid, Iosias nomen eius. sciamus quoque errare eos, qui omnes psalmos Dauid arbitrantur et non eorum, quorum nominibus inscripti sunt. unde et hunc psalmum uolunt sub nomine Moysi a Dauid esse compositum, quod scilicet legis dator communem humani generis offensam et calamitatem et dein expectationem salutis sacro ore describat. Domine, habitaculum f a ctus es nobis in generatione et generatione. Septuaginta: domine, refugium factus es nobis in omni generatione et generatione. pro habitatione et refugio in Hebraico \'maon\' ponitur, quod magis habitationem quam refugium sonat. narraturus autem tristia et genus deploraturus humanum a laudibus dei incipit, ut, quidquid postea homini accidit aduersorum, non creatoris duritia sed eius, qui creatus est, culpa accidisse uideatur. qui sustinet tempestatem, uel petrae uel tecti quaerit refugium; quem hostis persequi
Abbreviated transcription (Latin):
centesimũ quintũ: In quoꝵ omĩ¬
um fine duplex am̃ positũ ẽ. quod
septuaginta tranffert̃ fiat fiat: ꝙ a
centesimo sexto usq ad fine̾. instar
duodecim ꝓpħarumꝰ qui et ipsi cum
ꝓpͥos libellos ediderint. unius noĩe
uoluminis continentur: Illud aut̃
quod pene p̾terii asserens inter un¬
decim moysi psalmos. etiam nonage¬
simũ octauũ eẽ in quo positũ ẽ. exal¬
tate dñm dm̃ ur̃m̃. et adorate scabel¬
lum pedum eius. moyses & aaron in
sacerdotibꝰ eiꝰ. & samuel in eis qui in¬
uocant nomen illius. uidetur nr̃e
sententiȩ contraire: quomͦ moysi sit.
qui samuelem nominet:quẽ mul¬
ta post tempora fuisse cognoscimus.
Cuiꝰ questionis facilis solutio ẽ: ꝓpħa¬
tum ẽẽ nomen samuelis. qui tanti
meriti fuit. ut cũ moyse poneret᷑
in ieremia. si steterint moyses et
samuel: iuxta illud exemplũ qͣndo
homo di loquit᷑ in samaria. altare
altare. hȩc dicit dñs: Ecce filiꝰ nas¬

Expanded text:
centesimum quintum — in quorum omnicentesimum quintum — in quorum omnium fine duplex \'amen\' positum est, quod Septuaginta transferunt \'fiat, fiat\' — et a centesimo sexto usque ad finem instar duodecim prophetarum, qui et ipsi, cum proprios libellos ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem, quod paene praeterii asserens inter undecim Moysi psalmos etiam nonagesimum octauum esse, in quo positum est: exaltate dominum deum nostrum et adorate scabellum pedum illius. Moysacerdotibus ejus, et Samuel in eis qui invocant nomen illius; videtur nostrae sententiae contraire; quomodo Moysi sit, qui Samuelem nominet, quem multa post tempora fuisse cogncuius quaestionis facilis solutio est: prophetatum esse nomen Samuhelis, qui tanti meriti fuit, ut cum Moyse poneretur in Hieremia: si steterint Moyses et Samuhel iuxta illud exemplum, quando homo dei loquitur in Samaria: altare, altare, haec dicit dominus: ecce filius nas
Abbreviated transcription (Latin):
bit hõ ẽ: sub ꝑsona sua de omĩ ge¬
neris humani condicione testat᷑.
St̃ autẽ qui hc̃ psalmũ siue oratio¬
nem. ad isrłiticũ popłm referant:
quomͦ insolitudine offenderit
łm atq conciderit. et ñ merue¬
rit t̾ram reꝓmissionis intrare.
ꝓq patrib ingressi sunt filiiꝰ et
rursũ placatũ expectent dm̃: qd̾
in xp̃i cõpleatur aduentii Oratzo:
iuxta gramaticos omĩs sermo lo¬
quentiũ ẽ Cuitis ethimologiam
sic explicant: Oratio: ẽ oris ratio
Inscͥpturis autẽ scĩs. difficile orati¬
onem uixta hc̃ sensũ legimꝰ: sed eã
quȩ ad p̃ces et obsecrationes ꝑtinet:
Arunt hbrei. uno psalmoꝵ uolumi¬
ne qͥnq libros contineri: a pͥmo us¬
q ad quadragesimũ⁊ & a quadra¬
gesimo pͥmo usq ad septuagesimũ
pͥmũ: & a septuagesi moscdo usq ad
octogesimũ octauũꝰ & ab octoges¬
mo nono.qu quarti libri imiciũ
ẽ. & quem nc̃ disserimus: usq ad

Expanded text:
ibit, homo est, sub persona sua de omni geibit, homo est, sub persona sua de omni generis humani condicione testatur. sunt autem, qui hunc psalmum siue orationem ad Israheliticum populum referant: quomodo in solitudine offenderit deum atque conciderit et non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus ingressi sunt filii — et rursum placatum expectent deum, quod in Christi conpleatur aduentu. \'Oratio\' iuxta grammaticos omnis sermo loquentium est, cuius etymologian sic exprimunt: \'oratio est oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc sensum legimus, sed eam, quae ad preces et obsecrationes pertinet. aiunt Hebraei uno psalmorum uolumine quinque libros contineri : a primo usque ad quadragesimum et a quadragesimo primo usque ad septuagesimum primum et a septuagesimo secundo usque ad octogesimum octauum et ab octogesimo nono, qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: qui habent orationis titulũ:
Sextꝰ diͤcimꝰ. qui inscribit᷑ oratio
daind. et incipit. exaudi dñe ius¬
ticiã meã: & octogesimus qͥntus.¬
inclina dũe. similiter oratio dauid:
& octogesimus nonus qui nẽ ĩ ma¬
nib ẽ. dñe refugium factus es no¬
bis: & centesimus pͥmꝰ: qui habet
titulũ. oratio pauꝑis cũ ãxius fu¬
erit. & in conspectu dñi effudit
iuxta zachariã pauꝑ atq mansue¬
tus Moyses autẽ ꝑ quẽ dñs legem
dedit. cinuis ore audiuimꝰ loqͤntẽ
dm̃. faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ ꝙ
similitudinẽ nrãm. statimq infer¬
tur. & fecit ds̃ hominẽ. ad imagi¬
nem d̃i fecit illũ. masculũ et femi¬
nã creauit illos: abimcio condicio¬
nis hominis usq ad mortẽ et re.¬
surrectionem oĩa explicat: qualis
creatus sit: qͣnͣto inuat tempore:
quid agat in scło: quem fructũ ui¬
te habeat: ꝓpter qͥd laboret: quo ire
contendat: Et qm̃ ipse qui hec scͥ¬

Expanded text:
sunt, qui habent \'orationis\' titulum: sunt, qui habent \'orationis\' titulum: sextus decimus, qui inscribitur: oratio Dauid et incipit: exaudi, deus, iustitiam meam, et octogesimus quintus similiter: oratio Dauid et octogesimus nonus, qui nunc in manibus est: domine, refugium factus es nobis, et centesimus primus, qui habet titulum: oratio pauperis, cum anxius fuerit et in conspectu domini effuderit iuxta Zachariam pauper atque mansuetus. Moyses autem, per quem dominus legem dedit, cuius ore audiuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, statimque infertur: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum; masculum et feminam fecit illos, ab initio conditionis hominis usque ad mortem et resurrectionem omnia explicat, qualis creatus sit, quanto uiuat tempore, quid agat in saeculo, quem fructum uitae habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniam ipse, qui haec scr
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ tranformam᷑ a gła in głam: si¬
eut a dm̃ spũ Et in alio loco Donec
gͥ uiri siue hominis appellatio. seõ
uiro competit. & ei qui uidit dm̃
facie ad faciem. et salua facta ẽ aĩa
eiꝰ: cuiꝰ ore creaturarũ mundi eoꝵ
dũtaxat quȩ uisibilia sunt condi¬
cionẽ. hominis & omĩs retro hysto¬
riȩ didicimus ueritatẽ: qui ñ solũ
nobis qͥnq reliqͥt libros. genesi. exo¬
dĩi leuiticũ. numeros. & deutero¬
nomiũ: s undecĩ quoq psalmos.
ab octogesimo nono. euiꝰ pͥncipiũ
ẽ. dñe refugiũ factꝰ es nobis. usq ad
nonagesimũ nonĩi. qui inscribitur
psalmus in confessione: Qd̃ autem
in plerisq codicib nonagesimus
octauus habet titulũ. psalmis da¬
uid in hebraico ñ tenetur: hanc
habente scriptura scã consuetudi¬
nem. ut omnes psalm qui cuiꝰ sit̃
titulos ñ habent. his deputentur
quors in pͥorib psalmis nomina
continent᷑ Q uatuor autẽ psalmi

Expanded text:
ginem transformamur a gloria in gloriam siginem transformamur a gloria in gloriam sicut a domini spiritu. et in alio loco: donec sti. siue igitur uiri siue hominis appellatio sancto uiro competit et ei, qui uidit deum facie ad faciem et salua facta est anima eius, cuius ore creaturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem hominis et omnis retro historiae didicimus ueritatem, qui non solum nobis quinque reliquit libros, Genesim, Exodum, Leuiticum, Numeros et Deuteronomium, sed undecim quoque psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d omine, refugium factus es nobis, usque ad nonagesimum nonum, qui inscribitur: psalmus in confessione. quod autem in plerisque codicibus nonagesimus octauus habet titulum: psalmus Dauid, in Hebraico non tenetur hanc habente scriptura sancta consuetudinem, ut omnes psalmi, qui, cuius sint, titulos non habent, his deputentur, quorum in prioribus psalmis nomina continentur. Quattuor autem psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
difficillimũ: et scãrũ p̃cum tuarũ
fultus auxilio. illius uersiculi re¬
cordabor: dñs dabit uerbũ exgłi¬
rantib uirtute multa Ac pͥmũ
sciendũi. qđ psalmi istius iuxta hȩ¬
braicũ tituliis sit. oratio moysi ui¬
ri di: uixta septuaginta. oratio mo¬
ysi hominis dei Inter hominem
autẽ et uirũ quid sit: scã script᷑a
nos doceat: Loquitur qͥnquagena¬
rius ad heliam Homo dei: rex uo¬
cat te Cin ille respondit Si hõ di
ego sũ: descendat ignis de celo. et
comedat te & qͥnquaginta tuos:
Adtimotheũ quoq apłs seribit: Tu
autẽ homo dĩ: hȩc fuge Porro de
uiro idem apłs instruit: Uolo aut̃
uos scire quod omĩs uiri caput xp̃c
sit: caput autẽ mulieris uir. cap̃t
uero xp̃i ds Iste uir ẽ qui caput
uelare ñ debet. cũ sit unago et
gła di: & cotidie orans loquitur:
Nos autẽ om̃s reuelata facie głam do¬
mini contẽplantes. in eandem iina¬

Expanded text:
difficillimum et sanctarum precum tuarum difficillimum et sanctarum precum tuarum fultus auxilio illius uersiculi recordabor: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. Ac primo sciendum, quod psalmi istius iuxta Hebraicum titulus sit: or atio Moysi, uiri dei, iuxta Septuaginta: oratio Moysi, hominis dei. inter hominem autem et uirum quid sit, sancta scriptura nos doceat.loquitur quinquagenarius ad Heliam: homo dei, rex uocat te. cui ille respondit: s i homo dei ego sum, descendat ignis de caelo et comedat te et quinquaginta uiros tuos. ad Timotheum autem apostolus scribit: tu autem, o homo dei, haec fuge. porro de uiro idem apostolus instruit: us o 10 autem uos scire, quod omnis uiri caput Christus sit, caput autem mulieris uir, caput uero Christi deus. iste uir est, qui caput uelare non debet, cum sit imago et gloria dei, et cotidie orans loquitur: nos autem omnes reuelata facie gloriam domini contemplantes in eandem ima
Abbreviated transcription (Latin):
Rius te cypriane prb̃oꝵ
studiosissime. et de illor̃ nu¬
mero suꝑ quib audiuit mo¬
yses. elige prb̃os quos tuipse scis di
gnos eẽ. tantum epłis nouerã. et
beati uiri uocabulũ consecutum.
qui legem łi die ac nocte medita¬
tur: hunc autem quia exterioris
quoq hominis nobis inuicẽ ẽ facta
cognitio. et pꝰ salutationẽ dulcesq
complexus. quib sibi amicicia co¬
pulatur. ut ꝓbes uerũ ẽẽ quod au¬
dieras. statim a me postulas. ut dis¬
ficillimũ psalmũ qu apud grecos
et latinos. octogesimus et nomis
inscribit᷑. tibi edisseramꝰ ñ cõposi¬
ta oratione uerboꝵ. plausuq popu¬
lari. qui solet imꝑitor aures deci¬
ꝑe atq palpare. s oratione simplici
et ȩccłiastici eloquii ueritate: ut sei¬
licet interp̃tacio nr̃a ñ alio inter¬
prete indigeat. quod plerisq mini¬
ũ disertis accidere solet: ut maior
sit intelligentiȩ difficultas in eoꝵ
explanationib. quã in his quȩ ex¬
planare conant᷑. Aggrediar opus

Expanded text:
rius te, Cypriane, presbyterorum studiosissime, esse de illorum numero, super quibus audit Moyses: elige presbyteros, quos tu ipse scis esse presbyteros, tantum epistulis noueram et beati uiri uocabulum consecutum, qui in lege dei die ac nocte meditatur. nunc autem, quia exterioris quoque hominis nobis inuicem est facta cognitio et post salutationem dulcesque complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes uerum esse, quod audieram, statim a me postulas, ut difficillimum psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus et nonus inscribitur, tibi edisseram, non conposita oratione uerborum plausuque populari, qui solet inperitorum aures decipere atque palpare, sed oratione simplici et ecclesiastici eloquii ueritate, ut scilicet 15 interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut maior sit intellegentiae difficultas in eorum explanationibus quam in his, quae explanare conantur. aggrediar opus
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. neq palpebris tuis dormitati onẽ.
ut saluus fias sicut cap̾a de uincłis.
et sicut aius de laqueis: dormit. et
culpabili sopore torpescit: cũq dormi&
tͣnsibit in mortẽ: Sicut enim mouet᷑
qͥ uigilat: sic qui dormit iacet ĩmo¬
tus: & in mortis torpet similitudine
Quod autẽ dormitionẽ sequatur mors.
pͥma ad corinthios docere nos pote¬
rit: in qua ita scriptũ ẽ Nẽ autem
xp̃c resurrexit ex mortuis: pͥmitię
dormientiũ: Quia enim ꝑ hominẽ
mors: et ꝑ hominẽ resurrectio mor¬
tuoꝵ: Et pꝰ paululũ: Non om̃s dor

Expanded text:
tuis neque palpebris tuis dormitationem, tuis neque palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias sicut caprea de uinculis et sicut auis de laqueis, dormiet et culpabili sopore torpescet, cumque dormierit, transibit in mortem. sicut enim mouetur, qui uigilat, sic, qui dormit, iacet inmotus et in mortis torpet similitudine. quod autem dormitionem seprima ad Corinthios Epistola docere nos poterit; in qua ita scriptum est: Nunc autem Christus surrexit ex mortuis, primitiae dormientium: quia per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum : Et post paulu
Abbreviated transcription (Latin):
rapient᷑ in nubib: s uixta exem¬
plũ eugłice parabole. unum dena.¬
riũ unãq mercedẽ et undecime
hore oꝑarii & pͥmi. qui in uineã
missi sc̃ salutis accipient: Hec hoc
alicui uideat᷑ iniustũ: ut dispar
labor. unum p̃miũ consequatur:
Magna qͥdẽ diu̾sitas ẽ eoꝵ. qui pꝰ uul¬
nera sunt sanati: et eoꝵ qui num¬
his puto dictũ Quis ẽ homo qui
tas. iuxta illud qd scriptũ ẽ Quis sa¬
piens & intelligens hec : Et in alio
loco Dũe qͥs habitabit in tab̾naculo
tuo: Et iterũ Quis cognouit sensũ
dñi : Residu gͦ ert̃ de credentibus
pauci qͥ aduentũ dñi uideant: scd̾m
id qđ ds̃ uerbũ ẽ. nequaqͣm in uili¬
tate carnis. s in gła triumphantis:
Et considerandũ. quomͦ pͥmũ dormi¬
entes appellauerit. dein in xp̃o mor¬
tuos: quos uiuentes p̃uenire ñ pote¬
runt: Qui enim ñ custodierit hoc
qđ scriptũ ẽ. ne dederis sõnũ oculis

Expanded text:
rapientur in nubibus, sed iuxta exemrapientur in nubibus, sed iuxta exemplum euangelicae parabolae unum denarium unamque mercedem et undecimae horae operarii et primae, qui in uineam missi sunt, salutis accipient. nec hoc alicui uideatur iniustum, labor unum praemium consequatur. Magna quippe diversitas est eorum, qui post vulnera sunt sanati, et eorum, qui nunhis puto dictum: Quis est homo, qutas, juxta illud, quod scriptum est: Quis sapiens, et intelliget haec? . Et in alio loco: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? . Et iterum: Quis cognovit sensum Domini? . Residui ergo erunt de credentibus pauci, qui adventum Did, quod deus uerbum est, nequaquam in uilitate carnis, sed in gloria triumphantis. et considerandum, quomodo primum dormientes appellauerit, deinde in Christo mortuos, quos uiuentes praeuenire non poterunt. qui enim non custodierit hoc, quod scriptum est: ne dederis somnum oculis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ peccato mortui st̃ Sinautem
reliquie et electio scđm grãm ap¬
pellant᷑ uiuentes. qui ñ ita credt̃.
nec de ifrłitica nobilitate gene¬
rat sunt: dormientes & mortui
appellabunt᷑ in xp̃o St̃ qui hc̃
locum ita edisserant: Uiui appel¬
lant᷑. qͥ numqͣm peccato st̃ mortui
Qui autem peccauert᷑. et in eo qđ
peccauert mortui sunt. et pꝰea
conuersi ad penitentiã purgant
antiqua delicta: mortui appellan¬
tur. quia peccauert̃: In xp̃o aut̃
mortui: qͥa plena ad dm̃ mente
conu̾si st̃ Porro qͥ uiuunt et hñt
testimonium fidei. et necdũ re¬
ceꝑunt ꝓmissionẽ di: qͥ & de aliis
qͥd dã meliꝰ cogitant. ut ñ absq his
qͥ iusti sunt coronent᷑: in eo hñt
beatitudinẽ. qđ fruuntur bono
conscientie. & uiuunt. et relicti
sunt in aduentu dñi saluatoris:
S qͥa clemens ẽ d̾s. et uult saluare
etiã eos qͥ dormiert̃ & in xp̃o mor¬
tui ft̃: ñ p̃uenient illos neq soli

Expanded text:
tamen peccato mortui sunt. sin autem tamen peccato mortui sunt. sin autem reliquiae et electio secundum gratiam appellantur uiuentes, qui non ita credunt nec de Israhelitica nobilitate generati sunt, dormientes et mortui appellabuntur in Christo. Sunt, qui hunc locum ita edisserant: uiui appellantur, qui numquam peccato sunt mortui; qui autem peccauerunt et in eo, quod peccauerunt,: mortui sunt et postea conuersi ad paenitentiam purgant antiqua delicta, mortui appellantur, quia peccauerunt, in Christo autem mortui, quia plena ad deum mente conuersi sunt. porro, qui uiuunt et habent testimonium fidei et necdum receperunt promissionem dei, qui et de aliis quiddam melius cogitauit, ut non absque his, qui iusti sunt, coronentur, in eo habebunt beatitudinem, quod fruuntur bono conscientiae et uiuunt et relicti sunt in aduentu domini saluatoris. sed quia clemens est deus et uult saluari etiam eos, qui dormierunt et m Christo mortui sunt, non praeuenient illos neque soli
Abbreviated transcription (Latin):
mur hoc quod inp̃senti loco scrip¬
tum ẽ. in tuba dĩ descendet de cȩlo:
quit᷑. in nouissima tuba. canet eni
legitur. et mortui qui in xp̃o sũt
resurgent pͥmũ: hoc ẽ qđ ad corin¬
thios scriptũ ẽ. & mortui resur get̃
incorrupti: Porro qđ sequitur. deĩ¬
de nos qui uiuimus. qͥ residui su¬
mus: illis respondit. et nos ĩmuta
mortu s uiuimꝰ. iccireo p̾sentiam
diñ ñ in morte sed inuita p̃stolam᷑.
quia de isrłitico genere sumꝰ: et
electȩ st̃ de nobis reliquie: de qͥb
olim dñs loquebatur: Dereliqui
micbi septem milia uiroꝵ: qui ñ
curuauert̃ genua baal: In iobis
qͦq eugłio: uiuoꝵ & ñ uiuorum
duplex ordo describitur: Omnis
qui credit in me etiã si mortuus
fuerit uiuet: et omĩs qui uiuit
et credit inme. ñ moriet᷑ ineter¬
num Si uiuos ita intelligimus.
ut iam a nobis dictũ ẽ: dormien¬
tes et in xp̃o mortuos illos eẽ cre¬
damꝰ: qui cũ uelint in ap̃o uiuere.

Expanded text:
mur. hoc, quod m praesenti loco scripmur. hoc, quod m praesenti loco scriptum est: in tuba dei descendet de caelo, citur: in nouissima tuba; canet enimlegitur: et mortui in Christo resurgent primum, hoc, quod ad Corinthios scriptum est: et mortui resurgent incorrupti. porro, quod sequitur: deinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus, illis respondet: et nos inmutabmortui, sed uiuimus, idcirco praesentiam dei non in morte, sed in uita praestolamur, quia de Israhelitico genere sumus et electae sunt de nobis reliquiae, de quibus olim dominus loquebatur: dereliqui mihi septem milia, uiros, quinon curuauerunt genua Bahal. in Iohannis quoque euangelio uiuorum et non uiuorum duplex ordo describitur; omnis, qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet; et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aetern u m. si uiuos ita intellegimus, ut a nobis dictum est, dormientes et in Christo mortuos illos esse credamus, qui, cum uelint in Christo uiuere,
Abbreviated transcription (Latin):
pore. et uicioꝵ omĩũ incentiuis. sic
qui mortificationem iħu incorpore
suo circũferunt. nequaquã uiuũt
iuxta carnẽ ⁊ s iuxta sp̃m iuuunt
in eo qui uita ẽ: & uiuit in eis xp̃c
de qͦ scriptũ ẽ: Uiuens ẽ sermo di
et efficax: qui ẽ dĩ uirtus. diq sapiẽ¬
tia Uiuunt enĩ in quibꝰ uiuit uͥ¬
tꝰ di. omĩ humana fragilitate deposi¬
ta: et in quib uiuit sapientia quȩ
abscondita ẽ in dõ: & in quib uunt.
et oꝑat᷑ iusticia Ap̃c enim factus ẽ
nobis ñ solum iusticia ex deo: sed et
sapientia et omẽ quod uirtꝰ ẽ: Et si
qͥdem inp̃sent loco se a dormienti¬
b et in xp̃o mortuis qui hanc seri¬
bunt epłam separarent: uidebat᷑
suꝑflua annotatio: et ex uno loco
assumptũ cestimonium ñ ualeret
Nc̃ uero eodem sensu. quia eodẽ spũ
et inpͥma adcorinthios loquitur:
Om̃s ñ dormiemꝰ : om̃s quidẽ ĩ muta¬
bimur: in mom̃to. in motu oculi.

Expanded text:
pore et uitiorum omnium incentiuis, sic, pore et uitiorum omnium incentiuis, sic, qui mortificationem Iesu in corpore suo circumferunt et nequaquam uiuunt iuxta carnem, sed iuxta spiritum, uiuunt in eo, qui uita est, et uiuit in eis Christus, de quo scriptum est: uiuens sermo dei et efficax, qui est dei uirtus deique sapientia. uiuunt enim, in quibus uiuit uirtus dei omni humana fragilitate deposita et in quibus uiuit sapientia, quae abscondita est in deo et in quibus uiuit et inoperatur iustitia. Christus enim factus est nobis non solum iustitia ex deo, sed et sapientia et omne, quod uirtus est. et si quidem in praesenti loco se a dormientibus et in Christo mortuis, qui hanc scribunt epistulam, separarent, uidebatur superflua adnotatio et ex uno loco adsumptum testimonium non ualeret; nunc uero eodem sensu, quia eodem et spiritu, et in prima ad Corinthios loquitur: omnes non dormiemus, omnes autem inmutabimur in momento, in motu oculi,
Abbreviated transcription (Latin):
censib in uerbo di paulus et siluanꝰ
et timotheus: nos qui uiuimus qͥ
residui sumꝰ. in aduentu dĩi ñ p̃ue¬
memus eos qui dormierunt: Qui
st̃ isti uiuentes. qui locunt᷑ taliaͦ
Utiq paulus. ñ ab hominibus neq ꝑ
hominẽ apłs: et carissimus filius
eiꝰ infide thimotheus. & siluanus.
qui illis erat et affectione & uirtu¬
tibus copulatus Et hoc non solũ illsꝰ
sed quicũq pauli et scientia et coni̾̃¬
satione similis ẽ. dicere potest. nos
qui uiuimꝰ: quoꝵ corpus mortuũ ẽ
ꝓpter peccatũ. sp̃c autẽ uiuit ꝓpter
iusticiã: et qͦꝵ mortificata sũt m̃¬
bra supra terram: ita ut nequaqͣm
concupiscat caro contͣ spm̃ Si enĩ
adhuc desiderat caro. uiuit: & qͥa
spm̃ concupiscunt: quȩ mortifica¬
tione su huiꝰcemͦ desideriũ ꝑdide¬
runt Sicut gͥ qui uita caruere p̃¬
senti. et ad meliora translati sunt.
magis uiuunt deposito mortis cor¬

Expanded text:
censibus in uerbo dei Paulus et Siluanus censibus in uerbo dei Paulus et Siluanus et Timotheus: ns o s, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormia? utique Paulus, non ab hominibus neque per homines apostolus, et carissimus filius eius in fide Timotheus et Siluanus, qui illis erat et affectione et uirtutibus copulatus. et hoc non solum illi, sed, quicum-que Pauli et scientia et conuersatione similis est, dicere potest: n o s, qui uiuimus, quorum corpus mortuum est propter peccatum, spiritus autem uiuit propter iustitiam et quorum mortificata sunt membra super terram, ita ut nequaquam concupiscat caro contra spiritum. si enim adhuc desiderat caro, uiuit et, quia spiritum concupiscunt, quae mortificationis ui huiusce modi desiderium perdiderunt. sicut igitur, qui uita caruere praesenti et ad meliora translati sunt, magis uiuunt deposito mortis cor