comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne tenebatur: Ancillȩ autem. non
immerito intelligunt᷑ leuitarum
animȩ: adsecreta tabernaculi. qͣsi
adinteriora cubiculi. familiarius
seruientes. Dicat gͦ de sacerdotib.
sedula cura seruientib: dicat de le¬
uitis. adinteriora domus dei ob¬
sequentib. In quilini domꝰ meȩ
& ancillȩ. sicut alienũ habuerunt
me: quia incarnatum dñm. quẽ
dudum ꝑlegis uerba p̃dixerant:
cognoscere ac uenerari noluerun.
Qui. adhuc aꝑtius. qd̃ ab eoꝵ ꝑuer¬
sa uoluntate non sit cognitus. ma¬
nifestat: cum subdit. Et quasi¬
Redemptor et enim nr̃. dum asyna¬
goga cognitus non est: indomo
sua quasi peregrinus exstitit. Qđ
et quasi uiator.declinans admanen¬
dum: Qui enim ut dñs auditꝰ ñ ẽ:
non possessor agri. sed colonus eius¬
ẽ creditus. Qui. quasi uiator ad ma¬
nendum tantummͦ declinauit:
quia paucos ex iudea abstulit: &
aduocationem gentiũ ꝑgens. it̃
ceptum ꝑegit Peregrinus ergo in

Expanded text:
ne tenebatur. Ancillae autem non ne tenebatur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes. Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et ancillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant, cognoscere ac venerari noluerunt. 455 Qui adhuc apertius quod ab eorum perversa voluntate non sit cognitus manifestat cum subdit: CAedemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quoet quasi viator declinans ad manendum ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sc̃ẽ eccłiȩ. ac redemptoris nr̃i.
ꝓferat: postposita paulisꝑ cura hy¬
storie inhis quȩ subiungit. qualit̃
redemptoris nr̃i uocib congruat:
demonstremus. Sequit᷑. Fratres¬
meos longe fecit ame: & not mei.
quasi alieni recesserunt ame. De¬
reliquerunt ꝓpinqui mei: et qui
melius ostendimus: si ioħis. ad
mechũ testimonium ꝓferamus:
qui ait Inꝓpria uenit: & sui eũ
ñ receꝑunt. Adeo quippe. fr̃s lon¬
ge facti sunt. & noti recesserunt:
quẽ tenentes legem. ꝓpħare hebrei
nouerant: & presentem. minimȩ
recognoscebant. Vnde. & rectȩ de.¬
Dereliquerunt me ꝓpinqui mei: &
qui me nouerant. oblit sunt me.
Iudei et enĩ ꝓpinqui ꝑcarnem. no¬
ti ꝑlegis instructionẽ . q̃si oblitis̃
quẽ ꝓphauerunt: dũ eum & incar¬
nandum. uerbis legis canerent &
incarnatum. uerbis ꝑfidiȩ negarent.
dotes: quoꝵ origo. indei seruicio
deputata: iã ꝑofficium in conditio¬

Expanded text:
sunt sanctae Ecclesiae ac Redemptoris nostri sunt sanctae Ecclesiae ac Redemptoris nostri proferat, postposita paulisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Sequiturmeos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: « In propria venit, et sui eum non receperunt . » Adeo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quia tenentes legem prophetare Hebraei noverant, et praesentem minime recognoscebant. Unde et recte dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. - Judaei etenim propinqui per carnem, noti per legis instructionem, quasi obliti sunt quem prophetaverunt, dum eum et incarnandum verbis legis canerent, et incarnatum verbis perfidiae negarent. dotes, quorum origo in Dei servitio deputata jam per officium in conditio
Abbreviated transcription (Latin):
nerb attriuerunt. S mirum ual¬
de ẽ: cũ latrones diceret. cur addi¬
dit. eius: ut uidelicet latrones dei
esse monstraret. Qua inre. si uolun¬
tas ac potestas malignoꝵ spũum
discernatur: cur dei latrones dican¬
tur.aꝑitur. Maligni quippe sp̃s.
adnocendũ nos incessabiliter an¬
helant: sed cum prauam uolunta¬
tem ex semetipsis habeant: potesta¬
tem tamen nocendi non habent:
nisi eos uoluntas summa ꝑmittat.
E cum ipsi quidẽ iniustȩ nos ledere
appetunt: quemlibet tam̃ ledere. ñ
nͥ iustȩ adño ꝑmittuntur. Quia
ergo ineis & uoluntas iniusta ẽ.
&e potestas iusta: et latrones di¬
cuntur. et dei: ut ex ipsis sit. qđ infer¬
re mala iniustȩ desiderant: et exđo:
qd̃ desiderata. iustȩ consummant.
Sed quia ut sepe iam diximus. sc̃s
uir positus indolore pȩnarum. mͦ
suis. mͦ ȩccłiȩ. mͦ redemptoris nr̃i
uocib utitur: et plerumq sic sua
narrat ut tamen ꝑtypum ea quȩ

Expanded text:
neribus attriverunt. Sed mirum valneribus attriverunt. Sed mirum valde est, cum latrones diceret, cur addidit ejus, ut videlicet eosdem latrones Dei esse monstraret. Qua in re si voluntas ac potestas malignorum spirituum discernatur, cur latrones Dei dicantur, aperitur. Maligni quippe spiritus ad nocendum nos incessabiliter anhelant; sed cum pravam voluntatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen nocendi non hnisi eos voluntas summa permittat. Et cum ipsi quidem injuste nos laedere appetunt, quemlibet tamen laedere, non nisi juste a Domino permittuntur. Quia ergo in eis voluntas injusta est, et potestas justa, et latrones dicuntur, et Dei, ut ex ipsis sit quod inferre mala injuste desiderant, et ex Deo, quod desiderata juste consummant. Sed quia, ut saepe jam diximus, sanctus vir positus in dolore poenarum, modo suis, modo Ecclesiae, modo Redemptoris nostri vocibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut tamen per typum ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
eius. maligni sunt sp̃s: qui. exqui¬
rendis hominũ mortib occupan¬
tur. Qui uiã sibi inafflictorum
cordib faciunt: quando inter
aduersa quȩ exterius dolerantur.
cogitationes quoq prauas imit¬
tere ñ desistunt. De quib: adhuc
ro.tabernaculum meum. Ingyro
enim tabernaculum obsident:
quando exomni latere. suis dem¬
ptationib mentẽ cingunt: Quã.
mͦ lugere de temporalib: modo
desꝑare deȩternis: mͦ in inpati¬
entiam ruere: atq indeum blas¬
phemiȩ uerba iaculari. pessima
suggestione ꝑsuadent. Quȩ tamen
uerba. ut iã prediximus. beato iob
&̃ iuxtahistoriã congruunt: qui dũ
mala quȩ ꝑtulit ante ocłos con¬
gessit: non qͣsi corrigendum filiũ.
s quasi hostem: ꝑcussum se esse iu¬
dicauit. Equẽ sibi etiam latrones
eius uiã fecerunt: quia maligni con¬
tra eum sp̃s. licentiã ꝑcussionis ac¬
ceꝑunt. Cuius ingyro tabernacu¬
lum obsederunt: quia sublatis re¬
bus & filiis. etiã corpꝰ eius om̃e uul¬

Expanded text:
ejus maligni sunt spiritus, qui exquirendis hominum mortibus occupantur. Quia viam sibi in afflictorum cordibus faciunt, quando inter adversa quae exterius tolerantur cogitationes quoque pravas immittere non desistunt. De quibus adhuc ro tabernaculum meum. In gyro enim tabernaculum obsident, quando ex omni latere suis tentationibus mentem cingunt, quam modo lugere de temporalibus, modo desperare de aeternis, modo in impatientiam ruere, atque in Deum blasphemiae verba jaculari, pessima suggestione persuadent. Quae tamen verba, ut jam praediximus, beato Job etiam juxta historiam congruunt: qui dum mala quae pertulit ante oculos congessit, non quasi corrigendum filium, sed quasi hostem, percussum se esse indicavit. Per quem sibi etiam latrones ejus viam fecerunt, quia maligni contra eum spiritus licentiam percussionis acceperunt. Cujus in gyro tabernaculum obsederunt, quia, sublatis rebus et filiis, etiam corpus ejus omne vul
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit: qͣsi tot oris eiꝰ oscła
accepit. Bene autem dr̃. dep̃ca¬
bar quia incarne monstratus.
dum mandata uitȩ humiliter
dyxit: quafi supbientem seruũ.¬
ut ueniret. rogauit. Vnde. &aptȩ
carnali ei intelligentia subiecta:
Halitus uͦ. excarne ẽ. S infidelis
populus. carnem dñi carnaliter
intellexit: quia purũ hunc ho¬
minem credidit. Halitũ gͦ ens ex
horruit uror: quia synagoga eũ
quem uidebat hominem. deum
credere expauit.Cumq abesꝰ ore
uerba corporaliter audiret: ineo
intelligere diuinitatis archana
recusauit: & creatorem eẽ ñ credi¬
dit: quem creatum uidit. Carnis
ergo halitum. carnalis uxor exhor
filios uteri mei. Indeo. qͥ forma¬
corporis ñ circum scribitur: men¬
bra corꝑis idest manus. oculus.
uterus. ita nominantur: ut ex
menbroꝵ uocabulis. effectus exꝰ
potentiȩ designetur. Oculos qͥp¬
pe habere dicitur: quia cuncta
uidet. Manꝰ habere describitur.
quia cuncta oꝑatur. Initero all¬

Expanded text:
cognovit, quasi tot oris ejus oscula cognovit, quasi tot oris ejus oscula accepit. Bene autem dicitur: Deprecabar, quia in carne monstratus, dum mandata vitae humiliter dixit, quasi superbientem servuut veniret, rogavit. Ubi et apte scarnali ei intelligentia subjecta? Halitus vero ex carne est. Sed infidelis populus carnem Domini carnaliter intellexit, quia purum hunc hominem credidit. Halitum ergo ejus uxor exhorruit, quia Synagoga eum quem videbat hominem Deum credere expavit. Cumque ab ejus ore verba corporaliter audiret, in eo intelligere divinitatis arcana 456 recusavit, et Creatorem esse non credidit quem creatum vidit. Carnis ergo halitum carnalifilios uteri mei. In Deo, qui corporis forma non circumscribitur, membra corporis, id est manus, oculus, uterus ita nominantur, ut ex membrorum vocabulis, effectus ejus potentiae designetur. Oculos quippe habere dicitur, quia cuncta videt: manus habere describitur, quia cuncta operatur: in utero au
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: qui. ñ amore filii obsequebat᷑
dño. sed timore seruili: Qd contra:
sed accepistis sp̃m adoptionis fi¬
lioꝵ: in quo. clamamus abba pat̃
Hunc gͥ seruum. uocauit dñs: qͥa
collatis munerib. quasi emissis
eũ uocib adse duicere studuit.
Sed non respondit: quia digna
oꝑa donis ey reddere contempsit.
Nocat enim nos d̃s: cũ munerib p̃
deseruimus. Quia gͦ tot munerib
iudaicũ populum p̃uenit: dicat:
seruum meum uocaui. Sed quia¬
eum etiã post tot munera contẽ
ille. qui ante incarnationem meã.
tot ei precepta facienda ꝑꝓpharũ
ora manducauerã: incarnat᷑ adeũ
ueniens.ore eum ꝓprio dep̃cabar.
Unde & matħs. cum p̃cepta ab eo da¬
rimnmonte descrberet:ait Aꝑiens
os suũ: dix̃. Ac si patent̃ dicat. Tunc
os suum aꝑuit: qui prius aꝑuerat
ora ꝓpħarum. Hinc ẽ. etiam. quod
de illo. absponsa p̃sentiã eius desi¬
derantᷤ: dicitur. Osculetur me: os¬
culis oris sui. Sc̃a quippe eccł̃ia.
quot precepta. exeius p̃dicatione

Expanded text:
, qui non amore filii obsequebatur Domino, sed timore servili? Quo contra sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Hunc igitur servum vocavit Dominus, quia, collatis muneribus, quasi emissis eum vocibus ad se ducere studuit. Sed non respondit, quia digna opera donis ejus reddere contempsit. Vocat enim nos Deus cum muneribus prdeservimus. Quia ergo tot muneribus Judaicum populum praevenit, dicat: Servum meum vocavi. Sed quia etiam post tot munera eum conille qui ante incarnationem meam tot ei praecepta facienda per prophetarum ora mandaveram, incarnatus ad eum veniens, ore eum proprio deprecabar. Unde et Matthaeus, cum praecepta ab eo dari in monte describeret, ait: Aperiens os suum, dixit . Ac si patenter dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc est etiam quod de illo a sponsa praesentiam ejus desiderante dicitur: Osculetur me osculis oris sui . Sancta quippe Ecclesia quot praecepta ex ejus praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ feriuntur. ut ipsi iam mundi ꝑ
ulgonem ueniant. qui alioꝵ uicia
corrigere festinant: Unde. necesse ẽ.
ut cũ contra nos. ultio diuini exa¬
minis cessat: nr̃a se conscientia ipsa
reprehendat: atq adlamenta pe¬
nitentiȩ. ipsa se contra semet ipsam
erigat: nec contra bonos elata. &
sib humilis: sed contra se rigida
đr. At uos. contra me erigimini:
& arguitis me obꝓbriis meis. Om̃s
elati graue esse obꝓbriũ deputañ
mala temporalia: & tanto unum¬
quemq esse adeo despectum cre¬
dunt: quanto hunc afflictum. ex¬
ꝑcussionis flagello conspiciunt.
sl &enim inmorib. nil mactibus
querunt: s cũ quoslibet in hac ui¬
ta ꝑcussos uiderint esse: iã duino
iudicio dampnatos arbitrantux.
Unde. nunc bene beat iob uoce dr:÷¬

Expanded text:
pae feriuntur, ut ipsi jam mundi per pae feriuntur, ut ipsi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde necesse est ut cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata et sibi humilis, sed contra se rigida dicitur: At vos contra me erigimini, et arguitis me opprobriis meis. Omnes elati grave esse opprobrium deputant mala temporalia; et tanto unumquemque esse a Deo despectum credunt, quanto hunc afflictum percussionis flagello conspiciunt. Nil etenim in moribus, nil in actibus quaerunt; sed quoslibet in hac vita percussos viderint, esse jam divino judicio damnatos arbitrantur. Unde bene nunc beati Job voce d
Abbreviated transcription (Latin):
entia innocentiȩ ꝓpriȩ. nullã iudi¬
cii regulam prebet. hinc ẽ enĩ. qđ̃
insidiantib quibusdã & punien¬
dam adulteram deducentib. dr
qui sine peccato ẽ. urm: primus
millam lapidẽ mittat. Adaliena
quippe punienda peccata ibant:¬
& sua reliquerant. Reuocent᷑ itaq
intus adconscientiã: ut prius ꝓ¬
pria corrigant: & tunc. aliena rep̃¬
hendant. Hinc ẽ qđ trib benia¬
min.cũ incarnis scelere fuisset
obruta: collectus omĩs isrl. ulcisci
iniquitatem uoluit: sed tamen
semel &iterum. inbelli certami¬
ne ipse ꝓstratus ẽ. Consulto autẽ
dño. si adulciscendum ire debuis¬
sent: iussum ẽ. Qui. iurta cdhuine
uocis imꝑium ꝑrexit: & semel &
scđõ ꝑdidit: & tunc demum. pecca¬
tricem tribum ualde feriens: pene
funchdus extinxit Quid ẽ qđ inulti¬
one sceleris inflammatur et tamen
prius ipse ꝓsternitur: nisi qđ priꝰ
ipsi purgandi sunt. ꝑ qͦs alioꝵ cul¬

Expanded text:
entia innocentiae propriae nullam judientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dicitur . Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. Consulto autem Domino si ad ulciscendum ire debuissent, jussum est. Qui juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel et secundo cecidit, et tunc demum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est quod in ultionem sceleris inflammatur, et tamen prius ipse prosternitur, nisi quod prius ipsi purgandi sunt per quos aliorum cul
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ ultone ferimꝰ: quando
nequaquam nobis inpeccatis par¬
cimus: & nullis erga nos cogitatio¬
num blandiments inclinamuꝵ.
Qui. si chstrictȩ prius nr̃a in nobis
mala insequimur: iustum quoq
ẽ ut etiam contra aliena mala uti¬
liter erigamur: & ea quȩ innobis
punimus. etiã in aliis redarguendo
suꝑemꝰ. Sed hanc erectionem. ma¬
li nesciunt: quia se relinquunt. &¬
bonos impetunt: sibi se intra con¬
scientiã suã mollicie blandȩ adu¬
lationis inclinant: & contra bono¬
rum uitã. distnictione aspitatis¬
eriguntur. Unde. amicis beat iob.
ineius flagello tumentib. rectȩ
nunc dicitur: at uos. contra me
erigimini: idest uos ipsos redar¬
guendos. relinquitis: & me distuc¬
tis sententiis increpatis. Qui enĩ
semetipsũ prius ñ iudicat: quid in
alium rect̾e iudicet. ignorat. Et si
nouit fortasse ꝑauditum. qđ recte
iudicare debeat: rectȩ tam̃ iudica¬
re aliena menta ñualet: cui. consci¬

Expanded text:
poenitentiae ultione ferimus, quando poenitentiae ultione ferimus, quando nequaquam nobis in peccatis parcimus, et nullis erga nos cogitationum blandimentis inclinamur. Qui si districte prius nmala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur; et ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. 34. Sed hanc erectionem mali nesciunt, quia se relinquunt, et bonos impetunt. Sibi se intra conscientiam suam mollitie blandae adulationis inclinant, et contra bonorum vitam districtione asperitatiseriguntur. Unde amicis beati Job in ejus flagello tumentibus recte nunc dicitur: At vos contra me 449 erigimini; id est, vosmetipsos redarguendos relinquitis, et me districtis sententiis increpatis. Qui enim semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui consci
Abbreviated transcription (Latin):
dum stulta elatione uos erigit
aliquid suꝑbe ñ audeoͬ inueritate
me humiliter seruo. & quia hec ip¬
sa heretci que scire querunt ad
usum solius elagonis arripiunt:
ut contia fideleses & humiles. doc¬
ti uideantur: rectȩ subiungitur.¬
fortasse melius uerba ꝑpendimus:
si ipsis specialiter amicis beati iob
quemadmodũ congruant. demon¬
stremus. Ipsi &: enĩ ꝑcussũ iustum
uidentes: ad sua intima redire
debuerunt: nequaqͣm beatũ iob
uerbis increpationis premere:s
se deflere: quia sisic ꝑcussus fuerat.
qui ita seruiebat: qua ultione ferir
merebant᷑. qui non ita seruierant:
Quib bene dcitur: at uos. contra me
erigimini: ac si eis aꝑtius dicatur:
qui. erigi contra uosmet ipsos. ex
pe erectionis inbono iste ẽ: ut pri
mum contra nos. & postmodum
contra malos erigamur. Nam qui
contra bonos erigit᷑: ꝑsuꝑbiã in¬
flatur. Contra nosmet ipsos enim
erigimur: quando mala ꝓpria re¬
cognoscentes. districta nosmetipsos

Expanded text:
dum stulta elatione vos erigit. dum stulta elatione vos erigit. aliquid superbe non audeo, in veritate me humiliter servo. Et quia haec ipsa haeretici quae scire quaerunt ad usum solius elationis arripiunt, ut contra fideles et humiles docti videantur, recte subjungiturfortasse melius verba perpendimus, si ipsis specialiter amicis beati Job quemadmodum congruant demonstremus. Ipsi etenim percussum justum videntes, ad sua intima redire debuerunt, et nequaquam beatum Job verbis increpationis premere, sed se deflere, quia si sic percussus fuerat qui ita serviebat, qua ultione feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus bene dicitur: At vos contra me erigimini. Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra vosmetipsos ex pe erectionis in bono iste est, ut primum contra nos, et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur, per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur, quando mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
scrutari ñualet: quam audacter de¬
fiire. quȩ nescit. Scriptum qͥppe ẽ
Sicut qui mel multum comedit. ñ
ẽ. ei bonum: sic. qui scrutator est
maiestatis. opprimetur agła. Dul¬
cedo etenim mellis.si plus quam
necesse ẽ sumitur: unde delectattur:
inde. uita comedentis necatur. Dul¬
cis quoq: est requisitio maiestatis:
sed qui plus hanc ꝑscrutari appe¬
t̃. quam humanitatis cognitio ꝑ¬
mittit: ipsa hunc gloria eius op¬
primit: quia uelut immoderatȩ
mel sumptum. ꝑscrutantis sensũ
dum ñ capitur. rumpit. Nobiscũ
uero esse dicitur. qđ ꝓnobis ẽ: &
rursum. ñ nobiscum esse dicitur.
qd contra nos ẽ. Quia gͦ scientia
sua hereticos inflat: fideles autẽ.
cognito suȩ ignorantiȩ humili¬
at: dicat beatus iob uoce sua: di¬
cat etiam confessione unquersalis
eccł̃iȩ. Nempe & si ignoraui: mecũ
erit ignorantia mea. Ac si aꝑtȩ here¬
ticis dicatur Omĩs ur̃a scientia uo¬
biscum non ẽ: quia contra uos est

Expanded text:
erscrutari non valet quam audacter deerscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Nobiscum vero esse dicitur, quod pro nobis est; et rursum non nobiscum esse dicitur quod contra nos est . Quia ergo scientia sua haeretici cor inflat, fideles autem cognitio ignorantiae suae humiliat, dicat beatus Job voce sua, dicat etiam confessione universalis Ecclesiae: Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. Ac si aperte haereticis dicatur: Omnis vestra scientia vobiscum non est, quia contra vos est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reuerebatur. Hinc ẽ. etiã. qđ de qͥ¬
busdam impudenti fronte peccan¬
tibus: dictum ẽ & peccatum suum:
sicut sodoma predicauerunt. Plerũq
enĩ tales sunt aduersarii scẽ eccłiȩ:
qui. aꝑpetrandis malis. nec timore
dñi. nec hominum pudore refre¬
nentur. Quib. bene ꝑbeatum iob
dicitur: & ñ erubescitis opprimen¬
tes me: quia & si prauum fuit. ma¬
la uoluisse: peius ẽ: mala appetta
ñ erubescere. Sequitur. N empe &¬
si ignoraui: mecum erit ignoran¬
tia mea. Habent hoc heretici ꝓpri¬
umꝰ: ut de mani sciendiȩ suȩ arro¬
gantia inflentur: & rectȩ credentiũ
simplicitatem sepe derideant: & nulliꝰ
esse merit. humiliũ uitã heant. E
contra. sc̃a eccłia in ome qd ueraciter
sapit sensũ suũ humilit̾ deprimit. ne
scientia infletur: ne inrequisitione
occultoꝵ tumeat: & ꝑscrutari aliqͣ
quȩ ultra uires sunt illiꝰ p̃sumat.
Utilius &enim studet nescire quȩ ꝑ¬

Expanded text:
non verebatur . Hinc est etiam quod de quinon verebatur . Hinc est etiam quod de quibusdam impudenti fronte peccantibus dictum est: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt . Plerumque ergo tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis nec timore Domini, nec hominum pudore refrenantur. Quibus bene per beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequitur: CAPUT si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. - Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. At contra, sancta Ecclesia in omni quod veraciter sapit, sensum suum humiliter deprimit, ne scieoccultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae p
Abbreviated transcription (Latin):
unt: quotiens insuis actib. diuiniˢ
uocib obsistunt. Sequitur. Et¬
ñ erubescitis: opprimentes me. St̃
nonnulli. qͦs adꝑpetrandã nequi¬
tiam. oborta subito malicia inui
tat: sed tamen humana uerecundia
reuocat. & plerumq. ꝑhoc qdđ exterrꝰ
erubescunt adinteriora sua redeuNt:
& contra se. internũ iudicium su¬
munt: quia si ꝓpter hominẽ facere
mala metuunt: quantomagis ꝓpt̃
dđm qui cuncta inspicit. nec appe¬
tere mala debuerunt: Inquib fit:
ut mala maiora corrigant ꝑbona
minima: scilicet ꝑ exteriorem ue¬
recundiã: interiorem culpã. & suñ
quidã. qui postquã dm inmente
contempserint:multomagis huma¬
na iudicia sꝑnunt: atq omne ma¬
lum qđ appetunt. audacter per-¬
agere ñerubescunt: quos.adꝑpe¬
tiandũ malũ. occulta miquitas inui¬
tat. & nulla aꝑta uerecundia retar-¬
dat: sicut & de quodã iniquo iuchce
dicitur. Deum ñ timebat: & hominẽ

Expanded text:
unt, quoties in suis actibus divinis unt, quoties in suis actibus divinis vocibus obsistunt. Sequitur: non erubescitis opprimentes me. » Sunt nonnulli quos ad perpetrandam nequitiam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana verecundia revocat, et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad interiora sua redeunt, et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala facere metuunt, quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut et de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem
Abbreviated transcription (Latin):
decies confunditis me. Numeratis
uicib locutionum amicoꝵ beati
iob: adhuc quinquies eos locutos co¬
gnoscimus. S ꝓpter hoc qđ ab eis
quinquies increpationes audierat:
quoꝵ increpagonib. quinquies
respondit: decies se ꝑhibet esse con¬
fusum: quia & meo grauiter labo¬
rauit. qd frustra increpatus ẽ: &
meo confusionem ꝑtulit: qđ uerba
doctrinȩ ñ audientib dixit. Itaq
&cum aucdens taceret. & cum lo¬
quens non audiretur: ipse laborẽ
ꝑtulit: qui & tacendo patienter. &¬
cum eis loquendo mutiliter. cordis
dolorem senfit. Unde & suꝑrꝰ dirit.
Quid agam: Si locutus fuero. ñ quie¬
scet dolor m̃s: & si tacuero: non re¬
cedet ame. Sin uero adtypum scẽ
eccłiȩ. hec uerba referimus: liquet.
qđ magnum ẽ. eius gaudiũ. serua¬
ri decalogi precepta.S hanc. ꝑuer¬
si decies confundunt: qͥa ꝑomne
qđ peccant. prauis suis moribus.
decalogi precepta derelinquunt:
& totiens bonis confusionem faci¬

Expanded text:
decies confudistis me. - Numeratis decies confudistis me. - Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc quinquies locutos eos esse cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpatioquorum increpationibus quinquies ipse respondit, decies se perhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faci
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. ignorabat. Uehementer autẽ
iustũ cor affligitur: quando contͣ
illud.sententȩ exiniusta estimatio¬
ne ꝓferuntur. Unde & beatus iõb
ꝓtinus respondit. aicens. Usꝙ quo
affligitis animam meam: et atte¬
ritis me sermonib. Sc̃i uiri eloqͥa.
ut sepe iam diximus: aliquando
exꝑsona ꝓpria: aliquando autem
eruoce capitis: aliquando autem
extypo sunt uniuersalis eccłiȩ. sen¬
tenda. Nalde uͦ affligitur anima
iustorum: qͣndo illi contra bonos
districtas sententias intorquent.
qui bene uiuere ignorant: et exuo¬
ce.sibi iusticiam uendicant᷑ quam.
morib impugnant. Unde amieiᷤ
beati iob ut sepe iã dirimus. here¬
ticoꝵ typum tenentib:. rectȩ ab
eodem respondetur. Usq quo af¬
fligitis animam meã: & atteritis
me sermonib: Atteruntur enĩ
boni.sermonib iniquoꝵ: qͣndo
contra eos. illi iuerbis tument:
qui. aut inꝑuersa fide. aut inpra¬
uis morib iacent. Sequitur. EN.¬

Expanded text:
ceret ignorabat. Vehementer autem ceret ignorabat. Vehementer autem justi cor affligitur, quando contra illum sententiae ex injusta aestimatione proferuntur. Unde beatus Job protinus respoaffligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo universalis Ecclesiae sentienda. Valde ergo affligitur anima justorum, quando illi contra bonos districtas sentqui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cus eius. qui ignorat deum: uide¬
licet inchieans. quia is qui nunc
dm ignorando extollitur:tunc.
adpiopna tabernacula ꝑuenit.
quando eum sua iniquitas insup¬
plicia demergit: & locum suum
quandoq inuenit tenebras: qui
dum hic de falsa gauderet luce
iusticiȩ: locum tenebat alienum.
Puersi enim. mom̃e qd ꝑsimulatio¬
nem faciunt: nomen głȩ iustorum.
qͣsi locũ occupare alienũ nitunt̃
iquitatis suȩ merito. ꝑpetuo igne
cruciantur.Hic nanq: ꝑomne qđd
agunt. ꝑcipiendȩ laudis desidio
seruiunt: & ꝑimaginem bonoꝵ
opum. sinũ mentis. ad auariciã
extendunt. Eat gͥ nunc iniquus.
et multis apparatib tu midus.
sua hic habitacula construat: no¬
men glȩ extendat: rura multipli¬
cet: seq habundantib opib dila¬
tet. Cum uͦ ad supplicia ȩterna ꝑ¬
uenerit: ꝓfecto cognoset. quia hec
sunt tabernacula miqui: & iste lo¬
cus eius. qui ignorat deum. Recds¬
uero hȩc baldat direrat: sed cui di¬

Expanded text:
cus ejus qui ignorat Deum, videcus ejus qui ignorat Deum, videlicet indicans quia is qui nunc Deum ignorando extollitur, tunc ad propria tabernacula pervenit, quando eum sua iniquitas in supplicia demergit; et locum suum quandoque invenit tenebras, qui dum hic de falsa gauderet luce justitiae, locum tenebat alienum. Perversi enim in omne quod per simulationem faciunt nomen gloriae justorum quasi locum occupare alienum nitunturiquitatis suae merito perpetuo igne cruciantur. Hic namque per omne quod agunt percipiendae laudis desiderio serviunt, et per imaginem bonorum operum sinum mentis ad avaritiam extendunt. Eat igitur nunc iniquus, et, multis apparatibus tumidus, sua hic habitacula construat, nomen gloriae extendat, rura multiplicet, seque abundantibus opibus delectet; cum vero ad supplicia aeterna pervenerit, profecto cognoscet quia haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. Recvero haec Baldad dixerat, sed cui di
Abbreviated transcription (Latin):
carne mortali sunt. in qua cruciari
temporaliter possunt ipsa quȩ for¬
titer tolerant. supplicia ꝑhorresc̃t:
ita ut meis uno eodemq dempore.
& constantia ex uirtute sit et pauor
excarne: quia & si electi sunt ut
tormentis uinc nequeant: ꝑhoc
tamen qđ homines sunt. et ipsa
metuunt tormenta quȩ uincunt.
Dicatur ergozindieb eiꝰ stupebun
nouissimi. & primos inuadet hor¬
ror: quia uidelicet tanta tunc si¬
gna monstraturus & crudelia ac
dura facturus ẽ: ut et adstuporẽ
ꝑducat. qͦs infine mundi inuene¬
rit: & priores patres.qui ineius ex
lis mortis dolore transfigat. Igit᷑
quia de eius iniquis omnib. uel
de ipso iniquoꝵ capite. multa nar
rauit: generali mox definitione
subiungit. Hȩc sunt gͦ taberna¬
cula iniqui: & iste locus eius. qui
ignorat deum. Suꝑius enĩ dicerat
expellet eum deluce adtenebras.
et de orbe transferet eũ: curꝰ cum
mala subiungeret: adiunxit hȩc
sunt tabernacula mniqui: &iste lo¬

Expanded text:
carne mortali sunt, in qua cruciari carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant supplicia perhorrescunt; ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores palis mortis dolore transfigat. Igitur, quia de iniquis omnibus, ac de ipso iniquorum capite multa Baldad narravit, generali mox definitione subjunxit: Haec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus, qui ignorat Deum. Superius enim dixerat: Expellet eum de luce ad tenebras, et de orbe transferat eum. Cujus cum mala subjungeret, adjunxit: Haec sunt tabernacula iniqui, et iste lo
Abbreviated transcription (Latin):
eius stupebunt nouissimi: & pri¬
mos inuadet horror. Ianta enim
contra tunc iustos iniquitate ef¬
frenabitur: ut etã electorum cor¬
da ñ paruo pauore feriant᷑. Vnde.
scrptum ẽ Ita ut merrorem indu¬
cantur. si fieri potest: etiam elect.
Qđ uidelicet dr̃ non quia electi ca¬
suri sint: sed magnis terrorib tre¬
pidaturi. Tunc uero contra eum
ceirtamen tusticiȩ. et nouissimi elec¬
torum habere narrantur. et pͥmi:¬
quia scilicet. & hi qui infine mun¬
di electi repꝑiuntur. inmortẽ car¬
nis ꝓsternendi sunt: et illi etiam.
qui apriorib mundi partib ꝓ¬
cesserunt enoch scilicet et helias
admehum reuocant᷑: et crudeli¬
tatis eius seuitiã. insua adhuc mor¬
tali carne passur sunt. Huiꝰ uires.
intanta potestate laxatas. nouis¬
sim obstupescunt: & primi me¬
tuunt: quia licet iurta hoc quod
spũ suꝑbiȩ subleuatur. omnẽ tempo¬
ralem eius potestatem despiciunt:
iurta hoc tamen. qđ ipsi adhuc in

Expanded text:
ejus stupebunt novissimi, et priejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. - Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore feriantur. Unde scriptum est: « Ita ut in errorem inducantQuod videlicet dicitur, non quia electi casuri sint, sed magnis terroribus trepidaturi. Tunc vero contra eum certamen justitiae, et novissimi electi habere narrantur, et pquia scilicet et hi qui in fine mundi electi reperientur in morte carnis prosternendi sunt, et illi etiam qui a prioribus mundi partibus processerunt, Enoch scilicet et Elias, ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas novissimi obstupescunt, et primi metuunt, quia licet juxta hoc quod spiritu superbiae sublevatur, omnem temporalem ejus potestatem despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
longe lateq inbreui temporis pro¬
sꝑitate diffuderat. Sequitur. Et¬
expellet eũ de luce intenebras. De
luce adtenebras ducitur: cum de
honore uitȩ p̃sentis. adsupplicia
De orbe quippe transfertur: cũ. suꝑ¬
no apparente iudice. de hoc mun¬
do tollitur: inquo. ꝑuersȩ gloriatur.
Qui ꝓeo qđ̃ cum omnib sequacibus
suo: nec ullȩ reliquiȩ inregionibus
eius. Scriptum quippe ẽ: qͥa dñs
iħs interficiet eum spũ oris sui:
& destruet. illustratione aduentus
sui. Dum gͦ eius iniquitas cum
mundi statu derminatur: ꝓgenies
eius. inppło suo ñrelinquitur: qͥa
& ipse eius populus. cũ eo ad suppli¬
uis actionib nati sunt: illustratio¬
ne aduentus dñi. ȩterno interitu
cũ eodem suo capite feriuntur.¬
Ac nulla eius. ꝓgenies. inmundo re¬
manet: quia districtus iudex. mi¬
quitates illius cũ ipso mundi fi¬
ne concludit. Qđ uero aꝑte hȩc
de antixp̃o intelligi debeant: de¬

Expanded text:
longe lateque in brevi temporis prolonge lateque in brevi temporis prosperitate diffuderat. Sequitur: Expellet eum Deus de luce in tenebras. De luce ad tenebrhonore vitae praesentis ad supplicia nsferet eum. De orbe quippe transfertur cum, superno apparente judice, de hoc mundo tollitur, in quo perverse gloriatur. Qui pro eo quod cum omnibus sequacibus suo, nec ullae reliquiae in regionibus ejus. Scriptum quippe est, quia Dominus Jesus interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Dum ergo ejus inimundi statu terminabitur, progenies in populo suo non relinquetur; quia et ipse, et ejus populus cum eo ad supplivis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Nulla ejus progenies in mundo remanebit, quia districtus Judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludet. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, de
Abbreviated transcription (Latin):
Caput iniquors: diabolus esͥ⁊
Ipse quippe multimis temporib
illud uas ꝑditionis ingressus. anti¬
xp̃c uocabitur: qui nomen suum
longe lateq diffundere conabit᷑
Qđ. nunc unusquisq imitatur cũ.
de memoria terreni nominis. glam
laucdhs suȩ extendere nititur: atq
opinione transitoria letatur. Sic
gͦ hȩc uerba intelligant᷑ de unoqͦ
iniquo: ut referri quoq debeant
adipsum specialiter caput iniquo¬
rum. Dicat itaq. Nemoria eius
pereat de terra: et non celebretur
nomen eius inplateis. Plateȩ qͥppe.
appellatione greca: a latitudine s̃
uocatȩ. Memoriam uͦ suam inter¬
ris tueri conatur antirp̃s: cum in
suum inplateis celebrari gaudet:
cum longe lateq oꝑationem suȩ in¬
iquitatis extendit. S quia diu hȩc
eius iniquitas non sinitur extolii:
dicatur: memoria illius pereat de
terra: et ñcelebretur nomen eius in
plateis: idest &citius laudem ter¬
renȩ potestatis amittat: et omne
gaudum sui nominis ꝑdat: qđ

Expanded text:
pe iniquorum diabolus est. Ipse quippe, in ultimis temporibus, illud vas perditionis ingressus, Antichristus vocabitur, qui nomen suum longe lateque diffundere conabitur, quod nunc unusquisque imitatur cum de memoria terreni nominis gloriam laudis suae extendere nititur, atque opinione transitoria laetatur. Sic ergo haec verba intelligantur de unoquoque iniquo, ut referri quoque debeant ad ipsum specialiter caput iniquorum. Dicat itaque: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis. Plateae quippe appellatione grappellata. Memoriam ergo suam in terra statuere conatur Antichristus, cum in suum in plateis celebrare gaudet, cum longe lateque operationem iniquitatis suae extendit. Sed quia diu haec ejus iniquitas non sinitur extolli, dicatur: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis, id est, citius laudem terrenae potestatis amittat, et omne gaudium sui nominis perdat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rat. nullatenus reuoeatur. Potest
etiam inferni nomine. peccatoris
desꝑatio designari: de qua. ꝑpsal¬
quis confitebitur tibr. Unde. etrur
bit: uitam ꝓfecto iusticiȩ morien¬
do derelinquit. Qui uͦ etiã post pec¬
catum. mole desꝑationis obruitur:
quid aliud quam post mortem. in
inferni suppliciis sepelitur: Bene
gͦ dicitur:. sicut consumitur nubes
& ꝑtransit. sic qui descendit adinfe¬
ros. non ascendet: quia plerunq cũ
ꝑpetrationi nequitiȩ etiam despe¬
ratio sociatur: & uia iã reu̾sionis
absciditur. Recc̾e audem. corda de¬
sperantium nubib comparantur:
quia & caligine erroris obscura st̃:
et peccatoꝵ multiplicitate con¬
densa. Sed consumpta ꝑtranse¬
unt: quia clartate extremi iudicii
uradiata. dissipantur. Solet etiã
domus. in habitatio cordis intelligi
Unde. cuidam sanato dicitur: uade in
domum tuã: quia nimirũ dignũ ẽ

Expanded text:
rat nullatenus revocatur. Potest rat nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalquis confitebitur tibi ? Unde rursumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni suppliciis sepelitur? Bene ergo dicitur: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum e
Abbreviated transcription (Latin):
curiat: calore autem solis dissipa¬
tur ut euanescat. Sic sic nimirũ
tȩ rationis ingenium. adalta emi¬
cant impulsa autem maligni sp̃s
flatu. prauis desidenoꝵ suoꝵ mo¬
tibus huc illucq ꝑtrahuntur. S
districto respectu suꝑni iudicis.
qͣsi solis calore liquęfiunt: & se¬
mel locis penalib tradita:adoꝑa¬
donis usum ultra non redeunt. uir
gͥ sc̃s elationis eursum. defectumq
humani generis exprimens: dicat.
Sicut consumitur nubes & ꝑtran¬
sit: sic qui descenderit adinferos.
ñ ascendet. Ac si aꝑte loqueretur:
dicens.In altum currendo deficit.
qui suꝑbiendo adinteritum ten¬
dit. Quem. si semel culpa adpęnã
ꝑtrahit: miscđia ulterius adue¬
nam ñreducit. Unde & adhuc sub¬
mum suam. Sicut domus ẽ cor¬
poris. habitaculum corporale: ita
uniciuiq menti hoc domus fit. qđ
erdesiderio in habitare consueuit
Addomum gͥ suam ultra ñ reuertet᷑.
quia semel quisq ȩternis suppliciis
traditus: adhoc ubi amore inhese¬

Expanded text:
currat, calore autem solis dissipatur ut evanescat. Sic sic nimirum tae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo 257 deficit, qui superbiendo ad interitum tendit; quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit. Unde et adhuc submum suam. - Sicut domus corporis habitaculum corporale est, ita unicuique mente hoc domus fit, quod desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque, aeternis suppliciis traditus, ad hoc jam ubi amore inhaese
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mentis suȩ dulcedinẽ aꝑire
infirmis nolunt. sed loquentes
quadã eos asꝑitate feriunt: etta¬
men inter uerba asꝑa. qͣsi latent̃
quiddã dulcedinis int̾mittunt:
Hiuidelicet ñ inlingua. sed sub
lingua habent dulcedinẽ: quia
inter dura quȩ ꝓferunt. emittuns
quedã blanda et dulcia. quib con¬
tristati mens possit ex benignita¬
te refoueri: ita ꝑuersi quiq quia
malum ñ in lingua sed sublingua
habent: sermonib dulcia p̃ten¬
dunt: & cogitationib peruersa
moliuntur. Hinc ẽ etenim. quod
ioab amase mentũ dextra tenuit:
tra quippe mentum tenere est:
qͣsi ex benignitate blandiri: sed si¬
nistrã adgladium mittit: qui la

Expanded text:
enim mentis suae dulcedinem aperire enim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt, hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignitate refoveri. Ita perversi quique, quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. Hinc est enim quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, tera quippe mentum tenere est quasi ex benignitate blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui la
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. hoc qͦ ꝑdat. qđ in eo poduit
esse uirtutis. Ossa gͦ. cũ eo inpul¬
uere dormire ẽ: cum eius prauis
actib. etiam si qua sunt bene acta.
deꝑire. Sequitur. Cũ enĩ dulce
fuerit mnore eius malũ: abscondit
illud sublingua sua. In ore hypo¬
critȩ. malum dulce ẽ: quia ei est¬
miquitas suaus inmente Os qͥp¬
pe cordis. cogitatio ẽ: de qua. scri¬
ptum ẽ. Labia dolosa: in corde &
corde locuti sunt mala. Sed hoc
malum. qđ more hypocrite dulce
ẽ sublingua eius absconditur:
quia asꝑitas maliciȩ suȩ. quȩ la¬
det inmente: sub degmine blandȩ
locutionis opitur. Malũ nanq¬
inlingua. & ñ sublingua esset: si lo¬
quens hypocrita. maliciã suȩ pra¬
uitatis aꝑiret. Sed sicut pleriq
iustoꝵ. cũ quosdã agere ꝑuersȩ
conspiciunt. qui duris sunt in¬
crepationib feriendi:. in lingua
asꝑitatem sumunt. & sub lingua
mentis suȩ benignitatẽ contegt̃:
mel et lac sublingua tua: Qui

Expanded text:
tiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit tiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum pravis ejus actibus etiam si qua sunt bene acta deperire. Sequitur: CAPUT XI. VEfuerit in ore ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. - In ore hypocritae malum dulce est, quia ei iniquitas suavis in mente, os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: « Labia dolosa in corde et corde locuta sunt mala . » Sed hoc malum quod in ore hypocritae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namqlingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Mel et lac sub lingua tua . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerem ꝑtrahant. Cum eo enĩ. in
puluere ossa uł uicia dormire est
usq adpuluerẽ ñ deserere eũ: idest
usq admortem. abiniquitate mi¬
nime cessare Tenent gͥ illum pͣuȩ
consuetudines. quȩ semel ceꝑunt:
atq coti die duriores existunt. Q
cũ illo inpuluere dormiunt: qͥa
ñ nisi cum eius uita. finiuntur.
S hȩc intelligi et aliter possunt.
Habet nanq hypocrita nonnunq̃
forte ac ualidum aliquid inoꝑa¬
tione: sed dum bona multa se si¬
mulat habere. quȩ ñ habet: ꝑdit
etiã ea quȩ habet. Unde. bene nc̃
di: ossa eius implebunt᷑ uiciis ad¬
olescentiȩ eiꝰ: quia cũ leuis ac mo¬
bilis multa pueriliter facit: etiã
inhis que fortiter egerit. inuicio
mollescit. Quȩ uidelicet eius ossa.
cum eo inpuluere dormient: qͥa
scilicet. sicut puluis ẽ omĩs simu¬
latio illa quã agit: ita millo et si
qͥd habet ualidum. om̃i solidita¬
te uacuatur: ut ꝑuirtutis arrogan¬

Expanded text:
verem pertrahant. Cum eo enim in verem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possunt.Habet namque hypocrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa cum eo in pulvere dormient, quia scilicet sicut pulvis est omnis simulatio illa, quam agit, ita et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
Origo prauȩ inchoationis: causas
culpȩ. etiam p̃sumendo multi¬
plicat. Dum enim male quisq a¬
gere ceperit: usu iam deterius.
in hoc qđ inchoauerit excrescit
Quid itaq adolescentia huiꝰ hypo¬
critȩ:. nisi inchoatio prauitatis ẽ:
nadolescentia quippe iã libido
feruescere inchoat: & tunc adole¬
scentiam hẏpocrita habet cum
appetere & amplect libidinem
głȩ cepent: quã in eo dum adu-¬
lannum blanda fomenta multi¬
plicant᷑ robustiorẽ reddunt: et qͣsi
inossa conuertunt. Hoc enĩ qđ ma¬
le cepit: peius cotidie ꝑconsuetudi¬
nem roborat. Dicatur itaq: ossa ep
implebuntur uiciis adolescentiȩ
eius: quia durȩ in eo prauitatum
consuetudines. auicio sumptȩ s̃
pessimȩ inchoationis. Unde scrip¬
tum ẽ. Ruerbium ẽ adolescens iux¬
ta uiã suã: etiã cũ senuerit. ñ rece¬
det abea Quȩ nimirum ossa cũ
eo inpuluere dormient:quia eo¬
usq in illo consuetudines iniquȩ¬
ꝑdurant: quo hunc. admortis pul¬

Expanded text:
--Origo pravae inchoationis causas culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim mala agere quisque coeperit, usu jam deterius in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a vitio sumptae sunt pessimae inchoationis. Unde 473 scriptum est in Proverbiis: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pul