comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o meo cyro cuius apprehendi dex¬
deram subiciam gentes et regna.
ipse reedificabit doniũ meam in hie¬
rusalem. Ut gͦ hanc munificam sẽp¬
turam impleret. etiã scͥpturam li¬
beitatis et licentie tradux̃ inuniũ¬
sum regnum fuũ dicens. Omnia reg¬
na t̾re dedit michi dñs d̾s cel. Credo
hunc ẽe̾ quẽ gens ifrł adorat. In hac
epistola hortatus ẽ.etiã iudeos ut
ascend̾ent in iudeam. et qui nolleit
ascend̾e iuuarent ascendentes in pe¬
cunia uestib ⁊ iumentis. Porro eli¬
rissim iudeoꝵ habitabant in baby¬
lonia .i. in t̾ra babylonis eũse. ba¬
bẏlon enĩ ꝓpͥe nomen.ẽ. ciuitatis.
dabylonia uͭ noñ regionis. licet
unum pro alt̾o sepe legatur. Iñt
cos racharias natus in chaldea iam
propħabat. hic benedixit salathiel.
infilio uocans eum. ⁊orobabel. quod
interprecatur magister babilonis. Q.
dic̾et. hic erit magister captiuitatis
dabilonice. Ad huius propħe exhorta¬
tionem pͥmi surrexerunt uiri iuda

Expanded text:
apprehendi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel in filio, vocans eum Zorobabel, quod interpretatur magister Babylonis. Quasi dicat: Hic erit magister captivitatis Babylonicae. Ad hujus prophetae exhortationem primi surrexerunt viri Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. regina. ñ uxor scdm porphiriũ. s
auia scdm̃ iosephũ. uł mat̾ scdm̃ orige¬
nem.et ait ad regem. Est uir in regno
tuo. qui spm doꝵ habet. qͦm pat tuus
.i. auus pͥncipem magoꝵ constituit. hic
uocetur ⁊ omnia dicet tͥ. Cumq ints¬
sez daniel promisit ei rex muna qͦ et
dederat regnũ patͥ tuo ⁊ ñ cognouit.
ꝓpt̾ea fenum ut bos comedit donec
cognoscet. Tu qͦ cum scires hec omnia.
adu̾sus dm̃ celi eleuatꝰ es. et uasa eius
ꝓphanasti tradens ea manib immund̾
⁊bibens in eis. deos laudasti qͥ uiuũt
nec sentiunt. dm̃ uͦ qui flatum tuum
in manu sua habet non głificasti. prop¬
t̾ea ista adũsum te exarata sunt. Ma¬
ne. techel. phares. auod sonat nume¬
rus. appensio. diuisio ⁊ est sensus. Nu¬
merauit d̃s regnũ tuũ .i. compleuit
illud. et est dictũ ꝑ simile peceuinie
qͥ numerata tollit᷑ ⁊ abscondit᷑. Appen¬
sus es in statera. et inuentꝰ es minus

Expanded text:
sa est regina, non uxor, secundum Porphyrium, sed sa est regina, non uxor, secundum Porphyrium, sed avia, secundum Josephum, vel mater secundum Origenem. Et ait ad regem: « Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum habet, quem pater tuus « principem magorum constituit. Hic vocetur, et omnia dicet tibi. » Cumque intrasset Daniel promisit ei rex munera, quadederat regnum patri tuo, et non cognovit. Propterea fenum, ut bos, comedit, donec cognosceret. Tu quoque cum scires haec omnia, adversus Deum coeli elevatus es; et vasa ejus profanasti tradens ea manibus immundis, et bibens in eis, deos laudasti; qui nec vivunt, nec sentiunt, Deum vero qui statum tuum in manu sua habet, non glorificasti, propterea ista coram te exaltata sunt: MANE, THECEL, PHARES, quod sonat numerus, appensio, divisio. Et est sensus: « Numeravit Deus regnum tuum, » id est complevit illud, et est dictum per simile pecuniae, quae numerata tollitur, et absconditur, « appensus es in statera, et inventus es minus
Abbreviated transcription (Latin):
Fabulant᷑ hebrei quod batthasar intel¬
lexerat.Lxx. annos captiuitatis qͦs pre¬
dixerat ieremias fluxisse.  tñ hebrei
non erant liberati a uiris ditione sua.
Vnde exultabat & diis suis grãs age¬
bat. Sane illa septuagena annox ñ¬
dũ fluxetat. s septima decas iã curre¬
bat. In eadẽ hora apparuit contͣ eũ
manus se̾bens in pariete. Cumq rex
uidisset ⁊ manũ ⁊ scͥpturã. Incertũ :
utrum astantes uidissent manũ. Scͥp¬
turã quidẽ uider̃. pꝰꝙͣ manus euanuit.
Conturbatus est rex ⁊ genua eiꝰ ad se
imncẽ collidebantur. et exclamauit
fortit᷑. ut introducerentur magi chal¬
aeoꝵ. & ait ad eos. Qͥ leg̾it scͥpturã hanc.
⁊ int̾pretationẽ eius dixerit. purpura
uestietur torquẽ aureã habebit in col¬
lo. et t̾cius erit in regno meo .i. unꝰ erit
triũ pͥncipum qͥ p̃sunt sacrapis. Iui au¬
tem ñ potuert̃ scͥpturã legere. Et ingͣs¬

Expanded text:
Fabulantur Hebraei quod Baltassar intelFabulantur Hebraei quod Baltassar intellexerat septuaginta annos captivitatis, quos praedixerat Jeremias fluxisse, et tamen Hebraei non erant liberati a jurisdictione sua; unde exsultabat, et diis suis gratias agebat. Sane illa annorum septuagena nondum fluxerat, sed septima decas jam decurrebat. In eadem hora apparuit contra eum manus scribens in pariete. Cumque rex vidisset, et manum et scripturam, incertum est utrum astantes vidissent manum, scripturam quidem viderunt. Postquam manus evanuit, conturbatus est rex, et genua ejus ad se invicem collidebantur, et exclamavit fortiter ut introducerentur magi Chaldaeorum. Et ait ad eos: « Qui legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus dixerit, purpura vestietur, torquem auream habebit in collo, et tertius erit in regno meo, id est unus erit trium principum, qui praesunt satrapis. » Illi autem non potuerunt scripturam legere. Et ingres
Abbreviated transcription (Latin):
da machabeo. ꝑ successiones diei et
noctis fluxerunt sex anni. m̃ses tres
⁊ dies .xxͥ. Cũq quereret damel in¬
telligentiã somnii: gabriel uenit ad
cũ. et indicauit ei ꝑ huiꝰmodi uisio¬
nes scõꝵ. ut ait iosephus dep̃hendit᷑
error epicureorũ. qui hunc mundũ
sine rectore ⁊ sine dei ꝓuidentia. casu
ferri ꝯfirmant. qͥa si mundus sine
p̃sule e̾e̾t olim deꝑisset. sicut nauis
desolada sine rectore. nec scdm ꝓphetia
omnia prouenirent.
in damele. s & ieronimꝰ. sextam
cã uocat in ꝓlogo abacue. et ħ chalda¬
ice scͥpta.ẽ. Factum est ut cyrus. et
darius obsidẽnt balthasat inbabylo¬
ne. Balthasar uͦ fecit grande conui¬
utum optimatib stus.m. et fecit ut
afferrentur uasa que asportau̾at nabu¬
chodonosor auus eiꝰ de templo dm̃. et
bibebant in eis rex. et optimates et uto¬
res & concubine eius. et laudabant deos
suos. Scdm̃i iosephum sollempnitas erat
inbabilone insticuta ob tuitionẽ urb̃.

Expanded text:
da Machabaeo per successiones diei et da Machabaeo per successiones diei et noctis fluxerunt sex anni, menses tres, et dies viginti. » Cumque quaereret Daniel intelligentiam somnii, Gabriel venit ad eum, et indicavit ei. Et per hujusmodi visiones sanctorum, ut ait Josephus, deprehenditur error Epicureorum, qui hunc mundum sine rectore et sine Dei providentia casu ferri confirmant, quia si mundus sine praesule esset, olim deperisset, sicut navis desolata rectore, nec secundum prophetias omnia provenirent.in Daniele, sed Hieronymus sextam eam vocat in prologo Habacuc, et haec Chaldaice scripta est. Factum est ut Cyrus et Darius obsiderent Baltassar in Babylone. » Baltassar vero fecit grande convivium optimatibus suis mille, et fecit ut afferrentur vasa, quae asportaverat Nabuchodonosor avus suus de templo Domini, et bibebant in eis rex, et optimates, et uxores, et concubinae ejus, et laudabant deos suos . » Secundum Josephum, solemnitas erat in Babylone instituta ob tuitionem urbis.
Abbreviated transcription (Latin):
xander qͣsi uolans ꝑ inuia queq gradi¬
ens tit hẏrcus. uł ab hẏrcis oculoꝵ. qͦs
diu̾si colores habuit. et uenit ad arie¬
dem qͣm uid̾am et efferatꝰ.ẽ. in eũ. et
ꝑcussit arietem. et ꝯminuit duo cornua
duor. cornua .i. qͥtuor successores. de qͥ¬
b loco suo dicemus. De uno ex ois egͦssũ
est cornu modicũ. et factũ. ẽ. gͣnde. Hic
ẽ antiochus epiphanes descendens a se¬
leuco. qͥ dũ ẽẽt rome obses euasit in
regnũ. ⁊ magnificatũ est contͣ meridi¬
& contͣ forticudinẽ celi .i. filios isrł. et
deiecit de stelł ⁊ ꝯculcauit eas. et usq
ad pͥncipem fortitudinis .i. dm̃ magni¬
sicat᷑. ẽ. et ab eo iuge tulit sacficium.
et deiecit locũ sanctificationis eiꝰ. qͥa
in templo statuã iouis posuit. E au¬
diui unum de scĩs loqͦntẽ ad alt̾um
⁊dicentem. Usq qͦ iuge sacͥficium et
scũarium ⁊ fortitudo conculcabit᷑: &¬
re. Usq ad uesꝑam ⁊ mane dies. duo
ad mundationẽ templi factam. a ui¬

Expanded text:
si volans, per invia quaeque gradiens, ut hircus, ut ab hircis oculorum, quos diversi coloris habuit. « Et venit ad arietem, quem videram, et efferatus est in eum, et percussit arietem, et comminuit duo cornua tuor cornua, » id est quatuor successores, de quibus suo loco dicemus. « De uno ex eis egressum est cornu modicum, et factum est grande. » Hic est Antiochus Epiphanes descendens a Seleuco. Qui dum esset obses Romae, evasit in regnum, et magnificatus est « contra meridiet contra fortitudinem coeli, » id est filios Israel. « Et dejecit de stellis, et conculcavit eas, et usque ad principem fortitudinis, » id est Deum magnificatus est, « et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus, » quia in templo statuam Jovis posuit. « Et audivi unum de sanctis loquentem ad alterum, et dicentem: Usquequo juge sacrificium, et sanctuarium, et fortitudo conculcabit Usque ad vesperam, et mane, dies duo ad mundationem templi factam a Ju
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ ut legitur ita impletur. sed
ut dotum parit̾ suppͣ tatur ita finẽ
accepte. Nec ignorandũ quosdã illoꝵ¬
dice quod una ebdomas de qua dr̃
confirmabit pactum multis ebdomas
una diuidatur in uespasianũ et adri-¬
anũ ut iuxta hystoriã iosephi. uespa¬
siamis et tytꝰ. trib annis et sex ĩnsib
pacem cũ iudeis fecert. Tres autẽ an¬
cat̾uatim cesi. ita ut iudee quoq fini¬
b propellerent᷑. ħ aute hebrei ñ mag¬
noꝑe curantes a pͥmo anno darii regiᷤᷤ
ꝑsarum usq ad excinam eu̾siotiẽ ieru¬
salem que sa adriano accidit computari
olimpiad̃es .c. septuaginta .iiͦii. ħ est
annos sexcentos. nonaginta. sex. qui fa
nos tres. q̃n corbas dux hebreoꝵ. ẽ. opp̃ᷤ¬
sus. et hierłm usq ad solum diruta. ẽ.¬

Expanded text:
Non igitur ut legitur, ita adimpletur, sed ut totum pariter supputatur, ita finem accepit. Nec ignorandum quosdam illoxisse, quod una hebdomada de qua dicitur: « Confirmabit pactum multis hebdomada una, » dividatur in Vespasianum et Adrianum, ut, juxta historiam Josephi, Vespasianus et Titus tribus annis et sex mensibus pacem cum Judaeis fecerunt, tres autem ancatervatim caesi, ita ut Judaeae quoque finibus propellerentur. Haec aiunt Hebraei, non magnopere curantes, a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam eversionem Jerusalem, quae sub Adriano accidit, computari olympiades centum septuaginta duas, hoc est annos sexcentos nonaginta sex, qui facnos tres, quando Corbas dux Hebraeorum est oppressus, et Jerusalem usque ad solum diruta e
Abbreviated transcription (Latin):
solariũ faciunt annos quadrĩgentoᷤᷤ
septuaginta qͥnq. Lunariũ uͦ annoꝵ
faciunt annos quadringentos. nona¬
ginta. Est gͦ sensus. quod ab exitu
sermonis ut reedificet᷑ hierłm usq¬
ad ducẽ xp̃m fluxerꝰ iunares quadrĩ¬
numerare. a uicesimo annoi artaxes¬
sis. in quo neemias pincerna elꝰ im¬
petrauit ab eo ut restituerent᷑ mu¬
ri hierłm: et restituit eos ĩ multa
angustia. Ab illa inquã licentia a re
putat scdm̃ annos regũ. qui descen¬
dert̃ usq ad octauũ decimũ annũ¬
tẏberii cesaris. Et statim modicũ in¬
terseruit daniel de reedificatione
facta ꝑ nee miam dicens. ⁊ rursus e¬
dificabitur platea et muri in angus

Expanded text:
ium faciunt annos quadringentos septuaginta quinque, lunarium vero annorum, faciunt annos quadringentos nonaginta. Est ergo sensus, quod ab exitu sermonis, ut reaedificetur Jeruslunares quadrinutem, a vicesimo anno Artaxerxis, in quo Nehemias pincerna ejus impetravit ab eo, ut restituerentur muri Jerusalem, et restituit eos in multa angustia. Ab illa, inquam, licentia a regputatur, secundum annos regum qui descenderunt, usque ad octavum decimum Tiberii Caesaris, et statim desolatio . Intercidit Daniel modicum de aedificatione facta per Nehemiam, dicens, et rursus aedificabitur
Abbreviated transcription (Latin):
a neenia. ⁊ esdra. In fine gͦ ebdomada¬
rum complebit᷑ dĩ sentencia in angus¬
tia temporũ. qñ rursum destruetur
templum. et capiet᷑ ciuitas. Nã post
sexaginta.ii.ebdomadas occidetur
imꝑium quod putabant se receptu¬
rum. Et quid dico de xp̃o occidendo
⁊ negat᷑o ppło penitꝰ deserendo. cũ et
ciuitatẽ et scuariũ dissipaturus sit
ppłs romanus. cũ duce uento .i. ues
adrianus a quo post ea de ruimis ieru¬
salẽ urbs helya condita ẽ. rebellanteᷤᷤ
iudeos rufo magistro exercitꝰ pugnã¬
te suꝑauit. ⁊ tunc defecit hostia et
sacͥficiũ. et usq ad consuminationẽ
scħ ꝯtinuabit᷑ desolatio. Non uos mo¬
ueat inquiunt hebrei. si pͥus nume¬
rent᷑ septẽ ebdomades. et postea.Lx.
tur una. Est enĩ ħ u̾dionia bebrei ser¬
monis et antique latinitatis. ut ante
rẽ. u̾bi gͣra. Nos iuxta ꝓpͥetatẽ lingue
nr̃e dicimus. Uixit abrahiam .c. septu¬

Expanded text:
a Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadaa Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, et capietur civitas. Nam post sexaginta duas hebdomadas occidetur imperium, quod putabat se recepturum. Et quid dico de Christo occidendo et negaturo populo, penitus deserendo, cum et civitatem et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus cum duce venturo, id est novem, Aelius Adrianus, a quo postea de ruinis Jerusalem urbs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Rufo magistro exercitus pugnante, superavit, et tunc defecit hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi continuabitur desolatio. Non vos moveat, inquiunt Hebraei, si prius numerantur septem hebdomades, et postea sexatur una. Est enim hoc idioma Hebraei sermonis, et antiquae latinitatis, ut ante rem; verbi gratia, nos juxta proprietatem linguae nostrae dicimus: Vixit Abraham centum septu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duce uent᷑o. hebrei sic exponunt.
scito ab hac die qua nunc tͥ loquor.
Erat autẽ annus pͥmus darii qui occi¬
dit balchasar. et regnũ chaldeoꝵ in
ꝑsas medosq transtulit. usq septua
tur tͥ ds̃ sicut p̃caris. et delebitur pa¬
catum. et finem accipiet p̃uaricado
Nunc enĩ urbe ⁊ templo destructis b
luctu.ẽ. popłs. s in breus restaurabi
& ñ solum inhis septuaginta ebdona¬
dib hec fient. s nascetur xp̃s. ⁊usi¬
cia semprterna. et signabicur uisio
et prophetia ut propħa ñ inueniat᷑
in isrł. et ungat᷑ sc̃s scõrum. De quo.
leticie pre participib tuis. Qui dicit.
quor. ⁊ dei sermonẽ promicto qͦd reũ¬
tatur ppłs. et ierłm instauretur usq
ad xp̃m. et desolationẽ templi. ebdo¬
mades numerant᷑ sexaginta due. ⁊ alie
septẽ. In quib iuxta ordinem suum
oue res fient de quib ante dixi. quod
reũtatur ppłs. et reedificetur platea

Expanded text:
cum duce venturo. » Hebraei sic exponunt: cum duce venturo. » Hebraei sic exponunt: scito ab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit, usque ad septur tibi Deus sicut precaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim, urbe et templo destructis, in luctu est populus, sed in brevi restaurabitur, et non solum in his septuaginta hebdomadibus haec fient, sed nascetur Christus justitia sempiterna, et signabitur visio, et prophetes, ut propheta non inveniatur in Israel, et ungatur Sanctus sanctorum, de quo laetitiae prae consortibus tuis , qui dicit: quor et Dei sermonem promitto, quod revertatur populus, et Jerusalem instauretur. Usque ad Christum et desolationem templi, hebdomades numerentur sexaginta duae, et aliae e, in quibus juxta ordinem suum duae res fient, de quibus et ante jam dixi, quod revertatur populus, et aedificetur platea
Abbreviated transcription (Latin):
ad septuaginta ebdomadas ñ ꝑtinȩt.
S prophetato tempore aduentus xp̃
populo qui noluit eũ reciꝑe dicens.
et dissipabit ciuitatẽ ⁊ sc̃uarium po
statuta a dño in et̾num desolatio. Et
nota quia ex duob que hic legunt᷑
scilicet ungetur sc̃s scõrum. et defi¬
ciet hostia : sumitur illud. qͦd solet
dici iudeis. cũ uen̾it sc̃s scorum ces¬
sabit unctio ur̃a. affricanus huic e¬
numerationi bede consonat ĩ pͥncipio:
s in fine differt. Non extendit enim
septuaginta ebdomadas. nͥ usq ad
qͥntũ decinũ annũ tyberii. in qͦ bap¬
tizatꝰ.ẽ. xp̃c. Tertullianus uͦ incho¬
at numerare ebdomadas illas a pͥmo
anno darii in quo egressus.ẽ. sermo
a dño ad danielem ꝑ angłm ut it̃um
reedificentur muri in hierłm. et ex¬
tendit eas usq ad captiuitatẽ fadã
ꝑ romanos. et tunc ꝑtinet ad septua¬
ginta ebdomadas quod dictum est
ciuitatẽ ⁊ sc̃uarium dissipabit popłs

Expanded text:
» ad septuaginta hebdomades non pertinet. » ad septuaginta hebdomades non pertinet. Sed prophetato tempore adventus Chripopulo, qui noluit eum recipere, dicens: « Et dissipabit civitatem et sanctuarium, » statuta » a Deo in aeternum « desolatio. » Et nota quod ex duobus quae hic leguntur, scilicet « ungetur Sanctus sanctorum, » et « deficiet hostia, » sumitur illud quod solet dici Judaeis: Cum venerit Sanctus sanctorum, cessavit unctio vestra. Africanus huic enumerationi Bedae consonat in principio, sed in fine differt. Non enim extendit septuaginta hebdomades, nisi usque ad decimum quintum annum Tiberii, in quo baptizatus est Christus. Tertullianus vero inchoat numerare hebdomadas illas a primo anno Darii, in quo egressus est sermo a Domino ad Danielem per angelum, ut iterum reaedificarentur muri Jerusalem. Et extendit eas usque ad captivitatem factam per Romanos. Et tunc pertinet ad septuaginta hebdomades; quod dictum estcivitatem, et sanctuarium dissipavit populus
Abbreviated transcription (Latin):
madib seꝑauit damel ultimã dicenᷤ.
Confrmabit autẽ pactũ multis: eb¬
domada una. quod intelligendũ. ẽ.
de t̾b annis ⁊ dimidio. quib p̃dica
uit xp̃s. & quod patͥb ꝓmiserat. cõ¬
firmauit. Nam iam anni tres et dimi¬
us huiꝰ ebdomadis nouissime p̃terie¬
rant qñ baptizatꝰ. ẽ. dñs. et in dimi¬
dio eiusdem ebdomadis residuo circa
finem deficiet hostia et sacrificium
.i. ueniente ueritate cessabunt um¬
bre.⁊ in demplo erit abhominatio
desolationis .i. abhominanda. et deso¬
iata ert̃ sacͥficia post mortẽ xp̃i &
solatio. Supra uͦ in lict̾a posuit da¬
niel tempus mortis xp̃i dicens. Et pꝰ
ebdomades sexagnita duas sub au¬
di ⁊ septẽ. ⁊ nouissimã quã in dua ᷤ
partes diuisimus. occidetur xp̃s⁊
non erit eius popłs. qͥ eũ negatu¬
rus est. Dixerunt enĩ. son habeniꝰ
regem nͥ cesarẽ. et alibi. hunc nesci¬
mus unde sit. Quod uͦ seqͥtur. et ci¬
uitatem et sc̃uariũ dissipabit popłs

Expanded text:
m separavit Daniel ultimam dicens: « Confirmabit autem pactum multis hebdomada una. » Quod intelligendum est de tribus annis, et dimidio, quibus praedicaus, et quod patribus promiserat confirmavit. Nam jam tres anni et dimidius hujus hebdomadis novissimae praeterierant, quando baptizatus est Dominus, « et in dimidio » ejusdem « hebdomadis » residuo circa finem, « deficiet hostia et sacrificium, » id est veniente veritate cessabunt umbrae, « et in templo erit abominatio desolationis, » id est abominanda et desolanda erunt sacrificia post mortem Christisolatio. » Supra vero in littera posuit Daniel tempus mortis Christi, dicens: « Et post hebdomades sexaginta duas, » subaudi, et septem, et novissimam, quam in duas partes divisimus, « occidetur Christus, et non erit ejus populus, qui eum negaturus est, « dixerunt enim: Non habemus regem nisi Caesarem . » Et alibi: « Hunc nescimus unde sit . » Quod vero sequitur: « Et civitatem et sanctuarium dissipabit populus,
Abbreviated transcription (Latin):
niis et sacco et cinere dicens. Iustus es
dñe. peccauimꝰ iniquitatẽ fecimꝰ. &
adduxisti eã suꝑ nos. Aũtatur obse¬
cro ira tua a ciuitate tua ierłm. et
a monte sc̃õ tuo. ostende faciem tuã
suꝑ scuariũ tuum qͦd desertũ ͤ exaudi
oñẽ. placare dñe. attende et fac. ne
moreris. Adhuc me loqͣnte: ecce uir
gabriel tetigit me in tempore sacͥficii
uesꝑtini : et ait. Ab exordio p̾cum tua¬
deo. Ego autẽ ueni ut indicarẽ eamtͥ.
et etiã quedã alia quia uir desid̾ioꝵ
eftu. Tu gͦ admadũte uisionem o
quia pꝰ dicet de ea eũ exauditũ ib.
sloli metuere. Addit etiã de destruc¬
tione ꝑ romanos. Septuaginta ebdo¬
mades abreuiate st̃ suꝑ poplłm̃ tu¬
um. et suꝑ urbem tuã scãm. ut cõ¬
sumatur p̃uaricaio et finẽ accipiat

Expanded text:
 Dominum in jejuniis, et sacco et cinere, dicens: Justus es,  Dominum in jejuniis, et sacco et cinere, dicens: Justus es, Domine, peccavimus, iniquitatem fecimus, et adduxisti eam super nos. Avertatur, obsecro, ira tua a civitate tua Jerusalem, et a monte sancto tuo. Ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est. Exaudi, Domine, placare, Domine, attende; et fac, ne moreris. Adhuc me loquente, ecce vir Gabriel tetigit me in tempore sacrificii vespertini, et ait: Ab exordio precum tuaDeo. Ego autem veni, ut indicarem tibi eam, et etiam quaedam alia, quia vir desideriorum es tu. Tu ergo animadverte visionem, et quia post dicet de ea exauditum, ibi. « Noli metuere . » Addidit etiam de destructione per Romanos: « Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem tuam sanctam, ut consummetur praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
factum. ẽ. s quia saturati erant leo¬
nes. Tunc rex iussit leonib multas
carnes dari. eisq satiatis accusatores
danieł misit in lacum cũ uxorib et
filiis. Iñ ꝑuenerunt usq ad pauimen¬
dum donec arriperent eos leones et õĩa
ossa eoꝵ cõminuert̃. Tc̃ scͥpsit dariꝰ
inunũso regno suo dicens. ꝑaueant
omnes dm̃ dameł. Ipse.ẽ. enim ds ui¬
uens et eternus in scła. & egrotauit
damel ꝑ dies plurimos. Cumq sur¬
rexisset faciebat oꝑa regis. forte mau¬
soleum in ebathanis. qͦd hactenus ma¬
net. ut dicit iosephus. ita mirabile.
ut ea die qua conspicit᷑. putet᷑ ee̾ ꝯs¬
dructum. Ibi sepeliunt᷑ medorũ reges.
et ꝑsarum parit̃. et partorũ. et cui
octaua: uisio danieł. In anno pͥ¬
mo darii filii assueri. qui ⁊ astiages
dictus est. qui subiugauit sͥ regnũ
chaldeoꝵ. ego damel intellexi in libͥs
ieremie ut complerent᷑ .i. ad comple¬
tionem appropinquarent desolatioĩs

Expanded text:
factum, sed quia saturati erant leofactum, sed quia saturati erant leones. Tunc rex jussit leonibus multas carnes apponi, eisque satiatis, accusatores Danielis misit in lacum cum uxoribus et filiis, et non pervenerunt usque ad pavimentum, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerent. Tunc scripsit Darius universo regno suo dicens: « Paveant omnes Deum Danielis; ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula. » Et aegrotavit Daniel per dies plurimos. Cumque surrexisset, faciebat opera regis, forte mausoleum in Ecbatanis, quod hactenus manet, ut dicit Josephus, ita mirabile, ut ea die qua conspicitur putetur esse constructum. Ibi sepeliuntur Medorum reges et Persarum pariter, et Parthorum; et cui octava visio Danielis . « In anno primo Darii filii Assueri, » qui et Astyages dictus est, « qui subjugavit sibi regnum Chaldaeorum, ego Daniel intellexi in libris » Jeremiae, « ut complerentur, » id est ad completionem appropinquarent, « desolation
Abbreviated transcription (Latin):
tus est serpens encus in deserto. In ea
in ligno. In nona orabant qͥa dedit tẽ
petͣ aquam in chades. In eadẽ hora ȩccła¬
orat. quia tunc de xp̃o lanceato fluxer
sanguis ⁊ aqua. Cumq inuenissent ui¬
ri illi danielẽ orantẽ accusauer̃ eum ad
regem. de tͣnsgressione decreti et con¬
tristatus rex. posuit cor ut liberaret
eũ. laborans usq ad occasũ soł. Quod
intelligentes uiri. dixerunt. Scito qͥa
lex huius regni.ẽ. ut decretũ regis. ñ
liceat immutare. Tẽ misert̃ damelem
in lacũ leonũ. et obsignauit eũ rex
anulo fuo. et anulis optimatũ lapi¬
dem. qͥ ꝓ ianuis positus erat. et ince¬
natus totam noctẽ aux̃ in somnẽ. et di¬
luculo rediit rex ad lacũ. et flens ex¬
m̃s misit angłm suum. ⁊ conelusit ora
leonũ. qͥa ñ.ẽ. inuenta in me iniqui¬
tas. Forte qͥa uidit angłm uocat᷑ hec
ꝑicope uisio. Et eductus ÷ damel de la
cu in nullo lesus. et dixerunt qui eum¬
accusabant. Non dei ꝓuidentia hoc

Expanded text:
tus est serpens aeneus in deserto . In eauspensus in ligno . In nona orabant, quia tunc dedit petra aquam in Cades . In eadem orat Ecclesia, quia tunc de Christo lanceato exivit sanguis et aqua . Cumque invenissent viri illi Danielem orantem, accusaverunt eum ad regem de transgressione decreti. Et contristatus rex, posuit cor, ut liberaret eum laborans, usque ad occasum solis. Quod intelligentes viri dixerunt: « Scito, quia lex hujus regni est, ut decretum regis non liceat immutari. Tunc miserunt Danielem in lacum leonum, et obsignavit rex annulo suo, et annulis optimatum lapidem, qui pro januis positus erat: Et incoenatus rex, totam noctem duxit insomnem, et diluculo rediit rex ad lacum, et flens exmisit mihi angelum suum, et conclusit ora leonum, quia non est inventa in me iniquitas. » Forte quia vidit angelum, vocatur haec pericopa visio. Et eductus est Daniel de lacu leonum in nullo laesus. Et dixerunt qui accusabant eum, non Dei providentia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ equi albi. Tres ordines dentiũ
habuit .i. ta regna in pͥncipio sui.
cipes habuit suꝑ centũ uiginti satͣ¬
pas. Qͦd dicebant ei comede carnes
plurimas : ħ refert᷑ ad assuerũ cui
dixit aman. ut occideret uideos. Ter¬
cia bestia qͥsi pardus. et habebat ala ᷤᷤ
auis: et qͥtuor capita erant in ea. ⁊
in mortem ꝓpt̃ impetũ alexandri.⁊
uario colore: diũsa sub eo regna signi¬
ficat. Alas habuit: quia nichil uelociꝰ
uictoria alexandri. Quatuor capita
eiꝰ. quatuor st̃ alexandri successores.
Hec hanc potestatẽ a se habuit alexã¬
der. s fuit uirga furoris dm̃: in fui¬
os pestilentes. Quarta bestia t̾̃ribił
⁊ fortis. dentes ferreos habens come
tiis ferociꝰ cogitamꝰ. intelligamꝰ in ro¬
manis. hebreus tam̃ dic̃ similem fuis¬
se apro scdm illud psalmiste. Uastauit
eam aper de silua ⁊ singularis ferꝰ
depastus ẽ eam. hoc regnum cet̾a ꝯ¬
culcauit. Qͦd sequitur ⁊ habebat cor¬

Expanded text:
cuntur equi albi . Tres ordines dentium cuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio sui, cipes habuit super centum viginti satrapas. Quod dicebant ei, « comede carnes plurimas, » hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret Judaeos . « Tertia bestia quasi pardus, et habebat alas avis, et quatuor capita erant in ea, etin mortem propter impetum Alexandri. Et varii colores, diversa sub eo regna significant. Alas habuit, quia nihil velocius victoria Alexandri; quatuor capita ejus quatuor sunt Alexandri successores. Nec hanc potestatem habuit a se Alexander, sed fuit virga furoris Domini in filios pestilentes. « Quarta bestia terribilis, et fortis, dentes fetiis cogitamus, intelligamus in Romanis. Hebraeus tamen dicit « similem fuisse apro, » secundum illud Psalmistae: « Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . » Hoc regnum caetera conculcavit. Quod sequitur « et habebat cor
Abbreviated transcription (Latin):
mã sebens ait. Hi debam ⁊ ecce qͣtuor
uenti pugnabant in medio mari.
Heç st̃ angelice potestates qͦ laboranit
leena. et habebat alas aqͥle. et auulse
sunt ale. ⁊ sublata.ẽ. de t̾ra. et super
pedes qͣsi homo stecit. et cor eiꝰ datũ est
ei. ħ: regnũ assyrioꝵ. qͦd comparatur
leene. ꝓpt̾ uiolentiã. ⁊ libidinis imꝑa¬
tienciam. qͥa leena sẽꝑ in coitũ gest it
pauo abrahe. descendit usq in qͥntã
sub balthasar. Quod autẽ auulse ale
sunt.⁊ stetit ut homo ⁊ eor ei datum
ẽ. ad deiectionẽ nabuchodonosor respi¬
cit ⁊ restitutionẽ. Sedã bestia similis
urso inꝑarte. et tres ordines erant
ge comede carnes plurimas. ħ ÷ reg¬
nũ ꝑsarum qͦd comꝑat᷑ urso. ꝓpter
patienciã laboris. ⁊ parcitatẽ u̾ictus.
Nã pro pulmento sale utunt᷑. et car¬
damonio. s simił fuit urso in partẽ
non ex toto. qͥa inpopulũ d̃i nichil
crudelit̾ egit. Unde in zacharia di¬

Expanded text:
mam scribens ait: « Videbam, et ecce quatuor mam scribens ait: « Videbam, et ecce quatuor venti pugnabant in medio mari . » Hae sunt angelicae potestates, quae laborant leaena, et habebat alas aquilae. Et evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra, et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. » Hoc est regnum Assyriorum, quod comparatur leaenae propter violentiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit.proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub Baltassar. Quod autem alae evulsae sunt, et stetit ut homo, et cor ei datum est, ad dejectionem Nabuchodonosor respicit, et restitutionem. « Secunda bestia similis urso in parte, et tres ordines dentium erant ge, comede carnes plurimas, hoc est regnum Persarum, quod comparatur urso propter patientiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia di
Abbreviated transcription (Latin):
et hãc fecit eũ eo misericoroiã quia
pat̾ eiꝰ non seruauerat cũ eo fedus.
Tradunt enĩ quidã qͦs euilmoradac
fr᷑ minoris nabuchod̾. in dieb eiecti¬
onis pat̾ne multa gessit impie in t̾ra.
patre restituto accusatus apud eũ
usq ad mortẽ fris sui. Cũq regnare
cepisset eleuauit ioachĩ quẽ sociũ ha¬
buerat ĩ carc̃e timensq ne resurg̾et
pat̃ suus qͥ de bestia redierat in hoĩem
ꝯsuluit ioachĩ. ad cuiꝰ consiliũ eadaũ
patͥs sui effossum. duusit in trecentaᷤᷤ
parces. et dedit eas. tͦcentis uultib
& ait ad eũ ioachi. Non resurget pat̃
tuus nͥ redeant uultures in unũ. ħ
qui balthasar cognominatꝰ .ẽ. ad qͣm
post regna fratrũ: regnũ deuolutũ.ẽ.
bri eiꝰ. s scdm hẏstoriã ĩ qua uidit se¬
cundũ ymagines .iiͦiͦi. bestiarũ. iͦii. reg¬
na. que uiderat nabuchod. ĩ statua
quadriformmi. Sed additũ. ẽ. d antixp̃o
qr die iudicii. Porro anno pͥmo balcha¬
sar uidit damel sompnium cuiꝰ sum¬

Expanded text:
um eo misericordiam, quia pater ejus non servaverat ei fidem. Tradunt tamen quidam quod Evilmerodach frater minoris Nabuchodonosor, in diebus electionis paternae, multa egit impie in terra, et, patre restituto, accusatus apud eum, usque ad mortem fratris sui. Cumque regnare coepisset, elevavit Joachim, quem socium habuerat in carcere, timensque ne resurgeret pater suus, qui de bestia redierat in hominem, consuluit Joachim. Ad cujus consilium cadaver patris sui effossum, divisit in trecentas partes, et dedit eas trecentis vulturibus. Et ait ad eum Joachim: « Non resurget pater tuus, nisi redeant vultures in unum. » Hic qui Baltassar recognominatus est, ad quem post regna fratrum, regnum devolutum est. storiam, in qua vidit secundum imagines quatuor bestiarum, quatuor regna, quae vidit Nabuchodonosor in statua quadriformi; sed additum est de Antichristo, et die judicii. Porro anno primo Baltassar vidit Daniel somnium, cujus sum
Abbreviated transcription (Latin):
dacũ medis ⁊ ꝑsis. uel fractum est reg¬
num tuũ. nã phares fragmentũ signi¬
ficat. & tradidit rex munera dameli qͦ
promiserat. Eadem nocte capta est ciui¬
tas babilon. Nã eẏrus diuiserat eufra¬
them longe a ciuitate ꝑ plures riuos.
ut alueũ qui influebat in ciuitatẽ ua¬
dabilem fac̾et. et ꝑ ipsum ingressi sunt
hostes in ciuitatem sub muro. et int̾fec¬
tus est balchasar. et successit ei darius
qͦd autẽ eadem nocte uisionis capta. ẽ.
ciuitas. apparet in ysaia qͥ loqͣns ad bal¬
thasar ait. pone mensam ꝯtemplare ĩ
specula. comedentes ⁊ bibentes. surgi¬
te principes arripite chypeos. Quidam
tradunt quod mat̾ balthasar ꝓ qua fac
tꝰ÷ ortus suspensił filia fuit darii. et qͥa
balthasar filiũ ñ habebat. festinabat da¬
riꝰ occuꝑare regnum.

Expanded text:
 Medis et Persis, » vel fractum est regnum tuum: nam Phares fragmentum significat. Et tradidit rex munera Danieli, quae promiserat. Eadem nocte capta est Babylon. Nam Cyrus diviserat Euphratem longe a civitate per plures rivos, ut alveum, qui influebat in civitatem, vadabilem faceret, et per ipsum ingressi sunt hostes in civitatem sub muro, et interfectus est Baltassar, et successit ei Darius Quod autem eadem nocte visionis capta sit civitas, apparet in Isaia qui loquens ad Baltassar ait: « Pone mensam, et contemplare in specula comedentes, et bibentes, surgite principes, arripite clypeos . Quidam tradunt quod mater Baltassar, pro qua factus est hortus suspensibilis, filia fuit Darii, et quia Baltassar filium non habebat, Darius festinabat occupare regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ paruũ ortũ.ẽ. de medio eoꝵ . N
curo scilicet loco. babilonie nascit᷑us.
ex seminib quidẽ parentũ concipie¬
tur. s pꝰ conceptũ sp̃s malignus des¬
cendet in uterũ matͥs. cuiꝰ uirtute pu¬
er deinceps alet᷑. et nascetur. ⁊ adoles
uictori colla submittent. Et ecce qͣs
oculi hominis erant in eo .i. alta ⁊mi¬
rabił scientia. qͥa magice miracuia fa¬
ciet. et inueniet thesauros absconditoᷤ
et erat ei os ioqͦnͤ ingentia. qͥa dm̃
se dicet. circũcidet se. dicet se messiam
ẽe. confluent ad eũ iudei. rredificabit
templũ. ⁊ soliũ suũ ponet in eo. conũ¬
tet ad se homines t̾rore. munib. mi¬
racuł. helẏam. ⁊ enoch int̃ficiet. As pi
tis suꝑ thronos. ⁊ antiquus dierũ sedit.
.I. d̾s ȩternus iudex. qͥ apud iohem so¬
maiestatis eiꝰ significant. Tronus flã¬
me ignis. Rote eiꝰ ignis accensus. hoc :
a facie eius. celeritatẽ iudicii notat.
hoc ad exercitꝰ angeloꝵ refert᷑. Iudiciũ

Expanded text:
est de medio eorum. » lis, in obscuro loco Babyloniae nasciturus. Ex seminibus quidem parentum concipietur, sed post conceptum spiritus malignus descendet in uterum matris, cujus virtute deinceps puer aletur, nascetur, adolescvictori colla submittent. « Et ecce quasi oculi hominis erant in eo, » id est alta et mirabilis scientia, quia magice miracula faciet, et inveniet thesauros absconditos. « Et erit ei os loquens ingentia, » quia Deum se dicet, et circumcidet se, dicet se Messiam esse, confluent ad eum Judaei, reaedificabit templum, et solium suum ponet in eo, convertet ad se homines terrore, muneribus, miraculis. Eliam, et Enoch interficiet. « Aspitis super thronos , et Antiquus dierum sedit, » id est Deus aeternus judex, qui apud Joannem somajestatis ejus significant. « Thronus ejus flammae ignis. Rotae ejus ignis accensus: » hoc a facie ejus; » quod celeritatem judicii notat, hoc ad exercitus angelorum refertur. « Judicium
Abbreviated transcription (Latin):
q eiꝰ indicau̾itis. ꝑibitis ⁊ domus ut̃e
publicabunt᷑. Et dixet̾. son ẽ. homõ
suꝑ t̾ram qͥ sermonẽ tuũ possit adim¬
ut int̃̾ficerentur õs sapientes dabilo¬
nis. ⁊ querebat᷑ danyel. ⁊ socii esꝰ ut ꝑi¬
rent. Quod cũ accepisset daniel ingres¬
sus ragauit regẽ ut daret ei tẽpus ad
solutionẽ ꝑ unã noctẽ tantũ ut dicit
iosephus. Et ingressus daniel domũ
cũ sociis suis orauit dñm. ⁊ ꝑ uisio¬
nẽ noctis reuelatũ ÷ ei mysteriũ. et
benedicens dm̃ iugressus. ẽ. ad regẽ.¬

Expanded text:
ibitis, et domus vestrae publicabuntur. Et dixerunt. « Non est homo super terram, qui sermonem tuum possit imut interficerentur omnes sapientes Babylonis. Et quaerebatur Daniel, et socii ejus, ut perirent. Quod cum accepisset Daniel, ingressus, rogavit regem, ut daret ei tempus ad solutionem, per unam noctem tantum, dicit Josephus. Et ingressus Daniel ad domum cum sociis suis oravit Deum, et per visionem noctis revelatum est ei mysterium, et benedicens Deum ingressus est ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
trita fuerat. regionẽ suã a longe de¬
sideraret uidere. huiꝰ meminit megas¬
tenes in libro indicoꝵ. et asserit eũ
fortitudine. ⁊ actuũ magnitudine her¬
culem transcendisse. S diocles in libro
colonicoꝵ Aieit qͦd iste nabucħ. obsedtt
tyrum tͥb annis et decẽ m̃sib. Eo mor¬
cuo regnauit pro eo anulma thapacꝰ.
hic.ẽ. eiilmoradac. qui tͥcesimo septi¬
mo anno tͣnsmigrationis. m̃se dirodeci¬
mo. uitesimo septimo die m̃sis. suble¬
uauit caput ioachi regis uida de carcẽ

Expanded text:
trita fuerat, regionem suam a longe videre desideraret. Hujus meminit Megastenes in libro Judiciorum, et asserit eum fortitudine, et actuum magnitudine Herculem transcendisse. Sed et Diocles in libro Coloniorum dicit quod iste Nabuchodonosor obsedit Tyrum tribus annis, et decem mensibus. Eo mortuo, regnavit pro eo Amilitana pagus. Hic est Evilmerodach, qui trigesimo septimo anno transmigrationis, mense duodecimo, vigesima septima die mensis sublevavit caput Joachim, regis Juda
Abbreviated transcription (Latin):
equitur qnta uisio dameł hebrai¬
ce seͥpta in eo. p̾cedentes uͦ chaldai¬
ce. Anno t̾cio balthasar ego danel erã
in helam regionẽ. in susis que. ẽ. metro¬
poł helamitarũ. que in iudich uocat᷑
hebathanis. in qua ut iosephus ait fe¬
cit damel mausoleũ regũ. Et uidi inui¬
sione mea e̾e̾ suꝑ portam ulay. et est u¬
lai nom̃ porte. uł laicus ante porta  uł
potentior dario. et uentilabat cornib
contͣ occidentem. aquilonẽ. ⁊ mũ̃diem.
& om̃s bestie non poderant ei resistere.
hoc ad ipsum refertur regnum. ñ ad

Expanded text:
equitur quinta visio Danielis Hebraice scripta in eo, praecedentes vero Chaldaice. « Anno tertio Baltassar ego Daniel eram in Aelam regione, in Susis, » quae est metropolis Aelamitarum ; quae in Judith vocatur Ecbatanis . In qua, ut Josephus dicit, fecit Daniel mausoleum regum. « Et vidi in visione me esse super portam Ulai. » Et est Ulai nomen portae, vel lacus ante portam. « est Cyrus potentior Dario « Et ventilabat cornibus contra occidentem, aquilonem et meridiem; et omnes bestiae non poterant resistere ei. » Hoc ad ipsum regnum refertur, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma etate uoluptatib dediti. et cerui
ti quoꝙ egrediebant᷑ et uidebant eum.
solus damel non egrediebat᷑ qͥa toto
tempore alienationis eiꝰ orationi ꝓ eo
uacabat. et ad p̃ces eiꝰ annis septem
quos totidẽ dixerat dempora. in septẽ
menses u̾si st̃. In quib qͣdginta dieb
insanam ꝑatiebatur. et ꝑ alios .xl.die
ꝓo cor hominis reu̾sus flebat et suppłi¬
cabat deo. adeo quod ex nimiis fledib
it caro eiꝰ ociuli facti erant. ⁊ it̾um ꝑ¬

Expanded text:
ma aetate voluptatibus dediti, et cervicti quoque egrediebantur, et videbant eum, solus Daniel non egrediebatur, quia toto tempore alienationis ejus orationi pro eo vacabat, et ad preces ejus anni septem, quos totidem dixit tempora, in septem menses versi sunt. In quibus quadraginta diebus insaniam patiebatur, et per al cor hominis flebat, et supplicabat Deo, adeo quod ex nimiis fletibus, ut caro oculi ejus facti erant; et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
acameł. Et cũ iterũ regnasset uolu¬
⁊ danielẽ facere coheredem filioꝵ suo¬
rũ: et ait damel. Absit a me ut patrũ
reliquens hereditatẽ: incircũcisoꝵ do¬
nis inhereã. Hic dicit iosephus qͦd libͦs
hebraycos ipse ingͥcum transtulit elo¬
quiũ: et hic iutat daniel ordinẽ hys¬
sequamur

Expanded text:
. Et cum iterum regnasset, voluit Danielem facere cohaeredem filiorum suorum. Et ait Daniel: « Absit a me, ut patrum relinquens haereditatem, incircumcisorum donis inhaeream. » Hic dicit Josephus quod libros Hebraicos ipse in Graecum transtulit eloquium. Et hic mutat Daniel ordinem hissequamur
Abbreviated transcription (Latin):
equat ꝑ omnia patͥ. et dedit ei potestat
⁊ honorẽ ⁊ regnũ sempit̾num. Cũq udis¬
set ħ damel. accessit ad unũ de assisten¬
tib. et querebat ueritatẽ. & exposuit
ei singula. hec addens de antixp̃o. scõs¬

Expanded text:
equalis est Patri, « et dedit ei potestatem et honorem, et regnum sempiternum. » Cumque vidisset haec Daniel accessit ad unum de assistentibus, et quaerebat veritatem. Qui exposuit ei singula, haec addens de Antichristo
Abbreviated transcription (Latin):
seͥpsit in uniu̾so regno suo pꝰ qͣm de be¬
tia restitutꝰ ÷ ĩ hominẽ ⁊ ĩ regnũ. in qͣ
p̃dicauit mirabilia qͦ fecerat ap̃ eũ ds
excelsus. Form autẽ epłe hec ẽ. quã
florens et elatus ĩ suꝑbram. sompuiũ
sapientib babilonis solutionẽ eiꝰ non
indicauert̃ mͥ. donec ingͤssus est collega
um. et ecce arbor in medio t̃re. cuiꝰ pro¬
ceritas usq ad celũ. et aspectꝰ eiꝰ usq ad
terminos terrȩ. et esca uniusoꝵ in ea.
Sub ea habitabant animalia ⁊ bestie
et in ramis uolucres. et ex ea uescebatur
omĩs caro. et ecce uigil ⁊ ses de celodesᷤ¬
cendit ꝙ ait. Succidite arborẽ & ramoᷤᷤ
& fructus eiꝰ. et fugiant ex ea bestie ⁊
uolueͤs. uerũtam̃ germ̃ eiꝰ in t̾ra sinite.
⁊cũ feris pars eiꝰ in herb̾ t̾re. cor eius
ab humano cõmutet᷑. et cor fere det᷑

Expanded text:
postquam de bestia restitutus est in hominem et in regnum . In qua praedicavit mirabilia, quae fecerat apud eum Deus excelsus, forma autem epistolae haec est, quam odonosor florens, et elatus in superbiam, somnium sapientibus Babylonis, solutionem ejus non indicaverunt mihi, donec ingressus est collega um, et ecce arbor in medio terrae, cujus proceritas, usque ad coelum, et aspectus ejus, usque ad terminos terrae, et esca universorum in ea; et sub ea habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus volucres, et ex ea vescebatur omnis caro. Et ecce vigil, et sanctus de coelo descendit, et ait: Succidite arborem, et ramos, et fructus ejus, et fugiant ex ea bestiae et volucres. Verumtamen germen ejus in terra sinite, et cum feris pars ejus in herbis terrae. Cor ejus ab h
Abbreviated transcription (Latin):
de monte sine manib ⁊ ꝑcussit sta¬
tuam in pedib ⁊ contuit eã. ⁊ redac¬
ta ẽ. in fauillam. qͥ rapit᷑ uento. et ñ.
muentus locꝰ eius. Lapis autẽ factꝰ:
mons magnus. et impleuit uniũsam
uam. Hic audi rex int̃pretationem
onis. Tu es caput aureũ cum his qui
suecedent tͥ. Et post hec consurget
ragmi asiud minus te. Qđ intelligen¬
dum ÷ de regno medoꝵ. et ꝑsarũ tãꝙͣ
pouo brachia ꝑ que deiectũ. ẽ. regnũ
babilonis. et regnũ t̃cium aliud eneũ
ad imꝑabit uniu̾se t̾re. Qͦd intelligen¬
Su ẽ. de regno grecoꝵ. quod uocalius

Expanded text:
tatuam in pedibus, et contrivit eam, et redacta est in favillam, quae rapitur vento, et non est inventus locus ejus. Lapis autem factus est mons magnus, et implevit universam terram. Nunc audi, rex, interpretationem ejus. Tu es caput aureum, cum his qui succedent tibi. Et post hoc consurget regnum aliud minus te, » quod intelligendum est de regno Medorum et Persarum tanquam per duo brachia, per quae dejectum est regnum Babylonis. « Et regnum tertium aliud aeneum, quod imperabit universae terrae, » quod intelligendum est de regno Graecorum, quod vocaliu
Abbreviated transcription (Latin):
ppt famã alexandri. et qͣitũ erit regñ
quasi ferrũ. qͥa sicut ferrũ domat oĩa
metalla. sic illud cont̾et omnia .ħ. ad̾
intelligendũ. ẽ. de regno romanoꝵ.
Sorro quia uidisti parcẽ pedũ testeã.
partẽ ferreã. sic̃ ferrũ non potest mi ᷤᷤ¬
ceri teste: sic in eo er̃t ciuiles discordiȩ
ipars solidabit. ⁊ pars alt̾a cont̾etur.
indicare. ħ autẽ refert̃ hebtei ad reg¬
num suũ. qͦͥd ad huc expectant. Tunc
rex cecidit in faciẽ suã ⁊ ad orauit da¬
a dedit damel pͥncipatũ suꝑ om̃s ꝓ¬
uincias babilonis. ⁊ fuꝑ cunctos sapien¬
ces. Optinuit aucẽ daniel a rege ut
tres socii eiꝰ pͥncipatũ hab̾ent suꝑ pto¬
uincias: ipse uͦ p̃ee̾t in babilone. et
staret in forib regis.
sio dr̃. qͦd uidit in ea rex infornace
qͣrtũ simlẽ filio dei. Porro rex nabu¬
chod̃. feẽ statuã aureã aititudine cu¬
bitor seraginta. latitudine sex. et sta¬
tuit eã ĩ campo durã fluminis scił cu

Expanded text:
 famam Alexandri. « Et quartum regnum erit quasi ferreum, quia sicut ferrum domat omnia metalla, sic illud conteret omnia haec; » quod intelligendum est de imperio Romanorum. « Porro quia vidisti partem pedum testeam, partem ferream, sicut ferrum non potest misceri testae, sic erunt in eo civiles discordiae, et pars solidabitur, pars altera conteretur. indicare. Hoc autem referunt Hebraei ad regnum suum, quod exspectant. » Tunc rex cecidit in faciem suam, et adoravit Da dedit Danieli principatum super omnes provincias Babylonis, et super cunctos sapientes. Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et staret in foribus regi. sio dicitur, quod vidit in ea rex in fornace quartum similem Filio Dei . Porro Nabuchodonosor fecit statuam auream altitudine cubitorum sexaginta, latitudine sex, et statuit eam in campo Dura, fluminis scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
deł. magnifice decorauit. ciuitatẽ re¬
parans. ita ut nequaꝙͣ obsidentes uale¬
rent fluuiũ conũtere. pat̾nis regalib
maiora suꝑ addidit.⁊ in dieb qͥndecim
ꝯsummauit. uixta que posuit lapides

Expanded text:
Belis magnifice decoravit, civitatem reparans, ita ut nequaquam obsidentes valerent fluvium avertere, et paternis regalibus majora superaddidit, et in diebus quindecim consummavit, juxta quae lapi
Abbreviated transcription (Latin):
canescentes in similitudinẽ aqͥlarũ cres¬
cerent. ⁊ ungues eiꝰ qͦsi ungues auium.
Igit᷑ pꝰ dies definitos a dño ego nabuch.
sempit̃na. et ñ ÷ qͥ dicat ei. qͣre sic faciᷤ.
et requisier̃t me obtimates mei. et in
regno meo restitutꝰ sũ. et magnificen¬
tia amplior addita ÷ mͥ. Ex his apparet
& epiphamꝰ atcestat᷑. qͦd ñ corporis mu¬

Expanded text:
s in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus, quasi ungues avium. « Igitur post dies diffinitos a Domino ego Nabuchodonosor sempiterna, et non est qui dicat ei: Quare sic fecisti? Et requisierunt me optimates mei, et in regno meo restitutus sum, et magnificentia amplior reddita est mihi. » Ex his apparet, et Epiphanius attestat
Abbreviated transcription (Latin):
cio ẽ. scõꝵ. donec cognoscant uiuente ᷤᷤ
qm̃ dñatur excelsus in regno hominũ
⁊ cui uoluerit dabit illud. Tune daniel
qͥa mala portendebant᷑ regi: et aie. Tu
es rex arbor illa qͥa inualuisti. ⁊ potestẽ
tua int̾minos t̃̾re. ⁊ audisti ꝑuiguẽ.i.
ꝑ angłm sentenciã altissim suꝑ ce. ab
hominib eiciet te. ⁊ cũ feris erit habi¬
tatio tua. fenũ ut bos comedes. septẽ
tempora .i. septẽ anni mutabunt᷑ suꝑte
donec scias qͦd dnetur excelsus suꝑ reg¬
nũ hominũ. et relinqͦtur tͥ germenra¬
dicis qͥa regnũ tuũ restituet᷑ tͥ. Quam¬
obrem audi ꝯsiliũ meũ. Peccata tua he¬
lemosinis redime. forsitan ignoscet tͥ ds.
factũ. ẽ. autẽ pꝰ annũ deambulabat rex
in aula et loqͣbat᷑ in sp̃u elationis dicẽs
Nonne ħ ẽ. babilon ꝙͣ edificaui in robo¬
re regni.⁊ in gła decoris mei : Adhuc e¬

Expanded text:
rum est, donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit dabit illud . Tunc Daniel batus, quia mala portendebantur regi, et ait: « Tu es rex, arbor illa, qui invaluisti, et potestas tua in terminis terrae, et audisti per vigilem sententiam Altissimi super te. Ab hominibus ejicient te, et cum feris erit habitatio tua. Fenum ut bos comedes septem tempora, » id est anni mutabuntur super te, « donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et relinquetur tibi germen radicis, quia regnum tuum restituetur tibi. Quamobrem audi consilium meum. Peccata tua eleemosynis redime; forsan ignoscet tibi Deus . » Factum est autem post annum, deambulabat rex in aula, et loquebatur in spiritu elationis, dicens: Nonne haec est Babylon, quam aedificavi in robore regni, et in gloria decoris mei? Adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
ta sp̃m ⁊ animã. huc usq in hebreo nha
bet᷑. T̃unc obstupuit rex ⁊ surgens ꝓpere:
ait. Nonne tres tantũ misimꝰ in ignẽ.
et ecce uideo uiros .iiͦiͬ. ambulantes ĩ
medio ignis. et species quarti similis÷
filio dĩ. qͦd de angelo intelligi potest.
Tẽ uocauit eos rex. et egressi st̃. et mi¬
rabant᷑ õs qd capillus coꝵ ñ e̾e̾t adus¬
tus. nec etiã sarabalia inmutata. Et

Expanded text:
tum et animam. Hucusque in Hebraeo non habetur. Tunc obstupuit rex, et surgens propere ait: « Nonne tres tantum misimus in ignem, et ecce video viros quatuor ambulantes in medio ignis, et species quarti similis est Filio Dei? » quod de angelo intelligi potest. Tunc vocavit eos rex, et egressi sunt. Et mirabantur omnes quod capillus eorum non esset adustus, nec etiam saraballa immutata. Et