comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid ꝑlabentem ppłm: nͥ mentes
scłarium designantur: Quȩ t̾rena
cunc̾ta ambiendo quasi lambunt:
dum solis temꝑalib delec̃tant᷑. ¶s
eni ppłs lambens p̾dam facit: dum
t̾rena diligentes lucra de alienis dip¬
nis eraggerant. S puer egyptꝰ ege
inuia relinquit᷑. quia peccator qͥsqr
dum infirmari ab huiꝰ mundi statu
ceꝑit. mox scłarib mentib in desper¬
tum uenit. Quẽ tam dauid inuenit.
eiq cibum ⁊ potum p̾bet: qr manu
fortis dñs abiecta mundi non desu¬
citꝰ ⁊ plerumq eos qui sequi mun¬
dũ minime ualentes quasi inuia
remanent. ad amoris su gram conu̾¬
tit. eisq u̾bi sui cibum potũq poeri¬
git: ⁊ quasi duces sibi inuia eligit.
dum suos etiam p̾dicatores facit.
in enim xp̃m peccator cordib infẽ¬
nns: quasi dauid suꝑ hostes ducũt.
onuuuantes amalechitas uelud da¬
qui se in mundo despererant do¬
nini uirtute ꝓst̾nunt. Querge

Expanded text:
Et quid per lambentem populum nisi mentes Et quid per lambentem populum nisi mentes carnalium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut Daos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quia plerũq ipsa despec̾tio. hominẽ
reuocat aosemet ipsum. Is enĩ qui pa¬
trem reliquit. ⁊ partem substantiȩ
quam ꝑcepat ꝓdige expendit: pꝰqͣm
esurire cepit. inse reu̾sus dix̃. Quã
multi m̾cennarii indomo patͥs mez
habundant panib: Longe quippe
a se recesserat. quando peccabat: ⁊ si
non esurisset inse minime rediss&.
quia pꝰꝙͣ t̾renis rebus indiguit. tc̃
cogitare cȩpit. quid de spu̾alib ami¬
sit. Infirmi gͦ quiq atq in hoc mũ¬
do despec̾ti plerumq tanto celerus
uocem dei audiunt: quanto ⁊ in hoc
mundo non habent ubi delec̃tent᷑.
Qo̾ bene amalechitar᷑ puer egyptꝰ de¬
signat: qui amalechitis pͣdantib an
currentib eger remansit iniua: s
me atq siti aruit. quẽ tam̃ dauid in¬
uenit. ei cibum potumq p̾buit. Q
ilico conualescens dux dauid facte
conuiuantes a malechitas repꝑit: et
eos qui se debilem reliquerant. cum
magna fortitudine ꝓstrauit. Ama¬
lechita quippe: ppłs lambens uocat᷑

Expanded text:
quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum: is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae, quam perceperat, prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit, Quam multi mercenarii patris mei abundant panibus ! Longe quippe a se recesserat, quando peccavit: et si non esurisset, in se minime redisset. Qui postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit, quid de spiritalibsit. Infirmi ergo quique atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Domini audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalechitarum puer ille Aegyptius designat, qui Amalechitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum: quia exipso uita ꝓcedit
Dicturus namq custodiam pͥmisit
omnem: ut uidelion unusquisq
hinc inde se diligent̾ inspiciat:
i quamdiu in hac uitaẽ contra spu̾aleᷤ
inimicos inacie se positum sciat: ne m̾¬
cedem quã ꝑhas actiones collegit per
alias amittat: ne hinc hosti fores ob¬
struat. ⁊ aliunde aditum pandat.
Siqua enim ciuitas contra insidian¬
tes inimicos magno ualletur agge¬
reꝰ fortib cingatur muris: insuꝑ
foramen tantummͦ inmunitũ per
negligentiam relinquat᷑: inde pro¬
culdubio hostis ingreditur. qui un¬
diq exclusus ẽẽ uidebatur. In expo¬

Expanded text:
cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno re, fortibus cingatur muris, ex omnforamen in ea tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur, inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. P
Abbreviated transcription (Latin):
sermocinatio eius. D eo enim ser¬
mocinariẽ : ꝑ illustrationẽ suȩ prȩ¬
sentiȩ humanis mentib archana re¬
uelare. Cum simplicib g sermoc¬
nari dr̃: quia de suꝑnis mystiis il¬
loꝵ mentes radio uisitationis illu¬
minat: quos nulla umbra dupli¬
citatis obscurat. Inerpositiõe euũ¬
scit usq ad ꝑfec̾tum diem. In eorum
namq animo bonum desidiũ atq
intellectus lucis intimȩ: iam pars
die est. S quia usq ad finem uitȩ
inuirtute ꝓficiunt: ao ꝑfectũ diẽ
tunc ueniunt: quando ao regna
rant iam minꝰ aliqͥd non habebũt.

Expanded text:
sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est auscit usque ad perfectum diem . » In eorum namque animo bonum desiderium atque intellectus lucis intimae jam pars diei est; sed quia usque ad finem vitae in virtute proficiunt, ad perfectum diem tunc veniurant, jam minus aliquid non habebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
agimus. dignumẽ. ut sũmope ab
intentionis origine pensemꝰ: ne ex
malo ortu ꝓdeant. etiamsi rec̾ta sit

Expanded text:
agimus, dignum est ut summopere ab intentionis origine pensemus, ne ex malo ortu prodeant, etiam si recta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aquibq scłarib uigilantiam in¬
genii ad defensionem u̾itatis tra¬
himus & eorum eloquium inusum
rectitudinis u̾timus: quid aliud
quam abȩgyptus aurum ⁊ argñ¬
tum tollimus. ut ex eo & nos diui¬
tes effici. ꝙ illi ualeant pauꝑes oftn¬
dic Sic̃ scͥptum ẽ. In captiu atatem
redigentes omnem intellec̾tum:
in obsequium. xp̃i. & cum nr̃a cor¬
pora ꝑabstinentiam domainus:
quid aliud quã carnalia sacͥficia
om̃ipotenti deo exhibemus: Si¬
c̃ pursum ꝑ paulum dr. Ut exbi¬
beatis corpora ur̃a hostiã uiuentẽ.
mus. cum hystoriȩ erempla di¬
mittimꝰ: s ex ea allegoriarũ sensꝰ
inmente retinemus. Ubi recte ad¬
ditur. ut bene sit tͥ ⁊ longo tpre¬

Expanded text:
a quibusque saecularibus vigilantiam ina quibusque saecularibus vigilantiam ingenii in defensionem veritatis trahimus, et eorum eloquium in usum rectitudinis vertimus, quid aliud quam ab Aegyptiis aurum et argentum tollimus? ut ex eo et nos divites effecti, et illi valeant pauperes ostendi. Sicut scriptum est: In captivitatemredigentes omnem intellectum in obsequium Christi . Et cum nostra corpora per abstinentiam domamus, quid aliud quam 329 spiritualia sacrificia omnipotenti Deo exhibemus, sicut rursum per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . mus, cum historiae exempla dimittimus, sed ex ea allegoriarum sensus in mente retinemus. Unde recte additur, ut bene sit tibi, et longo
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ꝓuocent: oua ponunt. ꝑfecta
enĩ caritas foras mittit timorem
quia iam formidini ñ subcunbũt
psa qͦ lex oua posuit: cum dixit.
Ocłm ꝓ ocło: dentem ꝓdente. S pul¬
ras ultionem: nec memor eris
iniuriȩ cuiium tuoꝵ. S notan¬
dũ quia de hac matre pulloꝵ dr
Non tenebis eam cũ filuis. s abire pa¬
tieris captos tenens filios: quia
udelicr inquibdam locis p̾termit¬
tenda ẽ. hẏstoria. ut soli huiꝰ matͥs
pulli idẽ. sp̃ualis intelli gentie sen¬
sum nob̾ inȩsũ ueniant: nec nos
mat̾ s pulli reficiant: quia non
debemꝰ de hystoriȩ exemplo: s dẽ
spu̾alis intellec̃tus sensib satiari.
imenim legimus. aurum. & argñ¬
tum ȩgeptiorum ab isrłitico pͦpło
petitione deceptoria surreptum: &
rirsum cum legimus carnalia sacͥ:¬
ficia om̃ipotent deo exhibita: quid
in hoc u̾boꝵ nido: nisi mat̾ dimit¬
tenda ẽ. n tenendi fuii: Nosenĩ cũ

Expanded text:
rem provocent, ova ponunt. « Perfecta rem provocent, ova ponunt. « Perfecta ergo charitas foras mittit timorem quando jam formidini non succumbunt. Ipsa quoque lex ova posuit cum dicit: « Oculum pro oculo, dentem pro dente . » Sed pulaeres ultionem, nec memor eris injuriae civium tuorum . Sed notandum quid de hac matre pullorum dicatur: Non tenebis eam cum filiis, sed abire patieris, captos tenens filios. Quia videlicet in quibusdam locis praetermittenda est historia, ut solius matris pulli, id est spiritualis intelligentiae sensus nobis in esum veniant; nec nos mater, sed pulli reficiant. Quia non debemus de historiae exemplo, sed de spiritualibus intellectus sensibus satiari. Cum enim legimus aurum et argentum Aegyptiorum ab Israelitico populo petitione deceptoria subreptum, et rursum cum legimus carnalia sacrificia omnipotenti Deo exhibita, quid in hoc verborum nido nisi mater dimittenda est, et filii tenendi? Nos enim cum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝑspecłm uidit ⁊similitudinẽ:
ut pꝰmod̾ uideret clare & ꝑfec̃te.
Ad contemplatiuã gͦ uitã inhus uer¬
bis mat̾ ouis incubat: quia sacra
hẏstoria hoc incipiendo inenigma¬
te insinuat: ꝑ qͦd aliquid certius
pꝰ mod̾ demonstrans pullos uiuen¬
dam incontinent̾ uiuere cognouis¬
s ãmonuit dicens. Propt̾ fornica¬
tionem aut̃ unusquisq suã habe
habeat. E cum uror habenda ñ
sit. nͥ liberoꝵ ꝓcreandor gr̃a: neqͥs
infornicationis culpã laberetur.
concessit ꝯuigib aliquid. unde ad¬
huc surgere ad meliora potuissent.
Qͥ gͦ concessit. unde animꝰ coniuigũ
usq ad legalem copulam ꝑduci po¬
tuiss quasi mat̾ auis interra id:
um diligi quam timeri. S si timo¬
rem non insinuant: ad amorẽ min¬
me ꝑducunt. Unde pͥus t̾ribilia.
ꝙ pͦmodum dulcia loqui solent.
sicut ꝑpsalmistam dr. Uirtutẽ
t̾ribilium tuoꝵ dicent: ⁊ magni¬
tudinẽ tuam narrabunt. Ac de
Quando eͦ id̾o t̾rent. ut ad amo¬

Expanded text:
imilitudine, ut postmodum videret clare ex perfectione. Ad contemplativam ergo vitam in his verbis mater ovis incubat, quia sacra historia hoc incipiendo in aenigmate insinuat per quod aliquid fortius postmodum demonstrans, pullos vivendam incontinenter vivere cognovisset, admonuit dicens: « Propter fornicationem itaque unusquisque suam uxorem habeat . » Et cum uxor habenda non sit, nisi liberorum procreandorum gratia, ne quis in fornicationis culpa laberetur, concessit conjugibus aliquid, unde adhuc surgere ad meliora potuissent. Qui ergo concessit unde animus conjugum usque ad legalem copiam perduci potuisset, quasi mater avis in terra, id est, um diligere quam timere; sed si timorem non insinuant, ad amorem minime perducunt. Unde prius terribilia et postmodum dulcia loqui solent, sicut per Psalmistam dicitur: « Virtutem terribilium tuorum dicent, et magnitudinem tuam narrabunt . » Ac Quando ergo ideo terrent ut ad amo
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Qui quasi sine filiis obut:
quia adhuc elec̾toꝵ suoꝵ num̾um
non impleuit. Huiꝰ scilic urorẽ
suꝑstes fr̃ sortiri precipitur: qͥa
dignum ꝓfectoẽ. ut cura sc̃ȩ eccłȩ
ei qui hanc bene regere p̾ualet ĩ¬
ponatur. Cui nolenti mulier in
faciem expuit: quia quisqͥs ex
noncurat: bonis qͦ eius sc̃a eccła
exꝓbrans ei quasi infaciẽ saliuã
iactat. Cui ex uno pede calciam̃¬
tum tollitur: ut discalciati domꝰ
uocetur. Scͥptum quippe ẽ. Calci¬
ati pedeᷤ.s: in p̾paratione eĩgłii¬
pacis. Si uͦ ut nr̃am sic curam ꝓ¬
xumi gerimus: utrumq pedem¬
ꝑ calciam̃tum munimꝰ Quiuͦ su¬
am cogitans. utilitatem ꝓximoꝵ
negligit: quasi uniꝰ pedis calciam̃tũ
cũ dedecore amittit. In ex positio¬

Expanded text:
fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet, imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, quia quisquis exnon curat, bonis quoque ejus sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalciati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calciati pedes in praeparatione Epacis . Si ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem calceamento munimus; qui vero suam cogitans utilitatem proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. De p
Abbreviated transcription (Latin):
apparebis inconspectu dñi uacuus
In conspec̾tu dñi uaciuis appari:
qͥ nichil secum de fruc̾tu sui labo¬
ris portat. Alius namq ad ipiscñ¬
dis honorib exsudat: alius mul¬
tiplicandis facultatib ȩxtuat:
aliꝰ ꝓmerendis laudib anhelat.
S quia cunc̾ta hȩc hic quisq moriens
deserit. ante dnm uacuus appars:
quia secum ante iudicem nil tulit.
Hinc gͦ ꝑ legem salubter ãmonem᷑
dicentem: non apparebis in con¬
spectu dñi uacuus. Qui enim ꝓ¬
merendȩ uitȩ m̃cedem bene agen¬
do non ꝓuidet. inconspectu dñi
uacuus appari. Hinc de iustis ꝑ
psalmistam dr. Henientes autẽ
uenient inerultatione: portan
tes manipłos suos. Ad examen ui
dicii portantes manipłos ueniuĩt:
qui usemi ipsis recta oꝑa quib¬
uitam mereant᷑ ostendunt. In ex¬

Expanded text:
apparebis in conspectu meo vacuus. In conspectu Domini vacuus apparet, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisquis moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonemur dicentem: Non apparebis in conspectu Domini vacuus. Qui enim promerendae vitae mercedem, bene agendo non providet, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient tes manipulos suos . » Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis recta opera quibus mereantur vitam, ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
castra. Qͥd hoc loco ꝑ noc̾turnũ
sompnium: nͥ temptatio occul¬
ta signatur: ꝑquã tenebrosa
cogitatione turpe aliquid incor¬
de concipitur. qd̃ tam̾ corꝑis oꝑe
non expletur. S sompnio noc̾tur¬
no pollutus extra castra egredip̃¬
cipitur: quia uidelici dignumẽ
ut qui inmunda cogitatione po¬
luitur: indignum se cunctoꝵ fi¬
delium societate arbitretur. Cul¬
pȩ suȩ m̾itum ante ocłos ponat.
& ex bonorum se existimatiõe de¬
spiciat. Pollutum gͦ extra castra
exire ẽ: turpi impugnatione la¬
borantẽ sese ex continentiũ compa¬
ratione despicere. Qui ad uesperam
lauatur aqua. cum defec̾tũ suum
conspiciens ad penitentiȩ lamenta
conu̾titur: ut fletib diluat om̃e
qd̃ animũ occulta inquinatio ac¬
cusat. S pꝰ occasum solis ad castra
redeat: quia deferuescente temp¬
tationis ardore. necesse:. ut ttͥum
fiduciam erga bonoꝵ societatem
sumat. Post aquã qͥppe occũbente
sole ad castra reu̾titur: qui post

Expanded text:
c.--Quid hoc loco per nocturnum somnium, nisi tentatio occulta signatur, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur? Sed somnio nocturno pollutus extra castra egredi praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur. Culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperum lavatur aqua, cum, defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, uti fletibus abluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquam quippe occumbente sole ad castra revertitur, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
sta fuerint. Nature corruptibił
pondere grauati. a mentis nre u¬
t̾o quȩdam cogitationũ suꝑflua
quasi uentͥs grauamina erum¬
punt. S portare sub balteo pa¬
xillũ debemꝰ: ut uidelicr ad re¬
p̾hendendos nõmet ipsos semꝑ
accinc̾ti. acutum cͥca nos stimu¬
lum compuuc̾tionis habeamius:
qui incessanter t̾ram mentis nre
penitentiȩ dolore confodiat: ⁊ hoc
qd̾ a nobis fȩtidum erumpit. ab¬
scondat. Uentͥs quippe egestio effos¬
sahumo ꝑ paxillum tegitur: cum
mentis nr̃e suꝑfluitas. subtili re¬
dargutione discussa. ante dei ocu¬
los ꝑcompunc̾tionis suȩ stimulum

Expanded text:
aturae corruptibilis pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas, subtili redargutione discussa, ante Dei oculos per compunctionis suae stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
maritꝰ eã reciꝑe uxorẽ. quia polluta ẽ.
Ubi uidelic patet. quia uis p̾cept ratiõe
uirta litt̾am caret. Cũ enĩ u̾itas dicat.
excepta fornicatioi̾s causa urorẽ dimit¬
ti non posse: non snͣ culpaẽ. hanc ꝓpt̾ fȩ¬
ditatẽ dimittit. S homo urorẽ accipit
cũ ac̾tiois t̾renȩ suscipit curã. cuiꝰ si fȩ
ipsa t̾rena actio qͦ pͥquã hab̾etur fortit᷑

Expanded text:
rem, quia polluta est. Ubi videlicet patet quia vis praecepti ratione juxta litteram caret. Cum enim Veritas dicat, excepta fornicationis causa uxorem dimitti non posse , non sine culpa est hanc propter foeditatem dimitti. Sed homo uxorem accepit, cum actionis terrenae sipsa terrena actio, quae priusquam haberetur fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ. Suxerunt mel de
am legitur: si tota testam̃ti uet̾is
series recenseatur. Nusq̃. de pet̾
mel: nusquam oleum ille pͦpłs surit
S quia uixta pauli uocem petrae¬
rat xp̾c: mel de petra suxerunt:
quia eiusdem redemptoris nr̃i fac̃¬
ta & miracula uiderunt. Dleu̾u̾
de firma petra surerunt: quia ef¬
fusione sc̃ĩ sp̃s post resurrectionẽ
euis ungi meruerunt. Quasigͦ
infirma petra mel dedit: quando
ad huc mortalis dñs miraculorum
suorum dulcedinem discipulis o¬
stendit. S firma petra oleũ fudit:
quia pꝰ resurrec̾tionem suã fac̾tus
iam impassibilis: per Ii afflatio¬
nem sp̃c donum scẽ unc̃tioniꝰ ema

Expanded text:
dicitur: Suxerunt mel de am legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis e
Abbreviated transcription (Latin):
Computrescet. uiigum: a facie olei.
Sub iugo quippe tenebam᷑ demoni¬
cȩ dominationis: s unc̾ti sumus
oleo sp̃c sc̃i. S quia nos gr̃a lib̾ta¬
tis unxit: dominationis demoni

Expanded text:
Computrescet jugum a facie olei . » Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis; sed uncti sumus oleo Spiritus sancti, et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis
Abbreviated transcription (Latin):
exsequitur: qui adclefensionem
iusticiȩ non uirtutis emulatiõe
s amore p̾mii temporał excitat᷑.
Iniuste qd̃ iustũ ẽ ex sequitur: qͥ
ipsam qua p̾tendit iusticiam.
uenundare minime ueretur.
Iuste gͦ iustũ exsequi ẽ: in asser¬

Expanded text:
exequitur, qui ad defensionem iustitię non virtutis aemulatione, sed amore praemii temporalis excitatur. Iniuste, quod iustum est, exequitur, qui ipsam, quam praetendit, iustitiam venundare minime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adser
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ eiꝰ abiciat amente sua. Que egͥssa al¬
tu deseriᷤ aliꝰ concupiscit. S fortasse
ipsi in odiũ qñq uentura:: ut eã uti¬
lit̾ dimittat. Bene aut̃ dr̃. dimi¬
serit eam. uł certe mortuus fue¬
rit: quia unusquisq t̾renã cu¬
rã aut dimittit. aut moritur.
ide̾. aut nonei eranimo succun¬
bit: aut ꝓpt̾ eam funditꝰ in ani¬
mȩ uita succunb. Siue gͦ eam
sequens maritꝰ dimiserit. siue
mortuus fu̾it: maritꝰ pͥor non
pot̾it eam inurorem reciꝑe quia
pollutae᷑: ut uidelicr is qui semel
t̾rena curã atq p̾sentis uitȩ in¬
tentionem reliquerit: ad eam u¬
tra nullomͦ redeat. qm ipse se ian
suo iudicio eam polluit. qui eã
pͥus ideo deseruit. quia pollutã

Expanded text:
. Quae egressa altu deseris, alius concupiscit. Sed fortasse et ipsi in odium quandoque ventura est, ut eam utiliter dimittat. Bene autem dicitur, « Dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, » quia unusquisque terrenam curam aut dimittit, aut moritur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut per eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior non poterit eam in uxorem recipere, quia polluta est. Ut videterrenam curam, atque praesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nullo modo redeat, quoniam ipse jam suo judicio se polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam
Abbreviated transcription (Latin):
eudis sunt auib auidȩ: accipitus
uocantur. Unde ⁊ paulus apłs di¬
cit. Sustinetis enim: siquis deuo¬
rat. siquis accipit. Aesi dio̾&. siqͥs
rapit. Pignus uͦ debitoris ẽ con¬
fessio peccatoris. A debitore enĩ pi¬
nus accipitur: cum a peccatore ia
peccati confessio tenetur: Supie
aut̃ &. inferior molae̾: spes n
mor. Spes quippe ad alta subuelit.
timor aut̃ cor inferius p̾mit. S
mola suꝑior & inferior ita sͥ ne¬
cessario unguntur: ut una siue
alta inutilit̾ habeatur. In pecca¬
toris itaq pec̾tore incessant̃ deb
spes n formido. coniungi: quia
incassum miscłiam sperat. si non
enam iusticiam timeat: iuncassũ
iusticiam metuit. si non etiam de
niscd̾ia confidit. Loco gͦ pignoris
mola suꝑior aut inferior tolli pro¬
ibetur: quia qui peccatori predi¬
cat. tanta dispensatione compon̾e
ydicationem debet: ut nec dere¬
licta spe timorem subtrahat: nec
subtracta spe. insolo eum timore
derelinquat. Mola enim suꝑior aut

Expanded text:
endis avibus avidae, accipitres vocantur. Unde Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret, Si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat; incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe, in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut
Abbreviated transcription (Latin):
fris sine filus defunc̾ti. suꝑstes
fr accipiat: atq ad nomen fr̃ĩs fi¬
liũ gignat. Quam si acciꝑe forte
rennuerit. huic infaciem mulĩ¬
er expuat: unumq ei pedemdis¬

Expanded text:
fratris sine filiis defuncti superstes frater accipiat, atque ad nomen fratris filium gignat. Quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei pedem
Abbreviated transcription (Latin):
taretur: adunc̾tum ẽ. Non indu¬
es uestem exlana linoq contextam.
na signatur: qui benignitatem
erga ꝓrimos ostendunt. & dolos
suȩ iniquitatis oꝑiunt: Pom̃e
callent. Puritatẽ suꝑficie simu¬
lant: s semꝑ maliciam sub specie
quippe simplicitas: ꝑlinũ uͦ sub¬
tilitas designatur. ꝙ nimirum
uestis quȩ exlana linoq conficr̃:
linum int̾ius celat: lanã insuper
ficie demonstrat. Nesteme ex la¬
ria liuoq contertam induit: qͥ inlo¬
cutione uł actione qua utitur. in¬
tus subtilitatem maliciȩ oꝑit:¬
n foras simplicitatẽ innocentie o¬
stendit. Quia enim sub purita¬
tis ymagine deprehendi callidi¬
tas non ualz: quasi sub lanȩ gros¬
situdine linum latet. In conm̃ta
linum uͦ subtue ẽ. Nestis aũ quȩ
ex lana linoq fit. lanam semꝑ in
scondit. Qͥd gͦ ꝑlanam nͥ sĩplicitaᷤ.
&. qͥd ꝑlinũ. nͥ subtilitas designat᷑:
It sepe homo subtilis ⁊ acutus ex¬
tius simplicitatẽ mansuetudi¬

Expanded text:
 adjunctum est: Non indues vestem ex lana linoque contextam. na signatur, qui benignitatem erga proximos ostendunt, et dolo suae iniquitatis operiunt? Per omne callent; puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum ficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. CAP. XII.--linum vero subtile est. Vestis autem, quae ex lana et lino fit, lanam semper iscondit. Quid ergo per lanam, nisi simplicitas, et quid per linum, nisi subtilitas designatur? Et saepe homo subtilis et acutus exterius simplicitatem mansuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
domo sua. Necessarium ualde est.
ut cura uitȩ p̾sentis edomari for¬
titer debeat. ne fortasse ualeat do¬
minari: & cum t̾rena ac̾tio semel
fuerit repulsa. non ẽ. it̾um repe¬
tenda: ne pꝰtergum respiciat. qui
suꝑ aratrum manũ posuisse uide¬
batur. Hinc ẽ enim ⁊ qd̾ ꝑ moy se᷑
dr̃. Si acceꝑit homo uxorẽ ⁊ habu¬
erit eam. ⁊ non inuenerit grãm
ante oculos eius ꝓpt̾ aliquã fedita

Expanded text:
m, etc.-- Necessarium valde est ut cura vitae praesentis edomari fortiter debeat, ne fortasse valeat dominari. Et cum terrena actio semel fuerit repulsa, non iterum repetenda, ne post tergum respiciat qui super aratrum manum posuisse videbatur. Hinc est enim quod per Moysen dicitur: Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gratiam ante
Abbreviated transcription (Latin):
firma sunt. Prius etenim conua¬
lescere debet mens. atq ad utilita¬
tem ꝓximorum pꝰmodum demon¬
strari: cum iam nec ꝑlaudẽ eleua¬
ta corruat. neq ꝑ uituꝑationẽ per¬
cussa contabescat. Nam et si thimo¬
theo dr. p̾cipe hȩc &̃ doce. nemo
adolescentiam tuam contempnat.
sciendum ẽ. quia ei adolescentia
inannis. non inmorib fuit: qm̃¬
ius insacͦ eloquio nonnunquam
adolescentia uiuentꝰ uocetur. Un¬
de scͥptum ẽ. Letare uiuenis in ad¬

Expanded text:
firma sunt. Prius etenim convafirma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam etsi Timotheo dicitur: Praecipe haec et doce, nemo adelescentiam tuam contemnat , sciendum est quia ei adolescentia in annis non in moribus fuit. Quamvis in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocetur. Unde scriptum est: Laetare, juvenis, in ad
Abbreviated transcription (Latin):
mninfirmitate pͥminr̃i temporis
bonam oꝑationem: inqua tam̃
arandum nonẽ. quia cum pͥma
sunt adolescentiȩ uł iuuentutis
nr̃e tempora nobis adhuc ap̾dica¬
tione cessandume: ut uomer lin¬
guȩ nr̃ȩ ꝓscindere non audeat ter¬
ipsos debemꝰ: nedum tenera bona
citius ostendimus amittamꝰ: qui
an arbusta plantata si pͥus inter¬
in radicata non fuerint. manu tac̃¬
ta citius arescunt. At si semel ra¬
dicem firerint. manus tangit &
tam̃ nichil officit: uenti ĩpellunt.
nec tam̃ impellentes ledunt. Eẜ ꝯ¬
struc̃ti parietes si impellant᷑ eru¬
untur: nisi a suo pͥus fuint hu¬
more siccat. Mens itaq quousq
ab humore prauitatis suȩ ꝑfec̃te ñ
fu̾it exsiccata: alienȩ lingue ma¬
nu tangi non debet: ne pͥusquam
plene ꝑcipiat radicem. ꝑdat solidi¬
tatem suã: ne impulsa ruat. ne ue¬
lut arbustum sine radicib dũ plꝰ¬
quam tolerare ualet. concutientib
fiatib arescat. Ad exemplum gͦ
non sunt ostendenda: nisi que

Expanded text:
infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terntra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plusquam tolerare valet concutitur flatibus, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae
Abbreviated transcription (Latin):
au̾ nec sensibilis nec uiuens ẽ Et
quid iste illuminatꝰ cecꝰ significat:
nisi genus humanũ: Cui cũdñs
contemplationis oculos aperit.
pͥus quedam in eniginate conspicit.
ut pͦmodum illa uera ⁊ racionabili¬
a cȩlestium agmina sic̃ sunt possit
aspicere. Unde ⁊ illic subditur. Dem¬
de it̾um imposuit manus suꝑ ocu¬
los eius & cepit uidere: ⁊ restitutus

Expanded text:
autem nec sensibilis nec vivens. Et autem nec sensibilis nec vivens. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum? cui cum Dominus contemplationis oculos aperit, prius quaedam in aenigmate conspicit, ut postmodum illa vera et rationabilia coelestium agmina sicut sunt possit aspicere. Unde et illic subditur: « Deinde posuit iterum manus super oculos ejus, et coepit videre: et resti
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ꝑuiam imus. quia p̾sentem
uitã ꝑgimꝰ: & nidus aius in ar¬
bore uł int̾raẽ quando u̾ba hẏ¬
storiȩ aut in contemplatiua st̃ aut
in ac̾tiua uita. Nam p̾cepta conte̾
Mat̾ uͦ pullis uł ouis incubat. quan¬
do ipsa hystoria intellectum spualẽ
fouet: s. quedam plene eloquens q̃si
pullos ꝓfert. quedam uͦ ita insinu¬
ans. ut ex eis adhuc legentis animũ
ad altiora ꝑducant: quasi adhuc
subse oua ꝯtinet. ex quib pullos
ꝓducat. Qua enĩ idcirco paruin¬
tur: ut exeis pulli debeant ꝓdu¬
ci Et sunt quedam contẽplatiuş
uitȩ. quȩ ꝑ quasdam mͦ ymagine̾
uidentur: ut pꝰmodũ sic̃ sunt. ip¬
sa sua uirtute ⁊ natura uideant᷑.¬
Nam paulus ait. Uidemꝰ nunc per
specłm in enigmate: tunc aut̃ faci¬
e adfaciem. W cecus cum ĩpositione
manuũ redemptoris iam lumen re¬
cipere cepiss: requisitus ẽ.quid ui¬
deret. Et dixit. Nideo homines: ue¬
lut arbores anbulantes. Homo
quippe natura rationalis ẽ: arbor

Expanded text:
Per viam imus, quia praesentem vitam pergimus. Et nidus avis in arbore vel in terra est, quando verba historiae aut in contemplativa sunt, aut in activa vita. Nam praecepta activae Mater vero pullis vel ovis incubat, quando ipsa historia intellectum spiritualem facit, et quaedam plene eloquens quasi pullos profert; quaedam vero ita insinuat, ut ex eis adhuc legentis animum ad altiora perducat, quasi adhuc sub se ova continet, ex quibus pullos producat. Ova enim idcirco pariuntur, ut ex eis pulli debeant produci. Et sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasdam modo imagines videntur, ut postmodum sicut sunt ipsa sua nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . » Et caecus cum per impositionem manuum Redemptoris jam lumen recipere coepisset, requisitus est quid videret et dixit: « Video homines velut arbores ambulantes . » Homo quippe natura rationalis est, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
tinam. Quid hoc loco ꝑpluuiam:
nisi u̾ba sc̃ȩ p̾dicationis accipimꝰ:
Sic̃ de scĩs doctorib ab offensȩ iudeȩ
p̃dicatione suspensis scͥptumẽ.: man¬
dabo nubib meis ne pluant super
humilitate ariditatem nr̃i cordis
agnoscimus. Unde recte dõ ꝑ psal
fiuentis infundi nos ꝓpħa ãmo¬
net dicens. Sitientes uenite ad
cipimus: quasi pluuia serotina
irrigamur. Que nimirũ serot¬
nȩ pliuue p̾dicatio ex eius ad nos
sacͥficio ꝓdiit. qui ꝑ psalmistam
dic̃. Cieuatio manuum mearum:
sacͥficium uesptinum. Quia enim
redemptor ñr uixta mundi finẽ
uim ꝑsequentiũ ꝑtulit: semet ip¬
sum ꝓ nobis sacͥficium uesꝑtinum
dedit. Ppso gͦ reꝓmissionis t̾raꝰ
intraturo pluiua temporanea et
serotina in munere ꝓmittitur:
qd nos fac̾tum spũalit̾ iã uidemꝰ.
De hoc imbre serotino alias scͥptũ ẽ
Dabo uobis pluiuã temporaneam
& serotinam. Temporaneam qͥppe
dedit pluuiam. qui elec̾tis suis
pori tempore legis intellec̾tũ con¬

Expanded text:
iam, nisi verba sacrae praedicationis accipimus? sicut de sanctis doctoribus ab offensa Judaea praedicatione suspensis, scriptum est: Mandabo nubibus ne pluant super humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus. Unde recte per Psalmisfluentis infundi propheta nos admonet dicens: Sitientes, venite ad nis accipimus, quasi pluvia serotina irrigamur. Quae nimirum serotinae pluviae praedicatio, ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sacrificium vespertinum dedit. Populo ergo repromissionis terram intraturo pluvia temporanea et serotina in munere promittitur, quod nos factum spiritualiter jam videmus. De hoc imbre serotino alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum con
Abbreviated transcription (Latin):
quia si adpenitentiȩ lam̃ta conũsꝰ
mnunitate sacram̃ti. sub spe. fide.
ꝓcaritate absconditur: reus ꝓpet̾¬
ti homicidii nontenetur: eumq
extincti ꝓximus ncum inuenerit
noccidit: quia cum distͥctus uidex
uenerit. qui sese nobis ꝑnaturȩ nre
consortium iuͣxit. ab eo ꝓcudubio
uincdic̃tam de culpȩ reatu non ex¬
petit: qu̾e subeius uenia spes. fi¬
des. ⁊ caritas abscondit. Cituis gͦ
culpa dimittit᷑. quȩ nequaqͣ. mali¬

Expanded text:
quia si ad poenitentiae lamenta conversus quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum districtus Judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia, spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur, quae nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
cedenda. ⁊ lignum securis fuge¬
rit manum: ferrumq lapsũ de
manubrio amicum eiꝰ ꝑcusserit
& occiderit: hic adunam sup̃dic̃¬
tarum urbiũ fugiet ⁊ uiuet: ne
forte ꝓrimus eius. cuiiꝰ effusus est
sanguis. doloris stimulo ꝑsequa¬
tur. n appͥhendat eum s ꝑcutiat¬
co imus: quotiens cum quolibet
ꝓrimo ad intuenda delicta nr̃a
conu̾timur. S simplicit̾ ligna et¬
dimus: cum delinquentui uicia
pia intentiõe resecamꝰ. S securiˢ
manum fugit: cũ sese increpatt¬
o plusqu̾a necesse ẽ. in afꝑitatẽ ꝑ¬
trahit. Ferrumq de manubrio
ꝓsilit: cum de correctione sermo
durior excedit. Et amcũ ꝑcutz¬
ens occidit: quia auditore suum
ꝓlata contumelia aspu dilectio¬
nis int̾ficit. Correcti namq menꝰ
repente adodium ꝓruit: si hanc
in moderata increpͥatio plꝰquã
debuit addicit. S his qui incaute
lignum ꝑcutit. & ꝓrimũ extin¬
giit: ad tres necesse ẽ urbes fugiat
ut inuna earum defensus uiuat:

Expanded text:
e lignorum securis fugerit manu ferrumque lapsum de manubrio amicum eius percusserit et occiderit hic ad unam supradictarum urbium confugiet et vivet ne forsitan proximus eius cuius effusus est sanguis dolore stimulatus persequatur et adprehendat eum sico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat,
Abbreviated transcription (Latin):
da arm̃ta extra iordanẽ redeunt
Nulti quippe quaus fideles curis
p̃sentib occupati. quasi arm̃ta
extra iordanem pascunt: quia ꝯ¬
tra fidem baptismatis. tota m̃te
om̃iq desid̾io reb ꝑituris inser¬
uiunt. Qui tamen ut diximus
cum fide temptatio oritur: de¬
fensionum armis accinguntur.
Hostes fide trucidando superant:
& hereditatem t̾re reymissionis
idẽ fruc̃tum fide non amant:
sicq ꝓ illa pugnant. ut tñ sua
pignora extra illam deponant.
Quia enim paruuilos foris habent:
affeõ tum ineus habitatiõe non
ha ꝓbent. Unde et ad campestria
re Ndeunt: quia ab altis cacumini¬
b montium quasi aspe cȩlestiũ
delabuntur: ut extra reꝓmissionis
t̾ram bruta animalia nutriant.
quia ad pascendos uanis desid̾iis ir¬
rationabiles animi motus elabo¬
rant: quia ȩt̾nȩ lucis quanta sit
claritas nesciunt: qui transitoriis
occupationib obcecantur: & dũ
t̾renis rebus superbiunt: cȩlestis

Expanded text:
da armenta extra Jordanem redeunt. da armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe, quamvis fideles curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen, ut diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur, hostes fidei trucidando superant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant, sicque pro illa pugnant ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant; quia ad pascendos vanis desideriis irrationabiles animi motus elaborant; quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt, qui transitoriis occupationibus occupantur, et dum terrenis rebus superbiunt, coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ut des nobis famulis tius eam
in posessionẽ: neo facias nos tran¬
sire iordanem. Qui gͥ uim̾ta płi¬
ma possident. iordanem t̾nsire re¬
fugiunt: quia quos mundi mł̾¬
ta implicam̃ta occupant. habita¬
tionem cęlestis patͥȩ non reqͥrunt.
S ipsa eos quam specietenus tenent
fides increpat. ne oci delec̾tatio¬
ne torpescant: atq exemplo suo
alios a laboris tolerantia. ⁊ stu¬
dio longanimitatis frangant.
Unde eis ꝑ moysendr. Nunquid
fres uri ibunt ad pugnam. ꝙ uos
mc sedebitis: Cur subu̾titis men¬
non defendere qd̃ confitentur. ꝓ
eidem fide quam ꝓfessi sunt. ad cer¬
tamen ꝓꝑant: eamq non sibi s ꝓ¬
ximis uendicant. Unde ⁊ admoy¬
sendicunt. Caulas ouium fabri¬
cabimus. ⁊ stabula iumentorum.
paruulisq nr̃is urbes munitas:
nos aũ ipsi armat ⁊ accinc̾ti per¬
gemus ad p̾lium filioꝵ isrł. Qui
mor fortes pro alus uenunt. et
rxꝑmissionis t̾ram abhostib libe¬
iant ⁊ relinquunt: atq ad pascẽ¬

Expanded text:
s eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem . Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt. Sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemplo suo alios a laboris tolerantia, et studio longanimitatis frangant. Unde eis per Moysen dicitur: Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mennon defendere quod confitentur, pro eadem fide, quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vendicant. Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant et relinquunt, atque ad pascen
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt multi mnȩccła. qui paruulz
ẽe. despiciunt: &etiam in humi¬
litatis loco inmanes ap̾se eẽ mi¬
nime desistunt. Hos plerumq
uides honorib extolliꝰ uolupta¬
tib ꝑfrui: rerum multiplicita
te dilatari: hii sepe nil p̾cipue
nisi p̾esse cȩt̾is appetunt. amul¬
tis timeri gratulantur. Rec̾te
uiuere negligunt: n rec̾tȩ uitȩ
famã habere concupiscunt. Ad¬
ulationes querunt. fauorib in¬
tumescunt. Oy quia in reb sibi
copiose p̾sentib prompt sunt:
uentura gaudia non requirt᷑.
Cumq eos multipler actio occu¬
pat: etiam asemet ipsis alienos
demonstrat. Et tamen si qua fide
temptatio exsurgat. quia in ea
saitem specietenus continent᷑. hane
u̾bis. hanc laborib defendunt. S c¬
lestem patͥam uendicant. nec tam̃
amant. Quos bene ap̾ moysen filii
ruben. igad. & dimidia tͥb ma¬
nasse expͥmunt: qui multa peccora
u ium̃ta possidentes. dumertra
iordanem ea que uiderant cam¬
pestria concupiscunt: inrepro¬

Expanded text:
sunt multi in Ecclesia, qui 864 parvuli esse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repro
Abbreviated transcription (Latin):
retur. aduinctum ẽ. Non arabis
ꝑ huiꝰ ꝓhibitionis exemplum:
nisi uitam bene inchoantium mo¬
yses humanis occupationibus
exerceri ꝓhibuit: In pͥmogenito
quippe bouis arare ẽ: bonȩ conuer¬
sationis pͥmordia in erercitio pu¬
blicȩ ac̃tionis ostendere. Ouiumqͥp¬
pe pͥmogenita tondereẽ: ab occu¬
tationis suȩ tegmine humaniso¬
culis inchoantia bona nr̃a denu¬
dare. In pͥmogenito gͦ bouis oꝑa
riꝓhibemur: atq apͥmogenitiso¬
tium detondendis cõpescim᷑. qura
n si quid robustum incipimꝰ. exer¬
cere hoc inaꝑto citius non debem᷑:
& cum iuita nr̃a simplex quid atq
innocuui inchoat. dignum ẽ. ut
secreti sui uelamina non relinqͥt
ue dum hoc humanis ocłis qua¬
si subducto uellere ostendat. Ao
ouiumq ꝓficiant: ut quicquid
cordis ĩmolemus. Qd̃ ab illo ꝓcul
dubio tanto libentus accipitur.
quanto & ab hominib occultatum
nulla laudis appetitionẽ maculat᷑.
Sepe aut̾ noue conu̾sationis pͥmor¬

Expanded text:
ctum est: Non arabis hibitionis exemplum, nisi vitam bene inchoantium Moyses humanis occupationibus exercere prohibuit? In primogenito quippe bovis arare est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona opera nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia etsi quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus; et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad oviumque proficiant, ut quidquid cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nulla laudis appetitione maculatur. Saepe autem novae conversationis primor
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmisit dicens. diliges dnm dm̃
tuũ: ut uidelier int̾ra pec̾toris
nr̃i pͥus amoris sui radicem fige¬
ret: quatinus ꝑ ramos pꝰmodũ
dilectio fr̾na germinaret: et rur¬
sum quia amor de ex ꝓximi amo¬
re coalescit. testatur ioħes qui
increpat. dicens. Qui ñ diligit
frẽm suum quem uidet: dm quem
non uidet qͦmodo potest diligere:
nascitur. s in affec̾tum crescendo ꝑ¬
tum quisq acaritate eius ac pxi¬
mi longe sit. uł inea quantum pro¬
fecerit innotescat: miro ordine cũc¬
ta cdispensans alios flagellis depͥ¬
mit: alios successib fulcit: & cum
quosdam temporalit̾ deserit. in qͦ¬
dem cordib quod malũ latet oftñ¬
dit. Nam plerumq ipsi nos mi¬
seros insequuntur: qui felices sine
comꝑatione coluerunt. Cũ enĩ qͥs¬
sona diligatur. Amissio aũ felic¬
tatis: int̾rogat uim dilec̾tionis.
IInde bene quidam sapiens dicit.
Non agnoscitur in bonis amicus:
n non absconditur inmalis inimicꝰ.
nec adu̾sitas inimicum celat. qr

Expanded text:
aemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diligere? nascitur, sed in affectum crescendo pntum quisque a charitate ejus et proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pepersona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non absconditur in malis inimicus . nec adversitas inimicum celat. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
U nde & pͥmus int̾ra cam ciuitatem
construrisse descͥbitur: ut aꝑte mõ¬
straretur. quia ipse int̾ra funcdlam̃¬
tu posuit. qui a soliditate ȩt̾nȩ pa¬
tͥȩ alienus fuit. ꝑregͥnus quippe
it: quia stationem cordis interrena
de lec̾tatione collocauit. Inde & in
eiꝰ stirpe enoch qui dedicatio int̾pre¬
tatur. pͥmꝰ nascitur. In elec̾tor uero
ꝓgenie enoch septimus fuisse me¬
moratur: quia uidelicet reꝓbi in.
hac uita quȩ ante est. semet ipsos e¬
dificando dedicant. Plec̾ti uͦ edifica¬
tionis suȩ dedicationẽ infine tempo¬
ris id est inseptimo expec̾tant. Hide¬
as namq płimos temporalia sola
cogitare: honores querere: ambien¬
disreb inhiare: nicħ pꝰ hanc uitam
requirere. Qd itaq isti. nͥ in pͥma ge
neratiõe se dedicant: O uideas e¬
lectos nichil p̾sentis głȩ querere:
libent̾ inopiam sustiuere: mala mũ¬
di equanunit̾ ꝑpeti: ut possint in
fine coronari. F lec̾tis gͦ enoch in

Expanded text:
Unde et primus Cain civitatem Unde et primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinus quippe mis, quia stationem cordis in terrena delectatione collocavit. Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est, semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est, in septimo exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nihil praeter hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in