comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetera. Qm̃ ipse potens ẽ ineis tu¬
morem cordis repͥmere: et ambi¬
tum concupiscentie refrenare
Ex solo enim diuino miracło id
posse fieri monstrat᷑ qn quidem
hoc quod fieri ꝑhominem nul¬
latenus potest. ad exemplum
deducitur. cum dominus ait
Facilius est camelum ꝑ foramen
acus transire: qͣm diitem in¬
trare inregnum celorum. Capit̃
st autem et aluid xxxxii.¬
malorum genus. eorum
uidelicet qui habitum re¬
ligionis assumunt: sed uel mł¬
tis uicus publice uel quib dã
occulte se subdunt. Cñ beatus
iob uoce dolentis eccłie dicit
Effudit in terram uiscera mea
Nam quia uiscera inhumano
corpore interius sunt: uiscera
eccłie uocantur qui religionis
habitu induti. ad intima eiꝰ
sacramenta deseriure debent
Cum ergo malignus hostis qͦs dã
exeis ad scłaria desideria uel
negocia ꝑtrahit. eiusdem ec¬
cłie uiscera infundit interrã.
quia illos ininfimis concul¬
cat. qui ad hoc uocati sunt ut

Expanded text:
caetera. Quoniam ipse potens est in eis tucaetera. Quoniam ipse potens est in eis tumorem cordis reprimere, et ambitum concupiscentiae refrenare. Ex solo enim divino miraculo id posse fieri monstratur, quandoquidem hoc quod fieri nullatenus potest ad exemplum deducitur, cum Dominus ait: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum . XXXVII. Est autem et aliud malorum genus, eorum videlicet qui habitum religionis assumunt, sed vel multis vitiis publice, vel quibusdam occulte se subdunt. Unde beatus Job voce dolentis Ecclesiae dicit: Effudi in terram viscera mea . Nam quia viscera in humano corpore interius sunt, viscera Ecclesiae vocantur, qui religionis habitu induti ad intima ejus sacramenta deservire debent. Cum ergo malignus hostis quosdam ex eis ad saecularia desideria vel negotia pertrahit, ejusdem Ecclesiae viscera infundit in terram, quia illos in infimis conculcat, qui ad hoc vocati sunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui tam duris cogitationũ du¬
multib dum in hoc mundo sub¬
limari uolunt: incorde compri¬
muntur. Hinc scͥptum ẽ. Ue qͥ
multiplicat. non sua. Usq qͦ
ad grauat contra se densũ lutũ.
Flutum namq terrena figurant᷑.
Densio igitur luto se adgrauat.
qui terrena multiplicat: qui se
auaricie q̃ est sdolorũ seruituˢ
opp̃ssione coangustat. hinc item.
Iudicium durissimum. his qui p̃¬
sunt fiet. nde et in euuangłio
ueritas dicit. Cui multum da¬
tum ẽ. multum abeo requirit᷑.
Rarum itaq ualde ẽ ut qͥ aurũ
possident adrequiem dendant.
dum ꝑ semet ipsam ueritas dicat.
Difficile qui pecunias habent. in
regnum celoꝵ intrabunt. Nam
qui multiplicandis diuicus in¬
hiant: que alteriꝰ utte gaudia
sperant: Quod ut redemptor ñr
ualde tarum quidem ut ex solo¬
diuino miracło. ꝑ se tamen fieri
posse monstraret: ait. Ap̃ ho¬
mines hoc impossibile ẽ: apud
dm̃ om̃ia poseibilia sunt. et

Expanded text:
qui tam duris cogitationum tuqui tam duris cogitationum tumultibus, dum in hoc mundo sublimari volunt, in corde comprimuntur! Hinc scriptum est: Vae qui multiplicat non sua: usquequo aggravat contra se densum lutum? per lutum namque terrena figurantur. Denso igitur luto se aggravat, qui terrena multiplicat, qui se avaritiae, quae est idolorum servitus, oppressione coangustat; hinc item: Judicium durissimum his qui praesunt fiet . Unde et in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum ab eo requiritur . Rarum itaque valde est, ut qui aurum possident ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile qui pecunias habent in regnum coelorum intrabunt . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod ut Redemptor noster valde rarum quidem, ut ex solo miraculo, per se tamen fieri posse monstraret, ait: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum omnia possibilia sunt , et
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui contra meritum ditati bonĩ.
ad amorem conditoris ꝓuocari
debuerunt: magis contra illum
suis donis pugnant. Alus uero
res terrene non suppetunt:. sed
tamen apud se suꝑbiunt: et amo¬
re duuciarũ semꝑ inestuant.
Es uidelicet quia uite sequentis
amor non humiliat: int̾ prauos
dites morum ꝓteruia addic̃
E sicut indecimo libro morali¬
um dicitur. nichil inultione
uidicu discrepat: utrum rebus
ansolis morib intumescant.
Qui scilicet qͦslibet humiles. qͥ
terrena inusu non indesiderio
habentes. sequentem uitam di¬
ligunt. uel oppͥmunt. uel despi¬
ciunt: cum ipsi utiq aut rebus
terrenis. aut solis desiderus mo¬
e his scͥptum est. Ue uobiᷤ
diuitib qui habetis con¬
solationem uiam inp̃sen
d hi autem fastidientes propͥa.
allena concupiscunt: aut con¬
cupita adipisci non ualentes.
instigantis auaricie tumultu
uastantur. De quib in quarto
moralium libro dicitur. O quam
difficile adrequiem tendunt.

Expanded text:
et qui contra meritum ditati bonis et qui contra meritum ditati bonis ad amorem Conditoris provocari debuerunt, magis contra illum suis donis pugnant. Aliis vero res terrenae non suppetunt, sed tamen apud se superbiunt, et amore divitiarum semper inaestuant. Quos videlicet quia vitae sequentis amor non humiliat, inter pravos divites morum protervia addicit: at sicut in libro X Moralium dicitur, nihil in ultione judicii discrepat, utrum rebus an solis moribus intumescant: qui scilicet quoslibet humiles, qui terrena in usu, non in desiderio habentes, sequentem vitam diligunt, vel opprimunt, vel despiciunt: cum ipsi utique aut rebus terrenis, aut solis desideriis moDe his scriptum est: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram in praesenti : hi autem fastidientes propria, aliena concupiscunt: aut concupita adipisci non valentes, instigantis avaritiae tumultu vastantur. De quibus Moralium libro IV dicitur: O quam difficile ad requiem tendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uel due cuutates. que ut dictũ
ẽ. aduob ade filiis exorte sunt.
inquatuor generationib parci¬
untur. Ut autem scd̃m illud
exemplum quo malorũ auctor
cain pͥmogenitꝰ fuit. & unusqͥq
nostrum pͥmo malus ẽ. et postea
ꝑ gr̃am baptismi fit bonus: nũc
pͥmo de malorum generatione
dicamꝰ Ipsa: in duob generibꝰ
diuiditur. Habet enim aperte
malos. ut sunt omnes potentes
pauperum oppressores: quibꝰ
hoc ꝓp̾um ẽ ut uel delicus se
dilatent. uel potentiam diuintꝰ
acceptam ad aliorum lesiones
exerceant: uel se ꝑ uoluptates
dissoluant. i si faciendi effectꝰ
deẽ: uoluntas tamen agendi
semꝑ ineis ẽ. Vnde et semꝑ inẽ
eis reatus: qm̃ prauis desideriis
indesinenter implicant᷑. Et qͥl
pauperes qͦsq despiciunt ut su¬
pra dicitur: bene de eis scͥptum
designantur. qui suꝑbis apud
se cogitationib tument. Plen
enim reb ditantur: qui dũ si
opib habundare conspiciuss.
ueras di diuicias nonrequirunt.

Expanded text:
vel duae civitates, quae, ut dictum est, a duobus Adae filiis exortae sunt, in quatuor generationibus partiuntur: ut autem secundum illud exemplum quo malorum auctor Cain primogenitus fuit, et unusquisque nostrum primo malus est, et postea per gratiam baptismi fit bonus, nunc primo de malorum generatione dicamus. Ipsa in duobus generibus dividitur. Habet enim aperte malos, ut sunt omnes potentes pauperum oppressores, quibus hoc proprium est, ut vel deliciis se dilatent, vel potentiam divinitus acceptam ad aliorum laesiones exerceant, vel se per voluptates dissolvant; et si faciendi effectus deest, voluntas tamen agendi semper in eis est. Unde et semper inest in eis reatus, quoniam pravis desideriis indesinenter implicantur, et quia pauperes quosque despiciunt, ut supra dicitur, bene de eis scriptumdesignantur, qui superbis apud se cogitationibus tument. Plerique enim rebus ditantur, qui dum se operibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt;
Abbreviated transcription (Latin):
et eadem uox hominis ihesu
semel quidem incena dixte hor
est corpus meum et hoc facite
inmeam commemorationem:
sed donec ut ait apłs ipse ue¬
niat ad uidicandum: efficien¬
tiam ipsius rei uox ista ꝑom
nem eccłiam adimplet. Et
quidem fieri pot̾ ut is qui con¬
secrat alter uidas sit: cui rex
dicat. Amice quomodo huc
intrasti: Is tamen qui ñ men¬
titur. faciet quod ꝓmisit. hĩc
itaq ex obliquo unusqͥsq in¬
delligat: quia ius et pondus
excommunicationis aut am¬
ꝑ sonam fiat: ex di maiestate
pensetur cuius auctoritate

Expanded text:
et eadem vox hominis Jesu et eadem vox hominis Jesu semel quidem in coena dixit: Hoc est corpus meum, et hoc facite in meam commemorationem: sed donec, ut ait Apostolus, ipse veniat ad judicandum efficientiam ipsius rei, vox ista per omnem Ecclesiam adimplet. Et quidem fieri potest ut is qui consecrat, alter Judas sit, cui rex dicat: Amice, quomodo huc intrasti? Is tamen qui non mentitur faciet quod promisit. Hinc itaque ex obliquo unusquisque intelligat, quia vis et pondus excommunicationis, aut adcunque personam fiat, ex Dei majestate pensetur, cujus auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
casuram credens ora leuiteᷤ eri¬
gere uoluit: mox sententiam
mortis accepit inhumero ꝑcꝰ¬
sus. quo ex precepto legis eam
ferre debuerat: quia nimirum
dum subditi contra p̃latos quo¬
rum imperia ferre debuerant:
manum rep̃hensionis mittunt:
a sorte uiuentium reꝓbantur.
sicut d̾s pater bap xxi.¬
Atiste iohanni testatur di¬
cens. Suꝑ quem uideris sp̃m
descendentem: hic ẽ qui bapti
tat. Non ergo melior est baptiᷤᷤ¬
mus ꝑ manꝰ cuuis libet sancti
hominis: qͣm ꝑmanꝰ peccato¬
ris. Qm̃ qualiscumq baptira¬
dor sit: iħc est qui baptizat.
Sic et de ministerio sc̃i altaris
debet intelligi: quia scilicet ꝑ
manus aut uisti aut iniusti
sacerdotis oblationem conse¬
crat ipse. xp̃c. E sicut iohan¬
nes inomelia de ꝓditione iude
ẽ et non ipse sacerdos corpus
ipsum. Nam sicut uox dĩ inyͥ¬
mordio mundi semel ussit.
ut terra ꝑ singłos annos fruc¬
tum afferat: et illa semꝑ ht̃
effectum ad generationẽ: sic

Expanded text:
casuram credens Oza Leuites ericasuram credens Oza Leuites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit, in humero percussus, quo ex præcepto Legis eam ferre debuerat: quia nimirum dum subditi contra Prælatos, quorum imperia ferre debuerant, manum submissionis mittunt, a sorte viuentium reprobantur. sicut Deus Pater Baptistæ Ioanni testatur dicens, Super quem videris Spiritum desczat . Non ergo melior est baptismus per manus cujuslibet sancti hominis, quam per manus peccatoris, quoniam qualiscunque baptizator sit, Jesus est qui baptizat. Sic et de ministerio sancti altaris debet intelligi, quia scilicet et per manus aut justi aut injusti sacerdotis oblationem consecrat ipse Christus, et sicut Joannes in homelia de proditione Judae esto est, et non ipse sacerdos corpus ipsum. Nam sicut vox Dei in primordio mundi semel jussit, ut terra per singulos annos fructum afferat, et illa semper habet effectum ad generationem; sic
Abbreviated transcription (Latin):
ligimus quid ex nr̃a estimatiõe
pensemus. uel cuiꝰ meriti simꝰ
Si ergo magistrorum uita iure
reprehenditur: oporcet uteo
subditi sufferant. etiam cum
displicẽt. Sed hoc sollerter in¬
tuendum ẽ. ne aut quem ue¬
nerari necesse ẽ imitari appetaᷤᷤ:
aut quem imitari despicis. ue¬
nerari contempnas. Subtilis
et enim ua denenda ẽ rec̾titu¬
dinis et humilitatis: ut repre¬
hensibilia magistrorũ facta
displiceant: quatinꝰ subdito¬
rum mens a seruanda magis¬
derii reuerentia non recedat:
Bebet tamen a subditis humili¬
ter suggeri: si forte ualeat in
p̃latis quod displicet emenda¬
ri Et libere ergo dicenda sunt
que sentimꝰ: & ualde humilit̃
ꝓmenda q̃ dicimꝰ ne et q̃ rect᷑a
intendimus. hec elate ꝓferen¬
do non recte faciamus. Quod
enim magistri a subditis rep̃¬
hendi non debeant: bene bob
calcitrantib inclinada illa de¬
stamenti que rectores signifi¬
cat archa figurauit. Quã quia

Expanded text:
ligimus, quid ex nostra æstimatione ligimus, quid ex nostra æstimatione pensemus, vel cuius meriti simus. Si ergo magistrorū vita iure reprehenditur, oportet vt eos subditi sufferant, etiam cum displicent. Sed hoc est sollerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis & humilitatis, vt reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus mens subditorum a seruanda magisterij reuerentia non recedat. Debet tamen a subditis humiliter suggeri, si forte valeat in Prælatis quod displicet emendari. Et libere ergo dicenda sunt quæ sentimus, & valde humiliter promenda quæ dicimus, ne & quæ recta intendimus, hæc elate proserendo, non recte faciamus. Quod enim magistri a subditis reprhendi non debeant, bene bubus calcitrantibus inclinata illa Testamenti, quæ Rectores significat, Arca figurauit. Quam quia
Abbreviated transcription (Latin):
fugabantur. Cum uero ista sũ.
iuderiint quid faciant qui pasto¬
res etiam sine fide xp̃i uiuenteᷤ
despiciunt. Qt enim ita dire¬
rim: audaciores sunt qͣm de¬
ui et si reprehensibiles s̃.
bro moralium dispu¬
tatur: magna cautela subditis
cauendum est. ne uitam eorũ
iudicare p̃sumant. Habent ui¬
dicem suum dm̃. qui ꝑ magis¬
tros quidem uitam iudicat ple¬
bium. sed ꝑ semet ipsum facta
examinat magistrorũ: Qm̃uis
etiam subditi qͦs modo magis¬
tri discutere uel negligunt uł
non possunt: eius ꝓculdubio
iudicio reseruentur. Nam pre¬
latos ase solo iuidicandos in¬
niut: cum cathedras uendenti
um columbas. sua manu eũtit.
Si autem rectores mali sunt. sub¬
diti se ipsos tantum et non
illos accusant: quia certe eoꝵ
culpa ẽ. quod talib subiciunt᷑
Septum qͥppe est. Dabo t̃ reges
infurore meo. Et item. Regna
peccata populi. Si ergo irascẽ¬
te ðo scđm merita rectores ac¬
cipimus: in illorum actione col¬

Expanded text:
fugabantur. Cum vero ista ita sint, fugabantur. Cum vero ista ita sint, viderint quid faciant, qui Pastores etiam sine fide Christi viuentes despiciunt. Vt enim ita dixerim, audaciores sunt quam dæ& si reprehensibiles sunt, bro Moralium disputatur, magna cautela subditis cauendum est, ne vitam eorum iudicare præsumant. Habent iudicem suum Deum, qui per magistros quidem vitam iudicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorū. Quamuis etiam subditi, quos modo magistri discutere vel negligunt, vel non possunt, eius proculdubio iudicio reseruentur. Nam Prælatos a se solo iudicandos innuum columbas sua manu evertit. Si autem rectores nati sunt, subditi seipsos tantum et non illos accusent, culpa est quod talibus subiiciūtur. Scriptum quippe est. Dabo tibi reges in furore meo. Et item. Regnarpeccata populi. Si ergo irascente Deo secundum merita rectores accipimus, in illorum actione col
Abbreviated transcription (Latin):
peior qͣm caiphas. qui de xp̃oꝓ
unde meruerit. sc̃s euuangłista
monstrare studuit dicens. Cum
esset pontifex. ꝓpħauit. Saulrer
impius et rẽꝓbus cum p̃ciperet
ne qͥs donec eẽt completa uicto¬
ria comedis set. ionathas etiam
iussionis nescius paululũ mel
lis gustasset: mox diuinus fa¬
uor ita subtractus ẽ. ut uictoria
penitus inter mitteretur. Quã
indignationem suã d̃s idcirco
tunc palam fecit: ut qͣntopere
incontemptu rectorũ offendatur.
deinceps ꝑ omne scłm intelligi
poszit Nam et uidas proditor
cum ceteris xp̃i discipłis demo¬
nia fugabat: quod in libro epła¬
rum scĩ gregorii. et insermone
de cruce scĩ iohannis cͥsostomi
ꝑhibetur Igitur caiphas ꝓpt̃
pontificatus honorem ꝓphauit
& illam saulis iussionem abig¬
norante licet contemptã a deo
uindicauit: ut ionahas mortis
sententiam incurreret. nisi touiꝰ
populi auctoritate liberaretus.
Pmnones obreuerentiam diuini
nominis: ab ipso suo complice

Expanded text:
pejor quam Caiphas, qui de Christpejor quam Caiphas, qui de Christunde meruerit, sanctus evangelista monstrare studuit, dicens: Cum esset pontifex, prophetavit . Saul rex impius et reprobus, cum praeciperet ne quis donec esset complecta victoria comedisset, Jonathas etiam jussionis nescius paululum lis gustasset, mox diuinus fauor ita subtractus est, vt victoria penitus intermitteretur. Quam indignationem suam idcirco Deus tunc palam fecit, vt quantopere in contemptu Rectorum offendatur, deinceps per omne sæculum intelligi posset. Nam & Iudas proditor cum cæteris Christi discipulis dæmonia fugabat, quod in libro Epistolarum sancti Gregorij, & in Sermone de Cruce sancti Ioannis Chrysostomi perhibetur. Igitur Caiphas propter Pontificatus honorem prophetauit; & illam Saulis iussionem ab ignorante licet contemptam adeo vindicauit, vt Ionathas mortis sententiam incurreret, nisi totius populi auctoritate liberaretur. Dæmones ob reuerentiam diuini nominis ab ipso suo complice
Abbreviated transcription (Latin):
niamus. in quo ꝑ simile fac¬
tum esse cain sequaces eui¬
dentius manifestentur: ille ut
dictum ẽ monentẽ dm̃ audire
noluit: isti seruos eius et rectos
contempnunt. immo ipsum ꝑ
ipsos: sicut inipsius uerbis os¬
tenditur dicentis. Qui uos aud̃
me audit: et qui uos spernit me
sꝑnit. Qui etiam eisdem recto¬
rib potestatem ligandi atq
soluendi inꝑsona beati petri
concessit: qͣm ita confirmauit.
ut alias diceret. De omni re
quacumq duo ex uobis consen¬
serint suꝑ terram: fiet illis apa¬
tre meo. Sed ob hoc forte uel
excommunicationes pastorũ
qͣs ad compescendam prauorũ
maliciam adhibent. uel ãmo¬
nitiones contempnunt: quia
uitam illorũ rep̃hendunt. quod
equidem ingens scandalũ qͥb ꝙ
illusorib prebet. S pastor et
ẽ contempnendꝰ qui inhis audi¬
tur et contempnit᷑: qui sicut p̃¬
scius futurorũ huic demeritati
contemptorũ obuiat dicens R¬
cumq dixerint uobis: seruate &
facite. Et ut hoc inferam quis

Expanded text:
niamus, in quo persimile factum esse Cain sequaces evidentius manifestentur, ille, ut dictum est, monentem Deum audire noluit: isti servos ejus et rectores contemnunt, imo ipsum per ipsos, sicut in ipsius verbis ostenditur, dicentis: Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . Qui etiam ejusdem rectoribus potestatem ligandi atque solvendi in persona beati Petri concessit, quam ita confirmavit ut alias diceret: De omni re quacunque duo ex vobis consenserint super terram, fiet illis a Patre meo . Sed ob hoc forte vel excommunicationes pastorum, quas ad compescendam pravorum malitiam adhibent, vel admonitiones contemnunt, quia vitam illorum reprehendunt: quod equidem ingens scandalum quibusque illusoribus praebet. Sed pastor et est contemnendus, qui in his auditur, et contemnitur, qui sicut praesciens futurorum huic temeritati contemptorum obviat dicens: Quaecunque dixerint vobis, servate et facite . Et ut hoc inferamus, quis
Abbreviated transcription (Latin):
audis ut me: ¶m̃ iniqui omnẽ
ꝑ pͣdicationem sc̃orum. loquen¬
tes qͥdem audiunt: s non intel¬
ligunt. & ꝑ afflictos pacientẽ
uident:s: non considerant. Qua¬
ꝓpt̃ audiant consilium beati
iacobi dicentis. Agite nunc di¬
uites:plorate ululantes inmise¬
rus:que suꝑuenient uobis.Di¬
uicie ur̃e putrefacte sunt: & ue¬
stimenta ur̃a atineis comestas̃.
Aurum & argentum ur̃m eru¬
ginauit: & erugo eorum uobis
incestimoniũ erit: & manduca¬
bit carnes ur̃as sicut ignis. Au¬
oquin cum hec illorum umbra¬
tilis delectatio & transitoria pay¬
perum ꝑuolauerit afflictio: fiet
utͬsq illud ysaie. Ecce serui
mei comedent & uos esurietis:

Expanded text:
audi, ut me, quoniam iniqui per audi, ut me, quoniam iniqui per praedicationem sanctorum loquentem quidem audiunt, sed non intelligunt, et per afflictos patientem vident, sed non considerant. Quapropter audiant consilium sancti Jacobi dicentis: Agite nunc, divites, plorate ululantes in miseriis quae supervenient vobis. Divitiae vestrae putrefactae sunt, et vestimenta vestra a linea comesta sunt, aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum vobis in testimonium erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis . Alioquin cum haec illorum umbratilis delectatio et transitoria pauperum pervolaverit afflictio, fiet utrisque illud Isaiae: Ecce servi mei comed
Abbreviated transcription (Latin):
amus egenos: & qͥsquilias fru¬
menti uendamus. Iurauit dñs
si oblitus fuero usq ad finem: &
conuertam om̃ia cantica ur̃a in
planctum: & nouissima indiem
amarum. Item ipse. Ue qui opu¬
lenti estis: optimates capita po¬
pulorum: ingredientes pompati¬
ce. Qui dormitis inlectis eburne¬
is: & lasciuitis instratis ur̃is.
Bibentes unum infialis: quia
iudelicet dedignantur bibere
inrusticanis uasis. Et quid se¬
quitur: Iurauit dñs inmanu
sua. Detestor ego suꝑbiam. Et
micha. Nonne uerba mea bona
sunt cum eo qui recte gradituꝵ:
EE econtrario. populꝰ m̃s in adũ¬
sarium consurrerit. Niduas eie¬
cistis de domo: & aparuulis tu¬
listis laudem meã. E item Au¬
dite pͥncipes qui abhominami¬
ni uidicium: & omnia recta ꝑ¬
uertitis. Abscondam faciẽ meã
auobis: sicut male egistis. & ut
ostenderet se ẽẽ qui inserius sui
omnia aduersa pateretur: ad
beatum iob ait. Numquid un¬
petus aquarum operiet te. sub¬

Expanded text:
amus egenos, & quisquilias fruamus egenos, & quisquilias frumentivendamus. Iurauit Dominus, si oblitus fuerovsq. ad sinem, & conuertam omnia cantica vestra in planctum, & nouisamarum . Item ipse: Vae qui opulenti estis optimates, capita populorum, ingredientes pompatice, qui dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis vestris, bibentes vinum in phialis , quia videlicet dedignantur bibere in rusticanis vasis, et quod sequitur: Juravit Dominus in manu sua, detestor ego superbiam . Et Micheas: Nonne verba mea bona sunt, et cum eo qui recte graditur, et e contrario populus meus in adversarium consurrexit? Viduas ejecistis de domo, et a parvulis tulistis laudem meam . Et item: Audite, principes, qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, abscondam faciem meam a vobis, sicut male egistis . Et ut ostenderet se esse qui in servis suis omnia adversa pateretur, ad beatum Job ait: Nunquid impetus aquarum operiet te? Sub
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. Qui non est mecum: aduer¬
sum me est. Et paulus. Aduitore
di sumus. E ꝓpħa. Non ascendi¬
stis ex aduerso: neq opposiustisus
murum ꝓierłm. Raptores uero
recogitent quia dum pauperes
ledunt: usq ad ipsius di lesionẽ
manus extendunt. Vox enim ip¬
suis ẽ. Quod uni exhis minimiˢ
fecistis. mͥ fecistis. Cum ergo
affligunt pauperes: utiq dm̃
affligunt: sicut ipse destatur di¬
cens. Saule saule quid me ꝑseq̃¬
nis: Celum iam ascenderat: &
adhuc sauli ꝑsecutio hic menb̃¬
sua tangebat. Sicut enĩ ꝑbonõ
loquitur dicente eodem paulo.
l experimentum queritis erꝰ
qui inme loquitur xp̃c: sic ipse
in afflictione humilium lacera¬
tur dicente malachia. Si affli¬
get homo dm̃: quia uos configi¬
tis me. Maledicti estis gens cõ¬
ta: qui configitis me. E non so¬
lum qui affligunt. s etiam si
nimis sua qui ditiores sunt uen¬
diderint: utiq peccant. Vnde
& amos. Audite qui conteritis
pauperem: qui dicitis posside¬

Expanded text:
ipse qui non est mecum adueripse qui non est mecum aduersum me est. Et Paulus. Adiutores Dei sumus. & Propheta. Non ascendistis ex aduerso, neque opposuistis murum pro Hierusalem. Raptores vero cogitent quia dum pauperes lædunt, vsque ad Dei ipsius læsionem manus extendunt. Vox enim ipsius est, Quod vni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Cum ergo affligunt pauperes, vtique Deum affligunt, sicut ipse testatur dicens, Saule, Saule, quid me persequeris? Cœlum iam ascenderat, & adhuc Sauli persequutio hic sua mēbra tangebat. Sicut enim per bonos loquitur, dicente eodem Paulo, an experimentum quæritis eius qui in me loquitur Christus? Sic ipse in afflictione humilium laceratur, dicente Malachia, Si affliget homo Deum, quia vos configitis me, maledicti estis gens tota qui configitis me. Et non solū qui affligunt, sed etiā si nimis sua qui ditiores sunt vendiderūt, vtiq. peccant. Vnde & Amos, Audite qui conteritis pauperem, qui dicitis, posside
Abbreviated transcription (Latin):
tura dicit. Quid suꝑbit terra &
cinis: Contra temporale gaudiũ
dicitur. Risus dolore miscebit᷑
Nam qͦmodo innocens erit cupidꝰ
qñ uidelicet cupiditatem. apłs
sẽs etiam ydolis comparat dicetᷤ
ꝑhibet: quia qͥsqͥs auariciȩ sub¬
iectus est acultu ydoloꝵ adhue
liber nonẽ Iubentur qͦ nonspe¬
rare inincerto duuiciarum.sed
indm̃. bene facere. facile tͥbuere.
E ut siuis tantum & non alie¬
nis utantur. Dicit eis iohanneͤ
baptista. Neminem concutiati.
neq calumpniam faciatis: &
contenti estote stipendus ur̃is
ilis uero qui rapinis pauperum paͦ¬
cuntur: seuerius obiuandum est.
Nam & illi qui pauperes quidẽ
non affligunt. sed tam̃ afflictori¬
bus eoꝵ resistere non curat uehe¬
menter utiq peccant. Isti ergo
nouerint. quia solatium sui ad¬
utorii do subtrahunt: dum pau¬
peres eiꝰ non defendunt. Sicut
enim insius grauatur: ita & in
ipsis refouetur. Unde scͥptumẽ
E inseruis suis consolabitur E

Expanded text:
tura dicit: Quid superbit terra et tura dicit: Quid superbit terra et cinis? Contra temporale gaudium dicitur: Risus dolore miscebitur . Nam quomodo innocens erit cupidus, quoniam videlicet cupiditatem Apostolus sanctus etiam idolis comparat, dicensperhibet, quia quisquis avaritiae subjectus est, a cultu idolorum adhuc liber non est? Jubentur quoque non sperare in incerto divitiarum, sed in Deum bene facere, facile tribuere. Et ut suis tantum, et non alienis utantur, Baptista, Neminē concutiatis neque calumniam faciatis, & contenti estote stipendiis vestris. Illis vero qui rapinis pauperū pascūtur seuerius obuiandū est. Nā & illi qui pauperes quidem non affligunt, sed tamē afflictoribus eorū resistere nō curant, vehemēter vtiq. peccāt. Isti ergo nouerint quia solatiū sui adiutorij Deo subtrahūt, dū pauperes eius non defendūt. Sicut enim in suis grauatur, ita & in ipsis refouetur. Vnde scriptū est, Et in seruis suis consolabitur, &
Abbreviated transcription (Latin):
celestis discipline ꝓuectum potñ¬
tiȩ sue culmen humiliet & exerce¬
at: opp̃ssionesq humilium qͣsi
glebas refrenet. S quid fiet: Nã
uixta ysaiam qui amalo recedit
p̃de patet: pͥncipes socu furum
diligunt munera: pupillo & ui¬
duȩ non uidicant: quib ꝑsapien¬
tiam dicituꝵ. Quos qui placetis
uobis inturbis. data ẽ uobis po¬
testas adõ: qui interrogabit oꝑa
& cogitationes ur̃as: qm̃ cũ
essetis ministri regni illius. non
recte iuidicastis: neq scđm uolun¬
tatem di ambulastis. Horrende
& cito apparabit uobis: qm̃ ui
dicium durissimũ inhis qͥ p̃sũt
fiet. Exiguo enim conceditur
nes iste uos maneant: si po¬
tentes estis humilianun: sub
potenti manu di: mementote q̃lia
uitia uiciniꝰ potentiam comiten¬
tur. Solent enĩ potentes suꝑbire.
de temporalib gaudere. & ut sit
quod habundant expendant. uel
habeant. solent aliena concupis¬
cere. Contra suꝑbiam namq scͥp¬

Expanded text:
cœlestis disciplinæ prouectū potencœlestis disciplinæ prouectū potentiæ suæ culmen humiliet, & exerceat, oppressoresq. humiliū quasi glebas refrænet. Sed quid fiet? Nam iuxta Isaiam, qui a malo recedit prædæ patet. Principes socij furū diligunt munera, pupillo & viduæ non iudicant, quibus per Sapientiā dicitur, O vos qui placetis vobis in turbis, data est vobis potestas a Deo, qui interrogabit opera & cogitationes vestras, quoniā cum essetis ministri regni illius, non recte iudicastis, neq. secundū volūtatē Dei ambulastis. Horrende & cito apparebit vobis quoniā iudiciū durissimum in his qfiet . Exiguo enim conceditur nes istae vos maneant, si potentes estis humiliamini sub potenti manu Dei; mementote qualia vitia vicinius potentiam comitentur. Solent enim potentes superbire, de temporalibus gaudere, et ut sit quod abundanter expendant, vel habeant, solent aliena concupiscere. Contra superbiam namque Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tate quam nobis xp̃e ineccłia de¬
dit᷑ Alioquin illis potius consułe:
uos uero despicere ac negligere
uideremur. Quoꝵ itaq maiorẽ
curam habere dignum ẽ: Tanto
ratur: & rursus multorũ saluti
consulitur: inquib iusticiam te¬
nueritis & clementiam. Tuo ho
qui licet alus prelatus sis: equał¬
ta a men natura tibi ẽ cum illiᷤ.
Memento gͥ qͥntum dõ debitor
sis. qui tibi suꝑ equalis tribuit
potestatem. Noli attendere qͥd
potes agere. s quid debes. Ipsiꝰ
enim dispositione gladiũ portã.
ut nonferias. sed ut commineri:
qͣm utinam impoliutam restituã¬
commendatori. xp̃o. Q idcirco po¬
testatem duinitus tribuit. ut qͦs
tutem ab oppressione pauperum
frenare nonsufficit: ꝑ istorum opi¬
tulationem comm inꝰ at hinc d̃s
ad iob. Num quid ualet rinocerõ
seruire tibi: aut confringet glebaᷤᷤ
uallium post de subaudis sicut
post me: Quia non homnis s di
uirtus ẽ ut potens quilibet ad

Expanded text:
ertate, quā nobis Christus in Ecclesia deertate, quā nobis Christus in Ecclesia dedit: alioquin illis potius consulere, vos vero despicere ac negligere videremur. Quorum itaque maiorem curam habere dignum est? tantoratur, & rursus multorū saluti consulitur, in quibus iustitiam tenueritis & clementiam. Tu o homo, qui licet aliis prælatus sis, æqualis tamen natura tibi est cum illis. Memēto igitur quantum Deo debitor sis, qui tibi super æquales tribuit potestatem. Noli attēdere quid potes agere, sed quid debes. Ipsius enim dispositione gladium portas, non ut ferias, sed vt commineris, quē vtinam impollutū restituacōmendatori Christo, qui iccirco potestatem diuinitus tribuit, vt quostutem ab oppressione pauperū frænare non sufficit, per istorū opitulationē cōminuat. Hinc Deus ad Iob, Nunquid valet rinoceros seruire tibi, aut confringet glebas valliū post te? Subaudi, sicut post me, quia non hominis, sed Dei virtus est, vt potens quilibet ad
Abbreviated transcription (Latin):
otentiores
qͥdem. tanto cautiꝰ alloq̃ndi
sint qͣnto & lariorem uitã duc̃e
pmittuntur: &e ipsi sua potentia
ueluti quadam suꝑbiendi mat̾ia.
ne se humilient incitentur. his gͦ
uerba gregorii natanzeni. que in
ieremia loquitur: ita ꝓferantuꝵ.
Aduos mͥ sermo conuertit᷑. Quid
g̃ dicetis: Putas ne paciemini itt
non sedm ꝑsonam. s ueracit̃ agã
uobiscum: an libent̃ accipietis qͦd
lex xp̃i sacerdotali uos subicit po¬
testati: Dedit enim nobis potesta¬
tatem multo ꝑfectiorem tribuna¬
lib ur̃is. aut numquid iustumẽ.
lt aterreno celestia superentur:
sigo pacienter q̃so accipite liber¬
tatem nr̃am. Scito te qͥsqͥs es ouẽ
gregis eẽ mei: axp̃o mͥ summo pa
signatam. Scito de int̾ sacra alta¬
ria: cum ueneratione subici mani¬
bus sacerdotis. Scito te beate tͥ
nitatis cultum fidemq debere.
Nolumus inequales quidẽ uideri
ut abiec̾tos uidelicet doceamus:
& iure potentie cedamus. Aut gͣ
illos & non erga uos utamur lib¬

Expanded text:
otentiores quidem tanto cautius alloquendi sunt, quanto et laxiorem vitam ducere permittuntur, et ipsi sua potentia veluti quadam superbiendi materia ne se humilient incitentur. His ergo verba Gregorii Nazianzeni, quae in Jeremia loquitur ita proferantur. Ad vos mihi sermo convertitur. Quid ergo dicetis? putasne patiemini, ut non secundum personam, sed veraciter agam vobiscum? An libenter accipietis quod lex Christi sacerdotali vos subjicit potestati? Dedit enim nobis potestatem multo perfectiorem tribunalibus vestris. Aut nunquid justum est, ut a terreno coelestia superentur? ergo patienter quaeso, accipite, libertatem nostram. Scito te, quisquis es, ovem gregis esse mei a Christo mihi summo pasu consignatam. Scito te inter sacra altaria cum veneratione subjici manibus saceinitati cultum fidemq. debere. Nolumus inæquales quidem videri, vt abiectos videlicet doceamus, & vestræ potentiæ credamus, aut erga illos & non erga vos vtamur lib
Abbreviated transcription (Latin):
domini separent᷑: et quod uo¬
lunt faciant: quatinꝰ ad eter¬
na supplicia ꝓfundiꝰ ruant.
Unde necesse ẽ ut uel istos. uel
illos tunc consideremꝰ ampliꝰ
miseriores: q̃n eos conspicimꝰ
inculpa sua sine flagello dere¬
lictos: et qͣnto post iniquitatẽ
ꝓsperantur: tanto ꝑditioni ꝑx¬
imiores. Hoc induodecima eze¬
chielis omeliaui
superiori libello cum de

Expanded text:
Domini separentur, & quod voDomini separentur, & quod volunt faciant, quatenus ad æterna supplicia profundius ruant. Vnde necesse est vt vel istos, vel illos tunc consideremus amplius miseriores, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos, & quanto post iniquitatem prosperantur, tanto perditioni proximiores. Hoc in XII. Ezechielis Homilia. At superiori libello, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas dilatat: malicia an¬
gustat: ira inflammat discor¬
dla separat: inuidia exulcerat.¬
luxuria inquinans necat. Et
idem ipsiͭ qͥs scłares corrigi de¬
buerant: eos ad contemptum
mandatorum di ꝑ sua mala
exempla instigant. Et cumde¬
buerant lucere ut ait apostolꝰ
inmedio nationis pͣue. ut eos
resplendere facerent: magis illo¬
rum exempla sequentes. dene¬
brascunt. ut scͥptum ẽ. Erit sic̃
populꝰ sic sacerdos. S soller¬
der intuendum ẽ hoc. quod ex
uoce đi dicitur. quia sic dimi¬
si eam. et quod addit᷑. dedi ei
libellum repudii. Nam ut qͦs¬
libet scłares qͥsi isrłem. uel qͦs¬
cumq inhabitu religionis po¬
sitos q̃si uidam tunc dimittit.
cum eos ut scͥptum est scđm
desideria cordis eor sinit. S
cum eos ꝓsperitas post culpã
sequit᷑ cum nulla disciplina
uel increpatio ad cor suũ re¬
uocat. & iam libellum repu¬
du accipiunt: ut tamqͣm con¬
uix adultera a coniuncꝰtione

Expanded text:
voluptas dilatat, malitia anvoluptas dilatat, malitia angustat, ira inflammat, discordia separat, inuidia exulcerat,luxuria inquinans necat. Et item ipsi per quos seculares corrigi debuerant, eos ad contemptum mandatorum Dei per sua mala exempla instigant: Et cum debuerant lucere, vt ait Apostolus, in medio nationis prauæ, vt eos resplendere facerent, magis illorum exempla sequentes tenebrascunt, vt scriptum est: Erit sicut populus sic Sacerdos. Sed sollerter intuendum est, quod ex voce Dei dicitur: quia sic dimisi eam; & quod additur, dedi ei libellum repudij. Nam vel quoslibet seculares, quasi Israelem, vel quoscumque in habitu religionis positos, quasi Iudam tūc Deus dimittit, cum eos, vt scriptum est, secundum desideria cordis eorum sinit: sed cum eos securitas post culpam sequitur, cum nulla disciplina vel increpatio ad cor suum reuocat, etiam libellum repudij accipiunt, vt tanquam coniunx adultera a coniunctione
Abbreviated transcription (Latin):
diutiꝰ retentauit. P decem ̃
trib multitudo scłarium:.
inam uero numerus eccłiastico¬
tum qui breuior est. expͥmitur.
Quantum libet autem scłares.
tamqͣm ille decem tͥb adiui¬
nis legib exorbitent: ministri
tamen eccłie tanqͣm trib uida
xp̃o debuerant inherere. Naq
de illis decem tribub ueluti
dehis qui nunc uerbo ñ opere
fidem tenent: est illa di queri¬
monia dicentis. Adu̾satrix
isrł abit: et fornicata ẽ. sibi
E statim ut eccłiasticoᷤ qͥ imi¬
tatione scłarium deterioran¬
tur expͥmeret: qͣlit̃ ꝑ exemplũ
isrłitarum domꝰ uida ceciderit
subdit dicens. Et uidit p̃uari¬
catrix soror eiꝰ uida qͦd mecha¬
ta ẽẽt adu̾satrix isrł. et quod
dimisissem eam et dedissem
ei libellum repudu: nontimuit:
sed abut. et fornicata ẽ. etiam
ipsa. Que om̃ia nunc implen¬
tur cum ad imitationem car¬
nalium. ministri eccłie deuol¬
uuntuꝵ: cum similit eos suꝑ¬
bia erigit. auaricia tabefacit:

Expanded text:
diutius retentauit. Per decem ergo diutius retentauit. Per decem ergo tribus multitudo secularium, per vnam vero numerus Ecclesiasticorum, qui breuior est, exprimitur. Quantumlibet autem sęculares tanquam illæ decem tribus a diuinis legibus exorbitent, ministri tamen Ecclesiæ tanquam tribus Iuda Christo debuerant inhærere. Namque de illis decem tribubus, veluti de his qui nūc verbo non opere fidem tenent, est illa Dei querimonia dicentis: Aduersatrix Israel abiit, & fornicata est sibi; Et statim, vt Ecclesiasticos, qui imitatione secularium deteriorantur, exprimeret, qualiter per exempla Israelitarum domus Iuda ceciderit, subdit dicens: Et vidit præuaricatrix soror eius Iuda, quod mœchata esset aduersatrix Israel, & quod dimisissem eam, & dedissem ei libellum repudij: non timuit; sed abiit, & fornicata est etiam ipsa. Quæ omnia nunc implentur, cum ad imitationem carnalium ministri Ecclesiæ deuoluuntur; cum similiter eos superbia erigit, auaritia tabefacit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod eadem genera sic
mixta sunt ut in quibus¬
libet fidelium gradib ꝓcurre¬
re pariter inueniant᷑ qm̃ q u̾q
grana cum paleis necesse est
inarea p̾sentis uite simul con¬
diueri. Porro contra eos abhine
agit᷑. qui factis scło fidemser¬
uantes: mentiri dõ ꝑ habitum
religionis noscunt᷑. Si igitur
infirmi fideles inscłari habi¬
tu prauoꝵ deteriorant᷑ exem¬
plis: non ut cumq mirumẽ
Sed hoc omni modis ex ecrabiliꝰ
uidetur si religionis ꝓfesso¬
res quib ut ait apls. eloqͥa
dĩ credita sunt. carnalib de¬
sideruis contigerit ancillari
relictis celestib derrenis inhi¬
are contempto dõ mammo¬
ne seruire. Quod qm execrabi¬
le sit. ipsa ꝓphetici sermonis
inuectio palam demonstrat.
qua d̃s comminatur dicens.
Si fornicaris du isrł. non deli¬
q̃s tu saltem iuda. Decem
namq trib filioꝵ isrł adomo
dauid quondã adydola recb̃¬
serunt. At tam̃ trib uida tan¬
quam indomo dauid consis¬
tens: diuine seruitittis culti

Expanded text:
quod eadē genera sic mixta sunt, vt in quibuslibet fidelium gradibus procurrere pariter inueniantur: quoniam qgrana cum paleis necesse est in area præsentis vitæ simul contineri. Porro contra eos abhinc agitur, qui factis seculo fidem seruantes mentiri Deo per habitum religionis noscuntur. Si igitur infirmi fideles in seculari habitu prauorum deteriorantur exemplis, non vtcumque mirum est; sed hoc omnimodis execrabilius videtur, si religionis professores, quibus vt ait Apostolus, eloquia Dei credita sunt, carnalibus desideriis contigerit ancillari, relictis cœlestibus terrenis inhiare, contempto Deo mammonæ seruire. Quod quam execrabile sit ipsa Prophetici sermonis inuectio palam demonstrat, qua Deus comminatur dicens: Si fornicaris tu Israel, non derelinquas me tu saltem Iuda. Decem namque tribus filiorum Israel a domo Dauid, quondam ad Idololatriam recesserunt; attamen tribus Iuda tanquam in domo Dauid consistens, diuinæ seruitutis cultum
Abbreviated transcription (Latin):
plicia. qui conculcauerit. itẽ
uoluntarie post cognitionem
ueritatis peccantib iam non
relinquitur hostia ꝓ peccatis.
Leq enim
hoc dicimꝰ ut eos si conu̾¬
ti uoluerint desperemus.
Quia igitur diuina miscðia
semꝑ expectat: q̃ tantoꝑe pa¬
rata ẽ ad recipiendũ. q̃ntũ o
utinam parati eẽmus ad con¬
uertendũ. S & de his q̃ dicun¬
tur non satis confidimus. qd
illi furfures istoꝵ uerboꝵ eu¬
rent: qui candidissimii etiam
scĩ euuangłii panẽ fastiduss
decimꝰ tam̃ eo qd̃ dolentib qͦddã
ansolationis genus ẽ si causas

Expanded text:
lium Dei cōculcauerit? & itē, lium Dei cōculcauerit? & itē, volūtarie post cognitionē veritatis peccātibus, iā nō relinquitur hostia pro peccatis. Neq. enim hoc dicimus, vt eos si cōuerti voluerint desperemus. Quia igitur diuina misericosemper expectat, quæ tantopere parata est ad recipiendum, quantū o vtinam parati essemus ad conuertendū! Sed & de his qui dicuntur non satis confidimus, quod illi furfures istorum verborum curent, qui candidissimum etiam sancti Euangelij panē fastidiunt. Dicimus tamen eo quod dolentibus quoddam consolationis genus e
Abbreviated transcription (Latin):
apłos.si delinquere uolueris:
ignoro quomͦ indulgeri possit.
Achar ap̃ iericho de interdictis
spoliis aliquid furatus ẽ. & suꝑ
omnẽ isrł talis ira incubuit. ut
stare contra hostes suos nullate¬
nus posset. etiam furti nescius.
donec anathema lapidaretur.
Ee hi qui res eccłie uel pauꝑum
tantoꝑe deuastant: quales tri¬
umphos depaganis expectant:
Hos nimirũ propħa ꝓpt̾ impu¬
dentem rapacitatẽ lupos uesꝑ
corinthios fornicatus fuerat.
apłs int̾ fideles orare non patit᷑
ne inpura uox erꝰ puras reliqͦ¬
rum uoces induunis aurib tan¬
quam rauca sordidaret C qͦ¬
modo conuentus ille suas p̃cẽ
dõ placere p̃sumit: inter quoᷤ
occulte uel publice simili rea¬
tu non iam unus s multi fe¬
dantur: Nam p̃dictus aposto¬
lus dicit. quod irritam qͥs fa¬
ciens legem moysi sine retrac¬
dione puniretur: sicut in illo
contigit qui sabbato ligna con¬
ligebat. E qͣntomagis inquit
putatis mereri. deteriora sup¬

Expanded text:
apostolos, si delinquere volueris, apostolos, si delinquere volueris, quomodo indulgeri possit, ignoro. Achar apud Jericho de interdictis spoliis aliquid furatus est, et super omnem Israel talis ira incubuit, ut stare contra hostes suos nullatenus posset etiam furti nescius, donec anathema lapidaretur. Et hi qui res Ecclesiae vel pauperum tantopere devastant, quales triumphos de paganis exspectant? Hos nimirum propter impudentem rapacitatem lupos vespem, qui apud Corinthios fornicatus fuerat, Apostolus inter fideles orare non patitur, ne impura vox ejus puras reliquorum voces divinis auribus, tanquam rauca, sordidaret. Et quomodo conventus ille suas preces Deo placere praesumit, inter quos, occulte vel publice simili reatu, non jam unus, sed multi foedantur? Nam praedictus Apostolus dicit quod irritam quis faciens legem Moysi sine retractatione puniretur, sicut in illo contigit, qui Sabbato ligna colligebat. Et quanto magis, inquit, putatis mereri deteriora sup
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitur non fuisse. Quid nẽ
apud inferos ardenti uel cotti
uers abor: Sceleratum ẽ male
cogitare uirta illud. Ue qͥ cogi¬
tat inutile. S ignoscitur. Sc̃e¬
leratius uͦ qͦd male cogitaueris
uelle ꝑficere. S & hoc ignoscit᷑.
lam sane sceleratissimũ est. õpere
peccatũ ꝑpetrare. Tam̃ et huic
tali benignus uidex manũ por¬
rigit: & adpenitentiam exhor¬
tatur. Quod si peccator penite
noluerit: iam dñs cogit᷑ aduer¬
sari et ꝓmagna penã. sue pec¬
catorem dimitt̾e uoluntati. A¬
dam enĩ semel peccauit: & mor¬
tuus ẽ Nideamus quid fecerit:
Contra mandatũ. de frucꝰtu ar¬
boris edit. Tu gͦ si in aliqͦ contẽp¬
seris. si peꝑcit ade: pairet tibi.
Immo illi magis parcendũ fue¬
rat. qui adhuc rudis & nouellꝰ
erat: & nulliꝰ ante peccantis de
ꝓpter peccatũ suũ morientis. re¬
trahebatur exemplo. Tibi uero
qͥs qͥs eiusmodi es: post legem.
post ꝓpħas. post eugłium post

Expanded text:
videbitur non fuisse? Quid nunc videbitur non fuisse? Quid nunc apud inferos ardenti, vel quotiversabor? sceleratum est male cogitare, juxta illud: Vae qui cogitat inutile . Sed ignoscitur. Sceleratius vero, quod male cogitaveris, velle perficere. Sed et hoc ignoscitur. Jam sane sceleratissimum est, opere peccatum perpetrare. Tamen et huic tali benignus judex manum porrigit, et ad poenitentiam exhortatur. Quod si peccator poenitere noluerit, jam Dominus cogitur adversari, et pro magna poena suae peccatorem dimittere voluntati. Adam enim semel peccavit, et mortuus est; videamus quid fecerit. Contra mandatum de fructu arboris edit. Tu ergo si in aliquo contempseris, si pepercit Adae, parcet tibi; summo illi magis parcendum fuerat, qui adhuc rudis et novellus erat, et nullius ante peccantis, et propter peccatum suum morientis retrahebatur exemplo. Tibi vero, quisquis ejusmodi es post legem, post prophetas, post Evangelium, post
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ populꝰ gomorre ut
ait ysaias cultores uestiũ cum
us ꝑ ezechielem q̃ratur: quod
insuꝑbia ornamentis ipsius
utant᷑. Qui etiã sic̃ iosephus
iudeos ante excidiũ fecis se cõ¬
memorat: uestimentis exoticiꝰ
induunt᷑. Nam de his egesippꝰ
refert qͥa tunc femineis uestib¬
utebantur. & mutilabant sͥ
neretͥcum dealbabant. Hi uero
pͥscum imitantes morẽ. et no¬
uellas qͥsdam species in habi¬
di assumentes eodem se sp̃u
lbidinis afflatos eẽ docent.
tum d̃s comminetur quia ui¬
sitabit suꝑ omnẽ qui indutꝰ
st ueste peregrina.
Ded erubeseamus aliqͣndo ui¬
le subsellium libidinis esse:¬
Q nouemꝰ nobis nouale ut
minũ ẽ. resistamus diabolo. &
fugiet a nobis. Audiamꝰ beatũ
ieronimũ: qui breuitatem huiꝰ
uite arguens dicit. Esto. uita nr̃a
mille annis dendat᷑: ad extremũ
totius etatis diem ueniamꝰ. Cũ
ergo ultima hora uenerit: quid
ꝓderit continuate uoluptatis
fructus : q̃ statim ut cessauerit:

Expanded text:
hominum, populus Gomorrhæ, vt hominum, populus Gomorrhæ, vt ait Isaias, cultores vestium; cum Deus per Ezechielē queratur, quod in superbia ornamentis ipsius vtātur. Qui etiā, sicut Iosephus Iudæos ante excidiū fecisse commemorat, vestimentis exoticis induuntur. Nam de his Hegesippus refert, quia tunc semineis vtebantur, & mutilabant sibi meretricum dealbabāt. Hi vero priscum imitantes morem, & nouellas quasdam species in habitu assumentes, eodem se spiritu libidinis afflatos esse docent; cum Deus comminetur, quia visitabit super omnem qui indutus est veste peregrina. Sed erubescamus aliquando vile subsellium libidinis esse: nouemus nobis nouale, vt minum est, resistamus diabolo, & fugiet a nobis. Audiamus beatum Hieronymum, qui breuitatem huius vitmille annis tendatur, ad extremum totius aetatis diem veniamus. Cum ergo ultima hora venerit, quid proderit continuatae voluptatis fructus, quae statim ut cessaverit
Abbreviated transcription (Latin):
mentis intelligitur. ut tam̃
de sanitate carnis non neget᷑.
E enĩ contͣ nichil ita carnem
debilitat: ut lururia. Unde ie¬
ronimus ait. Cito senescunt q̃
uixta uiros sunt. Qui destina¬
ti apud gentiles erant uel ad
brauium currere uel inthe¬
atro luctari. ne polluti ne per
somnium uirib eneruarent᷑:
plumbeas lamminas circa in¬
guines adhibeͬant. S istis itt
stulit cor. Oppe qui nec hocip¬
sum intelligunt ꝑ sacrã scͥptu¬
ram: qͦd pagani nouerant per
bet ut ꝓ salute anime tradat
corpꝰ. Isti econt᷑ ꝓ salute cop¬
ris tradunt animã. cũ qd̃
hoc magis detrimentũ sit ipsiꝰ
corꝑis. Nec mirũ si is qͥ diligit
inquitatem odit animã sua.
aut si is cui ds̃ uent̃ est. et qui
sequit᷑ auariciã q̃ est ydolorũ
seruitꝰ. salutẽ carnis cũ d̃i con¬
temptu tanqͣm ydolatra reqͥ¬
rit: qui ꝑu̾so ordine colunt
carnẽ. q̃ non ꝓdest qͥcqͣm & ne¬
gligunt sp̃m. qui iuuificatur.
reuera uani & mendaces filui

Expanded text:
mentis intelligitur, vt tamen mentis intelligitur, vt tamen de sanitate carnis non negetur. Et enim ecōtra nihil ita carnem debilitat, vt luxuria, vnde Hieronymus ait. Cito senescunt quæ iuxta viros sunt. Qui destinati apud gentiles erant, vel ad brauium currere, vel in theatro luctari: ne polluti per somnium viribus eneruarentur, plumbeas laminas circa inguines adhibebant. Sed istis vt stulit cor; quippe qui nec hoc ipsum intelligunt per sacram scripturam, quod Pagani nouerant per bet vt pro salute animę tradatur corpus, isti e cōtra pro salute corporis tradunt animā. Cum quidem hoc magis detrimentum sit ipsius corporis. Nec mirum si is, qui diligit iniquitatem, odit animam suam: aut si is, cuius Deus venter est, & qui sequitur auaritiam, quæ est idolorū seruitus, salutem carnis cum Dei contemptu tanquam idololatra requirit. Qui peruerso ordine colunt carnem, quæ non prodest, quicumque & negligunt spiritum, qui viuificatur, reuera vani & mēdaces filij
Abbreviated transcription (Latin):
nit: uire et asubdita earne con¬
tempnitur. Ergo uirus libidi¬
nis: de radice et de merito na¬
scitur elationis. Qd̃ cum ita
sit: tunc anima ꝑoriginẽ cul¬
pe more iumentoꝵ in luxuri¬
am cadit: cum suꝑbiendo se¬
more uolucrũ ultra qͣm debuit
eleuat. Hinc ẽ enim: qd uel is
qui stare uidebatur eadit: uł
is qui lapsus ẽ resurge nequit.
Hinc est itaq quod longa conti¬
nentia repente soluit᷑: & pler̃q
uirginitas insenili etate uicia¬
dur Sic sic elatio nimirũ de¬
bet fierr: ut qui se suꝑbiendo
ante dĩ ocłos extollunt: usq
ad umentoꝵ similitudinẽ¬
Qui ergo uicus resistere cupit:
sub potenti manu dei humi
lietur
In non inluxuriosis uimento¬
rum similitudo ẽ. annon
sicut equus & mulus in¬
dellectu carent. qui sperant ut
pocius sperare se fingunt. qͦd
carnis concubitus ad sanitatẽ
ꝓficiat corꝑis. cum ꝓpha dicat.
sana me domine et sanabor. E
item in dño sperans non infir¬
mabor Qđ ita de sanitate

Expanded text:
nit, jure et a subdita carne connit, jure et a subdita carne contemnetur. Ergo virus libidinis de radice, et de merito nascitur elationis. Quod cum ita sit, tunc anima per originem culpae more jumentorum in luxuriam cadit, cum superbiendo more volucrum ultra quod debuit elevat. Hinc est enim quod vel is qui stare videbatur cadit, vel is qui lapsus est, resurgere nequit. Hinc est itaque quod longa continentia repente solvitur, et plerumque virginitas in senili aetate vitiatur. Sic elatio nimirum debet fieri: ut qui se superbiendo ante oculos Dei extollunt, usque ad jumentorum similitudineQui ergo vitiis resistere cupit, sub potenlietur. An non in luxuriosis iumentorū similitudo est? An non sic equus & mulus intellectu carent, qui sperant, vel potius sperare se fingunt, quod carnis cōcubitus ad sanitatē proficiat corporis? cū Propheta dicat: Sana me Domine, & sanabor. Et item. In Domino sperans non infirmabor. Quod ita de sanitate