comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iendo carnẽ.⁊ bibendo sanguinem: me¬
mores ẽẽ debemus.
S caueat quisq ne indigne ꝑcipi¬
at: qr iudicium manducat. Nonẽ¬
mortale peccm accedit. Gͦ & si sunt
peccata cotidiana: ł non sint mortife¬
ra. Anteqͣm accedatis: dimitaite debi¬
torib ur̃is. Si dimittis: dimittit᷑ tibi:
& sic securꝰ accede Panisit salutaris ẽ¬
⁊ ñ uenenum. Si ita accedis: spĩalit̾ mando¬
cas. Sp̃ualit̾ enĩ manducat: qͥ innocen¬
tiam ad altare portat. Si iło sit sacfi¬
cium ⁊ sepiꝰ immolet xp̃s¬

Expanded text:
endo carnem et saguinem memores esse debemus. Sed caveat quisque, ne indigne percipiat, quia iudicium manducat. Non emortale peccatum accedit. Ergo etsi sint peccata quotidiana, ut non sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrificium, et si saepius immolet
Abbreviated transcription (Latin):
hementius commendaret mistii
huiꝰ altitudinem: ultimum hoc
uoluit infige̾ cordib ⁊ memorie
discipłoꝵ: a qͥb ad passionem di¬
gressurus erat.Qe autem ordine demn¬
ceps sumeret᷑: apł̃is. ꝑ qͦs eccłias dis¬
positurꝰ erat. seruauit docendum.
De Sacramento ⁊ re.
Iunc quid ibi sit sacramentum. ⁊ qͥd
tum est: inuisibilis gr̃e ui ciuitate di¬
sibilis forma. forma gͦ panis ⁊uini. q̃
ibi uidet᷑. sacramentum ẽ:i. signũ
sacre rei: q p̾t̾ speciem qͣm ingerit
sensib. aliqͥd aliud facit in cogitatio¬
species uocabula rerum. pas chali¬
que ante fuerunt: scil. panis ⁊ uini.
gemina ẽ res: una scił est dupler.
conten ta ⁊ significata: alt̾a signifi¬
cata. ⁊ ñ conten ta. Res conten ta ⁊
significata. ẽ caro .xͥ. qm de iuigine
tiaxit: ⁊ sanguis. quem ꝓ nob fudit.
Res autem significata ⁊ ñ ꝯtert ta:
ẽ unitas eccłie. in p̃destinatis. uoca¬
tis. iustificatis. & glificatis. Hec ẽ du

Expanded text:
hementius commendaret mysterii hementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. ceps sumeretur, apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, reservavit docendum. 4. De sacramento et re. Nunc quid ibi sacramentum sit, et quid tum est invisibilis gratiae visibilis forma. Forma ergo panis et vini quae ibi videtur, est sacramentum, id est, signum sacrae rei; quia praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud facit in cognitiospecies vocabula rerum quae ante fuerunt, scilicet, panis et vini. gemina est res: una, scilicet, contenta et significata; altera significata et non contenta. Res contenta et significata est caro Christi, quam de Virgine traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis, vocatis, justificatis, et glorificatis. H
Abbreviated transcription (Latin):
conficiant᷑. Reliqua omnia nicħ aliud
sunt qͣm laudes ł obsecrationes fideli¬
um:⁊ peticiones. Ecce que sit institu¬
tio ⁊ forma huiꝰ sacramenti. Ubi con¬
sideratione dignum ẽ: quare illud
sacramentum post cenam dedit dis
ternȩ maiestatis migraturꝰ. celebrato i¬
cum discipłis typico pascha. qͦddam
memoriale eis comm̃dare uolens. sub
specie panis ⁊ uini corpꝰ Quare ꝑ alm̃¬
que p̃cipuũ erat agni paschalis sac̾¬
ficium. inmorte sua t̾minaRi: ac no¬
uȩ legis sacramenta substitui: in qͥb
excellit mist̾ium eucharistiȩ. Ideo &̃
pꝰ alia dedit: ut hoc tinum altius
memorie discipłors infigeret᷑. ⁊ ab
eccłia deinceps frequentaretur.
S ñ exinde disciplinam sanxit in
posterum. ut post alios cibos sumat᷑
potiꝰ a ieiunis sum oportet. sic̃ apłs
cipuli eticharistiam: ñ eos accepisse
ieiunos. Non ĩo tam̃ calumniandũ
est uniu̾se eccłiȩ: ꝙ a ieuis sumit᷑
bi. Ido uͥꝙ mos iste seruat᷑. Ñenĩ

Expanded text:
conficiantur; reliqua omnia nihil aliud sunt quam laudes, vel obsecrationes fidelium et petitiones. Ecce quae sit institutio et forma hujus sacramenti. Ubi consideratione dignum est quare illud sacramentum post coenam dedit discternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus equae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus cipuli Eucharistiam, non eos accepisse jejunos; non ideo tamen calumniandum est unibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
homini. s ipsi sacram̃to fiat iniuria
di est. Utrumq qͥdem ad pnitiẽ suã.
s aliud ẽ non hab̾e: aliud ꝑnitios e
habe: aliud salubrit habe. Idem de
his. qui ab eccłie unitate separati suñ.
nulla iam q̃stio ẽ. quinhabeant ⁊ da¬
re possint. s ꝑnitiose hñt. ꝑnitioseq
dant: qr extͣ uincłm pacis sunt. neutͥ
sacram̃to: facienda ẽ iniuria. Sic̃ ñ
recte ht qͥ ab unitate recedit. s tam̃ ht̃:
& i̾o redeunti ñ reddit᷑. sic ẽ ñ recte
Et iõ qr ab eo accipit. uenienti ad uni¬
tatem non iteratur. Idem in li .ii. de ui¬

Expanded text:
homini, sed ipsi sacramento, fiat Injuria. homini, sed ipsi sacramento, fiat Injuria. di est: utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Idem: De his qui ab Ecclesiae unitate separati sunt, nulla jam quaestio est quin habeant et dare possint; sed perniciose habent, pernicioseque dant, quia extra vinculum pacis sunt. Neutri sacramento facienda est injuria. Sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur, sic tamen non recte et ideo quod ab eo accipit, venienti ad unitatem non iteratur. CAP. LXXVIII. Au
Abbreviated transcription (Latin):
baptisia qͦd accepit ñ amittit. qui
recedit ab ecclia:. iusũ dandi qͦd accep̃
amittit: multis modis apparet in anit
dici. Primo q nulla ostendit᷑ causa:
cͣ ille qui ilło baptisma amittere non
potest. ius dandi possit amittere. U
trumꝰ enim sacramentum ẽ: & qͣdam
consecratione utrumq homini dat᷑.
Ittd cum baptizat᷑. ⁊ ilłd. cum ordinat᷑.
Idon licet in catholica utrumq itar
positi ꝓ bono pacis. correcto scismati
errore suscepti funt: de siuisum ẽ op.
ñ st̾ rursꝰ ordinati S sic̃ baptis mus
in eis. ita ordinatio mansit integra:
qr in p̃cisione fuerat uitium. quod
unitate ꝑacis ẽ correctum. Non in
sacramentis. que uc̃q sunt. ipsa st̃.i
cum ipsi expedire uidr eccłie. ut p̃po¬
siti eoꝵ uenientes ad catholicam so
cietatem. honores suos ibi ñ ammi¬
nistrent: nec eiꝰ tñ ipsa ordinationis
sacram̃ta detrahunt᷑: s suꝑ eos ma¬
nent. Idoq ñ eis manꝰ imponit᷑. neñ

Expanded text:
Baptisma quod accepit non amittit, qui Baptisma quod accepit non amittit, qui recedit ab Ecclesia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit atrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non aepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus non sunt rursus ordinati; sed, sicut baptismus in eis, ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est, non in sacramentis, quae ubicunque sunt ipsa sunt: et cum expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catcietatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent. Ideoque non eis manus imponitur, ne non
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Odit d̾s sacͥficia amos.¬
heticoꝵ & a se ꝓicit: & quotiens in
nomine eiꝰ cong̾gati fu̾int: detestat᷑
fetorem eorum:⁊ claudit nares fuas.
Idem. Iili offertint panem sacͥlegum:
nec rata eẽ sac̾dotia: nec uera sacrifi¬
dem ⁊̃ dic̃: ꝑ crudelissimam uesam¬
am. in alexandrina sede omnium
sacramentoꝵ lum̃ extinctum. Int̾¬
repta ẽ sacͥficii oblatio: defecit cͥsma¬
tis scĩficatio: & parricidalib mani¬
bus impioꝵ. omnia se subtͣrere mi¬
steria. His aluisq testimoniis astrui
uidr: sacramenta ȩccłiastica p̃cipue
corporis & sanguinis. ordinationis :
confirmationis. ꝑ hereticos ñ posse
ministrari. auctoritates ponit. quidñr p̃¬
Econtra autem. alii sentire missis obuiare
uidnr: qͦd ab heticis etiam p̃cisis. sacͥ or¬
dines. sic̃ &e baptismꝰ tdiualeãt. Nec abħeti¬
cis redeuntes. qr illic ordinatist̾ & bapti¬
zati: itm ordinandi sunt᷑ & baptiz andi¬
It heticis ⁊̃ damnatis qͦd qdam dicunt.

Expanded text:
dit Deus sacrificia haereticorum, et a se projicit; et quoties in nomine ejus congregati fuerint, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Idem: Illi offerunt panem sacrilegum, nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrifim dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et Confirmationis, per haereticos non posse ministrari. 2. Auctoritates ponit quae Contra autem alii sentire videntur quod ab haereticis etiam praecisis sacri ordines, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nis etiam damnatis quod quidam dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ. cuiꝰ p̾sentia corpꝰuiuit. & do¬
enim erit tẽ eẽ in corporib damna¬
torum: qͦd nc̃ ẽẽ scimus in animis
qͦd auo. respondens ait. Cur ñ dicam¬
ignis affligĩsi sp̃s hominum. ⁊̃ ipsi
incorporei. & nc̃ potuerunt includi
corporalibꝰ m̃bͥs. & tc̃ pot̾unt corpo¬
rum suoꝵ uincłis insolubilit̾ alli¬
gari: Gehenna illa. que stagnum
ignis & sulphuris dict̾a ẽ. corporeꝰ
solida hominum: aeria demonum:¬

Expanded text:
anima cujus praesentia corpus vivit, et doanima cujus praesentia corpus vivit, et doenim erit tunc in corporibus damnatorum, quod tunc esse scimus in animis quod August. respondens ait, super ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? ignis et sulphuris dictum est , corporeet daemonum, solida hominum, aeria daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sint fut᷑a. non sp̃s. ¶ Exhiᷤ
apparet. quod una erit etas õium
etate ł erat habiturꝰ. si ante ẽ defunc¬
tus. Nec de sub̃a de qua hominis ca¬
rocreat᷑ aliqͥd ꝑibit: s omnium par¬
sic̃ sol resurgent. p̃cisis cunctis defor¬
mitatib quas hic habuerunt. Si mali
tẽ halieant. qͦs hic habuert̾ deformitates.
De reꝓb̃ autem queri solet: an cum
deformitatib hic habitis resurgant.
Hoc autem aus. ñ asserit. s dubiũ
relinquit: ita inquiens. Ql cunq ab
cẽ ipsi unusquisq cum sua carne. sed
ut cum diabolo eiꝰq angłis puniant᷑.
Utrum uͦ ipsi cum uitiis &e deformita¬
tib suoꝵ corpoꝵs resurgant. quecũq
in eis gestarunt:in requirendo labora¬
re quid opꝰ est: Non enim fatigare
nos debet incta eors habitudoł pul¬
chritudo: qͦrs erit certa &e sempit̾na
damnatio. Ecce ñ diffinit: an tune
Siuͦ querit᷑ que tunc ardebunt.
exemplis astruit. & sempit̃nis ignib
ea arde. ⁊ ñ ꝯsumi illa ꝯbustione. sic̃

Expanded text:
rpora sint futura, non spiritus. Ex his apparet quod una erit aetas omniuaetate, vel erat habiturus, si ante est defunctus. Nec de substantia de qua hominis caro creatur, aliquid peribit; sed omnium parsicut sol, resurgent, praecisis cunctis deformitatibus quas hic habuerunt. 4. Si mali tunc habeant quas hic habuerunt deformitates. De reprobis autem quaeri solet an cum deformitatibus hic habitis resurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubium relinquit, ita inquiens, in Ench. c. nt quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc corpora quae tunc ardebunt. exemplis astruit, et sempiternis ignibus ea ardere, et non consumi illa combustione, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit sic. Series ꝯsangͥnitatis: sex
gͣdib dirimit᷑. Hoc mͦ. fuiꝰ & filia:. qͦd
ẽ fr̃ ce soror. Sit ipse truncꝰ. illis seor¬
sum seiunctis. Ex radice illiꝰ trunci.
egͥdiunt᷑ isti ramuscłi: nepos ⁊ neptiᷤ

Expanded text:
Etym., c. 3: Series consanguinitatis sex gradibus dirimitur, hoc modo: filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et neptis,
Abbreviated transcription (Latin):
Scrupulose qͥdem int̾ doctos gueri
ac disputari potest. q̃n incipit hõ ĩ
ut̾o uiue: an sit quedam uita occul¬
ta. q̃ ñdum motib uiuentis appa¬
reat. Negari enim uixisse puerꝑia. q̃
iam m̃bratim exsecant᷑ u̾bi eiciant᷑
ex ut̾is p̾gnantium. ne mat᷑s etiam
si mortua ibi relinquant᷑ occidant:
impudentia nimia uidet᷑. Ex qͥ aut̃¬
incip̃ hõuiue: ex illo utiq iã moripͣ.
Mortuus uͦ ubicumq illi mors po
tuit euenire. qͦmͦ ad res urrectionẽ
ñ ꝑtineat: reꝑtre nequeo. Neq enm
& monstra que nascunt᷑ & uiuunt.
quamlibet cito moriant᷑: aut resur¬
rectura negabunt᷑. aut ita resurrec¬
tura cdenda sunt: s poti correcta. e
mendataq nat᷑a. Absit enim. ut il¬
lum bimembrem. quem nuꝑ natũ
in oriente. fr̃s fidelissimi. qui eum
uidert̃. retulerunt: & sc̃s ieiꝑ scͥptũ
reliquit: ut unum hominem du¬
plicem. ac ñ poti duos. qͦd fut᷑um
erat. si gemini nascerent᷑. resurrec¬

Expanded text:
Scrupulose quidem inter doctores quaeri Scrupulose quidem inter doctores quaeri ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autincipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest; mortuus vero, ubicumque illi potuit mors evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat reperire nequeo. Neque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in Oriente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et sanctus Hieron. scriptum reliquit, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
corporalium oĩo membroꝵ. qͥsqͥs
renuit: potest negare aiãm eẽ. q̃ i
somnis uidet ł ambulare se.ł sedere:
ł huc atq illuc. gressu. ł etiam uolaty
poris non fic. Pinde si hanc similitudi¬
uem &ẽ apd̃ inferos gertt. ñcorporalem
s corpori fimilem: ita &̃ in locis uidr
ẽẽ. non corporalib s corporalium si
milib. siue in requie. siue in dolori¬
bus.mẽ. In cassiani etiam uolu¬
minib legit᷑. qͦd ñ sint ociose. neq
nicħñ sentiant: eum diues ille in in¬
ferno. se flamma cruciari clamat.
Uñ ꝓbat᷑. aĩas defunct̾oꝵ. non solum
suis sensib ñ pͥuani÷ s nec istis affect̾i¬
carere: & exhis que sͥ inillo gnau exa¬
mine reseruantur. qͥddam eas lam
oportet. si abortiui fetꝰ & monstra: re¬
surgent:⁊ qͣlia. De qͦ au̾s ita ait. In en
stio. qͥ iamnatisunt in utis matrũ:
s ñ ita. ut iam possint renasci. Si enĩ
refurrecturos eos dix̾imꝰ: de his qͥ iam

Expanded text:
corporalium omnino membrorum quisquis corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam uolatu poris non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corpmilibus sive in requie, sive in doloribus. In Cassiani etiam voluminibus legitur quod non sint otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis affecticarere, et ex his quae sibi in illo generali examine reseruantur, quiddam eas iam portet si abortivi foetus et monstra resurgent, et qualia. De quo August. ita ait, in Encstio, qui jam nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis et̾nꝰ cuiꝰ modisit. & in qͣ mundi ł
rerum parte futurꝰ sit. hominem scire
arbit᷑r neminem: nͥ forte cui sp̃s diuinꝰ
ostendit. Si aĩe sine corporib sentiunt.¬
um autẽ ignem corporalem.
um autẽ
ꝯstet aĩas igne mat̾iali in corporibꝰ eru¬
ciandas queri solet: an int̾im ante re¬
sumptionem corꝑm. anime defunc¬
torum reꝓboꝵ. mat̾iali igne concre¬
mentur. De hoc. iulianꝰ toletane ec
sit. Si uiuentis hominiᷤᷤ incorporeus
sp̃s tenet᷑ in corpore: cͤ ñ pꝰmortem ã
corporeo igne tenea t: Teneri autẽ
ꝑignem sỹm dicimꝰ: ut in tormento
do. anima ignis torm̃tum patiatur.
ues mortuus dr in inferno sepultus:
cuiꝰ anima qd in igne teneat᷑. insinu
te lazarum ut intinguat ex.d.s.ina.¬
torem diuitem damnatum in ignibꝰ
u̾itas ꝑhibet: qͥs sapiens reproborũ
aĩas teneri ignib neget: Precipue
cum humanam animam corporis
similitudinem hr̃e doceat aus̃. ita
hr̃e posse similitudinem corꝑis. &

Expanded text:
Ignis aeternus cujusmodi sit, et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit. 7. Si animae sine corporibus sentiunt ignem corporalem. Cum autem constet animas igne materiali in corporibus cruciandas, quaeri solet an interim ante resurrectionem corporum animae defunctorum reproborum materiali igne crementur. De hoc Julsit: Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem etiam corpore igneo teneatur? Teneri autem per ignem spiritum dicimus, ut in tormento do anima ignis tormentum patiatur, itatis voce dives mortuus dicitur in inferno sepultus; cujus anima quia in igne teneatur, insinute Lazarum, ut intingat exitem damnatum in ignibus Veritas perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? Praecipue, cum humanam animam corporis similitudinem habere doceat August., ita re posse similitudinem corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. Humanum dico: ꝓpt̾ infir¬
mitatem carnis eoꝵs. Uir autem qui
frigide nat᷑e ẽ: maneat sine ꝯiuge. Qd
si ⁊ ille aliam copłam acceꝑit: tc hi qͥ
iurauant. piurii cͥmine rei teneant᷑i
penitentia ꝑacta. pͥora cogant᷑ reciꝑe

Expanded text:
nuptias. Humanum dico, propter infirnuptias. Humanum dico, propter infirmitatem carnis eorum . Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit, tunc qui juraverint perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipe
Abbreviated transcription (Latin):
aliam. ł illa alium duceꝑossit. De
si se ꝯiunxerint. & pꝰ dix̾it mulier manis.¬
de uiro. qͦd coire ñ possit cum eas fi
potest ꝓbare qͦd dic̃. ꝑ iusttm iudi¬
cium: accipiat alium. Siuͦ ille acce¬
perit aliam: separent᷑. Item. & epła
frigide nat᷑e dicunt se ñ posse inuicẽ
oꝑam carm dantes. ꝯmisceri. Consulit¬
Iste uͦ si ñ pot̃ ea uti ꝓuxore: hãt eam
qͣsi sororem. Qͦd si retinacłm ꝯiugale
uolu̾it rescindẽ: maneant utͥq innupti.
uir aliamuxorem uult acciꝑe: mani¬
festa patet ratio. qr suggerente diabolo
odii fomitem. erosam eam habuit:⁊ ĩo.
eam dimittere. m̃dacii falsitate molit᷑.
Qͦd si mulier catisat᷑. &e dic̃: uolo ẽẽ mat̾.
& filios ꝓc̾are:. utq eor seytima manu
ꝓpinqͦrs. tact̾is sacͦscĩs reliqͥis. iureiuran¬
dodicat. ut nunquam ꝑ ꝯmixtionẽ
carnis ꝯiuncti. una caro effecti fuissent.
Tẽ uidr: mulierem scdas posse ꝯtͣhere

Expanded text:
aliam, vel illa alium ducere possit, de aliam, vel illa alium ducere possit, de se conjunxerint, et post dixerit mulier de viro quod coire non possit cum ea, si potest probari quod dicit per justum judicium, alium accipiat, si vero ille acceperit aliam, separentur. Item, ibid.: frigidae naturae dicunt se non posse invicem operam carni dantes commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale voluerint rescindere maneant utrique innupti. vir aliam uxorem vult accipere manifesta ratione patet quod suggerente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et ideo eam dimittere mendacii falsitat molitur. Quod si mulier causatur et dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuissent; tunc videtur mulierem secundas posse contrahere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrahendum matͥmoniũ. legittime
iudicant᷑ ꝑsone. scđm statuta patrũ:
q̃ diu̾sa sunt. Alie nanq fuert̃ legita¬
me. ante legem: alie sublege: alie in
tpr̃e gr̃e. Item. In pͥmitiua eccłia q̃¬
quedam omnino inlegittime: qͣdã
medie. Riene legitime sunt: quibñ
obuiat uotum ꝯtinentie. ł ordo sacer.¬
frigiditas:⁊ si quod ẽ aliud. Penitꝰ uͦ ille¬
gittimi sunt: ꝑuotum. ꝑ ordinem. per
cognationem. ꝑ disparem cultum. Me¬
diiuͦ. scł nͨ plene legittimi. nec omnino
illegitami sunt: ꝑ frigiditatem ł ꝯditio¬
di. De frigidis separandis.
Dehis enim qͥcausa frigiditatis debi¬
tum redde ñ possunt: ꝯsulit beatꝰ es̾.
ut ꝑmaneant. S si mulier causat᷑. di
cernit ut utq eors septima manu pro¬
lit̾ quen̾int: ⁊ tẽ mulier sedas nupti¬
as ꝯtͣhat. Uir autem qͥ frigide nature
ẽ: absq spe ꝯuigii ꝑmaneat. Ait enĩ
nt̾rogasti de his qͥ matͥmonio
iuncti sunt. & nub̃e ñ possunt: si ille

Expanded text:
e judicantur personae secundum statuta Patrum, quae diversa sunt. Aliae namque fuerunt legitimae ante legem, aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaequaedam omnino illegitimae, quaedam mediae. Plene legitimae sunt, quibus non obviat votum continentifrigiditas, et si quid est aliud. Penitus vero illegitimae sunt per votum, per ordinem, per cognationem, per disparem cultum. Mediae vero sunt, nec plene legitimae, nec omnino illegitimae, per frigiditatem, per conditiodi. 2. De frigidis separandis. De his enim qui causa frigiditatis debitum reddere non possunt, consulit Greg.  molitur. Quod si mulier causatur, et terque eorum septima manu prot, et tunc mulier secundas nuptias contrahat. Vir autem qui frigidae naturae est, absque spe conjugii permaneat. Ait enim rogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille
Abbreviated transcription (Latin):
uotum ꝯtinentie in delicus egerint
uoluntatem qͦ a ꝓposito cecidit. appa¬
reat ẽẽ. damnatam:. siue sequantur
nuptie. siue ñ: Damnat᷑ enim ꝓposi¬
ti fraus: damnant᷑ tales. qr continen¬
tie fidem pͥmamirritam fecerunt .i.
uotum: ł in uotouiolato. fidem qmͣ
in baptismo ꝓfessi st̃. ¶Si autem ꝓ
uoluntate nubendi damnantur :¬
ꝯstat si eam effect̾ui mnancipauuint.
reuocandum id ẽẽ in irritum: easq
arcendaᷤᷤ. redire ad ꝓpositum. Uñ õs.¬
iuduitatis. suꝑ qͥb nos ꝯstilisti. faciũ¬
c̃do te nosse a scõ paulo nͥ ꝯũtantur
olim ẽẽ damnatas. qͣs & nos apłica aueto¬
ritate damnandas. ⁊ a ꝯmunione fi¬
delium. atq a liminib eccłie arcen¬
das fore censemꝰ: usq qͦ obediant epĩs
suis: & ad bonum qͦd ceperunt. inuite
aut uoluntarie reuertantur. de uirgi¬
De uirginib autẽ nib non uelatis.¬

Expanded text:
otum continentiae in deliciis egerint voluntatem quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive non. Damnatur enim propositi fraus; damnantur tales, quia continentiae fidem primam irritam fecerunt, id est, votum vel in voto violato fidem quam in Baptismo professae sunt. Si autem pro voluntate nubendi damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arcendas redire ad propositum. Uniduitatis, super quibus nos consuluisti, credo te nosse a S. Paulo, nisi convertantur, olim esse damnatas; quas et nos apostolica auctoritate damnandas, et a communione fidelium atque a liminibus ecclesiae arcendas censemus usquequo obediant episcopis suis, et ad bonum quod coeperunt, invite aut voluntarie revertantur. 3. De virginibus n
Abbreviated transcription (Latin):
Uirors autem latente commisso. ñ
facile qͥs quam ex suspicionib arceat᷑:
qͥ tamen submouebit᷑: si eiꝰ ĩ lagicium
detegat᷑. Q fornicauã neqͥt dimittere
Siuͦ querit᷑. an adult̾ adult̾am
possit dimittere c̾a formeationis:
dicimꝰ. qr nequit adult̾a uxor. dimit¬
ti a uiro: nͥ & ipse erꝑrs fornicationis
eristat: ⁊ eꝯu̾so. Uñ. au̾s. In li .iͦ. de smone

Expanded text:
virorum autem latente commisso, non facile quisquam ex suspicionibus arcetur, qui tamen submovebitur, si ejus flagitium detegatur. 2. Quod fornicuriam nequit dimittere Si vero quaeritur an adulter adulteram possit dimittere causa fornicationis, dicimus quia nequit adultera uxor dimitti a viro, nisi et ipse expers fornicationis existat, et e converso. Unde August., in lib. 1, de Sermone
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in fut᷑o: non erit tam̃ eiꝰ ad pe¬
nam ł gle derogationem: s ad gr̃ars
actionem. Si uͦ querit᷑. utrum
peccata q̃ fecerunt electi. te ꝓdeant
in noticiam õium: sic̃ mala dãnan¬
dors oĩb er̃t uota: non legi hoc exp̃s¬
sum in scͥtura. Uñ. ñ irrationabiłr
putari pot̾. peccata hic ꝑ penitentiã
tecta. & deleta: illie cẽ tegi aliis: alia
ui. cunctis ꝓpalari. de ins qͥuiui repi¬
quos uiuos inueniet xp̃s. nunquã
oĩo moriti sint: an ipso temporiᷤ pun
litatem mira celitate sint transituri.
Non enim dicendum ẽ fieri non pos¬
se. ut ꝑ aera in sublime portent᷑ in
illo spacio. & moriant᷑ & reuituiscãt.
Ad hc̃ aut̃ sensum. qͦ estimemꝰ illos
in paruo spacio. & passuros mortem

Expanded text:
eis tamen erit ad poenam vel gloriae derogationem, sed ad gratiarum actionem. Si vero quaeritur utrum peccata quae fecerunt electi, prodeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis, alia vero cunctis propalari. 5. De his qui viQturi sint; an ipso temporis punc ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse, ut per aera in sublime portentur, et in illo spatio moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo aestimemus illos in parvo spatio
Abbreviated transcription (Latin):
s nͨ ꝓrs uelle possint. ñ possunt itaq bo¬
niangłi uelle malum.ł uelle ẽẽ miseri.
Neq hoc hñt ex nat᷑e s ex gr̃e bñficio. Añ
grẽ nanq confirmationem.potuerus
peccare angłi.⁊ qͥdam etiam peecauer̃t:
⁊ demones facti sunt. Uñ aus̃. in libͦ contͣ¬

Expanded text:
sed nec prorsus velle possint. Non possunt itaque bosed nec prorsus velle possint. Non possunt itaque boni angeli velle malum vel velle esse miseri; neque hoc habent ex natura, sed ex gratiae beneficio. Ante gratiae namque confirmationem potuere peccare angeli, et quidam etiam peccaverunt, et daemones facti sunt. Unde Aug., t
Abbreviated transcription (Latin):
¶S cum nec boni peccare possint. nec
ad utrũq se hãt. Uñ ieꝵ in tractatu de ꝓ¬
digo filio dicit. Solus deus est
in quem ꝑecc̃m cade ñ p̃. Cet̾a cũ sint libi
arbitrii. in utranq partem flecti posft̃.¬
hic uidr dreꝙ omnis creatura in libo
ad utrumq flecti possunt. gͦ ⁊ boni. pos¬
sunt fieri mali:⁊ maliboni. Adꝙ dicimꝰ.
ꝙ boni tanta gr̃a confirinati sunt: ut
ñqueant fierimali:⁊ mali ad eo in ma
licia obdurati funt. ut ñ ualeant ficri
boni:. ⁊ tam̃utͥq hñt lib̃um arbitrium:
qr ⁊ boni. ñ aliq̃ cogente necessitate. s
ꝓpͥa ac spontanea uoluntate. ꝑ grãm
qͥdem adiut. bonum eligunt. ⁊ ma¬
lum respuunt᷑. ⁊ mali fimilit̾ spon¬
Dͦ ui tanea uoluntate gr̃a destititi. bonũ
uitant. ⁊ malum sequunt᷑. ⁊ habent
mali libum arbitrium: s depssum.
atq corruptum: ꝗ surge ad bonum
non ualet. Momuͦ. Quod boni post
uolunt: ut ẽẽ miseri non solum nolint:

Expanded text:
Sed cum nec boni peccare possint, nec ad utrumque se habeat. Unde Hieron. in tractatu de prodigo Filio, din quo peccatum non cadit; caetera cum sint liberi arbitrii, in utramque partem posicere quod omnis creatura in liberad utrumque flecti possunt; ergo et boni possunt fieri mali, et mali boni. Ad quod dicimus quia boni tanta gratia confirmati sunt, ut nequeant fieri mali; et mali in malitia adeo obdurati sunt, ut non valeant fieri boni; et tamen utrique habent liberum arbitrium, quia et boni non aliqua cogente necessitate, sed propria ac spontanea voluntate per gratiam quidem adjuti bonum eligunt, et malum respuunt, et mali similiter spontanea voluntate a gratia destituti, bonum vitant, et malum sequuntur: et mali habent liberum arbitrium, sed depressum atque corruptum, quod surgere ad bonum non valet. 3. Quod boni post volunt, ut esse miseri non solum nolint,
Abbreviated transcription (Latin):
nem deponunt. In qͥb corporib. hominib
apparuert:atq locuti sunt.⁊ aliquando
qͥdem locuti sunt ex ꝑsona dei. sine dis¬
tinctione alicuiꝰ ꝑsone: aliquando ex ꝑͣ¬
Hec dubitandum ẽ:dđm incorporalibus
testimonia. ex qͥb dm incorporeis figuris
hominib apparuisse ꝓbat: ⁊ aliqñ ex ꝑͣ di.¬
quam ponit aus. querens an ad exhiben¬
dum has corpora les apparttiones.ereat᷑a
sp̃tialis corporis. aliquam speciem corpora¬
lem de corpulentior.m. assũpserint: an suũ¬
ꝓͥũ corpꝰ mutau̾int in sp̃em. suę actioni
¶S ubi aptam.

Expanded text:
nem deponunt; in quibus corporibus hominibus nem deponunt; in quibus corporibus hominibus apparuerunt atque locuti sunt. Et aliquando quidem locuti sunt ex persona Dei sine distinctione alicujus personae, aliquando ex Nec dubitandum est Deum in corporalibus testimonia ex quibus Deum in corporeis figuris hominibus apparuisse probat; et aliquando ex perquam ponit Augustinus, quaerens an ad exhibendum has corporales apparitiones creatura ritualis corporis qualitate aliquam speciem corporalem de corpulentiori materia assumpserint, an proprium corpus suum mutaverint in speciem actioni suae aptam.
Abbreviated transcription (Latin):
cum pͥncipe suo. ñc diabolo te archangło.¬
ñ mirum si pꝰ pecc̃m in hanc caliginem de¬
drusi sunt. Neq hoc ⁊̃ mirum ẽ. si conu̾si
sunt ex pena in aeriam qualitatem: qͥ
possint ab igne pati. Caliginosa tñ aeris
tenere tm̃ ꝑmissi st̃. qͥ eis quasi carcer sit.
usq ad tp̃s iudicii. Eccehis u̾b uidet᷑ aus.¬
id tͣde ꝙ qͥdam opinant᷑. de corꝑibꝰ angłoꝵ.¬
dixisse astruunt. nonita sentiendo. sed
opinionem alioꝵ referendo: ꝙ ex ipsius
ũb̃ diiudicare uolunt. qͥb ait. Demones
dicunt᷑ aeria animalia: non ait. ft̃. Ita
enim qͥdam dicebant. de habitatione uͦ
caliginosi aeris. in quem detrusi st̃:non
ostendit. dic̃t qͦq płimos catholicos trac̃¬
tatores in hoc conuenisse.atq id ꝯcordit᷑
docuisse. ꝙ angłi incorporei sint: nͨ cor¬
pora hãnt sͥ unita. Assumunt aut̃ aliq̃n
corpora. do pparante. ad impletionem mi¬
nisterii sͥ a deo imuncti eademq pꝰ expletio¬

Expanded text:
cum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, nocum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caliginem detrusi sunt. Neque etiam hoc mirum est si conversi sunt ex poena in aeream qualitatem qua possunt ab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum permissi sunt, qui eis carcer sit usque ad tempus judicii. Ecce his verbis videtur Auquidam opinantur de corporibus angdixisse astruunt non ita sentiendo, sed opinionem aliorum referendo, quod ex ipsius verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt nonostendit. Dicunt quoque plurimos catholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec corpora habeant sibi unita, assumant autem aliquando corpora, Deo praeparante. ad impletionem ministerii sui sibi a Deo injuncti, cademque post expletio
Abbreviated transcription (Latin):
habeant sͥ sum habuisse corpora tenua
untta: qͦd ⁊ sp̃ualia: s in casu mutata.
firmationem ł lapsum.corpora aeria ha¬
buirint. de puriore ac suꝑiore aeris pa¬
te formata. ad faciendum habilia. ñ ad pa¬
tiendum: & angłi bonis. qͥ ꝑstiterunt. talia
conseruata st̃ corpora. ut in eis possint face
ñ pati: que tante sunt tenuitatis: ut a mor¬
ialitalib uideri ñ ualeant. nͥ suꝑ uestita
aliqua grossiori forma: qua assumpta ui¬
dentur. depositaq. uideri desiñt. Angłis
uͦ malis: mutata fuunit in casu corpora. in deti¬
orem qualitatem spissioris aeris. Sic̃ enim
siorain qͥb possunt pati a suꝑiori elem̃to:
.i. abigne. Et hoc aus̃. sensisse uidet᷑. super
animalia: qr corporum aeriortm nat᷑a
uigent: nͨ ꝑ mortem dissoluunt᷑: q p̃ua¬
let in eis elementum. aptiꝰ ad faciendum.
quam ad patiendum: ad patiendum enĩ.
humor ⁊ humꝰ: ad faciendum. aer ⁊ ignis.
aptitudinem p̃. bent. Transgliores uͦ angłi:

Expanded text:
CASUM HABUISSE CORPORA TENUIA ET SPIRITUALIA: SED IN CASU MUTATA firmationem vel lapsum corpora aerea habuerint de puriori ac superiore parte formata, ad faciendum habilia, non ad patiendum: et angelis bonis qui perstiterunt, talia sunt observata corpora, ut in eis possint facere, et non pati, quae tantae sunt tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant, nisi supervestita aliqua grossiori forma; qua assumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualsiora in quibus pati possint a superiori elemento, id est, ab igne. Et hoc Augustinus sensisse videtur super. animalia, qui corporum aereorum natura vigent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum aptius ad faciendum quam ad patiendum. Ad patiendum enim humor et humus; ad faciendum, aer et ignis aptitudinem praebent. Transgressores vero angeli
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ in iob. Cũme laudarent astra matutina:
⁊c̃. De hoc qͦ beda ita ait. Hoc suꝑiꝰ celũ.
Mox ut creatum ẽ. scĩs angłis impletũ ẽ:
qͦs in pͥncipio. cum cęlo ⁊ tra conditos
testat᷑ dñs. dicens. U̾ eras. cum me lau¬
darent astra matutina. ⁊ iubilarent
om̃s filii di: astra matutina. ⁊ filios di:
eosdem angłos uocat. Celum enm in
qͦ posita st luminaria: ñ in pͥncipio. sed
seda die factum est. Ex his liquet: qͦd
in empireo õs angłi fuert. añ qͦrdã rumã
simulq creati st̾ angłi cũ celo empireo. ⁊

Expanded text:
Ubi eras, cum me laudabant astra matutina? tc. De hoc quoque Beda ita ait: Hoc superius coelmox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosdem angelos Dei vocat. Coelum enim in quo posita luminaria, non in principio, sed secunda die factum est. Ex his liquet quod in empyreo omnes angeli fuerunt ante quorumdam ruinam, simulque creati sunt angeli cum coelo em
Abbreviated transcription (Latin):
gre. aqua deserti sunt: non ita ꝙ prus
dedita subtraheret᷑: s qr nunquam est
apposita. ut conũterent᷑. Hec est gͦ conu̾¬
sio ⁊ ausio. qua diuisi funt. qui natura
boni erantꝰ. ut sint alii supra ilłd bonũ.
ꝑ iusticiam boni: alii. illo corrupto. per
culpam mali. conu̾sio. iustos fec̃: ⁊ aũsio
miustos. Utraq fuit uoluntatis. ⁊ uolun¬
liba potestas. ⁊ habilitas uoluntatis ra¬
tionalis. Pot̾ant enim uoluntate elige
quodlibet. ⁊ratione iudicare .i. dis¬
cerne̾ in quibus ꝯstat lib̃m arbitͥ¬
um. Nec creati sunt uolentes auti.
ilło. ⁊ post creati: onem. spontanea uo¬
luntate. alii elegerunt malum: alii
bonum.⁊ ita discuit ds lucem a tene¬
bris. sic̃ dicit scͥpturã .i. angłos bonos
a malis.⁊ lucem appellauit diem:¬
gr̃a sua illuminauit:malos uͦ exceca¬
uit. Post ereationem aliquid datum ẽ
liquo. s. gr̃a cooꝑanꝰ . ¶Si att̃ querit᷑
utrum post creationem. conuersis

Expanded text:
gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius dedita subtraheretur, sed quia nunquam est apposita ut converterentur. Haec est ergo conversio et aversio, qua divisi sunt qui natura boni erant, ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et volunlibera potestas et habilitas voluntatis rationalis. Poterant enim voluntate eligere quodlibet, et ratione judicare, id est discernere; in quibus constat liberum arbitum. Nec creati sunt volentes avertiillud. Post creationem vero spontanea voluntate alii elegerunt malum, alii vero bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scriptura, id est angelos bonos a malis, gratia sua illuminavit, malos vero excaecavit. 3. Post creationem aliquid datum est liquo, sed gratia cooperante. Si autem quaeritur utrum post creationem conversis
Abbreviated transcription (Latin):
salit̾ ⁊ summe ꝑfectum ẽ: cui nicħ ũꝗͣ
deest:⁊ a qͦ uniu̾sa ꝓueniunt bona: ꝙ est
soluis di. Prima gͥ ꝑfectio est nature con¬
dite: scđda nature glorificate: t̾eia nature
increate. Predicta breuit tangit. addens.
creatione osten sum est. boni . s. ⁊ non
fuerunt. usq ad confirmationem. nisi
beatitudo accipiat᷑ ut iam dictum est
ille statꝰ innocentiȩ ⁊ bonitatis. in quo
¶Post hec considatio adducit instium.¬
quirere. qͣles effecti funt. dum ditudent᷑
ausione. ⁊ conu̾sione. Post creationẽ
nãq. mox qͥdam cont̾isi st̃ ad creatorẽ
sutim: qͥdam ausi. conuerti ad deum
fuit. ei caritate adherere: auti. odioha¬
bere. ł inuide. Inuidie nanq mat̾ est
suꝑbia: qͣ uoluerunt se parificare do.
Inconu̾sis qͣsi inspecło relucere cepte di
sapĩa qͣ illuminati st̃: au̾si uͦ excecati ft̃.
⁊ illi qͥdem conu̾sift̾: ⁊ illuminati sunt¬
a deo. gr̃a apposita. Isti uͦ sunt ercecati:
non immissione malicie. s desertione

Expanded text:
 summe perfectum est, cui nihil unquam deest, et a quo universa proveniunt bona, quod est solius Dei. Prima ergo perfectio est naturae conditae, secunda naturae glorificatae, tertia naturae increatae. 6. Praedicta breviter tangit, addens qn creatione ostensum est, boni scilicet, efuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo 1. Post haec consideratio adducit inquirere, quales effecti sint dum dividerentur aversione et conversione. Post creationem namque mox quidam conversi sunt ad creatorem suum, quidam aversi. Converti ad Deum, fuit ei charitate adhaerere; averti, odio habere vel invidere. Invidiae namque mater est superbia, qua voluerunt se parificare Deo. In conversis quasi in speculo relucere coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione
Abbreviated transcription (Latin):
cilius est: tantomirabiliores in hꝰ mͦi
oꝑib eoꝵ existunt celeritates: s non
est creator. nͥ qͥ pͥncipalit̾ ista format:
est enim ex intimo ac summo causaꝵ
cardine conde ac ministrare catura.
ꝙ fac̃ solꝰ c̾ator ds̃: aliud autẽ ꝓ distri¬
butis ab illo uirib ⁊ facultatib aliqͣ
gorem: que ñ posst̾. ꝓpt̾ dei ł bonoꝵs

Expanded text:
cilius est, tanto mirabiliores in hujusmodi cilius est, tanto mirabiliores in hujusmodi operibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus creator Deus; aliud autem pro distributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam gorem, quae non possunt propter Dei vel bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
spargt: atq rta. ⁊ gignendar rerũ. ⁊ ac¬
celerandoꝵ incrementoꝵs. p̾bent occa¬
siones. S nͨ bonihec. nͥ quantum deus
iubet. nͨ maliħ iniuste faciunt: nisi
quantum iuste ipse ꝑmittit. ¶Ini¬
malicia. uoluntatem fuam ht̃ iniustam:
potestatem aut̃ ñ nͥ iuste accipit: siue
ad suam penam: siue ad alios. ł penã
licet ereatura ext̾uis seruiat. ¶ Sicite g̾
mentem nr̃am iustificando formare ñ
pͥ nisi ds:. p̃dicare autem extͥusecꝰ euan¬
gelium etiam homines posst̃. ñ solum
ita creationem rerum uisibilium ds
int̾ius oꝑat᷑: ext̾ioreᷤᷤ aũ oꝑationes atq
contemꝑationes. siue occasiones: ab an¬
bus adhibent᷑. S hec ab hominibus
tanto difficiliꝰ adhibent᷑: quantum
desunt sensuum subtilitates. ⁊ corꝑum
mobilitates in m̃bͥs t̾renis ⁊ pigͥs. uñ¬
&e qualibꝰ cunq angłis uicinas cau¬
sas ab elementis contrahere. quanto fa¬

Expanded text:
spargunt atque ita et gignendarum rerum et acspargunt atque ita et gignendarum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. sed nec boni haec nisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam inimalitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siue ad aliorum uel poenam licet creatura extrinsecus serviat. Sicut ergo mentem nostram justificando formare non potest nisi Deus, praedicare autem extrinsecus Evangelium etiam homines possunt, non soluita creationem rerum visibilium Deus interius operatur. Exteriores autem operationes atque contemplationes, sive occasiones, ab anbus adhibentur. Sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quantum eis desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causas ab elementis contrahere quanto fa
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt: nonenim eas ipsi creauerunt.¬
auo Omnium qͥppe rerumque corporalit̾
uisibilitq nascunt᷑: occulta quedam
lit eis indidit. Ipse gͦ creator est est.¬
omnium rerum: qͥ creator ẽ inuisibiliũ
seminum. qͥ a quec̃ꝙ eram nascendo
adocłos nr̃os ereunt: ex occultis semi¬
nib accipiunt ꝓgrediendi hic pͥmor¬
dia: ⁊ increm̃ta debite magnitudinis.
distinc̾tiones q formaꝵ. ab originalib
ut ita dicam regulis sumunt. Sicut
parentes ñ dicunt᷑ ereatores filiorum. n
agͥcolȩ frugum ita nͨ bom angłi nͦ mali:
⁊ si ꝑ eors ministium fiant creature.¬
¶ Sic̃ gͦ. nͨ parentes dicimꝰ creatores hõiũ.
nͨ agͥcolas c̾atores frugum: quamuis eoꝵ
extͥnsecꝰ adhibitis motib asta creanda d̃i
uͥtꝰ intius oꝑet᷑: ita ñ solum malos. s nec
bonos angłos. fas est putare creator es:¬
s ꝓsubtilitate sui sensꝰ ⁊ corporis. Mota:
tiora nouert: ⁊ ea ꝑ congruas it eos corpꝰ¬
temꝑationes elem̃toꝵ latent̾ habere.

Expanded text:
cerunt; non enim ipsi eas creaverunt. Omnium quippe rerum quae corporaliter visibiliterque nascuntur, occulta quaedam  eis indidit. Ipse ergo Creator est omnium rerum qui Creator est invisibilium seminum; quia quaecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum ab originalibus, ut ita dicam, regulis sumunt. 9. Sicut parentes non dicuntur creatores filiorum, nec agricolae frugum, ita nec boni angeli nec mali, etsi per eorum ministerium fiant creaturae. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ad ista creanda Dei virtus interius operetur; ita non solum malos, sed nec bonos angsi pro subtilitate sui sensus et corporis semina tiora nouerunt et ea per congruas temperationes elementorum latenter
Abbreviated transcription (Latin):
requirit ⁊ conuenit scdm tempꝰ haberi.
Et hoc mͦ. angłi erant ꝑfecti. ante confirma¬
tionem. ł lapsum. Scđdm naturam ꝑfecꝰ¬
tum est: ꝙ h̃t qͥcqͥd debitum est ł expedit
nature sue ad głificationem. ⁊ hoc mͦ ꝑte¬
ct̃i fuerunt angłi post confirmationem:¬

Expanded text:
requirit, et convenit secundum tempus haberi, et hoc modo angeli erant perfecti ante confirmationem vel lapsum. Secundum naturam perfectum est quod habet quidquid debitum est naturae suae ad glorificationem, et hoc modo perfecti fuerunt angeli post confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur: potestas alios accedunt ampliꝰ
temptandi uidet᷑ adimi. Uñ. ad alios.
origenes: puto inquit sane. qr scĩ repug
nantes adus istos icentores. et amuin¬
centes minuant excitum demonum:
uelut quampłimos eorum int̾imant:
nult᷑ fas sit illi sp̃u. qͥ ⁊ abaliquoscõ.
caste ⁊ pudice uiuendo uictꝰ est. Impu¬
gnare tt̃m alium hominem. hoc aut̃
qͥdam putant intelligendum tantũ.
de illo uitio in qͦ suꝑatꝰ est: ut si de su¬
ꝑbia aliquem uirum sc̃m temptat. ⁊
uincit᷑: ult̾ius ñ liceat ei illum ł altũ
de suꝑbia temytare. Qoboni angelis

Expanded text:
cuntur, potestas alios iterum tentandi videtur adimi. Unde Origenes: Pnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putant quidam intelligendum tantum de illo vitio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat illi illum vel alium de superbia tent
Abbreviated transcription (Latin):
hoc.cẽ aus ait. Sys mali. quedamue
de tp̃ralib reb noscere ꝑmitcunt᷑ pe¬
tim subtilitate sensꝰ. partim exꝑientu
tpr̃m: callidiores ꝓpt̾ tam magnalon¬
gitudinem uite: partĩ scĩs anglis. qͥ
ipsi ab oĩpotenti deo discunt. iussua
magicȩ artes scientia est ei data ade
andam ꝓbandamq iustorum patientiã.
me cogitationi. qͥd possit occurrere: cur
sistamiracła. ⁊̃ magicis artib fiant. Nã
rum potentia. que serpentes facere po
tait uͥ admuscas ininutissimas .s. cyni¬
fesuentum est. omnino defecit: qͦ t̾cia¬
ylaga egyptꝰ cedebat᷑. Ibi certe defecer̃
magi dicentes. Digit᷑ dei ẽ. hic. Unde
intelligi dat᷑. uͨ ipsos quidem tͥnsgres¬
sores anglos. ⁊ derias potestates. in miã
stam caliginem tanqm in fui gn̾is carcẽm.
ab illiꝰ subliniis etheree puritatis habita¬
tione detrusos. ꝑ qͦsmagiee artes possunt.
qͥeqͥd possc̃ ualere aliqͥd: nͥ data desuper
potestate. Dat᷑ aut̃ ł ad fallendos fallaces.

Expanded text:
s malis quaedam verba de temporalibus rebus nosse permittuntur, partim subtilitate sensus, partim experientia temporum callidiore, propter tam magnam longitudinem vitae, partim sanctis angelis quod ipsi ab omnipotente Deo discunt, et jusset scientia est ei data a cendam probandamque justorum patientiam. mae cogitationi, quid possit occurrere, cur scilicet ista miracula magicis artibus fiant. Nam rum potentia, quae sertuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scilus Aegyptiorum caedebatur. Ibi certe deficientes magi dixerunt: Digitus Dei est hoc . Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid, nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces,
Abbreviated transcription (Latin):
s postea boni angłi ꝑ gr̃am ita ft̃ confir¬
ti. ut peccare ñ possint: ⁊ mali itauitio e¬
durati. ut bñ uirie nequeant. Similit s̃
iminutabiles sunt gratia: qi ex na: aluto¬
tura. in pͥmordio suȩ conditionis. miti¬
ri potuerunt adbonum. siue ad mali
ri nequeant. aAdhoc enm repugnat qr¬

Expanded text:
sed postea boni angeli per gratiam ita sunt confirmati, ut peccare non possint; et mali ita vitio obdurati, ut bene vivere nequeant. Similiter etiam immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malumari nequeant. Ad hoc enim repugnat gr
Abbreviated transcription (Latin):
qnerit tanta tͥbulatio: ut etiam sihe¬
ri pͭ: moueant᷑ electi. Quem ibi relis¬
tum dicunt. ab eo tempore qͦ tempa¬
uit xp̃m in deserto. ł in passione: ⁊uul¬
tus ẽ ab eo. Ipsum putant. pͥmum ho¬
minem temptasse ⁊ uicisse. Tcd̾ox nd̃¬

Expanded text:
erit tanta tribulatio, ut etiam si fieri potest, moveantur electi . Quem ibi religatum dicunt ab eo tempore quo tentavit Christum in deserto. vel in passione; et victus est ab eo. Ipsum putant primum hominem tentasse, et vicisse, et secund
Abbreviated transcription (Latin):
adexcendam ꝓbandam. manifestandam¬
q iustoꝵ patientiam. Transgressoribus
angłis. non seruit ad nutum matia rer̃
uisibilium rerum matiam: s deo potius:
a qͦ hec potestas dat᷑: qͣntum incõmutab¬
lis iudicat. Mec sane Qo ñ ft̃ creatores:

Expanded text:
ad exercendam, probandam, manifestandamque justorum patientiam. 7. Quod transgressoribus angelis non servit ad nutum materia rervisibilium rerum materiam: sed Deo potius, a quo haec potestas datur quantum incommutabili