comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen quasi extͣ d nm̃. Dis¬
cipulos habebat xp̃c: discipu¬
los habebat iohannes. Docebat
xp̃c: docebat iohannes. Quid
iam dicam: Baptirabat ioħ̾s:
baptizabat xp̃c. Plus hic de bap¬
tismo dico: a iohanne baptira¬
tus est xp̃c. Ubi sunt qui de mi¬
nisterio baptismi arrogantia
tumide animositatis inflant᷑:.
Ubi sunt uoces carentes humi¬
litate.elate suꝑbia. ego bapti¬
zo. egobaptiro: Quid dixisses
si xp̃m baptirare meruisses:
Magna iam quantum aduer¬
tit sanctitas ur̃a apparere
et eminere causa cepit. qua
fuerat et xp̃c apatre mitten¬
dus: et ioħs a xp̃o premitten¬
dus. Prior missus ẽ. iohannos:
s sicut ab obsequentib ante¬
ceditur uidex. Posterior homo

Expanded text:
sed tamen quasi extra Dominum. Dissed tamen quasi extra Dominum. Discipulos habebat Christus, discipulos habebat Joannes: docebat Christus, docebat Joannes. Quid jam dicam? Baptizabat Joannes, baptizabat Christus. Plus hic de baptismo dico, a Joanne baptizatus est Christus. Ubi sunt qui de ministerio Baptismi arrogantia tumidae animositatis inflantur? Ubi sunt voces carentes humilitate, elatae superbia, Ego baptizo, ego baptizo? Quid dixisses, si Christum baptizare meruisses? Magna jam, quantum advertit Sanctitas vestra, apparere et eminere causa coepit, qua fuerat et Christus a Patre mittendus, et Joannes a Christo praemittendus. Prior missus est Joannes, sed sicut ab obsequentibus anteceditur judex. Posterior homo
Abbreviated transcription (Latin):
annos capaciores ꝑ ducti: in
discipłatum assumpti sunt.
Illorum postea fides dño ad¬
hesit: s nullius eorum na¬
tiuitas xp̃o militauit. Recoi¬
demur et ꝓpħ̾as: recolamus pa¬
triarchas. Nati sunt homines
etatis accessu impleci spũ sc̃õ
prophauerunt xp̃m. Nati sũt
ut postea ꝓpħarent. Iohannis
ut potuimus soluta questio¬
ne: alteram aggrediamur ꝓ
uirib quas dedlerit dominus.
Occurit enim alia questio ali¬
quanto ut mͥ uidetur abstru¬
sior. et ad ꝑscrutandum labo¬
riosior: inqua me multum ue¬
niea exiguitate ad dnm de p¬
catio. Iohannes iste tanta ex¬
cellens gr̃a. ut quemad modũ
dictum ẽ. dñm etiam ex ut̾o
salutaret. nondum loquendo
tunc erat aꝑta. quando eiꝰ ca¬
ro incarne erat inclusa: hic gͦ
eluis iste homo: homo tantꝰ.
Qius homo tantus: Quantus
tant᷑: homo tamen. Non se¬
quebatur int̾ discipłos dñm:
et sequebantur eum discipłi:
absit ut dicam contra dñm:

Expanded text:
annos capaciores perducti, in annos capaciores perducti, in discipulatum assumpti sunt; illorum postea fides Domino adhaesit, sed nullius illorum nativitas Domino militavit. Recordemur et Prophetas, recolamus Patriarchas: nati sunt homines, aetatis accessu repleti Spiritu sancto prophetaverunt Christum; nati sunt, ut postea prophetarent. Joannut potuimus, soluta quaestione, alteram aggrediamur, pro viribus quas dederit Dominus. Occurrit enim alia quaestio aliquanto, ut mihi videtur, obstrusior, et ad perscrutandum laboriosior, in qua me multum admea exiguitate ad Dominum deprecatio. Joannes iste tanta excellens gratia, ut quemadmodum dictum est, Dominum etiam ex utero salutaret, nondum loquendo, tunc erat aperta, quando ejus caro in carne erat inclusa: hic ergQuis est iste homo? Homo tantus, quis homo tantus? quantus tantus homo? Tamen non sequebatur inter discipulos Dominum, et sequebantur eum discipuli: absit ut dicam, contra Dominum;
Abbreviated transcription (Latin):
iei hodierne sollemp¬
nitas: sollempnemde¬
siderat tanta expecta¬
tione sermonẽ. Ergo ad uiuã¬
te d̾no ministrabimꝰ uob̾ qd̾
dalerit: recolentes et animo te¬
nentes nr̃e officium seruitu¬
tis. ut loquamur non tanqmͣ
magistri. s tanquam mini¬
striꝰ non discipuł. s condisei¬
pulis: quia nonseruis s conser¬
iuis. Magister autem unus ẽ.
nobis: cuius scola interra est
et cathedra in celo. Cuius p̾¬
cursor iohannes ẽ natꝰ: cuiꝰ
natiuitatis dies hodiernus
trahitur: hodie celebratur.
Hoc maiorum traditione sus¬
cepimus: hoc ad posteros i¬
mitanda deuotione transmit¬
timus. Iohannis ergo non e¬
uangłiste.s baptiste nata¬
lem. hodie celebramus. Qͣ
prima reposita. occurrit
questio non p̾tereunda: qͣ¬
re natalem quo ẽ ortus ex u¬
tero. ioh̃is pocius celebremꝰ.
terrogemur:quid responde¬
bimus: Quantum michi ui¬
det᷑. quantũ mearum uiriũ
mediotritati occurrit: hec
causa ẽ. Discipuli domin
nati. et ꝑ etatis accessum ad

Expanded text:
iei hodiernae solemnitas solemnem desiderat tanta exspectatione sermonem. Ergo, adjuvante Domino, ministrabimus vobis quod dederit, recolentes et animo tenentes nostrae officium servitutis, ut loquamur, non tanquam magistri, sed tanquam ministri; non discipulis, sed condiscipulis; quia nec servis, sed conservis. Magister autem unus est nobis, cujus schola in terra est, et cathedra in coelo: cujus praecursor Joannes est natus, cujus nativitatis dies hodiernus traditur, hodie celebratur. Hoc majorum traditione suscepimus, hoc ad posteros imitanda devotione transmittimus. Joannis ergo non Evangelistae, sed Baptistae Natalem hodie celebramus. Qua prima re posita, occurrit quaestio non praetereunda, quare Natalem, quo est ortus ex utero Joannes, potius celebremus, terrogemur, quid respondebimus? Quantum mihi videtur, quantum mearum virium mediocritati occurrit, haec causa est: Discipuli Domini nati, et per aetatis accessum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ua tua cetera corrigantur. Au¬
di iam non me: s te. Certe enĩ
non audes icere:crede inme.
Absit inquit. Et tamenau¬
des dicere: iustifico te. Audi.
et disce:quia unde non audes
dicere.crele in me:inde debes
non audere dicere iustifico te.
apłs loquitur. cui cedes: cui
uelis nolis subderis. Non enĩ
apło tanquam homini:sed
ei de quo dicit apłs. An uultiᷤᷤ
exꝑimentum accipere eiꝰ qui
in me loquitur xp̃c Audigͦ¬

Expanded text:
va tua caetera corrigantur. Auva tua caetera corrigantur. Audi jam non me, sed te. Certe enim non audes dicere, Crede in me. Absit, inquit. Et tamen audes dicere, Justifico te. Audi, et disce, quia unde non audes dicere, Crede in me; inde debes non audere dicere, Justifico te. Apostolus loquitur, cui cedes, cui velis nolis, subderis. Non enim Apostolo tanquam homini, sed ei de quo dicit Apostolus, An vultis experimentum accipere ejus, qui in me loquitur Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uiuum facere: sic et iustificare.
iustum facere. Ecce de transũso
baptirator quidam. ñ ꝑianuã
uitrans. s ꝑ maceriem descen¬
dens: non pastor et custos. s fur
et latro: de transuerso ait. Ego
baptiro: s sicut minister audio.
NIoli adalere. Quicquid ampliꝰ
est: amalo ẽ. Et tamen addit:
non dubitat. Quid addit. Ego
iustifico: ego iustum facio. Hoc
est enim. Ego sum arbor bona:
ex me nascatur. qui uult eẽ. fru¬
ctus bonus. Paululum si sapi¬
enter admittis. audi: pauca
uerba sunt: et nisi fallor. luci¬
dasunt. Tuergo iustificas: tu
iustum facis. Ego inquit. Cre¬
dat inte: quem iustificas. Dic.
aude dicere. crede in me: qui ñ
dubitas dicere. iustificare ame.
Turbatur: fluctuat: excusat.
Quid enim opus ẽ. in quit. ut
dicam illi credere in me: Crede
in xp̃m dico. Hesitasti: aubi¬
tasti: aliquantum ad nos dig¬
natus es descendere. Confessuᷤ
es aliquid: unde saneris. Oi¬
xisti aliquid rectum: unde pra¬

Expanded text:
vivum facere: sic et justificare, vivum facere: sic et justificare, justum facere. Ecce de transverso baptizator quidam, non per januam intrans, sed per maceriam descendens; non pastor et custos, sed fur et latro; de transverso ait, Ego baptizo. Si sicut minister, audeo: noli addere; quidquid amplius est a malo est . Et tamen addit, non dubitat. Quid addit? Ego justifico, ego justum facio. Hoc est enim, Ego sum arbor bona, ex me nascatur qui vult esse fructus bonus. Paululum, si sapienter admittis, audi; pauca verba sunt, et nisi fallor, lucida sunt. Tu ergo justificas, tu justum facis? Ergo, inquit, credat in te quem justificas. Dic, aude dicere, Crede in me; qui non dubitas dicere, Justificaris a me. Turbatur, fluctuat, excusat. Quid enim opus est, inquit, ut dicam illi, Crede in me? Crede in Christum, dico. Haesitasti, dubitasti: aliquantum ad nos dignatus es descendere. Confessus es aliquid, unde saneris. Dixisti aliquid rectum, unde pra
Abbreviated transcription (Latin):
centem. ego sum xp̃e. Innumera¬
biles heretici uenerunt omnes
in nomine xp̃i idest in nomine
xp̃i pailiati uenerunt: parietem
litteum splendido nomine deal¬
bantes. uenerunt: et neminem
audiuimus dicentem. ego sum
xp̃c. Quid ergo: dominus uesci¬
uit quid predixit: An pocius
nos ad intelligendum secreta
ip̃a. ad aꝑtionem secreti de somno
excitauit. ut ꝑ scrutemur et pul¬
semus. ut nobis aperiatur quod
tectum ẽ. et aꝑto tecto ad dnm̃
submittamur: ut sicut ille pa
Prorsus inuenimus istos dicen¬
tes. ego sum xp̃c: non his uer¬
bis s quod peiuis ẽ. factis: non
audacia uerborum istorum.
Quis enun eos audit: quis ad
aures. uel ad cor tam insipienter
deceptos admittit: Si dicat ei
qui eum baptiraturus est ego
sum xp̃e. auertit faciem suam
ab illo: relinquit hominis ar¬
rogantiam: manifestam que¬
rit dei gr̃am. Non ergo ita ille:
iustificat. Quid ẽ iustificare. Iu¬
stum facere. Qnomodo mortifica¬
re mortuum facere: uuuficare

Expanded text:
centem, Ego sum Christus. Innumeracentem, Ego sum Christus. Innumerabiles haeretici venerunt omnes in nomine Christi, id est in nomine Christi palliati venerunt, parietem luteum splendido nomine dealbantes venerunt, et neminem audivimus dicentem, Ego sum Christus. Quid ergo? Dominus nescivit quid praedixit? An potius nos ad intelligendum secreta ipsa ad apertionem secreti de somno excitavit, ut perscrutemur et pulsemus, ut nobis aperiatur quod tectum est, et aperto tecto ad Dominum submittamur, ut sicut ille parProrsus invenimus istos dicentes, Ego sum Christus: non his verbis, sed quod pejus est, factis. Non audacia verborum istorum. Quis enim eos audit? Quis ad aures vel ad cor, tam insipientes deceptus admittit? Si dicat ei qui eum baptizaturus est, Ego sum Christus: avertit faciem suam ab illo, relinquit hominis arrogantiam manifestam, quaerit Dei gratiam. Non ergo ita ille, justificat. Quid est justificare? Justum facere. Quomodo mortificare, mortuum facere; vivificare,
Abbreviated transcription (Latin):
uent ad soluendam hiuiꝰmodi
de baptismate questionẽ. Ar¬
bor inquit bona: bonus bap¬
trrator ẽ. Arbor inquit bona.
sicut illi dicunt: arbor bona
inquit. bonus baptirator ẽ.
fructus eius bonus: qui ab il¬
lo baptiratur. Tunc enimerit
fructus bonus: sulle fuerit
arbor bona. Quid dicis de xp̃o
et iohe : Euigila: exꝑgicere.
Estringit oculos tuos: spen¬
dor ꝑspicue ueritatis. Uide quid
p̾missum est ante nos. Legeni¬
angłium. Iohannes baptra¬
arbor fructus xp̃c: Creat᷑am uo¬
cab̾ arborem. et fructum creatorẽ:
quitate careret: s ut iniquita¬
ti os clauderet. Ecce qui baptrat
inferiorẽ qui baptiratur. Dic¬
turus sum melior: Hoc forte. ad
me multum est intelligi. Ad ho¬
mines redi: ambos uide homi¬
nes. Auanias. paulum baptrca¬
uit:anania paulus melior fu¬
it. Nunquam fructus arbore
melior fuit. Arbor enim ꝓfert
fructum: non ꝓfertur a fructu.
seducentes uenerunt in nomi¬
ne xp̃i: nullum auduimus di¬

Expanded text:
vent ad solvendam hujusmodi vent ad solvendam hujusmodi de Baptismate quaestionem. Arbor, inquit, bona, bonus baptizator est. Arbor, inquit, bona, sicut illi dicunt: arbor bona, inquit, bonus baptizator est; fructus ejus bonus, qui ab illo baptizatur: tunc enim erit fructus bonus, si ille fuerit arbor bona. Quid dicis de Christo et Joanne? Evigila, expergiscere, perstringit oculos tuos splendor perspicuae veritatis; vide quid praemissum est ante nos; lege Evangelium: Joannes baptizaarbor, fructus Christus? Creaturam vocabis arborem, et fructum Creatorem? quitate careret, sed ut iniquitati os clauderet. Ecce qui baptizat, inferior est; qui baptizatur, dicturus sum, melior? Hoc forte ad me multum est intelligi. Ad homines redi, ambos vide homines. Ananias Paulum baptizavit. Anania Paulus melior fuit. Nunquam fructus arbore melior fuit. Arbor enim profert fructum, non profertur a fructu. seducentes venerunt in nomine Christi, nullum audivimus di
Abbreviated transcription (Latin):
est omnis iusticia: humilitate
commendauit iusticiam. Iusti¬
ciam nob̾ manme humilitate
magister celestis et uerꝰ dñs
commnendauit. Quod enim
baptirabatur. ad humilitatẽ
ꝑtinebat. Et ideo quod ad hu¬
militatem ꝑtinebat facturꝰ.
dixit. impleatur omniz i̾ticła.
Preuidit multos inflaturos
se de ministerio baptismm: et
dicuros. egobaptiro: Et quał
sum ego qui baptizo: talem fa¬
cioquem baptrio. Unde hoc ꝓ¬
bas: Drobo inquit. Quib testi¬
moniis: Euangelicis inquit.
Auliamus uescio quem nouũ
euangłistam: contra antiquũ
baptistam. Quib ergo euan¬
quał es. talem facs eum quẽ
baptiras:. Qm̃ scriptumẽ. in¬
quit: arbor bona. fructus bo¬
nos facit. Scriptum rccito:
euangłium fero. Arbor mala:
Arbor bona: bonos fructus fa¬
cit. Agnosco euangłm: s tu te
quantum arbitror non agnos¬
cis. Et ut te pacienter aliquan¬
tum feram ex pone quod loq̃¬
ris: non me intellexisse interĩ
de puta. Dic michi quo ꝑtine¬
ant hec testimonia: quid adui¬

Expanded text:
e commendavit justitiam: justitiam nobis maxime humilitate magister coelestis et verus Dominus commendavit. Quod enim baptizabatur, ad humilitatem pertinebat: et ideo quod ad humilitatem pertinebat facturus, dixit: Impleatur omnis justitia.Praevidit multos inflaturos se de ministerio Baptismi, et dicturos, Ego baptizo; et, Qualis sum ego qui baptizo, talem facio quem baptizo. Unde hoc probas? Probo, inquit. Quibus testimoniis? Evangelicis, inquit. Audiamus nescio quem novum evangelistam contra antiquum Baptistam. Quibus ergo testiqualis es, talem facis eum quem baptizas? Quoniam scriptum est, inquit, Arbor bona bonos fructus facit. Scriptum recito, Evangelium fero: Arbor bona arbor mala malos fructus facit . Agnosco Evangelium: sed tu te, quantum arbitror, non agnoscis. Et ut te patienter aliquantum feram, expone quod loqueris, non me intellexisse interim deputa. Dic mihi quo pertineant haec testimonia, quid adju
Abbreviated transcription (Latin):
tanta gratia commendata ẽ:
ut ip̃e de illo dñs dic̾et. In na¬
tis mulierum: nemo exurrexit
maior ioħe baptista. Iste ergo
tam magnus: agnoscit dña
inparuo. Magnus agnoscit
homo: eum qui uenerat deus
homo. Si enim in natis mu¬
lierum hoc est in hominib
non exurrexit maior ihe bap¬
tista: quisquis tħe plus ẽ: ñ¬
domini baptismus. salus: quia
am̃ est salus. Nam uana salus.
hominum. Unde ergo. ego a
te debeo baptizari: si non opus
habebat curari: Mira autemin
ip̃a dm̃i humilitate medicina. Il¬
le baptirabat: et ille sanabat
Si enim xp̃c saluator omnium
hominum maxime fidelium: a¬
płica et uera sententia ẽ. quia xͦ
saluator omniũ hominum:
nemo dicat. non opus habro
saluatore. Qui hoc dicit: se
medico non humiliat. s in
morbo suo perit. Si saluator
omniũ hominum: ergo et
Magnus quidem homo: s ta¬
men homo. Ille saluator omi¬
um hominũ. Agnoscit itaq¬
omniũ saluatorem suum. Ne¬
Non hoc duit ip̃e: qui humilit̾
confitetur dicens. Ego a te de

Expanded text:
ta gratia commendata est, ut ipse de illo Dominus diceret, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Dominum in parvo magnum: agnoscit homo eum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, nDomini Baptismus salus: quia Domini est salus . Nam vana salus hominum . Unde ergo, Ego a te debeo baptizari, si non opus habebat curari? Mira autem in ipsa Domini humilitate medicina: ille baptizabat, et ille sanabat. Si enim Christus salvator omnium hominum, maxime fidelium : apostolica et vera sententia est, quia Christus salvator omnium hominum: nemo dicat, Non opus habeo salvatore. Qui hoc dicit, se medico non humiliat, sed in morbo suo perit. Si salvator omnium hominum, ergo et Magnus quidem homo, sed tamen homo. Ille salvator omnium hominum: agnoscit itaque ille salvatorem suum. NeNon hoc dicit ipse, qui humiliter confitetur, dicens: Ego a te de
Abbreviated transcription (Latin):
quam locutꝰ sum uociᷤᷤ ⁊ uerbi.
dix̾it ip̃a uox. ip̃e ioħs: ulũ
oportet crescere. me autem mi¬
nui. O magnumet ammira¬
bile sacramentum. Attendite
ꝑsonam uocis inqua ꝑsona.
erant sacramenta omniũ uo¬
cum. dicentem de ꝑsona u̾by:
illum oportet crescere. me aut̃
minui. Quare atendite. Apłs
dicit. Ex parte scimus: et ex par¬
te ꝓpħamus. Cum aut̃ uenerit
quod ꝑfectum est: quod ex par¬
te ẽ. euacuabitur. Quid est ꝑ¬
fectum: In principio erat uer¬
bum: uerbum erat apud dm:
et d̃s erat uerbum. Hoc est ꝑ¬
fectum. Quid ẽ ꝑfectum: Dicat

Expanded text:
quam locutus sum vocis et verbi, quam locutus sum vocis et verbi, dixerit ipsa vox, ipse Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . O magnum et mirabile sacramentum! Attendite personam vocis, in qua persona erant sacramenta omnium vocum, dicentem de persona Verbi, Illum oportet crescere, me autem minui. Quare? Attendite. Apostolus dicit, Ex parte scimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur . Quid est perfectum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc est perfectum. Quid est perfectum? D
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i aduerbum quod corde ge¬
stamus: hoc omnis anima
pia predicatrix. ad illud uer¬
bum de quo dictum ẽ. Inpͥn¬
cipio erat u̾bum. et uerbum
erat apud dm. et d̾s erat uer¬
bum: Hoc erat inprincipio
apud dm̃. Quanta uerba imn¬
mo quantas uoces facit u̾bũ
corde conceptum. Quantos p̾¬
dicatores fecit uerbum: apud
patrem manens. Misit patͥ¬
archas: misit ꝓpħ̾as: misit tot
et tantos prenunciatores suoᷤ.
uerbum manens: uocem mi¬
sit. Et post multas p̾missas
nit inuehiculo suo: in uoce
sua. incarne sua. Collige ergo
quasi munũ omnes uoces q̃
precesserunt: et eas omnes cõ¬
stitue in ꝑsona iohannuis. Haꝵ
ominiũ sacramentum ille
gestabat. Harũ omniũ ꝑso¬
na sacra mystica: ille unus
erat. Idco proprie dictus ẽ uox:
tanquam omniũ uocum signa
attendite iam quo ꝑtineat: il¬
lum oportet crescere. me autẽ
minui. Attendite si possum elo¬
qui. si non dicam insinuare
s saltim cogitare sufficiam: qͦ

Expanded text:
nostri ad verbum quod in corde genostri ad verbum quod in corde gestamus, hoc omnis anima pia praedicatrix ad illud Verbum de quo dictum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Quanta verba, imo quantas voces facit verbum corde conceptum! Quantos praedicatores fecit Verbum apud Patrem manens! Misit Patriarchas, misit Prophetas, misit tot et tantos praenuntiatores suos. Verbum manens voces misit, et post multas praemissas nit tanquam in vehiculo suo, in voce sua, in carne sua. Collige ergo tanquam in unum omnes voces, quae praecesserunt Verbum, et eas omnes constitue in persona Joannis. Harum omnium sacramentum ille gestabat, harum omnium persona sacrata et mystica ille unus erat. Ideo proprie dictus est vox, tanquam omnium vocum signacattendite jam quo pertineat, Illum oportet crescere, me autem minui. Attendite, si possim eloqui; si non dicam, insinuare, sed saltem cogitare sufficiam, quo
Abbreviated transcription (Latin):
loquenti. Ecce iam scio quod uo¬
lo dicere: corde teneo: ministeri¬
um uocis inquiro. Antequam
sonet uox in bre meo: iam tene¬
tur uerbum incorde meo. Pre¬
cessit ergo uerbum. uocem me¬
am: et inme prius ẽ. uerbum.
posterior uox. Ad te autem ut ĩ¬
telligas. prior uenit uox auri
tue .ut uerbum insinuem mẽ¬
titue. Nosse enum non posses
quod in me fuerat ante uocẽ:
nisi inte fuit post uocem. Er
nos. Magnum sacramentum
frẽs intendite: accipite magni¬
tudinem rei eciam atq etiam:
delect̾at enim me intellectus ur̃.
et audaciorem me facit aduos.
adiuuante illo quem p̾dicoͬ
tantillus tantum homo quał¬
cumq uerbum dñi: ip̃o ergo
adiuuante audacior fio aduoᷤ
et premissa ista informatione
distinctionis et uocis et uerbi.
que consequant᷑ in sinuo. Per¬
sonam gerebat ioh̃es uocism
sacramento. Nam non ip̃e solꝰ
uox erat. Omnis enim homo
annuntiator uerbi: uox uerb
est. Quod enun ẽ sonus oris

Expanded text:
loquenti. Ecce jam scio quod voloquenti. Ecce jam scio quod volo dicere, corde teneo, ministerium vocis inquiro; antequam sonet vox in ore meo, jam tenetur verbum in corde meo. Praecessit ergo verbum vocem meam, et in me prius est verbum, posterior vox: ad te autem, ut intelligas, prior venit vox auri tuae. ut verbum insinuetur menti tuae. Nosse enim non posses quod in me fuerat ante vocem, nisi in te fuerit post vocem. Ergnos. Magnum sacramentum, fratres. Intendite, accipite magnitudinem rei etiam atque etiam. Delectat enim me intellectus vester, et audaciorem facit ad vos, adjuvante illo quem praedico, tantillus tantum, homo qualiscumque Verbum Deum. Ipso ergo adjuvante, audacior fio ad vos, et praemissa ista informatione distinctionis vocis et verbi, quae consequantur insinuo. Personam gerebat Joannes vocis in sacramento: nam non ipse solus vox erat. Omnis enim homo annuntiator Verbi, vox Verbi est. Quod enim est sonus oris
Abbreviated transcription (Latin):
ille adhibitus medius. inte ali¬
quid ꝓpagauit: ame non emi¬
grauit. Deum iam ego cogita¬
bam: tu nondum audieras uo¬
cem meam. Hac audita cepisti
et tu habere quod cogitabam:
sego non ꝑdidi quod habebã.
Ergo inme tanquam in caridi¬
ne cordis mei. tanquam in se¬
creto mentis mee: precessit uer¬
bum uocem meam. Nondum
sonuit uox mnore meo: et inẽ.
iam u̾bum cordi meo. Ut autẽ
exeat adte quod corde concepi:
ministerium uocis inquirit.
uolo: ꝑuto quia gaudebit. qͥ
intelligit. Qui aut̃ non inrtel¬
ligit: ignoscat homini labo¬
ranti: deo supplicet miseranti.
Et enim et quod loquor: in de est
unde loquor. Inest cordi quod di¬
cam: s uocum minift̾ia laborãt
adaures nrãs. Quid ergo frẽs.
quid ergo: Certe intenditis. cer
te intelligitis quia u̾bum erat
incorde meo: antequam sibi ad¬
hiberet uocem. in qua ꝓced̾et
ad aures urãs. Puto quia intel¬
ligant omnes homines: quia
quod michi accudit: hoc omni

Expanded text:
ille adhibitus medius in te aliille adhibitus medius in te aliquid propagavit, a me non emigravit. Deum jam ego cogitabam: tu nondum audieras vocem meam; hac audita, coepisti et tu habere quod cogitabam: sed ego non perdidi quod habebam. Ergo in me, tanquam in cardine cordis mei, tanquam in secretario mentis meae, praecessit verbum vocem meam. Nondum sonuit vox in ore meo, et inest jam verbum cordi meo. Ut autem exeat ad te quod corde concepi, ministerium vocis inquirit. volo, puto quia gaudebit qui intelliget: qui autem non intelliget, ignoscat homini laboranti, Deo supplicet miseranti. Etenim et quod loquor inde estunde loquor, inest cordi quod dicam: sed vocum ministeria laborant ad aures vestras. Quid ergo, fratres? quid ergo? Certe intendistis, certe jam intelligitis, quia verbum erat in corde meo, antequam sibi adhiberet vocem, in qua procederet ad aures vestras. Puto quia intelligant omnes homines: quia quod mihi accidit, hoc omni
Abbreviated transcription (Latin):
adsistit auditor. Modo frẽs
ut aliquid ꝓpositum sit quod
intelligatis: concepi corde
ut dicam deus. Hoc quod cõ¬
ceꝑicorde: magnum aliquid
ẽ.Non etenim due sulabe:
sunt d̾s. Non et enum uox i¬
sta breuis: est d̾̃s. Dm̃ uolo di¬
cere: intendo cui dicam. latinꝰ
ẽ: dm dico. Grecus ẽ: theon di¬
tat sonus. Liteere alie sunt
hic: alie ibi. Incorde autem
meo. meo quod uolo dic̾e. in
eo quod cogito. nulla ẽ diuer¬
sitas litterarum: nullus so¬
nus uarius sillabarum. Hoc
est quod ẽ. Ut enunciaretur
latino: alia uox adhibita est.
Ut greco: alia. sipunico enunci¬
are uellem: aliam adhiberem.
Si hebreo: aliam. Si egyptio:
aliam. Si indo: aliam. Quam
multas uoces faceret ꝑ sonorũ
mutationes uerbum cordis:
sine ulla suimutatione. uł ua¬
rietate. Pergit ad latinum uo¬
ce latina: ad grecum greca: ad
hebreum hebrea. Ad audientẽ
ꝑuenit: nec aloquente discedit.
Nunquid enim quod dicendo
in alio facio: ego amitto. Sonꝰ

Expanded text:
assistit auditor. Modo, fratres, assistit auditor. Modo, fratres, ut aliquid propositum sit quod intelligatis, concepi corde ut dicam, Deus. Hoc quod concepi corde, magnum aliquid est. Non enim duae syllabae sunt Deus; non enim vox ista brevis est Deus. Deum volo dicere, intendo cui dicam. Latinus est? Deum dico. Graecus est? Θtat sonus: litterae aliae sunt hic, aliae sunt ibi: in corde autem meo, in eo quod volo dicere, in eo quod cogito, nulla est diversitas litterarum, nullus sonus varius syllabarum: hoc est quod est. Ut enuntiaretur Latino, alia vox adhibita est; ut Graeco, alia. Si Punico enuntiare vellem, aliam adhiberem; si Hebraeo, aliam; si Aegyptio, aliam; si Indo, aliam. Quam multas voces faceret personarum mutatione verbum cordis, sine ulla sui mutatione vel varietate? Pergit ad Latinum voce latina, ad Graecum graeca, ad Hebraeum hebraea. Ad audientem pervenit, nec a loquente discedit. Numquid enim quod dicendo in alio facio, ego amitto? Sonus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius lingue. Res ip̃a quam
uis dicere. que corde concepta
est: non ẽ alicuiuis lingue.
nec grece. nec latine. nec puni¬
ce. nec hebree. nec cuiusquã
gentis. Res ẽ tantum corde cõ¬
cepta: parata ꝓcelere. Ergo
ut dixi. res ẽ quedam senten¬
tia. quedam ratio corde concep¬
ta. parata ꝓcedere: ut insinue
notum dicturo. nondum au¬
dituro. Ecce ego uerbum iam
formatum. iam integrum ma¬
net manet incorde. Querit
ꝓcedere: u̾dicatur audienti.
Atcendit ille qui concepit u̾¬
bum. quid dicat: et notum ha¬
bet uerbum sibi in corde suo:
attendit cui dicturus ẽ. Lo¬
quar in nomine xp̃i aurib
eruditis ineccłia: et audeo ali¬
ergo caritas urã. Uidete uerbũ
corde conceptum. Querit. ꝓced̾e
ut dicat᷑: atcendit cui dicatur.
uocem querit.qua ꝓcelat ad
punicum. Remoue diu̾sitateᷤᷤ
auditorum: et uerbum quod
corde conceptum ẽ. nec grecũ
ẽ. nec latinum. nec punicum:
nec cuiꝰquam lingue. Talem
uocem querit ꝓcedendi: quał

Expanded text:
cujus linguae. Res ipsa, quam cujus linguae. Res ipsa, quam vis dicere, quae corde concepta est, non est alicujus linguae, nec graecae, nec latinae, nec punicae, nec hebraeae, nec cujusquam gentis. Res est tantum corde concepta, parata procedere. Ergo, ut dixi, res est quaedam, sententia quaedam, ratio corde concepta, parata procedere, ut insinuetnotum dicturo, nondum audituro. Ecce ergo verbum jam formatum, jam integrum, manet in corde: quaerit procedere, ut dicatur audienti. Attendit ille qui concepit verbum quod dicat, et notum habet verbum sibi in corde suo, attendit cui dicturus est. Loquar in nomine Christi auribus eruditis in Ecclesia, et audeo etiergo Charitas vestra. Videte verbum corde conceptum, quaerit procedere, ut dicatur: attendit cui dicatur. vocem quaerit, qua procedat ad Punicum. Remove diversitatem auditorum, et verbum illud, quod corde conceptum est, nec graecum est, nec latinum, nec punicum, nec cujusquam linguae. Talem vocem quaerit procedendi, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
et si tantũmodo sonet. et irra¬
tionabilit̾ ꝑstrepat. tanqmͣ
sonus clamantis non loquen¬
tis: uox dici pot̃: uerbum di¬
ci non pot̃. Nescio quis inge¬
muit: uox est. Euilauit: uox
est. In formis quidam sonus ẽ.
gestans uel inferens aurib
strepitum: sine aliqua ratione
intellectus. Uerbum autem nͥ
aliquid significet. nisi aliud
ad aures ferat. aluid menti in¬
ferat: uerbum non dr̃. Sicut
ergo dicebam: si clames uox ẽ.
Sidicas homo: u̾bum ẽ. Sl
uoces significantes dixi: nõ
inanes. non sonantes ⁊ nich̾
docentes. Si ergo iam distin¬
xistis inter uocem et u̾bum:
audite quid miremini in his
ualet plurimum et sine uoce:
uox inanis est sine u̾bo. Red¬
damus rationem: et quod ꝓ¬
posuimus si possumus expli¬
cenus. Ecce uoluisti aliquid
dice̾. Hoc ip̃m̃ quod uis dicẽ:
iam corde conceptum est. Te¬
netur memoria: parat᷑ uolũ¬
tate: uiuit intellectu. Et hoc
ipsum quod us dice̾: ñ est ali¬

Expanded text:
etsi tantummodo sonet, et irraetsi tantummodo sonet, et irrationabiliter perstrepat, tanquam sonus clamantis, non loquentis, vox dici potest, verbum dici non potest. Nescio quis ingemuit, vox est: ejulavit, vox est. Informis quidam sonus est, gestans vel inferens strepitum auribus sine aliqua ratione intellectus. Verbum autem, nisi aliquid significet, nisi aliud ad aures ferat, aliud menti inferat, verbum non dicitur. Sicut ergo dicebam, si clames, vox est: si dicas, Homo, verbum est; si voces significantes dixi, non inanes, non sonantes et nihil docentes. Si ergo jam distinxistis inter vocem et verbum, audite quod miremini in his valet plurimum et sine voce: vox inanis est sine verbo. Reddamus rationem, et quod proposuimus, si possumus, explicemus. Ecce voluisti aliquid dicere: hoc ipsum quod vis dicere, jam corde conceptum est; tenetur memoria, paratur voluntate, vivit intellectu. Et hoc ipsum quod vis dicere, non est ali
Abbreviated transcription (Latin):
caro fenum: et omnis claritas
eius ut flos feni. Fenũ aruit.
flos decidit: u̾bum aũt anĩ¬
utrum ꝓpha: non sum inquit
li. Quis ergo es: Ego sum uox
clamantis indeserto. Uocem
se dixit. Habes iohem uocem.
bum: Audi illud tͥ clare osten¬
dentem. In principio inquit
erat u̾bum: et u̾bumerat apd̃
dm̃: et deus erat uerbum. Hoc
erat inprincipio apud deũ.
Omnia ꝑ ip̃m fact̾a sunt: et
sine ip̃o factum ẽ nichil. Si oĩa:
ergo et ioħs. Quid miramus:
siuerbum fecit sibi uocem: ui¬
de. uide uteumq ad flumen:
mus quid int̾sit: int̾ uocem
et uerbum. Attentiqueramꝰ.
Nonparua res ẽ: nec paruam in¬
tentionem desid̾at. Dabit dñs.
ut nec ego inexplicando fati¬
ger: nec uos mnaudiendo. Et¬
ce duo quedam: uox ⁊ u̾bũ.
Quid ẽ uox: Quid ẽ uerbum:
Quid: Audite quod in uobis
ipsis approbetis: et uob̾ ipsis
a uob̾met ip̃is interrogati re¬
spondeatis. Uerbum nisi ha¬
beat rationem significantẽ:
uerbum non ẽ. Uox autem

Expanded text:
caro fenum, et omnis claritas caro fenum, et omnis claritas ejus ut flos feni: fenum aruit, flos decidit: Verbum auteutrum propheta, Non sum, inquit, li, Quis ergo es? Ego sum vox clamantis in deserto. Vocem se dixit. Habes Joannem vocem. bum? Audi illud tibi clare ostendentem, « In principio, » inquit, « erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil » . Si omnia, et Joannes. Quid miramur, si Verbum fecit sibi vocem? Vide, vide utrumque ad flumen, mus quid intersit inter vocem et verbum: attenti quaeramus; non parva res est, nec parvam intentionem desiderat. Dabit Dominus, ut nec ego in explicando fatiger, nec vos in audiendo. Ecce duo quaedam, vox et verbum. Quid est vox? quid est verbum? Quid? Audite quod in vobis ipsis approbetis, et vobis ipsis a vobismetipsis interrogati respondeatis. Verbum, si non habeat rationem significantem, verbum non dicitur. Vox autem,
Abbreviated transcription (Latin):
parans. et dicen parate uiam
domino: rectas facite semitas
euis. Baptirari enim uoluit
dns a seruo: ut uid̾ent quid
accipiunc qui baptirantur
adomino. Inde ergo cepit:
unde merito ꝓphecia precesse¬
rat. Dominabitur amari u¬
sq ad mare: et aflumine u¬
q ad t̾minos orbis terre. Ad
ip̃m flumen ũde cepit domi
it: magno se humiliauit. ut
a magno exaltaretur humił:
et se amicum sponsi dixit. Et
qualem amicum: fortassis eqͣ¬
lem: Absit. Longe infra. Qn¬
tum longe: Non sum dignus.
corrigiam calciamenti eiꝰ sol¬
uere. Hic ꝓpħa unmo ampli¬
or quam ꝓph̾a: prenuntiar
meruit ꝑ ꝓphm. De illo namq
dixit ysaias: quod hodie uobis
lectumẽ. uox clamantis in here¬
mo: parate uiam domino. rec¬
tas facite semitas eius. Omnis
uallis implebitur: et omnis
mons et collis humiliabitur:
et erunt tortuosa in directum:
et asꝑa inuias planas: et indebit
omnis caro salutare dei. Excla¬
ma. Quid exclamabo: Omĩs

Expanded text:
m parans, et dicens, Parate viam m parans, et dicens, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus . Baptizari enim voluit Dominus a servo, ut viderent quid accipiunt qui baptizantur a Domino. Inde ergo coepit, unde merito prophetia praecesserat: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . Ad ipsum flumen, unde coepit dominit. Magno se humiliavit, ut a magno exaltaretur humilis. Et se amicum sponsi dixit: et qualem amicum? fortassis aequalem? Absit: longe infra. Quantum longe? Non sum dignus, ait, corrigiam calceamenti ejus solvere . Hic propheta, imo amplius quam propheta, praenuntiari meruit per prophetam. De illo namque dixit Isaias, quod hodie nobis lectum est, « Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur; et erunt tortuosa in directum, et aspera in vias planas; et videbit omnis caro salutare Dei. Exclama: Quid exclamabo? Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia audit stat: quia si non
audiat. cadit. Hinc magnitu¬
do ioħis maxime commenda¬
tͣ: quia cum posset putari xp̃c:
bere. illum commendare. se
humiliare. quam ꝓillo acci¬
pi. et a se decipi. Merito dic¬
tus est amplius quam ꝓph̃a.
de ꝓpħis enem qui fuerunt
ante aduentum domini: dñs
ip̃e ita loquit᷑. Multi ꝓpħe
et iusti uoluerunt uidere q̃
uidetis: et nonuiderunt.¬
Etenĩ illi qui implebantur
sp̃udei. ut annunciarent xpͣ
uenturum: concupiscebant si
fieri posset inderra uidere p̾¬
sentem. Unde symeon ille di¬
fferebat᷑ exire de scło. ut uid̾e̾t
natũ: ꝑ quem conditum est
scłm. Et ille quidem infantẽ
uidit uerbum dei incarne: s
nondum docebat. nondum ma¬
gisterii ꝑ sonam ꝓfessus erat:
qui iam apud patrem angelis
magister erat. Symeon ergo
uidit. s infantẽ: iohannes
autem iam p̾dicantem: iam
discipulos eligentem. ubiͤ
ad flumen iordanis. Inde enim
cepit magisterium xp̃i: ibi
baptismus xp̃i commendatꝰ

Expanded text:
quia audit, stat; quia si non quia audit, stat; quia si non audit, cadit. Hinc magnitudo Joannis maxime commendatur; quia cum posset putari Christbere, illum commendare; se humiliare, quam pro ipso accipi, et a se decipi. Merito dictus est amplius quam propheta. De Prophetis enim, qui fuerunt ante adventum Domini, Dominus ipse ita loquitur: Multi Prophetae et justi voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt .Etenim illi qui implebantur Spiritu Dei, ut annuntiarent Christum venturum, concupiscebant, si fieri posset, in terra videre praesentem. Unde Simeon ille differebatur exire de saeculo, ut videret natum, per quem conditum est saeculum . Et ille quidem infantem vidit Verbum Dei in carne: sed nondum docebat, nondum magistri personam professus erat, qui jam apud Patrem Angelis magister erat. Simeon ergo vidit, sed infantem: Joannes autem jam praedicantem, jam discipulos eligentem. Ubi? Ad flumen Jordanis. Inde enim coepit magisterium Christi. Ibi Baptismus Christi commendatus
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝓculdubio fructꝰ atten¬
tionis ur̃e. et opere precipiũ
studii ur̃i: ut aliquid quod
ad magnũ sacramentum ꝑ¬
tineat. insinuem auribus
ioh̾em et multi. et magni.
atq scĩ: digni deo. deo pleni:
saluatoris p̾nuntiatores. ue¬
ritatis attestatores. Uerunta¬
men de nullo eorum dici po¬
tuit: quod est dictum de io
hanne. In natis mulierum.
non: surrexit maior ioh̾e
baptista. Quid sibi ergo uult
ista magnitudo. p̾missa añ
magnum: Ad testimoniũ ma¬
gne humilitatis. Tam enin
magnus ip̃e erat: ut xp̃c pos¬
set putari. Posset ioħs abuti
et uidebant. illo ñ dicente
putauerant. Non erat ei opꝰ
seminare errorem: s confir
ꝓ sponso ad ulterum subponẽs.
et eum qui uere sponsus erat
sponse commendat. Ut ame¬
tur inillo: odit se amari ꝓ
illo. Quihabet inquit spon¬
sam:sponsus est.Et quasi di¬
ceret.quid tu: amicus autem
cum: et gaudio gaudet ꝓpt̾
uocem sponsi. Stat et aulit.
Discipulꝰ audit magistrum.

Expanded text:
erit procul dubio fructus attenerit procul dubio fructus attentionis vestrae, et operae pretium studii nostri, ut aliquid quod ad magnum sacramentum pertineat, insinuem auribusJoannem, et multi, et magni, et sancti, digni Deo, Deo pleni, Salvatoris praenuntiatores; veritatis attestatores. Verumtamen de nullo eorum dici potuit, quod dictum est de Joanne: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Quid ergo sibi vult ista magnitudo praemissa ante magnum? Ad testimonium magnae humilitatis. Tam enim magnus erat, ut Christus posset putari. Posset Joannes abuet videbant, illo non dicente putaverant. Non erat ei opus seminare errorem, sed confirmpro sponso adulterum supponens, et eum qui vere sponsus erat, sponsae commendat: ut ametur in illo, odit se amari pro illo. Qui habet, inquit, sponsam, sponsus est. Et quasi diceres, Quid tu? Amicus autem, eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Stat, et audit: discipulus audit magistrum;
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitas anni ep̃i.¬
uersario reitu memoriam re¬
nouat natum eẽ. dn p̾cursorẽ
ante mirabilem mirabiliter:
cuiꝰ natuntatem considerare
nos et laudare maxime ho¬
die conuenit. Adhoc enim et
dies annu̾saruis huic mira¬
culo dedicatus ẽ: ut benefici¬
deleat obluuo de cordib nr̃is
Ioħs ergo preco dni. missus añ
illum: s fõs ꝑ illum. Omnia
enim ꝑ ip̃m facta sunt: et sine
ip̃o fc̃m est nichil. Missus hõ
ante hominem dm: agnos¬
cens dñm suum. annuncianᷤ
creatorẽ suum: iam int̾ra p̾¬
sentem mente disc̃nens. di¬
gito ostendens. Ipsius enim
uerba sunt ostendetis dnm:
et testimoniũ ꝑhibentis. Eece
agnus di: ecce qui tollit pec¬
catum mundi. Merito ergo
sterił peꝑit p̾conẽ: uirgo iu¬
dicem. Inmatre ioħis sterili¬
tas accepit fecunditatem: in
matre xp̃i fecunditas non cor¬
rupit integritatem. Si ur̃a
pacientia et quietum studiũ
et attentum silentium p̾beat
mͥ copiam adiuuante dño di¬
cere quod donat ut dicam:

Expanded text:
festivitas anniversario reditu memoriam renovat, natum esse Domini praecursorem ante mirabilem mirabiliter; cujus nativitatem considerare nos et laudare maxime hodie convenit. Ad hoc enim et dies anniversarius huic miraculo dedicatus est, ut beneficideleat oblivio de cordibus nostris. Joannes ergo praeco Domini missus ante illum, sed factus per illum. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Missus homo ante hominem Deum, agnoscens Dominum suum, annuntians Creatorem suum; jam in terra praesentem mente discernens, digito ostendens. Ipsius enim verba sunt ostendentis Dominum et testimonium perhibentis, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Merito ergo sterilis peperit praeconem, virgo judicem. In matre Joannis sterilitas accepit fecunditatem: in matre Christi fecunditas non corrupit integritatem. Si vestra patientia, et quietum studium, et attentum silentium praebeat mihi copiam, adjuvante Domino, dicere quod donat ut dicam;
Abbreviated transcription (Latin):
tratꝰ ẽ. esse equał deo. Hunc eqͣ¬
lem deo patͥ. hoc u̾bum dei apd̾
dm̃ ꝑ quod facta sunt omnia.
uidebimus sicut ẽ: s infine.
it quid erimus. Dilectissimi.
scimus quia cum apparuerit
similes ei erimus: qm̃ uidebi¬
mus eum sicutiẽ. Hec uisio
nob̾ ꝓmittit᷑: adhanc uisionẽ

Expanded text:
Deo . Hunc aequalem Deo Patri, hoc Verbum Dei apud Deum, per quod facta sunt omnia, videbimus sicuti est, sed in fine. paruit quid erimus. Dilectissimi, scimus, quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est » . Haec visio nobis promittitur, ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
aures penetret: clamor cor¬
da concutiat: uox regnum
predicet: clamor iudicium
comminetur. Magnus igitur
ioħs: cuiꝰ magnitudini etiam
saluator testimoniũ ꝑhibet
dicens. Int̾ natos mulierum.
maior non ẽ. iohe baptista. Pre¬
cellit cunc̾tis: eminet uniisis:
antecedit. ꝓph̾as: suꝑ gredit᷑ patͥ¬
archas: et quisq de muliere
nascitur.inferior ẽ iohanne.
hoc ẽ int̾ natos mulierum: ⁊
non potius dixerit inter filioᷤᷤ
uirorum. non ẽ maior ioħe:
cum utiq mulieres natos si¬
ne uiris habere non possint.
Hoc autem dixit: quia nume¬
rosior ẽ ꝓles mulierum. quã
uirorum. Est enim mulieris
filiꝰ: qͥ uiri filiꝰ ñ ẽ. Deniq sc̃ã mari¬
a genuit filium: qui patrẽ
hominẽ ñ haberet. Dñs ẽ. enĩ
mulieris filuis. et uiri filiꝰ ñẽ:
sicut dicit apłs. Natum de nru¬
liere. factum sublege: ut qui
trem haberet inceł. Ergo in
laudem iohannis fecundio¬
ris sexus generatio ponitur:
ut nullius abeo natiuitas

Expanded text:
aures penetret, clamor coraures penetret, clamor corda concutiat: vox regnum praedicet, clamor judicium comminetur. 5. Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Inter natos mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere nascitur, inferior est Joanne. hoc est: Inter natos mulierum, et non potius dixerit: Inter filios virorum non est major Joanne, cum utique mulieres natos sine viris habere non possint. Hoc autem dixit, quia numerosior est proles mulierum, quam virorum; est enim mulieris filius, qui viri filius non est. Denique sancta Maria genuit filium, qui patrem hominem non haberet; Dominus enim est mulieris filius, et viri filius non est, sicut dicit Apostolus: Factum de muliere, factum sub Lege ; ut qui trem haberet in coelis. Ergo in laudem Joannis fecundioris sexus generatio ponitur, ut nullius ab eo nativitas
Abbreviated transcription (Latin):
ac litteras sermone p̾uenit:
ritum. uocem patͥ reddidit:
sacerdoti eloquentiam repa¬
rauit. Uidete inquam meri¬
tum. Os quod angłs alliga¬
uerat. ioħ̃s absoluit: quod ga¬
briel obstruxerat. paruulus
reserauit: quamquã et ip̃e
sit angłs. sicut scriptum est
de eo. Ecce mitto angłm meũ:
dit muto uocem: patͥ pietatẽ:
ppło sacerdotem. Peiꝰ enĩ erat
tacens lingua: sterił filio:
pͥuatꝰ officio. At ubi ioħs
nascit᷑. fit repente pat̾ ꝓpħa
uel pontifex: loquela usum
recipit: ꝓlem affectio suscip̃.
sacerdotem functio recognos¬
cit. Cumergo tanta uis sit eiꝰ
uocabuli: dicturi de eci. et si
tac̾e uolumus. silere non pos¬
sumꝰ. Ip̃e enim ioħs: uox cla¬
mantis dr. Quis igit᷑ qui uo¬
cem laudet et taceat: clamo¬
rem ammiret᷑ et mutus sit:
Ait enim ip̃e de se. Ego sum
uox clamantis ideserto. ui¬
dece quid dixerit. Non enim
ait tantum ego sum uox: s
et clamantis uox. Scilicet uͭ
ad fidem consequendam uox

Expanded text:
ac litteras sermone praevenitac litteras sermone praevenitritum, vocem patri reddidit, sacerdoti eloquentiam reparavit. Videte, inquam, meritum: os quod angelus alligaergo et hujus nativitas alibriel obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam et ipse sit angelus, sicut scriptum est de eo: Ecce mitto angelum meum dit muto vocem, patri pietatem, populo sacerdotem. Prius enim erat tacens lingua, sterilis filio, privatus officio: at ubi Joannes nascitur, fit repente pater, propheta, vel pontifex; loquela usum recipit, prolem affectio suscipit, sacerdotem functio recognoscit. 4. Cum ergo tanta vis sit ejus vocabuli, dicturi de eo, etsi tacere volumus, silere non possumus; ipse enim Joannes vox clamantis dicitur. Quis igitur, qui vocem laudet, et taceat? clamorem admiretur, et mutus sit? Ait enim ipse de se: Ego sum vox clamantis in deserto . Videte quid dixerit; non enim ait tantum: Ego sum vox; sed et clamantis vox: scilicet ut ad fidem consequendam vox
Abbreviated transcription (Latin):
tiste natalem hodie ꝓ¬
secuturus tacere uelim: ⁊ labo¬
rem atq imꝑitiam meam si
ꝑmittit. Nam nuncupatio uo¬
cabuli ipsius. pectoris nr̃i ur¬
get secreta: silentii nr̃i resol¬
uit archana: et quod dissimu¬
latione recctetur: ammiratione
compellitur. Si enim pat̾ ⁊ a¬
charias cum eumi nominauit.
uocem recepit: qͣntomagis nos
cum laudamus illum. eloqͥum
ꝓmeremur: Et si illius os cum
scło nasceretur aperuit: qͣnto
magis cum ꝓ xp̃o patitur. ora
nr̃a fecundat: Cum enĩ zacha¬
rias pater eiusppt̾ increduli¬
tatem natiuitatis illius. ab
angło gabriele silentii ẽẽt
taciturnitate multatus: et
iam diu mutꝰ uerborum dis¬
pendio mentis secreta uela¬
ret: subito natoiohe filio. cũ
apud ꝓximos eẽt. contentio
quo nomine uocaretur: offe¬
runtur patͥ tabule ut uoca¬
bulum ei ꝓsui arbitrio ipse
describeret: et quod sermone
non poterat. litteris loquere¬
tur. Tunc mirum in modũ.
acceptis pugillarib ut stillũ
sigeret linguam resoluit:

Expanded text:
tistae natalem hodie prosecuturus tacere vellem, et laborem atque imperitiam meam silre permittit: nam nuncupatio vocabuli ipsius, pectoris nostri urget secreta, silentii nostri resolvit arcana, et quod dissimulatione reticetur, admiratione compellitur. Si enim pater Zacharias cum eum nominavit, vocem recepit ; quanto magis cum laudamus illum, eloquium promeremur? et si illius os cum in saeculo nasceretur aperuit; quanto magis cum pro Christo patitur, ora nostra fecundat? 2. Cum enim Zacharias pater ejus propter incredulitatem nativitatis illius ab angelo Gabriele silentii esset taciturnitate multatus, et jam diu mutus verborum dispendio mentis secreta velaret, subito nato Joanne filio, cum apud proximos esset contentio quo nomine vocaretur, offeruntur patri tabulae; ut vocabulum ejus pro suo arbitrio ipse describeret, et quod sermone non poterat, litteris loquerequod tantam Joannes gratiam in acceptis pugillaribus, ut stylum figeret, linguam resolvit,
Abbreviated transcription (Latin):
crescere dicitur: cum ꝓficien¬
do in illo crescimus. sicut cres¬
cit inocuł lux. cum acie con¬
ualescente uidetur amplius.
que acie languente minus
utiq uidebatur: et minor
erat oculis egris. maior ẽ. o¬
culis sanis cum ip̃a ꝑse ipãm
nec ante imminuta sit. nec pꝰ¬
modicum creuerit. Minuit᷑
ergo ministerium uocis: cũ
minui. Hoc eorum indicant
passiones. Nam ioħs minutꝰ
est. cesus capite: xp̃c exaltatus
creuit tanquam incruce. hoc
corum indicant natales dies.
Namq a natali ioħis inci¬
piunt dierum de tͥmenta: a
xp̃i autem renouant᷑ augm̃¬

Expanded text:
crescere dicitur, cum proficiencrescere dicitur, cum proficiendo in illum crescimus: sicut crescit in oculis lux, cum acie convalescente videtur amplius, quae acie languente minus utique videbatur. Et minor erat oculis aegris, major est oculis sanis: cum ipsa per se ipsam nec ante imminuta sit, nec postmodum creverit. Minuitur ergo ministerium vocis, cum minui. Hoc eorum indicant passiones. Nam Joannes minutus est, caesus capite; Christus exaltatus est, crevit tanquam in cruce. Hoc eorum indicant natales dies. Nam a Natali Joannis incipiunt dierum detrimenta; a Christi autem, renovantur augm
Abbreviated transcription (Latin):
quod factus sum ꝓpt̾ te. Qui
me inquit uidet: uidet et pa¬
trem. Unde: nisi quia informa
dei. non rapinam arbitratus
est cẽ. equalis deo: Quid ergo¬
si philippus uidebat quod se¬
metip̃m exinaniut formam
serui accipiens: insimilitudi¬
nem hominũ factus et habi¬
tu inuentus ut homo. Hoc
uidebat philippus: formã
serui liber futurus ad formã
Omnes uoces necesse ẽ minu¬
dendum ꝓficimus. Quantũ
enim ꝓficis adusdendam sa¬
pientiam: tantominꝰ tibi uox
necessaria ẽ. Uox in ppħis:
uox in apłis: uox in psalmis.
uox in euangłio. Ueniat ild̃.
inprincipio erat u̾bum: et
uerbum erat apud dm̃: et d̾s
erat u̾bum. Cum enim uide¬
eimus sicuti ẽ. nunquid ib
recitabit᷑ euangłm: Nunquid
ꝓpħas audituri sumus. Nũ¬
quid epłas apłorum lecturi
sumus: Quare : Quia defici¬
unt uoces crescente uerbo: qr
illum oportet crescere me aũ
minui. Et uerbum quidem
ꝑ se ipsum. nec crescit. nec de¬
crescit in se. In nobis autem

Expanded text:
quod factus sum propter te. Qui quod factus sum propter te. Qui me, inquit, vidit, vidit et Patrem. Unde, nisi quia in forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quid ergo Philippus videbat? Quod semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Hoc videbat Philippus, formam servi, liber futurus ad formam Omnes voces necesse est minuvidendum proficimus. Quanto enim proficis ad videndam sapientiam, tanto minus tibi vox est necessaria. Vox in Prophetis, vox in Apostolis, vox in Psalmis, vox in Evangelio. Veniat illud, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Cum eum viderimus sicuti est, numquid ibi recitabitur Evangelium? Numquid prophetias audituri sumus? Numquid Epistolas Apostolorum lecturi sumus? Quare? Quia deficiunt voces, crescente verbo: quia Illum oportet crescere, me autem minui. Et Verbum quidem per se ipsum nec crescit, nec deficit in se. In nobis autem