comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut ñ existimemꝰ. s nos existimare fin¬
gamꝰ. S uere existimemꝰ posse esse ali¬
quid occultũ in alio qͦ nob̃ suꝑior: etiã
si bonũ nr̃m quo illo uidem᷑ supiores
prim̃tes suꝑbiã & augentes caritatem.
faciunt onera fr̃na iuicem ñ solum
equo animo.s. etiam libentissime sustineri.
Nullomͦ aũt de quoquã homine incognito
ferenda sententia est. Et nemo nisi ꝑami¬
citiã cognoscitur: & idõ amicorum mala
firinius sustinemꝰ: quia bona eorũ nos
delectant & tenent. Nulliꝰ itaq repudi¬
andaest amicitia se se ingerentis ad a¬
micitiã copulandã: non ut statim reci¬
piatur. s ut recipiendus optetur: atq
ita tractetur ut recipi possit. Illũ enim
receptũ ĩamicitiã possumꝰ dicere: cui oĩa
nt̃a consilia refundẽ audemꝰ. & si quisꝗͣ
est que se ñ audet ingerere ad amicitiam
faciendam. cum aliquo nr̃o temporali
honore aut dignitate reuocare: descenden¬

Expanded text:
re, ut non existimemus,\' sed nos existimare finre, ut non existimemus,\' sed nos existimare fingamus, sed uere existimemus posse esse aliquid occultum in alio, quo nobis superior, etiam si bonum nostrum, quo illo uidemur superiores primentes superbiam, et augentes charitatem, faciunt onera fraterna invicem non solum aequo animo, sed etiam libentissime sustineri. Nullo modo autem de quoquam homine incognito ferenda sententia est, et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. Nullius itaque repudianda est amicitia sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit. Illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audemus. Et si quisquam est, qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, nisi cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur, descenden
Abbreviated transcription (Latin):
cerem: cogitando scilicet in eo uitio etiã
se eẽ potusse. Unde cupiebat aliũ libe¬
rare. Com patiendo enĩ potius id agebat
nõmentiendo sicut quidam suspicant᷑:¬
& himaxime. qui m̃daciis defendendiᷤᷤ
que negare ñ possunt. alicutꝰ magni exẽpli
patrociniũ requirunt. Deinde etiã illud
cogitandũ. nullum ẽẽ hominũ. qui non
possit habere aliquid bonũ quod tuñ¬
dum habes etiamsi lateat: inquosine
dubio possit eẽ suꝑior. que cogitatio ad
contundendã & edomandam suꝑbiã ualet.
ne arbitreris qm̃ tua quedam bona emi¬
nent & apparent. idõ alterum nulla
habere q̃ lateant & fortasse maioris
ponderis bona quib te suꝑat nescientẽ.
Non enim falli nos aut adul atione potiꝰ
uti apłs iubet cum dicit. Nichil ꝑconten
tionẽ. neq ꝑinanẽ głam. s inhumilita¬
te mentis alter alterum existimantes su¬
ꝑiorem sibi: ñ hoc ita debemus exist ima¬

Expanded text:
cerem. cogitando scilicet in eo uitio etiam cerem. cogitando scilicet in eo uitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari, compatiendo potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui mendaciis defendendis, quae negare non possunt, alicuius magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem, qui non I possit habere aliquod bonum, quod tu nondum habes, etiam si: lateat, in quo sine dubio possit esse superior. quae cogitatio ad I contundendam et edomandam superbiam ualet, ne arbitreris, quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere, quae lateant, et fortasse maioris ponderis bona, quibus te superat nescientem. non enim falli nos aut adulatione potius uti apostolus iubet, cum dicit: nihil per conten- . tionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem\', sibi. non hoc ita debemus existima
Abbreviated transcription (Latin):
hõ. Humiliauit semetipsum factus
obediens usq ad mortẽ: mortem aut̃
crucis. Suꝑuis aũt dixerat ñ que sua
sunt unusquisq intendentes : s que
aliorum. hic sententie contexuit qd
dictum est. Nam ita sequitur. Hoc
sentite in uob̃. quod &r in xp̃o iħu. Ad
hoc dũtaxat: ut quẽ admodũ ule in
eo quod uerbum caro factum ẽ. &
habita uit in nob̾. & sine peccato cũ
eẽt peccata nra suscepit. ñ attendit sua s.
nr̃a. Ita & nos libent ad eius imitatio¬
nem in uicem onera nr̃a portemꝰ. Huic
cogitationi accidit etiam illa cogitatio.
qui a ille suscepit hominẽ: nos autem
homines sumus: & eo nsiderare debe¬
mus quod egritudinẽ siue animi suie
corporis quã in homine alio uidemꝰ. etiã
nos habere potuimꝰ aut possumꝰ. Hoc
gͦ ex hibeamus ei cuius infirmitatem
portare uolumus: quod abillo nob̃ uelle¬
mus exhibery si forte nos in ea ct̃mꝰ & ipse
non ẽẽt Ad hoc ꝑtinet: quod ipse apłs ait.
Om̃ibus omĩa factus sum ut omĩs lucrifa¬

Expanded text:
umiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Superius enim dixerat, Non quae sua sunt unusquisque intendens, sed ea quae aliorum . Huic sententiae contexuit quod dictum est; nam ita sequitur: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu. Ad hoc duntaxat, ut quemadmodum ille in eo quod Verbum caro factuhabitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, quam in homine alio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet quod ipse apostolus ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri fa
Abbreviated transcription (Latin):
ponã custodiam ori meo: quod benefici¬
um dĩ iam fuerat consecutus qui dixit.
posui ori meo custodiam. Qui gͦ uult fa¬
cere dĩ mandatum & non potest: iam
quidem habet uoluntatem bonã . s ad¬
huc paruã & inualidam. Poterit aut:
cum magnam habuerit &e robustã. Qñ
enim martires magna illa mancdata fe¬
cerunt: magna utiq uoluntate. hocẽ
magna caritate fecerunt. De qua carita¬
te ipse dñs ait. Maiorem hac caritate
nemo habet: quam ut animam suam
ponat ꝓamicissuis. Unde & apłs dic̃.¬

Expanded text:
ponam custodiam ori meo". quod beneficiponam custodiam ori meo". quod beneficium dei iam. fuerat consecutus qui dixit: posui ori meo custodiam. Qui ergo uult facere dei mandata et non potest, iam quidem habet uoluntatem bonam, sed adhuc paruam et inualidam; potuerit autem, cum magnam habuerit et robustam. quando ergo martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique uoluntate, hoc est magna caritate, fecerunt. de qua caritate ipse dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. unde
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paratur uoluntas ad nõ: ab illo petẽ¬
dũ est ut tantum uelimꝰ quantũ suf¬
ficit ut uolendo faciamus. Certumẽ
nos uelle cum uolumꝰ.s ille facit ut
uelimus bonum. De quo dictum est
ut pauloante posui quod p̃ paratur
uoluntas a dño: de quo dictum est. a dno
gressus hominis diriguntur. & uiã eiꝰ
uolet. De quo dictũ est. Qui oꝑat̃ in
nob & uelle. Certum ẽ nos facere cũ faci¬
mus: s ille facit ut faciamꝰ p̃bendo uires
efficatissimas uoluntati. qui dixit faciam
ut iniustificationibus meis ambuletis.
& iudicia mea obseruetis & faciatis. Cũ
dicit faciam ut faciatis: quid aliud dicit
nͥ auferam a uob̃ cor lapideum unde ñ
faciebatis. & dabo carneum unde faci¬
atis: & hoc quidẽ nisi ut auferam cor
durum unde ñ faciebatis. & dabo coR
obediens unde faciatis: Ille facit ut fa¬
ciamus: cui dicit homo. Yone dnẽ custo¬
diam orimeo. Hoc ẽ enim dicere facut

Expanded text:
praeparatur voluntas a Domino, ab illo petenpraeparatur voluntas a Domino, ab illo petendum est ut tantum velimus quantum sufficit ut volendo faciamus. Certum est nos velle cum volumus, sed ille facit ut velimus bonum, de quo dictum est, ut paulo ante posui, quod praeparatur uoluntas a domino, de quo dictum est: a domino gressus hominis dirigentur, et uiam eius uolet, de quo dictum est: qui operatur in uobis et uelle. certum est nos facere, cum facimus; sed ille facit, ut faciamus, praebendo uires efficacissimas uoluntati, qui dixit: faciam, ut in iustificationibus meis ambuletis et iudicia mea obseruetis et faciatis. cum dicit: faciam, ut faciatis, quid aliud dicit nisi: auferam a uobis cor lapideum, unde non faciebatis, et dabo carneum, unde faciatis? et hoc quid est nisi ut "auferam cor durum, unde non faciebatis, et dabo cor oboediens, unde faciatis"? ille facit, ut faciamus, cui dicit homo: pone, domine, custodiam ori meo; hoc est enim dicere:, "fac, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rit inore suo dari custodiam. simili ei qͥ
dicit in psalmo. Pone dne custodiã ori
meo: Non ei sufficit mandatum dĩ et
uoluntas sua: quando quidẽ si uoluerit
conseruabit mandata: quam multa dĩ
mandata sunt contra suꝑbiã iam nouit
ea. si uoluerit conseruabit ea. Quare gͦ
paulo post dicit. dnẽ pat̾ & dĩ uite mee.
elationem oculorum ne dederis m:.iam
dixerat ei lex ñ concupisces. Uelit gͦ & fa¬
ciat quod iubetuir: qm̃ si uoluerit con¬
seruab mandata. Quare sequitur & di¬
cit concupiscentiã auerte ame: contra
lixuriam ds̃ quam multa mandauit: faci¬
at ea: quasi uoluerit conseruabit manda¬
ta. qui dẽ. quod clamat ad dm̃. uentris
appetitio. & concubitus ne app̃hendãt
me:si hec &e in p̃senti diceremꝰ. Rectissi¬
mne nob̾ responderet & diceret. Ex ista
otatione mea qua hec ad nõ peto in¬
telligite. quomͦ dixerimSi uolueris
conseruab mandata. Certumẽ enim
nos mandata seruare siuolumꝰ. s qͥa

Expanded text:
rit in ore suo dari custodiam, similis ei qui rit in ore suo dari custodiam, similis ei qui dicit in psalmo: pone, domine, custodiam ori meo? non ei sufficit mandatum dei et uoluntas sua, quando quidem, si uoluerit, conseruabit mandata? quam multa dei mandata sunt contra superbiam. iam nouit ea: si uoluerit, conseruabit ea. quare ergo paulo post dicit: domine pater et deus uitae meae, elationem oculorum ne dederis mihi? iam dixerat ei lex: non concupisces; uelit ergo et faciat quod iubetur, quoniam, si uoluerit, conseruabit mandata. quare sequitur et dicit: concupiscentiam auerte a me? contra luxuriam deus quam multa mandauit. faciat ea, quia, si uoluerit, conseruabit mandata. quid est, quod clamat ad deum: uentris appetitio et come? Si haec ei in praesenti diceremus, rectissime nobis responderet et diceret: Ex ista oratione mea, qua haec a Domino peto, intelligite quomodo dixerim, Si volueris conservabis mandata: certum est enim nos mandata servare si volumus, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
le cognoscat: & orat ut habeat tantã
uoluntatẽ quanta sufficit adimplen¬
da mandata. Sic quippe aduuiatur.
ut fiat quod uibetut. tẽ enĩ utile ẽ uel¬
le cum possumꝰ. & tune utile est posse
cum uolumꝰ. Nam quid ꝓdẽ si quod
ñ possumꝰ uolumus: aut quod possumꝰ
nolumꝰ: magnũ aliquid se scire pela¬
giani putant qñ dicunt. ñ iuberet ds̃
quod scireᷤ non posse ab homine fieri
quis hoc nesciat: S idõ iubet aliqua
que ñ possumꝰ: ut nouerimus quid ab
ilo petere debeamus. Ipsaest enĩ fides
q̃ orando impet qͦd lex imꝑat. Pemq ipse qui
dix̃ si uolueris conseruabis mandata: in eodem
libro ȩccłiastico aliquanto post dicit.
quis dabit inore meo custodiã & suꝑ
labia mea signaculũ astutũ me forte ca¬
damabeo. & lingua mea ꝑdat meꝰ Iam
certq̃ mandata acceꝑat. cohibe linguam
tuam a malo: & labia tua neloquãtur
dolũ. Cum gͦ uerum sit quod dixit. Si
uolueris conseruab mandata: quare q̃¬

Expanded text:
le cognoscat et oret, ut habeat tantam le cognoscat et oret, ut habeat tantam uoluntatem, quanta sufficit ad implenda mandata. sic quippe adiuuatur, ut faciat quod iubetur. tunc enim utile est uelle, cum possumus, et tunc utile est posse, cum uolumus. nam quid prodest, si quod non possumus uolumus aut quod possumus nolumus? Magnum aliquid se scire Pelagiani putant, quando dicunt: "non iuberet deus quod sciret non posse ab homine fieri". quis hoc nesciat ? et ideo iubet aliqua, quae non possumus, ut nouerimus quid ab illo petere debeamus. ipsa est enim fides, quae orando impetrat quod lex imperat. denique ipse qui dixit: si uolueris, conseruabis mandata, in eodem libro Ecclesiastico aliquanto post dicit: quis dabit in ore meo custodiam, et super labia mea signaculum astutum, ne forte cadam ab eo, et lingua mea perdat me? iam certe mandata acceperat: cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. cum ergo uerum sit quod dixit: si uolueris, conseruabis mandata, quare quae
Abbreviated transcription (Latin):
um. Meminerimus ipsum licere facite
uob̃ cornouũ & sp̃m̃ nouũ: Qui dicit
dabo uob̃ cor nouũ & sꝑm̃ nouũ dabo
uob quomͦ gͦ quod dicit facite uobis
hoc dicit dabo uob̾: quare ubet si ipse
daturꝰ est: Qd dat si homo facturus est.
nͥ quia dat qđ iubet cũ adiuuat ut faci¬
ai cui iubet: Semꝑ ẽ aut̃ ĩ nob̃ uoluntas
libera. s ñ semꝑ est bona. Aut enim
aiustitia lib̾a es quando seruit peccato
it̃ ẽ mala: aut a peccõ lib̾a est qn seruit iͦticie
eit est bona. Gr̃a uͦ dei semꝑ ẽ bona:⁊ ꝑ hanc
sit ut sit hõ uoluntatis bone. qͥ pꝰ fuit uolunta¬
tismale. Fhanc etiam fit ut ipsa bona uolũtas
que iã eẽ cȩpit augeat᷑: ⁊ tam magna fiat ut
possit implere diuma mandata que uolũtt
cũ ualde perfecteq uoluerit. Ad hoc enim
ualet quod seͥptũ ẽ. Si uolueris con¬
seruabis mandata: ut homo qui uo¬
luerit & ñ potuenit ñdũ se plene uel¬

Expanded text:
um. meminerimus ipsum dicere: facite um. meminerimus ipsum dicere: facite uobis cor nouum et spiritum nouum, qui dicit: dabo uobis cor nouum, et spiritum nouum dabo uobis. quomodo ergo quod dicit: facite uobis, hoc dicit: dabo uobis? quare iubet, si ipse daturus est? quare dat, si homo facturas:; est, nisi quia dat quod iubet, cum adiuuat, ut faciat cui iubet? semper est autem in nobis uoluntas libera, sed non semper est bona. aut enim a iustitia libera est, quando seruit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est, quando seruit iustitiae, et tunc est bona. gratia uero dei semper est bona et per hanc fit, ut sit homo uoluntatis bonae, qui prius fuit uoluntatis malae. per hanc etiam fit, ut ipsa bona uoluntas, quae iam esse coepit, augeatur et tam magna fiat, ut possit implere diuina mandata, cum uoluerit, cum ualde perfecteque uoluerit. ad hoc enim ualet quod scriptum est: si uolueris, conseruabis mandata, ut homo, qui uoluerit et non potuerit, nondum se plene uel
Abbreviated transcription (Latin):
deri idõ dictum ẽẽ maledietus homo
qui spem habet in homine. ut nemo
habeat spem in altero homine. s inse.
ut gͦ ostendet sic se ammoniusse ho¬
minem. ut nec in se ipso haberet spem:
ꝓpt̃ea cũ dixisset maledictus homo
qui habet spem in homine mor
addidit. Et firmat carnẽ brachiisu¬
i. Brachium ꝓpotentia posuit oꝑandi:
in nomine aut̃ carnis intelligenda ẽ
humana fragilitas. Ac ꝑhoc firmat car¬
nem brachii sui qͥ potentiã fragile atq
in ualidã. idẽ. humanã sufficere sibi ad
bene oꝑandũ putat: Nec adiutorium
sperat a domino. ẜpt̃ hoc enĩ subitd̃.
& adño discedit coreiꝰ. Nos gͦ ad bene
oꝑandũ spem non habeͣmꝰ in homine
firmantes carnẽ brachii nr̃i: nec adnõ
discedat cor nrm s ei dicat. Aditor
ins esto nederelinquas me. Memineri¬
mus eum dicẽ &e conuertimini &e iuue¬
tis. Cui dicitur. Conuerte nos dr̃. me¬
minerimus dm̃ dicere ꝓicite auob̃ õs
impietates urãs: cũ ipse iustificet impi¬

Expanded text:
deri ideo dictum esse: maledictus homo, qui spem habet in homine, ut nemo habeat spem in altero homine, sed in se. ut ergo ostenderet sic se admonuisse neminem, ut nec in se ipso haberet spem, propterea, cum dixisset: maledictus homo, qui spem habet in homine, mox addidit: et firmat carnem bracchii sui. bracchium pro potentia posuit operandi; in nomine autem carnis intellegenda est humana fragilitas. ac per hoc firmat carnem bracchii sui qui potentiam fragilem at- . que inualidam, id est humanam, sufficere sibi ad bene operandum putat nec adiutorium sperat a domino. propter hoc enim subiecit: et a domino discedit cor eius. nos ergo ad bene operandum spem non habeamus in homine, firmantes carnem bracchii nostri, nec a domino discedat cor nostrum,: sed ei dicat: adiutor meus esto, ne derelinquas me. Meminerimus eum dicere: et conuertimini et uiuetis, cui dicitur conuertenos, deus. meminerimus deum dicere: proicite a uobis omnes impietates uestras, cum ipse iustificet impi
Abbreviated transcription (Latin):
rare ñ possunt: & ideo in huius modi affectio¬
nib suscipienda est aliquantulũ ipsa
egritudo.De qua uis parce aliũ liberari
& sic suscipienda ut adauxiliũ ñ ade¬
qualitatem miseriȩ ualeat: quẽ admodũ
se inclinat qui manum iacenti porrig̃.
Non enim se ꝓicit ut amboiaceãt. s incur¬
uat tantum ut iacentem erigat. Neq
ulla res officiosum istum laborẽ ad por¬
tanda onera aliorum facit libent᷑ im¬
pendi: nisi cum cogitamꝰ quanta ꝓno
bis ꝑtulerit dñs. Hoc enĩ ammonens:
ait apłs. Hoc enim sentite in uob̾ quod
nonrapinã arbitratus est. eẽ se equalẽ

Expanded text:
rare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectiorare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua vis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat, quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porrigit. Non enim se projicit, ut ambo jaceant, sed incurvat tamen, ut jacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Hinc enim admonens ait Apostolus: Hoc sentite in vobis quod non rapinam arbitratus est
Abbreviated transcription (Latin):
cum nirasceris: ut rursum eotempore quo
te ira p̃ occupauerit. ile te lenitate. & tran¬
quillitate supportet. hoc exemplũ adid ꝑti¬
net. cum diuersa sunt onera portantiũ oria
sua: quamius ipsa ñ sit diuersa infirmitas.
In ambobꝰ enĩ ab inuicẽ ira portatur. addiũ¬
sum aũt infirmitatis genus. aliud exẽplũ
uidendumest: ieluiti siquis inse loqͣcitatẽ
uicerit. & ꝑtinatiam ñdũ uicerit. Alius
uero adhuc loquax. s iam ꝑtinax ñsit:
Debet ille huius loquacitatẽ. & iste illiꝰ
ꝑtinaciam donec illud in illo & hoc in
isto sanetur caritate portare. Par qͥppe
infirinitas induob si uno accidãt tempo¬
re.tolerare se inuicẽ ñ ualẽt. Cum adũ¬
sum se intenditur. Nam adũsus aliquẽ
tercium. & duoirati sibi conueniunt. Et
se tolerant. quãquã nec tolerare se inuicẽ
portant. & quasi incumbunt sibi quam
si unus tristis eẽt. & alius gauderet. Si
aũt ad u̾sum se tristes sint prsus se tole

Expanded text:
eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, p
Abbreviated transcription (Latin):
portẽt: ita ut posterior suꝑanteriorẽ ceriu¬
ce piecta caput collocet: & quia necesse
est. unum eẽ qui ceteros precedens non
ante se habeat. cui caput inclinet. nicib
dicunt᷑ id agere. ut lassatus sui capitis
onere ille qui p̃cedit post om̃s redeat. et
ei suecelat cuiꝰ ferebat caput. cũ ipse p̃i¬
ret.⁊ ita inuicẽ onera sua portantes fretũ
transcunt: donec uemiat adtre stabilitatẽ.
Istam ceruorũ naturã fortasse intenderat.
salomon cum ait: ceruus amicitie & pul¬
lus gr̃arũ tuaꝵ colloquat᷑ tecũ. Nichil i
sic ꝓbat amicũ quẽ admodũ oneris ami¬
ci portatio nectam̃ inuicẽ portaremus
onera nr̃a. siunũ tempus eẽt infirmitatĩ
amborũ qui onera sua sustinent. aut u¬
nũ infirmitatis genꝰ. s diuersa tempora.
& diusa gña infirmitatis. faciunt. ut o¬
nera nr̃a inuicẽ portare ualeamꝰ. Uerbi
grã iram frĩs tune portabis. cum tu adu̾sꝰ

Expanded text:
portent, ita ut posterior super anteriorem ceruiportent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
cari noui testam̃ti donũ eẽ caritatẽ
quam hoc loco ubi apłs dicit. inuicem
onera urã portate. &e sic adimplebitis
legem xp̃i. Hanc enim legẽ xꝑĩ dicere
intelligitur. qua ipse dñs precepit. ut
nos inuicem diligamꝰ tantum mea sen¬
tentia p̃cepti pondus constituens. itt
diceret in hoc cognoscitur qm̃ discipłi
mei estis. si uos inuicẽ diligatis. Huius
aut̃ dilectionis officium est. inuicẽ one¬
ra nr̃a portare: s hoc officuĩ ñ est sempit¬
num. ꝑducet sane ad beatitudinẽ sem¬
piternã. in qua nulla erunt onera nr̃a
que inuicẽ portare iubeamͣ: nunc uero
dum in hac uita idẽ inhac uia sumꝰ one¬
ra nr̃a portemꝰ. ut ad eã uitam que caret
omni lonere ꝑueniamus.Sic̃ enĩ dec̾uis
ñ nulli taliĩ cognitionũ studiosi scͥpserut.
cum fretũ ad insulas transeunt pascuorũ
gratia sic se ordinant. ut onera capitũ
suorum que gestant in cornib suꝑinuicẽ

Expanded text:
cari noui testamenti donum esse caritatem cari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae gestant in cornibus, superinuicem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ussit mitti recia indexterã partẽ:
& capti sunt ingentes pisces centũ quin¬
quaginta tres: mirantib discipłis. quod
cum magni essent retia ñ sunt di rupta.
horum magnitudo magnitudiniẽ sapien¬
tie uistitieq significat. numeruᷤᷤ uͦ ipsam
disciplinam & temporali dispensatione et
et̃na regeneratione ꝑfectã. quã diximus
quinquagenario numero cõm̃dari. Quia
enĩ ñ opus erit tunc corporalib adium̃tiꝰ.
& animo continebit᷑ fides atq sapientia:
quia animo ternarium numerũ tributũ
diximꝰ quinquaginta ducimꝰ ter. & fuit̃
centum quinquaginta: cui numero trini¬
tas additur: quia oñis ista ꝑfectio in
ta tres. qui numerus pisciũ ad dexte¬
ram partem captorum inuenitur.
cclxxxxiiii. de eo quod dicit apłs iniicẽ
onera urã portate. Ex eodẽ libro que¬
ua ne stionũ.Lxxx iiii.
teris testam̃ti custodia timorẽ
habebat: ñ potuit aꝑtiꝰ signifi¬

Expanded text:
sunt, jussit mitti retia in dexteram partem; sunt, jussit mitti retia in dexteram partem; et capti sunt ingentes pisces centum quinquaginta tres, mirantibus discipulis quod cum tam magni essent, retia non sunt disrupta . Horum magnitudo magnitudinem sapientiae justitiaeque significat; numerus vero, ipsam disciplinam et temporali dispensatione et aeterna regeneratione perfectam, quam diximus quinquagenario numeroenim non opus erit tunc corporalibus adjumentis, et animo continebitur fides atque sapientia quia animo ternarium numerum tributum diximus, quinquaginta ducimus ter, et fiunt centum quinquaginta. Cui numero Trinitas additur, quia omnis ista perfectio in ta tres, qui numerus piscium ad dextram partem captorum inuenitur. CCLXXVIIII. DE EO QVOD DICIT APOSTOLVS: INVICEM ONERA VESTRA PORTATE. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM LXXXIIII. Quia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius signifi
Abbreviated transcription (Latin):
scipłis siuis. Eadẽ ipsa scilicet phunc
numerum insinuata temporali dispẽ¬
satione quȩ ad fidem ꝑtinet. ascendit
incelũ. & decem aliis dieb pactis mi
contuenda. quodam amoris & carita¬
tis inspiramento & incendio: quadrage¬
nario denarius adderetur. Et idõ iã
hoctotum idẽ. quinquagenarius die¬
rum numerus letitie celebratione si¬
in mare dñs nr̃ significat. Nam ante
passionẽ de reticulo dicitur missom ma¬
re. quia tantũ piscuĩ ceperunt ut uix
adlitus trahendo ꝑducerent: ut & retia
rumperent᷑. non enĩ missa sunt indexte¬
ram partem. Habet enim multos malos.
eccłia huiꝰ temporis. neq insinistrã. habet
etiam bonos: s passum: ut ꝑmixtionẽ ia¬
lorum bonorumq significet. Quod autẽ
rupta sunt retia: caritate iuolata multas
hereses exisse significat. Post resurrectio¬
nem uͦ. cũ uellet eccłiam futuri temporis
p̾monstrare. uͥ om̃s ꝑfecti atq scĩ futuri

Expanded text:
scipulis suis, eadem ipsa scilicet per hunc scipulis suis, eadem ipsa scilicet per hunc numerum insinuata temporali dispensatione, quae ad fidem pertinet, ascendit in coelum , et decem aliis diebus peractis miscontuenda quodam amoris et charitatis spiramento et incendio, quadragenario denarius adderetur. Et ideo jam hoc totum, id est, quinquagenarius numerus dierum, laetitiae celebratione, siin mare Dominus noster significat. Nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut vix ad littus trahendo perducerent, et ut retia rumperentur . Non enim missa sunt in dexteram partem; habet enim multos malos Ecclesia hujus temporis: neque in sinistram; habet enim etiam bonos: sed passim, ut permixtionem bonorum malorumque significaret. Quod autem rupta sunt retia, charitate violata multas haereses exiisse significat. Post resurrectionem vero, cum vellet Ecclesiam futuri temporis praemonstrare, ubi omnes perfecti atque sancti futuri
Abbreviated transcription (Latin):
te uite actum impetrat intellectum sta¬
bilis sapientie: ut non solum credendo s
etiam intelligendo disciplina formetur:
& idõ ea que nunc est eccłia quamius filii
dĩ simus ante tam̃ quam appareat quid
erimus in laborib. & in afflictionib agit:
& in ea uistus exfide uiuit: nisi enim cre¬
dideritis inquit ñ intelligetis. Et hoc:
tempus quo ingemiscimꝰ & dolemus
ex pectantes redemptionẽ corporis nr̃i. qd̾
quadragesima celebrat᷑. Scimus autem
quia cum apparuerit similes illi erimus:
qm̃ uidebimus eum sicuti est cum addi¬
tur denarius quadragenatio. ut ñ solũ
crede que ꝑtinent adfidẽ. s etiam ꝑ¬
spicuam ueritatem intelligere meream᷑
talis eccłia in qua nullus erit meror nul¬
la ꝑmixtio malorum hominũ. nulla ini¬
quitas. s letitia. & pax. & gaudiũ: qͥn¬
quagesime celebratione p̃figurat᷑. Ppt̃¬
ea postea quam dñs nr̃ resurrexit a mor¬
tius. quadra ginta dieb ꝑ actis cum di¬

Expanded text:
te vitae actum, impetrat intellectum state vitae actum, impetrat intellectum stabilis sapientiae; ut non solum credendo, sed etiam intelligendo, disciplina firmetur. Et ideo ea quae nunc est Ecclesia, quamvis filii Dei simus, ante tamen quam appareat quid erimus, in laboribus et in afflictionibus agit, et in ea justus ex fide vivit: Nisi enim credideritis, inquit, non intelligetis. Et hoc est tempus quo ingemiscimus et dolemus, exspectantes redemtionem corporis nostri, quod quadragesima celebratur. scimus autem, quia, cum apparuerit, similes illi erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est: cum additur denarius quadragenario, ut non solum credere quae pertinent ad fidem, sed etiam perspicuam ueritatem intellegere mereamur. talis ecclesia, in qua nullus erit maeror, nulla permixtio malorum hominum, nulla iniquitas, sed laetitia et pax et gaudium, quinquagesimae celebratione praefiguratur. pea, posteaquam Dominus noster resurrexit a mortuis, quadraginta diebus peractis cum di
Abbreviated transcription (Latin):
idest numero qui corpori tribuitur mł¬
tiplicatus. quia ꝑmotus corporales am¬
ministratio geritur quã dictum ẽ fide
constare. quadragesimum numerum c̃
ficit Ita impetrat etiam stabilẽ. & nulliꝰ
temporis indigentẽ sapientiã que de¬
nario numero comnĩdat᷑ ut ad qua dra¬
ginta addant᷑ decem: quia & partes e¬
quales quadragenarii numeri simul
ducte ad quinqua ginta ꝑueniunt.
partes aut̃ ęquales habet quadrage¬
narius numerus: primo quadraginta
insingłis: deinde uiginti in binis: de¬
inde decẽ inquaternis: octo inqui¬
nis: quinq inoctonis: quatuor inde¬
nis: duos inuicenis. Unum gͦ & duo.
& quattuor & quinq & octo & decẽ.
& uigiiti simul ducta: efficint qͥn¬
quaginta. Qua ꝓpt̃ sic̃ quadragenariꝰ
numerus ȩqualib suis partib computatis
parit amplius denarium. & fit quinqua¬
genarius: sic tempus fidĩ rerum pro nr̃a sa¬
lute gestarum & gerendarum cũ equalita¬

Expanded text:
id est numero, qui corpori tribuitur, muid est numero, qui corpori tribuitur, multiplicatus, quia per motus corporales administratio geritur, quam dictum est fide coficit: ita impetrat etiam stabilem et nullius temporis indigentem sapientiam, quae denario numero commendatur, ut ad quadraginta addantur decem; quia et partes aequales quadragenarii numeri, simul ductae, ad quinquaginta perveniunt; partes autem aequales habet quadragenarius numerus, primo quadraginta in singulis, deinde viginti in binis, deinde decem in quaternis, octo in quinis, quinque in octonis, quatuor in denis, duas in vicenis. Unum ergo, et duo, et quatuor, et quinque, et octo, et decem, et viginti simul ducta, efficiunt quinquaginta. Quapropter sicut quadragenarius numerus, aequalibus suis partibus computatis, parit amplius denarium, et fit quinquagenarius; sic tempus fidei, rerum pro nostra salute gestarum et gerendarum, cum aequita
Abbreviated transcription (Latin):
Quat̃ narius ꝓpt̃ cudentissimã naturã eiꝰ.
idẽ ca lidã & frigidam hum idã & siccã
Uniiersȩ gͦ creature septenarius: qua ꝓpt̃
omĩs disciplina dinoscens & discernẽs
creatorem atq creaturã: denario nume¬
ro insinuatur quȩ disciplina. quãdui
corporeis motib temporalit significat᷑.
credendo constat. & rerum gestarũ ue¬
nientium atq transeuntiũ auctoritate
quasi lacte paruuilos nutrit: ut ido¬
neos faciat contemplationi quȩ ñuenit
& transit. s semꝑ manet: Inqua quisq
narratis sibi reb. diuinitus temporalit̃
pro salute hominũ gestis. siue gerendis
quȩ adhuc futura p̃dicant᷑. si ꝑman¬
serit infide & promissa sperauerit.
& quȩ duuina auctoritas p̾cipit infati¬
gabili caritate implere durauerit. recte
agit uitam huuis necessitatis & tempo¬
ris. que numero quadragenario cõm̃¬
datur: qm̃ denarius numerus. quito¬
tam insinuat disciplinam. quat̃ ductus

Expanded text:
quaternarius propter euidentissimam naturam eius, quaternarius propter euidentissimam naturam eius, id est calidam et frigidam, humidam et siccam; uniuersae ergo creaturae septenarius. quapropter omnis disciplina dinoscens et discernens creatorem atque creaturam denario numero insinuatur. quae disciplina quamdiu corporeis motibus temporaliter significatur, credendo constat et rerum gestarum uenientium atque transeuntium auctoritate quasi lacte paruulos nutrit, ut idoneos faciat contemplationi, quae non uenit et transit, sed semper manet. in qua quisque narratis sibi rebus diuinitus temporaliter pro salute hominum gestis siue gerendis quae adhuc futura praedicantur, si permanserit in fide et promissa sperauerit et quae diuina auctoritas praecipit infatigabili caritate implere durauerit, recte agit uitam huius necessitatis et temporis, quae numero quadragesimo commendatur, quoniam denarius numerus, qui totam insinuat disciplinam, quater ductus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid cernere qs tñ sit scđm catholicã
fidẽ. ex illo pignore contingit: Quod
accepit uirgo eccłia humili aduentu
sponsi sui. Que illo ultimo aduentu
cũ ueniet inclaritate nuptura est̃: cũ
iam facie ad faciem contuebit᷑. Dedit
enim nob̾ pignus sp̃m. sicut dicit apłs.
Et idõ ista expositio nichil certum intu¬
etur. nisi ut scđm fidem sit: neq aliis
piudicat quȩ nichilominus scđm fi¬
dem esse potuerint. cclxxxtiii. De qͣ¬
dragesima. & quinquagesima. exeo
quȩ ad homines erudiendos
ꝑtinet creatorem creaturã q
dinoscere: & illum colere dominãtẽ.
istam subiectam fateri. Est aut̃ crea¬
tor đs. ex quo omĩa. ꝑquẽ omĩa in quo
omĩa. & idõ trinitas pater & fuius¬
sic animꝰ. partim uisibilis sic̃ corpꝰ. Inuisibil
ternarius numerus tribuitur. Quare di¬
ligere dominum tͥplicter iubem̃ ex toto cor¬
de. & ex tota anima. & extota m̃te. corpori

Expanded text:
aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit enim nobis pignus Spiritum, sicut dicit Apostolus, et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praejudicat quae nihilominus secundum fidem esse potuerint. CAPUT CCLXXXV. De Quadragesima et Quinquagesima; ex eoquae ad homines erudiendos pertinet, Creatorem creaturamque dignoscere, et illum colere dominantem, istam subjectam fateri. Est autem creator Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: et ideo Trinitas Pater, et Filiussicut animus, partim uisibilis, sicut corpus. inuisibili ternarius numerus tribuitur: quare diligere dominum tripliciter iubemur, ex toto corde, ex tota anima et ex tota mente; corpori
Abbreviated transcription (Latin):
dia nocte sonuerit qua om̃s euigila¬
turi sunt. Quod nĩ sponsodixit obuiã
uenisse uirgines.: sic intelligendũ pu¬
to. ut ex ipsis uirginib constet ea que
dicitur sponsa: tanquam si omnibus
xp̃ianis in eccł̃iam concurrentib filii ad
matrem concurrere dicant᷑: cum ipsis
filiis congregatis constet ea quȩ dicitur
mat̃. Nunc enu disponsatã ẽ ȩccłia. &
uirgo ẽ ad nuptias ꝑducenda: idẽ. cũ se
continet a corruptione scłari. Illo aut̃
tempore nubet: quo rmnusa mortalitate p̃t̾¬
cunte immortali cõiunccone fetat᷑. Desponsaui
inqͥt uos uni uiro uirginem castam exibe xp̃o.
Uos inquit uirginẽ: a plurali ad singłarẽ
concludens: idõ & uirgines dici possunt¬
& uirgo. Curaut quinq dicte sunt. ut
mͥ uidetur expositum est: s uidemꝰ nunc
inenigmate. tunc aut̃ facie ad faciem.
& nunc ex parte: tẽ aũt ex toto. Ipsũ aut̃
inȩnigmate & exparte nunc inscͥpturis

Expanded text:
dia nocte sonuerit, qua omnes euigiladia nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibustianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis, constet ea quae diciturmater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad facet nunc ex parte, tunc autem ex toto. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
regnum celorũ: ñ enĩ post iudiciũ patet
pcũ aut meritorũ locus. Nouissime aut
ri nt oleum:. & idõ intelligende sunt. nul¬
lo iam remanente dealienis laudib gau¬
dio. in angustiis & magnis afflictionib
redire adimplorationem dĩ: s magna
ẽ eius seueritas post iudiciũ: cuiꝰ ante
iudicium in effabilis miscdia p̃rogataẽ.
taq respondens ait. Am̃ dico uob̾. qd
nescio uos ex illa scilicet regła: qua ñ
habet ars dĩ hoc ẽ sapientia dĩ. ut intrẽt
ingaudium eius. qui ñ coram dno. sedut
placerent hominib uisi sunt aliquid se¬
cundum precepta eus oꝑari. Atq ita con¬
cludit. Uigilate gͦ: quia nescitis diem ne¬
q horam. Nonmͦ illius ultimi temporis
quo uenturus est sponsus: s sue quisq
dormitionis diẽ & horam nescit. Quisqͥs
aut paratus est usq ad somnum.
idest usq ad mortẽ que om̃ib debetur.
paratus inuenietur etiã cum illa uox me¬

Expanded text:
regnum coelorum. Non enim post judicium patet regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum, aut meritorum rint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox me
Abbreviated transcription (Latin):
modi temporalis accipiunt: ñ intel¬
ligentib quod dictum ẽ: qui uos fe¬
lices dicunt in errorem uos mittunt.
Melius ẽ aut̃ obuirgari a iusto: quam
apeccatore laudari. Em̃dabit inqͥt¬
me uistus in miscdia & arguet me:
oleum aut̃ peccatori ñ impinguet
caput meũ. Ite gͦ ad uendentes et
emite uob̾. Ide uideamꝰ nunꝰquid uos adiu¬
uant qui uob̾ laudes uende consuerunt Et
uos inerrorem inducere: ut ñ corã dõ s ab
hominib głam quereretis. E untib aut̃
ulis emere: uenit sponsus. Idẽ. inclinan¬
tib se illis in ea que foris sunt. & solitis
gaude querentib quia gaudia interna
ñ nouerant. Uenit ille qui uidicat: & que
parate erant idest quib bonũ coram dõ
testimonium conscientia ꝑhibebat. intͣ¬
uerunt cum eo innuptias: idẽ. uͥ mun¬
da anima sempͤiterno dĩ u̾bo fecundan
da copulatur. Clausa ẽ ianua: idest ne¬
ceptis illis qͥst̃ inangłicã uitam immn¬

Expanded text:
modi temporalis accipiunt, non intelmodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uMelius est autem objurgari a justo, quam a peccatore laudari. Emendabit me, inquit, justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundada copulatur. Clausa est janua, id est, receptis illis qui sunt in angelicam vitam immu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat nob̃ & uob̃. Unus quisq enĩ ꝑsera¬
tionẽ reddet. ⁊ nec alieno testimonio qͥs¬
quam adiuuatur apud dm̃ cui secreta
cordis apparent: & iux sibi quisq suffi¬
cit ut ei testimoniũ ꝑhibeat conscientia
sua. Quis cnuĩ głabitur mundũ se hab̾e
cor: Indeẽ quod apłs dicit. Michimi¬
nimum est. ut auob̃ iudicer. aut ab
humano die: s neq me ipsũ uidico. Q.¬
a ꝓpt̃̾ cum de se quisq aut ñ omino aut
uix possit ueram ferre sententiã: quo mͦ
potest de alio iudicare. cũ sciat nemo
quid agatur in homine nisi sp̃c hoĩs.
Ite magis aduendentes & emite uob:
ñ consiliũ dedisse putande sunt: sed
crim̃ earũ ex obliqͦ cominemorasse.
uendunt enim oleum ad ulatores: qͥ
siue falsa siue ignorata laudando. in
errorẽ animas mittunt: & eis uana gau¬
dia tanquã fatius conciliando. aliqͣm
dehis mercedem siue ciborũ siue pe¬
cunie. siue honoris. siue alicuiꝰ cõ¬

Expanded text:
ficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se raficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius com
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. cum ipse dicat dñs. de die au¬
tem illa & hora nemoscit. & apłs dic̃.
Dies dñi tanquã fur in noete ita ueniet.
ex quo significat penitus latere conue¬
uit. Clamor factus est: ecce sponsus
uenit surgite obuiã ei. Inictu oculi
in nouissima tuba: om̃s resurgemus.
Ergo surrexerunt om̃s ille uirgines et
aptauerunt lampades suas: idẽ. rati¬
ones reddendas operum suorũ. Opor¬
tet enim nos exhiberi ante tribunalxꝑ̃i:
ut illic recipiat unusquisq qđ gessit in
corpore siuie bonũ siue malũ: & dixerũt
stultȩ ad sapientes. Date nobis de oleo
ur̃o. quia lãpades nr̃e extingunt᷑. Quo¬
rum enim facta aliena laude fulciunt᷑.
eadem subtracta deficiunt. & deconsu¬
etudine. id semꝑ inquirit unde gaudẽ
animus solet: Itaq hominum qui corda
non uident testimonium uolunt hab̃e
apud dm̃ qui cordis inspector est. S quid
responderunt sapientes:ne forte non suf¬

Expanded text:
quippe cum ipse dicat dominus: de die auquippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non suf
Abbreviated transcription (Latin):
lampadibus suis: ñ sumpserunt oleum
secum. Multi enĩ quãuis de xp̃i boni¬
tate plurimum sperent: gaudiũ tam̃ ñ
habent dũ continent uuuint. nͥ in laudi¬
b hominum. Non gͦ habent oleũ secũ
nam ipsam leutiam oleo significari ar¬
bitror. Yptea unxit te ds̃ ds̃ tuus inquit.
oleo exiltationis. Qui aut̃ ñ ꝓpt̃ea gau¬
det. quia dõ intrinsecus placet: ñ habet
oleum secũ: prudentes aut̃ acceperũt
oleum secum inuasis suis cũ lãpadib
Letitiam bonorum operũ in corde atq
conscientia posuerunt: sic & apłs mo¬
net ꝓbet aũt se homo inquit: & tunc
insemetipso habebit głam & ñ in altõ.
Tar danit aut̃ sponso dormierunt om̃s:
quia exutroq gnẽ continentiũ homi¬
num.siue eorum qui coramdõ exul¬
tant. suie eorum qui laudib hõĩ
acquiescunt. moriuint᷑ hoc int̾uallo
temporis. donec sub aduentu diũ fiat
resurrectio mortuorum. Media autẽ
nocte. idẽ. nullo sciente aut sperante:

Expanded text:
lampadibus suis non sumserunt oleum lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante —
Abbreviated transcription (Latin):
qđ impediat aliam. magna cautio ẽ
adhibenda. Uident itaq mͥ quinq
uirgines significare quinq p ertitam
continentiã. acarnis illecebris. Continen¬
dus est eni animi appetitus. a uolup¬
tate oculorum: A uoluptate aurium:
Auoluptate ol faciendi. gustandi.
tangendi. S quia ista continentia par¬
tim coram dõ fit. ut illi placeatur
interiore gaudio conscientie. partimꝰ co¬
ram hominib tantum ut gła humana
capiat᷑: Quinq dicunt᷑ sapientes. et
quinq stultę: utreq tam̃ uirgines: quia
uiraq continentia est: quamius diuerso
fomnite gaudeat. Lampades aut̃ sunt qͥa
manib gestantur. oꝑa que scđm istam
continentiã fiunt. dictum est aut̃. luce¬
ant oꝑa ur̃a coram hominib. Om̃s uero
acccperunt lampades suas: & uenerunt
obuiam sponso. Intelligendu ẽ gͦxͥ nomi
ne censeri de quib agitur. Non emm
possunt qui xpĩani non sunt. sponsoxͦ
uenire obiuã s quinq fatuȩ acceptis

Expanded text:
quod impediat aliam, magna cautio est quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis