comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas diuidis ingenera uelut sunt harenȩ
rursũq harene grana diuide in minutissi¬
mũ puluerẽ donec si possis ꝑuenias ad aliqͣ
minutiã. quȩ iam non sit quȩ diuidi uel se¬
cari possit. Hec est athomus in corporib. In
tempore uͦ sic intelligit᷑ athomꝰ. Annũ uer¬
bigrã diuidis in menses m̃ses in dieb. dies
in horas. adhuc partes horarũ admittunt
diuisionẽ. quousq uenias ad tantũ tempo¬
ris punctũ. et quãdam mom̃ti stillã. ut ꝑ nul¬
lam morulã ꝓduci possit. et ideo iã diuidi ñ
potest. hȩc est athomꝰ tẽporis. Innumeris. ut pu¬
ta octo diuidunt᷑ in quatuor. rursus quatu¬
or induob. deinde duo in unũ. unus autem
athomꝰ est. qr insecabilis est. Sic et lict̾a. Nam
orationẽ cduidis in uerba. uerbũ in sillabis
sillabã inliteris. littera pars minima athomꝰ
primã mat̾iam dicunt. nullo prorsus mͦ
formatã s omniũ corporaliũ formarũ capacẽ.

Expanded text:
ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae iam non sit quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. In tempore vero sic intellegitur atomus. Annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum et quandam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomusprimam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem,
Abbreviated transcription (Latin):
scondit enĩ lum̃ mundo: et tenebras suꝑ in¬
ducit. Septemtrio autẽ a septẽ stellis axis
uel qr tunc purius micat ether. Merũ enĩ
sus. Nam una porta sol ꝓcedit. alia se recipit.
Cardines autẽ mundi duo. septemtrio et me¬
ridies. in ipsis enĩ uoluit᷑ celum. De athomis .ii.¬
thomos philosophi uocant quasdam
inmundo corporũ partes. tã minutis¬
sinias ut uec uisui pateant. nec thom̃ id est
sectionem recipiant. uĩ et athomi dicti sunt.
Hii ꝑinane tocius mundi inrequietis motib
uolitare et huc atq illuc ferri dñr. sicut tenu¬
issimi pulueres. qui infusi ꝑ fenestras tadus
solis uident᷑. Erhis arbores et herbas et fruges
omnes oriri. et exhis ignem et aquã et uniũ¬
sa gigni atq constare quidã phi losophi gen¬
tiũ putauerunt. Sunt autẽ athomi. aut in
corpore. aut in tempore. aut in numero. In cor¬
pore ut lapis. diuidis eum in partes. et partes

Expanded text:
sconditi enim lumen mundo et tenebras superinsconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vel quia tunc purius micat aether. Merum enim sus. Nam una porta sol procedit, alia se rCardines autem mundi duo, Septentrio et Meridies; in ipsis enim volvitur caelum. § 2 De atomis. Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc uero libello quasi in quadã breui tabel¬
laquasdam cęli partes sic usq ad terrarũ et ma¬
ris spacia ad notauimus. ut in modico lector
ea ꝑcurrat. et cõpendiosa breuitate ethimo¬
logias eorum causasq cognoscat. De mundo.i.
UNDUS est. cȩlum terra. mare. et quȩ
philosophis dictus. quod in sempiterno mo¬
tu sit. ut celum sol luna aer. maria. Nulla
enĩ requies eius elementis concessa ẽ. idoq
semꝑ in motu est. Unde et animalia uarro¬
ni uidentur elementa qmͣ ꝑ semetipsa in¬
quit mouentur. E reci uͦ nomen mundo
de ornamento accõmodauerunt. ꝓpt̾ diuer¬
sitatẽ elem̃torũ et pulchritudinẽ siderum.
Appellatur enĩ apud eos cosmnos quod signi¬
ficat ornamentum. Nichil enim mundo pul¬
crius oculis carnis aspicimꝰ. Quatuor autẽ
climata mundi esse idest plagas. orientem.
et occidentẽ. septemtrionẽ et meridiẽ. Ori¬
ens ab exortu solis est nuncupatus. Ocidens
quod diem faciat occidere. atq interire. ab¬

Expanded text:
n hoc vero libello quasi in quadam brevi tabella quasdam caeli causas situsque terrarum et maris spatia adnotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et conpendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. De mundo . Mundus est caelum et terra, mare et quae philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni videntur elementa. 'Quoniam per semetipsa,' inquit, 'moventur.' Graeci vero nomen mundo de ornamento adcommodaverunt, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. Quattuor autclimata mundi aiunt, id est, plagas: orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
ita.c: Diastolȩ idẽ distinctio. que contri
li dextͣ. iad summã litteruam ad positam
Nlittera poni debet: tali figura notat᷑.
latini ex ipsa littera aspirationis fecerũt:
Unde siconiungas has. facis eãdem aspi¬
rationis notã Rursus si medium eius

Expanded text:
ita: . Diastole, id est distinctio, quae e contrario ita: . Diastole, id est distinctio, quae e contrario li dextra et ad summam litteram adposita, flittera poni debet, tali figura notatur:iguram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis notam. Rursus si medium eius
Abbreviated transcription (Latin):
Mono sillaba aut̃ parsorationis. sinatu¬
ralit̾ breuis ẽ. ut uir. aut positione longa.
ut ars:. acutũ accentum habet: Si uͦ natura
lit̾ longa. ut res: circumflexum. Dissillaba
pars orationis. sipͥorem naturalit̾ longũa
habet. ⁊ ultimã breuẽ: circumflectit᷑. ut
musa. alit̾. acuit᷑. Trissillaba pars orationis.
simediã breuẽ habet. ut tibia: tunc pͥm̃ã
acuimꝰ Si uͦ naturalit̾ longã habet scdam
Grauis accentꝰ. cũ uno accentu poni pocest.
indictione una. cũ utͥsq ñqͣmut catuliꝰ.
Incomposita dictione unus accentꝰ ẽ. ut
ut ergo: Nam cum ꝓducit᷑ so. causam¬
accentuum decem sunt. que agrama¬
ticis ꝓu̾boꝵ distinctionibꝰ apponuntur:
Oxia. idẽ acuit᷑ accent᷑. linea asimistra par
te.Indexterã partem sursũ ducta.fit ita
pars.ẽ. eirctili inferior iacens ita.u Ifen
idẽ con iunctio. qͥa duo u̾ba conectit. sub¬
iecta uirgula uersui circumflexa: fit

Expanded text:
Monosyllaba autem pars oratio < n > is, si natuMonosyllaba autem pars oratio < n > is, si naturaliter breuis est, ut uir, aut longa positione, ut ars, acutum liter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectitur, ut 'Musa'; aliter acuitur. Trisyllaba pars orationis si mediam brevem habet, ut 'tibia', tunc primam acuimus. Si vero naturaliter longam habet secundam Gravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione una, cum utrisque numquam; ut 'Catullus'. In conposita dictione unus accentus est. ut ergo, nam cum producitrae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistte in dexteram partem sursum ducta, fit itapars est circuli inferior, iacens ita:  ̆. Ὑφέν, id est coniunctio, quia duo verba conectit, subiecta virgula versui circumflexa, fit
Abbreviated transcription (Latin):
Nam grece pros. latine ad odia grece. latine
cantus est Hoc eñi nom̃. de u̾bo ad u̾bum
ex p̃ssum ẽ: Latini aũt. habent ⁊ alia nomi¬
na Nlam accent᷑ ꝙ thonos & tenores dicũt.
qͥa ibi sonꝰ crescit & desinit: Accent᷑ aũt
dict᷑. qł iurcta cantũ sit. sic̃ ad u̾biũ quia
iuxta u̾bũ ẽ Acut᷑ accent᷑ dicitꝰ qđ aecuat.
& erigat sillabam: Grauis. qđ depͥmaͭ .& d̃¬
po nat. Est eñĩ cont̾riꝰ acuto Circonfle¬
xus. qͥa de acuto ⁊ graui constat Incipi¬
ens eñi abacuto. ingrauem desinit. atq
ita dum ascendit ⁊ descendit. circũflexꝰ
esficit᷑. Acut᷑ aũt ⁊ circum flexꝰ. similes sẽ.
Nam ut̃q leuant sillabam: grauis contͣriꝰ¬
uidet᷑ ambobꝰ. Nam semꝑ depͥnit sillabas.
cum illi leuent. ut ẽ: unde uenit citan.
et nax ubi sidera condit: to ide. hic gͣuis
est Mmnꝰ eñi sonat. quã acut᷑. ⁊circũflexꝰ

Expanded text:
Nam Graece πρός, Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine Nam Graece πρός, Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine 'cantus' est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt. Nam uterque levant suidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus.
Abbreviated transcription (Latin):
epitriti.iiii Numerus aũt sillabarum
in pedibꝰ Ar duobꝰ enĩ usq ad sex. ꝓtendit᷑
Uterius enin ñ ꝓcedit. qͥa usq ad sex silla¬
bas tendunt᷑ pedes. Eempora inpedibus sũt.
ut quanta unꝰ quisq pes habeat: Resolutio
ẽ. pedum qͣndo ꝓuna longa due breues po¬
ut secta qͣue intexunt abiete costas: abiete
minc resolutio ẽ. spondei. Inꝓceleuinatico
iniqͣ resolutione sẽꝑ sinaliphã sequit᷑ uir¬
gilius. ex una aũt longi. due breues fiuint.
Exduabꝰ aũ breiubꝰ longa ñqͣmfit: findiem̃
solida possunt. solidari scissa ñpossunt: figu¬
ra ẽ. cuiꝰ nota sillabȩ agnoscunt᷑. Ubi eñ eir¬
culi partem inferiorẽ bis positam aspicis.
pirrichius ẽ.UU.Ubi.i. geminã iacentem.
spondeus. Nam nota breuis. inferior
semicirculus ẽ: Nota longa .I. iacens est:
Metra inpedibꝰ accidunt. ut atrocheo. tro¬
chaicum. adactilo. dactilicum: Adiambo
ꝓsodia dicit᷑. Exgreco nom̃ accepit:

Expanded text:
est. Numerus autem syllabarum est. Numerus autem syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves po, utVirg. Aen. 2, 17: Sectaque intexunt abiete costas. 'Abiete' nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem bis positam aspicis, pyrrhichius est,  ̆ ̆; ubi I geminam iacentem, spondeus,  ̄ ̄. Nam nota brevis inferior semicirculus est; nota longa I iacens est. Metra in pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactylicum, a iambo sodia dicitur ex Graeco nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ueroẽ. quotiens uiꝰ altrum. sex cuplo suꝑat
In simpla enĩ eiꝰ parte. unꝰ plus inuenitur
Indupla. uꝰ minꝰ habet᷑. Sexcuplum enĩ:
dimidium dupl dicit᷑. Triplum: quan¬
do maioo pars. ter continet totũ minus.
idẽ. ła & unũ: Epitritum ẽ qͣndo ininꝰ con¬
tinetur amaiore. & eius t̃cia pars Cedunt᷑
Anapestũ.uUII. ii.erato.
Dispondiũ: iiii. oratores.
Ditrocheũ. Uu Uni. cantilena.
Item indupla partim᷑ hos pedes.
Trocheũ. uui
meta.
Iabum.urii. parens.
Tribracum.uix uii. macula.
Ionieum mipore.ui.ii. iin. diomedes.
Amphimacrus. .ii.Uui insule.¬
achates.
Antibachius. ir uiii.natura.
Peon qͣrtꝰ.uuiiu iiiceleritas. Restañ¬
quos epitrita diuisione diuidimꝰ.
Epitrit᷑ scđs. UIII. ni conditores.
Epit̾tus iiꝰuiU ⁊ ui demõstenes.
Epitritꝰ qͣrtꝰ. IiIi. UIIi. fescenninus
Sunt quidem ȩqui. decem: dupli uͦ. sex.
ẽ maxima atq: idõ mininis metris adẽ¬

Expanded text:
vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. In simpla enim eius parte unus plus invenitur: in dupla unus minus habetur. Sescum enim dimidium dicitur. Triplum est, quando maior pars ter continet totum minus, id est tria et unum. Epitritum est, quando minus continetur a maiore, et eius tertia pars. Caeduntur Anapaestum, ut Erato; Dispondeum, ut oratores; Ditrochaeum, ut cantilena; 24 Item in dupla partimur hos pedes: Trochaeum, ut meta; Iambum, ut parens; Tribrachyn, ut macula; Ionicum minorem, ut Diomedes.Amphimacrus, ut insulAchates –– Antibachius, natura – Peon quartus, celeritas . – Restanquos epitrita partitione dividimus: Epitritus secundus, ut conditores; Epitritus tertius, ut Demosthenes; Epitritus quartus, ut Fescenninus. Sunt igitur aequi decem, dupli vero sex, est maxima atque ideo minimis metris ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicti: habent enĩ binas longuas fillabas. bi¬
nasq correptas: Peones dicti. ab inuentore:
ant sillabas. ⁊ unã breuȩ.Tin tigiȩ aũ sũt
pentasillabi ⁊ exa fillab pedes. & dictȩ aput
grecos tintigie qͣsi q̃dã declinationes. sea
hi ñ sunt. pedes. sed apellant᷑ penta sillab.
exasillabi. qͥa ultͣ quinq ꝙ sex sillabi̾s nõ
ꝓcedunt. Unde ñ oportet in carmine has
sillabas qđ libet excede nom̃. ut cartaginen¬
sium. iherosolumnitanoꝵ ⁊ constantinopo¬
litanoꝵ Accidunt unicuiq pedi arsis &
thesis. idẽ. eleuatio ⁊ positio uocis. Neq enĩ
uocis it. pedes. dirigere potuerunt. nsi
alt̾na uice leuent᷑. ⁊ ponant᷑. ut arma An.
deuatio est. ma. positio: Inhis duobus. ꝑdi¬
uisionẽ pedes legitimi colligunt᷑. Eqͣ diui¬
sio est. quotiens arsis .ẜ. thesis. equali cempo¬
rum diuisione cedunt᷑. Pupla. quotiens ex
his unum. alt̾um duplo uincit. Sexcupla

Expanded text:
dicti. Habent enim binas longas syllabas bidicti. Habent enim binas longas syllabas binasque correptas. Paeones dicti ab inventore. t pentasyllabi et hexasyllabi pedes; et dictae apud Graecos συζυγίαι quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi et hexasyllabi, quia ultra quinque et sex syllabas non procedunt. Unde non oportet in carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut 'Carthaginiensium', 'Hierosolymitanorum', et 'Constantinopolitanorum'. Accidunt unicuique pedi arsis et thesis, id est elevatio et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur et ponantur, ut 'arma': 'ar' elevatio est, 'ma' positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quotiens arsis et thesis aequali temporum divisione caeduntur. Dupla, quotiens ex his unum alterum duplo vincit. Sescupla
Abbreviated transcription (Latin):
Dactilus adigito dictus. qđ alongiori nodo
meoans. in duos desunt breues: Sie ⁊ iste
pesauncturam unam habet longam.
& duas breues Unde ⁊ manꝰ obpansa. pal¬
ma dicit᷑. ⁊ pendentes digiti. dactili Amfi¬
bracus quod inutͣq parte breuẽ habet.
longuã in medio int̾iacentem: Brachis
enĩ: breuis dicit᷑. Amphimacrus. qđ duç
hinc inde longe. habent inmedio inclusã
breuẽ. Macros enĩ grece. longus dicitur:
Bachiꝰ apellatus est. eo qđ eo. pede. bachia. id
est. liberi sacra celebrabantur: Amtibachiꝰ
uel palimbachius dictus. quia iterat᷑ a bachi¬
o est: ꝓceleumaticꝰ. qđ sit ad celeuma canẽ¬
ciũ aptꝰ: Dispondeus aũt &. ditrocheus &.
di iambꝰ dicti. qđ geminis constãt iambis.
spondeis uł throcheis: Antipastus. qđ sit
excõtͣriis sillabis. ex breui ⁊ longua ⁊ longa
& breui: Cornambꝰ uͦ qͥa ex hoc pede com¬
positum carm̃ choris aptissimum sit Ioni¬
cisane. ꝓpt̾ numeroꝵ inequalem sonum

Expanded text:
Dactylus a digito dictus, quod a longiore nodo inchoans, in duos desinat breves. Sic, et iste pes juncturam unam habet longam, et duas breves. Unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactyli. 26 9. Amphibrachus, quod in utraque parte brevem habeat, longam in medio interiacentem. Βραχύς enim brevis dicitur. Amphimacrus, quod duae hinc inde longae habent in medio inclusam brevem. Μακρός enim longus dicitur. Bacchius appellatus est eo, quod eo pede Bacchia, id est Liberi sacra celebrabantur. Antibacchius vel Palimbacchius dictus quia iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum
Abbreviated transcription (Latin):
disticon duorum. monosticon. uniꝰ. Epigrã¬
ma. est titulus. qđ inlatinum suꝑ scriptio
scriptio dicit᷑. Epodon inpoemate clausula¬
est breuis Dictũ aut̃ epodon. qđ adiciat᷑
ad speciem elegiacam ubi p̃misso uno lon¬
giore. alt̾ breuior conponit᷑. atq insingu¬
lis qͥbuscumq maioribus. sequentes mino¬
res. quas clausule recinunt Clausulas
aut̃ lirici appellant. qͣsi p̃ci sos uersus. in¬
tegris subiectos. ut est apud oratium: Hea
p̃cisus. ut prisca gens mortalium. sic et de¬
inceps alterni. quibus. aliqua pars de est.
et ipsi p̃cedentibus similes. s minores:
Centones apud grãmaticos uocari solent.
qͥ de carminibꝰ omeri. seu uirgilii. ad ꝓpͥa
oꝑa. more centenario. ex multis hĩc inde
compositis. imunum saciunt corpus. ad
falcultatẽ cuiꝰq materiȩ Demq ꝓbra uxor
ad delsi centonẽ ex iuirgilio. de fabrica mũ¬
pomponiͦ. ex eodem poeta. int̾ cetera ftil

Expanded text:
distichon duorum, monostichon unius. Epigramdistichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio scriptio dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus integris subiectos, ut est apud HoratiumEpod.praecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica munPomponius ex eodem poeta inter cetera stili
Abbreviated transcription (Latin):
longe post dauid. umni aut̃ exgreco
in latinum laudes int̾p̃tatur Aepitala¬
nia sunt carmina nubentium quȩ
decantantur ascolasticis. inhonorẽ spõ¬
si & sponse. Hec pͥmũ salomon edidit.
sib epitalamium uendicarunt. et istiꝰ
generis carm̃ affumptum ẽ. Qđ genus
primum. agentilibus in cenis celebraba¬
tur. post ea tantum in nuptiis hefit. Uoca¬
tum aut̃ epitalamiũ. eo qđ inthalamis de¬
cantet᷑. Trenos. qđ latine lamentum uoca¬
mͦ Primꝰ. u̾sus iheremias composuit. suꝑ
uus ductus ẽ Post hũc apud grecos. si¬
monides poctã liricus. Ad hibebantur
aũt funeribus atq lam̃tis. similit̃ et nunc
Epita fium grece. latine suꝑͣ cumulum:
Est enĩ titulus mortuorum. qͥ indormitio¬
ne corp fit. qui iam de functi funt. Seri¬
bit᷑ ibi uita. mores. & etas eor Poesis dicit᷑¬
ingreco nomine. opꝰ multoꝵ librorum:
Poema unius idillicon. paucoꝵ uersuum:

Expanded text:
longe post David. Hymni autem ex Graeco longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen adsumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super vus ductus est. Post hunc apud Graecos Simonides poeta lyricus. Adhibebantur autem funeribus atque lamentis: similiter et nunc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum,
Abbreviated transcription (Latin):
apua nos. ennꝰ eopͥor usus sit. Nam a¬
pud grecos. sic adhuc.lis grãmaticorũ
pendet. et sub iudice res religata sit. Nã
quidã eorum colofoniũ quendam. qͥdã
archilogum. auctorem. atq inuentorẽ
uolunt:. Bucolicum. id÷ pastorale carm̃.
pleriq siracusis primum compositum.
apastoribus opinant᷑: Nõ nulli a lacede¬
mone: Namq transeunte intraciã. xex¬
xe. rege ꝑsarum. cum spartanȩ uirgi¬
nes. sub hostil metu. neq egredi urben.
neq pompã chorumq agrestẽ dianȩ.
de more exercerent: turba pastorum.
ne religio p̃teriret. eandẽ inconditis cã¬
tibus celebrarunt: Appellat᷑ aũt bucoli¬
cum. de maiori parte. quãuis opilionũ
caprariorumq sermones inhis. & canti¬
ca inserant᷑. Un nos pͥmũ dauid ꝓpħa
in lauãem de conposuisse. ac cecinisse
manifestum ẽ De inde apud gentiles.
pͥma menmiati moco ae fecit. mappol¬
linem. ⁊ inusas quȩ fuit cemporis ennii

Expanded text:
apud nos Ennius eum prior usus est. Nam aapud nos Ennius eum prior usus est. Nam apud Graecos sic adhuc lis Grammaticorum pendet, ut sub iudice res relegata sit. Nam quidam eorum Colophonium quendam, quidam Archilochum auctorem atque inventorem volunt. Bucolicum, id est pastorale carmen, plerique Syracusis primum conpositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Thraciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines sub hostili metu neque egredi urbem neque pompam chorumque agrestem Dianae de more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eundem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum de maiori parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in eis et cantica inserantur. Hymnos primum David prophetam in laudem Dei conposuisse ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles prima Memmia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ fit utriusq mixtura. qu̾as instiri¬
atͣ a singulis. omnibꝰ quoq metris. pͥor ẽ
Hunc primum moyses incantico de¬
utero nomit. longe ante ferecidem.
&. omerũ. cecinisse ꝓbatur Unde appari
antiquiꝰ fuisse. apud hebreos studium car¬
minum. qm apud gentiles Si quidem
et iob moxsi temporibꝰ ad ȩquat᷑. exame¬
tro uersu. dactilo. spondeoq de currit
Hinc apud grecos. acatesuis melesius.
fertur pͥmus composuisse. uł ut a lii
putant. ferecides syrus. qđ metrũ ante
homerum picium dictum ẽ. post ome¬
rum eroicum nominatũ Picium aui
appolluns fint edita Nã cũ in parnaso
fitonẽ serpentem inuindictã matris
sagitus insequeret᷑: a cole delfici. hoc illũ
metro hortatisunt. dicentes. ut ait terẽ
miseris. Terentianꝰ. hos elegos dicere so¬
let. qđ clausula talis. tristibꝰ ut tradunt.
aptior eẽt modis Hic aut̃ uix omnino
constat. aquo sit inuentus. nisi quia

Expanded text:
simus fit utriusque mixtura quam si instrusimus fit utriusque mixtura quam si instruatur a singulis. Omnibus quoque metris prior est. Hoc primum Moyses in cantico deuteronomii; longe ante Fereciden et Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiora fuisse apud Hebreos studia carminum, quam apud gentiles. Siquidem et Iob Moysi temporibus adequatus, exametro versu, dactilo spondeoque decurritHunc apud Graecos Achatesius Milesius fertur primus conposuisse, vel, ut alii putant, Pherecydes Syrus. Quod metrum ante Homerum Pythium dictum est, post Homerum heroicum nominatum. Pythium autApollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, dicentes, ut ait Terentmiseris. Terentianus hos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut tradunt, aptior esset modis. Hic autem vix omnino constat a quo sit inventus, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
quidam exereuit. socadeor quoque. reꝑtor
est socades genẽ crethensis. simonidia qͥt
met᷑. simonides poeta liricus. composur
Afrequentatoribus. ut asclepiadia. Non
enĩ ea asclepiꝰ inuenit sed ꝓ inde ita uo¬
cata. qđ ea idem elegantissime & frequẽ¬
cissime usus sit Arebus que scribuntur
ut eroicum. eegiacum. bucolicũ E roi¬
cum enĩ carm̃ dictum. qđ eo. iirorp
forcium res:⁊ facta narrantur Nam
eroes. appellant᷑ uiri. quasi aerei. ⁊ cȩlo
digni. ꝓpt̃ sapientiã & fortitudinẽ qđ m
trum. auctoritate. cȩt̾a met̾ p̃cedit Unꝰ
ex omnibus cam maximis oꝑibꝰ aptus.
qͣm paruis. suauitatis &. dulcedinis ȩque
capax. quibus uirtutibus nom̃ solus op¬
tinuit. ut eroicum uocaretur. ad memo¬
randas scilicet eroum res Nam et p̃cet¬
ris simplicissimꝰ habetur. Constatq du¬
bus pedibus. dactilo & spondeo. ac sepe
pene.ł ex hoc uł exillo. nisi qdđ temꝑatis¬

Expanded text:
quidam exercuit. Sotadeorum quoque repertor quidam exercuit. Sotadeorum quoque repertor est Sotades genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum, quod eo virorum fortium res et facta narrentur. Nam heroes appellantur viri quasi aerei, et coelo digni propter sapientiam et fortitudinem; quod metrum auctoritate caetera metra praecedit, unum equam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. Quibus virtutibus nomen solus obtinuit, ut heroicum vocaretur ad memorandas scilicet eorum res. Nam et prae ceteros simplicissimus habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo; nisi quod temperantis
Abbreviated transcription (Latin):
existimant. eoqđ carptim ꝓñciaretur.
Unde hodie lanam quã purgantes dis¬
cerpunt. carminare dicimꝰ. seu qđ qui
illa canerent. carere m̃te existimabans
Metͣ uł apedibꝰ ñ eupata. uł arebiis quȩ
seribunt᷑. uł ab inuentoribus. uł afrequẽ¬
tatoribus. uł anuinero sillabarum Ape¬
dibus metͣ uocata. ut dactilica. iambica.
trocaica. Atrocheo eñi: trocaicum me¬
trum noscitur Ad actilo dactilicum: sic
& alia asuis pedibus Anumero: ut exa¬
metrum. pentametrum. crimetrum:
Nam senarios uersus. nos exnumero pe¬
dum uocamꝰ Hos greci quia geminos
ferunt. trimetros dicunt. Ex ametros
aut̃ latinos. pͥmũ fecesse enniꝰ tradit᷑.
eosq longos uocat. Ab inuentoribus
met᷑ appellata dicunt᷑. ut anacreonticũ.
safficũ. archilogicium: Nam ana creon¬
tica metͣ: anacreon con posuit saffica.
saffo mulier edidit. Archiloicos: archilo¬
icus quidã seripsit. Colosinios. colofimiꝰ

Expanded text:
existimant seu quod carptim pronuntietur, existimant seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metra vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae scribuntur, vel ab inventoribus, vel a frequentatoribus, vel a numero syllabarum. A pedibus metra vocata, ut dactylica, iambica, trochaica. A trochaeo enim trochaicum metrum nascitur, a dactylo dactylicum; sic et alia a suis pedibus. A numero, ut hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier edidit; Archilochios Archilochus quidam scripsit; Colophonios Colophonius
Abbreviated transcription (Latin):
studium sero uiguit. Primꝰ apud grecos
ferecides syrus. soluta oratione scripsit:
Apud romanos aut̃. apius cecus. ad u̾sus
pirrum. solutã orationem prius exercuit:
iam ex hinc ⁊ceteri ꝓse eloquentia conten¬
derunt. De metris.xxiiii.
Netra uocata. quia certis pedum insu¬
suris atꝙ spaciis t̃minantur. neq ult̃
dim̃sionẽ temporum constituta ꝓcedt̃.
Osura enĩ. grece metrũ dicit᷑. Uersus
Aicti. abea qđ pedibus moraine suo dis¬
positis. certo fine moderant᷑ ꝑ articulos.
qͤ cesa ꝙ m̃bra nominantur: qͥ nelongius
ꝓuoluerent᷑. quã iudicium posset susti ne.
modũ statuit ratio unde reuerteretur.
⁊ abeo ipso uersum uocatum. qđ reu̾titur.
Huic adheret richimꝰ qͥ ñ est certo fine mo¬
deratꝰ. seã cam̃ rationabilit̃ ordinatis pedibꝰ¬
currit. Qui latine nichil aliud qm nu
memini.si u̾ba tenerẽ. Carm̃ uocat᷑. quic¬
quid pedibus continet᷑. cui datum nom̃

Expanded text:
studium sero viguit. Primus apud Graecos studium sero viguit. Primus apud Graecos Pherecydes Syrus soluta oratione scripsit; apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Iam exhinc et ceteri prosae eloquentia contenderunt. § 39 De metris. Metra vocata, quia certis pedum mensuris atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum constitutam procedunt. nsura enim grece metron dicitur. Versus dicti sunt ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius pervolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur et ab eo ipso versum vocatum, quod revertitur. Huic adheret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibcurrit; qui Latine nihil aliud quam nummemini, si verba tenerem. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur: cui datum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sumlitudinẽ faciens Paradiginia ẽ. exemplũ
dicti uł facti alicuus. aut exsimili. aut ex-
dissimil genẽ conueniens eiꝰ quã ꝓponimꝰ
rei. ut ita tam fortit ꝑut apud iponem.
scipio. quã utice cato. Similitudo aut̃ tͥbꝰ
modis fit. a pari. amaiore. aminore:
cere comugis. orpheus treicia fretus e¬
chara fidibusq canoris. quasi dicat re par¬
uua & breui. idẽ si ille cithara fretus. ego
pͥetate. De PROSA. XXIII.¬
rosaẽ. ꝓducta oratio. ⁊ alege metri
soluta: prosum enĩ. antiqui ꝓduc¬
tum dicebant & rectum: Unde ait uar¬
ro apud plautum. ꝓsis lectis. significari
rectis Unde etiã q̃ñẽ. ꝑ plexa numero.
sed recta ꝓsa. oratio dicit᷑ in rectum ꝓducẽ¬
nullo sibi t̾mino p̃finito Preterea tam
apud grecos. ꝗͣ apud latinos. longe antiqui¬
orem curã fuisse carminũ. ꝗͣ ꝓsa. Omĩa
enĩ pͥus uersibus condebantur. ꝓse aut̃

Expanded text:
similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minore. sere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque canoris; quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietate. § 38 De prosa. Prosa est producta oratio et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant et rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producennullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem
Abbreviated transcription (Latin):
narrare mem̃to Huic contrariꝰ antismoᷤ
urbanitas sine iracumdia. ut illud qͥ
meui: Atq idem uingat uulpes. ⁊ mul¬
geat hyrcos. Id ÷. quibauiũ ñ odit. ꝓpe¬
na ei contingat. ut diligat meuzium.
fuerunt aũt meuius. ⁊ pͥauiꝰ poete pessimi
i immiei uirgilii. qui hos ergo diligit.
faciat q̃ cont᷑ naturã sunt. Idẽ. nungat
uulpes. & mulgeat hẏrcos Omoeusis. ẽ.
que latine interp̃tatur similitudo. ꝑqͣm
minꝰ notȩ rei. ꝑsimilitudinẽ eiusq̃ ma¬
gis nota est. panditur demonstratio: huiꝰ
species sunt tres Hicon. parabolȩ. paradig¬
ma. idẽ imago. comparatio. exemplum.
Hicon.ẽ imago. cũ reifigͥam exsimili genere
conam᷑ ex pͥmere. ut omĩa mercurio si
milis. uocemq colorẽq ꝙ crines flauos.
est similitudo. de specie. cuiꝰ ꝑsona inducit᷑.
Darabola. ẽ comparatio. exdissimilibus rebus.
sarẽ comꝑauit. ñ ex suo sed ex alieno genẽ

Expanded text:
narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas sine iracundia, ut illudVirg.Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Virgilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, jungat vulpes, et mulgeat hircos. 31. Homoeosis est quae Latine interpretatur similitudo; per quam minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, comparatio, exemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mmilis, uocemque coloremque / et crines flauos et est simiParabola conparatio ex dissimilibus rebus, sarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uoce ꝓñtiantis significat contrarium.
sed suis tantũ u̾bis. quoꝵ origo contrari
est. Aenigina ẽ. questio obscura que dis¬
ficile intelligit᷑. nisi aꝑiat᷑. ut est illud
De comedente exiuit cibus:⁊ de forte egi¬
sa ẽ dulcedo. significans exore leonis fi¬
uũ extractum. Int̾albegoriam aut̃ ienis¬
ma. hoc int̾ est. qđ allegorie. uis gemina
est: issub re alia aliud figuralit᷑ indicat.
Carientismos est tropus. quodura direa¬
dictu. gratius ꝓferuntur. ueluti cum int̃¬
rogantibus nobis. numquid nos quesie¬
rit aliquis: respondetur. bona fortuna.
unde inteligit᷑ neminem nos quesisse.:
Iaraonia est rebus et temporibus ad¬
commodatum ꝓuerbum: rebus. ut cõtͣ
stimulum calces. dum significat᷑ ad u̾sus
resistendum. Temporibus. ut lupus in
nẽ ꝑdere. sieum lupꝰ pͥor uiderit. Unde
ꝙ subito tacenti. dicit᷑ istud ꝓuerbium.
tristia facta. de generemq neobtolemũ

Expanded text:
n voce pronuntiantis significat contrarium, n voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. 26. Aenigma est quaestio obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re alia aliud figuraliter indicat.Charientismos est tropus quo dura didictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis resistendum. Temnem perdere, si eum lupus prior uiderit; unde et cum subito tacenti dicitur istud prouerbium: tristia facta degeneremque Neoptolemum
Abbreviated transcription (Latin):
misi. idẽ. ad augustum. decẽ eglogas pas¬
torum: Huiꝰ cropi plures sunt species
ex quibus eminent septẽ: y ronia. antis¬
frasis. enigina. carentis mos. paroemia.
sareasmos antismos. Yroniaẽ. sententia.
ꝑ ꝓñtiationẽ contͣrarium habens intelle¬
tum: Hoc enĩ tropo callide. aut ꝑ acusa
in aula. euolus. ⁊clauso uentoꝵ carcere
regnet. Et quomodo aula. sicacer est ͦ
Soluit᷑ enĩ ꝓñtiatione: Nam carcer
ꝓñtiatio ẽ: Iactet. & aula. yronia est: eti
totum ꝑcontrariam ꝓñtiationẽ ad ñti¬
at᷑ ꝑhironiam. speciemq laudando de¬
ridet: Antiffrasis. est sermo econtrario in¬
telligendus. ut lucus. quia caret luce. ꝑ
manes: ⁊ parce. ⁊ eumenides furiȩ: qđ nu¬
li parcant. uł benefaciant Hoc tropo.
⁊ nani athalantes. ⁊ ceci uidendentes: &
uulgo ethiopes argentei appellantur.
Int̃ yroniam aut̃ rantifiasin. hoc dista
qđ hironia ꝓñtiatione sola indicat. qdđ

Expanded text:
misi, id est, ad Augustum decem eclogas pasmisi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos 63 23. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per contrariam pronuntiationem adnuntiatur per ironiae speciem, quae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario intellegendus, ut 'lucus', quia caret lucem penmanes; et 'Parcas' et 'Eumenides', Furiae quod nulli parcant vel benefaciant. Hoc tropo et nani Athlantes et caeci videntes et vulgo Aethiopes argentei appellantur. inter ironiam autem et antiphrasin hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod
Abbreviated transcription (Latin):
urbi incensȩ. moriamur. et in media
arma ruamus. Ordo talis est Iuuenes.
fortisima pectora frustͣ succ̾ritis urbi incense.
quia excesserunt dii. quibus hoc imꝑiũ
steterat. Undo fiuobis cupido certa est.
me sequi audentem extrema. ruamus
in media arma. ⁊ moriamur. Yꝑbole.
est ex celsitas fidem excedens ultra quã
credendum est. ut sidera uerberat unda.
& terram inter fluctus aꝑit. Hoc enim
modo. ultͣ fidem aliquid auget᷑. nec tam̃
atramite significandȩ ueritatis erratur.
quam uis uerba quȩ indicantur excedãt.
ut uoluntas loquentis ñfallentis appareat.
quo tͦpo. ñ solum augetur aliquid. sed ⁊
minuit᷑. Augetur. ut uelocio aura: mi¬
nuitur: ut mollior. pluma. duriorsaxo:
Allegoria. est alieni loquium. Aliud enĩ
sonat. &abud inteligit᷑ ir tres littore cer¬
uos conspicit errantes. ubi tres duces
belli punici. ułtria bella punica signifi¬
cantur: et inbucolicis: aurea mala decĩ

Expanded text:
urbi incensae; moriamur, et in media urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dii, quibus hoc imperium steterat. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea mala decem
Abbreviated transcription (Latin):
aut feditatẽ circuitu euitat. Ueritatem
splendide ꝓducit. sicut. et iam. pͥma no¬
uospargebat lumine terras. Titan ero
cidumq petiuit. coniugis infusus gremio
censio cũ u̾bum aut sententia ordine com¬
mutatur. huiꝰ species quinq. Anatrofe:
Steronp teron. Parenthesis. thimesis. sin¬
chesis. Anastrophȩ. uerboꝵ ordo p̃posterꝰ.
ut lntora eirtũ. ꝓcircũ lucora: yste roni
quam altos tetigit fluctus. ⁊ ad ȩquora
uenit. antea enĩ ad equora uenit. ⁊ sic teti¬
git flucctus Parentesis. ubi inter ponimꝰ
sententiã nrãm. qua emedio remota. in¬
rapidum ad naues p̃mittit achatem:
ẽ enĩ ordo. eneas rapidũ p̃mittit achatẽ
fudit amictu. ꝓ circumfudit Sinchesis.
ubi exomini parte confusa sunt u̾ba.
tora.si uobis audendi extrema cupido ẽ.
certa sequi que sit rebus fortuna iuidetis.
excessere om̃s aditis arisq relictis. dii
quibus imꝑium hoc steterat. succurritis

Expanded text:
aut foeditatem circuitu euitat. ueritatem aut foeditatem circuitu euitat. ueritatem splendide producit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croccidumque petiuit / coniugis infusus gremio Vcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Hysteron quam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota inrapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. fudit amictum, pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba,tora, si vobis audendi extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimꝰ uł laudamꝰ.: Sinedoche. ẽ con¬
ceptio. cum aparte totum. uel a toto pars¬
intelligit᷑. Eo enĩ.⁊ ꝑspeciem genꝰ. ⁊ ꝑgenꝰ.
species demonstratur. S species pars ẽ.
genꝰ aũt totum. A toto enĩ pars intelli¬
Qtͣ. ut qm multe gomerant᷑ aues. ubi
frigidus annus. trans pontum fugat:
Non enĩ cotus annus frigidus est. sed pars
anni. id ÷ hiemps. At cont᷑. a parte totũ.
ut flammas cũ regia puppis extulerat.
Ubi ñ solum pupis. seã nauis. ⁊ ñ nauis.
se qͥ inea.⁊ ñ om̃s. s unus flammas extu¬
lit. Onomatopeia. est nom̃ ad fictum.
adimitandum somun uocis confuse. ut
stridor ualuarum. hinitꝰ equoꝵ. mu¬
gtꝰ boũ. balat᷑ ouium. Perifrasis est circũ¬
loquium. dum res una plurimis uerbis
significat᷑. ut auras uitales carpit: Signi¬
ficauit enĩ ꝑcopulationẽ uerboꝵ. unã
rem. hoc est uiuit. Hic aũt tͦpꝰ geminus ẽ.¬
Nam aut ueritatẽ splendide ꝓducit.

Expanded text:
ostendimus, vel laudamus. Synecdoche est conostendimus, vel laudamus. Synecdoche est conceptio, cum a parte totum, intelligitur. Eo enim et per speciem genus et per genus species demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus Trans pontum fugat. Non enim totus annus est frigidus, sed pars anni, id est, hiems. At contra a parte totum: ut, flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis; et non navis, sed qui in ea; et non omnes, sed unus flammas extulit. 14. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem tropus geminus enam aut ueritatem splendide producit,
Abbreviated transcription (Latin):
lam Uult enĩ ꝑcererẽ frum̃ti inuen¬
tricem. intelligere panem: Pliberũ
inuentorẽ uitis: uinum Puenerem.
libiamẽ ꝑuulcanum ignem: At contͣ.
ꝑinuentum. inuentorẽ demonstrat.
ut uinũ p̃camͣ ꝓ libero. qui uinum a¬
pud grecos inuenit. Item ꝑ efficientem.
id qdͣ esficit᷑. sic̃ pigrũ frigus. qđ pigros
homines facit. ⁊ timor pallidus. eo qđ
pallidos homines redãat. At contͣ ꝑ iã
quod efficit᷑. efficiens. ut iungit equos
aurigenitor. ꝥumantiaq addit frena
feris: spumantia frena dixit. cum utiq
ñ ipsa faciant spumas. seã equus qui
ea gerit. spumis consꝑgat infusis Anto¬
nomasia ẽ ꝓ nomine. idd ẽ. uice nominis
posita. ut maia genit᷑. ꝓmercurio. qui
atiꝑ impar congressus achilli Eꝑiteon
siam aut̃. &. epiteton. hoc differt. quod
antonomasia ꝓuice nominis ponitur
Epiteton aut̃. nunqͣmẽ sine nomine: qͥbꝰ
duobus tropis. uł uituꝑamꝰ aliquem. uel

Expanded text:
lam. Vult enim per Cererem frumenti invenlam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intelligere panem; per Liberum inventorem vitis, vinum; per Venerem, libidinem; per Vulcanum, ignem. At contra per inventum inventorem demonstrat, ut, Vinum precamur, pro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros homines faciat; et, timor pallidus, eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis consnomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui atque inpar congressus Achilli. Epitheton, siam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis ponitur, epitheton autem numquam est sine nomine. Quibus duobus tropis vel vituperamus aliquem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet ꝓprium. alieno utit᷑. ut faciemq
simillima lauro. Et centaurus. minc
una ambe iunctisq ferunt᷑ frontibus.
ꝙ longe sulcant uada salsa carmȩ. dumn
facie &. frons. tantumdẽ anmalium &
hominum sit. qđ nom̃. si poeta naui¬
ñ ad posuisset. qͥd ꝓprium eidem parti
diceret. ñ haberet. Metalemsis tropus.
num uerba. ꝑ arundinẽ. litterȩ. signifi¬
catȩ sunt Aletononnia. transnominatio
ab alia significatione. ad aliam ꝓximitatẽ
trainslata fit aut̃ multis modis: Aut eñi
ꝑ id qđ continet. id qđ continet᷑ ostendit.
ut teatra plaudunt. pͣta mugiunt. dum
illic homines plaudant. hic boues mu¬
ꝙant: aut contͣ. ꝑid qdđ continetur. id
qđ continet. ut.iam ꝓximꝰ ardet erica¬
legon. dum ñ ille. sed domꝰ eiꝰ arderet:
tem ꝑinuentorem. id qđ inuentumẽ.
ut sine cerere & libero friget uenus. & cõ¬
mixtam uulcanꝰ mittit ad astra fauil¬

Expanded text:
non habet proprium, alieno utitur, ut, Faciemque non habet proprium, alieno utitur, ut, Faciemque simillima lauro; et, . . . . Nunc una ambae junctisque feruntur Frontibus, et longa sulcant vada salsa carina. Dum facies, et frons tantum animalium et hominum sint. Quod nomen si poeta non apposuisset navi, quid proprium eidem parti diceret non haberet. 60 7. Metalepsis tropus amanum verba, per arundinem litterae significatae sunt. 8. Metonymia est Transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis; aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut theatra plaudunt, prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod continetur id quod continet, ut jam proximus ardet Ucalegon, dum non ille, sed domus ejus arderet. 9. Item per inventorem id quod inventum est, ut, sine Cerere et Libero friget Venus, et commistam Vulcanus mittit ad astra favil
Abbreviated transcription (Latin):
deserta petiuerit miscuit. uolatil cursũ
pontũ pinus arat. sul cum p̃mit alta cari¬
na.miseuit usum terrȩ aquis. dũ arare.
& sulcum p̃mẽ. ad t̾ram ꝑtineat: ñ ad ma¬
re. Ab inanimali ad ammale. ut flo¬
rida iuuent᷑ miseuit flores mammales.
uuentuti quȩ animani habet Ab animal
adinanimale ut. tuneptune pat̾. cui tim¬
pora canaere panti cincta solo resonant
magnꝰ cui ꝑpetemento ꝓfluit oceanus.
& flumina crimbus errant Sentum
enĩ timpora. ⁊ crmes. ñ ad oceanum ꝑ¬
tinent. seã ad homines Sic ⁊ alia rerum
nomina. de alio genere inaliud genus.
decentissime de coris gra transferuntur.
ut oratio ꝑornet᷑. Metafora aut̃. aut par¬
tis unius ẽ. ut fluctuare segetes ñ potest
dicere segetare fluctus. aut antistrofaẽ
id ẽ. reciꝑca. ut remigium alarum.
Nam ⁊ale nauiũ.:⁊ alarum remigia di¬
cunt᷑. Catacrisis. est alienȩ rei nomen
appositũ. Hȩc eo ametafora differt. qđ
illa uocabulũ habenti largit᷑. Hȩc quia

Expanded text:
deserta petiverit, miscuit volatili cursum Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, et tempora, et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresis, est alienae rei nomen appositum: haec eo a metaphora differt, quod illa vocabulum habenti largitur; haec quia