comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maculati emit: sanguine unici filii dei.
emit. Quid emptum ẽ sangiine unicisi¬
lii dei  Adhuc uide quanti. Propħa dic̃
Magnum pͣcium uideo xp̃i. U ideant quid
emisti. Commemorabunt᷑ & conuertentur
ad dñm. uniuersi fines terrȩ. In uno eodẽq
psalmo: emptorem uideo & p̃cium. &. pos¬
possessio orbis terrarũ. Uoces ipsas ꝓpheti¬
cas audiamꝰ: contradicentes litigatoribꝰ he¬
reticis. Ecce possessio dñi mei. lus lego in
Osalmo. Cõmemorabunt᷑ & conũtent᷑ ad
dnm. uniu̾si fines terrę: & adorabunt in
conspectu eiꝰ unuise familiȩ gentium. Et
uide uirgantẽ: uide ius defendentẽ. Qm̃
psius est regnum. & ipse dominabit᷑ gentiũ.
pse qui emitꝰ xp̃c: ñ qui apostatauit donatꝰ.
Adorabunt recte : adorabunt om̃s patrie
gentiũ in conspectu eiꝰ. Quare recte: Qm̃
moyses: hoc ꝓpħa. Et alia multa milia te
sa quis numerat. Non sunt tot in orbe¬
hereses cont eccłam: quot st̃ testimonia

Expanded text:
maculati emit, sanguine unici Filii Dei maculati emit, sanguine unici Filii Dei emit. Quid emptum est sanguine unici Filii Dei? Adhuc vide quanti. Propheta dixMagnum pretium video, Christe; videam quid emisti: «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque psalmo emptorem video, et pretium, et pospossessio orbis terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio Domini mei. Jus lego in psalmo, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adoragentium.» Et vide jurgantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare recte? «QuoMoyses, hoc Prophetae, et alia multa millia. Qsa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
milia dictũ ẽ & ab uno creditũ ẽ: mͦ iã ui¬
demꝰ impletũ. Hoc legimꝰ: hoc intuemur:
& tu resistis de transuerso ueniens. Quid
dicturus : Noli credere. Cui. Sp̃ui dĩ Lo
quenti dõ ad abraham.. Et cui credo Libi:
Non hoc dico inquies. Non hoc dicis: ñ dicis.
mͥ potiꝰ crede quã spũt dei. & dõ loquenti ad
abraham. Quid gͦ mͥ dicis. Ille dedit. & ille
tradidit. De eugłio recitas hoc. de apło: de
ꝓphetia. Hiscute om̃s scͥpturas: lege mͥ hoc
ex eis quibꝰ credo: tͥ enĩ non credo. U ade
dicentur om̃s gentes. Audit unus homo
& credit: & fit in multis. post multa tp̃ra.
Quando dictum ẽ creditur: qͣndo implet᷑
dubitaturꝰ Hoc gͦ di xit moyses: dicant
& ꝓpħȩ. Uide commercium redemptionis
nr̃e. Ap̃c pependit in ligno. Uide quanto
emit : & sic uidebis quid emit. Empturꝰ ẽ
aliquid: ipsum aliquid nondum scis. Uide
quanti : & uidebis quid. Sanguinẽ fudit.
Danguine suo emit: sangiune agni im¬

Expanded text:
m dictum est, et ab uno creditum, modo jam videmus impletum. Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Spiritui Dei? Deo loquenti ad Abraham? Et cui credo? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc, de Apostolo, de Prophetis? Discute omnes Scripturas, lege mihi hoc ex eis quibus credo; tibi enim non credo. Unde dicentur omnes gentes.» Audit unus homo et credit, et fit in multis post multa tempora. Quando dictum est, creditur: quando impletum est, dubitatur? Hoc ergo dixit Moyses, dicant et Prophetae. Vide commercium emptionis nostrae. Christus pendet in ligno; vide quanto emit, et sic videbis quid emit. Empturus est aliquid; ipsum aliquid nondum scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine suo emit, sanguine Agni im
Abbreviated transcription (Latin):
dum de homine: quam ad male suspic¬
dum. Non se multum dol& errare: cũ be-¬
ne credit etiam de malo. Perniciosa autem.
cũ male senserit forte de bono: uesciens
qualis sit. Quid ꝑdo: si credo quia bonꝰ est:
Ded incertũ ẽ. Lic& ut caueas. ne forae ue¬
rum sit: non tam̃ dampnes. tanquã uerũ
sit. Hoc pax uib&. Quere pacem ait: & se¬
quere eam. Heresis quid mon&. Dampnat
incognitos: dampnat totum mundũ. Periit
totus mundus: nullus ẽ xp̃ianꝰ: affrica re¬
mansit. Bene iudicasti. De quo tribunali
dicis tu sententiam in orbem terrarũ. In
quo foro ante te mundus stetit. Nolo mͥ cre¬
datur: sed nec tͥ. Xp̃o credat᷑: sp̃ui dei ꝑ ꝓphe¬
tas credat᷑: legi moysi credat᷑. Quid dixit
moyses de futuris his temporibꝰ. Aa abrahã
dictũ: in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes.
An dubitas quid sit sem̃ abrahȩ. Puto quia
cũ apłs dixerit: ñ dubitabis. Aut & si de
Abrahȩ dicte st̃ ꝓmissiones: & semini eius.

Expanded text:
dum de homine, quam ad male suspicandum de homine, quam ad male suspicandum. Non se multum dolet errare, cum bene credit etiam de malo; perniciose autem, cum male sentit forte de bono. Nescio qualis sit: quid perdo, si credo quia bonus est? Si incertum est, licet ut caveas, ne forte verum sit; non tamen damnes, tanquam verum sit. Hoc pax jubet. «Quaere pacem,» ait, «et sequere eam» . Haeresis quod monet? Damnat incognitos, damnat totum mundum: Periit totus mundus, nullus est Christianus, Africa remansit. Bene judicasti. De quo tribunali dicis tu sententiam in orbem terrarum? in quo foro ante te mundus stetit? Nolo mihi credatur, sed nec tibi: Christo credatur, Spiritui Dei per Prophetas credatur, Legi Moysi credatur. Quid dixit Moyses de futuris his temporibus? Ad Abaraham dictum est: «In semine tuo benedicentur omnes gentes» . An dubitas quid sit semen Abrahae? Puto quia cum Apostolus dixerit, non dubitabis: aut si et de «Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Non implebo: non possum: infirmꝰ sum.
Differamus om̃s laudes paci̾. ad illã patriã
pacis. Ibi eam plemꝰ laudabimꝰ: ubi eam
pleniꝰ habebimꝰ. Inchoatã in uob si sic ama¬
mꝰ. ꝑfectã qͣmͦ laudabimꝰ. Ecce hoc dico.
filii dilectionis: filii regni & ciues ierłm.¬
qm ierłm uisio pacis ẽ : & om̃s qui habent
pacem benedicunt᷑ in ea. & ipsi intrant:
concludunt᷑ porte & firmantur uectes.
Hanc quã nominatã sic amatis & diligi¬
tis. ipsam sectamini: ipsam desiderate:
ipsam in domo. ipsam in negocio. ipsã in
uxoribꝰ. ipsã in filus. ipsam in seruis. ip¬
sam in amicis. ipsam in inimicis diligite.
Ipsa ẽ pax quã non habent heretici.
Quid agit pax in huiꝰ adhuc regionis
incertis. in ista ꝑegrinationis nr̃ȩ mor¬
talitate. cũ adhuc nemo ẽ alt̾i conspi¬
cuus: nemo uid& cor alteri. Quid agit
pax. De incertis non iudicat: incognit.
non confirmat. Procliuior ẽ ad bene creden¬

Expanded text:
non impleo; non possum, infirmus sum. non impleo; non possum, infirmus sum. Differamus omnes laudes pacis ad illam patriam pacis. Ibi eam plenius laudabimus, ubi eam plenius habebimus. Inchoatam in nobis si sic amamus, perfectam quomodo laudabimus? Ecce hoc dico, o filii dilecti, o filii regni, o cives Jerem visio pacis est; et omnes qui amant pacem, benedicuntur in ea, et ipsi intrant cum clauduntur portae, et firmantur vectes. Hanc quam nominatam sic amatis et diligitis, ipsam sectamini, ipsam desiderate; ipsam in domo, ipsam in negotio, ipsam in uxoribus, ipsam in filiis, ipsam in servis, ipsam in amicis, ipsam in inimicis diligite. 16. Ipsa est pax quam non habent haeretici. Quid agit pax in hujus adhuc regionis incertis, in ista peregrinatione mortalitatis nostrae; cum adhuc nemo est alteri conspicuus, nemo videt cor alterius? quid agit pax? De incertis non judicat, incognita non confirmat; proclivior est ad bene creden
Abbreviated transcription (Latin):
M mei aquit qͦs iterũ parturio. Cũ paulꝰ
cos parturiebat: caritas parturiebat. Cari¬
datꝰ ẽ nob. Ergo colligit: qͦs parturiuit &
peꝑit. Modo iam uitꝰ filii sunt: securi st̃.
uolarunt de nido timoris. uolart̃ in cȩlestia:
uolarunt in ętͣna: iam nichil metuunt tẽ
suit fines tuos pacem. Quomͦ exultatis om̃s:
Hanc amate fr̃s mei. Multum delectam᷑: qͣn¬
do clamat de cordibꝰ ur̃is pacis dilectio. Qͦmͦ
uos delectauit. Nichil dixeram: nichil ex¬
posueram: uersum ꝓnunciaui: exclamastis.
Quid de uobis clamauit dilectio pacis. Qͥd
ostendit oculis ur̃is. Ande clamastis: si non
amatis. Ande amatis. si ñ uidetis. Inuisibi¬
lis pax ẽ. Quis oculus. quo uisa ẽ ut amare¬
tis: Neq enim acclamaret᷑: nͥ amaret᷑. Hȩc
sunt spectacula. quę exhib& deus rerũ
inuisibilium. Quanta pulchritudine. in¬
tellectꝰ pacis. corda ur̃a ꝑcussit. Quid iam
gͦ loquar de pace aut de laude pacis:
Preuenit omia uerba mea: ur̃ affectus.

Expanded text:
 inquit, «quos iterum parturio» . Cum Paulus eos parturiebat, charitas parturiebat: cdatus est nobis . Ergo colligat quos parturivit et peperit. Modo jam intus filii sunt, securi sunt: volarunt de nido timoris, volarunt in coelestia, volarunt in aeterna; jam nihil metuunt tempposuit fines tuos pacem.» Quomodo exsultastis omnes? Hanc amate, fratres mei. Multum delectamur, quando clamat de cordibus vestris pacis dilectio. Quomodo vos delectavit? Nihil dixeram, nihil exposueram; versum pronuntiavi, et exclamastis. Quid de vobis clamavit? Dilectio pacis. Quid ostendi oculis vestris? Unde clamatis, si non amatis? unde amatis, si non videtis? Invisibilis est pax. Quis est oculus quo visa est, ut amaretur? Neque enim acclamaretur, nisi amaretur. Haec sunt spectacula quae exhibet Deus rerum invisibilium. Quanta pulchritudine intellectus pacis corda vestra percussit? Quid jam ego loquar de pace, aut de laude pacis? Praevenit omnia verba mea vester affectus:
Abbreviated transcription (Latin):
hendit abraham: audierunt qͦd ait dñs.
Nesciebatis quia oportebat impleri quȩ
scripta sunt in lege moysi & ꝓpħis &
psalmis de me: Ecce qui credider̃ moysi
& ꝓpħis: uidete quemadmodũ ex ipsiꝰ
testimonio credunt ei qui surgit a mor¬
tuis. Tunc aꝑuit illis sensum ut intelli¬
gerent scripturas: & dixit eis. Qm̃ sic scͥp¬
tum ẽ. & sic oportebat xp̃m pati. & resur
gere a mortuis die tercia. Habes iam spon¬
sum ȩccłȩ: & non hinc tacuit moyses. ñ
rum a mortius tercia die. passurũ & re-¬
surrecturũ. Descriptꝰ ẽ nobis sponsꝰ: non
erremꝰ. Sed nescio qui existunt. & quia ñ
erramꝰ in sponso. & ipsi uident᷑ ea quę nos
credere de sponso: ut amembris sponsi nos
eccła ipsa quã tenetis. Et quȩ illa ẽ. Pars
donati. Ꝙ hoc ẽ qͦd tu dicis. Hoc tu dicis.
an sponsus : Tu dicis. an deus ꝑ moysen:
tuo benedicent᷑ o̾s gt̃s. Tu diciᷤ: an sp̃s dĩ ꝑ ꝓpħas:¬

Expanded text:
hendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, hendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, Quoniam sic scriptum est, et sic oportebagere tertia die.» 18. Habes jam sponsum Ecclesiae. Et non hinc tacuit Moyses, non rum a mortuis tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysentuo benedicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cognosci. Tenuit uisus discipulorũ suoꝵ:
illorum duorum. quos inuenit in uia col¬
loquentes. iam in desperatione ec dicentes:
nos autem sꝑabamꝰ quia ess& redemptur
isrł. Putauerunt hoc: iam non putabant.
iam spes cum cis non erat: & cum eis . xp̃c
discipulis suis. cum putarent spm esse.
palpate & uidete quia sp̃s carnem & ossa
non hab&. sicut me uidetis habentem.
Et cum adhuc pre gaudio trepidarent:
habetis hic ait qͦd manducetur: Accepit.
benedixit: manducauit: dedit eis.¬
& expͣssa ẽ ueritos corporis: ablata ẽ
omis suspitio falsitatis. Qd deinde
Non sciebatis quia oportebat impleri
orãia quȩ scripta sunt in lege moysi & ꝓ¬
phetis & psalmis de me. Et quia illi cre¬
debant moysi & ꝓpħis: uerum enim erat
qͦd dixit abraham. si moysen & ꝓpħas ñ
audient. nec siquis a mortuis resurrexe¬
rit credent: quia gͦ credebant moysi
& ꝓpħis. & non erant de ipsis quos rep̃¬

Expanded text:
cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non putabant. Jam spes cum eis non erat, et Christus cum discipulis suis, cum putarent spiritum esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos repre
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Audiamꝰ sunul quid ei cerit: qͥ
surrexit ab inferis. Quid pluribꝰ unmo
oculos nr̃os gesta preterita: ꝓpt̾ cauenda
futura. Ecce xp̃c surgens a mortuis: osten¬
dit se discipulis suis. Nuptiȩ ipsiꝰ. ipse sponsꝰ
eccła sponsa. Ecce sponsus qui dicebat᷑ mor¬
tuus : absumptꝰ. finitꝰ: ecce integer sur¬
rexit: ecce ostenditur oculis discipulorũ:
eoce p̃betur contrectantibꝰ manibꝰ: ecce te¬
tigerunt cicatrices. qui desperati sunt.
Exhibuit se oculis eorum uidendum:
manibꝰ contrectandum: putant spm̃ ẽẽ.
Desꝑauerunt enim de salute sua. Ex hor¬
tatur eos: confirmat in fide: palpate & ui
trepidant. Et cum trepidarent adhuc¬
pͣ gaudio. sic habes scriptum: & sic certa
sunt. quam multa lecta sunt: uix cre¬
duntur. Dubitatio quędam ueluti tardiꝰ
credentis. condit uoluntatẽ tenentis: ut
plus homo gaudeat. cum uenerit quod
desꝑauerat. Nam ad ipsum gaudiũ con-¬
diendum. & augendum: noluit se statun

Expanded text:
ad me? Audiamus simul quid dixerit qui ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immoroculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim
Abbreviated transcription (Latin):
sicitt ille torqueamini audiatis moysen
& ꝓpħas. Quid dixit moyses. In semine
tuo benedicentur om̃s gentes. Quid dixe¬
tent᷑ ad dnm uniu̾si fines terrę. Aliqͥd
ego ñ credo nisi aliquis inde uenerit &
sti mori. ut aliquis ab inferis resurger&.
Et ipse aliquis ñ quicũq s ueritas surre¬
rit ab inferis: qui uerum de inferis dice¬
ret. &. si ad inferos non uenir&. Tam̃ ꝓpt̃
uoces imꝑitorum malorum. ecce ipse mor¬
tuus est: ecce surrexit ab inferis. Qͥd dicis
heretice: quid dicis: Modo te audiam: E ini¬
te sunt om̃s excusationes tuȩ: & si u̾ba dice¬
res diuitis apud inferos constituti. Sur¬
rexit a mortuis xp̃c. Dignaris uel ipsum
audire: Ecce qͦ forte similis es diuiti mor¬
tuo. U iuum desid̾abas surgere ab inferis.
Ion pat tiuuis: non auus tuus: non illi
surrexer̃. qͥ nescio quos nomine traditi¬
onis infamauer̃. Sed ecce non infamaue¬
runt. uerum dixerͣ. Uis nosse qͣm nichil

Expanded text:
sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc  ego non credo, nisi aliquis inde venerit, et disti mori, ut aliquis ab inferis surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dit pauꝑem fęlicit̾ exultantẽ: in de plata
ẽ ista sententia. Uide de qͦ tribunali. lbi
habitat ds̃. qͥa in scĩs habitat: unde optat
magis optimũ: & latroni illi dr̃. hodie
mecũ eris in paradẏso. Ergo dñs cũ abra¬
hã & in abrahã manens: di x̃ sententiam.
diunt. nec si aliqͥs a mortius resurrexe¬
rti credent ei. Dheretice: habes hic moy
dire : adhuc lic& corrigi: animositatem
frenare. ueritatẽ tenere adhuc concedit᷑.
Disceptate uob̃cum. utrũ audiendus sit
moyses & ꝓpħȩ: qui fidei suę testimonia
tanta exhibuerunt: cũ uideamꝰ sic curre¬
re res humanas. ut ab ipsis p̃dictȩ st̃. Qͥa
dubitatis adhuc credere moysi & ꝓpħis:
Quid dubitatis audire: An forte queritis
resurgentẽ a mortuis: ut & ipse uob̃ dicat
de ȩccła sua. Quesiuit hoc diues apud infe¬
ros. aliquem ex mortuis mttti ad fr̃s suos:
repͣhensus ẽ quia hoc quesiuit: sufficere
ille frustra quesiuit: ut uos iam exemplo
ammnoniti. ne frustra & sero querentes.

Expanded text:
tantem: inde prolata est ista sententia. Vide de quo tribunali. Ibi enim habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat magis optimum» : et latroni illi dicitur, «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham et in Abraham manens dixit istam sententiam: diunt, neque si aliquis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, habetis hic Moysdire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ carnis fragilitas: ñ indigentia coryors
r̃ fames: ñ sitis: ñ frigus: ñ estꝰ: ñ lassitu
do: ñ ulla inopia: ñ ꝓuocatio rixe: non
certe ipsa sollictta cautela. & uta
unici & diligendi. Hȩc om̃ia fr̃s nro¬

Expanded text:
non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
nant uoces reddentes testimoniũ spei nr̃ȩ :
in unitate corporis xp̃i. Oaudete in fru¬
m̃tis: tolerate zizania: gemite in triturã:
suspirate in horreum. Ueni& illud tẽpꝰ quo
gaudeamꝰ. confirmatis uectibꝰ portarũ ierłm:
intr& qͥ intraturꝰ ẽ. Qui illuc manifestꝰ intͣ¬
bit: huc fictꝰ ñ intr&. Qui aut̃e fictꝰ huc
intꝰ: ibi firmit᷑ intꝰ. Qui autẽ hic toleran¬
do intꝰ: ibi gaudendo intꝰ. E ines enĩ ierłm
pax: qͥa posuit inqͥt fines tuos pacẽ. Modo
desideremꝰ pacem: quã hic habemꝰ in spe.
Adhuc enĩ in nob̾ipsis. qualis pax. Caro
carnẽ. Ubi plena pax in uno homine: Qn¬
do erit plena in uno homine: te erit ple¬
na in om̃ibꝰ ciuibꝰ ierłm. Quande erit ple¬
na paxꝰ. Quando corruptibile hoc indue¬
rit incorruptionẽ: & mortale hoc induerit
ĩmortalitatẽ. Tc̃ plena pax: tc firnia pax.
Nichil litigat adu̾sus animã in hominꝰ:
ñ ipsa adu̾sum se ex quadã parte saucii:

Expanded text:
nant voces, reddentes testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intus, ibi firmiter intus: qui autem hic tolerando intus, ibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro versus carnem . Ubi plena pax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia;
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾cum qͦusq accessit: ut nobiscũ ꝑuenia¬
tis. qͦ nondum accessntis. Loquor om̃:ũ lin¬
guis audeo tͥ dicere: in corpore xp̃i sum: in
eccła xp̃i sum. Si corpꝰ xp̃i iam om̃ium lin¬
guis loquit᷑: & ego in om̃ibꝰ lunguis sum. Nea
ẽ greca: mea ẽ syra: mea ẽ hebrea: mea ẽ
onĩium gentium: quia in unitate sũ om̃iũ

Expanded text:
nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corpore Christi sum, in Ecclesia Christi sum: si corpus Christi jam omnium linguis loquitur, et ego in omnibus linguis sum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, q
Abbreviated transcription (Latin):
stratꝰ. Opciie credis. Audi illũ loqͥntẽ
latas terras. Si uellem ego aliud dicere. iam
luctans aduersus hereticos. iam pugnans. iã
habens cum illis conflictum ante questiones:
non illud dicerem sic contra p̾sentes hereticoᷤ.
q̃m̃ illud dixit ille contra futuros. Quid uis
ampliꝰ: Remissio peccatoꝵ. in xp̃i nomine
p̾dicat᷑. Ubi: Per om̃s gentes. Unde : Incipiens
ut gaudeat in deo in illa ierłm cęlesti. Ab
hac enim incipit: ad illã t̃minat. In illa to¬
ta ȩccła erit: ab ista exordium fidei sumpsit.
Lege actꝰ apłorum. si forte mentior. qͦmͦ ibi
erant congregati discipuli cum uenit sp̃s sc̃s.¬

Expanded text:
stratus: optime credis; audi illum loquentemstratus: optime credis; audi illum loquentemlatas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes haereticos, quomodo illud dixit ille contra futuros. Quid vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit. 19. Lege Actus Apostolorum, si forte mentior, quomodo ibi erant congregati discipuli, cum veniret Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. Nolite credere. Qui dicit ecceme
& ecce illic: partes ostendit. Ego totum
emi. Dicat mͥ hoc eugłm. Dic hoc ipscex
eugłio. quia iam resurrex̃ amortuis: ut
credant tͥ. qui credunt moysi & ꝓpħis: dic
mͥ hoc tu. Audi. O portebat xp̃m pati
& resurgere tercia die. & pͣdicari in no.¬
mine esꝰ penitentiã & remissionẽ pecca
torum ꝑ om̃s gentes. incipientibꝰ ab ierłm:
Quid est heretice. Certe cum recitarẽ morꝰ¬
sen. cum recitarem ꝓpħas: distulisti ad
eũ qͥ resurrecturꝰ erat a mortuis. Ecce
resurrexͣ: ecce dixͣ. Lara nullam hab&
nullã hab& dubitationẽ corpꝰ xp̃i. demon¬
stratũ oculis. contrectatũ manibꝰ discipłoꝵ
Ecce qͥ resurrexͣ a mortuis : utrũq osten¬
dit. O stendit caput: ostendit membra:
ostendit sponsũ. ostendit sponsam. Aut
utrũq mecũ crede: aut illud in dãpna¬
tionẽ tuã credis. Quid enim. Quia sur
Quia cicatrices ostendit: qͥa ut cruei¬
fixꝰ ẽ. ut sepultꝰ. ita redditꝰ: ita demon¬

Expanded text:
ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ecce illic,» partes ostendit; ego totum emi. Dicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine torum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem» . Quid est, haeretice? Certe cum recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit, ecce dixit; tam nullam habet nullam habet dubitationem corpus Christi, demonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurquia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demon
Abbreviated transcription (Latin):
ant in hunc locum torm̃toꝵ. Et quid illi
Non pat̾ abraham: sed siquis amortiusre¬
bent ibi moysen & ꝓpħas: De his utiq qͥ
adhuc uiuebant: quibꝰ adhuc tempꝰ cor¬
reptionis largum erat: qui nondũ uene¬
rant ui loca illa torm̃torum. Habent ibumn
quit qͦs audiant: moysen & ꝓpħas. Nlon
credunt his: sed siqͥs mortuus resurrexe¬
rit credent. Si moysen & ꝓpħas non au.¬
diunt: nec siqͥs a mortius resurrexerit
credent. Sententia abrahe ẽ. Abrahȩ sen¬
tentia. ubi & unde. De qͦdam excelso loco
& pleno quietis & felicitatis: quẽ uidit ille

Expanded text:
ant in locum hunc tormentorum.» Et quid illi «Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis re«Habent ibi Moysen et Prophetas?» De his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt his, «sed si quis a mortuis resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cui munus: Cui dampnum. Aut unde
munꝰ: aut unde dampnum. Non enim illi
tantum qͥ talia edunt dampno feriuntur.
s maiori dampno ꝑcutiunt᷑. qͥ talia libent̃
intuent᷑. Illorum archa. auro exinanttur.:
istoꝵ pectus iusticię diuitiis expoliat᷑. Plan¬
gunt pleriq editores: uendentes uillas suas.
Quomͦ debent plangere peccatores: ꝑdente:
animas suas. Itane ad hoc clamauit diĩs
dominico die uigilate: & hodie si uigilaret᷑
Obsecro uos o ciues ierłm: adiuro uos ꝑ pa¬
cem ierłm: ꝑ redemptorem. ꝑ rectorem
ierłm: ut conu̾tatis ad dnm̃ ꝓ illis preces:
Uideant: sentiant. qͥa nugant᷑: & multũ
intenti in illa spectacula quȩ illis placent.
aliqͣndo & se spectent. sibiq displiceant. In
multis enĩ iam factũ gaudem. E aliqͣndo nos
qͦq ibi sedimꝰ & insaniuimꝰ: & quãmultos
putamꝰ ibi nc̃ sedere. futuros ñ soluri xp̃ia¬
nos. s etiã ep̃os. Ex p̃teritis futura onicimꝰ

Expanded text:
est. Cui munus est? cui damnum? Aut unde est. Cui munus est? cui damnum? Aut unde munus? aut unde damnum? Non enim illi tantum qui talia edunt, damno feriuntur; sed majori damno percutiuntur, qui talia libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; istorum pectus justitiae divitiis exspoliatur. Plangunt plerique editores, vendentes villas suas: quomodo debent plangere peccatores, perdentes animas suas! Itane ad hoc clamavit Dominus dominico die, «Vigilate,» ut hodie sic vigilaretur? Obsecro vos, o cives Jerusalem. adjuro vos pem, per structorem, per rectorem Jerusalem, ut convertatis pro illis preces ad Deum. Videant, sentiant quia nugantur; et multum intenti in illa spectacula quae illis placent, aliquando et se spectent, sibique displiceant. In multis enim jam factum gaudemus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, et insanivimus: et quam multos putamus ibi nunc sedere, futuros non solum christianos, sed etiam episcopos? Ex praeteritis futura conjicimus;
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa contritione conu̾santes. p̃mittunt
gaudiũ s̃pei. & anhelant in illam: quasi
coniungentes corda sua angłis dei & futuro
Transit certe & labor & gemitꝰ. Quid factu¬
ra es: Aratura. Seminatura. Nouellatura.
Nauigatura es. Negociatura es: Qͥd fact᷑a esꝰ
An in illis oꝑibꝰ quamus bonis. & de mise¬
ricordia uenientibꝰ. exerceri te adhuc oport&:
Considera numeru tuũ: consida undiq
societatẽ tuã. Uide utrum aliqͥs esuriat:
cui porrigas panem. Uide utrũ aliqͥs sitiat.
cui descalicẽ aquȩ frigidȩ. Uide utrũ aliquis
apud te mͦ ꝑegrinꝰ ẽ. Nie hospicio recipias.
Uide utrũ aliqͥs eger: quẽ uisites. Uide
utrũ aliqͥs ẽ qͥ litig&e. quẽ ⁊ incordes̃ Uide
utrũ aliquis moriat᷑: quẽ sepelias. Qͥa
titulis scribi: utere felix. Collauza
quibꝰ dictũ ẽ. dñe in eiuitate tua imagi¬
nem illorum ad nichilum rediges. Hi sunt
qui mͦ gaudent talibꝰ pompis. Intͣ illos

Expanded text:
in ipsa contritione conversantes praemittunt in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et futuro Transiet certe et labor et gemitus. Quid factura es? aratura, seminatura, novellatura, navigatura es, negotiatura es? Quid factura es? An in illis operibus, quamvis bonis et de misericordia venientibus, exerceri te adhuc oportet? Cosocietatem tuam: vide utrum aliquis esuriat cui porrigas panem, vide si aliquis sitiat cui des calicem aquae frigidae, vide utrum aliquis apud te modo peregrinus est quem hospitio recipias, vide utrum aliquis aeger quem visites, vide utrum aliquis litiget, quem concordes ; vide utrum aliquis moriatur, quem sepelias. Quid titulis scribi, Utere felix: «Collaudaquibus dictum est, «Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges» . Hi sunt qui modo gaudent talibus pompis: inter illos
Abbreviated transcription (Latin):
ut & ibi significaret᷑ imago futuroꝵ: sis¬
nificatũ ẽ nob̾ pꝰ omnẽ istã uolubilitatem
temporis quę septenario numero uoluit᷑:
futurã illã ciuitatẽ nr̃am. iã in ęt̾nitate
in uno die. In illa quippe habitatione. tẽpꝰ
ñ uoluit᷑: qͥa habitatoribꝰ ñ labit᷑. Hanc
cebant de ista: s hȩc dicebant de ista quȩ in
illã diicerent. Et illa om̃ia quȩ fiebant scđdm
hominũ: signa erant. & p̾nuntiationes
ut ei suspiremꝰ & in ꝑegrinatione ingemis¬
camꝰ: & ad illã uenire desidemꝰ. Amemꝰ illã.
a ipsũ amare. ambulare ẽ. Ecce amemꝰ
illã ex ore scõ: ex ore ꝓphetico: & dĩ spũ
dñm. In captiuitate adhuc
constituti. uident illos greges
immo unum gregem om̃ium
ciuium undiq collectoꝵ ad
illã ciuitatem: uident gaudium masse
post trituras. pꝰ uentilationes iam misse
in horreum: nichil tim̃tes. nichil laboris
& molestię patientes. & adhuc hic positi &

Expanded text:
ut ibi significaretur imago futurorum, sigut ibi significaretur imago futurorum, significatum est nobis post omnem istam volubilitatem temporis, quae septenario numero volvitur, futuram illam civitatem nostram jam in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus non volvitur, quia habitator ibi non labitur. Hanc lam, dicebant de ista. Sed haec dicebant de ista, quae in illam ducerent; et illa omnia quae fiebant secundhominum, signa erant et praenuntiationes ut ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam ex ore sinum.» In captivitate adhuc constituti, vident illos greges, imo unum gregem omnium civium, undique collectorum ad illam civitatem; vident gaudium massae, post trituras, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et molestiae patientis; et adhuc hic positi, et
Abbreviated transcription (Latin):
cantico  quã ciuitatẽ psalmꝰ iste cantat.
audiamꝰ. Audiamꝰ: & cantemꝰ gaudiũ nr̃m.
Cũ hȩc audimꝰ: canticũ dei ẽ. Non enĩ tan.¬
tũ cantamꝰ: qͣndo uoce & labus sonamus.
aures cuiꝰdam intꝰ. Uoce cantamꝰ. ut nos
excitemꝰ: corde cantamꝰ ut illi placeamus.
portauit umbrã cuiꝰdã cęlestis. In illiꝰ gͦ
multiplici scandalorũ: quadã mͦ in capti¬
uitate gemimꝰ. s erigemur. Prenunciat᷑
ciuitas nr̃a. noua futura: ęqualis. Nã & pꝰ
istorũ ꝓpħationẽ. & uisibilit̾ contigit. ut
totũ explicaret᷑ qͦd ad ꝑsoluendã inaginẽ
ꝑtinebat. Reparata ẽ ierłm. pꝰ septuagin¬
ta annos captiuitatis. Sic ieremias ꝓpħa
septuaguita annis septenario illo nume¬
ro omnẽ uolubilitatẽ huiꝰ tp̃ris signifiat.
Septenario enĩ nui aero uoluunt᷑ dies hi
sic̃ nostis: idem ab eunt. idem redeiunt.
Post septuaginta gͦ annos cũ ꝓpħat ihere
mias reparari ciuitatẽ ierłm. & factũẽ.

Expanded text:
cantico. 5. Et quam civitatem psalmus iste cantat, audiamus. Audiamus, et cantemus; gaudium nostrum, cum hoc audimus, canticum Dei nostri est. Non enim tantum cantamus, quando voce et labiis sonamus aures cujusdam intus. Voce cantamus, ut nos excitemus; corde cantamus, ut illi placeamus. portavit umbram cujusdam coelestis. In illius ergo multiplici scandalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. Nam et post istorum prophetationem, et visibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis, septenario illo numero omnem volubilitatem hujus temporis signat: septenario enim numero volvuntur dies hi, sicut nostis; iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta ergo annos, cum prophmias reparari civitatem Hierusalem, et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
linguis: Ecce ibi om̃s linguȩ se tenuerunt.
linguis: Hoc enim tunc erat iudicium ue¬
nientis in homine sp̃s sc̃i: ut lingius om̃i¬
um loqueret᷑. Modo quid: Dicturus es he¬
retice: quia nͣ datur sp̃s sẽsꝰ Non dico
ubi datur. An non datur: Si non datur.
quid ẽ. qͦd agitis loquendo: baptizando:
benedicendo: Quid . ẽ. qͦd agitis: In ania
celebratis. Ergo datur. Si datur: quare
linguis om̃ium ñ locunt᷑ quibꝰ datur.
Numquid defecit donum dei: anminor. ẽ.
fructꝰ. Creuerunt ⁊ izania: sed & triticũ.
Sinite utraq crescere: usq ad messem.
Non dixit. crescat zitania: decrescat frum̃
in om̃ibꝰ gentibꝰ loquerentur: tunc imple¬
bat᷑ in uno. qͦd p̃nunci abat᷑ in om̃ibꝰ. lam

Expanded text:
linguis? Ecce ibi omnes linguae sonuerunt. ur omnium linguis? Hoc enim tunc erat indicium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est fructus? Creverunt zizania, sed et triticum: «Sinite utraque crescere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescat frumenin omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ostium: & stabunt & clamabunt.
aꝑi nobis: & non aꝑietur. Qm̃ confir¬
mauit uectes portarũ tuarũ. Confir¬
mabit inquit uectes portarũ tuarum:
secura insta: secura lauda: sine fine lai¬
da. Fortiter clause sunt portȩ tuȩ: ñ
exit amicus: ñ uitrat inimicus. Con-¬
firmauit uectes portarũ tuarũ: bene¬
di xit filios tuos in te. Non uagantur
foris: non ꝑegrinantur. Intus gaudent.
intus laudant : intus benedic̃t: intꝰ
ñ parturiunt. quia iam neminẽ pari¬
unt. Filii sunt : sc̃i sunt. Isti filii scĩ iã
laudantes & gaudentes. parturiti &
parti sunt matre caritate : inclusi sunt
colligente caritate. Audi caritatẽ par¬
turientẽ illos: quia p̃dictꝰ paulus apłs

Expanded text:
detur ostium, et stabunt et clamabunt, detur ostium, et stabunt et clamabunt, «Aperi nobis;» et non aperietur: «Quoniam confirmavit vectes portarum tuarum. Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum:» secura sta, secura lauda, sine fine lauda. Fortiter clausae sunt portae tuae; non exit amicus, non intrat inimicus: «Confirmavit vectes portarum tuarum.» 14. «Benedixit filios tuos in te.» Non vagantur foris, non peregrinantur; intus gaudent, intus laudant, intus benedicuntur; intus non parturiunt, quia jam neminem pariunt. Filii sunt, sancti sunt: isti filii sancti jam laudantes et gaudentes, parturiti et parti sunt matre charitate, inclusi sunt colligente charitate. Audi charitatem parturientem illos: qua praeditus Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omia scła. Deus egere uoluit: & tu man
retrahis: Certe tu porrigis manum: & pe¬
tis a dõ. Audi scripturam. Non sit manꝰ
tua porrecta ad accipiendum: & ad dan¬
dum collecta. Frogari sibi ult deus
ex illo qͦd dedit. Quid enim das qͦd ille
ñ dedit. Quid enim habes qͦd ñ accepistis
Aut uͦ ñ dico dõ: sed cuilib& de tuodas ali¬
quidꝰ De illiꝰ das: qui iub& ut des. Prero¬
gator esto: non inuasor. Hec gͦ faciens: &
si bona humilitate dicis de illo oleo. ne for¬
te non sufficiat nob̃: intras & claudit᷑. Au¬
di apłm. hoc dicentem. Michi aitẽ mininũ
ẽ. ut a uobis diudicer. Quando enim pote¬
stis diiudicare conscientiã meam. Quan¬
tlo examinare. quo animo facio quicquid
facio. Quantum possunt homines de alio
iudicare: Plus homo utiq ipse de se.:
sed deus plus de homine. quã homo de
se. Ergo talis si fueris. intrabis: in qͥnq
illis uirginibꝰ eris: cętere fatuę exclu¬
dentur. Nam hoc habes in eugłio. Clau¬

Expanded text:
tus in saecula : Deus egere a te voluit; et tu manus retrahis? Certe tu porrigis manum, et petis a Deo: audi Scripturam, «Non sit manus tua porrecta ad accipiendum, et ad dandum collecta» . Erogari sibi vult Deus ex illo quod dedit. Quid enim das quod ille non dedit? quid enim habes quod non accepisti ? Aut vero, non dico, Deo, sed cuilibet de tuo das aliquid? De illius das, qui jubet ut des. Praerogator esto, non invasor. Haec ergo faciens, et si bona humilitate dicis de illo oleo, «Ne forte non sufficiat nobis,» intras et clauditur. Audi Apostolum hoc dicentem: «Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer» . Quando enim potestis dijudicare conscientiam meam? quando examinare quo animo facio, quidquid facio? quantum possunt homines de alio judicare? Plus homo utique ipse de se; sed Deus plus de homine, quam homo de se. Ergo si talis fueris, intrabis; in quinque illis virginibus eris: caeterae fatuae excludentur. Nam hoc habes in Evangelio, Clau
Abbreviated transcription (Latin):
ehil eẽt steriliꝰ: durissimis montibꝰ. Pluit
ille qͥ facit exoriri in montibꝰ fęnum: & her¬
bam seruituti hominum. Cui seruituti:
uob̾ sp̃italia seminauimꝰ. magnũ ẽ si ur̃a
carnalia metamꝰ: seruũ dix̃ se. Seruimꝰ
iorem eẽ uobis. Erimͦ maiores: si fuerimꝰ
humiliores. Quicumq aut̾ẽ uult ẽẽ ma¬
go exoriri facit in montibꝰ fenum: & her¬
bam seruituti hominum. Paulus quidem
apłs manibꝰ suis uiuens: ipsum fenũ mon¬
tium acciꝑe noluit. Uoluit indigere: sed
tam̃ montes dabant fenum. Nã quia ille
noluit acciꝑe. ꝓpt̾e̾a montes dare ñ debereñ:
aut steriles remanerent. Debetur pluuie
fructꝰ: debet̾ seruo cybus sic̃ dñs ait. Man¬
ducate que ab ipsis sunt. Et ne putarent

Expanded text:
hil esset sterilius durissimis montibus. Pluit hil esset sterilius durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus?» servum se dixit. Servimus jorem vobis esse. Erimus majores, si fuerimus humiliores: «Quicumque autem vult esse mago «exoriri facit in montibus fenum et herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne putarent
Abbreviated transcription (Latin):
Quia dixit dñs. ecce mons es: accipe
pliuuam. da fenum. Quid enĩ daturꝰ
es. Nonne fęnum: Et enĩ ista omĩa
quȩ ȩccłȩ ad necessitates seruientiũ dõ
dantur a diuitibꝰ: quid sunt nͥ fęnum.
Carnalia enim sunt: & ad tempꝰ apparen¬
tia. Sed ñ inde aliquid carnale conqͥ¬
ritur: De rebꝰ uilibꝰ. quid emas. atcen¬
de: Apłs enim ait ostendens fenusi
ẽ ilud. Si nos uob̾ sp̃italia seminauimꝰ.
magnum ẽ si ura carnalia mecam̃. Et au¬
di. quia carnalia fenum sunt. Omis caro
fenum: & om̃is claritas hominis ut flos
feni. Ergo tristis abscessit. Et ait dominꝰ.
Quã difficile diues intrat in regnũ celoꝵ.
Hoc gͦ magnum: quia exoriri facit in
montibꝰ fenum. Et quomͦ exoriri facit in
montibꝰ fenum : si diues ille audito qͦd de
bera res suas dare pauꝑibus. tristis absces
facilia sunt. Ergo ille exoriri facit in mon¬
tibꝰ fenum: cui facilia st̃ omĩa. Nam ni¬

Expanded text:
Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe pluviam, et da fenum. Quid enim daturus es? nonne fenum? Etenim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit in montibus fenum,» si dives ille, audito quod res suas deberet dare pauperibus, tristis abscessnt, Deo facilia sunt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam ni
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ecorir facit in montibꝰ fenuimaauer¬
bam: seruitũti hominum. Ecee ccoli.
uiȩ. Qui exoriri inquit facit in montob
fenum. Numquidnon & in t̾ͣra humileꝰ
Ded qͥd magnum ẽ in montibꝰ: Montes
dicit excelsos scłi: aliqua magna diguta¬
te pręditos. hoc loco morites accipe. Pt
ñ ẽ mirum: quia duo minita misit nescio
que uidua in gazophilatium. Terra atu¬
lit fenum.: terra humilis: & monsattu.¬
lit. ⁊acheus ille maior pullicanoꝵ. Ha
enim erat mirabiliꝰ: quia mons attulit fe¬
num. Quanto enuim elati sunt homines.
tanto auari sunt: & quanto in hoc seło
maiores. tanto plus amant diuitias. Un¬
de ille tristis abscessit. qui consilium urte
bonum dicens. quid faciam. ut uitã eter¬
nam habeam᷑. Et ille. Serua mandata.
Quę Et dixit. Mandata legis. Hex oĩa
feci a iuuentute mea. U num inquit tͥ
deest. Uis eẽ ꝑfectꝰ: Al ade. uende omĩa
quȩ habes. & da pauꝑibꝰ: & habebis the¬
saurum in cȩlo. & ueni sequere me.

Expanded text:
Qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Ecce fructus pluviae. «Qui exoriri,» inquit, «facit in montibus fenum.» Numquid non et in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille tristis abscessit, qui consilium vitae magistrum bonum dicens: «Quid faciam ut vitam aeternam habeam?» Et ille: «Serva mandata. Quae?» Et dixit mandata legis. «Haec omnia feci a juventute mea. Unum,» inquit, «tibi deest. Vis esse perfectus? Vade, vende omnia tua quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.»
Abbreviated transcription (Latin):
sut & ñ inuenit impium: illuc ꝑuenit ubi
ñ ẽ impiꝰ. Ergo fr̃s om̃s audiamꝰ: fr̃s dilecti
dõ oñs audiamꝰ: in qualib& tribulatione.
in quolib& desidio muneris diuini. ñ con
fidamꝰ in pͥncipes. nec in filios hominum quibꝰ
ñ ẽ salus. Totũ hoc mortale ẽ: transitorium

Expanded text:
enit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. si nos in eiꝰ m̃bris meminimꝰ: si concupis¬
cimꝰ. ꝓserieramꝰ: uidebimꝰ & gaudebimꝰ. Erit
illa ciuitas purgatis om̃ibꝰ ciuibꝰ suis: nullo
admixto seditiosut turbulento. Inimicus
ille qͥ mͦ inuida ne ad illã patriã ueniamꝰ.
illic cuiquã insidiari ñ poterit: qͥa nec ẽẽ
ibi ꝑmitit᷑. Si enĩ mͦ excludit᷑ de corde cre¬

Expanded text:
fratres, si nos in ejus membris meminimus, si concupisfratres, si nos in ejus membris meminimus, si concupiscimus, si perseveramus, videbimus et gaudebimus. Erit illa civitas purgatis omnibus civibus suis, nullo admixto seditioso aut turbulento: inimicus ille qui modo invidet, ne ad illam patriam veniamus, illic cuiquam insidiari non potest; quia nec esse ibi permittitur. Si enim modo excluditur de corde cre
Abbreviated transcription (Latin):
turumq scłm in qͦ gaudebimꝰ pꝰ alterũ dñi
aduentũ. pꝰ uidicium ꝑ actum. pꝰ traditum
scĩs regnum cȩlorum: si illam uitã cogitaue¬
ris. & illiꝰ uitȩ negocium ociosum de qͦ sepe
locuti sumꝰ : Km̃i. non fluctuabĩt negociũ
nr̃m. Ociosum negociũ. plenũ soliꝰ dulce¬
dinis : nulla interpellatũ molestia: nulla
fatigatione sauciatũ: nulla nube ꝑtur¬
batum. negociũ nr̃m. Qđ erit laudare
dm̃: amare & laudare. laudare in amore.
amare in laude. Beati qͥ habitant in domo
tua: in scła scłorum laudabt̃ te. Quare.
km̃i. quale spectaculũ erit uisio dĩ.i¬
dent homines uenatorem: & delectant᷑. Ue
miseris: si non se correxerint. Qui enĩ ui¬
dent uenatorem & delectant᷑: uideb̃t sal¬
uatorem & contristabunt᷑. Quid illis mise¬
riꝰ. quibꝰ saluator saluti ñ erit. Non gͦ mi¬
rum. qͥa illis quibꝰ uoluptati ẽ homo pug¬
nans: ñ erit saliti liberans d̃s. Nos autẽ

Expanded text:
rumque saeculum in quo gaudebimus post alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae negotium otiosum, de quo saepe locuti sumus, charissimi; non fluctuabit negotium nostrum, otiosum negotium plenum solius dulcedinis, nulla interpellatum molestia, nulla fatigatione sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium nostrum quod erit? Laudare Deum amare et laudare; laudare in amore, amare in laudibus. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Quare, mei, quale spectaculum erit in visione Dei? Vident homines venatorem, et delectantur: vae miseris, si non se correxerint! Qui enim vident venatorem, et delectantur, videbunt Salvatorem, et contristabuntur. Quid illis miserius, quibus Salvator saluti non erit? Non ergo mirum quia illis quibus voluptati est homo pugnans, non erit saluti Deus liberans. Nos autem,
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ iacob. tantum isrł. U bi erimꝰ nos:
In iacob & in isrł Iudicia sua ñ manifesta¬
uit eis. Quibꝰ. Om̃ibꝰ gentibꝰ. Et qͦmͦ uo
catȩ st̃ niues soluto christallo: Quomͦ
uocatę sunt gentes iustificato paulo: Qfi
nͥ ut ẽẽnt in iacob Precisus oleast̃ ẽ: ut
insereret᷑ in oliuam. lam ad oliuam ꝑtin&
iam ñ debent dici gentes. s una gens in¬
In semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes
Hocidem dicti m ẽ ad isaae: hoc & ad ia

Expanded text:
tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob et in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in«In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac,