comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum filio eiꝰ: Quod enim suꝑius ait
ubi ego sum illic & minister mẽ erit:
Hoc intelligit᷑ exposuisse cum dicitho¬
norificabit eum pat̾ m̃s. Nam quen
optatꝰ. qͣm ut sit ubi ẽ unicus. ñ equa
factus diuinitati. s consociat᷑ ete inuat
quid sit aut̃ minstrare xͦ. cui opora
merces tanta ꝓmittitur. hoc potius
debemus inquirere. Si enimꝰ putuermꝰ
apponere. uł poculum dare potumq
miscere: fecerunt hoc illi qͥ potuerunt
eum incorꝑe habere p̃sentem: sicut
martha & maria. qͣndo & lararus unus
erat ex recumbentib. S eo modo xp̃o
etiam iudas ꝑditus ministrauit. Nam
& loculos ipse habebat. & qͣmuis ex eis
quȩ mittebant᷑ sceleratissime furaret᷑.
ꝑ illum tamen eciam necessaria parabant᷑
Hinc ẽ illud q cum ei diceret dñs. quod
facis fac celeriter: arbitrati sunt qͥ dam
q eum usserit ꝓpter diem festum
necessaria p̾parare uł indigentib ali¬

Expanded text:
cum Filio ejus? Quod enim superius ait, cum Filio ejus? Quod enim superius ait, Ubi ego sum, illic et minister meus erit; hoc intelligitur exposuisse cum dicit, honorificabit eum Pater meus. Nam quem optatus, quam ut sit ubi est Unicus; non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitQuid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta proponitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaveapponere, vel poculum dare potumque miscere; fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit; nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
uolebas. cum aut̃ senueris alter tẽ ci¬
get. & feret quo tu ñ uis. Ubi satis ex¬
pressit ñ a seipso s ab alio debere occi
natur. aut faciendum ẽẽ contͣ dĩ pre¬
ceptum. aut ex hac uita migrandun.
quoꝵ. duorum homo cogat᷑ alterum
eligere. comminante mortem ꝑsecutore:
ibi eligat do dilecto mori qͣm offenso
uiuere. Ibi oderit in hoc mundo ani¬
mam suam. ut inuitam ȩternam cus¬
todiat eam.Si quis michi ministrat.
me sequatur. Quid ẽ me sequatur uͥ
exemplum. ut sequamur uestigia eiꝰ.
Ecce quod dictum ẽ. si quis mͥ nunis¬
trat me seqliatur. Quo fructu. qͣ mer¬
cede. quo p̾̃mio: Q̾ ubi sum inquit
ego. illic & minister ms̃ erit. G̾ratis
amet᷑. & oꝑis quo ministratur uli
p̃̾tium sit ẽẽ cum illo. Ubi enĩ bũ
erit sine illo. aut qͣndo male ẽẽ po¬
terit cum illo : Audi euidentius d.
quis mͥ ministrauerit. honorificabit
eum pat̾ m̃s. Quo honore. isi ut sit

Expanded text:
volebas; cum autem senueris, alter te civolebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidnatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur enim. Q̾ qui odit animã suã
in hoc mundo. inuitam ȩc̃uam custo¬
dit eam. Sͦ qͣ supͣ dictum ẽ. qͥ amat sub¬
intelligitur in hoc mundo. ipse itaq
ꝑdet. Qui aut̃ oc̃it utiq in hoc mim¬
do. in uitam ȩternam ipse custodit:
Magna & mira sententia. qͦmadmodũ
sit homini in anima sua amor ut
pereat. odium ne ꝑeat. Si male ama¬
ueris. tunc odisti. Si bene oderis tunc
amasti. Felices qui oderunt custodiẽdo.
ne ꝑdant amando. S uide ne tibi
subrepat ut te ipsum uelis interimere.
sic intelligendo quod debes odisse in
hoc mundo animã tuã. hinc enim qͥ¬
in seipsis crudeliores & sceleratores ho¬
micidȩ. flammis se donant. aquis p̾fo¬
cant. p̾cipitio collidunt & pereunt:
Hoc xp̃c ñ docuit. immo etiam diabolo
p̃cipsum suggerenti respondit. Redi
recro satanas. scriptum ẽ ñ temptabis
dñm dm̃ tuum. Petro aut̃ dixit. signi¬
ficans qua morte clarificaturiis ẽẽt dm̃:
Cum eẽs iumor cingebas te & ibas quo

Expanded text:
am in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ergo quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quin seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ. s quia uoluit. Contristatꝰ ẽ
iħc. uerum ẽ. s quia uoluit. In illius
potestate erat uł sic affici. uł ñ affici. Ubũ
enim animã suscepit & carnẽ. tocius
hominis sibi coaptans inꝑsone unitate
naturam. Nam & anima apłi u̾bo illus¬
alioꝵ apłoꝵ scõrum. ꝓpħarum u̾bo illus¬
tratȩ sunt ammȩ. s de nulla dictum est:
ũbum caro factum ẽ. De nulla dictum ẽ.
uoluntatis nutum turbat᷑. Infirmitas.
hoc ẽ turbauit semetipsum. Dixi po¬
testatem. attendite signi ficationẽ. mag-¬
nus reus ẽ. qͦm mortis quatriduanum.
& illa significat sepultura. Quid ẽ gͦ
q turbat semetipsum xͦ. nisi ut signi-¬
ficet tibi quomͦ turbari tu debeas. cum
tanta mole peccati grauaris. ⁊ p̃meris:
atcendisti enim te. uidisti te reum. cõ¬
illud commisi & distulit me. eugłm
audiui & contempsi. baptizatꝰ sum
iterum ad eadem reuolutus sum. Qͥd
facio: Quo eo: unde euado: qͣndo ista

Expanded text:
verum est, sed quia voluverum est, sed quia volusus, verum est, sed quia voluit. In illius potestate erat, vel sic affici, vel non affici. Veram enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli verbo illusustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, comillud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista
Abbreviated transcription (Latin):
tum illa indomo & consolabant᷑ eã. cum
uidissent mariam quia cito surrexit u
exiit. secuti sunt eam dicences. qr uadit
ad monum̃tum ut ploret ibi. Quare ħ
ꝑtinuit ad euangłistam narrare: ut
udeamus quȩ occasio fecerit. ut plu¬
res ibi ẽẽnt. qͣndo lazarus resuscitatꝰ ẽ:
Putantes enim iudei ido illam festinare
ut doloris sui solatium lacrimis quere¬
ret. secuti sunt eam: ut tam grande
miracłm quatriduam mortui resurgẽ¬
tis testes plurimos inueniret. Maria
gͦ cum uenisset ubi erat iħc. uidens
eum cecidit ad pedes eiꝰ & dixit ei:
Domine. si fuisses hic. fr̃ ms ñ eet mor¬
tuus. Iħe gͦ ut uidit eam plorantem :i
iudeos qui cum illa erant plorantes.
fremunit sp̃u. & turbauit seipsum &
dixit. Ubi posuistis eum: nescio quid
nobis insinuauit fremendo sp̃u. & tur¬
bando seipsum. Quis enim eum pos¬
set nisi se ipse turbare: itaq fr̃s mei.
pͥmo hic attendite potestatẽ. & sic
inquirite significationẽ. Turbaris tu nolens.

Expanded text:
cum vidissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicentes, quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Domine, si fuisses hic, frater meus non esset mortuus. Jesus ergo ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens;
Abbreviated transcription (Latin):
me audis. S ꝓpter ppłm qͥ cirounftat
dixi. ut credant quia tu me misifti:
hȩc cum dixisset: uoce magna clamauit:
fremuit. lacrimatꝰ ẽ. uoce magna cla¬
mauit. Qm difficile surgit. quem mo¬
les male consuetudinis premit. S tñ
surgit. occulta gr̃a intus uiuificatur:
factum: Uoce magna clamauit. Lazare.
ligatis pedib miraris. & ñ miraris qr¬
resurrexit quatriduanus: in utroq po¬
tentia dñi erat. ñ uires mortur dcessit¬
& adhuc ligatus ẽ. adhuc inuolutus.
tamen foras iam ꝓcessit. Qͥd significate
Qnͣdo contempns mortuus iaces. & si
tanta qͣnta dixi contempnas: sepultus
iaces. Qnͣdo confiteris. ꝓcedis. Qͥd ẽ aut̃
ꝓcedere. nisi ab occultis uelut ex eun¬
do manifestari: S ut confitearis ds̃
facit magna uoce clamando. id ẽ mag
na gr̃a uocando. Ido cum ꝓcessisset
mortuus adhuc ligatus confitens ad-¬
huc reus ut soluerent᷑ peccata eius:
ministris hoc dixit dominus. Soluite
illum. & sinite abire. Qͥd ẽ soluite &

Expanded text:
pter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haec cum dixisset, magna voce clamavit. Fremuit, lacrymavit, voce magna clamavit. Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; factum? Voce magna clamavit: Lazare, ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus, tamen jam foras processit. Quid significat? Quando contemnis, mortuus jaces; et si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quando confiteris, procedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce na gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus, ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et
Abbreviated transcription (Latin):
de lupis. ex fructib eorum cognoscetis
eos. Multos interrogant temptationes.
& tunc apparent cogitationes. Multi
aut̃ latent. Habeat ouile dñi p̾positos.
& filios. & mercennarios. Prepositi aut̃
qui filii. sunt pastores sunt. Si pastores
quomodo unus pastor. nͥ qr sunt illi
omnes unius membra pastoris. cuius
sunt oues ꝓpriȩ : nam& ipsi membra
sunt ipsuis unius ouis. qui sic̃ ouis
ad immolandum ductus ẽ. Audite
aut̃ qm̃ ⁊ mercennarii necessarii st̃
Multi quippe in eccła commoda ter.¬
rena secꝰtantes. xp̃m tamen p̾dicant:

Expanded text:
de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Multos interrogant tentationes, et tunc apparent cogitationes: multi autem latent. Habeat ovile Domini praepositos, et filios et mercenarios. Praepositi autem qui filii sunt, pastores sunt. Si pastores sunt, quomodo unus pastor, nisi quia sunt illi omnes unius membra pastoris, cujus sunt oves propriae? Nam et ipsi membra sunt ipsius unius ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quippe in Ecclesia commoda terrena sectantes, Christum tamen praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
mercennarius ẽ. int̾ filios se ñ cõputet:
amen dico uobis: ꝑceperunt mercedẽ
suam. Audite de thimotheo scõ quid
dicat apłs paulus. Spero aut̃ in dño
iħu timotheum cito me mittere uob̾.
ut & ego bono animo sim cum cog¬
nouero quȩ circa uos sunt. Neminẽ
enim habeo tam unanimem. qui ger.¬
mane de uobis sollicitus sit. Omnes
Inter mercennarios pastor ingemuit. que.¬
siuit. aliquem qui sincerit᷑ diligeret gre¬
gem xͥ. & circa se meis qui cum illo eo
temꝑe fuerant ñ inuenit. Non enim in
timotheum nemo erat qui germane de
grege sollicitꝰ ẽẽt. s contigerat ut illo
temꝑe quo timotheum misit circa se
alium de filiis ñ haberet. s soli mercen¬
sollicitus. maluit filium mittere: ã
inter mercennarios remanere. Inueni¬
mus & mercennarios. ñ eos di scutit nͥ
dominꝰ. Qui cor inspicit: ipse discutit
Tamen aliqͣndo intelliguntur a nobis.
Non enim frustra dixit ipse dñs etiaa

Expanded text:
mercenarius est; inter filios non se computet. mercenarius est; inter filios non se computet. men dico vobis, perceperunt mercedem suam . Audi de Timotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercesollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. Quid ẽ xp̃c : ueritas. Quis aperit
ostium. nisi qui docet omnem ueritatẽ:
de mercennario aut̃ quid dicemus : ñ in
bonis hic cominemoratꝰ ẽ. Pastor bonus
ait. animã suã dat ꝓ ouib suis. Mer¬
cennarus & qui ñ e pastor. cuius non
sunt oues ꝓpriȩ: uidet lupũ uenientẽ.
& dimittit᷑ oues & fugit. Q lupus ra¬
pit. & disꝑgit oues. Non hic bonam
ꝑsonam mercennarius gerit. ⁊ tamen
in aliquo utilis ẽ. Nec mercennarius
diceretur. nisi acciꝑet a conducente
mercedem. Quis ẽ gͦ iste mercennariꝰ.
& culpabilis & necessarius: Hic uͦ fr̃c
luceat nob̾ ipse dñs. ut ⁊ mercennarios
intelligamus. & mercennarii ñ simus:
Quis ẽ gͦ mercennarius : S̾unt in eccła
quidam p̃positi de quib apłs paulus
dicit. sua querentes ñque iħu xp̃i:¬
Quid ẽ sua querentes : Non xp̃m gͣtis
diligentes. ñ dm̃ ꝑpt̾ dm̃ querentes. tẽ¬
poralia commnoda consectantes. lucris
inhiantes. honores ab hominib appe

Expanded text:
. Quid est Christus? Veritas. Quis aperit ostium, nisi qui docet omnem veritatem? 5. De mercenario autem quid dicimus? Non in bonis hic commemoratus est. Pastor bonus, ait, animam suam dat pro ovibus. Mercenarius, et qui non est pastor, cujusunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit; et lupus rapit, et dispergit oves. Non hic bonam personam mercenarius gerit, et tamen in aliquo utilis est: nec mercenarius diceretur, nisi acciperet a conducente mercedem. Quis est ergo iste mercenarius, et culpabilis et necessarius? Hic vero, fratres, luceat nobis ipse Dominus, ut et mercenarios intelligamus, et mercenarii non simus. Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam praepositi, de quibus Paulus apostolus dicit: Sua quaerentes, non quae Jesu ChriQuid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes, temporalia commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appe
Abbreviated transcription (Latin):
quid nob̃ uideatur significare mortuus
quatriduanus. Quomodo enim in illo
ceco intelligimus quodãmodo humanũ
genus. sic forte & in isto mortuo multos
intellecturi sumuis. Diuersis enim mo¬
dis una res significari pot̾. Homo qͣndo
nascitur iam cum morte nascitur. qr de
adani ꝓeccatum trahit. Unde dicit
apłs. ꝑ unum hominẽ peccatũ intͣuit
inmundum. & ꝑ peccatum mors:⁊ ita
in omnes homines ꝑtransunt. in quo
omnes peccauerunt. Ecce habes unu̾
diem mortis. q homo trahit de mortis
ꝓpagine. D einde crescit. incipit acce¬
dere ad rationales annos. ut legem sa¬
discit᷑. & ñ innatura ipsa quodammodo
legitur: furtum uis pͥati: utiq ñ uis:
Ecce lex incorde tuo quod ñ nis pati.
facere noli. Q̾ hanc legem tͣnsgrediunt᷑
homines. Ecce alter dies mortis. Data ẽ
etiam lex diuinitus. ꝑ famulum di moysen:
ñ falsum testimonum dices. honora
patrem:⁊ matrem. ñ concupisces rẽ
ꝓximi tui. ñ concupisces uxorem

Expanded text:
quid nobis videatur significare mortuus quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus. Diversis enim modis una res significare potest. Homo, quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dicit Apostolus: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors: et ita in omnes homines omnes peccaverunt . Ecce habes unum diem mortis, peccatum, quod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sadiscitur, et non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen: lsum testimonium dices; Honora patrem et matrem; Non concupisces rem proximi tui; Non concupisces uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
ger enim. ñ mortuus nunciatꝰ fuerat:
s quid lateret eum qui creauerat.
& ad cuius manus anima morientis
exierat: Hoc ẽ quod ait gaudeo ꝓpt̃
uos ut credatis quia ñ ibi eram: ut
iam inciperent ammirari. qͥa dñs
potuit dicere mortuum. qd nec uide¬
rat nec audierat: Ubi sane meminisse
debeinus. quod adhuc etiam ipsor um
discipłorum qui meum iam credide-¬
rant miraculis edificabat᷑ fides. ñ ut
ea quȩ ñ erat ẽẽ inciperet. s ut ea qͦ
iam ẽẽ ceꝑat cresceret. qͣmuis tali
uerbo usus sit. quasi tunc credere
inciperent. Non enim ait. gaudeo ꝓpt̾
metur: s ait ut credatis.  intelligen¬
dum ẽ. ut amplius robustius que
credatis. S eamus ad eum. Dix it gͦ
thomas qui dr didimus ad condisci¬
pulos. Eamus & nos. & moriamur cũ eo:¬
dies iam in monumento habentem:
De quatuor dieb multa quidem dici
possunt. sicut se habent obscura scriptu¬
rarum. quȩ ꝓ diuersitate intelligentiũ
multos sensus pariuat. Dicamus & nos.

Expanded text:
ger enim, non mortuus fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait: Gaudeo propter vos, ut credatis quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea quae non erat, esse inciperet, sed ut ea quae jam esse coeperat, cresceret; quamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait, Gaudeo proptmetur; sed ait, ut credatis: quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. 12. Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et nos, et moriamur cum dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum loca, quae pro diversitate intelligentium multos sensus pariunt. Dicamus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Sic noli desꝑare. ut eligas de quo debeas
p̾sumere. Ergo ⁊ lazarum dñs suscitauit.
Audistis qͣlem. id ẽ quid significet latari
resurrectio. Legamus itaq iam. & qm̃
multa in hac lectione manifesta sunt:
expositionẽ in singulis ñ queramus.
ut necessaria ꝑtractemus. Erat aut̃
quidam languens lazarus abethania
de castello mariȩ ⁊ marthȩ sororis eiꝰ:¬

Expanded text:
Sic noli desperare, ut eligas de quo debeas Sic noli desperare, ut eligas de quo debeas praesumere. 4. Ergo et Lazarum Dominus suscitavit. Audistis qualem, id est, quid significet Lazari resurrectio. Legamus itaque jam; et quoniam multa in hac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut necessaria pertractemus. Erat autem quidam languens, Lazarus a Bethania, de castello Mariae et Marthae soror
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ matri tuȩ. Tercitis mortuus ẽ
lazarus. Genus mortis immane. mala
consuetudo appellat᷑. Aliud ẽ enim pec¬
care. aliud peccandi consuetudinẽ facere:
Qui peccat & continuo corrigit᷑. cito reui
illo dr. fecet. Incipit enim hab̾e pessimã
famam. tamqͣm odorem teterrimum.
Tales sunt om̃s assueti scelerib: ꝑditis
morib. Dicis ei. Noli facere. Quando te
audit. qͦm terra sic premit ⁊ tabe cor¬
rumpitur. & usu male consuetudinis
p̃grauatur: Nec ad ipsum tamen resus¬
Detestabaris hommẽ. ecce ipsa soror la¬
zari si tamen ipsa ẽ. que pedes domini
unxit ungento. & tersit capillis suis
quos lauerat lacrimis. melius suscitata
ẽ qͣm fr̃ eiꝰ. de magna male consuetudi¬
nis mole liberata ẽ. E rat enim famosa
peccatrix. & de illa dictum ẽ. Dimittunt᷑
ei peccata multa. qm̃ dilexit multum
Uidemus multos. nouimus multos
Nemo desperet. nemo de se p̾sumat. Q
desꝑare malum ẽ. & de se presumere:

Expanded text:
cclesiae matri tuae. Tertius mortuus est cclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appellatur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi consuetudinem facere. Qui peccat et continuo corrigitur, cito reviillo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli facere. Quando te audit quem terra sic premit, et tabe corrumpitur, et mole consuetudinis praegravatur? Nec ad ipsum tamen resusDetestabaris hominem: ecce ipsa soror Lazari si tamen ipsa est quae pedes Domini unxit unguento, et tersit capillis suis quos laverat lacrymis melius suscitata est quam frater ejus: de magna malae consuetudinis mole est liberata. Erat enim famosa peccatrix: et de illa dictum est, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Videmus multos, novimus multos: nemo desperet, nemo de se praesumat. Et desperare malum est, et de se praesumere.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit aliquid significare.ͥ figurare
de resurrectionib animarũ qͦ fiunt
ꝑ fidem. Resuscitauit filiam archisi¬
nagogi. adhuc indomo iacentẽ. Resus¬
citauit iuuenem filium uiduę. ext
& lazarum sepultum quatriduanum:
Intueat᷑ quisq animã suã. Si ꝑ eccat
moritur. Peccatum. mors anime eft:
S aliqͣndo in cogitatione peccatur:
Delectauit qd malum ẽ. consensisti. pec¬
casti. Consensio illa occidit te. S intꝰ ẽ
mors. quia cogitatum malum ñdum
ꝓcessit infactum. Talem animã resus¬
citare se significans dñs. resuscitauit
illam puellam que n̾dum erat foras
elata. s indomo mortua iacebat. qͣsi
peccatum latebat. Si aut̃ ñ solum male
delectationi consensisti.s ⁊̃ ipsum
malum fecisti: quasi mortuum tuũ¬
extͣ portam extulisti. Iam foris es:⁊
mortuus elatus es. s & ipsum tamen¬
dñs resuscitauit. & reddidit uidue
matri sue. Si peccasti peniteat te:⁊
resuscitat te dominꝰ.⁊ reddet te¬

Expanded text:
tavit, aliquid significare et figurare tavit, aliquid significare et figurare de resurrectionibus animarum quae fiunt per fidem: resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem ; resuscitavit juvenem filium viduae extra  Lazarum sepultum quatriduanum. Intueatur quisque animam suam: si peccat, moritur; peccatum, mors est animae. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectavit quod malum est, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuum extra portam extulisti: jam foris es, et mortuus elatus es. Tamen et ipsum Dominus resuscitavit, et reddidit viduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet E
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ñ continuo ꝓdidit ne ꝑcuteret᷑.
& pꝰ ꝓditionem fortasse ꝑcussus est:
Quis ñ ut uiueret continuo ꝑdere
uoluit unde uiueret. eligens intam
medicantẽ. qͣm celerem mortem : cui
dictum ẽ nauiga ne moriaris ⁊ distu¬
lit : cui dictum ẽ. labora ne moriaris.⁊
piger fuit : Leuia ds iubet ut in et̾nũ
inuamus. & obedire neglegimus. Ñ tibi
d̾s dicit. ꝑde quic quid habes ut uiuas
exiguo temꝑe in labore sollicitus: ses
da pauperi unde habes. ut uiuas semꝑ
sine labore securus. Accusant nos ama-¬
tores uitȩ temꝑalis. qͣm nec cum uolunt.
nec qͣnidiu uolunt habent. Q̾ nos in¬
uicem ñ accusamus tam pigri. tam
tepidi ad capessendam uitam ȩt̾nam.
qͣm si uoluerimus habebimus. cum
habuerimus ñ amittimus. Nanc aut̃
mortem qͣm timemus.⁊ si noluerimus
habebimus. Si gͦ dñs magna sua gr̃a.⁊
riantur mȩternum: bene intelligimꝰ
tres illos mortuos quos incorꝑib susci¬

Expanded text:
Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, continuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed, Da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quamdiu volunt habent: et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemus; hanc autem mortem quam timemus, etiamsi noluerimus, habebimus. 3. Si ergo Dominus magna sua gratia,riamur in aeternum; bene intelligimus tres illos mortuos quos in corporibus susci
Abbreviated transcription (Latin):
tuto. cum eugłm legeret᷑. qͦmadmodum
reuix it lazarus. Si attendamus mirabili¬
ora oꝑa xͥ. omnis qui credit resurgit:
si attendamus & intelligamus detestabi¬
hores mortes. omnis qui peccat morit᷑.
s mortem carnis omnis homo timet.
mortem animȩ pauci. d morte carnis
quȩ sine dubio quandoq uentura est.
uirrunt omnes ne ueniat. Inde ẽ q̃
laborant. Laborat ne mouatur homo
moriturus. & ñ laborat ne peccet hõ
inȩternum uicturus. &cum laborat
ne moriatur. sine causa laborat. Id
enim agit ut multum mors differat᷑
non ut euadat᷑. Si aut̃ peccare nolit.
ñ laborabit & uiuet mneternum:
Osi possemus excitare homines. &
cum ipsis pariter excitari. ut tales
essemus amatores uitȩ ꝑmanentis.
quales sunt homines amatores uite
fugientis. Quid ñ facit homo. sub
mortis ꝑiculo constitutꝰ: gladio impen¬
dente ceruicib : ꝓdiderunt hommnes
quicqͥd sibi unde uiuerent reseruabat:

Expanded text:
tuto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum tuto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum revixerit Lazarus. Si attendamus mirabiliora opera Christi, omnis qui credit, resurgit: si attendamus omnes, et intelligamus detestabiliores mortes, omnis qui peccat moritur. Sed mortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant.
Abbreviated transcription (Latin):
Resuscitauit putentẽ. s tamen in ca¬
dauere putente adhuc erat forma
membroꝵ. Ille in nouissimo ad unã
uocem cinerem ẽ. retracturus in carnẽ.
s oportebat ut modo aliqua faceret.
quib datis uelut suȩ uirtutis indiciis
credamus in eum. & ad illam resurret¬
tionem p̃paremur quȩ erit ad uitam.
ñ tamen ad iudicium. Ita quippe ait:
Ueniet hora. qͣndo omnes qui in mo¬
numentis sunt audient uocem eius.
& ꝓcedent qui bona fecerunt mnresur¬
rectionem uitȩ. qui mala egerunt ad
resurrectionem iudicii. Tr̾es tamen
mortuos a dño resuscitatos in eugłio
legimus. Q forte ñ frustra. Dñi quippe
facta ñ sunt tantummodo facta. sed
signa. Si gͦ signa sunt preter id qͥd
nira sunt. aliquid ꝓfecto signficant. Quoꝵ
factorum significationẽ inuenire aliqͣnto
ẽ. operosius qͣm ea legere uł audire. Ad¬
mirantes audiebamus. tanqͣm magni mi-¬
raculi spectaculo ante ocłos nr̃os consti¬

Expanded text:
Resuscitavit putentem, sed tamen in caResuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam resurrectionem praeparemur, quae erit ad vitam, non ad judicium. Ita quippe ait: Veniet hora quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus: et procedent qui bene fecerunt, ad resurrectionem vitae; qui male egerunt, ad resurrectionem judicii . 2. Tres tamen mortuos a Domino resuscitatos in Evangelio legimus, et forte non frustra. Domini quippe facta non sunt tantummodo facta, sed signa. Si ergo signa sunt, praeter id quod mira sunt, aliquid profecto significant: quorum factorum significationem invenire, aliquanto est operosius, quam ea legere vel audire. Admirantes audiebamus, tanquam magni miraculi spectaculo ante nostros oculos consti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ iħc xͦ: lazari resurrectio
precipue p̃dicatur. S si attenda¬
mus quis fecerit delectari debemꝰ
potius qͣm mirari. Ille suscitauit
homiinẽ: qui fecit hominẽ. Ipse ẽ
enim unicus patris: ꝑ qͦm sicut nostis
facta sunt omnia. Si gͦ ꝑ illum facta sc̃
omuia quid mirum ẽ. si surrexit unus
plus ẽ homines creare. qͣm resuscitare.
Dignatus ẽ. tamen & creare: & resuscitar
Creare omnes: resuscitare quosdam. Nã
cum multa feoisset dñs iħc. ñ omnia
scripta sunt. sicut idẽ ipse sc̃s iohannes
E lecta sunt aut̃ quȩ scriberent᷑. quȩ
saluti credentium sufficere uidebant᷑:
Audisti enim quia dñs iħc mortuum
suscitauit. sufficit tibi ut scias. qr si
uellet. omnes mortuos suscitaret. &
hoc quiden sibi ad finem scłi resẽrua¬
uit. Nam qͦm audistis magno miracłõ
quatriduanum mortuum resuscitasse
de sepulchro. ueniet hora sicut ipse
dix it quando om̃s qui in monumentis¬
sunt audient uocem eiꝰ & ꝓcedent:

Expanded text:
s Christus, Lazari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, delectari debemus potius quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare; creare omnes, resuscitare quosdam. Nam cum multa fecisset Dominus Jesus, non omnia scripta sunt; sicut idem ipse sanctus Joannes : electa sunt autem quae scriberentur, quae saluti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent.
Abbreviated transcription (Latin):
posset occisum: qͣndo lazaro infereba¬
tis necem. nunquid auferebatis dño
potestatẽ : Si aluid uobis uidet᷑ mor¬
tuus. aliud occisus: ecce utrumq dñs
fecit. ⁊ lazarum mortuum & seipsum
suscitauit occisum: ExELCIT Ractałꝰ¬
uenerat ad diem festum. Usq ad

Expanded text:
posset occisum? Quando Lazaro inferebaposset occisum? Quando Lazaro inferebatis necem, numquid auferebatis Domino potestatem? Si aliud vobis videtur mortuus, aliud occisus; ecce Dominus utrumque fecit, et Lazarum mortuum, et seipsum suscitavit occisum. TRACTAu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ resurrectione manifestatꝰ: ñ semꝑha
scđm corꝑis p̾sentiam quadraginta dieb
cum discipłis suis. & eis de ducentibus
uidendo ñ sequendo ascendit incelum.
habemus xp̃m. scdm p̃sentiam carnis
recte dictum ẽ. discipulis. me autẽ ñ
nodo fide tenet. ñ oculis uidet. dͦ siue¬
uo. siue ita dictum sit. me aut̃ ñ semꝑ
habebitis: questio sicut arbitror iã nulla
ẽ. que duob modis soluta ẽ. Cetera quȩ
pauca remanent audiamus. Cognouit
tuis. Curiositas eos adduxit: ñ caritas:
Uenerunt & uiderunt. Audite mirabile
consilium uanitatis. Uiso lazaro resusci¬
tato. qr tantum miraculum dñi tanta
erat euidentia diffamatum. tanta ma¬
nifestatione declaratum. ut ñ possent
uł occultare qd factum ẽ. uł negare: qͥd
inuenerunt uidete. Cogitauerunt aut̃
principes sacerdotum ut & lazarum i
terficerent quia multi ꝓpter illum ab¬
ibant ex iudeis & credebant in iħm:
Ostulta cogitatio & ceca seuitia. Dominꝰ¬
xͦ qui suscitare potuit mortuum. ñ

Expanded text:
 resurrectione manifestatus, non semper secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum , hrecte dictum est discipulis, Me autem nonmodo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit tuis. Curiositas eos adduxit, non charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum, ut non possent vel occultare quod factum est, vel negare, quid invenerunt videte. Cogitaverunt autem principes sacerdotunterficerent, quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O stulta cogitatio, et caeca saevitia! Qui LChristus qui suscitare potuit mortuum, non
Abbreviated transcription (Latin):
dit in me. nͨ moriet᷑ in et̾num. Credis
hoc : ait illi. Utiq dñe. Ego credidi
quia tu es x filius dĩ. qui in hunc mun¬
dum uenisti. Quando hoc credidi.
credidi quia tu ẽs resurrectio. ẽdidi
quia tu es uita. Credidi quia qui credit
inte. & si moriatur uunt. & qui uiuit¬
& credit in tẽ. ñ morietur meternum:
Q cum hȩc dixislet abiit & uocauit
mariam sororem suam silentio dicens:
Magister ad est & uocat te. Adu̾tendũ ẽ.
quemadmodum suppressam uocem si-¬
lentium noncupauit. Nam qͦmͦ siluit quȩ
uł qͣndo uł quomodo mariam dñs uoca¬
uerit. ut hoc in uerbis marche potus
intelligeretur. narrationis breuitate ser-
ad eum. Nondum enim uenerat iħc in
castellum. s erat adhuc mn illo loco ubi

Expanded text:
num. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei, qui in mundum venisti. Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vita; credidi quia qui credit in te, etsi moriatur, vivet; et qui vivit et credit in te, non morietur in aeternum. 16. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Mquemadmodum suppressam vocem silentium nuncupavit. Nam quomodo siluit, quae dvel quando vel quomodo Mariam Dominus vocaverit. Ut hoc in verbis Marthae potius intelligeretur, narrationis veritatem servaad eum. Nondum venerat Jesus in castellum, sed erat adhuc in illo loco
Abbreviated transcription (Latin):
lere. hoc ẽ de ȩccła tollere. Qui aliquid
de eccła furatur. uidȩ ꝑditori comꝑat᷑.
Talis erat iste iudas. & tamen cum scĩs
discipłis undecim intrabat & exibat:¬
Ad ipsam cenam dñicam parit᷑ accessit:
Conuersari cum eis pocuit. eos inqͥuare
ñ potuit. De uno pane & petrus acce¬
pit & uidas. & tamen quę pars fideli
cum infidele: Letrus enim accepit ad
uitam. iudas ad mortem. Quomͦ enim
ille odor bonus. sic ille cib bonus. Sic̃
G odor bonus. ita & cib bonus bonos
uiuificat. malos mortificat. Qui enim
manducauerit indigne. iudicium sibi
manduoat & bibit. Iudicium sibi. ñtͥ:
Si iudicium sibi ñ tibi: tolera malum
bonus ut uenias ad p̃mium bonorum.
ne mittaris inpenam maloꝵ. Ex emplũ
dñi accipite. conuersantis in terra. QR
Qr̃ furem admisit. nisi ut eiꝰ eccłã fures¬
cum patit᷑ toleret: s ille qui consueuerat
de loculis pecuniam collerȩ. ñ dubitauit
accepta pecunia ipsum dñm tradere:

Expanded text:
lere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid lere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipAd ipsam coenam Dominicam pariter accessit, conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus accepit et Judas, et tamen quae pars fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos mortificat. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit : judicium sibi, non tibi. Si judicium sibi, non tibi; tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum, ne mittaris in poenam malorum. 11. Exemplum Domini accipite conversantis in terra. Quare Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere.
Abbreviated transcription (Latin):
fur erat & loculos habens ea que mit¬
tebant᷑ portabat. Dortabat an exportabat :
s ministerio portabat. furto exportabat:
tradidit. Pleriq enim incuriosi eugłii
existimant tunc perisse iudam. qͦndo
accepit a iudeis pecuniam ut dñm
traderet. Non tunc periit. iam fur erat.
corꝑe sequebatur. Duodenarium apłorum
numerum implebat. apłicam beatitudinẽ
ñ habebat. Adimaginem fuerat duodecimꝰ:
Quo decedente. & alio succedente: & suppleta ẽ
apłica ueritas. & numeri ꝑmansit integritas:
mouere ȩccłam suam qͣndo unum ꝑditũ
inter duodecim habere uoluit. nisi ut
malos toleremus. nec corpꝰ xͥ diuidamus:
Ecce inter scõs ẽ. iudas. ecce fur ẽ uidas.
& ne contempnas fur ẽ: sacrilegus ẽ: ñ
qualiscumq fur. Fur loculors s dñicoꝵs
in foro qualiscumq furti & peculatꝰ. pe¬
culatus enim dr̃ furtum de re publica.
& ñ sic iudicat᷑ furtum rei priuate qͦͣmͦ

Expanded text:
fur erat, et loculos habens, et ea quae mitfur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. tus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas . monere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominiin foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomo
Abbreviated transcription (Latin):
tiant qui me amant. annuntiant qͥ mͥ
inuident. Illi bono odore uiuunt. illi
bono odore moriuntur. Tamen utrisq
p̃dicantib nomen xͥ annutiet᷑. odore
obtimo mundus impleat᷑. A masti bñ
agentẽ. uxisti bono odore. Inuidisti
bene agenti. mortuus es bono odore:
Nunquid quia mori uoluisti. iđo bo¬
num odorem malum ẽẽ fecisti: noli
inuidere. & ñ te occidet bonus odor:
Demiq audi & hic ex ungento isto qͦmͦ
aliis erat odor bonus in uitam. aliis
bonus odor inmortem. ꝑ ostea qͣm hoc
fecit religiosa maria ad dñi obsequiũ.
continuo unus ex discipłis iudas sca¬
riothes qui erat eum traditurus dixit:
Qr̃ hoc ungentum ñ ueniit trecentis de¬
nariis & datum ẽ egenis : Ue tibi miser.
bonus odor te occidit. Quare enim ħ
dixerit. eugłis Ita sc̃s aperuit. Putare¬
mus aut̃ ⁊ nossi mens ipsius nobis
illum dicere potuisse. N ita ẽ. S quid:
audi testem ueracem. Dixit aut̃ hoc ñ
quia de egenis ꝑtinebat ad illum. s qr

Expanded text:
tiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi et hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem et nos, si mens ipsius nobis illum dicere potuisse. Non ita est. Sed quid? Audi testem veracem: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad illum; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
N ueni uocare iustos. s peccatores Si enĩ
peccatores ds ñ amaret. de cȩlo ad terras
ñ descenderet. Audiens aut̃ iħc. dix eis
Infirmitas hȩc ñ ẽ. ad mortẽ. s ꝓ gła di
ut głificetur filius dĩ. Talis głificatio ip
sius ñ ipsum auxit. s nob̾ ꝓfuit. hoc gͦ
ait. Ñ ẽ ad mortem. qr & ipsa mors ñ
erat admortẽ. s potius ad miraculum:
quo facto crederent omnes homines
in xp̃m. & uitarent ueram mortem:
Sane uidete qͦmadmodum tamquam
ex oblico dñs dm̃ sedixit. ꝓpt̾ quosdã
qui negant. Nam sunt hereciei. qͥ hoc
negant qd filius dĩ sit ds. ẜ cce auduant
Infirmitas hȩc inquit ñ ẽ. ad mortẽ. s ꝓ
gła dĩ. Qua gła: Cuius di: Audi d sequit᷑.¬

Expanded text:
Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim peccatores Deus non amaret, de coelo ad terras non descenderet. 6. Audiens autem Jesus, dixit eis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait: Non est ad mortem, quia ipsa mors non est ad mortem, sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte, quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus; ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Quae g
Abbreviated transcription (Latin):
ungento & extersit pedes eiꝰ capillissins.
cuius fr̃ lazarus infirmabat᷑. Miserinit
gͦ sorores eiꝰ ad eum dicentes. Iam intelligi¬
mus quo miserunt. ubi erat dñs qm̃ ab¬
sens erat. Kansiordanem scilicet. miserunt
ad dñm. nunciantes d egrotaret fr̃ earũ
ut si dignaret᷑ ueniret. & eum ab egritu¬
dine liberaret. Ille distulit sanare ut
posset resuscitare. Quid gͦ nuntiauerunt
sorores eiꝰ : Domine. ecce qͤm amas infir¬
mat᷑. Nondixerunt ueni. A manti enim
tantũnodo nunciandum fuit. Non ause
sunt dicere ueni. ⁊ sana ñ ause st̃ dicere
iube & hic fiet. Cur enim ñ & iste. si
fides illius centurionis inde laudat᷑.:
Ait enim. Nonsum dignus ut intres
sub tecꝰtum meum. s tantum die u̾bo
& sanabit᷑ puer ms. Nichil horum iste.
s tantummodo dñe ecce qͦm amas infir¬
mat᷑. Sufficit ut noueris. ñ enim amas
& deseris. S dicet aliquis. Quomodo ꝑ
lazarum peccator significabat᷑ ⁊ a dño
sic amabatur : Audiat eum dicentem.

Expanded text:
 capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes. Jam intelligimus quo miserunt, ubi erat Dominus: quoniam absens erat, trans Jordanem scilicet. Miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum: ut si dignaretur veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo renuntiaverunt sorores ejus? Domine, ecce quem amas infirmatur. Non dixerunt, Veni: amanti enim tantummodo nuntiandum fuit. Non ausae sunt dicere, Veni, et sana: non ausae sunt dicere, Ibi jube, et hic fiet. Cur enim non et istae, si fides illius Centurionis inde laudatur? Ait enim: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Nihil horum istae, sed tantummodo, Domine, ecce quem amas infirmatur. Sufficit ut noveris; non enim amas, et deseris. Dicit aliquis: Quomodo per Lazarum peccator significabatur, et a Domino sic amabatur? Audiat eum dicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ñ scđm id qd ds . ⁊̃ assumpto honi¬
ne ꝑmanebat: ait illis. Quid uobis
uidetur de xͦ. cuius filius ẽ: Respon¬
derunt scđm opinationẽ suam. Dausd
Sic enim legerant. & hoc solum tene¬
bant. qr diuinitatẽ eiꝰ legebant. s ñ
intelligebant. Dominꝰ aut̃ ut eos sus¬
penderet ad querendam eiꝰ diuinitatẽ.
cuius contempnebant infirmitatem:
respondit eis. Qͦmͦ gͦ dauid in sp̃u dicit

Expanded text:
erat, non secundum id quod Deus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo ergo Davi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ter negauerat: & cum ei suas oues pas¬
cendas tercio commendasset: ait illi. Cũ
iunior ẽẽs cingebas te. & ambulabas ubi
uolebas. Cum aut̃ senueris extendes ma¬
nus tuas & alter te cinget. & duc et qͦ
tu ñ uis. Q exposuit euangłista qͥd dñs
dixerit. Hoc aut̃ inquit dixit. significais
qua morte clarificaturus ẽẽt dm̃. Ad
hoc gͦ ꝑtinet pasce oues meas. ut ponas
ammam tuam ꝓ ouib meis. Iam illud
ꝙͣ ait. Sicut nouit me pat̾ & ego agnos¬
co patrem. quis nescit: ipse enim ag¬
noscit patrem ꝑse. nos ꝑ illum. Quia
ipse ꝑ se agnoscit nouimus.: & quia hoc¬

Expanded text:
qui ter negaverat, et ei suas oves pasqui ter negaverat, et ei suas oves pascendas tertio commendasset; ait illi, Cum junior esses, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo tu non vis. Et exposuit Evangelista quid Dominus dixerit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Ad hoc ergo pertinet, Pasce oves meas: ut ponas animam tuam pro ovibus meis. 3. Jam illud quod ait, Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, quis nescit? Ipse enim agnoscit Patrem per se, nos per illum. Quia ipse per se agnoscit, novimus: quia