comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit dicens. Tribus uicibus ꝑsin¬
głos annos mͥfesta celebrabitis.
Et item. Ter inquit inanno ap¬
parebit omẽ masculinũ tuũ
coram dũo cło. in loco quẽ ele¬
gerit dñs ds tuus. Ergo in sy¬
lo cum eeͬt eo tempore archa
diũ. ibi hic elchana cũ ẽet ipse
leuita. post oblatas uictimas
cũ uxoribus et filiis atq filiabꝰ
pariter uescebat᷑. Deditq fenen¬
ne uxori sue et cunctis filiis eiꝰ
et filiabus partes. anne aut̃
dedit partem unam tristis.
quia annã diligebat. Dñs aut̃
concluserat uuluam eius. Affli¬
gebat quoq eam emula eius.
et uehement̃ angebat. intan¬
tũ ut exꝓbraret qđ conclusisset
ta qđ sicut saram sterilem agar¬
concipiens despexit. ita et anna
sterilem fenenna ꝓle fecunda¬
emulabatur. M aloꝵ enim ẽ sol¬
tium bonos carꝑe. Porro illa fe¬
bat. et ñ capiebat cybum. Et er̃
Irritata quippe ab emula sua nor
capiebat cibum leta corporeum
me eius panes die ac nocte. et

Expanded text:
pit, dicens: « Tribus vicibus per sinpit, dicens: « Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis . » Et item: « Ter, inquit, in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo in loco quem elegit Dominus Deus tuus . » Ergo in Silo cum esset eo tempore arca Domini, ibi hic Elcana, cum esset ipse Levita, post oblatas victimas cum uxoribus et filiis atque filiabus pariter vescebatur. « Deditque Phenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus et filiabus partes: Annae autem dedit partem unam tristis quia Annam diligebat Dominus autem concluserat vulvam eius adfligebat quoque eam aemula eius et vehementer angebat in tantum ut exprobraret quod conclusisset ta quod sicut Saram sterilem Agarconcipiens despexit , ita et Annam sterilem Phenenna prole fecunda aemulabatur. Malorum est enim solatium bonos carpere. « Porro illa flebat et non capiebat cibum, » etc. Irritata quippe ab aemula sua, non capiebat cibum laeta corporeum.ymae ejus panes die ac nocte, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ rachel uxore. ipsa rachel sterił
fuit. sorore eius lia liberos gig¬
nente. ita et elchane melior uxor
que ꝓpħam genuit. sterilis pͥmũ
da. Et ascendebat uir ille decrui-¬
tate sua statutis diebus ut ad
im. in quo loco archa testam̃ti
poribus iosue filii nun. post ꝗͣ
uicerat gentes quȩ t̾ram ꝓmissi¬
onis possederant usq ad tẽpora
samuelis. Narratur enĩ in libro
iħu naue. qđ p̃dictus dux sorte
ibi missa coram dño. t̾ram reꝓ¬
missionis singulis tribubꝰ distri¬
buerit. Est aut̃ sylo innonage¬
simo miliario neapoleos inre¬
gione arabitena.s. et iude¬
patriarche filium selon appellatũ
legimus. Adhanc ergo urbem
ascendit elehana cum domo sua
statutis diebus scłm legẽ ut
adoraret et sacrificaret dño
exercituum. Quod aut̃ dicit sta¬
tutis diebus. hoc ẽ tribus festi¬
uitatibus pascha uidelicet pen¬
tecosten et sollempnitatẽ taber¬
naculoꝵ. Unde dñs in exodo p̃ce¬

Expanded text:
pro Rachel uxore , ipsa Rachel sterilis pro Rachel uxore , ipsa Rachel sterilis fuit, sorore ejus Lia liberos gignente: ita et Elcanae melior uxor, quae prophetam genuit, sterilis primum da. « Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus, ut adim, in quo loco arca testamenti poribus Josue filii Nun, postquam vicerat gentes quae terram promissionis possederant, usque ad tempora Samuelis. Narratur enim in libro Jesu Nave quod praedictus dux sorte ibi missa coram Domino terram repromissionis in singulis tribubus distribuerit. Est autem Silo in nonagesimo milliario Neapoleos, in regione Acrabitena. Sed et Judapatriarchae filium Seloh appellatum legimus. Ad hanc ergo urbem ascendit Elcana cum domo sua statutis diebus secundum legem, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum. Quod autem dicit, « statutis diebus » hoc est tribus festivitatibus, Pascha videlicet, Pentecoste et solemnitate Tabernaculorum. Unde Dominus in Exodo praece
Abbreviated transcription (Latin):
da extitisse. in eo qd ephrateus
uocatur. Ephrateus: ab ephrata
uxore calebh. quã constat fuisse
a tribu iuda: dictus ẽ. Et si quem¬
mouet qd ab ephraim non ab ephra
phraim s de tribu iuida extitis¬
se. et ꝓbet eundem elchanan
ephrateum ab ephrata ñ ab ephra¬
im dici. Hic int̾ mecdios ciues ef¬
frem fortis existens. ramath so¬
thim ciuitatem in habitat. Est
enim ipsa ciuitas in regione tham¬
nitica. uixta diospolim unde fuit
ioseph qui ĩ euu̾głiis de arimathi¬
uxores. nom̃ uni anna. et nom̃
scde fenenna. fueruntq fenen¬
ne filii. anne aut̃ ñ erant liberi.
Conuenienter gͥ anne sterilitas
commemoratur. euius partus ce¬
lebrior futurus erat. ad instar pͥ¬
ori patrum ut maius gaudium
post longũ laborem deꝑcepta fe¬
cunditate parentum in sinuetur.
Sicut enim abraham patriarche
legitima uxor quam pͥmitus duxit.
sara uidelicet primũ sterilis fuit.
agar egyptia generante filium.
et sicut iacob seruiente socero suo

Expanded text:
atur, in eo quod Ephrataeus vocatur. Ephrataeus ab Ephrata uxore Chaleb, quam constat fuisse de tribu Juda, dictus est. Emovet quod ab Ephraim, non ab Ephratphraim, sed de tribu Juda exstitisse: et probet eumdem Elcanam Ephrataeum ab Ephrataim dici. Hic inter medios cives Ephraim fortis existens, Ramatha Sophim civitatem inhabitabat. Est enim ipsa civitas in regione Thamnitica juxta Diospolim, unde fuit Joseph, qui in Evangeliis de Arimathiuxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna; fueruntque Phenennae filii, Annae autem non erant liberi. » Convenienter igitur Annae sterilitas commemoratur, cujus partus celebrior futurus erat, instar priorum Patrum, ut majus gaudium post longum moerorem de percepta fecunditate parentum insinuetur. Sicut enim Abraham patriarchae legitima uxor, quam primitus duxit, Sara videlicet, primum sterilis fuit, Agar Aegyptia generante filium , et sicut, Jacob serviente socero suo
Abbreviated transcription (Latin):
bibi. s: effudi animã meã incons¬
pectu dñi. Ne reputes ancillam
tuã quasi unã defiliabꝰ belial. ꝙ
ex multitudine doloris mei locu
p̃tatur absq uigo. Nota qđ hii
qui ebrietatẽ sectantur. filii beli¬
al uocitent᷑. Hoc loeo impletur
illud qđ scriptum ẽ. Homo uiclet
infacie. ds aut̃ intuetur cor.
Quia beli tantũ os dep̃cantis annę
intuebatur. et uoeẽ euis penitus
ñ audiebat. nec motũ labioꝵ cer¬
nebat. estimabat ebriam eẽ. Illa
aut̃ quia sursum eleuabat cor
et confitebatur dño in toto corde
suo. respexit dñs adorationem
eius et ñ sp̃uit p̃ces illius. Nobisq
optimus modus orandi ad exemn¬
plum datus ẽ ut ñ in multiloqͥo
formemus p̃ces nras addnm̃. s
in compunctione cordis et effusio¬
ne lacrimarum nos exaucliri cre
damus ab eo. qr sacrificium dõ ẽ
sp̃ẽ contribulatus. cor contritũ
et humiliatũ ds ñ sꝑnit. Qđ tunc

Expanded text:
mam meam in conspectu Domini. Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial, quia ex multitudine doloris mei locutpretatur absque jugo. Nota quod hi qui ebrietatem sectantur filii Belial vocitentur; hoc loco impletur illud quod scriptum est: « Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . » Quia Heli tantum os deprecantis Annae intuebatur, et vocem ejus penitus non audiebat, nec motum labiorum cernebat, aestimabat ebriam esse. Illa autem quia sursum elevabat cor, et confitebatur Domino in toto corde suo, respexit Dominus ad orationem ejus, et non sprevit preces illius. Nobisque optimus modus orandi ad exemplum datus est, ut non in multiloquio formemus preces nostras ad Dominum, sed in compunctione cordis et effusione lacrymarum nos exaudiri ab eo credamus, quia « sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ẽ inconualle filii ennon. ab¬
stulit equos quos dederant re¬
ges uida soli in into itu tẽpli dñi
tuas et sepulchra mortuor ef¬
xxu. Dephase celeberrimo qđ fecit
iosias in octauo decimo anno
filii eiꝰ in regno uide. p̃ quã ioachi
regnauit inloeo frĩs captiuati.

Expanded text:
quod est in convalle filii Ennon, abstulit equos quos dederant reges Juda Soli in introitu templi Domini, epulcra mortuorum ef--De Phase celeberrimo quod fecit Josias in octavo decimo anno lii ejus in regno Judae, post quem Joachim regnavit in loco fratris captivati.
Abbreviated transcription (Latin):
depostulatione helisei. qua pos¬
lauit duplicem sp̃m helie inse fie
Miracłi helisei inihericori.
uͥ inuocuit dnm̃ et conuertit
aquas indulcedinem et de pueriˢ
qui heliseo conuitiebant᷑ et ꝓpter¬
bns lacerati sunc.
De bello triũ regumi idẽ uide et
lierem in benedictione olei acre¬
clitore liberauit. nee ñ et de mu¬
liere sunamite cuĩ filiũ resusei
D epulinento amaro qđ heliseus
ꝑmmissionẽ farine indulcauit
de qua oblatione uiriuenientis

Expanded text:
i qua postulavit duplicem spiritum Eliae in se fieri. Miraculum Elisei in Jericho, ubi invocavit Dominum et convertit aquas in dulcedinem; et de pueris qui Eliseo conviciabantur, et propters lacerati sunt.i, et lierem in benedictione olei editore liberavit, nec non et de muliere Sunamitide cujus filium Eliseus de pulmento amaro quod Eliseus per immissionem farinae indulcavit, deque oblatione viri venientis
Abbreviated transcription (Latin):
xliii De disceptatione helie contra ꝓpb̃ã
achab. et quomͦ immolando ostẽ¬
derit dĩuerũ eẽ dm̃ isrł. idola
aut̃ falsos łos qͦs colebat achab.
et depluuia quã orando ĩpetͣuit
alix De fuga heliȩ qua fugie ¶ helias¬
bat metabel. et quomͦ sedens in
umbra uiiꝑi petunit aĩȩ suȩ ut
moieret᷑. quẽ angłis dnĩ subcine¬
ritio pane ⁊ aqͥ ibi pascebat.
Quomͦ helias inmonte oreb inspelunci
latitans multimoda locutione dñi
ibi consolatus ẽ eui etiam delegat
dñs ungere reges. et heliseum ꝓpsi¬

Expanded text:
XVIII. De disceptatione Eliae contra prophetas Achab, et quomodo immolando ostenderit Deum verum esse Deum Israel, idola autem falsos deos quos colebat Achab. Et de pluvia quam impetravitIX. De fuga Eliae qua fugiebat Jezabel, et quomodo sedens in umbra juniperi petivit animae suae ut moreretur, quem angelus Domini subcinericio pane et aqua ibi pascebat. Quomodo Elias in monte Horeb in spelunca latitans multimoda locutione Domini ibi consolatus est, cui et delegat Dominus ungere reges et Eliseum p
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir unus de rama¬
tha soptim de monte
effraim. et nomen eius
elchana. et cetera. Dica¬
continuatim allegoriã eiꝰ inse¬
mus. Elchana quippe pat̾ sam
łprophe destirpe leui fuit: s ñ deg¬
neratione aaron sacerdotis. fi¬
it enim ut uba dierũ narram
idem elehana filius hieroam. filii
heliel. filii thori. filii supli. filii elcha¬
na. filii maath. fiui amasai. filii el¬
sophonie. filii taath. filii asir. filii
abiasaph. filii chore. filii saar. filii
chaath. filii leui. filii isrł. Mater¬

Expanded text:
uit vir unus de Ramatha Sophim, de monte Ephraim, et nomen ejus Elcana, » etc. Dicacontinuatim allegoriam ejus inseramus. Elcana quippe, pater Samuelis prophetae, de stirpe Levi fuit, sed non de generatione Aaron sacerdotis: fuit enim, ut Verba dierum narrant, idem « Elcana filius Jeroboam, filii Eliel, filii Thahu, filii Suph, filii Elcana, filii Mahath, filii Amasai, filii Sophoniae, filii Thahath, filii Asir, filii Abiasaph, filii Corae, filii Saar, filii Caath, filii Levi, filii Israe
Abbreviated transcription (Latin):
De transiatione decẽ tribuũ quȩ
regnabant insamaria in assiri¬
os ꝑsalmanasar regẽ assirior.
in quibꝰ locis itidẽ ipse rex ali¬
os colonos adluctos suͤstituit
qͥ łos ꝓprios quo int̾ra sua co¬
luerunt ibi colebant et nichil¬
II De erechichia rege cuius tẽporib
rex assirioꝵ sennacherib misit
nuntios in iherłm cũ manu
ualida ut blasphemarent dm̃¬

Expanded text:
De translatione decem tribuum quae regnabant in Samaria, in Assyrios per Salmanasar regem Assyriorum, in quibus locis itidem ipse rex alios colonos adductos substituit qui deos proprios quos in terra sua coluerunt, ibi colebant, et nihilI. De Ezechia rege, cujus temporibus rex Assyriorum Sennacherib misit nuntios in Jerusalem cum manu valida ut blasphemarent D
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ꝓpħa confortans eum et cdatat iu
ei mctoria ꝑ pueros pͥncipũ ꝓuince¬
rũ. lii Deeo qđ benadab rex su
semel uictus instaurat p̃liũ iterit
contra isrł. s similiter ab eo suꝑat
Qđ confugiens adͤ lementiã regis
isrł. sine iussu dni fȩderatus t̃ucũt

Expanded text:
ortans eum, et data est ei victoria per pueros principum provinciarum. De eo quod Benadad, rex Syriae, semel victus, instaurat praelium iterum contra Israel: sed similiter ab eo superatur; qui confugiens ad clementiam regis Israel, sine jussu Domini foederatus est
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit.
De quã lapide templum sit factum
X Quando. uł uͥ edific̾tũ sit tẽplũ.¬
abiete tectum. sculi.¬
X De distineta m̃sura tẽpli ipsius et i¬
XUI Qd oĩs domꝰ sit cedro uestita et aut¬
xix Qcł parietes sculpti et pauiment
sit auro uestitum.¬
xX Deingressu oracłi siue templi.¬
xxi Deatriis domus dñi.¬
xxii Quot annis tẽplũ sit edificatũ.¬
xxiii. De colunnis aireis.¬
exu Debasibus decẽ et luteribus.¬
ex i Qđ in regione iordanis facta sint .xxxuii¬
uasa domus dñi.¬
xxI De altari utroq
De mensis decem aureis.
De decem candelabris.
De cardimbus hostioꝵ et ꝑfectione exxyii¬
tͣ ñ apparebant extrinsecus sicut
prius apparere consueuerant.¬
rexii De eo qđ uebula impleuit domũ
dni. et ñ poterant sacerdotes
stare et ministrare ꝓpt̾ nebulã

Expanded text:
habuerit, et de quali lapide templum sit factumt templum.abiete intextum. De distincta mensura templi ipsius, et oraculi. Ut omnis domus sit cedro vestita, et aufactura. Ut paries sculptus, et pavimentum sit auro vestitum. De ingressu oraculi, sive templi. De atriis domus Domini. Quot annis templum sit aedificatum. De Columnis aereis.eo. De basibus decem, et luteribus. Quod in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domini. De altari utroque. De mensis decem aureis domus Domini. De decem candelabris. De cardinibus ostiorum, et perfectione dus ultra non apparebant extrinsecus sicut prius apparere consueverant.--De eo quod nebula implevit domum Domini et non poterant sacerdotes stare et mi
Abbreviated transcription (Latin):
luii. Qđ sermo dñi factuꝰ ẽ ad hreu filiũ
anam contͣ baasa regẽ isrł. p̃dicens
eis penas futuras eo qđ peccare
fecerit isrł. et de amri rege isrł qͦ
mͦ emerit moutẽ samarie.¬
alim De temporibꝰ achab. et qͦmͦ achiel cde¬
de bethel ecdificauit iherieo in abi¬

Expanded text:
Quod sermo Domini factus est ad Jehu, filium Anani, contra Baasa, regem Israel, praedicens poenas ei futuras, eo quod peccare fecerat Israel, et de Amri rege Israel, quomodo emerit montem Samariae. De temporibus Achab, et quomodo Achiel de Bethel aedificavit
Abbreviated transcription (Latin):
II De adonia qͥ regnare appetebat ꝓ dd̃
patre suo. qͥ et abisaach sunamitẽ
expetebat sibi fieri uxorẽ. qđq dd̃
salomoni inmandatis dat de ad¬
uersariis suis.

Expanded text:
I. De Adonia, qui regnare appeteoat pro David patre suo, qui et Abisag Sunamitem expetebat sibi fieri uxorem; quodque David Salomoni in mandatis dat de adversariis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
De sesac rege ȩgypti quomͦ ꝓꝑter
peccata roboam spoliauerit ihrłm.
sublatis thesauris domus dñi et
thesauris regis. scutiꝰ quoq aureis
qͣ fecerat salomon ꝓ qͥbꝰ fec̃ rex ro¬
boam scuta erea et tradidit ea
mmanu ducũ scutarioꝵ qđq

Expanded text:
De Sesac rege Aegypti, quomodo propter peccata Roboam spoliaverit Jerusalem, sublatis thesauris domus Domini et thesauris regis, scutis quoque aureis quae fecerat Salomon, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea, et tradidit ea in manu ducum sc
Abbreviated transcription (Latin):
Q d̃ uniu̾se tribus isrł et senes de
isrł uenerunt ad ł̃ in ebron
qͥ triginta annoꝵ regnare in¬
cipiens. quadraginta annos
regnando compleuit.
De eo qđ cdauid contͣ iebuseũ dimi¬
cans cȩp̃ artẽ ciuitatis quã appel¬
De uxoribus et concubinis qłđ quã
habuit in iherłm et filiis et fili
Deeo qđ cłd̃ archam adducens ob
casum contrariũ. id ẽ ꝑcussionem
ore leuitis du̾tit eã ad clomum
obet edom. indeq eã tͣnstulit in
domũ suã. Cũq cõplesset
offerens holocausta et pacifica
paratus ẽ cibum uniũ se multi¬
tudinis isrł.
Qđ dã csaltans corã archa cdñi.
a michol filia saul mͣrisus ẽ.¬

Expanded text:
Quod universae tribus Israel et senes de Israel venerunt ad David in Hebron, qui triginta annorum regnare incipiens quadraginta annos regnando complevit. De eo quod David contra Jebusaeum dimicans cepit arcem civitatis, quam appelDe uxoribus et concubinis David, quas habuit in Jerusalem, et filiis, et filiDe eo quod David arcam adducens, ob casum contrarium, id est, percussionem Ozae Levitae, divertit eam ad domum Obededom, indeque eam transtulit in domum suam. Cumque complesset offerens holocausta et pacifica, partitus est cibum universae multitudini Israel. Quod David saltans coram arca Domini a Michol filia Saul irrisus e
Abbreviated transcription (Latin):
unDe potestate salomonis qͥ imꝑabat
uniuersis et de sapientia ens. de dui¬
tiis. atq delitus et de pace quã habe¬
bat in regno suo.¬
Qđ salomon tria milia parabolarum
locutus ẽ. et qđ fuert̃ carmina eus
quinq milia. qđq ipse disseruit d
ium̃tis uolucribus reptilibꝰ et piscilꝰ¬
De ȩdificio domus di. et qđ ȩdificatio
tabernacłi et templi unã eandemo¬

Expanded text:
De potestate Salomonis qua imperabat universis, et de sapientia ejus, de divitiis atque deliciis, et de pace quam habebat in regno suo.--Quod Salomon tria millia parabolarum locutus est, et quod fuerint carmina ejus quinque millia; quodque ipse disseruit de jumentis, volucribus, reptilibus et piscibus.--De aedificio domus Dei, et quod aedificatio tabernaculi unam eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
xxxi De offensa dł qua offendit dnm in¬
denumeratione isrł et de plaga ab
hoc in isrł directa.
xxxii. d̃ ddcd̃ placabat dñm offerendo ho¬
loc austa in araiornan iebusei.

Expanded text:
XIV. De offensa David qua offendit Domdinumeratione Israel, et de plaga ob hoc in Israel directa. -- Quod David placabat Dominum offerendo holocausta in area Areuna Jebusaei.
Abbreviated transcription (Latin):
xx. P ugna philistum contra dł isrl. et
demorte saulis et filioꝵ eiꝰ.
Qđ dł nuntium sceleris amalechiter
iussit ante se ꝑcuti ꝓ morte ionathe
De luetu dd̃ qđ plangebat int̾fecte¬
saul et ionathan. et qđ p̃cepit filies
iuda docere artũ. s filioꝵ eius

Expanded text:
XI. Pugna Philisthiim contra Jerusalem, et de morte Saulis et filiorum Quod David nuntium sceleris Amalecitem jussit ante se percuti pro morte Saulis. De luctu David quo plangebat interfSaul et Jonathan, et quod praecepit filiios Juda doceri arcum. « Factum es
Abbreviated transcription (Latin):
De eo qđ saul rex constitutus orcdi¬
nauit exercitum suum. et qđ
ipse saul mofferendo holocau¬
stum offendit dñm. et qđ phi¬
listei ꝓhibuerunt fabricari ar¬
ma in omĩ t̾ra isrł.¬
Quod saul dimicaturus adu̾sus
philistiim uniu̾so exercitu in¬
dixit ieiunium: qđ ionathas ig¬
norans ꝑgustationẽ mellis fre¬
git. et ob hoc uix p̃cibꝰ popłi a
nece liberatus ẽ.

Expanded text:
De eo quod Saul rex constitutus ordinavit exercitum suum, et quod ipse Saul in offerendo holocaustum offendit Dominum, et quod Philisthaei prohibuerunt arma fabricari in omni terra IsrQuod Saul dimicaturus adversus Philisthiim universo exercitui indixit jejunium, quod Jonathas ignorans per gustationem mellis fregit, et ob hoc vix precibus populi a nece liberatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nante in ebron. suꝑ solã tribũ uida
De eo qđ abner et pueri isbosed contꝰ
io ab et pueros dcł ingabaon eeta¬
uert̃. et de int̾fectione asael fr̃s¬
Longa concertatio int̾ domũ edl̃
et saul. s et nomina sex filioꝵ dł.
qui nati sunt ei in ebron.
Qd̃ abner exortatus ẽ popłm. ut re¬
licto isbosed filio saul se transfe¬
ret ad dauid: quẽ ioab dolo int̃¬
fecit. et obhoc ad qdd maledictio¬

Expanded text:
nante in Hebron super solam tribum Juda. De eo quod Abner et pueri Isboseth contra Joab et pueros David in Gabaon certaverunt, et de interfectione Asael, frLonga concertatio inter domum David et Saul, sed et nomina sex filiorum David, qui nati sunt ei in Hebron. Quod Abner exhortatus est populum ut, relicto Isboseth filio Saul, se transferret ad David, quem Joab dolo interfecit, et ob hoc a David maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
archa dei capta ẽ. et duo filii heli
occisi. et popłs ifrłiticus fugatus.
et heli defunctus.¬
contra simulacrũ dagon. ꝓpt̾ qđ ꝑ
ob insultatationem.

Expanded text:
arca Dei capta est, et duo filii Heli occisi, et populus Israeliticus fugatus, et Heli defunctus.contra simulacrum Dagon, propter quob insultationem.
Abbreviated transcription (Latin):
psallentẽ eythara uoluit lancea con¬
XUIII.De inlusione saul. qͦm ꝑstatutã in lecto
positam. et pellẽ pilosam eaprarũ¬
xix D e eo qđ saul misit nuntios ad qͣrendũ
illuc ueniens tota die nudus ꝓpħaũ.¬
XX De u̾bis ionathȩ add̃. et de signo sagit¬
te qd cdedit ad ipsum dauid.
xxi De eo qđ fugiens dd̃ ad sacerdotẽ a¬
bimelech aquo pastus ẽ. ꝓpt̾ qđ ipse
sacerdos a saul int̾fectꝰ ẽ. et turba
sacerdotũ cũ eo.¬
xxi De fuga dcd̃. ad aclis regẽ geth.
xxiii d e eo qđ dd̃ fugit inspeluncam mo¬
dollã. ubi eum fr̃s et omĩs domus
patris eius uisitauerunt. et alii
plurimi ad eũ conuenert̃.¬

Expanded text:
psallentem cithara voluit lancea conDe illusione Saul, quomodo per statuam in lecto positam et pellem pilosam capraruX. De eo quod Saul misit nuntios ad quaerenauilluc veniens tota die nudus prophetavit. De verbis Jonathae ad David et de signo sagittae quod dedit ad ipsum David.XXI. De eo quod fugit David ad sacerdotem Abimelech, a quo pastus est, propter quod ipse sacerdos a Saule interfectus est et turba sacerdotum cum eo. De fuga David ad Achid regem Geth.XXII. De eo quod David fugit in speluncam Odollam, ubi eum fratres ejus et omnis domus patris ejus visitaverunt, et alii plurimi ad eum convener
Abbreviated transcription (Latin):
Dceo qđ samuel ad locutus ẽ isrilem.
ut relinqueret baalim et astaroth
et seruiret dño. et qđ illo orante
liberati st̃ isrłite aphilisteis nec ultͣ
p̃ualuerunt illis in diebꝰ samuel.
isrłi constituit. qui excesserunt qͣ¬
ꝓpt̾ petiert̃ regem ipseq saul re¬
quirens asinas ad ꝓpħam ꝑuenit.
a quo in regẽ unctus ẽ.¬

Expanded text:
eo quod Samuel allocutus est Israelem ut relinqueret Baalim et Astaroth et servirent Domino; et quod illo orante liberati sunt Israelitae a Philisthaeis nec ultra praevaluerunt illis in diebus Samuelis. Israeli constituit, qui excesserunt; quapropter petierunt regem, ipseque Saul requirens asinas ad prophetam pervenit, a quo in regem unctus e
Abbreviated transcription (Latin):
ni mee ueniam tribuas qđ tan
imꝑitus non solum sermones
etiam scientia tantum opus sib¬
re p̃sumpsi. Non enim de mi
s de diuina confidebam poten
de qua seriptum ẽ. quia sapieni
aꝑuit os mutum. et linguas
fantium fecit disertas. Quie
humãnã fecit linguam pecudur
resonare loquelam. Legebamc
et ego implebo illud. Et alibi
ostentare ꝑitiam. nr̃am reps¬
hensuri sint in erciam. Quibr
ñ meis. s beati iheronimi rt¬
debo sermonibus. Legant qu
uolunt. qui aũt nolunt abic¬
ant. et uentilent apices. litq
calumpnient᷑. Magis ur̃a ca¬
tate ꝓuocabor ad studium.
illoꝵ detractione et odio det¬
rebor. Si enm hec parua as
grate suscepta fuerint pietꝰ
dño opitulante adhuc aliqud
utile elaborare. et ur̃e scĩtati p̃senta¬
re conabor.Conser¬
maiestas diuma felici successu
pollentem. ꝓpetualiter.¬

Expanded text:
oni meae veniam tribuas, quod tam oni meae veniam tribuas, quod tam imperitus, non solum sermone, sed etiam scientia, tantum opus subire praesumpsi. Non enim de mea, sed de divina confidebam potentia, de qua scriptum est: « Quia sapientia aperit os mutorum, et linguas infantium facit disertas . » Qui et humanam fecit linguam pecudis resonare loquelam . Legebam et ego adimplebo illud . » Et aliostentare peritiam, nostram reprehensuri sint inertiam. Quibus non meis, sed beati Hieronymi respondebo sermonibus: « Legant qui volunt; qui autem nolunt, abjiciant, et ventilent apices, litteras calumnientur. » Magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deterrebor. Si enim haec parva a vestra grate suscepta fuerint pietate, Domino opitulante, adhuc aliquod utile elaborare et vestrae sanctitati praesentare conabor.majestas divina felici successu pollentem perpetualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ri rite intellexerint. Quoꝵ om̃iũ
sententias aut sicuti abipsis con¬
scripte sunt posui. aut sensum
eor meis breuiando explanaui.
Drenotauiq inmarginibus pa¬
ginarum aliquoꝵ eoꝵ nomina.
ubi sua ꝓpria u̾ba sunt. Ubi uero
eoꝵ sensum. meis u̾bis exp̃ssi.
aut uͥ iuxta sensus eoꝵ similitu¬
dinem ꝓ ut diuina grã michi
concedere dignata ẽ. De nouo
dictaui:m. litteram. mauri
nom̃ exprimentem. qđ meus
magister beate memorie albi¬
nus. michi indidit p̃notare
euraui. ut diligens lector sciat
quid quisq de suo ꝓferebat.
quid ue in singłis sentiendũ
sit decernat. Preterea bebrei
cuiusclam modernis temporibꝰ
inlegis scientia ñ ignobiliter
traditionem hebreoꝵ habere.
ñ paueis locis simul cũ nota
nominis eius inserui. ñ quasi
ingerens alicui auctoritatem
ipsus. s simplicit̾ ponens qdđ
scriptum reperi. Eius ꝓbatione
lectoris iudrio derelinquo. An
omĩa aut̃ deprecor ut p̃sumpti¬

Expanded text:
re, rite intellexerint. Quorum omnium re, rite intellexerint. Quorum omnium sententias, aut sicuti ab ipsis conscriptae sunt posui, aut sensum eorum meis verbis breviando explanavi. Praenotavique in marginibus paginarum aliquorum eorum nomina, ubi sua propria verba sunt; ubi vero eorum sensum meis verbis expressi, aut ubi juxta sensus eorum similitudinem, prout divina gratia mihi concedere dignata est, de novo dictavi, M litteram MAURI nomen exprimentem, quod magister meus beatae memoriae Albinus mihi indidit, praenotare curavi. ut diligens lector sciat quid quisque de suo proferat, quidve in singulis sentiendum sit, decernat. Praeterea Hebraei cujusdam modernis temporibus in legis scientia capitulis traditionem Hebraeorum non paucis locis, etc., simul cum nota nominis ejus inserui, non quasi ingerens alicui auctoritatem ipsius, sed simpliciter potius, quod scriptum reperi, ejus probationem lectoris judicio derelinquo. Ante omnia autem deprecor ut praesumpti
Abbreviated transcription (Latin):
consecrare. ur̃eq prudentie ad¬
ꝓbandum humiliter hoc diri¬
gere. Quod dep̃cor eo animo
suscipiatis quo uobis illud trans¬
misi. Non enim arbitror illud
e̾e̾ uobis condignum. s ex deuo¬
to corde quale cumq sit tam̃
ꝓlatum. Estimo enim si illud
relegere uolueritis: ꝑ omĩa uo¬
bis ñ displicere: cum cognoueri¬
tis me ad hoc laborare uelle
ut scõꝵ patrum dicta. que de
p̃dicto libro exposita impluri¬
bus exemplaribus disꝑsa sunt.
inunum ob cõmoditatẽ legen¬
tis colligerem. quatinus quid
quisq eoꝵ insententiis diu̾sis
historie regum ꝑsingła loca
senserit. parit̾ et sccłm ordinẽ
a nobis dispositũ repperiret.
Ibi enim inueniet. quid pater
augustinus. quid ue insignis
iheronimus senserint. quid pa¬
pa beatus ac suauissimus do¬
ctor gregorius. quid ue ysidorꝰ
hnspalensis ep̃c. et quid beda ma¬
gister nobilis ac ceteri patres qͦ¬
rum longum ẽ nomina recense¬

Expanded text:
consecrare, vestraeque prudentiae apconsecrare, vestraeque prudentiae approbandum humiliter hoc dirigere. Quod deprecor eo animo suscipiatis, quo vobis illud transmisi. Non enim arbitror illud esse vobis condignum, sed ex devoto corde, qualecunque sit, tamen prolatum. Aestimo enim, si illud relegere volueritis, per omnia vobis non displicere, cum cognoveritis me ad hoc laborare velle ut sanctorum Patrum dicta, quae de praedicto libro exposita in pluribus exemplaribus dispersa sunt, in unum ob commoditatem legentis colligerem, quatenus quid quisque eorum in sententiis diversis historiae Regum per singula loca senserit, pariter et secundum ordinem a nobis dispositum reperiret. Ibi enim inveniet quid Pater Augustinus, quidve insignis Hieronymus senserint: quid papa beatus ac suavissimus doctor Gregorius, quidve Isidorus Hispalensis episcopus, et quid Beda, magister nobilis, ac caeteri Patres, quorum longum est nomina recense
Abbreviated transcription (Latin):
omino reuerentissimo et
inmenbris xp̃i plurimũ
uenerando atq colendo
hildiuno abbati et sacri
ilatii archicapellano rabanꝰ
riguus seruoꝵ dei seruus. in
lutem.
N um uenerationẽ tuam scẽ
pater ubiq excellentem
sentiamus. et pluribus ꝓfectuo¬
sam eẽ. comꝑtum habeamus:
id ipsum ut diuina clementi.
diutius fieri ꝑmittat. et nouis¬
sime eterna mercede remune¬
ret. assidius p̃cibus instanter
deposcimus. Decetero quoq
quia ur̃a scĩtas ꝑ quendam
frẽm nr̃m quẽ ad palatium p̃¬
derito anno direximus nr̃e par¬
itati suggerere dignata ẽ qua¬
tinus aliquod uolumen uobis
utile mitteremus. nos hec sug¬
gestio ñ parum sollicitos redeli¬
dit. quid uobis qui diuites es¬
as mnomĩbus. in ommi scientia.
et in omi doctrina. et apud
quẽ libroꝵ maxima copia est.
lacitum̾ et condignum ac cõ¬
iodare possemus: et quia uos
aliquem librum quem uobis mit
cogitaui mecum ĩ expositione li
conficere. et nomini ur̃o illud

Expanded text:
omino reverendissimo et in membris Christi plurimum venerando atque colendo, Patri HILCUINO abbati, et sacri palatii archicapellano, RABANUS, exiguus servorum Dei servus, in lutem. Cum venerationem tuam, sancte Pater, ubique excellentem sentiamus, et pluribus profectuosam esse compertum habeamus, id ipsum ut divina clementia diutius fieri permittat, et novissime aeterna mercede remuneret, assiduis precibus instanter deposcimus. De caetero quoque quia vestra sanctitas per quemdam fratrem nostrum, quem ad palatium praeterito anno direximus nostrae parvitati suggerere dignata est quatenus aliquod volumen vobis utile mitteremus: nos haec suggestio non parum sollicitos reddidit, quod vobis, qui divites estis in omnibus, in omni scientia et doctrina, et apud quem librorum maxima copia est, placitum et condignum accommodare possemus. Et quia vos aliquem librum quem vobis mittcogitavi mecum in expositionem liconficere, et nomini vestro illud
Abbreviated transcription (Latin):
quod in eo dierum numero mun¬
dus sit factus. luce clarius est. E
cria ꝑsex multiplicantur:. cum
iustus ex fide uiuit: cognitionẽq
pie credulitatis execucione bonȩ as
tionis accumulat. Columna q
ante fores cempli.x & .uiii. eubitis
alta. ẽ: cum p̃dicator. quisq egregiꝰ
palam cunctis infinuat. non nisi
ꝑfidem & oꝑa iusticie. nos ad suꝑ¬
na gaudia uite posse ꝑuenire.

Expanded text:
quod in eo dierum numero munquod in eo dierum numero mundus sit factus, luce clarius est . Et tria per sex multiplicantur, cum justus et fide vivit , cognationemque piae credulitatis etionis accumulat. Columnaque ante fores templi decem et octo cubitis alta est: cum praedicator quisque egregius palam cunctis insinuat, non nisi per fidem et opera justitiae, nos ad superna gaudia vitae posse pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti quiq uisti in hac uita ubi
nec dum palam de patre audi¬
re idẽ. nec dum palam patrem
uidere queunt: fidem & opus uis¬
ticie diuino ornant amore. ꝑ quem
ad plenam dĩ coguitionem mere¬
antur attingere. Lamine auri qͥb
oꝑta. ẽ. domus. opationes sunt mul¬
tifarie pietatis: quas in obsequiũ
uł sui creatoris uł fraterne necessi¬
tatis amor castus exhibet. Claui
aurei quib erant affixe lamine.
ipsa sunt p̾cepta caritatis. siue
ꝓmissa eterne claritatis: ꝑ que in
exercitatione studioq uirtutum
ne deficiamus. donante xp̃i grã
continemur: unde bene de eisdẽ
clauis in libro paralipomenon scri¬
ptum. ẽ. S & clauos fecit aureos: i ta
ut singuli claui siclos quinquage¬
nos appenderent. quinquagena¬
rio uamq numero solet inscrip¬
quinquagenorum erant siclorum
claui singuli quib lamine auri
affigebantur in pariecib domͦ
dñi: quia nimirum uerba celes¬
tia quib ĩ amore bonerum oꝑũ

Expanded text:
perfecti quique justi in hac vita, ubi perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est, necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem ad plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae auri, quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei, quibus erant affixae laminae, ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutum ne deficiamus, donante Christi gratia, continemur. Unde bene de eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: « Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . » Quinquagenario namque numero solet in Scripfigurari. « Et quinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus lamina auri affigebantur in parietibus domus Domini. » Quia nimirum verba coelestia, quibus in amore bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
figͣa ponunt᷑. uirtutes significãt eoꝵ
qͥb ad celestia sẽꝑuolare. atq in his se¬
ꝑ conu̾sationẽ semꝑ delectantur
habere. Cum uͦ insignificationẽ
angłorum ponuntur ale. quid
aptius quam grãm demonstrant
ypetue & indefectiue felicitatis
eoum qua semꝑ incelestib
in ministerio sui suꝑ sistunt aucto¬
tis : uel certe quia leuitate spalis
nature sunt p̃diti: ita ut ubicum¬
q uoluerint statim quasi uolan¬
do ꝑueniant & hic cum alis figu¬
rati. d ꝓphetis. sunt cum alis often¬
si. Bene autem dicitur. quia.u.
cubitorum fuerit. ala cheriib una.
et quinq cubitorum ala cherub
altera: qm̃ uirtutes angłice legẽ
di que in quinq libris descripta¬
est. in defessa deuotione custodi¬
unt: diligendo uidelicet dnm
dm̃ suum ex omĩb uirib suis:
sos. Pienitudo enum legis: caritas ẽ.
Proximi autem eorum & ipsi ad in¬
uicem sunt anglici sp̃s & homines
electi: eorum eque conciues: che¬
rub uͥnde uͭtraq ala eiusdẽ

Expanded text:
untur, virtutes significant eorum quibus ad coelestia semper volare atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significatione angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indeflectivae felicitatis eorum qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris; vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut, ubicunque voluerint, statim quasi volando perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quod quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinqest, indefessa devotione custodiunt: diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, sos. « Plenitudo enim legis charitas est . » Proximi autem eorum, et ipsi adinvicem, sunt angelici spiritus, et homines electi eorum aequi concives. Cherub unus et utraque ala, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buerunt. Ostium gͦ dñs templi
ẽ. quia nemo uenit ad patrem
nisi ꝑ ipsum: & sicut alibi ipse¬
dicit ego sum ostium: ꝑ me si
quis introierit saluabitur. Ostiũ
porticus. sermo ꝓpheticus: qui
quasi tecto calle ingredientes ad os
redempturuis: aꝑte p̾dicabat.
factura gͦ porticus tota: fideles
illius temporis signat. Ostium uͦ
in porticui. doctores. qui cetis lu¬
cem uite ianuamq intrandi ad
dnm̃ pandebant: expͥmit. Et be¬
ne unum ostium: ꝓpter consonã
in omib scĩs fidem ac dilectionẽ
ueritatis. Que uidelicet porticus
iuixta latitudinem templi xx
cubitis longa erat: quia nimirũ
antiqui usti ꝑ longanimitatẽ
deuote mentis desiderabant ue¬
nire ad dileͣcͣtionem eccłie. in ca¬

Expanded text:
praebuerunt. Ostium vero templipraebuerunt. Ostium vero templivenit ad Patrem nisi per ipsum , et sicut alibi dicit: « Ego sum ostium, per me si quis introierit salvabitur . » Ostium porticus, sermo propheticus, qui quasi recto calle ingredientes ad ostredempturus, aperte praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius temporis signat: ostium vero in porticu, doctores, qui caeteris lucem vitae januamque intrandi ad Dominum pandebant exprimit. Et bene unum ostium, propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitudinem templi viginti cubitis longa erat, quia nimirum antiqui justi per longanimitatem devotae mentis desiderabant venire ad dilatationem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Dequo post hec dicturi sumus.
Porticus erat ante templum uin¬
ginti cubitorum longitudinis
uita mensuram latitudinis.
templi & habebat.x. cubitos latitu¬
dinis ante faciem templi. Cemplũ
namq erat conuersum ad orientem
sieut et tab̾naculum: habebat q
ostium porticus aboriente contra hos¬
tium cempli. iuxta quod historicus
uuideoꝵ iosephus aꝑtissime docet.
ita ut sol equinoctialis ouiens di¬
irctis radiorum suorum ligneis ꝑ
ostia tria porticus uidelicet. et tẽ¬
pli et oraculi archam cestamenti
ꝑfunde posset. Quia uero tem¬
plum scãm eccłiam designat porti¬
cus quȩ erat aute templum & prior.
lucem solis acciꝑe solebat: quid
aptius quam illam eius partem
que dnĩce incarnationis tempora
p̃cessit. typice denuntiat: in qua
sunt patriarche & ꝓpħe. qui ori¬
entem huic mundo solem iusti¬
cie pͥmi susceperunt: & nascenti
in carne dño testimonium siue
uiuendo. siue p̃dicando. siue
nascendo. siue etiam moriendo

Expanded text:
erat : de quo post haec dicturi sumus. erat : de quo post haec dicturi sumus. « Porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi; et habebatdinis ante faciem templi. » Templum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum. Habebatque ostium porticus ab oriente, contra ostium templi, juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiorum suorum lineis, per ostia tria porticus videlicet, et templi et oraculi, arcam testamenti perfundere posset. Quia vero templum sanctam Ecclesiam designat, porticus quae erat ante templum, et propior lucem solis accipere solebat, quid apertius quam illam ejus partem, quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? In qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo solem justitiae primi susceperunt, et nascenti in carne Domino testimonium, sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive etiam moriendo,
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos in longitudine.  xxͣ
cubitos in latitudine & triuginta
cubitos inaltitudine. Longicudo do¬
mus longanimitatem designat sẽ
eccłie que in exilio peregrinationis
huius patienter aduersa queq tole¬
rat: donec ad patriam quam ex perta
ꝑueniat. Latitudo insinuat cartta¬
tem: qua dilarato sinu mentis non
solum amicos in do̾ s & inimicos
diligere gaudet ꝓpter dm̃: donec
ueniat tempus quando siue ad
pacem suam conuersis. seu fundi¬
tus omĩb ex tinctis inimicis cum
solis gaudeat amicis in dõ. Aititu¬
do spem denũtiat future. recti¬
butionis. cuiꝰ intuitu libenter
infima queq: siue que demulcẽt
seu quȩ aduersantur contemp¬
nit: usq dum utrisq cranscensis
sola mereatur uidere bona dñi
in terra uiuentium. Ubi notan¬
dum. quod xxxͦ cubiti alticudinis
non usq ad tec̾tum cempli s usq
ad cenaculum inferuis ꝑtinge¬
bant. Namq in libro paralipome¬
non aꝑte scriptum.ẽ. Quod autẽ¬
altitudo centum uinginti cubitoꝵ

Expanded text:
cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine, etc. » Longitudo domus longanimitatem designat sanctae Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed et inimicos diligere gaudet propter Deum, donec veniat tempus, quando sive ad pacem suam conversis, seu funditus omnibus exstinctis inimicis cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur « videre bona Domini in terra viventium . » Ubi notandum quod triginta cubiti altitudinis, non usque ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant. Namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo centum viginti cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cubitorum altitudinis: quia
denatio uite eterne fruuntur:
habentes inuolatam in se sui condi¬
cous imaginem. seruata ꝑpetuo sc̃i¬
tate. et iusticia. et ueritate: quam in
pͥma conditione ꝑceperunt. Bena¬
rius namq decem obolis constat:
et continere in se imaginem regis
et nomen consueuit. Qua ꝓptͣ
et figure regni celestis aptissime
congruit: ubi & angłi scĩ inima¬
gine sui conditoris. ad quam facti
sunt semꝑ manent: et electi ho¬
mines imaginem eiꝰ. quam peccan¬
do amiserant. accipiunt. Qumq¬

Expanded text:
sunt cubitorum altitudinis, quia sunt cubitorum altitudinis, quia denario vitae aeternae fruuntur, habentes inviolatam in se sui conditoris imaginem, servata perpetuo sanctitate et justitia et veritate, quam a prima conditione perceperunt. Denarius namque decem obolis constat, et continere in se nomen Caesaris et imaginem consuevit. Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et sancti angeli in imagine sui Conditoris, ad quam facti sunt, semper manent, et electi homines imaginem ejus, quam peccando amiserant, recipiunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
autem cenacula quoq tecta sunt
auro ad eiidem sensum respicit.
Sicut enim interior. domus scĩ scõꝵ
ubi erac archa. internam scõrum ut
in conspectu sui conditoris et re¬
demptoris significat. uixta illud
psalmiste: abscondes eos in abscon¬
dito uultus tui a conturbatione
hominum: ita cenacula in alto ean¬
dem uitam hoc. ẽ. in celis. eẽ. et ñ
in hoc mundo designant dicente
apło. Que sursum sunt querite.
ubi xp̃c. ẽ. in dextera di sedens.
Que sursum sunt sapite: non que
suꝑ terram. Et fecit in oraculo ii.
cherubin de lignis oliuarum
decem cubitorum alticudinis.¬
Cherubin sicut ꝓpħa iezechiel aꝑ¬
te declarat: angłice dignitatis uo¬
cabulum. ẽ. Numeroᷤ singulari
cheriib dicitur: plurali cheru¬
bim. Unde apte infiguris cheru¬
bim que erant in oraculo facte:
angłica ministeria que cõditori
suo in celis semꝑ assistunt. possĩ
intelligi Qui recte de lignis oli¬
cant: uincte sunt. Decem autem

Expanded text:
autem coenacula quoque tecta sunt autem coenacula quoque tecta sunt auro, ad eumdem sensum respicit. Sicut enim interior domus sancta sanctorum ubi erat arca, internam sanctorum vitam in conspectu sui Conditoris et Redemptoris significabat, juxta illud Psalmistae: « Abscondes eos in abscondito vultus tui, a conturbatione hominum : » ita coenaculo in alto, eamdem vitam, hoc est in coelis esse, et non in hoc mundo designat, dicente Apostolo: « Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Quae sursum sunt, sapite, non quae super terram . » « Et fecit in oraculo duo cherubim de lignis olivarum, decem cubitorum altiCherubin, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est; numeroque singulari Cherbim. Unde apte in figuris cherubim, quae erant in oraculo factae, angelica ministeria, quae conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olicant, unctae sunt. Decem autem
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑuenientes. nlecebras uitioꝵ.
carnaliumq uoluptatu mor.¬
tificant: illi uidelicet sermones ue¬
ritatis: quorum institutione carnẽ
ntam crucifigere cum uitiis et con-¬
cupiscentiis edocemur: quos habere
desiderabat ꝓpħa cum ait: Confige
clauis a timore tuo carnes meas:
a uiditiis enim cuis timui Qui
rursum ad ꝑfectiora ꝑueniens:
dicit de clauis dilectionis. Michi
autem adherere : bonum. ẽ. Nichilq
erat intemplo quod non auro tege¬
retur. S & totum altare oraculi.
texit auro. De aurata. ẽ. quippe
porticus ante templum: quia patres
ueteris testam̃ti. dõ ꝑ caritatem
placuerunt. De auratum ẽ. ipsum
templum: quia eadem ipsa caritas
di diffusa est incordib nr̃is ꝑ sp̃m
patria sola caritas regnat: s ibi eo
uerius et securus quo p̃sens ip̃se
ds qui ẽ. caritas uidetur. ibi eo cer¬
tius quo ipse mediator di et ho¬
minum qui solus paternorum
conscius ẽ. secretorum. ułur archa
testamenti semꝑ aspicitur. Quod

Expanded text:
cebras vitiorum carnaliumque voluptatum mortificant. Illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis docemur: quas habere desiderabat Propheta, cum ait: « Confige clavis a timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est qporticus ante templum, quia patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa « charitas Dei diffusa est in cordibus nostris patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur. Ibi eo certius, quo ipse mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca Testamenti semper aspicitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
aurum: scõꝵ in eccłia uitam
omĩa designãt. s ea utiq distinc¬
tione. cum pariter ponuntur
ut lapides uiui. scĩ sint forti¬
tudine fidĩ in unam eandẽq
regulam sibimet adglutinati
Tabule cedrine siue abiegne st̃
scĩ latitudine uariarum uircu¬
tum scđm donationes sp̾c sc̃i. in
una eademq fide sibimet alte
gratissimo ad inuicem congau¬
dentes. Que tria beatus una sen¬

Expanded text:
aurum, sanctorum in Ecclesia vitam aurum, sanctorum in Ecclesia vitam omnia designant: sed ea distinctione cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque regulam sibimet agglutinati; tabulae cedrinae sive abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus, in una eadgratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
secus uestiebatur cum corda iustoꝵ
solo bonorum operum amore ni¬
tescunt. habetq domus intabuł
cedrinis cornaturas suas & uine¬
curas fabrefactas: cum idem elec¬
ti sese ad inuicem pulcherrima
caritatis copula conectunt: ita ut
cum innumera sit multitudo
fidelium. unum tamen cor. unã
habere animam ꝓ comunis fidi
ac dilectionis sotietate. merito di¬
cantur Namq cornature que
in uincturis tabularum appo¬
nebantur ut unum ex om̃ĩb
fieret tabulatum. ipsa sunt offi¬
cia caritatis quib ad inuicem
fraternitas scã copulatur: atq
inunam xp̃i domum toto ter¬
rarum orbe cõponitur. Que eti¬
am domus habet celaturas emi¬
nentes cuin oꝑa uirtutũ scĩ
nequaquam occulta tegunt: s ma¬
nifesta exp̃ssione foris omĩb qua¬
les sint ipsi: quid agant: in exem¬
plo uiuendi ꝓferunt. Omĩa ce¬
drinis tabulis uestiebantur: nec
omino lapis apparere poterat
in pariete. & lapides parietis
siue paumenti & tabule. &

Expanded text:
secus vestiuntur; cum corda justorum secus vestiuntur; cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur . Namque tornaturae, quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto terrarum orbe componitur. Quae etiam domus habet caelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vivendi proferunt. « Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapis parietis sive pavimenti et tabulae et