comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uigis cellȩ cõmoratio retentanda ẽ. Totiens enĩ eciã
ituersus quis. uelut nouus in ea et incipiens habita¬
tor titubabit atꝙ turbabit᷑: quotiens ab cadẽ fue¬
rit cuagatꝰ. Illam nanq quã incella residens ad qͥsie¬
rat animi intentionẽ: si fuerit relaxata. recuꝑare
rursus ñ sine labore poterit ac dolore. Et ꝑhoc redu¬
ctus retro. ñ de amisso cogitabit ꝓfectu quẽ suꝑadi¬
cere potuit. si ẽ cella ñ fuisset digressus: s gaudebit
pociꝰ si illũ statũ de qͦ recidit. semetipsũ senserit rece¬
pisse. Nam sicut amissũ ac p̃teritũ tempꝰ ulteriꝰ reuo¬
car ñ potest: ita nec illa quidẽ quȩ ꝑierunt posst̃
emolumenta restitui. Quantũlibet enĩ pꝰ hȩc anmi
intentio fuerit oꝑata: instantis dici ꝓfectus. et p̃¬
sentis temporis questus c̃: ñ lucrisemel ꝑditi reparatio.
Mutabilitati atitem etiã suꝑnas potestates ut dixi¬

Expanded text:
ue iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam ue iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam reuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitator titubabit atque turbabitur, quotiens ab eadem fuerit euagatus. illam namque quam in cella residens adquisierat animi intentionem, si fuerit relaxata, recuperare rursus non sine labore poterit ac dolore, et per hoc reductus retro non de amisso cogitabit profectu, quem superadicere potuit si e cella non fuisset excussus, sed gaudebit potius, si illum statum de quo reccidit semet ipsum senserit recepisse. nam sicut amissum ac praeteritum tempus ulterius reuocari non potest, ita ne illa quidem quae perierunt possunt emolumenta restitui. quantumlibet enim post haec animi intentio fuerit operata, instantis diei profectus et praesentis temporis quaestus est, non lucri semel perditi reparatio. Mutabilitati autem etiam supernas potestates ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitatis ñ subiaceat passiom: scd̃m illud. qd̾
in librobeati iob dr̃. Quid. ẽ. homo. ut ĩmaculatꝰ sit. et
iustus appareat natꝰ de muliere: Eece int̾ scõs eius
nemo immutabilis: et celi ñ sunt mundi in conspectu
es. Et ipse de se. Egosum inqͥt ds̃. et ñ mutor. Quod
scilicet ipse sit solus naturaliter semꝑ bonꝰ. semper¬
semꝑ plenꝰ. sempꝙ ꝑfectus: cui nichil nec adicipos¬
st aliquando nec minui. Idõꝙ debemꝰ ad uirtutũ stu¬
dia irremissa cura ae sollicitudine nosmet ipsos sẽꝑ
extendere: ipsisq nos iugit̃ excreiciis occupare: ne
cessante ꝓfectu confestim diminutio subsequat᷑. Ut
eñ diximꝰ. mens in uno eodẽꝙ statu manere ñ p̃ualet.
iã est ut nec argum̃ta uirtutũ capiat. nec detrim̃ta
sustineat. Non ad qͥsisse enĩ eiꝰ. minuisse ẽ: qi desmers
ꝓficiendi appetitꝰ : ñ aberit a ꝑiculo recidendi. Idõ¬

Expanded text:
mutabilitatis non subiaceat passioni, secundum illud quod mutabilitatis non subiaceat passioni, secundum illud quod in libro beati Iob legitur: quid est homo, ut inmaculatus sit, et iustus appareat natus de muliere? ecce inter sanctos eius nemo inmutabilis, et caeli non sunt muidi in conspectu es . Et ipse de se: Ego sum, inquit, Deus, et non mutor , quia scilicet ipse sit solus naturaliter semper bonus, semper plenus, semperque perfectus, cui nihil nec adjici possit aliquando, nec minui. Ideoque debemus ad virtutum studia irremissa cura ac sollicitudine nosmetipsos semper extendere, ipsisque nos jugiter exercitiis occupare; ne cessante profectu, confestim diminutio subsequatur. Ut enim diximus, in uno mens eodemque statu manere non praevalet, id est, ut nec augmenta virtutum capiat, nec detrimenta sustineat. Non acquisisse enim ejus minuisse est, quia desinens proficiendi appetitus non aberit a periculo recedendi.
Abbreviated transcription (Latin):
redeat. atq in det̾ius relabat᷑. Et iccirco nullom̾ po¬
terit mens inuna atq eadẽ qualitate durare. Uelut
siquis contra aquas fluminis tuolenti nauẽ subige̾
remoꝵ impulsione conet᷑: necesse ẽ cũ aut uirtute
brachioꝵ torrentis aluci impetũ desecantẽ. ad suꝑi¬
ora conscendẽ. aitiremissis manib ad p̃ceps ꝓno am¬
ne reuocari. Quappt̃ istud erit euidens nr̃i indictũ de¬
trimenti: si intellexerimꝰ nos nichil ampliꝰ adqͥsisse.
Nec dubitemꝰ nos retrorsũ om̃imodis reuocatos. qua
dic ñ senserimꝰ ad suꝑiora ꝓgressos: quia ut dixi
nec in eodẽ statu mens hominis potest iugit̃ ꝑma¬
nere: nec inhac carne consistens. ita untutũ apicẽ
possidere quisqͥs ille scõꝵ. ut immobilis ꝑseueret. Ne¬
cesse ẽ enĩ aut aliqͥd adici illis semꝑ: aut miniii.
Nullaq in om̃i creatira talispoterit ẽẽ ꝑfectio. quę

Expanded text:
redeat atque in deterius relabatur. et idcirco nullo modo poredeat atque in deterius relabatur. et idcirco nullo modo poterit mens in una atque eadem qualitate durare. uelut si quis contra aquas fluminis uiolenti nauem subigere remorum inpulsione conetur, necesse est eum aut uirtute brachiorum torrentis alaei inpetum desecantem ad superiora conscendere aut remissis manibus ad praeceps prono amne reuocari. quapropter istud erit euidens nostri indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progressos, quia ut dixi nec in eodem statu mens hominis potest iugiter permanere, nec in hac carne consistens ita uirtutum apicem possidebit quisque ille sanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adici illis semper aut minui, nullaque in omni creatura talis poterit esse perfectio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Itaꝙ mensutri iusti ñ debet eẽ similis cerȩ uel altiꝰ cu¬
iusq materie mollioris. quȩ semꝑ caracteri signan¬
tium cedens. ꝓ eiꝰ forma atq imagine figurat᷑: qũaꝙ
in se tandui retinet. donec alio rursũ suꝑ imp̃sso si¬
gnaculo reformet᷑: atꝙ ita fiet ut nunquã in sua qͣ¬
litate ꝑsistens. ad formã coꝵ quȩ impͥmunt᷑ semper
conuertat᷑ ac transeat. Qum pociꝰ debet eẽ uelut
qđ dã ad amantinũ signatoriũ: ut inuiolabilem
mens nr̃a figuram sui semꝑ custodiens caracteris. u¬
niuersa quȩ incurrerint sibi. ad qualitatẽ sinstatꝰ
signet atq transformet: ipsa uͦ insigniri nullis in¬
cursibus possit.
Germanus:¬
Potest ne mens nr̃a unum statum itgiter retinere:
et in eadem qualitate semꝑ ꝑsistere: Theodorus.
sue ꝑsingulos dies ꝓficiat. ad case quȩ mante st̃ sẽꝑ
extendens: aut si neglexerit. consequens ẽ ut retro

Expanded text:
Itaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuItaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut quoddam esse adamantinum signatorium, ut inuiolabilem mens nostra figuram sui semper custodiens cbaracWria uniuersa quae incurrerint sibi ad qualitatem ani status signet atque transformet, ipsa uero insigniri nullis incursibus poeait. GERMANPotestne mens nostra unum statum jugiter retinere, et in eadem semper qualitate persistere? CAPUT XIV.per singulos dies proficiat ad ea se quae in ante sunt semper eitendens, aut si neglexerit, consequens est ut retro
Abbreviated transcription (Latin):
nullos eandẽ mortis adp̃sens excepisse sententiã. qͣ st̃
et illi puniti quos p̃diximus extitisse sac̾lege p̃uarica¬
tionis auctores: ut factum ẽ in illo qͥsabbato ligna
collegerat. uel inananra et saphira. qui parũ quid¬
dam de substantia sua infidelitatis errore seruaue¬
rant: ñ qđ ȩqualia fuerint pondera peccatoꝵ: s
quia reꝑti nouȩ transgressionis p̃sumptores. debu¬
erunt cet̾s p̃bere quẽadmodũ peccati. ita etiã pene
ac terroris exemplũ: ut quisqͥs eadem deinceps af¬
fectare temptasset: nosset fibi scđdm eandẽ formã qua
illi dampnati sunt etiam si mp̃senti supplictum
differat᷑. in futuri iudicii ex ammatione reddendũ.
t quia uidem̃ excessũ quendã dũ genera temptatio¬
nũ uel ultionũ ꝑcurrere uolumꝰ. aꝓposita narratioe
fecisse: qua dicebamꝰ uirũ ꝑfectũ in utraꝙ temptatione
manere semꝑ immobilẽ: ad eandẽ nc̃ iterũ reu̾itam̃.

Expanded text:
nullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt nullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt et illi puniti quos praediximus extitisse sacrilegae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna collegerat uel in Annania et Sapphira, qui parum quiddam de substantia sua infidelitatis errore seruauerant. non quo aequalia fuerint pondera peccatorum, sed quia reperti nonae transgressionis praesumptores debuerunt praebere ceteris quemadmodum peccati, ita etiam poenae ac terroris exemplum, ut quisquis eadem deinceps adfectare temptasset, nosset sibi secundum eandem formam qua illi damnati sunt, etiam si in praesenti supplicium differatur, in futuri iudicii examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera temptationum uel ultionum percurrere uolumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus uirum perfectum in utraque temptatione manere semper inmobilem, ad eandem nunc iterum reuertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit achab in ciuitate: comedent eũ canes. Siau¬
tẽ mortuus fuerit in agro: comedent eũ uolucres
celi. & illud qͦd ꝓingenti cõminatione denuntiat᷑.
Non inferet᷑ cadauer tuũ in sepulchrũ patrũ tuoꝵ.
Non qd tiel illiꝰ tam ꝓfana cõmenta. qui uitulos atireos
ad ꝑpituam p̃uaricationẽ plebis impiãꝙ a dnõ sepa¬
rutionẽ pͥmus instituit. uel illoꝵ tam innumeta tãq
nefaria sacrilegioꝵ crimina hȩc ex quoquere breuis
uł negligentes uel penitꝰ ñ credentes. consideratione
tantũmꝰ p̃sentiũ frangebant᷑. terror istarũ quas me¬
tuebant ultionũ. incuteret᷑ exemplo: ncc apud illam
sũmi numinis maiestatẽ ec̃ humanarũ rerũ et cotidi¬
anȩ dispensationis incuriam. documentohuꝰ scueri¬
tatis agnoscerent: ac retributorem dm̃cunctoꝵ actu¬
um ꝑhec quȩ grauissime formidabant. manifestꝰ ꝑ
uiderent. Inuenimꝰ sane etiam ꝓleuiorib culpis non¬

Expanded text:
fuerit Achab in ciuitate, comedent eum canes: si aufuerit Achab in ciuitate, comedent eum canes: si autem mortuus fuerit in agro, comedent eum uolucres caeli, et illud quod pro ingenti conminatione denuntiatur: non inferetur cadauer tuum in sepulchrum patrum tuorum. non quo uel illius tam profana conmenta, qui uitulos aureos ad perpetuam praeuaricationem plebis impiamque a domino separationem primus instituit, uel illorum tam innumera tamque nefaria sacrilegiorum crimina haec excoquere breuis i futura uel neglegentes uel penitus non credentes consideratione tantummodo praesentium frangebantur, terror istarum quas , metuebant ultionum incuteretur exemplo, nec apud illam summi numinis maiestatem esse humanarum rerum et cotidianae dispensationis incuriam documento huius seueritatis agnoscerent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime formidabant manifestius peroiderent. inuenimus sane etiam pro leuioribus culpis non
Abbreviated transcription (Latin):
sima et ut ita dixerim caustica ignis indigent medi¬
cina. s eruditio salutaris uerbi sufficit ad salutẽ: dr̃.
Emendabo eos in auditutribulationis suȩ. Non igno¬
ramꝰ alias quoq ammaduersiont̃ sitic ultionũ cau¬
sas. quȩ inferunt᷑ his qui grauissime deliquerunt: ñ
ad expianda coꝵ crimina. nec ad abolenda crimina
peccatoꝵ: s ad emendationẽ metũꝙ uiuentiũ. Quȩ
euident̃ in icroboam filiũ nabath. baasã quoq filiũ
achiȩ. et achab atq ierabel illata cognoscimꝰ: ita ꝓ¬
nuntiante diuina censura. Ecce ego inducam suꝑte
mala. et demetam postioratua: et interficiã de achab
mingentẽ ad parietẽ: et claust̃i et nouissimũ in ifrł.
& dabo domũ tuam sicut domũ ieroboã filii nabath.
et sic̃ domũ boasa filii achie: quia egisti mala ut ad
iracundiã me ꝓuocares. et peccare fecistinrł. Canes
etiã comedent ierabel in agro ierrahel.Simortuus

Expanded text:
sima et ut ita dixerim caustica ignis indigent medisima et ut ita dixerim caustica ignis indigent medicina, sed eruditio salutaris uerbi sufficit ad salutem, dicitur: emendabo eos ioauditu tribulationis suae. non ignoramus alias quoqae animaduersionum siue ultionum causas, quae inferuntur his qui grauiad expianda eorum crimina, nec ad abolenda merita peccatorum, sed ad emendationem metumque viventium, quae evidenter in Jeroboam filium Nabath, Baasa quoque filium Achia, et Achab atque Jezabel, illata cognoscimus, ita pronuntiante divina censura: Ecce, ego inducam super te malum, et demetam posteriora tua, et interficiam de Achab mingentem ad parieiem, et clausum et nouissimum in Israhel. et dabo domum tuam sicut domum Hieroboam filii Nabath, et sicut domum Baasa filii Achia: quia egisti, ut me ad iracundiam prouocares, et peccare fecisti Israhel. canes etiam comedent Iezabel in agro lerrahel. si mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inigne. frustra conflauit conflator: maliciȩ eñ coꝵ
ñ sunt consumpte. Argentũ reꝓbũ uocate eos: quia
añs ꝓiecit illos. Hanc salutarem ignis purgationẽ
circa cos qͥ p̃durati sunt scelerib suis. manit̃ se dñs
adhibitisse: sub ꝑsona icrłem concretȩ ꝓfunda rubigi¬
flecur in medio eiꝰ inquinamentũ ciꝰ. Multolabore
sudatũ ẽ: et ñ exiuit dde ea nimia rubigo eiꝰ. neq ꝑ
ignẽ. Immundicia tua execrabilis: quia mundare
te uolui. et ñ es mundata asordib tuis. Qũaobrem
ut ꝑitissimꝰ medicus expensis omnib salutaribꝰ curis.
nec ullũ iam remedii geñ. qd infirmitati eoꝵ possit
aptari adñs suꝑcẽ conspiciens: quodãm iniquitatũ
magnitudine suꝑat᷑: ac discedere ab illa clementi
sua castigatione compellit᷑. Itaꝙ ci denuntians dic̃.
lam ñ rascar tͥ: et relus m̃s recessit ate. De aliis uͦ quoꝵs
ñ p̃durauit cor frequentia peccatoꝵ: nec illa seuieris¬

Expanded text:
conflavit conflator; malitiae enim vestrae non sunt consumptae, argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projecit illos . Hanc salutarem ignis purgationem circa eos qui praedurati sunt sceleribus suis, inaniter se Dominus adhibuisse sub persona Jerusalem concretae profunda rubigipleatur in medio ejus inquinamentum ejus, multo labore sudatum est, et non exiuit ea nimia robigo eius, neque per ignem. inmunditia tua execrabilis: quia mundare te uolui, et non es mundata a sordibus tuis. quamobrem ut pertissimus medicus expensis omnibus salutaribus curis nec ullum iam remedii genus quod infirmitati eorum possit aptari dominus superesse conspiciens quodammodo iniquitatum magnitudine superatur, ac discedere ab illa clementi sua castigatione conpellitur itaque ei denuntiat dicens: iam non irascar tibi, et zelus meus recessit a te. de aliis uero, quorum non praedurauit cor frequentia peccatorum nec illa seueris
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑscrutandã abyssum apłicȩ que¬
stionis. sũma a nob compelleret᷑ in¬
stantia senex: ita effatus ẽ. Testimo¬
nia quibꝰ ꝓphare conamini apłm pati¬
lum ñ ex sua. s expeccatoꝵ dixisse ꝑsona. ñ em̃ qd̵¬

Expanded text:
rscrutandam abyssum apostolicae quaestionis summa a nobis senex compelleretur instantia, ita effatus est: Testimonia quibus probare conamini, apostolum Paulum non ex sua, sed peccatorum dixisse persona: Non enim q
Abbreviated transcription (Latin):
de inquiens excunt cogitationes male: adul¬
cuident ostendit᷑. nullom̃ hoc de peccatorũ¬
intelligi posse ꝑsonis: quiñ solũ non odert̃. s eciã dͥi¬
ligunt mala: et intantũ dõ. nec m̃te. nec carne de¬
seruiunt: ut ante delinquant m̃te quã corpore:
et pͥusquã carnis expleant uoluptatẽ: p̾ueniant᷑
mentis cogitationũq peccato. Mtilta bona apłm¬
yꝑ est gͥ ut uirtutẽ sensus exintimo ẽsũmasse .ii
ric bonũ. qͥdue comparatione qi ꝓnuntiauerit ma¬
lũ. ñ nuda significatione uerboꝵ. s eodẽ qͦ ille
discutiamus intuitu: intellectũ quoqꝑ cͣ. scd̾m
dignitatẽ pnuntiantis ac meritũ pscrutem̃. Tc̃¬

Expanded text:
de, inquiens, procedunt cogitationes malae, adulde, inquiens, procedunt cogitationes malae, aduleuidenter ostenditur nullo modo hoc de peccatorintellegi posse personis, qui non solum non oderunt, sed etiam diligunt mala et in tantum deo nec mente nec carne deseruiunt, ut ante delinquant mente quam carne, et priusquam corporis expleant uoluptatem, praeueniantur mentis suae cogitationumque peccato. Superest igitur ut uirtutem sensus ex intimo dicentis rit bonum, quidve comparatione pronuntiaverit malum, non nuda significatione verborum, sed eadem qua ille discutiamus intentione. Intuitum quoque ejus secundum dignitatem pronuntiantis ac meritum perscrutem
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam ꝑuigili cura oportunitate cõmittendi sce
num cumulo głantes: scđ̾m sententiã obiurgan¬
cis apłi. laudem sibi quandã de confusione con¬
quirant. Quosctiam iheremias ꝓpħa. ñ solũ ñ no¬
lentes. nec cũ requie cordis et corporis flagitioꝵ
crimina ꝑpetrare: tierũ etiam intantũ cos asse¬
rit laboriosis conatib ut ad effectum coꝵ ꝑueni¬
ant desudare: ut letali scelerũ appetitu. nec ob¬
sistentib arduis difficultatib reuocent᷑: dicens.
ut miquȩ agcrent laboraucrunt. Illud qͦq qͥs
dixcrit peccatorib conuenire. itaq ego ipse m̃¬
te seruio legi dĩ. carne autẽ legi peccati: qͦs nec
mente nec carne serunt deo manitestũ ẽ: Aut
quẽad modũ hi qui peccant corpore. m̃te serui
unt dõ: cũ uicioꝵ fomitẽ caro ex corde concipi¬
at. et ipsc auctor utriusq naturȩ. fontẽ atq origi¬
nem peccatoꝵ ex copnuntiet emanare: De cor¬

Expanded text:
etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi sceletiam peruigili cura oportunitatem conmittendi scelnum cumulo gloriantes secundum sententiam obiurgaotis apostoli laudem sibi quandam de confusione conquirant. quos etiam Hieremias propheta non solum non nolentes nec cum requie cordis et corporis flagitiorum crimina perpetrare, uerum . etiam in tantum eos adserit laboriosis conatibus ut ad effectum eorum perueniant desudare, ut a letali scelerum adpetitu nec obsistentibus eis arduis difficultatibus reuocentur,. dicens: ut inique agerent, laborauerunt. illud quoque quis dixerit peccatoribus conuenire: itaque ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, quos nec mente nec carne deo seruire manifestum est? aut quemadmodum hi qunt Deo, cum vitiorum fomitem caro ex corde concipiat, et ipse auctor utriusque naturae fontem atque originem peccatorum ex eo pronuntiat emanare: « De cor
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ aliam legẽ inm̃bris meis. repugnantẽ legi
m̃tis meȩ. et captiuũ me ducentẽ in lege peccati
quȩ ẽ in m̃bris meis: ccontͣrio cuident̃ osten¬
conuenire. s ad solos quȩ dicta sunt attinere ꝑfe¬
ctos: ⁊ coꝵ tantũ qui apłoꝵ merita subsecunt᷑ con¬
gruere scitati. Ecterũ quo pacto peccatoꝵ ꝑsonȩ
hoc poterit conuentre quod dicit᷑: ñ enĩ qđ̃ uo¬
lud quidẽ. si autẽ qđ nolo hoc facioiam ñ ego
operor illud: s qđ habitat in me peceatũ. Qͥs
enim delinquentiũ nolens: adulteriis. form¬
cationib q contaminet᷑: Quisiuitꝰ ꝓxi. no
tendat insidias:. Quis meuitabili necessitate
cogat᷑. ut falso testimomo hominẽ oppͥmat:
furto dccipiat: ui alitriꝰ spolia concupiscat:
uel sanguinẽ fundat: Qum immo. ut scͥptũ est.
humanũ genꝰ diligent̃ intentũ ẽ ad nequiciã:
aiuuentute sua. In tantũ cnĩ om̃s uicioꝵ amore
flagrantes desiderant implere quȩ cupiunt: tit

Expanded text:
gi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ; econtrario evidenter ostenconvenire, sed ad solos quae dicta sunt attinere perfectos; et eorum tantum qui apostolorum merita subsequuntur, congruere sanctitati. Caeterum quo pacto personae peccatorum hoc poterit convenire quod dicit: Non enim quod volud quidem: si autem quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum. quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet? quis inuitus proximo tendat insidias? quis ineuitabili necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat furtoue decipiat, ut alterius spolia concupiscat uel sanguinem fundat? quin immo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a iuuentute sua. in tantum enim omues uitiorum amore flagrantes desiderant inplere quae cupiunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ atq p̃ciose fint: tam̃ sip̃claro illi atq p̃ci¬
puo margarito quod ille eugłicus negotiator¬
inquirens. unuersis quȩ possidet uenditis. cõ¬
parare desiderat conferant᷑.⁊ ita carũ meritum
reuilescit. atq contempnit᷑: ut assine cuncta

Expanded text:
mae atque pretiosae sint,\' tamen si praeclaro illi atque praecimae atque pretiosae sint,\' tamen si praeclaro illi atque praecipuo margarito, quod ille euinquirens, universis quae possidet venditis, comparare desiderat, conferantur, ita eorum meritum revilescit atque contemnitur, ut eis sine cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere cum uellit: diligentius atcendamꝰ et̃ inda¬
gemꝰ. Multa enim nouimꝰ bona. quȩ beatũ apłm
quisisse ꝑ gr̃ãm. negare ñ possumꝰ. Est enm bona
castitas.⁊ laudabilis continentia: iranda pruden¬
tia: larga humanitas: circumspecta sobrietas:
modesta temꝑantia: pia miscłia: scã iusticia:
quȩ omĩa in apło paulo eiusq consortib ita ple¬
na atq ꝑfecta fuisse ñ dubium ẽ. ut untutũpo¬
tius quam u̾boꝵ magisterio ab eisreligio docet᷑
Quid qͦd iugi ȩccłarum omniũ cura acꝑuigili
sollicitudine semꝑ ex secuti sunt: Quantũ hoc
miscdiȩ bonum. quanta ꝑfectio ẽ. ꝓscandaliran¬
tib uri: cum insirmantib infirmari: Cã gͣ
tantis apłs abundauerit bonis: qͥd illud sit
boni cuiꝰ ꝑfectione caruerit. ñ poterimꝰ agno¬
scere: insi millũ quo ipse locutꝰ ẽ ꝓfecerimꝰ af¬
fectum. Om̃s itaq quas diximus eum habuis.¬
se untutes quamuis uelut gemmȩ splendidissi¬

Expanded text:
perficere cum vellet, diligentius indagemus. Multa enim novimus bona quae beatum Apostquisisse per gratiam negare non possumus. Est enim bona castitas, laudabilis continentia, miranda prudentia, larga humanitas, circumspecta sobrietas, modesta temperantia, pia misericordia, sancta justitia; quae omnia in Apostolo Paulo ejusque consortibus ita plena atque perfecta fuisse non dubium est, ut virtutum potius quam verborum magisterio ab eis religio doceretur. quid quod iugi ecclesiarum omnium cura ac peruigili sollicitudine semper exusti sunt? quantum hoc misericordiae bonum, quanta perfectio est, pro scandalizantibus uri, cum infirmantibus infirmari! cum ergo tantis apostolus abundauerit bonis, quid illud sit boni, cuius perfectione caruerit. non poterimus agnoscere, nisi in illum quo ipse locutus est profecerimus adfectum. omnes itaque quas diximus eum habuisse uirtutes quamuis uelut gemmae splendidissi
Abbreviated transcription (Latin):
bid etiam abbatis abrahȩ gesta cõmemorẽ: iiii.¬
qui aita oỹ. idest simplex. ꝓsimplicitate mo¬
rum. et innocentia cognominat᷑: qui cũ metendi
grã ad egiptum dc heremo dieb quinquagesimȩ
prexisset ⁊ et amuliere quadam paruulũ suũ
lactis mopia iam tabidũ. atq seminecem p̃feren¬
tem lacrimosis uocibus fuisset obstrictus: calicem
ei aquȩ potandum imp̃sso ei crucis signaculo de¬
dit. Cuius haustu: confestim mirũ in modũ. ari¬
da iam penitus ubcra lactis copia redundante flu

Expanded text:
id etiam abbatis Abrahae gesta conmemorem, qui α̒πλοʋ̃ς, id est simplex pro simplicitate morum et innocentia cognominatur? qui cum metendi gratia ad Aegyptum de heremo diebus Quinquagensimae perrexisset et a muliere quadam paruulum suum lactis inopia iam tabidum atque seminecem praeferente lacrimosis precibus fuisset obstrictus, calicem ei aquae potandum inpresso crucis signaculo dedit, cuius haustu confestim mirum in modum arida iam penitus ubara lactis copia redundante flu
Abbreviated transcription (Latin):
ascendam suꝑ altituamẽ nubrũ. ⁊ crosimilis altissi¬
mo: Qui sicut huiꝰ suꝑbie neminẽ habuit incentorẽ.
ita ei consũmationẽ criminis rumeq ꝑpetue cogi¬
tatio sola ꝑfecit: et quidẽ cũ affectate tiranndis
nulla fuerint oꝑa subsecuta.

Expanded text:
Ascendam super altitudinem nubium, ero similis AltissiAscendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo? Qui sicut hujus superbiae neminem habuit incentorem, ita ei consummationem criminis ruinaeque perpetuae cogitatio sola perfecit, et quidem cum affectatae tyrannidis nulla fuerint opera subsecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
dam callidissimꝰ aggredit᷑ inimicus: elegantissi¬
me congruit. Illis nanq dicit. apientur ocłi
nr̃i: huic ostendit omnia regna mundi. ⁊ głam coꝵ.Ibi
dicit. Eritis scut dii: hic. si filius dei es. & ut de effici¬
entiis ceterarũ qͦq passionũ quarũ narrationẽ int̾ci¬
dere nos expositio castrimargiȩ uel dñicȩ temptatio¬
nis necessario compulit: eodẽ quo ꝓposucramꝰ ordi¬
ne disseramꝰ: cenodoxia atq supbia etiã sine ullo con¬
sũmari solent ministerio corporal. In quo enĩegent
la conqͥrendȩ laudis ⁊ humane głe consequende. a¬
bunde ruinã generant anime captiuate: Aut quẽ
effectũ habuit corporalẽ p̃dicti luciferi illiꝰ antiqͣ
suꝑbia. nisi qđ eã tantũmꝰ animoet cogitatione con¬
cepit. ita ꝓpħa cõmemorante: qui dicebas in corde
tuo incȩlũ conscendã. suꝑ astra dei ponã soliũ icũ.

Expanded text:
dam callidissimus adgreditur inimicus, elegantissidam callidissimus adgreditur inimicus, elegantissime congruit. illi namque dicit: aperientur oculi uestri, huic ostendit omnia regna mundi et gloriam eorum. ibi dicit: eritis sicut dii, hic: si filius dei es. Et ut de efficientiis ceterarum quoque passionum, quarum narrationem intercidere nos expositio gastrimargiae uel dominicae temptationis necessario conpulit, eodem quo proposueramus ordine disseramus, cenodoxia atque superbia etiam sine ullo consummala conquirendae laudis et humanae gloriae consequendae abunde ruinam generant animae captivatae? aut quem effectum habuit corporalem praedicti Luciferi illius antiqua superbia, nisi quod eam tantummodo animo et cogitatione concepit, ita propheta commemorante : Qui dicebas in corde tuo: In coelum conscendam, super astra Dei ponam solium meum.
Abbreviated transcription (Latin):
lucam cugłistam. omĩa regna mundim puncto tẽpo¬
ris ostendens diabolꝰ reꝓmisit: accipiat᷑ passio philar¬
griȩ. qđ scilicet post castrimargiȩ uictoriã. forncati¬
onc cũ temptart ñ p̃tialens. adphilargiriã transierit.
quã radicẽ esse omniũ maloꝵ nouerat: in qua iterũ
suꝑatꝰ nullũ eruiciũ ex his quȩ sequebant᷑ eam ausus
ingerere. quippe quȩ nouerat de ciꝰradice ac fomite
pullulare: ad extremã suꝑbie transilierit passionẽ.
qua nouerat cciam ꝑfectos quosq deuictis omnib
uiciis posse pulsari: qua etiamuel se ipsũ eũ esset lu¬
cifer. uel complures alios absq ullo incitamento p̃¬
cedentiũ passionũ. de celestib meminerat corruis¬
se. Iuxta hunc uͦ quẽ p̃diximus ordinẽ qͥ ab cuan¬
gdista luca describit᷑: etiã illicitatio ipsa et fig᷑a
temptationũ. quib uel illũ pͥmũ uel istũ scd̃m a¬

Expanded text:
Lucam evangelistam omnia ei regna mundi in puncto tempoLucam evangelistam omnia ei regna mundi in puncto temporis ostendens diabolus repromittit, accipiatur passio philargyriae, quod scilicet post gastrimargiae victoriam fornicatione eum tentare non praevalens ad philargyriam traquam radicem esse maloram omnium nouerat, in qua iterum superatus nullum ei uitium ex his quae sequebantur eam ausus ingerere, quippe quae nouerat de eius radice ac fomite pullulare, ad extremam superbiae transilierit passionem, qua nouerat etiam perfectos quosque deuictis omnibus uitiis posse pulsari, qua etiam uel ae ipsum, cum esset Lucifer, uel conplures alios absque ullo incitamento praecedentium passionum de caelestibus meminerat conruisse. iuxta hunc ergo quem praediximus ordinem, qui ab euangelista Luca describitur, etiam ipsa inlicitatio et figura temptationum, quibus uel illum primum uel istum secundum A
Abbreviated transcription (Latin):
mitates etiam conditionẽ huiꝰ quoꝙ uicii atq pec¬
cati. uideret᷑ in sua carne portare. Deniq inhis cũ
tantũmͦ uiciis diabolꝰ temptat. in quibꝰ et illũ pri¬
mũ deccꝑat: coniciens hunc qͦq uelut hominẽ simi¬
lit̃ in cęteris illudendũ: si cum in illis quibꝰ pͥorem
dciecerat sensisset disum. Terũ e sodm iam morbum
qui de radice pͥncipalis uicii pullulauerat: pͥmo cer¬
tamine confutatꝰ inferre ñ potuit. Uidebat enĩ nul¬
latenus cũ inicialẽ causam huiꝰ cgritudinis suscepis¬
sc: tratq suꝑfluum sꝑart ab eo fructũ peccati: cuĩ
cũ semina ued radices nullomꝰ reccpisse cernebat.¬
Si licet scdm lucam. qͥ postrtinã temptationẽ illã po¬
nit in qua dicit᷑. si filiꝰ dei es. mitte te deorsũ: hec su¬
ꝑbic passio possit intelligi: ita ut illa suꝑior quã
inathetis terciam posuit. in qua iuxta p̃dictum¬

Expanded text:
mitates etiam condicionem huius quoque uitii atque pecmitates etiam condicionem huius quoque uitii atque peccati uideretur in sua carne portare. denique in his eum tantummodo uitiis diabolus temptat, in quibus et illum primum deceperat, coniciens hunc quoque uelut hominem similiter in ceteris inludendum, si eum in illis quibus priorem deiecerat sensisset elisum. uerum ei secundum iam morbum, qui de radice principalis uitii pullularat, primo certamine confutatus inferre non potuit. uidebat enim nullatenus eum initialem causam huius aegritudinis suscepisse eratque superfluum sperari ab eo fructum peccati, cuius eum semina uel radices nullo modo recepisse cernebat. licet secundum Lucan, qui postremam temptationem illam ponit in qua dicitur: si filius dei es, mitte te deorsum, haec superbiae passio possit intellegi, ita ut illa superior quam Matthaeus tertiam ponit, in qua iuxta p
Abbreviated transcription (Latin):
terat fornicatione temptari: quȩ ex illiꝰ abundan¬
tia ac radice ꝓcedit. Quia ne illi quidc̃ pͥmꝰ adam¬
fusset elistis: nisi ante generatricẽ eiꝰ passionẽ deccptꝰ ille¬
cebris diaboli recepisset. & ob hoc filiꝰ dei ñ absolute
in carne peccati uenisse dicit᷑ : s in similitudine car¬
nis peccati: qͥa cũ eẽt in co uera caro: manducans sci¬
licet ac bibens et dorimens. clauoꝵ quoq confixio¬
nẽ inueritate suscipiens. peccatũ eiꝰ qdđ p̃uaricati¬
one contraxit. uerũ ñ habuit. s imaginariũ. Non
enĩ ignitos aculeos concupiscentiȩ carnalis exꝑtus
est: qui ctiamnolentib nob natura iam ad mini-¬
strante consurgunt: s huiꝰ quandã similitudinẽ
naturã participando suscepit. Nam cũ omĩa q̃ offi¬
cii nr̃i sunt inueritate compleret: et untuersas
infirmitates gestaret humanas: conscquent̃ huic
quoq passiom putatꝰ ẽ subiacere: ut ꝑhas infir¬

Expanded text:
terat fornicatione tentari, quae ex illius abundanterat fornicatione tentari, quae ex illius abundantia ac radice procedit, qua ne ille quidem primfuisset elisus, nisi ante generatricem ejus passionem deceptus illecebris diaboli recepisset. Et ob hoc Filius Dei non absolute in carne peccati venisse dicitur, sed in similitudine carnis peccati : quia cum esset in eo vera caro, manducans scilicet, et bibens, et dormiens, clavorum quoque confixionem in veritate suscipiens, peccatum ejus, quod praevaricationem contraxit, verum non habuit, sed imaginarium. Non enim ignitos aculeos concupiscentiae carnalis expertus est, qui etiam nolentibus nobis natura jam administrante consurgunt, sed hujus quamdam similitudinem, naturam participando suscepit. Nam cum omnia quae officii nostri sunt in veritate compleret, et universas infirmitates gestaret humanas, consequenter huic quoque passioni putatus est subjacere, ut per has infir
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. In his gͦ tribus uiciis: etiam dñm saluatorẽ
legimꝰ fuisse temptatũ. Castrimargia: cũ dicit᷑ ei a di¬
abolo. Dicut lapides isti panes fiant. Cenodoxia: si
filius dei es. mitte te deorsum. Suꝑbia: cũ ostendens
illi omnia regnamundi et eoꝵ głam. dicit. Hec oĩa
tibi dabo: si cadens adoraueris me. Ut isdem qͥb il¬
le temptationũ lineis appetitꝰ: nos quoq quẽ ad mo¬
dũ temptatorẽ uincere deberemꝰ suo doceret exem¬
plo. Iaõq et ille adam dr̃: et iste adã. Ille pͥmꝰ ad rui
nam et inortẽ: Iste scd̾s ad resurrectionẽ et uitã. ꝑ illũ
omne genꝰ hominũ condempnat᷑: ꝑ istum omne
genꝰ hominũ lib̃at᷑. Ille de rudi atq intacta fingit᷑
t̾ra: hic de maria uirgine ꝓcreat᷑. Huius gͦ ut susci¬
ꝑe eũ temptationes oportuit: ita excedere necessari¬
um ñ fuit. Nec enim qui castrimargiã uicerat. po¬

Expanded text:
malum. in his ergo tribus uitiia etiam dominum saluatorem malum. in his ergo tribus uitiia etiam dominum saluatorem legimus fuisse temptatum, gastrimargia, cum dicitur ei a diabolo: dic ut lapides isti panes fiant, cenodoxia: si filius dei es, mitte te deorsum, superbia, cum ostendens illi omnia regna mundi et eorum gloriam dicit: haec tibi omnia dabo, si cadens adoraueris me, ut isdem quibus ille temptationum lineis adpetitus nos quoque quemadmodum temptatorem uincere deberemus suo doceret exemplo. ideoque et ille Adam dnam et mortem, hic primus ad resurrectionem et vitam. Per illum omne genus hominum condemnatur, per istum omne genus hominum liberatur. Ille de rudi atque intacta fingitur terra, hic de Maria virgine procreatur. Hujus ergo ut suscipere eum tentationes oportuit, ita excedere necessarium non fuit. Nec enim qui gastrimargiam vicerat, po
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ et dũ lacessita crebriꝰmanifestant᷑. celeri me¬
apłi sententia ꝓnuntiet᷑ temptatꝰ fuisse ꝑomĩa se¬
cundũ similitudinẽ nr̃am: dicit᷑ tam̃ absq pecca¬
co. id est absq huiꝰ passionis contagio: neqͣꝗͣ. scilicet
aculeos concupiscentiȩ carnalis exꝑtus. quibꝰ nos
necesse ẽ etiam ignorantes inuitosq compungi: qͥp¬
pe. cui nulla inerat similitudo semiationis uł cor¬
ptari debuit. incorruptam imaginẽ dei ac simil¬
tudinẽ possidens. in quib et adã cemptatꝰ ẽ. cum
adhuc inilla inuiolata dei iagie ꝑduraret: hoc
est castrimargia. cenodoxia. suꝑbia: ñ in quibꝰ post
p̃uaricationẽ mandati imagine dei ac similitudine
uiolata. suo iam uicio dcuolutꝰ. inuoluit᷑. Castri¬
margia namq ẽ: qua interdictiligm p̃sumit edu¬
liũ. Cenodoxia: qua dicit᷑ Apientur ocłi ur̃i. Suꝑ¬
bia: qua dicit᷑. Eritissicut dii: scientes bonũ et

Expanded text:
untur; et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri meuntur; et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri mesententia temptatus fuisse per omnia secundum similitudinem nostram, dicitur tamen absque peccato, id est absque huius passionis contagio, nequaquam scilicet aculeos concupiscentiae carnalis expertus, quibus nos necesse est etiam ignorantes inuitosque conpungi, quippe cui nulla inerat similitudo seminationis uel conptari debuit incorruptam imaginem dei ac similitudinem possidens, in quibus et Adam temptatus est, cum adhuc in illa inuiolata dei imagine perduraret, hoc est gastrimargia, cenodoxia, superbia, non in quibus post praeuaricationem mandati imagine dei ac similitudine uiolata suo iam uitio deuolutus inuoluitur. gastrimargia namque est qua interdicti ligni praesumit edulium, eenodoxia qua dicitur: aperientur oculi uestri, superbia qua dicitur: eritis sicut dii, scientes bonum et
Abbreviated transcription (Latin):
co hȩc quidẽ simplici cordis indigent medicina. Que
autẽ carnalia sunt: ñ nisi duplici quẽ admodũ dixi¬
mus ad sanitatẽ curatione ꝑueniunt. Uñ puritati
studentib plurimũ confert: ut harũ carnalium
passionũ ipsas materias sibi pͥmitꝰ subtrahant: qͥb
potest uel occasio uel recordadio earundẽ passionũ egͦ¬
tanti adhuc animȩ gentrari. Necesse c̃ enĩ ut morbo
duplici duplex adhibeat᷑ curatio. Nam corpori. ne
concupscentia in effectũ temptet ꝓrumꝑe: necessa¬
rio effigies et mat̾ia illiciens subtrahenda ẽ. Et animȩ
nichilominꝰ. ne eam uel cogitatione concipiat: atten¬
tior meditatio scͥpturarũ. et sollicitudo ꝑuigil ac re¬
motio solitudinis. utiliter apponenda ẽ. In cet̾is aũt¬
uicis nichil humana consortia obsunt: qͥnimmo
ctiã plurimũ conferunt his. qͥ carere eis inueritate
desiderant: quia frequentia hominũ magis argu¬

Expanded text:
co haec quidem simplici cordis indigent medicina, quae co haec quidem simplici cordis indigent medicina, quae autem carnalia sunt, non nisi duplici quemadmodum diximus ad sanitatem curatione perueniunt. unde puritati studentibus plurimum confert, ut harum carnalium passionum ipsas materias sibi primitus subtrahant, quibus potest uel occasio uel recordatio earundem passionum aegrotanti adhuc animae generari. necesse est enim duplici duplex adhibeatur curatio. Nam corpori ne concupiscentia in effectum tentet prorumpere, necessario effigies et materia illiciens subtrahenda est; et animae nihilominus, ne eam vel cogitatione concipiat, attentior meditatio Scripturarum et sollicitudo pervigil ac remotio solitudinis utiliter apponenda. In caeteris autem vitiis humana consortia nihil obsunt; quinimmo etiam plurimum conferunt his qui carere eis in veritate desiderant, quia frequentia hominum magis argu
Abbreviated transcription (Latin):
ncralit̃ ꝓnuntiauerit eẽ carnalia: siqͥdt̃ immicicias.
&& tras. atq hcreses. inter cetera carisoꝑa numcraue¬
rit: nos tamen ad illoꝵ curationes atq nat᷑as diligen¬
tius colligendas. duplici eas diinsione distinguimus:
nam ex cis quedã dicimus eẽ carnalia: quȩdã sp̃ua¬
lia. E illa quidẽ carnalia quȩ specialit ad fotũ sen¬
sũq ꝑtinent carnis: quib ca ita delectat᷑ ac pascit᷑.
ut etiam quietas icitet mentes: inuitasq eas non¬
nunqͣm ad suȩ ꝑtrahat uoluntatis consensũ. De qͥbꝰ
ti sumus in desideriis carnis nr̃ȩ facientes uoluntatẽ car¬
nis et cogitationũ: et cramꝰ natura filii irȩ sic̃ et cetͥ.
Spũalia uͦ dicimꝰ quȩ instinctu animȩ soliꝰ orta: ñ so¬
lum ichil uoluptatis conferunt carm: s etiam gratiis¬
simis eam langorib afficientia. miserrimȩ iocundita¬
tis pastu. animã tantũ nutriunt egrotantẽ. & iccir¬

Expanded text:
neraliter pronuntiaverit esse carnalia, siquidem inimicitias neraliter pronuntiaverit esse carnalia, siquidem inimicitias et iras atque haereses inter caetera carnis opera numeraverit ; nos tamen ad illorum curationes atque naturas diligentius colligendas duplici ea divisione distinguimus. Nam ex his quaedam dicimus esse carnalia, quaedam vero spiritalia. Et illa quidem carnalia, quae specialiter ad fosumque pertinent carnis, quibus illa ita delectatur ac pascitur, ut etiam quietas incitet mentes, invitasque eas nonnunquam pertrahat ad suae voluntatis assensum, de quibus ti sumus in desideriis carnis nostrae, facientes uoluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae sicut et ceteri. spiritalia uero dicimus, quae instinctu animae solius orta non solum nihil uoluptatis conferunt carni, sed etiam grauissimis eam languoribus adficientia miserrimae iucunditatis pastu animam tantum nutriunt aegrotantem. et idcir
Abbreviated transcription (Latin):
nicatio qͦq qđ ñ nisi ꝑ corpꝰ ꝑficit᷑. om̃ib patet: ita de
hoc spũ dicente dño addbcatũ iob. Et uirtus eiꝰ inlũbis eiꝰ:
et potestas eiꝰ suꝑ umbilicũ uentris eꝰ. Idõq hȩc specialit̃
duo quȩ ministerio carnis explent᷑: extra illã spũalẽ
animȩ curam. egent peculiariꝰ etiã continentia corpo¬
rali. Siquidc̃ ad retundendos hoꝵ stimulos ñ suffici¬
at sola m̃tis intentio: ut ñnunꝗͣ. solet adu̾sus iram
scu tristiciam cet̾asq ficri passiones. quas etiã sine ul
la carnis afflictione sola nouit expugnare m̃tis in¬
dustria. nisi etiã castigatio corporalis accesserit. quȩ ie¬
iunis. uigiliis. et oꝑis contricione ꝑficit᷑: hisq fuerit
remotio localis adiuncta: qͥa sicut amboꝵ uicio. id est
animȩ et corporis generant᷑: ita suꝑari nisi utriꝰq la¬
borc ñ poterunt. Et licet beatꝰ apłs omĩa uicia ge¬

Expanded text:
nicatio quoque quod non nisi per corpus perficiatur, omnibus patet, ita de nicatio quoque quod non nisi per corpus perficiatur, omnibus patet, ita de hoc spiritu dicente deo ad beatum Iob: et uirtus eius in lumbis, et potestas eius super umbilicum uentris. ideoque haec specialiter duo, quae ministerio carnis explentur, extra illam spiritalem animae curam egent peculiarius etiam continentia corporali, siquidem ad retundendos horum stimulos non sufficiat sola mentis intentio ut nonnumquam solet aduersus iram seu tristitiam ceterasque fieri passiones, quas etiam sinla carnis afflictione sola novit expugnare mentis industria, nisi etiam castigatio corporalis accesserit, quae jejuniis, vigiliis et operis contritione perficitur, hisque fuerit remotio localis adjuncta, quia sicut amborum vitio, id est, animae et corporis. generantur, ita superari nisi utriusque labore non poterunt . Et licet beatus Apostolus omnia vitia ge
Abbreviated transcription (Latin):
philargiria et ira. Alia uͦ intestinis motibꝰ excitant᷑:
ut est accidia atq tristicia. Et ut hec eadẽ ñ solum
disputatione ꝗͣt possumꝰ breui. s etiam scͥpturarũ te¬
stimoniis manifestiora reddamꝰ: castrimargia et for¬
nicatio cũ naturalit̾ nob̃ insint. nã ñnunquã etiã
sine ullo animi incitamento. solius instigatione ac
pruritu carnis oriunt᷑: matia tam̃ ut consũment᷑.
egent extrinsecꝰ: et ita in effectum corporali aetione pue¬
munt. Unusqͥsq enĩtemptat᷑ a ꝓpͥa concupiscentia. De¬
inde concupiscentia cũ fucrit concepta: parit pecca¬
tum. Peccatũ uͦ cũ consummatũ fuerit: generat mor¬
tẽ. Namnec pͥmꝰ adãn ꝑ castrimargiã decipi potuit.
nisi escȩ mat̾iam habens in ꝓnitu abusus ea fuisset
illicite: nec scđs sine cuiꝰdã materiȩ illicitatione tẽpto¬
t᷑ cũ dr̃ ei. Si filiꝰ di es: dic ut lapides isti panesfiant. for¬

Expanded text:
filargyria et ira alia uero intestinis motibus excitantur, filargyria et ira alia uero intestinis motibus excitantur, ut est acedia atque tristitia. Et at haeo eadem non solum disputatione quantum possumus breui, sed etiam scripturarum testimoniis manifestiora reddamus, gastrimargia et fornicatio, cum naturaliter nobis insint nam nonnumquam etiam sine ullo animi incitamento solius instigatione ac pruritu carnis oriuntur, materia tamen ut consummentur egent extrinsecus et ita in effectum corporali actione perueniunt. unusquisque enim temptaturi a propria concupiscentia. deinde concupiscentia cum fuerit concepta parit peccatum, peccatum uero cum fuerit consummatum generat mortem. nam nec primus Adam per gastrimargiam decnisi escae materiam habens in promptu abusus ea fuisset illicite; nec secundus sine cujusdam materiae illicitatione tur, cum dicitur ei: si filius dei es, dic ut lapides isti panes fiant. for
Abbreviated transcription (Latin):
N illo citu antiquissimoꝵ senũ. fuit uir nomine sera¬
pion: apͥmctia etate grã discretionis ornatꝰ. Ctiiꝰ colla¬
tionẽ: oꝑep̃ciũ reor litteris tradere. Ambientib enĩ no¬
b̃ tt de impugnatione uicioꝵ aliqͣ disputaret. quib
origines eoꝵ ⁊ cauisȩ manifestiꝰ panderent᷑: ita exorsꝰ ẽ
cto sunt pͥncipalia uicia. quȩ humanũ infestant
genus: id est pͥmũ castrimargia. qͦd sonat uentris
ingluuies. Scdm formcatio: cẽtũ philargiria. id.ẽ.
auaricia. siue amor pecunie. Quartũ irar qͥ ntũ tristi¬
cia: sextũ accidia. id est anxietas. scutediũ cordis: Se¬
ptimũ cenodoxia. id c̃ iactantia. scu uanagła: octauũ
suꝑbia. Horum gͥ uicioꝵ genera: sunt duo. Aut enĩ na¬
turalia sunt ut castrimargia: auit extra nataͣm ut phi¬
largiria. Efficientia uͦ: quadriꝑtita ẽ. Qucdã enim
sine actione carnali consummari ñ possunt: ut ẽ
la cõmotionis suȩ causas extrinsecus accipiunt: ut ẽ

Expanded text:
n illo coetu antiquissimorum senum fuit uir nomine Sarapion, adprime gratia discretionis ornatus, cuius conlationem operae pretium reor litteris tradere. ambientibus enim nobis ut de inpugnatione uitiorum aliqua disputaret, quibus origines eorum et causae manifestius panderentur, ita exorsus est. Octo sunt principalia uitia quae humanum infestant genus, id est primum gastrimargia, quod sonat uentris ingluuies, secundum fornicatio, tertium filargyria, id est auaritia siue amor pecuniae, quartum ira, quintum tristitia, sextum acedia, id est anxietas seu taedium cordis, septimum cenodoxia, id est iactantia seu uana gloria, octauum superbia. Horum igitur uitiorum genera sunt duo. aut enim naturalia sunt ut gastrimargia, aut extra naturam ut filargyria. efficientia uero quadripertita est. quaedam enim sine actione carnali consummari non possunt, ut esla commotionis suae causas extrinsecus capiunt, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
git: scđ̾m numerũ m̃surãq cõmunẽ ñ st̃ habere con¬
tempti: in hoc quoq: sui cordis auariciã designantes:
cũ uel ea quib uti necesse ẽ ꝓpensiꝰ student habere qũã
ceteri: uel excedentes diligentie modũ. pecuiliariꝰ ea at¬
ferentia tantũmͦ metalloꝵ et ñ ipsa passio cupiditatis
habeat᷑ innoxia: et ꝓreb quidẽ magnis irasci ñ lice¬
at. ꝓleuiorib uͦ hoc ipsũ fecisse sine culpasit: et ñ ic¬
circo p̃ciosiores abiccerimꝰ mat̾ias.: ut faciliꝰ disceremꝰ ui¬
liora contempn̾e̾. Quid enĩ differt. utrũ ꝑturbatio¬
nẽ cupiditatis erga opes amplasatq magnificas.
anerga uiliores exerceat species: Nisi qd̾ in eo rep̃hen¬
sibilior iudicandꝰ ẽ. qd̾ qͥ maxima sp̃uerit: minimis
obliget᷑. Idõq ꝑfectionẽ cordis abrenuntiatio ista
ñ obuinet: quia cũ censũ habeat pauꝑis: ñ abiecit di¬

Expanded text:
git, secundum numerum mensuramque communem non sunt habere congit, secundum numerum mensuramque communem non sunt habere contenti, in hoc quoque sui cordis auaritiam designantes, cum uel ea quibus uti necesse est propensius student habere quam ceteri, uel excedentes diligentiae modum peculiarius ea adferentia tantummodo metallorum et non ipsa passio cupiditatis habeatur in noxa, et pro rebus quidem magnis irasci non liceat, pro uilioribus uero hoc ipsum fecisse sine culpa sit, et non idcirco pretiosiores abiecerimus materias, ut facilius disceremus uiliora contemnere. quid enim differt utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obligetur P ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit di
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ cura pristinarũ omniũ facultatũ suꝑet passio¬
nẽ: Quib ꝓfecto ñ magne ꝓderit maiores opes ac
substantias contempsisse: quia affectusearũ. ob qͦs
ille contempnende sunt. in res paruas atq exiguas
transtulerunt. Nam uiciũ cupiditatis et auariciȩ
qđ erga species p̃ciosas exercere ñ possunt: circa uili¬
ores mat̾ias retinentes. ñ abscidisse s cõmutasse sȩ ꝓ¬
bant pͥstinã passionẽ. Nã nimia deuincti diligentia
erga curã psyatii. sportelle. sagelli. codicis. aliarũq
similiũ rerũ quãuis uilissimarũ: eadẽ tam̃ qͣ antea li¬
bidine detinent᷑. Quȩ etiã tanta emulatione custo¬
diunt. atq defendunt: ut ꝓ ipsis ad u̾sus frẽm
cõmoutri eos. et qđ ẽ turpiꝰ etiam litigare ñ pudeat. In qͥb
adhuc egritudine cupiditatis pͥstinȩ laborantes: Hȩc eadẽ
quȩ usus corporis possidere monachũ uel necessitas co¬

Expanded text:
horum cura pristinarum omnium facultatum superet passiohorum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem. quibus profecto non magne proderit maiores opes 20 substantias contempsisse, quia affectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res paruas atque exiguas transtulerunt. nam uitium cupiditatis et auaritiae, quod erga species pretiosas exercere non possunt, circa uiliores materias retinentes non abscidisse, sed conmutasse se probant pristinam passionem. nam nimia deuincti diligentia erga curam psiathii, sportellae, sagelli, codicis aliarumque similium rerum quamuis uilissimarum eadem tamen qua antea libidine detinentur. quae etiam tanta aemulatione custodiunt atque defendunt, ut pro ipsis aduersus fratrem conmoueri eos et quod est turpius etiam litigare non pudeat. in quibus adhuc aegritudine cupiditatis pristinae laborantes haec eadem, quae usus corporis possidere monachum uel necessitas co