comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutere terram. & cum ꝑcutit
trib uicib ꝙstat: irascitur con¬
tra eum. quod ñ sepuis tram ꝑ¬
cuteret. Ita & docꝰtorib preci¬
pitur. prȩdicationis iaculo terram.
hoc ẽ. carnales ꝑcutere. sed qui hoc
minus studiosȩ agunt: merito in¬
crepatione diumna arguuntur.
Quid ẽ. enim trib uicib terram
iaculo ꝑcutere. nisi trinitatis fidẽ
carnalib ꝑdoctrinam insuuare:
S cum hocagit satis doctor homi¬
nesq ad fidem ꝑducit: necessẽt est
ut ad huc iustet uerbo. donec illos
doceat quinq sensib corporis un¬
um numerum ex primuntur stu¬
dium impendere: nec non & sci¬
entiam spiritalem instanter me¬
ditari. quam septiformis spẽ gratia
inscripturis sacris constituit. at¬
q ad salutem humani generis ge¬
mino testam̃to edidit. Qui autẽ
solam fidem. sine operib bonis. &
meditatione legis dei. sibi sufficere
credunt ad salutem. recte a ꝓpħa
arguuntur: quia secundum iaco¬

Expanded text:
percutere terram, et cum percutit percutere terram, et cum percutit tribus vicibus et stat, irascitur contra eum quod non saepius terram percuteret. Ita et doctoribus praecipitur, praedicationis jaculo terram, hoc est, carnales percutere. Sed qui hoc minus studiose agunt, merito increpatione divina arguuntur. Quid est enim tribus vicibus terram jaculo percutere, nisi Trinitatis fidem carnalibus per doctrinam insinuare? sed cum agit hoc satis doctor, hominesque ad fidem perducit, necesse est ut adhuc instet verbo, donec illos doceat quinque sensibus corporis im senarium numerum exprimuntur studium impendere, necnon et scientiam spiritualem instanter meditari, quam septiformis Spiritus gratia in Scripturis sacris constituit atque ad salutem humani generis gemino Testamento edidit. Qui autem solam fidem sine operibus bonis et meditatione legis Dei sibi sufficere credunt ad salutem, recte a propheta arguuntur, quia secundum Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. unsta oportune inportu¬
ne.argue. obsecta. ancrepa. iom¬
ui patientia & doctrina. Unde
non debet doctor ꝓpt̃ auariciam.
negligere animarum curam: sed
magis ꝑpietatem adeternam ꝑ¬
tendere requiem. quod significat
aphec: interpretatur enim conti¬
nebit. uel app̃hendet. Unde idẽ
apłs. enumeratis uiciis quȩ auari¬
ciam comitantur: ad predictum
discipulum intulit. dicens. Tu
autem homo dei hec fuge: secta¬
re uero iustictam. pietatem. fidẽ.
caritatem. patientiam. mansue¬
tudinem. certa bonum cerramen
fidei: apprehende uitam ȩt̃nam
inqua uocatus es. Et ait heliseꝰ
ad regem. Tolle sagittas. Qui
cum tulisset: rursum dix̃ ei.
ꝑcute iaculo t̃ram. Et cum ꝑcꝰ¬
sisset tͥb uicib. & stetisset: iratꝰ
ẽ. contra eum uir dĩ. &ait. Si¬
ꝑcussisses quinquies. aut sexies.
siue septies. ꝑcussisses syriamus¬
q ad consummationem: nunc
autem trib uicib ꝑcuties eam.
Ecce ꝓpħa mandat tegi. iacło

Expanded text:
verbum, insta opportune, importuverbum, insta opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . » Unde non debet doctor propter avaritiam, negligere animarum curam, sed magis per pietatem ad aeternam pertendere requiem, quod significat Apher, interpretatur enim continebit vel apprehendit. Unde idem Apostolus, enumeratis vitiis quae avaritiam comitantur, ad praedictum discipulum intulit, dicens: « Tu autem, homo Dei, haec fuge. Sectare vero justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, mansuetudinem. Certa bonum certamen fidei; apprehende vitam aeternam in qua vocatus es . » « Et ait Eliseus ad regem: Tolle sagittas. Qui cum tulisset, rursum dixit ei: Percute jaculo terram. Et cum percussisset tribus vicibus, et stetisset, iratus est contra eum vir Dpercussisses quinquies, aut sexies, sive septies, percussisses Syriam usque ad consummationem. Nunc autem tribus vicibus percuties eam. » Ecce propheta mandat regi jaculo
Abbreviated transcription (Latin):
as s arcu ingredient᷑ illuc. Hos
argo cum scriptiuȩ sacre dicta
pensamus. arcum intendimus:
cum uerba doctrinȩ damiis. sa¬
qttas emittimus. Ponitq helise
manus suas suꝑ manus regis: cũ
eremplis suis dominus actiones
doctorum dirigit. & confortat.
Orientalem fenestram aperire
mandat. & iacere sagittam: qr
lumine scientiȩ. & uere doctrinȩ.
suos hortatur primum illustrari.
ꝙ sic iacula u̾borum mittere. Et
at heliseus. Sagitta salutis do¬
mini. & sagitta salutis contra
s̾riam: ꝑcutiesq siriam in aphec.
donec consumas eam. Sagitta gͦ
salutis domini ẽ. prȩdicatio sc̃a:
cum decenter exhibetur: & spũ¬
alium hostium certissima inter¬
fectio. si ꝑseuerant̃ agitur. Hec
łas ẽ. ut aliquando dispensator
uerbi dei segniter torpeat. cui
uissum ẽ. ut gregis dominici cu¬
ram gerat: quia multum obest
deuotis auditorib: simercia p̃¬
ram deo. &. xp̃o iħu. qui udicatu¬
rus ẽ. uiuos & mortuos. & aduen¬
tum ipsius. & regnum eiꝰ. prȩdica

Expanded text:
 arcu ingredientur illuc . » Nos ergo cum Scripturae sacrae dicta pensamus, arcum intendimus: cum verba doctrinae damus, sagittas emittimus. Ponitque Elisaeus manus suas super manus regis, cum exemplis suis Dominus actiones doctorum dirigit et confortat. Orientalem fenestram aperire mandat, et jacere sagittam, quia lumine scientiae et verae doctrinae, suos hortatur primum illustrari, et sicut jacula verborum mittere. « Et ait Elisaeus: Sagitta salutis Domini, et sagitta salutis contra Syriam. Percutiesque Syriam in Aphec, donec consumas eam. » Sagitta ergo salutis Domini est praedicatio sancta, cum decenter exhibetur, et spiritalium hostium certissima interfectio, si perseveranter agitur. Nec fas est ut aliquando dispensator verbi Dei segniter torpeat, cui jussum est ut gregis Dominici curam gerat, quia multum obest devotis auditoribus, si inertia prram Deo et Jesu Christo, qui judicaturus est vivos ac mortuos, et adventum ipsius, et regnum ejus. Praedica
Abbreviated transcription (Latin):
ortuus
e. gͦ heliseus. & sepeliert̃¬
eum. Latrunculi quoq
hominem. udentes latruncłos.
piecerunt cadauer insepulchro
helisel. quod ambulauit & teti¬
git ossa helisei: & reuixit homo.
& stetit suꝑ pedes suos. Quid
significat hec resuscitatio cadã¬
ueris mortui. ꝑcontactum ossiuum
helisȩi. nisi uitam fidelium que i
morte xp̃i ueraciter constat: Q¬
cumq gͦ firma fide tangit mortẽ
xp̃ĩ. & spem suam ueraciter in ipso
conlocat: sine dubio particepsert
re surrectionis eius. Dicit enim ip¬
sa ueritas. Ego sum resurrectio ꝙ
iuta: qui credit inme. etiam si mor

Expanded text:
ortuus est ergo Heliseus et sepelieum latrunculi quoquehominem viderunt latrunculos et proiecerunt cadaver in sepulchro Helisei quod ambulavit et tetigit ossa Helisei et revixit homo et stetit super pedesignificat haec resuscitatio cadaveris mortui per contactum ossium Elisaei, nisi vitam fidelium, quae in morte Christi veraciter constat. Quicunque ergo firma fide tangit mortem Christi, et spem suam veraciter in ipso collocat, sine dubio particeps erit resurrectionis ejus. Dicit enim ipsa Veritas: « Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, non mor
Abbreviated transcription (Latin):
eum arcum & sagittas: dix̃ ad
regem israhel. Pone manum tuã
suꝑarcum. Et cum posuisset ille
manum siam: suꝑposuit helise¬
us manus suas manib regis. &
ait. Aꝑi fenestram orientalem.
Cumq aꝑuisset: dixit heliseꝰ.
riam in affec. donec consumas

Expanded text:
eum arcum et sagittas dixit ad eum arcum et sagittas dixit ad regem Israhel pone manum tuam super arcum et cum posuisset ille manum suam superposuit Heliseus manus suas manibus regis et ait aperi fenestram orientalem cumque aperuisset dixit Heliseus riam in Afec donec consumas
Abbreviated transcription (Latin):
domum ꝓut insingłis opus ẽe̾t
offerrent. Unde necesse ẽ. ut con¬
siderẽt hi qui spiritaiem pecuniã
u̾bi dei. ad dispensandum cum¬
seruis suis suis operariis scilicet di¬
uinis accipiebunt. quanta fide.
quantaq discretione illis opus ẽ.
quib ratio de eadem pecunia red¬
denda ẽ: ut studeant ñminus fi¬
deles inspiritalib intieniri. quã
isti incorporalib fuerunt inuenti.
Pecumam uero ꝓdelicto. ꝙ pecuni¬
am ꝓpeccatis. noninfere bant in¬
templum domini: quia sac̾dotũ
erat. Hȩc sententia ostendit. qd̾
nonquis pprio arbitrio facile
se credere debet. sed magissciat
quod confessio peccatorum. & pe¬
nitentia. sacerdotum uidicio
ꝑagenda ẽ: qui habent discer¬
nendi scientiam inter mundum
& immundum. & leprȩ macłam
diuidicare. & aut condempna¬
tate qua & mortuus est
Descenditq ad eum ioas rex isrł
micurrus isrł & auriga eius.
& ait heliseus. Affer arcum. ꝙ
sagittas. Cumq attulisset ad

Expanded text:
domum, prout in singulis opus esset, domum, prout in singulis opus esset, offerrent. Unde necesse est ut considerent hi, qui spiritalem pecuniam verbi Dei ad dispensandum conservis suis, operariis scilicet divinis, accipiebant; quanta fide, quantaque discretione illis opus est, quibus ratio de eadem pecunia reddenda est, ut studeant non minus fideles in spiritalibus inveniri, quam isti in corporalibus fuerunt inventi. « Pecuniam vero pro delicto, et pecuniam ptemplum Domini, quia sacerdotum erat. » Haec sententia ostendit, quod non quis proprio arbitrio facile se credere debet, sed magis sciat, quod confessio peccatorum et poenitentia sacerdotum judicio peragenda est, qui habent scientiam discernendi inter mundum et immundum, et leprae maculam dijudicare, et aut condemnatate, qua et mortuus est. Descenditque ad eum Joas rex Israel, currus Israhel et auriga eius et ait illi Heliseus adfer arcum et sagittas cumque adtulisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui mundam orationẽ ex consci¬
entia pura. ꝙ fide ñ ficta offert̃
deo. & cum ꝓpħa dicere possunt.
Dirigatur oratio mea sicut in¬
censum inconspectutuo. Tubȩ
autem quid aliud sunt ꝙͣ. prȩdica¬
tores sc̃i. qui in toto orbe terrarũ
uocem ȩuangelicȩ prȩdicationis
emit tunt. quorum ꝑsone ꝑ ꝓpbã¬
dicitur. Clama necesses. quasi tu¬
ba exalta uocem tuam. ꝙ annun¬
tia populo meo scelera eorum. &
domui ia cob peccata eorum. &
psalmista. Inomnem tr̃am ait
exiuit sonus eorum. & infines or¬
bis terrȩ uerba eorum. Sequitur.
Et non fiebat ratio his hominib.
qui accipiebant pecuniam ut distri¬
buerent eam arcificib : sed infide
tractabant eam. Neuotionem
ostendit eorum. de quib sermo
ẽ: quia tantum studii in religione
habuerint. ut nullus dubitauerit.
quin pecuniam domini sine alicu¬
ius fraudis suspicione tractaren.
& hanc de erario sublatam. fide¬
liter artificib ad muniendam

Expanded text:
qui mundam orationem ex consciqui mundam orationem ex conscientia pura et fide non ficta offerunt Deo, et cum Propheta dicere possunt: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . » Tubae autem quid aliud sunt, quam praedicatores sancti, qui in toto orbe terrarum, vocem evangelicae praedicationis emittunt? Quorum personae psi tuba, exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum . » Et Psalmista: « In omnem terram, ait, exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Sequitur: « Et non fiebat ratio his hominibus, qui accipiebant pecuniam, ut distribuerent eam artificibus, sed in fide tractabant eam, » etc. Devotionem ostendit eorum de quibus sermo est, qui tantum studii in religione habuerint, ut nullus debitaverit quin pecuniam Domini sine alicujus fraudis suspicione tractarent, et hanc de aerario sublatam fideliter artificibus ad muniendam
Abbreviated transcription (Latin):
ueruntamen non fiebant ex ea-¬
dem pecunia. ydriȩ templi do¬
mini. & fuscinuilȩ. & turibula:
ꝓ tubȩ. & omne uasaureum. &
argenteum. de pecuma quȩ infe¬
rebatur intemplum domini: sig¬
nificat. quod alia debet ẽẽ. ratio
formandorum uasorum inministe¬
rium domini. alia parandorum
lignorum & saxorum in ȩdificiũ
domus. quia alia debet ẽẽ doc¬
trina qua rudes imbuuntur
ad fidem. & alia qua iam ꝑfecti
instruuntur ad scientiȩ plenitu¬
dinem. Bene autem uasa domꝰ
domini illi possunt intelligi:
qui iam apti sunt ad capienda mu¬
nera diuina. & habiles fiunt ad
ministerium dei. Nam ydriȩ
eos significare possunt. qui aquã
Fuscinulȩ quoq doctores spũa¬
les quorum officium ẽ. corpus &
sanguinem domini credentib
distribuere. infidelib abnegare.
necnon ꝙ spũalem alimoniam
uerbi cuiq ꝓut conuenit disper
nr̃ȩ uero capacitatis ꝑ om̃ia men¬
suram transcendant. Ihuribula
autem illos figurate demonstrant:

Expanded text:
x eadem pecunia hydriae templi Domini, et fuscinulae, et thuribula, et tubae, et omne vas aureum et argenteum, de pecunia quae inferebatur in templum Domini, » significat quod alia debet esse ratio, formandorum vasorum in ministerium Domini, alia parandorum lignorum et saxorum in aedificium domus. Quia alia debet esse doctrina qua rudes imbuuntur ad fidem, et alia qua jam perfecti instruuntur ad scientiae plenitudinem. Bene autem vasa domus Domini illi possunt intelligi qui jam apti sunt ad capienda munera divina, et habiles fiunt ad ministerium Dei. Nam hydriae eos significare possunt qui aquam fuscinulae quoque, doctores spiritales, quorum officium est corpus et sanguinem Domini credentibus distribuere, infidelibus abnegare, nec non et spiritalem alimoniam verbi cuique, prout convenit, dispertnostrae vero capacitatis per omnia mensuram transcendant. Thuribula autem illos significare demonstrant
Abbreviated transcription (Latin):
afferre. nisi quod redemptor nr̃
rectorib eccłiȩ. armis spiritalib
se indui. & contͣ hostem antiquũ
pixcipit prȩliari: Arcus enim
ñ numquam insacro eloquio. ꝓ
ipso sacro eloquio poni solet: qd
ex utroq testamento. uelut ex
cornu & corda constat. ꝑuetus
quippe testam̃tum figurat᷑ cor¬
nu ꝓpt̃ duriciam: ꝑ nouum uͦ¬
quod incarnato domino figuratum
si guificatur corda. & dum corda
sahitur. cornu curuatur: quia¬
am norium testamentum discu¬
atur: a duricia litterȩ uetus in¬
aiatur. & adurtellectum spiri¬
alem flectitur. quia rigor eius¬
a duricia ñ tenetur. Sagit t& enĩ
sunt hȩc ipsa u̾ba: quȩ doctores
ꝓferunt. Unde bene & iam de¬

Expanded text:
uod Redemptor noster rectoribus Ecclesiae armis spiritalibus se indui et contra hostem antiquum praecipit praeliari? Arcus enim nonnunquam in sacro eloquio pro ipso sacro eloquio poni solet, quod ex utroque Testamento, velut ex cornu et chorda, constat; per Vetus quippe Testamentum figuratur cornu propter duritiam; per Novum vquod incarnato Domino factum est, signatur chorda. Et dum chorda trahitur, cornu curvatur, quia cum Testamentum Novum discutitur, a duritia litterae Vetus inclinatur, et ad intellectum spiritalem flectitur, quia rigor ejus duritiae non tenetur. Sagittae enim sunt haec ipsa verba quae doctores proferunt. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
deseruire possint. Frequenter gͦ
talib dominus & ingenii ac um̃.
& uere sapientiȩ donum largit᷑.
Qui bene quat tuor. eẽ. memoran¬
tur: ut a quat tuor ȩuangeliors
erudicione imbiiti. inquattuor
mundi partib fidei ueritatem
prȩdicent. Legitur enim inȩuan¬
gelio. quod dominus cum publi¬
canis & peccatorib manducaret:
& mulier quȩ erat inciuitate
peccatrir. lacrimis eius lauaret
pedes. & capillis suis tergeret:
& unguento ungeret. Matħ m
er publicano apłm. & euangeli¬
stam fecit. Aparuitq post resur¬
rectionem suam. primo marie
magdalene. de qua eiecerat sep¬
tem demonia. Illa uadens nun¬
tiauit his qui cum ea fuerant. li¬
gentib & flẽtib. Porro ducem
illum suꝑ cuius manum rex incu¬
buerat. & ꝓpħȩ uerbis diffidebat.
constitutum ad portam conculca¬
uit turba inintroitu ꝯ mortuus
ẽ. iuxta quod loquutus fuerat ur
deĩ. Oux iste typum tenet seri¬
barum &. phariseorum: qui haben¬

Expanded text:
deservire possint. Frequenter ergo deservire possint. Frequenter ergo talibus Dominus, et ingenii acumen, et verae sapientiae donum largitur. Qui bene quatuor esse memorantur, ut a quatuor Evangeliorum eruditione imbuti, in quatuor mundi partibus fidei veritatem praedicent. Legitur enim in Evangelio , quod Dominus cum publicanis et peccatoribus manducaret, et mulier quae erat in civitate peccatrix, lacrymis ejus lavaret pedes, et capillis suis tergeret, et unguento ungeret, Matthaeum ex publicano apostolum et evangelistam fecit. Apparuitque post resurrectionem suam, primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia: illa vadens nuntiavit his qui cum ea fuerant lugentibus et flentibus . « Porro ducem illum, super cujus manum rex incubuerat, et prophetae verbis diffidebat, constitutum ad portam, conculcavit turba in introitu, et mortuus est, juxta quod locutus fuerat vir Dei. » Dux iste typum tenet Scribarum et Pharisaeorum, qui haben
Abbreviated transcription (Latin):
& delectabitur incrassitudine aĩa
ur̃a. Inclinate aurem urãm & ue¬
nite adins:audite & iiuet anima
ur̃a. Perturbatis hostib & in
fugam uersis: subiungit scͥptura.
quod quatuor uiri leꝓsi abyssent
incastra sy rorum: & nullum ibi
repꝑientes comederint & bibe¬
rint. ablatisq inde auro & ar-¬
gento ac uestib & absconsis: po¬
stea compuncti. inciuitatem hoc
adnuntiauerunt. atq salutis hꝰ
indicia prȩstiterunt. Quid gͦ
sunt leꝓsi isti. nisi qui uariis ui¬
tiis dediti. uel diuersis erroribus
impliciti. feditatem ex interna
peste educentes. ostendunt incu¬
te. Hosdominus sepe conuerten ᷤᷤ
ad fidem. & mundans aberrore &
uitiis: uere salutis nuntios effic̃.
Ingressi itaq leꝓsi incastra sirorum.
comederunt & biberunt. & aurũ
atq argentum inde asportauert̃.
cum despecti istius mundi. medi¬
tationi philosophiȩ operam dan¬
tes. & sensus substilitatem. & lo¬
quutionis uenustatem ad quirĩt.
unde eccłiȩ usib bene instructi

Expanded text:
abitur in crassitudine anima vestra. Inclinate aurem vestram, et venite ad me, audite, et vivet anima vestra . » Perturbatis hostibus et in fugam versis, subjungit Scriptura, quod quatuor viri leprosi abissent in castra Syrorum, et nullum ibi reperientes, comederint et biberint. Ablatisque inde auro et argento ac vestibus et absconsis, postea compuncti, in civitatem hoc annuntiaverint, atque salutis hujus indicia praestiterint. Qui ergo sunt leprosi isti, nisi qui variis vitiis dediti, vel diversis erroribus impliciti, foeditatem ex interna peste educentes ostendunt in cute? Hos Dominus saepe convertens ad fidem, et mundans ab errore et vitiis verae salutis nuntios efficit. « Ingressi itaque leprosi in castra Syrorum, comederunt et biberunt, et aurum atque argentum inde asportaverunt. » Cum despecti istius mundi, meditationi philosophiae operam dantes, sensus subtilitatem, et locutionis venustatem acquirunt, unde Ecclesiae usibus bene instructi
Abbreviated transcription (Latin):
uadant ad dominum suũ. Et¬
reliqꝰ. Postquam gͦ heliseus ho¬
stes insamariam adduxit. non eos
occidi ꝑmisit. sed refectionem mas¬
nam ciborum illis prȩparans. di¬
misit eos in pace. & saulum diu
contra stimulum calcitrantem. pri¬
mum dominus excecauit. deinde
sapientia spiritali magnifice re¬
pleuit. atq ad prȩdicandum ȩuan
gelium suum ingentib drrexit.
nobisq precepit ita dicens. Diligte
inmicos ur̃õs: & bene facite his
qui oderunt uos: ut sitis filii pa¬
tris ur̃i qui incęlis. ẽ. Factum¬

Expanded text:
vadant ad Dominum suum. vadant ad Dominum suum. » Postquam ergo Eliseus hostes in Samariam adduxit, non eos occidi permisit, sed confectionem magnam ciborum illis praeparans dimicontra stimulum calcitrantem primum Dominus excaecavit, deinde scientia spirituali magnifice replevit, atque ad praedicandum suis Evangelium in gentibus direxit . Nobisque praecepit, ita dicens: « Diligite inimicos vestros et benefacite his qui oderunt vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
umq orasset heliseus ait̃. Domi¬
ne aperi ocłos eius ut uideat. Et
aperuit dominus oculos pueri: &
iudit. &ecce mons plenus equorum.¬
lisei. Et ualde necesse ẽ. ut heliseꝰ
nr̃ aperiat oculoscordis nr̃i: ut con¬
sideremus. & cognoscamus. quia om¬
nes qui confidunt in illum. non con¬
fundentur. Porro hȩliseus orauit
dominum dicens. ꝑcute obsecro gen¬
tem hanc cecitate. ꝑcussitq eos do¬
minus ne uiderent iuxta uerbũ
helisei. Honum gͦ illis ẽ. quosocu¬
lus suus scandalizat. ut eruatur
&piciatur abeis. quatinus intui¬
tus suꝑbiȩ & malitiȩ obturetur.
& oculus sanȩ fidei ac simplicita¬
tis aperiatur. Unde dic̃ aposto¬
lus. Si quis inter uos uidetur sa¬
piens eẽ: stultus fiat. ut sit sapi¬
ens. Dixitq rexifrł ad heliseum.
cum uidisset eos. Num quid ꝑcu¬
tiam eos pater mi: Et ille Ait.
Non ꝑcuties. neq enim cepisti
eos gladio. aut arcu tuo. ut ꝑcuti¬
as. Pone panem & aquam coram
eis. ut comedant & bibant. &

Expanded text:
ue orasset Heliseus ait Domine aperi oculos huius ut videat et aperuit Dominus oculos pueri et vidit et ecce mons plenus equorumlisei. » Et valde necesse est ut Eliseus noster aperiat oculos cordis nostri, ut consideremus et cognoscamus « quia omnes, qui confidunt in illum, non confundentur . » « Porro Eliseus oravit Dominum, dicens: Percute, obsecro, gentem hanc caecitate. Percussitque eos Dominus ne viderent juxta verbum Elisei. » Bonum ergo illis est quos oculus suus scandalizat ut cruatur et projiciatur ab eis , quatenus intuitus superbiae et malitiae obturetur, et oculus sanae fidei ac simplicitatis aperiatur. Unde dicit Apostolus: « Si quis inter vos videtur sapiens esse, stultus fiat ut sit sapiens . » « Dixitque rex Israel ad Eliseum, cum vidisset eos. Nunquid percutiam eos, Pater mi. Et ille ait: Non percuties. Neque enim coepisti eos gladio, aut arcu tuo, ut percutias: Pone panem et aquam coram eis, ut comedant et bibant, et
Abbreviated transcription (Latin):
dȩorũ incluserunt. Et item scͥ p¬
ausus ẽ. loqui. S relucente die
resurrectionis: iamaderat tempꝰ.
quo comites xp̃iillum uidentes
uiuere. & postmodum cȩlosas¬
u̾bum dei prȩdicabant. tam ui¬
dȩiᷤ quam etiam gentib. Et im¬
pletum ẽ. illud ysaiȩ uaticinum:
quia scisse sunt indeserto aquȩ.
& torrentes insolitudine: & quȩ
erat arida instagnum: & siciens
infontes aquarum. Unde dñs ꝑ

Expanded text:
daeorum incluserunt. Et iterum scripdaeorum incluserunt. Et iterum scripausus est loqui: sed relucente die resurrectionis, jam aderat tempus quo comites Christi illum videntes vivere, et postmodum etiam coelos asbum Dei praedicabant tam Judaeis quam etiam gentibus ; et impletum est illud Isaiae vaticinium: « Quia scissae sunt in deserto aquae, et torrentes in solitudine, et quae erat arida, in stagnum; et sitiens in fontes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑȩuangłium indicante. salus quȩ
ĩ percatorib longe ẽ: timentibus
deum ꝓpe eẽ. dinoscitur. Dicit
Intempore hoc cras modius simile
uno statere erit. & duomodii hor¬
rei statere unomporta samariȩ.
Quid enim modiussimilȩ. nisi ꝑ¬
fectam mensuram diuinȩ sapien¬
tiȩ quȩ est innouotestamento.
ꝙquid duo modii hordei. nisisci¬
entiam legis & ꝓphetarum signi¬
sicant Qui comparantur statere
uno. hoc ẽ. fide catholica. Inpor¬
ta samarie. inpredicatione uide¬
licet apostolica. ꝑ quam intrat᷑
mȩccłiam. Intempore inquit
hoc. cras. modius similȩ uno sta¬
tere erit & reliqͥ. Ac si dixisset.
Cessante turbinȩ ꝑ sequutionis
quȩ fit hodie. dabit dñs cras. hoc
ẽtempore futuro. quietem &
tranquillitatem: ut prȩdicatio
ȩuangelii ꝑfecte credentib com¬
pleatur. Fuit enim tempore passi¬
onis dominicȩ quasi fames uerbi
dnĩ. cum apłi relicto eo. om̃s fu¬
gerunt. & domi se ꝓpt̃ metum u¬

Expanded text:
per Evangelium indicante, salus quae per Evangelium indicante, salus quae a peccatoribus longe est, timentibus Deum pIn tempore hoc cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei, statere uno in porta Samariae. » Quid enim modius similae, nisi perfectam mensuram divinae sapientiae, quae est in Novo Testamento? et quod duo modii hordei, nisi scientiam legis et prophetarum significant? qui comparantur statere uno, hoc est fide catholica. In porta Samariae, in praedicatione videlicet apostolica, per quam intratur in Ecclesiam. « In tempore, inquit, hoc, cras modius similae uno statere erit, » et reliqua. Ac si dixisset: Cessante turbine persecutionis, quae fit hodie, dabit Dominus cras, hoc est tempore futuro, quietem et tranquillitatem, ut praedicatio Evangelii perfecte credentibus compleatur. Fuit enim tempore passionis dominicae quasi fames verbi Domini, cum apostoli relicto eo omnes fugerunt, et domi se propter metum Ju
Abbreviated transcription (Latin):
Dec dicit dominus. In tempore hoc
eras. modius simile uno statere erit
& duo modii ordȩi statere uno u
porta samarie. Quod cum ñ cre¬
deret unus de ducib. suꝑ cuiusma¬
num rex incumbebat. homini dei
ait. Si dominus fecerit & iam cada¬
ractas incȩlo: nuimquam poterit. Et
quod loqueris. Qui ait. S idebis
ocłis tuis: & inde ñ comedes. Po¬
test hoc loco benadab eum suo exer¬
citu. diabolus mysticȩ accipi. qul
corda iniquorum ꝑuiuidiam cort̃
eeliam bellum gerere excitat. Sub
soc quidem rege sunt modo falsi
udei. de quib inapocalipsi scͥptũ
c̃ qui dicunt se iudȩos. ẽẽ. & non
suit: sed sunt sẏnagoga sathanȩ.
Subhoc rege sunt pagani: sunt
ꝯheretici. Facta ergo ꝑsequutione
ab antiquo hoste: ꝑtales affugitur
populus dei. qui est positus in sa¬
maria hoc ẽ. incustodia legis
diuinȩ. fitq fames ualida: cum
non ꝑmitcitur doctorib. libere
ubum dei p̃dicare. Sed hely sȩo
reuelante. hoc. ẽ. redemptore nr̃o

Expanded text:
c cras modius similae, uno statere erit: et duo modii hordei, statere uno in porta Samariae. Quod cum non crederet, unus de ducibus super cujus manum rex incumbebat, homini Dei ait: Si Dominus fecerit etiam cataractas in coelo, nunquid poterit esse quod loqueris? Qui ait: Videbis oculis tuis, et inde non comedes. » Potest hoc loco Benadab cum suo exercitu diabolus mystice accipi, quia corda iniquorum per invidiam contra Ecclesiam bellum gerere excitat. Sub hoc quidem rege, sunt modo falsi Judaei, de quibus in Apocalypsi scriptum est , qui dicunt se Judaeos esse et non sunt, sed sunt synagoga Satanae. Sub hoc rege sunt pagani, sunt et haeretici: facta ergo persecutione ab antiquo hoste, per tales affligitur populus Dei, qui est positus in Samaria, hoc est in custodia legis divinae: fitque fames valida, cum non permittitur doctoribus libere verbum Dei praedicare, sed Elisaeo revelante hoc est Redemptore nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
currus. & robur exercitus. Qui
cum uenissent. nocte circumde¬
derunt ciuitatem. Omnis gͦ
qui innequitiȩ armis confidens.
xpĩ famulis insidias preparat:
nocte ꝑfidie excecatus. bellum
contra eccłiam gerit. Consur¬
gensautem diluculo minister
uiri dei egressus ẽ. Uiditq exer¬
crtum incircuitu ciuitatis. &¬
nuntiauit ei dicens. Heu. heu.
domine mi. quid faciemꝰ. Hȩc
sententia deno tat illos. qui ꝓ¬
pter pusillanimitatem cordis
mere. Plures enim nob̾cum sunt:
quam cum illis. Et saluator dis¬
cipłisait. Inmundo pręssuram
habebitis. s confidite. quia ego
uici mundum. Mitem. Nolide
inquit timere eos qui occidt̃ cor¬
pus. & post hec non habent am¬
quid faciant uobis. Qui potius
eum timete:qui potest & animam

Expanded text:
currus et robur exercitus. Qui currus et robur exercitus. Qui cum venissent nocte, circumdederunt civitatem. » Omnis ergo, qui in nequitiae armis confidens Christi famulis insidias praeparat, nocte perfidiae excaecatus, bellum contra Ecclesiam gerit. « Consurgens autem diluculo minister veri Dei egressus est; viditque exercitum in circuitu civitatis, nuntiavitque ei dicens: Heu! heu! Domine mi, quid faciemus? » etc. Haec sententia denotat illos qui propter pusillanimitatem cordis  timere. Plures enim nobiscum sunt, quam cum illis. » Et Salvator discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum . Et item: « Nolite, inquit, timere eos qui occidunt corpus, et post haec non habent quid faciant vobis; quin potius eum timete, qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
dicogitatur.¬
exautem sẏriȩ pugnanscon¬
tra israel. consilium miit
cum serius suis dicens. In
loco illo & illo ponamus insidias.
Mifit itaq uir dei ad regem isrł di¬
cens. Caue ne transeas in locum il¬
lum: quia ibi siri ininsidiis sunt.
Misit itaq tex isrł ad locum quẽ
qͥirerat ei uir dei. & prxoccupauit
eum. & obseruauit se ibi. & reł.
Quem congruentius hic rex syriȩ. q̃¬
quam potestatem significat t̃re¬
nam: quȩ sepe suꝑbe sentiens.
populum dĩ id ẽ. fili oslucis ꝑseqͥ¬
tur.ꝰ S ipsi ꝑueri helisei. dñi ui¬
delicet nostri doctriuam. insidi¬
as inimicorum prȩcauere edocen¬
tur: ut ẽ. illud. Estote inquit pru¬
dentes sicut serpentes: & simpli¬
cessicut columbe. &item. Caue¬
te autem abhominib. Et alibi.
At tendite ait a falsis ꝓpħis. Hoc
quippe agnoscens mundana po¬
tentia. ipsum ꝓpħam interfice¬
re disponit. cum xp̃m incordib
electorum extinguere festinat.
Misit gͦ illuc rex sẏriȩ equos. &

Expanded text:
di cogitatur. « Rex autem Syriae pugnabat contra Israel, consiliumque iniit cum servis suis, dicens: In loco illo et illo ponamus insidias. Misit itaque vir Dei ad regem Israel dicens: Cave ne transeas in locum illum, quia ibi Syri in insidiis sunt. Misit itaque rex Israel ad locum quem dixerat ei vir Dei, et praeoccupavit eum, et observavit se ibi, » etc. Quem congruentius hic rex Syriae, quam potestatem significat terrenam, quae saepe superbe sentiens populum Die, hoc est, filios lucis persequitur? Sed ipsi per Elisei Domini videlicet nostri doctrinam insidias inimicorum praecavere edocentur, ut est illud: « Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Et item: « Cavete autem ab hominibus . » Et alibi: « Attendite, ait, a falsis prophetis . » Hoc quippe agnoscens mundana potentia ipsum prophetam interficere disponit, cum Christum in cordibus electorum exstinguere festinat. « Misit ergo illuc rex Syriae equos et
Abbreviated transcription (Latin):
& siba diuidite agrum. iccirco¬
diuiserunt eiꝰ regnum. Mifibo¬
seth enim insamuhelis libro legi
prȩtatur liti
cuncta accipiat postquam reuer¬
sus ẽ. dominus meus rex indomũ
suam pacificȩ. ñ hoc dixisse sus¬
patur gratulanti animo sed insul
tanti. & quasi contra dm̃ murmu¬
ranti: eo quod dñs dauid in pace
reduxisset. Etait ber⁊ ellai ad
regem. Est autem chamaam ser¬
uus tuus: ipse ascendat tecum. Cha¬
maam interprȩtatur suspirans.
Quam diuu cum patre ꝑmansit.
suspirans uocatꝰ ẽ: postquam
uero in doctrinam dauid transiit.
non chamaam s: chama quod in¬
terpretatur fidelis appellatꝰ ẽ.
lial nominȩ s eba filius bocri:
uir gemineus. & cet̾a. Seba
uir belial qui populum israheliti
cum a domo dauid diuidere cona¬
tus ẽ: figuram gestauit hȩreti¬
corum. qui plebem dei scindere
uolentes. in ipsa sua praua in¬
tentione prius dampnati abȩccłi¬
a moriuntur: quam hoc quodce¬
perant implere possint. De qͦ ple¬

Expanded text:
et Siba dividite agrum. et Siba dividite agrum. diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in Samuelis libro legitrpretatur, litigcuncta accipiat, postquam reversus est dominus meus rex in domum meam pacifice, » non hoc dixisse susptanti, et quasi contra Deum murmuranti, eo quod Dominus David in pace reduxisset. « Et ait Berzellai ad regem: Est autem Chamaam servus tuus, ipse ascendat tecum. » Chamaam interpretatur suspirans, quandiu enim cum patre permansit, suspirans vocatus est. Postquam vero in doctrinam David transiit, non Chamaam, sed Chama, quod interpretatur fidelis, appellatus eslial, nomine Seba, filius Bochri, vir Jemineus, » etc. Seba vir Belial, qui Israeliticum populum a domo David dividere conatus est, figuram gestavit haereticorum, qui plebem Dei scindere volentes, in ipsa sua prava intentione prius damnati ab Ecclesia, moriuntur, quam hoc quod coeperant, implere possint. De quo ple
Abbreviated transcription (Latin):
tm quorumdam scõꝵ p̃figurasse
ñdubium ẽ: qui cum sint conuer¬
sione nouissum. plurimos tamen
exeis qui illos pre ire uidebantur.
fide & dilectione atq feruore spc̃
antecedunt.
enitq uniuersus popłs
coram rege: ille uidelicet
qui cum dauid ꝑmanserat.
Quod uero ait. isrł autem fugit
intab̾nacula sua: hi intelligendi st̃.
qui cum absalon ꝑduellionem re¬
belles extiterant. Mifiboseth qͦ¬
q filius ionathandescendit in oc¬
cursum regis illotis pedib. In hȩ¬
breo ñ illotis s infectis legitur pe¬
dib. Fecerat namq sibi ut he¬
brei tradunt ligneos pedes. quib
uti quasi ꝓnaturalib solebat: sic̃
solent facere claudi. quemadmo¬
dum & ille erat. Ait autem rex
admifiboseth. Quid ultra loque¬
ris: fixum ẽ. quod loquutus sũ.
Tu & siba diuidite possessi ones.
inhoc loco dauid immemor amei¬
tiȩ fuit & federis immo iuramenti
quod habuit cum ionathan. Mtã
crudele dedit iudicium dicens. tu

Expanded text:
tem quorumdam sanctorum praefigurasse tem quorumdam sanctorum praefigurasse non dubium est. Qui cum sint conversione novissimi, plurimos tamen ex eis qui illos praeire videbantur, fide et dilectione atque fervore spiritus antecedunt.enitque universus populus coram rege. » Ille videlicet qui cum David permanserat. Quod vero ait, « Israel fugit in tabernacula sua, » hi intelligendi sunt qui cum Absalom perduellionem rebelles exstiterant. « Miphiboseth quoque, filius Jonathae, descendit in occursum regis illotis pedibus. » In Hebraeo non lotis, sed infectis legitur pedibus. Fecerat namque sibi, ut Hebraei tradunt, ligneos pedes, quibus uti quasi pro naturalibus solebat, sicut solent facere claudi, quemadmodum et ille erat. « Ait autem rex ad Miphiboseth: Quid ultra loqueris? Fixum est quod locutus sum. Tu et Siba dividite possessiones. in hoc loco David immemor amicitiae fuit et foederis, imo juramenti quod habuit cum Jonathan, et tam crudele dedit judicium, dicens: « Tu
Abbreviated transcription (Latin):
quuncontemptum dei idola fabri¬
cauerunt. Cupidi fuerunt: qui
res transitorias uirtutum deliciis
prȩponebant. ꝑfidi uero & inuidi
fuerunt: qui non solum dictis legis
s ꝓpħarum repugnabant. sed etiã
psius saluatoris prȩsentiam sper¬
nebant. Et beneficiis eius ingrati
extiterant: cum inpassione eius
blasfema uoce ad pilatum dicebañ.
saris. Absalon quoq post inte
ritum infoueam grandem missus
ẽ: cum iniquus quisq post obitũ
carnis in lacum inferni mergit᷑.
Suꝑ quemaceruus lapidum conge¬
ritur: cum duritia mentissuȩ illi
ꝯꝓbratur. Dauid extinctum qͥ¬
demabsalon plorauit: cum interi¬
tum populuudaici dñs fleuit.
sicut in ȩuangelio legitur. quia
uidens cruitatem ierusalem fie¬
uit suꝑillam. Cuius miseriȩ in
tantum compassus ẽ: ut etiamusq
urrens ergo achimaas ꝑuiam com¬
pendii: transiuit chusi. A chima¬
i fulius sadoch qui posterior cȩp̃.
& priori se precucurit. alacrita¬

Expanded text:
qui in contemptum Dei idola fabriqui in contemptum Dei idola fabricaverunt. Cupidi fuerunt, qui res transitorias virtutum deliciis praeponebant. Perfidi vero et invidi fuerunt, quod non solum dictis legis et prophetarum repugnabant, sed etiam ipsius Salvatoris praesentiam spernebant, et beneficiis ejus ingrati exstiterant. Hinc in passione sua blasphema voce ad Pilatum dicebant: saris . » Absalom quoque post inritum in foveam grandem missus est cum iniquus quisque post obitum carnis in lacum inferni mergitur. Super quem acervus lapidum congeritur: cum duritia mentis suae illi exprobratur. David exstinctum quidem ploravit cum interitum populi Judaici Dominus flevit, sicut in Evangelio legitur: « Videns civitatem Hierusalem, flevit super illam . » Cujus miseriae in tantum compassus est, ut etiam usque erit. « Currens ergo Achimaas per viam compendii, transivit Chusi. » Achimaas filius Sadoch, qui posterior coepit et prior ipse praecucurrit, alacrita
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno crucis in quo dominũ cħm
xpm̃ affugentes suspenderunt.
occulto iudicio in eodem ligno
dampnati sunt: atq eodem popł
iudȩorum qui carnali sensu uelut
irrationali mulo prxsidere uide¬
bantur: indisꝑsionem gentium
ꝑtranseunte. ipsi pͥncipatum pa¬
riter & populum amiserunt.
Di camus & manifestius. Quod
absalon mulo fugiens inquercu
ꝑcesariem capitis suspensus est.¬
ticiȩ carnalis sensus incumben¬
des. ꝓpt̃ suꝑsticiositatem farisa¬
icam legem corrumpentes. ꝑ ip¬
sam quam ad correptionẽ uitȩ
ꝑceperant. mortis occasionem ha¬
buerant. Unde & saluator meum¬
gelio dix̃ ad eos. Nolite arbitiati.
quod ego accusaturussim uos apᷤ
patremmeum. Moyses enim in
quo uos confiditis: ille uosaccusat.
ioabuero incor absalon tres lanci¬
as infigit: cumantiquus hostil
suꝑbiam. auariciam. & inuidiam.
seuꝑfidiam incor udaici populi
iminisit. quȩ illis maximȩ ꝑditio¬
niscausa erant. Suꝑbi fuerunt:

Expanded text:
in ligno crucis in quo Dominum Jesum in ligno crucis in quo Dominum Jesum Christum affigentes suspenderunt, occulto judicio in eodem ligno damnati sunt, atque eumdem populum Judaeorum qui carnali sensui, velut irrationabili mulo praesidere videbantur, in dispersionem gentium pertranseuntes, ipsi principatum pariter et populum amiserunt. Dicamus et manifestius, quod Absalom per caesariem capitis suspensus est,titiae carnalis sensus incumbentes, propter superstitiositatem Pharisaicam legem corrumpentes, per ipsam, quam ad correctionem vitae acceperant, mortis occasionem habuerunt? Unde et Salvator in Evangelio dixit ad eos: « Nolite arbitrari quod ego accusaturus sim vos apud Patrem meum. Moyses enim, in quem vos confiditis, ille vos accusat . » Joab ergo in cor Absalom tres lanceas infigit, cum antiquus hostis superbiam, avaritiam et invidiam seu perfidiam in cor Judaici populi immisit, quae illis maxime causa perditionis erant. Superbi fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quium eius uel cȩterorum galileo¬
rum dauid delatum fidem prȩten-¬
debat populi gentium indñm ie
lem recessit. atq a galileis be
os deserens. a populo gentium
susceptus ẽ. Quimultos fideliũ
uarietate uirtutum & docꝰtrina
pater eius puerum appellat: ñ
utiq etatȩ carnis sed paruitate
sensus hoc ẽ. stulticia ñ mole
corporis dic̃.
uit autem ibi p̃lium disper¬
sum suꝑfaciem omnis t̃re:
& multo plures erant quos saltꝰ
consumpserat de popło. quã hi
quos uorauerat gladius in bello.¬
Saltus hic qui plures consumpsisse
dicitur quam gladiꝰ uorasse: besti¬
as ferocissimas quȩ insaltu erant
hȩbrei autumant. a quib plures
consumpti quam gladio uorati si¬
erint. Accidit autem ut occur¬
reret absalon seruis dauid seders
mulo. Ꝙ cȩt̾a. Ebsalon mulo eu
insederat ꝑtranseunte. ipse ques¬
cui inhȩrens inter cęlum & t̃ram
suspensus ẽ. Sic nimirum seri¬
bȩ & pharisȩi pͥncipes iudeorum

Expanded text:
quium ejus, vel caeterorum Galilaeoquium ejus, vel caeterorum Galilaeorum David, delatum, fidem praetendebat populi gentium in Dominumlem recessit, atque a Galilaeis bentem Judaeos deserens, a populo gentium susceptus est: qui multos fidelium varietate virtutum et doctrinarpater ejus David puerum appellat, non utique aetate carnis, sed parvitate sensus, hoc est stultitia, non mole corporis dicit. « Fuit autem ibi praelium dispersum super faciem omnis terrae, et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius in bello.Saltus hic qui plures consumpsisse dicitur quam gladius vorasse: bestias ferocissimas, quae in saltu erant, Hebraei autumant, a quibus plures consumpti quam gladio vorati fuerunt. « Accidit autem ut occurreret Absalom servis David, sedens mulo, » etc. Absalom mulo cui insederat pertranseunte, ipse quercui inhaerens, inter coelum et terram suspensus est. Sic nimirum Scribae et Pharisaei, principes Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset dauid incastra: sobi fi¬
lius naas de rabath filiorum am¬
mon. & machair filius amihel
de lodabar. & ber zellai galaaddi¬
tes de rogelim. optulerunt ei
stratoria & tapetia. & ꝙȩta. Ca¬
stra ubi uenit dauid. hebraice ma¬
naim leguntur. sicuti supͣ innu¬
Imus. hoc ẽ. locus ubi obuii fue¬
runt iacob angeli dei. sicut in
genesi legitur. Unde inibi scͥp¬
tum ẽ. Uocauit iacob nom̃ loci
manaim: idẽ. castra. Sobi nãq
qui uenit ibi cum muneribus
ad dauid: filius fuit naas regis.
cum quo pugnauit saul. Ipse¬
etiam naas fecit miscdiam cũ¬
dauid. quando fugiebat a facie saul.
Quo mortuo dixit dauid. faciam mi¬
sericordiam cum anon sicut fecit
pater eius naas mecum. Inter¬
empto autem a dauid anon. qui
indecaluandis seruis sius
iuriam fecerat: constitu
est abeodem dauid in
loco fratrissui iste sobi. qui ad da¬
uid legitur cum cȩt̾is uenisse. &
stratoria & tapetia & uasa fictilia
& cȩt̾a quȩ sequuntur ei optulis¬

Expanded text:
venisset David in castra Sochi fivenisset David in castra Sochi filius Naahas de Rabath filiorum Ammon, et Machir filius Amihel de Lodabar, et Berzellai Galaadites de Rogelim, obtulerunt ei stratoria et tapetia, » etc. Castra ubi venit David Hebraice Manaim leguntur, sicut supra innuimus, hic est locus ubi obvii fuerunt Jacob angeli Dei, sicut in Genesi legitur. Unde scriptum est: « Vocavit Jacob nomen loci Manaim , » id est castra. Sobi namque quievit ibi cum muneribus, ad David, filius fuit Nahas regis, cum quo pugnaetiam Naas fecit misericordiam cuDavid, quando fugiebat a facie Saul. Quo mortuo, dixit David: « Faciam misericordiam cum Ammon, sicut fecit pater ejus mecum . » Interempto vero a David Ammon, qui ei in decalvandis servis suis injuriam fecerat, constitutus est ab eodem David in loco fratris iste Sobi, quia ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia, et caetera, quae sequuntur ei obtulis
Abbreviated transcription (Latin):
fontem rogel: qui interpretatur
distis uł deorsum: cum luctum
ꝙ despectum in mundo hoc appe¬
tunt hab̾e ꝓpter cȩlestis regni de-¬
liderium. Declinant ergo conci
do gradu fugientes indomum cu¬
usdam uiri inbaurim. qui locus
interprȩtatur electus siue iuue
ns. cumadolescentie tempora
inmemorram reducunt. Descendt̃
imputeum. qui erat in uestibulo:
cum patientiȩ se humiliter subici¬
unt. quȩ cunctis necessaria ẽ. in
hoc tempore. ante finem scilicet
p̃sentis uitȩ. Ꝙ expandit mulier
uelamen suꝑ os putei.anse
cum eccłia p̃cum assi fr dui¬
tate delicta iuuentutis & ignoran¬
tias fuorum filioꝵ abscondere cer¬
tat. Quasi siccans typsanas. cum
carnis lascuriam. ꝑ continentiȩ ri¬
gorem restringit. Sic & reslacet
transgressionis uidelicet huma¬
incompunctione lacrunarum.
& ꝑcastigationem corporis omĩa
delicta absconduitur. ac homi¬
nes a ꝑsequutione antiqui ho¬
stis ꝓtecti liberantur. Cumq

Expanded text:
fontem Rogel, qui interpretatur fontem Rogel, qui interpretatur tristis vel deorsum, cum luctum et despectum in hoc mundo appetunt habere, propter coelestis regni desiderium. « Declinant ergo concito gradu fugientes in domum cujusdam viri in Bahurim, qui locus interprnis , cum adolescentiae tempora in memoriam reducunt. Descendunt in puteum, qui erant in vestibulo, » cum poenitentiae se humiliter subjiciunt, quae cunctis necessaria est in hoc tempore, ante finem scilicet praesentis vitae. « Et expandit « mulier velamen super os putei, » cum Ecclesia precum assiduitate delicta juventutis et ignorantiae suorum filiorum abscondere certat. « Quasi siccans ptisanas, » cum carnis lasciviam per continentiae rigorem stringit. « Et sic res latet, » transgressionis videlicet humain compunctione lacrymarum, et per castigationem corporis omnia delicta absconduntur, ac homines a persecutione antiqui hostis protecti liberantur. « Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
aeis aduersus xpm̃ dedit conl¬
ium iudȩ. ꝓditoris gestauit ꝑsonã.
qui iudȩis ad uersus xp̃m dedit con¬
silium ꝓditionis. Achito fel quippe
interprȩtatur ruina frĩs: quod ip¬
sinidȩ. ꝓditori. ꝓculdubio congru¬
it. qui ruina extitit illius qui digna¬
ius ẽ. dicere. narrabo nom̃ tuum fra¬
trib meis. qui & disposita domo sua
postea suspendio interiit. Hoc &
udas in euangelio similiter ut
achitofel fecisse legitur. H inc se.M¬
quitur qualiter ionathas & achi¬
maas ad explorandum consilium ab¬
salon & dauid renuntiandum. de¬
relicti sunt: & fugientes absalon¬
declinauerunt indomum cuiusdã
uriin baurun qui habebat pute¬
um inuestibulo suo: & descende¬
runt ineum. Tulit autem mulier
&expandit uelam̃ suꝑ os putei qͣsi
siccans typsanas: & sic res latuit.
Significant autem isti duo iuue¬
nes. ionathas uidelicet qui int̾p̃tat᷑
inumero fr̃m st̃ ascͥpti. Qui recedentes
ababsalon fugunt.cũ malignos sp̃s
euadere querunt: Hig stabant iuxta

Expanded text:
m dedit consilium, Judae proditoris gestavit personam, qui Judaeis adversus Christum dedit consilium proditionis. Achitophel quippe interpretatur ruina fratris, quod ipsi Judae proditori procul dubio congruit: qui ruina exstitit illius qui dignatus est dicere: « Narrabo nomen tuum fratribus meis . » Qui et disposita domo sua, postea suspendio interiit. Hoc et Judas in Evangelio similiter, ut Achitophel fecisse legitur. Hinc sequitur qualiter Jonathas et Achimaas ad explorandum consilium Absalom, et David renuntiandum, derelicti sunt, et fugientes declinaverunt in « domum cujusdam viri in Bahurim, qui habebat puteum in vestibulo suo, et descenderunt in eum. Tulit autem mulier, et expandit velamen super os putei quasi siccans ptisanas, et sic res latuit. » Significant autem isti duo juvenes, Jonathas videlicet, qui interpretatur in numero fratrum ascripti sunt? qui recedentes ab Absalom fugiunt, cum malignos spiritus evadere quaerunt. Hi ergo stabant juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habuit. Hanc posteriorem
sententiam non cõmendando ꝓ¬
tulimus: sed de dictis beati au¬
gustini extitulo uidelicet tercii
psalmi: inquib tanquam claris¬
sima tuba disputando resonars.
edisserit. decerpsimus. Achito¬
fel igitur qui recedens a dauid
ad absalon transinigrauerat.
hereticos significat: qui receden¬
tes a tramite ueritatis se soti¬
ant hostiantiquo. & subsequũ¬
tur er rorem. Interprȩtatur aũ
frater meus cadens: gilonites
uͦ transmigrat᷑. Contra quos ꝓ¬
pha increpans dic̃. In dño ꝯfido:
quomͦ dicitis animȩ meȩ. transmig̃
inmontem sic̃ passer: Mrel. Et
merito tales laquȩo doliatq mali¬
tiȩ suȩ uitam ꝓpriam finiunt.
qui alienam prauis suasionibus
corrumpere satagunt: sicut ipse¬
achitofel inꝓpria domo suspen¬
diointeriit. qui in aliena uitȩ oa¬
uid insidiatus ẽ. Unde scriptũ
T. Qui fodit foueam. incidet in
illam. & in in sidiis suis capient᷑

Expanded text:
non habuit. Hanc enim posteriorem non habuit. Hanc enim posteriorem sententiam non commentando protulimus, sed de dictis beati Augustini ex titulo videlicet tertii psalmi in quibus tanquam clarissima tuba disputando resonans edisserit, decerpsimus. Achitophel igitur qui, recedens a David, ad Absalom transmigraverat, haereticos significat qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur errorem: interpretatur autem frater meus cadens: Gilonites vero transmigratio. Contra quos Propheta increpans, dicit: « In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem, sicut passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, qui alienam pravis suasionibus corrumpere satagebant, sicut Achitophel in propria domo suspendio interiit, qui in aliena, vitae David insidiatus est. Unde scriptum est: « Qui fodit foveam, incidit in eam . » Et: « In insidiis suis capientur
Abbreviated transcription (Latin):
pice accipi potest popłs iudaicus
qui eum tradidit. Absalon aũ sic̃
ante iam dictum ẽ. intelligitur
patrispax. Qd̃ mirum uidetur
inhẏstoria: quemadmodum pos¬
sit intelligi pax patris qui patrẽ
bello ẽ. pͥsequutus. S qui diligen¬
ter allegoriam indendunt. inspici¬
unt absalon. eẽ. ierusalem: quȩ
etiam & ipsa pax interprxtatur.
Acuius facie fugit xp̃c: quando¬
uidelicet eam patiendo deserens:
ingentib ꝑfidem secessit. Alii
absalon uidam traditorem accipi¬
unt: quem tanta & tam miranda
patientia xp̃c ꝑtulit. tanquam
bonum: cum eius cogitationes
ñ ignoraret. Quem suo ad hibuit
conuiuio in quo corporis & sangui¬
nis sui figuram discipulis suis cõ¬
mendauit & tͣdidit. Quod dem
q in ipsa traditione & osculum ac¬
cepit. bene intelligitur pacemx.
ex hibuisse traditori suo. quam¬
uis ille tam sceleratȩ cogitationis
urterno bello uastaretur. M ideo
absalon patris pax dr̃: quia pa¬
ter habuit pacem quam ille

Expanded text:
pice accipi potest Judaicus populus, pice accipi potest Judaicus populus, qui eum tradidit. Absalom autem sicut ante jam dictum est intelligitur patris pax. Quod mirum videtur in historia, quemadmodum possit intelligi patris pax, qui patrem bello est persecutus? Sed qui diligenter allegoriam inunt Absalon esse Hierusalem: quia etiam et ipsa, Pax interpretatur, a cujus facie Christus fugit, quando eam patiendo deserens in gentibus per fidem successit. Alii Absalon, Judam traditorem accipiunt, quem tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tamquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique et in ipsa traditione osculum accepit, bene intelligi Christum pacem exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon Patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille