comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem. Oinia mes diumno timore cõpũcta.
discucit ⁊ rec̾ctat᷑. luget in pegnatonis huis
exilio. teptatonibꝰ exposita & erũpnis. plorat.
quia ignorat ⁊errat: quia concupiscit & tabes¬
cit: qaͥ n bonii quod uult hoc agitis malũ qͦd
odit ħefficit. Nlet. quia mutabilis ⁊ iustabił p
inania rapit᷑ quia fragił ⁊⁊ corruptibił carnis
sarcina aꝗg̃uat᷑. Quocũq se u̾terit: luctus causa
memorans. añ morte cause sue dictat indicium :
& qi iam p̾sente cadauere sodit sepulchruo. De per¬

Expanded text:
dit. Omnia mens divino timore compuncta discutit et retractat, luget in peregrinationis exsilio tentationibus exposita et aerumnis; plorat, quia ignorat, et errat, quia concupiscit; et tabescit, quia non bonum quod vult, hoc agit, sed malum quod odit, hoc efficit. Flet quia mutabilis et instabilis per inania rapitur, quia fragilis et corruptibilis carnis sarcina aggravatur. Quocunque se verterit, luctus causa memorans ante mortem, causae suae dictat judicium, et quasi jam praesente cadavere fodit sepulcrum. P
Abbreviated transcription (Latin):
Uin om̃is creatura u adhuc ingemiscat¬
& parturiat ñ est sapientis hylaresc̾e in loco
formidinis: n ibi q̃rere cubiculũ pacis uͥ est
torcular doloris. Non inuenit᷑ prudentia in
tra eoꝵ qui uiuut᷑ suauit᷑ sicut iobait. qͥppr
in locis humtibꝰ⁊ secreto calami. sub ũbrador

Expanded text:
um omnis creatura usque adhuc ingemiscat, et parturiat , non est sapientis hilarescere in loco formidinis, nec ibi quaerere cubiculum pacis, ubi est torcular doloris. Non invenitur prudentia in terra eorum qui vivunt suaviter, sicut Job ait; quippe in locis humentibus et secreto cal
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑ om̃em carnis rebellionẽ edomat. ⁊ tyrãn¬
demgule spoliat ⁊ exarinat. Ieiumũ exͣ ordi¬
narios motꝰ in cippo claudit Sartat. & appetitꝰ
uagos distring̃. ⁊ligat Ieiuniũ si humilitate
gr̃a stabłitur: celesti pane nuitur. Danieli int̾¬
p̃tato̾ sop̃moꝵ reuelatur ieiumo ⁊ tͦs pueri
de babilomo illesi egͣdiunt᷑ incendio. Moysẽ

Expanded text:
gatur, omnem carnis rebellionem edomat, et tyrannidem gulae spoliat et exarmat. Jejunium extraordinarios motus in cippo claudit et arctat, et appetitus vagos distringit et ligat. Jejunium, si humilitate gratia stabilitur, coelesti pane nutritur. Danieli interpretatio somniorum revelatur jejunio, et tres pueri de Babylonio illaesi egrediuntur incendio. Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
diuise. Et dixto .U bi ẽ łs helye ⁊̃ nc̃ e ẜcussito aqͣs
⁊ diuise st̃ huc atq illuc: ⁊ transit heliseꝰ. P leuatio
helye a scensionẽ dñi significat. Pallium helye incar¬
natio ẽ dm̃i ꝑ quã leti fluuũ disrupit: nobisq
tiunsitũ ad uttã p̃parauit. Hoc helyseus pꝰt transi¬
tum helye retinuit: qͥa fidem incarnationis eccł̃ia pꝰt
transire satagit. S sic̃ helscus ñ nisi iuocato dđo he¬
lie a quas diuisit. ita eccłia nͥ ꝑ inuocationẽ xp̃i. uir¬

Expanded text:
cussitque aquas, et divisae sunt hinc atque illinc, et transiit Eliseus . Elevatio Eliae ascensionem Domini significat. Pallium Eliae incarnationem Domini, per quam lethi fluvium dirupit, nobisque transitum ad vitam paravit. Hoc Eliseus post transitum Eliae retinuit, quia fidem incarnationis Ecclesia resae fluctus transire satagit. Sed, sicut Eliseus nonnisi invocato Deo Eliae, aquas divisit, ita Ecclesia nisi per invocationem nomini
Abbreviated transcription (Latin):
ee dilectio. Qui diligit ñ offendit. ⁊ si forte
cecid̾it: ruentẽ excipiens caritas mat̾ manũ
supponit. ħ erũpit in flumiua lac̾marũ ⁊ ⁊
in penitẽtie gͣgite lapsos baptitat ⁊ renouat.
& elisos ilico resticuit ⁊ reformat. Oecurrit
conpũctis: suscipit penitentes: qͦs tam̃ ipsa ⁊

Expanded text:
elitas. Qui diligit non offendit, et si forte ceciderit, ruentem excipiens charitas mater manum supponit. Nec erumpit in flumina lacrymarum, et in poenitentiae gurgite lapsos baptizat et renovat et elisos illico restituit et reformat. Occurrit compunctis, suscipit poenitentes, quos t
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑ̃ibꝰ xp̃ianis clarius patuit: ⁊ a młis freqñ¬
tata. in pluriinos se effudit. Qt᷑qͦt uiros u̾cu¬
tũ uidimꝰ. sñ ieiumo ñ legimꝰ ascendisse: nec
aliquid magnũ moliti st̃ nisi p̾ abstinentia
p̃cessisset. Quociens ad̾o aliquid optinere
supplices bnficia postularũt. Nec defuit ꝓuẽ¬
cus uͥad pedes di sacͥficiũ ꝯtͥti cordis offerens
se ꝓstiauit humilitas: s ꝓpe fuit in uocãtibꝰ
sed̾s: ⁊ porrexit manũ naufragis. ⁊ subue¬
nit afflictis. Si moysen. ⁊aaron. ⁊ samuelem
hodie hab̾et eccłma. cũ inuocarẽt exaudirẽ¬
tur: ⁊orantibꝰ iob:⁊ noe ⁊ damele populo
parc̾etur. Rarꝰ hodie finees qui ꝑfodat ĩ¬
pudicos: rarus moyses qui occidat saclego .
rarꝰ samuel qui inobedientes lugeat: rarꝰ
iob qui ꝓ filioꝵ negligentia sac̾ficiũ offerat.
rarus aaron qui corã pharaone cõminatões
diuinas echicat: rarꝰ noe qͥ hishꝰ subinsio ĩ¬
minet archam bitumine linitã ꝓuideat.

Expanded text:
tianis clarius patuit, et a multis frequentata in plurimos se effudit. Quotquot viros virtutum vidimus, sine jejunio non legimus ascendisse; nec aliquid magnum moliti sunt, nisi prius abstinentia praecessisset. Quoties aliquid a Deo obtinere supplices beneficia postularunt. Nec defuit proventus, ubi ad pedes Dei sacrificium contriti cordis offerens se prostravit humilitas; sed prope fuit invocantibus se Deus, et porrexit manum naufragis et subvenit afflictis. Si Moysen et Aaron et Samuelem hodie haberet Ecclesia, cum invocarent, exaudirentur, et, orantibus Job et Noe et Daniele, populo parceretur. Rarus hodie Phinees, qui perfodiat impudicos; rarus Moyses, qui occidat sacrilegos; rarus Samuel, qui inobedientes lugeat, rarus Job, qui pro filiorum negligentia sacrificium offerat; rarus Aaron, qui coram Pharaone comminationes divinas edicat; rarus Noe, qui his quibus submersio imminet arcam bitumine lit
Abbreviated transcription (Latin):
delira sensualitas qͣriis delectet᷑ Sic̃ ni rarus est¬
aut nuillus qui de se maladicieqͣnimit̾ ferat:
ita rarus est qui ñ b̾nde se uelit sentiri⁊ ⁊ si roc¬
te uunt stantẽ in inte rectitudine ñ diligat esti¬
mari. Quod si oꝑa u̾tutũ foras exierit᷑: rarus ẽ
qui hominũ iuditia ꝯspuat: ⁊laude̾ huumanas
concẽpnat. Propt ħ solitudo cares arbitis:⁊ liemꝰ

Expanded text:
delira sensualitas contrariis delectetur. delira sensualitas contrariis delectetur. aut nullus qui de se mala dici aequanimiter ferat, ita rarus est qui non bene de se velit sentiri, et se, si recte vivit, stantem in vitae rectitudine non diligat aestimari. Quod si opera virtutum foras exierint, rarus est qui hominum judicia conspuat et laudes humanas contemnat. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
mbꝰ aliquibꝰ ꝑiculosius militat᷑. Nulli religioiᷤᷤ
cxercito fraudulentiꝰ manis gła adulat᷑. nulli
u̾tuti fauor ita blandit᷑. Ieiumoꝵ sudorbꝰ laus
importuna se ing̾it.⁊ subtilissimis aculeis pene¬
ꝑu̾tit. Quasi tinea q integrũ erat rodit. ⁊ occu¬
pat: ⁊ scĩtatis sundam̃ta euellit. ⁊ dissipat. Subi¬
cilissimũ malu ꝓpͥio laqueo hypoc̾tam iugulat:
iꝓpͥiis arinis sãctitatem impugnat. Castigatio
cirniscaruas spm̃ inflat: et macies corꝑis extenu¬
acũ arrogantẽ impĩgnat. Contemptꝰ ueneratonẽ
uenat᷑. fames ⁊ calamitas laudibꝰ satͣatur. Mens ħ¬
iIIueneno mmbuta. in misis delicͥit᷑. Soccuruta
hac scabie in ulc̾ibꝰ głatur. Religio fic suꝑsticio:
& suocedit ei ambito̾ subornata. Canta est hypo¬
cricarũ demitia ut fecoribꝰ ꝓ odoribꝰ abutant᷑.
peiosa uilia iasꝑa suauia arbitrent᷑. & fauoꝵ sa¬
por om̃ium dulcedinũ supet condim̃taz omniꝰq

Expanded text:
 aliquibus periculosius militatur. Nulli religionis exercitio fraudulentius inanis gloria adulatur, nulli virtuti favor ita blanditur. Jejuniorum sudoribus laus importuna se ingerit, et subtilissimis aculeis peneiter inchoata pervertit. Quasi tinea quod integrum erat rodit et occupat, et sanctitatis fundamenta evellit et dissipat. Subtilissimum malum proprio laqueo hypocritam jugulat, et propriis armis sanctitatem impugnat. Castigatio carnis spiritum inflat, et macies corporis extenuatum arrogantem impinguat. Contemptus venerationem venatur, fames et calamitas laudibus saturantur. Mens hoc veneno imbuta in miseriis deliciatur et occupata hac scabie in ulceribus gloriatur. Religio fit superstitio et succedit ei ambitio subornata. critarum dementia, ut fetoribus pro odoribus abutantur, et pretiosa vilia, et aspera suavia arbitrentur, et favorum sapor omnium dulcedinum superet condimenta, omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
sit a nob̾ calibꝰ ⁊yrãnis suire. ⁊ satissac̾e uelle. Ali¬
oqͥn satiꝰ erit incẽtd̾is nr̃e ĩanitatẽ ⁊ sterilicatem
actend̾e. ⁊ in salicibꝰ ĩ medio babilonis organa no¬
stra suspende. ꝙͣ talibꝰ exactoribꝰ psalłe. Audi cui
cantare deceat. cui demiq płalle oporteat. Psallite

Expanded text:
lioquin satius erit intentionis nostrae inanitatem et sterilitatem attendere, et in salicibus in medio Babylonis organa nostra suspendere, quam talibus exactoribus psallere. Audi cui cantare deceat, cui denique psallere oporteat. Psallite
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝑu̾sa q̃ mens cogitat oꝑe ꝑpetrant᷑ Hoc enĩ eñ pal¬
pabilec̃. qͥd manu tangi potest. Nota qͦd int̾ placã qͣn¬
dins ⁊ plagam tenebraꝵ media ponit plaga locustaꝵ¬
ad etne dampnationis ceritatẽ. Notussima plaga est
⁊ intentio corrũpunt qͣi p̃mogenita egyptiorũ mor¬

Expanded text:
 quae mens cogitat, opere perpetrantur, hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota, quod inter plagam grandinis, et plagam tenebrarum, media ponitur plaga locustaad aeternae damnationis caecitatem. Novissima plaga est et intentio corrumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum mor
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ẽ pacisica: ũ nͨ lesa exigat ultonẽ: nͨ ex acbata
referat contumebiã. ⁊ si corrigit. om̃ino sollicite
agit. ut plus agat beniuolentia ꝙͣ seu̾itas płꝰ co¬
hortacõ quã comoto: humilitas qͣ potestas. Iustũi
impiũ simul ꝯplectit᷑. altm ũstet: alim̾ ũ resur¬
gat. Nonstimulis. ñ legibus. ñ loris. ad porcanda
alienaonera uͣget᷑: ult̾ demisso poplice euruat
Sanat ñ uuln̾at: curat ñ lac̾at: exor u̾at iĩ gͣuat:
Qui dãpnatꝰ: ũ lib̾aret dampnatos: doluit ut
sanaret infirmos⁊ tumnit ut faceret securos. ob¬
ꝓbria ꝑtulit. ut imppia ddẽthentiũ ñ mou̾epee

Expanded text:
tantum est pacifica , ut nec laesa exigit ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite agit, ut plus agat benevolentia quam severitas, cohortatio quam commotio, humilitas quam potestas. Justum et impium simul a; non stimulis, non legibus, non loris ad portanda aliena onera urgetur, ultro demisso poplite curvat sanat, non vulnerat; curat non lacerat; exonerat, non gravat. qui damnatus est, ut liberaret damnatos; doluit, ut sanaret infirmos, timuit, ut faceret securos; opprobria pertulit, ut improperia detrahentium non moverent
Abbreviated transcription (Latin):
Aqͥtũ noie genat̾ones hominũ intellige: q̃ sicut
de fonte in rurũ. de riuo influiũ labũt᷑. ita homi¬
nes de ꝯceptu in partũ. ⁊ł infautili etate in seniũ.
ria minist̾ia oꝑat᷑. ⁊ alii dat᷑ siuo scientie alii
gr̃a sanitatũ. aln discreto spũũ. Et neqͥd desit.¬
⁊ form̃as ratonabiles appetit᷑. adiuuãs infirmi¬
tatẽ fecũdas sterilitatẽ: ercitãs deuotbuẽ: opi¬
ens excessus. ⁊ distracta restaurãs. Hic ẽ sp̃c inli¬
plex unic̾: stabił mobilis: humanꝰ benigis.
qͥ ubi uult spirat. ⁊ docet. ⁊ replet suggerit

Expanded text:
arum nomine generationes hominum intellige, quae sicut de fonte in rivum, de rivo in fluvium labuntur, ita homines de conceptu in partum, et de infantili aetate in senium iria ministeria operatur: Et alii datur sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alans rationabiles appetitus, adjuvans infirmitatem, fecundans sterilitatem, excitans devotionem, operiens excessus, et distracta restaurans. Hic est spiritus multiplex, unicus, stabilis, mobilis, humanus, benignus, qui ubi vult spirat, et docet, et replet et suggerit
Abbreviated transcription (Latin):
gẽs ꝯͣria. p̃mẽs lema ne effluãt. sustuiẽs põd̾osa
ne ruãt. In eodẽ corꝑe ignẽ ⁊ aqͣ uideas ꝯuruire:
t̾re acrẽ cͥꝯfusũ. illaq molẽ ĩmoble firmis radi¬
ta nos in su reu̾entiã that. ꝗͥ neħ ei ĩpossibile u¬
demꝰ cuiꝰ modamine. diu̾sa ⁊ꝯͣtia ĩ unitatẽ pacis
queniũt.⁊ mobłia ⁊ errantia ad certũ ordiñẽ re¬
nocant᷑. nͨ ĩtumeset maxima nͨ minima ꝯsumũ
t ⁊ tota illa mũdi fabrica sine ulla rumne formi¬
dine. extã dissimilibꝰ ꝑtibꝰ uniforiis exͣ diuersis
diu̾tãt: uͭ ullũ patet esfugiũ a pͥncipe nͥ in iudi¬
cẽ: ia iidice in ũdicẽ. Ex ipso ⁊ ꝑ ipsũ ⁊ ĩ ipso st̃

Expanded text:
osa ne ruant. In eodem corpore ignem et aquam videas convenire, terrae aerem circumfusum, illamque molem immobilem firmis radita, nos in sui reverentiam trahat quo nihil ei impossibile videmus. Cujus moderamine diversa et contraria in unitatem pacis conveniunt et immobilia et errantia ad certum ordinem revocantur; nec intumescunt maxima nec minima consumuntur: nec tota illa mundi fabrica sine ulla ruinae formidine ex tam dissimilibus partibus uniformis, ex tam diversis divertant; nec ullum patet effugium a principe, nisi in judicem et a judice in vindicem. Ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
tate ñ nũꝙͣ. ingͣdis in cubicuba pectoris cui. ũ in¬
uenias ibi spcluncã: in qͣ quodam ab om̃ibꝰ q̃¬
se: indetꝰ qiͣ mõs aliqͥs int̾iacẽs int̾iorẽ aspectũ
qoqd in se sordidii sencit. adusũ se cõmota inci¬
ore ꝯt̾cione det̾git. U nede orta spe. igne ineffabiliᷤ

Expanded text:
 ingrederis cubiculum pectoris tui, ut invenias tibi speluncam, in qua quodamse. Videtur quasi mons aliquis interjacens interiorem aspectum quidquid in se sordidum sentit, adversum se commota interiori contritione detergit. Unde orta spe igne ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Icce ꝙͣ bonũ ⁊ qͣ iocũd. Ecce uorx intuentis et
denĩostrantis: qͣ ãmirãtis ⁊ erclam̃ãtis. Q tuor st̃ ꝓposita.
q̃ ita ꝯgͣo ordine colligũt᷑. Ituito. ammirato. denio¬
stͣtio Exclamatõ. Ituito: mudi cordis indicat puritatẽ.
amirato: inspecte rei magnitudiuẽ. Dem̃ostrato. soci¬
ał aĩ caritatẽ. Exclamato. ipsiꝰ caritatis ãplitudinẽ.
uide gͦ qͣ laude extulit. qͥ tã abrupto pͥncipio de
repẽte extulit: ãinirãdo. exclamãdo. ⁊ amicoᷤᷤ tãqͣ. ip̾o
utar poete. õe tulit pũct̃ qͥ miscinit utile dulei: Mła¬
da s neqͣꝗͣ bona: ũ carnis uicia q̃ dĩn offendt. Iste
simł ⁊ ioꝯdicatẽ utilitatẽ ⁊ dulcedinẽ. ĩ c̾tera diui¬
nȩ clem̃tiȩ. Accedamꝰ ⁊ bibamꝰ⁊ qr nͨ ĩhonest̃: q bo

Expanded text:
cce quam bonum, etc. Ecce, vox intuentis et demonstrantis; quam, admirantis et exclamantis. Quatuor sunt proposita, quae ita congruo ordine colliguntur: intuitio, admiratio, demonstratio, exclamatio. Intuitio mundi cordis indicat puritatem; admiratio, inspectae rei magnitudinem; demonstratio, socialis animi charitatem; exclamatio, ipsius charitatis amplitudinem. Vide ergo qua laude extulit quod tam abrupto principio de repente protulit, admirando, exclamando, et amicos tanquam ipso utar poetae, Omne tulit punctum qui miscuit utile dulci, mnda, sed nequaquam bona, ut carnis vitia, quae Deum offendunt? Iste simul et jucunditatem, utilitatem et dulcedinem in cratera divinae clementiae. Accedamus et bibemus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuutur int̾ spente ⁊ mulierẽ: qi uirad hunc
ꝯfuctu ñ ꝑtineat illam arbitror esse causã. qd
tenitatones diaboli ad eos qui uirilit̾ agñt ñ p̃¬
illecto mouet᷑ ad uetiti: s ad delectatonẽ ꝗͣ tẽp¬
tator accendit desidiũ earuole suspirat: ⁊ ꝯcupiꝰ¬
centie mole opp̾ssũ reluctantẽ intẽ ⁊ repugnatẽ
rone. assidue colluctoonis importunitate capti
uat. Ih pudor ho de t̾ra t̾renꝰ. iã ꝑnꝰ ad infima.
in limode qͦ suptꝰ ⁊ ĩ sigit intuitũ ⁊ sarcina cor¬
ruptonis opp̃ssus. curuas scapulas sessori p̃bet

Expanded text:
tuuntur inter serpentem et mulierem, quasi vir ad hunc conflictum non pertineat, illam arbitror esse causam, quod tentationes diaboli ad eos qui viriliter agunt, non prillecto, movetur ad vetitum; sed ad delectationem quam tentator accendit, desiderium carnale suspirat, et concupiscentiae mole oppressum, reluctantem mentem et repugnantem rationem, assiduae colluctationis importuniat. Homo de terra terrenus, jam pronus ad infima in limo de quo sumptus erat figebat intuitum, et sarcina corruptionis oppressus curvas scapulas sessori peccat
Abbreviated transcription (Latin):
cũditatẽ fecũdior. Cet̾oꝵ sane ꝗlibet ũ młtũ sol¬
hominẽ letificare: iubilatois ã organũ solet ⁊ be¬
are. Beatꝰ inqͥt popls qͥ scit iubilatonẽ. Et ĩ cet̾is qͥẽ
p̃sentiã honorare. Iubilate inqͥt ĩ ꝯspectu regis d̾.
Iubilatonis canticũ replet t̾rã. letificat celũ. Iubilate
inqͥt dño oĩs t̾ra. Solet ⁊̃ resonare ĩ celo Cme ĩqͥt
laudabãt ast̃ matutina. &. iubilabãt om̃s filis
dei.Habes itaq ex qͥnq organis. gn̾a cãticoꝵ qͥn

Expanded text:
cunditatem fecundior. Caeterorum sane quodlibet ut multum hominem solet laetificare, jubilationis autem organum solet et beare: Beatus, inquit, populus qui scit jubilationem , et in caeteris quidem praesentiam honorare: Jubilate, inquit, in conspectu regis Domini . Jubilationis canticum  vel ipsum soleat resonare in coelo? Cum me, inquit, laudabant astra matutina, et jubilabant omnes filii Dei . Habes itaque ex quinque organis genera canticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
on feneraui. nec fenerauit mͥquisquã: om̃s ma¬
ledicunt m dicit dñs. Iudaicus ppłs hic erat qui in
ratione dati ⁊ accepti ꝯmunicare contẽpsit dño no¬
lens benedicere bñdictũ di patris. ut bñdic̾et᷑ ah
eo: s samaritanũ demoniacũ uocans. insanis atq
blafphemis insectabat᷑ maledictis. Maledicent inqͥt
illi ⁊ tu bñdices: nam ab eis bñdictio quã noluerunt
elongabit᷑ ad gẽs. Dñdicite gentes dm̃ nr̃m: qͣm qui¬

Expanded text:
on feneravi, nec feneravit mihi quisquam; omnes maledicunt mihi, dicit Dominus . Judaicus populus hic erat, qui in ratione dati et accepti communicare contempsit Domino, nolens benedicere Benedictum Dei Patris, ut benediceretur ab eo; sed Samaritanum, daemoniacum vocans, insanis atque blasphemis Deum insectabatur maledictis . Maledicent illi, inquit, et tu benedices ; nam ab eis benedictio quam noluerunt, elongabitur ad gentes. Benedicite, gentes, Deum nostrum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tem ⁊ fidelem p̾latum scđo ad monet᷑ ⁊ instruit᷑. Surge
inqͥt comede: grandis tͥ restat uia: quasi dicat. Si con¬
fidis in solo ordine scias tͥ nichil ꝓdesse. scłm corporaltt̾ tm̃
dereliquisse. coram aspectib humanis soluminꝰ habi¬
tu religionis palliatũ existere. Stude ꝑ urtutes ultra
ditare. psalle: ora. oꝑare. Grandis tͥ restat uia. quia
parũ adhuc ꝑfecisti. ⁊ multũ habes ꝓficerr. Comedit
deniq helyas ⁊ bibit ⁊ uadit infortitudine cibi illiꝰ.
q̃draginta dieb ⁊ qͣdraginta noctib usq ad montẽ
dĩ oreb: dũ subiectus iterũ ꝑ factam eruditionẽ bñ con¬

Expanded text:
tem et fidelem praelatum iterum admonetur et instruitur. Surge, tem et fidelem praelatum iterum admonetur et instruitur. Surge, dicente, comede, grandis tibi restat via. Quasi dicat: Si contidis in solo ordine, scias tibi nihil prodesse saeculum corporaliter reliquisse, coram aspectibus humanis solummodo habitu religionis palliatum existere. Stude per virtutes ultra ditate, psalle, ora, operare. Grandis tibi restat via, quia parum adhuc profecisti, et multum habes proficere. Comedit denique Elias et bibit, et vadit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Horeb, dum subjectus
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o concupiscit. Qui tam̃ ñ mortẽ ꝗͥ petit s dormitionẽ
quã ñ petit inuenit: qͥa plerumq religiosus diu̾sis
in sp̾uali conuersatione fatigatꝰ temptationib ⁊ ad¬
u̾sitatib in ꝓfectu uirtutũ ⁊ bonoꝵ oꝑum torpes¬
cit. Angłs autẽ custos ⁊ excitator helye. p̾latus ẽ custo
⁊ exhortator fidelis animȩ sibi subiecte. Qui du heliã
rx .i. sub ordine torpescere. statim eum exeitat. pascit
⁊ petat:dum eum ad meliora admonet.⁊ de sacra
scͥptura difficiliora quȩ designant᷑ ꝑ pastum ⁊ faci¬
liora quȩ figͣant᷑ ꝑ potũ docet. helẏas q̃q excitatꝰ comedit
bibit. dũ ãmonitꝰ subiectꝰ u̾bis loquentis patient̾ acqͥ¬
scit nec his quȩ dicunt᷑ contradicit. Rursũ uͦ obdor¬
mit. qͥa ñnunquã subiectus multis tedus affectus ꝑꝰt pͥmã
admonitionẽ ⁊ cruditionẽ iterum tepescit.S helyas ꝑ
angłm iterũ excitat᷑ ⁊ pascitur. dum subiectus ꝑ pruden

Expanded text:
 petit, sed dormitionem, quam non petit, invenit, quia plerumque religiosus diversis in spirituali conversatione fatigatus tentationibus et adversitatibus, in profectu virtutum et bonorum operum torpescit. Angelus autem custos et excitator Eliae, est praelatus custos et exhortator fidelis animae sibi subjectae. Qui, dum Eliam, id nipero, id est sub ordine torpescere, statim excitat, pascit et potat; dum eum ad meliora admonet, et de sacra Scriptura difficiliora quae designantur per pastum, et faciliora quae figurantur per potum docet. Elias quoque excitatus comedit et bibit, dum admonitus sub verbis loquentis patienter acquiescit, nec his, quae dicuntur, contradicit. Rursum vero obdormit, quia nonnunquam subjectus multis taediis affectus post primam admonitionem et eruditionem iterum tepescit. Sed Elias per angelum secundo excita
Abbreviated transcription (Latin):
s aditur oris nr̃i: quia in eum credere. eumq cõ¬
fiteri debemus. Corde enĩ creditur ad iusticiam.¬
gr̃a ẽ ꝑ quã nob̾ fit umbrałm ac refrigeriũ. intꝰ
contra legẽ membroꝵ. ⁊ foris contra estus tͥbula¬
tionũ. sodm illud. Obumbrasti suꝑ caput meũ
incentiuis peccaminũ uror: s remittendo iefrigera
pͥusquã habcam de hac uita. Quia si ñ remiseris abi¬

Expanded text:
 additur oris nostri, quia in eum credere eumque confiteri debemus. Corde enim creditur ad justitiamest, per quam nobis fit umbraculum et refrigerium intus contra legem membrorum; et foris contra aestus tribulationum, secundum illud: « Obumbrasti super caput meum incentivis peccaminum uror, sed remittendo, refrigera priusquam de hac vita abeam, quia, si non remiseris, abi
Abbreviated transcription (Latin):
temptat᷑. Uerbi gr̃a. Quando aliqͥs de p̾latione uł abi¬
quo ministĩo grauit̾ temptat᷑ grauis temptatio ẽ. qͥa
grauit᷑ temptat᷑. ⁊ occulta. dum nescit qͦd ibi lateat
diaboli fraudulentia. Ad hnanq diabolus hominẽ
de exaltatione temptat: ut ꝑ exaltatione magis cor¬
ruat ad dampnationẽ. Temptatio grauis ⁊ manife¬
sta ẽ qñ aliquis grauitꝰ temptat᷑. ⁊ manifeste de ma

Expanded text:
do aliquis de praelatione vel aliquo ministerio graviter tentatur, gravis tentatio est, quia graviter tentatur; et occulta, dum nescit quod ibi lateat diaboli fraudulentia. Ad hoc namque diabolus hominem de exsultatione tentat, ut per exaltationem magis corruat ad damnationem. Tentatio gravis et manifesta est, quando aliquis graviter tentatur, et manifeste de ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯculeat᷑ iusti᷑a. Qualeẽq sit uĩculii ł sedus socie
uł natura. ne offendat᷑ ds. Non est ista xͥana pie¬
tas: q̃ nos diuine obedientie auctoritate ꝯtẽpta ĩ
cunales inclinat affectus. De hominis pͣuaricatõe.¬
neis remisse obtẽpãs. illa ꝑeintoria ꝯsilia suscepiss.
Nec erat ĩmemor p̃cepti: ł pene qͣ si tͣngͣdet᷑ ei¬

Expanded text:
culcatur justitia. Qualecunque sit vinculum vel foedus societculcatur justitia. Qualecunque sit vinculum vel foedus societvel natura, ne offendatur Deus. Non est ista Christiana pietas, quae nos, divinae obedientiae auctoritate contempta, in carnales inclinat affectus. Propter coneis remisse obtemperans illa peremptoria consilia suscepisset. Nec erat immemor praecepti vel poenae, quam, si transgrede
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie ⁊ imustie stipendiũ: nulla ess ratd̃ qͦ
timet᷑ ł amaret᷑ deus. Nulla oĩno timoris causa
esset. si ñ obedientia ñ puniret᷑. nulla dilectõniᷤᷤ
rato nͥ amãtibꝰ copiosior gra reddet᷑. Sciebat ad̾a
ñ esse uiland̾ mãdat̾ dĩ: s faciłe indulgẽtiam
estimabat. ñ exꝑtus irãł iudiciũ: qr nũdu seu̾i
tatẽ ł scplitiũ. O portebat om̃ino. uͦ ibi stati ĩ
pͥmis parentibꝰ. rigor ĩcipet discipline: ne faci¬
lis uenia in ꝯtẽptũ di filios ad.am. genꝰ humanũ
erig̾et ⁊ creit᷑a p̃uaricãs. ⁊ ĩhonorãs dm̃. ñ esset
inglã s in ꝯtumeliã creatori. Potat homo ex pec¬
cato chiaboli cuiꝰ deiectionẽ ñ ignorabat ꝯsicłare
districtõnẽ iudicis: ⁊ ex illa ir reuocabłi sentẽ
formidare iudiciũ. Iusam cerebͥ est ⁊ animi delitã¬
tis ibi te tͥ polliceri ueniã. uͥ tu ꝓuoces irã: in eod̾e
articulo cẽꝑis sꝑare de clem̃tia: in qͦ ꝯtẽpnit᷑ gr̃a.

Expanded text:
justitiae et injustitiae stipendium, nulla esset ratio qua timeretur vel amaretur Deus. Nulla omnino timoris causa esset, si non inobedientia puniretur; nulla dilectionis ratio, nisi amantibus copiosior gratia redderetur. Sciebat Adam non esse violandum mandatum Dei, sed facilem indulgentiam aestimabat, non expertus iratatem vel supplicium. Oportebat omnino ut ibi statim in primis parentibus rigor inciperet disciplinae, ne facilis venia in contemptum Dei filios Adam genus humanum erigeret, et creatura praevaricans et inhonorans Deum, non esset in gloriam, sed in contumeliam Creatori. Poterat homo ex peccato diaboli, cujus dejectionem non ignorabat, considerare districtionem judicis, et ex illa irrevocabili sententformidare judicium. Insani cerebri est et animi delirantis ibi te tibi polliceri veniam, ubi tu provoces iram; in eodem articulo temporis sperare de clementi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯonũ retͥbutionis expectare. Quatuor ciphi in
hastili. libri sunt euangłici. Septẽ lucerne. uii.
dona sp̃c scĩ. Altare significat xp̃m. Suꝑ altare
in uet̾i testam̃to offerebant᷑ sacrificia. ⁊ nos suꝑ¬

Expanded text:
donum retributionis exspectare. Quatuor scyphi in donum retributionis exspectare. Quatuor scyphi in hastili, quatuor libri sunt Evangelii; septem lucernae, septem dona Spiritus sancti; altare significat Christum; super altare offerebantur sacrificia, et nos su
Abbreviated transcription (Latin):
ait fat̾. in .n.t. Hastile candelabr. scãm desig¬
nat ȩccłiam: que ẽ corpꝰ xp̃i & alami qͥ de ipso ꝑce¬
debant. p̾dicatores st̃: qui nob u̾bum uite perso¬
nant. Ciphi eo qͦd ciphis potus solet infundi: ft
auditores u̾bi. Sperule que ⁊ ipsȩ ĩ erant calamis:
uolubilitatẽ ⁊ uelocitatẽ expͥmunt boni oꝑis.
Lilia uͦ eo qͦd lilia uirent ⁊ candent: etͥiitatẽ ꝑ
pule hͣituddmẽ figurant ꝑpetue retributionis. Troᷤᷤ
calami egrediebant᷑ ex uno latere ⁊ tres ex alteio:
qͥa ⁊ an in caruationẽ xp̃i ÷ post fuerunt qͥ fide
trinitatis pͣdicarent. Tres ciphi sperule. liłia. ꝑ
sigulos calamos ta tempora significant: qͥa electi
añ incarnationẽ. ante legem. sub lege. sub ꝓpħiᷤ
gata ẽ de isrł. ⁊ in tempore ȩccłiȩ q̃ deinde cong̾¬
gata ẽ de gentib ⁊ illiꝰ que in fine congreganda
e de reliquiis isrł. inueniunt᷑ quasi ciphi potum
gr̃e srare. qͣsi sperule in uia đi currere. quasi lilia

Expanded text:
ignat Ecclesiam, quae est corpus Christi. Calami, qui de ipso procedunt, praedicatores sunt, qui nobis verbum vitae personant. Scyphi, eo quod scyphis solet infundi potus, sunt auditores verbi. Sphaerulae, quae et ipsae inerant calamis, volubilitatem et velocitatem exprimunt boni operis. Lilia vero, eo quod lilia virent et candent, aeternitatem et pulchritudinem designant aeternae retributionis. Tres calami egrediebantur ex uno latere, et tres ex altero, quia et ante incarnationem Christi et post, fuerunt qui fidem Trinitatis praedicarent. Tres scyphi, sphaerulae, lilia per singulos calamos tria tempora significant, quia electi ante incarnationem, antgata est de Israel, et in tempore Ecclesiae, quae congregata est de gentibus, et illius quae in fine congreganda est de reliquiis Israel: inveniuntur quasi scyphi, potum sitire gratiae, quasi sphaerulae in via decurrere, quasi lilia
Abbreviated transcription (Latin):
uit Candelabrũ instrum̃tũ e luminis. Habet aũ
cui imponit᷑ luminare. Pes uͦ candelabri ht̃ tͥa bra¬
chia: equalis longitudims. equalis magnitudinis
uniꝰ forme. uniꝰ int̾ se distantiȩ. Significat gͦ fidem
tͥintatis. Quał enĩ pat̾. talis filius. tał sp̃c sc̃s ⁊ç. Ha
sta candelabri in eo qͦd recta ẽ: rectitudinẽ expͥmit.
equititis. In eo uͦ qͦd erecta ẽ erectionẽ bonc inten¬
tionis. Sperula designat eirrũs pectionẽ m̃tis. Quasi
nanq sꝑula candelabro imponit᷑. dum mens de
se bñ sollietta ꝑ circu spectionẽ sibi curũfertur. Su¬
ꝑius acum̃. sane rationis significat suhtilitatem.
Luminare suꝑpositũ: ex pͥmit xp̃m. Cera humani¬
tas. lum̃ diuinitas. facit gͦ mulier sunamitis cõ¬
suleus uirũ suũ .i. anma fiddelis docta ꝑ intelle¬
erudtionẽ. Ponit qͦq in eo candelabrũ ueri lumi¬
nis instrum̾̃tũ: cuiꝰ facit pedem ꝑ fidem sc̃ẽ tͥiuta¬

Expanded text:
vit. Candelabrum instrumentum est luminis. Habet autem vit. Candelabrum instrumentum est luminis. Habet autem cui imponitur luminare. Pes vero candelabri habet tria brachia, aequalis longitudinis, aequalis magnitudinis, unius formae, unius inter se distantiae. Significat ergo fidem Trinitatis. Qualis enim Pater, talis Fd recta est, rectitudinem exprimit aequitatis. In eo vero quod erecta est, erectionem bonae intentionis. Sphaerula designat circumspectionem mentis. Quasi namque sphaerula candelabro imponitur, dum mens de se bene sollicita per circumspectionem sibi circumfertur. Superius acumen sanae rationis significat subtilitatem. Luminare superpositum exprimit Christum. Cera est humanitas, lumen divinitas. Facit igitur mulier Sunamitis consulens virum, id est anima fidelis docta per intelleeruditionem. Ponit quoque in eo candelabrum veri luminis instrumentum, cujus facit pedem per fidem sanctae Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
in celis. Qd̃ dicit paruũ. humilitatẽ insinuat. Ds̃
enĩ suꝑbis resistit᷑. humilib autẽ dat grãm. Et ideo
fidelis anima. si aliqñ facit magna: in conspectu cõ¬
ditoris estimat parua. In lectulo. uͦ solemus a labo¬
rib quiesce̾: ⁊ dormiendo uisibilia ignorare. Rocte
gͣ ꝑ lectulum contemplatio figuratur. In ea nanꝙ
qui consistit ab in cursu temptationũ. ⁊ afflictione la¬
boꝵ quiescit. ⁊ int̾nis ⁊ ȩt̾nis intentus. qͥd focis agatur
ñ attendit ꝑ mensam. significat᷑ scͥptura. Sicut it
insa repletur ͭ sic sacra scͥptura repleta ẽ sentenciis:
⁊aliam uobis refectionẽ tribuit ꝑ hystoriã. aliam ꝑ
allegoriã. aliã ꝑ tropologiã. alia ꝑuetꝰ tefiam̃itum.
aliam ꝑ nouũ. Sella designat eruditionẽ. Sedere nã
q solent doctores: qui alios erudiunt. Et bñ m̃sam
sella sequit᷑ qͥa iustũ ẽ ut qͥ scͥpturã audiendo uł le¬
gendo didicit aliis tͥbuat ꝑ doctrinã bonũ qͦd agno¬

Expanded text:
is est . Quod dicit parvum humilitatem significat. Deus enim superbis resistit; humilibus autem dat gratiam . Et ideo fidelis anima, si aliquando facit magna, in conspectu Conditoris existimat parva. In lecto vero solemus a laboribus quiescere, et dormiendo visibilia ignorare. Recte ergo per lectulum contemplatio figuratur. In ea namque qui consistit, ab incursu tentationum et afflictione laborum quiescit, et internis intentus, quid exterius agatur, non attendit. Per mensam significatur Scriptura. Sicut enim mensa repletur cibis, sic sacra Scriptura repleta est sententiis, et aliam nobis refectionem tribuit per historiam; aliam per allegoriam; aliam per tropologiam; aliam per Vetus Testamentum; aliam que solent doctores qui alios erudiunt. Et bene mensam sella sequitur, quia justum est ut qui Scripturam audiendo vel legendo didicit, aliis per doctrinam tribuat bonum quod agno
Abbreviated transcription (Latin):
tiens. scientiã u̾bi uł grãm cuilibet mun̾is ad lucrũ
p̾rogat: dño aũ fen̾at iocundꝰ homo qͥ miserrt᷑ ⁊ cõmo¬
dat. dicente scͥptura. fenerat᷑ homo qui miscdiam
facit ꝑrimo. Immo uño fen̾atur quicũq spe diuinȩ
ritributionis aliqͥd oꝑatur. ut dicere possit: scio cui
credidi qui dixerit. siqͥd erogauis cũ rediero reddam

Expanded text:
tiam verbi vel gratiam cujuslibet muneris ad lucrum praerogat: Domino autem fenerat jucundus homo qui miseretur et commodat, dicente Scriptura: Feneratur Domino, qui misericordiam facit proximo . Imo Domino feneratur quicunque spe divinae retributionis aliquid operatur, ut dicere possit: Scio cui credidi , scio qui dixit: Si quid erogaveris, cum rediero reddam
Abbreviated transcription (Latin):
terebre in serpso : ⁊ iustissimo iudicio qͥ uoluit ẽẽ
sũmus factus ẽ infimꝰ. qͥ supͣ lucẽ. nocti addictu. qͥ
supͣ regẽ. carc̾i mãcipat᷑. de libero seruꝰ: de angło
diabolus: de ꝯspicuo obscurꝰ. de nobłi ⁊ glorioso.
ꝯtẽptiblis ⁊ horrẽctus. U̾e diuisa: luxa teneb̾s. ꝙ.
in eodẽ ꝯsortio bonũ ⁊ malũ esse ñ posst̃. Non est

Expanded text:
tenebrae in seipso, et justissimo judicio qui voluit esse summus factus est infimus; qui supra lucem, nocti addictus, qui supra regem, carceri mancipatus, de libero servus, de angelo diabolus, de conspicuo obscurus, de nobili et glorioso contemptibilis et horrendus: vere divisa est lux a tenebris, et in eodem consortio bon
Abbreviated transcription (Latin):
mus ÷ scđ̾m sensum morale ꝑ aream in qua ge¬
deon tͥticum uirga purgabat significare latitudi¬
nem cordis: ꝑ uirgam rectinidinẽ discretionis:
ꝑ t̾ticum uirtutes ꝑ paleas uicia. Uirga nanq in
area t̾tieum a paleis purgamꝰ: qndo in corde nr̃o
uicia a uirtutib uirtute discretionis separamꝰ
Gedeon itaq in hoc sensu quisq fidelis. area cor:
ttieũ uirtutes: uirga discietio: palee uicia. De pa
ligua siluestria ueniunt ⁊ regem queit᷑. dum

Expanded text:
m moralem sensum per aream, in qua Gedeon triticum virga purgabat, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus virtute discretionis separamus. Gedeon itaque in hoc casu, quisque fidelis est; area, cor; triticum, virtutes; virga, discretio; palea, vitia. CAligna silvestria veniunt, et regem quaerunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Nuqͣ mortẽ uerebat᷑ ꝙ̃ ũ attigat: uͦ forsitan se
calamitatis secut᷑e ordinẽ. illa ꝓhibitõnis ⁊ cõ¬
minatonis sentẽtia ꝯtinebat. Comedit de fru¬
ctu ĩtdicto: ⁊ facta ẽ arbor illa sciendi bonũ ⁊
małii occasio. un ⁊ ip̾m lignũ nom̃ acceprt
s qr ĩ tñsgresione inandati ꝙ de ligno erat. fu¬
tura erat utriꝰq rei exꝑientia. & ilico sensit
lomo q añ ñ senserat: sensit malũ ꝯcupiscẽtie.
⁊ pruritũ m̃broꝵ rebelliũ⁊ obsoenos ⁊ ñ uolũ¬
tarios carnis appetitꝰ ⁊ mnotꝰ. ⁊ siuit qͥntũ int̾ess

Expanded text:
uaque mortem verebatur, quam non attigerat; nec forsitan se calamitatis secuturae ordinem illa prohibitionis et comminationis sententia continebat. Comedit de fructu interdicto et facta est arbor illa sciendi bonum et malum occasio unde et ipsum lignum nomen accepit in transgressione mandati quod de ligno erat, futura erat utriusque rei experientia. Et illico sensit homo quod ante non senserat; sensit malum concupiscentiae, et pruritum membrorum rebellium: obscenos, et non voluntarios carnis appetitus et motus; et scivit quantum interesset
Abbreviated transcription (Latin):
uenit bona confe̾ndo: uenit ꝑ ognitionẽ ueritatis:
uenit ꝑamorẽ uirtutis. Uenit xp̃c ad animã sp̃ũ¬
alit᷑ cam uisitandoᷤ. hospitat᷑ apud ilła ustifican¬
do. tiansit alicͣn illi grãm subtrahendo. Aliqñ enim
ex parte gr̃am subtrabit: ut humiliet᷑ mens que de
se nimis sublimia sentit. S. iterũ redit: dũ iterũ i¬
tis ꝑ gram anime debet p̾eẽ: consulere. ꝑuidere. eã re¬
ge. ducere. ⁊ ex ea ꝓgeniem uirtutũ ⁊ bõnoꝵ oꝑum¬

Expanded text:
endo, venit per cognitionem veritatis, venit per amorem virtutis. Venit Christus ad animam spiritualiter eam visitando, hospitatur apud eam illam justificando, transit aliquando illi gratiam subtrahendo. Aliquando enim gratiam subtrahit, ut humilietur mens, quae de se nimis sublimia sentit; sed iterum redit, dum iterum itis per gratiam, animae debet praeesse, consulere, providere, eam regere, ducere, et ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
ex humanitate:⁊ ipsũ torũ aureũ ñ auratum :
qͥa siue diuinitas siue sapientia. siuc caritas auro
gis lurei. gr̃a ⁊ participatione ipsius ñ aurũ uł au¬
rei. s ut multum aurati. Septem lucernȩ suꝑ can
Ungit affectꝰ ex eo qͥd oleum ẽ illuminat intellectꝰ
minat intellectus quia ueritas ẽ. Ungit affectus
cũ deuotionẽ donat. illuminat intellectus. cũ np̃¬
stĩa reuelat. Cum bonitatẽ donat ut simis simpłi¬
ces sicut columbȩ. ungit affectus. cũ sciertiã docer
ut simus prudentes sicut serpentes illuminat in¬
tellectus. Illuminat. ut hãbeamꝰ in nob̾sałe: ungi¬

Expanded text:
ex humanitate. Et ipsum totum aureum, non auratum; quia sive divinitas, sive sapientia, sive charitas auro gis lutei, gratia et participatione ipsius, non aurum vel aurei, sed ut multum aurati. Septem lucernae super ipUngit affectus ex eo quod oleum est: illuminat intellectus minat intellectus, quia veritas est. Ungit affectus, cum devotionem donat: illuminat intellectus, cum mysteria revelat. Cum bonitatem docet, ut simus simplices sicut columbae, ungit affectus: cum scientiam docet, ut simus prudentes sicut serpentes, illuminat intellectus. Illuminat, ut habeamus 1023 in nobis salem: ungi
Abbreviated transcription (Latin):
portet sepe alit̾ ⁊ alit̾ psalłe̾. Qͥs aũ nesciat ad erudi¬
tonẽ ꝑtinere tã ad rectã fidẽ.qͣ. ad bonos mores instͣ¬
ere: ꝑtiunet uͦ ad fidei dogina. scire q̃ sĩt uera ⁊ q̃
sit̃ falsa. Acdmoꝵ aũ instͥctõẽ ꝑtin&. nosse q̃ sit̃ illa
q̃ qͥde ĩpleta sic augẽt ł cumulat m̾itũ. ũ tñ omissa
nullũ õĩno ꝯͣhat reatũ. ꝑtinet iꝰq ad eruditõnẽ ⁊¬
mͦ astͥrere iia. iͦ refelle falsa mͦ exige̾ debita mͦio co

Expanded text:
portet saepe aliter et aliter psallere. Quis autem nesciat ad eruditionem pertinere, tam ad rectam fidem quam ad bonos mores instruere? Pertinet vero ad fidei dogma scire, quae sint vera et quae sint falsa. Ad morum autem instructionem pertinet nosse, quae sint illa, quae quidem impleta sic augent, vel cumulant meritum, ut tamen omissa nullum omnino contrahant reatum. Pertinet itaque ad eruditionem modo astruere vera, modo refellere falsa, modo exigere de
Abbreviated transcription (Latin):
ũitił penitẽtie m̾ito appelliũ: nebulosũ ł ciligosu. ã
S qd: Ignis sulphur ⁊ spe ꝓcellarũ pars calicis eoꝵ
qui digni st̃ morte. Ignis ifni: sulphur pecer: sp̃ẽ ꝓ
t̃mod̾ate offñsꝰ : ũ ard& mudꝰ dat᷑ sentecia: tartarus
apit᷑. N exeidit a cogitatoe. ñ pͥ auelli a memoria. dies
illi dicꝰ ir.e. dies łbulitois ⁊ ãgꝰtie. dies calamitatis. ⁊misiꝰ¬
e. dieꝰ nebule. ⁊ tͣboius. dieᷤ tube ⁊clagoris. i p̾dieat ⁊ ĩdi
restur ad torint̃ accusatis ꝯsc̾i̾e. aug̾tia ad formidolosã
pstolato̾nẽ t̾riblis illiꝰ sentẽtie. Calamitas ad dãpnatõẽ q̃ p̾pa¬
ubꝰ. T̃eneb̾s ã faciet luminariũ subreto caliginẽ ꝯcitici
aeris tbulenta illa cõmoto. Nebula excitabit totiꝰ oibiᷤ ꝯ¬
nist̾iũ angłoꝵ: cligor ad ad ĩpetũ ⁊ subu̾sioꝵiẽ om̃iũ ĩpioꝵ.

Expanded text:
nitentiae merito appellaverim nebulosum et caliginosum aut Sed quid? Ignis, sulphur et spiritus procellarum pars calicis eorum qui digni sunt morte, ignis inferni, sulphur peccati, spiritimmoderate offensus, jam ardet mundus, datur sententia, tartarus aperitur. Non excidit a cogitatione, non potest avelli a memoria dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies nebulae et turbirefertur ad tormentum accusantis conscientiae; angustia ad formidolosam praestolationem terribilis illius sententiae; calamitas ad damnationem, quae praepanibus. Tenebras autem faciet luminarium subtractio, caliginem, concitati aeris turbulenta illa commotio; nebulam excitabit totius orbis cnisterium angelorum, clangor ad i
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum ntelligit si malum sibi sit illud de qͦ tẽptat᷑.
Uerbi gr̃a. Quando aliqͥsde aliquo officio siue platiõe
leuit᷑ temptat᷑ leuis temptatio ẽ qͥa leuit̾ tẽptatur
occulta. qͥa nescit si sibi expediat. id qͦd desiderat. ł ep̃

Expanded text:
nondum intelligit an malum sibi sit illud de quo tentatur. nondum intelligit an malum sibi sit illud de quo tentatur. Verbi gratia: quando aliquis de aliquo officio sive praelatione leviter tentatur; levis est tentatio, quia leviter tentatur et occulta, quia nescit
Abbreviated transcription (Latin):
sertum introuit: quia iustũ ẽ ut fidelis quisq sp̃uals
conu̾sationẽ ingrediens puerilia cuncta ⁊ uana ⁊
fruola deserat: nec in comedendo. bibendo. loquendo.
uł aliis adib suis quicqͣm puerilit̾ faciat. Possumꝰ
asꝑitatẽ. sicut ẽ monachoꝵ ⁊ canonicoꝵ regulariũ
uł alt̾ius cuiꝰlibet ꝑfessionis signaficare. Uidet᷑ nãꝙ
quelibet ꝓfessio ordins sic̃ uimiꝑtis qͦsda asꝑitati aculeoᷤᷤ
habe: qͥ uidelicet sunt cultus claust̾. tediu
silentii. timor p̾lati. disciplina capituli. absti¬
nentia cibi.⁊ si qua sunt similia. quȩ sue adu̾¬
sitatis asꝑitate pung̾e possint. St̾ ⁊ alii iumꝑi
huiꝰ aculei. acerrime scił ⁊ importune tẽptatioẽs:. it¬
ꝗ̃ more spinaꝵ pungunt teneritudinẽ ani¬
moꝵ. Quatuor st̃ aũ tẽptatiorũ modi. Alia ẽ E.
tẽptatio leuis ⁊ occulta: alia grauis ⁊ manifesta. lẽp
tatio leuis ⁊ occulta ẽ. qñ aliquis leuit᷑ temptat᷑: ⁊ tam

Expanded text:
sertum introivit, quia justum est ut fidelis quilibet spiritualem conversationem ingrediens, puerilia cuncta, et vana, et frivola deserat; nec in comedendo, bibendo, loquendo, vel aliis actibus suis quidquam pueriliter faciat. Possumusasperitatem, sicut est monachorum, et canonicorum regularium, vel alterius cujuslibet professionis significare. Videtur namque quaelibet professio ordinis sicut juniperus quosdam asperitatis aculcos, qui videlicet sunt cultus claustri, taedium silentii, timor praelati, disciplina capituli, abstinentia cibi, et si qua sunt similia, quae suae adversitatis asperitate pungere possint. Sunt et alii juniperi hujus aculei, acerrimae scilicet et importunae tentationes, quae more spinarum pungunt teneritudinem animorum. Quatuor sunt autem tentationum modi. Alia est tentatio levis et occulta, alia levistatio levis et occulta est, quando aliquis leviter tentatur; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si fortasse peꝑcerit q̃ parceuda ñ st̃. Pecca it q̃ feriri gehen¬
ne ignib possunt: discipline ft̃ u̾bẽ cnrigenda. Et in or¬
diuata pietas :⁊̃ tp̾alit̾ partit: ad et̾nũ suppliciũ ꝑthit. Ut
crescat ao fertitudinẽ: ut cũ uidet qͥs qͥd agendum sit
ħ agẽ ꝑ m̃tis fortitudinẽ possit. S sepe fortitudo sun
tione in casũ ruit. Ascendat gͦ ad consiliũ: uͭ p̃uidẽ¬

Expanded text:
si forte pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas cum, temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut crescat ad fortitudinem, ut, cum videt, quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit. Sed saepe fortitudo si itione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praeviden
Abbreviated transcription (Latin):
in die. a negocio ꝑambulante in tenebris. ab incur¬
su ⁊ demonio meridiano. Temptatio nanq leuis
⁊ occulta. timor nocturnus ẽ. Timor tantũ qͥa leuis:
nocturnꝰ qͥa occulta. Temptatio uͦ leuis ⁊ manifesta.
sagitta uolans in die ẽ. sagitta uolans qͥa leuis: in die
qͥa manifesta. Temptatio grauis ⁊ occulta. negoti¬
um ꝑambulans in tenebris ẽ. negociũ qͥa graius.¬
ꝑambulans in tenebris qͥa occulta. Tẽptatio aũ grauᷤᷤ
⁊ manifesta. iniursus ⁊ demon meridianus ẽ. incursꝰ
⁊ demon qͥa grauis: m̾idianꝰ qͥa manifesta. Isti itac
tẽptationũ modi. sunt istius iumꝑi uidelicet ordi¬
nis aculei: qͥa more aculeoꝵ ten̾itudinẽ pungunt.
⁊ ñuunquã lacerant animoꝵ. Non qͦd ordo malꝰ sit
s diabolus tanto acriꝰ iustũ ꝑ temptationes pungit:
quanto eũ ad sublimiora : secreciora ꝑ habitum ⁊ ui¬
tam ordinis transire cernit. Recte gͥ scđm supradicta

Expanded text:
in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu daemonio meridiano . Tentatio namque levis et occulta timor nocturnus est; timor enim, quia levis; nocturnus quia occulta. Tentatio vero levis et manifesta, sagitta volans in die est; sagitta volans, quia levis; in die, quia manifesta. Tentatio gravis et manifesta, negotium perambulans in tenebris est; negotium, quambulans in tenebris, quia occulta. Tentatio autem gravis et manifesta, incursus et daemon meridianus est: incursus et daemon, quia gravis; meridianus, quia manifesta. Isti itaque tentationum modi sunt istius juniperi, scilicet ordinis aculei, quia more aculeorum teneritudinem pungunt, et nonnunquam lacerant, animorum. Non quod ordo malus sit, sed quod diabolus tanto acrius justum per tentationes pungit, quanto eum ad sublimiora et secretiora per habitum et vitam ordinis transire cernit. Recte igitur secundum supra dicta
Abbreviated transcription (Latin):
stantes suꝑ sex gradꝰ hinc atq̃ ma̾e. Solium salo¬
monis eccłia eẽ intelligitur. in qua pacificus nr̃ re¬
gnans iudicia sua facere dinoscit᷑. Bñ de ebore fa¬
ctum eẽ memorat᷑. qm̃ elephas cuiꝰ ħ st̃ ossa inter
quadrupedia sensu plurimũ ualet. ⁊ temꝑanter
miseet᷑ femine suę ⁊ conruge .nͦ. ñ ititur. hoc pu¬
dicis aptat᷑: qui ꝑ castitatẽ xp̃i pcepta secunt᷑. Hanc
.i. ȩccłiam uestiunt auro: qͥa splendorẽ głe fuȩ in ea¬

Expanded text:
stantes super gradus hinc atque inde . Solium Salostantes super gradus hinc atque inde . Solium Salomonis Ecclesia est, in qua pacificus noster regnans, judicia sua facere dignoscitur. Bene de ebore factum esse memoratur, quoniam elephas, cujus ebur dant ossa, inter quadrupedia sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge gravida non utitur, hoc pudicis aptatur: qui per castitatem Christi praecepta sequuntur. Hanc, id est Ecclesiam vestivit auro, quia splendorem gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ. quia patips uetiᷤ testamenti ꝑ caritatẽ do placu¬
erunt. Bauratũ ipsum templum: qͥa eade cari¬
tas diffusa ẽ in cordib nr̃is. Beaurata domus int̾i¬
or: qͥa in cȩlesti pata caritas regnat. Quod aũ cena¬
cla aiuro dicunt᷑ tecta: ad idẽm respicit. Uarie celat᷑e:
uarie sunt uirtutes ccłiȩ. Mxre ereneum. signifi¬
cat baptismũ. Salcinou tempłu septem annis edi¬
eccłiam in p̾senti scło qͦd septem dierũ cirło uoliuit᷑
iustificat.⁊ pꝰ resurructonẽ. ectonario beatitudi¬
num głificat. Mensa aurea ẽ sacra sc̃ptura. in¬
roligna siue lapides p̃parabant᷑ ⁊ sine sonitu malle¬
oꝵ ⁊ ferram̃toꝵ in templo ponebant᷑. designat qͦd
in mundo ꝑ tribulationes ad iusticiã reformam᷑:
neramur De throno salomonis.
dus. Et summitaĩ thtoni rotunda erat in parte po
stiori. ⁊ .iͨi.manꝰ hinc atq iñ tenentes sedile.⁊ duo
leones stabant iuxta manꝰ singłas. duodecĩ leuncłi

Expanded text:
 charitatem Deo placuerunt. Deauratum ipsum templum, quia eadem charitas diffusa est in cordibus nostris. Deaurata domus interior, quia in coelesti patria charitas regnat. Quod autem coenacula auro dicuntur recta, ad idem respicit. Variae coelaturae, variae sunt virtutes Ecclesiae. Mare aeneum, significat baptismum; Salomon septem annis Ecclesiam in praesenti saeculo, quod septem dierum curriculo volvitur, vivificat, et post resurrectionem octonario beatitudinis glorificat. Mensa aurea, est sacra Scriptura, inro ligna, et lapides praeparabantur et sine sonitu malleorum et ferramentorum in templo ponebantur, designat quod nos in mundo per tribulationes ad justitiam reformamur, XXXIII. De throno Salomonis, dus, et summitas throni rotunda erat in parte poedile: et duo leones juxta manus singulas, et duodecim leonculi
Abbreviated transcription (Latin):
temuneratꝰ ꝑhenni quicte ꝑfruet᷑. Manꝰ tenentes
sedile. significant solatia diuine grẽ: oue eccłiam ad
celeste regnũ ꝓuehunt. Ideo duę qͥa in utroq testa¬
mento hoc pdicatur: qͥa ñ nͥ diumo ad itorio aliqͥd
bom ꝑfici potest. ꝑ leones duos. ꝑatrei utriusq te¬
stam̃ti figurant᷑: qui fortitudine animi sibi⁊ aliis
dominari didicerunt. Hi uixta manus stabant qͥa
scĩ patres qͥcqͥd boni frccrt᷑. ñ sibi s ͥo deputa uert̃
significat᷑. Hi supra sex gradꝰ hinc atq inde stant:
qͥã bonoꝵ opum gressus. hinc ⁊ in doctrinis ⁊ exem¬
plis munux artant.

Expanded text:
remuneratus perenni quiete perfruatur. Manus tenentes sedile, significant solatia divinae gratiae, quae Ecclesiam ad coeleste regnum provehunt. Hinc et inde, quia in utroque testamento hoc praedicitur, quod nisi divino adjutorio aliquid boni perfici non potest. Per leones duos, patres utriusque Testamenti figurantur, qui fortitudine animi sibi et aliis dominari didicerunt. Hi juxta manus stabant, quia sancti patres quidquid boni fecerunt, non sibi, sed Deo deputaverunt. quens. Hi supra sex gradus hinc atque inde stant, quia per bonorum operum gressus, hinc et inde doctrinis et exemplis eminere certant.
Abbreviated transcription (Latin):
ret ds. Uidit gͦ quia ñ ẽ uir sibi sufficiens ad sa
cationẽ daudo :.i. p̃ciũ redemptionis offerendo.
Saias. Dabit impios ꝓ sepultura.⁊ diuites
ꝑ morte sua. Impios .i. gentiles qui erant sine
theosebia .i. sine pietate diuini cultus. ⁊ diuites

Expanded text:
ret Deus. Videt ergo, quia non est vir sibi sufficiens, ad jucationem dando, id est pretium redemptionis offerendo. saias: « Dabit impios pro sepultura, et divitem pro morte sua . » Impios, id est gentiles, qui erant sine theosebia, id est sine pietate divini cultus; et divites,