comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnem terrã exiuit sonis eoꝵ. & ad ter¬
minos orbis uerba illoꝵ. S dico. Hunqͥd
isrł non sciuit: Primus moyses dicit.
Ego incitabo uos in nongentem.ingen¬
tem insensatam ex acerbabo uos. Ysaias
autem audet & dicit. Apparui his qui
me non querunt. inuentussum his qui
me non interrogabant. Ad isrl̃ aut̃e
quid dicit: Tota die expandi manus
meas ad pplm̃ non audientem & cȩt̾a.
Quis cȩli circulos incertum in corporeꝰ
an corporeus egressus fidelior paulo di¬
ctoꝵ ꝓpheticoꝵ interpres extitisti: Qͥs
inenarranda cȩlestium mysterioꝵ au¬
diens sacramenta & tacens. maiore ħ fidu¬
cia reuelatȩ tibi ado scientiȩ p̃dicasti:
Quis ad plenitudinem dominicȩ passio¬
nis cruce̾ reseruandus antea in paradysũ
raptus e uadens. melius de diuinis scri¬
pturis electionis uas edocusti. Hȩc ne¬
sciens dicta gestaq eẽ a deo uero. & ad
intelligentiam dĩ ueri a uero eiꝰ & ele¬

Expanded text:
omnem terram exivit sonus eorum, et ad teromnem terram exivit sonus eorum, et ad terminos orbis verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non scivit? Primus Moyses dicit, Ego incitabo vos in non gentem, in gentem insensatam exacerbabo vos. Esaias autem audet et dicit, Apparui autem his qui me non quaerunt, inventus sum iis qui me non interrogabant . Ad Israel autem quid dicit? Tota die extendi manus meas ad 125 populum non audientem . Quis coeli circulos, incertum incorporeus an corporeus, egressus, fidelior Paulo dictorum propheticorum interpres exstitisti ? Quis inenarranda coelestium mysteriorum audiens sacramenta et tacens, majore haec fiducia revelatae tibi a Deo scientiae praedicasti? Quis ad plenitudinem dominicae passionis cruci reservandus, antea in paradisum raptus evadens, melius de divinis Scripturis electionis vase docuisti, haec nesciens dicta gestaque esse a Deo vero, et ad intelligentiam Dei veri a vero ejus et ele
Abbreviated transcription (Latin):
cia atq impietas heretica. ad fallendũ
ignorantes simpliciores q dicta eẽ ex
ꝑsona di patrismentiet᷑. ne in di filiũ
dicti huiꝰ intelligentia suscipi possit:
audiat mendacũ sui ab apło & docto¬
re gentium reatum. om̃ia hȩc ad sacra¬
mentum passionis dominice & euan-¬
gelicȩ fidei tempora p̃dicantis. tũ cum
infidelitatem isrł aduentum domini
in carnem ñ intelligentis exꝓbrat.
Ait enimita. Om̃is enim quicumq
inuocauerit nomen dñi. saluabitur:.
Quomͦ inuocabunt eum in quem non
crediderunt: Quomꝰ aut̃ credent ei
quem non audierunt: Quomͦ autem au-¬
dient sine p̃dicante: Quomꝰ aut̃ predica¬
bunt. nisi missi fuerint: Sicut scͥptũ est.
Quam speciosi pedes eoꝵ qui annuntiant pa-¬
cem. eoꝵ qui annuntiant bona. S ñ om̃s
obediunt euangłio. Ysaias enim dicit.
Dñe. quis credidit audituimr̃o . Itaq fi¬
des ex auditu. auditus aũt ꝑ uerbũ.S.
dico. Hunquid ñ audierunt: Immo in

Expanded text:
tia atque impietas haeretica, ad fallendum ignorantes simplicioresque, dicta esse ex persona Dei patris mentietur, ne in Deum fillium dicti hujus intelligentia suscipi possit: audiat mendacii sui ab apostolo et doctore gentium reatum; omnia haec ad sacramentum passionis dominicae et evangelicae fidei tempora praedicante, tum cum infidelitatem Israel adventum Domini in carnem non intelligentis exprobrat. Ait enim ita: Omnis enim, quicumque invocaverit nomen Domini, salvabitur. Quomodo invocabunt eum in quem non crediderunt? Quomodo autem credent ei quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? Quomodo autem praedicabunt nisi missi fuerint? sicuti scriptum est: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, eorum qui annuntiant bona : Sed non omnes obediunt Evangelio. Esaias enim dicit, Domine, quis credidit auditui nostro ? Itaque fides ex auditu, auditus autem per verbum. Sed dico, numquid non audierunt? Imo in
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ mentis furor ꝑdite. o stulta cȩcȩ impie¬
tatis temeritas. audisdm̃ & dm̃andisima¬
ginem nrãm. Quid tu subicis uerum ⁊ ñ uerũ :
Quid inseris naturalem atq falsũ: Quid sub
religionis nomine religionẽ euertis: Quid
ꝑ unum dm̃ ⁊ unum dm̃ uerũ temptas ne
ds̃ uerus unus sit: Nondum uesanos sp̃c
tuos dictis euanglicis atq apłicis suffoco. in
quib pat̾ ⁊ filus ni ꝑsona. s natura. unus ⁊
uerus ds uterq est. Interimͣlexsola enecat.
Nunquid ait dmuerum ⁊ ñ dm̃ uerum:
Hunquid aliter inutroq prẽt quã naturȩ
nomine usa est: Deum & deum dixit. q̃ dix̃
dmunum. S quid tantũ dixisse dico: Dm̃
utitur deincepsingenere ueritate naturȩ.
Cumenim qui fit scđm imaginem creatoͬr
utriusq ñ potest ñ ex utroq consistere. q̃d

Expanded text:
ae mentis furor perdite! o stulta caecae impieae mentis furor perdite! o stulta caecae impietatis temeritas! Audis Deum et Deum, audis imaginem nostram: quid tu subjicis verum et non verum? quid inseris naturalem atque falsum? quid sub religionis nomine religionem evertis? quid per unum Deum, et unum Deum verum, tentas ne Deus verus unus sit? Nondum vesanos spiritus tuos dictis evangelicis atque apostolicis suffoco, in quibus Pater et Filius non persona, sed natura unus et verus Deus uterque est: interim te lex sola enecat. Numquid ait Deum verum et non Deum verum? Numquid aliter in utroque praeter quam naturae nomine usa est? Deum et Deum dixit, quae dixit Deum unum. Sed quid tantum dixisse dico? Deumutitur deinceps in genere veritate naturae. Cum enim qui fit, secundum imaginem creatur utriusque, non potest non ex vero consistere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt. quor imaginis & similitudinis
unum est homo factus exemplum. S segͣ
sibi coherens ñ demutet᷑ offendiculo falsi¬
tatis. & fecit d̾s hominẽ. ad imaginẽ
dĩfecit eũ. Imago dĩ cõmunis ẽ. ds̃ ad
imaginẽ dĩ hominẽ fecit. Qui uerũ dm̃
filium dĩ denegat: quero ad cuiꝰ di ima¬
guie adeo factum hominẽ intelligat.
Meminerit tamen semꝑ ꝑ filiũ om̃ia.
neforte heretica intelligentia oꝑationẽ
sibi dipatͥs coaptet. Siigit᷑ adimaginẽ
dĩ patrisꝑ filium dm̃ homo condit᷑ con-¬
ditur qͦ: adimaginẽ filii. qr nemo fillio¬
nemo ilictum negat adimaginem ⁊ si-¬
militudinẽ nr̃am. T enuit qͦ sermo diui-¬
nus rationem ueritatis in dictis. quã opꝰ
explebat infactis. ut hominẽ ad imaginẽ
di ds̃ figuraret. ut dm significaret. nec
ueritatem deo adimeret. cum & incõmu-¬
mone imaginisẽet ds uerus. qui in oꝑe
efficiendo intelligebat᷑ dĩ filius. O desꝑa-¬

Expanded text:
enim sunt, quorum imaginis et similitudinis enim sunt, quorum imaginis et similitudinis unum est homo factus exemplum. 9. Homo sibi cohaerens non demutetur offendiculo falsitatis. Et fecit Deus hominem; ad imaginem Dei fecit eum . Imago communis est: Deus ad imaginem Dei hominem fecit. Qui verum Deum filium Dei denegat, quaero ad cujus Dei imaginem a Deo factum hominem intelligat. Meminerit tamen semper per Filium omnia; ne forte haeretica intelligentia operationem sibi Dei patris coaptet. Si igitur ad imaginem Dei patris per filium Deum homo conditur, conditur quoque ad imaginem Filii: quia nemo Filio dictum denegat ad imaginem et similitudinem nostram. Tenuit ergo sermo divinus rationem veritatis in dictis, quam opus explebat in factis: ut hominem ad imaginem Dei Deus figuraret, ut Deum significaret, nec veritatem Deo adimeret: cum et in communione imaginis esset Deus verus, qui in opere efficiendo intelligebatur Deus filius. 10. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
& similitudinẽ nr̃am: Hrãm. ñ hab
unionem. ñ habet diuersitatem:. ñ
habet discretionem. Homo enim ad
communem sit secundum ueritatem
sermonis imaginem. Communio aut̃:
falso ueroq: ñ compecit. deus quilo¬
quitur. addm̃ loquit᷑: ad patris & fi¬
lii imaginem homo condit᷑: nomen
ñ discrepat: natura ñ differt. Una e¬
nim est unaginis. ad quam homo ere¬
atus est species & inter hȩc ueritas
ubi deperit. manente inter utrumq
& facti cõmunione. & cõmunis imaginis
ueritate: Rion dum absoluendȩ huiꝰ
questionis michi tempus est posterius
enim de monstrabimus inquã imaginẽ
dei patͥs & di filii homo conditus sit nc̃
interu hoc tenemus. anuerus ds̃ ñ sit.
cui uerus ds̃ dixit. faciamus hominẽ
adimaginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am. Di-¬
scerne siquid potes inhac imaginis com¬
munione uerum atq falsum. & heretico
furore hȩc inde:secabilia decide. Unum

Expanded text:
et similitudinem nostram? Nostram non habet et similitudinem nostram? Nostram non habet unionem, non habet diversitatem, non habet discretionem. Homo enim ad communem fit, secundum veritatem sermonis, imaginem. Communio autem falso veroque non competit. Deus, qui loquitur, ad Deum loquitur: ad Patris et Filii imaginem homo conditur. Nomen non discrepat, natura non differt. Una enim est imaginis, ad quam homo creatus est, species. Et inter haec veritas ubi deperit, manente inter utrumque et facti communione, et communis imaginis veritate? Nondum absolvendae hujus quaestionis mihi tempus est: posterius enim demonstrabimus, in quam imaginem Dei patris et Dei filii homo conditus sit. Nunc interim hoc tenemus, an verus Deus non sit, cui verus Deus dixerit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Discerne, si quid potes, in hac imaginis communione verum atque 109 falsum: et haeretico furore haec indissecabilia decide. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
nem & similitudinem nrãm. Uerba. sensũ
enuntiant. Sensus. rationis est motus.
Rationis motum. ueritas incitat. Ex uer¬
bisigit᷑ sensum sequam᷑. & ex sensurationẽ
intelligamus. & ex ratione ueritatẽ appre¬
hendamꝰ. Cum enim dicit᷑. faciamus homi¬
nem adimaginẽ & similitudinẽ nrãm. quen
in quo ñ scđm eum uerus sit. qui sibi dicit.
Hamsine dubio dictum hoc ex affectu
sensuq dicentis ẽ. Ergo. qui dicit facia¬
mus. significat secum ad faciendum non
dissentientẽ. ñ alienum. ñ infirmũ. s qͥ
potens sit.adidunde est sermo faciendũ.
hoc gͦ sine dubio sensisse uidet᷑. qui loqͥtꝰ.
qr id locutus intelligendus est. ut ple
nior aut̃ naturȩ atq oꝑationis ueritas
doceret᷑. qui sensum suum ꝑ uerba eloqͤ¬
batur. sensus ꝙͦ rationẽ ex natura cũ
ueritate subiecit dicens. Ad imaginem
& similitudinem nrãm. ubi est hic fal¬
sus ds̃. cui uerus ds̃ dicit. ad imaginem

Expanded text:
nem et similitudinem nostram . Verba sensum nem et similitudinem nostram . Verba sensum enuntiant, sensus rationis est motus, rationis motum veritas incitat. Ex verbis igitur sensum sequamur, ex sensu rationem intelligamus, et ex ratione veritatem apprehendamus. Cui enim dicitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, quaero in quo non secundum eum verus sit, qui sibi dicat: nam sine dubio dictum hoc ex affectu sensuque dicentis est. Ergo qui dicit Faciamus, significat secum ad faciendum non dissentientem, non alienum, non infirmum, sed qui potens sit ad id, unde est sermo, faciendum. Hoc ergo sine dubio sensisse qui loquitur, quia id locutus est, intelligendus esnior autem naturae atque operationis veritas doceretur; qui sensum suum per verba eloquebatur, sensus quoque rationem ex natura cum veritate subjecit, dicens ad imaginem et similitudinem nostram. Ubi est hic falsus Deus, cui verus Deus dicit ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
inculcans. ipsa illa pͥma euadentis in hoc
ꝓfanumirreligiosumq iter fallacis do¬
ctrinȩ signa deleret. Dilatis igit᷑ atq
in postremũ reseruatis euangłicis atq:
apostolicis p̃coniis. omnis interim no¬
bis de lege & ꝓpħis aduersus impio
pugna sit. ementitã eoꝵ ac fauacem ꝑ¬
uersitatem hisipsis interim quib fal¬
lere temptant dictis coarguentibus.
quã si falsa eẽ ea quȩ ueritati obiecta s̃
de tegant̃. Et hoc quidem mentienti¬
um absolutiore dedecore. simendacia
ipsa ꝓficiant ueritati. Et quidẽ sensus
humane opinionis commune iudiciũ
est. nequaquã ueris falsa sociari. neq
hȩc rerum genera mutuo sibi assensu
contineri. qr ꝑ generis differentiã ad¬
uersante natura nunquã dissidentia co-¬
eant. nec diuersa consentiant. nec sibi
inuicem aliena communia sint. Que
cumita sint. interrogo inter uerum &
salsum deum quomodo hoc dictum in-¬
telligatur. faciamus hominem ad imagi¬

Expanded text:
inculcans, ipsa illa prima evadentis in hoc inculcans, ipsa illa prima evadentis in hoc profanum irreligiosumque iter fallacis doctrinae signa deleret. Dilatis igitur atque in postremum reservatis evangelicis atque apostolicis praeconiis, omnis interim nobis de lege et prophetis adversus impios pugna sit, ementitam eorum ac fallacem perversitatem his ipsis interim, quibus fallere tentant, dictis coarguentibus. quam si falsa ea esse, quae vedetegantur: et hoc quidem mentientium absolutiore dedecore, si mendacia ipsa proficiant veritari. Et quidem sensu humanae opinionis commune iudicium est, nequaquam veris falsa sociari, neque haec terum genera mutuo sibi assensu contineri: quia per generis differentiam adversante natura, nunquam dissidentia coeant, nec diversa consentiant, nec sibi invicem aliena communia sunt. Quae cum ita sint, interrogo inter verum et falsum Deum, quomodo hoc dictum intelligatur: Faciamus hominem ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
quod non sit ds uerus. Michi enim suffi¬
cit in eo di nomen atq natura. Deus
enĩ ẽ ꝑ quẽ facta sunt omĩa. Hoc mi¬
chi de eo creatio mundi locuta est. Ex¬
equatur deus deo nomine. exȩquatur
ueritati ueritas opere ut significatio ẽ
dei potentis in dicto: ita intelligenda ẽ
dĩ potentis infacto. & posthec quero
inpatris & filii confessione. qua auctori-¬
tate naturȩ ueritas denegetur. quam
& uirtus nominis. & nomen uirtutis
impleuit. Meminisse autem legentẽ¬
oportet. ñ me immemorem aut diffi-¬
dentem earum quȩ obicisoleant que¬
stionum. de hisnunc tacere: neq enĩ hoc
quod dici solet. pater maior me est. &
cȩtera hui modi similia aut ignorant᷑.
aut ñ intelligunt᷑. ut ñꝑ hȩc ipsa ueri
dĩ infilio nat᷑ura doceat᷑: s: ordinẽ respo¬
siomsnr̃ȩ eum eẽ conuenit. qui erat ꝓ-¬
positionis aduersȩ. ut uestigia impiȩ in¬
stitutionis gressus hic piȩ p̃dicationis

Expanded text:
quod non sit Deus verus: mihi enim suffiquod non sit Deus verus: mihi enim sufficit in eo Dei nomen atque natura. Deus enim est, per quem facta sunt omnia. Hoc mihi de eo creatio mundi locuta est. Exaequatur Deus Deo nomine, exaequatur veritati veritas opere. Ut significatio est Dei potentis in dicto, ita intelligentia est Dei potentis in facto. Et post haec quaero, in Patris et Filii confessione qua auctoritate naturae veritas denegetur, quam et virtus nominis, et nomen virtutis implevit. oportet, non me immemorem aut diffidentem earum quae objici soleant quaestionum, de his nunc tacere. Neque enim hoc quod dici solet: Pater major me est , et caetera hujusmodi similia, aut ignorantur, aut non intelliguntur, ut non per haec ipsa veri Dei in Filio natura doceatur: sed ordinem responsionis nostrae eum esse convenit, qui erat propositionis adversae; ut vestigia impiae institutionis gressus hic piae praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
quanta potest ꝓprietate commendat.:
Afferre enim dicto efficientiam. naturȩ eiꝰ
est: quȩ efficiens id possit p̃stare quod dic̃s.
In qͦgͦ tandẽ ñ erit uerus ille qͥ efficit. cũ uerax
sit ille qui cdicit. q̃nqͥdẽ dicti ueritatẽ facti
forte hie dicendo uerꝰ sit & ñsit uerꝰiste fa¬
ciendo: habemꝰ itaq infilio dei deo nat᷑e
ueritatẽ Ds ẽ. ereatorẽ. dĩ filiꝰ ẽ. potest
om̃ia Parũ ẽ ut qd̾ uult possit qr sẽꝑ
uoluntas uirtutiᷤs ẽ qͥnetiã id qd sibi r
potest. ꝑfecte enĩ potestatis est hoe na¬
turã posse se facientis. qd possit signifi-¬
care sermodicentis: atq tta cum qͥcqͥd
dici potest. id ipsum & effici possit. te¬
nec ueritatis naturam ea q̃ dictis exȩ-¬
quatur oꝑatio. Non est itaq dĩ filius
ds̃ falsus. nec ds̃ adoptiuus. nec deus con-¬
nuncupatus. s ds uerus & non neceẽ
est aliquid e diuerso demonstrare. ꝑ

Expanded text:
quanta proprietate commendat. quanta proprietate commendat. Afferre enim dicto efficientiam, naturae ejus est, quae efficiens id possit praestare, quod dicens. In quo ergo tandem non erit verus ille qui efficit, cum verus sit ille qui dicit; qforte hic dicendo verus sit, et non sit verus iste faciendo. Habemus itaque in filio Dei Deo naturae veritatem. Deus est, creator est, Dei filius est, potest omnia. 107 Parum est ut quod vult possit, quia semper voluntas virtutis est; quin etiam id quod sibi dicitur potest. Perfectae enim potestatis est, hoc naturam posse facientis, quod possit significare sermo dicentis. Atque ita cum quidquid dici potest, id ipsum et effici possit; tenet veritatis naturam ea quae dictis exaequatur operatio. Non est itaque Dei filius Deus falsus, nec Deus adoptivus, nec Deus connuncupatus, sed Deus verus. Et non necesse est aliquid e diverso demonstrare, per
Abbreviated transcription (Latin):
ueri dĩ inpatre & filio subsistentis. con¬
firmatione. ꝑiculosa suspicio pendulȩ
tio suscepta est. filium dĩ dm̃ ẽẽ signifi¬
cans. rogo in quo tandem uerum eẽ dm̃
deneget. Hion enim ambigit᷑. quin ꝑ
filium omnia sint. Omnia nãq secundũ
&omiua ex nichilo. & nichil ñ ꝑeum. qͤro
inquo eiueritasdi desit. cui nondesit
dei nec natura nec uirtus. Ni ature enim
suȩ uirtute usus est. ut & eẽnt que non
erant. & fierent quȩ placerent. uidit
enim ds qr bona sunt. neq enim aliã¬
quã ꝑsonȩ intulit lex significationem
cũ ait. Et dixit d̾s. fiat firmamentũ.
& subiecit rursum. & fecit d̾s firmam̃¬
tũ Ceterũ nec uirtutẽ distinxit. nec
naturam separauit. nec nomen demu¬
tauit ineo. in quo tantũ dicentis intel¬
ligentiã p̃stitit. ut significationẽ effici¬
entis afferret ueritatẽ aut̃ naturȩ atq
uirtutis significatio sermocinantis non
adumnit. quin potius ueritatem ipsam

Expanded text:
veri Dei in Patre et Filio subsistentibus converi Dei in Patre et Filio subsistentibus confirmatione, periculosa suspicio pendulae tio suscepta est, filium Dei Deum esse significans, rogo in quo tandem verum esse Deum deneget. Non enim ambigitur, quin per Filium omnia sint. Omnia namque, secunduet omnia ex nihilo, et nihil non per eum; quaero in quo ei veritas Dei desit, cui non desit Dei nec natura, nec virtus. Naturae enim suae virtute usus est, ut et essent quae non erant, et fierent quae placerent. Vidit enim Deus quia bona sunt. 5. Lex iquam personae, intulit lex significationem, cum ait: Et dixit Deus, fiat firmamentum ; et subjecit rursum: Et fecit Deus firmamentum . Caeterum nec virtutem distinxit, nec naturam separavit, nec nomen demutavit in eo, in quo tantum dicentis intelligentiam praestitit, ut significationem efficientis afferret. Veritatem autem naturae atque virtutis, significatio sermocinantis non adimit; quin potius veritatem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uerum deum confitens. ut ꝑ id flium dei
anatura dei & ueritate auerteret.cũ ue¬
ritas innatura unius manens. naturalem
unus n excederet uer̾itatem.Igit᷑ qr am¬
biguitatis locus nullus ẽ. quid moyses u¬
nũ dm̃ p̃dicans intelligat᷑ de dĩ filio si¬
gnificasse q̃d dõ sit: ꝑ ipsas ulas signisi¬
cationis suȩ auctoritates recurramus.
& requiramus an quẽ dm̃ significauerit.
dm̃ quoq uerum intelligendũ docue¬
rit. Hulli aut̃ dubium ẽ ueritatem
ex natura ⁊ ex uirtute eẽ. ut exẽpli
causa dictum sit. uerum triticum ẽ.
quod spica structum. & aristis uallat¬
& folliculis decussum. & infarinas cõmi-¬
nutum. & in panemcoctum. & in cibum
sumptum. reddiderit exse & naturam
panis & munus. Itaq qr naturȩ uirtus p̃¬
stat ueritatem: uideamus anuerus ds̃
sit. quẽ moyses dm̃ eẽ significat. de uno
dõ. & eodem iiero dõ postea locuturi. ne
non interposita sponsione de unius &

Expanded text:
verum Deum confitens: ut per id filium Dei verum Deum confitens: ut per id filium Dei a natura Dei et veritate averteret, cum veritas in natura unius manens, naturalem unius non excederet veritatem. Igitur quia ambiguitatis locus nullus est, quin Moyses unum Deum praedicans, intelligatur de Dei filio significasse quod Deus sit, per ipsas illas significationis suae auctoritates recurramus: et requiramus, an quem Deum significaverit, Deum quoque verum intelligendum docuerit. Nulli autem dubium est, veritatem ex 106 natura et ex virtute esse: ut exempli causa dictum sit, verum triticum est, quod spica structum, et aristis vallatum, et folliculis decussum, et in farinam comminutum, et in panem coactum, et in cibum sumptum, reddiderit ex se et naturam panis et munus. Itaque quia naturae virtus praestat veritatem; videamus an verus Deus sit, quem Moyses Deum esse significat: de uno Deo, et eodem vero Deo postea locuturi; ne non interposita sponsione de unius et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑato int̃ utrumq moderamine. ñ negantes
uersitatis numerum desecantes. neq con¬
tra tantum in nominib confitentes.
adhuc plenius unitatis questione mon¬¬
strantes. Recte enimunum dm̃ amoyse
p̃dicatum euangłia testant᷑. & rursum
fidelit̃ in euangłiis dm̃ ⁊ dm̃ doceri. moy¬
ses dm̃unum p̃dicans auctor est. atq ita ñ
auctoritati contraitum est. s ex auctorita¬
te responsum ẽ. neꝑid dĩ filium liceret
dm̃ negari. qr audisrł ds̃ unus ẽ. cũ con¬
fitendi di filium dm̃idem auctor ẽẽt. qͥ
auctor ẽ dĩuniꝰ p̃dicandi. Sequit᷑ itaq¬
ordinem questionis. etiã ordo conexi sibi
libelli. Hamq hȩc impii sequens blandi¬
menti posita sententia ẽ. nouimus unũ
dm̃i uerũ. Hinc quoq scđi huiꝰ libelli
omnis sermo consistit. anfilius dĩ ds ue-¬
russit. Nam sine dubio inhunc se ordi¬
nem heretici ingenii subtilitas coaptauit.
pͥmum unum deum dicens. deinde unum

Expanded text:
perato inter utrumque moderamine; non negantes perato inter utrumque moderamine; non negantes versitatis numerum desecantes, neque contra tantum in nominibus confitentes; adhuc plenius unitatis quaestione, monstrantes. Recte enim unum Deum a Moyse praedicatum Evangelia testantur: et rursum fideliter in Evangeliis Deum et Deum doceri, Moyses Deum unum praedicans auctor est. Atque ita non auctoritati contraitum est, sed ex auctoritate responsum est, ne per id Dei filium liceret Deum negari, quia ad Israel Deus unus est: cum confitendi Dei filium Deum idem auctor esset, qui auctor est Dordinem quaestionis etiam ordo connexi sibi libelli. Nam quia haec sequens impii blandimenti posita sententia est: Novimus unum Deum verum: hinc quoque secundi hujus libri omnis sermo consistit, an filius Dei Deus verus sit. Nam sine dubio in hunc se ordinem haeretici ingenii subtilitas coaptavit, primum unum Deum dicens, deinde unum
Abbreviated transcription (Latin):
alterius hereseos impietatẽ dm̃ unum
patrẽ & filiũ ꝓfessa confessio. atq ita
sapientia mundi quȩ stulticia apud de¬
um ẽ. specie blandȩ & pestiferȩ sim¬
plicitatis illuderet. cũ hoc fidi suȩ con¬
stitueret exordiũ. in quo sibi impie aut
assentirem᷑. aut aduersarem. & ꝑ hoc
utriꝰq rei ꝑiculũ dm̃ filium ñ ẽẽ obtine¬
ret. qr d̾s unus est. aut extorqueret he¬
reseos necessitatem. si & patrem dm̃ & fili¬
um dm̃ confitentes. unum dm̃ p̃dicare se¬
cundũ sabellii opinionẽ impiã existimare¬
mur. & ita hoc p̃dicationis suȩ modo unꝰ
ds aut alium excluderet. aut ꝑalium ñ¬
nossapientiam dĩ quȩ mundo stulticia
ẽ consecuti. & ꝑfidĩ dñicȩ salutarem &
sinceram confessionem. iuꝑeȩ doctrinȩ
fraudulentiã ꝓdituri: hunc responsionis
nr̃e ordinem inchoauimus. qui & aditũ
sibi demonstrandȩ ueritatis ad quireret.
nec se ꝑicło impiȩ ꝓfessionis insereret. tẽ¬

Expanded text:
alterius haereseos impietatem, Deum unum alterius haereseos impietatem, Deum unum Patrem et Filium professa confessio. Atque ita sapientia mundi, quae stultitia apud Deum est, specie blandae et pestiferae simplicitatis illuderet, cum hoc fidei suae constitueret exordium, in quo sibi impie aut assentiremur, aut adversaremur: et per hoc utriusque rei periculum, Dei filium Deum non esse obtineret, quia Deus unus est; aut extorqueret haereseos necessitatem, si et Patrem Deum et Filium Deum confitentes, unum Deum praedicare secundum Sabellii opinionem impiam existimaremur: et ita hoc praedicationis suae modo unus Deus aut alium excluderet, aut per alium nnos sapientiam Dei, qui mundo stultitia est, consecuti, et per fidei dominicae salutarem et sinceram confessionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodituri, hunc responsionis nostrae ordinem inchoavimus, qui et aditum sibi demonstrandae veritatis acquireret, nec se periculo impiae professionis insereret: tem
Abbreviated transcription (Latin):
telligens. & dĩ sapientiã consectans.
ñ scd̃m humanã sapientiã prudenꝰ sit.
s scđ̾m quod addm̃ ꝓficit sapiat ĩ dĩ
sapientiã ex re cognita mundi stulti¬
cia transiturus. Cuiꝰ stultȩ sapientie
sensu heretica subtilitas ad fallendi oc¬
casionẽ coaptans. unũ dm̃ ꝓfessa ẽ. au-¬
ctoritate legis euangłioꝵ q usa qͣ di¬
ctũ ẽ. audi isrł dñs dĩ tuus unus est.
ñ ignorans quantum in eo ẽẽt uł respon-¬
sionisꝑiculum uł silentii. & exutroq o¬
portunitatem impietatis expectans. ut si
sanctitatem dicti infideliter usurpati co¬
niuentis taciturnitas confirmaret. ꝑ id qd̾
d̾ unus est: filius tamendei ds̃ ñ ẽẽt.
dõ tantum sicut est unomanente. at uͦ
si contradictio p̃sumptȩ impiȩ huiꝰ ꝓ¬
fessionis existeret: ueritatem fidei euan¬
gelicȩ ñ conseruaret dm uiũ con¬
fessa responsio. cũ fidei nr̃e ꝓfessio se¬
cundum dm̃ unum sit. recideretq in

Expanded text:
telligens, et Dei sapientiam consectans, telligens, et Dei sapientiam consectans, non secundum humanam sapientiam prudens sit, sed secundum quod ad Deum proficit sapiat, in Dei sapientiam ex recognita mundi stultitia transiturus. Cujus stultae sapientiae sensum haeretica subtilitas ad fallendi occasionem coaptans, unum Deum professa est, auctoritate Legis Evangeliorumque usa, qua dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus ns quantum in eo esset vel responsionis periculum, vel silentii; et ex utroque opportunitatem impietatis exspectans: ut si sanctitatem dicti infideliter usurpati, conniventis taciturnitas confirmaret, per id quod Deus unus est, filius tamen Dei Deus non esset, Deo tantum sicut est uno manente; at vero si contradictio praesumptae impiae hujus professionis exsisteret, veritatem fidei evangelicae non conservaret Deum unum non confessa responsio, cum fidei nostrae professio secundum Deum unum sit; recideretque in
Abbreviated transcription (Latin):
ESPONDE NTES
IMPIIS. & uesanis hereti¬
coꝵ institutionib suꝑiorib li¬
Sbris ñ ignorauimus in eã nos con¬
tradicendi necessitatẽ deductosfuisse
ut ñ minus ꝑiculi audientib responsio
nr̃a quã silentium cõmoueret. Cum enĩ
tatis ingereret. & rursumunum dm̃
religiose negare fidessana ñ posset:
tractari dẽ eo ñ sine ancipitis ꝑiculi
conscientia potuit. quod ñ minus im-¬
pie confirmaret᷑ quã negaret᷑: & qͥd̃e
humani sensus opinione ineptum.⁊
rationis alienũ ẽẽ hoc forte existima¬
bit᷑. ut quod irreligiosũ ẽ negare. id¬
ipsũ irreligiosum sit confiteri. cũ pie¬
tas confitendi impictatẽ condẽpnet.
negandi. nec rationi conueniat ut
utilit affirmet᷑. qd utilit̾ destruatur.
S ad diuinȩ sapientiȩ intelligentiam
humanus sensus imprudens. & scđ̾m
cȩlestẽ prudentiã stultꝰ. uixta infir-¬
mitatessuassentit. ⁊ uixta imbecillita¬
tem nature suȩ sapit. stultꝰ sibi fut᷑us ut

Expanded text:
espondentes impiis et vesanis haereticorum institutionibus superioribus libris, non ignoravimus in eam nos contradicendi necessitatem deductos fuisse, ut non minus periculi audientibus responsio nostra, quam silentium commoveret. Cum enim is ingereret, et rursum unum Deum religiose negare fides sana non posset; tractari de eo non sine ancipitis periculi conscientia potuit, quod non minus impie confirmaretur, quam negaretur. Et quidem humani sensus opinione ineptum et rationis alienum esse hoc forte existimabitur, ut quod irreligiosum est negare, idipsum irreligiosum sit confiteri: cum pietas confitendi, impietatem condemnet negandi; nec rationi conveniat, ut utiliter affirmetur, quod utiliter destruatur. Sed ad divinae sapientiae intelligentiam humanus sensus imprudens, et secundum coelestem prudentiam stultus, juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sapit; stultus sibi futurus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut requirendam eẽ ipsam dictoꝵ ꝓphe¬
ticoꝵ auctoritatem ñ putaret. Hon
enim ita scͥptum est. benedicent te
dm̃ uerum: s benedicent dm̃ uerũ.
Nam ñ eriguum ambiguitatis moꝰ¬
mentum est. inter te dm̃ uerum: &
dm̃ uerum. Persona enim alterius
uidetur ee ꝓnomen ubi te est:
Ceterum ubi ꝓnominis sillaba ñ erit.
ibi ad auctoritatem dicti refert᷑ & no¬
ritatis ratio sit. ipsa illa ex solido ꝓphecȩ
dicta subdent᷑. ꝓpterea sic dicit dñs.
Ecce. qui seruiunt michi. manducabt̃.
uos uͦ esurietis. Ecce. qui seruiunt mi¬
chi. bibent: uos autẽ sitietis. Ecce. qui
uos aut̃ clamabitis ꝓpt̾ dolorẽ cordis uri.¬
& a contritione sp̃c ululabitis. Relinque¬

Expanded text:
ut requirendam esse ipsam dictorum propheut requirendam esse ipsam dictorum propheticorum auctoritatem non putaret. Non enim ita scriptum est, Benedicent te Deum verum : sed Benedicent Deum verum. Nam non exiguum ambiguitatis momentum est inter te Deum verum, et Deum verum. Personae enim alterius videtur esse pronomen, ubi te est: caeterum ubi pronominis syllaba non erit, ibi ad auctorem dicti refertur et noritatis ratio sit, ipsa illa ex solido prophetae dicta subdentur. Propterea sic dicit Dominus: ecce, qui seruiunt mihi, manducabunt, uos autem esurietis. ecce, qui seruiunt mihi, bibent, uos autem sitietis. ecce, qui uos autem clamabitis ob dolorem cordis et propter contritionem spiritus ululabitis. di
Abbreviated transcription (Latin):
ga ẽẽ nesit. aut si est. quomodo quod ẽ
non erit. cum q̃d est. non possit ẽẽ ne non
sit: Ac de natiuitate quid̃e mox erit ser¬
mo: interim tam̃ de ueritate nature
dĩ. impietatem mendacii tui ꝓphetica
ꝓfessione conuincã. ita tamen. ut unũ
& uerum dm̃ p̃dicari a nobis neq sa¬
bellii heresis ipsum patrẽ sibi & filium
ꝓfessa presumat. neq tuueritatẽ de
filio di unum tantũ uerum dm̃ predi¬
bet sapientiȩ impietas. & di timor qui
sapientie initim ẽ. ubi de est: aufert
secum om̃e exordium prudentiȩ. Ad
infirmandam enim dĩ ueri infilio fid̾e.
ꝓpheticus sermo ꝓfertur qͦ dictũ est.
& benedicent te dm̃ uerum. Primum
hec impietatis stulticia fuit. ut quȩ suꝑiꝰ
intellecta cum eẽnt tacerent᷑. Tum
deinde ad quã se fraudem syllabe ad¬
lectio quȩ in libris ñ extat instruxit.
stulticiȩ suȩ in eo usa mendacio. tamꝗͣ
dictis sius eousq adhibenda fides eẽt.

Expanded text:
ga esse, ne sit; aut si est, quomodo quod est ga esse, ne sit; aut si est, quomodo quod est non erit, cum quod est non possit esse, ut non sit? Ac de nativitate quidem mox erit sermo. Interim tamen de veritate naturae Dei impietatem mendacii tui prophetica confessione convincam; ita tamen, ut unum et verum Deum praedicari a nobis, neque Sabellii haeresis ipsum Patrem sibi et Filium professa praesumat, neque tu veritatem de filio Dei unum tantum Deum verum praedibet sapientiae impietas: et Dei timor, qui sapientiae initium est, ubi deest, aufert secum omne exordium prudentiae. Ad infirmandam enim Dei veri in Filio fidem propheticus sermo profertur, quo dictum est, Et Benedicent te Deum verum. Primum haec impietatis stultitia fuit, ut quae  suppintellecta cum essent, tacerentur. Tum deinde ad quam se fraudem syllabae adjectione, quae in libris non exstat, instruxit: stultitiae suae in eo usa mendacio, tamquam dictis suis eo usque adhibenda fides esset,
Abbreviated transcription (Latin):
hic sermo ẽ. Sed intelligimus dm̃ unũ
& eundem dm̃ uerum: nec confessio nr̃a
periclitatur in nomine: quȩ innatura
filii unum & uerum dm̃ predicat. Disce
confessionis tuȩ intelligentiam. & u¬
num ac uerum deũ agnosce. ut unum
ac uerum dm̃ pie predices. Rapis enĩ
ad impietatem tuam religionis nr̃e
ꝓfessionem. & quod est negas. Dum q̃d
est non negas sic stultam mundi sapi¬
entiam fallis. ꝙͣ ueritatem ꝑimas spe¬
cie ueritatis. U numuerum dm̃ confi¬
teris. ꝙͣ unum uerum dm̃ deneges:
fessio enim tua sic putat᷑ pia quo ma¬
gis impia est. sic uera. quo falsa ẽ. Sic
a te unus & uerus ds̃ p̾̃dicatur. ut
ñ sit. Negas enĩ di filiũ dm̃ uerũ.
cũ tam̃ dm̃ ñ neges. deũtam̃ ñ nat᷑a
conficendo. s nomine. Sinatiuitas
eius nominis potius est quam ueri¬
tatis. potes auferre nomini ueritatẽ.
Si autẽ uere ds natꝰ est. quero qͦmo do¬
possit non uere ẽẽ quod natus est. Aut ne¬

Expanded text:
hic sermo est. Sed intelligimus Deum unum, hic sermo est. Sed intelligimus Deum unum, et eumdem Deum verum. Nec confessio nostra periclitatur in nomine, quae in natura Filii unum et verum Deum praedicat. Disce confessionis tuae intelligentiam, et unum ac verum Deum cognosce, ut unum ac verum Deum pie praedices. Rapis enim ad impietatem tuam religionis nostrae professionem: et quod est negas, dum quod est non negas. Sic stultam sapientiam fallis, ut veritatem perimas specie veritatis. Unum 120 verum Deum confiteris, ut unum verum Deum deneges. Professio enim tua sic putatur pia, quod magis impia est; sic vera quod falsa est. Sic a te unus et verus Deus praedicatur, ut non sit. Negas enim Dei filium Deum verum, cum tamen Deum non neges; Deum tamen non natura confitendo, sed nomine. Si nativitas ejus, nominis potius est quam veritatis, potes auferre nomini veritatem: si autem vere Deus natus est, quaero quomopossit non vere esse quod natus est? Aut ne
Abbreviated transcription (Latin):
domino. & in largiendis benedictioni¬
b & in decernendis misteriis legis. an¬
gelum dĩ deum: ut ad salutare confes¬
sionem inpatre deo & infilio dõ deus
semꝑ ostensus naturȩ ueritatẽ. ipso na-¬
turȩ nomine edoceret. cumlex deũ
utrumq significans. ambiguitatem
ñ relinqueret ueritatis. Tempus iam¬
nunc est. ut quod pie religiose lex do¬
cuit. ñ impie furto hereticȩ stulticiȩ
p̃dicari sinamus. quȩ di filium deum¬
negatura sic cȩpit. Audi isrł dominꝰ
đs tius unus est. & q impietaseiꝰ
ꝑiclitaretur in nomine. cumdm̃ & deũ
lex eẽt locuta. ut naturam nominis per
aucloritatem dictiꝓphetici negaret. ad¬
iecit. Benedicent t᷑e dm̃ uerum. ut ꝑ
idunum dm̃ locuta lex eẽt. esset q in
filio dĩ deo nomen potius quã ueritas.
uno tantum uero deo intelligendo: &
forte contradicere nosdictis tuis ostulte
arbitraris. ut negemus unum dm̃n uerum:
do. Hȩc enimfides nr̃a. hȩc conscientia.

Expanded text:
Domino, et in largiendis benedictioniDomino, et in largiendis benedictionibus et in decernendis mysteriis legis angelum Dei Deum: ut ad salutarem confessionem in patre Deo et in filio Deo Deus semper ostensus, naturae veritatem ipso naturae nomine edoceret, cum lex Deum utrumque significans, ambiguitatem non relinqueret veritatis. 25. nunc est, ut quod pie et religiose lex docuit, non impie furto haereticae stultitiae praedicari sinamus, quae Dei filium negatura sic coepit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Et quia impietas ejus periclitaretur in nomine, cum Deum et Deum lex esset locuta; ut naturam nominis per auctoritatem dicti prophetici negaret, adjecit, Benedicent te Deum verum : ut per id unum Deum locuta lex esset, essetque in filio Dei Deo nomen potius quam veritas, uno tantum vero Deo intelligendo. Et forte contradicere nos dictis tuis, o stulte, arbitraris, ut negemus unum Deum verum. do. Haec enim fides nostra, haec conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis sumpsit. & corruptiuam uultus fui
speciem. lux intolerabilis uicine maie¬
statisimpleuit. Deum testatur. de deo
lequitur. Adhunc adorandum cum
leticia gentium angelos di aduocat.
hu: placitas benedictiones iose ph uer¬
tici imprecatur. & posthȩc solo conces¬
so ei nomine. audet quisquam negare
mone nr̃o demonstratum existimamus.
nullam interpositam intelligentiȩ rati-¬
onem fuisse. ut ds̃ uerus & ds̃ falsus insen¬
sum humane mentis incideret. Cumq
locuta sit. neq in nominib naturisq
significatam diuersitatem fuisse. ne non
scđm nomen naturȩ. & natura nominis
possit intelligi. cum uirtus dĩ. potestas
di. res di. nomen di. in eo esset. quẽ neũ
lex predicabat: quȩ scđm sacramenti
euangłici distributionem ad ꝑsone si¬
gnificationem demonstrata est & incre¬
ando mundo obedientem dictis deum.
& infigurando homine communis se-¬
cum & di imaginis dm̃ creatorem. & in
iudicandis sodomitis udicem dñm a

Expanded text:
bilis sumpsit, et corruptivam vultus sui bilis sumpsit, et corruptivam vultus sui speciem lux intolerabilis vicinae majestatis implevit, Deum testatur, de Deo loquitur, ad hunc adorandum cum laetitia gentium angelos Dei advocat, hujus placitas benedictiones Joseph vertici imprecatur : et post haec solo concesso ei nomine, audet quisquam negare mone nostro demonstratum existimamus, nullam interpositam intelligentiae rationem fuisse, ut Deus verus et Deus falsus in sensum humanae mentis incideret, cum Delocuta sit; neque in nominibus naturisque significatam diversitatem fuisse, ne non secundum 119 nomen naturae et natura nominis posset intelligi; cum virtus Dei, potestas Dei, res Dei, nomen Dei in eo esset, quem Deum lex praedicabat: quae secundum sacramenti evangelici distributionem, ad personae significationem, demonstraret et in creando mundo obedientem dictis Dei Deum, et in figurando homine communis secum et Dei imaginis Deum creatorem, et in judicandis Sodomitis judicem Dominum a
Abbreviated transcription (Latin):
de me emmille scripsit. Arguet te planc
arguet ille totolegis uolumine. quã manu
mediatoris ꝑ angłos dispositam suscepit.
Et quere anqui legem dederit. đs uerus
si. cumutiq mediator sit. ille qui dede¬
rit. Aut nunquid ñ obiuiam dõ moyses
falsum hoc et adoptiuum potiꝰ naturȩ
suȩ nomen ẽ. Intellige ꝑsonantes tubas.
& lampadũ flaminas. & emonte ȩstuan¬
tẽ fornacium fumũ. & aduentum dĩ con¬
sciã humane infirmitatis trepidationẽ.
& appło. orato adloquendum moy se.
loquente mori timuit. & uocem eius
humana infirmitas si tulit: Tibi hereti¬
ce iccirco ds̃ non est. qr ut audires &
uideres ꝑ infirmitatẽ hominis ẽ lo-¬
cutus: Moyses montem adiit. diui no¬
rum & cȩlestium sacramentoꝵ cogniti¬
onem. quadraginta dierum & noctiũ
tempore adeptus est: omĩa secundum
speciem ostense sibi in monte ueritatis
instituit. ꝑ familiaritatem loquentis
ad se dĩ gloriam claritatis in conspica¬

Expanded text:
de me enim ille scripsit . Arguet te plane, de me enim ille scripsit . Arguet te plane, arguet ille toto legis volumine, quam manu Mediatoris per angelos dispositam suscepit. Et quaere an qui legem dederit, Deus verus est, cum utique Mediator sit ille qui dederit. Aut numquid non obviam Deo Moyses falsum hoc et adoptivum potius quam naturae suae nomen est? Intellige personantes tubas, et lampadum flammas, et e monte aestuantem fornacium fumum, et ad adventum Dei consciam humanae infirmitatis trepidationem, et a populo, orato ad loquendum Moyse, loquente mori timuit, et vocem ejus humana infirmitas non tulit? Tibi idcirco Deus non est, quia ut audires et videres, per infirmitatem hominis est locutus? Moyses montem adiit ; divinorum et coelestium sacramentorum cognitionem quadraginta dierum ac noctium tempore adeptus est, omnia secundum speciem ostensae sibi in monte veritatis instituit, per familiaritatem loquentis ad se Dei, gloriam claritatis inconspica
Abbreviated transcription (Latin):
bes in naturȩ nomine dm. qr angelusdĩ
deus ẽ s forte ñ uerus ẽ. Hunquio ñ
uerus est ds̃ abahȩ. & ds ysaac. & d̾s
iacob: Hoꝵ enim angłs de rubo loqͤns
ds̃ ineternum ẽ. Et ne adoptiui no¬
minis fureris occasionem. loquit᷑ ad mo¬
ysen ds ille qui est. Ita enim scͥptum ẽ.
di sermo ẽ. ut sacramentũ intelligat᷑
humanȩ salutis infilio. Idem ds abra¬
hȩ. ds̃ ysaac. & ds iacob ẽ. ut ei nature
sue nomensit. Mittit deinde ad isrł d̃s
qui est. ut uere intelligeret᷑ esse quod
ds̃ est. Quid adhȩc in efficax hereticȩ
impietatisstulticiȩ nesano sp̃u menti¬
ris. & contra tantoꝵ patriarcharum
sententiã generosi seminis tritico uren¬
dam tiraniam sator nocturnus int̾se¬
ris: S si moysi crederes. crederes & dõ
dĩ filio. nisi forte negabis q̃d de eo me¬
yses locutussit. Quod cũ negare uoles.
audies uerbis di. Si enim crederetis
moy si. crederetisforsitan & michi

Expanded text:
bes in naturae nomine Deum, quia Angelus Dei bes in naturae nomine Deum, quia Angelus Dei Deus est. Sed forte non verus est. Numquid non verus est Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Horum enim angelus de rubo loquens Deus in aeternum est. Et ne adoptivi nominis fureris occasionem, loquitur ad Moysen Deus ille, qui est. Ita enim scriptum esti sermo est; ut sacramentum intelligatur humanae salutis in Filio: idem Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob est; ut ei naturae suae nomen sit: mittit deinde ad Israel Deus, qui eslegem dedit. --Quid ad haec inefficax haereticae impietatis stultitia vesano spiritu mentiris, et contra tantorum patriarcharum scientiam 118 generosi seminis tritico urendam zizaniam sator nocturnus interseris? Sed si Moysi crederes, crederes et Deo Dei filio: nisi forte negabis quod de eo Moyses locutus sit. Quod cum negare voles, audies verbis Dei: Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi;
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ea natura ẽ. ut se incȩlestẽ cognitio¬
nẽ suisuirib efferat. A deo discendũ est
quid de dõ intelligendũ sit. qr non nisi
se auctore cognoscit. Adsit licet scłaris
doctrinȩ elaborata institutio. assit ui-¬
tȩ innocentia: Hȩc quide ꝓficient ad con¬
scientiȩ gratulationẽ: non tam̃ cogni¬
nitionem di consequentur. Moyses
in regine filium adoptatus. & om̃ib
egyptioꝵ doctrinis eruditus. cũ utiq
ex nature affectu hebrei inuriã morte
metum cȩdis ꝓditȩ. egyptum derelin-¬
quens. cum in terra madian ouium pa-¬
stor eẽt: ignem in rubo sine concrema¬
tione rubi contuens. dm̃ audiuit. &¬
nomen in terrogauit. & naturã cognount.
hieq enim hȩc de dõ nisi ꝑ dm̃ cognita
eẽ potuissent. Loquendum qͦ non aliter
de dõ est. quã ut ipse ad intelligentiã
ds loquit᷑. habes dispensationẽ in angło.
qr in angło officium est. ñ natura. h a¬

Expanded text:
nobis ea natura est, ut se in coelestem cognitionobis ea natura est, ut se in coelestem cognitionem suis viribus efferat. A Deo discendum est, quid de Deo intelligendum sit: quia non nisi se auctore cognoscitur. Adsit licet saecularis doctrinae elaborata institutio, adsit vitae innocentia: haec quidem proficient ad conscientiae gratulationem, non tamen cognitionem Dei consequentur. Moyses in reginae filium adoptatus, et omnibus Aegyptiorum doctrinis eruditus , cum utique ex naturae affectu Hebraei injuriam morte metum caedis proditae Aegyptum derelinquens, cum in terra Madian pastor ovium esset, ignem in rubo sine concrematione rubi contuens, Deum audivit, nomen interrogavit, et naturam cognovit . Neque enim haec de Deo, nisi per Deum, cognita esse potuissent. Loquendum ergo non aliter de Deo est, quam ut ipse ad intelligentiam Deus loquitur. Habes dispensationem in angelo, quia in angelo officium est, non natura: ha
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ad iacob. Surge. & descende in lo¬
cum bethel. & habita ibi. & fac ibi sacͥ¬
ficiũ deo. qui uisus ẽ tibi cũ recederes
a facie esau. Si euangłica fides ꝑ dm̃
filium ad dm̃ patrem habet aditum.
& non potest ds̃ nisi ꝑ deum intelligi.
nunc d̃s̃ qui honorem d̃o incũbenti
in scala cęli postulat. doce unde ñ ue-¬
russit. aut quȩ inutroq nature diuersi¬
tas ẽ. ubi eiusdem nature unũ atq ide
nomen ẽ. Deus uisus est. ds̃ de uiso deo¬
loquit᷑. non potest ds̃ nisi ꝑ deum intel¬
ligi. sicut nec honorẽ a nobis ds̃ nisi per
dm̃ accipit. Hi am honorandus eẽ non ĩ¬
telligitur. nisi iste docuerit honorandũ.
Nec ds̃ scietur. nisi hicds scitussit. ha¬
bec dispensatio sacrament᷑um suũ ordi-¬
nẽ. ad dĩ honorẽ ꝑ dm̃ docem᷑. Tenet na¬
tura suũ nomen: ñ aliud ut̃q quam ds ẽ.
& inter patͥs ⁊ filii nature unius nomen
unũ. Quero quomodo ds filius a se pos¬
sit degenerare neuerussit. Non est de

Expanded text:
deus ad iaeob: surge et ascende in locum bethel et habita ibi et fac ibi altare deo, qui uisus est tibi, cum ra facie Esau . Si evangelica fides per Deum filium ad Deum patrem habet aditum, et non potest Deus nisi per Deum intelligi; nunc Deus, qui honorem Deo incumbenti in scalam coeli postulat, doce unde non verus sit. Aut quae in utroque naturae diversitas est, ubi ejusdem naturae unum atque idem nomen est? Deus visus est, Dintelligi, sicuti nec honorem a nobis Deus nisi per Deum accipit. Namque honorandus esse non intelligetur, nisi iste docuerit honorandum: nec Deus scietur, nisi hic Deus scitus sit. Habet dispensatio sacramentorum suum ordinem. Ad Dei honorem per Deum docemur. Tenet natura suum nomen: non aliud uterque quam Deus est. Et inter Patris et Filii naturae unius nomen 117 unum, quaero quomodo Deus filius a se possit degenerare, ne verus sit. 21. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
significasse intelligat᷑. & cui ꝑ nouũ no¬
men seruiat᷑. & ꝑ quem eiꝰdem nominis
in terris benedicta sit nouitas. & qui be¬
nedicatur ds uerus. & qui iuretur ds
uerus. quȩ omĩa secundũ tempoꝵ pleni¬
tudinẽ eccl̃ȩ fides pia in dñm xp̃m re

Expanded text:
significasse intelligatur, et cui per novum nosignificasse intelligatur, et cui per novum nomen serviatur, et per quem ejusdem nominis in terris benedicta sit novitas, et qui benedicatur Deus verus, et qui juretur Deus verus; quae omnia secundum temporum plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
Si ascłis xp̃iani uocabuli antea beati¬
tudo nunquam fuit. nunc nouũ n ẽ:
si uͦ hoc sanctificatum pietatis nr̃e in dm̃
nouum nomen est: hec ꝓfecto ꝓfessionis
nouitas cȩlestium benedictionum merces
Et benedicent dm̃ uerum. & qui iurant
suꝑ terram. iurabunt in dm̃ uerũ. Hii
certe benedicent dm̃ uerum: quoꝵ in dĩ
seruitute nouũ nomenẽ. Iunc deinde qui
iurandus erit ds. deus uerus ẽ. Anne am¬
bigit᷑ quis iuretur. quis benedicat᷑. ꝑ qͣm
nouum ipsi seruientib benedictum q no¬
men sit: Consistit mecum aduersũ in-¬
piam tuã heretice p̃dicationem ab solu¬
ta sermonis eccłastici fides. noui ꝑ te
xp̃e nominis & ꝑ seruitutis ꝓfessionẽ
benedicte ex te suꝑ terram nuncupati¬
oms. te uerum dm̃ iurans. Om̃e enĩ os
credentium te xp̃e dm̃ loquitur. om̃is
credentium fides te dm̃ iurat. dm̃ ue¬
rum te ẽẽ confitens. dm̃ uerum esse
nullam reliquerit difficultatem quin dm̃

Expanded text:
Si a saeculis Christiani vocabuli antea beatiSi a saeculis Christiani vocabuli antea beatitudo umquam fuit, nunc novum non est. vero hoc sanctificatum pietatis nostrae in Deum novum nomen est, 123 haec profecto professionis novitas coelestium benedictionum merces Et benedicent Deum verum, et qui jurant super terram, jurabunt in Deum verum. Hi certe benedicent Deum verum, quorum in Dei servitute novum nomen est: tum deinde qui jurandus erit Deus, Deus verus est. Anne ambigitur quis juretur, quis benedicatur, per quem novum ipsi servientibus benedictumque nomen sit? Consistit mecum adversus impiam tuam, haeretice, praedicationem absoluta sermonis ecclesiastici fides, novi per te Christe nominis, et per servitutis professionem benedictae ex te super terram nuncupationis, te verum Deum jurans. Omne enim os credentium te, Christe, Deum loquitur. Omnis credentium fides te Deum jurat, Deum verum esse te confitens, Deum verum esse nullam reliquerit difficultatem, quin Deum
Abbreviated transcription (Latin):
cur ita hoc consequat᷑. uos aut̃ int̾ficiet
dñs. Deinde posthȩc quid sibi uelit
hic sermo: Seruientib uͦ michi uocabit᷑
nomen nouum. quod benedicet suꝑ t̾rã.
Hunquid ambigitur in eo qd̾ dictũ ẽ.
ꝓpterea sic dicit dñs. & in eo quod seqͥt᷑.
uos aut̃ int̾ficiet dominus. id demonst᷑¬
tum fuisse. ut qui loqueret᷑ & qui inter¬
fecturus ẽet non aliud intelligeret᷑ esse
quã dominꝰ: qui & postea sibi seruien¬
tes nouo eẽt nomine muneraturus. &
ñ ignoraretur & in ꝓph̃is locutus eẽ. &
pioꝵ atq impiorũ uidex futurus. Mi¬
sterium itaq sermo reliquus euange¬
lici sacramenti. ne quid in dño dicen¬
te & in dño interficiente ambigi pos¬
sec. explicuit. Seruientib uͦ michi uo¬
cabitur nomen nouũ. quod benedicet᷑
suꝑ terram. Omĩs hic futuri temporis
sermo ẽ. Et quod ẽ hoc nouum nom̃
religionis. quod benedicetur suꝑ t̾rã:

Expanded text:
cur ita hoc consequatur, Vos autem interficiet cur ita hoc consequatur, Vos autem interficiet Dominus: deinde post haec quid sibi velit hic sermo, Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum, quod benedicetur super terram . Numquid ambigitur in eo quod dictum est, Propterea sic dicit Dominus, et in eo quod sequitur, Vos autem interficiet Dominus, id demonstratum fuisse, ut qui loqueretur, et qui interfecturus esset, non aliud intelligeretur esse quam Dominus; qui et postea sibi servientes novo esset nomine muneraturus, et non ignoraretur et in prophetis locutus esse, et piorum atque impiorum judex futurus? Mysterium itaque sermo reliquus evangelici sacramenti, ne quid in Domino dicente et in Domino interficiente ambigi possit, explicuit: Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum, quod benedicetur super terram. Omnis hic futuri temporis sermo est. Et quod est hoc novum nomen religionis, quod benedicetur super terram?