comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.s. mente eius philosophati sunt s
incercio sino defecerunt magi quia
usqe ad cerciam personam non ualu¬
erunt puenire philosophi. Quom
ergo hĩc dicitur quod cres personas
perfecta intelloxerunt uel dognone¬
runt ad quod dicimiis cos hanc distĩ¬
cionem sumie trinitatis quam fidos
catholica profitetur nullacenus babu¬
isse uel habere potuisse absq doctri¬
ne uel in cerue inspirattonis reuelatio¬
ne fit em̃ reuelatio tribus modis ꝑ
opera ꝑ doctrinam pspirationem.
euelanit enim deus ꝑ opera ue¬
inspiratõnem. uiderunt ergo delou¬
grquo ueritatem s non appropniqͣne¬
nuit phumilitatem. nots eupo illas
ꝑtres psonas ideo dicuntur intelleci¬
re quod eas diftuite uerititer ⁊ pro¬
prie inteneerunt set quia uia esse
comouerunt indeo que in iuis crib
psonis in sacra scriptura frequencex
tas spircturi sancto seps atribuitur ꝯ
tencia sapienciã bonitas trum. ⁊ tres¬
quirere. Sic̃ cm̃ ermotibus ⁊ aminis¬
tratione corporis animam quam non

Expanded text:
 Filio, philosophati sunt. Sed in tertio signo defecerunt magi, quia usque ad tertiam personam non valuerunt pervenire philosophi. Quomodo ergo hic dicitur, quod tres personas per facta intellexerunt, vel cognoverunt? Ad quod dicimus eos hanc distinctionem summae Trinitatis, quam fides Catholica profitetur nullatenus habuisse, vel habere potuisse absque doctrinae, vel internae inspirationis revelatione. Fit enim revelatio tribus modis, per opera, per doctrinam, per inspirationem. Revelavit eis Deus per opera veinspirationem. Viderunt ergo de longinquo veritatem, sed non appropinquaverunt per humilitatem. Aug. Non ergo illas tres personas ideo dicuntur intellexisse, quod eas distincte veraciter et proprie intellexerint: sed quia illa esse cognoverunt in Deo, quae illis tribus personis in sacra Scriptura frequenter tas Spiritui sancto saepe attribuitur: tentia, et sapientia, et bonitas triumquirere. Sicut enim ex motibus et administratione corporis animam, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
rogare quod deus donauerat nec se
iactare ex co ꝙ noti ase ip̃is ab ulo
habeban̾it quod itaq uiis credend̃
fuit ut ad hoc centudum quod i¬
dese poterant ab illo sanarentur
facerent humilitatem seruarent
⁊ possent p̾gari atꝙ iu beatissine
ꝯt̾cmplatiõni coh̾ere. Quia uero su¬
perbia crat ieis oburabrauit

Expanded text:
quod ille donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod illi utique reddendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaererent. Quia vero superbia er
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quod ꝑ ea que facta sunt illiꝰ
sũme trmitati noticiam habuerirt
gencum philophi. Alibi uero dicit᷑
aug̃ phuosophos non ꝑtigisse usq
etod̾. ubi magi phataonis defecennt
intercio signo non ĩ primo uł scd̃o
quia sui gentium philosophi in

Expanded text:
videtur quod per ea quae facta sunt illius summae Trinitatis notitiam habuerint gentium philosophi. Alibi vero dicit Augustinus philosophos non pertigisse usqueExodum, ubi magi Pharaonis defecerunt in tertio signo, non in primo vel secundo, quia summi gentium philosophi, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nolite maledicere quasi benedictio uestra sit
sine qmissione amatitudinis. ⁊ ⁊̃ debetis ꝯgi
dentib gaudere de prouectu ⁊ debetis ꝯfentib
flere de eo unde flendum sit ut de lapsu alicurꝰ
omib prectictis ⁊ aliis non sitis sapientes alta

Expanded text:
 nolite maledicere. Quasi dicat, benedictio vestra sit sine admistione amaritudinis. Et etiam debetis cum gaudentibus gaudere de profectu, et debetis cum flentibus flere; de eo unde flendum sit, ut de lapsu alicujus, omnibus praedictis et aliis, non sitis sapientes alta,
Abbreviated transcription (Latin):
non quia fruttari homines inmelius ñ post̾.
s quam duu tatia saꝑiunt non possũt credere.
sic̃ ergo qd̾ &y se ip̃m negare non potest laus
ẽ uoluntatis diuine:
ita quod illi non po¬
terant credere. culꝑa :
uoluntatis himane.
Siquis istam q̃stionẽ
melius nouit expo¬
nere absit ut non
sim paratior discers
Ergo

Expanded text:
melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non possunt credere. Sicut ergo quod Deus seipsum negare non potest, laus est voluntatis divinae, ita quod illi non poterant credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior discere Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quis credit auditiu
nostro .i. his que ano
omiis. Quidã inter
seiissicant ⁊ ubi
pst̃ proclamãt ⁊ cur¬
bulenta discepͣtione
ꝯtendunt dicentes.
quid fecerunt uidei
uł quã culpa coꝵ fu¬
it. si neccesse crat in
sermo ĩ płecur ysa¬

Expanded text:
quis credidit auditui nostro, id est his quae a noomnis. Quidam inter se mussitant, et ubi possunt proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat, ut sermo impleretur Isa
Abbreviated transcription (Latin):
du cor coꝵs ⁊ hic respõdeo. eoꝵ uoluntatem
hoc merusse. sic .R. excecat d̾s sic̃ obdurat ꝙ
est deserendo non fatiendo ⁊ hos merirt eo¬
iuistas. hoc enim uicium cecitatu ⁊ duticie su¬
perbientis auditia uoluntatis inflxit sierg
dicit᷑ non poͣsunt uiderei credere qr ysuas p¬
dixit: respondeo inmo non possunt quia nols¬

Expanded text:
 eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo imo non possunt quia nol
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt. q̃m ip̃e excecauit eos ⁊ indir¬
uit.sudistis ꝓpositam questionem ⁊ qm
profunda sit ornitis. sec respordemus ut ps¬
lumus Si enum ame qucrattu qͣr ccodebe non
poterant iespondeo quia nolebant. malam qui¬
pps cor uoluntatem preidit ds ⁊ ꝑ ꝓprolamo p̃¬

Expanded text:
crediderunt, quoniam ipse excaecavit eos, et induravit. Audistis propositam quaestionem et quam profunda sit cernitis, sed respondemus ut possumus. Si a me quaeratur quare credere non poterant, respondeo quia nolebant. Malam quippe eorum voluntatem praevidit Deus, et p
Abbreviated transcription (Latin):
is ã. cacet qr magister gentiũ erat ⁊ sic̃ aiis deceo¬
hoc oꝑatus sum ergo altius ciupa remanut suad¬
ius missum sedicat predicare᷑ omib genti. et ꝑ¬
inptum tũ rominis se aserit euang arre et ꝑ
quios regni romani capudẽ ⁊ sedes admenbra eñ

Expanded text:
acet, quia magister gentium erat; et sicut aliis debeohoc paratus sum, ergo alterius culpa remansit. Quamvis missum se dicat praedicare omnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit evangelizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad membra enim
Abbreviated transcription (Latin):
scripturaꝵ uł futu-¬
ra reuelautes. Et ait
de ift qui post aduẽ¬
tũ .x. fuerunt non
qui aum p̃numtiaũ¬
runt quos qui uułt
dantes uł qui puos
litteris inbuulit Seinde u̾tut ⁊uaꝵ.
.i. cos qui nuracula faciunt. exuide
graͣs cirarũ .i. dos qui ĩfuos curant ⁊oplla¬

Expanded text:
Scripturarum, vel futura revelantes, et ait de illis qui post adventum Christi fuerunt, non qui eum pronuntiaverunt, quos qui vult dantes, vel qui pueros litteris imbuunt; deinde virtutes, id est eos qui miracula faciunt; exinde gratias cura
Abbreviated transcription (Latin):
apło uł archidiaçom epis gub̾nationes .s. i
minoꝵ personaꝵ p̾lationes ut p̾sbiceri sunt qͥ
plebi docum̃ta sũt gn̾a. iuiguaꝵ sece donũ dei est
młas scire linguas ⁊ notꝗ qd̾ ultimũ pouit ud̾
quod illi primum ponebant.

Expanded text:
 archidiaconi episcopis; gubernationes, scilicet minorum personarum praelationes ut presbyteri sunt, qui plebi documento sunt; genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi primum ponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ui sa cras nobis licteris ⁊
moyses. Ita eñi de se ip̃ts locuti sũt tamqmͣ de
aliis. Inusita tuis hoc fec̃ apłe non hystoria n
sic̃ in epła sic̃ inferens se ordini naratõnis sue
canquam rerũ gestaꝵ scriptoꝵ non tamquam
siti ip̃uts preͥscator nichũ enĩ deperit uenta.¬
tiqũ ⁊ res ip̃sa dicitur ⁊ dicendi lactancia qͦ¬
dammodo nitatur. hoc quippe narrabat quos
adeuis laudem ꝑtinebat. Dese .gͦ. quasi de auo
ait. Scio homaem manẽtem. in xp̃o .i. ꝯform.¬
xp̃o. qr aliter non uidetur raptum huius mpode
usq ad tercium celum. I autem accidit illi homi¬
in ance antoos . xiiii. Quatuordecim eñi anni.¬
iam erant iam erant transacti atp̃r quo uidit
uisionẽ ufad illud quo narrauit. Modo ergo ꝓ¬

Expanded text:
ui sacras nobis litteras miJoannes, et Moyses: ita enim de seipsis locuti sunt tanquam de aliis. Inusitatius autem hoc fecit Apostolus, nsed in Epistola sic inserens se ordini narrationis suae tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nihil enim deperit veritati quando et res ipsa dicitur, et dicendi jactantia quodammodo vitatur. Hoc quippe narrabat quod ad laudem Dei pertinebat. De se ergo quasi de alio ait: Scio hominem manentem in Christoo, quia aliter non videret, Raptum hujusmodi usque ad tertium coelum. Hoc autem accidit illi homini, ante annos quatuordecim. Quatuordecim enim anni jam erant transacti a tempore quo vidit visionem usque ad illud quo narravit. Modo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Si p̃ter p̃dicta glorian oportet pp̃ psendo ue¬
nsam narrando non ad ea que infirmita¬
tis sunt. S adiusiones. dico. si oporcet gloria
bus meis nunc ueniã narranido aduisiones ⁊
relielatõnes .i. secreta que uidi ⁊ plene ĩcellexi

Expanded text:
si praeter praedicta gloriari oportet, propter pseudo, veniam narrando, non ad ea quae infirmitatis sunt, sed ad visiones, dico, si oportet gloriari, bus meis, nunc veniam, narrando ad visiones et revelationes, id est secreta quae vidi et plene intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
alem ĩtelligemciã ꝯtẽnẽtes. adm̃sam sedent esu
seruãtiis delectantur. uł corimi eis iõ positꝰ dicit᷑
quia si rõnem uellent attende possent intellig̃ẽ
tura enim que intelligentib eit panis ixfectõ¬
uis ullaqueat: dum male intelligitur ⁊ pro¬
ea predicatio xp̃i resputur ⁊ fiãt cis in cap¬
legis cã captiuitatis dũ zelo ciꝰ xp̃m oociderunt:
⁊ in sua captiuitate fuit eis cã scandali ⁊ obb¬

Expanded text:
alem intelligentiam contemnentes ad mensam sedent esurservationibus delectantur; vel, coram eis, quia si rationem vellent attendere, possent intelligere. tura enim quae intelligentibus est panis refectionis illaqueat dum male intelligitur, et propterea praedicatio Christi respuitur. Et fiat eis in 5legis causa captivitatis, dum zelo ejus Christum occiderunt, et illa captivitate fuit eis causa scandali et o
Abbreviated transcription (Latin):
eos hr̃e malam ꝯpunctionem. malam eñ ꝯ¬
putitionem hic sigͣficat: qua sepe fit. ut etiã
bontun: sit homini molestum sic pharigeis
displicebat doctrina xp̃i. sp̃m ergo ꝯpitnctõ¬
uis appellat martemt mnilidentem qua in¬
uidetunt doctrinie xp̃i ⁊ saluti gentium
⁊ aures .i. rationem que auo docenteͬ in¬
teiligit. s ip̃i ita habent ut non audiant
it est sensus. Rationem eis dedit qua tñ
nec perse intelligunt que per se possent ĩ¬
telligere siuellent nec alio docemte.
telligunt que per alium possent scire. ħ
autem eoꝵ cccitas durat usq ir hodier¬
num dicm .i. quam dui poterit᷑ dici ho¬
dee diernus .i. usq in ꝑresentem diem õiũ
ad quos hoc scriptũ prrueniet. de inide
auctoritate dauid ꝓpħͤ̃ idem ꝯfirmat

Expanded text:
eos habere malam compunctionem. Malam enim compunctionem hic significat, qua saepe fit ut etiam bonum sit homini molestum, sicut Pharisaeis displicebat doctrina Christi. Spiritum ergo compunctionis appellat mentem invidentem, qua inviderunt doctrinae Christi et saluti gentium.  est rationem, quae alio docente intelligit, sed ipsi ita habent, ut non audiant. Et est sensus: Rationem eis dedit, qua tamen nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio docente intelligunt, quae per alium possent scire. Haec autem eorum caecitas durat, usque in hodiernum diem, id est quandiu poterit dici honus dies, id est usque in praesentem diem omnium ad quos hoc scriptum perveniet. Deinde autoritate Prophetae idem confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
uerssum notradidit. s meluis ⁊ ut iltro¬
rumq dicatur xp̃c dominari ⁊ utroͦq uidi¬
care quasi quib dedit filios dei fieri illi etram
uuuc ⁊ post mortem regnant cum xp̃o: set
aliter nilns regnant c̃ illo sancti cĩus aster
tunc regnabunt. ninc regnãt quia que
sursum sũt sapiunt ⁊ querunc. posttr emo
regnabũt ꝯ illo ita ut sunit in regͥno euis. ⁊
sint ⁊̃ illi regnum cuis quia ⁊ anime pioꝵ
iuortuoꝵ non separantur ab ecclesia que est
fieret memoꝵta ipsoꝵ inꝯmiunicatione corpo¬
ris xp̃i. ergo fideles ⁊ defuncti menbra sunc¬

Expanded text:
idit. Sed melius est ut utrorumque dicatur Christus dominari, et utrosque judicare, quia quibus dedit filios Dei fieri, illi et nunc et post mortem regnant cum Christo. Sed aliter nunc regnant cum illo sancti ejus. Aliter tunc regnabunt. Nunc regnant, quia quae sursum sunt sapiunt et quaerunt; postremo regnabunt cum illo, ita ut sint in regno ejus, et sint etiam illi regnum ejus, quia et animae piorum mortuorum non separantur ab Ecclesia, quae etfieret memoria eorum in communicatione corporis Christi. Ergo fideles etiam defuncti, membra sun
Abbreviated transcription (Latin):
tot bona sũt gras ago deo suꝑ dono euis ĩ enar¬
pẽ ã post qmͣ admonuit sonos elemosinis ĩ
scõs faciendis agit de incortectis qui ꝑseudo se¬
quȩbantur ⁊ eum feratem ꝑutabant quasi cor¬
rectos adelemosinas inuita. nos autẽ allos qui
pseudo michi p̃fertis obsecro egõ ego paulus ꝯ
quasi uere humilis ñ suꝑb. ip̃e qui alios ad
elemosinas moneo id nobis qui illis. Obsecro di
nibuis modũ ñexcess obsecto ego g paulus
qui infacie qui in facie quidem .i. extius ut di¬
citis humił sũ inter uos .s. dum presens sum
uos redarguens.¬
Nogo autẽ hic dicit
unde obsecret cos

Expanded text:
tot bona sunt, gratias ago Deo super dono inenarem. Postquam admonuit bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui pseudo sequebantur, et eum ferocem putabant. Quasi dicat: Correctos ad eleemosynas invito, vos autem, alios qui pseudo mihi praefertis, obsecro ego Paulus. Quasi dicat: Vere humilis non superbus ipse qui alios ad eleemosynas moneo, idem vobis qui illis. Obsecro, dinibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie quidem, id est exterius ut dicitis, humilis sum inter vos, scilicet dum praesens sum.vos redarguens.Rogo autem. Hic dicit unde obsecret eos
Abbreviated transcription (Latin):
ses. d̾s enĩ dixit moysi
.i. d̃s ĩductus amoyse
dicit miserebor uocã¬
do interius cui misere¬
bor predestinamdo. scce
nulla merita precedt̃
proquib eligatur s
sola gra predestinam¬
tis ex qua uocatur ⁊̃
saluatur. un subdit.¬
eternam dando: cui
misereor uocando. ul
ita. quasi non est in¬
iquus. deusꝰ s istus
ero .i. illius miseibor
uocando ⁊ grãm appo¬
nando cui prescins e

Expanded text:
ses. Deus enim dixit Mosi, id est Deus inductus a Mose dixit: Miserebor, vocando interius, cujus misereor, praedestinando. Ecce nulla merita praecedunt pro quibus eligatur, sed sola gratia praedestinantis est ex qua vocatur et salvatur. Unde subditaeternam dando, cujus misereor, vocando. Vel ita, quasi dicat: Non est iniquus Deus, sed justus,ero, id est illius miserebor vocando et gratiam apponendo, cui praescius e
Abbreviated transcription (Latin):
repbauit. Inqͦ necro
ẽ iniqͥtas. Nemo aũt
dicat dm̃i. quia futura
opera p̃uidebat. altm̃
elegisse aiterum repro
qͣm de suoꝵ oꝑum m̃i¬
tis aud̃at głani ad dei
dendam. uale quod dix

Expanded text:
reprobavit. In quo neutro est iniquitas. Nemo autem dicat Deum quia futura opera praevidebat alterum elegisse, alterum reprobquam de suorum operum meritis audeat gloriari; ad Dei ndandam valere quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ds presciebat a¬
tenderet. ñ diceret ñ
exoꝑib s diceret ex
meritis aitm elogit al¬
qͥd iõ iniquus: absit.
Non em̃ anquus est
qr unum dilexit et

Expanded text:
utique Deus praesciebat attenderet, non diceret, operibus, sed diceret ex meritis alterum elegit, aldeo iniquus? Absit! Non enim iniquus est, quia unum dilexit et
Abbreviated transcription (Latin):
bo quẽ p̃scio post errorem toto corde reuersurũ
ad me. hoc ẽ dare illi cui dandum ẽ ⁊ non dare
illi cui dandũ non ẽ ut eum uocet quẽ sciat o¬
bedire. illũ uero ñ. quẽ sciat non obedire. qr
ñ inuoluntite pecentis s ĩ arbitrio dantis
debet ẽẽ qd̾ datur.an eñi dandũ sitidantis deb
uidicõ pensari. ⁊ qmͣius ꝑiculosũ sit iudici¬
um dei disceruere tñ pp̃ hesitantes ne putẽt in¬
iustum uidicium di ꝙ ñ ĩuiste iudicat
rebus pociuis probemus qm uerbis. Duo. N
fuerunt saul ⁊ dauid. inquiratnus inhystori¬
is qualiter unis quisq eoꝵ reperiatur post in¬
diclum ꝓresciencie deuideamus ergo si sau
in neccessitate ita se gessit ut dauid q̃ui accep
ñ inprece ꝑstitit s inpaciens ⁊ declei uiditio ĩ¬
digratus. adydola que pruis dannauerat ꝯu̾¬

Expanded text:
bo, quem praescio post errorem toto corde reversurum ad me, hoc est dare illi cui dandum est, et non dare illi cui dandum non est, ut eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia non in voluntate petentis, sed in arbitrio dantis debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari. Et quamvis periculosum sit judicium Dei discernere, tamen propter haesitantes ne putent injustum judicium Dei, quod non injuste judicat, rebus potius probemus quam verbis. Duo enim fuerunt, Saul et David. Inquiramus in historiis qualis unusquisque eorum reperiatur, post judicium praescientiae Dei. Videamus ergo si Saul in necessitate ita se gessit, ut David, qui acceptnon in prece perstitit, sed impatiens et de Dei judicio indignatus, ad idola quae prius damnaverat
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑmisit affligi ut ñ fidentes simus in
nobis. ¶ Aledc̃s .n. qui cõfidit ĩ homĩs
s uideo. tm̃. in quo secure ꝯfid̾e possumus
qr ip̃e ẽ qui suscitat mortuos cui miracło
simile ẽ ꝙ me de illis p̃dictis liberauit .U.
subd̃ Qui de tanitis periculis nos eripuit
.i. ad salutẽ redux ⁊ cotidie nos eruit qr de p̃sidia

Expanded text:
nos affligi, ut non simus fidentes in nobis. Maledictus enim qui confidit in homine; sed in Deo tantum, in quo secure confidere possumus, quia ipse est qui suscitat mortuos, cui miraculo simile est, quod me de illis praedictis liberavit. Unde subdit: Qui de tantis periculis nos eripuit, id est ad salutem reduxit, et quotidie nos eruit, quia Deus praesidia
Abbreviated transcription (Latin):
cos qui ula faciunt que ĩ aliis reprehendunt. hoĩes ĩ iudicõ atcendũt
dum mulcis modis corrũpitur amore odio. timore.sepe idicuim ab¬
integritatę uiolatur ⁊ ccͣ iusticie regłam ĩterd̃ mĩa ĩclinatur. Iudicr̃¬
ritas quippe iudicui hoc postulat ut malus mala ⁊ bonus recipiat
bona. S ild̾ ĩ hoc loco urͣ ostendĩ qd solius d̾i sit scd̃ ueritatẽ udiciũ¬

Expanded text:
eos qui illa faciunt quae in aliis reprehendunt. Homines in judicio attendunt cium multis modis corrumpitur, amore, odio, timore. Saepe judicium integritate violatur, et contra justitiae regulam interdum misericordia inclinatritas quippe judicii hoc postulat, ut malus mala, bonus recipiat bona. Sed illud in hoc loco videtur ostendi, quod solius Dei sit secundum veritatem judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ in uidea. neq de fõ auferat
⁊ ita oblacõ obsequi mer mĩ¬
iunctifiat accepta quasi suffici¬
ens non dicpitiuta. sanctis qui
sunt in ierłm uł fiat illis obla¬
tõ accepta ut illi intellecta carita¬
te apostoli erga se ip̃os c̃ illo ura¬
nimes deo gracias agant. mag¬
nus eñi profectus est ei cuius
nnisterio multi facti ieci dm̃
facto ueniam ad uos ingaudio
ꝑuoliuitatem di hoc dicit ut os¬
tendat omĩa cum di uolunta¬
ce seagere ⁊ refrigerer uobis¬
spero aduos s siue ueniam si¬
ue non:. Deus pacis sit cum õi¬

Expanded text:
o rectore suo fiat oratio. Et bene utique rogat Apostolus minores pro se orauncti, fiat accepta. Quasi dicat: sufficiens, non diminuta, sanctis qui sunt in Jerusalem. Vel fiat illis oblatio accepta, ut illi intellecta charitate Apostoli erga seipsos, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio multi facti laeti Deum facto veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei. Hoc dicit ut ostendat omnia cum Dei voluntate se agere. Et refrigerer vobisspero ad vos; sed sive veniam, sive non, Deus pacis sit cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
tem di. qualiter gm̃ confirmatus sit apostolus
sup̃ ostend̃ dicens nichil eum posse diuidere aͦ
Iu quo dei gracia ꝯmendatur. Quasi modo nich
pocest me seꝑatate a xp̃o. s olim fui egs separa¬
tus ip̃i modo doleo. qlod̾ uirmento firmat

Expanded text:
tem dico. Qualiter gratia confirmatus sit Apostolus supra ostendit dicens, nil eum posse dividere a CIn quo Dei gratia commendatur. Quasi dicat: Modo nil potest me separare a Christo, sed olim sui ego separatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdolebat apostolus de udis
ꝯsolatur dolorem suũ ĩueniens scͥptũ ñ om̃s ẽẽ
saluandos s tm̃ similes ysaac ut uł folis ꝯdoleat
qui nõ crediderunt. possunt tñ credere. dequib
nõ ẽ ualde dolendũ quia ñ sunt p̃destinati ad
uitã. quis eñi plangat eũ qui olim mortuus
habeturhos namqrolim d̾s non saluamdos s̾¬
c̃uit p̃scius ñ ꝑsonar acceptoꝵ sullũ eñi dãp¬
nat anteqmͣ peccet. nullum coronat antetͣ.
uinicat. s p̃scñtia diffinitũ ht quał uius
ciꝰq sit futura uoluntas ex qua dãpnetꝰ uel

Expanded text:
dolebat Apostolus de Judaeis, consolatur dolorem suum, inveniens scriptum non omnes esse salvandos, sed tantum similes Isaac, ut illis solis condoleat qui non crediderunt. Possunt tamen credere: de quibus non est valde dolendum, quia non sunt praedestinati ad vitam. Quis enim plangat eum, qui olim mortuus haberetur? Hos namque olim Deus non salvandos dedecrevit praescius, non personarum acceptor. Nullum enim damnat antequam peccet, nullum coronat antequam vincat; sed praescientia definitum habet, qualis unicuique futura sit voluntas, ex qua damnetur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m honorem deum
⁊ regem om̃iũ agnos¬
oport reg̃. eiꝰ manifes¬
tari donec cũ regnar
illi qui aduistoꝵ ber¬
titudiuem non perti¬
regnate ip̃a regiti etꝰ
mamfestatione ꝯfus¬
erit inimicos sitdpodi¬
b non sit postea reg¬
natirus s adtantam
cuidentiã regnũ per¬
ducet ut intinc ñ
audeant regnare qd
roggnet᷑ quo ampliuᷤ

Expanded text:
Deum et regem omnium agnosoportet regnum ejus manifestari, donec eum regnare illi qui ad justorum beatitudinem non pertiregnare ipsa regni ejus maerit inimicos sub pedibus, non sit postea regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ille dematrimonio illa .ł. non sibi arcerutrũ
negent ne ꝑ hoc inciderant in dampnabiles
corrupcelas rectlere eni debitum ꝯuigale nul¬
lius est criminis exigere ã ultra generamdi nͨ¬
cessitatem culpe ẽ uemialis formcar autem
uł. nechari plinendi est criminis:
cem .i. subtrahe debitum quod posi essẽ causa
nem nolite dico nisi forte eoꝯsensu ad tempus
misceatur d̃s mundius exorandus est ⁊ si mũ
cilius ad effectum deducatur oratio. Et itm
reuertimini in id ip̃m .i.in naturalem usum

Expanded text:
 non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari puniendi est criminis. cem, id est subtrahere debitum, quod posset esse causa anem. Nolite dico, nisi forte ex consensu ad tempus,misereatur Deus, mundius exorandus est. Et si mu est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Et iterum revertimini in idipsum, id est naturalem usum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uxor uiro inuicem sibi subici ĩ has cã dicit
ut una sit illoꝵ uoluntas in lege nature ĩo al¬
ter alteri rectlat qr. Wulier non ht pote¬
pares st̃ uir ⁊ mulier quia neq uiro neq mo¬
tollitur uiro s uiciũ debent ergo sibi ꝯuiga¬
ci ad illicitos ꝯcubitus euitandos mutuã quo¬
dam seruiturem ut ⁊ si alteri eoꝵ perpetila ꝯ¬
tinẽtia placeat nisi ex alterius ꝯsensu nõ pͦssit

Expanded text:
brosius Invicem sibi subjici in hac causa dicit, ut una sit illorum voluptas in lege naturae. Ideo alter alteri reddat, quia mulier non habet potepares sunt vir et mulier, quia neque viro neque mutollitur viro, sed vitium. Debent ergo sibi conjugati ad illicitos concubitus evitandos mutuam quodammodo servitutem; ut etsi alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu, non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
et quia dilectõ proxinũ nors oꝑatur mabõ:
.i. diugens proximum nullimi mortale o¬
peratist pximum omnem hominem opor¬
det intelłigi quia nemo ẽ c̃quo ut oꝑand̃
mals. Qͥ gꝰ amat hoĩes aũ quia iusti sunt
ustus sit. Qui eñ alter se diligit ut iuste
se diligit. qr ad hoc se diligit ut sit ĩiisias. ad
hoc ergo ut sit malus erg̾o iam non se diligit

Expanded text:
it, quia dilectio proximi non operatur malum, id est diligens proximum, nullum malum mortale operatur. Proximum omnem hominem oportet intelligi, quia nemo est, cum quo sit operandum malum. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, us est, vel ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit ut sit injustus. Ad haec ergo ut sit malus, ergo jam non se diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
diligit nis deum. ip̃a ÷ dilectõ abonũ mũ¬
dana dilectione disereta quam distingnẽ¬
do dominus aic. sicut dileci uos᷑. quis. pe.
nisi deum diexit in nobis. noni quemi
habebamus s ut haberemus: sic̃ nncoi¬
cus dicitur diligere egros. ⁊ ꝙ in eis dili¬
git nisi salutem qmͣ cupis utiq ieuocate
t̃e non morbum quã cupit apelleresis gͥ
⁊ nos inuicem diligamus ut qͥntũ post¬
mus inuicem adhqbendum in nbris.
deum. curam dilectionis atranamus g
est quippe oꝑtimus homo cum tota si
toto affectu inheret illi siaucem se p̃p̃ se dili¬
git non se refcit ad deum s ad se ip̃m. ꝯuersus
non ad inꝯ mutabilẽ aliquẽ ꝯu̾titur ⁊ ideo
iam ꝯdefectu aliquo se fruit᷑. si gͦ te ip̃m ñ
pp ce debes diligere s p̃p illum ubi dilec¬
tionis tue recfissimus finis ÷. ñ suecenseat
tioues tuas ⁊ omnem uitam ⁊ om̃ẽ itel¬
lectiꝑm nllum ꝯferas aquo ħs ea ip̃ que
diligat dm̃. quẽ si ip̃e iuꝑ ñ diligit nec se nec

Expanded text:
diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quem habebamus, sed ut haberemus; sicut medicus diligere dicitur aegros? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit utique revocarere, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum est quippe optimus homo, cum tota vitoto affectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur, et ideo jam cum defectu aliquo se fruitur. Si ergo teipsum, non propter te debes diligere, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat tiones tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae diligat Deum, quem si ipse non diligit, nec se, nec
Abbreviated transcription (Latin):
mitutib ꝯcessis aliqua dilectione inherent qui scd̃ suos amãdi hec
moos duitius ut ling̾.uł minus ut fenũ uel minimũ ut stipula ig¬
nem sustuebunt ⁊ qrhec deo non preponunt salui erunt pertũ¬
damientum. Qui uero hec deo preponunt .ł. crimina ꝯmutulit nõ
super eclific̾ant set destiuunt flindamentũ ⁊ est sensus. Siqius

Expanded text:
mitati concessis aliqua dilectione inhaerent. Qui secundum suos amandi modos, modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem sustinebunt. Et quia haec Deo non praeponunt, salvi erunt per fundamentum. Qui vero haec Deo praeponunt, vel crimina committunt, non superaedificant, se
Abbreviated transcription (Latin):
si net male. neq rapi: regͣ dei possidebunt.
bap̃o ⁊ iõ turpͥis ẽ si recclitis. ⁊ non solum-
ablut s santificati estis .i ꝯfirmati ad bñ oꝑã
iunctionẽ nõ paruũ pondus dare sentencie. seͥt᷑
mĩa michi licent ⁊c̃. quia dixi potius eẽ fe̾u¬
dum quam cas male agere uequis pucet sua
mͥea licent licita sunt repeti .i. oĩa mea licet
repetere michl. s tamẽ ũ ixpetam quia oĩa ñ
ecpediunt adcursum incum s inpectuint᷑. Etẽ
ꝑ aliam cãm. Idem ostendit subdens. om̃a i¬
licetit . i. licita sunt sar ego non repetam qr¬

Expanded text:
bunt. baptismo, et ideo turpius est, si reditis. Et non solum abluti, sed sanctificati estis, id est confirmati ad bene opernjunctionem non parvum pondus dare sententiae. Omnia mihi licent, etc. Quia dixi id potius esse ferendum, quam causas male agere, ne quis putet sua mea licent, id est licita sunt repeti, id est omnia mea lirepetere, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursum meum, sed impediunt. Item per aliam causam idem ostendit. Quasi: Licita sunt, sed non repetam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis insuriam pati ⁊ fraudem quod non facitĩ
s pocius uos facitũ in iuriam .i. apertam
iudlenciam dũ ꝯtenditis ⁊ fraudatis dũ iudices
corrumpitis donis. ⁊ hoc facitis fribus quos ĩu¬
uare deberetis hec facitis ⁊ sic regnum perdi¬
tis ⁊ pesus ẽ qr scientes. an nescitis quia
iqui quilib non possidebunt regrm̃ der g
nec salutem quia nͥ est salus p̃ter reg̃. nolite

Expanded text:
tis injuriam pati et fraudem quod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, id est apertam violentiam, dum contenditis; et fraudatis, dum judices corrumpitis donis; et hoc facitis fratribus, quos juvare deberetis. Hoc facitis, et sic regnum perditis. Et pejus est quia scientes. Nam an nescitis quia iniqui quilibet non possidebunt regnum Dei? Ergo nec salutem, quia non est salus praeter regnum. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
aliter feceris .s. si benedixeris sp̃n .i. aliqua
iis nes ⁊ sapiens quia non intelligit de iñ e
periens quis sit locus
ydiote subdit.
uomodo dicgt aliquis ameñ. hic est iocuiꝰ ybiorł eciam iitꝰ

Expanded text:
aliter feceris, scilicet si benedixeris, id est aliqua iam sapiens, quia non intelligit. Deinde aperiens quis sit locus idiotae, subdit: Quomodo dicet, 107 aliquis, amen. Hic est locus idiotae etiam multum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ putat uł. sp̃c uocatur ius dĩe inferior men¬
te nisi corporalium perum similitudines mi¬
primuntur. ut uerbi gratia. sp̃c phiraones ĩ¬
formatus ẽ ut uideret ymagines. Mens uero
se sunt y̾magines rer facit me loqui mens aũt
taquis loquatur .ł signa aliquarum perum sine incellectu ꝓferat sic̃ lati¬
i solent homines grece cantare oblectati sono u̾boꝵ nescientes tñquid di

Expanded text:
us hic vocatur, vis animae inferior mente, ubi corporalium rerum similitudines imprimuntur, ut verbi gratia spiritus Pharaonis informatus est ut videret imagines; mens vero sae sunt imagines rerum, facit me loqui, mens autem ta quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid di
Abbreviated transcription (Latin):
da.ot̾ nofa q̃uod non ait simpliciter credit᷑
S corde cͥxditrir quia cetera potest homo no¬
lens cred̾e ñ niu uolas. Int̾re cctã ⁊ accedere ad
altare: potest nolens s non gedere. Iõ ꝯgrue
ait corde credicur. Se hac aũt radioe cordis
surgit ꝯfessio. Conficeri enim est dicere quid
sit incorde. si.N. aliud ẽ incorde auud itiore
laiui ẽ. non ꝯfideri. quod ergo ẽ incorde deb
eẽ more. quia non sine cã signum crucis sit
ĩ fronte.i. insede pudoris ne xp̃i obprobria
xp̃ianus erubes cat. peccatum eñi fuit petꝰ
orẽ negare cum crederet corde. discedit gͦ¬
o
ma

Expanded text:
est. Et nota quod non ait simpliciter creditur, est. Et nota quod non ait simpliciter creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in fronte, id est in sede pudoris, ne Christi opprobrio Christianus erubescat. Peccatum fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ero ma
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝯficearis inore tuo ñ opera legis s dõ¬
Et incorde tud tredideris qd̾ deus ulũ exci¬
tauit uel suscicauit amortius saluus eris.
uere credere dat salutem quia dat uisticiã
q̃ue est causa salutis. Corde .ii. craditur ad
iusticiam .i. peradem cordis iustifiaur ali¬
quis .i. de upio fit puis ore ã. post cordiꝰ
fldem aliter erum ñ ualet ꝯfessio fit ñ modo
ore ꝯfessio sit adsalutem. Nlã pene õs qui pͫ
coram persecutorib negauerunt qd de ũ¬
lo credebant corde tenuerunt.⁊ tñ ore nõ
ꝯfitendo perierunt. nsi illi qu pentencra
reuixeritnt. ut pecrus qui in illa negatione
untus ueritatem cenebat ⁊ foris mendatium
pferebat cur eni lacrimis dilait ꝙ ore negau¬
ad̾si saluti faciebat qd̃ corde tenẽbat᷑: queren
ergo adeo pacem. non alid̃ fubeat ĩpfessionẽ
oris. alid̾ marchano cordis. nichil eñ prodest
hoc ẽt incorde quod ueriim est si hoc d̾r uoce qͥ
falsum est. quia ueritas ⁊ credend ẽ ⁊ loquen

Expanded text:
si confitearis in ore tuo, non opera legis. Sed Doet in corde tuo credideris quod illum excitavit vel suscitavit a mortuis, salvus eris.  Vere credere dat salutem, quia dat justitiam quae est causa salutis. Corde enim creditur ad justitiam, id est per fidem cordis justificatur aliquis, id est de impio fit pius; ore autem, post cordis fidem, aliter enim non valet, confessio fit, non modore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, sed hoc dicitur voce quod falsum est, quia veritas et credenda et loquenda
Abbreviated transcription (Latin):
uocata .i. nec moyses nec xp̃c sic docuit .s. ut uir
ueltet cap̃t ⁊ ñ mulier.  oc ãiqd̾ dc̃m est de
uelandis capitib ogo p̃cipio obseruari. auctorita¬
te p̃cepti ucitur apł ut obcenperent. ualde .ii. ini¬
quũ est uelle sibi obcenꝑari aminorib ⁊ nolle
ob cũꝑare maiorib. ⁊ hic dstendit quedam ẽẽ de
quib non est disputatid̃ s auctoritati p̃cipiẽ¬

Expanded text:
ocata, id est nec Moses nec Christus sic docuit, scilicet ut vir velet caput et non mulier. Hoc autem, quod dictum est de velandis capitibus, ego praecipio observari, auctoritate praecepti utitur Apostolus, ut obtemperent. Valde enim iniquum est velle sibi obtemperari a minoribus, et nolle obtemperare majoribus. Et hic ostendit quaedam esse de quibus non est disputandum, sed auctori praecipien
Abbreviated transcription (Latin):
diai esse inter uos nota ꝙ dicendo. primum os¬
tend quod prinum mallim dissensio est. unde
cetera oriitur ubi enim dissenuo est nichil
rectum est audio scisuras eẽ inter uos.⁊ ⁊. fre
tõne scissure ã erant ꝓdonis spuał uidens. ti
diabolus cenpla demonũ deseri ⁊ nomen libãtis
uncdntoris curare gelitis humanũ mouit hereti¬
qr sapint s̃ ortocf ut sanuim rectĩq saplant

Expanded text:
Ambrosius Nota quod dicendo, primum, ostendit quod primum malum dissensio est, unde caetera oriuntur. Ubi enim dissensio est, nihil rectum est, audio scissuras esse inter vos; etione; scissurae autem erant pro donis spiritualibus. Vidiabolus templa daemonum deseri, et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, movit haeretique sapiunt, si correcti ut sanum rectumque sapiant
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. ⁊̃ his ꝓficit quos diabolus iuncere ñ potuit
⁊ qr p̃ecc̾atum adtẽpus regnauit: grã aũ inecͥũ.¬
habundauit eo tñ cenore nequis contus gre
securius pece s iugeat gr̃a ⁊ ꝑtusticiam ducat
aduitã sicut uiguerat peccatum ducens ĩmor¬
tem.⁊ hoc est ꝙ ait ut sicut quasi eo tenore di
ꝙ etiam preteł adam est ꝙ lege data habun¬
dauit ꝙ nõ ẽ originis s proprie uoluntatis. re
gnauit ducens in mor̾tem ecernam: ita ⁊ gr̃a
remissionis peccatoꝵ regnet in electis ꝑ iustici¬
am bonoꝵ oꝑum ꝑducens eos in uitam et̾m̃¬

Expanded text:
 his proficit quos diabolus vincere non potuit: et quia peccatum ad tempus regnavit, gratia inerabundavit, eo tamen tenore, ne quis confisus gratiae securius peccet, sed vigeat gratia, et per justitiam ducat ad vitam, sicut viguerat peccatum ducens in mortem, et hoc est quod ait, ut sicut, quasi eo tenore, di etiam praeter Adam est, quod lege data abundavit, quod non est originis, sed propriae voluntatis. Haimo Regnavit, ducens, in mortem aeternam, ita et gratia, remissionis peccatorum regnet in electis, per justitiam bonorum operum perducens eos, in vitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ habundanciam gr̃e ꝓdesse peccatũ. hoc dicere. ẽ ẽẽ ingratos gr̃e. ⁊
hoc ⁊ qd̾ opponendo sibi ait. quid ergo. qnl ⁊ qr gr̃a iug ubi delictum¬
cato ut gr̃a habundet ut quidã nobis imponunt᷑ ib sit ut nos ħ diça¬
mus non est enum ꝑmanend̾ inpeccato ut quidam uos dicere esturãt
ꝓmaioꝵ gr̃a. nõ .ii. peccantis merito s subuenientis auxilio. suꝑ habũ

Expanded text:
 abundantiam gratiae prodesse peccatum. Hoc dicere est esse ingratos gratiae, et hoc est quod opponendo sibi ait: Quid ergo dicemus? quasi dict gratia abundet, ut quidam nobis imponunt? Absit! ut nos hoc dicamus. Non est enim permanendum in peccato, ut quidam nos dicere existimant pro majori gratia. Non enim peccantis merito, sed subvenientis auxilio superabunda
Abbreviated transcription (Latin):
arca quasi ex cognatõne ħ noroẽ
uagaris errorib. certus quid de¬
beas obseruaresic̃ uagãtur illi qͥ
sunt sinc lege.⁊ gloriaris indeo .i. d
cognicõne dei ⁊ nosti uoluntatem

Expanded text:
iarcha, quasi ex cognatione hoc nomene, id est non vagaris erroribus, certus quid debeas observare, sicut vagantur illi qui sunt sine lege. Et gloriaris in Deo, id est de cognitione Dei. Et nosti voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
gentes d̾ testimoniũ ꝙ pater de fi¬
tis in quo patri detrahitut qr Txͦ.⁊
os qr credentib gencib uidi sua-¬
dere nitebantur: Xp̃m ñ ẽe dicẽ¬
dum dñi. st nota qr u̾bis ezechiel
elad iudeos sui temꝑis ħ dicebat. nͥ
d̃i blasphematur ꝑuos ĩdergen¬
tes qr olim gentes ñ aĩa adu̾tebãt
iudeos sibi traditos ꝓnoxiis suĩ
S ydolis suis dabanͣt glam deuu¬
ĩuidels. ⁊ ꝙ aliunde hec uerba sũp¬

Expanded text:
nus dum testimonium quod Pater detis in quo Patri detrahitur, quia in a credentibus gentibus Judaei suadere nitebantur Christum non esse dicendum Deum. Et nota quia verbis Ezechieliel ad Judaeos sui temporis hoc dicebat: Nomen Dei blasphematur per vos inter gentes , quia olim gentes non animadvertebant Judaeos sibi traditos pro noxis suis, sed idolis suis dabant gloriam de vin Judaeis, et quod aliunde haec verba sump
Abbreviated transcription (Latin):
iustus appareat ⁊ iniusticia nr̃a iustũ il¬
lum ostendat. dix̃ em̃ supͣ ꝙ uerax ẽ d̾e̾ ⁊
omis hõ meudax ⁊ ꝙ indĩgnis dat bona
ĩquo apparet ꝯm̃dabilior etus grã ⁊ iusti¬
uti malis qͣr uꝑstrim̃to dicens adgłam

Expanded text:
justus appareat, et injustitia nostra justum illum ostendat. Dixit enim supra quod verax est Deus, et omnis homo mendax, et quod indignis dat bona, in quo apparet commendabilior ejus gratia et justiuti malis q
Abbreviated transcription (Latin):
uaudeo ã in prentia stephe ⁊ fortuna¬
t ⁊ achaici .i. quia presentes apud uoᷤ
sunt exquib uobłs est ꝓfectus ũde
subdit qm̃ ip̃i suppleuetunt docen¬
do id quod uobił de erat ⁊ merito gar¬
deo refecit ũt eisi ⁊ meũ spiritum

Expanded text:
audeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati et Achaici, id est quia praesentes apud vos sunt, ex quibus vobis est profectus. Unde subdit: Quoniam ipsi suppleverunt, docendo, id quod vobis deerat. Et merito gaudeo, refecerunt enim et meum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
pacis ignorant .i. xͦ.
dei cos reflexit amalo
itium sapientie. de hł
dicit iereiias. Tunc
oñs surrexerunt ir
urcidere enm. ⁊ subie

Expanded text:
pacis ignorant, id est Dei eos reflexit a maloitium sapientiae. De his dicit Jeremias: Tunc omnes surrexerunt in occidere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũpsit aucta ẽ cũcupiscencia op¬
poĩa lege. ⁊ que prius eũducebat
obice nullo: obriut eũ obice ru¬
pto. ꝑ legeni .i doctus ea preuari¬
cata peuis euis est uictus: ⁊ factꝰ
ẽ legis preuaricator qui fiit añ
cupiscenciam. om̃is .N. ⁊ qñ trans¬
cendit legeni. sequitur.

Expanded text:
praesumpsit, aucta est concupiscentia oppraesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante ncupiscentiam. Omnis enim est quando transcendit legem. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
donem accepit ꝑmandatum. quia
salis ẽ nostia carnalitas ut ardũ¬
tius desidẽt prohibita quib non
meiuoratis. iaceret quasi sopita ⁊
nem quia uidens legem ĩauxiliũ
hõib datã: mag̃ exarsit iracundia
aduersus homuicm ⁊ mag̃ ĩstitit.
prius quasi secure p̾sidens minus
scnsus hoꝵ uerboꝵ. ⁊ hoc ꝑmanda¬
tum. oꝑatum dico: occ̃one accepta
in ip̃is xebus ut iusa mułre .ł au¬
ro ⁊ huiꝰmodi. Atcende recte dici pec̃c
cencia añ legem qñ securus homo¬
peccabat. Ibat eñi post ꝯcupiscen¬
bras blandas ⁊ excarnali suauita¬
te iocundas magnã felicitatẽ pu¬
tabat s ueniente lege quasi oppo¬
sito obice uidit homo malum sy¬
um. uoluit frenare ꝯcupiscenciam.
ũ ue post c̃ strixit seconatus ẽ
homo de sepresumens ꝯcupiscenas
ftuuiũ siccare: s non uasuit. fre¬
natus ẽ qutd̾ est fluuius ꝯcupis¬
centie oppofitis obicib legis s non
sicatus. imino łre de se ñ de gr̃a bomo

Expanded text:
onem accipit per mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desideret prohibita, quibus non memoratis jaceret quasi sopita, nem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus hominem, et magis institit prius quasi secure possidens minus sensus horum verborum. Et hoc per mandatum operatum dico, occasione accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatcentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscenbras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo
Abbreviated transcription (Latin):
sustineatis. S ⁊ p̃cipio supportate mę ut sub¬
ne .i. ad honorem d̃i nõ meũ . non zelo spõsã
d̾i michi s deo amicus .tr. sponsi sum. Sponsus
sibi zelat sponsam. amicus uero spõsi ñ sibi
S spõso ⁊ nota qd̾ emulatõ dupliciter accipit᷑.

Expanded text:
sustineatis. Sed et, praecipio, supportate me, ut subid est ad honorem Dei, non meum, non zelo sponsam Dei mei, sed Deo. Amicus enim sponsi sum. Sponsus igitur zelat sponsam; amicus vero sponsi non sibi, sed sponso. Et nota quod aemulatio dupliciter accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
singulire descendit uolens intelligi totam eccliã
uirginẽ castã ẽẽ. ⁊ in om̃ib ueris mẽbris uirgun¬
catem mentis. Et sinõ incegricatem corporis. seruare.
Uirginitas camits corpus ẽ intactũ. Que uirgnitꝓ
paucoꝵ est. uirginitas cordis fides ẽ incorrupta. qrs

Expanded text:
singulare descendit, volens intelligi totam Ecclesiam virginem esse, et in omnibus veris membris virginitate mentis etsi non corporis servare. Virginitas carnis, corpus est intactum: haec virginitas paucorum est.
Abbreviated transcription (Latin):
te. Qũo uero
si nec predicabunt nisi paittantur. nulla .i.
signa untutum his perhibent cestimonium.
Ecce patet qd̃ ⁊ adgentes missi sũt p̃dicato¬
cit enĩ qd̃ crede̾ exauditu ẽ. aulire exp̃di¬
catione. p̃dicare ex missione dei. ut ita
totum descendat ex forte gr̃e. predicatõ
ã uere ẽ ex missigile qr ⁊̃ ꝑseudo bene num¬
tiantes mĩsit deus qui in bono mauis nouit
ut ucissm persẽ pepeant sicut ulstum est.
qͣi non p̃dicabunt nisi mitantur s nssi st
Quam speciosi sunt
mundum inquo aꝑ¬
paret ad eo missos a¬
lioquin hoc non po

Expanded text:
t. Quomodo vero si, nec praedicabunt nisi mittantur. Nulla enim signa virtutum his perhibent testimonium. Ecce patet quod et ad gentes missi sunt praedicatocit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totum descendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit ut vicissim per se pereant, sicut justum est  Non praedicabunt nisi mittantur, sed missi sunt, Quam speciosi sunt mundum, in quo apa Deo missos. Alioquin hoc non po
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mnerico. esan uero
subtracta gracia sit
re probacui. ⁊ hoc est
quddait. sicut scrip
est in malachia. Iacob

Expanded text:
non merito, Esau vero subtracta gratia sit reprobatus. Et hoc est quod ait, sicut scriptum est in Malachia. Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sciendo eñi quid quisq illoꝵ fucurus cẽt dixit
illd̾ ingenesi d̾s. ⁊ illd̃ d̾ predicẽt se futuroꝵ p̃¬
sciũ ostend̾. ⁊ nich absq sua p̃scĩa euenire po¬
se monstrauit. ħ alid̃ ucro ꝙ ĩmalachta ẽ. dr o
alter uin saluand̃ alt̾um dãpnamd̃ ⁊ deactis
iudiũ fi solet ⁊ notis. Iõ ergo illd̃ dixit deus
añfutur̃ iudiciũ ut udicaturus crederetur ⁊
arteqm illi nascerentur erat ĩ dec̃ predestina¬
sione ꝑ grãm. nam iniacob ancequam natus
fccisset aliquid boni quid diligebat nisi gra
peccmi. Nam nec in illo diligeret iusticiam ꝙͣ
nullã ille fecerat. noq in isto odiss naturam ꝙͣ
recte fuĩt ẽ nich egissent. quia res ut dictum ÷
stupenda ẽ. sibi obicit exprimens ĩ moueri p̾¬
set auditor ⁊ait.

Expanded text:
sciendo enim quid quisque illorum futurus esset, dixit illud in Genesi Deus. Et dum illud praediceret se futurorum praescium ostendit, et nil absque sua praescientia venire posse monstravit. Hoc aliud vero quod in Malachia alterum salvandum, alterum damnandum, et de actis judicium fieri solet, et notis. Ideo ergo illud dixit Deus ante futurum judicium, ut judicaturus crederetur, et , quod antequam illi nascerentur erat in Dei praedestinatione per gratiam. Nam in Jacob antequam natus fecisset aliquid boni, quid diligebat, nisi gratpeccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam qurecte fuerit cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset auditor, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
uebalit iudicantes alios mundos alios ĩmũ¬
dos ali om̃ibus cibis uescendũ ẽẽ putabant
.Q. d. Non solum in iudiciis ⁊ in aliis predic¬
potestate euangeli s ñ omina expediunt nota
qud̃ licet potest aliqͥ. ligere ⁊ n expeclire. expedire
autẽ qđ ucet non pocest ãper hoc ũ ꝯmĩa que li¬
cita sũt .i. q̃. uullo precepto dñi ꝓhibentur ex¬
pecliũt. Omĩa uero illicita ñ expectiũt sic̃.ni. oĩs

Expanded text:
ernit, putans alios mundos, alios immudos. Alii omnibus cibis vescendum esse putabant. Quasi dicat: Non solum in judiciis et in aliis praedicpotestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest, ac per hoc non omnia quae licita sunt, id est quae nullo praecepto Domini prohibentur, exp
Abbreviated transcription (Latin):
licet repetẽ quia esca debetur uentri ꝓ quo crra
ta refecimꝰ .N. cocidanas ruinas corporis edẽdo ⁊
bibendo ꝑ escam nota neccessaria nature et
uenter debetur escis quia ałr ñ potest sustenta¬
ri ⁊ iõ ucet nr̃a repetere.Deus aũt q. esca de¬

Expanded text:
licet repetere, quia esca debetur ventri, pro quo creata est. Reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repetere. Deus autem. A