comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
namq ꝓamico ẽ: alienam animam
inpicło suȩ conu̾sationis accipe on
&e iͥ aper traneum manꝰ defigitur:
quia apͥ curam sollicitudinis qͥ añ
deerat mens ligatur Uerbis uͦ oris
su illaqueatus ẽ ac ꝓpͥis sermonibus
captus: quia dum conmissis sibi co¬
gitur bona dicere. ipsum pͥus neces
ao aliud quã ãmon relaret᷑. Unoe
apꝰ districtum iudicem cogit tanta
in ope exsoluere: quanta eũ constat
alus uoce p̃cepisse. Ubi ⁊i bene mor
exhortatio subditur: ut dicatur
libera: quia incidist inmariꝰ ꝓri¬
mi tui. Discurre. festina. suscita umi¬
cum tuum: ne ded̃is somonũ ocłis
tiuis nec dormitent palpebre tus
Quisquis enim ad uiuendum inerem¬
uose iuigulet setiam ut amicos susc¬
tet ãmonetur. F i namq iugilare
bene uiuendo non sufficit.: si nons
ullum cui p̾est apeccati torpore dis¬
uungit. Sene aut̃ ar ne dederis sop¬
bre tuȩ. Sompnũ quippe ocłis cla¬
reẽ. intentione cessante sublitor
curam om̃ino negligere. Lalpebre

Expanded text:
namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur:libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet, admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum, cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis sombrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae
Abbreviated transcription (Latin):
res umotescunt. S tamen opꝰ eius
ignoratur: quia nimir udicia il¬
lius ipsi etiam qui hunc p̾dicant.
impenetrata uenerantur. Es scuit
gͦ qu̾e p̾dicant. n tam̃ eius oꝑa ig¬
norant: quia cognoscunt ꝑgrãm¬
eum a quo facti sunt. s eus uidicia cõ¬
p̃hendere nequeunt. quȩ abillo etiã
ꝑspicue insua actione noncernit᷑.
psalmista testatur dicens. Qui po¬
suit tenebras latibulum suum.
Entia edificauit sibi libro.xuii.¬

Expanded text:
res innotescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant, impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gcum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam ns Deus perspicue in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . entia aedificavit sibi domu
Abbreviated transcription (Latin):
le cift̾na sua bibit: cum ad cor su¬
um rediens. pͥus audit ipse qd̃ di¬
cit. bibit sui fiuenta putei: si sus
irrigatione infunditur uerbi.
Ubi bene subiungitur. diriuent᷑
fontes tui foras: u in plateis aqͥs
diuide. Rectum quippe ẽ. ut pͥus
ipse bibat: & tunc pͣdicando alus
influat. Fontes namq foras diriua¬
ree̾ exterius aliis uim pͣdicatiois
infundere. In plateis aut̾ aquasdi¬
uidereẽ: inmagna auditoꝵ ãpli¬
tudine. uirta uniuscuiusq qua¬
litatem diuina eloquia dispensa¬
re. Et quia plerumq inanis gle
appetitus subripit. dum sermodi
ad multoꝵ noticiam currit: pꝰqͣ.
dictum ẽ. inplateis aquas diuide
rec̾te subiungitur. habeto eas sor:
ne sint alieni participes tui. alie¬
nos quippe malignos sp̃c uocat:
de quib ꝑ ꝓpħam temptati uoce¬
hominis dicitur. Alieni insurre¬
xerunt in me: ⁊ fortes quesierunt
is aquas diuide: utam̃ solus habe.
Acsiaꝑte dicat. Sic necesse ẽ ut pcdi¬
cationi ex t̾uis seruias: quatinus

Expanded text:
de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum quippe est ut ipse prius bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est in magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quisq cum peccati sompno p̾mit᷑
ad usticiȩ uigilias exsurg̾e conat᷑:
s sepe cumsurrererit. ipsa se extoui
magnitudine uirtutum sentit. TIn
de temptari se p̾sentis uitȩ adu̾sitati¬
b pꝰuirtutes desiderat: ne penis er
confidentia uirtutum cadat. Sie¬
nim seruare se melius ꝑ temptatio¬
nem non cognosceret: nequaquã
psalmista dixisset. Proba me ddñe

Expanded text:
r quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
entia insemite angulis constitiss:
inuestiganda fuerat. si occulta ẽe
uoluiss. S pꝰquam incarnationiᷤ
suȩ mysteria publice ostendit: pꝰ¬
ꝙ̃ humilitatis exempla suꝑbienti¬
b p̾buit: semet ipsam nobis qua¬
si transeuntib inmedus semitis
firit: ut uidelicet in eam quã quẽ¬
rere uolumꝰ impingamͦ: & quã tͣn¬
seuntes uidere negligimꝰ tangamꝰ

Expanded text:
entia in semitentia in semitInvestiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis arefiunt: qui ⁊ si boni operis
fructus in suis actibus ꝓferunt ꝓ¬
fecto nulli sunt: quia non ex unita¬
te caritatis oriuntur. Hinc gͦ ꝑpen¬
dant seminantes uirgia. qua multi¬
plicit̾ peccant: qui dum unã nequi¬
tiam ꝑpetrant: ab humanis cordib
cunctas simul uirtutes eradicant
Inuno enim malo innumera ꝑagũt:
quia seminando discordiam. carita¬
tem. quȩ nimir᷑ om̃ium uirtutũ¬
materẽ. ertingunt. Quia aut̃ ni¬
chil p̾ciosuise. deo urtute diec̾tio¬
nis: nichil desid̾abilius ẽ diabolo ex¬
tinc̃tione caritatis. Quisqͥs gͦ semi¬
nando iurgia dilec̃tionem ꝑrimo
ꝑimit: hosti dei familiarius seruit.
quia qua ille amissa cecidit: hanc is¬
te uulneratis cordib subtrahens eis
iter ascensionis abscidit. In exposi¬
non sapientia clamitat: npͣden¬
itia dat uocem suam insũmis excel¬
dus stans: Transire fortasse ꝑuz
am uitȩ temꝑalis cum eius igno¬
rantia pot̾amus. si hȩc eadem sapi¬

Expanded text:
tionis arefiunt; qui et si boni operis tionis arefiunt; qui et si boni operis fructus in suis actibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia quam multipliciter peccent, qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem, quae nimirum virtutuater, extingunt. Quoniam autem nihil est pretiosius deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. I. non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelans semitis ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapi
Abbreviated transcription (Latin):
uir inutiulis. graditur ore peruso:
annuit ocłis: terit pede: digito lo¬
quitur: prauo corde machinat᷑ ma¬
lum: u in om̃i temꝑe iuirgia semi¬
nat. Ecce quem seminantẽ iurgia
dicere uoluit. pͥus apostatã nomina¬
uit. quia nisi more superbientis an¬
głi a conspectu conditoris pͥus int̾
alisione m̃tis caderet: foras pꝰ modũ
usq ad seminanda iurgia ñ uenins.
Qui recte descͥbitur. qsꝰ annuit ocłis
digito loquitur: terit pede. Int̾ior
namq e̾. custodia: quȩ ordinata ser¬
uat exterus menbra. Qui gͦ statũ
mentis ꝑdidit: subsequent᷑ foras
ininconstantia motionis fiuit: atq
exteriori mobulitate indicat qd̾ nui¬
la interus radice subsistat. Audiat
uirgioꝵ seminatores qđ scͥptum et
beati pacific qm̃ filii des uocabunt᷑¬
ata ediuso colligant. quia si deruo¬
cantur filii qui pacem faciunt. pro¬
e uldubio sathans sunt fili qui con¬
fundunt. Omnes aut̃ qui ꝑdisco¬
diam separantur. a uiriditate diler¬

Expanded text:
so, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntatque e diverso colligant, quia si Dei vocantur filii qui pacem faciunt, procul dubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur, a viriditate dilec
Abbreviated transcription (Latin):
cum intab̾nacłm ingreditur. du¬
odecim lapedes in pec̾tore portare
iubetur. sculptos nominib filios¬
isrł. Cuius per hunc pontificem:
nisi redemptoris nr̃i ꝑsona signa¬
tur: Quia uidelicet semet ipsum
ꝓ nobis sacͥficium offerens pontifer
nrͣ.: dum fortes inipso exordio p̾di¬
catores exhibuit: duodecim lapi¬
des sub capite in pͥma su corporis

Expanded text:
quando tabernaculum ingreditur, duodecim lapides in pectore portare jubetur sculptos nominibus filioCujus per hunc pontificem, nisi Redemptoris nostri persona figuratur? Quia videlicet semetipsum pro nobis sacrificium offerens pontifex noster, dum fortes in ipso exordio praedicatores exhibuit, duodecim lapides sub capite in prima sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ ac resurrectionẽ dñi ascensio¬
nẽq descͥpsit. clamat ei ꝓpħico plena
spũ. fuge dilecte mi fuge. Ac si dicẽt
Tu qui excarne comprehensibilis fac̃¬
tuses. exduunitate tua intelligentiã
nostri sensus ercede: nince nobis in¬
comprehensibilis ꝑmane. E xplicit

Expanded text:
mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge . Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostram excede, et in te ipso nobis incomprehensibilis permane. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
hedos tuos Semet ipsam namq eaqͥ
ẽ int̾ mulieres pulchra cognoscit:
quando elec̾ta quȩq anima etiam in¬
ter peccantes posita. quia ad auc̾to¬
ris sui ymaginem acsimilitudinẽ
sit condita meminit: n iuxta per¬
cepte similitudinis ordinẽ incedit.
ue si se non cognoscit egreditur: qui¬
a asecreto sui cordis expulsa. mnerti¬
orib concupiscentiis dissipat᷑. E gres
sauͦ abit pꝰuestigia gregum: quia
sua int̾na deserens. ad latam uideli¬
cet iuam ducitur. ꝙ sequit᷑ exempla
ppłorum. Nec iam agnos s hedos pa¬
scit: quia non innorias cogitatiões
mentis. s nutrire prauos motꝰ in¬
rex inrecubitu suoe.: nardus mea
dicat. Quousq meis obtutib rex a¬
pud se inrequie secret cȩlestis abs¬
conditur: elector uita miris uir¬
tutũ odoribus exercetur: ut quo
adhiic eum quem appetit non uid&:
ardentius ꝑdesid̾ium flagret. Regi
quipe inrecubitu suo posito naros
odorem dat: dum quiescente insua be¬
atitudine dño. scõꝵ uirtus inscła¬

Expanded text:
tur. Semetipsam namque ea quae est inter mulieres pulchra cognoscit, quando electa quaeque anima, etiam inter peccatores posita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos morex in recubitu suo est, nardus mea dicat: Quousque meis obtutibpud se in requie secreti coelestis absconditur, electorum vita miris virtutum odoribus exercetur, ut quo adhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium flagret. Rege quippe in recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum quiescente in sua beatitudine Domino, sanctorum virtus in
Abbreviated transcription (Latin):
uinc̾tum ẽ. qd̾ balaam uisiõe ange¬
peditur. Balaam ꝑuenire ad ꝓposi¬
tũ tendit: s eius uotum animal
cui p̾sidet pͣpedit. Prohibitiõe qͥp¬
pe memorata asina angłm uidit.
quẽ humana mens nonuidit: qr
quẽ mens ipsa carni psidens non
uidebat: itaut anrietatẽ sp̃c ꝑficen
in hoc mundo cupientis. uelut tter¬
ii. tendentis impediat: donec ez in¬
qu usibilem qͥ s obuiat innotescit
Unde ubene ꝑpetrum dr̃. Correc̾tio¬
nẽ habuit suȩ uesaniȩ subiugale
mutum: qd̃ in hominis uoce loqͣns
ꝓhibuit ꝓpħȩ insipientiam. Insanꝰ
quippe homo asubiugali muto cor¬
ripitur. quando elata mens hums¬
litatis bonum qd̃ tenere debeat. ab
affucta carne memorat᷑. S huiꝰ co¬
rec̾tionis donum idcirco balaam ñ
obtinuit: quia ad maledicendum

Expanded text:
Angetc.--Balaam pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quindicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesanimutum: quod in hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum
Abbreviated transcription (Latin):
men ꝓbatus subito infirmus ꝑ de¬
serta fugiens unã muliere erpa¬
uit. Sic paulus ad t̾cim cȩlum
ducitur. paradysi penetrans se¬
creta considerat: et tamen adsem¬
ipsum rediens contra carnis bei¬
lum laborat: legem aliam in m̃¬
bͥs sustinet. cuiꝰ inse rebellione fa¬
tigari sp̃c legem dolet Et pꝰ dati¬
onem gͦ muneris iccirco ds̃ ho¬
minẽ ꝓbat: quia ⁊ collato mune¬
re subleuat: ⁊ abstrac̾to ad pau¬
lulũ ipsum s hominẽ demonstirat.
Qd̾ eousq ꝓculdubio patim᷑: quode
t̾sa funditus labe peccat ad ꝓmis¬
se incorruptionis substantiam re¬

Expanded text:
men probatus subito infirmus, per demen probatus subito infirmus, per deserta fugiens, unam mulierem expavit . Sic Paulus ad tertium coelum ducitur , paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat: legem aliam in membris sustinet , cujus in rebellione fatigari Spiritus legem dolet. Quod post donationem ergo muneris idcirco Deus hominem probat, quia collato munere sublevat, et, abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo de terra funditus labe peccati ad promissae incorruptionis substantiam re
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis aculeo usitando ꝓbat:
quia nacce. dñdo corda nr̃a ad uirtu¬
tes ꝓuehit: n recedendo concuti temp¬
tatione ꝑmittit. Si enim pꝰ uirtutũ
munera nulla temptatione concuti¬
ipso głatur. Nt gͦ ⁊ firmitatis dona
habeat. ⁊ infirmitatẽ suã humilit̾
Agnoscat: ꝑ accessum gr̃ȩ ad alta su¬
stouitur: ⁊ ꝑ recessum qͥd ex semet ip¬
so sit ꝓbatur. Qo bene nobis ex hy¬
storia sacre lec̾tionis innuitur. qui¬
a salomon ⁊ diuinitus accepisse sa¬
tam sapientiã meretricum statim
pulsatus questione memoratur.
Dor enim ut grãm tantȩ reuelatio¬
nis accepit. certamen turpiũ mu¬
lierũ ꝑtulit: quia nimir̃ sepe cũ
mentem nr̃am concessis uirtuti¬
b respec̾tus intimȩ largitatis il¬
luminat: hanc ꝓtinus etiam lu¬
b̾cȩ cogitationes turbant: ut qͣ
subleuata inmenso munere exui¬
tat: etiam teptatione pulsata qͥd
sit inueniat. Sic ⁊ helyas uisitat᷑
desuper sermone cȩlos aꝑuit: et ta¬

Expanded text:
tationis aculeo visitando probat: quia accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutiseipso gloriatur. Ut ergo ea firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum, quod ex ipso sit, probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur, qua Salomon et divinitus accepisse sam sapientiam, meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit. Quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exaltatur, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Elias et visitatus desuper sermone coelos aperuit , et ta
Abbreviated transcription (Latin):
etatis iuscera hȩc eadem uera mat̾
agnoscitur: quia om̃e magistium
in eramine caritatis approbatur:
n sola totum reciꝑe meruit. quȩ
quasi totum cessit: quia fideles pͥ¬
positi ꝓ eo qd̾ exbonis discipulis
suis non solũ aliis laudem non in¬
uident: s utilitatẽ eis etiam pro¬
uectꝰ exorant. ipsi nintegros et ui¬
uentes filios recipiunt: quando in
sup̃mo examine ex eoꝵ uita ꝑfec̾tȩ
retbutionis gaudia consequunt᷑.¬

Expanded text:
etatis viscera, haec eadem vera mater etatis viscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatiset sola totum recipere meruit, quae quasi totum cessit. Quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis, non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant: ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia consequunt
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur. ut soli pꝰmodum matͥ red¬
datur: quia in hac uita quasi par¬
tiri conceditur uita discipuli: dũ
exilla non nunquam alt̾ ap̃d deũ
mitum. alt̾ uͦ ap̃ homines laudẽ ha¬
bire ꝑmittitur. S falsa mat̾ eum
quem non genuit. occidi non metu¬
it: quia arrogantes magistri et ca¬
ritatis ignari siplenissimũ nomẽ
laudis ex alienis discipulis conse¬
qui nequeunt: eor uitam crudelit
insequuntur. Inuidiȩ enim face suc¬
ensi nolunt aliis uiuere: quos se¬
donspiciunt non posse possidere. In¬
ds uillic ꝑu̾sa mulier clamat: nec
meus sit nec istius Vt enĩ diximꝰ
quos sibi obsequi non uident ad
głam temꝑalem: eos aliis inuident
inuere ꝑ uitatem. Hera aũ mater
satagit. ut euis filius saltem ap̃ ext̃¬
neamsit niuuat: quia concedunt
ueraces magistͥ ut ex eoꝵ discipulis
alii quidem magist̾ii laudem habe¬
ant: si tamen integtatem uitȩ lem
discipsi non amittant. Per quȩ pi¬

Expanded text:
raecipitur, ut soli postmodum matri redraecipitur, ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pi
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicio salomonis inter mulie¬
res. ex quib una filium qũe iugi¬
lans lac̾tare consueuerat. dormi¬
ens occidit. Quid in hac sententia
ꝑ matrum lac̾tantiũ nomina:
nisi doctorum ordo: Quid uͦ pearũ
filios: nisi discipłoꝵ ꝑsona signãt
Nam magistri nimir iugilantes¬
in quidem scientia. s uita dor mi¬
entes auditores suos. quos ꝑuigil¬
as p̾dicationis nutͥunt: dum qs di¬
cunt facere negligunt: ꝑ sõpmũ
torporis occidunt: ⁊ negligendo
oppͥmunt quos alere u̾boꝵ lac̾te
uidebantur. Unde plerumq dĩ
unt: alios sibi attrahere conant᷑
quatinus dum bonos se habere se¬
quaces ostendunt. ap̃ iudicia ho¬
minũ excusent mala qus agunt:
i quasi ꝑsubditoꝵ uitam mortiferã
ment negligentiam. Inde et illic
nram matrem salomonis gladiuᷤ
muenit: quia uidelicet cuiꝰ fructꝰ
niuat uł cuius int̾eat: inextremo
ramine ira distric̾t iudicis demon¬
srat: ubi ⁊ illud est sollert intuen¬
dum. qd uiuens filius pͥus diuidi p¬

Expanded text:
De judicio Salomonis inter mulieres, ex quibus una filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens occidit melius, per matrum lactantium nomina, nisi doctorum ordo? Quid vero per earum filios, nisi discipulorum persona signatur? Nam magistri, nimirum vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos, quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt, facere negligunt, per somnium torporis occidunt, et negligendo opprimunt, quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque, duunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala, quae agunt, et quasi per subditorum vitam, mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic amen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi p
Abbreviated transcription (Latin):
Qo domus illa: nisi scam̃ ȩccłam
qũa incȩlestib dñs babitat fi¬
gurabat: Ad cuiꝰ edificationem elec̃¬
toꝵ animȩ quasi quidam lapides ex¬
politi deferuntur. Quȩ cum edifica¬
tur incęlis nullus illic iam discipli¬
nȩ malleus resonat: quia dolati atq
ꝑfec̾ti illuc lapides dducimur. ut lo¬
cis uirta m̾itum congruis dispona¬
mur. Hinc etenim foris tundim᷑:
ut illic sine rephensiõe ueniamus.
Hic malleus hic securis: hic omnia
tunsionum resonant ferramenta.
Indomo aũ dez nullis ictꝰ audiun¬
tur: quia inȩt̾na patͥa om̃s iã per¬
cussionum strepitus conticescunt.
Nequaqͣm ibi malleus ꝑcutit: quia
nulla aĩadu̾sio affugit: nequaq̃m
securis incidit: quia receptos int̾¬
streyunt: quia nec quelib minima
ultra iam fiagella sentiunt᷑. Lapi¬
des gͦ extra tunsi sunt. ut inconstruc̃¬
tione templi dñi absq mallei sonz¬
tu ponerentur. quia iudelic&. n̾c
foras ꝑflagella tundimur: ut intͦ

Expanded text:
 domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Qui cum aedificantur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur; hic enim foris tundimur, ut illic sine reprehensione inveniamur. Hic malleus, hic securis, hic omnia tunsionum resonant ferramenta; in domo autem Dei nulli istus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit; nequaquam securis incidit, quia receptos interia perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Lapides ergo extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur, quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit. Qdẽ. qd̾ ioab amase mentum
dextra tenuit. si sinistram ad gladiũ
latent mittens eius uiscera effudit:
nitate blandiri. S sinistram ad gla¬
dium mittit. quia latenter ex mali¬

Expanded text:
id est quod Joab Amasae mentum dextra tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens ejus viscera effudit, nitate blandiri; sed sinistram ad gladium mittit, quia latenter ex mali
Abbreviated transcription (Latin):
cat uirta p̾ceptum dñi: si forte respi¬
ciat dñs affuctionem meam. ⁊ reodat
m bonum ꝓ maledictione hac hodier¬
na. Quib ꝓfecto u̾bis indicat: quia
ꝑpetrato bersabee scelere ersurgentẽ
contia se filium fugiens reduxͣ ada¬
nimum malum qd̃ ꝑpetrauit. et
equanimit̾ ꝑtulit qd̾ audinit: ⁊con¬
tumeliosa u̾ba nontam conuicia ꝙͣ
adiutoria credidit. quib se purga¬
re sibiq misereri posse iudicauit.
Tunc enim illata conuitia bene toleram:
cum insecreto mentis admala ꝑpetrata
recurrimus. Leue quippe udebit᷑ qd
inuiria ꝑcutimur. dum inactione
nr̃a conspicimus. quia peze qͥa mere¬
mur. Sicq fit ut contumelus mag̾
gr̃a. quam ira debeatur. quar̾ int̾¬
uentu deo iudice pena grauior decli¬
nari posse confiditur. In exrpositiõe¬

Expanded text:
t juxta praeceptum Domini, si forte respiciat Dominus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna . Quibus profecto verbis indicat quia pro perpetrato Bethsabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit quod audivit; et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se 974 purgari sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod mereremur; sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, quarum interventu Deo judice poena gravior declinari posse confiditur. Vet. XVII
Abbreviated transcription (Latin):
ligantur. Cumq eos antiquus ho¬
stis ex uno uicio peutit ut conciant
ex alioqͦ illigat ne surgant. Consi¬
oeret itaq homo cum quo adu̾saro
bellum gerat: n suam se in aliquo
deliquisse ꝑpendit saltem adculpam
ꝑtrahi exculpa ꝑtimescat: ut stuoi¬
ose uitentur uulnera quib frequen¬
t̾ int̾ficit: quia ualde rarumẽ qs
hostis nr̃ elec̾toꝵ saluti etiam uul¬
nerib seruit. Frudiendos enĩ ut
magnitudine paulus extolli pos
ꝯfati sumus ipsa hac temptatione
disponitur: ut qui elatz periẽ po¬
t̾ant. humiliati a ꝑditione saluen¬
tur. Secreto gͦ dispensationis ordi¬
ne unde seuire ꝑmittitur iniqui¬
tas diaboli. inde pie ꝑficitur ben̾ig¬
nitas dei: quia adu̾sarius ñr inde
optemꝑat nutib suꝑne gr̃ȩ: unde
exercet iram nequissimȩ uolunta¬

Expanded text:
ligantur. Cumque eos antiquus holigantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit ut conciex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat, et si jam se aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam protrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficit: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum saluti, etiam vulneribus servit. Erudiendos enim, sicut magnitudine Paulus extolli potud, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei: quia adversarius noster ideo obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstrati inminumis grauius confun¬
duntur. Reos enim se int̾ minora
conspiciunt: qui se liberos int̾ gra
uiora crediderunt. Piagͦ dñi dispe¬
satione laratos nonnunquã malig¬
nus sp̃c de culpa ad culpam trahit:
n dum plus ꝑcutit. inde eum que
ceꝑat. amittit: atq unde uicisse cer¬
nitur ude suꝑatur. Considerare li¬
b intra munitum grȩ sinum qn¬
to cd̃s miscdiȩ fauore nos continet.
Fcce qui de uirtute se extollit:. puitz¬
um ad humilitatẽ redit. Qui uͭ accep¬
tis uirtutib extollitur: non gladio
de medicam̃to uulnus facimus fac
ille de uulnere medicam̃tum: ut qu
uirtute ꝑcutimur uicio curemur
Nos namq uirtutum dona retaeque¬
mus inusum uitior: ille uicioꝵ iue¬
cebras assumit in arte̾ uirtutum:
i salutis statum ꝑcutit ut seruet.
ut qui humilitatem currentes fu¬
gimus ei saltem cadentes hereamus
S int̾ hȩc sciendumẽ qd̾ pleriq ho¬
minum qͦ inmultis corriunt. artiꝰ

Expanded text:
prostrati in minimis gravius confunprostrati in minimis gravius confunduntur; reos enim se inter minora conspicviora crediderunt. Pia ergo Domini dispensatione laxatus, nonnunquam malignus spiritus de culpa ad culpam trahit, et dum plus percutit, inde eum quem ceperat amittit atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae sinum quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio,de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in arce virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum quod plerique hominum quo in multis corruunt, arctius
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos inperpetuum eligit: quos
adcdonor qͦ spiritalium culmenas¬
sumit: illesos acorporalib uiciis ñ
custodit. Unde quia satis fieri cu¬
uscreclimus: breuiter respondemꝰ
Non nulli enim paccepta dona uir¬
tutum. pinpensam grãm bonorũ
oꝑum insuꝑbiȩ uicium cadunt.: s tam̃
quoceciderint nonagnoscunt. Pro¬
inde contra eos hostis antiquus quia
iam int̾ius dominatur: etiam ert̾s¬
us seiuire ꝑmittitur: ut qui incogi¬
tatione elati sunt. ꝑcarnis lururiã
ꝓsternantur. Scimus aut̃ quia ali¬
quando minusẽ. incorporis corrupt¬
one cadere: quam cogitatione tacita
erdeliberata elatione peccare. S cũ
minus turpis suꝑbia creditur. mi¬
nus uitatur. Lururiam uͦ eo ma¬
gis erubescunt homines: quosimul
om̃s turpem nouerunt. Unde fit
plerumq ut nonnulli pꝰ supbiam
inluxuriam corruentes: ex apto ca¬
su malum culpȩ latentis erubescant:
n tunc etiam maiora corrigant: cũ

Expanded text:
eos quos in perpetuum elegit, quos eos quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritalium culmen assumpsit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit. Unde quia satis fieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim percepto dono virtutum per impensam gratiam bonorum erum in superbiae vitium cadunt, sed tamen quomodo ceciderint non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam saevire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptione cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur, luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli per superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
peritencia dauid ꝓbersabee. Ad hoc
inscͥptura sacra uiroꝵ talium idẽ.
dauid ⁊ pet̾ peccata sunt indita:
ut caucela minor sit ruma maioꝵ.
Ad hoc uͦ utrͣumq illic i penitñtia insinu¬
ã ⁊ uenia: ut spes peuntium. sit re¬
cuꝑatio ꝑditoꝵ. De statugͦ suo da¬
iud cadente nemo suꝑbiat: de lapsu
etiam suo dauid surgente nemo de¬
speret  cce quam mirabilit̾ scͥptu¬
ra sacra eodem u̾bo suꝑbos premit.
quo u̾bo bumiles leuat. Unam nam¬
q rem gestam retulit: & diu̾so mo¬
dosuꝑbos quidem adhumilitatis for¬
midinem: humiles uͦ ad spei fiduci¬
am reuocauit. O inestimabile gn̾is
noui medicamentũ: qd uno eodemq
ordine positum. ⁊ pͥmendo tumen¬
tia ersiccat: ꝙ subleuando arentia
infundit. De maiorum nos lapsu
terruit: s de reparatione roborauit.
mit: ⁊ ne ad desꝑat.onem corruamꝰ
fulcit. Si quia erigente causa daiid
ad medium deducto tanti fac inoris
memoriam fecimus: lectoris fortas
se animus mouetur. cur omp̾c ds

Expanded text:
poenitentia David pro Bethsabee. --Ad hoc in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia; ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit. De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. mit, et ne ad desperationem corruamus, fulcit. Sed quia exigente causa David ad medium deducto, tanti facinoris memorise animus movetur, cur omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia ddominatur: & illecebra¬
tus animus adusus suos sensus cor¬
poris confamulari more tẏrannidiᷤ
erigit: siusq uoluptatib ocłos ser¬
uuire compellit: atq ut ita dicam fe¬
nestras luminis ad tenebras aꝑit cȩ¬
citatis. Unde scĩ uiri cum sinistra
pulsari se delectatione sentiunt. ip
apquȩ formȩ species ad mentẽ ing¬
ditur. discipline magistio lumina
restͥngunt ne praue cogitationi ui¬
sio lenocinata famuletur Quȩ siun¬
qũa subtilit̾ custodiri negligitur.
ergitationis inmunditia ꝓtiñ ado¬

Expanded text:
cupiscentia dominatur, et illecebracupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad o
Abbreviated transcription (Latin):
taretur: adiunc̾tumẽ. de concupiscen¬
tia daiuid inbersabee. Ad huc caruico¬
ruptibilis pondere grauati: nequa¬
qͣm ualemus sic uiuere. ut nulla rõ
possit culpe delectatio pulsare. S a¬
liud nolentem tangit: aliud consen¬
tientem animũ ꝑimit. Sc̃i aũ uri
tanto iugilantiore se cͥcuispectios
custodiunt: quanto se pulsari sin
pisceret: pressus ꝑdisciplinȩ magi¬
st̾ium oculus uidere recusaret. Sic̃
eni sepe tẽptatio ꝑ ocłos t̾hitur: sic
non nunquã concepta intͥnsecꝰ cõpel¬
lit sͥ er tͥnsecus oculos deseruire Pã¬
q plerumq res quelib innocenti m̃¬
te con spicitur: s ipso conspectu ani¬
mus concupiscentiȩ gladio confodit.
Non enum dauio uriȩ coniugẽ ideostu¬
diose resperit quia coneupierat. seo
potuis ideo concupiuit. quia in cau
aresperit. F it uͦ rectȩ retͥbutionis
namine: ut qui ext̾iori negligent᷑
untur: int̾iori oculo non iniuste ce¬
cetur. Sepe autem iam intͥnsecus con¬

Expanded text:
l. XXI , adjunctum est: De concupiscentia David in Bethsabee. --Adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinipisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus, compellit sibi extrinsecus, oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus con
Abbreviated transcription (Latin):
retur: adiunc̃tum ẽ Dñs t̾nstulit
peccatum tuum. Si peccm̃ daiud
tam detestabile dñs transtulit:
minꝰ delic̾tum sine ultione non de¬
serit. Aut enun ipse homo inse pe¬
nitens punit. aut hoc d̾s cum ho¬
mine undicans ꝑcutit. Neqͦqͥm
gͥ peccato parcitur: quia nullatenꝰ
sine undic̃ta iaratur. Sic enun
dauid audire pꝰconfessione meruit.
dns transtulit peccatum meũ ft ta¬
men multis pꝰ cruciatib aflictus. ac
fugiens reatum culpe quam ꝑpetra¬
uerat exsoluit. Sic nos salutis unda
aculpa pͥmi parentis absoliumur:
s tamen reatum eiusdem culpe di¬
luentes. absoluti qͦ adhuc carnalit̾
obimus: quia delic̾ta nr̃a siue per
nos siue ꝑrosemet ipsum resecat etiã
cumrelarat. Abelectis enĩ suis ini¬
quitatum maculas studet tempo¬
rali affc̃tione tergere: quas ineis
inꝑpetuũ non uult uidere. In expo¬

Expanded text:
 adjunctum est: Dominus transtulit peccatum tuum. --Si peccatum David tam detestabile Dominus transtulit, minus delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic enim David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum; et tamen, multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur, sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obimus, quia delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult vindicare. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
rasse rep̃hendit: eamq fundens do¬
mino libauit. sic̃ illic scͥptumẽ liba¬
uit eam dño. In sac̃ficio quippe dĩu
effusa aqua conu̾sa est: quia culpã
concupiscentiȩ. mac̾tauit ꝑpenitũ¬
tiam rep̃bensionis suȩ. Quig̃ quon¬
dam concupiscere alienam conuigẽ
nequaquam timuit: pꝰetiam quia
aquam concupisset expauit. Quia
enim se illicita ꝑpetrasse memine¬
rat. contra semet ipsum iam rigidꝰ
etiamalicitis abstinebat. In exposi

Expanded text:
rasse reprehendit, eamque Domino furasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut hic scriptum est: Libavit eam Domino. In sacrificio quippe Domini aqua effusa conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscenequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se inlicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum iam rigidus etiam a licitis abstinebat. Sic si
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitandum uͦ summope ẽ. ut qui sẽ
illicita meminit conmisisse. aqͥbucdai
nam licitis studeat abstinere: quat¬
nis ꝑhoc conditori suo satisfaciat. ut
qui conmisit ꝓhibita. sibimet absci¬
deredebeat etiam concessa: ⁊ se repre¬
hendat inminimis. qui se meminit
inmarimis deliquisse. Ninia sũt
qus loquor: si hȩc ex sacͥ eloquii testi¬
monio non affirmo. Lex c̃te ueteris
testamenti alienam urorem concu¬
pisci ꝓhibet: a rege uͦ fortia iuberi
militib uł desiderari aquam non
penaliter uetat. E t cunc̾ti nouim᷑:
qd dlauid concupiscentiȩ mucrone
transsirus. alienam coniugem et
appetiuit ⁊ abstulit. Cuiꝰ culpam
digna u̾bera sunt secuta: ⁊ malum
qs ꝑpetrauit. ꝑpenitentie lamenta
correxit. Qcũ longe pꝰcontra hostz¬
um cuneos sederet: aquam bibere
ex bethleemitica cist̾na ex desidio
uoluit. Euius electi milites inter
catuas adu̾santium medias erum¬
pentes. aquam quam rex desidera¬
uat illesi detulerunt. S iur fia

Expanded text:
cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere: quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimonio non affirmo. Lex certe. Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet, a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et appetivit et abstulit: cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit: cujus electi milcatervas adversantium medias erumpentes, aquam quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir Dom
Abbreviated transcription (Latin):
simo custodes uasorum fiant. Quid
per annum quintum ac uicesimũ
inqͦ flos uiuentutis aboritur: nisi
ipsa contra unumqͦdq uiciũ bella
signant᷑: & quid ꝑquinquagesi¬
mum inqͦ uibelez requies contine¬
tur: nͥ int̾na quies edomito bello
m̃tis expͥmitur: Quid uͦ ꝑuasa tab̾¬
nacłi: nͥ fidelium animȩ figurant᷑:
Leuitȩ gͦ ab anno uicesimo & quin
to tab̾naculo seruiunt:. & aquinqͣ¬
gesimo custodes uasoꝵ fiunt: ut ui¬
delicet qui adhuc impugnantium
tationis tolerant: aliorum curã
suscipere non p̾sumant. E lecti e¬
nĩ cum adhuc intemptatione sũt
subẽẽ eos ac se̾uire necesse ẽ: n obsequs¬
is laboribꝙ fatigari. Cum uͦ temp¬
tationũ bella subegerint: qͦ ap̃se
iam de intima tranquillitate se¬
curi sunt: animarũ custodiam
sortiantur. Mentes quippe tran¬
quille dum calor recesserit tempta¬
tionis custodes uasoꝵ sunt: quia

Expanded text:
simo custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagesimum, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesito tabernaculo deserviant, et a quinquagenario custodes vasorum fiant, ut videlicet qui adhuc impugnantium tamina tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Electi enim cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos, ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari. Cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Mentis quippe aetate tranquilla, dum calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
te radant om̃s pilos carnis suȩ.
Pili carnis sunt. quęlib suꝑflua hu¬
mane corruptionis Pili carnis st̃
uitȩ uet̾is cogitationes: quas sic
amente ineidimus. ut de amissiõe
earum nullo dolore fatigemur. Le¬
uita namq assumptꝰ uocat᷑ Opor¬
tet gͦ leuitas om̃s pilos carnis ra¬
dere. quia siquis inobsequiis di¬
uinis assumitur: debet ante dei o¬
culos acunc̾tis carnis cogitatiõi¬
bus mundus apparere: ne illicitas
cogitationes mens ꝓferat: & pul¬
chram animȩ speciem quasi pilis
fruc̾tificantib deformẽ reddat. S
quantalib ut diximꝰ quempiam
uirtus sc̃e conu̾sationis euexerit:
adhuc tamen ei de uetustate uitȩ
nascitur qd̾ toleretur. Unde & ipsi
leuitarum pili radi p̾cepti st̃: non
euelli. Rasis etenim pilis incarne
radices remanent: &crescunt ite¬
rum ut recidantur. quia magno
quidẽ studio suꝑflue cogitationes
amputandȩ sunt. Stam̃ amputa¬
ri funditus nequaq̃. possunt. Sem
ꝑenim caro suꝑflua generat. quȩ

Expanded text:
tae radant omnes pilos carnis suae. --Pili carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes quas sic a mente abscindimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Levita namque assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is, qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fructificantibus deformem reddat. Sed quantumlibet, ut diximus, quempiam virtus sanctę conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę
Abbreviated transcription (Latin):
magne continentiȩ p̾sumptionũ
cogitationes crescunt. S quid est
qd̾ deuotione completa caput na¬
rareus radere. capillosq inigne
sacficii ponere uibetur: nisi quas
tunc ad ꝑfec̾tionis sũmam ꝑtingi¬
mus. cum sic ex t̾iora uicia uinci¬
mus. ut etiam cogitationes super¬
fluas a mente resecemus: Quas ii¬
mirum sacͥficii igne concremare
ẽ. flãma eas diuini amoris incen¬
dere: ut totũ cor indei amore ares¬
at: & cogitationes suꝑfiuas conc̃¬
mans. quasi nararez capillos de¬
uotionis ꝑfec̃tione consũmat.

Expanded text:
magnae continentiae, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione completa, caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus: quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectio consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
erit: nͥ qd is qu intus in contem¬
platiõe rapitur. foris infirmant
chana consid̾at: foris onera car¬
nalium portat. Qui de rebus quo¬
ꝙ dubus semꝑ ad tab̃nacłm recur¬
rit. accoram testam̃ti archa dñm
consulit f. remplũ ꝓculdubio rec¬
toribus p̾bens: ut cum foris am¬
bigunt quid disponant. ad men¬
ti dnm consulant: si de hiis in qͥ¬
b dubitant. ap̃semet ipsos intͦ
sacͥ eloquii paginam requirant.
nens. ut &si iam sũma conte̾ plan¬
do appetunt: necessitatib tamen
infirmantiũ compatiendo misce¬
antur: quia tunc ad alta caritas
mirabiliter surgit. cum ad ima
ꝓxrimorũ se miscđiter attrahit. ꝙ
quo benigne descendit ad infima.
ualenter recurrit ad sũma. In ex¬

Expanded text:
eat; quod is, qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantiucana considerat; foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit ac coram testamenti arca Dominum consulit, formam procul dubio rectoribus praebens, ut, cum foris ambigunt quid disponant, ad menca Dominum consulant, si de iis in quibus dubitant apud semet ipsos intus sacri eloquii paginas requirunt. nens, ut, si jam summa contemplanda appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit, et quo benigne descendit ad infima, valenter recurrit ad summa.
Abbreviated transcription (Latin):
te initinere egrotum deserunt.
quẽ cdauid cibo reficit: duce̾ su it¬
neris facit: amalechitã ꝑsequitur.¬
puer initinere lassatur: nͥ samator
despectusq relinquit᷑: ut cum eo
nequaꝗ̃ currere ualeat: s frac̾tus
adu̾sitate torpescat: S hunc dauid
inuenit: quia redemptor nr uera¬
citer manu fortis nonnunꝙ̃. quos
despectos a mundi gła reppit: suo
amore conũtit. Cibo pascit: qͥa u̾bi
scientia reficit. Ducem itineris elig̾.
quia suum etiam p̾dicatore fac̾. E qr
amalechitam sequi non ualuit dux
efficitur dauio: quia is quẽ indignũ
mundus deseruit: non solum conu̾¬
sus insua mente dm recipit: s predi¬
cando hunc etiam usq ad aliena cor¬
da ꝑducit. Qͦ uidelic duce daiuid a¬
malechitam ꝯuiuante̾ inuenit et
extinguit: quia ipsis.xp̃c pͣdican¬

Expanded text:
tae in itinere aegrotum deserunt, quem David cibo reficit, ducemque sui itineris facit. Amalechitam puer in itinerdespectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam, quos despectos a mundi gloria reperit, in suo amore convertit; cibo pascit, quia verbi scientia reficit; ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit; et qui Amalecitas sequi non valuit, dux efficitur David, quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua mente Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce David Amalecitam convivantem invenit, et exstinguit, quia ipsis praedican