comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficati. ab eo autem purificati a quo
ut crederent diuinitus sunt inspirati
Sp̃ualiter gͦ baptizati sunt. non exte¬
rius abluti: s interius scĩficati. Sic
illi sp̃ualiter baptizati: sicut nos sp̃ũ¬
aliter circumcisi. Uirtute itaq et gr᷑a
xp̃i baptizati sunt illi sicut et nos. qͥa
ꝑ fidem xp̃i cuius ipse auecor et con¬
summator est scĩficati sunt illi sicut
ꝑ fidem sicut et nunc nos. Neq enim¬
tunc ille non erat qui de se dicit. An¬
tequam abraham fieret ego sum. Nã
et apłs de moyse loquens dicit. quia
maiores diuitias estimabat thesau
tem magnalia mirabilia et terribi¬
lia in manu moysi facta sint quibus
poterat fides iniciari aut confirma¬
ri ut credentes scificarentur. quid sibi
uult quod apłs ea signa que facta st̃
innube et in mari insinuat. cet̾a sub¬
ticens que in decem plagis contra
pharaonem et egyptum ostensa st̃:
Forte ꝑ hoc quod dicit in moyse ce¬
tera omnia intelligi uoluit que non

Expanded text:
ab eo autem purificati, a quo ut crederent divinitus sunt inspirati. Spiritualiter ergo baptizati sunt non exterius abluti, sed interius sanctificati. Sic illi spiritualiter baptizati, sicut nos spiritualiter circumcisi. Virtute itaque et gratia Christi baptizati sunt illi, sicut et nos; quia per fidem Christi, cujus ipse auctor et consummator est, sanctificati sunt illi, sicut  tunc per fidem, sicut et nos. Neque enim ille non erat, qui de se dicit: « Antequam Abraham fieret, ego sum . » Nam et Apostolus de Moyse loquens, dicit: quia « majores divitias aestimabat thesaurtem magnalia, mirabilia, et terribilia in manu Moysi facta sint, quibus poterat fides initiari aut confirmari, ut credentes sanctificarentur; quid sibi vult quod Apostolus ea signa, quae facta sunt in nube et in mari, insinuat; caetera subticens, quae in decem plagis contra Pharaonem et Aegyptum ostensa sunt? Forte per hoc quod dicit, « in Moyse, » caetera omnia intelligi voluit quae non
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeamius suffragium angłorum.
rium hñt illi qui sunt inpurgato¬
missa pro ilł cantat᷑. Insticutũ quoq
fuit. ut .iiii. feͣ ieiunaretur. et illa
die debet cantari missa de die dnica.
Quod inde inicium hũit: qd̾ olim cõ¬
stantinopoli in quadam eccłia erat ima¬
go beate uirginis. ante qͣm depende¬
bat uelum. qd̵ totu᷑m coopiebat uma¬
ginem. Hoc uelum .ui. frͣ. pꝰ uesꝑas re¬
cedebat ab imagine nullo mouente
s dei miracło quasi deferret᷑ in celũ.
ut ad plenum posset imago a popło
ꝓspici. Celebratis uesꝑis in sabb̃o des¬
cendebat ante eandem yconiã. idest
ymaginem. et ibi manebat. usq in
uͣiͣ feriã hoc uiso miracło sancitum ẽ:
ut semꝑ illa frͣ. de b̃a maria in eccłia
cantaretur. Uel ideo. qr ip̃a ẽ nob̃ porta
ad regnum celorum: qd̃ ꝑ diem dñcã
figͣatur. Ideo sollemniramꝰ de illa. feͣ

Expanded text:
adhibeamus suffragium angelorum;rium habent ii qui sunt in purgatomissa pro defunctis cantatur. Institutum quoque fuit, ut quarta feria jejunaretur, et in illa die debet cantari missa de die DominicQuod initium habuit, quia olim in Constantinopoli in quadam ecclesia erat imago beatae Virginis, ante quam dependebat velum, quod totam cooperiebat imaginem. Hoc velum sexta feria post vesperas recedebat ab imagine, nullo movente sed Dei miraculo, quasi deferretur in coelum, ut ad plenum posset imago a populo prospici. Celebratis autem vesperis in Sabbato descendebat ante eamdem iconam, id est imaginem, et ibi manebat usque in sextam feriam. Hoc viso miraculo sancitum est, ut semper illa feria de Beata Maria in Ecclesia decantaretur. Vel ideo, quia ipsa est porta nobis ad regnum coelorum, quod per diem Dominicam figurabatur; ide
Abbreviated transcription (Latin):
Quam paterne et benigne regi¬
am sepius excellentiam conueneri¬
mus et per litteras et nuncios frequen¬
tius exhortati fuerimus. ut uenera¬
bilem fratrem nostrum thomam.can¬
tuariensem archiepiscopum tibi re¬
conciliare deberes. et sibi ac suis ecele.¬
sias cum ceteris ablatis restituere:
sublimitatis tue prudentia nequaqͣm
ignorat. cum id fere toti xp̃ianitati
publicum et manifestum existat. Un¬
me potuimus. nec animi tui motũ
blandis et lenibus emollire: tristes
et dolentes efficimur. et nos spe et fi.¬
dutia nostra frustrari dolemus. pre¬
hoc graue periculum imminere
hactenus contra iusticiam et salutẽ
nostram non duximus ulterius sup¬
portandam. nec prefato archiepis¬
copo os de cetero aliqua ratione clau¬
demus: quin officii sui debitum li¬
bere exequatur. et suam et ecclesie¬
sue sibi commisse in iuriam: eccle¬
sastiee seueritatis gladio ulcis¬
eatur.

Expanded text:
Quam paterne et quam benigne regiam saepius excellentiam convenerimus, et per litteras ac nuntios frequenter exhortati fuerimus, ut venerabilem fratrem nostrum Thomam Cantuariensem archiepiscopum reconciliare tibi deberes, et sibi ac suis ecclesias cum caeteris ablatis restituere, sublimitatis tuae prudentia non ignorat, cum id fere toti Christianitati publicum ac manifestum existat. Unre potuimus, nec animi tui motum blandis et lenibus emollire, tristes et dolentes efficimur. Et nos spe et fiducia nostra frustrari dolemus, praehoc grave periculum imminere hactenus, contra justitiam et salutem nostram non duximus ulterius supportandam. Nec praefato archiepiscopo os de caetero aliqua ratione claudemus, quin officii sui debitum prosequatur libere, et suam et ecclesiae sibi commissae injuriam ecclesiasticae severitatis gladio ulciscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec qui minꝰ p̾parauerat repperit minꝰ. set
singuli uiͣx id qd̾ edere pot̾ant congrega¬
uerunt. Dixitq moyses ad eos. Ntl̃s relin¬
quat ex eo inmane. Qui ñ audiert̃ eũ. s
dimiserunt qͥdam ex eis uͦ mane.:⁊ scatere
cepit uermib atq cõputruit. Et iratꝰ ẽ
moyses contra eos. Colligebant autem
singuli mane qͣntum sufficere pot̾at ad
uescend̾. Cumq incaluss sol: liq̃fiebat. In
die uͦ ui. colligebant cibos dupplices. id
ẽ duo gomor: ꝑ singulos homines. Uene¬
runt aut̃ om̃s pͥncipes multitudinis et
narrau̾nt moysi. Q ait eis. hoc ẽ qd locutꝰ
ẽ dñs. Reqͥes sabb̃i scĩficata erit dño. Cras
coquite. Qͥequid autẽ reliquum fu̾it: re¬
ponite usq inmane. feceruntꝙ ita ut p̾¬
ceꝑat moyses: ⁊ ñ ꝯputruit. neq uermiᷤᷤ
inuentus ẽ in eo. Dixitq moyses. Come¬
dite illud hodie qr sabb̃m ẽ dm̃i. iccirco ñ
inueniet᷑ hodie in agro. Sex dieb colligi¬

Expanded text:
perit minus sed singuli iuxta id quod edere poterant congregarunt dixitque Moses ad eos nullus relinquat ex eo in mane qui non audierunt eum sed dimiserunt quidam ex eis usque mane et scatere coepit vermibus atque conputruit et iratus est contra eos Moses colligebant autem mane singuli quantum sufficere poterat ad vescendum cumqollegerunt cibos duplices, id est, duo gomor per singulos homines: venerunt autem omnes principes multitudinis, et narraverunt Mosi. Qui ait eis: Hoc est quod locutus est Dominus: Requies sabbati sanctificata erit Domino cras: coquite; quidquid autem reliquum fuerit, reponite usque in mane. Feceruntque ita ut praeceperat Moses, et non computruit, neque vermis inventus est in eo. Dixitque Moses: Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domini: non in
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta quidem possumus deuoti¬
one supplicantes. ut inito salubrio¬
ri consilio: uestris ac nostris la¬
boribus expensisq parcatis. causamq
uestram in hoc ut remedium habere
queat: ponere studeatis. Ualere uos op¬
tamus in domino pater.

Expanded text:
quanta quidem possumus devotiquanta quidem possumus devotione supplicantes ut inito salubriori consilio vestris ac nostris laboribus, expensisque parcatis, causamque vestram in hoc, ut remedium habere queat, ponere studeatis. Valere vos optamus in Domino, Pater.
Abbreviated transcription (Latin):
reputaret opinio: qui in uestris po¬
terant oculis complacere. Et ne ue¬
stram gloriam mobilitas mundana
posset concutere. uos in eis que dei
sunt: uoluit immobiliter radicare.
Et dissuadente matre sua. et regno
reclamante. eccłia dei quo ad licuit
suspirante et ingemiscente: uos in
eam qua potiti estis dignitatem.
modis omnibus studuit sublima¬
re.sperans se decetero regnare feli¬
citer. et ope uestra. et consilio sum¬
ma securitate gaudere. Ne uero¬
in dominum regem. et regnum eiꝰ.
ne in nos. et commissas nobis eccłi¬
as. et parrochiaᷤ in domini pape dãp¬
num. sancteq Romane ecclesie dede¬
cus et detrimentum. nostreq con¬
fusionis augmentum manum ue
dium appellationis nobis opponi.¬
mus. Et qui contra metum graua¬
minum infacie eccłie. uiua iam¬
dudum uoce ad dominum papam
appellauimus: iterato iam nunc
ad ipsum scripto etiam appellamus.
et appellationis terminum diem
ascensionis dominice assignamus.

Expanded text:
reputaret opinio, qui in vestris poreputaret opinio, qui in vestris poterant oculis complacere. Et ne vestram gloriam mobilitas posset mundana concutere, vos in his quae Dei sunt voluit immobiliter radicare. Et dissuadente matre sua, regno reclamante, Ecclesia Dei, quoad licuit suspirante et ingemiscente, vos in eam, qua praeestis, dignitatem modis omnibus studuit sublimare, sperans se de caetero regnare feliciter, et ope vestra et consilio summa securitate gaudere. Si ernostrum regem et regnum ejus, ne in nos et commissas nobis Ecclesias et parochias, in domini papae damnum sanctaeque Romanae Ecclesiae dedecus et detrimentum, nostraeque confusionis augmentum non modicdium vobis appellationis opponimus. Et qui contra metum gravaminum in facie Ecclesiae viva jamdudum voce ad dominum papam appellavimus, iterato jam nunc ad ipsum scripto etiam appellamus, et appellationi terminum diem Ascensionis Dominicae designamus,
Abbreviated transcription (Latin):
hec de uobis audirentur: accessus.
et obreconciliandum ꝓ uobis suppli¬
cantes. benigne quandoq sustinu¬
it. Iam uero quorundam relatione
didicimus. quod ad memoriam
anxie reuocamus: uos scilicet in
eum comminatorium emisisse. quo
salutationem omittitis. quo non
ad optentum gr̃e consilium preces¬
ue porrigitis. quo non amicum
quid sentitis aut scribitis. s inten¬
tatis minis interdictum aut preci¬
sionis elogium in eum iam dicen
tate. Quod si quam dure dictum ẽ
tam fuerit seuere completum: que
turbata sunt non iam speramus
ad pacem redigi. sed inꝑhenne qd̃¬
dam odium et in exorabile perci¬
mescimus inflammari. Insedit
alte cunctoꝵ mentibus. quam
extiterit. Inquam uos gloriam ab ex¬
ili prouexerit. et in familiarem gra¬
tiam tam lata uos mente susceꝑit.
ut dominationis sue loca que abore¬
ali occeano pyreneum usq porrec¬
ta sunt ad eo potestati uestre cuncta
subiecerit. ut his solum hos beatos

Expanded text:
haec de vobis audirentur, accessus, haec de vobis audirentur, accessus, et ob conciliandam vobis gratiam supplicantes benigne quandoque sustinuit. Jam vero quorumdam relatione didicimus, quod ad memoriam anxie revocamus, vos scilicet in eum comminatorium emisisse, quo salutationem omittitis, quo non ad obtentum gratiae consilium precesve porrigitis, quo non amicum quid sentitis aut scribitis, sed intentatis minis interdictum aut praecisionis elogium in eum jam dicendis. Quod si quam dure dictum est, tam fuerit severe completum, quae turbata sunt non jam speramus ad pacem redigi, sed in perenne quoddam odium et inexorabile pertimescimus inflammalte cunctorum mentibus, quam er rex exstiterit, in quam vos gloriam ab exsili provexerit, et in familiarem gratiam tam lata vos mente susceperit, ut dominationis suae loca, quae a boreali Oceano ad Pyrenaeum usque porrecta sunt, adeo potestati vestrae cuncta subjecerit, ut in his solum hos beatos
Abbreviated transcription (Latin):
eorundem dioceses locis uariis consti¬
tute debitam subiectionem. et obedi-¬
entiam.Que uestro pater in longin¬
quo discessu. in opinata rei ipsius no¬
uitate turbata sunt: uestra spera¬
bamus humilitate et prudentia. in
pacis pristine serenitatem cooꝑante
gratia reuocari. Erat quidem nobis
solatio. quod post discessum ur̃m.
nil altum sapere.uos in dominum
nostrum regem aut reguͣm eiꝰ nulla
machinatione insurgere: ssponte
susceptum onus pauꝑtatis cum mo¬
destia sustinere. lectioni. et oratiomi in¬
sistere: p̾teritorumq iacturam tem¬
porum ieiuniis. uigiliis. lacrimisq
redimere: et spiritualibus occupatũ.
incrementis ascendere. ad pacis bo¬
na reformanda: uos studiis huius¬
modi gau̾bamus insistere. E qͥbus
spes erat uos in cor dominnr̃i regis
hanc posse gr̃am desuꝑ euocare. ut
uobis iram regia pietate remiteret.
et illatas indiscessu. et ex discessu
uestro iniurias. ad cor de cetero non
reuocaret. Erat amicis uestris et
beniuolis ad ipsum aliquis dum

Expanded text:
eorumdem dioeceses locis variis constitutae, debitam subjectionem et obedientiam. Quae vestro, Pater, in longinqua discessu, inopinata rei ipsius novitate turbata sunt, vestra sperabamus humilitate et prudentia in pacis pristinae serenitatem, cooperante Dei gratia, revocari. Erat quidem nobis solatio, quod post discessum vestrunil altum sapere, vos in dominum nostrum regem aut regnum ejus nulla machinatione insurgere, sed sponte susceptum paupertatis onus cum modestia sustinere, lectioni et orationi insistere, praeteritorumque jacturam temporum jejuniis, vigiliis, lacrymisque redimere, et spitualibus occupatum  virtutum incrementis ascendere. Ad pacis bona reformanda vos studiis hujusmodi gaudebamus insistere, ex quibus spes erat vos in cor domini nostri regis hanc posse gratiam desuper evocare, ut vobis iram regia pietate remitteret, et illatas in discessu et ex discessu vestro injurias ad cor de caetero non revocaret. Erat amicis vestris et benevolis ad ipsum aliquis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
inter quas erant maria magđ. &
chrum. Tropis cantatis. in quib¬
sa uoce dñt. Miserere mei d̾s. & col¬

Expanded text:
Inter quas erant Maria Magdalenjuxta sepulcrum . Tropis cantatis, in quibus dicunt: Miserere mei, Deus , et col
Abbreviated transcription (Latin):
deret ex aduerso. opponeret se murũ
pro domo israhel.simularet saltem
inire certamen contra eos qui non
cessant cotidie exprobrare agmini
dei. Expectaui non est qui ascendat.
sustinui: non est qui se opponat. Iu¬
mundus: necesse est stare firmit᷑
in domo domini in quo fundata est:
donec ueniat hora eius ut transe.¬
at de hoc mundo ad patrem. Ut itaq
ageretur mecum. et cum ecclesia dei
dum adhuc essem in anglia. quod in
exitu meo. quid post exitum. quid
etiam agatur diebus istis. quid ma¬
xime apud norhamtonam cum ite.¬
rum iudicaretur xp̃c inꝑsona mea
ante tribunal presidis. Cum arctare¬
tur cantuariensis ob iniurias sibi et
ecclesie dei passim illatas et sine delec

Expanded text:
deret ex adverso, et opponeret se murum deret ex adverso, et opponeret se murum pro domo Israel, simularet saltem inire certamen contra eos, qui non cessant quotidie exprobrare agmini Domini. Exspectavi, non est qui ascendat. Sustinui. non est qui se opponat; silmundus, necesse est ipsam stare firmiter in verbo Domini, in quo fundata est, donec veniat hora ejus, ut transeat de hoc mundo ad Patrem. Judicabit ageretur mecum, et cum Ecclesia Dei, dum adhuc essem in Anglia? Quid in exitu meo, quid post exitum, quid etiam agatur diebus istis? Quid maxime apud Northamtonam, cum iterum judicaretur Christus in persona mea ante tribunal praesidis, cum arctaretur Cantuariensis ob injurias sibi et Ecclesiae Dei passim illatas, et sine delec
Abbreviated transcription (Latin):
ternitatis uestre scriptum quod tñ
de prudentie uestre communi consi¬
lio non facile credimus emanasse:
nuper ex insperato suscepimus. euius
continentia plus uidetur habere
mordacitatis quam solatii. et utinam
magis esset emissum de pietatis studi¬
o. de caritatis affectu. quam de obedi¬
entia uoluntatis. Caritas enim non
querit que sua sunt: sed que ibu xp̃i.
Erat quippe de iure officii uestrisi ue¬
ritatem habet euangelium quod qui¬
dem habet: si recte agitis eius offici¬
um. si fideliter eius negocium geri¬
tis. cuius representatis figuram:
magis eum timere qui potest corpuᷤ
et animam mittere in gehennam:
quam qui potest corpus occidere:
magis obedire deo quam hominib.
patri quam domino. eius exemplo:
qui factus est patri obediens usq
ad mortem. Unum uobis dico ut sal
ua pace uestra loquar: multo t̃ꝑr s il¬
ui. expectans si forte inspiraret uobis
dominus ut resumeretis uires qui
conuersi estis retrorsum in die belli.
Si forte saltem aliquis ex uobis ascen¬

Expanded text:
ternitatis vestrae scriptum, quod tamen de prudentiae vestrae communi consilio non facile credimus emanasse, nuper ex insperato suscepimus. Cujus continentia plus videtur habere mordacitatis, quam solatii; et utinam magis esset emissum de pietatis studio, de charitatis affectu, quam de obedientia voluntatis. Charitas enim non quaerit quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Erat quippe de jure officii vestri, si veritatem habet Evangelium, quod quidem habet, si recte agitis ejus officium, si fideliter ejus negotium geritis, cujus repraesentatis figuram, magis eum timere, qui potest animam et corpus mittere in gehennam, quam qui potest corpus occidere: magis Deo obedire quam hominibus, » patri quam domino: ejus exemplo, qui factus est Patri obediens usque ad mortem. Mortuva pace vestra loquar, multo tempore silui, exspectans si forte inspiraret Dominus vobis, ut resumeretis vires, qui conversi estis retrorsum in die belli. Si forte saltem aliquis ex omnibus vobis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nes contra epõs: accusationis qͥdem
pit et accusatos conuocans. in eorum
aspectu eosdem incidit dicens. Uos dii
estis a deo uero constituti. uos inter uoᷤ
causas uestras disponite. Quia dignũ
non est ut nos homines: iudicemus
deos. O magnum imꝑatorem. o dis¬
crete regnantem in terra.quealiena
sunt non usurpantem. et regnum et̾¬
num in celo ꝓmerentem. Studeat
itaq dominus noster rex tantum
tam discretum. tam felicem imitari
principem.euius et memoria lau¬
dabilis frequentatur in terris. et uita
perpetua et gloriosa habetur in celis.

Expanded text:
nes contra episcopos, accusationis quidem nes contra episcopos, accusationis quidem ccusatores convocans, in eorum conspectu eosdem incendit, dicens: Vos dii estis a vero Deo constituti, ite et inter vos causas vestras disponite. Quia dignum non est, ut nos homines judicemus deos. O magnum imperatorem! O discrete regnantem in terra! Quae aliena sunt non usurpantem, et regnum aeternum in coelo promerentem. Studeat itaque dominus rex tantum, tam discretum, tam felicem imitari principem, cujus et memoria laudabilis frequentatur in terris, et vita perpetua ac gloriosa habetur in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto melius frater mi. illi sa lubͥ¬
us.tibi securius intimares ei. et persu¬
adere modis omnib elaborares. uo¬
luntatem dei de conseruanda pace
eccłie sue de non appetendis his que
om de honorandis sacerdotibus dei.
nec qui sint attendat. sed cuius
serui sint. Sciat ergo et intelligat
te intimante dominus meus rex.
quia qui dominatur in regno homi¬
num sed et angelorum: duas subse
potestates ordinauit. principes et
sacerdotes. Unam terrenam. et alt̾am
spiritualem. Unam ministrantem.
alteram preminentem. Unam cui
potentiam concessit. alteram eui re¬
uerentiam exhiberi uoluit. Qui uero
his uel illis de iure suo subtrahit: dei
ordinationi resistit. Nec presumat do¬
non sunt commisse claues regni ce¬
lorum: sed sacerdotio. Illud etiam te
suggerente commemoretur domino
nostro dignum memoria et imrntio¬
ne: quod in ecclesiastica historia legi¬
mus de constantino imꝑatore.Cu
cum oblate fuissent scripte accusatio¬

Expanded text:
Quanto melius, frater mi, illi salubriQuanto melius, frater mi, illi salubrius, tibi securius intimares ei, et persuadere modis omnibus elaborares voluntatem Dei de conservanda pace Ecclesiae suae, de non appetendis his, quae oni, de honorandis sacerdotibus Dei: nec qui sint attendat, sed cujus servi sint. te intimante, dominus meus, quia qui dominatur in regno hominum, sed et angelorum, duas sub se potestates ordinavit: principes et sacerdotes. Unam terrenam, alteram spiritualem; unam ministrantem, alteram praeeminentem; unam cui potentiam concessit, alteram cui reverentiam exhiberi voluit. Qui vero his vel illis de suo jure subtrahit, Dei ordinationi resistit. Non indignetnon sunt commissae claves regni coelorum, sed sacerdotio. Isuggerente, commemoretur domino nostro, dignum memoria et imitatione, quod in ecclesiastica Historia legitur de Constantino imperatore, cui, cum oblatae fuissent scripto actio
Abbreviated transcription (Latin):
ri. et obmutescis: Matris tue can¬
tuariensis eccłie bona diripi. et nõ
resistis: Me patrem tuum gladios
ceruicimee iam tam imminentes
iux euasisse. et non doles:Sed quod
deterius est cum persecutorib me¬
is. et etiam in me et dei et eccłie
ipsius et hoc in occulto stare non eru¬
bescis: Est ne hoc satisfacere perpetra¬
ta mala non corrigere: et malis dete¬
riora de die indiem adicere: S fortas¬
sis illud in contrarium intelligis: ut¬
sit satisfacere uoluntati eorum deser¬
iuire. secundum illud. Inebriabo sagit¬
tas meas sanguin e eorum. Sed
dicis michi. pater mi de quibus
me calumniaris: absoluo me paͬcis
tunice meẽ timeo. Uerum est filimi:
et nimis uerum quod respondes. et
ideo gladium non habes. Quod autẽ
scribis ipsum paratum stare iudicio
regni sui condigna satisfactio sit hecꝰ
Quis est in terra uel etiam in celo qui
de diuina dispositione presumat iu¬
dicare: Humana iudicentur. diuina
penitus inconcussa relinquantur.

Expanded text:
ri, et obmutescis; matris tuae Canri, et obmutescis; matris tuae Cantuariensis Ecclesiae bona diripi, et non resistis; me patrem tuum gladios cervici meae jam jam imminentes vix evasisse, et non doles. Sed quod deterius est, cum persecutoribus meis, et in me Dei et Ecclesiae ipsius, et hoc non in occulto, stare non erubescis. Estne hoc satisfacere, perpetrata mala non corrigere, et malis deteriora de die in diem adjicere? Sed fortassis illud in contrarium intelligis, ut satisfacere sit voluntati impiorum deservire, secundum illud: Inebriabo sagittas meas sanguine. Sed dicis mihi: Pater mi, de quibus me calumniaris, absolvo me paucis. Tunicae meae timeo. Verum est, fili mi, et nimis verum quod respondes. Et ideo gladium non habes. Quod enim scribis ipsum paratum stare judicio regni sui, quasi condigna satisfactio sit haec; quis est in terra, vel etiam in coelo, qui de divina dispositione praesumat judicare? Humana judicantur, divina penitus inconcussa relinquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
quid gloriosius nasci de mediocrib.
uel etiam de infimis. an de mundima¬
gnatibus et honoratis cum dicat
apłs inhonestiora membra nostri cor¬
poris habundantiori circumdamus
honore: Stemata quid faciunt: ait
gentilis poeta. Quid habet dicere xp̃i
de exiguitatis mee memoria notam
confusionis michi obicere uoluisti.
ecolesiasticas ad eandem promotio¬
nem ut solet aspirantes suspirasse.
cum se sentirent ab ea quam conce¬
perant spe decidere qui ethodie for¬
tassis inultionem sui casus presentis
dissensionis auctores sunt et consi¬
liarii. Sed ue illi per quem scanda¬
tionem. quo sensu intelligis: Illos
quorum se deus dicit patrem. et
iudicem. orphanos. uiduas. pupillos
innocentes. et omnino huius que noᷤᷤ
mouet controuersie ignaros uides
proscribi. et taces: Clericos ex ter¬
minari. et non reclamas: Alios
bonis suis spoliari. et contumeliis
affici: et non contradicis: Seruien¬
tes meos inuincula conici et tene¬

Expanded text:
quid gloriosius, nasci de mediocribus quid gloriosius, nasci de mediocribus vel etiam infimis, an de mundi magnatibus et honoratis, cum dicat Apostolus: Inhonestiora membra corporis nostri abundantiori circumdamus honore? Stemmata quid faciunt? ait gentilis poeta. Quid habet dicere Chrisde exiguitatis meae memoria notam confusionis mihi objicere voluisti. ecclesiasticas personas ad eamdem promotionem, ut solet, aspirantes suspirasse, cum se sentirent ab ea, quam conceperant, spe decidere: qui et hodie fortassis, in ultionem sui casus, praesentis dissensionis auctores sunt et consiliarii. Sed vae illi, per quem scandaiendum, quo sensu intelligis? Illos, quorum se Deus dicit patrem et judicem, orphanos, pupillos, viduas, innocentes, et omnino quae nos movet controversiae ignaros, vides proscribi, et taces, clericos exterminari, et non reclamas; alios bonis suis spoliari et contumeliis affici, et non contradicis; servientes meos in vincula conjici et tene
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ad exterminationem apos¬
tasie lapsurum. Non enim patris
celestis plantatio eradicabitur.
Nauem concutit seuissima tempe¬
stas. clauum teneo: et ad somnum
me uocas: Congeris et statius. ante
oculos nostros. beneficia nobis a
domino nostro rege collata. et de
exili commemoras me adsumma
prouectum. Ut autem his aliqͣn¬
tisꝑ respondeam in insipientia mea
tamen de quo exili putas: Si tem¬
pus quo me ministerio suo pre¬
fecit respicias: archidiaconatus
cantuarie prepositura beuerlaci.
plurime eccłie prebende non nulle.
Alia etiam non pauea que nomi¬
nis mei erant possessio. tunc tẽ¬
poris adeo tenuem ut dicis quan¬
tum ad ea que mundi sunt: con¬
tradicunt me fuisse. Quod si ad
generis mei radicem. et proge¬
nitores meos intenderis. ciues
quidem fuerunt lund̃. in medio
conciuium suoꝵ habitantes sine
querela. nec omnio infimi. Sed
ut aliquando mundi tenebris
semotis iudicemur a lumine ueritatis:

Expanded text:
tionis, ad exterminationem apostionis, ad exterminationem apostasiae lapsurum. Non enim Patris coelestis plantatio eradicabitur. Navem concutit saevissima tempestas. Clavum teneo, et ad somnum me vocas. Congeris et statuis ante oculos nostros beneficia nobis a domino nostro rege collata, et de exili me commemoras ad summa provectum. Ut autem his aliquantisper respondeam, in insipientia mea tamen, de quam exili putas! Si tempus, quo me in ministerio suo praestituit, respicias, archidiaconatus Cantuariae, praepositura Beverlaci, plurimae ecclesiae, praebendae nonnullae, alia etiam non pauca, quae nominis mei erant possessio tunc temporis, adeo tenuem, ut dicis, quantum ad ea quae mundi sunt, contradicunt me fuisse. Quod si ad generis mei radicem et progenitores meos intenderis, cives quidem fuerunt Londonienses, in medio concivium suorum habitantes sine querela, nec omnino infimi. Sed ut aliquando, mundi tenebris semotis, judicemur a lumine veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
homas cantuariensis eccl̃ie hu¬
semel hoc iterum. Sic transire ꝑ bona
temporalia: ut non amittamus¬
eterna. Mirandꝰ et uehementer stu¬
pendum. uirum prudentem. sacris
litteris eruditum. presertim religio¬
nem habitu preferentem. adeo mani¬
feste ne dicam irreuerenter de timo¬
re dei postposito aduersari ueritatẽ:
iusticie resistere. et adomne fas nefas¬
q confundendum statum sc̃e ecclesie
quam ipse fundauit altissimus: uel¬
le euertere. Quid enim aliud est pri
mo recognoscere debitam nob sub¬
iectionem. et subiectiom coherentem
obedientiam promittere. demum
ne obedire debeas ad appellationem
conuolare: Nunquid apud me st̃
est et non. dicit apls: S neq apud
apłi deberent esse discipulum.Sꝑas¬
reportet. Quis pater uidet filium ab
errare et tacet::Quis uirga non per¬
cutit. ne gladium incurrat: Despe¬
rat pater de filio. quem comminati¬
one non corripit uel flagello. Absit
autem ut tecum sentiamus domi¬
num nostrum inpacientem correp¬

Expanded text:
a Cantuariensis Ecclesiae husemel hoc iterum, sic transire per bona temporalia, ut non amittat aeterna. Mirandum et vehementer stupendum, virum prudentem, sacris litteris eruditum, praesertim religionem habitu praeferentem, adeo manifeste, ne dicam irreverenter, et timore Dei postposito, aversari veritatem, justitiae resistere, et ad omne fas nefasque confundendum, statum sanctae Ecclesiae, quam ipse fundavit Altissimus, velle evertere. Veritamo recognoscere debitam nobis subjectionem, et subjectioni cohaerentem obedientiam promittere, deinde ne obedire debeas, ad appellationem convolare? Nunquid apud me sunt, Est et non, dicit Apostolus. Sed neque apud apostoli deberent esse discipulum.erasne te habiturum defensorem ad non errare, et tacet? Quis virga non percutit, ne gladium incurrat? Desperat pater de filio, quem comminatione non corripit vel flagello. Absit autem ut tecum sentiamus dominum nostrum regem, impatientem correp
Abbreviated transcription (Latin):
equitur de aliis .ui. horis horis.
sub quib etiam sex alie compre¬
henduntur. Diei namq .xii. hore actͥ¬
buuntur. et totidem nocti. Sub pͥma
tertiam et quartam et qͥntam. Sub
sexta: tres siłr. ipsam sextam. et septi¬
mam et octauam. Sub nona duas.
ip̃am nonam et decimam. Uesꝑe rep̃¬
sentant undecimam. completoriũ uͦ:¬

Expanded text:
equitur de aliis sex horis, sub quibus item sex aliae comprehenduntur. Diei itaque duodecim horae attribuuntur, et totidem nocti. Sub prima tertiam, et quartam et quintam; sub sexta itidem tres, ipsam sextam, septimam et octavam; sub nona duas, ipsam nonam et decimam; vesperae repraesentant undecimam; completorium
Abbreviated transcription (Latin):
habetis aliquid pulmenti: Tercia ho
ra crucfixus ẽ: linguis uideorum
crucis claius affixus est. Cadem
pulis discubuit. Nona hora exclamãs
sp̃m emisit et lanceat᷑ lat̾e corporis
scilicet aquam baptismi et sangui¬
nem redemptionis nob̾ cͥbuit. In ues¬
pera de cruce depositus fuit. Eadem
hora in sepulcro positus fuit. De in¬
istis horis cantantur et que can¬

Expanded text:
habetis aliquid pulmenti? Hora vero tertia crucifixus est linguis Judaeorum crucis clavis affixus est, atque pulis discubuit. Nona hora exclamans spiritum emisit, et lanceatus e latere corporis misit, aquam baptismi et sanguinem redemptionis. In vespera depositus de cruce fuit: eadem hora in sepulcrum positus est. CAPui hisce horis cantantur. Qui psal
Abbreviated transcription (Latin):
respondet et cum sp̃u tuo. Idem est
ds̃ et exaudit que ex bono corde ꝓcedunt:
ip̃e sine quo nullum ẽ bonum sit cũ
qͣsi dicat. Orate simul mecum: ut qd̾
postulamꝰ cicius impetremus. Tunc
rus amen. Quasi dicat. Ita nob̾ fiat sic̃¬

Expanded text:
utem populus respondet, Et cum spiritu tuo, idem est Deus et exaudit, quae ipse, sine quo nihil bonum, sit cum quasi dicat: Orate simul mecum, ut quod postulamus citius impetremus. Tunc rus: Amen; quasi dicat: Ita nobis fiat
Abbreviated transcription (Latin):
helat: ut diabolum inde expellat.
Leui enim flatu pͭ repelli ab illo
qui ꝯfidit in dño. Cereus in aquis
ponitur: qm̃ tac̃tus corporis xꝑi ĩ
baptismate aquas scĩficauit. et ũ

Expanded text:
hic, ut diabolus inde expellatur: levi enim flatu potest repelli ab illo qui in Domino confidit. Cereus in aquis ponitur, quod contactus corporis Christi in baptismate aquas sanctificaverit et vim
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia ñ nͥ sp̃u renatis ꝑfecte
merum religiosoꝵ qui ibi conueni¬
dr̃: ut fides T̃riitatis representetur.
baptismatis uera fide ꝑcipiant. et
mens ex doctrina b̃i petri inunc̃ti¬
onem crismatis et olei addidit.
Postea leo papa et Damasus pp et¬

Expanded text:
itio non nisi spiritu renatis perfecte merum religiosorum, qui isthuc conveniEcclesiis ter dicitur; ut fides Trinitatis repraesentetur. sacramentum vera fide percipiant, et mens ex doctrina B. Petri inunctionem chrismatis et olei addidit. Postea Leo et Damasus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cum uehement̃ ad miraretur.
audita ẽ uox de celo dicens regem
regum ñ sic intrasse iherłem pha¬
leratum s humilem et suꝑasi¬
noscens elationem suam. de equo

Expanded text:
Quod cum vehementer admiraretur, audita vox est e coelo, inquiens Regem regum non sic intrasse Jerosolymam phaleratum, sed humilem et super asinoscens elationem, ex equo
Abbreviated transcription (Latin):
Sauguis erum eius suꝑ eum qͥ¬
cumq bib̾it ex ea. ¶ Sccl̃a con¬
uersio q̃ ẽ aq̃ in uinum: indi¬
care pot̾ ꝯu̾sionem timoris in a¬
morem iusticie. Est enm aqua
Timor enuim peua ht̃. ⁊ qui tun
quodaminͦ ipãm penã sentit au̾
p̃sentit: qͣm metuit. Amor aũ
iusticie uinum leticie ẽ. qd̵ leti¬
ficat cor homiuis. Iusticie ent¬
recte letificates corda. Hec aũ ꝯuer¬
sio in nuptiis fit. quia in fide ⁊
iusticia desponsata ẽ eccłia d̾o. illa
timoris sicut uisticia legis. ꝓpt̃¬

Expanded text:
Sanguis enim ejus super eum, quicunque biberit ex ea. Secunda conversio, quae est aquae in vinum, indicare potest conversionem timoris in amorem justitiae. Est enim aqua Timor enim poenam habet, et qui timet, quodammodo ipsam poenam sentit, aut praesentit, quam metuit. Amor autem justitiae vinum laetitiae est, quod laetificat cor hominis . Justitiae enrectae, laetificantes corda. Haec autem conversio in nuptiis fit, quia in fide et justitia desponsata est Ecclesia Deo, illa timoris; sicut justitia legis. P
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ iusticia ꝯu̾tatur in uidiciũ
suꝑ femur suũ gladio accingat᷑.
si utiluis iuidicet mori qͣm aiustitia
decliuare. si dicat melius incid̾e in
mauꝰ hominũ qͣm d̾elinq̃re legem
tatis accipiã. iam t̃c consuminata

Expanded text:
go justitia convertatur in judicium, super femur suum gladio accingatur; si utilius judicet mori, quam a justitia declinare, si dicat: « Melius est incidere in manus hominum, quam derelinquere legem taris accipiam ; » jam tunc consummata
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Quomͦ sacrificiũ ueritatis a
dũo sit institutũ ex eruͣgłio matħi
hactenꝰ anuotauimꝰ. ꝯsequẽs ẽ ut eiꝰ¬
dem sacrificii instituendi modũ
⁊ ordine euugłiis marci ⁊ luce euͣ¬
głistaꝵ attendamus. Ex enu gelio¬

Expanded text:
ium veritatis a Domino sit institutum ex Evangelio Matthaei hactenus adnotavimus; consequens est, ut ejusdem sacrificii instituendi modum et ordinem, ex Evangeliis Marci et Lucae evangelistarum attendamus. Ex evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
hec sunt data sponse ut se in eis exer¬
ceat. et ut ꝑ eorum et decalogi obser¬
uationẽ sͥ mereat᷑ sui sponsi ianuaᷤ

Expanded text:
Haec sunt data sponsae, ut se in eis exerceat, et ut per eorum et Decalogi observationem sibi mereatur sui sponsi januam
Abbreviated transcription (Latin):
bes ad manum uel quinq panes da
mͥ. aut quicqͥd inueneris. Et respon¬
dens sacerdos dauid ait ei. Non ha¬
beo panes laicos ad manum. s tm̃
panem sc̃m. Si mundi sunt pueri ma-¬
xime amulierib: Et respondit dauid
sacerdoti et ait. Et quidem si de mulie.¬
rib agitur continuimus nos abhen
et nudius tercius. quando egredieba¬
mur. et fuerunt uasa pueroꝵ sc̃a. Ex
hoc loco ostenditur continentia sc̃ifiea¬
tio dici. uͥ pariter insinuatur cum sc̃i¬
ficatio requisita sit apueris dauid ut e¬
derent panem sc̃m̃. multomagis requi¬
rendam ẽẽ a quib cũq fidelib ut edant
panem uite qui de celo descendit. Qui gͦ
castitatem hñt: grãs agant tante gre
largitori deo. qui non hñt: postulent
adeo. nec se credant hr̃e posse: nͥ sͥ de¬
suꝑ datum fuerit ab eo. Iuxta quod
in libro sapientie scriptum est. Ut sciui
qm aliter non possum ẽẽ continens
nisi deus det. et hoc ipsum erat sap̃ia
scire euius hoc ẽẽcdonum. Calciamen¬

Expanded text:
bes ad manum, vel quinque panes, da mihi, aut quicquid inveneris. Et respondens sacerdos ad David, ait ei: Non habeo panes laicos ad manum, sed tantum panem sanctum: si mundi sunt pueri, maxime a mulieribus? Et respondit David sacerdoti, et diribus agitur, continuimus nos ab heri et nudius tertius, quando egrediebamur, et fuerunt vasa puerorum sancta . » Ex hoc loco ostenditur continentia sanctificatio dici: ubi pariter insinuatur, cum sanctificatio fuerit requisita a pueris David ut ederent panem sanctum, multo magis requirendam esse a quibuscunque fidelibus, ut edant panem vitae, qui de coelo descendit. Qui ergo castitatem habent, gratias agant tantae gratiae largitori Deo; qui non habent, postulent a Deo; nec se credant habere posse, nisi sibi desuper datum fuerit ab eo, juxta quod in libro Sapientiae scriptum est: « Ut scivi quoniam aliter non possum esse continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientia, scire cujus hoc esset donum . » Calceamen
Abbreviated transcription (Latin):
testati sp̃c scĩ humiliter cõmittimꝰ.
ut non suꝑbe quis audeat contemp¬
nere quod non intelligit. Igni gͦs
comburimus: quod sp̃ũi scõ relin¬
quimus. Igni item residuum com¬
burimus: quando id quod comp̃hen¬
dere non sufficimus cum feruore pie
deuotionis humiliter ueneramur.
Totum gͦ aut commedend̃ est: aut
igni comburend̾. nequid exhis que
tenemur uel monemur credere rema¬
neat incommestum uel in combus¬
tum. Sic autem commedetis eum.
Renes uestros accingetis.
ualiter edendum sit pascha co¬
gnouimus. nunc aqualibus
edi debeat ꝓseqͣr. ꝑrenes concupiscen¬
tia que est orignale malum ꝓpagatur.
ideoq ꝑrenes significatur. Renes gͦ
accingunt. qui cingulo continentie
malas concupiscentias restͥngunt.
Quod et dominus in euangelio nob̃
iniungit dicens. Sint lumbi ur̃i p̾¬
cincti. Castitas namq pͥmo loco im¬
ponitur. accedentib ad carnes agni
cum omnib et scĩmoniam. sine qua

Expanded text:
testati Spiritus sancti humiliter committimus, testati Spiritus sancti humiliter committimus, ut non superbe quis audeat contemnere quod non intelligit. Igni ergo comburimus, quod Spiritui sancto relinquimus. Igni item residuum comburimus, quando id quod comprehendere non sufficimus, cum fervore piae devotionis humiliter veneramur. Totum ergo aut comedendum est, aut igni comburendum, ne quid ex his quae tenemur vel monemur credere, remaneat incomestum, vel incombustum. Sic autem comedetis eum. Renes vestros accingetis . Qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat prosequar. Per renes concupiscentia, quae est originale malum, propagatur; ideoque per renes significatur. Renes ergo accingunt, qui cingulo continentiae malas concupiscentias restringunt. Quod et Dominus in Evangelio nobis injungit, dicens: « Sint lumbi vestri praecincti . » Castitas namque primo loco imponitur accedientibus ad carnes Agni, cum omnibus, et sanctimoniam sine qua
Abbreviated transcription (Latin):
ane post noctem erit.quando
quod nunc insacramento ue¬
latum est manifesta ueritate capi¬
emus. et quando ipsi nob̃ uel uicis¬
sim manifesti erimus. Omnia au¬
tem que de xp̃o scripta sunt: certa
et immobili fide dum adhuc in
nocte edimus firmissime tenen¬
da sunt. nec ulla impia dubitatio
in corde cuiꝰpiam residere debet. ut
quod nunc credere iubetur usq ma¬
ne. id est usq ad tempus manifeste
cognitionis differat et dicat. nͥ uid̾o
non credam. Quod enim residet im¬
pie dubium: hoc remanet in com¬
mestum. Quod ne frat: dicitur. Non
remanebit ex eo quicqͣm usq ma¬
ne. Si autem assumpto uicino qͥ iunc¬
tus est domui non potest totus ag¬
nus commedi. id est si doctore ca¬
tholico exponente non potest tota
ꝓfunditas huiꝰ ministerii penetra¬
ri. quid faciend̾ est nͥ quod sequitur
in quo infirmitati nr̃e consulitur:
Si quid inquit residuum fu̾it: igni
comburetis. Quod ex agno rema¬
net igni comburimus. quando hoc
quod penetrare non possumus po¬

Expanded text:
ane post noctem erit quando quod nunc, in sacramento velatum est, manifesta veritate capiemus; et quando ipsi nobis, vel vicissim, manifesti erimus. Omnia autem, quae de Christo scripta sunt, certa et immobili fide, dum adhuc in nocte edimus, firmissime tenenda sunt, nec ulla impia dubitatio in corde cujuspiam residere debet, ut quod nunc credere jubetur, usque mane, id est usque ad tempus manifestae cognitionis, differat, et dicat: « Nisi videro, non credam . » Quod enim residet impie dubium, hoc remanet incomestum. Quod ne fiat, dicitur: « Non remanebit ex eo quidquam usque mane. » Si autem, assumpto vicino, qui junctus est domui, non potest totus agnus comedi, id est si, doctore catholico exponente, non potest tota profunditas hujus mysterii penetrari, quid faciendum est nisi quod sequitur, in quo infirmitati nostrae consulitur: « Si quid, inquit, residuum fuerit, igne comburetis? » Quod ex agno remanet, igni comburimus, quando hoc quod penetrare non possumus, po
Abbreviated transcription (Latin):
tatem et regalis dignitas ecclesiasti.
consueuit libertatem. Et enim quasi
quibusdam sibi inuicem complexib
dignitas ecclesiastica et regalis con¬
currunt. cum nec reges salutem sine
ecelesia. nec ecclesia pacem sine protec¬
tione regia consequatur. Consilio ita

Expanded text:
tatem, et regalis dignitas ecclesiastica tollere libertatem. Etenim quasi quibusdam sibi invicem complexibus dignitas ecclesiastica et regalis occurrunt cum nec reges salutem sine Ecclesia, nec Ecclesia pacem sine protectione regia consequatur. Genibus ita
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba. Hoc petimus a domino no¬
stro rege iuxta mandatum et consili¬
um domini pape. Quatinus ꝓ amo¬
re dei et domini pape. et honore sce
ecclesie acsalute sua et heredum su¬
orum: recipiat nõs ingratiam suã
et concedat nobis et omnibus qui
nobiscum et pro nobis exierunt
de regno : pacem suam et plenam se¬
curitatem de se et suis sine malo in¬
genio. et reddat nobis ecclesiam can¬
tuariensem in ea plenitudine et liber¬
tate in qua eam melius habuimus:
postquam factisumus archiepisco¬
pus. et possessiones omnes quas ha¬
buimus. ad tenendum et habendũ.
ita libere et quiete et honorifice sic̃
ecelesia et nos eas liberius et hono¬
rificentius tenuimus et habuimus:
postquam promoti sumus in archi.¬
episcopum. et similiter nostris. et om̃s

Expanded text:
EUMDEM. Hoc petimus a domino nostro rege juxta mandatum et consilium domini papae quod pro amore Dei et domini papae et honore sanctae Ecclesiae ac salute sua et haeredum suorum, et nos recipiat in gratiam suam, et concedat nobis et omnibus qui nobiscum et pro nobis exierunt de regno, pacem suam et plenam securitatem de se et suis sine malo ingenio et reddat nobis Ecclesiam Cantuariensem in ea plenitudine et libertate in qua eam melius habuimus, postquam facti sumus archiepiscopus, et possessiones omnes ad tenendum et habendum ita libere et quiete et honorifice, sicut Ecclesia et nos eas liberius et honorificentius tenuimus et habuimus, postquam promoti sumus in archiepiscopum; et similiter nostris, et om
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem tuam per apostolica serip¬
ta rogamus. monemus et exhortam
in domino. necnon et inremissionem
tibi peccatorum ex parte dei omnipo¬
tentis. et beati petri apostoloꝵ prin¬
cipis et nostram: iniungimus. ut
thomam archiepiscopum pro deo
et ecclesia sua. et honore tuo. necnon
et tocius regni tui: in gratiam et
amorem tuum omni indignatione
et rancore deposito: clementer reci¬
pias. et deum inhac parte iuincere.
ac tuam uinci uoluntatem sustine.¬
as. ut idem deus et dominus noster
ihesus xp̃c qui se in illo ate suscep¬
tum fuisse proculdubio reputabit:
eodem dicente. Qui uos recipit: me
nit. regnum terrenum per tempo¬
ra longiora tibi tranquillum con¬
seruet et dies diuturniores cum
desiderata iocunditate concedat. Ut¬
dilectos filios nostros Gratianum et¬
uuianum ad regie sublimitatis p̾¬
sentiam duximus destinandos. per
quos excellentie tue uoluntatem no¬
stram uiua uoce latius intimamus.
magnificentiam tuam rogantes at¬
tentius et monentes quatinus eosdẽ

Expanded text:
nitatem tuam per apostolica scripta rogamus, monemus et exhortamur in Domino, nec non et in remissionem tibi peccatorum ex parte Dei omnipotentis, et beati Petri apostolorum principis, et nostra injungimus, ut memoratum archiepiscopum pro Deo et Ecclesia sua, et honore tuo, nec non et totius regni tui, in gratiam et amorem tuum, omni indignatione et rancore deposito, clementer recipias, et Deum in hac parte vincere, ac tuam voluntatem vinci sustineas. Ut idem Deus et Dominus noster Jesus Christus, qui se in illo a te susceptum fuisse procul dubio reputabit, eodem dicente: Qui vos spernit, me pit, regnum terrenum per tempora longiora tranquillum tibi conservet, et dies diuturniores cum desiderata jucunditate concedat, dilectos filios nostros, Gratianum us, ad regiae sublimitatis praesentiam duximus destinandos, per quos excellentiae tuae voluntatem nostram viva voce latius intimamus, magnificentiam tuam rogantes attentius, et monentes, quatenus eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
re oportet. ut conscĩa fidei ñ recedat
a linea u̾itatis. ⁊ oris confessio om̃i
careat suspitione falsitatis. Ordinẽ
autem inquisitionis. manifestande
u̾itati hũc mag̾ congruere existimo.
si uitas noui testam̃t q̃ dignitate
prior est figure legis preponatur. ut
ordiuetur testam̃tum noue grẽ sr̃
sacrificia. ⁊ lumine u̾itatis p̃ radi¬
ante: tenebre figuraꝵ. rarescant. ⁊
facilius liquidiusq clarescãt. Iuxta
qd scriptum est. Qm̃n tu illumĩas

Expanded text:
re oportet, ut conscientia fidei non recedat re oportet, ut conscientia fidei non recedat a linea veritatis, et oris confessio omni careat suspicione falsitatis. Ordinem autem inquisitionis, manifestandae veritati hunc magis congruere existimo, si veritas Novi Testamenti, quae dignitate prior est, figurae legis praeponatur, ut ordinetur Testamentum novae gratiae super sacrificia, et, lumine veritatis praeradiante, tenebrae figurarum rarescant, et facilius liquidiusque clarescant, juxta quod scriptum est: « Quoniam tu illuminas
Abbreviated transcription (Latin):
currere ceꝑuit. feruẽt desicł̾io eurrẽ¬
di. ⁊ pariuili studus lut̾arum non
spõte addicti: c̃ fecerĩt: flagrãt amore
disceudi. Et ego quidem ad ꝓpositũ
ferueo. s ñ sufficio. Uelle enim acdi¬
acet mͥ. ꝑficere autem ñ inuenio. S
insufficientia mea q̃so adiuuet᷑ ora¬
tione tua. ⁊ p̃ueniat᷑ benedictõe tua.
⁊ beniuolentia tua sicut ꝯfido ꝯten¬
ta sit mediocritate mea. Si ñ sufficio
eqͣre qd̃ sꝑas. ⁊ implere qd̾ desideras
ꝓsit mͥ ad ueniam reueri qd̃ imꝑas.
Uale. Quis sit ordoz.
agnum ⁊ ꝓfundum noui u̾¬
q nust̾ium sacrificii. nec hũe
ratonis coniecturis fideliter estima¬
ri. uec ꝑsuasibilib humane sapien¬
tie u̾bis digne sustinet explicari.s
⁊ figuraꝵ. significatõem. ex ip̃ius d̾i
u̾bis: ⁊ eoꝵ in quib locutus ẽ d̾ scł¬
ea q̃ utͥusq testam̃ti sacro scã prodit
aueroritas: pia inquisitõe inuestiga¬

Expanded text:
currere coeperint, fervent desiderio currencurrere coeperint, fervent desiderio currendi; et parvuli studiis literarum non sponte addicti, cum profecerint, flagrant amore discendi. Et ego quidem ad propositum ferveo, sed non sufficio. Velle enim adjacet mihi, perficere autem non invenio. Sed insufficientia mea, quaeso, adjuvetur oratione tua, et praeveniatur benedictione tua, et benevolentia tua, sicut confido, contenta sit mediocritate mea. Si non sufficio aequare quod speras, et implere quod desideras, prosit mihi ad veniam, revereri quod imperas. Vale. Quis sit ordo. agnum et profundum novi verique mysterium sacrificii, nec humanae rationis conjecturis fideliter aestimari, nec persuasibilibus humanae sapientiae verbis digne sustinet explicari. Seet figurarum significationem ex ipsius Dei verbis et eorum, in quibus locutus est Deusea quae utriusque Testamenti sacrosancta prodit auctoritas, pia inquisitione investiga
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitati ꝓxima ẽ omĩa uerba diligẽ¬
ti cautela obseruare. ⁊om̃es sinoẽs
in statera uiclicii librare. ut nichil
exeat in circumspectum. nͥl suspͤtũ.
Unus autẽ sermo in ie tam sancta
incaute ꝓlatus. uł ñ pure intellectꝰ.
citra errorem ñ nũqͣm ingerit suspi¬
cionem erroris. ꝑquo ꝑiculo iuitãdo
cum uera excusanone ⁊ crebra dila¬
tione apud dilectõem tuam agerem
ne in sententia tua ꝑseuerares. te im¬
iobilem exꝑtus.⁊ ꝑseuerantia uua
uictꝰ. ne obedientie deeẽm ⁊ caritatẽ
led̾em. tandem sicut qui ꝑiculum
ꝑicło decliuat: timori cessi contͣ tunor̃e.
Non enu mͥ lib̾um fuit ꝑtinaciter
nolle qđ tantoꝑe uoliuisti. Confisus
gͥ de adiutorio dei. qd̃ inuitꝰ suscipio.
ñ indeuotꝰ tñ attemptare curabo. et
qd̃ necc̃itas imponit: deuotio utr̃q
consũmabit. Posst̃ quippe coacta in¬
itia ñ numqͣm spontaneos hr̃e ꝑcess.
Nam ⁊ equi flagelł adauon sepe cũ

Expanded text:
sibilitati proxima est, omnia verba diligensibilitati proxima est, omnia verba diligenti cautela observare, et omnes sermones in statera judicii librare, ut nihil exeat in circumspectum, nihil suspectum. Unus autem sermo in re tam sancta incaute prolatus, vel non pure intellectus, citra errorem non nunquam ingerit suspicionem erroris. Pro quo periculo vitando, cum vera excusatione et crebra dilatione apud dilectionem tuam agerem, ne in sententia perseverares, te immobilem expertus et perseverantia tua victus, ne obedientiae deessem et charitatem tuam laederem; tandem sicut qui periculum periculo declinat, timori cessi contra timorem. Non enim mihi liberum fuit, pertinaciter nolle, quod tantopere voluisti. Confisus ergo de adjutorio Dei, quod invitus suscipio, non indevotus tamen attentare curabo: et quod necessitas imponit, devotio utcunque consummabit. Possunt quippe coacta initia nonnunquam spontaneos habere processus. Nam et equi flagellis adacti, saepe cum