comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fornacis. Uiros aunua.¬
tem illos qui miserant eos int̾fecit flã¬
ma ignis. Que sequunt᷑. usq tẽ obᷤ¬
tupuit rex ⁊ ceta. dicit ieronimꝰ se ñ
legisse in hebreo. s qͥa in toto orbe dis¬
psa erant ueru ante posito ea subiecit
ne apud imꝑitos partẽ uoluminis de
truncasse indẽtur. Porro fornax suc¬
censa erat malleoł .i. sarm̃tis et pice
et stupa ⁊ stupa ⁊ napta. Qd̾ scđm sa¬
iustiũ hystoriog̾fum qͦddã genus fomi
rum arefacta cũ amurca. scõm pliniũ
in t̾ra babilonis fluit in modũ bitumi¬
nis. et erupit flamma. et incendit qͦs
repperit iurta fornacẽ de chaldeis. &
esfusa est suꝑ fornacẽ cubitis qͥdraginta
nouẽ. quod geometͥca regula cõp̃hensũ
est. Angłs autẽ descendit cũ eis in for¬
nacem ⁊ excussit flãmã ⁊ indurit qͣs
uentum flantẽ roris .i. refrigerantẽ
eos. Tunc ananias orauit dicens. Iustꝰ
es dñe. peccauimꝰ enĩ. ⁊ tradidisti nos
in manum hostiũ. s in aĩa ꝯtrita ⁊ spũ

Expanded text:
fornacis, viros autem illos qui miserant eos, interfecit flamma ignis. Quae sequuntur, usque, « Tunc obstupuit rex, » dixit se Hieronymus non legisse in Hebraeo, sed quia in toto orbe dispersa erant, veru ante posito ea subjecit, ne apud imperitos partem voluminis videretur detruncasse. Porro fornax succensa erat malleolis, id est sarmentis, et pice, et stupa, et naphta, quod secundum Sallustium historiographum, quoddam genus fomitrum arefacta cum amurca, secundum Plinium in terra Babylonis fluit ad modum bituminis. « Et erupit flamma, et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaeis, et effusa est super fornacem cubitis quadraginta novem: » quod geometrica regula comprehensum est. « Angelus autem descendit cum eis in fornacem, et excussit flammam, et induxit quasi ventum roris flantem, » id est refrigerantem eos. Tunc Ananias oravit dicens: « Justus es, Domine, peccavimus enim, et tradidisti nos in manus hostium. Sed in animo contrito et s
Abbreviated transcription (Latin):
phylosofum. Tũ cogitabas in stratutuo.
quis post te mundi deneret pͥncipatũ
⁊ ostendit tͥ ds̃ regnat᷑os. Uidebas corã
te statuã grandẽ ⁊ t̃ribilem. euiꝰ ca¬
put ⁊ collũ erat ex auro. pectus ⁊ bra¬
chia ex argento. uent̃ ⁊ femora ex ete

Expanded text:
philosophum. « Tu cogitabas in stratu tuo quis post te mundi teneret principatum, et ostendit tibi Deus regnaturos. Videbas coram te statuam grandem et terribilem, cujus caput et collum erat ex auro, collum et brachium de argento,
Abbreviated transcription (Latin):
decreuer̃ nullo mͦ diẽ istũ absq celebri¬
tace p̾terire. hic t̾minat᷑ epła iude ad
disꝑsionem iudeoꝵ. Terminata gͥ epłari
recapitulatione ad prosecutionẽ hysto¬
rie reũcamur. de ioħe filio symonis
prosequentes.

Expanded text:
decreverant nullo modo diem istum absque celebritate praeterire. Hic terminatur epistola Judae ad dispersionem Judaeorum. Terminata igitur epistolari recapitulatione ad prosecutionem historiae revertamur de Joanne, filio Simonis, prosequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
u gͦ baptizaret ioh̾es: miser̃
ahierosolimis ad eum sac̃dotes
et leuitas ut int̾rogarent eũ tu qͥs
helẏam neq ꝓphetam. et dixerunt.
helya. et sub nomine prophedeᷤᷤ hely¬
seo. quia in his duob p̃cesserat figu¬
ra baptism. Et de baptismo xp̃i lege¬
dam suꝑ uos aquã mundam. et ideo
prtabant ad aliũ ñ ꝑtinere baptis¬
mum. Et respondit. Ego quidẽ bapti¬
⁊o in aqua. medius autẽ uestrũ ste¬
tit quem uos nescitis Ipse baptira
baptismo. in igne in penitencia. hec
in bethania facta sunt tͣnsiordanem
uͥ erat ioħes baptizans. Potest figu¬

Expanded text:
go baptizaret Joannes, « miserunt a Jerosolymis ad eum sacerdotes et Levitas, ut interrogarent eum: Tu quis c Eliam, nec prophetam. Et dixerunt: Elia, et sub nomine prophetae, de Elisaeo, quia in his duobus praecesserat figura baptismi, et de baptismo Christi legedam super vos aquam mundam . » Et ideo putabant ad alium non pertinere baptismum, et respondit: « Ego quidem baptizo in aqua, medius autem vestrum stat, quem vos nescitis; ipse baptizabritu in baptismo, in igne in poenitentia. « Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. »
Abbreviated transcription (Latin):
s baptisin potestatem aliis daret.Qͥ
enim miserat eũ baptizare cũ solita¬
riam a̾uceret uitam. etiã dixerat ei.
auia multos baptizab̾. s int̾ illos
suꝑ quem uid̾ĩs spm̃ dei descenden¬
tem. et manentem suꝑ eũ. hic solus
est qui baptirat in spiritu sc̃o. Et ecce
uox patͥs audita est de sublim. Tu
es filius m̃s dilectus in te ꝯplacuit mͥ.
dor durasse. Quod alius euuangelis¬

Expanded text:
aliis daret, qui eum miserat ante eum baptizare, cum solitariam duceret vitam, etiam dixerat ei: Quammultos baptizabis, sed inter illos « super quem videris Spiritum descendentem, et manentem, hic solus est qui baptizat in Spiritu sancto . » Et ecce vox Patris audita est de sublimi: « Tu es Filius meus dilectus, in te complacui mihi . r durasse
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad iudiciũ futurũ non expectabat.
Temptauit autẽ eum in eiꝰdem trib
quib adam deiecerat. s non ordine
eodem. Primo ingula. ut esuriens
panẽ uidens ĩmod̾ato cibi appetitu
accenderetur. Sedo de auaricia ubi
supra montem ostendit ei omnia reg¬
na mundi.i. exposuit ei głam mun¬
di. Tercio de suꝑbia ut iactant̃ osten¬
deret se dei fiłtum. Tunc abiecit eũ
dñs ⁊ ꝯsuminata omni cẽptatione ad
ad tempus. Tempore passionis rediit.
timore mortis putans eũ deic̾e. Tunc
aucem omnino uictꝰ. religatus ÷ in
inferno: in dieb antixp̃i soluendꝰ.
scd̃m apocalẏpsim iohannis. Creden¬
dus ÷ autẽ diabolus hominis assũp¬
sisse formã. in quã dñm circũduc̾e
⁊ colloqui posset ei. Ntrũ autẽ extͦ

Expanded text:
 ad judicium futurum non exspectabat. Tentavit autem eum in eisdem tribus, quibus Adam dejecerat, sed non ordine eodem: Primo in gula, ut esuriens, panem videns, immoderato cibi appetitu accenderetur; secundo de avaritia, ubi super montem ostendit ei omnia regna mundi, id est exposuit ei gloriam mundi; tertio de superbia, ut jactanter se ostenderet Filium Dei. Tunc abjecit eum Dominus, et consummata omni tentatione ad ad tempus. Tempore passionis rediit, timore mortis putans eum dejicere. Tunc autem omnino devictus, religatus est in inferno, in diebus Antichristi solvendus, secundum Apocalypsim Joannis . Credendus est autem diabolus hominis assumpsisse formam, in qua Dominum circumducere, et colloqui posset ei.
Abbreviated transcription (Latin):
unc iħus
dieb promissionis. moysi legem ad eo
pane angeloꝵ tot annis uixisse. sũ
de mo̾se uł helya. accessit ut temp¬
taret si posset eum deicere in pecca¬
tum.et ut exploraret si ee̾t dei filius
quita audierat uocẽ hanc. hic. ẽ. filius

Expanded text:
unc Jesus epromissionis terram, Moysi legem a Deo pane angelorum vixisse. Cum de Moyse, vel Elia, accessit, ut tentaret, si posset eum dejicere in peccatum, et ut exploraret an esset Dei Filius, quia audierat vocem hanc, « Hic est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
probatione. Receptũ autẽ secũ post
aunũ: duob annis aliis mores eius
probabant. Deprehensum in peccatis
a se depellebant. ut herbas more pec¬
coꝵ decerpens usq ad obitũ penite¬
ret. Cũ decẽ simui sed̾ent nullus. ix
in uitis loquebat᷑. Spuere in mediũ
uł in dextram partẽ sui uitantes.
adeo sabbatũ obseruabant. qͦd nec
ea die aluũ purgabant. Dolabrum
ferebant ligneum. quo in loco secre
me. obuictus simplicitatem mortẽ
tas ꝓ demporib incorporari. bonas
exittas corꝑio ultͣ occeanum degere
ut sit eis reposita ꝑfructio ad orien¬
legantes. Erant in eis qͥ ficcura p̃di¬
derent. Quidã ꝯiugib s moderate u¬
tebantur. Nam si homines arbitra¬

Expanded text:
probatione. Receptum autem secum, post probatione. Receptum autem secum, post annum, duobus aliis annis mores ejus probabant, deprehensum in peccatis a se pellebant, ut herbas more pecorum decerpens, usque ad obitum poeniteret. Cum enim decem simul sederent, nullus, novem invitis, locutus est, spuere in medium, vel in dexteram partem sui vitantes. Adeo Sabbatum observabant, quod nec ea die alvum purgabant. Dolabrum ferebant ligneum, quo in loco secretme ob victus simplicitatem, mortemtas, pro temporibus incorporari. Bonas exutas corporibus ultra Oceanum degere, ubi sit reposita eis perfruitio ad Oriendelegantes. Erant in eis qui futura praedicerent. Quidam conjugibus, sed moderate utebantur: nam si homines absti
Abbreviated transcription (Latin):
alia corpora usq ad resurrectionẽ et
iudiciũ. maloꝵ autẽ : et̃nis retrudi
carcerib. Et quia a ꝯmuni hominũ
habitu diuisi: ideo pharisei dicebant᷑.
Saduce imarmenẽ negant. dm̃ ins¬
pectorem omniũ dicendes. in arbitͥo
hominũ situm ẽe̾. ut bonũ malũ ue
gerant. animarũ gen̾aliter uel sup¬
plicia negabant uł honores. Nam
putantes. nec angelos ẽe̾ dicebant.
int̾ se sociales. Ob quã seueritatẽ
saduiceos.i. iustos se nominabant.
Essei uͦ fere in omnib monasticã
oucebant uitã. nuptias fastidien
rum. nullã earũ fidẽ seruare putan¬
des. omnia habebant ꝯmunia probro
decus putabant. dũ mͦ inueste caudi¬
da semper ee̾nt. nulla eis certa enui¬
tas. s in singuł domicilia habebant.
Ante soł ortum nichil ꝓphanũ loqͦn¬
des. solem ut oriatur orantes. post
usq ad qͥntã horam oꝑantes. loti cor¬
pus aqͥs. simui et cũ sulentio edebant.
iuramentũ habebant ꝓ ꝑiurio. secte
sue nenunẽ adhibentes nisi sub anu

Expanded text:
corpora, usque ad resurrectionem et judicium; malorum autem aeternis retrudi carceribus. Et quia a communi hominum habitu divisi, ideo Pharisaei dicebantur. Sadducaei Marmenem negant, Deum inspectorem omnium esse dicentes, in arbitrio hominum situm esse ut bonum malumve gerant. Animarum generaliter, vel supplicia negabant, vel honores. Nam putantes, nec angelos esse dicebant. inter se sociales. Ob quam severitatem Sadducaeos, id est justos se nominabant. Essaei fere omnibus monasticam agebant vitam, nuptias fastidientrum, nullam earum fidem viro servare putantes. Habebant omnia communia, probro decus putabant, dummodo in veste candida semper essent. Nulla eis certa civitas, sed in singulis domicilia habebant, ante solis ortum nihil profanum loquentes, solem ubi oriebatur orantes, post usque ad quintam horam operantes, loti corpore aquis, simul et cum silentio edebant, juramentum habebant pro perjurio. Sectae suae neminem adhibentes, nisi sub anni
Abbreviated transcription (Latin):
nazarech pote. st aliguid bon ẽe. et
adduxit eum phylippus ad iħm. Q ͦ
uenience ad se ait ihus. Ecce uers is¬
rahelita : in quo dolus non est. Et dix
nathanael. Unde me nosti : Respon¬
dit iħus. Priusquã de phylippus uo¬
caret cum e̾e̾s sub ficu uidice. Res¬

Expanded text:
Nazareth potest aliquid esse boni. « Et adduxit eum Philippus ad Jesum. Quo veniente ad se ait Jesus: « Ecce vere Israelita in quo dolus non est. Et dixit Nathanael: Unde me nosti? Respondit Jesus: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt etiã qui dic̾ẽnt quod eadẽ
die qua fuit baptizatꝰ: fecit hoc mi¬
raculum. s maths aic. Tunc iħus
ductus ÷ in desertum. et marcus sta¬
tim expulit iħm sp̃c in desertũ. In
de habet eccła quod eadem die sed
reuolutis annis. hec tria facta sunt.
Aduentus magoꝵ. t̾cia decima die
pͥmi anni. Batisma eadem die. tce¬
simi anni. uł tͥcesimi pͥmi. Mutatio¬

Expanded text:
ent, quod eadem die, qua baptizatus est, fecerit hoc miraculum. Sed Matthaeus ait: « Tunc Jesus ductus est in desertum , » et Marcus: « Statim expulit Jesum Spiritus in desertum . » Habet enim Ecclesia, quod eadem die, sed revolutis annis haec tria facta sunt. Adventus magorum tredecima die primi anni; baptismus eadem die tricesimi anni, vel tricesimi p
Abbreviated transcription (Latin):
in chana galilee sic dicto. et e¬
rat mat̾ iħu ibi. et uocatus ÷ iħus ad
nuptias et discipul eius. quidã scilicet
futuri discipuli. quia ad ũbum ioħis
iam plures audiebant eũ oceulte qui
Non est uocatus ioseph s nazarech.
cunt ioseph mortuum: et uirginem
transisse in custodiam filii. quia nec eti¬
am deinceps legitur de eo in euũgło.

Expanded text:
in vico Galilaeae sic dicto, « et erat mater Jesu ibi. Et vocatus est Jesus ad nuptias, et discipuli ejus, » quidam scilicet futuri discipuli, quia ad verbum Joannis jam plures audiebant eum occulte, qui Non est vocatus Joseph, sed fuisse mortuum, et Virginem transisse in custodiam filii, quia nec etiam deinceps legitur de eo in Evangelio.
Abbreviated transcription (Latin):
splendor cel empirei terris infunde¬
tur. et sp̃c sanctus corporal specie
columbe uenit et sedit suꝑ caput eiꝰ.
Que ꝑacto officio suo. rediit in pre¬
iacentem mat̾iam unde sumpta fu¬
crat. Et tunc cognouit baptista qͦd

Expanded text:
splendor coeli empyrei terris infundesplendor coeli empyrei terris infunderetur. Et Spiritus sanctus in corporali specie columbae venit, et sedit super caput ejus, quae peracto officio suo, in praejacentem materiam rediit, unde sumpta fuerat. Et tunc c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de quatuor. quantũ ÷ a natali
usq ad pascha. Iohanties autẽ pro¬
hibebat eũ dicens. ego autẽ debeo¬
a te baptizari. et tu uenis ad me:
Cur dixit se baptirandum ioħes si
in ut̾o sanctificatus et mundatus
erat ab originali. ⁊ saltem in circũ
dari. uel qͣntum ad plenitudinem
cut qͥs accepta efficaci mediema
ꝑ causam curatus dicit᷑. ꝑ effectus
plenitudinẽ curandꝰ. Cui ihus. sine
modo.i. absq mͦ. sic enĩ decet nos im¬
plere omnẽ iusticiã .i. suꝑ habundan¬
tem humilitatem. Est enim debita
habundans se subde pari. suꝑ hadun¬
dans se minor subdere. Quasi dic̃et.
ideo mͦ subdo me tͥ muinori: ne dedig¬
nentur maiores a minorib baptita¬
ri uel regi. Quod in telligens ioħes
consensit.
actũ est autem cũ baptirare¬
tur fere omnis populus terte
illius. et iħu baptirato ⁊ oran¬
ce prodaptirandis ut accipent spm̃
sanctum. consestim ascendit xp̃s de
mabilis splendor factus est circa eũ
ac si celo aerio et sydereo reseratis.

Expanded text:
ali usque ad Pascha. Joannes autem prohibebat Jesum dicens: « Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me. » Cur dixit se baptizandum Joannes, si in utero sanctificatus, et mundatus erat ab originali, vel saltem in circumcdari. Vel quantum ad plenitudinem dus, sicut quis accepta efficaci medicina, per causam curatus dicitur, per effectus plenitudinem curandus. Cui Jesus: « Sine modo. Sic enim decet nos implere omnem justitiam, » id est superabundantem humilitatem. Est enim debita abundans, subdere se pari; superabundans, subdere se minori. Quasi dicat: Ideo modo subdo me tibi minori, ne dedignentur majores a minoribus baptizari, et regi. Quod intelligens Joannes consentit.actum est autem, cum baptizaretur » fere « omnis populus terrae illius, et Jesu baptizato, et orante » pro baptizandis, ut acciperent Spiritum sanctum, « confestim ascendit Jesus de mabilis splendor factus est circa eum, acsi coelo aereo, et sidereo reseratis,
Abbreviated transcription (Latin):
simi genĩs arbustis ꝯsita.ẽ. null eoꝵ
ub̾tatem suã negat et temꝑiem.
Sunt ib nuces. que maxime frigo¬
rib gaudent. sunt et palme quas
nutrit calor estiuus. sunt ficus &
olee quib aura mollior destinata ÷
ut quasi repugnantia bona ꝯtentio¬
ne studio derre faueant. hanc dic̃
irrigari fonte qͥ dicitur capharnau
quem quidã ẽe̾ uenã nil opinant᷑.
quia coracinum piscem gen̾at. qui
non alib nisi in nilo reꝑitur.¬
ũ autẽ turbe irruerent in eu̾
uidit duas naues stantes secus
stagnum. et ascendens in unã nauẽ
que erat symonis pusulum reductus
a derra. docebat de nauicula turbaᷤᷤ.
Ut cessauit loqͥ: ait ad symonẽ. Duc
in altum. et laxade recia in capturã.
Quo facto ꝯcluserunt muttitudinẽ
piscium tantã. qͦd fere rumpebatur
rete. et innuerunt symonet andre¬
as. filiis zebedei qͥ erant in alia naui
homo peccator sũ. Cui dñs. Nohi ti¬
mere quia ex hoc eris homines capi¬

Expanded text:
simi generis arbustis consita, nulli eorum simi generis arbustis consita, nulli eorum ubertatem suam negat, et temperiem. Sunt ibi nuces, quae maxime frigoribus gaudent, sunt et palmae quas nutrit calor aestivus, sunt ficus et oleae, quibus aura mollior destinata est, ut quasi repugnantia bona contentione, studio terrae faveant. Hanc dicit irrigari fonte qui cadit in Capharnaum, quem quidam esse venam Nili opinantur, quia corastinum piscem generat qui non alibi, nisi in Nilo fluum autem turbae irruerent in eum, vidit duas naves stantes secus stagnum, et ascendens in unam, quae erat Simonis, pusillum reductus a terra, docebat de navicula turbas; ut autem cessavit loqui ait ad Simonem: Duc in altum; et: Laxate retia in capturam. Quo facto concluserunt multitudinem piscium tantam, quod fere rumpebatur rete, innuerunt Simon, et Andreas filiis Zebedaei, qui erant in alia navi,  peccator sum. Cui Dominus: Noli timere, quia ex hoc eris homines capi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯminuni ꝯmendauer̃t om̃s miracut
nouitatem. ħ enĩ signoꝵ inicio iħc¬
ẽẽ inicium qͥn ⁊ pͥus signa fecisset nas¬
publice et ad publicandũ factũ uł pͥ¬
mum factum in chana gauleȩ.¬
N ꝓrimo pascha ascendit
ierosolimã et eiecit uendentes et em̃¬
des de templo. hoc enĩ bis fecisse cre¬
ditur. Et post illud pascha. in carcera¬
tus.ẽ. iohannes. Ait enim ioħes quia
adhuc erat iohannes baptirans in en¬
s adeo priblice. Sane ibat iħc iuxta
mare galileȩ lacus. ẽ. qui fit iordane
influente. et dicit᷑ mare cũ sit aqua
dulcis. ydiomate hebreo qtua omnẽ
aquarum collectionẽ uocat hebreꝰ
fluit galileam. Quandoq mare ty¬
b̾iadis dicit᷑. quia famosa ẽ. cruitas
hec que eiimminet. Quod autem
dicitur stagnum genesareth ex acci¬
denti est. Quandoq enĩ crispantib
undis. generat ex se auram. Exten
gene̾ra quã p̃terfluit. quã etiam
dicit admirabiem. Nam tota dũsis¬

Expanded text:
communi commendaverunt omnes miraculi communi commendaverunt omnes miraculi novitatem. « esse initium, quin et prius signa fecisset, naspublice, et ad publicandum factum, vel primum factum in Cana Galn proximo pascha ascendit Jesus Hierosolymam, et ejecit vendentes et ementes , » hoc enim bis fecisse creditur. Et post illud pascha incarceratus est Joannes. Ait enim Joannes evaadhuc erat Joannes baptizans in Aensed non adeo publice. « Sane ibat Jesus justa mare Galilaeae . » Lacus est, qui fit Jordane influente, et dicitur mare, cum sit aqua dulcis, idiomate Hebraeo, quia omnem aquarum collectionem vocat Hebraeufluit Galilaeam. Quandoque mare Tyberiadis dicitur, quia famosa est civitas haec, quae ei imminet. Quod autem dicitur stagnum Genesareth, ex accidenti est. Quandoque enim crispantibus undis, generat ex se auram. ExtendGenesata, quam praeterfluit, quam etiam dicit admirabilem. Nam tota diversis
Abbreviated transcription (Latin):
ex natura cõmuni tͥ non agohec. S ĩ
hora passionis que nũdum uenit ex cõ¬
muni natura mͥ et tͥ patiar. Non est
credendum scdm geneaticos hoc dixisse
dñm qͥ putant unũquenq horam su¬
am mortis had̾e̾ ineuitabilem scdm hora
constellationis in qua natus ẽ: s uo¬
cauit horam suã .i. a se dispositam.
uoluntate enĩ morcuus ẽ. non ne¬
cessitate. Erant autẽ ibi sex lapidȩȩ
ydrie .i. uasa aquatica posite scd̾m
purificationẽ iudeoꝵ. Crebro iudes
bapti zabant uasa epulatoria. et si
oportere lauari aquã haberet paratã.
Impleuert̃ autẽ eas ministri aqua ad
preceptum dñi. et culert̃ aquam
uinum factã. architͥclino .i. prima¬
ti int ꝯuiuantes in triclimo. Tricli¬
nium quidam dicunt fuisse domũ tri¬
cameratam. uel tres habentes destudi¬
nes sub quib discumbebant. uel for¬
te tͤs erant ibi mensarũ ordines. ut ĩ
refectoriis fieri solet. Et comm̃dauit
architriclinus uini bonitatẽ. post in

Expanded text:
Ex natura tibi communi non ago hoc, sed in hora passionis, quae nondum venit, ex communi natura mihi, et tibi patiar. Nec est credendum, secundum geneaticos, hoc dixisse Dominum, qui putant unumquemque horam suam mortis habere inevitabilem, secundum horam constellationis, in qua natus est, sed vocavit horam suam, id est a se dispositam. Voluntate enim mortuus est, non necessitate. Erant autem ibi sex lapideae hydriae, id est vasa aquatica, positae, secundum purificationem Judaeorum. Crebro Judaei baptizabant vasa epulatoria, et si oportere lavari, aquam haberent paratam. « Impleverunt autem eas ministri aqua ad praeceptum Domini, et tulerunt aquam vinum factam architriclino, » id est primati inter convivantes in triclinio. Triclinium quidam dicunt fuisse domum tricameratam, vel tres habentem testudines, sub quibus discumbebant. Vel forte tres erant ibi mensarum ordines, ut in refectoriis fieri solet. Et commendavit architriclinus vini bonitatem. Post in
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ pacem. Ob hoc illi duo discipuli
secuti sunt iħm. et uidunt uͥ mane̾t
et mausert̃ apud eum die illa. Inue¬
niens autẽ andreas fratrem suum sy
monẽ dixit ei. Inuenimus messiam
qͦd ÷ interpretatum xp̃s grece. unctꝰ¬

Expanded text:
ndi . » Ob hoc illi duo discipuli ejus secuti sunt Jesum, ut viderent ubi maneret, et manserunt apud eum die illa. Inveniens autem Andreas Simonem fratrem suum, dixit ei: « Invenimus Messiam, quod est interpretatum
Abbreviated transcription (Latin):
iona. tu uocab̾is cephas quod int̃preta¬
tur petrꝰ. Sariona hebreum. ẽ. et so¬
nat filius iohanna. ꝯpositum ex cor¬
⁊ syrũ. petꝰ grecum et iatimuĩ. Utrũ
ꝓmiserit imponendum : incertũ. ẽ.
Tucius tam̃ potest dici. qͦd tunc im
tione auodec̃ ub dicitur. et impo¬
fuit symoni nomen. petrꝰ. Siuͦ modo
imposuge in seqͤntib ꝯfirmauit. In
erastino uolens iħc redire in galileã
iuenit phylippum et dixit ẽi. Seqͥ¬
re me. hic erat de bethsaida. con¬
ciuis andree et petͥ. hic inueniens
nathanaelem frẽm suuũ dixit ei.
rarech podest aliquid boni ee̾. Despec¬
tiue. qͣsi ñ. uł remissiue dicit᷑. Iste e¬
nĩ legisperitꝰ legerat. in isaya ꝓpħa.

Expanded text:
d interpretatur Petrus. » Barjona Hebraeum est, et sonat filius Joanna, compositum ex intet Syrum. Petrus Graecum et Latinum. Utrum promiserit imponendum, dubium est. Tutius tamen dici potest, quod tunc et tione duodecim, ubi dicitur: « Et imposuit Simoni nomen Petrus . » Si vero modo imposuit, in sequentibus confirmavit. In crastino volens Jesus redire in Galilaeam, invenit Philippum, et dixit ei: « Sequere me. » Hic erat de Bethsaida concivis Andraeae et Petri. Hic inveniens Nathanaelem fratrem suum, dixit ei: zareth potest esse aliquid boni? » despective, quasi non, vel remissive legitur. Iste eni
Abbreviated transcription (Latin):
unc uenit iħ̾us a galilea in
iordanẽ ad ioħem ut baptira¬
retur ab eo. Tres fuerunt cause p̃¬
cipue cur baptizatꝰ ÷ iħus a ioħ̾e.
Prima ut baptismũ iohantus appro¬
baret. Scd̾a ut omnẽ humilitatem
impleret. ⁊ implenãam doc̾et. Tercia:
ut tactu sui corꝑis uim regen̾atiuã
conferret aqͥs. Et si forte ñ statim.
de ui enĩ ⁊ institutione baptismi tri¬
płex est opimo: ut in sendenciis ha¬
becur. Et ipse iħc erat incipiens qͣ¬

Expanded text:
« Tunc venit Jesus a Galilaea in Jordanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo . » Tres fuerunt causae praecipuae cur baptizatus est Jesus a Joanne: ut baptismum Joannis approbaret; ut omnem humilitatem impleret, et implendam doceret; ut tactu sui corporis vim regenerativam conferret aquis, etsi forte non statim. De vi enim et institutione baptismi triplex est opinio, ut in Sententiis habetur. Et ipse Jesus erat incipiens qu
Abbreviated transcription (Latin):
nem regionẽ iordanis predicans bap¬
tismũ penitencie. quia ad peniten¬
ciam baptizandos. et non nis quoᷤᷤ
penitentes uidebat baptirabat pre¬
dicans futurum baptismũ in remis¬
sionem peccatoꝵ. pro cuiꝰ assuefac¬
dione etiam baptirabat. Dicebat enĩ.

Expanded text:
is baptizans baptismo poenitentiae, » quia ad poenitentiam baptizandos monebat, et non nisi quos poenitentes videbat baptizabat, praedicans futurum baptismum in remissionem peccatorum, pro cujus assuefactione etiam baptizabat. Dicebat enim:
Abbreviated transcription (Latin):
sermone qui sic incipit. Cum plura
nob̾ fratres. et cẽta. sic ait. sicut poᷤᷤ¬
terrtati sue fidelis mandauit antiqͥ¬
tas hodie saluator a chaldeis. ẽ. ado¬
ratus. hodie fluenta iordanis be¬
nedictione proprii baptismatis. aqͥs¬
ꝯsecraũ. Hodiᷤ inuitatus ad miptias
aquas uertit in uinum. Unde et ĩ
antiquiorib libris. dies illa dicit᷑¬
illustrationũ xp̃i. Epyphania enĩ
illustrationẽ sonat. Has tres enimma¬
nifestationes propriis qͥbdã noĩb
distingunt. epiphaniam uocantes
de sur sum factam. theophanam
nat. Heruntam̃ adhuc restat inter
summos ⁊ catholicos uiuos. et docto¬
res de ordine hystorie duplex opinio.
Quidam enĩ scribentes unũ ex .iiͦii.
imittantes ammoniũ alexandrinũ.
eusebiũ cesariensem theofilũ. Qui
septimus. a petͦ sedit andiochie. di
cunt dñm post ieiuniũ aꝑte p̾dicas¬
se discipulos ꝯgregasse & sermonẽ
in monde factum ante uini miracu
lumꝰ legunt dñm et discipulos uiui

Expanded text:
sermone, qui sic incipit: Cum plura nobis, fratres, etc. Sic ait: Sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator a Chaldaeis adoratus est, hodie fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit, hodie invitatus ad nuptias aquas vertit in vinum. Unde et in antiquioribus libris dies Epiphaillustrationum Christi. Epiphania enim illustrationem sonat. Has tres tamen manifestationes propriis quidam nominibus distinguunt, epiphaniam vocantes de sursum factam; theophaniamnat. Verumtamen adhuc restat inter summos et catholicos doctores de ordine historiae duplex opinio. Quidam enim scribentes unum ex quatuor, imitantes Ammonium Alexandrinum, Eusebium Caesariensem, Theophilum, qui septimus a Petro sedit Antiochiae, qui dicunt Dominum post jejunium aperte praedicasse, discipulos congregasse, et sermonem in monte factum, ante vini miraculum, quia legunt Dominum, et discipulos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicam i̾utatem qͣtuor.m̃. Anno
quidã . ui. cͥliadem. incepisse. qͦrũ racio
hec.ẽ. quia sicut in hoc anno t̾minata
quinta ecate gen̾alis fiebat ꝯputatio
anno a pͥma olimpiade tah uł tali.
Ita sub sexta. dr anno ab incarnatio
ne tali uł tali. Aui a passione dñi eã
inchoasse testantur. dicentes sextã:
septimã quiescentiũ sumil incepisse.
In cronicis uͦ ab imꝑio tybii inchoata
iegit᷑. Utebatur autẽ iohannes cilicio
de pilis cameloꝵ. et zona pellicea.
quodã gen̾e locustarũ esibi uesce¬
batur et melle siluestri. Tunc exi¬
bat ad eũ omnis iudea ⁊ baptira¬
bantur in iordane. Uidens autẽ

Expanded text:
braicam veritatem quatuor millia. Anno quidam sextam chiliadem incoepisse. Quorum ratio haec est, quia sicut in hoc anno terminataquinta aetate generalis fiebat computatio, anno a prima olympiade tali, vel tali; ita sub sexta dicitur anno ab Incarnatione Domini tali, vel tali. Alii a passione Domini eam inchoasse testantur, dicentes sextam et septimam quiescentium simul incoepisse. In chronica vero ab imperio Tiberii inchoata legitur. Utebatur autem Joannes cilicio de pilis camelorum, et zona pellicea, quodam locustarum genere esibili vescebatur, et melle silvestri. « Tunc exibat ad eum omnis Judaea, et baptizabantur in Jordane. Videns autem
Abbreviated transcription (Latin):
rib iħe uir sapiens. si tam iurum
nominare fas ÷. Erat enĩ mirabiliũ
oꝑum effector ⁊ doctor eoꝵ qͥ libent̃
iudeoꝵ. et mulcos ex gentib s adiun¬
.xit. Xp̃s hic erat. hunc accusatione
pͥmoꝵ nr̃e gentis. cũ pilatus in cru¬
cem agendũ ẽẽ decreuisset. ñ deseru¬
uerunt eũ qui ab initio cũ dilexerãt.
predixerant. S & in hodiernũ dĩe
xp̃ianoꝵ qui ab eo dicti sunt. et no¬
men ꝑseuerat ⁊ genus.

Expanded text:
ribus Jesus vir sapiens, si tamen eum virum nominare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum audiunt; et multos etiam ex gentibus sit: Christus hic erat. Hunc accusatione primorum nostrae gentis cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, non deseruerunt hi qui ab initio eum dilexerunt. praedixerant. Sed et in hodiernum diem Christianorum, qui ab ipso dicti sunt, et nomen perseverat et genus.
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit. Sane pilatus hierlm̃ ue¬
niens. et statuas cesaris. que et insig¬
nis militarib inerant secũ ferens ig¬
norantib iudeis eas in ciuitatẽ ꝯstitu¬
it. cesareamq rediit. Cum autẽ plu¬
rimi de hierosolimitis ad eũ descendis¬
sent. supplicantes de signis amouen¬
dis. siã ob legem iudeoꝵ qui precesse¬
rant iudee procuratores sine signis
tos circũponens. mortẽ eis minabat᷑
nisi quieuissent. At illi potius elige¬
phanarent. Admrans gͦ pilatus udeoꝵ
ꝯstantiam in legalib institutis. aufer
penuria laborare aꝑuit garophilacia
templi. et ex opib cemplo dicatis aqͦ¬
ductum cepit edificare suscipiens ini¬
eium torrentis qͦd stadioꝵ duũ miliũ
interuallo distabat. Iude uͦ adclama¬
bant ut ab illo oꝑe cessaretur. Ob ħ
pilatus multos iudeoꝵ occidit. et ple¬
rosq sauciauit. Int̾missum ÷ autem
opus. quia uidei legationẽ accusati

Expanded text:
nominavit. Sane Pilatus Jerusalem veniens, et statuas Caesaris, quae et signis militaribus inerant, secum deferens ignorantibus Judaeis eas in civitate constituit, Caesareamque rediit. Cum autem plurimi de Jerosolymitis ad eum descendissent, supplicantes de signis amovendis, nam ob legem Judaeorum, qui praecesserant Judaeae procuratores sine signis tos circumponens, mortem eis minabatur, si non quievissent. At illi mortem potius eligephanarent. Admirans itaque Iudeorum constantiam in legalibus inspenuria laborare, aperuit gazophylacia templi, et ex opibus templo dicatis aquaeductum coepit aedificare, suscipiens initium torrentis, quod stadiorum duorum millium intervallo distabat. Judaei vero acclamabant, ut ab illo opere cessaretur. Ob hoc Pilatus multos Judaeorum occidit plerosque sauciavit. Intermissum est autem opus, quia Judaei lega
Abbreviated transcription (Latin):
nas eis alligantes. quib ꝑuncti in de¬
ambrilando memores mandatoꝵ dei
fierent. hii uinu̾sa deo deputabant
et marmene.i. fato agẽ quidem que
iusta st̃. uł neglig̾e. in arbit̾o homi¬
num plurimũ ẽe dicunt. Tam̃ in sun¬

Expanded text:
nas alligabant, quibus puncti in denas alligabant, quibus puncti in deambulando memores mandatorum Dei fierent. Hi universa Deo deputabant, et Marmeno, id est fato. Agere quidam quae jussa sunt, vel negligere, in arbitrio hominum plurimum esse dicebant, tamen in sin
Abbreviated transcription (Latin):
fugere a tientura ira : facite frue¬
tus dignos penitencie. ⁊ ne dicatis
patrem habemꝰ abraham. quia po¬
dest d̃s de lapidib istis .i. de gentio
significatis his lapidib susercare fi¬
cim duces tribuũ isrł de medio ior¬
danis in aridam. uł de arida in ior¬
danem. quorũ aceruus r̾ẽt in desti¬
monium qͥa ficco pede iordanem tͣn¬
sierunt.
tunc in uidea tres secte iudeoꝵ
a ꝯmun reliquoꝵ uita ⁊ opinione
distantes. Pharisei. Saduce. essei.
ẜharisei cuitu austero. et uictu ꝑpar¬
co utebãtur. traditiones suas statu¬
entes: quib traditiones moysi deder¬
minabant. pitacia cartarum infrõ¬
te gerebant. et in simstͦ brachio cir¬
cr̃iligata. quib decalogꝰ inscriptus
erat. quia dixerat dng. hoc habeb̾
quasi quid appensum int̃ occulos cu¬
os et in manu tua. et hec dicebant᷑
phylacteria. a phylaxe qͦd ÷ seruare.
thorach qͦd legem sonat. Istietiam
maiores fimbrias aliis ferentes spi¬

Expanded text:
fugere a ventura ira? Facite dignos fructus poenitentiae, et ne dicatis: Patrem habemus Abraham, quia potest Dominus de lapidibus istis, » id est de gentibus significatis his lapidibus, « suscitare ficim duces tribuum Israel de medio Jordanis in aridam, et totidem de arida in Jordanem, quorum acervus esset in testimonium, quia sicco pede Jordanem transierunt . tunc in Judaea tres sectae Judaeorum, a communi reliquorum vita et opinione distantes, Pharisaei, Sadducaei, Essaei. Pharisaei cultu austero, et victu perparco utebantur, traditiones suas statuentes, quibus traditiones Moysi determinabant, pittacia chartarum in fronte gerebant, et in sinistro brachio circumligata, quibus Decalogus inscriptus erat, quia dixerat Dominus: « Hoc habebis quasi appensum ante oculos tuos, et in manu tua , » et haec dicebantur phylacteria a phylassein, quod est servare, et thorath quod legem sonat. Isti etiam majores fimbrias aliis ferentes spi
Abbreviated transcription (Latin):
et ita uixit dñs annis .xxx. duobũs
integris. et de tͥcesimo c̃cio qͣntũ
fluxit temporis a natali usq ad pas¬
Crisostonnis aicit dicit eũ iam cõ¬
pleuisse tͥcesimum annũ in omelia
dectina in matheũ sic dicens. Post
triginta annos uenit iħc ad bap¬
tisma legem uet̾em soluturus. ꝓpt̾¬
ea usq in hanc etatẽ que iam oĩa
solet capere peccata. in legis obser¬
uatione ꝑmansit. ne quis diceret
non potuisset implere. & infra ꝑ¬
xxx. annos iusticiam legis imple¬
uerat: et tuncuenit ad baptisma
ponens. hoc autẽ dixit crisostomꝰ.
occasione illiꝰ uerb qͦo dñs dixit.
Sic nos decet implere omnẽ iusti¬
ciam. Et scd̾m hanc opimonẽ iur̃

Expanded text:
et ita vixit Dominus triginta duobus annis integris, et de trigesimo tertio quantum fluxit temporis a Natali usque ad PasChrysostomus tamen dixit eum jam complevisse tricesimum annum, in homilia decima in Matthaeum, sic dicens: « Post triginta annos venit Jesus ad baptisma, legem veterem soluturus. Propterea usque ad hanc aetatem quae omnia solet capere peccata in legis observatione permansit, ne quis diceret, non potuisset adimplere. » Et infraXXX annos legis iustitiam impleuerat et tunc uenit ad baptismum ponens’. Hoc autem dicit Chrystostomus occasione illius uerbi domini, ‘Sic decet nos implere omnem iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdragesimo scd̾o anno regni eius na¬
tus eẽt dñs. qͥ qͥnto decimo anno¬
tyberii fuit tricenarius : patet cesa
Quidam tam̃ Nunquagu̾tt᷑a tantun
annos regni eius ponunt. Aiii .luiii.
anno uice sue septuagesimo.uii.
apud attellam ciuitatẽ cãpanie. gła¬
tus se urbem mar moreã relinquere
quã lat̾iciam inuenerat. et sepultꝰ
ei t̾cius imꝑator tẏb̾rus nero.
uxoris eiꝰ nilie filius qui ualium gra¬
cum ꝓcuratorẽ misit̃ iniudeam. qui
questum ꝓutans pietatem ꝓalamuen¬
debat sacerdocii principatũ. qͥ amo¬
uens atinam: hysmahelem pontifi¬
cem declarauit.S et hunc ñ multo
post abiciens eleazarũ anne filium
subrogauit. Post annum ⁊ hunc ar¬
cens Symonẽ instituit. S p ost annũ
iosippum qͥ ⁊ caẏphas appofuit. Inde
post annos.xi. reluqͦns iudeã romã
reu̾sus. ẽ. Cuius successor missus est¬
a tyberio pontius pilatus. sub quo
herodes in honorẽ tyberii. tyberia¬
dem edificauit.

Expanded text:
simo secundo anno regni ejus natus esset Dominus, qui quinto decimo Tiberii anno tricenarius fuit, CaesarQuidam tamen quinquaginta sex, tantum annos regni ejus ponunt. Alii quinquaganno vitae suae septuagesimo septimo, apud Nolam civitatem Campaniae, gloriatus se urbem marmoream relinquere, quam latericiam invenerat, et sepultusei tertius Imperator Tiberius Nero, uxoris ejus Juliae filius, qui Valerium Graccum procuratorem misit in Judaeam, qui quaestum putans pietatem, palam vendebat sacerdotii principatum. Qui amovens Annam, Ismaelem pontificem designavit. Sed et hunc non multo post ejiciens, Eleazarum Annae filium subrogavit post annum, num Josippum, qui et Caiphas, apposuit. Tamen post annos undecim relinquens Judaeam Romam reversus est. Cujus successor missus a Tiberio Pontius Pilatus sub quo Herodes in honorem Tiberii Tiberiadem aedificavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inib aũ archelai in
prouinciam redactis procurator.
aluc missus est a cesare ꝯpotuꝰ. qui⁊
qͦndam cyrim collega fuerat cum
nioꝵ. Multi sane udeoꝵ ÷ maxime
quidã galileus symon popłm incre¬
pabant. quod post dm dños ferrent
mortales tribucarii romanoꝵ. Cõ¬
ponio gͦ procurante iudeã die azi¬
pli portas aperiri. samarite qͥdam
occulte uenientes hierosolimã per
cunctas porticus et ꝑ totũ phanum
ossa iecerunt mortuoꝵ. Et ex cunc
maior custodia templi exerceri cepit.
⁊ ante diẽ porte ñ aꝑiri.

Expanded text:
inibus autem Archelai in provinciam redactis, procurator illuc missus est a Caesare Coponius, qui et quondam Cyrini collega fuerat. Cumniorum, multi sane Judaeorum, et maxime quidam Galilaeus Simon, populum increpabant, quod post Deum dominos ferrent mortales tributarii Romanorum. Coponio ergo procurante Judaeam die Azypli portas aperiri, Samaritae quidam occulte venientes Jerosolymam, per cunctas porticus, et per totum fanum, ossa jecerunt mortuorum, et extunc major templi custodia exerceri coepit, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
se artatũ. tollens aurũ ⁊ argentũ
de domo dñi. ⁊ de domo regia misit
illud ꝑ seruos suos ad bena dab regẽ
syriȩ in damasco dicens. Fẽdus fuit
te. Peto ut irritum facias fedus q
babes cũ baasa ut recedat a me. Es
acquiescens benadab: misit exeres¬
tum in ciuitates isrł. Qͦd audiensba¬
u̾sus ẽ. in thersa. Rex autẽ asa mist
inomnẽ iudã dicens. Nemo sic exas¬
satꝰ. Et tuler̃ lapides ⁊ ligna de rani
et muniuit de eisdẽ rex asa gabaa

Expanded text:
videret se arctatum, tollens aurum et argentum videret se arctatum, tollens aurum et argentum de domo Domini, et de domo regia misit illud per servos suos ad Benadad regem Syriae in Damasco, dicens: « Foedus fuit  inter me et te. Peto, ut irritum facias foedus, quod habes cum Baasa, et recedat a me. » Et acquiescens Benadad misit exercitum in civitates Israel. Quod audiens Baeversus est in Thersa. Rex autem Asa misit in omnem Judam, dicens: « Nemo sit excusatus. Et tulerunt lapides et ligna de Rama, et munivi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ domum ieroboam uixta ũbũ achie
sylonitis. & regnauit in thersa. uigin¬
ti qͥtuor annis. ñ tam̃ ꝯpletis. Et erat
bellũ int̃ asa ⁊ baasa cunctis dieb ui
de eoꝵ. Porro asa decimo anno
regni sui ꝑcussit zariã regẽ ethyopie
plaga grandi. qͥ irruerat in t̾ram iu¬
da. & redeunti asa a uictoria occur¬
rit ei azarias ꝓpħa dicenf Hictoriã sͥ
a deo ꝯcessam. quia legitima eiꝰ serua¬
bat. Tunc scͥpsit asa in omnẽ ꝓuici¬
am: ut omnes legitima diligent̃
seruarent. Baasa uͦ rex isrł. peccaũ
corã dño.ambulans inuiis ieroboã
et ultͣ. Ꝙ uenit ad eũ ieu ꝓpħa filiꝰ
ananie dicens. ħ dicit dñs. Exalta¬
ui te de pusue : tu autẽ ambulasti in
uia leroboam. et inmultis peccare fe¬
cisti ppłm meũ. Et ideo de metam pos¬
teriora tua. et faciã domũ tuã sic̃
domũ ieroboã. ꝓ his tam̃ ñ qͥeuit ba¬
asa. s ascendit in iudam. et ȩdifica¬
uit rama qͣdraginta stadiis a iheru¬
salem. Cũq uideret asa rex iuda

Expanded text:
 domum Jeroboam, juxta verbum Ahiae Silonitis, et regnavit in Thersa viginti quatuor annis, non tamen completis. « Et erat bellum inter Asa et Baasa cunctis diebus eorum. » Porro Asa decimo anno regni sui percussit Sariam regem Aethiopiae plaga grandi, qui irruerat in terram Juda. Et redeunti Asa a victoria occurrit Azarias propheta dicens victoriam sibi a Deo concessam, quia legitima ejus servabat. Tunc scripsit Asa in omnem provinciam, ut omnes legitima diligenter servarent. Baasa vero rex Israel peccavit coram Domino ambulans in viis Jeroboam, et ultra. Et venit ad eum Jehu propheta filius Hanani, dicens: « Haec dicit Dominus: Exaltavi te de pulvere, tu autem ambulasti in viis Jeroboam, et in multis peccare fecisti populum meum, et ideo demetam posteriora tua, et faciam domum tuam, sicut domum Jeroboam. » Pro his tamen non quievit Baasa, sed ascendit in Judam, et aedificavit Rama quadraginta stadiis a Jerusalem. Cumque Asa rex Juda
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ñ abstunit. Porro nadab filiꝰ
ieroboam regnauit suꝑ isrł anno
scdo asa regis iuda. Hic patet qͥa iero¬
boam in pͥncipio uicesimi scdi anni
regni sui mortuus. ẽ. Hic enĩ annus
fuit secundꝰ regni asa. Et regnauit
super isrł duob annis.i. uno anno
⁊ aliqua parte alt̾ius anni. Nam parᷤ
annis et dimidio. ubi pars dimidii
anni uocatur dimidius annus. Se¬
pe etiã fit econtͣ. ut tota sumina
temporis noĩe partis suȩ uocetur ꝑ
synedochen: ut hic. Noe cũ qͥngen¬
toꝵ ẽẽt annoꝵ genuit sem. cũ tam̃
ẽẽt noe qͥngentoꝵ et duoꝵ annoꝵ.
ħ duplex synedoche plurimũ occur¬
ret inseqͣntib : s hic dicta suffici¬
ant. Nadab uͦ ambulauit inuiis pa¬
tris sui: quib peccare fecit isrł. Qͬ
cũ obsidet iebechon. urbẽ phylistinoꝵ
insidiatꝰ est ei baasa. et regnauit ꝓ eo¬

Expanded text:
tamen non abstulit. Porro Nadab filius Jeroboam regnavit super Israel anno secundo Asa regis Juda , » hic patet quia Jeroboam in principio vigesimi secundi anni regni sui mortuus est: hic annus fuit secundus regni Asa. « Et regnavit super Israel duobus annis, » id est uno anno et aliqua parte alterius anni vocatur annis et dimidio, ubi pars dimidii anni vocatur dimidius annus. Saepe etiam fit econtra ut tota summa temporis nomine partis suae vocetur per synecdochen, ut ibi. « Noe cum quingentorum esset annorum genuit Sem , » cum tamen esset Noe quingentorum et duo annorum. Haec duplex synecdoche plurimum occurrit in sequentibus. Sed haec dicta sufficiant. Nadab vero ambulavit in viis patris sui, quibus peccare fecit Israel. Qui, cum obsideret Jebbethon urbem Philisthinorum, insidiatus ei Baasa, in
Abbreviated transcription (Latin):
ut parcat᷑ ossib meis pro eo. quanoo
fiet ũbum dñi de crematione ossiũ.
super altare. Ie roboam autẽ ñ estre¬
uersus a uia sua pessima. Nam seno
ipsius pro labore sacͥficandi obsti pu¬
isse: et cũ requieuisset ad nat᷑am ꝓpͥ¬
am remeasse. Altare uͦ ꝓpt̾ honꝰ m¬
positoꝵ ruptum fuisse aielat.
sylo ad achiam ꝓpħam. qui mich qͦn¬
dam locutus . ẽ. de regno. Ipse indi¬
cabit tͥ quid euent᷑um sit puerohue
Et ascendit mulier ad Achias uidit¬
poterat p̃ senectute. ꝯculcantem
S p̾instructus a dño: iugñ boĩ

Expanded text:
ut parcatur ossibus meis pro eo, quando ut parcatur ossibus meis pro eo, quando fiet verbum Domini de crematione ossium super altare. Jeroboam autem non est reversus a via sua pessima. Nam senex ipsius pro labore sacrificandi obstupuisse, et, cum requievisset, ad naturam propriam remeasse. Altare vero propter onus impositorum ruptum fuisse aiebat. Silo ad Achiam prophetam, qui mihi quondam locutus est de regno, ipse indicabit tibi quid eventurum sit puero huic . » Et ascendit mulier ad Achpoterat prae senectute, sed praeinstructus a D
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eis. Sternite mͥ asinũ Et ascẽ¬
dens abiit post uirũ dei: et ait ad
eum. Redi mecũ ut comedas. Qui
respondit. Non possũ. qͥa prohibuit
dñs. At ille. Propħ̾a sum sicut et tu.
Et dixit mͥ dñs. Reduc eũ tecũ ut co¬
medat : et ita seduxit eũ. et reduxit.
Cumq sed̾ent ad m̃sam: factus est
sermo dm̃ ad ꝓphetam qͥ reduxerat
cum. Et ait in spũ. Quia ñ custodisti
mandatũ dñi. ñ inferetur cadauer
tuũ in sepulchrum patrũ tuoꝵ. Et
nota qͥa ꝑ imustũ iuste locutꝰ. ẽ sp̃s.
ut eodem ore ꝓpħa penã acciꝑet: un¬
de & culpam acceꝑat. Cũq rediret
uir dei post prandiũ. occidit eum
leo in uia. asinus autẽ stabat iuxta
illum. et leo custodiebat cadauer
nec asinũ tangens nec illud. Qd cũ
accepisset ille senex ꝓpħa. retulit ca¬
cauer eat⁊ posuit illud in sepulchio
suo. dicens filiis suis. Cũ mortuus fu¬
ero. ponite ossa mea iuxta ossa euis

Expanded text:
dixit eis: « Sternite mihi asinum. » Et ascendixit eis: « Sternite mihi asinum. » Et ascendens abiit post virum Dei, et ait ad eum: « Redi mecum ut comedas. » Qui respondit. Non possum, quia prohibuit me Dominus. At ille: Propheta sum sicut et tu, et dixit mihi Dominus: « Reduc eum tecum, ut comedat. » Et ita seduxit eum, et reduxit. Cumque sederent ad mensam, factus est sermo Domini ad prophetam, qui reduxerat eum, et ait in spiritu: « Quia non custodisti mandatum Domini non inferetur cadaver tuum in sepulcrum patrum tuorum. » Et n eodem ore propheta poenam acciperet, unde et culpam acceperat. Cumque redisset vir Dei post prandium, occidit eum leo in via; asinus autem stabat juxta illum, et leo custodiebat cadaver, nec asinum tangens, nec illud. Quod cum accepisset senex ille propheta, retulit cadaver ejus, et posuit illud in sepulcro suo, dicens filiis suis: « Cum mortuus fuero, ponite ossa mea juxta ossa ejus, »
Abbreviated transcription (Latin):
b dam credit᷑ fuisse gad. qͥ rege stan¬
te suꝑ altare ad immolandũ exclama¬
uit. Altare altare. ħ dicit dñs. Nascet᷑
filius domui dauid. iosias nomine: qͥ
comburet suꝑ te ossa sacerdotũ tuoꝵ.
eruta de tumuł suis. Et ait ad ppłm.
Dabo uob̾ signũ quod locutꝰ sic dñs
inme. E cce altare scindet᷑. et effun¬
detur oblatio qͦ. ẽ. ieo. Tunc rex ex¬
tendit manum suã p̃cipiens eũ app̃¬
hendi. Et statim aruit manus eius
cũ brachio. altare quoq scissum est.
atur manus mea mͥ. Qͦ orante reũ¬
sa.ẽ. manus regis ad eũ. Cumq dixi ᷤ¬
set ei rex. ueni et prandeas mecum.
enĩ p̃cepit dñs mͥ. Non comedes pa¬
nẽ nec bibes aquã. nec reũteris per
uiam qua incedis. E gͦssus itaq de be¬
chel reu̾tebatur in iherłm ꝑ aliam
uian. Erat autẽ in bethel ꝓpħa qͥdã
senex ⁊ iacens in lecto. Cui cũ indicas¬
sent filii sui qͦ uiderant et audierãt

Expanded text:
ibusdam creditur fuisse Gad, qui rege stanibusdam creditur fuisse Gad, qui rege stante super altare ad immolandum exclamavit: » Altare, altare, haec dicit Dominus. Nascetur filius domui David, nomine Josias, qui comburet super te ossa sacerdotum tuorum, eruta de tumulis suis. Et ait ad populum. Dabo vobis signum, quod locutus sit in me Dominus: Ecce altare scindetur, et effundetur oblatio quae est in eo . Tunc rex extendit manum suam, praecipiens eum apprehendi: et statim aruit manus ejus cum brachio. Altare quoque scissum est, atur manus mea mihi. » Quo orante reversa est manus regis ad eum. Cumque dixisset ei rex: « Veni ut prandes mecum, enim praecepit mihi Dominus: Non comedes panem, neque bibes aquam, neque reverteris per viam qua incedis. » Egressus itaque de Bethel, revertebatur in Jerusalem per aliam viam. Erat autem in Bethel propheta quidam senex, et jacens in lecto. Cui cum indicassent filii ejus quae viderant, et audierant,
Abbreviated transcription (Latin):
de scimate regnoꝵ intelligendũ ẽ.
Et quieuerunt a plio.
eroboam autẽ dixit in
corde suo. Si ascendic ppłs iste in ihe¬
rusalem t̃ in anno. conũtetur cor
erus ad dñm suum roboã. et int̃fici¬
et me. Tunc excogitato ꝯsilio fecit
duos uitulos aureos: qͦs iosephꝰ uitu¬
ias uocat. Et constituit utͥq phanũ.
altum indan. aitum in bechel. Et
dixit ad ppłm. Ecce dii tui isrł: qui
eduxer̃ te de t̾ra egipti. Quasi dicẽt.
Om̃is locꝰ habet dm̃: non habetis ne¬
cesse. ut ascendatis ad hostiũ crrita
dñm. et constituã ex uob̾ sacerdotes
et ministros. ne filiis leui egeatis.
Cumq imnim̃et scenophegia. cons¬
tituit eis diẽ sollempnẽ in m̃se octa¬
uo. qͥnta decima die m̃sis. Forte tͣnstu¬
lit festũ de m̃se septimo in octauum.
uł lunatio septembris descendat
in octobrem. Eunc ascendre eũ p̾pso
in bethel ad diem festum. Dñs autem
musit ꝓpħam a iuda in bethel. qui in
ꝑalypomenon nominat᷑ abdo. hic a qͥ¬

Expanded text:
de schismate regnorum intelligendum est. Et quieverunt a praelio. Jeroboam autem dixit in corde suo: « Si ascenderit populus iste in Jerusalem ter in anno, convertetur cor ejus ad Dominum suum Roboam, et interficient me. Tunc excogitato consilio fecit duos vitulos aureos: » quos Josephus vitulas vocat, « et constituit utrique fanum, alterum in Dan, et alterum in Bethel, et dixit ad populum: Ecce dii tui, Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti. » Quasi diceret: Omnis locus habet Deum, non habetis necesse ut ascendatis ad hostium vestrorDominum, et constituam ex vobis sacerdotes et ministros, ne filiis Levi egeatis. Cumque immineret Scenopegia, « constituit eis diem solemnem in mense octavo, quintadecima die mensis. » Forte transtulit festum de mense septimo in octavum, vel lunatio Septembris descenderat in Octobrem. Tunc ascendit cum populo in Bethel ad diem festum. Dominus misit prophetam de Juda in Bethel, qui in Paralipomenon nominatur Abdo, hic a qu
Abbreviated transcription (Latin):
pħa ad baasa regẽ isrł arguendũ.
et occidit eũ baasa. Mortuus ẽ. gͦ
baasa et sepultꝰ: inthersa. Occisus :
autẽ ut dicit iosephꝰ. a creone cõmi¬
litone suo: et regnauit pro eo in
thersa filius eius hela. anno uicesi¬
mo sexto asa regis iuda. Et regnauit
suꝑ isrł. duob annis .i. uno anno. et
parte anni. Qui dũ recumberet in
domo arsa p̾fecti sui. ꝑcussit eum

Expanded text:
pheta ad Baasa regem Israel arguendum, et occidit eum Baasa. Mortuus est ergo Baasa, et sepultus in Thersa. Occisus est autem, ut dicit Josephus, a Creone, commilitone suo. Et regnavit pro eo in Thersa filius ejus Hela anno vigesimo sexto Asa regis Juda. « Et regnavit super Israel duobus annis, » id est anno et parte anni. Qui, cum recumberet in domo Arsa praefecti sui, percussit eum