comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inhonorẽ quetũ in ꝯtiune¬
liã. ⁊ quia altm hoꝵ ẽ. Siquis
gͦ abistis. qui sunt in ꝯtumeli¬
ã ementau̾it se:recedendo
ab inquitate coꝵ ñ ab eis. enͣt
uas inhonorẽ.
alios dño. et ad om̃e opusbo¬
num paratum qĩ non perit
ꝓpter hoc: quodcũ illẽ corꝑe.

Expanded text:
in honorem, quaedam in contliam: et quia alterum horum est, si quis ergo ab istis, qui sunt in contumelim, emundavit se, recedendo ab iniquitate eorum, non ab eis, erit vas in honorem Domino et ad omne opus bonum paratum. Quasi dicat: pter hoc quod cum illis est corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
cito auctoritate catholica arguũt̃. qͣui ĩ eiꝰ uerb̃ ꝓ
sensucarnali. uariis adhuc fantasmatũ. ꝯcursib
noũ oñs. qͥ.s. e. Nã ĩ illa p̃scĩadi ĩ effabili. multiqͥfo
dñs.q. sciꝰ. nõdũ apparut uidiciũ. s factũ ẽ in notiti¬
a dĩ. nouit enĩ qͥ ꝑmanean adcoronã.⁊ qͥ ad flãmã.
nouit tͥtic̃. ⁊ paleã. Deinde alterã partẽ signaculi
ponit dclibroysaie suboens:¬

Expanded text:
cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus ejus, nondum apparuit judicium, sed jam factum est in notitia Dei. Novit enim qui permaneant ad coronam, et qui ad flammam novit triticum et paleam. Deinde alteram partem signaculi ponit de libro Isaiae subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
nquitate n .o. Notaꝙ. ait. discedat. ysaiaᷤᷤ
enĩ udẽs in hõĩe liberũ arbit¬
quitate dicens. discedat.⁊ẽ.
dñi: itapparet hostib et amicis. quodip̃e
sit dĩ. hoc signaculum sequitur:¬

Expanded text:
mini. Nota quod ait discedat. Isaias enim videns in homine liberum arbitiquitate dicens: Discedat, etc.aescitum munit, apparet hostibus et amicis quod ipse sit Dei, hoc est signaculum. I
Abbreviated transcription (Latin):
paruo ad ma:ius paula¬
tĩtẽo. que saria sunt cõ¬
rũpendo. ⁊ita adĩpieta¬
tẽ trahendo. exquiby
et ĩpiosde signat ⁊ errãtẽ
aueritate un subõ. qui

Expanded text:
ue ad majus paulatim tendit, quae sana sunt corrumpendo, et ita ad impietatem trahendo. Ex quibuet impios designat, et errantes a veritate. Unde subdit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
et sianim xita mala sũt.
deurta. quia aliquib
nocent unde subdit:
Multũ em̃ ꝓficiunt.i. ef
Eficatia s. ad inpietatẽ.¬

Expanded text:
et si non ita mala 223 sint, devita, quia aliquibus nocent. Unde subdit: Multum enim proficiunt, id est efficacia sunt, ad impietate
Abbreviated transcription (Latin):
quist̃ purgatoriũ bonorũ. Sic̃¬
enĩ. uasalignea ⁊ fictilia. ua¬
lẽt̃ ut purgentur.argentea.¬
et aurea. siciali ꝓsunt ad ꝓ¬
fectũbonoꝵ. Magnagͦ domꝰ¬
incontumeliã. et argentea.i. bõi ⁊ fideles.
et scĩdĩ ẜuiubiq disꝑsi. ⁊ spuali unitate deiũcti
nec insocietate pacifica. ⁊ tñadhuc corꝑe sunt st̃¬

Expanded text:
qui sunt purgatorium bonorum. Sicenim vasa lignea et fictilia valent, ut purgentur argentet aurea; sic mali prosunt ad profectum bonorum. Magna ergo doma et argentea, id est, boni et fideles ei servi ubique dispersi et spirituali unitate devincti,nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore s
Abbreviated transcription (Latin):
ibi perãbages ⁊ quia pro
one. qiñusur pemus
nobis. ꝙ ad nos nõ ꝑti¬
net ñ rep̃hendamꝰ. ea qͣ¬
facẽ illi scrupulũ. ⁊ qñ quioẽ fr̃ contristat᷑. uł ꝑditur
offuscent᷑. quia quiht̃ oꝑabona sirep̃hendat᷑ in remi¬
nima. bonũsuũ offuscat. ⁊ incip̃bonũ ciꝰ. blasphema¬
ri ꝑmalũ. Uñ in eçechiel. Iustitia iustiñꝓficiet ei si¬

Expanded text:
ibi per ambages. Et, quia pro one, quasi non usurpemus nobis, quod ad nos non pertinet. Non reprehendamus ea qfacere illi scrupulum; et quandoquidem frater constristatur, vel perditur offuscentur, quia qui habet opera bona, si reprehendatur in re minima, bonum suum offuscat, et incipit bonum ejus blasphemari per malum. Unde Ezechiel: Justitia justi
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo qualis fut᷑us sit ꝗ¬
manifeste apparet.⁊ uł
dehis iudicare ꝙ maxi
me faciunt qui magit
amãt clamare uituꝑa¬
re quã em̃dare ⁊ corrige̾.
ei qui existimat

Expanded text:
st qualis futurus sit manifeste apparet, et de his judicare quod me faciunt qui magis amant clamare, viture quam emendare et corrigere. e
Abbreviated transcription (Latin):
nulla est hoĩs uoluntas atq cursus .s quia nichil
põt nisi ille miseret᷑. Ds̃ enĩ ẽ q uioꝑatur in nobiᷤᷤ
uelle⁊ oꝑaribonũ. s cũ hõcredere uł sꝑare ñ po̾sit
nisiuelit. nec ꝑuenire adpalmãnisi uoluntate
quia id uoluntas hõis sola nõ implet.cur ñ etiã
acc̃riorecte dr̃. nõmiserentis ẽ dĩs uolentis hoĩs¬

Expanded text:
nulla est hominis voluntas, atque cursus, sed quia nil potest, nisi ille misereatur. Deus enim est qui operatur in nobis velle et operari bonum, sed cum homo credere, vel sperare non possit, ninulla est hominis voluntas, atque cursus, sed quia nil quia id voluntas hominis sola non implet, cur non etiam a contrario recte dicitur non miserentis est Dei, sed volentis homini
Abbreviated transcription (Latin):
uel curre exiudicio aut ñ ex iniquitate ec̃c sicut.
appar: inpharaone. Dicit enĩ scriptͣa. ⁊ ctͣa. acsidi¬
quia ⁊ ea subt̃cta ꝗ quidẽ ẽ ꝑiustitiã.fuint ma¬
one apparet. Dicit enĩ scͥp .i. dñs in eapharaoni.
uia in hoc ip

Expanded text:
vel currere, ex judicio autem non ex iniquitate; contra sicut apparet in Pharaone; dicit enim Scriptura, etc., ac si diquia et ea subtracta quod quidem est per justitiam, fiunt maone apparet. Dicit enim Scriptura, id est Dominus in ea Pharaoni: Quia in hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
sp .i. siquĩ ẽẽ. quodiudetur. cognoseat
scit: quia dñi sunt mindata. Siquis aũt. hec. igno.¬
ignorabitur. Non de om̃ib que scripsit dicit hic apłs
sceinẽre in effabilẽ trinitatȩs unitatẽ. pusilli
ñ perit unus depusillis ꝓ quib mortuus ẽ. xp̃s. nõ
tiã eãq exiguã ꝗͣ tulã cumq in hac uita dere tanta
ut mulieres taceant in eccła. ut om̃ia honeste et
scđm orclinẽ siant. Cohercet ergo ⁊ ad pacificũ ordi¬
nẽ reuocat in quietos. tanto adseditionẽ faciliores.
quanto sibi uidebantur sp̃u excellere. cũ suꝑbien¬
dos cuncta turbarent. et ẽ. Siquis. igno. hec̃ p̃dicta
siue magnus. siue paruus sit: ignorabitur .i. inꝓba
uel aliqua. qui tam̃ iniudicio quibdã dicet ñ no¬
uiuos. s eoꝵ in ꝓbatio hoc uerbo insinuata ẽ. Itaq¬

Expanded text:
st si quis est quod videtur, cognoscat,scat quia Domini sunt mandata. Si quis autem haec ignorignorabitur. Non de omnibus quae scripsit, dicit haec Aposcernere ineffabilem Trinitatis unitatem. Pusilli non perit unus de pusillis, pro quibus mortuus est Christus. Non rum eamque exiguam. quantulacumque in hac uita de re tanta ut mulieres taceant in Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant. Coercet ergo et ad pacificum ordinem revocat inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi videbantur spiritu excellentiae, cum superbiendo cuncta turbarent. Et est, si quis ignorat haec praedicta, sive magnus, sive parvus sit, ignorabitur, id est imvel aliqua, qui tamen in judicio dicet: Non novi vos ; sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectores mundi. amatores scłi.
gni celoꝵ dilectores .xͥ. desidante̾
uitã eternã. gratis colentes deũ.
ed quid dicit scriptura: qĩ pati
Imur abillis sicut ysaachabys¬
et nunc. dicit.i. refert scͥptura dixisse sa¬
uos inuenire posse u̾ysmael ꝑse¬
cunis fuerit ysaac. s tamen illud
cdicit sen ꝙ cũfilius egyptie luderet cum
ysadc indignatasit sara. uide pue¬
Quid ẽ hoc: quid enĩ mali fecerat
ysmael pueroysaac quia ludebat
lalusio deceptionẽ significabat.
illũlusum sara intellexit. et
bere alia negotia. que intendit
simulat quedã puero .i. infirmi

Expanded text:
Dilectores mundi, amatores saeculgni coelorum, dilectores Christi, desiderantes vitam aeternam, gratis colentes Deum. Sed quod dicit Scriptura. Quasi dicat: Patimur ab illis sicut Isaac ab Isenim dicit, id est refert Scriptura dixisse Sanos invenire posse ubi Ismael persecutus fuerit Isaac; sed tantum illud quod cum filius Aegyptiae luderet cum Isaac indignata sit Sara, vidit pueQuid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat la lusio deceptionem significabat; illum lusum Sara intellexit, et bere alia negotia quae intendit, simulat quaedam puero, id est infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ spualit̃ que nec parturire dicitur. que eñi
parturit: dolores patitur. hec exclamat ĩletiti¬
a salutis humane.Ierłm ũo terrena. iõ uirũ
habuissae dicta ẽ. quia carnalit̾ generabat. pa¬
rit aũ ciues terrene cuutatis peccato uitiata na¬
tura. celestis uõ ciuitas ciues parit. apeccato nat᷑a
liberans gr̃a. Quod significatũ ẽ induob filiis ha¬
brae quoꝵ unus deancilla ẜ carnẽ natus ẽ. alt̃
gat enĩ nanira filios tali cõmixnõe qualis eẽ: po¬
terat habrae ⁊ sare in illa etate etiã mulieris acce¬
dente sterclitare. que nectunc par ẽẽ potuit.
qñ nõ etas fecunditati s etati fecunditas defuit.
Quoduõ nature sic affecte fructus postertatis
non debebatur. significat ꝙ natura humani ge-¬
neriꝰ peccato uitiata. ⁊ ĩo iure dãpnata. nichil
uere felicitatis inposterũ merebat᷑. Isaac. ꝑ
reꝓmissionẽ natus. nõ ꝑgn̾ationẽ sigͥficat filios
gr̃e. ciuesciuitatis libere. socios pacis eterne.⁊ quia

Expanded text:
dem spiritualiter quae nec parturire dicitur. Quae enim parturit, dolores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, naturam liberans gratia, quod significatum est in duobus filiis Abrahae, quorum unus de ancilla secundum carnem natus est; alter gat enim natura filios tali commistione qualis esse poterat Abrahae et Sarae in illa aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod vero nec sic affectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura humani generis peccato vitiata, et ideo jure damnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
clama q̃ nõ parturis quia multi filii¬
deserte ⁊ c̃. Exhis uerb̃. lib̾a mõstrat᷑
⁊mater. letari enĩ ⁊ erũꝑe. ⁊ clamare.
ꝑtinent ad lib̾tatẽ. quia młtifilii
hocꝑtinet ad matrẽ. ysaias aspicienᷤ
fetosam alloꝗtur dicẽs. Oeccła gẽtiũ
sterilis que tp̃r legis nec uͥtute mira¬
culiparis. quia illo tp̃r. q̃i nullõ genu¬
it. que ⁊ nõ parturis. quu neq tunc
conatũ habuit. letare corde. erũpe .i.
letitiã mentisextͣ ostende. ⁊ clama.
.i. gaudiũtuũ aliis predica quiama¬
gis multe .i. plures sunt filiitui. olĩ
deserte partu ꝗd̃e nõ dilectiõe sponsi

Expanded text:
ia multi filii, etc. Ex his verbis et libera monstratur et mater. Laetari enim, et erumpere, et clamare pertinent ad libertatem; quia multi filii, hoc pertinet ad matrem. Isaias aspiciens fetosam alloquitur, dicens: O Ecclesia gentium sterilis quae, tempore legis, non virtute miraculi paris, qui illo tempore quasi nullos genuit; quae etiam non parturis, quia neque tunc conatus habuit, laetare in corde, erumpe, id est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id est plures sunt filii tui, olim desertae, partu quidem non dilectione sponsi,
Abbreviated transcription (Latin):
et tꝑalia ꝓmittebat. na ille ppłs timore pene ⁊ amore
tẽꝑaliũ seruiebat. Ecce ꝑhec om̃ia patet. ꝙ uetus lex
goga timore ł subpeccato ẜuit. s illa ierłm. que
sursũ ẽ .i. eccła degentib cõgregata. que cũdño gaud
inspe lib̃a ẽ. quia diligit. et examore seruit. que est
mater nr̃a.i. credentium. quia singłi uerbo ⁊ exẽplo¬
eiꝰ instructi excaritate seruiũt. Quod aut̃ lib̾a sit ⁊¬

Expanded text:
et temporalia promittebat: ita ille populus timore poenae, et amore temporalium serviebat. Ecce per haec omnia patet quod vetus lex goga, timore vel sub peccato servit. Hieron. Sest Ecclesia de gentibus congregata, quae cum Domino gaudet in spe, libera est, quia diligit, et ex amore servit. Quae est mater nostra, id est credentium, quia singuli verbo ejus et exemplo instructi, ex charitate serviunt. Quod autem libera sit
Abbreviated transcription (Latin):
ña ẽ enĩ scoꝵ cuutas licet in quib dã quoshic
parit adhuc ꝑegrinatur donec regni eiu̾ tẽpꝰ
adueniat quando ꝯgregaturaẽ õs insuis cor¬
ꝑib resurgentes. de hac ergo dicit. Illa aĩuerł
pena peccati. que ẽ mater nr̃a. ciũtas celestis
mat̾ nr̃a dicitur: quia adeã uocamur. ⁊ io celestiᷤ
dicitur: quiacelũi sedescius ẽ.⁊ quod generat:
ibi erunt cũ ea ⁊ uere mat̾ ẽ.Scͥptũ ẽ enĩ. letare
sterilis dicitur. quia nõ parit ẜ carnẽ. nec partu¬
rit .i. nec dolores patitur.s gẽnerat sp̃ualiter
sine passiõe clamans inletitia que płures ht̃ fi¬
lios: quã que ht̃ uirũ .i. sinagoga que carnalit᷑
generat. Uñ subdit. Quia multi sunt magis fili

Expanded text:
na est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura est omnes in suis corporibus resurgentes. De hac ergo dicit: Illa autem Jepoena peccati, quae est mater nostra. Civitas coelestis mater nostra dicitur, quia ad eam vocamur. Et ideo coelestis dicitur, quia coelum sedes ejus est; et quos generat, ibi erunt cum ea. Vere mater est, scriptum est enim: Laetare sterilis dicitur, quia non parit, secundum carnem; nec parturit, id est nec dolores patitur, sed generat spiritualiter sine passione, clamans in laetitia quia plures habet filios quam quae habet virum, id est synagoga quae carnaliter generat. Unde subdit q
Abbreviated transcription (Latin):
scente: aliũ suiꝰ lumhiꝰ balteũ. aliud degentib lũ¬
bare ꝯtexuit questatĩ ut ẽ uiro ꝯiuncta ꝯcepit ⁊
peperit. Eñ inysaia dñs exclamat. dilata locũ ta¬
bernaculitui. ⁊ ꝓtende funiculos tuos ⁊ c̃. ⁊ itẽ.¬
siẽ gensnatasimul: Sinagoga gͦ ẽ. que ht̃ uirũ .i.
legẽ. desertauõ ⁊uaga et sine ulla legis potestate
uuens gentiũ multitudoẽ que et sterilis erat.
nullius legitimiuiri ꝓferens germen. Stẽrilis
eñiem̃erat in om̃ib gentib eccła. añquã iste

Expanded text:
 alium lumbis suis balteum, aliud de gentibus lumbare contexuit, quae statim ut viro conjuncta est concepit et peperit. Unde Isaias exclamat: Dilata locum tabernaculi tui, si est gens nata simul. Synagoga ergo quae habet virum, id est legem, deserta vero et vaga, et sine ulla legis potestate vivens, gentium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste
Abbreviated transcription (Latin):
multi ibi sunt eccła dico: dĩ
se bñe sustinens ueritatẽ ne
corruat. licet tribuletur.
cnĩdicitur res occulta idẽ
mistiũ. Sacramentum uõ
hic apellatur uerbũ patͥs
quod innaturadiunitatiᷤᷤ
ẽ cãpietatis .i. totius sc̃e re¬
ligionis ⁊ uere cultore ⁊ iõ
cautius seruanda ẽ eccła et
finis. et manifeste magnũ
quia apparuit ꝑp̾dicatioẽ
et ꝑmultamiracła ꝙ sacra¬
mentũ. ⁊ sisit uisibile ĩse
manifestaẽ eccłe. ne gͦ sit¬
einegligens ꝓqua tantũ
fecit. manifestũ dico incar
tũ. Natus enĩ. hõ filiusdĩ.¬
stũ incarne ui qui insecreto erat aputdm̃:
quodetiam:A¬
pparuit angłis. qui exeo ꝓfe¬
cerunt. ꝙ hic factũẽ. Non

Expanded text:
ico, Dei se bene sustinens veritatem ne corruat, licet tribuletur, enim dicitur res occulta, id est mysterium. Sacramentum ergo hic appellatur Verbum Patris, quod in natura divinitatis  pietatis, id est totius sanctae religionis, et verae culturae: et ideo cautius servanda est Ecclesia. Ets non est finis, et manifeste magnum, quia apparuit per praedicationem, et per multa miracula. Quod sacramentum, etsi sit invisibile in se, maei negligens pro qua tantum fecit. Manifestatum, dico, in catum. Natus enim homo Filius Dei, qui in secreto erat apud DeumQuod etiam apparuit angelis, qui ex eo profecerunt, quod hic factum est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mere.⁊ plis uendere. Turpe
interserit demulierib or¬
dinandis. docens.quales de¬
bcãt ẽẽ ait ergo. Mulieres or¬
dinandarũ. similiter opor¬
tet ẽẽ pudicas. mente et cor¬
pore non detrahentes ut se¬
pe faciunt mulieres sobrias
fideles. inomnib dictis et fac¬
tis. quia simale sunt iuri eius
regendiꝰ nccessarii non sunt
tollendi Et nota quod cũscm
precipit creariepiscopumet
diaconẽ: utiq plebemnon
quod dñs ait. Sanctiestote
quoniamego sanctus sum
gradusunt. uult eẽ sine cri¬
mine ut mundasit ecclesia
set catha frige occõe horum
contra auctoritatem est:
Siacones. post interposi¬
tionem demulieribus
iterum dediaconib dicit.
diacones etiam sĩt unius u¬
xoris uiri quam deus de¬
creuit homini cum qua
benedicitur non cum secũ

Expanded text:
emere, et pluris vendere. Turpe interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt mulieres, sobrias, fideles in omnibus dictis et factis, quia si malae sunt, viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem non quod Dominus ait: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum gradu sunt, vult esse sine crimine ut munda sit Ecclesia. Sed Cataphrygae occasione horum contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum qua benedicitur, non cum secund
Abbreviated transcription (Latin):
enda ꝓpeccato quia factaẽ remissio qi ecce
oblatio. hic bicitur remissio
peccatoꝵ facta. Ubi autẽ horũ
lano ꝓpeccato .i. cessat oblatio legalis

Expanded text:
enda pro peccato, quia facta est remissio. Quasi  hic dicitur remissio peccatorum facta, ubi autem horum latio pro peccato, id est cessat oblatio legalis
Abbreviated transcription (Latin):
ludens cũ illo. et fraudes facit.
Sic et modo plusꝑsecuntur. qͥ¬
nosilludendo seducunt sicut
sara intellexit. lusũ illũ. ita et
eccła intellexit lusũ istũ. ꝑse¬
tradicunt sp̃ualib ꝓsicientib et detraunt
illis. et habent labia iniqua. ⁊ linguas subdo¬
las. Ergo ysaac cũ ysmaele uiuebat .i. quiꝑti¬
nent adysaac: inter eos muniunt. qui ꝑtiñ
adysmael. Isti sursũ uolunt ascendere. illide¬
orsũ uolunt trahere. Illiuolare uolunt ad¬
dm̃ illi conantur pennas euellere. ⁊ sicut isti
tes. filii sunt ꝓmissionis ꝑtinentes adnouũ
testamentũ.S hoc quodicit. eice. quando e¬
rit: hoc erit cũarea ceꝑit uentilari. Uñ subdit.
nis. iudĩ cuxͥanis. Sic̃ eñĩnc̃ in ꝯuersatione s̃
dissimiles. itaerunt. ⁊ ĩ futuro in retͥbutione.
an fr̃s mei nonsumus filiiã

Expanded text:
ludens cum illo et fraudes facit. Sic et modo plus persequuntur qnos illudendo seducunt. Et sicut Sara intellexit lusum illum, ita et Ecclesia intelligit lusum istu qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua, et linguas subdolas. Ergo Isaac cum Ismaele vivebat, id est qui pertinent ad Isaac inter eos vivunt qui pertinent ad Ismael. Isti sursum nolunt ascendere, illi deorsum volunt trahere. Isti volare ad Deum volunt, illi conantur pennas evellere. Et sicut istites, filii sunt promissionis pertinentes ad novum Testamentum. Sed hoc quod dicit, Ejice, quando erit? hoc erit cum 157 area coeperit ventilari. Unde subdit; nc in conversatione sunt dissimiles, ita erunt et in futura retributione. que fratres mei, non sumus filii
Abbreviated transcription (Latin):
etiã oꝑe facirais uolum¬
aptet uos ip̃e dico faci¬
ens inuobis quod place¬
at coram se. quia nonẽ
exuobis bonum s ip̃e¬
faciat. Nichil enim
bonihabere poteritis¬
nisim illo preuemẽte.
et sub sequente faciat
bonum inuobisdico.¬

Expanded text:
etiam opere faciatis volunAptet vos dico, faciens in vobis quod placeat coram se, quia non est ex vobis bonum, sefacit. Nihil enim boni habere potestisisi illo praeveniente et subsequenti. Faciat bonum in vobis dico.
Abbreviated transcription (Latin):
pse eñisathanas qui est
caput eorum. trans fi.
aliquem celestem angłm
ut decipiat quodẽt aderũ¬
pnas huius uite ꝑtinet.
Trans figurit enimse ad
tẽptandum. quos itaerudi¬
riopus est uel addecipien¬
dum alios prout iustumẽ
gnum simi ad quodmagnadĩmĩane

Expanded text:
pse enim Satanas, qui est caput eorum, transfiguraliquem coelestem angelum, ut decipiat: quod et ad aerumnas hujus vitae pertinet. Transfigurat enim se ad tentandum eos quos ita erudiri opus est, vel ad decipiendum aliquos, prout justum est. Ad quod magna Dei mise
Abbreviated transcription (Latin):
lis põt assumẽ alios. qui
ã.infir ẽ .i. qui cibos discer¬
nit. reputans alios mũdoᷤ¬
alios inmundo olus man¬
ducet. hic indiget assumi.
qui ꝑmitit᷑ edere olus. an
nit. eoq uid̃i ꝓhibiti sunt edẽ. hunc iudicio suo reli¬
nquendũ dicit apłs. ne cũscrupulo edat uł infir
stineat ab illis quib libido excitatur. Crassitudo eñ
carnũ.:⁊ delitiose epule ꝓuocant corpus adlibi¬

Expanded text:
lis potest assumere alios. Qui t, id est qui cibos discernit reputans alios mundoalios immundos, manducet olus. Hic indiget assumi qui permittitur edere olus, in nit, eo quod Judaei prohibiti sunt edere, hunc suo judicio dicit relinquendum Apostolus, ne cum scrupulo edat. Vel infirmstineat ab illis quibus libido excitatur. Crassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricando naturalẽ legẽ
.⁊ scͥptã.⁊ gentiles naturalẽ.¬
inuentisunt peccatores.
sicut sup̃ ostensum ẽ.⁊ id̃o¬
nullus precellit alteꝵ. in

Expanded text:
aricando naturalem legem et scriptam, et gentiles naturalinventi sunt peccatores, sicut supra ostensum est. nullum praecellit alterum et in
Abbreviated transcription (Latin):
ignallo o. que uenit de indignaitiõe.¬
que fit in dm̃ uel inscõs. Blas
blasphenna.
mare quã peie rare. quupei¬
cranda false rei adhibetur õs.¬
testiᷤᷤblasphemando de ip̃odõ
quia illis p̃sis potera malũ incorde teneri. addit.
Estote aũt̃ inuic̃ẽ beni igni.

Expanded text:
io, quae venit de indignatione,quae fit in Deum vel in sanctos: blasphemia mare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur tess, blasphemando de ipso quia illis pressis poterat malum in corde retineri, addit, estote invicem benigni,
Abbreviated transcription (Latin):
uelationẽ .d.n. iħ̃u x̾.i. uisionẽ. ⁊ cognitionẽ x que
post mortẽ prãt᷑ cuiq fideli. Uł reuelationẽ dicit
que erit in die iudicii quã impiitiment. qui ⁊ con
usq infine cuiꝰq ita ut sitissine crimine. ⁊ siñsiñ
pecc̃o. c̃firmabit. dicousq infinẽ .s. usq indiẽ. ad

Expanded text:
gnitionem quae post mortem praestatur cuique fideli. Vel revelationem dicit, quae erit in die judicii quam impii timent. Qui et cousque in finem, cujusque, ita ut sitis sine crimine, etsi non sine peccato. Confirmabit, dico. Usque in finem, id est in die ad
Abbreviated transcription (Latin):
tritatiquipotens ẽ uoᷤᷤ
ẽfirmare infide ꝑfecta
sit honor ⁊eła. a quosolo¬
l notãt᷑ sũma. quia hoc pͥn¬
cipalit̃ intendit apłs illo

Expanded text:
Trinitati, qui potens est vos firmare in fide perfecta, sit honor et gloria, a quo solotolae, notatur summa, quia hoc pipaliter intendit Apostolus, illos
Abbreviated transcription (Latin):
as. ago. ⁊ c̃. hic grãs
ꝵ quibonierãt inter
los. Inillaemĩ plebealii
rãt boni. qui dignierãt
laude aliidignun crepa¬
tiõe. post salutationẽ
dona dĩ que datasunt
ñ aliunde.⁊ hec grã adõ
ẽ multiplex. quia mõib
ditatos. supponit parteᷤᷤ
aliquas .i. diuites facti

Expanded text:
as ago, etc. Hic gratias m qui boni erant inter eos. In illa enim plebe alii erant boni qui digni erant laude, alii digni increpatione. Post salutationem est dona Dei. Quae data suntn aliunde et haec gratia a Deo est multiplex, quia in omnibus ditatos, supponit partes aliquas, scilicet divites facti
Abbreviated transcription (Latin):
uãt hic rome fuiᷤ¬
se intelliguntur.
dat. ut ⁊ ꝑicula ꝓ¬
se dicat. subdens qui ꝓ aĩa mea¬
ecclian. i. uita lib̾anda supposuer᷑ suascer¬

Expanded text:
ic, Romae fuisse intelliguntur. dat, ut pericula se dicat, subdens · Qui pro anima mea, id est liberanda, supposuerunt suas cer
Abbreviated transcription (Latin):
inierłm hu toto se
dederũt diuinis ob¬
sequiis nil munda¬
nũ querentes exeplũ
bone ꝯuersationis

Expanded text:
in Jerusalem. Hi totos dederunt se divinis obsequiis, nil mundanum curantes, exemplum bonae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
qũa.lo ꝑ .d.a .s. requie p̃ter t̾rã ꝓmissionis dicentohac
tur sabbatis¬
tismmus .i. plene quietis feniatio et
iocunditas sigͥcata ꝑsablutũ quo¬
requieuit dñs. et in lege obfuaba.¬
tur. Tunc eruĩꝑfecte uacabimus
gra maiore refecti. ⁊ dõpleni ⁊ sci¬
et laudubimus. Ecce quid erit in

Expanded text:
alia, scilicet requie praeter terram promissionis, dicendo, hac sabbatismus, id est plenae quietis feriatio et jucunditas significata per Sabbatum quorequievit Dominus, et in lege observabatur. Tunc ergo enim perfecte vacabimus a majore referti et Deo pleni. Et scimabimus et laudabimus. Ecce quid erit in
Abbreviated transcription (Latin):
em. inpenãtalẽ qualẽ illi ꝑinere¬
dulitate meruerunt. Exẽplũ
emĩdicit ut mentẽ habeamus
illic. nostiam. nesimiliter
excidamus ut magisterreat
festinare in illã requiem.
uenit ẽ uius. quemĩ fide¬
les: mortuũ putant. s uere :¬
.i. qui illos iudicauit: uob̾

Expanded text:
m in poenam talem qualem illi per incredulitatem meruerunt. Exemplum autem dicit, ut mentem nostram illic habeamus, ne similiter excidamus. Et ut magis terreat festinare in illam requiem evenit, est vivus, quem infideles mortuum putant; sed vere vid est qui illos judicavit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quo. uel quohec et inilla.
.i. ratio ⁊ sensualitas insius
differentiis ꝯueniat. dũ su¬
ꝑior differentia sensualita
iã ostẽsũẽ. Uel inferior ra¬

Expanded text:
quo, vel quomodo haec et illa, id est ratio et sensualitas in suis differentiis conveniant, dum superior differentia sensualitatjam ostensum est. Vel inferior
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtu quiẽ mens. Mens uelratio. uel
intelligentia. uel siquo alio uoca.¬
bulo cõmodius appellatur. imago
ineadẽ renouatur. ut incipiat¬
m illa imago ab illo reformari aquo¬
formata ẽ. Non eñi reformare se ip̃a
põt. sicut potuit reformare. que ĩ
ip̃a agntiõe dĩ creata ẽ. anteqũa

Expanded text:
itu qui est mens, vel ratio, vel intelligentia, vel si quo alio vocabulo commodius appellatur. Imago in eadem renovatur, ut incipiat illa imago ab illo reformari,formata est. Non enim reformare seipsam potest, sicut potuit deformare: quae in ipsa ag
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib legis non exiustitia. ⁊ uere.
quod.i. quia etiã nos ip̃i. qui in
tuo.: oppinione habiti. s iatiõe ꝓbati fuisse
peccatores in ea. s. dũ ei. subiecti seriuebamus.
ficare nisi quia in lege non eramus iusti: ⁊ siħ ẽ.
.i. sinos qui in ea ꝑfecti eramus. fuimus ex eapec¬
catores tẽ lex ubicũq post xͥ passionẽ seruatur
ministrat pec̃e. ⁊ silex ministrat pec̃e. tẽ si xp̃s¬

Expanded text:
operibus legis non est justitia, et vere. id est quia etiam nos ipsi qui in non opinione habiti, sed ratione probati fuisse peccatores in ea, scilicet dum ei subjecti serviebamus. ficari, nisi quia in lege non eramus justi? Et si hoc est, id est si nos qui in ea perfecti eramus, fuimus ex ea peccatores, tunc lex ubicunque post Christi passionem servatur, ministrat peccatum, et si lex ministrat peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ posse obici quiasi frõe.x
cat: p̃uaricatorẽ se ꝯstituat. set
illam nondestrunt.quia des¬
trui non põt. hanc aut suꝑbiam
uẽ destruxerit et destruebat:

Expanded text:
militer posse objici quia, si fidem cet, praevaricatorem se constituat, sed illam non destruxit, quia trui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, et destruebat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dealiis figuratiuis nullo demiq modo iustifi¬
inxp̃o.ie. ut iustifice. ex fi. xp̃i. Nõ ĩo dicit exfide¬
oꝑib gr̃a. quia fides ꝑdilectionẽ oꝑans. nicħ
daret. Exfide ergo nos dicit iustificari quia
ip̃a pͥma ẽ. ex qua in petantur cetera. Exfide
iustificamur dico. et non ex oꝑib legis aliqͦ
modo. Siue ante fidẽ. siue ꝯfide fiant. p̃p.
sumus querentes iustifi¬

Expanded text:
et de aliis figurativis. Nullo denique modo justifiisto Jesu, ut justificemur ex fide Christi. Non ideo dicit ex fideoperibus gratia, quia fides per dilectionem operans, nihil bis, nisi Deus eam daret. Ex fide ergo nos dicit justificari, quia ipsa prima est, ex qua impetrantur caetera. Ex fide justificemur, dico, et non ex operibus legis aliquo modo, sive ante fidem sive cum fide fiant. Proptsumus, quaerentes justifi
Abbreviated transcription (Latin):
iam rationib incipit
agere. quod carnales
obseruantie post xp̃m.
non sunt obseruande o¬
stendens iustitiam ño
exlege. s ex gr̃a fidĩ eẽ
primo erẽplo suieta
de iustificatisunt. De¬
inde scripturarũ atte¬
statiõe. tͣa dere huma¬
na consuetudine. De
in ꝓbatiõe itaq legis.
incipit hic pleneage̾
scims eã non iustifica¬
re. et idõ ea dimissa. ad

Expanded text:
am rationibus incipit agere, quod carnales observantiae post Christum non sunt observandae, ostendens justitiam, non ex lege, sed ex gratia fidei esse, primo, exemplo sui et de justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legis incipit hic plene agerscimus eam non justificare, et ideo ea dimissa ad
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃i peccatoreᷤᷤ quidẽ sumus.s
non ut gentes idolatric. ininu
deq. attende quod sint. int̾ ẽ
inter irridentes et irrisores.¬
et inter scribentes et scͥptore̾.
⁊ huius mõi. ita scͥptura appel¬
de iniquos. et grauib pecca¬
toꝵ sarcinis. honeratos quod
nom̃ gentib inposuerunt
ip̃i iusti ẽẽnt. cũ eent et ip̃i

Expanded text:
 Peccatores quidem sumus, sed non ut gentes idololatrae et di. Attende quod sicut interest inter irridentes et irrisores,et inter scribentes et scriptores, et hujusmodi, ita Scriptura pede iniquos, et gravibus peccarum sarcinis oneratos, quod nomen gentibus imposuerunt ipsi justi essent, cum essent et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
TO.: die iudicii cit cis indig̃ quia sibi ip̃is in¬
dignabunt᷑.: interĩ añ iudiciũ post carnis absolu¬
tionẽ. eit̃ cis tͥbulatio. ⁊ angustia iaĩa sola. post
iudi. aut. eĩt ira dei .i. uidebit᷑. ut dictũ ẽ uel ita
ut duo sequentia sint expositio duoꝵ p̃ceden
abhis passionib inmunis ẽ. ⁊ neuideat᷑ irasci:
ñ uindicare: subdit. indignatio quã addens sr̃
irã. in iuĩa suã dm̃ uindicatuꝵ: significat. Uñ.
p̃dicta exponens subdit
Tribulatio⁊ angͦ: ap¬

Expanded text:
ipso die judicii erit ejus indignatio, quia sibi ipsis indignabuntur; et interim ante judicium post carnis absolutionem erit eis tribulatio et angustia, in anima sola; post judicium autem erit ira et indignatio, ut dictum est. Vel ita ut duo sequentia sint expositio duorum praeceab his passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio et a
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩa humanaimago dĩ
terrenoꝵ affectuũ labe
Strita ẽ. ut nulla in ea li¬
neam̃ta remanserint. ñ¬
imaginẽ dĩ cũ crearetur in pressum ẽ. ꝓmñ¬

Expanded text:
in anima humana imago Dei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla in ea lineamenta remanserint. Nimaginem Dei, cum crearetur, impressum est.
Abbreviated transcription (Latin):
q reꝗrat excusationẽ. aliud ẽ enĩ nescisse. aliud
scire noluisse. Ignorantia quippe que ñẽ eoꝵ ꝗ
minẽ sic excusat ait sẽpit̾no igne ñ ardeat. s for¬
uel reatu originis. uel qadditam̃to ⁊̃ ꝓͥe uo¬
luntatis.siue qui nouit. siue ꝗñ nouit. siue

Expanded text:
 requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eominem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed forvel reatu originis, vel additamento impropriae voluntatis; sive qui novit, sive qui non novit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ qua intelligit᷑. ⁊ sibi c̃sciꝰ
ẽ quid sit bonũ: quidsit
malũ. lex enĩnat᷑ał ẽ. in ui¬
riã nemini inferre.nicħ
diari. ⁊ c̃talia at ut bre¬
uit̃ dicat᷑ nolle aliis facẽ:
ꝙ tibi non uis fiei̾. ꝗ euan¬
gelice concordat doctrine.
significasse. sub noĩe gen¬
tium: quã eos ꝗadeuange¬
liũꝑtinẽt. Nec moueat᷑
qͣ natͥuralit dixit. que le

Expanded text:
lem, qua intelligit, et sibi conscius est quid sit bonum, quidve malum. Lex enim naturalis est, injuriam nemini inferre, nihidiari, et caetera talia; et ut breviter dicatur, nolle aliis facere quod tibi non vis fieri: quod evangelicae concordat doctrinae. significasse sub nomine gentium quam eos qui ad Evangelium pertinent. Ne moveat quod naturaliter dixit quae le
Abbreviated transcription (Latin):
deputabunt᷑ apud dm̃ ⁊ hoĩes. uł ita lege. fac. le.
legis. p̾ea ustificari. s potiꝰ sicut sciamꝰ aliter
nõ ẽẽ factores legis. nͥ iustificent᷑. ut nõ iustifica.¬
tio factõib acceciat.s: ut faco̾es iustificatio p̃cetat.
ut sidicẽt᷑ hoĩes cͣabunt᷑. nõposs intelligreos cͣai.
qui añerant hoĩes s ip̃a creatione fiei̾ut suit ho¬
facumt ut iustificent᷑. s uistificantur ut faciãt.
quiiã erant hoiẽs. s ñita hic accipiendũ ẽ. potiꝰ

Expanded text:
deputabuntur apud Deum et homines. Vel ita lege, factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint hofaciunt ut justificentur, sed justificantur ut faciant. qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatẽ. sic medicina sapientie ꝑ hõis susceptionẽ.
nr̃is ẽ ad cõmodata uulnerib dequibꝰdã ccͣrus carꝰet¬
dequib dã simͥlib. Serpentiᷤ enĩ sapĩa .i. astutia decep¬
tisumus dĩsapĩa lib̾amur. ⁊siẽ illa sapĩa uocabat᷑.
erat aũt stultitia. sic ista que uocat᷑ stulatia sapĩa

Expanded text:
sequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrarde quibusdam similibus. Serpentis enim sapientia, id est astutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ p̃dicatores. ⁊ sic factũ ẽ. Ubiẽ enĩ sapiens int̃p̃di¬
catores: int̃ quos si ẽe uoluit. sapiãm illã abicere
oportuit. Et nota ꝙ. pͥmo ponit genꝰ. geñ deinde
subdit spẽs clicen᷑.
Ubiscriba. ubi inquisitor
huius scłi: sapiens genus
ris. Scriba ẽ quietiã demorib¬

Expanded text:
st factum. Ubi est enim sapiens, inter praedicatores? inter quos si esse voluerit, sapientiam illam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subdit species, Ubi scriba? ubi inquisitor hujus saeculi! Sapiens genus ris. Scriba est qui etiam de morib
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s p̃p̃se. ⁊ ꝓximus ꝓpt̃ dm̃ diligatur hic quidem
modus insuturo nõ euacuabi tur. s modus ĩ¬
ꝑfectionĩ tolletur. Sciendi aũt modus enigiatic̾
et specularis penitus tolletur. alii dñt ñ solũmo¬
dũ scientie s etiã actũ. siue ipsã scientiã. que nũc
est infuturo euacuari deactu quidẽ ⁊ usuipsius
scientie ꝓbabile ẽ. quod euacuet᷑. de ip̃a uero sciẽ¬
tia. nõ adõ. Scientia eñiẽ. ip̃a m̃tis qualitas. cuiꝰ

Expanded text:
et proximus propter Deum diligatur. Ilique modi in futuro non evacuabuntur, sed modus imperfectionis tolletur. Sciendi autem modus aenigmaticus, et specularis penitus tolletur. Alii dicunt non solum modum scientiae, sed etiam actum, sive ipsam scientiam quae nunc est, in futuro evacuari. De actu quidem et usu ipsius scientiae, probabile est quod evacuetur. De ipsa vero scientia non adeo, scientia enim est ipsa mentis qualita
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimꝰ et spei succedit beatitudo ip̃a. ad qũa p
aliquid succedet. destruetur tam̃ in quantũẽ ex
parte quia tesinet ẽe exparte. s nec ip̃a nec actus
eius destruetur. Om̃e ergo q. ex parteẽ destrue¬
tur. uel extotout fides. et spes. uel ex parte. ut
scientia. cuius. ⁊ actus. et modus destruet̃ et cari¬

Expanded text:
videmus, et spei succedit beatitudo ipsa, ad quam pealiquid succedet. Destruetur tamen in quantum ex parte est, quia desinet esse ex parte, sed nec ipsa, nec ejus actus destruetur. Omne ergo quod ex parte est, destruetur, vel ex toto, ut fides et spes; vel ex parte, ut scientia, cujus actus et modus destruetur, et chari
Abbreviated transcription (Latin):
bratilit̃ ⁊ obscure.tunc ãu¬
ꝑspeciem .i. clarissime .s
adhoc inquiunt illi. sic¬
et modo inꝑfecte diligimꝰ.
tunc aute ꝑfectissime. ergo modus di¬
UILI:: ligendi euacuabitur. Sic ergo põt dici
ẽ .ꝙ. decaritate sicut descientia omnis in ꝑfectio
tollet᷑. S sicut duosunt. diligenda .i. d̃s ⁊ ꝓximꝰ.¬

Expanded text:
bratiliter et obscure, tunc aspeciem, id est clarissime. Sed ad hoc inquiunt illi: Sicet modo imperfecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sic ergo charitas 1est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt diligenda, id est
Abbreviated transcription (Latin):
hic opponitur aqui¬
busdã ꝙ ead̃e ratione¬
caritas debeat dici eua¬
cuari. quia modo ex
tiõe. futuri status. ad ꝙ¬
quidã dicunt nõ in ip̃a
scientiã .i. ip̃m donũ sciẽ¬
tie euacuari. s modũ ꝗa

Expanded text:
Hic opponitur a quibusdam quod eadem rationharitas debeat dici evacuari, quia modo ex ratione futuri status. Ad quidam dicunt non ipsam scientiam, id est ipsum donum scietiae evacuar
Abbreviated transcription (Latin):
meũ non ẽ deboc maundo. Non ait
nõ ẽ hic. s. non ẽ hinc. qui a ꝑegͥna¬
tur quidẽ inmundo s non ẽ de
mundo regno̾ em̃. sud̃dicit de
m̃udo non estis. s ego clegiuos de¬
quotenebamur adi abolo taexꝓͥo. quã exdelicto
patris angło inducuntur incelũ. filii dic. o.dile.
sierimus. attende diuigenter quod dicit filii cla¬
ritatis sue. Si hec caritas quapat̃ dilig̃ filiũ. et pa¬
trẽ dilig̃ filius. in effabilit̃ comunionẽ de mon¬
strat. ãboꝵ quid cõuenientius. qua ut ille ꝓͥe di¬
catur ueritas quisps ẽ cõis ambob alioquin

Expanded text:
meum non est de hoc mundo Non ait st hic, sed non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo; sed est mundo. Regno enim suo dicit: De mundo non estis , sed ego elegi quo tenebamur a diabolo tam ex proprio quam ex delictoPatris angelo, inducuntur in coelum. Filii, dico, dilectsi erimus. Attende diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie dicatur charitas, qui sp
Abbreviated transcription (Latin):
qui dominabantur nõb. diabo¬
lus eñi et angłieius captͥiuerãt
p̃destinatos addĩgrãm. aredẽ¬
ptore autẽ nr̃o foras missi qui dñariinfidelib
solebũt intrinsecus: fideles oppu

Expanded text:
re dominabantur nobis. Diabolus enim et angeli ejus captivaverant destinatos ad Dei gloriam, a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppu
Abbreviated transcription (Latin):
tate nõratiõe ducunt. et id pp̃h
tantũ faciunt ut nõpatiantur.
cabant. ut etiã legẽ seruandã¬
l docerent ericẽ p̃dicabant.ut
afidelib questũ acciperentlegẽ:
.s. gaius. cesar et octauianus. et a¬
ugustus. leges ꝓmulgauerunt.
rent: et patris cerimoniis uiuerẽt
Quicũq igitur circũcisus eratu

Expanded text:
tate non ratione ducuntur. Et id propter hoc tantum faciunt, ut non patiantur, cabant, ut etiam legem servandam docerent, crucem praedicabant, ut a fidelibus quaestum acciperent; legemcet Caius Caesar et Octavianus Augustus leges promulgaverunt, rent et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque igitu
Abbreviated transcription (Latin):
ura .i. decarnalicireumcisione
in qua dolor est uobis. gloriẽtur.
aput iudeos. eo quodtam multo
proselitos faciunt.
buit. ibiapłs thesaurum repꝑit
ꝙ illiuisum ẽstultitia apło factũ
Dichi aũt est sapientia ⁊ gła. Noligerube¬
scere decruce xp̃i. recole frontẽ tuã ne lingua ex

Expanded text:
 est de carnali circumcisione in qua dolor est vobis, glorientur apud Judeos, eo quod tam multos proselytos faciunt.buit, ibi Apostolus thesaurum reperit: quod illi visum est stultitia, Apostolo factum est sapientia et gloria. Noli ergo erubescere de cruce Christi, recole frontem tuam, ne linguam ex
Abbreviated transcription (Latin):
state głari . s incruce. Uñ ĩpius insultat. irridetq
philosophus. et qĩ quis diceret. curgłaris in .c.x.
do. ut eũ nõteneã quia nec ego mdo. aliquid cupio.
tis ñ hñt in me dominiũ. nec mundris ĩa sem̾ ĩ¬
gerit. et ego ꝯͣ cũ sũ fortis. ⁊ nota quia nõ sine causa
Perũq cõtigit ut hõ mũdũ mente nonteneat
s tam̃ mundus eũ insuis occupationib astringit.
et mortuus ẽ hõmundo. ⁊ mundus eũ qiuuius
cõspicit. dũalio intentũ insiuisactib raꝑe ꝯtẽdit.
S nec paulus mundũi cupit. nec mundus eũ. ut
in duob mortius: neuter neutrũ uidet. quia nͥec
paulus mundi głam querebut: nec amumdi gl̃a
ip̃querebatur ĩo se mundo et mund̃u sibi cruci¬

Expanded text:
iari, sed majus in cruce. Unde impius insultat, irridetque philosophus. Et quasi quis diceret: Cur gloriaris in cruce? do, ut eum non teneam. Quia nec ego in mundo aliquid cupio, tiae non habent in me dominium, nec mundus jam se mihi ingerit, et ego contra eum sum fortis. Et nota quia non sine causa erumque, ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus eum in suis occupationibus astringit et mortuus est homo mundo, et mundus quasi vivus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit; sed nec Paulus mundum cupit, nec mundus eum: ut in duobus mortui neuter neutrum videt. Quia igitur nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, ideo et se mundo et mundum sibi cruci
Abbreviated transcription (Latin):
perfidem accipiuntur impleri
non possunt. ut ĩadictum est. S¬
pauescas alienã:dequa cruce.¬
ut non erubescemus. eã in i p̃a
fronte .i. inpudoris domicilio
locauimus. Iõ enĩ. crux infronte
credentiũ ubi sedes uerecũdie¬
u figitur. ut denõie eius fides nõ¬
erubescat. et magisdĩgłiam qũa
hõium diligat.Signũ ueteris.
testa. circucisio ẽ in latenticar¬
imũ ne. Signũ noui crux in liba frõte.
Ibi erã occultatio hic reuelatioẽ.

Expanded text:
per fidem accipiuntur, impleri non possunt, ut jam dictum est, spavescas alienam: de quut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides noubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Signum veteris Testamenti circumcisio in latenti cari Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio:
Abbreviated transcription (Latin):
monent uos ministrando. et reuerentiã di¬
gnitatis exhibendo. Quid enĩ ꝓ¬
ut habeatis dehonorẽ sine frueru hab̾e sic̃
diuitie negligentiã pariunt
nore eẽ honorandos. et si q̃n
grauit̃ increpa̾t uel puniunt.
habete pacẽ cũ eis. p̃p̃ opus illo¬
rũ.i. scientos opus illoꝵ hoc
cehibe quod faciunt:
Hogamus hic amonet p̃latõ
ut subiectorũ ĩꝓbitate ⁊ ĩ¬
patientiã patienter ferant õu
in aliquo contra eos murmu¬
deberent maiorib face. uos
aũt p̃latos et maiores tñ fr̃s.
Rogamus hocinquietos .i. curi¬
osos et giraogauos corripite aqͦ
ã. o̾i nõ solũ patiamini. s etiã
nũ ꝓmalosubtrahatis ut ne¬
gligatis corꝑe. Tc̃ eñi malũ ꝓ.
malo redditur. si corripiẽduᷤ
nõcorripitur. s prauadissi¬
mulatiõe negligitur s sẽꝑ .s.¬

Expanded text:
ssaria eis ministrando, et reverentiam dignitati exhibendo. Quid enim prodest honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt nore esse hograviter increpant, vel puniunt, habete pacem cum eis propter opus illorum, id est scientes opus illorum hoc exigere quod faciunt. Rogamus. Hic admonet praelatos ut subjectorum improbitatem et impatientiam patienter ferant, dum in aliquo contra eos murmudebent majoribus facere, vos autem, praelatos et majores tamen fratres rogamus, hoc: Inquietos, id est curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo ad omnes, et non solum patiamini, sed etiam  malo subtrahatis, ut negligatis corripere. Tunc enim malum pro malo redditur, si corripiendus non corripitur, sed prava dissimulatione negligitur. Sed s
Abbreviated transcription (Latin):
catione p̃dicat nolite eũ despice̾
neq cõtẽpnͣe. non tñ õia indisc̃te
recipiatis. S ꝓbate .i. tatioe discuti¬
nete uos: taeni nõegent discussiõe et quod

Expanded text:
dicat, nolite eum despicere, neque contemnere; non tamen omnia indiscrete recipiatis. Sed probate, id est ratione discutinim non egent discussione, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
religiõe. quia traditions hũane: nomen reli¬
gionis aplicant. ut religio apellatur. cũ sit sa¬
crilegiũ quia quod ce̾ anctorẽ ẽ. sacrilegam̾¬
te. inuentũẽ. Simulata gͦ ibiẽ religio. ut ui¬
deantur uera que falsa sunt. et illa tͣditio
uel religio: ẽ inhumilita. quia mentes int̃¬
ra humiliat ne eriginturad suꝑna. ⁊ ẽ. non

Expanded text:
religione, quia traditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, 194 cum sit sacrilegium, quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Simulata ergo ibi est religio ut videantur vera quae falsa sunt. Et illa traditio vel religio est in humilitate, quia mentes in terra humiliat, ne erigantur ad superna. Et est non
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ ẽ. in .o. ali. illis qui truncati sunt ĩcapite
xp̃o. totos se dantes mundo. explentes sensũ
cirnis. Uñ subdit. ⁊ ẽ. adsaturit᷑a ͤ. carris. Sagi¬
na eñ carnalis sensus. ẽ traditiohumana que
hec dicit sufficere. quod carm̾ tͣdit prudentia.
gitur sicon

Expanded text:
Et non est in honore aliquo illis quia truncati sunt a capite Christo, toto se dantes mundo, et explentes sensum carnis. Unde subdit: et est ad saturitatem carnis. Sagina enim carnalis sensus est, traditio humana, quae hoc dicit sufficere quod carnis tradit prudentia. gitur si con
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sp̃em sapientie. quia p̃tẽdiũ
suꝑstitionẽ. ⁊ hũilitatẽ. uñ
carns.: stitione .i. inregiõe. que supramo¬
dĩ ẽ. ⁊ que sunt. in.hii. quia humiles se osten¬
dunt. qui illa obseruant. et quia sunt nõ ad par¬
cunt se ñcurare. de honore hũano. ⁊ quia nõ

Expanded text:
iem sapientiae, quia praetendunt superstitionem et humilitatem. Unde perstitione, id est in religione quae supramodum est, et quia sunt in humilitate, quia humiles se ostendunt qui illa observant. Et quia sunt non ad parcunt se non parcere
Abbreviated transcription (Latin):
seducamin. s uos alii qui¬
legalia recepistis dicite qua
legẽ seruatis. ⁊ hocẽ ꝙ ait. si
aut mortiuestis ñ misera a
xp̃o. s felici morte abelem̃tiᷤ.¬
tes mundo
m .i. seꝑati alege que ẽ institu¬
tio pueroꝵ quimũdana pe

Expanded text:
seducamini, sed vos alii quilegalia recepistis, dicite, quare legem servatis? Et hoc est quod ait: Si  mortui estis, non misera a Christo, sed felici morte ab elementis mundi, id est separati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana pe
Abbreviated transcription (Latin):
duerecundiã ut uerecimo emini. ⁊ debetis
erubescẽ quia nõẽ int̃uos. ꝗs
uestram dicO. quãsic .i. adeosapiens qui
possit iudicare int̃ fr̃em. ⁊ frẽm suũ. ut ita necesse
sit ut stultos statuatis iudices. ⁊ hii tñ potiꝰ statuen¬
disunt. quã ad infideles udices eat̾. si desunt sapiẽ¬
tes. si in quã nõ ẽ sapiens. S fr̃cũ fr̃e. in.iu cõtende

Expanded text:
ro, ut verecundemini, et debetis erubescere, quia non est inter vos quisquam sic, id est adeo sapiens, qui possit judicare inter fratrem et fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est sapiens. Sed frater cum fratre in judicio conte