comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Credat gͥ potius sublimi auctoritatiꝰ in¬
nimeq fallaci quandui sumꝰ incorpore
peregrinari noᷤᷤ a domino. & ambulare ꝑ
fidem nondum ꝑspetiem: ac sic ꝑscuerant̃
retinens atq custodiens. fidem. spem. &
caritatem intendat in spetie. expignore qd̃
ueritatem Cum ds qui suscitauit iħm
xꝑ̃m amortuis uiuficabit & mortalia
corpora nr̃a ꝑ inhabitantem sp̃m eius
innobis. Prius autem quam ninificetur
hoc quod mortuũ ẽ. & ꝓpt̃ peccatum ꝓ¬
culdubio corruptibile ẽ ⁊ aggͥuat aĩam. it os
qñ adiuta excedit hanc nebulã. q̃ tegit᷑ omĩs
t̃ra. id est hãc carnalẽ nebulam. q tegit᷑ omĩs
uita trena tanquam rapida coruscatione
ꝑstringitur. & insuam infirmitatẽ redit.
uiuente desiderio quo rursus erigatur:
nec sufficiente mundicia qua figatur.
et quantum quisq hoc magis potest
tanto maior ẽ: quanto aũt minus tanto
minor. si aũt nichil adhuc tale mens ho¬

Expanded text:
Credat ergo potius sublimi auctoritati miCredat ergo potius sublimi auctoritati minimeque 115 fallaci, quandiu sumus in corpore peregrinari nos a Domino et ambulare per fidem, nondum per speciem, ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in specie ex pignore quoveritatem, cum Deus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora nostra per inhabitantem spiritum eius in nobis. prius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens ho
Abbreviated transcription (Latin):
sic se uelle manere donec ueniat. Ubictiã
michi uidetur. alto dociusse misterio.
stam ipsam iohannis engliste dispensa¬
tionem. qua in lucẽ liquidissimam uerbi
sublimitate effert᷑ ubi trinitatis eqͣlitas.
& in cominutabilitas uideri pocest. &
quã maxima ꝓprietate distet aceteris
homo ciuus susceptione uerbũ carofa¬
ctum ẽ. Perspicue cerni cognosciq ñ
posse nisi cum ipse dñs uenerit: i dõ
sic manebit donec ueniat. Manebit
autem nunc infide credentium: tunc
autem facie ad faciem contemplandui
crit. cum apparuerit uita nr̃a. & nos
cum ipso apparebunus ingła. Quisqͥs
autem arbitratur homini uitam istã
mortalem adhuc agenti posse contin¬
gere. ut dempto atq discusso omni
nubilo fantasiarum corporalium atq
carnalium serenissima icommutabił
ueritatis luice potiat᷑. & mente penitus
a consuetudinẽ uite hinus alienata illi
constanter & indeclinabilit̃ hereat nec
quid querat ne querat intelligi

Expanded text:
sic se uelle manere, donec ueniat. ubi etiam sic se uelle manere, donec ueniat. ubi etiam mihi uidetur alto docuisse mysterio istam ipsam Iohannis euangelicam dispensationem, qua in lucem liquidissimam uerbi sublimiter fertur, ubi trinitatis aequalitas et incommutabilitas uideri potest, et qua maxime proprietate distet a ceteris homo, cuius susceptione uerbum caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse dominus uenerit. ideo sic manebit, donec ueniat. manebit autem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit, cum apparuerit uita nostra et nos cum ipso apparebimus in gloria. quisquis autem arbitratur homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium adque carnalium serenissima incommutabilis ueritatis luce potiatur et mente a consuetudine vitae hujus alienata, illi constanter et indeclinabiliter baereat, nec quid quaerat nec quis quaerat intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim ibunt sinistri in combustio¬
nem ȩternam: iusti aut̃ in uitam et̃nã.
Hine illuc trans migrabunt: & ibi eum
uidebunt. quomͦ non uident impii.
Tolletur enim impius. ut non uideat cla¬
ritatem dei. & impu lumen ñ uidebunt.
Hec est aut̃ in quit uita eierna. ut cognoseant
te unum uerum dm. & quem misisti ihe¬
sum xꝑ̃m. Sicut in illa ęternitate cogno
scetur quo seruos ꝑducet ꝑformã serui ut
libi contemplentur formam domini.
clexu. Quod intrib actine in iohanne
aut eugłista dona contemplatire uir¬
tuicis eluceant idoneis dinoscere. & qͥa
ñ ꝑfecte. s ex parte sit. idõ sic manebit
donec ueniat. ex libro de consensu eu¬
flando dedit sꝑ̃m̃ sc̃m: ne ipse sp̃s
qui trinitati consubstancialis et
coeternus ẽ. tantũmͦ patris eẽ. non etiã
filii sꝑc̃ putaretur postremo suas oues
petro se amanti eumq amorem ter con¬
fitenti cõm̃dans: dicit eundem iohannẽ.

Expanded text:
tunc enim ibunt sinistri in conbustiotunc enim ibunt sinistri in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident inpii. tolletur enim inpius, ut non uideat claritatem domini, et inpii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti legum Christum, sicut in illa aeternitate cognscetur, quo servos perducet per formam servi, ut liberi contemplentur formam Domini. CAPUT CLXXV. Quod in tribus activae, in Joannis autem Evangelio dona contemplativae virtutis eluceant idoneis dignosceret, quia non perfecte, sed ex parte sit, ideo sic manebit donec veniat, ex libro de Consensu eflando dedit Spiritum sanctum, ne ipse Spiritus qui Trinicoaeternus est, tantum modo patris esse, non etiam filii spiritus putaretur. Postremo suas oues Petro se amanti eumque amorem ter confitenti commendans dicit eundem Iohannem
Abbreviated transcription (Latin):
puseius in his qui uos susceperint agno¬
scetis: scd̾m illud aũt qđ galilea inter¬
p̃tatur reuelatio. ñ iam informa serui
intelligendũ ẽ. s in illa in qua ȩqualis ẽ
patri. quam promisit apud iohannẽ di¬
lectoribus suis cum diceret. et ego dili¬
gameum. & ostendam me ipsum illi: nõ
utiq scđm id quod iam uidebant. et
quod etiã resurgens cum cicatricibus
non solum uidendus s etiam tangẽdꝰ
post modum ostendit : s scđm illã inef¬
fabilem lucẽ qua illuminat omnem
hominẽ uenientẽ in hunc mundum:
scđm quam lucet intenebris. & tenebre
eum ñ comprehendunt. Illuc nos preces¬
sit unde ad nos ueniens ñ recessit: et
quo nos precedens. ñ deseruit. Illa erit
reuelatio tanquam uera galilea. cum
similes ei erimus. ibi eum udebimus
sicutiẽ. Ipsa erit etiam beatior trans¬
migratio ex isto scło in illam eternita¬
tem: si eius precepta sic amplectamuR.
ut ad eius decteram segregari mereamur.

Expanded text:
pus eius in his qui uos susceperint agnopus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris et tenebrae eum non conprehendunt illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
buisse: ꝓculdubio gͦ qm̃ uox ẽ ista non
eugłiste narrantis. quod ita factum sit.
s angłi ex mandato domini &e ipsuis
postea dñi. eugłiste aut narrantis: sed
quod ita abangło & a domino dictũ sit.
ꝓpheticȩ dictum accipiendum ẽ. Gali¬
lca namq int̃pretat᷑ uel trans migratio.
uel reuelatio. Prius itaq scđm trans migra¬
tionis significationẽ. quid aliud occurrit
intelligendum. p̃cedit uos ingalilcam. ibi
cum uidebitis: nisi quia xꝑ̃i grã de ppło
isrł trans migratura erat adgentes quib
apłi predicantes eugłm. nullomͦ crederẽt᷑
nisi eis ipse dñs uiam in cordib hominũ
p̃pararet: & hoc intelligit᷑ p̃cedit uos in
galileam. Qd aut̃ gaudentes mirarent᷑
disruptis. & eictis difficultatibus ape¬
riri sibi hostium in dño ꝑilluminationẽ
fidelium: hoc incelligit᷑. ibi eum udebitis.
Idẽ. ibi m̃bra eius inuenictis. ibi uuum cor¬

Expanded text:
buisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non buisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel \'transmigratio\' uel \'reuelatio.\' prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum cor
Abbreviated transcription (Latin):
quam qͥngentis fr̃ib simul. siue isti cum
illis undecim erant congregati clausis
hostus ꝓpt̃ metum iudeorum. unde cũ
exisset thomas. uenit ad eos iħs: siue ptꝰ
Postea inquit apparuit iacobo. ñ tunc
autem primũ acciꝑe debemꝰ. uisũ eẽ
iacobo. s aliqua propria manifestati¬
one singłariter. Deinde apłis omnib.
nec illis tunc primum: s iam ut famili¬
arius conuersaretur cum eis. usq ad
diem ascensionis suȩ. Nouissime aut̃
omniũ inquit quasi abortiuo apparu¬
it & mͥi. s hoc iam de celo post non
paruum tempus ascensionis sue. Nẽ
iam iudeamus quod distuleramꝰ. cuius
misterii gr̃a scđm matheum & marcum
resurgens ita mand auerit: precedam
uos ingalileam. ibi me idebitis. quod
& si cu̾mpletum ẽ tam̃ post multa com¬
pletumẽ: cum sic mandatũ sit quã quã
sine p̾iuditio necessitatis. ut aut hoc solũ.
aut hoc primum ex pectaretur fieri de¬

Expanded text:
squam quingentis fratribus simul, sive isti cum squam quingentis fratribus simul, sive isti cum illis undecim erant congregati, clausis ostiis propter metum Judaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus; siue post postea, inquit, apparuit Iacobo; non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens ita mandauerit: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis. quod etsi completum est, tamen post multa completum est, cum sic mandatum sit, quamquam sine praeiudicio necessitatis, ut aut hoc solum aut hoc primum expectaretur fieri de
Abbreviated transcription (Latin):
xit amortuis ꝑdies quadraginta. sĩ
qͦd cotidie ꝑdies quadraginta cum illo
manducassent & bibissent: nam erit cõ¬
trarium iohanni qui octo illos dies in¬
terposuit quib eis usus ñ ẽ.: ut tercio
manifestaretur ad mare tẏberiadis in¬
de iam etiã si cotidie illis uisiis. & cum
illis coniunatus ẽ: nichil repugnat. et
fortasse idõ dictũ ẽ ꝑ quadraginta
dies. qui quat̾ den sunt in mysterio
uel totius mundi uel tocus tempo¬
ralis scłi: quia & illi primi decemdies in
quib erant illi octo dies. A parte totum
possunt more scripturarum ñdissone cõ¬
putari. Conferatur gͦ & quod ait apłs
paulus. utrum nichil afferat questionis.
Resurrexit inquit tercio die scđm scrip¬
turas: & apparuit cephe ñ dixit pͥmo
apparuit cephe. Nam eẽt contrarium
quod primo mulicribus appariusse in
engłio legitur. Postea inquit duodecĩ:
quib libet qua hora libet: ipso tamen
resurrectionis die. De inde appariit plu¬

Expanded text:
xit a mortuis per dies quadraginta. Non xit a mortuis per dies quadraginta. Non quod quotidie per dies quadraginta cum illo manducassent et bibissent: nam erit contrarium Joanni qui octo illos dies interposuit, quibus eis visus non est, ut tertio manifestaretur ad mare Tiberiadis. Inde jam etiam si quotidie illis visus et cum illis convivatus est, nihil repugnat, et fortasse ideo dictum est per quadraginta dies. Qui quater deni sunt in mysterio, vel totius mundi, vel totius temporalis saeculi, quia et illi primi decem dies, in quibus erant illi octo dies, a parte totum possunt more Scripturarum non dissone computari. Conferatur ergo et quod ait apostolus Paulus, utrum nihil afferat quaestionis: Resurrexit, inquit, tertio die secundum Scripturas, et apparuit Cephae. Non dixit, primo apparuit Cephae; nam esset contrarium quod primo mulieribus apparuisse in Evangelio legitur. Postea, inquit, duodecim: quibuslibet, qua hora libet, ipso tamen resurrectionis die; deinde apparuit plu
Abbreviated transcription (Latin):
incelum: ita narrans. E duxit aũt illos
foras in bethaniã: & eleuatis manibus
siuis benedixit eis. Et factum ẽ cum be¬
nediceret eis: recessit ab eis & ferebatur
incelum. Uiderunt gͦ eum p̃t quod in
terra iuderant etiã dũ ferrcret᷑ incelum.
Tociens gͦ in eugłicis libris commemora¬
tus abhominib uisus ante quam a¬
scendisset incęlũ. int̾ra scilieet nouies
& in aere semel ascendens: s: ñ omnia
scripta sunt. sicut ioħs fatet᷑. Crebra
enim erat cuis cum illis conuersatio.
tinuos apparuerat. Nam post diem pͥmũ re¬
surrectionis eius alios octo dies inter¬
uenisse dicit iohes. post quos eis rur¬
sus apparuit. Tercio aut̃ ad mare ty¬
beriadis. fortassis continuo conseqͣnti
die: nichil enim repugnat: & deinde
quando uoluit. constituens eis quod
quemadmodum uoluit. sicut petrus
dicit quando eum cornelio & his
qui cum illo fuerant p̃dicabat: qui
simul inquit mandicauimus etbi¬
bimus cum illo postea quam resurre¬

Expanded text:
in caelum, ita narrans: eduxit autem illos in caelum, ita narrans: eduxit autem illos foras in Bethaniam et eleuatis manibus suis benedixit eis. et factum est, cum benediceret eis, recessit ab eis et ferebatur in caelum. uiderunt ergo eum praeter quod in terra uiderant, etiam cum ferretur in caelum. totiens ergo in euangelicis libris commemoratus est ab hominibus uisus, antequam ascendisset in caelum: in terra scilicet nouiens et in aere semel ascendens. Sed non omnia scripta sunt, sicut Iohannes fatetur. crebra enim erat eius cum illis conuersatio per uadraginta continuos apparuerat. nam post diem primum resurrectionis eius alios octo dies interuenisse dicit Iohannes, post quos eis rursus apparuit, tertio autem ad mare Tiberiadis. fortassis continuo consequenti die — nihil enim repugnat — et deinde, quando uoluit, constituens eis, quod quemadmodum uoluit; sicut Petrus dicit, qqui cum illo fuerant praedicabat. Qui simul, inquit, manducavimus et bibimus cum illo posteaquam resurre
Abbreviated transcription (Latin):
quenunus itaq apud quatuor engłi¬
stas decies cõmemoratum dominum
uisum eẽ abhominib post resurrecqi¬
onẽ: semel ad monum̃tum mn ulierib
literum eisdẽ regredientib a monum̃to
initinere: t̃cio petro: quarto duobus
euntib in castellum: quinto pluribus
in ierłm uͥ ñ erat thomas. Sexto ubicũ
uidit thomas: septimo ad mare tyberi¬
adis. Occauo in monte galilȩe scđm
matheũ. Nono quod dicit marcus
nouissime recumbentib quia iam ñ erãt
int̾ra cum illo coniuuaturi. Decimo
in ipso die ñ iam int̾ra . s eleuatũ innubẽ.
cum in celũ ascenderet: quod marcus
& lucas commemorãt. Marcus quidẽ
post illud quod eis discumbentib ap¬
paruit: tta continuans ut diceret. Et
dominus quidẽ postquã locutus ẽ eis
assumptus ẽ in celũ. Lucas aut̃ p̃ces¬
missis om̃ibus quȩ ꝑ quadraginta di¬
es agi abillo cum discipulis potuerĩ.
illi primo diei resurrectionis eius qͥn
tacite nouissimumdiem quo ascendit

Expanded text:
uenimus itaque aput quattuor euangelistas deciens commemoratum dominum uisum esse ab hominibus post resurrectionem: semel ad monumentum mulieribus, iterum eisdem regredientibus a monumento in itinere, tertio Petro, quarto duobus euntibus in castellum, quinto pluribus in Hierusalem ubi non erat Thomas, sexto ubi eum uidit Thomas, septimo ad mare Tiberiadis, octauo in monte Galilaeae secundum Mattheum, nono, quod dicit Marcus, nouissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum illo conuiuaturi, decimo in ipso die, non iam in terra, sed eleuatum in nubem, cum in caelum ascenderet, quod Marcus et Lucas commemorant, Marcus quidem post illud, quod eis discumbentibus apparuit, ita continuans, ut diceret: et dominus quidem postquam locutus est eis, adsumptus est in caelum, Lucas autem praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ah illo cum discipulis potuerunt illi primo diei resurrectionis eius, quatacite nouissimum diem, quo ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat᷑. & dixerunt reus ẽ mortis.
quod apud matheum & marcum
inuenit᷑: ut recapitulando intelligãt᷑
de petri negatione postea dixisse qͣd
ante factum erat: non enim absurde
conicitur eo tempore quando ut dixi
reum mortis pronunciauerunt. nonã
horam noctis esse potuisse. Ex qua
hora usq ad horam qua sedit puatꝰ
protribunali quasi sexta ora fuit. ñ
diei s parasceres. idest immolationis
dñi quod uerum paschaẽ. ut plena
sexta eius dem parasceues. quȩ plena
diei tercia occurrebat dñs siispende¬
retur in ligno. siue gͦ hoc potuis intel¬
ligendũ eligat᷑. siue marcus terciam
horam recoluerit. eamq maxime ad
condempnationem uideorũ in dñi eru¬
cifixione cominemorare uoluerit qͣ
intelligunt᷑ clamare potuisse ut cru¬
ci figeretur. ut ipsos potius crucifixĩ
se acciperemus quam eos quorũ ma
centurio magis accessit ad dñm quã
illi amici quos misit proculdubio

Expanded text:
audiebatur, et dixerunt: reus est mortis, audiebatur, et dixerunt: reus est mortis, quod apud Matthaeum et Marcum inuenitur, ut recapitulando intellegantur de Petri negatione postea dixisse quod antea factum erat. non enim absurde conicitur eo tempore, quando, ut dixi, reum mortis pronuntiauerunt, nonam horam noctis potuisse esse. ex qua hora usque ad horam, qua sedit Pilatus pro tribunali, quasi sexta hora fuit, non diei, sed parasceues, id est immolationis domini, quod uerum pascha est, ut plena sexta eiusdem parasceues, quae plena diei tertia occurrebat, dominus suspenderetur in ligno. siue ergo hoc potius intellegendum eligatur siue Marcus tertiam horam recoluerit eamque maxime ad condemnationem Iudaeorum in domini crucifixione commemorare noluerit, qua intelleguntur clamare potuisse, ut crucifigse acciperemus, quam eos quorum manCenturio magis accessit ad Dominum, quam illi amici quos misit: procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cus horã illam recordatã recapitu¬
lando cõmemorauerit qua clama¬
uerunt iudei crucifige crucifige.
s eã ꝓrsus horã tereiam dixeritꝰ qͥ
dñs e crucifixus in ligno qui fidelis
ñ huic faueat solutiom questionis.
simꝰ possit aliquis articutos comci
abhora nona noctis unde cepisse
parasceuen paschȩ nosti. idest p̃¬
parationẽ mortis xꝑ̃i congruenter
intelligamꝰ. si enĩ dicamꝰ eã cepisse
quando a uideis apprehensus ẽ dñs.
adhuc noctis primę partes erant. si qñ
addomum pductus ẽ. soceri cayphe.
uͥ & auditꝰ ẽ a principib sac̃dotum :
ad huc gallus noncantauerat. qđ ex
petri negatione colligimus. quȩ cum
iam audiretur facta est. siaut qͣndo
pilato traditus ẽ. iam mane fuisse ap¬
tissime scriptumẽ. Restat gͦ ut intel¬
ligamus.tunc cepisse istam parasce¬
uen pasche. idẽ p̃parationẽ mortis
domini quando responderunt om̃s
principes sac̃ dotũ apud quo primo

Expanded text:
cus horam illam recordatam recapitucus horam illam recordatam recapitulando commemorauerit, qua clamauerunt Iudaei: crucifige, crucifige, sed eam potius horam tertiam dixerit, qua dominus est crucifixus in ligno. quis fidelis non faueat huic solutioni quaestionis, si modo possit aliquis articulus conici ab hora nona noctis, unde coepisse parasceuen paschae nostrae, id est praeparationem mortis Christi, congruenter intellegamus ? si enim dicamus eam coepisse, quando a Iudaeis apprehensus est dominus, adhuc noctis primae partes erant; si, quando ad domum perductus est soceri Caiphae, ubi et auditus est a principibus sacerdotum, adhuc gallus non cantauerat, quod ex Petri negatione colligimus, quae cum iam audiretur facta est; si autem, quando Pilato traditus est, iam mane fuisse apertissime scriptum est. restat ergo, ut intellegamus tunc coepisse istam parasceuen paschae, id est praeparationem mortis domini, quando responderunt omnes principes sacerdotum, apud quos primo
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet. cum aduerterit hoc quod
amilitibus factumẽ hora sexta factũ
eẽ: quamquam ñ desint qui parasce¬
ue quam iohannes commemorauit
dicens. erat aut̃ parasceue hora qͣsi
sexta. hora diei tercia uelint intelligi
quasedit pilatus ꝑtribinali. ut eadẽ
tercia completa uideat᷑. quandocru¬
cifixus ẽ: atq illo iam pendente in li¬
gno. alie tres hore ꝑacte sint. & red¬
diderit sp̃m: ut ab ea hora qua defũ¬
ctusẽ. idẽ dieisexta. tenebre fierent
usq ad nonam. Dicunt enĩ die qͥ dẽ
illo. quẽ dies sabbati sequebat᷑ para¬
sceuen fuisse pascha uideoꝵ. quod
ab eodẽ sabbato inciperent azima:.s
tam̃ uer̃ pascha quod iam in passio
beri abhora noctis nona in eoquod
dñs a uidis occidendus p̃parabat᷑
Parasceue quippe int̃p̃tatur ppara¬
tio. Abillagͦ nona hora noctis usq
ad euis crucifixionẽ occurrit hora
parasceue sexta scđm iohannẽ. & ho¬
ra diei tercia scđm marcũ. ut ñ mar¬

Expanded text:
inueniet, cum aduerterit hoc quod inueniet, cum aduerterit hoc quod a militibus factum est hora sexta factum esse. Quamquam non desint qui parasceue, quam Iohannes commemorauit dicens: erat autem parasceue, hora quasi sexta, hora diei tertia uelint intellegi, qua sedit Pilatus pro tribunali, ut eadem tertia completa uideatur, quando crucifixus est, atque illo iam pendente in ligno aliae tres horae peractae sint, et reddiderit spiritum; ut ab ea hora, qua defunctus est, id est diei sexta, tenebrae fierent usque ad nonam. dicunt enim die quidem illo, quem dies sabbati sequebatur, parasceuen fuisse paschae Iudaeorum, quod ab eodem sabbato inciperent azyma, sed tamen uerum pascha, quod iam in passionbere ab hora noctis nona, ideo quod dominus a Iudaeis occidendus praeparabatur. parasceue quippe interpretatur praeparatio. ab illa ergo nona hora noctis usque ad eius crucifixionem occurrit hora parasceue sexta secundum Iohannem et hora diei tertia secundum Marcum, ut non Mar
Abbreviated transcription (Latin):
legem urãm iudicate eum. Dixerunt
ͣ iudi. nobis ñ licet int̾ficere quemquã:
qđ gͦ maxime iuderi fecisse nolebãt.
Poc eos hora tercia fecisse marcus osten¬
dit uerissime uidicans. magis fuisse
domini necatricem linguã iudeorum
quam iilitũ manus. facile aut̃ uidebt
qui sine impietatis duricia uoluerit
attendere. quam oportuno locomarcꝰ
hoc de tercia hora posuerit: ut quisq
ibi recordetur. qua hora uidei crucifi¬
xerunt dnm̃ qui uolebant in romano
uel principes uel milites transferre
ipsum facinus. ii factũ ministroꝵ mi¬
litum cõmemoratũ ẽ. Ait enĩ & cruci¬
figentes eum diuiserunt uestimenta
eius: mittentes sortes suꝑ eis quisqͥd
tolleret: qui hoc nͥ milites sic̃ ioħes
manifestat: Ergo nequisquã cogita¬
tionẽ tanti criminis aduersus auidis
inmilites illos conuerteret: erat ais
inquit hora trcia & crucifixerunt cum:
ut illi eum potius crucifixisse inueniãt᷑.
quos hora tercia ut crucifigeretur cla¬
mare potuisse. diligens inquisitor

Expanded text:
legem uestram iudicate eum. dixerunt ergo Iudaei: nobis non licet interficere quemquam. quod ergo maxime uideri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, uerissime iudicans magis fuisse domini necatricem linguam Iudaeorum quam militum manus. Facile autem uidebit qui sine impietatis duritia noluerit attendere, quam opportuno loco Marcus hoc de tertia hora posuerit, ut quisque ibi recordetur, qua hora Iudaei crucifixerint dominum, qui nolebant in Romanos uel principes uel milites transferre ipsum facinus, ubi factum ministrorum militum commemoratum est. ait enim: et crucifigentes eum diuiserunt uestimentejus, mittentes sortes super eis, quis quid tolleret. Qui hoc, nisi milites, sicut Joannes manifestat? Ergo, ne quisquam cogitationem tanti criminis aversus a Judaeis, in milites illos converteret: Erat autem, inquit, hora tertia, et crucifixerunt eum; ut illi eum potius crucquos hora tertia ut crucifigeretur clamare potuisse diligens inquisitor
Abbreviated transcription (Latin):
uelerror corrigi uel m̃daciũ refutari
occulte ostende uoluit eos magis cru¬
cifixisse. qui clamauerunt ut crucifi
geretur quam illos qui ministerium
principi suo. scđm suũ officium pre¬
buerunt. Intelligit᷑ gͦ fiusse hora tercia:
cũ clamauerunt uidi ut dominus
crucifrgeretur & ueracissime demon¬
stratur tunc eos crucifixisse. quando
clamauerunt:maxime quia nolebant
uideri se hoc fecisse. & ꝑpt̃ea eũ pilato
tradiderant: quod eorum uerba satis
indicant sedin ioħm. eũ enĩ dixisset
eis pilatus quam accusationẽ affertis
aduersus hominem hunc: responder̃
& dixerunt ei. siñ eẽt hic malefactor.

Expanded text:
uel error corrigi uel mendacium refutari? uel error corrigi uel mendacium refutari? occulte ostendere uoluit eos magis crucigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium praebuerunt. Intelligitur ergo fuisse hora tertia cum clamaverunt Judaei, ut Dominus crucifigeretur, et veracissime demonstratur, tunc eos crucifixisse, quando clamaverunt, maxime quia nolebant videri se hoc fecisse; propterea eum Pilato tradiderant, quod eorum verba satis indicant secundum Joannem. Cum enim dixisset eis Pilatus: Quam accusationem affertis adversus hominem hunc? Responderunt et dixerunt ei: Si non esset hic male
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta qͥnta & inchoata serta g̾erent᷑
hec que narrantur in crutifixione do¬
mini nr̃i donec completa sexta illo pẽ¬
dente fierent tenebre quib tres eugłi¬
ste atcestantur. matheus marcꝰ & lu¬
cas: queramꝰ iam consequent̃ curdixent
marcus cũ crummemorasset quod cru¬
cifigentes eum diuiserunt uestimenta
eius mittentes sortem suꝑeis quis qͥd
tolleret. & secutus adinxerit. Erat aũ
hora tercia: & crucifixerunt eũ: lam
certe dixerat & crucifigentes eũ diui¬
serunt uestim̃ta eius. sic etiam ceteri
atcestantur quod eo crucifiro uesti¬
menta diuisa sunt: si eius rei geste
tempus uoluit cominemorare marcꝰ.
sufficeret dicere. e rat aut̃ hora t̃cia
ut quid adiunxit. & crucifixerunt
eum:. nͥ quia uoluit aliquid recapi¬
tulando significare. quod quȩsitũ
inueniretur. cum scriptura ipsa
illis temporibus legeretur quibus u¬
niuersȩ eccłię notum erat qua hora
dñs ligno suspensus ẽ unde posset huiꝰ

Expanded text:
peracta quinta et inchoata sexta gererentur peracta quinta et inchoata sexta gererentur haec quae narrata sunt in crucifixione domini nostri, donec conpleta sexta illo pendente fierent tenebrae, quibus tres euangelistae adtestantur, Mattheus, Marcus et Lucas. Quaeramus iam consequenter, cur Marcus, cum commemorasset, quod crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius mittentes sortes super eis, quis quid tolleret, secutus adiunxerit: erat autem hora tertia et crucifixerunt eum. iam certe dixerat: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius. sic etiam ceteri adtestantur, quod eo crucifixo uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestae tempus uoluit commemorare Marcus, sufficeret dicere: erat autem hora tertia. ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat. qua hora dominus ligno suspensus sit, unde posset huius
Abbreviated transcription (Latin):
hora tercia crucifreus ẽ. sicut uerba
marei ñ intelligentes quidam putaue¬
runt: prius enĩ qua hora crucifigi
potuerit uideamus: deinde udebimꝰ
cur hora tercia crucifixum dixerit
marcus. Hora erat quasi sexta cumtraditꝰ
est crucifigendus: pilato sedente ut di¬
ctum ẽ ꝑtribunali. ñ enim iam plena
sexta erat: s quasi sexta. idẽ. ꝑ acta qͥn¬
ta: & aliquid etiam de sexta eẽ ceperat.
Nũquam aũt ist dicerent qͥnta & qua
semis aut aliquid huiusmodi. Habent
enĩ istum morem scripture ut aparte
totum ponant maxime intemporib
sic̃ de octo illis diebus. post quos eũ
dicunt ascendisse in montẽ. quorum
medios intuens matħs & marcus dixe¬
runt. post sex dies: presertim quia tam
moderate idẽ ioħs locutus ẽ. ut ñ diceret
sexta. s quasi sexta. quod si ita ñ dice¬
ret. s tãtũmꝰ sexta diceret: possemus nos
ita intelligere. quẽ ad modum loqui scri¬
pturȩ solent. sicut dixi aparte totũ: ut

Expanded text:
hora tertia crucifixus est, sicut uerba hora tertia crucifixus est, sicut uerba Marci non intellegentes quidam putauerunt? Prius enim, qua hora cmcifigi potuerit, uideamus; deinde uidobimus, cur hora tertia crucifixum dixerMarcus: Hora erat quasi sexta, cum traditus est crucifigendus, Pilato sedente ut dictum est pro tribunali. Non enim plena sexta erat, sed quasi sexta, id est peracta quinta, et aliquid quid etiam de sexta esse coeperat. Nunquam autem isti dicerent quinta et quadsemis, aut aliquid hujusmodi. Habent enim istum morem Scripturae, ut a parte totum ponant, maxime in temporibus, sicut de octo illis diebus post quos eum dicunt ascendisse in montem, quorum medios intuentes Mattheus et Marcus dixerunt: post dies sex. praesertim quia tam moderate idem Iohannes locutus est, ut non diceret \'sexta\', sed quasi sexta. quod si ita non diceret, sed tantum modo sextam diceret, possemus nos ita intellegere, quemadmodum loqui scripturae solent, sicut dixi, a parte totum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bere questionẽ. quod enĩ ali dicunt
discipłos murmurasse de unguenti
effusione preciosi. Ioħs aũt iudã com¬
memorat. & idõ quia fur erat: mani¬
festum puto esse discipłoꝵ nomine e¬
undem uidam significatũ. locutione
illa quam de phylippo inqͥnq panib
insinuauimus plurali numero ꝓsin¬
głari usurpato: potest etiam intelligi.
quod & alii discipłi aut senserint hoc
aut dixerint aut eis uida dicente ꝑsu¬
asum sit. atq om̃iũ uoluntatẽ ma¬
theus & marcus etiam uerbis exp̃sserĩt:
s. uidas ꝓptea dixerit quia fur erat.
de solo illo id commemorare uoluisse.
cuius ex hac oceasione furandi consu¬
etudinẽ credidit intimandam.clxxiii.
De hora dominicȩ passionis quẽ ad mo¬
dum ñ int̾ se dissentiant marcus qui
dicit hora tercia. & iohannes qui dic̃
hora quasi sexta. ex libro de consen
i igitur hora quasi sexta pilato
sedente ꝓtribunali traditus ẽ¬
eruci figendus uideis: quo mͦ

Expanded text:
bere quaestionem. Quod enim alii dicunt bere quaestionem. Quod enim alii dicunt discipulos murmurasse de unguenti effusione pretiosi, Joannes autem Judam commemorat, et ideo quia fur erat; manifestum puto esse discipulorum nomine eumdem Judam significatum, locutione illa quam de Philippo in quinque panibus insinuavimus, plurali numero pro singulari usurpato . Potest etiam intelligi quod et alii discipuli aut senserint hoc, aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatem Matthaeus et Marcus etiam verbis expresserint; sed Judas propterea dixerit, quia fur erat, de solo illo id commemorare voluisse, cujus ex hac occasione furandi consuetudinem crDe hora Dominicae passionis, quemadmodum non inter se dissentiant Marcus qui dicit, hora tertia, et Joannes qui dicit, hora quasi sexta, ex libro III de Contulo XIII. Si igitur hora quasi sexta, Pilato sedente crucifigendus Iudaeis, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit. sicut illic ammonui: etiã ubi
factum intelligere. Pinde & hic non
solum caput .s. & pedes dni accipiamꝰ
ꝑfudisse mulierem: nisi forte qm̃ matcus
fracto a labaustro ꝑfusum caput com¬
memorat. tam quisq absurdiis & ea¬
lumpniosus ẽ. ut aliquid in uase fra¬
cto neget remanere potuisse. uinde eti¬
am pedes ꝑfunderet. s cum iste con¬
teuderit. sic eẽ fractum. ut nichil ibi
residui fieret. nitens aduersus eu głii
totum esfunderet. nitens ꝓueritate
eugłiiᷤ ille aut̃ calũpniator. sitam ꝑti¬
nacit cęcus ẽ. ut eugłistarum concor¬
diam de alabau stro fracto. frangere
conetur. prius accipiat ꝑfusos pedes
ante quam illud fractum eẽt: ut inĩte¬
gro remaneret. unde etiam caput ꝑfũ¬
deretur. uͥ fractura illa totum effunde¬
ret: Acapite quippe nob̃ ordinate con¬
suli agnoscimꝰ:s ordinate etiam nos
a pedibus ad caput ascendimꝰ. Cȩtera
facti huius nullã michi uident᷑ ha¬

Expanded text:
oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi factum intelligere . Proinde et hic non solum caput, sed et pedes Domini accipiamus perfudisse mulierem. Nisi forte quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisquam absurdus et calumniosus est, ut aliquid in vase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. Sed cum iste contenderit sic esse fractum, ut nihil ibi residui fieret, nitens adversus veritatetotum effunderet, nitens pro veritate Evangelii? Ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut Evangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum effunderet. A capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus. 156. Caetera facti hujus nullam mihi videntur ha
Abbreviated transcription (Latin):
fecit aluid ẽ: quod ad lucę narratio¬
nem ñ ꝑtinet. s pariter narrat᷑ a tri¬
b ioħe scilicet matheo & marco. Int̃
istos igitur tres matheum marcũ et
ioħm quẽ ad modum hoc conueniat.
attendamus: de quibus ñ ẽ dubium
quod eandẽ rem narrant gestam in
bethania: uͥ etiã discipłi quod om̃s trt̃
commnemorant. minurauerunt ad¬
uersus mulierem tanquam de ꝑdi¬
tione preciosissimi unguenti. quod ergo
matheiis & marcus caput dni unguen
to illo ꝑfusum dicunt. ioħs aut̃ pedes.
regula illa ostenditur ñ eẽ contrarium.
quam demonstraiumus. cum de qͥnq
panib pasceret turbas. Ibi enĩ qui añte
defuit qui & qͥnquagenos & centenos
discubuisse cõmemoraret cũ alius qͥn¬
quagenos dixerit. ñ potuit uideri con¬
trarium: potuisset aut̃ si alius centenõ
tantum posuisset. sicut alius qnqua¬
genos. & tam̃ debuit inueniti utrũq.
factum cẽ: quo exemplo informari nos

Expanded text:
fecerit, aliud est quod ad Luce narratiofecerit, aliud est quod ad Luce narrationem non pertinet. Sbus, Joanne scilicet, Matthaeo, Marco. Inter istos igitur tres Matthaeum, Marcum et Joannem quemadmodum hoc conveniat attendamus, de quibus non est dubium, quod eamdem rem narrant gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant murmuraverunt adversus mulierem, tanquam de perditione pretiosissimi unguenti. Quod ergo Matthaeus et Marcus, caput Dto illo perfusum dicunt, Joannes autem pedes, regula illa ostenditur non esse contrarium, quam demonstravimus, cum de quinque panibus pasceret turbas. Ibi enim quia non defuit qui et quinquagenos, et centenos discubuisse commemoraret, cum alius quinquagenos dixerit, non potuit videri contrarium: potuisset autem si alius centenos tantum posuisset, sicut alius quinquagenos, et tamen debuit inveniri utrumque factum esse. Quo exemplo informari nos
Abbreviated transcription (Latin):
lactim is. & tersit capillis. & unxit un¬
guento. cuius dominus adhibita simi¬
utudine de duobus debitoribus ait di¬
missa eẽ peccata multa. qm̃ dilexit
multũ: s eandẽ mariam bis hoc fecis¬
se: semel scilicet qđ lucas narrauit
cum primo accedens cum illa humili¬
tate & lacrimis meruit peccatorum
remissionẽ. Nam & ioħs quamius ñ
sicut lucas quem ad modum factũ eẽt
narrauerit: tam̃ ipsam mariam cõm̃¬
dans cõmemorauit. cum iam de la¬
zaro resuscitando cepisset loqui an¬
te quam ueniret in bethaniã: qđ ita
ibi narrat. Erat aũt quidam inquit
languens lazarus abethania de castel¬
lomarie & marthe sororis eius. Ma¬
ria autem erat quȩ & uixit dñm
unguento. & extersit pedes eius capil¬
lis suis: ciuiis frat lararus infirma¬
bat᷑: hoc dicens ioħs attestat᷑ luce: qui hoc
indomo pharisei cuiusdam symonis
factum eẽ narrauit Iam itaq hoc ma¬
ria fecerat: quod aut̃ in bethania rursꝰ

Expanded text:
lacrymis, et tersit capillis, et unxit unlacrymis, et tersit capillis, et unxit unguento; cujus Dominus, adhibita similitudine de duobus debitoribus, ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum; sed eamdem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narravit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrymis meruit peccatorum remissionem. Nam et Joannes quamvis non sicut Lucas quemadmodum factum esset narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, cum jam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam veniret 112 in Bethaniam, quod idem ibi ita narrat: Erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania, de castello Mariae et Marthae, sororis ejus; Maria autem erat quae unxit Dominum ungento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes attestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit. iam itaqria fecerat quod autem in Bethania rursus
Abbreviated transcription (Latin):
baustrum unguenti preciosi. & effu¬
dit suꝑ caput ipsius recũbentis. et
cetera: uiq ad illud ubiait. dicet᷑.
&e qđ hec fecit in memonam euis.
Nunc iam demuliere atq unguento pre¬
cioso. quod in bethania gestum est
consideremus. Lucas enim quam ius
simile factũ cõmemoret nom̃q cõ¬
ueniat cuis apud quem conuiuat᷑
dominus. nam & ipsum symonem
dicit tam̃ quia non ẽ contranaturã
uel contra morẽ hominum. ut si po¬
test unus homo habere nomina du¬
o. multomagis possint & unũ nom̃¬
habere homines duo: potiꝰ credibile ẽ
alium fuisse illum symonẽ ñ lepsũ
in cuius domo hoc in bechania gere¬
batur: nam nec lucas in bethaniam
rem gestam dicit quam narrat: & quã¬
uis non commemor & cuutatem aut
castellum ubi factum sit:tam̃ non
uidetur in eodem loco uersari eius
narratio. Nichil itaq aliud intelligen¬
dum arbitror. nisi non quidẽ aliam fu¬
isse mulierem quȩ peccatrix tunc acces¬
sit ad pedes ihũ & osculataẽ. & lauit

Expanded text:
bastrum unguenti pretiosi et effudit super caput ipsius recumbentis, et cetera usque ad illud ubi ait: dicetur et quod haec fecit in memoriam eius. nunc iam de muliere adque unguento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim quamuis simile factum commemoret nomenque conueniat eius, aput quem conuiuabatur dominus — nam et ipsum Simonem dicit —, tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multohabere homines duo. Potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cujus domo, hoc in Bethania gerebatur. Nam nec Lucas, in Bethania rem gestam dicit quam narrat; et quamvis non commemoret civitatem aut castellum ubi factum sit, tamen non videtur in eodem loco versari ejus narratio. Nihil itaque aliud intelligendum arbitror, nisi non quidem aliam fuisse mulierem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Jesu, et osculata est, et lavit
Abbreviated transcription (Latin):
ardent̃ & intolerabilit᷑. & omino t᷑ piter
inhiare: Alios aut̃ plusculo quidemsa¬
tiari. s tolerabilius inopiam ꝑpeti: &
uel ante horã positas epulas. ł sim tem¬
pore aut opus sit. aut necesse sit cum
tranquillitate aspicere. neq tangere :
magis gͦ inter est non quid uel qͣntũ
alimnentorum ꝓ congruentia hominũ
& serenitate animi careat. cum his uel
oportet uel etiam necesse ẽ carere: ut il¬
płs dicit. scio & minus habere:. scio et

Expanded text:
ardenter et intolerabiliter, et omnino turpiter ardenter et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominum et serenitate animi careat, cum his vel oporteat, vel etiam necesse est carere, ut ilpostolus dicit: Scio et minus habere, scio et
Abbreviated transcription (Latin):
cantauimus tẏbis & ñ saltastis. ad i¬
psũ dnm̃: qui utendo cum cęteris cibo
& potii leticiã regni figurabat. Atilli
nec humiliari cum ioħe nec cũ xꝑ̃o ga¬
udere uoluerunt. dicentes illum de¬
moniũ haberc: istum uoracem & ebri¬
osum & amicum publicanorum. et
peccatorum. Quod aut̃ subiungit et
iustificataẽ sapientia ab omĩbus filiis
suis: ostendit filios sapientie intelli¬
gere nec in abstinendo nec inmandu¬
cando eẽ iustitiam: s in eqͣnimitatẽ
tolerandi inopiam & temperantiam
oportune sum̃di uel non sumendi ea
quorum ñ usus s concupiscentia re¬
prehendenda ẽ ñ enim int̾ẽ om̃i no
quid alim̃torũ sumas ut succurras
necessitati corporis: dum mͦ congruas
ingenerib alim̃torũm. his cũ quibus
tibi uidendũ ẽ neq qͣntum sumas
multum int̾est: cum uideamus a¬
liorum stomacum citius satiari. et
eos tam̃ ipsi illi paruo quo saciant᷑

Expanded text:
cantauimus tibiis, et non saltastis, ad icantauimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec in abstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam opportune sumendi vel non sumendi ea quorum non usus sed concupiscentia reprehendenda est. Non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas multum interest, cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret. nemo nouit patrem nͥfiliꝰ
addidit. & cui uoluerit filius reuelare.
Qđ non ita intelligendumẽ. quasi filius
anullo possit cognosci nisi a patre solo.
pat̾ aut̃ ñ solum a filio s etiam ab eis qͥb
reuelauerit filius: sic enim potius di¬
ctum ẽ. ut intelligamus & patrem & tp¬
sum filiũ ꝑfilium reuelari: quia ipse¬
ẽ m̃ti nr̃ȩ lum̃: & quod postea intulit. et
cui uoluerit filius reuelare: ñ patrẽ tan¬
tum. s etiam filiũ accipias. Ad totum
enim quod dixit illatum ẽ uerbo enim
suose pat patrem declarat. U̾bum aut̃ ñ solum
id quod ꝑũbũ declaratur. s enamse ip¬
sum declarat. clxxuii. De pueris sedentib
inforo & clamantib ad illos qui nec hu¬
miliari cum ioħe. nec cũxp̃o gaudere
uoluerunt. uͥ que sit uera ciborum par¬
simonia pulcherrime docet. ex libro q̃
pondit. Nam quod ait lam̃tauimus
& non plorastis ad ioħem ꝑtinet. cuius
abstinentia acibis & potu luctum pe
nitentie significabat. quod aut̃ ait.

Expanded text:
nemo nouit patrem nisi filius, addidit: et cui uoluerit filius reuelare. quod non ita intellegendum est, quasi filius a nullo possit cognosci nisi a patre solo, pater autem non solum\' a filio sed etiam ab eis quibus reuelauerit filius. sic enim potius dictum est, ut intellegamus et patrem et ipsum filium per filium reuelari, quia ipsementi nostrae lumen, ut, quod postea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim quod dixit inlatum est. uerbo enim suo se pater declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiamsum declarat. CAPUT CLXXVII. De pueris sedentibus in foro, et clamantibus ad illos qui nec humiliari cum Joanne nec cum Christo gaudere voluerunt, ubi quae sit vera ciborum parcimonia pulcherrime docet, ex libro II pondit. Nam quod ait, Lamentavimus et non plorastis, ad Joannem pertinet, cujus abstinentia a cibis nitentiae significabat; quod autem ait:
Abbreviated transcription (Latin):
habundabimꝰ: neq si ñ manducanerimꝰ
egebimus: & illud. Nonẽ enĩ regnũ dei
esca & potus. s uistitia & pax & gaudi¬
um: & quia solent homines multum
gardere de carnalib epulis: addidit
dis terrenis tempora oportuna eẽ deb̃e:
facilitatem uero carendi talibus. & a¬
morem fruendi ȩ terrenis ñuariari o¬
portere ꝑtempora. s ꝑpetuo retineri¬
Clxxuiii. De uoracitate etiam iniulissi¬
mis cibis uitanda. ex libro de doctrina

Expanded text:
nducauerimus, egebimus; et illud: non est enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium. et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit:dis terrenis tempora opportuna esse debere, facilitatem uero carendi talibus et amorem fruendi aeternis non uariari oportere per tempora, sed perpetuo retineri. DE VORACITATE ETIAM IN VILISSIMIS CIBIS VITANDA.
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ eiꝰ psalmi adhibuerunt. s: quia c&
pagam solent calũpniari ȩugłio: uideãt
quemadmodũ. locuti sunt auctores eoꝵ.
fedras medfas & clitemestras. cumsingu¬
lȩ fuerint. Ed aut̃ usitatꝰ. u̾bi gr̃a qͣm ut dicat
aliqͥs. ⁊ rusticimͥ insultant: ĩ siunꝰ insultet :¬
Ic̃ enĩ eẽt contͣrium qͦd uicas de uno manife
stauit si illi dixissent ambos latrones conuicia
intelligi.Cum uero dictum est latͦne ᷤᷤ qͥ c̃ eo cru¬
cifiei erant. nec additũ ẽ ambo. ñ solũ
si ambo fecissent posset hoc dici: sed
ediam quia unus hoc fecit potuit usita¬
to locutionis mͦ ꝑpluralem numerum

Expanded text:
monium ejusdem psalmi adhibuerunt . Sed quia et monium ejusdem psalmi adhibuerunt . Sed quia et Pagani solent calumniari Evangelio, videant quemadmodum locuti sint auctores eorum, Phaedras, Medeas et Clytemnestras, cum singulae fuerint. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis, Et rustici mihi insultant; etiam si unus insultet? Tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifstauit, si illi dixissent ambo latrones conuiciatintellegi. cum uero dictum est: latrones, uel: qui cum eo crucifixi erant, nec additum est "ambo", non solum, si ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam, quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum
Abbreviated transcription (Latin):
iħm. Dnẽ mem̃̃to mei cum ueneris
in regnum tuum. Et dixit illiiħs. Am̃
dicotibi: hodie mecum eris inpara diso.
Quomodo gͦ sicut matħs dicit latrone
qui crucifixi erant cum eo impꝑabant
et. uel sicut marcus dicit. ⁊ qͥ cum eo cru¬
cifixi erant conuiciabant᷑ ei. quando¬
quidem unus horum conuiciatus est
scđm lucȩ testimoniũ. alt̃ & compescu¬
it eum. & indm̃ crediditꝰ. nisi intelligamꝰ
matheum & marcum breuit̃ ꝑstingẽ¬
tes hunc locũ pluralẽ numerũ ꝑsin¬
głari posuisse. sicut inepła adhebreos
legimus pluralit dictum. clauserunt
ora leonum cum solus daniel signifi¬
cari intelligat᷑. & pluralit dictum se¬
cti sunt. cum de solo ysaia tradatur. In
psalmo etiam quod dictũ est astitert̃
reges terrȩ & principes conuenerunt
inunũ: pluralem numerum ꝓsingłari
positum in actibus apłorum exponit᷑.
Nam reges ꝓpt̾ herodem principes
ꝓpt̃ pylatũm. intellexerunt qui testi¬

Expanded text:
ne, memento mei cum veneris in regnum tuum. Et dixit illi Jesus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso » . Quomodo ergo, sicut Matthaeus dicit, « Latrones qui crucifixi erant eum eo, improperabant ei » ; vel, sicut Marcus dicit, « Et qui cum eo crucifixi erant, conviciabantur ei: » quandoquidem unus eorum conviciatus est, secundum Lucae testimonium, alter et compescuit eum, et in Dominum credidit? nisi intelligamus Matthaeum et Marcum breviter perstringentes hunc locum, pluralem numerum pro singulari posuisse: sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluraliter dictum, Clauserunt ora leonum, cum solus Daniel significari intelligatur; et pluraliter dictum, Secti sunt , cum de solo Isaia tradatur. In Psalmo etiam quod dictum est, Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, etc., pluralem numerum pro singulari positum, in Actibus Apostolorum exponitur: nam reges propter Herodem, principes propter Pilatum intellexerunt, qui testi