comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ animarũ uestrarũ: redimite uos ipsi
dum uiuitis. quia post mortẽ nemo uos
redi mere pocest unus quisq dequali inge¬
nio uel artificio uiuit. de ipso decimã dõ
in pauperib uel ecclesus don&: Considera
quia om̃a dĩ sunt. per quae uauit siue terra
si uesemina. siue flumina. uel omnia quae
sub caelo & suꝑ caclũ sunt. & n ipse non de¬
dissa. nichil utiq haber&: Nam ds̃ nr̃ qui
dignatur cotũ dare: decimã de suo dignat᷑.
a nobis repetere. non sibi poenitus sed nobis
profucurã. Sic enĩ per ꝓph&am ipse pro¬
misic dicens: Inferte inquid omnẽ decimã
inhorreis meis : & probate me in his dicit dñs
si non aperuero uobis fructus terrae. usquae
ad h abundantiam Reddite ergolibenter
ex omnib que possid& is suꝑ terrã. quod cog¬
noscicis dõ placere decuncta substantia
ur̃a nolite fraudare decimã. ne uobis nouẽ
partes auferantur. & sola decima remaneat:

Expanded text:
tionem animarum vestrarum; redimete ergo vos ipsi, tionem animarum vestrarum; redimete ergo vos ipsi, dum vivitis, quia post mortem nemo vos redimere potest. Unusquisque de quali ingenio vel artificio vivit, de ipso decimam Deo in pauperibus vel ecclesiis donet: consideret quia omnia Dei sunt per quem vivit, sive terra sive semina sive flumina, vel omnia quae sub caelo et super caelo sunt; et si ipse non dedisset, nihil utique haberet. Nam Deus noster, qui dignatur totum dare, decimam de suo dignatur a nobis repetere, non sibi penitus, sed nobis profuturam; sic enim per prophetam ipse promisit, dicens: Inferte, inquid, omnem decimam in horreis meis et probate me in his, dicit Dominus, si non apperuero vobis fructus terrae usque ad abundantiam. Reddite ergo libenter ex omnibus quae possidetis super terram, quod cognoscitis Deo placere de cuncta substantia vestra. Nolite fraudare decimam, ne vobis novem partes auferantur, et sola decima remaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ omnes homines diuites facere: sed ideo¬
pauperes in hoc mundo esse uoluit. ut di¬
uites haberent quomodo peccata sua re¬
dimerent Redimiteergo uos carissimi
dum habetis in potestate ur̃i pretium Date
el emosinã de bono & iusto la hore. & non deal¬
terius rapina: Audite modo antefores uĩes
pauperes rogantes: ut ipsi ꝓuobis indieiudi¬
cu rogent: Proph&am attendite clamantẽ.
qui auerterit inquit aurẽ suam abegeno: &
ipse in uocabit dnm. & non ex audi& eum Date
ergo deeo qđ uobis dedit ds̃. quia ipse accipit
quod pauperib datis Ipsi quidẽ datis sed uo¬
bis infuturũ transmittitis Non unde uen¬
trem impleatis. sed unde flammas extingua¬
tis. quia sicut aqua extinguit ignẽ. sic
elemosina extinguit peccatũ: Hinc & dñs
per proph&amdicit Dabunt singuli redẽp¬
cionẽ animarũ suarũ. & non erit ineis
morbus neq casus Date ergo dũ lic& redẽp¬

Expanded text:
Deus omnes homines divites facere, sed Deus omnes homines divites facere, sed pauperes ideo in hoc mundo esse voluit, ut divites haberent, quomodo peccata sua redimerent. Redimete ergo vos, karissimi, dum habetis in potestate pretium; date elemosinam de bono et iusto labore et non de alterius rapina. Audite modo ante fores vestras pauperes rogantes, ut ipsi pro vobis in die iudicii rogent; prophetam adtendite clamantem: Qui avertit, inquid, aurem suam ab egeno, et ipse invocabit Dominum, et non exaudiet eum. Date ergo de id quod vobis dedit Deus, quia ipse accipit quod pauperibus datis; ipsi quidem datis, sed vobis in futurum transmittetis, non unde ventrem impleatis, sed unde flammas extinguatis; quia sicut aqua extinguit ignem, ita elemosina extinguit peccatum. Hinc et Dominus per prophetam dicit: Dabunt singuli redemptionem animarum suarum, et non erit in eis morbus neque casus. Date ergo, dum licet, redemp
Abbreviated transcription (Latin):
possedebit Dat inquã num mũ. & cõparat
caeleste regͥnũ: Dat paruã pecuniã. &emit
uitam a&ernam Tenete ergo uos adhelemo¬
sinam: quia sicut scriptũ est helemosina de
morce liberat: & qui eam fecerit non ibit in
tenebras unusquisq quantũ p̃ual&. tantũ
porrigat Qui hab& aurũ d& aurũ: qui
hab& argentũd& argentũ Quiuero non
hab& pecuniam: cũ bono animo d& paupe¬
rib bucellam: & si non ab& integram. exeo
qđ haba frangat & partẽ egenotribuat
Sciat quia quãuis parũ cũ bono animo obtu¬
lerit: acceptabilo dõerit Dñs enĩ non co¬
pia largitatis. sed beniuolentia & deuotione
delectatur & pascitur largientis Ut autẽ
nullus pauper se abhelemosina excusare
possit: ipse dñs ꝓcalice aque frigide merce¬
dem se redditurum esse ꝓmisit: quienim
plus adõ facultates accepit. magis utique
iudici periculũ sustinebit Potu̾it nempe

Expanded text:
possidebit. Dat, inquam, nummum et conparat possidebit. Dat, inquam, nummum et conparat caeleste regnum; dat parvam pecuniam et emet vitam aeternam. Tenete ergo vos ad elemosinam, quia, sicut scriptum est, elemosina de morte liberat, et qui eam fecerit, non ibit in tenebras. Unusquisque quantum praevalet, tantum porrigat; qui habet aurum, det aurum, qui habet argentum, det argentum; qui vero non habet pecuniam, cum bono animo det pauperibus bucellam; et si non habet integram, ex eo quod habet frangat et partem egeno tribuat, sciatque, quia quamvis parum cum bono animo obtulerit, acceptabile Deo erit. Dominus enim non copia largitatis, sed benivolentia et devotione delectatur et pascitur largientis. Ut autem nullus pauper se ab elemosina excusare possit, ipse Dominus pro calicem aquae frigidae mercedem redditurum esse promisit. Qui enim plus a Deo facultates accepit, magis utique iudicii periculum sustinebit: potuit nempe
Abbreviated transcription (Latin):
rit uel disperauerit: rerũ pariter atq
anime damnũ incurrit Sed mihi credite
fr̃s: quia si ex toto corde semꝑ indĩtimore
ꝑ manseritis & p̃cepta eiꝰ custodieritis. ita
ut nichil exgentili consualudine obser¬
uetis non uobis iam inimicus nocere pote¬
rit sed omnia ur̃a prosperabuntur Recto
enĩ xp̃iano nec auguria nec alia que lib&
figmenta nocere possunt: quia ubi signũ
crucis cũ fide& timore dĩ precesserit.
nichil ibi inimicus nocere poterit: tepidis
uero & neglegentib ideo nocere possunt.
quia relinquentes dĩ p̃cepta. per uite sue
neglegentiã praua exercendo opera
ipsise demonũ potestati spontanea tradun
ergo scientes totis uirib uos addĩ miscri¬
Qui plus hab& plustribuat. qui minus
ex ipso largiatur: Ha& us & hilaris. unusquis¬
que qđ pracual& tribuat. qui animirum
Ntunde gaudeat. scilic& quia dat parum
e iccipi& multũ sicut & dñs promittit di¬
cns: Centuplũ accipi& & uitã adernam

Expanded text:
rit, vel desperaverit; rerum pariter et rit, vel desperaverit; rerum pariter et animae damnum incurrfratres, quia si ex toto corde semper in Dei timore permanseritis, et praecepta ejus custodieritis, ita ut nulla ex gentili consuetudine observetis, nihil vobis jam inimicus nocere poterit, sed omnia vestra prosperabuntur: recto enim Christiano nec auguria, nec alia quaelibet figmenta nocere possunt, quia ubi signum crucis cum fide et timore Dei praecesserit, nihil ibi inimicus nocere poterit; tepidis vero et negligentibus ideo nocere possquia relinquentes Dei praecepta, per vitae suae negligentiam prava opera exercendo, ipsi se daemonum potestati spontanea tradunt ergo scientes, totis viribus vos ad Dei miseriqui plus habet plus tribuat, qui vero minus, ex ipso largiatur laetus et hilaris; unusquisque quod praevalet tribuat, quia nimirum est, unde gaudeat: scilicet, qui dat parum, et accipiet multum, sicut et Dominus promittit, dicens: Centuplum accipiet et vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus inmiseric. patiencer & forciter to¬
ler&is: Nam & si persorei logos. aut diuinos
aliqua p̃dixerit. & ita euenerit: nolite mira¬
ri quia sp̃s per aera uolantes. facile possunt
p̃uidere aliqua futura dehac re seriptura
diuina contestatur dicens & iam siuera
dixerint uobis nolite credere eis temptat
enĩ uos dñs ds̃ uester: utrum timeatis eum
annon: Illud &iam scitote quia nec uos nec
aliquid quod aduos pertin& ledere pocerit
inimicus nisi quantũ permiserit ds̃ Permi¬
t& autẽ hoc ds quia peccata hominũ haec
exigunt. Permittae in quã duabus ex causis
ut aut prob& siestis. aut castiga si peccatores
Sed qui patienter dispensacionẽ dñi sustinue¬
rit. ita ut cũ perdiderit aliquid dicat. dñs
dedit dñs abstulit. sicut dño placuit ita fac¬
tũ est sit nomen diui benedictũ: pro istapa¬
cientia aut coronã accipi& si iuistus est. aut
indulgentiã si peccator qđ si murmur aue¬

Expanded text:
inimicus immiserit, patienter et fortiter toinimicus immiserit, patienter et fortiter toleretis; nam etsi per sortilegos aut divinos aliqua praedixerit, et ita evenerit, nolite mirari, quia spiritus per aera volantes facile possunt praevidere aliqua futura. De hac re etiam Scriptura divina contestatur, dicens: Etiamsi vera dixerint vobis, nolite credere eis. Tentat enim vos Dominus Deus vester utrum timeatis eum, an non . Illud etiam scitote quia nec vos nec aliquid quod ad vos pertinet laedere poterit inimicus, nisi quantum permiserit Deus; permittit autem hoc Deus, quia peccata hominum haec exigunt; permittit, inquam, duabus ex causis: ut aut probet, si boni estis, aut castiget, si peccatores. Sed qui patienter dispensationem Domini sustinuerit, ita ut cum perdiderit aliquid, dicat: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum ; pro ista patientia aut coronam recipiet si justus est, aut indulgentiam si peccator. Quod si murmurave
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscat si extotocorde uos ad eiꝰ miscđiam
tenetis. uel si ueraciter in eum creditis. Sed
uospatienter cuncca sufferte & dm̃ inominib
bonedicite ut in uobis impleripossit qđ serip¬
tuest Beatus uir qui suffert tẽpeationẽ. quiu
cũꝓbatus fuerit. accipia corona uite: console¬
curuos & hoc qđ apłs dicit: Iuia cũ tribulamur
ad nõ corripimur ut non cũ hoc mundo dam¬
nemur Nec non & illud flagellat ds̃ omnẽ
filium quẽ recepit et illud quos a macdñs.
arguit & castigat. Qđ si se mel uelbis nequi¬
tias quas inmitcit uiriliter atq fideliter
ꝓdĩtimore sustuleritis ita ipsũ postea a ur̃te
infestatione ds̃ dignabitur repellere. ut ul¬
terius uos nũ quã possit nocere Itaergo uos
siueri non falsi xp̃iani estis. om̃s diaboli cir¬
cũ uentiones fugite hac discipite. & tocamen¬
te uos addm̃ tenete: ut quecũq uobis aduersa

Expanded text:
ut cognoscat si ex toto corde vos ad ejus misericordiam ut cognoscat si ex toto corde vos ad ejus misericordiam tenetis, vel si veraciter in eum creditis; sed vos patienter cuncta sufferte, et Deum in omnibus benedicite, ut in vobis impleri possit quod scriptum est: Beatus vir qui suffert tentationem; quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae . Consolatur vos et hoc quod Apostolus dicit: Quia cum tribulamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur : necnon et illud: Flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et illud: Quos amat Dominus arguit et castigat . Quod si semel vel bis nequitias quas immittit, viriliter atque fideliter pro Dei timore sustuleritis, ita ipsum postea a vestra infestatione Deus dignabitur repellere, ut ulterius vos nunquam possit nocere. Ita ergo vos, si veri non falsi Christiani estis, omnes diabolicas circumventiones fugite ac despicite, et tota mente vos ad Deum tenete, ut quaecunque vobis adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ria dĩ. & uigilantes protegat. & in sopore custodiat
Et quotiens in nocte exciti. somnus ex oculis
euolauerit. mox labiis signũ crucis occurrat.
mensq orationib occupetur.⁊ ac dĩ precepta
incor de uoluantur. ne stupido pectori repente
subripiat inimicus. uel perfatuam incuriam
turpem suggesserit cogitationẽ: proponite¬
uobis futurum dĩ iudicium. inferni suppli¬
cium. gehenne penas. tartari tenebras. qua
impri paciuntur Si hec feceritis. statim tur¬
pis cogitatio euanescit nec deserit uos uirtus
xp̃i. quia uerum est qđ proph&acanit Spe¬
rantes in dño misericordia circũdabit. Sed
cumhaec om̃a aux iliante dño impleueritis.
scitote quia molestehoc accepturus ẽdiabolus
qđ uideat uos a soci&atesua discedere Et ob
hoc fortasse aliquas nequitias: aut infirmi¬
tates uobis inmitt&. Nolite prohoc disperare
quia aduos probandos permitt& hoc ds̃ fieri

Expanded text:
ria Dei et vigilantes protegat, et in sopore custodiat; ria Dei et vigilantes protegat, et in sopore custodiat; et quoties in nocte excitati fueritis, et somnus ex oculis evolaverit, mox labiis signum crucis occurrat, mensque orationibus occupetur, ac Dei praecepta in corde volvantur, ne stupido pectori repente subrepat inimicus, vel per fatuam incuriam turpem suggesserit cogitationem, proponite futurum Dei judicium, inferni supplicium, gehennae poenas, tartari tenebras, quae impii patiuntur. Si haec feceritis, statim turpis cogitatio evanescit, nec vos deserit virtus Christi, quia verum est quod propheta canit: Sperantes in Domino misericordia circumdabit . Sed cum haec omnia, auxiliante Domino, impleveritis, scitote quia hoc moleste accepturus est diabolus, dum viderit vos a societate sua discedere et ob hoc fortasse aliquas nequitias aut infirmitates vobis immittet; nolite pro hoc desperare, quia ad vos probandos permittet hoc Deus fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
Labia uestra locuntur mendacium: & manus
urãe plene sunt iniquitate Facta ẽ uobis ue¬
ritas in obliuionẽ. & iusticia fugat auobis.
Haec fr̃s considerantes. pariter & qui pracestis
& quibus prae estis: in dĩ uos timore solidate.
Recin&e quae dicta sunt: facite quae p̃cepta sun
habete semper xp̃m inmente. signũ eiꝰ infron¬
te Sertote quia multos hab&is ad uersarios.
qui cursũ ur̃m impedirefestinant Idcir co
in om̃i loco. omnihora. crucis signaculo uos
armace. crucis uexillo uos munite . hoc enĩ
solum timent. illud solũ ex pauescunt hoc &
uobis datũ est scutum in quopossitis omnes
sagictas maligni ardentes extinguere: Porro
solis prod est qui faciunt mandata x p̃i
Ut ergo uobis prosit praecepta eiꝰ totis uirib
ad implere contendite. & siue sed &is siue ambu¬
latis. siue manducatis. siue lectũ ascenditis
siue abstratu surgitis. iugiter signũ xp̃i ues¬
trum muniat frontem. ut uos semper memo¬

Expanded text:
ium, et manus vestrae plenae sunt iniquitate . Facta est vobis veritas in oblivionem, et justitia fugit a vobis . Haec, fratres, considerantes pariter et qui praeestis, et quibus praeestis, in Dei vos timore solidate; retinete quae dicta sunt, facite quae praecepta sunt, habete semper Christum in mente, signum ejus in fronte. Scitote quia multos habetis adversarios qui cursum vestrum impedire festinant; idcirco in omni loco, omni hora, crucis signaculo vos armate, crucis vexillo vos munite: hoc enim solum timent, illud solum expavescunt; hoc et vobis datum est scutum in quo possitis omnes sagittas maligni ardentes exstinguere. Porro solis prodest qui faciunt mandata Christi; ut ergo vobis prosit, praecepta ejus totis viribus adimplere contendite, et sive sedetis, sive ambulatis, sive manducatis, sive lectum ascenditis, sive ab strato surgitis, signum Christi vestram muniat frontem, ut vos semper memo
Abbreviated transcription (Latin):
gitationib: sordidis. urãs animas custodite
iudicat Et hoc moneo fr̃s. ut superbiam poe¬
nitus deponatis.: ꝑ quã diabolus decaelo cor¬
ruit Quia sicut a postolus testatur: ds̃ super¬
bis resistit. humilib autẽ dat gr̃am Unde &
dñs in euangelio dicit Omnis enĩ quise ex al

Expanded text:
gitationibus sordidis vestras animas custodite,gitationibus sordidis vestras animas custodite,nibus malis judicat. Et hoc moneo, fratres, ut superbiam penitus deponatis, per quam diabolus de coelo corruit; quia, sicut apostolus testatur, Deus superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Unde et Dominus in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
quam neglexeritis modo talia dĩ exortamen¬
ta: non effugietis tunc inferni tormenca
Nec poterit uos aurũ & argentũ liberare: neq
diuitie quaenunc in angulis absconditis. &
ex quib arrogantes effecti. salutẽ ur̃am obli¬
am suꝑbiam impiorũ. & arrogantiam for¬
cium humiliabo. Et rursus ad mon& dicens.
Redite p̃uaricatores ad cor. Quiescite agere
per uerse: discite benefacere. succurrite
oppresso defendite pauperẽ. & uiduam. &
pupillũ & aduenã nolite calumniari hec
ergo fr̃s inmente retin&e : haec magnope¬
re custodirefestinate Pugnate. ut separa¬
tiadiabolo coniungaminidõ. qui uos rede¬
mit. Scupeant gentes de conuersatione¬
ur̃a: & si detrahant uobis. &iam & irrideant
xp̃i anitatis uos opera sectari: ne con turbe¬
mini ex hoc. reddent enidõrationẽ: Iocam
ergo spem ur̃am in xp̃i misgricordia ponite.
& non solũ ab actu inpudico sed &iam a co¬

Expanded text:
quam, neglexeritis modo talia Dei exhortamenquam, neglexeritis modo talia Dei exhortamenta, non effugietis tunc inferni tormenta, nec poterit vos aurum et argentum liberare, neque divitiae, quae nunc in angulis absconditis, et ex quibus arrogantes effecti salutem vestram obligare faciam superbiam impiorum, et arrogantiam fortium humiliabo . Et rursus admonet dicens: Redite, praevaricatores, ad cor ; quiescite agere perverse, discite benefacere; succurrite oppresso, defendite pauperem, et viduam, et pupillum, et advenam nolite calumniari . Haec ergo, fratres, in mente retinete, haec magnopere custodire festinate; pugnate ut, separati a diabolo, conjungamini Deo qui vos redemit: stupeant gentes de vestra conversatione, et si detrahant vobis, etiam et irrideant Christianitatis vos opera sectari, ne conturbemini ex hoc: reddent enim rationem Deo. Totam ergo spem vestram in Christi misericordia ponite, et non solum ab actu impudico, sed etiam co
Abbreviated transcription (Latin):
Eccehoc ipse dñs perꝓph&am clamat. et
sime audire contẽpnitis. saltim uel ipsũ
audite Ipse &iam in euangelio peccatores
consolatur dicens. Non ueni uocareius¬
tos. sed peccatores in poenitentia Ipse
iterũ monadicens Querite primum
regnũ dĩ & iusticiam eiꝰ & haec omnia
adicientur uobis Et iterũ: Petite& da
bitur uobis. querite & in ueni&is. pulsate
& aperiecur uobis: Modo enĩ pro ineffa¬
bili pi&ate sua dñs non solũ ammon&: sed
& rogat. ut conuertamur ad eum: Audia¬
mus ergo eum dũ rogat si non facimus: non audi&
nos cum iudicat Audiamus & scripturam cla¬
mantẽ Fili miserere animaetuae. placens dõ.
quid ad haec respondes humana fragilitas:
ds rogat ait tui miserearis. & non uis Quo modo
te audi& in dienecessitatis supplicantẽ. cũ tu
eum prote ipso non audis rogantẽ: si modohaec
neglexeritis fratres. quid faci&is indie iudi¬
cii. uel ad cuius confugi&is auxilium : si in¬

Expanded text:
Ecce hoc ipse Dominus per prophetam clamat; et Ecce hoc ipse Dominus per prophetam clamat; et si me audire contemnitis, saltem vel ipsum audite. Ipse etiam in Evangelio consolatur peccatores dicens, Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Ipse iterum admonet dicens, Primumnia adjicientur vobis . Et iterum: Petite, et dabitur vobis; quaerite et invenietis; pulsate, et aperietur vobis . Modo enim pro ineffabili pietate sua Dominus non solum admonet, sed et rogat ut convertamur ad eum: audiamus ergo eum dum rogat, ne si non facimus, non audiat nos cum judicabit; audiamus et Scripturam clamantem: Fili, miserere animae tuae placens Deo . Quid ad haec respondes, humana fragilitas? Deus rogat ut tui miserearis, et non vis; quomodo te audiet in die necessitatis supplicantem, cum tu eum pro teipso non audis rogantem? Si modo haec neglexeritis, fratres, quid facietis in die judicii, vel ad cujus confugietis auxilium? Si, in
Abbreviated transcription (Latin):
inte sententiã retorques quadicitur. Om̃is
qui irascitur fr̃i suo reus erit iudicio. uel
qui dixerit fratrisuoracha aut fatue. reus
erit gehenne ignis Ecce audisti xp̃ĩane
quid timeas. quid obserues habeto ergo ca¬
ritatẽ. tenepacientiam. fuge discordiam
Impone frenos linguetue. ne crahat ad ge¬
hennam animã tũam: Quia scđm scripturã
mors & uita in manib lingue consistit. & uir
linguosus non dirig&ur suꝑ terrã Haec sol¬
licita consideratione pensantes carissimi.
uerba simul moresq cõponite Sectamini
semper iusticiam: amate xp̃i precepta
Derelinquat impius uiam suam. & reuertat᷑.
ad dnm̃n sicut proph&a clamat: & miserebi¬
tur eius quia pius est ad ignoscendum Ipse
enĩ ammon& dicens Conuertimin ad me
& sanabo ad uersiones ur̃as. & rursus que¬
ritebonũ & non malũ ut uiuatis. &erit dñs
exercituum uobiscũ. Et iterũ: Oditema¬
lũ & diligite bonũ: ut misereatur dñs ur̃i:

Expanded text:
in te sententiam retorques, qua dicitur: Omnis in te sententiam retorques, qua dicitur: Omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Vel qui dixerit fratri suo: Raca aut Fatue, reus erit gehennae ignis . Ecce audisti, Christiane, quid timeas, quid observes: habeto igitur charitatem, tene patientiam, fuge discordiam, impone frenos linguae tuae, ne trahat ad gehennam animam tuam; quia, secundum Scripturam, Mors et vita in manibus linguae consistit . Et, Vir linguosus non dirigetur super terram . Haec sollicita consideratione pensantes, charissimi, verba simul moresque componite; sectamini semper justitiam, amate Christi praecepta. Derelinquat impius viam suam, et revertatur ad Dominum sicut propheta clamat et miserebitur ejus; quia pius est ad ignoscendum . Ipse enim admonet dicens: Convertimini ad me, et sanabo adversiones vestras . Et rursus: Quaerite bonum, et non malexercituum. Et iterum: Odite malum, et diligite bonum; ut misereatur Dominus vestri .
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m siue seruus sit. sit liber: non detrahas fr̃i
tuo nec facias calumniam proximo tuo
neq per fortia opprimas eum: sed sicut per
morsen dicitur Si paupertate cõpulsus uen¬
diderit setibi fratertuus : non affligas eum
perpotentiam more seruorum. sed cũ timore
dĩ age circa illum Memento quia& tuser¬
uus es Non odies fratrem tuũ incorde tuo
sed publice argue eum : ut non habeas super
illo peccatũ : Hinc & dñs in euangelio dicit:
Si peccauerit inte frater tuus: corripe eum
interte & ipsũ solum Et rursus Si septies
inquid indie peccauerit. & septies poenitue¬
rit: dimitte illi Et iterũ Si offeres inquit
munus tuum ad altare. & ibi recordatus
fueris quia frater tuus hab& aliquid aduer¬
sumte : relinque ibi munus tuum ante alta¬
re & uade prius reconciliare fratri tuo
& tunc ueniens offeres munustuum: Haec te
xp̃iane p̃cepta: reuocent ad concordiam
Haec dulcia xp̃i medicamenta: curent odu
uulnera: quaesi contẽpseris. terribilem

Expanded text:
 sive servus, sive liber . Non detrahas fratri tuo, nec facias calumniam proximo tuo, neque per violentiam opprimas eum, sed sicut per Moysem dicitur: Si paupertate compulsus vendiderit se tibi frater tuus, non affligas eum per potentiam more servorum, sed cum timore Dei age circa illum. Memento quoniam et tu servus es. Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum, ut non habeas super illo peccatum . Hinc et Dominus in Evangelio dicit: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum . Et rursus: Si septies, inquit, in die peccaverit, et septies poenituerit, dimitte illi . Et iterum: Si offers, inquit, munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum Haec te, Christiane, praecepta revocent ad concordiam, haec dulcia Christi medicamenta curent odii vulnera, quae si contempseris, terribilem
Abbreviated transcription (Latin):
bis inte quã pa&atis eum. Haec ergo carissi¬
mi uerba recolite : horũ iugiter p̃ceptorũ
reminiscimini: Ubicũq: estis memoriam
xp̃i incolloquio misc&e. quia ipsedicit. Ubis
duo ueltres. congregati in nominemeo: ibi sũ
in medio eorũ scandala &iam fugite: quia
dñs grauiter notat. eũ quilites concitat. di¬
cendo ue homini illi. per quẽ scandalũ uenit.
In conpassione uero proximi: illam sententiam
tenete. quae in euangelio dicitur. qui hab&
duas tunicas d& non habenti & qui hab&
escas. similiter faciat Et illud: date. & clabi¬
tur uobis. Dominici sẽꝑ mementote uerbi.
quo dicitur. simanseritis in me & uerba mea
in uobis manserint: qđ cũq p&ieritis fi& uo¬
bis A postolũ quoq clamantẽ : audite. Tem

Expanded text:
bis, antequam petatis eum . Haec ergo, charissibis, antequam petatis eum . Haec ergo, charissimi, verba recolite, haec jugiter praecepta reminiscamini; ubicunque estis, memoriam Christi in colloquio miscete, quia ipse dicit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Scandala etiam fugite, quia Dominus graviter notat eum qui lites concitat, dicendo: Vae homini illi per quem scandalum venit . In compassionem vero proximi illam sententiam tenete, qua in Evangelio dicitur: Qui habet duas tunicas det non habenti: et qui habet escas, similiter faciat . Et illud: Date et dabitur vobis . Dominicis semper mementote verbis quibus dicitur: Si manseritis in me, et verba mea in vobis manserint, quodcunque petieritis fiet vobis . Apostolum quoque clamante
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur. & iterũ. Nisi conuersi fueritis
& efficiamini sicut paruuli. non intrabitis
in regnũ caelorũ. Iurandi &iam consu&udi¬
nẽ funditus omittite: quia in hac parte
dĩ p̃ceptis contrahitis dño in euangelio pro¬
hibente. dico in quid uobis non iurare omni¬
no neq ꝑ caelũ. neq perterram: neq per
caput. neq per aliud quod cũque Sit autẽ
sermo uester. est est. non. non: In iuriantib
quoq uos: dñi pracceptũ preferte quodicitur.
dico uobis non resistere malo: sed siquis teper¬
cusserit indexteramaxillatua. prebeilli ui¬
& alteram & qui uult tunicã tuã tollere: re¬
mitte ei & pallium Et iterũ: qui p&it ate
daei & qui tollit quaetua sunt: ne rep&as:
Orandi utiq rationẽ illam necesse ẽ tenca¬
tis: qua dñs praecepit dicens Cũ oratis non
inmultiloquio sed insecr&o cordis orate.
& pacer uester qui uid& in absconso. redd&
uobis Scit inquit pater ur̃ quid opussit uo¬

Expanded text:
ueritis, atque efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Jurandi etiam consuetudinem funditus omittite, quia in hac parte Dei praeceptis contraitis, Domino in Evangelio prohibente: Dico, inquit, vobis non jurare omnino, neque per coelum, neque per terram, neque per caput, neque per aliud quodcunque: sit autem sermo vester Est est, Non non . Injuriantibus quoque vos Domini praecepta praeferte, quibus dicitur: Dico vobis non resistere malo; sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram. Et qui vult tunicam tuam tollere, remittas ei et pallium . Et iterum: Qui petit a te, da ei; et qui tollit quae tua sunt, ne repetas . Orandi utique rationem illam necesse est teneatis, quam Dominus praecepit, dicens: Cum oratis non multiloquio, sed in secreto cordis orate; et Pater vester, qui videt in absconso, reddet vobis. Scit, inquit, Pater vester quid opus sit vo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq auari. neq fornicarii. neq adulteri.
neq fures neq ebriosi. neq maledici.
apostolus cupiditatẽ cohercens. dicit. Ra¬
dix enĩ omniũ malorũ: est cupiditas
Ergo fr̃s abicite cupiditatẽ: sec tamini
caritatẽ. deponite impi&atẽ. supportate
inuicẽ cũ humilitate Illud p̃ cauentes.
Reuel abitur inquiens ira dĩ decelo. suꝑ
omnẽ impr&atẽ & in iusticiam hominũ.
Necnon & illued: qđ uoceueritatis in
euangelio cominatur. qui faciunt inquid
iniquitatẽ: mittentur in caminũ ignis. ibi
erufleus & stridor dentium. Considerate
quam saeuus. quamque timendus sit ignis ille
et qui modo nec unũ quidem digitũ suum
suffert in ignẽ mittere timeat ibi cũ toto cor¬
pore in saecula cruciari Rogo ergo: ut si uul¬
tis ab illo igne. uel abilla poena liberari: de¬

Expanded text:
 adulteri, neque ebriosi, neque fures, neque maledici, apostolus cupiditatem coercens dicit, Radix omnium malorum est cupiditas . Ergo, fratres, abjicite cupiditatem, sectamini charitatem, deponite impietatem, supportate invicem cum humilitate, illud omnimodis praRevelabitur, inquiens, ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum . Necnon et illud quod voce Veritatis in Evangeiniquitatem, mittentur in caminum ignis, ubi erit fletus et stridor dentium. Considerate igitur quam saevus quamque timendus sit ignis ille, et qui modo nec unum quidem digitum suum suffert in ignem mittere, timeat ibi cum toto corpore in saecula cruciari. Rogo ergo, ut si vultis ab illo igne, vel ab illa poena liberari, de
Abbreviated transcription (Latin):
Si diligamus in uicẽ ds̃ in nobis man& et
caritas eiꝰ in nobis perfecta ẽ Et iterũ: ds̃cari¬
tas ẽ. & qui mana in caritate indo man& et
ds ineo Nec non & paulus excellentiam ca¬
ritatis. simili modo praefert dicens : Sidis¬
tribuero incibos pauperũ omnes facultates
meas. & sitradidero corpus meũ ut ardeã
caritatẽ autẽ non habeam: nihil mih ꝓdẽ

Expanded text:
t charitas ejus in nobis est . Et iterum: Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo . Necnon et Paulus excellentiam charitatis simili modo praefert, dicens: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas; et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem aute
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã nonflentes. & qui gaudent tamqua
non gaudentes. & qui ut untur hoc mundo
tam qũa non ut antur Preterit enĩ: figura
huius mundi Ut autẽ plus concupis camus
caelestia quã terrena: dnm audiamus di¬
centem: Ni hil enĩ prod ẽ homini si mundũ
uniuersũ lucr&ur. anime uero sue detri¬
mentũ patiatur Ut uero caritatẽ diligamꝰ¬

Expanded text:
dent, tanquam non gaudentes; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur: praeterit enim figura hujus mundi . Ut autem plus concupiscamus coelestia quam terrena, Dominum audiamus dicentem: Nihil enim prodest homini, si mundum universum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur . Ut vero
Abbreviated transcription (Latin):
illud: facite uobis amicos de iniquo mamona.
qui uos recipiant in acerna tabernacula:
A date elemosinam & ecce omnia munda sunt
uobis: Huius modi elegius studiis exercitatus.
diuina eum gratia comitabatur uberius:.
pastoraeli cura sollicitus: uenerat ei in animũ
solum proprium paterne possessionis ciuitatẽ
lemouicenam insitare audiens enĩ scam famam
monasteriorum sui iam exemplo ineadem urbe
constitutorum. desiderabat magnopere pro¬
prio eadem intuitu cernere et praccipue obmo¬
nasterii sui uenerabilem  somnibus imitabilem
institutionẽ : quam nimio desiderio aestuabat

Expanded text:
illud: Facite vobis amicos illud: Facite vobis amicos os recipiant in aeterna tabernacula . Et, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hujusmodi Eligius studiis exercitatus, divina eum gratia comitabatur uberius. Cpastorali cura sollicitus, venerat ei in animum solum proprium paternae possessionis, civitatem Lemovicinam visitare. Audiens enim sanctam famam monasteriorum suo jam exemplo in eadem urbe constitutorum, desiderabat magnopere proprio eadem cernere intuitu, et praecipue ob monasterii sui venerabilem atque omnibus imitabilem institutionem, quam nimio desiderio aestuabat
Abbreviated transcription (Latin):
in uocabat : Vlnas tendebat indando mercedem
proculdubio expectans exalto Nam quantam
molem substantiae elegius disperserit. amore
di succensus: meum tantũ non est referre. No¬
runt haec atq senserunt om̃s poene quatuor
caeli plage Quod enim monasterium non eius
penetrauit elemosina. autquis clericorum
non eius substantia refocilatus est: Quis peregri¬
nus non eius receptus est hospicio. aut quibus
aduenis non suum impendit obsequium: quos
curiosissime omnib: locis perquirens: damnũ
suum putubat. si quisquam debilis aut esuriens
beneficio sustentar&ur alterius Ardentissi¬
ma quippefide tocosaluatori animo coniunctus.
reddebat ei quod ab ipso acceperat Ac persin¬
gulos eius famulos xp̃m se uidere credens: quic¬
quid in illos conferr&. contulisse se in dm̃ l&aba¬
tur: Illud semper reuoluens: quod dñs in euan¬
gelio dicit Beati misericordes: qm̃ ipsi miscđiã
consequentur et illud Sicut aqua excinguit
ignem: ita ele mosina extinguit peccata: Et

Expanded text:
invocabat. Ulnas tendebat in dando, mercedem procul dubio exspectans ex alto. Nam quantam molem substantiae SteDei succensus, meum tantum non est referre, norunt haec atque senserunt omnes pene quatuor coeli plagae. Quod enim monasterium non ejus penetravit eleemosyna? aut quis clericorum non ejus substantia refocillatus est? quis peregrinus non ejus est receptus hospitio? aut quibus advenis non suum impendit obsequium? Quos curiosissime omnibus locis perquirens, damnum suum putabat, si quisquam debilis aut esuriens beneficio sustentaretur alterius: ardentissima quippe fide toto Salvatori animo conjunctus, reddebat ei quod ab ipso acceperat, ac per singulos ejus famulos Christum se videre credens, quidquid in illos conferret, contulisse se in Deum laetabatur, illud semper revolvens quod Dominus in Evangelio dicit: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Et illud: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
medius. ut pauperes eum quasi patren. diuites
quasi superiorem sibi aspicerent Ipse enim non
ad persone potentiam: sed potius ad morũ eligan¬
ciam attendebat. & tanto unum quemque emi¬
nencius honorabat. quanto eum uiuere sanctius didi¬
cerit Erga egenos quoq & ad uenas ita sesollicitũ
exhibebat: ut uere xp̃m esse in ipsis fide in tegire
creder& & nontam illis quod conferebat. quã ipsi
xp̃o se eadem conferre gauder& Ipsis quidem fe¬
rebat cybum: & oculis suspiciebat caelum:
Ipsis alimenta praebebat: & xp̃m cũ fiducia

Expanded text:
medius, ut pauperes eum quasi patrem, divites medius, ut pauperes eum quasi patrem, divites quasi superiorem sibi aspicerent; ipse enim non ad personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didicerat. Erga egenos quoque et advenas ita se sollicitum exhibebat, ut vere Christum esse in ipsis fide integra crederet, et non tam illis quod conferebat, quam ipsi Christo se eadem conferre gauderet. Ipsis quidem fenerabat cibum, et oculis suspiciebat coelum; ipsis alimenta praebebat, et Christum cum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
e decogitationib iudit̾am dum. Nichil praete¬
rea deseprae sumens nhilq boni sibi tribuens bo¬
na ase facea diuino muneri asscribebat. Odientes
diam ad pacem inuicans discordes ad concor¬
diam reuocabat: Consilium & opus suum semp
adđm conuertens in omni conacusuo api aucciliũ
Flagitabat: Fedes eiussem directi ad euangeli¬
⁊andũ pacẽ ad euangelizandũ bona: subspecie
honesta: animobenigno incedebat: Ac sicut fide¬
lis seruus & prudens quem constituit dñssuper
familiam suam ut d& illis cibum intẽporenecer¬
sario sic populum sibi cõmissum omni modisfesti¬
nabat spiritali reficere cibo clementer docens
optime instruens: a consu&udine peccandi tota
omnes uirtute rarahere nitens Erat preterea
spũ feruens. sollicitudine inpiger morib: clarus.
operibus ornatus : omniq: suauitate conspicuus.
Inoratione assiduus inicuinus strenuus. inelemo¬
sinis largus. atq ita interdiuites & pauperes

Expanded text:
et de cogitationibus judicandum: nihil praeteet de cogitationibus judicandum: nihil praeterea de se praesumens, nihilque boni sibi tribuens, bona a se facta divino muneri ascribebat. Odientes etiam ad pacem invitans, discordes ad concordiam revocabat; consilium et opus suum semper ad Deum convertens, in omni conatu suo Christi auxilium flagitabat: pedes ejus semper directi ad evangelizandum pacem, ad evangelizandum bona, sub specie honesta, animo benigno incedebat; ac sicut fidelis servus et prudens quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis cibum in tempore necessario, sic populum sibi commissum omnimodis festinabat spiritali reficere cibo; clementer docens, optime instruens, a consuetudine peccandi tota omnes virtute retrahere nitens. Erat praeterea spiritu fervens, sollicitudine impiger, moribus clarus, operibus ornatus, omnique suavitate conspicuus: in oratione assiduus, in jejuniis strenuus, in eleemosynis largus, atque ita inter divites et pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
funda & absconsũ quod quaeris Solutoq eo acci¬
pe quod tuum est & absq ulla in iuria. absque
uerbis & iam grauibus redde homini tibi designato
ex quoligatus tenetur fundibalũ quod cum illefe¬
cissa nimio furpudore atq stupore perculsus: ue¬
niam facoi sui p̃catur. offerens infuꝑ redemptio
nem piaculi:
regressus: institutionis suac normã. cocidie
Laugmentabat in melius diligens in primis dm̃
ex toto corde. ex tota anima: atq ex tota uirtute
sua : deinde prox imũ sicut sem& ipsum: In legedñi
sine lassitudine persistens: mores bonos. nulla noxia
conuersatione inquinabat Uitam temporalem
priearlio ducens. uitam acernam omni concu¬
pifcentia speritali desiderabat: Actus uite sue
ominihora custodiens: oculũ mentissuae. ad dm̃
semper deficum: habebat: Ab omnib quae lex
uetat. sollesti cura abstinens. a cogitatione
quoq noxia animã reuocabat: sciens hominẽ.

Expanded text:
funda, et absconsum quod quaeris; solutoque eo, accifunda, et absconsum quod quaeris; solutoque eo, accipe quod tuum est, et absque ulla injuria, absque verbo etiam gravi, redde homini tibi designato, ex quo ligatus tenetur fundibalum: quod cum ille fecisset, nimio fur pudore atque stupore perculsus, veniam facti sui precabatur, offerens insuper homini onem piaculi. regressus, institutionis suae normam quotidie augmentabat in melius, diligens in primis Deum ex toto corde, ex tota anima, atque ex tota virtute sua; deinde proximum sicut semetipsum; in lege Domini sine lassitudine persistens, mores bonos nulla noxia conversatione inquinabat; vitam temporalem pro exsilio ducens, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderabat actus vitae suae omni hora custodiens, oculum mentis suae ad Deum semper defixum habebat; ab omnibus quae lex vetat solerti cura abstinens, a cogitatione quoque noxia animam revocabat, sciens hominem
Abbreviated transcription (Latin):
eq illud praetereundũ puto quam uissit igno¬
Nbile quod in eodem it inere uirbeatus experi¬
mento cognouerit: Itaq cum sufficienter cuncta
proquib aduenerat experiss&. omnibusq sibi
amicis & episcopis in prouinciae pastibus uisitatis
Nec non & domo aspasi sobolis iuuini xp̃ianissi¬
mi uiri lustrata parat iam elegius cũ suis om̃ib
remeare ad propria: Postremo igitur omnium
cũ apud aurelianũ urecensem ep̃m conuiuio
per acto eidem ualedicere parar&: contigit
ut intersata gentium utrorumq frequentiam minis¬
trouum. unus ex famulis eius canem quẽ cũ camelo
ꝯnerario secum semꝑ ducere consueuerat. subito per¬
der&: obquod indiuersa discurrens. prolixius
arcebat iter Tunc elegius accito ad sesecretius
famulo: indicat ei hominẽ sui conscium fusti. iub&
in suꝑ dicens Uade inquid in illam quae citimum
sita ẽ rupim: illic inter uepres reperies ligatum¬

Expanded text:
Neque illud praetereundum puto, quamvis sit ignoNeque illud praetereundum puto, quamvis sit ignobile, quod eodem itinere vir beatus experimento cognoverat. Itaque cum sufficienter cuncta pro quibus advenerat experisset, omnibusque sibi amicis et episcopis in Provintiae partibus visitatis necnon et domo Aspasii sobolis Iuvini christianissimi viri lustrata, parat iam Eligius cum suis omnibus remeare ad propria. Postremo igitur omnium cum, apud Aurelianum Uzecensem episcopum convivio peracto, eidem vale dicere pararet, contigit, ut inter satagentium utrorumque frequentiam ministrorum, unus ex famulis eius canuam, cum quo camelum onerarium secum semper ducere consueverat, subito perderet, ob quod in diversa discurrens, prolixius arcebat iter. Tunc Eligius, accito ad se secretius famulo, indicat ei hominem sui conscium furti; iubet insuper dicens: 'Vade', inquid, 'in illam quae cetimum sita est rupem. Illic inter
Abbreviated transcription (Latin):
rofectus igitur elegius deuenit inuillam quan¬
dam quacuocatur ampucius. quac sita t̃ super
ripan fluminis rodani. & pertin&e ad paedium
herche noberti illustrissimi uiri: Eret autem ib
femina quedam. in festum diude moniun patiens.
quo in loco elegius orecionis gracia ba silicam
ingressus. cũ oracione explaa regrederctur. ac¬
currens ei mulier. cocpit nomen eius crebrius
atq in solentius inclamitare : c̃unc elegius res¬
piciens cam misertus ci fixis interra genibus
orauit: Deinde conuersus ad eam Aixic ad uro
uasculo quod obsides captiuum Et confestim
ad eius uerbum. conlisit sp̃s mulierem interra
⁊ facta ẽ uelut mortua Sicq uimimaximam pa¬
ciens demon. & sanguinem per os mulieris ex
internis uiscefibus egerens: confusus ex iit abea
& aufugiit a facie hominis dĩ: Tunc sc̃s elegius
iussit ad leuare mulierem: & benedicens aquã cũ
oleo dedit ei in potu: & cum gustass& refocilata ẽ
anima eius. & sana factaẽ ex ea hora: xiii

Expanded text:
rofectus igitur Eligius devenit in villam quandam, quae vocatur Ampucius, quae sita est super ripam fluminis Rodani et pertinet ad praedium Erchenberti inlustrissimi viri. Erat autem ibi femina quaedam infestum diu daemonium patiens; quo in loco Eligius orationis gratia basilicam ingressus, cum, oratione expleta, regrederetur, occurrens ei mulier, coepit nomen eius crebrius atque insolentius inclamitare. Tunc Eligius respiciens eam, misertus eius, fixis in terram genibus, oravit; deinde conversus ad eam, dixit: 'Adiuro vasculo quem obsides captivum'. Et confestim ad eius verbum conlisit spiritus mulierem in terram, et facta est velut mortua; sicque vim maximam patiens daemon et sanguinem per os mulieris ex internis visceribus egerens, confusus exiit ab ea et aufugiit a facie hominis Dei. Tunc sanctus Eligius iussit allevari mulierem et benedicens aquam cum oleo dedit ei in potu, et cum gustasset, refocillata est anima eius et sana facta est ex ea hora. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudices &iam qui prae estis iustissime iudicate
nichil iniuditio in iuste agite. nec munerae suꝑ
in nocentes accipite non ad ꝑsonã attendite
nec res alienas rapaci uiolentia tollite quia
de uestris quid uel suꝑ una nocte agatur nes¬
citis Pauperem & iam & ad uenã nullatenus
in iudicio opprimite: timentes illud quod

Expanded text:
cate: cate: nihil in judicio injuste agatis, nec munera super innocentes accipiatis, non ad personam attendatis, nec res alienas rapaci fortitudine tollatis; quia de vestris quid vel super noctem agatur, nescitis. Pauperem vel advenam nullatenus in judicio opprimatis, timentes illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
horrenda. somnra contemnenda. qm̃ sic ut
scriptura testatur uana sunt Vnde & ꝑmor
sen praecipitur Non augurabimini inquid
nec obseruabitis somnia neq ad magos decli¬
nabitis Oport& igitur ut & uos haec tota
menta obseru&is & si quos cognoscitis uel
occulte aliqua filacteria exercere: expedic
ut nec cibũ cũ eis sumatis. neque ullum consor
cium habeatis: Istaergo om̃a spernentes. & ad
di uos auxilium conforte. & deeiꝰ misericordia
num quã disperate Omni die dominico. ad
ecclesiam conuenite Et ibi non causas. aut
rixas. uel ociosas fabulasagite: sed lecciones
diuina scum silentio auscultacȩ. & ꝓpace eccle
sus fabulari nontim&. et prosea ꝓalus reddi¬
in ras est rationẽ dũ nec ipse uerbũdĩ audit.
nec alios audirepermietit Detalib quapre.
dñs meuangelio dicit Ueuobis hypocrite
qui claulitis regnũ caelorũ ante homines.
uos non introitis. nec introcuntessinitis intrare

Expanded text:
horrescenda, somnia contemnenda, quoniam, sicut horrescenda, somnia contemnenda, quoniam, sicut Scriptura testatur, vana sunt. Unde et per Moysem praecipitur: Non augurabimini, inquit, nec observabitis somnia, neque ad magos declinabitis . Oportet igitur ut et vos haec tota mente observetis, et si quos cognoscitis vel occulte aliqua phylacteria exercere, expedit ut nec cibum cum eis sumatis, neque ium cum illis habeatis . Ista ergo omnia spernentes, ad Dei vos auxilium conferte, et de ejus misericordia nunquam desperate. Omni die dominico ad ecclesiam convenite, et ibi non causas aut rixas vel otiosas fabulas agatis: sed lectiones divinas cum silentio auscultate; et pro Ecclesiasiis fabulari non timet, et pro se et pro aliis redditurus est rationem: dum nec ipse verbum Dei audit, nec alios audire permittit. De talibus quippe Dominus in Evangelio dicit: Vae vobis, hypocritae, qui clauditis regnum coelorum ante homines; vos
Abbreviated transcription (Latin):
ingehennam ignis. undenũquã exi& in se¬
cula seculorum: qua propter om̃s alloquor
uiris pariter & feminis dico Corrigat se
unus quisq uicia sua dũ potest emend& ma¬
laopera quae gessit poenitendo expi&. Mul¬
lus se inhebri&: nullus in conuiuiosuo cogat
alium plus bibere. quã oport& Quia uino
multo dedicos: uehementer apostolus
redarguit dicens Neq ebriosi. regnũ dĩ
possidebunt. Nullus uł in qualib& minima
causa. diaboli sequatur ad inuentiones:
Nullus sicut iã dictũ est obseru& egrediens
aut in grediens domũ quid sibi occurrat. uł
siqua uox reclamantis fiat aut qualis. auis
cantus garriat uel quid &iam portantem
uideat. quia qui haec obseruat expartepagan.
dinoscitur: qui uero haec contempnit. prophie¬
tam sibi graetul xur clamare Beacus uir cuius
est nomen lnĩ spes ipsius. qui non respexit
dendum est acunctis huius cemodi obserua¬
cionib: mahematici spernendi. auguria

Expanded text:
in gehennam ignis, unde nunquam exiet in saein gehennam ignis, unde nunquam exiet in saecula saeculorum. Quapropter omnes alloquor, viris pariter et feminis dico, corrigat se unusquisque, et vitia sua dum potest emendet, mala opera quae gessit poenitendo expiet. Nullus se inebriet, nullus in convivio suo cogat alium plus bibere quam oportet, quia vino multo deditos vehementer Apostolus redarguit dicens: Neque ebriosi regnum Dei possidebunt . Nullus vel in qualibet minima causa diaboli sequatur adinventiones: nullus, sicut dictum est, observet egrediens aut ingrediens domum quid sibi occurrat, vel si aliqua vox reclamantis fiat, aut qualis avis cantus garriat, vel quid etiam portantem videat; quia qui haec observat, ex parte paganus dignoscitur; qui vero haec contemnit, sibi prophetam gratuletur clamare: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus; qui non respexit dendum est a cunctis hujuscemodi observationibus, mathematici spernendi, auguria
Abbreviated transcription (Latin):
timatione conprehendere Siergohec talia
sunt quae uidemus & nullatenus conprehen¬
dimus qualia aestimanda sunt illa caeles¬
tia que non dũ uidemus: uel qualis horum
omnium opifex. cuius nutu cuncta haec crea¬
t sunt cuius arbitrium om̃a gubernantur:
Illum ergo fr̃s supre omniati mete illum
inter omnia adorate. illũ ultra omnia amate
UAillius uos miseracordiam ten&e deenis
stmentia num quã desperate. quos bonos
uid&is illos imitamim: quos malos conspi¬
citis. castigate & corripite. ut duplicem mer¬
cedem habere possitis Et qui hactenus ido¬
neus a supradictis malis uixisse cognoscitur.
gaudeat quidem & dõ gras agat .l ac dec &ero
obseru& & perseuerare in õperib bonis
festin&: Qui uero usq nunc mala opera
exercuit cito secorrigat. & extoto corde pae¬
nitentiam agat. ante quã dehac luce discedat
Quiasi sine poenicentia mortiuis fuerit
non ibit in requiem: sed praccipitabitur

Expanded text:
timationem conpraehendere; si ergo haec talia timationem conpraehendere; si ergo haec talia sunt, quae videmus, et nullatenus conpraehendimus, qualia aestimanda sunt illa caelestia, quae nondum videmus? Vel qualis horum omnium opifex, cuius nutu cuncta creata sunt, cuius et arbitrio omnia gubernantur? Illum ergo, fratres, super omnia timete, illum inter omnia adorate, illum uad illius vos misericordiam tenete, de ejus clementia nunquam desperate. Quos bonos videtis, illos imitamini; quos malos conspicitis, castigate et corripite, ut duplicem mercedem habere possitis. Et qui hactenus idoneus a supradictis malis vixisse cognoscitur, gaudeat quidem, et Deo gratias agat, ac de caetero observet, et perseverare in bonis operibus festinet: qui vero usque nunc mala opera exercuit, cito se corrigat, et ex toto corde poenitentiam agat antequam de hac luce discedat; quia si sine poenitentia mortuus fuerit, non ibit in redemptionem, sed praecipitabitur