comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Exbontat᷑ animã ad
laudẽ dĩ qi in adũsis ali¬
quando uelit nolit ꝑtar.¬
A .c. hac spe citita anima
laudat. ¶ Primo sibi
quasi omĩb consulit lau¬
dare. ne in uanis ociet᷑ &
qͥsi aoquiescens csitio asst¬
rit se laudaturũ ibi ubi
pot̾it. qͣsi longe remotos.
inũm dũ mala st̃ quib
turbat᷑ anima. monet
non sꝑare in homines¬

Expanded text:
exhortatur animam ad laudem Dei: quia in adversis aliquando, velit nolit, perturetc. Hac spe erecta anima Deum laudat hic. Primo, sibi quasi omnibus consulit laudare, ne in vanis oretur; et quasi acquiescens consilio, asserit se laudaturum ibi ubi poterit, quasi longe remotos, et interim dum mala sunt quibus turbatur anima, monet non sperare in homine
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃i ope & auxilio
destitutos in scło. ut spe
pupilli & uiduȩ. di sunt.¬
¶ Hoc de magnificen
da erunt in eo firma.

Expanded text:
omni ope et auxilio destitutos in hoc saeculo, ut sperpupilli et viduae sunt est de magnificentorda nostra erunt in eo firma,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qm̃ bonus psalmꝰ ẽ.
in laude dĩ ipse actus
ẽ merces. quȩ et in fut᷑o
erit. Ideo laudandus qr
de factis mirabilib.¬
¶Infuturo ꝑfecta sa¬
nitas. ubi corruptibile
hoc induerit incorrupt
modo alligat ut medi¬
cus fracturas.¬

Expanded text:
m bonus est psalmus. In laude Dei ipse actus est merces quae in futuro erit; ideo laudandus, qude factis mirabilibin futuro, perfecta erit sanitas, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem. Modo vero ut medicus fracturas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quib ꝓpħa in principio forman conũsations
ostenctit. iamin illa icrłm receptis dicic in cis lau¬
dandum dm̃. qui omnia dedit. in firmam̃to. qui
morte sua diabolum uicit. & credentes ad olum
ꝑduxit. In uirtutib uel potentatib quia omĩa
scđm eam laudatur. cum sine fine laudatur.
Quomodo debeat laudari ꝑ similitudinẽ. misti¬
casusq ad finẽ dicit. Tuba concrepet regi. psalde.¬
rium canat dõ. ythara cum reliquis sponso. lu
tib apparatur. Psalterium a sumio. ꝙy thara
ab inio sonat. Hec omiua humanis actib com.¬
parata: siguralit ibidicuntur laudes dĩ ꝑsonare.

Expanded text:
 Quibus propheta in principio formam conversationis ostendit, jam in illa Jerusalem receptis, dicit in eis laudandum esse Deum, qui omnia dedit. In firmamento, quia morte sua diabolum vicit, et credentes ad coelum perduxit. In virtutibus vel potentatibus, quia omnia secundum eam laudatur Deus, cum sine fine laudetur. Quomodo autem debeat laudari, per similitudines mysticas usque ad finem psalmi dicit: Tuba concrepet regi, psalterium canat Deo: cithara cum reliquis sponso. Tubtibus regum apparatur; psalterium a summo, cithara ab imo sonat: haec omnia, humanis actibus comparata, figuraliter ibi dicuntur laudes Dei personare.
Abbreviated transcription (Latin):
lmmola dõ .s .i. s uide necantes bñ: et
¶Tribulationis. Nr̃a tribulatio ꝓprie¬
ẽ. quȩ est timore salutis. non carnalium.¬
Pactatori. a quib sacrificium uelit. ubi
peccatori suȩ nequitiȩ imputantur.
Quia laulemquerit. ne putet turpis
hanc sibi imperari: ꝓhibet ne lingua pre¬
sumat laudare: cu obiat conscientia. ñ
tamen int̾dr̃ laus conũsis adpenitentiã.
s oblitis dm̃: ut ait inferiꝰ. ¶ Assumis.¬
nam. si corrigo: mutmuras.
cum adultis. qui ponunt falsum.

Expanded text:
m laudis; sed vide ne cantes bene et Tribulationis. Nostra tribulatio proprie est timore salutis, non carnalium.autem. A quibus sacrificium velit, ubi peccatori suae nequitiae imputaquia laudem quaerit Deus, ne putet turpis hanc sibi imperari. Prohibet ne lingua praesumat laudare, cui obviat prava conscientia; non tamen interdicitur laus conversis ad poenitentiam, sed oblitis Deum, ut inferinam: si corrigo, murmuras.  Adulteris. Qui ponunt falsum
Abbreviated transcription (Latin):
cum tanta tam ȩquanunit̃ ferat. ¶Insipientiã. ex
membris. ł ꝙ stultum ẽ dĩ: sapientius ẽ hominib. ed̾
inme irriserunt. qui sibi sapientes uidebantur: tu
quodignari dĩ. Hi sunt qui commutantur: insapien
de membris dixerat.

Expanded text:
cum tanta tam aequanimiter ferat. Insipientiam. Ex membris. Vel, quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Quod in me irriserunt, qui sibi sapientes videbantur, tu Quod mei ignari Dei, hi sunt qui commutantur in sapientde membris dixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
silicium. mortalis caro. ut depeccato dam¬
pnauit peccatum. Cilicium. lugubris caro. ut
ut crucifixo. Uł quia ꝑparabolam docebat. &¬
In porta sedent. qui conuentib hommũ
sedula curiositate miscentur. Dicit gͦ passio¬
nem suam iudeorum ẽẽ fabulam. ut nullꝰ
exciꝑetur quihuuis locutionis ẽẽt alienus.¬

Expanded text:
ilicium. Mortalis caro, ut de peccato damnaret peccatum. Cilicium, lugubris caro, ut ut crucifixo. Vel, quia parabolas eos docebam; In porta sedent qui conventibus hominum sedula curiositate miscentur. Dicit ergo passionem suam Judaeorum esse fabulam, ut nullus exciperetur, qui hujus locutionis alienus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Congregat in unum multa quȩ ꝑtulit: adinu¬
diamin uudeos excitandam. Oppbrium. inbcetebub
cieit demonia. potator uoxax. Oꝑuit. hoc solet eue¬
nire in bono laceratis. qui solent tanto amplius ad
tempus tristeseffici. quanto in se cognoscunt iniq̃
dit. qñ funiculo uendentes eiecit. Quid istum ⁊e¬
tela suꝑ eum miserunt. Ut. nonne hic ẽ filiꝰ ioseph:
Impꝑantium tibi. ut qñdixerunt. nunquid pot̾it
parare mensam indeserto: & istisunt diit is
rael. Uñ nunc dicit conuicia cacłe suꝑse. que
olim exprobrabant:. Ut ex consuetudine impia. ui¬
deas eos & ñ nouit᷑ hoc fecisse.S Telis. indigna¬

Expanded text:
 Congregat in unum multa quae pertulit, ad invidiam in Judaeos excitandam; opprobrium, in Beelzebub ejicit daemonia, potator, vorax. Operuit. Hoc solet evenire in bono laceratis, qui solent tanto tempus tristes effici, quanto in se cognoscunt iniqua dit me. Quando funiculo vendentes ejecit. Quid istum zetela, super eum miserunt, ut: Nonne hic est filius Joseph? Exprobrantium tibi. Quando dixerunt: Nunquid potest Deus parare mensam in deserto? Isti sunt dii tui, Israel . Unde nunc dicit eadem convicia cadere super se, quae olim exprobrabant, ut ex consuetudine impia videas eos et non noviter hoc fecisse. Cecid
Abbreviated transcription (Latin):
unde pesimas eructuationes exalant. quȩ
fecent ex hocin illud. quia in uno uicti fu¬
giunt ad aluid. instabiles. quia ñ hñit radi¬
cẽ u̾itatis. Oues. ad litterã. quia uult eos os¬
tendere caducis reb herere. peculium eoꝵ
fecosum. cum ipsi fide steriles. ł discipłi eoꝵ
alios geñant. In egressib non in ingressib
quia totum ab eis egreditur cito ꝑituris.
Boues. non labore macri s ocio ꝑingues.
ut hisqui asfluunt diuitiis. cum ipsi sint
aueritate ieuini.ł boues magistri terre¬
nis affluuint. Maceria. quȩ de solissaxis
in ortis ł iuneis. s nec ipsa ruit illis. ad eo
ꝓspi. nec transitus nec damor turbidus int̃¬
rumpit quiete coꝵ ł macetia ars philosepto

Expanded text:
unde pessimas eructationes exhalant, quae fetent ex hoc in illud, quia in uno victi fugiunt in aliud instabiles quia non habent radicem veritatis oves ad litteram, quia vult eos ostendere caducis rebus haerere. Peculium eorum fetosum, cum ipsi steriles vel discipuli eorum alios generant. In egressibus, non in ingressibus, quia totum ab eis egreditur cito perituris. Boves non labore macri, sed otio pingues, ut hi, qui affluunt divitiis, cum ipsi sint a veritate jejuni. Vel boves magistri, qui terrenis affluunt. Maceria, quae de solis saxis in hortis vel vineis; sed nec ipsa ruit illis, adeo prosperi, nec transitus nec clamor turbidus interrumpit quietem eorum. Vel maceria ars philosopho
Abbreviated transcription (Latin):
tur misccłiam: non eum dirigat ds̃ in
finem. neq det ei plenã sui noticiam.¬
affectum. qñ magna anxietas ẽ concupi¬
scere bonum. ⁊ duituis sustinere: crescit
desidium indolorem. quia spes ꝓtrahit᷑.
Respice mite quem missurus es.
ex audi ꝓ omĩb ꝓ quib generalit᷑ petit
ut illuminetur. ne cedat fraudib ini¬
mici: qui inmiscdđia considit. SIllumꝰ.

Expanded text:
retur misericordiam, non eum dirigat Deus in finem, neque det ei plenam notitiamaffectum. Quando antem magna anxietas est, concupiscere bonum, et diutius sustinere, crescit desiderium in dolorem, quia spes protrahRespice. Mitte quem missurus es. Exaudi. Pro omnibus, pro quibus generaliter petit. ut illuminetur, ne cedat fraudibus inimici, qui in misericordia confidit. Respice.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hel me rege constituto: ne tristemini reges terre.
Expedit enimuobis it sub illo sitis. a quo ẽ intellectus
&& eruditio: ⁊ ut non temere dominemini. s dominio
omnium seruiatis. ⁊ inbeatitudine exultetis.
¶lercio ꝓ his patefactis admonet omnes huimilit̃
obedire. ⁊ suadet ab utili. no ꝑeant: i ab honesto: qi
beati qui confidunt in eo. In hoc post xp̃m qͣsi apłs.¬
¶Dubitatio non secundum propħam. s secundũ
eos quicum dubitatione iram dĩ cogitant.¬

Expanded text:
el, me rege constituto, ne tristemini, reges terrae; expedit enim vobis ut sub illo sitis, a quo est intellectus, et eruditio, ut non temere dominemini, sed Domino omnium serviatis, et in beatitudine exsultetis. ertio pro his patefactis admonet omnes humiliter obedire, et suadet ab utili ne pereant, et ab honesto, quia beati qui confidunt in eo. In hoc post Christum quasi AposDubitatio non secundum prophetam, sed secundum ipsos, qui cum dubitatione cogitant
Abbreviated transcription (Latin):
cipi dedic qua secundũ
hominem natus ẽ: tam̃
hodie quia p̃sentiam sig¬
nificat. de sempit̾na ge¬
neratione sapientiȩ dĩ
accipiatur.

Expanded text:
cipi de die qua secundum hominem natus est, tamen hodie quia praesentiam significat, de sempiterna generatione sapientiae Dei accipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
positiscustodib surrexit.
¶Irrisio dĩ uis ẽ p̃scien¬
tiȩ. quam dat ds̃ scĩs ut
uidentes nom̃ xp̃i futu¬
rum in om̃ĩb grtib. il¬
los mania meditatos in¬
telligant.

Expanded text:
positis custodibus surrexit: Irrisio Dei vis est praescientiae quam dat Deus sanctis, ut, videntes nomen Christi futurum in omnibus gentibus, illos inania meditatos intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
net q an apłs. quisinfirmat᷑ & ego ñ infir¬
mor autt quisscandalit᷑ &e ego ñ urtr: & sic
gere. ⁊ man̾e in deserto. ꝓ turba tribułonũ
⁊ scandaloꝵ.¬
lestiis querit auolare. s dilectionẽ ñ amittit.
⁊ semꝑ gemit. sicbonus nult separare se cor¬
pore: ñ amore. ab his quib ñ pot̃ ꝓdesse.

Expanded text:
t Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? aut quis scandalizatur et ego non uror? et sic gere et manere in deserto, pro turba tribulationum et scandalolestiis quaerit avolare, sed dilectionem non amittit, et semper gemit. Sic bonus vult separare se corpore, non amore, ab his, quibus non potest prodesse.
Abbreviated transcription (Latin):
bris ẽ.S in hac infirmi¬
tate quid ait: quis dabit:
a tot scandalis. ne pecc̃a
infirmus augeat: ma¬
nens int̃ ea. S ut colũ¬
insuamfirmitate atot scandalis se separare.
ne& illis non prosit: & sibi noceat. A simi¬
utudine daiud. qui ꝓ molestiis cuuum: fu¬
git in solitudinem. Nota. omins malus¬

Expanded text:
Sed in hac infirmitate quid ait? Quis dabit ma tot scandalis, ne peccata infirmus augeat manens inter ea. Sicut coluin sua infirmitate, a tot scandalis se separari, ne et illis non prosit et sibi noceat, a simili David, qui pro molestiis civium fugit in solitudinem. Quando au
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uoluntarie. Qia ꝓpt̃ se. non propter
alind quod ab eo uelim. Quipropt̃ aliud
laudat: ex necessitate laudat. si illud hrẽt
non laudaret. Michi autem & quȩ dedit:
propt̃ dantem placent.

Expanded text:
ficabo. Quia propter se, non propter aliud, quod ab eo velim. Qui propter aliud laudat, ex necessitate laudat; si illud haberet, non laudaret. Mihi autem, et quae dedit propter dantem placent.
Abbreviated transcription (Latin):
Spła de fonea pecõrum libettuis.
a in petra constitutus: primo grãs agit. qr
exauditus ẽ. &e contra omnia ꝑicula: in¬
cum amimus adu̾sis ñ mouetur. s spe ac¬
cenditur. quemadmodum post exponit.

Expanded text:
 de fovea peccatorum liberatus, et in petra constitutus gratias agit, quia exauditus est; et contra omnia pericula ineum animus adversis non movetur, sed spe accenditur: quem modum post exponit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dum querunt. ubi ẽ dõtiuis: Ego ctiamquero.
meditatus ꝑ omnia nisibilia. ⁊ ꝑ ipsam animam meã.
ticuli.
Liquefacta ẽ anumnamea: ime. ñ extra. s inse com¬
puncta reũtitur. ⁊ si uisibilit dm̃ ñ uidea. cogito ꝙ¬

Expanded text:
 Dum quaerunt, Ubi est Deus tuus? ego etiam sum meditatus per omnia visibilia haec, et per ipsam animam meam, tuli. Liquefacta est anima mea in me; non extra, sed in se compuncta revertitur. Etsi visibiliter Deum non videam, cogito
Abbreviated transcription (Latin):
celsis tuis: pauai st̃¬
si iudices. s multi ad
singulos ꝑtinebunt: quos recipieitr in etna
cabnacuła Et erit habundantia in turtibꝰ.
ds̃ autem ẽ: tota enrum habundantia.
¶ Quartus gradius int̃ queosubet angu¬
stias constant᷑ de domino eẽ p̃sum̃dum.
donec misertus: exaudiat.¬
displicet.

Expanded text:
celsis tuis. Pauci qu judices, sed multi ad singulos pertinebunt, quos recipient in aeterna tabernacula, et tunc erit abundantia in turribus tuis, Deus autem erit tota abundantia  Quartus gradus, inter quaslibet angustias constanter de Domino esse praesumendum, donec misertus exaudiat.displicet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod si hoc non posset as̃ facere. qui can
ta fecetat: dubitant enim petram ꝑcussit.
quimaliis nondubitauerat. de hoc autem:
hac sola pena correptus ẽ: ꝙ non intrauit
int̃ram illam. non tam̃ alienatus ẽ aregno

Expanded text:
quasi non posset Deus hoc facere, qui tanta jam fecerat, dubitanter namque petram percussit, qui in aliis non dubitaverat. De hoc autem hac sola poena correctus est, quod non intravit in terram illam, non tamen alienatus est a regno
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Potens int̾ra. Ecce premia illius beati. An terra ñ
Potens: quia re minima etiam ut magna. regnum
cxlorum emiti. beneratio: noncarnis s mitatio¬
nis. Uel oꝑarectorum. Rectisunt: qui ñ resistunt
patriem̃danti. & credunt promittenti. ñ credint
ꝑisse oꝑasua. cum noneis temporalit reccibuunt᷑.
Sund enim qui bona illa agunt: mercedẽ hic ado
mino sꝑantes. uł hominib placere uolentes. qnior

Expanded text:
- Potens. Ecce praemia illius beati. Semen ejus. Potens, quia re minima, etiam ut magna, regnum coelorum emitur. Generatio. Non carnis sed imitationis. Vel opera rectorum. Recti sunt, qui non resistunt Patri emendanti, et credunt promittenti, non credunt perisse opera sua, cum non eis temporaliter retribuitur. Sunt enim qui bona illa agunt, mercedem hic a Deo sperantes, vel hominibus placere volentes, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
Lex fideique ꝑ dilectionem oꝑatur. qua mpetra¬
tur grã. fortes faciens ne ꝑeant: in humilitate
stificetiones sunt: quȩ futura signabant. ut
agnus paschał. &c. quȩ sunt primodia fidei
sine quib nemo ꝑfecce grãm nouit.
¶Enuisii. slcmoputet: significationes uet̾is testam̃ti
negligendas.¬

Expanded text:
lex fidei, quae per dilectionem operatur, qua impetratur gratia fortes faciens ne pereat in humilitate stificationes dicit, quae futura signabant, ut agnus paschalis, etc. quae sunt primordia fidei sine quibus nemo perfecte novit tiam. Nemo ergo putet significantias Veteris Testamenti esse negligendas
Abbreviated transcription (Latin):
deducet me in ciuitatẽ mum¬
¶Sic homoquerit ut respondeat. negat hoc
ad homine posse fieri Ciuuitas: infernus. quem
nullus poterat aꝑire. Idutnea: gentes. quib post
resutretionẽ inmiotuit. ħ asoladeitate: por̾ant

Expanded text:
ucit me in civitatem munt Christus, ut respondeat; negat hoc ab homine posse fieri. Civitas, infernus quem nullus poterat aperire. Idumeae gentes, quibus post resurrectionem innotuit: haec a sola deitate poterant
Abbreviated transcription (Latin):
illos pati semꝑintus. s nos de illis non ꝓficeremꝰ.
cttur nob inquisitionis studium: ramoris exem¬
psum ui quistat udeat necadat: lquid in pau¬
pere aduito fit de illis seductis: & pofutt si c̃ ouos
fanlias. Unũ pauꝑem putabas. s iste pauꝑ ẽ mu¬
te familie. mlte ecclie. tñ unaecctia. una oius

Expanded text:
illos pati Deus semper intus, sed nos de illis non proficeremus. citur nobis inquisitionis studium et timoris exemplum, ut, Qui stat, videat ne cadat. Et quid in paupere adjuto fit de illis seductis? Et posuit sicut oves. Unum pauperem putabas; sed iste pauper est multae familiae, multae
Abbreviated transcription (Latin):
piat alt̃ oe quo solononomina qus hic dicuntur
possunt accipi.s de toto gencre muicorum xp̃i.
ingratorumq uideorum. Ut enim petrus eccliȩ.
¶dex diferentie sunt. reddẽ bona ꝓmał. ñ relde
mala ꝓmał. ħ duo bonorum sunt: ⁊ prius meliꝰ
Non ied debona ꝓbonis. redd̾e mala ꝓbonis. ħ duo

Expanded text:
tamen solo non omnia quae hic dicuntur possunt accipi, sed de genere inimicorum Christi, ingratorumque Judaeorum. Ut enim Petrus typum EccSex differentie sunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; hec bonorum sunt et prius melius. Non reddere bona pro bonis et reddere mala pro bonis; hec duo
Abbreviated transcription (Latin):
Iut qui patiendo exemplũ pliandi de¬
dit: offerat etiã sacrificia nr̃a. sac̾dos ex¬
citatus a morte: ⁊ incelo ꝯstitut᷑.⁊ eo ram.⁊

Expanded text:
ut qui patiendo exemplum praeliandi nobis dedit, offerat et sacrificia nostra sacerdos excitatus a morte, et in coelo constitutus. Et eo jam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Repleatur. dixit beneficia. nunc pecit ut
grãsagẽ possit aam sids̃ os non replet: non
ardet desidium.
consolaris. in adu̾sis: quia corrigis ante ꝗͣ
peccassem. ignouisti. conãsum: inuisti. ꝑse¬
uerantem: coronasti. nomine gͦ magnitu¬
dinis: omĩa concludit.

Expanded text:
 meum. Dixit beneficia, nunc petit ut gratias agere possit. Nam si Deus os non replet, non ardet desiderium. consolaris; et in adversis, quia corrigis. Cantem peccassem, ignovisti; conversum vivificasti, perseverantem coronasti. Nomine ergo magnitudinis omnia concludit.
Abbreviated transcription (Latin):
amore auĩ ⁊ ꝓpcimi. quas libet ferat passiones. Ei scien
tram. cum tanta ẽ caritas tibi. cum tribulatione ñ
possit extingui tuncscientia q̃ ante inflaret: utił
accepit. quidpossit. uł non possit. doce. Non ẽ do
prius dat intellectum. sine quo nemo disceret. uñ.
cet gͦ bonitatẽ. inspnando deleccationẽ. docet dis¬

Expanded text:
amore Dei et proximi quaslibet feram passiones; et scienm enim tanta est charitas, ut tribulatione non possit exstingui, tunc scientia, quae ante inflarat, utiliaccepit quid possit; vel non. Et nota quod prius dat intellectum, sine quo nemo disceret. Unde cet ergo bonitatem inspirando dilectionem. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
alleluia. a laude incipit. in laude finit. Popłs fideł
adiabolo lib̾atus. grãs agens: exp̃ssit ꝙ. ⁊ hic facien¬
dum deuotis. iin celo ꝑagendũ scĩs. hic quia lib̾at:

Expanded text:
ur, a laude incoepit, in laude finit, populus fidelis a diabolo liberatus gratias agens, expressit, quid et hic faciendum sit devotis, et in coelo peragendum, hic quia liberat
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta cẽt: non te pasce¬
rit. si nusquam occulta:
non te exerceret.¬
¶ Duplici munimine
opus ẽ. ut nec cogitatio
iniqua sapiat. ne pͣua
uoluntas in fatua u̾ba
um. ne initret ł exeat cui

Expanded text:
aperta esset, non te pasceret; si nusquam occulta, non te exerceret. duplici munimine opus est, ut nec cogitatio iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba um, ne intret, vel exeat, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliq̃n necesse ẽ. Qui semꝑ desułat docere: sẽꝑ
uult imꝑitos hr̃e. Gaudium gͦ sit taciturnitatiˢ
ce sponsum audiendi: in uoluntate. uox doctri
nȩ in nectssitate. & non erit uir linguosus. qͥ
nunquam dirigitur. Int̾ au̾itate audiendũ ẽ.¬

Expanded text:
qui aliquando necesse est. Qui semper desiderat docere, semper quos doceat. Aug. Gaudium ergo sit taciturnitatis, et sponsum audiendi in voluntate vox doctrinae sit in necessitate, et ita non erit vir linguosus, qui nunquam dirigitur. Intus audiendum e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inserpente: est astutia. & dolus uocendi.
Ioco scrpens non ht̃ pedes. ut non auliat᷑
cum uentt:. lenis ẽ enis tractus. s ñ retcus.
Sic maliserpunt ad nocendum. sub leni
contractu. habentes occultum uenenũ:
Uñ subdit. uenenum aspidum
Custodi quia ꝑmulta fallit: quȩ ne

Expanded text:
In serpente est astutia et dolus nocendi: ideo et serpit, non habens pedes, ut non audiatur, cum venit; lenis est ejus tractus, sed non rectus: sic mali serpunt ad nocendum, sub levi tractu habentes occultum venenum, unde subdit, Venenum aspidumme, quia per multa fallit, quae neq
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Icronimus.
Dicit in hebreo achi¬
melech. Ita enim dictus
ẽ sacerdos ille. Se ꝓpt̃
similitudinem litterȩ:
sed coram abimelech.

Expanded text:
ieronymus dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarumsed coram Abimelech
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Doech ꝓdidit dauid. i sacerdotes occidit non
meus .i. genus hominum. trenum. quod mouẽt:
non ꝑsenerat in et̃num. Dauid rex cum edit panes
ꝓpositionis quos non licebat edere nisi sac̾dotib.
figurauit non solum ꝑsonam regis: sed isacdotis.
sunt treuum regnum ⁊ celeste. De his duob agit
quid sit eis futurum. ¶ Doech
bit. qui uemiet ꝑ signa ⁊ mira¬
cula ante aduentum udicii.⁊

Expanded text:
 Doeg prodidit David; et sacerdotes occidit, non us malorum hominum, terrenum quod movetur, non perseverat in aeternum. David rex comedit panes propositionis, quos non licet edere, nisi solis sacerdotibus , figuravit non solum personam regis, sed etiam sacersunt terrenum regnum, et coeleste, id estquid sit eis futurum. VERS. 2.bit; qui veniet per signa, et miracula ante adventum judicii
Abbreviated transcription (Latin):
¶Primo petit doceri
uias dĩ. qr ad dm̃ erectus.¬
¶ Adte. contemplandũ
facile trena despicit. qui
diuina conspexit.
¶ Confido. Exꝑtꝰ in mał
meã infirmitatẽ: noit
erubescã de me. neq irri¬
deant me uumici. Et
certus sum. quia in nul¬
lo sustinente patienter.
fallit.

Expanded text:
Primo petit doceri vias Domini, quia ad Deum erectus. Ad te contemplandum; facile terrena despicit, qui divina conspicit. Confido. Expertus in malis meam infirmitatem, non erubescam de inimicis. Neque irrideant me inimici: et certus sum quia in nullo sustinente patienter fallit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfuasioni diaboli consensit. stetrt. cum po¬
mum comedit. sedit: cum se excusauit.
Mulier quam dedisti michi secduxit me. A si¬
militudine exulantium.
sunt in uia: facilius reuocat uł. Cum iam
start: difficilius. dentum difficilius. cum
iam ibi magistri ⁊ domini effecti sunt.
¶ Ordo. abut adam. cum a dõ recessit.
stetit: cum delectatus ẽ in peccato. sedit. cũ

Expanded text:
persuasioni diaboli consensit; stetit, dum pomum comedit; sedit, dum se excusavit: « Mulier quam dedisti mihi me seduxit. » . Ad similitudinem exsulantium, sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt.r: Abiit Adam cum a Deo recessit; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. sicit sponso alligauit michi mitiã.
⁊ sicut sponsam induit me ornam̃to.
iurtus animi contrahitur. Miseria: pium
fortiaudo animi recordatione peccatorũ.
homo: dum tumnet se arsurum.

Expanded text:
ait: Velut sponso alligavit mihi mitram, et velut sponsam induit me ornamento virtus animi contrahitur. Miseria pium jfortitudo animi recordatione peccatorum, homo, dum timet se arsurum.
Abbreviated transcription (Latin):
melech. Ita enim dictus
ẽ sacerdos ille. Sed ꝓp̃t̃
similitudinem litterȩ:
sed coram abimelech
mutato nomine. Ut
non res historiȩ ꝓsequa¬
ris. sed misterium: ita

Expanded text:
melech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarumsed coram Abimelech , mutato nomine, ut non res historiae prosequaris, sed mysterium, ita
Abbreviated transcription (Latin):
consugalitas. ut sit u̾g̾itas antũ castitas
arggentũ. ꝯuigalitas lr̃̾am̃tnm. Ut sit
uirgitutas dicie. castitas medioltas. Siu¬
galitas. pauꝑtas. Ut sit uirginitas par.
castitas redep̃tio. ⁊iugalitas captiuitag.
liais nor. ut sit u̾gĩtas reguia. caslitas
Nña. coniugalitas ancilla. Ut sit oͥag̾ĩtas
pũa. castitas portus. Siugalitas polagua:

Expanded text:
nguente, ut sit virginitas aurum, castitas argentum, iugalitas aeramentum; ut sit virginitas divitiae, castitas mediocritas, iugalitas paupertas; ut sit virginitas pax, castitas redemptio, iugalitas captivitas; litas nox; ut sit virginitas regina, castitas domina, iugalitas ancilla; ut sit virginitas patria, castitas portus, iugalitas pelagus;
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ĩsiptenis ĩ corde suo ã est db̾ Iã ĩ¬
aiffereder libitis ꝓsicitis itit᷑. tã ab illit¬
tis cogitandis patñdis ĩ uestigandis
chinatur garrit. ⁊ oꝑatum. Malitiosus.
Maliloꝗus. fatinorosus ¶ Superacio.¬

Expanded text:
icat insipiens in corde suo: Non est Deus . Jam indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis chinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus, facinorosus. Quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
Cpuina die eriget se mare .xiͫ. cubitis suꝑ
alutulin̾e mõtium stans ĩ loso suo qͣi mu¬
¶d̾ciꝯ marine belne apparerges dabunt
rorem sanguineum. ¶ seita ruent edi¬
ficia. ¶Septima pure ĩuicem cõllident᷑
Coctaua genałr fret t̾remotꝰ. ¶Nlona
cquabinir t̾ra. ¶ decima enbt̾ hõies de
decua surgent ossa maria. Cundena
Duodecima cadent scesle. ¶t̃ciodecimo mo¬
rientur hõies uiuentes tunc ut ĩ mortuis
resurg̾it. ¶quartodecimo ardebit celum

Expanded text:
prima die, eriget se mare XL cubitis supra altitudinem montium, stans in loco suo quasi muTertio marinae belluae apparentes surorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. Octavo generalis fiet terrae motus. Nono aequabitur terra. Decimo exibunt homines de decima surgent ossa mortuorum, duodecima cadent stellae; tredecima morientur viventes, ut cum mortuis resurgant; quartadecima ardebit
Abbreviated transcription (Latin):
isto. in felle eñ amaritudines it
et obligatione iniquitatis: uideo
te esse dum octonarium rerum
mundanarum que per quatu¬
or mundi partes ex quatuor ele¬
mentis subsisturit. multiplicare
contendis: et gratiam septiformis
spiritus quem amarctudinem
ant tedium nullum habet: ue¬
nalem reputando contempnis.
Oetingentos quoqr uno impe¬
tu sexino apostolicus occidit. cũ
hereticos quosq ab ecclesia con¬
dempnari do prtt. Sic nice¬
nasynodus inarrio arrianos om̃s
una sententia condempnauit.Con¬
stantinopolytana.in macedonio
omnes macedomanos. Ephesina:

Expanded text:
isto. In felle enim amaritudinis, isto. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse , dum octonarium rerum mundanarum, quae per quatuor mundi partes ex quatuor elementis subsistunt, multiplicare contendis, et gratiam septiformis Spiritus, quae amaritudinem aut taedium nullum habet, venalem reputando contemnis. Octingentos quoque uno impetu sermo apostolicus occidit, cum haereticos quosque ab Ecclesia condemnando praecidit. Sic Nicaena synodus in Ario Arianos omnes una sententia condemnavit, Constantinopolitana in Macedonio omnes Macedonianos, Ephesina
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut e: seriberentur inspi¬
rauit. et qu. in corde scribentis
uelut tenerrim us uermiculus
quidam reconditus etiar hoc
littere sibi pecondicorium prepa¬
rabat. im nobis in lucem prode¬
at. et omni duricia et obscrirttale
remota: quid in hoc factouoluerit
prefig᷑ari declaret. Primo siquidẽ
saluo altiorimysterio. si corporeã
huius fortitudinem spiritali pe¬
tri comparemus uirtuti: in com¬
parabiliter petrumueniemus iur¬
tutem excellere. qui non solum oc¬
tingentos. sed etiam tria milia ho¬
minũ imosermonis sui impetu una
die. baptizatos mundo legitur
occidisse. S et octingentos uno
impetu occidit. cum in symone
omnes symoniacos condem. ꝑ¬
nauit dicens. peccunia tua
tecum sit in perditionem. quoni¬
mam donum dei existimasti pec¬
cunia possideri. quasi diceret.
gratiam spiritus sancti que sep¬
tenario designatur. ad octonarii
questum uoluisti transfeͬre ques¬
tum estimans pietatem. sed non
est dibi pars neqz sors in sermone

Expanded text:
qui ut haec scriberentur inspiqui ut haec scriberentur inspiravit, et qui in corde scribentis velut tenerrimus vermiculus quidam reconditus etiam hoc litterae sibi reconditorium praeparabat, jam nobis in lucem prodeat, et omni duritia et obscuritate remota, quid in hoc facto voluerit praefigurari, declaret. Primo siquidem salvo altiori mysterio, si corpoream hujus fortitudinem spirituali Petri comparemus virtuti, incomparabiliter Petri inveniemus virtutem excellere, qui non solum octingentos, sed etiam tria millia hominum uno sermonis sui impetu una die baptizatos mundo legitur occidisse. Sed et octingentos uno impetu occidit, cum in Simone omnes Simoniacos condemnavit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione ; quoniam donum Dei existimas pecunia possideri . Quasi diceret: Gratiam Spiritus sancti quae septenario designatur, ad octonarii quaestum voluisti transferre, quaestum aestimans pietatem. Sed non est tibi pars, neque sors in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
s spirctu sancto inspirati: lecu¬
ti sunt sancti dei homines. Ac si
diceret. Si iuxta propeiam inter¬
pretationem uerba prophetica
accipitis: ligni.imme potiꝰps du¬
ritiam lapidis: quam intelligen¬
tiam capietis. Si aũt u spiritu
illo ducimini. quo fuerunt pro¬
phete inspirati: in eorum uerbis
spiritum et uitam inuenietis. et
ex eis ipsietiam uobis uitam com¬
parabitis. ut more teiecomᷤᷤ sermo
dei in uobis operetur. et u noncito
gressu: ugi tamen conatu quic¬
quid in uobis durum est smoͥliẽs.
et in similem sui coͣmmutans qͣli¬
tatem. Hoc igitur teredone duoe
rimemur cetera que in eadem
littera subiunuͥt᷑. ut ex eis ui¬
tale aliquid i i percipienteste¬
nerrum illius uermiculi exiol¬
om uirtutan: mox umo¬
bis experiom᷑mi. Sequi
hic sapiertissimus octin¬
gartos imbetu une. qd
queso utsliatis de lotera
ista cum legitur uoelib proue¬
nit qui non solum occidere. sedr
sine causairasci homii probi¬

Expanded text:
sed Spiritu sancto inspirati locused Spiritu sancto inspirati locuti sunt sancti Dei homines . Ac si diceret: Si juxta propriam interpretationem verba prophetica accipitis, ligni, imo lapidis potius duritiam, quam intelligentiam capietis. Si autem Spiritu illo ducimini, quo fuerunt prophetae inspirati, in eorum verbis Spiritum et vitam invenietis, et ex eis ipsi etiam vobis vitam comparabitis, ut more teredonis sermo Dei in vobis operetur, et si non cito gressu, jugi tamen conatu quidquid in vobis durum est emolliens, et in similem sui commutans qualitatem. Hoc igitur teredone duce rimemur caetera, quae in eadem littera subjunguntur, ut ex eis vitale aliquid ipsi percipientes tenerrimi illius vermiculi eximiam virtutem mox in nobis experiamur. Sequitur hic sapientissimus octingentos impetu uno . Quid, quaeso, utilitatis ex littera ista, cum legitur, fidelibus provenit; qui non solum occidere, sed etiam sine causa irasci homini prohi
Abbreviated transcription (Latin):
dellectus uermiculus siquidem ille
ex aliquo ligui humore uelut ex
quadam occrlta ipsitis materia.
et acridentali calore fecreta quadã
uinature exterius ad hibito pro¬
creatur. Sic spiritalis intellectus
ex duricia bitere tracta sumlitudine
qͣsiquodam humore reperto. et
calore spiritus sancti aĩmũ inspi¬
cientis inflammãte pariter et illu¬
strante. uelut quedam sole aerem
accendente: excru ditur. Hic ue¬
luit denerrimus ligniuermiculus
quidam non uiolentia utens ali¬
uius percussionis. sed uicem ob¬
tinens unctionis: littere durici¬
am occulta quadam et subtili
examinatione in flectendo emol¬
uoluntaria demulcendo compun¬
git. Hunc uermiculum ꝑ aulus
incordib auditorum suerum pro¬
creariuelebat: cum diceret. Litte¬
ra occidit: sp̃c aũt ruificat. Pe¬
trus quoq id ipsum aliis uer¬
bis expriit: dicens. Omnis pro¬
phetiax pria itpͥtatione non fit.
Non emm uoluntate humana al¬
leeta est aliquande prephetia

Expanded text:
intellectu? Vermiculus siquidem ille intellectu? Vermiculus siquidem ille ex aliquo ligni humore velut ex quadam occulta ipsius materia et accidentali calore secreta quadam vi naturae exterius adhibita procreatur. Hic spiritualis intellectus ex duritia litterae tracta similitudine quasi quodam humore reperto, et calore Spiritus sancti animum inspicientis inflammante pariter et illustrante, velut quodam sole aerem accendente extruditur. Hic velut tenerrimus ligni vermiculus quidam non violentia utens alicujus percussionis, sed vicem obtinens unctionis, litterae duritiam occulta quadam et subtili examinatione inflectendo emolvoluntaria demulcendo compungit. Hunc vermiculum Paulus in cordibus auditorum suorum procreari volebat, cum diceret: Littera occidit, spiritus vivificat . Petrus quoque id ipsum aliis verbis exprimit, dicens: Omnis prophetia propria interpretatione non fit. Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia,
Abbreviated transcription (Latin):
tas. et psalmos : euuangelio pro¬
bat ascipulari. ⁊ eis uelut tribus
stipitibus: enuangeliron niti. Qui¬
but quartus stipes addatur. um¬
gunt᷑ predictis: scripture que agi¬
ographa numeupantur. sicut sunt
liber. iobsalomonis. dambel. ⁊ alii
qui non minus manifeste quam
ceteri xpistum premuntiando:
prophetant. Uel si inter agiogra¬
pba psalmos iuxta iheromimũ
computamus: possumus quar¬
tum pedem dicere seripturam il¬
lam : quam idem iheronimus
apochripham nominat. scilicet
librum sapientie. ihesu filii sy¬
rach. thobie iudich. machabeo¬
rum. in quib nchilominus in¬
tienonrus xpisti et apostolorum
tempera presignata. In hiis õĩb
sccipturis ueteris testamenti. si sen¬
sus sprritalis requiratur. ut elicia¬
tur inꝙ̇sticus intellectus: inuerae¬
tur non minus mirabiliter quam
de center decierrimus ille ligmuer¬
miculus: de quo statim opus ca¬
thedram subinfertur. Quid enim
uermiculo illi similius spicitalim

Expanded text:
tas, et psalmos, Evangelio protas, et psalmos, Evangelio probat astipulari, et eis velut tribus stipitibus Evangelium niti. Quibus ut quartus stipes addatur, junguntur praedictis Scripturae quae hagiographae nuncupantur; sicut sunt, liber Job, Salomonis, Daniel, et alii qui non minus manifeste quam caeteri Christum praenuntiando prophetant. Vel si inter hagiographa psalmos juxta Hieronymum computamus, possumus quartum pedem dicere, scripturam illam, quam idem Hieronymus apocrypham nominat, scilicet librum Sapientiae, Jesu filii Sirach, Tobiae, Judith, Machabaeorum, in quibus nihilominus invenimus Christi et apostolorum tempora praesignata. In his omnibus Scripturis Veteris Testamenti si sensus spiritualis requiratur, ut eliciatur mysticus intellectus, invenietur non minus mirabiliter, quam decenter tenerrimus ille ligni vermiculus de quo statim post cathedram subinfertur. Quid enim vermiculo illi similius spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera. que secuntur.
Ilud quoq audistis tͥria
dictum est antiquis. nõ
occides et cetera. In bis
et aliis multis que sal¬
ua no bis euuangelica.
et apostolica profert: docemur
non solum illieitos accus.sed
etiam peculantes corporis motꝰ.
et irrationabiles cordis affectꝰ :
cohibere. Mertto igiur sapien¬
tissimus intertres dicitur. qui
perfectissimuis intereos quos
predicimus ꝑfectioris uie et
habundantioris iusticie precep¬
da: noscitur edidisse. Ut autem
huius sapientissimi cathedre di¬
gnitatis seu firmitas plenius inno¬
tescat: quot et quib nitatur pecdi¬
b: intendamus. Tres siquidem
ipsius pedes dominus in euuan¬
gelio indetur expressisse: ubi dis¬
cipulis aiebat. Nonne hec seripta
sunt in lege et prophetis. et psalmis
deme᷑ ubi legem prophetas et psal¬
mos : de se dicit testimonium per¬
hibere. ut scilicet oporteret eum.
pati. et resurgere a mortuis die ter¬
cia. et predicari enuangelrum in
omnes gentes. ibi legem. prephe¬

Expanded text:
et caetera quae sequuntur. Illud quoque: Audistis, quia dictum est antiquis: Non occides , et caetera. In his et aliis multis, quae silva nobis evangelica et apostolica profert, docemur, non solum illicitos actus, sed etiam petulantes corporis motus, et irrationabiles cordis affectus cohibere. Merito igitur sapientissimus inter tres dicitur, qui perfectissimus inter eos quos praediximus, perfectioris vitae, et abundantioris justitiae praecepta noscitur edidisse. Ut autem hujus sapientissimi cathedrae dignitas seu firmitas plenius innotescat, quot et quibus nitatur pedibus, intendamus. Tres siquidem ipsius pedes Dominus in Evangelio videtur expressisse, ubi discipulis aiebat: Nonne haec scripta sunt in lege, et prophetis et psalmis de me : ubi legem, prophetas et psalmos, de se dicit testimonium perhibere, ut scilicet oporteret eum pati et resurgere a mortuis die tertia, et praedicari Evangelium in omnes gentes . Ibi legem, prophe
Abbreviated transcription (Latin):
dunduntur: cum paruuli denentur
cogitatus et ad petram xpistum al¬
liduntur. Aque etiam sacrieloquii
dulcorantur: cum in manu hominiᷤ
in uolutus liber. Eore comedentis
efficitur mel dulce. Aque quoq de
silice ꝓdu euntur. cum xpisto respi¬
ciente induratum quemlibet in pecc̃o
compunetionis lacrime proferuntur.
iuxta illud. propheticum. flabit sp̃s
eius et fiuent aque. Hac urrga folia
et nces exsemirabiliter proferente.
sacerdetium est aaron confirmatum.
et uirge pastoralis mẏsterium presi¬
gnatum Merito ci meyse infra ar¬
chamtestamenti cum manna et ta¬
tabilis est hec uirgula collocata pre¬
signante spiritu sancto manna di¬
uine bonitatis. et doctrine spiritalis
scientiam discipline uirgula medi¬
ante: nobis a domino ministranda.
que tria propheta desiderando pete¬
re uidebatur cum diceret. Bonitatem
et disciplinam et scientiam doce me.
uirge quoq pastoralis forma eadẽ
Representat eum mouemur uirge

Expanded text:
dividuntur, cum parvuli tenentur dividuntur, cum parvuli tenentur cogitatus, et ad petram Christum alliduntur. Aquae etiam sacri eloquii dulcorantur, cum in manu hominis involutus liber in ore comedentis efficitur mel dulce. Aquae quoque de silice producuntur, cum Christo respiciente induratum quemlibet in peccato, compunctionis lacrymae proferuntur, juxta illud propheticum: Flabit spiritus ejus, et fluent aquae . Hac virga folia et nuces ex se mirabiliter proferente sacerdotium est Aaron confirmatum, et virgae pastoralis mysterium praesignatum. Merito a Moyse intra arcam testamenti cum manna et tabulis est haec virgula collocata, praesignante Spiritu sancto manna divinae bonitatis, et doctrinae spiritualis scientiam, disciplinae virgula mediante, nobis a Domino ministranda: quae tria Propheta desiderando petere videbatur, cum diceret: Bonitatem, et disciplinam et scientiam doce me . Virgae quoque pastoralis forma eadem repraesentat, cum monemur, virgae
Abbreviated transcription (Latin):
tam uirginem co asiam fide rectamfle¬
xibilem humilitate ntegram urtgini¬
tate de qua legiurr. Egredietur uirga
deradice Iesse: De hac egres sus est
ille serpens. quiexaltatus est in cru¬
ce lesis a serpente antiquosue uisionis
melicinam parauit. qui tandem mor¬
te superata. uelut cauda mortalitatis
constricta per resurrectienem suam na¬
turam humanam multis miseriis et
corruptionib clistortam in urge recti¬
tudinem reparauit. Per hanc uir¬
gam cauersi sunt plagis afflicti egỹ¬
ptii. per hanc onuz illud egyꝑti com¬
pletum est qued legitur in u saia. E oce
dominus ascencet super nubem leueco
et ingrediiur egyptum. et menebunt᷑
simulachra egẏpti. et cor eius tabes¬
cet in medio ipsius. ꝑ hanc filii israhel
ab egẏpriis liberati: mare sicco uesti¬
gio transsierunt. ꝑhanc aque maris
diuise aque ntta dulcoratẽ aquede silice
reperiutur eccusse. Ad tactum siqͥd̾
buius uirge temptationum impetꝰ

Expanded text:
tam virginem Mariam, fide rectam, fletam virginem Mariam, fide rectam, flexibilem humilitate, integram virginitate, de qua legitur: Egredietur virga de radice Jesse? De hac egressus est ille serpens, qui exaltatus in cruce laesis a serpente antiquo suae visionis medicinam paravit: qui tandem, morte superata, velut cauda mortalitatis constricta, per resurrectionem suam naturam humanam multis miseriis et corruptionibus distortam in virgae rectitudinem reparavit. Per hanc virgam diversis sunt plagis afflicti Aegyptii. Per hanc onus illud Aegypti completum est, quod legitur in Isaia: Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti, et cor ejus tabescet in medio ipsius . Per hanc filii Israel ab Aegyptiis liberati mare sicco vestigio transierunt. Per hanc aquae maris divisae, aquae mara dulcoratae, aquae de silice reperiuntur excussae. Ad tactum siquidem hujus virgae tentationum impetus
Abbreviated transcription (Latin):
teriorem in quiescentium siue operan¬
dumusum. Y saias florem singularis
decoris depisxit. que ceteris omnibus
celaturis in porte ornatu emineret. Ihe¬
remas agrum figuli i quo necessaria
omna congregarentur et congregata
porte usui aptarentur triginta emuit ar¬
geriteis ep̃tum ad hoc offerens sicut con¬
stuigut ei dominus. Ihezechiel. qua¬
tuor rotas plenas ocislis incircuitu ipsaꝵ
quastuor parataz et uolubiles uidit
ad queius necessaria ferenla. et transte¬
rencda. Omittimus alios bremtatiscai¬
sa. duodecimscilicet prophetas. danhe¬
lem et alios qui inter agyographa com¬
putantur. qui omnes officiosissime in.
opus huius porte quod habere potue¬
runt. melitis. obtulerunt. Nos quoq pro
modulo nostro porte huius gleriam ne
cdicam attollere. sed saltem alonge pro¬
spicere cupientes: ea que breuiter tang̃ẽ¬
mus exponendo: auxsliante domino
percurramus. Quid igitur per uirgã
moẏsi meluis intelligimus quam bea¬

Expanded text:
teriorem, in quiescentium sive operanteriorem, in quiescentium sive operantium usum . Isaias florem singularis decoris depinxit, qui caeteris omnibus caelaturis in portae ornatu emineret . Jeremias agrum figuli, in quo necessaria omnia congregarentur, et congregata portae usui aptarentur, triginta emit argenteis; emptum ad hoc offerens, sicut constituit ei Dominus . Ezechiel quatuor rotas plenas oculis in circuitu ipsarum quatuor paratas et volubiles vidit ad quaevis necessaria ferenda et transferenda . Omittimus alios brevitatis causa, duodecim scilicet prophetas, Danielem et alios, qui inter agiographa computantur, qui omnes officiosissime in opus hujus portae quod habere potuerunt melius, obtulerunt. Nos quoque pro modulo nostro portae hujus gloriam, ne dicam attolere, sed saltem a longe prospicere cupientes, ea quae breviter tangenxponendo auxiliante Domino percurramus. Quid igitur per virgam Moysi melius intelligimus, quam bea
Abbreviated transcription (Latin):
e porte
duodecime gloria locuturi
et gloriose que de eadicta sunt admemori¬
am reducturi: primo moysen qui primus
de ea sccipturus calciamenta detraxit
in melium ad ducamus. deinde per¬
dinem alios: qui de ea sccipserunt.
diligenter quid quisq pro suo officio.
pro loco. pro tempore. ad ipsius porte
consummationem decoris obtulerit:
aitendentes. Primus itaq moyses ue¬
lnt calamun mensurre ad metiendum
uirgam accepit. et obtulit ad porte
spacia designamda. Secundus iosue
solemiam declinantem stare fecit. ad
ipsam designationem plenius consim¬
mandam. et clarius agnoscendam. De
libro quoq iudicum gedeon aream ob¬
tulit ad edificandum. ⁊ uellus ad exesic¬
candum solum aR ee  purganlum.
De libro regum dauid lapide ᷤᷤ aurum.
aigentum. ferrieris. lignorumq ĩmen¬
sam copiam: obtulisse probatur. Salo¬
m̃o thronũ eburneum obtulit ad qui¬
escendum. Lechias aquam piscine su¬
perioris per aqueductum ẽuertit subt̃.
et influere fecit: inpiscinam urbis in¬

Expanded text:
e portae duodecimae gloria locuturi, et gloriosa quae de ea dicta sunt ad memoriam reducturi: primo Moysen, qui primus de ea scripturus calceamenta detraxit, in medium adducamus; deinde per ordinem alios qui de ea scripserunt, diligenter quid quisque pro suo officio, pro loco et tempore ad ipsius portae consummationem decoris obtulerit, attendentes. Primus itaque Moyses velut calamum mensurae ad metiendum virgam accepit, et obtulit ad portae spatia designanda; secundus Josue solem jam declinantem stare fecit ad ipsam designationem plenius consummandam, et clarius agnoscendam. De libro quoque Judicum Gedeon aream obtulit ad aedificandum, et vellus ad exsiccandum solum areae ante purgandum . De libro Regum David lapides, aurum, argentum, ferri, aeris, lignorumque immensam copiam obtulisse probatur. Salomon thronum eburneum obtulit ad quiescendum . Ezechias aquam piscinae superioris per aquae ductum avertit subter, et influere fecit in piscinam urbis in
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam. Be ne autemille prinei¬
pales dicuntur. queita sunt neces¬
sitatis. ut sine illis neq adueniã.
neq ad gratiam pertingatur.
et ut duodecim quas she ⁊ echiel
uidit in spiritu porte nostre eiui¬
tatis spiritaliter assignentur:
sunt et quatuor porte glẽ
per qͣs ad patriam perue¬
nitur. quarum cres merito duo¬
decim apostolos dixerim. qui
fidem sancte trinitatis per qua¬
tuormundi partes diss emina¬
uerunt. ec mindo prima fid̾i
rudinenta. tradentes. doctrine
xpistiane ei ianue extiterunt.
s et cum uenerit dominus
iudicare iuos et mortuos ⁊
seculum per ignem. credunt᷑
porte futuri ad xpistum. porte
in quam claudende dampnan¬
dis: aperiende saluandis. Per
eas quidem quotquet ad fidẽ
intrauerunt᷑. ad fidei premuun.
ad mident᷑um ab eis uuldicandi ꝑ
eos domino presentandr quo¬
rum una domino diccum pro
omnib legitur. Tibi daboflanes
regni celorum et quodoq l¬
gaueris super terram erte bigacũ

Expanded text:
veniam. Bene autem illae princiveniam. Bene autem illae principales dicuntur, quae ita sunt necessitatis, ut sine illis neque ad veniam, neque ad gratiam pertingatur; et ut duodecim, quas Ezechiel vidit in spiritu , portae nostrae civitatis spiritualiter assignentur, sunt et quatuor portae gloriae, per quas ad patriam pervenitur, quarum tres merito duodecim apostolos dixerim, qui fidem sanctae Trinitatis per quatuor mundi partes disseminaverunt, et mundo prima fidei rudimenta tradentes, doctrinae Christianae ei januae exstiterunt. Sed et cum venerit Dominus judicare vivos et mortuos et saeculum per ignem, creduntur portae futuri ad Christum; portae, inquam, claudendae damnandis, aperiendae salvandis. Per eas quidem quotquot ad fidem intraverunt, ad fidei praemium admittentur, ab eis judicandi; per eos Domino praesentandi, quorum uni a Domino dictum pro omnibus legitur: Tibi dabo claves regni coelorum; et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum
Abbreviated transcription (Latin):
durata. et cuilibet ammoni¬
tioni clausa et obseerata erant.
ad penitentiam aperuintur.
et compunctionis dolore sein¬
dexuntur. ita ut etiam digni
penitentie fructus qui sũnt
in con fessione et s atiffactio
remote omm diffi¬
culta tis repagulo: subse¬
quam. Sic sibi propheta
portas uisticie a ꝑperiri poscebat
ut ingressus in eas id ut ingres
eis confiteretur domino. nens
illis remanere uolens. sed per
eas ad hanc transire. de qua
subiungit. hec porta domim
iusti intrabunt in eam. In il¬
las enim peccatores intrant in
istam uistificati a peceatis. quib
per paulum dicitur. Iustifical
a peccato pacem habeamus
ad deum. et qui cum prepħa
dicunt domine. Repleacur ol
meum laude ut cantet gloria
tuã dota die magnitudinem
tuam.quoniam non est speciesa
laus dei inore peccatoris. Ecce hee
sunt porte uisticie. per quas cunta¬
ts nostre ciues intrant. ad gratiam.
qui per quatuor preseriptas quaᷤᷤ
principales diximusintrant ad

Expanded text:
durata, et cuilibet admonidurata, et cuilibet admonitioni clausa et obsecrata erant, ad poenitentiam aperiuntur, et compunctionis dolore scinduntur; ita ut etiam digni poenitentiae fructus, qui sunt in confessione et satisfactione, remoto omni difficultatis repagulo subsetur. Sic sibi Propheta portas justitiae aperiri poscebat, ut ingressus in eas, id est ut ingressus eis confiteretur Domino, non in illis remanere volens, sed per eas ad hanc transire, de qua dicitur: Haec porta Domini, justi intrabunt in eam . In illas enim peccatores intrant, in istam justificati a peccatis, quibus per Paulum dicitur: Justificati a peccato, pacem habeamus ad Deum ; et qui cum Propheta dicunt Domino: Repleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam ; quoniam non est speciosa laus in ore peccatoris . Ecce hae sunt portae justitiae, per quas civitatis nostrae cives intrant ad gratiam, qui per quatuor praescriptas, quas principales diximus, intrant ad