comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deas illiꝰ mobedientiȩ filios. quȩ mouet᷑ in membris repugnans
legi mentis. cum uult ratio conquiescit. uerum & ipsa sepe uł
dolore corꝑis tamꝗͣ uapulando compescit᷑ uel pauescendo. uł
tali aliquo animi motu. ñ cñ uoluntate p̾cipiente compmit᷑.
s quia erat in eo similitudo carnis peccati mutationes etatũ
ꝑpeti uoluit ab ipsa ȩxorsus infantia ut ad mortẽ etiã uideat᷑
senescente illo caro ꝑuenisse potiise nisi uiuenss fuisset occusus.
Que tñ mors in carne peccati ñ mobedientiȩ debita redditur:
In similitudine autẽ carnis peccati obedientie uoluntate suscep¬
taẽ ad eam quippe iturꝰ camq passurus: hoc ait. Eece uenit
pͥnceps mundihinꝰ & inme nichil inueniet. S ut sciant omnes
qͥ uoluntatẽ pats inci facio. surgitei eamus hinc. His dictis ꝑrex̃
ad indebitã mortẽ factus obediens usq ad mortẽ. Quaꝓpt̃ illi

Expanded text:
deas illius inoboedientiae filios, quae mouetur in membris repugnans deas illius inoboedientiae filios, quae mouetur in membris repugnans legi mentis nec. cum uult ratio, conquiescit; uerum et ipsa saepe uel dolore corporis tamquam uapulando conpescitur uel pauescendo uel tali aliquo animi motu non tamen uoluntate praecipiente conprimitur. sed quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutationes aetatum perpeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, ut ad mortem uideatur etiam senescendo illa caro peruenire potuisse, nisi iuuenis fuisset occisus. quae tamen mors in carne peccati inoboedientiae debita redditur, in similitudine autem carnis peccati oboedientiae uoluntate suscepta est. ad eam quippe iturus eamque passurus hoc ait: ecce ucnit princeps mundi huius et in me nihil inueniet; sed ut sciant omnes, quia uoluntatem patris mei facio. surgite, eamus hinc. his dictis perrexit ad indebitam mortem factus oboediens usque ad mortem. Quapropter illi
Abbreviated transcription (Latin):
uocibis nomen eiꝰ ħmi. ipse enĩ saluum faciet popłm suum aͥ pec¬
citis coꝵ. Ubi aꝑte demonstratum ẽ eum hoc nomine qͥ appel¬
latus ẽ iħc. ꝓpt̾ salutem quam nob̃ tribuit nominari. Iħc qͥppe
latine saluatorẽ. Quis ẽ quippe qui audeat dicere. dnm̃ xp̃m
tantum maioribus. ñ etiã paruulis ẽẽ iħm. Qui uenit in simi¬
litudine carnis peccati ut euacuaret corpꝰ peccati. In quo infir¬
missimo nulli usui corruis uel idoneis infantilibꝰ membris anima
rationalis miserabili ignorantia p̃grauat᷑. quã plane ignorantiã.
nuillomodo credidđim fuisse in infante illo in quo ubum caro fac¬
tum ẽ. ut habitaret in nob̃. nec ipsius animi infiriitatẽ ĩ xp̃o
paruulo fuerim suspicatꝰ. quã uidemꝰ in paruulis. F hanc enĩ eciã
cũ motibꝰ inrationalibꝰ ꝑturbant᷑. nulla ratione nullo imꝑio. s
dolore aliquando uel doloris terrori cohibentur. ut omnino ui¬

Expanded text:
ocabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a pecocabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum, ubi aperte demonstratum est eum hoc nomine, quo appellatus est Iesus, propter salutem quam nobis tribuit nominari; Iesus quippe latine saluator est. quis est igitur qui audeat dicere dominum Christum tantum maioribus. non etiam paruulis esse Iesum? qui uenit in similitudine carnis peccati, ut euacuaret corpus peccati, in quo infirmissimo nulli usui congruis uel idoneis infantilibus membris anima rationalis miserabili ignorantia praegrauatur. quam plane ignorantiam nullo modo crediderim fuisse in infante illo, in quo uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, nec illam ipsius animi infirmitatem in Christo paruulo fuerim suspicatus, quam uidemus in paruulis. per hanc enim etiam, cum motibus inrationabilibus perturbantur, nulla ratione, nullo imperio, sed dolore aliquando uel doloris terrore cohibentur, ut omnino ui
Abbreviated transcription (Latin):
tos crratori nr̃o ꝑremissionẽ reconciliat peccatoꝵ idẽ ipse dñs
nr̃. hanc suam medelã nulliꝰ gnis human cemporibꝰ ante ulti¬
mum futurũ adhuc iudicium denegauit eis quos ꝑ certissimã
p̾scientiam & futurã beneficientiã secũ regnaturos in uitã pre¬
destinauit et̾nam. Nlamq ita natiuitatẽ carnis. infirmitatemq
passionis & uitutẽ resurrectionis suȩ eaꝵ rerũ futuraꝵ fides
cos quitẽ fuerant informabat adhereditatẽ salutis ȩt̾ne tamꝙ̃
rerum p̾sentium uita informauit eos qui cum gererent᷑ ad erãt
des ẽ que om̃s saluos facit. qui ex carnali generatione sp̃ualiter
dex uiuoꝵ & mortuoꝵ. S huiꝰ unꝰ fidei ꝓ significationis opor¬
tunitate. ꝑ uaria temꝑa sacramenta uanata sunt. Idemipse itaq
saluator ẽ paruuloꝵ atq maioꝵ. de quo direrunt angli. natus
ẽ nob̵ hodie saluator. & de quo dictum ẽ ad mariã uirginem.

Expanded text:
nos creatori nostro per remissionem reconciliat peccatorum, idem ipse dominus nos creatori nostro per remissionem reconciliat peccatorum, idem ipse dominus noster hanc suam medellam nullis generis humani temporibus ante ultimum futurum adhuc iudicium denegauit eis, quos per certissimam praescientiam et iustissimam beneficentiam secum regnaturos in uitam praedestinauit aeternapassionis et uirtutem resurrectionis suae earum rerum futurarum fide eos qui tune fuerant informabat ad hereditatem salutis aeternae, quarum rerum praesentium fide informauit eos, qui cum gererentur aderant des est, quae omnes saluos facit, qui ex carnali generatione in spiritaldex uiuorum et mortuorum. sed huius unius fidei pro significationis oportunitate per uaria tempora sacramenta uariata sunt. Idem ipse itaque saluator est paruulorum atque maiorum, de quo dixerunt angeli: natus est uobis hodie saluator et de quodi
Abbreviated transcription (Latin):
qua. quantum ad ipsos motus animi & corꝑis ꝑtinet. etiã p̃tier̃.
peccatoꝵ remissione soluatur: sic contra in hac ñ iam p̾c̾ita s
adhuc manente lege concupiscentiȩ reatus eiꝰ soluitur. & ñ erte
cum fit in baptismo plena remissio peccatoꝵ. Deniq si ꝯcinuo
consequatur ab hac uta migratio: non erit omnino quod ob¬
tonũ. atq dictoꝵ reatum manere ante peccatoꝵ. remisionem:
sie contia ñ debet eẽ mirum manentis concupiscentiȩ reatum
p̾t̾ire pꝰ peccatoꝵ remisionem. Quȩ cum sint. ex quo ꝑ unum
hominẽ peccatum intrauit in hunc mundũ. & ꝑ peccatum morꝰ
& ita i om̃s homines ꝑtransit usq in finem carnalis huiꝰ gene¬
rationis. & corruptibił scłi. cuius filii generant & generantur.
nullo eistente homine de qͦ in hac uita constituto ueracit᷑ dici
possit. quod uullum omnino peccatũ excepto uno mediatore. qͥ

Expanded text:
qua, quantum ad ipsos motus animi et corporis pertinet, jam praeterierunt qua, quantum ad ipsos motus animi et corporis pertinet, jam praeterierunt peccatorum remissione soluatur, sic contra in hac non iam praeterita, sed adhuc manente lege concupiscentiae reatus eius soluitur et non erit, cum fit in baptismo plena remissio peccatorum. denique si continuo consequatur ab hac uita emigratio, non erit omnino, quod obtorum atque dictorum reatum manere ante peccatorum remissionem, sic contra non debet esse mirum manentis concupiscentiae reatum praeterire post peccatorum remissionem. Quae cum ita sint, ex quo per unum hominem peccatum intrauit in hunc mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit usque in finem carnalis huius generationis et corruptibilis saeculi, cuius filii generant et generantur, nullo existente homine, de quo in hac uita constituto ueraciter dici possit, quod nullum habeat omnino peccatum excepto uno mediatore, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lege peccati. quod iã remissum in uetustate carius manet. bñ
utantur coniugati fideles. qui ex eo quod sunt in xp̃i nouitate
dñari sibi libidiuẽ minime paciuntur. Ex eo autẽ quod ad huc
trahunt ade uetustatẽ regenerandos immortalit̃ filios. mortalit̃
generant cum ea ꝓpagine feccati. quia illi qui renati sunt
obnori ñ tenentur. & quia illi qui nascunt᷑ tenascendo soluit᷑.
Quamdiu gͦ manet lex concupiscentialis in membris manente
nouariq iã cepit. Ex illo aut manente concupiscentie uetusta¬
te quod nascitur. renasci indiget ut sanetur. quia parentes fi¬
deles. & nati carnalit̾. & renati sp̾ualit̃ filios carnalit̾ genuert᷑.
Filii uͦ anteꝗͣ renascerent᷑: renasci quomodo potuerunt. Nec mi¬
reris: quod dya manente concupiscencialit̾ lege peccati. reatũ
eiꝰ solui ꝑ gra̾m sacram̃ti. Sic̃ enĩ facta & dicta & cogitata ini¬

Expanded text:
lege peccati, quod jam remissum in vetustate carnis manet, bene lege peccati, quod jam remissum in vetustate carnis manet, bene utuntur conjugati fideles, qui ex eo quod sunt in Christi novitate, dominari sibi libidinem minime patiuntur; ex eo autem quod adhuc trahunt Adae vetustatem, regenerandos immortaliter filios mortaliter generant cum ea propagine peccati, qua illi qui renati sunt obnoxii non tenentur, et qua illi qui nascuntur renascendo solvuntur. Quamdiu ergo manet lex concupiscentialiter in membris, manente novarique jam coepit. Ex illa autem manente concupiscentiae vetustate quod nascitur, renasci indiget ut sanetur. Quia parentes fideles et nati carnaliter et renati spiritualiter, filios carnaliter genuerunt; filii vero antequam nascerentur, renasci quomodo potuerunt? 46. Nec mireris, quod dixi, manente concupiscentialiter lege peccati reatum ejus solvi per gratiam Sacramenti. Sicut enim facta et dicta et cogitata ini
Abbreviated transcription (Latin):
t̾fectis quibꝰ separabamur a dõ s manet in uetustate carnis. tamꝙ̃
suꝑatum e ꝑ emptum siñ inlicitis consensionibꝰ quodammꝰ reui¬
uiscat & in regnum ꝓpͥum dampnationẽq uocetur. Ab hac aut
uetustate carnis. in qua ẽ lex ista peccati uel peccatum iã temisuĩ
usq adeo sp̃c uita discernit᷑. in cuiꝰ nouitatẽ baptitati ꝑ dei grã
renascuntur. ut parum fuerit apło dicere tales ñ eẽ in peccato.
nͥ etiã diceret in ipsa carne illos ñ eẽ. anteꝙͣ ex hac mortali
Uerumptam̃ sic̃ ipsa carne quanus corruptibili bene utuntur
qui m̃bra eiꝰ ad oꝑa bona conu̾tunt in qua carne ñ sunt. quia ñ
scđ̾m eam capiunt. neq uiuunt: sic deniq etiã morte quȩ prim
peccati pena ẽ bene utuntur. qui eã ꝓ ft̾ibus. ꝓ fide ꝓ quacũq
uera. & scã iusticia fortit̾ & pacienter impendunt. Sic illa etiã

Expanded text:
terfectis, quibus separabamur a Deo: sed manet in vetustate carnis tanquam terfectis, quibus separabamur a Deo: sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremtum, si non illicitis consensionibus quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Ab hac autem uetustate carnis, in qua est lex ista peccati uel peccatum iam remissum, usque adeo spiritus uita discernitur, in cuius nouitate baptizati per dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit apostolo dicere tales non esse in peccato, nisi etiam diceret in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali Verumtamen sicut ipsa carne quamvis corruptibili bene utuntur, qui membra ejus ad opera bona convertunt, in qua carne non sunt, quia non secundum eam sapiunt neque vivunt; sicut denique etiam morte, quae primi peccati poena est, bene utuntur, qui eam pro fratribus, pro fide, pro quacumque vera et sancta justitia fortiter et patienter impendunt: sic illa etiam
Abbreviated transcription (Latin):
generationis et renouationis euadunt. Ilud namq p̾cipue ꝓpt̾ questi¬
ones. que de hac re motȩ sunt.: uel moueri ad huc possunt. attend̾e
ac meminisse debemus. tantummꝰ peccõꝵ hominũ plenã ꝑfectãq
remissionẽ in baptismo fieri Hominis ũ ipsiꝰ qualitatẽ ñ totam
continuo commutari si spu̾ales pͥmicias in benc ꝓficientibꝰ de de
in diem nouitate crescente commutare in se quod carnaliter uetꝰ
ẽ dones totum ita renouet᷑ ut animalis etum infirmitas corꝑis
ad firmitatẽ spũalem in corruptionẽq ꝑueniat. Hec autẽ lex pec¬
cati. quod etiã pecratũ apellat apls cum dicit ñ gͥ regnat pecem̃
inuro mortali corꝑe ad obediendũ desidĩis eiꝰ ñ sic mane in m̃brs
eoꝵ qui ex aqua & spu renati sunt. tamꝗͣ ñ sit eiꝰ facta remissio u̾
omino plena & ꝑfecta sit remissio peccatoꝵ omnibꝰ inimiciçis ĩ¬

Expanded text:
generationis et renouationis cuadunt. illud namque praecipue propter quaestigenerationis et renouationis cuadunt. illud namque praecipue propter quaestiones, quae de hac re motae sunt uel moueri adhuc possunt, adtendere ac meminisse debemus tantummodo peccatorum omnium plenam- perfectamque remissionem baptismo fieri, hominis uero ipsius qualitatem non totam continuo commutari, sed spiritales primitias in 1 ene proficientibus de die in diem nouitate crescente commutare in se quod carnaliter uetus est, donec totum ita renouetur, ut animalis etiam infirmitas corporis ad firmitatem spiritalem incorruptionemque perueniat. Haec autem lex peccati, quod etiam peccatum appellat apostolus, cum dicit: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desiderieorum qui renati sunt, tanquam non sit ejus facta remissio, ubi omnino plena et perfecta sit remissio peccatorum, omnibus inimicis in
Abbreviated transcription (Latin):
dit. cum int̾rogatus quomodo possent ista fieri: commemorauit
quid moyses fecerit in exaltatione serpentis. Cum utiq ꝑ baptisii
sacramentum morti xp̃i conformantur infantes: eos a serpentis
morsu fatendum ẽ lib̾ari fi a xp̃iane fida regula nolumus aber¬
rare. Quȩ tñ morsum ñ in sua uita ꝓpͥa. s in illo cui pͥmitꝰ inflctꝰ
ẽ acceꝑunt. neq illud fallat: quod̾ nec parenti pꝰ conu̾sionẽ obst̃
ꝓͥa peccata. Quanto magis enĩ inquiunt filio eiꝰ obeẽ non posstꝰ.
s qui hoc sentiunt ñ adtendunt quia sic̃ parenti ꝑhoc quod spũ
renatus ẽ ꝓpͥa peccata ñ obsunt. ita qui de illo natus ẽ. nͥ eomodo re¬
nascat᷑. que a parente tracta sunt obert̃. quia & innouati parentes
cũ ex pͥmiciis nouitatis. s ex reliquiis uetustatis carualit̾ gignunt.
& filii & parentes reliqua uetustate toti uetusti in peccato. carnis
ꝓpagati dampnationẽ ueti homini debitã sacramento sp̾uali re¬

Expanded text:
dit, cum interrogatus quomodo possent ista fieri commemorauit quid Moj\'ses fecerit in exaltatione serpentis. cum itaque per baptismi sacramentum morti Christi conformantur infantes, eos a serpentis morsu fatendum est liberari, si a christianae fidei regula nolumus aberrare. quem tamen morsum non in sua uita propria. sed in illo cui primitus in illo cui est acceperunt. Neque illud fallat, quod nec parenti post conuersionem obsunt propria peccata; quanto enim magis, inquiunt, filio eius obesse non possunt! sed qui hoc sentiunt non adtendunt, quia, sicut parenti per hoc quod spiritu renatus est propria peccata non obsunt, ita qui de illo natus est, nisi eo modo renascatur, quae a parente tracta sunt oberunt, quia et innouati parentes non ex primitiis nouitatis, sed ex reliquiis uetustatis earnaliter gignunt et filii ex parentum reliqua uetustate toti uetusti in peccati carne propagati damnationem ueteri homini debitam sacramento spiritalis re
Abbreviated transcription (Latin):
ceriorẽ hominẽ alienus ẽ. ab om̃i oꝑe malo. quia ñ oꝑatur ipse
s quod in carne ciꝰ habitat malũ. Et tñ cum illud ipsum qͦ
condelect̾atur legi dei non habeat. nͥ ex gra dĩ adhuc libationis
ꝓpt̃ iusticiã equo amio collerantes s si uerum ẽ immo quia e ue¬
tum ẽ si dixetimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ nos ipsos decipimꝰ. & ñ

Expanded text:
teriorem hominteriorem homine eius habitat malum; et tamen cum illud ipsum, quo condelectatur legi dei, non habeat nisi ex gratia dei, adhuc liberationis propter iustitiam aequo animo tolerantes; sed si uerum est, quia et uerum est: si dixerimus, quia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
nemo uste quererent᷑. Iustus qui tanta moꝵ ꝓbitate ꝓfecerat.
ut nulli rei esset. equandus. Uerus dei cultor. Quippe etiã suoꝵ
peccatoꝵ uerax humiłq confessor. Abstinens se ab om̃i oꝑe ma¬
lo. Mirum si ab emni etiã u̾bo. & cogitatu malo. Quantus quidẽ
ob fuerit ignoramꝰ s nouimus uistum. Nouimus etiã in ꝑferend̃
hortendis ͥbulationũ temptationibꝰ magnũ. Nouimꝰ ñ ꝓpter
peceata: s ꝓpt̾ eiꝰ demonstrandã iusticiam. illa omnia fuisse
ꝑpessum. Uerumptam̃ hȩc u̾ba quibꝰ a domino laudat᷑ possent
etiã de illo dici. qui condeleetatur legi dei scđ̃m int̾iorẽ hominẽ
uidet autẽ aliam legẽ in membris suis repugnant᷑ legi mentis
sue p̾sertum. quia dicit. Non quod uolo facio bonum: s quod ha
malum hoc ago. Si autẽ quod odi malum hoc facio. iam ñ ego
oꝑor illud: s quod habitat in me peccatũ. Erce & iste scãm iun¬

Expanded text:
nemo iuste quereretur; \'iustus\',qui tanta morum probitate profecerat, nemo iuste quereretur; \'iustus\',qui tanta morum probitate profecerat, ut nullus ei esset aequandus; \'uerus dei cultor\', quippe etiam suorum peccatorum uerax humilisque confessor; \'abstinens se ab omni opere malo\', mirum si ab omni etiam uerbo et cogitatu malo. quantus quidem lob fuerit ignoramus; sed nouimus iustum, nouimus etiam in perferendis horrendis tribulationum temptationibus magnum; nouimus non propter peccata, sed propter eius demonstrandam iustitiam illa omnia fuisse perpessum. uerum tamen haec uerba. quibus a domino laudatur, possent etiam de illo dici, qui condelectatur legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, praesertim quiadicit:non quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago. si autem quod odi malum, hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. ecce et iste secundum in
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm quã ustam quȩ ex dõ ẽ. etiam paulꝰ apłs illud suũ quod
scđ̾m uisticiãquȩ ex lege ẽ fuerit sine querela ñ solum dampnauit.
uerũ etiã stercora existimauit. Non gͥ p̃datum illud testimoniũ
dei. quo laudatꝰ ẽ iob contrarium ẽ. testimonio quo dictũ ẽ. ñ iusti¬
ficabit᷑ in conspectutuo omnis uiuens. quia ñ id ꝑsuadet prorsus
in illo nichil fuisse. quod uel ab ipso ueraciter. uel a dño dõ recte
rep̃henderet᷑ quam iam iustus. & uerax dei cultor. & ab omnima¬
lo oꝑe se abstinens. non mendaat᷑ diceret᷑. Hec enĩ de illo uerba
sunt dei. Animauertisti puerum meũ iob. Non em̃ ẽilli homo sumił
suꝑ ctam sime quercla: ustus dei cultor. abstiunens se ab om̃ oꝑe¬
malo siis ũbis ee hominum qui sunt in terra compatione lindit
ꝓpt̃ea nullum peccatũ omnino habebat. quia in profectu uisti¬
ciȩ ceteros anteibat. Dcinde adiungitur sine querela. de cuiꝰ uita

Expanded text:
uod secundum iustitiam, quae ex lege est, fuit sine querella, non solum damna, uerum etiam stercora existimauit. Non igitur praeclarum illud testimonium dei, quo laudatus est Iob, contrarium est ci testimonio, quo dictum est: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quia non id persuadet prorsus in illo nihil fuisse, quod uel ab ipso ueraciter uel a domino deo recte reprehenderetur, quamuis iam iustus et uerax dei cultor et ab omni malo opere se abstinens non mendaciter diceretur. haec enim de illo uerba sunt dei: animo aduertisti in puerum meum Iob? non enim est illi homo similis super terram, sine querella, iustus, dei cultor, abstinens ab omni opemalo. primis uerbis ex hominum qui sunt in terra comparatione laudapropterea nullum peccatum omnino habebat, quia in profectu iustitiae ceteros anteibat. deinde adiungitur \'sine querella\', de cuius uita
Abbreviated transcription (Latin):
magis ista ñ querit. tñ illud qd̵̃ ꝓmissum ẽ sꝑamus. inuisibilit̾
uoluit expectari. ut iustus ex fide uiueret in tantum: ut nec ipse
qui die tercio resurrexit int̾ homines eẽ uoluerit: s eis demonstra¬
to in sua carne resurrectionis exemplo. quod huiꝰ tei testes habe
dignatꝰ ẽ in celum ascenderit: illoꝵ quoq se occłis auferens ni¬
chilq tale cuiꝰquam eoꝵ carni iã tͣbuens. quale in carne ꝓpͥa
demonstrauerat ut & ipsi ex fide uiuerent: eiusq iusticiae in
referendum quod ait despũ sco. non potest ipse uenire nͥ ego
abiero. hoc enĩ erat diceret non pot̾itis iuste uiuere ex fide qd̾
intuemim abstulero ut spualit᷑ cor urm musibila cedendo
ꝓficiat. Hanc exfide iusticiam identidem loquens. de spuscõ ita
comm̃dat. Ille inquit arguet mundum de peccato de iusticia de

Expanded text:
magis iam ista non quaerit —, tamen illud, quod promissum speramus, inuisibiliter magis iam ista non quaerit —, tamen illud, quod promissum speramus, inuisibiliter uoluit expectari, ut iustus ex fide uiueret, in tantum ut nec ipse qui die tertio resurrexit inter homines esse uoluerit, sed eis demonstrato in sua carne resurrectionis exemplo, quos huius rei testes habere dignatus est, in caelum ascenderit illorum quoque se oculis auferens nihilque tale cuiusquam eorum carni iam tribuens, quale in carne propria demonstrauerat, ut et ipsi ex fide uiuerent eiusque ustitiae, in referendum, quod ait de sancto spiritu: non potest ipse uenire, nisi ego abiero. hoc enim erat dicere: \'non poteritis iuste uiuere ex fide, quointuemini abstulero, ut spiritaliter cor uestrum inuisibilia credendo proficiat\'. hanc ex fide iustitiam identidem loquens de spiritu sancto ita commendat: ille, inquit, arguet mundum de peccato, de iustitia, de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ expeccato accidisse quod ille ꝑsuasit. Nec enĩ ob aliud po¬
testatem habere mortis uerissime diceretur: unde ille qͥ sine ul¬
lo peccato uel originali. uel ꝓpͥo moriebatur. dix̃ quod paulo
ante commemoraui. ecee ueniet princeps mundi idẽ diabolꝰ
qui potestatẽ habebat mortis ⁊ in me nich inueniet. id ẽ peccati.
id ẽ ut moriar ñ habens mortis causam de peccato. sub auctore
peccati: s de obedientia & de iusticia factus ẽ obediens usq ad
mortem. Et hoc gͦ illo testimonio demonstratũ ẽ. & qd timore
mortis fideles uincunt. ad agonẽ ipsiꝰ fidi ꝑtinere. qui profecto
defuisset. si mox esset credentes immortalitas consecuta. Quã¬
uis itaq multa dñs uisibilia miracula fecerit unde fideles ipsa
uelut quibusdam pͥmordiis lactescentibꝰ germinaret. & in suũ
robur ex illa teneritudine coalesceret. ẽ anto ẽ enĩ fortior quãto

Expanded text:
hoc est ex peccato, accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud pohoc est ex peccato, accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis uerissime diceretur. unde ille qui sine ullo peccato uel originali uel proprio , moriebatur dixit, quod paulo ante commemoraui: ecce ueniet princeps mundi,— idest diabolus, qui potestatem habet mortis in me nihil inucniet, id est peccati, id est, \'ut moriar non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de oboedientiae iustitia factus oboediens usque ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum est et, quod timorem mortis fideles uincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes inmortalitas consecuta. Quamuis itaque multa dominus uisibilia miracula fecerit, unde ipsa fides uelut quibusdam primordiis lactescentibus germinaret et in suum robur ex illa teneritudine coalesceret — tanto est enim fortior, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ que ñ uident᷑. Unde etiam cum in eadẽ ubi & hoc scriptũe.
ad hebreos epła consequent̾ enumerasset quosdam. qui dõ fide
placuert̾ scađ̃m fidẽ cũ fide inquit mortui sunt. Hi mortui sunt
cum accepissent ꝓmissiones. s longe eas uidentes & salutantes.
&e confitentes: quia hospites &e ꝑegrim sunt suꝑ terrã. Et pau¬
lopꝰ. eandẽ fidei laudem. ita conclusit. Et omnes in quit cestimo
ñ eet. nec omnino. ut iam dixi fides eẽt. si homines incredendo
p̾mia uisibilia sequerentur. hoc ẽ si fidelibus merces immortali¬
tatis. in hoo scło redderetur. Hinc & ipse dominꝰ mori uoluit. ut
quea dmodum de illo scͥptum ẽ ꝑ mortẽ. euacuaret cum qͥ potesta¬
te habebat mortis. id ẽ diabolum & libaret eos qui timore mortiᷤ
ꝑ totã uitã rei erant seruitutis. Hoc cestimonio satis etiã illud
monstratur. & mortẽ istam. corꝑis pͥncipe atq auctore diabolo.

Expanded text:
rerum quae non uidentur. unde etirerum quae non uidentur. unde etia, cum consequenter enumerasset quosdam, qui deo fide placuerunt: secundum fidem, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas uidentes et salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et omnes, inquit, testimonon esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est diabolum, et liberaret eos qui timore mortis per totam uitam rei erant seruitutis. hoc testimonio satis etiam illud monstratur et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo,
Abbreviated transcription (Latin):
beata futura ẽ ꝑ uitutẽ etiam contempnende ipsius mortis.
ad xp̃i gr̾am festinaret: s ꝓpt̾ remouendã mortis molestiam
delicatiꝰ credet᷑ in xp̃m. flus gͦ gr̃ae p̾stttit.: plus fidelibꝰ suis sine
dubitatione donauit. Quid enĩ magnum erit uidendo ñ mori
eos qui credent credere se ñ moriturũ. Quanto maior ẽ quanto
fortiꝰ. quanto laudabiliꝰ. ita cred̾e ut se sꝑet moriturꝰ. sine fine uic¬
curũ: Denq hoc quibꝰdam in fine largiet᷑ ut mortẽ istã repenti¬
na commutatione ñ sentiant s simul cum resurgentibꝰ rapiãt᷑
in nubibus obuam xp̃o in aera. & sic semꝑ cum dño uiuant.
&e recte illis.: quia ñ eit̃ iam posteri. qui ꝓpter hoc credant ñ
sꝑando. quod ñ undent s amando quod uident. Que fides est
eneruis & debilis: uec fides omnino dicenda. quandoquidem
sides ita decfinta ẽ fides et sperintium substintia coniunfio

Expanded text:
beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uieturum ! denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibus in obuiam Christo in aera et sic semper cum domino uiuant. et recte illis, quia non erunt iam posteri, qui propter hoc credunt non sperando quod non uident, sed amando quod uident. quae fides est eneruis et debilis nec fides omnino dicenda, quando quidem fides ita definita est: fides est sperantium substantia, conuictio
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis resurrectionẽ in uitam etnam ꝑ unum hominẽ futuram
c̃ẽ pmnsit. Quomodo gͦ plus nob nocuit ille peccando quã iste
ꝓfuit redimendo. cum ꝑ illis pecatũ temꝑaliter moriamur:
ꝑistius autem redemptionẽ. non ad cemꝑalem uitam. s ad
ꝑpetuam. resurgamus: sirm̃ gͦ corpus mortuum ẽ ꝓpt̃ pecca¬
tum. Xp̃i autem corpus solum mortuũ ẽ sine peccato. ut fuso
sanguine sine culpa omniũ culpaꝵ. crografa delerentur. qͥbꝰ
debitores qui in eũ a diabolo antea tenebantur. Et idõ hic est¬
inquit sanguis me. qui ꝓ multis effundet᷑ in remissionẽ peccatoꝵ
Peterat autẽ etiã hoc donare credentibꝰ: ut nec istiꝰ eꝑirentur
corꝑis mortẽ s si hoc fecisset. carni quedam felicitas adderet᷑
minueret᷑ autẽ fi dei fortitudo. Sic eñ homines mortẽ istã timẽt
ut ñ ob alud felices dicerent ẽẽ. xp̃ianos. nisi quod mori omnino
ñ possent. Ac ꝑ hoc nemo ꝓpt̃ illam uitam. quȩ pꝰ istã mortem

Expanded text:
oris resurrectionem in uitam aeternam per unum Christum futuram esse promisit. quomodo ergo \'plus nobis nocuit ille peccando, quam iste profuit redimendo\', cum per illius peccatum temporaliter moriamur, per istius autem redemptionem non ad temporalem uitam, sed ad perpetuam resurgamus? nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum est sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Poterat autem etiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ribiliꝰ etiam demonum in cursus. in paruulis sustinere cogał.
sleq enũ aliquid hoꝵ caro sic patitur. ñ ibi anima potiꝰ quȩ
uiuit ac sensit. penas luat. Hoc eñ si iustum ostendit. Sicĩ
ostendi pot̾. Quia iusticia in carne quoq peccati subeat or¬
ginale pecatum baptisinatis sacramento. & gre miseratione
mundandum. Si autẽ ilud ostendi ñ pot nequinetmꝰ. aue
putando moliamur. Nc̃ tũ illud quod ait apł̃s. ꝑ unũ hominẽ
peccatum intrauit in mundum. & ꝑ peccatum mors: & ita in

Expanded text:
ribilius, etiam daemonum incursus in paruulis sustinere cogatur? ribilius, etiam daemonum incursus in paruulis sustinere cogatur? neque enim aliquid horum caro sic patitur, ut non ibi anima potius, quae uiuit ac sentit, poenas luat. hoc enim si iustum ostenditur, sic etiam ostendi potest qua iustitia in carne quoque peccati subeat originale peccatum baptismatis sacramento et gratiae miseratione mundandum. si autem illud ostendi non potest, neque putando moliamur\'. Nunc tamen illud, quod ait apostolus: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ratoꝵ. s quod in carne generati sunt mortał seminis uitium.
sam utiq quos partiulos ꝑ sacramentum fidelium. fideles faci¬
endos eẽ iudicatis: infideles natos ex parentibus fidelibꝰ ñ nega¬
tis. At eñ si anima ñ ẽ ex traduce. s sola caro ipsa tantum habe¬
at traducem peccati. & ipsa sola penam meret᷑. Hoc eni sentuint
inuistũ ec̃ dicentes. ut hodie nata anima ñ ex massa adȩ iam
antiquum peccatum portet alienum. Actende obseteo te quẽ¬
ad modũ uir artumspectus pelagiꝰ Nam ex eiꝰ libro que modo
posi u̾ba transcripsi. Sensit quam indificili de anima questio¬
ciens de retam obscura. de qua nulla in scͥpturis sc̃s certa &
Quaꝓpt᷑ ego opto huic ꝓpositioni. ñ p̃cipiti assertione respondo
Si anima ñ ex traduce g que ista iusticia ẽ. ut recens creata &e
penitꝰ libera passionis curnis diu̾soq cruciatus. & quod ẽ her¬

Expanded text:
ratorum, sed, quo in carne generati sunt, mortalis seminis uitium. ratorum, sed, quo in carne generati sunt, mortalis seminis uitium. nam utique quos paruulos per sacramentum fidelium fideles faciendos esse iudicatis, infideles natos ex parentibus fidelibus non negatis'. At enim: si anima non est ex traduce, sed sola caro, ipsa tantum habet traducem peccati et ipsa sola poenajustum est enim ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum: quin et admodum uir circumspectus Pelagius — nam ex eius libro haec quae modo posui uerba transcripsi — sensit quam in difficili de anima quaestiociens de re tam obscura, de qua nulla in scripturis sanctis certa et quapropter ego quoque huic propositioni non praecipiti assertione respondeo: \'si anima non est ex traduce, ergo quae ista iustitia est, ut recens creata et ne penitus libera, passiones carnis diuersosque cruciatus et, quod est hor
Abbreviated transcription (Latin):
nere potuisse. & ipsum xp̃m animã xp̃ianam ñ potuisse cre¬
are. Cedite itaq ui̾tati: & uidete sicut fieri potuit. quod & uoᷤᷤ
quo cumq religionis nomine detinentur. de consetratis. non
consecratus ita etiam fieri. ut de mundatis. ñ mundatꝰ nascit᷑.
Quid res pondebitis. Quare de xp̃ianis ñ xp̃ianus nascatur:
nͥ quia ñ fac̃ generatio s regeneratio xp̃ianos: Hanc guob̃
reddite rationem. quia similit̾ a peccatis nemo nascendo. sed õs
tenascendo mundantur. ac ꝑ hoc de hominibus id̃o mundati.
quoniam renatis. homo qui renascitur. renascatur ut etiã ipse
mundetur. Potuerunt eiũ parentes ad posteros transinittere qd̃
ipsi minime habuerunt. Non solum sicut frumenta paleam. &
p̃putium curumcisus.s etiam quod & uos dicitis. fideles in fideli¬
tatẽ in posteros trahiciunt. quod ñ ẽ iam illoꝵ ꝑ sp̃m regene¬

Expanded text:
nere potuisse et ipsum Christum animam christianam non potuisse procrenere potuisse et ipsum Christum animam christianam non potuisse procreare. cedite itaque ueritati et uidete, sicut fieri potuit, quod et uos quocumque religionis nomine detinentur de consecratis non consecratus, ita etiam fieri, ut de mundatis non mundatus nascatur. quid respondebitis, quare de Christianis non Christianus nascatur, nisi quia non facit generatio, sed regeneratio Christianos? hanc igitur uobis reddite rationem, quia similiter a peccatis nemo nascendo, sed omnes renascendo mundantur. ac per hoc de hominibus ideo mundatis, quoniam renatis, homo qui nascitur renascatur, ut etiam ipse mundetur. potuerunt enim parentes ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt, non solum sicut frumenta paleam et praeputium circumcisus, sed etiam, quod et uos dicitis, fideles infidelitatem in posteros traieiunt; quod non est iam illorum per spiritum regene
Abbreviated transcription (Latin):
to nasai filios debuisse. Cur ñ adcenditis eomodo uob̃ posse dici.
de xp̃ianis parentibꝰ xp̃ianos nasci filios debuisse: Cur gͦ eos
xp̃ianos fieri debere censetis: Numquid in neutrum parentibus
corpus xp̃ianum ñ erat quibꝰ dictum ẽ. nescitis quia corpora
ur̃a m̃bra sunt xp̃i: n forte corpus quiden xp̃ianum ex xp̃i¬
anis pacentibus natum ẽ. s non xp̃ianam animam accepit.
hoc ueto multo ẽ mirabiliꝰ. Namq urtumlibet de auã sentiatiꝰ¬
Quia ꝓfecto cum apło. non eam creditis antequam nasctret̃
aliquid egisse boni. aut iali. aut de traduce adtracta est.
e similit̾ in corpus de xp̃ianis. xp̃ianum cũ animã xp̃ran
xp̃ianai ẽẽ debuit. aut a xp̃o creata. uel in xp̃iano corpore
uel ꝓpt̃ xp̃ianum corpus: xp̃iana debuit seu creari. seu mitt.
llisi forte mitteretis xp̃ianos homines. xp̃ianum corpus gig¬

Expanded text:
to nasci filios debuisse, cur non adtcnditis eo modo uobis posse dici to nasci filios debuisse, cur non adtcnditis eo modo uobis posse dici de christianis parentibus christianos nasci filios debuisse? cur ergo eos Christianos fieri debere censetis? numquid in eorum parentibus corpus christianum non erat, quibus dictum est: nescitis quia corpora uestra membra sunt Christi? an forte corpus quidem christianum de christianis parentibus natum est, sed non christianam animam accepit? hoc uero multo est mirabilius; namque utrumlibet de anima sentiatprofecto cum apostolo non eam creditis, antequam nasceretur, aliquid egisse boni aut mali, aut de traduce adtracta est et similiter ut corpus de Christianis christianum anima etiam christiana esse debuit aut a Christo creata, uel in christiano corpore uel propter christianum corpus, christiana debuit seu creari seu mitti. nisi forte dicetis christianos homines christianum corpus gig
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ quod ꝑcurtumcisionẽ auferetur maneat ieis quos genu¬
erint cutumcis quomodo ettam palea oꝑe humano tanta dili¬
gentia seꝑatur maneatq in fructu. qui de purgato trtico nasat᷑
His & talibꝰ forsitam ut cumq conarer exemplis ꝑsuadere hominibꝰ
qui mundationis sacramenta suꝑflusofiliis mundatoꝵ credent
adhib̃i. quam recta consilio bapticatoꝵ paruuli baptirantur.
quamq fieri possit. ut homini habenti utrumq semen &e mor¬
tis in carne. & immortalitatis in spũ non obsit regenerato. ꝑ
sp̃m quod obẽ euis filio generato ꝑ carnem scitq misto remiꝰ¬
sione mundatum: quod sit etiam in illo simili remissione sicut
crcumcisione. uelut trituratione ac uentilatione mundandũ.
Nc̃ uͦ quandoquidem cũ eis aginus qui consitent᷑ baptiratorum
filios bapticandos: quanto metiratoꝵ aginus. ut dicamꝰ uos
qui asseritis de hominibꝰ a peccatis labe mundatis sine pecca¬

Expanded text:
putium quod per circumcisionem aufertur maneat in eis quos genuputium quod per circumcisionem aufertur maneat in eis quos genuerint circumcisi, quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur maneat in fructu qui de purgato tritico nascitur. His et talibus forsitan utcumque conarer exemplis persuadere hominibus, qui mundationis sacramenta superfluo filiis mundatorum crederent adhiberi, quam recto consilio baptizatorum paruuli baptizentur quamque fieri possit, ut homini habenti utrumque semen, et mortis in carne et inmortalitatis in spiritu, non obsit regenerato per spiritum, quod obest eius filio generato per carnem, sitque in isto remissione mundatum, quod sit etiam in illo simili remissione uelut circumcisione uelut trituratione ac uentilatione mundandum. nunc ucro, quando quidem cum cis agimus, qui confitentur baptizatorum filios baptizandos, quanto melius sic agimus, ut dicamus: \'uos, qui asseritis de hominibus a peccati labe mundatis sine pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Et tũ obsunt eis. quos idem ipsi. quibꝰ etiam ñ obsunt ex eisdẽ
uitiosis pͥmordiis generauerint quomodo intelligat homo cuiꝰ
tardiusculam mentem impedit. etiam suam suȩ sententiȩ p̃iu¬
dicium & ꝑuicaciȩ grauissime uinculum. Uetumptũ si adu̾sus
eos mͥ eet causa ista suscepta. qui omnino paruulos bapcirari
phibent: aut suꝑfiuo baptirari contenderent dicentos eos ex fide¬
libꝰ natos parentum meritum necessario consequi. ẽunc deberem
ad hanc opinionem conuincenda laboriosus fortassis & oꝑiosiꝰ
ȩxcitari. Tunc si michi apud obtunsos & contentiosos ꝓpter re¬
rum nature obscuritatẽ difficultas refellendi falsa & ꝑsuaden¬
di uera resisteret. Ad hȩo forte quȩ in usu atq impromptu es¬
sent exempla confugerem uicissimq int̾rogarem: ut quia eos
moueret quomod peccatũ quod mundatur ꝑ baptismum mane¬
at in eis quos genuerint bapticati ipsi explicarent. quomodo pre¬

Expanded text:
et tamen obsint eis, quos idem ipsi, quibus iam non obsunt, ex eisdem et tamen obsint eis, quos idem ipsi, quibus iam non obsunt, ex eisdem uitiosis primordiis generauerint? quomodo id intellegat homo, cuius tardiusculam mentem inpedit etiam suae sententiae praeiudicium et peruicaciae grauissimum uinculum? uerum tamen si aduersus eos mihi esset causa ista suscepta, qui omnino paruulos baptizari prohiberent aut superfluo baptizari contenderent dicentes eos ex fidelibus natos parentum meritum necessario consequi, tunc deberem ad hanc opinionem conuincendam laboriosius fortassis et operosius excitari, tunc, si mihi apud obtunsos et contentiosos propter rerum naturae obscuritatem difficultas refellendi falsa et persuadendi uera resisteret, ad haec forte quae in usu atque in promptu essent exempla confugerem uicissimque interrogarem, ut, quia eos moueret quomodo peccatum quod mundatur per baptismum maneat in eis quos genuerint baptizati, ipsi explicarent quomodo prae
Abbreviated transcription (Latin):
taui qua os gignere poterat. adhuc omnes ille unus fuerunt. s
dicant᷑ aliena. quia nondum ipsi agebant uitas ꝓpͥas. s quicqͥd
erat in futura ꝓpagine uita uniꝰ hominis continebat. Nulla inqui
na. s ꝓpͥa. aliena quippe etant. quando hii qui ea ꝓpagata por¬
tarene ñ dum erant ñc̃ũ carali generatione iam eoꝵ st quibꝰ
ñdum sp̃uali regeneritione dimissa funt. S si bapcisimus in qui¬
unt mundat antiquum illud delictum. qui de duobꝰ baptira¬
tis nati fuerint. debent hoc carere peccato. Non enĩ potuert̃
ad posteros transmutere quod ipsi minime habuerunt. Foce
undo plerumq conualescit error. cum homines idonei sunt his
rebꝰ int̾rogandis: quibus intelligendis non sunt i donci. Cui enim
auditori. uel quibꝰ explicẽ u̾bis. quomodo mortalia uitiosa pͥmor¬
dia ñ obfunt eis. qui aliis pͥmor diis immortalibꝰ inchoati sunt.

Expanded text:
ta ui, qua eos gignere poterat, adhuc omnes ille unus fuerunt -, sed ta ui, qua eos gignere poterat, adhuc omnes ille unus fuerunt -, sed dicuntur aliena, quia nondum ipsi agebant uitas proprias, sed quicquid erat in futura propagino uita unius hominis continebat. Nulla, inquiuna, sed propria. aliena quippe erant, quando hi qui ea propagata portarent nondum erant; nunc uero carnali generatione iam eorum sunt, quibus nondum spiritali regeneratione dimissa sunt. Sed si baptismus, inquiunt, mundat antiquum illud delictum, qui de duobus baptizatis nati fuerint debent hoc carere peccato. non enim potuerunt ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt. ecce unde plerumque eonualescit error, cum homines idonei sunt his rebus interrogandis, quibus intellegendis non sunt idonei. cui enim auditori uel quibus explicem uerbis, quomodo mortalia uitiosa primordia non obsint eis, qui aliis primordiis inmortalibus inchoati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod disputatoꝵ. quorumlibet sententiis tamquã canonica auc¬
toritate nitamur. s ut appareat ab initio usq adp̃sens tempus
quo nouitas orta ẽ. Hocͤ originali peacato apud ȩcclłȩ fidem tanta
constantia custoditum. ut ab cis qui añica tinctarent eloquia mag̃
certissimum ꝓferretur ad talia falsa refutanda: quam id tamquã
falsum refutari ab alio temptaretur. Ceterum in sc̃is canonicis libͥs
iuget huiꝰ sententiȩ cdarissima & plenissima auctoritas. Clamat
apłs ꝑ unum hominẽ peccatum intrauit in mundum. & ꝑpeocatũ
mors: ita in omnes homines ꝑtransiit in quo ommnes peccauerunt.
Unde nec illud liquide dici pot̾. quod peccatum adȩ. etiã ñ peccan¬
tibꝰ nocuit cum scͥptura dicat. in quo om̃s peccauerunt. nec si dicũt᷑
ista aliena peccata tamquam omnino ad paruulos ñ ꝑtineant. Si
quidem in adam omines tc̃ peccauert̃. quando in ciꝰ natura illa insi¬

Expanded text:
quod disputatorum quorumlibet sententiis tamquam canonica aucquod disputatorum quorumlibet sententiis tamquam canonica auctoritate nitamur, sed ut appareat ab initio usque ad praesens tempus, quo ista nouitas orta est, hoc de originali peccato apud ecclesiae fidem tanta constantia custoditum, ut ab eis, qui dominica tractarent eloquia, magis certissimum proferretur ad alia falsa refutanda quam id tamquam falsum refutari ab aliquo temptaretur. ceterum in sanctis canonicis libris uiget huius sententiae clarissima et plenissima auctoritas. clamat apostolus: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. unde nec illud liquide dici potest, quod peccatum Adae etiam non peccantibus nocuit, cum scriptura dicat: in quo omnes peccauerunt. nec sic dicuntur ista aliena peccata, tamquam omnino ad paruulos non pertineant — si quidem in Adam omnes tunc peccauerunt, quando in eius natura illa insi
Abbreviated transcription (Latin):
lare. elegit adu̾sariꝰ eduobus quod uult Optionẽ ei damus. manet
in xp̃o. an ñ manet: Si manet. ita gͦ ambulet. ut xp̃c. Si autẽ era¬
rium c̃ similitudinẽ itrtutũ dm̃ polliceri ñ manet in xp̃o quia ñ
in greditur ut xp̃c ille peccatum ñ fecit. neq inuentus ẽ dolus in
ore tꝰ. Qui cum malediceret᷑. ñ maledixit. & tamquam agnꝰ coram
tondente: si non aꝑuit ossuum. Ad quem uenit pͥnceps mundi
istius: & inuenit in eo nichil Qui cum peccatam ñ fecisset: pro
nob peccatum eum fec̃ ds̃. Nos autẽ iuxta epłam iacobi. multa
peccamus om̃s. & uemo mundꝰ a peccatis. nec si uniꝰ quidẽ dici fuerit
uita eiꝰ. Quis eñ głabitur castum se habere cor. aut quis confidet
mundum sc ẽẽ apeccatis. tenemurq rei in similitudine p̃uarica¬
tionis adam. Unde & dauid dicit. Eere miniquitatibꝰ conceptus
sum. & in delictis concepit me mat̾ mea. Hȩc ñ idõ commemoraui

Expanded text:
lare\'. eligat aduersarius e duobus quod uult; optionem ei damus. manet lare\'. eligat aduersarius e duobus quod uult; optionem ei damus. manet in Christo an non manet? si manet, ita ergo ambulet ut Christus. si autem temerarium est similitudinem uirtutum domini polliceri, non manet in us. ille peccatum non fecit neque inuentus est dolus in ore eius; qui cum malediceretur, non remaledixit et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os suum; ad quem uenit princistius, et invenit in eo nihil ; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit Deus . Nos autem, juxta Epistolam Jacobi, « multa peccamus omnes » , et nemo mundus a peccatis, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Quis enim gloriabitur castum se habere cor, aut quis confidet mundum se esse a peccatis ? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam. Unde et David dicit, « Ecce in iniquitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea.\' Haec non ideo commemoraui,
Abbreviated transcription (Latin):
adducitur. ut hinc etiã fr̾ibus consulamus. ecce contra disputare
atq scribere cogimur. Ante paucos anno tomȩ quibusdam extiat
ioiuinaanꝰ. qui scimonialibus etiam ȩtate iam ꝓuectioribꝰnuptiã
ꝑsuasisse dicatur. Non miliciendo quorum eoꝵ aliquã dicere uel
conuentum uenit in mentẽ: ut asserere conaretur sine originali
peccato nasci hominum filios: &e utiq si hoc astrueret: multo
ꝓdiuus uellent femine nubere fetos mundissimos pariture. huiꝰ
sane scripta. iam & scbere ausus ẽ. cũ fc̃s ad iheconimum refellen¬
da isissent. non solum in eis nich tale compedit. uerum etiam ad
quedam eiꝰ uana refutanda. hoc tamquam certissimum de hominiˢ
originali peccato. Unde itaq nec ipse dubitare credebat int̾ multa
sua documenta depromisit id agentis hȩc u̾ba sunt. Quid dicit
se inquit in xp̃o manere. debet sicut ille ambulauit. & ipse ambu¬

Expanded text:
adducitur, ut hinc etiam a fratribus consulamur. ecce contra disputare adducitur, ut hinc etiam a fratribus consulamur. ecce contra disputare atque scribere cogimur! Ante paucos annos Romae quidam extitit Iouinianus, qui sanctimonialibus etiam aetate iam prouectioribus nuptias persuasisse dicatur non inliciendo, quo earum aliquam ducere uellcommentum uenit in mentem, ut asserere conaretur sine originali peccato nasci hominum filios. et utique si hoc astrueret. multo procliuius uellcnt feminae nubere fetus mundissimos pariturae. huius sane scripta — nam et scribere ausus est — cum fratres adHieronymum refellenda misissent, non solum in eis nihil tale conperit, uerum etiam ad quaedam eius uana refutanda hoc tamquam certissimum de hominis originali peccato, unde utique nec ipsum dubitare credebat, inter multa sua documenta deprompsit. id agentis haec uerba sunt: \'qui dicit se\', inquit, \'in Christo manere, debet sicut ille ambulauit et ipse ambu
Abbreviated transcription (Latin):
qu utrumq accipiunt testamentum ñ solum in catholica ccłai.
uerum eciã in qualibet heresi uel scisiatie constituti. Non memi¬
ni me aliud legisse apud cos quos de his rebus aliquid scribentes
legere potui. qui scripturis canonicas sequerentur. uł sequi se cre¬
derent. crediue uoluissent. Unde nob̃ hoc negotium repente emer¬
serit nescio. Nam ante paruuli tempus a quibꝰdam transitorie col¬
loquentibꝰ cursim michi aures ꝑtrite sunt. cum illio ipud carcha¬
ginẽ cemus. Non id̾o paruulos bapticari remissionẽ accipiant pec¬
catoꝵ. s ut scificentur in xp̃o. Qua nouitate ꝑmotus. & quia o¬
portunum ñ fuit. ut contra aliquid dicetem. Et ñ tales homines
erant de quoꝵ essem auetoritate sollicitꝰ facile hoc intransaccis
atq abolitis habui. & eccła studio flaminante defenditur. Ecce
scribendo etiam iemoriȩ commendatur. ecce res in hoc discriminiꝰ

Expanded text:
qui utrumque accipiunt testamentum, non solum in catholica ecclesia, qui utrumque accipiunt testamentum, non solum in catholica ecclesia, uerum etiam in qualibet heresi uel schismate constitutis, non memini me aliud legisse apud eos, quos de his rebus aliquid scribentes legere potui quiscriptura. canonicas sequerentur uel sequi se crederent crediue uoluissent. unde nobis hoc negotium repente emerserit nescio. nam ante paruum tempus a quibusdam transitorie conloquentibus cursim mihi aures perstrictae sunt, cum illic apud Carthaginem essemus, \'non ideo paruulos baptizari, ut remissionem accipiant peccatorum, sed ut sanctificentur in Christo.\' qua nouitate permotus et quia oportunum non fuit, ut contra aliquid dicerem, et non tales homines erant, de quorum essem auctoritate sollicitus, facile hoc in transactis atque abolitis habui. et ecce iam studio flammante defenditur, ecce scribendo etiam memoriae commendatur, ecce res in hoc discrimen