comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u qm ipsorum est regnũ cȩloꝵ dicens
beatiqui lugent qr ipsi consolabunt᷑: dicers
benedicite qui uos ꝑ secuutur. norate ꝓ
calumpniantib uob̃. Hanc legem oris di.
ñ cũ cõꝑationis ⁊⁊ definitionis. ⁊ modi nu¬
mero: s suꝑ milia auri ⁊argenti. In defi¬
nitus hic sermo ẽ. cũ dr̃ milia.: qr indefi¬
ute bona ẽ lexoris dĩ. Excomꝑatione u̾
rerũ maxime interris p̃ciosarũ. utilitatẽ
bonoꝵ eoꝵ. quȩ adõ sunt statxta signisi¬

Expanded text:
m ipsorum est regnum , dicens: beati lugentes, quia ipsi consolabuntur, dicens: benedicite, qui uos persecuntur, et orate pro calumniantibus uobis. hanc legem oris dei non cum conparationis et definitionis et modi numero, sed super milies auri et argenti. indefinitus hic sermo est. cum dicitur milies, quia indefinite bona est lex oris dei: ei conparatione uero rerum maxime in terris pretiosarum utilitatem bonorum eorum, quae a deo sunt statuta, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ei de tribu leuitica. preceptũ ẽ. Filiis
leui ñ erit portio. neq sors in medio
fr̃m suorum. quia dñs as ẽ pars eorp
Et rursum seriptum eẽ meminimus.
Ego dñs pars eorum. Nullam gͦ dõ ser¬
uientibus lex lata terrenã ẽẽ uoluit
portionem. quia pars eorũ deus ẽ. Me¬
minit ⁊ euangelii p̃dicator ille petrus
nullã sibi eẽ portionem possessionis
humaue. cũ oranti alimoniã respon¬
aut̃ habeo hoc tibi do. Quid ẽ istud
petre qđ possides: Renuntiaueras oibꝰ
dũo tuo dicens. Ecce nos reliquimꝰ
bis : & tibi ille responderat. Am̃ dico
uobis qđ uos qui sequuti estis me in re¬
generatione sedebitis suꝑ duodecim
thronos iudicantes duodecim tribus
isrł. Exemplo ur̃o cet̾is relinquentib
cuncta spoponderat. quia ncentuplũ

Expanded text:
ita ei de tribu Leuitica est: filiis ita ei de tribu Leuitica est: filiis Leui non erit portio neque sors in medio fratrum suorum. quia dominus deus est pars eorum. et rursum scriptum meminimus:. ego dominus pars eorum. nullam ergo deo seruientibus lex lata terrenam esse uoluit portionem, quia pars eorum deus esset. Meminit et euangelii praedicator ille Petrus. nullam sibi esse portionem possessionis humanae. cum oranti alimoniam responautem habeo, hoc tibi do. quid est istud, Petre, quod possides? renuntiaueras omnibus domino tuo dicens: ecce nos omnia derebis? et tibi ille responderat: amen dico uobis. quod uos, qui secuti me estis, in regeneratione sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. et exemplo uestro ceteris relinquentibus cuncta sp
Abbreviated transcription (Latin):
taue littere primus ẽ. id ẽ hẽ. portio
mea dñs. in suꝑiorib septime littere
octo uersib contineri: qr ita in latinis
codicibus atq etiã in nonnullis grecis
scriptum continebatur. Et sane abso¬
lutior sensus uaidebatur. S scđm he¬
breos emenclatũ. apud grecos psal¬
morum librũ legentes. inuenimus
hunc uersum ñ septimȩ litterȩ no¬
uissimum. eẽ. s octaue primũ. Itaq
scđm hanc cogitͥtionem nos quoq
tractare de eo aggressi sumus. Cep̃ enĩ
ita. Portio mea dñs dixi. ut custodiã
legem tuã. Rarus quisq ẽ cui ista fidu¬
tia sit. ut portionem suã ẽẽ dñm aude¬
at dicere. Renuntiandũ ẽ scło. omnib¬
q rebus eius ut nob̾ deus portio sit. Cet̾m
si nos ambitio detineat. si cura pecunie
occupet. si illecebre libidinũ capiant.
si negotia rerum familiariũ demoran¬
tur portio nob̾ deus ñ erit. seculariũ
curarũ atq uitioꝵ passione detentisis.
Moyses cũ iussus eẽt portiones incolat᷑

Expanded text:
terae primus est, id est hunc, Portio mea Dominus, in superioribus septimae litterae octo versibus contineri: quia ita in latinis codicibus atque etiam in nonnullis graecis scriptum continebatur: et sane absolutior ita sensus videbatur. Sed secundum Hebraeos emendatum apud Graecos Psalmorum librum legentes, invenimus hunc versum non septimae litterae novissimum esse, sed octavae primum. Itaque secundum hanc cognitionem nos quoque tractare de eo adgressi sumus. enim ita: portio . dixi: custodiam legem tuam. rarus quisque est. cui ista fiducia est, ut portionem suam esse deum audeat dicere. renuntiandum est omnibusque rebus eius, ut nobis dsi nos ambitio detineat, si cura pecuniae occupet, si illecebrae libidinum capiant, si negotia rerum familiarium demortur. portio nobis deus non erit curarum atque uitiorum possessione detentis. Moysi cum iussum esset portiones incolatus
Abbreviated transcription (Latin):
cantica in corde. ẽẽ. continenda. ⁊ semꝑ
ea officio oris iteranda. Nnegligenter ut
legit. aut mox obliuiosis aurib excip̃.
s cautabiles ei sunt. id est sine int̾missi¬
one cantate. In om̃i aut̃ euiusq gen̾is
loco nequaquã a se ab ẽẽ psallendi con¬
suetudinem docet eũ ait. In loco meo¬
latus mei. Non enĩ ait in incolatu
meo. s ita ait. In loco incolatus mei.
Inquacũq scilicet sede mansisset. iutel¬
ligens se mundi huiꝰ ẽẽ ꝑegrinũ. dĩ tñ
sibi semꝑ iustificationes eẽ cantabiles.

Expanded text:
cantica, in corde esse continenda: et semper cantica, in corde esse continenda: et semper ea officia oris iteranda. Non negligenter, ut legit, aut mox obliviosis auribus excipit: sed cantabiles ei sunt, id est, sine intermissione cantatae. In omni autem cujusque generis loco nequaquam a se abesse psallendi consuetudinem docet, cum ait, In loco incolatus mei. Non enim ait, In incolatu meo; sed ita ait, In loco incolatus mei, in quacumque scilicet sede mansisset: intelligens se mundi hujus esse peregrinum, Dei tamen sibi semper justificationes esse cantabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio. neq qr ñ declinat a lege.
neq quia se ꝑmemoriã iuditiorũ
dĩ adhortatur. Quin ȩtiã hortatus¬
dolore humanȩ impietatis fatiga¬
tur. ⁊ob irreligiosorum hominũ
iniquitate exanimis ẽ. Sc̃s enĩ qͥsq
cũ ceditur. ñ humilitatis suȩ qđ cesus
ẽ. s insolentie huius qui cedit mise¬
retur. ut a uesano filio pat̃. ut ab am̃te
egroto medicus. contumeliã passus
dolorem ñ exeo qͦd ꝑpessus erit sentit.
s ob id qł ille quẽ sanũ ẽẽ cuꝑet iniu¬
riam sibi uesanus intulerit. Membro
aut̃ uno aliquid patiente scđm apłm.
res relinquentes dĩ legem. a ffectu mi¬
serantis scilicet ndolentis: ytanquã
membris suis ꝓparte egrotis. iniquoꝵ
aut̃ ipse quantũ ad se iustificationibus
dĩ semꝑ intentus. ⁊ in om̃i quacũq sele
habitat. nequaquã exore eius religiose
confessionis. ymnus abscedit. Ait enim.
cet suscepta semel in aures psalmorum

Expanded text:
eloquio, neque quod non declinat 321 a lege, eloquio, neque quod non declinat 321 a lege, neque quod semper memoria judiciorum Dei adhortatur: quin etiam dolore humanae impietatis fatigatur, et ob irreligiosas hominum impietates exanimis est. Sanctus enim quisque cum caeditur, non humilitatis suae qui caesus est, sed insolentiae ejus qui caedit, miseretur: ut a vesano filio pater, ut ab amente aegroto medicus contumeliam passus, dolorem non ex eo quod perpessus erit sentit; sed ob id quod ille quem sanum esse cuperet, injuriam sibi vesanus intulerit. Membro autem uno aliquid patiente, secundum Ares derelinquentes Dei legem: affectu miserantis scilicet et dolentis, et tamquam membris suis pro parte aegrotis, iniquorum autem ipse, quantum ad se, justificationibus Dei semper intentus: et in omni quacumque sede habitat, nequaquam ex ore ejus religiosae confessionis hymnus abscedit. Ait enim, cet, suscepta semel in aures psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
iniq agebant: nullo ꝓpħa deflexu a
morem iuditiorũ dei. In om̃i enĩ
tutȩ nr̃e genere memoria nob̾ diui¬
ni uiditii inserenda ⁊continenda
ẽ: ut cũ aliquid agimus residente
in nob̾ iuditis memoria. uł nunqͣm
potius abeunte. preceptis dĩ oꝑa nr̃a
famulentur. Beatus erit. quisquis¬
non sine memoria diuini iuditii omĩa
gesserit . Q.uod de se ꝓpħa ꝓfitetur dicẽs.
Memoratus sum uiditiorum tuorũ
a scło. ⁊ exortatus sũ. Hic ũc a scło tm̃¬
dĩ ex scłi huiꝰ ac mundi temꝑib insti¬
tuta sunt. In his aut̃ se ortatus ẽ. intt̃
hos scilicet mundi turbines. ⁊ iuter
hec passionũ corꝑalium p̃lia adtole¬
rantiam ac uictoriam infestantiũ
maloꝵ humilitatẽ suã iudiciorum
dĩ memoria adortatus. Deinde seqͥt᷑.
defectio anime tenuit me a pecc̃oribꝰ
non sufficiunt: neq quia spem ĩ uer¬
bo dĩ habuit nec qr in spe eadem
consolatus ẽ. neq quia dei uiuificat᷑

Expanded text:
inique agebant  nullo propheta deflexu a inique agebant  nullo propheta deflexu a morem iudiciorum dei. in omni enim nostrae genere memoria nobis diuini iudicii inserenda et continenda est, ut, cum aliquid agimus, residente in nobis iudicii memoria uel numquam potius abeunte praeceptis dei opera nostra famulentur. beatus erit, quisquisnon sine memoria diuini iudicii omnia gesserit. quod de se propheta profitetur dicens: memoratus sum iudiciorum tuorum a et exhortatus sum. haec nunc a sdei ex saeculi huius ac mundi temporibus instituta sunt. in his autem se cohortatus est, inter hos scilicet mundi turbines et inter haec passionum corporalium praelia, ad tolerantiam ac infestantium malorum humilitatem suam iudiciorum dei memoria adhortatus. Deinde sequitur: defectio animae non sufficiunt, neque quod spem in verbo Dei habuit, neque quod in spe eadem se consolatus est, neque quod Dei vivificatur
Abbreviated transcription (Latin):
cemur. S iam ipsis omnib ꝓpħa ꝑfunctꝰ
te mea. qm̃ eloquiũ tuũ uniuficabit me.
hec ad spem refertur. quȩ sꝑare eũ in dm̃
fecit. Consolata ẽ eum uͦ in humilitate.
idẽ cũ contempnit᷑. cũ irridetur. cũ in¬
iurus uexatur. cũ contumeliis in hone¬
statur. sciens hanc sibi temptationum
p̃sentiũ ẽẽ militiã. S se inter hȩc uifir¬
mitatis suȩ bella spes a dño prestita
consolatur. uiuificatur aut̃ ꝑ eloquia
dei. Seit in his excellentẽ eẽ in cȩlis
humilitatis suȩ głam. Scit anima elo¬
quiis dĩ refectam. tauquã pabulũ ali¬
quod uitȩ in se eternȩ continere. N
mouetur meloquiis cĩ uiuens. inani
suꝑbientiũ gła. Nouit indigentiã
suam eoꝵ eẽ opulentia ditiorem. Scit
ieiunia sua cȩlesti atq euangłica be¬
nedictione saturari. Seit humilitatẽ
suã głoso eẽ honoris p̃mio muneran
suꝑborum iniquitates. ualde enim

Expanded text:
cemur; sed iam ipsis propheta perfunctus cemur; sed iam ipsis propheta perfunctus te mea: quoniam eloquium Haec ad spem refertur, quam sperare eum Deus fecit. Consolata vero est eum in humilitate: id est, cum contemnitur, cum irridetur, cum injuriis vexatur, cum contumeliis inhonestatur; sciens hanc sibi tentationum praesentium esse militiam. Sed se inter haec infirmitatis suae bella spes a Domino praestita consolatur: vivificatur autem per eloquia Dei. Scit in his excellentem esse in coelis humilitatis suae gloriam: scit animam eloquiis Dei refectam, tamquam pabulum aliquod vitae in se aeternae continere. Non movetur in eloquiis Dei vivens, inani superbientium gloria. Novit enim indigentiam suam eorum esse opulentia ditiorem. Scit jejunia sua coelesti atque evangelica benedictione saturari: scit humilitatem suam glorioso esse honoris praemio munerandsuperborum iniquitates  valde enim
Abbreviated transcription (Latin):
turis adumbrate legis exercens.
qui scrĩpturis diuinis continet᷑: in
spem bonoꝵ celestium uocat. Atq
mansisse confidens. constant̃ ait. Me¬
morare uerbũ tuũ seruo tuo. Nũqͥd
ymissi su d̃s iminemor ẽ : Absit istud:
ut aliqua subrepere in ȩternã. atq
indefessam uirtutẽ humanarũ infir¬
mitatũ genera credantur. S ꝓpħa qͥ
ymissis dei credidit. qui desiderio cȩ¬
lestium detentus ẽ. qui contemptu
p̃sentium futura sꝑauit. ñ adme¬
moriam tierbi su dm̃ admonet. s
ut uerbi sui in se seruo suo memor
sit deprecatur. id ẽ ut ita dignus ha¬
beatur. in quo deus uerbi sui memor
ẽẽ dignetur. qͦ in uerbo spem dederit.
Et spem ñ manem. eẽ. oportet. neq
uerbis tantũ modo predicari. s rebus
ipsis doceri. ut si quando incidant
infirmitates. ꝑsecutiones. dampna.
orbitates. contumelie. has p̃sentis scłi mi¬
nas. ac potestates. spe ȩternoꝵ ꝓmissoꝵ
consolem᷑. Et adhȩc quidem omĩa nos do¬

Expanded text:
turis adumbratae legis exercens. qui scripturis diuinis continetur. m spem bonorum caelestium uocat. atquemansisse confidens constanter ait: memorare uerbum tuum seruo tuo. numquid promissi sui deus inmemor est? absit istud, ut aliqua subrepere in aeternam atque indefessam uirtutem humanarum infirmitatum a, qui promissis Dei credidit, qui desiderio coelestium detentus est, qui contemptu praesentium futura speravit, non ad memoriam verbi sui Deum admonet; sed ut verbi sui in se servo suo memor sit deprecatur, id est, ut ita dignus habeatur, in quo esse dignetur, quo in uerbo spem dederit. et spem non inanem esse oportet neque uerbis tantummodo praedicari, sed rebus ipsis doceri, ut, si quando incidant infirmitates, persecutiones, damna, orbitates, contumeliae, has praesentis minas ac potestates spe aeternorum promissorum consolemur. Et ad quidem omnia nos do
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina doceat. Ideirco enĩ bonũ sibi
qđ humiliatus ẽ ait. quia ꝑhumiliatio¬
nem iustificationes disceret. Deliqͥd enĩ
pͥusquã humiliaret᷑. Et humilitas ei
bonum ẽ: qr ꝑeam iustificatio dĩ disei¬
tur. Conclusit enĩ hoc mͦ. ħonũ in lex
oris tui. suꝑ milia auri nargenti. Non
ẽ simplex conclusionis istius sermo.
Suffecerat enĩ ad ꝓpħe gratulationẽ
dixisse. bonũ mͥ lextua. S eũ ait. lex
oris tui. plus uoluit intelligi. Locutus
ẽ deus ꝑmoysen legem: locutus ẽ ꝑ ꝓpbas.
ẽ ille: qui nuirtus dĩ est: qui ⁊ sapientia
dĩ est. qui brachiũ dĩ est. ⁊ imago dĩ est.

Expanded text:
doctrina doceat. idcirco enim bonum sibi, doctrina doceat. idcirco enim bonum sibi, quod humiliatus est, ait, quia per humiliationem iustificationes dei disceret. deliquit enim, priusquam humiliaretur, et humilitas ei bonum est, quia per eam iustificatio dei discitur. Conclusit autem : bonum mihi lex oris tui super milies auri et argenti. non est simplex conclusionis istius sermo. suffecerat enim ad prophetae gratulationem dixisse: bonum mihi est lex tua. sed cum ait: lex oris tui, plus uoluit intellegi. locutus est deus per Moysen legem, locutus est per propest ille, qui et uirtus dei est, qui et sapientia dei est, qui et bracchium dei est, qui et imago dei e
Abbreviated transcription (Latin):
n exnature suȩ suauitate decedens. in¬
utili sapore. amaroq corruptũ. Ergo
ante iniqui. cũ in scłis reb eẽ ꝓpħam
contuerent᷑. felicium rerũ amici sun¬
plicitatis specie blandientes. tanqͣm lac
fuerunt. At ubi eos exhac humilitate
scĩ uiri suꝑbia ⁊ fastidium tenuit.
ex lacte coagulati sunt. ⁊ exblandis
ac suauib adulationib inuitiosi ⁊⁊ co¬
acescentis saporis a maritudinẽ sunt
redacti. His uͦ sicut lac coagulatis. le¬
gem tam̃ clĩ ꝓpħa meditatus ẽ. Medita
tus aut̃ in id ut diceret. qłi sequenti
uersu continetur. bonũ m qđ humilis¬
asti me. Iniquitas licet suꝑborũ multi¬
plicetur. ⁊cor eoꝵ sic̃ lac coaguletur.
scit humiliationem tñ suam sibi
uircutẽ ininfirmitatib ꝑfici. Bona oĩs
passio. bonȩ om̃s tribulationes. ꝑquas
iustificationes dĩ cognoscunt᷑. ut pec¬
cantes humilitate emendet: q delinqͦnteᷤ
seueritate coheireat: ut ignorantes

Expanded text:
et ex naturae suae suavitate decedens, inet ex naturae suae suavitate decedens, inutili sapore amaroque corrumpitur. Ergo antea iniqui, cum in secundis rebus esse Prophetam contuerentur, felicium rerum amici, simplicitatis specie blandientes, tamquam lac fuerunt. At ubi eos, ex hac humilitate sancti viri, superbia et fastidium tenuit; et ex lacte coagulati sunt, et ex blandis ac suavibus adulationibus in vitiosi et coacescentis saporis amaritudinem sunt redacti. His vero sicut lac coagulatis, legem tamen Dei Propheta meditatus est: mtus autem in id, ut diceret, quod sequenti uersu continetur. Bonum mihi, quod humiliasti me. iniquitas licet superborum multiplicetur et cor eorum ut lac coaguletur, scit humiliationem tamen suam sibi infirmitatibus perfici. bona omnis passio, bonae omnes tribulationes, per quas iustificationes dei cognoscuntur: ut peccantes humilitate emendet., ut delinquentes seueritate coerceat, ut ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
corde scrutabor mandata tua. Patient̃
om̃ia ⁊ equanimit̃ ꝓpħa tolerans: inob¬
ꝓbrium suꝑboꝵ atq iniquoꝵ. deductꝰ
ẽ. Siquis eium obiurgationes trium
regũ ui iob recolat. intelliget. qͣnto illu¬
dentium exacerbetur obꝓbrio. Namq
cum irreligiosi quiq ꝑpassiones aliquas
emendari dĩ seruos contuent᷑: ex ꝓbrari
hec ita solent. ubi fides: Ubi spes indm̃:
Ubi auxiliantis uirtus: ubi boni cũ mĩa
est. ⁊ in mandatis dĩ intento. atq occu¬
pato. ne multiplicatis tot in se suꝑborũ
inquitatib cedat. s semꝑ dicat. bonitatẽ
fecisti cũ seruo tuo dñe. ut ait ille passi¬
onũ humanarũ głosus nbeatus uictor.
Dñs dedit. dñs abstulit sit nom̃ dñi bene¬
dictum. Deinde sequit᷑. Coagulatũ ẽ sicut
lac cor eorũ: ego uͦ legem tuã meditatus
sũ. Cor suꝑborum ac si lac coagulatum.
Lac spetiȩ nsapore blandissimũ ẽ. Quod
uitio aliquo corruptũ coagulari solet.

Expanded text:
cordo mandata tua. patienter cordo mandata tua. patienter omnia et aequanimiter propheta tolerans in opprobrium superborum atque iniquorum deductus est. si quis enim obiurgationes trium regum in Iob recolat, intelleget, quanto inludentium exacerbetur opprobrio. namque cum inreligiosi quique per passiones aliquas emendari dei seruos contuentur, exprobrare haec ita solent: "ubi fides? ubi spes in deum? ubi auxiliantis uirtus? ubi boni dei miserest et in mandatis dei intento atque occupato, ne multiplicatis tot in se superborum iniquitatibus cedat, sed semper dicat: bonitatem fecisti cum seruo tuo. domine; ut ait ille passionum humanarum gloriosus et beatus uictor: dominus dedit, dominus abstulit, sit nomen domini . Deinde sequitur: coagulauit sicut lac cor esum. Cor superborum ait sicut lac coagulatum. Lac specie et sapore blandissimum est, quod vitio aliquo corruptum coagulari solet,
Abbreviated transcription (Latin):
Prius gͦ deliquid. scdo aut̃ humiliatus ẽ.
n ꝑhumilitatis disciplinã oportet eum ne
delinquat doceri. in eloquiis dĩ manere.
quia iam sit delinquens humiliatus. n
in mandatis dĩ ne ultra possit peccare
mansurus sit. Bonus es dñe ninbonitate
tua doce me iustificationes tuas. Scit u¬
stificationes dei ꝓpħa bonas. ẽẽ. quia bo¬
nus sit qu eas statuit. Scit sibi nichil
nͥ ex iustificatione dĩ accidere. qui ꝓfes¬
sus sit. pͥus se deliquisse. de hunic postea¬
ẽẽ humiliatũ. Et quia suꝑiuis orasset. ut
bonitatem ⁊disciplinã. nscientiã doceret᷑.
ñc orat ut iustificationes dĩ in bonitate
doceatur: uel quia iustificatio opus sit rei
iustȩ. quȩ sibi ignorabilis sit. uł qr iustifi¬
cationes que in lege st̃ constitute. u̾brã
in se iustificationũ cȩlestium contin̾e̾nt.
Deinde adiecit. Multiplicata ẽ suꝑ me
iniquitas suꝑborum. ego aut̃ in toto

Expanded text:
prius ergo deliquit, secundo autem humiliatusprius ergo deliquit, secundo autem humiliatuset per humilitatis disciplinam oportet eum ne delinquat doceri, et in eloquiis Dei manere; quia jam sit delinquens humiliatus, et in mandatis dei, ne ultra possit peccare, mansurus sit. Bonus es, domine: et in bonitate tua doce me iustificationes tuas. scit iustificationes dei propheta bonas esse, quia bonus sit, qui eas statuit. scit sibi nihil nisi ex iustificatione dei accidere, quia professus sit pesse humiliatum. Et quia superius orasset, ut bonitatem et disciplinam et scientiam doceretur; nunc orat, ut justificationes Dei in bonitate doceatur: quia justificatio opus sit rei justae, quae sibi ignorabilis sit; quia justificationes, quae in lege sunt constitutae. umbram in se iustificationum caelestium continerent. Deinde adiecit: multiplicata est super me iniquitas superborum: ego autem in toto
Abbreviated transcription (Latin):
arguentis. nuitia corrigentis. Correptio uͦ
uitiorum magnũ affert inbonitate ꝓ¬
fectum. Bona ẽ gͦ seueritatis disciplina.
S adhuc eã ꝓpħa ignorat. Non enĩ tantũ
bonitatem ⁊disciplinã s etiã scientiã uult
doceri affectum in eo fidĩ sue ostendens.
cũ bonitatẽ ndisciplinã. quã nondũ sic
tam̃ bonã sibi a dõ ẽẽ fateat᷑. De scientia¬
rum sp̃ualiũ dona numerasse. Ergo ut
bonitatẽ ⁊disciplinã: ita ꝯscientiam do¬
ceri orat. ⁊ doceri obid quia mandatis dĩ
credat. ostendens ñ nisi fideles atq creden¬
tes scientie consequi posse doctrinã. Manet
quã delicta precedant: neq ꝑpassionłm
ante humiliam᷑. qͣm peccatoꝵ in iquitate
digni passionib simus. Docet itaq ꝓpħa
bumiliationẽ suã emendationẽ esse de¬
lictiatq obid bonũ scit ẽẽ sibi quicqͥd
adeo est: quia pati meruit qͥ pati cepit.
nscit disciplinã. emendationẽ ẽẽ uitioꝵ.

Expanded text:
arguentis, et vitia corrigentis. Correctio vero arguentis, et vitia corrigentis. Correctio vero vitiorum magnum affert in bonitate profectum. Bona ergo est severitatis disciplina: sed adhuc eam Propheta ignorat. Non enim tantum bonitatem et disciplinam, sed etiam scientiam vult doceri: affectum in eo fidei suae ostendens, cum bonitatem et disciplinam, quam nondum sciat, tamen bonam sibi a Deo esse fateatrum spiritalium dona numerasse . Ergo ut bonitatem et disciplinam, ita et scientiam doceri orat: et doceri ob id, quia mandatis Dei credat; ostendens non nisi fideles atque credentes scientiae consequi posse doctrinam. 4. Humquam delicta praecedant: neque per passionem ante humiliamur, quam per peccatorum iniquitatem digni passionibus simus. Docet itaque Propheta umiliationem suam emendationem esse delicti; atque ob id bonum scit esse sibi quidquid a deo est, quia pati meruit, quod pati . et scit disciplinam emendationem esse uitiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
temptationes. ac ꝓbari ꝑpatientiã deo
optat: ninhis quȩ aduersa existimant᷑
agit gr̃am. Atq hanc nonã intelligentã.
ut id ꝓpħam orasse creclamꝰ. qui uersus
subiectus ẽ docet dicens. Bonitatẽ fecisti¬
cũ seruo tuo dñe. scdm uerbũ tuũ. Bo¬
nitatem ⁊ disciplinã nscientiã doce me.
quia mandatis tuis credidi. Quieqͥd gͥ
deus in seruũ facit. Bonum ẽ. Secłm
eius ẽ: ñ potest malũ existimari: quia
eius qui solus bonus ẽ uoluntas. sit ple
cens. Bonitatem ⁊ disciplinã iscientiuã
doce me. Bonitatẽ suꝑius confessus ẽ qg¬
sese factã. Quomͦ hanc quasi ignorans
doceri se precatur: nisi quod tunc fuit ex
dei confessione gratulatio. eũ quieqͥd illud
fieret inse. id eẽ bonũ credidit: ñe uͦ ẽ ꝑ
naturã humanã ignorantiȩ causa. cũ do
ccri orat. S eam bonitatẽ uult discere:
cui disciplina sit iuncta. Disciplina enĩ
necessariũ ẽ seueritatis officium. peccata

Expanded text:
temptationes ac probari per patientiam a deo temptationes ac probari per patientiam a deo optat; et in his, quse aduersa existimantur, agit gratiam. Atque hanc nostram intellegentiam, ut id prophetam orasse credamus, uersus, qui subiectus est, docet dicens: bo nitatem etBonitatem et disciplinam et scientiam tuam doce me: quia mandatis tuis credidi. Quidquid ergo Deus in servum suum facit, bonum est; secundum ejus est, non potest malum existimari: quia ei, qui solus bonus est, voluntas sit plencens: Bonitatem et disciplinam et scientiam doce me. Bonitatem superius confessus erga se factam: 332 quomodo hanc quasi ignorans doceri se precatur? Nisi quod tunc fuit ex fidei confessione gratulatio, cum quidquid illud fieret in se, id esse bonum credidit: nunc vero est per naturam humanam ignorantiae causa, cum ut doceatur orat. Sed eam bonitatem vult discere, cui disciplina sit juncta. Disciplina enim necessarium est severitatis officium peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuis eredidi. Iam diidũ in exordio psa¬
mi cõmemorauimus. nichil aliudin eo
quã doctrinam humanȩ uitȩ continer.
ꝑquã ad cognitionem dĩ. ipsis tanquã par¬
uuli litterarũ elementis erudirem᷑. ẜ̃ x¬
ꝑsona enĩ sua nos ꝓpħa confirmat. qualt̃
in omi genere diuimni officii uersari no
oportet: ut ꝑdisciplinã adeptȩ institu¬
tionis fidĩ ordinem teneremus: ut ip̃e
illo pͥmo none littere uersu docet᷑. Ita
enim dr̃. Bonitatẽ fecisti cũ seruo tuoq¬
scđm uerbũ tuũ. Et forte quidã existimab᷑.
desecumdis rebus ꝓpħam locutũ: deoq
gr̃am obea quȩ sibi ꝓspere accid̾ant. retu¬
lisse. S nouit ȩtiã inaduersis reb gr̃am
deo eẽ referendã. Scit in omĩ passione ac
tribulatione. eum euius iuticio hȩc un¬
gruunt. gratulationib honorandum.
Scit diligentẽ ẽẽ. medicũ putrib uul¬
uerũ sinib ñ parcentẽ. Meminit piam
ẽẽ patrũ infilios seueritatẽ. Argu se ꝑ

Expanded text:
 tuum et reliqua. Iam in exordio psalmi commemorauimus nihil aliud in eo quam doctrinam humanae contineri, per quam ad cognitionem dei ipsis, tamquam paruoli, litterarum elementis erudiremur. ex persona enim sua nos propheta confirmat, qualiter in omni genere diuini officii uersari nos oporteret, ut per disciplinam adeptae institutionis fidei ordinem teneremus, ut ipso illo primo nonae litterae uersu docetur. ita enim dicitur: bonitatem fecisti cum seruo tuoerbum tuum. Et forte quidam existimabunt, de secundis rebus Prophetam locutum, Deoque gratiam ob ea quae sibi prospere acciderint retulisse. Sed novit etiam in adversis rebus gratiam Deo esse referendam: scit in omni passione ac tribulatione eum, cujus judicio haec ingruunt gratulationibus hscit indiligentem esse medicum putribus uulnerum sinibus parcentem. meminit piam esse patrum in filios seueritatem. argui se per
Abbreviated transcription (Latin):
refertur. ꝑ quã memor fuit uoctib nois
dti. Quli aut̃ ait mͥ facta ẽ. non subito re¬
currens. neq temꝑarie ad sumpta s sẽꝑ
in se manens. n uitra se quodã fidĩ oꝑe
iustituta. Nobid ei facta. qͦdã iustificati¬
ones exquisierit. Utile gͥ ẽ. iustificatio¬
nes dĩ sine aliqua intermissione scru¬
tari: qr ꝑexquisitionẽ earũ eius memo¬
ram nos ꝑpetem continemus in xp̃o

Expanded text:
refertur, per quam memor fuit noctibus nominis refertur, per quam memor fuit noctibus nominis dei. quod autem ait: mihi facta ecurrens, neque temporarie assumpta: sed semper in se manens, et intra se quodam fidei opere instituta: et ob id ei facta, quia justificationes exquisierit; utile igitur est justificationes Dei sine aliqua temporis intermissione scrutari: quia per exquisitionem earum, ejus memoriam nos perpetem continemus in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
setur. Ait enim. Memor fu in nocte no¬
minis tu d̾. ⁊custodiui legem tuam.
Seit p̃cipus nocturno temꝑe diuini ẽ
a nob̾ nominis recordandum. Seit tũ
inaxime enstodiã dĩ legis a nob̾. eẽ. n¬
tinendã. cũ subrepunt animo impure
assumptũ cibum corpus exagitant. Tñ
dĩ nom̃ recordandũ. ẽ. tũ ctistodienda lex
eiꝰ ẽ. pudicitiã. continentiã. timorem dĩ
statuens. Nouit hoc p̃cipuȩ temꝑe. dñm
orandũ. deprecandũ. ꝓmerendũ. dicens in
alio loco. lauabo ꝑ singulas noctes lectũ
ncũ lacrimis meis stratum meũ riga¬
he. Non ẽ ꝑiculoso nocturnarũ uigili¬
arum otio animus relaxandus. s in
orationib. in deprecationib in confes¬
sionib peccatoꝵ occupandus. ẽ. ⁊ eũ
maxime corꝑis uiciis oportunitas dat᷑.
tũ precipuȩ eadem uicia diuinȩ le¬
gis recordationł frangantur. Sequit᷑
deinde. hȩc mͥ facta ẽ. quia iustificatio¬
nes tuas ex qui siui. hec ad mememoriã

Expanded text:
octe nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. scit praecipue nocturno tempore diuini esse a nobis nominis recordandum. scit tum maxime custodiam dei legis a nobis esse retinendam, cum subrepunt animo cupidittum cibum corpus exagitant, tum dei nomen recordandum est, tum custodienda lex eius est pudicitiam, continentiam, timorem dei statuens. nouit hoc praecipue tempore deum orandum, deprloco alio: lauabo per singulas noctes lectum meum, lacrimis stratum meum rigabo. non est periculoso nocturnarum uigiliarum otio animus relaxandus. sed in orationibus, in deprecationibus, in confessionibus peccatorum occupandus est, ut, cum maxime corporis uitiis oportunitas datur, tum praecipue eadem uitia legis recordatione frangantur. Sequitur deinde: mihi facta est: quia iustificationes tuas exquisiui. haec ad memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
electos fide sc̃e trinitatis signatos.
Qui bene aquã ñ flexo popłtte
bibunt: quia dũ scientiã scripta¬
rũ hauriunt. statũ suȩ rectitu¬
dinis adima ñ deflectunt. Iniqui
namq dũ aquã bibunt. genu fle¬
ctunt. quia ⁊ seripturas scrutant᷑.
yad terrenorũ cupiditatẽ defor
in manib tubas denent: ⁊ lage¬
nas cũ lampadibus. Tube signifi¬
cant sonĩi predicationũ: lagene
fragilitatem corꝑum. lampades.
spendorem miraculoꝵ. Sancti
tubis sonant. qr eloquia diuina
incessant̾ predicant. Lagenas tenẽt

Expanded text:
electos fide sanctae Trinitatis signatos. Qui bene aquam non flexo poplite bibunt; quia, dum scientiam Scripturarum hauriunt, statum suae rectitudinis ad ima non reflectunt. Illi namque dum aquam bibunt, genu flectunt; qui et Scripturas scrutantur, et ad terrenorum cupiditatem deformin manibus tubas tenent, et lagenas cum lampadibus. Tubae designant sonum praedicationis, et lagenae fragilitatem corporum. Lampades, splendorem miraculorum. Sancti tubis sonant, quia eloquia divina incessanter praedicant. Lagenas tenent
Abbreviated transcription (Latin):
tori nãq dixit ds̃. quare tu enar¬
ras iusticias meas: Pugnauert̃
reges iuxta aquas. ⁊ tn nicħ tule¬
re predantes. Reges uixta aquaᷤ
pugnant: cũ demones. scos inui¬
gilantes lectionib ⁊ meditatiõib
sacre scriptȩ demptant. Qui pre¬
dantes nichil ferunt: qr uicti⁊
confusi recedunt. De celo qͦ contͦ¬

Expanded text:
tori namque dixit Deus: Quare tu enartori namque dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Pugnaverunt reges juxta aquas, et tamen nil tulerunt praedantes . Reges ad aquam pugnant, cum daemones sanctos invigilantes lectionibus et meditationibus sacrae Scripturae tentant. Qui praedantes nil ferunt, quia victi et confusi de
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ possunt adẽe laborant.
Galaad igit᷑ dan ⁊ aser. ad bellũ
cũ debbora ñ ueniunt: qr suꝑbi
quiq ⁊ scłarib se negociis im
plicantes. ⁊ scłm adamantes. xp̃o¬
militare despiciunt. Tabulon uͥ:
neptalim obtulerunt animas su¬
as morti. Duces ysacar fuerunt
cũ debbora. Isti qui cũ debbora¬
lerunt. illos figurant qui carnẽ
suã in bello temptationũ ꝑ absti¬
nentiam crucifigunt. Qui inqͥt
ascenditis nitentes asinos. qui am¬
bulatis inuia. qui sedetis in udi¬
cio loquimini. Quid sunt niten¬
tes asiniꝰ corꝑa casta : Asini. ꝑillã
quã exibent sp̃u subiectionem.
nitentes uͦ ꝑ castitatem. uia desi
gnat xp̃m. iudiciũ aut̃. discreti¬
onem boni ⁊ mali. Hos gͥ qui as¬
cenditis intentes asinos idest qͥ
corpora uestra casta custoditis.
qui ambulatis in uia idẽ qui in
xp̃o recte uuitis. ⁊ sedetis in iudi¬
cio. idẽ qui uerum afalso. bonũ
a malo discernitis. loquimini. Qͥd
loquimini: Iusticiã inqͥt. Para¬

Expanded text:
unt, adesse et adhaerere laborant. Galaad igitur, Dan et Aser, ad bellum cum Debora non veniunt, quia superbi quique et saecularibus negotiis se implicantes, et saeculum adamantes, militare Christo despiciunt. Zabulon vero et Nephthalim obtulerunt animas suas morti. Duces Issachar fuerunt cum Debora. Isti, qui cum Deboraello, illos significant qui carnem suam in bello tentationum per abstinentiam crucifigunt. Qui, inquit, ascenditis super nitentes asinos, qui ambulatis in via, et sedetis in judicio, loquimini . Qui sunt nitentes asini, nisi corpora casta; asini, per illam, quam exhibent spiritui, subjectionem; nitengnat Christum; Judicium autem, discretionem boni et mali. Vos igitur, quia ascenditis super nitentes asinos, id est qui corpora casta custoditis, qui ambulatis in via, id est qui in Christo recte vivitis, et sedetis in judicio, id est qui verum a falso, bonum a malo discernitis, loquimini. Quid loquimini? Justitiam inquit. Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
demones prebetur. Stelle ȩtiam
contra sisaram pugnant. dũ scĩ
angłi cęlitus nobis inauxilium¬
missi diabolũ suꝑant. Benedicta
iael idẽ sc̃a eccłia. inter mulieres
idt̃ inter alias nationes. benedicti¬
one uidelicet cȩlesti in xp̃o. Aquã
petenti lac dedit. Aquã diabolus
petit. quando doctrinã hereticã
ꝯscłarem sapientiã a calore fidĩ
rigidam. ꝓferri ⁊ disseminari con¬
cupiscit. S sc̃a eccłia lac tribuit.
quia simplicem doctrinã p̃dicare

Expanded text:
daemones. Stellae etiam contra Sisaram pugnant, dum sancti angeli coelitus missi nobis in auxilium, diabolum superant. Benedicta Jahel, id est sancta Ecclesia, inter mulieres id est inter alias nationes, benedictione coelesti in Christo. Aquam petenti, lac dedit . Aquam diabolus petit, quando doctrinam haereticam et saecularem sapientiam a calore fidei frigidam proferri et disseminari concupiscit. Sed Ecclesia sancta lac tribuit, quia simplicem doctrinam praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
supponunt. Lampades tenent. qr
miraculis longȩ lateq refulgent.
his omnib sc̃i prediti: ⁊ demones
territi. demones uincuntur. et
sc̃i uictores efficiunt᷑. Solent do¬

Expanded text:
supponunt. Lampades tenent, quia miraculis longe lateque refulgent. His omnibus sancti praediti, et daemones territi vincuntur, et sancti victores efficiuntur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaream in qua gedeon triticum
uirga purgabat. significare lati¬
tudinem cordis ꝑ uirgam recti¬
tudinem discretionis ꝑ triticũ
uircutes. ꝑ paleas uicia. Hirga nã¬
q in area triticũ a paleis purgamus.
quando in corde nr̃o uicia a uir¬
tutibus. uirtute discretionis seꝑamꝰ.
Gedeon itaq inhoc sensu. quisq fi¬
delis: area cor: triticũ uirtutes. lur

Expanded text:
aream, in qua Gedeon triticum virga purgabat, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus virtute discretionis separamus. Gedeon itaque in hoc casu, quisque fidelis est; area, cor; triticum, virtutes; vir
Abbreviated transcription (Latin):
descensus. significat humilitatẽ.
Galaad gͦ qui transiordanẽ quies¬
cebat. ⁊ ad bellũ cũ debbora ueni¬
nes scłares. qui rerum transeũ¬
tium affluencia. suꝑbi in elati¬
onis uicio secure quiescunt.
ad sp̃uale bellũ uenire contemp¬
nunt. Mare aut̃ significat scłm:
n naues in mari currentes. acti¬
ones scłares. Dan itaq qui uaca¬
bat nauibus. illos exprimit qͥ
idcirco contra hostes spirituales
pugnare recusant. Aser qui ĩ lit¬

Expanded text:
ficat humilitatem. Galaad igitur, qui trans Jordanem quiescebat, et ad bellum cum Debora veniulares homines, qui rerum transeuntium affluentia superbi, in elationis vitio secure quiescunt, et ad spirituale bellum venire contemnunt. Mare autem, significat saeculum, et naves in mari currentes, actiones saeculares. Dan itaque, qui vacabat navibus, illos exprimit qui idcirco contra hostes spirituales pugnare recusat Aser, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cti inquinamento carnis. illinc
inquinam̃to sp̃c. Uel certe inter
terminos habitant.qr ore se con¬
fitentur nosse deũ. factis aut̃ ne¬
gant eum. Nunquid̃ non habi¬
tant inter tetminos de quibtis
scriptũ ẽ. populus hic me labiis
honorat cor aut̃ corum longe est
ame: Isti audiunt sibilos gregũ
id ẽ strepitus uiciorum. uel homi¬
num carnaliter uiuentium: qͥ
quasi greges. idẽ bruta animalia
duce diabolo gregatu ⁊ insensa¬
te curriuit ad tormenta. Galaãa
trans iordanem quiescebat ⁊ clan
uacabat nauib. Qser in lictore
maris habitabat. ⁊ in portibꝰ mo¬

Expanded text:
cti inquinamento carnis, illinc inquinamento spiritus, vel certe inter terminos habitant. Quia ore confitentes se nosse Deum, factis negant . Nunquid non habitant inter terminos illi, de quibus dictum est: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Isti audiunt sibilos gregum, id est strepitus vitiorum, vel hominum carnaliter viventium: qui quasi greges id est bruta animalia, duce diabolo gregatim, et insensate currunt ad tormenta. Galaad trans Jordanem quiescebat, et Dan vacabat navibus. Aser in littore maris habitabat, et in portub
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. sc̃a eccłia exgentib coliecta.
ligno illũ dñice crucis uit iurilit̃
occidit. dũ in eũ ueracit̃ credit. qui
inligno ꝓ nostra salute pependit.
Sic sic nonnulli quibꝰdam gr̃ȩ donis
prediti. doctrina ⁊ eloquentia clari.
qui uirilit̾ diaboli suggestionibus
cunt. ÷ alii infirmi ⁊ minorẽ grãm¬
in eiusmodi habentes. uiriliter eas
repellunt. Sic quoq quidã religiõis
habitu palliati. abincepto deuotio¬
nis feruore cadunt. alii sub habi
uirib assurgunt. Illi quos extri
bubus isrł debbora arguit ad bel¬
lum ñ uenisse sunt falsi xp̃iani
⁊ infideles quiq qui terrenis incũ¬
bunt ⁊ in ipsis requiescunt. ⁊ ad
sp̃uale bellum nunquã ueniunt.
q ꝓpħicis exhortationib minime
credunt. Quare inquit adruben
habitas inter terminos. ut audi¬
as sibilos gregum: Qui sunt isti¬
termini inter quos praui habitãt.
nisi termini uicioꝵ ⁊ peccatoꝵ:
Habitant eĩ inter terminũ suꝑ¬

Expanded text:
cta Ecclesia de gentibus collecta, ligno Dominicae crucis eum viriliter occidit, dum in eum veraciter credit, qui in ligno pro nostra salute pependit. Sic sunt nonnulli quibusdam gratiae donis praediti, doctrina et eloquentia clari: qui cum viriliter diaboli suggestionibus cunt; et alii infirmi et minorem gratiam his habentes, viriliter eos repellunt. Sic quoque religionis habitu palliati, ab incepto devotionis cadunt fervore, et alii sub habitis viribus assurgunt. Illi, quos ex Israel Debora arguit ad bellum non venisse, sunt Christiani et infideles quique, qui terrenis incumbunt, et in ipsis requiescunt, et ad spirituale bellum nunquam veniunt, quia propheticis exhortationibus minime credunt. Quare, inquit ad Ruben, habitas inter duos terminos, ut audias sibilos gregum? Qui sunt termini isti, inter quos pravi habitant, nisi termini vitiorum et peccatorum. Habitant enim inter terminum su
Abbreviated transcription (Latin):
successores iosuȩ significant
ctores quorũ discretione. ꝓuiden¬
tia ⁊ doctrina. sc̃a gubernatur mu¬
nitur ⁊eruditur eccłia. Quanad
it̃ filii isrł peccauert̃. tradidit eos
ns in manus regum alienorũ. Qndo
isnituerunt. suscitauit eis pͥncipẽ
n liberaret eos. Sic quando pecca¬
nis iures contra nos demonibus
tbemus.: qͣndo uͦ ad dñm conuer¬
nur. mittit nob̾ doctores qͥ nob̾
tndant uiam salutis. ⁊ subactiᷤ
istibus restituant gr̃am lib̾tatis.
n mucrone excõmunicationis. ⁊
utrrime increpationis. corda au¬
litorum uomere discrete exhor¬
aationis. ⁊ temꝑam̃to blandi sermo¬
nis rumꝑe. ⁊sic exercitũ demonũ
definibus eorũ ꝓpulsare. ⁊ popłm
dominicũ uere lib̾tati reddere. Deb¬
bora quoq quȩ interpretat᷑ loqͤla.
tans subpalma: qr ãd palmã nos su¬
pne uocationis exhortatur. Ista deb¬
bora uocauit baruc qui interp̃tat᷑
choruscatio. ⁊ significat ppłm iuda¬
icũ qui admodicũ in bono chorꝰ

Expanded text:
ant ctores, quorum discretione, providentia et doctrina sancta gubernatur, munitur et eruditur Ecclesia. Quando autem filii Israel peccaverunt, tradidit eos Dominus in manus regum alienorum; quando vero poenituerunt, suscitavit eis principem, qui liberaret eos. Sic quando peccamus, vires contra nos daemonibus praebemus; quando vero ad Deum convertimur, mittit nobis doctores, qui nobis ostendant viam salutis et subjectis hostibus, restituant gratiam libertatis. mucrone excommunicationis et acerrimae increpationis corda auditorum vomere discretae exhortationis, et temperamento blandi sermonis erumpere et sic exercitum daemonum de finibus eorum propulsare, et populum Dominicum verae libertati reddere. bora quoque, quae interpretatur loquela, tans sub palma, quia ad palmam nos supernae vocationis exhortatur. Ista Debora vocavit Barach, qui interpretatur coruscatio, et significat populum Judaicum: qui ad modicum in
Abbreviated transcription (Latin):
opossibile ẽ ut iniquitas alii nocet.¬
pͥus ledat hominem iustum in
quem tendit: quã cor iniustũ uñ
nem uocat: inuisibile aut̃ eum
qui uocatus uenit. illuminat. Omĩa
gͦ narrat mirabilia dĩ: qui credens.
uisibilib. ad intelligenda inuisibilia
euntem secunt᷑: quia utilius est eũ
hostem habere quã principem .:

Expanded text:
possibile est ut iniquitas prius laedat hominem justum in quem tendit, quam cor injustum undenem vocat; invisibile autem, eum qui vocatus venit, illuminat. Omnia ergo narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus, ad intelligenda invisibilia euntem sequuntur, quia utilius est eum hostem habere quam principem .
Abbreviated transcription (Latin):
deo filio dedit: gignendo dedit. Ita
enĩ dedit filio pater sine quib filius
eẽ non posset: sieut ei declit ut eẽt.
Nam quomͦ uerbo uerba daret aliqua:
in quo ineffabiliter dixit omnia :
ustodiam cirea nos dei. non tam
carnaliter debemus accipere. uelit
uicissim nos seruent. pater. ⁊ filius.
amborum in nob̾ seruandis alter¬
nante custodia. quasi alius alio dis¬
cedente suecedat. Simul enim custo¬
nos non leuat: nisi descendat adnos.
Sicut uerbũ caro factũ descendit
ut leuaret.ñ eecidit ut iaceret. Si des¬
cendentem cognouimꝰ: cũ leuante
surgamus. Et intelligamus cum ita
loquitur ꝑsonas eum distinguere. ñ
inaturam cogitemus inqua ereati
sumus. eũ omnes ueritas creau̾it:
quis non ẽ exueritate: S non om̃s
sunt quib ut audiant ueritatem &
credant: ex ipsa ueritate prestatur.
Nullis ꝓculdubio precedentibꝰ m̾itis.
ne gratia non sit gr̃a. Si enĩ dixisset
omnis qui audit uocẽ meam exue¬
ritate ẽ: ideo dictus ex ueritate piita¬

Expanded text:
Deo Filio dedit, gignendo dedit. Ita enim dedit Filio Pater, sine quibus Filius esse non posset, sicut ei dedit ut esset. Nam quomodo Verbo verba daret aliqua, in quo ineffabiliter dixit omnia ? Custodiam circa nos Dei, non tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis servandis alternante custodia, quasi alius, 605 alio discedente, succedat. Simul enim custonos non levat, nisi desSicut Verbum caro factum descendit, ut relevaret: non cecidit, ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus: et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non sur. Si naturam cogitemus, in qua creati sumus; cum omnes veritas creaverit, quis non est ex veritate? Sed non omnes sunt, quibus, ut audiant veritatem et credant, ex ipsa veritate praestatur, nullis procul dubio praecedentibus meritis, ne gratia non sit gratia. Si enim dixisset, Omnis qui audit vocem meam, ex veritate est: ideo dictus ex veritate puta
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis seipsum ñ dm̃ ne dei.
amat: non se amat. Et quisquis
deum ñ se ipsum amat: ipse se amat.
Qui enim non potest ueuere de se:
moritur utiq amando se. Non gͦ se
amat: qui ne uiuat. se amat. Cum uͦ
ille diligitur de quo uiuitur. non se
diligendo magis diligit: qui ꝓpterea
se non diligit. ut eum diligat de quo
patrem agere adfiliũ: non fit nisi
ꝑeundem filium. Ad ipsum scilicet.
quia filius hominis ẽ. nfactus est
Quomͦ filius subiectus erit patͥ qd̾ ait apłs.
Iubi ait. Tunc nipse subiectus erit illi
qui ei subiecit omnia: quandoqͥdem
filio forma humana mansura ẽ. qua
semꝑ maior ẽ pater. Qͣmuis ñ de fue¬
rint qui illam tunc filii subiectionẽ
ipsius humane forme. in diuinam
substantiã ꝯ municationem ĩtelligen¬
dam putaueruit: tanqͣm hoc eiuq
rei subiciatur. qđ in eam uercitur n
mutatur. S intelligi potest idõ mag̃

Expanded text:
uisquis se ipsum, non Deum amat, non se amat: et quisquis Deum, non se ipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se; non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur; non se diligendo magis diligit, qui proterea se non diligit, ut eum diligat de quo st quod oportet Patrem agere ad Filium, non fit nisi per eumdem Filium: ad ipsum scilicet, quia filius hominis est, et factus est Quomodo Filius subjectus erit Patri. 606 Non est futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia . Quando quidem in Filio forma humana mansura est, qua semper major est Pater. Quamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putarunt, tamquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed intelligi potest, ideo m
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores. accepit ut se in iordane
septies lauaret: renatus ex aqua
quia in eo nob̵ saluator baptismũ
consecrauit. Naaman lauationem
iordanicam despitiens. simplicita¬
tem significat rudiũ. qui sp̃ualẽ
ñ potuerunt intelligere efficatiã.
quia animalis homo ñ ꝑcipit
quȩ sunt sp̃c dĩ. Serui meliori
consilio ad mandatũ ꝓpħicum ꝑ¬
suaserunt: qr sepe dñs iuniori re¬

Expanded text:
praedicatores accepit ut se in Jordane septies lavaret. renatus ex aqua quia in eo Salvator baptisma consecravit. Naaman lavationem lotionem Jordanicam despiciens, simplicitatem significat rudium, qui spiritualem non potuerunt intelligere efficaciam, quia animalis homo non percipit ea, quae sunt spiritus Dei . Servi meliori consilio ad mandatum propheticum persuaserunt, quia saepe Dominus minori re
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant latrunculi.  capti¬
uam duxerant de terra isrł¬
in obsequio uxoris naaman.
latrunculi de syria quod ẽ sub¬
limitas egressi sunt: cũ cupidi¬
tate ⁊ diuersis negotiis impli¬
citi gentiles ꝑtotam terrã ua¬
gabantur. hii de terra isrł cap¬
tuam duxerant. quȩ de ꝓpħa¬
in isrł testabatur: qr famã de isrł
ꝑ negotiatores gentiũ translata
in toto orbe curiositati hominũ.
quã uxor naãman significat.
uerum ꝓpħam ⁊ saluatorem in
iudea manere patefecit. Audi-¬
ens hoc naãman dño suo nũ¬
ciauit. cũ hĩi ad quos noticia uer¬
gerunt scientiȩ sp̃ualęs magni¬
tudinem. Miccit rex syriȩ litteras
ad regem isrł ꝓsalute serui. cũ pri¬
matus gentium audiens deũ eẽ
in isrł. salutem suorum p̃uidens.
legationem mittit in iudeam. ut
ꝑ apłicam doctrinã saluatoris fi¬
dem accipiat. Unde cornelius de
bes ad redemptorem conuenire.
quasi blasphemiã existimantes
scindebant uestimenta. sicut in

Expanded text:
sunt latrunculi, et captivam duxerunt de terra Isrin obsequio uxoris Naaman . Latrunculi de Syria quod est sublimitas egressi sunt, cum cupiditate et diversis negotiis impliciti gentiles per totam terram vagabantur. Hi de terra Israel captivam duxerunt, quae de propheta testabatur, quia fama de Israel per nogotiatores gentium translata, in toto orbe curiositati hominum quam uxor Naaman significat verum prophetam, et Salvatorem in Judaea manere patefacit. Audiens hoc Naaman, domino suo nuntiavit, cum iis ad quos notitia vergerunt scientiae spiritualis magnitudinem. Mittit rex Syriae litteras ad regem Israel pro salute servi, cum primatus gentium audiens Dominum esse in Israel, salutem suorum praevidens, legationem mittit in Judaeam, ut per apostolicam doctrinam Salvatoris fidem accipiat. Unde Cornelius de bes ad Redemptorem convenire, quasi blasphemiam existimantes, scindebant vestimenta, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
pace pocientur: quorum omnium
erit bonũ. quod fuerit ȩtiã singłoꝵ.¬
caritatis ẽ. qua deus ꝓximusq dili¬
gitur:. n ꝑ quã dicitur conditori legis¬
deo: dimitte nob̾ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos
dimus debitorib nr̃is. Bene enĩ expe¬
ctat ꝓmissionem dĩ: qui mandatum
eius exequit᷑. Nec frustra sperat par-¬
cendũ peccatis suis: qͥ ignoscit alienis.
uerus ẽ dominus. qui seruo ñ indiget.
non ẽ nouũ apud eum qui condidit
temꝑa. ⁊ sine temꝑe habet omĩa: quȩ
suis quibq temꝑib ꝓ eorũ uarietate
discribuit. Deprouidentia dei.
utabilium dispositionem: imutabi¬
lis dispositio continet. ubi sine tẽꝑe
simul sunt quȩ intemꝑib ñ simul
fiunt: qr temꝑa ñ simul currunt. De
nutritur impunitas. ⁊ mala uoluntas
uelut hostis intt̾ior roborat᷑.
cans desit occidit. Sciri enĩ peccatũ faẽ
pocius quã caueri. ⁊ideo magis augeri
qͣm minui: qr male concupiscentiȩ ȩtiã

Expanded text:
pace potientur, quorum omnium pace potientur, quorum omnium erit bonum, quod fuerit etiam singcharitatis est, qua Deus proximusque diliper quam dicitur conditori legis, Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Bene enim sustinet promissiones Dei, qui mandatum ejus exsequitur; nec frustra sperat parcendum peccatis suis, qui ignoscit alienis verus est Dominus, qui servo non indiget, non est novum apud Deum, qui condidit tempora, et sine tempore habet omnia, quae suis quibusque temporibus, pro eorum varietate, distribuit . XLI. De providentia Dei. Mutabilium dispositionem immutabilis ratio continet, ubi sine tempore simul sunt, quae in temporibus non simul fiunt, quia tempora non simul currunt . XLnutritur impunitas, et mala voluntas velut hostis interior roboratur cans desit, occidit. Sciri enim peccatum facit potius quam caveri: et ideo magis augeri quam minui, quia malae concupiscentiae etiam