comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem admodum ista imago qđ ẽ homo
habens illa tria. una ꝑsona ẽ. ita ẽ illa
trinitas: s tres ꝑsone sunt. pat̾ filui et
fuius patris. & sꝑẽ patris & filui. Quam¬
uis enim memoria hominis & maxime
illa quam pecora ñ habent. idẽ qua res
intelligibiles ita continentur. ut non
in eã ꝑsensus corporis uenerint. habeat
ꝓmodulo suo in hac imagine trinitatis
incomparabiliter quidem imparem. sed
tam̃ qualemcũq similitu dinẽ patris.
itẽ q intelligentia hominis. que ꝑ in¬
tentionẽ cogitationis inde format᷑.
Quando qđ seitur dicitur. & nullius
lingue cordis uerbumẽ habeat in
sua magna disparilitate non nullam
similitudinẽ filii & amor hominis de
scientia ꝓcedens. & memoriam intelli¬
gentiamq conuingens tanquã parẽt
pliq communis. unde nec parens intel¬
ligitut eẽ. nec ꝓles. habeat in hac ima¬
gine aliquã licet ualde imparẽ simi¬
litudinẽ sp̃e scĩ: Nontam̃ sicut in ista

Expanded text:
quemadmodum ista imago quod est homo, quemadmodum ista imago quod est homo, habens illa tria, una persona est, ita est illa Trinitas, sed tres personae sunt, Pater Filii, et Filius Patris, et Spiritus Patris et Filii. Quamvis enim memoria hominis, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intelligibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis venerint, habeat pro modulo suo, in hac imagine Trinitatis, incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcunque similitudinem Patris: itemque intelligentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatur, quando quod scitur dicitur et nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique communis — unde nec parens intellegitur esse nec proles — habeat in hac imagine aliquam, licet ualde imparem similitudinem spiritus sancti: non tamen, sicut in ista
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑsuam memoriam meminit. & ꝑ
intelligenter amat intelligit: quod bre¬
uit̃ dici pocest. Ego ꝑomĩa illa tria me¬
mini. ego intelligo. ego diligo. qui nec
memoria sum. nec intelligentia. nec
dilectio: s hec habeo. Ista gͣ dici posst̃
abuna ꝑsona quȩ ht̃ hectria: Non
ipsa ẽ hec tria. In illuis uero summe
simplicitate nature que ds̃ ẽ: quãius
unis sit ds̃. tres tam̃ ꝑ̾sone sunt. Pat.¬
res ipsa. aliud imago trinitatis inre
alia :ꝓpt̃ quã imaginem simul & il¬
lud in quosunt hectria imago dicit᷑:
Sicut imago dicitur simul & tabula
& quod inea pictum ẽ: s ꝓpt̃ picturã
que ineaẽ. simul & tabula nomine
imaginis appellatur. C liii. Quã
ma trinitate que incoparabilit
rebus om̃ibus antecellit tantaẽ
inseparabilitas: ut cum trinitas ho¬
mius. ñ possit dici nisi unus homo.
illa unus deus & dieat᷑ & sit. Nec in uno
dõ sit illa trinitas. s unus ds̃. Nec tursꝰ

Expanded text:
non per suam memoriam meminit, et pnon per suam memoriam meminit, et p, quidquid intelligenter amat, intelligit; quod breviter dici potest: Ego per omnia illa tria memini, ego intelligo, ego diligo, qui nec memoria sum, nec intelligentia, nec dilectio, sed haec habeo. Ista ergo dici possunt ab una persona quae habet haec tria, non ipsa est haec tria. In illius vero summae simplicitate naturae, quae Deus est quamvis unus sit Deus, tres tamen personae sunt, Patres ipsa, aliud imago Trinitatis in re alia; propter quam imaginem, simul et illud in quo sunt haec tria imago dicitur; sicut imago dicitur simul et tabula et quod in ea pictum est; sed propter picturam quae in ea est, simul et tabula nomine imaginis appellatur. CAPUT CCXLIX.ma Trinitate, quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, in illa unus Deus et dicatur et sit, nec in uno Deo sit illa Trinitas, sed unus Deus. Nec rursus
Abbreviated transcription (Latin):
re. Tria ista memoria. intellectus. &
amor. mea sunt ñ sua: nec sibi. sed¬
mͥ agunt. Quod agunt. immo ego
ꝑilla. Ego enim memini ꝑmemoriã.
intelligo ꝑ intelligentiã: amo ꝑamo¬
rem. Et quando ad memoriã meam
atiem cogitationis aduerto acsicĩ
corde meo dico quod scio uerbum¬
Querum descientia mea gignitur.
U trumq menm ẽ. & scientiautiq & ũbũ
Ego enim scio: Ego dico incorde meo qd
scio & quando in memoria mea cogitã¬
do inuenio. iamme intelligere. iam mea¬
mari aliquid. quia intellectus & amor
ibi erant & ante quam inde cogitarẽ:
in tellectum meum & amorem meum
inuenio inmemoria mea: quo ego intel¬
ligo. ego amo.ñ ipsa. Item quando
cogitatio mea memor ẽ. & iuilt redire
adea que inmemoria reliquerat. eaq
intellecta conspicere. atq intus dicere:
mea memoria memor est. & mea uult
uoluntate non sua. Ipse quoq amor
meus cum meminit atq intelligit qͥd
appetere debeat. quid uitare. ꝑmeam

Expanded text:
re: Tria ista, memoria, intellectus et re: Tria ista, memoria, intellectus et amor, mea suntmihi agunt quod agunt, immo ego per illa. ego enim memini per memoriam, intellego per intellegentiam, amo per amorem, et quando ad memoriam meam aciem cogitationis aduerto ac sic in corde meo dico quod scio uerbumque uerum de scientia mea gignitur, utrumque meum est, et scientia utique et uerbum. ego enim scio, ego dico in corde meo quod scio. et quando in memoria mea cogitando inuenio iam me intellegere, iam me amare aliquid, qui intellectus ibi erant, et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum invenio in memoria mea, quo ego intelligo, ego amo, non ipsa. Item quando cogitatio mea memor est, et vult redire ad ea quae in memoria reliquerat, ea quae intellecta conspicere atque intus dicere, mea memoria memor est, et mea vult voluntate, non sua. Ipse quoque amor meus, cum meminit atque intelligit quid appetere debeat, quid vitare, per meam,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ paratũ & reconditũ ad qd̃
cogitando possumꝰ ꝑuenire. quia ce
duo ista inuenimꝰ ibi quando nos cogi¬
tando inuenimꝰ & intelligere aliquid
etiam & amare quȩ ibierant. & quãdo
inde ñ cogitabamus. & sicut inẽ me¬
moria inest dilectio huic intelligentie
que cogitatione formatur. quod uerbũ
uerum sine ulligentis lingua intus di¬
cimus. quando qđ noiumꝰ dicimus.
nam nisi reminiscendo ñ redit adaliqͥd.
& nisi amando redire ñcurat nr̃e cogi¬
tationis intuitus: ita dilectio que uisi¬
onẽ inmemoria constitutã & iusi¬
onem cogitationis inde formatã qͣsi
parentẽ ꝓlemq coniungit. nͥ haberet
appetendi scientiã. quȩ sine memoria
& intelligentia ñ pot̾ eẽ: quid recte di¬
ligeret ignoraret. cc luii. Tria que
sunt in imagine dĩ idẽ. memoria. in¬
tellectus. & amor unius eẽ ꝑsone. qͥa
inuna sunt ꝑsona. sicut est ho¬
mo: potest nob̃ quispiam dice¬

Expanded text:
invenimus paratum et reconditum ad quod invenimus paratum et reconditum ad quod cogitando possumus pervenire, quia et duo ista invenimus ibi, quando nos cogitando invenimus, et intelligere aliquid, etiam et amare quae ibi erant, et quando inde non cogitabamus: et sicut inest memoria, inest dilectio huic intelligentiae quae cogitatione formatur; quod verbum verum sine ullius gentis lingua intus dicimus, quando cognovimus dicimus; nam nisi reminiscendo non redit ad aliquid, et nisi amando redire non curat nostrae cogitationis intuitus, ita dilectio, quae visionem in memoria constitutam, et visionem cogitationis inde formatam quasi parentem prolemque conjungit, nisi haberet appetendi scientiam, quae sine memoria et intelligentia non potest esse, quid recte diligeret ignoraret. CAPUT XXII. 42. Qusunt in imagine Dei, id est memoria, intellectus et amor unius personae, quia una sunt persona, sicut est homo, potest nobis quispiam dice
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ inuenimꝰ & gignit᷑ intimũ ubũ
quod nulliꝰ lingue sit. tanqͣm scientia.
descientia. & uisio deuisione. & in¬
telligentia quę apparet incogitatione
deintelligentia que in memoria iam
fuerat s latebat : quã quã & ipsa co¬
gitatio quandam suam memoriam
nisi haberet. ñ reuerteret᷑ adea que in
memoria reliquerat. cũ alia cõgita¬
ret. De sꝑũ aut̃ scõ nichil in hoc eni¬
gmate. quod ei simile iuderet᷑ ostñ¬
di. nisi uoluntatẽ nram uel amorẽ.
seu dilectionẽ. que ualentior est uo¬
luntas: Qm̃ uoluntas nra qui nob̾
naturalit̾ in est. sicut ei res adiacue¬
rint. uel occurrerint. quib allicim᷑
lel offendim̃. ita uarias affectiones
habet. Quid gͦ: nunquid dicturi
sumꝰ uoluntatẽ nr̃am quando recta est
nescire quid appetat. qͥd deuitet: Porro
caritatẽ nescire quid agat. quȩ ñ agit
ꝑperã : Sicut gͦ inẽ intelligentia. inẽ
dilectio illi memorie principali. in qͣ

Expanded text:
mus invenimus, et gignitur intimum verbum, mus invenimus, et gignitur intimum verbum, quod nullius linguae sit, tanquam scientia de scientia, et visio de visione, et intelligentia quae apparet in cogitatione, de intelligentia quae in memoria jam fuerat, sed latebat: quanquam et ipsa cogitatio, quamdam suam memoriam nisi haberet, non reverteretur ad ea quae in memoria reliquerat cum alia cogitaret. De Spiritu autem sancto nihil in hoc aenigmate quod ei simile videretur, ostendi, nisi voluntatem nostram, vel amorem, seu dilectionem, quae valentior est voluntas. Quoniam voluntas nostra, quae nobis naturaliter inest, sicut ei res adjacuerint vel occurrerint, quibus allicimur vel offendimur, ita varias affectiones habet. Quid ergo est? nunquid dicturi sumus voluntatem nostram, quando recta est, nescire quid appetat, quid evitet? Porro Charitatem nescire quid agat, quae non agit perperam? Sicut ergo inest intelligentia, inest dilectio illi memoriae principali, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
licunq ista similitudine magnam
quoq dissimilitudinẽ c̃nat: qntum satis¬
esse uidebatur ammoniui. ee lui¬
De similitudinib trinitatis diuine. Que
innatura mentis adimaginẽ di facte repi¬
ane dm patrem & dm̃ filium idẽ
dm̃ genitorẽ. qui omĩa que sub¬
stancialit habet in coeterno sibi
uerbosuo dixit quodammͦ. & ipsum
uerbum eius dm̃ qui nec pl̾nec minus
aliquid habet. etiam ipse sub stantia¬
lit̃. quam qͦd est m illo qui uerbum ñ
m̃dacit̃ s ueraciter genuit. quemad¬
modum potii ñ ut illud iam facie ad faciẽ
s ꝑhanc si militudinem in enigmate
qͣntulumcũq conifiendo uidẽtur in
memoria & intelligentia m̃tis nr̃e sig¬
nificare curaui: memorie tribuens
om̃e quod scimus. etiãsi ñ inde cogi
enĩ quod uerum inuenimꝰ. hoc maxi¬
me intelligere dicimur: & hoc quidẽ
inmemoria rursus relinquimꝰ. S illa
est abstrusior ꝓfunditas nr̃e memo¬
rie. ubi hoc etiã primũ cum cogitare¬

Expanded text:
licumque ista similitudine magnam licumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernat, quantum esse satis videbatur, admonui. CAPUDe similitudinibus Trinitatis divinae, quae in natura mentis ad imaginem Dei factae reperiane Deum Patrem, et Deum Filium, id est Deum genitorem, qui omnia quae substantialiter habet in coaeterno sibi Verbo suo dixit quodammodo: et ipsum Verbum ejus Deum, qui nec plus nec minus aliquid habet etiam ipse substantialiter, quam quod est in illo qui verbum non mendaciter sed veraciter genuit: quemadmodum potui, non ut illud jam facie ad faciem, sed per hanc similitudinem in aenigmate, quantulumcunque conjiciendo videretur in memoria, et intelligentia mentis nostrae significaretur, curavi: memoriae tribuens omne quod scimus, etiamsi non inde cogitenim quod verum invenimus, hoc maxime intelligere dicimus dicimur, et hoc quidem in memoria rursus relinquimus. Sed illa est abstrusior profunditas nostrae memoriae, ubi hoc etiam primum cum cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
eus ꝑea que facta sunt sicut possent
intellecta conspicerent: & maxime ꝑ
rationalem uel intellectualem creatu¬
ram quȩ facta est ad imaganẽ dĩ. per
quod uelut speculũ quantũ possẽt
si possent cernerent trinitatem dm̃
in nr̃a memoria. intelligentia. uolũ¬
tate. que tria insua mente natura¬
lit̃ diuinitus instituta quisquis ui¬
uaciter ꝑspicit. & quam magnũ sit
in ea unde pot etiã sempiterna im¬
mutabilisq natura recol cõspici. cõcups¬
sci reminiscitur ꝑ memoriam intue¬
tur ꝑ intelligentiam. am plectit᷑ ꝑdi
lectionẽ: ꝓfecto repꝑit illuis summe
trinitatis imaginẽ. ad quam summã
trinitatẽ reminiscendã udendam
diligendã. ut eam recordetur. eã con¬
templetur. ea delectetur. totũ deb
referre quod uiuit. Uerum ne hanc
imaginẽ ab eadem trinitate factam.
& suo uicio indet̾ius cominutatã.
ita eidem comparet trinitati. ut oĩ
mͦ existimet similẽ. s potius inqua¬

Expanded text:
ejus, per ea quae facta sunt, sicut possent, ejus, per ea quae facta sunt, sicut possent, intellecta conspicerent , et maxime per rationalem vel intellectualem creaturam, quae facta est ad imaginem Dei; per quod velut speculum, quantum possent, si possent, cernerent Trinitatem Deum, in nostra memoria, intelligentia, voluntate. Quae tria in sua mente naturaliter divinitus instituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum sit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci, reminiscitur per memoriam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem, profecto reperit illius summae Trinitatis imaginem. Ad quam summam Trinitatem reminiscendam, videndam, diligendam, ut eam recordetur, eam contempletur, ea delectetur, totum debet referre quod vivit. Verum ne hanc imaginem ab eadem Trinitate factam, et suo vitio in deterius commutatam, ita eidem comparet Trinitati, ut omni modo existimet similem; sed potius in qua
Abbreviated transcription (Latin):
bat uelud in uicta ratione conclude¬
ret ñ naturã eẽ filiũ s uoluntatis.
At ille uigilantis sime uicissim quesiuit
abeo. utrum ds̃ pat̾ uolens. annoleis
sit ds. Ut si responcleret nolens: seque¬
retur illa miseria quam de dõ credere.
magna insania ẽ: Si aut̃ diceret uo¬
lens. responderetur ei. Ergo & ipse
uoluntate sua dsẽ ñ natura. Quid gͦ
restabat nisi ut obmute sceret: & sua
interrogatione obligatũ in solubili uincło
se uiderct: S uoluntas dĩ si &e ꝓprie
dicendaest aliqua intrinitate ꝑsona:
Magis hoc nom̃ sp̃iuscõ competit sicut ea¬
ritas. Nam quidẽ aliud caritas quam
uoluntas: iudeo me de spũ scõ in istoli¬
bro scđm scripturas seãs hocdis putasse
tie. nec minorem quã ẽ pat̾ & filius.
quod insuꝑiorib libris scđmeas d scͥptu¬
ras scãs uerum eẽ dociumus. De creat᷑a
etiam quam fecit ds quantum ualiumꝰ
ammoniumiis eos qui rationẽ de re¬
bus talibus poscunt. ut in uisibilia

Expanded text:
bat uelut inuicta ratione concludebat uelut inuicta ratione concluderet, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, sequeretur illa miseria, quam de deo credere magna insania est, si autem diceret uolens, responderetur ei: "ergo et ipse uoluntate sua deus est, non natura". quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret et sua interrse videret? Sed voluntas Dei si et proprie dicenda est aliqua in Trinitate persona, magis hoc nomen Spiritui sancto competit, sicut charitas. Nam quid est aliud charitas, quam voluntas? 39. Video me de Spiritu sancto in isto libro secundum Scripturas sanctas hoc disputasse,tiae, nec minorem quam est Pater et Filius, quod in superioribus libris secundum easdem Scripturas verum esse docuimus. De creatura etiam quam fecit Deus, quantum valuimus, admonuimus eos qui rationem de rebus talibus poscunt, ut invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
de potestate tenebtarum. & transtulit
in regnum filii caritatis sue. ñ dixit fili¬
i sui: quod si diceret uerissime diceret
Quem admodũ quia sepe ipse dixit. ueris¬
ꝓprie sic uocetur. Quod aut̃ dictũ est
filii caritatis sue. nichil aliud intelli¬
postremo substantiȩ sue. Caritas qui¬
ppe patris quȩ in natura eiꝰ est in effabi¬
liter simplici: nichil est aliud quam
euis ipsa natura atq substantia. ut
sepe iam diximus. & sepe iterare non
piget. Ac ꝑhoc filius caritatis eius nł¬
lus ẽ alius: quam qui de substantia eiꝰ
est genitus. ce lU. De int̾rogatione he¬
retici contra eos qui unigenitũ dĩ non
paterne substantie. s uoluntatis esse
dixerunt. Ex libro xu. detͥnitate. t̃ .xx.¬
cute sathane quidam respondithe¬
retico uersutissime interroganti.
utrum ds̃ filium uolens an no¬
lens genuerit. Ut si diceretur nolens.
absurdissima dĩ miseria sequeretur:
Si aũt uolens: continuo quod intende¬

Expanded text:
de potestate tenebrarum et transtulit de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis. suae. non dixit: "filii sui"; quod si diceret, uerissime diceret, quemadmodum quia saepe dixit, uerisatis disserui, proprie sic uocetur, quod autem dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellepostremo substantiae suae. Charitas quippe Patris, quae in natura ejus est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam ejus ipsa natura atque substantia ut saepe jam diximus, et saepe iterare non piget, ac per hoc Filius charitatis ejus nullus est alius quam qui de substantia ejus est genitus. CAPUT CCXLVI. De interrogatione haeretici, contra eos qui Unigenitum Dei non paternae substantiae sed voluntatis Filium esse dixerunt; ex libro XV de Trinitate. Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens an nolens genuerit: ut si diabsurdissima dei miseria sequeretur, si autem nolens, continuo quod contende
Abbreviated transcription (Latin):
quia de spũsuo dedit nob̃. Ipse sp̃c eius
est ds̃ caritas. De inde si indonis dĩ nicħ
maius ẽ caritate. & nullumẽ. maius
quam ut ipse sit caritas quȩ dicit᷑ & ds̃
ex dõ: & si caritas qua pat̾ diligit filiũ
& patrem diligit filius in effabiliter com¬
munionẽ demonstrat amborũ: quid ẽ¬
uenientius quã ut ille ꝓprie dicatuR
caritas qui sꝑc̃ ẽ communis ambobus:
hoc enim sanuis credit᷑ uel intelligitur.
ut non solus sꝑẽ sc̃s caritas sit in illa tri¬
nitate: s ñ frustra ꝓprię caritas nuncu¬
petur. ꝓpt̃ illa quȩ dicta sunt: Sic̃ ñ so¬
liis ẽ & in ula trinitate uelsp̃e uelsẽs:
& tam̃ ipse ñ frustra proprie dicit᷑ sp̃c
id uocat᷑ ipse ꝓprie qđ ambo cõmu¬
niter. Alioquin si in illa trinitate
filius inuenttur. Ita enim locis in¬
nũabilibus dicitur & legit᷑ filius unigeni¬
tus dĩ patris: ut tam̃ ce illud uerum sit
quod apłs ait dedõ patre. qui eruit nõ

Expanded text:
quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus est deus caritas. deinde si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est maius equentius, quam ut ipse sit caritas, quae dicitur et deus et ex deo? et si caritas, qua pater diligit filium et patrem diligit filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum; quid conuenientius, quam ut ille proprie dicatur caritas, qui spiritus est communis ambobus? hoc enim sanius creditur uel intellegitur, ut non solum spiritus sanctus caritas sit in illa trinitate, sed non frustra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut non solus est in illa trinitate uel spiritus et tamen ipse non frustra proprie dicitur spirid uocatur ipse proprie quod ambo communiter. alioquin si in illa trinitate filius inuenitur. ita enim locis innumerabilibus dicitur et legitur filius unigenitus dei patris, ut tamen et illud uerum sit quod apostolus ait de deo patre: qui eruit nos
Abbreviated transcription (Latin):
eis qui ꝑeum diligt̃ dm̃. S nimis
longumẽ cuncta colligere. & quid
eis satis est. quib hec quȩ diximꝰ sati
ñ sunt: sane ammonendi sunt qñqͥdẽ
donũ dĩ iam uident dictũ sp̃m scm̃
genus locutionis agnoscant. qđ dictũ
ẽ. inquantũ datur eis quib dat᷑: apud
se aut̃ d̃s ẽ. Et si nemini det᷑. quia deus
erat patri & filio coẽtnus. ante quã cui¬
quam daretur. nec quia illi clant. ipse
datur. idõ minor ẽ illis. Itaeñ dat᷑ sic̃
dĩ donum: ut etiam seipsum det sic̃¬
testatis. De quo dictumẽ. Spc̃ uͥ uult
spirat. & apud apłm qͦd iam supra com¬
memoraui: omĩa aut̃ hec. oꝑatur u¬
nus atq idẽ sꝑc̃: diuidens propria uni¬
cuiq prout uult. Nonẽ illi condicio da¬
ti & dominatio dantium: s concordia da¬
ti & dantium: qua ꝓpt̾ sic̃ scã scriptura
ꝓclamat ds̃ caritas ẽ. Illa que ex dõ est
& in nob id agit. ut in dõ maneamus
& ipse innob : Et hoc inde cognoscimꝰ.

Expanded text:
eis qui per eum diligunt deum. sed nimis longum est cuncta colligere, et quid eis satis est quibus haec quae diximus satis non sunt? Sane admonendi sunt, quando quidem donum dei iam uident dictum spiritum dgenus locutionis agnoscant, quo dicit est, in quantum datur eis quibus datur; apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur; nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sictestatis de quo dictum est: spiritus ubi uult spirat; et apud apostolum quod iam supra commemoraui: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non est illis condicio dati et dominatio dantium, sed concordia. dati et dantium. Quapropter, sicut sancta scriptura proclamat, deus caritas est, illa quae ex deo est et in nobis id agit, ut in deo maneamus et ipse in nobis. et hoc inde cognoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iincommutabilẽ uitam: & toto affectu
inheret illi. Si aut̃ se ꝓpt̾ se diligit. ñ se
refert addĩn. s ad se ipsum conuersus.
non ad incommutabile aliquid conuer¬
titur. Et ꝓpt̾ea iam cum defectu aliqͦ se
fruit᷑. quia meliorẽ. cũ totus heret atq
constringit᷑ incomiutabili bono. quã
cum inde uel ad scipsiĩ relaxat᷑. Si gͦte
ubi dilectionis tuę rectissimus finis est:

Expanded text:
in incommutabilem uitam et toto affectu in incommutabilem uitam et toto affectu inhaeret illi. si autem se propter se diligit, non se refert ad deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo te ubi dilectionis tuae re
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ligamenta m̃bris & uulnerib
nr̃is adhibita illa sunt: quod ꝑfemi¬
nam deceptos. ꝑfeminam natus hõ¬
berauit. ccliuii. Utrum frui se homo
debeat anuti. & de regła dilectionis
diuinitus constituta. ex libꝰ dedoctna¬
agna questio ẽ. utrũ fruise homi¬
ues debeant anuti: an utrumq:
preceptiẽ enim nob̾. ut diliga¬
mus inuicem. S queritur utrum se ꝓpt̃
se homo ab homine diligendus sit: anꝑpt̃
Faluid. Si enĩ ꝓpt̃ se.: frium̃ co. Si ꝓpt̃ aliud:
utim̃ eo. Ui detur aut̃ mͥ. ꝓpt̃ aluid dili¬
gendus. Qd enim ꝓpt̃ se diligendum est:
in eo constitiut᷑ beata uita. Cuius etiam
si ñdum res: tam̃ spes euis nos hoc tp̃re
consolatur. Maledictus aut̃ quispem
suam ponit inhomine.S nec se ipso qͥsq
friui debet. si liquide adũtas: quia nec se
ipsum debet ꝓpt̃ seipsũ diligere: s ꝓpter
ilum quo fruendumẽ. Tuncẽ quippe
optimus homo: cum tota uita sua ꝑgit

Expanded text:
quasi ligamenta membris et uulneribus quasi ligamenta membris et uulneribus nostris adhibita illa sunt, quod per feminam deceptos beravit. CAPUT CCLV. Utrum frui se homo debeat an uti, et de regula dilectionis divinitus constituta; ex eodem libagna quaestio est, utrum frui se homines debeant an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem. Sed quaeritur, utrum propter se homo ab homine dilialiud. si enim propter se, fruimur eo; si prop ter aliud, utimur eo. uidetur autem mihi propter aliud diligendus. quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata uita, cuius etiam si nondum res, tamen spes eius nos hoc tempore consolatur. maledictus autem qui spem suam ponit in hominem. sed nec se ipso quis frui debet, si liquide aduertas, quia nec se ipsum debet propter se ipsum diligere, sed propter illud quod fruendum est. tunc est quippe optimus homo, cum tota uita sua pergit
Abbreviated transcription (Latin):
ria. sicut frigidũ calido. uel humido
siccũ. uel siquid aliud huiꝰmodi. adhi¬
det etiam quedam similia. sicut lenteolũ
uel rotundo uulneri rotundũ. uel oblon¬
gum oblongo. ligaturamq ipsam non
eandẽ m̃bris om̃ib. s similẽ similib
coaptat: Sic sapientia dĩ hominem
curans. seipsam exhibuit ad sanandũ.
ipsa medicus. ipsa medicina. Quia gͦ
ꝑsuꝑbiã homo lapsus ẽ: humilitatẽ
adhibuit ad sanand ũ Serpentis sapi¬
entia decepti sumus: dĩ stuititia libera¬
mur. Quemadmodum aũt illa sapien¬
tia uocabat᷑. erat aũt stultitia contemp¬
nentib dm̃. sic ista que uocatur stultiti¬
a. sapientia c̃ iuncentib diabolũ. Nos
immortalitate male usi sumꝰ ut more¬
remur.Epc̃ mortalitate bene ususest
ut uiueremꝰ Corrupto animo femine ing̾ssꝰ
est morbꝰ. integro corpore. pcessit salus. Ad ead̃ semine
controria ꝑtinet: qͦd etiam exemplo uirtutum
cius. uitia nostra curantur. Iam uͦ similia

Expanded text:
ria, sicut frigidum calido uel humido ria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam exhibuit ad sanandum, ipsa medicus, ipsa medicina. quia ergo per superbiam homo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum. serpentis sapientia decepti sumus, dei stultitia liberamur. quemadmodum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnentibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum. nos immortalitate male usi sumus, ut moreremur, Christus mortalitate bene usus est, ut uiueremus. corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. ad eadem contraria pertinet, quod etiam exemplo uirtutum eius uitia nostra curantur. iam uero similia
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Quomͦ uenit. nͥ qđ uerbũ cato
factũ ẽ. & habitauit in nobis: Sicus
cum loquim᷑. ut id qđ in aĩo gerimꝰ
inaudientis animũ ꝑ aures carneas
illabat᷑. fit sonus u̾bũ quod cordeqs¬
stamus. & locutio uocat᷑: nec tamẽs
in eundẽ sonum cognationrã conuer¬
titur: S apud se manens integram
formam uocis qua se insi nu &e: aurib
sine aliqua labe sue mucationis assi¬
mit: Ita uerbĩ dĩ ñ cominutatũ. caro tam̃
factum ẽ. ut habitaret in nobis. Sicut aũt
curatio uia ẽ. ad sanitatẽ: sic ista cura¬
uo. peccatores sanandos reficiendosq
uiscepit. Et quem admodũ medici cum
alligant iuilnera. ñ in cõposite. s apte
id faciunt. ut uinculi utilitatem quedã
puscritudo etiã consequatu r inedicina
sapientie ꝑ hominis susceptionẽ nr̃is ẽ.
accommnodata uulneribus. dequib dã
contrariis curans. & de quibdã simi¬
ubus. Sicut etiam ille qui medetur
uulneri corporis adhibet quedã contͣ¬

Expanded text:
o factum est et habitauit in nobis? sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus in audientis animum per aures carneas inlabatur, fit sonus uerbum, quod corde gestamus, et locutio uocatur, nec tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis adhibet quaedam contra
Abbreviated transcription (Latin):
stulte fecisse putata ẽ. Et qm̃ nos cum
ad illam uenimꝰ conualescimus: ipsa
cum ad nos uenit. quasi infirma existi¬
mataẽ. S qđ stultũ ẽ dĩ: sapientius
fortius ẽ hominib. Cumgͥ ipsasit pa¬
tria: uiã se quoq nob̃ fecit ad patriam.
Et cum sano & puro interiore oculo iͥq
sit presens: eorũ qui oculũ illũ infir¬
mum inmundũq habent oculis
etiam carneis apparere dignata est.
Quia enim insapientia dĩ ñ poterat mũ¬
dus ꝑ sapientiã cognoscere dm̃: placu¬
it do ꝑstultitiã p̃dicationis saluos fa¬
cere credentes. Non igit᷑ ꝑlocorũ spacia
ueniendo.s incarnã mortali mortali¬
bus apparendo uenisse adnos dicit᷑
Ii luc gͦ uenit uͥ erat: quia in hoc mũ¬
do erat. & mundus ꝑ eaͬm factusẽ. S
qm̃ cupiditate friendi ꝓipso creato¬
re creatura hominss configurati huic
mundo. et mundi nomine congruents¬
sime uocati ñ eũ cognouer̃t: ꝓpt̾ea dixit

Expanded text:
stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum ad illam uenimus, conualescimus, ipsa, cum ad nos uenit, quasi infirma existimata est. sed quod stultum est dei, sapientius fortius est quam homines. cum ergo ipsa sit patria, uiam quoque se nobis fecit ad patriam. Et cum sano et puro interiori oculo ubique sit praesens, eorum qui oculum illum infirmum immundumque habent oculis etiam carneis apparere dignata est. quia enim in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime uocati non eam cognouerunt, propterea dixit
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit melius. nichilq sublimius.
illa cogitatio conetur attingere. cclnii.
De purgatione mentis ad fruendam illã
lucem. quȩ se uiã nob̃ p̃bens asuꝑbis
stulte fecisse putata ẽ. humanũ gemis
de contrariis & similib curans. ex eo
trinitas d̾s auctor & conditor uniuersi¬
tatis rebus quas condidit consulat: pur¬
gandusẽ animus. ut & ꝑspicere illam
lucẽ ualeat. & in herere ꝑspecte: quam
purgationẽ quasi ambulationẽ qͣndã.
& quasi nauigationẽ ad patriam ẽẽ ar¬
bitrem᷑. Non enĩ ad eũ qui uͥq presens
est locis mouemur: s bono studio bo¬
nisq morib. Quod ñ possemꝰ. nisup¬
sa sapientia tante Uetiã nr̃e in fir¬
mitati congruere dignaretur: & uiuẽ¬
di nob̃ p̃beret exemplum. Nonalit̃ quã
in homine. qm̃ & nos homines ñ aliter¬
quam homines sumus.S quia nos
cũ adillã uenimꝰ. sapient̃ facimꝰ. Ipsa
cũ ad nos uenit. ab hominib suꝑbis qͣsi

Expanded text:
nihil sit melius atque sublimius nihil sit melius atque sublimius illa cogitatio conetur attingere. CAPUT CCLIV. De purgatione mentis ad fruendam illam lucem quae se viam nobis praebens, superbis stulte fecisse putata est humanum genus, de contrariis et de similibus curans; ex eodTrinitas Deus auctor et conditor universitatis, rebus quas condidit, consulat, purgandus est animus, ut et perspicere illam lucem valeat, et inhaerere perspectae: quam purgationem, quasi ambulationem quamdam, et quasi navigationem ad patriam esse arbitremur. Non enim ad eum qui ubique praesens est locis movemur, sed bono studio bonisque moribus, quod non possemus, nisi ipsa sapientia tantae etiam nostrae infirmitati congruere dignaretur, et vivendi nobis praeberet exemplum, non aliter quam in homine, quoniam et nos homines nos homines sumus. sed quia nos, cum ad illam uenimus, sapienter facimus, ipsa, cum ad nos uenit, ab hominibus superbis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid dignum dõ: Im mouͦ nichil ie¬
ea aluid quam au dicere uoluisse sẽ¬
tio. Si autem luc: dixi: ñ hocẽ. qd
dicere uolui. Hoc unde scio: nͥ quia đs
in effabilis es̃t: Qc autem a me dictum ẽ
aliquid dicitur: & fit nescio que pugna uer¬
borum: qm̃ si ullud ẽ ineffabile quod dici
non pot̃: ñ ẽ in effabile quod uel ineffabile
dici pot̃. Quȩ pugna uerborũ si lentio ca¬
uenda potius: quam uoce pacanda est.
Et tam̃ ds̃ cum de illo nichil dignie dici
possit: admisit humane uocis obsequiũ:¬
& uerbis nr̃is in laude sua gaudere nos
uoluit. Nã inde ẽ: & qđ dicttur ds. Non
enĩ re uera intrepitu istarum duarum sil¬
labarum ipse cognoscitur. s tñ om̃s latine
lingue sotios cũ aures eorũ sonus iste te¬
tigerit. mouet ad cogitandam excellen¬
tissimam quandã immortalẽq naturã.
Nam cum ille unus cogitatur dõrũ deus.
ab his etiam qui alios & suspicantur
& uocant & colunt dõs. siue in celo suie
interra: ita cogitatur ut aliquid quod

Expanded text:
o ? immo uero nihil me aliud quam dicere uoluisse sentio. si autem dixi, non est quod dicere uolui. hoc unde scio, nisi quia deus ineffabilis est ? quod autem a me dictum estaliquid dicitur et fit nescio qua pugna. uerborum, quoniam, si illud est ineffabile quod dici non potest, non est ineffabile quod uel ineffabile dici potest. quae pugna uerborum silentio cauenda potius quam uoce pacanda est. et tamen deus, cum de illo nihil digne dici possit, admisit humanae uocis obsequia et uerbis nostris in laude sua gaudere nos uoluit. nam inde est et quod dicitur deus. non enim re uera in strepitu istarum duarum syllabarum ipse cognoscitur, sed tamen omnes latinae linguae socios, cum aures eorum sonus iste tetigerit, monet ad cogitandam excellentissimam quandam immortalemque naturam. Nab his etiam qui alios et suspicantur, et vocant, et colunt deos, sive in coelo, sive in terra, ita cogitatur, ut aliquid quo
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi ad fruendũ his quib uti debui¬
mus. nolemus cito uitã finire. Et ꝑuersa
suauitate implicati. alienarem᷑ a patria
cuius suauitas faceret beatos: sic in huiꝰ
mortalitatis uita peregrinantes a dño.
Si redire ad patriam uolumꝰ ubi beatieẽ
possimus: utendũ ẽ hoc mnundo. non
fruendũ: ut inuisibilia dĩ ꝑea quȩ fac¬
cta sunt intellecta conspiciant᷑: hoc ẽ ut
una quȩdã summa res. cõmunisq oib
fruentib ea. Si tam̃ res & ñ rerũ om̃iũ
causã sitam̃ & causa: ñ enĩ facile nom̃ qd̃

Expanded text:
conuersi ad fruendum his quibus uti debuiconuersi ad fruendum his quibus uti debuimus, nollemus cito uiam finire et peruersa suauitate implicati alienaremur a patria, cuius suauitas faceret beatos: sic in huius mortalitatis uia peregrinantes a domino si redire ad patriam uolumus, ubi beati esse possimus, utendum est hoc mundo, non fruendum, ut inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur, hoc est ut una quaedam summa res communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile no
Abbreviated transcription (Latin):
adillas que nos beatos faciint ꝑuem¬
re. atq his inherere possimꝰ. Nos uͦ qui
frium̃ & utim̃ int̾ utrasq constituti.
Si eis quib utendũ est frm noluerimꝰ.
impedit᷑ cursus nr̃. & aliquando etiã
de flectitur. ut abhis reb quib fru¬
endumẽ. obtinendis. uel retardemuR
uel etiam reuocemͣ. inferiorũ amore p̃¬
pediti. Frui ẽ enĩ. amore in herere alicu¬
irei ꝓpt̾ se ipsam : uti aũt qđ inusũ
uenerit ad id qđ amas obtinendum
referre:Si tam̃ amandumest: nã usꝰ
illicitus: ab usis potiis uel abusio
nominanda ẽ. Quomͦ gͦ siessemus pe¬
regrini quibeate uiuere nisi inpatria
ñ possemꝰ eaq peregrinatione utiq mi¬
seri. & miseriam finire cupientes inpa¬
triam redire iuellemꝰ. opus eẽt uelter¬
restrib uel marinis uehiculis quib utendũ
cẽt. ut ad patriam qua fruendum erat ꝑ¬
uenire ualeremꝰ: qͦd si amȩnitas itineris et
ipsa gestatio uehiculorũ nos delectaret. &¬

Expanded text:
e nos beatos faciunt peruenire atque his inhaerere possimus. nos uero, qui fruimur et utimur inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et aliquando etiam deflectitur, ut ab his rebus, quibus fruendum est, obtinendis uel retardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad id quod amas optinendum referre, si tamen amandum est. nam usus inlicitus abusus potius uel abusio nominanda est. quomodo ergo, si essemus peregrini, qui beate uiuere nisi in patria non possemus, eaque peregrinatione utique miseri et miseriam finire cupientes in patriam redire uellemus, opus esset uel terrestribus uel marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad patriam, qua fruendum erat, peruenire ualeremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret,
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑc̃ sc̃s. & singulus quisq horũds. & si¬
mul om̃s unus ds̃: & singulus quisq
horũ plena substantia: & simul om̃s u¬
na substantia. pat̃. nec filius est: nec sꝑ̃c
Eadẽ trib et̃nitas: Eadem incõmutabi¬
litas: eadem maicstas: eadem potestas.
In patre unitas: infilio equalitas: in spũ
scõ unitatis ȩqualitatisq concordia. Et
tria hec rinũ omĩa ꝓpt̃ patrẽ. equalia

Expanded text:
anctus, et singulus quisque horum Deus, et simul omnes unus Deus, et singulus quisque horum plena substantia, et simul omnes una substantia, Pater nec Filius est, nec Spiritus Eadem tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In Patre unitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia; et tria haec unum; omnia
Abbreviated transcription (Latin):
iterum de celo ꝓpt̾ dilectionẽdĩ. Et si
forte alia ratione reddat᷑ debis dato
trinitas. ambigere ñdebemꝰ. Ipse ẽ igit᷑
qui etiam de cęlo datus est die pente
in eos. quib manum imponebãt. ñ
ipsi eũ dabant. quẽ morẽ. in sis p̃¬
postts. etiam nunc seruat ȩcclesia.
Ex sermone de ascensione domini.
erat ame aliqͥs. qͣre b̃dedit sp̃m sc̃m. Multi¬
quod ñ eẽt cõtra fidẽ. alius. Hoc alius¬
lam ueritatis: sicut dicam me nescire
dicit scire qđ nescit: temerarius est̃.
Qui se negat scirẽ qđ scit: in gratus est.
cercius cupio peruenire. Adiuet me
dñs orantib uob: ut qđ donare dig¬
natur. & uob̃ ñ taceat᷑. gͦ nescio qͥd
tam̃ existimẽ. ñ dum sciens. ñdum ꝓ
certo tenens. Sic̃ certissimum teneo
dedisse: quid gͦ existimẽ ñ tacebo. Si
hoc ẽ: confirmaidñs.di aliud ẽ qͦd ueriꝰ
appareat donet dñs. Ergo arbitror sed
arbitror idõ bis datum sp̃mscm. ut

Expanded text:
iterum de caelo propter dilectionem dei. et si iterum de caelo propter dilectionem dei. et si forte alia ratio reddatur de bis datotrinitas, ambigere non debemus. ipse est igitur qui etiam de caelo datus est die pentecin eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem morem in suis praepositis etiam nunc seruat ecclesia. EX SERMONE DE ASCENSIONE DOMINI. Quaerat a me aliquis, quare bis dedit spiritum quod non esset contra fidem, alius hoc, aliuslam ueritatis. si dicam me scire dicit scire quod nescit temerarius est; qui se negat scire quod scit, ingratus est. et ad aliquid certius cupio peruenire. adiuuet me dominus orantibus uobis, ut quod donare dignatur uobis non taceatur. ergo nescio. quid tamen existimem nondum sciens, nondum pro certo tenens, sicut certissimum teneo dedisse — quid ergo existimem non tacebo. si hoc est, confirmet dominus; si aliud est quod uerius appareat, donet dominus. ergo arbitror, sed arbitror, ideo bis datum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in uob̾ & multis aliis diuinorũ eloqͥ¬
orum testimoni is comꝓbat᷑ patris &e
filii eẽ sp̃m. qui ꝓprie dicitur intrini¬
tate spc̃ sc̃s: de quo itẽ dicit ipse filius.
Quem ego muto uob̃ a patre. & alio loco.
Quẽ mitet pat̾ in nomine meo. De utͦq
aut ꝓcedere sic docet᷑: quia sic̃ ipse filiꝰ
ait de patre ꝓcedit. Et cum resurrexiss.
amortius & apparuisset discipłis suis
in sufflauit & ait. accipite sꝑm̃ scm̃: ut
eum etiam de se ꝓcedere ostenderet. Et
ipsa ẽ uirtus que de illo exiebat. sic̃ legi¬
tur in eugłio & sanabat om̃s. Quid ue¬
ro fuerit causȩ ut post resurrectionem
suã. & interra prius daret. & de cȩlo
postea mitteret spm̃ scm̃.: hoc ego ex isti¬
mo. quia ꝑ ipsum donũ diffunditur
caritas incordib nrĩs qͣ diligamus dm̃
& proximũ. scđm duo illa precepta. in
quib tota lex pendet & ꝓpħe. Hoc sig¬
nificans dñs iħc: bis dedit spm̃scm̃. Se¬
mel interra ꝓpt̾ dilectionẽ ꝓximi: &

Expanded text:
 multis aliis divinorum eloquiorum testimoniis comprobatur Patris et Filii esse Spiritum, qui proprie dicitur in Trinitate Spiritus sanctus. De quo item dicit ipse Filius: Quem ego mitto vobis a Patre . Et alio loco: Quem mittet Pater in nomine meo . De utroque autem procedere sic docetur, quia ipse Filius ait: De Patre procedit: cum resurrexisset a mortuis, et apparuisset discipulis suis, Insufflavit et ait: Accipite Spiritum sanctum , ut eum etiam de se procedere osteipsa est virtus quae de illo exibat, sicut legitur in Evangelio, et sanabat omnes . 46. Quid vero fuerit causae, ut post resurrectionem suam, et in terra prius daret , et de coelo postea mitteret Spiritum sanctum ; hoc ego existimo, quia per ipsum donum diffunditur charitas in cordibus nostris , qua diligimus Deum et proximum, secundum duo illa praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Hoc significans Dominus Jesus, bis dedit Spmel in terra propter dilectionem proximi et
Abbreviated transcription (Latin):
datiis est nob̃: caritas ista ñ tenetur
nisi in unitate ȩccłie. Non illã habent
diuisores: sicut dicit apłs uidas:
his qui se ipsos segregant.Anima¬
les: spm̃ ñ habentes: Idõ defluunt:
pulum disputatũ sit. de differentia
gtnerationis filii et ꝑcessionis sp̃e scĩ.
erum quia i illa coeterna &
ȩquali &e incorporali. & inef¬
fabilit̃ immutabili atq inse¬
parabili trinitate. Difficillimũ ẽ
generationẽ a ꝑcessione distingue¬
re sufficiat interimeis. qui extendi
ñ ualent amplius. id quod de hac
re insermone quodã ꝑferendo ad
aures popłi xp̃iani diximꝰ dictũq
conscripsimꝰ. Int cetera enĩ cũ ꝑscri¬
pturarum scãrum testimonia docu

Expanded text:
datus est nobis: charitas ista non tenetur nisi in unitate Ecclesiae: non illam habent divisores, sicut dicit apostolus Judas: Hi sunt qui seipsos segregant, animales, Spiritum non habentes; ideo defluunt, pulum disputatum sit de differentia generationis Filii et processionis Spiritus sancti; erum aequali et incorporali et ineffabiliter immutabili atque inseparabili Trinitate difficillimum est, generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim, cum per Scripturarum sanctarum testimonia doc
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ sicut te ipsũ. In his duob p̃ceptiꝰ:
tota lex pendet & ꝓpħȩ. Una caritas
& duo p̃cepta: uniis sꝑc̃ & duo data.
Non enĩ alius datusẽ prius & alius da¬
tusẽ postea: quia ñ alia caritas diligit
ꝓximũ quã illa que diligit dm̃. Non gͦ
alia caritas ẽ. qua caritate ꝓrimum
diligimus. in ipsa caritate & dm̃. s qͥa aliud
est d̃s aliuid ꝓximus. una caritate diligunt᷑
dilectio ꝓximi: ascda aut̃ incipit᷑. ut
ad primam ꝑueniatur. Si enĩ frẽm qͤm
uides ñ diligis: dm̃ quẽ ñ uides qͦmͦ
diligere poteris: idõ forte informans
nos addilectionẽ ꝓximi. dedit inter
& dilige frem̃: accipe de cȩlo & dilige dm̃:
quia & interra quod accepisti decelo ẽ.
Interra xꝑc̃ dedit: s de celoest quod ded.
Ille enim dedit: qui de cęlo descendit: hic
inuenit cii daret : s inde attulit quod
daret. Quidẽ gͦ frẽs: an forte cõmemo¬
ro & hoc quomodo caritas ad sꝑ̃m scm̃
ꝑtineat: paulũ audite. Non solũ aut̃

Expanded text:
 te ipsum. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. una caritas et duo praecepta, unus spiritus et duo data. non enim alius datus est prius et alius datus est postea, quia non alia caritas diligit proximum quam illa quae diligit deum. non ergo alia caritas est; qua caritate proximum diligimus, ipsa caritate et deum. sed quia aliud est deus, aliud proximus, una caritate diligunturdilectio proximi, a secunda autem incipitur, ut ad primam perueniatur — si enim fratrem, quem uides, non diliges, deum, quem non uides, quomodo diligere poteris? — ideo forte informans nos ad dilectionem proximi dedit in terret diliges fratrem; accipe de caelo et dilige deum, quia et in terra quod accepisti de caelo est. in terra Christus dedit, sed de caelo est quod dedit. ille enim dedit qui de caelo descendit; hic inuenit cui daret, sed inde attulit quod daret. Quid est ergo, fratres? an forte commemoro et hoc, quomodo caritas ad spiritum sanctum pertineat? Paulum audite: non solum autem,
Abbreviated transcription (Latin):
libro legitur. qđ si monmagis aplłis
cdare uoluisset pecuniã: ut ab cis acci¬
idẽ. Pecunia tua inquit. tecum sit in
ꝑdictonẽ: quia donum dĩ estimasti te
pecunia possidere. & alio eiusdẽ libri
loco cum petrus cornelio & eis quicũ
illo fuerant loqueret᷑ annuntians et
p̃dicans xꝑ̃m : ait scriptura. adhuc
loquente petro uba hec. cecidit sp̃e sẽs
suꝑ om̃s qui audiebant uerbũ: & obsti¬
puerunt excircumcisione fideles qui¬
simul cum petro uenerant. quia & in
nationes donum sp̃c scĩ effusum est.
Audiebant enĩ illos loquentes linguis. et
magnificantes dm̃. De quo facto suo
qđ incirtun cisos baptiz auerat. qͥa
priusquã baptizarentur. ut nodum
questionis huiꝰ auferret. in eos ue¬
nerat sp̃c sẽs: cum petrus postea redde¬
ret rationẽ frĩb qui erant ierosolimᷤ.
& hac reaudita mouebant᷑: ait. post
cetera. Cum cepissẽ aut̃ loqui ad eos.:
ininitio: Memoratusq sũ uerbi dñi

Expanded text:
libro legitur, Simonem Magum apostolis libro legitur, Simonem Magum apostolis dare voluisse pecuniam, ut ab eis acciidem, Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditione, quia donum Dei aestimasti te pecunia possidere. Et alio ejusdem libri loco, cum Petrus Cornelio et illis qui cum illo fuerant, loqueretur, annuntians et praedicans Christum, ait Scriptura: Adhuc loquente Petro verba haec, cecidit Spiritus omnes, qui audiebant uerbum, et obstipuerunt qui ex circumcisione fideles simul cum Petro uenerant, quia et in nationes donum spiritus sancti effusum est. audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes deum. de quo facto suo, quod incircumcisos baptizauerat, quia, priusquam baptizarentur, ut nodum quaestionis huius auferret, in eos uenerat spiritus sanctus, cum Petrus postea redderet rationem fratribus, qui erant Hierosolymis et hac re audita monebantur, ait post cetera: cum coepissem autem loqui ad illos, cet in nos initio. memoratusque sum uerbi domini,
Abbreviated transcription (Latin):
dit quosdam quidem apłos. quosdam¬
quosdã aut̃ pastores & doctores. Ecce
quare dicta sunt dona. Quia sic̃ alibi
consumationẽ scõrũ mopus ministeri¬
i. in edificationẽ corporis .xͥ. Hecẽ domͦ¬
a quo captiui tenebantur. De his edifi¬
catur corpus .xͥ. quȩ domꝰ appellatur
eccłia. Hane aut̃ captiuitatẽ ipse capti¬
uauit qui diabolũ uicit: & ne illa
quc futura erant scĩ capitis menbra in
eternum suppliciũ secum traheret cũ
iustitie prius. deinde potenti e uin¬
culis alligauit. Ipse itaq diabolus ẽ
appellata captiuitas: quã captiua¬
uit quiascendit in altũ: & dedit do¬
na hominib. uel accepit in homi¬
nibus. Petrus aut̃ apłs sicut in eoli¬
bro canonico legit᷑ ubiscripti sunt
actus apłorũ loquens de xp̃o. cõmoti
corde uidis & dicent ibus. quid ergo
faciemꝰ frẽs monstrate nob̃: dixitad
eos. Agite penitentiã. & baptiretur
in remissionẽ peccatorũ: & accipie
tis donum sꝑc̃ scĩ. Itemq in eodem

Expanded text:
 quosdam quidem prophetas, quosdamquosdam autem pastores et doctores. ecce quare dicta sunt dona; quia, sicut alibconsummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. haec est doma quo captiui tenebantur, de his aedificatur corpus Christi, quae domus appellatur ecclesia. hanc autem captiuitatem ipse captiuauit, quia diabolum uicit. et ne illa quae futura erant sancti capitis membra in aeternum supr plicium secum justitiae prius, deinde potentiae vinculis alligavit. Ipse itaque diabolus est appellata captivitas, quam captivavit qui ascendit in altum, et dedit dona hominibus, vel accepit in hominibus. Petrus autem apostolus, sicut in eo libro canonico legitur, ubi scripti sunt Actus Apostolorum, loquens de Christo, commotis corde Judaeis et dicentibus: Quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis; dixit ad eos: Agite poenitentiam, et baptizetur in remissionem peccatorum, et accicti. Itemque in eodem