comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munda. Homo enĩ in corruptibili
carne uiuens.hab& temptationum
ĩmundicias imp̃ssas in sem& ipso: qͥa
nimirũ eas traxit ab origine. Ipsa
quippe ꝓpt̃ delectationẽ carnis eiꝰ
conceptio: ĩmundicia. ẽ. Unde et
psalmysta ait. Ecce enĩ in iniqͥta¬
tib conceptͦ sũ: & in delictis peꝑit
me mat̾ mea. Hinc. ẽ gͦ: qͦd plerũ¬
q temptat᷑ etiam nolens. Hinc est
qͦd immunda quȩdã in m̃te patitur.
qͣmuis ex iudicio reluctet᷑: qͥa con¬
ceptus de immundicia. dũ ad mun¬
diciã tendit. hoc conat᷑ uincere qͦd
est. Quisquis aut̃ occulte temptati¬
onũ motꝰ. atq immundiciã cogitati¬
onis euicerit. neqͣqͣm sibi suã mundi¬
ciam tribuat: quia de inmundo
conceptũ semine nullus facere mu¬
nidum potest. nisi is qui mundus ꝑ
sem&ipsũ solus.ẽ. Qui gͦ iã ad lo¬
cũ mundiciȩ m̃te ꝑuenit. ad concep¬
tionis suã uiam respiciat ꝑ qͣm ue-¬
nit: atq inde colligat. qͥa ex sua
uirtute ñ hab& mundiciã uiuendi:

Expanded text:
enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑman&. Quasi flos enĩ egredit᷑ qͥa
nit& in carne: s conterit᷑. qͥa redigi¬
tur in puluerẽ. Quid enĩ st̃ nati ho¬
mines in mundo: nisi quidã flores
in campo: Tendamꝰ ocłas cordis in
hac latitudine mundi p̾sentis & ec¬
ce quasi tot florib quot hominib
plenus .ẽ. Uita itaq in caͬne: flos in
feno.ẽ. Unde bene ꝑ psalmystam dr̃.
Homo sicut fenũ dies eiꝰ. &sicut flos
agri. ita efflorebit. Ysaias qͦq ait.
Om̃is caro fenũ: & om̃is gła eiꝰ sicut floᷤᷤ
agri. Homo & enim more floris ꝓce¬
dit ex occulto. & subito appar& in pu¬
blico: qui statĩ ex publico. ꝑ mortem
retrabit᷑ ad occultũ. Carnis nos ui¬
riditas ostendit: s ariditas pulue¬
ris. ab aspectib retrahit. Quasi flos
apparuimꝰ qui ñ eramꝰ: quasi flos
arescimꝰ. qui tẽporaliter apparebamꝰ.
Et quia ꝑ mom̃ta homo cotidie cõpel¬
litur ad mortẽ. recte adiungit᷑: & fu¬

Expanded text:
permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati hones in mundo nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte in
Abbreviated transcription (Latin):
amicos. suspecti ne offensi ualeant.
formidamꝰ inimicos. atq de eis secu
ri ñ sumus utiq qͦs formidamꝰ: qͦd
plerũq inimicis sic fident̃ qͣsi ami¬
cis loquimur. & ñnũqͣm pura uerba
ꝓximoꝵ & multũ nos fortasse dili¬
gentiũ quasi uerba suscipimꝰ inimi-¬
corũ. & qui falli nũqͣm uel fallere
uolumꝰ. ex cautela nr̃a grauiꝰ erra¬
mus: qͥd itaq hoc. nisi humanȩ uitȩ
miseria. ẽ: Qͦd amissa cęlesti patria
repulsus homo. delectat᷑ exilio. gra¬
uat᷑ curis. & tam̃ cogitare dissimu-¬
lat qͣm grauȩ sit qͥa multa cogitan-¬
tur. qͦd priuatꝰ.ẽ. int̾no lumine. & ta¬
m̃ in hac uita di uult ꝑpeti cęcita¬
tem suam: qͥd hoc aliud qͣm de pęna
nr̃a nata miseria .ẽ: S quia qͣmuis
diu hic stare desider&. ipso tamen
cursu mortalis uitȩ impellit᷑ ut egre¬
qͣsi flos egredit᷑. & conterit᷑ & fugit
uelut umbra. & ñqͣm in eodẽ statu

Expanded text:
amicos suspecti, ne offendi valeant; amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam; quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur ut egrequasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu
Abbreviated transcription (Latin):
ñnũqͣm. etiã culpa fortiũ. occasio uir¬
tutis fit: & uirtꝰ infirmoꝵ. occasio
peccati. Hoc gͥ loco mulieris nomi¬
ne. quid nisi infirmitas designat᷑.
cũ dr̃: homo nat᷑ de muliere: Ac
si aꝑtius dicat᷑. Quid in se hab& for
titudinis: qui natꝰ. ẽ. ex infirmitate:
Breui uiuens tẽpore: repletꝰ multis
miseriis. Ecce scĩ uiri uocib. pęna
hominis breuit̃. ẽ exp̃ssa: qͥa & an¬
gustat᷑ ad uitã. & dilatat᷑ ad mise¬
riã. Si enĩ subtilit̃ consideret᷑ om̃e
qͦd hic agit᷑ pena & miseria. ẽ. Ipsẽ
& enĩ corruptioni carnis seruire ad
necessaria. atq concessa miseria est:
ut contra frigus uestim̃ta. contra
famem alim̃ta. contra ȩstꝰ frigora
requirant᷑. Quod multa cautelacu¬
stodit᷑ salus corporis. qͦd etiã custodi¬
ta amitcit᷑. amissa cũ graui labore
reparat᷑. & tam̃ reparata semꝑ in
dubio.ẽ: quid hoc aliud qͣm morta¬
lis uitȩ miseria.ẽ: Quod amamꝰ

Expanded text:
nonnunquam etiam culpa fortium occasio virnonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dititudinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus
Abbreviated transcription (Latin):
Homo natꝰ de muliere. breui uiuens
tempore: repletꝰ multis miseriis. In
sacro eloquio mulier. aut ꝓ sexu po¬
nit᷑: aut ꝓ infirmitate. Pro sexu qͥp¬
pe: sicut scriptũ. ẽ. Misit ds̃ filiũ
suũ factũ ex muliere: factũ sub le¬
ge. Pro infirmitate uͦ: sicut ꝑ quen¬
dam sapientẽ dr̃. Melior.ẽ. iniqͥtas
uiri: quã benefaciens mulier. Uir¬
& enim: fortis quilib& & discretꝰ uo¬
cat᷑. Mulier uͦ: mens infirma. uel
indiscreta accipit᷑. Et sepe contin¬
git. ut etiam discretͦ qͥsq subito la¬
& infirmus. bonã exibeat oꝑationẽ.
S is qui indiscretꝰ atq infirmus est.
ñnũqͦm de eo qͦd bene egerit ampliꝰ
eleuat᷑: atq grauiꝰ in culpã cadit.
Discretꝰ uͦ quisq etiã ex eo qͦd male se
egisse intelligit. ad districtionis
regulam artius reducit: & inde
altius ad iusticiã ꝓficit. unde ad
tempꝰ a iusticia cecidisse uidebat᷑.
Qua inre recte dr̃. melior.ẽ. ini qͥtas
uiri . qͣm bene faciens mulier: quia

Expanded text:
Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier  enim fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito laet infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitate figat: cur cursus uitae
hominis. umbrȩ potius qͣm soli com¬
parat᷑: nisi qͥa amisso amore condi¬
toris. calorẽ cordis ꝑdidit: & in solo
iniquitatiᷤ suȩ frigore remansit:
Quia iuxta redemptoris uocẽ abunda¬
uit iniquitas: & refrigescit caritas
multoꝵ Qui gͥ in amore dĩ calorẽ

Expanded text:
stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore
Abbreviated transcription (Latin):
nis: qͦd qui suꝑiꝰ dixit. uias meas in
conspectu eius arguã. & inferiꝰ dicit.
consumere me uis peccatis adolescen¬
tiȩ meȩ. & peccata sua subtilit̾ agno¬
scens. adhuc longe inferius adiungit.
signasti quasi in sacculo delicta mea:
nẽ ait. si fuero iudicatꝰ. scio qͦd iustuᷤ
inueniar. Neq enĩ simul conuenire
queunt: peccata & iusticia. Sed sẽs
uir sibi iniquitatẽ tribuens. & omni¬
potenti dño purgationẽ suã: & pec¬
catorẽ se cognoscit ex se. & iustũ se
factũ ñ ignorat ex munere. Qui
in recto qͦq oꝑe positꝰ: ex abundan¬
ti gr̃a meruit flagella sustinere.
Iamq se in iudicio iustũ inueniri gau¬
d&: qui ante uidiciũ ꝑcussum uids.
Unde cũ longe post dicat. signasti qͣsi
in sacculo delicta mea: statĩ subdi-
neqͣqͣm se iuste flagellatũ negat: qͣm¬
uis in flagello eius dñs ñ peccata stu¬
duit tergere. s merita augere. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
nis, quod qui superius dixit: Vias meas in nis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdit:nequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ qͦd in mala intentione positi pla¬
cent hominib. plꝰ timerent. Bene
itaq dr̃. ñ enĩ ueni& in conspectu eiꝰ
om̃is hẏpochrita: qͥa districtionẽ dĩ
ante ocdos ñ ponit. dũ placere huma¬
nis ocłis concupiscit. Qui si mentẽ
suã discutiens. sems ipsũ in conspe¬
ctu dñi poner&: ꝓfecto iã hypochri¬
Per hoc qͦd enigmata nominat. figura¬
tas se habere locutiones demonstrat.
ar. Quod ab eiꝰdẽ etiam beati iob ꝑ¬
sona ñ discrepat: qndo hoc ipse foras
de sem& ipso loquit᷑. qͦd de illo ueritas
hosti eiꝰ interiꝰ dixerat. Uidisti seruũ
meũ iob: qͦd ñ sit ei similis suꝑ terrã:
Et quidẽ isdẽ uir ualde . ẽ. inferiꝰ quod
de se memorat: qͣm qͦd de illo dñs
dixit. Aliud . ẽ. enĩ iustũ ẽe: aliud ei
similẽ ñ ẽẽ. Humilit̃ gͥ de sems ipso
sensit: qui dũ iustus sine cõparatione
inueniri posse memorauit. Hoc tam̃¬
in eius uerbis uidet᷑ habere quęstio¬

Expanded text:
ipsum quod in mala intentione positi plaipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocri- Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. ar. - Quod ab ejusdem beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione inveniri posse memoravit.  is videtur habere quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu dñi uenimꝰ: cũ in extre¬
mo iudicio ante tribunal eiꝰ assistimꝰ.
Hypochrita igit᷑ ꝑ exam̃ ultimũ ante
conspectũ iudicis uenit: s qͥa modo
culpas suas considerare & deflere si¬
mulat. in conspectu dñi uenire recu¬
sat. Sicut enim iusti uiri cũ distric¬
tionẽ uenturi iudicis contemplant᷑.
peccata sua ad memoriam reducunt.
deflent quȩ cõmisert̃. districte se iu¬
dicant. ne uidicent᷑: ita hẏpochritȩ
qͦ ext̃ius hominib placent. eo se int̾iꝰ
aspicere negligt̃. totosq se in uerbis
ꝓximoꝵ fundunt: esscõs se eẽ estimañ.¬
quia sic se haberi ab hominib pensañ.
Cumq m̃tẽ ꝑ uerba suȩ laudis sparse¬
rint. nũqͣm hanc ad cognitionẽ redu¬
cunt culpe: ñqͣm considerant ubi in¬
ternũ iudicẽ offendant: nil de eius
districtione metuunt: qͥa sic se placu¬
isse ei sicut hominib creduñ. Qui si
terrorẽ eiꝰ ad m̃tẽ reducerent: hoc

Expanded text:
in conspectu Domini venimus, cum in extrein conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimantquia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ñ utiq iudicarem᷑: eo tẽ dñs
saluator inuenit᷑. quo nc̃ ꝓ timore
dñi peccatũ nrm a nobism& ipsis re¬
darguit᷑. Vnde electi quiq culpis suis
ñqͣm sciunt parcere: ut possint cul-¬
parũ iudicẽ placatũ inuenire. Et
uere eũ postmodũ inueniri salua¬
torem credunt: quẽ districte modo
iudicẽ metuunt. Nam qͥ sibi nẽ
in culpa parcit: ei postmodũ in culpa¬
in pena ñ parcit᷑. Dicat gͦ. Uerũtam̃
uias meas in conspectu eiꝰ arguam..
Quȩ uͦ utilitas de hac argutione seqͣ¬
tur: adiungat. Et ipse erit salua¬
constet quod udex ueniens agnos
ad dext̃am. hedos uͦ ad sinistrã po¬
nat: qua nc̃ ratione dr̃. in conspectu
eius hẏpochritã ñ ẽẽ uenturũ: qui
scilic& si int̾ hedos erit. ad sinistram
nimꝰ : uno quidẽ. quo hic peccata nr̃a
subtilit̾ ꝑpendentes. in eius nos con¬
spectu ponimꝰ: & flendo duudicamus.
N am quotiens conditoris nr̃i potentiã
ad sensũ reducimꝰ: totiens in conspec-¬

Expanded text:
s, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvaconstet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram nimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factus. ẽ. in temptatione: s post
enĩ de alto cecidit. foliũ: qͥa uͦ ꝑ car
uideret᷑. stipula eẽ memorat᷑. S qͥa
uiriditatẽ intimi amoris ꝑdidit:
iam stipula sicca . ẽ. Consider& itaq

Expanded text:
tipso factus est in tentatione; sed post tipso factus est in tentatione; sed post enim de alto cecidit, folium; quia vero pervidebatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula
Abbreviated transcription (Latin):
homo. nisi foliũ: Qui uidelic& in
paradyso ab arbore cecidit. Quid. ẽ.
nisi foliũ: qui tẽptationis uento rapi¬
tur. & desiderioꝵ flatib leuat᷑. Meis
quippe humana qͦt tẽptationes pati¬
tur: qͣsi tot flatib mouet᷑. Hanc et¬
enĩ plerũq ira ꝑturbat. Cũ recedit
ira: succedit inepta leticia. Luxuriȩ
stimulis urget᷑: estu auariciȩ longe
lateq ad ambienda quȩ terrena st̃
tendit᷑. Aliquando hanc suꝑbia ele¬
uat: aliqͣndo uͦ in ordinatꝰ timor in
infunis deponit. Quia gͦ tot temp.¬
tationũ flatib leuat᷑. & ducit᷑. recte
folio honio comparat᷑. Vnde bene qͦq
ꝑ ysaiam dr̃. Cecidimꝰ quasi foliũ
uniuersi: & iniquitates nr̃ȩ qͣsi uen¬
tus abstulert̃ nos. Quasi uentꝰ qͥppe
nos iniquitas abstulit: qͥa nullo fixoᷤᷤ
uirtutis pondere. in uanã elationẽ
leuauit. Bene autẽ post foliũ: etiã
stipula appellat᷑ homo. Qui enĩ ar¬
bor fuit in conditione. foliũ a sem&¬

Expanded text:
homo nisi folium, quod in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat. Cum recedit ira, succedit inepta laetitia, luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae qtus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a seme
Abbreviated transcription (Latin):
dese exorta tinea comedit᷑. ita homo
in sem& ipso hab& putredinẽ de qua
comedat᷑: atq hoc ẽ. qͦd. ẽ unde consu¬
mat᷑ ut ñ sit. Quod intelligi & alit̃
tur: qui quasi putredo consum̃dus
sum. & qͦsi uestim̃tũ qͦd comedit᷑ a ti¬
nea. Homo enĩ qͣsi putredo consumi¬
tur: dũ carnis suȩ corruptione con¬
terit᷑. Cui quia immunda tẽptatio
ñ aliunde. s a sem& ipso nascit᷑ more
tineȩ. carnẽ tẽptatio quasi uestẽ de
qua exiit consumit. In sem& ipso qͥp¬
pe hab& homo: unde temptet᷑. Qͣ si
gͦ tinea uestẽ consumit: quȩ ex ueste
eadẽ ꝓcessit. Sciendũ qͦq: qͦd tinea
sine sonitu ꝑforat uestim̃tũ. Et ple-¬
rũq cogitatio ita transfigit m̃tem.
ut mens ipsa ñ sentiat: nisi postqͣm¬

Expanded text:
de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter tur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postq
Abbreviated transcription (Latin):
celestis patriȩ p̃mia p̃dicare negligt̃
in suis hic uoluptatib cadunt. Seqͥt᷑.¬
Commutans labiũ ueraciũ: & doctri¬
nam senũ auferens. Cum sacerdos
ñ agit bona quȩ loquit᷑: ei etiã sermo
subtrahitur. ne loqui audeat qͦd ñ
autẽ dixit ds̃ quare tu enarras u-¬
sticias ineas: & assumis testam̃tum
uerbũ ueritatis usq qͦq. Perpendit
nãq qͦd omp̃s ds̃ ueritatis uerbum
facientib tribuit: & ñfacientib tol¬
lit. Qui gͦ hoc de ore suo ñ auferri
petiit: quid aliud quã gr̃am bonȩ
oꝑationis quęsiuit: Nesi aꝑte dice¬
r&. Abono oꝑe errare me ñ sinas.
ne dũ amitto ordinem bene uiuen¬
di. rectitudinẽ ꝑdã loquendi. Et¬
plerũq doctor qui docere audet qͦd
negligit agere. cũ desierit bona loqͥ
quȩ oꝑari contempsit. docere subiec¬
tos incipit praua quȩ agit: ut iusto
om̃ipotentis dĩ iudicio in bono iã
nec linguam habeat. qui habere bo¬

Expanded text:
coelestis patriae praemia negligunt, coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. SeqCommutans labium veracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bo
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluto castitatis cingulo. scilic&
eoꝵ m̃bris delectatio peccati domi¬
netͣ: ut qͦs in occulto suꝑbia inqͥnat.
quã sint decestabiles etiã in publi¬
co ostendat. Seqͥt᷑. Ducit sacerdo
tes inglorios: & optimates supplan¬
discipulis dicit. Que . ẽ. enĩ nr̃a spe.
aut gaudiũ. aut corona gła: Non¬
ne uos ante dñm: S cum sacerdo¬
tes uitam discipuloꝵ negligunt. & nul¬
lum de eoꝵ ꝓfectib ante dnm fru¬
ctũ ferunt: quid aliud qͦm inglorii
dicuntur: Quia ante districtum
iudicem nimirũ głam tẽ ñ inueni¬
unt: qͣm mͦ in subditoꝵ suoꝵ mo¬
rib p̃dicationis studio ñ exquirt̃
Bene aut̃ dr̃. &optimates supplantat:
quia cum m̃tem regentiũ iusto u¬
dicio deserit. hȩc int̾nũ retributi¬
onis p̃miũ ñ requirit. & in eo sup¬
plantatur quo fallit᷑: ut ꝓ eterna
gła de principatu tẽporali gratulet᷑
Supplantant᷑ gͥ optimates: qͥa dũ fut᷑a

Expanded text:
dissoluto castitatis cingulo, scilicet dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publictes ingloriosos, et optimates supplandiscipulis dicit: « Quae est nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum ? Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera
Abbreviated transcription (Latin):
examinandis alioꝵ morib presunt.
recte iudices uocant᷑. S cũ is qui po¬
test. subiectoꝵ uitam neqͣqͣm sollicite
discutit. nec quẽ qualit̃ corrigat ag¬
noscit: in stuporẽ udex deductꝰ. ẽ.
quia qui iudicare maleacta debuit.
neqͣqͣm ea quȩ iudicanda sunt dep̃¬
m̃broꝵ suoꝵ motꝰ bene regere sciuii.
ñ immerito reges uocant᷑. S cum
de ipsa continentia elatione tangit᷑
deserens. hanc in immundiciã oꝑis
cadere ꝑmittit. Regum itaq balte¬
um dissoluit: quando in his qui be¬
ne regere sua m̃bra uidebant᷑ ꝓpt̃
elationis culpã castitatis in eis cin¬
gulũ destruit. Quid uͦ in fune
accipit᷑. nisi peccatũ: Sicut ꝑ salo¬
monẽ dr̃. Iniquitates suȩ capiunt
impiũ: & funib peccatoꝵ suoꝵ con¬
stringit᷑. Et quia in renib carnis de¬
lectatio principat᷑: districtꝰ conscien¬
tiarũ udex. qui regũ balteũ dissol¬
uit. fune p̃cingit renes eoꝵ: quatinꝰ

Expanded text:
examinandis aliorum moribus praesunt, examinandis aliorum moribus praesunt, recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprmembrorum suorum motus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tandeserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc. N ouit quoq & eũ qͥ decipit᷑.
quia sepe cõmittunt homines mala
quȩ nesciunt: & idcirco ꝑmittuntur
decipi. ut cadant etiã in mala quae
nesciunt. Quod tam̃ deceptis aliqͣn¬
do ad purgationẽ: aliquando uͦ ad ul¬
tionis iniciũ fieri sol&. Adducit aut̃¬
consiliarios in stultũ finẽ: cũ etiam
bonũ quodlib& ñ bona intentione fa¬
ciunt. s ad temporalis muneris retri¬
butionẽ tendunt. Si enĩ ipse summi
patris unigenitꝰ. quia ꝑ hoc qͦd factꝰ
est homo. ȩt̃na nunciauit. magni con-¬
silii angłs.ẽ. uocat᷑: recte consiliarios
p̃dicatores accipimꝰ. qui suis audito¬
rib consiliũ uitȩ p̃bent. Sed cũ p̃di¬
cator quisq ideo ęt̾na p̃dicat ut tem¬
poralia lucra consequat᷑: ꝓfecto in
stultũ finẽ deducit᷑: qͥa illo ꝑ laborẽ
tendit. unde ꝑ m̃tis rectitudinem
fugere debuit Bene autẽ subditur:
& iudices in stuporẽ. Om̃s enĩ qui

Expanded text:
adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis initium fieri solet. + Astconsiliarios in stultum finem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, rectpraedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuit. Sequitur: Et judices stuporem. - Omnes enim qui in
Abbreviated transcription (Latin):
nouit gͦ. qͥa dep̃hendit: & ñ nouit. qͥa
hunc in suȩ sapientia specie ñ recog¬
noscit: sicut de ueraci qͦlibs uiro dr̃
quia falsitatẽ nesciat: ñ qͥa cũ ab aliis
falsũ dr̃. hoc rep̾hendere ignorat: s
eandẽ ipsam fallaciã. & scit in exami¬
ne. & nescit in amore: ut uidelicet
ipse hanc non agat. qͣm actã ab aliis
dampnat. Et fit plerũq ut ñnulli
insidiis uacantes. alienȩ uitȩ ꝑuersita¬
tis suȩ laqueos ostendant: & cũ quis
nesciens eisdem laqueis capi conspi¬
citur: utrũ hȩc diuinitꝰ uideant᷑ for¬
tasse dubitat᷑ mirant᷑q homines. si
S ipse nouit & decipientẽ. & eũ qui de¬
cipit᷑: nouit & enim decipientẽ. quia
plerũq interiora eius mala conspi¬
cit: & hẽ iusto iudicio cadere etiam
in alia peccata ꝑmittit. Nouit deci¬
pientem: quia in manu suoꝵ operũ
dimissũ. hc̃ ut ad peiora ꝓruat. dese¬
rit: sicut scriptũ. ẽ Qui nocet. noce¬
at adhuc: & qui in sordib. ẽ. sordescat

Expanded text:
hendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si hsed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat
Abbreviated transcription (Latin):
etudine. iustũ qͦd intꝰ sapit edere
nequaqͣm possunt. Hoc gͥ loco quia
dentes ut diximꝰ internos sensus ac¬
cipimus. considerare magnoꝑe quid
agere iustisoleant debemꝰ: qͥ plerũq
si qua in se qͣmlib& leuit̃ carnalia
eẽ dep̃hendunt. hec int̃nis sensibus
retractantes. uehem̃t̃ in sem& ipsis
insequunt᷑. Afflictione se conteruñ.
magnisq cruciatib uel minima in
se praua diuidicant: atq hȩc ꝑ pęni¬
tentiam dampnant. Quod idcirco
agunt: ut in conspectu ęt̃ni iudicis
& ipsi inueniri in qͣntũ .ẽ. possibile
irrep̃hensibiles debeant: & hii qui
eos sic se iudicare conspiciunt. emen¬
dare sem&. ipsos a culpis grauiorib
inardescant. Quod uidelic& beatꝰ
iob. corã amicis suis tẽporalẽ głam
tenentib. & transeuntia bona laudan-¬
tib fecerat: s tam̃ eoꝵ sensũ ad cog¬
noscendam utilitatẽ flagelli sui ꝑdu¬
cere ñ ualebat: ut scilicet pensare

Expanded text:
etudine, justum quod intus sapit edere etudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare
Abbreviated transcription (Latin):
Quos ꝓpħa ad numerũ fractos diẽ:
quia iuxta m̃surã uniꝰcuiꝰq peccati.
intelligentiȩ cecitas generat᷑ in sen¬
sib: & scđm qͦd quisq egit exterius
in eo obstupescit qͦd de int̾nis atq in¬
uisibilib incelligere potuit. Vnde
recte etiã scriptũ. ẽ Om̃is homo qͥ
comederit uuam acerbã: obstupesceñ
dentes eius. Quid nãq acerba uua:¬
nisi peccatũ. ẽ: Uua quippe acerba
ẽ: fructus ante tempꝰ. Quisqͥs enim
p̃sentis uitȩ delectationib satiari
desiderat: quasi fruct᷑ ante tempꝰ
comedere festinat. Qui gͥ uuã acer-¬
ban comedit. dentes eiꝰ obstupescur̃.
quia qui p̃sentis mundi delectatio¬
ne pascit᷑. int̾ni eius sensus ligant᷑.
ut iam spũalia mandere id ẽ. intel¬
ligere nequeat: quia unde in ext̃io¬
rib delectatꝰ. ẽ. inde in intimis ob-¬
stupescit. Et dũ peccato anima pa¬
scitur. panẽ iusticiȩ edere ñ ualet:
q̃m ligati dentes ex peccati consu¬

Expanded text:
Quos propheta ad numerum fractos dicit, Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consu
Abbreviated transcription (Latin):
gesserit. Sensu carnis locutos indi¬
cat: qͦs idcirco ad silentiũ restrin¬
git. ut ea quȩ illi mens suggesserit
dicat. Acsi aꝑte dicat. Non ego car-
ꝓfero. Unde mox ad alta conscendit.
seq in mysteriis eleuat: & increpa¬
tionẽ quã ꝓtulerat. ad mystica uer¬
ptura sacra dentes aliquando scĩ
p̃dicatores: aliqͣndo uͦ int̾̃ni accipi
sensus solent. De scĩs enĩ p̃dicatori¬
b sponsȩ dictũ. ẽ. Dentes tui sicut
greges tonsarũ: quȩ ascendert̃ de
lauachro. Unde & uni eoꝵ ostensis
in figura gentib. dr̃. Macta & man¬
duca: id ẽ. uetustatẽ earũ contere:
& in corpꝰ ecclȩ uidelics tua m̃bra
conuerte. Rursũ quia dentes. int̾io¬
res sensus accipi solent: iheremias ꝓ¬
pheta testat᷑ dicens. Eregit ad nume¬
rũ dentes meos. Per dentes &enim
cibus frangit᷑. ut gluciat᷑. Unde ñ
ĩmerito in dentib int̾nos sensus
accipimꝰ: qui singula quȩ cogitant
quasi mandunt & cõminuunt: atq
uentris memoriȩ transmittunt.

Expanded text:
i. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ocłm uisus: sic ꝑ ceruicẽ sol& suꝑ¬
bia designari. Ceruix itaq in lutũ
redigit᷑: cũ suꝑbus qͥsq humiliat᷑ in
morte. & elata caro tabescit in pu¬
tredine. Intueamur enĩ qͣlia in sepul¬
chris iaceant diuitũ cadauera: que
illa. extincta carne. sit imago mortis.
quȩ tabes corruptionis. Et certe ipsi
erant. qui extollebant᷑ honorib. ha¬
bitis reb tumebant: despiciebant
cȩteros: & qͣsi solos se ẽẽ gaudebanT.
Et dũ ñ ꝑpenderent quo tendebant:
nesciebant quid erant. Sed in lutũ
ceruix redacta. ẽ: qͥa despecti iacent
in putredine. qui tumebant in uani¬
tate. In lutũ ceriux redigit᷑. qͥa qͣn¬
tum carnis potentia ualeat. tabes
corruptionis ꝓbat. Sequit᷑. Tacete¬

Expanded text:
 oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ cineri. Om̃s qui cogitatione t̃re¬
na huic scło cõparant᷑: ꝑ omne quod
agunt. huic mundo relinquere sui
memoriã conant᷑. Alii belloꝵ titulis.
alii altis ȩdificioꝵ mȩnib. alii diser¬
tis doctrinarũ scłariũ libris instant̃
elaborant: sibiq memoriȩ nom ȩdifi¬
cant. S cũ ipsa ad finẽ celeriꝰ uita
ꝑuenerit: quid in ea fixũ stabit. qͦndo
& ipsa celerit̃ mobilis ꝑtransit: Au¬
ra & enim cinerẽ rapit: sicut scrip¬
tũ. ẽ. Non sic impii ñ sic: s tamquã
puluis. quẽ ꝓicit uentꝰ a facie terrȩ
Recte gͦ stultoꝵ memoria cineri cõpa¬
rat᷑: quia ponit᷑ ubi ab aura rapiat᷑.
sui nominis elabor&: memoriã suã
quasi cinerẽ posuit: qͥa hanc citius
uentꝰ mortalitatis rapit. Quo contͣ
de iusto scriptũ . ẽ. In memoria ȩt̃na
erit iustꝰ. Eo ipso enĩ quo facta sua
solius dĩ oculis imprimit: nom̃ sue
memoriȩ in ȩt̃nitatẽ figit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
tur, et luto. --Omnes qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur.enda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s ds̃. in ira uidicii ꝑturbabilis ñ
ẽ: s humano uerbo motꝰ dĩdr̃ ipsa
rectitudinis eius districtio. qͣ huma¬
na prauitas ferit᷑. Iusti autẽ uiri
ante dm̃ metuunt. ne eiꝰ contra eos
ira moueat᷑ & ne commotũ sentiant̃.
tranquillũ timent. At contra ꝑuer¬
si tc̃ iam feriri ꝑtimesct̃ cũ ferium¬
tur: eosq tc̃ t̾ror eiꝰ a somno sui tor¬
poris exsuscitat. cum uindicta ꝑtur
tui. Cũ enĩ de p̃ceptis dĩ contẽptis
atq despectis uerberari ꝑ uindictã
cȩꝑint: tẽ intelligc̃ qͦd audiert̃. Et

Expanded text:
Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta pertutui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt q
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt: & tam̃ quȩ falsa st̃ de dõ foras
loquunt᷑ Ne enĩ uinci uideant᷑. & cog¬
nosct̃ ueritatẽ interiꝰ & tam̃ hanc
exterius impugnant. Unde bene nẽ
dr̃. Ipse uos argu&: qm̃ in abscondito
faciẽ eiꝰ accipitis. Acsi aꝑte diceretur.
Tantomagis de falsitate apud eũ estis
rep̃hensibiles: qͣnto & apud uosmet¬
nulli: qui qͣndo ad m̃tẽ redeunt. dĩ
iusticiã & rectitudinẽ contẽplant᷑. &¬
orando ac flendo contremiscunt:s
postqͣm contẽplationis hora transie¬
rit. sic audaces ad iniquitates rede¬
unt. acsi post dorsũ eiꝰ positi a iusti¬
ciȩ cius lumine minime uideant᷑.
Hii itaq apud se in abscondito quasi
corporalit uidentẽ accipiunt faciẽ
dĩ: quia ei & cũ p̃sentes fuint blandi¬
unt᷑ fletib: & cũ quasi a conspectu
eius recedunt. morib detrahunt.
Qui tanto ampliꝰ de malis suis ferien-¬
di sunt: qͣnto & in occulto cogitatio¬
nis recta dĩ iudicia cognosct̃. Unde

Expanded text:
tiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras tiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde bene nunc dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensi, quanto et apud vosmetnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut placebit ei quẽ celari nil potest.
aut decipiet᷑ ut homo. ur̃is fraudu¬
lentiis: Fraudẽ dõ heretici exibens.
quia ea astriunt quȩ neqͦqͣm ꝓ quo ipsi
loquunt᷑ placent: eumq dũ qͣsi de¬
fendere nitunt᷑ offendunt: dũ in ad¬
uersitate eiꝰ corruunt. cui uident᷑
ex p̃dicatione famulari. Vnde & ꝑ
psalmistã dr̃: ut destruas inimicũ
& defensorẽ. Om̃is quippe hereticꝰ
onũpotenti dõ inimicꝰ & defensor. ẽ.
quia unde hc̃ qͦsi defendere nititur.
inde ueritati illius aduersat᷑. Quia
aut̃ latere dm̃ nil potest. hoc in eis
iudicat qͦd intꝰ sentiunt. ñ qͦd famu¬
lari foris uident᷑ Quia gͥ eoꝵ frau¬
dulentiis ds̃ ut homo ñ fallit᷑: recte
subiungit᷑. Ipse uos argus: qͣm in ab¬
scondito faciẽ eiꝰ accipitis. Statĩ ut
se commouerit turbabit uos: & ter¬
ror eus irru& suꝑ uos. Hoc qͦd in
abscondito accipi asserit faciem dĩ.
duob modis ualet intelligi. St̃ nãq
ñnulli: qui & ueritatẽ in corde sen¬

Expanded text:
Aut placebit ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sen
Abbreviated transcription (Latin):
cipes & enĩ ñ ĩmerito uocant᷑. qui mag¬
no consilii iudicio suis semꝑ cogitati¬
onib principant᷑. om̃sq stultos motꝰ
potestate sapientiȩ comprimunt. Sed
sepe contingit ut in occulto animꝰ
de sua ipse sapientia in elationis fa¬
ctionẽ suꝑ principes. S quia ññqͣm
nitentiȩ lam̃tũ currt̃. seq contra
culpas quib subiacebat erigt̃: apte
subiungit᷑. & eos qui opp̃ssi fuerant
releuans. Nonnulli enĩ suꝑno illus¬
trati munere aspiciunt in qͣntas pec¬
catoꝵ suoꝵ turpitudines iacent. facto¬
rũ maculas lacrimis lauant. & sub
se postmodũ carnis sue motꝰ depri-¬
munt. a quib ante p̃mebant᷑. Quod
nimirum magna omipotentis dĩ dis¬
pensatione agit᷑ ut uidelic& in hac ui-¬
ta omĩa habeant᷑ incerta: & nullꝰ
ex habita castitate suꝑbiat: qͥa esfun¬
dit despectionẽ suꝑ principes. Nullꝰ
ex uicioꝵ suoꝵ dep̃ssione desꝑet: qͥa

Expanded text:
cipes etenim non immerito vocantur qui magcipes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis factionem super principes. Sed quia nonnunquam nitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantunimirum magna omnipotentis Dei dispensatione agitur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Cum enĩ quȩq mystica de occul¬
tis ꝓpħarũ uerbis a credentib ag¬
noscunt᷑: quid aliud qͣm ꝓfunda de
tenebris reuelant᷑: Vnde ipsa qͦq
ueritas discipulis in parabolis loqͤns.
ait. Quod dico uobis in tenebris:
dicite in lumine. Cũ enĩ mysticos
allegoriarũ nodos ꝑ explanationem
soluimꝰ: in lumine dicimꝰ qͦd in tene¬
bris audiuimꝰ. Umbra autẽ mortis
erat legis duricia: quȩ unũ quemq
peccantẽ morte corporis puniri san¬
ciebat. S postqͣm redẽptor nr̃ asꝑi¬
tatẽ legalis sanctionis ꝑ mansuetu¬
dinẽ temꝑauit: ñ iã ꝓ culpã mortẽ
carnis inferri constituit. s mors spẽ¬
quantũ tim̃da eẽt indicauit: in lu¬
cem ꝓculdubio umbrã mortis ꝓdipx̃.
Ista & enim mors in qua caro separat᷑
ab anima. umbra illiꝰ mortis. ẽ: in qͣ
anima separat᷑ a dõ. In lucẽ gͦ umbra
mortis ꝓducitur: cũ intellecta mor¬
te spc̃. mors carnis minime tuetur.
Quod tam̃ intelligi & alit̃ potest. Prin¬

Expanded text:
t. --Cum enim quaeque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis punire sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum timenda esset indicavit. In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum intellecta morte spiritus mors carnis minime timetur.Quod tamen et aliter intelligi potest. Prin