comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citauit ⁊ lucem ĩmortalitatis. discreuit a tenebris
mortalitatis. Seda sabbati .i. scd̾o die: fecit ds fir¬
mamentũ. Ita temꝑe post xp̃i resurrectionem:
eccłiam fecit .s. corpus capit aptauit. quȩ ẽ fir¬
mata post xp̃i resur rectionẽ: supͣ firmã petrã
a qͣ dimoneri ñ potest. uñ apłc. Quȩ ẽ columpna¬

Expanded text:
citavit, et lucem immortalitatis discrevit a tenebris mortalitatis. Secunda Sabbati, id est secundo die, fecit Deus firmamentum. Ita tempore post Christi resurrectionem Ecclesiam fecit, scilicet corpus capiti, quae est firmata post Christi resurrectionem supra firmam petram, a qua dimo
Abbreviated transcription (Latin):
iungimut: ponebas insidiose scandalum .i. here¬
ses uł alia: quib innocens capiatur. uł ita se
accipitur aliquis bene ambulans. ⁊ b̃n docens.
cui dum detrahit. aliqͥs doctus. ponit scandalum
infirmo. qui dt hnc filius matͥs. & ẽ sensꝰ Sedens:
uł bene ambulanti: ponit scandalum infirmo.
qui nescit udicare: & idõ filius matris dicitur.
accedens. cuiꝰ pane pascat᷑ .i. ualidioris doctrine
cibo. & ido ignarus ẽ iudicandi. hec p̃dicta fecisti
o miq. & tacui .i. distuli penam expectans ad peni¬
tentiã. s tuu̾tis ad impunitatẽ. uñ sequitur..¬

Expanded text:
jungimur, ponebas insidiose scandalum, id est haereses. Et alia, quibus innocens capiatur. Vel ita: seaccipitur, aliquis bene ambulans, et bene docens: cui dum detrahit aliquis doctus, ponit scandalum infirmo, qui dicitur hic filius matris. Et est, sedens, vel bene ambulanti, ponit scandalum infirmo, qui nescit judicare. Et ideo filius matris dicitur, accedens, cujus pane pascatur, id est validioris doctrinae cibo. Et ideo, ignarus est judicandi. Haec praedicta fecisti, o inique, et tacui, id est distuli poenam, exspectans ad poenitentiam, sed tu vertis ad impunitatem. VE
Abbreviated transcription (Latin):
ñ creditis: intelli¬
s ñ apecc̃ore. nemo
nam a ñ st qui eripiat. quando diabolus raꝑit. ds
eripit. cum d̃s rapit. nemo pot̾ abriꝑe. Et hoc ã¬
intelligite: Quod

Expanded text:
n creditis, intellised non a peccatore. Nemo nam, et non sit qui eripiat. Quando diabolus rapit, Deus eripit. Cum Deus rapit, nemo valet liberare. Hoc intelligite, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bolo lib̾atur. uł aliter. ut ꝑ ꝑsequentes & leonẽ. idem
accipiatur. inudꝰ seił diabolus. ꝑ fectus eium uir hic lo¬
quitur. qͥ iamuictis uicus: non habet bellum insicontͣ
diabolum dicens. saluum me fac ex oi ꝑ ine scił. a¬
fecto nichil restet. nisi inuidus diabolꝰ. Dem̃n qd̃ ꝑ plura¬
lem numerum dixerat: ꝑ singularẽ subinfert. dicens.
rapit. neq est qui. sal. faciat. scił dando uita et̾nam
saluum faciat. ille rapit. Et ut manifestum sit per¬
fectum uirum hoc dicere: cui soluis diaboli fraudu¬
lentissimȩ insidiȩ cauendę sunt: subdit. DÑe¬
ñe łs m̃s si fe

Expanded text:
int. Vel aliter, ut persequentes et leo idem accipiatur, invidus, scilicet diabolus. Perfectus enim vir hic loquitur, qui jam victis vitiis non habet bellum nisi contra diabolum dicens: Salvum me fac ex omnibus erfecto nihil restet, nisi invidus diabolus. Deinde quod per pluralem numerum dixerat per singularem subinfert dicens: Lrapit; neque est qui salvum faciat, id est dando vitam aeternam, salvum faciat, ille rapit. Et, ut manifestum sit perfectum virum hoc dicere, cui solius diaboli fraudulentissimae insidiae sunt cavendae, subdit: VEDeus meus, si fe
Abbreviated transcription (Latin):
refurrectionẽ. qui
ñ amouit orationẽ
meã & mĩam suã a me. s ꝑseu̾ant᷑ facit orare: ut ñ
moratione tepescam. &e ꝑ seuerant̾ miseret᷑. siñ est
fert qd̾ dandum ẽ. non aufert. hȩcenimduo eo¬
nexa funt. si non suspendit᷑ oratio. ñ ꝓtelat᷑ mĩa

Expanded text:
resurrectionem, qui non amovit orationem sericordiam suam a me, sed perseveranter facit orare, ut non in oratione tepescam, et perseveranter miseretur. Si non fert quod dandum est, non aufert. Haec enim duo connexa sunt: si non suspenditur oratio, non protelatur mi
Abbreviated transcription (Latin):
fidant in dño. bene¬
dicens eum de exau
fide. &e audite mente. & narrabo. uos dico: qui time¬
tis d̃m. Si enim dm ñ timetis: non narrabo. nec uoᷤ
audiens. qr timor d̾i. aures aꝑit. slarrabo. qͣnta fꝑ¬
cit aĩe meȩ. qr si uultis: ead̃e faciet ⁊ nr̃e. Deinde ex

Expanded text:
fidant in Domino, benedicens eum de exaudfide, et audite mente, et narrabo. Vos dico qui timetis Deum. Si enim Deum non timetis, non narrabo, nec vos audietis, quia timor Dei aures aperit. Narrabo quanta fecit animae meae. Si vultis, eadem faci
Abbreviated transcription (Latin):
rupto. factus ẽ. s caden¬
do a iusticia. ꝑ originalia & actualia pccc̃a factus est
limus ꝓfundi .i. iniquitatis. cui ꝑsequenti qͥ ñeedit:
cõmutatur de limo in aurũ. & ñ est sub̃a. Substantia
dicunt᷑ diuitiȩ quib homo substentat᷑. & ẽ. ñ est mͥ
substantia .i. ad pauꝑtatẽ uemi. uñ in seq̃nti. Pauꝑ o¬

Expanded text:
rupto factus est, sed cadendo a justitia per originalia et actualia peccata factus est limus profundi, id est iniquitatis, cui persequenti qui non cedit, commutatur de limo in aurum. Et non est substantia. Substantia dicuntur divitiae, quibus sustentatur homo. Et est, non est substantia
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ dedit. quȩ ti¬
mori cõꝑata .i. respec
tu timoris dr uirtus.
nificentiã.i. scientiã. quȩ ẽ tͥciagr̃a. quę magnificos fã¬
cit. ut qͥ ẽ in cultu d. sciat quomͦ agat. se in p̃senti. &e

Expanded text:
pietatem dedit, quae timori comparata, id est tu timoris dicitur virtus. nificentiam, id est scientiam, quae est tertia gratia, quae magnificos facit, ut qui est in cultu Dei, sciat quomodo se agat in praesenti. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dantib me: Inquo. notatur habere pec
dicens ita. o domine. tues refugium meũ. non mea uiᷤ.
uł alius d̾s: stu solus: es refugium mͥ a tribulatione
tio mea. Gaudco enim: spe futuri boni: qd̵ ꝓmittis.
&r quia parcis. ce id̾o tu dne: erue me a circumdantib¬
pars. ubi ostendit᷑ letꝰ fi¬
lectum. uĩiste: alios hor¬

Expanded text:
at, in quo notatur habere peccdicens ita, o Domine, tu es refugium meum non mea vis, vel alius Deus: sed, tu solus, es refugium meum, tio mea. Gaudeo enim spe futuri boni quod promittis, et quod parcis. Et ideo, o tu Domine, erue me a circumdantibpars, ubi ostenditur laetus filectum. Unde iste alios h
Abbreviated transcription (Latin):
montium: sunt p̃sumptiones suꝑboꝵ ⁊ huius¬
modi. quib innitebantur. s hec conturbata sut.
&x cõmota sunt ut iam spes mundi ñ babebat
munch abiit. quã ds̃ odit. & quare hoc : qm̃ deuᷤ
iratus est eis .i. qr innotuit eis ira di. & Ascen¬

Expanded text:
montium sunt praesumptiones superborum, et hujusmodi, quibus innitebantur. Sed haec conturbata sunt, et commota sunt, ut jam spes mundi non habeat mundi abiit, quam Deus odit. Et quare hoc? Quoniam iratus est eis, id est quia innotuit eis ira Dei. E
Abbreviated transcription (Latin):
tre. & uenim mundum. & iterum relinqͦ mundũ:
& uado ad patrem. Sequit᷑. nec ẽ qui se abscondat
factum: mortalitatẽ suscipiens nr̃un: ñ ꝑmisit
ullum mortaliũ se excusare: de umbra mortis.i
de peccatis. qr & in ipsam umbram penetrauit.

Expanded text:
tre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Sequitur: Nec est qui se abscondat,factum mortalitatem nostram suscipiens, non permissit ullum mortalium se excusare de umbra mortis, id est de peccatis; quia et ipsam umbram penetravit,
Abbreviated transcription (Latin):
calor ẽ sp̃s sc̃s. quem reuersus in gelum: post ascen¬
sionem apostolis misit. a quo nemo absconditur.
qr ut ds.: ominium corda nouit. ut ualeat arguere
inundum. de peccato. de iusticia. de iudicio. In
his u̾bis. ostendit᷑ trinitas. & unitas. &e utraq
xp̃inatura ubi enĩ dicit. a sũmo celo: pat̾ intelligit᷑
ubi uͦ ait: egressio. intelligit᷑ et̾̃na genatio filii. cum

Expanded text:
ritus sanctus, quem reversus in coelum post ascensionem apostolis misit, a quo nemo absconditur, quia ut Deus omnium corda novit ut valeat arguere mundum de peccato, et justitia, et de judicio . In his verbis ostenditur Trinitas et unitas et utraque Christi natura. Ubi enim dicit, a summo coelo, Pater intelligitur; ubi vero ait, egressio, intelligitur aeterna generatio Filii; cum
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥbant᷑ qͥ sẽdebant in
porta .i. inpublico. In
Dicit gͦ passionẽ suã:
idoꝵ eẽ fabulam. ut
nullus exciꝑet᷑. qui huiꝰ locutionis alienꝰ eẽt unde:
cleophas att. Tu solus ꝑegͥnus es mnierłm. ⁊ ñ cogno.¬
uentib or inconuiuiis. uñ. subdit. & in me psallebaq̃.
.i. irrisiomea: erat eis psalt̾ium. qͥ bibebant: cum ego
luptate. Ecce in eum conuertit᷑ cantus: qͥ ꝓhibet ua¬
nos cantus. uł qui .bi . iii. erroris. impetatis. suꝑbiȩ.¬
uidices sedere ad iudicandas causas .i. in publico
iudicio. sicut scribe &e pharisei. habentes clauẽ scien¬
tiȩ. s neꝙ intrantes. neq alios intrare sinentes.
hii loquebant᷑ adu̾sum me. ⁊ in me. psal b̃n oꝑan

Expanded text:
loquebantur qui sedebant in porta, id est in publico. In Dicit ergo passionem suam Judaeorum esse fabulam, ut nullus exciperetur, qui hujus locutionis alienus esset. Unde Cleophas ait: Tu solus peregrinus es in Jerusalem et non cognoventibus, et in conviviis. Unde subdit, et in me psallebant, id est irrisio mea erat psalterium eis qui bibebant, cum ego luptate. Ecce in eum convertitur cantus, qui prohibet vanos cantus. Vel, qui bibebant vinum erroris, impietatis et supejudices sedere ad judicandas causas, id est in publico judicio, sicut Scribae et Pharisaei, habentes clavem scientiae, sed nec intrantes, nec alios intrare sinentes . Hi loquebantur adversum me, Et in me psallebant ben
Abbreviated transcription (Latin):
runt in escam meã fel & in siti mea potauerunt
me aceto. hec ẽ consũmatiopassionis. Cum enim
dixisset: sitio: fel cum aceto obtulerunt. Hoc fac¬
to. mores suos amarissimos indicantes. uł de dis¬
cipłis & mulicrib pot̃ accipi. qui ce si ꝯtristati fc̃:
ñ tam̃ simul .i. similit᷑. & hoc est. & ñ fuit qui ꝯso.¬
ꝑ eum flebant. s ñ simul. Carnalit̾ er̃ tristabant᷑
de uita mortali. que erat mutanda morte. cũ de¬
berent tristari de cecis: qͥ medicum occidebant
uetustatẽ eoꝵ. & boc est. Et dederunt in escam

Expanded text:
runt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Haec est consummatio passionis. Cum enim dixisset: Sitio, fel cum aceto obtulerunt , hoc facto mores suos amarissimos indicantes. Vel de discipulis et mulieribus potest accipi, qui et si contristati sunt, non tamen simul id est similitr eum flebant, sed non simul: carnaliter enim tristabantur de vita mortali, quae erat mutanda morte, cum deberent tristari de caecis pie Judaeis, qui medicum occidebant, vetustatem eorum, et hoc est: Dederun
Abbreviated transcription (Latin):
eum desmunt sꝑare
in reb scħ. Tunc enĩ
auersos a scło.⁊ que¬
rentes ubi figant¬
spem: excipit cogni¬
tionominis dĩ. Nom̃
aut scit᷑ cuin ille cui ẽ nom̃ noscitur. Nom̃ aut̃ chi. ẽ
dñs. uñ. Quiascendit suꝑ occasum dñs nom̃ ẽ illi ĩdẽ
qͣd nom̃ bene nouit. qͥlibent᷑ eiut dño suit Uł nom̃ diẽ:¬

Expanded text:
are in rebus saeculi: tunc enim aversos a saeculo, et quaerentes ubi figantspem, excipit cognitio nominis Dei. Nomen autem scitur, cum ille cujus est nomen cognoscitur. Nomen autem Dei est Dominus. Unde: Qui ascendit super occasum, Dominus est nomen illi . Quod nomen bene novit, q
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui iudex ẽ esse¬
ium pauꝑi. qui nichil
mundi cupit: & ipse ẽ etiam
adiutor inagendis bonis. in quib ẽ adiutor ⁊ refu¬
guim. in oportunitatib .i. tã ihi i quib opus est.
Semde exponit oportunitates. scił in tribulatione
posito: ẽ aduitor ⁊ refugium. Dulce auxilium ẽ: qd
nitates. quia non oportunius auellit᷑ homo a scło:
iisi his uoluptatib mugatoriis:⁊ ꝑniciosis laboreᷤᷤ
Sperent inte qͥ¬

Expanded text:
um qui judex est essauperi, qui nihil mundi cupit? Et ipse est etiam adjutor in agendis bonis. In quibus est adjutor et refugium; in opportunitatibus, id est in his in quibus opus est. Deinde exponit opportunitates, scilicet in tribulatione posito est adjutor et refugium. Dulce auxilium et refunitates, quia non opportunius avellitur homo a saeculo, nisi his voluptatibus nugatoriis et perniciosis labores rent in te q
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ ab eo. qui spem ñ ponit in his reb. quȩ
tẽporis uolubilitate prec̃fluunt. nichil ferme ha
uenent. fit statim p̾teritum. ⁊ expectatur cum cu¬
piditate. amittit᷑ cum dolore non tenetur cum cer¬
titudine. ce sd̃s. nemo sꝑet intransitoriis. s in eo:
cus eẽntia non nouit p̃teritũ: uł futurũ. Seqͣr. Qm̃ñ¬

Expanded text:
intelligit, qui spem non ponit in rebus his, quae temporis volubilitate praeterfluunt, nihil ferme habvenerit, sit statim praeteritum, et exspectatur cum cupiditate, et amittitur cum dolore, non tenetur cum certitudine. Et ideo nemo speret in transitoriis, sed in eo, cujus essentia non novit praeteritu
Abbreviated transcription (Latin):
in qua te laudo. & in nõie tuo .i. ad honorem tuũ:
leuabo manus meas. in p̃cib ad litt̾am. lcuabo etiã
in bona oꝑa. ut & xp̃c suas manus incruce ꝓ nob̃
leuauit. ut manus nr̃e ram corporis quam bone
oꝑationis: extendantur ad d̃m. In nomine nẽpe
dileuat manus: qͥ bonis oꝑib insistens: tensis
manib infiguracrueis: d̃m orat. Uñ apłc. leuan¬
tes puras manus in oratione: sine ira ce discepta¬
tione. In hui rei figura. p̃cessit qd moyses fecisse in
suꝑabatur isrł. qͥa dum aliqͥs bona oꝑat᷑ ꝓcȩlestib:¬

Expanded text:
uam vitam meam, in qua te laudabo. Et in nomine tuo, id est ad honorem tuum levabo manus meas in precibus, ad litteram. Levabo, etiam in bona opera, ut Christus suas in cruce pro nobis levavit, ut manus nostrae, tam corporis quam bonae operationis, extendantur ad Deum. In nomine Dei nempe levat manus qui bonis operibus insistens tensis manibus in figura crucis Deum orat. Unde Apostolus: Levantes puras manus in oratione sine ira et disceptatione . In hujus rei figuram praecessit 132 quod Moyses fecisse in superabatur Israel , quia, dum aliquis bona opera operat
Abbreviated transcription (Latin):
psalmoꝵ clarescit sententia. Licet erã in titulis freq̃nt᷑¬
tangatur historia: uł ponant᷑ aliquoꝵ noĩa: unde ad
litt̾am ñ agit᷑ in psalmis: t̃ñ. ⁊ historia mistice intellec¬
ta: & nomina congrue int̾pretata: psalmoꝵ intelligen¬
tiam uł dtinentiam aꝑiunt. Ut hic. ubi aꝓponitur dđ.
qui int̾pretat᷑ manufortis. uł desiderabilis aspectu. &¬
enim ad litt̾am p̃s: modulatio que fiebat ꝑ tactũ decẽ
cordarum. ita: bona oꝑatio quȩ sit ꝑ obseruantiã decem
mandatoꝵ. Et ẽ sensus tituli tał. ss iste .i. tractatꝰ iste

Expanded text:
almorum clarescit sententia. Licet enim in titulis fretangatur historia, vel ponantur aliquorum nomina, unde ad litteram non agitur in psalmis; tamen et historia mystice intellecta, et nomina congrue interpretata psalmorum continentiam aperiunt, ut hic ubi ponitur David, qui interpretatur manu fortis, desiderabilis aspectu. enim ad litteram psalmus modulatio quae fiebat per tactum decem chordarum, ita bona operatio quae fit per observantiam decem mandatorum. Et est sensus tituli, psalmus; iste, id est tractatus ist
Abbreviated transcription (Latin):
omnia recte agi sentio. quȩ stulti teme̾ &e casu agi pu¬
tant. & etiam narrabo alus mirabilia tua. non nr̃a. &e
omĩa. scił uisibilia & inuisibilia. Omĩa enĩ narrat: qͥ de
uifibilib transit ad inusibilia. ut qͥ dicit cum qͥlaza¬
rum fuscitauit incorpore: paulum suscitasse in m̃te.
q̃d̾ maius ẽ : & excellents. uł narrabo omĩa. mira. tira.
idest quecumq dicam de tuis oꝑib sunt mirabilia.

Expanded text:
omnia recte agi sentio, quae stulti temere et casu agi putant. Et etiam narrabo aliis mirabilia tua, non nostra, et omnia, scilicet visibilia et invisibilia: omnia enim narrat, qui de visibilibus transit ad invisibilia, ut qui dicit eum quod Lazarum suscitavit in corpore, Paulum suscitasse in mente: quod majus est et excellentius. Vel: Narrabo omnia mirabilia tua, id est quaecunque dicam de tuis operibus, sunt mirabilia.
Abbreviated transcription (Latin):
tur mundo. quia
bene eis ẽ in hoc¬
scło. ubi laboro
& rugio. & confir
danis. uł confortati. alia lit
adimpetrandum. & non sunt pauci. s multipli¬
cati sunt .i. cotidic plures fiunt. quod grauissimũ

Expanded text:
tur mundo, quia bene eis in sst, ubi laboro et rugio et confirmati daciis. Vel confortati. Alia littad impetrandum; et non sunt pauci, sed multiplicati sunt, id est quotidie plures fiunt quod gravissimum
Abbreviated transcription (Latin):
itatem. Ne de
De d̾elinqͣs me.
ubi est exultati¬
ua conclusio. ut¬
certa spes sit uni¬
hȩc mala homini sunt intolerabilia: Ne derelin
sio post ueniam uł si ad horam relinqͣs: ne discesse¬

Expanded text:
e derelinquas me. ubi est exsultativa conclusio, utcerta spes sit imi sed quia haec mala homini sunt intolerabilia, ne derelinqsio post veniam. Et si ad horam relinquis, ne disces
Abbreviated transcription (Latin):
rus est d̾s. oe ñ silebit.
in iudicio. ut mͦ. cũ eẽ¬
flagella sunt admo¬
intio. Modo enĩ expec¬
tat ad penitentiam.

Expanded text:
rus est Deus; et non silebit in judicio, ut modo cuflagella sunt admonitio, modo enim extat ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝰ .i. cum conspicient
iudicantẽ. Uł sed̾m aliam littera. Ignio ante
eũ p̃ibit. Ignis iste materialis erit. quo cõburet᷑
facies huis mundi. &e mali comburentur. boni uo
purgabunt᷑. pena gͦ terreat. qͦs p̃iia ñ inuitant.
⁊u circuitu eiꝰ tẽpestas ualida. Tempestas hȩc: d¬
iudicatio ẽ. quȩ non uentis fiet: s potentia di. ꝑ
qͣm fiet: ut eius sententia: area uentilet᷑. & grana
a paleis secernantur. quȩ iudicatio: tempestas d̾r.
gelis. qui dicuntur ẽẽ circuitus eius. quia cũ ipso
iusti sedentes iudicabunt. & angłi messores: bonos
a malis seꝑabunt. Et ẽ & tẽpestas .i. iudicatio.⁊ senten¬
tia equitatis: que dr tempestas: a simili: quia in¬
ꝓuisa ueniet. & subito rapiet: ualida: quia seꝑa

Expanded text:
est, cum conspicient judicantem. Vel, secundum aliam litteram, ignis ante eum praeibit. Ignis iste materialis erit, quo comburetur facies mundi hujus, et mali comburentur; boni vero purgabuntur. Poena ergo terreat, quos praemia non invitant. Et in circuitu ejus tempestas valida, tempestas haec, judicatio Dei est, quae non ventis fiet, sed potentia Dei, per quam fiet ut ejus sententia area ventiletur, et grana a paleis secernantur. Quae judicatio tempestas dicitur, gelis, qui dicuntur esse circuitus ejus, quia cum ipso justi sedentes judicabunt, et angeli messores bonos a malis separabunt . Et est, tempestas, id est judicatio et sententia aequitatis, quae dicitur tempestas. A simili, quia improvisa veniet, et subito rapiet, valida, quia sepa
Abbreviated transcription (Latin):
iste. qͥ monet ad benc oꝑandum: cantici: quia agit de
remun̾atione et̾na. qui ẽ asaph .i. fidelis synagoge
.i. ne uoles spem. que habet᷑ in ꝓmissione d̾. s tͥ sit
certa eĩ ꝓmissio. Et ut hoc facias: respice in finẽ .i. ude
c̾ta ꝯsolat᷑ ꝓmissio. Modꝰ. biꝑtitꝰ est p̃s. Primo. ꝓponit᷑
humilis. qͥ ⁊ alios inuitat. Scd̾o: terret᷑ suꝑb iudicio.

Expanded text:
iste, qui monet ad bene operandum est cantici, quia agit de remuneratione aeterna, qui est Asaph, id est fidelis Synagogae, est ne violes spem, quae habetur in promissione Dei; sed sit tibi certa ejus promissio, et ut hoc facias, respice in finem, id est vide certa consolatur promissio. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo proponitur hum
Abbreviated transcription (Latin):
riles: ⁊.uii. boues pingues. ⁊ totidẽ macilentas: dix̃.
Repetitio ꝯfirmatio ẽ. firmamentum enĩ sententie
ẽẽ in repetitione: multis scripturarum locis doce¬
mur: ut p̾ostensum ẽ. ad sig̾rationẽ u̾itatis: suffi¬
ccret unum. ad sig̾cationẽ firmitatis: accessit & al¬
terum. confiti pecea. uł semel. terreno uidiq: mortẽ
inducit. s d̾o etiã freq̃ns fact̾a ꝯfessio: uitã parit. stꝰ
ꝯfessionẽ: seqͣr inuocatio. uñ subdit. & inuocabimꝰ no¬
m̃tuũ. Post. ꝯfessionẽ pot̾ ds uocari in hoĩem sic mũ¬
datum. &e sicut ꝑ ꝯfessionẽ euacuatur malis: sic per
inuocationẽ impletur bonis. Postea sequit᷑ narratio
arrabimus

Expanded text:
entos, dixit . Repetitio est confirmatio. Firmamentum enim sententiae esse in repetitione, ex multis Scripturarum locis docemur, ut praeostensum est: ad significationem veritatis sufficeret unum, ad significationem firmitatis accessit et alterum. Confitemini peccata, vel semel terreno judici mortem inducit. Sed Deo facta frequens confessio vitam parit; post confessionem sequimen tuum, post confessionem potest invocari Deus in hominem sic mundatum. Et sicut per confessionem evacuatur malis; sic per invocationem impletur bonis. Postea sequitur narratio. Narrabimus
Abbreviated transcription (Latin):
num .i. labor non finietur. uita hec finict᷑. uiuet
tũ: ad huc in finẽ .i. post finem uitę : uiuet scd̾m
amimã. quia ñ ꝑibit aĩa cũ corꝑe. s dolori reser¬
uabitur. usq quo accepto corpore: utrumq cru¬
cietur. Idolaborabit: quia. Non uidebit inte
Ion uidebit in¬

Expanded text:
et tamen adhuc in finem, id est, post finem vitae; vivet secundum animam, quia non peribit anima cum corpore, sed dolori reservabitur, usquequo accepto corpore utrumque crucietur. Ideo laborabit, quia VERS. 9.-- « Non videbit in
Abbreviated transcription (Latin):
bo a potentia es ad horam
mundus eit .i. mundana altitudo. ubi ẽ suꝑbic tu¬
mor. Ut aut̃ grauior sit: eẽ ostendat᷑ tͥbulatio: dicit
se a suꝑbis calcari. Non timebo. s potꝰ. ego sꝑabo mn
te: in quonulli sꝑanti timendum ẽ. uł aliter pot̃

Expanded text:
bo a potentia ejus ad horam mundus est, id est mundana altitudo, ubi est superbiae timor. Ut autem gravior esse ostendatur tribulatio, dicit se a superbis conculcari. Non timebo, sed potius ego sperabo in te, in quo nulli speranti timendum est. Vel aliter potest
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. & isti: conculcauert̃ me:¬
uuii Me: quasi pedib uuam: tota die. Di¬
comiserere: & neceẽ ẽ ut miserearis. qm multi bel¬
lantes stetert̾ adu̾sum me. & ip̃i id̾e: sunt alti. non
diutñ: s die. s timebo. ego. Ab altitudine dici .i.¬

Expanded text:
diaboli. Et isti conculcaverunt me, quasi pedibus uvam. Tota die dico miserere, et necesse est ut miserearis, quoniam multi bellantes steterunt adversum me, et ipsi iidem sunt alti. Non diu tamen, sed die. VERS. 3.-- « Ab altitudine diei ti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic asceitoit & descendit. qr umbra figurarũ tecti:
luce doctrinȩ aliis ñ irradiabant. s nubes. quȩ ñ st̃
nubes. transiert᷑. qͥa p̃dicatores: de udea ad gentes
tnsierunt. hic: in unũ redigit᷑ lectio. & ex illis tran¬
nes. quȩ: ut grando dura corda feriunt. s si ignis
caritatis duriciam resoluit: in mit animo fit aqua
satians. & illo igne. accensa corda reuiuiscunt. Seqͣr.¬
Et intonuit de

Expanded text:
non sic ascendit, et descendit: quia umbra figurarum tecti, luce doctrinae aliis non irradiabant; sed nubes, quae non sunt nubes transierunt, quia praedicatores de Judaea ad gentes transierunt. Hic in unum redigitur lectio. Et ex illis trannes, quae velut grando dura corda feriunt; sed si ignis charitatis duritiam resolvit, in miti animo fit aqua satians. Et carbones, quia illo igne accensa corda reviviscunt. « VERSEt intonuit de
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d̾ erit in futo. quo exi¬
get p̃rogatã quia ibibo
retribuet. cũusura exigens talenta nob credita.ui¬
de. quia dñs diligit mnĩam ce iudicium. & tu quoq
utrumq seruare debes. quia utrumq ad te ꝑtur
Alioquin. non argueret dñs phariscos dicens. Re¬
ricors. quia ait tibi d̃s tuus. Non accipias ꝑsonam
pauꝑis. in iudicio. ut malam eius causam foueas.
&r iniquitatẽ eius contegas. cuiꝰ si parcis sacello:
ꝑcutis cor. qr remanet inquus. ⁊sdofit neguior: qr

Expanded text:
d erit in futuro, quo exiget praerogata, quia et ibi retribuet, cum usura exigens talenta nobis credita . Vide quia Dominus diligit misericordiam et judicium, et tu quoque utrumque servare debes, quia utrumque ad te pertinet: alioqui non argueret Pharisaeos Dominus dicens: Rericors, quia ait tibi Deus tuus: Non accipias personam pauperis in judicio , ut malam ejus causam foveas, et iniquitatem ejus contegas. Cujus si parcis saccello, percutis cor, quia remanet iniquum, et ideo fit nequior, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inium expectat. Ibi Uenite & uidete. Tercio: moir
gentes benedic̾e d̃m. qui licet ꝓb tribulationib.
tamen ducit ad regnum . ibi. benedieite gentes
Quarto. itẽ monet iam ñ rudes. s deuotos exem¬
plo sue lib̾ationis amplius confid̾e̾ in dño. ibi ue¬
nite & audite. Sccłia gͦ spe resurrectionis leta: u¬

Expanded text:
ium exspectat, ibi, venite et videte. Tertio monet gentes benedicere Deum, qui licet probet tribulationibus, tamen ducit ad regnum, ibi, benedicite, gentes. Quarto item monet jam non rudes, sed devotos, exemplo suae liberationis amplius confidere in Domino, ibi, venite et audite. Ecclesia ergo spe resurrectionis l
Abbreviated transcription (Latin):
iste cantatur in obsequiis fidelium difunctoꝵ quia
agit de reditu babyloniȩ huiꝰ mundi. ad patriam
celestem. ad qͣm scĩ mobitu de carcere educti. feli¬
citer migrant. simplam stolam recipientes. do¬
nec in resurrectione stola geminş beatitudinis gb¬

Expanded text:
iste cantatur in exsequiis fidelium defunctorum, quia agit de reditu Babyloniae hujus mundi ad patriam coelestem, ad quam sancti in obitu de carne educti feliciter migrant, simplam stolam statim recipientes, donec in resurrectione stola geminae beatitudinis g
Abbreviated transcription (Latin):
uññ pot̾ant respond̾e̾ questioni saduceoꝵ: de sep¬
temuira muliere querentium: cuiꝰ de septẽ eẽt ir
resurrectione. Postea cepit etiam gentib ꝓmitti
resurrectio. credentib in xp̃m. qui resurrecit. Inde
est ps iste: contra suꝑbram. & psũptionẽ iudeoꝵ.
ce ꝑ fide gentium: ad eand̾e spem resurrectiomᷤᷤ
uocatarum. ut quo p̃cessit celsitudo capitis: seqͣ¬
tur humilitas gregis. Uñ bene in tytulo appo¬
nitur canticum. Et est sensus. Canticum istud
ẽ exultatio de resurrectione capitis: quȩ p̃cessit.
&e corporis: que futura ẽ &e ẽ hoc canticum: psal¬
mi. quia ꝓresurrectione monet bene oꝑari. In¬
tentione. moriet ad iubilum &e psalmũ. ꝓ spe re¬
surrectionis. Modꝰ. Euatuor sunt partitiones. Pri

Expanded text:
non poterant respondere quaestioni Saducaeorum de septemvira muliere quaerentium cujus de septem esset in resurrectione . Postea coepit etiam gentibus promitti resurrectio, credentibus in Christum qui resurrexit. Inde est psalmus iste contra superbiam et praesumptionem Judaeorum, et pro fide gentium ad eamdem spem resurrectionis vocatorum, ut quo praecessit celsitudo capitis, sequatur humilitas gregis. Unde bene in titulo apponitur canticum. Et est sensus: Canticum istud,est exsultatio de resurrectione capitis quae praecessit, et corporis quae futura est. Et est hoc canticum psalmi, quia pro resurrectione monet bene operari. Intentio: Monet ad jubilum et psalmum pro spe resurrectionis. Modus: Quatuor sunt partiti
Abbreviated transcription (Latin):
terra. ñ solum iuidea: iubilate d̃o. meffabili affec¬
tu ꝓ gaudio resurrectionis. Est enĩ nubilus gau¬
dium meffabile. qd̾ nec taceri: nec expͥmi potest.
hoc d̾o fit. qui illud ꝑcipit. & psalmũ dicite. ipso
effabili affectu. uł effectu. fit enim p̾s oꝑe. ⁊ hoc
ñ queratis głam ur̃am. & date głam laudi eiꝰ. ñ
industrie ur̃ȩ. quia in firm .x oe ea que ñ sunt ele¬
git ds. nequis in se głetur. s in dño. Non gͦ faciatiᷤᷤ
ut iudei: qui meritis sius dant iusticiã. & gentib
inuident gr̃am. Dico. iubilate. date głam. &ẽ etiam

Expanded text:
n solum Judaea, jubilate Deo ineffabili affectu pro gaudio resurrectionis. Est enim jubilus gaudium ineffabile, quod nec taceri nec exprimi potest. Hoc Deo fit, qui illud percipit. Et psalmum dicite ipso oeffabili affectu. Fit enim psalmus opere, et hoc  quaeratis gloriam vestram. Et date gloriam laudi ejus, non industriae vestrae, quia infirma, et ea quae non sunt elegit Deus, ne quis in in se glorietur sed in Domino . Non ergo faciatis ut Judaei, qui meritis suis dant justitiam, et gentibus invident gratiam. Dico jubilate, date gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Protexistime acon
concilio malig.¬
nantium: ut con¬
a multitudine¬
oꝑantium actu.
iniquitatem ut¬
eum scił occide¬
rent: qui eis tor
ne .s. ꝓtexisti: in capite
ce menbra exꝑiunt᷑. hoc exemplo.
reliqui firmantur. Quia. uł qui exacuerunt.¬
uł ita continua.
Qui sunt malig¬
Qui exacuert̾ lin¬
guas suas ut gla¬
dium. aꝑte mor¬

Expanded text:
Protexisti me a conconcilio malignantium, ut coa multitudinerantium, actu iniquitatem,eum occiderent, qui eis tot t protexisti, in capite periuntur. Hoc exemplo reliqui firmantur. VERS. el ita continua: Qui sunt maligQuia exacuerunt linguas suas ut gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ alludit titulus. de qͣ tñ ñ agit p̃s. s de bistoria ꝓpħa
int̾pretationes declarantur. Cusi enim int̾pretat᷑ silen¬
tium. Gemini. dexter. Architophel: fr̃is ruina. qͦ sigcat᷑
iude scclus .i. scelerosus uidas. qui dñm tradidit uideis.
&e ita fuit runa frĩs sui .i. xp̃i. cuiꝰ discipłi ñ solum filii.

Expanded text:
e alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel, fratris ruina, quo significatur Judae scelus, id est scelerosus Judas, qui Dominum tradidit Judaeis, et ita fuit ruina
Abbreviated transcription (Latin):
attribuitur dauid .i. fideli. cui facta ẽ misterii reuclano.
xp̃c dimicauit contra iudeos. occultans eis misterium
passiomis. cusi dico: filii gemini .i. dextrȩ. qr illud silenti¬
obscure. Intentione monet ad gr̃arum actionẽ ꝓ mani¬
festatione silentii. Mod̾. Quinꝙ sunt partitiones. Pri¬
gła resurrectionis xp̃i subueniat ibi. Exurge dñc ds
Tercio agit de iudicio regressi. ibi. Dñs iudicat ppłos. Qto:
metu futuri iudicii terret. spem reuersis ꝓmittens ibi.
Ds̃ uidex. Qͥnto: leta conclusio ponit᷑ de confessione lau¬
dis.ibi. Confitebor dño. fideł gͦ iste ñ de se p̾sumens: orat
adño liberari. p̃tendens mitum. hoc mͦ. O dñe om̃ium ꝑ¬

Expanded text:
attribuitur David, id est fideli, cui facta est mysterii revelatio Christus 14 dimicavit contra Judaeos, occultans mysterium passionis. Chusi dico, Filii Gemini, id est dextrae, quia illud silentiobscure. Intentio. Monet ad gratiarum actionem, pro manifestatione silentii. Modus. Quinque sunt partitiones. Prgloria resurrectionis Christi subveniat, ibi: Exsurge, Domine; tertio, agit de judicio regressi, ibi, Dominus judicat populos; quarto, metu futuri judicii terret, spem reversis promittens, ibi, Dominus judex; quinto, laeta conclusio ponitur de concessione laudis, ibi, Confitebor. Fidelis ergo iste non de se praesumens, orat a Domino liberari, praetendens meritum hoc modo, o.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iudoꝵ dñs dimicauit. cusi .i. silentio .i. alto secreto. Q ͦ
cecitas misrł facta ẽ ut plenitudo gentium subintraroe.
& sic om̃is isrł saluus fiet. De quo silentio: apłc ãmirans
ñ exponens: exclamat. Oaltitudo diuitiarum saprentiȩ
Iscientiȩ dĩ. ⁊ c̃. Hoc silentio dñs occultans: iudȩ ⁊ uideis
salutẽ omnium inflexit. Cantat gͦ hunc psalmum dño
fidelis. eui facta sunt uerba cusi .i. manifestatio huiꝰ
silentii .i. secret. qd̾ ds dexter & fauens ei oꝑatus est.
Nonemim erat abscondendum eis ꝓquib gestum ẽ.
Mist̾ium gͥ incarnationis &e passionis slentiũ fuit iu¬
deis. s reuelatio fuit fidelib quib xp̃c nota fecit om̃ĩa.
que apatre audiuit. & sicut ꝑ achitophel sig̾cat᷑ uidas:
ita ꝑ absaloi sig̃cant᷑ udei. Ut enĩ dauida filio iniqͦ pa¬
titur: ita xp̃c: appłoquem nutrierat sustinuit. sic̃ ꝑ ysas¬
am ait. filios enutriui & exaltaui. ip̃i aut̃ sp̃uerunt me:¬

Expanded text:
lto secreto, quo caecitas in Israel facta est, ut plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret . De quo silentio Apostolus admirans, non exponens exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc. Hoc silentio Dominus occultans Judae et Judaeis salutem omnium inflexit. Cantat ergo hunc psalmum Domino fidelis, cui facta sunt verba Chusi, id est manifestatio hujus silentii, id est secreti, quod dexter Deus et favens operatus est. Non enim erat abscondendum eis, pro quibus gestum est. Mysterium ergo incarnationis et passionis, silentium fuit Judaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Absalon significantur Judaei. Ut enim a filio iniquo patitur, ita Christus a populo quem nutrierat sustinuit, sicut per Isaiam ait: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me
Abbreviated transcription (Latin):
uertant᷑ &e eru¬
deactib sius: qi mali sunt.
& contͣbent᷑. udicii timore.
uir orat hic: ut mali de pec¬
catis erubescant. ⁊ peniteañ.
fertur. uł ad potentiã xp̃i. qͥ tam celeri tempore: citoad
gentes ad fidem conuertit. uł ita. conũtant᷑ uelo. a ma¬
lis. & post conuersionẽ: erubescant. ual. ex recordatio

Expanded text:
antur et erude actibus suis quia mali sunt; conturbentur judicii timore, ectus vir orat hic, ut mali de peccatis erubescant, et poeniteant, fertur, vel ad potentiam Christi, qui tam celeri tempore cito gentes ad fidem convertit. Vel ita, convertantur velociter a malis. Et post conversionem, erubescant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tertia pars. ubi ostendit᷑
correctio huiꝰ qui orat.¬
ut separet᷑ ab illis: nunc
animo. in futuro etiam¬
loco: quoe collegio pecca¬
uit. & insistat mandati¬
di. uł non ẽ optatio: sed

Expanded text:
Tertia pars, ubi ostenditur correptio hujus qui orat, separetur ab illis malis nunc animo, in futuro, etialoco, quorum collegio peccavit, et insistat mandati. Vel non est optatio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicio ceꝑint ce dixerint. par &e lecuntas ẽ. tunc
repentinus suꝑueniet int̾itus. qͥ cum uenerit. sentitur
ñ ẽẽ longa omnns uita. qr sicut desiderantib tarde: ita
desꝑantib cito uenire udebit᷑. ¶Psalmꝰ iste in exequiis
mortuoꝵ cantat᷑. qr ꝑ huiꝰ modi gemitum. atq peniten¬
tiale lamentum: post hanc uitam a fidelib optinet᷑:
qd̾ in hac uita di ac uehem̃ter desiderauerunt. & a
malis sentitur. qd̾ hic ñ timuerunt: s contẽpserunt:

Expanded text:
de judicio, et dixerint: Pax et securitas est, tunc repentinus superveniet interitus , qui cum venerit, sentietur non esse longa omnis vita; quia sicut desiderantibus tarde, ita desperantibus cito venire videbitur. Psalmus hic in exsequiis mortuorum cantatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac vita diu ac vehementer desideraverunt et a malis sentitur, quod hic non timuer
Abbreviated transcription (Latin):
fit inarea. ubiiam grana a paleis
nuda sunt. & seꝑata mente. & si inter eas lateant. atq
hisdem conuenticłis contineant᷑. Orcit gͦ iste peraitens
post tantas difficultates. se auditum sig̾eans. discedi¬
te a me. nunc animo: in futuro etiam loco. õs quioꝑa.¬

Expanded text:
in area, ubi jam grana a paleis nuda sunt, et separata mente, etsi inter eas lateant, et eisdem conventiculis contineantur. Dicit ergo iste poenitens post tantas difficultates se exauditum significans. Discedite a me, nunc animo in futuro, etiam loco. Omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ. ꝓ deponendis pecc̃is.
crebra ẽ hic ex affectu nimio.
qr gaudenti ñ sufficit semel¬
dicere qd̾ gaudet. Uñ subd̾.
dñs suscepit qi oblationẽ:¬
lit̃ orantes exaudiri. Et nota: qr ter hic ponit᷑ dñs qm̃
exauditus exultat. sicut fit ce in aliis penitentialib¬

Expanded text:
quae est pro deponendis peccatis.rebra est hic ex affectu nimio, quia gaudenti non sufficit semeldicere quod gaudeat, unde subdit: Dominus suscepit Caliter orantes exaudiri. Et nota quod ter hic ponitur Dominus, lacrymis, exauditus exsultat, sicut fit et in aliis poenitentialib
Abbreviated transcription (Latin):
domino ꝓ u̾bis cusi filiige
mini. Historiã unde ꝓpħaoc¬
CECregum: facile ẽ cognoscere.
ubi legit᷑ qd̾ clauid fugiens ab¬
C salon filium suum: de cuta¬
te nudis plantis exiuit. Cuiꝰ¬
consilio: cusi amicꝰ eius. ces¬
sit in partes absalon. ad ex¬
Me. ploranda consilia. &e renuncianda: quȩ adu̾¬
sus patrem ille moliebatur: auctore architophel qui
defecerat ab amicicia clauid. & filium adũsꝰ patrem con¬
silus quib poterat instruebat. eui uit̾ alia hoc ꝯsilium
dedit. ut absalon ꝑmitteret impetũ fierim patrẽ suũ
cumq occidi. Qd̾ osiliũ. iutatũ ẽ prudentia cusi. qͥ osulit dd̃¬

Expanded text:
Domino pro verbis Chusi filii mini. Historiam unde ocbro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Aalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cuonsilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, q
Abbreviated transcription (Latin):
teraui inter om̃s a nullo fui ĩmunis. om̃ib consensi.
factus uet̾is hominis. & dicit hoc a simili ueteris ue¬
& inuisibiles. qͥb consensi. ẜ hoc ostendit se omib uiciis
subiectum. hoc sd̾odicit: neqͥs desꝑet de grauitate pecc̃oꝵ
salem posteritatem ẽ transfusa. Ip̃e enimorigo: nos ꝓpa¬

Expanded text:
omnes inveteravi, a nullo fui immunis, omnibus consensi. factus veteris hominis. Et dicit hoc a simili veteris vese omnibus vitiis subjectum. Hoc ideo dicit, quis desperet de gravitate peccatorum. sam posteritatem est transfusa: ipse enim origo, nos p
Abbreviated transcription (Latin):
scił quȩ inuidicio erit.
citate mentis. cum
qr in sũma cecitate erunt. Quid enim ẽ penitꝰ eẽ extra
d̾m. nisi eẽ in sũma cecitate: Siqͥdem d̾s habitat lucem
inaccessibilem: Heȩ aut̃ tenebre: hic iam incipiunt
in ꝑeccante. cum ab int̾iori dĩluce secludit᷑. s nondũ
penitꝰ: dum in hac uita ẽ. & id̾o dicit turbatum. non:
turbatꝰ ẽ a fu. d̾i. & futuro: quẽ timebo: & p̃senti: quem
sentio. uł a sua ira ꝓpͥa: turbatus ẽ ocłs. qua turbante. so¬
lem int̾orẽ .i. sapientiam di: ñ pot̃ udere. & qi occasum in
se pati arbitratur mens: que in sua ꝑturbatione: illum
uidere ñ sinit᷑. uñ apłc. Sol ñ occidat suꝑ iracundiã ur̃a¬

Expanded text:
cet quae in judicio erit, citate mentis, cum quia in summa caecitate erunt. Quid enim est penitus esse extra Deum, nisi esse in summa caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem: hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, dum in hac vita est. Et ideo dicit turbatum, non eturbatus est a furore Dei, et futuro, quem timeo, et praesenti, quem sentio. Et a sua ira propria turbatus est oculus, qua conturbante solem interiorem, id est sapientiam Dei, non potest videre, et quasi occasum in se pati arbitratur mens quae sua perturbatione illum videre non sinitur. Unde Apostolus: Sol non occidat super iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
tem corꝑis. & delectationẽ scħ. quam lauat qui sc abca
daret. qd̾ quasi alternatim patitur dies & noctes. Qiiemĩ
spũ ꝓmptꝰ. sentit aliquã lucem ueritatis. & tñ in delec¬
tatione huius scłi ꝑ carnis infirmitatẽ aliq̃n requies¬
cit: tanquam dies &e noctes alt̾no affectu cogit᷑ pati.
noctes patit᷑. cum carne seruit legi pecẽ. & dies sentit:
imbre lacrimarum. cumulum peocatoꝵ dissoluam ut
postimessis uirtutum germminet. & nota qd̾ ait rigabo.
cum supra dixit lauabo. Amplius enim ẽ rigare. quam
lauare. qr potest aliquid in suꝑficie lauari. Rigatiou̾ ad
interiora ꝑtinet. ꝑ quod significat flctum usq ad cor¬
dis intima ꝑmanare:¬

Expanded text:
tem corporis et delectationem saeculi, quam lavat ille qui se ab ea daret quod quasi alternatim patitur, dies et noctes. Qui enim spiritu promptus, sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectatione hujus saeculi per carnis infirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur pati. Noctes patitur, cum carne servit legi peccati, et dies sentit, imbre lacrymarum cumulum peccatorum dissolvam, ut post messis virtutum germinet. Et nota, quod ait, rigabo, cum supradixit, lavabo. Amplius enim est rigare quam lavare, quia potest aliquid in superficie lavari, rigatio vero ad interiora pertinet. Per quod significat fletum usque ad cordis intima permanere
Abbreviated transcription (Latin):
eam ꝑtinentes. & conũtens u̾ba ad regẽ: ait. & istȩ
afferent᷑ tͥ orex. Notau̾boꝵ differentiã. adducent᷑.
oportuna p̃dicatione. uenientes afferentur: impor¬
tuna p̾dicatione conu̾si. uł ita: ut ꝑ iurgines robu¬
staccipiant᷑. & ꝑ ꝓximas: infirmi.⁊ ẽ. post eã regniã.
adducentur regi uirgines. ut robusti & fortes. &
alii infirmi quasi imbecillitate fatigati: aff̾ent᷑ t.
Ẽt nota qd̃ prius unitas ȩccłiȩ dicitur. dum dicit.
eam. post: enumeratio partium: est distincta.
cum dicitur: urgineꝵ ꝓroximȩ. addit¬

Expanded text:
d regem ait: Et istae afferentur tibi, o rex! Nota verborum differentias, adducentur, opportuna praedicatione venientes; afferentur, importuna praedicatione conversi. Vel ita ut per virgines robusti accipiantur, et per proximas infirmi. Et est: Post eam, reginam, adducantur regi virgines, ut robusti et fortes; ealii infirmi quasi imbecillitate fatigati, afferentur tibi. Et nota quod prius unitas Ecclesiae dicitur, cum dicit, eam; post enumeratio partium est distincta, cum dicitur, virgines, et proximae, addit
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gͦ elemosina
tua. in occulto. ubi
d̾̃s uidet. qͥ int̾nam pulcͥtudinẽ amat: quã ui¬
dec. uł intrinsecꝰ .i. ñ in circu̾cisione manufacta
sicut in uet̾ lege: s in sp̃ualib. Regine dico: exi¬
stentis in fimbriis aureis .i. in doctua sapientiȩ. qͦ
regina: ẽ circũ amicta uarietatib diusarum lingua

Expanded text:
Sit ergo eleemosyna tua in occulto ubi Deus videt qui internam pulchritudinem amat quam videt. Vel, intrinsecus, id est non in circumcisione manufacta, sicut in veteri lege, sed in spiritualibus. Reginae dico existentis in fimbriis aureis, id est in doctrina sapientiae, quae regina est circumamictu varietatibus, id
Abbreviated transcription (Latin):
leticia &e exultanõe.
quia sexus ille fra¬
gilis:. uicit graues
passionescorporis.¬
quo: adducentur:
plum. quia sunt &e hereticȩ uirgines. extra hoc tem¬
plum. cuiꝰ iunctura: ẽ caritas

Expanded text:
ultatione, quia sexus ille frgilis vicit graves passiones corpoquo adducentur ttemplum, quia sunt et haereticae virgines extra hoc templum, cujus junctura est charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ particłatim carnẽ daret ad manducandũ. D¬
centes. Quom pot̾ hic nob̾ dare carnẽ suã ad man¬
mutauit gͦ dauiduultum suum coram abimelech.
ẽ hic sermo. In hac quoq mutatione uultus: affec
cõpassus ẽ nob̃: usq admortẽ. & tumpanizabat: qͥa
extensus erat in cruce: sicut corium in ligno.:⁊hoc.
ad hostia ciuitatis .i. ad corda d̾o clausa. ut ea: ꝑ cru¬
cẽ aꝑiret. ferebat᷑ manib suis. qd ñ adlitt̾am potest
accipi. s tunc manib ferebat᷑. cum corpꝰ suum & san¬
guinẽ: in cena apłis porrexit. in qͦ humilitatẽ. hõĩb
cõmendauit. Saliuc decurrebant in barbam .i. u̾ba
infantilia. ⁊ infirma dicentis. Hoc ẽ corpꝰ ineum & de¬
gebant uirtutẽ eiꝰ. que ꝑ barbam intelligit᷑. & ꝑhec
omnia. ꝓcidebat ad hostia porte .i. humiliabat se:

Expanded text:
d particulatim carnem daret ad manducandum, dicentes: Quomodo hic potest nobis carnem suam dare ad manmutavit vultum suum coram Abimelech, est hic sermo . In hac quoque mutatione vultus affectacompassus est nobis usque ad mortem, et tympanizabat, quia extensus in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad ostia civitatis, id est ad corda Deo clausa, ut ea per crucem aperiret, ferebatur manibus suis, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ferebatur, cum corpus et sanguinem suum in Coena apostolis porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem ejus, quae per barbam intelligitur. Et per haec omnia procidebat ad ostia portae, id est humiliabat se
Abbreviated transcription (Latin):
s in oñi temꝑe. prosꝑitatis. ⁊ adu̾sitatis. qd̾ ñ tẽꝑe
pͥoris uultus .i. uct̾is sacrificii: fiebat. qñ carnales
ꝑ carnalib seruiebant. Nota: qd̾ hunc u̾sicłm: can¬
culpa sunt. & ita laus dĩ semꝑ ẽ in eo.S quia hoc
uequit nisi humilis: humilitatẽ cõmendans: sub

Expanded text:
ed in omni tempore, prosperitatis et adversitatis, quod non tempore prioris vultus, id est veteris sacrificii fiebat, quando carnales pro carnalibus serviebant. Nota quod hunc versiculum canculpa sunt; et ita laus Dei semper in eo est. Sed quia hoc nequit nisi humilis humilitatem commendans, sub
Abbreviated transcription (Latin):
puidente: & uiam euadendi monstrante. ꝑ figura¬
tionc̃ furoris euasit. Mutauit eriĩ uultum suum
coram ipsis. ⁊ affectabat ⁊ timpani⁊abat: ad hostia
ciuitatis. & ferebatur manib suis. ⁊ ꝓcidebat ad
hostia porte. ⁊ saliue decurrebant suꝑ barbam eiꝰ.¬
Quẽ cum uidisset achis rex: ait seruis. ut quid mͥ
istum arreptitium adduxistis: Num quid intraturꝰ
ẽ in domtũ meam: Et sic illum dunsit. ꝓiciens eũ.
& abut in de dauid. incolumis. Ad han̾c historiam
uidet᷑ ꝑtinẽ titulus. nec discordat. nis qd̾ qui dicit᷑¬
tauit. ne putetur sola historia narrari. Omĩa enĩ
teris sacrificii in norium: sig̾cat. Uetus aitt̃ sacri

Expanded text:
providente, et viam evadendi monstrante, per figuraprovidente, et viam evadendi monstrante, per figurationem furoris evasit Aug. Mutavit enim vultum suum ctu, et affectabat se, et tympanizabat ad portam civitatis, et ferebatur manibus suis, et procedebat ad ostium portae, et saliva decurrebat per barbam ejus; et cum eum vidisset Achis, putans cuistum abreptitium adduxistis? Nunquid intraturus est domum meam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus: nec discordat, nisi quod qui hic dimentum nomen mutavit, nec putetur sola historia narrari. Omnia enim teris sacrificii in novum significat. Alcui
Abbreviated transcription (Latin):
itulus¬
EPs almus
dauid cum mutauit
uultum suum corã
abimelech. ⁊ dimi¬
sit eum ⁊ abiit. Ti
tulus iste atcentos¬
facit. & pulsantes
desid̾at. & ẽ tractus¬
re de historia libri re¬
gum. ubi scͥptũ ẽ. qd̾ cum fuget dauid¬
MEO: saul ꝑsecutorẽ suum: contulit se ad
achis regẽgeth .i. cuiꝰdam gentis uicinȩ regno u¬
d̾oꝵ ibi latitabat: ut ꝑsecutorẽ saul euitaret. Sug
nam receꝑat głam in popło iud̾oꝵ.⁊ dictũ est ill
Iste est dauid: cui chorum fecerunt mulicres istł¬
te. dicentes. Saul ꝑcussit mille. ⁊ dauid decẽ milia.
Quib auditis: dau̾id sensit muidiam. ⁊ timuit re¬
gem. Cumenĩ ꝓpt̾ hanc głam inuidere ceꝑat ill
sauł. ualde metuendum erat dauid: ne & ille rex
ad quẽ ꝯfugerat: uellet oppͥmẽ cum. quẽ posset de
uicino hostem hr̃e. si saluum seruaret. Ad quẽ etiã
saul mincios miserat. quib achis trad̾et dauid. ut
adse ducerent cum. quẽ uolebat occid̾e. S miscd̾ia di

Expanded text:
tulusPsalmus David cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Aug. Titulus iste attentosfacit, et pulsantes desiderat. Et est tractde historia libri Regum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggnam receperat gloriam in populo Judaeorum. Et dictum est illi: Iste est David cui chorum fecerunt mulieres Israelitae, dicentes: Saul percussit mille, et David decem millia . Quibus auditis David sensit invidiam, et timuit regem. Cum enim propter hanc gloriam invidere coeperit illi Saul, valde metuendum erat David ne et ille rex ad quem confugerat vellet opprimere eum quem posset de vicino hostem habere, si salvum servaret. Hier. Ad quem etiam Saul nuntios miserat, quibus Achis traderet David, ut ad se ducerent eum, quem volebat occidere; sed misericordia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
diii. qͥdicit in exẽplũ
niter ad plures. Ꝙ itẽ. quedam. ꝑfectis tm̃. quedam:
imꝑfectis comieniunt. ut in psalmi lectione osten
idest primus effectus iurtutis. in quo: notatur tẽꝑan
satis abstinere a malo. & refertur hoc. adiustieiam.
Deinde exequitur hoc plenius. idest has duas
iurtutes subiciens alios earum effect ꝯ.

Expanded text:
i dicit in exemplum niter ad plures. Et item, quaedam perfectis tantum, quaedam inperfectis conveniunt, ut in psalmi lectione ostendid est primus effectus virtutis, in quo notatur temperansatis abstinere a malo: et refertur hoc ad justitiam. Deinde exsequitur haec plenius, id est has duas virtutes, subijciens alios earum effectus.