comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lextrimus. qͥ decorꝑe exierunt. illi opinor erunt.
de quib supra dixit. qui increduli fuerunt indie¬
br noc: aut certe om̃s quos apud inferos xp̃c in¬
uemiet. Quid sibi gͥ iult ut uidicent᷑ quidẽ scdm¬

Expanded text:
lexerimus, qui de corpore exierunt, illi opinor erunt, lexerimus, qui de corpore exierunt, illi opinor erunt, de quibus supra dixit: Qui increduli fuerunt in diebus Noe, aut certe omnes, quos apud inferos Christus inuenit. quid sibi ergo uult
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem ihuxp̃i qui ẽ in dexta dĩ deglutiẽs
mortẽ ut uite ec̃ne heredes efficeremur. ꝓfectus in
celos subiectis sibi angłis. et potestatib &e uirtuti
cademscientia armamini. quia qui passus ẽ incarne
desut apeccatis. ut iam ñ hoĩtm desid̾iis. s uolunta¬
te dĩ triiat. qd̾ reliquum ẽ incarne tempus. deinde
addidit. Sufficit enim p̃t̾itum tempus aduolun¬
tatẽ hoĩum consũmatũ ambulantib inlibidinibꝰ
et concupiscentuis. et ebrietate. comessationib. pota¬
cionib et illicitis idolorũ seruitutib in quo stupeᷤ¬
cunt ñ concurrere tios mneandem luxurie confusio¬
nc̃ blasphemantes: qui reddent rationem ei qui
paratus ẽ uidicare uios et mortuos. his dictis
subnectit. ꝓpt̾ hoc enĩ et mortius euangelitatũ ẽ
ut iudiceritur quidẽ secłm homineͤ incarne: iiuãt
autẽ sccłm dm̃ spũ. Quẽ ñ moueat ista ꝓfunditas:
Mortius dicit euangłizatum quos ꝓfecto si intel¬

Expanded text:
tionem Iesu Christi, qui est in dextera dei deglutiens mortem, ut uitae aeternae heredes efficeremur, profectus in caelos subiectis sibi angelis et Potestatibus et Virtutieadem scientia armamini, quia, qui passus est in carne, desiit a peccatis in hoc, ut iam non hominum desideriis sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat tempus; deinde addidit: Sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem hominum consummatum, ambulantes in libidinibus et concupiscentiis et ebrietate, comessationibus, potationibus et inlicitis idolorum seruitutibus, in quo stupescunt non concurrere uos in eandem luxuriae confusionem blasphemantes. qui reddent rationem ei. qui paratus est iudicare uiuos et mortuos; his dictis subnectit: Propter hoc enim et mortuis euangelizatum est, ut iudicentur quidem secundum homines in carne, uiuant aumortuis dicit euangelizatum. quos profecto si intel
Abbreviated transcription (Latin):
manum: teduce si qua manent sccłis uestigia nrĩir
rita ꝑpecua soluent formidine t̾ras qd̾ exgmeo.
io ẽ. ex sibillmo carmine se fassus ẽ transtuiisse uirgiliꝰ.
Qr̃ fortassis etiam illa uates aliquid de unico salua¬
tore mspũ audierat. qd̾ necesse habuit confit̾i. hec tibi
dñe merito suspitiende et in xp̃õ diectissime ac defi¬
derantissime fr̃ siue pauca suie forsitan multa sint. ut¬
cũq occupatissime scͥpsi. lua mereri scͥta desid̾o: & te
nom̃ dedisse nnt̾ competentis. uł datur̾ cẽ iaiamq cog¬

Expanded text:
manum: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, manum: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. quod ex Cymaeo, id est ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Vergilius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid de unico saluatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. haec tibi, domine merito suscipiende et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, siue pauca siue forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi. tua sumere rescripta desidero et te nomen uel dedisse inter competentes uel datur
Abbreviated transcription (Latin):
cluste dies: diligis dñm adm̃ tuum extoto coroe tuo.
et extota amina tua et extota m̃te tua: et Ailiges
ꝓtimum tuum sicut te ip̃m: inhis duob p̃ceptis
totaler pendet et ꝓpħe. In illo pͥmo rerum diuinan
in hoc scło. rer̃ humanaꝵ ẽ cũ beniuo lentia et caritate
consensio. hec quosimecum firmissime teneas ami¬
citia nr̃a uera ac sempit̾na erit et ñsolum nos ĩucẽ s
etiã ip̃i qño sociabit. Quodut fiat exhortor gͣrauita¬
tem etprudentiam tuã: ut iã etiã fidelium sacram̃¬
ra ꝑcipias. Becet emm cratẽ: & congrure qnͣtum cre¬
domorib tius. Mem̃to quid mͥ dix̾is ꝑfecturo: Comi¬
cum quidem deterentio recolis u̾sum. s tam̃ aptissi.¬
mum et itcilissimum: nunchic dies aliã uitã affert
atios mores postulat. Qd̾ si ueracit̃ dixisti sic̃ dete du¬
bitate ñ debeo: iam ꝓfecto sic uis ut sis dignus bap¬
tismo salutari. remissionẽ p̃t̾itorum acciꝑe peccatoꝵ:

Expanded text:
clusit dicens: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo clusit dicens: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. in illo primo rerum diuinarum. in hoc secundo rerum humanarum est cum beniuolentia et caritate consensio. haec duo si mecum firmissime teneas, amicitia nostra uera ac sempiterna erit et non solum inuicem nos sed etiam ipsi domino sociabit. Quod ut fiat, exhortor grauitatem et prudentiam tuam. ut iam etiam fidelium sacramenta percipias; decet enim aetatem et congruit, quantum credo. moribus tuis. memento, quid mihi dixeris profecturo comicum quidem de Terentio recolens uersum sed tamen aptissimum et utilissimum: Nunc hic dies aliam uitam adfert, alios mores postulat. quod si ueraciter dixisti. sicut de te dubitare non debeo. iam profecto sic uiuis, ut sis dignus baptismo salutari remissionem praeteritorum accipere peccator
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dum cras: suie qñ nec ip̃e incis eram. siue p̾ca ꝙͦ ego eos
ite cumq saꝑe cepi. aquib tu longe abhorrebas. siolo
autem succenseas. ne tͥ uideatur absurdum qd̃ illo tp̃x
tũ inuana mundi huiꝰ estuarẽ qm̃uis me multum ama¬
re uid̾tris: Ñ dum eras amnc̾ ms qñ nec ip̃e mͥ amitus
erams potiꝰ inimicus: diligebam quippe iniquitatẽ.
&& reuera quia diuina sententia ẽ. qͣ scͥtum ẽ inscĩs libris.
qui autem diligit iniqͥtatẽ odit animã suã. Cum gͦ o
optantem in quib ipẽ ineip̃m patiebar inimicũ: Cum
uͦ benignitas et gratia saluatoris nr̃i illuxit mͥ. ñ scd̃m
ut cumq amicꝰ effectus: gratias itaq domino. qd de
te mͥ amicum fac̾ẽ tandem aliqũ dignatur. Nunc enĩ
nob̾ ẽ rerum humanar̃ et dinaꝵ. cum beniuolentia
et caritate consensio. itxpo iħu domino nr̃o. uerissima
pace nraͣ: qui duob p̃ceptis cuncta p̃conia diuina cõ¬

Expanded text:
nondum eras, siue quando nec ipse in eis eram siue posteaquam ego eas nondum eras, siue quando nec ipse in eis eram siue posteaquam ego eas utcumque sapere coepi, a quibus tu , longe abhorrebas. \'hNolo autem suscenseas nec tibi uideatur absurdum, quod illo tempore, cum in uana mundi huius aestuarem, quamuis me multum amare uidereris. nondum eras amicus meus, quando nec ipse mihi amicus eram sed potius inimicus. diligebam quippe iniquitatem et uera, quia diuina, sententia est. qua scriptum est in sanctis libris: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam. cum ergo optantem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? cum uero benignitas et gratia saluatoris nostri inluxit mihi non secundum utcumque amicus effectus? Gratias itaque domino, quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. nunc enim nobis est \'rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate consensio\' in Christo Iesu domino nostro uerissima pace nostra. qui duobus praeceptis cuncta praeconia diuina con
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃ etiã ꝯsensio diuinaꝵ. qm̃ qui mec̃ tẽporalẽ uitã qnͣ¬
dam iocundissima benignitate duxisti. nunc spe uite
et̾ne mecum ẽẽ cepisti: Modo uere etiam de reb huma¬
nis int̾nos nulla dissensio ẽ qui eas rer̃ diumnaꝵ cogm¬
cione pensamꝰ. ne plus eis tͥbuamꝰ qmͣ mod̾ eaꝵ iustis¬
sime postulat: nec eas in aliquo contẽptu abitiendo.
creator earum dno. celestium rer̃ atq t̾restrium facia¬
mus iniuriam. Ita fit ut int̾ quos amnicos ñ ẽ reruĩ
consensio diuinar᷑. nec humanaꝵ tẽ plena possit ac
qui duuna contempnit: nec hominẽ recte diligere no-¬
uerit quisquis eum ñ diligit qui hominẽ fec̃. Pinde
ñ dico nunc michi plenuis es amicus. qui eras exparte:
s qnͣtum ratio indicat. nec exparte eras. qñ nec inrebus
humanis. metum amiticiam uerã tenebas. Rerum qͥp¬
pe diuinar̃. ex quib recte humanapensantur. soci m

Expanded text:
rerum etiam consensio diuinarum. quoniam, qui mecum temporalem uitam quorerum etiam consensio diuinarum. quoniam, qui mecum temporalem uitam quondam iucundissima benignitate duxisti, nunc in spe uitae aeternae mecum esse coepisti. modo- uero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum diuinarum cognitione pensamus. ne plus eis tribuamus. quam modus earum iustissime postulat, nec eas iniquo contemptu abiciendo creatori earum domino rerum caelestium atque terrestrium faciamus iniuriam. ita fit, ut, inter quos amicos non est rerum consensio diuinarum, nec humanarum esse plena possit ac qui diuina contemnit, nec hominem recte diligere nouerit, quisquis eum non diligit, qui hominem fecit. proinde non dico: \'Nunc mihi plenius amicus es, qui eras ex parte\', sed, quantum ratio indicat, nec ei parte eras, quando nec in rebus humanis mecum amicitiam ueram tenebas. rerum quippe diuinarum. ei quibus recte humana pensantur, socius mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mo ac desid̾antissimo fr̃i marciano: augusti¬
nus in dnõ salutem: arripui uł potiꝰ obti¬
pui. et quodam modo furat᷑ sum memet¬
ipsum multis occupationib meis. ut t̾ strib̾em antiqͥs¬
nebam. Nosti quippe ut definierit amiciciam: romani
ut ait quidam maximꝰ auctor tulluis eloquii. Drete enĩ
et uerissime dixit. anncicia ẽ rerum humanaꝵ et diuna¬
rũ cum bemuolentia & caritate consensio. lu autẽ mi
kañe aliqñ mͥ conscutiebas inteb humanis. ccĩcis mo¬
re uulgi frui cuꝑem: & mͥ ad ea capessenda quoꝵ me pe-¬
nitit fauendo uelificabas immo uero uela cupiditatũ
meatum cum ccãs tunc dilcctorib meis. int̾ p̃cipuos
aura laudis inflabas. Porro inreb duus q̃tum nicħ
illo tẽꝑe nulla elurerat u̾itas:. utiq inmaiore illius de
bas salute mortaui et ea rerum ꝓspitate felicem qm mũ¬
gaudeo qͥb explicem u̾bis:. qñeum quẽ qͦquomͦ. habui
dui amitum. habco iam uerum amicum: Accessit enĩ

Expanded text:
mo ac desiderantissimo fratri MARTIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Abripui, vel potius obripui, et quodammodo furatus sum memetipsum multis occupationibus meis, ut tibi scriberem antiquisnebam. Nosti quippe ut definierit amicitiam Romani, ut ait quidam, maximus auctor Tullius eloquii . Dixit enim, et verissime dixit: Amicitia est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et charitate consensio . Tu autem, miando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more uulgi frui cuperem, et milii ad ea capessenda, quorum me paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum cum ceteris tunc dilectoribus meis inter praecipuos aura laudis inflabas. porro in rebus diuinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat ueritas, utique in maiore illius defbas salute mortali et ea rei-um prosperitate felicem, quam mungaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu amicum, habeo iam uerum amicum? accessit enim
Abbreviated transcription (Latin):
guli mͥ occurrit. S quadratum nequaqmͣ scri¬
berem. nisi quatuor simul angulorũ rationem
intuerer. Ita quilibet homo una ratione qͣ homo
intelligitur: factꝰ c̃. at ut ppłs fiat. qmͣuis et
ipsa una ratio: ñtam̃ hominis ratio. s homi¬

Expanded text:
guli mihi occurrit. Sed quadratum nequaquam scriguli mihi occurrit. Sed quadratum nequaquam scriberem, nisi quatuor simul angulorum rationem intuerer: ita quilibet homo una ratione, qua homo intelligitur, factus est. At ut populus fiat, quamvis et ipsa una ratio, non tamen hominis ratio, sed homi
Abbreviated transcription (Latin):
lis cet̾a syd̾a. Qmͣ sanc similitudinẽ diligent̃
intuere. fieri enim potest m̃te qͣm excellis. ut qnͣ
dam questionem de hoĩe xp̃o ate ꝓpositam. tnͣse¬
untes dissolũimꝰ. Item queris utrum sũma illa
u̾itas et sũma sapientia et forma rerum ꝑ qu̾cifac¬
ta sc̃ omina. quẽ filium dĩ unicũ sacra nr̃a ꝓfitẽ¬
tur: generalit̾ hoĩs anetiam uniꝰ cuiꝰq nr̃m tatio¬
nẽ contineat. Magna questio. S michi uidetur.
qd̾ ad hominẽ fatiendum attinet. hoĩs qtudẽ
t̃m ñ meam uł tuam ibi eẽ rationem: qd̾ autẽ ad
orbem temporis. uarias hominum rationes in
illa sinceritate uiu̾e. uerum hoc cũ obscurissimũ
sit. qua similitudine illustrari possit ignoro: nifi
forte ad artes illas que insunt animo nr̃o con¬
fugiendum ẽ. Nam indisciplina metiendi una
ẽ anguli ratio una quadrati. Itaq quotiens de¬
monstrare angulum uolo: ñ isi una ratio an¬

Expanded text:
lis cetera sidera. quam sane similitudinem diligenter lis cetera sidera. quam sane similitudinem diligenter intuere. fieri enim potest mente, qua mdam quaestionem de homine Christo a te propositam transeuntes dissolverimus. 4. Item quaeris utrum summa illa veritas et summa sapientia et forma rerum, per quem facta sunt omnia, quem Filium Dei unicum sacra nostra profitentur, generaliter hominis, an etiam uniuscujusque nostrum rationem contineat. Magna quaestio. Sed mihi videtur, quod ad hominem faciendum attinet, hominis quidem tantum non meam vel tuam ibi esse rationem; quod autem ad orbem temporis, varias hominum rationes in illa sinceritate vivere. Verum hoc cum obscurissimum sit, qua similitudine illustrari possit ignoro: nisi forte ad artes illas quae insunt animo nostro confugiendum est. Nam in disciplina metiendi una est anguli ratio, una quadrati. Itaque quoties demonstrare angulum volo, non nisi una ratio an
Abbreviated transcription (Latin):
nascerentur at enĩ hoc inquies tantum ratio¬
ni. Qd̃ autem sol abastris differt: sensib etiam
clarum atq manifestum ẽ. Si magnitudinẽ
me cogis despicere. nosti de int̃ uallis qmͣ multa
dicantur.: et ad qnͣtum incertum ꝑspicuitatis is¬
ta reuocetur S ut concedam tta ẽẽ ut apparet. sic
enĩ et credo. cutus tandẽ et sensum fefellit illa
ꝓceritas. ne septem pedum longioris qm̃ que
sex longissimis. Cui te credo minium quesisse
hominẽ equalem.: et cum minime reppisses. usq
meius formam nr̃am epłam tende uoluisse. Qua¬
re cũ int̾ris quoq aliquid tale existat: nicħ de ce¬
lo puto ẽẽ mirandum. Si autẽ te mouet qd̾ preter
solem nulliꝰ sideris lum̃ implet diem: quis que¬
so te hominib tantꝰ apparuit. qnͣtus homo ille
quẽd̃s suscepit. longe aliter qm ect̃os sanctos atq
sapientes: Quẽ si cum alus hominib conferas:
maiori distantia continentur qmͣ collatione so¬

Expanded text:
nascerentur. ! At enim hoc, inquies, rationi tantumnascerentur. ! At enim hoc, inquies, rationi tantum; quod autem sol ab astris differt, sensibus etiam clarum atque manifestum est. si magnitudinem me cogis dispicere, nosti de interuallis quam multa dicantur et ad quantum incertum perspicuitas ista reuocetur. sed ut concedam ita esse, ut apparet, sic enim et credo, cuius tandem et sensum fefellit illa proceritas Naeuii pede longioris, quam qui est sex longissimus ? cui te credo nimium quaesisse hominem aequalem et, cum minime repperisses, usque in eius formam nostram epistulam tendere uoluisse. quare cum in terris quoque tale aliquid existat, nihil de caelo puto esse mirandum. si autem te monet, quod praeter solem nullius sideris lumen implet diem, quis, quaeso te, hominibus tantus apparuit quantus homo ille, quem deus suscepit longe aliter quam ceteros sanctos atque sapientes? quem si cum aliis hominibus conferas, maiore distantia continentur quam conlatione so
Abbreviated transcription (Latin):
gitare uł contemplari. uł si quid aliud cõmodiuᷤ
dicitur. si tillus eis in ẽ animris. syd̾a quam hoĩes
consid̾anda st̃. Cct̾um incorporum motib. si ut
soles diligent̃ attendas: nichil oĩno aduob idem
fieri potest an tu cum de ambulamus simul. sa¬
tis idem nos age existimas: ab sit aprudentia tua.
Septẽtrioni namq uicunor nr̃m qui de ambulat.
aut alt̾um pari motu antecedat aut tardius in¬
grediatur necesse ẽ: neutrum tam̃ sentiri potest.
S tu nisi fallor quid intelligamus: ñ quid sentiamꝰ
expectas. Qd̾ si ab axe inmeridiem tendamꝰ con¬
iuncti nob̾ atq inherentes quantum ualemꝰ in¬
nttamurq marmorilem et equali uel etiam ebo¬
ri: tam̃ s̃potest eẽ amborum idem mot̾ qmͣ uene
pulsus. quã forma quam faties. Remone nos
et pone clauciam ꝑlem: nichil egeris. Quippe
his etiam simillimis geminis tanta ẽ necessi¬
tas. ut ꝓpͥt moueantur. qnͣta fuit ne singuli

Expanded text:
gitare uel contemplari uel si quid aliud commodius gitare uel contemplari uel si quid aliud commodius dicitur, si ullus eis inest animus, sidera quam homines consideranda sunt. ceterum in corporum motibus si, ut soles, diligenter adtendas, nihil omnino a duobus idem fieri potest. an tu, cum deambulamus simul, satis idem nos agere existimas? absit a prudentia tua. septentrioni namque uicinior nostrum qui deambulat, aut alterum pari motu antecedat aut tardius ingrediatur necesse est; neutrum tamen sentiri potest. sed tu, ni fallor, quid intellegamus, non quid sentiamus, expectas. quod si ab axe in meridiem tendamus, coniuncti nobis atque inhaerentes, quantum ualemus, innitamurque marmori leui et aequali uel etiam ebori, tam non potest esse amborum idem motus quam uenae pulsus, quam forma, quam facies. remoue nos et pone Glauciam prolem, nihil egeris. quippe his etiam simillimis geminis tanta est necessitas, ut proprie moueantur, quanta fuit, ut singuli
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio auigustinus. Necentissimis lit¬
teris tius respond̾e malui ñ qd̾ contẽpse¬
rim p̃cedentia quesita tua minꝰ ue me
delectdũint. s qd̾ in respondendo maiora quã
optnaris molior. Qmqmͣ emm longiorẽ quã
longissima ẽ epłam tͥ mittendam cẽ p̾scͥpseris:
ñtam̃ t̾m habemus otii qnͣtum existimas. et
qnͣtum nossẽꝑ optasse nosti et optamus. Neque¬
ras cur ita sit. Illa enim facilius quib impedior.
quã cur impediar exposuerim. Scͥb cur ego et
tu cum simꝰ singuli. eadem multa faciamus:
sol autẽ ñ idem fatiat qd̃ cet̾a syd̃a. Cuius rei cau¬
sam conarer. slam fi eadem nos agimus multa:
et ille cum cet̾is agit. Si ñ ille: necnos. Ambulo
& ambulas: mouetur et mouent᷑. uigilo & uigi¬
las. lucit rit lucent: disputo et disputas. circui¬
it et circueunt: tam et si accͣ animi. nullo modo
c̃his que uidemus cõparandꝰ. Si autẽ ammum
ita ut equum ẽ. ammo conferas magis idem uł co¬

Expanded text:
RIDIO AUGUSTINUS. Recentissimis litteris tuis respondere malui, non quod contempserim praecedentia quaesita tua minusue me delectauerint, sed quod in respondendo maiora, quam opinaris, molior. quamquam enim longiorem, quam longissima est, epistulam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas et quantum nos semper optasse nosti et optamus. ne quaeras, cur ita sit; illa enim facilius, quibus impedior, quam cur impediar, exposuerim. Scribis, cur ego et tu, cum simus singuli, eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod cetera sidera cuius rei causam conarer. nam si eadem nos agimus, multa et ille cum ceteris agit; si non ille, nec nos. ambulo et ambulas, mouetur et mouentur; uigilo et uigilas, lucet et lucent; disputo et disputas, circuit et circumeunt. tametsi actus animi nullo modo est his, quae uidemus, comparandus. si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem uel co
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o gaudio uobis liceant. hec sunt uota nr̃a: hac mł¬
titudine solatioꝵ scłm multitudinẽ doloꝵ nr̃orum
incorde nr̃o iocundant animã nr̃am Ita ẽ quia ssa
ꝓmissum c̃. ita erit qd̃ restat. sicut ꝓmissum ẽ: Obsec᷑¬
mus te ꝑcur qui tibi ista donauit et ppłm cui seruis
hac ꝑte benedictione ꝑfudit: ut iubeas singłos quos
uolueris sermones seorsum conscͥptos. etemendatos
mitti nobis. Nam et ego qd̃ iussisti non negligo et de
tyconi septem regulis. uł clauib sicut sepe iam scripsi
cognoscere quid tibi uideatur expecto

Expanded text:
nostro gaudio uobis luceant. haec sunt uota nostra, haec munostro gaudio uobis luceant. haec sunt uota nostra, haec multitudines solatiorum secundum multitudinem dolorum nostrorum in. corde nostro iucundant animam nostram. ita est, quia ita promissum est; ita erit. quod restat, sicut promissum est. obsecramus te per eum, qui tibi ista donauit et populum, cui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iubeas singulos, quos uolueris, sermones eorum conscriptos et emendatos mitti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de Tychonii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam scripsi, cognoscere, quid tibi uideatur, expecto
Abbreviated transcription (Latin):
ne fiat fiat. Luceant hec oꝑ a coram hoĩb ut uideant
gaudcant. glificent parrem qͥ in celis ẽ: Talib delecteris
in dño ip̃e te ꝓ eis orantem dignetur exaudire. quẽtuꝑ
eos loquentem non dedignaris audire. Catur. ambule-¬
tur currat᷑ in uia dñi: benedicant᷑ pusilli cum mag¬
nisaocundatimnhis qͥ dicunt eis indomum dñi ibimͣ
Precedant illi et seqnͣtur isti. imitatores facticoꝵ. sicut
et illi xp̃i. fenuicat it̃ sc̃arum formicarũ. fraglent oꝑa
sc̃arum apũ. feratur fructus intolerantia cum salute
ꝑseuerandi usq infinem: necsinat dñs temptari sup̃
quã possumus ferre. sed fatiat cum temptatione etiam
gxitum: ut possimꝰ sustinere. orate ꝓnobis digni exau¬
diri cũ tanto quippe sacͥfitio acceditis ad dm̃ sinceris-
sime dilectionis et laudis eiꝰmoꝑib ur̃is. Orate ut etiã
nobis hec liceatit qm̃ nouit ille quẽ oratis cum qnͣto

Expanded text:
ne fiat, fiat. luceant haec opera coram hominibus, uideant, ne fiat, fiat. luceant haec opera coram hominibus, uideant, gaudeant, glorificent patrem, qui in caelis est; talibus delecteris in domino, ipse te pro eis orantem dignetur exaudire, quem tu per eos loquentem non dedignaris audire; eatur, ambuletur, curratur in uia domini; benedicantur pusilli cum magnis iucundati in his, qui dicunt eis: In domum domini ibimus; praecedant illi et sequantur isti imitatores facti eorum sicut et illi Christi; ferueat iter sanctarum formicarum, fraglent opera sanctarum apum, feratur fructus in tolerantia cum salute perseuerandi usque in finem nec sinat dominus temptari supra, quam possumus ferre, sed faciat, cum temptatione etiam exitum ut possimus sustinere. Orate pro nobis digni exaudiri; cum tanto quippe sacrificio acceditis ad deum sincerissimae dilectionis et laudis eius in operibus uestris. orate, ut etiam nobis haec luceant, quoniam nouit ille, quem oratis, cum quanto
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo et uenerabilit suspici¬
endo sinccrissimeq carissimo fr̃i et con¬
sacerdoti pape aurelio. alipiꝰ et augusti¬
nus in domino salutem. Impletum ẽ gaudio os nr̃m
et lingua nr̃a exultatione nunciantib littĩs tius scãm
cogitationẽ tuam. ad iuuante dño qͥ eam inspirauit¬
et ad affectum ẽẽ ꝑductam. de omĩb ordinatis fratribꝰ
nris. et p̾cipue descrmone p̃sbitor qui te p̃sente po¬
pulo insunduntur. ꝑ quoꝵ linguas clamat caritas
tua maiore uoce incordib hominũ qm̃ illim auribꝰ
deo gratias: Nam quid melius et animo geramus et.
ore ꝑ manꝰ. ex calamo expͥmamus. qmͣ deo gratias:
Hoc nec dici breniꝰ. nec audiri letius. nec intelligigratiꝰ
nec agi fructuosius potest. Dõ gratias qui te etiam
fideli pectore dicauit. erga filios tuos et id quod mnintimo
anime habebas quo humanꝰ ocłs non pencirat edit̃
in lucem donando tibi non solum ut bene uelles ue¬
rum etiam inqͥb possit apparere quod uelles ila pla¬

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET VENERABILITER SUSCIPIENDO SIN- CERISSIMEQVE CARISSIMO FRATRI ET CONSACERDOTI PAPAE AURELIO ALVPIUS ET AUGUSTINUS 1N DOMINO SALUTEM.. Impletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultatione nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam adiuuante domino, qui eam inspirauit, ad effectum esse perductam de omnibus ordinatis fratribus nostris et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur. per quorum linguas clamat caritas tua maiore uoce in cordibus hominum quam illi in auribus. deo gratias. nam quid melius et animo geramus et ore promamus et calamo exprimamus quam \'deo gratias? hoc nec dici breuius nec audiri laetius nec intellegi grandius nec agi fructuosius potest. deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditauit erga filios tuos et id, quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem donando tibi, non solum ut bene uelles, uerum etiam in quibus posset apparere, quod uelles. ita pla
Abbreviated transcription (Latin):
huc mouet utrum nichil in ueniat᷑. in luteris seculari¬
bus qd et semel factum sit. et tam̃ creditũ non fabulo¬
sa uanitate. sed sicut existimant. historica fide. Quert ob¬
secro te. Si enim tale aliquid in illis litt̃is muenire ne¬
gauerit: ammonendus ẽ. Si autẽ fassus fuerit: solura

Expanded text:
huc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularihuc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularibus, quod et semel factum sit et tamen creditum non fabulosa uanitate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus Į est; si autem fassus fuerit, soluta
Abbreviated transcription (Latin):
cam receptis. que non possint alit̾ accipi sicuti ẽ. qd
ds fecit hominẽ: uł rationem tam certã. ut contradic¬
tio aut nulla existat. aut insame similis merito ui¬
dicitur. uelut si quisqmͣ dicat. nec u̾itatem cognosce¬
re. nec falli quẽ qmͣ posse nisi uiuentẽ. Neq enim ut
uideamꝰ qmͣ sit hoc uerum scͥpturarũ auctoritas ne¬
cessatia ẽ: ac non sensus ipse cõmunis ita u̾um ec̃ ꝑspi¬
cua ratione ꝓ clamat÷ ut quisqͥs contradixerit. demẽ¬
tissim̃ habeatur. h ocsi in ista obscurissima questio¬
ne que de anma ẽ prestare aliquis potest: adiuuet imꝑ¬
iciam meam. Qd̃ si non potest: non culpet cunctationẽ
meã. De uirginitate autẽ sc̃ẽ marie si hoc qd̾ scripsi nõ
ꝑsuadet ficripotuisse: neganda sunt omĩa que mirabi¬
lit̃ in corporib acciderunt. Qd̃ si ꝓpt̃ea non creditur.
quia semel faccum est: quere ab amico quẽ hoc ad¬

Expanded text:
cam receptis, quae non possint aliter accipi, sicuti est, quod cam receptis, quae non possint aliter accipi, sicuti est, quod deus fecit hominem, uel ratione tam certa, ut contradictio aut nulla existat aut insaniae similis merito iudicetur, uelut si quisquam dicat nec ueritatem cognoscere nec falli quemquam posse nisi uiuentem; neque enim, ut uideamus, quam sit hoc uerum; scripturarum auctoritas necessaria est ac non sensus ipse communis ita uerum esse perspicua ratione proclamat, ut, quisquis contradixerit, dementissimus habeatur. hoc si in ista obscurissima quaestione, quae de anima est, praestare aliquis potest, adiuuet inperitiam meam; quod si non potest, non culpet cunctationem meam. De uirginitate autem sanctae Mariae si hoc, quod scripsi. non persuadet fieri potuisse, neganda sunt omnia, quae mirabiliter in corporibus acciderunt. quod si propterea non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
liqui putant ammas incorpora sponte defluere. sic
accipiunt dictum ds dedit eum: qͦmodo dictum est.
tradidit illos d̃s inconcupiscentiã cordis eori Pinde u¬
num u̾bum relinquit᷑ qd̃ dictũ est. reu̾tatur addm. ꝓ
peccato accipi posse. reũti. ubi ante ñ fuit si amme in
suns queq corporib fiunt: quo solo u̾bo una illarum
quatuor angustatur opinio. Sedneq ꝓpt̃ hoc unum
ubum trmere existimo illam sententiam ẽẽ refutandã.
ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis quo sc̃a
scͥptura uti solet. hoc quoq recte dici potuisse÷ ut reu̾ti
intelligatur addm sp̃c creatus tamqmͣ ad auctorem
a quo creatus ẽ. non tamqmͣ ad eum apud quẽ pͥmit᷑
furt. Hec ideo scͥsi: ut quisqͥs illarum quatuor de ani¬
ma sententiarũ aliqm uoluerit astruere atq defende¬
re. talia ꝓferat. uł de scͥpturis inauctoritatẽ ecclesiasti.¬

Expanded text:
li. qui putant animas in corpora sponte defluere, sic li. qui putant animas in corpora sponte defluere, sic accipiunt dictum \'deus dedit eum\\ quo modo dictum est: Tradidit illos deus in concupiscentiam cordis eorum. proinde unum uerbum relinquitur, quod dictum est: Reuertatur ad deum, quo pacto accipi possit \'reuerti\', ubi ante non fuit, si animae in suis quaeque corporibus fiunt, quo solo uerbo una illarum quattuor angustatur opinio. sed neque propter hoc unum uerbum temere existimo illam sententiam esse refutandam, ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis, quo sancta scriptura uti solet. hoc quoque recte dici potuisse, ut reuerti intellegatur ad deum spiritus creatus tamquam ad auctorem, a quo creatus est, non tamquam ad eum, apud quem primitus fuit. Haec ideo scripsi, ut, quisquis illarum quattuor de anima sententiarum aliquam uoluerit adstruere atque defendere, talia proferat uel de scripturis in auctoritatem ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
incorpus cũ scriptum sit dedit eum. nontã in pmptu
gule queq anime insuis singłis corporib fieri: alia
qua putantur in corpora sponte demergi. Duabus
autẽ illis. suic detraduce illius uniꝰ ueniant. suie an¬
tea iam create et apud dm̃ constitute singulis corpo¬
rib dentur: sine labore u̾ba ista coaptantur. Et ta¬
men si assertores eĩ sententie qua creduntur anime
in suis singłis corporib fieri. affirment ita ẽẽ dictũ
de sp̃u quipanima ẽ positus. ds dedit cum. quẽ ad
modum recte dicitur dedisse nobis oculos. uł aures.
uł manus. uł quodlibet aliud: que m̃bra utiq non
extra iam feccrat et alicubi reposita habebat. quecũ
opus ẽent daret. hocẽ adderet. et adiungeret. sed illic
ea fenit incorpore. cui dedisse illa dicitur quid eis respon¬
deatur non uideo: nisi forte alia uł testimoma ꝑferan¬
tur. uł certa ratio. unde. ista opinio refellatur. Itenq il¬

Expanded text:
in corpus, cum scriptum sit, dedit eum, non tam in promptu in corpus, cum scriptum sit, dedit eum, non tam in promptu gulae quaeque animae in singulis suis corporibus fieri; alia, qua putantur in corporautem illis, sine de traduce illius unius ueniant siue antea iam creatae et apud deum constitutae singulis corporibus dentur, sine labore uerba ista coaptantur. Et tamen, si assertores eius sententiae, qua creduntur animae in suis singulis corporibus fieri, adfirment ita esse dictum de spiritu, qui pro anima est positus, Meus dedit eum>, quem ad modum recte dicitur dedisse nobis oculos uel aures uel manus uel quodlibet aliud, quae membra utique non extra iam fecerat et alicubi reposita habebat, quae cum opus essent, daret, hoc est adderet et adiungeret, sed illic ea fecit in corpore, cui dedisse illa dicitur, quid ei respondeatur non uideo. nisi forte alia uel testimonia proferantur uel certa ratio, unde ista opinio refellatur. itemque il
Abbreviated transcription (Latin):
bigit᷑. sed de anime abigit᷑. Utrumq autẽ ita posi¬
tum ẽ in hoc testimonio uelut singła singulis pa¬
rili ratione reddant᷑: caro scilicet conũtatur interra
sicnt fuit et inde enĩ sũpta est qnͣdo factus ẽ primꝰ
do insufflauit in fatiem homĩs quẽ finxerat fla¬
tum uite. et factus ẽ homo in animã uiuã: ut de¬
inceps exutraq re. utriusq rei ꝓpago decurreret.
uerumptam̃ su illud uerum ẽ qd̃ animas ñ ex illa una
ꝓpagatas. sed alibi creatas singulis singulas d̾s dat:
uidentur excludi: quia si fierent in singulis hoĩb
spẽ reu̾tatur addm̃ qui dedit cum: sed abdĩn qui fe¬
cit eũ: Dedit enĩ ueluti sic sonat: quasi iam extra fue¬
rit qd̃ dari posst: Deinde qd̃ dictum ẽ. reũtati
ad dm̃: urgerent uerbo et premunt dicentes: Quomo¬
do reu̾tatur ubi nũqmͣ ante fuerit : Potius enĩ dici
se credendus ẽ: Itẽ quomodo anune sponte labant᷑

Expanded text:
bigitur, sed de animae ambigitur. utrumque autem ita posibigitur, sed de animae ambigitur. utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, uelut singula singulis parili ratione reddantur, caro scilicet conuertatur in terram, sicut fuit — inde enim sumpta est, quando factus est primus do insufflauit in faciem hominis, quem finxerat, flatum uitae et factus est homo in animam uiuam, ut deinceps ex utraque re utriusque rei propago decurreret. Verum tamen, si illud est uerum, quod animas non ex illa una propagatas sed alibi creatas singulis singulas deus dat,uidentur excludi, quia, si fierent in singulis hominibus Spiritus revertatur ad Deum qui dedit eum, sed ad Deum qui fecit eum: Dedit enim veluti sic sonat, quasi jam extra fuerit quod dari posset. Deinde quod dictum est, revertatur ad Deum, urgent verbo et premunt, dicentes: Quomodo revertetur, ubi nunquam antea fuerit? Potius enim dici se credendus est. Item quomodo animae sponte labantur
Abbreviated transcription (Latin):
bri qui uocat᷑ ecclãstes. ctim de solutione homĩs que
fit ꝑmortẽ istam qͣ dirimitur anima acorpore scͥptu¬
ra loqueretur: et conũtat᷑ puluis in t̾ram sicut fuit.
et sp̃c reũtatur add̾m qui dedit eum. Sententia hitiꝰ
auctoritatis ꝓculdubio certa ẽ: nec quẽquã decipit
falsitate: Sed si qruspiam uoluerit eã int̾pretari sic:
ut in de animarũ ꝑpaginẽ qd extina illa qmͣ ds pri¬
mo homini dedit om̃s cet̾e ueniant conetur astrue-¬
re: idetur illi suffragari qd̃ ibi de carne dictum ẽ pul¬
ueris nomine: nam utiq puluis et sp̃s. nichil aliud
hoc loco qmͣ caro et anima intelligitur: ut eo modo af¬
firmet animã reu̾ti add̃m qd̃ fit detraduce illiꝰ amime
homine det̾ra facta ẽ: ac sic contendat exhoc qd̵ de
carne notissimum est. debere nos cred̃e illud quod de
anima occultũ est: Detraduce qmippe carins non am¬

Expanded text:
bri, qui uocatur ecclesiastes, cum de solutione hominis, quae bri, qui uocatur ecclesiastes, cum de solutione hominis, quae fit per mortem istam, qua dirimitur anima a corpore, scriptura loqueretur: Et conuertatur puluis in terram, sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. sententia huius auctoritatis procul dubio certa est nec quemquam decipit falsitate; sed si quispiam uoluerit eam sic interpretari. ut inde animarum propaginem, quod ex una illa, quam deus primo homini dedit, omnes ceterae ueniant. conetur adstruere, uidetur illi suffragari, quod ibi de carne dictum est pulueris nomine — nam utique puluis et spiritus nihil aliud hoc loco quam caro et anima intellegitur —, ut eo modo adfirmet animam reuerti ad deum, quod sit de traduce illius animae, homine de terra facta est, ac sic contendat ex hoc, quod de carne notissimum est, debere nos credere illud, quod de anima occultum est. de traduce quippe carnis non am
Abbreviated transcription (Latin):
q̾dam sui generis: et eam cẽ creaturã. non substantiã
creatoris: et si quid aliud de natura cĩ certissim̃ teneo.
Sed quia hoc mefacere cõpellit de anme erortu. ca¬
liginolissime questiomis obscaritas: manum potĩ
porrigant confitenti. et quicqͥd illud ẽ. nosse cupienti:
et doceant si possunt uł ostendant. si quid de hac re
uł certa ratione didicerunt. uł aptissimo diuino elo¬
quio crediderunt. Si enĩ ratio contra diuinarũ scͥptu¬
rarum auecoritatem reddit᷑: qmͣ libet acuta sit. fallit
ueri similitudine: nam uera ẽẽ non potest. Rursus si
manifestissime certeq rationi uelut scͥpturarũ sc̃arũ
obicitur auctoritas: non intelligit qͥ hoc facit. et non
scͥpturarũ illarũ sensum ad quẽ penettare non potuit.
sed suum potiꝰ obicit ueritati: nec qd̃ in eis. sed qd̵ in
seipso uelut ꝓeis inuenit opponit. Exempli grã dili¬
genter ad tende quod dicam. Scͥptum ẽ ꝓpe finem li¬

Expanded text:
quodam sui generis et eam esse creaturam, non substantiam quodam sui generis et eam esse creaturam, non substantiam creatoris et si quid aliud de natura eius certissimus teneo. sed quia hoc me facere compellit de animae exortu caliginosissimae quaestionis obscuritas, manum potius porrigant confitenti et, quicquid illud est, nosse cupienti et doceant, si possunt, uel ostendant, si quid de hac re uel certa ratione didicerunt uel apertissimo diuino eloquio crediderunt. si enim ratio contra diuinarum scripturarum auctoritatem redditur, quamlibet acuta sit, fallit ueri similitudine; nam uera esse non potest. rursus si manifestissimae certaeque rationi uelut scripturarum sanctarum obicitur auctoritas, non intellegit, qui hoc facit, et non scripturarum illarum sensum. ad quem penetrare non potuit, sed suum potius obicit ueritati, nec quod in eis, sed quod in se ipso uelut pro eis inuenit, opponit. Exempli gratia diligenter adtende quod dicam. scriptum est prope finem li
Abbreviated transcription (Latin):
stat quippe nisi fallor. eandem carnẽ etiã si non uicio.
sed natura infirmã esse. tam̃ post peccatum cepisse nas¬
ci: quia neq ita treatus ẽ adam. neq aliquẽ genuit an¬
te peccatum: Querant gͦ alia que recte rep̾hendant. nõ
solum in aluis festinantĩ editis. uerum etiã in his ipsis
libris incis de lib̾o arbitrio: Neq enim eos inuentu¬
ros. nego. unde michi et beneficiũ conferant: qm̃ si illi
qd̃ iam in multorũ manus exicrunt corrigi non pos¬
sunt: ego certe quod uiuo ad huc possũ. Hec autem
ũba tam caute ame posita. ut nulli de anime exortu
qͣtuor illarũ opinioni. rationi ue p̃scribertm. hi tã¬
tum rep̾hendant: qͥ rep̃bendendam putant eandẽ
ipsam dere tam obscura cunctationẽ meã. Contra
qͦs me ñ defendo qd recte faciam in hac questione cun-¬
ctari: cum omĩno non dubitẽ et inmortalẽ ẽẽ amnam.
non itaut d̾s̃. qui soins habet inmortalitatẽ. sed modo

Expanded text:
stat quippe, nisi fallor, eandem carnem, etiamsi non uitio stat quippe, nisi fallor, eandem carnem, etiamsi non uitio sed natura infirma est, tamen post peccatum coepisse nasci, quia neque ita creatus est Adam neque aliquem genuit ante peccatum. Quaerant ergo alia, quae recte reprehendant, non solum in aliis festinantius editis uerum etiam in his ipsis libris meis de libero arbitrio. neque enim eos inuenturos nego, unde mihi et beneficium conferant, quoniam, si illi, quod iam in multorum manus exierunt, corrigi non possunt, ego certe, quod uiuo adhuc, possum. haec autem uerba tam caute a me posita, ut nulli de animae exortu quattuor illarum opinioni rationiue praescriberem, hi tantum reprehendant, qui reprehendendam putant eandem ipsam de re tam obscura cunctationem meam. contra quos me non defendo, quod recte faciam in hac quaestione cunctari, cum omnino non dubitem et inmortalem esse animam non ita ut deus, qui solus habet inmortalitatem, sed modo
Abbreviated transcription (Latin):
non erunt cũ corruptibile hoc induetit in corruptio¬
nem: ut absorbeatur mortale auita. Tunc itaq spiri¬
tale corpus regitur omĩmodo ꝓarbitrio: nunc uͦ non
omimodo. sed sicut leges uniu̾sitatis sinunt: ꝑ qͣs con¬
stitutum ẽ. ut corpora orta otcidant et aucta senescant.
Nam illiꝰpͥmi homĩs anima ante peccatum etiã si ñ¬
dũ spiritale corpus s animale. tam̃ parbitrio rege¬
bat ÷ post peccatum autẽ. id: postta qmͣ peccatũ mu
la carne cõmissum ẽ. sed exqua deinceps ꝓpagaret᷑
caro peccati: anuma rationalis sicẽ mninferiorib cor¬
porib ordinata. ut non omĩmodo ꝓ arbitrio regat
corpus suum Qd̃ si nondum ad qͥescunt inparuu¬
lis qͥmuilla ad huc peccata ꝓpͥa cõmisert̃: iam tam̃
caro ẽ peccati: qͥa et huic sanande cum baptirantim
necessaria ẽ medicina similitudo illa carnis pecca¬
ti÷ nec sic istis ũbis nr̃is h abent qd̃ succenseant. Con¬

Expanded text:
non erunt, cum corruptibile hoc induerit incorruptionon erunt, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, ut absorbeatur mortale a uita. tunc itaque spiritale corpus reget omni modo pro arbitrio. nunc uero non omni modo sed sicut leges uniuersitatis sinunt, per quas constitutum est, ut corpora orta occidant et aucta senescant. nam illius primi hominis anima ante peccatum etiamsi nondum spiritale corpus sed animale tamen pro arbitrio regebat. post peccatum autem, id est posteaquam peccatum in illa carne commissum esset, ex qua deinceps propagaretur caro peccati, anima rationalis sic est in inferioribus corporibus ordinata, ut non omni modo pro arbitrio regat corpus suum. quod si nondum adquiescunt in paruulis, qui nulla adhuc peccata propria commiserunt, iam tamen carnem esse peccati, quia et huic sanandae, cum baptizantur, necessaria est medicina similitudo illa carnis peccati, nec sic istis uerbis nostris habent quod suscenseant. con
Abbreviated transcription (Latin):
illatum discussione det̾minans: ut quecũq uera il¬
larũ cẽt. d̃s sine dubio laudaretur. Siue enĩ ex illa una
om̃s anime ꝓpagentur: siue singiliatim insingulis
fiant. siue extra create mittant᷑. sinc incorpora spon¬
te mergant᷑ ꝓculilubio creatura ista rationalis id:
humane anime natura. in corporib inferiorib hoc
ẽ t̾renis. post peccatum orilmata regit corpus suũ.
catum suum aut pꝰca qmͣ peccauit: sed dictum est
post peccatum: ut qd̃ libet postea si ficri posset. discus¬
sa ratio declararet siue peccatum eiꝰ siue pectatum pa¬
rentis carins eiꝰ. recte dictum intelligeret᷑ qd dictum est.
post peccatum in inferiorib corporib ordinata regit
corp̃ suũ non omĩmodo ꝓ arbitrio: quia et caro concu¬
piscit adu̾sus sp̃m. et ingemistimꝰ grauati. et corpus
qd̾ corrumpitur ad grauat animam. Et qͥs omnia
en arret carnalis infirmitatis in cõmoda: Que utiq

Expanded text:
illarum discussione determinans, ut, quaecumque ilillarum discussione determinans, ut, quaecumque illarum uera esset, deus sine dubio laudaretur. ; Siue enim ex illa una omnes animae propagentur siue singillatim in singulis fiant siue extra creatae mittantur siue in corpora sponte mergantur, procul dubio creatura ista rationalis, id est humanae animae natura in corporibus inferioribus, hoc est terrenis post peccatum ordinata regit corpus suum c<Post peccatum\', ut, quodlibet postea, si fieri posset, discussa ratio declararet siue peccatum eius siue peccatum parentis carnis eius, recte dictum intellegeretur, quod dictum est: <Post peccatum in inferioribus corporibus ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio\', quia et caro concupiscit aduersus spiritum et ingemescimus grauati et corpus, quod corrumpitur, adgrauat animam et — quis omnia enarret carnalis infirmitatis incommoda? quae utique
Abbreviated transcription (Latin):
ita sint. hoc tam̃ qd̃ int̾cio libro delibero arbitrio
cum de substantia rationali agerem sic ame pofi-¬
tum ẽ. ut dicerem incorporib autc̃ inferiorib post
peccatum ordinata regit corpus suum non oĩ modo
parbitrio. sed sicut leges uniu̾sitatis sinunt: diligent̃
ad ũtant quiputant me aliquid de anima huma-¬
na uelut certũ statuisse atq fixisse. qd̃ uł exparenti¬
bus ꝑ ꝓpaginẽ ueniat. uł in accib uite suꝑioris atq
celestis peccauerit. ut corruptibili carne mereretur
in cludr. et iudeant sic ame u̾ba fuisse ꝑ pensa. ut re-¬
tento eo quod certũ habeo. post peccatum pͥmi hoĩs
natos eẽ atq nasci ceteros homines in carne petcati.
cuisanande uenit in dño similitudo carms peccati.
ita oĩa sonarent. ut nulli p̃iudicarent opinioni qua¬
tuor illarum qͣs postea digessi atq distrixi: non cõ¬
fitmans aliquã. sed mnt̃m ꝗd agebam sequestrata

Expanded text:
ita sint, hoc tamen, quod in tertio libro de libero arbitrio, ita sint, hoc tamen, quod in tertio libro de libero arbitrio, cum de substantia rationali agerem, sic a me positum est, ut dicerem: In corporibus autem inferioribus post peccatum ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio, sed sicut leges uniuersitatis sinunt\', diligenter aduertant, qui putant me aliquid de anima humana uelut certum statuisse atque fixisse, quod uel ex parentibus per propaginem ueniat uel in actibus uitae superioris atque caelestis peccauerit, ut corruptibili carne mereretur includi, et uideant sic a me uerba fuisse perpensa, ut retento eo, quod certum habeo, post peccatum primi hominis natos esse atque nasci ceteros homines in carne peccati, cui sanandae uenit in domino similitudo carnis peccati, ita omnia sonarent, ut nulli praeiudicarent opinioni quattuor illarum, quas postea digessi atque distinxi non confirmans aliquam sed interim, quod agebam, sequestrata
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. nescit uox missareũti. hinc ẽ qd̃ ꝑiculosissimaꝵ
questionum ubros le genesi scilicet et de trinitate. diutĩ
teneo qm uultis. et fertis: ut si non potuerint nisi ha-¬
bere aliqua que merito rep̃hendantur: saltem pauciora
sint qmͣ ẽẽ possent. si p̃cipiti festinatione in consultius ede¬
getis quo possint ame dum in haccarne. uiuo defen¬
di: cum uł ab innicis mordentib. uł etiã ab ami¬
cis parum intelligentib fortasse in quibdã cepe-¬
rint accusari. Qd̃ utiq ꝓpt̾ea dicitis. quia non pu¬
tatis cẽ meis aliquid. qd̾ uera possit rõne culpa¬
ri: alloqum. nõ me ad eorũ edicionẽ. s ad ililigenti.¬
orem em̃dationẽ potĩ hortaremin. Ego autẽ iudi¬
tes ueros. et ueritate. seueros magis intueor: inter
qͣs et meip̃m pͥmitus constituere uolo. ut ad eos ea
tantum rep̃hendenda ꝑuemiant: que ame qmͣuis
sedulo ꝑscrutante iuderi minime potuert̃. Que cũ

Expanded text:
tentia: Nescit uox missa reuerti. ;. hinc est, quod periculosissimarum tentia: Nescit uox missa reuerti. ;. hinc est, quod periculosissimarum quaestionum libros de genesi scilicet et de trinitate diutius teneo, quam uultis et fertis, ut, si non potuerint nisi habere aliqua, quae merito reprehendantur, saltem pauciora sint, quam esse possent. si praecipiti festinatione inconsultius edegetis, quo possint a me, dum in hac carne uiuo, defendi, cum uel ab inimicis mordentibus uel etiam ab amicis parum intellegentibus fortasse in quibusdam coeperint accusari. quod utique propterea dicitis, quia non putatis esse in eis aliquid, quod uera possit ratione culpari; alioquin non me ad eorum editionem sed ad diligentiorem emendationem potius hortaremini. ego autem iudices ueros et ueritate seueros magis intueor, inter quos et me ipsum primitus constituere uolo, ut ad illos ea tantum reprehendenda perueniant, quae a me quamuis sedulo perscrutante uideri minime potuerunt. Quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
acti loquuti sunt. qmͣ de illo quẽ sic cicero laudat. sa¬
luberrimapietate credendum ẽ. Abhac gͣ excellentia
tam longe absum: ut sinullũ u̾bum qd̃ reuocare uellẽ
ꝓtulero fatuosim qm̃ sapienti similior. Illi quippe scͥpͥta
sũma st̃ auctoritate dignissima: qͥnuillũ u̾bum non
qd̾ reuocare uellet. scd qd̵ rruocare deberit emifit. hoc
quisquis non dũ est. assequutꝰ. scd̃as h abeat pautes
modestie: quia pͥmas ñ potuit h abere sapientie. Qͥa
non ualuit omina ñ penitenda diligent ditisse: peni¬
teat que cognouerit dicenda ñ fuisse. Cumgͦ non sicut
quidam kim mei putant. nulla uł pauca. sed potius
plura fortasse qmͣ etiam maledici opinantur u̾ba dyxcrĩ
q̃ mallem reuotare si possem: non michi tulliana illa
blanditur qua dutum ẽ. nullum ũqm uerbum qd̃ re-¬
uocare uellet emisit: Si angit me plane horatiana sẽ¬

Expanded text:
acri locuti sunt, quam de illo quem sic Cicero laudat, saacri locuti sunt, quam de illo quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. Ab hac ego excellentia tam longe absum, ut si nullum verbum quod revocare vellem protulero, fatuo sim quam sapienti similior. Illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum verbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet, emisit. hoc quisquis nondum est adsecutus, secundas habeat partes modestiae, quia primas non potuit habere sapientiae; quia non ualuit omnia non paenitenda diligenter dixisse, paeniteat, quae cognouerit dicenda non fuisse. Cum ergo non, sicut quidam carissimi mei putant, nulla uel pauca sed potius plura fortasse, quam etiam maledici opinantur, uerba dixerim, quae mallem reuocare, si possem, non mihi Tulliana illa blanditur, qua dictum est: \'Nullum umquam uerbum, quod reuocare uellet, emisit\', sed angit me plane Horatiana sen
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ errasse dicatis. frustra laboratis: Non bonam cau¬
sã suscepistis: facile in ca me ip̃o udice suꝑ amini: qm̃
non michi placet cum akm̃is meĩs talis ẽẽ existimor. qͣ¬
lis non sũ. ꝓfecto tnĩ non me. sed ꝑ ine aliũ sub mneo no¬
mme diligunt: sinon qd̃ sum. s qd non sũ diligunt. Nlã
inqnͣtum me nouert̃. uł de me ĩum credunt: ego abeis
tam̃ credibilior ẽ denimium fatuo. qmͣ de sapiente per¬
fecto. Nam et illi quos unlgo moriones uocant. qnͣtoma¬
gis a sensu cõmum dissonant. magisqi absurdi et insul¬
sisunt tantomagis nullum ũbum emutunt qd reuo¬
care uelint. quia dicti mali. uł stulti. uł incõmodi pe¬
intere utiq cordatorum ẽ. Sedsi in bonã partem acci¬
piatur. ut quempiã talem fuissecredamꝰ qui cũ sapien-¬
ter omĩa loqueretur. nullum umqĩnũbũ qd̾ reuoca¬
re uellet emisit: hoc potĩ dehominib dĩ qui sp̃u scõ

Expanded text:
meorum errasse dicatis; frustra laboratis, non bonam caumeorum errasse dicatis; frustra laboratis, non bonam causam suscepistis, facile in ea me ipso judice superamini. Quoniam non mihi placet, cum a charissimis meis talis esse existimor, qualis non sum. Profecto enim non me, sed pro me alium sub meo nomine diligunt, si non quod sum, sed quod non sum diligunt. Nam in quantum me noverunt, vel de me verum credunt, ego ab eis tamen credibilior est de nimium fatuo, quam de sapiente perfecto. Nam et illi quos vulgo moriones vocant, quanto magis a sensu communi dissonant, magisque absurdi et insulsi sunt, tanto magis nullum verbum emittunt quod revocare velint; quia dicti mali, vel stulti, vel incommodi poenitere, utique cordatorum est. Sed si in bonam partem accipiatur, ut quempiam talem fuisse credamus, qui cum sapienter omnia loqueretur, nullum unquam verbum quod revocare vellet, emisit; hoc potius de hominibus Dei, qui Spiritu sancto