comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctib semitis suis: quia scilic& uita pra¬
uoꝵ insolenti in quietudine molesta.
ad obruendã ut ita dixerĩ nauĩ cor¬
dis. quasi tempestas illabit᷑. De qͣ ui¬
delic& tempestate ꝑ salomonẽ dicit᷑
Quasi tempestas transiens. ñ erit impiꝰ.
Cumq infirmus quisq ꝑuersos flore¬
re conspicit: huc in ꝑuersitatis pelagꝰ
unda miserȩ imitationis mergit.
Seqͥt᷑. Dissipauert̃ itinera mea: insidi¬
ati sunt mͥ. & p̃ualuert̃: & non fuit
qui ferr& auxiliũ. Dicat hȩc beatꝰ iob
de malignis spiritib. uidelic& hostib
occultis: dicat uniuersa ȩccła de pra-¬
ius ꝑsequentib. scilic& aduersariis
aꝑtis: ipsi quippe. enis itinera dissi-
si insidiantes p̃ualent cũ eos qͦs aꝑte
ad malũ trabere nequeunt. bona si¬
mulando ꝑuertunt. S mirũ ualde¬
est quod subicit. ñ fuit qui ferr& au¬
xiliũ: cũ de diuino adiutorio psalmy¬
sta clam&. adiutor in oportunitatib

Expanded text:
ctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit.t itinera mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipasi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa dextera orientis uocat᷑. de ipso
quoq eius capite scriptũ . ẽ. oriens. ẽ.
nom̃ eiꝰ. Nam quia ab oriente lux sur.¬
git: rectt oriens dr̃. cuiꝰ iusticiȩ lu-¬
mine. nox nr̃e iniusticiȩ illustratur.
Ad orientis gͦ dexterã calamitates
surgunt: quia hii quoq ad ꝑsecuti¬
onem ꝓsiliunt. qui electa m̃bra re-¬
demptoris nr̃i ẽẽ credebant᷑. Aqua
uidelic& calamitates recte ilico asserit
surgere: quia dũ ñ erant extranei qͥ
ꝑsequunt᷑. ab eis repente mala & ilico
fiunt. Sin uͦ dextera hii qui ueracit̃
fideles sunt appellant᷑. calamitates
ad dexteram orientis surgunt: quia
erumpente ꝑsecutionis articło. cru¬
deles prauoꝵ impetus iusti patiui᷑.¬

Expanded text:
ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo, crudeles pravorum impetus justi patiu
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ nichilo gentes habere uidebatur.
s postqͣm incarnat᷑ apparuit. gentilitas
quȩ ꝓ sinistro habita fuerat. credidit.
iudaicus uͦ popłs ad ꝑfidiã declina¬
uit. Sathan gͦ illi a dextris stetit: qͥa
illum ei popłm rapuit. qui dudũ dile
fient: sathan a dextris suis dñs re
mou& dicens. increp& dñs in te satan:
& eiusdem popłi liberationẽ indicans
subdit. qui elegit ihrłm. Qui nimirũ
popłs quia ad gehennȩ incendia ꝑfi¬
dia duce defluebat: s dũ ad fidẽ re¬
ducit᷑. ab eodem eterni ignis incen¬
dio liberatur: statĩ de eo illic subdi¬
de igne: Sicut gͦ illic ꝓ dextera plebs
iudaica: ita hoc in loco dextere uoca¬
bulo. fidelis popłs sc̃e ȩccłȩ designat᷑.
Unde & uenturus udex. hedos ad si¬
nistram: agnos ad dexteram ponet.
S cũ scãm ȩccłam aduersitatis tẽpore
ipsi quoq lacessunt. qui fideles ẽẽ ui¬
debant᷑: ei ꝓculdubio calamitates ad

Expanded text:
et pro nihilo gentes habere videbatur. et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilecfient : Satan e dextris suis removet Dominus, dicens: Increpet Dominus in te Satan. Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia elegit Jerusalem. Qui nimirum populus quia ad gehennae incendia perfidia duce defluebat, sed dum ad fidem reducitur, ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subdiSicut ergo illic pro dextra plebs Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑsequutionis aduersa sustiner&.
Cũ uͦ ab aliquib quasi fidelib tempta¬
tionẽ cruciam̃toꝵ patimur. quasi ad
dexteram illi calamitates oriunt᷑: qͥa
hii qui sub xp̃i nomine militant xp̃i
in ea nomen impugnant. Ipso enĩ lo¬
cutionis usu ꝓ dextro habere dicimꝰ.
qͦd ꝓ magno pensamus: ꝓ sinistro uͦ
id qͦd despicimus. Qd ⁊acharias aꝑte
insinuat. dicens. Et ostendit mͥ iħm
sacerdotẽ magnũ. stantẽ corã angło
dñi: & sathan stabat a dextris eiꝰ. ut
aduersaret᷑ ei. Qui ut patentius hoc
qͦd p̃misit ostender&. secutꝰ adiunxit.
Et dixit dñs ad sathan. Increp& dñs
in te sathan: qui elegit ibrłm. Nũqͥd
non iste. ẽ. torris. erutꝰ de igne: Et
iħie indutus erat uestib sordidis. Sor¬
didis enĩ uestib iħc indutꝰ. ẽ: qͥa quã¬
uis alienus ab om̃i peccato. tamen in
similitudinẽ uenit carnis peccati.
Cui aduenienti. sathan a dextris stetit.
Pro magno nãq dñs uidaicũ popłm.

Expanded text:
secutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et ostendit mihi Dominus sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini; et Satan stabat a dextris ejus ut adversaretur ei . Qui, ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et Dominus dixit ad Satan: Increpet Dominus in te Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus est, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui advenienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum,
Abbreviated transcription (Latin):
odia formidamus: ñ iã lucra dĩ. sed
nr̃a quęrimꝰ. Qua in re sciendũ.ẽ. qͦd
ñnũqͣm cum redarguunt᷑ praui dete¬
riores existunt. Ipsis gͦ & ñ nobis par¬
cimus: si ab eoꝵ redargutione ꝓ eoꝵ
amore cessamꝰ. Unde necesse. ẽ ut ali¬
quando toleremꝰ tacendo quod sunt:
quatinus in nobis discant bene ui
git. dicat. frenũ posuit in os meum:
ac si aꝑte fateatur dicens. Quia in
quibdã ꝓuectũ ñ uidi. p̃dicationis
ab eis impetũ temperaui: ut uitam
meã saltẽ ꝑ patientiã discerent. cum
uerba mea admittere ꝑ oblatã p̃di-¬

Expanded text:
odia formidamus, non jam lucra Dei, sed odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivgit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedi
Abbreviated transcription (Latin):
stringit. Unde apte subiungit. Et fre¬
num posuit in os meũ. Frenũ sibi
dicebant. Uobis oportebat primũ loqͥ
uerbũ dĩ: s qm̃ repellitis illud. & in¬
dignos uos iudicastis ȩtnȩ uitȩ: ecce
conuertimur ad gentes. Frenũ sibi¬
silentii suꝑimpositũ scĩ uiri apud du¬
ra reꝓboꝵ corda conspiciunt: qui ꝑ ꝓ
pħam dicunt. Quomͦ cantabimꝰ can-¬
ticũ dñi in terra aliena: Frenũ po¬
ni etiam paulꝰ ammonuit: qui disci¬
pulo p̃cepit dicens. Hereticũ post
primã & scd̃am correptionẽ deuita:
sciens quia subuersus. ẽ qui eiꝰ modi¬
natus. Scĩ quippe doctores plerũq
alta consideratione resistentiũ corda
conspiciunt: & dũ ea derelicta diui¬
nit᷑ uident. afflicti gem̃tesq contices¬
cunt. Annon aliquando frenũ salo¬
mon doctorib imponit: qui dicit no¬
li arguere derisorẽ: ne oderit te:S
si ab increpatione idcirco reticemus.
quia contra nos insurgere derisoris

Expanded text:
stringit. Unde apte subjungitur: Et frestringit. Unde apte subjungitur: Et frenum posuit in os meum. - Ac si  loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversusnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris
Abbreviated transcription (Latin):
gellatur quisq cognoscimꝰ. s qua ex
causa flagellũ ueniat ignoramus.
Cum uͦ post flagella uitȩ. correctio se¬
quit᷑ etiam ipsa consilii uirtꝰ aperit᷑.
Pharetra gͥ clausa: est consiliũ occultũ.
S aꝑta pharetra affligim᷑: qͦndo ꝑ id
quod post flagellũ sequit᷑. quo consilio
flagellamur uidemus. Cum peccata
n&. S feriendo indicat: qͥntũ ei in no¬
bis displicuit hoc qͦd diu uidendo tole¬
rauit. Sc̃a itaq electoꝵ ȩccła. tribulati¬
onib p̃ssa. dicat. pharetram enim suam
aꝑuit: & afflixit me. Quȩ aduersari-¬
orũ uoces insolent̃ sustinens. dũ cernit¬
qͦd eius p̃dicatio ñ admittit᷑: quoꝵ dã
duriciã deserens. p̃dicationis suȩ uer¬
ba moderat᷑. Perpendens & enĩ ꝑsecu¬
tores suos ad exhortationis uocẽ dete¬
riores existere: magis eligit tacere.
Cũq indignos qui audiant conspicit:
p̃dicationẽ suam obducto silentio ad¬

Expanded text:
gellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua gellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata net, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu ravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum quod ejus praedicatio non admittit, quorumdam duritiem deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ac exhortationi vocem deteriores existere, magis eligit tacere; cumque indignos qui audiunt conspicit, praedicationem suam obducto silentio a
Abbreviated transcription (Latin):
uerent᷑. Longe a scã ȩccł̃a fugiunt om¬
nes iniqui: ñ passib gressuũ. s qͣlitati¬
b morũ. Longe fiunt ñ loco s merito:
dum crescente suꝑbia. aꝑta eã exꝓbra¬
tione contempnunt. Faciẽ nãq eius
conspuere. ẽ. ñ tantũ in absentia bo¬
nis
detrahere: s unũ quẽq iu
stũ/
etiam in p̃sentia confutare.
Quos
tunc praui dũ aꝑte irri.¬
dendo despiciunt: in eoꝵ contumeli¬
is fluxa uerba. quasi defluentes sali
rabilẽ uitã tenere: scit nec de aduer
re: nouit contra aduersa animũ ad
spem suꝑni culminis exaltare. Scit
bona sua miscdiȩ redẽptoris: scit ma¬
la sua iusticiȩ tribuere iudicis: qͦd &
bona largiente illo habeat. & mala il¬
lo ꝑmutente patiat᷑. Vnde & mox de
suã aꝑuit: & afflixit me. Quid ꝑpha¬
retrã dĩ nisi occultũ consiliũ desig¬
nat᷑: Sagittam uͦ de pharetra dñs
eicit: quando de occulto consilio aꝑ¬
tã sententiã emittit. Quia enim fla¬

Expanded text:
esia.---Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui non passibus gresuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt non loco, sed merito; dum, crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque stum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes salivrabilem vitam tenere; scit nec de adversre, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto judicii consilio apertam sententiam emittit. Quod enim fla
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ꝑ pedes ȩccłȩ. nisi extrema illiꝰ mem¬
bra signant᷑: Quȩ dũ ad oꝑa trena
deseruiunt: tanto celerius ab aduer¬
sariis falli possunt. qͦnto sublimia
minus intelligt̃. Hos itaq pedes ad¬
uersarii subuertunt: uidelic& cum
extrema m̃bra illiꝰ ad sui dogmatis
errorẽ trahunt. Subuersi pedes uiã
tenere nequeunt: cũ infirmi quiq
ꝑsecutoꝵ suoꝵ uel ꝓmissionib ꝑsuasi.
uel. minis territi. uel cruciatib fra

Expanded text:
 pedes Ecclesiae, nisi extrema illius membra signantur? Quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad sui dogmatis errorem trahunt. Subversi pedes viam tenere nequeunt, cum infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, vel min
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempore ꝓuerbiũ prauis efficitur:
quia cũ bonos mori ꝑ torm̃ta conspici¬
unt. ab eis similitudinẽ maledictionis
sumunt. Quo enĩ transitoriã mortẽ
uident. s ꝑmanentẽ uitã ñ uident: tan¬
tomagis deridendo mala p̃sentia fugi¬
unt. qͣnto ꝑ intellectũ intrinsecus ad
bona ꝑmanentia ñ ꝑtingunt. S ea qͦ
subiuncta sunt. qͥa obscuriorib senten¬
tiis implicata ñ sunt. debemꝰ sub bre¬
uitate transcurrere: ut ad ea de qͥb
laborandũ.ẽ. ualeamꝰ citius ꝑuenire.

Expanded text:
nis tempore proverbium pravis efficitur, quia cum bonos mori per tormenta conspiciunt, ab eis similitudinem maledictionis sumunt. Quo enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident; tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrisecus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententiis 658 implicata non sunt, debemus sub brevitate transcurrere, ut ad ea in quibus laborandum est valeamus citius pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis iniquoꝵ actꝰ exerceant: plerũq
tam̃ in hac uita occupant loca iustoꝵ.
noris concupiscentiã officia exterius
amministrant. Quos scã correptio ad
cognitionẽ sui reuocat: ut uidelic&
in prauis desideriis positi. qͦrũ sint
filii attendant. Non enĩ eoꝵ st̃ filii.
quoꝵ loca tenent: s quoꝵ oꝑa exer¬
cent. Dicat᷑ igit᷑ recte. filii stultoꝵ &
ignobiliũ: ubi & apte subiungit᷑. & in¬
terra pęnitꝰ ñ parentes. Sicut enĩ ple¬
riq in terra sunt. & a cognitione ho¬
minũ abiectione uilitatis suȩ. quasi
quadã suꝑductione uelaminis abscon.¬
abiectioni prauoꝵ oꝑm se subdunt.
diuino conspectui noti ñ sunt. Qb
& qͣndoq dicendũ. ẽ. am̃ dico uobis
nescio uos. Esse gͦ in t̃ra. & appare

Expanded text:
quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac vita occupant loca justorum, noris concupiscentiam officia exterius administrant. Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum et ignobilium. Ubi apte subjungitur: lerique in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconabjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et appare
Abbreviated transcription (Latin):
tam imaginẽ ad similitudinẽ illiꝰ.
stulti & ignobiles: qui dũ suꝑnã sa-¬
pientiã sem& ipsos sequentes fuguñ.
in sua ignorantia quasi in abiectȩ płe¬
bis uilitate sopiunt᷑. Quo enĩ id ad
quod conditi sunt ñ intelligunt: eo
etiam cognationẽ acceptȩ ꝑ imaginẽ
generositatis ꝑdunt. Stulti st̃ gͦ &
ignobiles: quos ab ȩtñȩ hereditatis
consortio repellit seruitus mentis
Scriptum quippe. ẽ. Om̃is qui facit
peccatũ. seruus. ẽ. peccati. Et uoce
egregii p̃dicatoris dr̃. Sapientia huiꝰ
mundi: stulticia. ẽ. apud dm̃. Qui gͦ
dũ t̾rena saꝑent. ab intima generosi¬
tate repulsi sunt: stulti simul & ig¬
nobiles fuert̃. Quoꝵ dũ pleriq act
imitantur. filii stultoꝵ & ignobiliũ
fiunt. Dumq eos sensib ac morib
sequunt᷑: & stulti sunt. qͥa uerã sapi¬
entiam ñ intelligunt: & ignobiles. qͥa
nulla sp̃c libertate renouant᷑. S hii

Expanded text:
tam imaginem ad similitudinem illius tam imaginem ad similitudinem illius stulti et ignobiles, qui dum supernam sapientiam, semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dicitur: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena saperent ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles fuerunt. Quorum dum plerique actimitantur, filii stultorum et ignobilium fiunt, dumque et sensibus ac moribus sequuntur et stulti sunt, veram sapientiam non intelligunt, et ignobiles, quia nulla spiritus libertate renovantur. Sed hi
Abbreviated transcription (Latin):
minis in sede maiestatis suȩ. sedebi¬
tis & uos suꝑ duodetĩ thronos: iudi¬
candes duodecĩ tribus isrł. Ecce
relinquentes temporalia. głam pote¬
statis ȩt̃nȩ mercati sunt. Quid itaq
in hoc mundo stultius. qͣm sua dese¬
rere: Et quid in ȩt̃nitate nobilius:
qͣm cũ dõ iudices uenire: Hoꝵ scili¬
c& iudicũ nobilitas. salomone atcesta¬
nte memorat᷑: cũ hoc qͦd iam p̃fatus
sum dr̃. nobilis in portis uir eiꝰ qͣndo
sederit cũ senatorib terrȩ. Ualde
quippe nobiles considerat: qͦs senato¬
res uocat. Hanc in se nobilitatẽ paulꝰ
aspexerat: cũ cognationi conditoris
ꝑ sp̃m iunctꝰ. dicebat. Genus igitur
cũ simus dĩ: ñ debemꝰ estimare au¬
ro aut argento. aut lapidis sculp¬
turȩ. artis & cogitationis hominis
diuinũ ee̾ simile. Genus uidelicet
dĩ dicimur: ñ ex eiꝰ natura editi. s ꝑ
spm illius & uoluntarie conditi . &
adoptiue recreati. Tanto gͦ adhuc no¬
bilitate quisq erigit᷑. qͣnto ꝑ accep¬

Expanded text:
majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrquippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitionis hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus natura editi, sed per spiritum illius, et voluntarie conditi, et adoptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per accep
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uͦ ñnulli qui in uoluntatũ suaꝵ
foueã corruunt: s tam̃ ꝑ lam̃ta pęni¬
tentiȩ ab imis citiꝰ pedẽ reducant:
quos suꝑnȩ ꝑcussionis uulnera ad
eruditionẽ potiꝰ qͣm ad extincꝰtionẽ
secant. Ex quib & apte subiungit᷑.¬
Uerũtam̃ ñ ad consumptionẽ eoꝵ emit¬
tis manũ tuã. & si corruerint ipse sal¬
uabis. In quib ꝓfecto uerbis hoc sol¬
lerter deb& intelligi: qͦd beatus iob
dum sua narrat. in se alios trans fi¬

Expanded text:
Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungiterumtamen non ad consummationem eorum emittis manum tuam, et si corruerint ipse salvabis. - In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfi
Abbreviated transcription (Latin):
De qua uidelic& morte ꝑ psalmystã dr̃.
Quis. ẽ. homo qui uiuit. & ñ uidebit mor¬
tem: Nam &si ad celũ raptus helyas
ẽẽ ꝑhibet᷑: mortẽ tam̃ distulit. ñ eua¬
sit. De ipso quippe ore ueritatis dr̃.
Helyas quidẽ uenturus. ẽ: & restitus
om̃ia. Uenit enĩ restiturus omĩa: qͥa
ad hoc nimirũ huic mundo restitu¬
itur. ut & p̃dicationis munera ĩpleat.¬
& carnis debitũ soluat. Quȩ tam̃ scĩ
uiri sententia iuxta allegoriȩ miste¬
riũ scẽ eccłȩ uocib ex ꝑsona congru¬
it infirmoꝵ: qui fidẽ uerbotenꝰ tenen.
s contra p̃cepta fidei suis desideriis
famulant᷑. Ait enĩ. Scio quia morti
tradas me: ubi constituta domus est
om̃i uiuenti. Quia enĩ multos in se
uoluptatib deditos conspicit. eoꝵq
iam interitũ p̃scit: pensat qͦd in uani¬
tate p̃senti. suis quidẽ desideruis ser¬
uiunt. s tam̃ ad mortis domũ ꝑue¬
niunt om̃s qui in ea carnalit̾ uiuñ.

Expanded text:
De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi ad coelum raptus Elias esse perhibetur, mortem tamen distulit, non evasit. De ipso quippe ore veritatis dicitur: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. Quae tamen sancti viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt.
Abbreviated transcription (Latin):
succumbit: quia dũ forti pede cogita¬
tionis intus intentionẽ fixerit. om̃e
qͦd foris mutabilit̾ agit᷑. ad arcẽ m̃tiᷤ
minime ꝑtingit. Sequit᷑. Scio quia
oꝑis parte tractatũ. ẽ qͦd ante adue-¬
ntũ dñi ad inferni receptacula etiã
iusti descenderent: qͦmuis ñ in sup¬
pliciis s in requie seruaret᷑. Qͦd nẽ
testimoniis edocere negligimꝰ quia
in ea iam sufficient̃ ꝓbatũ putamꝰ.
Hoc gͦ qͦd dr̃. scio quia morti tradas
me. ubi constituta domꝰ ẽ om̃i uiuen¬
ti. recte beato iob etiã iuxta hysto¬
riam congruit: dũ nimirũ constat.
qͥa ante redemptoris gr̃am ad infer¬
ni claustra etiam iusti ducerentur.
Ipsa quippe inferni receptio. domus
om̃iũ uuentiũ dr̃. quia nullus huc
uenit qui ante mediatoris aduentũ
non illuc ipsa corruptionis suȩ con¬
ditione ꝑtransiuit: nullus huc ue¬
nit quiad carnis mortem eiusdem
corruptionis suȩ gressib ñ tetendit.

Expanded text:
succumbit, quia dum forti pede cogitasuccumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit. Sequitur: CAoperis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit.
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtatur: qm̃ ad hoc solũ hc̃ fugitiuȩ
felicitatis aura subleuat. ut repente
deceriꝰ in infimis sternat. Quia enĩ
scã ȩccła cunctis in honore. ẽ: infirmi
quiq in ea qui transitoriis successioni¬
b lȩtant᷑ quo nisi suꝑ uentũ positi
uident᷑ eleuati: Quia subsequentis
ꝑsecutionis tempore dũ ꝓsꝑitatis au¬
ra ꝑtransit. eoꝵ ꝓtimis eleuatio corru
it: & repente cadentes discunt qͥa ele-¬
uati prius in uentũ sedert̃. Quȩ ui¬
delic& uerba etiam scĩ uiri ꝑsonȩ spe-¬
cialit̾ congruunt: non ad id qͦd erat.
s ad id qͦd ẽẽ uidebat᷑. Neq enĩ m̃tem
illius ꝓsꝑitas fugitiua leuauerat: qͣm
int̾ tot rerũ affluentias. miro semꝑ
uirtutis pondere p̃mebat: s iuxta
hoc. qͦd uideri exterius potuit. suꝑ
delic& casum scs̃ uir in m̃te ñ ꝑtulit:
quia nulla aduersitas deicit. quem
ꝓsꝑitas nulla corrumpit. Qui enim
ueritati inher&: uanitati nullo mͦ

Expanded text:
laetatur, quoniam ad hoc solum hunc fugitivae laetatur, quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut repente deterius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea qui transitoriis successionibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui delicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio. ñ sit in qualitate iudicis. s
in m̃te patientis. Quod uerbis quoq
aliis retexit dicens: & in duricia manꝰ
tuȩ aduersaris mͥ. Manus & enĩ dei
dura credit᷑: cũ uoluntati nr̃ȩ contra-¬
riȩ hoc qͦd ei in nobis displic& ferien¬
do ꝑsequit᷑ Et flagella ingeminat: cũ
dolentis anima clem̃tiã exspectat. Quȩ
tam̃ iuxta allegoriȩ mysteriũ. bene scẽ
ȩccłȩ uerbis congruunt ex uocib infir¬
moꝵ: qui plerũq se feriri plus ȩsti¬
mant. qͣm mereri putant: & quasi cru¬
delitatẽ arbitrant᷑ iudicis. districtio¬
nẽ ȩquissimam sectionis: quia & cũ
uulnus egri medicinali ferram̃to ab¬
scidit᷑. medicus crudelis uocat᷑ Qui ta
m̃ ꝑsecantis manus duriciã aduer¬
sat᷑ uulneri: s concordat saluti. Seqͥt᷑
gła quasi in alto cernit᷑ s nulla sta¬
bilitate solidatur: uelut eleuatꝰ suꝑ
uentũ ponit᷑. qui ꝓsꝑitate transitoria

Expanded text:
immutatio non sit in qualitate judicis, sed immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flagella ingeminat cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt ex vocibus infirmorum, qui plerumque se plus feriri aestimant quam mereri putant, et quasi crudelitatem arbitrantur judicis districtionem aequissimam sectionis, quia et cum vulnus aegri medicinali ferramsciditur, medicus crudelis vocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat saluti. Sequitugloria, quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur ventum ponitur, qui prosperitate transitoria
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ furorisq. ad ponendã terrã in so-¬
litudinẽ: & peccatores eius conteren-¬
dos de ea. Sanctꝰ gͥ uir ut hanc eandẽ
crudelitatẽ sibi potius asserer& congru¬
ere posse qͣm dõ. ait. mutatꝰ es mͥ in
crudelẽ: acsi aꝑte dicat. Qui in teipso
crudelitatis nil habes: mͥ quẽ respira¬
re a ꝑcussione ñ sinis. crudelis uideriᷤᷤ.
ta enim crudelis ds̃ ẽẽ ñ potest: sicut
nec mutari ullatenuis potest. S qm̃
lem sentiat ostendit. Nam dũ circa
nos quȩdã ꝓspa & aduersa uariant᷑.
in eo quo nos mutam᷑. quasi eiꝰ circa
nos mutatũ animũ suspicam᷑. Ipse uͦ
in se incõmutabilis ꝑmanens: alit̃ atq
alit̾ in cogitatione sentit᷑ hominu. ꝓ
qualitate meritoꝵ. Nam & lux solis
cum neqͦqͣm .ẽ. sibims ipsi dissimilis: in¬
firmis asꝑa. sanis aut̃ ocłis lenis uide¬
tur: eoꝵ uidelic& immutatione. ñ sua.
Unde ut p̃diximꝰ. dicens. mutatꝰ es. ad¬
iunxit mͥ: ut ipsa hec crudelitas atq

Expanded text:
irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quoniam lem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque
Abbreviated transcription (Latin):
uersa agerent. ut ñ ea etiã aliis ꝓ¬
pinarent: utinã illis mors sua sola
sufficer&. & ñ uirulentis ꝑsuasio¬
nib alienã etiã uitã necarent. Inui¬
dent enim alios eẽ qͦd ñ sunt: dol ent
alios adipisci qͦd ꝑdunt. Nam si qua
forte in alioꝵ actib exoriri bona con¬
spiciunt: mox ea manu pestiferȩ exꝓ¬
brationis euellunt. Unde & sequit᷑.¬

Expanded text:
rversa agerent, ut non ea etiam aliis prorversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt, dolent alios adipisci quod perdunt. Nam si qua forte in aliorum actibus exoriri bona conspiciunt, mox ea manu pestiferae exprobrationis evellunt. Unde et sequit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bris uestim̃ta quęrt̃. ñ solũ quȩ
tegant. s etiã quȩ excollant expetunt :¬
& contra torporẽ frigoris. ñ solũ quȩ
ꝑ pinguedinẽ muniant. s etiã quȩ
ꝑ molliciẽ delectent. ñ solũ quȩ per
molliciẽ tactu mulceant. s etiã quȩ
ꝑ colorẽ ocłos seducant. Necessitatis
gͥ causam in usũ uoluptatis uertere
quid .ẽ. aliud qͣm calamitatis suȩ
squalorẽ miseriȩ sociare: Pressa itaq
tempore aduersitatis ȩccła. reminis¬
catur eoꝵ. ex quoꝵ merito tanta su¬
stins. & dicat.. Qui rodebant
in solitudine.: sqͣ lentes calamitate
& miseria. Calamitate scilic& non
squalerent: si inusitatis necessitatib
uoluntatũ miseriã ñ suꝑ adderenͭ:
quas uidelic& necessitates ex paren¬
tis primi culpa meruimꝰ. Hii uͦ qui
calamitati suȩ miseriã adiungunt:
ex cruciatu penȩ ad augm̃tũ ꝓrum¬
punt culpȩ. S utinam tales cũ ad
melius ꝑmutari despiciunt. ita ꝑ-¬

Expanded text:
membris vestimenta quaerunt, non solum quae membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant expetunt; et contra torporem frigoris, non solum quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent; non solum quae per mollitiem tactum mulceant, sed etiam quae per colorem oculos seducant. Necessitatis igitur causam in usum voluptatis vertere, quid est aliud quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita pe
Abbreviated transcription (Latin):
nis suggestione sustinent: & quasi
quidam rectissi: ini arbitri int̾ ne¬
cessitatẽ uoluptatẽq constituti. hanc
frenant. Unde fit. ut & si infirmita¬
tis suȩ calamitatẽ tolerant: tam̃ ad
squalorẽ miseriȩ ꝑ negligentiã non
descendant. Hoc ipsum enĩ ẽẽ in cala¬
mitatẽ. ẽ. necessitatis naturȩ ex car¬
nis adhuc corruptibilis infirmitate
sustinere. Quas uidelic& necessita¬
tes cupiebat euadere qui dicebat.
De necessitatib meis eripe me. Sciebat
enin plerumq uoluptatũ culpas ex
necessitatũ occasione ꝓrumꝑe: & ne
quid sponte illicitũ admitter&. hoc
ipsũ satagebat euelli. qͦd nolens ex ra-¬
dice tolerabat. t contra gaudent pra¬
ui in his corruptionis suȩ necessita-¬
tib: quia nimirũ eas ad usũ uolup¬
tatũ retorquent. Cum enĩ reficien¬
dis cibo corporib naturȩ seruiunt:
ꝑ delectationẽ gulȩ in uoluptatis
ingluuie distendunt᷑: cũ tegendis

Expanded text:
nis suggestione sustinent; et, quasi nis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque constituti, hanc frenant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenduntur. Cum tegendis
Abbreviated transcription (Latin):
gentiae infirmitati nr̃ȩ addimꝰ squa¬
lorem culpȩ. Necessitates nãq natu¬
rales hoc habere ualde ꝑiculosum so¬
lent: qͦd sepe in eis minime discer¬
nit᷑. quid circa illas ꝑ utilitatis stu¬
diũ. & quid ꝑ uoluntatis uiciũ agat᷑
Crebro enim occasione seductionis in¬
uenta. dũ necessitati debita reddimꝰ.
uoluptatis uitio deseruimꝰ & infirmi¬
tatis uelamine ante discretionis ocłos
excusatio nr̃a se palliat: ac quasi sub
patrocinium explendȩ utilitatis occul¬
tat. Infirmitatẽ uͦ naturȩ nr̃ȩ. ꝑ ne¬
gligentiam relaxare nichil.ẽ aliud
quã calamitati miseriã addere: ac ui¬
ciorũ squalorẽ ex eadẽ miseria mul¬
tiplicare. Vnde scĩ uiri in om̃e qͦd
agunt. studiosissima intentione dis¬
cernunt. ne quid plus ab eis naturȩ
suȩ infirmitas qͣm sibi debet᷑ exigat.
ne sub necessitatis degmine. in eis ui¬
ciũ uoluptatis excrescat. Aliud enĩ
ex infirmitate. aliud ex temptatio¬

Expanded text:
gentiae infirmitati nostrae addimus squagentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis occultat; infirmitatem vero naturae nostrae per negligentiam relaxare, nihil est aliud quam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
uacua. qͥa suꝑna deseruit. infima con¬
cupiuit: uideat qͦmͦ plerũq id quod
appetit. si forte p̃ualeat. etiã iuolent̃
rapit: uideat tales se quasi intra po
sitos dui tolerasse: atq ex eoꝵ culpis
usq ad bonoꝵ quoq ꝑicula ac detri
nisi prius in interiorib suis soli ac
uacui a uirtutũ cultura remane¬
rent. Bene aut̃ coꝵ qualitatẽ expli¬
cat dicens. Squalentes calamitate &
miseria. Aegra nãq caro si studio¬
se curari negligit᷑: squalore suꝑdu
cto infirmitate deteriꝰ grauat᷑. Et dũ
calamitati egritudinis negligentiȩ
miseria additur: grauior molestia
aborto. squalore tolerat᷑. Natura gͥ
tatem uicio ꝓpriȩ uoluntatis lapsa
in calamitatẽ cecidit: qͥa p̃ssa innu-¬
meris necessitatib. nichil in hac ui¬
ta nisi unde affligeret᷑ inuenit. S cũ
eisdẽ naturȩ nr̃ȩ necessitatib plerũq
plusqͣm expedit deseruimꝰ: m̃tisq
curã negligimus: ex miseria negli¬

Expanded text:
vacua, quia superna deseruit, et infima convacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimnisi prius ipsi in interioribus suis soli ac vacui a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, gravior molestia oborto squalore toleratur. 28. Naturae tatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negli
Abbreviated transcription (Latin):
aliena appetunt. s ea quȩ appetuĩs
raꝑe neqͣquã possunt. blandis autẽ
sermonib. & quasi mollicie dulce¬
dinis concupita abstrahere conant᷑:
quid aliud quam terrã lingunt:
Quia terrena quȩq uirtute neqͦunt
auferre: mollicie linguȩ moliunt᷑.
Qui uͦ in hoc mundo aliqua potesta¬
te suffulti sunt. & concupiscentiis
aliena blandiri quidẽ ex fraude des-¬
piciunt: quia etiam iniusto robore
possunt implere qͦd uolunt: hii hoc
qͦd appetunt ñ lambunt. s rodunt:
q̃m ꝓpinquoꝵ uitã fortitudine ui¬
riũ uelut annisu dentiũ demoliuã
Conspiciat itaq scã ȩccła ueras diui¬
tias ȩternȩ patriȩ: conspiciat freqͦn¬
tiam suꝑnoꝵ ciuiũ: conspiciat in ele¬
ctis suis cultũ m̃tis. & innumerabili¬
um bona uirtutũ: atq ab eis ad pra¬
uoꝵ uitã om̃i bono destitutã mentis
ocłm reuoc&: & ex illoꝵ cõparatione
uideat. qualit̃ ista cunctis uirtutib

Expanded text:
aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, rapere nequaquam possunt; blandis autem sermonibus, et quasi mollitia dulcedinis concupita abstrahere conantur, qui aliud quam terram lingunt? quia terena quaeque, quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt; quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt; hi hoc quod appetunt non lambunt, sed rodunt, quoniam propinquorum vitam fortitudine virium velut adnisu dentium demoliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit
Abbreviated transcription (Latin):
rodebant in solitudine squalentes
calamitate & miseria. Sicut in pri¬
ma huius oꝑis parte p̃fatꝰ sũ. ꝓ uir¬
tute contemplationis ñnũqͣm solet
intelligi solitudo m̃tis. S hoc in loco
cũ solitudo ꝑ obiurgationẽ dr̃. qͥd
aliud qͦm boni destitutio demonstra¬
tur: Vnde & sub iudeȩ tẏpo. ihere¬
mias animã peccatoris deplorat di¬
cens. Quomͦ seds sola ciuitas plena
popło: S cũ ꝑ beatũ iob de prauis
dr̃. rodebant in solitudine: lib& in¬
tueri hoc etiam. qͦd ꝑ psalmystã di¬
ctum. ẽ inimici eius t̾ram lingent.
Duo quippe sunt genera hominũ ambi¬
tioni suȩ seruientiũ: unũ udelic&
qͦd semꝑ ad auariciã blandimentis
utit᷑ linguȩ: aliud uͦ qͦd aꝑta ui
intendit rapinȩ. Nam rodimꝰ. cũ
aliquid exterius forti annisu atte¬
rimus: lambimꝰ enĩ. qͣndo hoc quod
edi facile ñ potest. imp̃ssa linguę
lenitate gustat᷑. Om̃s igit᷑ sub spe¬
cie etiam fidei praue uiuentes. qui

Expanded text:
rodebant in solitudine, squalentes rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis parte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgationem dicitur, quid aliud quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Judaeae typo Jeremias peccatoris animam deplorat, dicens: Quomodo sedet sola cipopulo? » Sed cum per beatum Job de pravis dicitur, rodebant in solitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae: aliud vero, quod aperta vi intendit rapinae. Nam rodimus, cum aliquid exterius forti adnisu atterimus; lambitur enim, quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lic& filii qui fuert̃ erroꝵ magistri.
Filii igit᷑ dicunt᷑. ñ de eoꝵ semine s de
imitatione generati: qui docendo ꝑ
cognitione coniuncti sunt. De qͦ salo¬
ꝑuersa errantiũ exempla secuti st̃:
filii stultoꝵ & ignobiliũ ẽẽ memo¬
rant᷑. Recte aut̃ subiungit᷑. & in tr̃a
penitꝰ ñ parentes: quia dũ hic uideri
aliquid appetunt. nimirũ a terra ui-¬
hereticoꝵ typo diximꝰ. om̃ino nil ob¬
stat. si etiam de ꝑuersis atq carna¬
lib quãuis in recta fide positis sen¬
tiamꝰ: neq enim scã electoꝵ aeccła
solos sibi aduersarios deputat qͥ ab
euis fide positi extra dissentiunt.
s eos qͦq qui uitã illius male uiue¬
ndo interius p̃munt. Contemplet᷑
gͥ erumna irruentis aduersitatis
afflicta. qͦmͦ ꝓsꝑitatis suȩ tẽpore ini¬
quoꝵ & intra se uiuentiũ prauitate
grauata sit: contemplet᷑ qͦd exigen¬
tib meritis quoꝵdã ñ iniuste in il¬
la uita turbata sit om̃iũ. & dicat qͥ

Expanded text:
licet filii, qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo pecognatione conjuncti sunt. De quo Salotaque quia perversa errantium exempla secuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte autem subjungitur: Et in terra penitus non parentes, quia dum hic videri aliquid appetunt, nimirum a terra vihaereticorum typo diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate gravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit omnium, et dicat: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uel quȩsita reseruare. Int̾ ȩquales p̃-¬
stantiorẽ głam expetere: a minorib re-¬
uerentiã plus qͣm oport& exigere . & mi¬
nus qͣm debent eandem maiorib exi-¬
bere: plerũq potentiã ꝑ iniusticiã o¬
stendere: semꝑ praua agere. & tamen
ne opinionẽ prauitatis habeant. formi¬
dolose custodire: hȩc ꝓfẽcto om̃ia mi-¬
seros pungunt: s easdẽ punctiones ip¬
so rerũ temporaliũ uicti amore ñ sen¬

Expanded text:
vel quaesita servare, inter aequales pravel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sen
Abbreviated transcription (Latin):
cerint: & exultant in reb pessimis.
Hinc. ẽ qͦd lacrimarũ causas tripudi¬
antes ꝑagunt: hinc. ẽ qͦd mortis suȩ
negociũ ridentes exequunt᷑ unde hic
letant᷑ quia nimirũ attendunt tran.¬
sitoria quȩ ꝑcipiunt: & intueri negli¬
gunt ꝑmanentia bona quȩ ꝑdunt
Cũq amore tẽporaliũ flagrant: uerã
leticiam uolentes ignorant. Quã si
studiose cognoscere quȩrerent: quam
flenda sint gaudia quȩ appetunt ui¬
derent. S dũ meliora scire contemp¬
nunt: sola sibi uelut sũma eligunt.
quȩ uisibilit̃ ocłis fugaci seductione
blandiunt᷑: uisibilia scilic& sequentes.
cor fugiunt: & tanto extrinsecꝰ gau-¬
dent. qͣnto recordationẽ sui intrin¬
secus ñ habent. Miscunt᷑ tam̃ eoꝵ
gaudiis plerũq tribulationes: atq
ex reb ipsis ex quib suꝑbiunt. flagel¬
lant᷑. Neq enim sine grauib cu¬
rarũ molestiis. possunt tẽporalia
quȩ appetunt uel ñ habita quȩrere:

Expanded text:
cerint, et exsultant in rebus pessimis . cerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere,