comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc atq incõmutabilem ꝑmanere.
Nam omne quod mutat᷑. desinit esse qͦd
fuit. & incipit esse quod nͣ fuit. Dĩ uͦ
ẽẽ est: dissimilit̃ numquã esse. Unde
ad moy sendicit᷑. Ego sum qui sũ: & di¬
ces filiis israel qui ẽ. nusit me aduos.
Iacob quoq ait. Apud que nonẽ trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obumbratio.
Itaq ꝑ iohannẽ dicit᷑. Siiles ei eri¬
mus. qmͣ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ: quia ꝑ
hoc quod aspicimus essentiã eius nat᷑e:
amutabilitate nr̃a liberati. figimur in eiꝰ¬
eternitate. Immutabim᷑ quippe impso
quẽ uidebimus: quia morte carebimꝰ.
uidendo uitã. Mutabilitatẽ nr̃am
transcendemus. uidendo immutabilita¬
tem. corruptione nulla tenebimur. ui¬
dendo incorruptionẽ. Erit auͣt tunc
similitudo hominis: ȩtiã incorporib
nr̃is. Hinc enĩ ꝑ paulũ dicit᷑. Nr̃a con¬
uersatio incelis ẽ. Unde ȩtiã exspec¬
tamus saluatorẽ dñm nr̃m iłim xpͣm:¬

Expanded text:
hunc atque incommutabilem permanere. hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur, desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio in coelis est; unde etiam exspectamus Salvatorem Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i. tacita cogitatione conspicimus:
cũ om̃is nrͣa intentio in eiꝰ imitatione
se erigit᷑. ne si uias lucis aspicere oculuᷤ
mentis neglexerit: statim clausus. in
tenebris erroris cadat. Ad huiꝰ simili¬
tudinẽ hominis. surgere festinabat
propħa: cũ diceret. In mandatis tuis¬
me exercebo. & considerabo uias tuas.
siderat. & sese exertere in mandatis illiꝰ
festinat: quid aliud inseniet ipso. nisi
imaginẽ noui hominis reformat: Qa
quia in scõꝵ cordib incessant̃ agitur.
recte nunc de animalib dicitur. Si¬
militudo hominis ieis. Post hãc uͦ simibtu¬
dinem quȩ nuc inmorib tenetur:
quandoq ad similitudinẽ głe ꝑuenit᷑.
Hinc & eñi iohannes dicit. Nunc filii
dĩ sumꝰ. &. nondũ apparuit qͥd erimus.
Scinus aut qm̃ eum apparuerit. simi¬
les eierimus. Qui mox unde hoc fieri
ualeat. adiungit: dicens:. qmͣ uidebimꝰ
eũ sicuti ẽ. Esse & eni dĩ est: ȩternum

Expanded text:
toris nostri tacita cogitatione conspicimus, toris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas .siderat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim Joannes dicit: « Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; scimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei erimus . » Qui mox unde hoc fieri valeat adjungit dicens: « Quoniam videbimus eum sicuti est, » esse etenim Dei est aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
bas illertit: & nũmularioꝵ effudit ȩs.
In omne quod fortit̃ agunt. Humilita¬
tem tota intentione eustodiunt: sed
& ꝑ redemptoeẽ nrͣm dicit᷑: discite ame.
quia mitis sũ. & humilis cordẽ. Perse¬
cutores quoq suos diligunt pͣdicatores
sciͫ : sed & ipse auctor om̃ium ac redem¬
ptor inpassione positus. pro ꝑsecutorib
int̃cedit. dicens. Pater ignosce illis. quia
nesciunt quid faciunt. Membra sua
ponunt in passione pro fr̃ib: sed &. pro
electoꝵ uita. usq ad mortẽ se tradidit
auctor uite. Dicatur gͦ de scĩs animalib.
quod similitudo hominis meis ẽ: quia
quod scã. qđ mira st̃ quȩ faciunt: hocĩeis de
specie similitudinis ẽ: idẽ de uirtute imi¬
tationis. Caput quippe om̃iũ nr̃m. re¬
demptor nrͣ est: &. ꝑ salomonẽ dicitur.
Oculi sapientis incapite eius: stultus aũ
intenebris ambulat. Tunc eñi inca¬
pite oculos habemꝰ: cũ uitam redemp¬

Expanded text:
bas evertit, et nummulariorum effudit aes. . bas evertit, et nummulariorum effudit aes. . In omni quod fortiter agunt, humilitatem tota intentione custodiunt; sed per Redemptorem nostrum dicitur: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti; sed ipse, auctor omnium ac redemptor in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Membra sua ponunt in passione pro fratribus; sed pro electorum vita usque ad mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis animquod similitudo hominis in eis est. Quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est, de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: « Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris ambulat . » Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ad similitucunẽ huiꝰ hominis da¬
citur: inquantũ uitã sui redemptoris
umitat᷑. Nam ab eius mandatis atq
oꝑib discordare. qͥuid ẽ aliud quã asimi¬
litudine eiꝰ longe recedere: Plangunt
aũt uitã delinquentiũ predicatores sciͣ.
sed & de ipso nr̃o capite scriptũ ẽ. quia
fleuit suꝑ hierłm. Gaudent de bonis
actib subditoꝵ:ͥ & rectȩ oꝑantes diligͣt.
sed & de redemptore nr̃o scriptũ ẽ. quia
cũ adolescens quidã diceret. Hȩc om̃ia
custodiui aiuuentute meał magis dile¬
xit eũ. Portant illatas contumelias. pre¬
dicatores sc̃i: &. nullã aduicem contu¬
meliã reddunt: sed & cũ redemptori
nr̃o diceretur. demoniuꝰ habes: ñ iniu¬
riam reddidit: sed mansuetȩ respondit.
dicens. Ego demoniũ non habeo. Fer¬
uent zelo rectitudinis pͣdicatores sei:
sed & redemptor om̃iũ. flagello de resti¬
culis facto. uendentes & ementes eiecit
de templo: cathedras uendentiũ colũ¬

Expanded text:
antum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti. Sed de ipso nostro capite scriptum est, quia « flevit super Hierusalem. » Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt. Sed de redemptore nostro scriptum est: quia cum adolescens quidam 1191 diceret: Haec omnia custodivi a juventute mea , magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt; sed cum Redemptori nostro diceretur: Daemonium habes , non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: Ego daemonium non habeo . Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti; sed Redemptor omnium, flagello de resticulis facto, vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium colum
Abbreviated transcription (Latin):
hominis similitudinẽ ñ haberent. Quic ͥd
in eis de uiscerib pietatis: quicqͥd de man¬
suetudine sp̃c.: quicqͥd de relo rectitudi¬
nis: quicqͥd de custodia humilitatis:
quicqͥd de feruore caritatis ẽ: Hoc ab ip
so fonte miscdiȩ: ab ipsa radice iansuetu¬
dinisꝰ ab ipsa uirtute iusticiȩ: id ẽ amedia¬
tore dĩ &. hominũ dõ dño traxerunt. Husꝰ¬
se hominis similitudinẽ habere. egregius
pͣdicator ostendit: dicens. Imitatores mei
homo de terra terrenus. secundꝰ homo de
celo celestis. E sicut portauimꝰ imaginẽ

Expanded text:
hominis similitudinem non haberent, quia quidquid hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore cso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus hominis se similitudinem habere, egregius praedicator ostendit dicens: « Imitatores mehomo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nobilis inportis uir eiꝰ qnͣdo
sederit cũ senatorib terrȩ. His itaq
sub breuitate transcursis. Aduentus
primi ordinẽ sicut cepimꝰ exequentes:
ad ȩuuangelistarũ ꝑsonas in expositi¬
one redeamus. Sequit᷑. Et hic aspe
ctus eoꝵ: similitudo hominis ineis.
Cum paulo post. scã hȩc anim alia sin¬
gulis distincta imaginib describant᷑.
ut aliud homini. aliud leoni. aliud
uitulo. aliud aquilȩ simile dicatur:
quid ẽ quod hoc loco de om̃ib simul
dicitur. similitudo hominis in eis: S
quis hoc loco homo describit᷑: nisi ille.
de quo scriptũ est. qui cuͣ informa dei
esset. nͣ̃ rapinã arbitratusẽ esse se equale¬
deo. sed semet ipsũ ex in anuit formam
serui accipiens. insimilitudine hominũ
factus. &. habitu inuentus ut homo.
Hec itaq animalia. ut surgere ad scĩtatis
uirtutẽ ualeant. ad huiꝰ hominis similitu¬
dinẽ tendunt. Sc̃a eñi nonessent. si huius

Expanded text:
dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus terrae . His itaque sub brevitate transcursis, adventus primi ordinem, sicut coepimus, exsequentes, ad Evangelistarum personas in expositione redeamus. Sequitur: VEctus eorum, similitudo hominis in eis. 19. Cum paulo post sancta haec animalia singulis distincta imaginibus describantur, ut aliud homini, aliud leoni, aliud vitulo, aliud aquilae simile dicatur, quid est quod hoc loco de omnibus simul dicitur, Similitudo hominis in eis? Sed quis hoc loco homo describitur, nisi ille de quo scriptum est: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se anivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui mundũ ꝑfectȩ reliquerunt.
iudices uenient: apte mox subditur.
Et inmedio eiꝰ similitudo quatuor ani¬
maliũ. Quid emͣ ꝑ quatuor animalia. nͥ
quatuor euuangeliste signantur: Nec
immerito ꝑ euangelistas quatuor. ꝑfec¬
torũ om̃iũ numerus exprimit᷑: quia
om̃s qui in ȩccła modo ꝑfecti sunt. ꝑfec¬
tionis suȩ rectitudinẽ ꝑ eoꝵ euangeliũ
didicerunt. De medio enĩ eius. similitu¬
do quatuor animaliũ: quia illi tunc eiꝰ
corpori unĩti. eiꝰ maiestati coniuncꝰti.
& simul facti cũ eo iudices uidebunt᷑
qui mͦ ꝑfecta oꝑa. iuxta euangelica p̃¬
cepta secuti sunt. Pnic ẽ eñi: quod ipsis
sc̃is apłis dicit᷑. Uos qui secuti estis me:
in regeneratione cũ sederit filius homi
nis in sede maiestatis suȩ. sedebitis &
uos suꝑ sedes duodecim. iudicantes duo¬
decim tribus israel. Hinc isaias ait.
Dñs ad iudiciũ ueniet: cũ seniorib po¬
puli sui. Hinc salomon de ȩccła loqͥt᷑.

Expanded text:
omnes, qui mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, apte mox subditur: « Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. » Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor Evangelistae signantur. Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur. Quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animalium. Quia illi tunc ejus corpori uniti, ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: « Vos qui secuti estis me in regeneratione cum senis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. usquequo grauecorde: Scriptũ
iuxta fluuiũ chobar. quia fortitudo dĩꝑ
incarnationis suȩ misteriũ. propinquare di¬
gnata ẽ. peccatoꝵ suorũ pondera portanti
generihumano: quod ab ortu suo cotidie
dicit᷑. Et erit tanquã lignũ. quod plan-¬
tatũ est secus decursus aquarũ. Iuxta
decursus quippe aquarũ plantatꝰ ẽ. quia
iuxta lapsus incarnatus ẽ defluentiũ po¬
pulorũ. Hie rechiel aũt. fortitudinẽ di.
buri uͦ. despectum diximꝰ int̃pretari.
Sed hierechiel. filius ẽ buri: quia ex
illo populo unigenit᷑ dĩ incarnari dignat᷑ꝰ ẽ.
quẽ propt̃ culpã ꝑfidiȩ dnis despexit.
fortitudo gͦ dĩ ex contemptu uł despec¬
tu nascitur. quia redemptor nrͣ. humani

Expanded text:
num, usquequo gravi corde ? Scriptum num, usquequo gravi corde ? Scriptum juxta fluvium Chobar; quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium populorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humani
Abbreviated transcription (Latin):
chobar: quia & quasi tricesimo ȩtatis sue an¬
no dñs ad fluuiũ iordanis uenit. Ibi ita¬
q celi aꝑtisunt: quia spͣc in colũba descen¬
dit.: uox quoq de cęlo sonuit. dicens:
Hic ẽ filius m̃s dilectus. in quo mͥ bene
complacui. Sed & ipsa hebrea uerba. mul¬
tũ nob̾ ad misteriũ int̾pretandũ ua¬
lent. Nam chobar: int̾pretat᷑ graui¬
tatur fortitudo dĩ. Bun. despectus. uł
contemptꝰ. Caldei: captiuantes: uł qua¬
si demones. Uenit gͦ hie zechiel iuxta
fluuiũ chobar. Quia enĩ chobar. gra¬
uitudo uel grauitas dicit᷑: quid ꝑ cho¬
bar fluuiũ. nisi humanũ genus con¬
gruȩ designatur. Quod abortu
defluit ad mortẽ. & graue sibi ẽ. expec¬
catis quȩ ꝑpetrat & portat: quia sicut
scriptum ẽ. iniquitas intalentũ plũbi
sedet: Om̃e enĩ peccatũ. graue ẽ. quia
ñ ꝑmittit animã ad sublimia leuari.
Unde. & ꝑ psalmistã dicit᷑. filis homi¬

Expanded text:
Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anChobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoque de coelo sonuit, dicens: Hic est filcaptivitas. Sed ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravil, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii homi
Abbreviated transcription (Latin):
tare iuuenis: in adolescentia tua. Propħa
gͥ ut ostendat᷑. cuius auctoritatis sit
in predicatione: ȩtatis solide esse describit᷑:
qua tinꝰ ei cũ uita & sp̃u. om̃ia quȩ ad p̃¬
dicandũ congruunt. concordare uide¬
debet. quod iheremias atq dani̾el pro¬
phetiȩ sp̃m. pueri ꝑceperunt. quia mira¬
cula. in exemplũ oꝑationis ñ sunt trahen¬
da. Omp̃s eñi ds̃. & linguas infantiũ
facit di sertas: & ex ore infantiũ. & la¬
ctentiũ ꝑfecit laudem. Sed aliud ẽ.
quod nos de doctrinȩ usu atq discipli¬
nadicimꝰ: aliud quod de miraculo
scimus. Iam uͦ si querit᷑. ut in ipsa quo¬
q ȩtatis illius ex pressione misticũ ali-¬
quid designetur: absurdũ non ẽ. quod ꝓ-¬
pheta dñm. quẽ uerbis denuntiat: ipso
quoq etatis suȩ tempore ostñdat dicens: Anno
tricesimo. hie rechieliꝰ prophetȩ. celi aꝑti
sunt. & uidit uisiones dñi iuxta fluuiu

Expanded text:
tare, juvenis, in adolescentia tua . Propheta tare, juvenis, in adolescentia tua . Propheta igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione, aetatis solidae esse describitur, quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt concordare videdebet quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quoniam miracula in exemplum operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid designetur, absurdum non est quod propheta Dominum, quem verbis denuntiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium
Abbreviated transcription (Latin):
tangit. &. tam̃ nichil officit. Uenti un¬
pellunt᷑ &. tamͣ nichil impellentes le¬
dunt. Et constructi parietes. sumpel¬
lantur. eruunt᷑: nisi prius a suo humo¬
re fuerint siccati. Mens itaq quousq
ab humore prauitatis suȩ. ꝑfecte non
fuerit ex siccata: aliene linguȩ manu
tangi non debet: ne priusquã plenȩ. ꝓfi¬
ciat. ꝑdat soliditatẽ sua̾. ne impulsa ruat:
ne uelut arbustũ sine radicib dũ plusꝗͣ
tolerare ualet concutit᷑ flatib arescat.
fa exemplũ gͦ nͣsunt ostendenda: nisi
quȩ firma sunt. Prius & eñi conualescere
debet mens: atq ad utilitatẽ proximoꝵ
postmodũ demonstrari : cũ iam nec ꝑ lau¬
dem eleuata corruat. nec ꝑ uituꝑationẽ
ꝑcussa. contabescat. Nam & si timotheo
dicit᷑. precipe hec &. docȩ. nemo adolescen¬
tiam tuã contempnat: sciendũ ẽ. qͥa ci ado
ñ nunꝗ̃ adolescentia iuuentꝰ uocat᷑ bnde scͥptũ ẽ. Le¬

Expanded text:
tangit, et tamen nil officit; venti imtangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam etsi Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat , sciendum est quod in sacro nonnunquam adolescentia juventus vocatur. Unde scriptum est: Lae
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit inueniri. Ut eñi nͣ auderent
homines in infirma ȩtate predicare: ille
anno duodecimo ȩtatis suȩ introgare
homines ẽ dignatus interra: qui ꝑ diui¬
nitatẽ suã semꝑ angelos docet in cȩlo.
uidendo bibunt. hoc quod beatitudi¬
ne eterna satiant᷑. Quod moyses quoq
sub allegoriȩ misterio admonet. dicens.
Non arabis in primogenito boiuis. Primo¬
genitũ enĩ bouis accipimꝰ: in infirma eta¬
te.nrͣi primi tp̃ris bonã oꝑationẽ. In qͦ
tam̃ arandũ non ẽ: quia cũ pͥma sunt
adolescentiȩ. uel iuuentutis nr̃e tẽ pora:
nobis adhuc apredicatione cessandũ est.
ut uomer linguȩ nr̃e. proscindere ñ au¬
deat t̃ram cordis alieni. Quo adusq &¬
enĩ infirmi sumꝰ: continere nos intranos¬
met ipsos debemus.: nedũ tenera bona ei¬
tius ostendimꝰ. amit tam᷑. quia & arbusta
plantata. si prius interra radicata non
fuerint: manu tacta.citius arescunt.
At si semel radicem fixerint: manus

Expanded text:
voluit inveniri . Ut enim non auderent voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. spualia aspiciunt. eisq &. illa sunt
p̃sentia. quȩ nr̃e ignorantiȩ absentia esse¬
uident᷑. Unde fit: ut inmente ꝓphetarum.
ita coniuncta sint exteriorib interiora:
quatinus simul utraq uideant. simulq
ineis fiat. &. intus uerbũ quod audiunt:¬
&. foras quod dicunt. Patet gͥ causaxur qͥ
nichil dixerat inchoauit. dicens. &. fa¬
ctꝰum ẽ intricesimo anno: quia hoc uerbũ
quod foras protulit. illi uerbo quod iitus
audierat coniunxit. Continuauit ergo
uerba quȩ protulit. uisioni intimȩ: & ic¬
circo incipit. dicens: & factum ẽ. Sub¬
iungit enͣi hoc quod exterius loqui in¬
choat: ac si & illud foris sit. quod intus
uidet. Hoc auͣt quod dicit᷑. qͥa tricesimo
quid considerandũ: uidelicet quia iuixta
rationis usũ doctrinȩ sermo nͣ suppetit.
nisi inetate ꝑfecta. Unde & ipse dñs anno
duodecimo ȩtatis suȩ. inmedio doctoꝵ
intemplo sedens non docens sed int̾rogans

Expanded text:
sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo obis considerandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans
Abbreviated transcription (Latin):
incipiai. quatinus ad ueritatẽ solidius
& post. fructus sp̃c. ꝑ signa & allegorias
proferat. Hie zechiel itaq ȩtatis suȩ tẽpꝰ
mo anno: unquarto mense. inqͥnta m̃sis:
Locũ quoq denuntians: adiungit:
um essem in medio captiuoꝵ. iuxta
fluuiũ chobar: aꝑti sunt cȩli & uidi
uisiones dñi. Tempꝰ etiã captiuitatis¬
insinuat: subdens. In quinta mensis:
ipse ẽ. annus quintꝰ transmigrationis¬
regis ioachim. Qui ut bene ꝑsonam
indicet: etiã genus narrat. cũ subdit᷑.
Et factum ẽ. uerbũ dñi ad hiere¬
chiel filiũ buri sacerdotem. Sed pͥma
nobis questio oritur. cur is qui nichil¬
adhuc dixerat. ita exorsus ẽ dicens. Et
factumẽ intricesimo anno. Et. namq ser¬
ino conunctionis ẽ : .&. scimꝰ quia ñ coniun¬
gitur sermo subsequenꝰ nisi sermoni p̃¬
oedenti. Qui gͥ nichil dixerait: eur dieit.
&. factum ẽ. cũ nonsit sermo. eui hoc quod
incipit subiungat: Qua inre notandũ
ẽ.: quia sicut nos corporaliaͥ sic prophete

Expanded text:
incipiat, quatenus ad veritatem solidius  post fructus spiritus per signa et allegorias proferat. Ezechiel itaque aetatis suae tempus mo anno, in quarto mense, in quinta mensis. Locum quoque denuntians, adjungit: IBID.-- Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei. Tempus etiam insinuatinsinuat subdens. « In quinta die mensis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihiladhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno; » et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat, cur dicit, « et factum est, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos corp
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: ut patent̃ indicet. se simul uidisse.
qđ carnis lingua ñ sufficeret simul di¬
cere. Quia uͦ ꝑ quatuor animalia etiã
ꝑfectos om̃s significari diximꝰ: consideran¬
dũ quoq ẽ. quosdam scõꝵ & ante legẽ
fuisse. qui naturali lege districte uiue¬
rent: .s. om̃ipotenti dño placerent. Post
animalia ergo. rota describit᷑: qͥa electoꝵ
multi. apud om̃ipotentẽ dñm. ꝑfecti
& ante legem fuerunt. Sin uͦ ani¬
malia solos ut diximꝰ euangłistas de¬
benius accipere: est adhuc aliud. qđ
considerare debeamꝰ. Uidebat enĩ in spũ
ꝓpħa. quia hec ipsa uerba quȩ obscu¬
ritatib obuoluta ꝓferebat: non iudaico
popso sed gentib panderent᷑. Nob igit᷑
loquens. prius animalia & post modũ
rotam describere debuit: qͥa nos ad fidẽ
dño largiente uenientef. ñ ꝑ legem. euan¬
głium: sed ꝑ sc̃m̃ eũglium. legẽ didicimꝰ
Ubi uero uel qualis rota apparuerit.

Expanded text:
sunt, ut patenter indicet simul se vidisse sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibpopulo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens, prius animalia, et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino largiente venientes, non per legem Evangelium, sed per sanctum Evangelium legem didicimus. Ubi vero vel qualis rota apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia. scõs ut diximus
euangłistas designant: quomodo ergo
prius animalia. & post modũ rota
una aspicit᷑: dũ ante. testamentũ uetꝰ
cuti sint: Sed intelligere in his possu¬
mus: qđ illi prius aꝓpħa uisi sunt. qͥ
merito transcendunt. Nam quanto
scm̃ euangłium. testam̃tũ uetus pre¬
cellit: tanto & p̃dicatores eiꝰ. in descrip¬
tione ꝓpħica p̃ferri debuerunt. Quã¬
uis sit adhuc aliud. qđ in hac descri¬
ptione considerari debeat: Quia pro¬
phetiȩ sp̃s. sic intra semet ipsũ anterio¬
ra & posteriora simul colligit᷑ ut hec
simul. ꝓpħȩ lingua proferre ñ possit:
sed ampla quę uid̃t. disꝑtitis sermo¬
nib emanat: Et nũc. ultima post
prima: nunc uͦ prima post ultima
loquit᷑. Unde iherechiel ꝓph̃a. sub
sigura sc̃ȩ uni uersalis ecclȩ & euan¬
głistarũ głam. ꝑ quatuor animaliũ
similitudinẽ uids̃t. & tam̃ repente illa
subiungit. que anteriorib tẽporibr gesta

Expanded text:
pennata animalia sanctos, ut ante diximus, pennata animalia sanctos, ut ante diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, cum ante Testamentum Vetuscuti sint? Sed intelligere in his possumus quod illi prius a propheta visi sunt qui merito transcendunt. Nam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione considerari debeat, quia prophetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulimꝰ ex sequamur. ⁊ bene post cala¬
mos. scyphos. & sperulas. in candelaba
lilia describunt᷑: Quia post eã quã
diximꝰ p̃dicationis gr̃am atq uolubili¬
tatem. illa uirens patria sequit᷑. quȩ
animab scĩs. id .ẽ. florib uernat etñis
Sperula ergo ad laborem ꝑtinet:. li¬
lia ad retributionẽ. Itaq sicut apud
moysen sperula. doctrina p̃dicatio¬
nis accipit᷑: ita hic ꝑ rotã. ipsa sacm
scriptura signat᷑. Propħa igit᷑ dũ scã
animalia uideret: adiunxit.Cũq
aspicerem animalia: apparuit rota
una suꝑ terrã. Qua in re querendũ
est: cũ inferius rotȩ describant᷑. cur
una rota prius apparuisse dicit᷑. nisi
qͥa antiquo popło solũ modo testam̃tũ
datũ ẽ: quod ad erudiendã mentẽ illiꝰ
quasi rota uolueret᷑. Hene aut̃ rota ea¬
dem suꝑ terrã apparuisse dicit᷑. Pec
apparuit: qͥa ds̃ omp̃s. legem super
corda peccantiũ dedit. Sed quia hec

Expanded text:
protulimus exsequamur, bene post calaprotulimus exsequamur, bene post calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta aniaspicerem animalia, apparuit rota una super terram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur. Peccapparuit, quia Deus omnipotens legem super corda peccantium dedit. Sed quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
De quo. bene dicit᷑. Subministratũ &
constructũ crescit in augmentũ dẽ Qͥa
ds̃ omp̃s redemptor noster qui in se
quo ꝓficiat non habet: adhuc ꝑ m̃bra
sua cotidie augmentũ. Unde rursus
scriptũ. ẽ. Donec occurramꝰ om̃s in ui¬
rũ ꝑfecꝰtũ: in mensurã ȩtatis plenitu¬
labri. ipsa eccł̃a debet intelligi. quȩ
corpus eĩ ẽ. quia inter aduersa. libera
stat. Calami aut̃ qui de hastili ꝓdeunt.
p̃dicatores sunt: qui dulcem sonũ in
mundo ediderunt᷑ uidelicet canticum
nouũ. Scyphi aut̃. uino repleri solent.
Quid gͦ mentes auditoꝵ. nisi scyphi st̃.
quȩ scĩs predicantib. uino scientiȩ replent᷑
Sperula aut̃ qͥd. ẽ. alius. nͥ uolubilitas
p̃dicationis: Spera enĩ: ex om̃i parte
uoluit᷑. Et p̃dicatio. quȩ nec aduersita¬
ꝓspera humilis: nec timoris habet an¬
gulũ. nec elationis. Incursu ergo suo
figi non ualet: qͥa ꝑ cuncta se uolubilit̃
trahit. Ut aut̃ hoc qđ exempli causa

Expanded text:
e quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in augmentum Dei. Quia Deus omnipotens Redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursus scriptum est: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitulabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitaprospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa
Abbreviated transcription (Latin):
in rectitudine p̃ceptionis est: altitudo.
in celsitudine suꝑne ꝓmissionis. Hor¬
ribilis uͦ aspectus in minis atq t̾rorib
suppliei sequentis. Serptura  igitur
sacra. staturã habet: qͥa mores ad stan¬
dũ dirigit: ut auditoꝵ m̃tes. ad t̃renã
concupiscentiã non corrũpant᷑. Alti¬
tudinẽ habet: qͥa in cȩlesti patria. ȩt̃nȩ
uite gaudia ꝓmittit. Horribilẽ qͦq
aspectũ habet: quia om̃ib reprobis.
gehenne supplicia minat᷑. Ostendit
igit᷑ staturã suã. in edificatione morũ:
ostendit altitudinẽ. in ꝓmissione p̃mioꝵ:
ostendit horribilẽ aspectũ. in t̾rorib
supplicioꝵ. Recta ẽ enĩ in p̃ceptis: alta
in ꝓmissionib. horribilis in minis.
Habet staturã: cũ ꝑ ꝓpħam dicit.
Quiescite agere ꝑuersȩ: discite bene¬
facere: querite iudiciũ. subuenite

Expanded text:
in rectitudine praeceptionis est, altitudo in rectitudine praeceptionis est, altitudo in celsitudine supernae promissionis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet, quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subveni
Abbreviated transcription (Latin):
reuertunt᷑: quia sic spiritalit̃ ad nr̃m¬
or ueniunt : ut eoꝵ p̃cepta uel studia.
ulterius ñ mutent᷑. Sequit᷑. Statura
quoq erat rotis. & altitudo:. &. horribilis
aspectus. Quid ẽ. quod scripture sacre
eloquiis. tria hec mẽẽ narrant᷑: uit statumã.
altitudinẽ. & horribilem aspectũ id. ẽ.
terribilem habere memorent᷑: Queren¬
dũ nobis magnopere. ẽ: quȩ diuine scri¬
pture statura: que altitudo: qͥ terribilis
aspectus dicitur. Sciendũ ergo ẽ: quia
stare. ad uitam congruit bene operantis.
Unde ꝑ paulũ dicit᷑. Qui stat: uide¬
at ne cacdat. Qui etiam discipulis dicit.
Uiuit dñs: in cuiꝰ conspectu sto. Alti¬
tudo uero ẽ. cȩlestis regni ꝓmissio: ad
quã tunc ꝑtingitur: quando iam mor¬
talis uitȩ om̃is corruptio subiugatur.
Horribilis uͦ aspectus ẽ. terror gehennȩ ÷
qui sine fine reprobos cruciat: & semper
in cruciatu conseruat. Statura ergo.

Expanded text:
revertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nrevertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: « Statura quoque erat rotis et altitudo et horribilis aspectus. » Quid est quod Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui stat, videat ne cadat . Qui etiam discipulis dicit: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Altitudo vero est, coelestis regni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃dicationẽ. & ad mentes hominũ ue¬
uit. Sed post semet ipsũ reuersũ non ẽ:
quia iuxta litteram. in p̃ceptis suis & sa¬
crificuis usq ad finẽ seruari ñ potuit.
Son enĩ sine ĩmutatione ꝑmansit: cũ
in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed
cũ redemptor nr̃ in mundũ uenit:
hoc spiritaliter fecit intelligi. qđ car¬
naliter inuenit teneri. Itaq dũ spirita¬
liter littera eiꝰ intelligit᷑: om̃is in eo illa
carnalis exhibitio uiuificat᷑. Testam̃tũ
uͦ nouũ. etiã ꝑ testamenti ueteris pagi¬
nas. testamentũ ȩternũ appellatũ est:
qͥa intellectus illius ñquã mutatur.
Bene gͦ dicit᷑. qcł rote euntes ibant &
ñ reuertebant᷑ cũ ambularent: qͥa
nouũ testamentũ non rescindit᷑: dũ uetus
iam ꝑ spiritalem intellectũ tenetur. post
se ñ redeunt: quia usq ad sinẽ mundi.
ĩmutabilia ꝑsistunt. Ambulant gͦ. secd ñ

Expanded text:
per praedicationem ad mentes hominum veper praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod « rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tiat: hoc istd̾ exhibitũ. aꝑtȩ clamat.
ꝓphetia t estam̃ti noui. testam̃tũ uetus
ẽ: & expositio testam̃ti ueteris. testam̃¬
uadunt: Sed ꝑ quatuor partes eun¬
tes ibant: qͥa scriptura sacra. ꝑ legem
ad corda hominũ uadit. signando
mysteriũt ꝑ ꝓphetas uadit. paulo aꝑtꝰ
ꝓphetando dñm: ꝑ euangłium ua¬
dit. ex hibenddo quẽ ꝓphetauit: per
redemptione exhibuit. Habent gͦ rote
facies & uias. quia ostendunt sacra eloqͥa
notitiã p̃ceptoꝵ. cũ exhibitione operum.
Et ꝑ quatuor partes uadunt: qͥa distine¬
tis ut p̃diximꝰ temporib loquunt᷑. Vel
certe. quia in cunctis mundi regionibus
incarnatũ dñm p̃dicant: de quib aptȩ
mox subditur. Et non reuertebant᷑.
cũ ambularent. Hec suꝑius de animali¬
b dicta sunt: sed non eadem intelligi
de rotis. que de animalib possunt. Ro¬
tas quippe: signare testam̃ta diximus.
Et testam̃tũ uetus ambulauit qͥde. cũ

Expanded text:
tiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. tiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamevadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad cor hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit, paulo apertius prophetando Dominum. Per Evangelium vadit, exhibendo quem prophetavit. Per redemptione exhibuit. Habent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
alas. & oraculũ oꝑiunt: qͥa nos qui¬
oraculũ om̃ipotentis dĩ sumꝰ. a culpis
ĩminentib scripture sacre ȩdificatione
ꝓtegim̃: Cuĩ dũ sententias sollicite¬
aspicimꝰ: ab errore ignorantiȩ. eius alis
uelamur. Duo uero cherubin se mu¬
tuo respiciunt. uersis uultib in ꝓpitiato¬
rium: qͥa utraq testam̃ta. in nullo a se
discreyant. Et quasi ad semet ipsa ui
cissim facies tenent: qͥadũ qđ unũ ꝓmit¬
tit. hoc aliud exhibet: int̃ se positũ
mediatorẽ dĩ & hominũ uident. faci¬
es quippe a semet ipsis. cherubin auer¬
terent: si qđ unũ testam̃tũ ꝓmitteret.
aliud negaret. Sed dũ concorditer
de mediatore dĩ & hominũ loquun¬
tͫ: ut uicissim se respiciant. in ꝓpitiato¬
riũ intendunt. Rota gͦ in medio rote
ẽ : quia in est testam̃to ueteri testam̃¬
tũ nouĩ Et sic̃ sepe iam diximꝰ. qđ
testam̃tũ uetus ꝓmisit. hoc nouum
exhibuit: Et ⁊ d̃ illud occultȩ annun¬

Expanded text:
vero alas, et oraculum operiunt, quia nos, quivero alas, et oraculum operiunt, quia nos, qui omnipotentis Dimminentibus Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias solliciteaspicimus, ab errore ignorantiae ejus alis velamur. Uterque vero cherubin in se mutuo aspiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque testamenta in nullo a se discrepant, cissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annun
Abbreviated transcription (Latin):
naculo ꝓpitiatoriũ fieri iubetur. suꝑ qđ
duo cherubyn. unũ a sũmitate. & al¬
terũ a sũmitate altera. ex auro mundis¬
simoponunt᷑. ex pandentes alas. & operi¬
entes oraculũ qui se mutuo respiciunt
uersis uultib in ꝓpitiatoriũ:nisi quod
utraq testam̃ta. ita sibi in mediatore dĩ
& hominũ congruunt. ut qđ unũ si¬
gnat. hoc alterũ exlibeat: Quid eñĩ
ꝑ ꝓpitiatoriũ. nisi ipse redẽptor hu¬
mani generis designat᷑: De quo: per
paulũ dicit᷑. Qũe ꝓposuit ds̃ ꝓpitia¬
tionẽ ꝑ fidem. in sanguine ipsiꝰ. Quid
tiȩ dicunt᷑: nisi utraq testam̃ta signa¬
ta sunt: Ex quib unũ a sũmitate
una ꝓpitiatorii. aliud uͦ a sũmitate
altera stat: quia qđ testam̃tũ uetus
de incarnatione nr̃i redemptoris cȩpit
ꝓphetando ꝓmittere ÷ hoc testam̃tũ
nouũ ꝑfecte narrat expletũ. Duo aut̃
cherubin. ex auro mundissimo facta
st̃: qͥa utraq testam̃ta. pura ac sim¬
plici ueritate describunt᷑. Expandunt

Expanded text:
culo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . Quid tiae dicitur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt
Abbreviated transcription (Latin):
turi tam grauit̃ reus tenet᷑: quo
reatu de morte animȩ subiectorũ
constringit᷑. que potuisset semꝑ
uiuere. si uerba correptionis audis¬
set: Sed melius possunt sangui¬
nis nomine peccata signari: unde
qͥdam cũ peccata carnis defleret.
dixit. Libera me de sanguinib
ds̃ ds̃ salutis meȩ. Sanguis ergo
morientis de manu speculatoris
requirit᷑. quia peccatũ subditi.
culpe p̃positi si tacuerit reputat᷑. Et
ergo qđ faciat. ut etiã moriente sub¬
dito se liberũ reddatꝰ. surgat. inui¬
gilet. malis actib contradicat. sicut
scriptũ ẽ. Discurre. festina. suscita
amicũ tuũ. ne dederis somnũ oculis
tuis: nec dormitent palpebre tuȩ.

Expanded text:
turi, tam graviter reus tenetur, quo turi, tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine pecquidam cum de peccatis carnis defleret, dixit: « Libera me de sanguinibus Deus, Deus, salutis meae . » Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiretur: quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, deputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: « Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormiten
Abbreviated transcription (Latin):
a prauo oꝑe cessatis. Uobis & nobis
parcimꝰ: quando hoc qđ displicet.
ñ tacemus. O quã liber a cõmissoꝵ
sibi sanguine fuerat p̃dicator egre¬
gius. qui dicebat. Mundus sum
a sanguine om̃ium. ñ enĩ subt̃fugi.
qͦminus annuntiarẽ om̃e consiliũ dĩ
uobis. Si enĩ non annuntiasset. mun
dus a sanguine ñ fuisset. Sed quib
om̃e consiliũ dĩ annuntiare studuit:
ab eoꝵ sanguine mundus fuit. In qͣ
uoce nos conuenim. nos constringim.
nos rei eẽ ostendim᷑. qͥ sacerdotes uoca¬
mur: qͥ suꝑ ea mala que ꝓpria habe¬
mus. alienas quoq mortes addinius:
qͥa tot occidimꝰ. quot ad mortẽ ire
cotidie tepidi &. tacentes uidemus.
Cũ uero dicit᷑ sanguinẽ aut̃ eiꝰ de
manu tua reqͥram. si hoc in loco
sanguinis nomine mors corporis de¬
signat᷑: ualde nob̃ de nr̃o silentio
auget᷑ metus: qͥa si in subiectis suis
is qui p̃latus ad speculandũ ẽ. etiã
de marte corporis quandoq mori¬

Expanded text:
a pravo opere cessatis. Vobis et nobis a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim nondus a sanguine non fuisset; sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce et nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui sumus, alienas quoque mortes addimus; quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi, et tacentes videmus. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram : si hoc in loco sanguinis nomine mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus; quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est, etiam de morte corporis quandoque mori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quando uerba uitȩ ñ audiens ex
sua culpa morit᷑ subiectus: Impio
& enĩ mors debet᷑. sed ei ab speculato¬
re uia uite nuntianda ẽ: & eiꝰ impi¬
etas increpanda. Si uero speculator
taceat. ipse impius in iniqͥtate sua
moriet᷑: qͥa impietatis eiꝰ meritum
fuit. ut dignus non esset ad quem
speculatoris sermo fieret. Sed san¬
guinẽ eiꝰ dñs de manu speculatoris
requiret: qͥa ipse hunc occidit. qui
eũ morti tacendo ꝓdidit. In quib
utrisq pensandũ ẽ. quantũ sibi
conexa sint peccata subditoꝵ atq
p̃positoꝵ: qͥa ubi subiectus ex sua
culpa morit᷑ ibi is qui prȩest qm̃
tacuit reus mortis tenetur. Penfate
digni pastores non sumꝰ: etiam ex
urã culpa est. quib tales p̃lati su¬
mus. Et si quando uos ad iniqͥta¬
tem defluitis: etiam ex nr̃o hoc re¬
atu ẽ. quos obsistentes atq recla¬
mantes in prauis desiderus ñ habe¬
tis. Uobis ergo & nobis parcitis: si

Expanded text:
est quando, verba vitae non audiens, ex est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, quoniam tacuit, reus mortis tenetur. Pensate digni pastores non sumus etiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si