comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de sepulchris: ros enĩ. quia te:
me dulla ẽ ossib eoꝵ: Item alibi
ueniet adorare omĩs caro in
conspectu dñi: hec dicit dñs
quando cũ preterire cȩperit
habitus mundi huiꝰ supraenĩ.
quẽ admodũ celũ nouũ. et
terra noua que ego fatio inꝯs¬
pectu meodicit dñs. intrabit¬
implebitur. et exibt̃ utiq de
sepulchris. et uidebt̾ arcus e¬
satis conspectui omnicarni:
scilicet que resuscitata. et egreᷤᷤ
eoꝵ corpoꝵ resurrectio uide¬
atur prȩdicariquł sepulchriᷤ
demandantur. habes scͥptum
et mandabo piscibinaris. et e¬
ructuabt̃ ossa quȩ st̾ comesta:
et faciam conpaginẽ. ad con¬
paginẽ: et os adõs Ergo inqͥs
et pisces resuscitabuntur. et
cetere bestie. & alites carniuore.
ut reuomant quos comedert:
quia et apud moy sen legis. ex¬
quiri sanguinẽ de om̃ib bes¬
tus: ñ utiq s id circo nõiatur
bestia et pisces. in redibitione
carnis et sanguniꝰ: quo ma¬

Expanded text:
de sepulchris: ros enim, qui a te est, de sepulchris: ros enim, qui a te est, medela est ossibus eorum. Item alibi: Veniet adorare omnis caro in conspectu meo, dicit dominus. Quando? cum praeterire coeperit habitus mundi huius. Supra enim: Quemadmodum caelum novum et terra nova, quae ego facio, in conspectu meo, dicit dominimplebitur: et exibunt utique de sepulcris, et videbunt artus eet erunt conspectui omni carni; scilicet quae resuscitata et egressa eorum corporum resurrectio videatur praedicari, quae sepulcris demandantur, habes scriptum : Et mandabo piscibus maris, et eructabunt ossa quae sunt comesta, et faciam compaginem ad compaginem, et os ad os. Ergo, inquis, et pisces resuscitacete-I rae bestiae et alites carniuorae, ut uomant quos comederunt, quia et apud Moysen legis exquiri sanguinem de omnibus bestiis? non utique. sed idcirco nominantur bestiae et pisces, in redibitionem carnis et sanguinis, quo ma
Abbreviated transcription (Latin):
truebat fidem: quã populꝰ des¬
truebat: Quã quam et si aliqͣ
prȩsentium rerũ tc̃ conflicta¬
tione merebat isrł: non idcirco
inparabola accipiendas. s reue¬
lationis intentio. s intestacio¬
nem resurrectionis: ut in illam
spem erigeret illos. ȩterne scili¬
cet salutis: ⁊ necessarionꝰ restitu¬
tionis: et auerteret a respectu
prȩsentium rerũ. ad hoc enĩ et
alibi prophetes. ex ibitis desepul¬
chris. uelud uituli deuinculẽ:
et conculcabitis inimicos & rur¬
sus gaudebit corur̃m: et ossa ur̃a
uelutꝰ erbaorientur quia ⁊ er¬
ba. dedissolutione et corrupte
la seminis: reformatur insũma.
si ꝓpͥe in ifraelis statũ. resurgen¬
tiũ ossiũ imago contenditur. sur
etiam non ifraeli tantũ mͦ uerũ
⁊ om̃ib gentib eadeni spes ad¬
nunciatur. & recorporandarũ
et redanimandaꝵ relinqua¬
rũ. et desepulchris excitandoꝵ
mortuoꝵ: de omĩb enĩ dictũ:
uiuent mortui: et exurgent

Expanded text:
truebat fidem, quam populus destruebat fidem, quam populus destruebat. quamquam et si aliqua praesentium rerum tunc conflictatione haerebat Israhel, non idcirco in parabola accipienda esset reuelationis intentio sed in testationem resurrectionis, ut in illam spem erigeret illos, aeternae scilicet salutis et necessarioris restitutionis, et auerteret a respectu praesentium rerum. ad hoc enim et alii prophetae: exibitis — de sepulcris- uelut uituli de uinculis soluti et conculcabitis inimicos, et rursus: gaudebit cor uestrum, et ossa uestra uelut herba orientur, quia et herba de dissola seminis reformatur. In summa, si proprie in IsraÃ«lis statum resurgentium ossuum imago contenditur, cur etiam non IsraÃ«li tantummodo, verum et omnibus gentibus eadem spes annuntiatur et recorporandarum et redanimandarum reliquiarum et de sepulchris exsuscitandorum mortuorum? De omnibus enim dictum est: Vivent mortui, et exsurgent
Abbreviated transcription (Latin):
uł non prieam potius animũdi¬
rigebat. s incircũstancias sua ͤ:
Idcireo deus et ꝓpħam. qua et ip¬
sũ dubium prestruxit ad cons¬
tantram predicationis. Reuela¬
te ordine resurrectionis. & po¬
p̾ulo id credendũ mandauit qͦd
ꝓphete reuelauit: ipsos dicens
ra: deraq inclausula. & cognos¬
cetis inquit quod ego dominꝰ
locutꝰ sum. et fecerim: id utiq
facturꝰ. quod fuerat loquutus.
Ceterũ nonid facturꝰ. qͦd locuties̃:
si aliter facturꝰ. qua locutus.
plane siet populus allegorice
musitaret. ossa sua are facta.
tispem suã ꝑ ditam disꝑsionᷤᷤ
exitum querulus. merito uide¬
retur et deus. figurã despera¬
tionẽ. figurata ꝓmissione con¬
solatꝰ. S qũ disparsionis qͥdẽ
in uiria. ñdũ populo acqdis¬
set. resurrectionłs uero spes.
apud illũ sepissime cecinis s
manifestus de corpoꝵ interitu.
labe factans fidutiam resur¬
rectionis: Ita et deus eam res¬

Expanded text:
uel non in eam potius animum diuel non in eam potius animum dirigebat sed in circumstantias suas, idcirco deus et prophetam, qua et ipsum dubium, praestruxit ad constantiam praedicationis reuelato ordine resurrectionis et populo id credendum mandauit, quod prophetae reuelauit. ipsos dicens ra. denique in clausula: et cognoscetis, inquit, quod ego dominus locutus sim et fecerim, id utique facturus, quod fuerat locutus; ceterum non id facturus, quod locutus, si aliter facturus quam locutus. Plane, si et populus allegorice mussitaret ossa sua arefacta et spem suam perditam, dispersionis exitum querulus- Ius, merito uideretur et deus figuratam desperationem figurata promissione consolatus. sed cum dispersionis quidem iniuria nondum populo accidisset, resurrectionis uero spes apud illum saepissime cecinisset, manifestus est de corporum interitu labefactans fiduciam resurrectionis. ita et deus eam res
Abbreviated transcription (Latin):
retur: deuacuao. similitudo non
conpetit. de nullo: parabola non
c̃uenit: lta oportebit ossiũ qͦ
crech reuiscerationẽ & respiraci¬
onẽ qualis e dicitur. de qua pos¬
sit expͥmi iudaicarũ. rerũ refor¬
matio. qualis ad fingitur. Sed
magis religiosumẽ. ueruatem
de sua auctoritate & simplicitate
defendi: quã sensus diumne ꝑ¬
positionis expostulat: Si enim
adres iudaicas specraret bȩc uisio:
statim reuelato si ruos sn. subie¬
cissz ossalista oĩs domꝰ israelif. et
cedera deicep̃se. at cumostensi ᷤ
ossib de ꝓpͥa spe eorũ quidob¬
loquitur. ñ dũ nominato isra¬
ele es fidem tẽptat ꝓpheꝵ fili ho¬
ilim̃is siuiuent ossa hęc ut et il¬
ler̾responderet. añe tuscis: Non¬
uͦ utiq cłeus propħe fidem deea
pͥȩtemptasset quȩ futura ñ eẽt:
qua nũquã isrł. audiss quã credi
quidem resurrectio mortuoꝵ:
ens habitum se nescentes sepul¬
ture. desperabat resurrectionẽ.

Expanded text:
retur. de uacuo similitudo non retur. de uacuo similitudo non competit, de nullo parabola non conuenit. ita oportebit ossuum quoque credi reuiscerationem et respirationem, qualis dicitur, de qua possit exprimi Iudaicarum rerum reformatio, qualis adfingitur. sed magis religiosum est ueritatem de suae t ueritate simplicitatis defendi, quam sensus diuinae propositionis expostulat. si enim ad res Iudaicas spectaret haec uisio, statim reuelato situ ossuum subiecisset: ossa ista omnis domus Israhelis est, et cetera deinceps. at cum ostensis ossibus de propria spe eorum quid obloquitur. nondum nominato Israhele, et fidem temptat prophetae: fili hominis, si uiuent ossa haec? ut et ille responderet: domine, tu scis. non utique deus prophetae fidem de ea re temptasset, quae futura non esset, quam numquam Israhel audisset, quam credi quidem resurrectio mortuorumens habitum senescentis sepulturae desperabat resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
et neruis regni: atq ita dese¬
pulchris. id est dehabitaculis
captiuitatis. tristissimis atq
teterrimis edueset refrigerii
nomine. respirarł et uiuere
rade interra sua iudea: & qͥd
post hoc morientur: sine du¬
bios & quid post mortem nul¬
la opoinor resurrectio. si ñ hȩc
erit ipsa que erechieli reuela¬
t᷑. S eiũ et alias predicatur
resurrectio: ergo aut. hȩc erit.
ut temere eanrinstatumiu
daicarũ rerum conuertunt:
aut sialia est. illã quã defendi¬
inꝰ. nichil mea int est. cłũsit &.
corpoꝵ resurrectio. sic̃ et rerũ
iudaicarũ: Deniq hoc ipso qͦd
recidiuatus uridaicus status. de
recorporatione et redamnatione
ossiũ̃ figuratur: id quoq euen¬
turũ ossib ꝓ̃batur non en
potest cleossib figura conpo¬
ni: si non idipsumꝰ ⁊ ossib euen¬
turumeẽt: blam et si figm̾tũ
ueritatis inmagine est: imago
ipsa inueratate est sui nẽcesse:
esse pͥus ibi id quod alii confige̾¬

Expanded text:
et nervis regni; atque ita de seet nervis regni; atque ita de sepulcri, id est, de habitaculis captivitatis tristissimis atque teterrimis educi, et refrigerii nomine respirare, et vivere exinde in terra sua Judaea. Et quid post haec? Morientur sine dubio. Et quid post mortem? Nulla, o inor, resuscitatio, si non haec erit ipsa, quae Ezechieli revelatur. Sed enim et alias praedicatur resurrectio: ergo et haec erit, et temere in statum eam Judaicarum rerum convertunt. Aut si alia est illa quam defendi nihil mea interest, dum sit et corporum resurrectio, sicut et rerum Iudaicarum. denique hoc ipso, quod recidiuatus Iudaici status de recorporatione et redanimatione ossuum figuratur, id quoque euenturum ossibus probatur. non enim posset de ossibus figura componi, si non id ipsum et ossibus euenturum esset. nam etsi figmentum ueritatis in imagine est, imago ipsa in ueritate est sui. necesse est esse prius sibi, quo alii configu
Abbreviated transcription (Latin):
domis israelis est. Ipsi dicunt.
ex aruerunt ossa nr̃alet perrit
fatio sepulchra ur̃a: et eue ham
uos de sepulchris ur̃is populus
meus. ⁊ inducã uos in t̾ram isra¬
elis: & cognoscetis quod ego dñs
iperuerim sepulchra ur̃a: et e¬
duxerim uos de sepulchris uriᷤ
populus m̃s : et cdabo inuob̾ sp̃m
et uuetis: et requiescstis inter¬
ra ur̃a &s cognoscetis. quod egõ
dñs locitus sum et fecerundiẽ
dñs: hauc quoq p̾dicationem.¬
scio qualit̃ concutiant inalle¬
gorie argum̃tationẽ. quia dicen¬
do. ossa ista domus ifrael est. Ima¬
guiemea fecerit ifrabelis. ⁊ pro¬
pria conditione transtuleritat¬
statumenĩ uideori deformaui¬
quodã modo. emortuum et ex¬
aridum. & disꝑsum incampo
orbisꝰltaq et inaginẽ resur¬
rectionis in illum allegorira¬
re: quia recolligi habeat. et repingi os¬
pingi s ad os. id est tribum ad
tribum populũ ad populũ: et
recorporari carnib facultatũ

Expanded text:
domus Israhel est. ipsi dicunt: domus Israhel est. ipsi dicunt: exaruerunt ossa nostra et periit facio sepulcra uestra et eueham uos de sepulcris uestris, populus meus, et inducam uos in terram Israhel et cognoscetis, quod ego dominus aperuerim sepulcra uestra et eduxerim uos de sepulcris uestris, populus meus, et dabo uobis spiritum et uiuetis et requiescetis in terra uestra et cognoscetis, quod ego dominus locutus sim et fecerim, dicit dominus. Hanc quoqscio qualiter concutiant in allegoriae argumentationem quia dicendo, Ossa ista omnis domus Israel est, imaginem ea fecerit Israel et propria conditione transtulerit; atStatum enim Judaeorum deformaquodam modo emortuum et exaridum et dispersum in campo orbis. Itaque et imaginem resurrectionis in illum allegorizari, quia recolligi habeat et recompingi os ad os, id est, tribus ad tribum, et populus ad populum, et recorporari carnibus facultatum
Abbreviated transcription (Latin):
corporales. speciali mentione
determinant. ñ ert̃ deducende
in quesitionẽ: accipe ex echielem:
et facta ẽ. inqͥt suꝑ manus dñi. &
extulit me in spui dñset posuit
mẽ in medio cãpi.is erat ossibus
refertus: & circũ duxit me su¬
perea ꝑcircuitum: et ecce mul¬
ta super faciem cãpr. & ecce ari¬
da satis. et ait ad me: fili homi¬
nifsiuiuent ossa ista: et dixi. ad¬
onaiᷤ dũe tusciꝰ᷑. et ait ad ine
ꝓpha mossa hec: et dices: ossa
arida: audite sermonẽ dñĩ. hec
dicit dñs adonaiꝰ ossib istis ec
ce affero in uos sp̃m & uiuetis:¬
et cognoscetis quod ego dñs. &
ꝓphẽtaui scd̾m p̃ceptũ: et ecͥce
uox dũ ꝓpheto et ecce morus:
et accedebant ossa adossa  ui¬
diet eoce suꝑ ossa. et nerui et ca¬
ad illũ hec dicit dñs adonays.
a .iiiͦi. uentis uenisp̾s et spira un
istis interemptis & inuant &
des suosualentia. magna satis&
ait adme. fili hoĩfossa ista. oĩs

Expanded text:
corporales speciali mentione corporales speciali mentione determinant non erunt deducendae in quaestionem? accipe Ezechielem: et facta est, inquit, super me manus domini et extulit me in spiritu dominus et posuit me in medio campi; is erat ossibus refertus. et circumduxit me super ea per circuitum et ecce multa super faciem campi et ecce arida satis. et ait ad me: fili hominis, si uiuent ossa ista? et dixi: Adonai domine, tu scis. et ait ad me: propheta in ossa haec et dices: ossa arida, audite sermonem domini: haec dicit dominus Adonai ossibus istis: ecce ego adfero in uos spet cognoscetis, quod ego dominus. et prophetaui secundum praeceptum, et ecce uox, dum propheto, et ecce motus: et accedebant ossa ad ossa, et uidi et ecce super ossa nerui et caad spiritum: haec dicit dominus Adonai: a quatuor uentis ueni, spiritus, et spira in istis interemptis, et uiuant. et des suos ualentia magna satis. et ait ad me: fili hominis, ossa ista omnis
Abbreviated transcription (Latin):
bis ert̃ uestib: idest inclarita¬
te. innube carnis: et meuan¬
gelio: indum̃tũ nuptiale. scĩtaᷤᷤ
carnis agnosci potest. Itaq
ysaias docens. quale ieiuniũ¬
dñs elegerit: cum subicit de¬
i merce bonitatis. Tc̃ inquit
lumentuũ. temporaneum erũ¬
pet. & uestim̾ta tua eitiꝰ orien¬
tur. Non tunicã utiq nec pal¬
iiũ. s carnẽ uolens accipi. ortꝰ¬
e arnis: resur rectionem ui
uificabit: caro est autenrque¬
occiditur ꝑ mortẽ. Caro itaq et
uiuificabit᷑. ꝑ resurrectionem.
certe si occidere. carnianimã
eripere ẽ. iniuificare contrariũ
eiꝰ carni aĩam referre ẽ: Caro
resurgat necesse est: cuiaĩa ꝑ
occisionẽ erepta. referenda ẽ. per
unuficationẽ. Igitur si et alle¬
gorice scripturẽ. et argum̃ta
rerũ. ⁊ simplices uoces: resurres¬
tionem carnis. quã qũa sine no¬
minatione ipsius substancie
obradiant: quanto magis quȩ
hanc speciẽ in ipsas substantiaᷤᷤ

Expanded text:
bis erunt uestibus, id est in claritabis erunt uestibus, id est in claritate innubae carnis. et in euangelio indumentum nuptiale sanctitas carnis agnosci potest. itaque Esaias docens, quale ieiunium elegerit dominus, cum subicit de mercede bonitatis: tunc, inquit, lumen tuum temporaneum erumpet et uestimenta tua citius orientur, non subsericam utique nec pallium sed carnem uolens accipi, ortum carnis resurreuificabit. caro est autem, quocciditur per mortem, caro itaque et uiuificabitur per resurrectionem. certe si occidere carni animam eripere est, uiuificare, contrarium eius, carni animam referre est, caro resurgat necesse est, cui anima per occisionem erepta referenda est per uiuificationem.\' Igitur si et allegoricae scripturae et argumenta rerum et simplices uoces resurrectionem carnis, quamquam sine nominatione ipsius substantiae, subradiant, quanto magis quae hanc spem in ipsas substantias
Abbreviated transcription (Latin):
lac et mel manans. ꝑfuauitatẽ
spei ipsuis: uere iudea ꝑfidei
famuliaritatem: N onenĩ qui
in manifesto uideus. s qui in
occulto: ut et templũ cłi eadẽ
ne brachii tus exurge sic̾ in pͥ¬
mordio dierscilicet in illa in¬
tegritate. quȩ fuerat ante de¬
lictũ transgressionis Queenĩ
in eamierłm uoces erꝰ modi
co̾petent ex orationes. et aduo¬
cationesi quẽ obeid ꝓ phetas.
et lapidat missos adse. etũpsũ
post tremo ełum̃ sciũc fecit:
s nec tilliad̾o t̾rȩ salus rep¬
mittitur: quã oportet eũ tocus̃
mundi habitaͣ preterire: etiã
nis iudebitur repmissa:que e¬
um incolare et custodire sorti¬
taest: ut talis illiic homo re¬
uocetur: qualis in de depulsus
ẽ: habeniꝰ etiam uestimentoꝵ
inscriptus m̃tionẽ. ad spem
carnis allegornare: quia et a¬
pocalipsiᷤᷤ ĩoħis. hi sunt autẽ
qui uestim̃ta sua non co inqͥ¬
nauerunt cũ mulierib uir¬
gines scilicet significans: &
qui semet ipsos castrauerunt

Expanded text:
auitatem spei ipsius, uere Iudaea per dei familiaritatem, - non enim qui in manifesto Iudaeus, sed qui in occulto — ut et templum dei eadem nem brachii tui, exurge, sicut in primordii die, scilicet in illa integritate, qua fuerat ante delictum transgressionis. qui enim in eam Hierusalem uoces eiusmodi competent exhortationis et aduocationipsum postremo dominum suum confecit? sed nec ulli omnino terrae salus repromittitur, quam oportet cum totius mundi habitu praeterire. etiam ni uidebitur repromissa, quae eum incolare et custodire sortita est, ut talis illuc homo reuocetur, qualis inde depulsus est. Habemus etiam uestimentorum in scripturis mentionem ad spem carnis allegorizare, quia et apocalypsis Iohannis: hi sunt, ait, qui uestimenta sua non coinquinauerunt cum mulieribus, uirgines es scilicet significans et qui semetipsos castrauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ discipluiam sanctitatis &
pacientiȩ et iusticiȩ & sapi¬
entie. quib dni uita florue¬
rit : ꝓuidentissima apłĩ in¬
tentio suggerit. Si enim nos
quiuiuimꝰ: inmortẽ tradim᷑
ꝓpt᷑ iħũ. ut et uita eiꝰ mani¬
festetur incorꝑe nr̃o morta¬
li adeo. De functis nob̃ hoc
ait futurũ incorpore nr̃o. qͦd¬
sitẽ: quo modo. nisi resuscrta¬
to eoꝑ inde & inclausula. Sci¬
entes ait. quod qui suscitaũ
iħm: et nos suscitabͣit cũ ip¬
so: Quis iã resurrexit amor¬
tuis. nisi quia cũ ipso sic̃ idẽ.
sapit: Si uero sicut ipseñ
utiq sine carne: Sed & rur¬
sus alia cecitatȩ. in duos ho¬
mines inpingunt. inueterẽ
et innouũ monente aposto¬
lo. deponere nos uederem
hominẽ qui corrũpitur per
concupiscentias seductionis.
renouari autẽ spũ rursie.
et induere nouũ hoĩem qͥ
sedm dm̃ conditus est in
iusticia et religione uerita¬
tis: ut et hic ad duas substan¬
tias distinguendo. uetusta¬
tem adcarne̾: nouitatẽ ad

Expanded text:
 disciplinam sanctitatis et patientiae et iustitiae et sapientiae, quibus domini uita floruerit, prouidentissima apostoli intentio ingerit: si enim nos. qui uiuimus, in mortem tradimur propter Iesum, et uita eius manifestetur in corpore nostro mortali. adeo defunctis nobis hoc ait futurum in corpore nostro. quodsi tunc, quomodo nisi resuscitato. eo? proinde et in clausula: scientes, ait, quod qui suscitauit Iesum et nos suscitabit cum ipso, quia iam resurrexerit a mortuis, nisi quia cum ipso sicut ipsum sapit; si uero sicut ipsum, non utique sine carne. Sed et rursus alia caecitate in duos homines impingunt. in ueterem et in nouum, monente apostolo deponere nos ueterem hominem, qui corrumpitur per concupiscentiam seductionis, renouari autem spiritu sensus et induere nouum hominem, qui secundum deum conditus est in iustitia et religione ueritatis\', ut et hic ad duas substantias distinguendo, uetustatem ad carnem, nouitatem ad
Abbreviated transcription (Latin):
quid futuri sumꝰ scimꝰ quia
simanifestatus erit: simileᷤᷤ
eierimꝰ: tanto abẽ: ut simuᷤ
iam quod ne scimꝰ. utiq sciret᷑
si iã essemꝰ. adeo contemplatio
est spei in hoc spatio ꝑfidẽ. Non
representat ioͬ necpossessio: sed
exspectatio: dequa spe. et ex¬
spectatione: paulus ad gala¬
tas: Non enĩ spũ. s fide sp̃e ius¬
ticie expectamus: non ait.
tenemꝰ iusticiam aũ deidic̃.
ex iuditio quo iudicabimur.
de mercede:adquam pen¬
dens et ipse cũ philippensibꝰ
scͥbit: Si qua inquit concur
mat᷑ sũ Et utiq crediderat:
et omĩa sacram̃ta cognouerat. uaᷤ
electionis. doctor nationũ: et
tam̃ adiecit᷑: ꝑ sequor autẽ. si
adp̃hendã. in quosũ ad p̃hen¬
sus acxpõ: Eoampliꝰ ego me

Expanded text:
quid futuri simus. Scimus quia quid futuri simus. Scimus quia si manifestaverit, similes ejus erimus. Tanto abest, ut simus jam quod nescimus: utique scituri, si jam essemus. Adeo contemplatio est spei in hoc spatio per fidem, non repraesentatio, nec possessio, sed exspectatio. De qua spe et exspectatione Paulus ad Galatas : Nos enim spiritu ex fide spem justitiae exspectamus: non ait, tenemus. Justitiae autem Dei dicit, ex judicio, quo judicabimur de mercede. Ad quam pendens et ipse, cum Philippensibus scribit : Si qua, inquit, concurmatus sum. Et utique crediderat, et omnia sacramenta cognoverat, vas electionis, doctor nationum; et tamen adjicit: Persequor autem si apprehendam in quo sum apprrehensus a Christo. Eo amplius: Ego me
Abbreviated transcription (Latin):
puciatione carnis ur̃e: uuui¬
ficauit cum eodonatis uobis
oĩbus delictis Et iterũ: Sicum
xp̃o mortui essetis ab elem̃tis
mundi: quo modo quidã. qua¬
si uiuentes in mundo. senten¬
ciã fertis: Sed cũ itanos mor¬
tuos facrat spiritalit̃. uitam
corꝑalit̾ quandoq morituros
agnoscat. utiq et resuscitatoᷤᷤ
ꝓinde spiritalit̾ deputans᷑ȩq̃
non negat etiã corꝑaliter resur¬
recturos: Deniq sicũ resurrexr̾¬
tis inquit cũ xporeaque sursũ
sunt querite. uibixp̃s est index¬
teradei residens.: ea quȩ sursũ
st̃ sapite.nͣ q̃ de orsum: lta ani¬
mo ostendit resurgere: qͦ so¬
lo. ad hiic possumu̾s cęlestia
adtingere. Que non quere¬
remꝰ. nẽc saperemꝰ. si posside¬
remus. subicit etiam: Mor¬
tui enim estis. scilicet delic̃¬
tis. non uob̃: et uita ur̃a abs¬
condita est cũ xp̃o indeo: Nun¬
dũ gͦ ad prehensa est: quȩ
absconditaest. Sic et iohan¬
nis. et ñdũ manifestatũ ẽ.

Expanded text:
putiatione carnis uestrae, uiuiputiatione carnis uestrae, uiuificauit cum eo, donatis uobis omnibus delictis, et rursus: si cum Christo mortui estis ab elementis mundi, quomodo quasi quidam uiuentes in mundo sententiam fertis? sed cum ita nos mortuos faciat spiritaliter, ut tamoraliter quandoque morituros agnoscat, utique et resuscitatos proinde spiritaliter deputans, aeque non negat etiam corporaliter resurrecturos. Denique: Si resurrexistis, inquit, cum Christo, ea quae sursum sunt quaerite, ubi est Christus in dextera Dei residens: ea quae sursum sunt sapite, non quae deorsum. Ita animo ostendit resurgere, quo solo adhuc possumus coelestia attingere; quae non quaereremus, nec saperemus, si possideremus. Subjicit etiam: Mortui enim estis, scilicet delictis, non vobis; et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Nondum ergo apprehensa est, quae abscondita est. Sic et Joannes: Et nondum, ait, manifestatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uit iam addextrade iad confrin¬
gendam t̃ram. scđm ysayañque
puto ad hii c interra est: quis
inimicos xp̃irã subiecit pedib
etꝰ. scdm clauid: o uauelotior
patre omĩ adhuc popularium
coeture clamante xpĩanos ad¬
leonem. quis cę̧lo descendentẽ
iħ̃m talem conspexit: qualem
ascendentem apostoli uidert̃.
tora ceciderunt. agnoscentes
quẽ pupugerunt: Nemo adhuc
cepit heliam: nemo aefugit
antixp̃m: nemo ad huc babilo¬
nis exitum fleuit: &. est iã. quire¬
surrex̾it. nisi hereticus: Exut
plane de corꝑis sepulchro: etiã
cũ mundi potentib Utiq iã
regnat:etiamnẽ ce sari.quȩ st̃
cesaris debens. Docet quidem
apostolus colosensib scribens.
mortuos fuisse. nos aliquando
alienatos & inimicos sensus dni.
cũ in oꝑibus pessimis ageba¬
mꝰ: de hinc consepultos xp̃iͦ in
baptismate: & c̃ resuscitatos in
eo ꝑfidẽ efficatiȩ dr: qui illum
suscitauit amortuis: Et uos cũ
mortui ẽetis indelictis. & pre¬

Expanded text:
uit iam a dextera dei ad confrinuit iam a dextera dei ad confringendam terram secundum Esaiam, quae. puto, adhuc integra est? quis inimicos Christi iam subiecit pedibus eius secundum Dauid, quasi uelocior patre, omni adhuc popularium coetu reclamante leonem? Quis caelo descendentem Iesum talem conspexit qualem ascendentem apostoli viderant,tora ceciderunt, agnoscentes quem pupugerunt. Nemo adhuc excepit Heliam, nemo adhuc fugit antichristum, nemo adhuc Babylonis exitum fievit. Et est iam qui resurrexerit, nisi haereticus? Exiit plane iam de corporis sepulchro, etiam cum mundi potentibus. Et utique iam regnat, etiam nunc Caesari quae sunt Caesaris debens. Docet quidem apmortuos fuisse nos aliquando, alienatos et inimicos sensus domini, cum in operibus pessimis agebamus, dehinc consepultos Christo in baptismate et conresuscitatos in eo per fidem efficaciae dei, qui illum suscitarit a mortuis: et uos cum mortui essetis delictis et prae
Abbreviated transcription (Latin):
immineant orbi terre: Uirtu¬
tes enĩ inqͥt celoꝵ cõmouebun¬
tur: & tunc uidebunt filiũ
hoĩs. uenientẽ innubib celi:
cũ plurimo potentatu. ⁊ gła:
Ubi autẽ cȩperint istafieri..
emergetis. et eleuabitis capita
urã: quod redemptio ur̃a ad¬
ꝓpinquauerit: &. tam̃ adꝓ¬
redẽptio nostra: Quȩ eo usq
ad ꝓpinquare dicetur : erigenᷤ
interim et excitans animos ad
ꝓximũ iam spei fructũ: cuiꝰ etrã
parabo la sub texitur. te ne re¬
scentiũ arboꝵ incaulem floris.
& dehinc frugis ante cursorem:
Itauos. cum uideritis oĩa ista fi¬
erĩscitote inꝑximũ ẽẽ. regnũ
dei: Uigilate gͦ omĩ tempore.
ut dignisitis effugere omĩa ista:
et stẽtis ante filium hominis:
Utiq ꝑresurrectionẽ õĩb ante
trans actis: ita et si inagnitio¬
ne sacram̃ti fructificat.s in
dñi rep̃sentatione florescit. atq
frygescit: Quis ergo dñm tam
intempestiue.tam acerbȩ excita¬

Expanded text:
immineant orbi terrae. uirtuimmineant orbi terrae. uirtutes enim, inquit, caelorum commouebuntur, et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nubibus cum plurimo potentatu et gloria. ubi autem coeperint ista fieri, emergetis et eleuabitis capita uestraquod redemptio uestra adpropinquauerit. et tamen adproredemptio nostra, quae eo usque adpropinquare dicitur, erigens interim et excitans animos ad proximum iam spei fructum, cuius etiam parabola subtexitur tenerescentium arborum in caulem, floris et dehinc frugis antecursorem. ita et uos, cum uideritis omnia ista fieri, scitote in proximo esse regnum dei. uigilate ergo omni in tempore, ut digni habeamini effugere omnia ista et stetis ante filium hominis, utique per resurrectionem, omnibus ante transactis. ita etsi in agnitione sacramenti fruticat, sed in domini repraesentatione florescit atque frugescit. quis ergo dominum tam intempestiue, tam acerbe excita
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ diem ire. et retribu¬
tionis diẽ ultimũ et occultũ.
nec ulli pret̾ patrinotũ: &
tam᷑ signis atq portentis et
concussionib elem̃torũ: et
conflictationib nationum
prȩnotatum. euoluerem pro¬
phetiassi dñs ipse tacuisset:
nisi qͦd et ꝓphetia uox erat
dñi. S płus est. quod illa suo
ore consignat. in terrogatus
adiscipulis quando uentura
eẽnt. quȩ interim de tẽpliexi¬
tu eruperat: ordinẽ temꝑum
pͥmo udaicoꝵ. usq ad excidi¬
um ierłm: de hinc cõmuniũ
usq ad conclusionẽ scłi diri¬
git: Nampostea quamedix̃.
et tunc erit ierłm coculcata¬
innationib. donec ad imple¬
ant᷑ temꝑa nationũ. adlegen¬
darũ. scilicet adeo. et congre¬
gandarum: cũ reliquus isra¬
elifandꝰ e iam in orbem et in
et uniuersũ concilium ꝓphe¬
tarũ futura signa insole et
luna et stellis. conclusionena¬
tionũ cũ stupore sonitus mariᷤ
et motus: refrigescentiũ hõiũ
p̾metii ⁊ expectatione eoꝵ. quȩ

Expanded text:
em irae et retributionis, diem ultimum et occultum nec ulli praeter patri notum, et tamen signis atque portentis et concussionibus elementorum et conflictationibus nationum praenotatum. euoluerem prophetias, si dominus ipse tacuisset - nisi quod et prophetiae uox erant domini — sed plus est, quod illas suo ore consignat. interrogatus a discipulis, quando. euentura essent quae interim de templi exitu eruperat, ordinem temporum primo Iudaicorum usque ad excidium Hierusalem, dehinc communium usque ad conclusionem saeculi digerit. nam posteaquam edixit: et tunc erit Hierusalem conculcatui nationibus, donec adimpleantur tempora nationum, adlegendarum scilicet a deo et congregandarum cum reliquiis Israhelis, inde iam in orbem et in et uniuersum concilium prophetarum futura signa in sole et luna et in stellis, conclusionem nationum, cum stupore sonitus maris et motus refrigescentium hominum prae metu et expectatione eorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mortiuis sit et resurrexit: sic
ad ducet cũ ipso. hoc enĩ dicimꝰ
uob̃ insermone di: qd̃ nos qui
iuumiꝰ qui remanemꝰ. in ad¬
qui dormiert̃: Qm̃ ipse dñs
in uissu. inuoce arcangeli.
⁊ intuba dĩ descendet de ce¬
lo: et mortui inxp̃o pͥmi re¬
inaere: et ita sẽꝑ cũ dño eri¬
niꝰ: Quȩ uox ar changeli: q̃
tuba clĩ audita iam. nisi forte
incubiculis hereticoꝵ: Nlam ⁊

Expanded text:
mortuus sit, et resurrexerit; sic mortuus sit, et resurrexerit; sic adducet cum ipso. Hoc enim dicimus vobis in sermone Domini, quod nos qui vivimus, qui remanemus in adm ipse dominus in iussu et in voce archangeli et tuba dei descendet de caelo, et mortui in Christo primi rein aerem, et ita semper cum domino erimus. Quae vox archangeli, quae tuba dei audita iam, nisi forte in cubiculis haereticorum? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ scopũ ꝑ sequor ad palmã
uicriminationis ꝑ quã c̃ cur¬
rereẽ. utiq in resurrectionẽ
amortius suo tam̃ tẽꝑe: Sicut
adgalatas: bene aut̃ facientes
necędeat: temꝑe enĩ suome¬
temꝰ. Sicut adtimotheũ: deo¬
ne si fero. det illi dñs inuenire
miscłiam in illo die. In quem
diemac tempus. et ipsi p̾cepit
custodire mandatũ in macu¬
latũ. m̾ rep̃hensibile. in ad pa
dedõ dicens: dequib temꝑibꝰ
petrꝰ in act̾is apostoloꝵ peniteat
Itaq uos. et respicite adab uten¬
da delecta ur̃a. Ut tempora uo¬
bis suꝑueniant refrigeri ex
ꝑsonadi et mittat presigna¬
cipere cȩlos atq temꝑa exi¬
disce. legimus enr̃qualit̾ con a¬
uersisitis abicdolis. ad seruien¬
dum uiuo et uero do ade ex¬
spectandũ acelis filium eius.
quẽ suscitauit amortius iħm.
Et rursũ quȩ enim spes nr̃a. uel¬
gaudiũ. uel expectationis coro¬
na: quã ut et uos coram dño
minꝰ merendo. gens simul. &:
temꝑa resurrectionis expo¬

Expanded text:
equor ad palmam incriminationis, per quam concurrerem; utique in resuscitationem a mortuis, suo tamen tempore, sicut ad Galatas: bene autem facientes ne taedeat, tempore enim suo metemus, sicut et ad Timotheum de Onesiphoro: det illi dominus inuenire misericordiam in illo die. in quem diem ac tempus et ipsi praecipit custodire mandatum inmaculatum inreprehensibile, in apparde deo dicens. de quibus temporibus et Petrus in Actis: paeniteat itaque uos et respicite ad abolenda delicta uestra, uti tempora nobis superueniant refrigerii ex persona dei, et mittat praedesignacipere caelos ad usque tempora exhinicensibus disce. legimus enim: qualiter conuersi sitis ab idolis ad seruiendum uiuo et uero deo et ad expectandum a caelis filium eius, quem suscitauit ex mortuis, Iesum. et rursus: quae enim spes nostra uelgaudium uel exultationis corona, quam ut et uos coram dominminus moerenda docens, simul et tempora resurrectionis expo
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ quañto maiora. tanto cla¬
riora eẽ deb̾ent. ut maiora cre¬
derentur: & puto dõ nec liuorẽ.
nec dolum. nec inconstantiam.
nedde nociniũ ascribi posse.
ꝑquȩ. fere ꝓmulgatio maioꝵ
cauillatur. P ost hec ad illas
etiam scripturas respiciendũ
ẽẽ dicemꝰ q̃ñ sinunt resurrec̃¬
tionẽ sccłm animales istos. ne
dixerim spiritales. aut hiciã
inueritatis agnitione p̾sumi:
aut abscessustatim uita uindi¬
cari: Cũ enĩ et temꝑa totꝰispei
fixasint sacro scõstilo: nec li¬
ceat eam ante constituii: eque¬

Expanded text:
quae quanto maiora, tanto claquae quanto maiora, tanto clariora esse deberent, ut maiora crederentur. Et puto deo nec livorem nec dolum nec inconstantiam nec lenocinium adscribi posse, per quae fere promulgatio maiorum cavillatur. Post haec ad illas etiam scripturas respiciendum est quae non sinunt resurrectionem secundum animales istos, ne dixerim spiritales, aut hic iam in veritatis agnitione praesumi aut ab excessu statim vitae vindicari. Cum enim et tempora totius spei fixa sint sacrosancto stilo, nec liceat eam ante constitui qu
Abbreviated transcription (Latin):
certa decertis. & obscura dema¬
nifestis pre iudicare: uelne int̾̃
discordiam certoꝵ & in certoꝵ.
manifestorũ ⁊ obscuroꝵ. fides
dissipetur : Heritas periditetur:
ipsa diuinitas ut in constans de¬
notetur: tunc quod uerisimile
non ẽ. ut ea species sacram̃ti in
quam fides tota cõmittitur.
Inqua disciplina tota cõnititur.
ambigue adnunciata et obscure
proposita uideatur: quando peᷤᷤ
resurrectionis nisi manifesta
deꝑiculo &. premio. neminen
ad huiꝰ modi presertim religio¬
nẽ. publico odio. et hostili elogio
obnoxium ꝑ suaderet. Nullum
opus certũ est. mercedis incerte:
nullus timor iustus est. periculi
dubii: & merces autẽ & ꝑiculũ:
in resurrectionis pendet euen¬
tu: Sed et si temꝑalia et localia
et ꝑsonaliacdi decreta atq udi¬
tia. in urbes ⁊ gentes et reges tã
aperta prophetia iaculata est:
quale est ut ȩternȩ dispositio
nes eius. et uniuersales in oĩe
honiinũ genꝰ. lucẽ suffuerint:

Expanded text:
certa de certis et obscura de macerta de certis et obscura de manifestis praeiudicari, uel ne inter discordiam certorum et incertorum. manifestorum et obscurorum fides dissipetur, ueritas periclitetur, ipsa diuinitas ut inconstans denotetur. tunc, quod uerisimile non est, ut ea species sacramenti, in quam fides tota committitur, in quam disciplina tota conititur, ambigue adnuntiata et obscure proposita uideatur, quando spes resurrectionis, nisi manifesta de periculo et praemio. neminem ad eiusmodi praesertim religionem, publico odio et hostili elogio obnoxiam, persuaderet. nullum opus certum est mercedis incertae, nullus timor iustus est periculi dubii. et merces autem et periculum in resurrectionis pendet euentu. et si temporalia et localia et personalia dei decreta atque iudicia in urbes et gentes et reges tam aperte prophetia iaculata est, quale est, ut aeternae dispositiones eius et universales in omne hominum genus lucem sui fugerint?
Abbreviated transcription (Latin):
casse: Saluo quod plures uoces
eorũ nude ⁊ simplices ab omni
allegorie nubilopure defendi
posseͬ. ut cũ exitus gentiũ et
urbium resonant.tyriet egyp
tibabilonis & idumeȩ. et carcha¬
giniensium nauiũ. et cũ ipsiꝰ
isrł splagas aut uenias. capti¬
uitates. restitutiones. ultimeq
disꝑsionis exitum ꝑorant :qͥs
hec interpretabitur. magis ꝗͣ.
re cognoscet Res in litteris
tenentur: litterȩ in reb legun¬
tur: Ita non semꝑ nec in om̃ib
allegoriȩ forma est ꝓphetie lo¬
quii s int̾dũ. et in quib dam.
Si ergo in t̾tlũ et in quib dam
iniquiefcur nõ e dictore sur¬
rectionis. spiritalit̾ intelligen¬
de: Qñi quidẽ plurima ratio
int̾cedit: primo enĩ quid faci¬
ent tot alia instruem̃ta diui¬
na. ita aꝑtȩ corꝑalem contestan¬
tia resurrectionẽ: ut nullã ad¬
nuttant figurate significan.¬
tiȩ suspitionẽ: & utiqͦ cũ sit
quod et supra de mandauimꝰ. in¬

Expanded text:
casse, saluo eo, quod plures uoces casse, saluo eo, quod plures uoces eorum nudae et simplices et ab omni allegoriae nubilo purae defendi possunt: ut cum exitus gentium et urbium resonant, Tyri et Aegypti et Babylonis et Idumaeae et Cartaginensium nauium, ut cum ipsius Israhelis plagas aut uenias, captiuitates, restitutiones ultimaeque dispersionis exitum perorant. quis haec interpretabitur magis quam recognoscet? res in litteris tenentur, ut litterae in rebus leguntur. ita non semper nec in omnibus allegorica forma est prophetici eloquii, sed interdum et in quibusdam. Si ergo interdum et in quibusdam, inquis, cur non et in edicto resurrectionis spiritaliter intellegendae? quoniam quidem plurima ratio intercedit. primo enim quid facient tot alia instrumenta diuina, ita aperte corporalem contestantia resurrectionem, ut nullam admittant figuratae significantiae suspicionem? et utique aequum sit. quod et supra demandauimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
et caiphas adũsus dñm. et ad¬
nus ante tondentẽ. scilicet. he¬
rodẽ. et sine uoce sic ñ aperuit
ossuũ: Dorsũ suũ ponens ad fla¬
gella. et maxillas ad palmas:
et faciem ñ auertens asputanu¬
nũ iaculis: deputatus etiã int̾
iniquos: ꝑ fossus manus et pe-¬
des: Sortem passus inuestim̃¬
tũ. et potus amaros. et capitũ
inridentiͣnutus: xxx. argen¬
teis acip̃ciatꝰ aꝑditore: Que hic
figurȩ apudesaiam: quȩ ima¬
gines apud clauid: quȩ enig.¬
mata apud hieremiã. ne uir.¬
tutes quidẽ eiꝰ. ꝑ parabulas
ꝓfati sunt quidꝰ nec oculi pa¬
te factist oȩcoꝵ: nec inclaruit
ligͥua mutoꝵ nec manꝰ aridȩ
et genua dissoluta reu uert̾
nec claydisalierunt ut ceruu:
Quȩ & spiritaliter quoq int̾.¬
pretare solemꝰ: scd̾m conparaci¬
onẽ aĩaliũ uiciatorum.ad ñore¬
mediatoꝵ.cũ tam̃ nec carnalit̃
ad impletasunt: ostendunt
ꝓphet̾as in utrãq speciẽ prȩdi¬

Expanded text:
et Caiphas, adversus dominum et adet Caiphas, adversus dominum et adnus ante tondentem, scilicet Herodem, sine voce; sic non aperuit os suum; dorsum suum ponens ad flagella, et maxillas ad palmas, et faciem non avertens a sputaminum iaculis; deputatus etiam inter iniquos, perfossus manus et pedes, sortem passus in vestimento, et potus amaros, et capitum irridentium nutus, triginta argenteis appretiatus a proditore. Quae hic figurae apud Esaiam, quae imagines apud David, quae aenigmata apud Hieremiam, ne virtutes quidem eius per parabolas profatos? Aut numquid nec oculi patefacti sunt caecorum, nec inclaruit lingua mutorum, nec manus aridae et genua dissoluta revaluerunt, nec claudi salierunt ut cervus? quae si et spiritaliter quoque interpretari solemus secundum comparationem animalium uitiorum a domino remediatorum, cum tamen et carnaliter adimpleta sunt, ostendunt prophetas in utramque speciem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃structionem eoꝵ de pellã: qua
uolunt oĩa ꝓpħas ꝑ imagines c̃¬
tentio natos: quando si ita eẽt. ne
ipse quidẽ imagines distingui
potuissent. si ñ et ueritates prȩdi¬
catȩ fuissent. exquib imagines
deliniarentur. atq ad eo si omĩa
figura sunt. quid erit illud̃ cuiꝰ
figure: quo mͦ speculũ ostenden:
si nusquã ẽ. facies: adeo autẽ
non oĩa inagines: sed & uerita¬
tesinec omĩa umbre. sed & cor¬
ꝑa᷑: ut in ipsũ quoq dñm: ut
insigniora quȩq luce clarius
predicentur. nam & uirgo ꝯ¬
cepit inutero ñfigurate: et
peperit emmanuelẽ. nob̃cum
tutẽ damasci et spolia samariȩ:
s manifestȩ dm̃ uenturũ in ui¬
dit᷑iũ. cũ presbiteris et archon¬
tib populinam & tu multuan¬
tes st̃ gentes. inꝑsona pẏlati:
et populi meditarisunt in ania
inꝑsona israelis: astiterunt re¬
ges terrȩ. herodes & archonteᷤ.
congregratisunt in unũ anna

Expanded text:
praestructionem eorum depellam, qua praestructionem eorum depellam, qua uolunt omnia prophetas per imagines contionatos; quando, si ita esset, ne ipsae quidem imagines distingui potuissent, si non et ueritates praedicatae fuissent, ex quibus imagines deliniarentur. atque adeo si omnia figurae, quid erit illud, cuius figurae? quomodo speculum obtendes. si nusquam est facies? adeo autem non omnia imagines sed et ueritates, nec omnia umbrae sed et corpora, ut in ipsum quoque dominum insigniora quaeque luce clarius praedicarentur. Nam et virgo concepit in utero, non figurate; et peperit Emmanuelem, nobiscumtutem Damasci, et spolia Samariae , sed manifeste venturum in judicium cum presbyteris et archontibus populi . Nam et tumultuatae sunt gentes in persona Pilati, et populi meditati sunt inania in persona IsraÃ«lis. Astiterunt reges terrae, Herodes, et archontes congregati sunt in unum, Annas
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit: quã in sepulchro: Itaq
resurrectione meã iudicandam:
quã quis aditaueritate. reda¬
nimat᷑ et uiuificatꝰ dõ. ignoran¬
tiȩ morte discussa. uł de sepulchro
uet̾is somnni eruperit: quia et
dñs scͥbas et phariseos. sepulchri
de albatis adequauerit: ex inde
ergo resurrectionẽ fide consecu¬
tos cũ dno ẽẽ. quẽ in baptismate
induerint: hoc deniq ingenio.
etiam inconloquiis sepe nrõs
decipere consueuerint: Quia si
et ipsi resurrectionẽ carnis ad
ant: si resurrectionẽ statim abnu¬
cognouerit arcͥana heretica:.
hoc ẽ. enĩ apud illos resurrectio
S et pleriq ab excessu anime re¬
surrectionẽ uindicantes dese¬
pulchro exire. de secło euadere
interpretantur: Quia et scłm
mortuorũ sit habitacłm. idẽ. ig¬
norantium dm̃: uł etiam de ip¬
so corꝑe: quia et corpus uice se¬
pulchriconclusam. aĩam inse¬
cularis uite morte detineat:
Ob huiꝰ modigͥ c̃ iecturas pͥmam

Expanded text:
cuerit quam in errore. itaque cuerit quam in errore. itaque et resurrectionem eam uindicandam, qua quis adita ueritate redanimatus et reuiuificatus deo ignorantiae morte discussa uelut de sepulcro ueteris hominis eruperit, quia et dominus scribas et Pharisaeos sepulcris dealbatis adaequauerit. exinde ergo resurrectionem fide consecutos cum domino esse, cum eum in baptismate induerint. hoc denique ingenio etiam in conloquiis saepe nostros decipere consuerunt, quasi et ipsi resurrectionem carnis admant, si resurrectionem statim abnucognouerit arcana haeretica; hoc est enim apud illos resurrectio. sed et plerique ab excessu animae resurrectionem uindicantes de sepulcro exire de saeculo euadere interpretantur, quia et saeculum mortuorum sit habitaculum, id est ignorantium deum, uel etiam de ipso corpore, quia et corpus uice sepulcri conclusam animam in saecularis uitae morte detineat. Ob huiusmodi igitur coniecturas primam
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ scilicet: neq enĩ animã &¬
humansspatium desiderasset:
Et si anima mortalis crederet᷑.⁊
et si mortius dicimereret᷑ qđ¬
si corpus mortuũ est: corꝑũ erit¬
ꝓpͥe resurrectio. cum dicitur
mortuorum .& hȩc itaq discep¬
tatio tituli et preconii eiꝰ. fidẽ
utiq defendens uocabuloꝵ.
Illuc proficere debebit. ut si qͥd
diũsa pars turbat. obtentu figu¬
rarũ et enignatũ ÷ manifestio¬
ra quęq prȩualeant. et incertiᷤ
cerciora prescribant. nactienĩ
quidã sollempnissimã eloquis
propħetici formam. allegorici et
figuratiplerũq. non tanĩ sẽꝑ̾. re¬
surrectionẽ qͦq mortuorũ mani¬
festȩ adnuntia tam. in imagina¬
riam significationẽ dĩstorquent:
ad serentes ipsam etiam mortẽ
spiritalit̾ intelligendã: non e¬
num hanc ẽẽ inuero.quȩ sit in
medio. discidium carnis atq aĩe:
s ignorantiam dr̃ ꝑ quã hõ mor¬
tuus deo: Non minus inerrore ia¬

Expanded text:
nem scilicet. neque enim animae nem scilicet. neque enim animae humandae spatium desiderasset. et si anima mortalis crederetur, et si mortuus dici mereretur. quodsi mortuus corpus est, corporum erit resurrectio, cum dicitur mortuorum. Et haec itaque dispectio tituli et praeconii ipsius, fidem utique defendens uocabulorum, illuc proficere debebit, ut, si quid diuersa pars turbat obtentu figurarum et aenigmatum, manifestiora quaeque praeualeant et de incertis certiora praescribant. nacti enim quidam sollemnissimam eloquii prophetici formam, allegorici et figurati plerumque, non tamen semper, resurrectionem quoque mortuorum manifeste adnuntiatam in imaginariam significationem distorquent, adseuerantes ipsam etiam mortem spiritaliter intellegendam. non enim hanc esse in uero, quae sit in medio, discidium carnis atque animae, sed ignorantiam dei, per quam homo mortuus deo non minus in sepulcro ia
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ingressa: ñ potest rue¬
re. que elidit egressa. arcius
dicam: ne in som̃niũ quidem
cadit anima cũ corpore: nec t᷑ũ
quide sternitur cũ carne S¬
enĩ agitatur in sõnis: & iacta¬
tur. quiescere̾ autẽ. si taceret:
et laceret. sicaderet: itanec in
ueritate mortis cadit quȩ nec
inimagine eiꝰ ruit: Sequenᷤ
nc̃ uocabulũ mortuoꝵ eque
despice cut substancie inside¬
at: quãquã in hac materia ad¬
nurtam interdũ mortalitatẽ
aĩȩ ad signariab hereticis: ut
si anima mortalis resurrectio¬
nem c̃ secutura ẽ: prȩ uditiũ
sit et carni. non minus mor¬
tali. resurrectionẽ cõmunicatu¬
dicanda est suȩ sorti: iam quidẽ
eo ipso. quod resurrectio que¬
dr mortuorũ. si et ꝑ abrahãm
patrem fidei diuine familiari¬
tatis uirũ discimꝰ. Postulans
enĩ sarre humait delocũ defi¬
liis eth: date ergo inquit michi
possessionẽ sepulchri uob̃cum:
et humaho mortuũ meͥ. Car¬

Expanded text:
tavit ingressa. Non potest ruetavit ingressa. Non potest ruere, quae elidit egressa. Arctius dicam, ne in somnum quidem cadit anima cum corpore, ne tum quidem sternitur cum carne. Etenim agitatur in somnis et jactitatur; quiesceret autem, si jaceret; et jaceret, si caderet. Ita nec in veritatem mortis cadit, quae nec in imaginem ejus ruit. Sequens nunc vocabulum mortuorum aeque dispice, cui substantiae insidat: quamquam in hac materia admittamus, interdum mortalitatem animae assignari ab haereticis: ut, si anima mortalis resurrectionem consecutura est. praejudicium sit et carni non minus mortali resurrectionem communicatuindicanda est suae sorti. Jam quidem, eo ipso quod resurrectio dicitur mortuorm sic et per Abraham, patrem fidei, diuinae familiaritatis uirum, discimus. postulans enim Sarrae humandae locum de filiis Heth: date ergo, inquit, mihi possessionem sepulcri uobiscum, et humabo mortuum meum, car
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem homini ĩmine¬
re. queram necesse est quid ei
cadere sortitum ẽ: Si quidẽ
nichil resurgere exspectabit:
nisi quodante ceciderit. qui
ignorat carnẽ cadere ꝑ mor¬
tem: potest eam nec ante nos
se ꝑuitam sententiã deinat᷑a
ꝓnuntiat: terra es. et int̾rã
ibis. et qui ñ audit iudet nul¬
la mors: ñ ruina m̾broꝵ ẽ: hanc
corꝑis sortem. dñs quoq expres¬
sit: cũ ipsa substantia indiitus.
diruite inquit tẽplum istud:
et ego illud triduo resuscitabo.
Ostendit enĩ cuiꝰ sit dirui cuius
admortẽ: s non cadentem per
mortem: Quia & si scriptura.
decorpore inquit suo dixerat.
atq adeo caro est. que morte
subruitur. Ut ex inde acaden¬
do.cadauere nunciet᷑: Anima
porro. nec uoca bolo cadit: quia
nec habitu ruit. at qui in ipsa
ẽ. quȩruinã corporis infert. cũ
efflata est: sicut ipsa ẽ. quȩ illud
de terra suscitauit. Cũ infla¬
ta ẽ. non pot̃ cadere. que susci¬

Expanded text:
surrectionem homini inminesurrectionem homini inminere, quaeram necesse est, quid eius cadere sortitum sit, siquidem nihil resurgere expectabit nisi quod ante succiderit. qui ignorat carnem cadere per mortem, potest eam nec stantem nosse per uitam. sententiam dei natura pronuntiat: terra es et in terram ibis, et qui non audit, uidet: nulla mors non ruina membrorum. hanc corporis sortem dominus quoque expressit, cum ipse substantia indutus diruite, inquit, templum istud, et ego illud triduo resuscitabo. ostendit enim, cuius sit dirui, cuius ad mortem, sed non cadentem per mortem, - quia et scriptura de corpAtque adeo caro est, quae morte subruitur, ut exinde a cadendo cadaver renuntietur. Anima porro, nec vocabulo cadit, quia nec habitu ruit. Atquin ipsa est, quae ruinam corpori infert, cum efflata est: sicut ipsa est, quae illud de terra suscitabit ingressa. Non potest cadere, quae susci
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiusitũ cũ resdĩ tũ exempla
earũ: tũ rationes uidicii et ne¬
cessitates ipsiꝰ. utiq scđm prȩ¬
iuditia tot auctoritatũ scͥpiu¬
ras intelligi o portebit: ñ scd̾m
ingenia hereticoꝵ desola in¬
credulitate uenientia: Quã in¬
credibile habeatur. restitui sub¬
stantiam. interitu sub subductã.
ñ qͥa aut substantiȩ ipsi ĩemeribile¬
inhabile: plane incredibilẽsi
set. ut ultro prȩsuni debuis¬
s&: aut propterea ñ prȩdicatũ.
quia ũ tot auctoritatib p̃tri¬
dicatum: at cum diuinis quo¬
q uocib ꝑsonat: tanto ab est.
ut aliter intelligatur. quã de
illa. aquib etiã une diuinis uo¬
cib ꝑsuadetur Uideamus gͥ
hoc primũ quonã titulo. speiꝰ
ista ꝓ scͥptaẽ. U nũ apinor apud
om̃s edictum dĩ pendet. resur¬
rectio mortuorũ: Duo u̾ba ex¬
pedita. decisa. de t̾sa. ipsa cum¬
ueniã. ipsa discutiam cuise
senõttie addicant: Cũ audio re¬

Expanded text:
ipsius, tum uires dei, tum exempla ipsius, tum uires dei, tum exempla earum, tum rationes iudicii et necessitates ipsius, utique secundum praeiudicia tot auctoritatum scripturas intellegi oportebit, non secundum ingenia haereticorum, de sola incredulitate uenientia, quia incredibile habeatur restitui substantiam interitu subductam, non quia et substantiae ipsi inemeinhabile. plane incredibile, siset, ultro praesumi debuisset, ut propterea non praedicatum, quia tot auctoritatibus praeiudicatum. at cum diuinis quoque uocibus personat, tanto abest, ut aliter intellegatur quam desiderant illa, a quibus etiam sine diuinis uocibus persuadetur. uideamus igitur hoc primum, quonam titulo spes ista proscripta sit. unum, opinor, apud omnes edictum dei pendet: resurrectio mortuorum. duo uerba expedita decisa detersa. ipsa conueniam, ipsa discutiam, cui se substantiae addicant. cum audio re