comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eniamin lupus rapax. Manc come¬
det predam. et uespere diuidet
spolia. Quidam referunt hoc ad ieh¬
rusalem que fuit insorde beniamim.
qui dicitur lupus rapax. quia sangui¬
nem propħarum et xp̃i fudit. et ma¬
ne egressionis de egypto. p̃dam .i. legẽ
quasi extortã a deo accepit. et adhuc eã
comedit. s in uesꝑe inundi diuidet
spm̃ uiuificantem. a litera occidente.
hebrei ad altare quod fuit in iehiłm
referunt. quod dicit᷑ lupus rapax.
ꝓpt̾ ignis uoracitatẽ. In quo immane
tingebant. S uerius de paulo intelli¬
gitur qui fuit de beniamin. qui pͥmo
fideles ꝑsequutꝰ post fideł. elo quia
dei. et gradus eccłe dispensauit .I. el
quia hec trib muitum bellicosa fuit.¬
& benedix̃ singulis propriis uenedie¬
tionib. Non quod singuł bona di¬
xerit. s quia et ꝓphetice dixit. Uel
quia ex maxima parte benedixit eis.
et collegit pedes suos super lectũ
it obiit. et appositus est ad populum
suum .i. ad angelos certa spe. et tandẽ

Expanded text:
enjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia . Quidam referunt hoc ad Jerusalem, quae fuit in sorte Benjamin, quae dicitur lupus rapax, quia sanguinem prophetarum et Christi fudit, et mane egressionis de Aegypto, praedam, id est legem, quasi exortam a Deo accepit, et adhuc eam comedit, sed in vespera mundi dividet spiritum vivificantem a littera occidente. Hebraei ad altare, quod fuit in Jerusalem referunt, quod dicitur lupus rapax, propter ignis voracitatem in quo mane tingebant, dividebant. Sed verius de Paulo intelligitur qui fuit de Benjamin, qui primo fideles persecutus, post fidelis eloquia Dei, et gradus Ecclesiae dispensavit, vel quia haec tribus multum fuit bellicosa. Et benedixit singulis propriis benedictionibus, non quod singulis bona dixerit, sed quia bene et prophetice dixit, vel quia ex maxima parte benedixit eos. , collegitque pedes suos super lectulum, et obiit, et appositus est ad populum suum, id est ad angelos, certa spe tandem
Abbreviated transcription (Latin):
egyptii .xl. dieb. Mos enĩ erat ech¬
ix. dieb singulis. et singulis diebus
plangere. et fouere ea aqua aali¬
da ut sciretur utrũ anima egressa
ta seruare dieb septẽ. condita d̾ieb
& ipsi iacob: dieb trigiita. et ita sub
amboꝵ custodia transierunt dies.Lxͥt.
Fideles modo quia mortuos suos fide
et uirtutib conditos aiunt. trigin¬
ta dieb eos plangunt .i. speciales
missas sub numero dierum tot. pro
eis celebrant. Et quidam t̃tiam diẽ
maxime celebrant. ẜ spu anima ⁊
corpore. Alii septimam. quia transe¬
unt mortui ad septimam quietis. Ul
ꝓseptenario anime et corporis. Signi¬
ficauit autẽ ioseph. pharaoni ꝑ uit̃¬
cessores quod iurauerat patri: de se¬
pultura. et accepta licentia a pha¬
raone. comitatus frĩb suis. et mul
ad aream adad. uͥ popłs postea mur¬
murans contͣ dm̃ diumo igne consũpt᷑
ẽ. Et planxer ibi dieb septem. Et̾ ob hoc
indigene. dixerunt locũ illum plane¬
tũ egypti.Tandẽ redeuntes ad uiam

Expanded text:
ta diebus . Mos enim erat ethnovem diebus, et singulis diebus plangere, et fovere ea calida aqua, ut sciretur utrum anima egressa ta servare septem diebus, condita diebus  ipsi Jacob diebus triginta, et ita sub amborum custodia transierunt dies septuaginta. Fideles modo, quia mortuos suos fide et virtutibus conditos aiunt, triginta diebus eos plangunt, id est speciales missas sub numero tot dierum pro ipsis celebrant. Quidam tertiam diem maxime celebrant, pro spiritu, anima et corpore. Alii septimam, quia transeunt mortui ad septimam quietis, vel pro septenario animae et corporis. Significavit autem Joseph Pharaoni per intercessores, quod juraverat patri de sepultura, et accepta licentia a Pharaone comitatus fratribus suis, et multad aream Azad, ubi postea populus murmurans contra Deum divino igne consumptus est, et planxerunt ibi diebus septem. Et ob hoc indigenae dixerunt illum Planctum Aegypti. Tandem redeuntes ad viam,
Abbreviated transcription (Latin):
Et preder has.xiii. sumpsit unã seor¬
sum cunctas familias continentẽ. ut
probaretur utrum de om̃ib tribub
uellet ds̃ haberet sacerdotes. Quas¬
cum posuisset in tab̾naculo corã dño.
sequenti die regressus. inuenit ger¬
ninasse uirgam aaron: et foliis di¬
latatis amigdala protulisse. Sane ħ
tercio deo ordinante. aaron sacerdo¬
dum firmissime possẽdit. Nam et in
lignum rebellium p̃cepit oñs uirgã
aaron seruari in tabernaculo m¬

Expanded text:
et praeter has duodecim sumpsit unam seorsum, cunctas familias continentem, in qua probaretur utrum de omnibus tribubus vellet Deus habere sacerdotes. cum posuisset in tabernaculo coram Domino, sequenti die regressus, invenit germinasse virgam Aaron, et foliis dilatatis, amygdala protulisse. Sane hic tertio, Deo ordinante, Aaron sacerdotium firmissimo possedit. Nam et in signum rebellium, praecepit Dominus, virgam Aaron servari in tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
ee̾nt sacerdotio. Ꝙ forte de omnib tͥ
tanta ministerii dignitas uni domui
et tam paucis crederetur ministris.
Accusabantq moysen. de deserti in¬
opia. eo quod eoꝵ negotiaretur io¬
piam. ut semper enis uid̾entur egere
sauxilio. Tulit gͥ moyses ex p̃cepto dñ
iurgas duodecim pͥncipum. et scͥpsit
inuna quaq nomen tͥb suȩ. Pret̾ea¬

Expanded text:
essent sacerdotio, et forte de omnibus tressent sacerdotio, et forte de omnibus trtanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. Tulit ergo Moyses ex praecepto Domini virgas duodecim principum, et scripsit in unaquaque nomen tribus suae, ve
Abbreviated transcription (Latin):
mans q ex eis coronulas. affixit eas
altari eneo. ad commonendũ filies
i srł: ne qͥs nͥ de semine aaron. ac¬
deret ad offerendũ incensum dñs.
ne similia pateret᷑. Tamen: et sicfa¬
brefacte erant. quod ibi stabant adde
corem.
murmurauit omnis multitud o
cntra moysen et aaron: dicens. Uos
eos obruere lapidib. fugerunt ad ta¬
bernacłm: et operuit eos nubes. Appa¬
ruitq gła dñi. Et egressus ẽ. ignis a
dño: et deuorabat popłm. Dixitq moy¬
ses ad aaron. Tolle thuribulum et haui¬
sto igne de altari. ponens thymiama.
ꝑge cito ad pͦpłm: et roges pro eis. Acce¬
serans a aron cũ thuribulo. stansq int
uinos et mortuos. orauit dñm et plaga
cessauit. Fuerunt autẽ ꝑcussi .xiiii.¬
t tamen nondũ cessau̾at tumul¬
tus suꝑ sacerdotio aaron. Dicebãt
enim quia et si non p̾dictos leuitas ele¬
gerit dñs : poterat ee̾ quod aliqui de
aliqua tribuum reliquarum digni

Expanded text:
rmansque ex eis coronulas aureas, affixit eas rmansque ex eis coronulas aureas, affixit eas altari aeneo, ad commonendum filios Israel ne quis, nisi de semine Aaron, accederet ad offerendum incensum Domino, ne similia pateretur. Tamen et sic fabrefactae erant, quod ibi stabant ad decorem. murmuravit omnis multitudo contra Moysen et Aaron dicens: Vos eos obruere lapidibus, fugerunt ad tabernaculum, et operuit eos nubes, apparuitque gloria Domini. Et egressus ignis a Domino devoravit populum. Dixitque Moyses ad Aaron: Tolle thuribulum, et hausto igne de altari, ponensque thymiama, perge cito ad populum, ut roges pro eis. Acceleransque Aaron cum thuribulo, et stans inter vivos, et mortuos, oravit Dominum, et plaga cessavit. Fuerunt autem percussi ex eittamen nondum cessaverat tumultus super sacerdotio Aaron. Dicebant enim quia etsi non praedictos Levitas elegerit Dominus, poterat esse quod aliqui de aliqua reliquarum tribuum digni
Abbreviated transcription (Latin):
tem stabant. cum uxorib et liberis.
et omni frequentia domus sue in u¬
troitu papilionũ suoꝵ.parati potuis
ad resistendum si uim inferre uelles
moyses: quam ad obediendũ. Quod
uidens moyses orauit ad dñm. ut in¬
solita morte perirent. Et sic planum
fieret: quod dñs ipsum miserat. Qͦ
orante et flente tremirit t̾ra. Expa¬
uitq popłs. grandiq strepitu. ꝑ illor
tabernacula excitato. scissa ẽ. terra
sub pedib eoꝵ. Et aperiens os suum d̾
uorauit eos cũ omni substancia sua.
Et descender̃ uiui in infernum .i in
patulum t̾re hẏatum. Et red̾ucta ẽ.
t̾ra quasi nichil hoꝵ factum esse ui¬
deretur. S et ignis egressus ẽ. de
thuribulis chore. et concilii eiustan¬
tus : quantus nec de terra prolatus.
lentia sp̃uum uisus est umquã eil¬
re: et deuorauit eos. aaron stante
illeso. Tulitq eleazar thuribula a.
ex precepto dñi. igne huc illucq as¬
ꝑso. Et producit ea in laminas. fe¬

Expanded text:
tem stabant cum uxoribus et liberis, tem stabant cum uxoribus et liberis, et omni frequentia domus suae in introitu papilionum suorum, parati potius ad resistendum, si vim inferre vellet Moyses, quam ad obediendum. Quod videns Moyses oravit ad Dominum, ut insolita morte perirent; et sic planum fieret quod Dominus ipsum miserat. Quo orante, et flente tremuit terra, expavitque populus, grandi strepitu per illorum tabernacula excitato, et scissa est terra sub voravit eos, cum omni substantia eorum, et descenderunt vivi in infernum, id est in patulum terrae hiatum. Et reducta est terra, quasi nihil horum factum esse videretur. Sed et ignis egressus est de thuribulis Core, et concilii ejus, tantus quantus nec de terra prolatus, lentia spirituum, visus est unquam exsilire, et devoravit eos, Aaron stante illaeso. Tulitque Eleazar thuribula eorum, ex praecepto Domini, igne huc illucque disperso, et ea produxit in laminas, fo
Abbreviated transcription (Latin):
ob recordationem legis de celo date.
Hoc autem faciebant : ut a cet̃is gen¬
tib etiã habitu discernerentur.
truelos suos honoratos. filios fr̃is pa
puli. inuidit. Et murmurans contͣ
moysen et aaron. complices secũ ha¬
buit ducentos quinquaginta. de ui¬
ris leuitis maiorib. Quos etiã digno
sacerdotio p̾ferebat. Adiunxeratq
s dathan et abiron. potentiores ru¬
benitarum. Quib principatũ p̃pħ.
deberi dicebat: quia fuer̃ de ruben
primogenito. Q uib moyses ait. To
cras hausto igne superponat chim¬
ama. et a aron uob̾cum. Et quẽ eso¬
rit dñs: ipse sit sanctus. Misit gͦ no¬
ses mane. ut uocaret dathan et abi¬
ron. Qui dixerunt. Non ueniemus.
& uocata omni multitudine: dixtt no¬
yses ad chore et ducentos quinquagi¬
ta. Tollite thuribula u̾ra. et ponitea
iiana super ea. et state corami dño.
seniorib populi ad dathan et abiron
ut eos uocaret. Nam et abiron ut dũ
iosephus: ex parte leuita erat. Ini au¬

Expanded text:
ob recordationem legis datae de coelo. ob recordationem legis datae de coelo. Hoc autem faciebant, ut a caeteris gentibus etiam habitu discernerentur. trueles suos honoratos, alterum sapuli, invidit , et murmurans contra Moysen et Aaron, complices secum habuit ducentos quinquaginta de levitis majoribus, quos etiam dignos sacerdotio praeferebat: adjunxeratque sibi Dathan, et Abiron, potentiores Rubenitarum, quibus principatum populi deberi dicebat, quia fuerant de Ruben primogenito. Quibus Moyses ait: « Tcras hausto igne superponat thymiama, et Aaron vobiscum, et quem elegerit Dominus, ipse sit sanctus. » Misit ergo Moyses mane, ut vocaret Dathan et Abiron, qui dixerunt: « Non veniemus. » Et convocata omni multitudine, dixit Moyses ad Core, et ducentos quinquaginta: « Tollite thuribula vestra, et ponite thymiama super ea, et state coram Domino.senioribus populi, ad Dathan et Abiron, ut eos vocaret. Nam, et Abiron, ut dicit Josephus, ex parte Levita erat. Illi au
Abbreviated transcription (Latin):
tes. asceniderunt. archa cum moyse
et leuitis remanente in castris. ꝑ se¬
cutus est eos amalechites. et chana¬
neus. ꝑcutiens usq ad locum. qui
obhoc uocatus ẽ. horma .i. anathema.
et redierunt ad solitudinem. La¬
actum est cum ee̾nt in solitu¬
dine. inuenerunt hominem
colligentem ligna insabbato. Quẽ
rechusit moyses: donec consuleret
dñm. De quo dixit dñs. Moriatur
homo iste. extra castra: lapidib ob¬
ruatur. Et factum ẽ.ita. Quidam
putant hunc fuisse sapha aar. qͥa
et filie eius post ea dixerunt. Pater
noster in deserto in peccato suo mor¬
tuus. ẽ. Ibidem etiam p̃cepit eis dñs.
ut per quatuor angulos palliorũ
fimbrias ponerent i acinctinas. ob re
pharisei in tantum: ut etiam spinas
in eis ligarent. ut frequenti earum
punctione. ad memoriam iugem p̃cep¬
toꝵ dñi excitarentur. Quadratis etiã
tunc udebantur iudei palliis. et adhuc
in angulis uestes quadrate. in sy nago¬
gis sius fimbrias iacinctinas habent.¬

Expanded text:
tes, ascenderunt, arca cum Moyse et Levitis remanente in castris. Persecutusque est eos Amalecites et Chananaeus, percutiens usque ad locum qui ob hoc vocatus est Horma, id est anathema, et redierunt ad solitudinem autem, cum essent in solitudine, invenerunt hominem colligentem ligna in Sabbato: quem reclusit Moyses, donec consuleret Dominum. De quo dixit Dominus: Moriatur homo iste extra castra; lapidibus obruatur . » Et factum est ita. Quidam putant hunc fuisse Salphat, quia et filiae ejus postea dixerunt: « Pater noster in deserto in peccato suo mortuus est . » Ibidem etiam praecepit eis Dominus, ut per quatuor angulos palliorum fimbrias ponerent hyacinthinas, ob recPharisaei, in tantum; ut etiam spinas in eis ligarent, ut frequenti earum punctione ad memoriam jugem praeceptorum Domini excitarentur. Quadratis tunc Judaei utebantur palliis, et adhuc in angulis vestis quadratae in synagogis suis habent fimbrias hyacinthinas
Abbreviated transcription (Latin):
quia a deo postulatum susceperat.
slec ascendit mulier in sylo eũ ui
ro : donec ablactaret filium. et eum
ablactatum duxit in sylo. eũ uituł
amphora uini. quȩ ẽ. mensura tum
modioꝵ. Nec attulit similam et ui¬
num ad lẏbandum tantum. eum in
ħybaminib uituloꝵ pauciora suffi¬
cerent.p̃sertim cum ñ nisi unum
uitulum obtulisset. S in telligendũ
&e ascende in aream cum aliis. Non te
uideat homo: donec inebriatus fue¬
rit. Cumq obdormierit. proicies te
a parte pedum enis. et ibi iacebis.
Et fecit omnia que sͥ socrus imꝑaue¬
rat. Erecce media nocte eiugilans h̃o.
ex pauit dicens. Que es : et ila. Ego
sum ancilla tria. Expande pallm̃ tuũ
suꝑ me: quia ꝓpinquus es. Cumq in¬
dicasset ei booth in talib derogatio¬
nib casticatem ee̾ seruandam. ad di
ta ẽ. Anoquin  te suscipiam. uiuit dñs.
Surrexit itaq booth de loco uͥ iacue¬
rat. raxta arconium mampuloꝵ.
anteꝙͣ homines mutuo se cognosẽent.

Expanded text:
quia a Deo postulatum susceperat, quia a Deo postulatum susceperat, nec ascendit mulier in Silo cum viro suo, donec ablactaret filium . Et cum ablactatum duxit in Silo cum vitulis  mensura trium modiorum. Nec attulit similam et vinum ad libandum tantum, cum in libaminibus vitulorum pauciora sufficerent, praesertim cum non nisi unum vitulum obtulisset, sed intelligendum  ascende in aream cum aliis. Non te videat homo, donec inebriatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte pedum ejus, et ibi jacebis . » Et fecit omnia, quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancilla tua. Expande pallium tuum super me, quia propinquus es. » Cumque indicasset ei Booz in talibus derogationibus castitatem esse servandam, addidita est, alioquin ego te suscipiam, vivit Dominus. » Surrexit itaque Booz de loco ubi jacuerat juxta arconium manipulorum, antequam homines mutuo se cognoscerent,
Abbreviated transcription (Latin):
magis uidetur sonare. dabat anne
missionem unam duplicem. qͣs u¬
nam partem equipolientem duab.
porro anna tristis erat. pro sterilita¬
te : et non sumebat cybum. & egssa
est ad fores tab̾nacul. ut oraret. he¬
ħ sedente ante postes. ut querentes
consilium paratum eũ inuenirẽt.&
fiens anna: uotum uouit dño. Dñe
exercituum si dedis nuchi sexum ui¬
ruem: dabo eum tͥ nazareum omĩ¬
b dieb uitȩ suȩ̨. Et attendens hely
motum iabioꝵ: uocemq ñ audiens.
estimans temulentã ait. Digere pau¬
lisper uinum quo mades. Que res¬
pondit. Nequaquam dñe .S. mulier
infelix ego sum. usq adhuc. Ora ꝓ
ancila tua. E intelligens eam hely
sterilem: ait. Bec tͥ d̃s̃ isrł peticionẽ
tuam. hebreus tamen habet: dabit¬
tͥ. Unde mulier ex promissione sacer¬
dotali secura abiit. Nuitusq illius
non sunt amplius in diu̾sa mutati.
.i. antimiis eius non est deinceps dis¬
tractus in uarietates dubitationis.

Expanded text:
magis videtur sonare, « dedit ante magis videtur sonare, « dedit ante missionem unam duplicem, » quasi unam partem aequipollentem duabus. Porro Anna tristis erat pro sterilitate, et non sumebat cibum, et egressa est ad fores tabernaculi, ut oraret, Heli sedente ante postes, ut, quaerentes consilium, paratum eum invenirent, et flens Anna votum vovit Domino. « Domine exercituum, si dederis mihi sexum virilem, dabo eum tibi Nazaraeum omnibus diebus vitae suae. » Et attendens Heli motum labiorum vocemque non audiens, aestimans temulentam ait: « Digere paulisper vinum quo mades. Quae respondit: Nequaquam, Domine. Sed mulier infelix ego sum, usque adhuc. Ora pro ancilla tua. » Intelligens autem eam Heli sterilem, ait: « Det tibi Deus Israel petitionem tuam. » Hebraeus tamen habet, « dabit. » Unde mulier ex promissione sacerdotali secura abiit, « vultusque illius non sunt amplius in diversa mutati, » id est animus ejus non est deinceps distractus in varietates dubitationis.
Abbreviated transcription (Latin):
mh. Euph̾at eus. ab euphraten. qd̾.ẽ.
frugifer. ꝑ eu.℥.ẽ. ut dicunt ter¬
Immus iudee. uixta euphratem
res. nomen uni ama. et nom̃
secunde phenenna. Et eũ debuit di¬
cere alt̾. de duab: dixit scdȩ. Innũ¬
ens quia licet pares essent in nomine
uxorio. tamen hec scda erat in amo¬
re uiri. Erat autẽ anna pulchra: s
sterilis. fẽnenna uͦ : fecunda. E as¬
cendebat uir ille trib statutis dieb
scđm legem in sylo. ad orandum. E¬
tant autẽ in sylo duo filii hely. oph¬
ni et phynees. sacerdotes. Cumq ĩ¬
molasset helcana: dedit fenenne. ⁊
filiis et filiab eius pardes. Annȩ au¬
dem dedit partem unam tristis. &
dam putant dictum ħ eẽ: de ues¬
tib noruis. quas distribuebat uxori¬
b et ub̃is in die festo. S magis pu¬
tandum ẽ. dictum e̾e̾. de partib
sacrificioꝵ. quȩ contingebant of¬
ferentes. quas tamquã scãs leuitȩ
cet̃is distribuebant. Hebreus sermo

Expanded text:
ph; Ephrathaeus ad Euphraten, quod est ph; Ephrathaeus ad Euphraten, quod est frugifer, per eu, et est, ut dicunt, terminus Judaeae juxta Euphraten. res, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna . » Et cum debuit dicere alteri de duabus, dixit secundae, innuens quia, licet pares essent in nomine uxorio, tamen haec secunda erat in amore viri. Erat autem Anna pulchra, sed sterilis, Phenenna vero fecunda. Et ascendebat vir ille tribus statutis diebus, secundum legem, in Silo ad adorandum. Erant autem in Silo filii Heli Ophni et Phinees sacerdotes. Cumque immolasset Elcana, dedit « Phenennae, et filiis et filiabus ejus partes, Annae autem dedit partem unam tristis. » dam putant hoc dictum esse de vestibus novis, quas distribuebat uxoribus et liberis in die festo. Sed magis putandum est esse dictum de partibus sacrificiorum, quae contingebant offerentes, quas tanquam sanctas Levitae caeteris distribuebant. Hebraeus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uitas eius ramathaim. que en endi¬
mlio dicitur arimachia. a uosepho dr̃¬
selsact. quia in excelso sita erat. Sophi
ipeculatio int̃pretatur ab. seeua¬
contbli casais. Ac si dicetur. de rama¬
quim sp eeuiationis. qͥuia ex ea circũ¬
uens regio. longe uideri poterat. Sic
aeedit ieronimus. Alii distingunt sic.
Ne tamacha in sophim. Non ẽ audem
mons effraim. nom̃ montis: s regio¬
m. lInde in sequentib uͥ legitur. de
auodecim p̾fectis regionum. quimi¬
nfrabant salomoni. ꝑ singulos m̃ses.
nontur dechar p̃fectus montis effra¬
infuit autem helcana leita nonꝰ
decimus: a leui descendens ab eo. per
caat. et ysuar. et chore. Unde pacer
quod samuhel non fuit aarointa. Et
diitur esffratheus .i. bethleemita. fuit
emim scdm̃ madrem. de tribu uida.
lnde postea samuhel posuit unum
de filiis sus iudicem in bethleem: tã¬
quam int̾ contribules. Et nota. qd̾
quidam tria nomina distingunt sic.
Eftratheus ab effraim: scribunt per
duo. ff. ẽphratheus ab ephrata. ꝑ

Expanded text:
itas ejus Ramathaim, quae in Evangelio dicitur Arimathaea , a Josepho dicitur Ramath, quia in excelso sita erat, Sophim vero speculatio interpretatur; etivus casus, ac si diceretur de Ramathaim speculationis, quia ex ea circumjacens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de Ramathaimsophim. Non est autem mons Ephraim nomen montis, sed regionis. Unde in sequentibus ubi legitur de duodecim praefectis regionum, qui ministrabant Salomoni per singulos menses; ponitur Dechar praefectus montis Ephraim. Fuit autem Elcana Levita nonus decimus a Levi, descendens ab eo per Caath, et Isaar et Core. Unde patet quod Samuel non fuit Aaronita, et dicitur Ephrathaeus, id est Betlehemita. Fuit enim secundum matrem de tribu Juda. Unde postea Samuel posuit unum de filiis suis judicem in Bethlehem tanquam inter contribules. Et nota quod quidam tria nomina distinguunt sic: Effrataeus ad Effraim scribunt per duo ff; Euphrathaeus ad Ephrata, per
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit. Pader diligebat esau. tũ qͥa pͥ¬
mogenitus erat.tum quia de uenati¬
one eius libenter uescebatur. Mater
diligebat iacob. tum pro simplicitate.
tũ.pro dei inspiratione. Factum est au
cum coxisset iacob pulmentum lenticłe.
esau lassus rediit de agro: et ait. Da mͥ
decoctione hac rufa. quia oppidoiassus
sum. quasi dic̃et. ssurionͨ ꝓ lassitudine
sufficio michi pulmentum parare.
Cui dixit iacob. Uende michi pͥmoge¬
nita tua. Esau paruipendens pmo ge¬
nita. se moriturum nisi comederet
ininstanti. putans: dedit ei pͥmgenita
pro edulio lentis.  iurauit talem uen¬
ditionem ratam se habiturũ. Et quia
lenticula fulua est: hebraice autem
dicta est. Erant autẽ primogenita :¬
quedam dignitates. quas habuert̃
prunogeniti in cognacionib suis. uis¬
q ad aaron. habebat enim pͥmogeni¬
tus uestem specialem. qua induebat᷑
tantum in sacrificio offerendo: et re¬
cepturus finalem benedictionẽ a patre.

Expanded text:
bitavit. Pater diligebat Esau, tum quia prbitavit. Pater diligebat Esau, tum quia primogenitus erat, tum quia de venatione ejus libenter vescebatur. Mater vero diligebat Jacob, tum pro simplicitate, tum pro Dei inspiratione. Factum est autem cum coxisset Jacob pulmentum lenticulae, Esau lassus rediit ab agro, et ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quasi dicat: Esurio, nec pro lassitudine sufficio mihi pulmentum parare. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditionem ratam se habiturum , et quia lenticula fulva est, Hebraice autem a. Erant autem primogenita quaedam dignitates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre.
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est rufus erat. totusq in mo¬
dum pellis hyspidus. et dictus est ob
hoc seyr. Hebrei eni seyron capilla¬
turam dicunt. Dictus est autẽ propͥo
nomine esau .i. fortis. Protinus alder
egrediens plantam fratris manu de¬
nebat. quasi retrahere uolens. a pri frẽm
mogenitura. et ideo dictus est ia¬
cob. quasi supplantator. Sexagenariꝰ
erat ysaac. quando nati sunt ei par¬
uuli. Uiuebat gͦ abraham. et adhuc
quindecim annis suꝑuixit. Abrahã
enim p̃ter centum annos quos uixerat¬
nario ysaac: restabant adhuc abrahe
quindecim anni ad uitam. Hoc ideo
diximus: quia iosephus sic ait. Porro
post mortem abrahe concepit uror
ysaac.⁊ cet̾a. Mortem eius forte appel
desiit. Ipse enim textus lit̾e. hoc ñ
esse dictum. ꝑ recapitulationẽ osten
dit. D uenditione primogenitoꝵ esui.
orro cum adoleuissent filii ysaac.
factus est esau uenator. et iacob
agricola et pastor intabernaculis hã¬

Expanded text:
gressus est rufus erat, et totus in mogressus est rufus erat, et totus in modum pellis hispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Sciron capillaturam dicunt. Dictus est proprio nomine Esau, id est fortis.--Protinus alter egrediens, plantam fratris in manu tenebat, quasi retrahere volens fratrem mogenitura, et ob hoc dictus est Jacob, id est supplantator.--Sexagenarius ergo erat Isaac quando nati sunt ei parvuli. Vivebat ergo Abraham, et adhuc quindecim annos supervixit. Abraham enim praeter centum annos, quos vixeratnato Isaac, restabant adhuc Abrahae quindecim anni ad vitam. Hoc ideo diximus, quia Josephus sic ait: Porro, et post mortem Abrahae concepit uxor Isaac, etc. mortem ejus forte appelldesiit. Ipse enim textus litterae non esse dictum per recapitulationem inI. De venditione primogenitorum Esau. orro cum adolevissent filii Isaac, factus est Esau venator, et Jacob agricola, et pastor in tabernaculis ha
Abbreviated transcription (Latin):
rans de partu: ꝑrexit ut consuleret
dñm. Tamen nec locus consulendi. n
dño: iuit et immolatis hostiis subs¬
tractis pellib eoꝵ inconbens. per so¬
forde more gentium quẽ uiderat in
parentib spetiem lauri. quã tripodẽ
uocant capiti supposuit. et ramis ar¬
boris que agnus castus dr. incubuit.
ut uisiones capitis fantasticas dormi¬
ens non sentiret. Hel melchisedech.
ad huc uiuendem consuluit. Quocũ¬
q autẽ modo fecerit: responsum acce¬
pit a dño. Due gentes sunt in utero
tuo: idĩ patres duarum gentium. qͦ
int̾ se post diuidentur. et pugnabt̃.
s maior seruiet minori. Qd de parutu¬
lis nequa quã dictum est. cũ maior sẽ¬
per prefuerit minor: s de populis.
Idurmei enĩ qui de esau futuri erant
tributarii dauid: qui de iacob. nisi
forte intelligatur esau seruisse iacob.
dum ꝑsecutus ẽ eum. ut lima confert
ferro. fornax auro. flagellum grano.
Cum gͦ duos peperisset : qui prior e¬

Expanded text:
rans de partu, perrexit ut consuleret rans de partu, perrexit ut consuleret Dominum. Tamen quia non locus consulendi DomDomino, fit, et immolatis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per soForte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quocunque autem modo fecerit, responsum accepit a Domino: Duae gentes sunt in utero tuo, id est patres duarum gentium, quae inter se post dividentur, et pugnabunt, sed et major serviet minori. Quod de parvulis nequaquam dictum est, cum semper major praefuerit minori, sed de populis. Idumaei enim qui de Esau futuri erant, tributarii erant David, qui de Jacob. Nisi forte intelligatur, Esau servisse Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior e
Abbreviated transcription (Latin):
suo factam promissionem seminis mulci¬
plicandi ꝑ ipsum: orauit dñm. ut quod
promiserat impleret. Et concepit muli¬
er duos habens inutero. S cũ uicina
esset partui collidebantur inutero eiꝰ
tringebantur. Sẏmacus in suꝑficie
ferebantur. in similitudine nauis le¬
gitimo ponde carentis. Mouebant᷑
enim myxtim pueri : ut uicissim alt̃
prior altero uideretur posse prodire
ad ortum. Non pro exilitate uteri ma¬
terni: quasi uix geminos capientis in¬
delligendum est. hoc accidisse. ut qͥb¬
dam uisum est. s tantũ ex uoliuitate
dei. iam demonstrantis. in non dum
natis. quod futurum erat in adultis.
Primogenituram scilicet quod alter
habuerit ꝑ naturam: cessisse alteri ꝑ
gr̃am. In posteris etiam eoꝵ futuram.
dissensionem: iam tunc figurabat᷑.
fuisse iacob: et in hoc motu esse pre¬
figuratum. quia non est consensus
cxp̃i ad belial. Mat̾ uͦ grauiter afflre¬
ta. nollet concepisse. et fere despe¬

Expanded text:
suo factam promissionem, seminis multisuo factam promissionem, seminis multiplicandi per ipsum, oravit Dominum, ut quod promiserat impleret. Et concepit mulier, habens duos in utero. Sed cum vicina esset partui, collidebantur in utero ejus fringebantur, Symmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in adultis, primogenituram scilicet, quam alter habuit per naturam, cessisse alteri per gratiam, in posteris etiam eorum futuram dissensionem, jam tunc figurabat. Ccatus fuisse Jacob, et in hoc motu praefiguratum, quia non esset consensus Christi ad Belial . Mater vero graviter afflicta, nollet concepisse, et fere despe
Abbreviated transcription (Latin):
septimum decimũ hely sacerdotis. et
iudicis isrł. ꝑ annos nongentos. sep¬
tuaginta. ⁊ unũ. et ꝑ reges triginta
unum. usq ad eusippum. post quem:
iudicauert̃ sycioniam. sacerdotes
quȩ prius appia. post peliponensis
Auatiuitate abrahe. sextã decimã. obti¬
pharaones. ꝑ reges sexdecim. Uariate
sunt audem dinastie. de generib quoꝵ¬
dam regum. ad alia sepe transeuntes.
triguita sepdem annuis: et mor¬
tuus est. Tradunt enĩ illum hebres dis¬
sinteria morcuum fuisse: corã cunctis
fratrib suis .i. coram filiis suis adhuc
uiuentib obiit. Habitauit autẽ poste¬
ritas eius ab eiila usq sur. Est autẽ
eiula mdia. ab euila ne pote noe. sic dic¬
ta. Sur est solitudo int̾ chades. et ba¬
rad. extendens desertum: usq ad mare
rubrum. et egypti confinia.
De ysaac Re labor rebrere in partu g
prosequitur hystoria. Ysaac qua¬
draginta annoꝵ erat. cum duxit rebec¬
cam uxorem. que inuenta ẽ. sterilis:
longo dempore. Sciens autẽ ysaac patͥ

Expanded text:
rdotis, et judicis Israel, per annos noningentos septuaginta et unum et per reges triginta et unum usque ad Zeusippum post quem judicaverunt Sicyoniam Sacerdotes quae prius Apia, post Peloponensis nativitate Abrahae, dynastiam sexdecim obtiPharaones, per Reges septemdecim. Variatae quoque sunt dynastiae de generibus quorumdam regum ad alia saepe transeuntes, triginta septem annos, et mortuus est , tradunt illum Hebraei dysenteria mortuum fuisse coram cunctis fratribus suis, id est coram fratribus suis adhuc viventibus, obiit. Habitavit posteritas ejus ab Evila usque Sur; est vero Evila India, ab Evila nepote Noe sic dicta. Sur autem est solitudo inter Cades, et Barath, extendens desertum, usque ad Mare Rubrum et Aegypti confinia. CAP. LXVI. De labore Rebeccae in partu geprosequitur historia: Isaac quadraginta annorum erat cum duxit Rebeccam uxorem, quae inventa est sterilis longo tempore. Sciens autem Isaac patri
Abbreviated transcription (Latin):
nno abrahe septuagesimo qͥnto.
facta. ẽ. repromissio. Anno eius
octogesimosexto: natꝰ est ez hysmahel.
anno eius. centesimo: natus est ysaac.
anno eius. centesimo. trigesimo. septi¬

Expanded text:
nno Abrahae septuagesimo quinto facta est ei repromissio. Anno ejus octogesimo sexto natus est ei Hismael. Anno ejus centesimo natus est ei Isaac: Anno ejus centesimo trigesimo septi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ reges triginta septẽ. usq ad sadana¬
palum. qui primus puluinaria adin¬
uenit. P ost quem translatum est ad m
medos. Regnum uͦ s cionioꝵ. ab anno
.xxͦ. qͣrto. nachor aui abrahe. ex ortũ:¬

Expanded text:
 reges triginta septem usque ad Sardanapalum, qui primus pulvinaria adinvenit. Post quem translatum est regnum ad Medos. Regnum autem Sicyoniorum ab anno vigesimo quarto Nachor, avi Abrahae, exortu
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦs bello ñ pot̾at ꝑ libidinẽ expug¬
nauit. Postea uͦ tͣnsgressus araxen. a
regina messagetarũ thamari uictꝰ
et occisus. ẽ. Que caput illiꝰ p̃cisum
in utrem plenũ sanguine humano
ꝓiciens insultando. dixit. Sacia te san¬
gume quem sitisti.
tarquiniꝰ suꝑb qui causa carquinii
iumoris filii sui qͥ lucretiã corruꝑat
a regno.ẽ. expulsus. hic gen̾a torm̃¬
toꝵ excogitauit. uincuia. taureas.
fustes. latutoinas. carceres. compe
qui apud esdrã artaxesses. uel
catur nabuchonosor. Tunc pͥncipes
t̾re qui impediebant hebreos. scił reu¬
bethleem quẽ iosephus dicit scͥptorẽ
omnium accidentiũ. et alii qui iudi¬
cabant syriam et phenicẽ ⁊ omnes regi¬
ones uitra eufrathẽ scripsert̃ camby
se quod iudei reedificabant hierim ur¬
bem pessimã ⁊ semꝑ regib ꝑsarum
rebellem. et templum ad similitudi¬
nem castri. qui ob rebellionẽ pͥdem
destructa fuerant. Quib reedificatiᷤᷤ

Expanded text:
et quos bello non poterat, per libidinem repuget quos bello non poterat, per libidinem repugnavit. Postea vero transgressus Araxem a regina Massagetarum Thomiri victus, et occisus est. Quae caput ejus praecisum in utrem plenum sanguine humano projiciens, insultando dixit: Satiare sanguine quem sitisti. Tarquinius Superbus, qui causa Tarquinii Junioris filii, sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsus est. Hic genera tormentorum excogitavit, vincula, taureas fustes, latumias, carceres, compedqui apud Esdram Artaxerxes, vel catur Nabuchodonosor. Tunc principes terrae, qui impediebant Hebraeos, scilicet Reudethleem, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoenicem, et omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Cambysi regi, quod Judaei reaedificabant Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ces isrł. Comimune ẽ nob̾ ⁊ uob̾ ado¬
rare dñm. s non ei domũ edificare.
hoc enĩ tantũ nob̾ rex eyrus p̾cepit.
Cumq apparuissent fundam̃ta suꝑ
t̾ram eleuauit ppłs uocẽ. in iubilatio¬
ne. porro quidam seniores qui uide¬
rant templũ pͥus eiulabant uoce mag¬
na nec pot̾at quisꝙͣ agnoscere clamo¬
rem letancium et p̾lanctũ eiulantiũ
Porro samarite indignati. impedie¬
bant manus eoꝵ. Cũq ꝑ se impedire
non possent. dedert̃ munera pͥncipi¬
b regis ꝑsarũ qui erant positi super
terram. &ͥ peccuniis corrupti uendi
eos. qͦd in triginta annus qͥb eyrus
regnauit ñ erexer̃ muros dempli nisi
usq ad appodiationẽ. Porro eyrus cũ
ꝑcussisset cresum iuxca fluuiũ alim
gentem lidoꝵ bellicosissimã astute re¬
degit in socordiam. Tradidit enĩ eis
sollẽpnitates ⁊ ludos. p̃cipiens eis ut
lusib ꝯmessationib et amplexib ua¬
carent. qͣsi beniuolentiã in eis osten¬
dens. et in hunc modum eos euiraut

Expanded text:
ces Israel: « Commune est nobis et vobis adorare Dominum, sed non ei domum aedificare. Hoc enim tantum nobis rex Cyrus praecepit. » Cumque apparuissent fundamenta super terram, elevavit populus vocem in jubilationem. Porro quidam seniores, qui viderant templum prius, ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impediebant manus eorum. Cumque se impedire non possent, dederunt munera principibus regis Persarum, qui erant positi super terram. Qui pecuniis corrupti vendideos, quod in triginta annis, quibus Cyrus regnavit, non erexerunt muros templi, nisi usque ad appodiationem. Porro Cyrus cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc modum eos eviravit,
Abbreviated transcription (Latin):
obtulert̃ suꝑ illud holocausta dño
mane et uesꝑe. feceruntq sollẽp¬
nitatem tabernaculoꝵ. Unde uͦ
habuerunt ignem nescimus. nisi
forte ex calculis uet̃is altaris excus¬

Expanded text:
btulerunt super illud holocausta Domino mane, et vespere. Feceruntque solemnitatem Tabernaculorum . » Unde vero habuerunt ignem nescimus, nisi forte ex calculis veteris altaris excus
Abbreviated transcription (Latin):
It regnauit post eũ in egipto pho¬
lomeus qui cognominatꝰ ÷ sother.
Qui cũ regno suo adiecisset syriam:
apposuit ut adiceret ⁊ iudeam. Et as¬
cendens in hierłm̃ die sabbati. sciens
ea die iudeos arma non mot᷑os. s sub
simulatione sac̾ficandi do nullo con
diculos appellauit. qui ꝓ suꝑflua suꝑ¬
sticione graue dñium sustinuerunt᷑.
Ytholomeus namq inuitos de iudea
⁊garirim captiuos trahens ad egiptũ
rediit. uenditioni exponens eos. et¬
a negotiatorib nationũ distracti st̃
⁊ disꝑsi. et ꝑ hanc captiuitatẽ licet ñ
fuerit generał. diffusiꝰ disꝑsi sunt ĩ
nationes. Unde in actib apłoꝵ legit᷑
conuenisse in hierłm iudeos ex om̃i
natione que sub celo. ẽ. Iado pontifi¬
ci successit filiꝰ eius onias. cui succes¬
sit filius eius Symon iustus. cui suc¬
rome claruit. qui aqͥs calidaᷤ
Teophractꝰ phylosophus claruit. qui
a diuinitate eloquendi ut ait cicero
nom̃ accepit Censu rome agitato.

Expanded text:
t regnavit post eum in Aegypto Ptolemaeus, qui cognominatus est Soter. Qui cum regno suo adjecisset Syriam, apposuit ut adjiceret et Judaeam. Et ascendens in Jerusalem die Sabbati, sciens ea die Judaeos arma non moturos, sub simulatione sacrificandi Deo nullo contdiculos appellavit, qui pro superflua superstitione grave damnum sustinuerunt. Ptolemaeus namque multos de Judaea et Garizim captivos trahens ad Aegyptum rediit. Et venditioni exponens eos, a negotiatoribus nationum distracti sunt et dispersi. Et per hanc captivitatem licet non fuerit generalis, diffusius dispersi sunt in nationes. Unde in Actibus apostolorum legitur convenisse in Jerusalem Judaeos ex omni natione, quae sub coelo est . Jaddo pontifici successit filius ejus Onias, cui successit filius ejus Simon justus, cui sucRomae claruit, qui aquas ClaudiaTheophrastus philosophus claruit; qui a divinitate loquendi, ut ait Cicero, nomen accepit. Censu Romae agitato,
Abbreviated transcription (Latin):
aer dariũ uicit ⁊ porũ. et qͦmͦ consu¬
luit arbores solis et lune. ⁊ cet̾a amm¬
ratione digna qͦ p̃ceptor suo aristotil
ꝑ epłam indicauit: ad ea que circa po
pulum di gesta sunt festinantes.ẜ
ad eum filii capti tangebat usq ad ra¬

Expanded text:
der Darium vicit et Porum, et quomodo consuder Darium vicit et Porum, et quomodo consuluit: arbores solis, et lunae, et caetera admiratione digna, quae praeceptori suo Aristoteli per epistolam indicavit, ad ea quae circa populum Dei gesta sunt testinantes. Cd eum filii captivitat
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum. Hunc autem pmo uidi in
hoc sac̃dote ipsius effigiẽ. et que mͥ
ꝓmisit ꝓuentura ꝯfido. et propt̾ea
dm̃ adoraui et hominẽ ueneratus sũ
Et ingressus est urbẽ alexander. et ĩ
se scͥptum eeᷤ gauisus ẽ. et in crastinũ
conuocans ppłm iussit petere que uel¬
lent. Et ipsis pedentib concessit iudeos
ubiq patriis uti legib. et septimũ an¬
nũ sine tͥbutis eeᷤ. ꝓpt̃ sabbatũ t̾re. Et
ex inde ad alias ciuitates profectus est.
Tunc samarite uidentes eiꝰ munificen¬
tiam circa iudeos. cognatos se e̾e̾ dixer̃
manasse recensentes. et postulauert̃
ut templũ eoꝵ in garizz honoraret:
quod in reditu se facturũ promisit.
Cũq pet̾ent ab eo relaxationẽ septam
anni: quesiuit qui e̾e̾nt. et dixerunt
se eẽ hebreos. Cumq aod̾et utrũ eent
iudei. negauerunt se ee̾ iudeos. et .Re.
sudeis tantũ ħ ego ꝯcessi. Porro nos
sub silentio ꝑtransimus qualit̃ alexan¬

Expanded text:
cipatum. Nunc autem primo vidi in cipatum. Nunc autem primo vidi in hoc sacerdote ipsius effigiem, et quae mihi promisit proventura confido, et propterea Deum adoravi, et hominem veneratus sum. Et ingressus est urbem Alexander, et in se scriptum esse gavisus est. Et in crastinum convocans populum, jussit petere quae vellet. Et ipsis petentibus concessit Judaeos ubique patriis uti legibus, et septimum annum sine tributis esse propter Sabbatum terraeexinde ad alias civitates profectus est. Tunc Samaritae videntes ejus munificentiam circa Judaeos, cognatos se dixerunt essManasse recensentes. Et postulaverunt ut templum eorum in Garizim honoraret: quod in reditu se facturum promisit. Cumque peterent ab eo relaxationem septimi anni, quaesivit qui essent. Et dixerunt se Hebraeos. Cumque adderet utrum essent Jududaeis tantum haec concessi. Porro nos sub silentio pertransimus qualiter Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
obsedit. et mortuus ẽ saraballa. Ale¬
xander autẽ capta gaza: in hierosol¬
mam festinabat. Et timentes iudi cla¬
mauerunt ad dm̃. et immolabant
hostias. et iadus orabat ꝓ gente iu¬
deoꝵ. Qui cũ pꝰ sacficium obdormis
indutus ⁊ reliqui sac̃dotes cũ eo legi¬
timis stolis induti obuiam exirent a¬
lexandro. E surgens a sopore oracłm
omnib indicauit. Audiensq ñ lon
ge a ciuitate ẽe̾ alexandrũ ꝓcessit cũ
sacerdotib & ciuiũ multituoine sacͣ
ad locũ qui saphim appellat᷑ qͦd lati¬
ne transiatũ scopulum sonat. unde
tuens pontificem pontificali stola in¬
de equo. et adiit eũ solus. et nomen
uerunt. Solus parthemiꝰ quesiuit
dm̃ eui pͥncipatũ sac̃docii gerit. Nã
ꝑ sompnium in tal habitũ dm̃ cons¬
pexi adhuc in licia ciuitate macedo¬
nie ꝯstitutus. Bumq mecũ cogitarẽ
me confide. Nam ipse exercitũ meũ
ꝑducẽt. et ꝑsarũ michi traderet pͥn¬

Expanded text:
obsedit. Et mortuus est Saraballa. Aleobsedit. Et mortuus est Saraballa. Alexander autem, capta Gaza, in Jerosolymam festinabat. Et timentes Judaei, clamaverunt ad Dominum, et immolabant hostias, et Jaddus orabat pro gente. Qui cum post sacrificium obdormissindutus, et reliqui sacerdotes cum eo legitimis stolis induti, obviam exirent Alexandro. Et surgens a sopore, oraculum omnibus indicavit. Audiensque non longe esse a civitate Alexandrum, processit cum sacerdotibus, et civium multitudine sacra, ad locum, qui Saphim appellatur, quod Latine translatum scopulum sonat, unde tuens antistitem, pontificali stola inde equo, et adiit eum solus, et nomen verunt. Solus Parmenio quaesivit Deum, qui principatum sacerdotum gerit. Nam per somnium in tali habitu Deum prospexi, adhuc in Lycaea civitate Macedoniae constitutus. Dumque mecum cogitarem me confidere: nam ipse exercitum meum perduceret, et Persarum mihi traderet prin
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium. dicens se libentius obsequi
susceptus. ẽ. ab alexandro. p̃terea dixit
ei se habere generum manassem frẽm
pͥncipis sac̾dotum gentis iudee mul¬
tosq alios cum eo presentes ex ea gen¬
te quos uelle aiebat sub eo templum
ꝯstitutis locis edificare. quod profutu¬
rum alexandro testabatur. quia po¬
tencia iudeoꝵ in duo diuisa ñ rebel¬
laret. Concedente uͦ alexandro cum
omni studio edificauit saraballa dẽ¬
plum et altare qͦd ꝑmansit usq ad
destructionẽ factam ꝑ romanos. et ĩ
eo manassem ꝯsticuit pontificem. Por¬
ro dum alexander erat in obsidionẽ
tans eum ut sͥ p̃beret auxilium : et
exercitu uenalia p̃pararet & reddet
sib tributa que pͥus dario conferebat.
rio sacramenta dedisse nec eo uiuen¬
te posse transcende ꝯstituta. Tunc cõ¬
minatus ẽ. alexander genti iudeoꝵ.
qͦd ꝑ eũ disc̾e̾nt quib deb̾ent ꝯstituta
seruare. Tunc miectis aggerib tyrũ

Expanded text:
auxilium, dicens se libentius obsequi auxilium, dicens se libentius obsequi susceptus est ab Alexandro. Praeterea dixit ei se habere generum Manassem, fratrem principis sacerdotum gentis Judaeae, multosque alios cum eo potentes ex ea gente, quos velle aiebat sub eo templum constitutis locis aedificare: quod profuturum Alexandro testabatur, quia potentia Judaeorum in duo divisa non rebellaret. Concedente vero Alexandro, in studio aedificavit Saraballa templum et altare, quod permansit, usque ad destructionem factam per Romanos, et in eo Manassem constituit pontificem. Porro dum Alexander erat in obsidione Ttans eum, ut sibi praeberet auxilium et exercitum, venalia praepararet, et redderet sibi tributa quae prius Dario conferebat. rio sacramentum dedisse, nec, eo vivente, posse transcendere constituta. Tunc comminatus est Alexander genti Judaeorum, quod per eum discerent quibus deberent constituta servare. Tunc injectis aggeribus, Tyru
Abbreviated transcription (Latin):
et idem tempꝰ
pliyluppus rex ma¬
cedonum ꝑ insidi¬
pausania trahen¬
the gents abhore¬
re.Cui successit¬
obtinere syriam. transiit hellespon¬
tum. Et congregati sunt adu̾sus
eum pͥncipes darii qui erant tusftu¬
men. et suꝑ granicũ fluurũ expug¬
nauit eos. Cumq ꝑcurrisset lidiã
& yconiam ꝑuenit ad loca pamphy¬
iectum collegit exercitum. et tran¬
siuit eufrathen et montẽ cilicie
tauru. sꝑans in cilicia macedoneᷤᷤ
expugnare. Tunc gauisus ẽ sara¬
balla. putans qͥd post uictoriam
occurreret dario. et edificationẽ
templi ab eo impetraret. Ipse qͥdẽ¬
iongeuus. a preliis uacabat. s altẽ
quam sperabat euenit. Nam uictus
est darius a macedonib. et capta ma¬
tre eius. et uxore ⁊ filiis. ad ꝑsas fu¬
giens remeauit cũ paucis. Tunc ale¬
xander cepit aspirare ad monarchiã¬
orientis. et intrans syriam cepit da¬
maschum. et subuigata sydone tyrũ
obsidebat. Tunc saraballa eligens de
suis octo milia. in alexandri profectꝰ :

Expanded text:
er idem tempus Philippus rex Macedonum per insidiPausania trahente genus ab Oreste. Cui successitobtinere Syriam, transiit Hellespontum. Et congregati sunt adversus eum duces Darii, qui erant trans flumen, et super Granicum fluvium expugnavit eos. Cumque percurrisset Lydiam et Iconiam, pervenit ad loca Pamphylectum collegit exercitum, et transivit Euphratem, et montem Ciliciae Taurum, sperans in Cilicia Macedones expugnare. Tunc gavisus est Saraballa, putans quod post victoriam occurreret Dario, et aedificationem templi ab eo impetraret, qlongaevus a praeliis vacabat, sed aliter quam speraret evenit. Nam victus est Darius a Macedonibus, et capta matre ejus, uxore et filiis, ad Persas fugiens, remeavit cum paucis. Tunc Alexander coepit aspirare ad monarchiaOrientis, et intrans Syriam cepit Damascum, et subjugata Sidone Tyrum obsidebat. Tunc Saraballa eligens de suis octo millia in Alexandriam profectus est in
Abbreviated transcription (Latin):
a captiuitate ñ redituros. Tunc respon¬
dit. qͦd arcius includ̾et eos. Cumq an¬
gusta uiarum obstrueret molib bitu¬
minatis. audens laborẽ humanũ non
suffic̾e orauit dm̃ ifrł. ut opus illud cõ¬
pleret. Et accesserunt ad se inuicẽ pre¬
rupta montium. et factus est locus
immeabił. Ex qͦ liquido apparet ñ e̾e̾
qi uoluntatẽ ut exeant. e gredientur
cñ eirca finem mundi magtiã hominũ
stragem facturi. et ut ait iosephus. đs
qͥd facturus ẽ. pro fidelib suis. si tantũ
fecit pro infidelib: Cumq redisset ale¬
rander indabilonẽ sumpto ueneno a so¬
tore sua. lingue usum amisit. et extre¬
mam uoluntatẽ suã scͥpto exp̃ssit. et
noluit monarchiã suã in aliquẽ tͣns¬
ferre. ne aliqͥs par ez in potencia ap̃
posteros legeretur: et duodeci qͦs ab
adolescentia socios habuerat regni suc¬
cessores instituit. ħ autẽ institutio ñ
stetit. Nam qͣtuor ex his tantũ aliis
abiectis regnauert̃. sicut in hystoria da¬

Expanded text:
a captivitate non redituros. Tunc respondit, quod arctius eos includerent. Cumque angustia viarum obstrueret molibus bituminatis, videns laborem humanum non sufficere, oravit Deum Israel, ut opus illud compleret. Et accesserunt ad se invicem praerupta montium, et factus est locus immeabilis. Ex quo liquido apparet non esse Dei voluntatem, ut exeant. Egredientur tamen circa finem mundi, magnam hominum stragem facturi. Et, ut ait Josephus, Deus quid facturus est pro fidelibus suis, si tantum fecit pro infideli? Cumque rediisset Alexander in Babylonem, sumpto veneno usum linguae amisit, et extremam voluntatem suam scripto expressit. Et noluit monarchiam suam in aliquem transferre, ne aliquis par ei in potentia apud posteros legeretur, et duodecim quos ab adolescentia sua socios habuerat, regni successores instituit. Haec autem institutio non stetit. Nam quatuor ex his tantum, aliis abjectis, regnaverunt, sicut in historia Da
Abbreviated transcription (Latin):
moyses tres ciuitates resugii tͣns
iordanem.Bosor in tribu ruben. Ra¬
moth in galaad. in tribu gad. Galam
in basan. ini tribu manasse. Harum
usus hic erat. Si quis uolens homi

Expanded text:
Moyses tres civitates refugii trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens homi