comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. ait. Sub umbra alarũ tuarum
pͣtege me. Ampliꝰ. Galluam assimilat
eccłe. Sicut enim pulli gallinarũ pas¬
tũ suũ sequentes ꝑ diuersa uagautur.
⁊ matnns uocibus congregantur: sic et
ppłs cdĩ carnalem uoluptatatem et
mundalem concupiscenciam sequens
congregatur et lactatur Et quem ad¬
modum gallina ñ solũ suos pullos ca¬
lefacit. s eciam cuiꝰ cũq uolatilis exdu¬
sos ase diligit quasi suos. ita ecclã¬
siue gentiles siue ui dĩ fuerint illi
suppositi. omĩs ficlĩ sue calore uiuifi¬
cat᷑. et in baptismo gn̾at. et insermo¬
ne nutricat᷑. et mat̾na diligit carita¬
te hec que de uidũ hic dicuntur. etiã
hereticis coaptantur. Quociens enĩ
adnos. Quos om̃s heretici dũ negligunt
et male int̃pretant᷑. quasi occidunt et la¬
pidant eos. Qͥ heretici. quociens mo¬
uetur certam̃ int fideles et eos dñs uult¬
illos congregare sub uitate pennarum

Expanded text:
Propheta ait: Sub umbra alarum tuarum Propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Amplius: Gallinam assimilat Ecclesiae. Sicut enim pulli gallinarum pastum suum sequentes per diversa vagantur, et maternis vocibus congregantur; sic et populus Dei carnalem voluptatem et mundalem concupiscentiam sequens,landimentis congregatur et lactatur. Et quemadmodum gallina non solum suos pullos calefacit, sed etiam cujuscunque volatilis exclusos a se, diligit quasi suos Csive gentiles, sive Judaei fuerint illi suppositi, omnes fidei suae calore vivificat, et in baptismo generat, et in sermone nutricat, et materna diligit charitate. Haec quae de Judaeis hic dicuntur, etiam haereticis coaptantur. Quoties enim lad nos. Quos omnes haeretici dum negligunt et male interpretantur, quasi occidunt et lapidant eos. Qui haeretici quoties movetur certamen inter fideles et eos, et Dominus vult congregare illos sub veritate pennarum
Abbreviated transcription (Latin):
uocat habitatores.ñ saxa et edificiaci¬
uitatis. plangendo affectu patris Quo.¬
ciens uolur congregare filios tuos. que¬
admodũ gallinã congregat pullos su¬
os sub alas. et nolussi. Ineo ꝙ dicit quo¬
ciens cũq uolui congregare filios tuos:
om̃is retro ꝓphas ase missos testatur.
ale ẽ qd̾ dicit. E go nolui tu nolursti. q
qͦtqͦt congregauĩ. mea uoluntate semꝑ
efficaci. te nõlente feci: qr semꝑ ingra¬
ta fiusti. Ut ita. uixta regulam᷑ ques
nom̃ cause ꝓ effectu ponit. Uolui idẽ
approbaui. inonui. et multipharie mł¬
tisq modis consului tͥ p̃uaricatͥti recli¬
re ad cor. tu uͦ uoluisti. Misi adte he¬
saiam et serrasti eum. misi ieremiã
tũ paer lapides ex cerebrasti. Quomͦ
sanaberis. que nullũ medicũ ad te
uenire ꝑmittis: Se ipsũ dñs aui com¬
parat. et alas habẽ legitur. ꝓ eo ꝙ qd̃
more auis electos suos tanquam pul¬
los subse colligit. fouet. ⁊ ab insidus
d̾iaboli et maĩos hominum ꝓpegit. Uñ

Expanded text:
ocat, habitatores, non saxa et aedificia civitatis, plangendo affectu patris. Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? In eo quod dicit, quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos testatur. Tale est quod dicit: Ego volui, tu noluisti; et quotquot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper ingrata fuisti. Vel ita, juxta regulam quae nomen causae pro effectu ponit: Volui, id est, approbavi, monui et multifarie multisque modis consului tibi praevaricatrici redire ad cor, tu vero noluisti. Misi ad te Isaiam, et serrasti eum; misi Jeremiam,  tractum per lapides excerebrasti. Quomodo sanaberis, quae nullum medicum ad te venire permittis? Se ipsum Dominus avi comparat, et alas habere legitur, pro eo quod more avis electos suos tanquam pullos sub se colligit, fovet, et ab insidiis diaboli et malorum hominum protegit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
telligimꝰ et uerũ est qr ñ pot̾ simul ẽẽ
ꝙ ꝓursum sir. ⁊ ñ fiat. Uñ nullomͦ sequi¬
iuirꝰ. ꝙ necessario fiat. Sic quoq dicimus.
me uidente te curre. necẽe est ut cur¬
ras. ħ ẽ ñ pot̃ simb fieri. ut uideam¬
te currẽ ⁊ ñ curtas. E x ħ nequaquam

Expanded text:
telligimus et verum est; quia non potest simul esse quod provisum sit et non fiat. Unde nullo modo sequitur quod necessario fiat. Sic quoque dicimus, me vidente te currere, necesse est ut curras, hoc est, non potest simul fieri, ut videamere, et non curras. Et ex hoc nequaqu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodior temꝑancia hiemis quam fer¬
uor estatis: et qr dñs ĩa t̃minau̾at obser.¬
uanciam sabbati. Orare itaq admonem᷑.¬
e uł itł hieme fuga nr̃a uł sabbato sro .i.
ne aut inpeccatoꝵ frigore aut mocio
bonoꝵ oꝑum reꝑiamur. Utiq fugien¬
tes elongamur adõsi sides et caritas
iuxͦ refrigescat. si ociosi inoꝑe dĩ tor¬
peamꝰ sabbato uͥtutum. Ampliꝰ. Orate
ut ñ fiat fuga ur̃a hieme uł sabbato.
.i. ne fimant᷑ fructꝰ oꝑis ur̃i cum fine tem¬
poris. hieme enĩ finitur fructus. sabbõ
Erit enim tunc tribulatio magna qua.¬
lis ñ fuit ab initio mundi usq modo: ne

Expanded text:
m fervor aestatis, et quia Dominus jam terminaverat observantiam Sabbati. HILAR. Orare itaque admonemur, ne vel hieme fuga nostra vel Sabbato sit, id est, ne aut in peccatorum frigore, aut in otio bonorum operum reperiamur. Utique fugientes elongamur a Deo, si fides et charitas in Christo refrigescat, si otiosi in opere Dei torpeamus Sabbato virtutum. Amplius: Orate ut non fiat fuga vestra hieme vel Sabbato, id est, ne finiantur fructus operis vestri cum fine temporis. Hieme enim finitur fructus, Sabbato Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nis cdignitatẽ. hortatur ppłos ut subici¬
ant᷑ illis. ñ oꝑam s doctrinã consideran¬
tes. ꝑ cathedram. doc tͥnam legis signifi¬
cat. Non cathedra facit sacerdotem. ẜ sa¬
ux̾ta p̾stare. ꝗͣ bonis uista subtrahere.
reqnt̃ de homine malo bona doctrina ꝓ¬
cedit. sic̃ uilis t̾ra aliqñ p̃ciosũ aurũ ꝓ¬
ducit. Sic̃ aurũ eligitur et t̾ra ñ. sic uos
doctrinam accipite ñ mores. Apibꝰ enĩ
herbe necessarie ñsunt. s flores. Sł ita
ngradu quo fuerat moyses constituti ft̃
scribe et pharisei in merito. legẽ ꝓphetan¬
tẽ de xͦ p̃dicantes aliis. quẽ ipsi p̃sen¬
tem nõ receꝑunt. G hortabatur dnrͣs ppłũ

Expanded text:
iciantur illis, non opera, sed doctrinam considerantes. Per cathedram, doctrinam legis significat. Non cathedra facit sacerdotem, sed sajusta praestare, quam bonis justa subtrahere. Frequenter de homine malo bona doctrina procedit, sicut vilis terra aliquando pretiosum aurum producit. Sicut aurum eligitur, et terra non, sic vos doctrinam accipite, non mores. Apibus enim herbae necessariae non sunt, sed flores. Vel ita: In gradu quo fuerat Moyses, constituti sunt Scribae et Pharisaei immerito, legem prophetantem de Christo praedicantes aliis, quem ipsi praesentem non receperunt. Ergo hortatur Dominus populum
Abbreviated transcription (Latin):
eciam dño in carne p̃sente. ꝑbracbium
intelligitur filuis. qr ꝑ eũ omĩa facta
sunt. sicut tu ꝑbrachiũ tuũ oꝑaris. Tale
brachiũ nec porrectum extñditur. nec
collectũ contrabitur. Uq em̃ totus est filiꝰ.
sic̃ pat̃: hic quidam musitant dicentes.
Que culpa uidõs fuit. si necesse erat ut
sertno esaie impleretur᷑. Q bꝰ responde¬

Expanded text:
carne praesente. Per brachium intelligitur Filius, quia per eum omnia facta sunt, sicut tu per brachium tuum operaris. Tale brachium nec porrectum extenditur, nec collectum contrahitur. Ubique enim totus est Filius sicut Pater. Hic quidam mussitant, dicentes: Quae culpa Judaeorum fuit, si necesse fuit ut sermo Isaiae impleretur? Quibus responde
Abbreviated transcription (Latin):
dis.od gͦ illis defuit: uos inplete. Illi ut¬
fecerunt: seruos uos dñm crucifigite.
on uibae ut faciant .s ostñdit eis ꝙ fac.¬
turi erant. Sicut serpentes om̃ibꝰ anina¬
libꝰ astictiores aspiciunt quomͦ morlent¬
et pꝰ ea se occultant.sic i. poc̾te cogitantes
quomͦ ledant pꝰ lesionẽ ita se hñt quasi
⁊sic ꝓcedant. Idem. nati paciuntur. asua
fetura. Sicut gͦ iuiꝑe parentes comedunt.
et comeduntur apullis. sic et ꝑfidi. iudĩ
patres condẽp̃nant et cõdẽpnant᷑ afilus
surs. Qemͦ inquit fugietis aiuiditio gehñ¬
neᷤ Boni uultis uideri. s quomͦ ñ ꝓdest
meretrici si nominet᷑ casta. sic ñ ꝓdest peo¬
catori si seruus cdĩ dicatur. M.ccxł.¬

Expanded text:
plete. Illi interfecerunt servos, vos Dominum crucifigite. Non jubet ut faciant, sed ostendit eis quod facturi erant. Sicut serpentes omnibus animalibus astutiores, aspiciunt quomodo mordeet postea se occultant; sic hypocritae cogitantes quomodo laedant, post laesionem ita se habent quasi et sic procedant. Idem nati patiuntur a sua fetura. Sicut ergo viperae parentes comedunt et comeduntur a pullis, sic et perfidi Judaei patres condemnant, et condemnantur a filiis suis. Quomodo, inquit, fugietis a judicio gehennae? Boni vultis videri, sed quomodo non prodest meretrici si nominetur casta, sic non prodest peccatori si servus Dei dicatur. M.
Abbreviated transcription (Latin):
XII. ꝓpħĩs. alu rachariam patrem ioħis
alii ⁊ achariam qui occisus est aioas re¬
ge uide int̃ templũ et altare. sic̃ regũ
uarrat historia: et quẽ scͥpt̃a refert fuis¬
se filiũ io̾ade sac̃donis. Ton suit iu quit
recordatus ioas patris aͦ ioͥade: que fibi
fecisset bona Cũ gͦ locus conueniat occi¬
sionis uusto et non insiꝑioribꝰ. queximꝰ
quare barachie aicatur filiꝰ. Parachias
in lingua ur̃a benedictus dñi dicitur. ui
quo demonstratur hebreo nomine uisticia
sac̃dotis ioiade. Et ineugłio quo utuntur
uazarei. ꝓfilio bara chie filiũ ioia de sccip¬
tũ repinius. Quia ĩsti gesserunt contra
apłos similia cam et ioas io deuna gũa¬
tione ẽẽ reteruntur. Nam ut dictũ est:
Sicut boni sunt una gñatio. sic et mali al
tã. Quare aũ usq ad sanguinem ⁊acha¬
rie dictum sit querendũ est. cum et uł¬
ti pꝰ eũ usq adnatiuitatẽ .xͥ. et ipso nato
ĩnocentes pueri sint ab hac gñatione

Expanded text:
prophetis, alii Zachariam patrem Joannis, alii Zachariam qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia, et quem Scriptura refert fuisse filium Joiadae sacerdotis: Non fuit, inquit, recordatus Joas patris ejus Joiadae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo locus conveniat occisionis in isto, et non in superioribus, quaerimus quare Barachiae dicatur filius. Barachias in lingua nostra benedictus Domini dicitur, in quo demonstratur Hebraeo nomine justitia sacerdotis Joiadae. Et in Evangelio quo utuntur Nazarei, pro filio Barachiae, filium Joiadae scriptum reperimus. Quia isti gesserunt contra apostolos similia Cain et Joas, ideo de una generatione esse referuntur. Nam, ut dictum est, sicut boni sunt una generatio, sic et mali al usque ad sanguinem Zachariae dictum sit, quaerendum est: cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso nato innocentes pueri sint ab hac generatione
Abbreviated transcription (Latin):
hypocͥte. quia similes estis sepul.¬
chris de albatis. que aforis parent ho
minibꝰ speciosa. uttus uͦ plena sunt ossi¬
Hꝰ mortuoꝵ et omi spurcicia. Sic et uos
aforis quid eu paretis hominibus iusti.
uitus auctem płena estis ypocrisi et in¬

Expanded text:
hypocritae, quia similes estis sepulhypocritae, quia similes estis sepulcris dealbatis, minibus speciosa: intus vero plena sunt ossibus mortuorum: et omni spurcicia. Sic et vos: foris quidem paretis hominibus justi: intus autem pleni estis hypocrisi et in
Abbreviated transcription (Latin):
sis u̾bis eodem sensu quo supͣ arguit
eos simulatiõis atq m̃dacii. ꝙ aliud loqͣn
csi dicat. frustra sc̃itatẽ. p̃tũ ditis ext̃ius.
uelut si quis calicem mundet ext̾uis. intꝰ
aũ relinquantur sordes. cũ usus eiꝰ sit in¬
tior. Nleni sunt calix et parapsis rapi¬
na et inmũdicia. qr qd̾ bibitis. et mandu¬
catis aliis aufertis. et pħ potus et cibꝰ ur
inmũdiciam hñt peccatoꝵ. ẜbarisee ce¬
ce idẽ ĩddisc̃te munda pͥus ꝙ tui ipsius
in corde ẽ mala cogitante. ut ꝙ deforis
est fiat mundũ .i. ut oꝑa tua sint uista
Uon eñĩ mala arbor potest facẽ fructũ
bonũ. Parapsis ẽ uas quadratũ. hñs pares
estis ut monum̃ta que ñ apparent. et
homines ambulantes supra nesciuito.
parenti ũ que cũ suꝑficiem t̾re cõmu.¬
nis ostentent. uitꝰ umescenciũ sunt ca¬
dauerum plena. fecore.Scũq decepti
ꝑ illoꝵs sentñcias eos unitantur. quasi
sup motuim̃ta iognoranter gradiuntur.
De uobis scribe et pharisei .M .l.¬

Expanded text:
sis verbis eodem sensu quo supra, arguit eos simulationis et mendacii, quod aliud loquantAc si dicat: Frustra sanctitatem praetenditis exterius, velut si quis calicem mundet exterius, intus autem relinquat sordes, cum usus ejus sit interior. Pleni sunt calix et paropsis rapina et immunditia, quia quod bibitis et manducatis, aliis aufertis, et per hoc potus et cibus vester immunditiam habent peccatorum. Pharisaee caece, id est, indiscrete, munda prius quod tuo ipsius est in corde mala cogitante ut quod deforis est, fiat mundum, id est, ut opera tua sint justa. Non enim mala arbor potest facere fructum bonum. Paropsis est vas quadratum habens pares estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra, nesciunt. parentium, quae cum superficiem terrae communis ostentent intus vermescentium sunt cadaverum plena fetore. Quicunque decepti per illorum sententias, eos imitantur quasi super monumenta ignoranter gradiuntur. M. L. Vae vobis, Scribae et Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
malis ꝙ reddidit gn̾ationi nouissime. St
sicut omĩa bona que insingulis gn̾atio¬
nibꝰ aconstitutione mundi om̃s sc̃i me¬
rebantur illis sunt donata qui receꝑũt
xpm. sic omĩa mala que insingulis gn̾a¬
tionibꝰ a constitutione mũdi pati meru¬
ca que illo erant isti cdñr passi . qr me¬
ruerunt ea que illi meruerunt: et soli passi
sunt cũ ñ soli peccassent. Res ista mo¬
ralis est. Ecce cum serui tui peccant spo¬
lias unũ : ⁊ iterũ parcis ei dicens. Nisi ser¬
uaueris ħ pacieris. Idem facis et alteri.
Non meliorantibꝰ eis si unꝰ castigatur ui¬
detur ꝓ om̃ibꝰ castigari. qr ꝙ alus est ꝓmis¬
sũ ip̃e solus luit. Reuera aũ ñ ꝓ aliis ca
stĩgaretur. ille ꝑ aliis diceretur castigari.
icꝰ gñatio nsta ꝓ patbꝰ uidetur punit᷑a
qui t̃riti fuerutit ñ puniti: uere autem
n on ꝓ illis s ꝓ peccato suo condempnata
est. Non eiũ ustũ ẽ ut alt̃ ꝓ alt̃ius pu¬
niatur peccatis. s in die uindicte unꝰ qͥs

Expanded text:
malis, quod reddidit generationi novissimae. Et sicut omnia bona quae in singulis generationibus a constitutione mundi omnes sancti merebantur, illis sunt donata qui receperunt Christum; sic omnia mala quae in singulis generationibus a constitutione mundi pati merurea quae illorum erant, justi dicuntur passi, quia meruerunt ea quae illi meruerunt; et soli passi sunt, cum non soli peccassent. Res ita moralis est. Ecce cum servi tui peccant, spolias unum, et iterum parcis ei, dicens: Nisi servaveris hoc patieris. Idem facis et alteri. Non meliorantibus eis, si unus castigatur, videtur pro omnibus castigari, quia quod aliis est promissum, ipse solus luit. Revera autem non pro aliis casstigaretur, ille pro aliis diceretur castigari. Sic generatio ista pro patribus videtur punita, qui territi fuerunt, non puniti; vere autem non pro illis, sed pro peccato suo condemnata est. Non enim justum est ut alter pro alterius puniatur peccatis, sed in die vindictae unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
erunt qͥã discipuli uentura p̃dicantes ut
agabꝰ : sapientes qui nouerunt tempꝰ p̃¬
dicandi et scͥpturas expone uix a psalm¬
stã eruditi corde in sapĩa. scͥbe in lege doc¬
tissimi. Ex ꝙpꝰ lapidatus est stephanus. pau¬
in malo patribꝰ suis. Nami ap̃ dm̃ qui hõiẽ
occidẽ uult iam homicida ẽ. qͥ ad ult̾ium
cõmitero iam ad ult̃ ẽ: qui ꝑ urate iam

Expanded text:
erunt quidam discipuli futura praedicentes, ut Agabus , sapientes, qui norunt tempus praedicandi, et Scripturas exponere, juxta Psalmistam eruditi corde in sapientia , Scribae in lege doctissimi. Ex quibus lapidatus est Stephanus, Pauin malo patribus suis. Nam apud Deum, qui hominem vult occidere, jam homicida est, qui adulterium committere, jam adulte
Abbreviated transcription (Latin):
homines oueribus que portari ñ possũt.
⁊ ip̃i utio cligito ur̃o non tangitis sar¬
ciuas.d̾ale est qd̾ dicit. Nec inminimo
p̃cepto seruatis. qd̾ aliis iniungitis. Et¬
eiũ grãm ñ requiritis. et uigũ leuere¬
pellitis . s lex sine gr̃a nequit impleri.

Expanded text:
homines oneribus quae portari non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas. Tale est quod dicit: Nec in minimo praecepto servatis quod aliis injungitis. Etenim gratiam non requiritis, et jugum leve repellitis, sed lex sine gratia nequit impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
inhostia et cet̃is que offeruntur dõ suꝑ
altare hec studiosissime repetebant. Au
tiora dicebant ẽẽ quã templũ et altare:
ut homines offerrent ꝓm̾tiores ad dona
quã ad p̃ces. ħ faciunt adhuc insipi en¬
tes xͥani. Si aliqua enĩ fuerit causa mo¬
dicum uidetur fac̃ẽ qui uirat ꝑdm̃.¬

Expanded text:
in hostia et caeteris quae offeruntur Deo super in hostia et caeteris quae offeruntur Deo super altare, haec studiosissime repetebant. CHtiora dicebant esse quam templum et altare, ut homines offerrent essent promptiores ad dona quam ad preces. Hoc faciunt adhuc insipientes Christiani. Si aliqua enim fuerit causa, modicum videtur facere qui jurat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ilbo: et in eo qͥ habitat inipo. Et qͥ uirat
incelo. iurat in throno dĩ: ĩ eo qui sed&
suꝑ eũ. Q uirat in altari. sic̃ ex ip̃o deri¬
uatt᷑e oblatoꝵ scĩficatio. ita eciam iura¬
nĩtũ spectat ad dona q̃ suꝑ illud offe¬
runtur. Q uͦ uirat intemplo. astringi¬
tur sacram̃to et continentis et contenti.
et sc̃ificantis et sc̃ificati. Iurans autem
incelo ꝑsubiectam creaturã uirat. et
ꝑ diinitatẽ p̃sidñtem c̃ature. Tipice
laudes et sacͥficia que dõ offeruntur.
S acdotes uidõꝵ omĩa auaricie causa fa¬
cientes. inpie arguuntur iniquitatis Si
quis enĩ in aliqua causa ambigua ꝑtem¬
plũ uirasset. et postea coniuetus eẽt
m̃dacu.ñ tenebatur cͥmine reus. Sin añ
ꝑ uirasset in auro et peccuna que sac̃¬
dotibꝰ utemplo offerebatur dicebant ꝙ
debae subaudis tenere uitam̃tũ. et ꝓ
ꝑ iurio statim id in quo uirauerat coge¬
batur ex soluere. Rursũ si ꝑuirassẽt in
altari. ñ tenebatur reus ꝑ uirii.Sin aũ

Expanded text:
t in eo qui habitat in ipso. Et qui jurat in coelo, jurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum. Qui jurat in altari sicut ex ipso derivatur oblatorum sanctificatio, ita etiam juramentum spectat ad dona quae super illud offeruntur. Qui vero jurat in templo, astringitur sacramento et continentis et contenti, et sanctificantis et sanctificati. Jurans autem in coelo, per subjectam creaturam jurat, et per divinitatem praesidentem creaturae. Typice num, laudes et sacrificia quae Deo offeruntur. Sacerdotes Judaeorum omnia avaritiae causa facientes, impii arguuntur iniquitatis. Si quis enim in aliqua causa ambigua per templum jurasset, et postea convictus esset mendacii, non tenebatur crimine reus. Si autem perjurasset in auro et pecunia quae sacerdotibus in templo offerebatur, dicebant quia debet, subaudis tenere juramentum, et pro perjurio statim id in quo juraverat, cogebatur exsolvere. Rursum, si perjurasset in altari, non tenebatur reus perjurii. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
qr excolatis .i. inqͥritis sicut lac colatur
decimas eciam herbarum: et glutitis a.
absconditis sicut illud ꝙ glutitur abs¬
conditur. maiora p̃cepta. Sł ita Culic̃e
colare ẽ. minunã transgssionẽ studi¬
ose uitare. Senĩ culex numina muscu¬
la. q̃ subtili colatione exduditur aliquo¬
re. Et qr camelus magnũ animal ẽ
atq deforme: camelum deuotat. qui
magnã p̃uaricationẽ facile incurrit.

Expanded text:
quia excolatis, id est, inquiritis sicut lac colatur, decimas etiam herbarum, et glutitis, id est absconditis, sicut illud quod glutitur absconditur, majora praecepta. Vel ita: Culicem colare, est minimam transgressionem studiose vitare. Est enim culex minima muscula, quae subtili excolatione excluditur a liquore. Et quia camelus magnum animal est atque deforme, camelum devorat, qui magnam praevaricationem facile incurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
inpleant: et capite sublato m̃bra uit̾
ut patefeicta euglica gr̃a ꝑ orbem tem¬
plũ cũ suis ceremonus tolleretur: neqͥs
ad huc paruulus infide labẽtur adui¬
Uufertur gͦ umbra. et palmam tenet ue¬
ritas ꝑ orbem decdarata.. Carlu.

Expanded text:
impleant, et capite sublato, membra intimpleant, et capite sublato, membra intut, patefacta evangelica gratia per orbem, templum cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis adhuc parvulus in fide laberetur ad JAufertur ergo umbra, et palmam tenet veritas per orbem declarata. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rit similes ei erimꝰ. qr uidebimꝰ eum si¬
cuti est. Oftñdit gͦ se dñs añ incarna¬
tione oculis hominũ sicut uoluit in
subiecta sibi creatura. ñ sicuti est. cxliiii. E
templo. accesserunt discipłi eius ut
ostñderent ꝙ edificationes templi. dicen
de urbis. tanquã cõmouendꝰ ambitione
templi eẽt ut ñqũa tale opꝰ destrue¬
retur: magnificencia ei extructiõis ostñ¬
secrabatur. homo scił ꝑ agnitionẽ fili
⁊ confessionẽ patris et p̃ceptoꝵ obedien¬
ciam. dignꝰ fieri dõ habitaculũ. Non¬
cipłi eius. s marcus ait unus exdisci¬
pulis suis: uł quia utiꝰ ꝓom̃ibus loque¬
batur. uł singłare num posuit ꝓplu¬
rali Et respondens ih̃c ait. Uidetis
has om̃s edificationes magnas : Am̃ di¬
co uobis. uenient dies in quibus non
relinquetur ħ lapis suꝑ lapidem. qui
non destruat᷑. Iuxta historiam mani¬
festꝰ ẽ digens: Mistice aũ recedũte
dũo de templo. om̃is compositio mau¬
datoꝵ sic est destructa ut uidĩ nichil

Expanded text:
ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Ostendit ergo se Dominus ante incarnationem oculis hominum, sicut voluit in subjecta sibi creatura non sicuti est. CAPUT CXLIVemplo, accesserunt discipuli ejus, ut ostenderent ei aedificationes templi, dicentnem deserendae urbis, tanquam commovendus ambitione templi esset, ut nunquam tale opus destrueretur, magnificentia ei exstructionis ostenus ei consecrabatur, homo scilicet, per agnitionem Filii et confessionem Patris et praeceptorum obedientiam dignus fieri Deo habitaculucipuli ejus: et Marcus ait, unus ex discipulis suis, quia vel unus pro omnibus loquebatur, vel singularem numerum posuit pro plurali. Et respondens Jesus, ait: Videtis has omnes magnas aedificationes? Amen dico vobis, venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Mystice autem, recedente Domino de templo, omnis compositio mandatorum sic est destructa, ut Judaei nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum discipuli secreto. et int̾rogauerũt
eum dicentes. receptor dic nobis quan¬
dohec erunt. et ꝙ signũ aduentꝰ tui cum
ħ̃ omĩa incipient cõsũmari Int̾rogant dis¬
que signa de iñ p̃cedent aduentũ suũ qͥ
erit in consumatione scli. Sedet aũ. dñs suꝑ
montẽ oliuaꝵ contra. templũ cum de rui¬
na templi disputat. ut eciam ip̃o corporis
situ u̾biᷤᷤ congruat: mistice designans. quia
ueti. fructiferam designet sc̃e ecclẽ celsitu¬
dinẽ. quam dñs semꝑ in habitate del ectat᷑.
lle mons ñ solet gignere siluam sterilem.
s que lum̃ dat. infirmitates soluit. lassos
go sicut oliua fructifera in domo dĩ. Ec¬
cdã lum̃ dat p̃dicando scͥpturas. infirmita¬
tes peccatoꝵ soluit. lassos recreat uitam
Et ait ad disciplõs. Uenient dies quan

Expanded text:
ad eum discipuli secreto, et interrogaverunt eum dicentes: Praeceptor, dic nobis, quando haec erunt, et quod signum adventus tui, cum haec omnia incipient consummari? Interrogant disedent adventum suum, qui erit in consummatione saeculi. Sedet autem Dominus super montem Olivarum contra templum, cum de ruina templi disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis congruat, mystice autem designans, quia uod mons Oliveti fructiferam designet sanctae Ecclesiae celsitudinem, quam Dominus semper inhabitare delectatur? Ille mons non solet gignere silvam sterilem, sed quae lumen dat, infirmitates solvit lassos go sicut oliva fructifera in domo Dei . Ecclesia lumen dat praedicando Scripturas, infirmitates peccatorum solvit, lassos recreat vitam Et ait ad discipulos: Venient dies
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs seruus adño fugiat suo. ñ tñ alt̾i se
ui uigo peccati p̾ssi. diabolicis tẽptati¬
onibus facile consenciebant. hostra
aũ crucis grata dõ patri exclilectione
qũa infundit humano gñi seruitutem
nos lib̃auit. Sñ diabolus plus homi¬
ni inuidens ⁊ ĩo magis puniendus tẽp¬
tare tm̃ ñ cessat. s aliud est intͥnsecus
regnare. aliud forinsecus oppugnare.¬
ami aliud ẽ ciuitatẽ captam inturs pos¬
sideri. aliud telis enunꝰ iactatis oppug¬
uari. Cum dicit᷑ cdiabolus pͥn ceps huiũs
mũidi ñ c̃ditur ẽẽ dñs celi et t̾re .s. mũ¬
dus intelligunt᷑ mali homines toto or¬
be diffusi. Sic enĩ solemus uocare ma¬
lam domũ uͥ st̃ mali homines. bonã
uͭ ft̃ boni. Nam et mũdus dr̃ inbonis
citur diabolus. Et ego si exaltatus
fuero at̾ra. omĩa trabam ad me ipsũ.
aũ dicebat: significans qua morte
esset moriturus. Que omĩa. nͥ ex ꝙꝰ

Expanded text:
quis servus a domino fugiat suo, non tamen alteri se quis servus a domino fugiat suo, non tamen alteri se vi jugo peccati pressi, diabolicis tentationibus facile consentiebant. Hostia autem crucis grata Deo Patri ex dilectione quam infundit humano generi, servitutem non liberavit. Unde diabolus plus homini invidens, et ideo magis puniendus, tentare tamen non cessat; sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnaream aliud est civitatem captam intus possideri, aliud telis eminus jactatis oppugnari. Cum dicitur diabolus princeps hujus mundi, non creditur esse Dominus coeli et terrae, sed mundus intelliguntur mali homines toto orbe diffusi. Sic enim solemus vocare malam domum, ubi sunt mali homines: bonam, ubi sunt boni, nam et mundus dicitur in bonis, citur diabolus. Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum. Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moritu
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. Angls̃ ei locutus est. Respon¬
dit ihc et dixit. Non ꝓpt̃ me uox
ħ uenit: s ꝓpt̃ uos. Oftendit hãnc
uocem ũ sibi indicasse qd̾ sciebat: s
eis quibꝰ indicari oportebat. Nuno¬
iudiciũ ẽ mũdi. Nc̃ pͥnceps hꝰ mundi
eicietur demonia. foras. Indiciũ hic di¬
ait disc̃tionẽ redẽptoꝵt̃. ñ dãpnationẽ
qñ ĩdie uidicii dãpriabit inpios. ꝑpͥn¬
rat. s ꝙ tc̃ inpacissimis factũ fuit nc̃ in
młt̾itudine p̃dicantibꝰ apłis factũ ẽ. Me¬
rito illuminatio. xͥ. pͥncipem tenebratum
de hõie expulit.qr nullũ ius in eo habu¬
it. Neq eñi neqr eum fraude maligna
decipiendo adm̃ sui subiectione aliena¬
uit. aliꝗͣ potestatẽ suꝑeum debuit ac¬
ciꝑe: pocius si qua prius hab̾et debuit
amittere. Qͥ enĩ concessa sibi potestate
abutit᷑: eiꝰ pͥuilegiũ ꝑdẽ meretur. Item.
nec ds̃ mancipauit illi homine nec hõ
se ei mancipare potuit. Quãꝗͣ enĩ ali¬

Expanded text:
ocutus est. Respondit Jesus et dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. Ostendit hanc vocem non sibi indicasse quod sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Nunjudicium est mundi. Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Judicium hic dicit discretionem redemptorum non damnationem, quando in die judicii damnabit impios. Per prinrat, sed quod tunc in paucissimis factum fuit, nunc in multitudine praedicantibus apostolis factum est. Merito illuminatio Christi principem tenebrarum de homine expulit, quia nullum jus in eo habuit. Neque enim quia cum fraude maligna decipiendo, a Domini sui subjectione alienavit, aliquam potestatem super eum debuit accipere: potius si quam prius haberet, debuit admittere. Qui enim concessa sibi potestate abutitur, ejus privilegium perdere meretur. Item nec Deus mancipavit illi hominem, nec homo se ei mancipare potuit. Quanquam enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
et pharisei lustrantes orbem causa lucͥ.
studebant de gentibꝰ facere ꝓselitos.
.I. aduenas ⁊ cͥcumcisos miscere pplõ dĩ.
S qui añ dũ eẽnt ethuicꝰ semel errans erat.
filsꝰ gehñne. uidens magistroꝵ hypocͥ¬
sim oꝑe destruenciũ ꝙ docebant. reu̾¬
tebatur aduomitũ:⁊ gentilis factus qua¬
ilium gehñne dicit. qr unꝰ quisq cuns
oꝑa agit euis filiꝰ appellatur. Duplo fa¬

Expanded text:
et Pharisaei lustrantes orbem causa lucri, studebant de gentibus facere proselytos, id est advenas et circumcisos miscere populo Dei. Sed qui ante dum esset ethnicus, semel errans erat filius gehennae, videns magistrorum hypocrisim opere destruentium quod docebant, revertebantur ad vomitum, et gentilis factus, quaFilium gehennae dicit quia unusquisque cujus opera agit
Abbreviated transcription (Latin):
nagogis.⁊ salutationes inforo. Se mi¬
seris ad quos phariseoꝵ uicia transi¬
erunt. qui ꝑ breue cũrriculum iuite
sue quo peccata plangere debuerant
clauem sciencie. ⁊ daudistis regnũ celoꝵ
aute homines : uos aũ ñ intratis. nec
introeuntes sinitis intrare. Regnũ celoꝵ

Expanded text:
nagogis et salutationes in foro. Vae miseris ad quos Pharisaeorum vitia transierunt, quia per breve curriculum vitae suae quo peccata plangere debuerant, clavem scientiae, et clauditis regnum coelorum ante homines; vos autem non intratis, nec introeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duobꝰ ocłis et .x. digitis. aliqñ tñ ut ma¬
ufestent᷑ oꝑa dĩ cecus nascitur aliquis. et
cũ ui. digitis aliqͥs. Notandũ qui marturi¬
a edificant et eccłãs oruant. si in alis uis¬
ticiã dĩ custodiunt. si de bonis eoꝵ pau¬
ꝑes gaudent: ad głãm cdĩ edificant. Siti
aũ : quis intelligat quia ñ ad głãm clĩ fa¬
cuint edificia ilła. uͥ paupes uiolenciam
passi ab eis utt̃pellant contra eosꝰ nongau¬
dent martires illis pecunus honorar uñ
pauꝑes plorent. Qualis enĩ iusticia est
honorare mortuos. et spoliare uiuentes:
de sanguine miseroꝵ tollere ⁊ dõ offer¬
re.ũ est dõ offerre: s uelle uiolencie sue
s̃ociũ facẽ dm̃ Uis domũ dĩ edificare:¬

Expanded text:
cum duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen ut macum duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen ut manifestentur opera Dei, caecus nascitur aliquis, et cum sex digitis aliquis. Notandum qui martyria aedificant et ecclesias ornant, si in aliis justitiam Dei custodiunt, si de bonis eorum pauperes gaudent, ad gloriam Dei aedificant. Sin autem, quis non intelligat quia non ad gloriam Dei faciunt aedificia illa, ubi pauperes violentiam passi ab eis, interpellant contra eos? Non gaudent martyres illis pecuniis honorari, unde pauperes plorent. Qualis enim justitia est, honorare mortuos, et spoliare viventes? De sanguine miserorum tollere, et Deo offerre, non est Deo offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum. Vis domum D
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine ꝓphãrum. Itaq testimonio estis
occiderunt. Uos enĩ ꝓpharũ sepulchra edi¬
sũtenciã dãpnationis ꝗͣ ĩpatres ꝓfertis. ui
telligit. suam difficile: quia homo incau¬
sa alt̃iuis tranquillũ cor ht̃. insua autẽ
turbatũ ꝑturbatio aũ cordis ñ ꝑmittit
hominem considerare ꝙ bonũ ẽ: Natura¬
lem consuetudinẽ maloꝵ xp̃c exponit. nã
pene inom̃ibꝰ malũ ħ inuenitur. ut alios
error es culpent. suaͦs ũ. Nature qͦ regłam
ponit dicens. filii estis eoꝵ: qr uix de bonis
parentibꝰ mali nascuntur. aut de mał boni.
t sic̃ infructu arbor cognoscitur. sic pa¬
rentes infiliis. Si pat̾ fuerit bonꝰ et mat̾
mala. aut mat̾ mala bona ⁊ pat̃ malus:
ut̃ciũ filii patrẽ secuntur. utt̃dum matrẽ.
patrẽ tñ frequenciꝰ.Si ambo fuerint eq̃¬
les. aliqñ fit ut de bonis parentibꝰ mali
exeant filii. aut de malis boni. s taro:
ut nature est humane nasci homines de¬

Expanded text:
imonio estis occiderunt. Vos enim prophetarum sepulcra aedisententiam damnationis quam in patres profertis, in telligit, suam difficile, quia homo in causa alterius tranquillum cor habet, in sua autem turbatum. Perturbatio autem cordis non permittit hominem considerare quod bonum est. Naturalem consuetudinem malorum Christus exponit: nam pene in omnibus malum hoc invenitur, ut aliorum errores culpent, suos non. Naturae quoque regulam ponit, dicens: Filii estis eorum, quia vix de bonis parentibus mali nascuntur, aut de malis boni. Et sicut in fructu arbor cognoscitur, sic parentes in filiis. Si pater fuerit bonus et mater mala, aut mater bona, et pater malus: interdum filii patrem sequuntur, interdum matrem, patrem tamen frequentius. Si ambo fuerint aequales, aliquando fit ut de bonis parentibus mali exeant filii, aut de malis boni, sed raro, ut naturae est humanae, nasci hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ omss magistros dictũ conuenit. qͥgͣ¬
dia uibent et muniora ñ facuuit. hume¬
ri digitꝰ. onera. uncula quibꝰ alligantur
onera. spũ alit̃ intelligenda sunt. De o¬
neribꝰ alibi dr̃. Ueuute adme qui labo¬
ratis et honerati estis. et ego reficiam uõ.
abulosis rationibꝰ cõm̃dabant onera legis:
s ip̃i nec digito .i. iodico tactu itplebãt:
Tales sunt eciam sac̾dotes nunc. qui ppło
omẽm iusticiam anuunciant. et ip̃i nec mo¬
dicam seruant. Tales funt eciam qui gra¬
ue pondus uenientibꝰ ad penitñciam inpo¬
nunt. ipsi aũ nec minimam faciunt. Sicut
enim si suꝑ humeroros adolescentũ fa̾cẽre
posueris iportabilem. necesse ẽ ut aut
illũ reiciat aut subpondere constringat᷑.
sic necesse ẽ ut penitens supra uirei one¬
ratus aut penitũciam reiciat. aut scati¬
daliratus de confractione amplius pec
rationẽ. quã ꝓpt̃ cre̾cdłilitatem᷑.U pat̃¬
familias largus est. dispensator ũ debet

Expanded text:
sum omnes magistros dictum convenit, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Humeri, digitus, onera, vincula quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt. De oneribus alibi dicitur: Venite ad me qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Fabulosis rationibus commendabant onera legis, sed ipsi nec digito, id est modico tactu implebant. Tales sunt etiam nunc sacerdotes, qui populo omnem justitiam annuntiant, et ipsi nec modicam servant. Tales sunt etiam qui grave pondus venientibus ad poenitentiam imponunt, ipsi autem nec minimam faciunt. Sicut enim si super humeros adolescentis fascem posueris importabilem, necesse est ut aut illum rejiciat, aut sub pondere constringatur; sic necesse est ut poenitens supra vires oneratus, aut poenitentiam rejiciat, aut scandalizatus de confractione amplius peccrationem, quam propter crudelitatem? Ubi paterfamilias largus est, dispensator non debet
Abbreviated transcription (Latin):
niente iherosolimã dño statim regnũ
dĩ manifestaretur. In qũa opinionem cẽ
apłi ducti. pꝰ resurrectionẽ euis int̾roga¬
uerunt eum. dñe. si ĩtempore ħ restĩtu¬
es regnũ isrł: Et alibi deopas. Nos aũ
sꝑabamꝰ. ꝙr ip̃e eẽt redepturus isrł̃. Dixit
gͦ regnũ dĩ ꝙ ẽ bonos regnare in dõ. nõ
uenire cũ obseruatione iꝑris. neq locali
motu: ut hio uł ibi localit̾ ẽẽ dicatur
Non ẽ eni corporale s sp̃uale regnare
cũ dõ. ꝙ fide iam cepit incordibus c̃¬
añciũ Uñ ait. regnum dĩ uitͣ uos est.
alit̾. diem uidicũ dixit ñ uesure cũ
obseruatione tpr̃is neq scietur det̾mi¬
natꝰ locꝰ. ut quis dicat ecce hic aut
ecce illic fice uidiciũ. Neq enĩ anglĩ
neq homines annunciabunt aduentũ
dñi inuidiciũ sic̃ tempꝰ incarnatiõis
euis annunciauet᷑ ꝓphẽ et angli. Scipsi
dicit regnũ dĩ uitͥ illos positũ. qui c̃di¬
derint regnantẽ. Q enĩ qñq uenturꝰ est

Expanded text:
niente Hierosolymam Domino, statim regnum Dei manifestaretur. In quam opinionem etiam Apostoli ducti, post resurrectionem ejus interrogaverunt eum ? Et alibi Cleophas: Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Dixit ergo regnum Dei, quod est, bonos regnare in Deo, non venire cum observatione temporis, neque locali motu, ut hic vel ibi localiter esse dicatur. Non enim est corporale, sed spirituale regnare cum Deo, quod fide jam coepit in cordibus credentium. Unde ait: Regnum Dei intra vos est. Aliter, diem judicii dixit non venire cum observatione temporis, neque scietur determinatus locus, ut quis dicat: Ecce hic aut ecce illic fiet judicium. Neque enim angeli neque homines anuntiabant adventum Domini in judicium, sicut tempus incarnationis ejus anuntiaverunt prophetae et angeli. Seipsum dicit regnum Dei intra illos positum qui crediderunt regnantem. Qui enim quandoque venturus est
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ in montẽ qui uocatur oliueti. Et
onĩis ppls̃ manicabat ad eũ intemplo
audire eũ. Exemplo dm̃ debemꝰ in die do¬
cere. ⁊ in noctibꝰ ad u̾sitatũ dm̃ orare. ut
dicamꝰ cũ psalmista. Ego aũ sicut oliua
fructifera indomo dĩ. sꝑaui inm̃ia dĩ si

Expanded text:
onte qui vocatur Oliveti. Et omnis populus manicabat ad eum in templo audire eum. Exemplo Domini debemus in die docere, et in noctibus adversitatum Deum orare, ut dicamus cum Psalmista. Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
nimã et corpus. quo intelligimꝰ. qua
uiuimiꝰ. quo uisibiles sumꝰ. Q enĩ dix̃
capillus capitis ur̃i ñ ꝑibit. omĩa tͣ¬
hit pꝰse. Aut si oĩa homines iuntelli¬
guntur. oĩa p̃destinata ad salutem
possumꝰ dicere. aut certe omĩa gn̾a
hominũ trabit ad se ut caput. siue
inlinguis. siue metatibꝰ. siue ingͥdibꝰ
honoꝵs. siue indiu̾sitatibꝰ ingenioꝵ.si
ne ini ꝓfessionibꝰ lũcitarũ arciũ. Si exal¬
tatꝰ fuero.i. cũ exaltatꝰ fuero. ñ enĩ du¬
bitando loqͥtur. Exaltationẽ dicit passi¬
onẽ in cruce. et respicit adħꝙ dictum
est suꝑiꝰ.granũ mortuũ młtũ fructur
afferre. P espondit ei turba. Nos audiui¬
tu dicis oportae exaltari filiũ homins:
Qͥs ẽ iste filius hominis: Memorit̃ tenuer̃
qd̾ dixerat dñs. uenit hora ut cdarificet᷑
filiꝰ hominis. Nã ħ ñ ait si exaltatꝰ fu̾it fi¬
lius hominis. s ait ego si exaltatꝰ fuero.
Putant gͦ contraria ẽẽ : xp̃m man̾e inet̾nũ.

Expanded text:
nimam, et corpus, quo intelligimus, qua vivimus, quo visibiles sumus. Qui enim dixit, capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia homines intelliguntur, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere. Aut certe omnia genera hominum trahit ad se ut caput, sive linguis, sive in aetatibus, sive in gradibus honorum, sive in diversitatibus ingeniorum, sive in professionibus licitarum artium. Si exaltatus fuero, id est, cum exaltatus fuero, non enim dubitando loquitur. Exaltationem dicit passionem in cruce, et respicit ad hoc quod dictum est superius, granum mortuum multum fructum afferre. Respondit ei turba: Nos audivitu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod dixerat Dominus, Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Nam hic non ait: Si exaltatus fuerit Filius hominis; sed ait, Ego si exaltatus fuero. Putant ergo contraria esse Christum manere aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
ui amat animam suam: ꝑdet eã.
Et qui odit animã suã ĩ ħ mũdo.
in uitã et̃nam custodit᷑. hortatur uos
ad sectanda uestigia sue passionis. qua¬
si dicat. Si cupis uitam tenere in xͦ
noli mortẽ timere ꝓxp̃o. Noli amare
aiãm in hac uita. ne ꝑdas in et̾na uita.
Mira sentñcia. qũe ad modũ sit hois amor
in animã suam ut ꝑeat. odiũ ue ꝑeat.
S i male amaueris tunc odisti. si bene ode¬
ris tũc amasti. Felices qui oderunt cus¬
todiendo. ne ꝑdant amando.S iuide
ne te ipsum uelis int̃imere. ut quidã
ꝑu̾si male h u̾sum  intelligentes. Cum
aũ cause articulus uenerit: ut ꝓponatur
tibi aut faciendũ ẽẽ contra dñi p̃cep¬
tũ aut moriendũ. tũc pocus elige
mori quã uiuere. ut inihoc mũdõ hãs
odio animã meam tuã. et in uitam e¬
tnã eam custodias. A.c ui.
Si quis mͥ ministrat. me seqͣuatur.
relinquens nõbis exemplũ. ut sequamͣ
uestigia euis. Et uͥ ego sum. illic et
nunĩter m̃s erit. Premiũ ministrandi

Expanded text:
mat animam suam, perdet eam. Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Hortatur nos ad sectanda vestigia suae passionis, quasi dicat: Si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Noli amare animam in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Mira sententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne teipsum velis interimere, ut quidam perversi, male hunc versum intelligentes. Cum autem causae articulus venerit, ut proponatur tibi aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut moriendum, tunc potius elige mori quam vivere, ut in hoc mundo habeas odio animam tuam, et in vitam aeternam eam custodias. A. 106X Si quis mihi ministrat, me sequatur. ns nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus. Et ubi sum ego, illic et minister meus erit. Praemium ministrandi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Nec magister nec pat̾ uocandu
ẽ aliꝰ. nͥ ds̃ pat̃ et dñs filus. Pater qr
ex ipso sunt omĩa. magister ꝙ ꝑipsũ
aliati sumꝰ dõ. Quare gͦ apls se dixit
doctorẽ genciũ. et quare inegipti mo¬
nasteriis se inuicem patres uocant Qua
aliud est natura eẽ patrem uł magistrũ
aliud indulgencia. Nam si hominempa¬
trem uocamus. honorem ꝑatri etati de¬
ferimꝰ. M agister d̾icitur. ex consortio
mnagistri xͥ. Et quomͦ unicus filiꝰ ñ p̃iu¬
dicat cet̾is ne ꝑ adoptionẽ du uocãn¬
tur et filii: ita unꝰ pat̾ ñ p̃uidicat a¬
liis ne patres ꝑ ad op̃tionem uocant᷑.¬

Expanded text:
RON. Nec magister, nec pater vocandus est alius, nisi Deus Pater et Dominus Filius. Pater, quia ex ipso sunt omnia; magister, quia perciliati sumus Deo. Quare ergo Apostolus dixit se doctorem gentium, et quare in Aegypti monasteriis se invicem patres vocant? Quia aliud est, natura esse patrem vel magistrum; aliud, indulgentia. Nam si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus. Magister dicitur ex consortio magistri Christi. Et quomodo unicus filius non praejudicat caeteris, ne per adoptionem dii vocentur et filii; ita unus pater non praejudicat aliis, ne patres per adoptionem vocent
Abbreviated transcription (Latin):
trante xͦ. elemosinas faciendo et aꝰ¬
docendo doctrinam quibꝰ potueritis
p̃dicando. Unꝰ quisq enĩ pat̃familias
debae insuos exercere disciplinam.
monendo. docendo. corripiendo. beni¬
uolenciam inpendendo. A.cs ui¬
Et quid̃ dicam. Pater saluisic̾a me
ex hac hora. Predicta passione. et ad
eam supposita ex hortatione: quasi
data uoce fortitudinis sue. subdit
affectũ infirmitatis nr̃e. Qũe uere
sus cepit s ex uoluntate ꝓ nobis: ne
de hac infirmitate desꝑemus. In qua
⁊ docet qͥd dicẽ debenuis et quo con¬
fug̃e: quasi cõturbetur anima quid
dicam: quẽ in uocem: quo fugiam :
in quẽ sꝑem : In patre qui saluat cuiꝰ
uoluntatẽ mee ꝓpono. qr ꝓpt̃ea ut¬

Expanded text:
trare Christo eleemosynas faciendo, et ejus doctrinam quibus potueritis praedicando. Unusquisque enim paterfamilias debet in suos exercere disciplinam monendo, docendo, corripiendo, benevolentiam impendendo. A. Et quid dicam? Pater, salvifica me ex hac hora. Praedicta passione, et ad eam supposita exhortatione, quasi data voce fortitudinis suae, subdit affectum infirmitatis nostrae. Quem vere suscepit, sed ex voluntate pro nobis, ne de hac infirmitate desperemus. In qua etiam docet quid dicere debemus, et quo confugere, quasi cum turbetur anima, quid dicam? quem invocem? quo fugiam? in quem sperem? In Patrem qui salvat, cujus voluntatem meae praepono, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝓlixe or̃oĩs. accipietis maiorẽ dãp¬
nationẽ. Simulationẽ eoꝵ. significa¬
tione pene cõdẽpnat. Ue enĩ: uox
dolentis est. Non tantũ ait accipient
dãpnationẽ. s adunixit maiorem: ut
insinti& illos qui orant ut ideant᷑
ab hominibꝰ dap̃nationẽ mereri. s eos
qͥ ꝓlixiꝰ orantes auariciã suam religi¬
onis colore depingũt. ñ solũ mͦ laudes
s eciam peccunas querendo. maiori
dãpnatione plectendos . et ͥ quasi patro¬
ni inuiditio futuri ut mnadeundis ui¬
duarũ domibꝰ retineant auctoritatẽ.
fit cet̾is ad eunde salutis inhibitio. et reg¬
ni celestis obseratio. Et ĩo accipient am̃¬

Expanded text:
 accipietis majorem damnationem. BEDA. Simulationem eorum significatione poenae condemnat. Vae enim vox dolentis est. Non tantum ait, accipient damnationem, sed adjunxit majorem, ut insinuet eos qui orant ut videantur ab hominibus, damnationem mereri; sed eos qui prolixius orantes, avaritiam suam religionis colore depingunt, non solummodo laudes, sed etiam pecunias quaerendo, majori damnatione plectendos. Qui quasi patroni in judicio futuri, ut in adeundis viduarum domibus retineant auctoritatem, fit caeteris adeundae salutis inhibitio, et regni coelestis obseratio. Et ideo accipient am
Abbreviated transcription (Latin):
C ed ꝓptea ueni in hõram hanc.
Pãt̃ clarifica tuũ nom̃. S aliuim
me fac ex hora passionis peto. s passi¬
onẽ t̃ recuio. S clarifica me suscitan¬
de celo. St darificaui. et iterũm da¬
rificabo. Clarificaui añꝗͥ facerẽ munidũ
.i. darũ genui. ⁊ inc̾atutis rationabilibꝰ
darificare ꝓposui. Ułita. Clarificaui
cũ de uirgine uatꝰ est. amagis adoratꝰ
ẽ. ascis agnitꝰ esti aspecie columbe: de¬
claratus est. iii monte tranffigintus
est. Narificam cũ multos sanauit. cũ
de paucis panibꝰ multos pauit. fluctibꝰ

Expanded text:
Sed propterea veni in horam hanc. Pater, clarifica tuum nomen. Salvum me fac ex hac hora passionis, peto, sed passionem non recuso. Ergo clarifica me suscitande coelo: Et clarificavi et iterum clarificabo, Clarificavi antequam facerem mundum, id est clarum genui, et in creaturis rationalibus clarificare proposui. Vel ita: Clarificavi, cum de virgine natus est, a magis adoratus est, a sanctis agnitus est, a specie columbae declaratus est, in monte transfiguratus est. Clarificavi, cum multos sanavit, cum de paucis pan
Abbreviated transcription (Latin):
discumbere uetat eos quibꝰ ħ officu
ordine compecit. s afidelibꝰ docet illoᷤ
ẽẽ cauendos qui hocĩde bite amant.
uplici tatione auane glẽ cupidis at¬
bonis laudari que simulant. Mccxxx.
os ẽ aũ nolite uocari rabbi. Unus ẽ
etũ magust᷑ ur̃: om̃is autem uos fr̃s estis
Et patrem uolite uocare uobis suꝑ tr̃a.

Expanded text:
discumbere vetat eos quibus hoc officii discumbere vetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed a fidelibus illos docet esse cavendos qui hoc indebite amant. Duplici ratione a vanae gloriae cupidis atbonis laudari quae simulant. M. 230X Vos autem nolite vocari rabbi. Unus est enim magister vester, omnes autem vos fratres estis. Et pat
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi hac cõmonitione retraperett᷑
ad officia lĩ. Pitaciola gͦ illa decalogi
philacteria uocabant. qd̾ quicũq habu¬
isset ea quasi obcustodiã et munim̃tũ
sui hab̃ent. ñ intelligñtibꝰ pbariseis hec
incorde portũda ẽẽ. Alioquin et arma¬
ria et arce hñt libros: et dĩ noticiã ũ ha¬
bent. Istiꝰ modi erat fimbria breuis ex
lege p̃cepta : quam mulier sanguine
fuiens tefigit in pallio dñi. S nõ est
puncta suꝑsticiosis sentibꝰ phariseoꝵ.¬
imino sanata. In stolꝰ ambulare ẽ incul¬
noribꝰ nestim̃tis ad publicũ ꝓcedere. ꝙ
rep̾hnditur indiuite qui induebatur pͥur.¬
pura et bisso.M.R.l.
N mant eñĩ pͥmos recubitus incenis.
et pͥmas cathedras insinagogis. et salu
tationes inforo. et uocari abhominibꝰ
rabbi. Et omĩs ppłs libenter audie¬
bant eũ. Sed ppłs eciam inhis libnt
eũ aucdint. habes in luca inpͥncipio u
tangit. infine centesimi tͥgesimi capłi.

Expanded text:
et quasi hac commonitione retraherentur et quasi hac commonitione retraherentur ad officia Dei. Pittaciosa ergo illa Decalogi, phylacteria vocabant, quod quicunque habuisset ea, quasi ob custodiam et munimentum sui haberet, non intelligentibus Pharisaeis haec in corde suo portanda esse. Alioquin et armaria et arcae habent libros, et Dei notitiam non habent. Istiusmodi erat fimbria brevis ex lege praecepta, quam mulier sanguine fluens tetigit in pallio Domini . Sed non est puncta superstitiosis sentibus Pharisaeoruimo sanata. In stolis ambulare, est in cultioribus vestimentis ad publicum procedere quod reprehenditur in divite, qui induebatur purpura et bysso . M. R. L. Amant enim primos recubitus in coenis, et primas cathedras in Synagtationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi. L. Et omnis populus libenter audiebat eum. Quod populus etiam in his libenter eum audivit habes in Luca in principio tangit in fine centesimi trigesimi capitu