comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A scendebat madiam ⁊ amalech. ⁊ .xxuii.
filii orientis. & ascendebãt suꝑ eum. ista
repeticio u̾bi. ñuidetur habere solitam
elegantiam uel affectum. Etli .xxuiii.¬
berauit uos demanu egypti ꝑmanũ
potestatem significauit. ꝑegyptũ egyp¬
tios. Et dixit adeum gedeon .xxix.
imne domine mi subintelligitur iitẽde
hoc ẽ inme intende et ẽ ista locutio scͥp¬
turis familiarissima. Et sic est do .xxx.¬
minus nobiscum. ⁊ ut qͥd inuenerunt
nos omnia mala ista: plus habet con¬
iunctionem sic̃ solet loqui scriptura.
que si detrahatur. plena sententia est.
& siẽ dominꝰ nobiscum. ut qͥd inue¬
nerunt nos omĩa mala ista: qͣmius &
suꝑior coniunctio possit salua senten¬
cia detrahi. ut cum dixisset inme dñe
mi deinde sequeretur. si ẽ dñs nobiscũ
ut quid inuenerunt nos omnia mala
qͦmͦ uitulos appellet scriptura. Bos
enĩ annoꝵ septẽ. secundum consue¬
tudinẽ locutionis nr̃ȩ. non est utiq

Expanded text:
Ascendebat Madian et Amalech et Ascendebat Madian et Amalech et filii orientis et ascendebant super eum: ista repetitio uerbi non uidetur habere solitam elegantiam uel adfectum. Et liberaui uos de manu Aegypti: per manum potestatem significat, per Aegyptum Aegyptios. Et dixit ad eum Gedeon: in me, domine mi: subintellegitur "intende", hoc est: in me intende . et est ista locutio scripturis familiarissima. Et si est dominus nobiscum, et ut quid inuenerunt nos omnia mala ista? plus habet coniunctionem et, sicut solet loqui scriptura: quEt si est Dominus nobiscum, utquid invenerunt nos omnia mala ista? Quamvis et superior conjunctio possit salva sententia detrahi, ut cum dixisset, In me, Domine mi; deinde subsequatur, si est Dominus nobiscum, utquid invenerunt nos omnia mala st quomodo vitulos appellet Scriptura: bos enim annorum septem, secundum consuetudinem locutionis nostrae, non est utique
Abbreviated transcription (Latin):
currus eiꝰ et omnia castra eiꝰ. inore gla¬
dii inconspectu gladii barac pauefecit
inore gladii. ac si diceret. interfec̃ more
gladui pauefecit gͦ cum cederet᷑ gladio.
Et descendit sẏsara desuꝑ curru .xix.¬
suo: ita dici latine potuit. quod ẽ grece
ap oanothen. Et cooperuit eum .xx.¬
inpelle sua: non dirit pelle aut depelle.
Et erit si quis uenerit adte et dixerit est
hic uir. et dices non ẽ: detracta coniunc¬
tioe consequentem habet sensum. si qͥs
uenerit adte et dixerit ẽ hic uir. dices
nonẽ. Et ꝑgebat manus filioꝵ ifrł perxxii.¬
geus. solita: i frequentata locutio ẽ. xxiii.
Et indurabatur iniab inregem chanaan:
nouo mͦ positum ẽ hoc uerbum indura
caput eiꝰ ⁊ ꝑforauit. Sic pereant õs xxu.
imimici. tui dñe. et diligentes eũ sic̃ ortꝰ
solis inpotentia eiuis: non dĩx̃ diligentes
te.cum utiq de dño uellet intelligi. xxui.¬
t factum ẽ qͣndo seminauit uir isrł ñ
unum hominẽ significauit. s ipsã gentẽ

Expanded text:
currus eius et omnia castra eius in ore gladii in conspectu Barac. pauefecit in ore gladii, ac si diceret: interfecit in ore gladii; pauefecit ergo, cum caederetur gladio. Et descendit Sisara de super curru suo: ita dici latine potuit, quod est graece arco SvwQev. Et cooperuit eum in pelle sua: non dixit "pelle" aut" de pelle"; Et erit si quis uenerit ad te et dixerit: est hic uir? et dices: non est. detracta coniunctione consequentem habet sensum: si quis uenerit ad te et dixerit: est hic uir? dices: non est. Et pergebat manus filiorum Israhel pergens: solita et frequentata locutio est. Et indurabatur in Iabin regem Chanaan: nouo modo positum est hoc uerbum "induracaput eius et perforauit. Sic pereant omnes inimici tui, domine; et diligentes eum sicut ortus solis in potentia eius: non dixit "diligentes te", cum utique de domino uellet intellegi. Et factum est quando seminauit uir Israhel: non unum hominem significat, sed ipsam gentem.
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo agar qͣndo expulsaẽ iuxta puteũ
ille puteus. Quomͦ ad puceum iuramenti. Lui.¬
agrum plantauerit abraham si interra illa
quẽadmodum stephanus dic̃ non acceꝑat
hereditatem nec spacium pedis. De eo .luii.¬

Expanded text:
puteum aeri potest quomodo ad puteum iuramenti agrum plantauerat Abraham, si in terra illa, quemadmodum Stephanus dicit, non acceperat hereditatem nec spatium pedis. sed ea est i
Abbreviated transcription (Latin):
ropter quod tanta deliquit gens .uiii.¬
hec. testamentum meum: tanta dixit ꝓ
tantum. id÷ tam multum nomen pro
aduerbio. quod etiam inlatinis locutio¬
nibꝰ maximȩ poeticis inuenitur. .ix.¬
tnon obaudierunt uoci meae. greca

Expanded text:
Propter quod tanta dereliquit gens hPropter quod tanta dereliquit gens haec testamentum meum. tanta dixit pro "tantum", id est tam multum, nomen pro aduerbio, quod etiam in latinis locutionibus maxime poeticis inuenitur. Et non obaudierunt uocis meae: graeca
Abbreviated transcription (Latin):
hõ centũ decẽ annorũ. s tam̃ & alibi reppit᷑.
ceois gn̾atio adpontit ad patressuos. Notan .iiii.
dalocutio ẽ qd ñ ait apposita ẽ quia plures
erant.u. Tradidit eos in manu
predantium. Non dixit in manum
quod uidetur latina locutio postulare.
Et cum suscitauit dominꝰ eis ui .ui.¬
dices. & erat dñs cum uidice solita lo¬
cutione plus ẽ hic et nam plenum eẽt.
& cum suscitauit dñs eis uidices erat
dominus cum uidice. Notandũ ẽ etiã
hoc qͦd aplurali adsingularẽ tͣnsiens
Et factum ẽ cum moreretur uidex & .uii. N¬
reuertebantur iterũ. & corrum pebant
suꝑ patres suos recta locutio ita esse
poterat scđm consuetudinem sermo¬
nis nr̃i. et fiebat cum moreretur ui¬
dex. & reuertebantur. et iterum corrum¬
pebant suꝑ patres suos: si et non haberet
plenum esset cum moreretur uidex re¬
uertebantur. & iterum corrumpebant
suꝑ patres suos. id: plus qͣm patres eorũ

Expanded text:
homo centum decem annorum; sed tamen et alibi reperitur. homo centum decem annorum; sed tamen et alibi reperitur. Et omnis generatio adpositi sunt ad patres suos . notanda locutio est, quod non ait "adposita est", quia plures erant. Tradidit eos in manu praedantium: non dixit "in manum", quod uidetur latina locutio postulare. Et cum suscitauit dominus eis iudices , et erat dominus cum iudice: solita locutione plus est hic "et": nam plenum esset: et cum suscitauit dominus eis iudices, erat dominus cum iudice. notandum est etiam hoc, quod a plurali ad singularem transiens Et factum est, cum moreretur iudex, et reuertebantur et iterum corrumpebant super patres suos. recta locutio ita esse poterat secundum consuetudinem sermonis nostri: et fiebat, cum moreretur iudex, et reuertebantur et iterum corrumpebant super patres suos. si "et" non haberet, plenum esset: cum moreretur iudex, reuertebantur et iterum corrumpebant super patres suos, id est plus quam patres eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum notauimus. seniorẽ inscriptis
non solum illum appellari qui ẽ infra¬
ȩtatem senis.sed etiam ualde senem:
unde non omnis senior senex omnis
autẽ senex senior dici potest. .xxx.
t induxit suꝑ illos mare. et operuit
suꝑ illos: non ait oꝑuit ulos qͣmuis
ñnulli interpretes hoc maluerũ dicere
ipsas. usitate inscripturis sunt istȩ locu¬
tiones. nec tã crebro notande quã crebro
⁊ factum ẽ postqͣm defunctus ẽ ⁊¬
sihs interrogabant filii isrł indño.
non ait dominum qͦd sermonis
nri consuetudo poscebat. Etbellemꝰ in .ii.¬
cananeo.non dixit aduersꝰ cananeum.
aut contra cananeum. aut saltem in
cananeum. Et mortuus ẽ iħs filiꝰ .iii.
naue seruus domini. filius centum de¬
cem annorum. ista repetitio qͦd cum di¬
rissec filius naue. repetunt filius. ⁊dein¬
de addit centum decẽ annoꝵ inusitataẽ
ut potiꝰ filiꝰ centũ dec̃e annorũ dicẽt. quam

Expanded text:
dictum notavimus, seniorem in Scripturis dictum notavimus, seniorem in Scripturis non solum illum appellari qui est infra aetatem senis, sed etiam valde senem. Unde non omnis senior senex, omnis autem senex senior dici potest. Ib. XXIV, 7. Et induxit super illos mare, et operuit super illos: non ait, operuit illos, quamvis nonnulli interpretes hoc maluerunt dicereuas transivimus per ipsas: usitatae in Scripturis sunt istae locutiones, nec tam crebro notandae quam crebro Et factum est, postquam defunctus est Iesus, interrogabant filii Israhel in domino: non ait "dominum", quod sermonis nostri consuetudo poscebat. Et bellemus in Chananaeo. non dixit: aduersus Chananaeum aut contra Chananaeum aut saltem in Chananaeum. Et mortuus us est Iesus filius Naue seruus domini, filius centum decem annorum. ista repetitio, quod, cum dixisset "filius Naue", repetiuit !filius et deinde addidit "centum decem annorum", inusitata est ut potius filius centum decem annorum diceret quam
Abbreviated transcription (Latin):
indomos suas. benedixit eos dicens .xxiiii.
tem alla locutio notanda ẽ. qͦd cũ dixiˢ¬
set scriptura etbenedirit eos iħs dicens.
atq his uerbis intentos fecisset audire qͦd
benedicendo dicit iħs. hoc solum subie¬
cit. indiuicuis multis abierunt indomoᷤ
suas. ⁊ peccora multa ualde ⁊ argentum
iaurum. iuestem multã ualde. diuise¬
runt p̃dam inimicoꝵ suoꝵ cũ frĩb suis.
quod magis eẽ narrantis qͣm benedicen
dere. etiam ista locutio insermone latino
locutione duo notanda sunt. et seruire
seruitutem quȩ etiam latina locutio re¬
petitur. et seruitutẽ domini id÷ que de¬
betur uel exhibetur domino. .xxuiii.
Et audientes finees sacerdos & omnes pͥn¬
cipes sẏnagoge qui eratit cum llio uerba
quȩ locuti sunt filii ruben et filii gad.
idimidium trib manasses. et placuert̃
illis: audientes ꝓaudierunt positum ẽ
aut plus ẽ hic et: nam plenus ẽ sensus.
audientes uerba hȩc placuerunt illis.
nec tamen sine inconsequentia. quia cũ

Expanded text:
in domos suas, benedixit eos dicens. Ib. 8. Item alia locutio notanda est, quod cum dixisset Scriptura, Et benedixit eos Jesus dicens, atque his verbis intentos fecisset audire quid benedicendo dixit Jesus; hoc solum subjecit, In divitiis multis abierunt in domos suas, et pecora multa valde, et argentum et aurum et vestem multam valde, diviserunt praedam inimicorum suorum cum fratribus suis: quod magis esse narrantis quam benedicentdere: ista locutio etiam in sermone latino n qua locutione duo notanda sunt, et servire servitutem, quae etiam latina locutio reperitur; et servitutem Domini, id est quae debetur vel exhibetur Domino. Ib. 30. Et audientes Phinees sacerdos et omnes principes synagogae qui erant cum illo, verba quae locuti sunt filii Ruben et filii Gad et dimidium tribus Manasses, et placuerunt illis: audientes pro audierunt positum est; aut plus est hic, et; nam plenus est sensus, audientes verba haec, placuerunt illis: nec tamen sine inconsequentia; quia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
scio diẽ in quo dñs ꝓsperat angelũ me¬
cum utrum ꝓsperat actus angłi eius
ferreos: ubi libet distinguatur elegans
repeticio. utrum om̃s currus suos. ⁊ de¬
inde sequatur nongentos currus ferreos.
an omnes currus suos nongentos. &
de inde inferatur currus ferreos. xuii.
Et pauefecit dominꝰ syfaram iom̃s cur¬
rus eius. ⁊omnia castra eius. inore gla¬
dii. inconspectu barac qͦm pauefecit cur¬

Expanded text:
scio diem, in quo dominus prosperat angelum mescio diem, in quo dominus prosperat angelum mecum : utrum prosperat actus angeli eius,rrus ferreos. ubilibet distinguatur, elegans repetitio : utrum "omnes currus suos", et deinde sequatur "nongentos currus fereos", an "omnes currus suos nongentos" et deinde inferatur "currus ferreos" . Et pauefecit dominus Sisaram et omnes currus eius et omnia castra eius in ore gladii in
Abbreviated transcription (Latin):
cutione ⁊ incuuangłio legitur: ante me
factus ẽ. id÷ factũ ẽ ut eẽt ante. me qͦd
aliomͦ diceretur. prelatus ẽ mͥ. Et .xi.
sumpsit aod gladium de suꝑ femore suo
dextro: sic interpretari potuit qͦd grecꝰ
habet ãpoanotea. nam locutio minꝰ la¬
tina ẽ. Erat autem eglom uir exilis .xii.¬
ualde. Hoc cata antifrasin dictum. idẽ lo¬
cutione contraria sequentia indicant.
quando eĩ ꝑcussus ẽ dictumẽ qͦd con
cduserint adipes uulnꝰ quia non educ¬
tus ẽ gladius deuentre eius. .xiii.
t ꝑcussit alienigenas insex centos uiros
ñait alienigenarũ sexcentos uiros. aut
certe alienigenas insexcentis uiris. .xiii.¬
montẽ tabor: ñ ait ut ꝑgas qͦd uidetur
ẽẽ consequens. s inusitata locutione.
ñne precepit tibi iꝑges. ut subaudiamꝰ
uerbum qͦd supra positum ẽ ⁊ sit ñ ne
ꝑges. aut solita locutione plus habet. &
nam ista coniunctioe retracta sensꝰ currit.
milia uirorum et cętera. Qm̃ ne xU¬

Expanded text:
nte me factus est, id est factum est, ut esset ante me: quod alio modo diceretur "praelatus est mihi". Et sumsit Aod gladium de super femore suo dextro . sic interpretari potuit, quod graecus habet: oxo #vi>Oev; nam locutio minus latina est. Erat autem Eglom uir exilis ualde. hoc xat\' avttypaoiv dictum, id est locutione contraria sequentia indicant; quando enim percussus est, dictum est, quod con cluserint adipes uulnus, quia non eductus est gladius de uentre eius. Et percussit alienigenas in sescentos uiros: non ait "alienigenarum sescentos uiros" aut certe "alienigenas in sescentis uiris". Ntem Thabor? non ait "ut pergas", quod uidetur esse consequens, sed inusitata locutione: nonne praecepit tibi: et perges, ut subaudiamus uerbum, quod supra positum est, et sit: nonne perges? aut solita locutione plus habet et\'; nam ista coniunctione detracta sensus currit: milia uirorum?et cetera. Quoniam ne
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse credendum sit sic̃ ego qͦ alibi po¬
stea disputaui. Itẽ qd̾ in quinto libro dixi
ubi commemorãt᷑ matres in generationi¬
bus euuangłicis ñeas positas nͥ cũ pa¬
trib uerum ẽ qͥdẽ sed adrem dequa age¬
batur ñ ꝑtinet. agebat᷑ autẽ dehis qͥ
ducebant frẽm uel ꝓpinquorum conui¬
ges eorum qͥ sine filus defuncti essent
ꝓpter duos patres loseph quoꝵ alterũ
matheus commemorarat alterũ lucas
dequa questione diligenter inhoc oꝑe
disserui cum retractaremus opus nr̃m
contra faustum manicheũ. hoc opus
sic incipit. cũ scripturas scãs que appel¬
lantur canonce¬

Expanded text:
fuisse credendum sit, sicut ego quoque alibi pofuisse credendum sit, sicut ego quoque alibi postea disputavi. Item quod in quinto libro dixi, ubi commemorantur matres in generationibus evangelicis, non eas positas nisi cum patribus , verum est quidem, sed ad rem de qua agebatur non pertinet. Agebatur autem de iis qui ducebant fratrum vel propinquorum conjuges, eorum qui sine filiis defuncti essent, propter duos patres Joseph, quorum alterum Matthaeus commemorat, alterum Lucas. De qua quaestione diligenter in hoc opere disserui, cum retractaremus opus nostrum contra Faustum manichaeum. Hoc opus sic incipit: Cum Scripturas sanctas, quae appellantur Canon
Abbreviated transcription (Latin):
unus erat nͥ post mortẽ sacerdotis patͥs
ñ oporteret dixi ꝓpter hoc necesse fuis¬
se nondum sepulto patre. statim post
eius mortẽ filium eius constitui qͥa
succederet patri etiam ꝓpt̃ continuatio¬
nis incensum quod bis indie necesse erat
offerre. qͥa sacerdos suꝑ mortem nondum
sepulti patͥs ꝓhiberetur intrare. s parum
attendi potusse hoc p̃cipi magis ꝓpter
illos qui futuri fuerint summi sacerdo¬
tes ñpatrib suminis sacerdotib succe¬
dentes s tamen exfilus id÷ exposteris
aaron. si forte sũmus sacerdos aut filio
non haberet. aut ita reꝓbos haberet ut nul¬
lus eorum patͥ deberet succedẽ. sic̃ samu¬
el summo sacerdote heli successit cum
sacendotis filius ipse non eẽt s tamen ex
filuis hoc ẽ exposteris esset aaron.
elatrone etiam cui dictũ ẽ hodie mecũ
eris inparadiso qͦd ñfuerit uisibiliter
baptiratus qͣsi certum posui cum sit
incertum magisq illum baptiratum

Expanded text:
unus erat, nisi post mortem sacerdotis patris unus erat, nisi post mortem sacerdotis patris non oporteret; dixi, Propter hoc necesse fuisse, nondum sepulto patre statim post ejus mortem, filium ejus constitui, qui succederet patri; propter etiam continuationis incensum, quod bis in die necesse erat offerri ; qui sacerdos super mortem nondum sepulti patris prohibetur intrare. Sed parum attendi, potuisse hoc praecipi magis propter illos qui futuri fuerant summi sacerdotes, non patribus summis sacerdotibus succedentes, sed tamen ex filiis, id est ex posteris Aaron, si forte summus sacerdos, aut filios non haberet, aut ita reprobos haberet ut nullus eorum patri deberet succedere: sicut Samuel summo sacerdoti Heli successit ; cum sacerdotis filius ipse non esset, sed tamen ex filiis, hoc est, ex posteris esset Aaron. 3. De latrone etiam cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , quod non fuerit visibiliter baptizatus, quasi certum posui , cum sit incertum, magisque illum baptizatum
Abbreviated transcription (Latin):
libro ubi desummo agitur sacerdote qͦ¬
mͦ creabat filios cũ haberet necessitatem
bis indie ĩgredi inscã scõrum ubi erat al¬
tare incensi adofferendum incensum
mane et uespere quo non posset sic̃ lex
dicit inmundus intrare. ⁊ eadẽ lex dicat
inmundũ fieri hominẽ etiã exconcubi¬
tu coniugali quẽ uibet qͥdẽ lauari aqͣ
s et lotum dic̃ inmundum ẽẽ usq ad
uesperam. unde dixi consequens fuisse
ut aut continens eẽt aut dieb aliqͥb
intermitteretur incensũ. ñ uidi ñ fuis¬
se consequens. Potest enĩ sic intelligi
qͦd scriptum ẽ inmundus erit usq ad
uesperam. ut post ipsam uesꝑam iã ũ
esset inmundus. s usq ad ipsam ut
uesꝑtino iam tempore incensum mũ¬
dus offerret cum ꝓpt creandos filios p̾t
inatutinũ incensum mixtꝰ eẽt uxori.
temq ubi quesitũ ẽ qͦm᷑ ꝓhibitꝰ
esset suꝑ fu nus patris sacerdos sũmꝰ
intrare cum eum fieri sacerdotem qͣndo

Expanded text:
libro, ubi de summo agitur sacerdote, qulibro, ubi de summo agitur sacerdote, quomodo creabat filios, cum haberet necessitatem bis dies ingredi in sancta sanctorum, ubi erat altare incensi, ad offerendum incensum mane et uespera, quo non posset, sicut lex dicit, inmundus intrare, et eadem lex dicat inmundum fieri hominem etiam ex concubitu coniugali, quem iubet quidem lauari aqua, sed et lotum dicit inmundum esse usque ad uesperam - unde dixi consequens fuisse, ut aut continens esset, aut diebus aliquibus intermitteretur incensum - non uidi non fuisse consequens. potest enim sic intellegi, quod scriptum est: inmundus erit usque ad uesperam, ut per ipsam uesperam iam non esset inmundus, sed usque ad ipsam, ut uespertino iam tempore incensum mudus offerret, cum propter creandos filios post matutinum incensum mixtus esset uxori. Itemque ubi quaesitum est quomodo prohibitus esset super funus patris sacerdos summus intrare , cum eum fieri sacerdotem quando
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore scripsi etiam li¬
Oros questionum delibris eisdẽ
diuinis septẽ qͦs ideo sic appellare uo
lui. qͥa ea quȩ ibi disputant᷑ mag̃ que¬
renda ꝓposui qͣm quesita dissolui: qͣm¬
ius multo plura ineis mͥ uideantur
ita ꝑtractata ut possint etiã soluta.
et exposita ñinmerito iudicari: regnoꝵ
qͦ libros eodẽ mͦ iam considerare cȩ¬
peramꝰ sed non multo ꝓgressi in alia
que magis urgebant animũ intendiõ.
nprimo autẽ libro ubi agitur
de uirgis uariatis qͣs ponebat iacob
inaqua ut inconceptu posite oues
eas uiderent cũbiberent. et uarios fȩtõs po¬
nerent ñbene anobis exposita ẽ causa. cur
utrum concipientib ñponebat id ÷ cũ alioᷤ
fȩtos conciperent. s inpriore conceptu. nã
questionis alterius expositio u̾ͥb quent᷑
cur dixerit socero suo iacob. et decepisti mer¬
cedem meam decem agnabus satis ue-¬
raciter enodata demonstrat istã sic̃ solui
debuit nonsolutam. Intercio quoq

Expanded text:
odem tempore scripsi etiam libros quaestionum de libris eisdem diuinis septem, quos ideo appellare sic uolui, quia, quae ibi disputantur, magis quaerenda proposui quam quaesita dissolui, quamuis multo plura in eis mihi uideantur ita pertractata, ut possint etiam soluta et exposita non inmerito iudicari. Regnorum quoque libros eodem modo iam considerare coeperamus, sed non multum progressi in alia, quae magis urguebant, animum intendimus. In primo autem libro, ubi agitur de uirgis uariatis, quas ponebat Iacob in aqua, ut in conceptu positae oues eas uiderent, cum biberent, et uarios fetus parerent, non bene a nobis exposita est causa, cur iterum concipientibus non ponebat, id est cum alios fetus conciperent, sed in priore conceptu. nam quaestionis alterius expositio, ubi quaeritur, cur dixerit socero suo Iacob: decepisti mercedem em meam decem agnabus, satis ueraciter enodata demonstrat istam, sicut solui debuit, non solutam. In tertio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ait nunciarunt dicentes. aut nuntia¬
tum ẽ adicentib. Si alligaiunt. Luii.
me in septem neruis humidis. nondũ
siccatis. Nonait septem neriuis. s in.luiii
septem neruis si auigauerit me in
septem nerius humidis ñdũ siccatis
& infirmabor plenum eẽt et si ñ ħeret:
Et insidiȩ ei sedebant incubiculo .Lix.¬
Qd ñ nulli interpretati sunt obsidebãĩ
insidiȩ singłari numero grecȩ dicuntur.
nec potest latinȩ dici insidia: locutio
autem notanda erat. qͥa dictum ẽ in¬
sidiȩ sedebant. ꝓhis qui insidiabant᷑.
ipsi enim sedebant. Nc̃ gͦ indica .Lx.¬
mͥ in quo alligaberis.: ñait quo ligabis
aut unde ligaberis. Si alligauerint me. lxi¬
infunib nouis: non lixit funib. Lxii.¬
tem si ligauerint me infuniculis no¬
uis. inquib ñẽ factum opꝰ et infirma¬
bor: plenum eẽt et si non preponeretur
Et hoc terciu fefellisti me terciũ .Lxiii.
posuit ꝓtercio. siue ter nomen scilicet
ꝓaduerbio. qͦd unlatinis locutionib

Expanded text:
nt dicentes, aut: nuntiatum et a dicentibus. Si alligauerint me in septem neruis humidis nondum siccatis: non ait: septem neruis, sed: in septem neruis. Si alligauerint me in septem neruis humidis nondum siccatis, et infirmabor: plenum esset et si non haberet: et. Et insidiae ei sedebant in cubiculo: quod nonnulli interpretati sunt: obsidebant; insidiae singulari numero graece dicuntur nec potest latine dici: insidia . locutio autem notanda erat, quia dictum est: insidiae sedebant, pro his, qui insidiabantur; ipsi enim sedebant. Nunc ergo indica mihi in quo ligaberis: non ait: quo ligaberis, aut: unde ligaberis. Si alligauerint me in funibus nouis: non dixit: funibus. Item: si ligauerint me in funiculis nouis in quibus non est factum opus, et infirmabor: plenum esset, et si non praeponeretur: et. Hoc tertium fefellisti me: tertium posuit pro "tertio" siue "ter" nomen scilicet pro aduerbio, quod et in latinis locutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ talis eclipsis fieri crebro. in locu
mus ungulam: qͣsi abductis pecoribꝰ¬
poss et ungula remanere: Quid ẽ enĩ
aliud. ñ relinquemus ungulã nͥ nec
ungulam relinquemus:¬
.iII.Pharao admoysen attende tͥ ultra
opponere uidere faciẽ meã. ꝓ eo qͦd
ẽ attende tibi. ne ultra uideas faciẽ

Expanded text:
enim talis ellipsis fieri crebro in locutienim talis ellipsis fieri crebro in locutius ungulam; qposset ungula remanere; quid est enim aliud: non relinquemus ungulam nisi "nec ungulam relinquemus?" Pharao ad Moysen: adtende tibi ultra adponere uidere faciem meam: pro eo, quod est: adtende tibi. ne ultra uideas facie
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ. ⁊ qui sunt qui ibunt: cotti¬
die dicimꝰ consuetudine familiario¬
In re. qui ⁊ qui ibunt. Non ẽ relic̾tum ui¬
ride nichil inlignis dicendum fuit
more locutionis nr̃e. non ẽ relictũ ui¬
.liiii. ride aliquid inlignis. Pharao ad moy¬
sen.peccaui ante dominũ dm̃ ur̃m. ⁊
inuobis: suscipite gͦ delictũ meũ hac
locutione ⁊ adioseph usi sunt fr̃s eus.
ubi dixerunt accipe. iniquitatẽ ser¬
uorum di patris tui. Quodlatini ha¬
bent.⁊nemo uidit frẽm suũ trib diebꝰ.
grecꝰ habet et nonuidit nemo frẽm su¬
um. Notandum etiam. frẽm hominiꝰ
quemlibet hominem dici.
Pharao dic̃ admoysen ⁊ aaron: ite &
seruite dño do uñ. preter oues et bo¬
ues relinquite: Sic enim habet grecꝰ
ualdeinusitata locutio ẽ. nͥ post dis¬
tinctionem inferatur relinquite. ⁊ sub¬
audiatur ista. ut sit sensus. ite preter
oues ⁊ boues: ⁊ relinquite ista. Solet

Expanded text:
Qui autem et qui sunt qui ibunt? cotiQui autem et qui sunt qui ibunt? cotidie dicimus consuetudine familiariore: quam qui et qui ibunt? Non est relictum uiride nihil in lignis. dicendum fuit more locutionis nostrae: non est relictum uiride aliquid in lignis. Pharao ad Moysen: peccaui ante dominum deum uestrum et in uobis; suscipite ergo delictum meum. hac locutione et ad Ioseph usi sunt fratres eius, ubi dixerunt: accipe iniquitatem seruorum dei patris tui. Quod latini habent: et nemo uidit fratrem suum tribus diebus, graecus habet: et non uidit nemo fratrem suum; notandum etiam fratrem hominis quemlibet hominem dici. Pharao dicit ad Moysen et Aaron: ite et seruite domino deo uestro; praeter oues et boues revalde inusitata locutio est, nisi post distinctionem inferatur, relinquite, et subaudiatur, ista; ut sit sensus, Ite praeter oves et boves, et relinquite ista: solet
Abbreviated transcription (Latin):
ra crastina grandinem multam. grando
autem multa ualde ualde.¬
xlix. Et desinent uoces igrando: notandum
ẽ scripturã uoces solere appellare tonitiya .i.¬
quas uoces di ctĩam pharao suꝑtus appel¬
lauit dicens. orate ꝓme ad dnm̃ ut desi¬
nant fieri uoces di ubi ⁊lla locutio est.
qͦd ñ dixit desinant fieri uoces.¬
I Qt narretis maurib filiis urĩs. i filiis
filiorum urorum quecumq illusi
egẏptiis. Notandum quẽ admodũ dicat᷑
ulusi ne forte ita sit dictum. Draco hic
quẽ finxisti ad iludendũ ei. ⁊ uludin
iob. hoc ẽ initium figmenti dñi. qͦd
fecit aduudendum ab angłis eius.
LEcce ego induco hachora. crasti¬
no die locustã muitam: ecce quẽ ad¬
modum suꝑius dixit ranã. ubi dixi¬
mus plerumq plus intelligi. cũ ali¬
qͣd huiusmodi singularit̃ dicitur ꝗͣ
si pluralit̃ diceretur. M anifestum est
enuim plus sonare locustã multam.
qͣm si diceret locustas multas.

Expanded text:
ram crastina die grandinem multam <ualde. grando ram crastina die grandinem multam <ualde. grando autem multa ualde ualde. Et desinent uoces et grando. notandum est scripturam "uoces" solere appellare tonitrua, quas uoces dei etiam Pharao superius appellauit dicens: orate pro me ad dominum, ut desinat fieri uoces dei, ubi et illa locutio est, quod non dixit: desinant fieri uoces. Ut narretis in aures filiis uestris et filiis filiorum uestrorum quaecumque inlusi Aegyptiis. notandum, quemadmodum dicatur "inlusi", ne forte ita sit dictum: draco hic, quem finxisti ad inludendum ei, et illud in Iob: hoc est initium figmenti domini, quod fecit ad inludendum ab angelis eius. Ecce ego induco hanc horam crastino die locustam multam. ecce quemadmodum superius dixit ranam, ubi diximus plerumque plus intellegi, cum aliquid huius modi singulariter dicitur, quam si pluraliter diceretur. manifestum est enim plus sonare "locustam multam", quam si diceret: locustas multas.
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ incantatores ueneficus suis ut
educerent scinifes. i ñ poterant. Notan¬
dum ẽ fecerunt dictum ꝓeo qͦd ẽ cona¬
ti sunt facere nam utiq si fecerunt
similiter. ꝓculdubio eduxerunt scimi¬
ses: sed quia sequitur ut educerent &
ñ poterant. Non ergo similiter fecerũt.
sed similiter facere conati sunt aut
si forte & ipsi qͣmuis ueneficiis agerent. ea¬
dem tamen agendi specie iurgas exten¬
debant. qͦd scriptura non expressit. ad hoc
referendum ẽ. fecerunt similiter.¬
.xliiii. Et interram suꝑ qͣm sunt. suꝑ eam:¬
.XIU. Etgłosam faciã indie illo terrã gessen.
inqua populus m̃s inẽ super eam¬
.XLUI. Et dixit moyses ego exeam ate ⁊ orabo
đm. ⁊ exibit cẏnomia apharaone. ia seriuᷤ
eiuis. qͣsi alteri diceret exeam ate ⁊ de al¬
tero pharaone subsequeretur. aquo esset¬
XIU.II. exitura cynomia. Dimitte populum me¬
um ut mͥ seruiant. Ecce ego pluam hac ho¬

Expanded text:
liter et incantatores ueneficiis suis, ut liter et incantatores ueneficiis suis, ut educerent scinifes, et non poterant. notandum est fecerunt dictum pro eo, quod est: conati sunt facere. nam utique si fecerunt similiter, procul dubio eduxerunt scinifes; sed quia sequitur: ut educerent, et non poterant, non ergo similiter fecerunt, sed similiter facere conati sunt. aut si forte et ipsi, quamuis ueneficiis agerent, eadem tamen agendi specie uirgam extendebant, quod scriptura non expressit, ad hoc referendum est: fecerunt similiter. Et in terram super quam sunt super eam. Et gloriosam faciam in die illo terram Gessem, in qua populus meus inest super eam. Et dixit Moyses: ego exeam a te et orabo ad deum, et exibit cynomia a Pharaone et a seruis eius: quasi alteri diceret et "exeam a te" et de altero Pharaone subsequeretur, a quo esset exitura cynomia. Dimitte populum meum, ut mihi seruiant. Ecce ego pluam hanc ho
Abbreviated transcription (Latin):
am sensꝰ ẽ. non locutio. ut inconsparsio¬
nibꝰ unclibanis exortas ranas forsitan
uelit intelligi. ñ extrinsecꝰ ascendisse uel
uruisse. ⁊ quia eas fluiium eructaturũ
p̃dicit. inde impleri omnia
Et extendit aaron manum suꝑ aquã
egypti. ⁊ eduxit ranas. ⁊ educta ẽ rana:⁊
operuit terram repetitio. aplurali ad
singularem numerum traiecta ẽ Uã
utiq rana ꝓmultitudine ranarum po¬
situm ẽ nescio quo autem mͦ. ꝑloqñdi
consuetudinem inbutis sensib ho¬
minum. sepe plus uidetur qͦd singła¬
riter qͣm quod pluraliter dicit᷑. Nam
plus accipit᷑ cum dicitur uerbi causa.
ẽ illic miles qͣm sunt illic milites. est
illic piscis. qͣm sunt illic pisces.¬
rli. Et colligebant aceruos. aceruos hec re
latini extende manu uirgã tuã. ⁊ ꝑcu¬
te terram. non ꝑcute terram gretꝰ hab s
aggerem terrȩ. si tamen hoc uerbo rec¬
te interpretatur qͦd dictum est tõ

Expanded text:
am sensus est, non locutio, ut in consparaoam sensus est, non locutio, ut in consparaonibus et in clibanis exortas ranas forsitan uelit intellegi non extrinsecus ascendisse uel inruisse et, quia eas fluuium eructaturum praedicit, inde inplere omnia. Et extendit Aaron manum super aquas Aegypti et eduxit ranas; et educta est rana et operuit terram: repetitio a plurali ad singularem numerum traiecta est; nam utique "rana" pro multitudine ranarum positum est. nescio quo autem modo per loquendi consuetudinem inbutis sensibus hominum saepe plus uidetur quod singulariter quam quod pluraliter dicitur; nam plus accipitur cum dicitur uerbi causa: est illic miles quam sunt illic milites, et: est illic piscis quam sunt illic pisces. Et colligebant eas aceruos aceruos: haec replatini: extende manu uirgam tuam et percute terra, non percute terram, graecus habet: aggerem terrae; si tamen hoc uerbo recte interpretatur, quod dictum est: to
Abbreviated transcription (Latin):
ubi res ipsa singłaris plurib constat.
P opulus enĩ singłari nomine dicitur
sed constat exmultis: sic ẽ etiam om¬
nsterra adorent te. quia omĩs terra
dictum ẽ ꝓhominib qui sunt interra.
rxiiisẽ cce ego ferio omnes fines tuos ra¬
nis sic enim habet grecus elegantissi¬
ma locutione. utrane ipse plaga intel¬
ligatur. qͣ feritur terra egypti.
Et eructabit flumen ranas. et ascendẽ¬
tes intrabunt indomos tuas. ⁊ inprõp¬
tuaria cubiculorum tuoꝵ suꝑ lec¬
tos tuos. ⁊ indomos seruoꝵ tuoꝵ &
popli tui. & inconsparsis tuis. et in
dlibanis tius. et suꝑ te et suꝑ popu¬
lum tuum. et suꝑ seruos tuos ascen¬
dent rane. Notandum qͦd indomos
icȩtera cum dixisset accusatiuum
casũ tenuit. et suꝑ lectos et cęrera.
ubi dixit suꝑ. similiter accusatiũ
seruauit inconsparsis autẽ ⁊ iicliba¬
nis. ad ablatuum setranstulit. Nã
et grecus mutauit p̃positionẽ. ꝗͣ

Expanded text:
ubi res ipsa singularis pluribus constat. ubi res ipsa singularis pluribus constat. populus enim singulari nomine dicitur, sed constat ex multis. sic etiam est: omnis terra adorent te, quia omnis terra dictum est pro "hominibus, qui sunt in terra". Ecce ego ferio omnes fines tuos ranis; sic enim habet graecus elegantissima locutione, ut ranae ipsae plaga intellegatur, qua feritur terra Aegypti. Et eructuabit flumen ranas; et ascendentes intrabunt in domos tuas et in promptuaria cubiculorum tuorum et super lectos tuos et in domos seruorum tuorum et populi tui et in consparsis tuis et in clibanis tuis; et super te et super populum tuum et super seruos tuos ascendent ranae. notandum quod "in domos" et cetera cum dixisset accusatiuum casum tenuit "et super lectos" et cetera ubi dixit super similiter accusatiuum seruauit, in consparsis autem et in clibanis ad ablatiuum se transtulit; nam et graecus mutauit praepositionem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Potuit enim latinus interpres so¬
phistas dicere. qm̃ non ẽ quẽ admodũ
id latine dicatur et ideo isto uerbo iã
utimur ꝓlatino. sic̃ philosophiã dici¬
mus non solum grecȩ. uerum etiã lati¬
ne. Sophiste autem appellantur lati¬
narũ literarum eloquentissimi aue¬
.xxxiii. tores. Et absorbuit uirga aaron uir¬
gas illoꝵ. ac si diceret draco aaron.
.xxxiii Quod dictum ẽ depharaone. ecce ipse
erut ad aqͣm. giecꝰ habet suꝑ aqͣm¬
n. Dimitte populũ meũ ut seruiat mͥ it
deserto. ⁊ecce non exaudisti usq adhuc.
quotiens dicitur eraudisti cũ homi¬
.xxxui. ni dicatur. fecerunt autẽ similiter
uncantatores egyptioꝵ ueneficus sur.
unduratum ẽ cor pharaonis.⁊ non ex¬
audiuit eos sicut dixit dñs. quia in
usu scripturȩ ẽ. exaudiuit cum etiã¬
xxxuii. dehomine loquitur. Dimitte populũ
meum ut seruant mͥ. ut ñseruiat: qͥ
loquendi modꝰ non fere inuenitur nͥ

Expanded text:
tur. Potuit enim latinus interpres sotur. Potuit enim latinus interpres sophistas dicere, quoniam non est quemadmodum id latine dicatur; et ideo isto verbo jam utimur pro latino, sicut philosophiam dicimus non solum graece, verum etiam latine: sophistas appellarunt latinarum litterarum eloquentissimi auctores. Ib. 12. Et absorbuit virga Aaron virgas illarum: ac si diceret, draco Aaron. Ib. 15. Quod dictum est de Pharaone, Ecce ipse exit ad aquam, graecus habet "super aquam". Dimitte populum meum, ut seruiat mihi in deserto . et ecce non exaudisti usque adhuc . quotiens dicitur: exaudisti, cum homini dicatur! Fecerunt autem similiter et incantatores Aegyptiorum ueneficiis suis. et induratum est cor Pharaonis et non exaudiuit eos, sicut dixit dominus: quia in usu scripturae est "exaudiuit", cum etiam de homine loquitur. Dimitte populum meum, ut mihi seruiant, non ut seruiat: qui loquendi modus non fere inuenitur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inon exaudierunt moysen adeffectio¬
nẽ animi ⁊ ab operib duris ex audi¬
erunt ait. non audierunt.
xxuii. Ego enim meloquens sũ . qͦd ait moyses¬
ut educant filios isrł det̾ra egypti. sic¬
.xxix. enim habet grecꝰ. Ecce ego gracili uoce
sum. et quomͦ exaudiet me pharao. N otã¬
dum quod exaudiet dix̃. non audiet¬
.xxx. fecit autẽ moyses ⁊ aaron sic̃ p̃cepit ut
dominus. ita fecerunt: qͥd deeẽt. si non¬
xxxi. diceretur ita fecerunt. Siloquetur uob̃
pharao dicens. date nobis signum aut
portentũ.: ⁊ dices a aron frĩ tuo: sume
uirgam: locutionis nr̃e consuetu¬
do poscebat. ⁊quedã eiuis integritas.
ut ita diceretur si loquetur uob̃ pha¬
rao dicens. date nobis signũ aut por¬
tentum. dices a aron fr̃i tuo. sume
xxxii. neq greca ẽẽ ꝑhibet᷑. Non mͥ uident᷑
satis cõmode interpretati latim so¬
phistas pharaonis. ut dicerent sapi¬
entes. Sophiste enĩ sapientes dicun¬

Expanded text:
et non exaudierunt Moysen a defectioet non exaudierunt Moysen a defectione animi et ab operibus duris: exaudierunt ait, non, audierunt. Ib. 12. Ego enim ineloquens sum, qut educant filios Israhel de terra Aegypti; sic enim habet graecus. Ecce ego gracili uoce sum et quomodo exaudiet me Pharao? notandum, quod exaudiet dixit, non "audiet". Fecit autem Moyses et Aaron, sicut praecepit illis dominus, ita fecerunt. quid deesset, si non diceretur: ita fecerunt? Si loquetur uobis Pharao dicens: date nobis signum aut portentum, et dices Aaron fratri tuo: sume uirgam . nonne locutionis nostrae consuetudo poscebat et quaedam eius integritas, ut ita diceretur: si loquetur uobis Pharao dicens: date nobis signum aut portentum, dices Aaron fratri tuo: sume  neque graeca esse perhibetur. Non mihi uidentur satis commode interpretati latiοφιστὰς Pharaonis, ut dicerent sapientes: σοφοὶ enim sapientes dicun
Abbreviated transcription (Latin):
bilem fecistis odorem nr̃m. palam pha¬
raone.⁊ palam seruis eius. dare gladiũ
inmanus eius ut occidat nos: sic enim ha¬
bet grecus: latinus autẽ ait quẽ ꝓ
optimo legebamus. ut daretis gladium
inmanib eius: qui soloecismus nulla
interpretationis necessitate factus ẽ. qͥa
rxiiii ingreco non ẽ Statui testamentum
meum adillos. ita ut darem ulis terrã
chananeorum ⁊ terram qͣm ineoluerũt.
inqua ⁊ incoluerunt mea sic enim ha¬
bet grecꝰ quod utiq ungreca lingua
absurde uidetur sonare: itamen sep¬
tuaginta interpretum auctoritas tã¬
ta ẽ. qͦs ita loqui nonpiguit. Quid
enim: ⁊̃ sensus hic latet: qͦd si nullus ẽ.
ipsa locutio notanda ẽ. ne alibi inuen¬
ta sensum impediat. uel aliquid quere
ubi querendum non ẽ compellat.¬
I Iuod habet latinꝰ exaudiuit gemitũ
filiorum isrł. quẽ admodũ egẏptii af¬
digunt eos. nam uno uerbo ñ potest.
xxui. Et locutus ẽ moyses sic adfilios is rł

Expanded text:
bilem fecistis odorem nostrum palam Phabilem fecistis odorem nostrum palam Pharaone et palam seruis eius, dare gladium in manus eius, ut occidat nos. sic enim habet graecus; latinus autem ait, quem pro optimo legebamus: ut daretis gladium in manibus eius: qui soloecismus nulla interpretationis necessitate factus est, quia in graeco non est. <Et> statui testamentum meum ad illos, ita ut darem illis terram Chananaeorum et terram, quam incoluerunt, in qua et incoluerunt in ea. sic enim habet graecus, quod utique et in graeca lingua absurde uidetur sonare. et tamen Septuaginta interpretum auctoritas tanta est, quos ita loqui non piguit. quid? si enim et sensus hic latet? quodsi nullus est, ipsa locutio notanda est, ne alibi inuenta sensum inpediat uel aliquid quaerere, ubi quaerendum non est, conpellat. Quod habet latinus: exaudiui gemitum filiorum Isrdigunt eos: nam uno verbo non potest. Ib. 9. Et locutus est Moyses sic ad filios Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
animam tuã. multum inhis uerbis
genera locutionum notanda sunt. pͥ¬
mo. ualde. perge inegyptum. tanqͣm ñ
sufficeret tantum uade uel tantũ ꝑge
Demnde mortui sunt om̃s qͥ querebant
animam tuam. cum solum regẽ egyp¬
di scriptura dixerit mortuum. ⁊ desolo
antea dictum fui̾t qͦd moy sen quere¬
bat occidere: an ipse post alios inimi¬
cos. ultimꝰ mortiis ẽ q̃uod si ita ẽ. ñ
locutio sed sensꝰ ẽ. Item. qui querebat
animam tuã noninmalo tantum.
sed etiam inbono dici solet inscriptu¬
ris. Nam sicut hic inmalo. dictum ẽ
etiam inpsalmis. confundantur ⁊ re¬
uereant᷑ qui querunt animã meamr
Inbono perũt fuga ame. mon ẽ qui
requirat aiã meã. Hisi forte aliquid dista¬
re dicitur interquerentes ⁊requirentes.
ut ulud uimalo. hoc ibono intelligen¬
.xxii. dum sit. Et dicebant adpopulũ dicen¬
tes. hȩc dicit pharao. qͣm locutionem
piguit latinum interpretarȩ.¬
axiii. Uideat ds̃ uos et iudicet. qm̃ execra¬

Expanded text:
animam tuam. multa in his uerbis animam tuam. multa in his uerbis genera locutionum notanda sunt, primo: uade, perge in Aegyptum, tamquam non sufficeret tantum "uade" uel tantum "perge"; deinde: mortui enim sunt omnes, qui quaerebant animam tuam, cum solum regem Aegypti scriptura dixerit mortuum et de solo antea dictum fuerit, quod Moysen quaerebat occidere. an ipse post alios inimicos ultimus mortuus est ? quod si ita est, non locutio, sed sensus est. item: qui quaerebant animam tuam, non in malo tantum. sed etiam in bono dici solet in scripturis; nam sicut hic in malo dictum est etiam in Psalmis: confundantur et reuereantur, qui quaerunt animam meam, in bono: perit fuga a me et non est qui requirat animam meam, nisi forte aliquid distare dicitur inter quaerentes et requirentes, ut illud in malo, hoc in bono intellegendum sit. Et dicebant ad populum dicentes: haec dicit Pharao: quam locutionem piguit latinum interpretari.\' Uideat deus uos et iudicet, quoniam execra
Abbreviated transcription (Latin):
xui. ut credant tibi. Quodlatmus habet
ifacta ẽ manus eius lepsa tanquã nix.
grecus non habet lepsa sedtantum fac¬
ta ẽ tamquã nix quod si non audierit̃
uocem signi primi. grecus sic habet.
latinus autẽ uocem tuã signa pͥmi.¬
ruiii. sic et sequitur. Credent tibi inuocẽ sig¬
ni sequentis. et erit aqua qͣm sumes de
flumine sanguis suꝑ aridam. uel
pocius suꝑ aridum. id÷ suꝑ id quod
aridum ẽ. qͦdlatinꝰ dix̃ sanguis super
terram. Moyses dixit: precor domine.
ñsum eloquens ante hesternam et nu¬
dius tercianã diem. Etuirgã hanc
sumes inmanũ tuam. in qua facies
inea signa. cum dici posset inqua fa¬
cies signa. aut certe uirgam hanc su¬
mes inmanum tuã ⁊ facies in ea si¬
gna: nunc uero utrumq dictum est
solita locutione scripturarum.
Post dies autẽ illos multos mortuus e
rex egypti: dirit autem dñs admoy¬
sen inmadian: uade. ꝑge inegyptum
mortui sunt enim om̃s qui querebat

Expanded text:
um, ut credant tibi. Quod latinus habet: um, ut credant tibi. Quod latinus habet: et facta est manus eius leprosa tamquam nix, graecus non habet "leprosa", sed tantum: facta est tamquam nix. Quodsi non audierint uocem signi primi: graecus sic habet; latinus autem: uocem tuam signi primi. sic et sequitur: credent tibi in uoce signi sequentis. Et erit aqua quam sumes de flumine sanguis super aridam, uel potius: super aridum, id est super id, quod aridum est. quod latinus dixit: sanguis super terram. Moyses dicit: precor, domine, non sum eloquens ante hesternam et nudiustertianam diem. Et uirgam hanc sumes in manum tuam, in qua facies in ea signa, cum dici posset: in qua facies signa aut certe: uirgam hanc sumes in manum tuam et facies in ea signa. nunc uero utrumque dictum est solita locutione scripturarum. Post dies autem illos multos mortuus est rex Aegypti. dixit autem dominus ad Moysen in Madian: uade, perge in Aegyptum; mortui enim sunt omnes, qui quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
latinus addidit et ait dixit autem
d̃s ad moysen. Ds̃ dicit. qͦd dicat:
moyses filiis isrł. uisitans uisitaui uos.
et quecumq contigerunt uobis inegyp¬
to: grecus habet uisitatione insitaui uos.
ent uocem tuam: grecus habet et exau
cet mulier auicina. labinquilina sua
uasa argentea. ⁊ aurea. et uestem. grecꝰ
aliqͥ latini interpietati sunt aconcella
rint mͥ. neq exaudierint uocẽ meam:
qͦd latinusaudierint interpretatus ẽ.
.xiiii. Extende manũ. et apprehende caudã.
grecus habet: latinus autẽ. manũ tuã
& caudam eius interpretatus est.
x. Extendens manum apprehendit
tibi dominꝰ ds̃ patrum ipsorum. gre¬
cus non habet et dixit illi. sed continuo
adiunxit ut credant tibi.id: uerba
di post illud factum miraculum.
tanqͣm adhuc loqueretur. et mͦ sentẽ¬
tiam uerboꝵ impleuerit. Nam ordo ẽ
uerborum. extende manum et appre¬
hende caudã. ut credant tͥ. s interpo¬
sita fac̾ti narratio. et postea redditũ

Expanded text:
latinus addidit et ait: dixit autem latinus addidit et ait: dixit autem de us ad Moysen. Deus dicit, quod dicat Moyses filiis Israhel: uisitans uisitaui uos et quaecumque contigerunt uobis in Aegypto; graecus habet: uisitatione uisitaui uos. ent vocem tuam: graecus habet, Et exaudcet mulier a vicina, et ab inquilina sua vasa argentea et aurea et vestem; graecus latini aliqui interpretati sunt, a concellarrint mihi, neque exaudierint vocem meam: quod latinus, audierint interpretatus est. Ib. 4. Extende manum, et apprehende caudam, graecus habet: latinus autem, manum tuam et caudam ejus, interpretatus est. Et extendens manum apprehendit tibi Dominus Deus patrum ipsorum: graecus non habet, Et dixit illi; sed continuo adjunxit, ut credant tibi; id est, verba Dei, post illud factum miraculum: tanquam adhuc loqueretur, et modo sententiam verborum impleverit. Nam ordo est verborum, Extende manum et apprehende caudam, ut credant tibi: sed interposita est facti narratio, et pos
Abbreviated transcription (Latin):
Et omne femininum uiuificate il¬
lud sic enim habent greci latini non
urorem intelligitur. qͦd quidam latin
interpretes etiam addendum putaue
leẽ nosse. quia nec grecꝰ interpres exhe¬
breo nec latinus exgieco uertit hoc no¬
men sed transtulit ut inuenit. i.
Tunuit autem moyses et dixit. si sic
diuulgatum ẽ uerbum. duo sunt
in hac locutione attendenda: primo. qa
pendet sententia. et sic dimissa ẽ. dem
peo positum ẽ innotuit qd ẽ egit. his
quib dĩ curam erga se intelligerent
Tidens uidi uexationem populi mei.i
qui est inegypto. Et dirit moyses ad¬
deum. quis sum quia ibo ad pharao¬
nem regem egypti. ⁊ qui educã filios
isrł deterra egypti. Dirit autẽ quia
ero tecum: sic habet grecꝰ latinꝰ autẽ.
et quis ego dixit et non dixit quia ibo.
et quia educam. s ut eam et ducam:
et quod ingreco habet Dirit autẽ qͥa
ero tecum intelligitur utiq qͦd dixe¬
rit admoysen: totum autem hoc.

Expanded text:
b. I, 22. Et omne femininum vivificate ilb. I, 22. Et omne femininum vivificate illud: sic enim habent graeci; latini non : intelligitur uxorem, quod quidam latini interpretes etiam addendum putaverest nosse, quia nec graecus interpres ex hebraeo, nec latinus ex graeco vertit hoc nomen, sed sic transtulit ut invenit. Ib. 14. Timuit autem Moyses et dixit, Si sic divulgatum est verbum hoc. Duo sunt in hac locutione attendenda: primo, quia pendet sentepro eo positum est: et innotuit. quod est: egit in his ea, quibus dei curam erga se intellegerent. Uidens uidi uexationem populi mei qui est in Aegypto. Et dixit Moyses addeum:quis sum, quiaibo ad Pharaonem regem Aegypti et quia educam filios Israhel de terra Aegypti? dixit autem: quoniam ero tecum: sic habet graecus; latinus autem em "e t quis ego" dixit et non dixit: quia ibo et quia educam, sed: ut eam et educam. et quod in graeco habet: dixit autem quia ero tecum, intellegitur utique quod dixerit ad Moysen; totum autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pebant ualde: quid ẽ qͦd dic¬
tum ẽ deobstetricibus.
Et fecerunt sͥ domos. qm̃ ti
miłerunt dm̃: Oredictum ẽ enim. be¬
nefaciebat ds̃ cum obstetricib. ład
hoc uidetur ꝑtinere qͦd fecerant sibi
domos timendo dm̃. tanqͣm benefi¬
cia dĩ adhoc eis ꝓfuerunt ut fac̾ent
÷ domos: numquid antea non eas
habuisse domos intelligendum est.
an addiuicias hoc uerbum ꝑtinet ł
potius adaliq̃s rei familiaris ydo¬
neas facultates: huic enim simile
uidetur: qͦd ait iacob post quatuor¬
decim annos seruitutis suę socero
suo. uolenti eum adhuc apud se te¬
nere. Nunc ergo qͣndo faciã etego
m domum: dixerat enim qͦd crtue¬
rint peccora laban subillo. sicut &¬
ipse laban confessꝰ fuerat dicens. Be¬
nedixit me ds̃ inintroitu tuo cum gͦ
dicit qͣndo faciam ⁊ ego mͥ domum.
subintelligitur. sicut et tu hoc enim
uidetur ualere quod ait et ego. ut ad
ipsam domum faciendã uideat᷑ ptine¬
re. quod consequenter ad laban merces

Expanded text:
e ualde. Quid est, quod dictum est de obstetricibus: et fecerunt sibi domos, quoniam timuerunt deum? praedictum est enim: bene faciebat deus cum obstetricibus. et ad hoc uidetur pertinere, quod fecerunt sibi domos timendo deum, tamquam beneficia dei ad hoc eis profuerunt, ut facerent sibi domos. numquid antea non eas habuisse domos intellegendum est? an ad diuitias hoc uerbum pertinet uel potius ad aliquas rei familiaris idoneas facultates ? huic enim simile uidetur, quod ait etiam Iacob post quattuordecim annos seruitutis suae socero suo uolenti eum adhuc apud se tenere: nunc ergo quando faciam et ego mihi domum? dixerat enim, quod creuerint pecora Laban sub illo, sicut et ipse Laban confessus fuerat dicens: benedixit me deus in introitu tuo. cum ergo dicit: quando faciam et ego mihi domum? subintellegitur "sicut et tu". hoc enim uidetur ualere quod ait: et ego, ut ad ipsam domum faciendam uideatur pertinere, quod conse
Abbreviated transcription (Latin):
am illud aparte totum intelligendũ
ẽ. qͦd ait. texere cocco ⁊bysso. Exhis enĩ
icȩtera intelligimꝰ id÷ purpurã ua
.uii. cinctum. Et fecerunt filii isrł sicut
precepit dominus moysi ita fecerũt
plenũ eẽt etiam si non adderetur ita
fecerunt. Et fec̃ moyses omĩa quȩ
p̃cepit ei dominus. ita fec̃. similit᷑ ut
dictum ẽ.:⁊ filii istahel. Expliẽ liber¬

Expanded text:
am illud a parte totum intellegendum am illud a parte totum intellegendum est, quod ait: texere cocco et bysso: ex his enim et cetera intellegimus, id est purpuram et hyacinthum. Et fecerunt filii Israhel, sicut praecepit dominus Moysi, ita fecerunt: plenum esset, etiam si non adderetur: ita fecerunt. Et fecit Moyses omnia, quae praecepit ei dominus, ita fecit: similiter, ut dictum est et filiis Israhel. LIBER TER