comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpassione sua torcular calcaui
solus: ⁊ de gentib ñ ert. uir me¬
cũ: Et in psalmo. Saluũ me fac
mundus teneret᷑ inpeccato. gen¬
tes ignorarent dm̃. isrł reppulis-¬
set quẽ ante cognouerat. primũ
uidentẽ dm̃: & dulcissimis eoꝵ
saciatꝰ ẽ fructib Uua ⁊i ficu: quȩ
si in deserto inueniant᷑ ⁊ nec dũ
maturo tempore. obraritatẽ ma-¬
ioris sunt grȩ. Ipsi aũt hoc ẽ isrł
qui sibi xp̃ianũ nom̃ adsumunt.
Deq enĩ de patrib intelligendum
qͥ habet inore pellẽ. Quicquid
eñ loquit᷑ hereticꝰ mortiferũ ẽ. &
auiuente dĩ sermone se auctũ. siue
intrauerunt ad libidinẽ. Diffici¬
le ẽ enĩ hereticum repperire qͥ dili¬
gat castitatẽ. ñ quo cã p̃serre desistat
in labiis: s qđ ñ seruet in consciencia
aluid loquens ⁊ aliud faciens. Unde
⁊ ab alienati sunt adeo. & habent
głam in confusionem suã: i facti sunt
ab bominabiles qͥ priꝰ diligebãt᷑ in pa-¬

Expanded text:
in passione sua: Torcular calcavi in passione sua: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Et in psalmo: Salvum me fac,mundus teneretur in peccato, et gentes ignorarent Deum, et Israel repulisset quem ante cognoverat, primum videntem Deum: et dulcissimis eorum satiatus est fructibus, uva et ficu, quae si in deserto inveniantur, et necdum maturo tempore, ob raritatem majoris sunt gratiae. Ipsi autem, hoc est, Israel, qui sibi Christianum nomen assumunt neque enim de patribus intelligendum e pellem. Quidquid enim loquitur haereticus, mortiferum est, et a vivente Dei sermone sejunctum. Sive intraverunt ad libidinem: difficile est enim haereticum reperire, qui diligat castitatem, non quod eam praeferre desistat in labiis, sed quod non servet in conscientia, aliud loquens, et aliud faciens; unde et abalienati sunt a Deo, et habent gloriam in confusionem suam, et facti sunt abominabiles, qui prius diligebantur in pa
Abbreviated transcription (Latin):
rum. oͦ in abrahã aisaac ⁊ iacob in-¬
uentꝰ ẽ popłs. Et nota ꝓprietatẽ.
Parentes uident᷑. popłs inuenit᷑.
mutroq uinea ẽ. & ficulnea: sub
quib requiescere dr̃ qͥ confidit
moabitarũ. quẽ nos priapũ possu¬
mus appellare. Deniq int̾p̃tatur
beelphegor hoc ẽ idolũ tentigi¬
nes habens inore. id: in sũmtate
pellẽ: ut turpicudinẽ menbri ui-¬
rilis ostenderet. Et quia incrauer̃
adbeelphegor. id circo ab alienati
sunt adeo : ⁊ confusioni sue idẽ ido¬
io mancipati. ut ꝓpt̾ qđ recesserant
adeo illud colerent scdm qđ scͥp¬
tum ẽ. A quo enim quis ⁊ supera¬
tur: huiꝰ ⁊ seruus ẽ. Et sic̃ gule ser¬
uientes hñt uentrẽ dm̃ ata qui
libidini seruiunt habent dm̃ be¬
elphegor. Et facti sunt inquit
ab hominabiles sic̃ ea quȩ dilexe¬
runt. iuxta illud qđ scͥptum est
in psalmis. Similes illis fiant qui
faciunt ea: iom̃s qui confidunt
in eis : ñ solum idolatre sed ido¬
ia ñcupent᷑: Dicente aũt dnõ

Expanded text:
acob inventus est populus. Et nota proprietatem, parentes videntur, populus invenitur et in utroque vinea est, et ficulnea, sub quibus requiescere dicitur qui confidit Moabitarum, quem nos Priapum possumus appellare. Denique interpretatur Beelphegor, idolum tentiginis, habens in ore, id est, in summitate, pellem; ut turpitudinem membri virilis ostenderet. Et quia intraverunt ad Beelphegor, idcirco abalienati sunt a Deo, confusioni suae, id est, idolo mancipati, ut propter quod recesserant a Deo, illud colerent, secundum quod scriptum est: A quo enim quis superatur, hujus et servus est , et sicut gulae servientes, habent ventrem Deum : ita qui libidini deserviunt, habet Deum Beelphegor. Et facti sunt, inquit, abominabiles, sicut ea quae dilexerunt, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis , ut non solum idololatrae, sed idola nuncupentur. Dicente autem Domino
Abbreviated transcription (Latin):
pia deferat᷑. Hi sunt speculatores
ephraim qui insanam in domo
dĩ confinxer̃. hoc ÷ in eccła siue
in scͥpt᷑is scĩs ꝑuerse eas int̾p̃tan¬
tes: uł certe in uno quoq creden¬
tium quȩ domus dĩ rectissime no¬
minat᷑. ꝓpterea corrupti sunt et
interier iuxta diẽ collis: qͣndoi¬
niquitatẽ mexcelso loquuti sunt.
& ascender̃ intecta uana. Recor¬
dabit᷑ dñs iniquitatis eoꝵ. ꝑ quã
imq gesser in ꝑximum. educen¬
tes eũ de ęccła: & uisicabit pecca¬
ta eoꝵ quib insuas anmas pecca¬
uer̃. Hoc ẽ qđ inpsalmo legimus.
ruxta semitam scandalũ posuert.
Nisi enim quis dĩ uiderit semitam
nomine xp̃i iuxta semitã pont̃
laqueos: ut qui in xp̃o calcare se
credit de qͦ legiius qđ ipse
sit uia: calcet & in eorum laqueis
qui insaniam in domo dĩ confinxer̃
auasi łuam indeserto inuem isrł. qͣsi
pͥma poma ficulneȩ. In cacumine

Expanded text:
pitia deferatur. Hi sunt speculatores pitia deferatur. Hi sunt speculatores Ephraim, qui insaniam in domo Domini confinxerunt, hoc est, in Ecclesia, sive in Scripturis sanctis, perverse eas interpretantes, vel certe in unoquoque credentium, qui domus Dei rectissime nominatur. Propterea corrupti sunt, et interierunt juxta dies collis, quando iniquitatem in excelsos locuti sunt, et ascenderunt in tecta vana. Recordabitur Deus iniquitatis eorum, per quam inique gesserunt in proximum, educentes eum de Ecclesia, et visitabit peccata eorum, quibus in suas animas peccaverunt. Hoc est quod in psalmo legimus: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Nisi enim quis Dei viderit semitam,nomine Christi juxta semitam ponunt laqueos, ut qui in Christo calcare se credit, de quo legimus, quod ipse sit via, calcet et in eorum laqueis, qui insaniam in domo Dei confinxerunt. Quasi uvas in deserto inveni Israel, 98 quasi prima poma ficulneae in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ue confinxerint. id÷ in bethel ui-¬
tulum aureum fecerit. Hoc eñ in¬
t̃p̃tat᷑ domus dei. & tam ꝓfunde
in scelere peccauerit. sicq in ĩpie¬
tatis baratrum sit demersus. ut
uincat scelus qđ quondam gestum
ẽ in gabaa: quando uxorem leuitȩ
reuertentis debethleem. in licito
ne cauere concubitu. Possumꝰ dies
gabaa ⁊ illud tempꝰ acciꝑe quando
ꝓdeo eleger̃ sibi regem de urbe
gabaa: id. saul. Et multo nc̃ eos
dicit maiora peccasse. eligendo ibe¬
roboan: iadorando idola quo ele
idolatria copulata ẽ. ibi uͦ dĩ cultꝰ
ꝑmansit inpoplõ. Idõ recordabit᷑
iniquitates eoꝵ qui nunc ꝑpati¬
entiam putatur oblitus. & uisitabit
scrutans historias inuenire ñ pos¬
sum scidisse ȩccłam. ⁊de domo
dm̃ popłos edurisse : p̃t eos qui
tuntur in laqueum tortuosũ. in
om̃ib locis ponentes scandalũ:
re ñ possit. uariisq ab ducatur er¬
roribus. ⁊ senitis tortuosis ad p̃ci¬

Expanded text:
ve confinxerit, id est, in Bethel vive confinxerit, id est, in Bethel vitulum aureum 97 fecerit, hoc enim interpretatur domus Dei: et tam profunde in scelere peccaverit, sicque in impietatis barathrum sit demersus, ut vincat scelus, quod quondam gestum est in Gabaa, quando uxorem levitae revertentis de Bethleem illicito necavere concubitu . Possumus dies Gabaa et illud tempus accipere, quando pro Deo elegerunt sibi regem de urbe Gabaa, id est, Saul. Et multo nunc eos dicit majora peccasse, eligendo Jeroboam et adorando idola, quam eoidololatria copulata est: ibi vero Dei cultus permansit in populo. Ideo recordabitur iniquitates eorum, qui nunc per patientiam putatur oblitus, et visitabitscrutans historias, invenire non possum scidisse Ecclesiam, et de domo Domini populus seduxisse, praeter eos qui tuntur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum, re non possit, variisque abducatur erroribus, et semitis tortuosis ad praeci
Abbreviated transcription (Latin):
domo dei eiꝰ. ꝓfundę peccauerunt:¬
sic̃ indieb gabaa. Recordabitur
imquitatis eoꝵ: ⁊ uisitabit peccata
eoꝵ.lxx. Speculator ephraĩ cũ
deo. Propħa laqueus cortuosts:
suꝑ om̃s uias eiꝰ. Insamã in domo
dĩ confinxerunt. Corrupti sunt
scłm diẽs collis. Recordabit᷑ iniqͥ¬
States eoꝵ ulciscet᷑ suꝑ peccata eoꝵ.
Idcirco ds̃ principes dedit ut popłm
corrigerent delinquentẽ: ⁊ adrec-¬
tum iter retraherent. Unde & ao
ihezechielem loquit᷑. S peculatorẽ
dedi de domui isrł. Ergo lheroboan
qͣsi speculator datꝰ inpopło ẽ: ⁊ qua-¬
si ꝓpħa m deo meo. hoc ẽ cum deo
qui hec oseȩ loquitur. At ille iuxta
id qđ supra scͥptum est. Laqueus fac¬
ti estis. Speculatiomiᷤ & rete ex pansũ
suꝑ thabor⁊iuictimas declinastis in
ꝓfundum. Et iam ninc popłi isrł
laqueus appellat᷑. Eo qđ om̃s in la¬
queum eius corruant. maxime cũ
insaniam in domo dĩ posuerit. si¬

Expanded text:
domo Dei edomo Dei esicut in diebus Gabaa, recordabitur iniquitates eorum, et visitabit peccata eorum. LXX: Speculator Ephraim cum Deo propheta: laqueus tortuosus super omnes vias ejus, insaniam in domo Dei confinxerunt: corrupti sunt secundum dies collis: recordabitur iniquitates eorum, ulciscetur super peccata eorum. Idcirco Deus principes dedit, ut populum corriperent delinquentem, et ad rectum iter retraherent: unde et ad Ezechiel loquitur: Speculatorem te dedi domui Israel . Ergo Jeroboam quasi speculator datus in populo est, et quasi propheta cum Deo meo, hoc est, cum Deo, qui haec Osee loquitur. At ille juxta id quod supra scriptum est: Laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et victimas declinastis in profundum, etiam nunc populi Israel laqueus appellatur, eo quod omnes in laqueo ejus corruant, maxime cum insaniam in domo Dei posuerit, si
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ. stultũ & insanũ uocabas. Iu¬
rta illud qđ inramoth galaat
principes locuti sunt ad hieu.
& ud uenit ad te iste uesanus.
Igitur ꝓpt̃ multitudinẽ iniquita¬
tum tuarũ quib in scelere diu bac-¬
chatꝰ es ñ ꝓpħam meum. sed te
insanũ ẽẽ cognosce: Quia ad hoc
laborasti ut mea uerba calcares:
quã nos uł iracondiã uł memori¬
am doloris: in latino possumꝰ dicẽ.
Diem ultionis ⁊ retributionis. quidã
int̾p̃tant᷑ diem iudicii: quando af
co inpartes uarias circumfert᷑ ne¬
sciens quid loquat᷑: dicensq dei
aliuĩ mundi asserens creatorẽ. Quo¬
rũ insama multiplex ẽ: quia et
umquitates fuere quam plurimȩ.
ne eadem sepe repetentes uideam᷑
lectoris prudentiȩ diffidere: breui¬
ter ammonemus. quicquid de isrł
ce de ephraim in hoc ppħa dĩ. ad
hereticos eẽ referendũ: qͥ uere in¬
sanientes contra dm̃ loquuntur
mendacia. Speculator ephran
cũ deo meo. sropħa laqueus rumȩ¬
factꝰ e. suꝑ om̃s uias eiꝰ. Insania in

Expanded text:
ancto, stultum et insanum vocabas, juxta illud quod in Ramoth Galaad principes locuti sunt ad Jehu: Quid venit ad te iste vesanus ? Igitur propter multitudinem 96 iniquitatum tuarum, quibus in scelere diu debacchatus es, non prophetam meum, sed te insanum esse cognosce, qui ad hoc laborasti, ut mea verba calcares. quam nos vel iracundiam, vel memoriam doloris, in Latino possumus dicere. Diem ultionis et retributionis, quidam interpretantur diem judicii, quando aff, sed daemoniaco in partes varias circumfertur, nesciens quid loquatur: dicens Dei alium mundi asserens creatorem: quorum vesania multiplex est, quia et iniquitates fuere quamplurimae. Qne eadem saepe repetentes, videamur lectoris prudentiae diffidere, breviter admonemus, quidquid de Israel et de Ephraim in hoc propheta dicitur, ad haereticos esse referendum, qui vere insanientes, contra Deum loquuntur mendacia . Speculator Ephraim cum Deo meo: propheta laqueus ruinae super omnes vias ejus: insania in
Abbreviated transcription (Latin):
patres eoꝵ. Ipsi autẽ ingressi sunt¬
ad beelphegor: & ab alienati sunt
inconfusionẽ: ⁊ facti sunt ab homi¬
nabiles sic̃ dilecti. ꝓ quo in aliis ex-¬
emplarib legimꝰ. ⁊ facti sunt dile¬
cdti quasi abhominabiles. qđ magiᷤᷤ
congruit ueritati. Cum omĩs or¬
bis ẽẽt desertꝰ & dĩ noticiam ñ ha¬
beret: mueni ait popłi isrł quasi
uuam insolitudine. Et qͦmͦ eũ inue-

Expanded text:
sunt Beelphegor, et abalienati sunt in confusionem, et facti sunt abominabiles sicut dilecti. Pro quo in aliis exemplaribus legimus: et facti sunt dilecti, quasi abominabiles, quod magis congruit veritati. Cum omnis orbis esset desertus, et Dei notitiam non haberet, inveni, ait, populum Israel quasi uvam in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ. Don tradas sceptrũ tuũ his
qͥ ñ st̾. haud dubium quin idola sign¬
ficet. Si enĩ ds̃ ẽ ueritas. quicqͥd con¬
trariũ ueritati ẽ mendatiũ ⁊ nchil
nominat᷑. Hoc heredicis conuenit qͥ
instrucdi de scͥpturis scĩs aduersum
uertunt᷑ et sunt qͣsi artꝰ dolosiis ꝓuer¬
sus. Dolosus arcꝰ siue puersus ẽ. qͥ ꝑcu¬
tit dirigentẽ. ⁊ uulnerat dñm. Siue¬

Expanded text:
: Ne tradas sceptrum tuum his qui non sunt , haud dubium quin idola significet. Si enim Deus est veritas, quidquid contrarium veritati est, mendacium est, et nihil nominatur. Hoc haereticis convenit, qui instructi de Scripturis sanctis, adversum vertunt: et sunt quasi arcus dolosus sive perversus. Dolosus arcus atque perversus est, qui percutit dirigentem, et vulnerat domi
Abbreviated transcription (Latin):
comparati Ubi uos menphis sepe¬
uat. qđ int̾̃p̃tatur ex ore & ẽ sens.
Iuxta ur̃as blasphemias recipiets:
& qđ locuti estis. fuppliciis senti¬
etis. Desiderabilia hoc ẽ dogma¬
ta quȩ uob̃ artifici composuera¬
tis eloquio. quod int̃p̃tat᷑ argen¬
tum. possidebit urtica: quȩ uos
gtno ardore consumet. Et erit lapꝑa
ut spina in tab̾naculis ur̃is. Spine
quippe oriunt᷑ inmanib eoꝵ: qui
inebriati sunt calice babilomo. Et
in euangłio legimus turpes cogi¬
tationes. & curas huius mundi
iinherentia uitia spinas appel¬
iari quȩ turgentia & inherbis
frum̃ta suffocent. Uener̃ dies uisi¬
tationis. uener̃ dies retributionis.
s cicote isrł stultum ꝓpħam. insanũ
uirum sp̃italẽ. ꝓpt̃ multitudinẽ

Expanded text:
comparati: ibi vos Memphis sepecomparati: ibi vos Memphis sepeliet, quod interpretatur ex ore; et est sensus: juxta vestras blasphemias recipietis, et quod locuti estis, in suppliciis sentietis: desiderabilia, hoc est, dogmata quae vobis artifici composueratis eloquio, quod interpretatur argentum, possidebit urtica, quae vos aeterno ardore consumet: et erit lappa vel spina in tabernaculis vestris, spinae quippe orientur in manibus eorum, qui inebriati sunt calice Babylonio . Et in Evangelio legimus, turpes cogitationes et curas hujus mundi, et inhaerentia vitia, spinas appellari, quae surgentia in herbis frumenta suffocent . Venerunt dies visitationis, venerunt dies retributionis: scitote, Israel, stultum prophetam, insanum virum
Abbreviated transcription (Latin):
cedone. ⁊ magnitudinẽ urbis. &
desiderabile ex quo ꝑspicuum est
putasse machinas egypti ciuica
de tribu iuida acciꝑe quando in¬
tfecto godolia ab ismaele. quẽ na¬
buchodonosor t̾rep̃posuerat. reli
ti sunt uł sepulti. Desiderabile
aut argenti eoꝵ qđ urtica
possedit. iullas ⁊ omĩa ornam̃ta
uillarum intellige: quȩ p̃cio e¬
munt᷑ argenti. Qd̾q sequit᷑ lap¬
pa in tabnaculis eoꝵ longuã sig¬
nificat uasticatẽ: ut ubi quondã
domus erant. ibi lappe ⁊ urtice
nascant᷑ ac spine. Dicit᷑ & ad here¬
ticos. Cum dies sollennis aduenerit:
quid facturi eftis ꝑ diẽ sollennẽs
Aquila int̾p̃tatꝰ ẽ tempꝰ. ex quo ma¬
infestũ ẽ. ñ festã diẽ sonare. sed
tempꝰ retributionis. Scatim enun
sequit᷑. Uener̃ dies ultioniᷤ : uene¬
runt dies retributioniᷤᷤ: tuȩ. E cce
uastati estis amultis hostib assyrii
uos chaldeiq iugulauer̃. Fugistis
ad scłm :⁊ ceteris estis nationibus

Expanded text:
cedone et magnitudinem urbis et cedone et magnitudinem urbis et desiderabile. Ex quo perspicuum est, putasse Machmas Aegypti civitatem de tribu Juda accipere: quando, interfecto Godolia ab Ismaele, quem Nabuchodonosor terrae praeposuerat, reliqtae sunt, vel sepultae . Desiderabile autem argentum eorum, quod urtica possedit, villas et omnia ornamenta villarum intelligemus, quae pretio emuntur argenti. Quodque sequitur, lappa in tabernaculis eorum, longam significat vastitatem, ut ubi quondam domus eorum erant, ibi lappae et urticae nascantur 95 ac spinae. Dicitur et ad haereticos: Cum dies solemnis advenerit, quid facturi estis? Pro die solemni, Aquila interpretatus est, tempus. Ex quo manifestum est, non festum diem ributionis: statim enim sequitur: Venerunt dies ultionis, venerunt dies retributionis tuae. Ecce vastati estis a multis hostibus: Assyrii vos Chaldaeique jugularunt, fugistis ad saeculum, et caeteris estis nationibus
Abbreviated transcription (Latin):
gabit eos. menphis sepeliet eos. De¬
siderabile argentũ eoꝵ urtica
hereditabit.dapꝑa in ab̾naculis
eoꝵ .lxx. Quid facietis in die con¬
uent̾ in die sollennitatis dñi :
Ideo ecce ibunt de miseria egipti:
& suscipiet eos menpbis. ⁊ sepeli¬
et eos machinas. Argentũ eorum
interitꝰ possidebitaspine intab̾na¬
culis eoꝵ. Cum uenerit inquit
dies captiuitatis. et seuissimꝰ ho¬
stis ingruerit. quȩ mea sollenni¬
tas ẽ: quã ego placabilẽ habeo
hostiam:qr me de meis hostib
uindicat: & miuriȩ ponit mo¬
cdũ. & flagellat impios filios.
Q uid ꝗͥ facietis in die festiuitatis
dnĩ : Respondete. Inlisq tacen¬
tib sibi ipse respondit: ummo quȩ
facturi fint diuiis ocłis intuet᷑.
Ecce inquit miseria ⁊ uastitate p̃¬
mentib. & assyrio atq chaldeo ca¬
ptos ligare cupientib ad egẏptũ
confuger̃. Ibi menphis sepeliet eos.
quȩ eo tempore erat metropolis
egy pci: anteꝙͣ alexandria quȩ priꝰ
appellabat᷑. No. ab alexandro ma¬

Expanded text:
sepeliet eos, desiderabile argentum eorum urtica haereditabit, lappa in tabernaculis eorum. LXX: Quid facietis in die conventus, et in die solemnitatis 94 Domini? Ideo ecce ibunt de miseria Aegypti, et suscipiet eos Memphis, et sepeliet eos Machmas, argentum eorum interitus possidebit, spinae in tabernaculis eorum. Cum venerit, inquit, dies captivitatis et saevissimus hostis ingruerit, quae mea solemnitas est? quam ego placabilem habeo hostiam? quia me de meis hostibus vindicat, et injuriae ponit modum, et flagellat impios filios. Quid igitur facietis in die festivitatis Domini? Respondete. Illisque tacentibus, sibi ipse respondet, immo quae facturi sint, divinis oculis intuetur: Ecce, inquit, miseria et vastitate prementibus, et Assyrio atque Chaldaeo captos ligare cupientibus, ad Aegyptum confugerunt. Ibi Memphis sepeliet eos, quae eo tempore erat metropolis Aegypti, antequam Alexandria, quae prius appellabatur NO  , ab Alexandro Ma
Abbreviated transcription (Latin):
placent. Non habitabunt in t̾ra
dm̃ qui ab ecłia recesser̃. ⁊ reuer¬
si sunt m̃tȩ in egyptũ: & assyrio¬
ebriati sunt in luxuriam: ⁊ñ pla-¬
cent ei nec illa quȩ fer̃. nec ipsi qͥ
offer̃. Sacrificia hereticoꝵ pans
luctus ẽ: & lacrimarũ. Omĩa enĩ
quȩ faciunt uertunt᷑ infletũ: nec
audire poter̃. beati lugentes qm
ipsi consolabunt᷑: s econtrario au¬
diunt. Ue ridentib quia ipsi lu¬
gebunt. Quicquid offer̃ ñ deos
mortuis offer̃. His uidelicet qui
sceleratas hereses confinxer̃. & qͥ
cumq de eoꝵ comederit uictimis :
contaminabit᷑. Ceci in foneã ducen¬
tur acccis. Quicqͥd fecerint delici¬
arum causa faciunt. ut popłm de¬
cipiant. ut domos deuorent uidu-¬
arum. Panem luctus possumꝰ dice
uerba mortifera. quib imquitatẽ
loquunt᷑ contra dm̃: Qui panis
ñ ingredit᷑ in domum dñi. Here¬
ticoꝵ enim conciliabula ñ domus
dĩ appellãt᷑. s spelunca latronũ.
Quid facietis indie sollenni. in die

Expanded text:
habitabunt in terra domini, qui ab Ecclesia recesserunt, et reversi sunt mente in Aegyptum, et Assyrioebriati sunt in luxuriam, et non placent ei nec illa quae offerunt, nec ipsi qui offerunt. Sacrifia haereticorum panis luctus est et lacrymarum: omnia enim quae faciunt vertentur in fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur ; sed econtrario audient: Vae ridentibus, quia ipsi lugebunt . Quidquid offerunt non Deo, sed mortuis offerunt: his videlicet qui sceleratas haereses confinxerunt; et quicumque de eorum comederit victimis, contaminabitur, Caeci in foveam ducena caecis. Quidquid fecerint, deliciarum causa faciunt, ut populum decipiant, ut domos devorent viduarum. Panem luctus possumus dicere, verba mortifera, quibus iniquitatem loquuntur contra Dominum: qui panis non ingreditur in domum Dei: haereticorum enim conciliabula, non domus Dei appellantur, sed speluncae latronum. Quid facietis in die solemni, in die
Abbreviated transcription (Latin):
tor Cum aũt scientiã dĩ reliquerint
m̃bra habere se iactant. freuarica¬
ti sunt enĩ pactum dĩ in ȩccła sicut
adã p̃uaricatꝰ ẽ in paradiso: ⁊ um¬
tatores se antiqui parentis ostendt̃:
ut qͦm ille de paradiso. sic ͤ isti eici¬
Sant᷑ de eccła. Galaad cuntas oꝑan¬
Itiũ idolũ. supplantata sanguine.

Expanded text:
tor. Cum autem scientiam Dei reliquerint, tor. Cum autem scientiam Dei reliquerint, a membra habere se jactant, praevaricati sunt enim pactum Dei in Ecclesia, sicut Adam praevaricatus est in paradiso; et imitatores se antiqui parentis ostendunt, ut quomodo ille de paradiso, sic et isti ejiciantur de Ecclesia. Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
demoUnib : iñ placabunt ei qͥ
libant diis alienis & qui in capti¬
uitate retinent᷑ atq in assyriis
idolathita comedunt Et quasi pa¬
nes lugentium funt: Nẽ enim lici¬
tum de sacrificiis comede lugen
rentalia possumus dicere ab eo
qđ parentib mortuis immolent᷑.
E t ñ solum qui obtulerit s etiã qui
comedit de huiꝰcemodi cibis: im¬
mundus erit. Pamisͭ eoꝵ. hoc ẽ cib̾
quẽ offer̃. ñ intrabit in domũ dni
quȩ destructa ẽ: quȩ babilonio ig

Expanded text:
daemonibus, et non placebunt ei, qui daemonibus, et non placebunt ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur atque in Assyriis idolothyta comedunt, et quasi panes lugentium sunt. Non est enim licitum de sacrificiis comedere lugerentalia possumus dicere, ab eo quod parentibus mortuis immolentur. Et non solum qui obtulerit, sed etiam qui comederit de hujuscemodi cibis immundus erit: panis enim eorum, hoc est cibus quem offerunt, non intrabit in domum Domini, quae destructa est, quae Babylonio ig
Abbreviated transcription (Latin):
comedunt illũ contaminabunt᷑.
qr panis eoꝵ anime ipsaꝵ ñ inda¬
bit in domum dñi .lxx. Non habi¬
tauer̃ in t̾ra dñi. Habitabit ephraĩ
i egypto: & in assiriis inmundum
comedit. Non libauer̃ dño uinũ. nec
placuer̃ el sacrificia eoꝵ: qr panis lu¬
ctꝰ cii zom̃s qui manducauerint ea
contaminabunt᷑: quia panes amina¬
rũ eoꝵ ñ intrabunt in domũ dm̃.
N onsolum area & torcular ñ pauit
cos. ⁊ uinum mentitum ẽ in t̾ra
isrł quando ꝑ triemitum ⁊ m̃ses
sex cuncta ꝑier̃. s & ipsi habitato¬
res recedent de t̾ra dm̃. te ducent᷑
in t̾ram alienãmne habitent in t̾ra
scã. quam suis formcationib pol¬
luer̃. Reuersus ẽ. inquit ephraĩ in
egẏptum: ⁊m assẏriis pollutũ co¬
medit. De hoc loco quidam supra
addiderunt & in assẏriis pollutũ
comedit: qđ in hebraico ñ habet᷑ide
quo iam diximus. Cum aũt fuerĩt
inchaldea absq demplo:⁊ absq al¬
tari. ñ libabunt dño uinum sed

Expanded text:
comedent illum, contaminabuntur, quia panis eorum, animae ipsorum, non intrabunt in domum Domini. LXX: Non habitaverunt in terra Domini, habitavit Ephraim in Aegypto, et in Assyriis immundum comedit: non libaverunt Domino vinum, nec placuerunt ei sacrificia eorum: quasi panis luctus ejus: omnes qui manducaverint ea, contaminabuntur; quia panes animarum eorum non intrabunt in domum Domini. Non solum area, et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est in terra Israel, quando per triennium, et menses sex cuncta perierunt, sed et ipsi habitatores recedent de terra Domini, et ducentur in terram alienam, ne habitent in terra sancta quam suis fornicationibus polluerunt. Reversus est, inquit, Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. De hoc loco quidam supra addiderunt: et in Assyriis pollutum comedit, quod in Hebraico non habetur, de quo jam diximus. Cum autem fuerint in Chaldaea absque templo et absque altari, non libabunt Domino vinum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dauerib uescerent᷑. Eo tempore
iuxta litterã. area ⁊ torcular ñ pa¬
egestate tabuer̃. Dicit᷑ & ad hereti¬
cos:ne exultent atq letent᷑ et
putent se ceterarũ similes natio¬
nũ. Iue enĩ ñ credid̾unt in dm̃. isti
uͦ fub nomine dĩ idola colunt. &
fornicant᷑ a deo suo. ⁊ plures sibi
area & torcularia infinita multi¬
plicant: & comedent triticum de
quo efficit᷑ panis luctꝰ & bibunt
uinum sodomoꝵ. qđ cũ aspidũ
felle calcat᷑ Et quia sibi plura tor¬
cularia ⁊ multas areas p̃parant.
idcirco de uera ⁊ de una area. &
de torculari qđ calcauit dñs iħc¬

Expanded text:
eribus vescerentur . Eo tempore, juxta litteram, area et torcular non paegestate tabuerunt. Dicitur et ad haereticos, ne exsultent atque laetentur, et putent se caeterarum similes nationum. Illae enim 92 non crediderunt in Deum; isti vero sub nomine Dei idola colunt, et fornicantur a Deo suo: et plures sibi areas, et torcularia infinita multiplicant, et comedunt triticum, de quo efficitur panis luctus, et bibunt vinum Sodomorum, quod cum aspidum felle calcatur. Et quia sibi plura torcularia, et multas areas praepararunt: idcirco de vera et de una area, et de torculari quod calcavit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ quin iudã significet: li-¬
cet quidã fundam̃ta earũ idest
baptismum cõmisimus. & quȩ nob̃
inbaptismate st̃ dimisse Peccata
aũt quȩ post baptismũ egimꝰ de

Expanded text:
dam  Al. Juda significet: licet quidam fundamenta earum, id estbaptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de
Abbreviated transcription (Latin):
discernunt abonis. Sue hoc dicen¬
dum. qđ duces hereticoꝵ asuis popłis
deuorent᷑. ut quoꝵ domos deuorant
turpis lucri grã. ipsi eoꝵ deuorent᷑
assensu. Om̃s hereticoꝵ pͥncipes ceci¬
derunt. quamuis clament ad dnm:
nullus ẽ qui inuocet nom̃ eiꝰ. Omnis
enim qui inuocauerit nomen dñi:
saluus erit. Moyses & aaron insacer¬
dotib eiꝰ. & samuel int̾ eos qui inuo¬
cant nom̃ eiꝰ. Inuocabant dnm et ip¬
se exaudiebat eos. Qui hereticoꝵ re-¬
ges && principes ñ exaudit: qr ñ est
Eit̃ eos qui clamet ad dũm. Ephrami
Iin popłis ipse cõmiscebat᷑ E phraun

Expanded text:
discernunt a bonis. Sive hoc dicendiscernunt a bonis. Sive hoc dicendum quod duces haereticorum a suis populis devorentur, ut quorum domos devorant turpis lucri gratia, ipsi eorum devorentur assensu. Omnes haereticorum principes ceciderunt: quamvis clamet ad Dominum, nullus est qui invocet nomen ejus: Omnis enim qui invocaverit nomen 74 Domini, salvus erit . Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus: invocabant Dominum, et ipse exaudiebat illos , qui haereticorum reges et principes non exaudit, quia non est inter eos qui clamet ad Dominum. Ephraim in populis ipse commiscebatur, Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
umo: in quo ẽ luxuria. Et in ꝓuerbi¬
is legimꝰ Principes uinum ñ bibant:
ne obliuiscant᷑ sapientiȩ: & recta ni¬
dicare ñ possint. Unde et deceꝑtusn
popłis et ducib principes . extendit¬
manũ suã uł inlusorib & pestilentib
quales erant filii heli. ⁊de quib inpri¬
mo psalmo legimꝰ. in cathedra pesti¬
ientiȩ ñ sedit. De quo dr̃. Fice pestilen¬
tẽ de conuiuio: & egrediet᷑ cũ eo con-¬
tentio: Quoꝵ succensa sunt corda: ut
ieuant: s allidunt deorsum. Qđq di¬
cit cota nocte ephraĩ sõino repletꝰ est:
ostendit hereticos dormientes. lucẽ solis
ꝑiusticie
ñ indere. Qui enĩ dormiunt nocte dor¬
miunt: qr opp̃ssus ẽ sensus eoꝵ. Et de
his in psalmis legimus. Dorierunt
sõnnum suum ⁊ nichil inuener. Hoꝵ
corda caleftunt uariis ꝑturbationib
ira. amore. auaricia. & deuorant iudi¬
ces suos uł siquid posfunt in animo
hab̾e uirtutũ. uł sensus quib mala

Expanded text:
vino, in quo est luxuria . Et in Proverbivino, in quo est luxuria . Et in Proverbiis legimus: Principes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et ducibus, princeps extendium suam vel illusoribus et pestilentibus, quales erant filii Heli, et de quibus in primo psalmo legimus: In cathedra pestilentium non sedit ; de quo dicitur: Ejice pestilentem de consilio, et egredietur cum eo contentio : quorum succensa sunt corda, ut levant, sed allidunt deorsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim in somno repletus est, ostendit haereticos dormientes lucem solis justitiae non videre. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eorum. Et de his in Psalmis legimus: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt . Horum corda calefiunt variis perturbationibus: ira, amore, avaritia; et devorant judices suos, vel si quid possunt in animo habere virtutum, vel sensus quibus mala
Abbreviated transcription (Latin):
inuiis iheroboã filii nabath qͥ peccare
fecit isrł: inullus inuentꝰ ẽ qui deser¬
tis idolis reuerteret᷑ ad dm̃. Hec iuxta
hebreoꝵ traditionẽ audact magis quã
scient̃ locuti sumus: fidẽ dictoꝵ aucto¬
rib relinquentes: Nc adspiritalẽ intel¬
ugentiã transeamus. Infelices popłi
qͥ a rege diabolo & ab eiꝰ pͥncipib sedu¬
cuntur. siue qui ab hereseos pͥncipe¬
& ab eiꝰ ducib sollennitates alias susce¬
perunt. relinquentes eccłam & ueri-¬
tatẽ fidei conculcantes. solent clama¬
re et dicere. Hec ẽ dies regis nrĩ. Uer¬
bi grã. Ualentim. marcionis. arrii.
atq eunomii. Qđ audientes qͥ eis
p̃positi sunt. ñ in ebriant᷑ uino ne le¬
ue putet᷑ eẽ peccatũ. sed insamunt
ex uino. De quo moyses scribit in
cantico deuteromonii. Furor dra¬
conũ uinum eoꝵ ⁊ furor aspidum
insanabilis. Hi enĩ comedunt cibos
ĩpietatis: iuino inquicatis in ebriãt᷑
de qͦ dicit et apłs. Nolite mebriari

Expanded text:
in viis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, desertis idolis, reverteretur ad Deum. 73 Haec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susceperunt, relinquentes Ecclesiam, et veritatem conculcantes fidei, solent clamare et dicere: Haec est dies regis nostri: verbi gratia, Valentini, Marcionis, Arii, atque Eunomii. Quod audientes qui eis praepositi sunt, non inebriantur vino, ne leve putetur esse peccatum; sed insaniunt ex vino, de quo Moyses scripsit in Cantico Deuteronomii: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis : hi enim comedunt cibos impietatis, et vino iniquitatis inebriantur. De quo dicit et Apostolus: Nolite inebriari
Abbreviated transcription (Latin):
stis atq utinam regnareris. Et ã
principib: qͦs habent in sinagogis
diaboli constitutos. Quia multi¬
plicauit ephran altaria ad pec¬
candũ: facta sunt ei alt᷑aria in de¬
lictum. Scribã ei multiplice le¬
7 ges
meas quȩ uelut aliene reputatę st̃.
ħ ostias affer affer Immolaba̾nt car¬
nes ⁊ comedent: dñs ñ suscipiet
eas. lxx.Quia multiplicauit efra
fraii altaria in peccatũ. facta sunt

Expanded text:
tis: atque utinam regnetis , et a tis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos. Quia multiplicavit Effraim altaria ad peccandum, factae sunt ei arae in delictum. Scribam eis multiplices leges meas, quae velut alienae computatae sunt. Hostias affer, affer, immolabunt carnes, et comedent: Dominus non suscipiet eas, hraim altaria: in peccatum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione sui. estimans se creuisse. Siue
onager factus ẽ solitariꝰ ut ñ ȩccłȩ
consita. sed diaboli deserta pene¬
traret. Amauit munera ꝓ errore
suo. ipsi sibi munera rȩꝓmittens. si¬
ue tͦpis iuicri grã omĩa faciens. Uel
certe dedit amatorib suis demo¬
nib. munera atq mercedes: E cũ
hoc fecerit traditur gentib. Sict̃
enĩ nadones corporatia simula-¬
chra uenerant᷑. sicͤ isti idola deos
putant. quȩ de corde suo finxer̃.
& ideo reputabunt᷑ in mimero na-
regem constituere. ⁊ principes
eiꝰ. Ut intelligamus paruũ regem
diabolũ. ad distinctionẽ magnire¬
ꝗis qͥ societatẽ cum belial habere
ñ potest. sed statĩ ut receptꝰ fuerit.
de corde credentiũ fugat paruũ
regem ⁊ principes eiꝰ. Iuxta hebra¬
icũ aũt congria ꝑ egabunt᷑ in
fuerant ante
disꝑsi: & mercede sibi conduxerãt
nationes iquiescent ab onere re¬
increpat dicens. Sine nob regna-¬

Expanded text:
tione sui aestimans se crevisse. Sive tione sui aestimans se crevisse. Sive onager factus est solitarius, ut non Ecclesiae consita, sed diaboli deserta penetraret. Amavit munera pro errore suo, ipse sibi praemia repromittens, sive turpis lucri gratia omnia faciens. Vel certe dedit amatoribus suis daemonibus munera atque mercedes, et cum hoc fecerit, tradetur gentibus. Sicut enim nationes corporalia simulacra venerantur: sic isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, et ideo reputabuntur in numero natiregem constituere et principes ejus. Ut intelligamus parvum regem diabolum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant nationes, et quiescent ab onere reincrepat, dicens: Sine nobis regna
Abbreviated transcription (Latin):
nera dedunt assẏriis: & conduxer̃
mercede amatores suos.De quibus
scribit ihezechiel. Omĩb meretri¬
cib dant᷑ mercedes. tu aũt dedisti
mercedes amatorib tuis. Et econtra¬
rio factum ẽ in te. Cumq dede-¬
rint dona gentib. & mercede ad
auxiliandum sibi conduxerint
nationes. congregabunt᷑ ad pugnã:
& uincti parit̃ abducent᷑. Et̃ quia
amant offerre aduersariis mime¬
ra ideo paulisper beneficiũ con¬
sequentur: ut ñ soluant stipendia
regi & principib donec ꝑue¬
mat in assyrios. Uui nequaquã
tributa ⁊ stipendia dabt̃ ut libẽt᷑.
s redigent᷑ inultimã seruitutem.
d e hereticis ñ ambigimꝰ qͥ uirca erro¬
rẽ m̃tis eances adassyrios. ascen-¬
dere se putant.: ñ descende. Unde
dr̃ ad eos ꝑ isaiam. Quid factũ ẽ
tͥ nc̃ quia ascendisti omĩs intec¬
ta uana: Quoꝵ assyrioꝵ princep̾
ẽ. sensus magnꝰ. UInde insemet¬
ipso germinauit ephraim p̾sũp¬

Expanded text:
nera dederunt Assyriis, et conduxerunt nera dederunt Assyriis, et conduxerunt mercede amatores suos, de quibus scribit Ezechiel: Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes amatoribus tuis , et econtrario factum est in te. Cumque dederit dona gentibus, et mercede ad auxiliandum sibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnam, et vincti pariter abducentur. Et quia amant offerre adversariis munera, ideo paulisper beneficium consequentur, ut non solvant stipendia regi et principibus, donec perveniant in Assyrios, ubi nequaquam tributa, et stipendia dabunt ut liberi; sed redigentur in ultimam servitutem. De haereticis non ambigimus, quin juxta errorem mentis suae euntes ad Assyrios, ascendere se putent, et non descendere. Unde dicitur ad eos per Isaiam: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana ? quorum Assyriorum princeps est sensus magnus. Unde in semetipso germinavit Ephraim, praesump
Abbreviated transcription (Latin):
qui habebat sapientiam ⁊ eloquiũ.
quo xp̃i euangłm p̃dicabat. Quod
aũt dicit deuoratꝰ est uł absortꝰ. hoc
significat. quod mixtꝰ idolis et nati¬
amiserit. Quia ipsi ascenderunt
ad assur. Onager solitariꝰ sibi ł pha¬
im munera deder̃ amatorib fusm
& cum mercede conduxer̃ natio¬
nes. Nunc congregabo eos ⁊ qui¬
escent paulisꝑ ab onere regis &e
principũ .Lxx. Quia ipsi ascender
ad assirios. Germinauit apud se¬
met ipsum: ephraim imunera di¬
ĩ suscipiam eos: & quiescent pal u
ut unguant reges ⁊⁊ principes. De¬
uoratꝰ ẽ in quit isrł. & factus ẽ tãꝗͣ.
uas mutile siue inmundum: de qͦ
ñ suꝑsit testa. in qua hauriri pos¬
sit aqua. aut modicũ quid ignicłi.
Etqr factꝰ est uas in mundum: ideo
ascendunt m assyrios imitantes
onagrũ solitariũ. nequaꝗͣ ut oues
pasci adnõ: s male abutentes lib̾ta-¬
te sua: et educti in captiuitatẽ: qͦs
ꝓpħa plangit ⁊ dicit. Ephraĩ mu¬

Expanded text:
quia habebat sapientiam, et eloquium, quia habebat sapientiam, et eloquium, quo Christi Evangelium praedicabat. Quod autem dicit, devoratus est, vel absorptus, hoc significat, quod mixtus idolis et natiamiserit. Quia ipsi ascenderunt ad Assur, onager solitarius sibi: Ephraim munera dederunt amatoribus, sed et cum mercede conduxerunt nationes: nunc congregabo eos, et quiescent paulisper ab onere regis et principum. LXX: Quia ipsi ascenderunt ad Assyrios, germinavit apud semetipsum Ephraim: munera dinunc suscipiam eos, et quies et principes. Devoratus est, inquit, Israel, et factus est tamquam vas inutile, sive immundum, de quo non supersit testa, in qua hauriri possit aqua, aut modicum quid igniculi. Et quia factus est vas immundum, ideo ascenderunt ad Assyrios imitantes onagrum solitarium: 87 nequaquam ut oves pasti a Domino, sed male abutentes libertate sua, et educti in captivitatem, quos propheta plangit et dicit: Ephraim mu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ faciat. de hac farina fiet sub¬
cinericiꝰ panis qui ñ reuersat᷑ et
quẽ alieni comedent. Unde et nc̃
ait. Qđ & si fecerint farmam: alie¬
ni comedent eam. Alienos autẽ
illos debemus acciꝑe. de quib scͥp¬
tum ẽ. Filii aliem mentiti sunt mͥ.
Et in octauo decimo psalmo. Ab oc¬
cultis meis munda me dñe:⁊ ab ali¬
enis parce seruo tuo. Qui si iusto
iuro ñ fuerint dominati: tunc ĩma¬
culatꝰ eric ⁊ mundabit᷑ a delicto
ra sumlit̃. Inmundum uas siue inu¬
tile hebrei mattulam uocant: qua
ad suscipienda ⁊ ꝓicienda stc̃ora
uti solemꝰ. Huius unmundiciȩ ido¬
latras & hereticos comparat: qui mis
nicis miscuer̃: Calis erat iheconi¬
as idolis mancipatꝰ de quo ꝑ ihere¬
miam loquitur ds̃. In bonoratus
es iheconias: sic̃ uas cuius nulla:
utilitas. Econtrario paulus qui dice¬
re poterat an exꝑim̃tũ queritis eiꝰ
qui in me loquit᷑ xp̃c. appellatur
uas electionis aureũ & argenteum:

Expanded text:
rum faciat, de hac farina fiet subrum faciat, de hac farina fiet subcinericius panis, qui non reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus accipere, de quibus scriptum est: Filii alieni mentiti sunt mihi . Et in octavo decimo psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus erit, et mundabitur a delicto ra similiter. Immundum vas, sive inutile, Hebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereticos comparat, qui miscnicis miscuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus, de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratus est Jechonias, sicut vas cujus nulla est utilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? appellatur vas electionis aureum et argenteum:
Abbreviated transcription (Latin):
nã ñ habentib Et si farmã inquit
fecerint ab aliis deuorabit᷑. Et qr
tam de hereticis quã de his qui in
samaria fabricati sunc idola. c̾mu¬
est sensus: communt̃ disputandus ẽ.
Isti uentũse minant. siue quȩ auento
corsupta sunt semina quȩ medullã
cant. & iccuro uacua seminantes.
inania uacuaq recipiunt: immo
seminantes incarne. de carne me¬
tunt corruptionẽ: & circunferunt᷑
om̃i uento doctrinȩ Cumq
uentum seminauerint: metunt
turbines. & tempestates. Et pͥmũ
quidem culmus hoc ẽ stipula ñ
erit ex his seminib: nec aliquã po¬
terunt speciem segetis habere fe¬
cundȩ. Qđ si raro acciđit ut ęxcle¬
siastici quid doginatis simile habe¬
re uideantur. ipsum germen et
spica farmã ñ faciet In cuiꝰ fari¬
ne satis trib mittit fermentum
mus:⁊ anima qua uiuimus. & cor¬
pus quo incedimus: inunũ scm̃ spm̃¬
redigantur. Qđ si raro acciderit
hereticis. ut farmã quoq sem̃tis eo¬

Expanded text:
nam non habentibus; et si farinam, inquit, nam non habentibus; et si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur. Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, commuest sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corrupta sunt semina, quae medullam cant, et idcirco vacua seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumferuntur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum mus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, in unum set sumus . Quod si raro acciderit haereticis, ut farinam quoque sementis eo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑant᷑ in t̾ra ñ spũ nec ocłos ad cęlũ
leuant. Et idento iratꝰ est furor dnĩ
suꝑ eos: imiratꝰ᷑ quȩ sit tanca ꝑuer¬
sitas ut nolint relinquere idola qͦ
hereticas p̃ ęccłe mundiciis. Quos
se fingic a ceteris gentib s de scͥpt᷑is
scĩs sibi ipse conflauit intelligentiȩ
prauitatẽ: ⁊arcifex ẽ dĩ sui qui cito
ꝑibit: & aranearũ telas initabitur
quȩ leui rumpunt᷑ adtactu. Quia
uentũ seminabunt: ⁊ turbinẽ me¬
tent. Culmus stans ñ ẽ ieis germ̃.
ñ faciet farmã. Qđ ⁊ si fecerit alie¬
ni comedent eam.Lxx. Iuia corrup¬
Ito uento seminauer̃. ⁊ subuersio eoꝵ
suscipiet eã. Mampuloͬs ñ ꝗͦ habent
uires ut faciant farinã. Quod si &¬
Ifecerint. alieni comedent eã. Arane¬
arũ telis samariȩ uitulũ comparat.
Id circo metaphoram seruat in reli¬
quis: ut quos aranearũ celas tere¬
rat comparet uento ⁊ turbini. cul¬
misq ñ stantib: & si steterint fari¬

Expanded text:
u, nec oculos ad coelum levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, et miratur quae sit tanta perversitas, ut nolint relinquere idola, quhaereticas pro Ecclesiae munditiis. Quos se fingit 85 a caeteris gentibus: sed de Scripturis sanctis sibi ipse conflavit intelligentiae pravitatem, et artifex est Dei sui, qui cito peribit et aranearum telas imitabitur, quae levi rumpuntur attactu. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans, non est in eo germen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento seminaverunt, et subversio eorum suscipiet ea: manipulus non habens vires ut faciat farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. Aranearum telis, Samariae vitulum comparat: idcirco metaphoram servat in reliquis, ut quos aranearum telas dixerat, comparet vento, et turbini, culmisque non stantibus: et si steterint, fari
Abbreviated transcription (Latin):
ceant deo: nec fuscipiet eas dñs qͣs
ñ illi sed suo uentri ĩmolauerunt.¬
multa sibi altaria sabricati st̃. nĩ
adplacandum dmi. s in delic̾toꝵ
multitudine ꝓptẽa leges dĩ ac¬
ciꝑe ñ merent᷑: cum eas quas ac¬
ceꝑu̾nt ante contẽpsert̃: i siquid
dixerint de scͥpturis. nequaꝗͣ di¬
uinis uerbis. sed echincoꝵ sensib
comparandũ ẽ. Isti multas immo¬
iant hostias :i comedunt carnes
earũ: unã xp̃i hostiã deserentes:
nec comedentes eiꝰ carnẽcuiꝰ caro
cib credentium ẽ. Quicquid fece¬
rint sacrificioꝵ ordinẽ ritumq
simulantes. siue dedint elemosi-¬
nã. siue pudicitiã reꝓmittant.si¬
ue humilitatẽ simulatã. fictisq

Expanded text:
ceant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas ceant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt etmulta sibi altaria 89 fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint de Scripturis, nequaquam divinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. Isti multas immolant hostias et comedunt carnes earum, unam Christi hostiam deserentes: nec comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosynam, sive pudicitiam repromittant, sive humili
Abbreviated transcription (Latin):
eas. Ducti ait in captiuitatẽ cessa¬
bunt paulisꝑ ab onere regis ⁊ pͥn¬
cipũ. Et hoc patientes quia ephra¬
im princeps eoꝵ multiplicauit
altaria: ñ in quib ĩmolaret dño.
sed in quib peccatis peccata con-¬
iungeret. Quȩ altaria id: aree uer¬
terentꝰ ei indelictum : ut quanto
plura fuerĩt. tanto illiꝰ scelerẽ
multiplicent᷑. Demde ut supra
dixerat quid faciam tͥ ephraĩ. qͥd
faciã tͥ iuda uelut ambigens & re¬
quirens quo medicamine sanaret
infirmũ.⁊ quib confiliis peccantẽ
recraheret ad Asalutẽ. scribam
priꝰ dedam ꝑ moysen. Sed quid
ꝓdest ultra alias scribe: cũ contẽp¬
serit eas quas ante suscepit : Ann
contẽptꝰ dĩ ẽ quando me iubente ut
unum iniherłm ẽẽt altare. ꝑ om̃s
montes ⁊ colles idola fabricati st̃
quib irritarent dñm: altaria qͦq
idcirco fecerunt. ñ ut mͥ placerent:
de pambrisaturati estis:. Omne enĩ
studiũ uictimarũ in eo habent
ut deuorent hostias. ñ ut ꝑ eas pla¬

Expanded text:
a. Ducti, ait, in captivitatem cessabunt paulisper ab onere regis et principis. Et hoc patientur quia Ephraim princeps eorum multiplicavit altaria, non in quibus immolaret Domino, sed in quibus peccatis peccata conjungeret: quae altaria, id est, arae vertentur ei in delictum, ut quanto plura fuerint, tanto illius scelera multiplicentur. Deinde ut supra dixerat: Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? velut ambigens et requirens, quo medicamine sanaret infirmum, et quibus consiliis peccantem retraheret ad salutem. Scribam prius dederam per Moysen. Sed quid prodest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, quando, me jubente, ut unum in Jerusalem esset altare, per omnes montes et colles idola fabricati sunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi placerent; de panibus, et saturati estis . Omne enim studium victimarum in eo habent, ut devorent hostias, non ut per eas pla
Abbreviated transcription (Latin):
locausta. Ipsi aũt sic̃ adam trans¬
gressi sunt pactum: ibi p̃uaricati
sunt in me.Lxx. Quia miscđiã uo¬
io &e ñ sacrificium: scientiã dei
magis quã holocausta. ipsi uͦ sunt
sic̃ homo p̃tiens testam̃tũ. Qđ se

Expanded text:
locausta; ipsi autem sicut Adam translocausta; ipsi autem sicut Adam transgressi sunt pactum: ibi praevaricati sunt in me. LXX: Quia misericordiam volo, et non sacrificium, scientiam Dei magis quam holocausta: ipsi vero sunt sicut homo praeteriens testamentum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cupiat ad salutẽ.Si illi delicias hu¬
ius scłi ⁊ refrigeria. quasi nubem
in rorẽ qui cito transeat consectent᷑.
Quib in euangłio dr̃ Sͭ ulte hac nocte
repeciuit animã tuã abste. que aũt
parasti cuiꝰ erunt: Et diues ille pur¬
puratꝰ qui ante iamiã suã iacentem
iazarum contẽpnebat: om̃e qđ frui¬
tus ẽ. instar nib̾ ac roris transisse
cognouit. Semꝑ aũt ꝓpħas heretico¬
rũ int̾fe̾cit ds̃ : dum et̃na fibi fup¬
plicia cõminat᷑: ⁊ aufert de uera¬
uitȩ. et morti scelerum derelinqͥt.
Nos aũt nubẽ diligamꝰ illã quȩ ꝑpe¬
tua ẽ: et quȩ amundi huniꝰ ardore
nos ꝓcegitꝰ Cui sedens dñs uenit in
oꝵ confregit. Amemꝰ illũ rorẽ: de
quo moyses loquit᷑. Descendant
sic̃ ros uerba meaEt de quo isai¬
as dicit. Refurgent mortui et resu¬
scitabunt᷑ qui in sepulchris sunt:
catoris. etiã ꝓpħȩ occisi st̃ ⁊ hostibꝰ
traditi. Quia miscđiã uolui ⁊ ñ
sacrificiũ. & scientiã dĩ plusꝗͣ. ho¬

Expanded text:
cupiat ad salutem. Sed illi delicias hujus saeculi et refrigeria quasi nubem et rorem, qui cito transeat consectentur, quibus in Evangelio dicitur: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te: quae autem parasti cujus erunt ? Et dives ille purpuratus, qui ante januas suas jacentem Lazarum contemnebat , omne quod fruitus est, instar nubis ac roris transisse cognovit. Semper autem prophetas haereticorum interficit Deus: dum aeterna eis supplicia comminatur, derelinquit. Nos autem nubem diligamus illam, quae perpetua est, et quae a mundi hujus ardore nos protegit, cui sedens Dominus venit simulacra confregit. Amemus illum rorem, de quo Moyses loquitur: Descendant sicut ros verba mea . Et de que Isaias dicit: Resurgent mortui, et resuscitabuntur qui in sepulcris sunt: catoris etiam prophetae occisi sint, et hostibus traditi. Quia misericordiam volui, et non sacrificium: et scientiam Dei plus quam ho