comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem mͦ cantauimꝰ. & tractandũ
suscepimꝰ: titulus ẽ. In finem ꝓ
ydithun canticũ ipsi dauid Cuiꝰdam
gͦ qͥ uocatur ydithun. uoces expectande. &
audiendȩ sunt. Et si eẽ unꝰ quisq nr̃m potue¬
rit ydithun: in eo qͦd cantat inuenit se.
tus fuerit ydithun. scđm hominum pͥscam¬

Expanded text:
quem modo cantavimus, et tractandum suscepimus, titulus est: in finem pro Idithun, Canticum ipsi David. Cujusdam ergo, qui vocatur Idithun, voces exspectandae et audiendae sunt: et si esse unusquisque nostrum potuerit Idithun, in eo quod cantat invenit se, tus fuerit Idithun s
Abbreviated transcription (Latin):
cile decipit: laudando xp̃m conat᷑ deciꝑe.
Antea dicebat. Quẽ colitis: Iudeũ mor¬
tuũ. crucifixũ. nulliꝰ monĩti hominẽ: qͥ
ñ potuit a se mortẽ depellere. Ubi nom̃
eiꝰ uid& currere ꝑ genꝰ humanum. uidis qͥd.
in nomine erucifixi templa eu̾tunt᷑. ỹdola
frangunt᷑. sacrificia exturgunt᷑: & hȩc onũa
pͣdicta in ꝓpħis attendunt᷑ ab om̃ibꝰ. ad mira¬
tione stupentibꝰ & laudantibꝰ. iam adu̾sus
uituꝑationẽ xp̃i cessauit. & induit se laudibꝰ
xpͣi : & cepit a fide alio modo det̾rere. Magna
lex ẽ .xp̃iana. potens lex illa: diuina. ueffa¬
bilis. Sed quis illam impl&: In nomine
saluatoris nr̃i conculaite. leonẽ & draconẽ.
Aꝑte repͣhendendo fremebat leo: astute
laudando insidiat᷑ draco. Ueniant ad fidenr
qͥ dubitant: non dicant qͥs hoc impl&. Si de
uiribꝰ suis pͣsumunt: non implebunt. Pre¬
sum̃do de grã dĩ credant: pͣsum̃do ueniant:
adiuuandi ueniant. non udicandi. Uiuuñ

Expanded text:
conatur decipere. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine crucifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et haec omnia praedicta in Prophetis attenduntur ab hominibus, admiratione stupentibus, et claudentibus jam cor adversus vituperationem Christi; induit se laudibus Christi, et coepit a fide alio modo deterrere. Magna lex est Christiana, potens illa lex, divina, ineffabilis: sed quis illam implet? In nomine Salvatoris nostri conculcate leonem et draconem . Aperte reprehendendo fremebat leo, astute laudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non implebunt. Praesumendo de gratia Dei credant, praesumendo veniant, adjuvandi veniant, non judicandi. Vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non fugies cum fuerit manifestũ: ꝙͥ
ñ credidisti. cũ eẽt occultũ. Inuitaris ut
qͦd non uides credas: ne cũ uideris eri¬
uitias : quẽ pauꝑem uides. In eo stͣ enim
om̃s thesauri sapientię & scientię abscon¬
diti. Hinc enĩ te in die mala lib̾abit. ex e
qͦd ds̃ ẽ. Eix eo aut̃ qͦd homo ẽ. & illud qͦs
in illo humanũ erat resuscitauit᷑. & in me¬
liꝰ conutit᷑ in celũ leuauit. Ille aut̃ qͥ ds
ẽ qui unã ꝑsonã habere in homine & cil̃
homine uoluit: nec decrescere nec eridi¬
re potuit. nec mori nec resurgere. Vbeal¬
us ẽ ͥ  infirmitate hominis: ceterũ ds nͥ
morit᷑. Nã qͦd u̾bũ dĩ ẽ ñ morit᷑. Nec il¬
reris : quandoquidem nͣ morit᷑ anima in
martỹre. Modo ñ audiebamꝰ ipsũ dnm
dicentẽ. nolite timere eos qͥ corpꝰ occidunt
animã aut̃ n posst̃ occidere: Ergo mori

Expanded text:
Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris eruvitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo humanum erat resuscitavit, et in melius convertit, in coelum levavit. Ille autem qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus est ex infirmitate hominis, caeterum Deus non moritur. Nam quod Verbum Dei non moritur, ne mireris, quando non moritur anima in martyre. Modo non audiebamus ipsum Dominum dicentem: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occider
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ apud nos. Diues in cęlo: pauꝑ in tͣra. Di¬
ues ds: pauꝑ homo. Hoc te gͦ turbat qͦd homi¬
nem uides. qͦd carnem intueris: qͦd mortem
respicis. qo erucẽ irrides. Hoc te turbat.
Intellige suꝑ egenum & pauꝑem. Qd ẽ hoc
Intellige quia ubi tͥ exposita ẽ infirmitas.
ibi lat& diuinitas. Diuies. quia sic ẽ paro.
quia sic ẽ diues. Sed tam̃ pauꝑtas ipsi. diui¬
tiȩ nrͣe sunt. qͦmͦ infirmitas ipsiꝰ. fortitu¬
do nr̃a ẽ: qͦmͦ stulticia ipsiꝰ. sapientia nr̃a
ẽ: qͦmͦ mortalitas ipsiꝰ immortalitas nr̃a ẽ.
Quis sit pauꝑ attende: non eum ex alioꝵ
pauꝑtate metiaris. Implere uenit pauꝑes.
qui pauꝑ effectꝰ ẽ. Propt̾ea aꝑi sinũ fidei
suscipe pauꝑem ne pauꝑ remaneas.
eatꝰ qui intelligit suꝑ egenun
& pauꝑem : in die malaꝰ liben¬
bit eum dñs. Ueni& enim dies
mala. Uelis. nolis. uenia. d¬
si non intellexeris suꝑ ege¬
num & pauꝑem. Qͦd eni mͥ
non uis credere: manifestuͣ erit in fine

Expanded text:
pud nos; dives in coelo, pauper in terra; dives Deus, pauper homo. Hoc te ergo turbat, quod hominem vides, quod carnem intueris, quod mortem respicis, quod crucem irrides? hoc te turbat? Intellige super egenum et pauperem. Quid est hoc? Intellige, quia ubi tibi exposita est infirmitas, ibi latet divinitas. Dives, quia sic est; pauper, quia jam tu sic eras. Sed tamen paupertas ipsius, divitiae nostrae sunt: quomodo infirmitas ipsius fortitudo nostra est; quomodo stultum ipsius sapientia nostra est; quomodo mortalitas ipsius, immortalitas nostra est . Quid sit pauper, attende: non cum ex aliorum paupertate metiaris. Implere venit pauperes, qui pauper effectus est. Propterea aperi sinum fidei; suscipe pauperem, ne pauper remaneas.eatus qui intelligit super egenum et pauperem, in die mala liberabit eum Dominus. Veniet enim dies mala: velis nolis, veniet; dsi non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis reddit᷑. non nr̃e salutis. Nam ut noue¬
ritis ex animo quemq pendendum ad retri¬
butionẽ uł p̾mii. uł pene: inuenimꝰ honiuis
bonum dixisse ciudam. & tale bonum qual
nos optamꝰ. & tam̃ ialedicos appellatos: qu
& uos discipuli ipsiꝰ uultis ẽẽ : Et illi inqt
eugłista maledixerunt ei dicentes. Tu sis
discipulus eiꝰ. Hoc nob̾ om̃ibꝰ eueniat: qͦd il
maledicendo direrunt. Maledictio ista ape¬
lata ẽ ex maliuolo errore dicentium: ñ exli
malo u̾borum. Quo animo dixerint non qͥ
dixerint attendit : qui eos maledirisse
narrauit. Adusum me cogitabant malatͥ
Et quȩ mala xp̃o: que mala martyribꝰ:
iniquum: Ipsum caput attende. Decidat
ei distis eum: & ur̃a non erit hereditas. N¬
quid qui dormit non adici& ut resurga
Quando uos exultastis occidisse eum: ille da¬
miuit. Dicit enim & in alio psalmo. Ego ds¬
nuui. Iili seuierunt & occidere uoluert: q
dormiui. Nam si uoluissem: non dormissõ

Expanded text:
tatis redditur, non nostrae salutis. Nam ut novetatis redditur, non nostrae salutis. Nam ut noveritis ex animo quemque pendendum ad retributionem vel praemii vel poenae, invenimus homines bonum dixisse cuidam, et tale bonum quale nos optamus, et tamen maledicos appellatos. Quaet vos discipuli ejus vultis esse? Et illi, inquit Evangelium, maledixerunt ei dicentes: Tu sis discipulus ejus . Hoc nobis omnibus eveniat, quod illi maledicendo dixerunt. Maledictio ista appellata est ex malevolo errore dicentium, non ex aliquo malo verborum: quo animo dixerint, non quid dixerint attendit, qui eos maledixisse narravit. Adversum me cogitabant mala mihi. Et quae mala Christo, quae mala martyribus?iniquum? Ipsum caput attende: Occidamuet occidistis eum, et vestra non erit haereditas. Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Quando vos exsultastis occidisse eum, ille dormivit: dicit enim et in alio psalmo, Ego dormivi. Illi saevierunt, et occidere voluerunt: Ego dormivi.
Abbreviated transcription (Latin):
cum : Quare antequam ad litꝰ uenires. retia
dirupisti : Egrediebant᷑ foras ꝙ loquebant᷑.¬
In id ipsum adu̾sum me susurrabant om̃s
inimici mei. Adu̾sum me om̃s u id ipsũ.
Quanto meliꝰ mecum in id ipsum. Quid ẽ
adu̾sum me in ipsum : Uno consilio. un a
conspiratione. Xp̃o gͦ loquit᷑ eis. Consentitis
adu̾sum me: consentite mͥ. Quid adu̾sũ
me: Quare non mecum : La ipsum si semp
haberetis : non uos iscamnata diuideretis. Apłs
enim dicit. Obsecro uos fr̃s ut idipsum dica¬
tis om̃s: & non sint in uob̾ scismata. In idipsũ
adu̾sum me susurrabant om̃s mimici mei:
adusum me eogitabant mala mͥ. Sibi potiꝰ.
quia congregauerunt iniquitatem sibi. Sed
idõ mͥ: quia ex animo suo pendendi st̃. Non
enum quia nichil facere potuert̃: nichil fa¬
cere uoluerunt. Nam & diabolꝰ xp̃m extin¬
Occiso aut̃ xp̃o & resurgente. nos uiuificati
sumꝰ : diabolo aut̃ & uide merces male uolin¬

Expanded text:
cum? Quare antequam ad littus venires, retia cum? Quare antequam ad littus venires, retia disrupisti? Egrediebantur foras, et loquebantIn idipsum adversum me susurrabant omnes inimici mei. Adversum me omnes in idipsum: quanto melius mecum in idipsum? Quid est, adversum me in idipsum? Uno consilio, una conspiratione. Christus ergo loquitur eis: Consentitis adversum me, consentite mihi: quid adversum me? quare non mecum? Idipsum si semper haberetis, non vos in schismata divideretis. Apostolus enim dicit: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . In idipsum adversus me susurrabant omnes inimici mei: adversum me cogitabant mala mihi. Sibi potius, quia congregaverunt iniquitatem sibi: sed ideo mihi, quia ex animo suo pendendi sunt. Non enim quia nihil facere potuerunt, nihil facere voluerunt. Nam et diabolus Christum exstinocciso autem Christo et resurgente, nos vivificati sumus: diabolo tamen et Judae merces malae volun
Abbreviated transcription (Latin):
accusationẽ : quid ait : Congregauer̃ iniquita¬
tem sibi. Parantes eium calumpnias inimici
quasi sibi magni uident᷑: quia habent qͥd accu¬
sent. Sibi congregauer̃ iniquitatẽ. Sibi inqͥt
non mͥ. Quomꝰ iudas sibi non xp̃o: sic & simu¬
latores ȩccłȩ. sibi non nobis : quia de illis &
alibi dr̃. & mͣtita ẽ inquitas sibi. Congre¬
gauerunt iniquitatem sibi. Et quia intra¬
uerunt ut uiderent : & egrediebant᷑ foras
& loquebant᷑. Iue qui intrauit ut uider&:
egrediebat᷑ foras & loquebat᷑. Utinam intꝰ eẽt.
& uera loqueret᷑: non exir& foras ubi falsa lo¬
quit᷑. Traditor ẽ ꝙ ꝑsecutor ẽ: egressus foras
loquitur. Si ad membra xp̃i ꝑtines. ueni in
tuere caput : tolera ticania. si triticum es:
tolera paleam si frum̃tum. es: tolera pisces
malos iutra retia. si bonus piscis es. Oua¬
re ante tempꝰ uentilationis auolasti: Quare
ante tempꝰ messis. etiam frum̃ta eradicasti te¬

Expanded text:
accusationem, quid ait? Congregaverunt iniquitaaccusationem, quid ait? Congregaverunt iniquitatem sibi. Parantes enim calumnias inimici, quasi magni sibi videntur, quia habent quod accusent. Sibi congregaverunt iniquitatem. Sibi, inquit, non mihi. Quomodo Judas sibi, non Christo, sic et simulatores Ecclesiae sibi, non nobis: quia de illis et alibi dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Congregaverunt iniquitatem sibi. Et quia intraverunt ut viderent, Egrediebantur foras, et loquebantur. Ille qui intravit ut videret, egrediebatur foras et loquebatur. Utinam intus esset, et vera loqueretur! non exiret foras ubi falsa loquitur. Traditor et persecutor est, egressus foras loquitur. Si ad membra Christi pertines, veni intro, haere capiti. Tolera zizania si triticum es; tolera paleam, si frumentum es ; tolera pisces malos intra retia, si piscis bonus es. Quare ante tempus ventilationis avolasti? Quare ante tempus messis etiam frumenta eradicasti te
Abbreviated transcription (Latin):
titur eccła : qͦd passum ẽ caput. patiunt᷑ &¬
membra. Numquid enim seruus maior. ẽ do¬
mino suo: aut discipulus suꝑ magistrum:
Si me inquit ꝑsecitti sunt: & uos ꝑsequent᷑
Si patremfamilias beelz ebub uocauer̃: qͣnto
magis domesticos eiꝰ: Ingrediebant᷑ ut uide¬
rent. Iudas ille ad caput nr̃m erat. ad caput
nr̃m ingrediebatur: ut uider&. id ẽ explora¬
r&. Non ut haber& qͦd creder& : sed ut in¬
uenir & qͦd ꝓder&. Ecce ingrediebat᷑ ille ut
uider&: & hoc exemplũ in capite nr̃o ꝓposi¬
tum ẽ. Quid illa m̃bra pꝰ assumptionẽ capitis
re lib̾tatẽ nram: Ergo & isti ingredie¬
bant᷑ ut uiderent. Sunt enim hẏpocrite
simulatores mali. adiungentes se quasi¬
recta caritate: captantes om̃s motꝰ. om̃ia
u̾ba scõrum: in om̃ibꝰ laqueos inquirentes. Et
quiã illis fit : Uidete qͦd sequitur. U ana
ctione : uanum ẽ qͦad locunt᷑. uerum ñ ẽ. soli¬
dum non ẽ. Et quia captant unde uniueniant

Expanded text:
titur et Ecclesia; quod passum est caput, patiuntur et membra. Numquid enim servus est major Domino suo, aut discipulus super magistrum? Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur. Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Ingrediebantur ut viderent. Judas ille ad caput nostrum erat, ad caput nostrum ingrediebatur ut videret, id est ut exploraret: non ut haberet quod crederet, sed ut inveniret quod proderet. Ecce ingrediebatur ille ut videret, et hoc exemplum in capite nostro propositum est. Quid illa membra post assumptionem capitis re libertatem nostram ? Ergo et isti ingrediebantur ut viderent, sunt enim hypocritae, simulatores mali adjungentes se ficta charitate, captantes omnes motus, omnia verba sanctorum, in omnibus laqueos inquirentes. Et quid illis fit? Videte quid sequitur: Vana ctione; vanum est quod loquuntur, verum non est, solidum non est. Et quia captant unde inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
tur illic. Sed remoueamꝰ hȩc omĩa : & ad in¬
nocentẽ hominẽ ueniamꝰ. Adquiescit in do¬
mo sua. in familia sua. in coniuige. in filis
in pauꝑtate. in pͣdiolo suo. in nouella sus
manibꝰ consita : in ȩdificio aliqͦ. suo studo
fabricato: adquiescunt innocentes in bis
Sed tam̃ ds̃ uolens nos amorem nͣ habere
tionibꝰ misc& a maritudines: ut & in his
paniamur tribulationes. & uniu̾sũ stiatĩ
nrm u̾tat in infirmitate nr̃a. Uniu̾sut
stratũ eiꝰ uttisti in infirmitate eiꝰ. Nongͥ
conquerat᷑ qͣndo in his quȩ inocent᷑ habe
patit᷑ aliquas tribulationes. Docetur amare
meliora. ꝑ amaritudinẽ inferioꝵ: ne uiator
tendens ad patriam. stabulum am& ꝓ domo
eiꝰ. Sed quare ista: Quia flagellat omnem
filium quẽ recipit. Quare ista: Quia pec¬
canti homini dictũ ẽ: in labore uultꝰ tui
edes panen tuũ. Ergo qͥ istas correptiones in¬

Expanded text:
tur illic. Sed removeamus haec omnia, ad intur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentem hominem veniamus: acquiescit in domo sua, in familia sua, in conjuge, in filiis, in paupertate, in praediolo suo, in novella manibus suis consita, in aedificio aliquo suo studio fabricato: acquiescunt innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos amorem non haberetionibus miscet amaritudines; ut et in his patiamur tribulationes, et universum stratum nstratum ejus vertisti in infirmitate ejus. Non ergo conqueratur, quando in his quae innocenter habet, patitur aliquas tribulationes. Docetur amare meliora per amaritudinem inferiorum: ne viator tendens ad patriam, stabulum amet pro domo e ejus. 6. vers. 5. Sed quare ista? Quia flagellat omnem filium quem recipit . Quare ista? Quia peccanti homini dictum est: In labore vultus tui edes panem tuum . Ergo quia correptiones i
Abbreviated transcription (Latin):
dicat tͥ. tolle grabatum tuum: & uade in do¬
tanta mala patim᷑ in ista uita. tanta scan.¬
dala. tantos labores: tantam inqͥetudine̾
consilium medicinȩ eiꝰ nob̃ exponens. Totũ¬
tate eiꝰ : Per stratũ intelligit᷑ aliqͥd tͣrenũ.
Om̃is anima infirma: in hac uita querit
sibi. aliqͥd tͣrenum. ubi reqͥescat. Qmͣ inten¬
tionem laboris. & mͣtis extentũ in dm̃ disfi¬
cile potest ꝑpetuo tolerare. aliqͥd sibi in mͣ
querit ubi requiescat. & qͦdammiͦ pausationi
quadam recumbat : ueluti sunt ista quę
diligunt & in nocentes. Neq enim de cupidi¬
tatibꝰ malorum nunc loquendũ eͣ: qͥa mul¬
ti ad quiescunt in theatris. multi adquiesct̃
in circo. in amphitheatro: multi ad qͥescun
in aula. multi adquiescunt in luxuria po¬
pinarum. multi in. libidine adulterioꝵ.
multi in uiolentiis rapinarũ. multi in dolo¬
& in insidus fraudium. Adqͥescunt in hi
om̃ibꝰ homines. Quid c̃ adqͥescunt. Delecto¬

Expanded text:
dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in dodicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in dotanta mala patimur in ista vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem consilium medicinae ejus nobis exponens: TottateOmnis anima infirma in hac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile potest perpetuo tolerare: aliquid sibi in terra conquirit ubi requiescat et quodammodo pausatione quadam recumbat, veluti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque enim de cupiditatibus malorum nunc loquendum est, quia multi acquiescunt in theatris, multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in alea; multi in luxuria popinarum, multi in libidine adulteriorum, multi in violentiis rapinarum, multi in dolo et insidiis fraudium: acquiescunt in his omnibus homines. Quid est, acquiescunt? Delectan
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ habes qͦd ñ accepisti : Si autͣ ac¬
cepisti: quid gloriaris quasi ñ acceꝑis:
Noli dicere mͦ : quis illud impl&: Ille in
me impl&. qui uenit diues pauꝑ ad pauꝑem.
P auꝑ quidem ad pauꝑem: sed plenꝰ ad inane̾.
ut ds̃ colatur ꝓptͣ cȩlestia. diabolꝰ colat᷑ ꝓptͣ
tͣrena. Non tradat eum in manꝰ inimici eiꝰ.
cęlo. forte in uita ętͣna : ut rest& colendꝰ
diabolꝰ ꝓptͣ inopiam tͣrenam. ꝓptͣ necessita¬
tes huiꝰ uitȩ Absit. P romissiones habes
uitȩ pͣsentis q futurȩ. Ille ad te uenit in tͣ¬
ram : ꝑ quẽ factũ ẽ cȩlum & t̾ra. Deniq at¬
tende qͥd dicat. Dñs opem ferat illi. suꝑ lec¬
tum doloris eiꝰ. Lectus doloris. infirmitas ẽ
carnis. Ne dicas. nͣ possum tenere. & por¬
tare. ꝙ frenare carnem meam: adiuuaris
ut possis. Dominꝰ opem ferat tͥ. suꝑ lectũ
doloris tui. Portabat te lectꝰ. non tu porta¬
bas lectum : sed paraliticꝰ intꝰ eras. Ad est qͥ

Expanded text:
nim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, Quis illud implet? Ille in me implet, qui venit dives ad pauperem: pauper quidem ad pauperem, sed plenus ad inanem. ut Deus colatur propter coelestia, diabolus colatur propter terrena. Non tradat eum in manus inimici ejuscoelo, forte in vita aeterna, ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae . Ille ad te venit in terram, per quem factum est coelum et terra. Denique attende quid dicat: Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui
Abbreviated transcription (Latin):
potestis duobꝰ dominis seruire. Alũ colis ꝓpt̾
id qͦd expectas in celo: ꝙ aliũ colis ꝓpt̾ id qͦd
expectas in t̾ra. Quanto meliꝰ unũ colis. qͥ
fecit celum & t̾ram. Qui curauit ut ẽẽt t̾ra:
imagine̾ suam negligit in t̾ra: Ergo conseru&
beatũ faciat eũ in t̾ra. Et non tradat eum
i manꝰ inimici eiꝰ. Inimicꝰ ille diabolꝰ est.
Nemo attendat inimicũ suũ hominẽ. qͣndo
audit u̾ba ista. Iam forte de uicino suo
cogitabat. de illo qͥ eũ illo litem in foro habe¬
bat. de illo qͥ illi uult auferre possessionẽ. qͥ
illũ uult p̾mere ut uendat illi domũ suã.
Nolite ista cogitare: sed illum inimieũ cogi¬
tate. de qͦ dicit ipse dñs. uuimicꝰ homo hoc
fecit. Ipse ẽ enim qui suggerit. ut ꝓpt res
t̾renas colatur: qͥa non potest eu̾tere nomͣ
xpͣianum in imicꝰ iste. Uid& enim se uictum.
fama & laudibꝰ xp̃i. uidiẜ in eo qͦd occidit mar¬
tr̃ res. xp̃i. illos coronatos. & se triumphatũ:

Expanded text:
 dominis servire . Et alium colis propter id quod exspectas in coelo, et alium colis propter id quod exspectas in terra: quanto melius unum colis, qui fecit coelum et terram? Qui curavit ut esset terra, imaginem suam negligit in terra? Ergo, Conservet beatum faciat eum in terra. 4. Et non tradat eum in manus inimici ejus. Inimicus ille diabolus est. Nemo attendat inimicum suum hominem, quando audit verba ista. Jam forte de vicino suo cogitabat, de illo qui cum illo litem in foro habebat, de illo qui illi vult auferre possessionem, qui illum vult premere ut vendat illi domum suam. Nolite ista cogitare; sed illum inimicum cogitate, de quo dicit Dominus, Inimicus homo hoc fecit . Ipse est enim qui suggerit ut propter res terrenas colatur; quia non potest evertere nomen christianum inimicus iste: vidit enim se victum fama et laudibus Christi, vidit in eo quod occidit martyres Christi, illos coronatos, et se triumphatum;
Abbreviated transcription (Latin):
nato capite salutare: da mͥ rogote. patioe ne¬
cessitatem: urgeor a creditore. Et ille. Non
habeo mͦ in manibꝰ. Uelit nolit. uendere lube
ctio: aliorum ad dext̾am. aliorum ad sinsta
Nondum apud inferos sumꝰ : ubi fuit diuqͥ
ille sitiens. & stillam desicłans. Audiamꝰ. ñ
uiiumꝰ corrigamur. Nonsꝑemꝰ res alienas
Ue enim p̃gnantibꝰ & mãmantibꝰ in illis
diebꝰ. Mutandũ ẽ cor. leuandũ ẽ cor: siel
hic habitandũ corde. Hȩc mala regio i
Sufficiat qͦd adhuc carne hic ẽẽ necessi
qͦd non ẽ necesse non fiat. Sufficiat died
malicia sua. Sursum corde habitemis
Si resurrexistis cũ xp̃o. drͣ fidelibꝰ. corpꝰ & sangasi
xp̃i accipientibꝰ arͣ. si resurrexistĩᷤ cũ. axp̃o qͦ sursil

Expanded text:
inato capite salutare: Da mihi, rogo te; patior neinato capite salutare: Da mihi, rogo te; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in manibus. Si vellet vendere, haberet. ctio, aliorum ad dexteram, aliorum ad sinistram ; nondum apud inferos sumus, ubi dives ille fuit, sitiens et stillam desiderans : audiamus cum vivimus, corrigamur. Non speremus res alienas, Vae enim praegnantibus et mammantibus illis diebus. Mutandum est cor, levandum est cor, non hic habitandum corde: mala regio est. Sufficiat quod adhuc carne hic esse necesse est; quod non est necesse, non fiat: sufficiat diei malitia sua ; sursum corde habitemus. Si surrexistis cum Christo, dicit fidelibus, corpus et sanguinem Domini accipientibus dicit, Si resurrexisti
Abbreviated transcription (Latin):
tat: amplectit᷑ qͦd sꝑabat. Ergo similitudinẽ
u̾bi grã ponamꝰ. Bona ẽ ista uilla uicini.:
o si mea eẽt. adiungerem illam. & facerem¬
de isto fundo. & de illo iutatem. Amat &
auaricia unitatem. Qͦd amat bonum ẽ: sed¬
ubi amandum. sit nescit. Eece concupiuit
uillam ꝓximi: sed iste ꝓximꝰ diues ẽ. ñ indi¬
gens. habens honorem. habens etiã potentiã:
i cuiꝰ forte potentia tͥ metuendum sit. ñ de
illiꝰ fundo aliquid sꝑandum. Nichil sꝑans.
non concipit: non ẽ p̃gnans anima. Siuͦ uixta
uicinꝰ sit pauꝑ. qui uel in necessitate positꝰ ẽ.
ut possit uendere. uł pͣmi potest ut cogat᷑
uendere : inicitur oculus. sꝑatur uilla. In¬
p̃gnata eͣ anima: sꝑat se posse adipisci uilli¬
lam. & possessionem uicini pauꝑis. Et cum
patit᷑ pauꝑ iste necessitatem. uenit ad ditio¬
rem uicinum suum. cui forte obsequi sol&:
cu deferre: eui uenienti. assurgere: quẽ incd¬

Expanded text:
tat, amplectitur quod sperabat. Ergo similitudinem, tat, amplectitur quod sperabat. Ergo similitudinem, verbi gratia, ponamus: Bona est ista villa vicini: o si mea esset; adde isto fundo et de illo unitatem! Amat et avaritia unitatem: qubi amandum sit, nescit. Ecce concupivit villam proximi; sed iste proximus dives est, non indigens, habens honorem, habens etiam potentiam, a cujus forte etiam potentia tibi metuendum sit, non de illius fundo aliquid sperandum: nihil sperans non concipit, non est praegnans anima. Si vero juxta vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere, vel premi potest, ut cogatur vendere, injicitur oculus, speratur villa: impraegnata est anima, sperat se posse adipisci villulam et possessionem vicini pauperis. Et cum patitur iste pauper necessitatem, venit ad ditiorem vicinum suum, cui forte obsequi solet, cui deferre, cui venienti assurgere, quem incl
Abbreviated transcription (Latin):
ni. ueros pauperes ditat: falsos diuites pau¬
perat. Et clamat ad eum. a finibꝰ t̾rȩ. ad
te clamaui : cum teder& animam meam. Ue¬
nient dies tribulationum. & maiorum tribu¬
lationum: uenient. sicut dicit seͥpt᷑a. Et qͣn¬
tum accedunt dies: augent᷑ tribulationes. Ne
mei. obsecro uos. attendete scripturas nr̃as. si
aliquid fefellerunt: si aliquid dixer̃. & alit̃
accidit qͣm dixerunt. Necesse ẽ ut usq in
finem sic fiant omnia quemad modũ dixert̃.
Non nob̃ ꝓmittunt scripturȩ nr̃ȩ in hoc scło
nisi tribulationes. p̾ssuras. angustias. augm̃ta
dolorum : habundantiam temptationũ. Ad
ista nos p̾cipue paremꝰ : ne imparati deficiamꝰ.
Ue p̃gnantibꝰ & mãmantibꝰ mͦ audistis. Preg¬
nantes sunit. qͥ spe intumescunt: mãmantes
aut̃ id ẽ. lactantes. qͥ iam adepti st̃ qͦd concu¬
pierant. Et enim mulier pͣgnans in spe tum&
filii: ñdum uid& filium. Quȩ aut̃ iã lac¬

Expanded text:
ni : veros pauperes ditat, falsos divites pauni : veros pauperes ditat, falsos divites pauperat. Clamat ad eum: A finibus terrae ad te clamavi, cum taederet animam meam . Venient dies tribulationum et majorum tribulationum: venient, sicut dicit Scriptura; et quantum accedunt dies, augentur tribulationes. Nemit. Fratres mei, obsecro vos, attendite Scripturas nostras, si aliquid fefellerunt; si aliquid dixerunt, et aliter accidit quam dixerunt: necesse est, ut usque in finem sic fiant omnia, quemadmodum dixerunt. Non nobis promittunt Scripturae nostrae in hoc saeculo, nisi tribulationes, pressuras, angustias, augmenta dolorum, abundantiam tentationum. Ad ista nos praecipue paremus, ne imparati deficiamus. Vae praegnantibus et mammantibus : modo audistis. Praegnantes sunt, qui spe intumescunt: mammantes autem, id est lactantes, qui jam adepti sunt quod concupierant. Etenim mulier praegnans in spe tumet filii, nondum videt filium: quae autem jam lac
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria subministrat. & noxia resecat. Dan¬
do consolat᷑ ut ꝑmaneas: auferendo corripit ne
ꝑeas. Dominꝰ euram habebit tui. securus esto:
ille te portat. qui te fecit: ab artificis tui manu
noli cadere. Si cecideris iam a manu artificis.:
frangeris. Ut autem ꝑmaneas in manu artifi¬
cis: bona uoluntas facit. Dic d̾s̃ mͣs uoluit: &
portabit ipse. & tenebit ipse. iacta te in illum.
Noli putare in ane eẽ. ut quasi p̾cipiteris. Non
cta. tͥ uideat᷑. Ille dixit: cȩlum & terram ego
impleo. Nusquam tͥ deest. tu illi noli deeẽ:
tu tͥ noli deeẽ. Dominꝰ curam hab& mei. Ad
uitor meus & ꝓtector meus tu es: ds̃ m̃s ne tar¬
daueris. Inuocat. implorat. tu& ne deficiat:
ne tardaueris. Quid ẽ ne tardaueris: Nisi
membra xp̃i. corpus xp̃i. ubiq diffusum. Unus
mendicus. unus pauꝑ: quia & ille pauꝑ. qͥ diues
pauꝑ factus ẽ. de quo ait apłs. cum diues eẽt.
pauꝑ factꝰ ẽ. ut ipsius pauꝑtate uos ditaremi¬

Expanded text:
cessaria subministrat, et noxia resecat. Dancessaria subministrat, et noxia resecat. Dando consolatur ut permaneas, auferendo corripit ne pereas. Dominus curam habet tui, securus esto. Ille portat qui te fecit: ab artificis tui manu noli cadere: si cecideris a manu artificis, frangeris. Ut autem permaneas in manu artificis, bona voluntas facit. Dic, Deus meus voluit, et portabit ipse, et tenebit ipse. Jacta te in illum; noli putare inane esse, ut quasi praecipiteris: non ita tibi videatur. Ille dixit, Coelum et terram ego impleo . Nusquam tibi deest: tu illi noli deesse, tu tibi noli deesse, Dominus curam habet mei. 28. Adjutor meus et protector meus tu es: Deus meus, ne tardaveris. Invocat, implorat, timet ne deficiat: Ne tardaveris. Quid est, Ne tardaveris? Nisi membra Christi, corpus Christi ubique diffusum, unus mendicus, unus pauper; quia et ille pauper, qui dives pauper factus est, de quo ait Apostolus: Cum dives esset, pauper factus est, ut ipsius paupertate vos ditaremi
Abbreviated transcription (Latin):
egenꝰ & pauꝑ. Ego autͣ ñ diues: quia nͣ sũ suꝑbꝰ.
Diues erat ille qͥ dicebat. Qrãs tͥ ago dñẽ: qͥa
non sum sicut cȩteri homines. Publicanꝰ aut̃
pauꝑ erat. qui dicebat. Domine. ꝓpitiꝰ esto mͥ
peccatori. Ille de saturitate ructabat: ille de
fame plorabat. Egenꝰ & pauꝑ sum. Et qͥd fac¬
turꝰes oegene. & pauꝑ m̃dice: Ante ianuam
dĩ pulsa : & aꝑietur tͥ. Ego autem egenꝰ & pauꝑ
sum. Dominꝰ curam habebit mei Iacta in do¬
minum curam tuam. & sꝑa in eum: & ipse fa¬
ci&. Quid tͥ curaturꝰ ẽ: quid tͥ ꝓuisurꝰ: Habe¬
at tui curam qͥ fecit te: qui habuit tui curam
anteqͣm eẽs. Quomͦ non babebit curam cũ iam
es: qui uoluit ut eẽs: Lam enim fidelis es. iam
ambulas in uia iusticiȩ: curam tui nͣ babebit
qui facit. solem suum oriri suꝑ bonos & malos.
& pluit suꝑ uistos & in iustos: te iam ustum
ex fide uiuentẽ neglig&. deser&. dimiit&:
Immo uͦ & hic fou&. & hic adiuuat: & hic ne¬

Expanded text:
dives, quia non sum superbus. Dives erat ille qui dicebat, Gratias tibi ago, Domine, quia non sum sicut caeteri homines: Publicanus autem erat pauper, qui dicebat, Domine, propitius esto mihi peccatori . Ille de saturitate ructabat, ille de fame plorabat. Egenus et pauper sum. Et quid facturus es, o egene et pauper? Mendica ante januam Dei; pulsa, et aperietur tibi. Ego aei. Jacta in Dominum curam tuam, et spera in eum, et ipse faciet . Quid tibi curaturus es? quid tibi provisurus? Habeat tui curam qui fecit te. Qui habuit tui curam antequam esses, quomodo non habebit curam cum jam hoc es quod voluit ut esses? Jam enim fidelis es, jam ambulas in via justitiae. Curam tui non habebit, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos ? te jam justum ex fide viventem negliget, deseret, dimittet? Imo vero et hic fovet, et hic adjuvat, et hic ne
Abbreviated transcription (Latin):
non erat qͥ requirer& animam meam. id ẽ nͣ
erat qͥ me imitaret᷑. Apͣc in passione loquit᷑.
Et attendebam in dext̾am. id ẽ ñ ad impios ui¬
deos. sed ad ipsam dext̾am. ad ipsos apłos: &
non erat qͥ requirer& animam meam. Usq as¬
eo non erat qͥ requirer& animam meam: ut qͥ
p̃sumpserat negar& auimam meam. Sed qua
duobꝰ modis queritur homo. aut qͦ fruaris. aut
quẽ ꝑ sequaris: idõ hic alios dicit qͦs uult con¬
fundi & reuereri. qui quer̃ animam suam.
Ded ne sic uitelligeres qͦmͦ conquerit᷑ de nͣmil¬
lis. non querentibꝰ animam suam ut auferant
iecit. Confundant᷑ & reuereant᷑. Et uere mi¬
ti quesierunt animam ipsiꝰ: & confusi & rer¬
riti sunt. Quesierunt animam ipsiꝰ. & sicu
illis uisum ẽ abstuler̃ animam. ipsiꝰ : sed ille
potestatẽ habuit. ponendi animam suã. ꝙpi¬
testatẽ habuit recipiendi animam sua. Er
illi gauisi sunt cum posuit: confusi st̃ cum

Expanded text:
non erat qui requireret animam meam. ; id est, non non erat qui requireret animam meam. ; id est, non erat qui me imitaretur. Christus in passione loquitur: Et attendebam in dexteram, id est, non ad impios Judaeos, sed ad ipsam dexteram, ad ipsos Apostolos; et non erat qui requireret animam meam. Usque adeo non erat qui requireret animam meam, ut qui praesumpserat negaret animam meam . Sed quia duobus modis quaeritur homo, aut quo fruaris, aut quem persequaris: ideo hic alios dicit, quos vult confundi et revereri qui quaerunt animam suam. Sed ne sic intelligeres, quomodo cum queritur de nonnullis non quaerentibus animam suam; ut auferant am meam: adjecit, Confundantur et revereantur. Et vere multi quaesierunt animam ipsius, et confusi et reveriti sunt; quaesierunt animam ipsius, et sicut illis visum est, abstulerunt animam ipsius: sed ille potestatem habuit ponendi animam suam, et potestatem habuit recipiendi animam suam . Ergo illi gavisi sunt cum posuit, confusi sunt cum
Abbreviated transcription (Latin):
enim se comp̃hendit: nemo de se pͣsumit. Nũqͥd
compͣhendit corde suo cor suum petrus. qͥ dixit:
tecum ero usq ad mortem: Erat in corde pͣsũp¬
tio falsa : in corde latebat timor uerus. & non
erat idoneum cor ad compͣhendendum. Cor egro¬
tum latebat.: sed medico patebat. Qđ de illo la¬
tebat ꝓnuntiatum ẽ: hoc impletum ẽ. Nouerat
in illo ds̃. qͦd in se ipse non nouerat: qͥa cor eiꝰ
dereliquerat eũ. Cor eiꝰ eum latebat. Et cor me¬
um dereliquit me. Quid gͦ: Quid clamamus:
Quid dicimꝰ: P laceat tͥ dñe erue me. Tamꝗͣ
dicer&. Siuis potes me mundare. Placeat tͥ
erue me: domine in aduttorium mͥ respice.
Membra in pęnitentia. in doloribꝰ posita. mͣ¬
bra sub ferram̃tis medici clamantia. sed sꝑantia:
domine in adiuuandum me respice. Confun¬
dantur & reuereant᷑ simul. qͥ querͣ animã me¬
am ut auferant eam. Quodam enĩ loco accusat¬
& dicit. Aspiciebam in dext̾am & udebam: &

Expanded text:
enim se comprehendit, nemo de se praesumat. Numquid enim se comprehendit, nemo de se praesumat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, qui dixit, Tecum usque ad mortem ero ? In corde erat praesumptio falsa, in corde latebat timor verus: et non erat idoneum cor ad comprehendendum cor. Cor aegrotum latebat, sed medico patebat. Quod de illo pronuntiatum est, hoc impletum est. Noverat in illo Deus quod in se ipse non noverat; quia cor ejus dereliquerat eum, cor ejus latebat cor ejus. Et cor meum dereliquit me. Quid ergo? quid clamamus? quid dicimus? Placeat tibi, Domine, eruere me: tanquam diceret, Si vis, potes me mundare . Placeat tibi eruere me, Domine, in adjuvandum mihi respice. Membra poenitentia, membra in doloribus posita, membra sub ferramentis medici clamantia, sed sperantia. Domine, in adjuvandum mihi respice. dantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. Quodam enim loco accusat, et dicit, Aspiciebam in dexteram, et videbam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo: Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ ude¬
bunt. Hoc mͦ inqͥt ñ possum. Comp̃henderunt
me uuquitates meȩ: & nͣ potui ut uiderem:
Dultiplicate sunt suꝑ capillos capitis mei. Capil¬
los capitis ad numeri multitudinem reuocat.
Quis numerat capillos capitis sui: Multominꝰ
peccata quȩ excedunt numerum capillarum.
Minita uidentur. sed multa sunt. Precaui¬
sti magna. iam non facis adulteruiͣ. iam non
facis homicidium. non rapis res alienas: ñ blas¬
phemas. non dicis falsum testimonium. Moles
istȩ sunt peccatorum. Magria pͣcausti: de mi¬
nutis quid agis:An non tues minita: ꝓie¬
cisti molem: uide ne harena obruaris. Dulti
tum ẽ a dõ tuo: quando se ipsum deseruit: Qd
ẽ cor meum dereliquit me: Non ẽ idoneũ cor
meum ad cognoscendum se: hoc dixit cor meuͬ
dereliquit me. Corde meo dm̃ uolo uidere:
& non possum pͣ multitudine peccatorũ meors
Parum ẽ ne cor meum se compͣhendat: Nemo

Expanded text:
videbo? Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videvidebo? Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hoc modo, inquit, non possum. Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. 22. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multitudinem revocat. Quis numerat capillos capitis sui? Multo minus peccata, quae excedunt numerum capillorum. Minuta videntur, sed multa sunt. Praecavisti magna; jam non facis adulterium, jam non facis homicidium, non rapis res alienas, non blasphemas, non dicis falsum testimonium: moles istae sunt peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? An non times minuta? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Multiptum est a Deo tuo, quando seipsum deseruit? Quid est, Cor meum dereliquit me? Non est idoneum cor meum ad cognoscendum se. Hoc dixit, Cor meum dereliquit me: Corde meo Dominum volo videre, et non possum, prae multitudine peccatorum meorum: parum est, nec cor meum se comprehendit. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ipsa se lux ostende uult. Cui : Leco: Non
potest: non uid&. Inde non uid&: Grauat᷑
oculus multis peccatis. Quid enim ait: Comp̃hen¬
dertͣ me iniquitates mee : & nͣ potui ut uiderẽ.
Remoucant᷑ gͦ iniquitates. dimitant᷑ peccata. le¬
uetur pondꝰ ab oculo. sanetur qͦd saucium ẽ:
adhibeatur mordax p̾ceptum. quasi collirium.
Priꝰ effice qͦd tͥ p̃cipitur. Sana cor. munda coe:
dilige inimicum tuum. E qͥs diligit in inicũ
sium: Hoc uib& medicus. Amarum ẽ: sed
salubre. Quid tͥ faciam inquit: Ita ueratꝰ es.
ut te inde sanares. & plꝰ dicit. sanato ñ erit
onerosum. sed uoluptuose diliges inimicũ sanatꝰ
corde. certa tu ut saneris ampliꝰ. In tribulatio¬
nibꝰ. in angustuis. in temptationibꝰ. fortis esto. ꝑ¬
dura : medici manꝰ ẽ. ñ latronis. Ecce inquit
pͣceptis acceptis. & fide retenta pͥꝰ sicut iubes
sanabo cor. Sanato corde. mundato corde. qͥd

Expanded text:
vero ipsa se lux ostendere vult. Cui? Caeco non vero ipsa se lux ostendere vult. Cui? Caeco non potest, non videt. Unde non videt? Gravato oculo multis peccatis. Quid enim ait? Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. Removeantur ergo iniquitates, dimittantur peccata, levetur pondus ab oculo, sanetur quod saucium est, adhibeatur mordax praeceptum quasi collyrium. Prius effice quod tibi praecipitur: sana cor, munda cor, dilige inimicum tuum . Et quis diligit inimicum suum? Hoc jubet medicus; amarum est, sed salubre. Quid tibi faciam, inquit? Ita vexatus es, ut inde saneris. Et plus dicit: Sanato non erit onerosum, voluptuose diliges inimicum sanatus; conare tu ut saneris. In tribulationibus, in angustiis, in tentationibus fortis esto, perdura: medici manus est, non latronis. Ecce, inquit, praeceptis acceptis, et fide retenta, prius sicut jubes sanabo cor, ut dicis: sanato corde et mundato corde quid
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ mortuum ẽ ꝓpt̾ peccatum. Et corpꝰ qͦd cor¬
rumpitur aggrauat animam : & depͥmit tͣre¬
na inhabitatio sensum multa cogitantẽ. Perti¬
n& gͦ ad te clamare. ꝑtin& gemere. ꝑtin& con¬
fiteri : ñ exultare : non te iactare: non de tu¬
is meritis gloriari : quia & si habes aliqͥd glori¬
andum. quid ẽ qͦd non accepisti: Qm̃ circum¬
dederunt me mala quorum non ẽ numerus:
comp̃hendert᷑ me iniquitates mee. & ñ potut
ut iuderem. Est aliqͥa qͦd uideamꝰ. Quid p̃mit
ut non uideamꝰ: Nonne iniquitas oculum tiuͣ
ne istam lucem uidere possis p̃mebat. For¬
tasse humor. irruens p̾mebat. fortasse fumꝰͦ.
pulius aliquis uuectꝰ. & leuare oculum sau¬
cium non poteras ad istam lucem: Quid gͦ:
Cor saucium leuabis add dm̃: Nonne pͥꝰ sanan¬
dum ẽ ut uideas : Nonne suꝑbꝰ uuieniris
cum dicis. pͥmo uideam: & sic credam: Quis
dicit. Quid enim uisurus sum: Dicit. uideã
& sic credam. Lucem ostensurus sum. Immno

Expanded text:
d corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Pertinet ergo ad te clamare, pertinet gemere, pertinet confiteri, non te exaltare, non te jactare, non te tuis meritis gloriari: quia et si habes aliquid gaudendum, quid est quod non accepisti ? Quoniam circumdederunt me mala, quorum non est numerus. 21. Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. Est aliquid quod videamus: quid premit ut non videamus? Nonne iniquitas? Oculum tuum, ne istam lucem videre posses, premebat fortassis humor irruens, premebat fortasse fumus, pulvis, aliquid injectum; et levare oculum saucium non poteras ad istam lucem: quid ergo, cor saucium levabis ad Deum? Nonne prius sanandum est ut videas? Nonne superbus inveniris, cum dicis: Primo videam, et sic credam? Quis dicit? Quis enim visurus dicit: Videam, et sic credam? Lucem ostensurus sum, imo
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ꝓmissum ẽ: & iã paratũ ẽ. s ñ uderio¬
Sed si imp̃gnari uis. hinc imp̃gnare : pnt
sit spes tua. certꝰ erit partꝰ tiuus: n ert¬
qͦa pepereris in etͣnum. Sic enim ꝑ x̾saiam dr̃.
Concepimꝰ. & parturiuimꝰ: & peꝑimꝰ spm̃ salutis.
Ergo retro ẽ & non datur mͦ: sed dabit᷑. Quã¬
ta data sunt fr̃s mei : quis illa numerat scđm
scͥpturas: Ibi scriptum ẽ de ȩccła: & uide¬
quia non sunt. Ibi scͥptum ẽ & de die udicii.
Ibi scͥptum ẽ & de pͣmio bonorum. & de pena
malorum: in. omnibꝰ dm̃ fidelem inuenimꝰ:
in ultimo defici& & fall&: Dominꝰ curam ha¬
bebit mei. Adiutor meus & ꝓtector meustu
es: ds̃ m̃s ne tardaueris. Nisi minorarent᷑
dies illi : nulla caro ꝑdurarre. Sed ꝓpt̾ elec¬
tos breuiabuntur dies illi. Erunt tribulatio¬
nes: sed non tam longe qͣm sꝑant᷑. Cito illȩ
transibunt: requies ueniens non transibit.
Quamqͣm longum. ferri deb& malum ꝓ in¬
finito bono.

Expanded text:
obis promissum est: et jam paratum est, sed non videtis. Impraegnari vis, hinc impraegnare; ipsa sit spes tua: certus erit partus tquod pepereris in aeternum. Sic enim per Isaiam dicitur: Concepimus et parturivimus spiritum salutis . Ergo retro est, et non datur modo, sed dabitur. Quanta data sunt, fratres mei, quis illa numerat secundum Scripturas? Ibi scriptum est de Ecclesia, et videquia non sunt; ibi scriptum est quia ibi scriptum est et de praemio bonorum, et de poena malorum: in omnibus Deum fidelem invenimus; in ultimo deficiet et fallet? Dominus curam habebit mei. Adjutor meus et protector meus tu es: Deus meus, ne tardaveris. Nisi minorarentur dies illi, nulla caro perduraret: sed propter electos breviabuntur . Dies illi erunt tribulationis, sed non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono.
Abbreviated transcription (Latin):
fit iustꝰ: d& głam illi qui iustificat impium.
Siue gͦ peccator sit. laudet᷑ qui ad indulgenti¬
am uocat: suie quis iam ambul& iti uia iusti¬
ciȩ. laudet᷑ qui ad coronam uocat. Semꝑ mag¬
nificet᷑ dominꝰ ab his: qui diligunt salutare
cuiꝰ querebant animam. ut auferrent eam :
sed conu̾te te ad aluid genꝰ hominum. ego auͭ
cui dicebant euge euge. egenꝰ & pauꝑ sum:
non ẽ qͦd in me laudetur. Discindat ille saccun
meum: & moꝑiat me stola sua. Uiuo enim iam
non ego: uiuit aut in me xp̃c. Si iuuit in

Expanded text:
fit justus, da gloriam illi qui justificat impium . fit justus, da gloriam illi qui justificat impium . Sive ergo peccator sit, laudetur qui ad indulgentiam vocat: sive quis jam ambulet in via justitiae, laudetur qui ad coronam vocat. Semper magnifquaerebant, ut auferrent eam. Sed converte te ad aliud genus hominum. Ego autem, cui dicebant; Euge, cuge, egenus et pauper sum. Non est quod in me meum laudetur. Discindat ille saccum meum, cooperiat me stola sua. Vivo enim jam non ego, vivit autem in me Christus . Si vivit in
Abbreviated transcription (Latin):
hensione mimicꝰ ẽ.: & ille in laude subdolus.
Caue utrumq : cont᷑ utrumq ora. Qui enim
orauit conu̾tantur retrorsum & confundant᷑
qui uoluit mͥ mala: respęxit ad aliud genꝰ
dolose maliuolum. & falso benedicum. Ferant
confestim confusionem suam. qͥ dicunt mͥ. eu¬
ge euge. Laudant falsa: magiiꝰ uir. bonꝰ uir.
literatꝰ. doctꝰ. Sed quare apĩanꝰ: Fa tua lau¬
Aet. que nolis laudari: Iluad rep̃hendunt un¬
degaudes. Sed si forte dicis. qͥd in me lauaas
hons. quia uirbonꝰ. quia iur iust sũ Si hoc
butas. xp̃c me hoc fecit. ipsum lauda. At ille.
Abst.Noli tͥ iniuriam facere. tu te ipsum
tilem fecisti. C onfuncdant᷑ qͥ dicunt in euge
euge. Et quid sequitur: Exultent & iocun¬
dent᷑ om̃s qͥ querunt te dnẽ. Non quert̃ me:
sed querunt te. Non mͥ euge euge dicunt: sed¬
in illo. & in te me glorificare uolunt. si qͥd habeo
semꝑ magnificet᷑ dñs. Quia & si ex peccatore

Expanded text:
ehensione inimicus est, et ille in laude subdolus. ehensione inimicus est, et ille in laude subdolus. Cave utrumque, contra utrumque ora. Qui enim oravit, Convertantur retrorsum, et confundantur qui volunt mihi mala, respexit ad aliud genus dolose malevolum, et falso benedicum: Ferant confestim confusionem suam, qui dicunt mihi, Euge, euge. Laudant falso: Magnus vir, bonus vir, litteratus, doctus, sed quare christianus? Ea tua laudant, quae nolles laudari: illud reprehendunt unde gaudes. Sed si forte dicis: Quid in me laudas, o homo, quia vir bonus, quia vir justus sum? Si hoc putas, Christus me hoc fecit, ipsum lauda. At ille: Absit; noli tibi injuriam facere, tu te ipse talem fecisti. Confundantur, qui dicunt mihi, Euge, euge. Et quid sequitur? Exsultent et jucundentur omnes qui te quaerunt, Domine. Non quaerunt me, sed quaerunt te: non mihi, Euge, euge dicunt; sed in te me gloriari vident, si quid habeo semper: Magnificetur Dominus. Quia etsi ex peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
insultationibꝰ & urgerent: ait illis. Nũqͥd
& uos discipuli eiꝰ uultis eẽ: Et illi maledi¬
cerunt ei: hoc ait eugłista. Maledixerunt ei
dicentes: tu sis discipulꝰ eiꝰ. Iilis maledicen¬
tibꝰ: dominꝰ benedixit. Fecit qͦa illi dixertͣ:
retribuit autem illis qͦd maledixerunt. Con¬
u̾tantur retrorsum & reuereantur: qͥ uolunt
mͥ mala. Sunt autͣ alii non boni qͥ bona uo¬
lunt : & ipsi cauendi. Quomͦ enim illi male¬
dicunt. & dicunt bona nr̃a sed malo animo:
sic multi mala nr̃a bono animo. Hoc dico.
Qui dixerit tͥ tu sis xpͣianꝰ: uonum tuum
dicit animo malo. Qui autem dixerit tͥ. me
lior neno sit in factis malis. qmͣ laudat᷑ pecca¬
tor in desidus animȩ suȩ. & qui iniqua gerit
benedicitur: mala tua dicit laudans. Quomͦ
ille bona tua dicebat maledicens: sic iste mala
tua benedicens. Ded utrumq genus hostis fu¬
ge: utrumq caue. Ille seuit. iste blanditur:

Expanded text:
insultationibus et urgerent, ait illis, Numquid insultationibus et urgerent, ait illis, Numquid et vos discipuli ejus vultis esse? Et illi maledixerunt ei. Hoc ait evangelista: Maledixerunt ei dicentes, Tu sis discipulus ejus . Illis maledicentibus, Dominus benedixit: fecit quod illi dixerunt, retribuit autem illis quod maledixerunt. Convertantur retrorsum, et revercantur, qui volunt mihi mala. Sunt autem alii non boni qui bona volunt, et ipsi cavendi. Quomodo enim illi maledicunt, et dicunt bona nostra, sed malo animo; sic multi mala nostra bono animo. Hoc dico, Qui dixerit tibi, Tu sis christianus, bonum tuum dicit malo animo: qui autem dixerit tibi ita, Te melior nemo; si in factis malis, quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur ; mala tua dicit laudans. Quomodo ille bona tua dicebat maledicens, sic iste mala tua benedicens: sed utrumque genus hostis fuge, utrumque cave. Ille saevit, iste blanditur;
Abbreviated transcription (Latin):
illis optat : & uax illiꝰ ẽ. qui dixͣ de cruor:
pat᷑ ignosce illis. quia nesciunt qͥd faciun
Quare gͦ illos dicit ut retrorsum. redcant:
Quia qui aute suꝑbi erant. ut caderent re¬
trorsum: humiles facti sint ut resurgant.
Quando enim ante st̃ pͣcedere uolunt dim̃i
meliores uolunt. eẽ qͣm dñs. Si aut̃ retrofi
ipsum agnoscunt meliorem: ipsum pͥorem
se posteriores: ut ille p̃cedat. illi sequantis
Promde petrum male sibi dantem consilũ
dicebat. Et ait petrus. Absit dñẽ: ꝓpaͤ
eũ facerꝙ pͣcedentem. sed sequentẽ: rediui
tecedere eũ quẽ debes seqͥ. Si aut̃ retro
fueris. & secutꝰ fueris: iam ñ eris satha¬
nas. Quid ꝙ: Suꝑ hanc petrã edificibo
uereantur: qͥ uolunt mͥ mala. Oaliuoli sunt:
qͥ etiam. cum benedicunt. qͣntum ii corde
eorum ẽ maledicunt. Dicis alicui esto. xp̃ianꝰ.
illi impuitatur qͦd dixit. sed qͦ animo dixit.
Quomꝰ imputatum ẽ & iudeis. quando ille ex
cȩco nato factꝰ ẽ uidens. cum eum p̾merent

Expanded text:
at; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propeum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, iquia vis antecedere eum quem debes sequi: si autem retro fueris, et secutus fueris, jam non satanas. Quid ergo? Super hanc pvereantur, qui volunt mihi mala. Malevoli sunt, qui etiam cum benedicunt, quantum in corde eorum est maledicunt. Dicis alicui, Esto christianilli imputatur quod dixit, sed quo animo dixit: quomodo imputatum est et Judaeis, quando ille ex caeco nato factus est videns: cum eum premerent
Abbreviated transcription (Latin):
głam passionis xp̃i imꝑatoris
martẏrum. qͥ ñ sibi pe
peut militibꝰ imꝑans Uꝓugnam: sed pͥor pug¬
nauta. por uicit. ut pugnantes exemplo suo
bontaretur. & maiestate sua adiuuar& &
pmissione coronar&: atidiamꝰ aliqͥd in isto
plalinto so ꝑtuneat ad eiꝰ passionẽ. Conundamꝰ
aut̃ fener: nec nos pig& iterare qd uobis utile¬

Expanded text:
isti imperatoris martyrum, qui sibi non pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos pig