comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at. Ratio facti. ⁊ insum frustrat᷑. et
sensum. uirtus tam̃ dei in his quȩ sũt
non dissimilis facti ammiratio est.
Increm̃tis eorũ. qͥnq miliũ iurorum
et innumerabiliũ mulierũ. ac pue¬
rorum fames uincit᷑. Fugit ocłos sen¬
sus nc̃i oꝑis incelligentia. Quinq panes
offerunt᷑: et frangunt᷑. Subrepũt per¬
fringentiũ manib quedam fragm̃torum
ꝓcreationes. Non inminuit᷑ unde p̾frin¬
git᷑. et tam̃ semꝑ pͥfringentis manũ
fragm̃ta occupant. Fallunt momẽta
uisum. dum plenã fragm̃tia manum.
sequeris. altam sine dampnoporcionis
suȩ contueris. Int̾ hȩc: fragm̃torum
cumulus auget᷑. Prefringentes in mi¬
nisterio sunt. edentes in negocio sunt.
esurientes saturati sunt. Duodecim M¬
plimos replent reliquiȩ. Non sensus.
non uisus. ꝓfectũ tam conspicabilis
oꝑatioms ossequit᷑. Est quod nõ erat.
udet᷑ quod non intelligit᷑. Solũ
suꝑest: ut deus om̃ia posse credat᷑.

Expanded text:
at. Ratio facti et visum frustratur et at. Ratio facti et visum frustratur et sensum: virtus tamen Dei in his quae sunt non dissimilis facti admiratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos sensus nostri, operis intelligentia. Quinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreationes. Non imminuitur unde praefringitur; et tamen semper praefringentis manum fragmenta occupant. Fallunt momenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus augetur. Praefringentes in ministerio sunt, edentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt, duodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã in corporalib dep̃hendimꝰ. Non
ad natiuitatis exemplũ: sed ad amimi¬
rationẽ facti. in intelligibilis ostensũ.
Nuptiarũ die. uinũ in galilea exaqua
factũ ẽ. Nunqͥd consequet᷑ aut sermo
nat᷑a sit. ut aquȩ simplicitas defece¬
rit. et uini sapor natus sit:: non per¬
mixtio fuit: sed creatio. Et creatior
non ex se cepta. sed exalio in aliud ex¬
istens. Non ꝑ tnsfufionẽ pocioris obti¬
netur. quod infirmiꝰ ẽ. sed abolet᷑ quod
erat. et quod non erat cȩpit. sponsus
tristis ẽ. familia turbat᷑. souempnitas
nuptialis conuiui ꝑielicat᷑ iħs rogat᷑.
non exurgit. aut instat. sed quiescentis
eiꝰ hoc opꝰ ẽ. Aqua hi driis infunditur.
uinum calicib haurit᷑. infundentis sci¬
entiȩ. sensus non conuenit haurientis.
Qui infuderũt: hauriri aquã existimĩt.
Qui hauriũt: uinũ infusũ arbitrau¬
tur. Tempꝰ quod in medio ẽ. non suf¬
ficit. ut liquoris nat᷑a. ⁊ nascat᷑ et ꝑe¬

Expanded text:
etiam in corporalibus deprehendemus; non ad nativitatis exemplum, sed ad admirationem facti intelligibilis ostensum. Nuptiarum die vinum in Galilaea ex aqua factum est : numquid consequetur aut sermo emutata sit, ut aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, sed quiescentis ejus hoc opus est. Aqua hydriis infunditur, vinum calicibus hauritur; infundentis scientiae sensus non convenit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur; tempus, quod in medio est, non proficit ut liquoris natura et nascatur et pere
Abbreviated transcription (Latin):
muũq in eis natura coninncta fuisse putatur. De granfornatis.iiii.
Seribunt᷑ aut et queclã monstruose hominũ transtormatõnes et c̃mutatões :¬
in bestiis. sic̃ de illa maga famosissima circe. q̃ socios qͦ ulixis mutisse fertur
ĩ bestias et de archadib qui sorte cducti transnatabãt. qclã stagnũ. atq ibiꝯũ¬
tebant᷑ ĩ lupos. Nam et ediomedis socios in uolucres fuisse ꝯuersos ñ fabuloso
ũdatõ. s& hỹstoria ad firmatõne ꝯfirmãt. Soe et quidã asser strigas ex hon
nis fieri. Admulta eñi latrocinia figure sccłatoꝵ mutantꝰ. ez siue magicis
cantib. siue herbarũ ueneficio totis corporib infẽras transeunt. Si quidẽ ⁊
ꝑ naturã plerãq mutationẽ accipiunt. et corrupta ĩ diu̾sas species transforman¬
t᷑. sic̃ de utuloꝵ canib putridis apes sic̃ de equis scarabei. de mulis locuste. de

Expanded text:
minumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. De transformatis . minumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. De transformatis . Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirinibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de
Abbreviated transcription (Latin):
tria capit̾a ex̃crescebãt. Soc̾ constat xͣdiram̃ locũ fuisse euomentẽ aquias. uastã
Huiꝰ mentionẽ facit ambrosiꝰ in similitudinẽ heresiũ dicens. Heresis eñi
uelur quedã hidra fabularũ uulnub sius creuit. et dĩra precidit᷑ pullulauit
montẽ ẽẽ auunit. quibdã locis leones et capreos nutrientẽ. quibdã ardentẽ. quib¬
dã plenũ spͥentib. Hunc belloro fons babitabilẽ fẽcit. unde chimerã dr̃ occidĩ¬
se. Centauri aũt specie ca uecabulũ indidit. idẽ homunẽ equo mixtũ. quos quidĩ
fuisse equites thessiloꝵ dicunt. soc ꝓ eo qd discurrentes ĩ bello uł unũ corpꝰ eqͦꝵ
et hominũ uident᷑. inde centauros fictos asseruer̾. Por̾ro ĩ montaurũ nemen
sũpsisse ex tauro et homine. qualẽ bestiã dicũz fabulose ã lab̾ilito ĩ clusã fuiꝰ¬
eo qđ media hominis specie media asini eẽ dicat᷑. sic upocentauri qͣ equoꝵ ho¬

Expanded text:
tria capita excrescebant. Set constat ydram locum fuisse euomentem aquas, uicinam Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam serpentibus plenam. Hunc Bellerophontis habitabilem fecit. Unde Chimaeram dicitur occidisse: Centauris autem species vocabulum indidit, id est, hominem mistum equo. Quos quidem fuisse equites Thessalorum dicunt; 37 sed quod discurrentes in bello, velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos asseruerunt. 38. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam fuiseo quod media hominis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ.q ei ritiauti uocĩt greci. Disceptũ intestinũ qd discerine uentrẽ et cetera
intestina a pulmonib a corde. Ceterũ intestinũ q fi̾t sine foramnine. ut exitu
Denter aũt et alius et uterꝰ int̾ se differ̃. Uent̾ ẽ qͥ acceptos cibos digerit
et apparoe extrinsecꝰ ꝑtinetq apectore ad inguinẽ et dictꝰ uent̾ d ꝑ totũ corpꝰ
uite alun̾ta transinittit. Aluus ẽ q̃ cibũ recipit. et purgari soloe. Salustiꝰ. Simu

Expanded text:
 Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu; qVenter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purgari solet. Sallustiu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et hominũ corp̾ra ꝯcipiunt᷑. hinc et parẽtes creatores uocant᷑. Caro au̾ͣt
ex quatuorelem̃tis cõpactaẽ. Nam t̾ra ĩ carne ẽ. Aer ĩalitu. humor ĩ sanguine
Ignis ĩ calore uitali. Habent eni ĩ nb elem̃ta suã q̃ partẽ.¬
Caro aũt et corpꝰ diu̾sa significant. In carne semꝑ corpꝰ ẽ.
ñ semꝑ ĩ corpore caro. Nam caro ẽ q̃ uiuit. Idẽ et corpꝰ. Corpꝰ ñ uiuit idẽ. Nlam¬

Expanded text:
um et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem um et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem  Quibus? Resp. Nam terra in carne est; aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali; habent enim in nobis elementa suam quaeCaro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
dicta p̃p qͣiuiur. sp̃s aũt uł ꝓ spiritali natura. uł ꝓ eo qd̾ spiret ĩ corp̾re. Item
anumĩ idẽ ẽẽ qd animã. soc aĩa uita ẽ. Animus osilii. unde dicũr philosophi
oẽ sine aniue uitã manere. et sine mente animã cdurare. unde ez am̃tes. Nã
meminit. Unde et ĩmemores am̃tes. Qł pp: ñ a mea soe qͣ excellit̾ ĩ amĩa menᷤᷤ
hec oĩa adiunctas̃. anime. ut una res siz. ꝓ efficienciis enĩ causarũ du̾sa no¬
mina sortita ẽ anuna. Hani et memoria mens ẽ. unde et i̾memores am̃teᷤ.
Dũ gͦ uinficit corpꝰ anima c̃. Dũ uulz anmꝰ ẽ. Dũ sit mẽs ẽ. Dũ recolir me
moria ẽ. Dũ rectũ uidicat. ratio ẽ. Dum spirar sp̃s ẽ. Dũ aliqͥd sentic. sen¬
Corpꝰdictũ ẽ eoq cortuptũ ꝑit. Solubile eñi ẽ atq mortale. et aliq̃n soluendũ.
Caro aũt a creando ẽ appellata. Crementũ eñi sem̃ ẽ masculi. unde animali¬

Expanded text:
i natura, vel pro eo, quod inspiret corpora. Item animum idem esse quod animam: sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare. Unde et amentes. Nammeminit. Unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima, mens haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vumoria est; dum rectum judicat, ratio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, senCorpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animali
Abbreviated transcription (Latin):
tuus aut fumis ẽ. aut cadauer. finus ẽ. si sepeliat᷑. et dictũ fimꝰ a fiinib. ac¬
censis. qđ ante fe̾retrũ papiris cera circũdatis ferebãt. Caclauer aũt ẽ. si ĩ sepul

Expanded text:
tuus, aut funus est, aut cadaver. 34. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus actuus, aut funus est, aut cadaver. 34. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretr
Abbreviated transcription (Latin):
dore. q̃i candicies. Unde ẽ illud. Florida uiuento. lactea camicies. ꝓut dic̃os.
candida. Senectꝰ aũt multa secũ aufere. et bona et mala. Bona quia nosa
potentissimis dñis lib̾at. uoluptatib imponi⁊ modũ libiduua scangni ua¬
perto augen sapienciã. dlat maturiora ꝯsilia. ty ala au̾t quia seniũ mserrimũ e de
bilitate et octu. subeunt eñi morbi tristia. Nam duo s̃ quib minunt᷑ corpaior
uiuenũ. Merita idẽ natutalis senũ. Mortiuus aũt̃ ex qua parte orationis decli¬
net᷑ incertũ ẽ. Nlam sic̃ ait cesar ab eo qđ ẽ morior ĩ participio presentis tp̃ns ĩ tuᷤ
erire debut. ꝑ unũ scilice .i. ñ ꝑ duo. Nam ubi geminata ẽ .i. litera: nom̃
ẽ ñ participiũ ut fatius. arduus. Conuenient̾ itaq factũ. ut quẽ ad modũ id
qł significat ñ p̃ agendo. ita et ip̃m nom̃ ñ pͭ loqudo declinari. Omĩs at mor¬

Expanded text:
dore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret, dore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret, candida. Senectus autem multo nobis defert et bona et mala; bona, quia nos ab impotentissimis dominis liberat, voluptatibus imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis juvenum, matura, id est, naturalis senum. 33. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in tus exire debuit, per unum, scilicet, u, non per duo. Nam ubi geminata est littera, nomen est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mor
Abbreviated transcription (Latin):
ment̾ ꝯcupiscit. Libidinosiores em̃ uris feminas eẽ. tã ĩ mulierib. quã in
amantib. Unde nunius amor apud antiqͦs femineꝰ dicebat᷑. Semor ẽ adhuc
iuire sumꝰ ad olescentiores. Non utiq maiꝰ ad olescens. s& minꝰ ut senior minꝰ sener.
int̾ iuuenẽ sic̃ pauꝑior ĩtra pauꝑẽ. Senes aũr quidã dictos putanr. a sensus
nes frigidioris sanguinis. pudentes calidi. Unde et senes ĩ quibuafrigas
et pueri ĩ quib nec dĩ calas. minis sapiunt. Inde ẽ qđ ꝯuenit s infantiũ eros
et senii. Senes eñ ꝑ nimiã etatẽ delirant̃. pueri ꝑ lacuuã et infantiã ignorli
quid aganer denex aũt tantũ masculimi gen̾is ẽ. sic̃ anus feminen laco an
Ar sola muilier i Anus añt appellata a multis amus. q̃i annosa. tlam si eõmii
he eñi a sene senectꝰ. ita ab ami anilitas nominata ẽ. Canicies au̾t̾ uocata acan¬

Expanded text:
menter concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in menter concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adiure sum usus adulescentior», non utique magis adulescens, sed minus; ut senior minus senex.intra ditem et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus nes frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus femiur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune usta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a can
Abbreviated transcription (Latin):
germanico. Qualiscũq partus sine ullo serus discrimine puerperiũ uocatur:
qr antiqͥ oe pueras puellas sic̃ et pueros puellos dictitabant. Adolescens dictꝰ¬
eođ sit ad gignendũ adultus siue a crescere et augere. Iuuenis uoeat. ꝙ uuiare
posse icipit. ut inbub uuenci. cũ a uitulis discesserint. Est eñi iuuenis in
ip̃o etatis ĩ crem̃to posit. et ad auxiliũ parato. Nam niuare hominisẽ. opo
unde et iurtutis nom̃ accepit. siue q̃ uiagat feminã. Uulier uͦ a mollicie tãꝙ̃
mollier. detracta litt̾a uł mutata appellata ẽ mulier. Utriq em̃ fortitudine
et ĩ becillitate corpoꝵ separant᷑. soe ideo uirto marima uiri. mulieris minor:
ut paciens uiro eẽt. scilicoe ne feminis repugnãtib libido cogeret uiros ali¬
ud appetere. aut ĩ aliũ sexũ ꝓ ruere. Dicitur gͥ mulier. scđm fe̾mineũ sexum.
ñ scđm corruptionẽ integritatis. et hoc ex lingna sacre scͥpture. Nameua sta¬

Expanded text:
et qualiscumque partus sine ullo sexus discrimine puerperium uocetur, quod antiqui etiam puellas pueras, sicut et pueros puellos dictitarent. eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva sta
Abbreviated transcription (Latin):
dentib minus ẽ sinonis exp̾ssio. Puer a puritate uocam. qr purꝰ ẽ. et nͦ dũ
lanuginẽ florẽq genaꝵ hñs. hi sunt ephebi a phebo dicti. nec dũ uiri ꝓ¬
m̃s es tu noli tunere. dũ iam iheremias longe puericie excississox annos. pu¬
aũt uere pupilli dicunt᷑ quoꝵ parentes aute decesser̃. quã ab his nom̃ acciꝑ¬
Pubes apiube uocati. id ẽ apudenda corpris nũcupati. q hec loci ĩ primã la¬

Expanded text:
dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est a Phoebo dicti, necdum pronarem. 1, 7: 'Puer meus es tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puautem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen accepPuberes a pube, id est a pudenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum la
Abbreviated transcription (Latin):
in septẽ annis. Scłai etas puericia. idẽ pura. et nec dũ ad gen̾andũ apta. ten
te ĩ senectutẽ. nõ dum sen̾to. soe iã nondũ iuuẽtus.qr semoris eras ẽ. quã greci
p̾sbiten uocant. Nam senes ap̃ grecos ñ p̾sb. soc geron dr̃. q̃ etas aqͥnqͣgesimo
anno incipiens. septuagesimo t̾minat᷑. Sertaetis ẽ senectꝰ. q̃ uullo annoꝵ tẽ¬
pore finit᷑. sx pꝰ qͥnq illas etates qͣntucũq uite ẽ. senectuti duputat᷑. Senium
aũt pars ẽ ultina senectis dicti. qđ sit t̾miꝰ serte etatis. Inhis gͥ sex. spacus
philesophi uitã descripser̾ humanã in quib mutatꝰ et currit. et ad t̾iminũ
mortis ꝑueniz. Perguamꝰ gͦ breuit᷑ ꝑ predictos gridus etatũ. ethimolo¬
gias eoꝵ in homine demonstrantes. Infans dr̃ homo pͥme etatis. Dicto¬
au̾t infans qd ad huc fari nescit. id ẽ loqui ñ pͣ. Nondũ eni bene ordinatis

Expanded text:
in septem annos. Secunda aetas pueritia est, id est pura, et nondum ad gignendum apta, tendin septem annos. Secunda aetas pueritia est, id est pura, et nondum ad gignendum apta, tendte in senectutem, nondum senectus, sed iam non iuventus, quia senioris etas est, quam Greci presbitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur; sexta etas est senectus, que nullo annorum numero finitur, sed post V illas etates quantumcumque est vite senectuti deputatur; senium autem est ultima pars senectutis, dicta quia sit terphilosophi vitam descripserunt humanam, in quibus mutatur et currit, et ad terminum mortis pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eoautem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmi uultus. Qui aũt utriusq parentis figurã reddũt equalit̾ pat̾no ma
oeculta sic et in hominib semina celant᷑: nb figuras parentũ redeli tura. Ex pat̾no
aũt semine puellas nasci. ex mat̾no pueros. qr om̃is parto constat dupplici
semine cuiꝰ pars maior ꝑars c̃ inualint. occupat similitudinẽ sexus. In corp̃re
nr̃o quedã tantũ utilitatis causa facta s̃ ut iscera. quedã utilitatis et decoris.
ur senso ĩ facie et in corpore. manꝰ ac pedes quoꝵ menbroꝵ et utilitas magniẽ.
bra. barba ꝓlira. pectus amplũ. In mulierib lenes gene et angustũ p̾to. ad ꝯci¬
piendos aũt et portandos fetus. renes et lata dilatata. Qđ ad homines et ad
cartes actinet corporis ex parte dictũ ẽ. nũc de etate hominis sb̾uingã. de etatib
ptqr senecto. Prima etas infancia ẽ pueri nascentis ad luce̾. que porrigitur

Expanded text:
exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paexprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paocculta, sic et in nobis semina celantur, figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci, et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cujus pars major cum invaluit, occupat similitudinem sexus. 146. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera; quaedam, et utilitatis, et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus, ac pedes, quorum membrorum et utilitas magna est, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus, ad concipiendos autem et portandos fetus renes, et latera dilatata. Quod ad hominem, et ad partes attinet corporis, ex parte dictum est, nunc aetates ejus subjungam. CAPUT II. atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur
Abbreviated transcription (Latin):
iã nõ c̃ menstrualis singuis a quo ꝑfusꝰ irriget᷑. Tenue sem̃ locis mulierib nõ
ad heret. Libitꝰ eñi nec hr uim adherendi. similit̾ et crassũ ñ h̃t gignendi qr mu¬
uł feminas fieri uł ꝑnimã seminis ut sanguinis crassitudinẽ. uł p̃pminiã
raritarẽ. Primũ aũt̃ aiunt cor hominis fingi. qd ineo sit uita om̃is et sapiẽcia.
Deinde qͣdragesimo dic totũ opꝰ expleri. qd̃ ex ab ortionib ut fer̃ collectũ ẽ. Alii
fetus a capite. exordiũ sumere dicũt. Uude et in aunũ fetu primũ ocłos ĩ noui
sums uidemꝰ. Ferus aũt nominatt q adhuc inuto fõueat᷑. ciuꝰ sedes dr̃ follids
qͥ simul c̾ infante nascit᷑. tinetq eũ. dictꝰ. q et c̃ editur. sequit᷑. Nasci aũt pũ¬
b similes auint. si pat̾nũ sem̃ ualiduis sit. matrib si matris hac ratõne simileᷤ

Expanded text:
iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muvel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nomi simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes
Abbreviated transcription (Latin):
diffuso ꝑ uenas atq medullas. qui ĩde desudat᷑ in modũ sentine. Concrescit ĩ re¬
nib eiectt q ꝑ coit. et ĩ uto̾ mulieris susceptt. calore qͦ ad modũ uiscerũ et mens¬
trualis sanguinis urrigatione format᷑ in corpore. Menstrua suꝑuacuus mulierũ
sanguinis. Dicta au̾t m̃strua a circuitu lunaris luminis. qͦ soloe hoc uenire ꝓ flu¬
uiũ. Lunẽ enĩ grece mene dr̃. Hec et muliebria nuncupant᷑. Nã mulier solũ ani¬
mal mẽstruale ẽ. Cuiꝰ cruoris ꝯtactu fruges ñ g̾minant. Arescunt musta. moriũ¬
rur herbe. Amittũt arbores fetꝯ. ferrũ rubigo corripit. Nigrescũt era. si cineᷤ
inde ederint in rabiẽ efferunt᷑. glutinũ asfãlti qͣ nec ferro ñ aliqͥs dissoluit᷑. cruo¬
re ip̃o pollutũ disꝑgit᷑. Post płimos aũt dies mĩstruos idõ ñ eẽ sem̃ gn̾abile qr

Expanded text:
diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in rediffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum spont
Abbreviated transcription (Latin):
stereoꝵ defluunr. Uterũ sole mulieres bñt. in qͦꝯ cipuĩt ad similitudinẽ cau¬
licłi. Tam aucrores uterũ ꝓ utrolibet sexi uentrẽ plerũq pomuint. nec poere.
rantũ soc et cet̾i. Uocatus aũt utetꝰ q dupler sit et ab utraq duudit se ĩdu¬
fetu. Hinc et uit̾ q aliquid intrisacꝰ habuerit ut mẽbra et uiscera. Caliculꝰ aũt¬
receptũ ꝯ fouet. ꝯfotũ corporat. corporatũ ĩ mẽbra distinguit. Uula uocata qͣi ual¬
ua. id ẽ ianua uentris. uł qd semen recipiat. uł qđ ex ea fẽtus ꝓcedat. Uesica dicta
qsic̾ uas aqua ita de renib urina collecta cõpletur. et humore distendit᷑. Cuꝰuso
ĩ uolucrib ñ habet᷑. Urina au̾t̾ dicta siue qđ urat. siue qđ ex renib egredit᷑. ciuꝰ
ta idẽ munda uestim̃ta efficiant᷑. Semen ẽ qͣ iactũ sumit᷑. aut at̾ri. aur ab ut̃o. ad
gignendũ uł fruct. ut fe̾tus. Est eñi licor ex cibi et corporis cde coctõne facto. ad

Expanded text:
olae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum pro utriusque libet sexus ventre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et ceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit et ab utraque in duas se dividfetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Areceptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea foetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta conpletur, et humore distenditur. Cuius usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. ta, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac
Abbreviated transcription (Latin):
copulata. Itẽ lacerti sine mures.q sic ĩ singłaris a nomine similiũ animaliũ sb̾̃
t̾ra delitescenciũ. Nam inde musculi a muriũ similitudine. Idẽ &̃ et toriq̃ illie
iuscera torta uideant᷑. Cor agreca appellatõne diruatũ ꝗ illi cardian dicũt siue¬
a cura. In eo eñi om̃is cura et sciencie causa manoe. q idõ pulmoni uicimꝰ ẽ. ut c̃ira
atendit᷑ pulmonis humore temꝑetꝰ. Huius duc arterie s̃. e quib sinistra plus
sanguinẽ hr̃. dextra plus sp̃m. Unde et ĩ dertro brachio pulsũ inspicimꝰ. Precor

Expanded text:
copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatucura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dext
Abbreviated transcription (Latin):
des ergreci ethimologia nom̃ sortiti s̃. Hos eñi grece podas dicũt. qui alt̾nis mo¬
tib solo fixi incedũt. s lante. a planicie nucupate. qr ñ rotunde. ut inq̃drupedibꝰ
ne stare ñ possit bipes homo. soe plane atq longiores formate s̃. ut stabile corpꝰ
effic̾ent. Sunt plante ant̾iores. partes. q̃ oe̾ de multis ossib cõstant. Calcis pͥma
pars plante. a callo illi nom̃ impositũ. quo t̾ram calcamꝰ. hirset calcaneꝰ. Solũ in
ferior pars pedis dictũ. qr eo t̾re uestigia imprimimꝰ. sox et solũ dr̃ om̃e ꝙ aliqͥd
sustin&e. qͣi solidũ. unde et solũ t̾ra. qđ cuncta sustineat̾. et solũ pedis qđ oopr̃is
qđ ẽ int̾ cutẽ et carnẽ. Itẽ iuscera uitalia. idẽ circũfusa cordis loci. qi uiscora. eo
ꝙ ibi uita ide̾ anima ꝯtinetꝰ. Stem uscera capata neruoꝵ ex sanguine et neruis

Expanded text:
des ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis modes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia imprimimus, sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum, unde et terra solum, quod cuncta susquod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Core qͣĩ ꝯuinete axes. ip̃is em̃ femora mouent᷑. quoꝵ ꝯcaua u̾tebra uocant᷑
qdđ meis capita femoꝵ uertunt᷑: Suffragines quia sb̾id frangunt᷑. ddẽ flectun¬
tꝰ. ñ supra sic̃ ĩ brachus genuas̃ cõmissiones femoꝵ et crurũ et dicta genua eo
mine ita ut genua sursũ sunt quib ocłi formantꝰ ut caui ac reꝯditi fiant. Ennuiᷤ.
Atti genua cõpamit ata artigena. Inde ẽ qđ homines dũ ad gemia se ꝓft̾mĩt
stitim lacrimant᷑. qr uoluit eos natura uterũ mat̾uũ rememiorare. ubi qi ĩ tene¬
brs osedebant anteꝙͣ uenirent ad lucẽ. Crura dicta q in hiscurrimꝰ. et gressu
dine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tholus ẽ eminens rotuniditas. un
et fastigiũ templi rotundi tholus uocat᷑. T̃alus sb crure ẽ. sb̾ talo calcanei. Pe¬

Expanded text:
bantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, bantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo minem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum dine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
decoris sic̃ mẽbra q̃ imꝓmptu locata ẽ s̃. Idẽ et ueretrũ. qr uiri ẽ tantũ. siue q ex
eo uimꝯ enititꝰ. Nam uirꝰ ꝓprie dr̃ humor fluens a natura uiri. Testiculi ꝑ dimi¬
nutionẽ a testib dicti. quoꝵ numerꝰ incip̃ a duob. his semen calamo ministratꝰ
q ab spine medulla et renes et lũbi suscipiunt ad grãm ꝓcreandi. Uiscus ẽ pel¬
lis in qua testiculis̃. poffiora uocata qd retro s̃. Et a uultu auersa. ne dũ aluũ pur¬
gamꝰ inquinaremꝰ aspectũ. Meat inde appellatꝰ ꝙ ꝑ eũ meant. id ẽ egerunt᷑ ster¬
cora. Femora dicta qd ea parte a femina sexꝯ uiri discrepet. sunt eñi ab inguinib
usq ad genua. Femina aũt ꝑ cliriuationẽ femoꝵ partes s. quib ĩ eqͥtandũ t̾gis
equoꝵ in heremꝰ. Unde et preliatores olim sb feminib equos amisisse dice

Expanded text:
decoris sicut membra decoris sicut membra eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus elis in qua testiculi sunt. Posteriora vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egeruntur stercora. Femora dicta, qusque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores o
Abbreviated transcription (Latin):
uir lumbos tuos. ut inhis eẽt resistendi p̾paratio ĩ quib libidinis ẽ usitata do¬
minandi occasio. Umbilicꝰ ẽ mediꝰ locꝰ corpr̃is dictꝰ. qđ sit umib ilioꝵ. Unde et
umbo appellatꝰ locꝰ in medio clipei a quo pendet. exeo eñi inf̾ans inut̾o pendet.
ex eo &x nutritꝰ. Ilium greco sinone appellatũ.  ibi nos ob uoluamꝰ. grece eñi
ileos obuoluere dr̃. Clunes uocate ꝙ siz iuxta colum ꝙ ẽ longũ. Nates d in
ip̃is innitimur. dũ sedemꝰ. unde et cõglobata ẽ. in eis caro. ne p̾m̃tis corpr̃is
mole ossa dolerent. Genitalia corporis parte ut nom̃ ipsũ docoe gignende sobo¬
lis acceper̃ uocabulũ. qd his ꝓcreatꝰ et gignit᷑. Hec et pudenda ꝓ uerecũdia. siue
a pube. unde et ĩdum̃to oꝑiunt᷑. Dicuntꝰ aũt ista et ĩ honesta. qr᷑ hñt eã speciẽ

Expanded text:
vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dovir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem
Abbreviated transcription (Latin):
muta animalia tantũ aut in uentre aut in lat̾e iacent. Scapula a scandendo dicitꝰ.¬
Int̾ scaphũ spaciũ qd int̾ scapulas ẽ. unde et nominatũ. Pale s̃ dorsi dextã leuaq
eminencia mẽbra dicta q in luctando eas premimꝰ. d greci palim dicũt. Spina
ẽ iunctura dorsi dicta qđ hẽat radiolos acutos. cuius iunct̾e spondihe appellant᷑.
pp partẽ cerebri q̃ fertꝰ ꝑeas. longo tractu ad cet̾as corpr̃is partes. Sacra spina
ẽ ꝑpetue spine. quã greci hironistum uocaint. Ip̃m primũ infante ocepto nascit᷑.
Ideoq et hostia id primũ agentib diis suis dabat᷑. unde et sacra dr̃. Renes ait
uarro dictos qd riui ab his obsceni humoris nascant᷑. Nam uene et medulle tenuẽ
ob libidins lasciuã dicti q ĩ uitis lũbis causa corporee uoluntatis insita ẽ. sic̃
inumbilico feminis. Unde et ad iob ĩ exordio smonis dictũ ẽ. Accinge sic̃

Expanded text:
muta animalia tantum, aut in ventre, aut in latere jacent; unde imuta animalia tantum, aut in ventre, aut in latere jacent; unde iatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, quam Graeci ἱερὸν ὄστοῦν vocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ita eoqđ inflectõne mẽbroꝵ illa uertant᷑. Catalagines ossa mollia. et sine me¬
dulla. qd genus auricule et nariũ discrimẽ et costarũ extremitates hñt. siue oꝑ¬
cła ossiũ que mouent᷑ et dicti cartilagines q leni attritu carent dolore dũ plectũ¬
es uentris uallata saluent᷑. Latus. qr iaçentib nb latoe. ẽ eñi leua pars corp̃riᷤ.
Dextra aũt latĩ habilior motꝰ ẽ. Leua fortior. et honeri ferendo a cõmodatior.
Uude et leua nincupara q aptior sit ad leuanduĩ aliquid et portandũ Ip̃a cñi
gestat clipeũ. ensem fẽrertam. et reliq̃ onera. ut expedita sit dext̃a ad agendũ.
Dorsũ ẽ aceruice usq ad renes. Dictũ aũt dorsũ qd sit suꝑficies eius durior parᷤ¬
corporis. in modũ sari fortis. et ad portandũ. et ad ꝑpetiendũ. Terga quia ĩ ea su¬

Expanded text:
ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine meita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive oercula ossium quae moventur. Et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore dum flectunes ventris vallata salvetur. Latus, quia jacentibus nobis latet; est enim laeva pars corporis et dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid, et portandum. Ipsa enim gestat clypeum, ensem, 16 pharetram, et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. 91. Dorsum est a cervice usque ad renes; dictum autem dorsum, quod sit superficies durior corporis, in modum saxi, fortis, et ad portandum, et ad perpetiendum. 92. Terga, quia in ea su
Abbreviated transcription (Latin):
ne neruos putant. eo qđ artuũ ꝯiunctõnes inuicẽ in his ĩ hereant. Marimã aũt
uiriũ substauciã neruos facere certissimũ ẽ. Nam q̃nto fuerint densiores. tanto
ꝓpensuis augescere firiitatẽ. Artus dicti qd colligati inuicẽ nerius coartentur.
id ẽ distringant᷑. quoꝵ diminutiua s̃ articłi. Nam artus dicimꝰ mẽbra maiora ut
brachia. Articłos minora mẽbra ut digiti. Compago capita s ossiũ dicta. eodđ
sͥ cõpacta s̃ neruis. uelut glutino quodã adhereat. Ossa s̃ corporis solida mẽbra.
in his eñĩ positio om̃is roburq sb̾sistit. Ossa aũt abusto dicta. pp̃ qd cremaren¬
t᷑ ab antiqͥs. siue ut alii putant abore. eod ibi pateanz. Namq ubiq cute uis¬
cerib q recta celant᷑. Medulle appellate qđ madefaciaut ossa. irrigant eñi et ꝯ¬
fortant. Uertibula sunt sũme ossiũ partes. nodis crassiorib ꝯglobate. dicte

Expanded text:
nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. Illi eñi has onices. Truncus media pars corpris a collo ad ingumẽ. de qͦ
manulla ẽ om̃is enunentia uberis. Papille uͦ breue illud. unde et lac trabi¬
guins nondũ fuerit uteri nutrim̃to ꝯsũptũ: naturali meatu fluit ĩ mãma.
et earũ uitute albescens lactis accip̃ qͣlitatẽ. Cutis ẽ q̃ in corpore pͥma ẽ appella¬
ta. qđ ip̃a corpori suꝑposita incisionẽ prima pariat᷑. Cutis em̃i grece incisio dicit᷑.
solisq ardores ꝑferat. Pellis aũt mox derracta subiecta iã coriũdr. Coriũ aũt ꝑ
diriuationẽ caro appellat᷑. qdđ eo tegat᷑. soe hoc in brutis aminialib ꝓpriũ ẽ. Pori cor¬
guedine dicta qđ palpitet resilit enĩ sepe. Hanc pleriq et uiscũ uocant. p̃p qd glu¬
tinosa sit. Mẽbra sunt partes corponis. Artus quib colligant᷑. mẽbra ab artando

Expanded text:
camus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo camus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo mamma est tota eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahiguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas et earum virtute albescit, lactis accipiens qualitatem. Cutis est, quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita, incisionem primam patiatur. Cutis enim Graece incisio Latine dsolisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando
Abbreviated transcription (Latin):
rũ incheat. quas quidã ascellas uocant qđ ex eis brachia cillent᷑. id ẽ mouent᷑.
unde ascella dicta. eod ascillant᷑. id c̃ moueant᷑ ora. Nam cillere ẽ mouere.
atq dispensat̾. ꝑ eã accipimꝰ et damꝰ. Abusiue aũt manm & ars uł artifex.
unde et intinꝰ preciũ dicim. Dext̾a uocat᷑ a dando. ip̃a eni pigno pacis dat᷑.
cupata. Palma ẽ manꝯ erpansis digitis. sic̃ ꝯtracio pugnus. Pugnusat
apugillo dicio. sic̃ p̾alma a pansis palme ramis. Digiti nuncupati qr decẽ s̃.
decentissimũ. pollex primꝰ uocat᷑ eo q int̾ ceteros polleat. uirtute et p̾ate.¬
Scł̾s index et salutaris siue demõstratoniꝰ. qr fe̾re eo salutamꝰ uł oñdimus.
laris. eo d in ip̃o anulꝯ gerit᷑. Idem et medicinalis. qđ eo trita colliria a medi¬
cis colligunt᷑. Quinit auticłiris ꝓ eo qđ aurẽ scalpimꝰ. Ungulas ex greco uo

Expanded text:
rum inchoet; quas quidam ascillas seu axillas vocant, quod ex eis brachia cillentur, id est moveantur. rum inchoet; quas quidam ascillas seu axillas vocant, quod ex eis brachia cillentur, id est moveantur. Unde et oscilla dicta ab eo quod cillentur, id est moveantur ora; nam cillere est movere:atque dispensat, per unde et manupretium dicimus. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur; citur. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. 70. Digiti nuncupati, vel quod decdecentissimum. Primus pollex vocatus, eo quod inter caeteros polleat virtute et poteSecundus index et salutatorius sive demonstratorius, quia fere eo salutamus, vel ostendimus, laris, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vo
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. ab auditu. ꝑ ĩmutationẽ eñi lut̾e aures qͣi audes mincupate s̃. Uox eĩ
reꝑcussa ꝑ anfractd earũ sonũ facit. qͦ sensũ excipiant audiendi. Pinnila sum¬
nia pars auris. ab acumine dicta. Pinnũ eñi antiqͥ accutũ dicebãt. Unde et bi¬
eius pirula. ad forniulã pomi piri. q̃ uͦ dexta̾ leuaq s̃. pennule. ab alarũ siłitudine
ras ꝓicimꝰ. uł quia ude ingrediunt᷑ cibi ĩde egrediunt᷑ sinones. Labia a lamben¬

Expanded text:
αὐδὴν vocant, ab auditu; per inmutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim αὐδὴν vocant, ab auditu; per inmutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Pinnula, summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant; unde et bieius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine:ris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lamben
Abbreviated transcription (Latin):
ceantꝰ ut pulueris uł cuiꝰq e̾rassioris mat̾ie arceant ꝯtactũ. aut ip̃m qͦ aerẽ ꝯci¬
dendo mitificent. qͦ tenuẽ atq serenũ faciant uisũ. Lacrimas a lac̾atione ñĩtis¬
Suꝑcilia dicta qr suꝑposita s̃ cilus. q̃ idcirco pilis uestita s̃ ut ocłis munim̃ti
p̃tendant. et sudorẽ a capite defluentẽ depellant. Int̾ciliũ uͦ ẽ mediũ illud
int̾ suꝑcilia d sine pilis ẽ. Gene s̃ inferiores ocłoꝵ partes. unde barbe ĩcho¬
ant. Nam grece genos barbe. hinc et gene qd uide incipiant barbe gigni.
Male s̃ eminentes sboccłis partes ad ꝓrectionẽ eoꝵ sb̾posite. Uocate aũt
male siue qd infr̾a ocłos p̾minent ĩ rotunditatẽ q̃ greci mela appellant. siue qd
a talo. Mandibule s̃ marillarũ partes. ex quo nom̃ factũ. Barbã uet̾es nocaue¬

Expanded text:
ceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem conciceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentisSupercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant. Nam GrMalae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive, quod ina talo. Mandibulae sunt maxillarum partes quibus et nomen factum. Barbam veteres vocave
Abbreviated transcription (Latin):
lã uocant. Uocatur aũt pupillia qd sit pura. atq ĩpolluta. ut s̾ puelle. fisici
dicũt easdẽ pupillas quas uidemꝰ in ocłis morituros ante triduũ ñ hĩe. quib ñ
uisis certa ẽ desꝑatio. Circłs uͦ quo a pupilla albe partes ocłi seꝑant᷑ discreta ni¬
gredine corona dr̃. qđ rotunditate sui orno& ambitũ pupille. Uoluos aũ: quidã
appellant ipsos uertices ocłoꝵ a similitudine ualuarũ. Palpebre sim sino ocłoꝵ
a palpatõne dicrẽ. qr semꝑ mouent᷑. Concurrũt enĩ inuicẽ ut assiduo motu refĩ
tur. et somno cobibentib tãꝙͣ inuoluri qͥescant latentes. In sũmitate aũt pal¬
pebrarũ locis quib se utraq clausa otingunt. ertant ad notati orcdine suato ca¬
pilli. tutelã ocłis ministrantes: ne irruentes facile ĩuirias eripiant. et exeo no¬

Expanded text:
lam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici lam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitudine bolborum. 39. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper movetur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo no
Abbreviated transcription (Latin):
ibi enĩ ẽ. tota figura hominis. et uniuscuiꝰq ꝑsone cognitõ. Uultꝰ uͦ dicto co¬
qđ ꝑ eũ animi uoluntas oñdit᷑. scd̾m uoluntatẽ em̃ inuarios motus mutat᷑.
Unde & differ̃ sibi utraq. Nam facies simplicit̾ accipitur. de uniꝰcuiꝰq nat᷑ali
aspectui. Uultꝰ au̾t ammoꝵ qͣlitatẽ significat. Frons ab ocłoꝵ foraminib nõiata
ẽ. Hec inago quedã animi et m̃tis motũ sp̃e expͥmit. dũ uł leta uł tristis ẽ. Ocu
li uoeati siue q eos cilioꝵ tegmimna occultant. ne q̃ incidẽtis ĩurie offensione le¬
dant᷑. siue qr occultũ lum̃ hñt. idẽ secretũ uł itus positũ. hi uit̾ om̃ sensꝯ
uiciniores anime eristũz. In ocłis eni om̃e m̃tis indiciũ. Inde et anuni ꝑtut¬
qex inicio sui clausã teneant lucẽ aut extrinsecꝰ accepta uisui p̾ponenda refundã

Expanded text:
Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque personae cognitio. 34. Vultus vero Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque personae cognitio. 34. Vultus vero  eum animi voluntas ostenditur. Secundum voluntatem enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel troffensione laedantur, vel quia occultum lumen habent, id est secretum vel intus positum; hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis omne mentis indicium est, unde et animi pertur ex eis lumen manat, vel quod ab initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus accepta visui proponenda refundant.