comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in albis sedentes unũ ad capđ & unũ ad pedes ubi positũ fuerat corpꝰ i u. Iuid
est qđ imnꝰ ad capđ. & ad pedes alt̃ sedebant : anqm̃ quigrece anglidicunt᷑.
latinȩ s̃ nuntii. Isto modo xp̃ieuuangłmuelut a capite usq: ad pedes
ũ nuntiabant . It a enĩ dixerant qͥd ploras acsidicerent plorarenoli
Atillaputans eos int̃rogas se nescientes causas ꝓdit lacrimarũ ql tu¬
qđ utiq simul est & uerbũ & anima & caro : crucifixũ tamen& sepultũ :
cũ solaeiꝰ sepulta sit caro. Et nescio inquid ubi posuer̃ eũ. hecerat
causa maioris doloris qi nesciebat quo ir& ad consolandũ dolorẽ:
sedhora iauenerat quaid qđ nuntiatũ quodam modo fuerat ab
angłis flereꝓhibentib: gaudiũ succeder& fletib Deniq hȩccũ
dixiss& conuersa est retrorsũ & uidit iħmstantẽ : & ñ sciebat qr
iħsest dicit eiħs Mulier qͥd ploras quẽ quȩris : illa existimans quia
hortolanꝰ ess& dicit ei. Dñe situsustulistieũ dicitomihi ubi posuisti

Expanded text:
bis sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est quod unus ad caput, ad pedes alter sedebat? An quoniam qui Graece angeli dicuntur, Latine sunt nuntii, isto modo Christi evangelium velut a capite usque ad pedes, dammodo gaudium nuntiabant? Ita enim dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: Plorare noli. At illa eos putans interrogasse nescientes, causas prodidit lacrymarum: Quia tuque est simul et Verbum et anima et caro, crucifixum tamen et sepultum, cum sola ejus sepulta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam venerat qua id quod nuntiatum quodammodo fuerat ab angelis flere prohibentibus, gaudium succederet fletibus. Denique cum haec dixisset, conversa est retrorsum, et vidier, quid ploras? quem quaeris? Illa existimans quia hortulanus esset, dixit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
adhisoporter& : tãquã illeqͥ potestatẽ habebat ponendianimã suã¬
& i tr̃m sumendieã factis om̃ib: quȩ ut ꝑagerent᷑ ex pectabat
inclinato capite tradidit sp̃m. quis itadormit quando uolue¬
rit : sic̃ iħs mortuus est quando uoluit : quis i tauestẽ ponit quan¬
do uoluerit si c̃ secarne exuit quando uoluit. Iuis itacũ nͣolu¬
erit abiit : quomodo cũ uoluit obit: quanta timenda uł sp̃e¬
randa est potestas iudicantis : siapparuit tanta morientis .¬

Expanded text:
adhuc oporteret, tanquam ille qui potestatem haberet ponendi animam suaadhuc oporteret, tanquam ille qui potestatem haberet ponendi animam suaet iterum sumendi eam , peractis omnibus quae ut peragerentur exspectabat, Inclinato capite tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Jesus mortuus est quando voluit? Quis ita vestem ponit quando voluerit, sicut se carne exuit quando voluit? Quis ita cum voluerit abit, quomodo cum voluit obiit? Quanta speranda vel timenda potestas est judicantis, si apparuit tanta morientis
Abbreviated transcription (Latin):
diator dei & hominũ homo de qͦ prȩdictũ legit᷑ & homo est & qͥs
agnoscit eũ : qm homines ꝑquos hȩcfiebant ñ agnoscebant ho¬
minẽ dm̃. Homo quippe apparebat ds̃ latebat. Patiȩ bat᷑ hȩ com¬
nia quia pparebat. & idẽ ipse disponebat hȩc omĩaqui latebat
Vidit ergo qr consũ mata somĩa quae oportebat ut fierent
ante quã acciper& acȩtũ & trader& sp̃m: atq: ut hoc &iã consũ¬
maret᷑ qđ sc̃riptur a p̃dixerat . & insitim ea potauer̃ me aceto :¬
Sitio inquiđ : tã quã dicer&: hocminus fecistisdate qđ estis. Iudei
quippe ipsierant acetũ degenerante sauino patriarcharũ. &
ꝓphetarũ & tãquã deplenouase de iniquitate mundihui imple¬
ti corhabente sue lut spongiã cauernos quodãmͦdo atq: tortu¬
osis latibulis fraudulentũ : Y sopũ autẽ cuicircũ posuer̃ spongi

Expanded text:
diator Dei et hominum, homo de quo praedictum legitur: Et homo est, et quis agnoscit eum? quoniam omnes per quos haec fiebant, non agnoscebant hominem Deum. Homo namque apparebat, qui Deus latebat. Patiebatur haec omnia qui apparebat, et idem ipse disponebat haec omnia, qui latebat. Vidit ergo quia consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent antequam acciperet acetum, et traderet spiritum. Atque ut hoc etiam consummaretur quod Scriptura praedixerat: Sitio, inquit; tanquam diceret: hoc minus fecistis, date quod estis. Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum; et tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum autem cui ci
Abbreviated transcription (Latin):
eiusportio poneret᷑ magisq: sic debemaccipere qđ dic̃t uẽ
exillahora accepit rã discipulus insua ut ade iuscurã quiȩ quid
eiessa necessariũ ꝑtiner&: suscepit er gorã insua : np̃dia q̃
nulla ꝓpͥe possidebat : sed offitiaqua ꝓpͥa dispensatione ex¬
sequenda curabat: de inde subiungit. Postea scien siħsquia
omĩa consũmatas ut consũmaret᷑ scriptura dic̃ sitio : ueͦ ser¬
gopositũ erat ace toplenũ Illi autẽ spongiãplenã acetohiso

Expanded text:
ejus portio poneretur. Magisque sic debemus accipere quod dictum est: ejus portio poneretur. Magisque sic debemus accipere quod dictum est: Ex illa hora suscepit eam discipulus in sua, ut ad ejus curam quidquid ei esset necessarium pertineret? Suscepit ergo eam in sua, non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, sed propria dispensatione exsequenda curabat. 4. Deinde subjungit: « Postea sciens Jesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas ergo positum erat ace
Abbreviated transcription (Latin):
misimusõmĩa & secuti sumuste. Sed ibiqͦq audier̃. Quicũq
ista dimiserit ꝓpt̃ me accipi& ihocsc locentiestantũ :
habebat ergo discipuluscentuplicit̃ ꝓlura quã dimiserat:
in qu& susc̃ ꝑperat eius matrẽ qui illa donauerat: sed mea
sotie tate beatus ioħs receperat centuplũ : ub inemodice¬
bat aliquid suũ sed erant illis omĩa cõmunia. sic̃ in ac̃tib apłoꝵ¬
scriptũẽ. Sic enĩ apłierant quasi nichilhabentes & o mĩã pos¬
sidentes: quomodo ergomatrẽ magistri& dñi suidiscipulus
& famulus accepit in sua ubi aliquid suũ ne modicebat : an
qr paulo post in eodẽ librolegit᷑: Quot quot enĩposses sores
predioꝵ ł domoꝵ erat. uendentes afferebat pͣtia illoꝵ
ꝓut cuiq opuserat: Intelli gendũ ẽ sicdis tributũ fuissẽ huic dis¬
cipulo quodopuserat ut illic&iã beatae marie tãquã matris

Expanded text:
misimus omnia, et secuti sumus te. Sed ibi quoque audierat, Quicumque misimus omnia, et secuti sumus te. Sed ibi quoque audierat, Quicumque ista dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Aposcriptum est. Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afprout cuique opus erat ; unde intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ecce filius tuus: De inde dic̃ discipulo: ecce mat tua :
exillahora accepit eã discipulus in sua: hȩc nimirũ ẽ illahora.
deqͣib saquã conuersurus inuinũ dixerat matri: quid mͥati
biẽ muluer non dũ uenit hora mea : hanc itaq: horã p̃dixerat.
que tunc nondũ uenerat inqua deber& agnoscere moriturꝰ.
dequa suerat mortalit̃ natus : tunc er godiuind facturus : ñdi¬
uinitatis sed infirmitatis matrẽ uelut in cognitã repellebat.
Nuncautẽ humanaiã patiens exqͣufactus fuerat homo: affectu cõmen¬
dabathumano Tunc enĩ qui mariã creauerat in notescebat uirtu¬
te : nunc uero qđ maria pepererat pendebat incruce. Moralis
prȩceptorbonꝰ ut a siliis piis impendat᷑ cura parentib: : tã quã
lignũ illud ubierant fixa m̃e bramorientis etiã chathedra fu¬
erit magistridocentis. Ex hac doctrina sanadocebat apłs qui
dicebat. Siqͥs aut̃ suis & maximedomesticis non ꝓuid& fidem

Expanded text:
Mulier, ecce filius tuus; deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum dixerat matri: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnoscere moriturus de qua fuerat mortalis natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis, matrem velut incognitam repellebat; nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat innotescebat virtute; nunc vero quod Maria pepererat pendebat in cruce. Moralis praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex illa hora accepit eam didicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ remanerent incruce corpora sabbato erat enĩ magnus
dies ille sabbati : rogauer̃ pilatd̃ ut frangerent᷑ eoꝵ crura
& tollerent᷑. Non crura tollerent᷑ sed hiquib: ideo frange¬
bant᷑ ut morerent᷑ &auferrent᷑ ex ligno: nependentes in
cruce magnũ diem festũ siudiurnicruciatꝰ horrore fedar eN.¬

Expanded text:
abbato erat enim magnus dies ille sabbati, rogaverunt Pilatum, ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. » Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, auferrentur ex ligno, ne pendentes in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedaren
Abbreviated transcription (Latin):
titulũ multileger̃ iudȩoꝵ qr ꝓpeciuitatẽ eratdo c ubicruci fixus estiħs.
Eterat scr iptũ hebraice grece & latine : rexiudȩoꝵllȩ quippe tres
linguȩ ibi p̃ce teris eminebant: hebrea ꝓpt̃ iudȩos in lege gloriantes
greca ꝓpt̃gentiũ sapientes latina ꝓpt̃ roma nos multis acpenetunc
deoꝵ sed ir ipsedix̃ rexsũ iudȩoꝵ: Responđ pilatꝰ Iđ scripsi scripsi Dineffa¬
bilẽ uimdiuinȩ operationis : etiã in cordib: ignorantiũ . Nonne occulta
uox quȩdã pilato intꝰ quodã si dicipot est clamoso silentio ꝑsonabat. qđ
hoc uolebant: qd dicebant : noli scribere inquiuntrex iudȩoꝵ sed qi
ipsedix rex sũ iudȩoꝵ Quid loquiminuinsaneͥ : quid fieri contradicitis
qđ mutare nullo pacto potestis : nũ quid enĩꝓpt̃ e a nonerit uer ũ qiꝰ
iħ sait. rex sũ udȩ oꝵ: Sicorrũ piñ potest qđ pilatꝰ scripsit : corrũpipo

Expanded text:
pe civitatem erat locus ubi crucifixus est Jesus. Et erat scriptum Hebraice, Graece et Latine. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant, Hebraea propter Judaeos in lege gloriantes, Graeca propter gentium sapientes, Latina propter Romanos multis ac pene omn Pilatus: Quod scripsi, scripsi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat, quod  volebant, quid dicebant? Noli scribere, inquiunt, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit, Rex sum Judaeorum. Quid loquimini, insani? Quid fieri contradicitis, quod mutare nullo pacto potestis? Numquid enim propterea non erit verum. quia Jesus ait, Rex sum Judaeorum? Si corrumpi no
Abbreviated transcription (Latin):
locuturꝰ a płs suꝑeminentẽ inqͥt uiã uobdemonstro. Et alio loco ait
Cognoscere etiã suꝑ eminentẽ scientiȩ caritatẽ xp̃i. Itemq alibi. Suꝑ
hȩc aut̃ om̃ia. Uaritatẽ quȩ est uinculũ ꝑfectionis. Siergͦ liaritas
& suꝑeminentiorẽ hab& ui a: & suꝑemin& scientiȩ : & suꝑ omĩa pͣcep¬
ta est merito uestisqua significat᷑. de suꝑ contexta ꝑhibet᷑. In con¬
sutilisaut̃. nea liquando dissuat᷑ : & ad unũ ꝑuenit : qͣu inunũ om̃s col¬
ligit sic̃ in apoclipsin. cũ ess& etiã ipse duo denarius numerꝰ. id est¬

Expanded text:
locuturus Alocuturus Anentem scientiae charitatem Christi : Itemque alibi: Super omnia autem haec charitatem, quae est vinculum perfectionis . Si ergo charitas et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis, qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur; et ad unum pervenit, quia in unum omnes colligit; sicut in apostolis cum esset etiam ipse numer
Abbreviated transcription (Latin):
Sors enĩmissa est quis illã tunicã toller&. Dequa qͥmnarrare
pret̃ misit qualis fuerit : & quẽ ad modũ &equabilit̃ factis partib:
solaremanserit : quȩ ne conscinderet᷑ uenir& in sortẽ : ꝓpt̃ea
positũ est qđait. quis quid toller&: idest quie ã toller& tã ꝗͣ si tot V
itadiceret᷑. Diuiser̃ uestimenta eimit tentes sortẽ suꝑeis. quis tunicã
quȩ partib: ȩqualib: suꝑfuerat toller&. Iuerat forte aliqͥs qͥd signi¬
fic& in tot partes uestimentoꝵ facta diuisio : & de tunica illa sortitio.
&equalit̃ id est concordit̃ distributã. Propt̃ qđ a libi dic̃ mis surũ
se angłos suos ut colligant electos eiꝰ a quattuor uentis : qđ
quidẽ nisi a quattuor partib: mundi oriente. occidente . a qui¬
lone meridiȩ : Cunica uero illa sortita : om̃iũ partiũ significat
unitatẽ quȩ caritatis uinculo continet᷑. Decaritat &aut ẽ

Expanded text:
Sors enim missa est, quis illam tunicam tolleret, de qua quoniam narrare Sors enim missa est, quis illam tunicam tolleret, de qua quoniam narrare praetermisit qualis fuerit, et quemadmodum aequalibus factis partibus sola remanserit, quae ne conscinderetur, venit in sortem, pro ea positum est quod ait: Quis quid tolleret, id est: Quis eam tolleret, ita diceretur, Diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem super eis, quis tunicam quae partibus aequalibus superfuerat, tolleret. 4. Quaerat forte aliquis, quid significet in tot partes vestimentorum facta divisio, et de tunica illa sortitio. aequaliter, id est, concorditer, distributam. Propter quod alibi dicit missurum se angelos suos, ut colligant electos ejus a quatuor ventis . Quod quid est, nisi a quatuor partibus mundi, Oriente, Occidente, Aquilone, et Meridie? Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem
Abbreviated transcription (Latin):
tes qđ ait maths nisi qđ lucas dicendo sortes pluralẽ ꝓsingularinu¬
mero posuit. Iuȩ locutio in scripturis scis̃ in solitanon ẽ : quauis nom¬
nulli codices sortẽ repperiant᷑ habere ñ sortes. Marcꝰitaq: sol
uidet᷑ aliquã intulis sequȩstionẽ : dicendo mittentes sortes
suꝑ eis quis quid toller& : tãꝗͣ suꝑ om̃ib uestimentis. ñ suꝑ solatu¬
nica sorsmis sasit : locꝰ uidetͣ. Sed etiã hcbreuitas. obscuritatẽ
facit Sic enĩdictũ est. mittentes sortẽ suꝑeis. ac sidiceret᷑. mit¬
tentes sortẽ cũ diuiderent᷑ : qđ & factũ est. Om̃ium quippe uesti
mentoꝵ ei diuisio cõpleta ne& nisis orte claruiss& quisetiã
illa tunicãtoller&. ut sic contentio diuidentiũ finiret᷑: uł nulla
potius oriret᷑. Id ergoait quis quid toller& quando quide hoc sor¬
tide putat᷑ ñ ad om̃iaquȩ diuisa s̃uestimenta referendũ est.

Expanded text:
tes, quod ait Matthaeus? nisi quod Lucas dicendo sortes, pluralem pro singulari nutes, quod ait Matthaeus? nisi quod Lucas dicendo sortes, pluralem pro singulari numerum posuit: quae locutio Scripturis sanctis insolita non est, quamvis nonnulli Codices sortem reperiantur habere, non sortes. Marcus itaque solus videtur aliquam intulisse quaestionem. Dicendo enim: Mittentes sortem super eis, quis quid tolleret, tanquam super omnibus vestimentis, non super sola tunica sors missa sit, locutus videtur. Sed etiam hic brevitas obscuritatem facit: sic enim dictum est, Mittentes sortem super eis, ac si diceretur, Mittentes sortem cum dividerentur: quod et factum est. Omnium quippementorum ejus divisio completa non esset, nisi sorte claruisset quis etiam illam tunicam tolleret, ut sic contentio dividentium finiretur, vel nulla potius oriretur. Quod ergo ait: Quis quid tolleret, quandoquidem hoc sorti deputatur, non ad omnia quae divisa sunt vestimenta referendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis sortẽ omnino nominans pͣostea dix̃. & inuestẽ meã miser̃
sortẽ : ꝓpt̃ illã reliquã tunicã̧dequare dicã qđ ipse donauerit .
cũ prius eã quae oboriripotest . tãquã euuangłtȩ int̃se disere¬
pent calũpniã ꝓpulsa uero demonstrans nulliusce teroꝵ uer¬
ba narrationiioħis eẽ contraria: Matheus enĩ dicendo. diui¬
ser̃ uestimenta eiꝰ sortẽ mittentesad totã diuisionẽ uesti¬
m̃toꝵ uoluit intellegi &iã illã tunicãꝑtinere dequa sor tẽ
miser̃ quuitiq: om̃s uestes diuidendo inquieb: & illa fuit de ipsa sor¬
titAest. Tale ẽ qđ etiãlucas ait: diuidentes uestimenta eĩmiserunt¬
sortes. Diuidentes enĩ uener ad tunicã dequa est factaut int̃ eos
uniuersa uestimentoꝵ eiꝰ diuisio cõpleret᷑. Iuid est autẽ utrũ di¬
cat᷑ diuidente s miser̃ sortes qđ ait lucas. andiuiser̃ sortẽ mitten¬

Expanded text:
mentis sortem, omnino non nominans, postea dixit: et in vestem meam miserunt mentis sortem, omnino non nominans, postea dixit: et in vestem meam miserunt sortem, propter illam reliquam tunicam. De qua re dicam quod ipse donaverit, cum prius eam quae oboriri potest, tanquam Evangelistae inter se discrepent, calumniam propulsavero, demonstrans nullius caeterorum verba narrationi Joannis esse contraria. 3. Matthaeus enim dicendo, Diviserunt vestimenta ejus, sortem mittentes, ad totam divisionem vestimentorum voluit intelligi etiam tunicam pertinere, de qua sortem miserunt; quia utique omnes vestes dividendo, in quibus et illa fuit, de ipsa sortiti sunt. Tale est etiam quod ait Lucas, Dividentes vestimenta ejus, miseruntsortes: dividentuniversa vestimentorum ejus divisio compleretur. Quid autem interest utrum dicatur: Dividentes miserunt sortes, quod ait Lucas, an: Diviserunt sortem mitten
Abbreviated transcription (Latin):
sortes. Ioħsaut̃ & quot partes deuestimentis ei fecerint dic̃. id est¬
iiͦiͦi. ut singuli singulas tollant. Vnde appar &iii fius semilites qͥ in eo
crucisigendo pͣsidiparuer̃. Manifestequippeait: milites ergͦcũ cru¬
mentis nullã sortẽ missã esse uideamꝰ. sed de tunica quã simulcũcete¬
ris acceper̃ sed ñ similit̃ diuiser̃ . Deac enĩ seqͥt᷑ exponens Erat aut̃
tunica in consutilis de suꝑ contexta ꝑ totũ. Curaut̃ deilla sortem
miserꝰ narrans dixer̃ ergͦ inqͥt ad inuicẽ. Non scindamꝰeã : sed sorti¬
am̃ deillacuiꝰ sit: Appar& itaq in aliis uestib: aequaleseos habuisse
partes &sor tirinecesse ñ fuerit : In illa uero una ñ eos habere po¬
tusse singulas partes. nisiscinderet᷑ : ut & pannos eiꝰ inutilit̃ tolle¬
rent. Iđ ne facerent : adunũ eã sortitione ꝑuenire maluerunTł
Cuiꝰ euuangłtȩ narrationi consonat etiã ꝓphȩticũ testimoniũ
titi sed partiti. Nec ait sortientes partitis : sed inceteris uesti¬

Expanded text:
tem et quot partes de vestimentis ejus fecerint, dixit, id est, quatuor, ut singulas tollerent. Unde apparet quatuor fuisse milites qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait, Milites ergo cum crumentis nullam sortem missam esse videamus, sed de tunica, quam simul cum caeteris acceperunt, sed non similiter diviserunt. De hac enim sequitur exponens: Erat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Cur autem de illa sortem miserint, narrans: Dixerunt ergo, inquit, adinvicem, Non scindamus eam, sed sortiamur de illa cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit; in illa vero una, non eos habere potuisse singulas partes, nisi scinderetur, ut pannos ejus inutiliter tollerent. Quod ne facerent, ad unum eam pervenire sortitione maluerunt. Hujus evangelistae narrationi consonat etiam propheticum testimonium, titi, sed partiti. Nec ait: Sortientes partiti sunt in caeteris vesti
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃sestu : ego hodie genuite Postula ame &dabotibigentes here¬
ditatẽ tuã & posses sioẽ tuã terminos terrȩ. Vnde & ipse iã ꝑosꝓ
priũ loquens a pđ iudȩos habeo inqͥt alias ouesquȩ nons ex hoc ouili :
oport& me &ipsas adducere & uocẽ meã audient. bterit un grex
oleast̃ factus est particepsp̃inguedinis olea: nolea facta ẽ.
semine: & genteserant qͥb dicebat: siautẽ uosxp̃iergose¬
quoꝵ laus ñe xhominib: sed exdõ ẽ ꝑtinentiũ ad hierłm
liberã matrẽ nostrã e ternã incȩlisssarã spirialẽ an¬

Expanded text:
s haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves, quae non sunt ex hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient; et erit unus grex, oleaster factus est particeps pinguedinis oleae . Nam olea particeps semine ; et gentes erant, quibus dicebat: Si autem vos Christi, ergo sequorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est, pertinentium ad Jerusalem liberam, matrem nostra
Abbreviated transcription (Latin):
grande ludibriũ Sipietas grandemisteriũ. Si ex pect& impie¬
tas grande ignominiȩ de crimentũ. Sipietas grande fideimini¬
mentũ. Si exspect & impietas rid& regẽ ꝓuisgaregni. lignũ sui
portare supplitii. Sipietas uidit regẽbauilantẽ lignũ adsem&¬
ipsũ figendũ qđ sixurꝰ fuerat etiã in frontib: regũ: in eo spernen¬
dũ oculis impioꝵ in qđ erant gloriatura corda sc̃oꝵ Dicturo enim
suã suo gestans in humero cõmendabat : & lucernȩ arsurȩ quȩ sub
modio ponenda ñ erat . cande labrũ ferebat. Bauilans ergͦ sibi
crucẽ exiuit in eũ quidr̃ caluariȩ locũ hebraicȩ golgotha ubi

Expanded text:
grande ludibrium. Si pietas, grande mysterium; si spectet impiegrande ludibrium. Si pietas, grande mysterium; si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei monumentum. Si spectet impietas, ridet regem, pro virga regni, lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum; in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim , ipsam crucem suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae, quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat. Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, Hebraice Golgo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ipsa erat pͣparatioquȩ ab ipsa noctis hora iã ceperat do¬
necfier& quȩ p̃parabat᷑ xp̃i immolatio quȩ facta est hora
rationis sexutiq: horis a noctis non ausq: ad diei tertiã cõputatis :
Harũ duarũ solutionũ istius difficilis quȩstionis: eligat quisq: quã uol&.
Melius aut̃ qͥdeligat iudicabit : qͥ de consensu euuangełtarũ quȩ opero¬
sissime disputatas legerit. Iđ si & aliȩ solutiones eiꝰ potuerint inue¬
niri: cumulatius euuangelicȩ ueritatͥs constantia defendet᷑.
aduerscalũp nias infidelis adq: ĩpiȩ uanitatis : nuncad narra¬
tionẽ ioħi seuu angelistȩ post istabreuit̃ tractataredea¬
mꝰ. Susceper̃ autẽ inquid iħm. & eduxer̃ & bauilans sibicru¬
cẽ exut in eũ qͥdr̃ caluariȩ locus hebraicegolgotha. ubieũ¬
crucifixer̃ Vat ergo ad locũ ubi fuerat crucisigenđ por¬
tanscrucẽ suã iħs Ernde spectaculũ : Sed si expect& impietas

Expanded text:
enim erat ipsa praeparatio, quae ab hora noctis nona coeperat, doenim erat ipsa praeparatio, quae ab hora noctis nona coeperat, donec fieret quae praeparabatur Christi immolatio: quae facta est hora  praeparationis, sex utique horis a noctis nona usque ad diei tertiam computatis. Harum duarum solutionum istius difficilis quaestionis, eligat quisque quam volet Melius autem quid eligat judicabit, qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit . Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, Jesum, et eduxerunt: et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locucrucifixerunt. Ibat ergo ad locum ubi erat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum; sed si spectet impietas,
Abbreviated transcription (Latin):
chȩ hora quasi sexta: Parasceuȩ autẽ. latine p̃paratio
ẽ sed isto greco uerbolibentiusutunt᷑ uidei in huius¬
modi obseruationib: &iã quimagis latine quã grece
loquunt᷑. Erat alitẽ p̃paratio paschȩ. Pasch auero nrm̃
onẽ si abhora not isnona cõputemus: tuncenimuiden
audiret᷑ : unde congruent̃ accipit᷑ inde cepisse p̃pa¬
rationẽ ueripaschȩ cuius ũbra erat pascha iudeor.
idest immolationis xp̃i ex qͦ asacerdotib: p̃nuntianđ est immolanđ
ꝓfecto abea noctis hora quȩ tunc nona fuisse cognoseit᷑. usq
adhora diei tertiã quacrucifixũ essẽ xp̃minar cꝰeuuangłtates¬
tat᷑ sex hores. tres noctis & tres diurnȩ. Vnde in hac paras ceuȩ
paschȩ idest p̃paratio immo lationis xp̃i. quȩ abhora noctis nona
ceperat : quasi s exta agebat᷑ hora. idest ꝑacta quinta iã sexta
currereceperat: quando pilatꝰ tribumal ascendit . Ad huc

Expanded text:
chae, hora quasi sexta . Parasceve autem latine Praeparatio chae, hora quasi sexta . Parasceve autem latine Praeparatio est: sed isto verbo graeco libentius utuntur Judaei in hujusmodi observationibus, etiam qui magis latine quam grloquuntur. Erat autem praeparatio paschae. Pascha vero nostronem, si ab hora noctis nona computemus tunc enim videaudiretur; unde congruenter accipitur inde coepisse praeparationem veri Paschae, cujus umbra erat pascha Judaeorum, id est, immolationis Christi, ex quo a sacerdotibus praenuntiatus est immolandus, profecto ab ea noctis hora, quae nona fuisse convincitur, usque ad horam diei tertiam, qua crucifixum esse Christum Matur, sex horae sunt, tres nocturnae et tres diurnae. Unde in hac parasceve Paschae, id est praeparatione immolationis Christi, quae ab hora noctis nona coeperat, quasi sexta agebatur hora; id est, peracta quinta jam sexta currere coeperat, quando Pilatus tribunal ascendit: adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qr hora tertia crucifixus est dñs linguis iudȩoꝵ hora sexta
manib: militũ : ut intellegam horã quintã iã fuisse transactã
& aliqͥd de sex taceptũ quando seditꝓtribunali pilatꝰ quȩ dic¬
ta est a iohanne hora quasi sexta: ut cũ duceret᷑. & lignocũ duo¬
b: latronib: consigeret᷑. & iuxta eiꝰ crucẽ gererent᷑ quȩ gesta
narrant᷑ hora sexta integra cõpleret᷑ e Ex quahorausq ad
thei marci &lucȩ contestat᷑ auctoritas. Sedqmuidȩ ifacinꝰ
expressit quahora intellegunt᷑ apđ̃ pilatũ clamare potuissẽ
crucifige crueisige ut ñ illi tantũ reperiantur cruci¬
fixis se iħm idẽ milites qui eũ ligno suspender̃ sextahora:¬
uerũ &ĩã uidei. qͥut crucifigeret᷑ horatercia clamaue¬
r̃: Est & alia huiuis solutioquestionis. ut non accipiat᷑ ho¬
rasexta diei : qr nec ioħsait . erat aut ẽ hora dieiquasis ex¬
ta authoraquasisexta: sed ait erat autẽ parasc̃euȩ pas¬

Expanded text:
a crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad tthaei, Marci et Lucae contestatur auctoritas. Sed quoniam Judaei expressit. Qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse: Crucifige, crucifige, » ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est milites, qui eum ligno sexta horaerum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt. 2. Est et alia hujus solutio quaestionis, ut non hic accipiatur hora sexta diei, quia nec Joannes ait, Erat autem hora diei quasi sexta, aut hora quasi sexta; sed ait, Erat autem parasceve Pas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iã non in ꝓuerbus loquet᷑ sed palã de patre adnuntiabit eis inqua
hora dic̃ eos insuo nõe petituros nec sepatrẽ de illis rogaturũ eo qđ
& uenerit inmundũ itr̃ mrelicturꝰ mundũ &itur ad patrẽ. luergo
adhuc ꝓmittat᷑ illa inqsine ꝓuerbus locuturꝰ est . curistidicunt ec¬
cenunc palã loqris & ꝓuerbiũ nullũ dicis. nisulla quȩ scit ipse non in¬
tellegentib essȩ ꝓuerbia illius que adõ ñ intelleͥgunt : ut nec saltẽ
ñse intelligere intellegant : Paruulieni erant : & nondũ spirita lit̃ di¬
udicabant quȩ reb: ñ ad corpꝰ sed ad spm̃ꝑtinentib: audiebant.
Deniq: de ipsa eoꝵ &tate adhuc scđm interiorẽ hominẽ parua & in fir¬
ma eos am monens responđeis iħs. Mod o creditis : ecceuenithora
&iã uenit. ut disꝑgaminiumꝰ quisq: in ꝓpria & mesolũ relinquatis
Et non sum solus qr pat̃ mecũ est. Paulo antedixerat. relinqͦ mundũ

Expanded text:
qua non jam in proverbiis loquetur, sed palam de Patre annuntiabit eis: in qua hora dicit eos in suo nomine petituros, nec se Patrem de illis rogaturum, eo qut venerit in mundum, iterum relicturus mundum, et iturus ad Patrem. Cum ergo atur hora illa in qua sine proverbiis locuturus est, cur isti dicunt, Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis; nisi quia illa quae scit ipse non intelligentibus esse proverbia, illi usque adeo non intelligunt, ut nec saltem non se intelligere intelligant? Parvuli enim erant, et nondum spiritualiter dijudicabant, quae deDenique de ipsa horum aetate adhuc secundum interiorem hominem parva et infirma eos admonens: Respondit eis Jesus: Modo creditis? Ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Et non sum solus, quia Pater mecum est. » Paulo ante dixerat, « Relinquo mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
uales erant discipłi xp̃i. quandocũ eis ante passionẽ loq bat᷑
magnacũ paruis: Sed sicut oportebat ut magna dicerent᷑
& paruis siqr nondũ accepto spũs cõquẽ ad modũ posteiꝰ resur¬
rectionẽ uł ipso insufflante uł desuꝑ acceper̃ humana
magis quã diuina sapiebant : multis inditiis ꝑtotũ euuangłm
declaratur : Vnde hoc est qđ in istalectione dixer̃. Ait enĩeu ange¬
lista. Dicunt discipłieiꝰ. Eccenunc palã loqueris : & ꝓuerbiũ nullũ dicis.

Expanded text:
uales erant discipuli Christi, quando cum eis ante passionem loquebatur magna cum parvis, sed sicut oportebat ut magna dicerentur et parvis, quia nondum accepto Spiritu sancto, quemadmodum eum post ejus resurrectionem, vel ipso insufflante, vel desuper, acceperunt, humana magis quam divina sapiebant, ut multis indiciis per totum Evangelium declaratur. Unde et hoc est, quod in ista lectione dixerunt. Ait enim Evangelista: Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Itñm relinqͦ mundũ & uado ad patr̃ẽ. Plane credidimꝰ. Neq eñĩꝓpt̃ ea
non deserer& patrẽ :. Et sic uadit ad patrẽ relicto mundo. ut non
deserat mundũ. Exut enĩ a patre . qr depatre.ẽ. In mundũ uenit :
qr mundo suum corpꝰ ostendit. qđ deuirgine as sumpsit. Reliquid
mundũ corporali discesssone : ꝑrex̃ ad patr̃e hominis ascensi¬
one. nec mundũ deseruit prȩsentiȩ gubnationȩ Exp̃l.

Expanded text:
iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neque enim propteiterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neque enim proptenon desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit praesentiae gubernatione.
Abbreviated transcription (Latin):
qd eũ signisicasse arbitror.cuait. Et nondico uob : qr egeo gabo patr̃e
de uob. Ad hoc quippe intuendũ quo m̃đo non rogat patrẽ filius
sedsimul exaudiunt rogantes pat̃ & filius. non nisispiritalis
oculus mentis ascendit. Ipse enĩ inquid pat̃ amat uos qi uos me
amatis : Ideo amat ille ql nos amamus : Anpotius qr ille amat.
gimꝰ in qͥd : ql ipse prior dilex̃ nos. Hinc ergͦ factũ ẽ ut diligerem
qidilecti sumꝰ Pror st̃donũ est diligere dm̃. qr ipse ut diligeret᷑
dedit qͥ non dilectꝰ dilex̃. Dilplicentes amatisum : ut ess& in nob
unde placeremꝰ . Non eni a marem filiũ nisia marem & patr̃ẽ : Amat
nos & pat̃. qr nos a manifiliũ : cua patreafilio accipimꝰ ut & patrẽ
facer & qđ amar&: nisi anteqͣ id facer& nos amar &. Et cre¬
didistis inquid : ꝗl ego ad eo exiui. Exuapatre : & ueni in mundũ.¬

Expanded text:
quod eum significasse arbitror, ubi ait: Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem quod eum significasse arbitror, ubi ait: Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum, quomodo non rogat Patrem Filius; sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, non nisi spiritalis oculus mentis ascendit. Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis. Ideo amat ille, quia nos amamus? An potius quia ille amat, gimus, inquit, quia ipse prior dilexit nos . Hinc ergo factum est ut diligeremus, quia dilecti sumus. Prorsus donum Dei est, diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut esset in nobis unde placeremus. Non enim amaremus Filium, nisi amaremus et Patrem. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium, cum a Patre et Filio acceperimus, ut Patrem faceret quod amaret, nisi antequam id faceret nos amaret. Et credidistis, inquit, quia a Deo exivi. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tellegentia . dm̃ ñ corpus eẽ. sed spm̃: Itapalam depatre
no eiꝰ nominis. ñ aliud quãres ipsae. quȩ hoc nõe uocat᷑ in¬
tellegunt: nec animi uanitae. uel infirmitate consingunt
Tam quã inalolocopatre. in alosilium ante patrẽ stantẽ
& pronobis rogantem : spatiasua quaeq: amborii occupanti¬
b mobilis. & uerbum ad enũ cuiꝰestuerbum. facer epro
nobis uerba. Interuallo interposito inter hos loquetis.
& auriculas audientis : & alia talia quȩ sibi animales idemq: carna¬
les incordib fabricant᷑. Quicquid enĩ tale spiritalib dedeo cogi¬
tantib: excorpoꝵ consuetudine occurrit : negando atq respuen¬
do tãquã inportunas muscas ab interiorib: oculis abiguit : & since¬
ritati eiꝰ lucis adquiescunt. Iua teste aciudicȩ. has ipsas imagines
corpoꝵ suis int̃nis aspectib: intuentes. falsas omninocon inͤunt :

Expanded text:
telligentia, Deum non corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre telligentia, Deum non corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre no ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis t auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mundiacrepimꝰ: sad spinquiexdeo est: ut sciamꝰ quea deodo
nata sunt nobis: que & loquim᷑ i ñ insapientia bumane. doctis
uerbis. sed doctispi spiritalib spiritalia coparintes: Animu¬
lisautem homo: ñ ꝑcipit que sunt sp̃s̃ dei: Nonitaq ꝑcipiens
quae sunt sp̃sdei homo animalis: sicaudit quaecumq: audit de
dei natum: ut aliud quã corpus cogitare nom pos sit : quã libit
amplis simũ uel uim̃ sum: quamlibo lucidum ac spetiosũ.
corprs: Tamenadeo protier bia illisunt quae cumq dicta
sapientia deincor porea inmutabiliq substantia : ñ quod
ea tãquã prouerbra deputꝗt: Eel quia sic cogitat. quomͦ
qui prouer bia solent audire .neq intellegere : Cumue¬
rospiritalis caperit om̃naduudicare. ipse autẽ anemune
diudicat᷑. Ꝙiam sunhao uita ad huc ueludper speculum
expartẽ per spicit tm̃ uillo corporis sensu. nulla
inagaria cagitittone qua tapit aut fingit qualium¬
cumq similitudines corporu. sedmentis certis sima in¬

Expanded text:
ex Deo est, ut sciamus quae a Deo nata sunt nobis, quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis verbis, sed docti Spiritu, spiritalibus spiritalia comparentes. Animalis autem non percipit quae sunt Spiritus Dei . Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei, homo animalis, sic audit quaecunque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum corpus. Tamen ideo proverbia illi sunt quaecunque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. Cum vero spiritualis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima in
Abbreviated transcription (Latin):
dicere hanc dequaloquit᷑ horam. sutm opor terescłm intel¬
legi: ubiuidebimꝰ palam quodbeatus paulus diẽ. fatiꝑ adfatiẽ.
Vtquodait. hec in prouerbus locutus sum uobis. hoc sit quod
ab eo̾dem apło dictum est. uidemꝰ nunc perspeculum ineig¬
mate: Ad nuntiabo autem uobis. quiaꝑfilium pater iudebit᷑.
iuxtaillud quodalibiait: Neq patrẽ quis cognoscit. nisi flius.
a cui uoluerit fliusreuelare: Sed istum sensum uido urm¬
pedirȩ quod sequitur: Illodie : in nõe meo paetis : in st̃o enĩ
scło. cũ peruenerinius ad regnum. ubisimiles eierimꝰ. qm̃
uidebimꝰ eum sicuti est Iuidpas iturisumꝰ. quã deo satiabi¬
tur in nobis desiderium nrm̃: Unde & in alio psalmo legit̃¬
satiabor dũmanifestabitur gloriatua s&e itionãq. alicui
estindigenti a : qua ibi nullaerit. ubi haec satietas erit:
Relinquitur itaq quã tũ sapereualeo. ut intelligatur lis
discipulos suos decarnalib: uelanimalibus. sespiritales pro¬

Expanded text:
dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nSatiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut intelligatur Dominus Jesus discipulos suos de carnalibus vel animalibus se spirituales pro
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis. p̃paratio ẽ. mansionis.: Itah̃e para: quod pa¬
ras : Nos eñitib paras. & tenobis paras q̃m̃ locum paris.
&tib in nobisꝑaras. &ͫ inobis. : Tuemĩ dixisti: man&e
inme : & ego muobis. Quantũ quisq sueritparticepstui.
aluis minus alius amplius. hȩcerit diuersitas premiorii :¬
torum. Quidẽ quod uadis : quid ẽ quod uenis: sibene
intellego. nec unde uadis. necunde uenis recedis.
Uadis latendo uenis apparendo : Sed nisi maneasre¬
gendo ut prosiciamus beneuiuendo : quomodo parabi¬
tur locus. ubi possimus manere ꝑsruendo : hȩc deuer¬
bis quaerecitata sunt euangeliscis satis dictasint: quo us¬
q: ait dñs. Iterum ueniam & accipiamuos ad meipsum.
Quid autẽ sit quod sequitur. ut ubiegosum & uossitis.:
& quo egouado scitis & ui amscitis postinter rogationem
quȩ sequitur a discipulos factaniitam quam pec eos &
nos interrogemus. melius audiemus. oportuniusq trac¬
tabimus. ⁊¬

Expanded text:
lectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod palectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum torum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc aedificatur  adhuc paratur: ad huc congregatur. :¬
In illoerunt mansiones sicut eas adhuc parat dñs : In illo iã
liquerit Agnos codñe ut possum nimirum illud significas :
quia ut parantur istȩmansiones uiuere deb& iustus exfide
quienim adio peregrinatur opus hab& exside iuuere. qr
ꝑhanc adspetiem contẽplandam paratur.: : Beatienim mun¬
docorde q̃uia ipsi dm̃ uidebunt : & sidemundat᷑ cordaeoꝵ
Illud ineuanglio: hoc in a postolorum actib legitur Fides
autem quaeorũ quidm̃ui surisunt. quandiu peregrinan¬
tur cordamundantur : quod non uid& credit. Nan
siuide . non ẽ. sides : Credenti colligitur meritum
uidenti redditur premium: Eatergo dñs& par&
locum: eat neuideatur : Lateat. ut credatur : Iunc
enĩ locus paratur. si ex fide uiuatur: Creditis ude¬
sideretur ut desideratus habeatur. Desideri undi¬

Expanded text:
adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jat, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium di
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum autem semen hisunt filii regm. Qui & sinunc habent
ꝑmixtatizana : mita& infine rex ipse angłos suos. & colli¬
gent deregno ei om̃ia scandala . ⁊unc iustifulgebunt sicut
sol: in regnopatris sui : Regum fulgebit in regno : cureg¬
nouenerit regnum : quod nunc oramus & dicimus ueniat
regnumtuum. Nunc ergo iam regnum uocatur. sed ad huc
conuocatur : Sienim regnũ non uocaretur. colligent de
regno eiꝰ om̃ia scandala non diceretur : Sed nondum reg¬
nat. hocregnum. Proinde sic est iam regnum: ut cũde
illo collerta fuerint om̃iascandala. tunt ꝑueniat ad
regnum ut non solum regninomen. sed aiam regnandi
habeat potestatem : huic quipperegno. addexteram stan¬
tiinsie dicͤtur. Uenitebene dictipatris mei. percipiteregnũ:
Idẽ qui regnumeratis & non regnabatis. Venite regnate : ut
quod inspefueratis. M iaminre eẽ. positis . Haecergo do¬
mus dei. hoc tẽplũdei hoc regnum der Regnumq: caelorũ.

Expanded text:
Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanin fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
has preparat: qui secit quȩ futura sunt: quas preparauit
predestinando p̃reparat operando. Iumergosunt . in pre¬
destinatione ⁊ Si quominis : dixiss& iboo preparabo:
dẽ predestinabo : Sed quia nonduim sunt in operatione.
& si abiero inquiđ̃. & preparauero uobis locum᷑ ite¬
rum ueniam. & accipiamuos ad me ipsum. Parat
sores : Quippe cum dixerit. indomo patris meiman¬
siones multesunt : Quid putamus indomid̃ eẽ . nisitẽ¬
plũdeiꝰ quod aute sit interrog& ur apłs. & res pondeat :
Templũ em̃ deiscm est. quodestisuos. hoc ẽ. etiam
regnũ dei : quod filius traditurus ẽ. patri: undedicit idẽ
apostolus. Initium xp̃s. : de inde qui sunt xp̃iin presentiariꝰ:
deindesinis : cumtra diderit regnũ deo & patri. Id est quos
redemit sanguinesuo : tradiderit contẽplando & ic̃ patri
suo : Hoc eftregnacaelorum : de quodicitur: Simile est
regnũ celorum. homini seminanti bonum se men inagrosuo :

Expanded text:
has praeparat, qui fecit quae futura sunt. Has praeparavit has praeparat, qui fecit quae futura sunt. Has praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione. Si quominus dixisset, Ibo et parabo, id est, praedestinabo. Sed quia nondum sunt in operatione: Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Parat sores. Quippe cum dixerit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; quid putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc est etiam regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit idem apostolus, Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedsĩ abierit & preparauerit sicut futurȩ sunt. iterũueni¬
ens accipi& suos ad seipsum ubi est ipsesint &iã ipsi . Nuomo¬
doergomansiones indomopatris non aliȩ sed ipsȩ & sine dubiota
sunt sicut paranrsunt. & nondum sunt sicut paran desunt:
quomodo pritamus : nisi quomodo &ic̃ ꝓph&a predicat dm̃ qr
fecit quȩ sutura sunt ꝰ non enim ait qui factur e. que futura
sunt : sed quifecit quas sutura sunt.Ergo & fecit ea.: & fac¬
turus ẽ .ea. Nlã meq facta sunt supse nonferit: neq futuras.
sipsenonfecerit. ⁊ fecit ergo ea predestinando: facturus ẽ.
operando : sicut discipulos quando elegerit satis indicat euan¬
gitnos ante mundi constitutionẽ : predestinando utique:
non uocando : Quos autẽ predestinauit. illos & uocauit .:
Elegit predestinando. antemundi constitutionem: elegit
uocando antemundi comsummationem ꝗ Sic & mansio¬
nes preparauit: & preparat . nec alius sed quas preparauit.

Expanded text:
sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum venised si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et pr