comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clericus qui ip̃i scruit ecclic. int̃prete¬
tur pͥmo uocabulum suum: et nomĩs
diffinitione ꝓlata. nitat᷑ else qͣd dicit᷑.
Si enim cleros grete. sors latine ap¬
pellat᷑: ꝓpt̾ea uocant᷑ clerici. uel qͥa
de sorte sunt dm̃: uel quia dñs ipse.
sors. io est pars clericor est. Qui autẽ
uel ipse pars dm̃i est. uel dñm partĩ
habet: talem se exhibere dibet: ut et
possideat dñm: ec ipse pollideat᷑ a dño.
Qui dñm possidet. et cum ꝓph̃a dicit.
pars mea dñs: nichil extra dñm hab̾e
potest. Quod si quispiam aliud habri¬
erit p̃ter dñm: pars ers non erte dñs.
Uerbi gr̃a. Si aurũ. si argentũ. si posses¬
siones. si uariam supellectilem: cum his
partib dñs eus pars fieri non dignabi¬
tur. Si autem ego pars dñi sum. et funi
culus hereditatis ciꝰ. nec accipio partẽ
int̾ cẽtas tribus. sed quasi leuita et la¬
cerdos uiuo de decimis. et altari serui¬

Expanded text:
clericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpreteclericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpretetur primum uocabulum suum et nominis definitione praelata nitatur esse, quod dicitur. si enim κλη̑ρος Graece \'sors\' Latine appellatur, propterea uocantur clerici, uel quia de sorte sunt domini uel quia dominus ipse sors, id est pars, clericorum est. qui autem uel ipse pars domini est uel dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut et possideat dominum et ipse possideatur a domino. qui dominum possidet et cum propheta dicit: pars mea dominus, nihil extra dominum habere potest, quod, si quippiam aliud habuerit praeter dominum, 20 pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars dculus haereditatis ejus: nec accipio partem inter caeteras tribus, sed quasi levita et sacerdos, vivo de decimis; et altari servi
Abbreviated transcription (Latin):
quiescat sẏnu. Impolluta est uirgi¬
nitatisq ꝑpetue: et que in simili¬
iudinem marie. cum cotidie gene¬
ret lemꝑq parturiat: incorrupta est.
tes: et in cuͣngłio dñm predicasse. qd
n sine mundi. qͣndo iuxta ꝓphetam
⁊achatiam stultus pastor eile ceꝑit.
sapientia decrescente. refrigescat ka¬
ritas multor. Audi igitur. ut bca¬
tus cyprianus ait: non diserta sed
fortia. Audi fratrem collegio: patrẽ
sento: qui te a cunabubis fidei usq
ad ꝑfectam ducat ecatem: et ꝑ singu¬
los gradus uiuendi preccpta consti¬
tuens. int ceteros erudiat. Ocio qui¬
dem ab auunculo tuo beato hely¬
odoro qui nunc pontisex xp̃t est. te
et licliaisse que sc̃a sunt et cotidie
discere: normamq uite cius extm¬
plum habere uirtutũ. Sed et nr̃a
qualiacumq sunt suscipe: et libel¬
lum hunc libello illius copulato:
ut cum ille te monachum crudicrte.
hic clericum doccat esse ꝑfectum. Igit᷑

Expanded text:
quiescat sinu. inpolluta est uirgiquiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parluriat, . incorrupta est. tes et in evangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zachariam stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. Audi igitur, ut beatus Cyprianus ait, non diserta, sed fortia. Audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus vivendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. Scio quidem ab avunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidiscere normamque uitae eius exemplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
coccinum ligat in manu phates: qui
ab eo quod parietem diuiserat. duos
arte pplos separantem. diuisoris. id
est phares sorttius est nomen. Et ra¬
ab meretrix in tyꝑo eccłie resticulã
mysteria sanguinis continentem :
ut iherico peteunte domus ciꝰ salua¬
retur: appendit. Et in alio loco: de ui¬
tis scĩs scriptura commnemorat. Hii
sunt qui uenerunt de calore domus
rechab. Et dominus nr̃ in eungelio.
Ignem inquit ueni mittere in terrã:
et quem tiolo it ardeat: qui in diser¬
puloꝵ corde succensus cogebait cos
dicere. Honne cor nr̃m ardens erat¬
in nob̃. dum loquetetur in uia. et
aꝑiret nob scripturas:. Quorsum
hec tam longo reperita principio.
He a me queras pueriles deilama¬
tiones: sententiaꝵ flosculos. uerbo¬
rum lenotinta: ee ꝑfines capitum
singuloꝵ. acutaquedam breuiter¬
q conclusa: que plausus ⁊ clamo¬
res excitent audientium. Amplere¬
tur me modo sapientia: et abysag
nr̃a que numqͣm senescit. in inco te¬

Expanded text:
coccinum ligat in manu Phares, qui coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diuiserat duos ante populos separantem, \'diuisoris\', id est \'Phares\', sortitus est nomen. et Raamysterium sanguinis continentem, ut Jericho pereunte domus ejus salvaretur, appendit, uns sanctis scriptura commemorat: hi sunt Cinaei, qui uenerunt de Calore domus Rechab. et dominus noster in.euangelio: ignem, inquit, ueni mittere in terram et quam uolo, ut ardeat! qui in discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo re
Abbreviated transcription (Latin):
ertt. nec desperauerit discire. Cirte
horcierus refert: q̃d de lingua nestori⁊
iam ueuili et pene decrepiti. dulcior
melle oratio fluxerit. Ded et ipsius
tiam senum indicat ampliorem. Int̾¬
precatur enim. pat̾ m̃s suꝑfluus: uel
patris mei rugitus. Uerbum suꝑflui
ambigium est. sed in prescra loco uͥ¬
tutem sonat: quod amplior sit in seri¬
bus. et redundans ac larga sapiertia.
In alio autem loco: suꝑfluus quasi nõ
neceslarius ponit᷑. Abysag autem. id
est tugitus. ꝓpͥc nuncupatur. cum ma¬
ris fluctus resonant: ⁊ ut ita dicam de
pelago ueniens tremitus audit᷑. Ex
quo ostenditur. habundantissimum
et ultra humanam uocem diuini set¬
monis in senib thonttruũ commora¬
ti. Porro sunamttis in lingua nostra
coccinea dicit᷑. ut significet calere sapi¬
entiam: et diuina lectione feruere. sco̾
licet dñici sanguinis indicet lacrarã¬
tum: tamen ec feruorera ostendit sapi¬
entie. unde ⁊ ohstetrit illa in genesi.

Expanded text:
erit nec desperauerit discere. certe erit nec desperauerit discere. certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris iam uetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxerit. sed et ipsius tiam senum indicat ampliorem. interpretatur enim \'pater meus superfluus\' uel \'patris mei rugitus.\' uerbum \'superfluum\' ambiguum est et in praesenti loco uirtutem sonat, quod amplior sit in senibus et redundans ac larga sapientia, in alio autem loco \'superfluus\' quasi \'non necessarius\' ponitur. \'sag\' autem, id est \'rugitus\', proprie nuncupatur, cum maris fluctus resonant et, ut ita dicam, de pelago ueniens fremitus auditur. ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam uocem diuini sermonis in senibus tonitruum commorari. porro \'Somanitis1 in lingua nostra \'coccinea\' dicitur, ut significet calere sapientiam et diuina lectione feruere; quod, licet dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et feruorem ostendit sapientiae. unde et obstetrix illa in Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
centum septem annis se mori cerneret:
dixisse fertur dolere se qõ tunc egrede¬
retur de uita. quando sapere cepislet.
plato octogelimo et pͥmo anno scribẽ¬
est morcuus: et locrates non agintta et
nouem annos in dotendi scribendiq
labore compleuit. Taceo ecteros phy¬
losophos. pytagoram. democrtiũ. ⁊e¬
nocratem. zenonem. et deantem. qui
iam ctate longeua in sapientie studus
floruerunt. ad poctas uenio. homerũ.
esyodum. symonidem. sterlicorũ: qui gͣn¬
des natu. cigneum nescio ꝯtud. Et soli¬
co dultius. uicina morte ectinerunt.
Sofoeles. cum ꝓpc̃ nimiam senectutẽ.
et rei familiaris neggligentiam. a filis
accus arctur amentie redyppi fabulã
quam nuꝑ scripierat recitauit iudici¬
bus: et tantum sapientie in etate iã
fracta specimen dedit. ut seueritatem
tibunalium in theatri fauorem ũ¬
teret. Nei mirum: cum etiam cato. ro¬
mant generis di scrtissimus. censoꝵꝰ
iam et senei. grecas litt̾as nec erubu¬

Expanded text:
centum et septem annis, se mori cerneret, centum et septem annis, se mori cerneret, dixisse fertur, se dolere, quod tunc egrederetur e vita, quando sapere coepisset. Plato octogesimo primo anno scribens, mortuus est. Et Isocrates, nonagintnouem annos in docendi scribendique labore conpleuit; taceo ceteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur amentiae, Oedipi fabulam, quam nuper scripserat. recitauit iudicibus: et tantum sapientiae in aetate iam fracta specimen dedit, ut seueritatem tribunalium in theatri fauorem uerteret. nec mirum, cum etiam Cato, Romani generis disertissimus, censorius iam et senex, Graecas litteras nec erubu
Abbreviated transcription (Latin):
lucq detursus. ꝑegrinoꝵ susceptio:
defensio pauꝑum: instantia orationũ.
et ꝑseuerartia: uisitatio languenti¬
um: labor manuũ unde prebeant᷑
elemosine. Et ne longius sermonẽ
ꝓchtaam: cuncta que ꝑ corpus exer¬
centur: fracto corpore minora fiũt.
Nes hoc dico. qd in iuuenib. et ad¬
hue solidioris ecttis. his duim tax¬
at. qui labore ⁊ ardentillimo studio.
uite quoq sanc̾timonia ⁊ orationis.
consequitti suntt. frigeat sapientua.
que in plerisq lenib ccate marces¬
cte: sed quod adolescentia mulca cor¬
poris bella sustineat: et int incenti¬
ua utuoꝵ ⁊ carnis dycillationem.¬
quasi ignis in lignis iuridib suffo¬
cetur. cosuum non pollit explicare
fulgorem: seneflus uero rursus. coꝵ
arcibus instruxerunt. et in lege do
mini meditati sunt aie ac nocte. eca¬
te fit dectior: ult tritior. procellu tim¬
poris sapientior ⁊ ueterũ studioꝵ dul¬
cissimos fructus merit. Unde̾ lapiens
ilie uir gretie remestocles. cum expletis

Expanded text:
lucque descensus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, instantia orationum, et perseverantia, visitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur eleemosynae, et ne sermonem longius traham cuncta, quae per corpus exercentur, fracto cnec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationequasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus uero — rursus admartibus instruxemini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos fructus metit . Unde et sapiens ille vir Graeciae Themistocles, cum expletis
Abbreviated transcription (Latin):
regna celorum: nichil laboriosuus.
qui chotidie de uita ꝑiclitatur. Hi¬
chil eo fortius. qui uincit diabolũ:
nichil inbecillius qui a carne suꝑa¬
tur. Utriusq rei: exempla sunt plu¬
rima. Latro credit in cruce. et statĩ
meretur audire: amen dico tibi. ho¬
die mecum eris in paradyso. Iudas
de aplãtus fastigio in ꝑdi tioras tarca¬
rtum labitur: et nec familiaritate cõ¬
uiuii. neo instinctione bu celle. Ret
osculi gr̃a frangitur: sed quasi ho¬
minem tradit. quem filium dei no¬
uerat. Quid samaritana uilius:
Non solum ipsa credidit: et post
sex iuros unum inuenit deum.
messẏamq cognouit ad fontem. quẽ
in templo. iudeorum popłs ignora
refuto: lassumq sustentat. Quid
salomone sapientius: Attamen ir¬

Expanded text:
regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabreficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen i
Abbreviated transcription (Latin):
et docet. quales in tribulationib esse
debearus: cum dicio. Omne gaudũt
exisumate fr̃es km̃i: cum in demptatio¬
nes uarias incederitis. Unde satis p̃¬
posterum atq contͣrium est. nos in hui¬
uismodi rebus aliqua mesticia fatiga¬
ri: in quib gaudium uibemur potius
habere qͣm luctum. Et alibi idem a¬
postolus dicit. Beatus uir qui suf¬
fert temptationem÷ qm̃ cum ꝑbatus
suerto accipiet cororiam uite: qͣm rep¬
misit deus diligentibus se. Uide er¬
go qͣntum homini temptatio prositł
ꝑ quam beatitudinem consequit᷑ et
coronam. Sed illud intelligendũ est
cur ita dicit: qm̃ cum probatus fue¬
rit accipiet coronam uite: qͣm reꝓmi¬
sit deus diligentibus se. Illos dixit
ꝓbatos. et ab his deum diligi. qui ob
nominis eius causam in temptatio¬
ne ꝑstiteriut:. quib merito corona
ꝓmittitur: illos uero reprobos. et nul¬
lo utte p̃mio dignos. quos nulla
teraptationum causa uexarte. Qua

Expanded text:
ionibus esse debeamus, cum dicit: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis . Unde satis praeposterum et contrarium est, nos in hujusmodi rebus moestitia aliqua fatigari: in quibus gaudium potius jubemur habere, quam luctum. Et alibi idem apostolus dicit: Beatus vir qui m cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se. Vide ergo quantum homini tentatio prosit: per quam beatitudinem consequitur et coronam. Sed illud intelligendum est cum ita dicit: quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se. Illos, inquit, probatos, et ab his Deum diligi, qui ob nominis ejus causam in tentatione perstiterint, quibus merito corona promittitur: illos vero reprobos et nullius vitae praemio dignos, quos nulla tentationum causa vexarit. III.
Abbreviated transcription (Latin):
uere complexus. Certe moysss utx
nsrłitici pplĩ. centum iuginti annos
habebat: et sephoram non mutauit.
Que est gͥ ista sunamtas uror et
uirgo: tam feruens. utc frigidum ca¬
lefacerec: tam sc̃a. ut calentem ad
lybidinem non ꝓuocaret. Ctponat
sapientillimus lalomon. patris sui de¬
licias: et pacisicus bellatorto uiri nar¬
ret amplerus. Posside sapientiam :
pollide intelligentiam: ne obliuis¬
caris. et ne declinauus e uerbis oris
maet÷ neq dereliqueris eam et appre¬
hendecte: ama illam et seruabit te.
Principuim lapientie posside sapi¬
entiam: ec in omni posseslione tua
posside intelligentiam. Erreruda il¬
lam ⁊ exaltabit te: honora illata et
amplexabit᷑ de: ut det captei tuo coronã
gr̃aꝵ: corona quoq deliciaꝵ protegat
te. Omnes pene uircittes corporis mu¬
tant᷑ in senib: et crelcrite sola saptẽ¬
tia. decrescunt cetere uires: iciunia.¬

Expanded text:
aesiere amplexus. Certe Moyses dux aesiere amplexus. Certe Moyses dux Israelitici populi, centum et viginti annos haQuae est igitur ista Somanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua posside intellegentiam; circumda illam et exaltabit te; honora illam et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: ieiunia
Abbreviated transcription (Latin):
menta cognosce. Dauid annos natꝰ
seꝑtuagita: bellicosus quondam
uir: senectute frigente non pot̾at ca¬
lefieri. Querit᷑ itaq ꝑuella de untũ¬
sis finib isrł. abisag sunamitis. q̃
cum rege dormiret: et senile corpus
calefaceret. Nonne tͥ uidet᷑ si octiden
tem sequaris litt̾am. uel figmentum
esse de mimo: aut cantilenaꝵ ludicra.
Frigidus obuoluit᷑ senex uestimentis:
et nili complexu a dolescentule non te¬
pescit. Uiuebat ad huc bethsabet: su¬
ꝑerat abygail: et relique uxores eius
et concubine. quas scriptura cõme¬
morat. Omnes quasi frigide repudi¬
calescit amplexib. Abraham multo
dauid senior fuit: et tam̃ uiuente sa¬
ta. aliam non queliuit urorem. ysa¬
ac duiplices dauid annos habuit: et
cum rebecta iam uetula nũqͣm refri¬
guit. Tacco de priorib ante diluui¬
um uiris: qui post annos nongen¬
tos. non dico senilib. sed pene iam
cartosis aitub: neqͣqͣm puellares q̃¬

Expanded text:
menta cognosce. Dauid annos natus menta cognosce. Dauid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de uniuersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus catem sequaris litteram, vel figmentum esse de mimo, vel Atellanarum ludicra? Frigidus senex obvolvitur vestimentis, et nisi complexu adolescentulae non tepescit. Vivebat adhuc Bethsabee, supererat Abigail, et reliquae uxores ejus, et concubinae, quas Scriptura commemorat. Omnes quasi frigidae repudicalescit amplexibus. Abraham multo David senior fuit, et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit; et cum Rebecca jam vetula nunquam friguit. Taceo de prioribus ante Diluvium viris, qui post annos nongentos, non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares qu
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ breui uolumme digeram preccpta ui¬
uendi: e qua ratione is qui scl̃i militia
derelicta. uel monachtis ceꝑte esse uel
clericus. rectum xp̃i tͣmitem teneat.¬
nec ad diũsa uitioꝵ diuerticula rapi¬
acur. Dum essem adolescens. immo
puer. et pͥmos impetꝰ lasciuientis eta¬
tis. heremi duricia refrenarem: scrip¬
si ad auunculũ tuũ scm helyodorũ
exhortatoriam eplãm. plenam lacͥmis
querimoniisq. et q̃ deserti sodalis mõ¬
straret affectum. Sed in illo oꝑe pro
etate tunc lusimus. et calentib adhut
rechorũ studiis atq doctrinis. q̃dam
scolastico flore depinximus. Nunc ari¬
tem cano capite. et arata rugis fronte.
et ad instar boum penderitib amen-
to palearib: frigidus obsistit circum
p̃cordia sangus. Unde et in alio lo¬
co ildem pocta cante. Omnia terc etas.
animum quoq. Et post modicum.
Nunc oblita mͥ tot carmina: uox qͦ
moerim iam fugit ipla. Quod ne
de gerttli tantũ litt̾atura ꝓferre ui¬
deamur: diuinoꝵ uoluminũ sacra¬

Expanded text:
tibi breui uolumine digeram praecepta uiuendi et, qua ratione is, qui saeculi militia derelicta uel monachus coeperit esse uel clericus, rectum Christne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lascivientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epquaerimoniisque, et quae deserti sodalis monstraret affectum. Sed in illo opere pro aetate tunc lusimus, et calentibus adhuc Rhetorum studiis atque doctrinis, quaedam scholastico flore depinximus. Nunc jam cano capite, et arata rugis fronte, et to palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
cellabilis inimicus post tergũ
sequittus est: ut maiora in sole¬
nidine bella nunc patiar. Hĩc
erum presidus futta mundi
artiana rabies frenit: hinc
in tres partes scissam eccliam
ad se rapere festinat. Mona¬
chor circa maneitium: anti¬
qͣ in me surgit auctoritas. Ego
intterim clamito. Si quis cathe¬
dre petri iungitur: m̃s est. coi¬
lecins. uttalis atq pacilinrts:
tibi herete se di atinit. Possem cre¬
dere: si hoc unus afsercret. ꝯc
aut dio mentiuntir: aut om̃s
Iocirco obtestor beatitudinem
tuant per criicein dsfi. ꝑ netes¬
sartum fidci nr̃e decus. passi¬
onem. ite qui aplos honore se¬
queris. sequatis ce merto: ita
in solio cum duodetim iudita¬
nirus scleas: tta te alius senẽ
cum petro cingat: ita munici¬
paccum celi cum paulo consenͣ¬
ris: ut mͥ literis tuis aptum
quem in sycia debeo cominu¬
nicare. sigrifices. Nolt despt¬
cere animam: ꝓ qua xp̃c est

Expanded text:
cessabilis inimicus postergum cessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeam communicare, significes. noli despicere ani
Abbreviated transcription (Latin):
tib potest. publicani precibus
uincttur. Piniue cuuttus que
peccato periit: flctib stecit. &.¬
sum ista tam longo repertt pͥn¬
cipio: Uideliceo itt paruum
magnus aspicias: utt dies mor¬
bidam non contempnias ouem.
xp̃e in patad ysum de cruce la¬
troneni uitulit: et ne quis ali¬
qͣndo scram contersionem
putaret. fecit hormeidis pena
plectitur: et non aginta nouẽ
saras pecudib derelictis. una
otuctila que remanserat. hume¬
ris boni pastoris aduehterit.
Parilus ex ꝑsequutore. sto prede¬
cator. Iccisis carnalib ercecatur:
ut mente plus uideat. Et qui
uinctos xp̃i fatriuilos ducebat
ad concilium uideoꝵ: ipse post¬
ea de xp̃i uiculis głatur. Ego
igitur ut ante iam scripsi. xp̃i
uestem in romana urbe susci¬
piens: nunc barbaro syrie li¬
mite tencor. Et nc putes alte¬
tius hanc de me fuisse senten¬
tiam: qui mererer ipse consti¬
tuui. Uerum ut ait gentilii po¬
cta. celum non animum mauttat
qui tnsmare currit: ita me in¬

Expanded text:
ibus potest, publicani precibus ibus potest, publicani precibus uincitur; Nineue ciuitas, quae peccato periit, fletibus stetit. quorsum ista tam longo repetita prooemio? uidelicet, ut paruum magnus aspicias, ut diues pastor morbidam non contemnas ouem. Christus in paradisum de cruce latronem tulit et, ne quis aliquando seram conuersionem putaret, fecit homicidii poenalaetus amplectitur et nonaginta nouem sanis pecudibus derelictis una ouicula, quae remanserat, umeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculis carnalibus excaecatur, ut mente plus uideat, et qui uinctos Christi famulos ducebat ad concilium Iudaeorum, ipse postea de Christi uinculis gloriatur. Ego igitur, ut ante iam scripsi, Christi uestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne putes alterius hanc de me fuisse sententiam, quid mererer, ipse constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum mutat, qui trans mare currit, ita me in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tam anxic unũ uerbũ
tenertt: qui sub ambiguo ser¬
mone laticant. Si sic credũt
ut interpretantur. non darp¬
no quod retinert: Ii sic credo
ui ipsi serttire se simulant: ꝑ¬
mitrant michi meis uerbis su¬
um scrisum loqui. Quamob
rem obtestor beatitudinem tu¬
am ꝑ crucifixum. mundi salu¬
teri. ꝑ omousyon trinitatem:
ut michi eplis tius sine tacen¬
darrim. siue dicendaruni ypo¬
tason detur auctoritas : Et ne
forte obscuritas in quo degolo¬
u fallat bauilos ltterarũ: ad
euagrium prħrm quem opti¬
me nosti dignare scripta trans¬
mittere. Siraul etiara cui ap̃d
artiochiam debeam comiu¬
nicare sigrafices: quia campẽ¬
ses cum tharsensibus hertucil
copulat nichil aliud arabiĩtt.
qͣm ut auctoritate commumo¬
nis uestre fula. tres ypostases
cum antiquo sensu predicent.
mulier randem meruit audiri.
et clauso cum serius ostio: me¬
dia licet nocte ab amico panes
amicus. accepte. Deus ipse qui
nullis contra se suꝑari uirtu¬

Expanded text:
quid tam anxie unum uerbum quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut interrpretantur, non damno, quod retinent; si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant mihi meis uerbis suum sensum loqui. Quam ob rem obtestor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi salutem, per homousiam trinitatem, ut mihi epistulis tuis siue tacendarum siue dicendarum hypostaseon detur auctoritas. et ne forte obscuritas, in quo dego, loci fallat baiulos litterarum, ad Euagrium presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo sensu praedicent.er tandem meruit audiri et cluso cum seruis ostio, media licet nocte, ab amico amicus panes accepit; deus ipse, qui nullis contra se superari uir
Abbreviated transcription (Latin):
est. et una natura est: qruisqͥ
tria esse. hoc est tres ypostases
dicit. sub nomine pietatis
tres naturas conatur assere¬
re. Et si tra est: cur ab arrio
parictib separam᷑: ꝑfidia co¬
pulati: Iungatur cum beati¬
tudine tua ursinus: cum ara¬
brosio societir auxentiris. Ab¬
sit hoc a romana fide: sacti¬
legium tantum religiosa popit¬
loꝵ corda non hauriunt. Suf¬
ficut nobis dicere unam sub¬
stantiam⁊ tres ꝑsonas subsiscẽ¬
tes: ꝑfectas. equales. cocternias.
Taceantur tres ypostases ii pla¬
cet: et una teneatur. Non bone¬
luspitionis est: cum in cõdera
sensu dissentint uerba. Suf¬
ficiat nobis memorata creduli¬
tas. Aut si rectum putatis. tres
ypostases cum interpretationi¬
bus sins debere nos dicere: ñ
negamus. Sed mͥ credite: utne¬
num sub melle latet. Transfi¬
gurauit le angłs sathane. in
anglta lucis. Bene interpre¬
tarctur ypostas yn: et cuni ud
quod ipsi exponunt. habert
me dicam hereticris iudicor

Expanded text:
uere, una natura est: quisque uere, una natura est: quisque tria esse, hoc est tres ύποστάσεlς, dicit, sub nomine pietatis tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit hoc a Romana fide: sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant. sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes perfectas, aequales, coaeternas; taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. non bonsuspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. sufficiat nobis memorata credulitas aut, si rectum putatis, scribite tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere. non negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lucis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor.
Abbreviated transcription (Latin):
nite igttur obsecro si placet: nõ
tunebo tres ypostases dicere si
iubeas. Condatur noua post
nycenam fides: ed similib u̾bis
cum arrianis confitea mur or¬
thodoxi. Tota scłactum lectera¬
rum scola nichil alitid yposta¬
syn nisi usyam nouio ÷ ec qͥs¬
qͣm rogo ore sacrilego tres sub¬
stantias predicabio: Una est
dei sola natura. que itere est.
Ad id enim quod sublistit. non
ha etu bet aliunde. sed suum
est: cetera que creata sunt cciã¬
si uideritur esse non sunt. quia
aliquando non fuerunt. et po¬
test rursus non esse quod non
fuit. Deul solus qui eternius
est. hoc est qui exordium nõ
habet. essentie nomen uere te¬
net. Iocirco et ad moysen de
rubo loquitur. Ego sum qui
sum. Et rursum. Qui est. mi¬
sit me. Erant utiq tunc ari¬
głi. celum. terra. uel maria.
et quomodo commune nomẽ
esseraie. ꝓprium sibi uendicat
deus: Sed quia illa sola est ꝑ¬
fecta natura. et i trib ꝑsonis
deitas una subsistit. que uere

Expanded text:
nite, obsecro: si placet, non nite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquam, rogo, ore sacrilego tres substantias praedicabit? una est dei sola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, etiamsi uidentur esse, non sunt, quia aliquando non fuerunt et potest rursus non esse, quod non fuit. deus solus, qui aeternus est, hoc. est, qui exordium non habet, essentiae nomen uere tenet. idcirco et ad Moysen de rubo loquitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? sed quia illa sola est infecta natura et in tribus personis deitas una subsistit, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq tecum non coluigit
spargit: hoc est qui xp̃t non est.
ancerꝑt est. Nunc igiaer prohdo¬
Ior. post nycenam fidem. post
alexandrinum iuincto pariter
occidente decretum: trium ypo¬
campensibus. nouellum a me
homine romano nomen exigi¬
tur. Qui ista queso apłi ꝑcuide¬
re: quis nouus magister gen¬
tum paulus hec docuit: Int̃¬
rogemus quid tres ypostases
posse arbitrentur. Intelligi tres
ꝑsonas subsistentes aiunt: re¬
spondemus nos ita credere. Nõ
sufficit sensus. Ipsum nomen
esflagitant: quia nescio quid ut¬
nemi in sillabis latec. Clamamtꝰ.
si quis tres ypostases. ut tria em¬
postata. Hoc est ut tres subsistẽ¬
tes ꝑsonas non confitetur: ana¬
theia sit. Et quia uocabula
non edicimus: Herctici iudica¬
mur. Si quis autem yposta syn
us yam intelligens. non in tri¬
b ꝑ sonis unam ypostasyn dicit.
alienui a xp̃o est. et sub hac con¬
fellione uob̃cum pariter caute¬
rio unionis inurimur. Discer¬

Expanded text:
quicumque tecum non colligit, quicumque tecum non colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, antichristi est. Nunc igitur — pro dolor! — post Nicenam fidem, post Alexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύCampensibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tres hypostases ut tria ἐνυπόστατα, hoc est ut tres subsistentes personas, non confitetur, anathema sit\' et, quia uocabula non edicimus, heretici iudicamur. si quis autem hypostasin usian intellegens non in tribus personis unam hypostasin dicit, alienus a Christo est et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decer
Abbreviated transcription (Latin):
mundi: uos sal terre: uos uasa
aurca et argentea: hic testacea
uasa uel lignea. turgam ferrcã.
et cternum oꝑiuntur incendiũ.
Quamqͣm igitur tui me terre¬
at magnitudo: tamen inuitat hu¬
manitas. E sacerdote. iuctima
salutem: a pastore. presidium.
oiuis flagito. Fãcessat inuidia:
romani culminis recedat ambi¬
tio: cum successore piscatoris. et
discipulo crucis loquor. Ego nt
lum primum nisi xp̃m sequẽs.
beatitudini tue id est cathedre
petri communione consotior:
Quicumq extra hanc domũ
agnum comederit: ꝓphanul ẽ.
Si quis in noe archa non fire¬
rit: ꝑiet regnante diliuuo. Et
quia pro facinorib nicis ad cã
solitudinem cominigͣiui. que
sytram uncto barbarie fine
decermuinat. nec possum sc̃m
domini tot interiacentib spati¬
is a scimonia tua semꝑ expetere:
ideo hic collegas tuos egyptios
confessores sequor: et sub onera¬
rus nauib partia nauicula
delitesco. Non noui uitalem: mi¬
leciuim respio: ignoro parilinũ

Expanded text:
mundi, uos sal terrae, uos uasa mundi, uos sal terrae, uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. ego nul- Ilum primum nisi Christum sequens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. quicumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyptios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non noui Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum.
Abbreviated transcription (Latin):
sus. indiscissam
dñi tunicam et deluꝑ cextam. ini¬
nutaum perfrusta discerpit. et xͥ
uineam ext̃minatit uulpes. utt
inter lacus contritos qui aquã
non habent. difficile ubi fons sig¬
natus. et ortus ille conclusus sit.
possit intelligi: ideo michi cathe¬
dram petri. et fidem apli̾co ore
laudatam. censui consulendam:
inde nunc mee arume postulãs
cibum. unde olim xp̃i uestimen¬
ta suscepi. Neq uero tanta uas¬
titas liq̃uantis elementi. et in¬
teriacens longiudo terra .xũi.
me a pretiose margarite potu¬
it inquisitione ꝓhibere. Ubi¬
cumq fuerit corpuis: illitc con¬
gregabuntur aquile. ꝓfligato
a sobole mala patrimonio: apd̃
uos solos incorrupta patrum
seruatur hereditas. Ibi cespite ter¬
ra fecundo. dñici seminis puri¬
tatem centeno fructi refert: hic
obruta sulcis frumenta in loli¬
um auenasq degerierant. Nũt
in occidente solisticie oritur:
in oriente autem lucifer ille
qui ceciderat. suꝑ sycłã poseut
thronum suum. Uos estis lux

Expanded text:
sus indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uastitas liquentis elementi et interiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui ceciderat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux
Abbreviated transcription (Latin):
corporum. quas ipse suꝑant uir.¬
tute anunt. Hec dico: non quo deȩ
ardore merttis tue aliquid dubi¬
ter: sed quod currentm imapel¬
lam: et acriter dimicanti feruo
rem feruore augeam. Nos in ista
diuersorio ꝓpt̾ exstructo. ne forte
critib turbis obriumtir mona¬
chorum: ut nec ceptum opus de¬
serere. nec supra ires firre uale¬
amus. Unde quia pent illud de
cungłio contigit. ut future tur¬
ris. neqͥqͣm computaremus expẽ¬
sas:compulsi sumus fratrem pau¬
luuanum ad patriam miitere:
uec semirittas iulkilas. que bar¬
beroꝵ effugerunt manus. et pa¬
rentum communiura census
uenderet: ne ceptum scõꝵ inynis¬
terium deserentes. risum maledi¬
cis et emulis prebeamus. In calce
epłe recordatus sum. quadrige
ur̃e ec ꝓposito. quintam desisse
eblesillam: pene obliuus de
ea loqui. que p̾ma de uobis pre¬
cessit ad dñm. Uere nunc qͥnq
in tres et diias. uidemus
elle diuilas. Illa cum sorore paut¬
lina dulci sompno fruitur: tu

Expanded text:
corporum, quas ipsae superant uircorporum, quas ipsae superant uirtute animi. hardore mentis tuae quidquam dubitem, sed quod currentem imlam, et acriter dimicanti, fervorem fervori augeam. 14. Monasterdiversorio propter exstructo, ne forte entibus turbis obruimur monachorum; ut nec coeptum opus deserere, nec supra vires ferre valeamus. Unde quia pene nobis illud de Evangelio contigit, ut futurae turris non ante supputaremus expensas , compulsi sumus fratrem Paulinianum ad patriam mittere, ut semirutas villulas, quae barbarorum effugerunt manus; et parentum communium census venderet, ne coeptum Sanctorum ministerium deserentes, risum maledicis et aemulis praebeamus. 15. In calce Epistolae recordatus sum, quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu
Abbreviated transcription (Latin):
struas: tibi uincula: ubi alape:
ubi sputa: ubi flagella: ubi pati¬
bulum:. ubi mors. Et cum que
dixi fecetil: ab custochio tua pau¬
laq iunceris: si non oꝑe. ceret se¬
.xii. Ego quidem cunc rome ñ e¬
ram. et tunc me heremus tenetat
atq utinam ꝑtenuisset. quando
socero tuo iuuente toxotio scło
seruiebant: sed tamen ut atidio
que immundicias placeaꝵ ferre
non poterant. que ei mnuchorũ
manib portabartur. et in equa¬
le solum molestius transcende¬
bant. quib scrica uestis oneri
erat et solis calor incendium. nc̃
sorlidate et lugubres. et sui cõ¬
paratione forticule uel lucernas
concumane. uel succendunt fo¬
cum: paimenta. uerrunt. mũ¬
dant legumina. olerum falci¬
culos. inferuentem ollam deici¬
unt. apponunt mensas. calices
porrigunt. effundunt cybos.
huc illucq discurrunt. Et certe
magnus uirginutm chorus.
crm illis habitat. Non huius¬
cemodi mynisteria aliis imꝑant.
Sed nolunt uinci ab his labore

Expanded text:
truas: ubi uincula? ubi alapae? truas: ubi uincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi patibulum? ubi mors? et cum omnia, quae dixi, feceris, ab Eustochio tua Paulaque uinceris, si non opere, at certe sexu. ego quidem Romae non eram et tunc me tenebat heremus — atque utinam pertenuisset! — quando socero tuo uiuente Toxotio saeculo seruiebant, sed tamen audio: quae inmunditias platearum ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur et inaequale solum molestius transcendebant, quibus serica uestis oneri erat et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres et sui conparatione forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, pauimenta uerrunt, mundant legumina, holerum fasciculos in feruentem ollam deiciunt, adponunt mensas, calices porrigunt, effundunt cibos, huc illucque discurrunt. et certe magnus uirginum chorus cum illis habitat. num huiusce modi ministeria aliis imperare non poterant? sed nolunt uinci ab his labore
Abbreviated transcription (Latin):
ta disglitanamus: untta discin¬
dimus. ⁊acheus diues erat: apłi
pauperes. Reddit ille quadru¬
plum quod rapuerat: diuilit¬
q pauꝑib medietatem substã¬
tie. que remanserat: diuidens
est facta domui eus: et tamt̃
quia paruulus erat: aplice
uitias nichili qͣntum ad uolũ¬
tatem totum mundum parit̃
reliquere. Si offeramus xp̃o opes
cum anima nostra: libenter sus¬
cipit. Sinautem que foris sunt
deo. que intus diabolo demus:
non est equa porcio. et dei et no¬
bis. Nonne si recte offeras. recte
patricii generis primus inter p̾¬
mos monachus esse cepisti: non
tibi set tumoris sed humilitatis
occasio: scienti filium dei factum
filium hominis. Quantumcũ¬
q te deieceris: humilior xp̃o nõ
cris. Esto. Incedas pedib: fultia
tunica uestiaris: equeris pauꝑi¬
b: inopum cellulas dignanter
introeas: cecoꝵ ocł sis: manus de¬
bilium: pes claudoꝵ: ipse aquã
portes: ligna concidas: focum ex¬

Expanded text:
ta disglutinamus, unita dissita disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus diues erat, apostoli pauperes. reddidit ille quadruplum, quod rapuerat, diuisitque pauperibus medietatem substantiae, quae remanserat; suscepit est facta domui eius; et tamen, quia paruulus erat et apostuitias, nihil, quantum ad uoluntatem, totum mundum pariter reliquerunt. si offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suscipit; si autem, quae foris sunt, deo, quae intus, diabolo demus, non est aequa partitio et dicitur nobis: nonne, si recte offeras et patricii generis primus inter primos monachus esse coepisti, non tibi sit tumoris, sed humilitatis occasio, scienti filium dei factum filium hominis. quantumcumque te deieceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibus, fusca tunica uestiaris, aequeris pauperibus, inopum cellulas dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus debilium, pes claudorum, ipse aquam portes, ligna concidas, focum ex
Abbreviated transcription (Latin):
nes non refiitat. lusciꝑe meruit
deum. Non sertus. non ancillitlis
imꝑauit. ut hosptubus mynistra¬
rent. ne bonum quod exercebat
cum sara sua humanitati solus
iacubuit: ipse pedes lautt: ip̃e
pinguem utculum porrauit de
armento: stecit ut seruui: ꝑegri¬
nis pͣndereibus et sare manibus
cectos cybos ieiunaturits apposu¬
it. Hec moneo frater ht̃ae pietate
qua te diligo: ut non solum pe¬
cuniam sed te ipsum offeras xpͥo.
hostiam iuilum. deo placeritem.
rauonabile obscquiura tuura.
et imiteris filium hominis qͥ
non uenit mynistrari sed my¬
nistrare: et quod patriarcha ali¬
enis. hoc discipulis et seruis. ma¬
gister exhibuit et dñs. Corium
ꝓ corio et omnia que habet ho¬
mo dare potest ꝓ anima sua: sed
tange inquit diabolus carnes
cuis. rasi in facie benedixerit tͥ.
Scit hostis antiquus. magis
concinentie. qͣm nummoꝵ cẽ
cercamen. Facile abicitur. qd
heret extrinsecus. Intestinum
bellum. ꝑiculosius est. Conuũc

Expanded text:
nes non refutat, suscipere meruit nes non refutat, suscipere meruit deum, non seruis et ancillulis imperauit, ut hospitibus ministrarent, et bonum, quod exercebat,cum Sarra sua humanitati solus incubuit. ipse pedes lauit, ipse pinguem uitulum portauit umeris de armento, stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanae manibus coctos cibos ieiunaturus adposuit. Haec moneo, frater carissime, pietate, qua te diligo, ut non solum pecuniam, sed te ipsum Christo offeras, hostiam uiuam, placentem deo, rationabile obsequium tuum, et imiteris filium hominis, qui non uenit ministrari, sed ministrare et, quod patriarcha alienis, hoc discipulis et seruis magister exhibuit et dominus. corium pro corio et omnia, quae homo possidet, dare potest pro anima sua. sed tange, inquit diabolus, carnes eius, nisi in faciem benedixerit tibi. scit hostis continentiae quam nummorum esse certamen. Facile namque abjicitur quod haeret extrinsecus. Intestinum bellum pericu
Abbreviated transcription (Latin):
si eneas noua castra metaris. et
suꝑ uridam tyberis ubi ille quoni¬
dam cogente penuria. crustis fa¬
talib et quadri patulis non pe¬
ꝑcit. tu uiculum nr̃m idest do¬
famem repentina sacurtente com¬
pensas. Euge ñr intcia transgre¬
deris: statum summum tenes:
de radice ꝑueris ad cactimer. Pri¬
mus inter monathos. in prima
urbe primi sequeris patriar¬
cham. Loch qui interprecatur
declinans campestria eligat: et ui¬
xte pycagore licceram facilia ma
is ec saxosis cum sara tͥ monum̃¬
tum para. Iutca sit ciuitas littera¬
rum: deletisq gygantib filiis enaich.
hereditatem tuam gaudium ec ei¬
sts excipiat. Diues erat abraham:
auro. et argento. peiore. et possestto¬
ne. uestibits. Taritam halebat fa¬
miltam. ut ad subitos nuntios
uiuenib electis armare possit
exercitum: co iͦuͦ. reges. quos qͥnq
reges fugerant. indan consequii¬
tuis occideret: et tamen postquam
crebro hospitalitatis officio homi¬

Expanded text:
si Aeneas noua castra metaris et si Aeneas noua castra metaris et super undam Thybridis, ubi ille cogente quondam penuria crustis fatalibus et quadris patulis non pepercit, tu uiculum nfamem repentina saturitate compensas. Euge: nostra initia transgrederis; statude radice peruenis ad cacumen; primus inter monachos in prima urbe primum sequeris patriarcham. Loth, quod interpretatur \'declinans\', campestria eligat et iuxta Pythagorae litteram facilia magis et saxosis cum Sarra tibi monumentum para, ut iuxta sit ciuitas litterarum deletisque gigantibus filiis Enac hereditatem tuam gaudium et risus excipiat. diues erat Abraham auro, argento, pecore, possessione, uestibus tantamque habebat familiam, ut ad subitos nuntios iuuenibus electis armare posset exercitum et quattuor reges, quos quinque reges fugerant, in Dan consecutus occideret; et tamen, postquam crebro hospitalitatis officio, dum homi
Abbreviated transcription (Latin):
de ingenio iuo ruimusculi iacduit᷑:
tes. Siue leges. siue scribes. siue
uigilabis siue dormies: amos tibi
semꝑ bucuna in aurib sonet. Hic
lituus exettet animam tuam: hoc
ftoenter. Ego dormo: eo cormeũ
iugilat. Erimq inueneris eum
et cenueris: ne dimiitas. Et sipax¬
illum dormitanti elapsts fuerit
t manibus: noli ꝑtinus desꝑare.
Egredere in plateas: adiura filtas
ihrłm. repperies eum cubantem in
meridit. lassum. ebrium. noctis
rore madefactum. inter greges soda¬
lium. in aromatum uarietatibus.
uiter flores paradysi: ibi et da mamil¬
las tuas. suggat de erudito pectore:
et requiescat inter medios cleros
lus iste ec ptier qui melle et bittyro
saginatur. qui niter caseatos niteri¬
rus est montes. cito crescit in uiut¬
riem: uelociter in re hostes spoliat:
mature predatur damascum: et re¬
gem uincit assyrtoꝵ. Audio te xe¬
nodochrum in portu fecisse roma¬
no. et uirgam de arbore abraham
in ausonio plantasse litcore: et qͣ¬

Expanded text:
de ingenio tuo rumusculi iactitent,de ingenio tuo rumusculi iactitent,μύστης. Siue leges siue scribes siue uigilabis siue dormies, <Iesn amsr tibi semper bucina in auribus sonet, hic lituus excitet animam tuam, hoc fidenter: ego dormio et cor meum uigilat. cumque inueneris eum et tenueris, ne dimittas. et si pauxillulum dormitanti elapsus fuerit e manibus, noli protinus desperare. egredere in plateas, adiura filias Hierusalem, repperies eum cubantem in meridie, lassum. ebrium, noctis rore madefactum, inter greges sodalium, in aromatum uarietatibus, inter poma paradisi. ibi ei da mamillas tuas, sugat de erudito pectore et requiescat inter medios cleros,lus iste et puer, qui butyro et melle saginatur, qui inter caseatos nutritus est montes, cito crescit in iuuenem, uelociter in te hostes spoliat, mature praedatur Damascum et regem uincit Assyrium. Audio te xenodochium in portu fecisse Romano et uirgam de arbore Abraham in Ausonio plantasse litore. qua
Abbreviated transcription (Latin):
atfectas eloquertiam: nec more pu¬
eroꝵ argutas sententiolas in clau¬
sulis insirius. Cito turgens spuma
dilabteur: et qͣmnis gͣndis rumor
contrarins saratati est. Scitum est
illud cathonis. Sat cito: si sat bene
Quod nos quondam adolescerituli
cum a ꝑfecto oratore inprefatiun¬
cuila diceret: tiumus. Merranisle
de puto erroris mittui: quando orri¬
ne atherieum scolasticoꝵ uocibus
consoriabat. sat cito. si sat bene.
felices inquit fabuis essent arces:
si de illis solt arcifices uidicarent.
Poetam non potest nosse: naisi qui
uersum potest instruere. Phyloso¬
phos non intelligit: rsi qui scit dog¬
matum uarietates. Mariufacta et
oculis pateritia: magis ꝓbarit arci¬
fices. Sr̃a qͣm dura sio riecessitas. hĩt
potes animaduertere. quod uulgi
dandum est iudicio: et ille in tur¬
ba metuerdus. quem cum solum
utderis despicias. Hec p̃ceriens tetigi:
ut eruditis contentus auribus.
nori magnoꝑe cures quid imꝑitoꝵ

Expanded text:
coturnatam affectas eloquentiam nec more pucoturnatam affectas eloquentiam nec more puerorum argutas sententiolas in clausulis struis. cito turgens spuma dilabitur et quamuis grandis tumor contrarius sanitati est. scitum est illud Catonis: sat cito, si sat bene, quod nos quondam adulescentuli, cum a praefecto oratore in praefatiuncula diceretur, risimus. meminisse te puto erroris mutui, quando omne Athenaeum scholasticorum uocibus consonabat: sat cito, si sat bene. felices, inquit Fabius, essent artes, si de illis soli artifices iudicarent. poetam non potest nosse, nisi qui uersum potest struere; philosophos non intellegit, nisi qui scit dogmatum uarietates; manu facta et oculis patentia magis probant artifices. nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animaduertere, quod uulgi standum est iudicio et ille in turba metuendus, quem cum solum uideris, despicias. haec praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus non magnopere cures, quid inperitorum