comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in ꝑbanda iheronimi sentẽtia.
discipłos xͣi. ab is se ingalileã in
mõtem sic̃ hodierna euangłii lectio
refert: in natareth. quȩ in monte sita
ẽ. ce indomo mariȩ dñm uidisse. illud
qͦ ñ nichil affirmat: qͦd statio ad sc̃ã
mariã odierno officio p̃scripta ẽ. In
hoc erĩ idẽ sensisse. romana ꝓbatur
diligentia: & pulchix hoc officiũ quod
sed̾m lectionẽ euãgłii. totũ ad sacmẽ¬
ipsam decantari. apłica statione p̃scrip¬
tum ẽ: apd̃ qͣm intus erant discipłi. &
sabbati Beati ꝑacifiei.
eptima beatitudinũ sententia ẽ:
nil iam qd̾ dõ repugnet ad mittentes:
simł & hoc satagunt ut inuia uite pre¬
sentis ad omẽm hoĩem cũ pace ambu¬
lent. iuxta apłm qͥ ait. Si fieri potest qd̾
ex uobis est: cũ omĩb hominib pacem
hñtes. Huiꝰ rei. nobis exemplũ. in sũ¬
mo uegotio p̃sentis sabbati p̃dicat offi¬
cium. Qd̃ ut manifestiꝰ fiat: misticum
in pͥmis. hodierni euãgłii ponamꝰ intel¬

Expanded text:
n improbanda Hieronymi sententia, discipulos undecim abeuntes in Galilaeam in montem, sicut hodierna Evangelii lectio refert , in Nazareth, quae in monte sita est, et in domo Mariae Dominum vidisse. Illud quoque nonnihil affirmat, quod statio ad Sanctam Mariam hodierno officio praescripta est. In hoc enim idem sensisse Romana probatur diligentia. Et pulchre hoc officium, quod secundum lectionem Evangelii totum, ut sipsam decantari apostolica statione praescriptum est, apud quam intus erant discipuli, et Sabbati: « Beati pacifici. eptima beatitudinum sententia est:nihil jam, quod Deo repugnet, admittentes, simul et hoc satagunt, ut in via vitae praesentis ad omnem hominem cum pace ambulent, juxta Apostolum qui ait: « Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . » Hujus rei nobis exemplum, in summo negotio praesentis Sabbati praedicat officium. Quod ut manifestius fiat, mysticum imprimis hodierni Evangelii ponamus intel
Abbreviated transcription (Latin):
nã bis bini bis. uiͦi. sunt. qd̾ aput
geometinᷤ & aritinethicos quoq u¬
sitatũ e. ipse inqͣm occonariꝰ num̃s
animarũ. ꝑ fectionẽ designat corpo¬
ris eccłie. qd̾ ꝑeunte mundo infideli¬
ũ. ꝑ aquȩ iudiciũ. quo nc̃ fideles ab
infidelib seꝑant᷑. fide sua se saluat:
&e ligno crucis suꝑnatat. St pulchiȩ.
archa illa fenestrã hu̾it in lat̾e: per
qͣm saluandi illi ing̾derent᷑: qͥa xp̃c
lancea militis in lat̾e ẽ uulneratuꝰ:
ꝑ cuiꝰ uulncris sacͣmentũ cuncti
credentes eccłiam ingrediunt᷑. Et
q̃m eccłia ex homĩb constat: pulcͤ.
archa illa. quȩ eccłam figurabat. qͣn¬
dam humani corporis similitudinẽ.
in ipsa sua m̃suia p̾tendebat. Siqͥ¬
dem humanũ eorpꝰ sic ẽ: ut longitu¬
dinis suȩ sextam partẽ habeat. in la¬
titudine: decimãq esdẽ longitudini.
in altitudine. Sic archam construe¬
tam fuisse. ñ dubit̃ est. Trecentoꝵ¬
enĩ erat cubitorũ. in longitudinẽ.s. cu¬

Expanded text:
ud geometras et arithmeticos quoque usitatum est. Ipse, inquam, octonarius numerus animarum, perfectionem designat corporis Ecclesiae, quod praeeunte mundo infidelium per aquae judicium quo nunc fideles ab infidelibus separantur, fide sua se salvat, et in ligno crucis supernatat. Et pulchre arca illa fenestram habuit in latere, per quam salvandi illi ingrederentur, quia Christus lancea militis in latere est vulneratus, per cujus vulneris sacramentum cuncti credentes Ecclesiam ingrediuntur. Et quoniam Ecclesia de hominibus constat, pulchre arca illa, quae Ecclesiam figurabat, quemdam humani corporis similitudinem in ipsa forma sua praetendebat. Siquidem humanum corpus sic est, ut longitudinis suae sextam partem habeat in latitudine, decimamque ejusdem longitudinis in altitudine. Sic arcam constructam fuisse non dubium est. Tercentorum erat cubitorum in longitudine, quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
archam suꝑ undas diluiui. quib ce
peccatores deleti sunt. & hi qͥ cũ illo
erant salui facti sunt ꝑ fidẽ: qͥa cre¬
dentes iusticiȩ dei sese ab intredulis
dãpnant᷑. qui uͦ credunt & baptiran¬
tur. cũ ipso saluant᷑: & illis affert sp̃e
figuram tunc gessit columba: ferens
ad archam inore suo uirentis oliuȩ
ramũ. Ipse enĩ octonariꝰ num̾us aĩa¬
rum. quȩ in archa saluȩ facte sunt:¬

Expanded text:
arcam super undas diluvii, quibus et peccatores deleti sunt, et hi qui cum illo erant, salvi facti sunt per fidem, quia credentes justitiae Dei sese ab incredulis condemnantur: qui vero credunt et baptizantur, cum ipso salvantur : et illis affert Spirionem, cujus figuram tunc gessit columba ferens ad arcam in ore suo virentis olivae ramum . Ipse autem octonarius numerus animarum, quae in arca sal
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ u̾sus congruere .i. mundiciã cor¬
dis intellectui nũqͣm dee̾ẽ. I git᷑ decet̾is
partib officii: suꝑ ẽ. ut suo capiti .s. euã
głico conferãt᷑ sensui. Primũ in lect̾o
factȩ sunt ꝑ aqm statim subiec̃: qd̾¬
ce uosnc̃ simił formȩ saluos fac̃ bap¬
tisma. ñ carnis depositio sordiũ. sec
conscientie bone int̾rogatio in dm̃: ñ
quesitu opus ẽ. in quo lectio hec su¬
pͣdicto euãgłio consonet: quo. pͥmũ
salutaris baptismi regula tͣdita est.
Notũ qͥppe ẽ. & indoctorũ scriptis au¬
tenticis usitatũ. sinuł formȩ ut ait

Expanded text:
congruere, id est munditiam cordis intellectui nunquam deesse. Igitur de caeteris partibus officii superest ut suo capiti, scilicet evangelico conferantur sensui. Primum in praecenfactae sunt per aquam, statim subjec salvos facit baptisma, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum . Non quaesitu opus est, in quo lectio haec supradicto Evangelio consonet, quo primum salutaris baptismi regula tradita est. Notum quippe est, et in doctorum scriptis authenticis usitatum similis formae, ut ait,
Abbreviated transcription (Latin):
lis. cũ uͥsib suis: notis &e ꝓpinqͥs sensi¬
tunt  nos ad hystoriã patrũ celeb̾rimã:
quiintypum baptismi nr̃i. om̃s in mo¬
yse bapt̾. st̃. in .nii. ce ĩma. Nam sicut
illos in spe eduxit dñs . s. sꝑantes lib̾a¬
ri. qͣmuis eos pharao cũ suis ꝑsequere¬
tur. & inimicos eoꝵ uisibiles oꝑuit
mare: sic om̃s in xp̃m credentes qͣm¬
libet maxima peccata se fecisse recor¬
dent᷑: cũ certa spe remissionis. ad illũ
egredunt᷑: & omĩa peccata eorũ ĩ mari.
.i. baptismmi fluctib oꝑiunt᷑. & ꝓpt̾ea
dies hic.s. xp̃c. cuiꝰ in lumine a tene
nobis atq sollẽpniᷤ sẽꝑ spe celebͣndus.
atqꝑ inmente habendꝰ ẽ: qͥ tacentib
nob̾ solus pugnauit ꝓ nobis: qr solꝰ
moriens ꝓ cunctismare illud qͦ inimi
ci .i. peccata nr̃a oꝑiunt᷑. de lat̾e suo
lanceatꝰ effudit. Uersus gͣdualis. lapi¬

Expanded text:
pinquis sensitunt enim nos ad historiam patrum celeberrimam, qui in typum baptismi nostri, omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in mari . Nam, sicut illos in spe eduxit Dominus, sciliri, quamvis Pharao cum suis persequeretur, et inimicos eorum visibiles operuit mare, sic omnes in Christum credentes, quamlibet maxima peccata se fecisse recordentur, cum certa spe remissionis ad illum egrediuntur, et omnia peccata eorum in mari, id est in baptismi fluctibus operiuntur. Et propterea dies hic snobis atque solemnis, semper celebrandus atque in mente habendus est, qui tacentibus nobis solus pugnavit pro nobis, quia solus moriens pro cunctis, mare illud, quo inimici, id est peccata nostra operiuntur, de latere suo lanceatus effudit. Versus Gradualis: Lapi
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾am ꝙ pt̾ quod eosdẽ apłos in euange¬
lio supͣdicto uocat dñs frẽs suos: qͥa stu¬
diis illorũ actũ ẽ. ut eo nichilominꝰ ha¬
beat gentiũ eccłia. qd̾ eam dñs sua cor¬
porali ñ illustrauit p̃sentia. S e phi¬
lippus qͥ supͣdictũ. fidĩ candore uestunt
ethiopem: noĩe suo cunctos inisties sig¬
nat apłos. Philippꝰ enĩ. interp̃tat᷑ os lã¬
padis Lampas emĩ .i. lipx mundi salua¬
tor est: sic̃ ysaias diẽ de illo P ropt̾ syon

Expanded text:
diam. Propter quod eosdem apostolos in Evangediam. Propter quod eosdem apostolos in Evangelio supradicto vocat Dominus fratres suos , quia studiis illorum actum est, ut eo nihil minus habeat gentium Ecclesia, quod eam Dominus sua corporali non illustravit praesentia. Sed et Philippus, qui supra dictum fidei candore vestivit Aethiopen, nomine suo cunctos mystice signat apostolos. Philippus enim interpretatur os lampadis. Lampas autem, id est lux, mundi Salvator est, sicut Isaias dicit de illo: « Propter Sion
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre significauer̃t quȩ erant
Mariȩ ad monum̃tũ. siue supͣ¬
dicta ethiopi ca nigredo eunuchi:
Dies inqͣm cuiꝰ in lumine gͣdiendo.
tendimꝰ ad t̾ram. quȩ u̾e lacte &e melle
ex diuinitate e humanitate suauis
angłis e hominib dulcis. semꝑ p̾sens:
semꝑ desiderabił. H ic nobis extunc
illixit: ex quo nob̾ ad patrẽ ascendit.
.i. ex quo illũ agnouimꝰ & credidimꝰ
equalẽ patri. E ius gͦ uͥtutes rectȩ in
cõmunione a nnunciare iuibem̃ nos.
ipis adquisitionis: qr scd̾m ea quȩ dic¬
ta sunt. de mał &e ꝓfundis tenebris uo¬
cauit nos in ãmirabilelum̃ suũ: Cur¬
Etatio ad scõs apłos. ꝑspicuȩ supͣdic
Do ꝯgruit misf̾io. ꝑ apłorũ enĩ fcm ẽ mi¬
nisteriũ. qd̾ os inuti aꝑtum ẽ: qd̾ lin¬
guȩ infantiũ disserte facte st̃: quod ethi
est: qd̾ peccatrix que libet aĩa foramen
crucis inuenit in maxilla leuiathan:
ꝑ qd effugiens. crucifixam. ñ iam in mo¬
num̃to s in celo querens inueniat mi

Expanded text:
tenebrae significaverunt, quae erant Mariae ad monumentum, sive supradicti Aethiopica nigredo eunuchi. Dies, inquam, cujus in lumine gradiendo, tendimus ad terram, quae vere lacte et melle ex divinitate et humanitate suavis angelis, et hominibus dulcis, semper praesens, semper desiderabilis. Hic nobis ex tunc illuxit, ex quo nobis ad Patrem ascendit, id est ex quo illum agnovimus et credimus aequalem Patri. Ejus ergo virtutes recte in Communione annuntiare jubemur, « nos populus acquisitionis , » quia secundum ea quae dicta sunt, de malis et profundis tenebris « vocavit « nos » in admirabile lumen suum statio ad Sanctos Apum enim factum est ministerium, quod os muti apertum est; quod linguae infantium disertae sunt, quod Aethious est, quod peccatrix quaelibet anima foramen crucis invenit in maxilla Leviathan , per quod effugiens, crucifixam non jam in monumento, sed in coelo quaerens inveniat mi
Abbreviated transcription (Latin):
Supͣdictus gͦ intͦitus. gr̃ãrum actio ẽ:
qͦd retardante ppło iudaico. iuxta mis¬
ticum eũgłii sensũ. gentes ad misse st̃.
sub intraret. G raduale uͦ. iam ex hac
die in alła conu̾sũ ẽ: imo pꝰ hanc diem.
usq ad pentecostẽ omittit᷑. U idelicet.
q conscriptionẽ. ħ laboriosũ carm̃ de¬

Expanded text:
Supradictus ergo introitus gratiarum actio est, quod retardante populo Judaico, juxta mysticum Evangelii sensum, gentes admissae sunt,ntium subintraret . » Graduale vero jam ex hac die in alleluia conversum est, imo post hanc diem usque ad Pentecostem omittitur, videlicet que conscriptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm. S iam officii mẽbra cet̾a capiti
suo .s. sensui coaptemꝰ euãgłico. Primũ
qͥdem bene in eunucho miram᷑ appare¬
re mist̾ium: de quo narrat p̃ currens lec¬
tio actuũ apłorũ. Nam quod in euãgłio
significat᷑ ꝑ peccatͥtem: un epła narrat᷑
ceptum agi ꝑ ethiopem. Uterq enĩ ius¬
tificandȩ peccata significabat eccłiȩ.
Illa peccatͥcis noĩe: iste ethiopica igͥ¬
dine. Ibi peceatrix dñm querens ipsos
apłos suꝑabat amore: hic ethiopia p̃¬
ueniebat dño d̾o manꝰ dare. Iila qͣsi do¬
minũ mortuũ plorabat: hic in ysaia.
ꝓpħiam passionis dñi compaciendo le¬
gebat. Iuli tenebre erant ad monum̃tũ:
huic deerat lucerna scientiȩ ad intelli¬
gendũ. Illa uidens dñm ñ agnoscebat:
hic de illo legens cõparationẽ ouis & ag¬
ni de quo diceret᷑ nesciebat ad sũimã.
ilius aꝑti sunt ocłi &e os. ut diceret rabo¬
ni: huic. ut magist̾io u̾itatis consenti¬
ens. p̃dicante philtppo diceret: qͥs me

Expanded text:
oculum. Sed jam officii membra caetera, capiti suo, scilicet sensui coaptemus Evangelico. Primum pene idem in eunucho miramur apparere mysterium, de quo narrat praecurrens lectio Actuum apostolorum. Nam quod in evangelio significatur per peccatricem, in Epistola narratur coeptum agi per Aethiopem . Uterque enim justificandae peccata significabat Ecclesiae. Illa peccatricis nomine, ista Aethiopica nigredine. Ibi peccatrix Dominum quaerens, ipsos apostolos superabat amore, hic Ethiopia praeveniebat Domino Deo manus dare. Illa quasi mortuum Dominum plorabat, hic in Isaia prophetiam passionis Domini compatiendo legebat. Illi tenebrae erant ad monumentum, huic deerat lucerna scientiae ad intelligendum. Illa videns Dominum non agnoscebat; hic de illo legens comparationem ovis et agni, de quo diceretur, nesciebat. Ad summam, illius aperti sunt oculi et os, ut diceret: Rabboni . Huic, ut magisterio veritatis consentiens, praedicante Philippo, diceret: Quis me
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. &mox causam hanc subdidit.
querant circũcisionẽ carnis. s solam
seruent qͣm acceper̃t. ueram cͥcumci¬
sionẽ sp̃cͥ nec magis scanda lo iudeorũ
ꝑmoueant᷑. qͣm substitit petrꝰ ꝓ eo qd̾¬

Expanded text:
 Et mox causam hanc subdidit: quaerant circumcisionem carnis, sed solam servent, quam acceperunt veram circumcisionem spiritus, nec magis scandalo Judaeorum permoveantur: quam substitit Petrus, pro
Abbreviated transcription (Latin):
minis adunasti̾.da ut renatis fonte
baptismatis. una sit fides m̃tiũ: &e pietaᷤ
actionũ. Uersus qͦ gradualis in eo con¬
gruit. qͦd ait. d̃s dñs ce illuxit nob̾: ꝙr
mariȩ querenti iuuentẽ cũ mortuis.
tenebre erant ad monum̃tũ. ꝑ qͣs sig̾ca¬
bat᷑ ignorantia incordib gentiũ. quȩ
& manifestiꝰ exp̃ssa ẽ. ꝑ gentilem atq

Expanded text:
inis adunasti, da ut renatis fonte baptismatis, una sit fides mentium et pietas actionum. Versus quoque Gradualis in eo congruit quod ait: Dominus Deus et illuxit nobis , quia Mariae quaerenti viventem cum mortuis, tenebrae erant ad monumentum, per quas significabatur ignorantia Dei in cordibus gentium, quae et manifestius expressa e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sensit. Ibi enĩ erat qui dixit. Sp̃c ẽ.
aĩam uegetabat. Non cessit: & in reg¬
num successit. Ĩ d̾ circo decunetis eis¬
dem piscib qͦs symon petrꝰ ad t̾ram
trahit. conuenient̾. hic unꝰ electꝰ. cuiuᷤᷤ
magnitudinẽ hodierna statio spectã¬
dam nobis demonstraret. Ihoca. xͥane
fidei fortissimo ꝓpugnatore maximȩ
c laret illud. qͦd suꝑius cũ scͥpture auc¬
coritate monstiatũ eiqͣrtam beatitu¬
dinẽ qd̾ ẽ. esurire & sitire iusticiã .iiiͦi.
ritui fortitudinis: Quia martye insig¬
nis esuriens infortitudine. & fo rtis
inesuri .e. ad̾o pͥmo gustupa ns illiꝰ
saginatis est. ut tormenta ñ sentiret:
qͥ ae sicut ait aug̃tinꝰ precun tem six¬
tum ep̃m sequi sitiens. acce pit oracu¬
lum: uicit diabolũ. ꝑuentEt ad triũ¬

Expanded text:
non sensit. Ibi enim erat qui dixit: « Spiritunon sensit. Ibi enim erat qui dixit: « Spirituanimam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Idcirco de cunctis eisdem piscibus, quos Simon Petrus ad terram trahit, convenienter hic unus electus est, cujus magnitudinem hodierna statio spectandam nobis demonstraret. In hoc enim Christianae fidei fortissimo propugnatore maxime claret illud, quod superius cum Scripturae auctoritate monstratum est, quartam beatitudinem, quod est esurire et sitire justitiam, quarto ritui fortitudinis, quia martyr insignis esuriens in fortitudine, et fortis in esurie, adeo primo gustu panis illius saginatus est, ut tormenta non sitiret, quia et, sicut ait Augustinus, « praeeuntem Sixtum episcopum sequi sitiens, accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad triu
Abbreviated transcription (Latin):
urã caritas adutit: qͥd ẽ qd̾ petrꝰ rete
ceptum redeam illo sermone scd̾o egit.
litatis nr̃s fluctuationes egressi per
potentiã resurrectionis. Dextera in
sequit᷑ in eodem psalmo: ñ moriar s
celi aꝑuit dñs & c. t̃cio nobis inculeat.
&e replicat. qͥd ille panis significet. ꝙͦ
piscatores nr̃i cũ copiosa multitudi¬
ne magnorũ pisciũ ad t̾ram egressi.
cũ asso pisce inuener̃t: e ad pndium
ꝑuit enĩ dñs portas celit̾ce hunc pa¬
nẽ pluit nobis: portas in qͣm celił i. ꝓ
phetas. qͥ p̃dixert̃ angłos qͥ annuniti¬
auer̃t. Mariam: quȩ peꝑit & concepit.¬
apłos aedoctores alios: qui p̃dicando
d̾i u̾bum. ĩmiser̃ inora nr̃arũ aĩarũ
egentiũ & suam inopiam hanelan¬
tium:. ut gustaremꝰ & agnosceremꝰ: &
ad patͥam uͥ panis huius plenitudo
flagrat eccłia: in illa longa morte. in
illis tormentis. qͥa bene manducau̾at
& bñ biberat. inqͥt augꝰ. tanqͣm illa
esca saginatus. &e illo calice ebriꝰ torm̃ta

Expanded text:
ra charitas advertit quid est quod Petrus rete hoc, ut ad incoeptum redeam, illo sermone secundo egit, litatis nostrae fluctuationes egressi per potentiam resurrectionis. Dextera, insequitur in eodem Psalmo: Non moriar, scoeli aperuit Dominus, etc., tertio nobis inculcat et replicat quid ille panis significet, quem piscatores nostri, cum copiosa multitudine magnorum piscium ad terram egressi, cum asso pisce invenerunt, et ad prandium Aperuit enim Dominus portas coeli, et hunc panem pluit nobis, portas, inquam, coeli id est prophetas qui praedixerunt, angelos qui annuntiaverunt, Mariam quae concepitos et doctores alios, qui praedicando Dei verbum immiserunt in ora animarum nostrarum egentium, et suam inopiam anhelantium, ut gustaremus et agnosceremus, et ad patriam ubi panis hujus plenitudo fragrat Ecclesia, in illa longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, inquit Augustinus, tanquam illa esca saginatus, et illo calice ebrius, tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
catores scĩ rectȩ dicunt᷑. qͥa uerũ afalso
seꝑant. sic̃ alibi d̾r. Si separai̾us p̃ciosũ
auili qiͣ os meũ eris p̃ hilipp̃ gͦ cunctos.
hodie scriptis suis ethiopissas caudida¬
re ñ desinunt aĩas: insuꝑ ce redarguũt
synagogam m᷑ murantẽ contͣ dñm ꝓpt̾
murauit. contͣ moysen ꝓpt̾ uxorem eiꝰ

Expanded text:
 recte dicuntur, quia verum a falso separant, sicut alibi dicitur: « Si separaveris pretiosum a vili, os meum eris . » Philippus ergo cunctos, hodie scriptis suis Aethiopissas candidare non desinunt animas: insuper et redarguunt Synagogam murmurantem contra Dominum, muravit contra Moysen, propter uxorem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
.s. onĩiũ. de uetustate carnis ad nouitatẽ
sp̃c tͣnsmigͣntes. mundato cordis occło.
post longũ desid̾ium głam sũmȩ tͥnita¬
tis. tandẽ uisuri sunt. E orũ nãq inty¬
pumpatres nr̃i apłi euocati abier̃t in
galileã. in montẽ constituit ubi illis
tes eũ. ad orauer̃t: simulq mandatũ
acceper̃t. qualit̾ omĩa uasa quȩ forti
armato fortior ipse suꝑ ueniens abstu¬
lerat. emundarẽt᷑:. dicente dño. ẜ unteᷤ.

Expanded text:
m qui de vetustate carnis ad novitatem Spiritus transmigrantes , mundato cordis oculo per longum desiderium gloriam summae Trinitatis tandem visuri sunt. Eorum namque in typum patres nostri apostoli evocati, abierunt in Galilaeam, in montem ubi constituit illis tes eum adoraverunt , simulque mandatum acceperunt: qualiter omnia vasa quae forti armato fortior ipse superveniens abstulerat , emundarent, dicente Domino: Euntes
Abbreviated transcription (Latin):
terne alimoniã dm̃i qͥ angłorũ cib ẽ.
beati petri apłi p̃dicatione᷑ more suo.
cũ testimonio secuturi p̃currit euã¬
głis. illũ maximȩ locũ contingens.
quo d̾r. ascendit aut̃ simon petrus.
&e traxit rete int̾ram. plenũ magniᷤ

Expanded text:
i angelorum cibus est, beati Petri Apostoli praedicatione more suo, cum testimonio secuturi praecurrit Evangelii, illum maxime locum contingens, quo dicitur: Ascendit autem Simon Petrus, et traxit
Abbreviated transcription (Latin):
officii. Scͥpturarũ quippe ĩ telligentia.
qͥa nemo fere adõ crudelis aestultus
uator e̾ ut cũ foris ꝑ mediũ occisoꝵ
gradit᷑. ñ saltẽ aliquantulũ rep̃sso
risu ce cachumo subsistat compune¬
tusssic nemo ẽ. qui ñ aliqͣnto dolore
mordeat᷑. cũ rite intellectis u̾sa uꝰ in
missos tribulationẽ passos attendit: qͥ
omẽ p̃sentis uctȩ gaudiũ uanitatẽ
ce deceptionẽ eẽ. flendo & moriendo tes¬
tati sunt. In tm̃ autẽ ꝑdicandȩscien¬
tiȩ d̾i composit̾o studet huiꝰ officiĩ ut
cum u̾sus om̃s graduas ꝑ totam hãc
redẽpti sunt a dño. de alio idẽ. cͦ uͦi. pͦs.¬
sumi plaeuerit: qͥa uidełc totus psal¬
mꝰ ille exortatione utit᷑. ad om̃s fide¬
ꝑicło infidelitatis: qͥa liberauit eos
de necessitatib eorũ .i. a debilitate pͣuȩ
consuetudinis. qͥa lib̾auit eos a tedio
bonȩ actionis: quia eduxit eos ab here¬
ticorũ inpugnationib & u̾sutiis: qͥ pͥuᷤᷤ
errabant insolitudine. inĩaquoso.i.

Expanded text:
officii. Scripturarum quippe intelligentia l quia, sicut nemo fere adeo crudelis et stultus viator est, ut cum forte per medium occisorum graditur, non saltem aliquantulum represso risu et cachinno, subsistat compunctus: sic nemo est qui non aliquanto dolore mordeatur, cum rite intellectis versatus in missos, tribulationem passos attendit, qui omne praesentis vitae gaudium vanitatem et deceptionem esse, flendo et moriendo testati sunt. In tantum autem praedicandae scientiae Dei compositio studet hujus officii, ut cum versus omnes Gradualis per totam hanc redempti sunt a Domino, de alio, id est centessumi placuerit, quia videlicet totus psalmus ille exhortatio est ad omnes fideeos de necessitatibus eorum, id est a debilitate pravae consuetudinis, quia liberavit eos a taedio bonae actionis, quia eduxit eos ab haereticorum impugnationibus, et versutiis, qui prius errabant in solitudine inaquosa, id est
Abbreviated transcription (Latin):
.iiͨI. offm̃. t̾ciam beatitudinis cõmen¬
dat sententiã: predicando eam quȩ ñ
iactantes s lam̃tantes faciat scĩam:
tatio cur statio ad scm paulũ. sxxii
ad sc̃m paulũ conuenient̾ huic.
officio p̃scripta ẽ. iuxta omia quȩ su¬
pͣ dicta sunt. uł rationabilit̾ dici posst̃.
Huic enĩ enĩ singłari gr̃a dñs aꝑuit¬

Expanded text:
officium, tertiam beatitudinis commendat sententiam, praedicando eam, quae non jactantes, sed lamentantes faciat, scientiam. 101 Cur statio ad sanctum Paulum. Statio ad sanctum Paulum convenienter huic officio praescripta est, juxta omnia quae supra dicta sunt, vel rationabiliter dici possunt. Huic enim sing
Abbreviated transcription (Latin):
tũ e̾. beati qͥ lugent̾. ñ ẽẽ mortuorũ cõ¬
muni lege nat᷑e. s peccatis uiciis ce
mortuoꝵ. Sic paulus apłs flere se ac
lugere dic̃ eos: qui pꝰ fornicationẽ et
inmundiciã. ñ eger̃t penitentiã Lu¬
gendi enĩ sunt. qui ñ uxer̃t: Hic autẽ
luctu in hodierno cõmendat᷑ eũagłio:
dicente dño ad discipłos. quibz appa¬
ruerat. Quia sic oportuit pati xẜ̃m.
&e resurg̾e amortuis t̾cia die. &e p̃ dica¬
ri in noĩe eius penitentiã. e remissio
ꝓ peccatis. lugere ẽ. S nec ipsamque
luctũ hunc efficit causã: hec eadem
euangłii lectio penitꝰ omittit. Cũ enĩ
dixisset dñs discipłis suis. q̃m necesse
est ĩpleri omĩa. quȩ scͥpta st̃ in lege

Expanded text:
ati qui lugent, » non esse mortuorum communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic Paulus apostolus flere se ac lugere dicit eos, qui post fornicationem et immunditiam non egerunt poenitentiam . Lugendi enim sunt, quia non luxerunt. Hic autem luctus in hodierno commendatur Evangelio dicente Domino ad discipulos, quibus apparuerat: Quia sic opportuit pati Christum et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et rempro peccatis lugere est. Sed nec ipsam, quae luctum hunc efficit, causam haec eadem Evangelii lectio penitus omittit. Cum enim dixisset Dominus discipulis suis: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
& intm̃. ab eis quib p̃dicau̾at luctum
exigebat: ut si ipsi ñ lug̃ent. humilia¬
tum se a d̃o ipse deplanget. a ñ lugen¬
tes lugeret: sic̃ ad eosdem corinthios. ne
cũ uenero inqͥt. it̾m humiliet med̾s ap̃
uos: & lugeam multos qͥ añ peccauer̃t̃:
& ñ egerunt penitentiã. suꝑ ĩmundici¬
a. ⁊ fornicatione. ce inpudicitia :ꝗͣ gesser̃t.
Hine ce beatꝰ iob: cum descĩa quã habu¬
erat pͥusqͣm sͥ dñs deturbine loqueret᷑.
dixiss: Audituauris audiu te: & de au¬
gum̃to eiusdem scientiȩ qͣm accepit ex
collocutione dei subiunxisset᷑. Nunc aũ
ocłs m̃s uidet te: statim multiplicẽ sciẽ¬
eiam causã eẽ ostendens effectiuã luctꝰ
cepenitentiȩ. id̾ cͥco inquit ipse me repre¬
hendo:aeago penitentiã infauilla &e ci
gaudiis ineptam leticiã. neq carnes ag¬
ni cõmedamꝰ absq lactucis agrestib:
qͥa beati qui lugent: qm̃ tpsi consolabũ¬

Expanded text:
tantum ab eis quibus praedicaverat, luctum exigebat, ut ipsi non lugerent, humilitatem se a Deo ipse deplangeret, et non lugentes lugeret, sicut ad eosdem Corinthios: « Ne cum venero, inquit, iterum humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditiam, et fornicationem, et impudicitiam quam gesserunt . » Hinc et beatus Job, cum de scientia quam habuerat priusquam sibi Dominus de turbine loqueretur, dixisset: « Auditu auris audivi te, » et de augmento ejusdem scientiae, quod accepit ex collocutione Dei, subjunxisset: « Nunc autem oculus meus videt te, » statim multiplicem scientiam causam esse ostendens effectivam luctusque et poenitentiae, » idcirco, inquit, ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cingaudiis ineptam laetitiam, neque carnes Agni comedamus absque lactucis agrestibus, quia « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabun
Abbreviated transcription (Latin):
głio dictũ ẽ: & p̃dicari in noĩe eiꝰ peniten¬
tiã & remissionẽ peccatorũ in om̃s gen¬
tes maximȩ ꝑ hunc ad impletũ e. per
quẽ omĩs gentes cognouert̃ gr̃ãm di ce
ꝑ eũ aqͣ sapientie gentes potatȩ sunt:
& maximȩ ꝑ eum. luctuosa di scientia.
dictis & scͥptis exposita ẽ. qͦd ub̾ius in epłis

Expanded text:
gelio dictum est , et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, maxime per hunc adimpletum est, per quem omnes gentes cognoverunt gratiam Dei, et per eum aqua sapientiae gentes potatae sunt, et maxime per eum luctuosa Dei scientia dictis et scriptis apposita est, quod uberius in Epis
Abbreviated transcription (Latin):
quit indexteram nauigii rete & inue¬
nietis. illud significat: quod mane .i. in
die iudicii transacta presentis nocte
scłi. om̃s electos suos uniu̾sali resurec¬
tione ad dexterã suã congregabit. Mag
magni. ce scẽ tͥnitatis fide perfectũtẽ.
ad litus maris .i. infinem scłi st̃ colli¬
gendi.Ibi.uii. discipłos ad conininũ
inuitat. qͥa ꝑfecta eccłia iãq tota. septi¬
formi sp̃u construeta. tunc receptis cor¬
porib. ad et̾nas cum illo discumbet e¬
pulas. Quid gͦ qͥ uult hoc qͦd cantamꝰ
catur hoc ipsũ in eũgłio p̃dicto ꝑ illud
qd exeuntib discipłis ad litus. tm̃q nu¬
merũ magnorũ pisciũ trahentib. ait

Expanded text:
quit, in dexteram navigii rete et invequit, in dexteram navigii rete et invenietis , illud significat, quod mane, id est in die judicii, transacta praesentis nocte saeculi, omnes electos suos universali resurrectione ad dexteram suam congregabit. Magnmagni, et sanctae Trinitatis fide perfecti, tunc ad littus maris, id est in finem saeculi sunt colligendi. Ibi septem discipulos ad convivium invitat, quia perfecta Ecclesia, jamque tota septiformi spiritu constructa, tunc receptis corporibus ad aeternas cum illo discumbent epulas. Quid ergo sibi vult hoc quod cantamus catur hoc ipsum in Evangelio praedicto per illud, quod exeuntibus discipulis ad littus, tantumque numerum magnorum piscium tr
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scĩ.i. fortitudini congruat: nisiex
supͣdictis augustini u̾bis constaret.
fortitudinis eẽ. eousq ab omi mortifera
iocunditate rerũ tͣnseuntiũ animũ
euelłe: ut uacet illi iusticiã esurire.
pꝰ resur rectionẽ. c̃ uii. discipłis cele¬
brauit: illa saturitas. ut beatus gͥgꝰ. ex¬
ponit. significata ẽ. quȩ hic esurien¬
tib ce sitientib iusticiã. in illo et̾no
conuiuio reposita ẽ. Restat gͥ hoc
solũ ut preeunte mistico sensu euã¬
głii. uideamꝰ qualit̾ illud cet̾x conse¬
qͣnt᷑ partes officii. Ueri dica doctoꝵ
expositiõe traditũ nob̾ ẽ. hoc ꝙͦ. dñs nr̃.¬
pꝰ resur rectionẽ suã. discipłis in mari
labͦrantib stetit in litore. illud innue¬
loquat᷑. in et̾nitatis solidita te stabili¬
tus. Iam uobis in mari ñ appareo: qͥa
tiobcũ in ꝑturbationũ fluctib ñ sũ.
Qd̾ ꝙ mane facto stans in littore disci¬
puł nesci̾ntib qͥa dñs ẽ. mitt ite in¬

Expanded text:
st, fortitudini congruat, nisi ex supradictis Augustini verbis constaret, fortitudinis esse eo usque ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium animum evellere, ut vacet illi justitiam esurire  resurrectionem cum septem discipulis celebravit, illa saturitas, ut beatus Gregorius exponit, significata est, quae hic esurientibus et sitientibus justitiam in illo aeterno convivio reposita est. Restat igitur hoc solum, ut praecunte mystico sensu Evangelii, videamus qualiter illud caeterae consequantur partes officii. Veridica doctorum expositione traditum nobis est hoc quod  resurrectionem suam, discipulis in mare laborantibus stetit in littore , illud innueloquatur in aeternitatis soliditate stabilitus. Jam vobis in mare non appareo, quia vobiscum in perturbationum fluctibus non sum. Quod mane facto stans in littore, discipulis nescientibus quia Dominus est: Mittite, in
Abbreviated transcription (Latin):
offm̃. consones t̾rie supͣdictar̃
lententiȩ beatitudinũ. ñ citiꝰ appro¬
baret᷑: nisi supͣdictis un fingantis
scͥpturȩ patrociniis. sermo fulcire¬
t᷑. Nam constat qͥdẽ quod nulia
contͣrietas. s nec ulla sit insensib
diuersitas: s in u̾sibis. manifesta diᷤ¬
sonantia e̾. Uidelicet in illa senten¬
tia tͥrie bextitudinis uͥ lugentes be
uiri potati referunt᷑. in offerenda.
intonante de celo dño. & altissimo
dante uocem suã. fontes aquarũ
apparuisse memorant᷑: incõmunio¬
ne ꝙͦ. qui cũ xp̃o resurrexer̃t. que
sursum st̃ saꝑe iubent᷑. Ita totum
pene offm̃. diuinã nobis cõm̃dat sci¬
entiam: nusqͣm beatorũ luctũ ꝓpͥis
uocib denuntians. Hic gͥ necessario.
beati aug̃tini. quȩ suꝑius int̾ret̾a¬
dicta c̃ patronã tenemꝰ sententiã
Nam ista scientia. bone spei homĩem.
ñ se iactantẽ s lam̃tantẽ fac̃. Itaq

Expanded text:
dictarum sententiae beatitudinum, non citius approbaretur, nisi supra scriptis suffragantis Scripturae patrociniis sermo fulciretur. Nam constat quidem quod nulla contrarietas, sed nec ulla sit in sensibus diversitas, sed in verbis manifesta dissonantia est, videlicet in illa sententia tertiae beatitudinis, lugentes beaviri potati referuntur. In Offerenda: Intonante de coelo Domino et Altissimo dante vocem suam, fontes aquarum apparuisse memorantur . In Communione quoque qui cum Christo resurrexerunt, quae sursum sunt sapere jubentur . Ita totum pene officium divinam nobis commendat scientiam, nusquam beatorum luctum propriis vecibus denuntians. Hic igitur necessario beati Augustini, quae superius inter caeteras est, patronam tenemus sententiam. « nam ista scientia bonae spei hominem non se jactantem, sed lamentantem facit;
Abbreviated transcription (Latin):
tit. difficile nimis ẽ. ut ñ qͣntuloc̃q
sp̃u elationis tangat᷑ & qͥa qͣsi ꝑ t̾ram
ambulat. &e pedes eiꝰ aliqͦ pulu̾e sordi¬
dant᷑: id cͥco miscd̾ia d̾i indiget. ut in
hac parte lauct᷑. cẽ si mundꝰ sit totus.

Expanded text:
tit difficile nimis est, ut non quantulumcunque spiritu elationis tangatur. Et quia quasi per terram ambulat, et pedes ejus aliquo pulvere sordidantur, idcirco misericordia Dei indiget, ut in hac parte lavetur, etiamsi mundus sit totus.
Abbreviated transcription (Latin):
tegrũ. & solemnẽ lectionũ obseruãt
num̾ũ: qͥua ce si apłi muti fuer̃t: an¬
głorũ alloqͥum ce ipsiꝰ dñi freq̃ns uisi¬
nimꝰ. qͥa rogare debemꝰ dñm mes¬
sis. ut mutat oꝑarios in messem. & ut
aꝑiat cor nr̃m in lege sua & in p̃ceptis
suistne sem̃ u̾bi di. quod audit᷑i sums.
aut uolucres comͤdant: aut spinȩ suf¬
focent: aut duricia petrȩ frustrata ra¬
aũ ꝑmissus. officiũ p̃dicandi usurpa¬
re debeat. Quomͦ enĩ p̃dicabt̃ inqͥt apłe¬

Expanded text:
bservant numerum, quia et si apostoli muti fuerunt , angelorum alloquia, et ipsius Domini frequens visivenimus, quia rogare debemus Dominum messis ut mittat operarios in messem , et ut aperiat cor nostrum in lege sua et in praeceptis suis , ne semen verbi Dei, quod audituri simus, aut volucres comedant, aut spinae suffocent, aut duritia petrae frustrata raaut permissus, officium praedicandi usurpare debeat. « Quomodo enim praedicabunt, inquit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorũ. ȩqualia semꝑ ẽẽ debent: hiꝰ
uͦ duo denariꝰ. in equalib constans la
dant᷑. et exemplo iacob ẽ dño luctãtẽ clau
tari q̃ant. hiiꝰ qui fidẽ t̾nitatis mundo
qͣdrifido p̃dicant. llam in utͦꝙ ordine.
pluralitas lectionũ pluralitatem signi¬
ficat p̃dicatorũ. q̃ ex tẽpore gr̃ẽ. plures
in mundũ missi sunt. Sic̃ enĩ ꝓfunda
nocte. gallus rariores & ꝓductiores can¬
tus ed̾e solet̾ uicina uͦ die crebriores atq
citatiores. Sic añ incarnationẽ dñicã.
pauci ce rari: pꝰ uͦ multi & crebri p̾coneᷤᷤ
uitȩ missi st̃. Paucitatẽ anteriorũ. intͥb¬

Expanded text:
praedicatorum aequalia semper esse debent, his praedicatorum aequalia semper esse debent, his vero duodenarius inaequalibus constans latdantur, et exemplo Jacob, cum Domino luctantes claudtari queant hi qui fidem Trinitatis mundo quadrifido praedicant. Nam in utroque ordine pluralitas lectionum pluralitatem significat praedicatorum, qui ex tempore gratiae plures in mundum missi sunt. Sic enim profunda nocte gallus rariores atque productiores cantus edere solet, vicina vero die crebriores atque citatiores, sic ante incarnationem Dominicam pauci et rari, post vero multi et crebri praecones vitae missi sunt. Paucitate
Abbreviated transcription (Latin):
nua ñ flectimꝰ horis stando ꝓfitentes
lib̾tatem &e grãm. quȩ colli nr̃i qͥ eramꝰ
curui. iugum ferreũ confregitꝰ ut ince¬
deremꝰ recti. Tunc & uigilias in trib
disꝑtimꝰ nocturnis ut ñ solũ u̾bo. s etiã
facto tres uigilias p̃dicemꝰ. de quib ait
dñs: Beati serui illi. qͦs cũ uen̾it dñs in¬
uenent uigilantes. Et si uen̾it in scd̾a
iugilia: & si in t̾cia uigilia uen̾it. & ita
inuen̾it. ẜeati st̃ serui illi. Tunc legñ¬
di atq canendi officia. qͦ ad edifican¬
dam eccłiã institututa sunt. num̃osiꝰ
concrepant᷑: ut nos p̃paremꝰ ad aꝑien¬
dũ dño. quac̃ꝙ hora pulsau̾it: ad mo¬
dũ duarũ uet̾is testam̃ti tubarũ. quȩ
ad mouendũ castra. crebriꝰ atq conscistꝰ
clang̾e iusse st̃. Ipsa autẽ lectionũ plu¬
ralitas: ñ eadẽ in omĩ ordine est: Nã
clerici.ix. monachi .xii. legunt. Illis no¬
drus lat̾ib ħ innuit: qd̾ u̾bũ e opus

Expanded text:
 stando proferentes libertatem et gratiam , quae colli nostri, qui eramus curvi, jugum ferreum confregit , ut incederemus recti . Tunc et vigilias in tribus dispartimur nocturnis, ut non solum verbo, sed etiam facto, tres vigilias praedicemus, de quibus ait Dominus: « Beati servi illi quos, cum venerit Dominus, invenerit vigilantes; et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia, et ita invenerit, beati sunt servi illi . » Tunc legendi atque canendi officia, quae ad aedificandam Ecclesiam instituta sunt, numerosius concrepant, ut nos praeparemus ad aperiendum Domino, quacunque hora pulsaverit , ad modum duarum Veteris Testamenti tubarum, quae ad movendum castra crebrius atque concisius clangere jussae sunt . Ipsa autem lectionum pluralitas non eadem in omni ordine est. Nam clerici novem, monachi duodecim legunt. Illis nodrus lateribus, hoc innuit quod verbum 9 et opus
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorũ muti. de morte dñi mesti: ui¬
deri fugiebant: audiri metuebant. Nã
in ipso crepuscło. referentib scĩs mu¬
qͣsi deliram̃ta u̾ba hec. Nec solũ illa
nocte s exinde qͦ usq in pendecosten.
causam eandẽ in paucitate lectionũ
plures. & feruore sp̃c sci. facundi facti st̃.
Non tam̃ minꝰ rõni appropinqͣnt. qͥ

Expanded text:
Judaeorum muti, et de morte Domini moesti, videri fugiebant, audiri metuebant. Nam in ipso crepusculo, referentibus sanctis muquasi deliramenta verba haec . Nec solum illa nocte, sed exinde quoque usque ad Pentecosten, causam eamdem in paucitate lectionum plures, et fervore sancti Spiritus facundi sunt. No
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ confirmauit. Clauso gͦ ostio ua¬
sis infusis. redundat oleũ: quia ꝑ pri¬
uatam correptionẽ penitentib ꝯfestĩ
uenia peccatorũ affluit. eũ autẽ qͥs
secreto correptus. int̾ te & ipsũ solum
ñ audierit. postqͣm eccłic dictũ fuerit:
ñ tam facilis indulgentie liniendꝰ erit
oleo: s congruȩ penitentiȩ secandꝰ cau¬
terio. De feria qͣrta.xxx.¬
&̃a .iiiͦi. calũpniantib phariseᷤ.
qͦd discipłi dñi tnͣsgred̾ent᷑ tradi¬
ciones semorũ. ñ lauando maiꝰ suaᷤᷤ
dũ panẽ manducarent: redarguit eo ͤ
dñs. ce cͥminationis spiculũ retorqͤt
in auetores: qͣre inqͥens uos tłisgre¬
dimini tradiciones d̃i ꝓpt̾ tradicioneᷤ
hominũ. N am d̾s dicit. Honora pa¬
trẽ tuũ & matrẽ tuã. U os autẽ dicitas.
cũq ẽ. ex me tibi ꝓderit: &e c̃. docuerat
enĩ auaricia phariseoꝵ. iuuenes qͦꝵ
laqueus om̃s facti erant: ut iniussu
parentũ. immo p̾cepta parentib do¬

Expanded text:
sionem confirmavit. Clauso ergo ostio vasis infusis redundat oleum, quia per privatam correctionem poenitentibus confestim venia peccatorum affluit. Cum autem quis secreto correptus inter te et ipsum solum non audierit, postquam Ecclesiae dictum fuerit, non tam facilis indulgentiae leniendus erit oleo, sed congrue poenitentiae secandus cauterio. Feria quarta Pharisaeis quod discipuli Domini transgrederentur traditiones seniorum, non lavando manus suas, dum panem manducarent, redarguit eos Dominus, et criminationis spiculum retorquet in auctores: Quare, inquiens, vos transgredimini traditiones Dei propter traditiones hominum? Nam Deus dicit: Honora patrem tuum et matrem tuam: Vos autem dicitis: cunque est ex me, tibi proderit , etc. Docuerat enim avaritia Pharisaeorum juvenes, quorum laqueus omnes facti erant, ut, injussu parentum, imo praerepta parentibus do
Abbreviated transcription (Latin):
concinit. Mulier que clamat adheli¬
seũ ꝓ duob filiis quos creditor in serui¬
tutem tolłe contendit. ipsa ẽ eccłia. qͦ.
ꝓfiliorũ peccatis quo ᷤᷤ in baptismate ge¬
nuit sollicita ẽ: ne exactor diabolꝰ. ꝓro
nũmo malȩ uoluntatis quẽ illis cre¬
didit. debitores trahat indapuationẽ
ꝑpetuȩ mortis. Cui uerꝰ heliseus .s. xp̃c

Expanded text:
concinit. Mulier namque, quae clamat ad Elisaeum pro duobus filiis, quos creditor in servitutem tollere contendit , ipsa est Ecclesia, quae pro filiorum peccatis, quos in baptismate genuit, sollicita est, ne exactor diabolus pro nummo malae voluptatis, quem illis credidit, debitores trahat in damnationem perpetuae mortis. Cui verus Helisaeus, sc
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ filii. uobis parentib ꝓderit. Hec &
huiꝰͦi culpat dñs intraditionib ho¬
minũ. qͣs tradicionib d̾i p̃ferebant :
simulq ed ocet qͦd illa sola tnͣsgressio
mandatoꝵ d̃i coinqͥnet hominẽ. Beñ
gͦ lectionł libri exodi. ipsa dĩmanda¬

Expanded text:
 vobis parentibus proderit. Haec et hujusmodi culpat Dominus in traditionibus hominum, quas traditionibus Dei praeferebant, simulque edocet quod sola transgressio mandatorum Dei coinquinet hominem . Bene ergo in lectione libri Exodi ipsa Dei manda
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dat᷑ lucidũ opꝰ miscd̃ie. dicen¬
de dño. Si peccau̾it inte .i. te sciente.
fr̃ tuus: uade ce corripe eũ int̾ te. c ip¬
sum solũ: & c̾. Et qͥa uͭ duo consentiũt.
s. correptor. &e auditor. neq opꝰ ẽ. ut a¬
lium adhibeas. neq ut eccłiȩ dicas:¬
s eo quẽ corripis. int̾ te ce ipsũ solum
uenia confestim impetrat᷑ a dño:
Am̃ inqͥt dico uobis. si duo ex uobis
consenserint ex omĩ re. ꝙͣ c̃q pecierĩt:
fiet illis a patre meo. Et qͥa de ĩpetra¬
tione ueniȩ dix̾it hoc: testat᷑ ipsedũ
p̾mittit: Am̃ dico uobis: qͥa quȩc̃q
alligau̾itis suꝑ t̾ram. Alligata eritis

Expanded text:
commendatur lucidum opus misericordiae, dicente Domino: Si peccaverit in te, id est, te sciente, frater tuus, vade, corripe eum inter te et ipsum solum , etc. Et quia ubi duo consentiunt, scilicet corrector et auditor, neque opus est ut alium adhibeas, neque Ecclesiae dicas, eo quem corripis inter te et ipsum solum, parata venia confestim impetratur a Domino. Amen, inquit, dico vobis, si duo ex vobis consenserint, ex omni re quamcunque petierint, fiet illis a Patre meo , et, quia de impetratione veniae dixerit, hoc testatur ipse, dum praemittit: Amen dico vobis, quia quaecunque al
Abbreviated transcription (Latin):
pene parit̾ ut lex aut ꝓpħe a maiestate
seĩ euangli: qͥa uidelieet parit̾ de
morib tractant: & eũgłii sacram̃ta illi
uent᷑a de nuntiant: hii iã p̃terita com¬
memorant. Igit᷑ ut supͣ dictũ ẽ. mora¬
le legis orficiũ agit epła: tantũ distanᷤ
ab eo qͦd inofficio missȩ p̃cellit. s̾ eu̾głio.¬
qͣntũ seruus a dño: p̃co a iudice legatꝰ
ab eo qui misit eũ. Qua ꝓpt̾ cũ legit᷑.
ñ iniuria sedemꝰ: cũ autẽ sc̃m eũgłiũ
audimꝰ. demissis reuerent̾ aspectib sic̃
dño nr̃o asistimꝰ. In eo qͦd scm̃ p̃uenit

Expanded text:
a majestate sancti Evangelii, quia videlicet pariter de moribus tractant. Et Evangelii sacramenta illi ventura denuntiant, hi jam praeterita commemorant. Igitur, ut supra dictum est, morale legis officium agit epistola, tantum distans ab eo quod in officio missae praecedit sanctontum servus a Domino, praeco a judice, legatus ab eo qui misit illum. Quapropter cum legitur, non injuria sedemus; cum autem sanctum evangelium audimus, demissis reverenter aspectibus, sicut Domino nostro assistimus. In eo quod sanct
Abbreviated transcription (Latin):
fitentis: & ad ꝑfectionẽ euanglicã suos
auditores tnͣsinittentis. Quãuis autẽ
sepe deaplicis sumat᷑ litt̾is. tam̃ in eo
gradu est. ac si semꝑ de lege sit & ꝓpħis.
Semꝑ enĩ moralitatẽ uitãq actiuam
magis qͣm contẽplatiuȩ sublumtatẽ.

Expanded text:
rofitentis, et ad perfectionem evangelicam suos auditores transmittentis. Quamvis autem saepe de apostolicis sumatur litteris, tamen in eo gradu est, ac si semper de lege sit et prophetis. Semper enim moralitatem vitamque activam magis quam contemplativae sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. apłic̾ nominat᷑. Qui aũ ab eis
ꝑ ꝓuincias missi st̃. tam ipsi qͣm suc¬
cessores eorũ. archiep̃i uocant᷑: & qui
ab his ꝑ urbes cõꝓuinciales ordinati
st̃. & qui illiᷤᷤ succedunt usq hodie:
simplicit̾ ep̃i noĩant᷑. Iniciũ gͦ fid̾i
habentes ab apłica sede. regulã hãc
metͦ᷑politane obseruant eccłie: ut ne¬
minẽ habeant pontificẽ nisi ab eadẽ
sede missũ aqͣ. primꝰ ille p̃dicator fid̾̃i
missus est. Illa aũi missio. supͣdicti
pallii largitio ẽ: qͦd ut dictum ẽ̾. a col¬
lo dependens. humilitatẽ dñi sig̾̃cat.
dicentiᷤ: sic̃ misit me pat̾: & ego mitto
uos. Int̾ cet̾os uͦ galliarũ archip̃su

Expanded text:
rum, apostolicus nominatur. Qui autem ab eis per provincias missi sunt, tam ipsi quam successores eorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab his per urbes comprovinciales ordinati sunt, et qui illis succedunt, usque hodie simpliciter episcopi nominantur. Initium ergo fidei habentes ab apostolica sede regulam hanc metropolitanae observant Ecclesiae, ut neminem habeant pontificem, nisi ab eadem sede missum, a qua primus illis praedicator fidei missus est. Illa autem missio, supradicti pallii largitio est, quod, ut dictum est, a collo dependens, humilitatem Domini significat, dicentis: « Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . » Inter caeteros vero Galliarum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ce añqͣm nasceret᷑. magnifice ꝓmissut᷑.
gentẽ francorũ cũ rege simul ꝑdux̃
ad fidẽ catholicã. Quã eiuᷤᷤ missionẽ.
orinisda pontifex romanꝰ. a beato
eidẽ rem̃si pontifici uices suas delega¬
uit ꝑ om̃e regnũ ludouici: ce rem̃sis
eccsiȩ pͥmatũ ad augens. sũma auc¬
toritate confirmauit. T reu̾ensi aũ
eccsie. mat̾nus a beato petro apło
missus. hereditatẽ pallii. suis successo¬
rib derelinqͥt. Magontiȩ. crescens.
apłi paul discipłs p̾dicauit: traiecto.
scõ uiullibrodꝰ asergio papa missus:
s pͥmatũ colonia metͦpolis obtinuit
guloꝵ metͦpoli. augustinꝰ a beato gre¬
gorio missus ẽpontifex pͥm᷑ qͥ toti an¬
gulorũ genti. ut xp̃m cognosc̾et stre¬
nua p̃dicationis ad ministratione
subuenit.  deuestib qͥd ẽ sacͥs qͣntũ
ad p̾sens attinet. ꝓposse satis dictũ ẽ.
bet tam ipse sacdos qͣm &e tota p̾̃sens
eccłia dilatare aĩam suã &e amplo fi¬

Expanded text:
fice promissus, gentes Francorum simul cum rege primus perduxit ad fidem catholicam. Quam ejus missionem Ormisda pontifex Romanus a B. Peteidem Remensi pontifici vices suas delegavit per omne regnum Ludovici, et Remensis Ecclesiae primatum adaugens, summa auctoritate confirmavit. Trevirensi autem Ecclesiae Maternus, a B. Petro apostolo missus, haereditatem pallii suis successoribus dereliquit. Moguntinae Crescens, apostoli Pauli discipulus, praedicavit. Trajecti Sanctus Willibrordus, a Sergio papa missus. Sed primatum Colonia metropolis obtinuit, glorum metropoli, Augustinus a B. Gregorio missus est pontifex primus, qui toti Anglorum genti, ut Christum cognosceret, strenua praedicationis administratione subvenit. Et de vestibus quidem sacris, quantum ad praesens attinet, pro posse satis dictum. CAPbet tam ipse sacerdos quam et tota praesens Ecclesia, dilatare animam suam, et amplo fi
Abbreviated transcription (Latin):
do antiphonã quȩ d̾r ad intͦitũ. Nã
sic̃ d intioitꝰ sac̾dotis ing̾ssum filii
di in hc̃ mundũ. sic antiphona quȩ
dr ad intͦitum: uoces & expectationẽ p̾¬
antiphona p̾dicta ñ minꝰ qͣm semel
decantata: cũ eiꝰ modi pompa qͦ signi¬
ficatȩ rei. aptissimȩ congruit. P recedt̃
flãmantes cereoli: uidelicet in signũ gau¬
dii. qͦd in ortu saluatoris omĩ mundo
effulsit: de qͦ angłs ad pastores: annũ
ministri duo. ñ parit̾ neq alat̾e ince¬
dentes: s ante subdia conꝰ: pꝰ diaconꝰ:

Expanded text:
do antiphonam, quae dicitur ad introitum. Nam sicut introitus sacerdotis ingressum Filii Dei in hunc mundum, sic antiphona, quae dicitur. Ad introitum, voces et exspectationem prantiphona praedicta, non minus quam semel decantata cum ejusmodi pompa quae significatae rei aptissime congruit. Procedunt flammantes cereoli, videlicet in signum gaudii, quod in ortu Salvatoris omni mundo effulsit, de quo angelus ad pastores: « Annuministri duo, non pariter, neque a latere incedentes, sed ante subdiaconos.
Abbreviated transcription (Latin):
hic ymnꝰ angłorũ ẽ. &e hominũ. P rimũ
aut̃ angłorũ congratulantiũ qd̾ nato
dño accensa iã eẽt lucerna clarisima :
cũ qua. sñ dubio ꝑditam dragmã in¬
uent᷑a eẽt et̾ua sapientia. In de ẽ qͦd
ram. pot̾ant fac̾e int̾ dm̃ ce hoĩes. hic
factor hoĩum d̾s. pp̃ hoĩes hõ factus:
iã facturus eẽt in carne sua. soluto
a sacdote salutatione p̃missa. ꝑ
qͣm attenti fiant auditores .s. oratiões
dicunt᷑ ipsiꝰ dñi. cuiꝰ tota uita conti¬
nua ꝓ nob̾. & ꝑpes or̃o fuit: quȩ & de¬

Expanded text:
Hic hymnus et angelorum est et hominum. Primum autem angelorum congratulantium quod nato Domino accensa jam esset lucerna clarissima , cum qua sine dubio perditam drachmam inventura esset aeterna sapientia . Inde est, quod ram , poterat facere inter Deum et homines, hic factor omnium Deus, propter homines homo factus, jamjam facturus esset in carne sua, soluto a sacerdote salutatione praemissa, per quam attenti fiant auditores, secundum orationes dicuntur ipsius Domini, cujus tota vita continua pro nobis et perpes, oratio fuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
si .i. ethiopis. s. malitiosi ppli. qͥ tã cum
herode uł pꝰ herodẽ illũ ꝑsecuti sunt.: &¬
maxime phariseorũ q̃ ut mali agͥcole
umee dñi. dixert̃. hic ẽ. heres uenite oq¬
cidamꝰ eũ. &e nr̃a erit hereditas. Qd̾ aut̃

Expanded text:
st Aethyopis, scilicet malitiosi populi, qui jam cum Herode vel post Herodem illum persecuti sunt et maxime Pharisaeorum , qui ut mali agricolae vineae Domini dixerunt: « Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haered
Abbreviated transcription (Latin):
a .t. h. a.in.ma. sua. dũ in conspectu
eceliȩ se ostendit d̾i filiꝰ. hñs inͣ macłatũ
corpꝰ. qͦd ce impleuit igne. qͥa corꝑalit̾ in
õs unit̾isalis eccłie p̾ces. que st̃ incensa
u̾a: de quib ibidẽ d̾r. data. st̃ incensa¬

Expanded text:
nspectu Ecclesiae se ostendit Dei Filius, habens immaculatum corpus, quod et implevit igne, quia corporaliter in omnes universales Ecclesiae preces, quae sunt incensa vera, de quibus ibidem d
Abbreviated transcription (Latin):
st tam̃ octauũ arcbiep̃is xxuii.
indum̃tũ ꝓ aurea lamina. qd̃
dicit᷑ palliũ. ab apłica sede datũ. quod
a collo circa pectꝰ despendens. situ suo.
illã que uasde condecet ep̃oꝵ patrẽ.
&e eorũ conciliĩ pͥncipem. patent̾ desig¬
nat humilitatis uł sap̃ie torquẽ. Qͣ.
hoc illorũ p̾uilegiũ hãt rationẽ nõ

Expanded text:
Est tamen octavum archiepiscopis Est tamen octavum archiepiscopis indumentum pro aurea lamina, quod dicitur pallium, ab apostolica sede datum; quod a collo circa pectus dependens, situ suo illam, quae valde condecet episcoporum partem, et eorum concilii principem, patenter designat humilitatis vel sapientiae torquem. Quam hoc i