comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
upitur. ut tab̾naculum sacerdos
ingrediens tintinnabulis ambi¬
atur: ut uidelicet uoces p̾dicati¬
onis habeat: ne suꝑni spec̾tatoris
iudicium ex silentio offendat.
Scͥptum quippe ẽ. Audiat᷑ sonitus
quando ingreditur & egreditur
scũarium in conspec̾tu domini:
& non moriatur. Sac̾dos namq
ingrediens uł egrediens morit᷑
si de eo sonitus non auditur: qui¬
a iram contra se occulti iudicis
incedit. Apte autẽ tintinnabula
uestim̃tis illius descͥbunt᷑ inserta
Uestim̃ta etenim sac̾dotis: qͥd ali¬
ud quam rec̾ta oꝑa debemꝰ accipe¬
re: Propħa attestante qui ait.
Sac̾tiõtes tui induant᷑ iusticiam
Uestim̾tis itaq illiꝰ tintinnabula
inherent: ut uitȩ uiam cũ lingͥ
sonitu ipsa qͦ oꝑa sac̾dotis cla

Expanded text:
pitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Audiatur sonitus quando ingreditur vel egreditur sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non audiatur, quia iram contra se occulti judicis incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis ejus describuntur inserta? Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis cla
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Aut dimitte eis hanc noram:
aut si non facis. dele me de libͦ tuo
quem scͥpsisti. Pensemꝰ gͦ quib ui¬
scerib eundem pͦpłm amauit: ꝓ
it. S tamen iste qui tanto eius
culpas pensemus quanto zelo rec̃titu¬
dinis accendatur. Mox enim in peti¬
tione pͥma culpȩ ueniam ne delerent᷑
obtinuit: ad eundem pͦpłm ueniens
ait. Ponat uir gladium suꝑ femur
suum. Ite & redite de porta usq ad

Expanded text:
ait: Aut dimitte eis hanc noxam; ait: Aut dimitte eis hanc noxam; aut si non facis, dele me libro tuo quem scripsisti. Pensemus ergo quibus visceribus eumdem populum amavit, pro it. Sed tamen iste qui tanto amorecontra eorum culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accensus fuit. Mox enim ut prima petitione culpae veniam ne delerentur obtinuit; ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gladium super femur suum; et ite ac redite de porta
Abbreviated transcription (Latin):
ppss manducare & bibere.: ꝙ surre¬
xerunt ludere. Esus potusq ad
lusum impulit: lusus adydolat᷑¬
am trax̃. quia si uanitatis culpa
nequaquam caute compescit᷑. ab ini¬
quitate ꝓtinus mens incauta de¬
uoratur. salomone attestante. qui¬
a qui modica sꝑnit paulatĩ decidit.
Si enim curare parua negligimus:
insensibilit̾ seduc̾t. audent etiam

Expanded text:
populus manducare et bibere et surrexerunt ludere. Esus potusque ad lusum impulit: lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante quia qui modica spernit, paulatim decidit. Si enim curare parva negligimus insensibiliter seducti, audacter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
adiunc̾tum est. Sume tibi aromata.
stac̾ten. & onicha. galbanen boni o¬
doris. & thus lucidissimum. equali
ponderis erunt omĩa: faciesq thi¬
miama compositum opere unguen¬
tarii mirtum diligenter& purũ
mus. Qd̃ mixtum & purum fit:
quia quanto uirtus uirtut un¬
gitur: tanto incensum boni ope¬
ris sincerius exhibetur. Ubi & be¬
ne subiungitur. Cumq in tenu¬
issimũ puluerem uniu̾sa contu¬
deris: pones exeo coram testimo¬
mo tab̾nacul. In tenuissimum
puluerem aromata uniu̾sa con¬
terimus: cum bona nr̃a quasi
in pila cordis occulta discussiõe
tundimus: & si ueracit̾ bona sit
subtilit̾ retrac̾tamus. A romata
gͦ inpulurem redigere ẽ: uirtuteᷤ
recogitando terere: & usq ad sub¬
tilitatẽ occult examinis reuoca¬
re. & notandum qd̾ de eodẽ pul¬
uere dicitur. Pones exeo coram
testimonio tab̾naculi: quia ni
mirũ tunc bona nr̃a ueraciter
in conspec̾tu iudicis placent: cum
hȩc mens subtilius recogitando con¬

Expanded text:
ad Moysen ait: Sume tibi aromata, stactem et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum: aequalis ponderis erunt omnia: faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . mus. Quod mistum et purum fit; quia quanto virtus virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo coram testimonii tabernaculo . In tenuissimum pulverem aromata universa conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occulti examinis revocare. Et notandum, quod de eodem pulvere dicitur: Pones ex eo coram testimonii tabernaculo; quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando con
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ꝑ asinum nisi inmundicia: et
quid ꝑ ouem nͥ innocentia designa¬
tur. sini gͦ pͥmogenita oue mu¬
tare ẽ. ininundȩ uitȩ pͥmordia in
innocentiȩ simplicitatem conuer¬
tere: ut postquam illa peccatore¬
git quȩ inmunda dñs respuit:
ea iam agendo ꝓferat. quȩ dei sa¬
crificio imponat. Om̃s enim ho
mines nati in peccatis sumus:
atqs ex carnis delectatione con¬
cepti: culpȩ nobiscum originẽ tra¬
ximus. Unde fit: ut eciam ex uo¬
iuntate nr̃a peccatis implicem᷑.
S quiqͥs pꝰ maliciam carnis. ad in¬
nocentiam conu̾titur cordis: pͥ¬
mogenitum asim mutat oue:
quia pͥoris uitȩ inmundiciam.
ad innocentiam conu̾tit. Qui enĩ
qualis pͥus fuit eẽ desinit: & ap¬
prebensam carnis mundiciam
minnocentia custodit: in oblati¬
oñc̃ dei pͥmogenitũ asini ad ouẽ

Expanded text:
ia? Et quid per ovem, nisi innocentia designatur? Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiam simplicitatis convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat quae Dei sacrificio imponat.  in fine . Omnes enim homines nati in peccatis sumus, atque ex carnis delectatione concepti, culpae nobiscum originem traximus. Unde fit ut etiam ex voluntate nostra peccatis implicemur. Sed quisquis post malitiam carnis ad innocentiam convertitur cordis, primogenitum asini mutat ove, quia prioris vitae immunditiam ad innocentiam convertit. Qui enim qualis prius fuerit esse desinit, apprehensa carnis munditia, innocentiam custodit, in oblationem Dei primogenitum asini ad ove
Abbreviated transcription (Latin):
Mandata dei myst̾ia redemptoris:
celestis patͥȩ gaudia cum festinatz¬
one cognoscite: s. pcepta uitȩ cũ
festinatiõe implere curate Quiacn
adhuc hodie licet bene agere scimꝰ:
utrum cras liceat. ignoramus.
Festinantes gͦ pascha comedite. id.
ad sollempnitatem pat̾e cȩlestis hua¬
nelate. Nemo in huius uitȩ cursu¬
uiuere torpeat: ne inpatͥa locum
ꝑdat: nemo moras ad appetenda
bona studia innec̾tat: s cepta ꝑ¬
ficiat: ne minime liceat implere
qd̃ inchoat. Si ad amorem dei ñ¬

Expanded text:
Mandata Dei, mysteria Redemptoris, Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere, scimus, utrum eras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda bona studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
oni. Hȩc quibꝰdam dura st̃. s an¬
gusta ẽ. porta quȩ duc̃ ad uitam.
&s habemꝰ iam multa erempla con¬
tinentium. Unde & bene adhuc sub
O animalium: Calciam̃ta aut̃.
pedes mununt. Que uͦ st̃ mor¬
tua animalia ex quorum pellib
nr̃i muniunt᷑ pedes: nisi antiqͥ
patres. qui nos adȩtnam pat̾am
p̃cesserunt: Quor dum exempla
conspicimꝰ: nr̃i oꝑis pedes muni¬
mus. Calciam̃ta gͦ inpedib habe¬
re est: mortuoꝵ uitam conspice¬
re: ꝙ uestigia nr̃a apeccati uulnẽ¬
re custodire. Tenentes baculos in
manib. Quid lex ꝑ baculũ: nͥ pa¬
storalem custodiam designat:
Et notandum qd̾ pͥus p̃cipimur
renes accingere: & pꝰmodum ba¬
culos tenere. quia illi debent cu¬
ram pastoralem suscipere. qui sã
insuo corpore sciunt fluxa luxu¬
riȩ domare: & cum aliis fortia p̃¬
dicãt. ipsi desid̾us mollib enerui¬
ter non subcunbunt. Bene autẽ
dicitur: & comedetis festinanter.

Expanded text:
c quibusdam dura sunt, sed anc quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subdorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis fes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe quis audeat uł contempne
uł denuntiare qd̃ non intelligit:
s hoc igni tradit. cum sco sp̃ui re¬
seruat. Quia gͥ qualit̾ edendum
sit pascha cognouimꝰ: nunc aqua¬
lib ecdi debeat. agnoscamꝰ. Sequit᷑.
Sic aut̾ comedetis illũ. Renes ur̃os
accingetis. Qͥo in renib: nͥ delec̾tati¬
o carnis accipitur: Tnde & psalmi¬
sta postulat dicens. Ure renes me¬
os. Sienĩ uoluptatem libidinis in
renib ẽẽ nesciret: eos uri minime
petiss. Unde quia potestas diabo¬
li inhumano gn̾e maxime ꝑ luru¬
riam p̾ualuit: de illo uoce dñica
dr. Potestas eiuis: in lumbis eius.
Qui gͦ pascha comedit. habere re¬
nes accinc̾tos deb: ut qui sollemp¬
nitatẽ resurrec̾tionis atq incorrup¬
tionis agit: corruptioni iam ꝑui
cia nulli subiaceat: uoluptates
edomet: carnẽ a luxuria restͥngat
Neq enim cognouit quȩ sit sollẽp¬
nitas incorruptionis: qui adhuc
ꝑ incontinentiã subiac corrupti

Expanded text:
superbe quis audeat vel contemnere superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incont
Abbreviated transcription (Latin):
rare ẽ: uestigia humanitatis eiꝰ amã¬
do & imitando ꝑquirere. Qͥo uͦ sunt
intestina: nͥ u̾bors illius occulta et
mystica mandata: Quȩ tunc uo¬
ramus: cum u̾ba uitȩ cũ auidita¬
te sumimus. In quo deuorationis
u̾bo. quam aliud quã pigritiȩ nr̃e
torpor rep̃henditurꝰ qui eius u̾ba
atq myst̾ia & ꝑnosmet ipsos non
requirimus. & dic̾ta ab aliis inui¬
ti audimusͤ Nec remanebit exeo
quicquã usq mane. Quia eius dic̃¬
ta magna sunt sollicitudine dis¬
cutienda: quatinus pͥusquam dies
resurrectionis appareat. in hac pre¬
sentis uite nocꝰte om̃ia mandata il¬
lius intelligendo & opando pene¬
trentur. S quia ualde ẽ difficile.
ut om̃e sacrum eloquium possit
intelligi. & om̃e myst̾ium eiꝰ pene¬
trari: tecte subiungitur. Siquid
aut̃ remanserit: igni combuetis.
Qd̾ ex agno remanet igni conburi¬
mus: quando hoc qd̾ de mysterio
incarnationis eius intelligere &
penetrare non possumꝰ: potestati
sc̃i sp̃s humilit̾ reseruamus: ut nͦ

Expanded text:
est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e enĩ qd̾ subtilit̾ cogitamꝰ: q̃si
m̃te coquimꝰ. S agni caro nec cͣ¬
da edenda ẽ. nec cocͣta aqua: qui
tuit deus cogi tandꝰ. Om̃is enĩ
qui redempto: rem nr̃m purũ
hominem credit. qͥd iste aliud ꝙͣ.
agni carnes crudas comedit: qͣs
uidelicet coquere ꝑdiuinitatis
eius intelligentiã noluit: Omis
uͦ qui incarnationis eius myft̾ia
uixta humanã sapientiã discute¬
re conatur: carnes agni aqͣ uult
coquere. idẽ dispensationis eius
myst̾ium ꝑ dissolutã uult scien¬
tiã penetrare. Qui gͥ paschalis
gaudii sollempnitatẽ celebrare de¬
sid̾at: agnum nec aqua coquat.
nec crudum comedat: ut neq
ꝑ humanã sapientiã ꝓfunditatẽ
incarnationis illius penetrare
appetat: neq in eum tanꝗͣ. in ho¬
minẽ purum credat: s assas ig¬
ni carnes comedat: ut dispensari
De qͦ adhuc recte subiungit᷑. Cap̃
cum pedib eius & intestinis uo¬
rabitis: quia redemptor nr est
& homo infine sclors. Wy sic̃ iam

Expanded text:
omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus: sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quiaeus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dispensari De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster est et homo in fine saeculorum. Et sicut jam
Abbreviated transcription (Latin):
fide quidem positus ẽẽ uidetur. s
aliena ambit acciꝑe. honores mun¬
poralem głam concupiscit. atq de
eadem gła ꝓpħam consulat: iustum
ualde ẽ ut exculpȩ suȩ m̾ito aꝓpħȩ
ore ꝓspera audiat: quatinus qui u̾¬
ba de audire insacͦ eloquio nolu¬
it ut t̾rena despiceret ⁊ cȩlestia a¬
maret: illud deo iudice ex ꝓpħȩ su¬
Iore audiat. unde amplius obliga¬
tus cadat: ⁊dum spe t̾renȩ głȩ delec¬
tatus pascitur: suis desid̾iis adima
emꝑ ducitur. Neq aut̃ bonꝰ fuit
ille sp̃c: qui mencdax eẽ appetit in ore
ꝓpħarum. Unde ⁊ p̾missumẽ: quia er¬
ercitus cȩli stetit adertͥs ⁊ sinistͥs ey.
Deus enim qui incͥcum scͥpta ẽ ueritas.
in illa ęt̾na beatitudine quȩ dext̾a
eius dicitur. sinistram non habet:
quia nichil ibi ẽẽ qđ despiciat pot̾
s quia simul om̃ia contuetur. simui
cunc̃ta aspicit: ea uii inqua ⁊ bonus¬

Expanded text:
fide quidem positus esse videtur, sed fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores munporalem gloriam concupiscit, atque deeadem gloria prophetam consulat, justum valde est, ut ex culpae suae merito a prophetae ore prospera audiat, quatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia ambiret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur suis desideriis, ad ima semper ducatur. Neque autem bonus fuit ille Spiritus, qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia « exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, qui incircumscripta est veritas, in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur, sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit, ea vi inquam in qua
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid requirit. illa audit deo dis¬
ponente quȩ meretur audire dãp¬
Inandus. Ecce enim ut unum ł duo
ex multis loquamur. ab omipoten¬
tis de cultu domus isrł sub ydoloꝵ
seruitute recesserat: ⁊ tamen ad pro¬
pħas aquib decipi consueuerat se¬
pe ueniebat ꝓspera requirens Cũ
uͦex ore ꝓpħarum ꝑu̾sa agens prosꝑa
a agebant. nisi ut peccator pͦpłs in
suo corde caperetur: quatinusqu
ꝑficliam sequendo fidem relique
duriꝰ raperetur adpęnam. quanto
nunc securiꝰ iuueret inculpa: Seo
ecce iam largiente omnipotente
cuilib creature submitt inadora¬
tionem rennuit. Securus gͦ iam
ꝓpħam quilibet infide positus con¬
sulit.: quia hoc auditurus est. qͦd fi¬
delem audire decet: fident̾ dicam si
abinmundicus aliis atq prauis ac¬
tib recessisset. securus esset. Namcũ
paulus egregius p̾dicator clamet.
est acultu ydoloꝵ liber nonẽ. Sigͦ
is qui auaricie estibus anhelat. in

Expanded text:
aliquid requirit, illa audit Deo disaliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospera requirens, cum ex ore prophetarum perversa agens prosperperna judicia agebant, nisi ut peccator populus in suo corde caperetur, quatenus qui perfidiam sequendo deliquerdurius raperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa? Sed ecce jam largiente omnipotenti cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus jam prophetam quilibet in fide positus consulit, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam, ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recessisset, recessurus esset. Nam cum Paulus egregius praedicator clamet, est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in
Abbreviated transcription (Latin):
caput enuntians dic̃. Scd̾m prin¬
cipem potestatis aeris huiꝰ. Adert᷑
g dei ⁊ sinistra angłoꝵ erercitꝰ stat
quia ⁊ uoluntas elec̃toꝵ spuum di¬
uinȩ pietati concordat: ⁊ repborum
sensus suȩ malicie seruiens. uidici¬
o districtionis euis obtemꝑat. Unde
n mox fallax sp̃c in medium ꝓsilisse de¬
scͥbitur: ꝑ quem achab rer exigentib
mitis suis decipiatur. Neq enĩ fas
e credere bonum sp̃m fallaciȩ deser¬
uire uoluisse. ut diceret. egrediar
nero mendar sp̃c inore omium ꝓ¬
pħarum eius. S quia achab rex¬
ex peccatis p̾cedentib dignus erat
ut tali debiuss deceptione dampnari:
quatinus qui sepe uolens cecid̾at in¬
culpa. quandoq nolens caperet᷑ ad
pęnam: occulta iusticia licentia ma¬
lignis sp̃itib datur: ut quos uolũ¬
tes inpeccati laqueo strangulant.
inpeccati pęnã etiã nolentes t̾hant.
non mutat. naꝑꝑe ẜ i trandis pecca¬
tis animũ non auertit: cum aꝓph̾a

Expanded text:
caput enuntians, ait: Secundum princaput enuntians, ait: Secundum principem potestatis aeris ejus . A dextra ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat: quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat; et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex, exigentibus suis meritis, decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus. Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam occulta justitia, licentia malignis spiritus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strin peccati poenam etiam nolentes trahant. non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ solium suum &exercitum cȩli a
dertͥs ia sinistͥs eiuis: ⁊ dic̾tum ẽ.
In quo decipiam achab. ut ascendat
unus. dixit. Ego decipiam achab.
Et dictumẽ. Inquo decipies: Qui
respondit dicens. E grediar: et e¬
ro mendar sp̾̃c inore omĩum pro¬
angłicas potestates accipimus:
Quar̾ mentib altius p̾sidens: infe¬
rius cunc̾ta disponit. & quid exer¬
citus cȩli: nͥ ministrantium angło
ita ẽ intra om̃ia ut etiam sit ext̃
omĩa: nec dextra nec si nistra conclu¬
ditur. S dex tra dei angłoꝵ pars
electa: sinistra aut̃ dei pars angło¬
rum reꝓba designatur. Nonenm
ministrant deo solũmodo boni qui
aduiuent: s etiam mali qui ꝓbent
Nonsolum qui aculpa redeuntes fub¬
leuent: setiam qui redire nolentes
grauent. Nec qd̾ celi exercitus dicit᷑
angłoꝵ pars repba ineo intelligi pos¬
se ꝓhibetur. Quas enum suspendim
aere nouimꝰ: aues cȩli nominamus.
Et de eisdem sp̃itib paulus dic̃ son¬
tra spulia nequitiȩ incelestib. Quor

Expanded text:
per solium suum, et omnem exercitum coeli a dextris, et a sinistris ejus, et dictum est: In quo deciviam Achab, ut ascendat,unus dixit: ego decipiam Achab. Et dictum est ei: in quo decipies? qui respondit dicens: egrediar, et ero mendax spiritus in ore omnium proangelicas potestates aQuarum mentibus Deus altius praesidens, inferius cuncta disponit. Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angeloita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra, nec sinistra concluditur. Sed dextra Dei, angelorum pars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam mali, qui probent; non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mouere debet. qd̾ erercitus cȩli e¬
tiam repulsi angłi uocant᷑. quia¬
n ipsi quamius abȩthereo celoex¬
pulsi sunt. adhuc tamen inaerio
cȩlo demorantur: sicͣ paulus ait:
contra spũalia nequitiȩ in cȩlestibꝰ¬

Expanded text:
nec movere debet, quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: contra spiritalia nequitiae in coelestib
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui ocłm ꝑelationis tenebͣs
extinguit: qui cum recta agit. con¬
siderare merita alioꝵ negligit. at
contra magno humilitatis radio su¬
aoꝑa illustrat. qui aliorum bona
subtilit̾ pensat: quia dum ea quȩ
ipse fecerit. fac̃ta foris ⁊ aliis conspi¬
cit: eum qͥ de singularitate intus
erumpere nititur. suꝑbiȩ tumorẽ
solum se estimantẽ dr̃. Reliqui mͥ
septem milia uiroꝵ. qui non cur¬
uauerunt genua ante baal: ut dũ
nonsolum se remansisse cognosceret.
elationis głam quȩ e de singłarita¬
te surgere pot̾at. euitare posset.P¬
pheta nempe erat: ⁊ sepe mysteria
suꝑna cognouerat Quio gͦ difficile
fuit agnoscere: in hoc mundo fidelit̾
dei famulos ⁊ alios remansisse: Sed
hinc sollerter intuendume oculos
cordis elatio quam nequit claudat:
quia qui humilis & occulta dei no
uerat. elatus ⁊ aꝑta nesciebat. In ex¬

Expanded text:
cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore solum se aestimantem dicitur: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam quae ei de singularitate surgere poterat, declinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat. Quid ergo difficile fuit agnoscere in hoc mundo fideles Deo famulos et alios remansisse? sed hinc solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quia qui humilis et occulta Dei judicia noverat, elatus et aperta nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
teret: n cȩt̾a in De filiosunamitis quẽ puer
ab helyseo missus cum bacło non resuscitat. ꝑ
semet ipsũ uͦ helyseus ueniens. seq suꝑ mortu¬
er manub̾o in ꝑfundũ lapsa disparuit. in quo
iac̃tato ꝑ helyseum manubri ligno adipsũ fer¬

Expanded text:
ri Regum, de filio Sunamitis, quem puer ab Helisaeo missus cum baculo, non resuscitavit. Per semetipsum vero Helisaeus veniens, seque super mortuex manubrio in profundum lapsa disparuit. In quo jactato per Elisaeum manubrii ligno, ad eum fer
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ audiens. ea quȩ possidet pauꝑi¬
bus disꝑgit. de ipsa uͦ diftͥbutiõe
elationem incorde habeat: quia pͥ
hunc elatio ꝑtenaciam pꝰmodũ
ꝑ largitatem tenuit: lepra ut di¬
ximus inuestuñtũ locũ mutaũ
Alius inmod̾atis indisciplinatisq
ineptȩ leticiȩ u̾bis est deditus:
qͥ dum fortasse a p̾dicatore corripit᷑.
graui se censura cohercere studet.
ne dissoluto gaudio lȩtetur: s se¬
pe dum plusꝗͣ. debet agaudio re¬
stͥngitur. animus in irã u̾titurꝰ
& sua es tͥsticia iracundiȩ stimu¬
los excitat: atq constricꝰtam mentẽ
furoris aculeo ꝑturbat. Quia gͦ ui¬
cium ineptȩ leticie ꝑ inmod̾atã con¬
tinentiam ad iracundiȩ uiciũ tran¬
sit: lepra uaga ⁊ uolatilis locũ que
tenebat deseruit: & quẽ non tenela:

Expanded text:
esse audiens, ea quae possidet pauperiesse audiens, ea quae possidet pauperibus dispergat; de ipsa vero distributione elationem in corde habeat, quia prius hunc elatio per tenaciam, postmodum per largitatem tenuit, lepra, ut diximus, in vestimento locum mutavit. Alius immoderatis indisciplinatisque inepte laetitiae verbis est deditus, qui dum fortasse a praedicatore corripitur, gravitatis censura se coercere studet, ne dissoluto gaudio laetetur; sed saepe dum plusquam debet a gaudio restringitur, animus in iram vertitur, et sua ei tristitia iracundiae stimulos excitat, atque constrictam mentem furoris aculeo perturbat. Quia ergo vitium ineptae laetitiae per immoderatam continentiam ad iracundiae vitium transit, lepra vaga et volatilis locum quem tenebat destituit, et quem non tenebat,
Abbreviated transcription (Latin):
quedam nos mala egisse cognoscz¬
mus. atq hȩc a nr̃o oꝑe uitamus:
s ipsa nobis culpa in aliis actibus
subripit. quȩ pͥus ñ inaliis tene¬
bat. Nam sunt ñnulli. qui carna¬
li inmundicie subiec̾t. ad semet¬
ipsos consid̾antes redeunt: reatũ
suȩ prauitatis agnoscunt. Cumq
se ab inmunda actione correxerit
statim decastitatis bono stulta e¬
latione głantur: & quos prius
inmundicia oꝑis tenebat incor¬
pore: hos pꝰmodum inmundicia ela¬
tionis tenet incogitatione. Quid
itaq istos: nisi lepra uolatilis possi¬
det: qui uestimentum plene non
deseruit. s in eo locũ mutauit:
fidelis ẽ: unde ei ꝑ ꝓpħam dicitur.
Nuio ego dic̃ dñs: quia om̃ib hiis
uelut ornam̃to uestieris. Le pragͦ
uolatilis & uaga uestim̃tũ tem:
qñdo eam auimã quȩ ẽẽ fidelis cer¬
nitur: ꝑ inmutatũ uitiũ culpa
possidet. Siquis enĩ in hoc mun¬
do diuitiis fortasse suꝑbiat: s ab
ore p̾dicantis cunc̾ta hec ꝑitura

Expanded text:
quaedam nos male egisse cognoscimus, atque haec a nostro opere vitamus; sed ipsa nobis culpa aliis actibus surrepit, quae prius nos in aliis tenebat. Nam sunt nonnulli qui, carnali immunditiae subjecti, ad semetipsos considerantes redeunt, reatum suae pravitatis agnoscunt. Cumque se ab immunda actione correxerint, statim de castitatis bono stulta elatione gloriantur, et quos prius immunditia operis tenebat in corpore, postmodum immunditia elationis tenet in cogitatione. Quid itaque istos, nisi lepra volatilis possidet, quae vestimentum plene non deseruit, sed in eo locum mutavit? fidelis est. Unde ei per prophetam dicitur: Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris . Lepra ergo volatilis et vaga vestimentum tenet, quando eam animam quae esse fidelis cernitur per immutatum vitium culpa possidet. Si quis enim habitis in hoc mundo divitiis fortasse superbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura
Abbreviated transcription (Latin):
sum gu̾is s adiumundiciã semen
fundit. Unde paulus ꝙͦ cum di¬
scipłm de instantia p̾dicationis
amoneret: dix̃. Testificor corã deo
ac mortuos &aduentum ipsius et
regnum eius: p̃dica u̾bum. insta
oportune importune. Dicturꝰ im¬
portune. p̾misit oportune: quia
scilicet ap̃ auditoris mentẽ ipsa su¬
autilitate se destruit: si habere im¬
portunitas opornnitatẽ nescit.

Expanded text:
sum generis, sed ad immunditiam semen sum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus quoque quum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dixit: Testificor coram Deo et mortuos per adventum ipsius et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus: importune, praemisit. opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ sermo: nͥ semen: Qui dũ ordi¬
nate emittitur: audientis mens
quasi concipientis uterus ad bom
oꝑis ꝓlem fȩtatur. Si uͦ importune
defiuat: emittentẽ polluens gn̾an¬
di uirtutem ꝑdit. In mente quip¬
pe audientium semen secuture e¬
gitationis ẽ audite qualitas locu¬
tionis: quia dum ꝑaurem sermo
concipitur. cogitatio inmente gi¬
neratur. Nam si sermo semen non
eẽt: de p̾dicante paulo nequaquã
athenienses dicerent. Quid sͥ nult
miniu̾bius hic dicere: De quo
& lucas dic̃. Ipse enim erat dux u̾b
Semen gͦ usu ꝓpaginis ducatũ com¬
petent fluens cetera m̃bra comqui¬
nat: cum sermo ꝑquẽ audientium
sensibus nasci scientia debuit: si in¬
ordinate ꝓdeat. etiam quȩ rec̾ta sen¬
erit fedat. Qui gͦ furum seminiꝰ
sustiuet. inmundus asseritur. q
multiloquio deditus ex eo se inqui¬
nat: qd̾ si mordinate ꝓmeret. ꝓlem̃
recte cogitationis edere inaudient¬
um corde potuisset: dumq in cautꝰ¬
ꝑloquacitatem defluit: non ad u¬

Expanded text:
Quid est sermo, nisi semen, qui dum ordinate mittitur, audientis mens, quasi concipientis uterus, ad boni operis prolem fecundatur; si vero importune defluat, emittentem polluens, generandi virtutem perdit, in mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est, auditae qualitas locutionis; quia dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Nam si semen sermo non esset, de praedicante Paulo nequaquam Athenienses dicerent: Quid sibi vult seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens, caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat . Quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset. Dumque incautper loquacitatem defluit, non ad u
Abbreviated transcription (Latin):
trac̾taretur: adiunctume. Non
s: absent & non audienti derogare.
Coram ceco uͦ offendicłm ponere ẽ¬
discretam quidem rem agere: s tam̃
ei qui lumen discretionis non habr.
scandali occasionem p̾bere. In ex po¬

Expanded text:
adjunctum est: Non st absenti non audienti derogare. Coram caeco ponere offendiculum est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
mifera: sunt oꝑa uirtutib fecun¬
da. Preputia itaq lignorũ aufe¬
rimus: cum de ipsa inchoationis
infirmitate suspecti. pͥmordia no¬
stroꝵ oꝑum non approbamꝰ. Poma
aut̃ que germinant inmunda
ducimꝰ. nr̃isq esib non aptamꝰ.
quia cum pͥmordia boni laudan¬
tur opis: dignumẽ ut hoc ani¬
mũ non pascat oꝑantis: ne dum
accepta laus suauit carpit᷑: fruc¬
tus oꝑis intempestiuȩ comedat᷑
Quigͦ inchoate uirtutis ab huma¬
no ore laudem receꝑit. quasi
plantati ligni ante tempꝰ po¬
mũ comedit. Hinc ꝑ psalmistã
u̾itas dic̃. Uanum ẽ. uob̃ ante
lucem surgere: surgite pꝰquã sederitis.
Ante lucem quippe surgere est. pͥusquã
claritas ęt̾uę retͥbutionis appareat:
in presentis uitȩ nocte gaudere. Se¬
dendum gͣ pͥus est. ut pꝰ rec̾te sur¬
gamus: quia quis quis nunc sese
sponte nonhumiliat: nequaquã

Expanded text:
mifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia nostrorum operum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda ducimus, nostrisque esibus non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem quippe surgere, est priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere: sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
latbis dic̃. Deinde pꝰ annos qua¬
tuordecĩ it̾m ascendi ierosolimã
assumpto barnaba ⁊ tyto. Ascen¬
di aut̃ scłm reuelationem. Isq cũ
initinere ꝓpħam agabũ reppisset.
quanta se adu̾sitas iniherosolimis
man̾et. audiuit. Scͥptũ quippe ẽ:
Qd̾ isdem agab ronam pauli siuis inse
sic alligabunt in ierłm. A pauloau̾
ꝓtinus respondetur. Ego ñ solũ al
facio animã meã. quã me. Precepti¬
one gͥ reuelationis ierosolimã per¬
gens adu̾sa cognoscit: et tamen hȩc
libenter appetit. Audit quȩ time¬
at: s ad hȩc ardentior anhelat. Moy¬
bet: quia pͥcib renititur. ne isrłi¬
ticȩ plebi pͣferatur. Paulus ad adũ¬
sa etiam er suo uoto ducitur: quia
maloꝵ inminentiũ cognitionẽ ꝑ¬
cipit: s deuotione sp̃c etiam ad ac̾¬
ora feruescit. Ille p̾sens potestatis
głam deo uoluit iubente declina¬
re: iste deo aspera ⁊ dura disponente
se studuit aograuiora p̾parare. Pie¬
eunte gͦ utrorũq ducũ infrac̾ta u̾¬

Expanded text:
de post annos quatuordecim iterum ascendi Jerosolymam, assumpto Barnaba et Tito; ascendi autem secundum revelationem . Isque cum in itinere prophetam Agabum reperisset, quanta se adversitas in Jerosolymis maneret audivit. Scriptum quippe est quod idem Agabus zonam Pauli suis pesic alligabunt in Jerusalem, a Paulo autem protinus respondetur: Ego non solum alfacio animam meam quam me. Praeceptione igitur revelationis Jerosolymam pergens, adversa cognoscit, et tamen haec libenter appetit; audit quae timeat, sed ad haec ardentior anhelat. Paubet, quia precibus renititur, ne Israeliticae plebi praeferatur. Paulus ad adversa etiam ex suo voto ducitur, quia malorum imminentium cognitionem percipit, sed devotione spiritus etiam ad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infracta vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ magnoꝑeẽ: quia tantum
unaqueq anima p̾ciosior ẽ. ante
oculos dei. quantum ꝓamore ue¬
ritatis despectior fu̾it anͥ ocłos su¬
os. Hinc adsaul dr. Nonne cum
ees paruulus inoocłis tuis: capͥ
te costitui in tͥbub isrł: Acsi aꝑ¬
te diceret. Magnus fuist mͥ. quia
despec̾tus tibi: s nunc quia mag¬
nus es tibi. factus es despec̾tus mͥ.
estis moculis urĩs: n coram uob̃¬
met ipsis prudentes. Tanto gͣ
fit quisq uilior deo. quanto p̾ci¬
osior sibi: ⁊ tanto p̾ciosior deo qͣn¬
to ꝓpt̾ eũ uiliorsibi: quia humi¬
lia respicit u alta alonge cognoscit.¬

Expanded text:
Sciendum magnopere est quia tanto unaquaeque anima pretiosior est ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a longe cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
moculis suis ẽ: qui ineo qd̃ semet ip¬
sũ consid̾at. imparem se alienis m̾i¬
tis pensat. Nam quasi grandẽ se
conspicit: quisqͥs se suꝑ aliena m̾ita
elatione cogitationis ertendit. Sa¬
ul aut̃ repbus inbono qd̃ ceꝑat non
ꝑmansit: quia faftii susceptȩ pote¬
statis intumuit. At contra dauid
semꝑ de se humilia sentiens. eiusdẽq
saul se comꝑatione pꝰponens pꝰquã
feriendi locum repꝑit ⁊ pꝑcit: eidem
seuienti aou̾sario humili se profes¬
sione ꝓstrauit. dicens. Quẽ ꝑsequeris
rer isrł quem ꝑsequeris: Canẽ mor¬
tuũ. ⁊ pulicem unum: S certe iam¬
unc̃tus in regem fu̾at: ĩa exorante
samuel ⁊ cornu suꝑse olez fundente
didicerat: qd̾ eum diuina grͣa saul
reꝓbato. ao regni gub̾nacła possidñ¬
da seruabat: & tam̃ ꝑsequent adu̾¬
sario mente se humili subst̾nebat:
cui diuno iudicio p̾latũ se eẽ noue¬
rat. Illi itaq se humilit̾ pꝰponebat.
cui pelec̾tionis grãm incõꝑabilit̾¬

Expanded text:
oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. At contra David semper de sese humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparatione postponens, postquam feriendi locum reperit, pepercit; et eidem saevienti adversario humili se professione substravit dicens: Quem persequeris, rex Israel, quem persequeris? canem mortuum et pulicem unum. unctus in regem fuerat, jam exorante Samuele, et cornu super se olei fundente didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabilit
Abbreviated transcription (Latin):
thsamis ꝑgunt. Bethsamis quip¬
onem tendimus: dignum ꝓfec̾tos.
ut dedez itinere ꝓcarnalib affectibꝰ
non declinemus. Tota enim uͥtuti
ab intimis mugitus. ⁊ tam̃ de itine¬
re nou retorquent gressus. Amorẽ
quidẽ ꝑ cõpassionẽ sentiunt: sed col¬
la post̾ius non defiec̾tunt. Sic ni
passionem. Archainqͥppe suꝑposi¬
tam bethsamis ꝑgere ẽ. cũ suꝑna
scientia ad int̾nȩ lucis habitacłm
ꝓpinquare: S tunc uere bethsamiᷤ
ꝑgimus. cũ uiam rec̾titudinis gra¬
dientes. ad uiciua erroris latera nec
paffictum pignorum declinamus Sic
remq sic necesse ẽ. ut incedere debeaut.
qui sacix legis iugo subposit iamꝑ
intͥnam scientiam archam dñi por¬
tant: quatinus ꝑhoc qd ꝓpinquor
necessitatib condolent. acepto rec̾to¬
rc̃titudinis itinere non decliuent.
Luoꝵ nimir᷑ grã mente nr̃am teñe deb.
tu non tangitur dura sit. aut plus
tacta si infiec̾titur remissa. In ex po¬

Expanded text:
thsamis pergunt. Bethsamis quipthsamis pergunt. Bethsamis quiponem tendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtuteab intimis mugitus, et tamen de itinere non detorquent gressus: amorem quidem per compassionem sentiunt. Sed colla posterius non deflectunt. Sic nimpassionem. Arca quippe superposita Bethsames pergere est, cum superna scientia ad internae lucis habitaculum propinquare: sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera, nec pro affectu pignorum declinamus. Sic namque sic necesse est, ut incedere debeant, qui sacrilegiis suppositi jam per internam scientiamtant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectctitudinis itinere non declinent. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere tu non tangitur, dura sit, aut, plus tacta si inflectitur, remissa. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
lentes duas uaccas quȩ lac̾tabant
uitulos iunrerunt ad plaustrũ:
uitulosq earum clauserunt do¬
ini: iposuerunt archam de super
plaustrum. S paulopꝰ. Ibant in
directum uaccȩ ꝑuiam quȩ duc̃
Cum de t̾ra philistuim archa dei ad
t̾ram ispłitarum rediret: plaust̾
supimposita ẽ. ⁊ uaccȩ plaustͦ sub¬
uinc̾tȩ sunt. quȩ fȩte fuisse memo¬
rantur. quarum filios clauserũt
domi. ut scͥptum ẽ. Ibant aũ indi¬
recͣtum uaccȩ ꝑuiam quȩ ducit
bethsamis: uno itinere gradiebã¬
tur ꝑgentes ⁊ mugientes ⁊ non
declinabant neq addexterã neq
les quosq in ȩccłam signant: Qui
dũ sacͥ eloquii p̾cepta consid̾ant.
quasi suꝑ impositam dñi archam
portant. De quib hoc etiam no¬
tandumẽ. qd fuisse fetȩ memoran¬
tur. quia sunt pleriq qui inuias
intͥnsecus positi. foris carnalib ast̃¬
tibus ligantur: s non declinant
a rec̾to itinere. qui archam dez por¬
tant inmente. Fcce enun uaccȩ be¬

Expanded text:
lentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit  de terra Philistiim arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserant domi, ut scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque les quosque in Ecclesia significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Be
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq extollitur etiam cum
nulla potestate fulcitur: quan¬
tomagis inaltum se erigit: cum¬
eise etiam potestas adiungit: Qũa
tam̃ potestatẽ recte dispensat qͥ
sollicite nou̾it ⁊ sumere ex illa qd̾
adiuuat. nexpugnare qo tẽptat᷑
s equalem se cum illa cȩt̾is cerne¬
re: & tam̃ se peccantib relo ult¬
onis anteferre. Scͥptum nãq ẽ.
Ducem te constituerunt. noli ex¬
tolli: s esto inillis q̃si unꝰ ex illis.¬

Expanded text:
plerumque extollitur, etiam cum plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quantose ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre . Scriptum namque est: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate condiantur. Miranda
quippe ac̃tio cum elatione non ese¬
uat s grauat. Qui enim sine hum¬
litate u̾ͥtutes congregat: inuento
pulu̾em portat. Unde aliquis ferre
cernitur: inde detius cecatur. In
cunc̾tis gͦ quȩ agimꝰ radicẽ boni
opis humil itatẽ teneamus: necqͥ
liorum nobis erempla ꝓponimusꝰ
ad maiora semꝑ ascendere ex humili
lum se saul insius oculis uide¬
rat. s fultus temporali potentia iã
se paruulũ non iudebat. Ceteroꝵ
namq comꝑatione se p̃ferens: quia
eaimabat. Miro aut̃ mͦ cum apd̾
s paruulus ap̃dm magnus: cũ
uͥ ap̾se magnus apparuit: apud
ãm paruulus fuit. Plerumq s
dñ ex subiectorum afficientia ani¬
mus inflatur: influxum suꝑbiȩ
ipso potentiȩ fastigio lenocinan¬
te corrumpitur. Quam uidelic:
potentiã bene regit: qui ⁊ tenere
uã nou̾it ꝙ̃ impugnare. Bene hãc
regit: qui scit ꝑ illam suꝑculpas
erigi. scit cum illa cȩt̾is equalita¬
ti componi. Humana etenĩ mens

Expanded text:
te condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat, et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agimus, radicem boni operis humilitatem teneamus, neque liorum nobis exempla proponimus ad majora semper ascendere ex humilitlum se Saul in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia nibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in fluxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ saul se pariuilũ inoculis siuis¬
tus ẽ. Aesi aꝑte diceretur. Cum tui
te paruulum conspiceres: ego te
p̾cetis magnum feci. Quia uͦi tu
te magnũ conspicis: paruus esti¬
maris. Oͦcontra dauid cũ regni su¬
i potentiam coram archa dñi salta¬

Expanded text:
Cum esses parvulus in oculis tuistus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas: se ipsum offerendo ꝓnob̾.
Miscuit uinum p̾ceptoꝵ suoꝵ. pocłm
ex narratione hẏstorica ⁊ intellign᷑¬
tia spũali contemꝑans. Unde alias
dic̾tumẽ. Calir inmanu dñi: uin
meri plenus mirto ẽ. E posuit mͣ¬
sam. idẽ scͥpturam scãm. que fessos
ad se atq a scłi oneribus uenientes
pane u̾bi nos reficit: ⁊ contra adu̾¬
sarios sua refectione nos roborat.
Unde alias ab ȩccła dicitur. Posiuist
inconspec̾tu meo mensam: adu̾sus
eos qui tͥbulant me. Uisit ancillas
nos menia suꝑne ciuitatis leuant.
Que ꝓfec̾to menia: nus humiles non
ascendunt. Inde illic ab eadem sapi¬
entia dicitur. Siquis ẽ paruulus.
ueniat ad me. Acsi apte dicat. Quiꝰ¬
quis sẽ ap̃se magnum estimat aditũ
sibimꝙ accessus angustat: quia tan¬
to adme altius ꝑtingitur: quanto
uniuscuiusq mens ap̃se uerius hu¬
miliatur. S quantalib quisq uir¬
tute ꝓficiat: qualib scientia excre¬
scat: penetrare non sufficit. qͦ nos

Expanded text:
victimas, seipsum offerendo pro nobis: miscuit vinum praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spirituali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas nos moenia supernae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos
Abbreviated transcription (Latin):
uͥdormitant: cum cogitationes ur̃e
ea quȩ insublitis arguenda coguo¬
scunt pigredine depͥmente dissi¬
muilant Piene enim dormire est:
conmissoꝵ acta nec scire nec corrige
Nonaut̃ dormire s dormitarce qus
quidem rephendenda sunt cogno¬
scere s tam̃ ꝓpt̾ mentis tedium cis¬
nis ea increpationib n̾emendare.
Dermitando sͦ oculus ad pleuissimĩ
sompnũ ducitur: quia dũ plerius
qͣ pest maium qd cognoseit non re¬
secat: ad hoc quandoq negligenti¬
e sus m̾ito ꝑuenit. ut qd asubiec̃tis
delinquitur non cognoscat.

Expanded text:
vero dormitant, cum cogitationes nostrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia dum plerumque qui praeest malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur, nec agnoscat.