comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec solum. uerũ in amicum quoq iam mͥ suig̃e
atq grandescere. ⁊ cuius studium uł in medio¬
cres litt̃as desꝑauerã: quasi respect̾a possessione
sua toto impetu in mediam uenire philosophiã
quod dum tacitus miror ⁊ exestuo in gratulati¬
onem. subito ille quasi mente quada correptuˢ
exclamat: Osi possem dicere quod uolo: Ro¬
go ubi ubi estis uerba succurrite: & bona &
inala in ordine sunt Credite si uultis: Nlam
quom̾ id explicem nescio: Ego mirabar. ⁊ tace¬
bam: Trigetius autẽ uͥ uidit hominẽ paululũ
quasi digesta ebrietate affabilem factum. red¬
licenti. ⁊ plane alienum a ueritate quod diciꝰ:
Sed queso patiare me paululũ. nec ꝑturbes cla¬
mitando: Dic quod uis ait ille: Non enĩ me¬
tuo ne me auferas ab eo quod uideo: ac pene te¬
neo: N tinam inquit ab eo quẽ defendis ordi¬
ne deuius ñsis. Ne tanta indm̃ feraris ut̃
mitius loquar. incuria Quid enim potuit

Expanded text:
nec solum, uerum in amicum quoque iam mihi surgere nec solum, uerum in amicum quoque iam mihi surgere atque grandescere et, cuius studium uel in mediocres litteras desperaueram, quasi respecta possessione sua toto impetu in mediam uenire philosophiam — quod dum tacitus miror et exaestuo in gratulatione, subito ille quasi mente quadam correptus exclamat:s o si possem dicere quod uolo! rogo, ubiubi estis, uerba, succurrite. et bona et mala in ordine sunt. credite, si uultis; nam quomodo id explicem nescio. Ego mirabar et tacebam. Trygetius autem ubi uidit hominem paululum quasi digesta ebrietate affabilem factum redetur, Licenti, et plane alienum a ueritate quod dicis; sed quaeso patiare me paululum nec proturbes clamitando. —Dic quod uis, ait ille; non enim metuo, ne me auferas ab eo, quod uideo ac paene teneo. — Utinam, inquit, ab eo quem defendis ordine deuius non sis! non tanta in deum feraris, ut mitius loquar, incuria. quid enim potuit
Abbreviated transcription (Latin):
rans. non inquit sic rogasti: ut unum ẽ duob
queam respondere: U ideo hic enim quancia
medictatẽ Nam ordo mͥ nec bonum nec malũ
iuidetur: Quid saltem censes inquã. ordini ẽẽ
contrariũ: Nich ait ille: Nam quomͦ eẽ qͥcꝗͣ
contrarium potest ei rei. quȩ totum occupauit:
totum obtinuit: Quod enim erit ordini con¬
trarium. necesse erit ẽẽ pret̃ ordinẽ: Nicħ autẽ
ẽẽ pret̾ ordine uideo. Nich igit᷑ ordini oportet
putari contrariũ Eigo ne ait trigetius cont̃¬
rius ordimi error ñ est: Nullomͦ inquit: Nã ne¬
minẽ uideo errare sine causa: Causarum autem
series ordine includit᷑. ⁊ error ipse ñsolũ gignit᷑
causa. s etiam gignit aliqͥd cui ip̃e causa fit: Qm
obrem quo ercra ordinẽ non ẽ. eo non pocest or¬
dini ẽẽ cont̾rius: E cum tacuisset trigeti. egoq
me ipsum ñ me caperẽ gaudio. quod uidebam
adolescentẽ carissimi amici filiũ etiã meũ fieri.

Expanded text:
rans: Non, inquit, sic rogasti, ut unum de duobus rans: Non, inquit, sic rogasti, ut unum de duobus queam respondere. uideo hic enim quandam medietatem. nam ordo mihi nec bonum nec malum uidetur. — Quid saltem censes, inquam, ordini esse contrarium ? — Nihil, ait ille; nam quomodo esse quicquam contrarium potest ei rei, quae totum occupauit, totum obtinuit? quod enim erit ordini contrarium, necesse erit esse praeter ordinem; nihil autem esse praeter ordinem uideo: nihil igitur ordini oportet putare esse contrarium. — Ergone, ait Trygetius, contrarius ordini error non est? — Nullo modo, inquit; nam neminem uideo errare sine causa; causarum autem series ordine includitur et error ipse non solum gignitur causa sed etiam gignit aliquid, cui e causa fit. quam ob rem quo extra ordinem non est, eo non potest ordini esse contrarius. Et cum tacuisset Trygetius egoque me ipsum non caperem gaudio, quod uidebam adulescentem, carissimi amici filium, etiam meum fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
racenti homini molestus fuerit: Nunquid nã
enim talia futura quisquã illoꝵ aut ꝑse dixit
aliquando: aut aconsultore coactus est dicere:
At qdsi futum quenła librum ñ ignobilem di¬
ceret. ⁊ id necessario euent̾um uideret: ñ enĩ
posset alit̃ ddiuinare: ꝓfec̾to quicqͥd uolitatio
folior in agro. quieqͥd uilissima bestiola in do¬
mo facit. tam sunt in rerum ordine necelsaria.
quã ille litte: his cnim uerb fiunt. quȩ sine
ulis precedentib uilissimis reb nec in mentẽ¬
uenire possent.: nec ore ꝓcedere. postĩsq man¬
dari. Quare iam rogo nemo ex me querat. cur
quicq fiat Satis ÷ nicħ fieri. nicħ gigni: qđ
apparet te inqua nescue adolescens quã multa
⁊a qualib uiris contra diuinationẽ dict̾a sinc̃:
Sed responde nunc. ñ utrum fiat aliquid sine
causa: Nam id iam uideo te nolle respondere
s ordo iste susceptus tuus bonum ne quicꝗͣ
an malum tͥ eẽ uideatur & ille submurmu¬

Expanded text:
iacenti homini molestus fuerit. numquidnam iacenti homini molestus fuerit. numquidnam enim talia futura quisquam illorum aut per se dixit aliquando aut a consultore coactus est dicere ? atqui si futurum quendam librum non ignobilem diceret et id necessario euenturum uideret — non enim posset aliter diuinare — profecto quidquid uolutatio foliorum in agro, quidquid uilissima bestiola in domo facit, tam sunt in rerum ordine necessaria quam illae litterae. his enim uerbis fiunt, quae sine illis praecedentibus uilissimis rebvenire possent, nec ore procedere posterisque mandari. Quare jam, rogo, nemo ex me quaerat cur quidque fiat. Satis est nihil fieri, nihil gigni quod apparet te, inquam, nescire adolescens quam multa, et a qualibus viris contra divinationem dicta sint. Sed responde nunc, causa — nam id iam uideo te nolle respondere — sed ordo iste susceptus tuus bonumne quicquam an malum tibi esse uideatur. — Et ille submo
Abbreviated transcription (Latin):
dos suos urgentur. quanta⁊ quam multa facta
sunt. ut hec loqueremur: quanta fiunt. ut te ĩ¬
ueniamus: Unde enim hoc ipsum nisi ex rerũ
ordine manat ⁊ ducit᷑ quod eiuigilauimus. quod
illum sonum auercisti. quod quesisti tecũ causã.
quod tu causam tantille rei ñ inuenisti: Sorex
etiam produt. ut ego uigilans proderer. ł ostre¬
mo tuus etiã ipse sermo. te fortasse id ñ agente.
non enim cuiquã in potestate ẽ quid ueniat
mmentẽ. sic nescio quom circũagitur. ut me
oro te si hec que anobis dicta sunt litt̾is ut
instituisti mandata ꝑuagentur paulo latius
adhominũ famam: nonne ita res magna ui¬
debitur. ut de illa consultus aliquis uates ma¬
ꝯmis. aut chaldeus respondere debuerit. mul¬
Soante quam euenit: Qd si respondisset. ita di¬
uinus diceretur. ita efferret᷑ laudib om̃ium.
ut tam̃ nemo ex eo querere auderet. cur folium
ex arboꝵ ceciderit: aut utrum mus oberrats

Expanded text:
dos suos urgentur! quanta et quam multa facta dos suos urgentur! quanta et quam multa facta sunt, ut haec loqueremur! quanta fiunt, ut te inueniamus! unde enim hoc ipsum nisi ex rerum ordine manat et ducitur, quod euigilauimus, quod illum sonum aduertisti, quod quaesisti tecum causam, quod tu causam tantillae rei non inuenisti ? sorex etiam prodit, ut ego uigilans prodar. postremo tuus etiam ipse sermo te fortasse id non agente — non enim cuiquam in potestate est, quid ueniat in mentem — sic nescio quo modo circumagitur, ut me oro te, si haec, quae a nobis dicta sunt, litteris, ut instituisti, mandata peruagentur paulo latius ad hominum famam, nonne ita res magna uidetur, ut de illa consultus aliqui uates magnus aut Chaldeus respondere debuerit, multo antequam euenit ? quodsi respondisset, ita diuinus diceretur, ita efferretur laudibus omnium, ut tamen ex eo nemo quaereret, cur folium ex arbore ceciderit aut utrum mus oberrans
Abbreviated transcription (Latin):
philosophia docet: Noli obsecro inquã aut te
tantũ abicere. aut me extollere: slam ⁊ ego in
philosophia puer sum:⁊ñ nimis curo cum int̃¬
rogo ꝑ quem mͥ ille respondeat. qui me cotidie
querulum accipit: cuius te quidẽ credo quan¬
doq uatẽ futurum: Neq hoc quandoq forsi¬
tan longum ẽ: S tam̃ alii quoq multum se¬
positi ab huius modi studus docere aliquid poᷤ¬
sunt cum disserentibus sociati quasi uinculis ĩ¬
terrogationũ coartant̾: Idem autẽ aliquid: ñ ẽ
nichil An ñ uides. tuo enim simil utar liben¬
tius. ipsa illa folia quȩ ferunt᷑ uentis. que un¬
dis innatant resistere aliquantũ precipitanti se
flumini.⁊ de rerum ordine homines cõmonere.
si tam̃ hoc quod abste defendit᷑ uerum ẽ: hic
ille lecto etiã exiliens p̃leticia: quis neget deus
magne inquit. te cuncta ordine administrare:
Quam se omĩa tenent. quã ratis successionib in no¬

Expanded text:
philosophia docet? — Noli obsecro, inquam, aut te philosophia docet? — Noli obsecro, inquam, aut te tantum abicere aut me extollere. nam et ego in philosophia puer sum et non nimis curo, cum interrogo, per quem mihi ille respondeat, qui me cotidie querulum accipit, cuius quidem credo quandoque uatem futurum; neque hoc \'quandoque\' 15 forsitan longum est. sed tamen alii quoque multum sepositi ab huius modi studiis docere aliquid possunt, cum disserentium societati quasi uinculis interrogationum coartantur. idem autem aliquid non est nihil. an non uides — tuo enim simili utar libentius — illa ipsa folia, quae feruntur uentis, quae undis innatant, resistere aliquantum praecipitanti se flumini et de rerum ordine homines commonere, si tamen hoc, quod abs te defenditur, uerum est ? Hic ille lecto etiam exiliens prae laetitia: Quis neget, deus magne, inquit, te cuncta ordine administrare ? quam se omnia tenent! quam ratis successionibus in no
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt alia quȩ umbra. quȩ lignis. postremo q̃
ipsis frondib seu foluis fiant: Noli obsecio inqͥt
ille int̾rogationib eius hȩc credere Innumera¬
bilia Sunt enim. quȩ proferri possunt ex qͥb
nulla ẽ hominib utilitas. aut certe ita latet. uł
imbecilla ẽ. ut ab hominib p̃sertim nob̾ erui
defendi ue ñ possit: Ipse potius nos doccat. qͦmͦ
aliquid fiat. quod ñ causa precesserit Post inqͣ
ista uidebimus Non enim iam me necesse ẽ ẽẽ
doctorẽ. cum tu qui iam tante rei de certum ẽẽ
ꝑfessus es. adhuc me nicħ docueris mimum diͤ¬
cere cupientẽ: ⁊ propt̃ hoc solum dies noctes q
uigilantẽ: Quo me mittis inquit: An quia le
uius de sequuor quã illa folia uendos quib in ꝓ¬
fluentẽ aquã iaciuntur. ut eis cadere parum sit
nisi etiã trahantur: Nam quid aliud erit. cum
licentius. ⁊ augustinũ ⁊ ea quȩ sunt in media

Expanded text:
ta sunt alia, quae umbra, lignis, quamuis postremo, quae ta sunt alia, quae umbra, lignis, quamuis postremo, quae ipsis frondibus seu foliis fiant? — Noli obsecro, inquit ille, interrogationibus eius haec reddere. innumerabilia sunt enim, quae proferri possunt, ex quibus nulla est hominibus utilitas aut certe ita latet uel inbecilla est, ut ab hominibus, praesertim nobis, erui defendiue non possit. ipse potius nos doceat, quomodo aliquid fiat, quod non causa praecesserit. — Post, inquam, ista uidebimus. non enim iam me necesse est esse doctorem, cum tu, qui iam tantae rei te certum esse professus es, adhuc me nihil docueris nimium discere cupientem et propter hoc solum dies noctesque uigilantem. Quo me mittis? inquit; an quia te leuius sequor quam illa folia uentos, quibus in profluentem iaciuntur, ut eis cadere parum sit, nisi etiam trahantur? nam quid aliud erit, cum Licentius et Augustinum et ea quae sunt in media
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ animũ non latet: nicħ fieri sine causa:
P otest enim oc iosus ꝑcunc̾tator ꝑgere querere
quȩ causa eratũ ibi arbores ponerent᷑. responde¬
bo sequudos eẽ homines uber derre: Quid si fru¬
ctuose arbores ñ sunt. ac temere nate sunt: &
hic respondebo. nos parum uidere: Nam teme¬
rariã que illas genuit. nequaquã ẽẽ naturam:
Quid plura: Aut aliquid sine causa fieri docear:
aut nicħ fieri nisi certo causarum ordine cre¬
dite Cui ego: licet inquã me ociosum ꝑcun¬
c̾tatorẽ uoces. uix enim possum ñ eẽ. qui ex¬
pugnaui. ne cum piramo ⁊ thisbe colloqueris.
ꝑgam tam̃ querere abste. natura ista quãuis
uideri ordinatã. cui bono ut de cet̾is rebus in¬
numerabilib taceam istas ipsas arbores quȩ fruc¬
tus ñ afferunt ꝓcreauit: At illo cogitante qͥd
diceret: ait trigetius: Numqͥd nã usus arbusto¬
rum in solis fructib prebet̾ hominib: Quan¬

Expanded text:
quo modo animum non latet, nihil fieri sine causa. quo modo animum non latet, nihil fieri sine causa. potest enim odiosus percontator pergere quaerere: quae causa erat, ut ibi arbores ponerentur? respondebo secutos esse homines uber terrae. quid, si fructuosae arbores non sunt ac temere natae sunt? et hic respondebo nos parum uidere; nam temerariam quae illas genuit nequaquam esse naturam. quid plura? aut aliquid sine causa fieri docear aut nihil fieri nisi certo causarum ordine credite. Cui ego: Licet, inquam, me odiosum percontatorem uoces — uix enim possum non esse, qui expugnaui, ne cum Pyramo et Thisbe conloquereris — pergam tamen quaerere abs te. natura ista, quam uis uideri ordinatam, cui bono - ut de ceteris rebus innumerabilibus taceam- istas ipsas arbores, quae fructus non afferunt, procreauit? — At illo cogitante, quid diceret, ait Trygetius: Numquidnam usus arbustorum in solis fructibus praebetur hominibus? quan
Abbreviated transcription (Latin):
ad usus nros: potest ad ordirͥem ꝑtinere: Factũ
enun ẽ ab hominib ratione utentib. ut uno
eius itinere simul ⁊ bibent ⁊ lauarent. ⁊ꝑ locoꝵ
oportunitatib consequens erat ut ita fieret Qd
uero illa ut dicis folia sic incidunt ut hoc quod
admirati sumus eueniret: quo tande rerum or
dine. ac ñ casu potius factum putabimus: Qua¬
si u inquit ille aliter atq cecidunt debuisse aut
potuisse cade cuiquã uideri potest. serenissime
intuenti nicħ posse fieri sine causa: quid iam
uis ꝑsequar situs arborum atq ramoꝵ.ipsũq
pondus quantũ natura foliis imposuit: Quid
aeris uel mobilitatẽ qua uolitant. uel mollit¬
em qua descendunt. uariosq lapsus ꝑ affectioe
cȩli. ꝓ onere. ꝓfiguris suis. cet̃isq innumerabili¬
b atq obscuriorib causis. quid me attinet q̃¬
rere: Latent ista sensus nr̃os: penitus latent.
Illud tam̃ quod aggresse questioni satis ẽ. nescio

Expanded text:
in usus nostros, potest ad ordinem pertinere. Factum in usus nostros, potest ad ordinem pertinere. Factum est enim ab hominibus ratione utentibus, ut uno ejus itinere simul et biberent et lavarent, et pro locorum opportunitatibus consequens erat ut ita fieret. Quod vero illa, ut dicis, folia sic inciderunt, ut hoc quod admirdine ac non casu potius factum putabimus? - Quasi uero, inquit ille, aliter, atque ceciderunt, debuisse aut potuisse cadere cuiquam uideri potest serenissime intuenti nihil posse fieri sine causa. quid? iam uis persequar situs arborum atque ramorum Ipsumque pondus, quantum natura foliis imposuit? quid? aeris uel mobilitatem, qua uolitant, uel mollitiam, qua descendunt, uariosque lapsus pro affectione caeli pro onere pro figuris suis ceterisque innumerabilibus atque obscurioribus causis quid me attinet quaerere? latent ista sensus nostros, penitus latent; illud tamen, quod adgressae quaestioni satis est, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
quando ausus sum: uersum istum gestiens
effudi. Sic pat̾ ille ds faciat. sic altus apollo
incipias: Pducet enim ille si sequimut q̃
nos ire iubet: Atq ubi ponere sedem. qui dat
modo auguriũ. nr̃is q illabitur animis Nec
enim altus apollo est. qui in speluncis. in mon¬
tibus. in nemorib. nidore turis. pecudũq cala¬
mitate concitatus implet insanos: Ss alius pro¬
fecto ẽ. alius ille altus ueridicus. atq ipsa. quid
enim uerb̃ ambiam. ueritas. cuius uates sunt qͥ¬
cumq possunt ẽẽ sapientes: S aggrediamur li¬
centi freti pietate cultores: ⁊ uestigus nr̃is ignẽ
ꝑniciosũ fumosarum cupiditatũ opprimamuᷤ:
Hic iam inquit int̾roga oro de. si possim boc tm̃
nescio quid explicare uerbis meis: Hoc ip¬
sũ inquã responde primo. unde tͥ uideatur a¬
qua ista ñ temere sic:s ordine influere: Nam qd
illa ligneolis canalib suplabit᷑. ⁊ ducitur usq

Expanded text:
quando ausus sum, versum istum gestiens quando ausus sum, versum istum gestiens effudi: Sic Pater ille deum faciat, sic altus Apollo, Incipias: perducet enim ipse, si sequimur quo nos ire jubet, atque ubi ponere sedem, qui dat modo augurium, nostrisque illabitur animis . Nec enim altus Apollo est, qui in speluncis, in montibus, in nemoribus, nidore thuris pecudumque calamitate concitatus implet insanos; sed alius profecto est, alius ille altus veridicus, atque ipsa quid enim verbis ambiam? Veritas: cujus vates sunt quicumque possunt esse sapientes. Ergo aggrediamur, Licenti, freti pietate cultores, et vestigiis nostris ignem perniciosum fumosarum cupiditatum opprimamus. 11. Jam, inquit, interroga, oro te, si possim hoc tantum nescio quid explicare, et tuis verbis et meis. Hoc ipsum, inquam, mihi responde, primo unde tibi videatur aqua ista non temere sic, sed ordine influere. Nam quod illa ligneolis canalibus superlabitur, et ducitur usque
Abbreviated transcription (Latin):
ordini plurimũ. s incertus sum tam̃. ⁊ rẽ tan¬
tam diligentissime discuti cupio: Fauorẽ inq̃
tuum. illa ergo pars habeat: Nam quod in¬
certus es: etiã cum licentio ac me ipso tͥ puto eẽ
cõmune: Prorsus ait licentius: ego huius sentẽ¬
tiȩ certus sum: Qd enim dubitẽ parietẽ cuiuiᷤ
mentionẽ fecisti. ante quã plane se erexit diru¬
ere: Non eñi uere poetica tm̃ me auertere a phi¬
losophia potest: quantũ inueniendi ueri diffe¬
rentia: Tum trigetius gaudentib uerbis. ha¬
bemus inquit iam qđ plus ẽ. licentiũ non a¬
chademicũ. Eos enim ille studiosissime de¬
fendere solebat: Hȩc mͦ inqͥt omitte queso. ne
me hoc uafrum quodda ⁊ captatoriũ ã nes¬
cio qua diuina re. quȩ mͥ ostentare se cepit.¬
⁊ cui me inhiantẽ suspendo: detorqueat at̃¬
q dirumpat: hic ego multo ubius cernenᷤ
abundare letitias meas. quã uel optare ali¬

Expanded text:
ordini plurimum; sed incertus sum tamen, et rem tanordini plurimum; sed incertus sum tamen, et rem tantam diligentissime discuti cupio. Favorem, inquam, tuum illa ergo pars habeat: nam quod incertus es, etiam cum Licentio ac meipso tibi puto esse commune. Prorsus, ait Licentius, ego hujus sententiae certus sum. Quid enim dubitem parietem, cujus mentionem fecisti, antequam plane se erexerit, diruere? Non enim vere poetica tantum me avertere a philosophia potest, quantum inveniendi veri diffidentia. Tum Trygetius gaudentibus verbis: Habemus, inquit, jam quod plus est, Licentium non Academicum; eos enim ille studiosissime defendere solebat. Haec modo, inquit, omitte quaeso, ne me hoc vafrum quiddam et captatorium a nescio qua divina re, quae mihi ostentare se coepit, et cui me inhiantem suspendo, detorqueat atque disrumpat. Hic ego multo uberius cernens abundare laetitias meas quam vel optare ali
Abbreviated transcription (Latin):
tetur Qd̾ enĩait ille ego hodie perii: ego forte
hodie inueniar: Nam si ñ contempnitis quod
suꝑsticiosi solent etiã de murib auguriari.
si ego illum murẽ uł soricẽ qui me uigilantẽ
detulit. strepitii meo cõmonui. siquid sapit
redire in cubile suũ. secumq conquiescere:
cur ñ ego ipse isto strepitu uocis tuȩ cõmo¬
near philosophari potius quã cantare: Nã
illa ẽ ut tͥ cotidic ꝓbanti iam cepi credere. ue¬
ra ⁊ inclssa nĩa habitatio: Quare si tͥ mole¬
stum ñ ẽ. atq id fieri arbitiaris. roga quod
uis. defendã quantũ possum ordinẽ rerum:
nicħ q pret̃ ordinẽ fieri posse asseram: Tantũ
enim eum animo inbibi atq hausi. ut etiam¬
si me quisquã in hac disputatione suꝑarit. ⁊̃
hoc nulli temeritati. s rerum ordini tribuã:
rursum gaudens eis me restitui: Tum trige¬
tio quid inquã tͥ uidetur: Faueo quidẽ inqͥt

Expanded text:
tetur; quod enim ait ille: hodie perii, ego forte tetur; quod enim ait ille: hodie perii, ego forte hodie inueniar. nam si non contemnitis, quod superstitiosi solent, etiam de muribus augurari, si ego illum murem uel soricem, qui me tibi uigilantem detulit, strepitu meo commonui, si quid sapit, redire in cubile suum secumque conquiescere, cur non ego ipse isto strepitu uocis tuae commonear philosophari potius quam cantare? nam illa est, ut tibi cotidie probanti iam coepi credere, uera et inconcussa nostra habitatio. quare, si tibi molestum non est atque id fieri debere arbitraris, roga quod uis; defendam, quantum possum, ordinem rerum nihilque praeter ordinem fienim eum animo imbibi atque hausi, ut etiamsi me quisquam in hac disputatione superarit, etiam hoc nulli temeritati, sed rerum ordini tribuam. rursum gaudens eis me restitui. Tum Trygetio: Quid, inquam, tibi videtur? Faveo quidem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ad cuius uerticem tanquã ad cęlum ꝑ¬
uenire conaris: s ꝑuellem: adesses huic sen¬
tentiȩ: Nam eã labefact̾are temptabo: Sine
inquit m me mͥ queso de: Nam ualde in aliud
intendi animũ: Hic ego ñ nichil metuens ne
studio poetice penitus ꝓuolutus. a philosophia
longe rapetur: irritor inquam abste. uersus
tuos omniũ metroꝵ genere canendo. ⁊ ulu¬
lando insectari: qui inter de atq ueritatem
immaniorẽ murũ. quã int̾ amandes tuos
conantur erigere: Nam inse illi uel moliti
rimulã. respirabunt: Pyramũ enim ille tunc
canere instituerat: Qd̾ cum seueriore quam¬
putabat uoce dixissẽ. subticuit aliquantũ.:⁊ ego
iam reliquerã cepta.⁊ ad me redieram: ne fru¬
stra occupare preoccupatũ. atq inepte uellẽ:
Tum ille: Egomet meo iudicio quasi sorer
inquit. non dictum ẽ cõmodius apud teren¬
tium: quã nunc dici ame de me potest: Ss sa¬
ne illud ultimum. fortasse in contrariũ uer¬

Expanded text:
nem, ad cuius uerticem tamquam ad caelum pnem, ad cuius uerticem tamquam ad caelum peruenire conaris. sed peruellem adesses huic sententiae; nam eam labefactare temptabo. — Sine, inquit, modo me mihi, quaeso te; nam ualde in aliud intendi animum. — Hic ego nonnihil metuens, ne studio poeticae penitus prouolutus a philosophia longe raperetur: Inritor, inquam , abs te uersus istos tuos omni metrorum genere cantando et ululando insectari, qui inter te atque ueritatem inmaniorem murum quam inter amantes tuos conantur erigere; nam in se illi uel inolita rimula respirabant. Pyramum enim ille tum canere instituerat. Quod cum seueriore quamputabat uoce dixissem, subticuit aliquantum. et ego iam reliqueram coeptam et ad me redieram, ne frustra occupare praeoccupatum atque inepte uellem; tum ille: Egomet meo indicio quasi sorex, inquit, non dictum est commodius apud Terentium quam nunc dici a me de me potest; sed sane illud ultimum fortasse in contrarium uer
Abbreviated transcription (Latin):
confessusq sum laudans ingeniũ eius. nichil me
inuenisse cũ diu quesissem cur ita ẽẽt: Tum in¬
t̃posito modico silentio. merito inquã tu nichil
mirabaris :⁊ apud calliopã te intus tenebas: Me¬
rito inquit ille: S mͦ plane dedisti mͥ magnũ
mirari Qdnam hoc ÷ inquã: Quod tu inquit
ista miratus es: Unde enim solet inquã obori¬
ri admiratio. aut quȩ huiꝰ uitii mat̾ est. nisi
res insolita pret̾ manifestũ causarum ordinẽ:
& ille, pret̾ manifestum inquit accipio. nam p̃¬
ter ordinem: nicħ in fieri uidetur: Hic ego ere¬
ctior spe alacriore quã soleo ẽẽ cum aliquid ab
his requirere quod rem tantã tamq subito heri
pene ad ista conũsus adolescentis animus con¬
cepisset.: nulla unquã de his reb inter nos an¬
tea questione agitata: bene inquã bene. s ꝓrs.
bene Multum sensisti. multum ausus es: hoc
michi crede longo int̾uallo transcendit helico¬

Expanded text:
confessusque sum laudans ingenium eius nihil me confessusque sum laudans ingenium eius nihil me inuenisse, cum diu quaesissem, cur ita esset. Tum interposito modico silentio: Merito, inquam, tu nihil mirabaris et apud Calliopam te intus tenebas. — Merito, inquit ille, sed modo plane dedisti mihi magnum mirari. — Quidnam hoc est? inquam. — Quod tu, inquit, ista miratus es. — Unde enim solet, inquam, oboriri admiratio aut quae huius uitii mater est nisi res insolita praeter manifestum causarum ordinem ? - Et ille: \'Praeter manifestum\' inquit, accipio; nam praeter ordinem nihil mihi fieri uidetur. — Hic ego erectior spe alacriore, quam soleo esse, cum aliquid ab his requiro, quod rem tantam et tam subito heri paene ad ista conuersus adulescentis animus concepisset nulla umquam de his rebus inter nos antea quaestione agitata: Bene, inquam, bene; sed prorsus bene multum sensisti, multum ausus es. hoc, mihi crede, longo interuallo transcendit Helico
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ amouissem. ne imber ingrueret. hoc age¬
bat aqua ista. quod nẽ aꝓꝓbauit trigetius: Nã
⁊ ipse in eodem conclaui lecto suo cubans. ui¬
gilabat nob̃ nescientib. Erant enim tenebre.
quod in italia ⁊ ĩ pecumosiꝰ domibꝰ ꝓpe necesse est
Srgo ubi uidi scolam nr̃am quantac̃q aderat.
num ⁊ alipius ⁊ nauigius in urbem ierant. etĩa
illis horis ñ sopitam. ⁊ me cursus ille aquar̃
aliq dicere de se admonebat. quidnam uobis
inquã uidetur ẽẽ causȩ: quod sic alternat hie
somis: Non enim quenquã putamus his
horis uel transitu uel re aliqua lauanda doci¬
ens illũ meatum interpellare: Quid putas ĩ¬
quit licentius. nͥ alicubi folia cuiuscemod
quȩ autunno perpetuo eopioseq decidunt
colligi atq stipari. aut̃ aliquid aliud uario ca¬
su folioꝵ natantium fieri: quod ad illũ fluxum
nunc refrenandũ. nunc emittendũ similiter
ualeat: Uisum : mn probabile. aliud ñ habenti:

Expanded text:
aurem admouissem, ne imber ingrueret, hoc ageaurem admouissem, ne imber ingrueret, hoc agebat aqua ista, quod nunc. — Approbauit Trygetius. nam et ipse in eodem conclaui lecto suo cubans uigilabat nobis nescientibus — erant enim tenebrae — quod in Italia etiam pecuniosis prope necesse est. Ergo ubi uidi scholam nostram, quantacumque aderat — nam et Alypius et Nauigius in urbem ierant — etiam illis horis non sopitam, et me cursus ille aquarum aliquid de se dicere admonebat: Quidnam nobis, inquam, uidetur esse causae, quod sic alternat hic sonus? non enim quemquam putamus his horis uel transitu uel re aliqua lauanda totiens illum meatum interpellare. — Quid putas, inquit Licentius, nisi alicubi folia cuiuscemodi, quae autumno perpetua copioseque decidunt, colligi atque stipari aut aliquid aliud uario casu foliorum natantium fieri, quod ad illum fluxum nunc refrenandum nunc emittendum similiter ualeat? — Uisum est mihi probabile aliud non habenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illi ꝑ totum diem tantũ agebant. ut nimiũ mͥ
uideret᷑. si aliqͥd noctium etiã instudioꝵ labore
usurparent. & id ame ipsi quoq p̃ceptum ha¬
bebant. ut aliqͥd ⁊ p̃ter codices secum agererent:¬
⁊ apud sese habitare consuefacerent animũ: Er¬
go ut dixi uigilabam. cũ ecce aque sonus pone
balneas que pret fluebat eduxit me in aures.:
animadũsus solido atcentius. Mirum admo¬
dum mͥ uidebatur. quod nẽ clarius nunc p̃ssiꝰ
eadem aqua strepebat silicib irruens: Cepi a
me querere quȩ nam causa eẽt: fateor nicħ occur¬
rebat. cum licentius lecto suo importunos ꝑcusso
iuxta sorices ligno t̾ruit: sese uigilantẽ hoc mͦ
indicauit: Cui ego. animadutisti inquã licenti.
nam uideo tibi musam tuam lum̃ ad lucubran¬
dum accendisse. quomͦ canalis iste inconstanter
sonet: Iam inquit mͥ hoc ñ est nouum: N am
desiderio serenitatis cũ exꝑgefactus aliquando

Expanded text:
et illi per totum diem tantum agebant, ut nimium mihi et illi per totum diem tantum agebant, ut nimium mihi uideretur, si aliquid etiam noctium in studiorum laborem usurparent, et id a me ipsi quoque praeceptum habebant, ut aliquid et praeter codices secum agerent et sese habitare consuefacerent animum — ergo, ut dixi, uigilabam, cum ecce aquae sonus pone balneas, quae praeterfha-bilt, eduxit me in aures et animaduersus est solito adtentius. mirum admodum mihi uidebatur, quod nunc clarius nunc pressius eadem aqua strepebat silicibus inruens. coepi a me quaerere, quaenam causa esset. fateor, nihil occurrebat, cum Licentius lecto suo inportunos percusso iuxta ligno sorices terruit seseque uigilantem hoc modo indicauit. cui ego: Animaduertis, inquam, Licenti — nam uideo tibi Musam tuam lumen ad lucubrandum accendisse — quomodo canalis iste inconstanter sonet ? — Iam, inquit, mihi hoc non est nouum. nam desiderio serenitatis cum expergefactus aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
cum in om̃s. tum uͦ in nos beniuolentiã singła¬
rem: Ibi disserebamus int̃ nos quec̃q uide¬
bant᷑ utilia. adhibito sane stilo quo cunct᷑a ex¬
ciperent᷑: quod uidebam conducere ualitudi¬
ni meȩ: Cum enim ñ in illa loquendi cura
detinerer. nulla int̃ disputandũ irrepebat ĩ¬
aut̃ ista mecum alipius.⁊ nauigius fr̃ m̃s. ⁊ li¬
centius repente admirabilit poetiee deditus:
Trigetium item nobis militia reddiderat: qui
tanquã ueteranus ad amauit hẏstoriam: etiã
in libris ñ nicħ habebamus: s nocte quada cũ
euigilassẽ de more. mec̃q ipse tacitus agitarẽ
quȩ in mentẽ nescio unde ueniebant. nam id
mͥ amor inueniendi ueri iam inconsuetudinẽ
uerterat. ita ut primã si tales cure merant. aut
certe ultimã. dimidiam tam̃ noctis pardem per¬
uigil quodẽq cogitarẽ. nec me patiebar adoles¬
centium lucubrationib ame ipso auocari. quia

Expanded text:
cum in omnes tum uero in nos beniuolentiam singulacum in omnes tum uero in nos beniuolentiam singularem. ibi disserebamus inter nos, quaecumque uidebantur utilia adhibito sane stilo, quo cuncta exciperentur, quod uidebam conducere ualetudini meae. cum enim nonnulla loquendi cura detinerer, nulla inter disputandum inrepebat imautem ista mecum Alypius et Nauigius, frater meus, et Licentius repente admirabiliter poeticae deditus; Trygetium item nobis militia reddiderat, qui tamquam ueteranus adamauit historiam; etiam in libris nonnihil habebamus. Sed nocte quadam, cum euigilassem de more mecumque ipse tacitus agitarem, quae in mentem nescio unde ueniebant — nam id mihi amore inueniendi ueri iam in consuetudinem uerterat, ut aut primam, si tales curae inerant, aut certe ultimam, dimidiam tamen fere noctis partem peruigil quodcumque cogitarem, nec me patiebar adulescentium lucubrationibus a mo ipso auocari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
falsis uoluptatib illectus: qua preuaricatione
nicħ turpius ⁊ ꝑiculosius inueniri potest:
Assequeris gͦ ista michi crede cum eruditioni o¬
peram dederis. qua purgatur ⁊ excolit᷑ animꝰ.
nullomͦ ande idoneus. cui diuina semina cõmittan¬
tur: Qd̾ totum cuiusmodi sit.⁊ quẽ flagitet or¬
dinem. quid ue studiosis ⁊ bonis ratio ꝓmittat.
qualemq uitam nos uiuamus carissimi tui:
quẽ fructum de liberali ocio carpamus. hii te
libri satis ut opinor edocebunt. nomine tuo no¬
bis quam nr̃a elaboratione dulciores: p̾sertim
si te in ipsum ordinem de quo ad te scribo. me¬
liora eligens inserere atq coaptare uolueris: Nã
cum stomachi dolor scolam deserere me coegis¬
set. qui iam ut scis etiã sine ulla tal necessitate
in philosophiã confugere moliebar. statim me
contuli ad uillam familiarissimi nr̃i uerecun¬
di: Qͥd dicam eo libente: Nosti optime hoĩs

Expanded text:
falsis uoluptatibus inlectus, qua praeuaricatione falsis uoluptatibus inlectus, qua praeuaricatione nihil turpius et periculosius inueniri potest — assequeris ergo ista, mihi crede, cum eruditioni operam dederis, qua purgatur et excolitur animus nullo modo ante idoneus, cui diuina semina committantur. quod totum cuius modi sit et quem flagitet ordinem quidue studiosis et bonis ratio promittat qualemque uitam nos uiuamus, carissimi tui, et quem fructum de liberali otio carpamus, hi te libri satis, ut opinor, edocebunt nomine tuo nobis quam nostra elaboratione dulciores, praesertim si te in ipsum ordinem, de quo ad te scribo, meliora eligens inserere atque coaptare uolueris. Nam cum stomachi dolor scholam me deserere coegisset, qui iam, ut scis, etiam sine ulla tali necessitate in philosophiam confugere moliebar, statim me contuli ad uillam familiarissimi nostri Uerecundi. quid dicam eo libente? nosti optime hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uis totius ambitus partes innumerabilit̾ seca¬
cari queant. nicħ tam̃ est pret̃ illud unde quo
cet̾a parilit̃ demetiant᷑. ⁊ quod om̃ib quasi quo¬
dam equalitatis iure dominet᷑. Hinc uero in
quãlibet partem si egredi uelis. eo admittunt᷑
omia. quo in plurima pergit᷑. Sic animus a se
ipse fusus immensitate quada diuerbatur. ⁊ ue¬
ra mendicitate conterit᷑. cum eũ natura sua co¬
git ubiq unum querere: ⁊ multitudo inuenire
non sinit: Sed hec que dixi qualia sint. ⁊ quȩ
causa extet erroris animarũ. quoq mͦ ⁊ in unũ
congruant. atq perfecta sint cunct̾a. ⁊ tã pecẽa
fugienda sint: assequeris profecto ini renobi:
Sic enim mͥ notum ẽ ingeniũ tuum ⁊⁊ pulchri¬
tudinis om̃imode amator animus: sine libidi¬
nis ĩmoderatione atq sordibus: Qõ signum
in te future sapientie ꝑniciosis cupiditatib
diuino iure prescribit. ne tuam causam deseraᷤ

Expanded text:
uis totius ambitus partes innumerabiliter seuis totius ambitus partes innumerabiliter secari queant, nihil tamen est praeter illud unum, quo cetera pariliter dimetiantur et quod omnibus quasi quodam aequalitatis iure dominetur, hinc uero in quamlibet partem si egredi uelis, eo amittuntur omnia, quo in plurima pergitur, sic animus a se ipse fusus inmensitate quadam diuerberatur et uera mendicitate conteritur, cum eum natura sua cogit ubique unum quaerere et multitudo inuenire non sinit. Sed et haec, quae dixi, qualia sint et quae causa extet erroris animarum quoque modo et in unum congruant atque perfecta sint cuncta et tamen peccata fugienda sint, assequeris profecto, mi Zenobi — sic enim mihi notum est ingenium tuum et pulchritudinis omnimodae amator animus sine libidinis inmoderatione atque sordibus, quod signum in te futurae sapientiae perniciosis cupiditatibus diuino iure praescribit, ne tuam causam deseras
Abbreviated transcription (Latin):
gnam reb putant inherere feditatẽ: Cuius
erroris maxima causa ẽ. quod homo sibi ipse:
incognitus. qui tam̃ ut se noseat magna opus
ht consuetudine recedendi asensib:⁊ animũ
in seipsum colligendi. atq in se ipso retinendi:
Q d̾ hii tantum assequunt᷑. qui plagas quãdam
opimonũ. quas uitȩ cotidiane cursus infli-¬
git. aut solitudine inurunt : aut liberalibus
medicant disciplinis: Ita enim sibi animus
redditus. quȩ sit pulchritudo uniu̾sitatis in¬
telligit: quȩ ꝓfecto ab uno cognominata ẽ: id¬
circoq illã uidere ñ licet animȩ. quȩ in mul¬
ta procedit. sect᷑aturq auiditate pauꝑiẽ: quã
nescit sola segregatione multitudinis posse ui¬
tari: Multitudinẽ autẽ non hominum dico:
s om̃ium que sensus attingit: Nec mirare qͦd
eo egestatem patitur. magis: quo magis appetit
plura complecti: Ut enim in circulo quantũ¬
uis amplo unum ẽ mediũ quo cuncta conũ¬

Expanded text:
gnam rebus putant inhaerere foeditatem. Cuius gnam rebus putant inhaerere foeditatem. Cuius erroris maxima causa est, quod homo sibi ipse est incognitus. qui tamen ut se noscat, magna opus habet consuetudine recedendi a sensibus et animum in se ipsum colligendi atque in se ipso retinendi. quod hi tantum adsecuntur, qui plagas quasdam opinionum, quas uitae cotidianae cursus infligit, aut solitudine inurunt aut liberalibus medicant disciplinis. Ita enim sibi animus redditus, quae sit pulchritudo uniuersitatis, intellegit, quae profecto ab uno cognominata est idcircoque illam uidere non licet animae, quae in multa procedit sectaturque auiditate pauperiem, quam nescit sola segregatione multitudinis posse uitari. multitudinem autem non hominum dico sed omnium, quae sensus attingit. nec mirere, quod eo egestatem patitur magis, quo magis appetit plura conplecti. ut enim in circulo quantumuis amplo unum est medium, quo cuncta conue
Abbreviated transcription (Latin):
bus nichil arte humana satagente ordinatum
miramur. alienare a secretissimo mag̾estatis ar¬
bito itt nugis uane opinionis audebimus: At
enim hoc ipsum est plenius questionũ. quod
m̃bra pulicis disposita mire atq distinct᷑a sunt.
cũ interea humana uita innumerabiliũ ꝑturba¬
tionum inconstantia uersetur ⁊ fluctuet: Sed
hoc pact̾o siquis tam minutũ cerneret. ut in u̾¬
miculato pauim̃to. nicħ ultra unius desselle
modulum acies eius ualeret ambire. uituꝑaret
artificẽ uelut ordinationis ⁊ cõpositionis igna¬
rum. eo quod uarietatẽ lapillor ꝑturbatã puta¬
ret. a quo illa emblemata inunius pulchritu¬
dinis faciem congruentia. simul cerm collustra¬
riq non possent: Nicħh enim aliud minus e¬
ruditis hominib accidit. qui uniu̾sam rerũ
coaptationẽ atq concentum. inbecilla mente
complecti.:⁊ considerare ñualentes. siqͥd eos of¬
fenderit. quia suȩ cogitationi magnũ est: ma¬

Expanded text:
bus nihil arte humana satagente ordinatum bus nihil arte humana satagente ordinatum miramur, alienare a secretissimo maiestatis arbitrio ullis nugis uanae opinionis audebimus. at enim hoc ipsum est plenius quaestionum, quod membra pulicis disposita mire atque distincte sunt, cum interea humana uita innumerabilium perturbationum inconstantia uersetur et fluctuet. sed hoc pacto, si quis tam minutum cerneret, ut in uermiculato pauimento nihil ultra unius tessellae modulum acies eius ualeret ambire, uituperaret artificem uelut ordinationis et compositionis ignarum eo, quod uarietatem lapillorum perturbatam putaret, a quo illa emblemata in unius pulchritudinis faciem congruentia simul cerni conlustrarique non possent. nihil enim aliud minus eruditis hominibus accidit, qui uniuersam rerum coaptationem atque conceptum inbecilla mente conplecti et considerare non ualentes, si quid eos offenderit, quia suae cogitationi magnum est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
quicq̃m credere cũ imꝑitissimũ tum etiã peri¬
culosissimũ animo sit.: tam̃ in ipsis hominibus
nemo quenq̃m ñpotuisse aliquid criminatus ẽ:
Negligentie uͦ uituꝑatio. multo÷ quã malitiȩ. cru¬
delitatisq purgatior. Itaq uelut cõpellitur rõ
tenere ñ immemor pietatis. aut ista trena non
posse adiuinis administrari. aut negligi. atq c̃¬
tempni potius quam ista gubernari. ut omnis
de do sit mitis. atq inculpanda conquestio: S
quis tam cecus ẽ mente. ut quicqͣm in mouendi ᷤ
corꝑibꝰrationis qd p̃t̃ humanã disposi tionem ac
uoluntatẽ est rationi diuinȩ potentiȩ modera¬
tioniq dari dubitet. nisi forte aut casib tam ra¬
ta subtiliq dimensione. uł in initissimoꝵ qͦrũq
animaliũ menbra figurant᷑. aut quod casu quis
negat possit nisi ratione factum fateri: aut uͦ
ꝑ uniũsam naturã quod in singulis quibq re¬

Expanded text:
quicquam credere cum imperitissimum tum etiam periquicquam credere cum imperitissimum tum etiam periculosissimum animo sit, tamen in ipsis hominibus nemo quemquam non potuisse aliquid criminatus est. neglegentiae uero uituperatio multo est quam malitiae crudelitatisque purgatior. itaque uelut conpellitur ratio tenere non inmemor pietatis aut ista terrena non posse a diuinis amministrari aut neglegi atque contemni potius quam ita gubernari, ut omnis de deo sit mitis atque inculpanda conquestio. Sed quis tam caecus est mente, ut quicquam in mouendis corporibus rationis quod praeter humanam dispositionem ac uoluntatem est, diuinae potentiae moderationique dare dubitet ? nisi forte aut casibus tam rata subtilique dimensione uel minutissimorum quorumque animalium membra figurantur aut, quod casu quis negat, possit nisi ratione factum fateri aut uero per uniuersam naturam, quod in singulis quibusque re
Abbreviated transcription (Latin):
uel iidere. uł pande
difficillimũ homini¬
bus atq rarissimũ est: huc accedit. qd̾ etiam¬
siquis hec possit. ñ illud quoq ualet efficere. ut
dignum auditore tam diuinis obscurisq re¬
bus uel uite merito. uel habitu quoda erudi¬
tionis inueniat. nec tam̃ quicquã est qđ magis
auide expectent᷑ queq optima ingenia. magis¬
q audire ac discere studeant. qui scopulos in¬
te hinius ⁊ ꝓcellas uelut erecto quantũ licet
capite inspiciunt. quã quomͦ fiat ut ⁊ ds huma¬
na curet. ⁊ tanta in humanis reb ꝑuersitas usq¬
quaq diffusa sit. ut ñ diuine. s nec seruili qͥdẽ
cuipiam ꝓcurationi. si ei tanta potestas daretur
tribuenda ẽẽ uideatur: Quã obrem illud qua¬
si necessariũ his quibs talia curȩ sunt creden¬
dum dimittit᷑: aut diuinã ꝓuidentiã ñ us q
in hec ultima ⁊ ima ꝑtendi: aut certe mala oĩa
di uoluntate cõmitti Utrumq impium: s
magis posterius: Quãquã enim desertum do

Expanded text:
vel videre vel pandere difficillimum hominibus atque rarissimum est. Huc accedit quod etiamsi quis haec possit, non illud quoque valet efficere, ut dignum auditorem tam divinis obscurisque rebus, vel vitae merito, vel habitu quodam eruditionis, inveniat. Nec tamen quidquam est quod magis avide expetant quaeque optima ingenia, magisque audire ac discere studeant qui scopulos vitae hujus et procellas, velut erecto quantum licet capite, inspiciunt, quam quomodo fiat ut et Deus humana curet, et tanta in humanis rebus perversitas usquequaque diffusa sit, ut non divinae, sed ne servili quidem cuipiam procurationi, si ei tanta potribuenda esse uideatur. quam ob rem illud quanecessarium his, quibus talia c-urae sunt, credendum dimittitur, aut diuinam prouidentiam non usque in haec ultima et ima pertendi aut certe mala omnia dei uoluntate committi, utrumque impium, sed magis posterius. quamquam enim desertum deo
Abbreviated transcription (Latin):
illum qui tanta intentionẽ uĩȩ expectatio¬
nis offendit Legite achademicos. ⁊ cũ ibi
uictorẽ. quid enim facilius. istarũ nugarũ
ciceronẽ inueneritis: cogatur iste auobis hc̃
nr̃m sermonẽ contra illa inuicta defendere:
Hanc tibi alipi duram mercedem: pro mea fal¬
sa laude restituo: Hic cum arrisissent. finẽ
tante conflc̾tionis utrum firmissimũ nescio:
modestius tam̃ ⁊ cicius quam speraueram fe¬

Expanded text:
illum, qui tantam intentionem uestrae exspectatioillum, qui tantam intentionem uestrae exspectationis offendit. legite Academicos et, cum ibi uictorem — quid enim facilius ? — istarum nugarum Ciceronem inueneritis, cogatur iste a uobis hunc nostrum sermonem contra illa inuicta defendere. hanc tibi, Alypi, duram mercedem pro mea falsa laude restituo. — Hic cum arrisissent, finem tantae conflictionis — utrum firmissimum nescio — modestius tamen et citius, quam speraueram, fe
Abbreviated transcription (Latin):
iudices nr̃i. quando quide isto se pacto asuis
posteris uinci ipsi etiã fortasse achademici
optarunt: Quid enim nob̃ hoc sermonis le¬
pore iocundius: quid sententiarũ grauitate
perpensius:quid beniuolentia promptius:
quid doctrina peritius uideri aut exhiberi
potest: Prorsus nequaquã digne admirari¬
possum qđ tam facete aspera. tam fortit despe¬
rata. tam moderate conuicta. tam dilucide
obscura tractata sunt: Quare iam socii mei
expectationẽ urãm qua me ad respondendũ
puocabatis: certiore spe mecũ ad discendũ
conuertite: habemus ducem qui nos ĩ ipsa
ueritatis archana do iam monstiante ꝑducat:
hic ego. cum illi puerili quodã studio quod
alipius responsurus ñ uidebatur. quasi frau¬
datos se uultu ostenderent. inuidetis inqͣm
arridens laudib meis: S qm̃ de alipii cõ¬
stantia iam securus nicħ eum timeo. ut uos
quoq m gr̃as agatis instruo uos aduersus

Expanded text:
iudices nostri, quando quidem isto se pacto a suis iudices nostri, quando quidem isto se pacto a suis posteris uinci ipsi etiam fortasse Academici optarunt. quid enim nobis hoc sermonis lepore iucundius, quid sententiarum grauitate perpensius, quid beniuolentia promptius, quid doctrina peritius uideri aut exhiberi posset? prorsus nequaquam digne ammiraripossum, quod tam facete aspera, tam fortiter desperata, tam moderate conuicta, tam dilucide obscura tractata sunt. quare iam, socii mei, exspectationem uestram, qua me ad respondendum prouocabatis. certiore spe mecum ad discendum conuertite. habemus ducem, qui nos in ipsa ueritatis arcana deo iam monstrante perducat. Hic ego, cum illi puerili quodam studio, quod Alypius responsurus non uidebatur, quasi fraudatos se uultu ostenderent: Inuidetis, inquam arridens, laudibus meis ? sed quoniam de Alypii constantia iam securus nihil eum timeo, ut uos quoque mihi gratias agatis, instruo uos aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
gemino pondere nos impelli ad discendũ: au¬
c̃toritatis atq rationis: Michi gͦ certum est.
nusquã prorsus a xp̃i auctoritate discedere: s
enim reperio ualentiorẽ Qd autẽ subtilissi¬
ma ratione ꝑsequendũ est. ita enĩ iam sum af¬
fectus. ut quid sit uerum ñ credendo solum
s etiam intelligendo app̃hendere impatienter
desiderem: Apud platonicos me int̾im quod
sacris nr̃is ñ repugnet. reꝑturum ẽẽ confido:
Hic postquã sermonis finem me fecisse aspexert̃.
quãquã iam erat nox. ⁊ aliquid etiã lucerna il¬
lata scriptum erat: tam̃ illi adolescentes inten¬
tissime expectabant utrum alipius uel alio di
se responsurũ ẽẽ ꝓmiteret: Tum ille. nicħ mͥ
aliquando inquit tam ex sententia ꝓuenisse.
affirmare paratus sum: quã quod bodierna diᷤ¬
putatione discedo suꝑatus: nec istam meam
tantum puto debere ẽẽ leticiam: Cõmunica¬
bo ergo eam uob̃cum concertatores mei uel

Expanded text:
gemino pondere nos impelli ad discendum augemino pondere nos impelli ad discendum auctoritatis atque rationis. mihi ergo certum est nusquam prorsus a Christi auctoritate discedere; non enim reperio ualentiorem. quod autem subtir:ssima ratione persequendum est - ita enim iam sum affectus, ut quid sit uerum non credendo solum sed etiam intellegendo apprehendere impatienter desiderem — apud Platonicos me interim, quod sacris nostris non repugnet, reperturum esse confido. Hic postquam sermonis finem me fecisse aspexerunt, quamquam iam erat nox et aliquid etiam lucerna inlata scriptum erat, tamen illi adulescentes intentissime exspectabant, utrum Alypius uel alio die se responsurum esse promitteret. tum ille: Nihil mihi aliquando, inquit, tam ex sententia prouenisse affirmare paratus sum, quam quod hodierna disputatione discedo superatus. nec istam meam tantum puto debere esse laetitiam. communicabo ergo eam uobiscum, concertatores mei uel
Abbreviated transcription (Latin):
chademicis int̾im ꝓbabilit ut potui ꝑsuasi:
Qd̃ si falsum ẽ nicħ ad me. cui satis ÷ ĩa ñ arbit᷑ri
non posse abhomine inueniri ueritate: Qͥs¬
quis autẽ putat hor sensisse achademicos. ip¬
sum ciceronem audiat: Ait enĩ illis morem
fuisse occultandi sententiã suam: nec eã ciuqͣ
nisi qui secum ad senectutẽ usq uixisset aꝑire
consuesse: Que sit autẽ ista: ds̃ uiderit: Eam
tam̃ arbitror platonis fuisse: Ss ut breuiter
accipiatis om̃e ꝓpositum meũ quoquomodo
se habeat bumana sapientia. eã me uideo ñdũ
ꝑcepisse. s cum tricesimũ ⁊ derciũ etatis annũ
agam ñ me arbitior desꝑare debere. eam me
quandoq adepturũ: Contemptis tam̃ ceteriˢ
om̃ibz que bona mortales putant. huic inue¬
stigande inseruire ꝓposui. aquo me negotio
qm̃ rationes achademicoꝵ ñ leuit det̾rebant. sa¬
tis ut opinor arbitror contra eas ista disputa¬
tione munitus sum: Nulli aũt dubium est

Expanded text:
cademicis interim probabiliter, ut potui, persuasi. cademicis interim probabiliter, ut potui, persuasi. quod si falsum est, nihil ad me, cui satis est iam non arbitrari non posse ab homine inueniri ueritatem. quisquis autem putat hoc sensisse Academicos, ipsum Ciceronem audiat. ait enim illis morem fuisse occultandi sententiam suam nec eam cuiquam, nisi qui secum ad senectutem usque uixissent, aperire consuesse. quae sit autem ista, deus uiderit; eam tamen arbitror Platonis fuisse. sed ut breuiter accipiatis omne propositum meum, quoquo modo se habeat humana sapientia, eam me uideo nondum percepisse. sed cum tricensimum et tertium aetatis annum agam, non me arbitror desperare debere eam me quandoque adepturum. contemptis tamen ceteris omnibus, quae bona mortales putant, huic inuestigandae inseruire proposui. a quo me negotio quoniam rationes Academicorum non leuiter deterrebant, satis, ut arbitror, contra eas ista disputatione munitus sum. nulli autem dubium est