comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum reliquis se nouerat esse saluandũ
Quod autẽ dicit elegi mandata tua: om¬
nia se ꝑicła amore dñ post posuisse
testat᷑. Nullus enĩ aliqͥd eligit boni. nͥ
his contraria contẽpsisse doceat᷑. Concu
ꝑuit adunatio beatorũ. qđ prius ꝑemi¬
gnata petere uidebat. Ipsũ erũ uidẽ
concupiuerat. quẽ de utero uir gina¬
li illis adhuc tẽporib credebat ti esse
uenturũ. Et ut sibi hanc scientiã de scri
pturis diuinis ꝓuenisse monstraret:. se¬
quit᷑. ⁊ lex tua meditatio mea ẽ. In ꝓpħis
sccturũ eum cognouerat esse ꝓpħatum.
c necesse erat amore inagno expeti. quẽ
ante tot scła ad salutẽ humani generis
bunt me. Ad ipsum loquit᷑ quẽ desi¬
derauerat intueri. ꝓmittens animam
suam in eternũ uiuere. quã salutarit᷑
nouerat credidisse. Laudabit te cantico
scilicet nouo. qͦd homo ille debet salu¬
tartter innouatus Iudicia uero illa dicii.
quȩ se in famulis suis dñs ꝓmisit esse fa¬

Expanded text:
cum reliquis se noverat esse salvandum. cum reliquis se noverat esse salvandum. Quod autem dicit: Elegi mandata tua, omnia se pericula amore Domini postposuisse testatur. Nullus enim aliquid eligit boni, nisi his contraria contempsisse doceatur. Vers.Aperuit adunatio beatorum, quod prius per aenigmata petere videbatur. Ipsum enim videre concupiverat, quem de utero virginali illis adhuc temporibus credebat esse venturum. pturis divinis pervenisse demonstraret, sequitur: Et lex tua meditatio mea est. In prophetis sciturum eum cognoverat esse prophetatum; et necesse erat amore magno expeti, quem ante tot saecula ad salutem humani generis bunt me. Ad ipsum loquitur quem desideraverat intueri, promittens animam suam in aeternum vivere, quam salutariter noverat credidisse. Laudabit te, cantico scilicet novo, quod homo ille debet salutariter innovatus. Judicia vero illa dicit, quae se in famulis suis Dominus promisit esse fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuntiari debeant edoquia dnĩ. scili¬
cet quia omnia mandata ipsius equi¬
tas. honore prefulgent. Et illud aptissi¬
me continua uoce ꝓnuntiandũ est. qd
⁊ loquentẽ iuuat. ⁊ audientium sensus
fiat manus tua. designat dñm saluatorẽ
qui factus est ex semine dauid scđm car¬
nẽ. ꝑ quẽ facta sunt ⁊ regunt᷑ uniuersa
Manum hic dexterã debemus acciꝑe. quia
diuersis nominib ipse dñs significatur.
sicut ysaias dicit. ⁊ brachiũ dñi cui re¬
uelatum est: Et alibi. dextera dnĩ fecit
uirtutẽ. dextera dnĩ exaltauit me. Qua¬
propter siue manũ. siue brachiũ. siue
dexterã dicas: significatur dñs xp̃c. Mo¬
dus autẽ iste locutionis frequent᷑ inue¬
nitur in psalmis. quẽ ꝓpͥum scͥpture di¬
uine non ummerito dixerimus. ut est
illud. fiant aures cue intendentes mora¬
tionẽ serui tui. Qui modus dr optatiuuꝰ.
Postulat gͥ uenire dñm saluatorẽ: ꝑ quẽ

Expanded text:
pronuntiari debeant eloquia Domini; scilipronuntiari debeant eloquia Domini; scilicet, quia omnia mandata ipsius aequitatis honore praefulgent. Et illud aptissime continua voce pronuntiandum est, quod et loquentem juvat, et audientium sensus Fiat manus tua, designat Dominum Salvatorem, qui factus est ex semine David secundum carnem , per quem facta sunt et reguntur univequia diversis nominibus ipse Dominus significatur, sicut Isaias dicit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Et alibi: Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me . Quapropter sive manum, sive brachium, sive dexteram dicas, significatur Dominus Christus. Modus autem iste locutionis frequenter invenitur in psalmis, quem proprium Scripturae divinae non immerito dixerimus, ut est illud: Fiant aures tuae intendentes in orationem servitui . Qui modus dicitur optativus. Postulat ergo venire Dominum Salvatorem, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes tuas. Ordo uerborũ ta¬
lis est. Cum docueris me iustificationes
tuas: eructabunt labia mea hymnum.
Promitut enĩ gr̃am deuotionis. cũ dnĩ do¬
na susceꝑit: qđ argumenti genus inter
oratores habetur eximium. ꝑ ronuntia
hors de otioso uerbo reddendã esse raci¬
onẽ. eloquia dnĩ se dicit ꝓnuntiare q̃¬
rentib unde ⁊ animȩ salus adquiritur.
⁊ offensionũ ꝑicła non habent᷑. N imis
enim culpabile est. ut cum nobis scͥptu¬
re diuine cantis plene munerib offe¬
rant᷑. ⁊ tanta miracła dni ubiq p̾fulge¬
ant. Nos relicto uitali sermone ad in¬
eptas mundi fabulas transferam᷑. ⁊ sic de
noxiis reb simus solliciti. quasi ꝑ ipsas
nobis aliquid boni uideat᷑ acquiri.
Hinc est qđ scͥptura minat᷑. dicens de o¬
doso uerbo nos reddituros esse racionẽ
Quappter mens scã dni ꝓnuntiabat eloqͥa.
unde głam magis ad quiret. non reatus
ignominiã reppiret. Sequit᷑ quare sc̃ꝑ

Expanded text:
justificationes tuas. Ordo verborum tajustificationes tuas. Ordo verborum talis est: Cum docueris me justificationes tuas, eructabunt labia mea hymnum. Promittit enim gratiam devotionis, cum Domini dona susceperit. Quod argumenti genus inter oratores habetur eximium. Vers. 172. hors de otioso verbo reddendam esse rationem, eloquia Domini se dicit pronuntiare quaerentibus; unde et animae salus acquiritur, et offensionum pericula non habentur. Nimis enim culpabile est, ut cum nobis Scripturae divinae tantis plenae muneribus offerantur, et tanta miracula Domini ubique praefulgeant, nos, relicto vitali sermone, ad ineptas mundi fabulas transferamur; et sic de noxiis rebus simus solliciti, quasi per ipsas nobis aliquid boni videatur acquiri. Hinc est quod Scriptura minatur, dicens: De otioso verbo nos reddituros esse rationem . Quapropter mens sancta Domini pronuntiabat eloquia, unde gloriam magis acquireret, non reatus ignominiam reperiret. Sequitur quare semper
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui spauit in dnõ ⁊ confusus ẽ. Eru¬
ctabunt labia mea hymnũ. cũ docue¬
ris me iustificationes cuas. Ructare a
rumpendo dictũ est. qđ digestio que¬
dam stomachi nr̃i claustra disrupens.
in auras ethereas oris strepitu ꝓferatur.
S quanto ille ꝓpħarum delicus fuerat
utiq saginatus. qui in himnũ dni io¬
cunda exultatione ructabat: Euapo¬
ratio siquidẽ ista de imis nĩtib uenit.
e am cũ intus dñs sensum inopẽ saginia¬
uerit. ꝓuenit ut hẏmnus eiꝰ salutari cra¬
pula ꝓferat. Et notandũ qd̃ frequenter
eloquiũ ꝓpħie hoc uerbo significatur.
ut est illud. eructauit cormeũ uerbum
bonum. Et illud. eructabo abscondita
a constitutione mundi. Et alibi. dies di¬
ei eructat uerbum. Eructuatur gͦ hẏm
mani animi sententiã lingua famula¬
tur. ut in cõmuni locutione fieri solet:
s ad suꝑnũ intellectũ diuini sensus ser¬
mo disponit᷑. Sequit᷑. cum docueris me

Expanded text:
est: Quis speravit in Domino et confusus est est: Quis speravit in Domino et confusus est ctabunt labia mea hymnum, cum docueris me justificationes tuas. Ructare a rumpendo dictum est, quod digestio quaedam stomachi nostri claustra dirumpens, in auras aethereas oris strepitu proferatur. Sed quanto ille prophetarum deliciis fuerat utique saginatus, qui hymnum Domini jucunda exsultatione ructabat? Evaporatio siquidem ista de imis mentibus venit. Nam cum intus Dominus sensum inopem saginaverit, provenit ut hymnus ejus salutari crapula proferatur. Et notandum quod frequenter eloquium prophetiae hoc verbo significatur; ut est illud: Eructavit cor meum verbum bonum ; et illud, Eructabo abscondita a constitutione mundi ; et alibi, Dies diei eructat verbum . Eructatur ergo hymnmani animi sententiam lingua famulatur ut in communi locutione fieri solet, sed ad supernum intellectum divini sensus sermo disponitur. Sequitur, cum docueris me
Abbreviated transcription (Latin):
cestate siderũ collocantes. Qd si admit¬
c liccat aut doceri. ad creatoris potenciã
nonerit recursus ad quem omnis sensꝰ
ascendit scã petitio. Nam qui ante dixe¬
rat appropiet: nunc dicit intret. Prius
enim fuerat ut appropinquaret. deinde
ut ad conspectũ dnĩ intrare potuisset.
ut nichil applicemus humane uirtuti.
s omnia ꝑ ipsius grãm cognoscamus
impleri S ꝑbanc presentiã quanta stt
uirtus pie orationis ostendit᷑. quia nos
ꝑ ipsam presentam. quando illa cons¬
pectib dnĩ offerri posse cognoscitur.
Sicut i alio loco dño dictũ ẽ. dirigat᷑ oratio
mea sicitt incensum in conspectu tuo. Et
cũ suꝑius dixerii scđm eloquiũ tuũ damͥ
intellectum. hicdicit scđm eloquiũ tuũ eripe
me ut & ibi suꝑna uideat q̃ desiderat & ħet̾ne¬
ꝯcupiscentie labe purget᷑. Eloquiuĩ siqui¬
dem dni prestat utrumq quia nouit nos
multiplici uirtute saluare. Sicut scͥptũ

Expanded text:
testate siderum collocantes. Quod si admittestate siderum collocantes. Quod si admitti liceat aut doceri, ad Creatoris potentiam non erit recursus, ad quem omnis sensus ascendit sancta petitio. Nam qui ante dixerat, Appropiet, nunc dicit, Intret. Prius enim fuerat ut appropinquaret, deinde ut ad conspectum Domini intrare potuisset; ut nihil applicemus humanae virtuti, sed omnia per ipsius gratiam cognoscamus impleri. Sed per hanc praesentiam quanta sit virtus piae orationis ostenditur: quia nos per ipsam praesentamur, quando illa conspectibus Domini offerri posse cognoscitur; sicut et alio loco dictum est: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Et cum superius dixerit, secundum eloquium tuum da mihi intellectum, hic dicitur, secundum eloquium tuum eripe me; ut et ibi superna videat quae desiderat, etcupiscentiae labe purgetur. Eloquium siquidem Domini praestat utrumque, quia novit nos multiplici virtute salvare, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nem psalmi uicinus est. canto se xp̃o de¬
siderat ꝓximare. Totum enĩ ꝑtinet ad
aduentũ dni saluatoris. quẽ fideliũ de¬
uotio in effabili desiderio sustinebat.
ut ouẽ ꝑditã reuocare pietatis sue mu¬
nere dignaret᷑. Nam cum petti orationẽ
suam conspectui anĩco ꝓpinquare. mul¬
tum longe peccatorũ presentiã ab eodem
esse monstrauit. qm̃ illi nulla fiunt ꝓxi¬
ma. nͥ q̃ purissima fuerĩt scit ate purgata. Se¬
quit᷑. scdm eloquium cuũ da mͥ intellec¬
tum. Petit itaq ut scđm eloquiũ dnĩ sa¬
piat. ne ꝑ humanã prudentiã uanita¬
te submergat. studiosius se purgans a
uicus. quanto iam fruebat uicinitate
uirtutis. Non enĩ intellectũ mundanũ
petut . s. intellectũ scđm eloquiũ dei. qͥ
ꝓficit semꝑ ad uitã. cuiꝰ est uera cogni¬
tio ⁊ et̾na sapientia. Est autẽ untellec¬
tus huiꝰ scłi. ut quorũdã labor infruc¬
tuosus mnaniq disputatio. Scrutantur
enĩ cursus astrorũ. uitas hominũ in po¬

Expanded text:
 tanto se Christo desiderat proximari. Totum enim pertinet ad adventum Domini Salvatoris, quem fidelium devotio ineffabili desiderio sustinebat, ut ovem perditam revocare pietatis suae munere dignaretur. Nam cum petit orationem suam conspectui dominico propinquare, multum longe peccatorum praesentiam ab eodem esse monstravit: quoniam illi nulla fiunt proxima, nisi quae purissima fuerint sanctitate purgata. Sequitur, secundum eloquium tuum da mihi intellectum. Petit itaque ut secundum eloquium Domini sapiat, ne per humanam prudentiam vanitate submergat: studiosius se purgans a vitiis, quanto jam fruebatur vicinitate virtutis. Non enim intellectum mundanum petiit, sed intellectum secundum eloquium Dei, qui proficit semper ad vitam, cujus est vera cognitio et aeterna sapientia. Est autem et intellectus hujus saeculi, ut quorumdam labor infructuosus inanisque disputatio; scrutantur enim cursus astrorum, vitas hominum in po
Abbreviated transcription (Latin):
meriores beatitudinis ꝓmissione confor¬
tat. Sequit᷑ scdm eloquium tuũ seruo
tuo a cõmum subiunge. fiat: id est scd̃m
illam ꝓmissionẽ qua spondet in euglio
se tribulatos in passionib minime relic¬
ricordiam dim̃ consequamur. uitã scili¬
cet eternam. Nam cum istud sibi dice¬
ret esse tribuendum: postulautt ut uera¬
citer iuuere mereret.quia sola illa bent
dicitur uita. quã nec molestia ulla solli¬
citat: nec mors suspecta contristat. Deq̃
in eũglio dictum est: si uis uenire ad ui¬
tam. serua mandata. Nec moueat qd
non addidit eternam. Tanta est enim
uis eius nominis: ut cum sola uita dr
eterna potius sentiat᷑. Hanc gͦ uitã dic̃
se debere ꝓmereri: quia meditatio eius
bonis monstrabat᷑ oꝑib occupata Nã
meditationẽ hic non solam accipias lec¬
tionem: s magis oꝑam legis. Non autẽ
ꝑ istam solam meditationẽ beati efficim᷑.
que lectionis repeticione tractat᷑. Illa e¬

Expanded text:
moerores beatitudinis promissione conformoerores beatitudinis promissione confortat. Sequitur, secundum eloquium tuum servo tuo. A communi subjunge, fiat, id est secundum illam promissionem qua spopondit in Evangelio se tribulatos in passionibus minime relicricordiam Domini consequamur, vitam scilicet aeternam. Nam cum istud sibi diceret esse tribuendum, postulavit ut veraciter vivere mereretur; quia sola illa bene dicitur vita, quam nec molestia ulla sollicitat, nec mors suspecta contristat; de qua in Evangelio dictum est: Si vis venire ad vitam, serva mandata . Nec moveat quod non addidit aeternam; tanta est enim vis ejus nominis, ut cum sola vita dicitur, aeterna potius sentiatur. Hanc ergo vitam dicit se debere promereri, quia meditatio ejus bonis monstrabatur operibus occupata. Nam meditationem hic non solam accipias lectionem, sed magis opera legis. Non autem per istam solam meditationem beati efficimur, quae lectionis repetitione tractatur; illa e
Abbreviated transcription (Latin):
se cognouisse cestat᷑. ut hominẽ animi
tumore peccantẽ humiliatũ corrigat:⁊
supplicantẽ sibi misedia diuina recipi¬
at. Quis enim dubitet sũme eqͥtatis ẽẽ
iudicium: ut qͥ ꝑ suꝑbiam delinquunt
deuota humilitate purgent᷑: Et intuere
quia hic non dirit credidi: s cognoui.
id est exꝑtus sum. ut in suis passiomibus
nouisse monstraret. Fiat nunc miscdia
tua ut consolet᷑ me. seđm eloquiũ tuum
seruo tuo. Merito petut miscdiam. qui
prius in humilitate sua confessus fuerat.
iusta dni fuisse iudicia. Nam inter e¬
rumpnas multiplices.⁊ seua certamina
tormentorum. consolatricẽ rerum istarũ
miscđiam petit. ut aduersitates scłi fer¬
re potuisset. quas sibi ad purgationẽ ui¬
ciorũ ꝓficue nouerat contributas. Non
enim auferri sibi talia postulauit .s. in
eis se expetit consolari. Consolatio est eni
quando miseriarũ patientiam donat.
tormenta seua temꝑat. ⁊ afflicti animi

Expanded text:
se cognovisse testatur; ut hominem animi se cognovisse testatur; ut hominem animi tumore peccantem humiliatum corrigat, et supplicantem sibi misericordia divina recipiat. Quis enim dubitet summae aequitatis esse judicium, ut qui per superbiam delinquunt, devota humilitate purgentur? Et intuere quia hic non dicit, credidi, sed cognovi, id est expertus sum; ut in suis passionibus novisse monstraret. Vers. 76. Fiat nunc misericordia tua ut consoletur me, secundum eloquium tuum servo tuo. Merito petiit misericordiam, qui prius in humilitate sua confessus fuerat justa Domini fuisse judicia. Nam inter aerumnas multiplices et saeva certamina tormentorum consolatricem rerum istarum misericordiam petit: ut adversitates saeculi ferre potuisset, quas sibi ad purgationem vitiorum proficue noverat contributas. Non enim auferri sibi talia postulavit, sed in eis se expetit consolari. Consolatio enim est, quando miseriarum patientiam donat, tormenta saeva retemperat, et afflicti animi
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia mereret᷑. Qui timent te uide¬
bunt me ⁊ letabunt᷑: quia in uerbo tuo
suꝑ sꝑaui. Pulcherrima dena pio dño
causa miserationis oblata est. qm̃ si cui¬
libet de scã congregatione prestiterit. cun¬
etorum animos magna hilaritate cõpleũ.
S ciebat enim clementiam eius uelle facere.
qd fidelium corda roboraret. Et petit ta¬
lem se ficri. unde omniũ deuotio possit
augeri. Nidendo enim alteriꝰ premia. ꝓ¬
ficit scã conscientia. dum ad imitationẽ
laudabilium rerum ꝓposita semꝑ exẽ¬
pla ꝓficiunt. Addidit etiam ꝓpter quod
spes. nec potest animus quasi caducis
desideriis eludi: qui in tanta ueritate
cia tua abẏssus multa. ⁊iterum. iudicia
dei inuestigabilia: querendum est cur
hic dixerit: cognoui dnẽ quia ȩquitas
iudicia tua. S quotiens immensum
atq incomprehensibile legit᷑: illud
eternum u dicium debemus accipere.
quod ex toto hic non ualemus ad uer¬
tere. Istud uͦ presentis mundi est quod

Expanded text:
ers. 74. Qui timent te videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi. Pulcherrima pio Domino causa miserationis oblata est; quoniam si cuilibet de sancta congregatione praestiterit, cunctorum animos magna hilaritate complebit. Sciebat enim clementiam ejus velle facere, quod fidelium corda roboraret; et petit talia in se fieri, unde omnium devotio possit augeri. Videndo enim alterius praemia proficit sancta conscientia, dum ad imitationem laudabilium rerum proposita semper exempla proficiunt. Addidit etiam propter quid spes, nec potest animus quasi caducis desideriis eludi, qui in tanta veritate cia tua abyssus multa : Et iterum, judicia Dei investigabilia , quaerendum est cur hic dixerit: Cognovi, Domine, quia aequitas judicia tua. Sed quoties immensum atque incomprehensible legitur, illud aeternum judicium debemus accipere, quod ex toto hic non valemus advertere. Istud vero praesentis mundi est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nos ostendere gentib donatione uirtitũ.
Q uod ⁊ hoc genus locutionis inter scpture
diuine ꝓpͥa suscipi endum. competenter
accepimuis Sequit᷑. facti sumꝰ letantes. uti¬
q de tanta grã erat nimiruĩ copiosa leti¬
cia quando se uidebant specialiter dili¬
gi. qui fuerunt a pessima captiuitate li¬
berati Que sigura dr diad posis idest ex¬
presio habitus. Habttum autẽ hunc appel¬
lamus animi aut corporis constantẽ ⁊ ab¬
austro. Aduentus dni redemptione pradi¬
cata: fideles popli ueniunt ad scdam par¬
tem. dep̾cantes sua iterũ peccata dimnit¬
ti. Scriptum est enim: iustus inpͥncipio
sermonis accusator est sui. Et rursum.
dic tu prius iniquitates tuas. ut iustifice.¬
ris. Merito gͦ ⁊ in generali remissione ga¬
uisi sunt.: ⁊ sibi ueniam p̃cant᷑ attribui.
Sequit᷑ decora comparatio. sicut correns in
austro. Auster uentus est calidus. qui fri¬
gore ligatas aquas uaporis sui uirtute

Expanded text:
nos ostendere gentibus donatione virtutum. nos ostendere gentibus donatione virtutum. Quod et genus locutionis inter Scripturae divinae propria suscipiendum competenter accipimus. Sequitur, facti sumus laetantes; utique de tanta gratia. Erat nimirum copiosa laetitia, quando se videbant specialiter diligi, qui fuerant a pessima captivitate liberati. Quae figura dicitur diatyposis, id est expressio habitus. Habitum autem hunc appellamus animi aut corporis constantem, et abaustro. Adventus Domini redemptione praedicata, fideles populi veniunt ad secundam partem, deprecantes sua iterum peccata dimitti. Scriptum est enim: Justus in principio sermonis accusator est sui . Et rursum: Dic tu primum iniquitates tuas, ut justificeris . Merito ergo et in generali remissione gavisi sunt, et sibi veniam precantur attribui. Sequitur decora comparatio, Sicut torrens in austro. Auster ventus est calidus, qui frigore ligatas aquas vaporis sui virtute
Abbreviated transcription (Latin):
num testimoniũ dare. qui ꝓbatur contͣ
sensisse. Et intende diligentius. quia ñ
dicit gentes. s intergentes. Non enim in
aduentu dñi gentes uniuersaliter cre¬
diderunt. s inter gentes erant. qui com¬
puncti talia dicere potuissent. Tiden¬
tes gͦ religionem fiorere. in popło xp̃iano.
iam bene intelligentes ꝓfessi sunt. re ue¬
ra dnm̃ esse cum talib. qui studentes
recte conscientiȩ nulla se cupiebant suꝑ¬
sticione polluere. Et qm̃ illos uidebant
etiam uirtutes oꝑari: dicebant. decreuit
deus magnalia facere cum illis. quorũ
precib cernebant expetita compleri. Ma
gnificauit dñs facere nobiscum: factisu¬
mus leantes. Ne supiores sermones gen¬
cilium sub dubietate relinquerent: minc
ad suam ꝑsonã trahentes eoꝵ dicta ꝯfirmãt
Faciebat enini dñs cum ipsis magna qͥndo
eos ꝓpicius dignabat᷑ audire. Et nota ges
locutionis. quod dicit magnificauit añs
facere nobiscum. idest decieuit magnos

Expanded text:
num testimonium dare, qui probatur contra num testimonium dare, qui probatur contra sensisse. Et intende diligentius, quia non dicit gentes, sed inter gentes. Non enim in adventu Domini gentes universaliter crediderunt; sed inter gentes erant qui compuncti talia dicere potuissent. Videntes ergo religionem florere in populo Christiano, jam bene intelligentes professi sunt revera Dominum esse cum talibus, qui studentes rectae conscientiae nulla se cupiebant superstitione polluere. Et quoniam illos videbant etiam virtutes operari, dicebant: Decrevit Dominus magnalia facere cum illis, quorum precibus cernebant expetita compleri. Vers. 4. Magnificavit Dominus facere nobiscum: facti sumus laetantes. Ne superiores sermones gentilium sub dubietate relinquerent, nunc ad suam personam trahentes eorum dicta confirmant. Faciebat enim Dominus cum ipsis magnalia, quando eos propitius dignabatur audire. Et nota genus locutionis quod dicit: Magnificavit Dominus facere nobiscum, id est decrevit magnos
Abbreviated transcription (Latin):
tamen inter istas muudi ombiguitates
maximã consolationẽ quando illũ con¬
seruare dona sua credimus. quẽ nobis
gratis peꝑcisse sentimus. Tunc repletũ
est gaudio os nr̃m: ⁊ lingua nrã exul.¬
tatione. T unc scilicet qñ dni saluatoris
aduentus. sicut iam dictum est captiui¬
catem nr̃am cõmirtauit in gaudiũ. uicia
in uirtutes. ignorantiam in coguitionẽ
diuinarũ rerum. interrtum in uiuere sẽ
⁊ lingua exultatione. quib talia dnĩmu¬
nere prestabant᷑. S hic os. cordis significat
archanum. ũ pͥmum gaudia seminata
coalescunt. ⁊ officio lingue in fructum
uocis erumpunt. De ipso ore dr̃. gustate
⁊ uidete qm suauis est dñs In ipso etiã
clausis labiis clamat᷑ ad dñm: ⁊otioso
ore efficaciter uox cõpuncti cordis audi
tur. Tunc dicent inter gentes. magnifi¬
cauit dñs facere cum illis. Omnino cer¬
ta laus est: quem aduersarii ꝓfitentur.
⁊ magnum pondus ueritatis. illum bo¬

Expanded text:
tamen inter istas mundi ambiguitates tamen inter istas mundi ambiguitates maximam consolationem, quando illum conservare dona sua credimus, quem nobis gratis pepercisse sentimus. Vers. 2. Tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione. Tunc scilicet quando Domini Salvatoris adventus sicut jam dictum est captivitatem nostram commutavit in gaudium, vitia in virtutes, ignorantiam in cognitionem divinarum rerum, interitum in vitam sempiet lingua exsultatione, quibus talia Domini munere praestabantur. Sed hic os significat cordis arcanum, ubi primum gaudia seminata coalescunt, et officio linguae in fructum vocis erumpunt. De ipso ore dicitur: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Ipse etiam clausis labiis clamat ad Dominum, et otioso ore efficaciter vox compuncti cordis auditur. Vers. 3. Tunc dicent inter gentes: Magnificavit Dominus facere cum illis. Omnino certa laus est quam adversarii profitentur, et magnum pondus veritatis illum bo
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ꝓbaientur esse laudabiles. Scda
parte deprecant᷑. ut captiuitas eorũ com¬
mutet᷑ in gaudiũ. subiungentes mirabi¬
lem ueramq sententiã. quia qͥ seminant
in lacrimis. ingaudio metent.
facti sumus sicut consolati. Hic spiritalis
expositio ꝓbatur esse necessaria. Nam cũ
nullam desolationem temporib dauid
sron sustinuisse declaret᷑. restat ꝑquirẽ
qualẽ captiuitatẽ uersus iste indicare ui¬
deatur. Utiq illam diaboli: qua mundꝰ
tenebat̾ obnoxius. Captiuitas enim sy on
fuit. cum eccłam dei quȩ cunc in paueis
erat. dolorũ premebat iniquitas. S con¬
uersa est in libertatem. quando aduentu
ani inferni uincula claustraq disrupta st̃
Se quitur facti sumus sieut consolati scili¬
cet qm̃ captiuitas illa q̃ fuit: qͥniuis a nob̾
fuerit auxilio diuinitatis explosa: sic
consolatos nos redait. non omnino secu¬
ros. Illic est enim certa consolatio: uͥ erit
etiam ⁊ complenda ꝓmissio. Habenius

Expanded text:
gentes probarentur esse laudabiles. Secunda gentes probarentur esse laudabiles. Secunda parte deprecantur, ut captivitas eorum commutetur in gaudium: subjungentes mirabilem veramque sententiam: quia Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. facti sumus sicut consolati. Hic spiritualis expositio probatur esse necessaria. Nam cum nullam desolationem temporibus David Sion sustinuisse declaretur, restat perquirere qualem captivitatem versus iste indicare videatur; utique illam diaboli, qua mundus tenebatur obnoxius. Captivitas enim Sion fuit, cum Ecclesiam Dei, quae tunc in paucis erat, idolorum premebat iniquitas. Sed conversa est in libertatem, quando adventu Domini inferni vincula dirupta sunt. Sequitur, facti sumus sicut consolati; scilicet quoniam captivitas illa quae fuit, quamvis a nobis fuerit auxilio Divinitatis explosa, sicut consolatos nos reddit, non omnino securos. Illic est enim certa consolatio, ubi erit jam et complenda promissio. Habemus
Abbreviated transcription (Latin):
onminodis non habebunt. qui cũ uni¬
bene gradus iste firmatus est. ut et
preterita mala ꝓpħa recoleret. et in omnib:
aieret dñm prestitisse suffragium. Ipse enĩ
ad meliora parat ascensum. qui sibi in p̃¬
tritis affuisse dnĩ cognoscit auxilium.
ilra enim non potiusset ascendere. si qͥd
de se p̃sumere uoluisset. Quaꝓpter salu¬
torẽ regulam complectamur toto mentis
asfectu. ut ipse nobis concedat gradus is¬
tos ascendere. qui nos magnalia sua fecti
ad suꝑnam iherłm quã suauiter offerũ¬
tur: ut in itinere arduo positi scõ se car¬
mine consolentur. Iter felicissimũ. fruc¬
tuosus labor. nec aliquando decipiens. si
ille add quẽ cendit᷑. in corde semꝑ habeat᷑.
l uappter aminȩ ponamus aurẽ. mentem
purissimã cõmodemus. Aliquid enim
de illa beatitudine sumimꝰ: si sem̃ car¬
men cordis penetralib hauriamus.
quod de obnoxietate seuissima peccato¬
rũ in tantã gram sunt recepti. ut inter

Expanded text:
omnimodis non habebunt, qui cum uniomnimodis non habebunt, qui cum uniideremus quam bene gradus iste firmatus est, ut et praeterita mala propheta recoleret, et in omnibus diceret Dominum praestitisse. Ipse enim ad meliora parat ascensum, qui sibi in praeteritis adfuisse Domini cognoscit auxilium. Ultra enim non potuisset ascendere, si 440 quid de se praesumere voluisset. Quapropter salutarem regulam complectamur toto mentis affectu, ut ipse nobis concedat gradus istos ascendere, qui nos magnalia sua fecit ad supernam Jerusalem quam suaviter offeruntur, ut in itinere arduo positi, sancto se carmine consolentur! Iter felicissimum, fructuosus labor, nec aliquando decipiens, si ille ad quem tenditur, in corde semper habeatur. Quapropter animae ponamus aurem, mentem purissimam commodemus. Aliquid enim de illa beatitudine sumimus, si sanctum carmen cordis penetralibus hauriamus.quod de obnoxietate saevissima peccatorum in tantam gratiam sunt recepti, ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non preire contendunt. ut petro apło
dictum ẽ humana sapienti. Redi rtio
sathanas. Illi enim qui precedere uo¬
lunt. errare non desinunt. qui illũ sequi
desiderant. recti corde sine dubio cõꝓban¬
tur. His gͥ optat ꝓpħa bonum fieri. qui
fieri postulauit. ita nunc declinantes: ad
obligationẽ dicit posse ꝑduci. Pulchre
autẽ definita st̃ oꝑa iniquitatis. obligo¬
tio est scilicet. quȩ nos uinculis prauitis in¬
nectit. uit esse liberi nequeamus. cũ calib
laqueis tantisq constringim᷑. Et nota
qđ dicit declimnantes d est iussa dĩ non
iquentes. Pari euim sententia ꝑeunt. qui
iedcelinare iussa principis. ⁊ oꝑari ma¬
ieam uelle contendunt a dicitur certa
pnissio. pax suꝑ isrł. Uerum ista pace oĩa
mitunt᷑ eximia. quȩ uniuersũ intel¬
setum suꝑant. quȩ ommia uota transcen¬
dun. Ec ut breuiter multa claudamꝰ.
bec par ipse saluator est dñs.S. istã pacẽ

Expanded text:
tur, non praeire contendunt, ut Petro apostolo tur, non praeire contendunt, ut Petro apostolo dictum est humana sapienti: Redi retro, Satanas . Illi enim qui praecedere volunt, errare non desinunt; qui subsequi desiderant, rectis corde sine dubio comprobantur. His igitur optat propheta bonum fieri, qui fieri postulavit, ita nunc declinantes ad obligationem dicit posse perduci. Pulchre autem definita est opera iniquitatis, obligatio scilicet quae nos vinculis pravitatis innectit; ut esse liberi nequeamus, cum talibus laqueis tantisque constringimur. Et nota quod dicit declinantes, id est jussa Domini non sequentes. Pari enim sententia pereunt, qui et declinare jussa principis, et operari malitiam velle contendunt. Adjicitur certa promissio, pax super Israel. Verum ista pace omnia promittuntur eximia, quae universum intellectum superant, quae omnia vota transcendunt; et ut breviter multa claudamus, haec pax ipse Salvator est Dominus. Sed istam pacem
Abbreviated transcription (Latin):
os ad iniquitates forsitan extendere. si ꝑ¬
secutionẽ crederent longis tẽporib: ꝑma¬
nere. Sors uero iustorum est: hereditas
dnĩ. id est religio xp̃iana. supra quã non
sinit duitius crudeles tẏrannos insur¬
gere ne possint ȩccłam dnĩ longissima
ꝑsecutione conterrere Dicendo enĩ non
derelinquet. significat qm̃ ⁊ si ad tempꝰ
temptatio ꝑmittt. non tamen libera in
sua potestate deseritur. cui potius finis
mato popło:⁊ fidĩ firmitate solidato.
bona. malis digna restituat. Boni enĩ sunt
honunes. cum grã diuina preuenti cepe¬
rinit desiderare ⁊ implere quȩ iussa sunt
Legimus enim. nemo bonus nisi solus ds.
s utrumq uerum. utriuq ꝑfectum ẽ
Nam si nr̃is uirib relinquimͣ: mali sine
dubio comꝓbamͣ. si diuina miscdia suf¬
fragante respicimur: donec obedientes su¬
mus boni utiq repꝑimur. Sequit̃. ⁊ rec¬
tis corde. Recti corde sunt qui dñm sequumn¬

Expanded text:
os ad iniquitates forsitan extendere, si pos ad iniquitates forsitan extendere, si persecutionem crederent longis temporibus permanere. Sors vero justorum est haereditas Domini, id est religio Christiana, supra quam non sinit diutius crudeles tyrannos insurgere, ne possint Ecclesiam Domini longissima persecutione conterere. Dicendo enim, non derelinquet, significat quoniam, etsi ad tempus tentatio permittatur, non tamen libera in sua potestate deseritur, cui potius finis mato populo et fidei firmitate solidato, bona, malis digna restituat. Boni autem sunt homines, cum gratia divina praeventi, coeperint desiderare et implere quae jussa sunt. LegimSed utrumque verum, utrumque perfectum est. Nam si nostris viribus relinquimur, mali sine dubio comprobamur; si divina misericordia suffragante respicimur, donec obedientes sumus, boni utique reperimur. Sequitur, et rectis corde. Rectis corde sunt qui Dominum sequun
Abbreviated transcription (Latin):
sui luminis apparebit S cur prebeat᷑ ista
defensio: consequenter exponit᷑ quia non
derelinquet dñs uirgam peccatorũ suꝑ sor¬
tem iustorum: ut non extendant iusti ad
iniquitatẽ manus suas. Uirga boni mali¬
q potestas significat᷑. Sic enĩ in bono dic-¬
tum est. de ipso dño saluatore. Nurgã uir¬
tutis tuȩ emitret dñs ex syon. ⁊ dñaberis
in medio inimicorũ tuorum. Accepit etiã
moy ses uirgam de qua miracła numero¬
sa faciebat Datur siquidem ⁊ illis in ma¬
lo: qui semꝑ fideles studio prauitatis af¬
fligunt. Nam ⁊ ꝑsecutores sunt uirga mar¬
tirib. Idem ⁊ iracundi dni famulis suis.
ut fuit pharao. nabugodonosor: ⁊ ceteri.
qui asꝑrima dñatione regnarunt. Sed
hanc inaquitatẽ iniquã potestatẽ non ꝑ¬
mittit dñs diuina libertate grassari. ut in¬
telligant fideles ad patientiȩ suȩ ꝓbationẽ
hoc suꝑbis breuissimo cẽpore fuisse con¬
cessum Poterant enĩ serui dei ammos su¬

Expanded text:
sui luminis apparebit. Sed cur praebeatur ista defensio consequenter exponitur. 3 Quia non relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum: ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas. Virga boni malique potestas significatur. Sic enim in bono dictum est de ipso Domino Salvatore: Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion ; et dominaberis in medio inimicorum tuorum . Accepit etiam Moyses virgam, de qua miracula numerosa faciebat. Datur siquidem et illis in malo, qui semper fideles studio pravitatis affligunt; nam et persecutores sunt virga martyribus; item et iracundi domini famulis suis, ut fuit Pharao, Nabuchodonozor, et caeteri qui asperrima dominatione regnarunt. Sed hanc iniquam potestatem non permittit Dominus diutina libertate grassari; ut intelligant fideles ad patientiae suae probationem hoc superbis brevissimo tempore fuisse concessum. Poterant enim servi Dei animos su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat᷑. qui hic taliter egerunt. qualiter su¬
ꝑna iussa precipiunt. Illi autẽ uenien
nequissimis actib polluerunt Omnib
enu uenire cõmune est.s ad gaudium
ꝑuenire: beatorũ. Hec dicunt᷑ nomma
coniuigata. quȩ fiunt eruerbis generis
eiusdem. Et qm̃ suꝑius dixerant metere
unumquẽq oꝑa sua. in eadem metafora
ueraci sententia ꝑseuerant. addiderũt
quoq portantes manipłos suos. M essores
ad aream. quȩ in agro spicarił congrega¬
tione ligauerant. sic beati ferunt in a¬
reã dni fructuosissimas actiones. S fe¬
lix illud gremium quod triticcis ponde¬
rib ingrauat᷑. ne leuitas stipularũ uota
messoris eludat. ⁊ cunc deprehendat in¬
anitatẽ laboris sui. quando iam non p̃¬
Uambene septimus iste gradalium
in figura ueteris testamenti pͥmũ
aduentum nobis dnĩ ꝓpħauit. letitiam¬
qQ popłis salutarem largiendam esse p̃

Expanded text:
ivina praeparatur, qui hic taliter egerunt, qualiter suivina praeparatur, qui hic taliter egerunt, qualiter superna jussa praecipiunt. Illi autem ad gaudnequissimis actibus polluerunt. Omnibus enim venire commune est; sed ad gaudium pervenire, beatorum. Haec dicuntur nomina conjugata, quae fiunt ex verbis generis ejusdem. Et quoniam superius dixerant metere unumquemque operam suam, in eadem metaphora veraci sententia perseverant. Addiderunt quoque, portantes manipulos suos. Messores ad aream quae in agro spicarum congregatione ligaverint; sic beati ferunt in aream Domini fructuosissimas actiones. Sed felix illud gremium, quod triticeis ponderibus ingravatur, ne levitas stipularum vota messoris eludat; et tunc deprehendat inanitatem laboris sui, quando jam non prQuam bene septimus iste gradalium in figuram Veteris Testamenti primum adventum nobis Domini prophetavit, laetitiamque populis salutarem largiendam esse p
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit euntes ꝓuectus uite scĩssime
significat᷑ in qua bene ambulando sẽꝑ
accendit᷑. Flebant gͦ quando pauꝑes con¬
spiciebant nuditate detectos. frigore con¬
strictos. inopia seua maceratos. ut prius
pietatẽ corde facerent. antequã manus
aliquid larga prestaret. Sequit᷑ miten¬
tes semina sua. Mutentes. in illd scłmpre¬
mitientes. ubi ante facta nrã ꝑueniunt.
quam nos illue ire possi mus Sic seͥptũ
est. chesauriate uobis thes. nuiros incelo. uͥ
neq erugo neq tinea demolit᷑: neq fures esfodiut̃
⁊ furant᷑. Nec uaccat quod addidit sua.
ut de ꝓpruis laborib. non de rapinis ele¬
mosinas facere debeamus. Miscdia enĩ
illa est nr̃a dequa alt̃ gemit non: dequa
nullus contristatus absceait. quia illud
offerendum est maiestati. qđ potest sub
pietate conquiri. Nam cũ dicat añs sibi¬
dari. considera si illi aliquid de prauita¬
ce possit offerri. Addidit. uenientes autẽ

Expanded text:
cum dicit: Euntes, provectus vitae sanctissimae cum dicit: Euntes, provectus vitae sanctissimae significatur, in qua bene ambulando semper acceditur. Flebant ergo quando pauperes conspiciebant nuditate detectos, frigore constrictos, inopia saeva maceratos; ut prius pietatem corde facerent, antequam manus aliquid larga praestaret. Sequitur, mittentes semina sua. Mittentes, in illo saeculo praemittentes, ubi ante facta nostra perveniunt, quam nos illuc ire possimus, sicut scriptum est: Thesaurizate autem vobis in coelo, ubi neque aerugo, neque tinea demoliuntur, neque fures effodiunt et furantur . Nec vacat quod addidit sua, ut de propriis laboribus, non de rapinis eleemosynas facere debeamus. Misericordia enim illa est, de qua alter non gemit, de qua nullus contristatus abscedit; quia illud offerendum est majestati, quod potest sub pietate conquiri. Nam cum dicat Dominus sibidari, considera si illi aliquid de pravitate possit offerri. Addidit, Venientes autem
Abbreviated transcription (Latin):
rũ cupidi ⁊⁊ uana scłli desul̃antes. cum le¬
uicia seminant. quando adulteria com¬
mittunt. auariciam diligunt. deliciosas
comessationes exquirunt. y dolatriam co¬
lunt. ⁊ cetera quȩ fiunt diaboli instigati¬
one peccata: s in illo die iudicu cũ tris¬
dicia ⁊ fletu oꝑa sua metent. De quibus
scͥptum est: ibi erit fletus ⁊ stridor dentiũ
Sic uno uersiculo ⁊ bonarum rerum com¬
pensatio ⁊ malorum retributio declara¬
tur. Quȩ figura dr antisthamisis. hoc ẽ
recompensatio. quando iusta factis reci¬
pit. qui se aut recta aut praua conuersa¬
tione tractauerit. Euntes ibant ⁊ flebant.
uenient in exulcatione. portantes mani
plos suos. Quauis ⁊ hic uersus ad gene¬
rales uideatur bonas oꝑas ꝑtinere.ta¬
men elemosinas maxime sieut ⁊ alus
uisum est. dinoscitur cõmonere Unde
scͥptum est: sicut aqua extinguit ignem:
ita elemosina extinguit peccatũ. Nam

Expanded text:
rum cupidi, et vana saeculi desiderantes cum laerum cupidi, et vana saeculi desiderantes cum laetitia seminant, quando adulteria committunt, avaritiam diligunt, deliciosas comessationes exquirunt, idololatriam colunt, et caetera quae fiunt diaboli instigatione peccata. Sed in illo die judicii cum tristitia et fletu operas suas metent, de quibus scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium . Sic uno versiculo et bonarum rerum compensatio, et malarum retributio declarantur. Quae figura dicitur antistathmisis, hoc est recompensatio, quando justa factis recipit, qui se aut recta, aut prava conversatione tractaverit. Vers. 7. Euntes ibant et flebant, Venienpulos suos. Quamvis et hic versus ad generales videatur bonas operas pertinere, tamen eleemosynas maxime sicut et aliis visum est dignoscitur commonere; unde scriptum est: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo: ꝓnuntiandum ẽ. conuerte do¬
mine captiuitatem nr̃am. sicut correns in
austro conuertitur in liquorẽ. Qui semi¬
nant in lacͥmis: in exultatione metent.
uas seminationes esse in hoc scło apło do¬
cente cognouimus. sicut ipse ait. qui in
carne seminat. de carne metet corrupti¬
onem: i qui seminat in spũ: de spũ me¬
cet uitam eternã. Spiritalis gͦ seminatio
semꝑ in lacrimis est. quia licet fi deles do¬
mino p̾stante uirtutes oꝑentur: aut preti¬
ta peccata deplorant. aut futis se culpis
inuoluere ꝑtimescunt. Sic enĩ de ipsis
dietum est. beati qui lugent nunc. qm̃
ipsi consolabunt᷑. Isti gͥ cales qui seminãt
in lacrimis. fucurȩ ꝓmissionis gaudia con¬
sequentur. Quib etiam osee ꝓpħa dicit
serite uobis ad iusticiam: ⁊ metite mise¬
ricordiam. Seminatio uero corum ẽ. pacẽ
ieiuniis corpus edomare. elemosinis se ⁊
pietate reficere. ⁊ qͥcqͥd ad disciplinã potest
sidelium ꝑtinere. Contra. cemporaliũ re¬

Expanded text:
plenitudo, pronuntiandum est: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro convertitur in liquorem. Vers. 6. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Duas seminationes esse in hoc saeculo, Apostolo docente, cognovimus, sicut ipse ait: Qui in carne seminat, de carne metet corruptionem; et qui seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . Spiritualis ergo seminatio semper in lacrymis est, quia licet fideles, Domino praestante, virtutes operentur, aut praeterita peccata deplorant, aut futuris se culpis involvere pertimescunt. Sic enim dictum est de ipsis: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Isti ergo tales qui seminant in lacrymis, futurae promissionis gaudia consequntur. Quibus etiam Osee propheta dicit: Serite 441 vobis ad justitiam, et metite misericordiam. . Seminatio vero eorum est pacem jejuniis corpus edomare, eleemosynis se et pietate reficere, et quidquid ad disciplinam potest fidelium pertinere. Contra temporalium re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hic montes scõs uiros designant. qͥ ihe¬
rłm illam celestẽ quaq uersus in habi¬
tant. Nam ut beatos iuros debuisses al¬
uertere: sequitur. ⁊ dñs in circuitu popłi
sui. Ille enim non cireuit: nisi quẽ sibi
fidelem esse cognoscit. Circuit enim ad etͣ¬
nȩ defensionis aurilium:⁊ totius hono¬
ris cumulũ conferendũ. Adest enĩ ꝑ inef¬
fabilem naturã suam ubiq totus. omĩa
penetrans. cunctaq continens. nec more
creaturarũ ut alibi sit. aliunde discedit.
⁊ cum tamen omnia compleat. bonis pre¬
sens malis absens esse dinoscit᷑. qđ de tota
trinitate intelligere ac credere sine dubi¬
tatione debemus. Nam qđ adiecit. ex ħ
nune. istil̃ scłin significat de qͥ dieit adñs.
ccce ego uobiscum sum omnib dieb usq

Expanded text:
et hic montes sanctos viros designant, qui Jeet hic montes sanctos viros designant, qui Jerusalem illam coelestem quaquaversus inhabitant. Nam ut beatos viros debuisses advertere, sequitur, et Dominus in circuitu populi sui. Ille enim non circuit, nisi quem sibi fidelem esse cognoscit; circuit enim ad aeternae defensionis auxilium, et totius honoris cumulum conferendum. Adest enim per ineffabilem naturam suam ubique totus, omnia penetrans, cunctaque continens; nec more creaturarum, ut alibi sit aliunde discedit; et cum tamen omnia compleat, bonis praesens, malis absens esse dignoscitur. Quod de tota Trinitate intelligere ac credere sine dubitatione debemus. Nam quod adjecit, ex hoc nunc, istud saeculum significat, de quo dicit Dominus: Ecce ego vobiscum sum omnibus die
Abbreviated transcription (Latin):
tutores eiuis dicit nullatenꝰ cõmouendos:
s: hic quoq iherłm celestẽ patriã debemꝰ
aduertere. quȩ significat uisionẽ pacis.
de qua nullus. potest ullomͦ cõmoueri.
qͥ meruerit in eiꝰ soliditate constitui. Sic
enĩ nobis ueritas patet. ⁊ racio absolu¬
a constabit. s nomina huiusmodi. ad
congruam significationem tranfferamus.
A ontes in curcuitu eius: dñs in cireuitu po¬
płi sui: ex hoc nunc ⁊ usq in scłm. Sic for-¬
ma cerren& iherłm presenti uersu deseri¬
bitur. ut in illa nobis cȩlestis patria potius
indicet᷑. Est enim iherłm ista. quamuis
⁊ ipsa in monte sit. circu̾iectis montib in
medio constituta que celsis cacuminib
uelut quedam area circuit᷑. Hec forma
aictioniꝰ grece dr copothesia. latine loci
magna altitudine preminere cernunt᷑.
n malo sunt positi. in duo confido. qͣm
dicitis animȩ mee trans migra in mon¬
tem sicut passer. In bono. suscipiant mon¬
tes pacem popło tuo. ⁊ colles iusticiã. sic̃

Expanded text:
latenus commovendos? Sed hic quoque Jerusalem, coelestem patriam debemus advertere, quae significat visionem pacis: de qua nullus potest ullo modo commoveri, qui meruerit in ejus soliditate constitui. Sic enim nobis veritas patet, et ratio absoluta constabit, si nomina hujusmodi ad congruam significantiam transferamus. Vers. 2. Montes in circuitu ejus: et Dominus in circuitu populi sui, ex hoc nunc et usque in saeculum. Sic forma terrenae Jerusalem praesenti versu describitur, ut illa nobis coelestis patria potius indicetur. Etenim Jerusalem ista, quamvis et ipsa in monte sit, circumjectis montibus, in medio constituta, quae celsis cacuminibus velut quaedam area circuitur. Haec forma dictionis Graece dicitur topothesia, Latine loci magna altitudine praeeminere cernuntur. In malo sunt positi: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer ? In bono: Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nuera irligione constantes ispem suam
n diĩ defensione posuerint. sicut sy on
ihtrosolime mons. ita firmissima solidi¬
ate consistuit S hic noĩs est interp̾tatio ꝑ¬
qurenda. Sron enĩ dr̃ speculatio. q̃ con¬
amaiestati insensatum aliquid poterat
omparari. nisi sub aliquo significatioẽ
ybabili. quod in scripturis diunis fre¬
quenter inuenies. Nam ⁊ alibi dictum
et montes exultauerunt ut arietes. ⁊ col¬
is sicut agni ouium. ⁊ his similia Dictt
gͥ de homine. qui confidit in dũo non cõ-¬
nouendũ esse in eternũ sicut montem
son. cũ camen ⁊ ipsũ in fine mundi cre
significatione declarat᷑: ⁊ considera qr
supra posuit qui confidunt. ⁊ postea sin¬
glarit̃ dixit non cõmouebit᷑. uidelicet ut
nuimerosã xani populi oftenderet untatẽ ad¬
drit. qui habitat in iherłm. Cum sciamꝰ
iherłm a diuersis gentib funditus fu

Expanded text:
in vera religione constantes, et spem suam in Domini defensione posuerint, sicut Sion, Jerosolymae mons, ita firmissima soliditate consistunt. Sed hic nominis est interpretatio perquirenda. Sion enim dicitur speculatio 439, quae conim tantae majestati insensatum aliquid poterat comparari, nisi sub aliqua significatione probabili, quod in Scripturis divinis frequenter invenies; nam et alibi dictum est: Montes exsultaverunt ut arietes, et colles velut agni ovium ; et his similia. Dicit ergo de homine, qui confidit in Domino, non commovendum esse in aeternum, sicut montem Sion; cum tame n et ipsum in fine mundi credsignificatione declaratur. Et considera quia supra posuit, qui confidunt; et postea singulariter dixit, non commovebitur; videlicet ut numerosam Christiani populi ostenderet unitatem. Addidit, qui habitat in Jerusalem. Cum sciamus Jerusalem a diversis gentibus funditus fu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ merito significant᷑ ecclȩ. quȩ ꝑicło¬
sos fuictus mundi ꝑ lignum głosȩ crucis
euadunt. portantes popłos qui signo fidi
ccediderunt. In his nauib habitat xp̃c. qͥ
si a credentib excitet᷑: dicit ĩmanissime
tempestati ut quiescat:i quiescit. Seqͥ᷑¬

Expanded text:
autem merito significantur Ecclesiae, quae periculoautem merito significantur Ecclesiae, quae periculosos fluctus mundi per lignum gloriosae crucis evadunt, portantes 352 populos, qui sicrediderunt. In his navibus habitat Christus: qui si a credentibus excitetur, dicit immanissimae tempestati ut quiescat, et quiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
parationib explicatur. S quamuis in
capite huius uersus de mari nauigero
dicere uideat᷑. tamen de hoc scło congru¬
enter accipitur. ubi di abolice sine nu¬
mnero serꝑe probant᷑ insidiȩ: maliciaq
dmonum uelut quib dã fluctib ani-¬
marum uoluntas instabilis cõmouet᷑.
Mari eium ipsi reddunt dum naufragari
compellunt. quia dubium non ẽ illum
undas ĩmanissimas pati. qui mergitur
gurgite peccatorum. Mare quippe.a
meando dictum est. quod semꝑ accedat
ac redeat. S isti sp̃s innumerabiles no¬
bis. deo cõprehensibiles st̃ qͥ arenã ma¬
ris ⁊ pluuiarũ guitas enumerat: i ne
omnino incõprebensibiles linquerent᷑:
quantitate non qualitate ea diffinuis.
Deniq de eis dr. animalia pusilla ⁊ ma¬
gna. qm̃ inter ipsos ⁊ maiores esse neqͥcie
ues ꝑtransibunt. Oraco iste quẽ forma¬
sti ad illudendum ei. Illic in mundo
scilicet quem suꝑus mare dix̃. Naues

Expanded text:
parationibus explicatur. Sed quamvis in parationibus explicatur. Sed quamvis in capite hujus versus de mari navigero dicere videatur, tamen de hoc saeculo congruenter accipitur, ubi diabolicae sine numero serpere probantur insidiae, malitiaque daemonum velut quibusdam fluctibus animarum voMare enim ipsae reddunt, dum naufragare compellunt, quia dubium non est illum undas immanissimas pati, qui mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando dictum est, quod semper eat ac redeat. Sed isti spiritus innumerabiles nobis Deo comprehensi sunt, qui arenam maris, et pluviarum guttas enumerat; et ne omnino incomprehensibiles linquerentur, quantitate non qualitate ea definivit. Denique de eis dicitur: « Animalia pusilla et magna, » quoniam inter ipsos et majores esse nequitiae ves pertransibunt; draco iste quem formasti ad illudendum ei. Illic, in mundo scilicet, quem superius mare dixit. Naves