comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qui p̃cepta legis implere se pu¬
tat ꝑ arbitrium ꝓprie uoluntatis si.¬
ne sp̃u grẽ: suam uisticiam uult con¬
stituere: ñ iusticiã dĩ sumere. Nam
unde dicit idẽ apłs: ut inueniar in
illo ñ habens meam iusticiam quȩ ex
lege. ẽ. s. iusticiã que. ẽ. ex fide .iii.

Expanded text:
im praecepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Nam unde dicit idem apostolus, Ut inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed justitiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
Si caritas qua pat̃ diligit filium. et patrẽ
diligit filius in effabilit̃ cominumonẽ
demonstrat amborum: quid conueni
si in illa trinitate solus sp̃s sc̃s. ẽ caritas p¬
fecto et filius ñ solius patris. uerũ etiam p̃
sc̃ĩ filius inuenitur. Ita enim locis minume¬
rabilib dr̃ & legitur filius unigenitus dĩ p¬
tris: ut tam̃ et islud uerum sit quod apss
ait de dõ patre. qui eruit nos de potesta.¬
te tenebrarum. et transtulit in regnũ fili
caritatis suȩ. Nondixit filii sui: quod si
diceret. uerissime diceret. quẽadinodum
quia sepe dixit uerissime dixit: s ait fui
caritatis sue. Filius gͦ. ẽ. etiam sp̃s sc̃. siñ¬
ẽ. in illa trinitate caritas dĩ. nisi sp̃s sõs.
Iuod si absurdissimũ. ẽ. restat ut ñ solus
dictum .ẽ. filis caritatis sue nichil aliud
intelligatur quã filii sui dilecti: quã fili
postremo substantiȩ suȩ. Caritas quipe
patris que innatura eius. ẽ. in effabiliterꝰ

Expanded text:
Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid conveniesi in illa Trinitate solus Spiritus est charitas, profecto et Filius sancti Filius invenitur. Ita enim locis innumerabilibus dicitur et legitur Filius unigenitus Dei Patris, ut tamen et illud verum sit quod Apostolus ait de Deo Patre: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Non dixit, Filii sui; quod si diceret, verissime diceret, quemadmodum quia saepe dixit, verissime dixit: sed ait, Filii charitatis suae. Filius ergo est etiam Spiritus sanest in illa trinitate caritas dei nisi spiritus sanctus. quod si absurdissimum est, restat, ut non solus dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii postremo substantiae suae. caritas quippe patris, quae in natura eius est ineffabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
defende liberum arbitrium: ñ oppugne.¬
mus unde lib̾um fit. Nam qui oppugnat
grãm qua nr̃m ad declinandum a mas
& faciendum bonum liberatur arbitũ.
ipse arbitrium situm ad huc uult. ẽẽ. ꝙq¬
tuiũ. Responde obsecro quomͦ dicit aps̾
grãs agentes patri idoneos facienti nos u
parte sortis scõrũ uiltimane. qui eruit no
de potestate tenebrarũ. et transtilit
ui regnuum filii caritatis suȩ. siñ ipse al¬
bitriũ nr̃m. s iosum arbitris se liberd.

Expanded text:
defendere liberum arbitrium, non oppugnemus, unde fit liberum. nam qui oppugnat gratiam, qua nostrum ad declinandum a malo et faciendum bonum liberatur arbitrium. ipse arbitrium suum adhuc uult esse captiuum. responde, obsecro; quo modo dicit apostolus: Gratiasagentes patri idoneos facienti nos in parte sortis sanctorum in lumine. qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis suae, si non ipse arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
enim uoluerit amicus. eẽ. scłi huiusmus¬
di. sicut scriptura dicit: inimicus di re.¬
putabitur. Sicut autem non pocest
homo duob dnĩs seriure: sic nemo pot̾¬
int̃ se hec duo gaudi a differunt: suntq
om̃ino contraria. Iu ando gaudet᷑ in
scło: ñ gaudet᷑ in dño. Quando gaudet᷑
indño. ñ gaudecur in scło. Uincat gau¬
dium indño: donec finiat᷑ gaudiũ in
scło. Raudium in dño semꝑ augeatur.
gaudium in scłd semꝑ minuatur. do¬
nec finiatur. Non ideo ista dicunt᷑.¬

Expanded text:
enim voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duobus dominis servire ; sic nemo potinter se haec duo gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
apłs eos alloquens qui sibi iam uidebant᷑
eẽ. ꝑfecti. cumse imꝑfectum. ẽẽ. dixiss:
ne forte unicurrerent in seductores qui
cosuelint afide auertere ꝓmittendo
scientiam ueritatis & hoc putarent. ẽẽ.
quod dixit apłs. id quoq ds uob̾ reuela¬
uit: continuo subiunxit. Ueruntamꝰ in qͦd
xeris contta regłam qͥd̾ ñsit catholige fidei.
ad quã uelut uiam quȩ te ducat ad patriã
ꝑuenist: & sic uitellexeris ut inte dubi¬
tari om̃ino ñdebeat. adde ad ȩdifictum:
noli tam̃relinquere fundam̃tum. S ꝑo¬
de misccłia dĩ: quod in om̃ib ueris que
certamͥ sunit ꝑseuerantẽ me faciet. Si qͥd
autem alit̃ sapio. id quoq mͥ ipse reuela¬
uit. siue ꝑ occultas inspirationes atqi ad¬
monitiones. siue ꝑ manifesta eloquia
sua: siue ꝑfraternaᷤᷤ sermocinationes.

Expanded text:
Apostolus eos alloquens qui sibi jam videbantur esse perfecti, cum se imperfectum ipse dixisset, ne forte incurrerent in seductores, qui eos vellent a fide avertere promittendo scientiam veritatis, et hoc putarent esse quod dixit Apostolus, id quoque vobis Deus revelabit; continuo subjunxsit contra regulam catholicae fidei, ad quam, velut viam quae te ducat ad patriam, pervenisti; et sic intellexeris, ut inde dubitare omnino non debeas: adde aedificium, noli tamen relinquere fundamentum. Sde misericordia Dei, quod in omnibus veris quae certa mihi sunt, perseverantem me faciet; si quid autem aliter sapio, id quoque mihi ipse revelabit , sive per occultas inspirationes atque admonitiones, sive per manifesta eloquia sua, sive per fraternas sermocinationes.
Abbreviated transcription (Latin):
quereret dicens. ut inueniar᷑ illo ñ habenᷤ
meam iusticiam quȩ ex lege. ẽ. s iusti.¬
dicit modo. Si quo mͦ occurtam iunre¬
surrectione mortuoꝵ. Quare dixistisi
quomͦ occurram: Non quod iam acce.¬
ꝑim. aut i.in ꝑfectus sim. sequor autẽ¬
si comp̃hendam. in quo et comp̃hensus
sum a xp̃o iħu. Preuenit me iusticia
ipsuis: sequatur illum mea. Tunc autẽ
sequet᷑ mea: si ñ sit mea. Si quomͦ oc¬
curram: ñ quia iam acceꝑtm. aut iam
ꝑseccus sim. Ceꝑunt mirari qui hoc au¬
diebarit dicentem apłm: ñ quia iam ac-¬
ceꝵim. aut iam ꝑfectus simi. Quid .ẽ.
patiens amans ȩccłam. sollicutidinem
om̃ium excłarũ corde gestans. quid ñ¬
dũ acceꝑit: Non quia iam accepim:
aut iam ꝑfeotus sim. Iuid. ẽ. qd̾ dicis :
Nolite inquit putare me falli plismne ꝑe
noui quã uos. Scio quid mͥ desit. nesco
quid assit. Egome ipsumñ arbitror qp¬
hendisse. Uuiun autem: hoc me nona
bitror app̃hendisse. Unum multa habt

Expanded text:
illo non habens meam justitiam, quae ex Lege est, sed justidicit modo, Si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. Quare dixisti, Si quo modo occurram? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: sequor autedo apprehendam, in quo et apprehensus sum a Christo Jesu. Praevenit me justitia ipsius, sequatur illum mea. Tunc autem sequetur mea, si non sit mea. Si quo modo occurram. Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Coeperunt mirari, qui hoc audiebant dicentem Apostolum: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est patiens, amans Ecclesiam, sollicitudinem omnium Ecclesiarum corde gestans: quid nondum acceperat? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est quod dicis? Nolite, inquit, in me falli: plus me ipse novi quam vos. Si nescio quid mihi desit; nescio quid adsit. Ego me ipsum non arbitror apprehendisse. Unum rbitror apprehendisse. 24. Unum. Multa habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos inferas tu temptationẽ. s lib̾anos
mundo ñ estis: s ego uos elegi de mundo.
Erant gͦ de mundo quando regnum eiꝰ
ñ erant: s ad mundi principẽ ꝑtiuebaÑ.
De mundo ẽ. gͦ. quicquid hominum a
uero quidẽ dõ creatum. s ex adam u¬
ciata atq dãpnata stirpe generatũ. ẽ.
F actum .ẽ. autem regnum ñ iam de muiz¬
do: quicquid unde in xp̃o regeneratũ ÷.
Sic eñi nos dĩ eruit de potestate tenebra

Expanded text:
«Ne nos inferas in tentation«Ne nos inferas in tentationmundo non estis, sed ego vos elegi de mundo . Erant ergo de mundo, quando regnum ejus non erant, sed ad mundi principem pertinebant. De mundo est ergo quidquid hominum a vero quidem Deo creatum, sed ex Adam vitiata atque damnata stirpe generatum est: factum est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
enim et salutare eiꝰ: quia salutare dĩ
bolo: captiuũ tenebant ppłm dĩ. De
qua captiuitate cim reduim᷑ & princeps
lruiꝰ mundi mutitur foras. ȩdificaturꝰ
domus post captiuitatẽ cuiꝰ lapis angula¬
ris. ẽ. xp̃c. qui duos condidit in se. in
unum nouũ hominẽ faciens pacem:
quia dies ex die ueniens ȩuangłizauit
eis qui erant ꝓpe. et eis qui erant longe
faciens utraq unum: et adducens alias
oues que ñ sunt de hoc ouili. ut sit
unus grex & unus pastor. Nic gͦ inimi
cidiabolus & angł eius: captiuauerant
p̃destinatos in dĩ regnum & głam.
Aredẽptore autem nr̃o foras missi qui dña¬
r. infidelib solebant intrunsecus. fideles
oppugnant extrinsecus. S oppugnant
ñ expugnant eos qui app̃hendunt turrĩ
fortitudinis a facie inimnici. Ut autem
oppugnent: sentiunt innobis. ẽẽ. infirꝰ¬
mitatis reliquias: ꝓpt̃ quas diciius di¬
mitte nob̾ debita nr̃a. ꝓpt̃ quas dicimꝰ.

Expanded text:
est et «salutare ejus;» quia salutare Dei est et «salutare ejus;» quia salutare Dei bolo captivum tenebant populum Dei. De qua captivitate cum redimimur, et princeps hujus mundi mittitur foras, aedificatur domus post captivitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, quam dies ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex et unus pastor . Et ci, diabolus et angeli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici . Ut autem oppugnent, sentiunt in nobis esse infirmitatis reliquias, propter quas dicimus, «Dimitte nobis debita nostra;» propter quas dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xꝑm redimim᷑. legendo in apłicis lit
uetus testam̃tum innouo reuelatum.
in uetere nouũ uelatum uides: recole quẽ
dixerit apłs paulus principẽ potestatis
quibusdam. ut resipiscant a diaboli
laqueis captiu. ati ab illo scđm ipsius
eum expellens de fidelium cordib ait.
nunc princeps huiꝰ mund missus. ẽ. fo¬
ras: & ipsius itidẽ apłi dicentis. qui eruit
nos de potestate tenebrarum. et transtu¬
lit in regnum filii caritatis suȩ. Hȩc atq
huiusmod rationatus intende animũ
in litteras ueteris testam̃ti: & uide quid
cantecur in eo psalmo ciuꝰ.ẽ. titulus. qͣts¬
do domus ȩdificabatur post captiuitatẽ.
bi enim dr̃. cantate dño canticum nouũ:
cantate dño. benedicite nom̃ eius. annum¬
ciate. uel potius bene nuntiate: ĩmo ut
ipsum uerbũ quod ingreco positũ. ẽ.
transferam: euangłlzate diẽ ex die sa-¬
lutare eiꝰ. Hinc enimnuncupatũ. ẽ. in
m̃ ex lumine. filius ex patre. Hoc. ẽ.

Expanded text:
istum redimimur, legendo in apostolicis Vetus Testamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulus principem potestatis quibusdam, «ut resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso secundum ipsius eum expellens de fidelium cordibus ait, «Nunc princeps hujus mundi missus est foras» ; et ipsius itidem Apostoli dicentis, «Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae» . Haec atque hujusmodi ratiocinatus, intende animum et in litteras Veteris Testamenti, et vide quid cantetur in eo psalmo cujus est titulus, «Quando domus aedificabatur post captivitatem:» ibi enim dicitur, «Cantate Domino canticum novum.» cantate Domino, benedicite nomen ejus, annuntiate,» vel potius, «bene nuntiate,» imo ut ipsum verbum quod in graeco positum est, transferam, «evangelizate diem ex die, salutare ejus.» Hinc etus, lumen ex lumine, Filius ex Patre. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem in hac uitañ aliud dicit. quã ea
quȩ retro sunt obliuisci: & in eaquȩ ante
sunt extendi scdm intentionem. Tntisi¬
ma. ẽ. eñi querentis utentio: donec app̃¬
hendatur illud quo tendimiis. & qua
extendimur. S ea recta intentio. ẽ: que
ꝓficiscit᷑ a fide. Certa enim fides. ut amq¬
inchoat cognitionem. Cognitio u certa
uerumnus tutiorem. eẽ. affectum ueraque¬
ueniamus tanquã quesituri. Cum eũon.¬
sũmauerit homo tunc incipit. De credes¬
dis nulla infidelitate dubitemus. de ina¬
ligendis nulla temeritate affirinemꝰ I
illis auctoritas tenenda. ẽ: in hisueritas
exquirenda. Iusticia scđm qua uebs

Expanded text:
fectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumqinchoat cognitionem. Cognitio enim perverimus tutiorem esse affectum vera quaeveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaes
Abbreviated transcription (Latin):
renouatione ꝓsi ientes. iam ꝑfectifacci
sunt eiusdem iusticiȩ uiatores. T otaui
ta xp̃ianiboni. scm̃ desiderium. ẽ. Quod
autem desideras nondum uides. s deside¬
rando capax efficeris. ut cuinuenerit qd̾¬
desideras implearis. Sicut enum si uelles
implere aliquẽ sinum. et nostiquam
magnum. ẽ. quod dabitur. extendissi.¬
numuł sacciuel utris. uel alicuius rei:
nosti quantum missurus es. ⁊ uides qua
angustus. ẽ. sinus. extendo facis capatio¬
rẽ: sic ds̃ differendo excendit desiderũ.
desiderando extendit animum: exten¬
dendo facit capacem. Desidemus gͦ fr̃s.
quia implendi sumus. Uidete paulum
extendentem sinum: ut possit capere qd̃
uenturum. ẽ. Ait. Non qr iam acceꝑim:

Expanded text:
renouatione proficientes iam perfecti facti renouatione proficientes iam perfecti facti sunt eiusdem iustitiae uiatores. Sita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim,
Abbreviated transcription (Latin):
tendens me ad destinatũ ꝑsequor:
ad brauium suꝑne uocationis dei
sapiamus. Ipse confitetur nondũ¬
se accepisse. ñdum. cẽ. ꝑfectum. ea
plenitudine iusticie quã adipisci di¬
lecit in xp̃o: s ad huc scđ̾m uitenti¬
onẽ sequi. & p̃terita oblituscentẽ
in ea que ante sunt extendi: ut
nouerimius etiam ad ipsum ꝑtiuere.
illud quod ait. & si exterior homo
nr corrũpitͤ. s interior renouat᷑ de
die indiem: quãuis iam ẽẽt ꝑfectus
uiator: & si ñdum erat ipsius itineris
ꝑfectione ꝑuentor. Deniq talesuult
secum in isto cursu comites raꝑe: quib
continuo conuingit et dicit. Quot¬
quot gͦ ꝑfecti hoc sapiamus. Et si quid
alit̃ sapitis:. hoc quoq uobis dĩ reuela¬
uit. Ueruntam̃ in quod ꝑuenimus. in eo
ambulemus. Ambulatio ista non corporis
pedibus. s mentis asfectib &: uitȩ morib
geritur: ut possint. ẽẽ. ꝑfecti tusticiȩ possiᷤ¬
sores. qui recto itinere de die indiem sua

Expanded text:
 sequor ad palmam supernae uocationis dei pse se confitetur nondum accepisse, nondum esse perfectum in plenitudine iustitiae, quam adipisci dilexit in Christo, sed adhuc secundum intentionem sequi et praeterita obliuiscentem in ea quae ante sunt extendi, ut nouerimus etiam ad ipsum pertinere illud quod ait: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem, quamuis iam esset perfectus uiator, etsi nondum erat ipsius itineris perfectione peruentor. denique tales uult secum in isto cursu comites rapere, quibus continuo subiungit et dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque deus uobis reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. ambulatio ista non corporis pedibus, sed mentis affectibus et uitae moribus geritur, ut possint esse perfecti iustitiae possessores, qui recto itinere fidei de die in diemsua
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ꝑuenire. Ubi dixerit sufficit. ibi
hesit. Attende apłm cuiñ sufficit. Uide
quomͦ se uult adiuuari: donec ꝑueniat.
Fãs inquit egome ñ arbitror app̃ien¬
disse: ne illi sibi uiderent᷑ app̃hendisse
quib rursum dicit. Iuise putat aliquid
scire. ñdum scit queadmodum oportet
scire. Quidg̾ ait: fr̃s:. egome ñ arbicror.

Expanded text:
novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi haesit. Attende Apostolum, cui non sufficit; vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego me non arbitror apprehendisse; ne illi sibi viderentur apprehendisse, quibus rursus dicit, Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
uita dicit. Si in hac uita tantum in xp̃o
sꝑantes sumus: miserabiliores sumꝰ om̃ib
hominibꝰ Obliuiscere gͦ p̃terita quib ma¬
le uixisti: contẽpne p̃sentia quib tẽꝑalit᷑
uiuis. ne te alligando p̃sentia. ñ ꝑmittant
ꝑtenire ad futura. Si eñi p̃sens uita delec¬
tat: aurem in terra posusti. Si tuis p̃teri¬
tis etiam recrolatentib delectaris: aurem
de cauda obturasti. Debesgͦ ire inlucem.
exire de tenebris. audita uoce medicam̃ti
medicati a sapiente: ut iaminluce ambtilanᷤ.
&e exultans dicas. Iuȩ retro oblitus: itea.
que ante sunt extentus. Nondixit quȩ
retro oblitus. & p̃sentib delectatus. Cum
dicit quȩ retrooblitus: ñ obturauit aurẽ
rito audiens. merito p̃dicans. merito exul¬
tat lingua cius.: p̃dicansueritatem in luce
noua. deposita tutuca uetere. Quan
tũcunq hic uexerimus: quantũcunq
hic ꝓfecerintus. nemo dicat sufficit mͥ:
iustus fum. Iui dixit. remansit iniua: ñ

Expanded text:
Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem rito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tuntumcumque hic vixerimus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt᷑: s illis dico qui iam manducant
solidũ cibum: iamuident᷑. eẽ. ꝑfecti: qr
intelligunt ȩqualitatẽ tierbi cum patre.
dhuc ni sic uident quomͦ uidendũ. ẽ. fa¬
cie ad faciem: adhuc ex parte inenig¬
mate: Currant gͦ. quia cum uia finita
fuerit. tunc redimus ad patriam. Cur¬
rant extendant se. Quocquot ꝑfecti
hoc sapiamus. Et siquid alit̃ sapitis. hoc
quare ñ redis ad lacmatris: Quiasiñ er¬
gredimini inmirabilib suꝑ uos. sed ser¬
uatis humilitatem reuelauit uob̃ dĩ qs̃
alit̃ sapitis. Si autẽ hoc ipsum qd̾ altter
sapitis defendere uultis. & ꝑtinacit astnu¬
ere contrapacem eccłȩ: fit uob maledictũ
hoc qd̾ dixcit. suꝑmatrẽ cũ estis. ut forisa
lacte separemini: foris a uiscerib mattis
fame moriaminz. Si autẽ ꝑseueratis in
pace catholica:. si quid forte aliter sapits
qũa oportet sapere: ds̃ uob̾ reuelauit hu¬
mmilibꝰ Iuare: Quia dĩ suꝑbis resistit.

Expanded text:
pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quare non redis ad lac matris? quia si non exgredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae, et vobis maledictum hoc quod dixit super matrem cum estis, ut foris a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? quia Deus superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
temporis fine claudunt᷑ ꝓtransactis ha¬
benda sunt: unde ea sibi apłi pꝰposuit
intentio que retro sunt obliuiscentis :
ubi temporalia cuncta oportet intelligi.
& in eaquȩ ante sunt extenti. quȩ appeci¬
cio. ẽ. eternorum. Cui tanta reuela
bantur: quid ait : fũs: ego me ipsum
ad hoc accepit colaphizantem angłm
sathanȩ. ne excolleret᷑ in magnitudinẽ
reuelationum suarum. uis audet dicere.
qr comp̃hendit : Ecce paulus ñ app̃hen¬
dit. et dicit ñme arbitror app̃hendisse.
t quul agiso paule: Ad huc curro inquit
ut app̃hendam. Adhuc paulus uiuia. ẽ.
et tute putas inpatria: Unum autem
inquit quȩ recro sunt oblitus. Hoc fac
itu. Uitam p̃teritam inalam obliuisce¬
re. Site delectauit aliquando uanitas:
ñte delectet. Que retro inquit oblitus.¬
udio uocẽ dĩ desiꝑ: & curro ut app̃hens¬
dam. Non enĩ dimisit me inuia remañe:
qui ñ cessat alloquime. Iuoquot gͦ ꝑ¬
fecti:. hoc sapiamus. Non loquor imꝑfec

Expanded text:
temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. bantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitusudio vocem Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
me suscepit dextera tua. in dño
meo mediatore filio hominis. int̃ te
unum & nosmultos. iimultis ꝑ multa
ut ꝑ eum app̃hendam inquo & app̃¬
hensus sum. et a ueterib colligar. se¬
quens unum p̃terita oblitus. ñ iea
quȩ futura & trausitura sunt. s in ea
quȩ ante sunt ñ distentus. s extensꝰ.
ñ scdm distentionem. si scdđ̾m intenti¬
onem sequor ad palmam suꝑnę uo¬
cationis: ubi audiam uocem laudis.
& contempler delectationem tuam.
nec uenientem nec p̃tereuntẽ. Fn̾s ego

Expanded text:
me suscepit dextera tua in domino me suscepit dextera tua in domino meo mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum apprehendam in quo et apprehensus sum et a ueteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus; non in ea quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante sunt non distentus, sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequar ad palmam supernae uocationis, ubi audiam uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec praetereuntem. nunc uero
Abbreviated transcription (Latin):
scđm app̃hensionẽ. Non relabamur.
unde iam transiliuimꝰ. nec remaneamus
in illis in quȩ iamuenimꝰ. Curramꝰ in¬
tendamꝰ: inuia sumus. nec tamsis securꝰ
ex eis quȩ transisti. quã sollicitus ꝓ eis
quo nondum ꝑuenisti. Unum autem.
trem: & sufficit nob̃. Unum autem quȩ
et una dr̃ in alio psalmo. Unam petuĩ a
qũatus multum ꝓfecerit dicat. sufficit
mͥ Iui eñi dixit remansit: & hesit us
uia ante finem. qui ñ ꝑseuerauerit
inchoatur: & spe geritur. Nam tunc
erit cum absorbebitur mors in uicto¬
głis facti. Om̃s inquit resurgemꝰ. seb
les angłis dĩ. App̃hensi etum sumus mnͦ
in tunore ꝑ fidem: tunc autem app̾hen¬
demus incaritate ꝑ speciem. Iuan¬
diu enim sumus incorpore. ꝑegrinam᷑
a dño. ꝑ fidemenim ambulamus et ñ
ꝑspeciem. Ipse itaq aplis qui dicit.
ut app̃hendã sicut app̃hensus sũ: aꝑ¬
te se ñ app̃hendisse consitet᷑. Fñs
inquit. ego me ũ arbitror app̾heri.
disse. Ecce distentio. ẽ. uita mea. &

Expanded text:
m apprehensionem. Non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamus, in via sumus: nec tam sis securus ex eis quae transisti, quam sollicitus pro eis ad quae nondum pervenisttrem, et sufficit nobis . Unum autem, quae et una dicitur in alio psalmo: Unam petii a quamvis multum profecerit, dicat, Sufficit mihi. Qui enim dixerit, remansit, et haesit in via ante finem, qui non perseverabit inchoatur et spe geritur; nam tunc erit, cum absorbebitur mors in uictogelis facti: Omnes enim, inquit, resurgemus, sed ales Angelis Dei . Apprehensi enim sumus modo in timore per fidem, tunc autem apprehendemus in charitate per speciem. Quandiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Ipse itaque Apostolus qui dicit, ut apprehendam, sicut apprehensus sum, aperte se non apprehendisse confitetur: Fratres, inquit, ego me non arbitrors, ecce distentio est uita mea et
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua uoluntas ipsa succũberet:
&e ideo ꝑseuerare ñ possent. quia
deficientes infirmitate nec uellent.
aut ñ ita uellent infirmitate uo¬
luntatis ut possent. Subuentũ. ẽ.
gͥ infirmitati uoluntatis humanę.
ut diuiina gr̃ã in declinabilit̃ & in¬

Expanded text:
tate sua voluntas ipsa succumberet, tate sua voluntas ipsa succumberet, et ideo perseverare non possent, quia deficientes infirmitate nec vellent, aut non ita vellent infirmitate voluntatis ut possent. Subventum est igitur infirmitati voluntatis humanae, ut divina gratia indeclinabiliter et in
Abbreviated transcription (Latin):
re: id.ẽ. cum humilitate. Noli altum
saꝑe.s tume. Irne ut implearis: noli
altum saꝑe ne sicceris. Dĩ. ẽ. cñi qui¬
oꝑatur in uob̾. ⁊ cętera. N ec de ip¬
sa ꝑseuerantia boni. uoluit dĩ scõs
suos inuirib suis. s ĩpso głari: qui eis
ũ solum dat adiutorium quale pri¬
mohomimi dedit. sine quo ñ possint
ꝑseuerare si uelint. s in eis etiam oꝑa
nisi et possint &e uelint. ꝑscuerandi
cis & possibilitas et uoluntas diume
gr̃ȩ largitate donetur. Tantũ quippe
spũ scõ accenditur uoluntas eorum:
ut ideo possint quia sic uolunt: ideo
sic uelint. quia dĩ oꝑat᷑ ut ueluit.
am si intanta in firmitate uite hitiꝰ.
inqua tamen in firmitate ꝓpt̃ elatio¬
nem reprimendam ꝑfici uirtutem o¬
portebat. ipsis relinqueret᷑ uoluntas
sua. ut inadiuiario dĩ sine quo ꝑse¬
uerare ñpossent. manerent si uel¬
lent. nec dĩ in eis oꝑaret᷑ ut uellent:
int̃ tot et tantas tẽptationes infirmi¬

Expanded text:
re, id est, cum humilitate. Noli altum re, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne sicceris. CAPUT IV. 4.  nec de ipsa perseverantia boni voluit Deus sanctos suos in viribus suis, sed in ipso gloriari: qui eis non solum dat adjutorium quale primo homini dedit, sine quo non possint perseverare si velint; sed in eis etiam, openisi et possint et velint, perseverandi eis et possibilitas et voluntas divinae gratiae largitate donetur. Tantum quippe Spiritu sancto accenditur voluntas eorum, ut ideo possint, quia sic volunt; ideo sic velint, quia Deus operatur ut velint. Nam si in tanta infirmitate vitae hujus in qua tamen infirmitate propter elationem reprimendam perfici virtutem oportebat ipsis relinqueretur voluntas sua, ut in adjutorio Dei sine quo perseverare non possent, manerent si vellent, nec Deus in eis operaretur ut vellent, inter tot et tantas tentationes infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ p̃dicato xp̃o crucifiao audiunt
duo: unus contẽpint. alt̃ ascendit.
ui contẽpnit impuite sibi: qui ascen¬
dit ñ arrog& sibi. Audiuit enima
uerace magistro: nemouenit ad me.
nisi datum fuerit ei a patre. G aude¬
at quia dantum. ẽ: gr̃ãs agat danti.
corde humili ñ arroganti: ne qđ hu¬
iilis meruit. suꝑbus amittat. Nã etiã
qui iam in ipsa uia iusta ambulant. si
sibi eam tribuerut & uirib suis: ꝑe¬
unt de ula. Idõ humilititem nos do¬
cens scã scriptura: ꝑ apłm dicit. Cum
timore & tremore ur̃am ipsorum sa¬
lutem oꝑamini. Et ne sibi ide aliqͥd
darent quia dixit oꝑamini: conunuo
subiunxit. Ds̃ enum. ẽ. qui oꝑat᷑ in
uob̾. & uelle & oꝑari ꝓbona uoluntate.
s̃. ẽ. qui oꝑatur inuob̾: idõ cum tuno¬
re et tremore. Uallẽ facite: imbrem
suscipite. Depressa implentur: alta sic¬
cantur. Grã pluuia. ẽ. Quid gͦ mira¬
ris. si dĩ suꝑbis resistit. humilib autẽ
dat gr̃am : Ideo cum timore & tremo¬

Expanded text:
quod praedicato Christo crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremo
Abbreviated transcription (Latin):
martalitatem: Nonne quomͦ ipse reslt¬
rexit amortuis &e iamnonmoritur. et mes
ei ultra ñ dominabitur: sic& nos: Mitdi¬
liusut ita dicam. Nam illiꝰ caro ñiudit
corruptionem: nr̃a de cinere repaaus
Magnum ẽ. quidẽ quia p̃cessit inerq̃ls
et dedit nobis quid sꝑaremus. s ñ hoc. ẽ
solum illi qui de iusticia loquebatur. ñła

Expanded text:
nne quomodo ipse resurrexit a mortuis, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur .; sic et nos, mirabilius, ut ita dicam? Nam illius caro non vidit corruptionem, nostra de cinere reparatur. Magnum est quidem, quia praecessit in exemplo, et dedit nobis quid speraremus: sed non hoc est solum illi
Abbreviated transcription (Latin):
psumenum de terra suscitauit taic̃ito:
ut caro eiꝰ nonuidet corruptionem. Nec
ilud ab illo alienabo qd̾ additum. ẽ. ⁊
de stercore erigit in opem. In ops quippe.
idem qui pauꝑ. Stercus uͦ unde erectꝰ
ẽ. rectissime intelligunt᷑ ꝑsecutores
iudei. In quorum numero cum se dixis.¬
duxi. ñ solum detrimenta. uerum etiã
stercora existimaui. ẽẽ. ut xp̃mlucri
faciam. De terra gͦ suscitatus. ẽ. ille
supra om̃s diuites pauꝑ: et de illo ster¬
core erectus. ẽ. supra om̃s opulentos

Expanded text:
» Ipsum enim de terra suscitavit tam cito, ut caro ejus non videret corruptionem. Nec illud ab illo alienabo quod dictum est: « Et de stercore erigit inopem. » Inops quippe idem qui pauper. Stercus vero, unde erectus est, rectissime intelliguntur persecutores Judaei, in quorum numero cum se dixisduxi; nec solum detrimenta, uerum etiam stercora existimaui esse, ut Christum lucri facerem. De terra ergo suscitatus est ille supra omnes diuites pauper, et de illo stercore erectus est supra omnes opulentos
Abbreviated transcription (Latin):
lutolimi: postea iustus uidex. reddens
bene ambulanti qd̾ ꝓnusit: cui pͥmout
bene ambularet donauit. P recerita¬
qũ pꝰtergum oportet ponere: ut in ea
quȩ nob̾ ꝓmittuntur intendamus. Et go
nec ex p̃terita uita nr̃a nec ex p̃senti de¬
dam delectatione p̃teritis. et cũ quadã
concupiscentia fruendi: ne redeamꝰ carde
megyptum. Quid de p̃sentib quomͦ it¬
b& etiam ipsa contẽpni: Hon respicien.¬
ibinquit quȩ uident᷑ s quȩ ñ uident᷑.
Que enumnuident᷑ inquit temporalia sunt:

Expanded text:
luto limi: postea justus judex, reddens luto limi: postea justus judex, reddens bene ambulanti quod promisit, cui primo ut bene ambularet donavit. Reddetquo jam tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti dem delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ p̃stitum. ẽ. sition app̃hendisti: Unde
gͦ grãs agis cum dicis. s miscdiam consel¬
tussum: Iuia directi sunt  qua iamsu¬
pra petram ambrilabant. Qiud eũ at
num autem quȩ retro oblitus. Quȩ retro: La¬
ammiseriȩ. Suid. ẽ. retro: Limus luti. con¬
aipiscentia carnalis. tenebrȩ iniquitatum.
ue retro oblitus: in ea quȩ ante sunt extentꝰ
onse diceret extentum: si iam ꝑuenisset.
ñ consecutȩ. In eaquȩ ante sunt inquit ex¬
palmam suꝑnȩ uocationis. quia iam pedes
iꝰ inpetra directi. iamuiambonam ambu¬
libant. habebat unde grãs ageret:. habe¬
bit qd̾ peteret gr̃as agens de acceptis. pe¬
ins debita. De quib acceptis. De indul¬
gentia peccatoꝵ: de illuminatione fidei:
de robore spei: de flãma caritatis. Unde
autem adhuc dm̃ debitorẽ tenebat: De
atero inquit suꝑ. ẽ. mͥ corona iusticiȩ: quã¬
reddet mͥ dñs in illa die iustus uidex.
rmnobenignus pat̃. ut erueret de lacu
miseriȩ: ut donaret peccata. lib̾ aret de

Expanded text:
stitum est, si non apprehendisti? Unde gratias agis, cum dicis: Sed misericordiam consecutus sum ? Quia directi sunt pedes, quia jam supra petram ambulat. Quid enim ait? Unum autem quae retro oblitus. Quae retro? Lacus miseriae. Quid est, retro? Limus luti, concupiscentiae carnales, tenebrae iniquitatum. Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus. Non se diceret extentum, si jam pervenissetia consecutae. In ea quae ante sunt, inquit, expalmam supernae vocationis, quia jam pedes ejus in petra directi erant, jam viam bonam ambulabat: habeat unde gratias ageret, habebat quod peteret, gratias agens de acceptis, petens debita. De quibus acceptis? De indulgentia peccatorum, de illuminatione fidei, de robore spei, de flamma charitatis. Unde autem adhuc Dominum debitorem tenebat? De caetero, inquit, superest mihi corona justitiae. Areddet mihi Dominus in illa die justus judex . Primo benignus pater, ut erueret de lacu miseriae, ut donaret peccata, ut liberaret de
Abbreviated transcription (Latin):
um. F inem illum dicit quẽ currens in¬
tuebatur apł̃s: & de sua inꝑfectione con¬
sitebatur. aliud inse intuens. aliud
alibi querens. Ait enim. Non quia iã
acceꝑim: aut ĩam ꝑfectus sim. Fñs ego
me ipsum ñ arbitror comp̃hendisse.
t ne diceres ñ apphendit apłs: ego ap¬
p̃hendi: si ꝑfectus non ẽ. apłs. ego ꝑfec¬
tus sum: uide quid agat. attende
quid dicat. Iuid gͦ agis apłe. Non¬
dum app̃hendisti: Nondum ꝑfectuses:
Q uidagis: Ad quã accionem me hortariᷤ :
Quodme imitandum sequendũq ꝓpo¬
nis : Unum autem inquit quȩ retro
oblitus. in eaquȩ ante sunt extentus:
scdm intentionem sequor ad palmam

Expanded text:
. Finem illum dicit, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim, fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse. Et ne diceres, Si non apprehendit Apostolus, ego apprehendi? si perfectus non est Apostolus, ego perfectus sum? vide quid agat, attende quid dicat. Quid ergo agis, Apostole? Nondum apprehendisti, nondum perfectus es? Quid agis? ad quam actionem me hortaris? quid mihi imitandum sequendumque proponis? Unum autem, inquit, quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
lone ñdecet. Et enim quisq cumceꝑit¬
iam innouari. iam corde in ierłm cantat:
dicente apło. Conuersatio nr̃a in celis. ẽ.
ticarne autem ambulantes inquit:. non
scđm carnẽ ambulamus. Iam desidio
ibi sumus iam sp̃e in illam terram qua¬
si anchoram p̃misimus. ne isto mari tur¬
batonausiagemus. Quemadmodũ gͦ de
naui quȩ in anchoris. ẽ. recte dicimus qd
iam interra sit. ad huc enim fluctuat. so
in terra quodanimͦ educta. ẽ. contra uen¬
tos et contra tempestates. sic contra tem¬
tationes huius ꝑegrinationis nr̃ȩ spes
nr̃a fundata in illa ciuitate iħrłm. fect

Expanded text:
lone non decet. Etenim quisque cum coeperlone non decet. Etenim quisque cum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩuentus. ẽ. Hoc ab homine colitur:
qd̃ plusdiligit. Unde quia d̃s omnib
reb maior ⁊ melior inuenitur: plus õĩb
uisibilia. Quioquro uisibile ñ. ẽ. sub sole
ñ. ẽ. Non. ẽ. uisibilis fides. non.ẽ. usibilis
sibilis postremo timor ille castus ꝑmanens
in scłm scłi. Inhis om̃ib dulcedinem ha¬
bens consolationemq iditim: & ultra
uista contẽpnit et dolet: & in illa ardes¬
celosumus: In celo scđm fidem. Si
enimñ incęlo. ubi sursum cor: Si ñ in
cȩlou̾nde apłs paulus dicit. nr̃a aũ con¬
uersatio incelis. ẽ: Corpore ambula¬
mus in terra: corde habitamus incęlo.
Habitamus ibi: si illuc aliquid mittimꝰ
qd̃ ibi nostencat. Nemo enun habitat
corde: nisi unde cogitat. Inde autem
cogitat: ubi thesauriz at. Ihesauriz a¬
uit interra: cor ipsius a terrañ recedit.
Ihesauriz auit incelo: cor ipsius a cȩlo ñ
discedit: dño aꝑte dicente. Ubi. ẽ. the¬
saurus tuus: ibierit et cortuũ. Le

Expanded text:
diligatur. Hoc ab homine colitur, quod diligit. Unde quia Deus omnibus rebus major et melior invenitur, plus omnibus visibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilissibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et ultra et ista contemnit et dolet, in illa inardescoelo sumus? In coelo secundum fidem. Si ergo in coelo, ubi, Sursum cor? Si non in coelo, unde apostolus Paulus dicit, Nostra enim conversatio in coelis est ? Corpore ambulamus in terra, corde habitamus in coelo. Habitamus ibi, si illuc aliquid mittimus quod ibi nos teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde cogitat: inde autem cogitat, ubi thesaurizat. Thesaurizavit in terra, cor ipsius a terra non recedit, thesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descendit: Domino aperte dicente, Ubi est thesaurus tuus, illic et cor tuum e
Abbreviated transcription (Latin):
ognosit᷑. In forma dĩ ñ rapinã arbitratꝰ
Et natus & sẽꝑ natus: et sine initio natus.
Iuqͥd dicis arriane: Erat tẽpꝰ. quando ñ
iat filiꝰ Hides qr ñdũ tͥ ascendit ad patr̃ẽ:
Noli tangere. noli sic credere. Non.ẽ. tempꝰ.
nt̃ patrẽ & filiũ. Genuit pat̃: natꝰ. ẽ. filius.
Sie tẽpore ille genuit: sine tẽpore natꝰ.ẽ. ꝑ
que facta sunt tẽpora. Sic tange: et ascen¬
dit tibi ad patrẽ. Nerbũ. s coecernũ deo.
Sapientia dĩ:.s sine qua nũ quã fuit pat̃.
A cponderet habae caro tua et confabulari
etũ & dictura tͥ intenebris. Quomodo
naius si sic fuit: Lenebre tecũ locuntur.
queris. de terra loqueris. Expone ingͦ
no. Generationẽ ciꝰ quis enarrabit: As¬

Expanded text:
. In forma Dei non rapinam arbitratus et natus, et semper natus, et sine initio natus. Tu quid dicis, Ariane? Erat tempus, quando non erat Filius. Vides quia nondum tibi ascendit ad Patrem? Noli tangere, noli sic credere. Non est tempus inter Patrem et Filium. Genuit Pater, natus est Filius: sine tempore ille genuit, sine tempore natus est, per quem facta sunt tempora. Sic tange, et ascendit tibi ad Patrem. Verbum, sed coaeternum Deo: Sapientia Dei, sed sine qua nunquam Pater fuit. Respondere tibi habet caro tua, et confabulatura tecum, dictura tibi in tenebris: Quomodo natus is fuit? Tenebrae tecum loquuntur. queris, de terra loqueris. Expone ergo no, Generationem ejus quis enarrabit
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt: & si uise fiaut. ñ debent ꝑdẽ
tolerantiam. Iui eñi ꝑdiderit tole¬
rantiam: cecidit de cęlo. Qui aũtfi¬
xum hab&e cor incęlo: terra ipsius
laborat in terra. Q̾uanta et de ipsis
ĩuminarib fingunt homines & pati¬
ent̃ ferunt: quomͦ iusti patienter
debent ferre. om̃s etiam de se falsas
dam lumina in eccła consolantia noc¬
tem nr̃am. om̃s de quib dicit apłs:
in quib apparetis tanquã luminaria
inmundo. In ista inquit natione tor¬
tuosa e ꝑuersa. in quib apparetis
tanquam luminaria inmundo. uerbũ
uitȩ habentes. Ipsas stellas numerat
ds. om̃s secum regnaturos: om̃s aggre¬
gandos corpori. uigeniti sui. Qui in¬
tat᷑ quisq utrũ luceat intenebris: utrũ
iniquitate scłi tenebrosa non seducat᷑.
Si ñ fuerit seductus nec uictus: tanquã
stella erit quã iam numerat d̃. Sic̃¬
stellas celi non eoctinguit nox: sic m̃tes
scripture. ñ obscurat humana iniqͥ¬

Expanded text:
fiunt: et si in se fiant, non debent perdere fiunt: et si in se fiant, non debent perdere tolerantiam. Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: qui autem fixum habet cor in coelo, terra ipsius laborat in terra. Quanta et de ipsis luminaribus fingunt homines, et patienter ferunt? Quo modo justi patienter debent ferre omnes etiam de se falsas dam lumina in Ecclesia consolantia noctem nostram, omnes de quibus dicit Apostolus: «In quibus apparetis tanquam luminaria in mundo. In ista,» inquit, «natione tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numerat Deusstellas celi non extinguit nox, sic mentes Scripture non obscurat humana iniq
Abbreviated transcription (Latin):
habentes. Tales eniri scĩ in quib ẽ uer¬
bumuitȩ de conuersarione quã ha¬
bent incęlo despicuint om̃ia quȩ iniqui
faciunt interra: et quomͦ luminaria
itiriera sua cursus suos certos habent.
et cõmitiunt᷑ tanta mala. tec decide nt
desuꝑ stellȩ fixe in cęlo. agentes ꝑta
tus cęlestes que illis p̃stituit creator¬
ipsorum: sic debent scĩ. s si in cęlo fi¬
gantur corda eorum. siñ si ustra au-¬
diant & respondeant sursum se ha-¬
b̾e cor. si unitentur eum qui ait. nr̃a
dictum.ẽ. ubi. ẽ. thesaurus uius ibi
.ẽ. et cor titum: de ipsis cogitat. onib
suꝑnorum patientes fiunt. & quicqͥd
ui terra committit᷑. sic ñ curant donec
ꝑagant itinera sua. quẽ ad iodũ ñ
curant luminaria celi. quomͦ exerce¬
ant dies et noctes: quauis tanta mala
uideant fieri suꝑ terram. S facile. ẽ.
forte. ut ferant uisti iniquitates ma
x quȩ upso fiunt. Non eñi ꝓpterca
debent ferre & tolerare quia in alioᷤ

Expanded text:
quibus est verbum vitae, de conversatione quam habent in coelo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestesipsarum; sic debent sancti, sed si in coelo figantur corda eorum, si non frustra audiant et respondeant sursum se habere cor, si imitentur eum qui ait, «Nostdictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tanta mala videant fieri super terram. Sed facile est forte, ut ferant justi iniquitates malet quae in ipsos fiunt. Non enim propterea debent ferre et tolerare, quia in alios
Abbreviated transcription (Latin):
birium. S ideo cum timore &e tremore:
ne sibi tribuendo quod bene oꝑãtur
de bonus tanquã suis extollantur oꝑibꝰ.
horum uerborum rationẽ reddidit dic̃s.
.ẽ. eñ qui oꝑatur in uob̾. Si eñi tune¬
uis & tremitis ñ extollimini. tanquam
de ur̃ĩsoꝑib bonis: quia ds̃. ẽ. qui oꝑa¬

Expanded text:
bitrium: sed ideo cum timore et tremore; bitrium: sed ideo cum timore et tremore; ne sibi tribuendo quod bene operantur, de bonis tanquam suis extollantur operibuhorum verborum rationem reddidit dicens, Deus est enim qui operatur in vobis. Si enim timetis et tremitis, non extollimini tanquam de vestris operibus bonis, quia Deus est qui o
Abbreviated transcription (Latin):
cis. tunc cępit. ẽẽ. altus dĩ filius. uiue̾
dĩ ds̃. tunc cępit hab̾e nom̃. quod ẽ.
suꝑ omne nomen. Quis hoc insipiel¬
tissimus dixerit: Hoc illig̃ donaũ.
it homini: scłm qũe filius factus. ẽ.
aobaiens usq ad mortem crucis. qd̃ iam
qudlis. Quod dicit iacob ad iosepł.
qud ẽ. somnium qd somniasti. nunqͥd
uenientes ueniemus ego & mat̾ tua et
hs tiu adorare te suꝑ terram. nisi in
liquomysterio dictum accipiatur: quo¬
nodo intelligitur de matre ioseph quȩ
umerat mortua: Unde nec in ȩgyp¬
to cum sullimaret᷑ putandũ. ẽ. hoc. eẽ.
completũ: quia nec pat̃ cum ad orauit.
quando ad eumuenit inegyptũ. nec
nit̃ olim defuncta potuit. In xp̃i gͦ
psona facile uitelligi potest etiam de
mortius. scđm illud qd̾ dicit apłs: quia
aonauit ei nom̃ qd̃. ẽ. suꝑ ot̃e nom̃.
nunc in absentia mea cum metu & tre¬
more urãm salutem oꝑamini. Ds̃. ẽ. cñi
ut oꝑentur: lib̾uen corum conuenit᷑ ar¬

Expanded text:
cis, tunc coepit esse altus Dei Filius, unicus Dei, Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam . Quod dicit Iacob ad Iosepli: quod est somnium hoc quod somniasti? numquid uenientes ueniemus ego et mater tua et fratres tui adorare te super terram? nisi in aliquo mysterio dictum accipiatur, quomodo intellegitur de matre Ioseph, quae iam erat mortua? unde non in Aegypto, cum sublimaretur, putandum est hoc esse completum, quia nec pater eum adorauit, quando ad eum uenit in Aegyptum, nec mater olim defuncta potuit. in Christi ergo persona facile intellegi potest etiam de mortuis secundum illud, quod dicit apostolus, quia donauit nunc in absentia mea, cum metu et tremore vestram salutem operamini. Deus est enim ut operentur, liberum eorum convenitur ar
Abbreviated transcription (Latin):
ciam quȩ ẽ. eoc deo: ad cognoscendum
eum. et uirtutẽ resurrectionis etus
&e cõmunicationẽ passionum eiꝰ. conformatꝰ
morti ipsius. Consepulti enim sumus inquit
modum xp̃c resurreeit amortuis. fic ⁊
nos innouitate uitȩ ambulemus. More¬
re ut uuas: sepelire ut resurgas. Cum
enim s̃ cpulcus fueris et resurrexeris:
tunc uerum erit sursum cor. Si quomͦ¬

Expanded text:
ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus, et communicationem passionum ejus, conformati morti ipsius. Consepulti enim, inquit, sumumodum Christus surrexit a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Morere, ut vivas: sepelire, ut resurgas. Cum enim sepultus fueris, et resurrexeris; tunc verum erit, Sursum cor. Sapu