comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑdistrictionem ne extollant̃.
p̃mit. Pblandã enim locutionẽ
dm̃. amanda dulcedo eius osten¬
dit᷑. ꝑterribilem uͦ. potestas euis
metuenda monstratur. In illa. ꝑsua¬
detur animȩ ut ꝓficiat: inista repͥ¬
mitur quȩ ꝓficit. In illa. discit qd̃
appetat: mista. qd̾ metuat. Pillã
dicit:. lauda & letare filia syon. qͥa
ecce ego uenio. & habitabo inme
state & inturbine uiȩ eius. Blan¬
dus quippe ẽ: qui ut in medio
in habitet uenit. Cum uͦ se ꝑtem¬
pestatem & turbinẽ insinuat:
nimirũ quȩ dangit corda. ꝑtur¬
bat. Atq ad edomandã elationẽ
inluob modis locutio chuina
distinguitur. Aut ꝑsemetipsum
nanq dñs loquitur: aut ꝑ creatu¬
tam angłieam. eius adnos uerba
de uerbo eius. sine uerbis ac silla¬
bis cor docetur: qͥauutus eius in
intima quadã subleuatione cog¬
noscitur: ad qͣm. mens plena sus¬
penditur: uacua. grauat᷑. Pondus
enĩ quoddã ẽ: qđ omnem animã

Expanded text:
cum per districtionem ne extollantur cum per districtionem ne extollantur premit. Per blandam enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicit: Gaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio, et hastate et in turbine viae ejus. Blandus quippe est, qui, ut in medio inhabitem, venit: cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda, perturbat atque ad edomandam elationem in duobus modis locutio divina distinguitur; aut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus in intima quadam sublevatione cognoscitur, ad quem mens plena suspenditur, vacua gravatur; pondus enim quoddam est, quod omnem animam
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ precepisti diluculo. & ostendi¬
sti aurorȩ locum suum: Quis uͦ
ista nͥ dñs potest: Et tam̃ interro¬
gat᷑ homo. ut cognoscat quia ista
non potest: quatinus uir qui tam
imimensis urtutib creuit. & nulliꝰ
hominis exemplo uincitur: ne ex¬
tolli debeat. dĩ comꝑatione suꝑet᷑
S oquam potent̃ erigitur: qui tam
sublum t̃humiliatur. Oquanta ẽ
hominis uictoria: excl̃i comꝑatio¬
ne ꝑdidisse. Oquanto hominib ma¬
ior ẽ qui testimoniis conuincit
dominor. Multũ qͥppe potens ẽ: qͥ
tali interrogatione ostendit᷑. quia
potens non ẽ. S quia ad obscura
nimis desẽrenda ducimur: aderꝰ¬
dem textus iã uerba ueniamus.¬
tate. dnĩca locutio facta diceretur:
nequaqͣm de turbine dnm̃ locutũ
fuisse scriberetur. S qͥa flagellãto
loquitur: deturbine locutus fu¬
isse describitur. Alit̃ enĩ dñs ser¬
uis siis loquitur: cũ eos intrinsetꝰ
ꝓcompunctionem ꝓuehit. aliter.

Expanded text:
tuum praecepisti diluculo, et ostendituum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verba veniamus locutio facta diceretur, nequaquam de turbine Dominus locutus fuisse scriberetur. Sed quia flagellato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓduct̾a. in laudem dei tantõ ele¬
uatus ẽ: quanto maiori ẽ. castiga¬
dione ꝑcussus. S humiliandꝰ erat
iste: qui ꝓstratus ulcerib. sic uutu¬
tib stabat. Humiliandus erat: ne
tam robustissimum pectus elatio¬
nis tela confoderent: qđ constabat
certe. quia &e illata uulnera non ui¬
cissent. Requirendus nimirũ fuit
homo: cuius debuisset comꝑatione
suꝑari. S qͥd. qͦd de eo uoce dm̃ dicit᷑:
uidisti seruũ meum iob. qđ non sit
eisimilis uir suꝑ terram: Cuiꝰ gͦ
comꝑatione poderat uinci: de quo
ło attestante dicit᷑ quia nulle ho¬
minis comꝑatione possit ȩquari:
Quid itaq agendum ẽ. nisi ut exꝑ
sona sua ipse dñs suas illi uututes
narret & dicai ei: nunqͥd ꝓdiicis
luciferum intempore suo. & uesꝑ¬
um suꝑ filios terrȩ consurgere fa¬
cis: &iterum: nunquid aꝑtȩ sunt
t portȩ mortis. & ostia tenebrosa ui¬
disti: uel certe nunquid post ortũ

Expanded text:
ne producta in laudem Dei tanto altius elene producta in laudem Dei tanto altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis vicomparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Et iterum: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Vel certe: Nunquid post ortum
Abbreviated transcription (Latin):
ost dampna rerum.
post funera pigno¬
rum.post uulnera
corporis. post uer¬
ba male suadentis
uxoris. post contumeliosa dicta
consolantium. post suscepta for¬
titer iacula tot dolorum: de tan¬
ta urtute constantiȩ. laudandus a
iudice beatus iob fuerat: s si iam
de p̃senti scło esset euocandus. At
postqͣm hic adhuc dupplicia recep¬
turus ẽ: postqͣm saluti pristinȩ re¬
stituitur. ut reb redditis duitius
utatur: neꝑelationis gladiũ ipsa
illum sua uictoria sternat: debet
omp̃s d̾s increpare ꝑdistrictam iu¬
sticiam. quẽ seruat aduitã. Quid
enim peius plerumq animã. qͣm
conscia uirtus interficit: quȩ illã.
dum consideratione sua inflat. ã
plenitudine ueritatis euacuat: &
dũ se adꝑcipienda p̃mia sufficere
suggerit. eam ameliorationis inten¬
tione distendit: Iustus gͥ iob ante
flagella exsticit: s iustior post fla¬
gella ꝑmansit: et laudatus antea dĩ
uoce. postmodum creuit exucrbere.
ẜ fect̾o uelut cuba dictilis. ex ꝑcussio¬

Expanded text:
ost damna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam saluti pristinae restituitur, ut rebus redditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto velut tuba ductilis ex percussio
Abbreviated transcription (Latin):
angłm humanis cordib ita loqͥt᷑¬
ut ipse angłs qͦ mentis obtutib
ostenditur. sed suꝑnȩ uerba locu¬
dionis audiunt᷑: sic̃ dicente dño.
pat̃ clanfica filtum tuũ. ut ⁊ filiꝰ
clanficet te: ꝓtinus respondetur:
clarificaui: & iterum clarificabo.
Neq enum d̾s. qͥ sine tempore ui
impulsionis intimȩ clamat:. in
tempore ꝑsuã substantiã. illam
uocem edidit: quã cucum scͥptã.
tempore ꝑhumana uerba distin¬
rit. S nimirum de cȩlestib lo¬
quens. uerba sua quȩ audiri ab
hominib uoluit: rationali crea¬
tura administrante formauit.
Aliquando reb ꝑangłos loquitur
s cum nil uerbo dr̃. s ea quȩ fu¬
tura sunt. assumpta de elem̃tis
imagine nuntiantur: sic̃ erechi¬
el nichil uerboꝵ audiens. electri
speciem inmedio ignis uidit: ut
uidelicet dum solam speciem a¬
spiceret: quȩ ess ent innouissimis
uentura. sentiret. Electrum qͥppe:

Expanded text:
angelum humanis cordibus ita loqangelum humanis cordibus ita loque angelus mentis obtutibusostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te ; protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo. Neque enim Deus qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat in tempore, per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum de coelestibus loquens, verba sua quae audiri ab hominibus voluit rationali creatura admiAliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis ventura sentiret . Electrum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. qui & causas ꝑuerba. ⁊ par¬
ticulatim uerba ꝑsyllabas ꝑcipit:
uisus autem nr̃ ineo qđ se dingit.
cũ locutio adnos intrinsecus facta
uidecur potius qͣm audit̃: quia
dũ semetipsam sine mora sermo
nis insinuat: repentina luce. nr̃e
ignorantiȩ tenebras illustrat. Unde
& banich neriş filius. cum requisi¬
tus exponeret. quemadmodũ uer¬
baieremiȩ ꝓphantis audisset: ait.
Exore suo loquebatur q̃si legens: &
ego senbebam. Qui enum legens
loquit᷑ alio intendits alio uer¬
gͦ d̃i. quia eius uerba uident potrꝰ
incorde. qͣm audiunt: qͣsi legentes
tem suã dñs indicat᷑ aliqñ eã uer¬
bis. aliquando reb demonstrat:
Aliquando simul uerbis & reb:
aliquando imaginib cordis ocłis
ostensis: aliquando ymaginibus.
ce ante corporeos ocłos ad tempus
exaere assumptis: aliquando cȩ¬
lestib substantiis. aliquando ter¬
renis: aliquando simul terrenis
&ecelestib. Nonnunq̃m uͦ. etiã ꝑ

Expanded text:
quippe qui et causas per verba, et parquippe qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se dirigit, Dei locutio ad nos intrinsecus facta videtur potius quam auditur; quia dum semetipsam snis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legenttem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: s ꝑsemetipsũ. locutio¬
nem interiꝰ fec̃. Et neq ignis. ds :
neq ille sontt᷑ fuit: s phoe qd̾ ex¬
terus ex hibuit: ex pressit hoc qd̃
intus reddidit: foras linguas igne¬
Nas ostendit. Insignificatione gͥ ad¬
mota sunt elementa⁊ut ignem &
sonitum sentirent corꝑa: igne uͦ
inuisibili & uoce sine sonitu. doce¬
rentur corda. foris gͦ fuit ignis qͥ
apparuit: s intus.qui scientiam
dedit.Et cum reginȩ candacis eu¬
rum philippo sp̃s direrat: adiun¬
ge te adcurrum.Et cum adeuo¬
candum petrũ. timentes dm mi¬
lites cornelius misisset: inmente
ꝓculdubio absp̃u petrꝰ audiit.
Ecce tres uiri q̃runt te.Surge itaq
descende: & uadecum eis.Spũu
enim di. quasi quȩdam nob uerba
dicere ẽ occulta ui.ea quȩ agenda
sunt. intimare: & cor hominis i¬
gnarum. non adhibito strepitu
& tarditate sermonis. peritum re¬
pente de abseonditis reddere. Nã
qͥa auditus ea quȩ adse fiunt ñsi¬
mul omnia dict̾a comprehendit:

Expanded text:
metipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit; sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod intus reddidit, foras linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda: foras ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiadedit. Et cum reginae Candacis euspiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
reuerberantur: ut uidelicet infir¬
mitats suȩ memmerint: & elati
deuntutib qͣs accipiunt. non
sint. Qđ. dũ mira disciplinȩ rep̃¬
hensione agitur: qͥd aliud qͣm
suꝑinfusam derrã. gelu decęlo
generatur: Quid aliud quã de
di utero glacies ꝓducitur: qͣndo.
de interno secreto chspensatio
egreditur. & uoluntates nĩe. etiã
m bonis desideriis frenantur:
terra. qͣnta disciplinȩ gr̃ẽ p̃mat᷑¬
Ait uelle adiacet mͥ: ꝑficere autẽ
bonum. non inuenio. Qui enĩ
uelle habere se asserit: iam. ꝑin¬
fusionem gr̃ȩ quȩ inse lateant
semina. ostendit. S dũ ꝑficere
bonum ñ inuenit: ꝓfecto indi¬
cat. quanta illũ chspensationis
suꝑne glacies p̃mat. An ista gla¬
cies. eoꝵ corda ñ presserat. qͥb
dcebat: ut non quecunq uul¬
ts illa faciatis: Ac si apte cheẽt
Occulta cordis ũi semina. iam pro¬
dire infrugem querunt. s suꝑni
moderaminis gelu premuntur:
ut tanto post. fecundius exeant:

Expanded text:
reverberantur, ut videlicet infirreverberantur, ut videlicet infirmitatis suae meminerint, et elati de virtutibus quas accipiunt non sint. Quod dum mira disciplinae repressione agitur, quid aliud quam super infusam terram gelu de coelo generatur? Quid aliud quam de Dei utero glacies producitur, quando de interno secreto dispensatio egreditur, et voluntates nostrae etiam in bonis desideriis frenantur? terra, quanta disciplinae glacie prematait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat quibus dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant,
Abbreviated transcription (Latin):
si aut antequam debet. aut plus¬
quam necesse ẽ conceptas uututeᷤᷤ
ꝓferat. fruges inherbam ueitat:
Plerunq enim abinchoantib opꝰ
bonum. dum priusquã oportet.
ostenditur: a grano ꝑfectionis in¬
anitur. Et plerunq untutes dũ
plus quam necesse ẽ. exuberant:¬
fructũ bom oꝑiᷤ ꝑ elationẽ necant.
aut antequã debent. aut plus
tus sui magnitudinẽ. inelationis
defectum cadant. Nam cum cor
post peccata compungitur: der¬
ra quȩ aruerat. infusione plu¬
uiȩ inigatur. Ꝙcum relictis ini¬
quitatib. bona exequi oꝑa pro¬
ponit: qͣsi post infusionẽ. semi¬
na accipit. Et pleriq cum desi¬
deria scã concipiunt: in summis
ut ñ solum culpa opationem ñ
inquinet: sed ne cogitationem
pulset. Et adhuc quidem incor¬
pore posit sunt: sed nil iam ꝑpe¬
ti de communione uitȩ p̃sentis
uolunt. Imitari ꝑintentionẽ ȩter¬
nam mentis stabilicatm appett̃.
s intuenientib temptationib.

Expanded text:
si aut antequam debet, aut plussi aut antequam debet, aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat? Plerumque enim ab inchoantibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant. aut antequam debent, aut plus tus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam cum cor post peccata compungitur, terra quae aruerat infusione pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona exsequi opera proponit, quasi post infusionem semen accipit. Et plerique cum desideria sancta concipiunt, in summis ut non solum culpa operationem non inquinet, sed nec cogitationem pulset. Et adhuc quidem in corpore positi sunt, sed nil jam perpeti de communione praesentis vitae volunt; imitari per intentionem internam mentis stabilitatem appetunt, sed intervenientibus tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ dictis prȩcedentib sequens sen¬
tentia. ñ dissiparisensu comungit᷑.
ꝓfecto &mbonam partem nobis
erꝰ intelligentia sine obstaculo dif
ligantur. S rursũ. si illã pluuia
immoderatius irigat: inculmo.
pinguedinem frumenti untutẽq̃
mutat. Sin uͦ iactatum semen p̾t
pluuiã. gelu premitur: quo foras
cicius appartre repellitur. eo int̾¬
fȩcundius radicat᷑ & quo uetat᷑
ꝓgred̃: cogitur multiplican: qͥa
cum immaturo ortu restringitur:
iconcepdionis suȩ tarditate. la¬
xatum. adfructum uberius im¬
postmodũ uͦ. de suo egredi utero
glaciem narrat. seq gelu gignere
de cęlo ꝓnuntiat: nͥ qd miro mͦ.
nr̃i pectoris terrã ad suscipienda
uerbi semina. & prius ꝑoccultȩ
gr̃e pluuiã infundit. & postino¬
dum. ne inconceptis uirdatibus
immoderatus ꝓfluat. disciplina¬
indmȩ dispensationis premit᷑ ut
quã ꝑceptagrẽ pluuia inigat. et¬
am disciplinȩ rigor astringat: ne

Expanded text:
Si ergo dictis praecedentibus sequens senSi ergo dictis praecedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis ejus intelligentia sine obstaculo diffligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu premitur, quo foris citius apparere repellitur, eo intfecundius radicatur, et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxatum ad fructum uberius impostmodum vero de suo egredi utero glaciem narrat, seque gelu gignere de coelo pronuntiat? nisi quod miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda verbi semina prius per occultae gratiae pluviam infundit: et postmodum ne in conceptis virtutibus immoderatius intimae dispensationis premit, ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
subiungitur. Insimilitudine
lapidis. aque durant᷑ & suꝑficies
abyssi constringit᷑. Aquȩ enĩ. per
glaciẽ insuꝑficie durescunt: sed
fluide mincimis remanent. Et
quid ꝑ aquas. ñ flura accipimꝰ
corda reꝓboꝵ: quȩ cũ expposito
uitutẽ deserunt:. fortasse se in bo¬
nis oꝑib pypocrisim ostendunt.
Dumq inintimis suis aduicia de¬
fluunt. & foris se sc̃oꝵ ac fortum
imitatores fingunt: aquȩ insim¬
litudine lapidis durant᷑. Et suꝑfi
stabilis eoꝵ conscientia homini¬
bus tegitui. Nam cũ sibimet ipsiꝰ
intrinsecus turpes sint: ante alie¬
nos tam̃ ocłos. quadã uiuendi
hec uerba dñi. inbonã intelligi
partem uelit: debemꝰ sic etiã quȩ¬
rentib astruere: dum mͦ minime
iudicemur. quȩ ꝑscrutanda fuc¬
rant neglexisse. Suꝑiore enĩ uer¬
su dĩ qͥs ẽ pliuiȩ pat̾: uel quis
genuit stͥllas roris: statimq ad¬
chtur. De cuiꝰ utero egressa est
glacies: et gelu de cęlo qͥs genuit:

Expanded text:
In similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem deserunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superstabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint, ante alienos tamen oculos quadam vivendi haec verba Domini in bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astruere, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑmitcit᷑ nescire qd̃ agit᷑: & suo
se iudicio peccator inconscientia
condempnat: & post condep̃na¬
tionem ꝓpriam. ad ęterni iudi¬
cis sententiam ꝓperat. Abysso
gͦ abyssum inuocare ẽ: de iudicio
adiudicium ꝑuenire. Eant gͥp̃
dicatores scĩ: redarguant fact̾a pec
cantium. Auditores audem pͣui:
contempnant uerba iustoꝵ. De¬
fendant qͣntũ uoluerint praui¬
tates suas: atq impudenter ge¬
stas. impudentus defendendo
multiplicent. Certe ipsi sib in
conscientia destes sunt: qͥa excu¬
sabilesñst̃. Eõ enim ipso quo ra¬
tionalem creaturã ds̃ hominem
condidit: inmanu omniũ ho¬
minũ signat. ut nouenint singli
oꝑa sua. S quia helui de praui¬
tate singłoꝵ sententiã ꝓtulit ili¬
co adipsum prauitatis auctorẽ
ꝑquem unumquodq malum
oboritur. mentis ocłos deflecait
ut quia uno hoc uersu praui capi¬
tis menbra ꝑstrinxerat: etiã hoc
ipso menbrorum caput subbre

Expanded text:
non permittitur nesciri quod agitur, et suo non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam ad aeterni judicis sententiam properat. Abyssum ergo abyssum invocare est de judicio ad judicium pervenire. Eant ergo praedicatores sancti, redarguant facta pecantium, auditores autem pravi contemnant verba justorum, defendant quantum voluerint pravitates suas, atque impudenter gestas impudentius defendendo multiplicent, certe ipsi sibi in conscientia testes sunt qui excusabiles non sunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub bre
Abbreviated transcription (Latin):
ne gloriantur: Quisum. si ma¬
la se agere ignorant:cur meisdẽ
factis. alienos oculos declinant:
psi enim sibi testes sunt: quia
sciunt malum ẽẽ qđ agunt: qd̃
uiden abaliis uerentur. Si enĩ
ueraciter malũ ẽe non crederent:
nequaquam hoc abaliis uideri
formidarent. Unde. bene & ꝑqͦn¬
dam sapientẽ dr Cum sit timi¬
da nequicia: dat destimonium
condempnationi: qͥa dũ de fa-¬
cto suo conscientiã pulsans ti¬
mor redarguit: ipsa sibi testimo¬
nrum phibet. dampnabile esse
Fugiant gͦ iniqui humanos ocu¬
los: semetipsos certe fugere  pos¬
sunt. Quia enĩ malũ qđ faciũt̃.
nouerunt: habent destem con¬
scientiã: habent iudicem ratio¬
nem suã. Inpeccato gͦ quod cõ¬
mittunt. prius contra se iuchez¬
um suȩ rationis inueniunt: &¬
post ad districtionem ȩtemi
examinis ꝑducunt᷑. Et hoc ẽ. for¬
tasse. qđ ꝑpsalmistã dr abyssus
abyssum inuocat inuoce catha¬
ract̾arum duarũ: qͥa dũ miro or¬
dine dispositionis occulte. malũ

Expanded text:
ne gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum . Quia dum miro ordine dispositionis occultae malum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ueritas: n ille qui dixit ego sum
uia. & ueritas. & uita: Neq enim
s de iusticiȩ ueritate requisitus:
occubuit. S quia xp̃c ẽ ueritas:
mus gͦ ante oculos qđ aliquis
ꝑcunctat᷑. psonam potentis ac¬
cepit: & ne uerbi saltim miuriã
pateretur. ueritatem negauit.Qd
ergo iste faceret indolore pȩnarũ:
qui xp̃m enibuit inter flagella
uerboꝵ: fcce & post hec ante
oculos hominum adhuc xpĩa¬
nus ẽ: & tamen si eum dñs distͥc¬
de disposuit iudicare. iam non ẽ.
llideo autẽ alios iudicare qͥb ꝑ locũ
magisterii. ex hortandi sunt of¬
ficia arguendiq commissa: qͥa
uident aliquid illicitum ad¬
mitq: & tamen dum quoꝵdã
potentum offendere gram̃ me-¬
tuunt: arguere ñ presumunt.

Expanded text:
est veritas, nisi ille qui dixit: Ego sum est veritas, nisi ille qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ? Neque enim sed de justitiae veritate requisitus occubuit; sed quia Christus est Veritas, mus ergo ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur, veritatem negavit. Quid rogo iste faceret in dolore poenarum, qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et posthaec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si eum Dominus districte disposuit judicare, jam non est. Video autem alios, quibus per locum magisterii, exhortandi sunt officia arguendique commissa; qui vident aliquid illicitum admitti, et tamen, dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
brum ẽ nͥ eius de quo scriptum ẽ.
om̃e sublime uidet: & ipse ẽ rex
supuniuersos filios suꝑbiȩ: Aliꝰ
mund huius potentiam quęxit:
non quo aliis ꝓsit: sed quo ipse al¬
teri subditus non sit. Cuius alteriꝰ
menbrum ẽ. nͥ euis dequo scrip¬
tum ẽ. quia dixit: sedebo inmon¬
te testam̃t. inlaterib aquilonis:
ascendam suꝑ altitudinem nubiũ.¬
& similis ero altissimo: Solus qͥp¬
pe altissimus. ita dominatur sup
omnia: ut alteri subẽe ñ possit.
Quẽ diabolus imitari ꝑuerse uolu¬
it: cum suũdñiũ querens. ei sub¬
eẽ recusauit. Imitatur gͦ diabolũ:
quisqͥs iccirco potestatem suam
appetit: quia ei qui sibi ẽ. suꝑna
orchnatione p̃positus sub ec̃ fasti
quosdam impsa pace eccłiȩ con¬
stitutos. infideles ẽẽ renuntient.
yideo namq: nonnullos.ita ꝑsonã
potentis accipe: ut requisiti ab
eo.ꝓfauore eius non dubitent in
causa ꝓxuni uerum negare. Etqͥs

Expanded text:
brum est, nisi ejus de quo scriptum est: brum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae ? Alius mundi hujus potentiam quaerit, non quo aliis prosit, sed quo ipse alteri subditus non sit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit, cum suum dominium quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit, quia ei qui sibi est superna ordinatione praepositus subesse fastidquosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles esse renuntient. Video namque nonnullos ita personam potentis accipere, ut requisiti ab eo, pro favore ejus non dubitent in causa proximi veritatem negare. Et quis
Abbreviated transcription (Latin):
inuenta memorat᷑: qͥa uidelicet
prauum corpꝰ comunct mores
unum faciunt: etiã si hoc. loca
uel tempora scindunt. Unde fit.
ut inꝑuersis suis imitatorib &
iniquus quisq maneat. qui iã
prȩceriit & in suis oꝑatorib ipse
iniquorum auctor iam appare¬
at. qui nec dum uenit. Hinc io¬
hannes ait̾ nunc antixp̃i mult
le uiuendo preuenerunt. Hinc
paulus ait. Ut reueletur insuo
tempore:Nam mysterium iam
oꝑatur iniquitatis. Ac si dhicẽt.
Tunc antixp̃e manifestus uide¬
bitur.Nam incordib iniquoꝵ.
secreta sua iam nunc occultus
minib taccã: ecce aliꝰ fr̃i incorde
suo tacitus inuidet: & si occasio¬
nem reppiat᷑ eum supplantare con¬
tendit. Cuius alterius menbrũẽ.
nͥ eius deqͦ scriptum ẽ inuidia di¬
aboli mors introiuit morbẽ terra¬
rumꝰ. Alius magni merit se esse
estimans: ꝑtumorẽ cordis cunctis
se prȩferens: om̃s semetipso infe¬
riores credit. Cuius alterius men¬

Expanded text:
inventa memoratur, quia videlicet inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiamsi hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus, et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis operatoribus ipse iniquorum auctor jam appareat, qui necdum venit. Hinc Joannes ait: Nunc Antichristi mule vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestus videbitur: nam in cordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus minibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit: cujus alterius mem
Abbreviated transcription (Latin):
pus antixp̃iñ uidit: ettam̃ men¬
brũ antixp̃i ꝑ meritũ fuit. Iudas.
seuiciã ꝑsecutionis illi ignorauit
et tamen uri crudelitatis eius.
auancia suadente surcubuit. Sy¬
mon diuisus longe ab antre tẽpo
conuuxit. Sic iniquum corpꝰ
suo capit: sic menbris menbra
iunguntur: cũ. & cognitione se ne¬
sciunt &tamen praua subiectio¬
ne copulantur: Neq enĩ ꝑgam¬
eccłia. balaam libros aut uerba
cognouerat: ettam̃ eius nequici¬
am sequens. uoce suꝑnȩ mcrepa¬
dionis audiebat. Habes illic de¬
nentes doctrinam balaam:qͥ
docebat balach mutere scanda¬
lum coram filiis isrł. edere ⁊ for¬
bel noticia. & tempora & loca cli¬
uidebant:s quia eam par ui¬
stere: angło attestante. qui ait.
Habeo aduersus te: qͥa ꝑmitts¬
mulierẽ iezabelq̃ se dic̃ ꝓpham.¬
docere & seducert seruos meos:
fornicari & manducare de ẏdo¬
lotitis. Ecce quia reppiri potue¬
runt. qͥ ierabel uitam reꝓbam
actione secuti sunt: iezabel illic

Expanded text:
it, et tamen membrum Antichristi per meritum fuit . Judas saevitiam persuasionis illius ignoravit, et tamen juri crudelitatis ejus avaritia suadente succubuit . Simon divisus longe ab Antichristi conjunxit. Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione se nesciunt, et tamen sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens voce supernae increpationis audiebat: Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balach mittere scandalum coram filiis Israel; edere et forbel notitia et tempora et loca dividebant; sed quia eam par vistere, angelo attestante, qui ait: Habeo adversus te alimulierem Jezabel, quae se dicit propheten, seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reprobam actione secuti sunt. Jezabel illic
Abbreviated transcription (Latin):
xandum se postulat. & recinetur.
Unde hoc. nͥ quia suꝑ occulta cor
tus incomprehensibiles mensurȩ
constringerent & ille foris non in¬
iustȩ remaneret: S cum nullus
nesciat. quia ds has occultorũ
tudiciorum lineas tendat: cur
adiob dr̃ indica mͥ si habes in¬
telligentiã. qͥs posuit mensuras
eius si nosti. uel quis tetendit
suꝑ eam lineam: An iccirco reqͥ¬
ridur: ut qdđ nosse. s tamen p̃ter¬
mittere  poterat. memoretur: qͣs¬
nus pondus secretoꝵ di sollici¬
cius penset. dispositionem uide¬
licet hominis. non inhumanis
uirib. s inmanu consistere con¬
ditoris: ut dum considerat. inui¬
sibiliter ista quis agat. suȩ uir¬
tut nil tribuat. nec iam de se al¬
culta formidatꝰ s ꝑpendens de¬
suꝑ mensuras & lineas incom¬
prehensibiliter tensas. sit tanto
magis inhumilitate formidi

Expanded text:
xandum se postulat, et retinetur. xandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordtus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se auculta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidi
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑditis. lam nunc asia int᷑er
mensuras eccłiȩ deo largiente su¬
scepta s̃. Intra has gͦ mensuras st̃¬
om̃s electi: extra has. om̃s repbi:
nem significat uiţ p̃sentis: Et
rectȩ foris templum sunt. qui ꝑ
atrium designant᷑. Atq ideo me¬
tiencd non sunt. qͥa angusta por
ta ẽ. quȩ ducit aduitam: & lati¬
tudo uitȩ prauoꝵ. ñ admittitur
admensuras & regulas electoꝵ
Iste spuritales lineȩ. occulto iudi¬
cio tendebantur: qͣndo citidam
cdicenti.magister sequar te quo¬
cunq: ieris:eiusdem magistri uo¬
ce responsum ẽ uulpes foucas
habent d uolucres celi nidos: fili
autem hominis non habet ubi
cap̃ suũ reclinet. Iste mensurȩ & li¬
neş tendebantur: cum ciidam
dicenti. dñe ꝑmite me pͥmum
ire & sepelire patrem meũ : eius¬
dem magistri uoce responsũ ẽ
Sine. ut mortui sepeliant mortuos
suos: tu autem uade annuntia
regnum dei. Ecce alius secuturũ
se ꝓmitat & repellit̾: alius rela¬

Expanded text:
um perditis, jam nunc Asia intra um perditis, jam nunc Asia intra mensuras Ecclesiae Deo largiente suscepta est. Intra has ergo mensuras somnes electi, extra has omnes reprobi, nem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt qui per atrium designantur, atque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas electorum. Istae spiritales lineae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magister, sequar te quocunque ieris , ejusdem magistri voce responsum est: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae tendebantur cum cuidam dicenti: Domine, permitte me primum ire sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius rela
Abbreviated transcription (Latin):
surarum lineȩ. interrarũ particio¬
ne tenduntur: ut dimensionis
ȩquitas exipsa lincarũ tensione
teneatur.Incarne autem dñs ad ec¬
cłiam ueniens.mensuras terre li¬
neis mensus ẽ: quia fines eccłiȩ.
occulti iudicii subtilitate distin¬
xit. Huius terre occulte mensu¬
re uel lineȩ tendebantur qͣndo p̃¬
dicatores scĩagente spũ. maliis
partib mundi uocabantur ut i¬
rent: adalias uero partes arrebant᷑
ne accederent. Paulus nanq apls.
cum macedoniã predicare neglige¬
ret:puisum illi apparuit uir ma
sic̃ scriptum ẽ cemptabant apłi
tre bithiniam : & non ꝑmisiteos
sp̃s iħu. Dum gͦ prȩdicatores scĩ
& uocantur admacedoniam: & ab
asia ꝓhibentur: ista occultarũ
mensurarum linea illic ducta ẽ
hine reducta. Illic tenditur. ut ma¬
cedonia. intra sc̃ẽ eccłiȩ spacia col.¬
ligantur:. hinc attrahitur. ut extͣ¬
fines fidei asia relinquat᷑. Srant
quippe tunc inea.qui colligendi
ñerant: qui b iurta meritum su¬

Expanded text:
surarum lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneatur. In carne autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fines Ecclesiae occulti judicii subtilitate distinxit. Hujus terrae occultae mensurae vel lineae tendebantur quando praedicatores sancti agente Spiritu in alias partes mundi vocabantur ut irent, ab aliis vero partibus arcebantur ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum illi apparuicriptum est: Tentabant apostoli ire in Bithyniam, et non permisit eos Spiritus Jesu . Dum ergo praedicatores sancti et vocantur ad Macedoniam, et ab Asia prohibentur, ista occultarum mensurarum linea illic ducta est, hinc reducta. Illic tenditur, ut Macedonia intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extfines fidei Asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui colligendi non erant, quibus juxta meritum su
Abbreviated transcription (Latin):
men inreb similib dissimilia
corda ñ pensat. Alius. inuna lin¬
gua qͣm nouit.sermonum pon¬
dera interpretando prudent̃ di¬
scugt: et tam̃ reliquis bonis q̃
ñhabet padient̃ caret. Sic itaq
creator nr̃ ac dispositor cuncta
moderat᷑: ut qͥ extolli poterat ex
dono qđ habet̾ humilietur ex
uirdute qm ñ habet. Sic cunct̾a
moderatur: ut cum ꝑimpensã
grãm unumquẽq subleuat. etiã
ꝑ disparem alteri alterũ subdat:
& meliorem quisq dono alio eũ¬
qͥs subicitur. attendat. Ac licet se
p̃ire exaliis sentiat: eidem tam̃
quẽ suꝑat se maliis postponat.
Sic cuncta moderatur: ut dũ sin¬
gula quȩq sunt omnium: int̃¬
posita quadam caritats necessi¬
tudine. fiant omnia singulorũ:
Etunusquisq sic qđ ñ accepit in
altero possideat: ut ipse alteri
possidendũ qđ accepit humilit̃
impendat. Hinc enĩ ꝑpetrũ d̃r.
Unusquisq sic̃ accepit grãm. in
alterutrũ illã administrantes:

Expanded text:
men in rebus similibus dissimilia men in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex bono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat; et meliorem quisqqui sibi subjicitur attendat; ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat: Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum; et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
polleat. nec tam̃ sermone scientiȩ
idest docdrinȩ fulciatur:qͥa senti¬
re atq inuenire sufficit. etiam qd̃
ꝑdiscendi studium ñ apprehen¬
dit: ille sermone scientie fulge¬
at. nec tamen inuerbo sapientiȩ
conualescat:quia & sufficit exple¬
re qͣntum didicit. & tam̃ adsent¬
endum exsemetipso subtile aliqͥd
non assurgit: Iste ꝑfidẽ & elem̃tiᷤ
imꝑat: nec tam̃ ꝑsanitatũ grãm.
infirmitates corporum eurat. li¬
le porationis opem. morbo ᷤᷤ sub¬
trahit: nec tam̃ arenti terrȩ. ubo
pliuuas reddit. Iste. oꝑatione uir¬
tutum. adp̃sentem uitã etiã mor¬
duos reuocat: et tam̃ ꝓpħie gra¬
dam non habens.quȩ sib uen¬
tura sunt ignorat. Ille. uentura
queq uelut p̃sentia attendit
ettamen mnulla signoꝵ oꝑatio¬
ne se exerit. Istȩ ꝑdiscretionem spi¬
rituum. infactis subtilit̃ mẽntes
conspicit: sedtamen diuersi ge¬
neris linguas nescit. Ille diuersi
generis linguas examinat: sedta¬

Expanded text:
polleat, nec tamen sermone scientiae, polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur: quia sentire, atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis ope morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen prophetiae gratiam non habens, quae sibi ventura sunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectib imponit: ut habeamꝰ
quedam uirtutum bona. quȩ
nunqͣm quesiuimuᷤ: & quȩramꝰ
quedam. nec tamen habere ua¬
leamus: quatinus mens nr̃a.
dũ hec non potest habere quȩ
appecit: & illa se intelligat de se¬
metipsa non habere quȩ habet:
& phȩc quȩ adsunt. considerent᷑
ea quȩ desunt: & ꝑea quȩ utilit̃
desunt: seruentur humiliter bo¬
na quȩ ad funt. Unde & recte. pro
huius terre idest iuste anime di¬
spensatione subiungitur. Indi¬
posiit mensuras eius si nosti. ł
quis tedendit suꝑ eam lineam:
Quis enim. nͥ conditor nr̃ huius
tertȩ mensuras ponit: qͥ intemi
iudicii secreto moderamine. alii
sermonem sapientiȩ alii sermonẽ
scientiȩ. alii plenam fidẽ. alii gra¬
tiam sanitatũ. alii oꝑadionem
uututum. alii ꝓph̃iam. alii disc̃¬
dionem spũum. alii genera lingͣ¬
rum.alii inderprecationẽ sermo¬
num dbuit: quatnus inuno eo¬
demq spu. iste uerbo sapientiȩ

Expanded text:
profectibus imponit, ut habeamus profectibus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, nec tamen habere valeamus, quatenus mens nostra dum haec non potest habere quae appetit, et illa se intelligat de semetipsa non habere quae habet, et per ea quae adsunt considerentur illa quae desunt, et per ea quae utiliter desunt serventur humiliter bona quae adsunt. Unde et recte pro hujus terrae, id est justae animae dispensatione subjungitur: posuit mensuras ejus si nosti, vel quis tetendit super eam lineam ? Quis enim nisi Conditor noster hujus terrae mensuras ponit, qui interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae; alii sermonem scientiae; alii plenam fidem; alii gratiam sanitatum; alii operationem virtutum; alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
untutib głari audeat: de antea c̃¬
ta uita memoratur: eiq dicitur.
UDieras. quando ponebam funda¬
menta terrȩ: Ac si iustificato pec¬
catori aꝑte ueritas dicat. uͥtutes
ame acceptas.t non tribuas. no¬
li contrame. de meo munere ex¬
tolli. Recole ubi te inuem: qͣndo
prima inte fundamenta uirtu¬
tum posui. Recole ubi te mue¬
ni: quando meo te timore solida¬
ui. ut gͦ ego inte ñ destruam qđ
construxi: ipse non cesses consi¬
derare qd repꝑi. Quem enim ue¬
ritas. nͥ aut inflagiciis. aut mer¬
cessib mucnit: S post hec bene
possumus seruare qd̃ sumus:si
nunqͣm negligimus pensare
qd̾ fuimus. Nonnunqͣ̃m tamen
clandestina elatio. etiam sollici¬
norum cogitatio licet subtilis
ac pressa. cum ualde inuntut¬
bus crescit: obl ita infirmitatis
ꝓpriş nequaqͣm admemoriam
reuocet. qđ inuiciis fuerit. Unde.
& omp̃s ds̃. quia augeri infir¬
mitatẽ etiã de remediis salutis
conspicit̾ mensuiam ipsis nr̃is

Expanded text:
virtutibus gloriari audeat, de anteacvirtutibus gloriari audeat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere extolli. Recole ubi te inveni quando meo timore prima in te fundamenta virtutum posui. Recole ubi te inveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? Sed post haec bene possumus servare quod sumus, si nunquam negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina elatio etiam sollicinorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam revocet quid in vitiis fuerit. Unde et omnipotens Deus, quia augeri infirmitatem etiam de remediis salutis conspicit, mensuram ipsis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ. S huiꝰ terre fundamen¬
tum: fides ẽ. Hiius t̾re fundam̃¬
tum iacit᷑: qͣndo in oceultis cor¬
dis. prima soliditatis causa. di¬
uinus timor inspiratur. Iste nec¬
dum credit eterna: quȩ audit
Huic cum fides datur. adedificiũ
subsequentis oꝑis. iã fundamen¬
tum ponit᷑. Ille et̾na iam credit.
nectamen metuit: uentun iudi¬
cii terrorem despicit: peccatis se
carnis & sp̃s audent̃ inuoluit.
Huic cũ repente futuroꝵ timor
infunditur: ut bonȩ uitȩ surgat
edificium.iã fundamenta con¬
struuntur. Posito itaq ꝓsꝑȩ for¬
midinis fundamento: cum uir¬
tutum fabrca in altũ ducitur¬
necesse ẽ. ut unusqͥs q ꝓficiens.
uires suas cautȩ metiat᷑᷑ ut cum
duina constructione magnꝰ ẽẽ
iam ceꝑit̾ semetipsum respiciat
sine cessatione qͥd fuit: quatinꝰ
attendens humilit̃ qđ ꝑmeritũ
iuentus ẽ nequa qͣm arroget qd̃
ꝑ grãm ẽ factus. Unde et nunc
beatus iob ꝑsuꝑnam uocem ad
semetipsum reducitur: & ne de

Expanded text:
t. X. Sed hujus terrae fundamentum fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum duciturnecesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus attendens humiliter quod per meritum inventus est, nequaquam sibi arroget quod per gratiam factus est. Unde et nunc beatus Job per supernam vocem ad semetipsum reducitur, et ne de
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudine flectitur: ut eat indi¬
uersum: tanqͣm angulũ facit.
Recte gͦ numerari bis potuit:qͥa
ꝑutrumq parietẽ. qͣsi duo inse
latera ostendit. Unde. et eius be
ne ymagnem tenuit: qͥ inuidea
ortus. gentilitatẽ colligens. quas
abierosolimis babyloniã uenit:
atq hanc insemetipso fidei fa¬
bricam. prius discordiȩ stutio sciᷤ¬
sã. marte caritatis intexuit. Secd
hec quȩ de significatione sc̃e ec¬
cłiȩ dict̾a sunt: placet ut breuia¬
ta replicatione. moraliter disse¬
rantur. Dignum nanq ẽ ut ꝑ
ea quȩ beato iob dici cognosci¬
mus:adeorda nr̃a reuocemur:
quia uerba dĩtunc mens ueriꝰ
indelligit cum uieis semetipsã
querit. fcce enĩ dicitur. Ubi eras.

Expanded text:
rectitudine flectitur, ut eat in directitudine flectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem, quasi duo in se latera ostenne imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt placet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum namque est ut per ea quae beato Job dici cognoscimus ad corda nostra revocemur, quia verba Dei tunc mens verius intelligit cum in eis semetipsam quaer