comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi castus ꝑman inscłm scli. Etnũ quẽd ⁊̃ tuno¬
tẽ nob̾ ostẽdit. s castũ qd si ostẽdit ille nob̾ eter
mor ñ c̃incaritate. s ꝑfecta caitas foras matit .i.¬
linguas: Si spu uno .i. uno flatu ĩplete dueti¬
bie cosonãt ãplete due lingue. spu dĩ dissonare
possũt. Immo ẽ il iquedã cõsonĩita. ẽ qͥdã cõcor¬
clia. s auditorẽ desicłat studiosũ. ñotiosũ. Ee

Expanded text:
ni castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aetemor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timlinguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non o
Abbreviated transcription (Latin):
tas. simulambs cẽ ñ possũt. nͥ una radicitꝰ euul¬
sa fuerit. alia plãtan ñ pot̃. sñ cã conat̃ aliquiᷤ
tamos incid̾e. si radicẽ ñ c̃cẽdit ei uelłe. Qr̃ fi¬
dicant̃ euacuari. quia exparte sũt. mõ caritas.
cũ u p̃a exparte sit. Exparit n .a. ĩꝑfecte diligi¬

Expanded text:
simul ambae esse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere. 3. Quare fidicantur evacuari quia ex parte sunt, et non charitas, cum et ipsa ex parte sit. Ex parte enim, id est, i
Abbreviated transcription (Latin):
cũpatre ⁊ spu. una adoratioe. cũ ĩ tõtiminaͭ cͤar¬
ne ci. Nõ mas orabilẽ carnẽ dicẽtes. Ad orat᷑ t
inuna u̾bi ypostasi. quȩ ypostasis gn̾ata ẽ. ñ
geat᷑e uenationẽ p̃bentes. ñ a ut nudã carnẽ
sp̃lignũ copulatũ igni. adoro xͦͣmei urraq
simul pp̃carni unctã dĩtatẽ. Nõ ti qͣrtã appone ꝑ

Expanded text:
cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non enim ut nudam carnem propter ignem copulatum ligno. Adoro igitur simul utra
Abbreviated transcription (Latin):
nos salitat. saluos iustos faciebat ãtiquos. pu¬
sillos cũ magnis. qr sic̃ credimꝰ xp̃m in carne
uenisse. ita illi uẽturũ. ⁊ sic̃ nos mortuũ. ita
illi moriturũ. ⁊ sic̃ nos tesurrexisse: ita illi
refiurecturũ. mnos⁊ illi aduiditiũ iiuoꝵ et

Expanded text:
nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, quia sicut credimus Christum in carne venisse, ita illi venturum; et sicut nos mortuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad judicium vivorum et
Abbreviated transcription (Latin):
c̃.ut sepe scĩ docẽt. quia exparte diligimꝰ nẽ :
iõ ip̃a euacuabit̾. in qntũ exparte ẽ. qr tollet᷑
ĩꝑfectio. ⁊ ad det̃ ꝑsectio. Remanebitq ip̃a au¬
cta ⁊ actus eiꝰ. ⁊ mod cdiligẽdi. ut diligas dm̃ pp̃
dus eliminabit᷑. fides uero ⁊ spes penitꝰ cuatuadũ¬

Expanded text:
ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligendi, ut diligas Deum produs eliminabitur. Fides vero, et spes penitus evacuabun
Abbreviated transcription (Latin):
dei adpenitẽtiã ad duc̃ .ꝓ igmꝰ ẽ hodie. udeu ĩ¬
Qdsi cras amplectat᷑ catholicã pacẽ. ⁊ sequat᷑ ca¬
tholicĩ u̾itatẽ. quid susti quos in qucũq gne er¬
roris notas. ⁊ tãqͣn desꝑatissimos dãpna s. añꝗͣ
finiãt istã utã agũt penitẽtiã. ⁊ ĩueniũt uerã¬

Expanded text:
itentiam adducit. Paganus est hodie, Judaeus ind si cras amplectatur Catholicam pacem, et sequatur Catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocunque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas antequam finiant istam vitam agant poenite
Abbreviated transcription (Latin):
arq imaginẽ passioĩs ⁊ doloris xp̃m hoĩem ꝑ¬
tulisse. s nullũ oĩo dolorẽ uł passionẽ sensisse.
auctõitatũ testimoniis cos cõtãcẽtes. indubita¬
bile faciamꝰ q. sup̃diximꝰ. ꝓpłia ysaias dicit.
uere langores nr̃os ip̃e tulit. ⁊ dolores nr̃os ip̃e
portauit. Et u̾itas ip̃.i mengłio ait. tͥsti sc̃ aĩa¬

Expanded text:
atque imaginem passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum testimoniis eos convincentes, indubitabile faciamus quod supra diximus. Propheta Isaias dicit, c. 53: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavi
Abbreviated transcription (Latin):
accipiẽtẽ dicũ. utr̃q hõ ꝓpt̃ accepiẽtũ ho¬
minẽ. ⁊ illud ꝙ id̾ait in .li. d̾bono ꝑseu̾antiȩ.
qũi fideł ẽ ineo uerã nat᷑am hũanã credit.
suscipiẽte dõ ubo. ita sublimatã: ut qui su¬
one illa ineffabilit̾ saciente. ꝑ uniꝰ. in dõ et
hoĩe u̾ita̾tẽ. Si aũt ⁊ qui suscep̃.⁊q. suscep̃ una

Expanded text:
tum hominem. Et illud quod idem ait in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suone illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una
Abbreviated transcription (Latin):
eripuit. quȩ ille ĩpleuat amaricudine sua.
ds̃ aũt nr̃ uasa eius cripiẽs. ⁊ sua faciẽs. fudit
amaritudinẽ. ⁊ ĩpleuit dulcedine ꝑmortem
suã apecc̃is redimẽs. et adoptionem glorie¬
iuolent̃ hõ ei tolli uideret᷑. qui se illi sponte
subiecit. S⁊ si eũ hõ uincit. iure manifeste ho¬
minẽ ꝑdit. ⁊ ut hõ uincat. necẽẽ ẽ ut ds̃ in eo

Expanded text:
eripuit, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriviolenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ens quodã mõ. atq cõformãs. ĩ mortalitati et̃n¬
tatiq soturet. Nõgͦ oportet untelligi mutatũ
eẽ ubũ susceptiõs hõĩs. sic̃ nec m̃bra ueste ĩdu¬
ta mutant᷑. qͥmuis illa susceptio ineffabilit su¬
sceptũ suscipic̃t copularet. His ub aꝑte inmi¬
ere uidet᷑ aug dm̃ diciẽẽ factũ hoĩem ẜhabitũ.¬

Expanded text:
ens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte innuere videtur August. Deum dici factum hominem secu
Abbreviated transcription (Latin):
tellectualẽ.⁊ hoꝵ ydioma . totũ ⁊ totꝰ assũpsit
me. ut toti mͥ salutẽ gͣtific. Quod enuim in assũ¬
ptibile est. incurabile e
De uinõe u̾bi ⁊ camis mediante anima.
ssũpsit gͥ dei filiꝰ carnẽ ⁊ aĩam. s carnẽ medi
ãre aĩa Uͣnitũẽ carmi ꝑ mediũ ĩtellectũ ubũ
dĩ. Tante u sublrmitatis atq sĩplicitati ẽ diui¬
na eẽntia. ut corpori d̾limo t̾re formato uniri
ñ congruerit uͥ mediãte rõnali eẽntia. Illa a̾

Expanded text:
tellectualem, et horum idiomata. Totus enim totum assumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est. De unione Verbi et carnis mediante anima. 2. Assumpsit ergo Dei Filius carnem et animam, sed carnem med enim carni per medium intellectum Verbum Dei. Tantae, inquit, subtilitatis, atque simplicitatis est divina essentia, ut corpori de limo terrae formato uniri non congruit, nisi mediante rationali essentia. » Illa autem
Abbreviated transcription (Latin):
sius timint. sec eũ uoluisse: ut sibi ñ eẽt pas¬
sio. s ut asuis tnsiret calix passiois. ita ĩquiẽs.
Siͣ passio honorificat᷑a eũ erat. sic̃ uda exeun¬
te dit. Nũc honorificat᷑ ẽ fili boĩs. quomͦ tͥstẽ gͦ¬
bit᷑ ut tnͣferri ase calicẽ dep̃catꝰ sit dicẽs. pat̾
ũ festinaret ĩplere: Nõ a cõuenit ut pati no¬
lit. ꝙ. pati uelit. ⁊ cũ pati eũ uelle cognosc̾e̾s. re¬
ligiosuiᷤ fuerat ħ cõfiti. qͣm ad idimpiȩ stul¬

Expanded text:
suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem batur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: Pater um festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impi
Abbreviated transcription (Latin):
cͤata abinitio. Modus aũt ille qͦtͣdit᷑ ẽ hõ india¬
boli pͥatẽ. ñ ita deb et intelligi tãqͣm ds̃ ħ fecerit.
ẜente peccãtẽ. pecc̃i auctor illico ĩuasit. ñ tñ
ds̃ cõtinuit ura sua miẜatiões suas. nec hor̃em
alege sue potestatis amisit. cũ indiaboli pͥate
lis multa p̃stitit bona. Et tãdẽ boiẽm quẽ cõ¬
missio pecc̃oꝵ diabolo subclidit. reinissio pecca

Expanded text:
ata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi tanquam Deus hoc fecerit rente peccantem, peccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli poteslis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, remissio pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Et exaffectu humano sesualitatis ꝗd̾. ñ rõis illũ
uoluit : iꝑetiit qd ñ imperuit. nec iõ petut ut
impetͣret. quia sciebat dm̃ ñẽẽ factͣum illud.
nec illũ fien uolebat affectu roĩs. uł uolunta te
d quid gͦ petut: ut m̃bris formã p̃b̃r ĩminente
turbatioẽ clamãdi ad dm̃m. ⁊ subitiẽdi uolinita¬
tẽ suã. diuinȩ uolũtati. ut si pulsãte molestia
istant᷑. ꝓ eiꝰdẽ ãmoninioẽ orẽt. S sinequeut̃ ui¬

Expanded text:
is, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate d ergo petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vi
Abbreviated transcription (Latin):
ra uultians. Om̃s quidẽ has passiões nat̾e sue in¬
sert ut foret. ait copũgat. ut nulnetet. s natam
suã in hecpassio illata ñretin. diunnat nẽ us¬
aiquã forari. uł pũgi ignẽ. uł acia uulnan. qͣuis
nat̾e teli sit ⁊ uulnare. ⁊ cõpũgere. ⁊ forare. Paͣss

Expanded text:
ra vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert, ut foret, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natuaquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulnerare, et compungere, et forare. Passus
Abbreviated transcription (Latin):
Um uͦ sup̃ ꝑhibitũ sit xp̃m plenũ grã fuisse.
Iñ ẽ suꝑuacuũ inqͥrẽ. utrũ fidẽ ispẽ sic̃ caĩta¬
tem habuerit Si a his caruit. ñ indet̃ pleni¬
tudinẽ graꝵ huisse. Ut aut̃ ħ q̃stio ualeat aꝑ¬
tius explicari. de his singuł aliqͣ i mediũ ꝓ¬
apls uni tuique sapere Odsit fides.
id es ẽ iurtus qua credũt̃ quȩ ñ uident. Qd
tam̃ ñ d̾ om̃ib que ñ uident᷑ accipiẽdũ ẽ. sed
d̾ his tm̃ que credẽ ut ait aug̃. ad religionẽ ꝑ¬

Expanded text:
m plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium ps unicuique sapere. 2. Quid sit fides. Fides est virtus qua creduntur quae non videntur. Quod tamen non de omnibus quae non videntur accipiendum est, sed de his tantum quae crede
Abbreviated transcription (Latin):
frs. an magis uł minus diligẽdi sit̃. alus do¬
nis. hacrõe nob ñcopulatis. Uidet̃ q. mag̃ sit
diligẽdi bomi ꝗ nob̾ carne ñ sũt cõuicti. qͣm in¬
ali carne cõuĩcti.qi nob̾ sũt cd̾iuĩci corde gł¬
tino caitatis. Sc̃or ẽ u copula cordiũ qm cor

Expanded text:
fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
sñ corpore sentit. ut ẽ timor ⁊ huiꝰnoĩ. Sentit
gͥ aĩa dolores sedmn quoᷤdam ꝑ instrum̃tũ cor¬
poris. quosdã uͦ ñ. Suscep̾ aut̃ xp̃s sic̃ ueram
nat̾ã hoĩs. ita ⁊ ueroᷤ defectꝰ hõis. s ñ om̃s. as¬
sũpsit n defectuꝰ pene. s ñ culpe. nec tñom̃s

Expanded text:
ne corpore, sentit: ut est timor, et hujusmodi. Sentit ergo anima dolores, sed quosdam per instrumentum corporis, quosdam vero non. Suscepit autem Christus sicut veram naturam hominis, ita et veros defectus hominis, sed non omnes. Assump
Abbreviated transcription (Latin):
peg̃m .s. ignorãtia ĩuĩcibił. Nã uĩcibił pecẽm
ẽ. sitñ d̾ his ẽ que nob̾ expedit scire. Sut̃ en ĩ
quedã quoꝵ sc̃a ñ aͣ ffert. ł ignorãtia ñ ĩpedit
salutẽ.⁊ forte taliũ reꝑ ignorãtia d̾fectꝰ ñ ẽ. Cõ¬
stat aũt ĩnob̾ ẽẽ igͦratiã.atq difficultatẽ uolẽ¬
ꝓueris ut erret ĩiutꝰ. ⁊ resistẽte atq torquente
dolore carnał uĩcłi. ñ posse alibidmosis oꝑi¬
h tẽꝑare. ñ ẽ uat̾a instituti hoĩs. s⁊ pena dam¬

Expanded text:
et ignorantia invincibilis; nam vincibilis peccatum est, si tamen de his est quae nobis expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volenpro veris ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi, non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena dam
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ diuinitatẽ in morte rece̾sisse abhoĩe ẜ cinẽ
assũpsit dĩ filius. denuo assũptũ uł libtũ. t̾cia di¬
e amortuis resurrexisse ñ cofitet᷑.fiat fiat. Siin¬
quiut̃ oenuo assũptꝰe hõ in resurrectiõe. qͣm as¬
supsat in incarnatioe. deposuit eũ gͦ in morte.
seꝑata gͦ fuit diuinita in morte ab humanitate.

Expanded text:
runt divinitatem in morte recessisse ab homine secundassumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate.
Abbreviated transcription (Latin):
bo refecti ab exibititt atq lingore. in robur
ipa mutant᷑. si c̃ anulus poĩt indigito. ed genꝰ
itirissime ĩuenit᷑. Quartũ genꝰ ẽ. cũca que ac
cidũt mutãt᷑. nõ asua nat᷑a. s aliã spẽm ⁊ for¬
mã accipuĩt̃. ut ẽ uestis. quȩ dciecta atq depo¬
sita. ũ ht̃ eam form ĩ qm̃ sumit induta induta
u m̃bris. accipformã qͣm ñ habebit exuta. Quod
gen cõgruit hinc cõparatiõi. As̃ a filius semet¬
ip̃m erinaniut. ñ fornã suã mutãs. s formã s
ui acipiẽs. neq cõuisus atq tnͣsmuti in hoie a¬
missa incõmutabili stabilitrte. s in sim ilitu cli¬
ne hõiũ fact̾ ẽ ipe susceptor ueꝵ hoĩem suscipi¬

Expanded text:
bo refecti, ab exilitate atque languore in robur ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quar aliam speciem et formam accipiunt, ut est vestis quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habet exuta. Quod genus congruit huic operationi. Deus enim Filius semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam ervi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hominum factus est ipse susceptor, verum hominem suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
ipis p̃sentib credit. qd̾ erit cũ ꝑspĩm manite¬
la se cõtẽplanda scis pbebit dei sapia. sni ꝓpͥe
buerit. cũ hoiem xp̃m ocul pati cernebat. di¬
ciꝰ eũ fide passigis habuisse. ñ in eoꝙ credebat
I.oiem pati. quia h̾uidebat. srineo ꝙ credeba
dm ec qui patielat. Nõuuirtus fida erit qd

Expanded text:
ipsis praesentibus creditur, quod erit, cum per speciem manifestam se contemplandam sanctis praebebit Dei Sapientia. Sed nbuerit, cum hominem Christum oculis pati cernebat, dicimus eum fidem passionis habuisse, non in eo quod credebat hominem pati, quia hoc videbat; sed in eo quod credebat Deum esse, qui patiebatur. Non enim virtus fidei erat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
os aut̃ om̃is m̃datu ⁊ cedictioĩs notã asacris pa¬
giniis sclude cupiẽtes. orthodoxis pat̾b atq ca¬
tholicis doctorib. nulla pͣue intelligẽnȩ suspiti¬
se nat᷑im hũauã. ⁊ natam diuinã bumane na¬
tẽ infilio unitã. eamq sunisse ułassũpsisse.
uñ ⁊ u̾e incarnata dicit᷑. Qd uͦ dicit̃ solus filius
fornã ẜui accepisse. ꝑ ħ ñ excludit̾ duuna
nat᷑a ab acceptiõe ẜ uł formę. E alie due pͣ¬

Expanded text:
Nos autem omnis mendacii et contradictionis notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicise naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, eamque sibi unisse vel assumpsisse. Unde et vere incarnata dicitur. Quod vero dicitur solus Filius formam servi accepisse, per hoc non excluditur divina natura ab acceptione servilis formae; sed aliae duae p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carnari quod ẽ carnẽ sien. iudetipot̃ ita debe
dici ꝙsit caro facta. sic̃dicit᷑ incarnata. Ad quod
dm̃is. quia su illũ dictũ insac̃ scͥpta reꝑiret̃. exe ad
intelligẽtia acciꝑet᷑. qua cũdicit̃ incarnata. s
quia illud auctoi̾tas subticuit. atqlocutiõis mo¬
dus uimniã uidet̃ facẽ exp̃ssionẽ. sinat̃a diunia
diceret᷑ caro facta. melius hoc sibere puto. uł
negare qͣm teniẽ asserẽ. ne suillũ dicat᷑. cõu̾ti¬
bilitas natae in nat̾am signari putet᷑. E xp̃mis

Expanded text:
carnari quod est carnem fieri, videri potest ita debere dici, quod sit caro facta sicut dicitur incarnata. Ad quod dicimus, quia si illud dictum in sacra Scriptura reperiretur, ex eadem intelligentia acciperetur, qua cum dicitur incarnata. Sed quia illud auctoritas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in nat
Abbreviated transcription (Latin):
genuisset. Es ħ dicere iudebit: Cũ hita sit ab¬
surebũ ut nullȩ fideliũ aures id ualeãt susti¬
pandũ ut u omittã alit̃ dhoĩe nasci filiũ. ałr
capillũ. peditulũ. lũbricũ. quoꝵ inc̾ ẽ filiꝰ. Ut
sc̃i. Sic̃ ecõu̾so ñ om̃s qui dñr alicuiꝰ filii conse¬
illo sit natꝰ. cuiꝰ dicit᷑ filius. ꝓfecto modꝰ iste. quo

Expanded text:
genuisset? Quis hoc dicere audebit, cum hoc ita sit absurdum, ut nullae fidelium aures id valeant sustie nasci filium, aliter capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil est filius: ut ci, sicut non omnes qui dicuntur alicujus filii, conseillo sit natus cujus dicitur filius, profecto modus iste quo
Abbreviated transcription (Latin):
passiõe metũ calicis tnsiturũ. quinͥ eũ bibiss.
transire ĩposs. nec finis tr̃oris nͥ cõsumata pas¬
sioẽ. t̾rori succed. qr ꝑost mortẽ eiꝰ ꝑuirtutum
głam apłice infirmitatis scandalũ pelleret᷑. In¬
tende lector his ub pia diligẽtra. nesit̃ tͥ uasa

Expanded text:
calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint tibi vasa
Abbreviated transcription (Latin):
humana carne. uitas ⁊ sub̃a dei inquinetur.
Etͣ tñ p̃dicat̃ istũ uisibilẽ solẽ radios suos per
om̃s feces spargẽ. ⁊ eos mundos: sinceros ser¬
uare. Si gͦ uisibilia mũda uisibilib ĩmũdis
cõtingi pꝰ sũt ⁊ ñ in ꝗuari qͣnto mag̃ ĩcõmu¬

Expanded text:
humana carne veritas et substantia Dei inquinetur; et tamen praedicant istum visibilem solem radios suos per omnes faeces spargere, et eos mundos et sinceros servare. Si ergo visibilia munda visibilibus immundis contingi possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe uolens anolẽte discerneret᷑. ⁊ sic ad illos
fieret. ñ coegit. Iã quines ciẽs peccauit. ñ in¬
cõgruẽt nolẽs peccasse dici pot̃. Quãius ⁊ ipẽ
ꝗ nesciẽs fecit. uolẽs tñ fecit. Ita nec tale pec¬
catũ sñ uolũtate eẽ ñ potuit. S uolũtas fac¬

Expanded text:
one volens a nolente discerneretur, et sic ad illos fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed voluntas fac
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ rõ dicti: quia una ead̾qi umone uuitꝰ
erat aĩe inĩferno.⁊ carm uascpulcͤ. Et sic erat
ill duob tẽ separatis uintꝰ. sic̃ aũ scparationẽ
⁊ aĩam sunti ñ habebat. uerꝰ̾ hõ ibi ñerat. sed
tp̃r mortis nusqͣm illa duo unita babebat. qr
net inscule̾. nec in ĩferno. nec alibi. Nusquã

Expanded text:
Quae est ratio dicti? Quia una eademque unione unitus erat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis unitus, sicut ante separationem, itam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec alibi; nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
glus ase uoluntatẽ bonã hr̃e pot̃. st malã. Si¬
milit̃ ⁊ d potentia niquiut̃. ꝑsimilitulinẽ uolũ¬
tatis. de potĩtia bom ⁊ mali disẜ entes. ꝙ illa sit
adõ. ñ ista. Auctoĩtatib astruit potẽtiã poccãdi
te boni tm̃. s ⁊mali. intelligi oportet. cũ pilate¬

Expanded text:
lus a se voluntatem bonam habere potest, sed malam. Similiter et de potentia inquiunt, per similitudinem voluntatis de potentia boni vel mali disserentes, quod illa sit a Deo, non ista. 2. Auctoritatibus astruit potentiam peccandi te boni tantum, sed et mali intelligi oportet, cum Pilat
Abbreviated transcription (Latin):
gitatioĩs mitiũ. ñ hẽi exse ip̃o uasci. s diuinitus
p̃ꝑan itͥbui. in eo ds̃ euident ostendit. qr ner di¬
abolus nec aliqs angłoꝵ cius. ex quomh̃c cali¬
ausa bonitatẽ ꝑdidit uolũtatis. ex se ip̃a rutsus
cã hr̃e potuss. multo possibilius. hoc nat̾a lub

Expanded text:
s initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliaversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet
Abbreviated transcription (Latin):
qua intẽtiõe quid fiat. S ca que cõstat eẽ pecc̃a
nullobonȩ cause obtẽtu. nullo qĩ bono fine nł¬
la uelut bona intẽtioe faciẽdas. Ea quippe oꝑa
hoĩm. sicãs habuer̃ bonas uł malas. nũc sunt
bona. nũc sũt mala. quȩ ñ sũt ꝑse ip̃ĩ pecẽ i. sic̃
fide. ⁊ cõcubitꝰ õ iugał. qñ fit cã gñandi siea fid̾
fiat. ut gignant᷑ regu̾andi ħ rursus mala sũt.
simalas hũnt cãs. uelũ suactãtie cã pascit̃ pau

Expanded text:
qua intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut fide: et concubitus conjugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pau
Abbreviated transcription (Latin):
it płra egrinidinũ gn̾a. ⁊ corporis iitia. aquib
oĩo ĩmunis extitit. Qd̾ n defect᷑ hũit. ładostẽ sio¬
nẽ uere hũitatis ut timorẽ ⁊ t̾stinã. ł ad ĩpletio¬
nc̃ oꝑis adꝙ. uen̾at. ut passibilititt̃: mortalitatẽ.
uł ab ĩmortalitans desꝑatiõe spem nr̃am erigẽ¬
dã. ut mortẽ suscep̃. Nos aũt defrct ñ cõditio¬

Expanded text:
a et corporis vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uł leuiu̾s. Intẽde lector ꝓpoĩtis ub̾ tota m̃tis cõsi¬
datione. quȩ ñ inittilẽ hñt excitationẽ. ⁊ digno¬
ille tm̃. Ua sũt ñ nulli. actꝰ qui⁊ sibonã habeãt
cãm. tñ pecc̃a sũt. ut sup̃ positũ ẽ. Ex quo cõseq
uidet̃ qd ñ sẽꝑ ex fine udicat᷑ uolũtas siue accio
mala. sic̃ in ilł quȩ ꝑ se pecc̃a sũt Illa ⁊ cũ quiꝰ ge¬
serit paliqua bona cã bonũ uident̃ hr̃e finẽ. nec
ex fine uoluntas ẽ mala. nec exuelũtate actio fit
mala.s exactio ẽ uolũtassit p̃ua. In quib aliq
ponũt actũ iudõꝵ. qui cruci figẽdo xp̃m arbitra

Expanded text:
ius. Intende, lector, propositis verbis tota mentis consideratione, quae non inutilem habent exercitationem; et dignoille tantum, quia sunt nonnulli actus qui etsi bonam habeant causam, tamen peccata sunt, ut supra positum est. Ex qfine judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscẽdũ ł ñ amittẽdũ. qui ñ pot̃ eẽ de
mał quin sit malus. Uelle ⁊ mala malũ ẽ. s
intelligere uł memorare mala: malũnẽ. qͣm¬
uis eoꝵ quidã ⁊̃ hos acꝰ malos eẽ. int̃clũ nõ in¬
ꝓbe asẜant. Memorat ⁊ int̃dũ quis malũ ũ fa¬
ciat. et querit intelligẽ ueꝵ ut sciat ĩpugnare.
Ecre qualit̃ soluit p̃missa questio abhis qui tͣ¬
dũt omĩa eẽ boua. in qͣntũ sut. Quiuͦ dñt uolũ¬
tates malas pecca eẽ. ⁊nullomͦ bona. breuiꝰ
respondẽt. dicentes actũ uoluntatiꝰ ño eẽ de
nat᷑alib sriũ ip̃am ⁊ potẽtiã uolendi. q̃sem ꝑ¬

Expanded text:
adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat impugnare. Ecce qualiter solvitur praemissa quaestio ab his qui tradunt omnia esse bona in quantum sunt. Qui vero dicunt voluntates malas peccata esse, et nullo modo bona, brevius respondent, dicentes actum voluntatis non esse de naturalibus; sed vim ipsam et potentiam volendi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m̃ocẽs ñ pumat̃. Aut quisdicat ad ult̾iũ esse
minꝰ. ne hr̃ditates habeat qui nicͥ bom agunt.
shu potuis qui indigentes aduuãt: Cur nõ
sũt mala. Cur ñ ab in mũdis metͥcib quiditãt
stupͣtores. capiat diuitias uirbonꝰ. ut ĩdigẽ¬
fiat: Quis hocdicat. nͥ qui resiunanas morẽq

Expanded text:
um esse nimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adjuvant? Cur non sunt mala? Cur non ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigenfiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque
Abbreviated transcription (Latin):
lii uͦ qui tͥfanã distĩctionẽ actuũ faciũt oꝑa
Qcunita que ad nat̃s sub sidiũ fuit. sẽꝑ bonatẽ
astruit. S ꝙ. aug̃ mala tẽ dicit. simalas habeat
cas. ñita ẽ actipiẽdũ. qiͣ ip̃a mala sit̃. s quia pec¬
crt̃ iuali sut. qui ea malo fine agũt. Itẽ ⁊ illũ ab¬
ud .s. bonũ opus intentio facit. uin tẽtionẽ fides di¬
sigit. detminat diccutes. ibi bonũ uocatũ ꝙ te¬

Expanded text:
nem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dic
Abbreviated transcription (Latin):
sñ uolũtate cõmtiti. qm̃ ⁊ ille qui pectat ignorans.
uolũtate utiq facit. ꝙ cũ faciẽdũ ñ sit. putat cẽ
fatiẽlũ. ⁊ ille qui concupiscẽte adu̾sus sp̃m car¬
ne. nõ ea quȩ uult facit. ⁊ cõcupiscit ꝗdẽ nolẽs.
⁊ meo ñ facit ꝙ uult s si uĩct᷑. cõcupiscentię

Expanded text:
sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, et ille, qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
quia talia ñ fiut bono finc. bona intitiõe. ẜ ĩ tẽ¬
s quia cãs hñt que uident᷑ bone. ⁊ sũt iñ male.¬
faciat. ⁊fides intẽtionẽ dirigat. ñ ĩmito qͣripot̃.
utrũ om̃is intẽtio. om̃eq op̾illoꝵ malum sit
qui fidẽ ñ hñt. Sit fides intentionẽ dirig̃. ⁊in¬
tẽno honũ opꝰsac̃. ubi ñ ẽ fides. nec intẽtio boã.

Expanded text:
quia talia non fiunt bono fine et bona intentione, sed intensed quia causas habent quae videntur bonae, sunt tamen malae.faciat, et fides intentionem dirigat, non immerito quaeri potest utrum omnis intentio, omneque illorum opus malum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona,
Abbreviated transcription (Latin):
se .s. dei obsequiũ. ⁊ tñuolũtatẽ eoꝵ ⁊ actionem
ꝑu̾sã fore ass ũt. Dehonis añt nulla fit exceptio
in p̃missis ub̾. aũgi. qn om̃is uolunta uona ex
fine sit hona. ⁊ ex fine ⁊uolũtate. om̃is bona a¬
ccio bona ẽ. s ñ om̃is mala uolũtas ex fine ma¬
la ẽ. nec om̃is mala actio exfine ⁊ uolũtate ma¬
la ẽ. lom̃is quȩ ht̃ malã cãm mala ẽ. s⁊ ñ om̃is

Expanded text:
et Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine sit bona; et ex fine et voluntate omnis actio bona, bona est. Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam causam mala est, sed non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
les sit̃. an alic alis excellẽtiores. plib ñ irrõ¬
nabilit̃ uidet̃.q. exip̃a creatiõe alie aliis ex¬
cellãt. In nat̃alib domsut ĩeẽntia alia alus
sit subtilior ⁊ ad intelligẽdũ. memorãdũq
habilior. ut pote acutiori ĩgenio. ⁊ ꝑspicati¬
ori intellectu p̃dita. ꝙ ñ ĩꝓbabilit᷑ dr̃. cũ ĩ¬

Expanded text:
les sint, an aliae aliis excellentiores. Pluribus non irrationabiliter videtur quod ex ipsa creatione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori ingenio et perspicaciori intellectu praedita. Quod non improbabiliter di
Abbreviated transcription (Latin):
.cõ.e.p.e. dic̃. pe̾s aĩe amor ẽ qui si p̃uu ẽ.
dicit᷑ cupiditas ł libido. si rectꝰ. dicit᷑ caritas.
eo mouẽt̃ aũ qiͣ ad locũ quo tendit .i. ad dele¬
tionc̃ bonã uł malã. quo se ꝑuenisse per
amorẽ letat᷑. finis gͦ uolũtatis ita ut p̃miᷤ¬

Expanded text:
orum, dicit: Pes animae amor est, quia si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectus, dicitur charitas. Eo movetur anima quasi ad locum quo tendit, id est, ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. Finis ergo voluntatis, ut praemis
Abbreviated transcription (Latin):
chiel .i. ip̃e ds̃ qui ⁊ hic ⁊ibi locutus ẽ insẽtẽtuᷤᷤ
discrepare uideat᷑. attẽdamꝰ finẽ illiꝰ. auctoritatiᷤ
exodi. dicto i reddo iniquitatẽ patr̃ ĩfilios.
addit. his qui oder̃ me. ꝑ quod euidẽt̃ ostẽdit
ñ ĩo puniri filios qr peccauer patres. s qr eissi¬
mules quoda hẽditario malo dm̃ oder̃. Illũ gͦ

Expanded text:
ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicẽ adusant᷑ ut ñ ea que uultis faciatis. S⁊
ħ om̃ia exilla mortis dãpnatiõe sũt. Nã si ñ
ẽ ista pena liõis s nat̃a. nulla ista pecc̃a sũt.
Si N ñ recedit᷑ ab co nͦrquo nat᷑alit fictꝰ ẽ bõ.¬
Cũ hec fac̃. ea utiq fac̃ quȩ deb. Si aut̃ hõqr
tta ẽ. ñ c̃ bonꝰ. nec ht̃ in potestate uͥ sit bonus.
siue ñ uidendo quał cẽ debeat. siue uidẽ¬
do ⁊ñ ualendo cẽ qualẽ se eẽ deb̾e indet.
penã istã eẽ quis dubitet: Om̃is aũt pena¬
bigit ĩ uisto aliquo dñante. hoĩ ĩpoĩta ẽ. Porto
quia doĩpotẽtia dei ⁊ iustitia dubitare denĩtiꝰ
⁊ quisꝗ̃ in iuste dñans. aut subtiꝑe. hoĩem
potuit. uelũ ignorãti dõ. aut extorq̃re ĩuito
tã qͣm ĩualidiori. ut hoiẽm ĩtusta pena cu¬
tiaret. Relinquit̃ gͦut hec pera iusta d̾dã¬

Expanded text:
ibi adversantur, ut non ea quae vultis faciatis, sed haec omnia ex illa mortis damnatione sunt. Nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debta est, non est bonus nec habet in potestate, ut bonus sit, siue non uidendo, qualis esse debeat, siue uidendo et non ualendo esse, qualem debere esse se uidet. poenam istam esse quis dubitet ? omnis autebigit; injusto aliquo dominante homini imposita est. Porro quia de omnipotentia Dei et justitia dubitare dementis enim quisquam injuste dominans aut surripere hominem potuit velut ignoranti Deo, aut extorquere invito tanquam invalidiori, ut hominem injusta poena cruciaret. Relinquitur ergo ut haec poena justa de da
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ nat᷑a ł sub̾a m̃tionẽ fac̃. Illaꝵ uͦsentẽtiaꝵ. iudi¬
tiũ prudẽtis lectoris. cui utnusq sentẽtie noti᷑ã
plenarie dedimꝰ. arbitͥo relinquimꝰ. ad ea quȩ
ad huc nob̃ suꝑs tctanda festinãtes. Qd̃ d̾ pecc̃o
ñ d̾pena intelligit᷑ cũdict᷑ ds̃ ñ ẽ auctor mali.¬

Expanded text:
a mentionem facit. Illarum vero sententiarum judicium prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes. 5. Quod de peccato non de poena intelligitur, cum dicitur: Deus non est a
Abbreviated transcription (Latin):
in qntũ ñ ht ordinẽ. nec finẽ debitũ. ata ⁊ ac¬
tio inqͣntũ exmalo ꝓ cedit. et ordinem nõ
habet. et admalum tendit. Alia ꝓbatiog
ñ ẽ aliqua resmala. nͥead̾ resbona sit. Uñ aug̃ in
eneheridiõ. Om̃is nata bonũ ẽ. nec resaliqͣ ma¬
la eẽt. si res ip̃a quę mala ẽ: nata ñcẽt. Nõ gͥ po¬
test ec̃ malũ. nͥ eẽt aliq bonũ. Qd cũ dici uide

Expanded text:
in quantum non habet ordinem nec finem debitum. Ita et actio, in quantum ex malo procedit, et ordinem non habet, et ad malum tendit. 7. Alia probatio, non est aliqua res mala, nisi eadem res bona sit. Unde Aug. in Ench., cap. 13: Omnis natura bonum est; nec res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
nc nascẽtiũ ñ pot̃ sũ pẽo ꝑecc̃o eẽ cõcept̾. ubi
pecẽm inparnulos ñ tñsmittit ꝓpagatio s libii¬
do. nec fecũditaᷤᷤ nat̾ę huianȩ fac̃ hoĩes cũ pec¬
cato nasci. s fecũdita libidinis q̃mhoĩes hñt. ex
illuis iustissima cõdẽpnatiõe pecã. Iõ beatꝰ dł¬

Expanded text:
ascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus D
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq n dic̃ apłs.ait. Apͣss quidic̃ iustificati
exfide. alibi ait. Iustificati griti ꝑ gr̃am. Hoc
uiõ dirit. ne fides ip̃a suꝑba sit. nec dicat sibi.
ret᷑. cui ñ potiꝰ reddit qͣm doat᷑: nõ dicat ista
hõ fideł. quia cũdix̃it habeo fidẽ ut m̾ear iu

Expanded text:
ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne ipsa fides superba sit: nec dicat sibi, retur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia cum dixerit: Ut merear ju
Abbreviated transcription (Latin):
quia d̾ carne pollutionẽ qͣm hũit acõceptu
retinẽti trahit polluta. ⁊ incõcupiscẽtia cõ¬
cipit̃. unde ⁊ polluit̃. ⁊ ita ex duplic cã cõtami¬
nat᷑. Uñ maior uidet̃ pollutio carnis inꝓle.
quã fuñt in parẽte. Ad qd̃ illi dicũt. quialicet
caro ꝓlis ex carne feda seminet̃:⁊ ĩcõ cupiscẽ

Expanded text:
llutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
curo er libidine coit̾ cõthitatr̃ ĩ bapto diluatinr.
Colet aũt queriħ. utrũ ⁊ ip̃a cam in bapt̃o ab
illa feditate purget᷑. quã ex cõceptiõe incõ¬
cupiscẽtia libidmiosa contraxit. Quib dã
uidet̃ ꝙ. sicut aĩa areatu purisicat᷑: ita et
caro ab illa pollutiõe purgat᷑. ut sic̃ duob

Expanded text:
ine coitus contrahit, utrum in baptismo diluatur. Solet autem hic quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: ut sicut duobus
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ñ amisit. suitiatã hũit. quã ds̃ tñ sine
uitio fec̃ Si N res bona ñ cẽt aĩa. inca ma¬
lũ ẽẽ nequiret. cũ ñ possit malũ cẽ nͥ ĩ bo¬
adõ creata. Sic quis polluta hñs manꝰ nõ
tale hũt poniũ quale ego dedimũdis ma¬
nib. ego N dedi pomũdũ. Anaĩe excreatiõe¬

Expanded text:
n amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in boa, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. An animae ex creatione
Abbreviated transcription (Latin):
ex uolũtatis arbitͥo pͥoꝵ hõiũ ueniẽti uitio ẽ sau¬
nata. ita ut ñ in carne sit bonũ. s uitiũ quo in¬
ficit᷑ aĩi. De cã originał pecc̃i quȩ ẽ in carne. utrũ
siue aliꝗd aliud. sulpa ẽẽ ñ pot̃. quia culpa ñ ẽ ĩ
re irtõnali. Si ⁊ culpa eẽt ĩcarne añ infusionẽ¬
aĩe actuał cẽt ł original.S⁊ aciuał ibi nẽ. Nec
originał culpa ẽ. quia ip̃a cã ẽ onginał peccati.
Si aũt illa pena ẽ. quẽ illa: passibilitas ł mor¬
talitas. łalia corruptio: hos a defectus cariu
inẽẽ cõstat. hic aꝑit̾ ad quid sit .s. feditas tracta
ex libidine cocuntiũ q̃uitiũ ł corruptio dici pot̃.
d qd̾ dici pot̃ ꝙ multiplicit̃ defectus carns. ⁊ p̃¬
cipue pollutio quedã qͣm exferuore cordi pa¬
rentũ. ⁊ cõcupiscẽtia libidinosa contrahit caro
dũ concipit᷑. cã ẽ originas pecc̃i. quȩ recte ui¬
tiũ. sine corruptio carnis appellari pot̃. quȩ fe¬

Expanded text:
voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sauciata, ita ut non sit in carne bonum, sed vitium quo inficitur anima. 5. De causa originalis peccati, quae est in carne, utrum sive aliquid aliud. Culpa esse non potest, quia culpa non est in irrationali. Si enim culpa esset in carne ante infusionesset, vel originalis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici potest. Ad quod dici potest quod multiplex defectus carnis, et praecipue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foe
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ p̃putiũ ꝑcͥcũcisionẽ auferet᷑. mant tñ ineo q̃
genuer cͥcũcisi. quomͦ ⁊̃ palea que oꝑe humano
tanta diligentia separat᷑. nian⁊ tñ infructu q
d̾purgatonascit᷑ tͥtico. ita pecc̃m ꝙ in parẽtib¬
⁊t gigiũt. ꝙ adhuc uetustũ traliut. ñex hoc ꝙ
ĩnouitate ꝓmouit eosint̃ filios dei. Nõ n gñãt
s poti scłincam qͣ carnalit up̃i prinũ sunit

Expanded text:
m per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibenim gignit quod adhuc vetustum trahit, non ex hoc quod in novitate promovit eum inter filios Dei. Non enim genesed potius secundum eam qua carnaliter et ipsi primum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
S illa ad istã refert̃. Nã ⁊ siħita placet ut
in eo cũ aliq̃ delectatiõe uolũtas acꝗescat.
ñdũ tñ ẽ illud quotendit᷑. s hħ adillũ refer¬
t̃.ut illud deputet᷑ tãqͣm patͥa ciuis. Istũ uͦ
tãqͣm refectio ł mãsio uratoris. ⁊ sũt iste uo¬
luntates affect. siue mot̾m̃tis. quib qi gres¬
sib uł passib. tendit̃ ad patͥã Sic̃ gͦ alt̾a est
uoluntas uidẽdi fenestras. ut supͣ docẽte aũg
ẽẽ uidet̃ uolũtaᷤᷤ elemosinas dandi pauꝑi. a¬
lia uolunta hũdi uitã. Alii aũt̃ putat ꝙ una

Expanded text:
illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel mansio viatoris. Aug., us mentis, quibus quasi gressibus vel passibus tenditur ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut supra docente August. videtur esse voluntas eleemosynas dandi pauperi, alia voluntas habendi vitam. Alii autem putant quod una
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse om̃s hoĩes. quidã u̾boꝵ secta tore sic
obinũt dicẽtes. ñ om̃is caro quȩ ab adã tri¬
clucta ẽ. ineo simul existere potuit. q mul¬
to maioris q̃mitatiᷤ c̃. qm fuĩt orpꝰ adẽ. In
quo nec tor ⁊̃ attomi fuer̃. quot ab eohoĩes
quałr fucrĩt in adã scđm rõnẽ seminalẽ. ⁊ qͦmꝰ

Expanded text:
s homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo hominequaliter fuerunt in Adam secundum rationem seminalem,
Abbreviated transcription (Latin):
na sułulit tͣhit̾ caro. ita ⁊̃ d gignẽtib aĩa.
aiã geniti eẽntialit̃ deduci. abhis estimat᷑.
õꝙ sic̃ d̾ corrrupta carne. caro corrupta semi¬
nat̃. ita ⁊̃ d̾ aiã peccat̾te. aĩa peccatͥr corrup¬
tione ouginali ĩfecta. ab ilł trabi dicitur

Expanded text:
aliter trahitur caro, ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis tra
Abbreviated transcription (Latin):
piscẽ facit. ad ultũ ⁊̃ cõcupiscẽtẽ reddit. Sic̃
n in oculo ceci ĩnocte uitiũ cecitanꝰ ẽ. s ñ ap¬
paret nec discernit᷑ int̾ uidẽtẽ ⁊ cecũ nͥluceue¬
niente: sic inpuero uitiũ eẽ ñ apparet. donͦ
etats ꝓuectioris tp̃s occurrat.
ꝙhis dat᷑ intel¬
ligi quid sit originale pecc̃m .s. uitiũ cõcupi¬

Expanded text:
 facit, adultum etiam concupiscentem reddit. Sicut enim in oculo caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi quid sit originale peccatum, scili
Abbreviated transcription (Latin):
oc añt dicũt intirisse inmũclũ. ñ tductioe origi¬
nis. si similitudine p̃uaricatiõis. Om̃sq in islo
inio peccasse dũt. quia om̃ib ille inꝰ peccãdi
exẽplũ extitit. hoc male sensut quidã heretia
qui dicti sut pelagiaui. d̾ quib aug̃ in .l. d̾bapt̃o
quosdã qui noĩati sũt pelagia nidixisse. pecc̃i
pͥme tus gressioĩsinalios hoĩes ñppagatione s

Expanded text:
icunt intrasse in mundum, non traductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, qui dicti sunt Pelagiani; de quibus Aug., in libro de Baptismo quosdam, qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deu. añ ꝑadisũ cherubin. ⁊ flameũ gladiũ acq
usatilẽ acustodiẽd ã uiã ligni uitȩ.ꝙ. uixta
litĩam pot hoc modo accipi. qr ꝑministiũ an¬
gloꝵ ignea custodia ibi cõstituta fuit. ħoc it ꝑ
celestes potestati inꝑadiso uisibili factũ ec̃ cͤdẽ¬
dũ ẽ Ut ꝑangliaũ mistiũ ibi eẽt quedã ignea cu¬
stodia. ñ cũ frust̃. s quia aliꝗd significat d̾ ꝑadi¬
caĩtas. quia plenitudo legis ẽ dilectio. Gladius
aũt flãme̾ penȩ tpr̃ales sũt. que u̾satiles s. qm̃
tp̃a uolubilia sũt. Illa gͦ ad custodiã ligni uite¬

Expanded text:
cherubin, et flammeum gladium atque versatilem, ad custodiendam viam ligni vitae. Quod juxta litteram potest hoc modo accipi, quia per ministerium angelorum ignea custodia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. bonꝰusus istoꝵ. quib ⁊̃ ñ bñ uti pꝰsumꝰ. Ne¬
tasdei.E cce hs̃ iria gn̾a bonoꝵ distĩcti. Inqꝑ
ait ita. ĩmediis quid bonis inuenit lib̾muolũ¬
tatiꝰ arbitriũ. quia ⁊ male illo uti pꝰ sum. s tñ
tale ẽ. ut sñ illo recte uuiẽ neq̃ amꝰ. Donꝰ aũt usꝰ
tiꝰiam uirtꝰ e. quȩ inmagnis reꝑit̾ bons. ꝗb

Expanded text:
est bonus usus istorum quibus etiam non bene uti possumus. Netas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta. 11. minima, in mediis quidem bonis inuenitur liberum uoluntatis arbitrium, quia et male illo uti possumus; sed tamen tale est, ut sine illo recte uiuere nequeamus. bonus autem usus eius iam uirtus est, quae in magnis reperitur bonis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. nec rectr uiuit᷑ ea. Hac uolũtate cõcupisci¬
t̃ ita bona uolũtã quȩ ẽ magnũ bonũ. Ista uͦ
nĩ. Aliagͦ ẽ illa uolũta s suic uogitatio. alia isti.
Et sic̃ illa istã p̃cedit. ita illã p̃uenit intellectuᷤ.
Uñ aug̃ ita distĩguẽs suꝑ illũ locũ psi. cõcupi¬

Expanded text:
concupiscitur illa bona voluntas quae est magnum bonum, ista vero, non. Alia est ergo illa voluntas sive cogitatio, alia ista. Et sicut illa istam praecedit, ita illam praevenit intellectus. Unde August., ista distinguens super illum locum psal. 118: Concupi
Abbreviated transcription (Latin):
recte uiuit̃. magna bona sũt. Spẽs aũt qͦꝵ lib
corpoꝵ sũ quib tecte uiui pot̃. minima bona s.
potentie uͦ animi sine quib recte uiui ã pocest.
media botia
It᷑ uͥtutib nemo male utit᷑. Cct̃is ãt bonis .i.
medus ⁊ miimis nõ solũ bñ. s ⁊̃ male quisq uti

Expanded text:
recte uiuitur, magna bona sunt; species autem quorumlibet corporum, sine quibus recte uiui potest, minima bona sunt; potentiae uero animi, sine quibus recte uiui non potest, media bona sunt. uirtutibus nemo male utitur, ceteris autem bonis, id est mediis et minimis, non solum bene sed etiam male q
Abbreviated transcription (Latin):
dicit̃ sanitas. ita ⁊ aĩoꝵ quecũq sũt uitia na¬
t᷑̃aliũ sut pͥuatioẽs bonoꝵ. sꝑd ẽ ti aliũ quod
malũ dicit̃ pͥuatio nͥ pͥuatio boni. bonũ it
minui malũ ẽ. qͣmius qͣntũcũq minuat̃.
necẽẽ ꝙ aliꝗͥ remancat si ad huc nat̃a est.
mat᷑. Cũ uͦ cortũpit᷑. iõ malũ ẽ cius corruptio.
quia eã qualitũq pͥuat hõ. Nã si nullo bo¬
no pͥuat. ñ nõcet. Nocet aũt. adinit gͥbo
nũ. Quã dui itaq nat̃a corrũpit̃. inẽ ei bonũ

Expanded text:
ecumque sunt vitia, naturalium sunt privationes bonorum. Quid est enim aliud quod malum dicitur, nisi privatio boni? Bonum enim minui malum est; quamvis quantumcumque minuatur, necesse est ut aliquid remaneat, si adhuc natura est. . Cum vero corrumpitur, ideo malum est ejus corruptio, quia eam qualicumque privat bono; nam si nullo bono privat, non nocet: nocet autem; adimit igitur bonum. Quamdiu itaque natura corrumpitur, inest ei bonum