comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus homines huc atq illuc
comi̾iti. & conturbare oĩa: ut nich¬
ẽe melius uideat᷑ quam fugere e me¬
dio. ce latere. Omnia enim imptgnat
ce ꝑturbat immicꝰ ÷ &e uclut in ceca
caligine bellum mouet. quo magiᷤᷤ
aduerstm se inuicem dunicent
mbra. ut effugent᷑ reliquie siq̃ ille
funt caritatis. dum noua nomina
nouis sacerdotib adquirunt᷑. Et
sic̃ scͥptum est. effrifam est obpbritĩ
suꝑ principes: effugatus est omnnis
timor ex ammis: & ubiq obtinet im¬
ptidentia. Quicumq uolu̾it scien¬
tie sibi uencticat summam: & ꝓfun¬
da sp̃e intrase ẽẽ deputat. Om̃e aut̃
et hoc docti &e catholici uolumus tu¬
deri: si alios rep̃hendamꝰ. & impios
tudicemꝰ. Int̃dum etiam itidices
eligimꝰ de deo eos qͥignorant deũ:
margaritas ante porcos. pollutis
uidelicet ce aurib ce animis dicu¬
na mist̾ia publicantes: qͦdutiq ex
tioto cedit uninicis. Quib cum
eccłiam nr̃am adire non liceat : ꝑ

Expanded text:
.uidemus homines huc atque illuc .uidemus homines huc atque illuc conuerti et conturbare omnia, ut nihiesse melius uideatur quam fugere e medio et latere. omnia enim inpugnat et perturbat inimicus et uelut in caeca caligine bellum mouet, quo magis aduersum se inuicem dimicent membra, ut effugentur reliquiae, si quae illae sunt, caritatis, dum noua nomina nouis sacerdotibus adquiruntur et, sicut scriptum est, effusum est obpro­ brium super principes. 79. Effugatus est timor omnis ex animis et ubique obtinet inpudentia. quicumque uoluerit scientiae sibi uindicat summam et profunda spiritus intra se esse deputat. omnes autem ex hoc docti et catholici uolumus uideri, si alios reprehendamus et inpios iudicemus. interdum etiam iudices eligimus de deo eos qui ignorant deum, margaritas ante porcos pollutis uidelicet auribus et animis diuina mysteria publicantes. quod utique ex uoto cedit inimicis, quibus cum ecclesiam nostram adire non liceat, per
Abbreviated transcription (Latin):
&ein id omnia concurrerunt. Un¬
de egoetiam obtul me ei in posses¬
sionem cui fueram ex cinabulis man¬
ciꝑatus: ce a qͦ fucram de ꝑicłis lib̃atꝰ
obtuli a ce ommamea. Quod dico
omĩa: hoc habe solum uidebar. lit̾taᷤᷤ
ce ustitata libalia er quib hoc so¬
lum lucͥ habui. ut inderer habe qͦd
effect̾a funt mͥ eloqura ciꝰ sic̃ fatius
mellis: &e uocaui prtdentiam. ce sa¬
pientie dedi uocem meam. S ne ĩ
eȩq̃s quidem negleri: i. uacundiam
coercere ⁊ refrenare linguam: ocłin
pudiciciꝰ agere ÷ tientrem castigatiꝰ
gub̃nare: calcare humanã glam.
S uelut instpiens loguor: um ñ
a uobis celatum uolo. quod in his
quidem ꝓut potuimus studium
gessimus. ñ satis ẽẽ cęt̾is inftriores:
Philosophariuero scđm deum. & sci¬
re animars gubnacła continere.⁊
preẽe cet̃is. ac regere alios. cum ip¬
se recte regentib obedire nondum
didicerim. scipra me ẽẽ negocium
duxi: p̃cipue in hoc temꝑe in quo

Expanded text:
et in id omnia concurrerunt. unet in id omnia concurrerunt. unde etiam ego obtuli me in possessionem ei cui fueram ex incunabulis mancipatus et a quo fueram de periculis liberatus; obtuli ei omnia mea. quid dico omnia? hoc quod habere solum uidebar: litteras et instituta liberalia, ex quibus hoc solum lucri habui, ut uiderer habere quod effecta sunt mihi eloquia eius sicut fauus mellis, et uocaui prudentiam et sapientiae dedi uocem meam. sed ne in ceteris quidem neglexi, id est iracundiam cohercere, refre- nare linguam, oculum pudicius agere, uentrem castigatius gubernare, calcare humanam gloriam. sed uelut insipiens loquor, dum non a uobis celatum uolo quod in his quidem prout potuimus studium gessimus non satis esse ceteris inferiores. 78. Philosophari uero secundum deum et scire animarum gubernacula continere et praeesse ceteris ac regere alios, cum ipse recte regentibus oboedire nondum didicerim, supra me esse negotium duxi praecipue in hoc tempore, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dem &e effugit mentem. in tantũ
secedens. quantum abscesseris
sensu: scilicet ut dum ipsa ultͣ
refugit ce abscedit. ꝓuocet & in¬
uitet ad int̾iora amatorem sur:
& amplius desideretur. dum iã
quasi comp̃hensus elabitur. Cũ
t talis ac tantus sit: quem que¬
rimus & quem desideramꝰ. quem
sequimur ce ad quem festinamꝰ.
qualem oportet eẽ eum ꝑ quem
desid̾antes anime accessum habe de¬
bent ad illum qui queritur &e desi¬
deratur: Mꝯ quidem ingens met̾ ẽ
ne etiam deipso thalamo sponsi foraᷤᷤ
ꝓiciar colligatus manib pedibusq :
tielut qui michi ñ p̃parauerim indy¬
menta nuptialia ⁊ s qui temere ⁊ꝑ¬
repscrim in medio recumbentium
Et quidem ut ꝓdam aliquid eorum
q̃ apud nos latent: & ego a ꝑtieritia
uruitat᷑ sum a deo. & impsum iae̾¬
tatus sum extit̃o. & de uentre mats.
dono mat̾ne ꝓmissionis oblatꝰ fum:.¬
& pꝰ ħ ꝑ picła confirmatus fum: et
dezidertum erus in me conualuit:

Expanded text:
tem et effugit mentem in tantum tem et effugit mentem in tantum secedens quantum accesseris sensu sci­ licet, ut, dum ipse ultra refugit et abscedit, prouocet et inuitet ad interiora amatorem sui et amplius desideretur, dum iam quasi conprehensus elabitur. 77. Cum ergo talis et tantus sit quem quaerimus et quem desideramus, quem sequimur et ad quem festinamus, qualem oportet esse eum, per quem desiderantes animae accessum habere debent ad illum qui quaeritur et desideratur? mihi quidem ingens metus est, ne etiam de ipso thalamo sponsi foras proiciar conligatus manibus pedibusque, uelut qui mihi non praeparauerim indumenta nuptialia, sed qui temere inrepserim in medium recumbentium. et quidem — ut prodam aliquid eorum quae apud nos latent — et ego a pueritia inuitatus sum a deo et in ipsum iactatus sum ex utero ac de uentre matris donum mat per pericula confirmatus sum et desiderium eius in me conualuit
Abbreviated transcription (Latin):
ce a se inuicem dissidentia in unũ
addurit atq composuit: miseuit
t̾ram sp̃ui. ce compagmauit aĩal
uisibile &e inuisibile. temporale
ce immortale. t̾rentm &e celeste.
contingens dm & ñ comp̃hendeis.
approximans de longe positum.
Gixi inquit sapiens efficiar salo¬
mon. ce ipsa sapientia longe fac¬
da ẽ a me. longe plusquam erat.
& qͥ adiecerit scientiam adiciet
laborem: qͥa ñ tantum lȩtificant
ea q̃ inuenta sunt ꝑscientiam.
qͣntum contͥstant illa q̃ fugiunt
ae comp̃hendi non possunt. sicut
eucnire solet his quib adhuc si¬
tientib abstrahitur pocłm. Mec
audire uocem doct̾oꝵ : quam supͣ
utres fieri doctorem. Si altitudo
celestium ce purtcas suꝑnoꝵ uix poᷤ¬
sunt capere claritatem đi. ciiꝰ
abyssus optortum ẽ. cuiꝰ tenebre
latibuilum. cum luxiꝑse sit totꝰ
& lucem inhabitet maccessibilẽ.
qͥi omnib ẽ. &e extra omnes est
qui omne bonum ẽ. & scip̃ om̃e
bonum est : qui illuminat men¬

Expanded text:
et a se inuicem dissidentia in unum et a se inuicem dissidentia in unum adduxit atque conposuit, miscuit terram spiritui et conpagi­ nauit animal uisibile et inuisibile, temporale et inmortale, terrenum et caeleste, contingens deum et non conprehendens, adproximans et longe positum? dixi, inquit, sapiens ef- ficiar, Salomon, et ipsa sapientia longe facta est a me, longe plus quam erat. et qui adiecerit scien­ tiam adiciet dolorem, quia non tantum laetificant ea quae inuenta sunt per scientiam, quantum contristant illa quae effugiunt et conprehendi non possunt, sicut euenire solet his quibus adhuc sitientibus abstrahitur poculum. 76audire uocem doctorum quam supra uires fieri doctorem: si altitudo caelestium et puritas supernorum uix possunt capere clari­ tatem dei, cuius abyssus opertorium est, cuius tenebrae lati­ bulum, cum lux ipse sit totus et lucem habitet inaccessibilem, qui in omnibus est et extra omnes est, qui omne bonum est et supra omne bonum est, qui inluminat men
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex hominib in deorum nome¬
rum tͣnseant. Scimꝰ cutus sumus
mmistri: ceũ ae qualisacerdotio
fungin: ubi fumꝰ & quo inticiius
quos p̃paramꝰ. Nouimus alcicadinẽ
dei. & humanam infirmitatẽ: et
uirtutem infirmitati datam: celũ
excelsum. terram autem ꝓfundã.
Et quis ascendet illuc eorum qui
ce obscuritate circundatꝰ & carins
crassitudine obuolutus. tota m̃te
ceatur stantib & inuisibilib: cũ
sit adhuc in his que uidentur. &
libi nicħ stat: Ulix enim hic aliqͥ
positus eorum qͥ ualde purgati st̃
uidere pot̾it imaginem quandã
&e simulachrum bomi: sicut hi
qui solem intuentur in aquis.
Quis gͦ est qui digne intueri pos¬
sit eum. qui mensus est manu aꝗͣ
&e celum palmo. & untũsam t̾ram
pugillo: qͥ statiit montes pondẽ. &e
colles statcra: Qtus erit locꝰ requi¬
efcionis eius : &e cui assimilabitur:
Qtris cõphende pot̾it eum. qͥ ũbo
& sapientia fabricatus est hominẽ

Expanded text:
—, ut ex hominibus in deorum nume—, ut ex hominibus in deorum numerum transeant. 74. Scimus cuius sumus ministri et ubi et quali sacer­ dotio fungimur, ubi sumus et quo mittimus quos praeparamus. nouimus altitudinem dei et humanam infirmitatem et uirtutem infirmitati datam. caelum excelsum, terra autem pro­ funda. et quis ascendet illuc eorum qui et obscuritate circumdatus et carnis crassi­ tudine obuolutus tota mente ceatur stantibus et inuisibilibus, cum sit adhuc in his quae uidentur et ubi nihil stat? uix enim Ific aliquis positus eorum qui ualde purgati sunt uidere poterit imaginem quandam et simulacrum boni sicut hi qui solem intuentur in aquis. quis ergo est qui digne intueri possit eum qui metitus est manu aquam et caelum palma et uniuersam terram pugillo, qui statuit montespon­ dere et colles statera? quis erit locus requietionis eius et cui adsimilabitur? 75. Quis conprehendere poterit eum qui uerbo et sapientia fabricatus est hominem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosius ducitur exiguum atiri.
qͣm multi pondis plumbum : ⁊
omnis pars quein pͥmis purget᷑.
innouissimo ñ b̃n dirigeatr. Nam
ce illud qͦdsuꝑ petrosa seminatum
est. cito quidem exortum ẽ. s qͥa
non habuit altitudinem terrȩ.
ad pͥmosstatim estꝰ solis exaruit: ce
ddomuis cuiꝰ fundam̃ta ñ tisq ad soli¬
ditatem picrȩ deducta sunt: incursꝰ
imbritm &e impetꝰ fluminum fer
le p̃cepit uelocem ad u̾ba non fieri
qͣntomag̃ in opus tm̃ &e tam mag¬
num uelocit̃ ꝓfilire ñ expedit: Oa¬
si uͦ tanqͣm e luto sub die formatũ
subito ꝓduci oporteat t̾utatiᷤᷤ magi¬
strum : quem utiq cum angłis as¬
sistere oportet deo. & cum archan¬
gelis głificare. atq in cȩlestib alta¬
rib offerre hostias xp̃o: ce apud ip¬
fum ce eum ipso stingi sacerdotio.
ut reformet᷑ qͦd dilapfum ẽ. ut di¬
uma in homine imago reparetuꝵ
ut supiori mundo habitatores fui
reddant᷑: &e ut simul totum dicam

Expanded text:
pretiosius ducitur exiguum auri pretiosius ducitur exiguum auri quam multi ponderis plumbum? 73. Et omnis pars quae in primis perurguetur in nouissimo non bene dirigetur. nam et illud quod super petrosa semina­ tum est cito quidem exortum est, sed quia non habuit altitudinem terrae, ad primos statim aestus solis exaruit. et domus, cuius fundamenta non usque ad soliditatem petrae deducta sunt, incursus imbrium et impetns fluminum ferrle praecipit uelocem ad uerba non fieri, quanto magis in opus tantum et tam magnum uelociter prosilire non expedit! quasi uero tamquam e luto sub die formatum subito produci oporteat ueritatis magistrum, quem utique cum angelis adsistere oportet deo et cum archangelis glorificare atque in caelestibus altaribus offerre hostias Christo et apud ipsum et cum ipso fungi sacerdotio, ut reformetur quod dilapsum est, ut diuina in homine imago reparetur, ut superiori mundo habitatores sui reddantur et — ut simul to­ tum dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis incede: s humiliat animam me¬
am ce contrahit m̃tem: ipsi qͦ ling̾
re. neq quomꝰ alios em̃dem aut cor¬
rigam: s qm hic ipsesifieri potest.
iram futuri uidicis effugiam ue¬
mentem : & parum aliquid meip¬
sum afilio ꝑditionis abstraham.
& faciam alienum. Mundari enĩ
prius oportet : & sic alios mundare.
Sapientem priꝰ fieri: & sic alios face̾
sapientes. Lumen esfici: & tta alios
altiminare. Accedere ad dm̃: &e sic
cauta ⁊ qͥ tam cito edificant qm cito
destruunt: Et q̃n auint lucerna
talentum nũmulariis: Dei inqͥunt
gr̃a temporib &e circuitu longo ñ in¬
diget. H ec q̃ feruidiores funt erga
amicicias mag̃ qm erga religionẽ
quib tardum est omne qͦd differtͣ:
quasi ñ uel in ultima etate melius
fit aliquid intuemire prudentie. ꝗͣ
purgere meruditam uutuentutem:
qͥa ⁊ inulto meliꝰ est pauci temꝑis
pars cum iusticia. quam multe poᷤᷤ¬
sessiones cum inusticia. Aut non

Expanded text:
oculis incedere, sed humiliat animam meoculis incedere, sed humiliat animam meam et contrahit mentem, ipsi quoque linguae re neque quomodo alios emendem aut corrigam, sed quomodo ipse, si fieri potest, iram futuri iudicii effugiam uenientem et parum aliquid me ipsum a filio perditionis abstraham et faciam alienum. mundan enim prius oportet et sic alios mundare, sapientem prius fieri et sic alios facere sapientes, lumen effici et ita alios inluminare, accedere ad deum et ita cauta, qui tam cito aedificant quam cito destruunt. et quando, aiunt, lucerna dabitur nummulariis? dei, inquiunt, gratia temporibus et circuitu longo non indiget. haec qui feruidiores sunt erga amicitias magis quam erga religionem, quibus tardum est omne quod differtur, quasi non uel in ultima aetate melius sit aliquid inuenire prudentiae quam perurguere ineruditam iuuentutem, quia et multo melius est pauci temporipars cum iustitia quam multae possessiones cum iniustitia. aut non
Abbreviated transcription (Latin):
agtre debeant designabat. quales
ipsi ẽẽ. quib etiam indumentis. qͥ¬
bus ue calciam̃tis uti deb̃ent : ꝗtiam
expediti. quam ab omnib pene nu¬
di. & ut tta dicam celestes incedere
suꝑ terram: ut ñ minꝰ eremplotu¬
te turtutem quam t̾bis docerent:
ac dictorum fidem gestorum u̾itas
cõmouet. cum pharisei arguunttꝵ
licia suꝑemus. ita ut competat etiã
illud nob̃ dici: serpentes. generatio
uiꝑarum. & duces ceci. & culicem
colantes. &e camelum glutientes. &
sepulchra dealbata uelut intͥnsecꝰ
immrundi. & extͥnsecꝰ religiosi. pa¬
rapsides muide deforis : & alia q̃¬
cumq millos uel dict᷑a uel expro¬
brata sunt. Has egomet mecum
cogitationes dieb ae noct̃ib uol¬
uens. inipsisut ita dicam medulł
meis conficior ce consumor: conti¬
nuatisq suspiriis tabes co carnib
ac doto corꝑe deliquesco. Non me
ꝑmitt hic angor erecto ac resu¬
pino pectore. ce elatis ac sublimibus

Expanded text:
agere debeant designabat: quales agere debeant designabat: quales ipsi esse, quibus etiam indumentis quibusque calciamentis uti deberent, quam expediti, quam ab omnibus paene nudi et, ut ita dicam, caelestes incedere super terras, ut non minus exemplo uitae uirtutem quam uerbis docerent ac dictorum fidem gestorum ueritas commouet, cum Pharisaei arguunturlitia superemus, ita ut conpetat nobis etiam illud dici: \'serpentes, generatio uiperarum et duces caeci et culicem colantes et camelum gluttientes et sepulcra dealbata, uelut intrinsecus inmundi et extrinsecus religiosi, parapsides mundae deforis\' et alia quaecumque in illos uel dicta uel exprobrata sunt. 71. Has egomet mecum cogitationes diebus ac noctibus uoluens in ipsis, ut ita dicam, medullis meis conficior et consumor continuatisque suspiriis tabesco carnibus ac toto corpore deliquesco. non me permittit hic angor erecto ac resupino pectore et elatis ac sublimibus
Abbreviated transcription (Latin):
legem meam ñsciebant me. & pasto¬
res impie agebant in me. Tum dem¬
de dicit. Pastores imprudentes ce
dm̃ ñ exqͥsierunt: & ꝓpt̾ea ñ intel¬
lerit omnis grex. & disꝑsus ẽ. Et
rursum. Pastores multi corruipert
uineam meam: &e polluerunt por¬
tionem meam q̃ erat desidabilis:
fecerunt eam desertam & inacces¬
sibilem. Et rurfum adcierstm eoᷤ
mouet᷑ & dic̃. O pastores: qͥ ꝑdtins
&e disꝑgunt oues gregis mei. Aꝑtea
hec dicit dñs aduersum pastores.
Popłm meum uos dispfistis: ce oues
meas expulistis. ce non requisistis:
ecce ogo dabo uindict̾am scꝑtios scd̃o
pessimas adintientiones tir̃as. ¶lũ
lare qͦ pastores p̃etꝑit. & lugere arie¬
des ouium: qͥa adimpleci funt dies
eorum ad iugulandum. S quid de¬
ꝑcussores: docibiles: in omnib in¬
culyabiles. Illud uͦ capłm ne ꝓferre
quidem in medtum audeo: in quo
dñs cdiscipłos suos ad p̃dicationem
mittens. de singłis quibq qualit̃

Expanded text:
legem meam non sciebant me, et pastolegem meam non sciebant me, et pastores inpie agebant in me. tum deinde dicit: pastores inpru­ dentes et dominum non exquisierunt. et propterea non intellexit omnis grex et dispersus est. et rur­ sum: pastores multi corruperunt uineam meam et polluerunt portionem meam, quae erat desidera­ bilis; fecerunt eam desertam et inaccessibilem. et rursum aduersum eos mouetur et dicit: o pastores, qui perdunt et dispergunt oues gregis mei! propterea haec dicit dominus aduersum pastores: populum meum uos dispersistis et oues meas expulistis et non requisistis. ecce ego dabo uindictam super uos secundum pessimas adinuentiones uestras. ulu­ lare quoque pastores praecipit et lugere arietes ouium, quia adinpleti sunt dies eorum ad iugulandum. 69. Sed quid depercussores, docibiles, in omnibus inculpabiles. illud uero capitulum ne proferre quidem in medio audeo, in quo dominus discipulos suos ad praedicationem mittens de singulis quibusque qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
fligunt & conficiunt & disꝑgunt.
itaut disꝑgantur oues ꝑ omnes
campos ce ꝑomnes montes. ꝓ eo qͦd
ñ sint pastores: & efficiunt᷑ oues in
dep̃dationem auib cȩli ce bestiis
t̾rȩ : dum ñ est qͥ requirat. neq qui
conu̾tat. Unde ce ita ait ꝓpħictis
sermo. Uiuo ego dic̃ dñs. ꝓ eo qͦd
hȩc tea funt. & fact̾e sunt oties meȩ
in p̃dam: ecce ego ad pastores: ce ex¬
guiram ouesmeas de manib eors.
Et illas quidem congregare se diẽ
ac reparare: illos uͦpassuros ea que
malis pastorib p̃parata sunt. Ule
rum ne singła q̃q dinumerans ꝓ¬
phetarum dicta. sermonem longi
faciens m̃tionem. illiꝰ scilicet qͥ an¬
teqm plasmaret᷑ in ut̾o agnitꝰ ẽ. c
antequam ex uulua ꝓcederet. sc̃ifi¬
culis suis fontem lacͥmarum ut dig¬
ne possit deflere ifrł: uel eorum q̃
p̃sunt ei maliciam. Dicit enim ad
eum dñs de sacerdotib. Sacerdote ᷤᷤ¬
ñ dixerunt tibi ẽ dñs: &e qͥ obtinent

Expanded text:
fligunt et conficiunt et dispergunt, fligunt et conficiunt et dispergunt, ita ut dispergantur oues per omnes campos et per omnes montes pro eo, quod non sint pastores, et efficiuntur oues in depraedationem auibus caeli et bestiis terrae, dum non est qui requirat neque qui conuer­ tat. unde et ita ait propheticus sermo: uiuo ego, dicit dominus, pro eo quod haec ita sunt et factae sunt oues meae in praedam. ecce ego ad pastores, et exquiram oue3 meas de manibus eorum. et illas quidem congregara se dicit ac reparare, illos uero passuros ea quae malis past/.ibus praeparata sunt. 67. Uerum ne si gula quaeque dinumerans prophetarum dicta sermonem in longius faciens mentionem, illius scilicet qui ante- quam plasmaretur in utero agnitus est et antequam ex uulua procederet sanctificulis suis fontem lacrimarum, ut digne possit deSere Israhel uel eorum qui prae­ sunt ei malitiam. 68. Dicit enim ad eum dominus de sacerdotibus: sacer­ dotes non dixerunt: ubi est dominus? et qui obti- nent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dam. atq animas comedentes ꝑ¬
potentiam. Et paulo post rursum. Sa¬
cerdotes inquit contemnebant legem
meam: & polluebant sc̃a mea. Inter
immundum &e sc̃m ñ discernebant :
s omnia erant eis unum: & sabbatiᷤᷤ
meis obuelabant ocłos suos. C õmi¬
natur quoq consummarese parie¬
tem: & eos qui litant uł ungunt eũ.
Qui funt illiꝰ quipeccant. & illi qui
cooꝑiunt peccata eorum. ce contegt̃.
Quod utiq de malis pͥncipib ce sa¬
cerdotib dacitur. Qui declinant
inquit donum isrł scđm cor fuũ:
quod alienatum ẽ in concupiscen¬
tus fuis. Preterco tͦi commemorare
quecunq dicit de his qui serpsos
pascunt : qͥ lac comedunt. & lana
indiuntur: qui quod crassius ẽ
tugulant. & seipsos pascunt. &e o¬
ues non pascunt: qui infirmum
non confortant: qui cont̾cum non
colligunt. qͥ quod errat ñ reuocãt.
&e quod ꝑit non requirunt : & qͦd
ualidius ẽ non conseruant. s af¬

Expanded text:
praedam atque animas comedentes ppraedam atque animas comedentes perpotentiam. et paulo post rursum: sacer­ dotes, inquit, contemnebant legem meam et pollue­ bant sancta mea; inter inmundum et sanctum non discernebant, sed omnia erant eis unum, et asabba­ tis meis obuelabant oculos suos. comminatur quoque consummare se parietem et eos qui lutant uel ungunt eum, qui sunt illi qui peccant et illi qui operiunt peccata eorum et contegunt; quod utique de malis principibus et sacerdotibus dicitur, qui declinant, inquit, domum Israhel secundum cor suum, quod alienatum estin concupiscentiis suis. 66. Praetereo uero commemorare quaecumque dicit de his qui se ipsos pascunt, qui lac comedunt et lana induuntur, qui quod crassius est iugulant et se ipsos pascunt et oues non pascunt, qui infirmum non confortant, qui contritum non conligant, qui quod errat non reuocant et quod periit non requirunt et quod ualidius est non conseruant, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
damelem referunt᷑ semores: de quib
p̃dixerat dñs quia ꝓcessit iniquitaᷤᷤ
de babylone asemorib. qui uideban
tur popłi gabnare. Hietechielem sa¬
ne penitus preterire ñ possum: qͥ tam
p̃clara uidet. tamq magnifica. qͥ mi¬
steria tam recondita enunciat: qͦmͦ
speculatorib p̃cepit ne reticeant ma¬
liciam in ciateate. & gladium fuꝑ eã
utmnentem: qͥaneq tꝑsis expedit reci¬
cere: neq his qͥ delinquunt ꝓfuut ñ
auidire. S & illis ponitur filentu fuz
pena: & istos int̾itus non moratur.
S ce alio loco qͦmͦ luct̾um quendam
fuꝑ pastores introducit dicens: uȩ fu¬
per uȩ erit. & nuncius suꝑ mincitm
Reqturitur uisio a ꝓpħa: ce lex ꝑibit
a sacerdote: ce confilium a semorib.
Et rursum. fili hominis dic ei. Tu
es terra suꝑ quam non pluet: super
quam imber non descendec in die
tre. In medio actem dui pͥncipes deu
fic̃ leones rugientes & diripientes

Expanded text:
Danihelum referuntur seniores, de quibus Danihelum referuntur seniores, de quibus praedixerat dominus: quia processit iniquitas ex Babylone a senioribus. qui uideban- tur populum gubernare. Ezechihelum sane penitus prae-_ terire non possum, qui tam praeclara uidet tamque magnifica, qui mysteria tam recondita enuntiat, quomodo speculatoribus praecipit, ne reticeant malitiam in ciuitate et gladium super eam uenientem, quia neque ipsis expedit reticere neque his qui delinquunt profuit non audire. sed et illis ponitur silentii sui poena et istos interitus non moratur. 65. Sed et alio loco quomodo luctum quendam super pastores introducit dicens: uae super uae erit et nuntius super nuntium, et requiretur uisio a propheta et lex peribit a sacerdote et consilium a senioribus. et rursum: fili hominis, dic ei: tu es terra, super quam non pluit, super quam imber non descendit in die irae; in medio autem tui principes tui sicut leones rugientes et diripientes
Abbreviated transcription (Latin):
Qtantum uͦ cct̾os pastores incusat
ce culpat. quantum castigat &e cor¬
ripit: quis ẽ tam saxei cordis et ad¬
amantine duricie. qui ñ audiens
intremiscat: Uor inquit lam̃tanti¬
um pastors: qͥa misera fact̾a est gła eo¬
rum. Uox frem̃titm leonum: quia
hec &e hec ꝑassisunt. Et e tanqͣm
in p̾sentia & fub ocłis lam̃tationem
ponit &r luget eos qui indigna pati¬
untur. Tum deinde paulo muidio¬
sits repetit & amarius ꝓsequit᷑ dicẽs.
Pascite oues iugulationis ÷ quas qͥ¬
cõparant iugulant. nec penitentiã
agunt: ce hi qui uendunt eas. dict̃.
nec dolebant ꝓ his ꝑt̾ea ñ parcã
ultra his qui habitant terram di¬
cit dñs. Et tc̃m dicit. Exurge fra¬
mea suiꝑ pastores: ꝑcute pastores ⁊
eripe oues. & suꝑducammanum
meam suꝑ pastores: ce tratus est fu¬
ror meus fuꝑ pastores. & fcꝑ agnos
munis. Uerum ego metuo. ne mo¬
lestioruidear ꝑ ordinem cuncta di¬
numerans: & ideo omitto plura rete¬

Expanded text:
63. Quantum uero ceteros pastores incusat 63. Quantum uero ceteros pastores incusat et culpat, quan­ tum castigat et corripit! quis est tam saxei cordis et adaman­ tinae duritiae, qui non audiens intremescat? uox, inquit, lamentantium pastorum, quia misera facta est glo­ ria eorum: uox frementium leonum, quia haec et haec passi sunt. et tamquam in praesentia ac sub oculis lamentationem ponit et luget eos qui indigna patiuntur. tum deinde paulo inuidiosius repetit et amarius prosequitur dicens: pas c it e ouesiugulationis, quasquiconparantiugu­ lant nec paenitentiam agunt. et hi qui uendunt eas dicunt: nec dolebant pro his. propterea non parcam ultra his qui habitant terram, dicit dominus. et iterum ait: exsurge, framea, super pastores et percute pa­ stores et eripe oues, et superducam manum meam super pastores, et: iratus est furor meus super pastores, et super agnos minis. uerum ego metuo, ne molestior uidear per ordinem cuncta dinumerans, et ideo omitto plura rete
Abbreviated transcription (Latin):
labiis eiꝰ. In pace directus ẽ. & ing̾ssus
ẽ mecum: & multos ab tniquitate con¬
uertit: qm̃ labia sacerdotis seruabunt
autem ꝓferre cum his etiam maledic
respiciam ad hostias ur̃as. nec susci¬
piam eas de manib ur̃is. Et dñ est
quod exacerbat dñm inturia sacer¬
dotum: ut etiam ipsa sacͥficia repel¬
lat ce resptiat. Tacharie autem cũ
recordatus fuero ꝑhorresco.falcem
deferentis e celo: qiti & ipse stmmlit̃
aduersum sac̾dotes multa testatur:
s ce iħm ipsum sacerdotem magnũ
sordidis uestib introducit: quib
ablatis. cancidis cum &e sacerdota¬
lib induit. S & quecumq angłs
ad eum loquitur. quamuis maiora¬
hec quam ad homines ꝑtinet tride¬
antur. & humani sac̾dotii suꝑgredi
statum: atq ideo silentio tegenda
sint. tam̃ quoqͦ modo etiam ipsi iħu
a dextris stare diabolus dicitur. &
aduersari ei: q̃ res utiq mͥ fragili
homini. multo maiorem incutit
metum.cautelamq denunciat.

Expanded text:
labiis eius. in pace directus est et ingressus labiis eius. in pace directus est et ingressus est mecum et multos ab iniqui­ tate conuertit, quoniam labia sacerdotis serua­ bunautem proferre cum his etiam maledictrespiciam ad ho­ stias uestras necsuscipiameasdemanibusuestris. et tantum est quod exacerbat dominum iniuria sacerdotum, ut etiam ipsa sacrificia repellat ac respuat. 62. Zachariae autem cum recordatus fuero, perhorresco falcem deferentis e caelo, qui et ipse similiter aduersum sacerdotes multa testatur. sed et lesum ipsum, sacerdotem magnum, sordidis uestibus introducit, quibus ablatis candidis eum et sacerdotalibus induit. sed et quaecumque angelus ad eum loquitur, quamuis haec maiora quam ad homines pertinet uideantur et humani sacerdotii supergredi statum atque ideo silentio tegenda sint, tamen quoquo modo etiam ipsi Iesu a dextris stare diabolus dicitur et aduersari ei. quae res utique mihi fragili homini multo maiorem incutit metum cautelam­ que denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝓpinare: neq spebuncas eorum ad
habitandum serpentib ac bestñs i̾pa¬
rare: qͦd ẽ in animas atiditorum cogi¬
tationes malas inicere. & confilia uene¬
nata demergere. Isti qͥdem talia ad nos:
ce de talib disputant. Malachiamuͦ
qͦmͦ feremꝰ. nunc increpantem sacerdoteᷤᷤ
amarissime. nc̃ etiam obitrgantem
quod nom̃ dñi sꝑnant: qui etiam ad¬
dit int̾rogantib se. in qͦ nomen dm̃sp̾
trimts. ce dic̃. in eo quod ad motustis
ad altare ꝑanes pollutos ae escas ex ra¬
pina: & qͦd tales uotiuas suas uict̾imaᷤᷤ
offerunt regiomnium do. qualessi pͥn¬
cipib suis obtulissent. ftiscepde ñ ẽẽnt
clauda. scilicet ce morbida & corrup¬
ta. ac polluta ammalia. Eum dem¬
de ettam letiitas testam̃ti di cõmonet
qͦd ẽ testamentum inte ceꝑacis: ut di¬
more timeatis dñm. ⁊ a facie nominiᷤᷤ
eiꝰ reuereamini. Lex inquit hȩc erat
u̾itatis in ore eiꝰ : & iniquitas ñ fuitĩ

Expanded text:
mis propinare neque speluncas eorum ad mis propinare neque speluncas eorum ad habitandum serpentibus ac bestiis praeparare, quod est in animas auditorum cogitationes malas inicere et consilia uenenata demergere. isti quidem talia ad nos et de talibus disputant. 61. Malachiam uero quomodo feremus nunc increpan­ tem sacerdotes amarissime, nunc etiam obiurgantem quod nomen domini spernant? qui etiam addit interrogantibus se: in quo nomen domini spreuimus? et dicit: in eo quod admouistis ad altare panes pollntos et escas ex rapina. et quod tales uotiuas suas uictimas offerrent regi omnium deo, quales si principibus suis obtulissent susceptae non essent, clauda scilicet ac morbida et corrupta ac polluta animalia. tum deinde etiam Leuitas testamenti dei commonet — quod est testamentum uitae et pacis —: ut timore timeatis dominum et a facie nominis eius reuerea­ mini: lex, inquit, erat ueritatis in ore eius et ini- quitas non fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
tulit dm̃: & uelite benignitatis dñice
fiducia ꝓ iniquitate iudicum.an ip¬
sum ut ita dixerim dm̃ inuehitur di¬
cifetabor ad te uim patiens. & ñ saltia¬
bis: Utquid mͥ ostendisti labores et
dolores: ut aspiciam infelicitatẽ hanc
& impiecatem in conspectti meo: fc̃m
ẽ iudicium. et iudex accepit: ꝓpt̾ea
subu̾titur lex. & ñ ꝑtucitur ad finem
iudictum. Tum deinde ꝓhis omnib
cõminatio subsequitur huiꝰcem᷑i. Uz¬
dece condemptores & aspicite de ãmira
mini mitabilia. &e exc̃minamini: qm̃
opꝰ ego oꝑor. Et qͥd opus ẽ omnia pro¬
ferre. q̃ continet comminatio: Trans¬
eamus modice tͥstiora. Cum gͦ tił de¬
sleuissec impios. uł aliquatenus reuio¬
casset a malis: reuocare etiam conatar
pͥncipes. & doctores malos ꝓhibens eos
turbulenta aqͣ potare gregem .i. uti de¬
bere u̾bolimpido. & ꝑspicua sinceraq
doctrina: & ebrictatem legis .i. errores
male intelligentie nequaquam ꝓxi-¬

Expanded text:
tulit deum et uelut benignitatis dominicae tulit deum et uelut benignitatis dominicae fiducia pro iniquitate iudicum in ipsum, ut ita dixerim, inuehitur dciferabor ad te uim patiens, et non saluabis? ut quid mihi ostendisti labores et dolores, ut aspiciam infelici­ tatem hanc et inpietatem? in conspectu meo fac­ tum est iudicium et iudex accipit. propterea sub­ uertitur lex et non perducitur ad finem iudicium. tum deinde pro his omnibus comminatio subsequitur huius- modi: uidete, co ntemptores, et aspicite et admira­ mini mirabilia et exterminamini, quoniam opus ego operor. et quid opus est omnia proferre quae continet comminatio? transeamus modice tristiora. cum ergo uel defle­ uisset inpios uel aliquatenus reuocasset a malis, reuocare conatur etiam principes et doctores malos prohibens eos tur­ bulenta aqua potare gregem, id est uti debere uerbo limpido et perspicua sinceraque doctrina et ebrietatem legis, id est errores malae intellegentiae, nequaquam proxi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatib similib dic̃. quia syon
sic̃ ager arabitur. & irłm̃ sicut casa in
pomerio relinquet᷑: & mons inqͦ dom
dei ẽ. erit sic̃ lucus silue: lugens qͦq
qͦdrarum quemq inueniat rect̾e in¬
cedentium ⁊ uelut si sꝑica alicubi pꝰ
messores. uel racemus post uindemi¬
atores inueniat᷑. Arguit incħominꝰ
int̾dum ce pͥncipes expecentes. & tudi¬
ces uierba ad gr̃am loquentes: ce pene
similtt̃ sicut beatꝰ dauid exclamat.
Iohel autem nob beatꝰ etiam lam̃tatio¬
nem intungit. &e luctum p̃cipit his
qͥ altari deseruiunt. cum famis tiasti¬
tas immineret: in tm deliciȩ & afflu¬
entia ꝓhibentur in penuria cȩt̾orum.
Deniq sc̃ĩficare iubentur ietunium.
& p̃dicare curationem ⁊ senes qͦq et
paruulos adhibe: etates omni misera¬
tione dignas. S ce iꝑsi ascende tuben
tur ad templum. & incinere se sacco
est t̃ra. & ablata ẽ de domo dñi liba¬
tio & hostia: ut ꝑnimiam humilita¬
eloqͥis. ad ipsum sermonem fuum con¬

Expanded text:
iniquitatibus dicit quia Sion sicut ager arabitur et Hierusalem sicut casa in pomario derelinquetur et mons, in quo domus dei est, erit sicut lucus siluae. lugens quoque quod rarum quemque inueniat recte incedentium, uelut si spica ali­ cubi post messores uel racemus post uindemiatores inueniatur, arguit nihilo minus interdum et principes expetentes et iudices uerba ad gratiam loquentes et paene similiter sicut beatus Dauid exclamat: it sanctus. 59. Iohel autem nobis beatus etiam lamentationem iniungit et luctum praecipit his qui altari deseruiunt, cum famis uastitas inmineret — in tantum deliciae et afluentia prohibentur in penuria ceterorum —, denique sanctificare iubentur ieiunium et praedicare curationem, senes quoque et paruulos adhibere, aetates omni miseratione dignas. sed et ipsi ascendere iuben­ tur ad templum et in cinere se saccoqest terra et ablata est de domo domini libatio et hostia —, ut per nimiam humilitaeloquiis ad ipsum sermonem suum con
Abbreviated transcription (Latin):
linguas ꝑcurreret. an in eopotiꝰ erat
mirabile quod sermo eorum qͥ loque¬
bantut. qualibet lingua fuisset ꝓnum¬
ciatus unicuiq audienti scđm linguã
suam intelligebat᷑: ut uerbi causa. ti¬
no quocunq apło in eccłia docente. ne¬
cesse enmerat tacentib reliquis unũ
loqui. & sermonemuntim ad auditũ
omnium ꝑuentre. qͥ sermohanc inse
uim hab̃et. tit cum diu̾sarum gentiũ
auditores adec̃nt. unusquisq scđm sci¬
am linguam. illiꝰ ipsiꝰ umnus sermoniᷤ

Expanded text:
nes curreret, an in eo potius erat mirabile, quod sermo eorum qui loquebantur, qualibet lingua fuisset pronuntiatus, unicuique audienti secundum suam linguam intelligebatur, ut verbi gratia unoquocunque apostolo in Ecclesia docente necesse enim erat tacentibus reliquis unum loqui, et sermonem unum ad auditum omnium pervenire, ipse sermo hanc in se vim haberet, ut cum diversarum gentium auditores essent, unusquisque secundum linguam suam illius ips
Abbreviated transcription (Latin):
liis linguis. & aliis labiis loguar popło
huic. & nec sic me exaticdient dicit dñs.¬
audiebat linguis fuis illos loquentes
magnalia di: utrum hi qui loq̾bant᷑.
diuersis sermonib uniuscuiꝰq lingue
hoc quod dicebat᷑ ꝓferebant : id estat¬

Expanded text:
liis linguis, et in labiis aliis loquar populo huic, et nec sic me audient, dicit Daudiebat linguis suis loquentes eos magnalia Dei, utrum hi qui loquebantur diversis sermonibus, uniuscujusque linguae, hoc quod dicebatur proferebant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate: mitct᷑ autem tanquam
qui non sit contrarius deo. Isti emm
sermones ñ naturã sepant:s concordiã
docent dpterea autem post xp̃m: ut imꝰ
lator nunquam desit. Icc̃co autem aliꝰ
paraclytꝰ dr. ut equalitatem nature
ac potestatis agnoscas. Aliuis enim hic
ẽ. alius ego: quia alius non dr de eo.
qͥ alt̾ius gñis sit. s de eo qui eiusdem

Expanded text:
in potestate, mittitur autem tanquam qui non sit contrarius Deo. Isti enim sermones non naturam separant, sed concordiam docent. Propterea autem post ascensionem Clator, nunquam desit: idcirco autem alius Paracletus dicitur, ut aequalitatem naturae ac potestatis agnoscas; alius enim hoc est alius ego; quia alius ego non dicitur de eo qui alterius generis sit, sed de eo qui ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
bus: iracundis ce mitib: ꝓficientib
&e declinantib. Et ut adhue int̾iora
ꝑquiram: ñ eadem conuenient hisqͥ
inconugiis funt. &e his qͥ libi sunt
a comugali iugo: s ⁊ inter ipsos rur¬
sum differentia ẽ: eorum qui in de¬
sertis urtam ducunt. & eorum qui cõ
munem ce cum cet̾is mixtam habens
conu̾sationem. Et rursum ñ eadem
aptabunt᷑ his qͥrationabiles sunt
in fide. ac ꝑspicaces in scͥpturis: &
his qui sola simplicitate ꝓficiunt:
s in his qui ex urbana conu̾satio¬
ne descendunt. &e illis qͥ ex agͣsti
ae rusticauemunt. Non eademsĩ¬
plicib & astutis: neq in negotus
positis.⁊ ꝓcul ab eis agentibus ac
quietis: neq his qui post plagas
peccatorum conu̾sisunt.⁊ his qui
ante exꝑientiam mali elegerunt
bonum. In quib singłis ꝑmulta
habenda ẽ differentia. qm̃ qͥdem
etiam motꝰ ipsi eorum & concupis¬
centie ꝑmultas int̾ se differentias
gcrunt. Deniq ex ipsa tc̃m corpo¬
ral elem̃tor ratione considera¬

Expanded text:
racundis et mitibus, profi­ cientibus et declinantibus. 29. Et ut adhuc interiora rquiram, non eadem con­ uenient his qui in coniugiis sunt et his qui liberi sunt a coniugali iugo. sed et inter ipsos rursum differentia est, eo- mm qui in desertis uitam ducunt et eorum qui com­ munem et cum ceteris mixtam habent conuersationem. et rursum non eadem aptabuntur his qui rationabiles sunt in fide et perspicaces in scripturis et his qui sola simplicitate proficiunt, sed et his qui ex urbana conuersatione descendunt et illis qui ex agresti et rustica ueniunt; non eadem simplicibus et astutis, neque in negotiis positis et procul ab eis agenti­ bus ac quietis, neque his qui post plagas peccatorum conuersi sunt et his qui ante experientiam mali delegerunt bona. in quibus singulis permulta habenda est differentia, quoniam quidem etiam motus ipsi eorum et concupiscentiae permultas inter se differentias gerunt. denique ex ipsa iterum corporal
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo quod erat. inconũtibilis nanq ẽ. sed
sumens qͦd ñ erat. misericors enim ẽ : ut
capi posset. qͥ capi non pot̾at : &e ꝑ median
tem carnem sic̃ uelamine qͦdam int̾posi¬
to. alloqͥ nos posset. Qm̃quidem ferre
sinceram diuinitatis eiꝰ naturam. ñ erat
corruptibilis huiꝰ nr̃e. fragilisq naturȩ.
Iccͥco gͦ incõmixta miscent᷑ : &e non solum
natiitati nr̃e ds. uel carm fuꝑnamens.
uł temporali illud qͦd ante omne tempꝰ
est: tierum etiam uirginitati parcꝰ impo¬
nitur: qm̃ ce imꝑassibili ꝑassio conciliat᷑:
Nam qm̃ intinicꝰ nr̃ artemftram sophisti¬
cam. uinciñ posse p̾sumpserat: sic̃ iꝑs e
nos sꝑe deceꝑat ditatis ꝓmissȩ. dicens e¬
ritis sic̃ dii. ita ñc iꝑse carnis obiect̾ione
decipitur: &e uelut hamo esca adopto.
dum adam carneam cupit uorare. d̃m
intͥnsecꝰ inuenit adoꝑtum: &e ita notius
hic adam ueterem reꝑat. & condemna¬
tio pͥoris absoluit᷑. dum caro ꝓcarne re¬

Expanded text:
ex eo quod erat, inconuertibilis namque est, sed adsumens quod non erat, misericors enim est, ut capi posset qui capi non poterat. uides tem carnem sicut velamine quodam interposito, alloqui nos possit. Quoniam quidem ferre sinceram divinitatis ejus naturam non erat corruptibilis hujus nostrae fragilisque naturae, idcirco ergo incommixta miscentur, et non solum nativitati nostrae Deus vel carni superna mens, vel tempori illud quod ante omne tempus est, verum etiam virginitati partus imponitur, et impassibili passio conciliatur am inimicus noster artem suam sophisticam vinci non posse praesumpserat, sicut ipse nos spe deceperat Deitatis promissae dicens: Eritis sicut dii , ita nunc ipse carnis objectione decipitur, et velut hamo esca adoperto, natura Adam carneum cupit vorare, Deum intrinsecus invenit adopertum: et ita novus hic Adam veterem reparat, et condemnatio prioris absolvitur; dum caro pro carne re
Abbreviated transcription (Latin):
ties multiplicati.I. ex se generant nũm:
assumpta una dic quam ex fuituri scłi¬
nũo p̃sumptam ẽe maiorum auctoꝵ¬
tas dradidit. fit enim ipsa &e octauasẽ¬
per & pͥma: immo semꝑ ipsa est uina
q̃ est omnib dies. Necesse ẽ entm sa
te nos qͣdam disserens salomonis diẽ¬

Expanded text:
ties multiplicati quinquagenarium ex se generant numerum, assumpta monade, quam ex futuri saeculi praesumptam esse, majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et prima, imo ipsa semper est una, quae est omnis dies. Necesse est enim sat quidam disserens Salomonis dic
Abbreviated transcription (Latin):
ipso & ꝑ ipsum ae in iꝑsofunt ominia: & ad¬
dit. iꝑsi gła. in scła scłorum. Pat gͦ. pat̾ ẽ
sine initio: non enim ẽ aliud aliquidun¬
de pat̃ est. filius. filiꝰ est. s ñ absq mitio:
de patre enim ẽ. Si uͦ temporale spectaᷤᷤ
intum: & ipse sine initio ẽ. Creator nã

Expanded text:
ipso, et per ipsum, et in ipso omnia , et adipso, et per ipsum, et in ipso omnia , et addidit: Ipsi gloria in sasine initio; non enim est aliud aliquid unde Pater est. Filius Filius est, sed non absque initio; de Patre enim est. Si vero temporale spectas initium, et ipse sine initio est. Creator namque
Abbreviated transcription (Latin):
euiusq ꝓp̾etates siue subsistentias. ut
Picħ enm ꝓ uocabuloram diuersitate
dissidendum est: cum ad eundem sen¬
tatis rationem. Dunditur gͦ ut ita di¬
cam inditusibilit. & comungitur di¬
insibilit̾. Una est enim in trib ditas:¬
rtus dicam. in quo est ditas. Amplius
autem aliquid uel minus relinquamꝰ:
ut neq fiat in unitate confusio: neq in
ditrisione discidium. Parit̾ etentm a-¬
bicienda est &e sabellii cõmixtio: &
arrii separatio. Contraria enim sibi:
s eqtie imꝑia ꝓculerunt. Nobis autẽ¬
sẽs in ꝗtio omnia. Hoc tꝑsum aut̃
quod dicimus. ex quo ce ꝑ quem ceĩ
quo: non natitrã secamũs. neq eñ
ꝓpositionum sillabe mutate. nature
ueritatem mutabunt: s unius na¬
ture. fui cuiusq nominis ꝓpͥetatẽ
designant: quod manifestissime
indicatur ex eo. quod in unum rut
sum reuocat᷑ ista ipsa diuersitas:
siquis tñ non tͣnsitorie apud ipsum apł̃m
legat illud qͦd scͥptum ẽ. cum dixit. qͥa ex

Expanded text:
 sive substantias, sicut nihil enim pro vocabulorum diversitate dissidendum est, cum ad eumdem sentatis ratione: dividitur ergo, ut ita dicam, indivisibiliter, conjungitur divisibiliter, una est in tribus deitasria sunt, in quibus est deitas. Amplius autem aliquid vel minus relinquamus, ut neque fiat in Trinitate confusio, neque in divisione discidium. Verbum vero jicienda est et stulti Sabellii commixtio, et impii Arii separatio: contraria etenim sibi, sed aeque impia protulerunt. Sabels, in quo omnia. Hoc ipso autem quod dicimus, Ex quo, et Per quem, et In quo, non naturam secamus, neque enim praepositionum syllabae mutatae naturae veritatem mutabunt, sed unius naturae sui cujusque nominis proprietatem designat. Quod manifestissime indicatur ex eo quod rursus in unum revocatur ista ipsa diversitas; si quis tamen non transitorie apud ipsum Apostolum legat illud quod scriptum est, cum dixit: Quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
Scio ce quartum baptifmum. quo qͥs
sanguine suo ꝑ martyttum baptniat᷑.
qͦ baptismo etiam xp̃c baptizatꝰ est ut
ce in hoc sic̃ ae in ceteris formam creden¬
tib &e se sequentib daret: sicut dicebat¬

Expanded text:
im et quartum baptismum, quo quis sanguine suo per martyrium baptizatur, quo baptismo etiam Christus baptizatus est, ut et in hoc, sicut in caeteris formam credentibus et se sequentibus daret. + De quo ba
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c sẽs erat qͥdem semy. ce est ce erit:
neq initium ullum neq finem habẽs
s pat &e filio coet̾ntis. Neq enim dignũ
est aut filium aliqn defuisse patͥ: aut
sp̃m filio. Esset enimm maximis deftau
num duceret᷑. si tielut ex penitentia ce
p̃postero consilio deus ad ꝑfectionis
plenttudinem ꝑuienisset. Erat gͦ sem¬

Expanded text:
sanctus erat quidem semper, et est, et erit, neque initium ullum, neque finem habens, sed Patri ac Filio coaeternus: neque enim dignum est aut Filium aliquando defuisse Patri, aut Spiritum Filio: esset enim in maximis defraude indignum duceretur, si velut ex poenitentia et praepostero consilio Deus ad perfectionis plenitudinem pervenisset. Qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
ins abstersit. Tuut uideo. nec illum
qui corthio peccauit peccatum. qͣle
nec int̃ gs̃ adpenitentiam fuscipis¬
paulus tam̃ suscepit. Nec solum susce¬
pit: uerum etiam caritatem in eo con¬
firmauit. qm quidem emendationẽ
uidit: & catisam facti expostt dicenᷤ.
ne forte ampliori t̾sticia absorbeatur
qui erusmodi est correctionis scilicet

Expanded text:
m qui de Corintho peccavit peccatum, quale nec inter gentes, ad poenitentiam Paulus suscepit : et non solum suscepit, verum etiam in eo charitatem confirmavit. Quando quidem emendationem vidit, et causam facti exposuit dicens: Ne forte ampliori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est, correptionis scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
quid hñt in misteriis suis paganorum
deliram̃ta. & misterta obscura. adinuen¬
dones demonum: aut furiose mentis
ues ana figm̃ta. tempore confirmata. c
fabulis comm̃data: Eaenim quȩ tan¬
quam uera adorant: rurfus fict̾a ẽe ce
composita ꝑfabulas docent. Quod si
ẽẽnt uera: utiq fabtilosa ñ ẽent: cum
fit omnigñe contrarium fibi. ueritas &e fig-¬
mentum. S agunt omnia. tanqͣm uere ꝑu¬
cri in plateis ludentes: ac sͥ iuicem illuden¬
tes. Hulla ibi uirilis sensꝰ ac ꝑfect̾e rationis
assertio: nicħ quod ꝓferre ualeant adueroꝰ
cultores uerbi dei: aquib omnia hec eorũ¬

Expanded text:
quid in mysteriis suis habent paganorum delira commenta, et mysteria obscura, adinventiones daemonum, aut furiosae mentis vesana figmenta, tempore confirmata, et fabulis commendata? Ea enim, quae tanquam vera adorant, rursum ficta esse et composita per fabulas docent. Quod si essent vera, utique fabulosa non essent, cum sint omni genere contraria sibi veritas et figmentum. Sed agunt omnia, tanquam vere pueri in plateis ludentes ac sibi invicem illudentes. Nulla ibi virilis sensus et perfectae rationis assertio, nihil quod proferre valeant adversus cultores verbi Dei, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in hoc loco calumnosiisti. qͥ nob̃
tieltit seuerissimi qͥdam disctissores di¬
uinitatis ꝓcedunt. accusantes ea que oi
ueneratione dignafunt e honore: dene¬
⁊ abuli: exprobrantes deo b̃nficia sua:
ꝓꝑterea minor ẽ. qͥa ꝓpter de homo est:

Expanded text:
nobis in hoc loco calumniosi isti, qui nobis velut severissimi quidam discussores divinitatis procedunt, accusantes ea quae omni veneratione digna sunt et honore? tenediaboli, exprobrantes Deo beneficia sua. Propterea minor est, quia propter te humilis
Abbreviated transcription (Latin):
uł de głe uel de pene et̾nitate conten¬
tio. e quib alt̃m uirtꝰ. alt̾m desidra
ỹparauit. qͣntum oportet laboris
studiiq sus ciꝑe. quantum incustȩ
uł uirtutis adhib̃e: ut curati uituis.
em̃dati morib. ꝓposito correpti. possi¬
mus & tranfferre tutam nr̃am a p̾sen¬
tib ad futura. & subicere ac fubde
medicine omnib adhibet̾: ita neq
idem sermo conuenit umuerois. N
idem motus conpetit feminȩ et
diuiti: letis ac tͥstib: incomimodis ⁊¬
tiegetis: pͥncipib & subditis: sapi

Expanded text:
 de gloriae uel de poenae aeternitate contentio — e quibus alterum uirtus, alterum desidia praeparabit —, quantum oportet laboris studiique suscipere, quantum industriae uel uirtutis adhibere, nt curati uitiis, emendati moribus, proposito correcti possimus et transferre uitam nostram a praesentibus ad futura et subicere ac subdere species omnibus adhibetur, ita neque idem sermo conuenit uniuersis, non idem motus conpetit feminae et diuiti, laetis ac tristibus, incommodis et uegetis, p
Abbreviated transcription (Latin):
in ea qm assumpserat humana na¬
tura. tinum e duob sibi inuicem con¬
trariis existens. carne ac sp̃u: aliud in
inexqͥfita compago. Qui erat fit. & ere¬
atur creator: & qui immensꝰ est caꝑit᷑.
mediante anima deo &e carmi: ce ille qͥ
om̃s diuites fac̃. ꝑauꝑ efficit᷑. Pauꝑ nãq¬

Expanded text:
in ea quam adsumpserat humana natura, unum I e duobus sibi inuicem contrariis existens, carne ac spiritu, aliud inexquisita conpago. qui erat, fit, et creator creatur, et qui inmensus est, capitur, mediante anima deo et carni, et ille qui omnes diuites facit pauper efficitur. item
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uiinficemur. Cum xp̃o gͦ nas¬
camur: & cum xp̃o cruci affigam̃.
a consepeliam̃ ei in morte: ut cum
ipso etiam resurgamꝰ ad uitam. Necesse ẽ
enim nos ꝓpeti utilem hanc &e necessariã
uicissitudinem: ut fiẽ e bonis ad t̾sticiã
deuoluti fumꝰ. ita e tͥstib ad meliorare

Expanded text:
omnes vivificemur. Cum Christo ergo nascamur, et cum Christo crucifigamur, et consepeliamur ei in mortem, ut cum ipso etiam resurgamus ad vitam. Necesse est enim nos perpeti utilem hanc et necessariam vicissitudinem: ut sicut ex bonis ad tristia devoluti sumus, ita ex tristibus ad meli
Abbreviated transcription (Latin):
na fuꝑetur ꝑ desidia egrotantium.
Int̾dum &e ferri sectione utuntur.⁊
uolentiorib medicam̃tis. Quȩ oĩa
quamuis cum magno labore pera¬
gantur. nicħ tam̃ in his tale geritur
quale ẽ mores corrrgere:uitia pur¬
gare: emendare uitas. & ꝓpositum
ad meliora conu̾tere: atq omnia
q̃ intra nos uł etiam extra nos getun¬
dur. sedula circum spectione mode¬
rari: ut omne qͦd in nob est beltii¬
num ac ferum a natura nr̃a se ꝑan¬
tes: siqͥd lenitatis &e mansuetudi¬
nis ẽ. siquid homine dignum ce
deo carum. ꝓ illis omnib insera¬
mus: equumq tudicium int̾ a¬
nimam habeamꝰ &e corpꝰ: nnqm
detiori nature subicientes meliorẽ
quod ẽ utiq iniqͥssimum: s semꝑ
imꝑio animi & seriitio corporis u¬
tamur: q̃ pͥma ẽ lex di ce obtie con¬

Expanded text:
na superetur per desideria aegrotantium; na superetur per desideria aegrotantium; interdum et ferri sectione utuntur et uirulentioribus medica- mentis. quae omnia quamuis cum magno labore peragantur, nihil tamen in his tale geritur, quale est mores corrigere, uitia purgare, emendare uitas et propositum ad meliora con­ uertere atque omnia quae intra nos uel etiam extra nos geruntur sedula circumspectione moderari, ut omne quod in nobis est beluinum ac ferum a natura nostra separantes, si quid lenitatis et mansuetudinis est, si quid homine dignum et deo carum, pro illis omnibus inseramus aequumque iudi­ cium inter animam habeamus et corpus numquam deteriori naturae subicientes meliorem, quod est utique iniquissimum, sed semper imperio animi et seruitio corporis abutamur. quae prima est lex d