comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium ioseph: ille qui optime scripturas nouerat. audito nomine a-¬
nazareth: erectus ẽ. in spem & dix̃. Anaz areth potest aliquid boni ẽẽ.
Iam cetera deipiorudeamꝰ. Eoce uere isrłita : in quo dolꝰ uonẽ. Quid ẽ. in quo¬
dolus nonẽ. i forte non habebat peccatum. forte nonerat ȩger: forte
lli mediciis nonerat necessarius. Absit. Hemo hic sic natus ẽ: ut ille
medico ñ. eger&. Quid ñbi gͦ uult. in quo dolus nonẽ.YAliquanto in-¬
tentius quaeramꝰ : apparebit modo innomine dñi : Oolum dicit dñs:
e omĩs qui uerba latina intelligit. scit quia uolusẽ. cum aliud agitur.
& aliud fingitur. Intendat caritas urã. Non dolus . dolorẽ. Propterea
dico: quid multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic: ut dicant
dolus illum torquet. proeo quod ẽ. dolor. Dolus fraus ẽ: simulatio ẽ.
Quando aliquis aliquid in corde tegit: & aliud loquitur. dolus est

Expanded text:
filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Isrdolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est,
Abbreviated transcription (Latin):
firma mundi elegit ds̃. ut confundat fortia: & ignobilia mundi et
ntemptibilia elegit ds̃. & ea quae non st̃ tanquam quae sint : ut
quae sunt euacuentur. Si doctus eligeretur: fortasse idõ se diceret ele-¬
frangere ceruices: non quaesunt ꝑoratorem piscatorem. s de piscatore
icratus ẽ. imperatorẽ. Magnus cyprianꝰ orator. s prior petrus pisca
ꝑquem postea crederet nontantum orator. sed etiam imperator. Hullꝰ
nobilis primo electꝰ ẽ : nullus doctꝰ. quia infirma mundi elegit dĩ:
ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnꝰ. & sine dolo: hoc solo non
eccus : ne cuiquam uideretur dñs doctos elegisse. & exipsa doctrina
legis ueniebat. Qui cum audiss& anazareth: scruptatus enim erat scripturas.
& sciebat quia inde erat expectandꝰ saluator: quod ñ. facile alii scribȩ
& pharisȩi nouerant. iste gͦ doctissimꝰ legis: cum audissoe philippum
ntẽ. inuenimꝰ iħm quem scripsit moy ses inlege & prophetȩ anaza

Expanded text:
i elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret eleens superborum frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a Nazareth,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit columba: ad arcam attulit. Sicut meministis. columba emisse
a noẽ de arca quae diluuio natabat : & baptismo abluebatur. non
mergebatur : cum ẽẽt. emissa attulit ramum oliuȩ. s nonsolum folia
habebat : habebat & fructum. Itaq hoc optandum frĩb nr̃is qui foris
baptizantur: ut habeant fructum. Non illos sinit columba foris.
nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem ẽ. totus: caritas sine quanichil
ẽ. homo. quicquid aliud habuerit. & hoc uberrime ab apło dictum com¬
memorauimꝰ. & recensuimus. Ait enim. Silinguis hominũ loquar & angłoꝵ
caritatẽ autem non habeam: factus sum ut aeramentum sonans. & eyi

Expanded text:
venit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam venit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, fa
Abbreviated transcription (Latin):
num incorde. Bene autẽ arbitror meminisse caritate̾ urãm. hoc eua¬
głin lectionib congruis. exordine recitari : & puto uobis non excidisse
quae iam tractata sunt: maxunȩ recentiora de iohe & columba.
De iohe scilico: quid nouum in dño didicerit ꝑ columbam. qui
iamnouerat dñm. Et hoc inuentum ẽ. inspirante spũ dĩ: quod iam qui¬
dem iohannes nouerat dñm. sed quod ipse dñs ita ẽẽt. baptizatur us
ut baptizandi potestatem ã sẽ inneminem trans funderoe : hoc didicit:
ꝑcolumbam. quia dictum ei erat. Suꝑ quem uideris sp̃m descendentẽ
uelut columbã. & manentẽ suꝑ eum: hic . ẽ. qui baptizat in spũ sco.
Quid ẽ. hic ẽ. & non alius: & siꝑ alium. Quare autẽ ꝑ columbam. multa¬
iam dicta st̃: nec possum nec opꝰ e. omĩa retexere. Praccipue tamen ꝓpt̾
pacẽ : quia & ligna quae baptizata sunt foris. quia fructum ineis in¬

Expanded text:
sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evasanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba. De Joanne scilicet, quid novum didijam noverat Dominum. Et hoc inventum est inspirante Spiritu Dei, quod jam quidem Joannes noverat Dominum; sed quod ipse Dominus ita esset baptizaturus, ut baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velut columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis in
Abbreviated transcription (Latin):
saluos faciat. Ꝙ opus ẽ. ut respiciant se: & displiceant sibi. Spectari uolunt.
et spectare se nonnouerunt. Ham si aliquantum oculos ad se conu̾tunt:
uident confusionẽ suam. Quod donec fiat: alia sint studia nr̃a. alia
nt auocamenta animae nrãe. Plus ualet dolor nr̃: quam gaudu
illorum. Quantum ꝑtinet adnumerũ frm̃: difficile. ẽ. ut
quisquam illa celebritate raptus fuerit exuiris. Quantũ autem ex soro¬
rum numerũ : contristat nos. & hoc magis dolendum ẽ. quia non
ipsȩ potius ad ȩccłam currunt: quas debuit. sinon timor. certe uere-¬
cundia de publico reuocare. Uiderit hoc qui uidet: & aderit miscdia
euis ut sanet om̃s. Hos autem qui conuenimꝰ : pascamur epulis dei.
& sit gaudium nr̃m sermo ipsius. Inuitauit enim nos ad euangelium
suum: & ipse cib nr̃ ẽ. qđ nichil dulcius: s siquis hab&e palatum

Expanded text:
salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: quod hodie sunt. Et transeunt omĩa: & euolant omĩa. &
sicut fumus uanescunt: & uaẽ. qui talia amant. Omĩs enim anima.
sequitur quod amat. Omĩs caro fęnum: & honor omis carnis quasi
Ecce quod ames: siuis manere inaeternum. S dicere habebas. Unde
possum apprachendere uerbum dĩ. Y Uerbum caro factum ẽ: & habitauit
innobis. Qua propter carissimi. ad iopiam nr̃am et pauꝑtatem nram
ꝑtineat : & quod illos dolemus qui sibi abundare uidentur. Gaudium
enim ipsorum: quasi freneticorum ẽ. Quomodo enim freneticus gaudoꝵ
ininsania plerunq & ridet & plangit illum qui sanus ẽ: sic& nos km̃ĩ.
sirecepimus medicinam decaelo uenientẽ: quia & nos om̃s frenetici eram̃.
tanquam salui facti: quia ea quae diligebamus non diligimus.
mamꝰ ad dm̃ de hĩs qui ad huc in saniunt. Lotens ẽ. enim : ut & ipsi

Expanded text:
erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi ernum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: Unde possum apprehendere Verbum Dei? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 2. Quapropter, charissimi, ad inopiam nostram et paupertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimi, si recepimus medicinam de coelo venientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ORGAUDIMcis freauentias uni̾ae.
quia ultra quam sperare potuimus. alacriteR
conuenistis. Hocẽ. quod nos letificat  consolatꝰ
m omib laboribus & periculis uitae hiuius. amor
ur̃ indm̃: & pium studium. & certa spes: & feruor sp̃s. Audistis
cum psalmus legeretur : quia iops & pauꝑ clamat addm in hoc
scto. E ox enimẽ. ut sepius audistis. & meminisse debetis: non
unius hominis : &̧ tamen unius hominis. Hon unius: quia fideles multi.
multa grana inter paleas gementia : diffusa toto orbe terrarum. Uniꝰ
autem : quia menbra xp̃i om̃s. acper hoc unum corpus. Iste ergo populꝰ
in ops & pauꝑ : non nouit gaudere de scło. Et dolor eiꝰ intus ẽ : & gai¬
um eius intus ẽ : ubi non uid& nisi ille qui exaudit gementẽ. & coronat
sperantem. Laccitia scłi uanitas: cum magna expectatione speratur ut
ueniat. & non potest teneri cuinuenerit. Iste enim dies qui leͥtus. ẽ.
perditis hodic inista ciuitate: cras utiq nonerit. Hecidem ipsi cras ho

Expanded text:
ongaudemus frequentiae vestrae, quia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor vester in Deum, et pium studium, et certa spes, et fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terrarum: unius autem, quia membra Christi omnes; ac per hoc unum corpus. Iste ergo populus inops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc
Abbreviated transcription (Latin):
esurrexit : mirati sunt homines. Tot cotidie nascuntur : & nemo
miratur. Si consideremꝰ prudentius : maioris miraculi ẽ. ẽẽ. qui ñ. era
fecit per uerbum suum dm̃ apud se : posteriora miracula fecit. per
sum uerbũ suum in carnatum : & propter nos hominem factun
Sicut miramur quae factast̃ ꝑ hominẽ iesum: miremur quae fa-
ua haec quȩ oculis adiacent : ꝑ ib̃m dñm facta. st̃: & uidemꝰ hae
Et si ẽ. in nobis sp̃s illius: sic nobis placent. ut artifex laudetur : non
ut ad opera conuersi ab artifice auertamur: & faciem quodammꝰ
ponentes ad eaquȩ fecit. dorsum ponamꝰ ad eum qui fecit. Et haec
uidem uidemꝰ : & adiacent oculis. Quid illa quȩ non uidemus.
sicut sunt angłi: uirtutes. dominationes. potestates: omĩsq
habitator fabricȩ huiꝰ suꝑ cȩlestis. non adiacens oculis nr̃is. ⁊ Qn-¬
quam sȩpe angłi. quando oportuit: de monstrauer̃t se homi-¬

Expanded text:
resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo miratur. Si consideremus prudentius, majoris miraculi est esse qui non erat, fecit per Verbum suum Deum apud se: posteriora miracula fecit per ipsum Verbum suum, incarnatum, et propter nos hominem factum. Sicut miramur quae facta sunt per hominem. Jesum, miremur quae factomnia haec quae oculis adjacent, per Jesum Deum facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis placent ut artifex laudetur: non ut ad opera conversi ab artifice avertamur, et faciem quodammodo ponentes ad ea quae fecit, dorsum ponamus ad eum qui fecit. 2. Et haec quidem videmus, et adjacent oculis: quid illa quae non videmus, sicut sunt Angeli, Virtutes, Potestates, Dominationes, omnisque habitator fabricae hujus supercoelestis, non adjacens oculis nostris? Quanquam saepe et Angeli, quando oportuit, demonstraverunt se homi
Abbreviated transcription (Latin):
fecri: nonẽ. mirũ eis qui nouerunt quia ds̃
fecit. Ipse enim fecit uno illo die mnuptiis insex
illis ydruis quas impleri aqua prȩcepit : qui
m̃i anno facit hoc inuitibus. Sicut enim quod miserunt ministr
in hydrias. iniunũ conũsum ẽ. oꝑe dñi: sicoe qd nubes fundunt.
iniunũ conuertitur ensdem opere dñi. Illud autem non miramur : quia
om̃i anno fit. assiduitate : amisit ad mirationem. Nam considerati-¬
nem maiorem inuenit : quam id quod factum ẽ. in Hydriis aquȩ
Quis ẽ. en im qui considerat opera dĩ: quib regitur & administratur
totus hic mundus. & non obstupescit. obruiturq miraculis. ꝙ Si
consider& uimunius grani cuili bet seminis: magna quaedam resẽ.
horror ẽ. consideranti. S quia homines in aluid intenti. ꝑ didei
considerationem operum dĩ.
inqua darent laudem cotidie creatori.
tanquam seruauit sibi ds̃ inusitata quędam quae facer& : ut tanquã
dormientes homines. ad se colendum mirabilib excitaret. Mortuus

Expanded text:
fecit, non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit , qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius excitaret. Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse gͦ fecit hoc : qui illa omĩa. Hon itaq miremur quia di fecit.
s amemus quia int nos fecit: & propter nrãm reparationem facit.
Aliquid enim & impsis factis: innuit nobis. Puto quia nonsine causa
uent adnuptias. Excepto miraculo. aliquid & inipso facto mysterii
&e sacramenti latet. Pulsemus ut aperiat. De uino inuisibili in ebri&
nos : quia &e nos aqua eramus. & iunum nos fecit. Sapientes nos
fecit: sapimus enĩ fidem ipsius. qui prius insipientes eramus. Et
forte adipsam sapientiam ꝑtinet: cum honore dĩ & cum laude
maiestatis eꝰ: & cum caritate potentissimȩ miscdiȩ eiꝰ. intelligere
quid sit gestum in hoc miiculo. Dñs inuitatus adnuptias uenit.
Quid mirũ si i illam domũ adnuptias uenit. ⁊ In hunc mundũ ad
nuptias uenit. Si enĩ nonuerit ad nuptias: non hic habet sponsam.

Expanded text:
Ipse ergo fecit hoc, qui illa omnia. Non itaque miremur quia Deus fecit; Ipse ergo fecit hoc, qui illa omnia. Non itaque miremur quia Deus fecit; sed amemus quia inter nos fecit, et propter nostram reparationem fecit. Aliquid enim et in ipsis factis innuit nobis. Puto quia non sine causa venit ad nuptias. Excepto miraculo, aliquid in ipso facto mysterii et sacramenti latet. Pulsemus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et nos aqua eramus, et vinum nos fecit, sapientes nos fecit; sapimus enim fidem ipsius, qui prius insipientes eramus. Et forte ad ipsam sapientiam pertinet, cum honore Dei, et cum laude majestatis ejus, et cum charitate potentissimae misericordiae ejus, intelligere quid sit gestum in hoc miraculo. 4. Dominus invitatus ad nuptias venit. Quid mirum si in illam domum ad nuptias venit, qui in hunc mundum ad nuptias venit? Si enim non venit ad nupti
Abbreviated transcription (Latin):
Cum subtrahitur corpori: cadauer iac&. Cum autem ad ẽ. corpori:
pruno condit quodammodo putores. Corruptibilis eͥ. enim
omis caro. inputredines defluit: nisi quodam condim̃to animae
teneatur. S hoc cõmune illi ẽ: cumpecoribus. anima illa magis
miranda quam dixi: quae admentẽ & intellectũ ꝑtinet. Abi
ꝯiam adimaginem creatoris sui renouatur: ad cuiꝰ imaginern
factus ẽ. hom̃o. & uiderit uis haec animȩ  cum & corpꝰ hoc in¬
duerit incorruptionem. & mortale hoc induerit immortali¬
tatem.⁊ Si tanta potest ꝑ carnem corruptibilem. quid poterit
ꝑcorpꝰ spriale. pꝰresurreccionẽ mortuorũ. ꝙ haec tam̃ anima ut
dixi: admirabilis naturae atq substantiȩ : inuirbilis resen &
intelligibilis. & haec tamen. ꝑiłim xpm̃ dm factaẽ. quia pose
iniunũ conuersam ꝑ hominẽ ih̃m . ⁊ Neꝙ enim sic factus homo:
ut ꝑcderet quod dr̃ erat. a ccessit illi homo: non amissus ẽ. Qs.

Expanded text:
Cum subtrahitur corpori, cadaver jacet: cum autem adest corpori, Cum subtrahitur corpori, cadaver jacet: cum autem adest corpori, primo condit quodammodo putores. Corruptibilis est enim omnis caro, in putredines defluit, nisi quodam condimento animae teneatur. Sed hoc commune illi est cum pecoris anima: illa magis miranda quae dixi, quae ad mentem et intellectum pertinent; ubi etiam ad imaginem Creatoris sui renovatur, ad cujus imaginem factus est homo . Quid erit haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ? Si tanta potest per carnem corruptibilem, quid poterit per corpus spirituale post resurrectionem mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis naturae atque substantiae, invisibilis res est et intelligibilis: et haec tamen per Jesum Deum facta est, quia ipsein vinum conversam per hominem Jesum? Neque enim sic factus est homo, ut perderet quod Deus erat: accessit illi homo, non amissus est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad minitionẽ. bene considerantib y a quo factae. nisi adõ. & &
ꝑquem facta ẽ: nisi ꝑfilium dĩ.& Nondum dico de anima hominis.
uius uis pecoris anima. quomodo regit molem suam: sensus
om̃s exerit. oculos ad uidendum. aures ad audiendum: nares
adꝑcipiendũ odorem. oris uidiciũ ad sapores discernendos.
menbra deniq ipsa ad peragenda officia sua. Hunquid haec
corpꝰ. & non anima. idẽ. habitatrix corporis agit.ꝙ. Nec
tamen uidetur oculis : & exhis quac agit ad mnationem mouet.
Accedat iam consideratio tua. & iam ad animam humanam: cu
tribuit ds̃ intellectum cognoscendi ereatorem num. dinoscenglu
& distinguendi inter bonum & malum : hocẽ. iut̃ ĩtũ & initiumm.
Q uanta agit ꝑ corpiis. attendite unuerium orbem terrarum : ordina¬
tum inpsa humana re publica. quibus admninistrationib. quib
orcdinib potestatum: condicionib ciuitatum. morib legibus.
artibus. hoc totum ꝑ animam geritur: & hȩc uis animȩ ñ iuiddetur.

Expanded text:
admirationem bene considerantibus, a quo facta est, nisi a Deo? et per quem facta est, nisi per Filium Dei? Nondum dico de anima hominis. Cujusvis pecoris anima quomodo regit molem suam! sensus omnes exserit, oculos ad videndum, aures ad audiendum, nares ad percipiendum odorem, oris judicium ad sapores discernendos, membra denique ipsa ad peragenda officia sua. Numquid haec corpus, et non anima, id est, habitatrix corporis agit? Nec tamen videtur oculis, et ex his quae agit, admirationem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam humanam, cui tribuit Deus intellectum cognoscendi Creatorem suum, dignoscendi et distinguendi inter bonum et malum, hoc est inter justum et injustum: quanta agit per corpus! Attendite universum orbem terrarum ordinatum in ipsa humana republica: quibus administrationibus, quibus ordinibus potestatum, conditionibus civitatum, legibus, moribus, artibus! Hoc totum per animam geritur, et haec vis animae non videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Ꝙ si aliquanto uos diutius tenuimꝰ. consilii fuit: ut importunae
horȩ transirent. Arbitramur iam illos ꝑegisse uanitatem suam. Noed
autem fr̃s. qnm pasti sumus ȩꝓuł salutarib : quae restant agamꝰ.
diem dominicũ solennit̃ impleamꝰ ingaudis spũalib : & c̃parei
gaudia ueritatis cum gaudio uanitatis. Et si horremꝰ : doleamus.
Si dolemꝰ : oremꝰ. Si oramꝰ : exaudiamur. Si exaudimur: & illos

Expanded text:
tione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. Nos autem, fratres, quando pasti sumus epulis salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos
Abbreviated transcription (Latin):
nathanahel iste: insequentib probamus. Audite qualis fuerit. Dñs
ipse ꝑhibet testimonium. Magnꝰ dñs. cognitꝰ testimonio iołis
beatus nathanahel cognitꝰ testimonio ueritatis. Quia dñs & si testii¬
nio ioħ̃is ñ cõm̃daret᷑ ipse sibi ꝑhibebat testimoniũ. quia sufficit sibi ad
testimoniũ suũ ueritas. S quia ueritatẽ ñ poterant caꝑe homines. per
lucernã quȩrebant ueritatẽ. & ideo ioħs ꝑ quẽ dñs ostenderet᷑ missus ẽ.
udi dñm nathanabeli testimoniũ ꝑhibentẽ. Et dixit ei nathanael. A

Expanded text:
Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: et ideo Joannes per quem Dominus ostenderetur, missus est. Audi Dominum Nathanaeli te
Abbreviated transcription (Latin):
ei iħc. Sequere me. Erat autem decuuitate andraeae & petri. Et inue
philippus nathanahelem : iam uocatꝰ a dñophilippꝰ. & dix̃ ei. Quem
scripsit moyses inlege & prophete : inuenim iesum filium iosxph.
Crus filius dicebatur: cui desponsata erat mater eiꝰ. Nam quod ea in¬
ei nathanahel. Anatareth potest aliquid boni ẽẽ.⁊ Quid intelligitur
fratres.i. Nonmodo aliqui ꝓnunciant. Nam & sic solet ꝓnunciari.
Anazareth potest aliquid boni ẽẽ. Sequitur enim uox philippi : &
dicit. Ueni et uide. Ambas autem pronuntiationes: potest ista uox
sequi. siue sic pronuncies. tanquam confirmans. anazareth potest
aliquid boni ẽẽ. & ille. ueni&e uide. Siue sic dubitans. & totum int̾ro¬
gans. anaz areth potest aliquid boniẽẽ.  ueni & uide. Cũ gͦ siue
illo modo. sue isto pronuntietꝰ. non repugnant uerba sequentia
nr̃in ẽ. quȩrere : quidpotuis intelligatur in his uerbis. Qualis fuerit

Expanded text:
ei: Sequere me. Eei: Sequere me. E. Et dixit ei: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea inei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
& cum ipsa ruina te tollit. Si autem non audis: nudus es. illis temptatio¬
nibus tuipse traheris. Audigͦ&̧ fac : unum ẽ. remedium. Quanti forte
hodie audiendo. et non faciendo: rapti st̃. fluio celebritatis huius.
Audiendo enim & non faciendo: uenit fluuius. ipsa celebritas anniũsaria.
Impletus. ẽ. torrens. transiturꝰ. ẽ. & siccaturꝰ. seduae illi quem tulerit.
Illud gͦ nouerit caritas ura: quia nisi quisȩ audiat & faciat. ñ. aedi-¬
ficat suꝑ petram. & non ꝑtinet ad nomen tam magnĩ. quod sic cõ¬
mendauit dñs. Intentum me fecit. Intentum enunte fecit. Namsi hoc ante
petrus uocaretur : non ita uideres misterium petrȩ. & putares casu
sic uocari: non prouidentia dĩ. Ideo eum uoluit prius aliud uocari.
ut exipsa commutatione nominis: sacramenti uiuacitas comm̃daretꝰ.
Et incrastinum uoluit exire ingalileam : & inuenit philippum. & dic̃

Expanded text:
et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentatioet cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et invenit Philippum. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
petram. Qui audit uerbamea & non facit ea. iam unusquisq¬
domũ suam suꝑ harenam. Descendit pluuia: uener flumina.¬
lauerunt uenti: & impegert̃ in domum illã. & factaẽ. riun
euis magna. Quid prodest quia intrat ȩccłam : qui uuilt
suꝑ harenam aedificare. y Audien do enim & non faciendo. ȩdi¬
ficat quidẽ : s suꝑ harenam. Si enim nichil audit: nichil ȩdificat.
Si autem audit. aedificat: sed quęramꝰ ubi. Si enim audit & facit.
super petram. Si autẽ audit & non facit: suꝑ harenam: Duo
sunt genera aedificantiũ : aut suꝑ petram. aut suꝑ harenam.
Quid gͦ illi qui non audiunt. y Securi sunt. ⁊ Securos eos dicis.
quia nichil aedificant. Nudi sunt sub pluuia: ante ue
ante flumina. Cumuenerint ista : ante illos tollunt. quam
domos deiciant. Ergo una ẽ. securitas. & aedificare: & super
petram aedificare. Si autẽ uis audire. & non facere: aedificas.
sed ruinã ȩdificas. Cum autẽ uenit temptatio: deicit domum.

Expanded text:
Et omnis qui audit verba mea, et non facit ea, domum suam super arenam. Descendit pluvia, flaverunt venti, impegerunt in domum illam, et cecidit, ejus magna » . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum,
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Uidemꝰ enĩ & nutrices & matres descendere ad pariuilos: & s̃ nort
latina uerba dicere. decurtant illa. & quassant quodam modo linguã
suam ut possint de lingua diserta si eri blandimenta puerilia. Q uia
s sic dicant : non audit infans. nec proficit in fans. Et disertus aliqͥs pat̾.
sisic tantiis orator ut lingua ipsius concrepent fora & tribunalia con¬
cutiantur : si habeat paruulum filium. cũ addomũ redierit: se¬
Ponit forensem ȩloquentiam quo ascenderat. & lingua puerili de-¬
scendit ad paruuuilum. Audi uno loco ipsũ apłm ascendentẽ & descendentẽ.
muna sententia. Siue enim inquit mente excedimꝰ dõ: siue temꝑantes sum̃

Expanded text:
suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperantes sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
solum prius noninuenitur in apłis: s nec meduis. nec ultim̾ inter
duodecim nathanahel ẽ: cui tantum testimoniũ ꝑhibuit filius dĩ dicens
Eece uere isrłita : in quo dolꝰ non ẽ. Quęrttur causa quantum dñs in¬
timat: probabiliter inuenimus. Intelligere enim debemꝰ : ipsum natha-¬
nahelem eruditum fiusse & peritum legis. Propterea illũ noluit dñs
inter discipulos ponere: quia idiotas elegit. unde confunder& mundi

Expanded text:
solum primus non invenitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem eruditum et peritum Legis fuisse: propterea noluit illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
Non .ẽ. bonũ nos relinqre ũbũ dĩ.
& ministrare m̃sti. Tunc ordi¬
nandos diaconos ꝓuiderunt: nȩ.
ipsi ap̃dicandi uerbi auocarent᷑
officio. Unde merito dictũ. ẽ ũbũ
runt. uel audituri & credituri
sunt. Ergo illa oratione ꝓ om̃ib
qͦs redemit. siue tunc incarne ui¬
uentes. siue postea futuros. redẽp¬
tor nr̃ orauit: cũ rogans ꝓ apłis

Expanded text:
Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbumrunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apos
Abbreviated transcription (Latin):
NSIħS
iã sua
ꝗuaNTE
Passiont cũ orass prodisciplis
suis qͦs & apłos nominauit cũ
qͥb cenauerat ultimã cenam
de qua traditor eiꝰ ꝑbucellã
manifestatus exierat̃. & cũ qͥb
post eiꝰ egressũ antequã pro eis
oraret multa fuerat iã locutꝰ:
ad iuncxit & ceteros qͥ in eũ fue¬
rant credituri. & ait ad patrẽ
Non ꝓhis autẽ rogotantũ: iđ:¬
s & ꝓeis in qͥt qͥcredituri suns
ꝑuerbũ eorũ inme. Ubi om̃
suos intelligi uoluit. ñ solũ
qͥtunc erant in carne: s etiã
płoꝵ sine dubio crediderunt. &
donec ueniat credituri sunt. Ipsis
erũ dixerat. Et uos testiioniũ ꝑ¬
hibebitis: qͥa abinitio mecũ estis.
Et ꝑhos euangłiũ ministratũ.e: &
ante quã scriberetur. Et utiq qui¬
quis in x p̃m credit: euangłio ere¬
dit. Hon itaq i itantũ intelligen¬
di sunt: qͦsait inse credituros ꝑ
uerbũ eoꝵ. qͥ ipsos cũ incarne ui.¬
uerent apłos audierunt: s & post
obitũ eoꝵ. & nos longe post nati

Expanded text:
s jam sua quante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit: non solum hos qui tunc erant in carne, sed etiam rum, sine dubio crediderunt, et donec veniat credituri sunt; ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis ; et per hos Evangelium ministratum est, et antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos l
Abbreviated transcription (Latin):
do qͥdem & ipse petrus cui confi¬
tenti & dicenti. tues xp̃c filiꝰ dĩ
uiui. tã magnũ testimoniũ ꝑ¬
hibuerat. magis eũ mori nolebat:
quã mortuũ resurrecturũ esse
credebat. Unde mox: ab eo a¬
pellatꝰ. ẽ. sathanas. Fideliores
itaq reperiuntur. qͥ de functi
iã fuerant & resurecturũ xp̃m
reuelante spu non utiq dubita¬
bant: quã illi qͥcũ credidissent

Expanded text:
doquidem et ipse Petrus, cui confidoquidem et ipse Petrus, cui confitenti et dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi, tam magnum testimonium perhibuerat, magis eum mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse credebat; unde mox ab eo appellatus est satanas . Fideliores itaque reperiuntur, qui defuncti jam fuerant, et resurrecturum Christum revelante Spiritu non utique dubitabant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
iam crediderant. s fuerant credi¬
turi: isti autẽ nec cũ illo tunc
erant. & in eũ iã. ante credideraN.
Omitto dicere de sy meone: sene
qui in infantulũ credidit. de anna
ꝓphetissa. de zacaria & elisabeth
gine nasceret᷑. defilio eoꝵ ibħe
p̃cursore eiꝰ amico sponsi. qui eũ
& in sco spũ agnouit. & ab sentẽ
p̃dicauit. & aliis agnoscendũ cũ
p̃sens eẽt. ostendit. Hos omitto.
qm̃ responderi potest orandũ
ꝓtalib mortuis non fuisse. qui
cũ magnis suis meritis hinc a¬
bierant̃: & recepti quiescebant.
Hoc enĩ & deantiqͥs uistis similit̃
respondet᷑. Quis enĩ eoꝵ adamp¬
natione totiꝰ manasse ꝑditionis
ꝗͣ ꝑ unũ hominẽ facta ÷ saluus
esse potuiss. nͥ in unũ mediatorẽ.
dĩ & hominũ incarne uenturũ
erant nec cũ illo te̾ erant. & ante
iã crediderant. orandũ non fuit.:
Quis hoc dixerit: Intelligendũ
.ẽ.gͥ: qđ nondũ in eũ sic credide¬
rant. qͦmͦ inse credi uolebat. Quan¬

Expanded text:
non crediderant, sed fuerant credituri? Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia, et Elizabeth gine nasceretur; de filio eorum Joanne, praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum, cum praesens esset, ostendit . Hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant, hoc enim de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum, erant, nec cum illo tunc erant, et ante jam crediderant, orandum non fuit? Quis hoc dixerit? Intelligendum  nondum in eum sic crediderant, quomodo in se credi volebat: quan
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse p̃dictũ. ex ore infantiũ
& lactantiũ ꝑfecisti laudem:
Unde qͥngenti fr̃s. qͥb simul pꝰ
resurrectionẽ non apparuis.
de illi centũ & nouẽ qͥcũ istis
undecim centũ & iuginti eran.
quando simul congregati post
erant isti om̃s. nisi ex illis deqͥb
dictũ ÷ multi credider̃ in eũ a

Expanded text:
fuisse praedictum, Ex ore infantium fuisse praedictum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem non apparuissetde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum et viginti erant, quando simul congregati post erant isti omnes, nisi ex illis de quibus dictum est, Multi crediderunt in eum?
Abbreviated transcription (Latin):
est ad posteros. qͥcũq ubicunq
test itaq uideri iħs in hac oratio¬
ne ñ orasse ꝓ qͥbdã suis. nͥdiligent̃
scrutem᷑ in eadẽ oratione uerba eiꝰ.
ienĩ ꝓ eis pͥus orauit sicut iã os
fuerunt. credituri: potest dici
Norasse ꝓ illis. qͥ neq tunc erant.
cũ illo quando ista dicebat. neq
ꝑuerbũ eorũ post ea: s in eũ
siue ꝑ ipsos. siue qͦmͦ libet tam̃
ante crediderant. Nun qͥd enĩ
cũ illo tunc erat nat̾anael: Nun.
qͥd ille ab arimahia ioseph qui
corpꝰ eiꝰ apilato petunt quẽ iã
discipłũ eiꝰ fuisse iste ipse ioħs
euanglista testat᷑ Nunqͥo mania
mater eiꝰ. & aliȩ femine qͣs eiꝰ disci¬
płas in euangłio iã tum fuisse di¬
dicimꝰ: Nunqͥd cũ illo tunc erant
deqͥb sepe dicit idẽ ioħs euangłista :
multi credider̃ ineũ: Nã unde erat
marũ partim p̾cedebant. ꝓ artim
sequebant᷑ insidentẽ ium̃to. dicen.¬
tes. benedictus qͥuenit in nomine
dñi. & cũ eis pueri deqͥb ipse ait

Expanded text:
est ad posteros, quicumque, ubicumque Potest itaque videri Jesus in hac oratione non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis priusredituri; potest dici non orasse pro illis qui neque tunc erant cum illo quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crecum illo tunc erat Nathanael? Nunquid Joseph ille ab Arimathia, qui corpus ejus a Pilato petivit, quem jam discipulum ejus fuisse iste ipse Joannes Evangelista testatur? Nunquid Maria mater ejus, et aliae feminae, quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus? Numquid cum illo tunc erant de quibus saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑreuelationẽ ibu ap̃i ipsũ uerbũ
eorũ paulus accepit. Unde contu¬
lit cũ eis euangłiũ. neforte inuaciũ
cucurriss aut̃ curreret. & dexteras
ei dederunt. qͥa & in illo quãuis ñ
ꝑeos illi datũ. tam̃ uerbũ suũ qđ
ĩ p̃dicabant & in qͦfundati fue¬
rant in uenerunt. De quo uerbo
resurreccionis xp̃i : idem dicit
apłs. Siue ego siue illi sic p̃dicamꝰ.
& sic credidistis. Et iterũ. Hoc ÷
qͥa sicũ fessus fueris in ore tuo. qͥa

Expanded text:
bum eorum Paulus accepit. Unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset aut curreret; et dexteras ei dederunt: quia et in illo, quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt . De quo verbo resurrectionis Christi idem dicit apostolus, « Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis » ; et iterum, « Hoc est, quia si confessus fueris in ore tuo quia
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde relinqͥt᷑: ut sĩdñs ihs
hac oratione ꝓsuis om̃ib qͥcũa
in hac uita qͣuȩ tẽptatio . ẽ. suꝑ
terrã. uł tunc erant uł futu¬
ri erant: orasse credendꝰ. ẽ.
sic intelligamꝰ qđ dictũ est ꝑ
uerbũ eorũ. ut ipsũ uerbumis
fidĩ qđ p̾̃dicauerunt in muni

Expanded text:
5. Proinde relinquitur, ut si Dominus Jesus 5. Proinde relinquitur, ut si Dominus Jesus hac oratione pro suis omnibus quicumque in hac vita, quae tentatio est super terram , vel tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod dictum est, per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis apłis. eisꝙ in ȩccła pͥmitus
doctorib constitutis. ꝑ eopͦ uerbũ
sic alios credidisse. quẽ ad mͦ in
xp̃m credi oportebat: id est ut
fidem resurrectionis eiꝰ tenerent.
acꝑhoc & illos om̃s qui iã in eũ
credidisse: uidebantur ad eorũ
numerũ ꝑtinuisse: ꝓ qͥb ora¬
uit dicens. Nonph̾is autẽ ro¬
go tantũ: s & ꝓiis qͥcreditu¬
ri sunt ꝑ uerbum eoꝵ inme.
& latro. ille crudelis inscelere:
fidelis incruce. Paulus qͥppe
apłs. non ab ominib neq ꝑ
dicit apłm: & de ipso suo euan¬
głio loquens ait. Neq enĩ ego
abomine accepi illud neque:
didici: s ꝑ reuelationẽ iħu xp̃i
Quo mͦ igit᷑ erit in eis deqͥbuss
eorũ inme: Latro uͦ ille tt̃i
credidit: quando in ipsis doc¬
torib fides qͣ fuerat qͣłcũq
defecit. Nec ipse itaq ꝑ eorũ
debat crucifixũ. conficeret᷑ ñ
solũ resurrecturũ: uerũ etiã
regnaturũ dicendo. Mem̃to
mei: cũ ueneris in regnũ tuũi

Expanded text:
tis Apostolis, eisque in Ecclesia primitus doctoribus constitutis, per eorum verbum sic alios credidisse quemadmodum in Christum credi oportebat, id est, ut fidem resurrectionis ejus tenerent. Ac per hoc et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur, ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravit, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri suolus Paulus, et latro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe Apostolus non ab hominibus, neque per Apostolum: et de ipso suo evangelio loquens ait, Neque enim ab homine ego accepi illud, neque didici; sed per revelationem Jesu ChriQuomodo igitur erit in eis, de quibus eorum in me? Latro vero ille tunc credidit, quando in ipsis doctoribus fides quae fuerat qualiscunque defecit. Nec ipse itaque per eorum debat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo, Memento mei, cum veneris in regnum tuum .
Abbreviated transcription (Latin):
ar pastorem bonum dix̃ intrare ꝑhostium: quomodo ipie uitrae
dare ut sequantꝰ eum : easq intrantes & exeuntes pascua inuenire.
uiodẽ. uita eterna. Cito gͦ dico. Ego querens intrare ad uos: idi
Quare xp̃m in me libent̾ audistis. & Quia oues xp̃i estis: sanguine xp̃i
comparati estis Agnoscitis p̾cium ur̃m: quod ame datur. s ꝑ me
p̾dicatur. Ille quippe emit: qui p̾ciosũ sanguinem fudit. Prȩciosus
sanguis ẽ: ulius sine peccato. fẽcit tam̃ etiam ipse suorũ sanguinẽ p̃ciosũ:
ꝓquibus dedit sanguinis p̃cium. Namsi suoium sanguinem non facer p̃ciosũ:
nondiceretur. p̃crosa inconspectu dñi mors sc̾orũ eiꝰ. Itaq etiam qd ait pasi
facere sine ulis: ipsi sine illo unde potuer cum ipse dixerit. sine me nichi¬
pocestis facere.  hinc aurem ostendimus quod & alii fecerint: quia ipse
apłs iohannes qui hoc quod audistis euuangłium p̃dicauit. in epła su
dixit. Sicut xp̃c ꝓnobis animã suam posuit: sic& nos debemus animas

Expanded text:
et pastorem bonum dixit intrare per ostium, quomodo ipse per dare ut sequantur eum, easque intrantes et exeuntes pascua invenire, quod est vita aeterna. 2. Cito ergo dico. Ego quaerens intrare ad vos, id eQuare Christum in me libenter audistis? Quia oves Christi estis, sanguine Christi comparati estis. Agnoscitis pretium vestrum: quod non a me datur, sed per me praedicatur. Ille quippe emit, qui pretiosum sanguinem fudit: pretiosus sanguis est illius sine peccato. Fecit tamen ipse etiam suorum sanguinem pretiosum, pro quibus dedit sanguinis pretium: nam si suorum sanguinem non faceret pretiosum, non diceretur, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Itaque etiam quod ait, Pastor facere sine illis; ipsi sine illo unde potuerpotestis facere ? Hinc autem ostendimus quod et alii fecerint, quia ipse apostolus Joannes, qui hoc quod audistis Evangelium praedicavit, in Epistola sua dixit: Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnem. Sedutiq confiteris etiam illud quod hab& eadem
fides: in eũ xp̃m te credere : qui crucifixus ẽ. & sepultus. Ergo
etiam sepultum xp̃m ẽẽ. non negas: & tamen sola caro sepultaẽ.
Si enim erat ibi anima : non erat mortuus. Si aut̃ uera mors erat.
ut eus uera sit resurrectio: sine anima fuerat insepulchro. et
quia none᷑. sepulta nisi caro. Disee hoc: etiam in apłicis ũbis.

Expanded text:
et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem fides, in eum Christum te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in sepulcro; et quia non est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis.
Abbreviated transcription (Latin):
enim unus ħo anima & corpus: sicunus ap̃c: u̾bum & homo. Uidete
ubiẽ. paulus apłi modo.e Siquis respondeat in requie cum xp̃o:
uerum dicit. Item siquis respondeat romȩ in sepulchro: & ipse uerũ
dicit. Iuud mͥ deanuna: hoc de eius carne respondet. Nec tamenidõ
duos dicimꝰ apłos paulos: unum qui requiescit in xp̃o. alterum
Moritꝰ aliquis: dicimus bonꝰ ħo. fidelis ħo: in pacee. cũ dño. Et continuo.
amus ad exequias ipsus: sepeliamꝰ illum. Cum sepulturꝰ es quȩ iam
dixeras in pace cẽ. cum dño. cum aliud sit anima quȩ immortalit̾
uiget. aliud corpꝰ quod corruptibilit᷑ iacet. Sedex qͦ consortium carnis
animȩ hominis nomen accepit : iam & singulum atq separatum
utrum lib& eorum hominis tenuit. Nemo gͦ titub& quando audit
dnum dixisse pono animam meam : & iterum sumo eam. Ponit
unicũ dñmnrm. Totum ibi intellige : & u̾bum. & animam.

Expanded text:
enim unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum et homo. Videte enim unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum et homo. Videte Ubi est Paulus apostolus modo? Si quis respondeat, In requie cum Christo; verum dicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro; et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondet. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos; unum qui requiescit in Christo, aliumMoritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam ce esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit unicum Dominum nostrum. Totum ibi intellige, et Verbum, et animam,