comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iendi ligandiq auctoritas ĩ lib̃s
uetis noui testamenti ⁊ quatuoreuan¬
głioꝵ cũ script̾is totis apłoꝵ ñ appareat:
ad diuina recurrat᷑ scripta greta. Si
nec in illis ad catholice ecc̃e hystorias
catholicas a doctorib catholicis scripta
ꝓspicacit̾ recordare. Qd̃ sim hus onnub
inspectis hꝰ q̃onis qualitas ñ lucide ĩues¬
tigat᷑ seniores prouincie congrega ⁊ e¬
os int̾roga facilius nanq inuenitur.
repromissor dñs ait. si duo ex uobis ł
tres munũ ⁊ueniĩt suꝑt̾ram in noĩe
meo. de om̃i re quatũq petierint fiet il¬
lis a pr̃e meo.¶Oecretis gͦ romano

Expanded text:
ndi, ligandique auctoritas in libris Veteris Testamenti, quatuor Evangeliorum, cum scriptis totis apostolorum non appareat, ad divina recurrito scripta Graece. Si nec in illis, ad catholicae Ecclesiae historias catholicas, a doctoribus catholicis scriptas perspicaciter recordare. Quod si in his omnibus inspectis hujus quaestionis qualitas non lucide investigatur, seniores provinciae congrega, et eos interroga. Facilius namque invenitur, repromissor Dominus ait: Si duo ex vobis, vel tres conveniant super terram in nomine meo, de omni re quamcunque patierint, fiet illis a
Abbreviated transcription (Latin):
ui confiterur se pati ꝯtrou̾siam
status. frustra postulat dari sibi
potestatem accusandieum: qui se
suum dñm eẽ fatetur. ¶ Ca uiolib̾ali
tminata si seruus ꝓnuntiatꝰ fu̾it.
dñm suũ accusare nõ pot̾it.C.e.x.ł¬
iquis enĩ ex familiaribd e
uel serius euiustib domus. cu¬
uiscumq cuminis delator aut acco¬
sator emerserit: eius exstimatõem ca-¬
put atq fortunas petiturꝰ. cuiꝰ fami
dicii. in ip̃a expositõe criminũ atq
accusatõis exordio: ultore gladio
feriatur. uocem enĩ funestam int̾li¬
ci oportec pocius qͣm audiri. Maie¬
statis aũt crimẽ excipimus simiłr

Expanded text:
ui confitetur se pati controversiam status, frustra postulat sibi dari potestatem accusandi eum, qui se suum dominum esse fatetur. Causa vero liberali terminata, si servus pronunciatus fuerit, dominum suum accusare, non poterit. Codquis ex familiaribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius famdicii, in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. Maiestatis autem crimen excipimu AR
Abbreviated transcription (Latin):
tem ex concił iugdunẽsi
iquis de alio¬
crismate qͣm de illo nouo qd̃ propria
ep̃i largitione uel concessione acceperit bap¬
tizare nisi preoccupante morte temptai̾it
pro temeritatis ausu ip̃e in se sue damp¬
nationis protulisse sũam manifestert᷑.

Expanded text:
m ex Concilio Lugdunensi. Si quis de alioismate, quam de illo novo, quod proprii episcopi largitione vel concessione acceperit, baptizare, nisi praeoccupante morte, tentaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam manifestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ q̃ ht ecc̃a. efficitur clispensator
Deniq sc̃s paulinus ut ip̃i melius
nostis. ingentia preclia q̃ tuunt sua-
uendita pauꝑib erogauit. S cũ fc̃s
cẽt ep̃c non contempnt ec̃ce facultateᷤ
s fidelissime lispensauit. Quo fac¬
to satis oftendit. ⁊ ꝓpria deb̾e ꝓpter ꝑfec¬
toem ꝯtempni: ⁊ iine impesimento
larius: Nonne et ip̃e om̃ia sua aut
parentib reliquit. aut uenclita pau¬
ꝑib erogauit. Is tñcum m̾ito sue ꝑ¬
fectionis fieret ec̃ce arelatensis ep̃s

Expanded text:
omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Denique sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis, ingentia praedia quae fuerant sua, vendita pauperibus erogavit. Sed cum poscopus, non comtempsit ecclesie facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis ostenditur et propria debere propter perfectionem contemni et sine impedimento larius? Nonne ipse omnia sua aut parentibus reliquit aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen cum merito sue perfectionis fieret ecclesie Arelat
Abbreviated transcription (Latin):
perandus. ¶Sino ille qui lccũ
eius inuasit de hac fortasse luce
doteuacau̾it. si electus fu̾it possit¬
esse ep̃t. Ad malechitanã tñ ecc̃am
nunꝙͣ aliquomͦ reu̾surus.¬
¶ Gloriosus aũt comitiolus quicꝙͥ¬
u̾it eidem ep̃o restituere ⁊dempnet᷑.
Si aũt alit̾ qmͣ añfati ep̃i petitõ
continet. actum ẽẽ forsitan ꝑhi¬
betur subtiłr querend̾ est. ⁊ cog¬
nita u̾itate cum dei timore qd̃ iꝰ¬
o que dã ficta ⁊ de falsis se capłis
accusatũ n aliquid ordinabiłr
factũ. s iniuste se asserit edẽpna¬
tum. Siligent̾ querend̾ est. Pru¬
mo si uidiciũ ordinabiłr est ha¬
bitum. s alii accusatores atq aliĩ
minanda qualitas si digna exi¬
lio uł depositone fu̾it. si eo p̾sẽte
scriptis actum ẽ. sup̃e licentiam
respondendi ac defendendi se huit.

Expanded text:
perandus. Si vero ille, qui locum ejus invasit, de hac fortasse luce dote vacaverit, si electus fuesse episcopus, ad Malacitanam tamen Ecclesiam nunquam aliquo modo reversurus. Gloriosus autverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter quam antefati episcopi petitio continet actum esse forsitan perhibetur, subtiliter quaerendum est, et veritate cognita, cum Dei timore quod juo quaedam ficta, accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii usarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
acroscã religio que catholicam
continet disciplinã. taritam sͥ
reuenciam uendicat. ut ad eam qui-¬
lib nisi pura conscĩa ñ audeat ꝑue¬
nire. Nam quomͦ ad diuini inisterii
ꝯ secratonem celestis sp̃c inuocatus
adueniret. si sacerdos ⁊ qui eũ adesse

Expanded text:
acrosancta religio, quae catholicam continet disciplinam, tantam sibi reverentiam vindicat, ut ad eam quilibet nisi pura conscientia non audeat pervenire. Nam quomodo ad divini mysterii consecrationem coelestis Spiritus invocatus adveniet, si sacerdos, et qui eum adess
Abbreviated transcription (Latin):
on osculat᷑ sẽꝑ p̃r filium. s aliqñ
castigat. ergo cliligit᷑. qn castigat᷑.
diligit tũc cũ facũ pietas exercetur. ht
.n. ⁊ amor plagas suas que clultiores
sunt. cũ amarissĩe infunt᷑. cdulcior
emi ẽ religiosa castigatio: ꝙͣblanda
remissio. uñ ait ꝓpha. Dulciora sunt
ułnera amici: ꝙͣ uolũtaria oscła ini¬

Expanded text:
on osculatur semper pater filium, sed et aliquando castigat. Ergo quando castigatur qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, quum amarissime inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio. Unde ait Propheta : Dulciora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula ini
Abbreviated transcription (Latin):
endomalos. sieipe malemuẽdo: neca¬
luidht uñ restituat. hiuc c̾te ñ possumꝰ
dr̃e. recde qd̃ aostulisti: nͥ cum hr̃e creclimꝰ
⁊ negare. ubi quidẽ si aliqͦs sustin crucia:¬
tus repente dũ estimet᷑ hr̃e qd̃ reodat: nõ
est iniquitas. qr si ñ estĩn reddat ablatã
na. s ne frust᷑ homo ĩ hominẽ seuiat. Et
paulo post. Illud u̾o fidentissĩe clix̾im eũ
qui ꝓ hoĩe adhint̾uẽit. ne maleablata
restituat. ⁊ qui ad se ꝯfugientẽ. qͣntũ ho¬
neste pot̃ ad reodenlũ non compeltit soci¬
umẽe fraudis ⁊ crimins. Nam misitor

Expanded text:
nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus dicere, Redde quod abstulisti, nisi cum habere credimus et negare. Ubi quidem si aliquos sustinet cruciatus repente, dum existimatur habere quod reddat, nulla est iniquitas, quia etsi non est unde reddat ablatam na, sed ne frustra homo in hominem saeviat. Et paulo post: § 3. Illud vero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem quantum honeste potest ad restituendum non compellit, socium esse fr
Abbreviated transcription (Latin):
tres menses indulgeant: Si u̾o er
etinentib prouincus sex m̃ses cus¬
tocliri iusticia est In transmarina ã
dilatõe .ix. m̃seᷤ computari oportebit
Iudicantes aũt hac rõne ñ sibi ⁊ces¬
sum intelligant. dande dilcõnis ai¬
bitriũ s eandẽ dilatõnẽ si rr̃ urgẽ¬
tissima rõ flagitau̾it ⁊ necessitas
desiderate instructoĩs exeg̾it. ñ faci¬
le ampliꝰ qͣm semel nec ulla ꝯtra-¬
hencli arte sciant ẽẽ tribuendam
Ei aũt dilatõ penitus ẽ deneganda
qui rescriptũ adextra ordinariũ iu¬
dicẽ reportauit. Illi u̾o qui ĩ iudiciũ
uocatur danda ẽ ad probanda precũ
mendacia ł prefenda aliqua instru¬
menta ł testes. q̃m instrustus ẽt nõ po-¬
tuit qui p̾ter spẽadalienũ iudiciũ thi¬
tur¶ Cũ uero ad appellatõem siue ꝯsul¬
toẽm a prĩcipe rescriptũ fu̾it: siue sit
cebit. E ad̾ rõne qua nec ĩiudiciis cog¬
nitõnũ imꝑialiũ dilatõ tribui sol.¬

Expanded text:
tres menses indulgeantur. Si vero ex continentibus provinciis, sex menses custodiri justitiae est. In transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Judicantes autem hac ratione non sibi concessum intelligant dandae dilationis arbitrium, sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penitus est deneganda, qui rescriptum ad extraordinarium juda est: illi autem, qui in iudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur. Ctationemve a principe rescriptum fuerit, sive sit cebit eadem ratione, qua ne in judiciis quidem cognitionum imperialium dilatio tribui sol
Abbreviated transcription (Latin):
prie romanoꝵ qd̃ nulli tenent
agitur de legitinis helitatib¬
de tutelis. de usucapronib. q̃
iura apud nullũ aliũ ppłma re¬
periunt s propria st̃ romano¬
rũ ⁊ in eos solos constituta
legib ⁊ plebiscitis. ⁊ senatus ⁊¬

Expanded text:
roprie Romanorum, quod nulli tenent, agitur de legitimis hereditatibde tutelis, de usucapionibus, quae jura apud nullum alium populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum, et in eosdem solos constitutalegibus, plebi scitis, senatus con
Abbreviated transcription (Latin):
aures qd̃ in prouincuis ꝯstituta e¬
poꝵ concilia minime celebrent᷑. hoc ex
eo probat᷑ qd̾ młte que correstõne opus
hnt ecc̃astice res negligant᷑. Statuit gͦ¬
ħ scã synodꝰ scłm pr̃m regłas bis in an¬
no in unum conuenire ꝑ singlas ꝓuin-¬
tias epõs. ubi singła que emerserint cor¬
rigant᷑ Qui u̾o nolu̾int ⁊uenire ep̃i cõ¬
stituti in sius cuutatib ⁊ hoc maxime
cum si corꝑis sanitate sint esistentes.

Expanded text:
aures, quod in provinciis constituta episcoporum concilia minime celebrentur. Hoc ex eo probatur, quod multae, quae correctione opus habent, ecclesiasticae res negligantur. Statuit a synodus secundum Patrum regulas bis in anno in unum convenire per singulas provincias episcopos, ubi singula quae emerserint corrigantur. Qui vero noluerint convenire episcopi, constituti in suis civitatibus, et hoc maxime cum sui corporis sani
Abbreviated transcription (Latin):
athecismi uapti ⁊ andoꝵ a sacercoti¬
bus uniuscuiꝰq ecclie possunt fieri.
scut in hac sancta romana ecca cui deo
auctore minst̾ium exhibemꝰ nr̃i famu¬
latus sollempnit̾ fieri comꝑbantur. Itẽ¬
Daptizandos oportet fidei et symbolũ diꝰ¬
cere et .u. feria ultime septimane uel¬

Expanded text:
atechismi baptizandorum a sacerdotibus uniuscujusque ecclesiae possunt fieri, sicut in hac sancta Romana Ecclesia, cui Deo auctore ministerium exhibemus nostri famulatus, solemniter fieri comprobantur. DeBaptizandos oportet fidei symbolum discere et quinta feria ultimae septimanae e
Abbreviated transcription (Latin):
in sacerdotib que st̃ reprehen¬
denda plus tñ erga corrigendos agat
benmuolencia ꝙͣ seu̾itas plus coħor¬
tatõ ꝙͣ cõmotõ plus caritas qm ca¬
ritas qͣm potestas. cum nemo nr̃m
sñ rep̃hensione aut sñ pecco uiuat.
Nam si dñs statim post trinã nega¬
tionẽ bm̃ petrũ predecessorẽ nr̃m a¬
poscolũ iudicasset ñ tm̃ ex eo fructũ
sic̃ fecit recepiss. Expectandi gͦ atq
corrigendi mag̃ st̃ rectores ecc̃e ꝙͣ¬

Expanded text:
 sacerdotibus quae sunt reprehendenda, plus tamen erga corrigendos agat benevolentia quam severitas, plus exhortatio quam commotio, plus charitas quam potestas, cum nemo nostrum sine reprehensione aut sine peccato vivat. Nam si Dominus statim post trinam negationem , beatum Petrum praeceptorem nostrum apostolum judicasset, non tsicut fecit, recepisset. Exspectandi ergo atque corrigendi magis sunt rectores eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Apłorum statuta st̃ q̃ dñt. Nemomu¬
litans do implicat se negociis scłaribꝰ¬
.proinde aut clici sint. sine actõnibꝰ co¬
morum. aut actores sñ officio cłicoꝵ
de eodem

Expanded text:
orum statuta sunt, quae dicunt: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus. Proinde aut clerici sint sine actionibus domorum, aut actores sine officio clericorum. De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
lentio pertransire. eiusꝙ iussionibus
obeclire. uelut dñe ⁊ certis noctibꝰ ad enis
sinciũ euocari. s utinam hee sole ĩ per¬
ficlia sua periissent. ⁊ ñ multos secum
adinfidelitatis int̾itum pertraxissẽt
nam ⁊ innumera młtitudo hac falsa
opinone decepta hu̾a ẽe credunt ⁊ cre¬
dendoarecta fice deuiant. ⁊ errore paga¬
norum inuoluuntur. cum aliquid di¬
uinitatis aut numinis extraunum
łm arbitrantur. quappter sacerdotes
per eccas gͥ commissas ppłocłi omniĩ¬
stantia p̾clicare debent. ut nou̾int hec
om̃ino falsa ẽẽ ⁊ nõ acdiuino s ama¬
ligno sp̃u talia plantasmata m̃tib
fidelium irrogari. Siquidem ip̃e satha¬
nas qui tͣnfigurat se in angelum lu¬
cis. cummentem cuiusq mulieris ce
u̾it illico tͣnsformat se inliu̾sarum
m̃tem qͣm captiuã ten in sompnis de¬
ludẽs. modo leta modo tͥstia. modo ĩcog
intas ꝑsonas ostendens: per deuia q̃s
delucit. Et cum solus sp̃s hoc patiturĩ¬

Expanded text:
lentio pertransire, eius iussionibus obedire velut domine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligninfidelium irrogari. Siquidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cujuscunque mulierculae tes, transformat se in .a diversarun mentes quas captivas tenet, in sompniis deludens, moso leta, modo tristia, modo cognitas personas ostendens, per devia quaeque deducit. Et cum solus spiritus hoc patitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
accusant nec in eos testificent᷑. qui sui
orclinis ñ sunt nec ẽẽ possũt. Mulieres
aũñ solum ad sacerdotiũ. s nec ⁊̃ ad dỹa¬
conatũ ꝓuehi posunt. uñ nec sacercotes
accusare. nec in eos testificari ualẽt. legi¬
bꝰ quoq caitũ ẽ. ut obu̾ecundiã sui. sexͦ
mułr. apud p̾torem ꝓ alio ñ int̾cecat. nͥ

Expanded text:
accusent, nec in eo testificentur, qui sui ordinis non sunt, nec esse possunt. Mulier autem non solum ad sacerdotium, sed nec etiam ad diaconatum provehi possunt, unde nec sacerdotes accusare, nec in eos testificari valent. Legibus quoque cautum est, ut ob verecundiam sui sexus mulier apud praetorem pro alio
Abbreviated transcription (Latin):
icut quedam sunt que nulla possũt
rõne conuelli: ita multa st̃ que aut
pronect̃itate tempoꝵ aut pro ꝯsideratõe
etatum oportet temꝑarrilla semꝑ condi¬
tõne seruata: ut in huis que uł dubia fu¬
erint aut obscura. id nou̾imꝰ sequendũ
qd nec p̃ceptis euͣngłicis contrarium. nec
deccetis scoꝵ pr̃m mnueniat aduersum.
hactenus disseriuius. diffrãm qua ab in¬
uicem discernuntur. assignantes. Nunc
ad ecc̃asticas estitutões stilum uertamꝰ.
earũq originẽ ⁊ austoritatem. pront ex

Expanded text:
icut quaedam sunt, quae nulla ratione possunt convelli, ita multa sunt quae aut pro necessitate temporum, aut pro consideratione aetatum oportet temperari: illa semper consideratione servata, ut in his quae dubia fuerint, aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum.hactenus disseruimus, differentiam, quae invicem discernuntur, assignantes: nunc ad ecclesiasticas constitutiones stylum vertamus, earum originem et auctoritatem, prout ex
Abbreviated transcription (Latin):
mn a quibꝰdam uiris q̃dam uen̾abi¬
les domus subripiuntur. tam u
nent reccere ea. Ut scd̾m antiquitatẽ reᷤ¬
taurentur. bñ ⁊ optime est. Alicquin
si de sacro cathologo fuint. hos deponi p̃-
ri. quos nimirũ ꝯstat condempnato

Expanded text:
m a quibusdam viris quaedam venerabiles domus surripiuntur, tam vinent, reddere ea, ut secundum antiquitatem restaurentur, bene et optime est; alioqui, si de sacrato catalogo fuerint, hos deponi praeri, quos nimirum constat condemnatos
Abbreviated transcription (Latin):
cretus sobriusq nõ fuit. ac cliuina p̾cep¬
ta uerbis et exemplis non ostencłit: ab
ip̃onicuius t̾ritorio consistit ⁊ auiciniꝰ
abb̃ib. ⁊ ceteris cłmtimentib a suo ar

Expanded text:
cretus sobriusque non fuerit, ac divina praecepta verbis et exemplis non ostenderit, ab episcopo, in cujus territorio consistit et a vicinis abbatibus et ceteris Deum timentibus a suo ar
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia ⁊ cuncta maiora negocia
cãrum eidẽ sc̃ẽ sedi reseruata ẽẽ li¬
quet. presertĩ cuminhus omnib
eius semꝑ sit expestand̃ ⁊ sultum
Cuiꝰ tramiti si quis obuiare tempta¬
u̾it sacerdotũ cãs se ñ sine honoris
sui ꝑiculo ap̃ eandẽ scãm sedẽ nou̾it
De remensi archiep̃o qui appellatẽ
romanam sedẽ ausus ẽ iudicare

Expanded text:
udicia, et cunctarum majorum negotia causarum eidem sanctae sedi reservata esse liquet; praesertim quum in his omnibus ejus semper sit exspectandum consultum, cujus tramiti si quis obviare tentaverit sacerdotum, causas se non sine honoris sui periculo apud eandem sanctam sedem noverit s: C. XIII. De Remensi archiepiscopo, qui appellantem Romanam sedem judicare
Abbreviated transcription (Latin):
n. sc̃s hĩtans in scĩs. ꝑ quẽ quisq ligat᷑
aut soluit᷑ ĩmiitam nulli ing̾it penam
ꝑ eũ quippe cliffuncit᷑ caritas ĩcorclibꝰ
urĩs que nõ agit ꝓperam. pax ecc̃e dim¬
tit pcc̃a. ⁊ ab ec̃ce pace auenis tenet pͣcc̃a:
ñ sccłm arbitͥum homin: sedłi: petͣten.¬

Expanded text:
nctus habitans in sanctis, per quem quisque ligatur aut solvitur, immeritam nulli ingerit poenam. Per eum quippe diffunditur caritas in cordibus nostris, quae non agit perperam. Pax ecclesiae dimittit peccata, et ab ecclesiae pace alienatio tenet peccata non secundum arbitrium hominum, sed secun
Abbreviated transcription (Latin):
fallacia coguãtur assere. uoc m̃dacii genꝰ
nõ ẽẽ poc̃m maxime qi ilł m̃tientibꝰ scriꝑ¬
tum est. qd̃ elificauit eis clñs domos in
qua magis recompensatic̃e cognoscitur ꝙͣ
mendacii culpa meatur. Nam benignita
tis ceꝵ merces que eis in eterna uita potu¬
it retribui: p̾missa culꝑa m̃dacii ĩ terrena
est reꝯpensatione declinata. ¶Abraham qͦ¬

Expanded text:
 hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mtis eorum merces quae est in aeterna vita potuit retribui, pro admissa culpa mendacii in terrena est recompensatione declinata; ut
Abbreviated transcription (Latin):
sibimꝰ. ⁊ cum adoraiumꝰ reueitemurad
satur a mendacio. Uñ ambꝵ in libͦ de pr̃i¬
ip̃e solus disponebat redire ĩmolato filioU
se aũ loquebatur cum s̾uul. ne negecio ceg¬
nito: aut impecliret eum aliqͥs. aut gemi¬
tu obstreperet aut fletu¶ Qñ aliqͥd iubẽ¬

Expanded text:
sibimus, et, quum adoraverimus, revertemur ad satur a mendacio. Unde Ambrosius in libro de Patrignorabat. Ipse solus disponebat redire immolato filio. Sse autem loquebatur cum servulis, ne cognito negotio aut impediret aliquis, aut gemitu obstreperet aut fletu. V. Pars.
Abbreviated transcription (Latin):
transgressor int maximos heticos ⁊ ã¬
tix̃os. ñ minimꝰ hẽatur. ⁊ sicut nicena
synoduꝰ de symomiacis censuit. ⁊ qui¬
dat ep̃c et qui recipuint ab eo lacti sine
precio sine uñficio. et̾m incenclii ignib
deputentur. Item ambꝵ in s̾mone xl.

Expanded text:
transgressor, inter maximos hereticos et antichristos non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deput
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in quibusl urbibꝰ ñ moclica ĩpesa
sustentant᷑. Qͣ lege om̃s custodes as¬
tringant᷑. ut donator. assentator. uen¬
ditor: honorem ꝑdat. Et qui sb̾scͥẜit.
anatha sit. cum eo qui decłit. uł qui re¬
cepit insi restituatur. liceat ⁊̃ quibli¬
bet eccl̃iasticis ꝑsonis ꝯtraclice̾ ⁊ cum
frustib alienata reposc̾e. qd̾ non mo¬
do inapostolica seruand̃ est eccłia. uer̃
⁊ in uniusis eccł̃iis ꝑ prouĩcias quid̃¬

Expanded text:
quae in quibuslibet urbibus non modica impensa sustentantur. Qua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honorem perdat. Et qui subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatur. Liceat etiam quibuslibet ecclesiasticis personis contradicere, et cum fructibus alienata reposcere. Quod non modo in apostolica servandum est ecclesia, verum etiam universis ecclesiis per provincias quid
Abbreviated transcription (Latin):
creto estitiumꝰ. Ut quidã ex cł̾icis uł ⁊̃ ex
monachis electi muust̾ĩo cubilis pon¬
tificalis obsequ t᷑ ut is quim loco regi
minis est tales hẽat testes qui uerã eiꝰ
uisione eremplũ profectus sumant.
Idẽ de iugilio ep̃o arelatensi

Expanded text:
creto constituo, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubilis pontminis est, tales habeat testes, qui vitam ejus visione sedula exemplum profectus sumant. Item Virgilio episcopo Arelatensi
Abbreviated transcription (Latin):
dam lucri turpis cupilitate captoᷤ¬
qui usuraria exc̃cent pccũiã. ⁊ feno¬
re uot unt clitesce. quod nos. ut nõ
dicamꝰ in eos qui st̃ in cł̾icali orcdine
ꝯstituti. s ⁊̃ in laicos cede ⁊ qͥ xͥanos
sedicicupiunt: odolemꝰ. qd iũlica

Expanded text:
dam lucri turpis cupiditate captos usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos, ut non dicamus eos qui sunt in clericali officio constituti, sed et in laicos cadere qui Christianos se dici cup
Abbreviated transcription (Latin):
tas ref̾tur ad rerum euentũ. ibi ad intuit
Alta ꝯclitõis. ut si aliꝙ̃ ambulare qͥs scit
eum ambulare nc̃ce est. Qd̾ .n. quisq eẽ no¬
uit id ẽe ałr qͣmnotum est nequit. S hec
minime secum illã simplicẽ trahit. banc
.n. nc̃citatem ñ ꝓpria facit natura. s ocli¬
toĩs acliectio. Nulla .n. nc̃titas cogit ĩ ced̾e

Expanded text:
tas refertur ad rerum eventum, ibi ad intuitualtera conditionis, ut: «Si aliquem ambulare quis scit <eum ambulare necesse est>»; quod enim quisque novit, id esse aliter quam notum est nequit. Set hec minime secum illam simplicem trahit. Habere enim necessitatem non propria facit natura, set conditionis adiectio. Nulla enim necessitas cogit incedere
Abbreviated transcription (Latin):
mel d̾s aliqͥd ab intimis irascendo clispo¬
nit. Hinc ẽ .n. qd moyses qui reatũ tecuiꝰ
pleb̾ apd̾ dñm suis p̾cib t̾sit dumq se o¬
bice obtulit cliine iracundie im pla¬
cauit. Ad petram orebueniẽs. ⁊ ꝑ aq̃ exhi-

Expanded text:
mel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad supplem̃tum iuiatis misteriis cõ¬
petit: ꝙͣ aut incipientis aut sb̃seq̃nti¬
bndictione completa sint sacerdotis qi
nec ꝑfesta indli possunt. nisi ꝑfectoĩs
orcline compleantur. Cñ .n. simus õs

Expanded text:
ad supplementum initiatis mysteriis competit quam aut incipientis, aut subsequentis completa benedictione sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine
Abbreviated transcription (Latin):
Decurrat nũc aimus nr̃ ad abraham
ysaat ⁊ iacob. in istis trib ĩuenimꝰ pa¬
iere lib̃cis. parere ancillas. ĩuenimꝰ ibi par¬
tus lib̾aꝵ ĩuenimꝰ ⁊̃ ibi partus ancillaꝵ
ancilla nichil poni sigͣc. eite ancilla ĩqͣt

Expanded text:
ecurrat nunc animus vester ad Abraham, Isaac, et Jacob. In istis tribus invenimus parere liberas, parere et ancillas: invenimus ibi partus liberarum, invenimus ibi et partus ancillarum. Ancilla nihil boni significat: Ejice ancillam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
natales ancillaꝵ. s p̾ualuit scm̃ p̃rnum¬
¶ Sicquitũq ꝑ malos uaptizant tamꝙͣ
de ancillis uidentur nati. s ex semine u̾bi
tum fr̃ib possidebũt. Securus gͦ sit.qui de se¬
mine bono nascitur. tñ ne unitetur ãcillam
si deancilla nasceris ancillã malã sĩbientẽ
nẽuniteris. Uñ .n. filii iacch de ancilł nati pos¬
sicłunt t̃tam ꝓmissionis cum frib. hysma¬
el au deagarantilla natus expulsus estab
heditate. uñ nisi qr ille superb erat: illi hu¬
miles. Erexit ille ceruicẽ. ⁊ uoluit seclucere
frẽm suũ uudens cum illo. magnuribi sacͣ¬
m̃tu. Ludebant simul ⁊ hysmael ⁊psaac. ii¬
clttillos sarra ludentes. Q aũ peperit abel et
enoch ⁊ noe ⁊ apͣram Ip̃a peperit ⁊ moysen.¬

Expanded text:
natales ancillarum, sed praevaluit semen paternum: sic quicunque per malos baptizantur tanquam de ancillis videntur nati, sed tamen, quicum fratribus possidebunt. Securus ergo sit qui de semine bono nascitur: tantum non imitetur ancillam. Si de ancilla nascitur, ancillam malam superbientem non imitetur. Unde enim filii Jacob de ancillis nati possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus expulsus est de hereditate? Unde, nisi quia ille superbus erat; illi humiles? Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et Enoch, et Noe, et Abraham, ipsa peperit Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃ib enim xp̃ianis frẽs attenclite aut
per malos nascuntur boni. aut perbonos
nascuntur mali. autperbonos boni:aut
per malos mali. amplius iftis .iiiͦiͣ. gh̾ibꝰ
lib̃is. Nichil obfuit natuntas deutis an¬
cillaꝵ. qn in pr̃e cognou̾ũt sem̃ suũ ⁊ con¬
sequẽter regn cum fr̃ib tenu̾ũt. Qũo ergo¬

Expanded text:
In omnibus enim Christianis fratres intendite aut per malos nascuntur boni, aut per bonos nascuntur mali, aut per bonos boni, aut per malos mali. Amplius istis quatuor generibuliberis. Nihil illis obfuit nativitas de uteris ancillarum, quando in patre cognoverunt semen suum, et consequenter reg
Abbreviated transcription (Latin):
aut desistente accusatore de reis ex¬
ceptus est deferre ñ prohibetur-
¶ulierem aũt pp̃ publicam utilita¬
tem ad annonã ꝑtinentẽ audiri a p̃-

Expanded text:
aut desistente accusatore de reis exemtus est, alius deferre non-prohibetur. § 2. Mulierem propter publicam utilitatem ad annonam pertinentem audiri a p
Abbreviated transcription (Latin):
potest corng̾e negligit emendaie.
Scriptũ quippe est non solũ qui
faciunt: s ⁊̃ qui ⁊senciunt ꝑticipes
iudicantur. ⁊ libat dño prospera
qui ab afflictis pellit aduersa. Et ne-¬
glig̾e cũ possis deturbare ꝑu̾sosꝰ. i
Et probat odisse se nicia qui ⁊dẽp-¬
nat errantes. Ne relinquit sibi loc̃
deuiandi qui ñ pepercent excedenti-
Et primꝰ innocencie gradus est: o¬
disse nefanda. ⁊ latum pandit delĩ¬
q̃ntib aditũ qui inngit cũ prauita-¬
te ⁊sensum. Et nichil prodest alicui
ñ puniri ꝓprio qui puniendꝰ est de¬
do quisq mod̾ excesserit: ũ a subdite
s a dño ueniam petat. Unde aug̃

Expanded text:
potest corrigere, negligit emendare. Scriptum quippe est: Non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt, participes judicantur. Et libat Domino prospera, qui ab afflictis pellit adversa. Et negligere, cum possis deturbare perversos, Et probat odisse se vitia, qui condemnat errantes; nec relinquit sibi locum deviandi, qui non pepercerit excedenti. Et primus innocentiae gradus est odisse nefanda. Et latum pandit delinquentibus aditum, qui jungit cum pravitate consensum; et nihil prodest alicui non puniri proprio, qui puniendus est do quis modum excesserit, non a subditis, sed a Domino veniam petat. Unde Augus
Abbreviated transcription (Latin):
num rixati fu̾int ⁊ ab hiis iuilneratus
mortuus fuit. quicũq eoꝵ plagã ei im¬
posiut sccłm statuta canonũ. ut homi¬
tum int̾ficere. simiłi pc̃ĩteant. qui nͨ
eũ impugnabãt nec uulnabant nec
consilio. nec auxilio cooꝑatores fu̾nt¬

Expanded text:
nem rixati fuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum plagam ei imposuit, secundum statuta canonum, ut homieum interficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec consilio, nec auxilio cooperatores fu
Abbreviated transcription (Latin):
trib gradib ad peccm̃ ꝑuenitur. sug¬
gestione delestatõne. consensione. ita
ip̃ius pecũ tres st̃ diffrẽ. ⁊ in corde ⁊ ĩ fc̃õ.
⁊ inꝯsuetudine: tanqͣm tres mortes.
.una qͣi in domo .i. cũ corde consentitur
libidimi alt̾a qͣi prolata iam extͣ por-¬
tam cum in factum precedit assensio.
tercia cũ in consutudinis male tanꝙͣ
mole t̾rena premit᷑ animus. qͣi in se-¬
pulchro iam putrens. Que tria gn̾a
mortuoꝵ dñm resuscitasse quisquis
eungłium legit. agnoscit. Item. g̾g̃.¬

Expanded text:
tribus gradibus ad peccandum peruenitur, suggestione, delectatione, consensione, ita ipsius peccati tres sunt differentiae, in corde, in facto, in consuetudine, tamquam tres mortes: una quasi in domo, id est cum in corde consentitur libidini, altera iam prolata quasi extra portam, cum in factum processit assensio, tertia, cum ui consuetudinis malae tamquam mole terrena premitur animus quasi in sepulchro iam putens. quae tria genera mortuorum dominum resuscitasse quisquis euangelium legit, agnoscit, et
Abbreviated transcription (Latin):
gat hinc ecenĩ predicator egregiꝰ
inquit Temptatõ uos ñ apprehen¬
dat: nsihumana. humana quippe
ĩ nobisinz ip̃is exhumanitatis corru-¬
ptibilis pond̾e ht̃is. Iam u̾o demoni¬
aca est ⁊ ñ hũana temptatõ cũ ad ħ¬

Expanded text:
gat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Humana quippe in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est et non humana tentatio, quum ad
Abbreviated transcription (Latin):
roboret. ante sui ꝑfectõnẽ amittitur ⁊
reparat. Unde aug̃ in li. de correctõne
et gr̃ã. cap̃m. Quicumq ab illa ori¬
ginali dãpnacõne ip̃a diuine gr̃e lar¬
gitate discreti st̃. ñ est dubium quin
⁊ infide que ꝑ dilectõnẽ oꝑat᷑ us in fi¬
nem uite ꝑsenerant ⁊ si qn exorbitent
corresti emendant. ⁊ quidam eoꝵ ⁊̃ si ab
hoĩb ñ compiant᷑ inuiam qͣm reliq̃.¬

Expanded text:
ante, sui perfectionem amittitur et reparatur. Unde Augustinus in libro de correptione et gratia, c. 7: Quicunque ab illa originali damnatione ista divinae gratiae largitate discreti sunt, non est dubium, quod et in fide quae per dilectionem operatur , usque in finem perseverant; et si quando exorbitant, correpti emendantur, et quidam eorum etsi ab hominibus non corripiantur, in viam quam relique
Abbreviated transcription (Latin):
magnoconcilio. ut nullꝰ ꝓprii
arbitrii tem̾itate aliam eccãm nnsi
cuiusus antiquoꝵ patrum canonica
institutõe sb̃iac̾e ꝑhibetur: sepult᷑e cã
adire ꝑcuret. nisi infirmitatis cã p̾pe¬
ditus in aliam fu̾it regionẽ. quol
negotõ ꝓgressus. Ad y siquis p̾latuꝰ
sesbdi cognoscat. ¶Sed aluid est ex
tem̾itatis suꝑbia usum antiquoꝵ
pentum nonsequi. atq aluid rõna¬
bili occ̃one nouamsͥ sepult᷑am elig̾e
¶Contͣ melchiaclis pp auͣctẽ nitit᷑¬

Expanded text:
magno concilio, ut nullus proprii arbitrii temeritate aliam ecclesiam, nisi cui usus antiquorum parentum canonica institutione subjacere perhibetur, sepulturae causa adire procuret, nisi infirmitatis causa praepeditus in aliam fuerit regionem quolibet negotio progressus. Ad haec, si quis praelatus se subdi cognoscat. Gratian. Sed aliud est ex temeritatis superbia usum antiquorum parentum non sequi, atque aliud rationabili occasione novam sibi sepulturam eligere. Contra Melchiadis Papae auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e leuit pot̾at: faciat ei clifficile. neueid
qd possibłe erat reddat ei impossibłe. ut fice¬
sufficit abstin̾e a malo. nisifiat qđ ronũ ẽ.
restat ut meiscem sex supͣdcis consilium.
⁊ auxiliũ dño suo fideł p̾stet. si bñficio clignꝰ

Expanded text:
facere poterat, faciat ei difficile, neve id quod possibile erat, reddat ei impossibile ut fidesufficit abstinere a malo nisi fiat quod bonum est. Restat igitur in his sex supradictis consilium et auxilium domino suo praestet si benefic
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ ñ dlissimiłr intelligend̾̃ est.
Primã .n. uxorẽ añ sb̃dyaconatũ
hr̃e ꝑmittit. Qua defuncta uł cas¬
titatẽ professa: promouet᷑ ip̃e ad
sb̾dyaconatũ. Promotus aut si se¬
cundas desid̾auit nuptias siñe mͣr¬

Expanded text:
r intelligendum est. Primam enim uxorem ante subdiaconatum habere permittitur, qua defuncta vel castitatem professa promovetur iste ad subdiaconatum. Promotus autem, si secundas desideraverit nuptias, sente
Abbreviated transcription (Latin):
eccãstur ł ab imꝑatore ut pote scłare
legitimã potestatẽ accipiunt. Arbit̾
st̃ qui nullã potestatẽ hñtes cũ cõ¬
sensu litigantiũ in iudices eligũt᷑
ĩ quos cõpronittit᷑ ut eoꝵ sĩe stetꝰ¬
hoꝵ alii st̾ ordinarii ⁊ arbitrarii. alii
abitrarii tm̃. Ordinarii ⁊ arbitrarii
st̃ qui legitimã potestatem hũtes ab
eis eligunt᷑ ad arbitrand̃ qui stͥ suc¬
ut arbitrisedeant ⁊ ñ ut orclinauii pͥ¬
ulegio tñ ordinarie dignitatis gra¬
uatus aliquis appellare ualebit.

Expanded text:
el ab imperatore, utpote seculares, legitimam potestatem accipiunt. Arbitrarii sunt, qui nullam potestatem habentes, cum consensu litigantium in iudices eliguntur, in quos compromittitur ut eorum seHorum alii sunt ordinarii et arbitrarii, alii arbitrarii tantum. Ordinarii et arbitrarii sunt, qui legitimam potestatem habentes ab eis eliguntut arbitrarii sedeant et non ut ordinarii, privilegio tamen ordinarie dignitatis, pregravatus aliquis appellare valebit.
Abbreviated transcription (Latin):
iat frustus possonis de qua agitꝰ.
d̾ seq̃nde audiencie euentus dubiꝰ
est m̾ito sequestrant᷑. Nam si petitor
appellau̾it hoc ab eo ñ potest postu¬
lau qi ñ potest sequestrari qd̃ nõ
ht. Si pp̃ predia urbana uł manci¬
pia appellat᷑. possõnes eoꝵ uł mer-¬

Expanded text:
lat, fructus possessionis de qua agitur, dum secundae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam, si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulari, quia non potest sequestrari quod non habet. Si propter praedia urbana, vel mancipia appellatur, pensiones eorum, vel mer
Abbreviated transcription (Latin):
onem accipit quo casu si om̃s appel¬
lau̾int. ⁊ uno exhuis agente eoꝵ ap-¬
pellatio iusta pronunciata fu̾it e¬
molumentũ iustorie ⁊̃ ad alios ꝑ¬
tinebit. Si aũt unꝰ tm̃ appellau̾it
eiusq appellatõ iusta pronuncia-¬
ta est ei quoz prodest qui ñ appella¬
uit. Qd̃ si etatis auxilio unus ⁊tͣ
sñiam restitutõnem impetrauit.
maiori qui suo iure ñ appellauit.
hoc scriptũ ñ prodest. ¶ Iudicib ã¬
ñ solum suscipiende appelłonis ne
nita st̃. intra que gesta una cũ re¬
latõne litigatorib ⁊uenit pr̃ari.
Similit̾ atbit̾ appellatõnẽ susciꝑe.
⁊ telationẽ dare compellit᷑. si delega¬
tus fu̾it. ¶Litigatorib u̾o copi¬
a est ⁊̃ ñ ⁊scriptis libellis illico uoce
appellare cũ res iudicata poposcerit
tamin cuulib qͣm incriminalib
causis. ¶Abeo aũt qui deappel-¬
latõne cognoscit. ñ potest fĩ recursu
ad iudicem a quo fu̾it prouocatũ.

Expanded text:
onem accipit, quo casu, si omnes appellaverint, et uno ex his agente eorum appellatio justa pronunciata fuerit, emolumentum victoriae etiam ad alios pertinebit. Si autem unus tantum appellavit ejusque appellatio justa pronunciata est, ei quoverit. Quod si aetatis auxilio unus contra sententiam restitutionem impetravit, maiori, qui suo iure non appellaverit, hoc rescriptum non prodest ALEX. An solum suscipiende appellationis  diffinita sunt, intra que gesta, una cum relatione, litigatoribus convenit prestari. Similiter arbiter appellationem suscipere et relationem dare compellitur, si delegatus fuerit. Litigatoribus vero copia est, etiam non conscriptis libellis, illico voce appellare, cum res iudicata poposcerit, tam in civilibus, quam in criminalibus causis. Ab eo autem qui de appellatione cognoscit, non potest recursus fieri ad iudicem a quo fuerit provocatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñi est t̾ra ⁊ plenitudo eius. Si t̾ram
uendis: inuasione rei clñice. reus tene¬
hris. Eratis accepisti ad̾o. gͣtis da ꝓ deo
turam denegare. nͥ forte ꝓximi ⁊ ami¬
ci defuncti ꝓpt̾ nom̃ ⁊ redemptõem a¬
nimeuiri: gratis aliquiddare nelint.¬
de eodem.

Expanded text:
 ea. Si terram vendis invasione alienae rei reus teneberis. Gratis accepisti a Deo, gratis da pro eo.turam denegare, nisi forte proximi et amici defuncti propter nomen et redemitionem animae viri gratis aliquid dare velint.De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
bsente eo quem accusare uoluit
quicquã: accusatori ñ credatur.
Qui snscripto lifficile ꝑ scͥptũ autem
nũqͣm recipiat᷑ ¶ Quia ꝑscripturã nuil¬
agat accusatoẽm. Item cornelius pp.¬
m̃ia q̃ adũsus absentes in õmi ne¬
gocio aut loco aguntur aut iuidi-¬
cantur om̃ino uacuentur. Qm̃ absẽtẽ
nullus abdicit. nec ulla lex dampnat.

Expanded text:
bsente eo, quem accusare voluerit quispiam, accusatori non credatur, quia sine scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiatur; quia per scripturam nulagat accusatOmnia que adversus absentes, in omni negocantur, omnino evacuabuntur; quoniam absentem nullus addicit nec ulla lex dampnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ditis forte est utilitatis aut salu¬
tis inquirere negligat. Qui enĩ
rebelliter uiuit ⁊discere atq agere
bona recusat magis dyaboli qͣm
xp̃i membrũ ẽẽ ostendr ⁊ potius in
sacrarũ qͣm seculariũ ẽẽ ꝑitos. Nc̃¬
qͣr an scłarium negõꝵ oporteat eo
tis. ẽẽ necc̃ĩam multis ronib pro¬
turbas seq̃ntes ñ solũ uerbo doce¬
bat s ⁊̃ iurtute sanabat corpora¬
lib alim̃tis reficiebat. Ut autẽ
p̾latihec om̃ia plene ꝓfic̾e possĩt

Expanded text:
d forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infsacrarum quam saecularium esse peritos. N an saecularium negotiorum oporteat eos tis esse necessariam, multis rationibus proturbas sequentes non solum verbo docebat, sed etiam virtute sanabat et corporalibus alimentis reficiebat. Ut autem praelati haec omnia plene possint
Abbreviated transcription (Latin):
matico ecc̃astico more celebratũ
ratũ esse. Et mũto qr alia ĩ rap̃o ⁊
alia in alus sacramentis ⁊sidera¬
tio est. quippe cũ in ordine prior
necc̃ĩor sit Subito .n. morituro prĩ
tismi sacram̃tũ sum̃e qͣm met̾nũ
perire ⁊ hñc sñiam p̾scriptoꝵ ponti¬
ficũ cornelii stepħis ⁊ augustim se¬
catholica. ¶Prohibent ergo de ma¬
nib taliũ sacerdotũ sacramenta
sea ppło ⁊temptos uderint rubore u̾e¬
Qui uxorẽ ducẽ

Expanded text:
matico ecclesiastico more celebratum ratum esse; et merito, quia alia in baptismo, et alia in reliquis sacramentis consideratio est: quippe cum et ordine prior et necessarior sit; subito enim morituro priustismi sacramentum sumere quam in aeternum perire. Et hanc sententiam praescriptorum pontificum Cornelii, Stephani, et Augustini, sears. § 5. Prohibentur ergo de manibus talium sacerdotum sacramenta se a populo contemtos viderint, rubore vereQui uxorem ducere
Abbreviated transcription (Latin):
reris: sine cuiusꝙͣ more int̾uentu:
exigere non dimittas. ⁊ eccͣsticis u¬
Quicqͥd dño ꝯsecratur ad ius ꝑti

Expanded text:
reris, sine cujusquam morae interventu exigere non dimittas et ecclesiasticis uquid Domino consecratur ad jus
Abbreviated transcription (Latin):
uo qui ũ sunt de legittĩo coniugio: ma
q uis inft̾ur non ammo. uñ qͣmius cor-¬
pus iuolenter corrumpat᷑. si pudicitia
m̃tis s̾uetur illesa tñ castitas clupplica¬
tur. Sicut lñ lucia fertur clixisse pascha¬
sio. Siinuitã mefecis uolari: caftitas
michi lupplicab̾r ad coronam. Deꝯsen¬
sib n ⁊ uoluntatibꝰ iudicabit d̾s. ic
ambrscribit in libro uͦ. de uirginibꝰ. me

Expanded text:
 qui non sunt de legitimo matrimonio, matque vis infertur, non animo. Unde, quamvis corpus violenter corrumpatur, si pudicitia mentis servetur, illesa tamen castitas duplicatur. Sicut beatam Luciam fertur dixisse Paschasio: Si invitam me feceris violari, castitas mihi duplicabitur ad coronam. De consensibus enim et voluntatibus iudicabit deus. Hinc Ambrosius scribit in libro V de virginibus:
Abbreviated transcription (Latin):
uł om̃ium cłicorum. a uicli¬
cib nł actorib publicis indiũsis
angariis fatigandolemꝰ ꝓpt̾ qd̃ ꝯ
mune ꝯsilium a pietate głosissi-¬
les usus deinceps inhibeat. s s̾ui
uł actorum cł̾icum aut suum
cl̾ici uł eccł̃ie in publicis ac pͥua¬
tis negociis occupare uolu̾it. a ꝯ
mũione eccl̃iastica cui ĩpedimen¬
alimonia paupum. ꝓ redẽptone

Expanded text:
um omnium vel clericorum a judicibus vel actoribus publicis in diversis angariis fatigari dolemus: propter quod omne consilium a pietate gloriosissiles deinceps ausus inhibeat, sed servaut actorum, clericum aut servum clerici vel ecclesiae, in publicis ac privatis negotiis occommunione ecclesiastica, cui impedimenalimonia pauperum, pro redemtione
Abbreviated transcription (Latin):
inuitus ꝙ̃ ius hominẽ int̾fec̾it mĩ¬
ster dei sit: cum innocẽtẽ furore peri¬
mens morti neqͣ qͣm obnoxius sit.
cum subitodementes eorum qͥ faci¬
unt reatum minime gestent: patet
hunc sacerdotem homiciclii reum ñ
esse. uñ nec sacerdocio priuarid. Obi¬

Expanded text:
invitus hominem interfecerit minister Dei sit, quum innocentem furore perimens morti nequaquam obnoxius sit, quum subito dementes eorum, qua faciunt, reatum minime gestent, patet hunc sacerdotem homicidii reum non esse, unde nec sacerdotio privari
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd̾ fec̾it homiciliũ. exͣ mĩ¬
ft̾ium est. Siquidẽ lexait de eo. qr d̾
declit eum in manus eius. Manuꝰ
ergo eius instrum̃ti modo cluine
ultioni mĩft̾ium p̾buunt. leuita
ergo muĩst̾ remissionis est. pcussor

Expanded text:
aliquod fecerit homicidium extra ministerium est, siquidem lex ait de eo quia deus dedit eum in manus eius. manus ergo eius instrumenti modo diuinae ultioni ministerium praebuerunt. Leuites igitur minister remissionis est, percussor
Abbreviated transcription (Latin):
nobio fi om̃ino phibemꝰ. ne uidei
s̾uorum recessib ⁊ eorum receptacu¬
ns: ulla popularis piebeatur eccasio
conuentus. qr ñ expeclit animabus
nec aliqͣm orlinationẽ qͣmius leiuiꝰ¬
simam faciencli: iisi ab alr̾e fu̾it ro¬
gatus qͣtinus mõachi semꝑmane
ant sb abbatũ suorũ potestate. ut re¬
motis uexationib accunctis gͣua¬
minib diuinum opꝰ cum sũma de
uotione anini ꝑficiant. Item ge¬

Expanded text:
nobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, quia non expedit animabus nec aliquam ordinationem quamuis leuissimam faciendi, nisi ab Abbate fuerit rogatus, quatinus ant in abbatum suorum potestate, ut, remotis vexationibus ac cunctis gravaminibus, divinum opus cum summa animi devotione perficiant. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nes xp̃iani non deos appellant
neq s̾uiunt eis ut cliis neq sp̃e salu¬
tis ponunt in cis neq ab eis expestant
futurum iudicium s ad memoriã ⁊
recordatõem primitiuoꝵ uesantur
eas ⁊ adorant. s ñ s̾iuunt eis tultu

Expanded text:
stiani non deos appellant, neque serviunt eis, ut diis, neque spem salutis ponunt in eis, neque ab eis exspectant futurum judicium: sed ad memoriam et recordationem primitivorum venerantur eas
Abbreviated transcription (Latin):
ne fohystorie manis nt: reste facit qͥdẽ
si t̾uminime iftudadueri rõnem ra¬
samues descripsit ea q̃ dc̃a ⁊ iusa sunt
exprimens pret̾mittens siuera an falsa
suit qui ait audiens in quo hitu ess
adorauit dyabołu. ut fructum fallacie
sue hr̃et sathanas. ad boc n nititur ut
adoretur qͣi deus. Si enuri samuel illiuĩe
appariuss. ñ utiq uir iustus ꝑmisiss
sesidorari q̃ predicau̾at m solum ẽẽ
adorandũ. ⁊ quomodo hõcli quicum
abrabam in refrigerio erat dr̃et ad uirum
pestilentie ⁊ lignum ardore gehenne.
tras mecum eris. hiis duob titulis sb̾¬
pccis pressũ cum magna listantia pͦ¬
catorũ. ⁊ iustorũ sit. cum samuele iui¬
stissimo futurũ m̃titus est. uerũ põt
uideri. si de samueł nõie taceatur q
saul cum dyabolo futurꝰ erat. ad eum

Expanded text:
ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat raet Samuelis describit ea quae dicta et visa sunt exprimens, praetermittens si vera an falsa sint. Quid, ait, audiens in quo habitu esset adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas, hoc enim nititur ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subpeccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futurum mentitus est, verum potest videri, si de Samuelis nomine taceatur: quia Saul cum diabolo futurus erat: ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tis.ut .ii. errorem faceret in quo glori¬
ficaretur in h̃ĩtu uiri iusti ⁊ nomine
se subornauit. ut nichil ꝓficere spem
qͣm prelicabant łi cultoribꝰ m̃tiretur
qͣnhinc exeuntes iustos finxit ĩ sua
ee potestate. s hoc quoscam fallit. quod
demortesauł ⁊ filii eius non fit men¬
titus qͣsi magnũ sit dyabolum ante
acasum mortem corporis preiidere.
cum signa quecam soleant apparere
morturis. quippe a quibꝰ dei ꝓtectõ
amota uidetur. qͣnto magis adyabo¬
lo qͣm angłica potestate sublime ꝓphe¬
tice uacula fuisse testantur de cuius
magnitucline apls art. an ignoratis
altitudiriẽ sathane. Quid mirum erge
si imminentẽ ꝓpe mortem potiit p̾uide
cum hoc sitũn fallit. ⁊ si indei potestate
nult adorari. Nam tanta hebetucline
demens effectus est saul. ut ad phito¬
nissam confuget. Deprauatus. n cã
pcci ad hec se contulit q̃ dampnauat
S si quis propter hystoriam ea q̃ ubis
expressa sunt putet non pretermittẽca

Expanded text:
is. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus dei protectio amota uidetur. quanto magis diabolus, quem angelica maiestate sublimem profetica oracula fuisse testantur, de cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda,
Abbreviated transcription (Latin):
soluunt᷑. aut obłonibꝰ sacerdo¬
tum. aut p̾cib sc̃orum. aut caroꝵ
elemosinis. aut ieuiio cognatoꝵ¬
curatiou̾o funis. ꝯditio sepulture
pompe exequiarũ magis sunt ui-¬
uoꝵ solatia. qͣm subsidia mortuoꝵ
Si aliquid ꝓdest impio sepultura
p̃ciosa. oberit pio uilis aut nulla

Expanded text:
solvuntur: aut oblationibus sacerdotum, aut precibus sanctorum, aut carorum elemosinis, aut ieiunio cognatocuratio funeris, conditio sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla