comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at notã hab̾c uiã uite. quȩ ante ha¬
bebat᷑ ignota. Ignota enĩ erat ante
xp̃m ua uite: quia nulliꝰ adhuc ir¬
surgentis fuerat temerata uesti¬
gio. fit ubi dñs resurrexit: nota
facta solo. atcrita ẽ. plurimorum
De quibꝰ sc̃s euangłista ait Multoꝵ
corpora sc̃oꝵ surrexert cũ eo: et intro¬
ierunt inscãm ciuitatẽ. Unde cum
dñs in resurrectione sua dixerit. no¬
tas mͥ fecisti uias uitȩ: possumꝰ inoᷤ
iam dicere dño. notas fecistiñob
uias uitȩ. Ipse enĩ nob̃ notas fecit
uias uitȩ: qͥ nob̃ semitã manifesta¬
uit ad uitã:. Notas emĩ mͥ fecit uias uitȩ̃.
castitatẽ. His enĩ ꝑuenit᷑ itineribꝰ
ad salutẽ. Et licet nos mresurre¬
ctione corꝑis. mortis umbra cir¬
cumdet: tam̃ gressus suos uita
ñ deserit: s int̾ ipsas medias in fer¬
ni leges. incunctant᷑ xͥ uirtutibus
ambulamꝰ. Unde ait sc̃s ꝓpħa:
Nam ⁊ si ambulauero inmedio

Expanded text:
t notam habere viam vitae, quae ante hat notam habere viam vitae, quae ante habebatur ignota. Ignota enim erat ante Christum via vitae, quia nullius adhuc resurgentis fuerat temerata vestigio; at ubi Dominus resurrexit, nota facta solo attrita est plurimorum, de quibus S. evangelista ait: Multorum corpora sanctorum resurrexerunt cum eo, et introierunt in sanctam civitatem . Unde cum Dominus in resurrectione sua dixerit: Notas mihi fecistis vias vitae, possumus et nos jam dicere Domino: notas fecisti nobis vias vitae. Ipse enim nobis notas fecit vias vitae, qui nobis semitam manifestavit ad vitam: notcastitatem; his enim pervenitur itineribus ad salutem. Et licet nos sui resolutione corporis mortis umbra circumdet, tamen gressus suos vita non deserit, sed inter ipsas medias inferni leges incunctanter Christi virtutibus ambulamus. Unde ait S. propheta: Nam etsi ambulavero in medio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦt pꝰ letitiã beati pasche
quã meccłia cȩlebrauimꝰ.
gaudia nr̃a cũ scĩs marty¬
rib conferamꝰ: e bis annuntiemus
dñice resurrectionis głam⁊ qͥ consor¬
tes st̃ dñicȩ passionis. Qui em̃ socii
st̃ contumelie: Aebent participes ẽe
letitis. Ita eñ dic̃ beatꝰ apłs. Sic̃ socu
passionũ estis: ⁊ resurrectionis eritis.
Si cõpatim̃ inqͥt: et conregnabimꝰ
debent et głam habere cũ xp̃o. An¬
nuntiemꝰ inq̃m scĩs martyrib dñicȩ
pasche grãmut dũ sepultt illiꝰ p̃dica¬
mus reserata claustra: et hoꝵ sepul¬
chra reseremꝰ. Dũ corpꝰ illiꝰ mortuũ.
dicimꝰ tepentib uenis subito uguisse:
hoꝵ qͦq mẽbra iam frigida. immor¬
talitatis calore foueant: Eadẽ eñĩ
ratio martyres suscitat: quȩ ⁊dñm
suscitauit. Nam sic̃ uiã passionis
ptũ c̃ cm̃i ipsalmo. Notas mͥ fecisti
uiãs uitẽ. hoc utiq in resurrectione
ex ꝑsona dr̃ saluatoris: qui dũ pꝰ mor¬
tem ab inferis redit ad suꝑos: incipi

Expanded text:
ut post laetitiam beati paschae, quam in Ecclesia celebravimus, gaudia nostra cum sanctis martyribus conferamus; et iis annuntiemus Dominicae resurrectionis gloriam, qui consortes sunt Dominicae passionis. Qui enim socii sunt contumeliae, debenlaetitiae; ita enim dicit beatus Apostolus: Sicut socii passionum estis, et resurrectionis eritis ; Si tolerabimus, inquit, et conregnabimusdebent et gloriam habere 619 cum Christo. Annuntiemus, inquam, sanctis martyribus dominici Paschae gratiam: ut dum sepulturae illius praedicamus reserata claustra, et horum sepulcra reserentur; dum corpus illius mortuum dicimus tepentibus venis subito viguisse, horum quoque membra jam frigida immortalitatis calore foveantur; eadem enim ratio martyres suscitat, quae et Dominum suscitavit. Nam sicut viam passionis iptum est enim in psalmo: Notas mihi fecisti vias vitae . Hoc utique in resurrectione ex persona dicitur Salvatoris, qui dum post mortem ab in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. cũ scĩs martyribꝰ: pasche dñi
głam conferamꝰ. Conferamꝰ inquã:
et licet melius nouerint omnia:
tam̃ nos illis p̃dicemꝰ quẽad modũ
de sepulchri gremio resurrerit ad
suꝑos: illi nob̾ reuelent. qͦ ꝑ acto
de inferni ꝓfundo remeauerit
ad sepulcħrũ. Notũ inqͣm nob̃ fa¬
ciant quẽadmodũ in examine iã
corpꝰ ⁊ frigidũ. sese calor insinua¬
uerit: sp̃s ingesserit: sanguis in¬
fuderit: & gelatas humore uenas.
pristim uigoris pulsus agitau̾t.
Notũ inꝗͣ uob̃ faciant. quẽadmodũ
organũ corporis dissipatũ. in priori
statu neruoꝵ rursus coaptauerit
resoluta: cõpaginẽ & armoniã insce¬
rum iam silentẽ. in ueterem concen¬
tum sp̃s uiuificans animauerit.
Sac̾dotes gͦ p̃dicent. quȩ saluator

Expanded text:
res, cum sanctis martyribus paschae Domini gloriam conferamus: conferamus, inquam, et licet melius noverint omnia, tamen nos illis praedicemus quemadmodum Dominus de sepulcri gremio resurrexerit ad superos. Illi nobis revelent quo pacto de inferni profundo remeaverit ad sepulcrum: notum, inquam, nobis faciant quemadmodum in exanime jam corpus et frigidum sese calor insinuaverit, spiritus ingesserit, sanguis infuderit, et gelatas humore venas pristini vigoris pulsus agitaverit; notum, inquam, nobis faciant quemadmodum organum corporis dissipatum in priorem statum nervorum rursus coaptaverit resoluta compago, et harmoniam viscerum jam silentem in veterem concentum Spiritus vivificans animaverit. Sacerdotes ergo praedicent, quae Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
hospes illesos scruare. Nam huiꝰ
scłi hospitem. cito ledimꝰ. cito offen¬
dimus: interdum ei et pꝰ triduũ
displicemus. fidelis igitur dom̃.
et dignus hospes inquiri iussus
est. Que domus fidelior eccłia:
quis hospes dignior saluatore:
Iste ꝑegrinos ut filios suscipit:
illa susceptos refouet ut infantes.

Expanded text:
hospites, illaesosque servare. Nam hujus saeculi hospitem cito laedimus, cito offendimus: interdum ei et post triduum displicemus; fidelis igitur domus, et hospes dignus inquiri jussus est. Quae domus fidelior Ecclesia? Quis hospes dignior Salvatore? Iste peregrinos, ut filios suscipit; illa susceptos refovet, ut infantes.
Abbreviated transcription (Latin):
temporis mecum pariter affu¬
erunt: quam refecti a domini¬
ca mensa discesserint. ul̃ quales
secum domum sp̃itales diuiti¬
as reportauerint. Unum scio:
qd siquis illa die honoratꝰ aut
diues. natalem fili sin ad deci¬
mum usq miliarium. adpͣn¬
dium rogaulsset: ꝓpt̾ accura¬
tas epulas et inȩquales m̃suraᷤ.
absq dubio uos ituros fuisse. Igit
scłi actibus. sine aliqua dilatione
concurrere debemꝰ. reddere illis
honorificentiã: qͥ nob̃ salutẽ. ꝓfu¬
sione sangunis pepererunt:
qui tanquam sacrata hostia. ꝓ
nr̃a ꝓpiciatione. dño sunt ob¬
lati: presertim. cum dicat ad
norat: e qui uossꝑuit. me sꝑiit. Qsq¬

Expanded text:
temporis mecum pariter adfutemporis mecum pariter adfuerunt, quam refecti a Dominica mensa discesserint, vel quales secum domum spiritales divitias reportaverint. 5. Unum scio, quod si quis illa die honoratus aut dives ob natalem filii sui ad decimum usque milliarium ad prandium rogavisset, propter accuratas epulas, et inaequales mensuras absque dubio vos ituros fuisse. Igitusaeculi actibus, sine aliqua dilatione concurrere debemus, reddere illis honorificentiam, qui nobis salutem profusione sui sanguinis pepererunt, qui tamquam sacrata hostia pro nostra propitiatione Domino sunt oblati, praesertim cum dicat ad norat: et qui vos spernit, me spernit . Q
Abbreviated transcription (Latin):
nolin uob pandere euanglice
refectionis cloquia ÷ s magis in¬
gerere ammose indignationis
iniuriam: et prius uos uerbe¬
ribus sp̃alibus emendare: ac
sic margarite ditari munerib.
Malui inquã peccatum ur̃m
incusando acriter merepare:
quam leniter dissimulando nu¬
trire. Quisq enim frẽm non ar¬
guit peccantem: quodam modo
hortatur ut peccet. Nolo autem
putetis: quod non de amore fa¬
ciam. uos sepius uerberando.
Filius enim qui castigatione
dignus est: plus amatur. sicut
fuerit hoc peccatum: sic uos sa¬
lutis ur̃c tunc immemores fins
se: ut bcatissimis apłis petro et
paulo honorificentiam mimme
daretis: cum ipsos ẽẽ sciatis docto¬
res gentium. auctores martyrũ.
principes sacerdotũ ⁊ nec uolue¬
ritis eorum natalem nobiscũ
conuuio: in quo ꝓthomarty¬
rum suoꝵ tanta leticia. substan¬
tiam uite ipse nobis dominus
ministrauit. Uultis autẽ scire.
quantis bonis fraudati fueri¬
tis: Interrogate frẽs qui tunc

Expanded text:
nolui vobis pandere Evangelicae nolui vobis pandere Evangelicae refectionis eloquia; sed magis ingerere animosae indignationis injuriam, et prius vos verberibus spiritalibus emendare, ac sic margaritae ditare muneribus. Malui, inquam, peccatum vestrum incusando acriter increpare, quam leniter dissimulando nutrire; quisquis enim fratrem non arguit peccantem, quodammodo hortatur ut peccet. Nolo autem putetis quod non de amore faciam, vos saepius verberando; filius enim, qui castigatione dignus est, plus amatur, sicut fuerit hoc peccatum, sic vos salutis vestrae immemores tunc fuisse, ut beatissimis apostolis Petro et Paulo honorificentiam minime reddideritis; cum ipsos esse sciatis doctores gentium, auctores martyrum, principes sacerdotum: nec volueritis eorum natalem nobiscum convivio, in quo pro martyrum suorum tanta laetitia, substantiam vitae ipse nobis Dominus ministravit? Vultis autem scire quantis bonis fraudati fueritis? Interrogate fratres, qui tunc
Abbreviated transcription (Latin):
atis ad correctionem
uram arbitror posse
turus. nuilla uob̃ sacrarum litte¬
rarum sp̃italia dona largitus sũ:
sed tantum uos increpans et ar¬
guens ꝓ peccato. sine aliqua p̃di¬
cationis consolatione dimiserim.
Nolui enim uos hoc ipsum intel¬
ligere. quam grauit̾ peccaueritis.
dum diuma eloquia audire mini¬
me meruistis. Hec enim sacerdo¬
tum uehemens et copiosa uindi¬
cta est: indignis quibusq scriptu¬
rarum cȩlestium sacramenta non
credere. nec sicut ait dñs. dare sc̃m
cambꝰ: neq margaritas ꝓiccre. por¬
corum pedibus inͣculcandas. ꝑdit
enim cȩlestis margarite gr̃am:¬
cum eam quis. fedissimo peccatori
circumdare conatur. Gemma e¬
nim sicut scitis. nisi auro ñ con¬
uenit: margarita. nisi preciosis
monilibus non aptas. Estote g̃¬
aurum oꝑtimum: estote mo¬
nile p̃ciosum: ut possit in uob̾
tor ille diues meuangłio. uendi¬
tis omnib rebus suis. emere fe
mas amitere: tantum ut unã
xp̃i emat margaritã. Unde et

Expanded text:
atis ad correctionem vestram arbitror posse turus, nulla vobis sacrarum litterarum spiritalia dona largitus sim: sed tantum vos increpans et arguens pro peccato, sine aliqua praedicationis consolatione dimiserim. Volui enim vos hoc ipsum intelligere quam graviter peccaveritis, qui divina eloquia audire minime meruistis. Haec enim sacerdotum vehemens et copiosa vindicta est, indignis quibusque scripturarum coelestium sacramenta non credere: nec, sicut ait Dominus, dare sanctum canibus, neque margaritas projicere porcorum pedibus conculcandas . 2. Perdit enim coelestis margaritae gratiam, quisquis eam foedissimo peccatori circumdare conatur; gemma enim, sicut ipsi scitis, nisi auro non convenit, margarita nisi pretiosis monilibus non aptatur. Estote eraurum optimum, 465 estote monile pretiosum; ut possit in vobistor ille dives in Evangelio, venditis omnibus rebus suis, emere fesmas amittere, tantum ut unam Christi emeret margaritam . 3. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
non odorem circumferens. non
indicans suauitatem: atubideri
ceꝑit. statim odorem suũ acrimo¬
niamq exhibet: cibum flammei
saporis ex alat: et tanto caloris fer¬
uore succenditur : ut mirum sit
intam friuolis granis. tantum
ignem fuisse conclusum. Cuius
etiam seminis cibum. homines
frigora: humores egerant: uiscerũ
interna calefaciant. Sepe etiam
exhoc. capiti adhibent medici¬
nam: ut siquid inualidũ. siqͥd
egrotum fuerit: sinapis igne
curetur. Itagͦ et fides xp̃iana.

Expanded text:
non odorem circumferens, non non odorem circumferens, non indicans suavitatem: at ubi teri coeperit, statim odorem suum acrimonia exhibet, cibum flammei saporis exhalat, et tanto fervoris calore succenditur, ut mirum sit in tam frivolis granis tantum ignem fuisse conclusum: cujus etiam seminis cibum homines hfrigora, humores egerant, viscerum interna calefaciant; saepe etiam ex hoc capiti adhibent medicinam, ut si quid invalidum, si quid aegrotum fuerit, sinapis igne curetur. Ita ergo et fides Christiana p
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. Cui si mile
est regnum cȩlorũ:
et cui illud simile estimabo . Si¬
mile ẽ granaͦ sinapis: qđ accep¬
tum. homo misit in hortũ suũ.
et creuit. et facta ẽ arbor: et uo¬
lucres celi requieuerunt in ramis
cur regnum dĩ tampͣclarum tãq
magnificum grano sinapis exi¬
guo comparetur: et spei nr̃e tam
grande solatium renulissime si¬
mile dicatur: p̃sertim cum alibi
idem dñs discipłis sins dicat᷑ si
habueritis fidem. ut granũ sinã¬
pis: dicetis huic monti .tollere &
ra est. que potest abipsis sedib
montium fundam̃ta transfer
re: neccessario & granũ sinapis
magnũ ẽ. ad cuius similitudinẽ
fidem habere compellimͣ. Magnũ
aũt dixerim: ñ specie s uirtute.
et fidei qualitate. Non holericom¬
parandum: s uigori acrimonie
cocquandum. Nam si diligent᷑
intendamus: inuenimus recte a
dño hanc similitutudinẽ compa¬
ratam. Si granum sy napis pͥma
fronte specie siuest paruum. uile.
despectum. non saporem p̃stans.

Expanded text:
erauit. Cui simile est regnum dei et cui simile esse illud aestimabo? simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et creuit et facta est arbor, et uolucres caeli requieuerunt in ramis cur regnum Dei tam praeclarum atque tam magnificum grano sinapis exiguo comparetur, et spei nostrae tam grande solatium rei vilissimae simile esse dicatur, praesertim cum alibi idem Dominus discipulis suis dicat: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicite huic monti: Tollere, et ra est, quae potest ab ipsis sedibus montium fundamenta transferre, 362 necessario ergo et granum sinapis magnum est, ad cujus similitudinem fidem habere compellimus. Magnum autem dixerim, non specie, sed virtute, et fidei qualitate non soleri comparandum; sed vigore acrimoniae coaequandum. Nam si diligenter intendamus, invenimus recte a Domino hanc similitudinem comparatam. Sicut enim granum sinapis prima fronte specie sui est parvum, vile, despectum, non saporem praestans,
Abbreviated transcription (Latin):
cia faucib meis eloquia tua: suꝑ
mel et fauum ori meo. Dulcia enĩ
sunt eloquia que iubent. si quis
relinque illi et paullium. Hec ẽ gͦ
illa amaritudo. que dulcedine
commutata ẽ: id est austeritas le¬
gis. euangłii grã temꝑata ẽ. Amara
est legis enim litera. si ne crucis
mysterio: de qua ait apłs. Lutera

Expanded text:
cia faucibus meis eloquia tua, super cia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Dulcia enim sunt eloquia quae jubent: Si quis relinque illi et pallium . Haec est ergo illa amaritudo, quae dulcedine commutata est, id est, austeritas Legis Evangelii gratia temperata est. Amara enim est Legis littera sine crucis mysterio, de qua ait Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
mundi egyptũ. gehenne arden¬
tis stagna transimus. Illos in flu¬
ctibus unda sustentat: nos ignis
flamma ñ urit lllis solidat᷑ aqͣ:
nob̃ refrigescit in cendium: et
contra nature usum. ꝑ estum
siccatur mare: ꝑfontẽ baptismi.
gehenna mitescit. In hoc inquã
mystico numero. filii isrł ꝑueni¬
entes admara: cum p̃amaritu¬
dine a quã haurire ñpossent:
habebat enim fons aquã. sed
dulcedinem ñ habebat: erat
delectabilis ad uisionem. s sin¬
ceris non erat ad saporem: in¬
iecto in ea ꝑ moysen ligno. dul¬
cedinem suauitate potarunt.
Austeritatẽ quã noxia undagesta¬
bat: ligni abstulit sacramentũ.
Qđ quidem infigura factum pu
lex priusquã cruce temparetur
dñi: erat immitis. Iubebat em̃.
refrigerium porrigebat. At uͦ u̾
ligno euangłice passionis ẽ tem¬
perata: statim amaritudinem
suam suauitate cõmutans. dui¬
cem se cunctis p̃stitit ad potan¬
dum: sicut ait ꝓpħa. Quã dul¬

Expanded text:
mundi Aegyptum, gehennae ardenmundi Aegyptum, gehennae ardentis stagna transimus: illos in fluctibus unda sustentat, nos ignis flamma non urit: illis solidatur aqua, nobis refrigescit incendium; et contra naturae usum per aestum siccatur mare, per fontem baptismi gehenna mitescit. 416 In hoc, inquam, mystico numero filii Israel pervenientes ad Myrrham, cum prae amaritudine aquam haurire non possent habebat enim fons aquam, sed dulcedinem non habebat: erat delectabilis ad visionem, sed sincerus non erat ad saporem, injecto in eam per Moysen ligno, dulcedinem suaviter potarunt; austeritatem enim quam noxia unda gestabat, ligni abstulit sacramentum. 5. Quod quidem in figuram factum putlex priusquam cruce temperaretur Domini, erat immitis; jubebat enim refrigerium porrigebat. At vero ubi ligno evangelicae passionis est temperata, statim amaritudinem suam suavitate commutans, dulcem se cunctis praestitit ad potandum, sicut ait Propheta: Quam dul
Abbreviated transcription (Latin):
popłs ꝑuenit ad fluenta baptis¬
matis: et sicut ait ꝓpħa. iordamiᷤ
conuersus ẽ retrorsum. Illic intro¬
eunte isrł. ita inaquis fluminis
unda suꝑfugit: ut hic descenden¬
te infontem xp̃iano. criminum
peccata diffugiunt. Et mirum
in modũ. illic retrorsum conuer
flumius. in originem suã reuer¬
titur: hic in posterum reuocatꝰ
homo. moriginis sue infantiã
reparatur. Ibi fontem suum. de
quo egressus fuerat. unda requi¬
rit: hic hominẽ suum a quo exi¬
erat. innocentia recognoscit. Ibi
exinanitur alueus fluctib: hic
euacuant᷑ corda criminibus. Iilic
seruos dei aqua cenosa non
madidat: hic famulos dei
conscientia tetra non polluit. Ior¬
damis enim quidã fons ẽ lauacri:
ꝑ quẽ qui transierit. relictis sor¬
dibus. paradysum repmissioĩs
ingreditur. In hoc gͦ qͣdragesimo
et duali numero. isrł popłs relin¬
quens egyptum. rubrimaris
fluenta transcendit: et nos quo¬
q: in ipso mimero relin quentes

Expanded text:
populus pervenit ad fluenta baptispopulus pervenit ad fluenta baptismatis. Et sicut ait Propheta: Jordanis conversus est retrorsum : illic introeunte Israel in aquas fluminis, unda subterfugit, hic descendente in fontem christiano, criminum peccata diffugiunt. Et mirum in modum illic retrorsum conversus fluvius in originem suam revertitur: hic in posterum revocatus homo in originis suae infantiam reparatur. Ibi fontem suum, de quo egressa fuerat, unda perquirit: hic hominem suum, a quo exierat innocentia, recognoscit: ibi exinanitur alveus fluctibus, hic evacuantur corda criminibus; ita ut servos Dei illic aqua coenosa non madidet, hic famulos Dei conscientia tetra non polluat. Jordanis enim quidam est fons lavacri, per quem qui transierit, relictis sordibus, paradisum repromissionis ingreditur. 4. In hoc ergo quadragenario et duali numero Israel populus relinquens Aegyptum, Rubri maris fluenta transcendit: et nos quoque in ipso numero relinquentes
Abbreviated transcription (Latin):
numero potitum eẽ ꝓmissis: qͣnto
et nos ꝓmissi nobis a saluatore
ꝑfrui gratulam᷑. Eodem in quam
numero moyses ꝑmansiones per¬
uenit ad requiem: quo et nos ꝑ
ieiunia ꝓperamꝰ ad celum. Ieuini¬
a enim nr̃a mansiones quedam
sunt: ꝑ que iter spiritalit̾ facien¬
tes. anime uirtutib ambulamꝰ :
et diurno ꝓfectu. repmisse nobis
c̾re uiciniores efficimur: ita ut
citius ꝑueniat. qui deuotius ie¬
iunauerit. Pedes emm quidam
amme ꝑnices sunt. fides atq ie¬
iunium: qui cito de humilib
ad altiora conscendunt: cito de
t̾renis ad celestia gradiuntur.
De his pedib dixit apłs. Quã
speciosi pedes euangłirantium
pacem: euanglirantium bona.
Hos pedes lauari p̃cepit dominꝰ.
sicut apłs ait de uidua: si scõrum
pedes lauit. Digni enĩ honore euan¬
gelirantium pacem pedes sunt:
qui sp̃itales ac intidi doctrina sin.
suꝑ hominũ corda gradiuntur.
Quadraginta etiam & duorum
quoq dierum circulo. xp̃ianus

Expanded text:
numero potitum esse promissis, quanto numero potitum esse promissis, quanto et nos promissis nobis a Salvatore perfrui gratulamur. Eodem, inquam, numero Moyses per mansiones pervenit ad requiem, quo et nos per jejunia properamus ad coelum; jejunia enim nostra mansiones quaedam sunt, per quae iter spiritaliter facientes, animae virtutibus ambulamus, et diurno profectu repromissae nobis terrae viciniores efficimur; ita ut citius perveniat, qui devotius jejunarit. Pedes enim quidam animae pernices sunt fides atque jejunium, qui cito de humilibus ad altiora conscendunt, cito de terrenis ad coelestia gradiuntur. De his pedibus dixit Apostolus: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Hos pedes lavari praecepit Dominus, sicut Apostolus ait de vidua: Si sanctorum pedes lavit . Digni enim honore evangelizantium pacem pedes sunt, qui spiritales ac nitidi doctrina sui super hominum corda gradiuntur. 3. Quadraginta etiam et duorumquoque dierum curriculo christianus
Abbreviated transcription (Latin):
nuatis diebꝰ acnoctibꝰ non capiens cibum.
unum ieuinii corpus effrceretꝰ. hoc ẽ licet
diei ordo noctis interrumꝑetur aduentu:
non tamen int̾ruptus ẽ ordo ieuinii. Unde
crant apua dñm plura quidẽ temporum
curricula: s abstinentie dies una:
ostendens nobis. ita nos hunc mi¬
merum integrum ieuinare debe¬
re: ut quia totam quadragesimã
complecti ñ possumus solido et
io ieiumo: uel cotidianis ean¬
dem sinc int̾missio ne ieuimis
celebremus: ut si quisquã absti
totam quadragessimã uiolatie¬
rit: et ꝓpt̾ modici temporiscibũ.
magni fructum laboris amiserit.
S dicit aliquis. Quadragesime a¬
liquotiens accepimꝰ rationem: et
cam consecratam a dño frequent᷑
audinimꝰ: s cur cadem quadra¬
gesima .xͣl. et duos dies habeat.
audire gestimus. Legimus in ue¬
teri testamento. cum sc̃s moyses
filios isrł de iugo egyptie capturi¬
tatis eruisset. ut int̾ram eos repmis¬
ad memoratam t̾ram mansionib
uenisse: tantoq illum demporum

Expanded text:
nuatis diebus noctibusque non capiens cibum, unum jejunii corpus effecerit, hoc est, licet diei ordo noctis interrumperetur adventu, non tamen interruptus est ordo jejunii. Unde erant apud eum plurima temporum curricula, sed abstinentiae dies una, ostendens nobis ita nos hunc numerum integrum jejunare debere; ut quia totam Quadragesimam complecti non possumus solido, et uno jejunio, vel quotidianis eamdem sine intermissione jejuniis celebremus: ut si quisquam unam dtotam Quadragesimam violarit, et propter modici temporis cibum, magni fructum laboris amiserit. Sed dicet aliquis: Quadragesimae aliquoties accepimus rationem, et eam consecratam a Domino frequenter audivimus: sed cur eadem. Quadragesima quadraginta duos dies habeat audire gestimus. Legimus in Veteri Testamento , cum sanctus Moyses filios Israel de jugo Aegyptiae captivitatis erueret, ut in terram eos repromisad memoratam terram mansionibus pervenisse ; tantoque illum temporum
Abbreviated transcription (Latin):
reamur: et aridam t̾ram m̃tis.
celestis ymber infundat: ac lon¬
gam gentilium siccitatem. laua¬
cri mundatio salutaris irroret:
Siccitatem enim et ardorem sue
animȩ patitur: quisq: baptismi
grã non rigatur. Horum gͦ diec̃¬
rum noctiumq ieiunio. moyses
sc̃s meruit cum dño loqui. stare.
consistere: et de manu eius legis
p̃cepta susceꝑe. Quamius enim
illum ab obtutib dĩ conditio
humana subtraheret:ieiunioꝵ
tamen gr̃a ꝓximum illum diui¬
nitatis consortio faciebat. Hec
enim in nobis uirtutũ portio
ipsi magis familiaris intimus.
& amicus ẽ: sicut scriptura dicit
Moyses lo quebat᷑ cum dño fa¬
cie ad faciem: sicut loquit᷑ quis

Expanded text:
amdiu aridam terram coelestis desuper imber infundat, et longam gentilium siccitatem lavacri inundatio salutaris irroret. Siccitatem enim et ardorem animae suae patitur quisquis baptismi gratia non rigatur. Horum quoque dierum noctiumque jejunio Moyses sanctus meruit cum Deo loqui, stare, et consistere, et de manu ejus legis praecepta suscipere. Quamvis enim illum ab obtutibus Dei conditio humana subtraheret, jejuniorum tamen gratia proximum illum Divinitatis consortio faciebat. Haec enim in nobis virtutum portio ipsi magis familiaris intimus et amicus est, sicut Scriptura dixit: Et Moyses loquebatur cum Deo facie ad faciem, sicut quis
Abbreviated transcription (Latin):
alter ẽ qui renascitur. cum ipse
sit qui peccauit. Sic namq he¬
lyas. quadraginta dierum et no¬
ctium curriculo continnato ie¬
iumo: totius mundi longam
acnimamsiccitatem. meruit im¬
brium rore restinguere: et ar¬
dentem t̾ram sici. cęlestis plume
largitate ꝑfundere. Quod qͥdem
infiguram factum eẽ cognoscimꝰ:
ut nos horum quoq quadragin¬
ta curriculo dicrum ieuinantes.

Expanded text:
alter est, qui renascitur; quam ipse alter est, qui renascitur; quam ipse sit, qui peccavit. 7. Sic namque Elias quadraginta dierum ac noctium curriculo continuato jejunio, totius mundi longam ac nimiam siccitatem meruit imbrium rore restinguere, et ardentem terrarum sitim coelestis pluviae largitate perfundere . Quod quidem in figuram nostri factum esse cognoscimus, ut nos quoque horum quadraginta curriculo dierum jejunantes
Abbreviated transcription (Latin):
homine: ut etiam mutaret & no¬
men.Habentes igit᷑ huiꝰmodi me¬
dicum qui ꝑcutiendo sanat. mor¬
tificando iuuificat: subdamur ei
cum omm patientia ad curandũ:
ut quicquid in nob̃ ꝓbrosum.
quicqͥd delictis sordidum. qͥcquid
ulcerib fetidum eẽ ꝑspexerit. inci¬
dat. amputet. resecet: ut resectis
omnib diaboli uulnerib: Hoc
dĩ est. istud aut p̃ceptum eius est
leuinus enim lascuna corporis
castigatur: orationibus. deuota
saginat᷑ anima: uigilus. diaboli
insidie pelluntur. Demnde cũ istis
mandatorũ obseruationib fuc¬
rit hoc tempꝰ impletum: tunc pur¬
gata et fatigata tot obseruatio¬
nib anima. ab baptismũ ueniens.
sp̃s scĩ imundatione reficitur: et
greͣ rore ꝓfindit᷑ ut deyonens
ueteris hominis corruptelam. no¬
ue indolem iuuentutis ad quirat:
et mirum inmodum. inuno eodẽ¬
q homine. delictis scĩtas. inqͥtati
iusticia. senectuti succedat infan¬
tia: nouoq natiuitatis genere.

Expanded text:
hominem, ut etiam mutaret et nohominem, ut etiam mutaret et nomen. Habentes igitur hujusmodi medicum, qui percutiendo sanat, mortificando vivificat, subdamur ei cum omni patientia ad curandum, ut quidquid in nobis probrosum, quidquid delictis sordidum, quidquid ulceribus fetidum esse perspexerit, incidat, amputet, exsecet, ut, refectis omnibus diaboli vulneribus, hoc Dei est. Istud autem praeceptum ejus est s enim lascivia corporis castigatur, orationibus devota saginatur anima, vigiliis diaboli insidiae depelluntur. Deinde cum istis mandatorum observationibus fuerit hoc tempus impletum, tunc purgata et fatigata tot observationibus anima, ad baptismum veniens, Spiritus sancti inundatione reficitur: et gratiae rore perfunditur; ut deponens veteris hominis corruptelam, novae indolem juventutis acquirat. Et mirum in modum in uno eodemque homine delictis sanctitas, iniquitati justitia, senectuti succedit infantia: novoque nativitatis genere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis sius dñs peccatores ut sa¬
net: mandatis uerberat ut em̃¬
det: ieuinia p̃cepit: indicit con¬
tinentiam ÷ iudicium cõminat᷑:
et tristem gehenne mecum in cu¬
tiens. adhibet medicina: ut dum
futura ꝑtimescimꝰ. p̃sentia corri¬
gamus.Sic namq paulũ apłm
ꝑcutiendo. sanum reddidit. Cum
enim cẽt ꝑsecutor. impius. & blas¬
phemus. et ad deuastandas eccłas
damascum ꝓparet: subito ful¬
goris celestis eum t̾rore ꝑcussit.
ut euangłici splendoris eum luce
ꝑfunderet: et carnalium luminũ
orbitate cecauit. ut sp̃italiũ ocłoꝵ
illummnaret aspectum. Corporis
eum debilitate ꝑt̾ruit: ut fidei
deuotione saluaret. Surgens ergo
at̾ra paulus: exteriorib quidem
ocłis non uidebat homines. non
aera: s mentis luminibꝰ xp̃m ui
debat de cęlo. Deniq intatum ꝓ
fuit dñi ista ꝑcussio: ut de iudeo
xp̃ianus: de blasphemo apłs: de
sanlo paulus existeret. Et eousq
mutauit ueterem cum moribus

Expanded text:
praeceptis suis Dominus peccatores ut sapraeceptis suis Dominus peccatores ut sanet; mandatis verberat ut emendet; jejunia praecipit, indicit continentiam, judicium comminatur, et tristem gehennae metum excutiens adhibet medicinam, ut dum futura pertimescimus, praesentia corrigamus. Sic namque Paulum apostolum percutiendo sanum reddidit. Cum enim esset persecutor impius et blasphemus, et quidem ad devastandas Ecclesias Damascum properaret, subito fulgoris coelestis eum terrore percussit, ut evangelici splendoris eum luce perfunderet: et carnalium luminum orbitatem mutavit, ut spiritualium oculorum illuminaret aspectum. Corporis enim debilitate perterruit, ut fidei devotione salvaret. Surgens ergo a terra Paulus, exterioribus quidem oculis non videbat homines, non aerem, sed mentis luminibus Christum videbat de coelo. Denique intantum ei profuit Domini ista percussio, ut de Judaeo Christianus, de blasphemo apostolus, de Saulo Paulus existeret, et eo usque mutavit veterem cum moribus
Abbreviated transcription (Latin):
uo enim pietatis genere: in uno
eodemq homine mors oꝑat᷑ et
uita. Moritur enmconcupis¬
centia peccatorũ: uiuificat᷑ ordo
uirtutum. In uno namq eo dẽq
homine impius et ad ulter occi¬
ditur: ut misericors renascatur
et castus. Interimit᷑ idolatria. ill
religio ꝓpaget᷑. Fornicator & ebri¬
osus extinguit᷑: ut continens et
tota scueritas: ut in his peccata pu¬
mantur. anima conseruetur:. tol¬
lantur detestanda uicia: u̾tutes
optime nutriant᷑. Usq ad eo autẽ
hac pia occasione dñi. cerniius
plerosq conuersos. intantum in
melius ꝓfecisse: sic de pessimis
optimos factos: ut cum uideas
eos. credas homines: cũ ñ uideas
mutatas eẽ ꝑsonas. In tantũ enĩ
in nob̃ id qd prius eramus iide¬
rimitur. aufertur. extinguitur:
ut id qd̾ postea sumus. denuona¬
tum eẽ credamꝰ. Unde natiuitas
hec scd̃a: prioris ite finem iam
fuisse significat. Qđ autem ait e
go ꝑcutiam et sanabo: ꝑcutit sane

Expanded text:
vo enim pietatis genere in uno vo enim pietatis genere in uno eodemque homine mors operatur et vita; moritur enim concupiscentia peccatorum, vivificatur amore virtutum. In uno namque eodemque homine impius et adulter occiditur, ut misericors renascatur et castus: interimitur idololatria, ut religio propagetur: fornicator et ebriosus exstinguitur, ut continens et tota severitas; ut in his peccata puniantur, anima conservetur: abstollantur detestanda vitia, virtutes optimae nutriantur. Usque adeo autem hac pia occisione Domini cernimus plerosque conversos in tantum ad melius profecisse, sic de piissimis optimos factos; ut cum videas eos, alios credas homines, cum non videas mutatas esse personas. In tantum enim in nobis id quod prius eramus, perimitur, aufertur, exstinguitur: ut id quod postea sumus, denuo natum esse credamus: unde nativitas haec secunda prioris vitae finem jam factum fuisse significat. 4. go percutiam et sanabo , percutit plane
Abbreviated transcription (Latin):
Tempore inquit acce¬
pto exaudui te: & in
die salutis adiuui te. Et sub seqͥt᷑
ipse. Ecce nunc tempꝰ acceptabi¬
le: ecce nunc dies salutis. Unde et
ego testificor uob̃ hos eẽ. dies rede¬
ꝑtionis: hoc cẽ tempus. cȩlestis qͦ¬
dam mͦ medicine. In quo tempore
uniuersa uulnera poccadoꝵ sana¬
re poterimꝰ: si medicũ animarũ
languidus egritudinis suȩ inue¬
nit medicinam: si omi sollici¬
tudine medici manilata serua¬
uerit Qd̃ si aliud faciat cum ali¬
ud iubetur: increscente morbo.¬
ñ medicus. s p̃uaricator inculpa
ficabo: ꝑcutiam et ego sanabo.
Occidit enim quod ammꝰ. anteqͣm
uii ficet dñs. Occidit primum
in nobis homicidia. ad ulteria.¬
mum: et sic nos tanqͣm nouos ho¬
mines. et̾nitatis immortalitate
uitam ꝑ sp̃m: sicut ait apłs. Mor¬
tui estis: et uita ur̃a abscondita c̃
cum xp̃o in dõ. Consepulti enim
estis cum illo ꝑbaptismũ in mor¬
tem. Occidimͣ ergo quodammͦ
cum desinimꝰ ee qđ fuimus. No¬

Expanded text:
Tempore, inquit, acceptabili exaudivi te et in die salutis adjuvi te . Et subsequitur ipse: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Unde et ego testificor vobis hos esse dies redemptionis, hoc esse tempus coelestis quodammodo medicinae, in quo tempore universa vulnera peccatorum sanare poterimus, si medicum animarum languidus aegritudinis suae invenit medicinam, si omni sollicitudine medici mandata servaverit; quia si aliud faciat, cum aliud jubetur, increscente morbo non medicus, sed praevaricator in culpaficabo: percutiam et sanabo . Occidit enim quodammodo antequam vivificet Dominus; occidit enim primum in nobis homicidia, adulterimum: et sic nos tamquam novos homines aeternitatis immortalitate vitae per Spiritum, sicut ait stis vestris, et vita vestra abscondita est cum Christo. Consepulti enim estis cum illo per baptismum in mortem ; occidimur enim quodammodo, cum desinimus esse, quod fuimus. No
Abbreviated transcription (Latin):
negatur d̾ns: post quẽ. ingreditur inimi¬
cus. Non bonus cibus: post quẽ. eꝑe respui¬
tur: deuoratur antirꝑc. Non bonus cibiᷤ:
qui benedictione caret᷑ maledictione cõ¬
pletur. Illa gͦ esca nobis necessaria ẽ qͥ uitã
p̃stat. que animam pascit: post qͣm sequit᷑
xꝑcꝰ in imicus excluditur. Illam escam ac¬
ciꝑe debemus. qͣm saluator. ñ diabolus sub¬
sequatur. que ꝑceptione sui confessorem
faciat. non ꝓditorem. Q i bene aũt ieui¬
niorũ temꝑe. uerbum dĩ dirit eẽ qđ reficit:
ut ostenderet ieuinia nr̃a ñ debere scłi ac¬
tibus unplicars: s sacͥs litt̾is exerceri. Negli¬
git enim famẽ corꝑis. qui pabulo lectioi̾s
intendit: nec uentris curam habere pot̾it.
qui alimentũ uerbi cȩlestis ad quirit. Ipsa
ẽ eni refectio. que saginat auimã: que
impinguat uiscera: cum de diuinis scͥp¬
turis cibum eloquii ꝑennis accipimus.

Expanded text:
negatur Dominus, post quem ingreditur iniminegatur Dominus, post quem ingreditur inimicus; non bonus cibus, post quem Christus respuitur, devoratur Antichristus. Non bonus cibus, qui benedictione caret, maledictione completur. Illa ergo esca nobis necessaria est, quae vitam praestat, quae animam pascit; post quam sequitur Christus, inimicus excluditur. Illam escam accipere debemus, quam Salvator, non diabolus subsequatur; quae perceptione sui confessorem faciat, non proditorem. 6. Quam bene autem jejuniorum tempore Verbum Dei dixit esse, quod reficit! ut ostenderet jejunia nostra non debere saeculi actibus occupari, sed sacris litteris exerceri. Negligit enim famen corporis, qui pabulo lectionis intendit: nec ventris curam habere poterit, qui alimentum verbi coelestis acquirit. Ipsa est enim refectio, quae saginat animam, quae impinguat viscera; cum de divinis Scripturis cibum eloquii perennis accipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
adam pͥmum hominẽ decepisti. s inuer¬
bum aũt di. rꝑc ẽ dns sicut eugłista dic̃.
Inpͥncipio erat uerbum: etu̾bũ erat apud
pascitur: trenum pabulum ñ requirit.
Nec enĩ potest scł̃i panem cuꝑe. qui pane
reficitur saluatoris. Habet enim d̾s suum
panẽ: immo panis ipse saluator ẽ. sicut do¬
docuit dicens. Ego sum panis uuuis. qui de
celo descendi. De quo pane dicit ꝓpħa. Et pa¬
nis cor hominis confirmat. Quo gͦ mͥ panẽ
quẽ offert diabolus. cum habeam panem
quẽ xꝑc imꝑtit: Quo mͥ cibum ꝓpter quẽ
ꝓthoplastum deiectum memini: esau pͥmi-¬
tiuis fraudatum uidi: uidam scarioth ꝓdi¬
tionis scelere denotatum: Adam enim ꝑes¬
sublime deposuit. Ea quo enim bucellam
sumpsit: non iam apł̃s eẽ cepit ẽc. s ꝓditor.
Sic enĩ sc̃ptum habes dicente d̾no. Cui in¬
tuictum panem dedero: ipse me tradet.
Et continuo post bucellam: introiuit in
eum sathanas. Non bonus cibus. post qͣm

Expanded text:
Adam primum hominem decepisti, sed in verAdam primum hominem decepisti, sed in verelista dicit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud pascitur, terrenum pabulum non requirit. Nec enim potest saeculi panem cupere, qui pane reficitur Salvatoris. Habet enim Dominus suum panem, imo panis ipse Salvator est, sicut docuit, dicens: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . De quo pane dicit propheta: Et panis cor hominis confirmat . Quo ergo mihi panem quem offert diabolus, cum habeam panem quem Christus impertit? Quo mihi cibum per quem protoplastum dejectum memini? Esau primitivis fraudatum vidi; Judam Scarioth proditionis scelere denotatum. Adam enim per esapostolatus sublime deposuit: ex quo enim buccellam sumpsit, non jam apostolus coepit esse, sed proditor. Sic enim scriptum habes, dicente Domino: Cui intinctum panem dedero, ipse me tradet. Et conillum Satanas . Non bonus cibus, post quem
Abbreviated transcription (Latin):
sari. in panis dulcedinem transformari.
Suspicatur enim ipsum eẽ xꝑm. qui hec
soleat oꝑari denatura sarorum: sicut a-¬
it apłs paulus.Bibebant aut desꝑitali:
consequenti eos petra. Petra aũt erat xꝑc.
Suspicabatur inqͣm ipsum ẽẽ. xꝑm. cum
postulabat ut delapide panem faceret.
s putabat tantũm᷑ solum hominẽ. cum
esurientem uidebat. Saluator aũt mi¬
ra uersutiam eius responsione condẽp¬
nat: nec facit qđ dicit diabolus. ne uide¬
atur ꝓarbitrio aduersarii. uirtutis sue
głam declarare: nec tamen respondet ñ
posse fieri: quia negare non pot̾at. qd̃ se¬
pe iam fecerat. lgit᷑ nec acquiescit peten-¬
ti: nec denegat exploranti. Ac ꝑhoc et po¬
tentiam uirtutis suȩ suo reseruat arbit̾o:
et uersutiam aduersarii. diuino confii¬
tat eloquio. Respondit gͦ illi. Non insolo
pane uiuit homo. s ini om̃ĩ uerbo dr hoc
ẽ. ñ inpane t̾reno: non inmat̾iali cibo. qͦ

Expanded text:
saxi in panis dulcedinem transaxi in panis dulcedinem tranSuspicabatur enim esse Christum, qui haec operari soleat de natura saxorum, sicut ait apostolus Paulus: Bibebant autem de spiritali, consequente petra, petra autem erat Christus . Suspicabatur, inquam, ipsum esse Christum, cum postulabat ut de lapide panem faceret; sed putabat tantummodo solum hominem, cum esurientem videbat. Salvator autem versutiam ejus mira responsione condemnat. Nec facit quod dicit diabolus, ne videatur pro arbitrio adversarii virtutis suae gloriam declarare. Nec tamen respondit non posse fieri, qui negare non poterat quod saepe jam fecerat. Igitur nec acquiescit petenti, nec denegat exploranti, ac per hoc et potentiam virtutis suae suo reservat arbitrio, et versutiam adversarii divino confutat eloquio. Respondit ergo illi: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei ; hoc est, non in pane terreno, non in materiali cibo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine mortali. humili. atq esurien¬
te uincatur. Cernens enim esurientem
diabolus dum. hominem putat: dubitat
saluatorem: et id̾o ait. Si filius dĩ es:. dic
lapidi huic ut panis fiat. Omisera satha¬
ne. et extrema congressiõ. Diaboluf inde¬
serto. temptationis arma sollicita ñ in¬
uenit. De ẽ illi de paradiso amenitas ar-¬
borum: deẽ illi consiliatrir eua: deẽ illi.
pomoꝵ speciosa deceptio. Et quia ñ inue¬
nit cibum quẽ offerret esurienti: postu¬
lat incibum sara mutari. Undiq exclu¬
sus. undiq defraudatus. ad pauimenta
seconuertit. Satisenĩ manifeste ostendit
uastitatẽ sibi heremi restitisse: cum putat
ꝓpter in opiam rerum. etiã elem̃ta posse
conuerti. Postulat gͥ in panem lapides
commuttari. Uersittus ⁊ callidusscit qͥd
petat. Nouit factum ẽe qđ dicit. Memi
nit inueteri testamento sitientibꝰ aqͣm
enimibi duritiam petre inliquor em fon-¬
tium resolutam: cupit etiam hic asꝑitatẽ

Expanded text:
ab homine mortali, humili atque esurienab homine mortali, humili atque esuriente vincatur. Cernens enim esurientem diabolus Dominum, hominem putat, dubitat Salvatorem; et ideo ait: Si filius Dei es, dic lapidi huic, ut fiat panis. O misera Satanae et extrema congressio! Diabolus in deserto tentationis solita arma non invenit: deest illi de paradiso amoenitas arborum, deest illi consiliatrix Eva, deest illi pomorum speciosa deceptio; et quia non invenit cibum, quem offerat esurienti, postulat in cibum saxa mutari. 3. Undique exclusus, undique defraudatus, ad pavimenta se confert; satis enim manifeste ostendit vastitatem sibi eremi restitisse, cum putat propter inopiam rerum etiam elementa posse converti. Postulat igitur in panem lapides commutari. Versutus et callidus scit quid petat, novit factum esse quod dicit; meminit enim in veteri Testamento sitientibus aquaenim ibi duritiam petrae in liquorem fontium resolutam, cupit etiam hic asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc me anteriore uiũ¬
d̾nica p̃dicasse. et h̃o.¬
ledisse rationem. cur dns quadragesimã
ieuinarit: uł cur ipsa ieiunia indeserto
transegerit Dicimus enun hec om̃a obser-¬
uasse eum. non uistificationis suȩ causa.
ut quoꝵ generatio ꝑ intemꝑantiã pec¬
cauerat: ꝑ abstinentiam sanaret᷑. Uide¬
amus gͥ. quid illo intemꝑe. uł in ipsa so¬
litudine gestum sit. Dicit enim eugłista
affuisse diabolum: & saluatorem. eius uer¬
sutia fuisse temptatum. Ait nanq sacra
lectio. esurisse dñm: & dirisse illi diabołu.
Si filius di es: dic lapidi huic ut panis
fiat. Uidete artem dñi: qua aduersariũ
ante circumuenit. Post multa iciunia
esurire sesimulat: ut diabolum quẽ ie¬
uinando iam uicerat᷑. iterum esuriendo
sollicitet. Spem enĩ illi congrediendi ex
infirmitate famis quod amm tribuit.
ut dũ ueluti contra imbecillem congre¬
ditur. głosius suꝑetur. Nec ẽ enim uera
uictoria: ut quia adam unmortalem. et¬
głosum. et epulantem subuerterat᷑: nunc

Expanded text:
hoc me anteriore Dominica praedicasse, et dedisse rationem cur Dominus quadragesimam jejunaverit, vel cur ipsa jejunia in deserto transegerit. Diximus enim haec omnia observasse eum, non justificationis suae causa, ut quorum generatio per intemperantiam peccaverat, per abstinentiam sanaretur. 2. Videamus igitur quid illo in tempore vel in ipsa solitudine gestum sit; dicit enim evangelista adfuisse ibi diabolum, et Salvatorem ejus versutia fuisse tentatum. Ait namque sacra lectio esuriisse Dominum, et dixisse illi diabolum: Si filius Dei es, dic lapidi huic ut fiat panis . Videte artem Domini, qua adversarium fraude circumvenit. Post multa jejunia esurisse se simulat, ut diabolum quem jejunando jam vicerat, iterum esuriendo sollicitet; spem enim illi congrediendi ex infirmitate famis quodammodo tribuit, ut dum veluti contra imbecillem congreditur, gloriosus superetur. Haec enim est vera victoria, ut qui Adam immortalem, gloriosum et epulantem subverterat; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi: consecratio maior ẽ elementi. Cum
enim saluator abluitur. iam tunc in
nr̃m baptismum tota aqua mundatur:
& purificatur fons. ut secuturis postino¬
dum populis. lauacri grã ministret᷑¬
P̃cedit gͦ aꝑc baptismum: ut. ꝑi post
eum ppłi confidenter subsequantur.
Intelligo ego misterium. Ita enĩ et co-¬
lumna ignis p̃cessit ꝑmare rubrum:
ut intrepidum tter isrł filii sequerem᷑
et ipsa priorꝑaquas graditur: ut ue¬
nentibus post se uiandi semitã p̃para¬
ret. Qd factum sicut apłs dicit: miste¬
rium baptismi fuit. Baptismum pla¬
ne quodam fuit. ubi homines nubes o¬
tunc ꝑmare filios isrł. inignis colump¬
na p̃cessit. ita nunc ꝑbaptismnum. xꝑia¬
nos ppłos. incorꝑis sui columpna p̃cedit.
Ipsa inquam ẽ columpna. que tunc
lumen. sequentium oculis p̃stitit. m̾
lum̃. credentium cordibus subministt.
Tunc influctibꝰ undarũ solidauit semi¬
tam: mͦ in lauacrounda fidei uestigia

Expanded text:
Christi consecratio major est elementi. Cum Christi consecratio major est elementi. Cum enim Salvator abluitur, jam tunc in nostrum baptismum tota aqua mundatur, et purificatur fons, ut secuturis postmodum populis lavacri gratia ministretper 407 baptismum, ut christiani post eum confidenter populi subsequantur. 5. Intelligo ergo mysterium; ita enim et columna ignis praecessit per mare Rubrum, ut intrepidum iter Israel filii sequerentur : et ipsa prior per aquas gressa est; ut venientibus post se viandi semitam praepararet. Quod factum, sicut Apostolus dicit , mysterium baptismi fuit: baptismus plane quodammodo fuit, ubi homines nubes otunc per mare filios Israel in ignis columna praecessit, ita nunc per baptismum christianos populos in corporis sui columna praecedit. Ipsis, inquam, est columna, quae tunc lumen sequentium oculis praestitit, modo lucem credentium cordibus subministrat: tunc in fluctibus undarum solidavit semitam, modo in lavacro fidei vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
sinu patris. libenter gͦ insinu scoꝵ qui¬
escit dns. unde et ioħis eugłiste sinum.
ut in eo accumberet. libenter elegit. Si¬
nus aut in quo xꝑc requiescit. non cor¬
poris gremio p̾paratur: non uestimentoꝵ
ambitione componitur: s celestiũ uir-¬
tutum oꝑatione colligitur. Nam xꝑi
sinus erat in ioħe eugłista. fides: indo
patre. diuinitas:. inmaria matre. uirgi¬
nitas. Ibi sinus. xꝑi ẽ ubi habitaculum
ẽ iurtutum. Ibi reclinat caput suum:
ubi domicilium inuenit celestiũ p̃cep¬
dicit. Nulpes foueas habent. et uolucres
celi nidos: filius aũt̃ hominis ñ habet uͥ
caput suũ reclinet. Igitͣ dns iħc hodie
uenit adbaptismum: et corpus suum
scm̃ uoluit aqua dilui. Dicat fortasse
aliquis. Qui sc̃s ẽ quare uoluit baptila¬
ri: Audi. Ido baptizatur axꝑc: non ut
scĩficetur aquis: s ut aquas ipse sc̃ificet:
et purificatione sui. purificet fluenta¬
fluenta illa que tangit. Consecrati enĩ

Expanded text:
sinu Patris . Libenter ergo in sinu sanctorum requisinu Patris . Libenter ergo in sinu sanctorum requiescit Dominus, unde et Joannis evangelistae sinum, ut in eo accumberet, libenter elegit. Sinus ergo in quo Christus requiescit, non corporis gremio praeparatur, non vestimentorum ambitione componitur, sed coelestium virtutum colligitur. Nam Christi sinus erat in Joanne evangelista fides, in Deo Patre divinitas, in Maria matre virginitas. Ibi sinus Christi est, ubi habitaculum est virtutum. Ibi reclinat caput suum, ubi domicilium coelestium invedicit: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet . Igitur Dominus Jesus hodie venit ad baptismum, et corpus suum sanctum voluit aqua dilui. Dicet fortasse aliquis. Qui sanctus est, cur voluit baptizari? Audi ergo: Ideo baptizatur Christus, non ut sanctificetur ab aquis, sed ut ipse aquas sanctificet et purificatione sui purificet fluenta illa quae tangit; consecratio enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum gratulabantur interra. scĩficatum
letarentur incelifnit qui partum uirgi¬
nis angłis annuntiantibꝰ possidebant.
di filium celis testantibꝰ possiderent: cer-¬
tiq eẽnt homines. quia ipse eẽt filius di
Quem uirgo peꝑerat: diuinitas agnosce¬
bat. Noui enim partus: noua merentur
obsequia. Ibi cum scd̾m hominem nascit᷑.
mater eum maria sinu cucum fouit. hic cũ
scđm misterium gignitur. pater eum ds
uoce complectitur. ait enim. Nic ẽ filius
meus dilectus in quo mihi complacui ip¬
sum audite. Mater gͦ partui molli blan¬
ditur gremio: pater filio. pio testimonio
famulatur. Mater inqͣm eum adorandu¬
magis ingerit: pater colendum gentibꝰ
manifestat. Sinu gͥ retinetur amatre.
cum nascitur. s pater ei sinusti sui fotum
iugit᷑ subministrat. Legimus enĩ eum si¬
ne int̾missione inpatris gremio quies¬
centem: dicente euglista. Om̃ nemo uidit
umqͣm: nisi unigenitus filius. qui ẽ in

Expanded text:
itum gratulabantur in terra, sanctificatum itum gratulabantur in terra, sanctificatum laetarentur in coelis; ut qui partum Virginis, angelis annuntiantibus, possidebant; Dei filium, coelis testantibus, retinerent: certique essent homines quia ipse esset Filius Dei, quem Virgo pepererat, divinitas agnoscebat; novi enim partus nova merentur obsequia. Ibi cum secundum hominem nascitur, mater eum Maria sinu circumfovit: hic cum secundum mysterium gignitur, Pater eum Deus voce complectitur; ait enim: Hic est filius meus, in quo bene complacui, ipsum audite . Mater ergo partui molli blanditur gremio, Pater Filio pio testimonio famulatur: mater, inqmagis ingerit, Pater colendum gentibus manifestat. Sinu igitur retinetur a matre cum nascitur, sed Pater ei sinus sui fotum jugiter subministrat. Legimus enim eum sine intermissione in Patris gremio quiescentem, dicente Evangelista: Deum nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in