comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Capti ep̃r: interfesti prb̃ri. et diuerso¬
rum officia clericorum: subuerse eccl̃ie:¬
et ad altaria xp̃i stabuilat equr. mar¬
tẏrum effose reliquie. ubiq luflusˢ.
ubiq gemitus: et plurima morts. y¬
mago. Romanus orbis ruit: et ramẽ
ceruix nr̃a erecta non flecttuuir. Quid
pritas nunc arimi habere coriteby¬
os. athenienses. Lacedemonios. archa¬
das. cunctamq gretiam: quibus im¬
ꝑant barbari : Et certe paucas urbes
nominaui: in quib olim fuerurit
regna non modica. Immunis abhiᷤᷤ
malis uidebatur orrenis: et tartum
nuntiis consternatus : et ecce anno
preterito. ex ultimis cautasi rupibus.
immissi in nos non arabre sed septem¬
trionis lupt: tantas breui ꝓuntias
ꝑcurrerunt. Quod monast̾ia caꝑta:
quante fluiuiorum aque. humano
cruore muttate sunt. Obsesla antiochi¬
a. et urbes relique. quas abseydnus.
orontes. eufratesq p̃terfluunt: tradti
greges captitorũ: arabia. fenix. pa¬

Expanded text:
capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersocapti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum, subuersae ecclesiae, ad altaria Christi stabulati equi, martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant barbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas Halys, Cydnus, Orontes Eufratesque praeterfluunt. tracti greges captiuorum; Arabia, Phoenix, Pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm hostlimucrone confossi sũt. Bicat
aliquis. Regum talis conditio est: feri¬
unt summos tulgura montes. Ad pri¬
uatas ueniam dignitates: nec de his
loquar qui extedunt bienmum. Atq
ut ceceros p̃termittam: sufficit nobis
trium nuꝑ consularium. diuersos ex¬
ts scribere. Habundantius: egens
ponto exulat. Rufsim caput. pilo con¬
startinoꝑolim gestatum est: et absci¬
sa manu dextera ad dedecus insatia¬
bilis auaricie. ostiatim stypes mendi¬
cauit. Dymasius. precipitatꝰ. repente
de altissimo dignitatis gradu: euasisse
se putat. qd̃ ouans rediuit inglorius.
Non calamitates miserorũ: sed fragilẽ
bumane conditionis narro statum.
ꝓsequi. Uiginti et eo amplius anni
sunt: qd̾ int̾ constantino polym et alpeᷤᷤ
iulias. chotidie romanus sanguis ef¬
fundit᷑. Scychiam. trachtam. macedo¬
niam. thessalyam. dardaniam. datiã.
quot uirgines dei. et ingenua nobilia¬
q corpora: his beluis fuere ludibrio.

Expanded text:
quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat, quod in Oase uiuit inglorius. non calamitates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro statum — uinas prosequi —: uiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis effunditur. Scythiam, Thraciam, Macedoniam, Thessaliam, Dardaniam, Daciam, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio!
Abbreviated transcription (Latin):
quem pͥmum in gallia denegarat:
dumq romarios fines propagare uult.
maꝵ suffocatus intiit: osterdens om¬
nibus. quid sit humana potentia
ualentinianus. uastato genitali so¬
lo. et mnultam patriam dereluiquẽs:
uomitu sanguinis extinstus est. Hu¬
ius germanus ualens. gottico bello
iustus in trachia: erundem locum.
et mortis habuit ec sepulchri. Gratia¬
nus ab excrrim suo ꝑditus. et ab su¬
is iuris non receptus: ludibrio hos¬
ti fuit: cruenteq manus uestigia pa¬
rietes tui lugdune testantur. Ad¬
olescens ualentinianus. post fugam.
post exilia. post recuꝑatum multo
sanguine imꝑium: haut procul
ab urbe fraterne mortis conscia ne¬
catus est. et cadauer exanime. infama¬
tum suspendio. Quid loquar de pro¬
copio: maximo: eugenio qui uti¬
q dum rerum potirentur. terrori
gentib erant: Omnes capti stece¬
runt ante ora iuctorum: eo quod po¬
tentissimis quondam miserrunum
est: prius ignominia seruteuttid.

Expanded text:
quem primum in Gallia denegarat; quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult funarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Caue ne cõmittas. quod aut
qui reprehendere uolunt. digne la¬
cerasse uideantur: aut qui imitari.
cogantur delinquere. Uince qͣntum
potes. immo etiam plusqͣm potes. mol¬
litiem animi tui. et ubertm fluen¬
tes lacrimas repͥme: ne gͣndis pie¬
tas in nepotem. apud incredulas
mentes desꝑatio puterur in dcum.
Desid̾andus tibi est quasi absens.
on quasi mortuus: ut illum ex¬
spectare non amisisse uidearis. ue
rum quid ago: medens dolori quẽ
iam teor et tempore et ratione secla¬
tum: An non potius replico tibi uiti¬
nas regum miserias. et nr̃i temporis
calaitrettes: itt non tam plangen¬
dusste qui hac luce caruerto: qͣm
gratulandum ei. quod de tantis ma¬
lis euaserit: Constantus arriane
fautor hereseos dum contra inimicũ
paratur. et concitus fertur ad pugnã.
in mopsi uico moriens: magno dolo¬
re hosti reliquit imꝑtum. Iulianus
ꝑditor anime sue. et xp̃iani iugula¬
tor exertitus: xp̃m sensit in media.

Expanded text:
ant. Caue ne committas quod aut, ant. Caue ne committas quod aut, qui reprehendere digne uolunt, lacerasse te uideantur aut, qui imitari cogantur, delinquere. Vince quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in Deum. Desiderandus est tibi quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse rum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperium. Iulianus, perditor animae suae et Christiani iugulator exercitus, Christum sensit in Media,
Abbreviated transcription (Latin):
rte. et iniretusabilis mortis necessitas.
tnsactum omne tantũdem est: nisi qͣd
magis senex onustus peccatoꝵ fasce ꝓ¬
ficiletuur. Oprima queq dies miscris
mortalib eni. pͥma fugit: subeunt
morbi. tristisq senestus. et labor: et
dure rapit in clementia mortis. Netuiꝰ
poeta: patti inquit necelle est multa
mortalem mala. unde et nyobam.
quia multum fleuerit. in lapidem.
les hominũ plangens. gaudet in fu
nere. Pruderiterq ennius: ꝑlebs a¬
it in hoc regi ante stat loco. Liceo la¬
crimari plebi: regi honeste non licec.
Ut regi. sic ep̃o: imano minus ep̃o: qͣnt
regi. Ille cium nolentib prcest: hic
uolentibus. Ille terrore subicto: hic
seruittti donatur. Ille corpora custo¬
dit ad mortem: iste animas serirat
ad uitara: in te omnium oculi diri¬
guntur. Domus tua et conueriatio¬
tua. quasi in specula constitita: ma¬
gistra est publice discipline. Quicqͥd
feceris: id sibi omnes faciendum pii¬

Expanded text:
rit et inrecusabilis mortis necessitas, rit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. optima quaeque dies miseris mortalibus aeui prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis. Naeuius poeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidem eles hominum nere, prudenterque Ennius "Plebs", ait, "in hoc regi antestat loco: licet lacrimari plebi, regi honeste non licet". Vt regi, sic episcopo, immo minus regi quam episcopo; ille enim nolentibus praeest, hic uolentibus; ille terrore subicit, hic seruitute donatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. In te oculi omnium diriguntur. Domus tua et concursatio quasi in specula constituta; magistra est publicae disciplinae; quicquid feceris, id sibi omnes faciendum put
Abbreviated transcription (Latin):
dotem. Orecessit te: successor tuuis. Qd
tu eras: ille post te iuditio omnium
merebatur. Atq ita ex una domo du¬
plex pontificatus egressa est dignitas.
dum in altero gratulatio est. quod
tenuerit: in altero meror: quod rap¬
tus sit ne teneret. Platonis sententia
tationem esse mortis. Lauclant hoc
phylosophi : et in celum usq ferurit:
sed multo fortius apls. Chotidie in qͥt
est conari: alusd facere. Aliud uuere
mortairum: aliud mori iucturum.
Ille moriturus ex gła est: iste morit᷑
semꝑ ad głam. Debenius igit᷑ et nos
animo p̃meditari. quod quanidoq tut᷑i
sumus: et quod uelimus nolimus. ab¬
esse longuis non potest. Nam si non¬
gentos uite excederemus annos. ut an¬
te diluuium uiuebat humanum ge¬
niis: et matussale nobis tempora dona¬
rerit᷑: tam̃ nichil esset preterita longtai¬
do. que esse desisset. Etenim int cum
qui decem iuxit annos. et illum qui
mille: postqͣm isdem uite finis aduene¬

Expanded text:
dotem. Praecessit te successor tuus. Quod dotem. Praecessit te successor tuus. Quod tu eras, ille post te judicio omnium merebatur. Atque ita ex una domo duplex Pontificatus egressa est dignitas, dum in altero gratulatio est, quod tenuerit: in altero moeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis  In Phaedtationem esse mortis. laudant hoc philosophi et in caelum ferunt, sed multo fortius apostolus: cotidie, inquit, est conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem uixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduene
Abbreviated transcription (Latin):
cere pallium: manus excendere:. uidere
qd̃ alii non iudebant: et quasi in oc¬
cursur se crigens. salutare uementes
Intelligeres illum non emori sed emigͣ¬
re: et mutare amicos non relinquere.
uoluunt᷑ ꝑ ora lacͥme: et obfirmato ani¬
mo. non queo dissimulare. dolorem quẽ
patior. Quis creceret illum in tali tem¬
pore nostre necessitudinis recordari: et
luctante anima. studioꝵ scire dulcedi¬
inquit tunicam qua utebar in mynis¬
terio xp̃i. metre dilestissimo michi. erate
patri. fratri collegio: et quicquid i te
nepoti debebatur affectus: incũ tsfer.
quem mecum pariter diligebas. Atq
in talia uerba defecit: auunculi manũ
mei recordatione contrectans. Etio qͣd
et affestum patrie. magis quesisse in
ꝓsꝑis. Scal huiuscemodi officium. in bo¬
nis iociuidius est: in malis gratius. Tota
hunc ciuitas. tota planxit italia. Cor¬
pus t̾ra suscepit: anima xp̃o reddlita
est. Tu nepotem querebas: eccl̃ia sacer¬

Expanded text:
cere pallium, manus extendere, videre, cere pallium, manus extendere, videre, quod alii non videbant, et quasi in occursum se erigens salutare venientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. Volvuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. Quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordati et luctante anima studioinquit, tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebas. Atque in talia verba defecit, avunculi manum, mei recordatione contrectans. 14. Scio, quod et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. Sed hujuscemodi officium in bonis juncundius est, in malis gratius. Tota hunc civitas, tota planxit Italia. Corrra suscepit, anima Christo reddita est. Tu nepotem quaerebas, Ecclesia Sacer
Abbreviated transcription (Latin):
isto dicere: qui basilicas eccł̃ie martyrũ¬
q conciliabula. diuersis florib. et arboꝵ
comis. uitiũq pampiriis. adum brabat:
ut qruicquid placebat i eccl̃ia. tam dis¬
positione qͣ uisu: prbri laborem et stu¬
dium restaretur. Maste urcute: cuius
talia pͥncipia. qualis finis erit: O miscra¬
bilis humana conditio: et sinc xp̃o ua¬
num omne quod uiuimus. Quid te
subthis: quid tergi ucrsaris oratio: Qsi
enim mortem eiul differre possimus.
et urtam facere longiorem: sic timenius ad
ultimum ꝑuenire. Omnis caro fenum:
et omnis gła cius quasi flos feni. ubi ñc
facies illa decoraͥ ubi totius corporis dig¬
nitas: quo ueluti pulchro indumento.
pulchritudo anume uestiebatur: Mar¬
cescebat prodolor flante austro lilium:
et purpura uiole. in pallorem sensim
uenaꝵ fontes hauriret calor: lasso an¬
helitri. tristem auunculum consolaba¬
tur: Letus erat uultu: et iuersis cir¬
ca ploraritib. solus ipse ridebat. Proi

Expanded text:
isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyruisto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersis floribus et arborum comis uitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam uisu, laborem presbyteri et studium testaretur. Macte uirtute! cuius talia principia, qualis finis erit?s o miserabilis humana condicio et sine Christo uanum omne, quod uiuimus! quid te subtrahis, quid tergiuersaris, oratio? quasi enim mortem illius differre possimus et uitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum peruenire. omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni. ubi nunc, decora illa faques, ubi totius corporis dignitas, quo ueluti pulchro indumento pulchritudo animae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura uiolae in pallorem sensim uenarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus
Abbreviated transcription (Latin):
teret altare. si parietes absq fuliginẽ.
si pauimerita terla. si ianitor creber ĩ
porta. uela semꝑ in ostiis: si sacrariũ
mundum÷ si uasa luculerter: et ĩ om̃es
cerimonias. pia sollicitudo disposite.
Non minus. non mauis. ne gligebat
ecclia ruenires. Nobilem uirũ quin¬
tum fabium miratur antiquitas: qui
cciam romane scriptor hystorie est. sed
magis ex pistura qͣm ex litteris nom̃
intienit: et beselcel nr̃m plenũ sapien¬
tia et spũ dei. scriptura testatur: hyrã
quoq filium mulicris tyrie. qd̃ alter
tabernaculi. alter templi. supellestilem
fabricati sunt. Quomõdo cnim lete se¬
getes et uberes agri. interdum culmis as¬
trisq lircutiant: ita pretlara ingenia.
et mens plena uittutib. in uariarum
arcium redundat elegantia. unde et a¬
pud gretos phylosophus ille laudat᷑.
qui omnem quo uteretur. usq ad palli¬
um eo anulum. manu sua factum glo¬
riatus est. Hoc iddem possumus et de

Expanded text:
teret altare, si parietes absque fuligine, teret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat ereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium redundat elegantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fuerant sclares: possideant opes sub
xp̃o paupere. quas sub locuplete diabo¬
lo non habuerant: et suspiret eos eccł̃ia
diuites. quos tenuit mundus ante m̃¬
dicos: nepotianus nr̃. aurum calcans:
scedulas consectatur. Sel sicuit sui in
carne contemptor est. et pauꝑtate ince¬
dit ornatior: ita totum eccłie inuestigat or¬
natum. ad comparationem quidem suꝑ¬
iorum. modica sunt que dicturi sumus:
led et in parius isdem animus ostenditur.
Ut enim creatorem non in celo tantũ mi¬
ram et t̃ra. sole et otccano. elefantis. came¬
lis. equis. bubus. pardis. ursis. leonib.
sed inminitis quioq anunantib. formi¬
ca. cultce. muscis. uermiculis. et istius
modi genere. quoꝵ magis corpora scimꝰ
qͣm nomina. ean dem in cunctis uenera¬
mur sollertiam:. ita mens xp̃o dedita. eq
et in maiorib et in minorib intenta ẽ:
screns enam ꝓ ouiolo uerbo reddendam¬
esse rationem. Erat ergo sollicttus. si ni¬

Expanded text:
quam fuerant saeculares, possideant opes sub quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae inuestigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in paruis idem animus ostenditur. ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefantis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, uermiculis et istius modi genere, quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis ueneramur sollertiam, ita mens Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso uerbo reddendamesse rationem. erat ergo sollicitus, si ni
Abbreviated transcription (Latin):
pudore rctictrtis. pudorem suffundo¬
rem postulantis: auunculum micht
opposuit p̾catorem: qui et liberius ꝓ
alio peteret: et pro reuerentia sacer¬
dotu facilius impetraret. Feci ergo qd̃
uoluit: et brerui libello amicicias nos¬
tras eterne memorie commendaui.
Quo suscepte: er esi opes. et darii di¬
uitias se uicisse iactabat. Illum ocłis.
illum sẏnũ illum manib: ilcĩ ore¬
retinebat. Cumq in siratu frequenter
euoluerco: suꝑ pectus soporati dulcis pa¬
gina decidebat. Si uero ꝑegrinorum
si amicoꝵ quispiam uenerat. letabat᷑
suꝑ se nr̃o testimonio. et quicqͥa minꝰ
et ꝓnuntiationis uarietate pensabat:
ut in recitando illo. ipse uel placere
uel displicere. chotidie iuderet᷑. Unde
Hic feruor. nisi ex amore dei: Unde le¬
gis xp̃i indetessa meditatio: nisi ex de¬
sid̃io eius qui legem dedit: alii num¬
mum addant nummo: ec marsupiũ
suffocantes. matronaꝵ opes ueneran¬
tur obsoquiis: lint ditiores monachi.

Expanded text:
pudore reticentis pudorem suffundepudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, auunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reuerentia sacerdotii facilius inpetraret. feci ergo, quod uoluit, et breui libello amicitias nostras aeternae memoriae consecraui; quo suscepto Croesi opes et Darii diuitias se uicisse iactabat. illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum oreretinebat; cumque in strato frequenter euolueret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. si uero peregrinorum, si amicorum quispiam uenerat, laetabatur super se nostro testimonio et, quidquid minus  et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitando illo ipso uel placere uel displicere cotidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi,
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sermo eius ꝑ omne conuiuium.
de scripturis aliqua ꝓponere: liberit̃
audire. respondere uerecunde: recta
susciꝑe. praua non acriter confutarti
disputantem contͣ se magis docere qͣm
uincere: et ingenito pudore qui orna¬
bat etatem. quid cuius esset simplici¬
ter confiteri: atq in hunc modum
eruditionis głam declinando. eruditiᷤᷤ¬
simus habebatur. Illud aiebat ter¬
tulliani: istud cypriani: hoc lactan¬
tii. illud hylarii est: sic minittiul fe¬
lix ÷ ita uictorinus: in hunc modum
loquutus est arnobius. Me quoq qͥa
ꝓ sodalitate auunculi diligebat: int̾¬
dum ꝓferebat in medium: lectioneq
assidita. eo meditatione cortanua. pec¬
tus suum bybliothecam fecerat xp̃i.
Quotiens ille tͣnsmarinis cplis dep̾¬
catus est ut aliquid ad se scriberem:
quotiens nocturnum de cungłio peti¬
torem. et int̾pellatricem duri uidicis
ũduam mͥ exhibuit. Cumq ego si¬
lentio magis qͣm litt̾is denegarem: et

Expanded text:
ret. sermo eius et omne conuiuium ret. sermo eius et omne conuiuium de scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenuo pudore, qui ornabat aetatem, quid cuius esset, simpliciter confiteri; atque in hunc modum eruditionis gloriam declinando eruditissimus habebatur. illud\', aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. sic Minucius Felix, ita Uictorinus, in hunc modum est locutus Arnobius\'. me quoque, quia pro sodalitate auunculi diligebat, interdum proferebat in medium. lectione quoque adsidua et meditatione diuturna pectus suum bibliothecam fecerat Christi. Quotiens ille transmarinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! quotiens nocturnum de euangelio petitorem et interpellatricem duri iudicis mihi uiduam exhibuit! cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et
Abbreviated transcription (Latin):
rientium cybus: spes miseroꝵ: solamẽ
lugentium fuit. Ita in singłis urtuti¬
bus eminebat: quasi ceteras non ha¬
berec. Inter prb̃ros ⁊ coequales. pͥmus in
oꝑec eitremus in ordine. Quicquid bo¬
ni fecerat: ad auunculum referebat. Si
quid forte aliter euenerat. qͣm putaue¬
rat: illum nescire. se errasse dicebat.
In publico ep̃m: domi patrem nouerat.
Gr̃auitatem moꝵ: ylaritate iuiltus tem¬
ꝑabat. Gaudium in risu: non cachyn¬
num intellig̃as. uiduas ⁊ uirgines xp̃i.
honorare ut metres: ortari ut sorores:
cum omni castitate. Iam uero postqͣm
domi se contulerat: et relicto foris de¬
rico. duricie se tradiderat monachorũ:
creber in orationib: uigilans in pre¬
dicando: lacͥmas deo non hominib osfe¬
rebat. Ieiunia in aurige modum. pro
lassitudine et uirib corporis temꝑa¬
bat: mense auuncrili intererat. et sic
apposita queq libabat. ut suꝑstitio¬
nem sugeret: et continentiam serua¬

Expanded text:
rientium cibus, spes miserorum, solamen rientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. Ita in singulis virtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. Inter presbyteros et coaequales primus in opere, extremus in ordine. Quidquid boni fecerat, ad avunculum referebat; si quid forte aliter evenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebat. In publico episcopum, domi patrem noverat. Gravitatem morum hilaritate frontis temperabat. Gaudium risu, non cachinno, intellegeres. Viduas et virgines Christi honorare ut matres, hortari ut sorores cum omni castitate. Iam vero, postquam domum se contulerat et relicto foris clerico duritiae se tradiderat monachorum, creber in orationibus, vigilans in precando lacrimas deo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiribus corporis moderabatur. mensae auunculi intererat et sic adposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret et continentiam reserua
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃r ordinatur. Ihu bone: qui gemi¬
tus. qui eiulatus. que oybi int̃dictio
que fuga ocłoꝵ omniũ. Tunc pͥmĩl
et solum: auunculo iratus est. Que¬
rebatur se ferre non posse: et uiue¬
nilem etatem in congruam sacerdo¬
tio causabatur. Sed qͣntomagis re¬
pugnabat. tantomagis in se omri
um scuidia concitabat: et merebat᷑
negando quod esse nolebat: eoq digni¬
or erat. quo se clamabait indignum.
Uidimus thymoteum nr̃i temporis:
ec canos in sapientia: electumq a moy¬
se prb̃rm. quem ipse sciret esle ꝑrb̃rm.
gitur clericatum non honorem intelli¬
gens sed onus: pͥmam curam habuit.
ut humilitate suꝑaret inuidiam: de¬
inde ut nullam in se obscen rumoris
fabulam daret: ut qui mordebantur
ad etatem eius. stuꝑent ad continenti
am: subuenire pauꝑib. uisitare lan¬
guentes: ꝑuocare hospitio: lenire blã¬
diciis : gaudere cum gaudentib: fle¬
re cum flentib. Cecorũ baculus: esu¬

Expanded text:
presbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemipresbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemitus, qui heiulatus, quae cibi interdictio, quae fuga oculorum omnium! tum primum et solum auunculo iratus est. querebatur se ferre non posse et iuuenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia concitabat et merebatur negando, quod esse nolebat, eoque dignior erat, quod se clamabat indignum. uidimus Timotheum nostri temporis et canos in Sapientia electumque a Moysi presbyterum, quem ipse sciret esse presbyterum. igitur clericatum non honorem intellegens sed onus primam curam habuit, uthumilitate superaret inuidiam, deinde, . ut nullam obsceni in\'se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad contiam. Subvenire pauperibus, visitare languentes, provocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esu
Abbreviated transcription (Latin):
gerar enim. Qui uult essc ꝑfectus.
uendat omnia que habet et det paui¬
ꝑib: et sequatur me. Et iterum. Nõ
potestis duob dñis scruire: deo ec
manimone. Etcepta uili tunica. et
oꝑimento pari. quo tecto tantũ cor¬
pore frigus excluderet: nichil sibi am¬
plius reseruauit. Cultus ipse morẽ
sordib notabilis erat. Cumq arde¬
ret chotidie. aut ad egypti monast̾ia
ꝑgere. aut mesopochamie inuisere
choros. uel certe insularum dalma¬
tic. que athlantico tantũ freco distãt.
solitudines occupare: auunculum
cp̃m deserere non audebat. tota in
illo cernens exempla uircutũ: do¬
miq habens unde disceret: ĩ uno
atq eodem. et imitabat᷑ monachumr.
et cp̃m uencrabatur. Non ut in ple¬
risq ficri solet assiduitas familiari¬
tatem. familiaritas contemptum
illius focetat: sed ita cum colebat qͣ¬
si parentem̃. ita admirabat᷑. quasi
chotidic nouũ ocrneret. Quid mul¬
ta᷑ fit clericus: et ꝑsolitos gradus

Expanded text:
gerat enim: qui uult perfectus esse, gerat enim: qui uult perfectus esse, uendat omnia, quae habet, et det pauperibus et sequatur me et iterum: non potestis duobus dominis seruire, deo et mamonae. excepta uili tunica et operimento pari, quod tecto tantum corpore frigus excluderet, nihil sibi amplius reseruauit. cultus ipse prouinsordibus notabilis erat. cumque arderet cotidie aut ad Aegypti monasteria pergere aut Mesopotamiae inuisere choros uel certe insularum Dalmatiae, quae Altino tantum freto distant, solitudines occupare, auunculum pontificem deserere non audebat tota in illo cernens exempla uirtutum domique habens, unde disceret. in uno atque eodem et imitabatur monachum et episcopum uenerabatur. non, ut in plerisque accidere solet, adsiduitas familiaritatem, familiaritas contemptum illius fecerat, sed ita eum colebat, quasi parentem, ita admirabatur, quasi cotidie nouum cerneret. quid multa? fit clericus et per solitos gradus
Abbreviated transcription (Latin):
mum sodalem tuum redeundi lye
lecificaueris: ut pͥmum si ficri posset
sororem cum paruulo iuduam: dei
si consilium illa respricret: saltem ne¬
potem dulcissimum conseruares. Hic
est enim de quo tͥ quondam uaticinatꝰ
lum: licet pariuuilus ex collo pendeat
nepos. Seferret inqͣm alius. qd̾ in pa¬
latiz milttia. sub clamide ⁊ candenti li¬
no. corpus cius ciltcio iritum sit: qd̾
stans ante scli potestates lurida icru¬
niis ora portauerit: quod adhuc sub
alterius indumentis alteri milttaue¬
rit. et ad hoc habuerit cingulũ ut
miscrisq subucriret: mͥ non placent
dilationes iste imꝑfeste seruititts del.
Et centurionem corneliũ ut lego uis¬
tum: statim audio baptizatũ. Ycrũp¬
tamen uelut in cunabula quedam
nascertis fidei comprobemus: ut qui
sub alienis signis deuotus miles fu¬
it: donandus laurea sit. postqͣm suo
regi coꝑit militare. Salteo posito. ha¬
bituq mitato. quiqqͥd castrensis pe¬
culii fuit in pauperes crogauit. Le¬

Expanded text:
mum sodalem tuum, redeundi spe mum sodalem tuum, redeundi spe lactaveris, ut primum, si fieri posset, sororem cum parvulo viduam; deinde, si consilium illa 337 respueret, saltem nepotem dulcissimum conservares. Hic est enim ille de quo tibi quondam vaticinatus sum: licet parvulus ex collo pendeat nepos. Referret, inquam, alius, quod in palatii militia, sub chlamyde et candenti lino, corpus ejus cilicio tritum sit: quod stans ante saeculi potestates, lurida jejuniis ora portaverit: quod adhuc sub alterius indumentis, alteri militaverit: et ad hoc habuerit cingulum, ut miseris subueniret: mihi non placent dilationes istae inperfectae seruitutis dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum, statim audio baptizatum. Uerumtamen uelut incunabula quaedam nascentis fidei conprobemus, ut, qui sub alienis signis deuotus miles fuit, donandus - laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. balteo posito habituque mutato, quidquid castrensis culii fuit, in pauperes erogauit. le
Abbreviated transcription (Latin):
tutib illustrior fiat: et aut non dege¬
nerasse a bonis. aut mediocres ipie
ornasse uideat᷑. Ego carnis bona que
semꝑ ⁊ ipse contempsit. in anime lau¬
dib non requiram: rec me iactabo de
genere. id est de alienis honis: cũ et
abraham et ysaac sc̃i uiri. ysmae¬
lem ⁊ esaui peccatores genuerunt: et
e regione iepthe in cathalogo iustoꝵ
apłi uoce num̃atus: de meretrice sit
natus. Anama inquit que peccaue¬
rit: ipsa morietur. Ergo et que nõ
peccauerit: ipsa uinet. Nec uirtu¬
tes nec iutia parentum: lib̾is impu¬
tantur. Ab eo tempore uocam᷑: ex quo
in xp̃o renascimur. Paulus persequu¬
tor ecclie. et mane lupus rapax benia¬
myn. ad uesꝑam dedit escam: ananye
oui submittens caprit. Igitur et nepo¬
tianus ñr quasi infantulus uagiens
⁊ rudis puer. subito nobis quasi de
tordanc nascatur. Alius forsitan scri¬
beret. qd̾ ob salutem illius orientem
hercimumq dimiseris. et me karissi¬

Expanded text:
tutibus inlustrior fiat et aut non degetutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut mediocres ipse ornasse uideatur. ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus nOlI requiram nec me iactabo de genere, id est de alienis bonis, cum et Abraham et Isaac, sancti uiri, lsmahelem et Esau peccatores genuerint et e. regione Iephte in catalogo iustorum apostoli uoce numeratus de meretrice sit natus. anima,inquit, quae eccauerit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccauerit, ipsa uiuet. nec uirtutes nec uitia parentum liberis inputantur; ab eo tempore censemur, ex quo in Christo renascimur. Paulus, persecutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad uesperam dedit escam Ananiae oui submittens captianus noster, quasi infantulus vagiens, et rudis puer, subito nobis, quasi de Jordane nascatur. 9. Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius, Orientem, eremumque dimiseris; et me carissi
Abbreviated transcription (Latin):
uitiere xp̃c est et mori lucrum: gr̃as
agit quod epafras de mortis sibi ui¬
cinia redditus sit. ne haberet tristi¬
ciam suꝑ tͥsticiam: non incredulita¬
tis menui. sed desiderio karitatis. Qn¬
tomagis tu et auunculus et ep̃c. hoc
est et in carne ⁊ in spũ pat̾: doles ui¬
cera tua. et quast a te dinulsa suspi¬
ras: Sed obsecro ut modũ adhibeas
in dolore. memor illius sententie. ne
quid nimis: obligatoq parumper
uulnere. audias laudes cius. cuius
semꝑ urcute leratis es: nec doleas
qd talem amiscris. sed gaudeas quod
talem habuet is: et sicut hii qui ĩ
breui tabella terarum situs pin¬
gunt. ita in partio isto uolumine
cernas adumbrata non expressa sig¬
na uircutum: suscipiasq a nobis nõ
ures. sed uoluntatem. Precepta sũt
rethoꝵ ut maiores cius qui laudandꝰ
est. et eoꝵ altius gesta repetant᷑: sic q
ad ipsum ꝑ gradus sermo ꝑticraat.
quo uidelicet a uitiis pat̾nisq ur¬

Expanded text:
uiuere Christus est et mori lucrum, gratias uiuere Christus est et mori lucrum, gratias agit, quod Epaphras de mortis sibi uicinia redditus sit, ne haberet tristitiam super tristitiam, non incredulitatis metu, sed desiderio caritatis. quanto magis tu, et auunculus et episcopus, hoc est et in carne et in spiritu pater, aues uiscera tua et quasi a te diuulsa suspiras! sed obsecro, ut modum adhibeas in dolore memor illius sententiae: ne quid nimis\' obligatoque parumper uulnere audias laudes . eius, cuius semper uirtute laetatus es, nec doleas, quod talem amiseris, sed gaudeas, quod talem habueris, et sicut hi, qui in breui tabella terrarum situs pingunt, ita in paruo isto uolumine cernas adumbrata, nonexpressasignauirtutumsuscipiasque a nobis non uires, sed uoluntatem. Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perueniat, quo uidelicet auitis paternisque uir
Abbreviated transcription (Latin):
autem appropinquauit. unde et
moyses moriens plangit᷑: iħx absq
funere ⁊ lacͥmis inmonte sepeltrur
Quicquid de scripturis suꝑ lamen¬
tationem dici potest: in co libro quo
paulara rome consolati sumus bre¬
uiter explicauimus. Nunc ꝑaliam
nobis semitam. ad cumdem locum ꝑ¬
ueniendum est: ne uideam᷑ p̃terita
et obolita quondam calcare uestigia.
Scimus quidem nepotianũ nr̃m es¬
qd hic nob̾cum eminus rimabat᷑
in t̾ris. et estimatione querebait. ibi
iudentem quom inꝰ dic̃e sicutt audi¬
iumus ita et udimius in cuuitate
dñi urtutum. in ciuitate dei nostri:
sed desiderium absentie eiꝰ ferre non
possumus: non illius. sed nr̃am u¬
cem dolentes. Quanto ille felicior:
tanto nos ampliuo in dolore: quia
tali careius bono. Flebant et soro¬
res lazarum. quem resurretiurũ
nouerant: et ut ueros hominis
expͥmeret affectus: ipse saluator
plor auit: quem resuscitat᷑us crat.
apłs quoq cius qui dixerat. cupio

Expanded text:
autem adpropinquauit. unde et autem adpropinquauit. unde et Moyses moriens plangitur, Iesus absque . funere et lacrimis in monte sepelitur. quidquid de scripturis super lamentatione dici potest, in eo libro, quo Paulam Romae consolati sumus, breuiter explicauimus. nunc nobis per aliam semitam ad eundem locum perueniendum est, ne uideamur praeterita et obsoleta quondam calcare uestigia. Scimus quidem Nepotianum nostrum esquod hic nobiscum eminus rimabatur in terris et aestimatione quaerebat, ibi uidentem comminus dicere: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri, sed desiderium absentiae eius ferre non possumus, non illius, sed nostram uicem dolentes. quanto ille felicior, tanto nos amplius in dolore, quod tali caremus bono. flebant et sorores Lazarum, quem resurrecturum nouerant, et, ut ueros hominis exprimeret affectus, ipse saluator plorauit, quem suscitaturus erat. apostolus quoque eius, qui dixerat: cupio
Abbreviated transcription (Latin):
tib quasi qͥbdam stellis latinc micãt
hẏstorie : Puliullus capitolium dedicãs:
mortuum ut nuntiabatur subito filiũ.
se uissit absente sepeliri. Lucuis paulꝰ
septem dieb int duoꝵ exequias filioꝵ
triumphans: urbem ingressus est. Preter¬
mitto marimos. catones. gallos. pysones.
brutos. sceuolas. metellos. scauros. ma¬
rios. crassos. marcellos. atq aufidos. qͦrũ
non minor. in luctu qͣm in bellis uircus
fuit: et quoꝵ orbitates. in consolationis
libro tullitis explicauit. ne uidear alie¬
na potius qͣm nr̃a quesisle: qͣmqͣm et hec
in sugillationem nr̃i breuit̃ dicta sint:
si non prestet fides q̃d exbibiut infideli¬
tas. Igitur ad nr̃a ueniamus. Non
plangam cum iacob. et dauid. filios
in legi moritntes: scd cum xp̃o in euͣn¬
głio recipiam resurgentes. Iudoorũ
luctus: xp̃ianoꝵ gaudium est. Ad
uesꝑum demorabitur flctꝰ: et ad ma¬
titinum lecitia. Nox p̃cessit: diad

Expanded text:
tibus quasi quibusdam stellis Latinae micant tibus quasi quibusdam stellis Latinae micant historiae? Puluillus Capitolium dedicans mortuum, ut nuntiabatur, subito filium se iussit absente sepeliri; Lucius Paulus septem diebus inter duorum exequias filiorum triumphans urbem ingressus est. praetermitto Maximos, Catones, Gallos, Pisones, Brutos, Scaeuolas, Metellos, Scauros, Marios, Crassos, Marcellos atque Aufidios, quorum non minor in luctu quam in bellis uirtus fuit et quorum orbitates in Consolationis libro Tullius explicauit, ne uidear aliena potius quam nostra quaesisse; quamquam et haec in suggillationem nostri breuiter dicta sint, si non praestet fides, quod exhibuit infidelitas. Igitur ad nostra ueniamus. non plangam cum Iacob et Dauid filios in lege morientes, sed cum Christo in euangelio suscipiam resurgentes. Iudaeorum luctus Christianorum gaudium est. ad uesperum demorabitur fletus et ad matutinum laetitia. nox praecessit, dies
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum assumimus : quid tacemus:
Exciderunt tͥ precepta rechoꝵ: et occupa¬
ta luttui. oppresla lacrimis. p̃pedita sin¬
guttab. dicendi ordinem non tenes.
ubi illud ab infantia studiũ litteraꝵ.
et anaragore ac telamonis semꝑ lauda¬
ta sententia: sciebam me genuisse mor¬
talem: Legimus crartorem. cuius uo¬
lumen ad confouendum dolorem suũ
clẏthomachi. carneadis. possidoniz.
ad sedendos luctus opuscula ꝑcurrimꝰ:
qui diuersis etatib. diuersoꝵ luctũ.
uel libris. uel eplis minuere sunt co¬
nati: ut etiam si nr̃m areret ingeniũ:
de illoꝵ posset fontib irn gari. Propo¬
nunt innumerabiles uiros. et maxi¬
me ꝑhiclen. et tenofontem socraticum.
quoꝵ alter amissis duob filiis corona¬
tus in contione disseruit: alt̃ cum
sacrificans filium audisset occisum.
deposuisse coronam dicitur: et eamndẽ
captti reposuisse: postqͣm fortit in acic
dimicantem repꝑte concidisse. Quid
memorem romanos duces: quoꝵ urtu¬

Expanded text:
primum adsumimus? quid tacemus? primum adsumimus? quid tacemus? exciderunt tibi praecepta rhetorum et occupata luctu, oppressa lacrimis, praepedita singultibus dicendi ordinem non tenes! ubi illud ab infantia studium litterarum et Anaxagorae ac Telamonis semper laudata sententia: \'sciebam me genuisse mortalem\'? legimus Crantorem, cuius uolumen ad confouendum dolorem suum Clitomachi, Carneadis, Posidonii ad sedandos lucttfs opuscula percucurrimus, qui diuersis aetatibus diuersorum lamenta uel libris uel epistulis minuere sunt conati, ut, etiamsi nostrum areret ingenium, de illorum posset fontibus inrigari: proponunt innumerabiles uiros et maxime Periclen et Xenophontem Socraticum, quorum alter amissis duobus filiis coronatus in contione disseruit, alter, cum sacrificans filium in bello audisset occisum, deposuisse coronam dicitur et eandem capiti reposuisse, postquam fortiter in acie dimicantem repperit concidisse. quid memorem Romanos duces, quorum uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
orbis homines. ab india usq bri tan¬
niam. a frigida septenitͥonis plaga. usq
ad feruores athlantici occcani: tam in¬
num̃abiles ppłi. et tantarũ gentium
multitudines qͣm uarie linguus habi¬
tu tam uestis et armis: piscĩ ritu ac
locustarũ. et uelut musce et culiceᷤ con¬
terebantur. Absq noticia crim creato¬
ris sui: omnis homo petus est. Nunc
uero passionem xp̃i et relurrectionem eiꝰ.
cunctaꝵ gentium. et uoces et littere so¬
nant. Taceo de hebreis. gretis. et lati¬
dissolutionem corporis subsistentem.
quod pytagoras sompniauit. demo¬
critus credidit. in consolationem damp¬
nationis sue socrates dispittauit in car¬
cere: indus. ꝑsa. gotbus. egyptus. phy¬
losophant᷑. Sessoꝵ feritas. et pellitorũ
turba pplõꝵ. qui mortuoꝵ quondam in¬
feruis homines ĩ molabant: stridorem
suum in dulce crucis fregerunt melos.
et totius mundi una uox xp̃c est. Quid
agimus anima: Quo nos ũtimus: Etͥd

Expanded text:
orbis homines ab India usque ad Britanorbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad femores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam uariae linguis, habitu tam uestis et armis? piscium ritu ac lucustarum et uelut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creatoris sui omnis homo pecus est. nunc uero passionem Christi et resurrectionem eius cunctarum gentium uoces et litterae sonant. taceo de Hebraeis, Graecis et Latidissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somniauit, Democritus non credidit, in consolationem damnationis suae Socrates disputauit in carcere, Indus, Persa, Gothus, Aegyptius philosophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una uox Christus est. Quid agimus, anima? quo nos uertimus? quid
Abbreviated transcription (Latin):
simile infernus et regna celoꝵ: Ante
xp̃m abraham apud inferos: post xp̃m
latro in paradyso. Et socirto in resurres¬
tione cius multa dormientiũ corpora sur¬
rexerunt: et uisa sunt in celesti ihrlm:
tuncq completum est illud eloquium:
et illuminabit te xp̃c. Iohes baptist a in
heremo ꝑsonat. Penitentiam agite: ap¬
ꝓpinquabit enim regnum celoꝵ. Adie¬
bus enim ioh̃is baptiste. regnũ celorũ
ium patitur: et molenti diripuerunt
illud Hammea illa romphea custos
paradysi. et presidentia forib cherubyn.
xp̃i restincta et relerata sunt sanguine.
Nec mirum hoc nobis in restirrestio¬
ne ꝓmitti: cm omnes qui in carne nõ
scđm carnem uiuimus. municipatũ
habeamus in celo: et hic adhuc posi¬
tis dicatur in t̾ra. regnũ dei intra uos
est..łode. qd̾ ante resurrectionem xp̃i.
notus tantũ in uidea ds. et in isrł mag¬
num nomen cius: et ipsi qui nou̾ant
tamen ad inferos thraebant᷑: ubi totiꝰ

Expanded text:
simile infernus et regna caelorum? Ante simile infernus et regna caelorum? Ante Christum Abraham apud inferos; post Christum latro in paradiso. Et idcirco in resurrectione eius multa dormientium corpora surrexerunt et visa sunt in caelesti Hierusalem. Tuncque conpletum est illud eloquium: et inluminabit te Christus. Iohannes Baptista in heremo personat: Paenitentiam agite; adpropinquavit enim regnum caelorum. A diebus enim Iohannis Baptistae regnum caelorum vim passum est et violenti diripuerunt illud. flammea illa rumphea, custos paradisi, et praesidentia foribus cherubin Christi restincta et reserata sunt sanguine. nec mirum hoc nobis in resurrectione promitti, cum omnes, qui in carne non secundum carnem uiuimus, municipatum habeamus in caelo et hic adhuc positis dicatur in terra: reg num dei intra uos est. Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaea deus, in Israhel magnum nomen eius, et ipsi, qui nouerant eum, tamen ad inferos trahebantur. ubi tunc totius
Abbreviated transcription (Latin):
ti corporis sollicitaris illecebra. et aui¬
dis faucib predam putas: int̾iora iua
adunco dente confossa sunt. Gratias t̾
xp̃e saluator tua agimus creatura: q̃d̾¬
tam potentem aduersarium nr̃m dũ
octidis occidisti. Quis ante te miserior
homine: qui et̾ne mortis t̾rore ꝓstra¬
tus. uiuendi sensum ad hoc tantum
acceꝑat ut ꝑiret: Regnauit enĩ mors
ab adam usq ad moysen: cciam suꝑ
eos qui non peccaueruntt in similitu¬
dinem p̃uaricationis ade. Si abraham
ysaac. et iacob. in infernõ. quis in reg¬
no celorũ: Si amici tui sub pena of¬
fendentis adam. et qui non peccauerãt
alieris peccatis tencbant᷑ obnoxis. qͥd
de his credendum est. qui dixerunt in
cordib sius non est d̾s. qui corrupti et
abhominabiles facti sunt in uolunta
tib. qui declinauerunt simul inutiles
sunt. non est qui faciat bonũ. nõ est
usq ad inũ: Quod si lararus udet᷑
in synu abraham. locoq refrigeriũ qͥd

Expanded text:
ti corporis sollicitaris inlecebra et auiti corporis sollicitaris inlecebra et auidis faucibus praedam putas, interiora tua adunco dente confossa sunt. Gratias tibi, Christe saluator, tua agimus creatura, qtam potentem aduersarium nostrum, dum occideris, occidisti. quis ante te miserior homine, qui aeterno mortis terrore prostratus uiuendi sensum ad hoc tantum acceperat, ut periret? regnauit enim mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Isaac et Jacob in inferno, quis in coelorum regno? Si amici tui sub poena offendentis Adam, et qui non peccaverant, alienis peccatis tenebantur obnoxii, quid de his credendum est, qui dixerunt « in cordibus suis, non est Deus? » Qui « corrupti et abominabiles facti sunt, in volununt, simul inutiles facti sunt; non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum? Quodsi Lazarus videtur in sinu Abraham locoque refrigerii, quid
Abbreviated transcription (Latin):
taret m̃tem eius: quia placuerat dño
anima illius. Sed inuito et repugnã¬
ti ꝑ genas lacͥme fluunt: et int̾ p̃cep¬
ta uirtutũ. resurrectionisq spem. cre¬
dulam mentem desiderii frangit af¬
fectus. O mors. que fr̃es diuidis. et
amore sotitos. crudelis ac dura disso¬
tias: adduxit uentum urentem dñs.
de deserto ascendentem. qui siccauto ne¬
nas tuas: et desolauit foritem tuum.
Deuorasti quidem ioram: sed in utero
tuo uius fuit. Portasti quasi mortu¬
um: ut tempestas mundi conquiescertt:
et niniue nr̃a illius p̃conio saluaretur.
Ille ille te uicit. ille igulauit fugiti¬
uus ꝓph̃a qui reliquit domum suam.
dimisit hereditatem suam̾. tradidit di¬
lectam animam suam in manus que¬
rentium cam: qui ꝑ osce quondam tibi
ri gidus minabat᷑. Ero mors tua omors:
ero morsus tuus inferne. Illius morte
tu mortua es: illius morte nos uiuimꝰ.
Deuorasti. ec deuorata es: dumq assump¬

Expanded text:
taret mentem eius, quia placuerit deo taret mentem eius, quia placuerit deo anima illius? sed inuito et repugnanti per genas lacrimae fluunt et inter praecepta uirtutum resurrectionisque spem credulam mentem desiderii frangit affectus. o mors, quae fratres diuidis et amore sociatos crudelis ac dura dissocias! adduxit urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccauit uenas tuas et desolauit fontem tuum. deuorasti quidem Ionam, sed et in utero tuo uiuus fuit. portasti quasi mortuum, ut tempestas mundi conquiesceret et Nineue nostra illius praeconio saluaretur. ille, ille te uicit, ille iugulauit fugitiuus propheta, qui reliquit domum suam, dimisit hereditatem suam, dedit dilectam animam suam in manus quaerentium eam. qui per Osee quondam tibi rigidus minabatur: ero mors tuas o mors; ero morsus tuus, inferne, illius morte tu mortua es, illius morte nos uiuimus. deuorasti et deuorata es, dumque adsump