comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd erubescat. De cȩlo quippe lur or¬
tur: infernus autẽ. tenebris posside¬
tur. Inunum gͦ celum infernusq re¬
digitur: cũ mens. quȩ iam lucẽ pate
suꝑne considerat: etiã de carnis bel¬
lo. tenebias occulte temptationis
portat. Certe lam paulus terui cȩli
culmen ascenderat: iã paradisi secrẽ¬
ta cognouerat: ettamen ahuc car¬
nis bella tolerans. gemebat: icens.
Nideo aliã legẽ inmenbris meis. re¬
pugnantem legi mentis meȩ: et cap¬
tiuum me ducentem inlege pecca¬
t. quȩ ẽ inmenbris meis. Quid gͦ
in huius tanti p̃dicatoris pect̾ore.
nͥ cęlum ds infernũ q coartauerat:
qͥ. et uisionis intimȩ iam lumen ac¬
ceꝑat. ettamen adhuc tenebias de
carne tolerabat: Suꝑ se uiderat.
qcͣ letus appeteret: inse cemebat. quod
metuens doleret. Iam celestis pat̾e lux
nradiauierat: adhuc temptationis ob¬
scuritas animum confundebat. Cũ
celo gͦ. infernum ꝑtulitꝰ quia & illu¬

Expanded text:
quod erubescat. De coelo quippe lux orquod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illu
Abbreviated transcription (Latin):
cadere etiã ad deceriora ꝑmittit. Sub¬
uertit t̾rã: cũ fructificationẽ boni
oꝑis. adiisis irruentib intercidit.
Subũtit mare: cũ fluctuationẽ nr̃e
ditubationis. emergente subito pa¬
uore confunht. Dubietate quippe
sua cor anxium. hoc ipsũ quia tĩ¬
tubat. ualde formidat: & qͣsi mare
subũtitur: cũ ipsa indm̃ nr̃a trepi¬
datio. considerato eius udicii ter
tulũ laboriosius restat. ut hec qua¬
lter inunum eoartari ualeant. de¬
ut ad summa iã mentem sp̃s eleuet:
sedtamen hanc importunis caro tẽ¬
ptationib impugnet. Cumq ad con¬
iemplanda ȩelestia animus duct̃
obiectis actionis illicitȩ imaginib.
reuerberatur.Nã carnis repente hũc
stimulus sautiat: quẽ extra carem
contemplatio sc̃a rapiebat. Celũ gͦ
simul infernusq eoartãtur: cũ unã
eandemq mentẽ. & subleuatio con¬
templationis illuminat: & importu¬
nitas temptationis obscurat: ut &
uideat intendendo qđ appetat: &
subcumbendo. incogitatione toleret

Expanded text:
cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii tertulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, deut ad summa jam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ dunciã subtrahit: & cor car¬
neum tribuit: cũ. eandẽ ꝓtinus nĩa
dunciã. ad sensibilitatem uertit. ꝑma
nus uͦ ut iã crebro docuimus: oꝑa de¬
signantur. Cũ culpa gͥ manus addm̃
expandere ẽ: contra largitoris grãm.
de iurtute oꝑum suꝑbire. Qui enĩ
inconspectu ȩcerni iudicis loquens.
sib bona que facit tribuit: addm
manus suꝑbiens tendit. Sic ꝓfec¬
to contra electos. reꝓbi: sic contra
catholicos. heretici semꝑ efficnant᷑:
ut cũ obiurgarc fact̾a nequeunt:
bonos rep̃hendẽ. de factoꝵ elatio¬
ne moliant᷑ qͣtinus eos qͦs redar¬
guere. exinfirmitate actionis ñ
ualentꝰ excrimine tumoris accu¬
sent. Unde & ea bona. quȩ exteri
fiunt nequaqͣm bona esse iã censent᷑:
quȩ. quasi pstudum turgidȩ cogi¬
tationis ex hibentur. Qui. sepe hu¬
militatẽ mentis increpant: et qd
dictis sius semetipsos fenunt igno¬
rant. S qͥa iustũ unũ sophar hac¬

Expanded text:
superbiae duritiam subtrahit, et cor carsuperbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hac
Abbreviated transcription (Latin):
Durum ẽtͥ. contra stimulũ calcitrare.
Restat gͦ. ut si esse iam similes pullo
onagri nolumus: incunctis quȩ ap¬
petimus. nutũ prius intimȩ dispen¬
sationis exquiramus: ut mens nr̃a.
inomne qđ nititur. suꝑni regiminis
loro tencat᷑ &e inde magis uota sua
aduitã impleat: unde. uitȩ suȩ studia.
& contra ꝓpriã uoluntatẽ calcat. Nul¬
ta sophar fortia ꝓtulit: s qd meliori
se hȩc loquatur. nescit. Unde. et adhuc
firmasti cor tuũ: & expandisti adcũ
manus tuas. firmari cornon hoc lo¬
Omnis nanq animus. qͥ districtionis
intimȩ considerationi se subicit: ex
eius ꝓtinus timore mollescit: eũq
sagitta diuinȩ formidinis penetrat:
quia infirma uiscera ꝑhumilitatẽ
gestat. Quisqͥs autem ꝑtinacia in¬
sensibilitatis obdurescit: qͣsi cor fir¬
mat: ne hoc iacula timoris suꝑni
confodiant. Unde. quib dã ꝑꝓpħam:¬
Cor quippe lapideũ tollit: cũ anobis.

Expanded text:
Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam pCor quippe lapideum tollit cum a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ aspositione religetur. &t q̃lsi do¬
mesticũ animal. loris uinctũ seruiat:
atq ȩternis dispositionib restrictũ.
uiuat. Qui gͦ implere cuncta quȩ de¬
siderat. ꝑ effrenatã lib̾tatẽ querit: qͥd
aliud quã pullo onagri e̾ẽ similis
concupiscit. ut disciplinȩ hunc loca
ñteneant. sed audent̃ uagus ꝑsiluam
miseratio. qͦs ꝓ dire ineffrenationẽ illi¬
citȩ lib̾tatis conspicit: obiectione pro¬
sperȩ aduersitatis frangit: quatinus
elisi discant. qͣm reꝓba elatione tumu¬
erant: ut iã flagelli exꝑimentis edo¬
mit qͣsi iumenta domestica. p̃ceptoꝵ
loris. mentis colla subiciant: & uitȩ
p̃sentis itinera. adnutum p̃sidentis
pgant. Quib bene loris ligatum se no¬
uerat: qui dicebat. Ut iumentũ factus
sũ apud te: & ego semꝑ tecũ. Unde &
seuus ille ꝑsecutor abagro pfide uo¬
luptatis. addomũ fidei deductus: rec¬
coris sui calcarib punctus. auchebat.

Expanded text:
nae dispositione religetur, et quasi donae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam miseratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat:
Abbreviated transcription (Latin):
tis quippe finis ẽ: ut cum peccato m̃¬
tem sautiatꝰ hanc exculpa audacem
reddat: quatinus sui reatus oblita.
quȩ amisisse se innocentiam ñdolet᷑
iusto excecata iudicio. simul & humi¬
litatem ꝑdat. Ꝙ fit plerumq ut pra¬
uis desideriis seruiens. auigose di¬
iun amoris excutiat: & qͣsi in maloꝵ
ꝑpetratione iam lib̾a. omne qdđ uo¬
luptas suggerit. implere contendat.
Unde. cum uiruanus se erigere insuꝑ
putat. ẜ pullum quippe onagri om̃e
agrestũ genus exprmit᷑: qđ natiu
dimissũ motib. loris dñantium non
tenetur. Agri nanq animalia. lib̾ta¬
tem habent: & ire quo appetunt. &
quiescere cũ lassantur. & quãuis iN¬
sensatis animalib homo longe sit me¬
lior: hoc tamen plerumq homini non
licet: qdđ brutis animalib licet. Quȩ.i.
addaluid minimȩ seruant᷑: eoꝵs motꝰ
ꝓculdubio. nequaq̃m subdisciplina
restringitur. Homo autẽ. qͥa adsequen¬
tem uitam ducitiu: necesse ꝓfecto ẽ
ut incunctis suis motib sub discipli¬

Expanded text:
tis quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigere in putat. 23. Per pullum quippe onagri omne agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub discipli
Abbreviated transcription (Latin):
inferius. districtionis suȩ iudiciũ
in comp̃hensibiliter exerit. Quȩ sci¬
licet quatuor. nobis inhac uita po¬
sitis singłis exercet: quia & latitu¬
dinem. amando: & longitudinẽ.
tolerando: & celsitucdnem. non so¬
lum nĩam intelligentiã. s etiam
uota suꝑando: et ꝓfunditatẽ suã¬
exhibet occultos & illicitos cogi
noscit: ñ qui uel contemplatione
ad summa ꝓuehi: uel occultis mo¬
tib resistens. temptationũ ceꝑit
importunitate turbari. Unde. &¬
beato iob . Excelsior cȩlo ẽ et qͥd
facies: ꝓfundior inferno: et unde
cognosces: Ic si ei aꝑto despectu
diccretur. ꝓfunditatem eius atq ex¬
cellentiam. quando tu eognoscẽ
sufficis: qui uel uitute adsũma
euchi uel temctipsum rep̃hendẽ
intemptationib nescis: Sequit᷑. Si .xi.¬
subuerterit omnia. uel munum eo¬
aitauerit. qͥs contradieet ei: uel qͥs
hcere ei potest.cur ita facis: Sub¬
uertit dñs cȩlũ: cum terribili & oc¬

Expanded text:
inferius districtionis suae judicium inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota suexhibet, occultos et illicitos cogitnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Cum de beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis. Sequitur: subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et oc
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc iustificatus sũ. Qui autẽ
uichcat me: dñs ẽ Longiorẽ ter¬
ra uiderat: cũ minora ei ẽẽ huma¬
nȩ mentis uota pensabat: dicens.
Qui potest omĩa facere suꝑhabun¬
danter qͣm petimꝰ: aut intelligim.
Latiorẽ mari conspexerat: qͥ timen¬
do pensabat quia nequaqͣm mẽs
humana immensitatem districtio¬
nis eius agnosceret. quantũlibet
inquirendo fluctuaret: dicens Qs
nouit potestatẽ irȩ tuȩ: aut prȩ
timore  tuo trã tuã dinumerare:
Quius bene potentiã. egregius nob̃
octor insinuat: cum breuit̃ nar¬
rat.Ut possitis comp̃hendere cũ
omnib scĩs: quȩ sit latitudo. lon¬
gitudo. sublimitas & ꝓfundum.
Habet quippe ds latitudinẽ: quia
dilectionẽ suã usq adcollectionẽ
psequentiũ tendit. Habet longi¬
tudinem: quia adiuitȩ patriã. nos
longanimit̃ tolerando ꝑducit ha¬
bet sublimitatem: quia ipsoꝵs qͦ ĩ
telligentiã qui recepti insuꝑna fue¬
rint congregatione. transcendit.
Habec ꝓfundum: quia dampnatis

Expanded text:
us sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis
Abbreviated transcription (Latin):
Terra longior: quia fiuctus uite. qͦs
infine retribuit: nequaqͣm nunc uł
spes nr̃a comprehendit. Mari latior:
quia humana mens fluctuans. mł¬
ta dehis quȩ uentura sunt cõnicit:
sed cum iam cernere quȩ estimaue¬
rat ceꝑit: angustam se fuisse insua
platio deficit Unde. & cor psalmista
inalto posuerat: sed nec dũ se eũ
contigisse sentebat: dicens. Mira¬
bilis facta ẽ. scientia tua exme:
confortata ẽ nec potero adeam.

Expanded text:
terra longior, quia fructus vitae, quos terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in suaplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
celsior itaq cȩlo ẽ: quia ipsi quoq
electi sp̃s uisionem tantȩ celsitudi¬
nis ꝑfectȩ ñpenetrant. ꝓfundior
inferno ẽ quia malignorum spiri¬
tuũ astutias. longe subtilius quam
ipsi putauerant iudicans. dampnat.
Terra longior: quia longanimitatem
niãm. patientia duinȩ longanimi¬
dolerat: & conuersos. adp̃mia remu¬
nerationis expectat. Mari latior: qͥa
ubiq facta peccantiũ. retributionis
suȩ p̃sentia occupat: ut et cũ ñ pre¬
lum. cũ iam ꝑdesid̾um summis in¬
heret: ipse infernus. cum temptati¬
onum suarũ caligine ꝑturbatꝰ. in
infimis iacet: Ipse terra. qͥa inbo¬
no oꝑe fixe spei ubertate fructificat:
Ipse mare. quia inquibdã trepidus
quadtur: & aura suȩ mutabilitatis
agitatur. S celo ẽ. excelsior: qͥa po¬
tentiȩ eius magnitudine uincim᷑:
etiã cũ suꝑ nosmetipsos eleuamur.
Inferno ꝓfundior: quia nimirũ phꝰ
iudicat. qͣm ipse se humanus ani¬
mus intemptationib inuestigat.

Expanded text:
qui ipsi quoque electi spiritus, visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverunt, judicans damnat. Terra longior. Quia longanimitatem nostram, patientia divinae longanimitolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat;
Abbreviated transcription (Latin):
S hȩc iustoꝵ simplicitas deridetur:
qͥa abhuius mund sapientib. pu¬
ritatis uitus. fatuitas crechitur. Om̃e
enim qdđ innocenter agitur: abeis
ꝓculdubio stultũ putatur: & qͥcqͥd
tius uidetur mundo. qͣm mentem
uerb̃ ostendere: nil callida machina¬
tone simulare: nullas iniuriis con¬
tumelias reddere: ꝓmaledicentib
orare: pauꝑtatẽ querere: possessa
relinquere: rapienti ñ resistere: ꝑ¬
cutienti. alterã marillam prebere:
Vnde bene huius mund dilectorib:
ille egregius cħ̃ sapiens chõ Abho

Expanded text:
Sed haec justorum simplicitas deridetur, Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur; et quidqutius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egr
Abbreviated transcription (Latin):
citas. Huius mundi sapientia ẽ. cor
machinatonib tegere: sensũ uers
uelare: quȩ falsa sunt. uera osten¬
dere: quȩ uera sunt. fallacia demon¬
strare. Hec nimirũ prudentia. usu a
iuuenib scitur: hȩc. apueris precio
discitur. Hanc qͥsciunt. cet̾os suꝑbi¬
endo despiciunt: hanc qͥ nesciunt.
subiecti & timidi inaliis mirantur.
qͥa abeis hȩc eadẽ dupplicitatis ini¬
quitas. nomine prudendiȩ palliata
diligitur: dũ mentis ꝑuersitas. ur¬
banitas uocat᷑ Hȩc sibi obsequenti¬
bus p̃cipit honoꝵ culmina querere:
adepta temporalis glȩ uanitate
gaudere: urogata abaliis mala.
multiplicius reddere: cũ iures sup¬
petunt. nullis resistentib cedere:
cũ urtutis possibiltas de est qͥcqͥs
explere ꝑmaliciã ñ ualet. hoc inpaciss¬
ca bonitate simulare. At cont᷑ iustoꝵ
diligere: falsa deuitare: bona grats
exhibere: mala libentiꝰ tolerare quã
facere: nullam iniuriȩ ultionem q̃re¬
re ꝓueritate contumeliã lucrũ puitare.

Expanded text:
atur. --Hujus mundi sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At contra sapiendiligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare.
Abbreviated transcription (Latin):
butionis autem culmine reppinom
mpotens ꝑ contemplationis spẽm
potest: sedtamen ad ꝑfectũ ñ poc̃
quia & si hunc inclanitate sua quan¬
doq conspicimus: ñ tamen eius es¬
sentiam plenȩ contuemur Angl̃ica
etenim uel humana mens. cũ ad
incucum scriptum lumen inhiat:
eo ipso se quo ẽ creatura coangustat
& suꝑ se quidẽ ꝑpuectum tenditur
sedtamen eius fulgorem comp̃hen¬
dere. nec cilatata sufficit: qui aetñ¬
scendendo. & portando omnia. &
implendo. concluchit. Unde et adhuc

Expanded text:
ributionis autem culmine reperiri ributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contemplationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
reppitur: cũ mortalitatis niȩ fundi¬
tus eorruptione calcata. ab assump¬
tis nobis. inchuinitatis suȩ darta¬
te conspicitur. Nunc autem. acar¬
nalt cogitatione animũ infusi sp̃s
giã subleuat: et ineontemptu rerũ
pret̾euntium exaltat: totũq mens
qđ appetebat minfimis. despicit᷑
atq addsuꝑna desidena ignescit:⁊
contemplationis suȩ ui extra carnẽ
tollitur: quȩ. corruptionis suȩ pon¬
dere adhuc incarne retinetur. Incir¬
cumscripti luminis iubar intuers
conatur. & non ualet: qđ infirmita¬
te pressus animus nequaq̃m pene¬
trat: ettamen repulsus amat. Iam
namq de se conditor qđ ametur.
ostencht: s uisionis suȩ spẽm aman¬
tib subtrahit. Sola gͦ eius uestigia
conspicientes. grachinur: qui hunc.
ꝑdonorum suoꝵ signa sequimur:
quia unde. ubi. quib ue modis ue¬
niant eius sp̃s dona. nescitur: ueri¬
tate attestante quȩait. Sp̃s uͥ uult
spuat: & uocem eius aucdis: &e nelcis
undde ueniat. aut quo uadat Iuret¬

Expanded text:
reperitur, cum, mortalitatis nostrae funditus corruptione calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quia unde, ubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In ret
Abbreviated transcription (Latin):
sentem głam querit: ꝓfecto defec¬
tum metiit. Qui semꝑ adlucia in¬
hiat: semꝑ uidelicit dampna for¬
midat. Ciuus enĩ ꝑceptione reficit᷑
eius rei ꝓculdubio & amissione sau¬
ciatur: & quo obligatus mutabilib
ac ꝑituris inheret: eo longe ininfi¬
mis ab arce securtatis iacet. At ꝯtͣ.
quisquis insolo ȩternitatis desicł̃io
figitur: nec ꝓspitate atcollit̃: nec
aduersitate quassatur. Dum nich
habet inmunddo qđ appetat: nich
ẽ de mundo qđ ꝑtimescat. Hinc
& enim: salomon ait. Non contrista¬
bst iustũ: quicquid ei acciderit
Hinc iterũ dic̃ Iustus qͣs leo confiden.
absq t̾rore requiesces. Bene itaq nc̃
dr requiesces. & ñ erit qͥ te exterreat:
ipso uenꝰ mundi concupiscentiam
uncit. Anñ absq t̾rore paulus in
corde requieuerat. qͥ dicebatꝰ ceitꝰ
sũ enim. qͥa neq mors. neq uita.
neq angłi. neq principat. neq in¬

Expanded text:
sentem gloriam quaerit, profecto despecsentem gloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit ipso verius mundi concupiscentiam vincit. Absque terrore Paulus in corde requiescebat, qui dicebat: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principat
Abbreviated transcription (Latin):
stus iudex. Quia enĩ contra mala
transeuntia sine defectu certauerat:
demansuris nimirum gaudiis. si
defossus. intelligi & aliter potest.
Sepe nanq reb transitoriis occu¬
pat: pensare negligimus ꝑqͣnta
peccamus. S si reducto considera¬
gonis oculo. asinu cordis terrenȩ
cogitationis agger excugtur: qͥc¬
quid inmente latebat. inuenitur.
Vnde scĩ iuiri. animoꝵ latebras ꝑ¬
scutari non desinunt: seseq sub¬
tiliter indagantes. terrenarũ rerũ
curas abiciunt: & effossis plenȩ co¬
gtationib. cũ nullo se reatu c̃minis
morderi dep̃hendunt: uelut instratu
cordis. apud se secur requiescunt
Latere qͦ abhuius uitȩ actib appe¬
tunt: semꝑ sua considerant: et cũ
loco regiminis minime constrit¬
gunt᷑ udcare quȩ aliena sunt re¬
cusant. Effoss gͦ securi dormiunt.
qͥa ctũ sua intima ugilant̃ penet̾nt.
a laboriosis se huius mundi onerib.
sub quietis ocio occultant. Unde.
ñ ent qui te exterreat. Quisquis pre¬

Expanded text:
stus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sinedefossus intelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultantur. non erit qui te exterreat. - Quisquis prae
Abbreviated transcription (Latin):
iurũ iustũ. usq ad obiectionẽ iniqui¬
&eoꝵ audaciã ueritas iustȩ redar¬
guit: s benigne ad giãm reducit:
qͥa apud miscdem uidicem nequa¬
qͣm sine uenia culpa relinquit᷑ cũ.
ꝑferuorem ⁊eli exeius amore peccat
Sepe nanq magnis hoc doctoribus
mirandisq contingit: ut quo alta
caritate feruent: modũ correptioniˢ
erxaggerent: & lingua aliqͥd qđ ñ
debet dicat: quia mentem. dilectio
qͣntum debet inflammat: s u̾bũ
platȩ contumeliȩ tanto citius par¬
pensatur. Vnde bene ꝑmoysen dñs
p̃cepit. dicens. Si qͥs abient cũ ami

Expanded text:
irum justum usque ad objectionem iniquieorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parpensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum a
Abbreviated transcription (Latin):
intelligeres. qd multo minora exi¬
garis a deo: qͣm meretur iniquitas
geli tempatur. cũ culpa cognosct̃
qͥa et tanto quisq patientius fer¬
ramentũ medici tolerat: qͣntũm pu¬
tridum conspicit esse. qd̃ secat. Qui
gͥ multiplicitatem legis intelligit:
cuncta quȩ patitur. qͣm sint minora.
ppendit: quia ꝑhoc qđ culpȩ pond̾
agnoscitur: afflictionis pena leuiga¬

Expanded text:
intelligeres quod multo minora exigaris a Deo quam meretur iniquitas gelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena leviga
Abbreviated transcription (Latin):
ens. inuenĩ: quia cũ adsuꝑna consi¬
lia requirenda lassesceret: didicit ut
humilius timeret: & quem sua infir¬
mitas acognitione intima reppulit᷑
hunc ei uerius humilitas iunxit. So¬
phar itaq. et ꝑscientiȩ stucdũ ꝑitus.
& ꝑaudaciam tumidȩ locutionis
ignarus: quia ipse grauitatem non
habet: meliori qđ habet optat. dicẽs.
Aiq utinam ds loqueret᷑ tecum: et a

Expanded text:
ens invenit, quia cum ad superna consiens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ ut anobis. adhuc mortalib igno¬
ietur. S hȩc ipsa sapientiȩ illiꝰ secre¬
ta conspicere. ut cumq iam incomp̃¬
hensibilitatis eius ẽ. podentiã uidere:
quia & si inipsa consilioꝵ eius inqͥ¬
sitione deficimus: deficiendo tamen.
uerius discimus. quẽ tueamꝰ. Adhec
se paulus sapientiȩ iullius secreta te¬
tenderat: cũ dicebat. Oaltitudo diui¬
darum sapientiȩ & scientiȩ ch̾: quã
incomp̾hensibilia sunt iudicia eius
& inuestigabiles uiȩ eius. Quis enim
cognouit sensum dñi: uł quis consili¬
arius eius fuit: Qui suꝑius etiam ex
ipsa inquisitione lassescens: sedtam̃
ad cognitionẽ infirmitatis ꝓpriȩ las¬
sescendo ꝓficiens: premittit. dicens
O homo tu quis es. qui respondeas dõ:
Nunquid dic̃ figmentũ ei qui se finxit:
tis suȩ cognitionẽ rediit: atq aderu¬
ditionẽ se ꝓpͥam. deficiendo reuocauit:
ut ita dicã secreta sapientiȩ ñ inuens¬

Expanded text:
to est ut a nobis adhuc mortalibus ignoto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabilcognovit sensum Domini, vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lacessendo proficiens, praemittit, dicens: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Nunquid dicet figmentum ei, qui se finxit, tis suae cognitionem rediit: et ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ suꝑnȩ sunt oꝑa. cũ om¬
nipotens ds regit qͦs creat: ꝑficit
bona quȩ inchoat: & aspirando ad¬
iuuat. qͦs uisitationis suȩ lumine
illustrat. Cunctis & enim liquet: da
quos gatis condicdit benigne dispy¬
nit. &cum spintalia dona largitur:
ipse ꝑficit. qđ ipse exmunere suȩ be¬
nignitatis inchoauit. Secreta uͦ sapi¬
entiȩ suꝑnȩ sunt oꝑa. cũ ds qͦs crea¬
uit deserit: cum bona quȩ preueni¬
endo ceꝑat. nequaqͣm ꝓsequendo con¬
summat: cum clantate nos suȩ illu¬
strationis illuminat. ettamen ꝑmis¬
sis carnis temptationib. tenebris ce¬
citatis pulsat: cũ dona quȩ contu¬
lit. minuȩ custodit: cũ et mentis
nr̃ȩ adse desidia excitat: et tamen oc¬
culto iuchicio difficultate nos nr̃e in¬
becillitatis angustat. Quȩ nimirum
secreta eius sapientiȩ. pauci ualent in¬
quirere s nullus ualet inuenire: quia
qđ suꝑ nos de nobis abimmortali sa¬
pientia ñ iniustȩ dsponit᷑: iustũ ꝓfec¬

Expanded text:
sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit qnignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera, cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat, nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profec
Abbreviated transcription (Latin):
bosus iustificari nequaquam pos¬
sit: quia dum quisq puerba dif.¬
fluit᷑. ꝓdita grauitate silentii. mentis
custocham amittit. Hinc quippe.
scriptum ẽ Cultus iusticie silentiũ.
Hinc salomon ait. Sic̃ urbs patens.
& absq muroꝵ ambitu: ita uir. qͥ
ñ potest inloquendo sp̃m̃ suũ cohibe

Expanded text:
bosus justificari nequaquam posbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibe
Abbreviated transcription (Latin):
sionis ꝑdunt. Qđ liquido ostendit᷑:
cum sophar naamatitis responsio.
a contumeliis inchoatur qui aid¬
Nunquid qui multa loquitur non¬
ceipse audiet: aut uir uerbosus iu¬
stificabitur: Mos esse ꝓcacium¬
solet᷑ ut recte dictis semꝑ eduerso
respondeant: ne si adplata consen¬
diunt᷑. inferiores eẽ uideant᷑. Quib.
uistoꝵ uerba. qͣmlibet pauca so¬
nueri nt multa sunt: quia quo
eorum uicia resecant: auditum gra¬
uant Vnde & adcrimen trahitur:
hoc qđ recta p̃dicatione contra cri¬
mina ꝓfertur. Ipsum quippe qui
exueritate fortes sententias dixerat.
sophar redarguens. uerbosũ uocat:
q̃a cum abore iustoꝵ sapientia eul¬
pas increpat̃ stultoꝵ aurib suꝑ¬
fluitas loquacitatis sonat Praui
nanq nichis rectũ ñ qdđ ipsi senserũ.
putant: & iustors uerba eo ociosa
estimant: qͥ suis hȩc sensib inueni¬
unt chuersa. Nec fallacem quidem
sophar sententiã ꝓtulit: qđ uir uer¬

Expanded text:
sionis perdunt. Quod liquido ostenditur, sionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoatur, qui aiNunquid qui multa loquitur, non audiet? Et vir verbosus justificatur? - Mos esse solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir ver
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis existuñ.
uicissim se eius expugnationi subi¬
ciunt: & uno uicto. condra hunc ꝓ¬
tinus alter erigitur: atq hoc sub¬
acto. alius subrogatur: ut luctan¬
tis uires quandoq molliores inue¬
niant: qͣs ipsa sua crebrescens uic¬
toria fatigat: quatinus cũ nouus
quisq congreditur: is qui uiei.
uirium qualitate non ualet: ꝑsonaꝵ
saltem mutatione suꝑetur. Sic. sic
in hoc hominum angłoꝵ spectacu¬
lo. beatus iob fortis athleta prodiit
quantũq contra mutationem ad¬
ueisantium ualeat: continuatione
in defessi roboris ostendit. Cui. pͥmꝰ
seeliphar. scł̃s autem baldati
obicit: atq adextremum se sophar.
meius expugnatone supponit.Qi
adinferendos ictus. totis se conatib
erigunt: sedtamen adferiendã alti¬
tudinem robusti pec̾toris non ꝑtin¬
gunt. Ipsa quippe eoꝵ uerba paten¬
ter in sinuant. qđ ictus iauras iac¬
tant: quia cũ scm̃ uirũ ñrectȩ redar¬
quunt᷑. exp̃ssa inuacuũ uerba ꝑcus¬

Expanded text:
ibus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percus
Abbreviated transcription (Latin):
legem xp̃i. lex et enĩ xp̃r quid congni¬
entius intelligi. quã caritas potest:
Quã tunc uere ꝑficimus: cũ fraterna o¬
nera examore toleramus. S hȩc eadẽ¬
ler multiplec cdr: quia studiosa solli¬
citudine caritas adcuncta untutũ
facta dilatatur. Quȩ aduob quidẽ
p̃ceptis incipit: s se adinnumera ex¬
tendit. Huius nanq legis iitium:
dilectio. ꝓtria distinguitur: quia ex
toto corde. extota anima. et ertota
fortitudine diligi conditor iubetur
Qua inre notandum ẽ. qđ diuinus ser¬
mo. cum dm̃ diligi p̃cipit᷑ ñ solũ nar¬
rat exquo sedetiã informat exqͣnto.
pfecte deo placere desiderat̾ sibi de
se nichil relinquat. Eximi autem di¬

Expanded text:
 lex etenim Christi, quid congruentius intelligi quam charitas potest? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, stendit. Hujus namque initium dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde et ex tota anima et ex tota fortitudine conditor diligi jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo cum Deum diligere praecipit, non solum narrat, sed etiam informat ex quanto videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem di
Abbreviated transcription (Latin):
biant: ut quedã uicia. contra uitã
corripientis exquirant: et eo se cri¬
minosos ñestimant̾ si crimina &
aliis imponant. Quȩ cũ uera in¬
uenire nequeunt. fingunt: ut ip¬
si qͦ habeant. qđ non impari iusti¬
cia increpare uideantur. Unde. &
sophar: qͥa quasi irrideri se ꝑicre¬
pationem doluit: ꝑtinus menti¬

Expanded text:
erbiant, ut quaedam vitia contra vitam erbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus menti
Abbreviated transcription (Latin):
ris erubescit. Unde. mox se adde¬
fensionem p̃parat: ut reat̃
sui uerecundiã. ꝑuerba prauȩ refu¬
iationis cegat. Sicut enim iecti de
quibdã quȩ abeis ñrect̾ȩ gesta sũt.
correptionis uocem ministeriũ cari¬
tatis estimant: sic ꝑuersi contume¬
liam derisionis putant. Iui se pti¬
nus adobȩdientiã sternunt: isti.
adinsaniam suȩ defensionis eri¬
guntur. Illi correptionis adiutori¬
um. uitȩ suȩ patrociniũ deputant:
ꝑ qd dũ p̃sentis uicii culpa corri¬
pitur:uenturi iudicis ira tempat᷑.
isti cũ se impeti redargutione con¬
spiciunt: gladium ꝑcussionis cre¬
dunt: quia dũ ꝑcorreptionis uocẽ
culpa detegitur: p̃sentis głȩ opi¬
nio fȩdatur. hinc quippe inlaude
Doce iustum: & festinabit accipe
hinc. prauoꝵ contumatiã despi¬
cit:dicens.Qui erudit derisorem:
ut cũ correpta inse mala defendẽ
nequeunt: exuerecundia.peiores
fiant: ac sic insua. defensione suꝑ¬

Expanded text:
ris erubescit. Unde mox se ad deris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione sup
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Uir uerbosus: ñ dirigetur
suꝑ terrã. S untus uere sententiȩ ꝑ¬
ditur: quȩ sub discretionis custodia
ñ ꝓfertur. Certum itaq ẽ qđ uir uer¬
bosus iustificari nequeat: s bonum
bene non dicitur: quia non intendit̃
cui dicatur. Uera quippe cont᷑ maloᷤ
sententia. si bonoꝵ rectitudinem in¬
petio suam ꝑdit: et eo retunsa desilit
unt: & cum uite emendationem ne¬
gligunt aduerba responsionis se ae¬
mus uentatis sententias grauit tole¬
rat᷑ &e silentium pęnã putat: atq
omne qđ rectum dicitur: dedecus
suȩ inisionis arbitiatur: quia cum
uera uor prauoꝵ se aurib admouet:
memoriã culpa mordet: et mredar¬
gutione uitioꝵ quo intus cogni¬
tione mens cangitur. foris adstuch¬
um contradict̃ionis excitat᷑. Ferre
uocem ñualet: quia tacta inuuln̾e
sui reatus dolet: et ꝑhoc qđ genera¬
liter contra ꝑuersos cheitur:se im¬
peti specialiter suspicatur. Qd enim
intus egisse se meminit: audire fo¬

Expanded text:
tur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit,unt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis acmus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire fo
Abbreviated transcription (Latin):
femo ꝓfundior. terra longior. mariq
latior esse describit᷑: tando sp̃aliter de¬
bet intelligi: quanto de eo quicquam
nefas ẽ iurta corporea liniamenta sen¬
tiri. S cęlo ẽ. excelsior: quia incucũ¬
scriptione sui sp̃s cuncta transcendit.
nferno ꝓfundior: quia transcenden¬
do subuehit. Terra longior: qͥa creati¬
re modum. ꝑhennitate suȩ et̃nitatis
excedit. Nari latior: quia rerũ tẽpo¬
ialium fluctus sic regens possidet::
ut hos. sub omnimoda potendiȩ sue
p̃sentia coangustando circumdet.
Quamius possint & cȩli appellatione.
angłi: & inferni uocabulo. demonia
signari: ꝑterram . uͦ. iusti homines:

Expanded text:
ferno profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi
Abbreviated transcription (Latin):
bus maiora post p̃mia expect̾at. si
cogitat malũ: quia inamore mun¬
diciȩ mentem solidans: dum om̃e
ochum racheitus eruit: uersare iN
amimo qđ inquinat. nescit. Non gau¬
dec suꝑ iniquitate: qͥa qͦ sola dilec¬
tione gͥ om̃s inhiat: nec de ꝑditio¬
ne aduersantiũ exultat. Cõngau¬
det autẽ ueritati: quia ut se. cx̧terosᷤᷤ
diligens: ꝑhoc qđ rectȩ maliis con¬
spicit: qͣsi de augmento ꝓprii ꝓuec¬
tus. hylarescit Multiplex gͦ ista ler
cui ẽ quȩ contra uniuscuiusq cul¬
pȩ iaculũ. qđ ꝑimendã mentẽ im¬
petit: instructionis suȩ munimine
occurrit: ut qͥa antiquus hosteᷤ ua¬
ria cucumfusione nos obsidet᷑ ip¬
sa hc̃ de nobis multiplicit᷑ expus¬
net. Quã nimirum legẽ. si sollicita
consideratione pensamus: auct̃ors
nr̃o qͣntũ coticde delinquamus. ag¬
noscimus. Si autem culpas ꝑ pen¬
cumus: ꝓfecto equanimit̃ flagella
toleramus: nec exdolore adimpati¬

Expanded text:
bus majora post praemia exspectat. Non bus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impati