comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝓpt̾ restat ut intelligamus non
omĩs malos ñ inuenire sapientiam.
si quesicrint: s cos qui intantũ sunt
mali. ut od̾int eam. Sic enĩ & dixit
Querent me mali ꝙ ñ inuemient. o¬
derunt eñi sapientiam. Ideo ñ inuene¬
runt: qͥa od̾unt. S rursus si oderunt.
ht̃ sapientia ꝑueniant ad hominum
laudem. qđ ẽ uanagła. Nongͦ sapi¬
entiã querunt. etiam qñ eam querũt.

Expanded text:
Quapropter restat ut intelligamus, non omnes malos non invenire sapientiam, si quaesierint; sed eos qui in tantum sunt mali, ut oderint eam. Sic enim et dixit: «Quaerent me mali, et non invenient; oderunt enim sapientiam» . Ideo ergo non inveniunt, quia oderunt. Sed rursus si oderunt, habet sapientia, perveniant ad hominum laudem, quod est vana gloria. Non ergo sapientiam quaerunt et quando eam quaerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
punitas: emitterent ꝓgressus libidinũ
reges & nobiles: quib non facile dicit᷑.
quid fecisti. Nam pauꝑ homo. et si ñ
timeat dm̃. quia nullarũ uirium est
nobiles. nisi dm̃ timeant. quid timeb̃t:
e predicat᷑ illis. et ꝑcutiunt᷑ gladio bis
acuto. & dicit᷑ cis. quia ẽ qui ponat alio ᷤ
ad dexteram. alios ad sinistram: qͥdicat
cis qui ad sinistram f̃.ite in igñe eterñi
qui paiatus ẽ diabolo & angłis ciꝰ. Nondũ

Expanded text:
it; emitterent progressus libidinum reges et nobiles, quibus non facile dicitur, Quid fecisti? Nam pauper homo, etsi non timeat Deum; quia nullarum virium est, nobiles, nisi Deum timeant, quid timebunt? Sed praedicatur illis, et percutiuntur framea bis acuta. Dicitur illis quia est qui ponat alios ad dexteram, alios ad sinistram; ut dicat eis qui a sinistris sunt: «Ite in ignem aeternum, qui para
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit xp̃c ꝓdec̃ omnib. s elegit ꝓdesse
imꝑatori de piscatore: non piscatori de
imꝑatore.Et elegit eos qui nullius mo¬
mcnti erant in mundo. ipsos impleuit
cuxit se leo aduersus agnum: s fortior
leone inuentꝰ est agnus. Lco uictus ẽ scui¬
endo: agnus uicit patiendo. Conuersa
sunt corda hominum ad timorem xp̃i:
Ceperunt reges et nobiles miracuł com¬
moueri. ꝓphetiȩ ad implctione turba¬
ri: uidere in unum nom̃ concuriere ge¬
nus humanum. Et quid fecerunt:
Riegerunt multi ignobilicatem: ꝙ dunit¬
tentes suas domos. et ꝓpria pauꝑibus¬

Expanded text:
us prodesse omnibus: sed elegit prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicit patiendo. Conversa sunt corda hominum ad timorem Christi; coeperunt reges, coeperunt nobiles miraculis commoveri, prophetiae adimpletione turbari, videre in unum nomen concurrere genus humanum. Et quid facerent? Multi elegerunt ignobilitatem, et dimittentes
Abbreviated transcription (Latin):
cius. et multitudo magnitudinis cius:
quam fecit & ostendit in uobis. Hos
estis tuba. psalterium. & cẏthara. et¬
tympanum. chorus. cordȩ. ꝙ organũ.
et cimbala uibilationis uenesonanti¬
a: quia consonantia. Uos estis hec
omnia. Nichil hic uile. nichil hic tnͣ¬
sitorum: nichil lubricum. nichillu¬

Expanded text:
ejus, et multitudo magnitudinis ejus, ejus, et multitudo magnitudinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis. Vos estis tuba, psalterium, cithara, tympanum, chorus, chordae, et organum, et cymbala jubilationis bene sonantia, quia consonantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum c
Abbreviated transcription (Latin):
in cymbalis quodammͦ laudare dm̃. dũ
quisq honorat᷑ a ꝓtimo. non a seipso:
& uiuicem honorantes. dant laudem
deo. Ne quis autem cymbala intellige¬
ret quȩ sine auima sonant: toco puto
additum. In cymbalis iubilationis:
Iubilatio namq est in effabilis laus:¬
quȩ non nisi ab auima ꝓficiscit᷑. Nec
p̃tereundum existimo quod musici do¬
cent. & res ipsa manifesta est: tria esse
genera sonoꝵ. uoce. flatu. pulsu. Uoce
ut est ꝑ fauces et arterias: siuȩ organo
aliquo cantantis hominis. flatu: sicut
itaq genus: nic pret̾missum ẽ. Nam
uor est in clioro:. flatus in tuba: pulsus
in cytharis. Tanqũã mens. sp̃c. corpus:
s ꝑ similitudines non ꝑ ꝓpriecates. Qd̾
gͣ ꝓposuit. laudate dominum in scĩs
eius. quib hoc dixit. nisi cis ipsis: Et
in quib ut laudent dm̃ ÷ nisi in scip̃is:
Uos enim scĩ eius inquit. uirtus eiꝰ estis:
s quam ficit in uobis. Et potentatus

Expanded text:
in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod ergo proposuit, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» quibus hoc dixit, nisi eis ipsis? Et in quibus ut Deum laudent, nisi in seipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus estis, sed quam fecit in vobis; et potentatus
Abbreviated transcription (Latin):
to atq firmato. Tympanum laudat
dm̃: cum in carne mutata. nulla est
terrenȩ corruptionis infirmitas. Cnoruꝰ¬
laudat dm̃: quando eum laudat paca¬
ta societas. Laudate eum in cordis et
organo. Cordas habet psalterium &e
eythara: quȩ suꝑius commemorata ft̃:
Organum autẽ generale nom̃ ẽ uasorũ
omnium musicoꝵ: qnͣuis iam obtinu.¬
erit consuctudo. ut organa ꝓpriş dicant᷑
quȩ inflant᷑ folib. quod genus significa¬
ret. Corde quippe caro sunt:s iam a corru¬
ptione lib̾ate. Quib ideo fortasse addidit
organum. nonut singulȩ sonent. s ut
diuersitate concordissima consonent: sic̃
ordinant᷑ in organo. Auebunt enĩ etiã
cantus. ex diuersis quidem. s non inc̃
se aduersis sonis. Stella eñ ab stella di¬
ffert in claritate: sic & resurrectio mor
tuoꝵ. Laudate eum in cunbalis bene¬
sonantib. Cymbala inuicem tangunt᷑.
ut sonent. Ioco a quibdam. labiis nr̃is
comparata sunt. S meliꝰ intelligi puto

Expanded text:
t choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significat: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinantur in organo. Habebunt enim etiam concentus ex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio morbus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝑ egrinat᷑ in seculo. spes est iustorũ:
De illa dictum ẽ. Gla mȩxtelsis deo:. De hac
dictum ẽ. Et in t̾ia pax hominib bonȩ
uoluntatis. Qui gͦ in hac uita gemunt.
& desidciant illam patriam. dilectione¬
currant ñ pedib corꝑis. ñ querant na¬
ues s pennas. duas alas caritatis app̃hen

Expanded text:
qua peregrinatur in hoc saeculo, spes est justorum. De illa dictum est, «Gloria in excelsis Deo:» de hac dictum est, «Et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui ergo in hac vita gemunt, et desiderant illam patriam, currant dilectione, non pedibus corporis: non quaerant naves, sed pennas; duas alas charitatis appre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta caritas foras mittit dimorem. Quia¬
gͦ timor cormentũ ht̃: est quasi uinculũ
feritum. Et cam̃ homo nisi timore inci¬
piat dm̃ colere: non ꝑueniet ad amor̃e:
Initium enim sapientiȩ: timor domini:
Incipit gͦ a uincuł ferrcis: finit᷑ ad tor¬
qũe auream. Incipit a timore: consum

Expanded text:
aritas foras mittit timorem, quia timor tormentum habet» . Hoc est vinculum ferreum. Et tamen nisi timore incipiat homo Deum colere, non perveniet ad amorem. Initium sapientiae timor Domini . Incipit ergo a vinculis ferreis, finitur ad torquem aureum.
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ iusticia domini quam fecit in cis:
cur non & uirtus di quam fecit incis.
ut tesurgeret a mortius: Nam in xp̃i re¬
surrectione:uirtus maxime commen¬
dat᷑. Quia in passione infirmitas fuit:
dicente apło. Et si crucifirus est ex infir¬
mitate: s uiuit ex uirtute dli. Optime

Expanded text:
in eis, cur non et virtus Dei quam fecit in eis, ut resurgerent a mortuis? Nam et in Christi resurrectione virtus maxime commendatur; quia in passione infirmitas fuit, dicente Apostolo, «Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei» : e
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia in ipso. Quid aut̃e potentius.
qũa regnare incicrnum: sub pedib po¬
sitis omnib inimicis: Cur ñ et ipsi suit
etiam multitudo magnitudinis cius:¬
ipse magnus est. s quia magnos eos fe¬

Expanded text:
«justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aeternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudiniipse magnus est, sed qua magnos eos fe
Abbreviated transcription (Latin):
date dominũ in scĩs cius. hoc exequit᷑
uarie significans eosdem scõs. Laudate
celsissimã claritatem. Laudate cum in
psalerio et cẏthara. ꝑsalterium est de
suꝑiorib laudans dm̃: cythara de infe¬

Expanded text:
date Dominum in sanctis ejus. Hoc exsequitur varie, significans eosdem ipsos sanctos ecellentissimam claritatem. Laudate eum in psalterio et cithara: psalterium est de superioribus laudans Deum: cithara de infe
Abbreviated transcription (Latin):
głet᷑. Debet eium quisq cum tremore
exultare: quia donum di ẽ unde exultat.
non meritũ suum. Sunt autẽ mistti
sͥ placentes. et iustos se cẽ arbitrantes:
et ꝓcedit aduersus illos alia pagina
dicens. Quis głabit᷑ castum se habere

Expanded text:
etur. Debet enim quisque cum tremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis gloriabitur castum se habere
Abbreviated transcription (Latin):
tationes di in gutture eoꝵ. Sic letabun¬
t in cubilib sius. ut non sͥ tͥbuant qd̾
bonisunt. s illum laudent a quo acce¬
perunt qd sunt. a quouocant᷑ ut ꝑtie¬
niant ad id qd nondum funt. & aquo
sꝑant ꝑfeccionem. cui gr̃as agunt. qͥa

Expanded text:
tationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gratias agunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mittat᷑. Laudet itaq tota creatura
dominum. qͥa hoc ibi ficturi sumus.
quod hic p̃meditam᷑. Laudate dñm dde
celis: laudate cum in excelsis. Primo de
celis: postea de terra. Laudat᷑ enun ds: qͥ
fcc̃ cclum ec t̾ram. Celestia tranquilia sũt.
pacata sunt: ubi semꝑ ẽ gaudium. nulla
mors. nulla egͥtudo: nulla molestia. Lau¬
dant dm̃ beati. Nos autem in imo adhuc

Expanded text:
ra Dominum; quia hoc ibi facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquilla sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dei in potestate. ut ubi uellent p̃dica¬
rent.cui uellent dicerent. ñ timerent
potestatem: ñ contempnerent pauꝑcm:
In manib gͦ abebant gladium. qnͣdo
uolebant ubrabant. uersabant. ꝑcu¬
ciebant. Ꝙ hoc totum erat in potesta¬
te p̃dicantium. Si non eẽt in manib¬

Expanded text:
Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. N
Abbreviated transcription (Latin):
uire deo: pat̾ non uult. Uenit gladius.
uenit scrmo di: diuidit filiũ apatre:
filia uult. mat̾ non uult: gladio di¬
uidunt᷑ ab iniuicem. Nurus uult. so¬
crus ñ uult: ueniat gladius bisacutꝰ.
offerat ꝓmissionem utte p̃sentis et fu-¬

Expanded text:
ire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis acutus, afferat promissionem vitae praesentis et fu
Abbreviated transcription (Latin):
psallebat in psalt̾io: qui dicebat. Michi
mundus crucifixus ẽ: & ego mundo:
Ip̃m ꝑsalterium uł timpanum de uult
fucrint extenti: tanto acutius sonant. Ut
acute sonaret pauli psalteriũ: ait. Quȩ¬

Expanded text:
i dicebat: «Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo» ! Ipsum psalterium, velut tympanum tollere fuerint extenti, tanto acutius sonant. Ut ergo acute sonaret Pauli apostoli psalterium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
braham. Credidit abraham dõ: & depu¬
tatum ẽ illi ad iusticiam. Quisqͥs imitatꝰ
fuerit abraham: faiꝰ ẽ abrahȩ. Quisqͥs
degenerauerit a fide abranȩ: ꝑdidit ꝓge¬
niem abranȩ. Iudeir degenerauert̃: ꝑdi¬
dert̃. Nos imitati sumus: inuenimus:¬
Et ex isrł populus: ex quo populo ma¬
ria. de qua maria. xp̃e: in quo xp̃o nos:

Expanded text:
braham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; invenimuset ex Israel populus, de quo populo Maria, de qua Maria Christus, in quo Christo nos:
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt uerbum cius: sic omnia quȩ ua¬
nis uident᷑ in ierum natura temere
fieri. non faciunt nisi uerbum eiꝰ:. qͥa
ut dm̃ laudent montes & om̃s colles.
ligna fructifera et om̃s celri: Bestiȩ
pennate: dem̃ adhoĩes. Regeꝰ t̾re ⁊ õs ppłr pͥn
cipes ⁊ om̃s iudices t̾rȩ. Iuuenes & uir¬
gines: senes cum uiniorib laudent no¬
m̃ dñi. Explicata ẽ laus decelo: explica¬
Omniũ pulcͥtudo: qͦdammͦ uox eorũ
ẽ conficentium dm̃. Ciamat celũ dõ:
du me fecisti. ñ ego. Clamat t̾ra: tu me
condidisti. ñ ego. Quomͦ clamãt ista:
Quando considerant᷑ extua conside

Expanded text:
ciunt verbum ejus;» sic omnia quae vanis videntur in rerum natura temere fieri, non faciunt nisi verbum ejus, quiaut Dominum laudent: «Montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri; bestiae pecipes et omnes judices terrae; juvenes et virgines, seniores cum junioribus laudent nomen Domini.» Explicata est laus de coelo, explicaomnium pulchritudo quodam modo vox eorum est, confitentium Deum. Clamat coelum Deo: Tu me fecisti, non ego. Clamat terra: Tu me condidisti, non ego. Quomodo clamant ista? Quando considerantur, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Si laudas dm̃ & ñ cantas: ñ dicis ym¬
nũ. Si cantas et ñ laudas: ñ dicis ymnũ:
Si laudas aliquid qđ ñ ꝑtinet ad laud̃e
di: ꝙ. si cantando laudes: ñ dicis ymnũ:
Hymnꝰ gͦ tria ista habet: &. cantic̃: Clau¬
dem. et di. Laus gͦ di in cantico: ymnꝰdr¬

Expanded text:
Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymn
Abbreviated transcription (Latin):
de legib ipsius. Et si nos non intelligi¬
mus quid quare fiat. demus hoc ꝓui¬
dentiȩ ipsius. quia ñ fit sine causa: &
non blasphemabimus. Si autẽ coꝑimꝰ
disputare de oꝑib dĩ. quare hoc. quare
illud. ñ debuit sic facere: tibi ẽ laus di:¬

Expanded text:
de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male feci
Abbreviated transcription (Latin):
luna: laudate cum om̃s stelle ⁊ lumen
Laudate cum celi celoꝵ: & aque quȩ
suꝑ celos sunt laudent nom̃ dm̃. Qnͣ̃do
explicat omnia numerando: S tamen
sũmatun quasi omnia ꝑstruixit: ⁊ con¬
clusit omma celestia laudantia creato¬
uem suum. Et quasi diccit᷑ ei quare

Expanded text:
m omnes stellae et lumen. Laudate eum coeli coelorum, et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Sunt autẽ spelunce aquarũ laten¬
humida natura aquaꝵ. maria omĩa.
nubilosus iste aer. abyssus uel abyssi¬
uocant᷑. Ubi nubes. ubi uis uenti. ubi
dempestates. ubi pluuia. choruscatio¬
noso aere.dotum hoc terrȩ nomincap¬
pellauit: qͥa nimis mutabie ẽ atꝙꝑ mor:¬
turbata. terribilia. corruptibilia: tam̾
demus dm̃. Quȩ omnia turbata iniden¬
t᷑ quibdam stuitis quasi casib agita
dĩ omni motu suo descruiunt. Quo
uult qs illuc lucet ignis. illuc fertur
nubes: siue niucm. siue pliuiiam. siue

Expanded text:
i.» Sunt autem speluncae aquarum latenhumida natura aquarumnubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque morturbata, terribilia, corruptibilia: tamen estatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitaomni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eẽ debet: qͥa crultatio sempi¬
terna future uitȩ nr̃s. laus dĩ
erit. Et nemo pot̃ idoncus fieri future
Omissũ est enĩ nob̾ aliquid qd ñdum
habemus: et quia uerax ẽ qui ꝓmisit.
in spe gaudemus: qͥa ñdum tñ habcmꝰ.
in defiderio gemimus. Bonum ẽ nob̃¬
ꝑscuerare in desiderio: donec ueniat qd̃
ꝓmissum ẽ. Transibit enim gemitus: et¬
succedet sola laudatio. ꝓ pt̾ hec duo dem¬

Expanded text:
i esse debet: quia exsultatio sempiterna futurae nostrae vitae, laus Dei erit; et nemo potest idoneus fieri futurae Promissum est enim nobis aliquid quod nondum habemus; et quia verax est qui promisit, in spe gaudemus: quia tamen nondum habemus, in desiderio gemimus. Bonum est nobrseverare in desiderio, donec veniat quod promissum est, et transeat gemitus, succedat sola laudatio. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dei: exhortat᷑ ut furgant ꝙ laudent:
Numqm celestia latdes sui conditors
tacucrunt: nũqmͣ terrestria dm̃ laudare
cessauerunt.S sunt qued̃a quȩ habent
sp̃m laudandi dm̃:. in eo affectu quo eis

Expanded text:
xhortatur ut surgant et laudent Nunquam coelestia laudes Conditoris sui tacuerunt, nunquam terrestria Deum laudare cessarunt. Sed plane sunt quaedam quae habent spiritum laudandi Deum in eo affectu quo eis
Abbreviated transcription (Latin):
In hac gͦ exultatione plenus spũ ꝓpłia:
riȩ. Sic enim ht̃ titulum. Isti duo ꝓpłiȩ
quȩ bello ceciderat. Significauerunt gͦ
nob̾ in mystcrio uitam futuram. ubi
laudabimus dm̃ pꝰ captiuitatem uite
p̃sentis. uͥ erit innouatio ciuitatis illt̾

Expanded text:
In hac ergo exhortatione plenus Spiritu Propriae:» sic habet titulum. Isti duo prophetquae bello ceciderat. Significaverunt ergo nobis in mysterio vitam futuram, ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi erit innovatio civitatis illius
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝑpetua: instituta ẽ nob̃ celebra¬
tio duum tempoꝵ. ante pascha. ꝙ post
pascha. Iuud qd̾ est ante pascba: signi
tudinem. in qua pꝰea crimus. ꝓpt̾ca illud¬
tempꝰ in ieiuniis & orationib exercemus:
hoc uͦ tempus rclaxatis iciuniis in laudi¬
b agnitis. Hoc ẽ enim alła qd̾ cantamꝰ:¬

Expanded text:
tatione perpetua, instituta est nobis etiam celebratio duorum temporum, ante Pascha, et post Pascha. Illud quod est ante Pascha, signiftudinem in qua postea erimus. Ante tempus in jejuniis et orationibus exercemus; hoc vero tempus, relaxatis jejuniis, in laudibus agimus. Hoc est enim Alleluia quod cantam
Abbreviated transcription (Latin):
dare dominũ. N arant. ñ seminant. ñ
molunt: ñ coquunt. Oꝑa sunt ista ne¬
cessitatis. Ibi necessitas nonẽ. Non fu¬
ꝓximi. Oꝑa sunt ista iniquitatis. Ibi
iniquitas non ẽ. Ñ frangunt panem

Expanded text:
dare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non fuopera enim sunt ista iniquitiniquitas non est. Non frangunt panem
Abbreviated transcription (Latin):
bet abundare: s pauꝑem se debet cog¬
noscere. Et si ht̃ diuicias: scire debet qͥa
ñ ft̃ ille uerc diuicię: ut alias desidet:
Qui eñ diuicias falsas desid̾at: ucras
ñ querit. Qui autẽ ueras querit: ad¬

Expanded text:
bet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo ꝑiculi: uix facit credibile
qđ cuascrunt. Magnã eni necem ꝑtuleĩt:
in magnis discriminib fucrunt. Om̃ino
sic p̃ssi fẽ ut pene conscutirent: pene
uiuii absorberent᷑. Iam gͦ euadentes. ĩa

Expanded text:
magnitudo periculi vix facit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadente
Abbreviated transcription (Latin):
iori psalmo dictum ẽ. Stantes crant pe¬
des nr̃r: in adriis tius ihcrł̃m. Nondñ
ibi erant: s in uia erant. Tanta aut̃e leti¬
cia erat festinantiũ. & tanta ꝑueniendi
spes: ut adhuc in uia positi & laboranteᷤ.
iam sͥ illic consttan uidcrent᷑. Sic & nẽ
ponamꝰ nos in illo tͥumpho qͥ erit infu¬
turo scło. qñ insultabimus morti iam

Expanded text:
iore psalmo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo, quando insultabimus morti jam
Abbreviated transcription (Latin):
tiq huius. Omins amor aut des¬
sindit: aut ascendit. Desidio enĩ uono
luam᷑ ad dm: & desid̃io malo ad ima
p̃cipitam᷑. & quia iam malo desiderio
lapsi cecidimus: suꝑẽ nob̾ ut bono de¬

Expanded text:
tis. Omnis amor aut ascendit, aut descendit. Desiderio enim bono levamur ad Deum, et desiderio malo ad ima praecipitamur. Sed quia jam malo desiderio lapsi cecidimus; superest no
Abbreviated transcription (Latin):
s deglictiti moruint᷑. Isti uͦ qͥ passi sũt¬
bulahonib exultant. et dicunt. Dicat
nunc isrł: dicat exultans & securus:
Nisi qͥa dñs erat in nob̾. cũ exurgerent
homines in nos. forte uiuos d eglittissent
nos. Cum irasccret᷑ furoe coꝵ in nos: for

Expanded text:
ti moriuntur. Isti autem qui passi suntbulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irascere
Abbreviated transcription (Latin):
Sot enim anima infidelis ad tantas te¬
nebras ꝑuenire: ut dicat stultus in cor¬
ita continuat᷑ &. texitur. Ciamaui ad
de domine. int̾ passiones meas: totadie
expandi manus meas ad de. idẽ non
destiti ad de glificandum extendere
opa mea. Cur gͦ impi in me seuiunt:
isi quia mortuis ñ facis innabilia: Idest
ñ commouent᷑ ad fidem. Nec medici eos
exsuscitabunt. ut conficeant᷑ tibi: in quib
occulta grã tua non operatur. qua trahan¬
tur ut credant: qͥa nemo uenit ad de.
nisi quẽ tu attraxeris. Nam quis narra¬
bit in sepulchro miscd̃iam tuam. idest
ammȩ mortuȩ. cuiꝰ mors iacet sub cor¬
poris pondere: & ueritatem tuam in ꝑ¬
ditione. idẽ in tali morte nichil horũ
uolenti credere atq sentire: Numquid
intenebris himus mortis. & in nomine
qui te obliuiscendo uitȩ lumen amisit:
tua miscdĩa et iusticia cognosectur:¬

Expanded text:
amque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corita continuatur atque contexitur: «Clamavi ad te, Domine,» inter passiones meas; «tota die expandi manus meas ad te:» id est, non destiti ad te glorificandum extendere opera mea. Cur ergo in me impii saeviunt, nisi quia mortuis non facies mirabilia? id est, non eis commoventur ad fidem, nec medici eos exsuscitabunt, ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in sepulcro misericordiam tuam;» id est, animae mortuae, cujus mors jacet sub corporis pondere? «et veritatem tuam in perditione;» hoc est, in tali morte nihil horum valenti credere atque sentire? «Numquid» enim «in tenebris» hujus mortis, hoc est, in homine qui te obliviscendo vitae lumen amisit, «tua mirabilia et justitia cognoscentur
Abbreviated transcription (Latin):
amici et noti. ꝑiclitantes scd̾m
dicit apls. omnes me dereliquerunt.
ñ illis imputet᷑. S utquid hec om¬
nia. nisi ut oratio huius sc̃i corporis
mane. idẽ post noctem infidelitatis
in lucc fidi preueniat deo. donec ue¬
niat salus illa in cuius nondum ie.
s iam spe salui facti sumus. eamq
cum patientia fideliter expectamus:
ubi nec repellet dominus orationem nram.
nec inopes erimus. quia copia nĩa erit ip̃c
ds omnia in omnib. nec laborabimus. qͥa
quia nulla erit aduersitas. nec iram dĩ susti
bimus. nec terrores eius nos conturbabũt:
quia ꝓmissa reddita nos beatificabunt.
nec territus longe fiet anobis notus ꝙ a¬
micus: ubi nullus erit qͥ tuncat᷑ inimicus.

Expanded text:
amici et noti periclitantes secunddicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi nec repellet Dominus orationem nostra sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quiaquia nulla ibi erit adversitas: nec iram Dei vel trbimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ille qui ꝓmisit. ita cetera completurus
ẽ: ut multa compleuit. Dat enim nob̃
ad eum fiduciam non meritũ nr̃m. sed
robustus ẽ. nisi in spe ꝓ missio¬
nis di. Quantum enim attinet ad meri¬
ta nr̃a. infirmi sumus: Quantũ ad eius

Expanded text:
quia ille qui promisit, ita caetera completurus est, ut multa complevit. Dat enim nobis ad eum fiduciam, non meritum nostrum, sed robustus est, nisi in spe promissionis Dei: quantum enim attinet ad merita nostra, infirmi sumus; quantum ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium. cui caput ẽ xp̃c. transcunt
irȩ dĩ. non autẽ mauent: quia non
de fideli. s de infideli dictum ẽ. Ira
dĩ manet suꝑcum. Ꝙ terrores dei
conturbant infirmitates fidelium:
qͥa omne qͦd accidere pot̾. etiam sinon
accidat prudent̃ formidant. Et ali¬
quando terrores ipsi ita conturbant
animum cogitantis circumpenden¬
tib inalis. ut sicut aqua undiq cir¬
cumfluere uideant᷑: ꝙ metuentem
dum mͦ in nis. mͦ tn illis menbris eiꝰ
usq quaq contingunt: ideo dixit
tocadic. Uhi continuatio tempors

Expanded text:
fidelium, cui caput est Christus, transeunt irae Dei; non autem manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, et dum modo in his, modo in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit, «tota die,» continuationem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dicit apłs. Xp̃e nos redemit
de maledicto legis: factus ꝓ nob̃ male¬
dictum. Scͥptum ẽ enim. Maledictus
omnis: qͥ pendet in ligno. Et ideo cũ
eius obedientiam usq ad excremam
humilitatem commendare uellet:
rum uideret: adiecit. Morcem autem

Expanded text:
edemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum; scriptum est enim, Maledictus omnis qui pendet in ligno» . Et ideo cum ejus obedientiam usque ad extremam humilitatem commendare vellet, rum videretur, adjecit, «mortem autem
Abbreviated transcription (Latin):
faciem. non exaudiendo ad id quod
uolunt. qñ sͥ nesciunt ñ expedire
qͦd petunt. Et in ops ẽ ęccłia cũ esu¬
rit. et sitit ꝑegrina: unde sacietur in
patria. Q in laborib ẽ a iuiuentute

Expanded text:
faciem, non exaudiendo ad id quod volunt, quando sibi nesciunt non expedire quod petunt. Et inops est Ecclesia, cum esurit et sitit peregrina, unde satietur in patria. Et in laboribus est a juventute
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ñ scd̃m formã
est. Orauit autem ꝙ cum in letis reb
ageret. qͦd diei nomine: et cum in ad¬
uersis. quod noctis nomine significa¬
Ingressus orationis in conspectu d̃i: ac¬
ceptio eius ẽ. Inclinatio auris dĩ: miseri¬
cors exauditio ẽ. Nam menbra talia.
qualia nos habemus in corꝑe: ñ ht̃¬

Expanded text:
dum formam est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significaIngressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non h
Abbreviated transcription (Latin):
ta mala ꝑpeti: qm̃ non eum iudebãt
qualem uolebant. quia ñ egrediebat᷑
idẽ ñ manifestabat᷑ in uirtute poten¬
diȩ suȩ. s in suis interiorib occultus.
omnia quasi suꝑatus atq impotens
subtracto sibi cibo suo. lumine suo.
fecit: cum penderet in cruce. Totadie¬

Expanded text:
idebant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens subtracto sibi cibo suo, lumine suo. fecit, cum penderet in ligno. S
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ubi dictum ẽ. Tristis ẽ auima
mea usq ad mort̾e. Qd̃ enimait ibi.¬
tristis ẽ anima mea: nic dictum ẽ. re¬
pieta ẽ mał anima mea. Et quod
sequit᷑ usq ad mortẽ: me dicitur et
uita mea inferno appropinqͣuit. Hos
transfiguraret in se corpus suum qͦd est
eccłia. cinus caput ẽẽ dignatus ẽ. idest
menbra sua in scĩs et fidelib suis. ut
sicui coꝵ int̾ humanas demptationes
contristari & dolere contingeret. ñ ideo
se ab eius grã putaret alienum. & ñ eẽ
ista peccata. s humanę infirmitatis in¬
dicia. tanqm uoci p̃missȩ concinens
pus eius. Estimatus sum cũ descenden¬
tib in lacum. Utiq a nescientib quid
facerent: qͥ eum sic mori putauerunt
ut moriunt᷑ homines ceteri. tanqmͣ ne¬
cessitati suibditum. atq ipsa necessitate
deuictum. Lacum uͦ dixit: uł miserię
uł inferni ꝓfundditatem. fãctus sum¬

Expanded text:
anima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima mea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hostransfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens , «Deputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nescientibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
statem filios di ficri his qui cudunt in
nomine eiꝰ: qui ñ ex sanguinib. neq
ex uoluntate carnis. neq ex uoluntate
uiri. s ex deo nati sunt. Ut aut̃ẽ hoc
fieret. qͥa et ipse factus ẽ particeps mor¬
talicatis nr̃e: ita ibi sequit᷑. Et uerbũ
caro factum ẽ: & nabicauit in nobis:
ꝑhanc eñ participationẽ nob̾ gr̃a sub¬
munstrat᷑: ut caste timeamꝰ d̾m ⁊ custo
diamꝰ mandata ciꝰ. ꝓinde ipse ilic loqͥt᷑
in ista ꝓpħia. s queda in menbris et
unitate corporis sin. tanqm in uno qͦ¬
dam homine diffuso toto orbe terrarũ:
q̃d ait. Particeps ego sum omniũ timen¬
dũ te: ⁊ custodicittiũ mandata tua. Et
qͥa ꝓpt̾ hoc qͦd particeps factus ẽ fr̃m suoꝵ.
ds̃ hominũ. inmorcał. mortaliũ: ideo
granũ frum̃ti cecidit in t̾ram. ut morufi¬
catũ multũ fructũ faceret. De ipso fructu
sequutꝰ ad iunx̃. Miscdia tua dñe plena
c̃ t̾ra. Et unde noc. nisi cum iustificat᷑ im¬

Expanded text:
in nomine ejus, qui non ex sanguinibus,» «neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt.» Ut autem hoc fieret, quia et ipse factus est particeps mortalitatis nostrae, ita ibi sequitur: «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Per hanc ejus participationem nobis gratia subministinde ipse Jesus loquitur in ista prophetia: sed quaedam in membris suis et unitate corporis sui, tanquam in uno quodam homine diffuso toto orbe terrarum, quod ait, «Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Et quia propter hoc quod particeps lactus est fratrum suorum, Deus hominum, immortalis mortalium, ideo granum cecidit in terram, ut mortificatum multum fructum faceret; de ipso fructu seculus adjunxit, «Misericordia tua, Domine, plena est terra.» Et unde hoc, nisi cum justificatur im
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ latitudine ꝓuocatꝰ. ingrediaris
iter qd ad inferna dedncat: Cogita gͦ
maturitas oꝑationis adibef᷑. Itaq
pes iste ficłi uestigtum ẽ: qũe mclie.¬
stione
ꝑpensa a corporalib motib. ad testimo¬
nia diuina defiecait. Quid gͥ ꝓsit cogi¬
tare ante. qd̾ postea facturus sis: docet
uersiculus qui sequit᷑. Paratus sum et
ñ sum turbatus: ut custodiã mandata
tua. Ubi cogitatione qͥs p̃uenit qͦd a¬
semꝑ fixus et ualidus: ut non queat

Expanded text:
uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione rpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod asemper fixus et ualidus, ut non queat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ funes peccatoꝵ circumplecterent᷑
eam. ꝓ inde mediã noctẽ. gͣuiora tͥbu¬
lationis intelligenda existimo. Inqua
dix̃ surgebam: qͥa nom eũ sic affligebis.
ut ducert. s excrcebat ut surgeret: idẽ
ut ca ipsa tͥbislatione ad fortiꝰ confrten
sũ omniũ timentiũ de: & custodientiũ
mandata tuia. Sicutiẽ in epła quȩ ad

Expanded text:
cum funes peccatorum circumplecterentur cum funes peccatorum circumplecterentur eam. Proinde mediam noctem graviora tribulationis intelligenda existimo. In qua dixit «Surgebam:» quia non eum sic affligebat, ut dejiceret; sed exercebat, ut surgeret, id est, ut ea ipsa tribulatione ad fortius confitensum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Sicut est in Epistola quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ qͦd dictum c̃ peccatoꝵ ab eo q̃
sunt peccata declinatum ẽ: s ab eo
qͦd st̃ peccatores: qͦd in greco euident̃
apparet. Cum itaq minant᷑ inala.
qͥb terreant iustos. ue ꝓ d̃i lege patian¬
t̃: qͦdammͦ funes implicant. ueluti
ualidas et robustas restes suas. Tra¬
hunt enim peccata sicut restem long̃a.
et hinc scõs implicare conaut᷑. et a¬
liqñ ꝑmittunt᷑. S si implicant corpꝰ.
ñ implicant animũ. uͥ non ẽ iste legiᷤ
ħi oblitus: qͥa sermo di non ẽ alligatꝰ.¬
Media inquit nocte surgebam ad con-¬
ficendum tͥ: suꝑ rudicia uistificatio¬
nis tuȩ. Quia et in hoc ip̃m qd̾ funes
peccatoꝵ circumplexi ft̃ iustũ: iudicia
Tempus ẽ: ut iudiciũ incipiat a domo
dñi. Et si micium in qͥt a nob̃: qualis
finis erit eis qui ñ eredunt di ȩuangłio.
Et si iustus uix saluus erit: impius¬
et peccator uͥ parebunt: Hoc enĩ ait
de ꝑscquutionib qͣs patiebat᷑ eccłia:

Expanded text:
nomen quod dictum est «peccatorum,» ab eo quod nomen quod dictum est «peccatorum,» ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab eo quod sunt peccatores: quod in graeco evidenter apparet. Cum itaque minantur mala, quibus terreant justos, ne pro Dei lege patiantur, quodammodo funibus implicant, veluti valida et robusta reste sua. Trahunt enim peccata sicut restem longam . Et hinc sanctos implicare conantur, et aliquando permittuntur. Sed si implicant corpus, non implicant animum, ubi non est iste Dei legis oblitus; quia sermo Dei non est alligatinquit, «surgebam ad confitendum tibi, super judicia justitiae tuae.» Quia et hoc ipsum quod funes peccatorum circumplectuntur justum, judicia tempus esse «ut judicium jam incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et de persecutionibus quas patiebatur Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ uides. In te ipso tͥ bellum ẽ: bo¬
num ẽ ut in tranquillitate sit animuˢ
tuus. et in quad̾a serenitate. S guber¬
nator ille melior ẽ: qui tempestate na
animus. mens fluctuat. Laudauerim
uirtutẽ gub̾natoris. qͥ nullas ꝓcellas
senserit. & cursũ nauigii direxerit
nulla tempestate iactatus: s illũ lau¬
dauerim magis. qͥ aduersus uentos re
cum eleuat᷑ undis nauigium. uł cũ
ad ꝓfundi ima deponit᷑. Ita et ille lau¬
dandus ẽ gubnator sui: qͥ ea quȩ ad¬
uersa sunt uincit patientia. uirtute
suꝑat. scdis ñ extollit᷑ aduersis ñ fran¬
git᷑. Et ideo meditare & statue animo:¬
ut ꝓcedens ad p̾uia dicas. Paratus su̾
& ñ sum turbatus: ut custodiã man¬
Sdit dicens. funes peccatoꝵ circumplexi
st̃ me: & iegem tuam ñ sum oblitus:
funes peccatoꝵ impedim̃ta fc̃ inimicoꝵ
siue sp̃alium sic̃ diaboli et angłoꝵ eiꝰ.
siue carnalium in quib filiis infide¬
litatis. diabolus oꝑat᷑. Non enĩ noc

Expanded text:
us timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate ando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos rencumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. ut procedens ad proelia dicas: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandidit, dicens: «Funes peccatorum circumplexi sunt me, et legis tuae non sum oblitus. Funes peccatorum» impedimenta sunt inimicorum, sive spiritualium, sicut diaboli et angelorum ejus, sive carnalium, in quibus filiis infidelitatis diabolus operatur . Non enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et conuerti pedes meos in testimomia
tami plenas lapsus atq peccati: ⁊ ideo
ut ueniam peccatoꝵ possim ꝓmereri.
moꝵ conuersione studioq uirtutum.
conu̾ti pedes meos in testimonia tua:
ante icos actus cogitationib p̃ueni¬
dis. et cogitare tecum. quia non om̃is

Expanded text:
os in testimonia tavi plenas lapsus atque peccati, et ideo ut remissionem peccatorum possim mereri, morum conversione, studioque virtutum. Averti pedes meos in testimonia tua, ante meos actus cogitationibus praeuenidis, et cogitare tecum, quia non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
id̾e psalmista ait. Qui docet hominẽ
scientiã. Docet enim ds̃ et m̃tes illumi¬
nat singuloꝵ: & clanitatem cognitionis
infundit. Si tu aꝑias ostia cordis tui:
celestis gr̃ę recipies sanitatem. Qnͣdo gͦ¬
dubitas: diligcnt̃ inquire. Nam qͥ que¬

Expanded text:
de Deo dixerit: Qui docet hominem scientiam ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
moysi dictum ec̃t. ut populo iudeoꝵ
non erit portio. neq sors in medio fr̃m
Ꝙ aubi. Ego dominus portio coꝵ. Ne¬
gat᷑ his t̾rena diuisio: ut dum scl̃arem
Sͥ ñ uendicant portionẽ. cclestem possi¬

Expanded text:
Moysi dictum esset, ut populo Iudaeorum non erit portio neque sors in medio fratrm e s t, et alibi ego dominus portio eorum. Negatur his terrena diuisio, ut ipsi, dum saecularem sibi non uindicant portionem, fiant caelestis poss
Abbreviated transcription (Latin):
domini: idest tempus ẽ ut inde iudi¬
cent᷑ qui ꝑtinent ad domũ dĩ. Si fla¬
gellant᷑ filii : quid debent sꝑare serui
nequissimi: Ideo addit. Si autem mi¬
cium a nob̾: quis finis eoꝵ qui non
credunt dĩ euangłio: Deinde adiun¬
git testimonium. Et si uistus uix sal¬

Expanded text:
Domini;» id est, tempus est ut modo judicentur qui pertinent ad domum Domini. Si flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
dieb fuit cum discipulis pꝰ resurrectio
tionem ostendit. Quia cum temptam᷑:
sine dubio consolamur. Corpus cnu
eiꝰ idest ȩccłia: necesse est cemptationes
patiat᷑ in hoc scculo. E non deest ille
consolator: qui dixit. Eccc ego uob̃cũ
sum: usq ad consuumationẽ scculi.

Expanded text:
diebus fuit cum discipulis, antequam coelutionem ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes patiatur in hoc saeculo; sed non deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi»
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbuit illis. Sic ꝙ illi qui martyres
ꝑsequitti sunt: ꝑsequendo interra. in ce¬
lum mittebant. Ꝙ scientes quidem. pre¬
sentis uite dampnum inferebant: nescien¬
tes uͦ future uite lucrum conferebant.
Quicumq tamen ꝑseuerauerunt in odi

Expanded text:
redemptio. Sic et illi qui martyres persecuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem praesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lucrum conferebant: quicumque tamen perseveraverunt in odi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ipsuis ẽ mare. Est enim mare: mun¬
dus iste. S et mare ds̃ fecit. Nec sciure
fluctus possunt nisi usq ad litus: uͥ
ipse terminum posurt. Nulla gͦ dem¬
a domino. Noli gͦ recusare temptationẽ:
ncħ acced ultͣ uires tuas. Hoc ꝑmitret
deus ad utilitatem tuam: unde tu pos¬
temptatione ꝓuẽctum: ut possitis su¬
stinere. Ergo mare tͥforte metuendũ
erat: noli timere. qm̃ ipsius ẽ mare
tu es sicca et arida terra: siti giãm di.
ut ueniat suꝑte ymber dulcis. ꝙ fa¬
ciat in te fructum: et non ꝑmiccet te
& qm̃ tanta explicauimus ad laude
di ꝑtinentia: recdeundum ẽ ad illud
enim exultemus ei: quia fecit &. illud

Expanded text:
m ipsius est mare.» Est enim mare mundus iste, sed et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla ergo tea Domino. Sint ergo tentationenis accedet ultra vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu postentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, » Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit m tanta explicavimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad illud enim exsultemus, quia fecit illud et
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ipse xp̃e: et ꝓpt̃ea dictum ẽ cum
domus edificaretur pꝰ captiuitatem:¬
qͥa tenebant᷑ homines captun subdi¬
abolo. et demonib seruiebant: s re¬
dempti sunt a captiuitate. uenit cm̃i
sanguinem suum.& emit orbem ter¬

Expanded text:
 et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se sanguinem suum, emit orbem ter
Abbreviated transcription (Latin):
& longe ab eo uita et morib stare. Ue¬
De peccatis nr̃is quȩ nos longe fecerant a
monet. faciamus gͦ sequentiã. Pioremꝰ
coram domino: qui fecit nos. Ardes for¬
te conscientia delicti: lacͥmis extingue
flammã peccati. Plora ante dñm. Secu¬
rus plora ante eum qui te fecit. Non eñĩ
opus manuum suarum: in de contemp¬

Expanded text:
nge vita et moribus stare: «Vede peccatis vestris, quae vos longe fecerant a stis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contem
Abbreviated transcription (Latin):
litudine: idẽ mala uita .&. mał mori¬
b. Si enim bonis morib ꝓpinquatur
deo: mał morib recedit᷑ a deo. Unus
gͦ idemq homo corꝑe stans in uno lo¬
co. et amando dm̃ accedit ad eum:
ꝙ& amando iniquitatem. recedit a deo.

Expanded text:
litudine? Mala vita, malis moribus. Si enim bonis moribus propinquatur Deo; malis moribus receditur a Deo. Unus ergo idemque homo corpore stans uno loco, et amando Deum accedit ad Deum, et amando iniquitatem recedit a Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
posse. Preoccupemus faciem eius in con¬
fessione. Confessio duob modis accipit᷑
in scpturis. Est confesio laudantis: est
confessio gementis. Confessio laudantis. ꝑ
tinet ad honorem eius qui laudat᷑: con¬
fessio gementis ad penitentiam ꝑtinet
eiꝰ qui conficetur. Confitent᷑ enim hoĩes
cum laudant dm. conficent᷑ cum accu¬
sant se: & nicħ dignius facit lingua.
labia mea. Nichil hac distinctione sub¬
lunius: nicħ tam necessarium. & ad in¬
telligendum. & ad faciendum. Quomͦ
gͦ distinguis uota: que reddis deo: Ut
illum laudes te accusa: quia illius est
in hoc loco illam debemus intelligere.
confessionem quȩ est in laude di: ut nͣ

Expanded text:
 Praeoccupemus faciem ejus in confessione.» Confessio quidem duobus modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est  forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde
Abbreviated transcription (Latin):
est dominus ds̃ ñr. Ut autem securi añ
illum ploremus et ꝓcidamuis:nos quid
sumus: Nos autem populus pascue eiꝰ:
& oues manus eius. Quam eleganter
uerboꝵ ordinem comiutauit. et canꝙͣ
non ꝓpͥa reddidit: ut ipsos intelligamꝰ¬

Expanded text:
est Dominus Deus noster.» Ut autem securi ante illum procidamus et ploremus, nos quid sumus? «Nos autem populus pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
riscorum tetigit omnes & non timuit
& pharisci. Et quia ds ultionum est.
idco non parcebat in uerbo: ut essent
postea quib parceret in iudicio: quia si
nollent acciꝑe uerbi medicinã. inuentu¬

Expanded text:
ia. Tetigit omnes, non timuit are? Quia Deus ultionum est. Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus parceret in judicio: quia si nollent accipere verbi medicinam, incu
Abbreviated transcription (Latin):
hylaritatem. Quid enim magis homo de¬
bet laudare: quam id qͦd sic placet. ut
ñ possit displicere: Securitas gͦ laudis¬
autẽ laudaturi sumus: ipse p̃s indicat di
epulas exultandi: non seculo
sdo. mino. Nisi enim eẽt in hoc seculo
exultatio mala. quȩ distinguenda est ab
exultatione bona: sufficeret dicere exulte

Expanded text:
est. Quid enim magis homo debet laudare, quam id quod sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudiautem laudaturi sumus, ipse Psalmus sequentepulas exsultandi, non saeculo, sed Domino. Nisi enim esset in hoc saeculo exsultatio mala, quae distinguenda est ab exsultatione bona, sufficeret dicere, «Ve