comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: aiebat. Non effundamꝰ sangai
hic uult iosephus matrẽ adhuo
uixisse. Exuentes gͦ eũ tunicã
posimitã: miserunt in cist̾ũã:
in qua ñerat aqua. & recessit
ruben: meliora q̃rens pascua.
dum aut̃ sederent comedentes
panẽ: uderunt his maelitas
uenientes de galaad: portantes
in camelis aromata. ⁊ resinam.
dixitq uidas fr̾ib suis. Meliuis

Expanded text:
eum aiebat: Non effundamus sanguiHic vult Josephus matrem adhuc vixisse. Nudantes ergo eum tunica polymita, miserunt in cisternam, in qua non erat aqua; et recessit Ruben, meliora quaerens pascua; dum autem sederent comedentes panem, viderunt Ismaelitas venientes de Galaad, portantes in camelis aromata, et resinam, Dixitque Judas fratribus suis: Melius
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ alius agnus in eundẽ modũ. ⁊ in¬
trans cũ thimramate sac̾dos: accen¬
debat om̃s luc̾nas. ⁊ sic tota nocte in
altari erat odoi suatiis dño. uesꝑti¬
num tñ sacͥficiũ : meliꝰ erat. ⁊ ping¬
uius: matutino. quia sepe in die pre¬
ter illud: plura imponebant᷑. ⁊ in de
dam flunt de sũptu tradi sac̾cdoctim.
Iosephus uõ de publico. qui ⁊̃ cotidi¬
anam de sũptu sac̾dotum oblationẽ
uet̾mirat. Offe̾bant.i. sac̃dotes in
dieb uicis suȩ: assariũ farine oleo
mixte. ⁊ modica decoctione diuitte.
medietatẽ mane: ⁊ medietatẽ meridie
suꝑ altare. In hunc modũ eccłia mane
⁊ uesꝑe offert dño laudes. ⁊ ꝯpletori¬
um. uł potiꝰ: in pͥma ⁊ ꝯpletorio offert
confessionẽ ad mutuo orandũ: tanq
iuge sacͥficiũ. qͥa sacͥficiũ nr̃m deo ẽ

Expanded text:
r alius agnus, in eumdem modum. Et intrans cum thymiamate sacerdos, accendebat omnes lucernas, et sic tota nocte in altari erat odor suavis Domino. Vespertinum tamen sacrificium melius erat, et pinguius matutino, quia saepe in die praeter illud plura imponebantur. Et indedam tradunt, de sumptu tradi sacerdotum. Josephus vero de publico; qui etiam quotidianam de sumptu sacerdotum oblationem determinat. Offerebat enim sacerdos in diebus vicis suae assarium farinae oleo mixtae, et modica decoctione induratae, medietatem mane, et medietatem vespere super altare. In hunc modum Ecclesia mane et vespere offert Domino laudes et completorium, vel potius in prima et completorio offert confessionem, ad mutuo orandum, tanquam juge sacrificium, quia sacrificium nostrum Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
rius aut̃ de iugi sacͥficio uideamꝰ.
Iuge sac̾ficiũ uł indeficiens: ooti¬
die fiebat de sũptu publico. Mane of¬
ferebat᷑ agnus annicłs in holocaustũ:
cũ libam̃tis suis. ut tota die cremare¬
tur. in odorem suauem dño. Quo impo¬
sito suꝑ altare. sac̾dos eũ prums ⁊thi¬
miamate: ⁊ lotus: intͣbat tab̾nacłm.
ponebatq prunas cũ thimiamate suꝑ

Expanded text:
ficio videamus. Juge sacrificium, vel indeficiens, quotidie fiebat de sumptu publico . Mane offerebatur agnus anniculus in holocaustum, cum libamentis suis, ut tota die cremaretur in odorem suavem Domino. Quo imposito super altare, sacerdos cum prunis et thymiamate, et lotus intrabat tabernaculum, ponebatque prunas, cum thymi
Abbreviated transcription (Latin):
tum regnium erit uelut ferrum.
quod sicut ferrtim domat omnia
metalla. sic illud ꝯteret omĩa hec.
Qd̾ intelligendũ est: de imꝑio romã¬
noꝵ ⁊ Porro: quia uidisti partẽ pedũ
testeam: partem ferreã: sicut ferrũ
ciuiles discordiȩ ⁊ pars solidabitur.
pars alt̾a cont̾etur. Tunc suscitabit
deus regnũ celi. qd̾ cõminuet unu̾sa
regna hec. ⁊ stabit in et̾num. Suꝑ hoc
dicit iosephꝰ: sig̾cauit ⁊ damel regi de
lapide. qd mͥ ñ placuit indicare. hoc
aut̃ referunt hebrti ad regnũ suũ:
qd̾ expectant. Tunc rex cecidit in
Obtinuit aut damel a rege: ut tres
socii eiꝰ pͥncipatũ hre̾nt suꝑ ꝓuinci¬
as. ipse u̾o preeẽt in babisone: ⁊ sta¬
ea rex in fornace: quartũ similem fi¬
fbminis .s. cusꝰdam. iuxta quẽ gigan¬
tes edificauer̃t turrem. Septuagni¬
ta dicunt: in campo ꝑibolon. qd̵ int̾¬
p̃tatur: ꝯclusum. nam erecta statura:
circũ sepiuit rex campũ. Et ꝯuocauit
rex om̃s pͥncipes regionĩi. ad dedicati

Expanded text:
tum regnum erit quasi ferreum, quia sicut ferrum domat omnia metalla, sic illud conteret omnia haec; » quod intelligendum est de imperio Romanorum. « Porro quia vidisti partem pedum testeam, partem ferream, sicut ferrum civiles discordiae, et pars solidabitur, pars altera conteretur. Tunc suscitabit Deus regnum coeli, quod comminuet universa regna haec, et stabit in aeternum. » Super hoc dicit Josephus: « Significavit et Daniel regi de lapide, quod mihi non placuit indicare. Hoc autem referunt Hebraei ad regnum suum, quod exspectant. » Tunc rex cecidit in Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et staea rex in fornace quartum similem Fifluminis scilicet cujusdam, juxta quem gigantes aedificaverunt turrim. Septuaginta dicunt in campo Peribolom, quod interpretatur conclusum. Nam erecta statua circumsepivit rex campum, et convocavit rex omnes principes regionum ad dedicati
Abbreviated transcription (Latin):
ab origine. s a consumatione.
Consumatum aut̃ eiꝰ regnũ dr̃
postqͣm subiugatis ũbi nationi¬
bus reliquias isił eduxit de egip¬
toz Conuocauit gͦ rex conecto¬
res chaldeoꝵ ⁊ dixit ad eos. uid
sop̃niũ. s ignoro qͥd uiderim.
Qui responderunt syriace. et¬

Expanded text:
ab origine, sed a consummatione. ab origine, sed a consummatione. Consummatum autem ejus regnum dicitur, postquam subjugatis sibi nationibus reliquias Israel duxit ab Aegypto. Convocavit ergo rex conjectores Chaldaeorum, et dixit ad eos: Vidi somnium, sed ignoro, quid viderim. Qui responderunt Syriace:
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent᷑ coram rege cet̾is exili¬
ores : dixert̃ ad eũ. Tempta nos
obseero dieb .x. ⁊ da nobis legu¬
mina.⁊ aquã. ⁊ post hȩc contem¬
plare uultus nr̃os. ⁊ reliquoꝵ
qui uescunt᷑ cibo regio. ⁊ sicut
uideris: sic facias nob̾cũ. Porro:
malasar tollebat cibaria ⁊ uinũ
eoꝵ ⁊ dabat eis legumina. ꝓpt̃
hoc: animȩ eoꝵ erant limpide.
non hebetes. ꝓ multitudine ei¬
borum. nec confuse: ꝑ uarietate.
& corꝑa eoꝵ laborib aptiora. et
subito facti sunt eruditi. quia de¬
dit eis añs scientiã. ⁊ disciplurã.
et p̃cipue dameli: intelligentiã
uisionum. ⁊ sompnioꝵ. Et exactis
trib annis: statuti sunt in cons¬
pectu nabuch̃. et de om̃ib que
sciseitatus ẽ rex ab eis: inuenit de
cuplum. suꝑ cunctos ariolos. et
magos. qui erant in regno eiꝰ. &
fuit daniel in honore in chaldea:
regni sui uidit nabuchod̾.
et effugit ab eo sõpniũ. Nec ẽ
intelligendus: scd̾s annus regnu

Expanded text:
viderentur coram rege caeteris exilividerentur coram rege caeteris exiliores, dixerunt ad eum: « Tenta nos, obsecro, diebus decem, et da nobis legumina, et aquam, et post haec contemplare vultus nostros, et reliquorum qui vescuntur cibo regio, et sicut videris, sic facias nobiscum. » Porro Malasar tollebat cibaria et vinum eorum, et dabat eis legumina. Propter hoc animae eorum erant limpidae, non hebetes propter multitudinem ciborum, nec confusae pro varietate, et corpora eorum laboribus aptiora; et subito facti sunt eruditi, quia dedit eis Dominus scientiam, et disciplinam, et praecipue Danieli intelligentiam visionum et somniorum. Et exactis tribus annis statuti sunt in conspectu Nabuchodonosor, et de omnibus, quae sciscitatus est rex ab eis, invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos, qui erant in regno ejus. Et fuit Daniel in honore in Chaldaea,regni sui vidit Nabuchodonosor et effugit ab eo somnium . Nec est intelligendus secundus annus regni
Abbreviated transcription (Latin):
duxisset in babilonem nobi¬
liores pueros iudeoꝵ: ⁊ quosdam
de semine regio: pulebriores int̾
eos ⁊ doctiores qui stare possent
in palacio regis: ut ait iosephus
castrauit. Qdꝰ ⁊̃ aliis gentib quas
uastau̾at fecisse dinoscit᷑. & tradi¬
dit eos p̾posito eunuchoꝵ. ꝙ fecit
eos erudiri ꝓuincialib litt̾is. pa¬
rit̾ ⁊ chaldeis. Est aut̃ chaldea
lingnia: eadem quȩ ⁊ syra. ꝓpinqͣ
hebreꝵ. & iussit eis ministrari
cibos de mensa sua. fuerunt aut̃
int̾ eos . iiͦiͦ i. optumi de fibiis
iuda. daniel. ananias. Misael.
⁊ ararias. & mutauit rex eis no¬
mina. & dicti sunt: balthasar.
sidrac. Misac. ⁊ abdenago. Bal¬
thasar aut̃: erat nom̃ regii ge¬
neris. qd̾ imposuit danieli. ut
dicit epifaniꝰ: eo qd̾ iam cogita¬
ret de eiꝰ adoptione. Istis qua¬
tuor: p̃positꝰ eunuchoꝵ sp̃alem
posuit ꝓcuratorem. Malasar:
hii ꝓposuerunt ñ contaminani
cibis gentiũ. S cũ eogeret eos
malasar edere decibis regis: ne

Expanded text:
duxisset in Babylonem nobiliores pueros Judaeorum et quosdam de semine regio, pulchriores inter eos et doctiores, qui stare possent in palatio regis, ut ait Josephus, castravit, quod etiam aliis gentibus quas vastaverat fecisse dignoscitur . Et tradidit eos praeposito eunuchorum, et fecit eos erudiri provincialibus litteris, pariter et Chaldaeis. Est autem Chaldaea lingua eadem, quae et Syra, propinqua Hebraeae, et jussit eis ministrari cibos de mensa sua. Fuerunt autem inter eos quatuor optimi de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias, et mutavit eis rex nomina, et dicti sunt, Baltasar, Sidrach, Misach, et Abdenago. Baltasar autem erat nomen regii generis, quod imposuit Danieli, ut dicit Epiphanius, eo quod jam cogitaret de ejus adoptione. Istis quatuor praepositus eunuchorum specialem posuit procuratorem Malasar. Hi proposuerunt non contaminari cibis gentilium. Sed cum cogeret eos Malasar edere de cibis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in fauillã. quȩ rapit᷑ uento ⁊ non
ẽ inuentꝰ locus ei. lapis aut̃ factus
est mons magnꝰ. ⁊ impleuit ui¬
u̾sam t̾ram Nunc audĩ rex int̾pre¬
tationẽ eiꝰ: Tu es caput aureũ. cum
his qui succedent tͥ. & post hec ꝯsur¬
get regnũ aliud minꝰ te. Qd̾ intelligñ¬
dũ est: de regno mẽdoꝵ ⁊ ꝑsarum. tan¬
qͣm ꝑ duo brachia. ꝑ que deiectum ẽ
regnũ babilonis St regnũ t̾cium
aliud: eneum. qd imꝑabit t̃re: Qd̾ in

Expanded text:
e rapitur vento, et non est inventus locus ejus. Lapis autem factus est mons magnus, et implevit universam terram. Nunc audi, rex, interpretationem ejus. Tu es caput aureum, cum his qui succedent tibi. Et post hoc consurget regnum aliud minus te, » quod intelligendum est de regno Medorum et Persarum tanquam per duo brachia, per quae dejectum est regnum Babylonis. « Et regnum tertium aliud aen
Abbreviated transcription (Latin):
non incapite scd̃m philosphũ. Tu
cogitabas in stratu tuo: quis post
te muudi teneret pͥncipatum. et
oftendit tͥ d̾s regnaturos Uidebas
corã te statuã grandẽ. ⁊ t̾ribilem.
cuiꝰ caput ⁊ collũ erat. ex auro. ꝓe¬
ctus ⁊ brachia: de argento. uent ⁊

Expanded text:
non in capite secundum philosophum. « Tu cogitabas in stratu tuo quis post te mundi teneret principatum, et ostendit tibi Deus regnaturos. Videbas coram te statuam grandem et terribilem, cujus caput et collum erat ex auro, collum et brachium de argento
Abbreviated transcription (Latin):
ram eiꝰ indicau̾itis mͥ: ꝑibitis. & q̃o¬
mus ur̃ȩ publicabuntur. Et dixep̃t.
Non ẽ homo suꝑ t̾ram qui sermo¬
nem tuũ possit implere. exceptis
diis. quoꝵ ꝯu̾satio non ẽ cũ homi¬
nib Tuno p̾cepit rex in ira magna:
ut int̾fic̾entur om̃s sapientes ba¬
bilonis. ⁊ querebat᷑ daniel ⁊ socii
eiꝰ. ut ꝑirent. S̾ eũ accepisset da¬
niel: ing̾ssus: rogauit regem ut da¬
ret ei tempꝰ ad solutionẽ ꝑ unã noctẽ
tm̃. ut dicit iosephꝰ. ꝙ ingressus dam
el domũ cũ sociis suis: drauit deũ.¬

Expanded text:
ram indicaveritis mihi, peribitis, et domus vestrae publicabuntur. Et dixerunt. « Non est homo super terram, qui sermonem tuum possit implere exceptis diis, quorum conversatio non est cum hominibus. » Tunc praecepit rex in ira magna, ut interficerentur omnes sapientes Babylonis. Et quaerebatur Daniel, et socii ejus, ut perirent. Quod cum accepisset Daniel, ingressus, rogavit regem, ut daret ei tempus ad solutionem, per unam noctem tantum, dicit Josephus. Et ingressus Daniel ad domum cum sociis suis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib suis. Deus adhuo uisitabit uos.
⁊ reducet uos ad t̾ram ꝓ qua uirauit
patrib ur̃is. asportate ossa mea uo
mortitus ẽ. ⁊ conditus aronatibus.
Repositus ẽ in loco in egipto. nec motus:
donec egressi sunt filii isrł de egipto.

Expanded text:
suis: Deus adhuc visitavit vos, et reducet ad terram, pro qua juravit patribus vestris. Asportate ossa mea vobmortuus est, et conditus aromatibus, repositus in loco, in Aegypto, nec motus donec egressi sunt filii Israel de Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
Mane comedet p̃dam. ⁊ uespe min
diuidet spolia. Quidã referunt
hoc ad ierłm. quȩ fuit in sorte
bentamĩ. qui dr̃ lupus rapax.
adeo accepit. ⁊ ad huc eã comedit.
s in uesꝑe mundi: diuidet spm̃
uiuificantẽ: a litt̾a occidente.
hebrei ad altare qd̾ fuit in ie¬
rłm referunt: qd̾ diect᷑ lupus
rapax: ꝓpt̾ ignis uoracitatem.
In quo: in mane sac̾dotes uicti¬
partes suas que de sacͥficiiseis
ꝯtingebant. S ueriꝰ de paulo
intelligit᷑. qui fuit debeniamĩ.
qui pͥmo fideles ꝑsecutus: post
fidelis: eloquia dei ⁊ gradus
eccłie: dispenfautt. Uiꝰ quia hec
trib̾ multũ bellicosa fuit. Et
bñdixit singłis: ꝓpͥis bñdietto

Expanded text:
mane comedet praedam, et vespere dividet spolia . Quidam referunt hoc ad Jerusalem, quae fuit in sorte Benjamin, quae dicitur lupus rapax, a Deo accepit, et adhuc eam comedit, sed in vespera mundi dividet spiritum vivificantem a littera occidente. Hebraei ad altare, quod fuit in Jerusalem referunt, quod dicitur lupus rapax, propter ignis voracitatem in quo mane sacerdotes partes suaidebant. Sed verius de Paulo intelligitur qui fuit de Benjamin, qui primo fideles persecutus, post fidelis eloquia Dei, et gradus Ecclesiae dispensavit, vel quia haec tribus multum fuit bellicosa. Et benedixit singulis
Abbreviated transcription (Latin):
patre ad sepeliendũ in ebron. s tim̃¬
tes bella: deuiauert̃ ab itiuere re
cto. ueneruntq ad aream adad. ubi
ppłs postea murmurans cont̃ dm̃: di¬
uino igne ꝯsũptus ẽ. & planxert̃
ibi dieb septẽ. ⁊ ob hoc indigene
dix̾unt locũ illũ: planctũ egipti.
Tandẽ redeuntes ad uiã transito
iordane: sepelierunt eũ in spelun¬
ca duplici. Rediitq ioseph in egip¬
tatu ¶Timentes u̾o fre̾s eiꝰ ne mortuo
patre memor fieret iniuriȩ eorum:
dix̾unt ei. Pat̃ tirus adhuc uiuens.
mandauit: ut hȩc u̾ba tibi diceremꝰ.
Obsecro obliuiscaris scelerũ frm̃
tuoꝵ. Nos quoq oramꝰ. ut patͥ tuo
dimittas iniquitatẽ hanc. & ad ora

Expanded text:
t ad sepeliendum patrem in Hebron; sed timent ad sepeliendum patrem in Hebron; sed timentes bella deviaverunt a recto itinere; veneruntque ad aream Azad, ubi postea populus murmurans contra Deum divino igne consumptus est, et planxerunt ibi diebus septem. Et ob hoc indigenae dixerunt illum Planctum Aegypti. Tandem redeuntes ad viam, transito Jordane, sepelierunt eum in spelunca duplici. Rediitque Joseph in Aegypte. Timentes vero fratres ejus ne mortuo patre memor fieret injuriae eorum, dixerunt ei: Pater tuus adhuc vivens mandavit, ut haec verba tibi diceremus: Obsecro ut obliviscaris scelerum fratrum tuorum. Nos quoque oramus ut patri tuo dimittas iniquitatem hanc.
Abbreviated transcription (Latin):
eis IHeo locutꝰ est iacob. ⁊ eolle¬
git pedes suos suꝑ lectum. ⁊ obi¬
it. I appositus ẽ ad ppłm suũ .i.
ad angłos. eerta spe tandem/re.
Notum ẽ quidẽ: quod appositꝰ est
ad abraham ⁊ ysaac. s tam pau¬
ci: populus dici non possunt:
condirent eũ aromatib. & custo
egressa: an sopita foret.Condita
uero. xl.dieb seruabant. Hebreis
mos erat: incondita seruare dieb¬
Seruauerunt gͥ ⁊ ip̃si iacob: dieb.
xxx. & ita: sub amboꝵ custodia:
conditos auint: xxx. dieb eos plan¬
gunt .i. speciales missas sub nu¬
mero dierũ tot: ꝓ eis celebrant: &¬
quidã t̾ciam diẽ maxime celebrant
ꝓ sꝑitu. anima. ⁊ corꝑe. Alii: septi¬
mam. qͥa transeunt mortui ad sep¬
timã: quietis.uł: ꝓ septenario ani¬
mȩ ⁊ corꝑis. Sig̃caiit autẽ ioseph
pharaoni: ꝑ int̾cessores. qd̾ iuraue¬
rat patri de sepultura. & accepta
licentia a pħone: comitatus fr̃ib
suis: ⁊ multis senib egipti: deculit¬

Expanded text:
est Jacob, collegitque pedes suos super lectulum, et obiit, et appositus est ad populum suum, id est ad angelos, certa spe tandem in re . Notum quidem est quod appositus est ad Abraham, et Isaac, sed tam pauci populus dici non possunt. condirent eum aromatibus, et custegressa an sopita foret; condita vero undecim diebus servabant. Hebraeis mos erat incondita servare sepServaverunt igitur et ipsi Jacob diebus triginta, et ita sub amborum custodia conditos aiunt, triginta diebus eos plangunt, id est speciales missas sub numero tot dierum pro ipsis celebrant. Quidam tertiam diem maxime celebrant, pro spiritu, anima et corpore. Alii septimam, quia transeunt mortui ad septimam quietis, vel pro septenario animae et corporis. Significavit autem Joseph Pharaoni per intercessores, quod juraverat patri de sepultura, et accepta licentia a Pharaone comitatus fratribus suis, et multis senibus Aegypti detuli
Abbreviated transcription (Latin):
dauer in sepulchro helysei. Quod
cũ tetigisset ossa helysei: reuixit
homo. Iosephꝰ tam̃ dicit: latrones
ꝓiecisse in helysei sepulchrũ mor¬
tuũ. quẽ ip̃i uidebant᷑ int̾fecisse:
Mortuus ẽ aut̃ asael rex syrie. et
regnauit ꝓ eo filiꝰ eiꝰ benadab. cũ
quo dimicauit ioas rex isrł tribꝰ¬

Expanded text:
daver in sepulcro Elisaei. Quod daver in sepulcro Elisaei. Quod cum tetigisset ossa Elisaei, revixit homo. » Josephus tamen dicit latrones projecisse in Elisaei sepulcrum mortuum, quem ipsi videbantur interfecisse. « Mortuus est autem Hazael rex Syriae, et regnavit pro eo filius ejus Benadad. » Cum quo dimicavit Joas rex Israel tribu
Abbreviated transcription (Latin):
& ambulauit in uiis ieroborm. ñ
tam̃ adeo qͣntũ patres eiꝰ. helyseus
aut̃ egrotabat. & descendit ad eũ
ioas rex isrł. & flens dicebat. Pat̃
mi.cũrrus isrł. & auriga eiꝰ. Et
ait helyseus. Affer arcum ⁊ sagit¬
tas. & pone manũ tuã suꝑ arcũ.
Quo facto: suꝑposuit helyseus
manꝰ suas manib regis. ꝙ ait.
aperi fenestrã orientalem. ⁊ iace
sagittam. & iecit. ꝙ ait helyseus.
Sagitta dñĩ contͣ syriam. d ꝑcucies
partẽ syriȩ quȩ ẽ in affec: doneẽ
ꝯsumas eam. ꝙ sublato arcu cum
sagittis: dixit helyseus ad regẽ.
ꝑcute t̾ram iaculo. Cumq ꝑcus¬
sisset eã trib uicib: et stetisset:
iratus uir dei ait. Si ꝑcussisses
usq septies : tociens ꝑcussisses
syriam. Nunc aut̃ trib uicib ꝑ¬
cucies eã. ꝙ mortuus ẽ hehseus.
& sepelierunt eum iuxta abdiam.
porro: latruncłi moabite uen̾ant
in t̾ram uił eo anno Quidã autẽ
sepelientes hominẽ: uiderunt la¬
truncłos. & timentes. ꝓiecerunt ca¬

Expanded text:
oboam, non tamen adeo quantum patres ejus. Elisaeus autem aegrotabat, et descendit ad eum Joas rex Israel, et flens dicebat: « Pater mi, currus Israel, et auriga ejus. Et ait Elisaeus: Affer arcum, et sagittas, et pone manum tuam super arcum. » Quo facto superposuit Elisaeus manus suas manibus regis, et ait: « Aperi fenestram orientalem, et jace sagittam; et jecit. Et ait Elisaeus: Sagitta Domini est contra Syriam; et percuties partem Syriae, quae est in Aphec, donec consumas eam. » Et sublato arcu cum sagittis dixit Elisaeus ad regem. « Percute terram jaculo. Cumque percussisset eam tribus vicibus, et stetisset, iratus vir Dei ait. Si percussisses usque septies, toties percussisses Syriam; nunc autem tribus vicibus percuties eam. Et mortuus est Elisaeus, et sepelierunt eum juxta Abdiam. Porro latrunculi Moabitae venerant in terram eo anno. Quidam autem sepelientes hominem viderunt latrunculos, et timentes projecerunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
ad suos. Postea cong̾ssi st̃ iuxta uicũ
capharsalama. ł uictus uidas fugit
in ciuuitatẽ dauid. Et eg̾ssi st̃ sacer¬
dotes ad nichanorẽ. supplicantes. et
ostendentes holocausta: quȩ offe̾baił
ꝓ rege. d irridens sp̃uit eos.  appo¬
nens manũ capiti: urauit. Nisitra¬
ditus fu̾it mͥ uidas: cũ rediero suc¬
cendã locũ istũ. Et recessit nichanor
a ierłm. ⁊ uenit in bethoron. ⁊ susce¬
pit excitum syriȩ sibi destinatũ. Et

Expanded text:
ad suos. Postea congressi sunt juxta vicum ad suos. Postea congressi sunt juxta vicum Capharsalama, et victus Judas fugit in civitatem David. Et egressi sunt sacerdotes ad Nicanorem supplicantes, et ostendentes holocausta, quae offerebant pro rege, et irridens sprevit eos, et apponens manum capiti juravit: « Nisi traditus fuerit mihi Judas cum rediero, succendam locum istum. Et recessit Nicanor a Jerusalem, et venit in Bethoron, et suscepit exercitum Syriae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
centes. homo sacerdos de semine aa¬
ron uenit. ñ decipiet nos. Et eg̾ssi ft̃
ad bachidẽ. ⁊ occidit ex eis .lx. iuros
unadie scdm illud. Sanguiñe sc̃oꝵ
tuoꝵ effuder̃t incͥcuitu ietłm. ⁊ non
erat qͥ sepeliret. alii fuger̾t ab eo. di¬
centes Non ẽ ei ueritas ⁊ iudiciũ. Tunc
recessit bachides aierłm. ⁊ applicuit
in berecha. ⁊ multos ex eis qui a se
cebat om̃s u̾bis. ⁊ ad libitũ cuiq lo¬
quens: subito manu ualida tͣnffuga¬
rum circũ septus ẽ. & fecit mala in
uindictã in uiros desertores Uidñs
aut̃ alchimꝰ qd̾ ñ posset uidã susti¬
nere: rediit ad regẽ. accusans uidã
in multis. Et misit rex nichanorẽ
qui cũ eo fuerat rome in uideã. man¬
dans ei eu̾tere ppłm. Et uenit nicha¬
nor in ierłm cũ exercitu.  locutꝰ est
ad udã cũ dolo uerbis pacificis. ⁊ sa¬
littauert̃ se inuicem. S cũ udas in¬
tellexisset insidias: exiliit. ⁊ refugit

Expanded text:
centes: « Homo sacerdos de semine Aacentes: « Homo sacerdos de semine Aaron venit; non decipiet nos. Egressi sunt ad Bacchidem, et occidit ex eis sexaginta viros una die, secundum illud: Sanguinem sanctorum tuorum effuderunt in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret » Aliique fugerunt ab eo, dicentes: Non est veritas, et judicium. » Tunc recessit Bacchides a Jerusalem, et applicuit in Bethzecha, et multos ex eis qui ad se cebat omnes verbis, et ad libitum cuique loquens, subito manu valida transfugarum circumseptus est, et fecit mala in vindictam in viros desertores. Videns autem Alcimus quod non posset Judam sustinere, rediit ad regem, accusans Judam in multis. Et misit rex Nicanorem, qui cum eo fuerat Romae in Judaeam, mandans ei evertere populum. Et venit Nicanor in Jerusalem cum exercitu, et locutus est ad Judam in dolo verbis pacificis et salutaverunt se invicem. Sed cum Judas intellexisset insidias, exsiliit, refugit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regnauit ibi. hunc. dũ adhuc puer
ẽẽt. patriuis eiꝰ antochus epiphanes
pͥuauerat regno. ⁊ descendit romã:
in accusationẽ patrui Audiens u̾o̾
patrtiũ defunctũ: rediit. ⁊ plures re¬
ceꝑunt eũ: S ⁊ excitus ligauit antio¬
chũ: ⁊ lysiã: ut traheret eos ad eũ ¶d̾
cũ accepisset. ait. Nolite mͥ ostend̾e
faciẽ eoꝵ. & occidit eos ex̾citus. Et
sedit demetͥus suꝑ soliũ patris sui
Tunc uenert̃ ad regẽ impii ex iscł. ⁊
alchimꝰ aaronita dux eoꝵ. qui uolebat
fieri sac̾dos. & accusauer̃t iudã. dicen¬
tes. ꝑdidit uidas om̃s amicos tuos.
⁊ nos disꝑdidit de t̾ra nr̃a. Mitte
gͦ uirũ cui credis. qui uideat ext̃mi¬
niũ. ⁊ uindicet. Et ꝯstituit rexalchi¬
mũ pͥncipẽ sac̃dotũ. cł misit cũ ex̾¬
citu bachidẽ in iudeã. Qui misit min¬
cios ad iudã ⁊ frẽs eiꝰ indolo. loq̃ntes de
pac̾ẽ. Ꝙ ñ attendit uidas sermonib
eoꝵ Multi uͦ de ppło credider̃t eis. di¬

Expanded text:
huc puer esset, patruus ejus Antiochus Epiphanes privaverat regno et ascendit Romam in accusationem patrui. Audiens vero patruum defunctum rediit, et plures receperunt eum. Sed exercitus ligavit Antiochum, et Lysiam, ut traheret eos ad eum. Quod cum accepisset, ait: « Nolite mihi ostendere faciem eorum. » Et occidit eos exercitus, et sedit Demetrius super solium patris sui. Tunc venerunt ad regem impii ex Israel, et Alcimus Aaronita dux eorum, qui volebat fieri sacerdos. Et accusaverunt Judam, dicentes: « Perdidit Judas omnes amicos tuos, et nos disperdidit de terra nostra. Mitte ergo virum, cui credis, qui videat exterminium, et vindicet nos. Et constituit rex Alcimum principem sacerdotum, et misit cum exercitu Bacchidem in Judaeam. Qui misit nuntios ad Judam et fratres ejus in dolo, loquentes de pace. Et non attendit Judas sermonibus eorum. Multi vero de populo crediderunt eis, di
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ab hostib tuler̃t illud in mo¬
din: ⁊ sepeliert̃ in sepulchro patrũ
suoꝵ. & planxit eũ ppłc t̾re planctu
magno. Et emerserunt iniqui ex isrł.
i facta ẽ fames magna. ⁊ tradidit se
bachidi om̃is regio. Et elegit bachides
impios uiros. ⁊ ꝯstituit eos dn̾os
regionis. Qui ꝑseq̃bant᷑ amicos iude.
It ꝯgregati sunt amici iude. eligentes
frĩs sui. & querebat bachides
eum occidere: Tunc ionathas cũ suis
fugit in desertũ thecue. q misit fra¬
trem suũ ioħem ad nabutheos ami¬
cos suos: ut cõmendarent ei appara¬
tum suũ: quierat p̃ciosus. Q exeun¬
tes filii iambri ꝑcussert̃ ioħem. et
tulerunt omĩa que habebat. Post
hec: nunciatũ est ionache ⁊ simoni

Expanded text:
corpus ejus ab hostibus, tulerunt illud in Mocorpus ejus ab hostibus, tulerunt illud in Modin. Et sepelierunt in sepulcro patrum suorum. Et planxit eum populus terrae planctu magno, et emerserunt iniqui in Israel, et facta est fames magna, et tradidit se Bacchidi omnis regio. Et elegit Bacchides impios viros, et constituit eos dominos regionis; qui persequebantur amicos Judae. Et congregati sunt amici Judae, eligentes fratris sui, et quaerebat Bacchides eum occidere . Tunc Jonathas cum suis fugit in desertum Thecuae, et misit fratrem suum Joannem ad Nabuthaeos amicos suos, ut commodarent ei apparatum suum, qui erat pretiosus. Et exeuntes filii Jambri percusserunt Joannem, et tulerunt omnia quae habebat. Post hoc nuntiatum est Jonathae, et Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea: cũ audisset demetͥus quia ce¬
cidit nichanor cũ suis: misit rursũ
in uideã bachidẽ. ⁊ alchimũ. ⁊ dextrũ
cormi cũ illis. & applieuert̃ ex̾citum
ad ierłm. ⁊ surgentes abierunt in be¬
rea. & iudas posuit castra in laisa
cũ trib milib electoꝵ. Qui uidentt
multitudinẽ hostiũ: timuerunt
ualde. ⁊ subtrayerunt se de castris.
nec remansert̃ cũ uida nisi. dccc
uiri. S et uidas corde dissolutus ẽ
ham bellũ ꝑurgebat eũ. nec habe¬
bat tempꝰ cong̾gandi.  locuti sunt
ad eũ qui residui erant. Non pote¬
modo. ⁊ reu̾tanur ad fres nr̃os. ⁊
tunc pugnabimꝰ adu̾sus eos. Qui .R.
ab eis. ⁊ suꝑinducamꝰ oppͥbriũ głe¬
nie. s moriantur in uirtute ꝓpter
fr̃es nr̃os. Et cong̾ssi sunt cũ hostib.
⁊ expugnabant cornu dextrũ. Qui au¬
tem in sinistro cornu erant: uenert
eis a tergo. u ingrauatũ ẽ p̃liũ. se ceci¬
dit uidas. ⁊ ceteri fuger̾t. Si mon au¬
tem ⁊ ionathas frẽs eiꝰ redimentes

Expanded text:
Interea cum audiisset Demetrius quia cecidit Nicanor cum suis, misit rursum in Judaeam Bacchidem, et Alcimum, et dextrum cornu cum illis, et applicuerunt exercitum ad Jerusalem . Et surgentes abierunt in Beream, et Judas posuit castra in Laisa cum tribus millibus electorum. Qui videntes multitudinem hostium timuerunt valde, et subtraxerunt se de castris, nec remanserunt cum Juda, nisi octingenti viri. Sed et Judas corde dissolutus est; nam bellum perurgebat eum, nec habebat tempus congregandi. Et locuti sunt ad eum, qui residui erant: Non potemodo, et revertamur ad fratres nostros, et tunc pugnabimus adversus eos. Qui respab eis, et superinducamus opprobrium ge, sed moriamur in virtute propter fratres nostros. » Et congressi sunt cum hostibus, et expugnabant cornu dexterum. Qui autem in sinistro cornu erant, venerunt eis a tergo, et ingravatum est praelium, et cecidit Judas, et caeteri fugerunt, Simon autem et Jonathas, fratres ejus redimentes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fugit ex̾citus demetrii. ⁊ cecidit deme¬
lus in illa die Tunc misit alexander
ad ptolomeũ regẽ egipti. dicens. Da
mͥ filiã tuã uxorẽ. Q acquieuit ptolo¬
meus. sig̃cans: ut occurreret ei ptab¬
maide. d exiuit ptolomeus de egipto.
⁊ filia eiꝰ cleopatra. sł occurremi sibi
alexandro in ptolomaide: dedit eam
uxorẽ. Tuncalexander uocauit ad sen
nathã. & ueniens ionathas ꝑtolomi¬
dem: inuenit grãm in ꝯspectu duoꝵ
regũ. Et uenert̃ quidã pestilentes e
isrł post eũ: ⁊ accusabant eũ. s ñ at¬
tendit ad eos rex. s magnificauit io¬
nathã. ⁊ induit eũ purpura. ⁊ scͥpsit
eũ int̾ pͥmos amicos Sunt aut̃ . iiiͦi.
insignia regalia. purpura. fibula au¬
rea.diadema ⁊ sceptrũ & reu̾sus ẽi

Expanded text:
et fugit exercitus Demetrii, et cecidit Demeet fugit exercitus Demetrii, et cecidit Demetrius in illa die. Tunc misit Alexander ad Ptolemaeum, regem Aegypti, dicens: « Da mihi filiam tuam uxorem. Et acquievit Ptolemaeus significans, ut occurreret ei Ptolemaide. Et exivit Ptolemaeus de Aegypto, et filia ejus Cleopatra, et occurrenti sibi Alexandro in Ptolemaide, dedit ei uxorem. » Tunc Alexander vocavit ad se Jonatham, et veniens Jonathas Ptolemaidem invenit gratiam in conspectu duorum regum. Et venerunt quidam pestilentes ex Israel post eum, et accusabant. Sed non attendit ad eos rex, sed magnificabat Jonathan, et induit eum purpura, et scripsit eum inter primos amicos. Sunt autem quatuor insignia regalia, purpura, fibula aurea, diadema et sceptrum. Et reversus e
Abbreviated transcription (Latin):
coronã aureã. & induit se ionathas
stola scã in die sollẽpni scenophegia.
⁊ꝯg̾gauit ex̾citum. ⁊ fecit armaco¬
piosa. Qd̾ audiens rex demetͥus: ꝯtͥsta¬
tusẽ. ⁊ remisit ad ionathã in hec u̾¬
ba. Manete inamititia nr̃a. ⁊ nunc ab¬
soluo om̃s uideos atͥbutes. ⁊ poteta¬
tem arcis quȩ ẽ in iecłm. do sũmo sa¬
cerdoti.: ⁊ omnẽ animã ideoꝵ quȩ
ẽ in regno meo captiua: relinquo
lib̾am gͣtis. ⁊ qd om̃s dies sollẽpnes:
sin dies immunitatis. ⁊ remissions.
& ddies decreti cͥca illos .i. tres ante sol¬
lẽpnitatẽ ⁊ tres post P tolomaidem:
⁊ duas quitates confines eiꝰ: do sũmo
staurauda oꝑa scõꝵ. ⁊ ad innouandos
muros in ierłm. & in uidea sũptus da¬
bunt᷑ de rationib regis. Ionathas aut̃
⁊ ppłc ñ credider̃t ei. ce ꝯplacuit eis in
alexandrũ. ⁊ ferebant ei auxiliũ om̃i
bus dieb. Tunc ꝯg̾gauit rex alexander
ex̾citum: ⁊ mouit castra ꝯtra demetũ.

Expanded text:
auream, et induit se Jonathas stola sancta in die solemni Scenopegiae, et congregavit exercitum, et fecit arma copiosa. Quod audiens rex Demetrius contristatus est, et remisit ad Jonatham in haec verba: Manete in amicitia nostra, et nunc absolvo omnes Judaeos a tributis, et potestatem arcis, quae est in Jerusalem, do summo sacerdoti, et omnem animam Judaeorum, quae est in regno meo captiva, relinquo liberam gratis, et quod omnes dies solemnes sint dies immunitatis et remissionis, et dies decreti circa illos, » id est tres ante solemnitatem, et tres post. Ptolemaidem, « et duas civitates confines ejus do summo stauranda opera sanctorum, et ad innovandos muros in Jerusalem, et in Judaea sumptus dabuntur de rationibus regis. Jonathas autem et populus non crediderunt ei. » Et complacuit eis in Alexandro, et ferebus diebus. Tunc congregavit rex Alexander exercitum, et movit castra contra Demetrium,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uoluit ꝯp̾hendere ionatham
occulte. s ñ potuit. Nam innotuit
cidit eos. & secessit ionathas cũ suis
in betbessi. quȩ ẽ in deserto. ⁊ firma¬
uit eam. Et ascendit bachides in
uirtute magna. ⁊ obsedit betbes¬
sem. Q egͥssus ionathas reliquit
simonẽ in ciuitate. &ł fecit sibi
ionathas numerũ. ⁊ ꝑcutiebat.
ꝑ noctem multos hostiũ in tab̾¬
nacłis eoꝵ Simon uͦ eg̾ssus de ci¬
uitate: succendit machinas. et
pugnauerunt ꝯtra bachidem. &
ꝯtritus ẽ ab eis. Et iratus ẽ bachi¬
des ꝯtra uiros qui reduxerant
eum in iuãtã. ⁊ multos ex eis oc¬
cidit. Qd̾ audiens ionathas: misit
ad eũ legatos ꝯponere pacẽ cũ ipso.

Expanded text:
Qui voluit comprehendere Jonathan Qui voluit comprehendere Jonathan occulte, sed non potuit; nam innotuit cidit eos. Et secessit Jonathas cum suis in Bethbessen, quae est in deserto et confirmavit eam. Et ascendit Bacchides in virtute magna et obsedit Bethbessen. Et egressus Jonathas reliquit Simonem in civitate, et fecit sibi Jonathas numerum, et percutiebat per noctem multos hostium in tabernaculis eorum. « Simon vero egressus de civitate, succendit machinas, et pugnaverunt contra Bacchidem, et contritus est ab eis. Et iratus est Bacchides contra viros, qui reduxerant eum in Judaeam. Et multos ex eis occidit. Quod audiens Jonathas misit ad eum legatos, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerunt ad eos de insiliis. ⁊ ꝑ¬
cusserunt multos in uindictam
sanginis frĩs sui. ⁊ redieriut ad
tipan iordanis Et audiuit bachi¬
des. & uenit die sabbatoꝵ in uirtu¬
te magna. Et dixt ionatbas ad su¬
os. Ecce bellũ ex adu̾so. aqua uͦ ior¬
danis: hinc ⁊ inde ⁊ paludes. ⁊ sal¬
tus. ⁊ non ẽ locus diuertendi. Cla¬
mate gͦ in celum.⁊ pugnemꝰ. Et cõ¬
missum ẽ bellũ. & cecidert̃ ex par¬
te bachidis mille uiri. ł uersus
ẽ bachides in frigã. ⁊ reu̾sus ẽ in
tates munitas. ⁊ posuit custodiã
in eis. Ꝙ accepit filios pͥncipum
regionis obsides. ⁊ posuit eos in
arce in ierłm in custodia Tunc
p̃cepit alchimꝰ destrui muros do¬
mus sẽx interioris. ⁊ destrui oꝑa¬
ꝓpħaꝵ: Cumq cepisset destruere:
ꝑcussus ẽ paralisi. ⁊ mortuus est
cũ tormento magno Tunc rediit ba¬
chides ad regem. & siluit t̾ra iuda du¬
obus annis Post quos uiri iniqui in
isił reduxerunt bachidem in iudeã:

Expanded text:
ad eos de insidiis, et percusserunt multos in vindictam sanguinis fratris sui, et redierunt ad ripam Jordanis. Et audivit Bacchides, et venit die Sabbatorum in virtute magna. Et dixit Jonathas ad suos: « Ecce bellum ex adverso, aqua vero Jordanis hinc et inde et paludes, et saltus, et non est locus divertendi. Clamate ergo in coelum, et pugnemus, et commissum est bellum. » Et ceciderunt ex parte Bacchidis mille viri, et versus est Bacchides in fugam, et reversus est in tates munitas, et posuit custodiam in eis. Et accepit filios principum regionis obsides, et posuit eos in arce in Jerusalem in custodia. Tunc praecepit Alcimus destrui muros domus sanctae interioris, et destrui o Cumque coepisset destruere, percussus est paralysi, et mortuus est cum tormento magno. Tunc rediit Bacchides ad regem, et siluit terra Juda duobus annis. Post quos viri iniqui in Israel reduxerunt Bacchidem in Judaeam.
Abbreviated transcription (Latin):
Do temꝑe: ascendit alexander filiꝰ¬
Santiochi epiphanes: ⁊ occupauit
ptolomaidã. ⁊ regnauit inea Qd̃ au¬
diens demetus: ꝯg̾gauit ex̾citum. et
misit ad ionathã: ut secũ fac̾et pacẽ:
⁊ non: cũ alexandro. Insuꝑ dedit ei po¬
testate ꝯg̾gandi ex̾citum. & obsides qͥ
erant in arce uissit ei reddi. Et uenit
ionathas in ierłm. ⁊ cepit innouare
curtatẽ.⁊ muniuit montẽ syon in
cͥcuitu. ił fuger̾t custodes quos posu¬
erat bachides in uidea. tam̃: in betsu¬
ra aliqui remansert̃. quȩ erat eis ad
refugiũ. Et audiuit alexander ꝓmis¬
sa quȩ fec̾at demetus ionathe: ⁊ p̃lia
⁊ uirtites quas ip̃e fec̾at ⁊ fr̾es eiꝰ. s¬

Expanded text:
o tempore ascendit Alexander, filius Antiochi Epiphanes, et occupavit Ptolemaidem, et regnavit in ea . » Quod audiens Demetrius congregavit exercitum, et misit ad Jonathan, ut secum faceret pacem, et non cum Alexandro. Insuper dedit ei potestatem congregandi exercitum, et obsides qui erant in arce, jussit ei reddi. Et venit Jonathas in Jerusalem, et coepit innovare civitatem, munivit montem Sion in circuitu, et fugerunt custodes, quos posuerat Bacchides in Judaea. Tamen in Bethsura aliqui remanserunt, quae erat eis ad refugium. Et audivit Alexander promissa, quae fecerat Demetrius Jonathae, et praelia, et virtutes, quas ipse fec
Abbreviated transcription (Latin):
placuitq sexmo romanis. ⁊ scͥpse¬
runt federis forma. & rescͥptum
in tabulis eneis miserunt in ierłm.
ut eẽt ibi memoriale. in hunc mo¬
dum. Bene sit romanis: ⁊ gentiiu¬
deoꝵ: in mari :⁊ in t̾ra ⁊ pax inet̾¬
num. Qd̾ si institerit bellũ roma¬
nis: auxiliũ feret gens uideoꝵ. ñ
accipiens stipendia a romanis. Io¬
ip̃m facient romani uideis Tunc
scͥpserunt romani ad demetrium.
Quare gͣuasti uigum turũ suꝑ ami¬
cos nr̃os ⁊ socios iudeos: Sigͦ itersi
adierint nos adu̾sum te: faciemꝰ l

Expanded text:
Placuitque sermo Romanis, et scripserunt foederis formam, et rescriptum in tabulis aeneis miserunt in Jerusalem, ut esset ibi memoriale in hunc modum: « Bene sit Romanis et genti Judaeorum, in mari et in terra, et pax in aeternum. Quod si institerit bellum Romanis, auxilium feret gens Judaeorum, non accipiens stipendia a Romanis. Idipsum facient Romani Judaeis. » Tunc scripserunt Romani ad Demetrium: « Quare gravasti jugum tuum super amicos nostros, et socios Judaeos? Si ergo iterum adierint nos; adversum te faciem
Abbreviated transcription (Latin):
snis
Unec audiuit iudas nom̃ roma¬
noꝵ. ⁊ uirtutes eoꝵ quas fecant
in orbe. & quos uolebant: uł priua¬
bant regno: uł exaltabant. dł qd̾ cũ
amicis optime ꝯseruabant amici¬
tias. Q in om̃ib istis nemo postula¬
bat sibi diadema: s fecert̃ sibi cu

Expanded text:
nis. unc audivit Judas nomen Romanorum, et virtutes eorum, quas fecerant in orbe, et quos volebant, vel privabant regno, vel exaltabant, et quod cum amicis optime conservabant amicitias, et in omnibus istis nemo postulabat sibi diadema , et fecerant sibi cu
Abbreviated transcription (Latin):
esꝰ armis ꝓiectis. sł eg̾ssi de castellis
iudas in eircuitu: ꝑcussert̃ eos usq
ad unũ. ⁊ caput nichanoris ampu¬
tantes: ⁊ dexterã quã suꝑbi extende¬
rat: suspendert̃ eam ꝯtra ierłm. et
linguã eius minutatim incisam de¬
derunt auib ad comedendũ. s statu¬
erunt diẽ illã sollẽpnem om̃ib an¬
nis. & siluit t̾ra iuida ap̃liis diet¬

Expanded text:
armis projectis. Et egressi sunt de castellis Judaeae in circuitu, et percusserunt eos usque ad unum. Et caput Nicanoris amputantes, et dexteram quam superbe extenderat, suspenderunt ea contra Jerusalem, et linguam ejus minutatim incisam dederunt avibus ad comedendum. Et statuerunt diem illam solemnem omnibus annis. Et siluit terra Juda a
Abbreviated transcription (Latin):
ne eum ꝓpt̃ spẽm mulieris: oceid̾ent.
sororẽ suã eam ẽẽ dixit. & sublata ẽ et
mulier ualde pulchra in domitm pha¬
raonis. Abram uͦ bene usi st̃ egiptii:
ꝓpt̾ eam. Deus u̾o desid̾ium regis im¬
pediuit ne tang̾et eam: egͥtudine ⁊
tumultu curaꝵ. Et cũ ꝓ salute regis
sacͥficarent sac̾dotes: ꝑ iram di aces¬
disse sig̾cauerunt. eo quod uxori pere¬
grim inturiã inferre uoluisset. uoca

Expanded text:
ne eum propter speciem mulieris, occiderent, sororem suam eam dixit esse. Et sublata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Voca
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cio eg̾ssionis de egipto .i.
iunio. dieꝰ hac: in kldis .s. iunii.
uenerunt ad montẽ sẏmai. Fixe
runtq tentoria e regione mon
nendo enĩ scͥpturas .xxͣx. diẽs ꝓ
mense ponimus. quasi mediam
int̃ lunares ⁊ solares menses: eli¬
gendo utã. Lunares enĩ infra tri¬
cenariũ inueniunt᷑ quidã. ultra
uo non. Solares uͦ plures: hunc
numerũ excedunt. a phase quid̃.¬

Expanded text:
tio egressionis de Aegypto, id est Junio, die hac, in Kalendis Junii, « venerunt ad montem Sinai, fixeruntque tentoria e regione montnendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quid
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. N on facies tͥ sculptile.
Nec omnẽ siłitudinẽ que ẽ in
lachrum solis. ⁊ lune. ⁊ huimiͦ.
nec hominis: aut iumenti. ⁊ hiiꝰ¬
modi. Nec draconis. uł reptilis
cuiꝰ liba. quȩ colebat diu̾sus
hominis error. Nec coles: nec ⁊̃
adorabis: ea. Colere ẽ. in mente
adorare. adorare aut̃ ẽ si non
animo. saltem ꝓ metu. uł regi¬
bus adulando: adorare Postea ad
inculcandã custodiã dictr. ⁊ dicen¬
doꝵ: addidit incident̃. Ego sũ dñs
deus tiuus. fortis. ⁊ zelotes. uisitans
iniqͥtates patrũ i filios in t̾ciam
⁊ quartã ꝓgeniem his qui od̾unt

Expanded text:
erint. « Non facies tibi sculptile, » Nec omnem similitudinem, quae est in lacrum solis, et lunae, et hujusmodi, nec hominis, aut jumenti, aut hujusmodi, nec draconis, vel reptilis cujuslibet, quae colebat diversus hominum error: « Non coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in filios in tertiam et qua
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt me. ⁊ custodiunt p̃cepta m̾a.
⁊ elus dicit᷑ inuidia. dicit᷑ ⁊̃ amor. s
ꝓpͥe. anior uiri ad uxorem. ꝓ quo su¬
stinere nequit alt̾ius accessum ad
sum celotes .i. non patior te forni¬
cari post deos alienos. Qd̾ addidit
se uisttare pecc̃a pr̃m in filios. ai¬
unt heretici. Non ẽ bonus hic sermo.
ut ꝓ peccato alt̾ius quis puniat᷑. ⁊ di
his inttis apparet. qd̾ ñ hoc nomine
uisitans innuit᷑. Ex pietate enum:
uisitamꝰ infirmos. & ip̃e ex mansu¬
parcit. Alioqͣn: quasi post longam
expectationẽ: iustius punit. et de
tempali pena tm̃ intelligendum est.
sieut de achãt: ⁊ iehu in posteris
uindictam sũptam legimꝰ. Uł pot̾
exprimi seu̾itas iuste iudicantis.
Gtauiꝰ enĩ punsunt᷑ peccautes: si fi¬
ꝓ expectatione. Origenes tam̃ hic in¬
telsigit ꝑ patres: demones. ꝑ poste

Expanded text:
iunt praecepta mea. » Zelus dicitur invidia, dicitur etiam amor, sed proprie amor viri in uxorem, pro quo sustinere nequit alterius accessum ad sum zelotes, » id est non patiar te fornicari post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in filios, aiunt haeretici: Non est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dhis mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mansuum, parcit; alioqui quasi post longam exspectationem justius punit. Et de temporali poena tantum intelligendum est. Sicut de Achab, et Jehu, in posteris vindictam sumptam legimus . Vel potest exprimi severitas juste judicantis. Gravius enim puniuntur peccantes, si fipro exspectatione. Origenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per poster
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ adam de fructib t̃rȩ co¬
medit. Noe ex ymbrib ereptus
ẽ. abrahã. chananeã obtinuit.
ysarc: natus de senib. Iacob ꝓle
ditatus. Ioseph: sublimatus.
Fr̃ant gͦ hec u̾ba uobis amabiliora
qͣm filii. uł uxores. Et eduxit po¬
pulũ in occursũ dnĩ ad radicem
montis. Ascendit aut̃ dño iu¬
bente moyses: ⁊ aaron: ultra
t̾minos. sac̃dotes .i. maiores: ⁊
popłs: ñ t̾nsierunt. loentusq
legem u̾bo tm̃. in figuram: qd̾

Expanded text:
per quem Adam de fructibus terrae coper quem Adam de fructibus terrae comedit, Noe ex imbribus ereptusest; Abraham Chananaeam obtinuit, Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt autem, Domino jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, id est majores, et populus non transierunt. Locutusquelegem, verbo tantum, in figura, quod
Abbreviated transcription (Latin):
caligine: ut audiat me ppłs: Io¬
quentẽ ad te. uade. scĩfica ppłm
hodie ⁊ cras .i. lauent se. ⁊ uestim̃¬
ta sua.lacent ab amplexib. et
sint parati in diem t̾ciũ. & con¬
stitues t̾minos ꝑ cͥcuitum montis.
quos qui tͣnsierit tune: ⁊ tetigerit
montẽ: morietur. Manus ñ tan¬
get eum. s lapidabit᷑. aut iaculis
confodiet᷑. siue iumentũ: siue hõ.
utebant᷑ aut̃ ut ait iosephus in
hiis duob dieb ꝯuimiis opulen¬
ter. ⁊ ornam̃tis decent̾. Iam adue.
cepunt audiri tontrura. ⁊ mica¬
re fulgura. ⁊ nubes densa opu¬
it montẽ. ⁊ clangor bucine ꝑ¬
strepabat. fumabat mons. quia
mons tremuit ut arunt hebres.
⁊imiit ppłs. s et moysen ira di
ꝑiisse putabant. Tandẽ letus
apparuit moysex. ⁊ serenꝰ aer
eũ eo. Reu̾sus ẽ inter eos. ⁊ ait iłł.
hodie ñ audietis moysen fihiũ
illũ: qui ꝓ uobis ꝑeussit egiptũ.
qui mare dedit iter. qui cĩbum
de celo: potum de petra ꝯcessit.

Expanded text:
audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis confodietur, sive jumentum, sive homo. » Utebantur autem, ut dicit Josephus, in his duobus diebus, conviviis opulenter et ornamentis decenter. CAP. coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat mons, quia mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit,
Abbreviated transcription (Latin):
rem: qͣm amor filioꝵ in parentes.
non dico: parentũ in filios. humor
enĩ ascendit detrunco ad ramos
in uno oꝑe carnali uł erunt duo:
Non enĩ ex sanguine uno: s ex san¬
guinib: ꝯcreatur paruuli caro

Expanded text:
rem, quam amor filiorum in parentes, non dico parentum in filios, humor enim ascendit de trunco ad ramos, in uno carnali opere. Vel erunt duo Non enim ex sanguine uno, sed ex sanguinibus concreatur parvuli caro,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et in hunc ortum: intͦduxit
d̾s adã. ⁊ uxorẽ eiꝰ. p̃cipiens eos hr̃e¬
plantationis sollicitudinẽ. & ex du
uident᷑. in quo semꝑ singłarit̾ fit ł ẽ¬
sermo de eiꝰ uxore. N ota. qd de for¬
matione mulieris agendo: de cor¬
pore tm̃ dictũ est. Uñ quidã id̾o tacitũ ẽẽ
uoluert̾ de anua: ut daret᷑ intłłigi:
sic tͣductam aĩam mulieris de auima
uiri: sic̃ carnẽ de carne Aug̃ ⁊̃ hesita
tacitũ est de anima: potꝰ cont᷑ eos ẽ. Si
enĩ fuit aĩa mulieris ex cͣctuce: alit̃ fc̃a
ẽ qͣmaĩa uiri. quei de nichilo.  si alit̃
fiebat: taceri ñ debuit. ne sic facta puta¬
ret᷑: ut ĩa audieramꝰ deaĩa uiri. Itaq ta¬
qͣi dñs eiꝰ. Iait. hec uocabit᷑ uirago.
.i. a uiro acta. ⁊ ẽ sũptũ nom̃: aiuri no¬
mine: ut mat̾ia de mat̾ia sũpta fu̾at. ⁊̃
denominatio in hebreo: hec ẽ. Is enĩ. dr̃
uir. inde denominat issa. ut auiro:
uirago. hoc nom̃: ꝓpͥum nom̃ mulieris¬

Expanded text:
In hunc hortum introduxit Deus Adam, et uxorem ejus, praecipiens eos plantationis habere sollicitudinem. » Et ex duavidentur, in quo semper singulariter sermo est de ejus uxore. Nota quod, de formatione mulieris agendo, de corpore tantum dictum est. Unde quidam ideo tacitum esse voluerunt de anima, ut daretur intelligi, sic traductam in animam mulieris de anima viri, sicut carnem de carne. Augustinus etiatacitum est de anima potius contra eos est. Si enim anima mulieris fuit ex traduce, aliter facta est quam anima viri, quae de nihilo. Et si aliter fiebat taceri non debuit, ne sic facta putaretur, ut jam audieramus de anima viri, itaque ta ejus, et ait: Haec vocabitur virago , id est a viro acta, et est sumptum nomen a viri nomine, ut materia de materia sumpta fuerat. Etiam denominatio in Hebraeo est. Is enim vir dicitur, unde denominatur ista, ut a vir virago: hoc nomen proprium illius mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
głos. adduxit auctorita
quo scirent enm sibi p̃eẽ: q̃ fecisti
Qut sciret adam: nullum ex eis ẽẽ sibi
simile. Imposiitq eis noĩa adam. lo¬
ns ⁊ lingua hebrea. q̃ sola fcat ab

Expanded text:
os. Adduxit autem pro quo scirent eum sibi praeesse, et sciret Adam nullum ex eis simile sibi. Et imposuit eis nomina Adam lingua Hebraea, quae sola fuit ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ sedebit animo eiꝰ : dimitret eã
lib̾am. Non enĩ liceat ei aut reuoca¬
re eã in seruitutẽ: aut uenundare
alii. Maleficum quoq suspensum
in patibulo: eadem die iussit deponi.
⁊ cadauer eadem die sepeliri. quia
maledictus erat omĩs pendens in
ligno .i. sufficit ad penã: qd̾ turpẽ
⁊ maledictam suscepit mortem. ne
nabile quoq dixit apud dm̃: si mu
lier ueste uirili: aut uir ueste fe

Expanded text:
 sederit animo ejus, dimittat eam liberam. Non enim licet ei, aut revocare eam in servitutem, aut venundare alii. Maleficum quoque suspensum in patibulo ea die jussit deponi, et cadaver ea die sepelire, quia maledictus erat omnis pendens in ligno, id est sufficit ad poenam quia turpem et maledictam suscepit mortem, ne nabile quoque dixit apud Dominum, si aut mulier veste virili, aut vir veste fe
Abbreviated transcription (Latin):
e talione quoq legis. occasione
falsi testis: apꝑosuit. ut si dili¬
gentissime ꝑscrutantes dep̃hend̾ent
falsum testim: redd̾ent ei qd̾ cogita¬
uerat facere ꝓximo suo .s. ar̃am ꝓ aĩa.
oculũ ꝓ oculo. dentẽ ꝓ cdente. pedem¬

Expanded text:
e talione quoque legis, occasione falsi testis, apposuit ut si diligentissime perscrutantes deprehenderent falsum testem, redderent ei quod cogitaverat facere proximo suo, animam pro anima, oculum pro oculo, dentem