comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ba ses:quã sc̃e eccłȩ doctores accipimus :
Inbasib quippe columnȩ: in columnis
autẽ totius fabricȩ pondus erigit᷑. N
gͦ immerito doctores scĩ basiũ nomine
de signant᷑ : quia dũ recta prȩdicant.
& prȩdicationi suȩ uiuendo concordant
om̃e pondus ȩccłȩ fixa morũ suorũ graui¬
tate sustentant. Asꝑas ab infidelib tẽp¬
tationes fert̃: & quȩq inp̃ceptis dei ue¬
lut difficilia a fidelib formidant᷑. exẽplis
oꝑũ facilia ostendt̃. Unde & bene cũ inty¬
po eccłȩ tab̾naculũ figeret᷑: ad moysen
dr̃. Facies colũnas quat tuor: & bases ea¬
rũ uestitas argento. In argento enĩquid a¬
liud quã claritas diuinisermonis accipit᷑:
sic̃ scriptũ ẽ. eloquia dni eloquia casta. ar¬
gentũ igne examinatũ t̾rȩ:.Bases gͦ ar
gento uestitȩ. quattuor colũnas taberna¬
culi sustinent: qr prȩdicatores eccłȩ di¬
umo ȩloqͥo decorati.ut incunctis se ex¬
emplũ prȩbeant: quat tuor eugłistarũ

Expanded text:
bases quam sanctae Ecclesiae doctores accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum tergento vestitae quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum
Abbreviated transcription (Latin):
amittat. considerando quisq qr puluis
ẽ. ab altitudine se conceptȩ elationis
humiliat: certans nimirũ ne quod in
suggestione cogitationis colerat. in
exercitatione oꝑis erumpat. Bene gͦ
dr̃. posui uectẽ & ostia & dixi. Hucuꝰq
uenies & ñꝑcedes ampliꝰ. & hic confrin¬
ges tum̃tes fluctus tuos: quia dũ electꝰ
quisq & temptat᷑ uiciis. & tam̃ facere
male suggesta renitit᷑: quasi mare
clausũ tenet᷑. Qđ & si intꝰ tumultuosis
cogitationũ fluctib m̃tẽ ꝑcutit: statu¬
ta tam̃ bene uiuendi litora ñ excedit. Qđ
mare quidẽ intumore se erigit: sed dũ
fixa de lib̾atione cordis illidit᷑. fractũ
re dit. Beatꝰ igit᷑ iob ne sibi tribuat
qđ c̃tra ꝓcellas cordis fortit᷑ stat: uoce
diuina audiat. Quis conclusit ostiis
mare. q̃n erumpebat quasi de uulua ꝓ¬
cedens: & cȩtera. Ac si ei aꝑte diceret᷑. In¬
cassũ te exterius in bonis oꝑib pensas:

Expanded text:
amittat, considerando quisque quia pulvis amittat, considerando quisque quia pulvis est ab altitudine se conceptae elationis humiliat, certans nimirum ne quod in suggestione cogitationis tolerat in exercitationem operis erumpat. Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos, quia dum electus quisque et tentatur vitiis, et tamen facere male suggesta renititur, quasi mare clausum tenetur. Quod 918 etsi intus tumultuosis cogitationum fluctibus mentem percutit, statuta tamen bene vivendi littora non excedit. Quod mare quidem in tumore se erigit, sed dum fixa deliberatione cordis illiditur, fractum redit. Beatus igitur Job ne sibi tribuat quod contra procellas cordis fortiter stat, voce divina audiat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens, et caetera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te exterius in bonis operibus pensas,
Abbreviated transcription (Latin):
mens. dei ac ꝓximi dilectione constrin¬
gitur: cum temptationũ motꝰ quȩ lib&
ei in iusta suggesserint. obicẽ se illis ipsa
dilectio opponit: & prauȩ suasionis un¬
dã uirtutũ ostiis. ac uecte intimi amoris
primit: insurgentis maris impetũ ꝑ
obserata claustra cõpescit. Ira fortasse
in occulto exasꝑat: sed ne quies suꝑna¬
ꝑdat᷑ ꝑtͣbatione m̃tis. officiũ linguȩ sub¬
trahit᷑ : ne usq ad uocẽ exeat. quod insi¬
nũ cordis tum ultuosũ sonat. Luxuria
in occultis cogitatio nib accendit: sed
ne suꝑnã mundiciã mens amittat.
conceptȩ in mundiciȩ eaquȩ famulari
poterant m̃bra castigat: ne usq ad
corruptionẽ ex alet corꝑis. fȩtor cordis.
Auaricia stimulat: s ne cęlesti regno
mens careat. intra claustra se parsimo¬
niȩ contenta ꝓpriis ligat: ne in prauo
se oꝑe dilatet: & usq ad exteriores ac¬
tꝰ int̾nȩ concupiscentiȩ ȩstus exsudet.
Suꝑbia inflat: sed ne uerã celsitudinẽ

Expanded text:
mens Dei ac proximi dilectione constringitur, cum tentationum motus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem dilectio opponit, et pravae suasionis undas virtutum ostiis ac vecte intimi amoris primit, insurgentis maris impetum per obserata claustra compescit. Ira fortasse in occulto exasperat; sed ne quies suturbationi mentis officium linguae subtrahitur, ne usque ad vocem exeat, quod in sinu cordis tumultuosum sonat. Luxuria in occultis cogitationibus accenditur; sed ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti regno mens careat, 917 intra claustra se parcimoniae contenta propriis ligat, ne in pravo se opere dilatet, et usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lib& iã ad inuisibilia oculos mentis at¬
tollere: atq hȩc ipsa quȩ sequi p̃cipim᷑
uidere. S quid agimꝰ: Infirmis illa
obtutib nec dũ patent. Ecce ad eorũ
amorẽ uocam᷑. s tam̃ auisione restrin¬
gim᷑: quia & si quando aliquid furtĩ
parũq aspicimꝰ: s incerto nimis adhuc
uisu caligamꝰ. Unde apte subiungitur.

Expanded text:
libet etiam ad invisibilia oculos mentis atlibet etiam ad invisibilia oculos mentis attollere, atque haec ipsa quae sequi praecipimur videre. Sed quid agimus? Infirmis illa obtutibus necdum patent. Ecce ad eorum amorem vocamur, sed tamen a visione restringimur, quia et si quando aliquid furtim parumque aspicimus, sub incerto nimis adhuc visu caligamus. Un
Abbreviated transcription (Latin):
in malũ : ab adolescentia sua. Corruptio¬
nis nanq malum quod unꝰqͥsq nr̃m ab
ortu desideriorũ carnaliũ sumpsit. inpro¬
uectu ȩtatis exerc&: & nͥ hoc citiꝰ diuinȩ
formidinis manꝰ repmat: omne conditȩ
naturȩ bonũ repente culpa in ꝓfundũ
uorat. Nemo igit᷑ sibi cogitationũ suaꝵ
uictoriam tribuat: cũ ueritas dicat. Qs
conclusit ostiis mare: quando erũpebat
quasi de uulua ꝓcedens: Quia nͥ ab ipso
cogitationis pͥmordio. cordis fluctꝰ gr̃a
diuina retinera: tẽptationũ ꝑcellis ma¬
re seuiens t̾rã ꝓculdubio humanȩ m̃tis
obruisset : ut salsis fluctib ꝑfusa ares¬
cer&: id. ẽ. ꝑniciosis carnis uoluptatib
delectata deꝑirte. Solus gͦ dñs ostũs ma¬
re concludit: qui prauis motib cordis
claustra inspiratȩ formidinis õbicit. Quia
uͦ ea quȩ cernimꝰ sequi ꝓhibem᷑: quia cor.¬
por earũ rerũ delectatione retundim᷑:

Expanded text:
in malum ab adolescentia sua . Corruptioin malum ab adolescentia sua . Corruptionis namque malum, quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in provectu aetatis exercet; et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum Veritas dicat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens? Quia nisi ab ipso cogitationis primordio cordis fluctus gratia divina retineret, tentationum procellis mare saeviens terram procul dubio humanae mentis obruisset, ut salsis fluctibus perfusa aresceret, id est perniciosis carnis voluptatibus delectata deperiret. Solus ergo Dominus ostiis mare concludit, qui pravis motibus cordis claustra inspiratae formidinis objicit. Quia vero ea quae cernimus sequi prohibemur, quia a corporearum rerum delectatione retundimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quisqͥs inse occultas cogitationum
temptationes intelligit. Ecce enĩ iã ꝑuersa
relinquimꝰ: iã desideruis rectis in heremꝰ:
iam praua oꝑa foris abscidimꝰ: s tam̃ la¬
tent̾ intus ea cũ qua huc uenimꝰ uitȩ uet̾is
procella fatigam᷑. Quã nisi respectu iudicii
& ec̃m pauore torm̃ti ĩ m̃si timoris claustra c̾¬
stringerent: cuncta in nob̾penitꝰ suꝑ ȩdi¬
ficati oꝑis fundam̃ta corruissent. Si enĩ
quod ꝑsuggestionẽ sȩuit intrinsecꝰ. ꝑde
liberationẽ foras erũꝑet: uitȩ nr̃ȩ fabri¬
ca funditꝰ euersa iacuiss&. In iniquita¬
te nanq concepti. & indelicto editi: ꝑ
insitȩ corruptionis molestias pugnã no¬
biscũ huc deferimꝰ: quã cũ labore uinca¬
mꝰ. Unde recte de hoc mari dr̃. Quando
erũpebat quasi de uulua ꝓcedens. Uul¬
ua enĩ praue cogitationis adolescentia
ẽ: de qua ꝑmoysen dñs dicit. Sensus
enĩ & cogitatio humani cordis pna.ẽ.

Expanded text:
dit quisquis in se occultas cogitationum dit quisquis in se occultas cogitationum tentationes intelligit. Ecce enim jam perversa relinquimus, jam desideriis rectis inhaeremus, jam prava opera foris abscindimus; sed tamen latenter intus ea cum qua huc venimus vitae veteris procella fatigamur, quam nisi respectu judicii et aeterni pavore tormenti immensi timoris claustra constringerent, cuncta in nobis penitus superaedificati operis fundamenta corruissent. Si enim quod per suggestionem saevit intrinsecus, per deliberationem foras erumperet, vitae nostrae fabrica funditus eversa jacuisset. In iniquitate namque concepti, et in delicto editi , per insitae corruptionis molestias pugnam nobiscum huc deferimus, quam cum labore vincamus. Unde et recte de hoc mari dicitur: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Vulva enim pravae cogitationis adolescentia est. De qua per Moysen Dominus dicit: Sensus enim et cogitatio humani cordis prona est
Abbreviated transcription (Latin):
nũ clausũ inuenit. Unde recte ꝑ ꝓpħam
ostia: aꝑtȩ passiones eiꝰ ñ inconuenient᷑
ĩtelligi. Quib ex occulto uectẽ posuit: qr¬
eas iniusibili diuinitate roborauit. Con¬
tra quas mundi fluctus ueniunt. sed frac¬
i dissilescunt: quia suꝑbi eas iuuendo de¬
spiciunt: s earũ iures exꝑiendo ꝑtimesct̃.
Nam dũ passiones unigeniti humanũ ge¬
nus priꝰ irrisit. pꝰmodũ ex pauit: quasi
contra oppositaostia. more elidendi ma¬
ris & tumore elatũ uenit. & fractũ uir¬
tute dissiluit.S quia iccirco hoc adbea¬
tũ iob dr̃. ut de tot uirtutib cordis eius
gła p̃meret᷑: ne sibi fortasse tribuat qđ
se stare sullimit ñ ignorat: cũ quanta eiꝰ
edificatione sint dicta ꝑpendimꝰ. si hȩc
etiã moralit̃ disseramꝰ. Dicat itaq Quis
cor nr̃m. furore tͣbidũ÷ rixis amarũ. elati¬
one suꝑbiȩ tumidũ: fraude maliciȩ ob¬
scurũ: Quod mare quantũ seiuat atten¬

Expanded text:
num clausum invenit. Unde recte per Propnum clausum invenit. Unde recte per Propostia apertae passiones ejus non inconvenienter intelligi. Quibus ex occulto vectem posuit, qeas ex invisibili divinitate roboravit. Contra quas mundi fluctus veniunt, sed fraci dissiliunt, quia superbi eas videndo despiciunt, sed earum vires experiendo pertimescunt. Nam dum passiones unigeniti humanum genus prius irrisit, postmodum expavit; quasi contra opposita ostia, more elidendi maris, et tumore elatum venit, et fractum virtute dissiluit. Sed quia idcirco hoc ad beatum Job dicitur, ut de tot virtutibus cordis ejus gloria premeretur, ne sibi fortasse tribuat quod se stare sublimiter non ignorat, cum quanta ejus aedificatione sint dicta perpendimus, 915 si haec etiam moraliter disseramus. Dicat itaque: cor nostrum furore turbidum, rixis amarum, elatione superbiae tumidum, fraude malitiae obscurum? Quod mare quantum saeviat, atten
Abbreviated transcription (Latin):
deratis animi euagationib cinx̃: recte
subicit. Circundedi illud t̾minis meis.
Fquia humani huiꝰ generis motꝰ misso
mediatore cohercuit: apte subiungit.
Et posui uectẽ & ostia. Uectem quip¬
pe & ostia posuit: qr redemptore nr̃o
cont᷑ culpa delinquentiũ misso. nouȩ
uitȩ p̃dicam̃ta firmauit. Clausa nãq ostia:
opposito uecte roborant᷑. Uectẽ gͦ ds̃ opposuit.
quia contra lasciuos motꝰ humani generis
unigenitũ misit: qͥ p̃cepta sp̃ĩtalia quȩ lo¬
quendo docuit agendo solidauit. Bene au¬
tẽ subdit᷑. Et dixi. Huc usq uenies. & ñꝓce¬
des ampliꝰ: & hic confringes tum̃tes fluctꝰ
tuos hoc qͥppe mare ostia ꝓpͥa transcende¬
rat: quia claustra legis oppositȩ huma¬
ni cumoris unda saliebat. At pꝰquã mun¬
dus oppositũ sibi unigenitũ repperit. ela¬
tionis suȩ impetũ fregit: & transire ñ ua¬
luit. quia eiꝰ fortitudine. furoris sui t̃mi¬

Expanded text:
deratis animi evagationibus cinxit, recte deratis animi evagationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppositum sibi unigenitum reperit, elationis suae impetum fregit, et transire non valuit, quia ejus fortitudine furoris sui termi
Abbreviated transcription (Latin):
uit: s hȩc ipsa cam̃ in melioris uitȩ figa
composuit. Bruta nanq animalia idoł
in egipto mactabant: eiq inusũ pꝰmodũ
aiumaliũ mactationẽ retinuit. s idolo¬
rũ cultũ uitauit: ut dũde usu suo aliquid
amitter&. consolaret᷑ eiꝰ infirmitas. ꝑ hoc
quod de ususuo aliquid haber&. Mira au¬
tem dispensatione consilii quod ei dñs de
consuetudine carnali retinuit: hoc infigͣa
sp̃c potentiꝰ uertit. Quid enĩ sacrificia illoꝵ
animalium. nisi unigeniti mortẽ desig¬
nant: Quid sacrificia illorũ animalium
nisi extinctionẽ carnał nr̃ȩ uitȩ signifi¬
cant: Unde gͦ imbecillitati ppłi rudis con¬
descenditur: inde ei ꝑobumbratas alle
goriarũ species maior fortitudo sp̃c nun¬
ciatur. Recte itaq dr̃. & caligine illud
quasi pannis infantiȩ obuoluerem: quia
unde eiꝰ teneritudinis infirma ꝑtulit: in¬
de altã significationũ spiritaliũ nubẽ

Expanded text:
vit; sed haec ipsa tamen in meliori vitae figura vit; sed haec ipsa tamen in meliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant eique in usu postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod eis Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium, nisi Unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium, nisi exstinctiones carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescengoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma pertulit, inde altam significationum spiritalium nubem
Abbreviated transcription (Latin):
noui preceptis subsequentib p̃cepta bo¬
na quȩ rudib data sunt. ñ bona eẽ memo¬
rantur. Neq enĩ mentes usui uitȩ carna¬
lis inherentes. euelli ab infimis possent:
nisigradatĩ ducta prȩdicatione ꝓfic̾ers.
Hinc qͥppe ẽ. quod in egyptũ p̾ositis.
pĩo iustoq moderamine latenti eorũ con¬
cupiscentiȩ condescenditur: & uicinorũ
suorũ uasis aureis argenteisq sullatis
descendere iubent᷑. Qui ad syna montẽ
ducti accepta lege mox audiunt. Hon
concupisces rẽ ꝑximitui. Hinc est qͤ
in eadẽ lege. oculũ ꝓ ocło. dentẽ ꝓ den¬
te prȩcipiuntur exigere : & quandoq
tam̃ reuelata gra ꝑcussi maxillam. al¬
terã iubent᷑ prebere. Quia enĩ plussẽꝑ
ira inuindicta exigit quã iniuria accepit:
discerent ea & multiplicata sponte tolera¬
re. Hinc. ẽ quod eundem rudẽ ppłm aqͥbdã
phibuit: quȩdã uͦ ei inusu pristino serua¬

Expanded text:
nti praeceptis subsequentibus praecepta bonti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis possent, nisi gradatim ducta praedicatione proficerent. Hinc quippe est quod, in Aegypto positis pio justoque moderamine latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen revelata gratia, percussa maxilla alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit, quam injuria accepit, discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usu pristino serva
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aꝑta sp̃c p̾dicatiõe edocuit. sed figurata
locutione prȩceptis litterȩ astrinxit:
adhuc infirma sapientes. uerborũ suorũ
caligine quasi pannis infantiȩ obuoluit.
ut mandatis grossiorib ligati crescerers:
ne male liberi insuis uoluptatib ꝑirer̃:
quos ad uiam iusticiȩ dũ ñ iã caritas sed
adhuc timor astringer& diuina dispen¬
satio quasi pressit ut nutrir&. Infirmus
nanq ppłs cũ p̃ceptorũ pannos nolens
ꝑtulit: ad firmiorẽ statũ ex ipsa sua liga¬
tione ꝑuenit. Quia enĩ eũ timor priꝰ acul¬
pa cohercuit: competent̃ post modum
in libertatẽ sp̃c exiuit. Hos pannos infan¬
cepta ñ bona. Mala enĩ quasi mala esse
desinunt. comparatione peiorũ: & bona
quasibona ñ sunt. comparatione meliorũ.
Nam sicut peius delinquenti iudeȩ de
sodoma atq samaria dr̃. iustificasti soro¬
res tuas inomnib ab hominationib tu¬
is quas oꝑata es: ita meliorib testam̃ti¬

Expanded text:
 praedicatione edocuit, sed figurata  praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos infanis praecepta non bona . Mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testame
Abbreviated transcription (Latin):
dũ culpas cordis exhaurit : nimirũ tu¬
menti marine circunducta iusticiȩ li¬
tora transeat bis ostia imponit. Bene
autẽ cũ diceret quis conclusit ostusma¬
re : ilico & tempꝰ ad iunxit dicens. Qn¬
do erũpebat quaside uulua ꝓcedens.
Quia uidelicet tunc humano generi pre¬
ceptis legis obuiauit: quando adhuc scłm
suȩ origini uicinũ. quasi ab ortu ꝓprio ad
puectũ uitȩ carnalis exiebat. De uulua
quippe ꝓcedere. ẽ: inlucẽ p̃sentis głȩ car¬
nalit̾ apparere. Et recte subiungitur.
cum ponerẽ nubẽ uestimentũ eius : quia
nimirũ ds̃ hominib ñ tc̃ aꝑta ostensiõe
se intulit: s dũ eos ab errore ꝑfidiȩ eri¬
pit. nec tam̃ illis claritatẽ sui luminis
patefecit: quasi ex tenebris eos abstulit
s adhuc nubes uestiuit⁊ ut pristina pra¬
uitatis acta relinquerent: & tam̃ uent᷑a
bona adhuc certiꝰ ñ uiderent. Unde & ap¬
te subdit᷑. Et caligine illud qͥsi pannis in¬
fantiȩ obuoluerẽ. Dum enĩ rudes ppłos

Expanded text:
dum culpas cordis exhaurit, nimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis ostia imponit. Veclusit ostiis mare. Illico et tempus adjunxit, dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum, quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in luce praesentis gloriae carnaliter apparere. Et recte subjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et apte subditur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
eã ad quã tendimꝰ uitã iudemꝰ. Nunc
autẽ quia intentionis nr̃ȩ acies ꝑ in¬
firmitatẽ suã ab int̾na luce retundit᷑:
mens nr̃a ligata infantiȩ pannis tenet᷑.
nis meis. Terminis suis dñs hoc mare
circundat: ꝙr cor nr̃m adhuc corrupti¬
onis suȩ molestia. & cura turbulentũ
sub mensura contemplationis humi¬
liat: ut licet plus appͥetat. ultra tam̃
quam sibi conceditur. ñ ascendat. Uł cer¬
de t̾minis suis dñs hoc mare circundat: qr
cor nr̃m temptationib tumidũ. occultis
donorũ distributionib mitigat: mͦ a¬
gens ne praua suggestio ad delectationẽ
ueniat: mͦ ne praua delectatio usq ad
consensum prumpat. Quigͦ illicitos mo-¬
tꝰ cordis respicit. & inquib dã eos usq
ad consensũ uenire ꝓhib&. inquibdã uͦ¬
etiã a delectatione constringit: nimi¬
rũ furenti marit̃minos imponit: ut
nequaquã inoꝑe exeat: s intͣsinũ m̃¬
cis tẽptationũ sub murmurans se unda

Expanded text:
 ad quam tendimus vitam videmus; nunc autem quia intentionis nostrae acies per infirmitatem suam ab interna luce retunditur, mens nostra ligata infantiae pannis tenetur. nis enim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam sibi conceditur non ascendat. Vel certe terminis suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consensum venire prohibet, in quibusdam etiam a delectatione restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda
Abbreviated transcription (Latin):
& quã sit iuxta nichilũ insuꝑnorũ cõpara¬
tione cognoscat. Audiat itaq Int̾rogabote.:
& responde mͥ. Ac siei aꝑtiꝰ dicat᷑. Uerbis
meis adsullimia consideranda te excito: &
dũ ea quȩ suꝑte sunt. nescire te ꝑspicis. ti¬
bi io ipsi te notiorẽ reddo. Tunc enĩ mͥ uere
respondes: siquȩ ignoras intelligis. Seq̃r.¬

Expanded text:
et quam sit juxta nihilum in supernorum comparaet quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes, si quae ignoras intelligis. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
de repulsione iudeorũ & gentiũ uocatione
discuter&: atq ad ea ꝑuenire ñ poss&. quasi
clausis dei palpebris int̾rogatꝰ ẽ: s rectũ
ualde responsũ reddidit. qui dõ se inipsa
sua ignorantia scient̾ inclinauit dicens. O
altitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dei:
quã in comp̃hensibilia sunt iudicia eiꝰ. &
inuestigabiles uiȩ eiꝰ. Quis enĩ cognouit
sensũ dñi: aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit: Ec¬
ce enĩ absconsis mysteriis quasi clausis pal¬
pebris inquisitꝰ placita ac recta respondit.
qui secreti aditũ pulsans. quia ꝑ cognitio¬
nẽ intromitti ad interiora ñ ualuit. ꝑ con¬
fessionẽ ante ianuas humił stetit: & qđ
intꝰ cõprȩhendere ñ potuit. foris tim̃do lau
dauit. Unde nunc quoq beatꝰ iob pꝰ int̾roga¬
tionẽ uerberis. discutit᷑ in t̾rogatione ser¬
monis. ut quȩ sint suꝑna consider&: quȩ
dũ minime cõp̃hendit. ad sem& ipsũ redeat:

Expanded text:
de repulsione Judaeorum, et Gentium vocatione de repulsione Judaeorum, et Gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incompreinvestigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Ecce enim absconsis mysteriis, quasi clausis palpebris inquisitus, placita ac recta respondit. Qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januam humilis stetit, et quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe aꝑtis cernimꝰ: clausis nicħ uide¬
mus. Quid gͦ ꝑ palpebras dei. nisi eiꝰ uidi¬
cia accipimus. quȩ uxta aliqͥd claudunt᷑
hominib iuxta aliquid reserant᷑: ut ho¬
mines qui se nesciunt sibim&e ipsis innote¬
scant. quatinꝰ dũquȩdã intelligendo cõp̃¬
hendunt. quȩdã uero cognoscere omĩno
ñ possunt. eorũ corda se se latent̾ inqui¬
rant. su llos diuina iudicia. uł clausa ñsti¬
mulant. uł aꝑta ñ inflant: Hac enĩ pau
nis misteria. adhuc dicit. Ego me ñ arbi¬
tror cõprehendisse. & rursũ. Ego sũ mi¬
rimꝰ apłorũ: qui non sũ dignꝰ uocaria płs.¬
& rursũ. Non quia sufficientes sumꝰ cogitare
aliquid a nob̾ quasi ex nob̾: s sufficientia
nra ex dõ ẽ. Aꝑtis gͦ palpebris dei int̾rogatꝰ
paulus recte respondit: qͥ & suꝑna secre¬
ta attigit : & tam̃ in humilitate cordis sulli¬
mit᷑ stetit. Qui rursũ cũ secreta dei iudicia

Expanded text:
quippe apertis cernimus, clausis nihil videquippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta non inflant. Hac enim intecutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari aposa sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia
Abbreviated transcription (Latin):
tis innotescit. Flagello nanq int̾rogat:
cũ m̃tẽ bene sibi ꝑtranquillitatẽ subdi¬
tã afflictionib pulsat: sic̃ isdẽ iob &¬
laudat᷑ attestatione iudicis. & tam̃ icti¬
b concedit᷑ ꝑcussoris: ut eiꝰ patientia
tanto ueriꝰ clarescer&. quanto inqͥsita
duriꝰ fuiss&. Prȩcipiendo autẽ dura
nos int̾rogat: sic̃ abrahã t̾rã suã iu¬
bet᷑ egredi & ꝑgere qͦ nesciebat: in mon¬
tẽ unicũ filiũ ducere: & quẽ ad consola¬
tionẽ senis accȩꝑat immolare. Cuinimi
rũ ad int̾rogationẽ bene respondenti. id
ẽ. ad uissionẽ obȩdienti dr̃. Hunc cog¬
noui : qr times dm̃. Uł sic̃ scriptũ ẽ. Tẽp¬
tat uos dñs ds̃ ur̃: ut sciat sidiligitis eũ.
Temptare qͥppe deiẽ: magnis nos iussi¬
obȩdientiã nosse nos fac̾e. Aꝑiendo uͦ¬
nob quȩdã atq claudendo nos int̾ro¬
gat ds̃ : sic̃ ꝑ psalmistã dr̃. Palpebrȩ
eiꝰ int̾rogant filios hominũ. Palpebris

Expanded text:
 nostrae innotescit. Flagello namque interrogat  nostrae innotescit. Flagello namque interrogat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, siclaudatur attestatione Judicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem obedienti, dicitur: Nunc cognovi, quia times Deum . Vel sicut scriptum est: Tentat vos DTentare quippe Dei est magnis nos ejus jussiobedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam atque claudendo nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Quid ꝑostia: nisi p̃dicatores scĩ:
Quid ꝑuectẽ misi incarnatꝰ dñs designat᷑:
Qui hȩc uidelicet ostia contra seiuentis ma¬
ris impetũ. tantu ualentiora opposuit:
quanto ea sua obseruatione roborauit. Qa
enĩ ista sc̃ȩ̃ eccłȩ ostia uectis huiꝰ oppositio¬
ne solidata sunt. potuert̃ quidẽ tundi flu¬
ctib s effringi nequiuer̃: ut ea exteriꝰ un¬
da ꝑsecutionis illuer&: s nequaquã cor¬
dis eorũ int̾na penetrar&. Et quia docto¬
res sc̃i p̃dicatione quidẽ sequentib aꝑti
sunt. auctoritate autẽ sua resistentibus
clausi: ñ immerito ostia uocant᷑: id.ẽ.
aꝑta conuersationi humiliũ. & clausa
t̃rorib suꝑborũ Non immerito ostia uo¬
cantur: ꝙr & ingressũ fidelib aꝑiunt: &
rursũ se se ꝑfidis. ne ingrediant᷑ oppo

Expanded text:
uid per ostia nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti praedicatione quidem sequentibus aperti sunt, auctoritate autem sua 912 resistentibus clausi, non immerito ostia vocantur, id est aperta conversationi humilium, et clausa terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
tur: postquã dix̃ cũ ponerẽ nubẽ ue¬
stim̃tũeiꝰ apte subdidit: & caligine il¬
lud quasi pannis infantiȩ obuoluerẽ.
Pannis quippe infantiȩ pȩdes ac bra¬
chia constringunt᷑: ne hac atq illac
dissoluta lib̾tate iactent᷑. Quia gͦ ꝑse¬
cutores sc̃ẽ eccłȩ instabilitate cordis in¬
quieti.atq huic scło dediti ñ grandȩ̃¬
ua s puerilia sapiunt: qui quidẽ ob¬
scuritate atq caligine ñ intellectusuꝑ¬
ni iudicii constringunt᷑. ne tantũ ꝑ¬
sequi ualeant quantũ uolunt. pannis
infantiȩ referunt᷑ obuoluti : quia sic̃
dictũ ẽ. puerilia quidẽ sapiunt: sed
diuina dispensatione constricti. quo
cta mala ꝑpetrare leuiter appetunt.
nequaquã tam̃ implere cuncta quȩ
dñs mare circundat ⁊ quia iras ꝑseqͣn¬
tiũ iudiciorũ suorũ dispensatione mo¬
dificat: ut insani tumida unda feruo¬
ris. planofrangat᷑ littore occultȩ dis¬

Expanded text:
um ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo cta mala perpetrare leviter appetunt, nequaquam tamen implere cuncta quae s mare circumdat, quia iras persequentium, judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumida unda fervoris plano frangatur littore occultae dis
Abbreviated transcription (Latin):
cui uerba ab angło que dicere debeat
iubent᷑. S qr in conspectu conditoris an¬
głica ministeria ordinata gͣduũ positi¬
one distincte st̃: ut et ꝓcõmuni feli¬
citate beatitudinis opificẽ suũ simul
uidentes gaudeant. et tam̃ ꝓ dispositi¬
one dignitatis aliꝰ alii subministret: ad
ꝓpħã angłm angłs mittit. et quẽ secũ
de dõ gaude cõmunit̃ conspicit. et do¬
cet et dirigit. qr eũ et ꝑsuꝑiorẽ p̾oten¬
tiã uirtute cognitioĩs. et ꝑ p̃sentiorẽ
grãm culmine potestatis excedit. Hȩc
hoĩb monstret᷑. Cũ uͭ beato iob respon¬
disse dñs de turbine dr̃: utrũ ꝑ sem&¬
ipsũ. anei ꝑ angłm sit locutꝰ ambigit᷑.
Potuer̃t qͥppe ꝑ angłm cõmotioẽs aerꝰ

Expanded text:
cui verba ab angelo quae dicere debeat jubentur. Sed quia in conspectu conditoris angelica ministeria ordinata graduum positione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelus angelum mittit, et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. 10. Qhominibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aer
Abbreviated transcription (Latin):
naturã filiꝰ suscipiens ad ima de sulli¬
mib uenit. Cuiꝰ incarnationis mysteriỹ
qͥa & electi angłi mirati sunt qui eodẽ mi¬
sterio redempti ñ sunt: recte subiun¬
tutina. Quia enĩ pͥma intempore con¬
dita natura rationabiliũ sp̃ituũ credit᷑.
ñ immerito matutina astra angłi uocant᷑.
Qd si ita ẽ: dum t̾ra ẽẽt inuisibilis & in¬
composita. dum tenebre eẽnt suꝑ abyssũ:
uenturũ diẽ subsequentis scłi. ꝑ lucẽ sa¬
pientiȩ existendo p̃uener̃. Nec negligen¬
ter audiendũ ẽ. quod additur simul: qr
nimirũ matutina astra etiã cũ uesꝑti¬
nis redemptoris potentiam laudant:
dũ electi angłi etiã cũ redemptis in mun¬
di fine hominib largitatẽ grȩ suꝑnę¬

Expanded text:
naturam Filius suscipiens ad ima de sublinaturam Filius suscipiens ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium quia et electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt, recte subjunti.---Quia enim prima in tempore condita natura rationabilium spirituum creditur, non immerito matutina astra angeli vocantur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum , venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt. Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiam cum redemptis in mundi fine hominibus largitatem gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
racula faceret. in monte uͦ orando con¬
tinue ꝑnoctar&. exemplũ suis fideli¬
b p̃buit: ut nec contemplationis stu¬
dio pximorũ curã negligant: nec rur¬
sum cura ꝑximorũ immoð̾atiꝰ obligati
contẽplationis studia derelinquant:
s sic inutrisq mentem partiendo c̃¬
iungant: quatinꝰ nec amorẽ dei p̃pe¬
diat amor pximi: nec amorẽ ꝓximi.
qr transcendit. abiciat amor dei. Quia
gͥ humanocordi quid ageret ignoran¬
ti. dei atq hominis mediator apparuit :
qui && agendo transitoria disponeret.
& contemplando ostender& unde cun¬
cta penderent: rectȩ dr̃. Uł̃ quis di¬
misit lapidem angularẽ eiꝰe Ac si aꝑ¬
te dñs diceret. nisi ego. qui unicũ quẽ
sine tempore genui saluandis hominib
cũ tẽpore ostendi. incuiꝰ uita discͤrens etiã
diuersa uiuendi studia ñdiscreparer &
notandum quod eũ se ñ emisisse sed di-¬
misisse asserit: quia ꝓfecto humanã

Expanded text:
racula faceret, in monte vero orando conracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, recte dicitur: Vel quis dimisit lapidem angularem ejus? Ac si aperte Dominus diceret: Nisi ego, qui unicum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam
Abbreviated transcription (Latin):
non tempoialit̾ construit. Quia uͦ tc̃ ro¬
bustiꝰ infundam̃to solidamͦ. cũ uerbadei
& inexteriorib p̃ceptis sequim᷑: & in inci¬
mis sensib subtiliꝰ intelligendo pensamus:
ris est: ad sacra eloquia intellectus duplex.
Qui tunc diuinitꝰ dimittitur quando ne¬
quaquã districto iudicio. ignorantiȩ suȩ
tenebris illigatur: s quadã lib̃tate ꝑfrui¬
tur. dũ inp̃ceptis dei sufficit. uel ex e¬
quendo ext̃iora agere: uel contemplan¬
do int̾na sentire. Ad quod nunquã nr̃ in¬
tellectus assurgera: si ad suscipiendã
naturã urãm. ipse nr̃ conditor ñ uenir&.
Qui alit̾̃ angularis lapis dr̃. ꝙ duos ĩ
se popłos iunxit: atq alit̾. quia coniun-¬
cte utriusq uitȩ actiue uidelicet & con¬
templatiue inse exempla monstrauit.
Ab actiua enĩ uita: longe contẽplati¬
ua distat. S incarnatꝰ redemptor ue¬
niens. dum utranq exhibuit: inse
utranq sociauit. Nam cũ in urbe mi¬

Expanded text:
non temporaliter construit. Quia vero tunc ronon temporaliter construit. Quia vero tunc robustius in fundamento solidamur, cum verba Dei et in exterioribus praeceptis sequimur, et in intimis sensibus subtilius intelligendo pensamus, ris est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe mi
Abbreviated transcription (Latin):
describera. atq actionẽ bonã narrar&
dicens. qui redd& unicuiq scd̾m oꝑa eiꝰ
his quidẽ qͥ scd̃m patientiã boni oꝑis głã
& incorruptionẽ: quia nominata bonio¬
ꝑis patientia quasi totũ. electȩ actionis
fabricã dixerat: subtilit̃ ilico ubi bases
eiusdẽ fabricȩ consisterent exquisiuit
dicens. Głam & honorẽ & incorruptio¬
nẽ querentib uitã ȩt̃nã. Ac si aꝑte dice¬
r&. Et si quidem patientiã boni oꝑis osten¬
dunt÷ głam & incorruptionẽ ñ recipi¬
unt.si intentiones cordis id ẽ. bases fabri¬
ce infundam̃to ñ figunt: q uidelic& ds̃
uł honestȩ uitȩ ȩdificiũ ñ inhabitat. qd̾
extra se positũ ñ ipse sustentat. Quia gͥ
ȩt̃nitatis innituntur: recte uoce dnĩca
de hac t̾ra dr̃. Suꝑ quo bases illiꝰ solida¬
tȩ sunt: ac si aꝑte dicer&. nͥ suꝑ me:: Cui
dũ iusta quęq anima intendit: omne
quod temporalit̾ facit. in me ꝓculdubio

Expanded text:
describeret, atque actionum bona narraret, describeret, atque actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem, secundum pati incorruptionem; quia nominata boni operis patientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse sustentat. 32. Ad saeternitatis innituntur, recte voce 909 Dominica de hac terra dicitur: Super quo bases illius solidatae sunt? Ac si aperte diceret, Nisi super me. Cui dum justa quaeque anima intendit, omne quod temporaliter facit, in me procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq sunt animȩ : intentiones suȩ. Hã
sic̃ fabrica colũnis. colũne autẽ basibus
innituntur: ita uita nr̃a in uirtutibus
uirtutes uero inintima intentione sub¬
sistunt. Et quia scriptũ ẽ. fundam̃tũ al¬
dam̃to st̃. cũ intentiones nr̃ȩ in xp̃o ro¬
borant᷑. In cassũ uͦ alta suꝑ se bases ȩdifi¬
cia erigunt. si ñ ipse infundam̃ti solidi¬
tate consistunt: quia nimirum quamlib&
sũma oꝑa inaniter faciunt: si intentiones
cordium extra ȩt̾nitatis certitudinem de¬
Tantoq grauiora ruinȩ suꝑ se dãpna ȩdi¬
ficant. quanto altiora ȩdificia extra funda¬
m̃tũ portant : quia cũ ȩt̃nȩ uitȩ prȩmi¬
isñ intendunt: quo plus se quasi in uir¬
tutib erigunt: eo ingłe in anis foueam
ꝓfundiꝰ cadunt. Non gͦ pensandũ ẽ bases
quid sustinent sed ubi sustinentur: quia ꝑ¬
fecto humana corda diuinitus ꝑscrutan¬
tur ñ solũ quȩ faciunt. s quid in oꝑibus
quȩr̃. Unde cũ districtũ iudicẽ paulus

Expanded text:
cujusque animae sunt intentiones suae. Nam sicut fabrica columnis, columnae autem basibus innituntur: ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: « Fundamentum alidamento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intentiones cordium extra aeternitatis certitudinem detantoque graviora ruinae super se damna aedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erigunt, eo in gloriae inanis foveam profundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum judicem Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
it. S huic seuienti mari quid dñs fece¬
rit: audiamꝰ. Seq̃r. Cum ponerem nu¬
bem uestim̃tũ eiꝰ: & caligine illud qͣsi
pannis infantiȩ obuoluerẽ. Mare se¬
uiens nube induit᷑: quia crudelitas
ꝑsequentiũ stulticiȩ suȩ uelam̃to ue¬
stitur. Int̾ posita enĩ caligine infide¬
litatis suȩ ꝑspicuã ueritatis lucẽ uide¬
re non sufficit: & id quod agit ꝑ cru¬
delitatis impulsũ. ꝑ cęcitatis sue meri¬
tum ñ agnoscit. Nam sicognouissent

Expanded text:
it. Sed huic saevienti mari quid Dominus feceit. Sed huic saevienti mari quid Dominus fecerit, audiamus. Seqbem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem . Mare saeviens nube induitur, quia crudelitas persequentium stultitiae suae velamento stitur. Interposita enim caligine infidelitatis suae, perspicuam veritatis lucem videre non sufficit, et id quod agit per crudelitatis impulsum, per caecitatis suae meritum non agnoscit. « Nam si cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhanc enĩ t̾rã linea tendit᷑: quando ele¬
ctȩ unicuiq animȩ. ad sũmã uiuendi
regulã patrũ precedentiũ exempla mon¬
strant᷑. ut ex illorũ uta consider&. quid
in suis actib seru&: quatinꝰ respecto iusti
limitis tramite. nec infra minima negli¬
geus deficiat. nec ultra maxima suꝑbiers
tendat: nec minꝰ conet᷑ explere qͣm fuffic̃
nec plus arripiat quã accepit: ne aut
ad mensurã quãlib& ñꝑueniat: aut can¬
dem mensurã deserens extra limitẽ cadat.
Angusta quippe porta ẽ: quȩ ducit ad
uitã. Et ille hanc ingreditur : qui incun¬
ctis quȩ agit discretionis subtilitate
ꝓpt̾ hanc sollicite coartat᷑. Nam qͥ ꝑ uo¬
luntates ꝓprias secura mente sedilatat.
angustȩ sibi portȩ aditũ damnat. Ut gͣ
huius t̾rȩ m̃sura seruetur: suꝑ eã diuinitus
lineatenditur: quia ut nr̃a oꝑa uł minora.
ꝓficiant. uel maiora moderent᷑. ꝑ sacra ȩlo¬
quia subtił ante nos sanctorũ uita ex¬

Expanded text:
quando electae unicuique animae ad sumendam vivendi regulam, patrum praecedentium exempla monstrantur; ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite: nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima superbiens tendat; nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit: ne aut ad mensuram quam debet non perveniat, aut eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam; et ille hanc ingreditur, qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qui per voluntates proprias secura mente se dilatat, angustae sibi portae aditum damnat. Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam divinitus linea tenditur. Quia ut nostra opera vel minora proficiant, vel majora moderentur, per sacra eloquia subtilis ante nos sanctorum vita ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiã negligentiȩ compatiuntur & se
pati ȩstimant. quod ꝑpeti alios senti¬
unt: deo orantes dicunt. Opposusti
nubẽ: ne transeat oratio. Ac si aꝑte
dicant. daenti nr̃ȩ t̾renis uoluptati¬
bus assuetȩ. curarũ suarũ fantasmata
iusto iudicio obicis: quib eã in ipsa
orationis suȩ intentione confundis:
& quã desideriis infirmis deditã ñ ig¬
noras. recte cȩcatã ab intuenda lucis
cuȩ ꝑspicuitate reuerberas: ut cũ in
te intendit᷑. ipso ate cogitationũ
suarũ nubilo reflectatur: & quȩ t̾re¬
na hȩc assiduȩ cogitat qr uult: hȩc
etiã toler& inoratione cũ ñ uult. Quia

Expanded text:
alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod pati alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae, terrenis voluptatibus assuetae, curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam infimis desideriis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas; ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat, quia vult, haec etiam toleret in oratione, cum non vult. CA
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ fideles positus senserit. se cȩteris p̃po¬
nit. sua magis consilia eligit: & sibi potiꝰ ꝗͣ
aliis credit. Hic nimirũ dũ iniustis obie
am recta aliorũ consilia ñ recipiens. pedẽ
extra limitẽ tendit. Hunc petrꝰ intra m̃su¬
rȩ lineã reuocat: qui postquã libertate
uocis auctoritatẽ principũ pressit: ꝑ hu¬
militatẽ cordis. de ñ circũcidendis gentib
pauli consiliũ audiuit. Sic enĩ semaipsũ
contra aduersarios ex auctoritate curabat
erigere. ut tam̃ sibim& ipsi non crederet
inhi que non recte sentiret ut alib̃ta¬
te fortitudinis tumente potestates
exceder&: & humilitate mansuetudinis
obȩdientiã in recto consilio etiã minorib
fratrib exhiberit: & modo ꝑsem& ipsum
aliis. modo & sibim& ipsi cũ aliis obiuar&.
nfactis gͥpetri. qͦdã ante ocłos nr̃os auctori¬
tatis & humilitatis linea tendit᷑. ne mers

Expanded text:
inter fideles positus senserit, se caeteris praepointer fideles positus senserit, se caeteris praeponit; sua magis consilia eligit, et sibi potius quam aliis credit. Hic nimirum dum injustis objecam recta aliorum consilia non recipiens, pedem extra limitem tendit. Hunc Petrus intra mensurae lineam revocat, qui postquam libertate vocis auctoritatem principum pressit, per humilitatem cordis de non circumcidendis gentibus Pauli consilium audivit. Sic enim semetipsum contra adversarios ex auctoritate curabat erigere, ut tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte sentiret; ut et libertate fortitudinis tumentes potestates excederet, et humilitate mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratribus exhiberet: et modo per semetipsum aliis, modo et sibimetipsi cum aliis obviaret. In factis igitur Petri quaedam ante oculos nostros auctoritatis et humili