comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo eñi grece loquentem non intelli¬
git. qui grece non nouit: nec latine loquẽ¬
tem qui latinus non est. et ita de ceteris:
sic lingua amoris ei qui non amat bar¬
bara erit: erit sicut es sonans. aut cimba¬
lum tinniens. Isti uero. uigiles loquor.
qm̃ de spũ et ipsi acceperunt ut ament :
sciunt quid loquitur sp̃c: et amoris uoci¬
b optime comꝑtis sibi. in promptu habẽt
respondere in simili lingua: idest studiis
amoris: pietatisq officus. Deniq ita in
breui edoctam emittunt. de eo quod que¬
rit: ut dicat. Paululum cum ꝑtransissem
eos: inueni quem diligit anima mea. Be¬
ne paultilum: quia uerbum adbreuiatũ
fecerunt ei: simbolum fidei tradentes
Et quod sequitur:tale est. O portebat
quidem sponsam transire ꝑeos.ꝑquos
cognosceret uentatem: s tamen transire
Nisi enum transisset et ipsos: non inueniss
quem querebat. Atq hoc ipsum suasã
ab illis non ambigas. Non enim predi¬

Expanded text:
Quomodo enim Graece loquentem non intelliQuomodo enim Graece loquentem non intelligit qui Graecum non novit, nec Latine loquentem, qui Latinus non est, et ita de caeteris; sic lingua amoris ei qui non amat, barbara erit, eritque sicut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Isti vero vigiles loquor quoniam de Spiritu et ipsi acceperunt ut ament, sciunt quid loquitur Spiritus, et amoris vocibus optime compertis sibi, in promptu habent respondere in simili lingua, id est studiis amoris pietatisque officiis. 2. Denique, ita in brevi edoctam emittunt de eo quod quaerit, ut dicat: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Bene paululum, quia verbum abbreviatum fecerunt ei, Symbolum fidei tradentes. Et quod sequitur, tale est. Oportebat quidem sponsam transire per eos, per quos cognosceret veritatem; sed tamen et pertransire. Nisi enim pertransisset et ipsos, non invenisset quem quaerebat. Atque hoc ipsum suasam ab illis non ambigas. Non enim praedi
Abbreviated transcription (Latin):
met ipso: et redigis incaptiuitate. On
omne quod cogitat ista. et quod loquit᷑.
te sonat: de redolet: et aliud nichil: ita
tibi ipsius. et cor uendicasti et linguam.
Ait. Num quem diligit anima mea. ui¬
distis: Quasi uero bi sciant: quid cogitet
ipsa. Ouem diligit anima tua: de ipso
sciscitaris: Et non habet nomen: Quȩ¬
nam uero tu. et ille quis: Et hȩc ita dixe¬
rim ꝓpter singularitatem eloquis: et in¬
signem uerborum incuriam: qua p̃sens
scriptura ceteris dissimilis satis apparet.
Vnde in epitalamio.hic non uerba pen¬
sanda sunt: s affectus. Cur ita. nisi qđ̃
amor sẽs quem totius huius uoluminis
unam constat esse materiam. non uerbo
sit estimandus aut lingua: s oꝑe et ueri¬
tate: Amor ubiq loquitur: et siquis ho¬
rum quȩ leguntur. cupit noticiam ad¬
ipisci: amet. Alioquin.frustra ad audien¬
dum legendum ue amoris carmen qui ñ
amat. accedit: qm̃ om̃ino non podest cape¬
re ignitum eloquium. frigidum pectus.

Expanded text:
metipso, et redigis in captivitatem. En metipso, et redigis in captivitatem. En omne quod cogitat ista, et quod loquitur, te sonat, te redolet, et aliud nihil: ita tibi ipsius et cor vindicasti, et linguam. Ait: Num quem diligit anima mea vidistis? Quasi vero hi sciant quid cogitet ipsa. Quem diligit anima tua, de ipso sciscitaris? Et non habet nomen? Quaenam vero tu, et ille quis? Et haec ita dixerim propter singularitatem eloquii, et insignem vorborum incuriam, qua praesens scriptura caeteris dissimilis satis apparet. Unde in epithalamio hoc non verba pensanda sunt, sed affectus. Cur ita, nisi quod amor sanctus, quem totius hujus voluminis unam constat esse materiam, non verbo sit aestimandus, aut lingua, sed opere et veritate? 1544 Amor ubique loquitur: et si quis horum quae leguntur cupit adipisci notitiam, amet. Alioquin frustra ad audiendum legendumve amoris carmen, qui non amat, accedit: quoniam omnino non potest capere ignitum eloquium frigidum pectus.
Abbreviated transcription (Latin):
de eo quod sponsa sciscitata est auigilibus.
Si quominus:supplebitur sermone alio.
Nunc audem ex hoc uel maxime liquet pre¬
uentam fuisse a spũ scõ: ab his uero qui cu¬
stodiunt citutatem in uentam: comꝑtãq
quod uere ipsa sit quam presciuit et
predestinauit ante scła deus: prepara¬
tut dilectoq filio suo delicias sempit̃nas
in seculis eternis: tit sit scã et in mactilata
inconspectu eius: germinans sicut liliũ.
et florens meternum ante dnm. patr̃e
domini mei iħu xp̃i. sponsi eccłie: qui est
stiꝑ omĩa deus benedictus in scła amen
um quem diligit
amima mea uidistis: O amor
preceps. uehemens. flagrans
impetuose: qui preter te aliud
cogitare non sinis. fastidis cetera. contẽp¬
nis omĩa pre te: te condentus. Confun¬
dis ordines: dissimulas ustm: modum
ignoras:. totum quod oportunitatis. qđ
rationis. quod pudoris. quod consilii iu¬
dicii ue esse uidetur. triumphas in de¬

Expanded text:
de eo, quod sponsa sciscitata est a vigilibus. de eo, quod sponsa sciscitata est a vigilibus. Si quo minus, supplebitur sermone alio. Nunc autem ex hoc vel maxime liquet praeventam fuisse a Spiritu sancto; ab his vero qui custodiunt civitatem inventam compertamque, quod vere ipsa sit quam praescivit et praedestinavit ante saecula Deus, praeparavitque dilecto Filio suo delicias sempiternas in saeculis aeternis, ut sit sancta et immaculata in conspectu ejus, germinans sicut lilium, et florens in aeternum ante Dominum Patrem Domini mei Jesu Christi, sponsi Ecclesiae, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amenum quem diligit anima mea vidistis? O amor praeceps, vehemens, flagrans, impetuose, qui praeter te aliud cogitare non sinis, fastidis caetera, contemnis omnia praeter te, te contentus! Confundis ordines, dissimulas usum, modum ignoras; totum quod opportunitatis, quod rationis, quod pudoris, quod consilii judiciive esse videtur, triumphas in te
Abbreviated transcription (Latin):
tis infide. Legimus de maria: quod in¬
tienta fuerit in utero habens de spũ sancto.
Existimo audem simile quid habere in hac
parte sponsam dñi: matri ipsius. Nisi enim
et ipsa inuenta eẽt habens de spũ sc̃õ. nequa¬
quam ab inuentorib suis tam familiariter
requisiset de eo cuius sp̃c est ille. Non susti¬
nuit ut illi effarentur ad quod uenissent:
ipsa locuta est: et quidem exhabundantia
cordis. Num qͥm diligit anima mea uidis¬
tis: Sciebat quia beati oculi qui uidissent:
et ammirans eos qui uiderant. aiebat. Nũ
uos estis. qtib uidere donatum est. quem
tot reges et ꝓpħe uoluerunt uidere: et non
uiderunt: Numuos estis. qui meruistis in
carne aspicere sapientiam: incorpore ueri¬
tatem: in homine deum : Multi dicunt
ecce hic est. et ecce illic: s ego tutius ĩnichi
arbitror fidem accommodare uobis. qui
manducastis et bibistis cum eo. postquam
resurrexit amortuis. Et hoc dictum sit:

Expanded text:
tis in fide . 8. Legimus de Maria quod intis in fide . 8. Legimus de Maria quod inventa fuerit in utero habens de Spiritu sancto . Existimo autem simile quid habere in hac parte sponsam Domini matri ipsius. Nisi enim et ipsa inventa esset habens de Spiritu sancto, nequaquam ab inventoribus suis tam familiariter requisisset de eo, cujus Spiritus est ille. Non sustinuit ut illi effarentur ad quid venissent; ipsa locuta est, et quidem ex abundantia cordis: Num quem diligit anima mea vidistis? Sciebat quia beati oculi qui vidissent, et admirans eos qui viderant, aiebat: Num vos estis, quibus videre donatum est, quem tot reges et prophetae voluerunt videre, et non viderunt? Num vos estis qui meruistis in carne aspicere Sapientiam, in corpore Veritatem, in homine Deum? Multi dicunt, Ecce hic est, et ecce illic: sed ego tutius mihi arbitror fidem accommodare vobis, qui manducastis et bibistis cum eo, postquam resurrexit a mortuis. Et hoc dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
eius adño. Deniq nee dum illis quicquã¬
loquentib. interrogat de dilecto: et pre¬
uenit predicatores suos. p̃uenta ipsa: ꝑ¬
cunctans. et dicens. Num quem diligit
anima mea uidistis: Bene ꝓinde se in¬
uentam ꝑhibuit abbis qui custodiunt
ciuitatem: qtiȩ adño ciuitatis precognitã.
iam se nouerat et preuentam: quatinus
illi talem eam inuenirent. non facerent.
Sic apetro cornelius. et paulus ab anania
inuenti sunt: nam ambo preuenti ad ño
erant. et preparati. Quid saulo ꝑatius:
lius: qui elemosinis et orationib suis. dño
quidem eas sibi inspirante. promeruit
ꝑuenire ad fidem. Inuenit quoq philip¬
pus nathanaelem: s prius dñs illum cum
eẽt subficu. iam uderat. Quȩ dñi uisio: nũ¬
quid non preparatio fuit: Et andreas sy¬
monem fratrem scium nichilominus inue¬
nisse refertur: s pre uisum ȩqtie a dño. atq
prescitum. ut uocaretur cephas: quasi for¬

Expanded text:
ejus a Domino. 7. Denique necdum illis  aejus a Domino. 7. Denique necdum illis  aloquentibus interrogat de dilecto, et praevenit praedicatores suos praeventa ipsa, percunctans et dicens: Num quem diligit anima mea vidistis? Bene proinde se inventam perhibuit ab his qui custodiunt civitatem, quae a Domino civitatis praecognitam jam se noverat et praeventam, quatenus illi talem eam invenirent, non facerent. Sic a Petro Cornelius, et Paulus ab Anania inventi sunt, nam ambo praeventi a Domino erant et praeparati. Quid Saulo paratiuslius, qui eleemosynis et orationibus suis, Domino quidem eas sibi inspirante, promeruit pervenire ad fidem . Invenit quoque Philippus Nathanaelem; sed prius Dominus illum, cum esset sub ficu, jam viderat: quae Domini visio, nunquid non praeparatio fuit? Et Andreas Simonem fratrem suum nihilominus invenisse refertur, sed praevisum aeque a Domino atque praescitum, ut vocaretur Cephas, quasi for
Abbreviated transcription (Latin):
inueniretur. fidenter dixerim. Nam qui
uidit. testimonium ꝑhibuit: et scunus qͥa
uerum est testimonium eius. Uidi inquit
ciuitatem scãm iherłm notiam descendentẽ¬
de celo:a deo paratam. tanquã sponsam or¬
natam turo suo. Isq e tugilib tinus: qui
custodiunt etuitatem. Sed audi ipscum eiꝰ
preparatorem. ueluti digito eam demonstan¬
tem uigilib: s sub tropo altero. Leuate
oculos urõs ait. et uidete regiones: quia
albe sunt iam. id est preparate ad messem.
Ex hoc paterfamilias oꝑarios inuitat.
ad opus: quando iam senserit sic omĩa ꝑre¬
parata. ut absq multo suo ipsorũ labore
głari. et dicere queant: qm̃ coadiutores dĩ
sumus. Quid enim facturi sunt: Nempe
sponsam quesituri: inuenteq indicaturi
de dilecto. Non enim suam querent. sed
sponsi grãm: qm̃ sponsi amici sunt. Et
pro hac non multum apud illã laborabt̃:
adest.iamq illum tota deuotione requi¬
rit. intantum preparata est uoluntas

Expanded text:
inveniretur, fidenter dixerim. Nam, qui inveniretur, fidenter dixerim. Nam, qui vidit, testimonium perhibuit: et scimus quia verum est testimonium ejus . Vidi, inquit, civitatem sade coelo, a Deo paratam tanquam sponsam ornatam viro suo : isque e vigilibus unus, qui custodiunt civitatem. Sed audi ipsum ejus praeparatorem, veluti digito eam demonstrantem vigilibus, sed sub tropo altero. Levate oculos vestros, ait, et videte regiones, quia albae sunt jam, id est praeparatae, ad messem . Ex hoc paterfamilias operarios invitat ad opus, quando jam senserit sic omnia praeparata, ut absque multo suo ipsorum labore gloriari et dicere queant, quoniam coadjutores Dei sumus . Quid enim facturi sunt? Nempe sponsam quaesituri, inventaeque indicaturi de dilecto. Non enim suam quaerent, sed sponsi gloriam, quoniam sponsi amici sunt. Et pro hac non multum apud illam laborabunt: adest, jamque illum tota devotione requirit; 1543 in tantum praeparata est voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
linguas. atq inunam colligi matrem catho¬
in abdito predestinationis et̃ne: et gauisi ft̃
cã se inuenisse: ꝙͣ añ scł̃a dñs elegerat ĩ sponsa
bͥ. Ex qͦ ut opinor clarũ fit ñ ociosũ cẽ qͦd se
inuentã ab his sponsa testata ẽ. s ꝓpt̃ẽa
qd̾ se ab ipsis collectã agnoscẽt nõ eleetam:
cõꝑtam ñ conuersam. Ei nempe ascriben¬
da cuiusq conuerlio est: cui dicere necesse
hahent uniuersi illtid de psalmo. Conu̾te
nos ds̃ salutari ñr. s non similiter illi for¬
tasse inuentio congruat. Immo tiero ita
est. Non est incienire dño s p̃uenire: et
intentionem preuentio excludit. Deniq
quid inueniat: qui nichil umquã non no¬
uit : Nouit dominus qui sunt eius: ait qui¬
dam. Ipse uero quid: Ego scio ait: quos ele¬
gerim aprincipio. Plane quam ab eterno
presciuit. quam elegit. quam dilexit. quam
condidit: rationis non erat. ab eodem ꝑhibe¬
ri inuentam: preparatam tamen abipso ut

Expanded text:
linguas, atque in unam colligi matrem catholinguas, atque in unam colligi matrem cathoin abdito praedestinationis aeternae, et gavisi sunt eam se invenisse, quam ante saecula Dominus elegerat in sponsam sibi. 6. Ex quo, ut opinor, clarum fit non otiosum esse, quod se inventam ab his sponsa testata est; sed propterea quod se ab ipsis collectam agnosceret, non electam; compertam, non conversam. Ei nempe ascribenda cujusque conversio est, cui dicere necesse habent universi illud de psalmo: Converte nos, Deus, salutaris noster . Sed non aeque illi fortasest. Non est invenire Domino, sed praevenire, et inventionem praeventio excludit. Denique quid inveniat, qui nihil unquam non novit? Novit Dominus qui sunt ejus, ait quidam . Ipse vero quid? Ego scio, ait, quos elegerim a principio . Plane quam ab aeterno praescivit, quam elegit, quam dilexit, quam condidit, rationis non erat ab eodem perhiberi inventam. Praeparatam tamen ab ipso ut
Abbreviated transcription (Latin):
electis dico. et reꝓbis. Non enĩ est distin¬
ctio. Omnes peccauerunt: et om̃s pil
hoc itaq et si in reb conditis iam crea¬
ta existens ecclia: nec sic tamen acreatu¬
ra aliqua inueniri poterat. uel agno¬
sei. miro utroq modo inderim latens.
et intra gremium beate predestinati¬
onis: et intra massam misere dampna¬
tionis. Ceterum. quam cęlauerat abeter¬
no p̃destinans sapientia. et item creans po¬
tentia minime ꝓdiderat abinitio: uisitans
profecto grã. suo tempore reuelauit:. scđm
oꝑationem. quam ideo inspirationem supͣ
nominaui: quod de sponsi spu. humanis
infusum quippiam sꝑitib fuerit. inprepa¬
um.quot quot erant predestinati aduitam.
Frustra uigiles laborassent inpredicando:
si non hec grã precessisset. Nunc uero uiden¬
des uelociter currere uerbum. et populos
nationum ad dñm in om̃i facilitate conu̾¬
ti: concurrere inunitatem fidei trib et

Expanded text:
electis dico et reprobis. Non enim est distinelectis dico et reprobis. Non enim est distinctio. Omnes peccaverunt, et omnes caphoc itaque, etsi in rebus conditis jam creata existens Ecclesia, nec sic tamen a creatura ulla inveniri poterat vel agnosci, miro utroque modo interim latens et intra gremium beatae praedestinationis, et intra massam miserae damnationis. 5. Caeterum quam celaverat ab aeterno praedestinans Sapientia, et item creans Potentia minime prodierat ab initio; visitans profecto gratia suo in tempore revelavit, secundum operationem, quam ideo inspirationem supra nominavi, quod de sponsi spiritu humanis infusum spiritibus quidpiam fuerit in praepaum, quotquot erant praedestinati ad vitam. Frustra vigiles laborassent in praedicando, si non haec gratia praecessisset. Nunc vero videntes velociter currere verbum, et populos nationum ad Dominum in omni facilitate converti, concurrere in unitatem fidei tribus et
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso: scđm ꝓpositum uoluntatis sue
in laudem glorie gr̃e suȩ: inqua gratifi¬
cauit nos in dilecto filio suo. Nec dubium
qtun uoce om̃ium electorũ ista dicantur:
et ipsi ȩccłia sunt. In illo gͥ tam ꝓfundo
eternitatis sinu. antequã in lucem opꝰq
ꝓdiret huius creationis. quis illam uel
beatorũ spirituũ inuenire aliquo modo
masq facticias has. atq uisibiles: non conci¬
nuo tamen inuenta est aquoquam homi¬
num. uel angłorum: co quod non agnosce¬
retur. imagine terrestris hominis adcm¬
brata. et oꝑta mortis caligine. Sine quo
generalis uelamine confusionis. nemo fi¬
liorum homincun intrauit banc uitam
uno sane excepto. qui ingreditur sine
macuĩa. Emmanuel. is est: qui tamen et
ipse ex nobis. pro nobis. nr̃i se induit male¬
dicti. nr̃iq peccati similitudiuem. non ue¬
ritatem. Sic enim habes: quia apparuit
insimilitudine carmis peccati. ut de pec¬
cato dampnaret peccatum incarne. De
cetero. unus omnib ꝑ omĩa introitus est:

Expanded text:
ipso, secundum propositum voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit nos in dilecto Filio suo . Nec dubium quin voce omnium electorum ista dicantur: et ipsi Ecclesia sunt. In illo igitur tam profundo aeternitatis sinu, antequam in lucem opusque prodiret hujus creationis, quis illam vel beatorum spirituum invenire aliquo modo masque has factitias atque visibiles, non continuo tamen inventa est a quoquam hominum vel angelorum, eo quod non agnosceretur, imagine terrestris bominis adumbrata, et operta mortis caligine. Sine quo profecto generalis velamine confusionis nemo filiorum hominum intravit hanc vitam, uno sane excepto, qui ingreditur sine macula. Emmanuel is est, qui tamen et ipse ex nobis, pro nobis nostri se induit maledicti, nostrique peccati similitudinem, non veritatem. Sic enim habes, quia apparuit in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne . De caetero unus omnibus per omnia introitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
gendos. quod utiq ad decorem ꝑtinet spon¬
se:quis non liquido agnoscat ꝑ necessariã
fore cum multa quidem diligentia disei¬
pline censuram : Ea ꝓpter omnns eui hoc
opus incumbit. oportet ferueat zelo illo:
quo accensus precipuus ille emulator spon¬
sȩ dñi aiebat. Emulor uos dei emulatione:
despondi enim uos uni uiro uirginem ca
stam exibere xp̃o. Iam quomodo in paseua
diuinorum educet eloquiorum. greges do¬
minicos. pastor idiota : S et si doctus qui¬
dem fuerit. non sit autembonus: tierendũ.
ne non tam nutriat doctrina uberi: quã
noccat uita sterili. Temere itaq et in hac
parte hoc ontis subitur: absq scientia pa¬
riter uitaq laudabili. Sed ecce quiod non
latidamus. Finis indicitur: tibi non erat
finis. Quocamtir in materiam alteram: et
cui hanc cedere indignum. Angor undiq:
et quod egrius feram ignoro. auelli ab ista.
andistendi in illa: nisi quod utrolibet si¬
mul utrumq molestius.

Expanded text:
gendos, quod utique ad decorem pertinet spongendos, quod utique ad decorem pertinet sponsae, quis non liquido agnoscat pernecessariam fore cum multa quidem diligentia disciplinae censuram? Ea propter omnis, cui hoc opus incumbit, oportet ferveat zelo illo, quo accensus praecipuus ille aemulator sponsae Domini aiebat: Aemulor vos Dei aemulatione; despondi enim vos uni viro virginem 1538 castam exhibere Christo . Jam quomodo in pascua divinorum educet eloquiorom greges Dominicos pastor idiota? Sed et si doctus quidem fuerit, non sit autem bonus, verendum ne non tam nutriat doctrina uberi, quam sterili vita noceat. Tenere itaque et in hac parte hoc onus subitur absque scientia pariter, vitaque laudabili. Sed ecce, quod non laudamus, finis indicitur, ubi non erat finis. Evocantur in materiam alteram, et cui hanc cedere indignum. Angor undique, et quod aegrius feram ignore, avelli ab ista, an distendi in illa: nisi quod utrolibet simul utrumque molestius.
Abbreviated transcription (Latin):
ti relinquo: ut quod minus uobis ex
nobis est. ipsa suppleat: et quod ꝑperã.
ipsa corrigat. Nunc uerobonꝰ pastor
hoc quoq curabit. ut scdm euangłiũ
inueniattir habere sal insemetipso:
sciens quia sermo sale conditus. quan¬
tum placuerit ad grãm: tantum ꝓde¬
rit ad salutem. Hȩc interim de custodia
ciuitatis. atq ornatu sꝑonse. nec non et
pastti ouium: dicta sint. Uolo tamen ad¬
htic eadeam patilo expresitis designare:
ꝓpter eos qui dum auide nimis honorib
inhiant. mminus ꝓuide grauib se suꝑ¬
ponunt onerib: exponunt ꝑiculis: ut sci¬
ant ad quid uenerint: sicut scriptũ est.
Amice ad quod uenisti : Ni fallor ad solã
eitutatis custodiam: ut quantũ satis est
ꝓeuiretur: optis est uiro forti. spiritali:
fideli forti. ad proptilsandas iniurias:
sp̃iritali. ad deprehendendas insidias:
fideli. qui non quȩ sua sunt querat. Por¬
ro autem ad mores honestandos uł corri¬

Expanded text:
ti relinquo, ut quod minus vobis ex ti relinquo, ut quod minus vobis ex nobis est, ipsa suppleat; et quod perperam, ipsa corrigat. Nunc vero bonus pastor hoc quoque curabit, ut secundum Evangelium inveniatur habere sal in semetipso ; sciens quia sermo sale conditus quantum placuerit ad gratiam, tantum proderit ad salutem. Haec interim de custodia civitatis, atque ornatu sponsae, nec non et pastu ovium dicta sint. 10. Volo tamen adhuc eadem paulo expressius designare propter eos, qui dum avide nimis honoribus inhiant, minus provide gravibus se supponunt oneribus, exponunt periculis: ut sciant ad quid venerint, sicut scriptum est: Amice, ad fuit venisti? Ni fallor, ad solam civitatis custodiam, ut quantum satis est procuretur, opus est viro forti, spirituali, fideli: forti ad propulsandas injurias, spirituali ad deprebendendas insidias, fideli qui non quae sua sunt quaerat. Porro autem ad mores honestandos vel corri
Abbreviated transcription (Latin):
te. et discipline. Et sunt olera dispensati¬
ontm. quȩ infirmis et ptisillis corde. de
respectu misericordie apponuntur: et st̃
consiliorum solida fortiaq quȩ exintimis
sapientiȩ proponuntur sanis: et qui ex¬
citatos habent sensus ad discretionem
boni et mali. Paruulis nãq tanquam
agniculis ad hortacionis lac potus dat᷑:
non esca. Ad hȩc boni sollicitiq pastores
inpinguare pecus non cessant. bonis
elec̾tisq exemplis: et scus magis. qũa alie¬
nis. Nam si alienis et non scus: ignomi¬
nia est illis: et ꝑecus ita non ꝓficit. Si
enim tierbi causa. ego qui uideor inder
uos pastoris gerere curam. uobis apposu¬
ero morsi mansuetudinem. patientiã
iob. miscdiam samuelis. dauid sc̃ĩtatem
et si ꝗtia sunt eiusmodi exempla bonoꝵ̃.
inmitis ipse. et inꝑatiens atq inmise¬
ricors. et minime sc̃s: sermo ut uereor
minus sapide ueniet: et tios minus a¬
uide capietis. Uerum. hoc suꝑne pieta¬

Expanded text:
tae et disciplinae: et sunt olera dispensatitae et disciplinae: et sunt olera dispensationum, quae infirmis et pusillis corde de respectu misericordiae apponuntur: et sunt consiliorum solida fortiaque, quae ex intimis sapientiae proponuntur sanis, et qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali. Parvulis namque, tanquam agniculis, adhortationis lac potus datur, non esca. Ad haec boni sollicitique pastores impinguare pecus non cessant bonis laetisque exemplis, et suis magis quam alienis. Nam si alienis et non suis; ignominia est illis, et pecus ita non proficit. Si enim, verbi causa, ego qui videor inter vos pastoris gerere curam, vobis apposuero Moysi mansuetudinem, patientiam Job, misericordiam Samuelis, David sanctitatem, et si qua sunt ejusmodi exempla bonorum, immitis ipse et impatiens, atque immisericors et minime sanctus: sermo, ut vereor, minus sapide eveniet, et vos minus avide capietis. Verum hoc supernae pieta
Abbreviated transcription (Latin):
de ouib meis: ꝓ quib sanguis utiq m̃s
effusus est. Terribilis sermo: et qui possit
etiam impauida quortimuis tirannorum
corda concutere. Propterea attendite tiob̃
quicumq optis misterii huius sortiti estis:
attendite inquã uobis. et precioso de posito.
quod tiobis creditum est. Citutas est: ui¬
gilate adctistodiam concordiamq. Sꝑon¬
sa est.: studete ornatui. Oues suint: intendi¬
te pastui. Et hȩc tria: ad illam dñi trinã
sciscitationem forte non incongrue ꝑtin̾e
dicentur. Porro custodia ciuitatis ut sit
stifficiens. trifaria erit: a ui tyrannorum:
a fraude hereticorum: a demꝑtationib de¬
monum. Sponse tiero ornatus. in bonis oꝑ¬
ibus: et morib et ordinib. At pastus ouiũ
cõmtiniter quidem in pascius scripturarũ.
tanquam in hereditate dñi: s est distinctio
in illis. Nam stint mandata qtiȩ duris atq
carnalib animis imponuntur: ex lege ui¬

Expanded text:
de ovibus meis, pro quibus sanguis utique meus de ovibus meis, pro quibus sanguis utique meus effusus est. Terribilis sermo, et qui possit etiam impavida quorumvis tyrannorum corda concutere. 9. Propterea attendite vobis quicunque opus ministerii hujus sortiti estis; attendite, inquam, vobis, et pretioso deposito quod vobis creditum est. Civitas est: vigilate ad custodiam, concordiamque. Sponsa est: studete ornatui. Oves sunt: intendite pastui. Et haec tria ad illam Domini trinam sciscitationem forte non incongrue pertinere dicentur. Porro custodia civitatis ut sit sufficiens, trifaria erit; a vi tyrannorum, a fraude haereticorum, a tentationibus daemonum. Sponsae vero ornatus in bonis operibus, et moribus, et ordinibus. At pastus ovium communiter quidem in pascuis Scripturarum, tanquam in haereditate Domini; sed est distinctio in illis. Nam sunt mandata, quae duris atque carnalibus animis imponuntur ex lege vi
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo: a deo paratam. tanquã syonsam ornatã
uiro suo. Idemtidem tibi hoc et de ouib liqui¬
do apparebit: si recorderis. primus ille custos.
petrum loquor. cum sibi primo oties cõmitte¬
rentur. quam attente simul de amore cõmo¬
nitus sit. Otiodutiq tanta cura sapiens ere¬
ditor non fecisset: isi se sentiret sponsum: id
sibi titiq exintimo respondente conscientia.
Audite hec amici sponsi: si tamen amici. At
partim dixiamici: amicissimi sint oportet.
qui prulegio tante familiaritatis donant᷑.
Nonociose tociens repetitum est.petreamas
me: in cõmissione ouium. Et ego quidem
id significatum ꝑinde puto. ac si illi dix¬
isset iħe. nisi testimonitm tibi ꝑhibente
conscientia quod me ames. et ualde. ꝑfecte¬
q a mes: hoc est plusquam tua. plusquã tu¬
os. plusquam etiam te. ut huius repeticio¬
nis meȩ numertis impleatur: nequaquã
stiscipias ctirãs hane: nec te intromittas

Expanded text:
de coelo a Deo, paratam tanquam sponsam ornatam de coelo a Deo, paratam tanquam sponsam ornatam viro suo . Identidem tibi hoc et de ovibus liquido apparebit, si recorderis, primus ille custos 1537 Petrum loquor, cum sibi primo oves committerentur, quam attente simul de amore commonitus sit. Quod utique tanta cura sapiens creditor non fecisset, nisi se sentiret sponsum, id sibi utique ex intimo respondente conscientia. Audite haec, amici sponsi, si tamen amici. At parum dixi, amici: amicissimi sint oportet, qui privilegio tantae familiaritatis donantur. Non otiose toties repetitum est: Petre, amas me? . in commissione ovium. Et ego quidem id significatum perinde puto, ac si illi dixisset Jesus: Nisi testimonium tibi perhibente conscientia quod me ames, et valde perfecteque ames, hoc est, plus quam tua, plus quam tuos, plus quam etiam te, ut hujus repetitionis meae numerus impleatur, nequaquam suscipias curam hanc, nec te intromittas
Abbreviated transcription (Latin):
las: reciacula dissipant: machinamenta
frustantur. Hi sunt fratrũ amatores. et
populi xp̃iamꝰ qui multum orant ꝓpopło.
et uniu̾sa scã ciuitate. Hi sunt qui multum
solliciti ꝓsibi cõmissis dm̃cis otub. corsuum
tͣdunt ad trigilandũ diluculo ad dnm qͥ fecit
illos: et inconspectu altissimi dep̃cant᷑. Et ui¬
gilant. et dep̃cant᷑: scientes suã insufficientiam
incustodienda ciuitate: et quia nͥ dñs custodie¬
rit eiuitatẽ. frustra uigilat qͥ custodit eã. Porro
cũ dñs ita p̃cipiat uigilate et orate. ne intre¬
tis intẽptationẽ: liquet qđ absq dopplici
hoc erercitio fideliũ. studioq custodũ. ñ potest
ẽẽ secura ciuitas: ñsponsa: non oues. Horum
differentiam queris: Inum sunt. Ciuitas
ꝓpter collectionem: sponsa ꝓpter dilectionẽ :
oties ꝓpter mansuetudinem. Uis scire hoc
sponsam quod eiuitatem ẽẽ : Uidi inquit
ciuitatem scam ierłm nouam descendentem

Expanded text:
las, retiacula dissipant, machinamenta las, retiacula dissipant, machinamenta frustrantur? Hi sunt fratrum amatores et populi Christiani, qui multum orant pro populo et universa sancta civitate. Hi sunt, qui multum solliciti pro sibi commissis Dominicis ovibus, cor suum tradunt ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illos, et in conspectu Altissimi deprecantur. Et vigilant, et deprecantur, scientes suam insufficientiam in custodienda civitate, et quia nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . 8. Porro cum Dominus ita praecipiat: Vigilate, et orate, ne intretis in tentationem ; liquet quod absque duplici hoc exercitio fidelium, studioque custodum, non potest esse secura civitas, non sponsa, non oves. Horum differentiam quaeris? Unum sunt. Civitas propter collectionem, sponsa propter dilectionem, oves propter mansuetudinem. Vis scire hoc sponsam, quod civitatem esse? Vidi, inquit, civitatem sanctam Jerusalem novam descendentem
Abbreviated transcription (Latin):
illo uastissimo sinu quodami circum¬
cludit. fidenter dixerim. eternam beatã¬
q trinitatem quam non intelligo.cre¬
do: et fide teneo. quam non capio mente.
Sed dicit aliquis. Quomodo credet. sine
predicante: cum fides exauditu sit. audi¬
tus ꝑ uerbum predicationis: Ds̃ hoc pro¬
tudebit. Et ecce iam presto sunt. qui nouã
sponsam cęlesti nuꝑturam sponso. de quib
oportet instruant et informent: fidem
doceant: formam pietatis ac religionis
tradant. Audi namq. quid adiciat. Inue¬
nerunt me uigiles: qui custodtunt ciui¬
tatem. Qui enim tugiles hi: Nempe illi.
quos saluator ineuangłio beatos ꝓnunti¬
at. si cũ uenerit inuenerit uigilantes.
Quam bom tugiles: qui nobis dormientib.
rpsi pertugilant: quasi rationẽ ꝓanimab
uigilantes animo. atq in orationib ꝑ noc¬
tantes. hostium insidias sagacider explo¬
rant : anticipant consilia malignantiũ:
deprehendtnt laqueos:eludunt tendicu¬

Expanded text:
illo vastissimo sinu quodam modo circumillo vastissimo sinu quodam modo circumcludit. Fidenter dixerim, aeternam beatamque Trinitatem, quam non intelligo, credo; et fide teneo, quam non capio mente. 7. Sed dicit aliquis: Quomodo credet sine praedicante, cum fides ex auditu sit, auditus per verbum praedicationis? Deus hoc providebit. Et ecce jam praesto sunt qui novam sponsam, coelesti nupturam sponso, de quibus oportet, instruant et informent, fidem doceant, formam pietatis ac religionis tradant. Audi namque quid adjiciat: Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem. Qui enim vigiles hi? Nempe illi quos Salvator in Evangelio beatos pronuntiat, si, cum venerit, invenerit vigilantes . Quam boni vigiles, qui nobis dormientibus ipsi pervigilant, quasi rationem redditurivigilantes animo, atque in orationibus pernoctantes, hostium insidias sagaciter explorant, anticipant consilia malignantium, deprehendunt laqueos, eludunt tendicu
Abbreviated transcription (Latin):
s plane głam qtiasi ungeniti a ꝑatre.
Quid facies o sponsa : Putas. potes sequi
eum illuc: Aut te ingerere audes.uel ua¬
les huic tam sancto archano.tamq
archano sanctuario: ut filium in pa¬
tre. et patrem intucaris in filio: Non
titiq. Vbi ille est. tu non potes uenire.
modo: uemes autẽ postea. Age tamen
sequere:quere: nec de illa inaccessibilis
claritas uel sublimitas. aquerendo de¬
terreat:ab inueniendo desperet.Si po¬
des credere: omĩa possibilia sunt cre¬
denti. Prope est inquit uerbum in ore
tuo: et incorde tuo. Orede. et inuienisti:
nam credere.inuenisse est. Norunt fi¬
deles: habitare xp̃m ꝑfidem in cordib
suis. Qtud propius : Quere gͦ secura:
quere deuota: bontis est dñs animȩ
querenti se. Quere uotis: sequere actib:
fide inueni. Quid non inueniat fides :
atcingit in accessa: de prehendit ignota:
comprehendit inmensa:apprehendit
nouissima: ipsam deniq eternitatẽ. suo

Expanded text:
sed plane gloriam quasi Unigeniti a Patre . 6. sed plane gloriam quasi Unigeniti a Patre . 6. Quid facies, o sponsa? Putas, potes sequi eum illuc? aut te ingerere audes vel vales huic tam sancto arcano, tamque arcano sanctuario, ut Filium in Patre, et Patrem intuearis in Filio? Non utique. Ubi est ille, tu non potes venire modo, venies autem postea. Age tamen, sequere, quaere; nec te inaccessibilis illa claritas vel sublimitas a quaerendo deterreat, ab inveniendo desperare faciat. Si potes credere, omnia possibilia sunt credenti . Prope est, inquit, verbum in ore tuo, et in corde tuo . Crede, et invenisti. Nam credere invenisse est. Norunt fideles inhabitare Christum per fidem in cordibus suis . Quid propius est? Quaere ergo secura, quaere devota. Bonus est Dominus animae quaerenti se . Quaere votis, sequere actibus, fide inveni. Quid non inveniat fides? Attingit inaccessa, deprehendit ignota, comprehendit immensa, apprehendit novissima; ipsam denique aeternitatem suo
Abbreviated transcription (Latin):
cepita patre filius claritatem. cui non pote¬
rit similis inueniri: ne incęlestib quidem.
Qui enim aliquando angelorũ dictum est.
sede adextris meis: Non modo autẽ de nu¬
mero angłorum:s nec de suꝑiorib quidẽ.
reliqtus beatorum ordinib om̃ino quis
reꝑtus idoneus est. ad capessendam suꝑ¬
excellentem hanc głam.Ad neminem pror¬
sus illorum facta est uox illa głȩ singłaris:
nemin uocis inse efficientiam experiri
datum. Siue throni. siue dominationes.
sicie principatus. siue podestates. ꝓfecto
desiderant in eum prospicere: non se illi
comparare p̃sumunt. Igitur dño meo
singulanter a dño. et dictum et datũ est.
sedere a dextris glorie ipsius: ut pote in
gła coequali. in essentia consubstantiali
progeneratione consimili: maiestate ñ
dispari: eternitate non posteriori. Ibrbi
illum qui queret intieniet : et uidebit
głam eitis. non głam quasi unius cȩteroꝵ:

Expanded text:
cepit a Patre Filius claritatem, cui non potecepit a Patre Filius claritatem, cui non poterit similis inveniri, ne in coelestibus quidem. Cui enim aliquando angelorum dictum est: Sede a dextris meis? Non modo antem de numero angelorum, sed nec de superioribus quidem reliquis beatorum ordinibus omnino quis repertus idoneus est ad capessendam superexcellentem hanc gloriam. Ad neminem prorsus illorum facta est vox illa gloriae singularis, nemini vocis in se efficientiam experiri datum. Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, profecto desiderant in eum prospicere, non se illi comparare praesumunt. Igitur Domino meo singulariter a Domino et dictum, et datum est, sedere a dextris gloriae ipsius, utpote in gloria coaequali, in essentia consubstantiali, pro generatione consimili, majestate non dispari, aeternitate non posteriori. Ibi, ibi illum qui quaeret inveniet, et videbit gloriam ejus: non gloriam quasi unius caeterorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et iterum clarificabo. Que quidem ipsa res
ponsio: non parua filii glorificatio fuit.
Ceterum abundantius ad fluenta iorda¬
nis augustiusq clarificatus dinoscitur:
et iohannis testimonio. et columbe de signa¬
tione.et uoce dicentis.Hic est filius meus
dilectus. Sed et inmonte coram trib dis¬
cipulis nichilominus magnificentissimȩ
clarificatus est: cum uoce eadem denuo ad
secȩlitus de lapsa. tum mira illa atq eruma
transfiguratione corporis sui: tum etram ꝓ¬
pħarum attestatione duorum: qui ibidem
apparuerunt. cum eoloquentes. Suꝑ est gͦ
ut iurta ꝓ missum patris semel adhtc cla¬
rificetur: eaq erit plenitudo gloriȩ: cus
non queat amplius addi. Sed ubi illa da¬
bitur benedictio: Non enim ut ista sus¬
picata est in plateis. uel uicis: nisi forde in
illis de quib dicitur. Plateę tuȩ ierłm ster¬
nentur auro mundo: et ꝑomnes uicos tu¬
os alła cantabitur. In his reuera illam re¬

Expanded text:
et iterum clarificabo . Quae quidem ipsa Patris et iterum clarificabo . Quae quidem ipsa Patris responsio non parva Filii glorificatio fuit. Caeterum abundantius ad fluenta Jordanis, augustiusque clarificatus dignoscitur, et Joannis testimonio, et columbae designatione, et voce Patris dicentis: Hic est Filius meus dilectus . Sed et in monte coram tribus discipulis nihilominus magnificentissime clarificatus est, tum voce eadem denuo ad se caelitus delapsa, tum mira illa eximiaque transfiguratione corporis sui, tum etiam prophetarum attestatione duorum, qui ibidem apparuerunt cum eo loquentes . 5. Superest ergo ut juxta promissum Patris semel adhuc clarificetur, eaque erit plenitudo gloriae, cui non queat amplius addi. Sed ubi illa dabitur benedictio? Non enim, ut ista suspicata est, in plateis, vel vicis, 1536 nisi forte in illis, de quibus dicitur: Plateae tuae, Jerusalem, sternentur auro mundo, et per omnes vicos tuos alleluia cantabitur . In his revera illam re
Abbreviated transcription (Latin):
et filiuis clarificat patrem: ne qtis dicat
filium minorem patre. quasi qui apatre
clarificetur: cum ipse clarificet patrem.
dicente filio. pater clarifica filium tuum: ut
filius tuus clarificet te. Sed forte adhuc
subinittendum putes filium quod qtiasi in¬
gloriꝰ uideatur a patre reciꝑe claritatem:
quam demum patri refundat. Atidi quia
non est ita. Clarificame inquit ꝑater. clari¬
tate quam habtu priusquam mundus fieret:
apud te. Sigͦ claritas filii posterior nonẽ.
ut pote quȩ ab eterno est: exequo se clarificat
pater et filius. Et si ita est. ubi patris pri¬
matus: E qualitas profecto est: tibi coeter¬
nitas est. Et usq adeo equalitas: ut una
sit claritas amborum: sicut ipsi unũ sunt.
Vnde michi uidetur dicendo rursum ꝑater
clarifica nomen tuum. non sane aliud pete¬
re quam se clarificari: inquo et ꝑquem. no¬
men patris proculdubio clarificaretur.
Et responstim acceꝑit apatre: et clarificaui.

Expanded text:
et Filius clarificat Patrem: ne quis dicat et Filius clarificat Patrem: ne quis dicat Filium minorem Patre, quasi qui a Patre clarificetur, cum et ipse clarificet Patrem, dicente Filio: Pater, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Sed forte adhuc submittendum putes Filium, quod quasi inglorius videatur a Patre recipere claritatem, quam demum Patri refundat. Audi quia non est ita: Clarifica me, inquit, Pater, claritate quam habui, priusquam mundus fieret, apud te . Si ergo claritas Filii posterior non est, utpote quae ab aeterno est, ex aequo se clarificant Pater et Filius. Et si ita est, ubi Patris primatus? Aequalitas profecto est, ubi coaeternitas est. Et usque adeo aequalitas, ut una sit claritas amborum, sicut ipsi unum sunt. Unde mihi videtur dicendo rursum: Pater, clarifica nomen tuum, non sane aliud petere, quam se clarificari, in quo, et per quem nomen Patris procul dubio clarificaretur: et responsum accepit a Patre: Et clarificavi,
Abbreviated transcription (Latin):
huc. et iusti iustificentur magis. si non dor¬
mitent prȩtedio cȩli. et cȩli celorũ tabescant.
et confundantur ab expectatione sua:si non
ipse pater ommpotens dictius iam frustret᷑
a desiderio cordis sui:si non demum unigenit᷑
ultra ab introitu.
soltm indignissimũest: aliquatenus
retardetur. Quanti putas estimanda sit
gloria quantacumq mortalium: ut ab ea
quȩ a patre suo ab eterno parata est. debeat
eum uel ad modicum retinere:Adde. quod
nulla Cratione in longuis ꝓtrahi de¬
cet ipse filii petitionemꝰ. Qu̾am dicã
pecitionem.queris: Nempe illam: qua
dicit. Pater. clarifica filium tutim. Qđ̃
tamen eum petisse senserim.non ut sup¬
plicem: s ut prescium. Libere petitur:
quod in potestate pętentis accipere est.
Ergo dispensatoria filii peticio est. non ne¬
cessaria: quippe donantis cum patre. quic¬
quid a patre acceperit. Ybi et hoc dicendũ.
quia non solum pater clarificat filium. s

Expanded text:
huc, et justi justificentur magis , si non dorhuc, et justi justificentur magis , si non dormitent prae taedio. Coeli et coeli coelorum tabescant et confundantur ab exspectatione sua, si non ipse Pater omnipotens diutius jam frustretur a desiderio cordis sui; si non demum Unigenitus ultra ab introitu solum indignissimum est, aliquatenus retardetur. Quanti putas aestimanda sit gloria quantacunque mortalium, ut ab ea, quae a Patre suo ab aeterno parata est, debeat eum vel ad modicum retinere? Adde quod nulla ratione in longius protrahi decet ipsius Filii petitionem. Quam dicam petitionem quaeris? Nempe illam, qua dicit: Pater, clarifica Filium tuum. Quod tamen eum petiisse senserim, non ut supplicem, sed ut praescium. Libere petitur, quod in potestate petentis accipere est. Ergo dispensatoria est Filii petitio, non necessaria, quippe donantis cum Patre, quidquid a Patre acceperit. 4. Ubi et hoc dicendum, quia non solum Pater clarificat Filium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nichil horum aduertit. s quasi ebria p̃amo¬
re.hac illacq discurrens. querit oculis. quẽ
iam oculus non contingit: s fides. Noneñi
existimat xp̃m aliter oportere intrare in
głam sciam. nisi pritis resurrectionis gloria
palam mundo innotescente confutetur im¬
pietas: exultent fideles: glorient᷑ discipłi:
poptili conuertantur: demumq ab uniu̾sis
glorificetur ipse. cum ex presentia resurgen¬
tis. cunctis clarcierit ueritas predicentis
Falleris osꝑonsa. O portet quidem bec tieri:
s intempore. Nunc uero interim uide ne for¬
te id dignum magis. et suꝑne consentaneum
iusticie sit.si nondetur scm̃ canib et marga¬
ritȩ porcis: si potius scđm scripturam tollat᷑
impius. ne uideat głam dei: si non fraudetur
fides merito: quȩ tunc sane ꝓbatior eẽ dinoscit᷑.
cum creditur quod non uidetur :si penes
ipsam seruetur dignis. quod occultatur in¬
dignis: ut qui insordib stint sordescant ad¬

Expanded text:
nihil horum advertit: sed quasi ebria prae amonihil horum advertit: sed quasi ebria prae amore hac illacque discurrens, quaerit oculis, quem jam oculus non contingit, sed fides. Non enim existimat Christum aliter oportere intrare in gloriam suam, nisi prius resurrectionis gloria palam mundo innotescente confutetur impietas, exsultent fideles, glorientur discipuli, populi convertantur, demumque ab universis glorificetur ipse, cum ex praesentia resurgentis cunctis claruerit veritas praedicentis. Falleris, o sponsa. Oportet quidem haec fieri, sed in tempore. 3. Nunc vero interim vide, ne forte id dignum magis et supernae consentaneum justitiae sit; si non detur sanctum canibus, et margaritae porcis: si potius, secundum Scripturam, tollatur impius, ne videat gloriam Dei ; si non fraudetur fides merito, quae tunc sane probatior esse dignoscitur, cum creditur quod non videtur; si penes ipsam servetur dignis, quod occultatur indignis, ut qui in sordibus sunt sordescant ad
Abbreviated transcription (Latin):
do ad patr̃e. et iam non uidebitis me. Dicat
forsitan ista. Quomͦ gͦ credent in eum quẽ
non uidebunt: Quasi fides ex uisu sit: et
non potius exauditu .a. Quid magni est.
credere quod suat uideris: et tuis non
negare octilis fidem. quid laudis meret᷑:¬
Sed si quod non uidemus speramus: per
patientiam expectamus: et patientia me¬
ritum est. Beati deniq qui non uiderunt:
et crediderunt. Proinde utu non eua¬
cuetur meritum fidei. sub ar ducat se
uisui:dans uirtuti locum. Etiam et
tempus est: ut iam in suum sese recipiat.
Queris inquem suum: In dexterã patris.
Neq enim rapinam arbitrabitur ẽẽ se equa¬
lem deo:cum sit informa dei. Ergo is sit
unigeniti locus: in quo eius omnis iniuria
ꝓpulsata uideatur. Sedeat sane iuxta. non
infra: ut omnes honorificent filium. sicut
honorificant patrem. In hoc apparebit ma¬
iestatis equalicas: si nec inferiorem patre.
nec posteriorem suspexeris. At ista interim

Expanded text:
do ad Patrem, et jam non videbitis me . 2. Dicat do ad Patrem, et jam non videbitis me . 2. Dicat forsitan ista: Quomodo ergo credent in eum, quem non videbunt? Quasi fides ex visu sit, et non potius ex auditu. Quid magni est credere quod videris? et tuis non negare oculis fidem quid laudis meretSed si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; et patientia meritum est. Beati denique qui non viderunt, et crediderunt . Proinde ut non evacuetur meritum fidei, subducat se visui, dans virtuti locum. Etiam et tempus est ut jam in suum sese recipiat 1535. Quaeris, in quem suum? In dexteram Patris. Neque enim rapinam arbitrabitur esse se aequalem Deo, cum sit in forma Dei . Ergo is sit Unigeniti locus; in quo omnis ejus injuria propulsata videatur. Sedeat sane juxta, non infra, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. In hoc apparebit majestatis aequalitas, si nec inferiorem Patre, nec posteriorem suspexeris. At ista interim
Abbreviated transcription (Latin):
et plateas queram quem diligit
anima mea. Adhuc ut paruula
sapit. Puto arbitrata est egres¬
sum de cumulo. publicum mox pe¬
tisse: ut solito doceret popłos ac sanaret infir¬
mos. et ut manifestaret głam suã in isrł: si
forde reciperent resurgentem de morte.qui
se recepturos ꝓmittebant descendentẽ de cro¬
ce. Uerum ille ꝑfecerat opꝰ quod sibi dederat
pater ut faceret: quod sane ista intellexisse
debuerat. uel ex uoce pendentis: illa scilicet.
qua ilico expiraturus ait. Consummatũ est.
Non erat iam quod se denuo crederet turbis:
que nec sic sorsitan erant in eum crediture.
Et festinabat ad patrem: qui sibi diceret.
Sede adextris meis:donec ponam inimicos
tuos scabellum pedum tuorũ. Fortius nẽpe
atq diuinius cum exaltatus fuerit a terra:
omĩa trabet ad seipsum. Hec audem ꝑtucos
et plateas querendum putauit: fruendi a¬
uida: s ignara misterii. Itercm gͦ frustata.
repetit dicens: quesitu illum. et non inueni:
ut sermo impleretur quem dixit. quuia ua¬

Expanded text:
et plateas quaeram quem diligit anima mea . Adhuc ut parvula sapit. Puto, arbitrata est egressum de tumulo publicum mox petiisse, ut solito doceret populos, ac sanaret infirmos, et ut manifestaret gloriam suam in Israel, si forte reciperent resurgentem de morte, qui se recepturos promittebant descendentem de cruce. Verum ille perfecerat opus, quod sibi dederat Pater ut faceret: quod sane ista intellexisse debuerat vel ex voce pendentis, illa scilicet, qua illico exspiraturus ait: Consummatum est . Non erat jam quod se denuo crederet turbis, quae nec sic forsitan erant in eum crediturae. Et festinabat ad Patrem, qui sibi diceret: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Fortius nempe atque divinius, cum exaltatus fuerit a terra, omnia trahet ad se ipsum. Haec autem per vicos et plateas quaerendum putavit, fruendi avida, sed ignara mysterii. Iterum ergo frustrata repetit dicens: Quaesivi illum, et non inveni; ut sermo impleretur quem dixit: Quia va
Abbreviated transcription (Latin):
in fidelis: audiat quod magis miretur:
numquã non grata extitit: numquam
non dilecta. Ouidni atidacter archant̃¬
loquar: quod michi de corde dei. ꝓmptus
ille suꝑnortm delator consiliorũ aperu¬
it: Paulum dico: qui ut multa alia. ita
hoc quoq de diuitiis bonitatis eius non
est ueritus diuulgare secretũ: benedix¬
it nos inquiens in om̃i benedictione spi¬
ritali. incelestib in xp̃o. sicut elegit
nos in ipso ante mundi constitutionem

Expanded text:
infidelis, audiat quod magis miretur; infidelis, audiat quod magis miretur; nunquam non grata exstitit, nunquam non dilecta. Quidni audacter loquar arcanum, quod mihi de corde Dei promptus ille supernorum delator consiliorum aperuit? Paulum dico, qui, ut multa alia, ita hoc quoque de divitiis bonitatis ejus non est veritus divulgare secretum: Benedixit nos, inquiens, in omni benedictione spirituali, in coelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitate iudicat omĩa. Est sapien¬
tia: disponens omĩa suauiter. Porro an¬
gelus non absq motu oꝑatur. tam locali
quam temporali: si ne estu tamen. Homo
atitẽ. nec ab estu animi. nec amotu cor¬
poris. animiq liber est inoꝑando:Deniq
cum timore ec tremore suam ipsius iube¬
tur oꝑari saltitem: atq in sudore utiltꝰ
sui comedere panem strũ. His ita ex plici¬
tis. intuere nunc mecum in hoc tam mag¬
nifico opere nr̃e salutis.tria ẽẽ quedam.
quȩ sibi uendicat auctor deus: preuenitq
in illis.om̃s auxiliatores et cooꝑacores
suos: predestinationem⁊ creationem: in¬
sꝑirationem. Quiarũ predestinatio non
dico ab exortu eccłiȩ. s ne amundi pͥn¬
cipio quidem principium habuit: non
pora est. Porro creatio cum dempore:
inspiratio iam intempore fit: ubi. et
quando uult deus. Sane scđm predest¬
nationem: numquã eccłia ȩlecꝰtorum
penes deum non fuit. Si miratur hoc

Expanded text:
tranquillitate judicat omnia . Est et Sapientranquillitate judicat omnia . Est et Sapientia disponens omnia suaviter . Porro angelus non absque motu operatur, tam locali, quam temporali, sine aestu tamen. Homo autem nec ab aestu animi, nec a motu corporis animique liber est in operando. Denique cum timore et tremore suam ipsius jubetur operari salutem , atque in sudore vultus sui comedere panem suum . 3. His ita explicitis, intuere nunc mecum in hoc tam magnifico opere nostrae salutis tria esse quaedam, quae sibi vindicat auctor Deus, praevenitque in illis omnes auxiliatores et cooperatores suos; praedestinationem, creationem, inspirationem. Quarum praedestinatio, non dico ab exortu Ecclesiae, sed ne a mundi principio quidem principium habuit, non pora est. Porro creatio cum tempore; inspiratio jam in tempore fit, ubi et quando vult Deus. Sane secundum praedestinationem nunquam Ecclesia electorum penes Deum non fuit. Si miratur hoc