comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gesseũ tutelã. uidendũ ẽ. anꝓtutore
teneatur ⁊ mãg ẽ ut quãus conpius
gesseñt. tem̃ tam̃ debeat quia animo
tutors gessit. cũtutor ñ eẽt aciste cu¬
raroi ñ quaĩ tutor ⁊ s qualcurator gessit
In ꝓtutele uidicio usure quoq uenuĩt
s utrũ solũmodͦ in idꝙ gessit tenelittiu
omino nõ atingit tutelã. nontenebit̃
it accenus tenebitur. sialius gesturꝰ
mus anteneatur siꝑe tessarios puꝑ¬

Expanded text:
gesserit tutelam, videndum, an pro tutore teneatur. et magis est, ut, quamvis compulsus gesserit, teneri tamen debeat, quia animo tutoris gessit, cum tutor non esset. at iste curator non quasi tutor, sed quasi curator gessit. In protutelae iudicio usurae quoque veniunt. Sed utrum solummodo in id quod gessit tenebituomnino non attigit tutelam, non tenebitur: hactenus tenebitur, si alius gesturusmus, an teneatur, si necessarios pu
Abbreviated transcription (Latin):
cunia. consequatut. nec eñidebet
ei sterit ẽc pecunia. si tñ fuit insu¬
ba pͥnpilli Uñ consequatur dicendũ
ẽ nõ oportt cũ usuras apupilloengẽ.
derauĩt h. nec inpetĩaiut dicendũ ẽ
nodepeꝑire eiusuras uncontrarioui¬
dicio. ¶ Sufficit tutou bene ⁊ diligñ¬
ter. nogotugessisst. ⁊ sieuentũ adulũ
uabũn ꝙ gestũẽ. Iudicio conitario tute¬

Expanded text:
cunia, consequatur: nec enim debet ei sterilis esse pecunia. Si tamen fuit in substantia pupilli unde consequetur, dicendum est non oportere eum usuras a pupillo exigere. deravit nec impetravit, dicendum est non deperire ei usuras. In contrario iudicio sufficit tutori bene et diligenter negotia gessisse, etsi eventum adversum habuit quod gestum est. Iudicio con
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. ¶Si quis quãi tuta negotiage̾¬
serit eiꝰ ꝙ ã pubes ẽ. neq tutore ħ¬
ab̃e poĩ ꝓtitele accioctssat. simili
modo ⁊ si eĩ ꝗnodũ natus ẽ. Nã ut
ciũ etas recipiat tutorẽ. cõ inpub̾t c̃ẽ¬

Expanded text:
nem. Si quis quasi tutor negotia gesserit eius qui iam pubes est neque tutorem habere potest, protutelae actio cessat: simili modo et si eius, qui nondum natus est. nam ut cuius aetas recipiat tutorem, id e
Abbreviated transcription (Latin):
nire quod añ inpẽnsũ ẽ. diclu cunm
eñi intutele iudiciũ sũptus quoscũq
secũ inrempuꝑilli sic m̃ sieabona fi¬
de secit. ¶ Hanc accionẽ ꝑpetũa ẽẽ pa¬
sucesores. ⁊ aquos exros ꝑtin ⁊ intos.¬
uł .ł. xxxi. Atutela temorus eo loco
habideb duo tẽt finĩta tutela. ⁊ sic̾nt
acciones patitur. ꝑĩn ac si pupillus
pubes factus ei̾t. tra contrario uidici¬
o. siquid ei abierit ꝑseꝗ debebit. ni¬
cbil enĩ ꝓhib suspectũ tutor̃e ẽe. quã¬
uis cõplã inrẽ puꝑilli impendñ que

Expanded text:
nire quod ante impensum est: deducuntur enim in tutelae iudicium sumptus, quoscumque fecerit in rem pupilli, sic tamen, si ex bona fide fecit. Hanc actionem perpetuam esse pasuccessores et ad quos ea res pertintutela remotus eo loco haberi debet, quo esset finita tutela, et sicut actiones patitur perinde ac si pupillus pubes factus esset, ita contrario iudicio, si quid ei aberit, persequi debebit: nihil enim prohibet suspectum tutorem esse, quamvis complura in rem pupilli impen
Abbreviated transcription (Latin):
sit. dandũ indrim indiciũ utile.
Cũ eo quiptutore negotia gessit. ⁊̃ añ
pubtate agi pͥse. nulladubnatio ẽ
quia tutor nonẽ. qr siquis sinita tute¬
la ꝓtutore nogotia impub̾is gessit. de¬
nebitut. s ⁊ si ꝑrius ꝓtutore anum

Expanded text:
inum iudicium utile. Cum eo, qui pro tutore negotia gessit, etiam ante pubertatem agi posse nulla dubitatio est, quia tutor non est. Quare si quis finita tutela pro tutore negotia impuberis gessit, tenebitur. Sed et si prius pro tutore adm
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ⁊̃ ei ꝗ ꝓtutoie negotu gessit
conpetere deb. S ⁊ sicuratorsit. ut
pupilli. uł adolescentis. uł sui̾o si ut
ꝓdigi dicendũ ẽ. ⁊̃ bis contrariũ dãdũ¬
iudiciũ. id̾ẽ incuraiore qͦ uentris ꝓ¬
bandũ ẽ. que senientia sabini suit
exstimantis cetis qͦ curaiorib exb
isoemcausis. dandũ contratiu̾̃ udi¬
ciũ. ¶Finito aut̃ officio. Hãc actio¬
nẽ cõpente dicimꝰ utori. cet̾m qũã¬
diudurat ñdũ conpcut. s siꝓtutore

Expanded text:
utore negotia gessit, competere debet. Sed et si curator sit vel pupilli vel adulescentis vel furiosi vel prodigi, dicendum est etiam his contrarium dandum. idem in curatore quoque ventris probandum est. quae sententia Sabini fuit existimantis ceteris quoque curatoribus ex isdem causis dandum contrarium iudicium. Finito autem officio hanc actionem competere dicemus tutori: ceterum quamdi
Abbreviated transcription (Latin):
telc iudicio. existrate conditione quiatu¬
tor ee desinit E ⁊ si quis teftõ usq ad
tp̃s fu̾it datus ide erit dicendũ ⁊ gn̾alũ
quod traditũ ẽ pupillũ cũtutore suo agẽ
tictele nõp̾se acceñ uerũ ẽ. sicao̾ tutela
qua absiuc ꝑseuerart. in qua aũt desinit

Expanded text:
telae iudicio existente condicione, quia tutor esse desinit. Sed et si quis testamento usque ad tempus fuerit datus, idem erit dicendum. Et generaliter quod traditum est pupillum cum tutore suo agere tutelae non posse hactenus verum est, si eadem tutela qua adhuc perseveraret. in qua autem desinit
Abbreviated transcription (Latin):
locus eĩt uidicio ⁊̃ slatĩ. quĩa ħ casu
in ip̃m qͦ statĩ accio copetus precer¬
ea situtile iuidiciocs conuennur re¬
putare pouĩt idꝙ uirẽ pupillun
pendit sic eĩt arbitrii eiꝰ. utrũ con¬
pensare. anpetͣe uelu. sũptus. Qd
ergo siuidex conpensatioĩs a rtioñe
nõ habuit. arcontratio iudicio ex¬

Expanded text:
dicio etiam statim, quia hoc casu in ipsum quoque statim actio competit. Praeterea si tutelae iudicio quis convenietur, reputare potest id quod in rem pupilli impendit: sic erit arbitrii eius, utrum compensare an petere velit sumptus. quid ergo, si iudex compensationis eius rationem non habuit, an contrario iudicio ex
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ⁊̃ eaque debebantur alias tu¬
tori ut puta apatre pupilui siquid
debitũ sũm. queritur. ⁊mag̃ puto
cũ integra sit acc̃o tutori ñ c̾e incõ
ex eg̃. ĩudeam̾ ancontrario uidicio
tutelt indepnitatẽ consequetur. quod
mag̃ ꝓandũ ẽ. Nã sicuti quodcũq al¬
ud gessit ꝓutilitate pupilli id contͣrio
iudicio conscciuetur. It ĩ id quod spou
debebatur consequi deb. ut a seclirita¬
tem. gͦ si excã que ip̃t suũtur. obligõ

Expanded text:
ue, quae debebantur alias tutori, ut puta a patre pupilli si quid debitum fuit, quaeritur. et magis puto, cum integra sit actio tutori, non esse in exegit? videamus, an contrario iudicio tutelae indemnitatem consequatur. quod magis probandum est: nam sicuti quodcumque aliud gessit pro utilitate pupilli, id contrario iudicio consequetur, ita etiam id quod sibi debetur consequi debet vel eius securitatem. Ego et si ex
Abbreviated transcription (Latin):
ab solui pupillũ oportere neq eñi in ħ
aministantur tutie ut mergatur pup¬
illi. ludex gͥ qui contrano uidicio cog¬
noscit. imlitatẽ pupilli spectaba ⁊ an
tutor cax ossõ sũptus fecĩt. ¶ Conirariũ̃
uidiciũ an ad hoc quoq conpetat ut ꝗs
apupillo erigat lib̾ationẽ udendũ ẽ
⁊ nemo dix̃ inħ agt̃ qũe cinnario p̾se
ut turele urdicio lib̾ct᷑. s um de his

Expanded text:
 in hoc administrantur tutelae, ut mergantur pupilli. iudex igitur, qui contrario iudicio cognoscit, utilitatem pupilli spectabit et an tutor ex officio sumptus fecerit. Contrarium iudicium an ad hoc quoque competat, ut quis a pupillo exigat liberationem, videndum est. et nemo dixit in hoc agere quem contrario posse, u
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. i.i. Cupupur tutele accionem
contta tutorẽ altũm tutori que iudee
uisolidũ condẽpnauit. cessit qũauiᷤ
p̾ca iudicatũ siat. tm̃ accio oata nõin¬
teruidit. qui apparit undẽpaat tuto¬

Expanded text:
um.Cum pupillus tutelae actione contra tutorem alterum tutori, quem iudex in solidum condemnauit, cessit, quamuis postea iudicatum fiat, tamen actio data non intercidit, quia pro parte condemnati tuto
Abbreviated transcription (Latin):
cũusitris s uł tͥent̃ib ut his. que uire¬
gione olifum̃tur. uł his qui mutuatu̾
ẽ si necesse nabũti mutuãi ut puxil¬
lo exiusta cã ꝓrogaret. utͣ pis aquib
pupillũ lib̾auti ur ꝗb caruit iutor.
Sinim᷑iũ ꝓsuit pupillo pecinuãẽe ex¬
solutã. plane situtor forte aliquidpe¬
sune debuit senctarut aliquid ip̃c
inpendit in rempupillare. mox uius
suos uttm noueebitur uertisse qͣn¬
iitatẽ queconcurru cũ qmitaie sibi
debita ut el su̾me nõpt̃ĩt usuras.¬
Usuras utrũ tamdui consequitur.

Expanded text:
entibus, vel his quae in regione observantur, vel his quibus mutuatus est, si necesse habuit mutuari, ut pupillo ex iusta causa prorogaret, vel his a quibus pupillum liberavit, vel quibus caruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam. Plane si forte tutor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse impendit in rem pupillarem, mox in usus suos uertit, non uidebitur uertisse quantitatem, quae concurrit cum quantitate sibi debita, ut eius summae non praestet usuras.Usuras utrum tamdiu consequetur
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eũ udice acuꝑe. ex quacã cũco
turele agi poĩ quininmo ⁊ simeclio tp̃e
soluendo ẽe desiem̃. inputabitur contu¬
torib curnonegert̃ cũco. ¶ Situtori
curat᷑o sit adiunctus quãuis suspecto
postulato nõcogit᷑ tuie iudiciũ tu¬
tor susciꝑe qiuatutor man.S ⁊ sifu¬
Erit tutor consiscatus adũsus fucũdã¬
Dam ẽẽ accionẽ cõstat ei quilao eĩcuxa¬
tor datus sit. uł contutorib eiꝰ scete acti¬
ones p̃ter tutele aduers tutore copñu
illo dñ tutor tutelãgerit. Quãuis eñi
ꝯnott̃e tuiors intereai. tñ pupilluscũ
Hr̃de eiꝰ acciõne ht̃ q sibi solue debũt.

Expanded text:
eum iudicem accipere, ex qua causa cum eo tutelae agi potest. quin immo si medio tempore solvendo esse desierit, imputabitur contutoribus, cur non egerunt cum eo. Si tutori curator sit adiunctus quamvis suspecto postulato, non cogetur tutelae iudicium tutor suscipere, quia tutor maneret. Sed et si fuerit tutor confiscatus, adversus fiscum dandam esse actionem constat ei qui loco eius curator datus sit vel contutoribus eius. Ceterae actiones praeter tutelae adversus tutorem competunt, illo, dum tutor tutelam gerit: quamvis enim morte tutoris intereant, tamen pupillus cum herede eius actionem h
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatu agatur. uł cũhis qui ꝓco
iut̃ uenerunt erit dubitaticio anqui¬
agi tutele ñ pot. nec exstipulatu agi
eande utilitatẽ differendãs cũcurato¬
re pupilli uł adolescentisᷤ agĩpon̾t

Expanded text:
stipulatu agatur vel cum his qui pro eo intervenerunt, erit dubitatio, an, quia tutelae agi non potest, nec ex stipulatu agi eandem utilitatem differendam. Cum curatore p
Abbreviated transcription (Latin):
płts tutelã pupiui amini straiunt.ꝓ
qua qiusq eoꝵ parte conuenitndiu
sit. ⁊ siquidẽ õs sumł gesserĩ tutelam.
et õs solueñdo sĩ equissimũ erit di¬
uidi accionẽ ut̃ eos ꝓportionib uirili¬
bus exemplo fib̃i uissoꝵ. S ⁊ si nõ om̃ẽ
solucndo sĩt. int̃ eos qui soluendo sit.
diuidit᷑ accio s ꝓut quisq soluendo
ẽ. poter̃ conueniri. ⁊ siforie quis eax fai¬
to altẽuis tut᷑oris cõdẽpnat᷑ p̃stitĩt. ut
ex cõi gestu nec ei mantate sũi accio¬
nes constitutũ ẽ adiuo pio.⁊ ab inca¬
tore nr̃o. ⁊ adiuo patre eĩ utilẽ acrionẽ

Expanded text:
tutelam pupilli administrauerint, pro qua quisque eorum parte conueniendus sit.Et si quidem omnes simul gesserunt tutelam et omnes soluendo sunt, aequissimum erit diuidi actionem inter eos pro portionibus uirilibus exemplo fideiussorum.Sed et si non omnes soluendo sint, inter eos qui soluendo sunt dividitur actio. sed prout quisque solvendo est, poterunt conveniri. Et si forte quis ex facto alterius tutoris condemnatus praestiterit vel ex communi gestu nec ei mandatae sunt actiones, constitutum est a divo Pio et ab imperatore nostro et divo patre eius utilem action
Abbreviated transcription (Latin):
uinus rescripsert̃ in hec ũba. Cũ hoo
ip̃m quaatur. an aliquid tibi tutorib
uł curatorib oibeat᷑. nõ hat ranonẽ
postulatio tua uolentis. insũptũlitĩ
abhis tͥ petunĩã submunstrari. Ai ⁊gr̃¬

Expanded text:
ninus rescripserunt in haec uerba: 'Cum hoc ipsum quaeratur, an aliquid tibi a tutoribus uel curatoribus debeatur, non habet rationem postulatio tua uolentis in sumptum litis ab his tibi pecuniam subministrari'. 18
Abbreviated transcription (Latin):
i. dig̃. Situtor pupillo auccontarẽ ad
mortis cã donat̾ionẽ acc̃omodauĩt. anu
dtele uiclicio tentatur ⁊ ait tenen eum
Nã sicuti testĩ facnio in quid pupillis
concessa nẽ. ita nec mortis qd cõdona¬
tiones ꝑmititridest̃. s ⁊ si nonmoitis
cã donauit tuttie auctore idẽ uili sori¬
psit. pic̃osq quidẽ putare nõualere
donationẽ ⁊ plerũq itae. S uñnulũ
casus p̃ se taistere quil sine rep̃ensio¬
ne tutor aucc̃o sit pupillo. ꝓotuminu¬
simatri aut soruri que alit̃ se tueti
nõpstͣ. tutor alimta p̃stͣtũt. Nã cũ
bonẽ sid̃i iudiciũ sit nemo ferret u¬
quit aut pupillũ aut substitutũ.

Expanded text:
 si tutor pupillo auctoritatem ad mortis causa donationem accommodaverit, an tutelae iudicio teneatur. et ait teneri eum: nam sicuti testamenti factio, inquit, pupillis concessa non est, ita nec mortis quidem causa donationes permittendae sunt. Sed et si non mortis causa donaverit tutore auctore, idem Iulianus scripsit plerosque quidem putare non valere donationem, et plerumque ita est: sed nonnullos casus posse existere, quibus sine reprehensione tutor auctor fit pupillo ad deminusi matri aut sorori, quae aliter se tueri non possunt, tutor alimenta praestiterit: nam cum bonae fidei iudicium sit, nemo feret, inquit, aut pupillum aut substitutum
Abbreviated transcription (Latin):
ut non uniũsũ rulditu parri monii
indec̃nando ⁊̃ mancipia que pupillis
deseruiũt. ⁊ mncedes pupillori.⁊ uestet
et uictũ. pupilli etatẽ ⁊̃ conteplaĩ inqͣ
constitutus ẽ cui alim̃ta decernunt᷑.
In amplis tm̃ patrimonus positis. no
cumuł patrimonii. s quodexibitio¬
n frugalit sufficit modũ alim̃tis dabit
S siconstat ñ quis modus facultatũs
sit uĩttutõiẽ ⁊ euͣ qui alim̃tadecm desi¬
derat. suscipe cognitionẽ nec trm̃e al¬
menta detern̾e.ne in alteruttamprit̃.
delinquat. prius tñ exigere deb. inꝓfi¬
teatur auctor quesit penes se sũma ⁊ cõ¬
minari grauior es ei usuras in fligieius
quod supͣ ꝓfessionẽ aput eũ sũit cõpres¬
hensũ ¶õe adinstructionẽ quo p
upilloꝵ uł dolescentiũ pupillarũ

Expanded text:
ut non universum reditum patrimonii in decernendo et mancipia, quae pupillis deserviunt, et mercedes pupillorum et vestem et tectum pupilli: aetatem ta decernuntur. In amplis tamen patrimoniis positis non cumulus patrimonii, sed quod exhibitioni frugaliter sufficit modum alimentis dabit. Sed si non constat, quis modus facultatium sit, inter tutorem et eum, qui alimenta decerni desiderat, suscipere debet cognitionem nec temere alimenta decedelinquat: prius tamen exigere debet, ut profiteatur tutor, quae sit penes se summa, et comminari grauiores ei usuras infligi eius, quod supra professionem apud eum fuerit comprehensum.Idem ad instructionem quoque pupillorum uel adulescentium
Abbreviated transcription (Latin):
apatre puꝑilli uł cõmodatã nõ reddat
nontm̃ cõmodati uł depõri uerũ cͦ¬
tutele tenẽtur. ⁊ si acceꝑit petuia ut
reddat. plerisq placuit ẽa pecuniã itt
depositi. ut cõmodii. accione repẽti

Expanded text:
a patre pupilli vel commodatam non reddat, non tantum commodati vel depositi, verum tutelae quoque tenetur. et si acceperit pecuniam, ut reddat, plerisque placuit eam pecuniam vel depositi vel commodati actione repeti
Abbreviated transcription (Latin):
ggesuiss: aut deminuerẽtur ĩadeceta.
aut nontunta decernerent᷑. S sipater
Estatuit alim̃talib̾is quos ur̃des scripie¬
Iit. eaprando tutar ie putart goũt. nisi
sorte ult uires sacultatũ tunc cñi in pu

Expanded text:
ggessisset, aut minuerentur iam decreta aut non tanta decernerentur. Sed si pater statuit alimenta liberis quos heredes scripserit, ea praestando tutor reputare poterit, nisi forte ultra vires facultatium
Abbreviated transcription (Latin):
ex sccła tutela seextusart pot̃. ¶Si.ap̃¬
tore detur curatõ m̃te capto. aut mu¬
to. siue uentͥ excusatiti uĩe lidor. ¶Ro¬
me datos tutoros cos tantũ acciꝑe debe¬
mus. quiuł ap̃fecto urb̃. uł ap̃tore. ut¬
testõ rome concepto. uł incõmnctib
cuti st̃. ¶ Sitanta copons aut m̃tisua¬
litudine ab agentis reb ub̾tus ꝓhibeat᷑
ut nec suis quid̾e negotiis sufficiat. ne¬
cessitate erti subcũbendũ nc inp̾sibile
iniungatur tutele munus ꝙ dbit. ili¬
teł eatusantur. si mõ ꝑsemet pͥstrinũ¬

Expanded text:
ex secunda tutela excusare se potest.Si a praetore detur curator mente capto aut muto siue uentri, excusatur iure liberorum.Romae datos tutores eos tantum accipere debemus, qui uel a praefecto urbis uel a praetore uento Romae confecto vel in continentibus dati sunt. Si tanta corporis aut mentis valetudine ab agendis rebus libertus prohibeatur, ut ne suis quidem negotiis sufficiat, necessitati erit subcumbendum, ne inpossibile iniungatur tutelae munus, quod obiri a litelis excusantur, si modo per semet pistrinu
Abbreviated transcription (Latin):
uenus nõmsi ꝑ quã eg enͣti dedit inpu¬
tare eũ oportẽ delargis facultanbus
pupilli utrũq gͥconcurtere oportet
Nut ⁊ mat̃ egenisit ⁊ filius in faculiatib
positus. S simuñ nuptiale matͥpu¬
pilli miserit. ñ cũ pupillo inꝑutatu¬
tũ lab̾o scͥpsit. nec ꝑ quã necessaĩa ẽ ista
nuãtio. ¶ Sipupillis turores pat̃de¬
dĩt int̃ qiłos ⁊ lib̾tu suũ ꝑque eũ uolu

Expanded text:
uerius non nisi perquam egenti dedit, imputare eum oportere de largis factultatibus pupilli: utrumque igitur concurrere oportet, ut et mater egena sit et filius in facultatibus positus.Sed si munus nuptiale matri pupilli miserit, non eum pupillo imputaturum Labeo scripsit: nec perquam necessaria est ista muneratio.Si pupillis tutores pater dedit, inter quos et libertum suum, perque eum uolu
Abbreviated transcription (Latin):
uissus ẽ alim̃ita pupille ⁊ mercedẽ ut ub̃a¬
lil artib instruẽret᷑ pupille noĩe p̃ce¬
ptorb dare. pubos factus pupillus pu¬
ben ũ facte soror sue ducenta legati c̃i
soluti quesitũ ẽ amtutele ucdicio cõst¬
qui p̾sit quod in alim̃ta pupille ⁊ m̃¬
sororem pupilli sui aliũt. ⁊ sibalil ir¬
tib inflitiũt. cũ hec alit̃ ei contingeit
nonp̾sint. nicħ eo noĩe tutele iudicio

Expanded text:
 alimenta pupillae et mercedes, ut liberalibus artibus institueretur, pupillae nomine praeceptoribus dare: pubes factus pupillus puberi iam factae sorori suae ducenta legati causa solvit. quaesitum est, an tutelae iudicio consequi possit, quod in alimenta pupillae et mesororem pupilli sui aluerit et liberalibus artibus instituerit, cum haec aliter ei contingere non possent, nihil eo nomine tutelae i
Abbreviated transcription (Latin):
morrri. i us gorip̃. pupillũ oporteat.
causa cognit ⁊ ꝑtid̃e statutre oporte¬
bit. Incausc cognitione tuitandist̃. qui
nfoñ. ł.xxiiii. Si absens sit tutor
⁊ alĩntapupili desidẽnt siꝗd̃e negligẽ¬
tia ⁊ nunua cessatio in amĩnstratiõe tu¬
toris obiciatur que ⁊̃ ex hoo argu nur
quod ꝑabscentiã eiꝰ desertaderelictaq st̃
pupilli negotia. adeuocatis affinib att
amicis tutoris p̃tor edlicti ꝓpo̾ito cã cogni¬
ta. ⁊̃ ab sent̃t tutorẽ uł remouendum
eũ qui dignus tali nota iudebitur ciectͣ¬
net. uł. aduingtadũ curator̃e. ⁊ itaquita¬
tus ent expedire. alim̃ta pupilo. Siũo¬
tessariant ab senna tutoris ⁊ inꝓuisa
accidĩt. Iorit quod subito. idcognationẽ
pͥncipuiẽ ꝓfect̾. nec rei suc ꝓuud̃e. nec
consulere pupillo potiũt. ⁊ seꝑatur r̾co:¬
it. ⁊ idontus sit tutor nec expediat aliũ
⁊ ratiõib distrahendis. ⁊ utili c̾atiõis

Expanded text:
morari vel ubi educari pupillum oporteat, causa cognita id praesidem statuere oportebit. in causae cognitione evitandi sunt, qui onum Si absens sit tutor et alimenta pupillus desideret, si quidem neglegentia et nimia cessatio in administratione tutoris obiciatur, quae etiam ex hoc arguatur, quod per absentiam eius deserta derelictaque sunt pupilli negotia, evocatis adfinibus atque amicis tutoris praetor edicto proposito causa cognita etiam absente tutore vel removendum eum, qui dignus tali nota videbitur, decernet vel adiungendum curatorem: et ita qui datus erit, expediet alimenta pupillo. sia tutoris et inprouisa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principalem profectus nec rei suae prouidere ne‹c› consulere pupillo potuerit et speratur redire et idoneus sit tutor nec expediat alium ET RATIONIBUS DISTRAHENDIS ET UTILI CURATIONIS
Abbreviated transcription (Latin):
istã ꝑenita ẽ. bunc tñtutorẽ quiin¬
tercepit pocunĩa pupillarẽ ⁊ suru
tem̃. papim᷑anus aut. quid ⁊ sifur¬
ti teneatur hac accioẽ conuentus
surti accione nonlib̾at᷑. Nec eñi ca¬
dẽ ẽ obligatio surti atutele ũ quisdi¬
cat ple ẽẽ acciones eidẽ facti: s ꝑles
obligationes. Nã ⁊ titic. ⁊ fiti. ob¬
ugan. ¶hanc actione sciendũ ẽ ꝑi

Expanded text:
istam perempta est. Hunc tamen tutorem, qui intercepit pecuniam pupillarem, et furti teneri Papinianus ait: qui etsi furti teneatur, hac actione conventus furti actione non liberatur: nec enim eadem est obligatio furti ac tutelae, ut quis dicat plures esse actiones eiusdem facti, sed plures obligationes: nam et tutelae et furti obligatur. Hanc actionem sci
Abbreviated transcription (Latin):
ũ.ł.xxx.uiͦ Officio iuidics quitutese
cognoscit ⁊ congruit reputationes tuto¬
ni non inplus aomntere. uput sidi¬
cat impendisse ialim̃ti pupilli ułdisa¬
plicas. orodus aũt siquidẽ p̃tor arbrͣt̾¬

Expanded text:
um Officio iudicis, qui tutelae cognoscit, congruit reputationes tutoris non improbas admittere, ut puta si dicat impendisse in alimenta pupilli vel disciplinas. Modus autem, si quidem praetor arbit
Abbreviated transcription (Latin):
cius testo facto ⁊ filiis hr̃dib instituti
depatre tutõe suo quondã facto italo¬
cutus ẽ seiũ patre meũlib̾atũ eẽ uolo
usus ꝯnͣtit ł noĩe suo fenãuit filiis et
hr̃ib testatons ⁊ neporib suis debeat
p̃sũptioem̃ ꝑꝑ nat̾alẽ affectũ fac̃ oĩa
patri uid̾i. ꝯcessa nͥaliud sensisse testato¬
rem ab ħrdib eus apꝓbet᷑. ¶ Meiua
test̾o suo alt̾m exhrdib sus accionẽ
tute uoluit libar his u̾bis. rõe tutele
qũa ecit e iuł. pauł cũ antistiosiciceroẽ
possit abeo nolo eoq nõis hruasa oĩa
liłatũ ẽẽ uolo. Quero ansiqͣ pecc̃a extute¬
la. ap̃eñ remansit pen abeo possit. R

Expanded text:
tius testamento facto et filiis heredibus institutis de patre tutore suo quondam facto ita locutus est: 'Seium patrem meum liberatum esse uolo usus conuertit uel nomine suo faenerauit, filiis et heredibus testatoris nepotibus suis debeat propter naturalem affectum facit omnia patri uideri concessa, nisi aliud sensisse testatorem ab heredibus eius approbetur. Maeuia testamento suo alterum ex heredibus suis actione tutelae uoluit liberari his uerbis: 'rationem tutelae, quam egit Iulius Paulus cum Antistio Cicerone, posci ab eo nolo eoque nomine causa omni liberatum esse uolo': quaero, an, si qua pecunia ex tutela apud eum remansit, peti ab eo possit. r
Abbreviated transcription (Latin):
sempniũ fed̾atũ. Id̾ gaiꝰ seiꝰ intra
legitimã ciatẽ ꝯstitutus cũ ĩ factõ
ꝯcede̾t test̾o suo decũatõib sus ita
cauit. q̃stionẽ cũatorib meis neoͣ
faciat. remem̃ ip̃ẽ tractaui. quero
anrões cũt hr̃des adulti acuratõi¬
b pet̃ẽ possint. cũ defũctꝰ ut exub̾
testam̃ti appar: ꝯfessus sit om̃ẽ
rem suã ammistiae. Mod̾. Ꝙ. Sicͥd
dolo curatoes sccert᷑. aut si quires
testatoris penes eos sũt. conoĩs ꝯ¬
uenut eos posse.

Expanded text:
 idem Gaius Seius intra legitimam aetatem constitutus cum in fatum concederet, testamento suo de curatoribus suis ita cauit: 'quaestionem curatoribus meis nemo faciat: rem enim ipse tractaui'. quaero, an rationem curae heredes adulti a curatoribus petere possint, cum defunctus, ut ex uerbis testamenti apparet, confesssus sit se omnem rem suam administrasse. dolo curatores fecerunt aut si quae res testatoris penes eos sunt, eo nomine conveniri eos possdolo curatores fecerunt aut si quae res
Abbreviated transcription (Latin):
matũt. ad ẽptĩo aũt quominus
ñ quo mag̃ legatũ debeat᷑ int̃ueñ
¶Quib excãis datiolegati inuti
tore ⁊ alienatũ rursus redẽptus
sit atestatore. ñdẽbet᷑ legatario
opposita exceptione doli mali.
Sañsi ꝓb legatarins noũa uolũ¬
tatẽ testatoris ñ submouet᷑.¬

Expanded text:
matur. ademptio autem, quo minus, non quo magis legatum debeatur, interuenit. Quibus ex causis datio legati inutiltore et alienatus rursus redemptus sit a testatore, non debetur legatario opposita exceptione doli mali. sane si probet legatarius nouam uoluntatem testatoris, non submoue
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Pecitor ł possessor dãpnauit
hĩdem suũ necentũ uĩale iiditrõ
testatoris hũit. ntlitigganti hĩdẽ
m̃tũs ⁊̃ sũptus eres legatariom
prãe cogit᷑. Nã in bonã eãm nicͥe
uidet᷑ ẽẽ pnlegato nec ꝓpet̾ sũptꝰ¬

Expanded text:
. Petitor uel possessor damnauit heredem suum, ne centumuirale iudicium testatoris habuit, ut litigante herede umentum, sed etiam sumptus heres legatario praestare cogitur. nam in bona causa nihil uidetur esse in legato nec
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. si nõ ꝯditio pori ꝑsõe cohrat
Nam siqͥd uxori abletis libis lega¬
uit repetita ꝯditioñ iuidebit᷑. q̃ fuit
instructes filie legauĩt pͥea quedã
ex mancipiis oitoꝵ uxori donauit.
sĩ donatiões testam̃to ꝯfirmauit e¬
siũ ñ ꝯsirmauit possior uolunttaes
filie legato post̾ior erit. S⁊ sm̃ ua

Expanded text:
sonae cohaereat: nam si quis uxori sublatis liberis legauerit, repetita condicio non uidebitur, quae fuit instructos filiae legauit: postea quaedam ex mancipiis hortorum uxori donauit. siue donationes confirmauit siue non confirmauit, posterior uoluntas filiae legato potior er
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃.ranslatio legati fit .im.
moĩs. aut enĩ aꝑseã inꝑsonam
trans sertur. aut abeo qui dare
uissus ẽ. transfert̃ ut alius det.
aut cumres ꝓre dat᷑. ut ꝓfunido
tranfert᷑ sub conditiõe. s si idqd̃
tum. Nã cũdico ꝙ titiũdãe dãp¬

Expanded text:
ranslatio legati fit quattuor modis: aut enim a persona in personam transfertur: aut ab eo qui dare iussus est transfertur, ut alius det: aut cum res pro re datur, ut pro fundotransfertur sub condicione. Sed si id, quod tum: nam cum dico: 'quod Titium dare da
Abbreviated transcription (Latin):
tim tino ꝙ ei debeo a ita titio .c. q̃
cidebeo. Quero an ꝑom̃ia regrendũ
putes andebitũ sit ⁊ pleniꝰ rogo. q̃
suũ iussit. ut cũ lib̾ar amphibet
eñ exigẽ & troq eñi mo libandꝰ ẽ
debitor. ⁊ utroq casu ꝯpetit ultro
s siꝗd̾ debitor fuisse ꝓbt᷑ lib̾andisẽ.¬

Expanded text:
tio quod ei debeo' uel ita 'Titio centum quae ei debeo': quaero, an per omnia requirendum putes, an debitum sit. et plenius rogo quae suum iussit ut eum liberaret an prohibeat eum exigere: utroque enim modo liberandus est debitor et utroque casu competit ultro si quidem debitor fuisse probetur, liberandus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ anid ⁊ argentũ qd̾ dieb festis balnco
uti ꝯsueuit legatocedat. R omẽm
legatũ uidĩ. ¶ Mulier decedens om¬
am̃ta leguiãt itascie amice ince
ornam̃ta umiu̾sa dari uolo. Eodem
testo ita scͥpẜat fimerari me arbitͥo
uir mei uolo ⁊ insernm. quetũꝙ
maragdis s neꝙ hr̃des necpꝰ marnius
cũ hũi corpꝰ dar̃ ea ornam̃ta. que cõ¬

Expanded text:
am id argentum, qu‹o› diebus festis in balineo uti consueuit, legato cedat. respondit omne legatum uideri. Mulier decedens ornamenta legauerat ita: 'Seiae amicae meae ornamenta uniuersa dari uolo'. eodem testamento ita scripserat: 'funerari me arbitrio uiri mei uolo et inferri mihi quaecumque maragdis': sed neque heredes neque maritus, cum humi corpus daret, ea ornamenta, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
admidem eius ĩztransit. siñ coheret.
hrdeq cius petitius sit ut adiettio
hr̃dis ꝑm̃n nil ualeat atq non ẽet
nalg̾a ip̃ius debit᷑oris ꝑsona ñ ꝯp̃esa¬
¶Izqui redde ratiões nissus sit ñ
uidctur satis facc sidiquũ reldat
ñ edĩtis rõib ¶ Si hĩs uetitus sit
acg̃c cũ eo qui negona defũeti ges¬
ẜit. ñuidet᷑ obligatio ei p̃legate.
que dolo.ł ex fraude eius ꝗneggo¬
tia ggesẜit ꝯmissa sũt ut testatõ
uideat᷑ idsensisse. Iõ si hr̃s negoꝵ¬
ꝙ̃. cgiss agens ꝓcurator extest̾o
inc̾ti doli mali exceptione excludi
põt. ¶Et ei lib̾atio recte legat᷑
ap̃ que deposũo. ł cui ꝯmodiuero
pignoriut dedõ ł ei qũe exfurtiuac̃a

Expanded text:
dem eius non transit, si non cohaeret, heredeque eius petere uetitus sit, ut adiectio heredis perinde nihil ualeat, atque non esset ualitura ipsius debitoris persona nqui reddere rationes iussus sit, non uidetur satisfacere, si reliquum reddat non editis rationibus. Si heres uetitus sit agere cum eo, qui negotia defuncti gesserit, non uidetur obligatio ei praelegata, quae dolo uel ex fraude eius qui negotia gesserit commissa sit, et testator id uidetur sen sisse. ideo si heres nego egisset, agens procurator ex testamento incerti doli mali exceptione excludi potest. Et ei liberatio recte legatur, apud quem deposuero uel cui commodauero pignoriue dedero uel ei quem ex furtiua ca
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ fllios diuiso pa̾tmõio resmdusal
adom̃s cohĩdes ꝑtin̾e uoͣluiss ⁊ ita
possessionẽ excomodis ꝯꝑat̃i druidr
placuit ut in eõ suꝑflui p̃tiĩ filiã
portionẽ hrditariã accipiat. hoc eñi
cuenit in bõis pecunia reli̾cta.

Expanded text:
o patrimonio res indiuisas ad omnes coheredes pertinere uoluisset, ita possessionem ex commodis comparatam diuidi placuit, ut in eam superflui pretii filia portionem hereditariam accipi‹a›t: hoc enim eueniret in bonis pecunia relicta.
Abbreviated transcription (Latin):
legauit. siꝗdẽ deb inutile ẽ legatũ
ꝙ si ñ fuct debitos placuit utile eẽ
legatũ. Eta enĩ nũmoꝵ qͣntitas sin.¬
A ẽ sticho legato cũ demostrationẽ
dons atcepte noĩs leccita.

Expanded text:
legauit, si quidem debet, inutile est legatum, quod si non fuit debitor, placuit utile esse legatum: certa enim nummorum quantitas similis est Sticho legato cum demonstratione dotis acceptae nomine legata.
Abbreviated transcription (Latin):
cã debeat remitti uolo eoq ampliꝰ dic̃t
do codicilł itascͥpsit titio hoc ampluiᷤᷤ
affinis. debitori meo usutã pecunie
quã micͥ deb abhr̃de meo donet adiu
u. ꝗ si exgẽ cͣc uoluntate meã puta¬
utͣt. eiꝰ soitis usuras eidẽ titio abħidi¬
cõmittendi potiꝰ qm̃ minuendi testa¬
tor uoluntat̃e hsut anh̃rdes exc̃a
fidĩ ꝯ missi titio teneant᷑ ut eũ om̃i

Expanded text:
a debebat, remitti uolo eoque amplius decem do': codicillis ita scripsit: 'Titio hoc amplius adfini et debitori meo usuram pecuniae, quam mihi debet, ab herede meo donec aduiuet: quod si exigere ultra uoluntatem meam putauerit, eius sortis usuram eidem Titio ab heredicum augendi potius quam minuendi testator uoluntatem habuerit, an heredes ex causa fideicommissi Titio teneantur, ut eum omni
Abbreviated transcription (Latin):
Iaul⁊ Pcelicut argenteis aduic̾ta si¬
gilla ettea cct̾q omĩa q̃ adcandem
similitudinẽ redĩgipossũt argento
facto cedũt. ¶Auro facto ãmrant᷑
gẽme anuł incluse. que ꝓanuloꝵ
sũt cĩmbi argentea crustis crauraiᷤᷤ
illigata margante que ita omam̃¬
tis muliebrib ꝯtexte sũt ut his as¬
pectus auri potentior sit auro fac̾tõ
annũant᷑. aurea ẽ blemata que m
lapidib absidib argenteis eẽnt
⁊ replũbar pꝰs deb̾i gallix ut.S

Expanded text:
ium. Pediculis argenteis adiuncta sigilla aenea ceteraque omnia, quae ad eandem similitudinem redigi possunt, argento facto cedunt. Auro facto adnumerantur gemmae anulis inclusae, quippe anulorum sunt, cymbia argentea crustis aureis illigata. margaritae, quae ita ornamentis muliebribus contextae sunt, ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto adnumerantur. aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et replumbari possent, deberi Gal
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus. uerũ sciendũ si in hoc
alienaũt testator mlibr̃a quod
deminuere uellet exlegato uxõis
sue. tẽ mutata uoluntas defuncti
locũ faci dolimali exceptiq̃. ut si
pscuer mulier inpetendis ꝗnꝙ
libris exceptioe doli mali simoue¬
atur. S sicxnec̃ĩtate aliq̃ ꝯpulsũ
testator.ñꝙ uell deminucre exle¬
gato. tẽ mulieri ip̃o nire .u. libre
auti debebunt᷑ nec doli mali exce¬
ptio nocebit adu̾sus pẽtentẽ. Qd̾
siita legass uxori aurũ ꝙ eiꝰ cã
patũcrit. tc̃ rectissime scrib̾qntͦm¬

Expanded text:
obligatus. uerum sciendum, si in hoc alienauerit testator inde libram, quod deminuere uellet ex legato uxoris suae, tunc mutata uoluntas defuncti locum faciet doli mali exceptioni, ut, si perseuerauerit mulier in petendis quinque libris, exceptione doli mali submoueatur. sed si ex necessitate aliqua compulsus testator, non quod uellet deminuere ex legato, tunc mulieri ipso iure quinque librae auri debebuntur nec doli mali exceptio nocebit aduersus petentem. Quod si ita legasset uxori 'aurum quod eius causa paratum erit', tunc rectissime scribit
Abbreviated transcription (Latin):
demĩt. ad ẽptio ualet. ueluti .xx. le
tio. tiec uitiat᷑ leggatũ Sicimi qui ꝓͥe¬
tatem fundi leggat. it adm̃dolegitũ
ñ minuit. ¶ Si duob ticiis seꝑatim
legauĩt ⁊ uni ademĩt nec apparet
cũi Deptũ sit uiriꝙ legatũ debẽt᷑¬

Expanded text:
erit, ademptio ualet, ueluti si quis tio ne‹c› uitiatur legatum: sicuti qui proprietatem fundi legat, iter adimendo legatum non minuit. Si duobus Titiis separatim legauerit et uni ademerit nec appareat, cui ademptum sit, utrique legatum debet
Abbreviated transcription (Latin):
urofuiss̃. alit̃ eñi int̃p̃tantib sũmã
fore captionẽ. siuasculariꝰ aut fab̾ar¬
gentarius uxori ita legass. ¶Cum
ita legatũ ẽet argentũ ꝙ domo mea
erit cũmonar offilius. nec ꝙ deposi¬
tumẽ ast. nec ꝙ ꝯmodatũ reliquiss

Expanded text:
iro fuissent: aliter enim interpretantibus summam fore captionem, si vascularius aut faber argentarius uxori ita legasset. Cum ita legatum esset: "argentum, quod domo mea erit cum moriar", Ofilius nec quod depositum a se nec
Abbreviated transcription (Latin):
eius mõi patenule̾ palliũ uestes ⁊ re¬
liqua huiꝰõi. quib sũ rep̃hensiõe
ł uit ł uxor utat᷑ familia̾icas. que
ad familiam uestiendã ꝑata sũt sitũ
saga tunice. penule. linteauestim̃¬
ta stragła ⁊ ctr̾a simila uestis. ⁊ ex¬

Expanded text:
la palliumue est et reliqua huiusmodi, quibus sine reprehensione uel uir uel uxor utatur. familiarica sunt, quae ad familiam uestiendam parata sunt, sicuti saga tunicae penulae lintea uestimenta stragula et consimilia. Uestis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑari potu̾it.It̃ quero silite ꝯtesta¬
ta p̃tita ꝓnuntianit ut maña
pr̃et᷑. antutores audiendi sũt ab
hac sententia pupillũ adn̾sus quẽ
ꝓnuntiatũẽ. ap̃ successores eriu̾
in tegrũ restituẽ uolentes. Pauł
d̾is mat̾iã pr̃ati uissit recte ꝓnũ¬

Expanded text:
ari potest. Item quaero, si lite contestata praetor ita pronuntiauit, ut materia praestetur, an tutores audiendi sint ab hac sententia pupillum, aduersus quem pronuntiatum est, apud successorem eius in integrum restituere uolentes. Pauluderis materiam praestari iussit, recte
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. alim̃torũ uõ p̃bendorũ necͣctas
oñib m̃strius: atq iannius uere¬
lo. cuiꝰ exin c̾m̃to cos alere te uolo re¬
liqũu restitues nuo cõlib̾to meo. R
Qnãuis distraerebõa gauns scuis alioe
scͥpto hr̃de ñ possit t̃m eũ alũpnis
relictam petuniamꝰ. ut ẜu acrestitu
intra falcidiam rette petitm quod de
suꝑfluo ꝓbari ñpõt᷑. E ũ quoq lib̾tũ
uit᷑ cos quib cibaria itẽ uestiaria.
petrona que uiua pr̃abat reliquid.
recte fidĩ ꝯmissũ pctiturũ existimaũ.
qui annuos .xx auscos ⁊ m̃struum

Expanded text:
iungit, alimentorum uero praebendorum necessitas oneribus menstruis atque annuis uerelo, cuius ex incremento eos alere te uolo: reliquum restitues Numerio conliberto nostrquamuis distrahere bona Gaius Seius alio scripto herede non possit, tamen eum, alumnis relictam pecuniam et seruet ac restituat, intra Falcidiam recte petiturum: quod de superfluo probari non potest. Eum quoque libertum inter eos, quibus cibaria, item uestiarium patrona, quae uiua praestabat, reliquit, recte fideicommissum petiturum existimaui, qui annuo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuen̾is: militiam ei c̃pares sit̃m te
añ ñ reliquerit. Quesitũ ẽ stichum
statim lib̾tatẽ ꝯsccutũ pꝰ añt defũc
an abhis adquos bõas ci ꝑueni̾nt mi¬
utrũ statim militia cõꝑanda sit. anf

Expanded text:
m ei compares, si tamen te ante non reliquerit'. quaesitum est, Sticho statim libertatem consecuto, prius autem defunctan ab his, ad quos bona Seii peruenerunt, miutrum statim militia comparanda sit an
Abbreviated transcription (Latin):
nitio. Siuo ita scͥptũ fu̾it uestẽ ilła
purpureã. ut certã demostraret.
lic adiectũ sit que eiꝰ cã emptaꝑa¬
ue ẽẽnt. lie neq empta neq ꝑata
neq mnusũ ei data sint legatũ õiͦ
ualet qr c̾to ꝯpone legato demon¬
emit. aut ex alia uenditiõe emit
legatũ incͥom̃inus ualet. Plane
suta legatũ su̾it. nasa aut uestim̃¬
casu sciendũẽ. ⁊̃ sialiene res hee
fi̾int quas putanit testator suas

Expanded text:
nitio: si uero ita scriptum fuerit 'uestem illam purpuram', ut certa demonstraret, licet adiectum sit 'quae eius causa empta parataue essent', licet neque empta neque parata neque in usum ei data sint, legatum omnimodo ualet, quia certo corpore legato demon: nam si neque emit aut ex alia uenditione emit, legatum nihilo minus ualet. plane si ita legatum fuerit 'uas, aut uestimecasu sciendum est, etiam si alienae res hae fuerint, quas putauit testator suas
Abbreviated transcription (Latin):
bunt̃. siñ appareat aliã defũctino¬
luntatẽ fuisse. ¶ tiqmnundũ muli¬
ebrẽ septie legauit. eaputabat ÷
legata ⁊ ornam̃ta ⁊ monilia iucib
gẽme ⁊ margarit in sũt. ⁊ anulõ

Expanded text:
buntur, si non appareat aliam defuncti uoluntatem fuisse. Titia mundum muliebrem Septiciae legauit: ea putabat sibi legata et ornamenta et monilia, in quibus gemmae et margaritae insunt, et anulos
Abbreviated transcription (Latin):
ut exusuris eiꝰ sũme lib̾tatis ciba¬
ria ⁊ uestiarũ pr̃ar: quȩ statuerat
codicilł aut̃ eande sũm̃a uetuit
dari gaioscio. s dari plubno meuio
de quo non delibaret᷑. doceat sibi
que ascripta erãt ci sũme que in
ant̃ pius lib̾tis sextilie bafilie. Qũ¬
ius u̾ba testaĩti.ita se hñt ut quo¬
ad cũ clandio uisto moratieẽnt.¬
his alim̃ta ⁊ uestiaria legata sit̃
tn hãc fuisse defũcte cogitationẽ
intp̃tor. ut ⁊ pꝰ mortẽ usti cade
pr̃ants ꝑpetuo mancant. Itẽ ꝯsu¬
latus detali scͥpt̾a. ⁊ tecũ sint sc̃ꝑ
uolo. quero cũ minumissi abħrde¬

Expanded text:
ut ex usuris eius summae libertis cibaria et uestiaria praestaret, quae statuerat: codicillis autem eandem summam uetuit dari Gaio Seio, sed dari Publio Maeuio de quo non deliberaretur, doceat sibi quae adscripta erant ei summae, quae innus Pius libertis Sextiae Basiliae. 'Quamuis uerba testamenti ita se habeant, ut, quoad cum Claudio Iusto morati essetis, alimenta et uestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cogitationem interpretor, ut et post mortem Iusti eadem praestandis perpetuo maneat. Item consultus de tali scriptura 'et tecum sint semper uolo': quaero, cum manumissi ab he
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. Marcelł. R. ñ dełe. It̃ quero
si ꝓbari possit serã ⁊ uniones. ⁊ iac̃itoᷤᷤ
quosdã maliam spẽm ornam̃tt. ꝙ pꝰta
p̃tiosius fecit addins aliis gẽmis et
margarius ꝯuͣtisse. anhos uinoneᷤ
ł iacintos petẽ possit.⁊ hĩs ꝯpellatiu
ornam̃ta postiõi exime ⁊ prat. Mãrt.

Expanded text:
ere. Item quaero, si probari possit Seiam uniones et hyacinthos quosdam in aliam speciem ornamenti, quod postea pretiosius fecit additis aliis gemmis et margaritis, conuertisse, an hos uniones uel hyacinthos petere possit et heres compellatur ornamento posteriori eximere et praestare.
Abbreviated transcription (Latin):
utimulieres uenustatis oͥmatus cãce
perũt neq referre siquedã coꝵ ałium
quoq usũ ꝑ̃ałant. sicuti mi̾tit ana¬
demater. ꝗͣuis enĩ corpꝰ tegãt. tmor
mm̃torũ ñ uestis c̃ẽ.¬

Expanded text:
lieres uenustatis et ornatus causa coeperunt, neque referre, si quaedam eorum alium quoque usum praebeant, sicuti mitrae et anademata: quamuis enim corpus tegant, tamen ornamentorum, non uestis e
Abbreviated transcription (Latin):
artgentoue. S incoronis m̃surũgẽmc
cõronis ctdent. ⁊ em̃sis inmargarits
quoꝙ ⁊ auro idẽ ẽ. Namsimargarit
aurl ornãdi gr̃ã adhibite sũt. auro ce¬
dunt. Sicc̾ aurũ margaritis ced. Id̾⁊
ingẽmis anuł inclusis. Gen̾t aũt sũt
ꝑlucide man̾e quas ut i refcit sab̾. ł.¬
aduitellũ ẜuiꝰ alapilł codistinguebat.
ap̃ rubrũ mãe. ⁊ crescit.⁊ coalescit. Mo¬
rina aũt uasa ingẽmis ñc̃e cassiꝰ scͥbi.
auro legato uasa auie ꝯtmentur⁊

Expanded text:
argentoue. Sed et in coronis men sarum gemmae coronis cedent et hae mensis. In margaritis quoque et auro idem est: nam si margaritae auri ornandi gratia adhibitae sunt, auro cedunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmis anulis inclusis. Gemmae autem sunt perlucidae, materiae, quas, ut refert SabUitellium, Seruius a lapillis eo distinguebat, apud rubrum mare et crescit et coalescit. Murrina autem uasa in gemmis non esse Cassius scribit. Auro legato uasa aurea continent
Abbreviated transcription (Latin):
teũ uid̾iẽt. ¶Acui aargentũ omne
leganũ ẽẽ. ei numini legati ẽẽ uideãt᷑.
¶Querit᷑ ⁊ ego puto ñcontmi ñ facile
eñi ꝗsqũa artgenti nuͣo nũmos ꝯpuat
It̃ argento facto legato puto nͥ euid̃t
t̃ ccͣ sensisse testatprẽ appareat num
mos c̾tim̃. ¶Argento om̃i legatõ

Expanded text:
 cui argentum omne legatum est, ei nummi quoque legati esse uideantur, quaeritur. et ego puto non contineri: non facile enim quisquam argenti numero nummos computat. item argento facto legato puto, nisi euidenter contra sensisse testatorem appareat, nummos non contineri. Argento omni legato,
Abbreviated transcription (Latin):
uendicari potuit suũ ẽẽ. S siqua di
legatũ. ¶Sifactũ aurũ legatũ ẽ
om̃e adcũ ꝑtim.cui legatũẽ ex quo
blemata signa aurũ muliebre. ⁊c̾.
que in his reb fut̃ similia. S suĩta¬

Expanded text:
uindicare potuit suum esse. sed si qua dilegatum. si factum aurum legatum est, omne ad eum pertinet cui legatum est ex quo blemata signa aurum muliebre et cetera, quae his rebus sunt similia. sed si in
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ suã appar⁊ de ca eũ sensisse
q̃m ĩp insuos usus habuit ⁊ culture
⁊̃ uestis gãt. It̃ pelles capͥne ł agu¬
ne uesticr̃. Muliebri ueste legata
⁊̃ infantilẽ ꝯtinĩ : puellaꝵ ⁊ uͥginũ.¬

Expanded text:
'uestem suam', apparet de ea eum sensisse, quam ipse in usus suos habuit. Culcitae etiam uestis erunt. Item pelles caprinae et agninae uestis erunt. Muliebri ueste legata et infantilem contineri et puellarum et uirginu
Abbreviated transcription (Latin):
tum.ł siqua alia suppellex argentea
fuit argenti appellatioẽ ñ ꝯtinetur.
sinuõ argenti habita nõẽ aut ĩũctũa
nec lucerne argentee.ł sigilla que
indomo reposita fũt ł unagines ã gen

Expanded text:
teum uel si qua alia supellex argentea fuit, argenti appellatione non continetur, si numero argenti habita non est, ut in iunctura nec lucernae argenteae uel sigilla, quae in domo reposita sunt, uel imagines argen
Abbreviated transcription (Latin):
sexus femĩnini sũt sõrnam̃ttamu¬
cbria sũt quib mulicĩ oͣnat᷑ ułuti
iãies armille iurile. anuli p̃ter
signatõus.⁊ omĩa que adaliã rem c¬
nullam parant᷑. nͥ corꝑis ornandic̃i
qui aliq̃ nulła inse utilitatẽm hñt.
¶Mundus mulieris ẽ qnomulicr
mundior sit. ꝯtinent᷑ eos speculum.
qͣm mulieres hr̃e solent. reticła troci
sint dicendũẽ ornam̃torũloco habi.
d si inhoesint resoluti. ut ꝯponantu
m̃torũ locoñerũt nͥ alia mens fuĩt
ualitudinis cã ungin᷑ mundo ñ
cominentur.

Expanded text:
sexus feminini sunt. Ornamenta muliebria sunt, quibus mulier ornatur, ueluti inaures armillae uiriolae anuli praeter signatorios et omnia, quae ad aliam rem nullam parantur, nisi corporis ornandi cauquia aliam nullam in se utilitatem habent. mundus mulieris est, quo mulier mundior fit: continentur eo specula quam mulieres habere solent, reticula crocysint, dicendum est ornamentorum loco haberi: sed et si in hoc sint resoluti ut componantur, torum loco non erunt, nisi alia mens fuit ualetudinis causa unguimur, mundo non continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia rustica nuo octo legiũ
cibarii noĩe abhr̃dib meis praiuo.
lo. que meiuo accipiebant. Quesitũ
E cũ uno testatore semꝑmancipa
rustica in tp̾e messiũ ⁊ arearũ d̾ele¬
gata fu̾nt ⁊ exco tp̃e cibaria exrõe
dñi su nũqũa acceꝑint. exceptocu.¬

Expanded text:
mancipia rustica numero octo legacibarii nomine ab heredibus meis praestari uolo, quae me uiuo accipiebant'. quaesitum est, cum uiuo testatore semper mancipia rustica tempore messium et arearum delegata fuerint, et eo tempore cibaria ex ratione domini sui numquam acceperint excepto cu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. Uestis anuestim̃ta legẽt᷑ nicͥ
rescit uestim̃toꝵ sut omĩa laña li¬
c̃a ꝑata sũt ⁊ que his accessiõis uice
cedũt. que sũt insite picture. claui¬
S qui uestib instrͣuunt᷑. ¶ Uesti¬
m̃ta omĩa aut uirilia sũt aut pue¬
tilia. ant muliebria. aut cõia aut fa¬
miliaria̾. uirilias̃ que ĩpiꝰ patͥs .ẜ.¬

Expanded text:
estimenta legentur, nihil refert. Uestimentorum sunt omnia lanea licausa parata sunt et quae his accessionis uice cedunt, quae sunt insitae picturae clauique qui uestibus insuuntur. Uestimenta omnia aut uirilia sunt aut puerilia aut muliebria aut communia aut familiarica. uirilia sunt, quae ipsius patris
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes quos exhis caros habuimꝰ.
It alioloco ꝓphimũ policronũ hypo¬
tium ꝯm̃do. ut it uobcum siit.⁊ ciba¬
ria pr̃etis peto. Quero anom̃ib ciba¬
ria debeant dari. Anhis quos ꝯmẽdaũ
bõi umi arbtirio statuendũ ẽẽt.

Expanded text:
ignorantes, quot ex his caros habuerim'. item alio loco: 'Prothymum Polychronium Hypatium commendo: ut et uobiscum sint et cibaria praestetis, peto'. quaero, an omnibus cibaria debent dari an his quos commendauuiri boni arbitrio statuendum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
s. ea. q̃.ẜ. nonposse. It̃ cũ alim̃ta libti
utriꝰq sexus reliquerit arcpublica⁊
exp̃duis que ei leggauãt dari uoluis.
querostichi ꝯtubnali ⁊ lib̾is utrum
abhr̃de instituto. an are.p.cibaria¬
R pꝰse beniggna uoluntatis inĩp̃tati¬
r⁊ pamphile ⁊ sticho annuos centenoᷤᷤ
nũos coadunĩ. Quero anmortuo
ieuio br̃s alim̃ta debeant᷑ .R.tucͥ¬

Expanded text:
entur non posse. Item cum alimenta libertis utriusque sexus reliquerit a re publica et ex praediis, quae ei legavit, dari voluisset, quaero, Stichi contubernali et liberis utrum ab herede instituto an a re publiposse benigna uoluntatis interpretatiret Pamphilae et Sticho annuos centenos nummos quoad uiuent: quaero, an mortuo Maeuio heres alimenta debeat. r
Abbreviated transcription (Latin):
rum ad sartophagum meũ memo¬
riam meã quot annis ceber̃᷑. Quesct̃¬
b̃s sestamta ita cautũ fuit lib̾ts
meis cibari queq abia pr̃abã abh̃tdi¬
b mais prai nolo. Unus ex libtis ex
uoluntate patroni negonis suis gr̃a
quadriennio andiem mortis affuit.
ex hac cã cibarta que añceꝑat mõ¬
tis tp̃r ñ accepit. cui t̃mlibto eos̃¬

Expanded text:
rum ad sarcofagum meum memoriam meam quotannis celebrent'. quaesit. Testamento ita cautum fuit: 'libertis meis cibaria quaeque alia praestabam ab heredibus meis praestari uolo': unus ex libertis ex uoluntate patroni negotii sui gratia quadriennio ante diem mortis afuit: ex hac causa cibaria, quae ante acceperat, mortis tempore non accepit: cui tamen liberto eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfeci id om̃e den uolo. Quesitũ ẽ
ancaruca dormiterriã. tũ muł qͣ
ł lectieari is eiꝰdẽ uxons sue ꝯꝑau¬
alia statua brachiũ ei adiccero oĩm᷑¬
legaui idq cũ monieris reddas stqͣtu¬
as illi. ⁊ illi urnis mcis quaꝵ rerũ¬

Expanded text:
feci, id omne dari uolo': quaesitum est, an carrucha dormitoria cum mulis, cum uel lecticariis eiusdem uxoris suae comparaualia statua bracchium ei adiecero, omnlegaui, id cum morieris reddas restituas illi et illi uernis meis: quarum reru