comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentes pot sanccificari. E st ailt delibato ꝑua ex aliqͣ
re assumpt̾o ad expuntũ totius masse. ut ex cibo
ł potu. Cum eñi delitutio uniꝰ sustantie fit cũ ma ᷤ¬
rami .i. illi qui de creũ gn̾e descend̾unt in eorũ fide
⁊ alĩ qui orggniẽ dux̾ant a sanctis patͥb ⁊ eorũ fidẽ¬

Expanded text:
gens potest sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum masrami, id est illi qui de genere eorum excreverunt, in eorum fide et alii qui originem duxerunt a sanctis patribus et eorum fide
Abbreviated transcription (Latin):
q iusqͣm n̾o sumit sibi
bonorem. ut sibi impu¬
tand̾ sit s deo quiuo¬
cat. s ille recte fit põ¬
tifex. qui uocat᷑ a des qͥ

Expanded text:
Quisquam non sumit sibi honorem, ut sibi imputandum sit, sed Deo qui vocat; sed ille recte fit pontifex, qui vocatur a Deo, id
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos aũt xp̃ nõ scd̾m id quodnat᷑ ẽ. de patre deus apd̾
deumcoet̾nus gignenti s ꝑꝑ carnem assumptam ꝓpt̾

Expanded text:
Christus est, non secundum id quod natus est de Patre Deus apud Deum coaeternus gignenti: sed propter carnem absumptam, propter
Abbreviated transcription (Latin):
stratus ꝑlac̾e dõ. In hiis
ũbis ꝑcutit cupidos qui
semeupm. ut sibi su¬
clarifica uit clico. tta
ut pontifex fieret. sũ¬
ficauit eum in hap̾o et
pontificem oftitiit qui
aubi locutꝰ ẽ. ad eum.
dicens in psõ. filius meꝰ
es tu. qd̾ idem duturus
erat in bap̾o ⁊ intͣnffi¬
guratõe ⁊ adlit ego ho¬
die genui te mͥ ꝯsubstã¬
tialem q idem ẽ. cum
pt̾e insubstantia. Clarificatus ẽ enuim filuis a pr̃e cum
clixit hic ẽ filius meus dilectus in quo mithi bene compla¬
cui que cdarificatio longe ante ꝑ ꝓpħam p̃dcli ẽ. in psõ.¬

Expanded text:
stratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui semetipsum, ut sibi suclarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sificavit eum in baptismo et pontificem constituit. Qui alibi locutus est ad eum, dicens in Psalmo: Filius meus es tu. Quod idem dicturus erat ei in baptismo et in transfiguratione. Et addit: Ego hodie genui te, mihi consubstantialem, quia idem est cum Patre in substantia. Clarificatus est enim Filius a Patre cum dixit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ ponit iͣtia eoꝵ que ex opposito małguntur
Ad ets ami m arto deu̾m speculantur. quem specła¬
ri magnum ẽ. p̃mium. et. pro .i. ad cuntatẽ cei
quia cũ płi maior erit beatitudo. et. ad eccm pͥmi
fidei ali adiunct sunt. Oui. apłi. ꝯscripti sunt᷑¬

Expanded text:
 non ponit contraria eorum quae ex opposito intelliguntur, ad eos qui in alto Deum speculantur, quem speculari magnum est praemium; et, pro id est, ad civitatem Dei quia cum pluribus major erit beatitudo. Et ad Ecclesiam pfidei illi adjuncti sunt. Qui apostoli con
Abbreviated transcription (Latin):
g̃e ẽ offende. Tang̃
ergo montem ut be¬
stia quim̃ offend̃
blasphemia quem
castantiam ibi pꝰ pascha qd̾ agni inimolatẽe cele¬
bratum erat. Qum quagesimo die descenilit deus
in syna inigne. s plebem longe stantẽ t̃ritans. ⁊
aigito suo scribens in lapide nom corde. hic ũo¬

Expanded text:
e est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit Deum blasphemia, quem m. Vide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ quem mortiuis ẽ qui uuut in et̾mi: s quomodo mer¬
tuucẽ: ⁊ unde : ⁊ pot̾ mori de : Accep̃ ate unde moret᷑
ꝓ te: Induit se ut ꝓ te moĩetur. Induet te ut cum
illo uiuas. Induit se carur mortali in uirgmitate ma¬
tris. Induet te uita ꝑenm. in equalitate patris. Ec
spes implenda sit. xp̃s cum infirmi ẽemꝰ mortuus ẽ
ꝓ nob̾. imppiis .i. ꝓ nobis qui ad eo infurmieramꝰ qd̃
magnum ẽ hoc quoo fecit. uix enim morit᷑ quis .i. r̃a¬

Expanded text:
 quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est, et unde, et potest mori Deus? Accepit ex te unde moreretur pro te; induit se ut moreretur pro te, induet te ut cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Eccspes implenda sit, Christus, cum infirmi essemus, mortuus est pro nobis impiis, id est pro nobis qui adeo infirmi eramus, quod magnum est hoc quod fecit. Vix enim moritur quis, id est ra
Abbreviated transcription (Latin):
dito nõ qui olim fuissent
talis in morte beuiuolentia. a quo tales arras accepim
quod donauit impiis mortẽ suam qui seruat iustis
utam suam. mortuus ꝓ te ohomo mortalis ut uinas
cum illo suscepit mortem nrãm ut donaret nob̾ ui¬

Expanded text:
dico, non qui olim fuissent,t in morte benevolentia: a quo tales arrhas accipimus, quod donavit impiis mortem suam, qui servat justis vitam suam. Mortuus est pro te, o homo mortalis, ut vivas cum illo. Suscepit mortem nostram, ut donaret nobis vi
Abbreviated transcription (Latin):
sps ⁊ duo mandata quia nõ alia caritas diligit ꝓximum
nisi illa que diligit deum. qua ergo carctate ꝓximum di¬
ligimꝰ ip̃a deum diligunꝰ. s qr aliud ẽ deus aliud ꝓtimꝰ
⁊ si una caritate diliguntur non sunt tamen iunm
que diligũntur. ⁊ ideo forte dicunt᷑ duo p̃cepta ⁊ alt̾m ma¬
ilis ⁊ alt̾um minus. hẽc aũt eirctas ut ait apłs diffusa ẽ¬

Expanded text:
s, et duo data: quia non alia charitas proximum diligit, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitate proximum diligimus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, non sunt tamen unum quae diliguntur. Et ideo forte dicuntur duo praecepta, et alterum majus, et alterum minus. Haec autem charitas, ut ait Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ quia nisi spos implenda
ẽ .i. cur tam magnum
.i. uice impiorum qui de¬
berent mori in et̾num.
m̃tto impietatis: ꝑ ĩpiis

Expanded text:
quia nisi spes implenda t cur tam magnum est vice impiorum qui berent mori in aeternum merito impietatis. Pro impiis
Abbreviated transcription (Latin):
donum dat etiualesͥ. quia domim eiꝰ sp̃s .s. est ⁊ unue dẽ
tota tͥuitas ẽ. diffudit gͦ caritatem incordib nr̃ie sp̃s.
patris. ⁊ filii. quemicum patre amamus ⁊ filio. Ip̃e ut
dilig̾etur nobie dedit. qui nõ dilectus nos dilerit. ip̃e ẽ
fons de quoscͥptura dicit. fõns aque uiue sit tͥ ꝓpus ⁊¬

Expanded text:
 est, unus Deus, tota Trinitas est. Diffundit ergo charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio. Ipse ut diligeretur nobis dedit, qui non dilectus nos dilexit. Ipse est fons de quo Scriptura dicit: Fons aquae vivae sit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑ qͥ uod scĩ martires¬
uicunt seuitiam tirã¬
tiam. uł eam augen
doł pocuis ostendendo
quod autem tribulatio
nõ tollit patientiam s auget. facit caritas que est
ꝓpͥum donum sp̃s sc̃i. patientia autem oꝑatur ꝓba¬
cionem .i. purificationem. Quantoniat̃t enim quis pa
licie potestas datur in honos s eius uoluntarẽ a quo hec
potestas datur. Cum gͦ quis mtlligens quod nõ est po¬
testas nel detuonum uel ꝑsecutoꝵ nisi a deo sustinet pa

Expanded text:
quod sancti martyrescerunt saevitiam tyrantiam vel eam augendo, vel potius ostendendo. Quod autem tribulatio non tollit patientiam, sed auget, hoc facit charitas, quae est proprium donum Spiritus sancti. Patientia operatur probationem, id est purificationem. Quanto magis enim quis patlitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem a quo haec potestas datur. Cum ergo quis intelligens quod non est potestas, vel daemonum, vel persecutorum, nisi a Deo, sustinet pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eactue nob ꝓmittunt᷑. Extendamus ergo nec ep
ꝑ̃tita uita nec ex p̾senti delectare debemꝰ reuatandue ẽ
animꝰ a recordandis cum tͣdam delectatõẽ p̃c̾itis malis
⁊ cum quadam ⁊ cupistencia f̃rriẽdi ne redeamꝰ corde
in egrp tum. uitam gͥ malam pͥt̾itã: obiiusde̾ site
dico eo ust donec ueniam ad destinatũ p̃mu.ł.
missum adeo. uelad quos pposinit me curr̃e. brauiu

Expanded text:
ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptudico, eo usque donec veniam ad destinatum praemiummissum a Deo, vel ad quod proposui me currere. Bravium,
Abbreviated transcription (Latin):
festatumẽ. ecce. Ne ergosis ci negligens proqua
tamt̃ fecit manifestum clico. in carne.ass prta gã¬
crmtum quod ẽ xp̾ in carne dicit manifestatũ¬
quis eẽt quierat incarne ⁊ iustificatũẽ. in sp̃i .i. sgͣ¬
apparuit angłis. qui ex eo ꝓfet̾unt quos hic factũ ẽ.
Nõneni ĩ deo tantum innotesat anglic quod absco¬
ditumẽ. uerum etiam hic eis apparet cum efficitur
Qruenm pus humilis uisus ẽ. ꝑ carne deuicta mor¬
tẽ maiestate apparuit qui natus ut homo. non
erat tantum homo ut agnoscentes angłi mistium
quiod priuo latuit declaratũ in carne gemi ialiflec¬
tentes. q̃i gr̃as agant quia uitatẽ atdicunt ⁊ rai¬

Expanded text:
rosius Ne ergo sis ei negligens pro qua tantum fecit. Manifestatum, dico, in carne assumpta. Sacramentum quod est Christus in carne, dicit manifestatuquis esset qui erat in carne, et justificatum est Spiritu, iapparuit angelis, qui ex eo profecerunt, quod hic factum est. Non enim in Deo tantum innotescit angelis quod absconditum est, verum etiam hic eis apparet cum efficitur qui enim prius humilis visus est per carnem, devicta morte in majestate apparuit, qui natus ut homo non erat tantum homo, ut agnoscentes angeli mysterium quod prius latuit declaratum in carne, genu illi flectentes, quasi gratias agant, quia veritatem didicerunt. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
ut nepoti odtuasse. ⁊ panem infectõem eiꝰ ⁊ suerũ protu¬
lisse. ⁊ ut sac̾dorem dei decimas accepisse. Salem uero¬
płimi dñt fuisse ihepłm s fuit oꝑidum regionis sichẽ.
qd̾ ⁊ halie lalem ar uͥ ex magnitudine ruiaꝵ palati¬
hannes daptizans menñ. iuxta salem. ⁊ iste.Irimũ

Expanded text:
ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatiannes baptizans in Ennon, juxta Sale
Abbreviated transcription (Latin):
eleg̾it pauꝑes indoctas infirtos. nõ tam̃ relinqͥ
sapicutes dinites ⁊ nobiles ssi eor pͥmos elig̾et mn¬
ito talium rerum uid̾entur seligi atq infiati
eẽt in eis suꝑbia qua homo cetidit. ideo quod ñ¬
immo eiegi plebe os pauꝑes indoctos piscatores
Nisi fide lit̾ pcedet piscator. nõ humint᷑ sequert᷑
orator. unde nathanael doctus nõ ẽ mapłme¬

Expanded text:
it pauperes, indoctos, infirmos, non tamen relinquit sapientes, divites, nobiles, sed si eos primos eligeret, merito talium rerum sibi viderentur eligi; et ita in eis esset superbia qua homo ceImo elegit plebeios, pauperes, indoctos piscatores. Nisi fideliter praecederet piscator, non humiliter sequeretur orator. Unde Nathanael doctus non e
Abbreviated transcription (Latin):
te deo. Ita diuina auctoritas im̃ tumq suntit qd
necͣcium inuenit. s nõ ideo omĩa que ibi scͥpta sũt
accipienda ⁊ firmat. unde in lege p̃ceptum ẽ. tudeis
ut si mancipiũ gentile etãent eius pili rad̾ent᷑ ⁊ un¬
gumũ increm̃ta abscident᷑. Dem̃ ad usus domesti¬

Expanded text:
uctoritas undecunque sumit quod necessarium invenit, sed non ideo omnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesti
Abbreviated transcription (Latin):
causam increpa illos. ñ¬
ut soles molit̃ s dure
ideo ut sanisunt ĩ fide.¬
.i. ut recte credant. nõ
intendentes iudaitis¬
fabulis. litt̃alis obser
de nõ intendenteᷤ
uidaicis fabulis
festam iutatẽ iã homi¬
nũ ⁊ nõdei mancta
sunt. hommã clico
cium se a u̾itate. spi¬
ritualis inttłigentie
Ideo mandata hominum ⁊ fabłas appłłat. que nar¬
rant quia nesciente: uim scͥptura int̾iora aloꝵ¬

Expanded text:
causam increpa illos, nut soles molliter, sed dure, ideo ut sani sint in fidst ut recte credant, non intendentes Judaicisfabulis litteralis obser non intendentes Judaicis fabulis festam veritatem, jam hominum, et non Dei mandata sunt. Hominum dico, tium se a veritate, spiritualis intelligentiae. . Ambrosius Ideo mandata hominum, et fabulas appellat quae narrant, quia nescientes Scripturarum et interiora
Abbreviated transcription (Latin):
tõne scłorum ad
hostiam suam
apparuit ⁊ quẽ¬
adinod statum
ẽ. hominibus se¬
mel mori . phoc
autem iudiciũ.

Expanded text:
one saeculorum ad hostiam suam apparuit et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
hec tam̃ animumihumamini ⁊cupiscentie comalir
efficrunt obslrictum ⁊ obnoxium sic̾ in solo corꝑe for¬
nicarionis corpalis sitomiscer facit ammum uis
lbidinis cum ip̃o corpore ⁊ unu̾cum ip̃o qͥdamm̾ꝰ cͥ
aliud ip̃i moñito ⁊ expimnento huius tam magni fia¬

Expanded text:
 tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt, obstrictum et obnoxium, sicut in solo opere fornicationis corporalis fit cum misceri facit animum vis libidinis cum ipso corpore, et unum cum ipso quodammodo cui aliud ipso momento et experimento huius tam magni fla
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuante. ⁊ hoc anit dr̾e. Genalis gͥ fornicatio huma¬
ne amirae ẽ. cum aliquis no adherens deo adheret mti¬
do. unde at̾. amicis minidi inimicus ẽ dei. q Item
siius dilet̾it mundum dilertio prĩs nõ ẽ mlllo.i
Qui gͥ hens mundolonge ẽ adoo in corpus suũ peccat
qr corporali ꝯcupiscentia in quaq temporalia animꝰ
theur seruiens pocius creature quam creatori. Set qͣ
het deo nõ imindo. quocumq aliud peccatumꝰ ꝯ cupis¬
centia carnalialienum fragilitate humana incunit
lignorando ł negligendo ł obliuiscendo exͣ corpꝰ pecenit

Expanded text:
adjuvante, et hoc aliter dicere. Generalis enim fornicatio humanae animae est cum aliquis non adhaerens Deo adhaeret mundo, unde dicitur: Amicus mundi, inimicus est Dei . Et item: Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in illo . Qui ergo haerens mundo longe est a Deo, in corpus suum peccat, quia corporali concupiscentia in quaeque temporalia animus distrahitur, serviens potius creaturae quam Creatori. Sed qui haeret Deo non mundo, quodcunque aliud peccatum a concupiscentia carnali alienum fragilitate humana incurrit, vel ignorando, vel negligendo, vel obliviscendo extra corpus peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ꝑbat. nam uiditi¬
um deiex ꝓcederis ex u¬
no tñ delicto originali
ab adam traducto in cõ¬
dempnatõem. corꝑalis
⁊ et̃ne mortis. grã aũt

Expanded text:
 hoc probat. Nam judicium Dei est procedens, ex uno tantum delicto originali ab Adam traducto, in condemnationem corporalis et aeternae mortis. Gratia aut
Abbreviated transcription (Latin):
licno quid̾ poc̾o nłłs inquinatur nisiꝯsentiẽto
uel iitando fet̾it suum. Item ꝯtanegligentes
manipłs oꝑm. u̾de uenientes aũt ueni cũ exul.¬
nicet aũt. suꝑiuc sp̃uali¬
b p̃latis dixit. qualttes
debeant se hr̃e erga subd¬
toꝵ. Hic ad subditos loqͥt᷑
tiita se hant ut p̃dixi.Is
instruttur. ⁊ si solo uerbo¬
nõ exemplo ꝯmunicet ei
naudiens ÷ ꝯmiine se doctori exbi¬

Expanded text:
lieno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes manipulos operum. Unde: Venientes autem venient cum exsulnicet autem. Superius spiripraelatis dixit qualiter debeant se habere erga subditos, hic ad subditos loquituti ita se habeant, ut dixi. Is instruitur, etsi solo verbon exemplo, communicet ei est, communem se doctori exhi
Abbreviated transcription (Latin):
.s. puritas ꝯscie ⁊ elatio
animi suꝑ hiis que aig¬
na sunt exultãtis. de quo
legitur nõ ẽ. impiis gau¬
cientia. adũsoꝵ. lon gani¬
mitas expectationis. bõi¬
tas .i. dulcedo animi. be
in tractabił. s pocius trac¬
tabił ẽ quis. fidee de inui¬
sibilib certitudo. modestia
quod mod̾ in dc̃is ut fãs sex

Expanded text:
 puritas conscientiae et elatio animi super his quae digna sunt exsultantis. De quo legitur: Non est impiis gautientia adversariorum, longanimitas exspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benintractabilis, sed potius tractabilis est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel
Abbreviated transcription (Latin):
hona participante infirmitatis de quib sup egit
alia reddende dõ rõis de actib nr̃is de quib hic agit. Illa
cum fr̾ib sustendenda municant᷑ hec ꝓpͥa ab tino qͦ
porrantur hec oña pec̾a sunt. auã ergo sunt in quib
quisq ꝓpͥum pce̾m portat. nec portat cum alio nͥ ꝓic̃
in alt̾m. alia sunt que cum aliis ⁊ ꝓ aliis portat᷑. i frẽ¬

Expanded text:
a participandae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt in quibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
uat. otinentia. quod etiam a licitis se abstinet. casti¬
tas. q̃li retit utit licito. Atrende quod in enum̾atõe
ẽnimalia int fruct᷑ sp̾s debuit tene pͥmatum. nͥ cari¬
tas sine aqua uirtittes cet̾e no reputabunt᷑ ẽt uirtu¬
tes. ex qua nascunt᷑ uniu̾sa bona. dem̃ sequnt᷑ m̃bra
ex isto capite. exorta ⁊ religata .s. gaudium par. ⁊ c̃
q̃ sine ea nõ possunt ꝓde̾e. no eñi bene gaudet qui rio
diligit bonũ. unde gaudet nõht̃ pacem ũam cut ali¬
quo nisi eum diligat. nõ ẽ lõganimis ꝑ seu̾ant᷑ expͥ¬
tandonisi ferueat diligendo. nõ ẽ penignus nͥ dili

Expanded text:
vat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod in enumeratione enim alia inter fructus spiritus debuit tenere primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gaudium et pax, etc., quae sine ea non possunt prodesse. Non enim bene gaudet, qui non diligit bonum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi dili
Abbreviated transcription (Latin):
olite errare. quia et¬
ror ẽ. hoc dr̃e. ⁊ si in uos
deo imposturam fien nõ
posse. s ab eo quisq cap̃¬
quod metur ⁊ u̾e nõ fai¬
litur. quia reddet singłio
ditos largiri tꝑalia p̃ia¬
tie a quib recipirnt spũ¬
aua . Disçipłos igĩtur ad

Expanded text:
olite errare, quia or est hoc dicere. Et si inde vos  est enim Deo imposturam fieri non posse, sed ab eo quisque capquod meretur. Et vere non fallitur, quia reddet singulisditos largiri temporatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et sciend̾ quiacum per
c̃ẽ uidium antiqui hostiꝰ
uirꝰ humano cori ititũ¬
cum alia sceła finiã¬
tur qͣntoq ille cui in¬
uidetur successu me¬
liore ꝓfec̾it tanto in¬
iudus in mauis ince¬
dium siuoris ignib
eͥxardescit. hinc uuitꝰ minax toriiis aspetus. pai¬
ĩor infatie. in labiis tremor ẽ. stridor in dentib. ũha
rabida. ⁊ effrenata ⁊uicia. ⁊ manus ad iuolentiam

Expanded text:
Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infuncum alia scelera finiantur; quantoque ille cui inidetur successu meliore profecerit, tanto indus in majus incendium livoris ignibus inardescit. Hinc est vultus minax, torvus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, rabida, effrenata conuicia, manus ad caedis uiolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sit dedinare a bono: aliud face malum. ⁊ illud de¬
li. delictum: desertio boni. qd̾ ⁊ ip̃m nom ostendit
Quid em̃aliud sonat deliccum nͥ derelictum: et
delictum quad ignorant᷑ fit pccm: quodasciẽte
ꝯnutriat᷑. in cifferent̃ tam̃ pleru̾̃q ponuntus
ut ⁊ pec̾cm nomine delicti. ⁊ delictum noĩe pot̾ci
appłłetur. pͥocupatio aũt dum uł atl horam ñ ui¬
detur quid agendum sit. ł qui uid̾unit uincunt᷑.
ut .s. malum fiat. cum latet uitas uł cũ pllit in
derans teipm quod ⁊ tu fragił es. ne ⁊ tu tempt̾is.
.I. ne deo ꝑmittente in simile cadas. Nicħ em̃i ad mi
nec de cẽ uoluit frm correctõi nec stude c̾tamini.
sdeoq nesibi uideat᷑ quisq instrũe etiam cũ ꝓt̾ue

Expanded text:
sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud desit declinare a bono, aliud facere malum; et illud deli. Delictum desertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, etdelictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Praeoccupatio autem est, dum vel ad horam non videtur quid agendum sit, vel qui viderint vincuntur, ut scilicet malum fiat, cum latet veritas, vel cum compellit inderans teipsum, quod et tu fragilis es, ne et tu tenteris, id est ne, Deo permittente, in simile cadas. Augustinus Nihnec deesse voluit fratrum correctioni, nec studere certamini. Ideoque ne sibi videatur quisque instruere, eti
Abbreviated transcription (Latin):
galathie inmo ⁊ untũse ecce locutus ẽ. imꝓbando
legem. ⁊ om̃dando gram. modo ad p̃lates loquitur
qui firmiores erant. ne inflacõe bone uite eum cͥi
pcto cͥcumuentus ẽ. sꝑnend̾ putent. ⁊ abitiendũ¬
quia ẽ homo .s. infirmus. p̃ccupatus dico nõ in mł¬
tis. s in aliquo delito .& no usu cotieliano pectans
si hoc inquam fũit ue qui sp̾uales c̃stis. tr̃o ideo des¬
piciatis eum. s instrutte hĩ nõ ꝑ singsa petta dit¬
fiuent̾e. ⁊ sialicn labatur. in spu lenitatis .i. sp̃it
Argui. s defend̾e se incipiat ne turpis uiteatur ideo
leut᷑ instruite qui fr̃es estis ⁊ si fuꝑiores. Aitende qd̾
ꝓpͥe dlicatur delictum. ⁊ quid sit p̾ccupatio. quia tuũ
iñdelicto fore induigenum. Delictum igitur for¬
tasse declinare a bono. pac̾tm ẽ. fac̃e malum. ut sit̃¬
fade bonum quod aclionet᷑ dicente scͥptura. de¬
dino amalo ⁊ sac bonum. tta indampnabli aud̃

Expanded text:
Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur qui firmiores erant, ne inflatione bonae vitae eum qui peccato circumventus est spernendum putent, et abjicienduquia est homo, scilicet infirmus, praeoccupatus: dico non in multis, sed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruite hominem, non per singula peccata diffluentem, et si aliquando labatur, in spiritu lenitatis, id estargui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod proprie dicatur delictum, et quod sit praeoccupatio, quia dicitin delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sie bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sua suꝑbe uidicat. se
ẽẽ alituid. magnũm̃¬
ꝯꝑatd̃e peccantis. cum
sibi ꝑsentie qͣm illi: mauult se in ilł quer̾e qm in
it .&. nõ ita putet alitͥis¬

Expanded text:
sua superbe judicat se esse aliquid, magnumaratione peccantis, cum sit praesentior quam illi, mavult se in illis quaerere quam in at: Non ita putet aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
dio amoris accincta. acl mala sustinenda sumnt forti¬
tulinẽ ⁊ ad rep̃ndenda bona erggit unitatẽ q̃tinus ⁊
ccliorũ tela potent᷑ extipiat ⁊ amoris iacula ualenter
redd̾at. Nlonenim atl bella amatus ꝑgit qui aut cli¬
peum sumens glaliis no utit᷑ aut ntens gladiis cli¬
peo nõ munitur. unde ⁊ miles dei adisitatis uello
dephensus ⁊ scittũ patientie debet anferre ad p̃dit̾ad̾¬

Expanded text:
dio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
s adboc inquuint illi sic mͦ imꝑfecte dilignã
tunc aũt ꝑfectissime. ergo modus diligendi eua¬
cuabitur. Sic crgo caritas pot̃ pot̃ cdici euacuanda
ut scientia. ad quod illiu̾m quidem ẽ. q uod de cari¬
tare sut̃ de sc̃ia omis imꝑfectio tollet᷑ s sicut duo st̃
hii quoq modi in ficturo no euacuabunt᷑ s modus
imꝑfectionis tollet᷑. Scientli en̾i mao̾ enigmatitꝰ
⁊ specularis penit᷑ tolletur. Alii dñt nosolum mad̾
scientie s etiam actum siue ip̃am scientiam q̃ mis e̾
in futo euatuan. De actu quidem ⁊ usu ip̃ius scĩe

Expanded text:
Sed ad hoc inquiunt illi: Sic et modo imperfecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sic ergo charitas 105 potest dici evacuanda ut scientia. Ad quod illi: Verum quidem est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt Ilique modi in futuro non evacuabuntur, sed modus imperfectionis tolletur. Sciendi autem modus aenigmaticus, et specularis penitus tolletur. Alii dicunt non solum modum scientiae, sed etiam actum, sive ipsam scientiam quae nunc est, in futuro evacuari. De actu
Abbreviated transcription (Latin):
aliena ꝯstristat felititas
s alt̾us bonũdiligit ut
lata sibi nõ repetit. qr nõ ÷
⁊ no soluminao no nocet
alieni. s nõ cogitat malum
nõ gaudet suꝑ miturtatẽ
s dol uidens aliquit ruere
u̾bis ueritatis. Omĩa susf.
in actu ꝓ u̾itate sic̃ in noe
apparet qui multa susti¬
nuit. Omia creł. q̃ u̾itas
sundet sic̃ in abraham aꝑ¬
paruit qui crelidit dõ uo

Expanded text:
aliena contristat felicitas, sed alterius bonum diligit ut lata sibi non repetit, quia non et non solummodo non nocet alicui, sed non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, sed dolet videns alerbis veritatis, omnia suffert, in actu pro veritate, sicut in Noe apparet, qui multa sustinuit, omnia credit, quae veritas suadet, sicut in Abraham apparuit, qui credidit Deo vo
Abbreviated transcription (Latin):
tolłe quam iustos ⁊ iam cooꝑantes saluare. salme
legamꝰ nõ ẽ putand̾ tam̃ quos millum cadat ulla ꝑtͣ¬
batio qr semꝑ idem manet ⁊ in tͣnsquillitate uidicit
s iei appłłatur uindc̃a. ⁊ ultio ip̃nis adũtend̾ est qͦ
bat. sod̾ quod opus eiꝰ enimꝰ quod ⁊ fecit ante mundi
ꝯstittõem. In p̾hensibilis ẽ enm dilectio. qua di
liugit deus atq imnuitabilis. Non eñi ex quo ei recõ¬
ciliati sumꝰ. ꝑ sanguinem filiĩ eiꝰ nos cepit diligete
s ãnqͣmundum pͥnsqͣm om̃ino aliquid eẽmũs di¬
lerit noc ut cum eiꝰ uigenio etiam nos filii euis e

Expanded text:
 jam justos et jam cooperantes salvare. Salvi legamus, non est putandum tamen quod in illum cadat ulla perturbatio, qui semper idem manet, et in tranquillitate judicat; sed ira appellatur vindicta, et ultio ipsbat secundum quod opus ejus eramus, quod et fecit ante mundi constitutionem. Incomprehensibilis est enim dilectio qua nos diligit Deus atque immutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus, per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundum, prius quam omnino aliquid essemus dilexit nos, ut cum ejus Unigen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ potestatẽ diaboli tradit᷑ ẽ genꝰ humanũ. pcc̾o pͥmi
hominis. moniẽs utq ser . mixtione nascentes oru¬
nalit̃ tͣnseunte ⁊ debito pͥmoꝵ parentũ obligante.
ecͥca oñs homines ab oritine sunt sub pͥncipe diabo
cões suas. nec hominẽ a lege sue potestatis amisit qñ
in potestate diaboli ẽẽ ꝑmisit. s int̾ mala penalia etiã
mał multa p̃stitit bona. ⁊ tandem honiẽ quẽ ꝯmiiꝰ¬
sio pcc̃oꝵ diabolo sulid̾. remissione pecc̃oꝵ denata ꝑ sangͥ¬

Expanded text:
in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diaboltiones suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, quando in potestate diaboli esse permisit, sed inter mala poenalia, etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commistio peccatorum diabolo subdidit, remissione pecc
Abbreviated transcription (Latin):
resurrer̃ a mortius ⁊ est
sensus. Inde certumẽ qd̾
uiuens pon̾t amicos salua
idem hic dicit. ꝑ mortem
retonciliati. quod supͣm
sanguine iustificati dico

Expanded text:
resurrexit a mortuis. Et est sensus: Inde certum est quod vivens poterit amicos salvaridem hic dicit, per mortem reconciliati, quo supra, in sanguine justificati. Dico,
Abbreviated transcription (Latin):
cum in eo nicħ morte dignũ inueniret ocidit eũ tñ
i utiq uistumẽ. ut debitore quos tenelut libi diunt̃ĩt᷑
meum crrdentes quem sine ullo debito arsdit. Ides
autem potentia ninc̾e uoluit. quia diabolus uitio ꝑu̾¬
sitatis sue amatorẽ potentie ⁊ desertor oppugnatorq ĩti¬
cie in quo homues magis eum imitantur. qͥ neglecta
ł etiã ꝑosa iusticia potentie mag̾ student. eiꝰq uł ademp¬
cõe letantut uel cupsoitare inflamant᷑. Idõq ꝑ lacuit

Expanded text:
dignum inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cup
Abbreviated transcription (Latin):
adam ꝑ cuiꝰ pcc̾m tanqu̾a
heditariis malie pͥteri ciꝰ
obligat sumͦ. ⁊ de scdo adã
quo soluente ꝓ nob quod
tenebat onies peiue uitiatamcurn̾e ꝯcupiscentialit᷑
gñatir uistum ẽ ut phunc unudimittat om̃es ut¬

Expanded text:
Adam, per cujus peccatum tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; et de secundo Adam, quo, solvente pro nobis quod tenebat omnes, per ejus vitiatam carnem concupiscentialiter generatos, justum est ut per hunc unum dimittat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rat mundana mequitaᷤ
⁊ ficut illa quicqͥsd agat᷑ ĩ
t̾ra etiam sicͥ ĩntiantur
de iõis. suq tam̃ in celo
cursus nõ obliquant nͤ

Expanded text:
rat mundana iniquitas, Et sicut illa quidquid agatur in terra etiam si quid mentiantur de ipsis, suos tamen in coelo cursus non obliquant nec
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui boc bonum ht. ut credat quicquid boni ħt.
gr̃a saluatoris accepit. Sciendum etiam quod sic̃
supͣ tem̃ariũ indicuim ꝓhibuit. ita hic aliud genꝰ
se uł aministro quod apłs redarguens ait. Quid ãu¬
hẽs bom quod nõ accepisti.Saũt accepisti ado¬

Expanded text:
i qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genusse, vel a ministro, quod Apostolus redarguens ait, quid habes quod non accepisti: Si autem accepisti a
Abbreviated transcription (Latin):
timore nos t̃rint apło.
Quid eum faciet agnus
terret suo exemplo cdicẽs
se timere qued cito mn¬
g̾e poss tunc alus mag

Expanded text:
timore nos terruit Apostolus. Quid enim facit agnus terret suo exemplo, dicens se timere quod cito contingere posset, tunc aliis mag
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ues iun diligite urores
acerbi ad illas. per hoc ri¬
gorem dominii emollit.
ut potestatem qua p̃ua¬
let qͥuis in dommatu uro¬
ris ud minis seuere utat᷑
per om̃ia obeclitis ita tam̃
siin domino obeditis. ⁊ ug
patres nolite ꝓuorare si¬
filios ur̃as ad inaiggnatõe
non pusillo animo uel
pusillanimes fiant .s. ñ
potentes ductius pati.
modestis. p̃cepit patres ẽe¬
filiis ne coartati ab illis
delinquant in illo ⁊ am̃
tur. ⁊ ues serui obeclite ꝑ
dominis. nõ dico sp̃uali¬
l tantum. set etiamcar

Expanded text:
 viri, diligite uxores acerbi, ad illas. Per hoc rigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. per omnia obeditis, ita tamen, si in Domino obeditis. Et vos, patres nolite provocare filios vestros ad indignationem non pusillo animo vel pusillanimes fiant, scilicet non potentes diutius pati. Modestos praecipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Dtur. Et vos, servi, obedite per dominis, non dico spiritualibus tantum, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
tile. Ecce quomoo ᷤ ui¬
tuꝑau̾̃it eos ideo inqͣm
quia no ꝑmanserũt¬
⁊ ego neglerieo ⁊ ne
indignemini. ui ddico

Expanded text:
tile . Ecce quomodo virunt eos; Ideo, inquam, quia non permanseruntego neglexi eos. Et ne indignemini, si dico
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fcĩs ⁊ sibis nomen dei lau¬
dari ⁊ exaltari hortat᷑ ut sic
u̾ba nr̃a ut oꝑa careant re¬
p̃hensione ut magnifice¬
tur dominus ciuus mag̾¬
t̃io: uituꝑabłes sunt disci

Expanded text:
 in factis nomen Dei laudari, et exaltari hortatur: ut sic verba nostra et opera careant reprehensione, ut magnificetur Dominus, cujus magisterio invituperabiles sunt disci
Abbreviated transcription (Latin):
sos separatim. ut inuitem
sibi seruiant. nõ solum o
minis set etiam ꝯ sulendo
ut iuiri mulieril. patres
filiis domini seruis. hẽc¬
ẽ enim pax domestica et
coħ̾itantium ordinata.
excellunt r̃e ire excellant
dominatione. hanc cõcor¬
cdiam docet cditens. M uli¬
eres subdite estote iuris
sic̃ oportet .i. tam ꝑfectẽ¬

Expanded text:
ens diversos separatim, ut invicem sibi serviant, non solum obminis, sed etiam consulendo ut viri mulieribus, patres filiis, Domini servis. Haec est pax domestica, et cohabitantium ordinata aexcellunt ratione, excellant dominatione. Hanc concordiam docet dicens: Mulieres subditae estote viris, sicut oportet, id est tam perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatẽ. ai adbene¬
faciend̾ paniti. ⁊ humili¬
tatẽ. ut sitis humulescor¬
de ⁊ ħ̾itu. ⁊ modestiam ut
inom̃ib mod̾ seruetis et

Expanded text:
benignitatem animi ad benefaciendum parati, et humilitatem, ut sitis humiles corde et habitu, et modestiam, ut in omnibus modum servetis, et
Abbreviated transcription (Latin):
uobismet ip̃is. si
quis aduersus a¬
liquem habet q̃re¬
lam. sicut et domi¬
nul donauit no
mus ⁊ pro nr̃is delitis inuicem oremus atq ita quo¬
lucrũ possint hr̃e. ad hec eos faciendamonet que m̃i¬
tum collocauit apd̾ clm̃. ab illicitis abstin̾e facit timor
ueret᷑ enim quis ne mala faciens penis suldetur. hec¬
aũt que nunt fatienda monet ad ꝓfectum mitorum
ꝑtinẽt. ex uolumate em̃ funt nõ ex neccessitate. Qi
ergo ab illicitis abstinet laudẽ ht̃. Qui u̾o alititis absti¬

Expanded text:
vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet culpam , sicut et Dominus donavit nobmus, et pro nostris delictis inlucrum possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se te
Abbreviated transcription (Latin):
cdliligite uxores
mari ẽẽ ad illaᷤ
filii obecuite pa¬
rentib per oĩa
hoc erum placi¬
tumẽ domino
Patres nolite
ꝓuocare filios
ur̃os ut nõ pu¬
sillo animo fi¬
ant. Serui obe¬
dite per omĩa
dominis carna¬
lib nõ ad ocłm
seruientes qua¬
si hominibus
placentes set ĩ
simplicitate
cordis timenteᷤ

Expanded text:
uxores mari esse ad illas. Filii, obedite parentibus per omnia: hoc enim placitum est in Domino. Patres, nolite provocare filios vestros, ut non pusillo animo fiant. Servi, obedite per omnia dominis carnalibus, non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cord
Abbreviated transcription (Latin):
illis qui nesciunt ⁊ omoni¬
cio ilł qui scunt s ꝑigrisũt
docente lico ⁊ omonentes de
hiis que ꝯtinent᷑ in psalm̃
qui de morib agunt ⁊ hy
domino .i. ad honorem ñi.
⁊ hir nõ soł labtis s incordi¬

Expanded text:
llis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his quae continentur in psalmis qui de moribus agunt, et in Domino, id est ad honorem Domini. Et hoc non solum labiis, sed in cordi
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quod erat exinaniuit semetip̃m. quomͦ: non
subam euacuans no formã dei mutans. forma serui
accipiens. nõn formanidei amittens. formaderat̃
cessit. no forma dei discessit. exinaniuisse ergo ẽ ab
inuisibilitatis sue magratudine se muisibłem de¬
mostrasse.per formam seruisibi susceptã qi enm
t̃or ergo quod homo fc̃s ẽ. ⁊ in similitudinẽ hominũ
se exinaniuit. ip̃e est xp̾c ⁊ factor ⁊ fagus. uidefat¬
torem omĩa ꝑ ip̃m faita sũt. uide fc̃m. In sinssitudi

Expanded text:
utique quod erat exinanivit semetipsum. Quomodo? non substantiam evacuans, non formam deitatis mutans, sed formam servi accipiens, non formam Dei amittens. Forma servi accessit, non forma Dei discessit. Exinanivisse se ergo ab invisibilitatis suae magnitudine, se visibilem demonstrasse, per formam servi susceptam, quasi enim homines. Per hoc ergo quod homo factus est, et in similitudinem hominum se exinanivit, ipse est Christus, et factor et factus. Vide factorem; o
Abbreviated transcription (Latin):
Iuto enim
deus nos apłoᷤ
nouissimos
ostendit tan¬
quam morti
destinatos qr
spectaculum
facti sumꝰ mũ¬

Expanded text:
uto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit tamquam morti destinatos quia spectaculum facti sumus m
Abbreviated transcription (Latin):
ad moristrum ꝯuenuũt
homines ꝑ quod magis
ꝓbamur amici dei. uel ĩ
puto ⁊ c̃tus sum qd̾ deus
biles nos autẽ

Expanded text:
ad monstrum conveniunt homines, per quod magis probamur amici Dei. Vel itaputo, et certus sum, quod Deus miles n
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aũt łͥ udet᷑ nich̾ magnui de deo patre dic si forma
lerui maiorẽ. qua maiores uident᷑ angłi. nec recte
cogitas nec attendis qũe h̾at locum in reb hũa
natura que conchita ẽ. ad ymagine dei. cui tamẽ
inuiria faita nõ ẽ. cum xp̃c dicebat pat̾ inaiorme ẽ. qui
nõcarm sue solum . s. etiam m̾ni qͣm g̾ebat humane dm̃

Expanded text:
 tibi videtur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est, qua majores videntur et angeli; non recte cogitas, nec attendis quem habeat locum in rebus humana natura, quae condita est ad imaginem Dei: cui tamen injuria facta non est, cum Christus dicebat: Pater major me est ; qui non carni suae solum, sed etiam menti
Abbreviated transcription (Latin):
mrimonii eo eum qui relinquit᷑ ne acciiset᷑ aliĩ copłat᷑
firs seruanda: nttii qui ideo recessit ne audiret nom̃ xͥ
si uero amlo credioint ꝑ aritione dei sfiriat᷑ ꝯnigium
Nota quod ambrosius s ⁊ tracłre uidetur sup̾ cs dixit
qd si fidelic ddimitens infidelem: si alii copłai̾it se adilt̃¬

Expanded text:
t ei fides servanda conjugii, quia Deo recessit, ne audiret nomen Christi. Si vero ambo crediderint per cognitionem Dei, confirmatur conjugium. Nota quod Ambrosius sibi contradicere videtur. Supra enim dixit, quod si fidelis dimittens infidelem alii cop
Abbreviated transcription (Latin):
olum qui fariunt ea: Ex¬
digni morte. s etiam
qui ꝯsentiunt fatieti
Rut nullus excuset᷑.
rorem adulando fouere

Expanded text:
olum qui faciunt ea, digni sunt morte, sed etiam qui consentiunt facientibus, ut nullus excusetur.rorem adulando fovere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ õ. Item hu ostenditur
eos ult̾ins cad̾e dicens.
qui tales cum cogno¬
uissent. prius duce ñe
iusticiam dei .i. iustum
deum. nõ tamen intel¬

Expanded text:
. Item hic ostendit eos ulterius cadere, dicens, qui tales cum cognovissent prius ratione. Justitia Dei, id est justum Deum. Non tamen intel
Abbreviated transcription (Latin):
Sz contin gentiles locũ¬
tusẽ. suꝑbiameorum ⁊¬
⁊ turpitudines in quas
ꝑꝑ eam tradin sunt de
bilis es ohomo .s. carna¬

Expanded text:
 contra gentiles locutus est, superbiam eorum, et turpitudines, in quas propter eam traditi sunt detbilis es, o homo, sci
Abbreviated transcription (Latin):
nõ legi indagaui quippe in libris uarie dc̃m quas filiꝰ
sit inferma pr̃is. s quod exinaniuit no het᷑ in ilł. Recte
ergo ilłõ u̾bum dicit᷑ mst̾ium .i. occultum. qd̾ u̾bũ ad eo¬
culorum. ⁊ absconditum fuit gu̾ationib om̃in nõ cͥdã
te ꝑuulis. nec hus om̃ib plene inmnotuit. set hiĩs tant̃.
cram̃ti. inquosunt mu¬
ta .s. fides. remissio. iufti¬
cia. dona sp̃s sci. futura
satramentu est ꝙp̃o in

Expanded text:
non legi. Indagavi quippe in libris varie dictum, quod Filius sit in forma Patris; sed quod exinanivit se, non habetur in illis. Recte ergo illud verbum dicitur mysterium, id est occultum. Quod abscoculorum: et absconditum fuit generationibus omnibus, non cuidam te parvulis. Nec his omnibus plene innotuit, sed his tantum, cramenti, in quo sunt multa, scilicet fides, remissio, justitia, dona Spiritus sancti, futura sacramentum est Christus in
Abbreviated transcription (Latin):
bis spes gle. quem
nos annunciam
corripientes oem
hominem et do¬
centes omẽm ho¬
minem in om̃i
sapientia.¬

Expanded text:
bis spes gloriae. Quem nos annuntiamus, corripientes omnem hominem, et docentes omnem hominem in omni sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
sine lege. quem ⁊ qlẽ
gentes. no dico corripi¬
entes .i. arguentes non
qui deuiat a u̾itate quã
noiit. ⁊ doc̾etes oẽm ho.¬

Expanded text:
sine lege. Quem, id estgentes. Nos dico, corripientes, id est arguentes, non qui deviat a veritate quam novit. Et docentes om
Abbreviated transcription (Latin):
nte tͣnslatio¬
nem enim testi¬
monium hẽbat
placuisse deo. Si
enim oportet at
tor sit. ficle noc
responso accepto
tle hiis que ad¬
huc no usdetãt᷑¬

Expanded text:
nte translationem enim testimonium habebat placuisse Deo, sedenim oportet acctor sit. Fide Noe, responso accepto de his quae adhuc non videbant
Abbreviated transcription (Latin):
a deo de hiis que adhuc
nõ uidelant᷑ metuens
aptauit archam insa
fidem quia creclis deo
dicenti. finis ẽ. omnis

Expanded text:
quae adhuc non videbantur metuens, aptavit arcam in salutem fidem, quia credidit Deo dicenti, finis est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam ex fide hũisse
orrginẽ ⁊ ponit er̃ẽplũ
de abraham tlicers ita.
fide .i. ꝑfidem. ille qui
uccatur nũ abraham
cum pͥus uocaret᷑ abrã
obedunt exire in locum
credebat deo cui obectiũ
clicenti. Eti de t̾ra tua

Expanded text:
justitiam ex fide habuisse originem, et ponit exemplum de Abraham dicens ita: Fide, id est per fidem ille, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vocaretur Abram, obedivit exire in locum,credebat Deo cui obedivit, dicenti: Exi de terra et
Abbreviated transcription (Latin):
.ĩ. multi testabantur
cum platusse deo. et
ũe ꝑfidem platuit do̾
Sine fide em̃i impossi
aliqũe plac̾e do. adeo
ẽ fides neccia qd sine
ea quisq nõ placet dõ
⁊ u̾e sine fide aliqͥs ñ
pot̾ plãce. qr nec pot̃¬

Expanded text:
est justi testabantur eum, placuisse Deo. Et vere per fidem placuit Deo. Sine fide enim impossibile est aliquem placere Deo. A Deo est fides necessaria, quod sine ea quisquam non placet Deo. Et vere sine fide aliquis non potest placere, quia nec pot
Abbreviated transcription (Latin):
malo: ⁊ nõ diligit nec bonũ fatit uumico. Cumgͥ ⁊
homo iustus ⁊ homo malus de mimicis suis uelint a
dño uĩdicari. in quo discerumut᷑. S bon̾ magis cupir
corregi nimicum qͣm punuire. ⁊ cũ ꝑunit deue ñ delec¬
tat᷑ de pena minuti. qd̾ nõ odit eum s iudicio dei. qr dm̃
diligit. hoc ei placet quod ⁊ dño . qr ⁊ d̾s quem in lix seq̃t¬
si pluit hic suꝑ ustoc ⁊ inuistos tam̃ ⁊ i hoc scło a̾ꝑsis
corrip̃ ⁊ ꝑtinaces in fine dampnabit. huic gͦ reseruã¬

Expanded text:
malo? et non diligit, nec bonum facit inimico? Cum igitur et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena inimici, quia non odit eum, sed de judicio Dei, quia Deum diligit. Hoc ei placet quod Domino, quia et Deus, quem in hoc sequitur, pluit hic super justos et injustos : tamen et in hoc saeculo asperis corripit, et pertinaces in fine damnabit. Haimo Hu
Abbreviated transcription (Latin):
fend̾. unde suldit ⁊
nulli sitis reddentes
licita cumscandalo
fiant. dicens. ⁊ fitis
cõram dõ .i. in seccetõ.

Expanded text:
fendit. Unde subdit: Nulli sitis reddentes licita cum scandalo fiant, dicens: Et sitis coram Deo, id est in secreto
Abbreviated transcription (Latin):
dala sunt ꝑsetutões. Qui eñi ꝑsequit᷑ uitam bonoꝵ
qͣm uitam iniquorũ. nõ mado cum cogit imitatĩ
quod displicet sec etiam qui cogit dołe quod udet.
quia coram pio uiuent impie. ⁊ si nõ diligat cõ¬
sentientem cruciat tam sencientem. uñ uidi
p̾uaricantes ⁊ tabescebam. hec ꝑsecutio quam ꝑati
s hommes mali inse
illi qui timentes hos
led̾e coramquib loqũt᷑¬

Expanded text:
li persecutiones. Quid enim sic persequitur vitam bonorum quam vita iniquorum? non modo cum cogit imitari quod displicet, sed etiam cum cogit dolere quod videt, quia coram pio vivens impie, et si non obligat consentientem, cruciat tamen sentientem. Unde: Vidi praevaricantes, et tabescebam . Haec est persecutio quam patiused homines mali in seilli qui timentes hos laedere coram quibus loqu
Abbreviated transcription (Latin):
it adõ. De hoc eodem ita att amo sp̃s sancti nonẽ
pͥmissa salucatõe ante alia de bonis eorum gr̃as ag̃
lenit eos quib scribit pꝰ gruit̃ eosaem increpatutꝰ.
Congaudet hic em̃ de bono incepto eetum ⁊ paipue
in hoc gand̾e̾ se dicit. qr fidos illorum in om̃i loco cur
erga illos ostendit. ⁊ hortatur ad ꝑfectum. ita dicẽs

Expanded text:
it, a Deo. De hoc eodem ita ait Haimo: Spiritus sancti nomen missa salutatione, ante alia de bonis eorum gratias aglenit eos quibus scribit, post graviter eosdem increpaturus. Congaudet enim hic de bono incoepto eorum, et praecipue in hoc gaudere se dicit, quia fides illorum in omni loco currerga illos ostendit, et hortatur ad profectum, ita dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
diontõe de qua suboit. s
euangłizare ꝑfecte em̃
iptizare ⁊ minue doca
possunt ꝓfecte autẽ euamtłi⁊ are multo difficidiortꝰ
⁊ rarioris ẽ. opis. Ideo doctor gentium pllũ excellenti¬
or euangłi z are seimussum dicit nõ baptizare. hoc tu
trłi z are. nõ utit in sa¬
philosophorum q̃ dr̃ sapi

Expanded text:
one, de qua subdit, sed evangelizare. Perfecte enim baptizare etiam minus docti possunt, perfecte autem evangelizare multo difficilioris et rarioris est operis. Ideo doctor gentium pluribus excellentior evangelizare se missum dicit, non baptizare. Hoc tamen lizare, non utique, in saphilosophor
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ enimm dedisse homini. om̃s ꝙ affectus. om̃es ꝙ motus. qͥ¬
b adiurtutes nitiposs ⁊ progredi. Insuꝑ etiam ium rõis ĩ¬
seruit qua agnoscet quid dełet ag̾e uł caũe. hiis aũt ac¬
ceptis. homo neglexit irer iutnttis incede cui ex deo nil de
bis suis. ia ita tͥ solipeccaui qr a do̾ iustꝰ es ⁊ut iustific̾ie

Expanded text:
nitur enim dedisse homini omnes affectus, omnesque motus, quibus ad virtutes niti posset et progredi. Insuper etiam vim rationis inseruit, qua agnosceret quid deberet agere vel cavere. His autem acceptis homo neglexit iter virtutis incedere, cui ex Deo nil defrbis suis. Vel ita, tibi soli peccavi, qui a Deo justus es, ut just
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc apparet quod pocm ẽ.
iudictum hre otra aliqũe¬
s ne extuse qd̾ iuste hoc
agit qr pat̾is inumam qͣ¬
occͣrit ⁊ ait. Quare n̾o ma

Expanded text:
 hoc apparet, quia peccatum est judicium habere contra aliqued ne excuses quod juste hoc agis, quia pateris injuriam quoccurrit et ait: Quare non magis
Abbreviated transcription (Latin):
uante deo suꝑet. si tam̃ ño inuacuum gn̾̃am eiꝰ suscẽp
si repb eẽ uolu̾̃it. Non itaq hoc p̃stat᷑ in bap̃o nͥ forte
muiracło in effabłi creatoris ut lex peccati q̃ ẽ ut m̃bris
ꝓrsus exangat᷑. ⁊ ño sit. s ut quiqͥd mali ab homine
quo ꝑ illam diaboluc animam recinebat ⁊ a suo crea¬
tore seꝑabat manet inc̃tamine qͦ corpꝰ nr̃m castigam᷑
⁊ seruituti subicimꝰ. Uetustas itaq nĩa pene ⁊ calpe
que ẽ ex maledc̾o pͥmi hominis in cruce cͥ destructa ẽ.
qui nr̃am mortaltratẽ suscepit ⁊ pcca nr̃a ꝓtulit in¬

Expanded text:
am Dei suscepit, si reprobus esse noluerit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine quo corpus nostrum castigamus, et servituti subjicimus. Vetustas itaque nostra poenae et culpae, quae est ex maledicto primi hominis in cruce Christi destructa est, qui nostram mortalitatem suscepit, et peccata nost