comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Paus legendi indiuiden¬
do constat. Om̃is diuisio inci¬
pit afinitis. ⁊ ad infinita usq
ꝓgreditur. Om̃e autẽ finitum
magis notũ ẽ. ⁊ scientia comp̃¬
hensibile. Doctrina autẽ ab
his quȩ magis nota sunt in¬
cipit. ⁊ ꝑeoꝵ noticiam ad sci¬
entiam eoꝵ quȩ latent ꝑtin¬
git. Pret̾ea ratione inuestigamꝰ
ad quã ꝓprie ꝑtinet diuide.
quando ab unrũsalib ad par¬
ticularia descendimus. dui¬
dendo.⁊ singłorũ naturas
inuestigando. Om̃e namq
uniuisale magis ẽ det̃mina¬
tũ suis particularib. Qñdo
gͦ discimus. ab his incipere
debemꝰ quȩ magis st̃ nota
⁊ detͣminata. ⁊ complectenti¬
a.Sicq paulatim descendẽ¬
do. ⁊ ꝑ diui sionẽ singła dis¬
tinguendo eoꝵ quȩ continẽ¬
tur naturam inuestigare:
quens cũ consilio quȩ causa
roriginẽ. modũ ⁊ utilitatem
uniuscuiusq rei prudenter
inuestigat. Meditatio pͥnci¬
piũ sumit a lec̾tione. nullis
o. ubi lib̾am contemplande

Expanded text:
us legendi in dividendo constat. Omnis divisio incipit a finitis, et ad infinita usque progreditur. Omne autem finitum magis notum est, et scientia comprehensibile. Doctrina autem ab his quae magis nota sunt incipit; et per eorum notitiam ad scientiam eorum quae latent pertingit. Praeterea ratione investigamus; ad quam proprie pertinet dividere, quando ab universalibus ad particularia descendimus dividendo, et singulorum naturas investigando. Omne namque universale magis est determinatum suis particularibus. Quando ergo discimus, ab iis incipere debemus quae magis sunt nota et determinata et complectentia; sicque paulatim descendendo, et per divisionem singula distinguendo, eorum quae continentur naturam investigare. quens cum consilio, quae causam et originem, modum et utilitatem uniuscujusque rei prudenter investigat. » Meditatio principium sumit a lectione; nullis o, ubi liberam contemplandae
Abbreviated transcription (Latin):
lecꝰtor. ordinem
scilic& ⁊ modũ
ꝓpono. quȩ si diligent᷑ in¬
spexeris. facile tͥ iter legẽ¬
atione. nec om̃a tuo inge¬
nio relinquã neq ꝑ meã
diligentiã satis tibi fieri
ꝓmitto. s sic quedam bre¬
uit᷑ p̃libando transcurrã
ut ⁊ posita aliqua quibus
erudiaris. ⁊ aliqua preter¬
missa quib exercearis in¬
uemias. Ordinem legendi
supͣ quadrifarrum ẽẽ com¬
memoraui. aliũ in discipli¬
nis. alium in libris. alium
in narratione. atq alium
in expositione. Quȩ qua¬
lit᷑ in diuina scriptura as¬
signandã sint nundum
ritur in disciplinis inter
hystoriam. allegoriã. tro¬
pologiam. diuinũ lectorẽ
consicłare oportet. quȩ
horũ alia ordine legendi
p̃cedant. in. quo illudad
memoriam reuocare ñ
inutile ẽ: qͦd in edificiis
fieri conspicitur. ubi pͥ¬
mum quidem ftindam̃tĩ
ponitur. dehinc fabrica su¬
ꝑedificat᷑ adultimũ consũ¬
mato oꝑe domus. colore su¬

Expanded text:
lector, ordinem scilicet et modum, propono, quae si diligenter inspexeris, facile tibi iter legenonsideratione nec omnia tuo ingenio relinquam, neque per meam diligentiam satis tibi fieri promitto; sed sic quaedam breviter praelibando transcurram, ut et posita aliqua quibus erudiaris, et aliqua praetermissa quibus exercearis invenias. Ordinem legendi supra quadrifarium esse commemoravi; alium in disciplinis, alium in libris, alium in narratione atque alium in expositione. Quae qualiter in divina Scriptura assignanda sint, nondum ordinem qui quaeritur in disciplinis inter historiam, allegoriam, tropologiam, divinorum lectorem considerare oportet, quae harum aliam ordine legendi praecedat. In quo illud ad memoriam revocare non inutile est, quod in aedificiis fieri conspicitur, ubi primum quidem fundamentum ponitur, dehinc fabrica superaedificatur; ad ultimum consummato opere domus colore su
Abbreviated transcription (Latin):
ut scilicz auditũ pascam᷑.
non animũ. Huiusmodi
tamen non tam confundi.
quãa diuuari op ortere
censco. quoꝵ uoluntas ñuti¬
q maligna ẽ. s improuida.
Auii uͦ iccirco sacram script᷑¬
ceptum parati sint omni
poscenti reddere rationem
de ea fide in qua positi sun
ut iidelicet inimicos ueri¬
tatis fortit᷑ destruant. minꝰ
eruditos doceant. ipsi ꝑfe¬
cꝰtius uiam ueritatis agno¬
scant.⁊ altius dĩ secreta in¬
telligentes artius ament.
quoꝵ nimirũ deuotio lau¬
danda est.⁊ imitatione di¬
gna. Tria gͥ sunt genera
hꝰ ominũ. sacram scripturã
legentiũ. quoꝵ pͥmi quidẽ
di. tereii laudandi. Nosuͦ
quia omib consulere intẽ¬
dimus. quod bonũ ẽ. inoĩ¬
bus augeri cupimus. et

Expanded text:
ut scilicet auditum pascamus, ut scilicet auditum pascamus, non animum. Hujusmodi tamen non tam confundi quam adjuvari oportere censeo, quorum voluntas non utique maligna est, sed improvida. Alii vero idcirco sacram Scripturoli praeceptum parati sint omni poscenti reddere rationem de ea fide in qua positi sunt , ut videlicet inimicos veritatis fortiter destruant; minus eruditos doceant, ipsi perfectius viam veritatis agnoscant, et altius Dei secreta intelligentes, arctius ament; quorum nimirum devotio laudanda est, et imitatione digna. Tria igitur sunt genera hominum sacram Scripturam legentium, quorum quidem di, tertii laudandi; nos vero quia omnibus consulere intendimus, quod bonum est in omnibus augeri cupimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittentib ñ idem esse
ꝓpositum cum incipien¬
tib. s sicrit illis aliquid¬
licite conceditur. qͦdisti
sine culpa minime ag̾e
possunt. ita etiam abistiͤ
ali quid requiri quo illi
ntindũ obligati sunt. Nẽ
deo. ut indelicet ostendã
qualit᷑ eis diuina script᷑a
legenda sit. qui adhuc in
ea solam querunt scientiã.
Sunt non nulli qui diui¬
nȩ scripturȩ scientiam
appetunt. ut uł cdiuitias
congregent.uł honoresob¬
tineant. uł famam acqui¬
rant. quoꝵ intentio qͣntũ
ꝑuersa. tantũ ẽ miseranda.
Sunt rursus alii. quos au¬
dire uerba łĩ.⁊ oꝑa eius
discere delecꝰtat. non quia
salutifera. s qͥa mirabilia
sunt. Scrutari archana.
⁊ inaudita cognoscereuo¬
lunt. multa scire. ⁊ nil fa¬
cere. In uanũ mirantur
potentiã. qui ñ amant
misciam. Hos gͦ quid a¬
liud agere dicam. qͣm pre¬
conia diuina infabulas
cõmutare: Sic theatralib
ludis. sic scemcis carmi¬
nib intendere solemus.

Expanded text:
promittentibus non idem esse promittentibus non idem esse propositum cum incipientibus; sed sicut illis aliquid conceditur, quod isti sine culpa minime agere possunt, ita etiam ab istis aliquid requiritur, quo illi nondum obligati sunt. Nuncdeo, ut videlicet ostendam qualiter eis divina Scriptura legenda sit, qui adhuc in ea solum quaerunt scientiam. Sunt nonnulli qui divinae Scripturae scientiam appetunt, ut vel divitias congregent, vel honores obtineant, vel famam acquirant, quorum intentio quantum perversa, tantum est miseranda. Sunt rursus alii, quos audire verba Dei et opera ejus discere delectat, non quia salutifera, sed quia mirabilia sunt. Scrutari arcana et inaudita cognoscere volunt; multa scire et nil facere. In vanum mirantur potentiam, qui non amant misericordiam. Hos ergo quid aliud agere dicam, quam praeconia divina in fabulas commutare? Sic theatralibus ludis, sic scenicis carminibus intendere solemus,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. contemplatio inuenit.
Uides gͥ quomͦ ꝑ hos gra¬
dus ascendentib ꝑfec̾tio
occurrit. ut qui infra re¬
manserit. ꝑfecꝰtus ẽẽ non
possit. ꝓpositum gͦ nobis
debet ẽẽ semꝑ ascendere.
S qm̃ tanta ẽ mutabili¬
tas uitȩ nr̃ȩ ut in eodem
stare non possimus. coginͣ
sepe ad cransact᷑a respic̾e.
⁊ ne amittamus illud in qͦ
sumus. repetimus quando¬
q qͦd transiuumus. Uerbi
grã. Qui in oꝑe strenus :
orat ne deficiat. Qui p̃cib
insistit. ne orando offendat
meditatur quid orandum
sit. ⁊ qui aliq̃n in ꝓpriocon¬
silio minus confidit. lecꝰtio¬
nem consulit. ⁊ sic euenit
ut cum ascendere semper
nobis fit uoluntas. cdescen¬
dere tamen aliquandono
cogat necessitas. ita tam̃.
ut in uoluntate. ñ necessi¬
tate ꝓpositũ nr̃m consistat.
Quod ascendimus ꝓposi¬
tum est. qđ descendimus
ꝓpter ꝓpositum. Non hoc
g s illud pͥncipale esse
mõstratum ẽ. ꝓuec¬
tis. ⁊ aliqͥd amplius de se

Expanded text:
rit, contemplatio invenit. rit, contemplatio invenit. Vides igitur quomodo per hos gradus ascendentibus perfectio occurrit, ut qui infra remanserit, perfectus esse non possit. Propositum ergo nobis debet esse semper ascendere; sed quoniam tanta est mutabilitas vitae nostrae, ut in eodem stare non possimus, cogimur saepe ad transacta respicere; et ne amittamus illud in quo sumus, repetimus quandoque quod transivimus; verbi gratia: Qui in opere strenuus est, orat ne deficiat. Qui precibus insistit, ne orando offendat, meditatur quid orandum sit; et qui aliquando in proprio consilio minus confidit, lectionem consulit, et sic evenit, ut cum ascendendi nobis semper sit voluntas, descendere tamen aliquando cogat necessitas; ita tamen ut in voluntate non necessitate propositum nostrum consistat. Quod ascendimus propositum est, quod descendimus praeter propositum. Non hoc ergo, sed illud principale esse monstratum est provectis, et aliquid amplius de se
Abbreviated transcription (Latin):
tiam habent.s paucisunt
qui nouerunt qualit̾ scire
oporteat. Rursus qm̃con¬
silium hominis sine dii¬
no auxilio infirmũ ẽ. ⁊ in¬
efficax. adorationemerig̾e.
& eius adiutoriũ pete. sine
quo nullum potes facere
bonũ. ut uidelic⁊ ipsius
grã quȩ p̃uemendo te illu¬
minauit. subsequendo &.
pedes tuos dirigat muni¬
am pacis.⁊ quod in sola
adhuc uoluntate ẽ. ad ef¬
fectum ꝑducat bonȩ op¬
ationis.D einde restat tibi
uit adbonum opus accin¬
garis. ut quod orando pet̾
oꝑando acciꝑe merearis.
Tecum opariͥ uult ds̃. non
ꝑatur. nil mereris. Oꝑetur
gͣ d̃s ut possis. opereris tu
ut aliquid merearis. Uia
ẽ oꝑatio bona qua itur
ad uitam. Qui uiam hãc
currit. intam querit. Con¬
fortare & uirilit̾ age. hab
hec uia p̃mium suum. qͦ¬
tiens eius laborib fatiga¬
ti suꝑni respectus gr̃a illu¬
stramur. gustantes ⁊ uidẽ¬
tes qm̃ suaius ẽ dominus.
Sicq fit quod supradic¬
tum ẽ. quod oratio que¬

Expanded text:
tiam habent, sed pauci sunt tiam habent, sed pauci sunt qui noverint qualiter scire oporteat. Rursus quoniam consilium hominis sine divino auxilio infirmum est et inefficax, ad orationem erigere; et ejus adjutorium pete, sine quo nullum potes facere bonum, ut videlicet ipsius gratia, quae praeveniendo te illuminavit, subsequendo etiam pedes tuos dirigat in viam pacis; et quod in sola adhuc voluntate est, ad effectum perducat bonae operationis. Deinde restat tibi, ut ad bonum opus accingaris, ut quod orando petis, operando accipere merearis, tecum operari vult Deus; non peratur, nil mereris. Operetur ergo Deus ut possis, opereris et tu ut aliquid merearis. Via est operatio bona, qua itur ad vitam. Qui viam hanc currit, vitam quaerit. Confortare et viriliter age. Habet haec via praemium suum, quoties ejus laboribus fatigati superne respectus gratia illustramur, gustantes et videntes quoniam suavis est Dominus . Sicque fit quod supradictum eum, quod oratio quae
Abbreviated transcription (Latin):
ue doctrina. meditatio. or̃o.
zoꝑatio. Quinta deinde
sequitur contemplatio. in
qua quasi quodam p̃ceden¬
tium fructu. in hac uita
etiam quȩ sit bom operis
merces futura p̃gustatur.
Unde ꝑsalmista cum deui-¬
diciis dĩ loqueret᷑ cõm̃dars
ea. statim subiunxit. In cu¬
stodiendisillis retͥbutio:
multa. De his quinq gra¬
dib pͥmus gͣdus .i. lectio. in¬
cipientiũ ẽ sup̃mus. id. est.
contemplatio. ꝑfectoꝵ. Et de
mediis quidem quanto plu¬
resquis ascenderit. tanto ꝑ¬
fectiorerit. Uerbigr̃a. Pri¬
ma lecꝰtio intelligentiam
dat. Scdã. meditatio. consi¬
lium prestat. Tercia oratio.
petit. Quarta oꝑatio que¬
rit. Quinta contemplatio.
inuenit. Sigͦ legis. ⁊ intelli¬
gentiam habes mostuiã qͥd
faciendũ sit.mitiũ boni:
s adhuc tibi non sufficit.
nondũ ꝑfectus es. Scande
itaq in arcem consilii. et
meditare qualit implere
ualeas quod faciendum ẽẽ
didicifti. Multi enim scien¬

Expanded text:
ve doctrina, meditatio, oratio, ve doctrina, meditatio, oratio, operatio. Quinta deinde sequitur contemplatio, in qua quasi quodam praecedentium fructu in hac vita etiam quae sit boni operis merces futura praegustatur. Unde Psalmista cum de judiciis Dei loqueretur, commendans ea statim subjunxit: In custodiendis retributio multa est . De his quinque gradibus primus gradus, id est lectio incipientium est; supremus, id est contemplatio perfectorum; Et de mediis quidem quanto plures quis ascenderit, tanto perfectior erit; verbi gratia: Prima lectio intelligentiam dat, secunda meditatio consilium praestat, tertia oratio petit, quarta operatio quaerit, quinta contemplatio invenit. Si ergo legis et intelligentiam habes et nosti jam quid faciendum sit, initium boni est, sed adhuc tibi non sufficit; nondum perfectus es. Scande itaque in arcem consilii, et meditare qualiter implere valeas, quod faciendum esse didicisti. Multi enim scien
Abbreviated transcription (Latin):
tat: Tu semꝑ ieiniis et
fletib insistere debes.⁊ tu
philosophari queris: Sim¬
plicitas. monachi. philo¬
sophia eius ẽ.S docere in¬
quis alios uolo. Non ẽtuũ
docere. sed plangere. Sitñ
doctor ẽẽ desideras. audi
quid facias. Uilitas habit᷑
cui. ⁊ simplicitas uultus.
inocentia uite. ⁊ scĩtas con¬
uersationis tuȩ docere de¬
bent bomines. Melius fu¬
giendo mundũ. doces qͣm
sequendo.Sed ad huc forte¬
prosequeris. & quid inqͥens:
Nonne saltem si uolo discere
michi licce: Supra dixitibi.
lege. & occupari noli.Exerci¬
tium tͥ ẽẽ potest lec̾tio. s non
ꝓpositum. Docꝰtrina bona est.
s incipientiũ ẽ. Cu uͦte ꝑfe¬
rcum fore ꝓmiseras.⁊ ideo tͥ
non sufficit. sicipientibus
coequaris. Plus aliquid te
facere oportet. Consicłã gͦ uͥ
sis.⁊ qͥd fagere debeas facile
nunc exercetur uita
iustoꝵ.⁊ quasi ꝑ quosdam
gͣdus ad fut᷑am ꝑfectionẽ
subleuat᷑. uidelic lectiosi¬

Expanded text:
taris? Tu semper jejuniis et taris? Tu semper jejuniis et fletibus insistere debes, et tu philosophari quaeris? Simplicitas monachi philosophia ejus est. Sed docere, inquis, alios volo. Non est tuum docere, sed plangere. Si tamen doctor esse desideras, audi quid facias. Utilitas habitus tui, et simplicitas vultus, innocentia vitae, et sanctitas conversationis tuae docere debent homines. Melius fugiendo mundum doces quam sequendo. Sed adhuc forteprosequeris, ecquid inquiens, nonne saltem si volo discere mihi licet? Supra dixi tibi, lege, et occupari noli. Exercitium tibi esse potest lectio, sed non propositum. Doctrina bona est, sed incipientium est. Tu vero te perfectum fore promiseras, et ideo tibi non sufficit, si incipientibus coaequaris. Plus aliquid te facere oportet. Considera ergo ubi sis, et quid agere debeas facile nunc exercetur vita justorum, et quasi per quosdam gradus ad futuram perfectionem sublevatur, videlicet lectio si
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suꝑius cõmemora¬
lui. estimet lectoꝵ diligen¬
tiam rep̃hendere. cumego
potius diligentes lec̾tores
ad ꝓpositum hortarunten¬
dam.⁊ eos qui libent᷑ disc̃
laudedignos ostendere.
s ibi locutus sũ eruditis.
nunc autẽ erudiendis. et
doctrinam quȩ pͥncipiũ
est discipline inchoantib
Illis studium uirtutũ. istis
uͦ int̾im erercitiũ lec̾tiomꝰ
ꝓpositum ẽ. sic tamen. ut
nec hĩi uirtute careant:
nec illi ꝓrsus lecꝰtionem
omittant. Nam sepe minꝰ
ꝓuidum ẽ opus quod ñ
p̃cedit lectio. ⁊ doc̃trina
minus utilis quam non
sequitur bona oꝑatio.O¬
portet autem sũmoꝑe⁊ il
los cauere. ne forte adeaq̃
retro sunt aspiciant. ⁊ iftõ
consolari si ubi illi sunt ꝑ
abeat. ascendere licet.sed
non descendere. Si uͦ necdũ
ascendere potes.fta in loco
tuo. Liber aculpa non est.
qui alienum usurpat offi¬
cium.Simonachus es. qͥd
facis in turba: Si amassi¬
lentium. eur declamanti¬
b assidue interesse delec¬

Expanded text:
quae superius commemoravi existimet lectorum diligentiam reprehendere, cum ego potius diligentes lectores ad propositum hortari intendam; et eos qui libenter discunt laude dignos ostendere, sed ibi locutus sum eruditis, nunc autem erudiendis, et doctrinam quae principium est disciplinae inchoantibus. Illis studium virtutum, istis vero interim exercitium lectionis propositum est sic tamen ut nec hi virtute careant, nec illi prorsus lectionem omittant. Nam saepe minus providum est opus quod non praecedit lectio; et doctrina minus utilis, quam non sequitur bona operatio. Oportet autem summopere et illos cavere, ne forte ad ea quae retro sunt aspiciant; et istos consolari, si ubi illi sunt, qabeat, ascendere licet, sed non descendere. Si vero necdum ascendere potes, sta in loco tuo. Liber a culpa non est, qui alienum usurpat officium. Si monachus es, quid facis in turba? Si amas silentium cur declamantibus assidue interesse delec
Abbreviated transcription (Latin):
eque nouerunt. Animꝰ enĩ
corporeis passionib conso¬
pitus. ⁊ ꝑ sensibiles formã
extra semet ipsũ abductꝰ.
oblitus est quid fuerit. ꝙ
qͥa nil aliud fuisse se me¬
minit. nil pret̾ qͦd uidet᷑.
ẽẽ credit. Reparam᷑ aut̾e
ꝑ docꝰtͥnam. ut nr̃am ag¬
noscamꝰ naturã. ⁊ ut disca¬
mus extra ñ querere. qͦd
in nob̾ possumꝰ inuenire.
Summũ gͥ in uita solam̃ ÷.
ftudiũ sapientie. quã qͥ
inuenit felix ẽ:⁊ qͥ possidae

Expanded text:
Animus enim corporis passionibus consopitus, et per sensibiles formas extra semetipsum abductus, oblitus est quid fuerit, et quia nil aliud fuisse se meminit, nil praeter id quod videtur, esse credit. Reparatur autem per doctrinam, ut nostram agnoscamus naturam, et ut discamus extra non quaerere, quod in nobis possumus invenire. Summum igitur in vita solamen est studium sapientiae, quam qui invenit, felix est, et qui possidet,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis imponit. & ad ꝓpͥã
nat᷑e uim puritatemq reduc̃.
hinc nascit᷑ speculationũ cogi¬
tationũq ueritas. ⁊ sc̃a pura¬
q actuũ castimonia. Qm̃ uͦ
humanis animis. hoc excellẽ¬
tissimũ bonum philosophiȩ
comꝑatũ ẽ. ut uiȩ filo qͦdã
ꝓcedat oratio: ab ipsis animȩ
efficientiis ordiendum est:

Expanded text:
divinitatis imponit: et ad propriam divinitatis imponit: et ad propriam naturae vim puritatemque reducit. Hinc nascitur speculationum cogitationumque veritas, et sancta puraque actuum castimonia. Quoniam vero humanis animis hoc excellentissimum bonum philosophiae comparatum est, ut viae filo quodam procedat oratio, ab ipsis animae efficientiis ordiendum est
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥsitores u̾itatis. ñ sapiente
s amatores sapientiȩ uocat:
qͥa nimirũ adeo latae omne
uerũ. ut eiꝰ amore qͣntũlib
mens ardeat. qͣntũliba ad
ens in quisitionẽ assurgat:
difficile tñ ipsam ut ẽ ueri¬
tatẽ comp̃hendere queat.
Philosophiam aut̃e earũ rer̃
quȩ uere ẽẽnt. suiq immu¬
tabilem substantiã sortiren¬
tur. disciplinam constituit.
Est autẽ philosophia amor
⁊ ftudiũ. ⁊ amicicia quoda¬
modo sapientiȩ. Sapientiȩ
uͦ ñ huius quȩ inferram̃¬
tis qͥbusdam. & in aliqua
fabrili scientia noticiaq
uersatur. s illius sapien¬
tiȩ quȩ nullius indigens
iuax mens. ⁊ sola rerum
pͥmeua ratio est. Est aut̃e
hic amor sapientiȩ intelli¬
gentis animi ab illa pura
sapientia illuminatio. et
quodammodo ad se ipsamre¬
tctio. atq aduocatio. lit uide¬
atur sapientiȩ studiũ. diui¬
nitatis.⁊ purȩ mentis illius a¬
micicia. Hec gͥ sapientia cun¬
cꝰto animarũ gñi meritũ suȩ

Expanded text:
 sapientes sed amatores sapientiae vocat; quia nimirum adeo latet omne verum, ut ejus amore quantumlibet mens ardeat, quantumlibet ad ejus inquisitionem surgat, difficile tamen ipsam, ut est, veritatem comprehendere queat. Philosophiam autem earum rerum, quae vere essent, suique immutabilem substantiam sortirentur, disciplinam constituit. « Est » autem « philosophia amor et studium et amicitia quodammodo sapientiae, » sapientiae vero non hujus, quae in ferramentis quibusdam, et in aliqua fabrili scientia notitiaque versatur, sed illius sapientiae, quae nullius indigens, vivax mens, et sola rerum primaeva ratio est. Est autem hic amor sapientiae, intelligentis animi ab illa pura sapientia illuminatio, et quodammodo ad seipsam retractatio atque advocatio, ut videatur sapientiae studium divinitatis et purae mentis illius amicitia. Haec igitur sapientia cuncto animarum generi meritum suae
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecus animȩ aduenire
credenda ẽ. s ipsa potiꝰ eã ĩ se
⁊ ex se natiua qͣda potentia
⁊ ppͥa uͥtute capit. Nam sicut
uarro in ꝑifision dicit. ñ oĩs
uarietas extͥnsecꝰ reb accidit.
ut necesse sit. qͥcqͥd uariatur
aut amitt̾e aliqͥd qͦd habuit.
aut aliquid aliud & diu̾sum
extͥnsecus qͦd ñ hũit assum̾e.
I idemꝰ cum paries extͥnsecus
adueniente forma imaginiᷤ
cinꝰlib& similitudinẽ accip̃.
cum uͦ imp̃ssor metallo figu¬
rã impͥmit. ipsũ qͥdem ñ ex¬
li habilitate aliud iam ali¬
qͥd rep̃sentare incipit. Sic
nimirũ mens rerũ oĩum
similitudine insignita. oĩa
ẽẽ dicit᷑: atq ex om̃ib cõpo¬
sitionẽ susciꝑe. ñ integͣlit̃.
s uirtualit᷑ atq pocentiałr

Expanded text:
nsecus animae advenire credenda est, sed ipsa potius eam in se, et ex se nativa quadam potentia et propria virtute capit. Nam sicut Varro in Periphysion dicit: « Non omnis varietas extrinsecus rebus accidit, ut necesse sit quidquid variatur, aut amittere aliquid quod habuit, aut aliquid aliud et diversum extrinsecus quod non habuit assumere. Videmus quod paries extrinsecus, adveniente forma imaginis cujuslibet similitudinem accipit: cum vero impressor metallo figuram imprimit, ipsum quidem non inli habilitate aliud jam aliquid repraesentare incipit. Sic nimirum mens rerum omnium similitudine insignita, omnia esse dicitur, atque ex omnibus compositionem suscipere, non integraliter, sed virtualiter atque potentia
Abbreviated transcription (Latin):
siones colligit. sect᷑aq in orbeᷤ
geminos motũ glomerat. quia
siue ꝑ sensus ad sensibilia exe¬
at. siue ꝑ intelligentiam adĩ¬
uisibilia ascendat. ad se ipsam
rerum similitudines t̾hens re¬
girat. & hoc ẽ qd̾ eade mens q̃
uniu̾soꝵ capax ẽ. ex om̃i sub̾a
atq natura qͦ similitudinis
rep̃sentet figuram coaptat᷑:
Pytagoricũ namq dogma erat
similia a similib comp̃hendi.
ut sciłz anima rõnalis nͥ ex oĩ¬
b composita foret. nullatenꝰ
om̃a comp̃hende posset. sed̾m
qͦd dicit qͥdam. Terram t̾renot
comprendimus. et hera flãmĩ.
humorẽ liqͥdo. nr̃o spirabile fl¬
atu. Nec tamen estimare de¬
bemus uiros in om̃i rerum
natura ꝑitissimos hoc desi¬
plici essentia sensisse. qđ ul¬
la se partiũ qͣntitate disten¬
d&e: s ut aꝑtiꝰ mirabilem eiꝰ
demonstrarent potentiam.
dicebant ex omnib constare
onẽ. s scdm compositionis¬

Expanded text:
siones colligit; sectaque in orbes siones colligit; sectaque in orbes geminos motum glomerat, quia sive per sensus ad sensibilia exeat, sive per intelligentiam, ad invisibilia ascendat, ad seipsam rerum similitudines trahens regyrat: et hoc est, quod eadem mens, quae universorum capax est, ex omni substantia atque natura, quo similitudinis repraesentet figuram coaptatur. Pythagoricum namque dogma erat, « similia similibus comprehendi; » ut scilicet anima rationalis nisi ex omnibus composita foret, nullatenus omnia comprehendere posset, secundum quod dicit quidam: Terram terreno comprendimus, aethera flammis, Humorem liquido, nostro spirabile flatu. Nec tamen existimare debemus viros in omni rerum natura peritissimos, hoc de simplici essentia sensisse, quod ulla se partium quantitate distenderet, sed ut apertius mirabilem ejus demonstrarent potentiam, dicebant ex omnibus non secundum composition
Abbreviated transcription (Latin):
MNIUM expetendoꝵ
pͥma est sapientia. in
qua ꝑfecti boni forma
consistit. Sapientia illumi¬
nat hominem ut se ipsũ
agnoscat. qui cet̾is similis
fuit. cũ se p̃ cet̾is factũ eẽ
non intellexit. Immortał
quippe animus sapientia
illustratus respicit pͥnci¬
piũ suũ. ⁊ qͣm sit indecorũ
agnoscit: ut extra se qͥcꝗͣ.
querat. cui quod ipse ẽ sa¬
tis ẽẽ poterat. Scriptũ le¬
gitur in tripode apollimꝰ.
si non originis suȩ imme¬
mor ẽẽt. omne quod mu¬
tabilitati obnoxiũ ẽ. qͣm
sit nicħ agnosc̾et. ꝓbata
ap̃ philosophos sententi¬
a animam ex cunct̾is na¬
turȩ partib asserit ẽẽ compa¬
ctam. Et thimeus platonis ex
diuidua & indiuidua mixta¬
q sub̾a. itemq ex eãdem ⁊ di¬
u̾sa ⁊ exutroq commixta na¬
tura. quo uniu̾sitas designat᷑.
etlasctiam formauit. Ipsa
consequunt᷑ capit: qr ⁊ inuisi¬
biles ꝑ incelligentiã rerũ cau¬
sas comp̃hendit. ⁊ usibiles ac¬
tualium formas ꝑ sensuũ pas¬

Expanded text:
mnium expetendorum prima est sapientia, in qua perfecti boni forma consistit. Sapientia illuminat hominem, ut seipsum agnoscat, qui caeteris similis fuit, cum se prae caeteris factum esse non intellexit. Immortalis quippe animus sapientia illustratus respicit principium suum, et quam sit indecorum, agnoscit, ut extra se quidquam quaerat: cui quod ipse est, satis esse poterat. Scriptum legitur in tripode Apollinis:si non originis suae immemor esset, omne quod mutabilitati obnoxium est, quam sit nihil, agnosceret. Probata apud philosophos sententia: « Animam ex cunctis naturae partibus asserit esse compactam. » Et Timaeus Platonicus: « Ex dividua et individua, mistaque substantia; itemque eadem et diversa, et ex utroque commista natura, qumavit. » Ipsa consequuntur, capit: quia et invisibiles per intelligentiam rerum causas comprehendit, et visibiles actualium formas per sensuum pas
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ. Quasi dicet᷑. Transibis ad
montem seir. ã cubilib leonum.
Transib̾ ad montem ħ mon amõ¬
tib leopardoꝵ. S qͥd est de cubili¬
b leonum transire ad montem
seir. nͥ de incontinentia ad casti¬
tatẽ: de uoluptate ad parsimo¬
niam: & qͥd est de montib leo¬
pardoꝵ tnsire ad mont̾ẽ ħmon.
nisi de suꝑbia ad humilitate: de
crudelitate ad patientiã: u nota
qđ clixit de cubilib ñ de cubili:
de montib ñ de monte: & ad mõ¬
tem. ñ ad montes. De cubilib gͦ
ad mont̾e. de montib ad monc̾e:
Hoc ÷ de multis ad unũ ꝓg̃dim᷑.
qͥa qͣntomagis mundũ fugiendo
deo appropinquare incipimus:
tantomagis inunũ congregam᷑:¬

Expanded text:
dorum. Quasi diceretur, transibis ad dorum. Quasi diceretur, transibis ad montem Seir, a cubilibus leonum, transibis ad montem Hermon, a montibus leopardorum. Sed quid est de cubilibus leonum ad montem Seir, nisi de incontinentia ad castitatem, de voluptate ad parcimoniam: Et quid est de montibus leopardorum ad montem Hermon, nisi de superbia ad humilitatem, et de crudelitate ad patientiam? Et nota quod dixit de cubilibus non de cubili, de montibus non de monte, et ad montem non ad montes. De cubilibus ergo ad montem, de montibus ad montem, hoc est de multis ad unum progredimur, quia quanto magis mundum fugiendo Deo appropinquare incipimus, tanto magis in unum congregam
Abbreviated transcription (Latin):
delia sentient᷑ ꝑ penã. Hunc siꝗͥ
leo cubat & dormit: qͥa mentib
carnaliũ. nc̃ ꝑ delectationẽ pecc̃i
diabolꝰ blandũ se simulans. ñdũ
qͣlis fut᷑us sit ostendit. S tunc
eigilare incipir: qn eos qͦs illici¬
tis nc̃ delectationib seducens
spontaneos ten& in culpa. pꝰt
aꝑte seuiens inuitos trah& ad
tormenta. Sequitur. Amontib
leo pardor. Leopardꝰ aleone &
pardo ꝓcreatur. Leo crudelis.
parchꝰ maculosꝰ. Sigͦ leo ꝓpt̾ cru¬
delitat᷑e demones. pardus ꝓpt᷑
uarietatem congrue hereti cos
designat: qui quia unitatem
fidĩ diuersis & ꝑuersis dogna¬
tib scindunt. qͣsi qͥb̾dã maculis
corpus infec̾tum gerunt. Quift̃
gͦ leopardi. nisi suꝑbi amato¬
res huiꝰ scłi: quos primum dia
Montes leopardoꝵ diuitiȩ sunt. &
lunt. & dec̾toꝵ uitam tanto acrius
gͦ dicit᷑ ad sponsam. Uenies & tnͣ¬
sibis ad mont̾e seir & hermon a
cubilib leonũ. amontib leopar¬

Expanded text:
delia sentientur per poenam. Nunc siquidem delia sentientur per poenam. Nunc siquidem leo cubat et dormit, quia mentibus carnalium nunc per delectationem peccati diabolus blandum se simulans, nondum qualis futurus sit ostendit. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. Sequitur: A montibus leopardorum . Leopardus a leone et pardo procreatur. Leo crudelis est, leopardus maculosus. Si ergo leo propter crudelitatem daemones, pardus propter varietatem congrue haereticos designat qui, quia unitatem fidei diversis et perversis dogmatibus scindunt, quasi quibusdam maculis corpus infectum gerunt. Qui sunt ergo leopardi nisi superbi amatores hujus saeculi, quos primum diabMontes leopardorum divitiae sunt et lunt, et electorum viam tanto acrius ergo dicitur ad sponsam: Venies, et transibis ad montem Seir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ conscientiã. deiñ ꝑpena᷑ attẽ¬
de qͦmͦ nc̃ in delectatione carnał
uoluptatis dormit crudelitas uẽ¬
turȩ dampnationis. Fauus in qͥt
salomon distillans labia meretri¬
cis. & nitidius oleo guitur eius:
nouissima aut̾ẽ eiꝰ amara quasi
absinthiũ. & acuta quasi gladius
biceps & rursũ. Quis ẽ paruuł:
declin& ad me: & uecordi locuta
est. Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt
& panis absconditꝰ suauior Tig¬
norauit qđ gygantes ibi st̃: ⁊ m
ꝓfundis infern conuiuȩ eius:
& dominꝰ ad beatũ iõb de antiqͦ
hoste loquensait. Sub umbra
dormit in secreto calami. in locis
humentio In illi senĩ mentib
diabolus pausat. quȩ intusãca¬
lore diumi amoris frigide.foris
nc̃ influxa carnaliũ uoluptatum
delectatione gaudent: & q̃ subiñ
amaritudo secut᷑a sit ñ p̃udent.
Cubiliagͦ leonũ st̃ blandimenta
carnaliũ uoluptatũ. q̃ nc̃ qͥdẽ mol¬
lia uident᷑ ꝑ exꝑientiã: p̃t uͦ cru¬

Expanded text:
r conscientiam, deinde per poenam. Attende quomodo nunc in delectatione carnalis voluptatis dormit crudelitas venturae damnationis. Favus, inquit Salomon, distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus, novissima autem ejus amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps . Et rursum: Quis est parvulus, declinet ad me. Et vecordi locuta est: Aignoravit quod gigantes ibi sint, et in profundis inferni convivae ejus. . Et Dominus ad B. Job de antiquo hoste loquens, ait: Sub umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore divini amoris frigidae, foris nunc influxa carnalium voluptatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritudo secutura sit, non praevident. Cubilia ergo leonum sunt blandimenta carnalium voluptatum, quae nunc quidem mollia videntur per experientiam, post vero cru
Abbreviated transcription (Latin):
uisus motus carnis Quare uͦ concu¬
piscentia carnis fecor dicat᷑: ħ iam
expositione ñ indiget. Et hermon.
Hermon interp̃tat᷑ anathema eiꝰ.
Cinꝰ eiꝰ :⁊ nͥ eiꝰ ipsius anathematis:
Primũ gͦ nob̃ querendũ ÷ qͥd sit
anathema: deiñ qͥd sĩt anathema
anathematis adiungendũ. Anathe¬
ma ħ ÷ seꝑatio. Anathema anathe¬
matis: separatio seꝑationis. Et
fortasse si seꝑatum ẽẽ malum sit:
tñ se paratum eẽ ã separato bonũ
erit. Quis aut̾e meliꝰ pot̃ diciana¬
thema. qͣm apostata angłs. qͥse pͥ¬
mum ꝑ suꝑbiam a societate suꝑnȩ
rito p̃uaricationis suȩ dũ uerica¬
pitis m̃brũ ẽẽ noluit. ab unitate
corporis illius p̃cisus. caput im¬
quoꝵ om̃iũ factus est: Constat
autẽ qł om̃is homo scdm pͥmã
generationem qua in peccato con¬
cipit᷑. & cũ pecco nascit᷑. huiꝰ capi¬
tis menbrũ est. & ad illius societa¬
tem ꝑtinet. S qͥsqͥs ꝑ sacram̃tafi¬

Expanded text:
rovisus motus carnis. Quare vero concurovisus motus carnis. Quare vero concupiscentia carnis fetor dicatur, hoc jam expositione non indiget. Et Hermon . Hermon interpretatur anathema ejus; cujus ejus, nisi ipsius anathematis? Primum ergo quaerendum est quid sit anathema; deinde, quid sit anathema anathematis, adjungendum. Anathema, hoc est separatio; anathema anathematis, separatio separationis. Et fortasse, si separatum esse, malum sit; tamen separatum esse a separato bonum erit. Quis autem melius potest dici anathema, quam apostata angelus, qui se primum per superbiam a societate illius rito praevaricationis suae, dum capitis membrum esse noluit, ab unitate corporis illius praecisus caput iniquorum omnium factus est? Constat autem quod omnis homo secundum primam generationem, qua in peccato concipitur, cum peccato nascitur, hujus capitis membrum est, et ad illius societatem pertinet. Sed quisquis per sacramenta fi
Abbreviated transcription (Latin):
utile ẽ. Quare in ualle debilis:
Quia uoluptas carnis semꝑ suꝑ¬
flua ÷. In ualle ꝓhibet᷑. In campo
concedit᷑. In monte remun̾at᷑. In
ualle seruit. In campo pugnat.
In monte regnat. In ualle ẽ lux¬
cũ difficultate uincit᷑. In mon¬
te ne suꝑari ualeat. ipse ei coti¬
dianus nr̃ defec̾tus uires iugi¬
t᷑ sumministrat. Qui suꝑfluare¬
secat: seir in ualle conculcat.¬
Qui uͦ etiã de necessariis aliqͥ
minuit: seir in campo uincit.
Qui aut̾e ad sustentam̃tũ tm
nat᷑e necessaria tͥbuit: quasi se¬
ir in monte exactori obseqͥum
reddit. Seiendũ tñ qd̾ seir iste
ibi sine difficultate uincit᷑: ubi ꝑieti¬
legat᷑ sanir. qͦd interp̃tat᷑ noct᷑na
auis uł fetor: ad eundem carnalem
motũ congrue referri potest. Qui
dum sub sp̃e necessitatis irrepit
uoluptatis illecebra: uł qͥa ꝑ delec¬
tationem carnis nascit᷑ excecatio m̃¬
tis. Noct᷑na gͦ auis ÷ occultꝰ & imꝑ¬

Expanded text:
utile est. Quare in valle debilis, utile est. Quare in valle debilis, quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo conceditur, in monte remuneratur. In valle servit, in campo pugnat, in monte regnat. In valle est luxcum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecat, Seir in qui vero etiam de necessariis aliquid minuit, Seir in campo vincit, qui autem ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quasi Seir in monte exactori obsequium reddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculegatur Sanir, quod interpretatur nocturna avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potest. Qui dum specie necessitatis irrepit voluptatis illecebra, vel quia per delectationem carnis nascitur excaecatio mentis. Nocturna ergo avis est occultus et imp
Abbreviated transcription (Latin):
petitꝰ carnis qͣntũ ad suꝑfluita¬
tẽ ꝑtinet. qͣsi extra sensũ carniꝰ
sine detͥm̃to p̃cidit᷑: s qͣntum
ad necessitatẽ spectat. qͣsi intra
carnẽ ñ sine detͥmento extir¬
patur. Ecce diximꝰ qͥd sit seir:
nunc qͥd sit mons seir uideam᷑.
Ht̃ enĩ seir iste mont̾ẽ. ht &
ualle sa: & ut plꝰ dicam. hab
S in ualle ÷ debilis. incapo
⁊ fortis: in monte infuꝑabił.
Seir in monte: ẽ appetitꝰ car¬
nis in necessitate Seir in cam¬
po: est appetitꝰ carnis in sacietate.
Seir in ualle: ÷ appetitus carniᷤᷤ in
uoluptate. Qñ ad uiuendũ tantũ
caro suftentam̃tum accipit: seir
robur querit: seir in campo est.
Qñ aut̾ẽ ad lasciuiendũ delicias
poscit: seir inualle est. Quare
gͦ in monte insuꝑabił ÷: Quiasten¬
stam̃tũ carnis in hac adhuc mor¬
talitate degentib necessariũ est.
Quare in campo fortis: Quia &
robur carnis aliqñ ꝓfec̾tib animȩ

Expanded text:
petitus carnis, quantum, ad super fluitapetitus carnis, quantum, ad super fluitatem pertinet quasi extra sensum carnis, sine detrimento praeciditur, sed quantum ad necessitatem spectat, quasi intra carnem sit, non sine detrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus dicam habet sed in valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnis in satietate; Seir in valle est aptitus carnis in voluptate. Quando ad vivendum tantum caro sustentamentum accipit, Seir  nutrimentum quaerit, Seir in campo est. Quando autem ad lasciviendum delicias poscit, Seir in valle est. Quare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? quia et robur carnis aliquando profectibus animae
Abbreviated transcription (Latin):
remanes inte. Ascende suprate.
& inuenies me. Nenes & tͣnsib̃
ad montem seir uł sanir. Seyr
interp̃tat᷑ hispidus uł pilosus.
Sanir uͦ nocꝰturna auis. uł fe¬
tor. & est seir idem qͥ edom. id
÷ esau. Esau & iacob duo eran
frẽs. E saũ pͥor natus: s a pꝰ na¬
to iacob supplantatus. E sauue¬
nator & studiis agrestib de¬
ditꝰ fuerat. Iacob uir simplex
domi habitabat. Qͥd aait hii
duo frẽs nͥ duos motus qui
pꝰ nato iacob supplantat᷑. Item
concupiscentia carnis quasiesa
i uenator foris pascit᷑: concupi¬
scentia uͦ sp̃c quasi iacob uirsĩ¬
plex intus delectat᷑. Est gͦ seir
pilosus. carnis motus turpis. &
indecor. & bene pilosus. quia
sic̃ pilus incarne radic̃ẽ figit. s
excrescendo carnem excedit:
ita carnis mot᷑ de necessitate
orit᷑: s excre scendo in uolupta¬
tem usq ꝓfluit & qͦadmodũ
pisꝰ p̃cidi potest sine dolore. e
uelli sine dolore ñ potest: sicap¬

Expanded text:
remanes in te, ascende supra te remanes in te, ascende supra te et invenies me. Venies, et transibis ad montem Seir, vel Savir . Seir interpretatur hispidus Sanir nocturna avis, vel fetor. Et est Seir idem qui Edom, id est Esau. Esau et Jacob duo erant fratres . Esau prior natus, sed a post nato Jacob supplantatus. Esau venator, et studiis agrestibus deditus fuerat. Jacob vir simplex domi habitabat. Quid autem hi duo fratres, nisi duos motus, qui post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis quasi Esau venator foris pascitur, concupiscentia vero spiritus quasi Jacob vir simplex intus delectatur. Est ergo Seir pilosus carnis motus turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut pilus in carne radicem figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluptatem usque profluit. Et quemadmodum pilus praecidi sine dolore potest, evelli sine dolore non potest, sic ap
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa ad sponsum qua uia ue¬
nire debeat audiamus. Ueni
& uocat. qͥa & idõ ad eam ue¬
int ñ ut cum illa ꝑmatĩet. s
ut illam ad se traher&e. ueniad
ueni. t̾cio affirmando subiũ¬
git uenies. S quid est hȩc affir¬
matio: nͥ congratulatio qua
bono ꝓposito nr̃o congaud&:
acsi die̾et. Obedientiam lau¬
do: ꝓpositũ uideo: deuotione
non ignoro. Uoco. & respon¬
des: inuito & parata es. gͦ ue¬
nies.S quare bis dicit uenis
Ut qui extra se ẽ. pͥmũ ad se
redeat: qͥ in se ẽ supra se ascen¬
dat. Primũ in nob̾ ÷ & p̃uarica¬
supra nos est: ut iustificatoᷤ ad
se inuitet. Ueni in qͥt uemi. Ue¬
ni deforis intus ad te. Ueni de
intus intrinsecꝰ supra teaddme.
Ueni ad lybanũ sponsa. ueni
ad lybanum. Heni de lybano.
ueni adlybanũ. Ueni de lyba¬
no decandidato ad lybanũ ñ
decandidatũ s candidũ. Ueni
de corde mundato ad munda¬
torem cordiũ ñ mundatũ. s
mundũ. Non ꝑuenis ad me.si

Expanded text:
sponsa ad sponsum, qua via vesponsa ad sponsum, qua via venire debeat, audiamus: Veni, et vocat, quia et ideo ad eam venit, non ut cum illa permaneret, sed ut illam ad se traheret. Veni adVeni; tertio affirmando subjungit: Venies. Sed haec quid est affirmatio nisi congratulatio, qua bono proposito nostro congaudet? Ac si diceret: Obedientiam laudo, propositam Deo devotionem non ignoro. Voco et respondes, invito et parata es. Ergo venies. ut qui extra se est, primum ad se redeat, qui in se est supra se ascendat. Primum in nobis est, et praevaricasupra nos est, ut justificatos ad se invitet. Veni, inquit, veni, veni deforis intus ad te; veni de intus, intrinsecus super te ad me. Veni ad Libanum, sponsa, veni ad Libanum. Veni de Libano, veni ad Libanum. Veni de Libano decandidato ad Libanum non decandidatum, sed candidum. Veni de corde mundato ad mundatorem cordium, non mundatum, sed mundum. Non pervenis ad me si
Abbreviated transcription (Latin):
mea s illo gͣtius accipitur
Tota speciosa es ꝓrima mea.
Iđo tota speciosa qͥa ꝓrima
Siñ eẽs ꝓxima. ñ esses tota
sꝑ eciosa. Uidete quid dixit.
Tota in qͥt speciosa es ꝓxima
mea. Omnis anima uł au̾sa ÷
a dõ. uł conũsa est ad deum.
auersa autẽ alia remota. alia
remotissima. Conu̾sa autem
alia ꝓpinqua. alia ꝓrima. Qe
remota ẽ. turpis iam est: s ñ
tota. Quȩ remotissima ẽ. to¬
ta turpis est. Item quȩ ꝓpin¬
quat. speciosa ÷. s adhucñ
tota. Quȩ ꝓxima est. tota
speciosa est. Tota speciosa
es ꝓxima mea. & macula ñ÷
in te. Totus speciosus est. cui
nichil de est pulchritudinis.
Totus speciosus est: cu nichil
in est curpitudinis. E gototus
speciosus sum: quia om̃e qͦd
pulchrũ ẽ. in me est. Tu tota
speciosa es: qͥa nicħ qd̾ turpe
est. in te est. Macula ñ est in
te. ueni ad ly banũ sponsa. ha¬
ctenꝰ qua uia sponsus ad spon¬
sam uen̾it. quid uenien᷑ ad ipsã
dix̾it audiuimus: deinceps

Expanded text:
ed illud gratius accipitur: tota speciosa es, proxima mea; ideo tota speciosa, quia proxima; si non esses proxima, non esses tota speciosa. Videte quid dixerit; Tota, inquit, speciosa es, proxima mea. Omnis anima vel aversa est a Deo, vel conversa ad Deum. Aversarum autem alia est remota, alia remotissima. Conversarum vero alia propinqua, alia proxima. Quae remota est, turpis quidem est, sed non tota. Quae remotissima est, tota turpis est. Item quae propinqua est, speciosa est, sed adhuc non tota; quae proxima est, tota speciosa est. Tota speciosa es, proxima mea, et macula non est in te . Totus speciosus est, cui nihil deest pulchrittotus speciosus est, cui nihil inest turpitudinis. Ego totus speciosus sum, quia omne quod pulchrum est, in me est. Tu tota speciosa es, quia nihil quod turpe est, in te est. Macula non est in te. Veni ad Libanum sponsa. Hactenus qua via sponsus ad sponsam venerit; quid veniens ad ipsam dixerit, audivimus. Deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
contra maliuolentiã & cordiᷤ ob¬
durationẽ. Potentia ad patr̃e.
sapientia ad filiũ. karitas ad
in filiu. peccare in sp̃m scm.¬
Qñ enĩ ex fragilitate peccam᷑:
peccamus in prẽm. quasi contͣ
pocentiã. Qñ uͦ ex ignorantia
peccamus: peccamus in filiũ qua¬
si contͣ sapientiã. Quando uͦ ex
maliuolentia peccamus: pecca¬
mus in sp̃m scm̃ quasi contra
dilectionem. & ideo peccare in
prẽm & filiũ hic siue in fut᷑o
remittitur. quia qui ex fragi¬
litate uł ex ignorantia peccat.
sicut aliquã excusationẽ hab
in culpa: ita etiam aliquam re¬
missionem hr̃e deb& inpena.
siue in hoc scło si penituent
ut facilius consequat᷑ indul¬
gentiam. siue in fut᷑o scłosim

Expanded text:
contra malevolentiam, et cordis obcontra malevolentiam, et cordis obdurationem. Potentia ad Patrem, sapientia ad Filium, charitas ad in Filium, peccare in Spiritum enim ex fragilitate peccamus, peccamus in Patrem, quasi contra potentiam. Quando ex ignorantia peccamus, peccamus in Filium, quasi contra sapientiam. Quando vero ex malevolentia peccamus, peccamus in Spiritum sanctum, quasi contra dilectionem. Ideo peccare in Patrem et Filium hic, sive in futuro remittitur, quia qui ex fragilitate vel ex ignorantia peccat, sicut aliquam excusationem habet in culpa, ita etiam aliquam remissionem habere debet in poena, sive in hoc saeculo si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam, sive
Abbreviated transcription (Latin):
myrrȩ & colles lybani: qͥa pͥmũ
ꝑ abstinentiã concupiscentiam
carnis occidit: deiñ ꝑ mundici¬
am corddis. ignorantiã mentiᷤ ab¬
stergit. Postremo qͣsi t̃cio diead¬
collo qͥum sponse uemiens desi¬
derio suo ammam accendit. Iõ
conuenient᷑ dixit mons myrrȩ
ñ collis mirrȩ. & colles libaniñ
montes lybani: qͥa in afflictio¬
ne debemus eẽ constantes. & in
successu uirtutũ humiles. al¬
titudo enĩ montis. eminentiã
significat magnammitatis :¬
& mediocritas collis: temꝑanti¬
am humilitatis. Item qd̾ mon¬
tem singłari nuͣo posuit. &¬
colles plurali. significat qđ
in mortificatione ext̾ioris dele¬
ctationis parum ẽ qͦd ꝑdimꝰ.
& in illuminatione mentis
intrinsecus multiplex ẽ bonũ qđ
inuenimus. In monte myrrȩ acci¬
pimus fortitudinẽ contra carnis
concupiscentiam. In collib liba¬
m.accipimus illumiationem
mentis contra ignorantiã. Incol¬
loqͥo sponsi accipimꝰ caritatem

Expanded text:
Myrrhae, et colles LibMyrrhae, et colles Libper abstinentiam concupiscentiam carnis occidit; deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit; postremo, quasi tcolloquium sponsae veniens desiderio suo animam occidit. Ideo convenienter dixit: Mons myrrhae, non collis myrrhae; et colles Libani, non montes Libani, quia in afflictionem debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis, et mediocritas collis temperantiam humilitatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis parum est quod perdimus; et in illuminatione mentis intrinsecus multiplex est bonum, quod invenimus. In monte Myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam. In collibus Libani accipimus illuminationem mentis contra ignorantiam. In colloquio
Abbreviated transcription (Latin):
ħ cuiq arra ẽ. Arra ẽ diuiti diui¬
tiȩ suȩ qͥb fouet᷑. ne eũ molestia
pauꝑtatis frangat. Arra: pauꝑi
pauꝑtas sua quacastigat᷑. ne a¬
bundans ꝑĩtinc̃tiã diffluat. ar-
ra÷ forti fortitudo sua qͣ robo¬
rat᷑ ut ad bonũ opꝰ conualescat.
arra ÷ debili debilitas sua qua
stringit᷑. ne malũ ꝑficiat: arra᷑
sapienti sapientia sua qua illu¬
minat᷑ ut ꝓficiat. arra ẽ insipi¬
enti simplicitas sua qͦ humiliat᷑
ne suꝑbiat. & om̃ino qͥcqͥd in
hac uita humana fragilitas to¬
lerat. ħ pius conditor qͣntũ in
sua bonitate ÷. uł ad correctionẽ
pͣuitatis. uł ad ꝓfectũ iurtutis
dispensat. Idõ in om̃ib gratias
agere debemus. ut dum ubiq
ipsius miscłiam agnoscimus.
semꝑ in eius amore ꝓficiamus.
Ibo inqͥt mͥ ad montẽ myrre .&. ẽ
Myrra quȩ amara est ad gustand
& corpora mortuoꝵ a putredine
seruat. significat mortificationẽ
ciã cordis. Hȩc gͦ est uia ꝑ quam
sponsus ad sponsam uenit. monͤ

Expanded text:
 cuique arrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua humiliatur, ne superbiat: et omnino quidquid in hac vita humana fragilitas tolerat, hoc pius Conditor, quantum in sua bonitate est, vel ad correctionem pravitatis, vel ad profectum virtutis dispensat. Ideo in omnibus gratias agere debemus, ut dum ubique ipsius misericordiam agnoscimus semper in ejus amore proficiamus. Ibo, inquit, mihi ad montem Myrrhae, etc. Myrrha, quae amara est ad gustandum, et corpora mortuorum a putredine servat, significat mortificationem tiam carnis. Haec ergo est via, per quam Sponsus ad sponsam venit, mons
Abbreviated transcription (Latin):
cto st̃ qͥb antiqꝰ hostis magis in
ã se recessisse & contͣ se strare con¬
spicat᷑. Isti gͦ canto gͣuiores tͥbulati¬
ones sustinent sepe: qͣntomagis
communem om̃ium hoste̾ sibisin¬
głarit᷑ infestũ hñt. Nicħ gͦ meliꝰ
ꝑ mont̾e seir qͣm parsimoniã: ni¬

Expanded text:
hostis magis inva se recessisse, et contra se stare conspicatur. Isti ergo tanto graviores tribulationes saepe sustinent, quanto magis communem omnium hostem sibi singulariter infestum habent. Nihil ergo melius per montem Seir quam parcimoniam, ni
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ obliuiscat᷑ eum qui dedit.
Loquar in qͥt sponse meȩ. Si
ego sponstis sum. si ad spon¬
sam locuturꝰ sũ: seitote qđ p̾t̃
amorem nicħ loqͥ possũ. Post¬
qͣm igit᷑ ħ secũ dixerat. spon¬
sus continuo it̃ arripuit. ue¬
niensq & uidens sponsã mox
quasi ex eius sp̃e in amiratio¬
nem ductus. in ħ u̾ba ꝓrupit.
Tota speciosa es ꝓxima mea.¬

Expanded text:
et non obliviscatur eum qui dedit. et non obliviscatur eum qui dedit. Loquar, inquit, sponsae meae. Si ego Sponsus sum, si ad sponsam locutus sum, scitote quod praeter amorem nihil loqui possum. Postquam igitur haec secum dixerat sponsus, continuo iter arripuit: veniensque et videns sponsam mox quasi ex ejus specie in admirationem tractus in haec verba prorupit. Tota speciosa es, proxima mea