comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orbe diffusam. iusti gemunt & merent
ob miquitates. quȩ fiunt in medio eoꝵs.
Non gͦ querat quis separatos iustos:s
cum ipsis potius in malorum temporal cõ¬
mixtione concordit gemat. Non enim se¬
debit in conuenticło uanitatis: quia ibi
sedebit ubi conuersatur. Audiet autem
dicentem apłm. Nr̃a autem conuersatio
in cȩlis est. Ibi cum facinorosis non erit:
ibi curiam nequissimoꝵ non patiet᷑: ibi
cum impiis non sedebit. In tali spe habitet:
ut ad rem cuiꝰ habet spem aliquando ꝑtie¬
nire mereat᷑. Non enim iam resurreximꝰ
sic̃ xp̃s. aut iam cum illo sedemꝰ in cęlesti¬
bus: & tamen qͥa talem spem nob̃ dedit. &
ꝑipsam spem iam quodammͦ ibi conũs a¬
mur: dicit apłs. Si aut̃ resurrexistis cũ xp̃o
que sursum st̃ querite: ubi xp̃s est in dext̾a
dei sedens. Que sursum sunt sapite:non¬

Expanded text:
orbe diffusam iusti gemunt et maerent orbe diffusam iusti gemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio eorum. non ergo quaerat separatos iustos, sed cum ipsis potius in malorum temporali commixtione concorditer gemat. non enim sedebit in conuenticulo uanitatis, quia ibi sedebit ubi conuersatur, audiet autem dicentem apostolum: conuersatio nostra in caelis est. ibi cum facinerosis non erit, ibi curiam nequissimorum non patietur, ibi cum impiis non sedebit. in tali spe habitet, ut ad rem cuius nunc habet spem peruenire aliquando mereatur. non enim iam resurreximus sicut Christus aut iam cum illo sedemus in caelestibus, et tamen quia talem spem nobis dedit et per ipsam spem iam quodammodo ibi conuersamur, dicit apostolus: si autem resurrexistis cum Christo quae sursum sunt quaerite, ubi Christus estin dextera dei sedens. qu
Abbreviated transcription (Latin):
cogant᷑ confiti quia malisunt: & dicat᷑
eis certe tͥcico purgato loquimini. Sur
ꝑ has uoces tantam commixturam ẽẽ fate¬
mini: Et ideo quia iusti non sunt. non
emendant & non arguunt in miscdia:s
oleo adulatio impinguant capita eorum.
quib ipsi eẽ capita uolunt: qm̃ sub uno ca¬
pite quod in celo est. munitate corporis qͦd
ꝑ totam t̃ram est. ẽẽ uolunt: ut merito ple¬
bib eoꝵ dicat᷑. qui uos felices dicunt. in
errorem uos mittunt. & conturbant semi¬
tas pedum ur̃oꝵs. Qui gͦ non uult sede
in concilio uanitatis. non euanes cat typo
suꝑbie. querens conuenticła iustors totius
orbis untate separata: quȩ non potest in¬
uenire. Iusti aut̃ sunt ꝑ uniũsam ciuita¬
tem quȩ abscondi non potest. quia suꝑ
montem constituta ẽ: montem illum
dico danihelis.in quem lapis ille p̾cisus
sine manib creuit. & impleuit uniũsã
terram. ꝑ totam gͥ istam ciitatem toto

Expanded text:
cogantur confiteri quod mali sunt et dicatur cogantur confiteri quod mali sunt et dicatur eis: \'certe tritico purgato loquimini: cur ei per has uoces tantam paleam commixtam esse fatemini?\' et ideo, quia iusti non sunt, non emendant et arguunt in misericordia, sed oleo adulationis impinguant capita eorum quibus ipsi esse capita uolunt, quoniam sub uno capite quod in caelo est in unitate corporis quod per totam terram est esse nolunt, ut merito plebibus eorum dicatur: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt et conturbant semitas pedum uestrorum. Qui ergo non uult sedere in conuenticulo uanitatis, non euanescat tyfo superbiae quaerens conuenticula iustorum a totius orbis unitate separata, quae non potest inuenire. iusti enim per uniuersam ciuitatem quae abscondi non potest, quia super montem constituta est — montem illum dico Danihelis in quem lapis ille praecisus sine manibus creuit et impleuit uniuersam terram —, per totam ergo istam ciuitatem toto
Abbreviated transcription (Latin):
mul uiuere caritas omnia tolerans hor¬
tatur. Cuiꝰ sacrificium p̃misit dicens.
Dñe dilexi speciem domꝰ tuȩ: & locum ta¬
bernacłi claritatis tuȩ. Quia gͦ dilexi
speciem domus tue. & ꝓpt̾ ipsam dilec¬
tionem tolerouasa quȩ funt in contu¬
meliam. quia caritas omnia tolerat:
ne simul cum eis ꝑdidis animam meã.
Nonne apparet in his u̾bis uox illorum.
qui ꝑ ezechielem ꝓpħati ft̾ gemere & me¬
rere obiniquitates popli. que fiebant in
medio eorum: Et quia erant uasa in ho-¬
norem. ꝓpͥum signum acciꝑe meruert̃:
ut cum illi om̃s inciꝑent uastari atq de¬
leri. non ds ꝑderet cum peccatorib ani¬
mas eoꝵs. Isti aut̃ sunt infelices qui se ab
omni maloꝵ congregatione tanquam
tͥticum a paleis purgatum ẽẽ p̃sumunt.
Pistam enim uanitatem p̃iudicauert̃
sibi. ut in populis quib p̾sunt iniquis¬
simas & flagicios issimas turbas non
audeant corriꝑe. ut corrigant᷑: ne ꝑ hoc

Expanded text:
mul vivere charitas omnia tolerans hormul vivere charitas omnia tolerans hortatur, cujus sacrificium praemisit dicens, Domine, dilexi speciem domus tuae, et locum tabernaculi claritatis tuae. quia enim dilexi speciem domus tuae, et propter ipsam dilectionem tolero uasa quae sunt in contumelia, quia caritas omnia tolerat, ne simul cum eis perdideris animam meam. nonne apparet in his uerbis uox illorum, qui per Ezechielem prophetati sunt gemere et maerere ob iniquitates populi quae fiebant in medio eorum et, quia erant uasa in honore, proprium signum accipere meruerunt, ut, cum illi omnes inciperent uastari atque deleri, non deus perderet cum peccatoribus animas eorum? isti autem infelices, qui se ab omnium malorum congregatione tamquam triticum a paleis purgatos esse praesumunt, per istam uanitatem praeiudicauerunt sibi, ut in populis quibus praesunt iniquissimas et flagitiosissimas turbas non audeant corripere ut corrigantur, ne per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
meam. & cum uiris sanguinum uitam
meam. in quoꝵ manib delicta sunt: dex¬
tera eoꝵ impleta ẽ munerib. Nouit hoc
ponere parmenianus: & non eurat ad¬
uertere quemadmodum his uerbis.
sine ullo diuisionis nefariȩ sacrilegio
seruiat᷑. Species enim domus & locus
tabnacłi claritatis dei est in uasis. ut
dixi non omnib. quȩ tamen in una
domo magna sunt:S in his quȩ sunt in
honore sanctificata utilia dño. ad om̃e
opꝰ bonum parata in his quisquis dilex¬
erit speciem domꝰ dei. & locum tab̾nacłi
claritatis eius. tolerat ea que st̃ in contu-¬
melia: nec ꝓpt̾ hoe relinquit domum ne
fiat ipse non uas in contumelia. qͦd tam̃
in domo tolerat᷑. s stercus quod de do¬
mo ꝓicit᷑. de ꝓpt̾ ipsam temporalem cum
malis in una domo congregationem
orat dicens. ne simul ꝑdideris cum pec¬
catorib animam meam. & cum uiris
sanguinum uitam meam. in quorum
pleta est munerib. Hoc utiq orat: ne si¬
mul ꝑeat eum his. eum quib eum si¬

Expanded text:
uiris sanguinum uitam \'meam, in quorum manibus delicta sunt, dextera eorum impleta est muneribus. nouit haec ponere Parmenianus et non curat aduertere, quemadmodum his uerbis sine ullo diuisionis nefariae sacrilegio seruiatur. species enim domus et locus tabernaculi claritatis dei in uasis est ut dixi non omnibus, quae tamen in una domo magna sunt, sed in his quae sunt in honore sanctificata, utilia domino, ad omne opus bonum semper parata. in his quisquis dilexerit speciem domus dei et locum tabernaculi claritatis eius, tolerat ea quae sunt in contumelia nec propter haec relinquit domum, ne fiat ipse non uas in contumelia, quod tamen in domo toleratur, sed stercus quod de domo proicitur, et propter ipsam temporalem cum malis in una domo congregationem orat dicens: ne simul perdideris cum peccatoribus animam meam et cum uiris sanguinum uitam meam, in quorum pleta est muneribus. Hoc utique orat, ne simul pereat cum iis cum quibus eum si
Abbreviated transcription (Latin):
de isti exortos tẽ sic iactitant. ut eam in
sua sola societate id est in communione
donati remansisse ꝑsuade conentur::
Sicut enim dicunt ꝑ talium communio¬
nem ꝑire eccłiam. eur eam non dieunt
iam eypͥani ꝑisse temporib: ac sie ꝑse ip¬
sos unde extiterint non inuenientes. di¬
cere desinant apud se eccłiam reman¬
sisse. quam totam ꝑisse pͥorib tempori¬
bus dicunt: Si autem in bonis quib
talia displicent. semꝑ remansit. & ina-¬¬
net et manebit ecclia: discant isti ali.¬
quandonec sie intelligere quod ait apo¬
stolus.auferte malum ex uobis ipsis:
ut ꝑ scismata conantes colligere ⁊izania
eradicent simul & tͥticum. Qcie omĩa
ita disputam.ut meminerint qui hec
legunt uel audiunt. non eos potuiss e
unquam demonstrare. siue illo tpr̃e
cum recentis sima res erat siue nunc cũ
multo firmiore conscientia innocentie.
sibi totꝰ orbis in catholica eccłia xp̃iana

Expanded text:
se isti exortos esse sic iactant, ut eam in se isti exortos esse sic iactant, ut eam in sua sola societate id est in communione Donati remansisse persuadere conentur? si enim dicunt per talium communionem perire ecclesiam, cur eam non dicunt iam Cypriani perisse temporibus? ac sic et se ipsos unde extiterint non inuenientes desinant dicere aput se ecclesiam remansisse, quam totam prioribus perisse temporibus dicunt. si autem in bonis quibus talia displicent semper mansit et manet et manebit ecclesia, discant isti aliquando non sic intellegere quod ait apostolus: auferte malum ex uobis ipsis, ut per schismata conantes colligere zizania eradicent simul et triticum. quae omnia ita disputamus, ut meminerint qui haec legunt uel audiunt, non eos potuisse umquam demonstrare siue illis centissimae res erant, siue nunc, cum multo firmiore innocentiae conscientia sibi totus orbis in catholica ecclesia christiana
Abbreviated transcription (Latin):
Metiam inclusos cogitaremꝰ. Si uͦ iã
tunc non erat ȩccłia. quia cyprianus &
quicunq cum eo auaros illos rapacesq
nouerant. quales ipsi ñ erant. qmͣuis ed̃
grauissimo gemitu & p̃clarissimis uoci¬
bus accus arent. unam cum eis intran¬
tes eccłiam. & inuna congregatione pa¬
ria sacram̃ta tͣctantes. ꝑ huius modi c̃õ¬
munionem paris sortis effecti sunt: qͥa
non obtemꝑauerunt apło iubenti. At¬
cum huiꝰmodi nec cibum quidem Si¬
mul sumere. & auferte malum ex uob̃
ipsis: quid adhuc laboramꝰ: Quid si
ipsi iactant quod habeant aliquam
eccłiam: si iam illis temporib eẽ desti¬
tit. Dicant unde natꝰ est maiorinus
aut donatꝰ: ut ꝑ illos nasceret᷑ parme¬
nianus atq pͥmianꝰ. Quid enim eis
ꝓdest quod auaros & rapaces. cum qͥb
cibum sumi uetat apłs. modo se uel ñ
hab̾e in congregatione sua. uł incogni¬
tos sibi ẽẽ mentiunt᷑: quandoquidem
fuerunt tales in illa unitatis eccłia. un

Expanded text:
sed etiam inclusos cogitaremus. Si uero iam sed etiam inclusos cogitaremus. Si uero iam tunc non erat ecclesia, quia Cyprianus et quicumque cum eo auaros illos rapacesque nouerant quales ipsi non erant, quamuis eos grauissimis gemitibus et praeclarissimis uocibus accusarent, unam tamen cum eis Ñltrantes ecclesiam et in una congregatione paria sacramenta tractantes per huiusmodi communicationem paris sortis effecti sunt, quia non obtemperauerunt apostolo iubenti cum huiusmodi nec cibum quidem simul sumere et: auferte malum ex uobis ipsis, quid adhuc laboramus? quid se ipsi iactant quod habeant aliquam ecclesiam, si iam illis temporibus esse destitit? dicant unde natus est Maiorinus aut Donatus, ut per eos nasceretur Parmenianus atque Primianus. quid enim eis prodest, quod auaros et rapaces, cum quibus cibum sumi uetat apostolus, modo se uel non habere in congregatione sua uel incognitos sibi esse mentiuntur, quandoquidem fuerunt tales in illa unitatis ecclesia, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potuerit illa tẽ eccłia gloriosa sine
macła & ruga. ubi esurientib in eccłia
fr̃ib hab̃e largiter argentum uolebant:
ubi fundos insidiosis fraudib rapiebant:
ubi usuris multiplicantib fenꝰ augebãt:
ut ꝑ illas regnum ñ possident. Quod si
głosa eccłia sine macła aut ruga. in eis
solis computabat᷑. qui merebant & ge¬
mebant illas iniquitates que fiebant in
medio eoꝵ. unde etiam scđm scĩ ezechi¬
elis ꝓpħiam.tales ꝓpͥo signo signari me¬
ruerunt ut a uastatione & ꝑditione
iniquors tutissime euadent: desinant
calumniari bonis ñ oꝑantib mala per
ꝓpħam. tali ũbo des ignauit malos qͦs
in unitate tolerant boni. ut eos in medio
bonoꝵ diceret constitutos: quia sibonoᷤᷤ
diceret in medio maloꝵ: illi quasi ex¬
trinsecus & forinsecus ẽẽ uiderent᷑.
Gemunt inquit & merent iniqͥtates
popłi mei quȩ fiunt in medio eorum:
ut illos iniquos ñ solum ñ exclusos.

Expanded text:
esse potuerit illa tunc ecclesia gloriosa sine esse potuerit illa tunc ecclesia gloriosa sine macula et ruga, ubi esurientibus in ecclesia fratribus habere largiter argentum uolebant, ubi fundos insidiosis fraudibus rapiebant, ubi usuris multiplicantibus faenus augebant,  ut per illas regnum dei non possiderent. quodsi gloriosa ecclesia sine macula et ruga in eis solis computabatur, qui maerebant et gemebant illas iniquitates quae fiebant in medio eorum, unde etiam secundum sancti Ezechielis prophetiam tales proprio signo. signari meruerunt, ut a uastatione et perditione iniquorum tutissimi euaderent, desinant calumniari bonis non operantibus mala per prophetam tali uerbo designauit malos, quos in unitate tolerant boni, ut eos in medio bonorum diceret constitutos, quia si bonos diceret in medio malorum, illi quasi extrinsecus et forinsecus esse uiderentur. gemunt, inquit, et maerent iniquitates populi mei quae fiunt in medio eorum, ut illos iniquos non solum non exclusos,
Abbreviated transcription (Latin):
lite errare.Neq forniearii. neq idolis
seruientes. neq ad ult̾i. neq molles. neq
mascłoꝵ concubitores. neq fures.neq
auari. neq ebriosi. neq maledici. neq
rapaces: regnum dei possidebunt. Qe¬
modo gͦ cypͥanus &e alia similia frum̃¬
ta dñiea. in illa tunc unitatis ecclesia
cum auaris & rapacib.cum his qͥ reg¬
num dei non possidebt̃. non laicis uł
quibuscunq clericis. s ipsis epĩs panẽ
dñi manducabant. & calicem dñi bibebañs::
cum idem apls p̃cipiat non eis cõmisceri.
& elamet cum eiꝰmodi nec cibum sumere:
An quia ñ pot̾ant ab eis corporalit̾ sepa¬
rari. ne simul eradicarent & triticum.
sufficiebat eis a talib eorde disiungi.ui¬
ta moribq distingui. ꝓpt̾ compensatio¬
nem custodiendȩ pacis & unitatis. ꝓpt̃
salutem infirmoꝵs. & tanquam lacten¬
tium frum̃toꝵ: ne membra corporis xͥ ꝑ
ligere. ipsi explicent quemadmodum

Expanded text:
lite errare. neque fornicatores neque idolis lite errare. neque fornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitorauari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. quomodo ergo Cyprianus et alia similia frumenta dominica in illa tunc unitatis ecclesia cum auaris et rapacibus, cum his qui regnum dei non possidebunt, non laicis uel quibuscumque clericis, sed ipsis episcopis panem domini manducabant et calicem domini bibebant, cum idem apostolus praecipiat non eis commisceri et clamet cum eiusmodi nec quidem cibum sumere? an quia non poterant ab eis corporaliter separari, ne simul eradicarent et triticum, sufficiebat eis a talibus corde seiungi, uita moribusque distingui, propter compensationem custodiendae pacis et unitatis, propter salutem infirmorum et tamquam lactentium frumentorum, ne membra corporis Chrislegere; ipsi explicent, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
qui esurientib in eccłia fr̃ĩb habere argen¬
tum largiter uellent. fundos insidiosis
fraudib raꝑent. usuris multiplicantib fe¬
& calicem bibebant : An forte parua ft̃
illa crimina & parui estimanda : Solent
enim isti etiam hoc dicere: pensantes ea ñ
in statera ȩqua diumarum scͥpturarum:
s instatera dolosa consuetudinum suarũ.
Qͥ cquid enim sceleris & iniquitatis ine¬
briat multitudinem: amitat examinis ue¬
ricatem. S ideo st̃ tanquam sincerissimũ
specłm ꝓposita hominib oracła cȩlestium
paginarum: ut ibi quisq uideat qͦdlibet
peccatum quantum sit quod forte magnũ
ẽ. & male uiuentium cȩco more contemnit᷑.
Potuit ne grauius diuinis eloquiis accu¬
sari auaricia. quam ut idolat̾e demon¬
straret᷑ ȩqualis. & eiꝰ nomine appellaret᷑
dicente apło: & auaricia que est idoloꝵ
seruitꝰ: Potuit ne maiori pena digna u¬
dicari. quam ut int̃ illa crimina pone¬
retur: quib obsessi regnum dei non pos

Expanded text:
ibus etiam in ecclesia fratribus habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faeet calicem bibebant? 9. An forte parva sunt ista crimina, et parvi aestimanda? Solent enim isti etiam hoc dicere, pensantes ea in statera aequa diuinarum scripturarum, sed in statera dolosa consuetudinum suarum. quidquid enim sceleris et iniquitatis inebriat multitudinem, amittit examinis ueritatem. sed ideo sunt tamquam sincerissimum speculum proposita hominibus oracula caelestium paginarum, ut ibi quisque uideat quodlibet peccatum quantum sit, quod forte magnum est et ex male uiuentium caeco more contemnitur. potuitne grauius diuinis eloquiis accusari auaritia, quam ut idolatriae demonstraretur aequalis et eius nomine appellaretur dicente apostolo: et auaritia quae est idolorum seruitus? potuitne maiore poena digna iudicari, quam ut inter illa crimina poneretur. quibus obsessi regnum dei non poss
Abbreviated transcription (Latin):
eorursꝰ ad massam illam purgatissimã
Iam gͦ euigilent aliquando: & intelligãt
quemadmodum ꝓpħa dixerit quid pa¬
leis ad triticum. Ubi enim dicat᷑ prius
consident: si eis in est qualis cunq sens
humanus. Nunquid in agͦ dicipotest qͥd
paleis ad triticum: quando eadem radice
portant᷑: Nunquid in area ubi pariter
tͥcurant᷑: Si utiq in horreo: quid paleis ad
triticum : ueniet enim ille pat̾familias
ferens uentilabrum in manu sua & mun¬
dabit aream suam frumenta recondet in
horreum. paleam uͦ comburet igni in ex¬
tinguibili. Nam ꝑ aliam similitudinem
omme tͥcicum ouium nomine. & omnis
palea hedoꝵ nomine significat᷑: quȩ duo¬
rum pecoꝵs ge nera int̃m ꝑmixta. sub
uno pastore pascunt᷑. S ueniet inquit
filius hominis cum angłis suis. & cong̾¬
gabunt᷑ ante eum om̃s gentes: & separa¬
bit eos ab inuicem. sic̃ pastor segregat

Expanded text:
eo rursus ad massam illam purgatissimam eo rursus ad massam illam purgatissimam Iam ergo euigilent aliquando et intellegant quemadmodum propheta dixerit: quid paleis ad triticum? ubi enim dicatur prius considerent, si eis inest qualiscumque sensus humanus. numquid in agro dici potest: quid paleis ad triticum, quando eadem radice portantur? numquid in area, ubi pariter triturantur? sed utique in horreo: quid paleis ad triticum? ueniet enim ille pater familias ferens uentilabrum in manu sua, mundabit aream suam, frumenta recondet in horreum, paleam uero comburet igni inextinguibili. nam per aliam similitudinem omne triticum ouium nomine et omnis palea haedorum nomine significantur, quae duo pecorum genera interim permixta sub uno pastore pascuntur. sed ueniet, inquit, filius hominis cum angelis suis, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab inuicem, sicut pastor separat
Abbreviated transcription (Latin):
feminarum: Unde tanta turba raptoꝵ
auaroꝵ. feneratoꝵ: Unde tam multi ꝑ
suas quiq regiones notissimi. tantundẽ
uolentes:s non tantum ualentes opta¬
ti: Quid ad hȩc respondebt̃ : Non sunt
ista : an & hoc tͥticum est: Ue impuden¬
tissime negationi. si apud se ista non esse:
sceleratisime ꝑu̾̃sitati. si frumenta esse
responderint.Postremo massam purga
ti tritici post tante auctoritatis trientẽ
id est maiorinum. donatum.parmenia¬
num.etiam pͥmianus iterum ausus est
uentilare: ut maximianistas de sua com¬
munione separaret. Un forte frumenta
ꝓiecit: Quid gͦ est iste cum suis qͥ talia ꝓ¬
iecerunt: An ita ista frumenta purgata
sunt ut se iuticem non agnoscant.: a se
inuicem damnando uentilare conent᷑:
Potuit ne palea baptizare frumenta: Si
potuit:cur gͦ dicunt. quid palcis ad triti¬
cum: Si autem non potuit cur felician᷑
cum int̾ palcam maximianistarum foras
uolasset. quotquot illic baptirauit cum

Expanded text:
feminarum? Unde tanta turba raptorum, feminarum? Unde tanta turba raptorum, avarorum, feneratorum? Unde tam multi per suas quique regiones notissimi, tantumdem volentes, sed non tantumdem valentes, Optati? Quid ad haec respondebunt? Non sunt ista? An, Et hoc triticum est? Vae impudentissimae negationi, si apud se ista non esse; vae sceleratissimae perversitati, si frumenta esse resti tritici post tantae auctoritatis tridentem, id est Maiorinum Donatum Parmenianum, etiam Primianus iterum ausus est uentilare, ut Maximianistas de sua communione separaret? an forte frumenta proiecit? quid est ergo ipse cum suis qui talia proiecerunt? an ita ista frumenta purgata sunt, ut se inuicem non agnoscant et se inuicem damnando uentilare conentur? potuitne palea baptizare frumenta? si potuit, cur ergo dicunt: quid paleis ad triticum? si autem non potuit, cur Felicianus cum inter paleam Maximianistarum foras uolasset, quotquot illi baptizauit cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus alius flatus de area xp̃i leuissimã
paleam ante tempꝰ uentilationis excussit:
nulla alia p̃sumptio sacrilega scis mata
quecunq ubicunq sunt fecit. Ad mo¬
net inquit iheremias sc̃issimꝰ. infruetuo¬
sas & steriles peccantium turbas ab ho¬
norata fruge iustoꝵ discerni dicens. Qͥd
paleis ad triticum: O tuba furoris: ouox
execrabilis pestilentie. Nunquid forte
sic errat genus humanum᷑ut ñ agnos¬
cat uentilatorem parmenianum: An
& ipse dat locum donato: & ad purga.¬
tam ꝑ eum massam se uenisse gloriature.
Nam ille ante se maiorinum. nescio u¬
trum dignet᷑ agnoscere. An isti tres
tanquam tͥa cornua cuius dam uenti¬
labri in manu domini fuerunt. ꝑ qͦs
messis totꝰi orbis mundaret᷑. & affrica
electa est ubi purgata massa consisteret:
cȩt̾am autem omnem t̾ram palea separa¬
ta uestiret: Unde gͦ tanti greges circum¬
cellionum: Unde tante turbȩ conui¬
uarum ebriosorum: & innuptarum. sñ
incorruptarum innumerabilia stupra

Expanded text:
Nullus alius flatus de area Christi levissimam paleam ante tempus ventilationis excussit; nulla alia praesumptio sacrilega schismata quaecumque, ubicumque sunt, fecit. 18. Admonet, inquit, Jeremias sanctissimus, infructuosas et steriles peccantium turbas ab honorata fruge justorum discerni, dicens: Quid paleis ad triticum? O tuba furoris ! o vox exsecrabilis pestilentiae! Numquid forte sic errat genus humanum, ut non agnoscat ventilatorem Parmenianum? An et ipse dat locum Donato, et ad purgatam per eum massam se venisse gloriatur? Nam ille ante se Majorinum nescio utrum dignetur agnoscere. An isti tres tanquam tria cornua cujusdam ventilabri in manu Domini fuerunt, per quos messis totius orbis mundaretur; et Africa electa est, ubi purgata massa consisteret, caeteram autem omnem terram palea separata vestiret? Unde ergo tanti greges Circumcellionum? Unde ergo tantae turbae convivarum ebriosorum, et innuptarum, sed non incorruptarum, innumerabilia stupra
Abbreviated transcription (Latin):
chil sit: se ac similes sin tanquam grana
purgatissima existimans.ad congregato
uitam et̃nam ꝑtinent eos qui ad ignem
et̾num ꝑtinent. usq ad certum finem
tanqm frum̃ta paleam suam tolerent.
iam sibi accedendum eẽ non putent.

Expanded text:
hil sit, se ac sui similes tamquam grana hil sit, se ac sui similes tamquam grana purgatissima existimans ad ecclesiae cuitam aeternam pertinent eos qui ad ignem aeternum pertinent usque ad certum finem tamquam frumenta paleam suam tolerent, iam sibi accedendum esse non putent.
Abbreviated transcription (Latin):
addipossit ignoro. Et cum multis quidẽ
locis sermonum suoꝵ nicħ aliud presu¬
mere intelligunt᷑: aliquando tamen ue¬
recundant᷑. cum eos ueritas urgere cȩpe¬
rit. qͣndo int̾rogant᷑ utrum non habeãt.
uł utrum ñ sint ipsi peceatores : uerun¬
tamen in hoc ꝓphico destimonio. impiã
uanitatem suam &e nimiam ꝑu̾sitatem
aꝑtissime ꝓdiderunt. Cum enim ihere¬
mias sc̃s uellet ostende bonis & malis &̃¬
si ad tempꝰ sit congregationis una socie¬
tas. longe tamen disparia ẽẽ momenta
morum finemq meritoꝵ: quid paleis
inquit ad t̾cicum: Parmenianus aut̃
cum uellet tichonium refellere dicentẽ.
malos a bonis inunitate utãm ꝓ pace to¬
lerandos. & in finẽ ultimi iudicii separan¬
dos. posuit hoc iherenne testimonium:
qͦ ꝑuersꝰ atq errans. ꝑu̾sos & errantes ad
turbulentissimas ac sceleratissimas sedi¬
tiones inflaminet. ut quisq infiata m̃te
carnis sue uidet᷑ sibi aliquid eẽ cum ni¬

Expanded text:
addi possit, ignoro. Et multis quidem addi possit, ignoro. Et multis quidem locis sermonum suorum nihil aliud quam praesumere intelliguntur; sed aliquando tamen verecundantur, cum eos veritas urgere coeperit, quando interrogantur utrum non habeant, vel utrum non sint ipsi peccatores: verumtamen in hoc prophetico testimonio impiam uanitatem suam et nimiam peruersitatem apertissime prodiderunt. cum enim Hieremias sanctus uellet ostendere bonis et malis, etiamsi ad tempus sit congregationis una societas, longe tamen esse disparia momenta morum finemque meritorum, quid paleis, inquit, ad triticum? Parmenianus autem cum uellet Tychonium refellere dicentem malos a bonis in unitate interim pro pace tolerandos et in fine ultimi diuini iudicii separandos, posuit hoc Hieremiae testimonium, quo peruersus atque errans peruersos et errantes ad turbulentissimas et sceleratissimas seditiones inflammet, ut, quisquis inflata mente carnis suae uidetur sibi aliquid esse cum ni
Abbreviated transcription (Latin):
tas dat᷑. utilit̾ corripitur in multitudi¬
ne multitudo. Nam sic̃ separata seuire :
sic in ipsa congregatione obiurgata ge
mere consueuit. Quamobrem &e illub
p̃ceptum apłi nullomͦ negligendum
est.cum sine ꝑicło uiolande pacis fiers
potest. quia nec ipse alit̾ fieri uoluit
ut a congregatione bonors separaret᷑
malus: ce eius dem illud p̃cipue atten¬
dendum ẽ. ut sufferentes inuicem. stu¬
deamus seruare unitatem sp̃s in uincło
neq eccłiam audierit. sit tͥ tanquam
echicꝰ & publicanus: ce in illo ubi ꝓhi¬
buit colligi tirania. ne simul eradicet᷑
& tͥcicum. Potest enim utrunq ctistodi
studeamꝰ. Int̾ omnia quib eoꝵ sacrilegus
tumor apparet. nullo se loco magis ape¬
hominib communionem donatistarũ
non solum eccłiam ueram ẽẽ: s etiam talẽ
iam hoc tempore. qualiᷤᷤ post ultimam
uentilationem eccłia sc̃a futura ẽ. Cui sacͥ¬
lege p̃sumptioni. & nefande elationi. qͥd

Expanded text:
tas datur, utiliter corripitur in multituditas datur, utiliter corripitur in multitudine multitudo; nam sicut separata saeuire, sic in ipsa congrmere consuevit. Quamobrem et illud praeceptum Apostoli nullo modo negligendum est, cum sine periculo violandae pacis fieri potest; quia nec ipse aliter fieri voluit, ut a congregatione bonorum separetur malus: et ejusdem illud praecipue attendendum est, ut sufferentes invicem studeamus servare unitatem spiritus in vinculo neque Ecclesiam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus : et in illo ubi prohibuit colligi zizania, ne simul eradicetur et triticum . Potest enim utrumque custodiramus. Inter omnia, quibus eorum sacrilegus tumor apparet, nullo se loco magis apehominibus, communionem Donatistarum, non solum Ecclesiam veram esse, sed etiam talem jam hoc tempore, qualis post ultimam ventilationem Ecclesia sancta futura est. Cui sacrilegae praesumptioni et nefandae elationi quid
Abbreviated transcription (Latin):
tempent apło p̃cipienti. cum eiꝰmodi
nec cibum simul sumere:cum & de fi¬
liis suis. & de domesticis hoc faciunt ł
fieri iubent: cum eos uident ita uiue̾.
aut hoc ẽẽ eis faciendum ipsa quam
habent in eos caritas suggerat. Turba
autem iniquoꝵ cum facultas est in po¬
pulis ꝓmendi sermonem. generali ob¬
iurgatione ferienda est: & maxime si
occasionem atq oportunitatem p̾bu̾it
aliquod dm̃i flagellum desuꝑ quo eos
appareat ꝓsuis meritis uapulare. Iunc
lamitas auditoꝵ. faciliusq in gemitum
confitendi quam in murmura resisten.¬
di afflicta corda compellit: sicut tunc
beatꝰ cypͥanus de collegis suis fortas se
illa non diceret: nisi eum desuꝑ diui
illa dicebat. tam molesto.tam ealamito¬
so. atq luctuoso. ut illi non solum sue¬
censere non auderent.s etiam uix a
successentib ueniam se posse impetͣre
sentirent: quanquam &e si nulla cala¬
mitas tͥbulationis p̃mat. eum facul¬

Expanded text:
temperent apostolo praecipienti cum eiusmodi temperent apostolo praecipienti cum eiusmodi nec quidem cibum simul sumere, cum et de filiis suis et de domesticis hoc faciunt uel fieri iubent., cum eos uident ita uiuere, ut hoc eis esse faciendum ipsa quae in eos habetur caritas suggerat. turba autem iniquorum, cum facultas est in populis promendi sermonem, generali obiurgatione ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper domini, quo eos appareat pro suis meritis uapulare. tunc  sermoni calamitas auditorum faciliusque in gemitum confitendi quam, in murmura resistendi afflicta corda compellit, sicut tunc beatus Cyprianus de collegis suis fortasse illa non diceret, nisi eum diuina desuilla dicebat tam molesto, tam calamitoso atque luctuoso, ut illi non solum suscensere non auderent, sed etiam uix a suscensentibus ueniam se posse impetrare sentirent quamquam etsi nulla calamitas tribulationis premat, cum facul
Abbreviated transcription (Latin):
quorum familiarius curam gerunt.
ut a quoꝵs consortio potuerĩt separent
quos tali correctione posse corrigi senti¬
unt. uel quos omnino corrigi posse des¬
perant. ne alios colloquioꝵ malorum
contagione corrumpant: non dubitant
facere. faeit autem hoc bene. id est humi¬
li caritate. & benigna seueritate. qui sic
p̃est frĩb. ut eors seruum se ẽẽ memine¬
rit. sicut sese habent ipsius dñi & p̃cep¬
tum & exemplum. Tunc enim fit sine ty¬
po elationis in hominem: & cum luctu
dep̃cationis ad dm̃. S quam facile de
gradu clericoꝵ quisq ab ep̃o. uel de nũo
pauꝑum quos pascit ecclia. uel de ipsa
eximit᷑. ita tit cum eiusmodi a cęt̾is qͥb
hoc p̃cipi potest nec cib sumatur: ñ tã
facile malorum multitudo in quolibet
ordine ȩcclĩȩ. potest a bonoꝵ cõmixtiõe
separari & expelli. Sam & in domibus
suis quiq boni fideles. ita disciplinam
suoꝵ moderant᷑ & regc̃: ut ibi quoq ob¬

Expanded text:
de quibus familiarius curam gerunt, de quibus familiarius curam gerunt, ut a quorum consortio se potuerint separare, quos tali correptione posse corrigi sentiunt, vel quos omnino corrigi posse desperant, ne alios colloquiorum malorum contagione corrumpant, non dubitant facere? Facit autem hoc bene, id est, humili charitate ac benigna severitate, qui sic praeest fratribus, ut eorum servum se esse meminerit, sicut sese habent ipsius Domini et praeceptum et exemplum . Tunc enim fit sine typho elationis in hominem, et cum luctu deprecationis ad Deum. Sed quam facile de gradu clericorum quisque ab episcopo, vel de numero pauperum quos pascit Ecclesia, vel de ipsa eximitur, ita ut cum ejusmodi a caeteris quibus hoc praecipi potest, nec cibus sumatur; tam facile malorum multitudo in quoliordine ecclesiae potest a bonorum commixtione secludi et expelli. nam et in domibus suis quique boni fideles ita disciplinam suorum moderantur et regunt, ut ibi quoque ob
Abbreviated transcription (Latin):
qui foris sunt d̾s iudicabit: tanquam
illi respondent. quid agimus. cum ita
imꝓboꝵ multitudine p̃mimur. ut iu¬
dicium nr̃m in aliqua cohereione non
possimus exercere: auferte inquit malũ
ex uobis ipsis. id est si non potestis aufer¬
re malos ex medio ur̃m: ipsum malũ
auferte ex uobis ipsis. Qͦd si quis quam
uelit sic intelligere quod dictum ẽ aci¬
ferte malum ex uobis ipsis. ut ꝑseparatio¬
nis correctionem. de congregatione fr̃m
malus quisq auferendꝰ sit: studio tam̃
sanandi.non odio ꝑimendi ẽe faciendũ
nemo dubitauerit. Et quis adhibeno
sit modus. temporaq seruanda. ne pax
eccłiȩ uiolet᷑. in qua maxime tritico
parcendum est. ne simul cum ⁊izaniis
eradicet᷑: quod in p̃sentia uisum est ne¬
cess arium disseruimus. Hec qui diligen¬
ter cogitat:. nec in conseruatione unita¬
tis negligit disciplinȩ seueritatem: nec
apłs. cum eiꝰ modi nec cibum simul su¬
mere.quam multi boni xp̃iani de his

Expanded text:
qui foris sunt Deus judicabit : tanquam qui foris sunt Deus judicabit : tanquam illi responderent, Quid agimus, cum ita improborum multitudine premimur, ut judicium nostrum in aliqua coercitione non possimus exercere? Auferte, inquit, malum ex vobis ipsis, id est, si non potestis auferre malos ex medio vestrum, ipsum malum auferte ex vobis ipsis. Quod si quisquam velit sic intelligere quod dictum est, Auferte malum ex vobis ipsis; ut per correptionem separationis de congregatione fratrum malus quisque auferendus sit: studio tamen sanandi, non odio perimendi esse faciendum, nemo dubitaverit. Et quis adhibendus sit modus temporaque servanda, ne pax Ecclesiae violetur, in qua maxime tritico parcendum est, ne simul cum zizaniis eradicetur, quod in praesentia visum est necessarium, disseruimus Haec qui diligenter cogitat, nec in conservatione unitatis negligit disciplinae severitatem, nec Apostolus, Cum ejusmodi nec cibum simul sumere: quam multi boni christiani, de iis
Abbreviated transcription (Latin):
qui esurientib fr̃ib habere argentum
largit̾ uellent. fundos insidiosis fraudi¬
bus raꝑent. usuris multiplicantibus
adhibet testimonium de psalmis dicẽs.
sura diumna. si dereliquerint filii eiꝰ legẽ
meam. & in iudiciis meis ñ ambulaue.¬
rint. si iusticias meas ꝓphanauerint. &
mandata mea non custodierint. uisitabo
peccata eoꝵ: miscłiam aut̃ meam non
homo quod potest: quod autem non
potest patient̾ ferat. & cum dilectione
gemat atq lugeat: donec aut ille desu.¬
peremendet ce corrigat:aut usq admes¬
sem differat eradicare zizania. & paleas
uentilare. Ut tamen securi de salute sua
bone spei. xp̃iani int̃ desꝑatos qͦs eorriꝑe
non ualent. in unitate u̾sent᷑: auferant
malum a se ipsis. id est ut in ipsis non in¬
ueniat᷑ quod in morib alioꝵ eis displi¬
cet. Cum enim dixisset apłs. quid enim
mͥ dehis qui foris sunt iudicare. ñne
de his qui intus fc̃ uos uidicatis. de his

Expanded text:
qui esurientibus fratribus habere argentum qui esurientibus fratribus habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus adhibet testimonium de psalmis dicens: sura diuina: \'si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerintsiiustificationes measprofanauerinterint, uisitabo delicta eorum. misericordiam autem meam non homo quod potest, quod autem non potest patienter ferat et cum dilectione gemat aut lugeat, donec aut ille desuper emendet et corrigat aut usqsem differat eradicare zizania, et paleam ventilare: ut tamen securi de salute sua bonae spei Christiani inter desperatos, quos corripere non valent, in unitate versentur, auferant malum a se ipsis, id est, ut in ipsis non inveniatur quod in moribus aliorum eis displicet. Cum enim dixisset Apostolus, Quo enim mihi de iis qui foris sunt judicare? Nonne de iis qui intus sunt vos judicatis? De his autem
Abbreviated transcription (Latin):
poneret quodꝓ eius causa ualroissime
pitulum.si eum fugiss et. & ei non oc¬
currisset: non ex eius ultima parte po¬
neret. auferte malum ex uobis ipsis.
S quia nẽ hoc diximꝰ. fortasse isti aude¬
bunt negare haberi int̾ se auaros. aut
maledicos. aut ebriosos. aut rapaces:

Expanded text:
poneret quod pro eius causa ualidissime poneret quod pro eius causa ualidissime tolicae capitulum si eum fugisset et ei non occurrisset, non ex eius ultima parte poneret: auferte malum ex uobis ipsis. Sed nunc, quia hoc diximus, fortasse isti audebunt negare habere inter se auaros aut maledicos aut ebriosos aut rapaces,
Abbreviated transcription (Latin):
nianus. dicens ẽẽ scͥptum. auferte malũ
gris. non noceret: non iuberet᷑ auferri.
Quȩ autem suꝑius dicta sunt. unde ad
hoc uentum ẽ p̃t̾misit: quib utiq ad id
quod ꝑsuadere cupiebat. separationem
adiuuari: dicente apło. cum huius mo¬
di nec cibum simul sumere. Cur gͦ non
commemorauit: quod eius intentionẽ
marime adiuuare posse uidebat᷑: Cum
enim uehement̃ instet. ut a male uiuen¬
tibus corporalem separationem faciendã
ẽẽ ꝑsuadeat:cur non adhibet testimoni
oit si hoc diceret posse sibi responderi.
ita ne uos & fornicatores. & idolis serui¬
entes. aut ñ habetis. aut eos ignoratis:
Nullumne auarum. aut maledicum.
aut ebriosum. aut rapacem. int̾ uos
uidetis. & nostis: Cur gͦ cum talib con¬
tra p̃ceptum apłi. non solum cibum m̃se
ur̃ȩ sumitis: s etiam cȩnam mense do¬
minice communicatis : Hoc gͦ parme¬
nianus quantum arbitror euitare co¬
natus est: ne sibi responderet᷑. ut roñ

Expanded text:
nianus dicens esse scriptum: auferte malum nianus dicens esse scriptum: auferte malum gris non noceret, non iuberetur auferri. quae autem superius dicta sunt unde ad hoc uentum est praetermisit, quibus utique ad id quod persuadere cupiebat, separationem adiuuari dicente apostolo: cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. cur ergo non commemorauit quod eius intentionem maxime adiuuare posse uidebatur? cum enim uehementer instet, ut a male uiuentibus corporalem separationem faciendam esse persuadeat, cur non adhibeat apostoli dit, si hoc diceret, posse sibi responderi: \'itane uos, etiamsi fornicatores et idolis seruientes aut non habetis aut eos ignoratis, nullum auarum aut maledicum aut ebriosum aut rapacem inter uos uidetis et nostis? cur ergo cum talibus contra praeceptum apostoli non solum cibum mensae uestrae sumitis, sed etiam cenam mensae dominicae communicatis?\' hoc ergo Parmenianus, quantum arbitror, euitare conatus est ne sibi responderetur, ut id non
Abbreviated transcription (Latin):
simulanter negligant᷑ aliena peccata.
quod non est minoris crudelitatis. qm
illud suꝑbie. sequit᷑ & dieit. Seͥpsi uob̃
in epła non cominis ceri formeariis: ñ
utiq forncarus huius mundi. aut aua
ris. aut raptoribus. aut idolis seruientib.
alioquin. debueratis. de hoc mundo exis¬
se. Opus enim ur̃m in hoc mundo il¬
lud est: ut peccatores. xp̃o ad salutem
lucremini. Quod fieri non potest: Si
eoꝵs colloquia conuictumq fugiatis. Nẽ
autem inquit scͥpsi uob̃ non commisceri.
Siquis frat̃ nominat᷑ int̃ uos. aut forni¬
cator. aut idolis seruiens. aut auarus.
aut maledicꝰ. aut ebͥosus. aut rapax:
cum eiꝰmodi nec cibum quidem simul su¬
mere.Quo enimmͥ de his qui foris st̃
iudicare: Nonne de his qui intꝰ sunt
uos iudicatis: De his autem qui foris
sunt ds iudicabit. Auferte malum exuo¬
bis ipsis. Ecce quemadinodum ad hanc
sententiam uenit apłs: cuius ultimam
particulam ponendam credidit parme¬

Expanded text:
simulanter neglegantur aliena peccata, simulanter neglegantur aliena peccata, quod est non minoris crudelitatis quam illud superbiae, sequitur et dicit: scripsi uobis in epistula non commisceri fornicariis, non utiqris, aut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Opus enim vestrum in hoc mundo illud est, ut peccatores Christo ad salutem lucremini. Quod fleri non poterit, si eorum colloquia convictumque fugiatis. Nunc autem, inquit, scripsi vobis non commisceri: si quis frater nominatur inter vos aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eius modi ne quidem cibum sumere. quo enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. Ecce quemadmodum ad hanc sententiam uenit apostolus, cuius ultimam particulam ponendam credidit Parme
Abbreviated transcription (Latin):
bebant sufferre illos qui nondum Sic
erant:ut sufferendo inuicem in dilectio¬
ne seruarent unitatem sp̃s inuinculo
pacis. & inuicem onera portantes sua.¬
usq ad mortem crucis humiliari digna¬
tus est: & tanquam medicꝰ egrotantes.
ita cum dilectione ꝑtulit peccantes. de
immolat᷑ est xp̃s: ut tante humilitatis
exemplo discerent expurgare uetꝰ fermen¬
tum: id est quiequid in eis suꝑbie de ue¬
teri homine remansisset. Itaq inquit diẽ
festum celebremus: nonutiq unum diẽ
s totam uitamñ in fermento ueti. neq in
fermento malicie & malignitatis. s in
arimis sinceritatis & ueritatis. Malicia
quippe est & maligiitas uelut de alie¬
no peceato głari: quasi tc̃ debeat de tusti.¬
cia sua quisq gaudere. cum alium iustũ
non ẽẽ conspererit. Sinceritas autem
& ueritas est. etiam si ꝓficit aliquis me¬
minisse qͥd fuerit: & multomagis mise¬
reri lapsoꝵ: quandoquidem ip̃se erectꝰ

Expanded text:
bebant sufferre illos qui nondum sic bebant sufferre illos qui nondum sic erant, ut sufferendo inuicem in dilectione seruarent unitatem spiritus in uinculo pacis et inuicem onera sua portantes usque ad mortem crucis humiliari dignatus est et tamquam medicus aegrotantes ita cum dilectione pertulit peccantes de qimmolatus est Christus, ut tantae humilitatis exemplo discerent expurgare uetus fermentum, id est quidquid in eis superbiae de uetere homine remansisset. itaque, inquit, diem festum celebremus, non utique unum diem sed totam uitam, non in fermento ueteri neque in fermento malitiae et malignitatis, sed in azymis sinceritatis et ueritatis. malitia quippe est et malignitas uelut de alieno peccato gloriari, quasi tunc debeat de iustitia sua quisque gaudere, cam alium iustum non esse conspexerit. sinceritas autem est et ueritas, etiam si proficit aliquis, meminisse quid fuerit et multo magis misereri lapsorum, quandoquidem ipse erectus
Abbreviated transcription (Latin):
bitis legẽ xͥ: hoc aliolocoait. Suffere¬
tes inuicem in dilectione: studentes serua¬
re unttatem sp̃s in uincło pacis. Nam &
in illo phariseo. modicum fermentum ẽe
uidebat᷑: quia peccatorem non solum non
dolebat. s suꝑ eius peccata de suis meritis¬
se extollebat. S descendit ille confitens
peccata sua iustificatꝰ magis quam ille
phariseus iactans merita sua:qm̃ qui se
craltat humiliabit᷑: &e qui se humiliat ex¬
purgate uetus fermentum: ut sitis noua
consꝑsio sicut estis azimi. Quid est ut si¬
tis. & quid est siẽ estis. nisi quia erant ibi
tales.erant ibi ñ tales:quos ut tales eẽnt
exemplo talium commonebat: Tamen
omnes inuno tanquam eosdem admo¬
net:ne illi quia tales erant desꝑarent de
hisquia nondum tales erant:&e eos ad cõ¬
pagem sui corporis nonꝑtinere arbitra¬
rentur. Tanquam enim eosdem admo¬
net cum dicit: ut sitis sicut estis. Noue¬
rant enim & illi qui iam sic erant. & ad¬
monente apło magis magisq nosse de¬

Expanded text:
bitis legem Christi, hoc alio loco ait: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. nam et in illo Pharisaeo modicum fermenti esse uidebatur, quia peccatorem non solum non dolebat, sed super eius peccata de suis se meritis extollebat. sed descendit ille confitens peccata sua iustificatus magis quam ille Pharisaeus iactans merita sua, quoniam qui se exaltat humiliabitur et qui se humiliat expurgate uetus fermentum, ut sitis noua consparsio sicut estis azymi. quid est ut sitis et quid est \'sicut estis\', nisi quia erant ibi tales, erant ibi non tales, quos ut tales essent exemplo talium commonebat? tamen omnes in uno tamquam eosdem ammonet, ne illi qui tales erant desperarent de his qui nondum tales erant et eos ad compagem corporis sui non pertinere arbitrarentur; tamquam enim eosdem ammonet, cum dicit: ut sitis sicut estis.\' nouerant enim et illi qui iam sic erant et ammonente apostolo magis magisque nosse de
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ unitate. s etiam collegii consor¬
tioiungerent᷑: quamuis ab eis. uita. mo¬
rib ꝓposito corde discreparet. Dicant
gͦ isti meliorem nunc ẽẽ eccłiam suam:
ipsa unitate cypͥanus.Credant eis qui
uolunt: & adũsus ea mala que de mo¬
rib eorum in facie simulantium fue.¬
rint. ocłos claudant. Ego eos adilla ip¬
sa pͥora utitatis tempora reuocabo: &
ab eis queram.utrum qnͣdoille uir tan¬
tus ep̃s cartaginensis eccłiȩ cyprianus.
de tam malo collegio testimonio lib̾e
uocis. usq ad ea scripta que posteris¬
etiam ꝓderent᷑ ingemuit: erat eccłia
nominatur. aut fornicator. aut auarus.
aut idolis seruiens. aut maledieus. aut rapax.
aut ebriosus. cum eiꝰmodi nec cibum simul

Expanded text:
ecclesiae unitate sed etiam collegii consorecclesiae unitate sed etiam collegii consortio iungerentur, quamuis ab eis uita moribus corde proposito discreparet. dicant ergo isti meliorem nunc esse ecclesiam suamipsa unitate Cyprianus. credant eis qui uolunt et aduersus ea mala, quae de moribus eorum faciem dissimulantium feriunt, oculos claudant; ego eos ad illa ipsa priora unitatis tempora reuocabo et ab eis quaeram, utrum, quando ille uir tantus episcopus Carthaginiensis ecclesiae Cyprianus de tam malo collegio testimonio liberae uocis usqetiam proderentur, ingemuit, erat Ecclesinominatur aut fornicatur, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec c
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsum optatum qui uniuers e affricȩ
notissimus fuit. quem tam diu ꝑtuler̃t.
quamdiu timuerunt. fortasse defend̾e
conabunt᷑. Dicant gͦ si possunt. meliorẽ
se atq purgatiorem hab̾e nẽ eccłiam. ꝗͣ.
erat ipsa unitas beatissum cypͥani tempo¬
ribus: qui collegas suos a quib tamen
nulla corporali disiunctione separatioẽ
est.nullum eoꝵ nominatim appellans.
s prudent̃ ac sobrie saluberrimȩ morda¬
citatis inferens medicinam. his uerbis
grauit̃ arguit: qͥa esurientib in ȩccles ia
fratrib hab̾e argentum largit̃ uellent:
fundos insidiosis fraudib raperent: usu¬
ris multiplicantib fenꝰ augerent. Et ut
aꝑtissime ostenderet de his se dicere. cũ
quib inuniꝰ eccłie communione uiuebat:
consequent̃ annexuit. quid non ꝑpeti
tales ꝓ peccatis hinmodi mererenur:
Non enim ait mererent᷑. s mereremun.
quod nullomodo dixisset. cum talisuti¬
q ipse non eẽt. nisimanifestare uellet
eoꝵ facta se gemere. qui ei non solum in¬

Expanded text:
 ipsum Optatum, qui universae Africae notissimus fuit, quem tamdiu pertulerunt, quamdiu timuerunt, forconabuntur. dicant ergo, si possunt, meliorem se atque purgatiorem habere nunc ecclesiam quam erat ipsa unitas beatissimi Cypriani temporibus, qui collegas suos, a quibus tamen nulla corporali disiunctione separatus est, nullum eorum nominatim appellans, sed prudenter ac sobrie saluberrimae mordacitatis inferens medicinam, his uerbis grauiter arguit, quod esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent. et ut apertissime ostenderet de his se dicere, cum quibus in unius ecclesiae communione uiuebat, consequenter adnexuit: quid non perpeti tales pro peccatis huiusmodi mereremur? non enim ait \'mererentur sed \'mereremur\', quod nullo modo dixisset, cum talis utique ipse non esset, nisi manifestare uellet eorum facta se gemere, qui ei non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. & non egerunt penitentiam
suꝑ immundicia & luxuria & fornica¬
tione quam gesserunt: ꝑ luctum suũ
potiꝰ eos diumo flagello cohercendos
minans quam ꝑillam correctionem.
ut cȩt̾ ab eoꝵs coniunctione contine¬
ant. Consequent̃ enim dicit. Ecce t̾̃cio
hoc ueniam aduos:ut in ore duoꝵs
uel trium testium stet omne ũbum.
Predixi &e p̃dico. sicut p̃sens scdo. & nẽ

Expanded text:
nt paenitentiam super immunditia et luxuria et fornicatione quam gesserunt. per luctum suum potius eos diuino flagello cohercendos minatur quam per illam correptionem, ut ceteri se ab eorum coniunctione contineant. consequenter enim dicit: ecce tertio hoc ueniam ad uos. in ore duum uel trium testium stabit omne uerbum. praedixi et praedico, sicut praesens secundo et
Abbreviated transcription (Latin):
spemsuam ponit in homine. non intel¬
ligimus hoc loco pͥneipem poptili & rec¬
torem ciuitatis epm̃ significari: ñ ideo
quia non possimꝰ innumerabiles scõs¬
ep̃os in catholica fide intueri.s ne cuiꝰ¬
quam ut dixi spes hominis collocetur
re ciuitate ubi non sit bonus ep̃s. arbitret᷑
impune se malum fieri usurpans ad de¬
se bonum ideo ẽẽ non posse. quia scđm
pͥncipem popłi. sic & ministͥ erus: & qͣlis

Expanded text:
spem suam ponit in homine, non intelspem suam ponit in homine, non intellegimus hoc loco principem populi et rectorem ciuitatis episcopum significari; non ideo, quia non possumus innumerabiles sanctos in catholica episcopos intueri, sed ne cuiusquam ut dixi spes hominis in homine cre ciuitate, ubi non sit bonus episcopus, arbitretur impune se malum fieri, usurpans ad deideo se bonum esse non posse, quia secundum principem populi sic et ministri eius,