comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mos episcopoł necũ pb̃tos seu diaconã
&e fubdiacones & p̃cipue monachos licet
ñ łuit cdĩci. mnmnitatem ip̃o nire omnnsha¬
be tatele. uł cestaũitarie sine legitime. sine da¬
tiie. ⁊ non solum tutele eol ẽẽ exꝑtes. s etiam
cure non solitm pupilloram & adultorum
sancim᷑: qui ad sacroscãs eccłias. tił monastĩa
ꝑmanent ñ deuagantes. neq circa mimi
ommpotentis inhereant mimstis. ⁊ hoc
ñ sotum intiet̃i roma. tił inhac regia enti¬
tate ẜ momin terra. ubicumq xp̃ianoꝵ¬

Expanded text:
mos episcopos nec non presbyteros seu diaconos et subdiaconos et praecipue monachos, licet non sint clerici, immunitatem ipso iure omnes habere tutelae sive testamentariae sive legitimae sive dativae: et non solum tutelae esse eos expertes, sed etiam curae, non solum pupillorum et adultorum,sancimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divinomnipotentis inhaereant ministeriis. 2 Et hoc non solum in vetere Roma vel in hac regia civitate, sed in omni terra, ubicumque chri
Abbreviated transcription (Latin):
militant: abbates ꝑ monastĩa eẽ ñ ꝑmitti¬
intił s aut admissa cłicatus militia mona¬
chiciꝰ ñ ꝓmotieant᷑ ordinib. aut si mab¬
bati loco ꝑmane decreui̾nt: cłicattis nul¬
latentis ꝑmittant᷑ habere militiã. Satis

Expanded text:
militant, abbates per monasteria esse non permittas, sed aut omissa clericatus militia, monachicis provehantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesima summa obsertuatio¬
ne ẽ obseruanda. ut ietitntũ m ea
p̃deũ dies dñicos qui de abstinentia sub¬
tradisiuit insi quẽ infurnteas impedi¬
erit nullateñ soluat᷑ qi ip̃i dies decime

Expanded text:
uadragesima summa observatione est observanda, ut jejunium in ea praeter dies Dominicos qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis. & si dunissa fũt mane
nimptam. Qieqͥd uiris p̃ciptt᷑. hoc
conseq̃nt᷑ redunoat ad feminal. Neꝙ
adultera uxor dimittenda ÷ & uin
nis. eque ñ licet uirił. & eadẽ senuitꝰ
paui conditione censet᷑. Item ex con
keceptum dm̃ ÷. ut excepta cau
ms supͣdicti. uxorem fuiam quacũq
ille seꝑare difposuit: tanconi abeccłi¬

Expanded text:
si dimissa fuerit, manere innuptam. Quicquid viris jubetur, hoc consequenter redundat in foeminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et nis aeque non licet viris, et eadem servitus pari conditione censetur. C. XXI. ceptum Domini est, ut excepta causinis supradicti uxorem suam quacunque ille separare disposuit, tamdiu ab ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Uicitmq sub hoc negletu res diumal
eccłiasticis reb aut neglectum laboris exi¬
buit aut ininorationem uł ꝑditionem
induxit qͥcqͥd in reb eccłie mintnt illire¬
stituiet ex euiꝰ reb atq suffragiis fuoł con¬
uictus siũt ampłiasse labores. Qd si aliqͥd

Expanded text:
uicunque sub hoc neglectu res divinas ecclesiasticis rebus aut neglectum laboris exhibuit, aut minorationem, vel perditionem induxit, quidquid in rebus ecclesiae minuit illi restituat, ex cujus rebus atque suffragiis suos convictus fuerit amp
Abbreviated transcription (Latin):
ecclĩasticaꝵ. rerum cura cominissa est
qlecumq amministrationis sue tempore
habuerint ad ecclie nom̃ cui p̃sunt carta¬
atim confice̾ instrum̃ta ꝓcurent. Non enĩ
tustum ÷ ut eccłia que fuscepit extraneum
efficiat in alieno dtuitem &: in łto deci¬
neat frauidatorem. hii uͦ qui stianũ rertĩ
noscunt᷑ hab̃e compeitotum ex omni re
qͣm post ordinationis sue diem uisi st̃ con¬
quisssse siue nulla. siue aliqͣ sint instrum̃¬
ta confecta. compensatione eam sui turis
qͣm eccłiasticautm rerum habita. si se utͥcil¬
rectm. eccłie reb detͥmentum intulĩt uł
si occasione uert̃ eccł̃iasticaꝵ in reb ꝓpuiił de¬

Expanded text:
ecclesiasticorum rerum cura commissa est, quaecunque administrationis suae tempore habuerint, ad ecclesiae nomen, cui praesunt, chartarum conficere instrumenta procurent, non enim convenit, ut ecclesia quem suscepit extraneum efficiat in alieno divitem, et in suo retineat fraudatorem. § 1. Hi vero, qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re, quam post ordinationis suae diem visi sunt acquisisse, sive nulla sive aliqua sint instrumenta confecta, compensatione tam juris sui quam ecclesiasticorum rerum habita, si se utriusrerum ecclesiae rebus detrimentum intulerit, vel si occasione rerum ecclesiasticarum in rebus propriis de
Abbreviated transcription (Latin):
ontifices quib in summo sacerdotio
cum eccłia. aut sequestratim dimitat᷑ aut
donat᷑ qr hoc ille quidonat ꝓ redemptio¬
ne antme sue ñ ꝓ cõmodo sacerdotis ꝓbat̃
offerre. ñ qiͣ suũ ꝓpͥum. s qͣi dimissum eccłi
inteu facultates eccłie computabunt. qr
tcisturm: ut sicut sacerdos habet qd̃ ecclie
dimissum:. ita & eccłia habeat qđ relinqͥt᷑
sacerdoti. Sane quicquid ꝑfidi cõmissimmi
sacerdoti aut eccłie fortasse dunitat᷑ cuicũꝙ
ãs ecclĩa computare aut retin̾e ñ poterit.

Expanded text:
o, quibus in summo sacerdotio cum ecclesia, etc., aut sequestratim dimittitur aut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis probatur offerre, non quasi suum proprium, sed quasi dimissum ecclesiae inter facultates ecclesiae computabunt; quia justum est, ut sicut sacerdos habet quod ecclesiae dimissum est, ita et ecclesia habeat quod relinquitur sacerdoti sane quidquid per fideicommissum aut sacerdoti, aut ecclesiae fortasse dimittitur cuicunque as ecclesia computare aut retinere non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
po laurentio stia nobis relatione clertus in no¬
tuit melectione se filii nr᷑i constantii diaconi
sui unanit̾ consensisse. S qm eadem ñ fuit
stibscͥpta relatio. nequid qd̃ ad cautelam ꝑti¬
net omiitamꝰ. idctrco huiꝰ p̃cepti auctoritate
suffultum gentiam te ꝓficisci necesse÷. Et qi
illic multi mediolanenstum coacti barbarica
tet conuocatis eis in cominune ꝑscitutaui. Et
si nulla eos drũsitas ab electione. dist̾ituao siqͥ
luntatel atq consenstim ꝑdurare cognoscis. tẽ
etm aꝓpͥs episcopis sic̃ mos antiqͥtatis exigit.
concessa aliis tura ñ mintiat.tem nicho¬

Expanded text:
po, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam pertinet omittamus, idcirco hujus praecepti auctoritate suffultum, Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Mediolanensium coacti Langobardotet, convocatis eis in commune, perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate distermiluntates atque consensum perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit, concessa aliis sua jura non minuat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuit inftrrmoꝵ. iõ tenere nos &e omines
fidelel oporet eumi qui sedm doctianam est
lidelem sermouem nit potens sit consolarum
doctrina sancta. & contradicentes redargue¬
re. e recte utuentes atq rectam fidem tenen¬
sum. Nlicħ ⁊ enim imp̃tidentiꝰ arrogantiaru¬
sticorum qui garrulitatem auctoritatem
putant. & ꝑati ad lites. in fubiectos tumide
inconant. Quod exarrogantia suꝑbie ꝓ¬

Expanded text:
infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte viventes atque rectam fidem tenensum. Nihil est enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumidi intonant, quod ex arrogantia et superbia p
Abbreviated transcription (Latin):
nunctionib mch prorẽ ueme re¬
seituannis. insi cum adulttum seꝑatione.
sanatũnt Incestuosos uͦ nt illo contugii no
funestum ÷. hos ẽẽ censemꝰ. Si quis relictã
fitił. que pene puiꝰ soror extiterat cauna¬
li contunctione pollu̾to si quis fr̃ gmanã
uixorem acceꝑit. siqus noũcam dux̃ĩt si
quis consobiine sobuineq se sociaũto si
quis reticte tił filie auunclĩ misceat᷑ aut
patruifilie. uł pͥitignesue. aut qui ex ꝓpͥa
consangtatnitate aligͣm. aut qͣm consan¬
guine᷑ htũt concubitu pollit̾it. aut uxo¬
hac institutione incestolẽe ñ dubitamꝰ
&e inter cathecuminos usq ad legitimã
satisfactionẽ man̾ẽ & orare p̃cipimꝰ. qd¬

Expanded text:
unctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestus vero nec ullo coniugii nomfunestum est, hos esse censuimus, si quis relictam fratris, quae paene prius soror extiterat, carnali coniuuxorem acceperit; si quis novercam duxerit; si quis consobrinae suae se sociaverit; si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patri filiae vel privignae suae, aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu, polluat, aut duxehac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
num respicientes necessitates. Inqtrib fi
quis ita grauit̃ urgeat᷑. ut dum ad huc
penitec de salite illiꝰ desꝑet᷑: oportet ei
ꝑ sacerdotalem sollicitudinem cominum¬
ilactictione imponenor a sacende tee
e his uͦ qui ꝓ ciminib peminde¬
tentiã gerunt.&. ad cingłm militie re¬
uertunt᷑. constat eos contra sacras regulas
ag̃e. Uertum qr cͥmina equalia ñ sunt. ꝑhi¬
besq alios horum ꝓpt̾ nmiã ebitudinem
indesꝑationem cecidisse. alios ob hoc ad pa¬
ganos fugisse: tibi hoc cõmittimꝰ discernen¬
dum. Ninurũ qui loca. & tempꝰ regionis
illiꝰ modũq culpe. nec ñ & penitentiã &
gemitꝰ hominum ad confessionem nemen¬
tium p̃sens positus inspicere uales. Item¬
peccatorum lapsus incurrunt. & or̃one¬
ac confessione ac penitentia maloꝵ fuoꝵ
ꝑ factam confessionem demonstrant ꝓ qͣ¬
litate peccati penitentie tempus attinĩbu
munionem funt applicandr. Item excã

Expanded text:
num respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communiin Actie his vero qui pro criminibus poenitentiam egerunt, et ad cingulum militiae convertuntur, constat eos contra sacras regulas agere; verum quia crimina non aequalia sunt, porhibes quoque alios horum propter nimiam hebetudinem in desperationem cecidisse, alios ob hoc ad paganos fugisse: tibi hoc committimus decernendum, nimirum qui loca et tempora regionis illius, et modum culpae, nec non et poenitentiam et gemitus hominum ad confessionem venientium ppeccatorum lapsus incurrunt, et oratione, confessione ac poenitentia malorum suorum perfectam conversionem demonstrant pro qualitate peccati poenitentiae tempus attribuendmunionem sunt applicandi. C.
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinanum studiis pondus pententie
subleuandum. si forte migrauĩt. ne obliga-¬
ti. & cominunione. & consortio uenie fiant
aliem. A quo ꝑiculo si diuinitꝰ ereptus cõ¬
ualuerit. penitentie modum a sacerdote
sibi impositum diligent̾ obseruet. & iõ
scd̃m auctoritatem canonicam. ne illis ia-¬
nua pietatis clausa uideat᷑ or̃onib & con¬
solationib eccłasticis sacra unctione olei
muncti scd̾m statuta scõꝵ patrum com¬
trio temꝑa penitentiȩ decernenda funt

Expanded text:
iis pondus poenitentiae sublevandum, et si forte migraverint, ne obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a sarcerdote sibi impositum diligenter observet, et ideo secundum auctoritatem canonicam, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra unctione olei inuncti, secundum statuta sanctorum Patrum comtrio tempora poenitentiae decernenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq sane cuptoitate parentum
cum ad huc paruuli eẽnt eclĩas uł
eccliaritm parites ꝑ peccunias ad epti funt.
postqͣm eas omnino dimiserint. si canomi¬
ibidem eos ẽẽ concediuiꝰ. neq ꝓ hoc facto a
sacris ordinib illos remotiemꝰ si alias dig
eas emert̃ si in aliis eccliis canonice uitĩe¬
alias forte tranfferri ñ poterant & in eił
canonice tutĩe ꝓmisetint: intuorib ordi¬
nib contenti: ad sacros ordines ñ accedant.
dinati sc̃ cũ ea que ẽmerunt otinisertut.
& tuitã canonicam egĩnt insiuł graoibꝰ ꝑ¬
ntitant᷑ młi forte ei̾modi eccłiasit ut ibi
pͥmũ locũ debeant obtin̾e. P rimũ enĩ tib

Expanded text:
uicumque sane cupiditate parentum, cum adhuc parvuli essent, aecclesias vel aecclesiarum partes per pecunias adepti sunt, postquam eos omnino dimiserint, si canoniibidem eos ministrare concedimus, neque pro hoc facto a sacris ordinibus removemus, si alias digneas emeralias fortassis transferri non potuerint, et in eis canonice vivere promiserint, minoribus ordinibus contenti ad sacros ordines dinati sunt, cum ea, quae emerant, dimiserint et vitam canonicam egerint, in suis gradibus permittantur, nisi forte eiusmodi aecclesia sit, ut ibi primum locum debeant optinere. Primum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
parte tiementes etiã ꝓpofiti ꝓ bono pacis
correcto scifmatis erioe sasceptist̃. &e. situ¬
fum : opusẽẽ tit eadem officia gererent que
agebant. ñ sunt tam̃ rurfus ordinati. s sic̃
baptismus ieiᷤ. ita  ordinatio remansit in¬
tegra. quia inp̃cisione fuerat uitium: quod
unitare pacis: correctum. ñ inlacramentis
que ubicũq sunt. tp̃a sunt & cum ip̃i expe¬
dire utoet᷑ eccłie ut p̃positi eorum uenientes
ad catholicam societatem. honores suol ibi ñ
amuitistrent: ñ eił tam̃ tp̃a ordinationis
sacram̃ta detrahunt᷑ s manent suꝑ eos. Iõ¬

Expanded text:
ientes etiam praepositi pro bono pacis, correcto schismatis errore, suscepti sunt, etsi visum est opus esse, ut eadem officia gererent, quae gerebant, non sunt rursus ordinandi, sed sicut baptismus in eis, ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat vitium quod unitate pacis est correctum, non in sacramentis quae ubicumque sunt ipsa sunt. et cum hoc expedire iudicatur ecclesiae, ut praepositi eorum uenientes in catholicam societatem honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. ide
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Qui recedit ab eccłia: nec baptisiua nec
ius dandi aminittit.
uod ꝗtudam dicunt baptisma qd̃ ac¬
tus tam̃ dandi qd accepit amittit. mults
modis apparet frustra & inanit̃ dici. pͥmo
qr ntlla ostendit᷑ causa eitr & ille quui &¬
ilid̃ baptisma amitt̾e ñ pot̾: tusdandi a¬
quadã consecratione utrtiq hõi dat᷑ ilid̾ cũ¬

Expanded text:
VII. Qui recedit ab ecclesia, nec baptisma, nec jus dandi amittit. Quod quidam dicunt, baptisma, quod acjus tamen dandi quod accepit amittit, multis modis apparet frustra et inaniter dici. Primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui ipsum baptisma amittere non potest, jus dandi pquadam consecratione utrumque ho
Abbreviated transcription (Latin):
miliares. tit de domo ꝓdeuntes. S si tiobti testils
etut & muicem consenserint: inter se
parendel destificent᷑ & non in alios. Item

Expanded text:
miliares vel de domo prodeuntes. Sed si voluerint et invicem consenserint, inter se parentes testificentur et non in alios. Item
Abbreviated transcription (Latin):
artspices. aut incantatores. aut ario¬
los. aut certe augures. uł sortilegos.
uł qui ꝑfitent᷑ arcem magicam. aut
aliquõs eorum similia exercentes. con¬
sulisse fũit dep̃hensus: ab honore dig¬
nitatis sue suspensꝰ. monast̾i citrã susci¬
piat ibiq pententie ppecue deditul
sceluł ad muissum sa cͥlegii soluat. Item¬
ił. & scib nomine ficte religionis ꝑ eal
uas scõrum patrum sortes uocant ditu¬
nationił seĩam ꝓficent᷑ aut quaritncũq
scͥpturarum inspectione fut᷑a ꝓmittunt̃.
hoc quicũq cłicus aut laicꝰ decectꝰ fu̾it uł
consulere ut docẽ: ab eccłĩa habeat᷑ excra¬

Expanded text:
aruspices, aut incantatores, aut ariolos, aut certe augures vel sortilegos, vel qui profitentur artem magicam, aut aliquos eorum similia exercentes consuluisse fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae suspensus monasterii curam suscipiat, ibique poenitentiae perpetuae deditus scelus admissum sacrilegii solvat. is, et sub nomine fictae religionis per eas quas sanctorum Patrum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt; haec quicunque clericus aut laicus detectus fuerit vel consulere vel docere, ab Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
teant qui diuinationes expetunt:¬
tilium sub seguunt᷑ ut in domos suas¬
huiꝰmodi homineᷤᷤ nͦducunt. ex quirendi
aliquid arte magica. aut expiandi cauła:
sub regula qͥnquenini iaceant. scdm gradꝰ

Expanded text:
est: Qui divinationes expetunt,tilium subsequuntur, aut in domos suasmodi homines introducunt, exquirendi aliquid arte malefica, aut expiandi causa, sub regula quinquennii jaceant, secundum gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Abłq religioloꝵ ⁊roꝵ consilio canonter
maioris ecclie episcopum noueligant.
beuntibul sane episcopił qm̃ ultratres
ꝓhibent sanctiões. stb anathematis uincłi
ut̃dicinꝰ ne cauonici de sede episcopali ab
electione episcopoꝵ excludant religiosos
turos. s eorum̃ confilio honesta & ydonea ꝑ¬
sona inepiscopum eligat᷑. Qd si exclusis reli¬

Expanded text:
 religiosorum virorum consilio canonici majoris ecclesiae episcopum non eligant. Obeuntibus sane episcopis, quoniam ultra tres um prohibent sanctiones, sub anathematis vinculo interdicimus, ne canonici de sede episcopali ab electione episcoporum excludant religiosissimos viros, sed eorum consilio honesta et idonea persona in episcopum eligatur. Quod si exclusis eisdem reli
Abbreviated transcription (Latin):
considãndum ÷ a quib uł quo tempore
sacit ordines sint distribuendi. uł quibꝰ
b ordinent᷑ episcopi inniceno concitiõ¬
libus episcopi ordinentoR
Upiscopi ab omnib quisunt in ꝓuintia
sua debent ordinani. Si uero hoc dif¬

Expanded text:
considerandum est, a quibus vel quo tempore sacri ordines sunt tribuendi, vel quibus ibus ordinentur episcopi, in Nicaeno primolibus episcopi ordinentur. Episcopi ab omnibus, qui sunt in provincia sua, debent ordinari. Si vero hoc dif
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃r in hoc tuani ad hibent płimum oportet
sollicitiroinem. ut conuocato clero &. ppłõ
fidetis ppłi consensus ad hibendꝰ ẽ: qr docendꝰ
ota crutum. testimonia ppłoꝵ. hono¬
ratorum arbitͥum. electio cłicoꝵ. & in
orginationib sacerdotum constituant᷑ Et
infra. Peu pacem & quietem sacerdotes
qui futͣi sunt postulent᷑ teneat᷑ subscͥptio
clĩcoꝵ. honoratoꝵ testimontũ. ordinis contiẽ¬

Expanded text:
tamen in hoc tuam plurimum oportet adhiberi sollicitudinem, ut convocato clero, et populo, fidelis populi consensus adhidendus est, quia docendus ota civium, testimonia populorum, honoratorum arbitrium, electio clericorum in ordinationibus sacerdotum constituantur. Et infra: Per pacem et quietem sacerdotes, qui futuri sunt, postulentur. Teneatur subscriptio clericorum, honoratorum testimonium, ordinis conven
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ exaltabo scd̃m meum posse. nungͣm ui¬
tam aue membra neq tp̃m honorem qtiẽ
habes. mea uoluntate aut consilio. aut meo
consensu. aut mea exhortatione ꝑdes & in
roma nullum placititm aut ordinationẽ
faciam de omnib que ad te auit ad roma¬
nos ꝑtinent sine tuo confilio. & qtticqtrid
de terra scĩ petui ad nr̃am potestatem tiene¬
rit: tibi reddam. Cuicumq regnum italicũ
cõmisero. ttirare faciam iłlum ut ad tutori
tui sit ad defendendam t̾rami sancti petra

Expanded text:
ipsius, exaltabo secundum meum posse; et nunquam vitam aut membra neque ipsum honorem, quem habes, mea voluntate aut consensu aut meo consilio aut mea exhortatione perdes; et in Roma nullum placitum aut ordinationem faciam de omnibus, quę ad te aut ad Romanos pertinent, sine tuo consilio; et quicquid de terra sancti Petri ad nostram potestatem venerit, tibi reddam. Cuicunque autem regnum Italicum commisero, iurare faciam illum, ut adiutor tui sit ad defendendam terram sancti Petri
Abbreviated transcription (Latin):
orum ep̃oꝵ referendal usus & constitutio
lus hereticoꝵ uł scismaticoꝵ auderet con¬
tratre. & ut ip̃i pͥncipes tanqͣm deuotissimi
filii in etim consentirent quẽ sibi in patrem
eligi uiderent & ei in omnib susfragatores
existerent. sic̃ ualentimantis beato ambro¬

Expanded text:
orum referendas usus et constitutio lus haereticorum vel schismaticorum auderet contraire, et ut ipsi principes tanquam devotissimi filii in eum consentirent, quem sibi in patrem eligi viderent, ut ei in omnibus suffragatores exsisterent, sicut Valentinianus B. Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ Quib exemplis & p̃missil auctoritatib
liguido cosligit᷑ laicos ñ excluo endoi abele¬
ctione neqi pͥncipes ẽẽ reici ertoos ab ordina¬
tione eccłiartum. S quod ppłs aut pͥncepłtui¬
bet᷑ electiom int̾eẽ. ñ p̃cipit᷑ adtiocari ad electi¬
onem faciendam. si ad consensum electioni ad¬
hibendum. Sacerdottim enĩ :electio: & fideł

Expanded text:
is auctoritatibus liquido colligitur, laicos non esse excludendos ab electione, neque principes rejiciendos ab ordinatione ecclesiarum. Sed quod populus jubetur electioni interesse, non praecipitur advocari ad electionem faciendam, sed ad consensum electioni adhibendum. Sacerdotum enim ut in fine
Abbreviated transcription (Latin):
ectis sagacitatis ur̃e apicib que defcũ¬
cto eccłie reatine antistite. clertum cum plebe
eiꝰdem et᷑oem elegisse sͥ futuitũ autistitem.
nobisꝙ consecranoum ur̃o stadio directitm
ẽẽ ne ip̃a eccłia diti sine ꝓpͥo constet pastore. fa¬
tebant᷑ nol de obitu pͥoris dolentes nc̃ ip̃m
electum tinaminirate & canouica t̃p̃iꝰ eccłis
electione tit maudastil tam eitissime ordĩnare
quocumq mͦ ꝑciꝑet. S scientes eccł̃iam dei
sine ꝓpͥo diu pastore ñ posse consistere. gr̃e ur̃e¬
mandamꝰ qm alit̾ nos agere ñ debuimꝰ ut
fuetudo dictat ꝑcepta licentia. &. nobis quẽ¬
admoditm scire uos credimꝰ imꝑatoria dire¬
cta epła: tunc uoluntati ur̃e dehoc parebimꝰ.
euñdemꝙ electum deo aduitiante consecra

Expanded text:
ectis sagacitatis vestrae apicibus, qui defuncto Ecclesiae Reatinae antistite, clerum et plebem ejusdem Ecclesiae elegisse sibi futurum antistitem, nobisque consecrandum vestro studio directum esse ne ipsa Ecclesia diu sine proprio constet pastore, fatebantur, nos de obitu prioris dolentes, nunc ipsum electum unanimitate, et canonica ipsius Ecclesiae electione, ut mandasti tam citissime ordinare quocunque modo perciperet. Sed scientes Ecclesiam Dei sine proprio diu pastore non debere consistere, glormandamus, quoniam aliter nos agere non debuimus, ut suetudo dictat, praecepta licentia, et nobis, quemadmodum vos scire credimus, imperatoria directa epistola tunc voluntati vestrae de hoc parebimus, eumdemque electum, Domino adjuvante, consecrab
Abbreviated transcription (Latin):
Go lodouicus imꝑator romanul augꝰ¬
tus statuo & concedo ꝑ hoc pactum con¬
mo pontiłici &. successorib eiꝰ imꝑpecittim
fic̃ a p̃decessorib uins usq nc̃ in pocestate¬
itra &e ditione tenuistil. & disposiustil cuti¬
nis acꝙ uiculis omntib & t̾ritoriis eiꝰ monta¬
ns atꝙ maritimis littorib. portib. seu cun¬
ctis ciuitatib. castellis. oppioił. acunislis nitulcie

Expanded text:
Ego Ludovicus Imperator Romanus Augustus statuo et concedo per hoc pactum conmo pontifici, et successoribus eius in perpetuum, sicut a predecessoribus nostris usque nunc in vestet ditione tenuistis et disposuistis, Romanis atque viculis omnibus, et territoriis ejus montanis, et maritimis litoribus, et portubus, seu cunctis civitatibus, castellis, oppidis, ac villis in Tusciae
Abbreviated transcription (Latin):
¶d droisti adhus qͥs a pat᷑ ñł mat̃ fili¬
un. liliamue intra septa monasfi imbutoe
rint annol egredi &e mmatiomo. opollare
hoc omntno deuitamꝰ qi nefał.. ut obilaat
a parentib deo filub uoliptatis frenares axen¬

Expanded text:
didisti adhuc, quodsi pater vel mater filium filiamque intra septa monasterii in inrint annos, egredi et matrimonio copulare. Hoc omnino devitamus, quia nefas est, ut oblatis a parentibus Deo filiis voluptatis frena laxen
Abbreviated transcription (Latin):
ra nouimꝰ ẽẽ seuuatum. a uobil quoꝙ
uolumꝰ custodiri. ut ñ passim dieb omnib
sacendotalis ac leuitica ordiatĩo celebret᷑ s
Inquib his qui consecrandi sunt ieutuis
&e aietunantib sacra bũdictio conferat᷑.
qd̃ eiꝰdem obseutantie erte si mane ip̃o
oinatio celebret᷑. a quo temꝑe p̃cedentĩ

Expanded text:
ra novimus esse servatum, a vobis quoque volumus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed in quibus his, qui consecrandi sunt, jejunis et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiae erit, si mane ipso abbati, celeb
Abbreviated transcription (Latin):
ntnicet᷑ tił tudicet᷑ qͣm tp̃i ꝑse eligant᷑.
&&. regłarit̃ uocato ad se suoꝵ pͥmo contien¬
tu epiłcoporum ꝑ quol eiꝰ causa iuste audiat᷑.
& rõnabilit̾ discernat᷑ fmis uͦ eiꝰ cause ad se¬
dem apłicam deferat᷑ ut ibidem t̾minet᷑.¬

Expanded text:
 per se eligantur, et regulariter vocatus ad suorum primo conventum episcoporum, per eos ejus causa juste audiatur et rationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferatur, ut ibidem terminet
Abbreviated transcription (Latin):
quod peceatis nr̃is exigentib per¬
plinum factum ẽ a norinamns. & acla¬
itis. & abͥuingaris. & a malis xp̃ianis.
seu aliqͦ qualicumq mͦ eccłie fũit inceu¬
se ce combtiste. in capellis. cũ tabula ꝯlecra¬
ta missas it̃m celebram ꝑmittimꝰ. donec
sitis si eccłia destũt subotrio. seu tuten¬
toriis toem si tabula altanis consecrata
cet̾aq sacra mmistĩa ad id officitm ꝑtinen¬
tia ibi affit̃nt. missaꝵ sollempina celebͣ¬
ctione ñ consecrent᷑ Ad celebranda
autẽ dtiuina officia ordinem quem me¬
tͦpolitam tenent comꝑuntiales eors
obseruiare debents Crismatis undi

Expanded text:
eccatis nostris exigentibus perplurimum est factum a Normanis, et Sclavis, ab Ungaris, et a malis Christianis, seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrari permittimus, donec sitis, si ecclesia defuerit, sub dio, seu in tentoriis, si tabula altaris consecrata ceteraque sacra ministeria ad id officium pertinentia ibi affuerint, missarum solennia celebrctione non consecrentur. Ad celebranda autem divina officia ordinem quem metropolitani tenent, comprovinciales eorum observare debebunt. CAP. XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
on oportet clĩcos ignaros & p̃sump¬
tores suꝑ monum̃ta in campum
mysfĩa portare. aut distrabuere sacram̃¬
ta. s aut meccłia. aut inbasilica. ubi
mr̃i reliquie sunt deposite. ubi ꝓue
funictis oblationes offerrisolent. Nec¬

Expanded text:
on oportet clericos ignaros praesumptores super monumenta in campum mysteria portare, aut distribuere sacramenta, sed aut in ecclesia, aut in basilica ubi martyrum reliquiae sunt positae, ibi pro defunctis oblationem offerri. Se
Abbreviated transcription (Latin):
la loca freq̃ntent ut qui recte saꝑtunt
nulla memoria mr̃m ꝓbabilit̃ accipi¬
siuit. aut ubi origo alicuiꝰ habitatiõil
uł possessioms. uł passionis fid elissima
origine tradit᷑ lamque ꝑsominia &e ꝑ
manes qi reuelationes quoꝵlibet ho¬
munĩ ubicũq constituunt᷑ altaria õlo

Expanded text:
la loca frequentent, ut qui recte sapiunt, nulla memoria martyrum probabiliter acceptsunt, aut origo alicujus habitationis, vel possessionis, vel passionis fidelissima origine traditur: nam quae per somnia, et per manes, quasi revelationes quorumlibet hominum, ubicunque constituuntur altaria, o
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o talis ꝓlibet᷑ fuccedere. Tuansiatus enĩ
ab una ctuttate ad alt̾am. desinit ẽe ep̃s illiꝰ
ciuitatis a qua transfert᷑. atq iõ qui huic
suocedit ñ uiuenti s defuncto quodãmo¬
do ep̃o ꝓbat᷑ substitui. ¶ Sed inter eum
qui hostilitatis necessitate. & eum qui udi¬
litatis catisa tranffert᷑ hoc inter ẽ. qd̾ ille
qui metu hostilitatis ad aliam transit si
pͥorem contig̾it aliqñ ab hostib lib̃am fi¬
eri ad eam illutm redire oportet Uñ. gg. ppͣ.¬

Expanded text:
po talis probetur succedere. Translatus enim ab una civitate ad aliam desinit esse episcopus illius civitatis, a qua transfertur, atque ideo qui huic succedit non vivente, sed defuncto quodammodo episcopo probatur substitui. Sed inter eum, qui hostilitatis necessitate, et eum, qui utilitatis causa transfertur, hoc interest, quod ille, qui metu hostilitatis ad aliam transit, si priorem contigerit aliquando ab hostibus liberam fieri, ad eandem illum redire oportet Unde G
Abbreviated transcription (Latin):
fym qui contra iusticie regulam in
archidiaconatum alteraꝰ se puebi
consenst ab eiufoem archidiaconatus hor¬
re deponimꝰ. qui si tilt̾ius in loco eodem mi¬
instrare p̃sitmpserit. se participatione sacre¬

Expanded text:
m qui contra justitiae regulam in archidiaconatum alterius se provehi consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponimus. Qui si ulterius in loco eodem ministrare praesumpserit, se participatione
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ seuitum feci̾t nec uxorem dunitiere
nec illa obiuncłm ꝯuigii inseruititrem
& post filiorum ꝓcreationem occasione di¬
uortii curꝰdam seaitum se fecit. U tum neces¬
saitio mulierem tenere debeat. & fitenu¬
erit. utrum illa qͦ scd̃m scłarem legem

Expanded text:
cujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servitutem et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenuerit, utrum illa quoque secundum saecularem
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ emendandum. Nlon ostendit contu¬
gtum ñ eẽ inter infideles. Nullo enĩ dm̃
p̃cepto gentiles ꝓbibent᷑ coniungi gen¬
tilib. slec gͦ eorum contugiũ extra .i. extra¬
dei deccetm sit. Illi itaq iubent᷑ seꝑari¬

Expanded text:
citur, est emendandum, non ostendit conjugium non esse inter infideles. Nullo enim Domini praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaque auc
Abbreviated transcription (Latin):
ictum: nobił qd̾ quidam legrtima scu¬
uortim matͥmonia potestatiua qua¬
dam p̃sumptione dirimant: non atten¬
non separet. Uñ nobił ilum. ut contugra
beant s nimno contugio ꝑmanentel. dñis¬
sitis seauiant. & hoc inillis obseruandũ
ẽ. ubi legalis contunctio fuit ꝑ uoluntatẽ
tia impe¬
dituł: fili
madesus¬
cepit dũ
crederet
se alienũ
suscipere.
Uxor ei dum callide uelletsuscipere
ꝓpittum: suscepit aliemni. quem iur ad¬
optanit dͥ infilium. Ex ixoresͥ filia uascit᷑.
qmͣ filio suo ad optiuo. sp̃uali uxorił dũ
ut̃q eẽt incimabulis tradtotẽ Post tra¬
enitum uxor morit᷑ & compat᷑ etꝰ lleli¬
ctam compatͥs uxoris sue uir clam sibi
despondit. aliqntulum temꝑil defluxit
de suscepte. Scd̃o: an sponsalia contra¬
hant᷑ inter infantes. ¶ encio: ansp̃tia¬
les tił ad optuti filii nat᷑atib coptilam ua¬
leant. ¶arto: antixorem compatͥs uxo

Expanded text:
ictum est nobis quod quidam legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non attennon separet. Unde nobis visum est ut conjugia beant, sed in uno conjugio permanentes dominis serviant suis. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis conjunctio fuit, et per voluntia impeditus filium mate suscepit, dum crederet se alienum suscipere; uxor autem ejus, dum callide vellet suscipere oprium, suscepit alienum, quem vir adoptavit sibi in filium, et ex uxore sibi filia nascitur, quam filio suo adoptivo, spirituali uxoris, dum uterque esset in cunabulis, tradidit. Post triennium uxor moritur, et compater ejus relictam compatris uxoris suae vir clam sibi desponsavit; aliquantulum temporis effluxit, te suscepit? Secundo, an sponsalia contrahantur inter infantes? Tertio, an spirituales vel adoptivi filii naturalibus copulari val
Abbreviated transcription (Latin):
eiuitatum ab hac apłica sede uolentib
seire inrum turi ac mulieres redirent ad
ꝓpͥum thorum. Beate memorie scĩ patres
cerdotum consensu in apłoꝵ pͥncipisꝰ ec¬
cłia ꝑhibenteᷤᷤ talia scͥpsenunt & confir¬
mauerunt: ut millomͦ se in contugio reci

Expanded text:
copis ab hac Apostolica Sede volentibus scire utrum viri ac mulieres redirent ad proprium thorum, beatae memoriae sancti patres plurimorum consensu in Apostolorum principis Ecclesia praesidentes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio rec
Abbreviated transcription (Latin):
onis: qñ putat᷑ ẽẽ libeu. qui ẽ seratul. Er¬
ror qualitatis: qn putat᷑ ẽẽ malus. qui
uͦ ꝑsone & conditionis consensum contu¬
gii ñ adimituit. Siquis enim parisceret᷑
se tiendit᷑m agrum marcello. & post ea
ueniret paulus & dicẽt se c̃ẽ marcellum
& em̃et agrum ab illo. nunqͥd cum paui¬
lo conuenit iste de p̃cio. aut dicenoũ
ẽ agrum sͥ uendidisse: Item. Siquil
auro offerret mͥ auticalcum. &. itame
deciꝑet ̃ nunqͥd dicẽt me consensisse in
auricalcum nunqͥd uolm emere. attrieal¬
cum e llec gͦ aliqñ in illd̃ consensi: qr con¬
Sicut gͦ hic erior mat̾ĩe exclitoit consen¬
sum: sic & incontugio error ꝑlone. llon
entm consensit in hunc. s in etim quem¬
hunc putabat eẽ. Ned obicit᷑. Iacob ñ
consenserat inliam s inrachel. septem
quidẽ annie ꝓ rachel sermerat. Cum gͦ
eo ignorante: lia eẽt sͥ suppolita. ñ fuit cõ¬
tugum inter eoł. sierror ꝑsone consen¬
sum excluoit: qr ut dictam ÷ ñ in eam con¬

Expanded text:
onis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui personae et conditionis conjugii consensum non admittit. Si quis enim pacisceretur, se venditurum agrum Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, aut dicendus est agrum sibi vendidisse? Item si quis auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo aliquando in illud consensi, quia conSicut ergo hic error materiae excludit consensum, sic et in conjugio error personae. Non enim consensit in hunc, sed in eum, quem putabat esse. § 3. Sed objicitur: Jacob non consenserat in Liam, sed in Rachel: septem siquidem annis pro Rachel servierat. Quum ergo eo ignorante Lia esset sibi supposita, non fuit conjugium inter eos, si error personae consensum excludit, quia, ut dictum est, non in eam con
Abbreviated transcription (Latin):
gtutatem dectoentes: talia conubia le¬
gitima eẽ censemꝰ. Si entm ex affectti om̃s
funt nuptie. & nicħ imptum & legib
contrarium in tali coplatione sieri pot̾.
qͣr p̃dictas ntiꝑtias inhibendal existi

Expanded text:
lia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhibendas existi
Abbreviated transcription (Latin):
cognita erat. Nongͦ p̃missiᷤ auctoritatib
cogit᷑ man̾e cum eo: s lib̾um illi eẽ osten¬
dit᷑ uł manẽ. tił discede. Uñ inconcilio ap̃
ũmeriam. cui int̾fuit rex pippinꝰ staititũ
ẽ cap̃. x. ł. De eo qui ancillam duxit uxorẽ:
iquis ingenuis homo ancillam alt̾itis¬
Iuxoiem acceꝑit. & estimat qd̃ ingentia
lit si ip̃a femina sĩit postea inserunrte de¬
tecta si eam asertutitte redim̃e pot̾: faciat.
Siñ pot̃: si uolũt aliam accipiat. Si altcẽ
ancillam eam scierat & collaudauerat:
post ut legitimã habeat. Similit̃ & mu¬
lier ingenia: de senuo alt̾tus facẽ dẽbet.

Expanded text:
tibus cogitur manere cum illo, sed liberum illi esse ostenditur vel manere, vel discedere. Unde in Concilio apud Vermeriam, cui interfuit Rex Pipinus, statutum est c. 6. : C. IV. De eo, qui ancillam duxit in uxorem Si quis ingenuus homo uxorem ancillam alterius acceperit, et existimat, quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem ancillam eam scierat et collaudaverat, prout legitimam eam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere d
Abbreviated transcription (Latin):
ne conscĩa ep̃i fiat: ut ab eosingłatt̃ pui
lo constituant᷑ loco. llam uxore noleñte.
arit alt̾o eorum: etiam ꝓ tali re matͥmoni¬
nobis qd̾ scd̃a qͣm contra ꝓhibitionem ecclie
dnbeit ũ sit uxor: .. si pmam ũ habẽt del¬
ponsatam. Nlami qd contra int̾dictum & or¬
tanqͣm i ordinate factum tam diuine.¬

Expanded text:
ne conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter ntur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re matrimoninobis, quod secunda, quam contra prohibitionem ecclesiae duxit, non sit uxor, etiamsi primam non haberet desponsatam. Nam quod contra interdictum et ortanquam inordinatum ratum non habe
Abbreviated transcription (Latin):
genti inquisitione discutiat. ne forte eiꝰ
uolitntate. conũsus sit. uł ip̃a senratare
ꝑmiserit. & si hoc receꝑit. & illum in mo¬
licet uxorem dimitõe p̃dictam intilierẽ
cõmisisse cognou̾is. ne illiꝰ contĩsio uxori
relicte in scło fieri possit ꝑditionis occa¬
sio: uolumꝰ ut maritum fitũ illi etiã si
iam tonsoratꝰ: redde debeał omu excu¬
satione cessante: qi etiam si mundana lex
p̃cipit conũsionis gr̾a utrolibet tntuito sol¬

Expanded text:
itione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare promiserit, et si hoc reppererit, et illum in molicet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia etsi mundana lex precipit conversionis gratia utro libet invito sol
Abbreviated transcription (Latin):
ita respondet᷑. Conseneꝰ ẽ duoꝵ uł plurtum
sensꝰ intoem. Qui autẽ etrat ñ sentit : nec gͦ
consentir .i. suntil cum aliis sentit. Hec aũ
errauit ñ gͦ consensit. Non itaq ꝯtuux est
appellanda: qr ñ fuit ibi consensꝰ utuiꝰq.
sine quo nullum matͥmoniũ ẽẽ pot᷑. Sicut
enĩ qui ordinat᷑ ab eo quem putabat ẽẽ
diĩ. sic ista errans. nulli ẽ copulata ꝯiugio.
nimo adhuc ẽ coptilanda. ¶Io hec. llon
omins error consensum euacuat. Qui eñ¬

Expanded text:
 Consensus est duorum vel plurium sensus in idem. Qui autem errat non sentit, non ergo consentit, id est simul cum aliis sentit. Haec autem erravit; non ergo consentit: non itaque conjunx est appellanda, quia non fuit ibi consensus utriusque, sine quo nullum matrimonium esse potest. Sicut enim qui ordinatur ab eo, quem putat esse rdinandus: sic ista errans nulli est copulata conjugio, imo adhuc est copulanda. § 2. Ad haec, non omnis error consensum evacuat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
nre qͣmitiᷤᷤ errantt. Error qͣlitatũ similiten¬
tit agrum. uł timeam staem. qͣm putat ẽẽ
uberrimam. qͣmtuᷤ⁊ ste erraret in qualita¬
te tetum. rem mui fertilem emendo. ñ tam̃
pot᷑ uentoitionem rescinde. Similit̾ qͥ duc̃
uxorẽ meretͥcem. tił corruptam. qͣm prtat

Expanded text:
it similiterit agrum vel vineam, quam putabat esse uberrimam, quamvis iste erraret in qualitate rerum, rem minus fertilem emendo, non potest tamen venditionem rescindere. Similiter, qui ducit in uxorem meretricem vel corruptam, quam putat
Abbreviated transcription (Latin):
fuadente diabolo. tale intiũ molescat.
lo sacrati saliᷤ & ingressus eccłie: tisq ad
giũ fusciꝑe. debet. Et qui p̃sumpserit.
uermeriam. cap̃. iiii. Ab uxore separet᷑.
añ ep̃m tentũt ad confirmationem

Expanded text:
suadente diabolo tale vitium inolescat. lo sacrati salis et ingressu ecclesiae usque ad ugium suscipere debet. Et qui praesumserit ulier . CAP. CXXV. Ab uxore separetur ante episcopum ad confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
ilinx uocat᷑ ex pͥma desponsationis fide.
qͣm concubitui non agnouerat. nec fue¬
rat cognitiuits. nec ꝑierat. nec mendax
manserat coniuigis appellatio. ubi nec fu¬
erat nec fut᷑a erat carnis ulla cõmixtio

Expanded text:
iux uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat coniugis appellatio, ubi nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio
Abbreviated transcription (Latin):
do comunxit homo ñ separet Ac ne dehił
riit. Quero. & sollicitris quero. si una
&e ex demisit uxor eiꝰ qui ante cathecium¬
mil. postea fidelis sit filiosq ex ea euim
ẽẽt cathecuminꝰ susceꝑit & pꝰea alios fi¬
rioᷤ cum fidelis ẽẽt: utrum sint ft̾es ap¬
quib filiorum nomen sp̃uasis regen̾a
hoc malum defendi & uacuia mragis o¬
ptinone iactari. qͣm aliqͣ atictoritate ro¬
borati cum ñ possit int̾ peccata deputa¬

Expanded text:
Deus conjunxit, homo non separet. Ac ne de his . Quaero, et sollicitius quaero, si una eademque sit uxor ejus qui ante catechumenus, postea fidelis sit, filiosque ex ea cum esset catechumenus susceperit, ac postea alios, cum fidelis: utrum sint fratres apquibus fihoc malum defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari cum non possit inter peccata deputa
Abbreviated transcription (Latin):
crpsit nobis teb̾ga regina re geiat.
cet sit scͥptum quoł d̃s contunxit homo
ñ separet: d̾s tam̃ &e ñ homo seꝑat. qndo
dtiuni amoris intuitu. ex consentu ułͥtlq
ꝯiugis. matͥmonia dissoluunt Alit̃ aũ¬

Expanded text:
cripsit nobis Taberga regina, regia se cet sit scriptum: Quod Deus conjunxit homo non separet , Deus autem, et non homo, separat, quando divini amoris conjugis matrimonia dissolvuntu
Abbreviated transcription (Latin):
mues femine uemientes ad sacram te¬
ligionem. pallio capita contegant.
scͥptam roboratamq ꝓfessionem faciant.
cationis audatiam. Que uͦ exhis omnib
fui̾nt reꝑte. ammum aut tiestem intrans¬
g̃ssionem dedisse: ex comintincationil sen¬
tentiam ferant & ruusꝰ intitato habitum
monastiis donec diem ultimum claudant
sub erumpniis ardtie penitentie maneant
deo placeul muditia in eccłiasticis ꝑsi¬

Expanded text:
mnes feminae venientes ad sacram religionem et pallio capita contegant, et conscriptam roboratamque professionem faciant, cationis audaciam. Quae vero ex iis ofuerint repertae animum aut vestem in transgressionem dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae maneant Deo placens munditia, in ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
non seit contugio sociandi :¬
aue xp̃iane gentili aut iudeo filiã
tuam traoere. Caue inquit negen¬
tilem aut tudeam atq aliemgenam hoc
ẽ herecieam. & omnẽ alienã a fide tua:
uxorem accersias tibi. Puima entm contu¬

Expanded text:
non sunt conjugio copulandi. Cave, Christiane, gentili aut Judaeo filiam tuam tradere. Cave, inquam, gentilem, aut Judaeam atque alienigenam, hoc est haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem accersas tibi. Prima conju
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ tam̃ romanoꝵ semꝑ ab antigunorib
usꝰ fuit pꝰ admixtionem ꝓpͥe conitigis
& latiacri purificationem querere. & ab
s qr ip̃a licita admuctio coniugis sine uo¬
luptate carmᷤᷤ fieri ñ pot̾⁊ a loci sacͥ ing̾s¬
sui÷ abstinendum: qi uoluptas ip̃a sine

Expanded text:
 Romanorum semper ab antiquioribus usus fuit, post admistionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ased quia ipsa licita admistio conjugum sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu abstinendum est, quia volupt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit odio hũdam. Item. Omis qui reliq̃¬
tit domum auit patrem atit matrem. aut
sororem uł tixorem ꝓpter mee: centuplum
accipiet. &.c̃. Uxorem in hoc loco infidelẽ
tius ip̃a qͣm fides xp̃i deserit᷑ Item apłs¬
uxorem infidelem. & bec consentit habita¬

Expanded text:
is, qui reliquerit domum, aut patrem, aut sororem, vel uxorem propter me, centuplum accipiet, etc. Uxorem in hoc loco infidelem tius ipsa, quam Christi fides deseritur. Item Aposuxorem habet infidelem,
Abbreviated transcription (Latin):
sponsas appellare coniuges. Ut in engłio.
accipe maniam contugem tuam. Et ilłd
indent̃ononuo. Si quis cuiꝰlibet honimil
desponsatam puellam magro. uł ingtio¬
libet loco opp̃sserit ut adduxit in do¬
nnum fuam moriat̃: qi uxorem ꝓximi

Expanded text:
sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi
Abbreviated transcription (Latin):
leant ¶o autem parentes. fu̾es. cog¬
nati utrĩq sexul intestificatione filii uł fi¬
lie ad inatinonium coniungendum uł
dirimendum adimitant᷑. tam antiqua
consuetudine legib approbata. qͣm drui

Expanded text:
1. Quod autem parentes, fratres et cognati utriusque sexus in testificationem suorum ad matrimonium conjungendum vel dirimendum admittantur, tam antiqua consuetudine quam legibus approbatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
tenduin: Cum enĩ quisq ñ reddit qd ũ un
pio compulsꝰ. s consilio cõmonitꝰ uotut.
tautom̃agis fraudati noti anget iniquita¬
tem: qͣntointnꝰ hũit uouendi necessitatẽ.
nibentes post uotum: asserunt ad ult̃os.
Ego autẽ dico uobił: qd̃ grauit̃ peccant

Expanded text:
rendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatem.nubentes post votum asserunt adulteros esse. Ego autem dico, quod graviter peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertim si ñ tali m̃te subdiacono tuncta:
uit a carms uoluptatib abstiñet. Sigͦ ita
se uĩtatem quȩmad modum edocti sumꝰ ha¬
bere cognoscis: p̃dictam te itilierem de
monastĩo ꝑ omna conuenit relaxare. tit
ad situm maritũ sine aligua possit formi¬

Expanded text:
rtim si non tali mente subdiacono juncta est, ut a carnis voluptatibus abstineret. Si ergo ita se veritatem quemadmodum edocti sumus habere cognoscis, praedictam te mulierem de monasterio per omnia convenit relaxare, ut ad suum maritum sine aliqua possit formi
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum. Llem cognoscimꝰ ip̃m dñm fidẽ.
qi millũ aduilt̾itim. sacram̃tum: qi nullũ
dmorttum. Sotul ibi intptialis concubitꝰ
ñ fuie: qu in carne peccati fieri ñ pot̾at si¬
ne pudenda carmł concupiscentia. que ac¬
cidit ex peceato. fine qua concipi uoluit.

Expanded text:
em cognoscimus ipsum Dominum; fidem quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ dicere a meliori ꝓposito lapsas si nup¬
serut feminal ad ult̾a eẽ ñ comugia: s pla¬
ne ñ dubitautm dicere lapsꝰ. Et ritinas a
castitate sanctiore que nouet᷑ deo. adult̃al
c̃ẽ peioies. Si enim qd̃ nullouͦs dubitan¬
dum ad offensionem xp̃i ꝑtinet. cũ memi

Expanded text:
um dicere, a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas, adulteria esse, non conjugia; sed plane non dubitaverim dicere, lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae vovetur Domino, adulteriis esse pejores. Si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensio
Abbreviated transcription (Latin):
accusatorps ad ũsus extraneos testimontum
dicant qr ꝓpunquitatis. & familiaritatis
ac dñationiᷤ affectio: ũtatem impedire
solet Amor carnalis. & timor atq̃ auaritia
plerũq sensꝰ hebetant hitmanoł. & ꝑũ¬
tunt opimones ut questum pietatẽ ptitañ
peccuniã qi meccedem pritoentie.¶ Qd̃
solet. Si cumi athanasiꝰ sue cathedre reddi
p̃cipit᷑. qr deimncitia sui patͥarche conq̃stꝰ
ẽ patet qd̃ & si marifesta sunt cͥmina alicu¬

Expanded text:
extraneos testimonium dicant, quia propinquitatis et familiaritatis ac dominationis affectio veritatem impedire solet. Amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. C. XII. solet. Sed, quum Athanasius suae cathedrae reddi praecipitur, quia de inimicitia sui patriarchae conquestus, est, patet quod, etsi manifesta crimina alicu
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui subdiaconatus ordine post posito di
ollicitudo dilectiomis tue studute
confulere utrũ portitor istamm lit¬
teratum diaconatus &. pb̃ratus officium
idoneus fit ꝑagere necne. citm ad id prepro¬
peno curfu subdraconattis ordine post po¬
sito negligentia potiꝰ qͣm suꝑbia agnoscat᷑
asceidisse. Uñ nol consulento canitatitue
mandamꝰ ut ab officio sacerdotali etim ꝓ¬
subdiaconatus ininistĩum sibirite imponas.
& sic deinceps ad maiora officia redire conçe¬

Expanded text:
eo, qui subdiaconatus ordine postposito diaeo, qui subdiaconatus ordine postposito diatus. Solicitudo dilectionis tuae studuit consulere, utrum portator istarum literarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus sit peragere nec ne, quum ad id praepostero cursu, subdiaconatus ordine postposito, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo caritati tuae mandamus, ut ab officio sacerdotali eum prosubdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum redire conce