comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro. quȩ uirrꝰ eẽ poterit dolorib resistens. Me & enĩ
quẽ qualis fueri nostis. ita amaritudo animi & assidua
exa cerbatio. atq ꝑ hoc podagiȩ molestia affecit: ut corpus
meũ tã ꝗͣ inscpultura siccatũ sit. Vnde fit. ut iã raro de lecꝰto
surgere ualeã. Itẽ eidẽ. Ego in tanto gemitu. & occupatio¬
nib uiuo. ut ad dies quosago me ꝑuenisse peniteat. solaq
mͥ in consolatione sit mortis ex pecꝰtatio. Unde peto. ut
ꝓ me orare debeatis. quatinꝰ de hoc carnis carcere citius
educar. ne tantis laborib diutiꝰ torquear:
⁊cos anastasio antiocheno. Rogo ut ꝓ mei cordis infir¬
huiꝰ tẽpestatis eripiat atq in et̃nȩ quietis littore ꝑducat

Expanded text:
caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirhujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducat
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat. mͦ nescio quis in toto corꝑe cũ dolore se ignis
expandit. & fit plerũq ut uno inme temꝑe. ardor cũ
dolore confugat. & corpꝰ inme animꝰq deficiat. Quantis
aut̃ aiuis necessitatib ex tra has quas p̾tuli infirmitates
afficiar: enumerare ñ ualeo. S breuit̃ dico: qr sic mȩ
infec̃tio uoru humoris imbibit. ut uiuere mͥ pęna sit.¬
& mortẽ desid̾ant̃ expectẽ: quã gemitib meis solã. esse
tatis miscłiã dep̃camini: ut ꝑcussionis suȩ erga &¬
me fiagella ꝓpitiꝰ mitig&. & patientiã tolerandi conce¬
dat. ne nimio qͦd absit tedio in impatientiã cor erũpat.
& quȩ curari ꝑ plagã poterat. culpa crescat ex murmure:
⁊s o rusticiane patͥciȩ. De podagrȩ molestia
quã uob̾ euenisse signastis. & contristatꝰ uehem̃t sũ: et
letatꝰ. Letatꝰ. quia humor nocxiꝰ inferiora petens. suꝑio¬
ia ꝑfecte deseruit. contristatꝰ uͦ. quia intã tenuissimo

Expanded text:
cruciat, modo nescio quis in toto corpore cum dolore se ignis expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare non valeo. Sed breviter dico quia sic me infectio noet mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse tatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia in tam tenuissimo
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine positũ. de salute & deuocione ac dulcedine
sua om̃ino releuar̃t. Unũ uͦ egre suscepi: qr in eisdẽ
epłis ad me quod semel satis ẽẽ poterat. sepiꝰ dicebat᷑.
ancilla ur̃a. & ancilla urã. Ego enĩ qͥ ꝑ ep̃atꝰ onera: ser

Expanded text:
aegritudine positum de salute, de devotione ac de dulcedine aegritudine positum de salute, de devotione ac de dulcedine sua omnino relevarent. Unum vero aegre suscepi, quia in eisdem epistolis ad me, quod semel esse poterat, saepius dicebatur: Ancilla vestra, et ancilla vestra. Ego enim qui per
Abbreviated transcription (Latin):
questio in ȩccłam fortasse refrgerint. ita deb& causa
disponi: ut nec ipsi uiolentiã patiant᷑. nec hu qui
dicunt᷑ opp̃ssi. dãpna sustineant. Curȩ gͦ urẽ sit:
ut eis sacram̃tũ ab his quoꝵ int̃. ẽ. de seruanda lege
& iusticia ꝓmittat᷑. & ꝑ omĩa cõmoneant᷑ exire: atq¬
suoꝵ actuũ redde rationẽ. Quib etiã eccłȩ ur̃ȩ de¬
fensorẽ deputare uos conuenit. cuiꝰ sollicitudine ea
tũ ex his manifestissime poterit dephendi: qͦd
om̃s quidẽ sacdotes fr̃s & cõministros. clericos aut̃
diuͦsi ordinis dilec tissimos filios: at uͦ laicos uiros.
dños. & feminas dnãs in suis litt̾is nominabat. Nlec
ab aliquo se sũmũ pontificẽ. aut uniui̾salẽ. siue dñm.
uocari equauimit ꝑmittebat. Nã ut ea quę huiꝰmodi
cõp̃hensa st̃ p̃t̾mittã: rusticianę patͥcię scribens ait.
Eacellentiȩ uiẽ scripta suscepi. quȩ me in grauissima

Expanded text:
quaestio in ecclesiam fortasse refugerint, ita debet causa quaestio in ecclesiam fortasse refugerint, ita debet causa disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec hi qui dicuntur oppressi damna sustineant. Curae ergo vestrae sit ut eis sacramentum ab his quorum interest de servanda lege et justitia promittatur, et per omnia commoneantur exire, atqum actuum reddere rationem. Quibus etiam ecclesiae vestrae defensorem deputare vos convenit, cujus sollicitudine ea tum ex his manifestissime poterit deprehendi, quod omnes quidem sacerdotes, fratres et comministros, clericos autem diversi ordinis dilectissimos filios, at vero laicos viros dominos, et feminas dominas, in suis litteris nominabat, neque ab aliquo se summum pontificem aut universalem sive dominum vocari aequanimiter permittebat. Nam ut ea quae super hujusmodi coestrae scripta suscepi, quae me in gravissima
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs lucetis sic̃ luminaria in mundo. Tanto gͦ debemus
cautiꝰ ambulare: quanto nos scimꝰ int᷑ dĩ inimicos ui
romano defensoriait. ꝑuenit ad nos. qr quidã
homines minort̃ omimͦ discretionẽ tenentes. in suis
nos ꝑicłis implicari desid̾ant: atq ita desidant ab
eccłasticis ꝑsonis defendi. ut ipse qͦq ꝑsonȩ ȩccłasti¬
ce eac eoꝵ culpa teneant᷑. Idcirco p̃se nti p̃ceptione ad¬
uł cȩtõs qͥ int̾ eẽ posst̃. ut patͦcinia eccłastica siue mea
suscipiatis scripta. siue etiã & minime fuerint directa.
sub tanto modamine debeatis impendẽ: quatinꝰ siqͥ
infirmi publicis implicati st̃. a nob̾ ñ uideant᷑ inuiste
defendi. ne opinionẽ male egentiũ. ex inde sec retȩ
defensionis ausu. in nos nullo mͦ transferamꝰ. s ꝗͣtũ
dec& eccłam admonendo. u̾bũ int̾ressionis adhiben¬
do. quib ualetis succurrite. ut & illis opẽ feratis. & o¬
pinionẽ scẽ ȩccłȩ non inquinetis.

Expanded text:
s lucetis sicut luminaria in mundo. Tanto ergo debemus cautius ambulare, quanto nos scimus inter Dei inimicos viRomano defensori. Pervenit ad nos quia quidam homines minorem omnimodo discretionem tenentes, in suis nos periculis implicari desiderant, atque ita volunt ab ecclesiasticis personis defendi, ut ipsae quoque personae ecclesiasticae ex eorum culpa teneantur. Idcirco praesenti te praeceptione ad 160 qui interesse possunt, ut patrocinia ecclesiastica, sive mea suscipiatis scripta, sive etiam ea minime fuerint directa, sub tanto moderamine debeatis impendere, quatenus, si qui in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus, sed quantum decet, ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non inquinetis.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ exhibitio. Et paulopꝰ. E cce fr̃s mei. iã cernimꝰ qͦd
audiebamꝰ. Noiuis cotidie & crebrescentib malis. mundꝰ
urget᷑. E x illa plebe innumera. quanti remanseritis ui
pͥmunt. nouȩ nos & imꝓuisȩ clades affugt. Sic̃ enĩ in
iuuentute uget corpꝰ forte & incolume man& pectus.
torosa ceruia. plena st̃ brachia. in aut̃ annis senilib. sus
piris pectꝰ inget᷑ uirtꝰ deficit. loquentis uba anhelitꝰ int̃¬
cludit. nã si languor desit. plerũq senib ipsa salꝰ egritu¬
do. ẽ. ita mundꝰ in annis pͥorib uelut in uiuentute ui¬
guit. ad ꝓpagandã humani generis ꝓlẽ robustꝰ fuit. sa¬
lute corꝑũ uiridis: opulentia rerũ pinguis. At nc̃ ipsa
sua senectute depͥmit᷑. & quasi ad uicinã mortẽ molestuᷤᷤ
crebrescentib urget᷑. Et it̾m. Funtes p̃dicate dicentes.¬

Expanded text:
 Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibuspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » Et iterum: « Euntes praedicate
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Suꝑ afflicꝰtiones
gemitus qͦs  annosa hic coñtuiuatione
de hostib sustinemꝰ. maior
nos metꝰ excruelat: qͦd inimieo nr̃os
om̃i adnisu ad siciliȩ inuasionẽ cognoscimꝰ festinare.
S ne hec illis molientib ꝓsꝑitatẽ mnulcitudo nr̃oꝵ p̾be¬
at peccatoꝵ. toto nos corde ad redep̃toris nr̃i remedia
conferamꝰ: & quib uirtute resistert ñ possumꝰ. lacrimis
obuiemꝰ. Nlã quid uob̾ cauendũ. qͥd ue sit uebem̃tuis¬

Expanded text:
ait: « Super afflictiones et gemitus quos annosa hic continuatione de hostibus sustinemus, major nos metus excruciat, quod inimicos nostros omni annisu ad Siciliae invasionem cognoscimus festinare. Sed ne, hoc illis molientibus, prosperitatem multitudo nostrorum praebeat peccatorum, toto nos corde ad Redemptoris nostri remedia conferamus, et quibus resistere virtute non possumus, lacrymis obviemus. Nam quid vobis cavendum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis buccis. risũ continere ñ potuit. Cui dũ curulem
p̃parare cogitarẽ: hunc sup̃ modũ cachinnantẽ cons¬
piciens. cõpellare uidebar. quã ob rẽ noc lurno silen¬
tio. tã petulant᷑ uir officu grauioris ꝑstreper&̃. At
ille. Quia inqͥt tu scribis de mortuis. quos aliꝗ̃do
bere. quanto incognitũ facie. ñ aut̃ u cognitũ lecti¬
one. sine ullo liuoris uł adulationis uicio retulissẽ.
respondit. Tu sic uideo qͦd uoluisti fecisti. ast ego qͤ
facere potero. ñ cessabo. t lec dicens. lucernȩ flãmas
cuiꝰ lumine forte fruebar. ꝓrsus extinx̃. Et lichnũ
quidẽ extinguere totũ non potuit. me tam̃ intene¬
bris constitutũ. ita ꝑt̾ruit. ut putarẽ me gladiis ab eo
ꝓtinꝰ iugulari. cũ pꝰ paululũ desꝑanti mͥ. beatꝰ Grego¬
riꝰ comitante secũ dextror sũ reuerendȩ memoriȩ papa
nicholao. sinistrorsũ uͦ sic̃ mͥ uidebat᷑ petͦ suo diacono.

Expanded text:
tis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem tis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes bere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, respondit: Tu, sicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte fruebar prorsus exstinxit; et lychnum totum quidem exstinguere non potuit; me tamen in tenebris constitutum ita perterruit, ut putarem me gladiis ab eo protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono,
Abbreviated transcription (Latin):
cce studiose pontificũ. uissionis tuę urtute co¬
actꝰ. dũ quȩdã gestoꝵ beati Gregorii p̃decessoris
tui. sacronũ iudelic& gentis apłi. deflorare desid̾o.iii.¬
rũ descripsi rethoricũ scriptor ignarꝰ. Sed dep̃cor. ut
ea curiositate qua me dudũ hec decerꝑe usseras. ad om̃i¬
ũ sic̃ cępisti facias ꝑuenue noticia: ut in eo qͦd sacro
scõ uro udicio placuisse gaudeo. nulli penitꝰ diuidi¬
candꝰ addicar:. quinpotiꝰ uidicaturꝰ inueniar. Siqͥdẽ
uuꝑrime quando hunc quartũ librũ cooꝑante dño
claudẽ gestiebã. nocte qua dnicȩ resurrectionis diesue¬
nerabilis lucescebat. in sonis describens. quidã sub effi¬
gie cuiꝰda ueteris insidiatoris. palã uidendũ se p̃buit.
& canclidissima tunica simulq tenuissima. cuius
nimirũ raritate. nigredo subterioris tunicȩ trans.¬
lucebat. sac̾dotalit᷑ insignitꝰ. mar ꝓpiꝰ astitit. infla¬

Expanded text:
cce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute cocce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dum quaedam gestorum beati Gregorii praedecessoris tui, Saxonum videlicet gentis apostoli, deflorare desidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec decerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facias pervenire notitiam: ut in eo quod sacro sancto vestro judicio placuisse me gaudeo, nulli penitus dijudicandus addicar, quin potius judicaturus inveniar. Siquidem nuperrime quando hunc quartum librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et infla
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd cũ p̃fatꝰ ⁊ acharias ep̃c ꝓcerto uell& addiscere: ꝓcele¬
branda festiuitate scĩ andreȩ apłi. decẽ modioꝵ triti.¬
ci m̃surã pistorib dedit. E quib ꝓ undecĩ modis mul¬
tiplicatos. obstupescentib eisdẽ pistorib panes recepit.
ui utiq sollicat priꝰ dinumerantes. si suꝑfiuos aliquot
inuenissent. sibi ꝓculdubio reseruarent:
basilicis. nec non in patͥarchio. nc̃ exhortans inno¬
xios. nc̃ uͦ det̾rens obnaxios: in ipsa suȩ cognitionis effigie
apparescat. quia nc̃ narrare ñ ualeo: hic huiꝰ oꝑis admi¬
niculante dño t̾minũ facio. & reliqua eiꝰdẽ patͥs miracła.
pꝰ me doctiorib. memoranda relinquo. Cuiꝰ nimirũ
uenãbile meritũ. qͦusq mundi huiꝰ orbita uoluit᷑. ut
cũ paulo disseitissimo uiro fatear semꝑ accipiet increm̃¬
tũ. quia ipsiꝰ sine dubio grẽ asscribit᷑. uł qd anglorũ
qͦd boni quiq ipsiꝰ suasionib inflãmati. cęlestẽ patͥã

Expanded text:
let addiscere, pro celebranda 186 festivitate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e quibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubio reservarent. am in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel quod Anglorum quod boni quique ipsius suasionibus inflammati coelestem patriam
Abbreviated transcription (Latin):
ut tͥ de sacerdotali officio pꝰ lapsũ resurgendi auctori¬
a niceno incipientes. cũ reliquis. uii. ueneram̃. quia
ipsũ sequentes. in cuncta sententiȩ concordant᷑ una
auc tore dõ. a sacra doctrina illoꝵ ñ discordamus.
A capite itaq incipientes usq in quartũ altaris ministrũ:
hanc formã seruandã cognoscimꝰ. ut quia minorem
minare. & fructꝰ illiꝰ ñ colligere: Aut domũ constru¬
ere. & ñ illic habitare Post dignã satis factionem.
credimꝰ posse redire ad honorẽ: ꝓpħa dicente. flũqͥd
qui cadit ñ adici& ut resurgat Et qui aduersus. ẽ.
Dũ enĩ petit ne a dõ ꝓiceret᷑ ꝓ lapsu culpȩ. alienã rex
& ꝓpħa simul rapusse uxorẽ tremefactꝰ ex pauit. pro¬
pħa indicante flagitiũ suũ penitentiã agens addidit.
Redde mͥ leticia salutaris tui. & spũ principali confir¬
ma me. Si enĩ se dignũ dõ penitentia ñ fecisset. neq̃ꝗͣ
aliis p̃dicar&. ait enĩ. Doceã iniqͦs uias tuas. & impi

Expanded text:
 de sacerdotali officio post lapsum resurgendi auctoria Nicaena incipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur, quia ipauctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes usque in quartum altaris ministerium hanc formam servandam cognoscimus, ut quia minorem minare, et fructum illius non colligere, aut domum construere, et non illic habitare? post dignam enim satisfactionem credimus posse redire ad honorem, propheta dicente: « Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat: et qui aversus est, Dum enim petiit ne a Deo projiceretur prolapsus culpa, alienam rex et propheta simul rapuisse uxorem tremefactus expavit, propheta indicante flagitium suum: et poenitentiam agens addidit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Si enim se dignum Deo per poenitentiam non fecisset, nequaquam aliis praedicaret. Ait 729 enim: Docebo iniquos vias tua
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: hoc potissimũ dep̃cans. ut dño supplicarent.
quatinꝰ ui hoc scło merita suoꝵ maloꝵ reciꝑet. tantũ
ut a futuris cruciatib redimi meruiss&. Cũq hoc
& ipse uehem̃tiꝰ ꝑ multa remꝑa cũ lacrimis postu-¬
laret: quadã nocte dormiens. uid& apud ęneã pa¬
latu portã. se corã multo popło ęneȩ statuȩ salua¬
toris adsistere. Tuncuox l t̾ribilis facta. ẽ. ex ipso
in carnati ubi caractere Rdicens. Date mauriciũ.
Et capientes eũ iudiciorũ ni ministri.: posuerunt
iuxta pueri umbilicũ qui rb illic erat. Cui eadẽ
uoa characteris ait. Ubi uis reddã tͥ mala. quȩ
in hoc scło ꝑpetrasti: Ile respondit. Amator ho¬
scło futuro retribue. Statim diuina uox iussit tͣcli
mauriciũ. & constantinã uxorẽ eiꝰ cũ filiis & filiab
om̃iꝙy cognatione ipsiꝰ focȩ militi. fuigilans gͦ

Expanded text:
navit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, navit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita suorum malorum reciperet, tantum ut a futuris cruciatibus redimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo perpetrasti? Ille respondit: Amator hosaeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognation
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Et sunt multa quȩ de iudicio illiꝰ homines igno¬
rant. quia fortasse quȩ uos laudatis ille rep̃hendet.
& quȩ uos rephenditis. ille laudabit. Int̾mitto omĩa
incerta. ad solas lacrimas redeo. petens ut isdẽ omp̃s
illo t̾ribili iudicio liberũ ab om̃ib delictis inueniat.¬
& me ita placere sine cessatione omib faciat. ut ȩĩiã
tificis. rep̃hensionisq constantiã ammiratus.
quia de futuro dĩ iudicio se truerat. ad exer
a foro usq ad eneã statuã gladiatoris nudã cutũferenᷤᷤ.
imꝑatorẽ gladio cuncꝰtis moriturũ p̾dixit. Qd mauri¬
cius ut audiit. a tẏrannide gregorio inferenda semet
continuit. & iudiciũ om̃e qͦd ciminatꝰ fuerat. cito se
subiturũ tanto magis timuit. quanto gregoriũ cre-¬
didit ñ posse mentiri:
ox itaq scripto p̾ces cõpositas. tã eidẽ ꝗ̃ cunctis
patriarchis. ep̃is. & monachis ciuitatũ. siue soli¬
Ltudinũ pecunias multas. cereos & tẏmiama desti¬

Expanded text:
mo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotillo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat; et me ita placere, si necesse est, hominibus faciat, ut aeternam tificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exerca foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata desti
Abbreviated transcription (Latin):
ei dicit᷑. ut ab animalib & ñ ab homine tuneat᷑. qr cont᷑
naturã suꝑbire.ẽ. ab equali uelle timeri. Et tam̃ necesse
ẽ. ut rectores a subditis timeant᷑. quando ab eis dm̃ minimne
tuneri dep̾hendunt: ut humana saltẽ formidine peccare
metuant. qͥ diuina iudicia ñ formidant. Flequaꝗ tam̃ pre¬
positi ex hoc quesito timore suꝑbiant: in qͦ ñ suã głam. sed
subiectoꝵ iusticiã querunt. In eo enĩ qͦd metũ sibi a ꝑu̾se
uiuentib exigunt. quasi ñ hominib s animalib dñant᷑.
qr uidelic& ex qua parte bestiales st̃ subditi. ex ea debent¬

Expanded text:
ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus, timeatur. Quia contra ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus, timeatur. Quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlic
Abbreviated transcription (Latin):
cenꝰ a suis ep̃is impetit. se sedi apłicȩ dic̃ subici. si quacul¬
pa in epis inuenit᷑: nescio quisei epc̃ subiectꝰ non sit.
qͦd om̃s homines natura equales genuit. s uariante
meritoꝵ ordine. alios aliis culpa pꝰ ponit. Ipsa aut̃ di¬
ũsitas quȩ accessit ex uicio. diuino iudicio dispensat᷑.
ut qr omĩs homo eque stare ñ ual&. alt̾ regat᷑ ab altero.
Unde cuncti qͥ p̾sunt. ñ inse potestatẽ debent ordinis. s
equalitatẽ pensare condicionis: ne p̃ ec᷑ hominib gau¬
deant. s ꝓdesse. Antiqui & eni patres nr̃i ñ reges hominũ.
s pastores peccoꝵ fuisse memorant᷑. Et cũ noe dñsfilusq
eiꝰ dicer&. crescite & multiplicamiil & replete trã. ꝓtuius
adunã: & t̾ror ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncꝰta animalia t̾iȩ.
malib. ñ aut̃ hominib cęc̾is natura p̾latꝰ. ẽ. & idcireo

Expanded text:
cenus, a suis episcopis impetitus, se sedi apostolicae dicit subjici, si qua culcenus, a suis episcopis impetitus, se sedi apostolicae dicit subjici, si qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei episcopus subjectus non sit. quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur, et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: « Crescite et multiplicadjunxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animantia terrae . malibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est: et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
si scriptis actũ ẽ si ipse licentiã respondendi. & de¬
fendendi se habuit. s & de ꝑsonis accusantiũ & testifican¬
& ne inopes sint. neforte aliquas cont̾᷑ p̃fatũ ep̃m inimi¬
citias habuissent. utrũ testimoniũ ex auditu dixerunt.
aut certe specialit̾ se seire testati st̃. si scriptis iudicatũ. ẽ.
& partib p̾sentib sententia recitata. c̃. Qa si forte hȩc
sollẽpnit᷑ acꝰta ñ sunt. neq causa ꝓbata. c̃. quȩ exilio uł
depositione digna sit. in ȩccła sua modis om̃ĩb reuocet᷑.
u c toritate quoꝵ lib& sumoꝵ pontificũ.
oregoriꝰ auc toritatis suȩ magnitudinẽ nullo mͦ
mĩnuebat. quin potiꝰ multiplicit᷑ roborabat. & quis
in t̾ culpabiles auctoritatẽ sui prioratꝰ cognoscerx. tam̃
in t̾ in sontes epõs se p̾bebat ꝓrsus equalẽ. Qua ꝓpt̃ ioħi¬
syracusano epõ. int̾cȩt̃a seribens ait. Qd primas bi za¬

Expanded text:
si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac desi scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificanaut ne inopes sint, aut ne forte aliquas contra praefatum episcopum inimicitias habuissent; 142 et utrum testimonium ex auditu dixerunt, aut certe specialiter se scire testati sunt, vel si scriptis iudicatum est, si partibus presentibus sententia recitata est. Quodsi forte haec sollempniter acta non sunt, nmodis omnibus revocetur. » 29. Auctoritatem quorumlibet summorum pontificum Gregorius auctoritatis suae magnitudine nullo modo minuebat, quin potius multipliciter roborabat. Et quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, tamen inter insontes episcopos se praebebat prorsus aequalem. Quaproscopo, inter caetera scribens ait: « Quod primas Biza
Abbreviated transcription (Latin):
ad sedẽ apłicã appellat᷑. & si ꝑsona quȩ udicat᷑ p̃sens. ẽ.¬
ñ decet ut distric tissime atq ab omĩ latere ueritas reqͥrat᷑.¬
& tunc si debeat nec ne manere sententia decernat᷑: Flec¬
non & si p̃dictꝰ ep̃c ad sedẽ apłicã appellare uoluerit.
de ep̃i ꝑsona decernere nec debemꝰ nec possumꝰ. ne quod
absit rep̃hensibiles inueniam᷑ in nr̃is. in qͥb aliorũ
uire cõpetit retractare sententias.
TEo iohi defen soripꝰaliqua. Quod quidã ficte de¬
falsis se capitulis accusatũ. neq aliquid ordinabiliĩ
factũ. s iniuste se asserit condẽpnatũ. diligenter
querendũ . ẽ. Erimo siuidiciũ ordinabilit̃.ẽ. habitũ.
si alii accusatores aliitestes fuerint. deinde causarũ
qualitas. si digna exilio uł depositione fuit. si eo p̃¬
sente sub iure uirando cont᷑ eũ testimoniũ dic̾tũ. ẽ.

Expanded text:
ad sedem apostolicam appellatur, non et persona quae judicatur praesead sedem apostolicam appellatur, non et persona quae judicatur praesens est, ut districtissime atque ab omni latere veritas requiratur, ut tunc, si debeat necne manere, sententia decernatur? Necnon et si praedictus episcopus ad sedem apostolicam appellare voluerit, de episcopi persona decernere, nec debemus nec possumus: ne, quod absit, reprehensibiles inveniamur in nostris, quibus aliorum jure competit retractare sententias. » Item Joanni defensori post aliqua: « Quia, ifalsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dudũ in sycilia apud reuerendę memoriȩ frẽm
nr̃m maximianũ ep̃m talis questio ut cognouimus
mota. ẽ. s qr causa ipsiꝰ subtili omĩno inuestigatione
quesita. ẽ. inuentꝰ.ẽ. innocens. qui fuerat accusatꝰ in
illa qua decuit districtione quȩsita st̃. & gesta quȩ cr¬
inde apud fr̃nitatẽ urãm confec̾ta st̃. neq ad condẽp¬
nationẽ. neq ad ab solutionẽ eiꝰ ꝓbant᷑ posse sufficere.
ñ leuis resagit᷑. ut incaute uł intranscursu. debeat
diffiniri. Nã graue.ẽ. satis & indecens: ut inredubia
certa dicat᷑ sententia. Et hȩc quidẽ gesta. eẽ poterant
ad definiendũ idonea. si accusati ea confessio sequeret᷑.
si tam̃ eandẽ confessionẽ subtilitas examinis ex occultis
ep̃c ut dr̃ cruciari custodia. cremariq fame se asserit.
scire debetissi ita. ẽ. utrũ noceat. sisic fuerit excorta con¬
fessio. Nũqͥd quando sententiã tales causȩ suscipiunt. &

Expanded text:
ipsum dudum in Sicilia apud reverendae memoriae fratrem ipsum dudum in Sicilia apud reverendae memoriae fratrem nostrum Maximianum, episcopum, talis quaestio, ut cognovimus, mota est. Sed quia causa ipsius subtili omnino investigatione quaesita est, inventus est innocens, qui fuerat aecusatus inilla qua decuit districtione quaesita sunt, et gesta quae exinde apud fraternitatem vestram confecta sunt, neque ad condemnationem neque ad absolutionem ejus probantur posse sufficere, non levis res agitur ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut, in re dubia, certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur, si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis atus episcopus, ut dicitur, cruciari custodia, cremarique fame se asserit, scire debetis, si ita est, utrum noceat, si sic fuerit extorta confessio. Nunquid quando sententiam tales causae suscipiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
iure depositũ. Quia gͦ ñ potest quẽꝗ  ab ep̃atꝰ gradu.
nͥ ustis ex causis concors sac̾dotũ submouere sententia.
hortam᷑ fr̃nitatẽ urãm ut p̃fatũ uirũ: ex eodẽ in qͦ
detrusus. ẽ. eici faciatis exilio. causãq eiꝰ in ep̃ali dis¬
ceptatione ꝑquiri. & sim his in qͥb accusatꝰ. ẽ. cano¬
nica fuerit ꝓbatione conuictꝰ. canonica ꝓculdubio
ẽ. ultione plectendus. Quod si alias quã de eo ȩstima¬
tũ.ẽ. synodali fuerit inquisitione cõꝑtũ.: necesse. ẽ
ut & criminatores iusti districtionẽ uiri exhorreant.
& incriminatis. innocentiȩ seruent᷑ illibata suffra¬
gia. Earsequutionẽ uͦ ante fatinegotii. antonino
ꝑ mauriciũ latorẽ p̃sentiũ transmisistis. gratã nobis
fuit in reqͥsitione cura. si talis fuisset in discussione
subtilitas. nichil ex hoc qͦd de eo dictũ. ẽ. fuisset abi.¬
guũ. s utrũ uerũ. an eẽt cõpositũ patuisset. qr iã cont᷑

Expanded text:
depositum. Quia ergo non potest quemquam ab episcopatus gradu, nisi justis ex causis, concors sacerdotum summovere sententia, hortamur fraternitatem vestram ut praefatum virum ex eodem in quod detrusus est ejici faciatis exilio, causamque ejus episcopali disceptatione perquiri; et si in his in quibus accusatur canonica fuerit probatione convictus, canonica procul dubio est ultione plectendus. Quod si alias quam de eo aestimatum est synodali fuerit inquisitione compertum, necesse est ut et criminatores, justi districtionem juris exhorreant, et incriminato innocentiae suae serventur illibata suffragia. Executionem vero antefati negotii Antonino, per Marinianum latorem praesentium transmisistis, gratam nobis fuit in requisitione cura, si talis fuisset in discussione subtilitas, nihil ex hoc quod de eo dictum est fuisset ambiguum, sed utrum verum an esse compositum patuisset. Quia jam contra
Abbreviated transcription (Latin):
diosissimꝰ pat᷑ gregoriꝰ. tã diu penes mauriciũ imꝑatoit̃
suggestionib suis imminuit: donec pꝰ multoꝵ annoꝵ
curricula. magnꝰ anastasi t̾hrono ꝓpͥo redaet᷑. Cui con¬
gratulabundus rescribit dicens. Gła in excelsis dõ. &
intra paa hominib bonȩ uoluntatis. qr magnꝰ ille
fluuiꝰ qͥ quondã arentia antiochiȩ sara reliquerat.
ad ꝓpͥum alucũ reu̾sus. subiectas & uixta positas ual¬
lesrigat. ut unũ tricesimũ. aliud sexagesimũ. aliud

Expanded text:
diosissimus pater Gregorius tandiu penes Mauricium imperatorem diosissimus pater Gregorius tandiu penes Mauricium imperatorem suggestionibus suis imminuit, donec post multorum annorum curricula magnus Anastasius in throno proprio redderetur. Cui congratulabundus rescripsit, dicens: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia magnus ille fluvius qui quondam arentia Antiochiae saxa reliquerat, ad proprium alveum reversus, subjectas et juxta positas valles rigat, ut unum trigesimum, aliud sexagesimum, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fendebat. inuisteq eiectos. ñ solũ in t̃ depositos
ñ habebat. uerũ etiã pristinis gradib auctoritatis
suȩ pͥuilegio reformabat. Flã anastasiũ antiochenũ
patͥarchã qͥ qͦd ioħem constantinopolitanũ p̾sulẽ
uoce lib̾a rep̾hendit. imꝑatoris iustini ussu detru¬
sus in exiliũ. ab ipsis ioħis pape tẽꝑib usq ad sui
pontificatꝰ tẽꝑa ꝑmanebat: mox ut sũmũ sac̃dociũ
meruit. int̾ patriarchas eũ reputans. scriptis talibꝰ
animauit. Preterea inqͥt sicuti patar his aliis parib
ee̾. ñ qͦd ex uoluntate hominũ putamini ñ et̃. Itẽ
cidẽ in alia epła pꝰ ñ nulla scribens ait. frñitati tuȩ
indico: qr a serenissimis dnĩs quantis ualui p̾cib
dõ placuerit hic mnecũ uiuere concedat. quatinꝰ
dũ uos uide meruero. ꝑegrinationis ur̃ȩ tediũ. de
etnapatria inuicẽ loquendo releuemꝰ. Deniq stu¬

Expanded text:
fendebat, injusteque dejectos non solum inter depositos fendebat, injusteque dejectos non solum inter depositos non habebat, verum etiam pristinis gradibus auctoritatis suae privilegio reformabat. Nam Anastasium, Antiochenum patriarcham, qui Joannem Constantinopolitanum praesulem voce libera reprehendens, imperatoris Justini jussu detrusus in exilium, ab ipsis Joannis papae temporibus, usque ad sui pontificatus tempora permanebat, mox ut summum sacerdotium meruit; inter patriarchas eum reputans, scriptis talibus animavit: « Praeterea, inquit, sicut patriarchis aliis paribus esse, non quod ex voluntate hominum putamini non esse. » Item eidem in alia epistola post nonnulla scrindico, quia a serenissimis dominis, quantis valui precibuita placuerit, hic mecum vivere concedat, quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis vestrę tedium de ęterna patria invicem loquendo relevemus. In
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis mosexigit. cũ nr̃ȩ auctoritatis assensu. so
uata consuetudine. & apłica sedes ꝓpͥũ ugorẽ reci¬
neat. & a se concessa aliis sua uira ñ minuat. d cũ
pꝰ annos aliqͦt constantiꝰ funcꝰtꝰ insignit̃ pontificio.
cdormisset in dno. clerꝰ & plebs mediolanensis ds̃dedit
diaconẽ eligentes. ab agilulfo rege t̾rerent᷑. quatinꝰ
illũ eligerent. quẽ langobardoꝵ barbaries uoluisset.
atilli decretũ suũ gregorio dirigentes. & consiliũ & li¬
centiã petunt. Quib ipse sic int̾ cęta rescripsit. Illud
uram ñ moueat. Nã qͦd nos utilitati ur̃ȩ salubrit᷑ con¬
sulere uelimꝰ. in homine qͥ ñ a catholicis & maxime
ñ ordinat᷑. Et pꝰ pauca. Ut gͥ in ordinando ds̃ dedit
diacone. qͥa uob̾ elec łꝰ ẽ. nulla nospossit mora ton¬
tingere. pantaleonẽ notariũ nrm transmisimꝰ. qͥ
eũ ut moris. ẽ. adnitente consens nr̃i auctoritate fa
ciat consecrari

Expanded text:
quitatis mos exigit, cum nostrae auctoritatis assensu, solquitatis mos exigit, cum nostrae auctoritatis assensu, solvata consuetudine, et apostolica sedes proprium vigorem retineat, et a se copost annos aliquot Constantius functo insigniter pontificio dormisset in Domino, clerus et plebs Mediolanensis Deusdedit diaconem eligentes ab Agilulfo rege terrerentur, quatinus illum eligerent, quem Languobardorum barbaries voluisset; at illi decretum suum Gregorio dirigentes consilium et licentiam petunt; quibus ipse inter cetera sic rescripsit: 'Illud, vestram non moveat. Nam quod nos utilitati vestrae salubriter consulere velimus, in homine qui non a catholicis et maxime atur' Et post pauca: 'Ut igitur in ordinando Deusdedit diaconem, qui a vobis electus est, nulla possit mora contingere, Pantaleonem notarium nostrum transmisimus, qui eum, ut moris est, adnitente consensus nostri auctoritate faciat consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
ca sedes auctore dõ cunctis p̾lata constat ȩccłus: tan¬
to in t̾ multiplices curas. & illa nos sollicitat ualde.
ubi ad consecrandũ antistitẽ. nrm̃ expectat᷑ arbi¬
triũ. Defuncto gͥ laurentio ȩccłȩ mediolanensis
epõ. sua nob relatione clerus innotuit. in electione
se filui nr̃i constantii diaconi sui unanimit᷑ consen¬
sisse. S qm̃ eadẽ ñ fuit subseripta relatione. qͥeqͥd
ad cautelã ꝑtin& omittamꝰ. ideuto huiꝰ p̃cepti
aucꝰ toritate suffultũ. genuã ꝓficisci necesse. ẽ.
Et qr multi illic mediolanensiũ coacꝰti langobaitdoꝵ
barbarica feritate consistunt.: eoꝵ te uoluntates opor¬
tet conuocatis eis in cõmune ꝑscrutari. sinulla eos
diũsĩtas ab elechonis unitate dist̾minat. Si quidc̃ in
p̃dicto filio nrõ constantio. om̃iũ nolutates atq
consens ꝑdurare cognoseis. tc̃ eũ aꝓpriis epĩs sic̃ anti¬

Expanded text:
ca sedes, Deo auctore, cunctis praelata constat ecclesiis, tanca sedes, Deo auctore, cunctis praelata constat ecclesiis, tanto inter multiplices curas et illa nos valde sollicitat, ubi ad consecrandum antistitem, nostrum exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio, Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam pertinet omittamus, idcirco hujus praecepti auctoritate suffultum, Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Mediolanensium coacti Langobardorum barbarica feritate consistunt, eorum te voluntates oportet, convocatis eis in commune, perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate disterminat, si quidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut anti
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ incluso int̾ cęt̾a scribens aitͣ. Hinc. ẽ. ut quotiens¬
les sibi epłas uicissim mittant. in quibꝰ se scãm calce¬
donensẽ sy nodũ cũ aliis generalib sẏnodis custodire
tistitiqͥ nuꝑ in ioħis reuerentissimi ep̃ĩ loco ordinatꝰ. ẽ.
nra uolumꝰ scripta transmittere. S qr ñ . ẽ. consuetu¬
do. ut priꝰꝗͣ ad nos eiꝰ sy nodica deferat᷑. ei scrib̾e de¬
um ab adriano lib̾alissimo papa in scã octaua sẏno¬
do p̾fuere testant᷑: ita orientis p̾cipue retinent usq
hactenꝰ sedes. ut in suis dipticis nulliꝰ pontificis nomͣ
scribant. qͦusq sẏnodicã ipsiꝰ suscipiant: & tandiu
defuncꝰtũ pontificẽ int̾ uiuentes adnumerent. ꝗͣ dui
successor illiꝰ suas litteras studuerit destinare.
inc.ẽ. nimirũ quod gregorius a consuetudine
prisca ñ discrepans: ioħi subdiacono rectori
Cpatͥmonii liguriȩ. scribit dicens. Quanto apłi¬

Expanded text:
Dei incluso, inter caetera scribit, dicens: « Hinc est etiaDei incluso, inter caetera scribit, dicens: « Hinc est etiales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum cum aliis 967 generalibus synodis custodire tistiti, qui nuper in Joannis reverendissimi episcopi loco ordinatus est, nostra voluimus scripta transmittere; sed quia non est consuetudo ut prius quam ad nos ejus synodica deferatur ei scribere deum ab Hadriano liberalissimo papa in sancta octava synodo praefuere testantur, ita Orientales praecipue retinent usque hactenus sedes, ut in suis dyptichis nullius pontificis nomen scribant, quousque synodicam ipsius suscipiant, et tandiu defunctum pontificem inter viventes annumerent, quandiu successor illius suas litteras studuerit destinare. 24. Hinc est nimirum quod Gregorius a consuetudine prisca non discrepans, Joanni, subdiacono rectori patrimonii Liguriae, scribit dicens: « Quanto apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
regeie. quanto dñatori om̃iũ nouerit ueriꝰ deseruire.
In amore catholicȩ fidei faciat defensores suos: quos fe¬
cit ex benigno oꝑe imꝑatores nrõs. Infundat in ur̃is
m̃tibꝰ zelũ simul & mansuetudinẽ: ut pio sẽꝑferuore
ualeatis. & quicqͥd in dõ excedit᷑ ñ inultũ relinquere.
& siquid in uob̃̾ delinquit᷑. parcendo tolerare:
is Gregorius laudib haud idõ nouos pͥncipesde¬
mulcebat. ut audientes quales eẽ debeant. fierent
Imitiores ꝗͣ mauriciꝰ fuerat. cuiꝰ tot criminibꝰ iuo¬
luta tẽꝑa cognoscebant: s qr eos sibi suȩq eccłȩ deuotis¬
simos cernens. ñ eos ad tẏrannidẽ ruituros eẽ putabat
Qui sic̃ quoꝵ lib& uicia lib̃is uocib arguebat. & cont᷑ ca¬
nones priscȩ suȩ consuetudinis uenire neminẽ ꝑmitte¬
bat: ita quȩ consuetudinis fuerant. nulli penitꝰ dene
sedibꝰ suã sy nodicã destinauit. & pꝰmodũ scdo seruo

Expanded text:
regere, quanto dominatori omnium noverit verius deservire. regere, quanto dominatori omnium noverit verius deservire. In amore catholicae fidei faciat defensores suos, quos fecit ex benigno opere imperatores nostros. Infundat in vestris mentibus zelum simul et mansuetudinem, ut semper pio fervore valeatis, et quidquid in Deo exceditur, non inultum relinquere, et si quid in vobis delinquitur, parcendo tolerare. » 23. His Gregorius laudibus aut ideo novos principes demulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta tempora cognoscebant; aut quia eos sibi suaeque ecclesiae devotissimos cernens, non eos ad tyrannidem ruituros esse putabat. Qui sicut quorumlibet vitia liberis vocibus arguebat, et contra canones priscasve consuetudines venire neminem permittebat, ita quae consuetudinis fuerant nulli penitus denegsedibus suam synodicam destinavit, et postmodum Secundino, servo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suȩ bona in nob̾ ꝑfici&. Et qͥ suscitauit in
re publica piosdnõs. extinguet crudeles inimicoᷤᷤ
⁊eos Leontiȩ augustȩ. Quȩ lingua eloqui.
qui animꝰ cogitare sufficiat. quantas de serenitate
ur̃i imꝑii omĩpotenti dõ grãs debemꝰ. quod tam
dura longitẽꝑis ponda ceruicib nr̃is amota st̃.
& imꝑialis culminis lene uigũ rediit. qͦd liceat
portare subiectis. Reddat᷑ gͦ creatori om̃iũ ab
hymnidicis angłoꝵ choris gła incelo. ꝑsoluat᷑
ab hominib grãrũ actio. int̾ra: quia uniuersa
respublica quȩ multa meroris ꝑtulit uulnera.
iã nc̃ consolationis urẽ inuenit fom̃ta. Unde
nob̾ necesse . ẽ. omĩpotentis dĩ miscdiã enixiꝰ
exorair. ut cor uit pietatis sua sẽꝑ dextera teneat.
eiꝰq cogitationes cęlestis grẽ ope dispenset: quatinꝰ
tianquillitas ur̃a tanto recꝰliꝰ ualeat sibi seruientes

Expanded text:
tionitionirepublica pios dominos, etiam exstinguet crudeles inimicos. » 22. Item Leontiae Augustae: « Quae lingua eloqui, quis animus cogitare sufficiat, quantas de serenitate vestri imperii omnipotenti Deo gratias debemus, quod tam dura longi temporis pondera cervicibus nostris amota sunt, et imperialis culminis leve jugum rediit, quod libeat portare subjectis? Reddatur ergo Creatori omnium hymnidicis angelorum choris gloria in coelo, persolvatur ab hominibus gratiarum actio in terra, quia universa respublica, quae multa moeroris pertulit vulnera, jam nunc consolationis vestrae invenit fomenta. Unde nobis necesseexorare, ut cor vestrae pietatis sua semper dextera teneat, ejusque cogitationes coelestis gratiae ope dispenset, quatenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes
Abbreviated transcription (Latin):
uissimȩ necessitatis fuit. Quia dũ ministri om̃s
declinarent atq refugerent: nulli eoꝵ poterat
imponi. ut ad urbẽ regiã in palatio ꝑmansurus
ipsi qͦ suadente leticia. ad urã uestigia uenire
festinant. qͥ illuc prius accede ualde timuerant.
bene mͥ ex longa assiduitate cõꝑtꝰ. ẽ. uita. fide. ac
moribꝰ appbatꝰ. hunc aptũ pietatis uie fastigiis ẽẽ¬
iudicaui. Unde eũ auctore dõ diaconũ feci. ⁊ sub
celeritate transmittere studui: qͥ cuncta quȩ in
his partib agunt᷑. inuento oportuno tẽꝑe. ualeat
clem̃tiȩ ur̃e suggerere. Cui rogo ut serenitas ur̃a pi¬
as aures inclinare dignet᷑.: ut tanto nob̾ celerius
ualeat misereri. quanto affuctionẽ nr̃am ueriꝰ
ex eiꝰ relatione cognouerit. Qualit̃ aut̃ cotidia¬
nis gladiis. & quantis langobardoꝵ incursionib
potente dõ confidimꝰ: quia ea quȩ cępit consola¬

Expanded text:
vissimae necessitatis fuit, quia dum ministri omnesvissimae necessitatis fuit, quia dum ministri omnesdeclinarent atque refugerent, nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus ipsi quoque, suadente laetitia, ad vestra vestigia venire festinant, qui illuc prius accedere valde timuerant. bene mihi ex longa assiduitate compertus est vita, fide ac moribus approbatus, hunc aptum vestrae pietatis vestigiis judicavi. Unde eum, auctore Deo, diaconum feci, et sub celeritate transmittere studui, qui cuncta quae in his partibus aguntur, invento opportuno tempore, valeat clementiae vestrae suggerere. Cui rogo ut serenitas vestra pias aures inclinare dignetur, ut tanto nobis valeat celerius misereri quanto afflictionem nostram verius ex ejus relatione cognoverit. Qualiter enim quotidianis gladiis et quantis Langobardorum incursionibpotente Domino confidimus quia ea quae coepit consola
Abbreviated transcription (Latin):
triti. ac depssi animi subiectoꝵ. Uirtꝰ celestis grẽ
inimicis uos t̾ribiles faciat: pietas. subditis benig¬
uniusa re publica. ꝓlata sub causarũ imagine p̃da
pacis. cessent testam̃toꝵ insidię.donationũ grẽ
uolent᷑ eaacꝰtȩ. Redeat cuncꝰtis in reb ꝓpͥis sectira
possessio. ut sine timore hab̾e se gaudeant. quȩ ñ¬
ft̃ ab eis fraudib adquisita. Reformet᷑ iam singulis.
sub iugo pu imꝑi libertas sua. ł loc nãq int̾ reges
gentiũ. & rei publicȩ imꝑatores distat: qͦd regesgen¬
Uoa focas miti sibi rõmanȩ sedis
Idiaconẽ cũ magna humilitatis reuerentia postu¬
lar&: gregoriꝰ ita rescripsit. Considare cũ gaudus
& magnis actionib grãrũ libet. quantas omĩpo¬
tenti dnõ laudes debemꝰ. qͦd remoto iugo iniusti
tię. ad lib̾tatis tẽꝑa sub imꝑali benignitatis ur̃e pi¬
antiquã consuetudine̾ apłicȩ sedis diaconẽ urã se¬
renitas ñ inuenit. ñ hoc meȩ negligentiȩ. s gra¬

Expanded text:
triti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis beniguniversa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo imperii pii libertas sua. Hoc namque inter reges gentium et reipublicae imperatores distat, quod reges genue Phocas mandari sibi Romanae sedis diaconum cum magna humilitatis reverentia postularet, Gregorius ita rescripsit: « Considerare cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet, quantas omnipotenti Deo laudes debemus, quod remoto tristitiae jugo, ad libertatis tempora sub imperiali benignitatis vestrae piantiquam consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra serenitas non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ cuiꝰq capituli modulos querens. sententiã suã ma¬
gis difficult᷑ ꝗͣ facilit̾ ꝓmulgabat. Unde natali salo¬
nitano epõ scribens ait. Dũ cuncta negotia indagan
dȩ sollicitudine ueritatis indigeant. tũ quȩ ad deiec̃¬
tionẽ sacdotaliũ graduũ sunt districtiꝰ trutinanda.
in qͥb ñ tã de humilib constitutis. quã de diuinȩ qͦdã¬
mͦ benedictionis refragatione tẽptat᷑. Nuntiatũ siqͥdẽ¬

Expanded text:
uniuscujusque capituli modulos quaerens, sententiam suam mauniuscujusque capituli modulos quaerens, sententiam suam magis difficulter quam faciliter promulgabat. Unde Natali, Salonitano episcopo, scribens, ait: « dae sollicitudine veritatis indigeant, tum quae ad dejectionem sacerdotalium graduum sunt districtius trutinanda, in quibus non tam de humilibus constitutis quam de divinae quodammodo benedictionis refragatione tentatur. Nam grave
Abbreviated transcription (Latin):
potente dõ nr̃o. tanti excessus ueniã. cũ suma peniten¬
tia lacrimis exorare. Qd si hanc sententiã nr̃am te cog
nouerimꝰ implesse remissiꝰ. ñ iã tantũ iniustitiã s con¬
ex tua sententia ut diximꝰ neqͣꝗ  canonib atq legib
subsistente dãpnatũ: in suo loco atq ordine reuti. xp̃o
futuri indignatione uidicis incorrepta remaneat:
luic.ẽ. quod exceptis criminib neminẽ deponebat¬
dreas tarentinꝰ ep̃c fecit fustib castigari. ꝗͣuis exinde
pꝰ.uiiiͦ. m̃ses hanc obisse ñ credamꝰ: tam̃ qr eã cont᷑ ꝓpo¬
siti sui ordinẽ huimodi fecit affligi. duob hunc m̃sib
a missarũ sollepnitate suspende: ut uł hȩc eũ ueretui¬
dia qualẽ se de cȩc̃o ex hibe possit instituat.
i quando suꝑ sac̃dotũ criminib erat aliqͥd uentilan¬
dũ.: cũ suma districtione grandiq cautela gregoriꝰ

Expanded text:
potente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitenpotente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Qnoveris implevisse remissius, non jam tantum injustitiam sed et conex tua sententia, ut diximus, nequaquam canonibus neque legibus subsistente damnatum, in suum locum atque ordinem reverti, Christo futuri indignatione judicis incorrecta remaneat. » 27. Hinc est quod, exceptis criminibus, neminem sacdreas Tarentinus episcopus fecit fustibus castigari, quamvis exinde post VIII menses hanc obisse non credamus, tamen quia eam contra propositi sui ordinem huiusmodi fecit affligi, duobus hunc mensibus a missarum solempnitate suspende, ut vel hec eum verecundia, qualem se de cetero exhibere possit, instituat.» 28. Si quando super sacerdotum criminibus erat aliquid ventilandum, cum summa districtione, grandique cautela Gregorius