comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis isrł. Pmiseram tͥ inquit ꝓpħa. quod
tͥturares &e cõminueres omnes gentes que ad¬
uer sum te congregate erant: & offerres rapinas
eorum dño deo tuo.S quia hoc nonmͦfiet. sed
cum plenitudo gentium intrabit infine scłi.
int̾im uastare ꝓmeritis ttis. Unde ñ te iamuo¬
cofiliam meam. s latronis id est diaboli: qͥ sem¬
obsidionem posuerunt super nos: uox est des¬

Expanded text:
judicis Israel. » Promiseram tibi inquit propheta quod judicis Israel. » Promiseram tibi inquit propheta quod triturares et comminueres omnes gentes, quae adversum te congregatae erant, et offerres rapinas eorum Domino Deo tuo. Sed quia hoc non modo fiet, sed cum plenitudo gentium intrabit in fine saeculi, interim vastaris pro meritis tuis. Unde jam non te voco filiam meam, sed latronis, id est, diaboli, qui semObsidionem posuerunt super nos.
Abbreviated transcription (Latin):
nentem captiuitatem. int̾m donec illaueniat
ultera muliere loquunt᷑ & dicunt. Lapidet᷑.¬
& aspiciat ocłs nr̃ in syon. hoc ẽ contra syon.
ut insultem & gaudeamꝰ inmalis eiꝰ. & hoc dict̃¬
illas congregari. ut tu illacontas. quasifȩnũ :
lem fortitudinem: & sic cõminues populos.⁊
inter ficies dño rapinas eoꝵ: & fortitudinem
deo tuo. Tali enim sacrificio delectat᷑ ds. Quod
autem dic̃ cornu & ungłas: metaforice accipi¬
endum ẽ abhostib tͥturantib. Moralit̾ cong̾¬
gantur aduersus ȩccłiam dñi multitudines
sp̃alium neqͥtiarum: & insultant atq exꝓbrant
neces filioꝵ eiꝰ. nescientes consilium dñi. nec co¬
gitationes eiꝰ qui ad hoc ꝑmittit eis p̾ualere ad
tempꝰ ut & uloꝵ patientia remuneret᷑. ⁊ hors
malicia puniat᷑. Congregat eos dñs ut conteran¬
tur: &e eorum iusta damnatio ꝓficiat in laudẽ
creatoris & rapinȩ ac fortitudo corum insacrifi¬

Expanded text:
nentem captivitatem, interim donec illa veniatultera muliere loquuntur et dicunt: Lapidetur, et aspiciat oculus noster in Sion, hoc est, contra Sion, ut insultemus et gaudeamus in malis ejus. Et haec dicillas congregari, ut tu illas conteras quasi fenum et lem fortitudinem. « Et » sic « comminues populos multos, et interficies Domino rapinas eorum, et fortitudinem Deo tuo. Tali enim sacrificio delectatur Dominus: quod autem cornu dicit et ungulas, metaphoricos accipiendum est, ab hostibus triturantibus. Moraliter congregantur adversus Ecclesiam Dei, multitudines spiritualium nequitiarum, et insultant atque exprobrant neces filiorum ejus, nescientes consilium Domini nec cogitationes ejus, quia ad hoc permittit eis praevalere ad tempus, ut et illorum patientia remuneretur, et horum malitia puniatur. Congregat eos Dominus, ut conterantur, et eorum justa damnatio proficiat in laudem Creatoris, et rapinae ac fortitudo eorum in sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittentis incarnationem filii sur.⁊ designan¬
tis locum natiuitatis eiꝰ. Et tu bethleem quȩ an¬
tea uocabaris effrata. ⁊ in tantum esminima.
ut comparata milibꝰ iuda uixpartius uiculus
habearis: ex hoc paruo oppidulo egrediet᷑ xp̃s.
qͥ sit dñator inisrł. Ac ne puteseum tantum de
genere ẽẽ dauid: qm̃ quidem ut uerꝰ homocer¬
nitur egͥssus est ab initio. a dieb et̾nitatis id ẽ
ante scła ex mea substantia genitꝰ ẽ: quia in pͥn¬
cipio erat ubum. & uerbum erat apud deum.
&e ds erat ubum. Bethleem int̾ptatur domꝰ pa¬
nis: quia ibi natꝰ est panis qui de cȩlo descendit.
Effratau̾titur infurorem qͦd ꝑtinet ad herodẽ.
qͥ cognito quod illusꝰ ẽẽt amagis. iratꝰ ẽ ualde.
pariet.⁊c. Ideo inquit d abit eos. id est iudeos
&e ꝑmittec suum tenere dñium usq ad tempus
quo uirgo pariens nouo oroie pariet. sostquã
autem peꝑerit. mnatꝰ paruulꝰ suscepte dispensati¬
onis munꝰ impleu̾it. popło iudorum captiuato

Expanded text:
mittentis incarnationem Filii sui, et designantis locum nativitatis ejus. Et tu, Bethlehem, quae ante vocabaris Ephrata, et intantum es minima, ut comparata millibus Juda, vix parvus viculus habearis, ex hoc parvo oppidulo egredietur Christus, qui sit dominator in Israel. Ac ne putetis eum tantum esse de genere David, quoniam quidem ut verus homo cernitur, « et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. » Ante saecula ex mea substantia genitus est, quia « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. » Bethlehem interpretatur domus panis, quia ibi natus est panis qui de coelo descendit. Ephrata vertitur in furorem, quod pertinet ad Herodem, qui cognito quod illusus esset a magis, iratus est valde. ael. » Ideo inquit dabit eos, id est, Judaeos, et permittet suum tenere dominium usque ad tempus quo virgo pariens novo ordine pariet. Postquam autem pepererit, et natus parvulus susceptae dispensationis munus impleverit, po
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. & cęt̾is que ipse commemorat. S in his
omnib suꝑabat ꝑ eum qui dilererat eum: &e qͥ
erat pax eius. Et suscitabimus suꝑ eum .uii. pa¬
stores. & uiii. pͥmates hominum. ce nł. Introdu¬
citur itmd̾s pater loquens: &e bona ꝓmittens.
id est assyrium. uͭͤi. pastores. id ẽ patriarchas
& ꝓpħas. qͥ septenarium legis id est sabbatum
seruauerunt: ⁊ unͣi. pͥmates id est obseruatoreᷤ
noui testamenti. qui ab apłisusq adhanc eta¬
temsuscitant᷑ a dño in eccłia. Septenarius nu¬
merus ꝑtinet aduetꝰ testamentum ꝓpt̾ sab¬
de quo apłs. Uiuus est sermo dei ce efficax. ce
penetrabilior omni gladio ancipiti: & ꝑtin¬
gensusq ad diuisionem animȩ &e sp̃s. Hic gla

Expanded text:
tibus, et caeteris quae ipse commemorat. Sed quia in his tibus, et caeteris quae ipse commemorat. Sed quia in his omnibus superabat per eum qui dilexerat eum, et qui erat pax ejus. « Et suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates homines. » Introducitur enim Deus Pater loquens et bona promittens. » id est Assyrium, septem pastores, id est, patriarchas et prophetas, qui septenarium legis, id est, sabbatum servaverunt; « et octo primates, » id est, observatores Novi Testamenti, qui ab apostolis usque ad hanc aetatem suscitantur a Domino in Ecclesia. Septenarius numerus pertinet ad Vetus Testamentum propter sabde quo Apostolus: « Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad di
Abbreviated transcription (Latin):
cit me: & nicħ mͥ deerit.Pascet etiam in subli¬
mitate nominis dei. iuxta hoc qͦduicinꝰ passi¬
onidm̃patremorauit. Pat scẽ serua eos innoĩe
tuo. Et conu̾tent᷑ ab amore quo xp̃m carna¬
liter diligebant. & incipient eum sic̃ dm̃ di¬
ligere: siue conuertent᷑ id est sp̃alia &e eterna
incipient petere. qui antea t̾rena & tempora¬
lia querebant: quia magnificat᷑ est xp̃sus
q ad extremum t̾re. & iam sonꝰ eius exiuit in
fines orbis terre. Et erit iste pax assyriis. cum
lus suꝑ t̾ram eccliȩ. ⁊ religionem eorum qͥs
pascit dominꝰ uoluit deuastare. & calcauerit do¬
mos nr̃as. id est corpora. animarum habitacła.¬
& ascendit &e dep̃sserit: tẽ ipse isrł. id est xp̃serit
paxin nob̾: quia nuua tͥbulatio. nulla angustia
pot̾it electos separare a caritate eiꝰ. Exempli causa.
uenerat assyrius suꝑ t̾rampauli. &e calcabat do¬
mum eiꝰ cum ẽẽt in laborib plurimis. in mor¬

Expanded text:
cit me, et nihil mihi deerit. Pascet etiam in sublicit me, et nihil mihi deerit. Pascet etiam in sublimitate nominis Domini, juxta hoc quod vicinus passioni Deum Patrem oravit: Pater sancte, serva eos in nomine tuo. » Et convertentur ab amore quo Christum carnaliter diligebant, et incipient eum sicut Deum diligere. Sive convertentur, id est, spiritualia et aeterna incipient petere, qui antea terrena et temporalia quaerebant. Quia magnificatus est Christus usque ad extremum terrae, et jam sonus ejus exivit in fines orbis terrae « Et erit iste pax, Assyrius cum lus super terram Ecclesiae, et religionem eorum quos pascit Dominus, voluerit devastare, et calcaverit domos nostras, id est, corpora animarum habitacula ascenderit et depresserit, tunc ipse, id est, Christus erit pax in nobis, quia nulla tribulatio, nulla angustia poterit electos separare a charitate ejus. Exempli causa: Venerat Assyrius super terram Pauli, et calcavit domum ejus, cum esset in laboribus plurimis, in mor
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s dñi conu̾tent᷑ ad patͥarcharum & ꝓpħarum
fidem. Potest &e sic intelligi. Dabit eos idẽ iudeos
tempꝰparientis. id est donec eccłia mat̾. genti¬
lem popłm sp̃alit̾ ad fidem generet.⁊ donec ste¬
rilis pariat plurimos. & que multos habebat
filios infirmet᷑: & subintrante plenitudine gen¬
tium. tandem omnis isrł saluus fiat. Iunc re¬
liquie fr̃m̃ eiꝰ conutent᷑ ad filios isrł. & p̃dican¬
te helya conu̾tent᷑ corda patrum ad filios.⁊cor¬
da filiorum ad patres eoꝵ: ⁊ nouissimꝰ populus
iunget᷑ priori. Et tunc erunt uet̾es filii abrahã
credendo in eum. quem uidit abraham ce lȩtatꝰ
est. Et stabit &e pascet oues infortitudine dñi.¬
Cuminquit peperit pariens. & sol iusticiȩ xp̃s
totum mundum ullustrau̾it. t̾c ipse dñs qui pꝰ
ut homo ambulabat. stabit. cum iam deus
ab omnib credet᷑ & adorabit᷑: ⁊ pascet oues to
est credentes infortituoine dñ. hoc est in diui¬
nitatis potentia quiq dicere poterunt. Dñs pas¬

Expanded text:
res Domini, convertentur ad patriarcharum et prophetarum fidem. Potest et sic intelligi: Dabit eos, id est, Judaeos tempus parientis, id est, donec Ecclesia mater gentilem populum spiritualiter ad fidem generet, et donec sterilis pariat plurimos, et quae multos habebat filios, infirmetur: et subintrante plenitudine gentium, tandem omnis Israel salvus fiet, tunc reliquiae fratrum ejus convertentur ad filios Israel, et praedicante Elia, convertentur corda patrum ad filios, et corda filiorum ad patres eorum, et novissimus populus jungetur priori: et tunc erunt vere filii Abrahae, credendo in eum quem vidit Abraham et laetatus est. « Et stabit, et pascet in fortitudine DomiCum inquit pepererit pariens, et sol justitiae Christus totum mundum impleverit, tunc ipse Dominus, qui prius ut homo ambulavit, stabit, cum jam Deus ab omnibus credetur et adorabitur; et pascet eos, id est credentes, « in fortitudine Domini, hoc est, in divinitatis potentia; quique dicere poterunt: Dominus pas
Abbreviated transcription (Latin):
montium id ẽ xp̃s. Hic mons eleuat᷑ est in no¬
uissimis dieb. hoc ẽ infine scłoꝵ. quando in
nouissima scli ȩtate ꝑ hostiam suam saluator
apparuit: qui tulit peccata mundi. Preyarat᷑
inquit erit id est manifestꝰ: qui ante tot scła &
annorum milia erat occultꝰ. Non solum autem
Montes quippe sunt ꝓpħe scĩ quilrbet. omnia sc̃a
& ad humanam salutem ꝑtinentia conscͥpserunt:
tamen ad comparationem slliꝰ ꝓpħie. in qua de
saluatoris aduentu ꝓpħauerunt. humilia sunt.
cȩt̾a: & usq ad uertices montium ñ ꝑtinentia.
Suꝑ colles exaltatꝰ est monsiste: quia omnium
scõrum grãm. omne meritum suꝑgressus ẽ hõ
a uerbo dei assumptꝰ. Qa enim humiliauit se¬
usq ad mortem: exaltauit eum ds pat̾:⁊ donauit
illi nom̃ quod ẽ suꝑ omne nom̃. Ad hẽ montẽ
congregabunt᷑. uel ut .lxxͣ. diet̾. fluent omnes¬

Expanded text:
n novissimis diebus, hoc est, in fine saeculorum, quando in novissima saeculi aetate per hostiam salutarem Salvator apparuit, qui tulit peccata mundi. Praeparatus inquit erit, id est manifestus, qui ante per tot millia annorum occultus erat. Non solum autem Montes quippe sunt prophetae sancti, qui licet omnia sancta et ad humanam salutem pertinentia conscripserint, tamen ad comparationem hujus prophetiae, in qua de Salvatoris adventu prophetaverunt, humilia sunt caetera, et usque ad vertices montium non pertingentia. Super colles exaltatus est mons iste, quia omnium sanctorum gratiam, omne meritum supergressus est homo a verbo Dei assumptus. Quia enim se humiliavit usque ad mortem, exaltavit eum Deus Pater, et donavit illi nomen quod est super omne nomen. Ad hunc montem congregabuntur, vel ut
Abbreviated transcription (Latin):
pluralit̾ suꝑnos. Quoduͦ sequit᷑. in uirga ꝑcu¬
tient maxillam iudicis isrł. hoc ostenditur
qͦd arundine ꝑcutiebant milites caput dñi:
ultionem. & nc̃ in p̃senti uastab̃is ab assyruis tił
romanis. Et tu bethleem effrata paruulus es in

Expanded text:
 nos. » Quod vero sequitur: « In virga percutient maxillam judicis Israel, » hoc ostendit, quod arundine percutiebant milites caput Domini, ultionem, et nunc et in praesenti vastaberis ab Assyriis vel Romanis. « Et tu, Bethlehem Ephrata, parvulus es
Abbreviated transcription (Latin):
ca mea suꝑme. quia cecidi: consurgam. Et cum
psalimista. Non in ꝑpetuum irascet᷑ dñs. nec in
et̾num comminabit᷑. Patet autem iurta litt̾am
qͦd ille popłs ductꝰ in captiuitatem post .lxx. an¬
nos subiħu & zorobabel & esdralibat᷑ est. & re¬
uersus. Moralit̾ autem amma ꝓpt̾ peccatum
de ciuitate id ẽ de eccłia pulsa. & tradita mi¬
mico in int̾itu carnis. iubet᷑ uenire ad babylo¬
nem. id est ad confusionem uitiorum & deiectio¬
nissuȩ: ut postquam dignam egerit penitentiã.
libet᷑ a captiuitate peccati: ce reu̾sa ad patͥam
domum mereat᷑ recipi a clementiss imo patre.
S ce sedmbeatum gregorium sepe contingit.
ut anma que fiua syonuocat᷑. que dm̃ debue¬
rat contemplari aliqͦ sp̃ali ce occulto uitio. u̾bi
gra suꝑbiȩ uel inuidiȩ deuastet᷑: quam mise¬
ricors ds nonnunquam ꝑmittit cadere in aꝑ¬
tumcarnis peccatum: & quasi ad babylonem
id ẽ ad confusionem uenire: ut confusa fedita¬

Expanded text:
ca mea super me quia cecidi, consurgam » ; et cum ca mea super me quia cecidi, consurgam » ; et cum Psalmista: « Non in perpetuum irascetur Dominus, neque in aeternum comminabitur. » Patet autem juxta litteram, quod ille populus ductnos sub Jesu et Zorobabel et Esdra liberatus est et reversus. Moraliter anima propter peccatum de civitate, id est Ecclesia pulsa, tradita inimico in interitum carnis, jubetur venire ad Babylonem, id est, ad confusionem vitiorum et dejectionis suae, ut postquam dignam egerit poenitentiam, liberetur a captivitate peccati, et reversa ad paternam domum, mereatur recipi a clementissimo Patre. Sed et secundum beatum Gregorium saepe contingit ut anima, quae filia Sion vocatur, quae Deum debuerat contemplari, aliquo spirituali et occulto vitio verbi gratia, superbiae, invidiae devastetur. Quam misericors Deus nonnunquam permittit cadere in apertum carnis peccatum, et quasi ad Babylonem, id est ad confusionem venire, ut confusa foedita
Abbreviated transcription (Latin):
humiliaris: Nunquid rex non est tͥ. aut cõ
iuste eam dolere inmerorem.quia rex eius
xp̃s. qui est &e consiliarius. &e angłs magni cõ¬
silii ꝑnt ei. hoc est crucifixus est ab illis. &
quantum in ipsis fuit ꝑut: &e qui iurta etm¬
gelicam parabolam heredem eiectum extraui¬
neam occiderunt. ipsi qͦq ab excitu romano ua¬
stati sunt: & siẽ parturiens dolorem ñ potest
effugere: sic ille popłs imminens ꝑicłin ⁊ ua¬
stationem non potuit declinare. Dole ⁊ satage
filia syon quasi parturiens: quia nc̃ egredie¬
pe dicte plebi ut doleat & egrediat᷑ de ciuitate.
& habitet in regione:qͥa dei est sententia ut ꝑ¬
gat in captiuitatem. nec potest mutari iudiciũ
eiꝰ. Monet᷑ gͦ ut patient᷑ sustineat. & usq ad baby¬
lonemtieniat. sciens qͥa si fortit̾ flagellum dei¬
sustinuit. citoredimenda sit de manu inimieoꝵ
ut cum fc̾ut lib̃ata. possit dicere. Ne leteris inimi¬

Expanded text:
humiliaris? « Nunquid rex non est tibi, aut cohumiliaris? « Nunquid rex non est tibi, aut cojuste eam dolere et moerere, quia rex ejus Christus, qui et consiliarius et angelus magni consilii, periit ei, hoc est, crucifixus est ab illis, et quantum in ipsis fuit, periit, et qui juxta Evangelicam parabolam haeredem ejectum extra vineam occiderunt, ipsi quoque ab exercitu Romano vastati sunt. Et sicut parturiens dolorem non potest effugere, sic ille populus imminens periculum et vastationem non potuit declinare. « Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens, quia nunc egrediepe dictae plebi, ut doleat et egrediatur de civitate, et habitet in regione, quia Dei est sententia ut pergat in captivitatem, nec potest mutari judicium ejus. Monetur ergo ut patienter sustineat, et usque ad Babylonem veniat, sciens quia si fortiter flagellum sustinuerit, cito redimenda sit de manu inimicorum, ut cum fuerit liberata, possit dicere: « Ne laeteris inimi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes sunt angłice. quȩ gła in excelsis deo
exultando concinebant: & ipsa est regnumfi
tutes dm̃ sabaothspecłant᷑. Auegorice turris
nebulosa. plebs est isrłitica. siue templum di
a salomone constructum in irlm. De hae tͣre
dic̃ ysaias. Et edificauit turrim in medio eiꝰ.
id ẽ uineȩ. Hec turris id ẽ plebs iudaica qmͣ¬
diu habuit maceriam id est angłoꝵ p̃sidia
& torcular id ẽ altare: nec diabolo ꝑuia erat.
Nonerat nebulosa s ciuitas dei. que in monte
hoc ẽ incelfitudine uirtutum sita. latere ñ
pot̾at. At postquam se dñi xp̃i sanguine fe¬
dauit: nebulosa ac squalida uocat᷑. Ad hãc
potestatem. Non enim potest dici pͥma: nss
sit scda. fecit gͦ sccdam potestatem in apłis. ut
multi sumꝰ in xp̃o: ita a pͥma potestate potestaᷤ
&e regnum irłm uocent᷑. Et nunc quare mero¬
re contraheris: Cum ad te inquit uentura sit
yͥma potestas. quare merore contraheris ce

Expanded text:
virtutes sunt angelicae, quae « Gloria in excelsis Deo, » virtutes sunt angelicae, quae « Gloria in excelsis Deo, » exsultando concinebant, et ipsa est regnum fitutes Deum sabaoth speculantur. Allegorice turris nebusola, plebs est Israelitica, sive templum Dei a Salomone constructum in Hierusalem. De hac turre dicit Isaias: Et aedificavit turrim in medio ejus, id est, vineae. Haec turris, id est plebs Judaica, quandiu habuit maceriam, id est angelorum praesidia, et torcular, id est altare, nec diabolo pervia erat, nec nebulosa, sed civitas Dei, quae in monte hoc est in celsitudine virtutum sita latere non poterat. At postquam se sanguine Domini foedavit, nebulosa ac squalida appellatur. Ad hpotestatem. Non enim potest dici prima, nisi sit secunda. Fecit ergo secundam potestatem in apostolos,multi sumus in Christo, » ita a prima potestate potestas et regnum vocentur. « Nunc quare moerore contraheris? » Cum inquit ad te ventura sit prima potestas, quare moerore contraheris et
Abbreviated transcription (Latin):
cantem. hoc est plebem iudaicam. contͥtam: ce
recto gressuincede non ualentem & eiec̾tam ac
repbatam. Congregabit᷑ autem ad hoc ut sus¬
cipiatur. & ponat᷑ in reliqͥas & in gentem robu¬
stam: hoc est qͦd paulus dicit. Nisi ds̃ sabaoth
reliquisset nob̃sem̃ quasi sodoma fuissem: ⁊ sic̃
gomorra similes eẽmꝰ. Hoc fact̾um est p̃dican
deinceps. Penius audem infine scłi implebitur.
quia cum plenttudo gentium intrau̾it omnis
isrł saluus fiet. Et regnabit dñs suꝑ eos id est
suꝑ congregatos inmonte syon. id est in eccha.
quȩ est in contemplatione uitȩ sp̃alis in ȩt̾nũ¬
losam locum diẽ. quiob conuentum pastoꝵ
adher: id est turris gregis dr. Distat autem
uno miliario a bethleem adorientem. In hoclo¬
co tͥbus pastorib angłs apparuit. & natum do¬
minum nunciauit: quiq ibidem uenerabili¬
ter conditi requiesct̾. Iurrem autem nebulosã
dic̃. ꝓpt̾ obscuritatem misterioꝵ celestium:
que ibi reuelata sunt. Potestas autem pͥma.

Expanded text:
tam. » Hoc est, plebem Judaicam contritam, et recto gressu incedere non valentem, et ejectam ac reprobatam. Congregabitur autem ad hoc, ut suscipiatur et ponatur in reliquias et in gentem robustam. Hoc est quod Isaias dicit, nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et sicut Gomorrha simimillia. Plenius autem in fine saeculi implebitur, quia cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit. « Et regnabit Dominus super eos, » id est super congregatos, « in monte Sion, » id est in Ecclesia, quae est in contemplatione vitae spiritulosam, locum dicit, qui ob conventum pastorum, adher id est, turris gregis dicitur. Distat autem uno milliario a Bethlehem ad orientem. In hoc loco tribus pastoribus angelus apparuit, et natum Deum nuntiavit, quique ibidem venerabiliter conditi requiescunt. Turrim autem nebulosam dicit, propter obscuritatem mysteriorum coelestium, quae ibi revelata sunt. Potestas autem prima,
Abbreviated transcription (Latin):
s aqͥs piscine similes ẽẽ dicunt᷑. que ñ habet
aquas iugit̾ manantes s pluuiales & breui si¬
nu conclusas: quia hereticors doginata quas:
de cȩlo lapsa.⁊ ertra fontem eceliȩ sunt. quã¬
uis magna & cȩlestia uuideant᷑ ꝓmittere. Iysi¬
uͦ fugerunt recedentes a dño: nec ꝑpęnitentiã
redire uolentes. licet eos hortet᷑ dñs ad peni¬
tentiam. & dicat. Reutimini filii ret̾itentes:
& sanabo contritiones ur̃as. Horum diuidiȩ.

Expanded text:
sed aquis piscinae similes esse dicuntur, quae non habent sed aquis piscinae similes esse dicuntur, quae non habent aquas jugiter manantes, sed pluviales, et brevi fine conclusas, quia haereticorum dogmata quasi de coelo lapsa, et extra fontem Ecclesiae sunt, quamvis magna et coelestia videantur promittere. Ipsi fugerunt recedentes a Domino, nec per poenitentiam redire volentes, licet eos hortetur Dominus ad poenitentiam, et dicat: « Revertimini, filii, revertentes, et sanabo contritiones vestras. » Horum d
Abbreviated transcription (Latin):
infernum captiuus impellet᷑. Possunt quoq
ꝑancillas in bonam partem accipi animȩ sim
plices & fideles: que ducent᷑ gaudentes. & colum¬
bino murmure confessionis dm̃ laudantes. Q
niniue sic̃ piscina aquarum aquȩ eiꝰ. ipsiuͦ fu¬
bus. quas supͣ filias uocauerat. ipsa niniue me¬
tropolis. quȩ tantos habuit popłos.ut aquis
piscine possent comparari. remansit expugnan¬
da. & sine utilitate tantam habu̾it multitudi¬
nem. dum nulꝰ eẽt quihostib resisteret.⁊ cla¬
mante ipsa ciuitate state. portas claudite. mu¬
rum conscendite: nuliꝰ ẽ qui auderet. s om̃s
t̾ga u̾terent: & urbem ad p̃dandum dimitt̾et.
Dic̃ gͦ ad babilonios. Qͥa illi fugerunt: uos di¬
gregatȩ sunt. Nec tantum illi sufficiebat p̃da¬
ri: quantum p̃dȩ se diripientib offerebãt.
Mistice niniue mundum diximꝰ figurare.
Cuiꝰ aquȩ ñ maris. ñ fluminum. ñ fontium.

Expanded text:
infernum captivus impelletur. Possunt quoque infernum captivus impelletur. Possunt quoque per ancillas in bonam partem accipi simplices animae et fideles, quae ducentur gaudentes, et columbino murmure confessionis Deum laudantes. « Et Ninive quasi piscina aquarum aquae ejus, ipsi vero fubus, quas supra filias vocaverat, ipsa Ninive metropolis, quae tantos habebat populos, ut aquis piscinae possint comparari, remansit expugnanda, et sine utilitate tantam habuerit multitudinem, dum nullus esset qui hostibus resisteret. Et clamante ipsa civitate, « State, state, » portas claudite, murum conscendite, nullus esset qui audiret, sed omnes terga verterent, et urbem ad praedandam dimitterent. Dicitur ergo ad Babylonios, qatae sunt; nec tantum illi sufficiebant praedari, quantum praeda se diripientibus offerebat. Mystice Ninive mundum diximus figurari, cujus aquae non maris, non fluminum, non fontium,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuit qͥa hoc fecerunt:cum nullus dei possit re
sistere uoluntati: Nam capta niniue. aꝑte scñ
porte fluuioꝵ id est multorum popłoꝵ: quia
illa ciuitas instar fluuiorum. habebat cunium
multitudinẽ. Templum. regnum dic̃ quod de¬
structum ẽ. Miles captiuus. om̃s generaliter qui
in babylone adducti sunt. Anciuas. minores
urbes. uel castella. & uicłos. siue mulieres que
captiue ducebant᷑. Qdũ dicit gementes colum¬
be ostendit. qͦd tant᷑ erat t̾ror. ut nec qͥdem insin¬
gultus uł gemitꝰ ꝓrumꝑet dolor. & intra se taci¬
te plang̾ent. imitantes gemitum columbarũ.
Possunt hec omnia ad finem mundi referri.: q̃n
intibit omnis armat᷑a diaboli. Tunc colident᷑
currꝰ inplateis. hoc est inlatis huius scłi itine¬
ribus coartati angustia temporis & instantis
iudicii. Aꝑient᷑ porte que claus e erant: id est
reuelabunt᷑ omnia que latuerant. Iunc mi¬
les. id est diaboꝰ pͥnceps mundi huius cum an

Expanded text:
fuit, quia haec fecerunt, cum nullus possit Dei fuit, quia haec fecerunt, cum nullus possit Dei resistere dispositioni? Nam capta Ninive, apertae sunt portae fluviorum, id est multorum populorum, quia illa civitas instar fluminum habebat civium multitudinem. Templum, regnum dicit, quod destruendum est. Miles captivus, omnes generaliter qui in Babylonem abducti sunt, ancillas, minores urbes vel castella et viculos, sive mulieres, quae captivae ducebantur. Quod vero dicit: « Gementes ut columbae, » ostendit quod tantus erat terror, ut ne quidem in singultus vel gemitus prorumperet dolor, sed inter se tacite plangerent, imitantes gemitum columbarum. Possunt haec omnia ad finem mundi referri, quando interibit omnis armatura diaboli. Tunc allidentur currus in plateis, hoc est in latis saeculi itineribus coarctati angustia temporis et instantis judicii. Aperientur portae quae clausae erant, id est revelabuntur omnia quae latuerant. Tunc miles, id est diabolus princeps mundi hujus, cum anc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rł. Scdm hystoriam descbit᷑ exercit᷑ chaldeoꝵ
ueniens cont̾ niniuen: & narrat᷑ pomya p̃pa¬
rantium ad bellum. Clippeus inquit fortium
ignitꝰ. id est uibrans. & qͣsi fulgurans uiri in
coccineis id est uestib coccinei coloris: ut ipsa
uestium similitudo t̾rorem ignis & sanguinis
festinationem p̃parantium in p̃lium. Agitato¬
res consopiti st̃. Non ẽ inquit mirum. si tam
uelocit ueniunt. cum agitatores id ẽ rectores
uel isrł. uel assyriorum consopitict᷑. Mnrtime¬
nim sermo contexit᷑: & nunc dr quȩ isrł passsit.
nunc quid assyrii fecerint: nc̃ quid baby lonii cõtͣ
assyrios uelint agere. Quadrige collise sunt in
plateis. Tanta ẽ inquit multitudo commixti ag¬
feriant. Recordabit fortium suoꝵ initinerib
fortium suorum: & queret eos qui iam initine¬
ribus corruerunt. Uelocit ascendent murum
miniue ad defendendum:& ꝓpt̾ longam obsidio¬
nem p̃parabunt sͥ umbracłm adestus pellendo.¬

Expanded text:
oriam conscribitur exercitus Chaldaeorum, veniens contra Niniven, et narratur pompa praeparantium se in bellum. « Clypeus inquit fortium ignitus, » id est vibrans et quasi fulgurans. « Viri in coccineis, » id est vestibus coloris coccinei, ut ipsa vestium similitudo terrorem ignis et sanguinisfestinationem praeparantium se in praelium. « Agitatores consopiti sunt. » Non est inquit mirum, si tam velociter veniunt, cum agitatores, id est rectores vel Israel vel Assyriorum consopiti sunt. Mistim enim sermo contexitur: et nunc dicitur quod Israel passus sit, nunc quid Assyrii fecerint, nunc quid Babylonii contra Assyrios velint agere. « Quadrigae ejus collisae sunt in plateis. » Tanta inquit est multitudo commisti agferiant. « Recordabitur fortium suorum, fortium suorum, et quaeret eos qui jam in itineribus corruerunt. Velociter ascendent murum Ninivae ad defendendum, et propter longam obsidionem praeparabunt sibi umbraculum ad aestus pellendo
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓpħas cõminatio ꝓcesserat: nunc generalit̾
adipsos. & ad sacdotes. ⁊ ad om̃s quisibi de dĩ
noticia blandiebant᷑. smo dirigit᷑. Et arguun¬
tur quod nonsolum ñfaciant. uerum etiam
abhominent᷑ iudicium. & rect̾a ꝑuertant. qͦd¬

Expanded text:
doprophetas comminatio processerat, nunc generaliter ad ipsos, et ad sacerdotes, et ad omnes qui sibi de Dei notitia blandiebantur, sermo dirigitur, et arguuntur quia non solum non faciunt, verum etiam abominentur judicium, et rect
Abbreviated transcription (Latin):
habeat: dissimulate fletum. ne inimici gau
pergite. Non in plateis: ne hostes nr̃i uideant
& lȩtent᷑. Transite e uobis. habitatio pulchra.
quia in pulcherrimo a tberrimolocosita e¬
rat.Dr̃ gͦ ad eam. Osamaria pulchra ⁊ fertilis.
quia confusa es ignominia. sie transi ce sic ꝑ¬
ge ad captiuitatem: ut sipotest fieri ne inis¬
cus allophilus sentiat.Non est egressa quȩ ha¬
bitat in exitu: & hic similit̾ ipsum u̾bum hebͣ:¬
tur exitus: ꝑ qͦd significat captiuitatem iam in
ĩg̾ssu & inforib ẽẽ. Qͦd autem dicit ñ ẽ egressa.
sigcat qͦd non sua sponte uel uoluntate. s co¬
acta ⁊ nolens ducta est incaptiuitatem. Placꝰ¬
tum domꝰ uicine accipiet ex uob: & hic ipsõ¬

Expanded text:
habeat, dissimulate fletum ne gaudeant inimhabeat, dissimulate fletum ne gaudeant inimpergite, non in plateis, ne hostes vestri videant et laetentur. « Et transite vobis habitquia in pulcherrimo et uberrimo loco sita erat. Dicitur ergo ad eam: O Samaria pulchra et fertilis, quia confusa es ignominia, sic transi, et sic perge in captivitatem, ut si potest fieri, nec inimicus allophylus sentiat. « Non est egressa quae habitat in exitu. » Et hic similiter ipsum verbum Hebratur exitus, per quod significat captivitatem jam in egressu et in foribus esse. Quod autem dicit, « Non est egressa, » significat quod non sua sponte vel voluntate, sed coacta et nolens ducta est in captivitatem. « Planctum domus vicina accipiet ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
terat samariam tetigit iuidam: & ꝑtienit usq
ad portam irłm. Sic̃ enim samariasubu̾sa est
ab assyriis: ita irłm subũtenda est a chaldeis
Hec omnia mistice referenda ft̃ ad hereticos.
quib minat᷑ ds subu̾sionem utilem. ut cum
destructa fu̾int ꝑti̾sa eoꝵ dogmata. & illo igne
terram.plangant errores suos. resoluant de pe¬
dibus calciam̃ta. hoc ẽ mortuorum oꝑa abiciãt:
remsuum etiam ad iudam hoc est aduiros ca¬
tholicos uoluerunt intͦducere. s ñ potuerunt:
ꝑuenit enimad portas. id est ad aures poyuli
dei. s ciuitatem ñ potuit penetrare: hoc ẽ m̃tẽ
infide solidatam ñ ualuit deciꝑe. Nolite annun
tatib phylistinorum. de qͣ fuit goliad getheus
Scimus enim qͥa phylistei inimici semꝑ erant
iudeis. Dic̃ gͦ ꝓpħa. Nolite annunciare in gech
malum. qͦd ỹdicouenturum: ne lȩtent᷑ inimi
cinr̃i. Lacrimisne ploretis. licet pectꝰ dolorem

Expanded text:
terat Samariam, tetigit Judam, et pervenit usque terat Samariam, tetigit Judam, et pervenit usque ad portam Hierusalem. Sicut enim Samaria subversa est ab Assyriis, ita Hierusalem subvertenda est a Chaldaeis. Haec omnia mystice referenda sunt ad haereticos, quibus minatur Deus subversionem utilem, ut cum destructa fuerint per diversa eorum dogmata, et illo igne  in terram, » plangent errores suos, resolvant de pedibus calceamenta, hoc est, mortuorum opera abjiciant. rem suum etiam ad Judaeam hoc est, ad viros catholicos voluerunt introducere, sed non potuerunt. Pervenit enim ad portas id est, aures populi Dei, sed civitatem non potuit penetrare, hoc est, mentem in fide solidatam non valuit decipere. « tatibus Philistinorum, de qua fuit Goliath Gethaeus. Scimus autem quia Philisthaei inimici semper erant Judaeis. Dicit ergo propheta: Nolite annuntiare in Geth malum quod praedico venturum, ne laetentur inimici vestri. « Lacrymis ne ploretis, » licet pectus dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
adextremum lapidum subruant᷑. Sculptilia
quoꝙ & idola que coluerant. & opum diusa¬
rum congeries p̃dicit᷑ igni comburenda. Qd
hoc est ut qͦmͦ in t̾rasua fornicati sunt cum
idolis que fecerunt. sic uadant add aliamfor¬
nicationis t̾ram. id est ad assyrios. & ibi simi¬
liter idola adorent.Suꝑ hoc plangam & u¬
lulabo. Uadam spoliatus & nudꝰ ce cet̾a. usq¬
de samaria. Nunc p̃dicit malaiude:que si¬
mili errore peccat̾iat. Assumit gͥ ꝓpħaplan¬
gentis affectum. faciam planctum quasi draco¬
cum ab elephantis uincunt᷑. t̾ribili sibilo ꝑso¬
nant: ⁊ sic̃ strucionum auesque ob breuitatẽ
pennarum longiꝰuolare ñ possunt. q̃n ouia
sua immemores relinquunt in arenis calcan
luctum faciunt: sic & ego inquit ꝓpħa amissi
filiis & incaptiuitatem ductis. uadam spoliat᷑
& nudꝰ.quia desꝑata est plaga eiꝰ id ẽsamariȩ:
& idem peccatum atq eadempena que subu̾¬

Expanded text:
ad extremum lapidem subruantur. Sculptilia ad extremum lapidem subruantur. Sculptilia quoque et idola quae coluerant, et operum diversorum congeries, praedicantur igne comburenda. Quo» hoc est, ut quomodo in terra sua fornicati sunt cum idolis quae fecerunt, sic vadant ad aliam fornicationis terram, id est, ad Assyrios, et ibi similiter idola adorent. « Super hoc plangam et ululabo, vadam spoliatus et nudus. Faciam de Samaria, nunc praedicit mala Judae, quae simili errore peccaverat. Assumit ergo propheta plangentis affectum. Faciam planctum quasi dracocum ab elephantis vincuntur, terribili sibilo personant; et sicut struthionum aves, quae ob brevitatem pennarum longius volare non possunt, quando ova sua immemores relinquunt in arenis calcandluctum faciunt, sic et ego inquit propheta amissis filiis et in captivitatem ductis, vadam spoliatus et nudus. « Quia desperata est plaga ejus, » id est Samariae, et idem peccatum atque eadem poena qua subver
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum iuda. id est eoꝵ qui in eccłia positi
confitent᷑ se nosse dm̃. factis autem negant. Iux¬
ta alium intellectum: eg̾ssus est dñs de locosc̃o
suo. Dereliquit iudeos. i qͥb qndam habita¬
sic̃ ipse eis minat᷑. relinquet᷑ uob̃ domus ur̃a de¬
serta. Calcauit suꝑ excelsa t̾re uenit ad gentes.
que ꝑeius grãm excelse facte sunt: ⁊ a terrenis
subleuari meruert. Commoti sunt montes.
pbylosophorum dognata. & regum potentia
ꝑturbata: & consumpta in eis omni impietate
creuit iusticia: destructa stiꝑbia. erecta ẽ hu¬
militas. Et ponam samariam quasi aceruũ
pͥmum peccauit samaria. id est.x. tͥb & relicto
templodei fecit sibi uitulos aureos: ido ipsa
pͥma destrueta est uenientib assyrus. Ponã
inquit samariam. sic̃ aceruum lapidum. Qͤa
ciuitas samaria in monte sita ẽ. pulchre in
cumulos lapidum ponenda dr: ut non tantũ
parietes ⁊ edificia. s ipsa qͦq fundam̃ta usq

Expanded text:
peccatum Juda, id est, eorum qui in Ecclesia positi, confitentur se nosse Deum, factis autem nenegant. Juxta alium intellectum, egressus est Dominus de loco suo, dereliquit Judaeos, in quibus quondam habitasicut eis ipse minatur. « Relinquetur vobis domus vestra deserta. » Calcavit super excelsa terrae, venit ad gentes, quae per ejus gratiam excelsae factae sunt, et a terrenis sublevari meruerunt. Commoti sunt montes, id est, philosophorum dogmata, et regum potentia perturbata, et consumpta in eis omni impietate crevit justitia: destructa superbia, erecta est humilitas. « Et ponam Samariam quasi acervum primum peccavit Samaria, id est, decem tribus, et relicto templo Dei fecit sibi vitulos aureos, ideo ipsa prima destructa est venientibus Assyriis. Ponam inquit Samariam quasi acervum lapidum. Quia civitas Samaria in monte sita est, pulchre in cumulos lapidum ponenda dicitur, ut non tantum parietes et aedificia, sed ipsa quoque fundamenta usque
Abbreviated transcription (Latin):
sum dei s fraus demonum. homines deciꝑe
uolentium. Ueruntam̃ ego repletꝰ sum
fortitudine sp̃s dñi iudicio & ueritate:
phecis uaticinantib & oꝑtis confusione. ip¬
se sp̃s scĩ instinẽtu loquat᷑. & annunciet ui¬
dicium dei ce ueritatem. Nec pacem si ẽ illi
p̃dicet. ut mordeant aliqͥd. s annunciet
iacob salutem suam. & isrł peccatum siũ:
quodidola ꝓ deo coluerunt. & quod xp̃m cro¬
cifixerunt. Possunt hec referri ad doct̾ores
pessimos. qͥ popłin dei adulando supplantãt.
dicentes. Habe fidem illa te saluabit: ñneces¬
se est ut continent uiuas. Et hoc faciunt ut ae¬
cipiant commoda t̾rena: &e ut eos deuorent si¬
ue accipiendo bona illoꝵ. siue sp̃alit̾ int̾imen¬
do animas eoꝵ. Suꝑ huiꝰcemodi ꝓpħas occido
sol iusticiȩ: & tc̃ confundent᷑ ce oꝑient᷑ uultus
eoꝵ confudione. dudite hȩc pͥneipes iacob. &

Expanded text:
sum Dei, sed fraus daemonum homines decipere sum Dei, sed fraus daemonum homines decipere volentium. « Verumtamen ego repletus sum fortitudine Spiritus Domini, judicio, et virtute; phetis falsa vaticinantibus et opertis confusione, ipse sancti Spiritus instinctu loquatur, et annuntiet judicium Domini et veritatem, nec pacem sicut illi praedicet, ut mordeat aliquid, sed annuntiet Jacob scelus suum, et Israel peccatum suum, quia idola pro Deo coluerunt, et quia Christum crucifixerunt. Possunt haec referri ad doctores pessimos, qui Dei populum adulando supplantant, dicentes: Habe fidem, illa te salvabit; non necesse est ut continenter vivas. Et hoc faciunt, ut accipiant commoda terrena, et ut eos devorent, sive accipiendo bona illorum, sive spiritualiter interimendo animas eorum. Super hujuscemodi prophetas occidet Sol justitiae, et tunc confundentur, et operientur vultus eorum confusione.
Abbreviated transcription (Latin):
&e rł. Sub metafora leonum tił latronum de¬
scribitur crudelitas pͥncipum iudeorum:
qͥ spoliabant pauꝑes ce int̾ficiebant. & qͣsi
ferȩ bestiȩ carnes & ossa eoꝵ cont̾ebant. Et ue¬
lut in olla carnes coquunt̾. sic in urbe irłm
innumeram plebem affligebant. Unde minat᷑
cis malum captiuitatis. uel ehaldaice uel ro¬
mane. Et licet clament ad eum. non eos exar¬
diet. s restituet eis. sicut ipsi nequit̾ egerunt
in adinuentionib suis. hoc est insceleribus
Prant illo tp̃r pseudoꝓpħe in popło israel:
qui ut ab eis dona acciꝑent. p̃dicabant pacẽ.
quȩ eis datanon erat. Hoc ẽ enim qͦd dicit.
mordent dentib: ut auiditatem accipienti¬
um ostendat. Siquis uͦ eis nichil dedisset.
ẽẽ uenturam. Unde dic̃ quod sermo eorum
non sit ꝓpħia. s diuinatio. nec habeat lum̃
s tenebras & errorem: & cumñ tienerint qͦ
ꝓmiserant. t̾c oceumbet eis sol. & oꝑientur
confusione: quia scict᷑ quod non sit respon¬

Expanded text:
 » Sub metaphora leonum vel latronum describitur crudelitas principum Judaeorum, qui spoliabant pauperes et interficiebant, et quasi ferae bestiae carnes et ossa eorum conterebant: et velut in olla carnes coquuntur, sic in urbe Hierusalem innumeram plebem affligebant. Unde minatur eis malum captivitatis, vel Chaldaicae vel Romanae, et licet clament ad eum, non eos exaudiet, sed restituet eis, sicut ipsi nequiter egerunt in adinventionibus suis, hoc est, in sceleriburant illo tempore pseudoprophetae in populo Israel, qui ut ab eis dona acciperent, praedicabant pacem, quae eis data non erat. Hoc est enim quod dicit: « mordent dentibus, » ut aviditatem accipientium ostendat. Si quis vero nihil eis dedisset, esse venturam. Unde dicit, quod sermo eorum non sit prophetia, sed divinatio, nec habeat lumen, sed tenebras et errorem. Et cum non venerint quae promiserant, tunc occumbat eis sol, et operiantur confusione, quia scietur quod non sit respon
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ carnis oꝑa commemorat: & higͦ qui inec¬
clesia sunt si audierint. & illi qui foris sunt
si attenłint: potert effugere quȩ sermo ꝓpħicꝰ
comminat᷑. Optat gͦ ꝓpħa. ut sit ei dñs in testi¬
monium ñ aliunde qmde temploscõ suo.ħ

Expanded text:
inter carnis opera commemorat. Et hi ergo qui in Ecclesia sunt, si audierint, et illi qui foris sunt, si attenderint, poterunt effugere quod sermo propheticus comminatur. Optat ergo propheta, ut sit eis Deus in testimonium, n
Abbreviated transcription (Latin):
do est. Domͦ asel accipiet ex uob planctum.
asei int̾ptatur uicina: siue ex late. Domũ gͦ
asel domum iuda dic̃ que uicina erat samarie.
⁊ quasi ex lat̾e: quȩ planctum accepit. audita
clacde samarie. Que scilicet domꝰ asel stecit sͥ¬
met. id est captiuata samaria ꝑmansit in sta¬
turegni sui ꝓtect̾a a deo ꝓpter ezechiam:quia
blasphemauit dm̃ uiuentem. Que habitat in
rameth. id ẽ in amaritudinib. hoc enim int̾pta¬
tur rameth. In amaritudine enim ce tͥsticia. po¬
pulus cum rege morabat᷑ ezechia. sennacherib
eos obsidente: qͥa descendit malum a domino
inporta irłm. Nam rex assyrioꝵ uastata sama
de lachis ad ezechiam. ut se tͣłet assyriis insul¬
tans dño & dicens. qͦd si posset libaret popłm
latriausq ad irłm.Et est sensus. Olachis.⁊ad
te ꝑueniet equitat᷑ & tumultꝰ assyriorum. qͥ te

Expanded text:
accipiet ex vobis planctum. Azel interpretatur vicina, sive ex latere. Domum ergo Azel, domum Juda dicit, quae vicina erat Samariae, et quasi ex latere, quae planctum accepit audita clade Samariae, quae, subaudis domus Azel, stetit sibimet, id est, captivata Samaria, permansit in statu regni sui, protecta a Deo propter Ezechiam. « Qublasphemavit Deum viventem. « Quae habitat in Ramoth, » id est in amaritudmibus. Hoc enim interpretatur Ramoth. In amaritudine enim et tristitia populus cum rege Ezechia morabatur, Sennacherib eos obsidente. « Quia descendit malum a Domino in portam Jerusalem. » Nam rex Assyriorum, vastata Samarde Lachis ad Ezechiam, ut se traderet Assyriis, insultans Domino et dicens: Quid si posset liberare populum latria usque ad Hierusalem. Et est sensus: O Lachis, et ad te perveniet equitatus et tumultus Assyriorum, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
borum supplicia. ⁊ iustorum p̃mia. Legimꝰ nãq
quia eg̃ssus est sermo a dño. Descendit gͦ ⁊ cal¬
cat non suꝑ humilem t̾ram. id est non suꝑeos
qui deorsum sunt: s suꝑ excelsam t̾ram id est
scõs. qui intelligunt uenientis maiestatem.
Quiq licet sc̃ĩ st̃: commouebunt᷑ tamen idẽ
timebunt eiꝰ p̃sentiam. Ualles autem id ẽ pecea¬
tores. & que sursum sunt non querentes. ñ po¬
terunt eiꝰ sustinere p̃sentiam: s scindet̃ qͥcqͥ d

Expanded text:
borum supplicia, justorum praemia. Legimus enim borum supplicia, justorum praemia. Legimus enim quia egressus est sermo a Domino. Descendit ergo et calcat, non super humilem terram, id est, non super eos qui deorsum sunt, sed super excelsa terrae, id est sanctos, qui intelligunt venientis majestatem, quique licet sancti sint, commovebuntur tamen, id est, timebun ejus praesentiam. Valles autem, id est, peccatores et quae sunt Dei non quaerentes, non poterunt ejus ferre praesentiam, sed scindet
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia nat᷑alit̾ clemens & piꝰ est. S qui mitis
suo: assumit ꝑsonam crudelitatis qmͣ ꝑ nat᷑ã
ñ habet. Descensꝰ eius est. maiestatis eiꝰ ad infe¬
riora decursꝰ. Suꝑ ercelsa t̾re calcare ẽ. poten¬
tes tre conterere: & consument᷑ montes subt̾
cum. & ualles scindent᷑. In montib pͥncipes.
inuallib subiectos popłos intelligimꝰ. Sic̃ enĩ
cere uicmoigni tabes cunt. & sic̃ aque ꝓno c̃su
ferunt᷑ in p̃ceps: sic omnis impioꝵ suꝑbia. ueni¬
ente dño soluet̾ ⁊ deficiet. Hoc aut̃ fiet ꝓpt̾ sccła
.x ͨ. tͥbuum. qͣs uocat iacob. uel samariam &e isrł.¬
& ꝓpt̾ p̾uaricationem iuda. In.xͨ. autem tͥbubus
metͦpolis erat samaria que nunc sabaste dicit᷑.
& in iuda pͥncipabat᷑ irłm. Tropologice locꝰ di
sunt scĩ: de quib dicit. inhabitabo inillis &e in¬
ambulabo. Abhis gͦ scĩs egredit᷑ dñs. non eos re¬
linquens: s ꝑ eos p̃dicans. & annuncians repro¬

Expanded text:
est, quia naturaliter clemens et pius est. Sed qui mitis suo, assumit personam crudelitatis, quam per naturam non habet. Descensus ejus est majestatis ejus ad inferiora decursus. Super excelsa terrae calcare, est potentes terrae conterere. « Et consumentur montes subtus cum, et valles scubjectos populos intelligimus. Sicut inquit cera vicino igne tabescit, et sicut aquae prono cursu feruntur in praeceps, sic omnis impiorum superbia, veniente Domino, solvetur et deficiet. Hoc autem fiet propter scelera decem tribuum, quas vocat Jacob vel Samariam et Isr praevaricationem Juda. In decem enim tribubus metropolis crat Samaria, quae nunc Sebaste dicitur, et in Juda principabatur Jerusalem. Tropologice locus Dei sancti sunt, de quibus dicit: « Inhabitabo in illis et inambulabo. » Ab his ergo sanctis egreditur Dominus, non eos relinquens, sed per eos praedicans et annuntians repro
Abbreviated transcription (Latin):
mittamꝰ sortes & reliqͣ. Qa maiorem solito tem¬
pestatem uidebant: intelligebant ñ naturalit̾
eam contigisse. Neq enim pot̾ant ignorare rati¬
ones uentoꝵ & fluctuum qͥ tanto tempore naui¬
gabant.⁊ idõ missa sorte querebant auctorem
naufragii. Quod autem dict̾. ut sciam quare
est malum in ciuitate. qͦd dñs nonfecit. Aliter
enimmalum dr uirtuti contrariũ. Et dixert̾¬
adeum. Indica nobcuiꝰ causa malum istud sit
confit̾i. Int̾rogat᷑ ꝑsona. regio. iter. eiuitas: ut
ex his cognoscat᷑ causa discriminis. Dix̃ adeos.

Expanded text:
mittamus sortes. » Quia majorem solito videbant tempestatem, intelligebant non naturaliter ea contigisse: neque enim poterant ignorare rationes ventorum et fluctuum, qui tanto tempore navigabant, et ideo missa sorte, quaerebant auctorem naufragii. Quod autem dicunt: « ut sciamus quare est malum in civitate quod Dominus non fecit. » Aliter enim malum dicitur virtuti contrarium. « Et miserad eum: Indica nobis cujus causa malum istud sit profiteri. Interrogatur persona, regio, iter, civitas, ut ex his cognoscatur causa discriminis. « Et dixit ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
eis uerꝰ sol iusticie occubuit. Et egoinquit non
parcam niniue ciuitati magne.⁊rł. Niniue q¬
uitas magna. eccłia ẽ. ex uniũsitate gentium
congregata. Reuera magna: quia multo ma¬
ior est multitudo fidelium ex omnib quam
innocentem ⁊simplicem paruuloꝵ & lacten¬
tium monstrat ȩtatem: ut hinc coiuigat qͣntꝰ
fuerit numerꝰ maioris etatis. si tantꝰ fuit paruu¬
lorum. Uel certe in eaciuitate erat imm̃sa multi¬
tudo que ante penitentiam ignorabat: quid
eẽt int̾ bonum & malum. Boni enim ꝑ dext̾ã.
mali accipiunt᷑ ꝑ sinistram. S in eccłia sic̃ indomo

Expanded text:
eis verus Sol justitiae occubuit. « Et ego, inquit, non parcam Ninive civitati magnae. » Ninive civitas magna Ecclesia est, ex universitate gentium congregata. Revera magna, quia multo major est multitudo fidelium ex omnibus gentinnocentem et simplicem parvulorum et lactentium monstrat aetatem, ut hinc colligatur quantus fuerit numerus majoris aetatis, si tantus fuerit parvulorum. Vel certe in ea civitate erat immensa multitudo, quae ante poenitentiam ignorabat quid esset inter bonum et malum. Boni enim per dexteram, mali accipiuntur per sinistram. Sed in Ecclesia sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
am di opp̃ssos. s ꝓpt̾ peccata y̾t̾ita hostib tra¬
ditos. Uerum qͥa det̾iores effecti tanti erant
impudentie. uit nec conuicti quidem uere¬
cundiam habent: ꝓhibet auictis iudicars
iniustos &e argui. quia indigni sunt correy¬
tionem susciꝑe. Unusqͥsq enim scilicet iustꝰ.
non iudicet miustum: &e non arguat᷑ uir im¬
pius a pio. Quodutiq enormitati scelerum
Et est sensꝰ. Sic̃ plebicła in obȩdiens est sac̃doti.
cuiꝰ nonuult obseqͥ mandatis: ce sic̃ discipulꝰ
pulum. decem uidelicet tͥb u̾tit sermonem
dicens. Corruens hocdie id ẽ inp̃senti tempo¬

Expanded text:
am Dei oppressos, sed propter peccata praeterita hostibus traam Dei oppressos, sed propter peccata praeterita hostibus traditos. Verum quia deteriores effecti sunt, tantae erant imprudentiae, ut ne convicti quidem verecundiam haberent. Prohibet a justis judicari injustos et argui, quia indigni sunt correptionem suscipere. Unusquisque inquit justus non judicet injustum, et non arguatur vir impius a pio, quod utique enormitate scelerum » Et est sensus: Sicut plebecula inobediens est sacerdoti, cujus non vult obsequi mandatis, et sicuti discipulus pulum, decem videlicet tribus, vertit sermonem, dicens: « Corrues hodie, » id est in praesenti tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos iudos possumꝰ intelligere. t̾ram qͦren¬
tes. & t̾rena sapientes. Unde & statim sequit᷑:
& infirmabit᷑ omnnis qui habitat in ea. hoc ẽ
qͥ ꝑ amorẽ ce desidium ibi manet. Comp̾hen
siuͭ abhostib luxerunt. & infirmatisunt:
qm ea quȩ summo amore dilexerant. & in
quib głatifuierant amittebant. In bestia a¬
gri&e m uolticre celi. Naturale est ut beatus
iheronimꝰ dic̃. ut si t̾ra ab habitatoribus suis
fu̾it derelicta: bestiȩ qͦq c aues ab ea defici¬
iact̾antes. & alios despicientes. ꝑ pisces maris.
ipsinon inconuenient᷑ accipiunt᷑: qui in pro¬
funditate uitioꝵ & in tenebͥs peccatoꝵ con¬
seruabant᷑. Siue ꝑpisces philosophos munds
intelligamꝰ: in exqͥrendis rerum nat᷑alium ꝓ¬
fundis questionib desudantes. Pisces inquit
maris congregabunt᷑. scilicet in montem. Un
de alia tnslatio h̃t: pisces maris deficient. Ue¬
ꝑuocauerat eosstiꝑius ad tudicium. ut cog¬
noscerent se ex u̾tate iudicatos. & ñ ꝑpotenti¬

Expanded text:
intelligere, terram quaerentes, et terrena sapientes. Unde et statim sequitur: « Et infirmabitur omnis qui habitat in ea, » hoc est, qui per amorem et desiderium ibi manet. Comprehensi enim ab hostibus, luxerunt et infirmati sunt, quoniam ea quae summo amore dilexerant, et in quibus gloriati fuerant, amittebant. « In bestia agri, et in volucre coeli. » Naturale est, ut beatus Hieronymus dicit, ut si terra ab habitatoribus suis fuerit derelicta, bestiae quoque et aves ab ea deficijactantes, et alios despicientes; per pisces maris, ipsi non inconvenienter accipiuntur qui in profunditate vitiorum et in tenebris peccatorum conversabantur. Sive per pisces, philosophos mundi intelligamus, in exquirendis rerum temporalium profundis quaestionibus desudantes. « Pisces inquit maris congregabuntur, » subauditur in mortem. Unde et alia translatio habet: Pisces maris deficient. « Ve» Provocaverat eos superius ad judicium, ut cognoscerent se ex veritate judicatos, et non per potenti
Abbreviated transcription (Latin):
infaciemeiꝰ. qndomito miqͥtatis ꝓpt̾ idoloꝵ eul¬
turam tͣdet᷑ captiuitati. ne habeat᷑ impunitus.
sthumiliet᷑ ab hostibꝰ eiꝰ contumatia. & isrł ⁊ effra¬
imruent in iniquitate fua. hoc ẽ & popłs subiee¬
inscelere. infirmi cogant᷑ redire addm. Ruet oẽ
iudas cum eis. In his u̾b ostendit᷑. qm̃ &e tͥbus iu¬

Expanded text:
in faciem ejus, quando merito iniquitatis propter idolorum culin faciem ejus, quando merito iniquitatis propter idolorum culturam tradetur captivitati, ne habeatur impunitus, sed humilietur ab hostibus ejus contumacia. « Et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, » hoc est, et populus subjecin scelere, infirmi cogantur redire ad Deum. « Ruet etiam Judas cum eis. » In his verbis ostenditur quod et tribus Ju