comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sciens in forma se dĩ eẽ: equalem se osten¬
dit deo. sed ut humilitatis legem docerte.
iudcis se comprehendentibus non so¬
lum ñ repugnauit. s semet ipsum exi¬
naniuit. hoc est potestatem suam ab
oꝑe retraxit: ut humiliatus. ociosa uir¬
tute infirmari uideretur. formam ser¬
ui accipiens. dum tenetur & ligatu.
& uerberibus agitur. usq ad crucem
factus obediens patri cui se equalem sci¬
ebat: non sibi defendit ȩqualitatem sed
subiecit se. Hanc patientiam &e humili¬
tatem imitari nos docet. ut non solum
cocqualibus non nos anteponamus. ue¬
rum etiam inclinemus nos. auctoris nr̃i
secuti exemplum. Formamtamen dĩ non
accepisse dicitur. s eẽ in dĩ forma. Ser¬
ui autem formam accepisse: dum qͣsi
peccator humiliatur. Serui autem ex
peccato fiunt. sieut cham filius noȩ. qͥ
primus merito. serui nomen accepit. Hõ
enim michi sicut quibusdam iudetur.
sic formam serui accepisse. dum homo
natus ẽ. Unde eium quid dicat. hoc sen¬

Expanded text:
sciens in forma Dei se esse, aequalem se ostendit Deo: sed ut humilitatis legem doceret, Judaeis se comprehendentibus non solum non repugnavit: Sed semetipsum exinanivit; hoc est, potestatem suam ab opere retraxit; ut humiliatus otiosa virtute infirmari videretur. Formam servi accipiens, dum tenetur et ligatur, et verberibus agitur, usque ad crucem factus obediens Patri, cui se aequalem sciebat, non sibi defendit aequalitatem, sed subjecit se. Hanc patientiam et humilitatem imitari nos docet, ut non solum coaequalibus non nos anteponamus; verumetiam inclinemus nos, auctoris nostri secuti exemplum. Formam tamen Dei non accepisse dicitur, sed esse in forma Dei: servi autem formam accepisse, dum quasi peccator humiliatur. Servi autem ex peccato fiunt, sicut Cham filius Noe, qui primus merito nomen servi accepit . Non enim mihi, sicut quibusdam, videtur sic formam servi accepisse, dum homo natus est. Vide enim quid dicat: Hoc sen
Abbreviated transcription (Latin):
quebantur uidei iħm: quia non solum
soluebat sabbatum. s & patrem sͥ ꝓpriũ
dicebat dm̃. ȩqualem se faciens deo. Iu¬
re ergo exęquauit se deo. Ille enim. arbi¬
tratur rapinam: qui se parem facit ei¬
a quo inferior ẽ. Sed semet ipsum exi¬
nanurt. formam serui accipiens. insi¬
militudinem hominum factus: & habi

Expanded text:
m solvebat sabbatum, sed et Patrem sibi proprium dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Jure ergo exaequavit se Deo; ille enim arbitratur rapinam facere, qui se parem facit ei quo inferior est. Sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens in similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e: ut participes hos habeat & in sensu
nitione ce in omni sensu in hoc ut ꝓ¬
Ibetis quȩ sunt utilia: ut sitis sinceri ce
Deo aduitore ordinem disciplinȩ xp̃ianȩ
uult eos imbuere ut qͥa firmati infide
sunt. non sint nescii sacramenti credu¬
litatis suȩ: & scientes discernere utilia
a contrariis. iusticie oꝑib ornent doc¬
trinam domini . fructum facientes im¬
mortalitatis ad habundantiam om̃i¬
um bonoꝵ: ut głosus in his appareat
magister gentium. Scire autem uos
uolo fr̃s. quod quȩ ad me attinent ad
ꝓfectum eugłi uenerunt: ita ut uincła
mea manifesta in xp̃o facta suit in om̃i

Expanded text:
spiritus; ut participes hos habeat et in sensu spiritus; ut participes hos habeat et in sensu nitione et omni sensu, ut probetis quae sunt utilia; ut sitis sinceri et Deo adjutore, ordinem disciplinae christianae vult eos imbuere; ut quia firmati in fide sunt, non sint nescii sacramenti credulitatis suae: et scientes discernere utilia a contrariis, justitiae operibus ornent doctrinam Domini, fructum facientes immortalitatis ad abundantiam omnium bonorum, ut gloriosus in his apparet magister gentium. Scire autem vos volo, fratres, quod quae ad me pertinent, ad profectum Evangelii venerunt; ita ut vincula mea manifest
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: eo quod habeam uos in corde &e
iunculis meis & in defensione. & con¬
firmatione eugłii: quoniam mͥ omnes
participes gaudii estis. Securus debo¬
nitate & iusticia dĩ. & de horum fide
non ambigens: Confidit quod dĩ auxili¬
is adiuti ꝑscueraturi sint in fide usq
addiem domini: in quo remunerandi
sũt ꝑsistentes in fide. Nec aliud debuit
de his sentire. quos semꝑ inflexibiles
in deuotione dei exꝑtus ẽ. tam directũ
&e infatigabilem cursum eoꝵ uidens ut
cogitaret hos sͥ dignos participes gau¬
dii eẽ. Unius enim fidei homines. con¬
gaudere oportet. de spe futurȩ immor¬
talitatis &e głe. Testis ẽ enim michi dñs
quemadmodum desidem om̃s uos inius¬
ceribus xp̃i iħu. Dm̃ testatur ut affectũ
commendet iusti. Q enim multum de aliqͦ
sentit. ut credibile hoc faciat testificatur:
ꝑ quod ce ꝓuocat desiderium illorum er.¬
ga se. ut desiderati desiderent. Besiderat
ergo omnes hos non humana cupiditate
sed in amore xp̃i : non carnis affectu s

Expanded text:
m vos in corde et in vinculis meis, et in defensione et confirmatione Evangelii; quoniam omnes mihi participes gaudii estis. Securus de bonitate et justitia Dei, et de horum fide non ambigens, contidit quod Dei auxiliis adjuti, perseveraturi sint in fide usque ad diem Domini, in quo remunerandi sunt persistentes in fide. Nec aliud debuit de his sentire, quos semper inflexibiles in devotione Dei expertus est, tam directum et infatigabilem cursum eorum videns; ut cogitaret dignos hos sibi participes gaudii esse. Unius enim fidei homines congaudere oportet de spe futurae immortalitatis et gloriae. Testis enim mihi est Deus, quemadmodum desiderem omnes vos in visceribus Jesu Christi. Deum testatur, ut affectum commendet justi; qui enim multum de aliquo sentit, ut credibile hoc faciat, testificatur: per quod et provocat desiderium illorum erga se, ut desiderati desiderent. Desiderat ergo omnes hos non humana cupiditate, sed in amore Christi: non carnis affectu, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cipes facti sunt eugłii. sicut dicit petrus
apłs inter cetera dicens: ut sitis inquit
consortes diuinȩ naturȩ A prima die
usq nunc. Preuidit enim apłs deuoti¬
onem illorum &e fidem rectã ex ipsis pͥn¬
cipiis: & gauisus ẽ in eis semꝑ sciens mul¬
tis exemplo futuros. Confidens in hoc ip

Expanded text:
cipes facti sint Evangelii, sicut Petrus cipes facti sint Evangelii, sicut Petrus apostolus, inter caetera dicens: Ut sitis, inquit, consortes divinae naturae . A prima die usque nunc. Praevidit enim Apostolus devotionem illorum, et fidem ratam ex ipsis principiis, et gavisus est in eis, semper sciens eos multis exemplo esse futuros.
Abbreviated transcription (Latin):
iħm dominum nr̃m. Numquid ñ uidet᷑
plus dominus eẽ quam pater.   inter
homines in mundo. apud dm̃ uͦ patrem
&e apud xp̃m dominum: concordia est.
ic enim hoc ẽ in mundo. ideo plus ẽ dñs
quam pater: quia aut ce ipsius patris do¬
minus ẽ. aut pater filium non suȩ condi¬
tioni generat sed alienȩ. Deus autem sic
genuit. ut in eius potestate sint quosge¬
nuit. ut nati ingenui serui tamen eiꝰsint.
um hos tradit proprio filio: fãcit illos ẽ
seruos filii sui. ut sit dominus eorum sic̃
dicit. Pater quos dedisti michi tui erant.
&e michi illos dedisti ut in patre &e filioser¬
ui sint dei unius. Ego quidem gr̃as ago
domino suꝑ omni memoria ur̃a semper
in omni oratione mea ꝓom̃ib uob̾: cum
gaudio orationem faciens suꝑ cominu¬
nicatione ur̃a in eugłio. Primũ quid
domino gr̃as agit. cuius nutu ꝓsꝑa õĩb¬
accilunt fidelib inomni oratione sua
memor eoꝵ cum exultatione: quod parti¬

Expanded text:
m Dominum nostrum. Numquid non videtur m Dominum nostrum. Numquid non videtur plus dominus esse, quam pater? Sed inter homines in mundo: apud Deum vero Patrem, et apud Christum dominum concordia est. Hic enim, hoc est, in mundo, ideo plus est dominus, quam pater; quia aut et ipsius patris dominus est, aut pater filium non suae conditionis generat, sed alienae: Deus autem sic genuit, ut in potestate ejus sint, quos genuit; ut nati ingenui, servi tamen ejus sint: cum hos tradit proprio Filio, facit illos etiam servos Filii sui; ut sit dominus eorum, sicut dicit: Pater, quos dedisti mihi, tui erant, et mihi eos dedisti; ut in Patre et Filio servi sint Dei unius . Ego quidem gratias ago Domino super omni memoria vestri, semper in omni oratione mea pro omnibus vobis cum gaudio orationem faciens, super communicatione vestra in Evangelio. Primum quidem Domino gratias agit, cujus nutu prospera omnia cedunt fidelibus. In omni oratione sua memor eorum cum exsultatione, quod parti
Abbreviated transcription (Latin):
quia his scribit qui de
illo recta sentirent. ideo
dignitatem suam suppͥ¬
mit. Erat enim his ma¬
nifesta. Conditionem uero fatetur. quia
qui xp̃m conficetur dominum: hic ma¬
gis liber ẽ. & habet salutem. Omnibus
scĩs in xp̃o iħu. Scĩs scribit more suo
s qui in xp̃o ihu scĩ sunt: id ẽ. qui deum
& hominem xp̃m fatentur. Fotinus enĩ
xp̃m dm̃ negat: & manicheus hominem
deoq immundi sunt. Nongͦ his scribit.
qui mendaciis ꝓprus supprimunt ueri¬
tatem. Iui sunt philippis. Iuibus scribat
significat. Cum ep̃is &e diaconibus. Hoc
est cum paulo & timotheo. qui utiq ep̃i
erant. simul significauit &r diaconos qͥ
ministrabant eis. Ad plebem enim scͥbit.
Nam si epĩs scriberet ce diaconib ad ꝑsonas
eorum scriberet &e loci ipsius ep̃o. scriben¬
dum erat non duob uł tribus sicut et
ad titum & timotheum. Grã uobis et
par a deo patre nr̃o ce domino iħu xp̃o
Manifestum ẽ dm̃ patrem eẽ. xp̃m uero¬

Expanded text:
quia iis scribit, qui de illo recta sentirent; ideo dignitatem suam supprimit, erat enim his manifesta: conditionem vero fatetur; quia qui Christum confitetur dominum, his magis liber est, et habet salutem. Omnibus sanctis in Christo Jesu. Sanctis scribit more suo, sed qui in Christo Jesu sancti sunt, id est, qui Deum et hominem Christum fatentur; Photinus enim Christum Deum negat, et Manichaeus hominem: ideoque immundi sunt. Non ergo iis scribit, qui mendaciis propriis supprimunt veritatem. Qui sunt Philippis. Quibus scribat, significat. Cum episcopis et diaconibus: hoc est, cum Paulo et Timotheo, qui utique episcopi erant; simul significavit et diaconos, qui ministrabant ei. Ad plebem enim scribit; nam si episcopis scriberet, et diaconibus, ad personas eorum scriberet, et loci ipsius episcopo scribendum erat, non duobus, vel tribus, sicut et ad Titum et Timotheum. Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro, et Domino Jesu Christo. Manifestum est Deum patrem esse, Chr
Abbreviated transcription (Latin):
autem inqͥt uita ȩt̃na. ut cognoscant te
solum ⁊ uerum dm̃ & quem misisti iħm¬
xp̃m. Eece regnante filio regnat &e pat̾.
uomͦ autem tradens regnum filiꝰ euacu¬
are se credetur. cum dicat angłs ad ma¬
riam. Et dabit illi dñs ds̃ sedem dauid
patris sui. ⁊ regnabit in domo iacobu
eternũ & regni eius non erit finis. Et
danihel de eodem regno dic̃ int̃ cetera.
s̃ celi excitabit aliud regnum qd numqͣ
corrumpet᷑. ¶ hoc regnũ erit etñum.Ilemo gͦ
num dõ & patri. ostendere ipsum eẽ ex qͦ
om̃is paternitas in celis & in t̃ra nomi¬

Expanded text:
autem vita aeterna, ut cognoscant te autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti . Ecce regnante Filio, regnat et Pater. Quomodo autem tradens regnum Filius evacuare se crederetur, cum dicat angelus ad Mariam: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis ? Et Daniel de eodem regno dicit inter caetera: Deus coeli excitabit aliud regnum, quod numquam corrumpetur; et hoc regnum erit aeternum . Nemo ergo num Deo et Patri, ostendere ipsum esse, ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nomi
Abbreviated transcription (Latin):
is icȩt̾a. Por gͦ resurrex̃ ut forma fieret ẽdentib
etus scđo scĩ resurgent uixta fidẽ in apo¬
calypsi ioħis. sicut & in primo aduente
cum surrexit multa corpr̃a scõꝵ resur¬
rexerunt ad ꝓtestationẽ eiuctȩ mortis
ac spoliatȩ. Sub una gͦ significatione
duplicem aduentum dñi comprehendit.
Deinde finis cum tradidit regnum dõ
patri. cum destituerit omnẽ principatẽ
struetur mors. Hoc dicit qr tradito reg¬
no finis erit mundi impleta resurrectio¬
ne. Qd̃ quidam t̾riti asꝑitate sermonis
dum quasi pie uolunt sentire aꝓprieta¬
te sensus declinant. Horrent enim sonũ
uerbi audientes cum tradidĩt regnũ dõ
⁊ patri putantes traditionẽ hanc regni
si iuxta sonum uerbi incelligatur uacuã
remanere. ut si tradit iam ipse ñ habe¬
at quasi pater tradens omia filio euacu¬
auerit se. Nam ipse dñs ait. Om̃ia mͥ
tradita s̃ a patre meo. Et postea. Hȩc ẽ

Expanded text:
is, etc. Prior ergo resurrexit, ut forma fieret credentibuis, etc. Prior ergo resurrexit, ut forma fieret credentibuejus secundo sancti resurgent, juxta fidem Apocalypsis Joannis , sicut et in 163 primo adventu cum resurrexit, multa corpora sanctorum resurrexerunt , ad protestationem victae mortis ac spoliatae. Sub una ergo significatione duplicem adventum Domini comprehendit. Deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum destituerit omnem principatum utem inimica destruetur mors. Hoc dicit, quia tradito regno finis erit mundi, impleta resurrectione. Quod quidam territi asperitate sermonis, dum quasi pie volunt sentire, a proprietate sensus declinant. Horrent enim sonum verbi audientes: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; putantes traditione hac regni, si juxta sonum verbi intelligatur, vacuum remanere; ut si tradit, jam ipse non habeat: quasi Pater tradens omnia Filio, evacuaverit se. Nam et ipse Dominus ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo ; et postea: Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃i iusticia resurrectionem meruerit¬
I mortuoꝵ. Sic̃ enim in adam om̃s mori¬
untur. ita & in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑.
Hoc dicit quia sicut adam peccans mor¬
dem inuenit. & om̃s ex eius origine te¬
uincit mortem qr mors ex peccato.
O m̃ib gͦ qui sunt ex eus corpr̃e acqui¬
suit u̾itam. id ẽ resurrectionẽ. quãus
generalem tribuerit resurrectionẽ. Ut
sicut in adam om̃s siuie iusti siuie iniꝰsti
tes quam diffidentes resurgant. Licoe
ad penam increduli tam̃ iuuificari
uidentur qz corpr̃a sua recipient iam
ñ morituri s passuri penã in eis sine
fine qd̃ credere noluer̃. Unusquisq aut
in suo ordine. Nunc ordines resurrectioĩs
uult exponere. ne idõ putarent fabulo¬
Ordines illis exponit &e tpr̃a q̃n factum
sit. & qñ futurum ẽ ut resurgant mor¬
testatur scriptum eẽ in moyse. Si pas¬
sibilis xp̃e si prior resurgens ex mortu¬

Expanded text:
est, Christi justitia resurrectionem merueritest, Christi justitia resurrectionem meruerit mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur. Hoc dicit, quia sicut Adam peccans mortem invenit, et omnes ex ejus origine tevincit mortem, quia mors ex peccato, omnibus qui sunt ex ejus corpore, acquisivit vitam, id est, resurrectionem. Quamvis ergo generalem tribuerit resurrectionem, ut sicut in Adam omnes sive justi sive injusti am credentes, quam diffidentes resurgant, licet ad poenam increduli; tamen vivificari videntur; quia corpora sua recipient, jam non morituri, sed passuri poenam in eis sine fine: quod credere noluerunt. Unusquisque autem in suo ordine. Nunc ordinem resurrectionis vult exponere, ne ideo putarent fabuloordines illis exponit et tempora, quando factum sit, et quando futurum est, ut resurgant mortestatur scriptum esse in Moyse . Si passibilis Christus, si prior surgens ex mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑierunt. hoc illis dic̃ qd amore suorũ
defunctoꝵ nolunt audire ut illis ampr¬
tet qd̾ pruis ꝑ errorem uolebant audire.
Si in hac uita tantum sꝑantes sumus
in xp̃o miserabiliores sumus om̃ib ho¬
minib. Manifestum ẽ qr &e in hac p̃sen¬
ti uita & in futura sꝑamus in xp̃o. Nec
enim hic deserit seruos suos xp̃c. seddat
illis grãm. & in fut᷑o eit in gła eterna.
i autem future uite spes non ẽẽt: om̃ib
hominib qđ dixit miserabiliores eẽmus.
tquid enim ieiunia. iugilie. exitus.
his nulla merces erit in futuro: increduli
Iautem uel hac uita fruuntur. Si enim
mientium q̃mquidẽ ꝑ hominem mors
ce ꝑ hominem resurrectio mortuorum.
natum negabant. ac ꝑ hoc ñ resurrexis¬
se carnem qr qui natus ñ ẽ nec moritur.
Sic autem ꝓbat xp̃m a mortius resurre¬
xisse quia homo fuit. ut dubium ñsit
hominem a deo ex mortius excitatum
Ut quia peccato hominis mors inuenta

Expanded text:
perierunt. Hoc illis dicit, quod amore suorum perierunt. Hoc illis dicit, quod amore suorum defunctorum nolunt audire; ut illis amputet, quod prius per errorem volebant audire. Si in hac vita tantum in Chrisabiliores sumus omnibus hominibus. Manifestum est quia et in hac praesenti vita et in futura speramus in Christo; nec enim hic deserit servos suos Christus, sed dat illis gratiam, et in futuro erunt in gloria aeterna. Si autem futurae vitae spes non esset, omnibus hominibus, quod dixit, miserabiliores essemus. Ut quid enim jejunia, vigiliae, exitus, his nulla merces erit in futuro? Increduli autem vel hac vita fruuntur. Nunc autmientium; quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. natum negabant, ac per hoc non resurrexisse carnem; quia qui natus non est, nec moritur. Sic autem probat Christum a mortuis resurrexisse, quia homo fuit, ut dubium non sit hominem a Deo a mortuis excitatum; ut quia peccato hominis mors inventa
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes ħ contͣ se eẽ reuerterentur.¬
ad primam fidem Inuenimur aũt ⁊ falsi
testes dĩ. qr testimonium diximꝰ adu̾sus
dm̃ qd suscitauerit xp̃m quem nõs susci¬
tauit. Qui asserit qd̃ xp̃m ds̃ a mortuis
suscitauit. falsus ẽ testis si nonẽ factum.
irtutem tamen dĩ predicat. ñ utiq ut ini¬
micus qui tam ãmirabile factum uirtuti
eius adscribit. Qd si uerum ẽ qr excitaiit
xp̃m amortuis. quid huic dicendum ẽ
qui &e testis contͣ dm̃ falsus ẽ & oꝑus etis
stulticiam asserit: Si enim mortui ñ re¬
surgent. neq xp̃c resurrex̃. Qd̃ si xp̃c ñ
resurrexit adhuc estis in peccatis ur̃is.
illos ut quia nemo sͥ male uult. doleat
illis hoc cxpisse credere qđ contra ipsos
ẽ. Quis enim peccata sͥ remissa noluit
nolunt estimare ꝑditionem. Qui enĩ¬
non timuer̃ subhac spe de scło exiert.
iue occidi ñ timuer̃. qt resurgere exẽ.¬
plo xp̃i crediderunt. & non ẽ uerum:

Expanded text:
videntes hoc contra se esse, reverterenturvidentes hoc contra se esse, reverterenturad primam fidem. Invenimur autem et falsi testes Dei; quia testimonium diximus adversus Deum, quod suscitaverit Christum, quem non suscitavit. Qui asserit quod Christum Deus a mortuis suscitavit, falsus est testis, si non est factum; virtutem tamen Dei praedicat, non utique ut inimicus, qui tam admirabile factum virtuti ejus ascribit. Quod si verum est, quia excitavit Christum a mortuis, quid huic dicendum est, qui et testis contra Deum falsus est, et opus ejus stultitiam asserit? Nam si mortui non resurgresurrexit, adhuc estis in peccatis vestrisillos ut quia nemo sibi male vult, doleat illos hoc coepisse credere quod contra ipsos est; quis enim peccata sibi remissa nolit anolunt aestimare perditionem. Qui enim sub hac spe de saeculo exierunt, sive occidi non timuerunt; quia resurgere exemplo Christi crediderunt, et non est verum,
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. Si autem xp̃c ñ resurrex̃ inanis ẽ
predicatio nr̃a uacua ẽ & fides ur̃a. hȩc
a falsis apłis erant tradita qui xp̃m neq
natum neq incarne passum neq resur¬
rexisse asseuerabant. Quos & ioħs apłs
bant unde dicit. Iui negat xp̃m ĩ carne
uenisse hic ẽ antixp̃c. & qui negat filiũ
nec patrem ht̃. Isti ambulabãt ⁊ quorundã
fidem ne imprudentes a mundi sapien¬
tib uidicarent᷑ subuertebant qr pruden¬
tes scłi stultum uidicant cũ audiunt re
&e fides ur̃a manis erit. Hoc enĩ credider̃¬
apło p̃dicante qr mortui resurgent. et
hac spe adtracti s̃ ad fidem. Qd̾ utiq ad
detrim̃tum illoꝵ ꝓficere asserit. si credi¬
derunt qđ futurũ non ẽ. Et pudoris est
ut aliquis ꝓfiteatur hoc se credidisse qd̃
falsũ ẽ. & uerecundiã gͦ illis incutit & la¬
bores illoꝵ dic̃ infructuosos si qd̃ a fal¬
sis apłis audiert̃ uerũ ẽ qr mortui ñ resurgẽt:
Q d nemo utiq de se patitur audire. Ut

Expanded text:
rexit. Si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, vacua est et fides vestra. Haec a falsis apostolis erant tradita, qui Christum neque natum, neque in carne passum, neque resurrexisse asseverabant: quos et Joannes abant. Unde dicit: Qui negat Christum in carne venisse, hic est Antichristus: et qui negat Filium, nec Patrem habet . Isti ambulabant, et quorumdam fidem, ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur, subvertebant; quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt reset fides vestra inanis est. Hoc enim credideraedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt ad fidem. 162 Quod utique ad detrimentum illorum proficere asserit, si crediderunt quod futurum non est: et pudoris est, ut aliquis profiteatur hoc se credidisse, quod falsum est. Et verecundiam ergo illis incutit, et labores illorum dicit infructuosos; si quod a falsis apostolis audierunt, verum est, quia mortui non resurgent: quod nemo utique de se patitur audire; ut
Abbreviated transcription (Latin):
loquimur dĩ sapientiã in mysterio quȩ abs¬
condita ẽ. Occultũ sensũ manifestare mis¬
sum se testatur quẽ neq pͥncipes neq
potestates scirent neq mundus audierat. Ac
ꝑ hoc stultum putari qr incognitum ẽ. Esse au¬
tem rationale & salutare teste uirtute cui oĩs
intentio cedit ratiocinationis humanȩ. Abs¬
condita ẽ gͦ dei sapientia dum ñ in uerbis
sed in uirtute ẽ. Non humana ratione pos¬
sibilis s sp̃c efficatia credibilis. Quam p̃de¬
claratur ut ante scła predestinata in głam nr̃am
dicatur qui credimus. Prescius enĩ ds̃ errores
futuros in mundo quẽ erat facturꝰ. Hoc de¬
creuit adconfusionẽ illoꝵ qui sͥ stulticiam
sapientiam facturi erant ad nr̃am aũt głam
qui credituri eramus & credimꝰ. Quẽ nemo¬

Expanded text:
rio, quae abscondita est. Occultum sensum manifestare se missum testatur, quem neque principes, neque potestates scirent, neque mundus audierat; ac per hoc stultum putari, quia incognitum est: esse autem rationale et salutare teste virtute, cui omnis intentio cedit ratiocinationis humanae. Abscondita est ergo Dei sapientia, dum non in verbis, sed in virtute est; non humana ratione possibilis, sed spiritus efficacia credibilis. Quam praededeclaratur, ut ante saecula praedestinata in gloriam nostram dicatur, qui credimus, praescius enim Deus errores futuros in mundo, quem erat facturus hoc decrevit ad confusionem illorum, qui sibi stultitiam sapientiam facturi erant , ad nostram autem gloriam, qui credituri eramus et credimus. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ temporis sup̃dictum ẽ. Hodie siuocem eiꝰ
audieritis nolite obdurare corda ur̃a. Nam
sicis iħs requiem p̃stitisset: nunquam de alia
loqueret᷑. Hic ostendit t̃ciam quandam esse
requiem: de qua dauid drcit. hodie. Nor
illam signi ficans ad qm iħs popłm introdu¬
xit: s aliam quandam eẽ multo excellenti¬
orem illi ad quam ñ typicꝰ s uerus iħs intro.¬
duxit eos. qui sunt eius audiamꝰ. Obhoc
dicit dauid. Hodie si uocem eiꝰ audiertos no¬
lite obdurare corda ur̃a. Si enim iħs ueram
p̾stitisset requiem popło cuiꝰ ductor fuit: neq
de alia requie dauid loqueret᷑ postea. Certũ
est gͦ. qͥa futurum est quosdam acciꝑe reqͥẽ¬

Expanded text:
tantum temporis supra dictum est; hodie si vocem ejus tantum temporis supra dictum est; hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra. Nam sloqueretur. Hic ostendit tertiam 676 quamdam esse requiem, de qua David dixit: Hodie. Non illam significans ad quam Jesus populum introduxit, sed aliam quamdam esse multo excellentiorem illi, ad quam non typicus, sed verus Jesus introduxit eos qui sunt ejus. « Audiamus ob hocdicit David: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra. Si enim veram Jesus praestitisset requiem populo, cujus ductor fuit, neque Leg., nunquam de alia requie David loqueretur postea. Certum est quia futurum est quosdam accipere re
Abbreviated transcription (Latin):
si introibt̃ in requiem meam. Si uͦ conttinc¬
tio: ꝓ affirmatione. ꝓ negatione: ꝓ dubitatio¬
ne accipi potest. Suꝑiꝰ uero ꝓ negatione po¬
sita est ubi ait ꝓpt̃ incredulitatem illorum
urase dm̃: ñ intrdire eos i reqͥem ꝓmissam:
Addidit si introibt̃: id est non intrabrint.
Hic uͦ potest intelligi ꝓ confirmatione positũ
eẽ: qͣsi diceret si introibt̃. bñ habebunt. Ideo ad¬
didit. qm̃ suꝑ est quosdam introire in illam.
In illam uidelicet quȩ in palestina fuit: pau¬
q intrauert̃. id est duo tm̃. caleph ce iosue ex
omnib illis qui de egypto ꝑrexerunt. Linde
ait. Et hi quib pͥorib annunciatum ẽ: non
introiert̃ ꝓpt̃ incredulitatem. Cos significans
qui de egypto ꝓfecti sunt: quoꝵ cadauera pro¬
strata sunt in deserto. Deinde intrant de t̾era
obscure disputare. Item inquit t̾minat diẽ
quendam: hodie in dauid dicendo. sicut pꝰ

Expanded text:
Si introibunt in requiem meam. Si vero conjuncSi introibunt in requiem meam. Si vero conjunctio pro affirmatione, pro negatione, pro dubitatione accipi potest; superius vero pro negatione posita est, ubi ait propter incredulitatem illorum jurasse Deum, non introire eos in requiem promissam, addidit: Si introibunt, id est, non introibunt; hic vero potest intelligi pro affirmatione positum esse, quasi diceret: Si introibunt, bene habebunt; ideo addidit: Quoniam superest quosdam introire in illam. In illam videlicet quae in Palaestina fuit pauci intraverunt, id est, duo tantum, Caleb et Josue, ex omnibus illis qui de Aegypto perrexerant. Proinde ait: Et hi quibus prioribus annuntiatum est, non introierunt propter incredulitatem; eos signans qui de Aegypto profecti sunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto. Deinde intrat de tertia,obscure, disputare: Item, inquit, terminat diem quemdam, hodie in David dicendo, sicut post
Abbreviated transcription (Latin):
dei sic̃ ce illis. Nob̃ tam̃ ꝑfilium: illis uͦ ꝑfa¬
mulum. Confestimq u̾ba exortationis sub¬
iungit apłs dicens. Ingredim᷑ in requiem qͥ¬
credidimꝰ quemadmodum dix̃. qͥb uiraui
in ira mea: si introibt̃ in reqͥem meam. Nos
uͦ hortat᷑ intrare in requiem: ne forte nobis
dicat᷑ sic̃ illis si introibt̃. id est non introibuñ
in requiem meam: festinat enim ostendere
aliam ẽẽ requiem ad quam uocati sumꝰ. id ẽ
cȩlors. nec nos dic̃illam quȩ inpalestina est
intrat᷑os. s illos ñ intraturos ꝓpt̃ obduratio¬
nem cordis sui: nec in palestina nec in reqͥẽ
cȩlestem. Addidit itaq de pͥma requie loqͥ
dicens. squidem oꝑib ab institutione mun¬
di factis. Dixit enim quodam loco de die sep¬
tima sic. Erequieuit ds die septima ab oĩb
oꝑib suis. Confestimq scdo subiunxit: quȩ ꝓ¬
missa est popło cd̃. Et in ista inquit rursum:

Expanded text:
Dei, sicut et illis; nobis tamen per filium, illis vero per faDei, sicut et illis; nobis tamen per filium, illis vero per famulum. Confestimque verba exhortationis subjungit Apostolus, dicens: Ingredimur credimus, quemadmodum dixit: Quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam. Nos vero hortatur intrare in requiem, ne forte nobis dicatur sicut illis: Si introibunt, id est, non introibunt in requiem meam. Festinat enim ostendere aliam esse requiem, ad quam vocati sumus, id est, coelorum; nec nos dicit illam quae in Palaestina est intraturos; sed illos non intraturos, propter obdurationem, nec in Palaestinam nec in requiem coelestem. Addidit itaque de prima requie loqui, dicens: Et quidem operibus ab institutione mundi factis. Dixit enim quodam loco de die septima sic: Et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis. Confestimque de secunda subjunxit quae promissa est populo Dei: Et in ista, inquit, rursum:
Abbreviated transcription (Latin):
peratus est. Dis creuit eos qui crediderunt p̃-¬
dicationis ũbo: ab illis qui ñ crediderunt. dit
enim. S ñ uniu̾si. Calephuͦ &e iosue quia non
consensert infidelib: effugert̃ penam que illiꝰ
illata ẽ. Neq hoc solum illis donatum ẽ mortẽ
cuadere qua cet̾ ꝑierunt. s etiam datum est illiᷤ
t̾ram repromissionis intrare. & eam laudabilit̃
ꝑditionem &e iustum dĩ iudicium metuamꝰ.
qui reddet unicuiq scđm oꝑa sua. Requiem
sempit̾nam fidẽ habentib. eam tam̃ q̃ dilectio¬
ne comparat᷑ ñ credentib itaq pęnam ꝑpetuã.
ne forte relicta pollicitatione quã dedimꝰ deo
in baptismo. It̃m reũtentes ad oꝑa infidelita¬
tis q̃ abdicauimꝰ coram multis testib. Unꝰqͥsq
ꝓ se ipso laboret: ne forte minꝰ dignꝰ inueniat᷑
intro eundi inrequiem dei. Et enim nobis
nunciatum ẽ: qͦmͦ intrare debeamꝰ in reqͥem

Expanded text:
peratus est. Discrevit eos qui crediderunt praperatus est. Discrevit eos qui crediderunt praedicationis verbo, ab illis qui non crediderunt: ait enim, sed non universi. « Caleb vero et Josue, quia non consenserunt infidelibus, effugerunt poenam quae illis illata est; » nec hoc solum illis donatum est mortem evadere, qua caeteri perierunt, sed etiam datum est illis terram repromissionis intrare, eamque laudabiliter perditionem, et justum Dei judicium metuamus. qui reddet unicuique secundum opera sua: requiem sempiternam fidem habentibus, eam tamen quae per dilectionem operatur; non credentibus itaque, poenam perpetuam. Nin baptismo, iterum revertentes ad opera infidelitatis quae abdicavimus coram multis testibus. Unusquisque pro seipso laboret, ne forte minus dignus inveniatur introeundi in requiem Dei. Etenim nobis nuntiatum est, quomodo intrare debeamus in requiem
Abbreviated transcription (Latin):
put ẽ &e nos m̃bra. coherecles. & concorporales
ꝑqm subsistimꝰ. &e deonati sumꝰ infilios. &
essentiales ut ita dicam facti sumus. Quod di¬
ligentissime obseruandum est: ne cuiuslibet
doctrine macła corrumpam᷑. Deinde subin-¬
fert apłs: adhuc de hodie dicere. Dum dicit᷑
inquit. hodie si uocem eiꝰ audieritis nolite ob¬
durare corda ur̃a. Quematmodum in illa
re quod suꝑius posuit. Dixit enim.hodie si
uocem eiꝰ audieritis nolite obdurare corda ue¬
stra: sic̃ in amaritudine. Quod obduratorum
m̃tionem fac̃ quoꝵ dam infidelium. nonne
coꝵs quoꝵs cadauera ꝓstrata st̃ in deserto: Qͦs
enim dicit tale ẽ. Audiert̃ &e illi inquit: sicut
&e nos audimꝰ. S qͥd ꝓfuit ulis sermo auditꝰ:
Nongͦ putetis quia ex auditu tm̃ p̾dicationiꝰ
introitꝰ sit ad requiem di: quia &e illi audiert̃
ꝑ moysen. s nicħ utilitatis ex auditu habuer̃t:
qm̃ nec credidert̃. nec sermo auditꝰ fide contẽ¬

Expanded text:
put est, et nos membra; cohaeredes, et concorporaput est, et nos membra; cohaeredes, et concorporam subsistimus, et Deo nati sumus in filios, et essentiales, ut ita dicam, facti sumus: quod diligentissime observandum est, ne cujuslibet doctrinae macula corrumpamur. Deinde subinfert Apostolus adhuc de hodie dicere. Dum dicitur, inquit, hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa re, quod superius posuit; dixit enim: Hodie si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, sicut in amaritudine obduratorum. Mentionem facit quorumdam infidelium; nonne eorum quorum cadavera prostrata sunt in deserto? « Quod enim dicit quale est? Audierunt et illi, inquit, sicut et nos audimus; sed quid profuit illis sermo auditus? Non ergo putetis quia ex auditu tantum praedicationis introitus sit ad requiem Dei, quia et illi audierunt per Moysen; sed nihil utilitatis ex auditu habuerunt, quoniam nec crediderunt, » nec sermo auditus fide contem
Abbreviated transcription (Latin):
runt sic̃ oportebat sꝑare. Hec passi st̃ quȩ le¬
gunt᷑ in hystoria cuius ante memorauimus.
Q ꝑiert̃ in deserto ꝓpt̃ duriciam cordis: multo
ampliꝰ uob talia tim̃da st̃. sic̃ illis acciderunt:
Ad illos enim sermoiste factꝰ ẽ. qͥ in p̃sentia fu¬
erunt uł futuri st̃: ideo dic̃ hodie. Hodie nãq
semꝑ est: donec constat mundꝰ. Intrat enĩ plus
diceret de hodie: & subuingit dicens. S ad¬
hortamini uosmet ipsos ꝑ singłos dies do-¬
nec hodie cognominet᷑: ut non obduretur
qͥs ex uob̃ fallatia peccati. Hoc est edificare
inuicem: corrigite uos ipsos ne contingant
uobis similia ne obduret᷑ quisquam ex uob.
decipiente peccato infidelitatis. attendis quia
infidelitas peccatum facit: sic̃ enĩ infidelitas
malignam uitam ꝓcreat. sic etiam quando
in ꝓfudum maloꝵ uen̾it contemnit. Contẽp
ꝑpetuȩ liberet. Deinde infert apostol. Partici
pes enim xp̃i effecti sumꝰ. Qͥd est participes ef-¬
unus effecti sumꝰ cum illo. Siquidem ipse ca¬

Expanded text:
runt, sicut oportebat sperare, haec passi sunt, quae leguntur in historia, cujus ante memoravimus, et perierunt in deserto propter duritiam cordis: multo amplius vobis talia timenda sunt, sicut illis acciderunt. Ad illos enim sermo iste factus est, qui in praesentia fuerunt, vel futuri sunt. Ideo dicit, « hodie. » Hodie namque semper est, donec constat mundus. Intrat enim plus dicere, de « hodie » subjungens: « Sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. » Hoc est, aedificate invicem, corrigite vos ipsos, ne contingant vobis similia, ne obduretur quisquam ex vobis, decipiente peccato infidelitatis. Attendis quia infimalignam vitam procreat, sic etiam anima, quando in profundum malorum venerit, contemnit: contemptperpetuae liberet. Deipes enim Christi effecti sumus. » Participunum facti sumus cum illo. Siquidem ipse ca
Abbreviated transcription (Latin):
est auxilii ce miscđiȩ illiꝰ. sic̃ iste doctor egregiꝰ
alio locodix̃. Ecce nc̃ tp̃s acceptabile. ecce nunc
dies salutis. E ꝓpħa multo ante hoc auxilii
oportuni tp̃s significans. Tempore inquit
inuenire miscdiam. si penitentiam egerint
grã est illius qͥ sedet in throno gr̃e. Quod uͦ
oportunꝰ factꝰ est ꝓ nob̃. magnum humilita¬
tis indicium quam ex nr̃a suscepit natura. ñ
cui nos fidem cũ fidutia bonitatis sue affera¬
mus. Hoc oportune tp̃r cum sedet in gratie
throno &e omnia tͥbuit que nob ad salutem
ꝓuenire certissimum ẽ. mͦ tp̃s est donorum.
nemo de se ipso desꝑet. Timeamꝰ thronum
equitatis eiꝰ cũ ueñit duudicare omnia scdm
iusticiam. E ttc̃ erit desꝑationis tp̃s nc̃ nolen¬
tibus conũti ad sedem gr̃ȩ cum thalamus
erit clausꝰ. Iantumq cum sponso remanẽt
qui lucentes bonis oꝑib ferentes lampadaᷤ.

Expanded text:
est auxilii et misericordiae illius, sicut iste Doctor egregius est auxilii et misericordiae illius, sicut iste Doctor egregius alio loco dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Et propheta multo ante hoc auxilii opportuni tempus significans, Tempore, inquit, invenire misericordiam, si poenitentiam egerint, gratia est illius, qui sedet in throno gratiae. Quod vero opportunus factus est pro nobis, magnum est humilitatis indicium, quam ex nostra suscepit natura; noncui nos fidem cum fiducia bonitatis suae afferamus, hoc opportuno tempore, cum sedet in gratiae throno, et omnia tribuit quae nobis ad salutem provenire certissimum est. « Modo tempus est donorum; nemo de seipso desperet. » Timeamus thronum aequitatis ejus, cum venerit dijudicare omnia secundum justitiam: et tunc erit desperationis tempus nunc nolentibus converti ad sedem gratiae, cum thalamus erit clausus, tantumque cum sponso remanent, qui lucentes bonis operibus ferent lampades.
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. qͥa similitudo carnis peccati fuit in eo.
s qͥa carnem suscepit ueram. Quare gͦ dix̃
insimilitudine carnis nat᷑a uera qmͣ suscep̃
similis est carni nr̃ȩ. Peccata uͦ nequaquam
habuit q̃ nr̃a carode parentib contraxit.
qͥa tale fuit originale peccatum in carne
pͥmi hominis ut inde ce penȩ & remedium
fieri potuisset. Pena & peccatum in omni hu¬
fuit. Non ẽ p̃iudicata ẽ caropeccatͥx ut in¬
de remedium fieri ñ potuisset p̃sciebat poten¬
tia di qͣlit̾ ex eadem massa iusticiȩ equitas &
gͦ cum fidutia ad thronum gr̃ȩ. ut miscdiã
consequam᷑ & grãm inueniamꝰ in aucilio o¬
portuno. Adeamꝰ gͦ cum fiducia hoc ẽ adeamꝰ
posse. si tam̃ fructum dignum fecerimꝰ pęni¬
tentie. & fidem firmam usq in finem retinea¬
mus.Nc̃ uerꝰ sedet pontifex nr̃ iħs filius dei
in throno gr̃ȩ paratꝰ indulgere peccatis nr̃is
in hoc oportuno auxilio. Nc̃ uͦ oportunum tp̃s

Expanded text:
dicit, quia similitudo carnis fuit in eo, dicit, quia similitudo carnis fuit in eo, sed quia carnein similitudine carnis? Natura vero, quam suscepit, similis est carni nostrae; peccatum vero nequaquam habuit, quod nostra caro de parentibus contraxit. Quia tale fuit originale peccatum in carne primi hominis, ut inde et poena, et remedium fieri potuisset. Poena et peccatum in omni hufuit. Non enim praejudicata est caro peccatrix, ut inde remedium fieri non potuisset. Praesciebat potentia Dei, qualiter ex eadem massa, justitia, aequitas, et ergo cum fiducia ad thronum gratiae, ut misericordiam consequamur, et gratiam inveniamus in auxilio opportuno. Adeamus ergo cum fiducia, hoc est, adeamus posse, si tamen fructus dignos fecerimus poenitentiae, et fidem firmam usque in finem retineamus. Nunc verus sedet pontifex noster Jesus Filius Dei in throno gratiae, paratus indulgere peccatis nostris in hoc opportuno auxilio. Nunc vero opportunum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant eos qͥ tribulationib consitaiti sunt.
neq q̃ sit tͥbulatio in qͦlibet sciunt. Impossi
competent omna sustinuit quȩ ftier̃t̃ hu¬
mane miserie illata post peccatum pͥmi ho¬
minis. & tc̃ inint̾iora uelaminis ad thronũ pat̃¬
nȩ maiestatis as cendit. Codem autem temp
tato ꝑ omnia ꝓsimilitudine carnis abscy pec¬
cato. Temptatꝰ est siquidem diũsis modis. s ñ
suꝑatꝰ. in tͥbulationib ꝓbatꝰ. ubiq uictor głos.
lemptatꝰ ẽ siquidem ꝓsimilitudine carnis
absq ꝑeccato. similitudinem itaq carnis pec¬
cati habuit. q̃ tñ caro illius absq omni peccato
fuit. Hec ẽ temptatio qua temptatꝰ est ꝑsecu¬
tionem plurimoꝵ passꝰ est. sputa suscepit.
accusatꝰ est. detͣctionem sustinuit. calumni¬
as passꝰ ẽ. repulsꝰ est a ꝓpͥa gente. in finẽ cru¬
cifixus ẽ uxta similitudinem inquit sine
peccato. Dũ dic̃. insimilitudine carnis. ñhoc

Expanded text:
ignorant eos qui in tribulationibus constituti sunt, ignorant eos qui in tribulationibus constituti sunt, neque quae sit tribulatio in quolibet, sciunt. Impossibcompetenter omnia sustinuit, » quae fuerunt humanae miseriae illata post peccatum primi hominis; et tunc in interiora velaminis, ad thronum paternae majestatis ascendit. Tentatum autem per omnia pro similitudine carnis absque peccatosuperatus. In tribulationibus probatus, ubique victor gloriosus. Tentatus est si quidem pro similitudine carnis absque peccato. Similitudine itaque carnis peccati; sed tamen caro illius absque omfuit. Haec est tentatio qua tentatus est: « persecutionem plurimorum passus est, sputa suscepit, accusatus est, detractionem sustinuit, calumnias passus est, repulsus est a propria gente, in finem crucifixus est. Juxta similitudinem, inquit, sine peccato. Dum dicit, in similitudine carnis, hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ angłs a deo directꝰ uirgini annuncia¬
uit filiũ dei ẽẽ uerum. & ideo magnum
sacerdotem. Teneamꝰ confessionem. non enim
habemus pontificem qui ñ possit compati
infirmitatib nr̃is. Qualem confessionem
ẽ. sepultꝰ est. resurrexit t̃cia die. ascendit ĩ
cȩlum. sedet ad dext̾am dĩ patͥs inde uentur
uidicare uiuos & mortuos. ꝑ quem omĩa
bona habemꝰ redemptionem. resurrectionẽ.
hȩreclitatem cum eo sempit̃nam. Hec con
stitutus ẽ. intrat a sanguine asꝑsus ꝓprio
non alieno. sic̃ pontifices pͥores qͥ sanguine
uaccȩ rubrȩ asꝑgebant᷑. Non enim habemꝰ
pontificem qui non possit compati infir-¬
mitatib nr̃is. Hon inquit ignorat quȩ nr̃a
st᷑. Ulenit enim ꝑllam humanȩ conditioĩs
ꝑomnia sine peccato nicħ secum afferens un¬
de mori debitor ec̃t. sicut ipse in eungłio
testat᷑ dicens. Uenit enim pͥnceps huiꝰ mundi
& in me ñ habet quicqͣm. Mult pontifices

Expanded text:
nomen angelus, a Deo directus virgini annuntianomen angelus, a Deo directus virgini annuntiavit Filium Dei esse verum, et ideo magnum sacerdotem. Teneamus confessionem. Non enim habemus pontificem, qui non possit compati infirmitatibus nostris. Qualem confessionem ie, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Dei Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos; per quem omnia bona habemus, redemptionem, resurrectionem, haereditatem cum eo sempiternam. Haec confstitutus intrat in sanguine aspersus proprio, non alieno, sicut pontifices priores, qui sanguine vaccae rufae aspergebantur. Non enim habemus pontificem, qui non possit compati infirmitatibus nostris. Non, inquit, ignorat quae nostra sunt; venit enim per viam humanae conditionis; per omnia sine peccato, nihil secum afferens, unde morti debitor esset, sicut ipse in Evangelio testatur dicens: Venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . « Multi pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
num qͥ penetratit cȩlos: iħm filium dei. Pau¬
lulum enim ante de diuinitate eiꝰ dissereis
ait. Omnia nuda & aꝑta st̃ ocłis eiꝰ. nunc
aut̃ qͥa de carne loquit᷑. de pontificatu dis¬
putat illiꝰ: qui semet ipsum offerebat nr̃e
causa salutis. & qͦmͦ pͥor omnium intrasset in
requiem. Habemꝰ gͦ pontificem magnum qͥ
penetrauit çȩlos. Ecͦ moyses ductor populi
cui ꝓmissa ẽ requies tͣnsitoria. non introuut
in requiem. quam sepiꝰ popłoꝓmisit. Iste uͦ¬
ñr sac̃dos melioris ꝓmissionis sponsor uiam
faciens credentib in se. Erimꝰ intrauit inreqͥ¬
em popło sibi ẽdito ꝓmissam. ostendens eũ
magnum sac̃dotem: qͥa sempit̾num habet
sac̃dotium. semꝑuiuius ad int̾pellandum
ꝓ nob̃. & hc̃ ipsum filium di ostendens. Dũ
dix̃ iħs filiꝰ dei quod nus qm̃ de moyse dicẽ
uoluit. s eum famulum ꝓferebat insuꝑio¬
rib testificans eum sub nomine iħu. quod

Expanded text:
num, qui penetravit coelos, Jesum Filium Dei. Paunum, qui penetravit coelos, Jesum Filium Dei. Paululum enim ante de divinitate ejus disserens ait: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus; nunc autem, quia de carne loquitur, de pontificatu disputat illius, qui semetipsum offerebat nostrae causa salutis; et quomodo prior omnium intrasset in requiem. Habemus enim pontificem magnum, qui penetravit coelos. Ergo Moyses ductor populi, cui promissa est requies transitoria, non intravit in requiem quam saepius populo promisit; iste vero sacerdos, melioris promissionis sponsor, viam faciens credentibus in se, primus intravit in requiem populo sibi credito promissam; ostendens eum magnum sacerdotem, quia sempiternum habet sacerdotium, semper vivus ad interpellandum pro nobis: et hunc ipsum Filium Dei ostendens, dum dixit: Jesum Filium Dei, quod nusquam de Moyse dicere voluit; sed eum famulum proferebat in superioribus, testificans eum sub nomine Jesu, quod
Abbreviated transcription (Latin):
omnia nr̃a nouit: & totum ꝑ totum penett
hominem. Nec mirum si totꝰ ubiq totam
suam agnos cat creat᷑am: siue sp̃italem siue
corporalem: quia nicħ qͦd factum ẽ. sine eo
factum ẽ. Ideo addidit. Et non est ulla creat᷑a
inuisibilis in conspectu eiꝰ: omnia aut̃ nuda
& aꝑta sunt ocłis eiꝰ. Hic maxime eos t̃ruit:
ne forte adhuc inquit in fide stantes ñ cum
integra satisfactione ꝑficiatis fidei oꝑa. Q a
ipse que in corde sunt discernit: ibi exami¬
nat ubi considerat. reddens unicuiq scdm
merita sua. E quid dicemꝰ de hominib:
ac si angłos dicas. ac si archangłos. ac che
cherubin. ac si seraphin.ac si aliam quam¬
libet creat᷑am: omnia reuelata ft̃ ocłis eiꝰ:
oĩa aꝑta &e manifesta. Qd est quod eum po¬
sit latere: omnia nuda & aꝑta st̃ ocłis eius.
Ad quem nob sermo qͥdem. Ad quem nobis
sermo est: Hoc ẽ ipsi rationem reddit᷑ sumꝰ¬
actuum nr̃oꝵ. Habentes gͦ pontificem mag¬

Expanded text:
omnia nostra novit, et totum per totum penetrat omnia nostra novit, et totum per totum penetrat hominem. Nec mirum si totus ubique totam suam agnoscit creaturam, sive spiritalem, sive corporalem, quia nihil quod factum est, sine eo factum est. Ideo addidit: Et non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis ejus. « Hic maxime eos terruit, ne forte adhuc, inquit, in fide stantes non cum integra satisfactione perficiatis fidei opera, quae ipse quae in corde sunt discernit; ibi examinat, ubi considerat, reddens unicuique secundum opera sua. Et quid dicemus de hominibus? Ac si angelos dicas, ac si archangelos, ac si cherubim atque seraphim, ac si aliam quamlibet creaturam, omnia revelata sunt oculo ejus, omnia aperta et manifesta. Quid est quod eum possit latere? Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus; ad quem nobis sermo. » Quid est, ad quem nobis sermo est? Hoc est, ipsi reddituri sum 14.-- Habentes ergo pontificem mag
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestem intrabimꝰ. Uuius ẽ enimdi sermoce
efficax. & penetrabilior omni gladio anciptq.
Gladius enim potest m̃bra diuidere a corꝑe.
&e penetrare secreta ce nat᷑am carnis. s eo mul¬
to penetrabilior ẽ sermo di. ꝑtingens ut atc
paulus usq ad diuisionem animȩ ac sp̃s.
Compagum qͥdem & medullarum ce discre¬
tor ẽ cogitationum etiam & intentionum
tioispĩalis cum angłis. Tam̃ efficax est uidi¬
cium dei: ut dis cernat int̃ carnalia peccata
& sp̃ialia. qͥs quid qͦ agat animo. uel qͦ desid̾io
deoseruiat incorde. Tampenetrabilis est eiꝰ
intuitꝰ: ut omnia nr̃a quȩ agimꝰ uel cogita¬
mus certiꝰ agnoscit quam nosmet ipsi. Illũ
eiꝰ p̃sentiam: cuiꝰ sententiam nullatenꝰ effuge¬
re ualebimꝰ. Dint enim ut discretor sit sermo
dei: id est ꝓuidentia dei. cogitationum etiam¬
& intentionum cordis: ostendens. qͥa omĩa
nr̃a int̾iora uł ext̃ĩora diuidicabunt᷑ ab eo qͥ

Expanded text:
coelestem intrabimus. Vivus est enim Dei sermo, et coelestem intrabimus. Vivus est enim Dei sermo, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Gladius enim anceps potest membra dividere a corpore, et penetrare secreta et naturam carnis. Sed eo multo penetrabilior est sermo Dei, pertingens, ut ait Paulus, usque ad divisionem animae ac spiritus, compagum quoque, ac medullarum, et discretor cogitationum et intentionum tio spiritalis cum angcium Dei, ut discernat carnalia peccata et spiritalia, quis quo agat animo, vel quo desiderio serviat in corde: tam penetrabilis est ejus intuitus, ut omnia nostra, quae agimus vel cogitamus, certius cognoscat quam nos ipsi. Illum ejus praesentiam, cujus scientiam nullatenus effugere valebimus. Dixit enim, ut discretor sit sermo Dei, id est, providentia Dei, cogitationum et intentionum cordis: ostendens quia omnia nostra interiora vel exteriora dijudicabuntur ab eo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
maioris ẽ troris penȩ ꝑpetuȩ mancipari. Ideo
addidit ut ne in id ipsum quis incidat incre¬
dulitatis exemplum. Coꝵ iut̃itu qui ꝑierunt
in deserto. truit audientes ne in illorum inc¬
derent iudicium. Quasi dixisset sufficienter
ex parentib nr̃is docem᷑ ne in similia incidamꝰ
ne eadem patiam᷑ quȩ illi passi ft̃: hoc ẽ in id¬
ipsum exemplum infidelitatis. Deinde ut
maiorem peccantib incuteret formidinem
subiungit̃. Uiuus est enim inqͥt dei sermo &e
efficax: ce penetrabilior omni gladio ancipi¬
t. Hic ostendit eundem nos hab̃e iudicem:
qͥ illos ꝓpt̃ incredulitatim eoꝵ damnauit. Dix̃
enim̃ uiius ẽ sermodei. Sermo dei filius est
dei. qͥ de se ipso ait.Siqͥs sermonem meum
seruauit: mortem ñ uidebit in ȩt̾num. Sic̃
illi si seruarent sermonem dei uiuerent. t̾rã¬
q ꝓmissionis intrarent: sic & nos si serua¬
uerimus sermonem eiꝰ uiuemꝰ. in requiemq

Expanded text:
majoris est terroris, poenae perpetuae mancipari: ideo majoris est terroris, poenae perpetuae mancipari: ideo addidit: Ut ne in idipsum incidat incredulitatis exemplum. Eorum interitu qui perierunt in deserto terruit audientes, ne in illorum inciderent judicium, quasi dixisset: Sufficienter ex parentibus nostris docemur ne in similia incidamus; ne eadem patiamur quae illi passi sunt; hoc est, in idipsum exemplum infidelitatis. Deinde ut majorem peccantibus incuteret formidinem, subjungit: Vivus est enim, inquit, Dei sermo, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Hic ostendit eumdem nos habere judicem, qui illos propter incredulitatem eorum damnavit; dixit enim: Vivus est sermo Dei. Sermo Dei, Filius est Dei, qui de seipso ait: Si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum . Sicut illi, si servarent sermonem Dei, viverent terramque promissionis intrarent, sic et nos, si servaverimus sermonem ejus, vivemus, requiemque