comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmit̃. sed ꝑ eas potius curramus a lacrit̃
ut ad eũ ipsũ qui nr̃am naturã atẽ-¬
poralib libera uit. & collo cauit ao decȩ¬
terã patris ꝓuehi atq ꝑuenire meream᷑.
Om̃iũ igit᷑ quae p̃dicta sunt ex quo dereb
tractamus. hac sũma ẽ. ut intelligatur
legis & om̃iũ diuinarũ scripturarũ pleni¬
tudo & finiscẽ. dilectio rei qua fruendũ
ẽ. & rei quae nobiscũ eare frui potest.
quia ut sequisq diligat p̃cepto ñ opus est.
Hocergo ut nossemus atq possemus facta ẽ.
tota ꝓ nr̃a salute ꝑ diuinã ꝑuidentiam
dispensatio tẽporalis. qua debemus uti
ñ quasi mansoria quadã dilectione & delec¬
tatione. sed transitoria potius tãquã uiae.
tã quã uehiculorũ uel aliorũ quorũ libet
instrum̃torũ. aut si quid congruentius dici
potest. ut ea quibus fruim᷑ ꝓpt̃ illud ad
qđ ferimus diligamus. Quisquis igitur
scripturas diuinas. uel quã libet carũ partẽ

Expanded text:
infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereamur. Omnium igitur, quae dicta sunt, ex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatur legis et omnium diuinarum scripturarum plenitudo et finis esse dilectio rei, qua fruendum est, et rei, quae nobiscum ea re frui potest, quia, ut se quisque diligat, praecepto non opus est. hoc ergo ut nossemus atque possemus, facta est tota pro nostra salute per diuinam prouidentiam dispensatio temporalis, qua debemus uti, non quasi mansoria quadam dilectione et delectatione, sed transitoria potius tamquam uiae, tamquam uehiculorum uel aliorum quorumlibet instrumentorum aut si quid congruentius dici potest, ut ea quibus ferimur propter illud ad quod ferimur diligamus. Quisquis igitur scripturas diuinas uel quamlibet earum partem
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Dñs creauit me principiũ uiarum
suarũ. ut inde inciperent qui uellent
uenire. Apłs igit᷑ quã uis ad huc ambularet
in uia. & ad palmã suꝑnae uocationis seque¬
ret᷑ uocantẽ dm̃ : tam̃ ea quȩ retrosunt obli¬
uiscens. & in eaque ante sunt extentus.
iã principiũ uiarũ suarũ transierat. hoc ẽ.
eo ñ indigebat. A quo tamen aggrediendum
& ex ordiendũ iter ẽ. om̃ib. qui adueritatẽ
ꝑ uenire . & inuita at̃na ꝑ manere deside¬
rant. Sic enĩdit. Egosũ uia. ueritas & uita
ꝑ uenit᷑ quia ꝑ ȩqualẽ. ille cui ẽ. aqualis ag¬
noscit᷑ ad ueniente & tãquã agglutinante
nos spũ scõ. quo insũ mo atq in cõmutabilibono
ꝑmanere possumus. Ea quo intelligitur
quia nulla res inuia tenere nos debeat:
quando nec ipse dñs inquantũ uia nr̃a
eẽ. dignatus ẽ tenere nos uoluerit sed
transire. ne rebus tẽporalibus quã uis ab
illo ꝓsalute nra susceptis & gestis. hereamꝰ

Expanded text:
illud: dominus creauit me principium uiarum illud: dominus creauit me principium uiarum suarum, ut inde inciperent qui uellent uenire. apostolus igitur, quamuis adhuc ambularet in uia et ad palmam supernae uocationis sequeretur uocantem dominum, tamen ea quae retro sunt obliuiscens et in ea quae ante sunt extentus iam principium uiarum transierat, hoc est eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus, qui ad ueritatem peruenire et in uita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas et uita, peruenitur, quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur uinciente et tamquam agglutinante nos sancto spiritu, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ homine indõ frueris dõ potius quã
homine frueris. Illo enĩ frueris. quo effi¬
ceris beatus. Et adeũ te ꝑuenisse lȩtaberis.
in quo spẽ ponis ut uenias. Inde ad philemonẽ
diisset. in eo constituisset sp̃e beatitudinis
suat. uã quã etiã uicinis sius dicit᷑ frui. cũ
dilectione uti. Cũ eñĩ ad ẽ qđ diligit᷑. etiã
dilectionẽ suã necesse ẽ. gerat. Perquã si tran¬
sieris. eamq ad illud ubi ꝑ manendũ ẽ retu¬
leris. uteris ea. & abisiue ñ ꝓpriaȩ diceris
frui. Siuero in heseris atq ꝑ manseris. finẽ
in ea ponens lȩaitiae tue. tunc uere &
ꝓprie frui dicendus ẽ. Qđ non faciendũ ẽ
nisi in illa trinitate. ilẽ. sũmo & in cõmuta¬
ue ritas & uerbũ ꝑ qđ facta sunt omĩa
caro factũ ẽ. ut habitaret in nobis. ta meni
solũ ꝑ uenientib. possessionẽ. sed etiã uiã se
p̃bere uoluit uenientib ad principiũ uia¬
rũ. uoluit carnẽ assumere. Unde ẽ. etiã

Expanded text:
 homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est, retuleris; uteris ea, et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutaueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, tamen solum peruenientibus possessionem sed etiam uiam se praebere uoluit uenientibus, ad principium uiarum noluit carnem assumere. unde est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ expositio decalogi ad popłm. ex trac¬
tatu de detẽ cordis psalteru.
tonini contra excusationẽ maritorũ ad ul¬
terantiũ. ex librode ad ulterinis coniugus
ad pollentiũ scđo.

Expanded text:
Item expositio Decalogi ad populum; ex tractatu de Decem chordis psalterii. tonini contra excusationem maritorum adulterantium; ex libro de adulterinis Conjugibus ad Pollentium.
Abbreviated transcription (Latin):
placeo ñ hominib seddõ placeo qr ñ hoc ap-¬
peto. sed ad id refero ut me imitent᷑ quos
saluos ficri uolo. si cut diut deoblatione quae
fit in scõs. Nonqr quȩro datũ sed in quiro
fructũ. Id ẽ. qđ querodatũ ur̃m ñ hoc quȩro
sed fructũ ur̃m. Hoc enĩ inditio apparere
pottrat quantũ ꝓfecissent indm̃. cũ idlibent̃
facerent. qđ ñ ꝑpt̃ gaudiũ demunerib sed
ꝓpt̃ cõmunionẽ caritatis abeis quȩrebat᷑.
Illi ergo ꝑceperunt mercedẽ suã. qui ñ obaliud
elemosinã faciunt. nisi ut glorificent᷑ ab homi
superius tractatũ ẽ. Laus enĩ humana ñ
appeti arec̾te faciente. sed sequi debet recte
facientẽ. ut illi ꝓficiant qui etã imitari
possunt. qđ laudant. ñ ut hic putet aliquid

Expanded text:
placeo, non hominibus, sed deo placeo, quia non hoc applaceo, non hominibus, sed deo placeo, quia non hoc appeto, sed ad id refero, ut me imitentur quos saluos fieri uolo." sicut dicit de oblatione, quae fit in sanctos: non quia quaero datum, sed inquiro fructum, id est: quod quaero datum uestrum, non hoc quaero, sed fructum uestrum. hoc enim indicio apparere poterat, quantum profecissent in deum, cum id libenter facerent, quod non propter gaudium de muneribus, sed propter communionem caritatis ab eis quaerebatur. . Illi, ergo perceperunt mercedem suam qui non ob aliud elemosynam faciunt, nisi ut glorificentur ab homisuperius tractatum est. laus enim humana non appeti a recte faciente, sed sequi debet recte facientem, ut illi proficiant qui etiam imitari possunt quod laudant, non ut hic putet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
deamini ab eis. nihil addidit. Inquo apparet
ñ hoc eũ ꝓhibuisse ut recte fiat corã hominib
finẽ nr̃i ꝓ positi collocemus. Nã & apl̃s dicit.
Si adhuc hominib placerẽ xp̃i seruus ñ essem.
nib qr ñ ideo recta faciebat ut placeret homi¬
nib sed ut dõ. ad cuius amorẽ corda homi¬
nũ uolebat c̃uertere . eo ipso quo placebat
hominib. Itaq & se ñ placere hominib recte
dicebat. qr ineo ipso ut dõ placeret intuebat᷑.
Et placendũ eẽ. homi nib recte p̃cipiebat. ñ
ut hoc appeteret᷑ tã quã merces recte factoꝵ
sed quia dõ placere ñ posset qui ñ se his quos
saluos fieri uellet p̃beret imitandũ. Imita¬
riautẽ illũ qui sibi ñ placuerit. nullo pacto
quisquã potest. Sicut ergo ñ ab surde loqueret᷑
qui diceret. in hac opera qua nauẽ quero. non
nauẽ quero sed patriã. sic apłs conuenienter
diceret. In hac opera qua hominib seddo

Expanded text:
deamini ab eis, nihil addidit. in quo apparet deamini ab eis, nihil addidit. in quo apparet non hoc eum prohibuisse, ut recte fiat coram hominibusfinem nostri propositi collocemus. Nam et apostolus dicit: si adhuc hominibus placerem, Christi seruus non essem, nibus, quia non ideo recte faciebat, ut placeret hominibus, sed ut deo, ad cuius amorem corda hominum nolebat conuertere eo ipso, quod placebat hominibus. itaque et non se placere hominibus recte dicebat, quia in eo ipso ut deo placeret intuebatur et placendum esse omnibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tamquam merces recte factorum, sed quia deo placere non posset qui non se his quos saluos fieri uellet praeberet imitandum. imitari autem illum qui sibi non placuerit nullo pacto quisquam potest. sicut ergo non absurde loqueretur qui diceret: "in hac opera, qua nauem quaero, non nauem quaero, sed patriam": sic apostolus conuenienter diceret: n in hac opera, qua hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
urãm corã hominib. ut uideaminiabeis
Idẽ. cauete hoc animo iuste uiuere. & ibi
constituere bonũ urm. ut uos uideant
homines. Alioquin. mercedẽ ñ habebitis
apud patrẽ urm qui incȩlis ẽ. Nonsi ab
hominib uideamini. sedsi ꝓpt̃ ea i uste uiua¬
tis ut ab hominib uid eamini. Nã ubi erit
qđ in principio sermonis hui usdictũ est
uos estis lum̃ mundi. Non potest ciuitas
Abscondi suꝑ montẽ constituta. neque
accendunt lucernã & ponunt eã submodio.
sed suꝑ candelabrũ. & lucet om̃ib qui in
domo sunt. Sicluceat lum̃ ur̃m corã homi¬
nib. ut uideant bona facta urã. Sed ñ ib
finẽ constituit. Addidit enĩ . & glori ficent
patrẽ urm̃ qui incaelis c̃. Hic autẽ quia
hoc rep̃hendit si ibi sit finis recte factorũ.
idẽ . si ꝑpt̃ ea recte faciamus ut tantũ uide¬
am̃ ab hominib postea quã dixit cauete
facere iusticiã urãm corã hominib ut ui¬

Expanded text:
vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: id est, cavete hoc animo juste vivere, et ibi constituere bonum vestrum, ut vos videant homines. Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est: non si ab hominibus videamini; sed si ptis, ut ab "hominibus uideamini. nam ubi erit quod in principio sermonis huius dictum est: uos estis lumen mundi. non potest ciuitas abscondi super montem constituta, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt. sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uideant bona facta uestra? sed non ibi finem constituit. addidit etiam: et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. hic autem, quia hoc reprehendit, si ibi sit finis recte factorum, id est si propterea recte facimus, ut tantum uideamur ab hominibus, posteaquam dixit: cauete facere iustitiam uestram coram hominibus, ut ui
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. si non te ipsũ in tuabona uita. sed dm̃
honorent : cuius sc̃issimũ tẽplũ ẽ. quis quis
uiuit bene. ut illud impleat᷑ qđ ait dauid.
Indño laudabit᷑ anima mea. audiant mites
& locundent᷑. Pertinet ergo adoculũ mundũ.
ñ intueri in recte faciendo laudes hominũ.
& ad eas referre qđ recto facis. idẽ. ꝓpt̃ ea
restt facere aliquid ut hominib. placeas.
Sienĩ etiã simulare bonũ libebit. si ñ adtendat᷑
nisi ut homo laudet. Qui qm̃ uidere cor ñ potest.
potest etiã falsa laudare. Qđ qui faciunt.
idẽ. qui bonitatẽ simulant: duplici corde sunt.
Nonergo habet simplex cor. idẽ. mundũ cor. nisi
qui trans cendit humanas laudes. & illũ solũ
intuet᷑. cĩ recte uiuit. & ei placere nitit᷑ qui
conscientiae solus inspector ẽ. Decuius conscien¬
tiae puritate quicquid ꝓcedit. tanto ẽ. lauda¬
bilius quanto humanas laudes minus desi¬
derat. Cauete ergo inquit facore iusticiã

Expanded text:
tibus, si non teipsum in tua bona vita, sed Deum tibus, si non teipsum in tua bona vita, sed Deum honorent, cujus sanctissimum templum est quisquis vivit bene; ut illud impleatur quod ait David, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur . Pertinet ergo ad oculum mundum non intueri in recte faciendo laudes hominum, et ad eas referre quod recte facis, id est, propterea recte facere aliquid, ut hominibus placeas. Sic enim etiam simulare bonum libebit, si non attenditur nisi ut homo laudet; qui quoniam videre cor non potest, potest etiam falsa laudare. Quod qui faciunt, id est, qui bonitatem simulant, duplici corde sunt. Non ergo habet simplex, id est, mundum cor, nisi qui transcendit humanas laudes, et illum solum intuetur, cum recte vivit, et ei placere nititur, qui conscientiae solus inspector est. De cujus conscientiae puritate quidquid procedit, tanto est laudabilius, quanto humanas laudes minus desiderat. 2. Cavete ergo, inquit, facere justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ordis mundatio ẽ. tãquã oculi quo uidet᷑
ds̃. cuius simplicis habendi tantã curã eẽ.
oportet. quantã cuius reidignitas flagitat
quae tali oculo conspici potest. Huic antẽ oculo
magna ex parte mundato difficile ẽ ñ sul re¬
pere sordes aliquas dehis rebus qua ipsas bonas
nr̃as actiones comitari solent uelutiẽ. laus
humana. Si quidẽ ñ recte uiuere ꝑnitiosũ
ẽ. Recte autẽ uiuere & nolle laudari. quid
ẽ. aliud quã Uitiũ eẽ. rebus humanis. quae
utiq tanto sunt miseriores quantominus
placet recta uita hominũ : Siergo int̃ quos
ui uis te recte uiuentẽ ñ laudauerint. illi in
errore sunt. Eti autẽ laudauerint. cũ peri¬
culo nisi tã simplec cor habuerif & mundũ.
ut ea quae recta facis ñ ꝓpt̃ laudes hominũ
facias. magisq illis recte laudantib. gratu¬
leris. quib id qđ bonũ ẽ. placet. quã tibi. nisi
qĩ recte uiuis etiã si nemo laudaret. ipsã que
laudẽ tuã tunc intelligas utilẽ eẽ. laudan¬

Expanded text:
ordis mundatio est tamquam oculi, quo uidetur deus; cuius simplicis habendi tantam curam esse oportet, quantam eius rei dignitas flagitat, quae tali oculo conspici potest. huic autem oculo magna ex parte mundato difficile est non subripere sordes aliquas de his rebus, quae ipsas bonas nostras actiones comitari solent, ueluti est laus humana, si quidem non recte uiuere perniciosum est. recte autem uiuere et nolle laudari quid est aliud quam inimicum esse rebus humanis, quae utique tanto sunt miseriores, quanto minus placeret recta uita hominum? si ergo inter quos uiuis te recte uiuentem non laudauerint, illi in errore sunt; si autem laudauerint, tu in periculo, nisi tam simplex cor habueris et mundum, ut ea quae recte facis non propter laudes hominum facias magisque illis recte laudantibus gratuleris, quibus id quod bonum est placet, quam tibi, nisi quia recte uiuis, etiam laudem tuam tunc intelligas utilem esse laudan
Abbreviated transcription (Latin):
DECOEOSCRIPTŨEST. MALEDIC¬
LIBROCONTRAFAOSTŨ XIIII.
ideamus ex occasione calũ niantiũ
hereticorũ. quomodo illud sacram̃ tũ
fidelib exponatꝰ. Mors hominis. expena
peccat homo dũ morit᷑. sed quia ex peccato
factũ ẽ. ut moriat᷑. sicut alio modo dicitur.
Lingua ꝓpri e. quae intra dentes subpalato

Expanded text:
D SCRIPTVM EST, MALEDICLIBRO CONTRA FAV- STVM XIIII. Videamus ex occasione calumniantium haereticorum, quomodo illud sacramentum fidelibus exponatur. mors hominis ex poena non quia peccat homo dum moritur, sed quia ex peccato factum est ut moriatur; sicut alio modo dicitur lingua proprie caro, quae intra dentes sub palato
Abbreviated transcription (Latin):
uidet ñ eẽ. ratã conclusionẽ. quã p̃cepta eius
capit. tardus autẽ ñ eã uidet. sed multo minꝰ
qđ de illa p̃cipit᷑. magisq in his om̃ib. ipsa¬
ex specta cula ueritatis sȩpe delectant. quã quã¬
ex eis indisputando aut iudicando ad uiusm.
nisi forte qđ exercitatiora reddunt in genia.
si etiã maligniora aut inflatiora ñ reddant.
Hoc ẽ ut aut decipere uerisimili: sermone
atq int̃rogationib ament. aut aliquid
magnũ quo se bonis atq in nocentib ante¬
ponant se assecutos putant qui ista didi
CCLUUIIII. QUODNUMERI
DIS CIEUNA NONSITABHOMINIBUS
HASIITUTA SEDPOTIUS INDAGATA ETIN

Expanded text:
uidet non esse ratam conclusionem quam praecepta eius uidet non esse ratam conclusionem quam praecepta eius capit, tardus autem non eam uidet, sed multo minus quod de illa praecipitur, magisque in his omnibus ipsa spectacula ueritatis saepe delectant, quam ex eis in disputando aut iudicando adiuuamur; nisi forte quod exercitatiora reddunt ingenia, si etiam maligniora aut inflatiora non reddant, hoc est ut aut decipere uerisimili sermone atque interrogationibus ament aut aliquid magnum, quo se bonis atque innocentibus anteponant, se assecutos putent qui ista didicerint. CCLXII. QVOD NVMERI DISCIPLINA instituta, sed potius indagata et in
Abbreviated transcription (Latin):
quã ut intelligamus adhibenda ẽ. Illa uero
conclusionũ & definitionũ & distributionũ
plurimũ intellectorẽ ad iuuat. tantũ absit
error quo uidentꝰ sibi homines ipsã beatȩ uitae
uenerabilẽ didicisse. cũ ista didicerint. quã quã
plerũq. accidat ut facilius homines res eas asse¬
quant᷑ ꝓpt̃ quas assequendas ista discuntur.
quã taliũ p̃ceptorũ nodosissimas & spinosissimas
disciplinas. tã quã si quispiã dare uolens p̃cepta
ambulandi moneat ñ eẽ. leuandũ posteriorẽ
pedẽ nisi cũ posueris priorẽ. Deinde minuta¬
tĩ quẽ adimodũ articulorũ & poplitũ car¬
dines oporteat mouere. describat. Uera enĩ
dicit. nec alit̃ ambulari potest. Sed facilius
homines haec faciendo ambulant. quã anĩ¬
ad uertunt cũ faciunt. aut intelligunt cũ
audiunt. Quiautẽ ambulare non possurt.
multo minus ca curant quae nec expehtndo
possunt attendere . Ita plerũq citius in geniosus

Expanded text:
quam ut intelligamus adhibenda est. Iquam ut intelligamus adhibenda est. Iconclusionum et definitionum et distributionum plurimum intellectorem adiuuat. tantum absit error, quo uidentur sibi homines ipsam beatae uitae ueritatem didicisse, cum ista didicerint. quamquam plerumque accidat, ut facilius homines res eas assequantur, propter quas assequendas ista discuntur, quam talium praeceptorum nodosissimas et spinosissimas disciplinas. tamquam si quispiam uolens dare praecepta ambulandi moneat non esse leuandum posteriorem pedem, nisi cum posueris priorem, deinde minutatim quemadmodum articulorum et poplitum cardines oporteat mouere describat; uera enim dicit nec ambulari aliter potest; sed facilius homines haec faciendo ambulant, quam animaduertunt, cum faciunt, aut intellegunt, cum audiunt. qui autem ambulare non possunt, multo minus ea curant quae nec experiendo possunt attendere. ita plerumque citius ingeniosus
Abbreviated transcription (Latin):
id tam̃ diat qd fieri potuerit. De finitio ergo
& di uisio falsorũ potest eẽ . uerissima. quã¬
SEOUT INTEUECTA PROFERAMUS ADHI¬
Lunt etiã quȩdã p̃cepta uberioris dispu¬
Otationis qua iã elo quentia nominant᷑.
quae nihil hominus uera sunt. quã iuis eis possint
etiã falso ꝑsuaderi. Sed quia & uera possunt.
ñ ẽ. facultas ipsa cul pabilis. sed male utenti¬
ũ ꝑ uersitas. Nã neq hõc ab hominib institu¬
tũ ẽ. ut caritatis ex p̃ssio conciliet auditorem.
aut ut facile qđ intendit insinuet. breuis & aꝑta
narratio. & uarietas eius sine fastidio teneat
intentes & ceterȩ huius modi obseruationes
quesiue infalsis siue inueris causis uerȩ sunt.
tam̃ quantũ uel sciri uel credi aliquid faciur̃.
aut excpotendũ fugiendũ ue animos mouent.
& inuentȩ potius qđ ita se habeant. quã ut ita
se haberent institutȩ. Sed haec pars cũ discit᷑.
magis ut ꝓferamus ea quae intellecta sunt.

Expanded text:
id tamen dicit quod fieri potuerit. Definitio ergo id tamen dicit quod fieri potuerit. Definitio ergo et divisio falsorum potest esse verissima, quamsed ut intellecta proferamus adhiSunt etiam quaedam praecepta uberioris disputationis, quae jam eloquentia nominatur, quae nihilominus vera sunt, quamvis eis possint etiam falsa persuaderi: sed quia et vera esse possunt, non est facultas ipsa culpabilis, sed male utentium perversitas. Nam neque hoc ab hominibus institutum est, ut charitatis expressio conciliet auditorem, aut ut facile quod intenarratio et uarietas eius sine fastidio teneat intentos et ceterae huius modi obseruationes, quae siue in falsis siue in ueris causis uerae sunt tamen, quantum uel sciri uel credi aliquid faciunt aut ad expetendum fugiendumue animos mouent, et inuentae potius, quod ita se habeant, quam ut ita se hamagis ut proferamus ea quae intellecta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eã poetȩ & opini onib. erroris sui uel falñ
philosophi. uel etiã heretici. hoc ẽ. falsi xp̃iani.
adhibere consuer̃. ꝓpterea falsũ ẽ. neque
indefiniendo. neq in diuidendo. aut partien¬
do aliquid cõplectendũ eẽ. qđ adrẽ ipsã.
ñ ꝑtinet. aut aliquid qđ ꝑtinet p̃tereundũ
hoc uerũ ẽ. etiã siea quae diffiniunt᷑ aut
distribuunt᷑ uera ñ sunt. Nã & ipsũ falsũ
desinitꝰ cũ dicimus falsã eẽ. significationẽ
rei ñ ita se habentis. ut significat᷑. siue aliqͦ
modo. Quae difinitio ueraẽ quã uis falsũ
uerũ eẽ ñ possit. Possumus etiã diuidere
dicentes duo eẽi genera falsi. Unũ eorum
quae omĩno eẽ. ñ possunt. alterũ eorũ quae
non funt quã uis et̃. possint. Nã quidicit
septẽ & tria undecĩ eẽ. id dicit qđ omnino
eẽ. ñ potest. Qui autẽ dicit kalendis uerbi
gra ia nuaris pluisse. tã & si factũ ñ sit.

Expanded text:
eam poetae et opinionibus erroris sui uel falsi eam poetae et opinionibus erroris sui uel falsi philosophi uel etiam haeretici, hoc est falsi christiani, adhibere consueuerunt, propterea falsum est neque in definiendo neque in diuidendo aut partiendo aliquid complectendum esse, quod ad rem ipsam non pertinet, aut aliquid quod pertinet praetereundum. hoc uerum est, etiam si ea quae definiuntur aut distribuuntur uera non sintdefinitur, cum dicimus falsam esse significationem rei, non ita se habentis ut significatur, sive alio aliquo modo; quae definitio vera est, quamvis falsum verum esse non possit. Possumus etiam dividere dicentes duo esse genera falsi: unum, eorum quae omnino esse 50 non possunt; alterum, eorum quae non sunt, quamvis esse possint. Nam qui dicit septem et tria undecim esse, id dicit quod omnino esse non potest. Qui autem dicit, calendis, verbi gratia, Januariis pluisse, tametsi factum non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥđ ñ consequens quid repugnans. Conse
qua drupes ẽ. Hic ergo deipsa conexione
uidicat᷑. In ueritate autt̃ sententiarum.
ipsȩ ꝑse sententiae. ñ earũ conexio cote¬
sideranda ẽ. Sed ueris cerasq sententiis
cũ incertȩ uera conexcione iunguntur.
etiã ipsȩ certa fiant necesse ẽ. Quidã
autẽ sic se iactant. cũ ueritatẽ conexio¬
nũ didicerint. quasi sententiarũ ipsa sit
ueritas. Et rursus quidã plerũq. reti¬
mulnentes uerã sententiã. male se c̃tẽoneur.¬
ita quia leges conclusionis ignorant. Cum
melior sit qui nouit eẽ resurrectionẽ
mortuorũ. quã ille qui nouit consequens
eẽ. ut si resuirectio mortuorũ ñ ẽ. neq.¬
xp̃s resurrexit. Itẽ scientia definendi.
liuidendi atq partiendi quã quã etiã
rebus falsis plerũq adhibeat᷑. ipsa ta m̃ falsa
ñ ẽ. neq ab hominib. instituta. sed in rerũ
ratione cõꝑta. Nonenĩ quia & fabulis suis

Expanded text:
quid non consequens, quid repugnans. conseqquid non consequens, quid repugnans. conseqquadrupes est". hic ergo de ipsa conexione iudicatur. in ueritate autem sententiarum ipsae per se sententiae, non earum conexio consideranda est. sed ueris certisque sententiis cum incertae uera conexione iunguntur, etiam ipsae certae fiant necesse est. quidam autem sic se iactant, cum ueritatem conexionum didicerint, quasi sententiarum ipsa sit ueritas. et rursus quidam plerumque retinentes ueram sententiam male se contemnunt, quia leges conclusionis ignorant, cum melior sit qui nouit esse resurrectionem mortuorum quam ille qui nouit consequens esse, ut, si resurrectio mortuorum non est, neqs resurrexerit. Item scientia definiendi, diuidendi atque partiendi quamquam etiam in rebus falsis plerumque adhibeatur, ipsa tamen falsa non est neque ab hominibus instituta, sed in rerum ratione comperta. non enim, quia et fabulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ falsũ ẽ ut eũ cuius errorẽ corrigere uolumꝰ.
pęnitat sensisse p̃cedentia. quorũ consequen¬
tia uidet eẽ. respuenda. Iã hinc intelligere
facile ẽ. sicut infalsis sententi is ueras. sic
inueris sententiis falsas conclusiones esse
posse. Fac enĩ aliquẽ ꝓposuisse. siiustus ẽ.
ille bonus ẽ. & eẽ. concessũ. Deinde assusisse.
Nonẽ autẽ iustus quo itẽ concesso intulisse
condusionẽ. ñ ẽ igitꝰ bonus: quaetã & si
uera sunt omia ñ ẽ. tam̃ uera regula corao¬
duisionis. Nonenĩ sicut ablato consequenti
au fertꝰ necessario qđ p̃cedit. ita etiã ablato
p̃cedent. aufert᷑ necessario qđ sequitur
Quia uerũ ẽ. cũ dicimus. Siorator ẽ. homo ẽ.
ex qua ꝓpositione sua sumamus. Nonẽ
autẽ orator: ñ erit consequens cũ intuleris
ñẽ. igitꝰ homo Qua ꝓpt̃ aliud ẽ nosse
regulas conexcionũ.: aliud sententiarum
ueritas. In illis discit᷑ quid sit c̃sequeras.

Expanded text:
quod falsum est, ut eum cuius errorem corrigere uolumus quod falsum est, ut eum cuius errorem corrigere uolumus paeniteat sensisse praecedentia, quorum consequentia uidet esse respuenda. iam hinc intellegere facile est sicut in falsis sententiis ueras, sic in ueris sententiis falsas conclusiones esse posse. fac enim aliquem proposuisse: "si iustus est ille, bonus est et esse concessum; deinde assumsisse: "non est autem iustus"; quo item concesso intulisse conclusionem: "non est igitur bonus". quae tametsi uera sint omnia, non est tamen uera regula conclusionis. non enim, sicut ablato consequenti aufertur necessario quod praecedit, ita etiam ablato praecedenti aufertur necessario quod sequitur. quia uerum est, cum dicimus: nai orator est, homo est", ex qua propositione si assumamus: "non est autem orator": non erit consequens, cum intuleris: "non est igitur homo". Quapropter aliud est nosse regulas conexionum, aliud sententiarum ueritatem. in illis discitur quid sit consequens,
Abbreviated transcription (Latin):
Est igit᷑ resurrectio mortuorũ. Qđ totum¬
neq & p̃s resurrexit. Est igitur resurrectio
mortuorũ. Hoc ergo ut c̃sẽquenti ablato
auferat᷑. etiã necessario qđ p̃cedit ñ instituer̃
homines sed ostenderunt. Et haec regula
ꝑtinet adueritatẽ conexionũ ñ aduerita¬
tẽ sententiarũ. Sed in hoc loco deresurrec¬
tione cũ ageret᷑. & regula coneaionis uera c̃.
& ipsa in conclusione sententia. In falsis autẽ
sententus. conexionis ueritas ẽ. Isto modo
faciamus aliquẽ concessisse si animabẽ codea
uocẽ habet: hoc c̃clusio: cũ ꝓbatũ fuerit uocẽ
codeã ñ habere. qm̃ consequenti ablato illud
qđ p̃cedit aufert᷑. c̃dudit᷑ ñ eẽ animal codeã.
Quae sententia falsa ẽ. sed ex c̃cesso falso. uera
concdusionis conexio Ueritas itaq sententiae.
ꝑse ipsã ualet. ueritas autẽ coneaionis ex eiꝰ
cũ quo agit᷑ opinione uel concessione c̃sistit.
Ideo autẽ ut supra diximus infert᷑ conexione.

Expanded text:
est resurrectio mortuorum, nequs autem resurrexit; est igitur resurrectio mortuorum". hoc ergo, ut consequenti ablato auferatur etiam necessario quod praecedit, non instituerunt homines, sed ostenderunt. et haec regula pertinet ad ueritatem conexionum, non ad ueritatem sententiarum. Sed in hoc loco de resurrectione cum ageretur, et regula. conexionis uera est et ipsa in conclusione sententia. in falsis autem sententiis conexionis ueritas est isto modo. faciamus aliquem concessisse: "si animal est coclea, uocem habet". hoc concesso cum probatum fuerit uocem cocleam non habere, quo- Diam consequenti ablato illud quod praecedit aufertur, concluditur non esse animal cocleam. quae sententia falsa est, sed ex concesso falso uera conclusionis conexio. ueritas itaque sententiae per se ipsam ualet, ueritas autem conexionis ei eius cum quo agitur opinione uel concessione consistit. ideo autem, ut supra diximus, infertur uera conexione
Abbreviated transcription (Latin):
Deꝑuicatia quorũdã qui re¬
surrectionẽ carnis quã sicut p̃dictũ est totus
mundus credit impugnant ex eodẽ lib t.xxu.
Quomodo porphiru diffinitio qua
beatis animis putat corpus om̃e fugiendũ ipsius
platonis sententia des truat᷑ quidicit sũ mũdm
disꝓmisisse ut nũquã corporib ecuerent᷑. ex¬

Expanded text:
peruicacia quorundam qui resurrectionem carnis, quam, sicut praedictum est, totus mundus credit, impugnant. CLV. 171. Quomodo Porphyrii definitio, qua beatis animis putat corpus omne fugiendum, ipsius Platonis sententia destruatur, qui dicit summum deum dis promisisse ut numquam corporibus exuerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
CXXX UͥI De aduentu helie ante iudiciũ cuius
p̃dicatione scripturarũ secreta reserante. iudei
Anpossint corpora in ustione ignis esse
An consequenssit ut corporeũ dolorẽ¬
sequat᷑ carnis interitꝰ. ex eodẽ lib. t.iii.
Qđ in rebus miris sũ ma credendi sit¬
An hoc iusticie ratiohabeat ut non sint¬

Expanded text:
149. De aduentu Heliae ante iudicium, cuius praedicatione scripturarum secreta reserante Iudaei An possint corpora in ustione ignis esse An consequens sit ut corporeum doloresequatur carnis interitus. CXXXVI. 152. Quod in rebus miris summa credendi ratAn hoc rati
Abbreviated transcription (Latin):
criminosis suppliciũ post mostẽ causa purga¬
CXLUI Dehis qui eos quiꝑmanent in catho¬
lica fide etiã sipessime uixerint. tam̃ ꝓpt̃ fidei
fundam̃tũ saluandos eẽ definiunt. ee lib.sset. xxi.
Quid sit in funda m̃to habere xp̃m
& quib spondeat᷑ salus ꝑ ignis usturã ex eodem

Expanded text:
criminosis supplicium post mortem causa purga De his qui eos qui permanent in catholica fide, etiam si pessime uixerint, tamen propter fidei fundamentum saluandos esse definiunt. CXLI. 157. Quid sit in fundamento habere Christum et quibus spondeatur salus per ignis usturam
Abbreviated transcription (Latin):
CXxUII Curꝓpiciatoriũ arche suꝑponendũ
đ dicenti moysi ostende mihi głam tuã
respondit dñs & dixit ego transibo antete &¬
uomodo tabule quas erat moyses dõ
utiq p̃sciente fracturus. ñ hominis opusdicat᷑
cẽ. posteriores uero in taber naculodĩ tã diu

Expanded text:
Cur propitiatorium arcae superponendum  dicenti Moysi: ostende mihi gloriam tuam, respondit, dominus: ego transibo ante Quomodo tabulae, quas erat Moses deo utique praescieute fracturus, non hominis opus dicantur esse, posteriores uero ta
Abbreviated transcription (Latin):
ex libro deciuitate dĩ .xX .T .UI.
CXXXII Deduab. resurrectionib & mille
CXXXIII De alligatione & solutione diaboli
uid respondendũ sit eis quiputant̃
resurrectionẽ ad sola corpora ñ etiã ad ani¬
mas ꝑtinere. primã in hac uita resurrectionẽ

Expanded text:
I. 142. De duabus resurrectionibus et mille  De alligatione et solutione diaboli. uid respondendum sit eis qui putant resurrectionem ad sola corpora, non etiam ad animas pertinere, primam in hac uita resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
CXLUIII Contra eorũ ꝑsuasionẽ qui putaN
sibi non obfutura peccata in quib cũ helemosinas
De ꝓmissione ae t̃ne beatitudinis.
sc̃orũ & ꝑpetuis supplicus impiorũ ex eodẽ libro
LI
Contra sapientes mundi qui putant
t̃rena hominũ corpora ad caeleste habitaculũ
ñ posse trans ferri. ex eodẽ lib̵ .t.iiii.
Qd̃ ut mundus in xp̃m crederet.¬
uis tutis fuerit diuinȩ. ñ ꝑsuasionis humane.
Demiraculis que ut mundus in xp̃m¬
crederet factas. & fieri mundo credente non
desinunt ex eodẽ lib̾. t.uiii.

Expanded text:
XVII.-- Contra eorum persuasionem qui putant sibi non obfutura peccata, in quibus, cum eleemosynas De promissione aeternae beatitudinis sanctorum et perpetuis suppliciis inpiorum. QuaproI. Contra sapientes mundi, qui putant terrena hominum corpora ad coeleste habitaculum non posse transferri, ex eodem libro XXII.d ut mundus in Christum crederet,uirtutis fuerit diuinae, non persuasionis humanae.De miraculis quae ut mundus in Ccrederet facta sunt, et fieri mundo credente non desinunt, ex eodem libro XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã celebrandorũ sacram̃torũ indiuersis locis¬
uid sibi uelit incelebratione paschȩ
obseruatio sabbati & lune. & de quadra gesima
uel de consonantia pentechosten cũ die legis
date ex libro scđo ad eumdẽ ianuarium.
fostes legunt. ex eodẽ libro.¬

Expanded text:
tatem etiam celebrandorum sacramentorum in diuersis locisuid sibi velit in celebratione Paschae observatio Sabbati et Lunae, et de Quadragesima, vel de consonantia Pentecoste cum die legis datae, ex libro secundo ad eumdem Januarium. sortes legunt, ex eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
designis ambiguis & distinctionib
exẽpli grã ponit qualit̃ dis tinguat᷑ in principio
erat uerbũ & illud apłi quid eligã ignoro
CCLX UIIIIe ambiguis pnunciationibus
De ambiguitatib uerborum
trans latorũ inquib cauendũ p̃monet ne figura¬
talocutio ad literã accipiat᷑ ex lib ss̃
Hunc modũ p̃figit inueniende
locutionis ꝓpria ne anfigurata sit. ut quic qͥd

Expanded text:
em ambiguis et distinctionibus, exempli gratia, ponit qualiter distinguatur: In principio erat Verbum, et illud Apostoli, Quid eligam ignoro; CCLXV. 290. De ambiguis pronuntiationibus De ambiguitatibus uerborum translatorum, in quibus canendum praemonet ne figurata locutio ad litteram accipiatur. CCLXVII. 292. Hunc modum praefigit inueniendae locutionis propriane an figurata sit, ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
parũ intendentib & tere iudicantibus
contraria uideant᷑. & non sint.
CLXUIIII. QUOMODO MATHEUS MARCO
DAM. EX EODẼ LBRO DECONSENSU

Expanded text:
parum intendentibus et temere judicantibus contraria videantur, et non sint. CAPUT CLIX. Quomodo Matthaeus Marco dam; ex eodem libro de Consensu
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ id qđ amat᷑ afficiat ex se amantẽ. neces
se. fit ut si amat᷑ qđ aet̾nũ ẽ. at̾nitate
animũ afficiat. Quo circa eadẽ uita beata
quae aet̃ naẽ. Quid uero aet̃nũ ẽ. qđ at̾nitate
afficiat animũ nisi ds̃ : Amor autẽ rerũ
amandarũ caritas. uel dilectio melius dr̃
Qua re om̃ib cogitationũ uirib c̃siderandũ
ẽ. saluberrimũ illud p̃ceptũ. Diliges dñm

Expanded text:
et quoniam id quod amatur afficiat ex se amantem necesse et quoniam id quod amatur afficiat ex se amantem necesse est, fit, ut sic amantem quod aeternum est aeternitate animum afficiat. quocirca eadem uita beata, quae aeterna est. quid uero aeternum est, quod aeternitate afficiat animum, nisi deus? amor autem rerum amandarum caritas uel dilectio melius dicitur. quare omnibus cogitationum uiribus considerandum est saluberrimum illud praeceptum: diliges dom
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Nemo igit᷑ beatã uitã sicut nos¬
cenda ẽ. nouit. & miser ẽ . quã si amanda
ẽ. sicuti ẽ. hocẽ. eã nosse qđ habere. Quae
cũ ita sint quidẽ. aliud beate uiuere. nisi
xet̃nũ aliquid cognoscendo habere : det̃nũ
ẽ. enĩ dequo solo recte fidit᷑ qđ amanti
auferri ñ potest. Idq ipsũ ẽ. qđ nihil est
habere ñ possumus. nisi eare qua p̃stan¬
tiores sumus. idẽ m̃te. Quic quid autẽ
mente habet᷑: noscendo habet᷑. Nullũq
bonũ ꝑfecte noscit᷑ qđ ñ ꝑfecte amat᷑ neq
ut sola menis potest cognoscere. ita & a¬
mare sola potest. Nãque amor appetitꝰ
quidã ẽ. & uidemus etiã cȩteris animi
partib: in eẽ. appetitũ. quisi menti ratio¬
niq consentiat. intali pace & tranquilli¬
tate uacabit mentẽ c̃tẽplari qđ ot̾nũ ẽ.
Ergo etiã cȩteris suis partib amare animus
debet hoc tã magnũ qđ m̃te noscendũ est.

Expanded text:
habet. Nemo igitur beatam vitam sicut noshabet. Nemo igitur beatam vitam sicut noscenda est novit, et miser est; quoniam si amanda est sicuti est, hoc est eam nosse quod habere. Quae cum ita sint, quid est aliud beate vivere, nisi aeternum aliquid cognoscendo habere? aeternum est enim de quo solo recte fiditur, quod amanti auferri non potest, idque ipsum est quod nihil sit habere non possumus nisi ea re, qua praestantiores sumus, id est mente. quidquid autem mente habetur, noscendo habetur nullumque bonum perfecte noscitur, quod non perfecte amatur. neque ut sola mens potest cognoscere, ita et amare sola potest. namque amor appetitus quidam est, et uidemus etiam ceteris animi partibus inesse appetitum, qui si menti rationique consentiat, in tali pace et tranquillitate uacabit mente contemplari quod aeternum est. ergo etiam ceteris suis partibus amare animus debet hoc tam magnum quod mente noscendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nosse. Non itaq amandũ ẽ. Et qm̃ potest
Aliquid amari. nec haberi ñ solũ eoc his quȩ
amanda non sunt ut pulchrũ aliquod corpꝰ.
sed eorũ etiã que amanda sunt ut beata
uita. Et rursus potest aliquid haberi nec
amari. ut cõpedes: Iure quȩritꝰ utrum
possit quispiã id qđ habere nihil ẽ : nisi nosse
ñ amare. cũ habeat. idẽ nouerit. Sed cũ
uideamus ñ nullos ñ obaliud uerbi gratia
discere numeros. nisi ut eadẽ disciplina
pe cuniosi fiant. aut hominib placeant
quã cũ didicerint ad euindẽ finẽ referant.
quẽ sibi cũ discerent ꝓposuerunt. neque
ullã disciplinã aliud sit habere quã nosse.
fieri potest ut habeat quisq aliquid quod
habere hoc sit qđ nosse. neque amet tã quã
uel nosse. Quis enĩ potest nosse quantũ
sit bonũ quo ñ fruit᷑ . Nonautẽ fruitꝰ. si
ñ amat᷑. Nec habet igit᷑ qđ amandũ est
qui ñ amat. etiã si amare possit. qui nota

Expanded text:
nosse: non itaque amandum est. et quoniam potest nosse: non itaque amandum est. et quoniam potest aliquid amari nec haberi non solum ex his quae amanda non sunt, ut pulchrum aliquod corpus, sed eorum etiam quae amanda sunt, ut beata uita, et rursus potest aliquid haberi nec amari, ut compedes: iure quaeritur, utrum possit quispiam id quod habere nihil est nisi nosse, non amare, cum habeat, id est nouerit. sed cum uideamus nonnullos non ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut eadem disciplina pecuniosi fiant aut hominibus placeant; quam cum didicerint, ad eundem finem referant, quem sibi, cum discerent, proposuerunt; neque ullam disciplinam fieri potest ut habeat quisque aliquid, quod habere hoc sit quod nosse; neque amet tamen, quvel nosse. Quis enim potest nosse quantum sit bonum quo non fruitur? Non autem fruitur, si non amat. Nec habet igitur quod amandum est, qui non amat, etiamsi amare possit 105 qui non
Abbreviated transcription (Latin):
uero quando sine hoc illa ñ amant᷑. Sed
si ꝓpt̃ alia quae a manda sunt amor a mat᷑.
ñ recte amari dicit᷑. Nihil enĩ aliud est
Amare. quã ꝑscipsã remaliquã appetere.
Nũ igit᷑ ꝑ seipsũ amor appetendus ẽ. cũ quando
deficit qđ amatꝰ ea sit indubitata miseria.
Deinde cũ amor motus quidã sit. neque ullus
sit motus nisi ad aliquid cũ quȩrimus quid
Amandũ sit quid sit illud ad quod moueri
oporteat querimus. Quare si amandus est
amor : ñ utiq om̃is amandus ẽ. Est enĩ &
turpis. quo animus scipso inferiora sectatꝰ.
quae magis ꝓprie cupiditas dicit᷑. om̃iũ sciliea
malorũ radia. Et ideo ñ amandũ ẽ. qđ manen¬
ti& fruenti amori auferri potest. Cuius
ergo rei amor amandus ẽ. nisi eius qu&e ñ
potest de eẽ. dũ amatꝰ: Idẽ autẽ qđ nihil ẽ.
aliud habere. quã sicut noscendũ ẽ. nosse.
orro aurũ & om̃e corpus. ñ hoc ẽ. habere qđ

Expanded text:
uero, quando sine hoc illa non amantur. sed uero, quando sine hoc illa non amantur. sed si propter alia quae amanda sunt amor amatur, non recte amari dicitur. nihil enim aliud est amare quam per se ipsam rem aliquam appetere. num igitur per se ipsum amor appetendus est, cum, quando defit quod amatur, ea sit indubitata miseria P deinde cum amor, motus quidam sit neque ullus sit motus nisi ad aliquid, cum quaerimus quid amandum sit, quid sit illud ad quod moueri oporteat, quaerimus. quare si amandus est amor, non utique omnis amandus est. est enim et turpis, quo animus se ipso inferiora sectatur, quae magis proprie cupiditas dicitur, omnium! scilicet malorum radix. et ideo non amandum est quod manenti et frnenti amori auferri potest. cuius ergo rei amor amandus est nisi eius quae non potest deesse, dum amatur? id autem, quod nihil est aliud habere quam sicut noscendum est nosse. porro aurum et omne corpus non hoc est habere quod
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Mala tẽporalia sicut iob susti¬
nete. sed phac sustinentia ñ tẽporalia
sperate. qua illi aucta redierunt. sed
aet̃na potius quae indño p̃cesserunt. Iobergo
de illis patrib erat. qui ex clamauerunt &
salui facti sunt. Cũ enĩ dicit ego autẽ. satis
insinuat qua salute illos saluos eẽ. factos
intelligi uelit. in qua ipse utiq derelictus ẽ.
Non quo illi a salute aet̃na fuerint alieni.
sed in occulto tunc erat qđ in xp̃o fuerat
reuelandũ. Inuetere quippe testam̃to
uelam̃ ẽ qđ tunc auferet᷑ cũ ad xp̃m
quisq inde transierit. Quo crucifixo. uelam̃
deuela mine ueteris testam̃ti dixit. qm̃¬
ñ metuit. Neque uita carendũ
quisquã ꝑsuaserit. ut metu etiã carere
possimus. Amandũ ẽ sine metu ui uere.¬
sed rursus qr metu metũ carens. sietiã iN¬
telligentia careat ñ ẽ. appetenda:. a mandũ
ẽ. sine metu cũ intellectu uiuere. id ne
solũ an amor quoq: ipse amandus ẽ.: Ita

Expanded text:
diceret: Mala temporalia sicut Iob sustidiceret: Mala temporalia sicut Iob sustinete, sed pro hac sustinentia non temporalia bona sperate, quae illi aucta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino praecesserunt. Iob ergo de illis patribus erat, qui exclamauerunt et salui facti sunt. cum enim dicit: Ego autem, satis insinuat, qua salute illos saluos esse factos uelit intellegi, in qua ipse utique derelictus est, non quo illi a salute aeterna fuerint alieni, sed in occulto tunc erat, quod in Christo fuerat reuelandum. in uetere quippe testamento uelamen est, quod tunc auferetur, cum ad Christum quisque inde transierit. quo crucifixo uelamen de uelamine ueteris testamenti dixit: Qt non metuit, neque vita carendum quisquam persuaserit, ut metu etiam carere possimus. Amandum esed rursus quia uita metu carens, si etiam intellegentia careat, non est appetenda, amandum est sine metu cum intellectu uiuere. idne solum, an amor quoque ipse amandus est? ita
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iacobus unus ex apłis eius. inepła sua
cũ ex hortaret᷑ fideles qui post passionẽ
& resurrectionẽ xp̃i ad huc in ista uita
tenebant᷑ : dispensationẽ testam̃ti ueteris
nouiq distinguens: sustinentiã inquit
lob audistis & finẽ dñi uidistis. Neideo
patient̃ sustinerent tẽporalia mala. ut sibi
hoc restitueret᷑ qđ recepisse ioblegimus.
Nã & ab illo uulnere atq putredine saluus
factus. & ei cuncta quae amiserat dupla
sunt restituta. Ubi etiã cõm̃data ẽ. resur¬
rectionis fides. Nã filii ñ duplũ sed totidẽ
redditi. etiã illos quos amiserat resurrec¬
turos significauerunt. Sic ipsi quo que
illis priorib iuncti arestitutione dupli
ñ inuenirent᷑ alieni. Ut ergo talẽ remu¬
nerationẽ speremus quando mala tẽpo-¬
ralia paterem̃. ñ ait sustinentiã & finẽ
iob audistis. sed ait. Sustinentiã iob
audistis. & finẽ dni uidistis. Tãquam

Expanded text:
etiam Iacobus, unus ex apostolis eius, in epistula 1 sua, etiam Iacobus, unus ex apostolis eius, in epistula 1 sua, cum exhortaretur fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur, quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et ei cuncta, quae amiserat, duplicata sunt restituta. ubi etiam commendata est resurrectionis fides. nam filii non in duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurrecturos significarunt; sic ipsi quoque illis prioribus iuncti a restitutione dupli non inuenirentur alieni. ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait: Sustinentiam et finem Iob audistis, sed ait: Sustinentiam Iob audistis et finem domini uidistis, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio ad filiũ hominis. Sicut¬
enĩ in adã om̃s mori unt᷑. sic & in xxp̃o
om̃s uiuificabunt᷑. Ut igit᷑ exẽplo suae
carnis exhortaret᷑ fidelessuos tẽporalẽ¬
ꝓ aet̃na felicitate contẽ nere. usque
Ad mortẽ ꝑ tulit ꝑ sequentes atque seui¬
entes & quasi uicto & opp̃sso suꝑbe illu¬
dentes. Qđ autẽ carnẽ suã resuscitauit.
& discipulorũ aspectib atque c̃tactib.
reddidit. eisq uidentib ascendit incaelũ.
ipsos aedificauit. & quid expectare. quid
p̃dicare deberent eudentissima ueritate
moni trauit. Illos autẽ a quib: tanta mala
usq ad mortẽ ꝑtulerat quasi deillo superato
& extincto gloriantes. in ea opinione dere¬
liquiđ. ut quis eorũ salute aet̃na saluus ficri
uellet. hoc deillius mortui resurrectione
crederet qđ hi qui uiderunt signis contes.¬
tantib p̃dicauerunt. & ꝓea p̃dicatione
similia ꝑpeti ñ dubitauerunt. Qua ꝓpt̃

Expanded text:
resurrectio ad filium hominis. sicutresurrectio ad filium hominis. sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. ut igitur exemplo suae carnis exhortaretur fideles suos temporalecitatem contemnere, usque ad mortem pertulit persequentes atque saevientes, et quasi victo et oppresso superbe illudentes. Quod autem carnem suam resuscitavit, et discipulorum conspectibus et contactibus reddidit, eisque videntibus ascendit in coelum, ipsos aedificavit, et quid exspectare, quid praedicare deberent, evidentissima veritate emonstravit. Illos autem a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et exstincto gloriantes, in ea opinione dereliquit, ut quisquis eorum salute aeterna salvus fieri vellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod ii qui viderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione similia pet-peti non dubitauerunt. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
MENPETUR. UELDE SUSTINENTIA EUSOT̃
LOB AC FINEDÑ . UIIUMAUETEMEII
NONEUISSE PARIETIM UT EUIDAM
uitã uero attulit homini moriens &
resurgens filius hominis. ob ꝓbriũ hominũ
& ab iectio plebis usq ad mortẽ. Hoc enĩ
uoluit in conspectu inimicorũ pati. quo
eũ tã quã derelictũ putarent. ut gratia
cõmendaret᷑ testam̃tinoui. quia disce¬
remus aliã quȩrere felicitatẽ quae nunc
ẽ. fide. postea uero erit inspecie. Quã¬
diu enĩ sumus in corpore ait apłs. peregri¬
nam ad nõ. Perfidẽ enĩ ambulamus. nore¬
ꝑ speciem. Et ideo nunc inspe. tunc in re.
Deniq resurrectionẽ suã. quã ñ sicut
nr̃am in longũ differri oportebat. ut in
exemplo carnis eius disceremus. quid in
nr̃a sperare deberemus. no luit alienis
de monstrare. sed suis. Alienis dico ñ
natura sed uitio. sed semꝑ contra naturã
eẽ. Mortuus ẽ. ergo in conspectu homi¬
nũ. resurrexit autẽ in conspectu filiorũ
hominiũ. qr mors ad hominẽ ꝑ tinebat.

Expanded text:
mendetur, uel de sustinentia eiusdem Iob ac fine domini; uelumque templi non fuisse parietem, ut quidam uitam uero attulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati, quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit in specie. quamdiu enim sumus in corpore, ait apostolus, peregrinamur a domino. per fidem enim ambulamus, non per speciem, et ideo nunc in spe, tunc in re. Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis. alienis dico, non natura, sed uitio, quod semper contra naturam est. mortuus est ergo in conspectu hominum, resurrexit autem in conspectu filiorum hominum, quia mors ad hominem pertinebat,
Abbreviated transcription (Latin):
bilia sunt iudicia eius. & inuestigabiles
uie eius: quis enĩ cognouit sensũ dñi:
Et hoc ẽ. ꝓfundũ. Altitudo quippe cõmune
nom̃ ẽ excelso & ꝓfundo. Sed cũ in ex celso
dicit᷑. sublimitatis eminencia cõm̃datur.
Cũ autẽ in ꝑfundo. diffi cultas in uestiga¬
tionis & cognitionis. Unde & illud dõ dr̃
Quã magnificata sunt opera tua dnẽ. nimis
Et iterũ. Iudicia tua. uelut multa abr̃ssus.
Hinc igit᷑ ẽ. illud apłi. qđ requirendũ in ter
cȩtera posuisti. Huius reigã inquit. flecto

Expanded text:
bilia sunt iudicia eius et inuestigbilia sunt iudicia eius et inuestiguiae eius! quis enim cognouit sensum domini? et hoc est profundum. altitudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed, cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: Quam magnificata sunt opera tua, domine! nimis et iterum: iudicia tua uelut multa abyssus. hinc igitur est illud apostoli quod requirendum inter cetera posuisti: huius rei gratia, inquit, flecto