comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rogo. Quid uultis. T unc illi iam nõ
dixerunt dñe fili dauid. s tantũ añe.
ut aꝑiantur oculi nr̃i. Quam dui di¬
xerunt. fili dauid suspensa est sanitas.
mox ut dixerunt tautũ mͦ añe infu¬
sa est. ad hoc eciam int̾̃rogat ut cor
adorationẽ excitat. qr uult hoc ano¬
bis anobis peci qd prenoscit ase cõ¬
cedi.ł idciro reliqͥrit. ut credamꝰ
nõ nisi confitũtem posse saluari. Mi¬
sertus autem eoꝵ iħc̃ tecegit oculos
eoꝵ. et confestim. uiderunt᷑ et secuti
sunt eum magnificantes añm. et oĩs
plebs ut uidit dedit laudem dõ. de¬
tigit oculos eoꝵ carnalit᷑ ñ uetbo. qr
dauid filiũ eũ dixerunt. Sanauit ut
ds̃. qr crediderunt. Transiens quidẽ
cecos audit. stans uͦ illuminat. qura
ꝑhumanitatẽ suam nr̃e cecitatis uo¬
cibꝰ cõpatitur. s ꝑ potũciam diuiuta¬
tis lumen nobis gr̃e infundit. Si¬
det autem et sequitur p̃cuntem iħm
qui bonũ qd̃ intelligit intuitu euis
oꝑatur. hic talis et ꝓficit. et alios ad

Expanded text:
 Tunc illi jam non dixerunt, Domine, fili David, sed tantum Domine, ut aperiantur oculi nostri. Quandiu dixerunt, fili David, suspensa est sanitas; mox ut dixerunt tantummodo, Domine, infusa est. Ad hoc etiam interrogat ut cor ad orationem excitet, quia vult a nobis hoc peti, quod praenoscit a se concedi. Vel idcirco requirit, ut credamus nonnisi confitentem posse salvari. Misertus autem eorum Jesus tetigit oculos eorum, et confestim viderunt, et secuti sunt eum, magnificantes Dominum, et omnis plebs ut vidit, dedit laudem Deo. tigit oculos eorum carnaliter, non verbo, quia David filium eum dixerunt. Sanavit ut Deus, quia crediderunt. Transiens quidem caecos audit, stans vero illuminat; quia per humanitatem suam nostrae caecitatis vocibus compatitur, sed per potentiam divinitatis lumen nobis gratiae infundit. Videt autem et sequitur praeeuntem Jesum, qui bonum quod intelligit, intuitu ejus operatur. Hic talis et proficit, et alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
latrorenes erant uuenco. qui egreti¬
cutes de ierosolimis. uuenico interficẽ
consuenerant et uulnerare. Et id cit¬
co dñs cum discipulis suis uenit libã¬
re uulueratos. Et ecce duo ceci exqui¬
bꝰ erat barchimeus filiꝰ thune. sedutes
secus uiam audietunt qr iħc uazatenꝰ
itansiret. et clamauer̾ dicentes. Dñe
misetere nr̃i fili dauid. Qͦd maicus de
alteco ceco tacet ita soluitur. ut illa solu¬
ta est questio de duobꝰ qui legionem dĩ.¬
monũ paciebantur in regione geraseno¬
rũ. Nam duoꝵ cecorumꝰ unũ fuisse fa¬
iofissimũ ĩn hoc apparet. qd nom̃ pa
tris eciam conmemorauit. Lucas uero
quanius om̃ino codem modo factum
de ceco comemorat: tã in alio ceco intel¬
ligendus est par cõmemorare miracu¬
lum. Tutba autem increpabat eos.
ut tacerent. At illi mag̃ clamabant
dicentes. Dñe miserere nr̃i fili dauid. Ga¬
lis ẽ natura fidĩ qd qñtomagis uetatur
eo magis accenditur. iuttꝰ uͭerȩ fidĩ secura

Expanded text:
latrones erant in Jericho, qui egredientes de Hierosolymis in Jericho interficere consueverant et vulnerare. Et idcirco Dominus cum discipulis suis venit liberare vulneratos. « Et ecce duo caeci, ex quibus erat Barthimaeus filius Thimaei, sedentes secus viam, audierunt quia Jesus Nazarenus transiret, et clamaverunt dicentes: « Domine, miserere nostri, fili David . » Quod Marcus de altero caeco tacet, ita solvitur, ut illa soluta est quaestio de duobus qui legionem daemonum patiebantur in regione Generasenorum. Nam duorum caecorum unum fuisse famosissimum in hoc apparet, quod nomen etiam patris ejus commemoravit. Lucas vero quamvis omnino eodem modo factum de caeco commemorat, tamen in alio caeco intelligendum est par commemorare miraculum. « Turba autem increpabat eos ut tacerent. At illi magis clamabant dicentes: Domine, miserere nostri, fili David. lis est natura fidei, quod quanto magis vetatur, eo magis accenditur, virtus enim fidei secura
Abbreviated transcription (Latin):
tor auulit participare cupiunt. s tut.¬
ba noxie uitioꝵ consuetudinis tardat.
taq necesse est ut pusillus turbe ob¬
staculũ traucendat. terrena relinquat.
arborem crucis ascendat. Si comorus
ficꝰ famn᷑a dicitur. arbor foliis moro si¬
milis. s altitudine p̃stans. uñ et
a latinis celsa nũcupatur. Et dñica crux
c̃dñtes alit ut ficus. ab incredulis
irridetut ut fatua. Nos enĩ inquit apłs

Expanded text:
tor attulit, participare cupiunt, sed turtor attulit, participare cupiunt, sed turba noxiae vitiorum consuetudinis tardat. Itaque necesse est ut pusillus turbae obstaculum transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus, ficus fatua dicitur, arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a latinis celsa nuncupatur. Et Dominica crux credentes alii ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim, inquit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ quis ẽẽt. et ñ pot̾at preturba. quia
statura pitsillus erat. Et precurrens
ascendit in arborem sycomoꝵ ut
uideret illũ. qr iñ erat transiturꝰ. Ec¬
ce camelus depofita gibbi sarrina fo
ram̃ acus transit. ħẽ diues et publica¬
nꝰ relicto honere diuiciarũ contẽpto
cenfu fraudiũ. angustam portam ar.
tam q uiam que ad uitam ducit as¬
cendit. Et qr deuotione ficlĩ ad iudñ¬
dum saluatorem qd natura minꝰ ha.¬
beat. habebat ascensi supplet. arboris. iꝰte
qd̃ rogare non audebat dñice suscepti¬
onis bñdictionem accip̃ quam deside¬
rabat. Quia eciam turba inꝑite confu¬
sio multitudinis e que uertice sapien¬
cie uidere nequit. merito nõ inturba
s plebem transgressus insciam. quem¬
t̃pr̃ ustifi catus. : significat ẽdñtes
exgñtibꝰ ꝑ occupationẽ temporaliũ
de pressos ac minimos. s adño scĩfi¬
catos. Ingressum ierico saluatorem ui¬
dere querunt. dũ gr̃e fidĩ quã salua.¬

Expanded text:
m quis esset, et non poterat prae turba, quia statura pusillus erat. Et praecurrens ascendit in arborem sycomorum ut videret eum, quia inde erat transiturus . » Ecce camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit, hoc est dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudtamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habet, ascensu supplet arboris, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit, quam desiderabat. Quia etiam turba imperitae confusio multitudinis est, quae verticem sapientiae videre nequit: merito non in turba, sed plebem transgressus insciam terpretatur justificatus, et significat credentes ex gentibus; per occupationem temporalium depressos ac minimos, sed a Domino sanctificatos. Ingressum Jericho Salvatorem videre quaerunt, dum gratiae fidei quam Salva
Abbreviated transcription (Latin):
rem urgetur. Tuno in mortem filis
euis cadunt. cũ cogitationes illicite
ex illa ꝓdeuntes inextrema ultiõẽ
dissipantur. sicut scriptũ ẽ. In illa cuie
ꝑibunt om̃s cogitationes eoꝵ. Lapis
suꝑ lapidem intelligitur. dura cogita¬
tio suꝑ duram cogiationem. ꝑ uersã
animam uisitat᷑ ds̃ cotidie p̃cepto:
aliqñ flagello. aliqũ miraculo. ut
que nescit audiat. aut dolore cõ¬
puncta redeat. aut bñficuis deruc¬
ta malũ qd̃ fecit erubescat ⁊exu¬

Expanded text:
rem urgetur. Tunc in mortem filii rem urgetur. Tunc in mortem filii ejus cadunt, cum cogitationes illicitae ex illa prodeuntes in extrema ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Lapis super lapidem intelligitur dura cogitatio super duram cogitationem: Perversam animam visitat Deus quotidie praecepto, aliquando flagello, aliquando miraculo, ut quae nescit audiat, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
cur plangantur. qr iuxta salomonẽ
letantur cũ male fecerint. et exul¬
tant in rebus pessimis. Qui si dap¬
nationem suam p̃uiderent. se iꝑ¬
sos cum electoꝵ lacrimis plange.¬
rent. Suam hic diem ht̃ anima
ꝑuersa. que transitorio galdet in tp̃r
Cui ea que assunt ad padem sunt. qr
dũ ex rebus tp̃ralibꝰ letatur. dũ hono¬
ribus extollitur. cdũ in carnis uolupta¬
te resoluitur. dum nulla uenture pe
ne formidine tretur. pacem ht̃ indie
sua: s graue scandalũ dãpnationis
habebit in dic extrema. Inimuci sunt
maligni sp̃c qui animã acorpore exe.¬
unte obsicdent. quam in cartie posi¬
tam deceptoriis delectationibꝰ fouent.
u allo eam circumdant. quia reduolis
iniquitatibꝰ quas ꝑ petrauit ante ocu¬
los euis. ad societatem sue dãpnati.¬
onis eam coartant: Sndiq coangus¬
tant. qñ ei ñ solum oꝑis uerum eciã
locutionis iniquitates replicant. Tunc
anima ꝑ cognitionẽ sui reatuis ad
t̾ram consternitur. cũ caro ad pulue¬

Expanded text:
a Salomonem, « laetantur cum malefecerint et exsultant in rebus pessimis . » Qui si damnationem suam praeviderent, seisos cum electorum lacrymis plangerent. Suam igitur habet diem anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae assunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate nae formidine terretur, pacem habet in die sua, sed grave scandalum damnationis habebit in die extrema. Inimici sunt maligni spiritus, qui animam a corpore exeuntem obsident, quam in carne positam deceptoriis delectationibus fovent. Vallo eam circumdant, quia reductis iniquitatibus quas perpetravit ante oculos ejus, ad societatem suae damnationis eam coarctant. Undique coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis iniquitates replicant. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro in pulve
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ eciam certe in hac die tua que
ad pacem tibi est sub audis fleres.
unc aũ abscondita sunt. erit alius
u̾sus. usq ad fiuem capituli.
pidem suꝑ lapidẽ. Rcx xxii.
eo qd̃ ñ cognouens tp̃s uisitationis
tus. Euersionem iherusalem factã
ẽȩ aromanis pͥncipibꝰ uespafiano
⁊tito ñ ignoramꝰ. ẜciam ip̃a trans¬
migratio ciuitatis nũc constructe
extra portam nͥ dñs crucifixus fuit
testatur. qd̃ pͥor illa ierusalem sun¬
ditus eu̾sa sit. hec ẽ causa destrucr¬
tionis illiꝰ. qr ñ cognouit dñm qñ

Expanded text:
hoc est etiam certe in hac die tua, quae ad pacem tibi est, subaudis fleres. Nunc autem abscondita sunt, erit alius versus usque ad finem capituli. pidem super lapidem eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Eversionem Hierusalem factam esse a Romanis principibus Vespasiano et Tito non ignoramus. Etiam ipsa transmigratio civitatis nunc constructae extra portam ubi Dominus crucifixus fuit testatur, quod prior illa Hierusalem funditus eversa sit. Haec est causa destructionis illius, quia non cogn
Abbreviated transcription (Latin):
et sctibis. ⁊ tradent eum gñtibꝰ. et il.¬
ludetur ⁊ flagellabittir. et conspuetur.
tñ eum qñ conprehñsus est reliquerũt.
quanto magis scandalizarent᷑ si p̾mo
głam. ut cum morientẽ cernecent
eriam resurrectutũ nõ dubitarent.
Ed oftñdit ꝓpħãrũ p̃sagiis. ad destrus¬
tioniẽ heretcoꝵ in eccłesia futuroꝵ¬

Expanded text:
et Scribis, et tradent eum gentibus, et ilet Scribis, et tradent eum gentibus, et illudetur, et flagellabitur, et conspuetur, tamen eum quando comprehensus est, reliquerunt, quanto magis scandalizarentur, si pragloriam, ut cum morientem cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Quod ostendit prophetarum praesagiis, ad destructionem haereticorum in Ecclesia futuro
Abbreviated transcription (Latin):
extra sunt. Sũs querit uͥ sunt quia
scire dĩ eligere t̃: nescire uͦ reꝓbare
Q uando mũd̾ati sunt cognouet᷑unt
dm̃. s abierint retrorsum. De talibꝰ
dicit apłs. Quicũ cognouissent dm̃
ñ ut dm̃i magnificaue̾tĩtas. aut grãs
eger̃. Sciendum ꝙr unus dicitur p̾¬
ma unitas x uero scd̃a. Et illa con¬
fertur dõ. qr inse multiplicata nec
augetur nec mininitur. Hec ecclẽ qr
inse multiplicata crescit incentena
centenarii uarietas ꝑ sui multiplica¬
tionẽ gn̾atur. bene dnr fuisse .x. leꝓ.¬
si. qui a frde unis dĩ fuerant diu̾er.¬
si. Et sicut om̃s fideles ꝑ denarium
telligi possunt econtrario õb negli¬
genciam eoꝵdem mandatoꝵ. U nꝰ
qui cediit̃ ad dñm curatus dicitur ali.¬
enigena : uł priꝰqr alienus fuit ab ec.¬
clã itł quia se alienauit a sotioꝵ suoꝵ
et consũmabuntur omĩa que sccip¬
ta sunt ꝓ ꝓpħãs de filio hõminis.
Tradetur enim pͥncipibꝰ sacetdotũ

Expanded text:
extra sunt. Dominus quaerit ubi sint, quia extra sunt. Dominus quaerit ubi sint, quia scire Dei eligere est; nescire vero, reprobare. Quando mundati sunt cognoverunt Deum, sed abierunt retrorsum. De talibus dicit Apostolus: « Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt aut gratias egerunt . » Sciendum quia unus dicitur prima unitas, decem vero secunda. Et illa confertur Deo, quia in se multiplicata, nec augetur nec minuitur; haec, Ecclesiae, quia in se multiplicata crescit in centenacentenarii, varietas per sui multiplicationem generatur; bene dicuntur fuisse decem leprosi, qui a fide unius Dsi, et sicut omnes fideles per denarium signari possunt econtrario, ob negligentiam eorumdem mandatorum. Unus qui rediit ad Dominum curatus, dicitur alienigena; vel quia prius alienus fuit ab Ecclesia, vel quia se alienavit a sociorum suoet consummabuntur omnia quae scripta sunt per prophetas de Filio hominis. Tradetur enim principibus sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
meus. In faciẽ cadit qui de malis ꝑ¬
petranͣdã erubescit. de ꝑsecutoribus
uero dm̃i scriptũ est. q abier̃ retror¬
sũ: et cecider̃. Qui aqte se cadit. iii¬
det quo cadat. qui aut̃ retro cadit.
ñ uida. Iniqui gͦ retro cadunt. qr cor
ante riunam exaltatur ut ñ uideãt
quid eos sequatur. Iusti uͦ aute cadũt.
qr conpũcti humiliantur. P espon¬
dens aut̃ iħc dixit. lonne decem
est inuentus qui rediret et daret głam
dõ. nͥ hic alienigena. ẜtait illi.Sur¬
ge uade. qr fides tua te saluũ fecit
Si fides hũc saluauit. ꝑfidia nouem
ꝑdidit. Wnũ si addatur ad nonem
quedã effigies nuitatis inpletur.
quo fit tanta cõplexio ut ultra nõ
ꝓg̃diatur ñũs nisi ad unũ redeat᷑.
Louem itaq indigent uno ad quan¬
dam unitatẽ : unũ nͦ ñ indiget eis
ad unitatẽ sui. Quã obrem unꝰ qui
gr̃as egit significat illos qui inu¬
nitateꝰ sunt᷑ eccłẽ. nouẽ uͦ illos qui

Expanded text:
meus . In faciem cadit, qui de malis pmeus . In faciem cadit, qui de malis perpetratis erubescit. De persecutoribus vero Domini scriptum est quia « abierunt retrorsum et ceciderunt . » Qui ante se cadit, videt quo cadat; qui autem retro cadit non videt. Iniqui ergo retro cadunt, quia cor ante ruinam exaltatur, ut non videant quid eos sequatur. Justi autem ante se cadunt, quia compuncti humiliantur. « Respondens autem Jesus dixit: « Nonne decem us qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Et ait illi: Surge, vade quia fides tua te salvum fecit. » Si fides hunc salvavit, perfidia novem perdidit. Unum si addatur ad novem quaedam effigies unitatis impletur, quo fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus nisi ad unum redeat. Novem itaque indigent uno ad quamdam unitatem, unum vero non indiget eis ad unitatem sui. Quamobrem unus qui gratias egit significat illos qui in unitate sunt Ecclesiae; novem vero illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in ecdã. Et quisquis uł heretica
prauitate uł gentili suꝑst̾icione uł¬
iudaica : ꝑsona uł eciam frat̃no scis¬
mate ꝑ dĩ gr̃am mundatus carue¬
rit. necẽe est ut adeccłãm ueniat.
colorem q ficdĩ uerum aliis similẽ
oftñdat. Sñ paulus ad ananiam mis¬
sus est. ut sacram̃tũ ficlĩ ꝑciꝑet. et ue¬
rus eius color approbaretut: non qr
cietas fidelium inuicẽ cõmu nicando
unã spẽm ueri coloris infide confir¬
met. Corneliꝰ aẽ p̃cibꝰ eius auditis uis¬
sꝰ est mittere ad petrũ. ꝓpt̃ iitatẽ
confirmandam. Unꝰ autem ex illis ut
uidit qr mũdatꝰ :. reg̃ssus ẽ cum mag.¬
na uoce magnificans dñi. Et ceciditꝰ¬
infaciem ante pedes eiꝰ grãs agens eri¬
⁊ hic erat samaritanꝰ. S nis qui reg̃s.¬
sus est grãs agens. significat humili.
custos. quo nomine ille significatur
qui om̃e robur suũ dõ att̾ribuit uyx¬
ta psalmistam. Fõrtitudinuẽ meam ad
te custodiam qr tues ds̃ susceptor

Expanded text:
ica pravitate vel gentili superstitione Judaica perfidia, vel etiam fraterno schismate per Dei gratiam mundatus caruerit, necesse est ut ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum aliis similem ostendat. Unde Paulus ad Ananiam missus est , ut sacramentum fidei perciperet, et verus ei color approbaretur, non quocietas fidelium invicem communicando unam speciem veri coloris in fide confirmet. Cornelius etiam precibus ejus auditis jussus est mittere ad Petrum propter unitatem confirmandam . « Unus autem ex illis ut vidit quia mundatus est, regressus est cum magna voce magnificans Deum. Et ceciditin faciem ante pedes ejus, gratias agens, et hic erat Samaritanus. Unus qui regressus est, gratias agens, significat humilitacustos, quo nomine ille significatur, qui omne robur suum Deo attribuit, juxta Psalmistam: Formidinem meam ad te custodiam, quia tu es Deus susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. qr ex ponendo quasi frangitur
⁊ glutitur. Sotus uͦ est in aꝑtioribus. qr
ita sorbetur ut inuenitur. Et dicet uob.
Nescio uos uñ sitis. Discedite ame om̃s
oꝑarii iniquitatis. Ibi exit fietus et str¬
dor añciũ. Non legaliũ festiuitatum
epulatio adiuuat quẽ sidĩ pietas non
cõm̃dat. ñ sciencia scripturatum dõ
notũ facit. que oꝑum iniquitas obtu
re in regnũ dĩ: uos autem expelli foras: .ꝙ̃¬
et uenient aboriente. et occidñte. et
aquilone. ⁊ austro. ⁊ accumbent uireg

Expanded text:
ribus, quia exponendo quasi frangitur ribus, quia exponendo quasi frangitur et glutitur. Potus vero est in apertioribus, quia ita sorbetur ut invenitur. Et dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Discedite a me omnes operarii iniquitatis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Non legalium festivitatum epulatio adjuvat, quem fidei pietas non commendat; non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas obtutre in regnum Dei, vos autem expelli foras, et venient ab oriente et occidente et aquilone et au
Abbreviated transcription (Latin):
um autem intrauerit M .lx.¬
pat᷑ familias et clausetit ostium. et
incipiens foris stare et pulsare ostiũ
dicentes. Dñe aꝑi nobis. Et respon¬
dens dicet illis. Lescio uos uñ sitis.
Non nouit lux tenebras .i. ñ aspicit.
patria letificat. s quasi fotis est adhuc
eis quos in hac ꝑegrinatione certantes
occultus ad iuuat. Intrabit u autẽ
cũ totam ecclãm ad su contempla¬
tionem ꝑducet. claudet ostiũ cum
reꝓbis tołlet locum penitñcie. Qui
tis dicere. Manducauimꝰ coram te
et bibimꝰ. ⁊ inplateis nr̃is dociusti.
Hoc simpliciter pot̃ intelligi de pr¬
cłis misteria sidĩ sꝑnentibus. et ar¬
arbitrant ibus se placere dño si uictimas ad
templũ. deferant.⁊ ibi coram dño epu¬
lentur. ꝓphetarũ lectioni attendentes.
et nescientes nõ ẽẽ regnũ dĩ in esca et
coram dũo eos qui uerb pabulũ aui¬
dicate suscipiunt. s oꝑa ñ faciunt.
Uñ sequitur. et in plateis nr̃is dociusti
Scriptura sacra cibꝰ est in locis obscurio¬

Expanded text:
um autem intraverit paterfamilias, et clauserit ostium, et incipietis foras stare et pulsare ostium, dicentes: Domine, aperi nobis. Et respondens, dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Non novit lux tenebras, id est non aspicit, patria laetificat, sed quasi foris est adhuc eis, quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit autem, cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet, claudet ostium, cum reprobis tollet locum poenitentiae. Qui tis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Hoc simpliciter potest intelligi de Judaeis, mysteria fidei spernentibus, et arbitrantibus se placere Domino, si victimas ad templum deferant, et ibi coram Domino epulentur, prophetarum lectioni attendentes, et nescientes, non esse regnum Dei in esca et re eos qui verbi pabulum aviditate suscipiunt, sed opera non faciunt, unde sequitur, et in plateis nostris docuisti. Scriptura sacra cibus est in locis obscurio
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ita. Nõ est meũ dare uobis scił
suꝑbis. hoc enĩ ad huc erant. Si uul¬
tis acciꝑe ꝑrius humiliamini. M. ccui.
qr isti ausi sunt hoc ꝑ matrem pete¬
re. qͣntouagis turbatentur s peticio
eorum suscepta furisset: Idõ neq di¬
xit ũ sedebitis ne cet̃os duos confim.¬
deret. neq sedebitis ne cec̃os irrita¬
ret. s tanquam benignꝰ pater sic
tespondit ut int̃ fratres concorlia
nõ tumꝑetur. et om̃s sꝑarent. Nom
qd̃ uni aut duobus specialiter non
ꝓ mitcitur. acunctis sꝑatur. Ihẽ aũ
uocauit eos ad se et ait. Scitis quia
principes gencim dñantur eoꝵ.

Expanded text:
Vel ita: Non est meum dare vobis, scilicet Vel ita: Non est meum dare vobis, scilicet superbis, hoc enim adhuc erant. Si vultis accipere, prius humiliamini. M. 203IIquia isti ausi sunt hoc per matrem petere, quanto magis turbarentur, si petitio eorum suscepta fuisset? Ideo neque dixit, non sedebitis, ne duos confunderet; neque sedebitis, ne caeteros irritaret. Sed tanquam benignus pater sic respondit, ut inter fratres concordia non rumperetur, sed omnes sperarent. Nam quod uni aut duobus specialiter non promittitur, a cunctis speratur. Jesus autem vocavit eos ad se, et ait: Scitis quia principes gen
Abbreviated transcription (Latin):
morie constat infixũ. Idem. p̃s.lxx
iiͦII. Calix dicitur acalida potione q̃ua
ut̾antur conuirantes. Idẽ p̃s.cxuͦ.¬
Calix dr̃ passio martiriũ. et qr cum m̃¬
sura bibitur. ¶ it illis. c alicem qui dem
meũ bibetis. et baptisio meo quo ego
martirio non defuisse. et eum calice
confessionis bibisse ¶Hitic aũs. de
bono conuigali. Sicut non est inpar
meritũ paciencie in petro qui passus
ẽ.⁊ in ioħẽ qui passus ñ est. sic ñ est in¬
par mentum continencie in ioħe qui
nullas exꝑtus est nupcias. et in abra¬
ritatẽ martirum. si quidem et ipsi
martires sunt. Qd̃ eñi facunt angli
in celis : hoc monachi psallentes ddie
ac nocte faciunt int̾tis. Eedere aut̃
ad dexteram meam et siniftram ñ
ẽ meũ dare uobis. s quibꝰ paratum ẽ
apatre meo. Non est meũ dare uob̃
quadam p̃rogatiua singularit̾ ut
intñditis. qr non est ꝑsonarũ accep¬
regnum dĩ accipietis. si digni fueritis.

Expanded text:
moriae constat infixum. Idem psalmo moriae constat infixum. Idem psalmo LXXIV: « Calix dicitur a calida potione, qua utuntur convivantes. » Idem pscitur passio et martyrium, quia cum mensura bibitur. » Ait illis: Calicem quidem meum bibetis, et baptismo meo quo ego martyrio non defuisse, et eum calicem confessionis bibisse. Hinc Augustinus de bono conjugali: « Sicut non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est, sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abrahritatem martyrum, siquidem et ipsi martyres sunt. » Quod enim faciunt angeli in coelis, hoc monachi psallentes die ac nocte faciunt in terris. Sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Non est meum dare vobis, quadam praerogatingulariter; quia non est personarum accepregnum Dei accipietis, si digni fueritis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eõs non ualebat᷑ aduersus eos. Qui
ut idam spoliauit ꝑmulierem. ita is¬
tos separare uolebat ꝑ matr̃e suam.
S iam non pot̃at ꝑditio introire ꝑ
mulierem. exquo de muliere salus nr̃a
ꝓcessit. Potestis bibere calicem que
ego bibiturus sum : aut baptismo quo
ego baptiror baptirari. Nicunt ei. Pos.¬
sumꝰ. Calix passio est. baptisma mõrs.
Et dicitur baptisma ad similitudinem
lane intincte. Sicut enim intinguit᷑
⁊ accipit alicuius coloris dignitatem
lana. sic et nos in mortem descendimꝰ
gimꝰ in uirtute. Seminatur corpꝰ ani¬
male. surgit corpus sp̃uale. Om̃is mors
ht̃ passionem.s ñ omĩs passio mortẽ.
onfessores enĩ passi fuerunt. et non oc¬
crsi. Dñis gͦ calicem biberunt dñi non
tũ om̃is baptismo eus baptirati sunt.
C assiodoriis psalmo .xͦ. Calix dictus est.
eo qd̃ assidue calidam soleat suscipere.
licos. qd̾ pocul gñs una litera inmu¬
tata calicem clixit. Sñ hoc nom̃ me¬

Expanded text:
per eos non valebat adversus eos. Qui per eos non valebat adversus eos. Qui ut Adam spoliavit per mulierem, ita istos separare volebat per matrem suam. Sed jam non poterat perditio introire per mulierem, ex quo de muliere salus nostra processit. Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? Dicunt ei: Possumus. Calix, passio est; baptisma, mors. Et dicitur baptisma, ad similitudinem lanae intinctae. Sicut enim intingitur et accipit alicujus coloris dignitatem lana, sic et nos in mortem descendimusgimus in virtute. Seminatur corpus animale, surgit corpus spirituale . Omnis mors habet passionem, sed non omnis passio mortem. Confessores enim passi fuerunt, et non occisi. Omnes ergo calicem biberunt Domini, non tamen omnes baptismo ejus baptizati sunt. Cassiodorus psalmo decimo: « Calix dictus est eo quod assidue calidam soleat suscipere licos, quod poculi genus una littera immutata, calicem dixit. Unde hoc nomen me
Abbreviated transcription (Latin):
Mater filioꝵ zebedei est salome. et urtõ¬
p̾tatur pacifica. quia genuit filios pa.¬
cis. Intra tempꝰ uocatłonis apłoꝵ̃ etͥ
passionẽ dnĩ mortuus est zebedeus.
et sic illa secuta est iħra. Q ui dixit
ei. Q uid uis : ait ill. Sic ut̃ sedeant
hi cluo filũ mñ unꝰ ad dexteram tuã.
rogat dñs. ut inconsideratam confes¬
sa peticionem cortigatur. Audi erat
illum mulier t̃cia die resurrecturũ.
et putabat conplendũ in primo
Iuiditate
feminea. in memor futuroꝵ cupit p̃¬
sencia. Non ẽmirũ si ista mulier argu¬
itur inꝑicie. cum petrus uolens facere
itia tabernacula erraret. P espondens
autem iħc dix̾it eis. Nescitĩ q̃uid petatis.
ego uos uocau de sinistris ad dexteram.¬
et uos curritis ad sinistram: Regnares
uultis. qui non meriustis culm̃ hono¬
ris: Iat postulat et dñs discipulis lo.¬
quitur. ittelligens p̃ces matris descen¬
dere ex filioꝵ uoluntate. Idõ forsitan
res ꝑ feminam. agebatur: ꝙr q̃i abolus

Expanded text:
Mater filiorum Zebedaei est Salome, et interpretatur pacifica, quia genuit filios pacis. Intra tempus vocationis apostolorum et passionem Domini, mortuus est Zebedaeus, et sic illa secuta est Jesum. Qui dixit ei: Quid vis? Ait illi: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteramrogat Dominus ut inconsideratam confessa petitionem corrigatur. Audierat illum mulier tertia die resurrecturum et putabat implendum in primo aviditate feminea, immemor futurorum cupit praesentia. Non est mirum si ista mulier arguitur imperitiae, cum Petrus volens facere tria tabernacula, erraret. Respondens autem Jesus, dixit eis: Nescitis quid petatis. CHRYS. Ego vos vocavi de sinistris ad dexteram,et vos curritis ad sinistram. Regnare vultis, qui non meruistis culmen honoris. Mater postulat, et dominus discipulis loquitur, intelligens preces matris descendere ex filiorum voluntate. Ideo forsitan res per feminam agebatur, quia diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ gñant infuturo. Soñ paulꝰ oꝑate.¬
nebrarũ annumetans aiti Non in com¬
messationibꝰ et ebriecatibꝰ. G qui gulo¬
sos ac luxuriosos ꝓpt̃ lasciuiam inui¬
tat. pena plectetur et̃na. Qu uͦ ami¬
cos et diuites uocat ut et ip̃e abeis
uocetur. recepit mercedẽ suam . S et
si hoc ꝓpt̃ dm̃ facit in exemplum fi¬
lioꝵ beati iob. ip̃e qui iꝰsit sicut cẽta
fratne dilectionis officia remunerat.
Hec cũ audisset quidam de simul dis¬
cumbentibꝰ. dixit illi. Beatus qu mã¬
ducabit panem in regno dĩ. Islectus
dulcedine audite resurrectioĩs et glo¬
tiose retributionis iustoꝵ. in laudem
earũ ꝓrũpit. Panis qui manducatur
in regno dĩ noniuxta cherintũ cor.¬
poralis est. set ille utiq qui ait. Ego
sum panis uiuus qui de celo descñ¬

Expanded text:
ant in futuro. Unde Paulus opera tenebrarum annuntians, ait: Non in comessationibus et ebrietatibus . Ergo qui gulosos ac luxuriosos propter lasciviam invitat, poena plectetur aeterna. Qui vero amicos et divites vocat, ut et ipse ab eis vocetur, recipit mercedem suam. Sed et si hoc propter Deum facit in exemplum filiorum beati Job , ipse qui jussit, sicut caetera fraternae dilectionis officia remunerat. Haec cum audisset quidam de simul discumbentibus, dixit illi: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. Illectus dulcedine auditae resurrectionis et gloriosae retributionis justorum, in laudem eorum prorumpit. Panis qui manducatur in regno Dei, non juxta Cerinthum corporalis est; sed ille utique qui ait. Ego sum panis vivus qui de c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsi sunt qui scienciam uete sidĩ non
hñtes. uarias etroris doctrinas ꝓsitent᷑.
Seta falsis in ordinate ꝑmscent. qua¬
si diuersos lepre colores osteudñtes.
i uttasidi sunt ab eccłã. et longe remo¬
ti necẽe hñt. ut magno labore clamẽt:
quo itsq ꝑ cognitionem p̃ceptotes te¬
deant ad formã salutis. Suos ut iti¬
dit dixit. Ite oftendite nos sacerdo¬

Expanded text:
si sunt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias erroris doctrinas profitentur. Vera falsis inordinate permiscent, quasi diversos leprae colores ostendentes. Hi vitandi sunt ab Ecclesia, et longe remoti, necesse habent ut magno labore clament, quousque per cognitionem praeceptoris redeant ad formam salutis. Quos ut vidit, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ hominibꝰ. Sult quidem deus os
falsos fieri. s si accedant adeum. Non
etũ sic nult ut uolentes saluentur. s
uolentes. Medicus inpublico om̃s ostñ¬
dit se uelle sanare saluare. si tm̃ ab
egris requiratur. Non est enĩ uera sa¬
lus. si nolenti tribuatur. fides est enĩ
que dat salutẽ. qũa nͥ mens susceꝑit to¬
ta uoluntate non solũ nicħ ꝓdetit
s et oberit

Expanded text:
omnibus hominibus. Vult quidem Deus omnes salvos fieri, sed si accedant ad eum. Non enim sic vult, ut nolentes salventur, sed volentes. Medicus in publico ostendit se velle salvare, si tamen ab aegris requiratur. Non est enim vera salus, si nolenti tribuatur. Fides est enim quae dat salutem, quam nisi mens susceperit tota voluntate, non solum nihil proderit, sed et oberit
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Sł iõ atransiti nõatur. qd̾ dñs p̃bẽs
auxiliũ dño suo de suꝑ ambulauit. ⁊ rã¬
situs autẽ nr̃ sit. si dimittentes egiptũ
mũdi ad celestia festinemꝰ. Lcci.
t̃ factũ est dũ iret iuħrłm. transi¬
bat ꝑ mediam samanam. et gali¬
leam. Et dũ ingrederetur qddã castel

Expanded text:
a transitu nominatur, quod Dominus praebens auxilium populo suo, desuper ambulavit. Transitus autem noster fit, si dimittentes Aegyptum mundi, ad coelestia festinemus. L. 201X Et factum est dum iret in Jerusalem, transibat per mediam Samariam et Galilaeam. Et cum ingreder
Abbreviated transcription (Latin):
beatus eris. qr ñ habent retͥbuere tibi
Rectibuetur tibi in resurtectione iustoꝵ
Pauꝑes non hñt. subaudis uñ posunt.
retribuere tibi. ds̃ aut̃ rettibuet. Ami¬
cos et fr̃es ñ quasi scelus int̃clicit .s
ad ꝓmerenda ute celestis p̃mia nil
ualere ostendit. Sñ alibi. Si beue
feceritis his qui uobis bene faciunt.
que uobis ẽ gr̃a: Siquidem et pec¬
catores hoc faciunt. Sunt eciam

Expanded text:
beatus eris, quia non habent retribuere tibi. Retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. Pauperes non habent, subaudis unde possint retribuere tibi; Deus autem retribuet. Amicos et fratres non quasi scelus interdicit, sed ad promerenda vitae coelestis praemia nil valere ostendit. Unde alibi: Si bene feceritis his qui vobis bene faciunt, quae vobis est gratia? Siquidem et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
et illi inmodemtta quesierant. et ifti
iñ dolebant. cũ ad sũmitatem uirtu.¬
cum nõ potñcia s humilitate
ueniatur. Nobis enim foria
datur ne sequamur dños scłãres. s
humiliemꝰ nos inuicem ⁊ in nobis
entem. dicitur. Ducem te constitu¬
erunt. Noli extolli ame. s esto uillis
quasi unꝰ ex illis. hinic &̃ pettits. Non¬
dñantes inclero. s forma facti gregis.
t cñ ñ nũqua grauiꝰ delinquitur. si
int̃ ꝑuersos plus equalitas quam
dis ciplina custodiatur. Quia enim
falsa pietate suꝑatuis ferre heli deli¬
quentes filios noluit. ap̃ clistrictũ ui¬
dicem se ipsum cũ filiis crudeli dãp¬
nauone ꝑcussit. Sñ necẽe est ut rec¬
torem subditis et matrem pietas. et
patr̃e exhibeat. disciplina. atq sollici.¬
te ꝓuidñdum ne aut districtio rigi¬
da aut pietas temissa. Ptuicipes gen.¬

Expanded text:
et illi immoderata quaesierant, et isti inde dolebant, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. BEDA. Nobis enim forma datur, ne sequamur dominos saeculares, sed humiliemus nos invicem et in nobis entem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam dominantes in clero, sed forma facti gregis . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina teneatur. Quia enim falsa pietate superatus, ferire Eli delinquentes filios noluit , apud districtum judicem seipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina, atque sollicite providendum ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Principes gen
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudiciũ uł ad cotidianã iusitationem
eccłe. ꝑrecipit ascendere quẽ magis in¬
uenerit se humiliare. Uñ illud. Qui¬
cumq humiliauerit se sicut paruulus.
hic ẽ maior. in regno celoꝵ. Pulchre di¬
citur tunc erit tiꝰbi gła. ne minc ad ple¬
nũ uelis reciꝑe qd̾ tibi seruatut in fine
Hinc salomon ait. hereditas ad qũa festi¬
natur inprincipio. benedictione care
bit ĩnouissimo. In hac etiã uita humi¬
lis sublimat᷑ in eołã ad maiora dona
exaltat humiliabit᷑. et qui se humiliat
exaltabitur. Qui se incaute de meritis
alleuat. humiliabitur adño. et si nõ
corã hominibꝰ: et qui ꝓuide se de be¬
nefactis humiliat. exaltabitur ab eo.

Expanded text:
ad judicium vel ad quotidianam visitationem Ecclesiae praecipit ascendere quem magis invenerit se humiliare. Unde illud: « Quicunque humiliaverit se sicut parvulus, hic major est in regno coelorum . » Pulchre dicitur: « Tunc erit tibi gloria, » ne nunc ad plenum velis recipere quod tibi servatur in fine. Hinc Salomon ait: « Haereditas ad quam festinatur in prinbit in novissimo . In hac etiam vita humilis sublimatur Ecclesia, ad majora dona exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, etsi non coram hominibus; et qui provide se de benefactis humiliat, exaltabitur ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
Simile factũ ẽ regnũ celoꝵ homini regi
qui fecit nupcias filio suo. Ad has nupci
est non extollat se głando de meritis suis
quasi sublimior ceteris. Studeat lieste
miꝑciali nestur. hoc ẽ uirtutũ. fulgore
coruscare: s cũ humilitate. Honorati¬
or inuitato dat locum. qui de alus
meliora cognoscens quicquid de sua
oꝑatione. celsũ senciebat parua repu¬
tat.: et cum ꝓpħã se illuminat dicens¬
humiliat. Pauꝑsum ego et in laboribꝰ
aiuuentute mea. exaltatus autem humi.¬
liatus sum et conturbatus. Menito cum
rubore penitens nouissimũ. locum in
ecclã tenet. qui se suꝑ alios exaltat plus
qũa debet. S. cum uocatus fueris. ua¬
de recumbe in nonissimo loco. ut cum
uenerit. qui te inuitauit dicat tibi. a¬

Expanded text:
Simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Ad has nuptiaest, non extollat se gloriando de meritis suis, quasi sublimior caeteris. Studeat veste nuptiali vestiri, hoc est, virtutum fulgore coruscare, sed cum humilitate. Honoratiori invitato dat locum, qui de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, parvum reputat et cum Propheta se humiliat, dicens: « Pauper sum ego et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus . » Merito cum rubore poenitens novissimum locum in Ecclesia tenet qui se super alios exaltat plus quam Deum. « Sed cum vocatus fueris ad nuptias, recumbe in novissimo loco, ut, cum venerit qui te invita
Abbreviated transcription (Latin):
et similitudinẽ meam: nec alterus con¬
sortio minuitur tibi p̃miũ menti.
in adepta iusticia. Uolo autem et huic
nouissimo dare. sicut et tibi. Aut nõ
licet mͥ qd̾ uolo facere : An oculus tiuis
neꝗͣ est. qr ego bonꝰ sum  olo ut coe M.¬
qualis et corporalis cibi fiat ppls gen

Expanded text:
et similitudinem meam, nec alterius conet similitudinem meam, nec alterius consortio minuitur tibi praemium meritin adepta justitia. Volo autem et huic novissimo dare, sicut et tibi. Aut non licet mihi quod volo facere? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Volo ut coaequalis et
Abbreviated transcription (Latin):
cenciam scli. hoc ĩo dicitur. qr olim oĩ¬
bꝰ bonis mundus ꝓsꝑabatur. Et idõ qui
tuno fuerunt cum maiori difficulta¬
te iusticiam seruauctunt. ꝙr felicitas
mũdi inpcctim̃tũ ẽ anime. Multũ eͦ
tunc erat bonꝰqui uistꝰ pot̃at ẽt̃: multũ
uͦ malus qui non fugit ad dm̃ cũ plu¬
ribꝰ ad u̾sitatibꝰ p̃mi uideat mũdum.
oudus eciam pofsunt intelligi onccosa
mandata. legis. estus uero ureus etror
tẽptationũ quas confiabant maligni
sp̃e inantiquos. ad cauilationẽ genciũ
eos uritantes. It ille respondens unui
coꝵ dixit. Amic̾e ñ facio tibi iniuriã
Lonne exdenario conuenisti mecũ: ⁊̃ol¬
le qd tuũ est et uade. Uni dicitur res¬
pondisse. q par erat inonũbꝰ murinu¬
randi occasio. Amicꝰ iste ꝓtoplaustꝰ in¬
telligitur. ⁊ illo tp̃r c̃dñtes. Cum. dicit
ex denario. tale est quasi dicat. Merce¬
dem ꝓmissam recepisti. ħ ẽ unaginẽ

Expanded text:
centiam saeculi. Hoc ideo dicitur, quia olim omnibcentiam saeculi. Hoc ideo dicitur, quia olim omnibus bonis mundus prosperabatur. Et ideo qui tunc fuerunt, cum majori difficultate justitiam servaverunt; quia felicitas mundi, impedimentum est animae. Multum ergo tunc erat bonus, qui justus poterat esse. Multum vero malus, qui non fugit ad Deum, cum pluribus adversitatibus premi videat mundum. Pondus etiam possunt intelligi onerosa mandata legis; aestus vero, urens error tentationum, quas conflabant spiritus maligni in antiquos, ad aemulalationem gentium eos irritantes. At ille respondens uni eorum, dixit: Amice, non facio tibi injuriam. Nonne ex denario convenisti merum? tolle quod tuum est, et vade. Uni dicitur respondisse, quia par erat in omnibus murmurandi occasio. Amicus iste, protoplastus intelligitur et illo tempore credentes. Cum dicit, ex denario, tale est quasi dicat: Mercedem promissam recepisti, hoc est imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
inferni tempora ad celũ ꝑuenerunt. quasi
pꝰ murmurationẽ denarium accipiunt.
os aut̃ sine murnuratione: qr mox̾ ut dde
corpore eximꝰ. sine mora p̃ctuũ accipimꝰ.
Et notandũ qr denariꝰ iste ñ totꝰ insi. ꝙ¬
mul accipitur. s tieri cultores sp̃nat u
neẽ inhac uita centuplũ. de mn celũ
et pꝰ uidicii remunerationẽ duplicemsto¬
lam habebunt. Denariũ gͥ accipientes
nõ exinuidia gr̃e murmurant aduer¬
sus nouissimos oparios. s exignoran¬
cia secretoꝵ aduersus patrem familias.
Talis gͦ est pie suꝑiors in quifitiois nur¬
muratio. Quuid cause est qd̾ tamdui distu¬
listi ignẽ celi intram nuttere et accen¬
dere.Aut quare ad hoc tempꝰ nõ serua¬
sti nos. uł nouissimi cur centpora nr̃a
nobiscũ nõ habuer : Aut un fit qd̾ nouis¬
simi nõ babuerunt tempora nr̃a. et nos
tp̃ra nouissima: Quare eciam dissipati
uocationi par datur p̃miũ  etplurima
significat opus iufficie. estus concupis¬

Expanded text:
enerunt, quasi post murmurationem denarium accipiunt, nos autem sine murmuratione; quia mox ut de corpore eximus, sine mora praemium accipimus. Et notandum quia denarius iste non totus insimul accipitur, sed veri cultores spiritualis vineae in hac vita centuplum, deinde coelum, et post judicii remunerationem duplicem stolam habebunt. Denarium igitur accipientes, non ex invidia gratiae murmurant adversus novissimos operarios, sed ex ignorantia secretorum adversus patremfamilias. Talis ergo est piae superiorum inquisitionis murmuratio. Quid causae est, quod tam diu distulisti ignem coeli in terram mittere et accendere? Aut quare ad hoc tempus non reservasti nos, vel novissimi cur tempora nostra nobiscum non habuerunt? aut unde fit quod novissimi non habuerunt tempora nostra, et nos tempora novissima? Quare etiam dispari vocatione par datur praemium? Et plurima significat opus justitiae, aestus concupis
Abbreviated transcription (Latin):
abetͥ noc. tanqũa pͥma uł t̃cia hora uo¬
cati ad regnũ : et nouissum qui ab ad¬
aliqua tarditate ꝑueniunt. Meritoꝵ
quidem diu̾sitate fulgebunt aliꝰ ma¬
gis aliꝰ minꝰ. iõq pat̾familias ꝓmisit
se daturũ singũs qd̾ iustũ fuerit.Se¬
runtam̃ equalis erit uita eterna om̃ibꝰ
finis uite eͣcitͣ. Anouissimis denarios
pat̃ familias reddẽ cepit. qui ad para¬
disi requiem pͥus latronẽ quã pecruum
ꝑdixeit. Qu latro et si ꝑetatem ñ ueñ

Expanded text:
Abel, Noe, tanquam prima vel tertia hora voAbel, Noe, tanquam prima vel tertia hora vocati ad regnum, et novissimi, qui ab adaliqua tarditate perveniunt. Meritorum quidem diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus, ideoque paterfamilias promisit se daturum singulis quod justum fuerit. Verumtamen aequalis erit vita aeterna omnibus, finis vitae venit. A novissimis denarios paterfamilias reddere coepit; qui ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Qui latro et si per aetatem non venit
Abbreviated transcription (Latin):
uias p̃dicaret : qr soliꝰ dĩ est untus̃ docere.
cui nondũ obedierunt. Qũ sero autẽ
factũ ẽẽt. dicit dñs iunee pcuratori suo.
hoc est uł pater dicit filio. ut filius spui
sc̃o. Uoca oꝑarios. et redde illis merce¬
dem : incipiens anonissimis usq ad pri¬
mos. Considera qr sero ñ alio mane red¬
dit as̃ mercedem. Ergo adhuc stante scło
isto iudiciũ erit ꝓpt̃ duas rationes. pri¬
niũ quia uentura beatitudo est merces
iusticie. de iñ ne peccatores uideant
beatitudinẽ. dicente ꝓpħã.: Tollatur im¬
piꝰ ne uideat głãm dĩ. Elum uenissent
gͦ qui circa undecimã horam uenerant.
accepturi sint. tam̃ qr alii accipient pꝰ
unam horam alii pꝰ multas. illi añr pri¬
ores accipere qui post modicũ tpt̃is
accipient. Itaq nouissimi in labore erũt
pͥmi inp̃mio. et pͥmi in labore nouissimi
in p̃mio. Et qr denanꝰ ille uita et̃na est.
equales erunt in illa mercede pͥmi sicut

Expanded text:
vitae praedicaret, quia solius Dei est intus docere vitae praedicaret, quia solius Dei est intus docere cui nondum obedierunt. « Cum sero autem factum esset, dicit Dominus vineae procuratori suo, » hoc est, vel Pater dicit Filio, vel Filius Spiritui sancto: « Voca operarios et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. » Considera quia sero non alio mana reddit mercedem. Ergo adhuc stante saeculo isto, judicium erit propter duas rationes. Primum quia ventura beatitudo est merces justitiae, deinde ne peccatores videant beatitudinem, dicente propheta: « Tollatur impius ne videat gloriam Dei . » « Cum venissent ergo qui circa undecimam epturi sint, tamen quia alii accipient post unam horam, alii post multas; illi dicuntur priores accipere, qui post modicum temporis accipient. Itaque novissimi in labore, erunt primi in praemio; et primi in labore, novissimi in praemio. Et quia denarius ille vita aeterna est, aequales erunt in illa mercede primi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
concluxit. Dicit illis. Ite et uos inui
tieam. Pruna hora uolunt aclam uis¬
sũ ii uineam. et reliquos patriarchas
liquos usq ad cutumcisionẽ abrahe.
exta ab abmnam usq admoysem. quan¬
do lex data est. Nona moẏsem et ꝓphãs
undecima apłos et gencium ppłit. qͥ
pris tota die stabat ociosus .i. om̃i tp̃r
s gñtes nemo conduxit. Debitũ nam¬
Q erat ꝑ orbem tectarũ eugłium pre¬
dicari. et gentes sidĩ iustificatione sal¬
uarĩ. Aliter. Mane est puencia. tertia. Għ¬
adolescencia. ꝓficiscens in altũ quasi
sol. Sexta uiuentꝰ. nona senectus .xi.
decrepita etas. Sicietur itaq prime
hore ẽẽ oparios samuelem et ieremi¬
am. et ioħm baptistam. Tercia illos
qͥ a pubertate dõ seruire ceꝑuit. sex¬
te qͥ a matura etate. none qui iam
declinante etate ad seniũ. uñ cime
qui ultuna senectute. Torpentes gͦ
uisq ad ultimã etatem recte inc̾ꝑantur
de ocio. ut ut inultimis resipiscant. Nul.¬
lus quippe conduxit tales licet eis uite

Expanded text:
conduxit. Dicit illis: Ite et vos in vineam. Prima hora volunt Adam sum in vineam, et reliquos patriarchas liquos usque ad circumcisionem Abrahae. Sexta ab Abraham usque ad Moysen, quando lex data est. Nona, Moysen et prophetas. Undecima, apostolos et gentium populum, qui prius tota die stabat otiosus, id est omni t» sed gentes nemo conduxit. Debitum namque erat per orbem terrarum Evangelium praedicari, et gentes fidei justificatione salvari. Aliter mane est pueritia; tertia, adolescentia proficiscens in altum quasi sol; sexta, juventus; nona, senectus; undecima, decrepita aetas. Videtur itaque primae horae esse operarios Samuelem et Jeremiam, Joannem Baptistam; tertiae, illos qui a pubertate Deo servire coeperunt; sextae, qui a matura aetate; nonae qui jam declinante aetate ad senium; undecimae qui ultima senectute. Torpentes ergo usque ad ultimam aetatem recte increpantur de otio, ut vel in ultimis resipiscant. Nullus quippe conduxit tales, licet eis vias
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt. U enientes aut̃ et primi.
arbitrati sũt qd plus ẽẽnt accepturi.
Acceperunt autem et ip̃i singłos dena¬
rios. Eandẽ scilicet et̾nitatemꝰ cũ gen¬
tibꝰ iustificatis accipient retco uocati. cõ¬
formati corpori daritatis xͥ. cum tñ
pͥmo uenirent. ꝙ ppłs dĩ abinitio ex¬
titerant. arbritati sunt qd̾ gñtes pri¬
us idolis seruientes minꝰ ẽẽnt accep¬
ture. Et accipientes murmurabant
adu̾sus patrem familias. dicentes.
hi nouissim una hora fecerunt. et pa

Expanded text:
enientes autem primi arbitrati sunt quod plus essent accepturi. Acceperunt autem etiam ipsi singulos denarios. » Eamdem scilicet Trinitatem cum gentibus justificatis accipient retro vocati, conformati claritati Christi. Cum tamen primo venerunt qui populus Dei ab initio exstiterant, arbitrati sunt quod gentes, prius idolis servientes, minus essent accepturi. « Et accipientes murmurabant adversus patremfamilias, dicentes: Hi
Abbreviated transcription (Latin):
Hy dropis morbus abaquoso humore
uocabulũ trahit. grece enĩ hẏdor aqua
nocatur. Est autem humor succutane.¬
us de uitio uesice natꝰ. cũ inflatione
⁊ hanelitu fetido. ꝑropu ẽ hẏdropici
quanto mag̃ habundat humore in

Expanded text:
Hydropis morbus ab aquoso humore vocabulum trahit. Graece enim hydor, aqua vocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et anhelitu fetido. Propriumque est hydropiei, quanto magis abundat
Abbreviated transcription (Latin):
qũa est qr ego bonꝰ sum : Erunt in¬
quit nouissim primi et pͥmi nouis¬
simni: qd uidĩ de capite uertantur in
caudam. et nos de cauda inutemur
incap̃. Sñ moises in deut̾o nomio ad¬
uende qui tecũ moratur. ascendet su¬
ꝑ te. ille etit incaput et tu eris in cau¬
cłam. Ed tñ multi tam nouissimi ꝗͣ
pͥmi reꝓbentur. t̃ribil sentũcia fub¬
ditur. Multi enĩ sunt uocati adfidẽ.
pauci uero electi ad regnũ.c ꝙ.¬

Expanded text:
quam est, quia ego bonus sum?--Erunt, inquam est, quia ego bonus sum?--Erunt, inquit, novissimi primi, et primi novissimi: » quod Judaei de capite vertantur in caudam, et nos de cauda mutemur in caput. Unde Moyses in Deuteronomio: « Advena qui tecum moratur ascendet super te; ille erit in caput, et tu eris in caudam . » Quod tamen multi tam novissimi quam primi reprobentur terribili sententia subditur: « Multi enim sunt vocati » ad fidem, « pauci vero electi » ad regnum.