comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quando bene significant. nec mendacit proferuntur. Omnia quippe signa
quae proferimus sonis: aliquid significant quod nonẽ. sonꝰ. Non enim
duac breues sy llabae ds̃. ẽ: & duas breues syllabas colimus. & duasbreues
syllabas adoramus. & adduas breues sillabas ꝑuenire desideramus. quae
poene ante desinunt sonare quamcȩperint: necineis scd̾ae locusẽ. nisi
prima transierit. o an&e gͦ aliquid magnum quod dr̃ ds̃: quamuis ñ.
maneat sonus. cum dr̃ ds̃. Sic intendite doctrinam xp̃i : & ꝑuenietis
adũbum dĩ. Cum autẽ ꝑueneritis adubum dĩ: intendite. ds erat u̾bum.
& uidebitis uerum dictum ẽẽ. mea doctrina. Intendite etiam ciuius. ẽ
uerbum: & uidebitis recte dictum. eẽ. non ẽ. mea. Breuiter gͦ dico caritati
si diceret: ego nonsum ame ipso. Quamuis enim filium patri dicamꝰ
&x credamus a equalem: nec ullam in eis eẽ. naturae substantiaeq distan-¬

Expanded text:
quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est, nisi prima transierit. Manet ergo aliquid magnum quod dicitur Deus, quamvis non maneat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite doctrinam Christi, et pervenietis ad Verbum Dei: cum autem perveneritis ad Verbum Dei, intendite, Deus erat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico Charitati  est mea, ac si diceret, Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distan
Abbreviated transcription (Latin):
S quia ũbum non potest eẽ. nulluis s alicuus: & suam doctrinam. dix
scipsum. & nonsuam quia patris. ẽ. ũbum. Quid enim tam tuum. qͣm
tu.a & quid tam uontuum. quam tũ. si alicuius e. qd̾ es. & Uerbum
gͦ & ds est: & doctrinȩ stabilis ũbum. ẽ: non sonabilis ꝑsyllabas
& uolatilis: s manentis cum patre. Ad quam conũtamur mauentem:
sonis transeuntib ad moniti. Nonenim nosita admonoꝵ quod transut.
ut ad transitoria uoc&: A dmonemur : ut diligamus dm. ⁊ otu hoc qd
lixi: sillabae fuerunt. ꝑeussum acrem ũberauerunt. ut ad sensum ur̃arum
aurium ꝓuenirent: sonando transierunt. Nontamen illud qd uos admo-¬
nui. transire deb&: quia ille quem uos diligere admonu. nontransit.
sibitis: s cum manente manebitis. Hoc ẽ. gͦ indoccrina magnum. altum.
& aeternum: quod man&e: quouocant omia quae temporalit᷑ transeunt.

Expanded text:
Sed quia Verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, Sed quia Verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; et non suam, quia Patris est Verbum. Quid enim tam tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verberaverunt, ut ad sensum vestrarum aurium pervenirent, sonando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos diligere admonui, non transit; sibitis, sed cum manente manebitis. Hoc est ergo in doctrina magnum, altum et aeternum quod manet; quo vocant omnia quae temporaliter transeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi contraria locutꝰ. Nonenun ĩsta doctrina non ẽ. mea : sed mea doctrina
ion est mea. Sinontua. quomodo tua. & Situa. quomodo nontua. a¬
⁊ uenim dicis utrunq: & mea doctruia. & non mea. Nam si dixisses. ista
doctrinanon e. mea: nulla eẽt. quȩstio. Nuncuͦ fr̃s. primitꝰ intendite
quȩstionem: & sic ordine expectate solutionem. Nam qui non uidoȩ quȩsti¬
onem: quae proponitur. quomodo intelligit quod exponitur.a hocẽ. gͦ
inquaestione quod ait: mea non mea. hocuidetur eẽ. contrarium: quod¬
inodo mea. modo non mea. Sigͦ diligenter intueamur: quod ipse in exordio
dicit sc̃s euangłifta. in principio erat ũbum: & ũbu erat apud din
o ds erat u̾bum. inde pendoꝵ huius solutio questionis. Quae ẽ. doctrina
patris. nisi u̾bum patris. & Ipse gͦ xp̃s doctrina patris : si u̾bum patris

Expanded text:
quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio. Nunc vero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ait, mea non mea: hoc videtur esse contrarium, quomodo mea, quomodo non mea. Si ergo intueamur diligenter quod ipse in exordio dicit sanctus Evangelista, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat verbum ; inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctrina Patris, nisi Verbum Patris? Ipse ergo Christus doctrina Patris, si Verbum Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
miranbantur uidaei. Om̃s quidem quantum arbitror mirabantur: sed
non om̃s conũtebantur. Ꝙ unde admiratio. a Quia multi nouerant ubi
natus: quem admodum fuerit educatꝰ. Nunquam eum uiderant litteras
discentem. audiebant autem delege disputantẽ. legis testimonia ꝓferentẽ.
quae nemo possoe proferre nisi legiss&e. nemo leger& nisi litteras didicis sox
& ideomirabant᷑. Eorum ad miratio: magistro faeta ẽ. uisinuandȩ altius
ueritatis occasio. Exeorum quippe admiratione & ũbis: dixit dñs pro-¬
fundum aliquid. & diligentius inspici. & discuti dignum. Propter quod
intentam facio caritatem urãm: non solum ad audiendum prouobis. sed
tiam adorandum pronobis. Quid gͦ dñs respondit eis admirantibis quomꝰ
scir& litteras. quas non didicerat. & m eainquit doctrina. non ẽ. mea: sed
euis qui misit me. Haec ẽ. pruna profunditas. Uidetur enim paucis u̾bis

Expanded text:
mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio Magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit Dominus profundum aliquid, et diligentius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. 3. Quid ergo Dominus respondit eis admirantibus quomodo sciret litteras quas non didicerat? Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
UOO SEQUIEUROS EYANGELIO
& hodie lectum ẽ : consequenter & nosuideamUs.
& quod dñs donauerit. hinc dicamus. Hesterno die¬
hucusq lectum erat : quia lic& non uidissent diim
iesum intemplo ꝑdiem festum. loquebantur tamen de illo. & ali i
dicebant bonus ẽ : alii autem non: sed seducit turbas. Dictum est¬
enim hoc ad eorum solacium qui pꝰ ea praedicantes uerbrm dĩ. futuri
erant ut seductores & ueraces. Sienim seducere deciꝑe ẽ: nec xp̃s seductor
necapłi eus. nec quisquam seductor debet esse xp̃ianus. Si autem seducere
aliunde aliquem ad aliud ꝑsuadendo ducere e: quȩrendumẽ. unde o quo
s iamalo adbonum: bonius seduetor ẽ. Si abono admalum: malus seductor.
Inbanc gͦ partem quaseducuntur homines de malo adbonum: utinam om̃s
seductores & uocemur & simus. ascendit gͦ pꝰea dñs addiem festum mediai
die festo: & dicebat. & mirabantur iudaei dicentes. Q uomodo hic litteras

Expanded text:
uod sequitur de evangelio, et hodie lectum est, consequenter et nos videamus, et quod Dominus donaverit, hinc dicamus: Et huc usque lectum erat, quia licet non vidissent Dominum Jesum in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apostoli ejus; nec quisquam seductor debet esse christianus: si autem seducere, aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt inentes magnȩ montium. qui montes dicti sunt: quos maxime illu-¬
strat luinen iustitiȩ. Potuerunt. & uiderunt illud quod ẽ. Ham uidens ioħ̃s dicebat.
In principio erat uerbum: & uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum. Uiderunt
c: & ut peruenirent adid quod uidebant delonge. aeruce xp̃i non recesserunt
& humilitatem xp̃i non contempserunt. Pariuili uero qui hoc non possunt intellige-¬
re: non recedentes acruce & passione & resurrectione. xp̃i. inipsa naui perducuntur
adid quod nonuident : inqua ꝑueniunt & illi qui uident. At uͦ quidam philosophi
uius mundi extiter̃. & inquisierunt creatorem ꝑcreaturam. quia potest ini¬
niri ꝑcreaturam. euidenter dicente apło. Inuisibilia enĩ eiꝰ aconstitutione mundi.
per ea quȩ facta sunt intellecta conspiciuntur. Sempiterna quoq uirtus eiꝰ. &
diuinitas. ut sint in excusabiles. Ꝙ sequitur. Quia cum cognouissent dĩn. Non

Expanded text:
potuerunt mentes magnae montium, qui montes dicti sunt, quos maxime illupotuerunt mentes magnae montium, qui montes dicti sunt, quos maxime illustrat lumen justitiae: potuerunt, et viderunt illud quod est. Nam videns Joannes dicebat, In prinhoc, et ut pervenirent ad id quod videbant de longe, a cruce Christi non recesserunt, et humilitatem Christi non contempserunt. Parvuli vero qui hoc non possunt intelligere, non recedentes a cruce et passione et resurrectione Christi, in ipsa navi perducuntur ad id quod non vident, in qua navi perveniunt et illi qui vident. 4. At vero quidam philosophi hujus mundi exstiterunt, et inquisierunt Creatorem per creaturam: quia potest inveniri per creaturam, evidenter dicente Apostolo, Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas, ut sint in
Abbreviated transcription (Latin):
potest translre mare huiꝰ scłi: nisi cruce xp̃iportatus. E anc crueem aliquando
ampleccitur & infirmꝰ oculis. & qui nonsonge quo eat: Hon abilla recedat.
&̧ ipsa illum ꝑducit. Itaq fr̃s mei : hoc insinuauerim cordib ur̃is. Si uultis pie
& xpiane uiuere : here te xp̃o. scdmn id quod pronobis factus. ẽ: ut ꝑueniatis
leum scđm id quod ÷ & scđdm id quoderat accessit ut pronobis hoc fiercȩ : qui
hoc pronobis factus ẽ : ubi portentur infirmi. & mare scłi transeant. & per¬
ueniant ad patriam: ubi iam nauis non opꝰ erit. quia nullum mare transitur.
Melius gͦ non uidere mente id quod ẽ: & tamen a cruce xp̃i non recedere : quam ui¬
dere illud mente. & crucem xp̃i contemnere. Bonum ẽ. suꝑ hoc & optimum si fieri
potest: ut uideatur quo eundum sit : & teneatur quo portetur qui pergit. hoc

Expanded text:
potest transire mare hujus saeculi, nisi cruce Christi portatus. Hanc crucem aliquando potest transire mare hujus saeculi, nisi cruce Christi portatus. Hanc crucem aliquando amplectitur et infirmus oculis: et qui non videt longe quo eat, non ab illa recedat, et ipsa illum perducet. 3. Itaque, fratres mei, hoc insinuaverim cordibus vestris: si vultis pie et christiane vivere, haerete Christo secundum id quod pro nobis factus est, ut perveniatis ad eum secundum id quod est, et secundum id quod erat. Accessit, ut pro nobis hoc fieret ; quia hoc pro nobis factus est, ubi portentur infirmi, et mare saeculi transeant, et perveniant ad patriam; ubi jam navi non opus erit, quia nullum mare transitur. Melius est ergo non videre mente id quod est, et tamen a Christi cruce non recedere, quam videre illud mente, et crucem Christi contemnere. Bonum est super hoc et optimum, si fieri potest, ut et videatur quo eundum sit, et teneatur quo portetur qui pergit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
atis homines & ꝑcoꝑe posse sapientiam sise illius iuci& calori ad mouerit: & a¬
mittere posse sapientiam. sunde malo affectu recesscrint: Cum uideatis ergo ista
ẽẽ. omia mutabilia. quid ẽ. qđ ẽ. nisi quod transcendit omĩa quȩ sic sunt ut
non sint: Quis ergo hoc capiat. aut quis quomodocumq intenderit uiris
entis suȩ ut attingat quo modo potest id quod ẽ. cumid eunq mente attige
possit ꝑuenire: Sic c̃. enim tanquam uideat quisq delonge patriam: &
mare inter iaceat. Uidoe quo ẽat: sed ñ hab& qua eat. Sic ad illã stabilitatem
uram. ubi quod ẽ. ẽ: quia solum hoc semꝑsic ẽ. ut ẽ: uolumus per uenire:
er iacet mare huius seli qua imus : & si iam uidemus quo imus. Nam mi
nec quo eant uidenti .r. Ut ergo eẽt. & qua irtmus: uenit inde ad quem ire
uolebamus. Et quid fecit: Inftituit lignum quo mare transeamus. Nemo enim

Expanded text:
atis homines et percipere posse sapientiam, si se illius luci et calori admoverint; et aatis homines et percipere posse sapientiam, si se illius luci et calori admoverint; et amittere posse sapientiam, si inde malo affectu recesserint? Cum videatis ergo ista omnia esse mutabilia; quid est quod est, nisi quod transcendit omnia quae sic sunt ut non sint? Quis ergo hoc capiat? Aut quis, quomodocumque intenderit vires mentis suae, ut attingat quomodo potest id quod est, ad id quod utcumque mente attigerit, possit pervenire? Sic est enim tanquam videat quisque de longe patriam, et mare interjaceat; videt quo eat, sed non habet qua eat. Sic ad illam stabilitatem nostram ubi quod est est, quia hoc solum semper sic est ut est, volumus pervenire; interjacet mare hujus saeculi qua imus, etsi jam videmus quo imus: nam multi nec quo eant vident. Ut ergo esset et qua iremus, venit inde ad quem ire volebamus. Et quid fecit? Instituit lignum quo mare transeamus. Nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
audire prȩsentia. Sequitur. Fuit homo missus adõ: cui nomenerat iohs. Et
ce prope in effabiliter. Quis enum capiet. in principio erat uerbum. & ubum
erat apud dm̃: & ne uilescat tibi nomen uerbi ꝑconsuetudinẽ cotidianorum
uerborum. & ds̃ erat uerboum: hoc uerbum id ipsum. ẽ. unde hester no die
multum locuti sumꝰ. & prȩftiterit dñs. ut uel tantum modoloquendo. aliqͥd
ad corda urã ꝑduxerimus. In principio erat uerbum. Id ipsum : id ipsum. ẽ.¬
udem modo. e. Sic ẽ. semꝑ. sicẽ: mutari non potest. hoc . ẽ. ds̃.ẽ. Q uod nome
suum: dixit famulo suo moysi. Ego sum qui sum: & misit me quiẽ. Quis gͦ hoc
capiet. cum uideatis omĩa mortalia mutabilia: cum uideatis non solum corpora
uariari ꝑiequalitates. nascendo. crescendo. deficiendo. moriendo: sed etiam
ipsas animas ꝑ affeccum diuer sarum uoluptatum diftendi atq disindi. cum uide¬

Expanded text:
audire praesentia. 2. Sequitur, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Et audire praesentia. 2. Sequitur, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Et nt ineffabili, et prope ineffabiliter. Quis enim capiet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Et ne vilescat tibi nomen Verbi, per consuetudinem quotidianorum verborum, Et Deus erat Verbum. Hoc Verbum idipsum est, unde hesterno die multum locuti sumus: et praestiterit Dominus, ut vel tantum loquendo aliquid ad corda vestra perduxerimus. In principio erat Verbum. Idipsum est, eodem modo est; sicut est, semper sic est; mutari non potest: hoc est est. Quod nomen suum dixit famulo suo Moysi: Ego sum qui sum; et, Misit me qui est . Quis ergo hoc capiet, cum videatis omnia mortalia mutabilia; cum videatis non solum corpora variari per qualitates, nascendo, crescendo, deficiendo, moriendo, sed etiam ipsas animas per affectum diversarum voluntatum distendi atque discindi: cum vide
Abbreviated transcription (Latin):
oNUo es⁊ fũs: ut textum diuinarum scripturarum & maxine
sc̃i euangelii. nullum locum prȩtermittentes: ꝑtraccemus ut
possumus. & pronrã capacitate pascamur: & ministremꝰ uobis
unde & nos pascimur. Capitulum primum prȩterito die dominico
tractatum. eẽ. meminimus. id. ẽ. inprincipio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃: & ds̃ erat uerbum. hoc erit inprincipio apud diñ. Omĩa ꝑipsum
facta sunt: & sine ipso factum ẽ. nichil. Quod factum ẽ. millo uita. ẽ. Et uita
erat lux hominũ : & lux intenebris lucoꝵ. & tenebrȩ eam non comprehender:
huc usq tractatum. cẽ. credo. Recordamini om̃s qui affiustis: & qui non affiustu
credite nobis & his qui ad eẽ. uoluerunt. Nunc ergo quia non possumꝰ semꝑ
omĩa replicare propter eos qui hoc uolunt audire quod sequitur. & oneri. ẽ.
ilis s̃ repetantur priora cum defraudatione posteriorum: dignentur & qui
non aderant non preterita exigere. sedcum his qui ad erant & nunc as sunt.¬

Expanded text:
onum est, fratres, ut textum divinarum Scripturarum, et maxime sancti Evangelii, nullum locum praetermittentes pertractemus, ut possumus; et pro nostra capacitate pascamur, et ministremus vobis unde et nos pascimur. Capitulum primum praeterito die dominico tractatum esse meminimus, id est, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apudta erat lux hominum; et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. » Huc usque tractatum esse credo: recordamini omnes qui adfuistis; et qui non adfuistis, credite nobis, et his qui adesse voluerunt. Nunc ergo quia non possumus semper omnia replicare, propter eos qui hoc volunt audire quod sequitur, et oneri est illis si repetantur priora cum defraudatione posteriorum; dignentur et qui non aderant non praeterita exigere, sed cum his qui aderant et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
filius alterum mundum: Damichi mundum filii. Iste in quo sumus.
eiuus est  dicanobis. aquofactus. e si dixeris ã filio: errasti ãpatre.
idixeris apatre. non afilio: respondet tibi euangelium. Et mundus
per eum factus. ẽ : & mundꝰ eum non cognouit. Agnosce gͦ eum ꝑquem
factus ẽ. mundus: ꝙ noli ẽẽ. inter illos qui eum qui fecit mundum non

Expanded text:
Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, cujus est? dic nobis, a quo factus est? Si dixeris, A Filio; non a Patre; errasti a Patre: si dixeris, A Patre, non a Filio; respondet tibi Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus est mundus, et noli e
Abbreviated transcription (Latin):
ambulatio. opiis e. patris & filii inseparabile. Utrunq ibi operantem
uideo. Nec pater filium deseruit: nec filius apatre discessit. Ita quicquid
Exitum ẽ. hinc. Uidete quia recte nos dicimus: quia inseparabilia eẽ.
opera patris & filii. & sp̃s scĩ. Nam quomodo tuintelligis . Ecoe fecit
deus lucem: & uidit filius patrem facientem lucem. Secundum carna¬¬
quam. nisi quod uderit patremfacientem: damichi alterum firma¬
mentum. Antu amisisti fundamentum  Suꝑ aedificati autem suꝑ
ndamentum apłorum & propħarum : ipso summo angulari lapid
existente xp̃o iesu : pacantur in xp̃onec contendunt & errant inheresi
Intelligimus gͦ lucem factam a dõ patre : sedꝑfilium. firmamentum
faccum adõ patre: s per filium. Omĩa enimꝑipsum facta sunt: &
eipso factum ẽ. nichil. Excute intelligentiam: nec intelligentiam
uocandam: s plane stultitiam. D eus pater fecit mundum: quem fecit

Expanded text:
ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid lio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris et Filii et Spiritus sancti. Nam quomodo tu intelligis, ecce fecit Deus lucem, et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnaod viderit Patrem facientem, da mihi alterum firmamentum. An tu amisisti fundamentum? Superaedificati autem supra fundamentum Apostolorum et Prophetarum, ipso summo lapide angulari existente Christo Jesu, pacantur in Christo ; nec contendunt et errant in haeresi. Intelligimus ergo lucem factam a Deo Patre, sed per Filium; firmamentum factum a Deo Patre, sed per Filium. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
intraueras uide. forte non intellexisti & hoc quod dixi qua intraueras uide
Ipsum audi dicentem Ego sum ianua. Nonne sine causa gͦ queris ut exeas.
noninuenis: nisi quia non ꝑianuam intrasti. sedper maceriam cecio
Ergo quemadinodum potes. aruina tua collige te: & intraꝑianuam.
ut sine offensione intres: & sine errore exeas. Per xp̃m ueni: ne excorde tuo
afferas quod dicas. sed quod ille ostendit hoc loquere. łcce fides catholica.
quem admodum exit de ista propositione. Ambulauit filius super
mare : pedescarnis fluctibus imposuit. Caro ambulabat: & diuinitas
gubernabat. Quando gͦ caro ambulabat. & diuinitas gubernabat. pater
absenserat. Si absens erat. quomodo filus ipse dicit. pater autem in me
ianens facit oꝑa sua. Si ergo pater infilio manens facit opera sua.
ambulatio illa carnis suꝑmare apatre fiebat. ꝑfilium fiebat. Ergo illa

Expanded text:
intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua ? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
tum me ẽẽ. in his ubis : qui dico aequalem potestatem maiestatemq patris
filii eẽ. cum audiui non potest filius a se facere quicquam: nisi quod
uiderit patrem facientem. Turbatus his uerbis. quaero abste: quuam tibi
uideris intellexisse. Houimus in euangelio filium ambulas se suꝑ mare.
Ubi uidit patrem ambulasse suꝑmare  hic iam ille turbatur. Pone ergo quod
intellexeras. & sunul quaeramus. Quid gͦ facimus  Uerba dñi auduumꝰ.
npocest filius a se facere quicquam: nisi quod uiderit patrem facientem:
Ambrlauit ipse suꝑ mare : pater non ambulauit super mare. Certe non facit
filius quicquam: nisi quod uiderit patrem facientem. Redi ergo mecum
lid quod dicebam: ne forte sic intelligendum sit : ut de questione ambo
exeamus. Nam ego scđm fidem catholicam uideo : quomodo ex eam sine
offensione. sine scandalo. Tu autem circunclusus quaeris qua ex eas. Qua

Expanded text:
tum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris tum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Turbatus his verbis quaero abs te, qui jam tibi videris intellexisse: Novimus in Evangelio Filium ambulasse super mare ; ubi Patrem vidit ambulasse super mare? Hic jam ille turbatur. Pone ergo quod intellexeras, et simul quaeramus. Quid ergo facimus? Verba Domini audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
patrem facientem. Hic crigit ceruicẽ hereticauanitas: corum scilicet
qui dicunt filium minorem ẽẽ. quam pater ẽ: minoris potestatis
maies tatis. possibilitatis: nonintelligentes misterium uborum xp̃i. Attendat
ergo caritas urã : & uidete quem admodum in carnali suo intellectii. modo
turbentur inipsis uerbis xp̃i. Hoc autem paulo ante pradocutus sum.
quia omĩa ꝑuersa corda ꝑturbat. sicut pia corda exercet uerbum dei
maxime quodꝑiohannẽ euangelistam dicitur. Alta enimper illum dicunt᷑.
non quali acunq : non quȩ facile intelligantur. Ecce iam hereticus. si
forte audit uerbaista: erigit se & dicit nobis. Eere minor e. filius quam pat᷑.
cce audis uerba filii qui dicit: non potest filius a se facere quiequam.
quod uiderit patrem facientẽ. Expecta : quem ad modum scriptum ẽ.
Estomansuetus ad audiendumu̾bum : ut intelligas. Puta enim conturba-¬

Expanded text:
Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium verborum Christi. Attendat autem Charitas vestra, et videte quemadmodum in carnali suo intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa corda perturbat, sicut pia corda exercet Verbum Dei, maxime quod per Joannem evangelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturba
Abbreviated transcription (Latin):
& homo ẽ : & non potest quoduult. Aliquando uerosic ẽ. homo: ut
possit quoduult. Itaque. aliud ẽ. eẽ. ipsius: aliud posse ipsius. Sienĩ
hoc eẽt. ipse ipsius. quod ẽ. posse ipsius. cum posset uelloȩ. Dõ autem
cui non ẽ. alia substantia ut sit: & alia potestas ut possit. sed consub¬¬
alio modo potest. sed eẽ. & posse simul hab&̧. quia & uelle & facere
simul habae. Quia ergopotentia filĩ de patre ẽ: ideo substantia filu
de patre e. Et quia substantia filii de patreẽ: ideo potentia filii de
ẽ. non alia potentia. ẽ. infilio : & alia substantia. s ipsa ẽ. potentia.
quae ẽ. substantia. Substantia ut sit : potentia ut possit. Ergo quia filius
depatre ẽ: ideo dixit. filius non potest a se facere qui cquam. Quia non
e. filius ase: ideo non potest ase. Uidetur enim quasi minorẽ se feci
cum dicit. non potest filius a se facere quicquam: nisi quod uiderit

Expanded text:
et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubalio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Quia non est Filius a se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minorem se fecisse, cum dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit
Abbreviated transcription (Latin):
& quia aequalem me facio deo: Ita sum aequalis: ut ille me genuerit.
Ita sum ęqualis : ut ille non ame: s ego ab illo sim. Hoc eium intelligit̃
in his uerbis. Non potest filus ase facere quicquam: nisi quoduiderit
patrem facientem. Hoc ẽ. quicquid filus habet ut faciat: a patre habet
ut faciat. Quare apatre habet ut faciat: quia apatre hab&: ut filius
sit. Quare apatre habet. ut filius sit. Quia apatre habet ut possit.
quia apatre haba ut sit. Filio enim hoc ẽ : ẽẽ : quod posse. Homi
nonita ẽ. Ex comparatione humane infirmitatis longe infra iacentis:
ut cunq corda sustollite. ne forte aliquis urm tangat secretum.
& quasi coruscationi magnȩ lucis herescens. sapiat aliquid: ne insipiens
naneat. Non tamen se totum saꝑe putet: ne suꝑbiat. & quod sapui
amittat. Homo aliude. quod ẽ: aliud quod potest. Aliquando enim

Expanded text:
et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat, a Patre habet ut faciat. Quare habet a Patre ut faciat? Quia a Patre habet ut Filius sit. Quare a Patre habet ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid aliud. sed quod fecit pater: & hoc filuis fecit. hoc & sp̃s sc̃s
fecit. Per uerbum enim: facta sunt omia. Quando dixerat & facta st̃.
per uerbum facca sunt. ꝑ xp̃m facta sunt: In principio enimerat ũbun:¬
& ubum erat apud dm̃. & deus erat u̾bum. Omnia ꝑipsum facta sunt.
Si omĩa peripsum facta sunt : dixit deus. fiat lux: & facta ẽ. lux: inũbo
tit. per uerbum fecit. Ecce ergo nunc auduumus euangelium : cum
responderet stoma cantibus uidaeis. quia non solum soluebat sabbatum
s etiam patrem suum dicebat din: aequalem se faciens deo. Sic enim
scriptum ẽ : insuꝑiore capitulo. Cum gͦ tali eorum in dignanti in dig¬
itioni : dei filius & ueritas responder&: ait. Amen amen dico uobis
non potest filius a se facere quicquam. nisi quoduderit patrem facientẽ.
Ianquam diceret. Quid scandalizati estis: quia patrem meũ dixi dm̃.

Expanded text:
aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit, hoc et Spiritus sanctus aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit, hoc et Spiritus sanctus fecit. Per Verbum enim facta sunt omnia: quando dixit et facta sunt, per Verbum facta sunt, per Christum facta sunt. In principio enimbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: in Verbo fecit, per Verbum fecit. 4. Ecce ergo nunc audivimus Evangelium, cum responderet stomachantibus Judaeis, quia non solum solvebat sabbatum, sed etiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo : sic enim scriptum est in superiori capitulo. Cum ergo tali eorum erranti indignationi Dei Filius et Veritderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ncminẽ esurientem relinquet. Si enim nondat adhoram : exercet
quacrentem. non contempnit petentem. Uidete ergo: & attendite
quid udim dicere. & si forte nonpossim. Catholica fides hoc hab& firmata
sp̃u dĩ in scĩs eius contra omẽm hereticam prauitatem: quia patris ꝯ
filii opera inseparabilia sunt. Quid ẽ. quod dixi: auomodo ipse pater
& filius inseparabiles sunt: aic & opera patris & filu inscparabilia sunt.
Quomodo pater & filus inseparabiles sunt: quia ipse dixit: ego & pater
unum sumꝰ. Quia pater & filius. non sunt duo du: s unus deus. Uer-¬
bum & ciuus ẽ. uerbũ: unus & unicus. aeusunus. Pater & filius
caritate complexi: uniusq caritatis spiritꝰ eorum ẽ. ut fiat trinitas.
sicut aequalitas & inseparabilitas ꝑsonarum : ita etiam opera insepara¬
bilia sunt. Adhuc planius dicam: quid sit oꝑa inseparabilia sunt
Nondieit catholica fides quia fecit deus pater aliquid: & fecit filius

Expanded text:
sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica fides hoc habet, firmata Spiritu Dei in sanctis ejus, contra omnem haereticam pravitatem, quia Patris et Filii opera inseparabilia sunt. Quid est quod dixi? Quomodo ipse Pater et Filius inseparabiles sunt, sic et opera PaQuomodo Pater et Filius inseparabiles sunt? Quia ipse dixit, Ego et Pater unum sumus . Quia Pater et Filius non sunt duo dii, sed unus Deus, Verbum et cujus est Verbum, unus et Unicus, Deus unus Pater et Filius charitate complexi, unusque charitatis Spiritus eorum est, ut fiat Trinitas Psicut aequalitas et inseparabilitas personarum, ita etiam opera inseparabilia sunt. Adhuc planius dicam quid sit, opera inseparabilia sunt. Non dicit catholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius
Abbreviated transcription (Latin):
sine labore. D ixit deus: & facta sunt. D ixit xp̃s languenti. tolle grabatum
tuum. & uade indomum tuam: & factum ẽ. Catholica autem fides hoc¬
habet : quod patris & filiĩ opera non sunt separabilia. hocẽ. quod uolo
apere capiat. qui autem capere non potest: non michi ascribat s tarditi
suae: & conuertat se ad illum qui cor aperit. ut infundat quod donat.
P ostremo & si quisquam propterea nonintellexerit. quia ame sic dictum ẽ.
ut dici debuit. ignoscat humanę fragilitati: & supplicoe diuinaeboni¬
tati. habemus enimintus. magistrum xp̃m. Quicquid ꝑ aurẽ urãn
ox osmeum caꝑe non potueritis : in corde ur̃o ad eum conuertimini. qui
& me docet quod loquor : & uobis quem admodum dignatur distribuit.
quinorit quidd&: & cui dor. Aderit petenti: adaꝑi& pulsanti. Et si
forte non dederit: nemodicat se desertum. Forte enĩ aliquid dare difi

Expanded text:
sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides hhabet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. Hoc est quod volocapere capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid per aurem vestram, et os meum capere non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumuero & inipso libro geneseos legamus. dixit ds. fiat lux & facta
est lux: dixit deus fat firmamentum. & factum c̃. firmam̃tũ.
& ectera inuerbo eus continuo facta. cui rei testatur & psalmus
dicens. ipse dixit & factaȩ sunt: ipse mandauit & creata suNT.
quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat: qui
iiubendonunquam laborauerat  gͦ illamy stica sunt: & propcercatta
posita. ut nobis requiem speremus post hanc uitam: s si bona opera fecerimꝰ.
deb dñs retundens impudititiam error ẽ uidaeor um. & ostendens eqͥ non
recte sapere dedeo: ait illis scandalizantibus quod sabbato operabatur ho-¬
minum sanitatem. Pater meususquemodo oꝑatur: & ego operor. Holite
gͦ hoc putare : quia sabbato ita requieuit pater meus. ut exillo non oꝑetur.
s sicut ipse nunc operatur: operor & ego. S sicut pater sine labore: sic ꝙ filiꝰ

Expanded text:
cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est firmamentum ; et caetera in verbo ejus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
nullam condebat. post quam ꝑfecta sunt omĩa. & uietem uero propterea
appellauit scriptura: ut nos ad moner& post bona oꝑa requieturos.
Sicenum scriptum habemus ingenesi. Et fecit deus omĩa bonaualde:
& requieuit deus septimo die. Ut tu homo cum attendis ipsum din
post bona oꝑa requieiusse: nontͥ speres requiem. nisi cumbona fuer
operatus. Et quemadiodum deuspostea quainfecit hominem ad
imaginem & sunilitudinem suã sextadie: & in illo ꝑfecit omia oꝑa
suaualde bona. requieuit septimo die : sic& tibi requiem non speres.
usi eumredieris adsimilitudinem inqua factus es: quam peccand
ꝑdidisti. Nonenĩ ds̃ laboras se dicendus ẽ : qui ussit & facta funt.
Quis ẽ. qui post tantam operis facultatem: quasi post laborem uelit
requiescere  Siiussit & aliquis cirestitit: si ussit & non ẽ. factum
& ut fier& laborauit: merito post laborem dicatur requieus se

Expanded text:
nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus posteaquam fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis facilitatem quasi post laborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit, si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse:
Abbreviated transcription (Latin):
tuum : & uade indomum tuam. hoc autem fecerat sabbatis. Unde per-¬
turbati uidȩi: calumniabantur quasi euersorem & praeuaricatorem
legis. Tunc eis dixerat. Pater meus usquemodo operatur: & ego operor.
Illi autem carnaliter accipientes sabbati obseruationem: putabant
in post laborem fabricati mundi usq hunc diem quasi dormire
& propterea scĩficas se diemillum: ex quo cȩpit uelut alaboribus qͥescere.
ꝑst autem sacramentum sabbati antiquis patribus nris pracceptum.
quodnos xpĩani spũaliter obseruamus: ut ab orm̃ĩ seruili oꝑe. id ẽ.
abom̃i peccato : quia dñs dicit. omĩs qui peccatum facit seruus. ẽ.
peccati: abstineamusnos: & ab eamis quietẽ incorde nr̃o. id. est
tranquillitatẽ spiritualem. Et quam uis in hoc scło id conemur: ad
eam tamen requiem ꝑfectam non ꝑueniemus. nisi cum de hae uita exi¬
rimus. Sed ideo dictum. ẽ. dm̃ requieuisse: quia iam creaturar

Expanded text:
tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde pertuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
ERBA ONI NRI IESU XẼI. MAXIME QUAE
causa suꝑ pectus dĩ dĩ discumbebat. nisi ut secreta
altioris sapientiȩ̨ eius ebiberet. & quod amando
biberat euangeli⁊ ando ructar&. ita secreta sunt &ȩ
profundȩ intelligentiȩ : ut omnes turbent qui ꝑuerso sunt corde.
& omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animaduertat
caritas ur̃a: ad haec pauca quae lecta sunt. Uideamus si quomodo
possumus: donante & adiuuante ipso. qui uerba sua nobis
uoluit recitari: quȩ tunc audita atq conscripta sunt ut modo legerentur.
quid sibi uelit quod eum audistis modo dicere. Amen amen dico uobis.
non potest filius a se facere quicquam: nisi quod uiderit patrem facien-¬¬
tem. a uęcunq enim pater facit : haec eadem & filius facit similiter.
Unde autem natus sit sermoiste: comiemorandi estis. Propter superi¬
ora lectionis: ubi curauerat dñs quendamintes illos. qui inquinq
porticibus piscinae illius salemonis iacebant: cui dixit tolle grabatum

Expanded text:
erba Domini nostri Jesu Christi, maxime quae usa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ipso qui verba sua nobis voluit recitari, quae tunc audita atque conscripta sunt, ut modo legerentur, quid sibi velit quod eum audistis modo dicere, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum
Abbreviated transcription (Latin):
finitam resurrectionem ẽẽ. putent. Et dedit ei potestatem & iudicium
facere. Quis. & Pater Cui dedit: filio. Cuienam dedit uitam habere
usemet ipso: potestatem dedit ei & iudicium facere. quia filius homi¬
nis.ẽ. Iste enim xp̃s. & filius di: & filius hominis e. Inprincipio erat
uerbum : & uerbum erat apud dm̃. & deus erat uerbum. Hoc erat
inprincipio : apud dm̃. Ecce quomodo dedit ei uitam hab̾e inscinae ipso.
Sed quia uerbum caro factum ẽ : & habitauit innobis. ex maria iuir-¬
gine homo factus: filius hominis. et. Proinde quia filius hominis
.ẽ. quid accepit. Potestatem & uidicium facere. Quod iudicium.
Infine scłi. S ibierit resurrectio mortuorum sed corporum. a inmas

Expanded text:
finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis est. Iste enim Christus, et Filius Dei et filius Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Ecce quomodo dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corporum. Animas
Abbreviated transcription (Latin):
insemet ipso. Haec uita pater ẽ: quod filuis ẽ. adquid ꝑtinet: ad ani-¬
mam. anadcorpus : non enim uitam illam sapientiae sentit corpꝰ
sed mens rationalis. Hamnec om̃is aiima: potest sentire sapientiam.
Habet enim & pecus animam: s peccoris anuna non potest sentire sapien-¬
ciam. Ergo anuna humana potest sentire istam uitam: quam habo
pater insemet ipso: & dedit filio hab̾e insem&e ipso. quia illud. est
lumen uerum quod illuminat non omẽm animam. s omẽm hominẽ
uenientem in hunc mundum. Cum gͦ ipsi menti loquor. audiat. idẽ.
oboediat. uiuat. Noli itaq dĩe tacere deresurrectione carnis. ne
non eam credant homines: & remaneamus nos argumentator es nor
praedicatores. Ergo sicut pater hab& uitam insemet ipso: sic dedit &
filio uitam hab̾e insemet ipso. Intelligant qui audiunt: credaut &
intelligant. oboediant: & uiuant. Audiant ad huc aliquid: nehic

Expanded text:
in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad aniin semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit Filio vitam habere in semetipso; quia illud est verum lumen quod illuminat, non omnem animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem dicebant : sed eo iodo ut alia non speraretur. & reprae¬
hendebant homines qui sꝑabant resurrectionem carnis: uelut etiam
esurrectio quȩ promissa erat. credendo impleretur inmente. Repn¬
hendit cos apostolus. Cur eos reprachendit: nonne hoc dicebant.
quod modo diĩs loquebatur. uenit hora & nuno ẽ. quando mgͣtiu
audient uocem filii dei. & qui audierint uiuent: Ied de uita
nentium loquor adhuc : ait tibi iesus. Nondum loquor deuito
corporum : s loquor de uita uitae corporum. id ẽ. de animarũ.
inqiuibus ẽ. uita corporum. Nam scio ẽẽ.corpora inmonumentis
iacentia : scio & corpora urã iminonumentis futura. Nondum deilla
esurrectione loquor. De ista loquor: in ista resurgite. ne adpęnan
in illa resurgatis. S ut noueritis. quia de illa loquor. quid ad do
Sicut enim pater habet uitam insem& ipso: sic dedit filio uitam habere

Expanded text:
resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et repreresurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam