comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec maiorini nec donati nomen audierunt.
rebaptirare si possitis minime dubitatis.
obicientes eis. qui baptiratur amortuo qͥd ei
ꝓdest lauatio euis. mortuos dicentes ad quoᷤᷤ
afrorum cadauerum quorumlibet illa fue¬
rint nec aura potuit ꝑuenire . & mortuum
ñ putantes qui ꝓprium potest occultare fla¬
gitium. cum scriptura clamet. amortuo ue¬
lut qui non sit. ꝑit confessio. Itane qͥa fictus
ẽ. mortuus non ẽ. cum magis ꝓpter ipsam
fictionem carendo spũ uitȩ penitꝰ expirau̾it.
iterum dicente. scriptura. sc̃s enim sp̃s disci¬
plinȩ effugiet fic̾tum: Adhuc defendite istoᷤᷤ
mortuos. et uiuere dicite. ut et uos peius ipsa
falsa defensione moriamini. Mortui sunt in¬
quis. S quid faceret qui baptizandus ad
eos ignarus accessit: Nunc gͦ faciat quando
illo ꝓdito se agnouit amortuo baptiratum.
Si enim conscientia ꝓpterea ledi ñ potuto qͥa
nescurit. nunc incipit ledi quia scuit. Uelut

Expanded text:
nec Majorini, nec Donati nomen audierunt, nec Majorini, nec Donati nomen audierunt, rebaptizare si possitis, minime obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos dicentes ad quos Afrorum cadauerum, quorumlibet illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non putantes qui proprium potest occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. itane, quia fictus est, mortuus non est, cum magis propter ipsam fictionem carendo spiritu uitae penitus expirauerit, iterum dicente scriptura: sanctus enim spiritus disciplinae fugiet fictum? adhuc defendite istos mortuos et uiuere dicite, ut et uos peius ipsa falsa defensione moriamini.. Mortui sunt, inquis. sed quid faceret, qui baptizandus ad eos ignarus accessit? nunc ergo faciat, quando illo prodito se agnouit a mortuo baptizatum. si enim conscientia propterea laedi non potuit, quia nesciuit, nunc incipit laedi, quia sciuit; uelut
Abbreviated transcription (Latin):
uł ante defuncti sunt. ut manifestis postea
malis baptuatorib sius iam baptirari non
possint. Baptirate inquam ꝓdito adultero
atq damnato. quos ab eo cum lateret bapti¬
ratos eẽ consticerit. Amortuo quippe bap¬
tirati sunt. Omnem peccatorem sine ulla
exceptione intelligendum eẽ dixisti qͥ bap¬
tirare non possit. adiungendo testimoniũ
de oleo peccatoris. Tu dixisti. tu scripsisti. te
ipsum audi. lege te ipsum. Si omĩs pecca¬
tor tanquam mortuus non potest baptirare:
nec occultus potest. Non enim qͥa occultus
ideo uiuus ẽ. cum multo ꝓfundius etiã men¬
datio simulationis absumptus sit. Mius
enim mortuus diceretur si saldem confiteret
Sed fit in illo quod alio loco scriptumẽ. amor¬
tuo uelut qui non sit. ꝑit confessio. Abisto mor¬
tuo intanta mortis ꝓfunditate demerso qͦs
baptiratos eẽ claruerit ñ rebaptiratis. et ab ei ᷤ
baptiratos qui inultimis terris nec ceciliam

Expanded text:
vel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea vel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis jam baptizari non possint. Baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos ab eo cum lateret, baptizatos esse constiterit: a mortuo quippe baptizati sunt, omnemque peccatorem sine ulla exceptione intelligendum esse dixisti, qui baptizare non possit, adjungendo testimonium de oleo peccatoris. Tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. Si omnis peccator tanquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. Non enim quia occultus, ideo vivus est; cum multo profundius etiam mendacio simulationis absorptus sit. Minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur. Sed fit in illo quod alio loco scriptum est: A mortuo, velut qui non sit, perit confessio . Ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso, quos baptizatos esse claruerit, non rebaptizatis: et ab eis baptizatos, qui in ultimis terris nec Caeciliani,
Abbreviated transcription (Latin):
illa consequetur absurditas. ut quisquis
etiam a latente impio fuerit baptiratus.tã¬
quam amortuo baptitatus inaniter lotus.
sit. Non enim ait qui baptiratur amortuo
manifesto.s absolute dixit mortuo. Hȩc ma¬
nifestatio uerborum illic meoꝵ. quẽ non de
somno uł potius de ipsa morte excitaret: &.¬
tamen te ñ excitauit. E insuꝑ quod ego ꝯtͣ
petilianum dixeram qͣsi contra me dicens.
uehementius etiam confirmasti. siẽ solent
homines iniectam sagitam nesciendo exclu¬
dere altius etiam penitusq defigere. Asserui¬
sti enim mortuum non intelligendum nͥ pec¬
catorem baptistam. et nullum peccatorem ex¬
cipiendum. et ideo quod ego dicebam contͣ
de concluditur. nec occultum excipi posse uͥ
nullus excipitur. Rebaptirate gͥ eos quos ab
occultis peccatorib baptiratos eẽ constiterit.
quib potest uiuentib et scientib subueni¬
ri.ut eis solis non obsint qui uel ignorant᷑.

Expanded text:
illa consequetur absurditas, ut, quisquis illa consequetur absurditas, ut, quisquis etiam a latente impio fuerit baptizatus, tamquam mortuo baptizatus inaniter lotus sit. non enim ait: \'qui baptizatur a mortuo manifesto, sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de ipsa morte excitaret? et tamen te non excitauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me dicens uehementius etiam confirmasti. sicut solent homines iniectam sagittam nesciendo excludere altius etiam penitusque defigere. adseruisti enim mortuum non intellegendum nisi peccatorem baptistam et nullum peccatorem excipiendum, et ideo quod ego dicebam contra te concluditur, nec occunullus excipitur. Rebaptizate igitur eos quos ab occultis peccatoribus baptizatos esse constiterit, quibus potest viventibus et scientibus subveniri; ut eis solis non obsint, qui vel ignorantur
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam ꝓmittitur habuerunt. Abipsis
gͦ diis qui baptirantur sicut dixi. uere amor¬
tuis baptirantur. idẽ qui in eoꝵ nomine bap¬
tirantur. quia & ipsi non innomine sacerdo¬
tum suorum. s deoꝵ de quib uana opinant᷑
se scĩficari putant. Xp̃e autem resurrexit &¬
uiuit. Proinde qui ab illo baptiratur. non so¬
lum ꝑbonum. uerũ etiam ꝑ malum mini¬
strum ꝑditis morib mortuuum non amor¬
tuo baptiratur. Ab illo enim baptiatur qui
uiuit in ȩternum. et de quo dictum ẽ in euã¬
gelio quod etiam ibi commemoraui. ipse ẽ qͥ
baptirat in spũ sc̃õ. Hoc tu in epla mea quan¬
tum indicant uerba tua non intelleristi. No¬
lo enim dicere. parum intelligens fraudare
uoluisti. Miror autẽ quod uerba illic mea
consequentia ñ aduerteris aut abeis dissi¬
mulandum pucaueris. Paulo post quippe
subieci. & diri. Nam si hoc loco mortuũ
intellexero peccatorem baptuatorem.eadẽ

Expanded text:
hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis ergo diis qui baptizantur, sicut dixi, uere a mortuis baptizantur, id est, qui in eorum nomine baptizantur, quia et ipsi non in nomine sacerdotum suorum, sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari putant. Christus autem resurrexit et uiuit; proinde qui ab illo baptizatur, non solum per bonum, uerum etiam per malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. ab illo enim baptizatur, qui uiuit in aeternum et de quo dictum est in euangelio, quod etiam ibi commemoraui: ipse est qui baptizat in spiritu sancto. Hoc tu in epistula mea, quantum indicant uerba tua, non intellexisti; nolo enim dicere: parum intellegens fraudare uoluisti. miror autem. quod uerba illic mea consequentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum putaueris. paulo post quippe subieci et dixi: nam si hoc loco mortuum intellexero peccatorem baptizatorem, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
pła de hoc testimonio senserim ubi dictum
ẽ qui baptiratur a mortuo ipsis exea repetitiᷤ
uerbis. satis qͣntum opinor ostendam. Cum
enim dissererem quid respondere debeat ad
istas catholicus xp̃ianus. cum audierit in
quo dictum ẽ. ipse ẽ qui baptrrat in spũ scõ.
Baptirantur autem a mortuis qui baptirant᷑
in ydolorum cemplis. Non enim et ipsi a sac̃¬
dotib sius se accipere arbitrantur scĩficatio¬
nem quam putant. s a diis suis. qui qm̃ ho¬
mines fuerunt. et ita mortui sunt ut neq su¬
per terras neq in requie scõꝵ uiuant: uere
ipsi amortuis baptiantur. Huc usq ex epła
mea uerba ipsa transscripsi. in quib iam ꝑ¬
spicis ut opinor si nunc saltem diligenter at¬
tendis. non me ipsos cultores mortuos appel¬
lasse quamiuis alio modo etiã ipsi mortui sint
s deos falsos quos colunt. quia homines fueĩt
et sicut homines de corpore erierunt. nec re-¬
surrexerunt. nec uitȩ ullum meritum quȩ pꝰ

Expanded text:
pistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum pistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo, ipsis ex ea repetitis uerbis satis, quantum opinor, ostendam. cum enim dissererem, quid respondere debeat ad ista catholicus christianus, cum audierit, inqquo dictum est: \'ipse est qui baptizat in spiritu sancto\'. baptizantur autem a mortuis qui baptizantur in idolorum templis. non enim et ipsi a sacerdotibus suis se accipere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam homines fuerunt et ita mortui sunt, ut neque super terras neque in requie sanctorum uiuant, uere ipsi a mortuis baptizantur. huc usque ex epistula mea uerba ipsa transcripsi, in quibus iam perspicis, ut opinor, si nunc saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores mortuos appellasse, quamuis alio modo etiam ipsi mortui sint, sed deos falsos quos colunt, quia homines fuerunt et sicut homines de corpore exierunt nec resurrexerunt nec uitae ullum meritum, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
zare uoluerit. qui dixit oleum peccatoris
non impinguabit caput meum. non excipi¬
endo aliquem peccatorem: unde uos magis
urgemini sic̃ paulo ante monstraui. Si enĩ
nullus peccator exceptus ẽ ꝓinde baptriatoᷤ
ab occultis malis cum conuicti fuerint de¬
nuo baptirate. hic iam conaberis occultum
excipere peccatorem.quem sc̃a scriptura ñ
excipit. Totus gͥ iste ũr intellectus falsus
auentate conuicitur. cum et ur̃ȩ intentio¬
ni similiter repugnare monstratur. Neq. Et
hoc reuera de baptismo in psalmo positum
ẽ ac non de assentatoris adulatione quod
suꝑiora uerba satis indicant. Nam tota sen¬
tentia i ta conectitur ita. Emendabit me uu¬
stus in miscdia. et arguet me: oleum autem pec¬
catoris ñ impinguabit caput meũ. Maluit gͦ
contundi caput suum ab arguente ueraciter
quam ungi ablandiente fallaciter. Translatis
uerbis oleo et unctione lenitudinem signifi¬
cantib adulantis. Quid autem ego in illa e¬

Expanded text:
zare uoluerit qui dixit: oleum peccatoris zare uoluerit qui dixit: oleum peccatoris non inpinguabit caput meum, non excipiendo aliquem peccatorem. unde uos magis urgemini, sicut paulo ante monstraui. si enim nullus peccator exceptus est, proinde baptizatos ab occultis malis, cum conuicti fuerint, denuo baptizate. hic iam conaberis occultum excipere peccatorem, quem sancta scriptura non excepit. totus igitur iste uester intellectus falsus a ueritate conuincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur. neque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assentatoris adulatione, quod superiora uerba satis indicant; nam tota sententia ita conectitur: emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maluit ergo contundi caput suum ab arguente ueraciter quam ungi a blandiente fallaciter, translatis uerbis oleo et unctione lenitudinem significantibus adulantis. Quid autem ego in illa e
Abbreviated transcription (Latin):
noscere. ⁊deo dicis adulterum dare posse uerum
baptismum. quia se ipsum occultando castum
ẽẽ mentitur: Itaq tunc uerum dicit in bap¬
tismocum mentitur in flagicio. et non est
aqua eius mendax quam ẽẽ uultis in ȩccłia
scđm ꝓmissionem tot ꝓphetiarum toto ter¬
rarum orbe diffusa.cum aquam mendacem
non baptismum dixerit iheremias. s menda¬
ces homines scđm intellectum qui manifestꝰ
ẽ in apocalipsi. ubi interrogante ioħe qͥd esset̃
aquȩ ille inuisione monstratȩ. populos esse
responsum ẽ: De illo uͦ testimonio qͦd scͥptũ ẽ
qui baptiratur amortuo quid ꝓficit lauadio
eius. quam non intellexeris in illa epła posui.¬
quantumq euerbis tuis adiuueris. paulu¬
lum attende.Cum enim putasses ame mor¬
tuum hoc loco intelligi cultorem ydolorum
quasi eos solos exceperim qui baptirare non
possint. egisti quantum potusti repetito
illo de oleo testimonio. quod nullum bapti¬

Expanded text:
noscere, ideo dicis adulterum dare posse uerum noscere, ideo dicis adulterum dare posse uerum baptismum, quia se ipsum occultando castum esse mentitur? itaque tunc uerum dicit in baptismo, cum mentitur in flagitio, et non est aqua eius mendax, quam esse uultis in ecclesia secundum promissionem tot prophetiarum toto terrarum orbe diffusa, cum aquam mendacem non baptismum dixerit Hieremias, sed mendaces homines secundum intellectum qui manifestus est in Apocalypsi, ubi interrogante Iohanne, quid essent aquae illae in uisione monstratae, populos esse responsum est. De illo uero testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur a mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexeris, quod equantumque me uerbis tuis adiuueris, paululum adtende. cum enim putasses a me mortuum hoc loco intellegi cultorem idolorum. quasi eos solos exceperim qui baptizare non possint, egisti. quantum potuisti, repetito illo de oleo testimonio, quod nullum peccatorem bapti
Abbreviated transcription (Latin):
uina testimonia quȩ ꝑsequi longum ẽ si ta¬
men non mͥ ꝓpter hoc uerbum calumniaris.
diuinorum testimoniorum eẽ crimineris.
Opponis mͥ uerba scripturarum totiens de-¬
monstrata quam uos nichil adiuuent. Ole¬
um peccatoris non impinguet caput meũ.
cum et apud uos esse saltem occultos pecca¬
tores negare non possis: qui tamen bapti¬
zant. nec his uerbis excepti sunt. Non enĩ
ait oleum manifesti peccatoris. s absolute
oleum peceatoris. E facti sunt michi uelut
aqua mendar non habens fidem.Ubi miror
prudentiam tuam quomodo tibi non uide¬
atur aqua mendar simulatoris oceulti. etuꝰ
et faisam famam mundande alienȩ conscientie
ꝓdesse aliquid credidisti. nisi quia illud non di¬
alecticum. s plane sophisticum quodinme
frustra quasi in dialectico reprehendisti. subue¬
nure tibi arbitratus es. si mentiris uerũ dicis.
Quid enim aliud conaris asserere. cum homini
tribuens baptismum quem di ẽẽ non uis ag¬

Expanded text:
uina testimonia, quae persequi longum est, si tauina testimonia, quae persequi longum est, si tamen non mihi propter hoc uerbum calumniaris, diuinorum testimoniorum esse crimineris. Opponis mihi uerba scripturarum totiens demonstrata quam uos nihil adiuuent: oleum peccatoris non inpinguet caput meum — cum et apud uos esse saltem occultos peccatores negare non possis, qui tamen baptizant nec his uerbis excepti sunt; non enim ait: \'oleum manifesti peccatoris\', sed absolute: \'oleum peccatoris\' — et: facti sunt mihi uelut aqua mendax non habens fidem. ubi miror prudentiam tuam, quomodo tibi non uideatur aqua mendax simulatoris occulti, cuius et falsam famam mundandae alienae conscientiae prodesse aliquid credidisti, nisi quia illud non dialecticum, sed plane sophisticum, quod in me frustra quasi in dialectico reprehendisti, subuenire tibi arbitratus es: si mentiris, uerum dicis! quid enim aliud conaris asserere, cum homini tribuens baptismum, quem dei esse non uis ag
Abbreviated transcription (Latin):
me ualiusti. In scriptura quippe sc̃a quȩ ne¬
minem fallit. area dicta ẽ eccłia dĩ. dñmq
ipsum cum uentilabro eẽ uenturum et mun¬
daturum aream suã: ut frumenta recondat
in horreo. paleam uͦ comburat igni in extin¬
guibili. Aut gͦ recte passi estis ꝑsecutionẽ aut
si modus xp̃ianus excessus ẽ. palea nr̃a fecit
ꝓpter quã ñ fuerat area dnĩea deserenda.
ne quisquis ante tempus uentilationis ab
area paleam refugeret. a frumento seꝑatus
palea fieret. Tu autem cum hoc non meum
s sc̃ẽ scripturȩ destimonium refellere conare¬
ris. nullam ꝑsecutionẽ eẽ iustam posse dixi¬
sti. ubi ignoscendum tibi ẽ nescienti scͥptura s
unde tibi uenire posset inmentem qͣm iusta
uoce sit dictum. detrahentem ꝓrimo suo oc¬
culte. hunc ꝑsequebar. Et ab ipso dño iħu
xp̃o in excellentissima ꝓphetia. ꝑsequar in¬
imicos meos et comprehendam ilos. et non
conuertar donec deficiant. Et alia multa di¬

Expanded text:
me ualuisti. in scriptura quippe sancta, quae neme ualuisti. in scriptura quippe sancta, quae neminem fallit, area dicta est ecclesia dei dominumque ipsum cum uentilabro esse uenturum et mundaturum aream suam, ut frumenta recondat in horreo, paleam uero conburat igni inextinguibili. aut ergo recte passi estis persecutionem aut, si modus christianus excessus est, palea nostra fecit, propter quam non fuerat area dominica deserenda, ne, quisquis ante tempus uentilationis ab area paleam refugeret. a frumento separatus palea fieret. tu autem, cum hoc non meum, sed sanctae scripturae testimonium refellere conareris. nullam persecutionem iustam esse posse dixisti; ubi ignoscendum tibi est nescienti scripturas, unde tibi uenire posset in mentem, quam iusta uoce sit dictum: detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar, et ab ipso domino Iesu Christo in excellentissima prophetia: persequar inimicos meos et conprehendam illos, et non conuertar donec deficiant. et alia multa di
Abbreviated transcription (Latin):
unicȩ computentur. absit ut intrare possĩt
limites orti conclusi. cuius ille custos ẽ qui
non potest falli. qui tam en si confitentur.
& corriguntur: tunc intrant. tunc mundan¬
dur. tunc in arborib orti conclusi. tunc in
menbris columbe unice numerantur: nec
tamen denuo baptirantur. Ita et cum abhe¬
reticis ueniunt cum ipsobaptismate quod
& foris habuerunt. s non & cum ipsa mũ¬
datione quam intus accipiunt. ut quod de¬
fuit prestetur. quod autem non mutatum
ẽ approbetur. Ur̃a inquis ꝑ ur̃os maiores
traditionis & turificationis. et ꝑ uos ꝑse¬
cutionis erimine damnata conscientia ẽ.
De traditorib quidem et tdrificatorib qui
fuerint qui hoc nefas admiserint. ñscͥpturiᷤ
scĩs. s famȩ hominum credidistis.quȩ si po¬
test ẽẽ falsa bona de malis.cur non possit
etiam mala de bonis: De ꝑsecutione autẽ
hoc tibi breuiter iterumq responderim. qͦd
cum respondissem peciliano refellere mini¬

Expanded text:
unicae conputentur, absit ut intrare possint unicae conputentur, absit ut intrare possint limites horti conclusi, cuius ille custos est qui non potest falli. qui tamen si confitentur et corriguntur, tunc intrant, tunc mundantur, tunc in arboribus horti conclusi, tunc in membris columbae unicae numerantur nec tamen denuo baptizantur; ita et cum ab haereticis ueniunt cum ipso baptismate, quod et foris baptismo. sed non et cum ipsa mundatione, quam intus accipiunt, ut quod defuit praestetur, quod autem non mutatum est adprobetur. Uestra, inquis, per uestros maiores traditionis et turificationis et per uos persecutionis crimine damnata conscientia est. de traditoribus quidem et turificatoribus, qui fuerint qui hoc nefas admiserint, non scripturis sanctis, sed famae hominum credidistis. quae si potest esse falsa bona de malis, cur non possit etiam mala de bonis? de persecutione autem hoc tibi breuiter iterumque responderim, quod cum respondissem Petiliano refellere mini
Abbreviated transcription (Latin):
foris sit. ab ipso. xp̃o iam iudicatus ẽ. Ipse qͥp¬
pe ait qui non credit iam iudicatus ẽ. Paulꝰ
autem apłs dicit. Eccłia subdita ẽ xp̃o. Non
gͥ debet ȩccłia se. xp̃o preponere. ut putet bap¬
tirare posse ab illo iudicatos. a se autem iudi¬
catos baptirare non posse. cum ille semꝑ uera¬
citer uidicet. ȩccłiastici autem iudices sicut
homines plerumq fallantur. Baptirant gͦ
quantũ attinet ad uisibile ministerium &
boni & mal i. inuisibiliter autem ꝑeos ille ba¬
ptirat. cuius ẽ et uisibile baptisma et inuisi¬
bilis gr̃a. Tingere gͦ possunt et bomi et ma¬
li. abluere audem conscientiam non nisi ille
qui semꝑ ẽ bonus. Ac ꝑ hoc etiam nesciente
ȩccłia. ꝓpter malam pollutamq conscientiã
damnati a xp̃o iam in corpore. xp̃i non sunt
bra damnata. Proinde et ipsi extra eccłiam
baptirant.Omnia quippe ista monstra. ab¬
sit omnino ut in menbris illius columbȩ

Expanded text:
foris sit, ab ipso Christo iam iudicatus est. ipse quipforis sit, ab ipso Christo iam iudicatus est. ipse quippe ait: qui non credit iam iudicatus est, Paulus autem apostolus dicit: ecclesia subdita est Christo. non igitur debet ecclesia se Christo praeponere. ut putet baptizare posse ab illo iudicatos. a se autem iudicatos baptizare non posse, cum ille semper ueraciter iudicet, ecclesiastici autem iudices sicut homines plerumque fallantur. baptizant ergo, quantum attinet ad uisibile ministerium, et boni et mali, inuisibiliter autem per eos ille baptizat, cuius est et uisibile baptisma et inuisibilis gratia. tinguere ergo possunt et boni et mali, abluere autem conscientiam non nisi ille, qui semper est bonus. ac per hoc etiam nesciente ecclesia propter malam pollutamque conscientiam damnati a Christo iam in corpore Christi non sunt, bra damnata. proinde et ipsi extra ecclesiam baptizant. omnia quippe ista monstra absit omnino ut in membris illius columbae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ uerum. hoc sanum. hoc catholicum. qͦd
xp̃c mundet accipientium conscientias. siuie
ꝑ bonos ministros baptismi sui siue ꝑmalos.
qm̃ de illo scriptum ẽ. Xp̃c dilexit eccłiam. &
seipsum tradidit ꝓ ea. ut eam sanctificaret. mũ¬
dans eam lauacro aquȩ in uerbo. Tu inquis re¬
sponde quomodo baptirent quos damnauit
ȩccłia. Iam gͦ receditur a uerbis petiliani. Qm̃
illo dicente conscientia sc̃e dantis attenditur q̃
abluat accipientis. cum quererem qͥs abluat
accipientis conscientiam quando polluta dan¬
tis occulta ẽ. non potuit michi responderi. Tã
enim contra ueritatem dicitur quod falsa eiꝰ
fama possit abluere. quam si hoc ipsa posse
diceretur. Si autem queris quomodo bapti¬
rent quos damnauit ȩccłia. respondeo.sic eos
baptirare quomͦ baptitant quos damnauit ds̃
antequam de illis quicquam iudiearet ȩcclia.
Qui enim mente ꝑuersa uidetur intus eẽ cum

Expanded text:
hoc est uerum, hoc sanum, hoc catholicum, quod hoc est uerum, hoc sanum, hoc catholicum, quod Christus mundet accipientium conscientias siue per bonos ministros baptismi sui siue per malos, quoniam de illo scriptum est: Christus dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mundans eam lauacro aquae in uerbo. Tu, inquis, responde, quomodo baptixent quos damnauit ecclesia. iam ergo receditur a uerbis Petiliani, quoniam illo dicente: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis cum quaererem quis abluat accipientis conscientiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit responderi. tam enim contra ueritatem dicitur, quod falsa eius fama possit abluere, quam si hoc ipsa posse diceretur. Si autem quaeris, quomodo baptizent quos damnauit ecclesia, respondeo sic eos baptizare, quomodo baptizant quos damnauit deus, antequam de illis quicquam iudicaret ecclesia. qui enim mente peruersa uidetur intus esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ autem occulta sunt dño dõ ur̃o. ista uerba
redarguit atq conuincit. Si enim quȩ occulta
sunt dño dõ nr̃o relinquenda sunt. quomͦ con¬
scientia dantis ñ solum mala uerum etiam bo¬
na cum occulta ẽ attenditur ut abluat accipi¬
entis. aut si ipsa cum occulta ẽ ñ attenditur.
quid tunc accipiens iubetis attendat. unde
scientia eius abluacur: Exꝑgiscimini aliqñ.
nunc saltem dicite. attendat dm. Quid timetiᷤ
ne humiliemini. si ñ in homine s in dño glo¬
riemini: Est inquis quod timeã. Si enĩ cum
latet dantis conscientia direro ut accipiens at¬
tendat dm. et ab illo tunc eius ablui conscien¬
diam confessus fuero. illa me horrenda conse¬
quetur absurditas. sanc̾tius ablui homines
cum baptiratores habent occultos malos. qͣm
cum manifestos bonos.si homo abluit qͣndo
dantis conscientia bona ẽ & manifesta. d̃s autẽ
quando mala & occulta. Dic gͦ quod dicimus. qr

Expanded text:
quae autem occulta sunt, domino deo uestro, ista uerba quae autem occulta sunt, domino deo uestro, ista uerba redarguit atque conuincit si enim quae occulta sunt domino deo nostro relinquenda sunt. quomodo conscientia dantis non solum mala, uerum etiam bona, cum occulta est. attenditur, ut abluat accipientis? aut si ipsa, cum occulta est. non attenditur. quid tunc accipiens iubetis attendat, unde conscientia eius abluatur? Ei Expergiscimini aliquando, nunc saltem dicite: attendat deum. quid timetis ne humiliemini, si non in homine, sed in domino gloriemini ? \'est\', inquis, \'quod timeam. si enim, cum latet dantis conscientia, dixero. ut accipiens attendat deum, et ab illo tunc eius ablui conscientiam confessus fuero, illa me horrenda consequetur absurditas. sanctius ablui homines, cum baptizatores habent occultos malos quam cum manifestos bonos, si homo abluit. quando dantis conscientia bona est et manifesta, deus autem, quando mala et occulta. dic ergo quod dicimus?, quia
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia sc̃e dantis atdenditur quȩ abluat
accipientis errasse uideatur. Nr̃ hoc inquis
de scripturis ꝓbant. qm̃ uidas traditor antiqͣ
damnaretur. omĩa sicut apłs gessit. Quid hoc
ad petiliani sententiam fixam atq definitam.
conscientia sc̃e dantis attenditur quȩ abluã
accipientis. nͥ quod et iudas iste nimium contra
uos ẽ. cum uerbis alienis inconsiderate ꝓlatis
patrocinium prebere conamin: Cum enĩ uidas
sic̃ apłs baptiraret. quandoquidẽ malus erat.
quia fur erat. & ea quȩ mittebantur in cõmissoᷤ
sibi loculos auferebat. non utiq conscientia erꝰ
attendebatur. s ds̃ et xp̃e in quem eredebatur:
Neq enim & ipsius mali hominis falsa bona
fama credentes accipientes abluebat: nec gene¬
rabat in homine grãm diuinȩ ueritatis. falsitas
humane opinionis. Eillud testimonium qͦd
de scupturis posiuisti. quȩ manifesta sunt uob̃.

Expanded text:
conscientia sancte dantis attenditur quae abluat conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis errasse uideatur. Nostri hoc, inquis. de scripturis probant, quoniam ludas traditor, antequam damnaretur, omnia sicut apostolus gessit. quid hoc ad Petiliani sententiam fixam atque definitam: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis nisi quod et ludas iste nimium contra uos est, cum uerbis alienis inconsiderate prolatis patrocinium praebere conamini? cum enim ludas sicut apostolus baptizaret, quandoquidem malus erat, quia fur erat et ea quae mittebantur in commissos sibi loculos auferebat, non utique conscientia eius attendebatur, sed deus et Christus in quem credebatur. neque enim et ipsius mali hominis falsa bona fama credentes accipientes abluebat nec generabat in homine gratiam diuinae ueritatis falsitas humanae opinionis. Et illud testimonium, quod de scripturis posuisti: quae manifesta sunt, uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
mone non possunt. Tu uͦ non uerbum quodli¬
bet. nec rem quamlibet s ipsam qua inȩtemã
uitam renascimur mundationem conscien¬
diȩ ueram ficri posse dicis in homine ꝑ falsam
famam aliene conscientiȩ. Et ne tibi hoc tͥbu¬
atur qui dialecticam didicisti. ur̃oꝵ dicis hanc
ẽẽ sententiã. quib non ut dialecticus. s plane
magnifica inuenta uł demonstrata doctrina.
cum sc̃e dantis bona conscientia ẽ. tunc ab eofit
bonus qui baptiratur tunc arbor bona bonum
fructum parit. cũ uero conscientia dantis mala
& occulta ẽ tunc eius quȩ falsa ẽ. bona fama
confulitur. ut tunc afallente accipiat homo
baptismum uerum. cũ de illo credidit falsũ.
Atq ita ne desit arbor quȩ fructum pariat hereti¬
ci erroris. fit mater falsitas ucritatis.Hoc ido
totum tã execrabile tam mirabiliter ꝑuersum
& insanum. ne quod dĩ ẽ dei ẽẽ dicatur. ut qͥd
adõsumitur. hominib tribuatur: ne qͥ dirit

Expanded text:
mone non possunt. tu uero non uerbum quodlimone non possunt. tu uero non uerbum quodlibet nec rem quamlibet, sed ipsam qua in aeternam uitam renascimur mundationem conscientiae ueram fieri posse dicis in homine per famam falsam alienae conscientiae. et ne tibi hoc tribuatur, qui dialecticam didicisti. uestrorum dicis hanc esse sententiam, quibus non ut dialecticus, sed plane os haec est magnifica inuenta uel demonstrata doctrina: cum sancte dantis bona conscientia est, tunc ad eam fit bonus qui baptizatur, tunc arbor bona bonum fructum parit: cum uero conscientia dantis mala et occulta est, tunc eius quae falsa est bona fama consulitur, ut tunc a fallente accipiat homo baptismum uerum, cum de illo crediderit falsum, atque ita, ne desit arbor, quae fructum pariat haeretici erroris, fit mater falsitas ueritatis. hoc ideo totum tam execrabile, tam mirabiliter peruersum et insanum, ne quod dei est dei esse dicatur, ut quod a deo sumitur hominibus tribuatur, ne qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tem uł deridendam uł aetestandã cũ uer¬
bis precedentib petiliani ꝑspiceres conse¬
quentem sed ame in epła mea cõmemoratã.
caute tu quidem qͣsi nichil horum dixerim rẽ
tantam silendam petisti. s confugisti ad nes-¬
cio quid absurdus. ut cũ maculosa conscĩa
dantis occulta ẽ. & ideo non potest accipientis
abluere tunc falsa fama eius accipiens ablua¬
tur. et in eo ueritatem falsitas oꝑetur. Nunc
& accusa calumniose dialecticos qͦd fugienda
uersutia sermonis efficiant. ut si falsum ẽ. ue¬
rum sit. si uerum ẽ. falsum sit. Ecce tale aliquid
ipse in sacramenta xp̃ianȩ regenerationis im¬
mittis. immo peuis magisq fugiendum. Iui
enim non in sua fraude. nec in rerum ueritate.
s inꝑplexitate locutionis humane quedã uer¬
ba dicunt tunc uideri uera cũ falsa sunt. cunc
falsa cum uera sunt: quȩ cum in disputationẽ
inciderint. animo discerni etiam si dissolui ser¬

Expanded text:
tem uel deridendam uel detestandam cum uertem uel deridendam uel detestandam cum uerbis praecedentibus Petiliani perspiceres consequenter et a me in epistula mea commemoratam, caute tu quidem, quasi nihil horum dixerim, rem tantam silendam putasti, sed confugisti ad nescio quid absurdius, ut, cum maculosa conscientia dantis occulta est et ideo non potest accipientis abluere, tunc falsa fama eius accipiens abluatur et in eo ueritatem falsitas operetur. I nunc et accusa calumniose dialecticos, quod fugienda uersutia sermonis efficiant, ut si falsum est uerum sit, si uerum est falsum sit. ecce tale aliquid ipse in sacramenta christianae regenerationis inmittis, immo peius magisque fugiendum. illi enim non in sua fraude nec in rerum ueritate, sed in perplexitate locutionis humanae quaedam uerba dicunt tunc uideri uera cum falsa sunt, tunc falsa cum uera sunt; quae cum in disputationem inciderint animo discerni, etiamsi dissolui ser
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam. unde abluatur accipiens. quando
latet dantis maculosa conscientia. Ruto enĩ
iam te non reꝑturum atq dicturum quod im¬
pleat in abluendo uicem conscientiȩ bonȩ fal¬
sa eius fama bona. Sufficit quod hoc ur̃os ñ
te dicere asseruisti. Illorum te pudeat non etiã
tui. Restat gͦ ut tunc ut d̃s̃. uel quisqͣm sc̃s
angłs abluat. Quod si dixeritis.illa horrenda
consequetur absurditas. qͣm in ila epistola
mea commemoratã non dico uidere noluisti.
quia prorsus non atugisti. s tanto attentius
acutiusq uidisti. quantomagis attingere
timuisti. Si enim hoc dicitis quod cum sc̃s
homo baptirat. scã etus conscientia diluit
accipientis conscientiã. cum uͦ conscientia
dantis latenter immunda ẽ. tunc d̃s angłs¬
ue abluit: cauete ne qͥ uob hȩc dicentib cre¬
dunt occultos malos optent inuenire aqͥb
baptirentur. ut multosanctius ab ipso deo
ut angło eius abluantur. Hanc absurdita¬

Expanded text:
conscientiam —, unde abluatur accipiens, quando conscientiam —, unde abluatur accipiens, quando latet dantis maculosa conscientia. puto enim iam non te repetiturum atque dicturum, quod impleat in abluendo uicem conscientiae bonae falsa eius fama bona; sufficit quod hoc uestros, non te, dicere adseruisti. illorum te pudeat, non etiam tui. restat ergo, ut tunc uel deus uel quisquam sanctus angelus abluat. quod si dixeritis. illa horrenda consequetur absurditas, quam in illa epistula mea commemoratam non dico uidere noluisti, quia prorsus non attigisti, sed tanto attentius acutiusque uidisti. quanto magis attingere timuisti. si enim hoc dicitis, quod, cum sanctus homo baptizat. sancta eius conscientia diluit accipientis conscientiam, cum uero conscientia dantis latenter inmunda est, tunc deus angelusue abluit, cauete, ne, qui uobis haec dicentibus credunt, occultos malos optent inuenire a quibus baptizentur, ut multo sanctius ab ipso deo uel angelo eius abluantur. hanc absurdita
Abbreviated transcription (Latin):
attenditur: Ipsa inquis attenditur cum fama
eius attendłtur. et si bona ẽ fama nichil int̾¬
est ad abluendum accipientem. etiam cum ẽ
mala conscientia. s abluit bona eius fama.
Dic rogo te cum mala conscientia ẽ uera ẽ bo¬
na fama eius an falsa: Proculdubio utiq fal¬
sa. Proinde cum bona non ẽ. et occulta ẽ dan¬
tis conscientia. quomodolibet eam tͥuideariᷤ
atcendere scdm hanc sententiã non abluit
accipientem. nͥ dantis aut fama falsa. aut pol¬
luta conscientia. Utrunq insanum ẽ. Si te ta¬
lia delectant tu elige quid sit insanius. Porro
quia ueritas non admittit ut accipientis con¬
scientiam uł falsa fama dantis abluat. ut pol¬
luta conscientia: restat ut abste etiam requi¬
ramus. qͦd et ibi quesiuimꝰ. qm̃ sicut dicit pe¬
tilianus uł quilibet alius consentientib uob
cum sc̃e dantis conscientia ẽ. idest cum bona
& munda conscientia ẽ. abluit accipientis

Expanded text:
attenditur? Ipsa, inquis, attenditur, cum fama attenditur? Ipsa, inquis, attenditur, cum fama ejus attenditur; et si bona est fama, nihil interest ad abluendum accipientem, etiam cum est mala conscientia, sed abluit bona ejus fama. Dic, rogo te, cum mala conscientia est, vera est bona fama ejus an falsa? procul dubio utique falsa. Proinde cum bona non est, et occulta est dantis conscientia, quomodolibet eam tibi videaris attendere, secundum hanc sententiam non abluit accipientem nisi dantis aut fama falsa aut polluta conscientia. utrumque insanum est; si te talia delectant, tu elige quid sit insanius. porro quia ueritas non admittit, ut accipientis conscientiam uel falsa fama dantis abluat uel polluta conscientia, restat, ut abs te etiam requiramus quod et ibi quaesiuimus — quoniam, sicut dicit Petilianus uel quilibet alius consentientibus uobis, cum sancte dantis conscientia est, id est cum bona et munda conscientia est, abluit accipientis
Abbreviated transcription (Latin):
a quo accipio damnata conscientia ẽ. Ecce
ipsa uerba tua posui. quib te dicere ostende¬
rem. quod meis uerbis breuiter aꝑteq com¬
plexus sum. quod adhoc attendatur abluen¬
tis conscientia. ut quȩ de illa fama sit cognoᷤ¬
catur. Non ergo ipsa attenditur homo bo¬
ne. non ipsa attenditur que uideri non pot̃.
s fama attenditur. quȩ etiam falsa ẽẽ potest:
quod ipse confiteris atq concedis. Nam ⁊
tu uidist maculosam conscientiam ñ uale¬
re ad abluendum. Non gͦ conscientia sc̃e
cdantis attenditur quȩ abluat accipientis.
s fama qua putatur sc̃e dare etiam qͥ sc̃e
non dat. & putatur abluere qui ñ abluit
Abluit gͦ accipientem mali hominis fama
bona. non ipsius dantis polluta conscientia.
Cur gͦ dict̾um ẽ conscĩa scẽ dantis attendit᷑
quȩ abluat accipientis. nͥ quia non abliut¬
accipientis. si non ẽ conscientia sc̃e dantiͤ
si maculosa et immunda est: Quid gͦ tũc

Expanded text:
a quo accipio damnata conscientia est. Ecce a quo accipio damnata conscientia est. Ecce ipsa uerba tua posui, quibus te dicere ostenderem quod meis uerbis breuiter aperteque conplexus sum, quod ad hoc adtendatur abluentis conscientia, ut quae de illa fama sit cognoscatur. non ergo ipsa adtenditur, homo bone, non ipsa adtenditur quae uideri non potest, sed fama adtenditur quae etiam falsa esse potest, quod ipse confiteris atque concedis; nam et tu uidisti maculosam conscientiam non ualere ad abluendum. non ergo conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, sed fama, qua putatur sancte dare etiam qui sancte non dat et putatur abluere qui non abluit. abluit ergo accipientem mali hominis fama bona, non ipsius dantis polluta conscientia. cur ergo dictum est: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, naccipientis, si non est conscientia sancte dantis? Si maculosa et immunda est, quid ergo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
entia scẽ dantis artenditur quȩ abluat acci¬
pientis. Ego dixi. Ed si ladeat dantis consez¬
entia et fortasse maculosa sit. quomͦ poderit
accipientis abluere conscientiam: Tu ut po¬
tius ur̃i dixerunt. Nam du uir talis qͣndo
ista dirisses. quam̃uis habeat conscientiam
maculosam: michi tamen qui ab eo baptiror.
quia latet et nescio. sufficit quod ab eo accipio.
cuius innocentem quia in eccłia est consci¬
entiam puto. Nam ideo inquis conscientiã
dantis attendo. non ut quod fieri non pot̃
de latentib iudicem. s ut si quid de eo in
publica conscientia ẽ non ignorem. ꝓpter
hoc enim ab omnipotente dõ dictum est
quȩ nota sunt uobis. quȩ occulta michi. Sẽ¬
per igitur attendo conscientiam dantis. et
quia ipsam non uideo. quid de ea inpubli¬
co notum ẽ quero. nec ad rem ꝑtinet si aliud
sit insecreta conscientia aliud inpublica fa¬
ma. Sufficit enim scisse quia nec dum eius

Expanded text:
entia sancte dantis adtenditur quae abluat accientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. ego dixi: quid si lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam tu uel potius uestri dixerunt — nam tu uir talis quando ista dixisses? —: quamuis habeat conscientiam maculosam, mihi tamen, qui ab eo baptizor, quia latet et nescio, sufficit quod ab eo accipio, cuius innocentem, quia in ecclesia est, conscientiam puto. nam ideo, inquis, conscientiam dantis attendo, non ut, quod fieri non potest, de latentibus iudicem, sed ut. si quid de eo in publica conscientia est, non ignorem. propter hoc enim ab omnipotente deo dictum est: quae nota sunt, uobis, quae occulta, mihi. semper igitur attendo conscientiam dantis, et quia ipsam non uideo, quid d.e ea in publico notum est quaero, nec ad rem pertinet, si aliud sit in secreta conscientia, aliud in publica fama. sufficit enim scisse, qui? necdum eius
Abbreviated transcription (Latin):
sa sit. quomͦ poterit accipientis abluere consc¬
entiam: Tu contra non quid ate homine a¬
cuco. s quid aur̃is dicatur du locutus es. qͦd
totum breuiter ita dici podest. Conscientiam
dantis attendi non scdm eius sinceritatẽ quȩ
in illa uideri non potest.s scdm famam quȩ
de illa seu uera seu falsa ẽ. quia iudelicet eiꝰ ẽ
hominis qui et si sceleratus occultus sit suffi¬
cit accipienti quod bonȩ sit estimationis. ñ¬
dum cognitus. nondum iudicatus. nondũ ab
ȩccłia separatus. Uide obsecro de in quod p̃cipi¬
cium compulerit homines angustia non in.¬
ueniendi qua exirent. Itane dantis maculosa
conscientia conscientiam potest accipientis
abluere. si habeat famam bonam. et tantum
ad abluendum poderit quantum bona. si bo¬
nam famam fallendo contrarerit: Attendis qͥd
dicatur. & ius iam pretereamus hunc locum.
At hoc quidem adhuc uersabo. ut diligentius
cogaris attendere. Petilianus dixit. Consci¬

Expanded text:
sa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscisa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam? tu contra non quid a te homine acuto, sed quid a uestris dicatur diu locutus es, quod totum breuiter ita dici potest: conscientiam dantis adtendi non secundum eius sinceritatem. quae in illa uideri non potest, sed secundum famam, quae de illa seu uera seu falsa est, quia uidelicet eius est hominis, qui etsi sceleratus occultus sit, sufficit accipienti quod bonae sit aestimationis, nondum cognitus, nondum iudicatus, nondum ab ecclesia separatus. uide, obsecro te, in quod praecipitium conpulerit homines angustia non inueniendi qua exirent. itane dantis maculosa conscientia conscientiam potest accipientis abluere, si habeat famam bonam, et tantum ad abluendum poterit quantum bona, si bonam famam fallendo contraxerit? adtendis, quid dicatur, et uis iam praetereamus hunc locum, an hoc idem adhuc uersabo, ut diligentius cogaris adtendere? Petilianus dixit: consci
Abbreviated transcription (Latin):
do ad catholicam redeunt. suos deceptores sibi
anteponi quando ad catholicam ueniunt. Isti
nanq excusabilius petunt quȩ sibi defuert̃.
illi humilius repetunt quod fuerunt. Istos ho¬
norabilius ubi nondum steterant aduocamꝰ.
illos suspec̾tus unde lapsi fuerant reuocamus.
Proinde iam ꝑuides ut opinor non frustra me¬
ina dixisse donatistarum. uł ut cum aliis dona¬
tianorum hereticorum sacrilegum errorem.
si et ab ȩccłia catholica dissentitis. et quȩ una
atꝑ eadem fatemini sacramenta rescinditis.
nec tamen sine uenia uel insanabiles estis
miscdiȩ dĩ. quia discordioso errore deposito
ad eatholicam ueritatem pacemq: conuersi.
mundari sanariq poderitis. non ut destruant᷑
inuobis ȩccłiȩ sacramenta quȩ aliena ꝑnicio¬
dum ostendas recte dixisse petilianum uel
quemlibet alium. conscientia sc̃e dantis atcñ¬
ditur quȩ abluat accipientis. Ubi ego diri. Ed
si lateat dantis conscientia. & fortasse maculo¬

Expanded text:
do ad catholicam redeunt, suos deceptores sibi do ad catholicam redeunt, suos deceptores sibi anteponi, quando ad catholicam ueniunt. isti namque excusabilius petunt quae sibi defuerunt, illi humilius repetunt quod fuerunt; istos honorabilius ubi nondum steterant aduocamus, illos suspectius unde lapsi fuerant reuocamus. Proinde iam peruides, ut opinor, non frustra me dixisse Donatistarum — uel ut tu mauis \'Donatianorum\' — haereticorum sacrilegum errorem. si et ab ecclesia catholica dissentitis et quae una atque eadem fatemini sacramenta rescinditis, nec tamen sine uenia uel insanabiles estis misericordiae dei, quia discordioso errore deposito ad catholicam ueritatem pacemque conuersi per mundari sanarique poteritis, non ut destruantur in uobis ecclesiae sacramenta, quae aliena perniciodum ostendas recte dixisse Petilianum uel quemlibet alium: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. ubi ego dixi: quid si lateat dantis conscientia et fortasse maculo
Abbreviated transcription (Latin):
uinculum releuat unitatis. Unde fieri potest
ut quos seductos rebaptuauerunt. ipsi ꝓcis pe¬
nidentib dnm deprecentur. si prius isti conci¬
liati. quam illi reconciliati eccłic fuerint. sicut
fieri potest ut etiam cultores ydolorum si qͦs
forte. xp̃ianos ad ydola seductos apostatas fece¬
rint. si priores seductores facti fuerint xp̃iam.
et magnum aliquod meritum in ȩccłia conse¬
cuti. ꝑ ipsos illi quos deceꝑant redeant. ꝑ ipso ᷤ
commendentur. & reconcilientur dño. ꝑ quos
dimiserant dnm̃. Quod enim ualec ad mun¬
danda sacrilegia gentilium recte ꝑceptum sa¬
cramentum baptismatis. hoc ualet ad mun¬
danda saculegia scismaticoꝵ & hereticoꝵ uera¬
citer appiehensa caritas unitatis. Quã obrem
sicut seductores fidelium xp̃ianorum uenien¬
tes ad.xp̃m seductis redeuntib p̃ponuntur.
unde isti et ep̃i fieri possunt illi non possuent.
ita mirari non debent decepti abhereticis qͣn¬

Expanded text:
uinculum releuat unitatis. unde fieri potest. uinculum releuat unitatis. unde fieri potest. ut, qui seductos rebaptizauerunt. ipsi pro eis paenitentibus dominum deprecentur. si prius isti conciliati quam illi reconciliati ecclesiae fuerint; sicut fieri potest, ut etiam cultores idolorum, si quos forte christianos ad idola seductos apostatas fecerint. si priores seductores facti fuerint christiani et magnum aliquod meritum in ecclesia consecuti, per ipsos illi quos deceperant redeant. per ipsos commendentur et reconcilientur domino, per quos dimiserant dominum. quod enim ualet ad mundanda sacrilegia gentilium recte perceptum sacramentum baptismatis, hoc ualet ad mundanda sacrilegia schismaticorum et haereticorum ueraciter adprehensa caritas unitatis. quamobrem sicut seductores fidelium christianorum uenientes ad Christum seductis redeuntibus praeponuntur. unde isti et episcopi fieri possunt. illi non possunt, ita mii-ari non debent decepti ab haereticis. quan
Abbreviated transcription (Latin):
to sp̃s sc̃i fonte mundatur. a quo apud uos etiã
quisquis ceteris morib laudabilis fuent. solo
scismatis uł heresis cumine separatur. Cum gͦ
ueniunt ad nos ur̃i. desistentes eẽ ur̃i. incipien¬
des ẽẽ nr̃i. accipiunt quod non habebant: ut
salubriter habere incipiant. quod tanto ꝑnicio¬
suis quanto indignius habebant. Accipiunt .ni.
primitus ipsam ȩccłiam. et in ea pacem. um¬
tatem caritatem. ꝑfontem eius ꝓprium adq in¬
uisibilem sp̃m scm. sine quib utiq nullo dub¬
tante interissent. quicqͥd aliud apud uos qͦd de
eccłia foras trahi potuit habuissent accipiunt.
Faciliore autem uenia quod nondum habuert̃
accipiunt. quam si habuissent tamen et deseru¬
issent. Et hoc disceritur apud nos: ut aliter
recipiantur qui eatholicam reliquerunt. alit̃
qui ad illam primitus ueniunt. Illos enim
amplius grauat crimen desertionis. Hos aut̃
non a se diruptum. s cognitum & retentum

Expanded text:
to spiritus sancti fonte inundatur, a quo apud uos etiam, to spiritus sancti fonte inundatur, a quo apud uos etiam, quisquis ceteris moribus laudabilis fuerit, solo schismatis uel haeresis crimine separatur. Cum ergo ueniunt ad nos uestri desistentes esse uestri, incipientes esse nostri, accipiunt quod non habebant. ut salubriter habere incipiant, quod tanto perniciosius quanto indignius habebant. accipiunt enim primitus ipsam ecclesiam et in ea pacem unitatem caritatem per fontem eius proprium atque inuisibilem spiritum sanctum. sine quibus utique nullo dubitante interissent, quidquid aliud apud uos, quod de ecclesia foras trahi potuit, habuissent, faciliore autem uenia quod nondum habuerunt accipiunt, quam si habuissent iam et desenris sent. et hoc discernitur apud nos. ut aliter recipiantur qui catholicam reliquerunt, aliter qui ad illam primitus ueniunt. illos enim amplius grauat crimen desertionis, hos autem non a se disruptum, sed cognitum et retentum
Abbreviated transcription (Latin):
tot ep̃i auan de quib idem ipse testatur. fun¬
dos insydiosis fraudib rapientes. usuris mul¬
tiplicantib fenus augentes. Isti quippe bap¬
tirati & baptirantes uisibili baptismo reꝑiũ¬
tur.ad illum tamen fontem ꝓprtum cui ne¬
mo communicat alienus. ad illum fontem si¬
gnatum. hoc ẽ ad sp̃s scĩ donum. quo caritas
dĩ diffunditur in cordib nr̃is. nullus istorum
nͥ mutatus accedit. ita omnino mundandꝰ.
ut non sit alienꝰ. s sit cȩlestis particeps pacis.
scẽ socius unitatis. plenus indiuiduȩ caritatiᷤ.
cuuis angłice cuutatis. Adhanc itaq ciuitatr̃
qͥsqͥs heresis uł scismatis deposito errore.
correctis morib piamente conuertitur: si iam
sacramenta gestabat quȩ foras etiam ad indignõ
ꝓfluere potuerunt. hȩc honorantur in eo. quia
& in alienis non uidentur aliena: s iam ulo ꝑ¬
prio cui nemo communicat alienus. illo signa¬

Expanded text:
tot episcopi auari, de quibus idem ipse testatur: funtot episcopi auari, de quibus idem ipse testatur: fundos insidiosis fraudibus rapientes, usuris multiplicantibus faenus augentes. isti quippe baptizati et baptizantes uisibili baptismo repperiuntur: ad illum tamen fontem proprium. cui nemo communicat alienus, ad illum fontem signatum, hoc est ad spiritus sancti donum, quo caritas dei diffunditur in cordibus nostris, nullus istorum nisi mutatus accedit, ita omnino mutandus, ut non sit alienus. sed sit caelestis particeps pacis, sanctae socius unitatis, plenus indiuiduae caritatis. ciuis angelicae ciuitatis. ad hanc itaque ciuitatem quisquis haeresis uel schismatis deposito errore correctis moribus pia mente conuertitur, si iam sacramenta gestabat, quae foras etiam ad indignos profluere potuerunt, haec honorantur io eo, quia et in alienis non uidentur aliena, sed iam illo proprio, cui nemo communicat alienus, illo signa