comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lemosine ftudert Nlc quidẽ dantesegentib. nc aut̃ s exigentes qir
nob debent sed ⁊ concedentes eis colligere quascũq relidͥas o nic¬

Expanded text:
eleemosynae studere, nunc quidem dantes egentibus, nunc autem non exigentes quae eleemosynae studere, nunc quidem dantes egentibus, nunc autem non exigentes quae nobis debent, sed et concedentes eis colligere quascunque reliquias omni
Abbreviated transcription (Latin):
optratis. illic ad retributionẽ ꝓueniunt. Quigꝰ sichic iuut tã quã illie
oueda pͥscnio operatur᷑ sit. ⁊ypterea comedere ttia die sacrificum
pacificoꝵ siue salutare dt̃. opꝰ ittrectat᷑ logis latore ꝓ hibitũ urtite
in ꝑfecta relinquens ueliti illic opetaturus sit. & hui sacrifi cus̃ rectis¬
sime acceptũ non ẽ: nec uita correcta c̃. Sed qͥtalẽ sibi int psi operat
uir tutẽ. iniqͥtatẽ suã portabit. Frius qdom in ꝑstcte optrans de¬
inde ut in gerens caluniã diune legi ⁊ dogmatis seminans impiom
atq alienũ huiꝰ anima peribit depopulo suo In populo aut̃ qui sal¬
uet᷑ n or dinabit᷑ qe reliquit in ꝑfecta uita quȩ eũ saluare pont¬
rti si ea consumasset. Cu messueris segetes t̾rȩ tuȩ n condebis
usq adsolũ suꝑ faciemt̾rȩ. nec remanentes spicas colliges. neq in
uinta tua racemos. ⁊ grana decidentia congregabis. sed pꝰ auprribus
ut nos inuicẽ diligamꝰ. amatoresq pauperũ nos eẽ desiderat. sc̃ eq

Expanded text:
operati sunt illic ad retributionem veniunt. Qui ergo sic hic vivit, tanquam illic quaedam praesentium operaturus sit, et propterea comedere tertia die sacrificium pacificorum, sive salutare dicitur, opus attrectat a legislatore prohibitum, virtutem imperfectam relinquens, velut illuc operaturus sit, et hujus sacrificium rectissime acceptum non est, nec vita correcta est, sed qui talem sibimetipsi operatur virtutem, iniquitatem suam portabit, prius quidem imperfecte operans, deinde ut ingerens calumniam divinae legi, et dogma disseminans impium atque alienum. Hujus anima peribit de populo suo; in populo autem qui salvetur non ordinabitur, quia reliquit imperfectam vitam, quae eum salvare poterat si eam consum super faciem terrae, nec remanentes spicas colliqes; neque in vinea tua racemos et grana decidentia congregabis, sed pauperibus ut nos invicem diligamus, amatoresque pauperum nos esse desiderat, semperque
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniȩ uł ꝑuĩ rapte designat᷑. qr scriptura teste auaritia ẽ ido¬
lor seruit᷑. atq radix omniũ maloꝵ ẽ cupiditas. Redd et inquit
om̃ia que ꝑ fraudẽ uoluit obtinere in tegra : ⁊ quintã insuꝑ partẽ
domino cui danũ intulerat: Qm̃ enĩto qui p̾iudiciũ passus ẽ inra ESic̃¬

Expanded text:
pecuniae vel per vim raptae designatur, quia Scriptura teste: Avaritia est idopecuniae vel per vim raptae designatur, quia Scriptura teste: Avaritia est idolorum servitus . Atque radix omnium malorum est cupiditas . Reddet, inquit, omnia quae per fraudem voluit obtinere integra, et quintam insuper partem domino cui damnum intulerat
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit ꝑditionẽ. Lex litterȩ hoc uidet᷑ mandare: ut siqͥs inuenit
qđ alius ꝑdidit et reqͥsitũ fuerit. reddat nec peiur& ꝓeo. Est & haec m¬
utilis audientib xdificatio: siue scđm allegoriã rẽ ꝑditã seu ꝑdi¬
tionẽ ut in lxx habet᷑ ñ in congrue possumꝰ intellegere testimonia
q̃ praue interp̃tata abher&icis inuenimꝰ. Multũ enĩ heretici ꝑ¬
quirꝰ inscripturis diuinis. ut inuenant ꝑditionẽ. unde astruant
suũ ereort̃. Sedsi forte aliqͥs hoꝵ audiens ineccła di uerba catholi¬
ee tractare. resipiscitt untellegat qͥa qđ inuenerat ꝑditio ẽ. reddit
qđ inuenit. hoc ẽ ñ sibi uindicet errorẽ alienũ s auctori suo illum
dimittat. Abstineamꝰ gͦ nos totis uirib. afallatia. qñds ꝑfalla¬
tiã iniuriat᷑ qͥueritas ẽ. Cauram ⁊ auaritiã. q̃ in fraude ⁊ elatȩ

Expanded text:
invenit perditionem. Lex litterae hoc videtur mandare ut si quis invenit invenit perditionem. Lex litterae hoc videtur mandare ut si quis invenit quod alius perdidit, et requisitum fuerit, reddat, nec perjuret pro eo; est et haec utilis audientibus aedificatio. Item secundum allegoriam: rem perditam, seu perditionem, ut in LXX habetur, non incongrue possumus intelligere testimonia, quae prave interpretata ab haereticis invenimus: multum enim haeretici perquirunt in Scripturis divinis ut inveniant perditionem, unde astruant suum errorem: sed si forte aliquis horum audiens in Ecclesia Dei verba catholice tractari, resipiscat et intelligat quia quod invenerat, perditio est, reddit quod invenit, hoc est, non sibi vindicet errorem alienum, sed auctori suo illum dimittat. Abstineamus ergo nos totis viribus a fallacia, quonia veritas est. Caveamus et avaritiam, quae in fraude zelatae
Abbreviated transcription (Latin):
Siuiꝰ ad malas artes sollers & ꝑspicax uertat᷑ ingeniũ & rebidĩ
abutam᷑ inhis quȩ ñuult ds̃. hoc ÷ ab iurare depositũ. et beneficia
neq ad ulteri neq molles neq masculoꝵ concubitores neq fures
neq rapaces. regn di possidebunt. Est tam̃ aliꝗd & scđm spĩta¬
lẽ intellegentiã culpabilit̾ rapere: sic̃ illi laudabilit rapiunt
regna cȩloꝵ. Ut uerbi causa dicã si homo ñ du purgatꝰ auicus ñ¬
dũ segregatꝰ aꝓfanis & sordidis actib. uelit se cȩtui scoꝵ latent᷑
ingerere. et sermonẽ quo ꝑfecta et mystica tractant᷑ audire: hiuꝰ¬
se eni o port& p̃cepti saluatoris qđ dr̃: qr nemo mittit uinũ
nouũ in utres ueteres. alio quin & utres rũpent᷑ a uoꝵ peribit:
Ostndens. qđ animꝑ ñdũ renouatȩ sed inuetustate malitiȩ ꝑduran
cõmati: Addit deinceps legis lator. Aut siꝗd nocutt pxcimo. ułsi

Expanded text:
si vero ad malas artes, solers et perspicax vertatur ingenium, et rebus Dei si vero ad malas artes, solers et perspicax vertatur ingenium, et rebus Dei abutamur in his quae non vult Deus, hoc est abjurare depositum, et beneficia neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Est tamen aliquid et secundum spiritalem intelligentiam culpabiliter rapere, sicut illi laudabiliter rapiunt regna coelorum, ut verbi causa dicamus, si homo nondum purgatus a vitiis, nondum segregatus a profanis et sordidis actibus, velit se coetui sanctorum latenter ingerere, et sermonem quo perfecta et mystica tractantur audire, hujusse enim oportet praecepti Salvatoris, quod dicit: Quia nemo mittit vinum novum in utres veteres; alioquin utres rumpentur, et vinum peribit ; ostendens quod animae nondum renovatae, sed in vetustate malitiae perduracommitti. Addit deinceps legislator: Aut si quid nocuit proximo, vel si
Abbreviated transcription (Latin):
imago di inte ẽ ⁊⁊ integrũ depositũ seruas Si ꝑfect̾ essic̃ et pater
tuũ incęlis ꝑfectꝰ ẽ: imaginis dĩ inte depositũ manet similit̃ & ce¬
imaginis saluũ ẽ. Siuͦ econtrario agas ⁊ ꝓmisericorde crudelis.
ppio impuis ꝓbenigno uiolent᷑ ꝓquieto turbulentꝰ. ꝓlibera li
raptor existas: ab iecta imaginedi diaboli inte imaginẽ suscepisti.
et boni de positũ cõm̃datũ tibiduunitꝰ ab negasti. Aut ñ hocerat
qđ submi sterio apłs electo discipulo mandabat ti motheo dics
Otimotheȩ bon depositũ custodi: Ego etia illud addo qđ et xpͥm
cata sollicitant: iuremꝰ nos ñsuscepisse depositũ. Id̾ utiq si habra¬
mꝰ in nob peccata: consentire ñ possumꝰ sed & ipse sens rationa¬
bilis qͥmine ẽ cõm̃dat̾ mihi ẽ ut eo utar adintellegentia diuinꝙ
ingeniũ. memoria. uidiciũ. ratio. ⁊ om̃s qͥ in trames motꝰ. cõmen¬
dati mͥ uident᷑ adõ. ut eis utar in his quae p̃cepit lex diuina

Expanded text:
in te est, et integrum depositum servas, si perfectus es sicut et Pater tuus coelestis perfectus est, imaginis Dei in te depositum manet. Similiter et caeimaginis salvum est. Si vero e contrario agas, et pro misericorde crudelis, pro pio impius, pro benigno violentus, pro quieto turbulentus, pro liberali raptor existas, abjecta imagine Dei, diaboli in te imaginem suscepisti, et bonum depositum, commendatum tibi divinitus, abnegasti. Aut non hoc erat quod sub mysterio Apostolus electo discipulo mandabat Timotheo dicens: O Timothee, bonum depositum custodi ? Ego etiam illud addo quod et Chrcata sollicitant, juremus nos non suscepisse depositum, quod utique si habeamus in nobis peccata, consentire non possumus: sed et ipse sensus rationabilis qui in me est, commendatus mihi est ut eo utar ad intelligentiam divinorum. Ingenium item, memoria, judicium, ratio, et omnes qui intra me sunt motus, commendati mihi videntur a Deo, ut eis utar in his quae praecepit lex divina;
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ut peccati in se cõmissi ipse fiat ereptio. De in de quintã id ÷ unu
p̃dictoꝵ sensuũ ꝑ qđ peccatũ cõmissũ ẽ offeramꝰ sacerdoti xp̃o
uidelicet. ut neqͥ quã ultra adactionẽ prauã ullũ sensũ occupemꝰ.¬
s. consecrtmꝰ illũ dõ sic enĩ ꝓpeccato nr̃o de p̃cabit᷑. Quomꝰ autẽ
peccatiaries ꝑsacerdotẽ offerat᷑. in alia parte libri conscriptũ ÷¬
iiI ubi sacrificiũ ꝓpeccato ȩqͣle eẽ sacrificio qđ pdelicto fit p̃dicauit
Hoc aut nc̃ adiciendũ ẽ ex delictũ legis lator duobi modis uti
scu ponere solens i delictũ appellare. Nunc qͥdem petcatũ qd
adscientia ꝑuenit ⁊ineqͣquã iã ignotũ ẽ peccati. nc̃ aut qd in
dõ ipso cõmussũ ÷ ueluti uire iurando aut etiã in sc̃is ñsine
cuisi hoc appellat delictũ. sed ut tu cognoscas similit̾ in dm̃ exeten¬

Expanded text:
est, Christum rogemus ut peccati in se commissi ipse fiat ereptio; deinde quintam, id est, unum est, Christum rogemus ut peccati in se commissi ipse fiat ereptio; deinde quintam, id est, unum praedictorum sensuum, per quod peccatum commissum est, offeramus sacerdoti, Christo videlicet, ut neqsed consecremus illum Deo, sic enim pro peccato nostro deprecabitur. Quomodo autem peccati aries per sacerdotem offeratur, in alia parte libri conscriptum est, ubi sacrificium pro peccato aequale esse sacrificio quod pro delicto fit praedicavit. Hoc autem nunc adjiciendum est quod delictum legislator duobus modis uti seu ponere solens, et delictum appellare, nunc quidem peccatum quod ad scientiam pervenit, et nequaquam jam ignotum est peccati; nunc autem quod in Deo ipso commissum est, veluti jurejurando, aut etiam in sanctis, non sine causa hoc appellat delictum; sed ut tu cognoscas similiter in Deum exten
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ginta sicloꝵ. Ostendit quippe hic numerꝰ scĩ sp̃s aduentũ. exeo qd
gypto ȩxier cũ iuginti annoꝵ essent. peccati popłi poenã ñ sus¬
ceperunt. Mundus quippe abomĩ peccato ẽ spĩtalis homo Nonsolũ
aut̃ ariete offerri. s et quintã partẽ ad dere p̾cepit siqͥs for¬
te scõ uase uł cibo aut unguento tali ab usus ÷: hoc appellauit
cõmissũ peccatũ inscã. hicgͦ ipsũ reddet ⁊ insuꝑ quintã: id÷ quintã
eiꝰ partẽ trad& sacerdoti Hoc aut̾ significat. ut qm̃ quinq sensꝰ habemꝰ
si ꝑunũ sensũ peccaurrimnꝰ ueluti sioculũ ad adulterui intẽpore &
locoscõ occupauerimꝰ. aut lingua in detrahendo. uł aures ad ma¬
lã locutionr̃. aut odoratũ ad ꝑceptionẽ odoram̃toꝵ meretricqe
aut manũ ad tactũ pfanũ :u iniustũ. Frimũ qͥdem ab illo peccatoom̃no

Expanded text:
quaginta siclorum, ostendit quippe hic numerus sancti Spiritus adventum, ex eo quod quaginta siclorum, ostendit quippe hic numerus sancti Spiritus adventum, ex eo quod egypto exierunt cum viginti annorum essent, peccati populi poenam non susceperunt; mundus quippe ab omni peccato est spiritalis homo. Non solum autem arietem offerri, sed et quintam partem addere praecepit: si quis forte sancto vasi vel cibo aut ucommissum peccatum in sancta. Hic ergo ipsum reddet, et insuper quinta, id est, quintam ejus partem tradidit sacerdoti. Hoc autem significat ut quoniam quinque sensus habemus, si per unum sensum peccaverimus, veluti, si oculum ad adulterium in tempore et loco sancto occupaverimus, aut lingua in detrahendo, vel aures ad malam locutionem, aut odoratum ad praeceptionem odoramentorum meretricorum: aut manum ad tactum profanum et injustum; primum quidem ab illo peccato omnin
Abbreviated transcription (Latin):
to abstinere. inaxime tam̃ abco qđ contra scã cõmitait᷑: quia dĩ pillã
inuriat᷑. Quantũ aut hoc & quã terribilist psens qualrgis lator ex¬
posuit. demonstrt oblatio Cernis quippe qr du tor pcepissa iacri¬
ficia clebrari nusquã de arixtis sa crificio in principio librihiũ dñi
ad moysen lo quentis. nisi tantũ in hoc loco m̃tionẽ fecit. uolens neces¬
sitatẽ iutilitatẽ sacrifici hiuiꝰ ostendtre. Cer nisetia qr ñ hyrtim
neq capra ait ouẽ aut par colubarũ. ẜarietẽ p̃cepit offerri: ex ob¬
latione doces qͣle si hoc peccito In figura etia saluatoris nriaries
ae cipit᷑ Nsolũ ait inmaculatũ cũ cẽp̾̃cept sto &qͥ ptisit nue emi¬
posst diob siclis. ł scđm hex argenti quinqͥginta sicdis sicloscuari.
Nemo quppesibi conqrere dñĩsacrificiũ nisi ꝑspñis em̃ potest. Sitni¬
ciꝰ ad sequi potest sine operatione sps. Vnde ñ simplicit̃ dictũ ÷ quin¬

Expanded text:
a committitur, quia Deus per illum injuriatur. Quantum autem hoc et quam terribile sit, praesens, quam legislator exposuit, demonstrat oblatio. Cernis quippe quia dum tot praecepisset sacrificia celebrari, nusquam de arietis sacrificio in principio libri hujus, Domini ad Moysen loquentis, nisi tantum in hoc loco mentionem fecit, volens necessitatem et utilitatem sacrificii hujus ostendere. Cernis etiam quod non hircum, neque capram, aut ovem, aut par columbarum, sed arietem praecepit offerri, ex oblatione docens, quale sit hoc peccatum: in figura enim Salvatoris aries accipitur. Non solum autem immaculatupossit duobus siclis, vel secundum LXX, argenti quinquaginta siclis, siclo sancto. Nemo quippe sibi conquirere Domini sacrificium, nisi per Spiritum sancejus assequi qui potest sine operatione Spiritus. Unde non simpliciter dictum est, quin
Abbreviated transcription (Latin):
unu suꝑ ad dimꝰ. ut adinũ dm̃ haccuncta referam. Suidũ dearie¬
tis sacrificio a gendusit: supra ex positum es¬

Expanded text:
unum superaddimus, ut ad unum Deum haec cuncta referamus. Quid vero de arietis sacrificio agendum sit, supra expositum es
Abbreviated transcription (Latin):
tã idolatres aꝑtissime significat quã in alio male uiuentes.
id ÷ indolis ⁊ inrapinis seuin aliis cupiditatib. His omnib
si qͥs tactu cõmuni cauerit ⁊ oblit̾ fuerit ł sic̃ lxx dicunt
latuerit illũ. ꝗm̃ obliuo anime et obscuritas in tis siuraccio
tib conibentiã p̃bet uł in eo qđ placent talia modis omnibus
polluit᷑. Sed et sitetigerit quippiã de ĩmunditia hominis uixta
omnẽ impuritatẽ qͥ pollui sol& deomĩ ĩ munditia. et quã cũq tan¬

Expanded text:
tam idololatras apertissime significat quam in alio malo viventes, id est, in dolis et in rapinis, seu in aliis cupiditatibus; his omnibus si quis tactu communicaverit, et oblitus fuerit, vel, sicut LXX dicunt, latuerit illum, quoniam oblivio animae, et obscuritas mentis, sive actio tibus conniventiam praebet, vel in eo quod placent talia, modis omnibus polluitur, sed et si tetigerit quippiam de immunditia hominis, juxta omnem impuritatem qua pollui solet de omni immunditia e
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli conterit᷑. Retorqbitq caput eiꝰ ad pennulas. uult nos ñ
seruire neq cõpati corpori. s abrũpi ł retorq̃ri. ut n ex eqͦ re¬
pugnet legi m̃tis lex peccati q̃ consuetudine peccandi in mẽbris
habitat corporis. neq captiuũ ducat hominẽ. sic̃ paulus act.
Quia aut ñ debemꝰ ex toto corpꝰ auersari neccreaturã illud dia¬
boli estimarẽ sic̃ qda putant.s subdere illud iñti: ꝓpterrañ p̃¬
cepit caput a collo separari. Unius quippe eiusdeq s utraq crta

Expanded text:
diaboli conteritur, retorquebitque caput ejus ad pinnulas; vult nos non diaboli conteritur, retorquebitque caput ejus ad pinnulas; vult nos non servire neque compati corpori, sed abrumpi vel retorqueri, ut non ex aequo repugnet legi mentis lex peccati, quae consuetudine peccandi in membris habitat corporis, neque captivum ducat hominem, sicut Paulus ait . Quia autem non debemus ex toto corpus aversari, nec creaturam illud diaboli aestimare, sicut quidam putant, sed subdere illud menti, propterea non praecepit caput a collo separari, unius quippe ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
cato id÷ ad emundationẽ petcati. alitrũ uꝰ in holocaustũ. qͥͣsi incru¬
cifigente semet ipsũ conuersationẽ uł uita & plenisi me do traden¬
te immolat᷑. Offer& aut haet sacerdoti: xp̃o utiq Tc̃ enĩ ac¬
ceptabile ẽ utrũq q̃ñdo scđm intenti onẽ chĩcã atq eo mediant
offerunt᷑. Iuiprimũ offerens ꝓpeccato. Ideo primũ ꝓ peccito offe¬
r&. qr nemo potest holocaustũ fieri nisi prius fuerit apetcato liber
effectꝰ Sed quis huiꝰ modis ẽ libtatis: Retor quebitq sacerdos
caput eiꝰ ad pennulas ita ut colloherrat: et ñ penitꝰ ab rupatur
ser collũ qđ hex spondulũ interptatis. totu corpꝰ intellegit᷑ qr col¬
li firmitas santtas i substantia totius corporis ẽ. Qiuia g solet caiput
poñte accipi in diuina scriptura: peo qđ mens principatu tenet in
homine. Unde & đd dño dicebat Tucontribulasti capita draconũ
suꝑ aqͣs. m̃tẽ uidelic& dũ aqͥ baptismatis: emissionẽ p̃bente mens

Expanded text:
cato, id est, ad emundationem peccati. Alterum vero in holocaustum, quasi in crucifigentem semetipsum, conversationem vel vitam, et plenissime Deo tradente immolatur. Offeret autem haec sacerdoti, Christo utique; tunc enim acceptabile est utrumque quando secundum intentionem Dominicam, atque eo mediante offeruntur; qui primum offerens pro peccato, ideo primum pro peccato offeret, quia nemo potest holocaustum fieri, nisi prius fuerit a peccato liber effectus. Sed quis hujus modus est libertatis? Retorquebitque sacerdos caput ejus ad pinnulas ita ut collo haereat et non penitus abrumpatur. Per collum quod LXX spondulum interpretati sunt, totum corpus intelligitur, quia colli firmitas, sanitas et substantia totius corporis est. Quia ergo solet caput pro mente accipi in divina Scriptura pro eo quod mens principatum tenet in homine, unde et David Domino dicebat: Tu contribulasti capita draconum super aquas , mentem videlicet, dum aqua baptismatis remissionem praebente, mens
Abbreviated transcription (Latin):
uacebit delicto. Nrq hc sacrificiũ psto genere peccati qd offe.
at̾ cõmemoraut. s adhucadiecit &ait. Anima q̃iuriuerit
et ꝓtulerit labis suis ut ł male ꝗd faceret ł bene. & idipsũ iuram̃¬
to cisermone firmauerit. obltaq postea intellexerti delico

Expanded text:
jacebjacebatur commemoravit, sed adhuc adjecit et ait: Anima quae juraverit et protulerit labiis suis, ut vel male quid faceret vel bene, et idipsum juramento et sermone fi
Abbreviated transcription (Latin):
gruu peccato reuocare. Sedsim iudierit ⁊ corã nob̾dere qua nob
salsu iurauerit utrũ ꝓdendus sit siꝓdit̾ etiã inpericulũ mortis in¬
curtat: difficillima quȩstio ẽ. Sedqr ñ ex pressit ciu hoc indicandũ
ca&ẽ: utrũ illi cui adiurat᷑ ansacerdoti uł ciupia quiñ solũ eũ ꝑseqͥ
ñ potest in rogindo suppliciũ s etiã orarȩ ꝓillo potest. Uiditur
mͥ qđ se homo saluat etiã apeecati uinculo si indicet talib qͥ magis
placandũ. si & ipse confessionis adhibeat medicina Pofthoc aut̃
peccati genꝰ qđ depiurio Alicui nindicato cõmemorauit: nullũ ieo
sacrificiũ offerri. sed deinde subunx̃. Anima quȩ tetigerit ali
libet aliqd reptile ⁊ oblita fuerit im munditiȩ suę. rra est
& deluiquit. Etsi tetiȩerit quippiã deimmunditia hominis uixta
omnẽ impuritate qͥ pollus solet oblitaq cognouerit postra: sub¬

Expanded text:
graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodendus sit, si proditus etiam in periculum mortis incurrat, difficillima quaestio est. sed quia non hic expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel cuipiam qui non solum eum persequi non potest inrogando supplicium sed etiam orare pro illo potest, uidetur mihi quod se homo soluat etiam a peccati uinculo, si indicet talibus, qui magplacandum, si et ipse confessionis adhibeat medicinam. Post hoc autem peccati genus, quod de periurio alicuius non indicato commemorauit, nullum pro eo sacrificium iussit offerri; sed deinde subiunxit: anima quaecumque tetigerit omnem immundi, et oblita fuerit immunditiae suae, rea est, et deliquit: et si tetigerit quidquam de immunditia hominis juxta omnem impuritatem qua pollui solet, oblitaque cognoverit postea, sub
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ et̃ sicut serpentẽ quẽ ad modũ dñsait. liuuͦꝰ non ÷ talis id ÷ quiñ
habundat scientia. & ꝓpterea in populo degit : hnc quã uissit sim¬
plex si contingĩt ut peccet nec ipso peccato gnoscet᷑. nisi poblatio¬
nẽ poenitentiȩ peccatũ diluerit. Cũ gͦ haȩc ita se habrant none¬
gent cetera expositione. Cũ enĩ sacrificiũ ꝓpeccato sit si mul hic de
capta & our pcepit Unde necesse ñe cũ tendamꝰ ad scquentia dio
in p̃sentib immorari. Si pecciuerit anima & audierit uocẽ uiran
nẽ qͦ audiente iurat aliqͥs falsũ. & seit cũ falsũ iurare et tacet.
lc̃ aiti scit. siei rei deqͣ uirat᷑ testis fuerit aut uidit aut conscius
fuit. Id: ali quomodo cognouit aut oculis suis conspex. aut ip¬
seqͥ iurat illi indicauit. Ita enĩ potuit eẽ conscius. Sedint tunorẽ
huiꝰ peccati et timorẽ ꝓditionis hominu: n inrua extrtit pleruq tẽp̃¬
tatio. Eossumꝰ enĩ paratũ ad piuriũ ad monendo uł ꝓhibendo. aton

Expanded text:
tem esse sicut serpentem, quemadmodum Dominus ait; qui vero non est talis, id est, qui non abundat scientia, et propterea in populo deget, hic quamvis sit simplex, si contingat ut peccet, nec ipso peccato ignoscetur nisi per oblationem poenitentiae peccatum diluerit. Cum ergo haec ita se habeant, non egent caetera expositione. Cum enim sacrificium pro peccato sit, simul hic de capra et ove praecepit, unde necesse non est, cum tendamus ad sequentia, diu in praesentibus immorari. CAPUTnem, quo audiente jurat aliquis falsum, et scit eum falsum jurare et tacet. Tunc autem scit, si ei rei de qua juratur testis fuerfuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam
Abbreviated transcription (Latin):
sis nesciendo dilatare: Quis nãq capitnrm̃ ẽ nisi redeptor generis
humani deqͦscriptũ ẽ. ipsũ dedit caput supͣ omnẽ eccłam quȩ est
corpꝰipsius : quẽcũ uidei ꝑseq̃rent᷑. nom̃ ei delere det̾ra conatist̃¬
Cũq eũ crucifixũ et sepultũ uiderent : rũs e abamore omniõ diui¬
sisse credider̃. Sed caput turturis et in cisũ ẽ. ettam a suo corpore
dĩ tẽpꝰ immo aliqnͣ do ⁊ difficile: id ÷ qͣndo abusi sumꝰ ipsapeni¬
tentia uirtutẽq eiꝰ quodã mͦ aboleiumꝰ. Qd eueni si qͥs forte pec¬
cans ⁊ penitere se simulans adhoc rurs redeat: qđ & parus repre¬
hendensait. Cuenit etres ueri ꝓuerbii. Canis reuers ad sui uo¬
miti: ⁊sus lota inuoliitabro ceni sed & paulus. neqͥs ait formca

Expanded text:
sunt nesciendo dilatare. Quis namque caput nostrum est, nisi Redemptor generis sunt nesciendo dilatare. Quis namque caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? de quo scriptum est: Ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam , quae est corpus ipsius, quem cum Judaei persequerentCumque eum crucifixum et sepultum viderent, eum se ab amore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et incisum est, et tamen a suo corpore dum tempus, imo aliquando et difficile, id est, quando abusi sumus ipsa poenitentia, virtutemque ejus quodammodo abolevimus, quod evenit si quis forte peccans, et poenitere se simulans, ad hoc rursus redeat, quod et Petrus reprehendens ait: Evenit eis res veri proverbii: Canis reversus ad suum vomitum; et sus lota in volutabro coeni . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
g turture ꝓpeccato offerimꝰ: cũ ꝑculpa gemitõdamꝰ: Dcalitouͦ
holo caustũ facimꝰ. cũ ꝓeo qđbona negleximꝰ. nos mei ipsos fundius
succendentes: igni doloris ardemꝰ. Necsilentio ẽ p̃tereundũ in hac
oblatione turturis ł colubȩ qu& ꝓpeccato iubet offerri: atq ut pꝰ
mortẽ hostiȩ couputt inhereat: qr mediatoris nr̃i ꝑsona allegorice
in ea potest intellegi. Redẽptoris enĩ nr̃i mors. ad coniunctionẽ
sui corporis id ÷ eccłȩ ualuit. n adseparationẽ Mediato: et enĩdi &
homin id e caput omnuĩ nr̃m. ⁊ uere mundationis hostia. unde
ꝓ nob mortẽ ꝑtulit. inde nobuerul inhesit. Postsectione gͦ caput
mortẽ: utabeo absciderent fideliuĩ deuotionẽ. Sed inde fides cre¬
uit: unde hanc se extinguere in fidelui crẽdelitas credidit Cũq
se estimant eiꝰ miracula ꝑsequendo abscidere: hanc nimirũ copul

Expanded text:
ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes igne doloris ardemus. Nec silentio est praetereundum, in hac oblatione turturis vel columbae quae pro peccato jubetur offerri, atque ut post mortem hostiae corpori caput inhaereat, quia Mediatoris nostri persona allegorice in ea potest intelligi. Redemptoris enim nostri mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Mediator etenim Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et verae mundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput mortem, ut ab eo abscinderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit; cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscindere, hanc nimirum compulsi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuigͦ se conspicit ꝓmissa axꝓposita ñ implere ⁊ sacrificiũ di
scse studiosiũ deb& ł in innocentiã boni operis ł insublimi pasto
contẽplationis ascendere. Etbene agnã degregib capra iloffer¬
re degregib ñ iubrt᷑: qr actiua uita multoꝵ ẽ. contẽplatiua pau¬
corũ. &̾ cũ hatagimꝰ q̃ multos agere ⁊ egisse conspicimꝰ. qͣsi agnã
degregib dam. Sed cũ offerentis uirt̃ adagnã caprãq ñ suffic̃
in remedio penitentiȩ ad iungit᷑. ut duo colũbarũ pulli ł duo
turtures offirant᷑ Icimꝰ qr colũbarũ pull ꝓcantu grinit᷑ hibent
liud gͦ ꝑduos colubarũ pullos. ł duos tttres. nisi duplexpen¬
tentiȩ nr̃ȩ gemitꝰ designat᷑. Ut cũ ad offerenda bona opera
ñ ad surgimꝰ. nos met ipsos duplicit deflemꝰ: qr et recta ñfecimꝰ.
et praua operati sumꝰ. Unde & un turt᷑ ꝓpeccato: alteruͦ offer¬
ri in holo caustũ iubet᷑. Holo caustũ nãq. totũ incensũ dr̃. Unũ

Expanded text:
missa ac proposita non implere, ad sacrificium Dei sese studiosius debet, vel in innocentia boni operis, vel in sublimi pastu contemplationis ascendere. Et bene agnam de gregibus, capram vero offerre de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus; sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentiae adjungitur ut duo columbarum pulli vel duae turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli pro cantu gemitus habent; quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus; unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur, holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩditione interp̃tatis hędũ ex capris masculus. ⁊caprã de hȩdis fe¬
mella Chẏmarrꝰ aut̃ ⁊cdiymarra: foetꝰ caprarũ sunt Thymer
rim id÷ qͥ circa tẽpus hyemis nascunt᷑. Nãbis ꝑannũ capris pari¬
entib qͥdã foctꝰ tẽpore hyemis. quidã aut estatis generantur
Cu se gͦ itahabrnt. ꝑhiemẽ tristitiã poenitentiȩ docet intrifti¬
tia quippe hic ifletu. filios generit. sed tam̃ filii eiꝰ nons ãfacri¬
tes ut pote fluchuantes p̃cepet: et ut qͥdiuersitatib undarũ apee¬
catis se erigentib repugnantes. misericordit omĩnosal uabunt᷑
Sienĩ ꝑmaneant inpenitentia ⁊ ñ desperent uelut intẽpesta¬
te relinquentes nauis animȩ gubnacula. liberabunt᷑ si autẽ
despera uerint quẽ ad modũ qͥdã gubnatore uł naute pauidi
statĩ pereunt. Nã et dñs dixit Orate nefiat fuga urã hieme

Expanded text:
editione interpretati sunt: haedum ex capris masculum, et capram de haedis feeditione interpretati sunt: haedum ex capris masculum, et capram de haedis femellam. Chimarrus autem et chimarra fetus caprarum sunt, chimerid est, qui circa tempus hiemis nascuntur: nam bis per annum capris parientibus, quidam fetus tempore hiemis, quidam autem aestatis generantur. Cum ergo ita se habeant, per hiemem tristitiam poenitentiae docet; in tristitia quippe hic et fletu filios generat, sed tamen filii ejus non sunt a sacrites, ut pote fluctuantes, praecepit, et ut qui diversitatibus undarum a peccatis se erigentibus, repugnantes misericorditer omnino salvabuntur. Si enim permaneant in poenitentia, et non desperent, velut in tempestate relinquentes navis animae gubernacula liberabuntur; sin autem desperaverint, quemadmodum quidam gubernatores vel nautae pavidi, statim pereunt. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
rans nec faciens sedm uoluntate eiꝰ: uapulabit multis Iuiaut̾
ñ cognouit ⁊ fecit digna plagis uapulabit paucis sed ꝗd sub¬
uinx̃ : Cuidatũ ÷ multũ: multũ q̃ͣrit̾ abeo: et cui creditũ ẽ
multũ. multũ exigit᷑ abeo Hunc intellege rẽ qͥalegis latore
dictꝰ c̃ princeps. Hic gͦ si peccauerit. hyrcũ offert. siqͥs aut̾
depopło. dicit aut idiotã siue popularẽ. Ncũ qͥsorte distinetꝰ ÷
ad meditandã legẽ. Na ⁊ hic utiq princeps nominarit᷑ quip
minori peccato caprã offerre p̃cipit᷑. quẽ ad modũ ille hyrcõ
Hic femina. ille marem. Quẽ adimodu gͦ oblatio caprȩ sacri¬
ficui ꝓpeccato signat. si yrcus ⁊ capra cusit femnini generis
hẏrcus masculini sacrificii interp̃tant᷑ uĩ : Nonenĩ frustra hoclegis¬
lator intendit. sed qr hyrcꝰ et capra. Hoc autꝰ lxx ingreco sicȩdunt
ut chymarron ⁊ chỹmaran dicant offerri debere: Iđ latini exeadẽ

Expanded text:
s nec faciens secundum voluntatem ejus, vapulabit multis; qui autem non cognovit, et non fecit digna plagis, vapulabit paucis ; sed quid subjunxit? Cui datum est multum, multum quaeritur ab eo; et cui creditum est multum, multum exigitur ab eo . Hunc intellige esse qui a legislatore dictus est princeps; hic ergo si peccaverit, hircum offert, si quis autem de populo, dicit autem idiotam, sive popularem, non eum qui sorte distinctus est ad meditandam legem. Nam et hic utique princeps nominaretur, qui pro minori peccato capram offerre praecipitur, quemadmodum ille hircum, hic feminam, ille marem. Quemadmodum ergo oblatio caprae sacrificium pro peccato signat, sic hircus et capra cum sit feminini generis, hircus masculini, sacrificii interpretatur vim. Non enim frustra hoc legislator intendit, sed quia hircus et capra: hoc autem Septuaginta in Graeco sic edunt, ut χίμαρον et χίμαιραν dicant offerri debere, quod Latini ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
mabit suꝑaltare in monuntũ cĩ qͥobtulit oblationeͥs s pecies accepta¬
bilis ẽ oephysimile Aephi aut insuta ẽ triũ m̃surarũ. id ÷ tres modios
capions. Erģo xp̃s ẽ qͥsacrificiũ offert. et ipse sacrificiũ ẽ qđ offteri
Aephi enĩ cũsit insura triũ modioꝵ. eiudent trinitatẽ innuit
Qux una qͥdẽ m̃sura ẽ. qr una in ea ẽ ditas. Ires aut habet insuras¬

Expanded text:
mabit super altare in monumentum eius qui obtulit rogans pro illo etmabit super altare in monumentum eius qui obtulit rogans pro illo etsimilae. Ephi autem mensura est trium mensurarum, id est, tres modios capiens. Ergo Christus est qui sacrificium offert, et ipse est sacrificium quod offertur: ephi enim, cum sit mensura trium modiorum, evidenter Trinitatem innuit, quae una quidem mensura est, quia una in ea est deitas; tres autem habet
Abbreviated transcription (Latin):
cors. ⁊ p̃stabilis suꝑmalitiã Iuisscit siconuertat᷑ et ignoscat. et relin¬
quat p̾se benedictionẽ: sacrificiũ eilibam̃ dñodõ nr̃o. Et quomͦ du¬
bitat᷑ demiscricorde ⁊ patiente et multȩ miserationis si conuertat᷑ &
peniteat. ⁊ si sa crificiũ auti libam̃ ꝓpeccatis accipiat nisiꝗe popło ma¬
ligno & diligenti peccata loquit̾. qui cũ sepe egerit nũ quã ꝓstitit in
pura penitentia: Ergo nec desperationẽ illis uult. necrursꝰ eospeniten¬
tes ualde p̃sumere. Atq ideo uerb ẽ dubis usus & quã obrẽ ñ õporte¬
bat psuptionẽ eis facile dari : Nedata p̃sũptio adalia rurs peccata
cos neglegentioris efficer&. uelut relaxatis prioribus. In firmos qͦs¬
dã quippe & in constantes in uirtutib lcģis lator innutt Ira d& aut
ra sacerdoti. ille aut ut pote pius xp̃s quippe ẽ. qͥrtia nẽ ꝑsignifica
tionẽ intellegtꝰ sacerdotis luplenũ ex toto pugillu hauriens. cre¬

Expanded text:
linquat post se benedictionem, sacrificium et libamem Domino Deo nostro? Et quomodo dubitatur de misericorde et patiente, et multae miserationis, si convertatur et poeniteat, et si sacrificium et liba men pro peccatis accipiat? Nisi quia populo maligno et diligenti peccata loquitur? Qui cum saepe egerit, nunquam perstitit in pura poenitentia. Ergo nec desperationem illis facere vult, nec rursus eos poenitentes valde praesumere, atque ideo verbis est dubiis usus. Et quamobrem non oportebat praesumptionem eis facile dari? Ne data praesumptio ad alia rursus peccata eos negligentiores efficeret, velut relaxatis prioribus. Infirmos quippe quosdam et inconstantes in virtutibus legislator innuit. Tradet autem eam sacerdoti. Ille autem ut pote pius Christus quippe est, qui etiatque eam sacerdoti qui plenum ex toto pugillum hauriens cre
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã ꝓpt̃ suũ uerbũ patitꝰ. Misericors ẽ enĩ et fidelissacerdos
ad dnm. qͥ exoret ꝓpeccatis popłi sed etiã qͥfinissit huiꝰ sanctionis
cognoscamꝰ. Sequit᷑ enĩ. Reliqua uͦ parte. ipse habebit in muncre
Qđ hex ȩdiderunt Qđ aut̃ reliqui fuerit sit sacerdotis quẽ ad mo¬
du sacrificuĩ similȩ. & qr theo logia supra simila signficare dixi¬
mus. hacaut oblatio ñ tantũ theologiȩ quantũ pentientia ÷. Unde
ibi qͥdem qđ reliquũ fuertt. Aaron & filis eiꝰ depitauit. qͣs filios intel¬
legim cos ee qsublimia etdiuina intellegtre poss Ipsi qui ppe pascuntꝰ
descientiȩ reliquuis. cuiꝰ totũ atq suma incȩlis xps hibet. Conside¬
randu taq ẽ qđ in duoprtiens sacrificiui diudit̾ id÷ inrtmisionẽ pos

Expanded text:
verbum, misericors est enim et fidelis sacerdos ad Deum qui exoret pro peccatis populi, sed etiam qui finis sit hujus sanctionis cognoscamus, sequitur enim: Reliquam vero partem ipse habebit in munere, quod LXX ediderunt: Quod autem reliquum fuerit, sit sacerdotis, quemadmodum sacrificium similae. Et quia theologiam, supra, similam significare diximus, haec autem oblatio non tantum theologiae quantum poenitentiae est, unde ibidem quod reliquum fuit Aaron et filiis ejus deputavit, quos filios intelligimus eos esse qui sublimia et divina intelligere possunt, ipsi quippe pascuntur de scientiae reliquiis, cujus totum atque summam in coelis Christus habet. Considerandum itaque est quod in duo pr
Abbreviated transcription (Latin):
Quare aut᷑ ñ potest seu tt hex dicunt ñ inuenit: qe diuitiis pęniten¬
tiȩ maleus ñ cas quẽ ad modũ oportebat expendit. Quid gͦ faiciet
utndesperatio ei causa ꝑditionis fiat: offeret ꝓpeccato suo simla par¬
tẽ ephis decimã. ñ mittet ineã oleũ nec thuris aliꝗd ponet. qr pro
peccato : Hac gͦ speciesei prnitentia concessa ẽ quadixit : Anxia¬
riaut̃ et timere deb&. neforte ñsuscipiat᷑ su̾it pote frequent᷑ in iu¬
riata penitentia. ꝓpterea nec oleũ suꝑfundit ut pote dubitans
an miscdia et cõpassione dignꝰ set. sed nec thuris aliꝗd imponit. ut po¬
te qͥnect utra boni odors st eiꝰ oratio quã frequent᷑ p̃uaricatus ẽ.
Unde iohel ꝓpheta ad plebe iudȩoꝵ dicebat. Conuertimini ad

Expanded text:
utem non potest? sed ut LXX dicunt, non invenit, quia divitiis poenitentiae male usus, non eas quemadmodum oportebat expendit. Quid ergo faciet ut non desperatio ei causa perditionis fiat? Offeret pro peccato suo similam, partem ephi decimam, non mittet in ea oleum, nec thuris aliquid ponet, quia pro peccato est. Haec ergo species ei poenitentiae concessa est, quam dixit: anxiari autem et timere debet, ne forte non suscipiatur ejus, ut pote frequenter injuriata, poenitentia, propterea nec oleum superfundit, utpote dubitans an misericordia et compassione dignus sit; sed nec thuris aliquid imponit, ut pote qui nescit utrum boni odoris sit ejus oratio quam frequenter praevaricatus est. Unde Joel propheta ad plebem Judaeorum dicebat: Convertimini ad
Abbreviated transcription (Latin):
fecit iniuriã facit. Non enĩ parui reatꝰ ÷ in conspectudĩ contra
conscientiã suã quẽ lib& ꝑ fraudẽ depositũ pximo suo abnegare.
Aut ui aliꝗd abeo extorq̃re aut calũniari. aut rẽ ꝑditã cũm
uenerit pacimosuo in fãciendo urare. Multi enĩ sine peccato¬
putant eẽ. si alienũ qđ inueneriat teneant Ds mihi inquit dedit
Cui habeo reddere : Discant gͦ peccatũ hoc eẽ simile rapinȩ. si qͥs
inuenta ñ reddat. Hac scđm historia. ceterũ scđm allegoriã altior
sensꝰ huic loco inserendus ẽ. Ceo puto qđ et ipsã animã nrãm &
corpꝰ. depositu accepimꝰ adõ. & uis uidere maiꝰ aliud depositũ qd
accepisti adõ: Ipsi animȩ tuȩ ds̃ imaginẽ suã ⁊ similitudinẽ cõm̃¬
dauit. Istud gͦ depositũ tã integre tibi refttuendũ ÷. quã ate cs

Expanded text:
cit. Non enim parvi reatus est in conspectu Dei contra conscientiam suam quemlibet per fraudem depositum proximo suo abnegare, aut vi aliquid ab eo extorquere aut calumniari, aut rem perditam cum invenerit proximo suo inficiando perjurare. Multi enim sine peccatoputant esse, si alienum quod invenerint teneant: Deus mihi, inquit, dedit, cui habeo reddere: discant ergo peccatum hoc esse, simile rapinae, si quis inventa non reddat. Haec secundum historiam. Caeterum, secundum allegoriam, altior sensus huic loco inserendus est. Ego puto quod et ipsam animam nostram et corpus depositum accepimus a Deo, et vis videre majus aliud depositum quod accepisti a Deo, ipsi animae tuae Deus imaginem suam et similitudinem commendavit. Istud ergo depos
Abbreviated transcription (Latin):
introitu t ab naculi testimonii. id ÷ inintrontucȩloꝵ ẽ. qr ꝑipsũ
Quxtũq enĩ insacrificio pacificoꝵ seu salutari p̃ceptt: eadẽ
fieri etiã in hoc p̃cepit. Duos renunculos iubet offerri. et
nã epatis. et adoleri ea suꝑ altare holocaustomatũ. Induob
sacrificiũ diuidens: quatin om̃ib. liceat xpi sacrificiũ umttari
id÷ tã his qͥ inferioriss conũsationis. ẽis quippe conuenire
pacificoꝵ diximꝰ sacrificiũ quã altiora sapientib quib imi¬
tari sufficit qͣsecunt᷑. Pellẽ uͦ ⁊ oms carnes cũ capite et pe¬
dib ⁊ intestinis ⁊ fimo et reliqͦ corpore. effer& ex tra casta¬

Expanded text:
introitu tabernaculi testimonii, id est in introitu coelorum est, quia per introitu tabernaculi testimonii, id est in introitu coelorum est, quia per quaecunque enim in sacrificio pacificorum seu salutari praecepit, eadem fieri etiam in hoc praecepit: duos renunculos jubet offerri, et nam hepatis. Et adoleri ea super altare holocaustomatum, in duobus sacrificium dividens, quatenus omnibus liceat Christi sacrificium imitari, id est, tam his qui inferioris sunt conversationis, eis quippe convenire pacificorum diximus sacrificium, quam altiora sapientibus, quibus imitari sufficit, quae sequuntur: Pellem vero et omnes carnes cum capite et pedibus et intestinis, et fimo et reliquo corpore
Abbreviated transcription (Latin):
duĩ memorabor : reminiscens uirtutũ eiꝰ. has dñs ungit ꝓpͥosan¬
guine uirtutẽ eis p̃stans maiorẽ ꝑfectiorẽq ut contra aduer¬
sarioꝵ uires p̃ualere possint. Omnẽ reliquũ sanguinẽ uttuli fun¬
di circabasĩ altaris holocausti : qui ẽ intabnaculo testimonis
p̃cepit:. Altare holo caustomatis. rurs xp̃i corpꝰ intellegamus
Sicut enĩ ipse sacerdos ⁊ sacrificiũ ẽ: sic et Altare ẽ: si aut inmul¬
tis nominib unũ ẽ qđ significat᷑. diximꝰ quippe eũ oportere in¬
tellegietia uelũ. nihił ẽ qđ ex hoc possit obsistere. Dũ enĩmul¬
tȩ s̃. in ipso operationes: conurnient etia multas nomina Iuia
ait intellegibile altare corpꝰ dni. & beatꝰ paulus intellegit ip¬
so dicente cognosce. Ait enĩ. Habemꝰ altare deqͦ edere ñ ha¬
bent potestatẽ hi qͥ tab naculo deseruiunt. corpꝰ udelicet xp̃i.
De illo enĩ uidȩis comedere fas non. Hoc altare necessarie in

Expanded text:
ngit proprio sanguine, virtutem eis praestans majorem perfectioremque, ut contra adversariorum vires praevalere possint. Omnem reliquum sanguinem vituli fundi circa basim altaris holocausti, quod est in tabernaculo testimonii praecepit. Altare holocaustomatis rursus Christi corpus intelligamus. Sicut enim ipse sacerdos et sacrificium est, sic et altare est; si autem in multis nominibus unum est quod significatur, diximus quippe eum oportere intelligi etiam velum, nihil est quod ex hoc possit obsistere; dum enim multae sint in ipso operationes, convenienter etiam multa sunt nomina. Quia autem intelligibile altare corpus Domini, et beatus Paulus intelligit ipso dicente cognosce; ait enim: Habemus altare de quo edere non habent potestatem hi qui tabernaculo deserviunt, corpus videlicet Christi, de illo enim Judaeis comedere fas non est. Hoc altare necessarie in
Abbreviated transcription (Latin):
serit et cognouerit. confitrat᷑ peccatũ qđ fecit. & offerat
agnã degregib siue capra. qr de aliqͦ qui de popło ẽ udelicet
de uulgolo quit᷑. hocloco intꝰ qͦs possibile ÷ simplicẽ quȩ piã in¬
ueniri a gnã degregib. ut pote apta siplici quẽ ad modui superas
diximꝰ. Orabitq ꝓeo sacerdos & ꝓpeccato eiꝰ. Consurris utit᷑

Expanded text:
 peccatum quod fecit, et offerat agnam de gregibus sive capram, quia de aliquo qui de populo est, videlicet de vulgo, loquitur hoc loco, inter quos possibile est, simplicem quempiam inveniri, agnam de gregibus, ut pote aptam simplici, quemadmodum superius diximus. Orabitque pro eo sacerdos et pro peccato ejus. Consuetis utitur
Abbreviated transcription (Latin):
tione conuersantẽ et mundã atq simplicẽ significari ꝑpullos co¬
lũ barũ & turturũ superius diximꝰ. Ergo quiñ potest uacare in c̃¬
tinua afflictione et erũna ut panẽ suũ cũ cinere cõmedat ⁊ potii
suũ cũ flacu tẽper&. atq hissimilia pęnitens agat. Uerbigrã
infirmitate aut alia quacũq. necessitate ꝓhibitꝰ. hic alio modo
agtre potest pęnitentiã ueluti ofserens sem& ipsũ ad contẽplandũ
dm̃ et ad ꝑscrutationẽ legis eiꝰ. totãq. m̃tẽ suã consetrans cȩlesti

Expanded text:
mplicem significari per pullos columbarum et turturum superius diximus. Ergo qui non potest vacare in continua afflictione et aerumna, ut panem suum cum cinere comedat, et potum suum cum fletu temperet , aliaque his similia poenitens agat, verbi gratia, infirmitate aut alia quacunque necessitate prohibitus, hic alio modo agere potest poenitentiam, veluti offerens semetipsum ad contemplandum Deum, et ad perscrutationem legis
Abbreviated transcription (Latin):
tangens cornua altaris holo causti. reliquũ fund& adbasi ei¬
Omnẽ qͦq auferens adipẽ sicut auferri solet adepsarietis qui
im molat᷑ ꝓpacificis. ⁊ cremabit̃ suꝑ altare mnincensũ dnĩ: rogabit
legis lator oblationi caprȩ siur chymarrȩ quã di ximꝰ abhs quis¬

Expanded text:
tangens cornua altaris holotangens cornua altaris holoOmnem quoque auferens adipem, sicut auferri solet adeps arietis qui immolatur pro pacificis, et cremabit super altare in incensum Domini. Rogabitqulegislator oblationi caprae, sive chimarrae quam diximus ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tioni tribuit. qr om̃is ciꝰ intentio hȩc ÷ ut om̃is homo penitens se
corrigendosaluet᷑ Propt qđ & prima uocẽ illa dñs ꝓuidet ine¬
ugłio doctoralẽ penitontiã agut ad ꝓpin qͥbit enĩ regnũ celoꝵ
Omnẽ auiꝰ auferens adipẽ si cut auferri solet de uictimis pacificoꝵ
ut penitentis omẽ desideriũ sursũ respiciat. id÷ cęlũ intendat
Tc̃ enĩ poterit poenitentia offerentiin pacificoꝵ sacrificio repi¬
tari sed quis sit finis hoꝵ q̃ dictas. addidit Rogabitq ꝓeosacer¬
dos & dimittet᷑ ci. Neq enĩ idonei sumꝰ peccata nob met ipsis
dimit tere : xp̃s aut nob ꝓpitiationẽ ꝑfictt Sire Aut depeco
rib obtulerit uictimã ꝓpeccato ouẽ scilicet in maculata. ponet
manũ suã suꝑ caput eiꝰ : et immolabit eã in loco ubi solent holo ciul¬
toꝵ hostiȩ cȩdi. sum etq sacerdos desangiune eiꝰ digitosuo. et

Expanded text:
tioni tribuit, quia omnis ejus intentio haec est, ut omnis homo poenitens se tioni tribuit, quia omnis ejus intentio haec est, ut omnis homo poenitens se corrigendo salvetur, propter quod et primam illam vocem bit enim regnum coelorum . Omnem autem auferens adipem sicut auferri solet de victimis pacificorum, ut poenitentis omne desiderium sursum respiciat, id est coelum intendat, tunc enim poterit poenitentiam offerenti in pacificorum sacrificio reputari: Sed quis sit finis horum quae dicta sunt, addidit: Rogabitque pro eo sacerdos et dimittetur ei. Neque enim idonei sumus peccata nobismetipsis dimittere, Christus autem noribus obtulerit victimam pro peccato ovem scilicet inmaculatam ponet manum super caput eius et immolabit eam in loco ubi solent holocaustorum caedi hostiae sumetque sacerdos de sanguine eius digito suo et
Abbreviated transcription (Latin):
tiabo ad uersũ me inuiftitiã mea dnõ. et tu remisisti iniqͥtatẽ
cordis mei. Propterra hic legis lator intulit. Et tollet ei ponit
sacerdos sanguinẽ peccati digito suꝑ cornua al taris holocaufioma¬
tis Sanguinẽ aut̃ peccati appellauit. qͥ propeccato offertur
Huĩ primitias sacerdos xp̃s suꝑ cornua altaris holo caustoma¬
tis offerit. uidelicet ꝑ crucẽ suã si enĩ altare holo caus toma¬
tis dͥnĩ corpꝰ ẽ. hui ꝓculdibio cornua cruxerit Deqͥ abbacus
dixit Cornuias inmanib eiꝰ Offeret suꝑsuã crucẽ primitias neces¬
sario suis anguinis qui ꝓpeccato offert̃. qr opꝰ grucis et effectꝰ ꝑfecta
pcccatoꝵ nr̃oꝵ remissio ẽ Id aut dicit reliquũ sangiunẽ fundo
adbiisi er̃ omnẽ penitentiã cuangelice tribuit p̃dicationi. quã
cr̃ basi altaris diximꝰ. Reete Aut poenitentiã omnẽ apłicȩ p̃dica¬

Expanded text:
tiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti iniquitatem tiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti iniquitatem cordis mei . Propterea hic legislator intulit: et tollet et ponet sacerdos sanguinem peccati digito super cornua altaris holocaustomatis, sanguinem autem peccati appellavit, qui pro peccato offertur. Hujus primitias sacerdos Christus super cornua altaris holocaustomatis offeret, videlicet per crucem suam; si enim altare holocaustomatis Domini corpus est, hujus procul dubio cornua crux erit, de qua Habacuc dixit: Cornua sunt in manibus ejus . Offeret super suam crucem primitias necessario sui sanguinis qui pro peccato offertur, quia opus crucis et effectus perfecta peccatorum nostrorum remissio est. Quod autem dicit: Reliquum sanguinem fundet ad basim ejus, omnem poenitentiam evangelicae tribuit praedicationi, quam esse basim altaris diximus. Recte autem poenitentiam omnem apostolicae praedica
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ eiꝰ est macula. ui delicet si peccato cõpatiat᷑. ł amicussit
penitentis ꝓ quo ai̾t penitentia. Oportet eni eũ ꝑfeete apec¬
cato eodẽ atq studiosissimo recedere ꝓposito. Deinde im pon&
mane suã suꝑ caput hostiȩ. ipse ꝑsemet ipsũ peccatũ mani festans.
habet eni necessarui et alioꝵ auxiliũ ad orationẽ: ut suscipiat᷑
eiꝰ pęnitentia. Unde nec omimꝰ sacerdotes occidere p̾cepit.
Ait enĩ. Occideeat eũ in loco in qͦ occidunt᷑ holo caustomata
Iuiaut̃ occidant ñ addidit. Licet enĩ insacrificio pęnitentiȩ
saluemini: Sed multomagis iustor utam᷑ ad uitorio Ipse enĩ subdi¬
dit. Multũ eni ualet dep̃catio iusti assidua. Ubi Autt̾ occident
id ÷ scđm hxx in conspectu dnĩ. Propeccato quippe in conspes¬
tu dnĩ confiteri necessariũ habemꝰ. ꝓpt̾ qđ dixit dđ. Peccatũ
meũ cognitũ tibi feci: ⁊ inuftitias meas ñ operui. Dixi. ꝓnun¬

Expanded text:
autem ejus est macula? Videlicet si peccato compatiatur, vel amicus sit autem ejus est macula? Videlicet si peccato compatiatur, vel amicus sit poenitens pro quo agit poenitentiam. Oportet enim eum perfecte a peccato eodem atque studiosissimo recedere proposito. Deinde imponet manum suam super caput hostiae; ipse per semetipsum peccatum manifestans, habet enim necessarium et aliorum auxilium ad orationem, ut suscipiatur ejus poenitentia, unde nec omnimodo sacerdotes occidere praecepit. Ait enim: Occident eum in loco in quo occiduntur holocaustomata. Qui autem occidant non addsalvemini . Sed magis justorum utamur adjutorio, ipse enim subdidit: Multum enim valet oratio justi assidua . Ubi autem occident? Idem secundum LXX, In conspectu Domini. Pro peccato quippe in conspectu Domini confiteri necessarium habemus, propter quod dixit David: Peccatum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui. Dixi, Pronun