comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas. Huius mundi sa¬
pientia. ẽ. cor machinationib tege¬
re: sensum uerbis uelare: quȩ falsa
sunt uera ostendere: quȩ uera sunt
falsa demonstrare. Hȩc nimirũ pru¬
dentia usu a iuuenib scitur: haec
a pueris p̃cio discit᷑. Hanc qͥ sciunt.
& teros despiciendo suꝑbiunt: hanc
qui nesciunt. subiecti & timidi in
aliis mirant᷑ quia ab eis hȩc eadẽ¬
duplicitas iniquitatis. nomine pal¬
liata diligitur: dũ m̃tis ꝑuersitas.
urbanitas uocat᷑. Hȩc sibi obsequen¬
tib p̃cipit honoꝵ culmina quȩrere:
adepta temporalis głȩ uanitate gau¬
dere: irrogata ab aliis mala multi¬
plicius reddere: cũ uires suppetunt.
nullis resistentib cedere: cũ uirtu¬
tis possibilitas deest. quicqͥd explere
ꝑmaliciam ñ ual&. hoc in pacifica
bonitate simulare. At contra iustoꝵ
sensum uerbis aꝑire: uera ut st̃ eli¬
gere: falsa deuitare: bona gratis exi¬
bere: mala libentiꝰ tolerare quã fa¬
cere: nullam iniuriȩ ultionẽ quȩ¬

Expanded text:
rideatur. --Hujus mundi sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantduplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At contra sapientsensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quae
Abbreviated transcription (Latin):
da quȩ intus sunt mundiꝰ liquat᷑.¬
s Bene itaq nc̃ dr̃. qui deridet᷑ ab ami¬
co suo sicut & ego: inuocabit dm̃. &
exaudi& eum: quia bonoꝵ menti.
dũ praui exꝓbrant. ostendunt quẽ
suoꝵ actuũ testem quęrat. quȩ dũ
compuncta sese in p̃cib accingit: in¬
de intra se suꝑnȩ exauditioni iun¬
gitur. unde extra se ab humana lau
quos & humanȩ irrisiones depͥmuns.
& tam̃ diuinis aurib exaudibiles
ñ sunt. Nam cũ derisio contra cul¬
pam nascit᷑ ꝓfecto nullũ uirtutis
meritũ in derisione generat᷑. Baal
&enim sacerdotes clamosis hẽ uocib
implorantes. derisi ab helya fuerant.
cum dicebat. clamate uoce maiori:
ds̃ enim. ẽ. & forsitan loquit᷑. aut in
diuersorio. ẽ: s hȩc eis irrisio ad uir¬
tutis usũ ñ fuit: qͥa ꝑculpȩ meri¬

Expanded text:
da quae intus sunt mundius liquaturda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana laudquos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meri
Abbreviated transcription (Latin):
exaudi& eũ. Sepe infirma mens cũ
de bonis actib aura humani fauo¬
ris excipitur: ad gaudia exteriora
diriuat᷑: ut postponat qͦd intꝰ appe¬
tit: & in hoc libent̃ resoluta iaceat.
qͦd foris audit: ita ut beatã ñ tam
fieri. quã dici se gaudeat: cũq lau¬
dis suȩ uocib inbiat. qͦd ẽẽ cȩꝑat
relinquat. Inde gͦ a dõ disiungitur.
unde in dõ laudanda uidebatur.
N onnumquã uͦ recto oꝑi animꝰ con¬
stant̃ innitit᷑: & tam̃ humanis irri¬
sionib urgetur. Miranda agit & ob¬
ꝓbria recipit: & qui exire foras ꝑ lau¬
des potuit. repulsus contumeliis. ad
sems ipsum redit: & eo se ipsũ robu¬
stius in dõ solidat: quo foris ñ inue¬
nit quo requiescat. Tota & enim spes
in auctore figitur: & int̃ irrisionũ
conuicia. solus interior testis implo¬
ratur: atq afflicti animus fit deo
tanto ꝓximus. qͣnto & a gr̃a huma¬
ni fauoris alienus. In p̃cẽ ꝓtinꝰ fun¬
ditur: & p̃ssus exterius. ad penetran¬

Expanded text:
eritum. --Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetran
Abbreviated transcription (Latin):
tum beati iob uita atq scientia. ami¬
coꝵ eius scientiam excedat: Sed ut
eoꝵ suꝑbiam corrigat. ẽẽ se inferio¬
rem negat: & ne suȩ humilitatis li¬
mitẽ transeat. ẽe se suꝑiorẽ tacet:
nec p̃ferendo se. s conferendo indicat.
quod de se hii qui sibi longe st̃ impa¬
res discant: ut dũ sponte inflectit᷑
sapientia quȩ emin&: nequaqͣm se
contra uires erigat scientia quȩ iac&.
Quos bene mox ad ȩqualitatis sensum
reuocat: quos tumere ualde qͣsi de
singularitate magnitudinis pensat:
cũ subsequent̃ adiungit. Quis enim¬
hȩc que nostis ignorat: Acsi aꝑte
dicat. Cum cunctis sint nota quae
dicitis: de dictoꝵ scientia singularit¬
elationem ad ęqualitatis cõmunio¬
nem reuocans. ꝑfecta correptione re¬
darguit: ad doctrinȩ nc̃ sententias
erumpit: ut amici eiꝰ humiliati pri
discerent. ueritatis pondera qͣm re-¬
uerenter audirent..xUI.¬

Expanded text:
tum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subsequenter adjungit: haec quae nostis ignorat? » Ac si dicat: Cum cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia cur singularitad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. S quando eis effugiũ perit:
quia eoꝵ mens amissis omĩb se so¬
lũmodo & iudicẽ conspicit: tẽ uo¬
luptas subtrabit᷑. & uoluptatis cul¬
pa seruat᷑: & repente miseri peundo¬
discunt. quia ꝑitura tenuert̃. Qui
tam̃ quousq corporalit̾ uiuunt: qͦ¬
rere nocitura ñ desinunt. Unde ad
tio animȩ. Quid hic peccator totis
cogitationib sꝑat. nisi ut potestate
cęteros transeat: cunctos rerũ mul¬
tiplicitate trãscendat: aduersantes
dominando subiciat: obsequentib
mirandus innotescat: irȩ ad uotũ
satisfaciat: benignũ se cũ laudat᷑
ostendat: quicqͥd gula appetit. of¬
expletione concurrat. Bene gͦ spe ᷤᷤ
iudicio rectitudinis auersant᷑. Nã
quod peccatores uoluptatẽ estiman.
hoc iusti ꝓcul dubio penam putant.
requiescit. Ut enim caro mollib.
sic anima duris nutrit᷑. Illã blan-¬
da refouent: hanc asꝑa exercent..
Illa delectationib pascit᷑: hȩc amari¬

Expanded text:
menta. Sed quandoque eis effugium perit, menta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur, sed voluptatis culpa servatur, et repente miseri pereundodiscunt quia peritura tenuerunt. Qui tamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura non desinunt. Unde adhtio animae. cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, ofexpletione concurrat? Bene ergo spes judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenam putant. requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amari
Abbreviated transcription (Latin):
tione noluert̃. Hos ocłos illoꝵ a io¬
cunditate pristina. claudi psalmy¬
sta conspexerat. cũ dicebat. In illa
die ꝑibunt om̃s cogitationes eorũ.
quia & ȩterna mala nũqͣm cogita¬
ta repperiunt: & subito amittuñ
bona temporalia. quȩ diu tractata
tenuerunt. A quib & om̃e effugiũ
perit: quia eoꝵ malicia ab animad¬
uersione districti iudicis. quo se ua¬
leat occultare ñ inuenit. Nã nc̃
iniqui cũ tristiciam aliqͣm uel ad-¬
uersa patiunt᷑. effugii latebras inue¬
niunt: quia ad uoluptatẽ ꝓtinꝰ de¬
siderioꝵ carnaliũ recurrunt. Ne
enim pauꝑtas crucis. diuiciis ani¬
mũ demulcent: ne despectꝰ ꝓximo¬
rũ deprimat. sese dignitatib ex¬
altant. Si fastidio corpus atteritur:
antepositis epularũ diuersitatib
nutrit᷑. Si quo animus mesticiȩ im¬
pulsu deicit᷑: mox ꝑ int̃posita iocoꝵ
blandim̃ta releuat᷑. Tot gͦ hic habs̃
effugia: quot sibi p̃parant delecta¬

Expanded text:
tione noluerunt. Hos illorum oculos a jutione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium perit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 paupertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fastidio corpus atteritur, antepositis epularum diversitatibus nutritur. Si quo animus moestitiae impulsu dejicitur, mox per interposita jocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Quod oculoꝵ nomine uis intentionis
testatur dicens. Si oculus tuus fue¬
rit simplex: totũ corpꝰ tuũ lucidũ
erit: Quia uidelicet si oꝑationẽ
nr̃am intentio munda p̃uenerit.
quãlib& alit̃ hominib uideat᷑: int̃¬
ni tam̃ iudicis ocłis. mundũ subse.¬
quentis actionis corpus ostendit᷑
O culi gͦ impioꝵ sunt. intentiones in
eis carnaliũ desiderioꝵ: qui idcir-¬
co deficiunt. quia ȩt̃na negliguis:
& sola semꝑ transitoria p̃stolantur.
Adipisci quippe terrenam głam cogi¬
tant: multiplicari reb temporalib
exoptant. Ad mortem cotidie cursũ
rerũ labentiũ tendunt: s cogitare
mortalia mortalit̃ nesciunt. Carniᷤᷤ
uita ꝑ mom̃ta deficit: & tam̃ car¬
nale desideriũ crescit. Res habita
instanti fine corripit᷑: & habendi an¬
xietas ñ finitur. Sed cũ mors ĩpios
subtrahit: eoꝵ ꝓfecto desideria cũ
uita t̃minant᷑: quoꝵ scilics ocłi. tẽ
suꝑna ultione deficiunt: qͥa suo hic
iudicio a terrena deficere delecta¬

Expanded text:
Quod oculorum nomine vis intentionis testatur, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delecta
Abbreviated transcription (Latin):
& sui ãmiratione subleuet᷑. In cogita¬
tione &enim ꝓprii fauorss oriunt᷑:
sibiq de singularitate sapientiȩ blan¬
diunt᷑. Ipsa fatuitas pensat ea quȩ
audierit: ac uerba quȩ ꝓfert: & mi-¬
ratur sua: rids aliena. Qui gͦ solũ
se sapere estimat: quid aliud quam
hanc eamdem secum oriri sapientiã
putat: Nam quã adẽe aliis abnuit:
soli sibi hanc tribuens. ꝓfecto intra
tempora suȩ breuitatis claudit. Pen¬
sandũ uͦ. ẽ. uir scs qͣnta discretione
utitur. ut amicoꝵ suꝑbientiũ arro¬
gantia cõprimat᷑: cũ ꝓtinꝰ adiungit.¬

Expanded text:
evetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protinus adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
enim iusti uiri idcirco se ꝑ innocen¬
tiȩ itinera arta custodiunt. ut ab
aliis exorentur: s siue heretici. seu
ꝑuersi quilib&. ꝑ hoc qͦd int̾ homi¬
appetunt. hoc aliis ꝓmagno polli¬
centur: dũq cȩlestia p̾dicant. in
sius repente sponsionib ostendunt
qͦd amant.. Sed ne diu trena pol¬
licendo. patescant qͦd sunt: ad uer-¬
ba rectitudinis citius recurrt̃ Un¬
de mox subdit᷑. Oculi aut̃ impioꝵ¬

Expanded text:
enim justi viri idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homiappetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditur. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam ire conatur Illa ꝑ plana se di¬
regit: & idcirco pedẽ oꝑis robustius
figit: hȩc autẽ quo suꝑ se alta appe¬
Ptit. ad se citius fessa descendit. Qͦd¬
E bene ac breuit̃ iherechiel insinuat:
cum eoꝵ quȩ uiderat motꝰ animali¬
um narrat dicens. ñ reuertebantur
cũ incederent: ac paulo post subicit.
adiungens. & animalia ibant & reuer¬
tebantur. Sc̃a quippe animalia ali
quando uadunt. & minime redeunt:
aliqͣndo uadunt & ꝓtinꝰ reuertunt᷑:
quia electoꝵ m̃tes cum ꝑ collatã sibi
actiuȩ uitȩ gr̃am erroris uias deser̃
redire ad mala mundi nesciunt qͤ
reliquert̃. Cũ uͦ ꝑ contẽplationis
aciẽ & ab hac se eadẽ actiua uita sus¬
pendunt. eunt. & redeunt: qͥa ꝑ hoc
quod dui subsistere minime in con-¬
tẽplatione sufficiunt. sese iterũ ad
oꝑationẽ fundunt: ut in his quȩ iux
ta sibi st̃ se exercendo refoueant: &
suꝑ se rursũ surgere contẽplando con¬

Expanded text:
ipsam ire conatur. Illa per plana se diipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertquando vadunt, et minime redeunt, aliquando vadunt et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando con
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. uera sc̃ẽ ęccłȩ uoce laudat᷑
cum ꝑ canticoꝵ canticũ dr̃ ualida
ẽ ut mors dilectio. Uirtuti & enim
mortis. dilectio comparat᷑: qͥa nimirũ
mentẽ quam semel cȩꝑit. a dilecti¬
one mundi funditꝰ occidit: & tanto¬

Expanded text:
aritatis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Canticum dicitur: Valida est ut mors dilectio . Virtuti enim mortis dilectio comparatur, quia sine dubio mentem, quam semel coeperit, a dilectione mundi funditus occidit. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
głam quęrit. ꝓfecto despectũ metu¬
it: qui semꝑ ad lucra inhiat. semꝑ
uidelic& dampna formidat. Cuiꝰ
enim ꝑceptione reficitur: eius rei ꝓ¬
culdubio & amissione sauciat᷑: & qͦ
obligatus mutabilib ac ꝑituris inhe¬
r&: eo longe in infimis ab arce secu¬
ritatis lac&. At contra quisquis in
solo ȩt̾̃nitatis desiderio figit᷑: nec
ꝓsꝑitate attollit᷑. nec aduersitate
quassatur. Dũ nil hab& in mundo
quod appetat: nichil. ẽ qͦd de mun-¬
do ꝑtimescat. Hinc & enĩ salomon ait.
Non contristabit iustũ qͥcqͥd ei accide¬
rit. Hinc iterũ dicit. Iustus qͦsi leo
confidens. absq terrore erit Bene
itaq nc̃ dr̃. requiesces. & ñ erit qͥ te
exterreat: quia tanto qͥsq a se plemꝰ
pauorẽ qui ex mundo .ẽ. abicit: qͣnto
in sem& ipso uerius mundi concupi¬
scentiã uincit. Annon absq terrore
paulus in corde requieuerat qui di¬
cebat. certus sũ enĩ quia neq mors.

Expanded text:
gloriam quaerit, profecto despectum metugloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors,
Abbreviated transcription (Latin):
iustus iudex. Quia enim contra
mala transeuntia sine defectu cer¬
tauerat: mansuris nimirũ gaudiis
defossus intelligi & alit̃ potest. Reb
nãq sepe transitoriis occupati pen¬
sare negligimꝰ ꝑ qͣnta peccamꝰ: sed si
reducto considerationis ocło a sinu
cordis terrenȩ cogitationis agger ex¬
cutitur: quicqͥd in m̃te latebat inue¬
nit᷑. Unde scĩ uiri animoꝵ latebras
ꝑscrutari ñ desinunt: sese subtilit̾̃
indagantes. terrenarũ rerũ curam
abiciunt. & effossis plene cogitatio¬
nib. cũ nullo se reatu criminis mor¬
deri dep̃hendunt. uelut in strato
cordis apud se securi requiescunt.
Latere quoq ab huius mundi actib
appetunt: semꝑ sua considerant. &
cum loco regiminis minime constrin¬
gunt᷑. uidicare quȩ aliena sunt recu¬
sant. Effossi gͦ securi dormiunt: qͥ
cum sua intima uigilant̃ penetrant.
a laboriosis se huiꝰ mundi onerib¬
sub quietis ocio occultant. Vnde &
qui exterreat. Quisqͥs presentem

Expanded text:
justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis defossus intelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribsub quietis otio occultantur. Sequit qui te exterreat. - Quisquis praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit: ad dm̃ manũ suꝑbiens ten¬
dit. Sic ꝓfecto contra electos reꝓbi.
sic contra catholicos heretici semper
effrenant᷑: ut cũ obiurgare facta ne¬
queunt. bonos rep̃hendere de factoꝵ
elatione moliant᷑: quatinꝰ eos quos
redarguere ex infirmitate actionis
ñ ualent. ex crimine tumoris accu¬
sent. Unde & ea bona quȩ exteriꝰ fi¬
unt. nequaqͣm bona ẽẽ censent᷑: quȩ
quasi ꝑ studiũ turgidȩ cogitationis
exhibent᷑. Qui sepe humilia tum̃tes

Expanded text:
tribuit, ad Deum manus superbiens tentribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tu
Abbreviated transcription (Latin):
ulta sophar foitia ꝓtulit: s qͦd
meliori se hoc loquit᷑. nescit. Un¬
de adhuc increpando subiungit. Tu
ad eum manus tuas. Firmari cor¬
ñ hoc loco ꝑ uirtutẽ dr̃. s ꝑ insensi¬
bilitatẽ. Om̃is nãq animꝰ qui distri¬
ctionis intimȩ considerationi se subi¬
cit. ex eius ꝓtinus timore mollescit:
eũq sagitta diuinȩ formidinis pene¬
trat: quia infirma uiscera ꝑ humili¬
tatem gestat. Quisquis aut̃ ꝑtinacia
insensibilitatis obdurescit: qͦsi cor
firmat. ne hoc iacula timoris suꝑni
confodiant. Unde quibdã ꝑ ꝓpħam
Cor quippe lapideũ tollit: cũ a nob¬
suꝑbiȩ duriciam subtrahit: & cor
carneũ tribuit: cum eamdẽ ꝓtinus
nr̃am duriciam ad insensibilitatem
uertit. Per manꝰ uͦ ut iam crebro do¬
cuimꝰ. oꝑa designant᷑. Cũ culpa igit᷑
manus ad dm̃ expandere. ẽ: contra
largitoris grãm. de uirtuee operum
suꝑbire. Qui enim in conspectu e t̃m
iudicis loquens. sibi bona quȩ facit

Expanded text:
ulta Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpando subjungit: CAPad eum manus tuas. 25. Sonsensibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam per proEzech. XXXVI, 26. Cor quippe lapideum tollit cum a nobsuperbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nũ głȩ pondus oꝑatur in nob̃. Et
notandũ quod nequaqͣm cũ consũptꝰ
fueris. s cũ te consũptũ putaueris di¬
cit: quia & qͦd uidemꝰ in dubietate. ẽ:
& qͦd sꝑamus in certitudine. Vnde &
idem paulus. non se consũptũ noue¬
rat. s putabat: qui & in aduersa tri¬
bulationũ corruens. ut lucifer resplen-¬
debat dicens. quasi morientes & ecce
uiuimꝰ: quasi tristes. semꝑ autẽ gau¬
dentes: sicut egentes. multos autem
locupletantes. Sciendũ qͦq ẽ qͦd bo¬
noꝵ mens quo duriora ꝓ ueritate
tolerat. eo ȩt̃nitatis p̃mia certiꝰ sꝑat.

Expanded text:
e pondus operatur in nobis . Et notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, divivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat.
Abbreviated transcription (Latin):
cadens. intꝰ innouat᷑: & qͦ magis extiꝰ
aduersa tolerat. eo ueriꝰ uirtutũ lu-¬
mine interiꝰ choruscat: paulo attestan¬
te qui ait. s lic& is qui foris. ẽ ñr ho¬
mo corrũpit᷑: tam̃ is qui intͦ. ẽ. reno-¬
uatur de die in diẽ. Id enĩ qͦd in pre-

Expanded text:
cadens, intus innovatur, et quo magis exterius cadens, intus innovatur, et quo magis exterius adversa tolerat, eo verius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: « Sed licet is qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovat
Abbreviated transcription (Latin):
nũ spũaliũ aduersitate discussimꝰ.
iuxta ext̃iora qͦq mala nil obstat
intelligi. Scĩ s enĩ uiri quia sũma
medullitus diligunt. in infimis dura
patiunt᷑. s in fine. gaudii lum̃ inue-¬
niunt: qͦd habere in hoc spacio ꝑcur¬
rentis uitȩ contẽpnunt. Unde nc̃ ꝑ
sophar dr̃ & quasi meridianꝰ fulgor
consurget tͥ ad uesperũ. Peccatoris
enim lum̃ in die. ẽ. obscuritas in ues¬
pere: quia in p̃senti uita felicitate at¬
tollit᷑. s aduersitatis tenebris in fine
deuoratur: iusto aut̃ meridianꝰ ful¬
gor ad uesperũ surgit: quia qͣnta
sibi claritas maneat. cũ iã occũbere
cȩꝑit. agnoscit. Hinc namq scriptũ
est. Timenti dm̃ bene erit in extremiᷤ.
Hinc ꝑ psalmystã dr̃. Cum dederit
dilectis suis somnũ: hȩc . ẽ hereditas
dñi. Qui in huius quoq uitȩ adhuc
certamine positꝰ. cum se consumptũ
putauerit. ut lucifer orit᷑: qͥa foris

Expanded text:
num spiritalium adversitate discussimus, num spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereDomini . » Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut Lucifer oritur, qui foris
Abbreviated transcription (Latin):
bras erumpit. Mox in gaudio ꝓue¬
ctus atcollit᷑: quȩ int̾ temptamenta
peius cadere ex desꝑatione cogebat᷑.
Sine cogitationis certamine p̾sentia
despicit: sine dubitationis obstacło
de uentura retributione confidit.
Lustus gͦ cum se consũptũ putauerit.
ut lucifer orit᷑: quia mox ut tenebrã¬
scere temptationũ caligine cȩperit.
ad lucẽ gr̃ȩ reformat᷑: & in seipso
monstrat diẽ iusticiȩ: qui casurus
paulo ante timuit noctẽ culpȩ. Recte
Et quid nobis scõꝵ innocentia: nisi se¬
quentis iudicis claritatem clamat:
In eoꝵ nãq ammiratione conspicimꝰ.
quid de maiestate ueri luminis esti¬
memꝰ. Necdum redemptoris p̃sentiã nr̃ĩ
uidemꝰ: s tam̃ uirtutẽ illiꝰ in elec¬
toꝵ suoꝵ morib ammiramur Quia
gͥ bonoꝵ uita. in consideratione sua
oculis nr̃is uim ueritatis obicit: clarꝰ
ad nos lucifer ante solẽ uenit. Sci¬
endũ uͦ. ẽ. qͦd hȩc quȩ ex temptatio¬

Expanded text:
bras erumpit. Mox in gaudium profebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae. Recte Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. endum vero est quod haec quae ex tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
rositas. pene ad lapsũ desꝑationis
inclin&: unde plerũq mens in te-¬
dium uertit᷑: uix ipsa uirtutis suȩ
dãpna considerat: & tota dolens. sed
qͦsi iam & a sensu doloris aliena fran¬
gitur: & enumerare ñ ual&. quanto
cogitationũ tumultu iactat᷑. Rui-¬
turã se ꝑ mom̃ta conspicit: eiq ne
arma repugnationis arripiat. gra.¬
uius meror ipse contradicit. Circũ¬
ductos quolib& ocłos obscuritas ob¬
sid&: & cũ uisum tenebre semꝑ ĩpe¬
diant: mesta mens nil aliud qͣm te¬
nebras uid&. S apud misericordẽ
iudicẽ. sepe hȩc ipsa quȩ ad nisũ qͦq
orationis aggrauat. ꝓ nobis subtiliꝰ¬
tristicia exorat: nã meroris nr̃i cali¬
ginem conditor conspicit: & subtra¬
eti luminis radios refundit: ita ut
erecta ꝓtinꝰ ꝑ dona mens uigeat: qͣm
paulo ante decertantia uicia. suꝑbiȩ
calce deprimebant. Mox torporis
pondus decutit: atq ad contẽplatio¬
nis lum̃ post ꝑturbationis suȩ tene¬

Expanded text:
rositas pene ad lapsum desperationis rositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtiliutristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tene
Abbreviated transcription (Latin):
quia calamitas transiens. electi m̃tẽ
nequaqͣm ui concussionis subruit:
s tam̃ tactu meroris infundit. Nã
mads quidẽ ꝑ cruorẽ uulneris: &si
a sue certitudine ñ frangit᷑ salutis.
epe autẽ ñ solũ flagella atterunt.
s in unius cuiꝰq animo. malignorũ
quoq sp̃uum temptam̃ta grassant᷑.
ut exterius ex ꝑeussione doleat: et
intus aliquatenꝰ ex temptatione fri¬
gescat: s neqͣqͣm gr̃a deserit: quȩ
quo nos durius ex dispensatione ꝑ¬
cutit. eo ampliꝰ ex pietate custodit.
N am ut tenebrascere ꝑ temptationẽ
gor quippe meridianus in uespere.
est uirtutis renouatio in tẽptatione:
ut repentino caritatis feruore meis
uigeat: quȩ iãiãq lum̃ sibi gr̃ȩ oc¬
cubuisse formidabat. Quod adhuc
sophar subtilius aꝑit: cum subiung̃.¬
Et cum te consũptũ putaueris: orieriᷤᷤ
ut lucifer. Sepe nãq tot tẽptam̃ta¬
nos obsident: ut ipsa nos eoꝵ nume¬

Expanded text:
quia calamitas transiens, electi mentem quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur salutis.epe autem non solum flagella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem gor quippe meridianus in vespere est virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jamjamque lumen sibi gratiae occubuisse formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit, cum subjungEt cum te consumptum putabis, orieris ut Lucifer. - Saepe namque tot tentamenta obsident, ut ipsa nos eorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
tis tanto durius animus sentit. qͦnto
pensare bonũ quod sequit᷑ negligit:
cũq ñ uult̃ p̃mia considerare quae
restant. grauia eẽ ȩstimat quȩ tole¬
rat: unde & contra flagelli ietũ cogi¬
tatio ceca conquerit᷑: & quasi infini¬
ta calamitas creditur. quȩ dieb cur-¬
su labentib cotidie finitur. At si se¬
mel ad eterna se quisq erigat. atq
in his quȩ incõmutabilit̃ ꝑmanent.
oculũ cordis figat: prope nil ẽẽ hic
conspicit. quicqͥd ad finẽ currit.
Presentis uitȩ aduersa tolerat: s quasi
nichil ẽẽ om̃e qͦd labit᷑ pensat. Quo
enim se int̾nis gaudis robustiꝰ inse¬
rit: eo minus exterius dolores sentit.
Unde sophar. nequaqͣm ueritus ausu
temerario docere meliorẽ. exhorta¬
tur ad iusticiam: & demon strat ꝗͣ
nulla iusti ocłis uideat᷑ pęna. Aesi
aꝑte dicat. Si degustas gaudiũ quod
intꝰ ꝑmans: leue fit ꝓtinus om̃e qͦd
foris dol&. Bene autẽ p̃sentis uitae
miserias. aquis p̃tereuntib cõparat:

Expanded text:
tis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat,
Abbreviated transcription (Latin):
Interna quippe facies hominis meus
est: in qua nimirũ recognoscim᷑. ut
ab auctore nr̃o diligamur: qͣm scili¬
cet faciem leuare. ẽ. in dm̃ animũ ꝑ
studia orationis atcollere. Sed eleua¬
tam faciem macula inquinat: si in¬
tendentem m̃tẽ reatus sui conscien¬
tia accusat. Quȩ ab spei fiducia ꝓ¬
tinus frangitur: si intenta p̃cib. nec¬
dũ deuictȩ culpȩ memoria mordet᷑.
Diffidit nãq acciꝑe se posse qͦd appetit:
quȩ ꝓfecto reminiscit᷑ nolle se adhuc
facere qͦd diuinitus audiuit. Hinc ꝑ¬

Expanded text:
Interna quippe facies hominis mens Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit. 352
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione construamꝰ: Pene nãq
cuncta bona oꝑa ex cogitatione ꝓde¬
unt: s sunt ñnulla cogitationis a¬
cumina. quȩ ex oꝑatione nascuntur.
N am sicut ab animo opus sumitur. ita
rursus ab oꝑe animus erudit᷑. Mens
quippe diuini amoris exordia capi¬
ens imꝑat bona quȩ fiant: s postqͣm
fieri imꝑata ceꝑint. ipsis suis exerei¬
exercitata actionib discit. cũ imꝑare
bona inchoauerit. quantũ minꝰ uide¬
bat. Foris gͦ ager excolit᷑. ut domꝰ post¬
modũ construat᷑: quia plerũq ab extĩ¬
ori oꝑe sumimꝰ. quantã subtilitatem
rectitudinis in corde teneamꝰ. Quem
bene sophar seruare ordinẽ studuit:
cum prius auferri iniquitatẽ a ma¬
nib & post a taber ꝑ nacło iniusti¬
ciam dixit: quia neq uaquã plene
animus in cogitatione erigit᷑. qͣndo
adhuc ab eo extrinsecus in oꝑe errat᷑¬
Quȩ si ꝑfecte duo hȩc tergimꝰ: ad dm̃
statim sine macula faciem leuamus.

Expanded text:
cogitatione construamus? Pene cuncta cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratQuae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qua apud nosm& ipsos abs di con¬
dimur. cũ foris in oꝑe ñ ui dem᷑.
Sophar itaq quia iusti uiri amicus. ẽ.
nouit qͦd dicat: s quia iustũ incre¬
pat. hereticoꝵ tenens speciẽ. ꝓferre
recte etiam quȩ nouit ignorat. Sed
nos calcantes hoc quod ab eo tumi-
de dr̃: pensemus eius uerba qͣm uera
sint. si recte dicerent᷑. Prius enĩ a ma¬
nu iniquitatẽ subtrahi. & post a taber
naculo ammon& iniusticiam abscidi:
quia quisquis iam praua ase oꝑa ex¬
terius resecat: necesse ꝓfecto. ẽ. ut ad
sem& ipsum rediens. sollerter sese in
m̃tis intentione discernat: ne culpa
quam iã in actione ñ hab&. adhuc in
ꝑ salomonẽ dr̃. Prepara foris opus
tuũ. & diligent̃ exerce agrum tuũ.
exterius exercere: nisi eulsis iniqͥta¬
tis sentib. actionẽ nr̃am ad frugem
retributionis excolere: Et quid.ẽ.
post agri exercitiũ. ad ȩdificiũ domꝰ
redire: nisi qͦd plerũq ex bonis oꝑib
discimus. qͥntã uite mundiciã & in

Expanded text:
qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et pnaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est, ut ad semetipsum rediens solerter in mentis intentione sese discernat, ne culpa quam jam in actione non habet, adhuc in c Salomon ait: « Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuter exercere, nisi evulsis iniquitatum sentibus actionem nostram ad frugem retributiopost agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Duob semꝑ modis flagella pensanda
sunt.: ut scilie& ꝑpendant᷑ aut qͣlia
sint: aut qͣnta. Nam sepe multa ex
qualitate & sepe grauia ex qͣntitate
leuigant᷑: si uidelic& cũ multa st̃ ñ
sint grauia: cũ uͦ grauia. ñ sint mul-
flagelli aduersarius contra scm uirũ
ñ solũ ꝑ nequitiã qͣlitatis. s etiam ꝑ
pondus qͣntitatis exarsit: ad demon-
simo: ad insinuandã uͦ quantitatem
subiungit᷑. a planta pedis usq ad uer¬
ticẽ eiꝰ: ut nimirũ nil in m̃te uacet

Expanded text:
Duobus semper modis flagella pensanda sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multaitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstsimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vace
Abbreviated transcription (Latin):
luto conficit᷑. Quid uͦ ẽ. sanies cor¬
poris: nisi lutũ: Saniẽ gͦ radere te¬
sta ꝑhibet᷑: acsi aꝑte diceret᷑. luto
tergebat lutũ. Pensabat quippe uir
sc̃s unde sumptũ fuerat qͦd gesta¬
bat: & fragm̃to uasis fictilis confra¬
ctũ uas fictile radebat. Quo facto
patent̃ ostendit᷑ corpus suũ quomͦ
sibi sanum subdidit: qͦd & ꝑcussum
sic despiciens curauit. Quã ille mol¬
liciem sanȩ suȩ carni concessit: qui
non uestẽ. ñ digitũ. s testam etiam
uulnerib admouit: Testa gͦ rade¬
bat saniem: ut sem& ipsũ & in frag¬
m̃to considerans. etiam de extersio¬
ne uulneris sumer& curam mentis.

Expanded text:
luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo radere testa perhibetur, ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat, et fragmento vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo facto patenter ostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sanae suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam etiam vulneribus admovit. Testa ergo radebat saniem, ut semetipsum et in fragmento considerans, etiam de extersione vulneris sumeret curam mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ plagis usq ad sterquilinium
sternit᷑: Quid. ẽ. qͦd iohannes dĩ uo¬
ce laudat᷑: & tam̃ ꝓ temulentȩ uer¬
bis in saltationis p̃miũ morit᷑. Qͥd
despicit. qͦs sic sublimit̃ ante scła ele¬
git: nisi hoc qͦd pietati fideliũ pat&.
qm̃ idcirco sic eos p̃mit in infimis.
quia uid& qͦmͦ remuneret in sũmis:
& foras usq ad despecta deicit. quia
intꝰ usq ad incõp̃hensibilia ꝑducit:
Hinc gͦ unusqͥsq colligat qͦd illic sint
passuri qͦs repbat: si hic sic cruciat
qͦs amat: aut qͦmͦ ferient᷑ qͥ in iudi¬
cio arguendi sunt. si sic eoꝵ uita p̃¬
mit᷑. qui ipso iudice teste laudant᷑.
SEQUIT UR.¬

Expanded text:
et tamen plagis usque ad sterquilinium et tamen plagis usque ad sterquilinium sternitur? Quid est, quod Joannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulenti verbis in saltationis praemium moritur? Quid despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit: nisi hoc, quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit. Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste laudantur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
spũ intra matris uterũ impletꝰ. atq
ut ita dixerim priꝰquã nasceret᷑ re¬
natꝰ. ille amicus sponsi. ille qͦ inter
natos mulierũ maior nemo surrex̃.
ab iniquis in carcere mittit᷑. & ꝓ pu¬
ellȩ saltatu capite truncat᷑ & uir
tantȩ seueritatis ꝓ risu turpiũ mo¬
rit᷑. N ũquid nã credimꝰ aliqͥd fuisse
qͦd in eius uita illa sic despecta morᷤ
terger&: S quando ille uel in cibo
peccauit: qui locustas solũmͦ & mel
siluestre edidit: Quid dõ uel de qͣli¬
tate sui tegiminis deliqͥt: qͥ cameloꝵ
pilis corpꝰ operuit: Quid de conuer¬
satione sua offendere potuit: qui de
heremo ñ recessit: Quiᷤᷤ illũ loqua¬
citatis reatꝰ polluit: qui disiunctus
longe ab hominib fuit: Quando
illũ uel silentii culpa attigit: qͥ ad
se uenientes tam uehem̃t increpauit
dicens. genimina uiperarũ qͥs uob̃
demonstrauit fugere a uentura ira :
Quid. ẽ gͦ qͦd iob dĩ testimonio p̃fert᷑:

Expanded text:
u intra matris uterum impletus, atque, u intra matris uterum impletus, atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo inter natos mulierum major nemo surrexit; ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu, capite truncatur, et vir tantae severitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et mel silvestre comedit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit, qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit, qui de eremo non recessit? Quid illum loquacitatis reatus polluit, qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit, qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Quid est ergo, quod Job Dei testimonio praefertur,
Abbreviated transcription (Latin):
locis altiorib p̃sident. dum multorũ
obsequia sibi subpetere ad uotũ uideñs.
fragilitatẽ suã intueri negligunt: &
uas qͦd gestant fictile. quã sit uelocit̃
conderendũ obliuiscentes. omĩmͦ ñ
attendunt: beatꝰ iob ut considerati.¬
onẽ fragilitatis suȩ etiã ex circum¬
stantib traher&. & ante ocłos suos uĩ
suȩ despectionis auger&: ñ quolibs
in tra quȩ pene ubiq munda repꝑi-¬
tur. s in sterqͥlinio sedisse describit᷑.
In sterqͥlinio ponebat corpꝰ: ut etiã
ex loci fetore caper&. qͦd festine
corpꝰ ad fetorẽ redir&. S ecce cum
beat᷑ iob tot rerũ dampna sustin&.
tot funerib pignerũ ꝑcussꝰ dol&.
tot uulnera tolerat: dũ decurren¬
tem saniẽ testa radit: dũ ꝑ putre-¬
dinẽ defluens in sterqͥlinio resid&:
autẽ dũ beati iob uulnera cruciatꝰq
considero: repente m̃tis ocłos ad io¬
hannẽ reduco: & ñ sine grauissima
adnuratione ꝑpendo. qͦd ille ꝓpħ̃iȩ¬

Expanded text:
locis altioribus praesident, dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam intueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conterendum, obliviscentes omni modo non attendunt, beatus Job ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantibus traheret, et ante oculos suos vim suae despectiin terra quae poene ubique munda reperitur, sed in sterquilinio sedisse describitur. In sterquilinio ponebat corpus, ut etiam ex loci fetore caperet, quod festine corpus ad fetorem rediret. Sed ecce cum beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignorum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluit, in sterquilinio residet; autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et non sine gravissima admiratione perpendo, quod ille pr
Abbreviated transcription (Latin):
quia tenuit quẽ concessit: & dando¬
ñ dedit: quẽ aduersarii sui iaculis
trẽ in oratione postulamꝰ dicentes. ne
nos inducas in temptationẽ. Neq enĩ
in temptationẽ dñs inducit: qui sẽꝑ
a tẽptatione subditos misericordit
ꝓtegit: s tam̃ in temptationẽ qͣsi eiꝰ in¬
ducere. ẽ: a tẽptationis nos illecebra ñ
munire: & tẽ nos in temptationis la-¬
queũ ñ inducit: cũ temptari ultra
quã nos possumꝰ ñ ꝑmitcit. Sicut gͦ
ds̃ inducere nos in temptationẽ dr̃
si nos ab aduersario induci patiat᷑:
ita aduersariꝰ seruare animã dr̃ cũ
hanc temptando suꝑare ꝓhibet᷑. Ss Qͥrͦ¬
s Egressus igit᷑ sathan a facie dñi. Qͦ mͦ

Expanded text:
quia tenuit quem concessit, et dando noquia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversarii sui 76 jaculis trem in oratione postulamus, dicentes: Ne nos inducas in tentationem . Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit: sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est, a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare prohibetur. VERS. 7.-- Egressus igitur S