comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ dicenda. ẽ. ante resurrectionẽ suã
eccła eiꝰ. eẽ. głosa : Mundat gͦ eã nunc
lauachro aque inu̾bo. ab luens peccata¬
p̃t̾ita. ⁊ pellens ab ea dñationẽ maloꝵ
angłoꝵ: deinde ꝑficiens eiꝰ sanitates.
fac̃ eã occurrere inillã głosã sine macła.
⁊ ruga. Qͦs enĩ p̃destinaũ illos & uocaũ:
&e qͦs uocauit ipsos &e iustificaũ: qͦs aũ
iustificaũ. illos & głificatut. In hoc mỹs¬
t̾io dictũ arbitror. Ecce eicio demonia:
& sanitates ꝑficio hodie & cras: et t̃cia
cõsũmor id÷ ꝑficior. Dix̃ enĩ eoc ꝑsona
corꝑis sui qͦd.ẽ. eccła: disponens ꝓ distinc
tioẽ significaũ intriduo. Ipse. ẽ. eñĩ
finis. ut nichil dupplici corde faciamꝰ:¬

Expanded text:
dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae in uerbo abluens peccata.praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum, deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga; quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. in hoc mysterio dictum arbitror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, id est perficior: dixit enim hoc ex persona coad significavit in triduo. Ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciam
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾unat corpꝰꝰ. s ut concupiscentia
eiꝰ ad÷ consuetudine mala edomitafi¬
ciat sp̃ui subiugatũ: qd̾ naturalis ordo
desid̾at. Quia eñi hoc erit pꝰ resurrectio¬
nẽ. ut corpꝰ om̃imꝰ cũ quiete sũiia spũs
subditũ ĩmortalit̃ uigeat. hoc etiã in hac

Expanded text:
ut interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faciat spiritui subjugatum, quod naturalis ordo desiderat. Quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omnimodo cum quiete summa spiritui subditum immor
Abbreviated transcription (Latin):
te tẽpꝰ deserat areã: toleret paleã in
tritura. Toleret inarea: qd̾ eñ toleret
inhorreo. ñ habebit. Uenu& uentila¬
tor : qͥ diuidae malos a bonis. Erit
etiã corꝑalis seꝑatio: quã mͦ spĩtalis
p̃cedit. A malis corde sẽꝑ disiungimini:
ad tẽpꝰ caute corꝑe copulamini: nectũ
negligentes sitis in corrigendis ur̃is.
ad curã scilicae urãm qͦquo mͦ ꝑtinenti¬
bꝰ. monendo. docendo. hortando. ter¬
rendo. qͥbꝰcũq modis potestis agite.
nec cũ inuenitis inscripturis & in exẽ¬
uentũ in hac uita fuer̃. qd̾ mal bonos
inunitate ñ maculant: efficiamin pi¬
gri ad corrigendos malos. Duob modiᷤᷤ
ñ te maculat malꝰ. siñ cͣsentias. & si
redarguas. Noc. ẽ. ñ cõmunicare: ñ
c̃sentire. Cõmunicat᷑ qͥppe. qndo facto
eiꝰ cͣsortiũ uoluntatis uł approbatio¬
nis adiungit᷑. Noc gͦ nos admonens
apłs ait. ħ olite cõmunicare oꝑib in¬
fruetuosis tenebrarũ. & qr parũ erat

Expanded text:
te tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus, si non consentias, et si redarguas; hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto eius consortium voluntatis vel approbationis adiungitur. Hoc ergo nos admonens apostolus ait: 'Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum'. Et quia parum erat
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ miscđiã iusti plene ꝑfecteq mun¬
dati. fulgebt̃ in regno patris sui sicut
sol. Icͣ plene atq ꝑfecte erit eocła ñ
hñs maculã. aut rugã. aut aliqͥd eiꝰ
modi qr tc̃ etiã erit uere głosa. Cum
enĩ ñ tantũ ait. ut exchib̾et sͥ eccłam
nͣhabentẽ maculã. aut rugã. s addi¬
dit głosã: satis significaũ qͣndo erit
sine macula. aut ruga. aut aliqͥd eiꝰmo¬
di: irutiq qͣndo głosa. N enĩ mͦ intan¬
tis malis. in tantis scandalis. in tanta
ꝑmictioẽ hominũ pessimoꝵ. intati¬
tis opprobrũs impioꝵ. dicendũ. ẽ. eã

Expanded text:
icordiam iusti plene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol. Tunc plene atque perfecte erit ecclesia, non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi, quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tannon habentem maculam aut rugam, sed addidit, gloriosam ; satis significavit, quando erit sine macula et ruga aut aliquo hujusmodi: tunc utique, quando gloriosa. Non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis opprobriis impiorum dicendum est eam
Abbreviated transcription (Latin):
incͣspeccu tiro. ẽ. carnał uniu̾sa sub¬
stantia. Uidete quẽ admodũ in õe aui¬
mal sͥ ad salutẽ cciliatũ ꝑtendat nat᷑e
ista cõmunio: ut diligat carnẽ suam.
eq enĩ hoc in hominib tantũ. ẽ: qu cũ
recte uiuunt ñ solũ consulunt saluti
carnis suȩ. uerũ etiã carnales motꝰ ad
usũ rationis edomant & refrenant.: s
etiã bestiȩ fugiuint dolorẽ: formidant
copulãq carnis ac sp̃s. a c̾cordi iunctura
disciscere ac dirimere potͣ. quanta ua¬
lent agilitate deuitant. hutrientes eciam
ipsȩ ac fouentes carnẽ suã. Nemo eñi unꝙͣ
carnẽ suã odio hab&: s nutrit ini¬

Expanded text:
in conspectu uestro est carnalis uniuersa substantia! uidete quemadmodum in omne animal sibi ad salutem conciliatum portendat naturae ista communio, ut diligat carnem suam; neque enim hoc in hominibus tantum est, qui cum recte uiuunt, non solum consulunt saluti carnis suae, uerum etiam carnales motus ad usum rationis edomant et refrenant, sed etiam bestiae fugiunt dolorem, formidant copulamque carnis et spiritus a concordi iunctura disicere ac dirimere potest, quanta ualent agilitate, deuitant nutrientes etiam ipsae ac fouentes carnem suam. nemo enim umquam carnem suam odio habet, sed nutrit, inq
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s inmisit in adãut soporatꝰ obdormi¬
ret. recte intelligit᷑ ad hoc ĩmissa: ut
et ipsiꝰ mens ꝑ extasin particeps fieret
d̃ĩ intellig̾et innouussima. Deniq cui¬
gilans. tanꝗͣ ꝓpħia plenꝰ. cũ ad sead¬
ductã mulierẽ uid̾et. eructauit qd̾ mag¬

Expanded text:
deus inmisit in Adam, ut soporatus obdormiret, recte intellegitur ad hoc inmissa, ut et ipsius mens per extasin particeps fieret dei intellegeret in nouissima. denique euigilans tamquam prophetia plenus, cum ad se adductam mulierem suam uideret, eructuauit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd celũ trãq conspicimꝰ. qd̾ habemꝰ m̃tẽ
atq rationẽ. qͣ eũ ipsũ qͥhȩc oĩa condi¬
dit inqͥramꝰ. neqͣꝗͣ ualeamꝰ actioni
sufficere grãrũ: tam̃ qd̃ nos oneratos
obrutosq peccatis. & a ccẽplatione
suȩ lucis auersos. ac tenebrarũ id. ẽ.
iniqͥtatis dilectione cecatos. ñ oĩno de¬
seruit: misitq nob̾ uerbũ suũ qͥ. ẽ. eiꝰ
unicꝰ filiꝰ. qͦ ꝓ nob̾ assũpta carne nato.
atq passo qͣnt dĩ hoẽm pend̾et nos¬
ceremꝰ. atq illo sacrificio singłari a pera¬
tis om̃ib mundarem᷑. eiꝰq spũ incordib
nr̃is dilectione diffusa oĩb difficultatib

Expanded text:
picimus, quod habemus mentem adque rationem, qua eum ipsum, qui haec omnia condidit, inquiramus, nequaquam ualeamus actioni sufficere gratiarum: tamen quod nos oneratos obrutosque peccatis et a contemplatione suae lucis auersos ac tenebrarum, id est iniquitatis, dilectione caecatos non omnino deseruit misitque nobis Verbum suum, qui est eius unicus filius, quo pro nobis adsumta carne nato adque passo, quanti Deus hominem penderet, nosceremus adque illo sacrificio singulari a peccatis omnibus mundaremur eiusque spiritu in cordibus nostris dilection
Abbreviated transcription (Latin):
incorde illiꝰ:⁊ consolat᷑ filiã suã huiꝰmo¬
di uerb. De iniriis uiri tui torquens
Qd tͥ enĩ fecit: Nole. s ipsũ: & ipstumia
ri n̾oli ut male facias: s ipse te imitiᷤ
in bono. Nã in eo qd̾ malefac̃. noli eũ pi¬
tare capt̃̾ tiĩ : s. me. Nã si & ineo qd
malefacit capt̃ secuturũ. ẽ. corpꝰ: eun¬

Expanded text:
icit et consolatur filiam suam huius modi uerbis: "de iniuriis uiri tui torqueris; quid tibi enim fecit, dole; sed ipsum noli imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. nam in eo quod male facit noli eum putare caput tuum, sed me". nam si et in eo quod male facit caput est, secuturum est corpu
Abbreviated transcription (Latin):
hominib sic̃. ẽ apd̾ patrẽ:Itẽ relus¬
quet matrẽ: id÷ synagoge uecerẽ
atq carnalẽ obseruationẽ. q̃ illi mat᷑
erat ex semine dd̃ sođm carniẽ: et
adħebit uxori suȩ id⁊̃ eccłȩ. ut sint
duo in carne una. Dic̃ enĩ apłs ipsũ¬

Expanded text:
apud Patrem? Item reliquit et matrem, id est Synagogae veterem atque carnalem observationem, quae illi mater erat ex semine David secundum carnem, et adhaesit uxori suae, id est Ecclesiae, ut sint duo in carne una. Dicit enim Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs gͣ pꝰ baptismũ aliqͦ pristinoꝵ maloꝵ
oꝑe obligatꝰ tenct᷑. usq ad eone sͥ ini¬
iicꝰ. ẽ. ut adhuc dubitae uutã muta¬
re dũ tẽpꝰ ẽ. cũ ita peccat & uiuit:
ã utiq qd̾ ita ꝑseuerant᷑ peccat: thesau¬
ritat s irã indie ire. & reuelationis
ust udicii dĩ. Qd̾ aũ adhuc uiuit. pa¬
tientia dĩ ad pęnitentiã eũ adducit.
implicatꝰ gͥtã mortiferoꝵ uinculis
uocis dñicȩ tonitruo contremiscit. ñ

Expanded text:
ergo post Baptismum aliquorum pristinorum malorum opere obligatus tenetur, usque adeone sibi inimicus est, ut adhuc dubitet vitam mutare, cum tempus est, cum ita peccat et vivit? Nam utique quod ita perseveranter peccat, thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. Quod autem adhuc vivit, patientia Dei ad poenitentiam eum adducit. Implicatus igitur tam mortiferorum vinculis dominicae vocis tonitruo contremiscit, Non
Abbreviated transcription (Latin):
intelligite. Idõq idẽ apłs cũ eẽt adhuc
ꝑsecutor ipse fecerat: ut suppleã inqͥt
qͣ desunt p̃ssurartĩ xp̃ in carne meai
ad p̃ssuras xp̃i attendens ꝑtin̾e qd pi.¬
tiebat᷑. qd̾ ñ poc̾ intelligi scđm capit.

Expanded text:
intelligite. Ideoque idem apostolus, cum esset adhuc persecutor ipse fecerat, Ut suppleam, inquit, quae desunt pressurarum Christi in carne mea : ad pressuras Christi ostendens pertinere quod patiebatur. Quod non potest intelligi secundum caput,
Abbreviated transcription (Latin):
mbulantes gͥ in xp̃o et adhuc ꝑegri¬
nantes donec ꝑueniamꝰ.: ⁊ suspirantes
desid̾io cuiꝰdã in effabilis quietis. ꝗqͣ ha¬
bitat in illa ciuitate. de qͣ quiete dictũ
.ẽ. hoc nob̾. eẽ. ꝓmissũ. qd̾ oculus nͥ ui¬
dit. nec auris audiuit. nec incor hoĩs
ascendit: ambulantes gͦ sic cantemꝰ
ut desid̾emꝰ. Nã qͥ desid̾at : & si lingua
taceat. cantat corde. Qui aũ ñ deside¬
rat : qͦlib& ore. qͦlib& clamore aures ho¬

Expanded text:
mbulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures ho
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ utrũq cõplexꝰ. ẽ. Nolite cõmu¬
nicare: magis aũ redarguite. Qͥd. ẽ.
nolite cõmunicare: Nolite c̃sentire:
nolite laudare: nolite approbare. Qͥd
.ẽ. magis aũ redarguite. Rep̃hendite :
corripite: cohercete. Deinde in ipsa cor¬
reptione uł cohererone alienorũ
peccatoꝵ cauendũ. ẽ. ne se extollat
increpatio: intꝰ lenitatis teneat᷑ dilec¬
tio. ħ eqgͦ c̃sentientes sitis malis. ut
approbetis. neq negligentes. ut ñ ar¬
guatis: neq suꝑbientes. ut insultant᷑

Expanded text:
olus utrumque complexus est: Nolite communicare, magis autem et redarguite . Quid est, nolite communicare? nolite consentire, nolite laudare, nolite approbare. Quid est, magis autem et redarguite? reprehendite, corripite, coercete. Deinde in ipsa correptione, vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat,increpatio, intus lenitatis teneatur dilectio. Neque ergo consentientes sitis malis, ut approbetis, neque negligentes, ut non arguatis, neque superbientes, ut insultanter
Abbreviated transcription (Latin):
rapinã arbitratꝰ. ẽ. eẽ. eqͣł dõ. s semet ip.¬
sũ excinauit formã serui accipiens. reli¬
qͥsse eciã matrẽ sẏnagogã ud eoꝵ. ue¬
teri testam̃to carnalit᷑ inherentẽ. &¬
Quia cũ sit dis apd̾ patrẽ ꝑ quẽ fact sumꝰ:
factus .ẽ. ꝑ carnẽ particeps nr̃. ut illiꝰ
capitis corpꝰ. eẽ. possemꝰ. Quantum

Expanded text:
rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : reliquisse etiam matrem synagogam Judaeorum, Veteri Testamento carnaliter inhaerentem, Quia cum sit Deus apud Patrem, per quem facti sumus, factus est per carnem particeps nostri, ut illius capitis cor
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: malicia &e miseria. ꝑ maliciam
hominũ &e iiseriã homitiũ: dicunt᷑
dies mali. Cȩterũ dies ist qͣntũ ꝑtinet
ad spacia horarũ ordinati s̃: duct̃ uiceꝰ:
igunt tẽꝑa. Orit᷑ sol: occidit soł tnse¬
res faciunt: miseria honlitiũ & malitia
hominũ. S  miseria hominũ cõmutus
ẽ. ñ debae malitia. eẽ. cõmunis. E acqͦ
qñ lapoꝰ . ẽ. adã oe de ꝑadiso excpulsꝰ nũ¬
ꝗͣ suer̃ dies nͥ mali. Istos pueros qͥ nascuri¬
t᷑ int̾rogemꝰ.: qͣre a ploratu incipiunt.
qͥ nec ride posst̃. Nascit᷑ & statĩ plorat:
pꝰ nescio qͦ  dies rid&. Qͣndo plorabat naᷤᷤ¬
cens: ꝓpħa suȩ calamitatis erat. Lacri
turũ: uł intimore. Et sibene uixerit &
iustꝰ fuerit: certe in mediis positꝰ tẽpta¬

Expanded text:
et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum ducuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt: ducunt vices, agunt tempora; oritur sol, occidit sol, transeres faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae calamitatis erat: lacrymturum, vel in timore. Et si bene vixerit et justus fuerit, certe in mediis positus tenta
Abbreviated transcription (Latin):
dis ad publicũ : das nũmos. & emis tͥ
panẽ. aut uinũ. aut oleũ. aut lignũ:
aut aliquã suppellectilẽ das & accipis.
Aliqͥd amitis: aliqͥd adqͥris. Hoc . ẽ. emere.
Nã si nichil amittas & habeas qd̾ ñ habe¬
bas: aut inuenist. aut donatũ accepi¬
st: aut hereditatẽ adqͥsist. Qnͣdo
aũ aliqͥd amittis. ut aliqͥd habeas: tt̃
emis: qd̾ habes emptũ. ẽ: qd̾ amittis

Expanded text:
 das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut aliquam supellectilem: das et accipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti. Quando autem aliquid amittis ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis,
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽẽ. si tale fuerit: qͥ tale aliqͥd. eẽ. ani¬
mã putant. Qd̃ aũ continentia quadã
⁊ laborib ꝑseqͥ uident᷑ corꝑa sua: qͥhoc
recte facuut. ñ id agunt ut ñ habeant
corpꝰ: s ut habeant subiugatũ & ꝑatũ
ad oꝑa necessaria. Libidines em̃i male
titentes corꝑe. id consuetudines incli¬
natioĩs aĩe. ad fruendũ inferiorib: ꝑ
ipsiꝰ corꝑis laboriosã qͣndã militiã ex¬
id agunt: qͣsi naturalit̃ inunico suo
corꝑ bellũ inger̃: in qͦ fallit eos qd̾ leg̃

Expanded text:
tale aliquid esse animam putant. Quod autem continentia quadam et laboribus persequi videntur corpora sua, qui hoc recte faciunt, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exsid agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aqͣ. & aer. melioia s̃ participatione
melioris: id÷ cũ luce illuminatit᷑ & fer¬
uore uegetant᷑: sic incorporeȩ crea¬
turȩ rationales. ipsiꝰ creatous fiunt
participatione meliores. cũ ei cohe¬
rent purissima ⁊ scĩssima caritate: qͣ
omino si caruerint. tenebrescent & ob¬
durescent qͦdãm᷑  inde infideles
hoẽs tenebrȩ s̃: qu ꝑ fidẽ conu̾si ad
dm̃. qͣdã p̃missa illuminatione lux
fuint: in qͣ ꝓficiendo si eoc fide ad spe-¬
ciẽ ꝑuenerint. ut hoc qd̾ credunt
etiã c̃spic̾e sic̃ tantũ boniũ pot̾ conspi¬
c mereant᷑: ꝑfectã recipient imaginẽ
dĩ. Talib enũ dic̃ apłs.Fuistis aliqͣndo

Expanded text:
 ipse aer, meliora fiunt participatione melioris, id est, cum luce illuminantur et fervore vegetantur, sic incorporeae creaturae rationales ipsius Creatoris fiunt participatione meliores, cum ei cohaerent purissima et sanctissima charitate, qua omnimodo si caruerint, tenebrescent et obdurescent quodammodo. Proinde infideles homines tenebrae sunt, qui per fidem conversi ad Deum, quadam praemissa illuminatione lux fiunt: in qua proficiendo si ex fide ad speciem pervenerint, ut id quod credunt etiam prospicere, sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginem Dei; talibus enim dicit Apostolus: Fuistis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
et sđłm tẽpꝰ. qr si exx illa c̾ditione & uifir
lux ista uisibilis: nec te deserat lu xilla
inuisibilis. S & alit̾ meliꝰ intelligitur. ⁊
adquẽ gaudent angłi. Hominũ autẽ
infirmitate acies cordis & si trepidant
sub radũs ei ᷑ ad eũ tñ cͤtẽplandũ ꝑ man¬

Expanded text:
irmlux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed aliter melius intelligitur, quia ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per man
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ magnitudo. qd fac̃ in auaritia sa¬
entis ad missio: hereticꝰ nesciens auaro
scient coequet᷑. Ambo peccata eqͣliter¬
appendant᷑. ignorantis blasphemia &
scientis idolatria: & eadẽ sententia ui¬
dicent᷑. ille qͥ ap̃m qͣrendo iueri simst̃
sermonẽ falsitatis in currerit. & ile

Expanded text:
ipsius magnitudo quod facit in auaritia scipsius magnitudo quod facit in auaritia scientis admissio, haereticus nesciens auaro scienti coaequetappendantur, ignorantis blasphemia et scientis idololatria, et eadem sententia iudicentur ille qui Christum quaerendo in uerisimilem sermonem falsitatis incurr
Abbreviated transcription (Latin):
c̃siliũ salubre huiꝰ penitentiȩ deb̾e cͣ¬
tẽpne: qr multos forte aduertit. & no¬
uit ad sacram̃ta altaris accede: qͦꝵ ta¬
lia crimina ñ ignorat. Multi enĩ cor¬
rigunt᷑ ut petrus: multi tolerant᷑ ut
uidas: mult nesciunt᷑ donec ueniat
dñs et illuminet abscondita tenebrarũ.
manifestissimũ sit multo grauiꝰ pec¬
care luentẽ ꝗͣ nescientẽ uellẽ m ali¬
qͥs dic̾et. si q̃s inheresim incurrat nesci¬
nesciens ꝙͣitũ malũ sit. & aliꝰ ab auanti
ñ recedens sciens qͣnͣtũ malũ sit. qͥs erũst
peior. Possũ etiã ita ꝓpoñe. Si atꝰ nesa¬
ens inhoresim incurrat. & sciens alsao
idolatria nͣ recedat: qr &e apłs dic̃ abi¬
grauiꝰ. qͥ nescius in heresun incurrrt
anqͥsciens ab auaritia id: ab idolatra
ñ recesserit. Scłm qͥdẽ illã regłam qu
peccata scientiũ peccatis ignorantiȩ p¬
ponunt᷑ : auarꝰ cũ scientia uincͣ in scdre
S ne forte hoc faciat inheresi sceleris

Expanded text:
consilium salutiferae hujus poenitentiae debere contemnere, quia multos forte advertit et novit ad Sacramenta altaris accedere, quorum talia crimina non ignorat. Multi enim corriguntur, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas: multi nesciuntur, donec veniat Dominus, qui illuminet abscondita tenebrarum, manifestissimum sit multo grauius peccare scientem quam nescientem, uellem mihi aliquis diceret, si quis in haeresem incurrat nesciens quantum malum sit, et alius ab auaritia non recedat sciens quantum malum sit, quis eorum sit peior. possum etiam ita proponere: si alius nesciens in haeresem inruat et sciens alius ab idololatria non recedat — grauius, qui nesciens in haeresem incurrerit an qui sciens ab auaritia id est ab idololatria non recesserit. secundum quidem illam regulam, qua peccata scientium peccatis ignorantiae praeponuntur, auarus cum scientia uincit in scelere. sed ne forte hoc faciat in haeresi sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
ds int̾ lucẽ ⁊ tenebras: & uocauit ds̃
lucẽ diẽ: & tenebras uocauit noctẽ. Si
gͦ uocauit diẽ lucẽ : sine dubio illi qͥbꝰ
dic̃ apłs paulus. fustis eñi aliqͣndo tene¬
brȩ. nc̃ aũ luxx in dño. dies erant: q̃m
ille qͥ uissit de tenebris lum̃ clarescere.
illuminauit eos. Infantes isti qͦs ceruitis
extiꝰ dealbatos. int̾iꝰq mundatos. qus
cutidore uestiũ splendorẽ m̃tii p̃figu¬
rant. cũ peccatori suoꝵ nocte p̃mereni¬
lauachro indulgentiȩ: qr irrigati fon¬
te sapientiȩ: qr ꝑfusi luce iusticiȩ. hec
.ẽ dies quã fec̃ dñs. exultemꝰ & letem᷑
ineo. Audiat nos dies dñiꝰ: audiat noᷤ
dies factus a dño: audiat & obaudiat
ut exultemꝰ & lecem᷑ in eo: qm̃ sicut

Expanded text:
ucem et tenebras: et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem . Si ergo Deus vocavit diem lucem, sine dubio illi quibus dicit apostolus Paulus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , dies erant: quoniam ille qui jussit de tenebris lumen clarescere, illuminavit eos . Infantes isti, quos cernitis exterius dealbatos, interiusque mundatos, qui candore vestium splendorem mentium praefigurant, cum peccatorum suorum nocte premerentlavacro indulgentiae, quia irrigati fonte sapientiae, quia perfusi luce justitiae: Hic est dies quem fecit Dominus, exsultemus et laetemur in eo . Audiat nos dies Domini, audiat nos dies factus a Domino: audiat, et obaudiat; ut exsultemus et laetemur in eo. Quoniam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃ta reꝑant᷑. & utiq nouer̃ angł
scĩ docti de dõ. cuiꝰ u̾itatis ȩt̾na c̃tẽpla¬
tiõe beati s̃: qnͣti numeri supplem̃ntum
de gñe humano. integritatis illiꝰ cuu¬
tatis expectet. Ppt̃ hoc ait apłs: in
s̃. cũ id qd̾ inde mnangłis lapsũ. ẽ. ex
hõibꝰ reddit᷑. Instaurant᷑ aũ q̃ uterriᷤᷤ

Expanded text:
ta reparantur. Et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeternae contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus: Inssunt, cum id quod in angelis lapsum est, ex hominibus redditur. Instauran
Abbreviated transcription (Latin):
unͣ petro dictũ. ẽ. ex hoc iã hoẽs erisa¬
piens: Captiuati gͣ qr capti: & captiꝙ
subiugat. sub lene illud uigũ missi
lib̾ati apeccato cuiꝰ serui erant. & uill¬
ciȩ serui facti cuiꝰ lib̾i erant: uñ & pl
nilis ẽ. qͥ dedit dotia boĩb. Idõq in ista¬
apriuitate. in ista seruitute. in isto cur.¬
u sub isto iugo. ñ s̃ milia plorantiũ s
nilia letantiũ. Dñs qͥppe in illis insynã
qe sp̃italis apłs loquens. io qd scpͣ cõme¬

Expanded text:
Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi , liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant . Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hocaptivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, tiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra comme
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ ordine custodito. a p̃positis sac̃¬
m̃toꝵ accipiat satisfactionis suȩ modũ
ut in offerendo sacrificio c̃tribulati
cordis deuotꝰ & supplex. id tñ agat. qd̾
ñ solũ ill ꝓsit ad recipiendã salutẽ. s

Expanded text:
brorum ordine custodito, a praepositis sacrorum accipiat satisfactionis suae modum, ut in offerendo sacrificio contribulati cordis devotus et supplex, id tamen agat, quod non solum ipsi prosit ad recipiendam salutem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa tua: qr accusas mala oꝑa tu
Facis u̾itatẽ: et uenis ad lucẽ. Qͥd. ẽ facꝰ
u̾itatẽ: Non te palpas. ñ tͥ blandiris.
ñ te adulas. ñ dicis iustꝰ sũ. cũsis iniquiꝰ.
& incipis fac̾e u̾itatẽ. Uenis aũ ad luci
ut manifestent᷑ oꝑa tira. qr in dõ c̃ faca

Expanded text:
bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua quia in Deo sunt facta,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am itihac uita. mͦ crucifigam᷑. exten¬
dentes manꝰ in latutidine bonoꝵ oꝑũ:
& longanunitete usq infinẽ ꝑ seu̾an¬
tes: atq habentes cor sursũ uͥ ap̃s. ẽ.
omnẽ scrutatorẽ fatigarit. Neo . ẽ. eñi ñ
inanit̃ fabulosa. s utilit̾ uerax. latitudo.
longiudo. altitudo. ꝓfundũ: uñ ꝑuenia¬

Expanded text:
gamur extendentes manus in latitudine bonorum operum et longanimitate usque in finem perseuerantes atque habentes cor sursum, ubi Christusomnem scrutatorem fatigant. haec est enim non inaniter fabulosa sed utiliter uerax latitudo, longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptionis. Hoc qͥdẽ recte untelligi¬
indigae. ut uideamꝰ ita dici reqͥescere
dm̃. cũ reqͥescere nos facit: sic̃ dr̃
cognosc̾e. cũ efficit ut cognoscamꝰ.
N eq eñi dĩ tẽꝑalit̃ cognoscit qd̾ ante
noui: qm times dm̃. Ubi qͥd aliud
accipimꝰ : nnic feci ut cognosceres : His
locutionũ modis. cũ ea qͣ aͣccidunt dõ
tãꝗͣ illi accidant loqͥm᷑: eũ fac̾e agno¬
scimꝰ ut nob̾ accidant. ea dũ taxat ꝙͣ
laudabilia s̃: & hȩc qͣntũ scripturarũ
usꝰ admittit. N eq eñi tem̾e nos aliqͥd
tale de dõ dicere debemꝰ. qd̾ inscrip.¬
tura eiꝰ ñ legimꝰ. E x hoc locutionis
m̃ arbitror dictũ illud apħ pauli.¬

Expanded text:
. Hoc quidem recte intelligiindiget, ut videamus ita dici requiescere Deum, cum requiescere eos facit, sicut dicitur cognoscere, cum efficit ut cognoscamus. Neque enim Deus temporaliter cognoscit quod antenoui, quoniam times deum: ubi quid aliud accipimus, nisi: nunc feci, ut cognosceres? his locutionum modis. cum ea, quae non accidunt deo, tamquam illi accidant loquimur, eum facere agnoscimus, ut nobis accidant, ea dumtaxat, quae laudabilia sunt, et haec quantum scripturarum usus admittit. neque enim temere nos aliquid de deo tale dicere debemus, quod in scriptura eius non legimus. Ex hoc locutionis modo arbitror dictum illud ab a
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ͥ ab illo qd̾ tͥnsu̾sũ figit᷑. sursũ u̾sꝰ relin¬
qͥt᷑. hoc. ẽ. ad capt᷑ crucifixi: qr bene
sꝑantul. sciꝑna expectatio. ẽ. Iã uͦ illud
ex ligno qd̾ ñ apparet. qd fixĩ occultat᷑.
uñ totũ illud ex urgit: ꝓfunditatẽ signifi¬
cat gratuitȩ gr̃ȩ : in qͦ multoꝵ ingenuia
cͥterunt᷑. ad inuestigare conantia. ut ad
extremũ eis dicat᷑. O hõ tuqͥs es qͥ respon

Expanded text:
sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi. quia bene sperantium superna expectatio est. iam uero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae; in quo multorum ingenia conteruntur id uestigare conantia, ut ad extremum eis dicatur:s o homo tu quis es, qui respon
Abbreviated transcription (Latin):
usq infinẽ ꝑ seu̾aneris: uid̾is hab̾e lon¬
cedẽ facis Altitudinẽ n habebis. & ild
iã nec latitudo erit nec longitudo. &l
.e. enĩ hab̾e altitudinẽ. ħ cogitare dñ
amare dm̃ : & gratis amare ipsũ adi
torẽ. ipsiĩ spectatorẽ. ipsũ coronatorẽ y¬
sũ p̃mis largitorẽ: pꝰtremo ipsũ p̃mũ
deputare: ñ aliud ab ipso ꝗͣ ipsũ expł
tare. Si amas: gratis ama. Si uere anꝰ
ipse sit merces quẽ amas. Anu̾tͥ ca ł¬

Expanded text:
usque in finem perseveraveris, videris habere loncedem facis, altitudinem non habebis; et illa jam nec latitudo erit nec longitudo. Quid est enim habere altitudinem, nisi cogitare Deum, amare Deum; et gratis amare ipsum Deum adjutorem, ipsum spectatorem, ipsum coronatorem, ipsum praemii largitorem; postremo ipsum praemium deptare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. qd in eccłastẽ libro salomonis
aꝑtissime scriptũ. ẽ. uͥait. Qͥs scit. spͣs filioꝵ
hoi̾s si ascendet ipse sursũ : & sp̃s peco¬
ris. si descendet ipse deorsuĩ mt̃ra.: Sc¬
tũ. ẽ. etiã ingenesi: li dic̃ diliuuo moru
unilisã carnẽ q̃ habebat in se spm ut

Expanded text:
coris, quod in Ecclesiaste libro Salomonis apertissime scriptum est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae habebat in se spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
nolt peccare. Qd duob modis intelligi
poꝵ ait etiãsi irascimini nolite peccare.:
uei eaã si sirgit iã motus animi qͥ iã ꝓptꝰ
pena pecat ñ. ẽ. in potestate. saltẽ ñ ei
isauiat ratio &mens q̃ intꝰ regenerata ẽ.
cdm om̃. ut m̃te seruramꝰ legi dĩ. si ad¬
huc arne serumnꝰ legi peccat: aut agite¬

Expanded text:
uobus modis intelligi t. Aut: Etiamsi irascimini, nolite peccare, id est etiamsi surgit motus animi, qui jam propter poenam peccati non est in potestate, saltem non ei consentiat ratio et mens, quae intus regenerata est secundum Deum, ut mente serviamus legi Dei, si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nĩa tua: ⁊ dixist siat luac. ꝑ enitentiã
agite: appropinqͣuit eñi regnũ cȩlorũ.
enitentiã agite: fiat lux. Q̾ qm̃ contur¬
bata erat ad nos ipsos anima nr̃a: cõme¬
morati sumꝰ tu dñe de t̾ra iordanis &
de monte equal tͥ s paruo ꝓpt̃ nos:
i displicuer̃ nob̾ tenebrȩ nr̃ȩ: & conu̾si

Expanded text:
ia tua, et dixisti: fiat lux; paenitentiam agite, appropinquauit enim regnum caelorum. paenitentiam agite; fiat lux. et quoniam conturbata. erat ad nos ipsos anima nostra, conmemorati sumus tui, domine, de terra Iordanis et de monte aequali tibi, sed paruo propter nos, et displic
Abbreviated transcription (Latin):
imagines similes corpoꝵ. de qͦ dic̃ ad co¬
rinthios. Si aũ orauero lingua. sp̃s mĩ
orat: ms aũ mã infructuosa. ẽ. H oc
enĩ ait. qͣndo id qd̾ dr̃ ñ intelligit᷑: qr
nec dici pot̃ nͥ corꝑaliũ uocũ imagities.

Expanded text:
imagines similes corporum, de quo dicit alibi: « Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem infructuosa est . » Hoc enim fit, quando id quod dicitur, non intelligitur, quia nec d
Abbreviated transcription (Latin):
tũ .ẽ. inpsalmo. Lrascimini: et nolite
peccare. uolotios irasci: s ut n pecceaꝰ.
Ut aũ ñ peccetis : qͥb habetis irascinͥ uob̾
⁊ recte dic̃dõ. Au̾te oculos apeccatis
meis qm̃ peccatũ ineũ ego agnosco.Si
iu agnoscis: a& ille ignoscit. Sol ñoccidat¬

Expanded text:
tum est in Psalmo: Irascimini, et nolite peccare . Volo vos irasci, sed ut non peccetis. Ut autem non peccetis, quibus habetis irasci, nisi vet recte dicit Deo, Averte oculos tuos a peccatis meis, quoniam peccatum meum ego agnosco . Si tu agnoscis
Abbreviated transcription (Latin):
hoẽs uiuentutẽ: q̃ cũ fuerit spacio ꝓͥpͥ
t̃minata: inde iã hoẽm in detruñta
u̾gere grauioris ac seinlis ȩtatis. & ĩ
nͣ. ẽẽ. dictũ in m̃surã corꝑis uł iim̃su¬
rã staturȩ: s inm̃surã ętatis plenitudi

Expanded text:
homines iuuentutem; quae cum fuerit spatio proprio homines iuuentutem; quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae. sed in mensuram aetati
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. ẽ. resurrex̃: nec fas. ẽ. dic̾e cũ re¬
surrectiois oĩũ tẽpꝰ uen̾it. accessurã corp
eiꝰ eã magnitudinẽ quã ñ habuit. Si ai
dixerimꝰ ad dñici corꝑis modũ etiã qͦrq
maiora corꝑa redigenda: peribit de
multoꝵ corꝑib plurimũ: cũ ipse nec ca¬
pillũ ꝑiturũ. eẽ. ꝓmiserit. Restat gͦ u
suã recipiat qͥsq m̃surã. ꝗͣ uel habtut
in uiuentute etiã si senex mortuus. ẽ ił¬
fuerat habiturꝰ si. ẽ. ante defunctꝰ atq
tis plenitudinis xp̃. aut ꝓpt̾ aliud in.¬
telligamꝰ dictũ. ẽẽ. id: ut illi capit in ppłis
xp̃ianis accedente oĩũ ꝑfectione m̃bteꝵ
ȩtatis eiꝰ mͣsura cõpleat᷑ .: aut si hoc de re¬
surrectioe corpoꝵ dictũ. ẽ. sic acciptamꝰ
dictũ. ut nec in fra nec ultͣ uiacnilẽ fr¬
mã resurgant corꝑa mortuoꝵ: s inaꝰ¬
ȩtatis robore usq ad quã xp̃m hic ꝑue¬
nisse cognoscimꝰ. Circa. xxxxx. qͥppe an¬

Expanded text:
nim fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus advenerit, accessuram corpori alicujus eam magnitudinem quam non habuit. Si autem dixerimus ad Dominici corporis modum etiam quoramcunque majora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit . Restat ergo ut suam recipiat quisque mensuram, quam vel habuit in juventute, etiam si senex obiit; vel fuerat habiturus, si est ante defunctus. tis plenitudinis Christi, aut propter aliud intellegamus dictum esse, id est. ut illi capiti in populis Christianis accedente omnium perfectione membrorum aetatis eius mensura conpleatur, aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed inet robore, usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus circa triginta quippe an
Abbreviated transcription (Latin):
te nos filii uirginis matris: qm̃ fustis
aliqͣndo tenebrȩ. nc̃ aũ lude in dño. ut
filii lucis ambulate. filiĩs lucis ad herete:
atq ut hoc ipsũ platuꝰ dicã. bonis fidelib
ad herete. Sunt enĩ qd̾ peiꝰ. ẽ. fideles
uiuendo: ꝑdunt uͦ alios male uiuendi
eccẽpla p̾bendo. Uos gͦ dilectissimi no¬
lite talib iungi. Bonos querite: bonis
adherete. boni estote. Qũ ẽ ad modũ¬

Expanded text:
e nos, filii virginis matris. Quoniam fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino: ut filii lucis ambulate, filiis lucis adhaerete; atque ut hoc ipsum planius dicam, bonis fidelibus adhaerete. Sunt enim, quod pejus est, fideles vivendo: perdunt vero alios, male vivendi exempla praebendo. Vos ergo, dilectissimi, nolite talibus jungi. Bonos quaerite, bonis adhaerete: boni estote. 2. Bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
excordio gñs human de latere uiri
dormientis detracta femina fieret. xp̃m
bat. Sopor qͥppe ille uiri mors erat
xp̃i : cuiꝰ exanimis incruce pendeni¬
tis latꝰ lancea ꝑforatũ.ẽ. atq inde

Expanded text:
exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta femina fieret, Chrisbat. Sopor quippe ille uiri mors erat Christi, cuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est adque inde
Abbreviated transcription (Latin):
biculũ taiũ. ⁊ claude hosliũ & dep̃care
dñm tuũ inocculto: & qui uidet in
occulto reda& tͥ. Si hoes reda̾ituriõ:
effunde ante hoẽs p̃cẽ tuã. Si dĩ reddi¬
turꝰ.ẽ. effunde ante eũ p̃cẽ tuã: &
claude hostiũ ne tẽptator ingrediat᷑.
ẽptator ñ cessat pulsare: ut irrũpat. S
clausũ inuenerit. tnsit. Idõ apłi qr in
qr gͦ in potestate nr̃a. ẽ. hoc hostium
Cenĩ si intrauit & possedit: attende qr¬
tu negligent̃ clausisti: aut claud̾e
diabolo.Dant aũ locũ hoẽs diabolo.
ex cͣcupiscentiĩs suis. ħ̃ eñi uident di¬
abolũ hoẽs cũ qͦ pugnant: s facile ha¬
bent remediũ. Se ipsos intiꝰ uincant:¬
⁊ de illo foris triũphant. & nolite cͣ¬

Expanded text:
de ostium, et deprecare Deum tuum in occulto; et qui videt in occulto, reddet tibi» . Si homines reddituri sunt, effunde ante homines precem tuam: si Deus redditurus est, effunde ante eum precem tuam, et claude ostium, ne tentator ingrediatur. Tentator non cessat pulsare, ut irrumpat; si clausum invenerit, transit. Ideo Apostolus, in vestra potestate est hoc ostium Etenim si intravit et possedit, aut tu negligenter clausisti, aut claudere diabolo . Dant autem locum homines diabolo ex concupiscentiis suis. Non enim vident homines diabolum, cum quo pugnant: sed facile habent remedium. Se ipsos interius vincant, et de illo foris triumphant. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ marcꝰ & lucas. Pastores aũ & doctoreᷤ
qͦs maxune ut discernerẽ uoluisty cos.¬
dẽ puto. eẽ. sic̾ & tͥ uisũ. ẽ. ut nͣ alios
pastores alios doctores intelligamꝰ. s idõ
cũ pͣdixiss pastores ad iunxc̃ et doctores:
ut intellig̾ent pastores ad officiũ suũ ꝑ¬

Expanded text:
tores et doctores, quos maxime ut discerneremus voluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi visum est, ut non alios pastores, alios doctores intelligamus; sed ideo cum praedixisse pastores, subjunxit et doctores, ut intelligant pastores ad officium suum p
Abbreviated transcription (Latin):
ab& dĩ in se ipso absconditas qͦꝵdã fac.¬
toꝵ causas. qͣs reb cͣditis ñ inseruit: easq
implet. ñ illo oꝑe ꝓuidentiȩ qͦ naturas
substituit ut sint. s illo qͦ eas adminis.¬
trat ut uoluerit. qͣs ut uoluit c̃didit.

Expanded text:
 deus in se ipso absconditas quorundam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque inplet non illo opere prouidentiae, quo naturas substituit, ut sint, sed illo, quo eas administrat, ut uoluerit, quas, ut uoluit, condidit.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: Nũqͥs õs linguis loquunt᷑: Nũ¬
qͥd om̃s int̃pͣtant᷑ :  Aliud ht̃ ille. aliud
facit. Qmͦ aliud accip̃ manꝰ ut oꝑet᷑.
aliud oculus ut uideat. aliud auris ut
audiat. aliud pes ut ambulet: anima
tñ una. ẽ. q̃ agit oĩa. in manu ut oꝑet᷑.
inpede ut ambulet. in aure ut audi¬
at. in oculo ut uideat: sic s̃ etiã diu̾¬
sa dona fideliũ tãꝗͣ mẽbra ad m̃suiã¬

Expanded text:
atum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Aliud habet ille, aliud facit. Quomodo aliud accipit manus ut operetur, aliud oculus ut videat, aliud auris ut audiat, aliud pes ut ambulet; anima tamen una est quae agit omnia, in manu ut operetur, in pede ut ambulet, in aure ut audiat, in oculo ut videat: sic sunt etiam diversa dona fidelium, tanquam membris ad mensura
Abbreviated transcription (Latin):
aẽ uolentiũ uoluntas utia: cũ et in ipsĩ
qͥ hoc idẽ uolunt. sua uoluntas sit ciuq
c̃spicua: altiꝰ aũ lateat. ꝗͣuis idẽ uelit:
de si aliqͥb signis se ͤ indicat. credit᷑ po¬
tiꝰ ꝗͣ uidet᷑. Unꝰqͥsq aũ sui atiun con

Expanded text:
dem volentium voluntas una: cum et in ipsis qui hoc idem volunt, sua voluntas sit cuique conspicua, alterius autem lateat, quamvis idem velit; et si aliquibus signis sese indicet, creditur pot
Abbreviated transcription (Latin):
ut hões ex tẽꝑe gaudeant ꝓfectu fdi¬
c̃stristent᷑ lapsib uł peccatis eoꝵ de
qͦꝵ fide ac pietate ac pietate gaude.¬
bant. q̃ tristicia laudabił. e̾. qr uenit
ut eoꝵ factis c̃tristent᷑ scĩ ñ ob aliudnͥ¬
eos mali mestificetit. hi maxi ÷ qͦs
bonos fuisse siue nouer̃ siue credidt᷑.
Q ꝓfecto tristicia. ñ solũ ñ culpanda. ue¬
rũetiã p̾cipue laudanda ac p̃dicana¬

Expanded text:
nt profectu fidecontristentur lapsu vel peccatis eorum, de quorum fide ac pietate gaudebant; quae tristitia laudabilis est, quia venit ut eorum factis contristentur sancti, non ob aliudeos mali maestificent, hi maxime, quos bonos fuisse siue nouerunt siue crediderunt. quae profecto tristitia non solum non culpanda, uerum etiam praecipue laudanda ac praedican
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba apł paul. sic intellig̾e soleo. Inlati¬
tudine. hona oꝑa caritatis. in longitu
inscrutabilia uidicia d̃. uñ ista grã uihões
uenit: ⁊ hc̃ intellectũ coaptare eciã sacm̃to
crucis: ut in latitudine accipiat᷑ tnͣsuer¬

Expanded text:
uerba apostoli Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudinscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuer
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ de longituditus. et altitudinis. & ꝓ¬
sunditatis magist᷑ eocistet. Nã latitudo.ẽ.
meoligno. qd̾ tnͣsuersũ de suꝑ figit᷑. Hoc
adbona oꝑa ꝑtinet: qr ibi eactendunt᷑
manꝰ. Longitudo ineo qd̃ ab ipsoligno
usq ad t̾rã c̃spicuũ. ẽ. Ibi enĩ q̃dãtͦm stat᷑.¬

Expanded text:
itudinis et profunditatis magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quod transuersum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. longitudo in eo, quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quodam modo stat
Abbreviated transcription (Latin):
irascenti. ira sua uidet᷑ iniusta. Unde
ab om̃i indignatioẽ cito redeundũ. ẽ.
ad mansuetudinis lenitatẽ. Nã ꝑtinax
motꝰ facile in esꝰ odiũ tnsit: au ñcelerit̃
ignoscit. Si irasci ñͣ.ẽ. fas frĩsuo. aut
dice rachã. aut dic̾e fatue: multo minꝰ
.ẽ. aĩo tenere aliqͥd ut in odiũ indigna¬
tio c̃u̾tat᷑. Ad qd̾ ꝑtinet eciã qd̾ alio loco
dr̃. Nonoccidat sol suꝑ iracundiã ur̃am.¬

Expanded text:
irascenti ira sua videtur injusta. Unde ab omni indignatione cito redeundum est ad mansuetudinis lenitatem. Nam pertinax motus facile in ejus odium transit, cui non celeriter ignoscidicere racha, aut dicere fatue, multo minus fas est animo tenere aliquid, ut in odium indignatio convertatur. Ad hoc pertinet etiam quod alio loco dicitur: Non occidat sol super iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ occidat sol suꝑ iracundiã ur̃am. noq
qui cõmunit̃ uidi pot̃ ⁊ i nob & abesti¬
is: s de illa luce ꝗͣ. ñ uident nͥ pura
corda fideliũ sic̃ dictũ. ẽ. Erat lum̃ ue¬
rũ qd̾ illuminat omnẽ hoẽm uenieni¬
tẽ ini hc̃ mundũ. N oc et̃ lumͣ ui sibił

Expanded text:
non occidat super iracundiam vestram; neque qui communiter videri potest et a nobis et a bestiis; sed de illa luce, quam non vident nisi pura corda fidelium sicut dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝑ corpꝰ gessit. siue inbonũ siue in ma¬
lũ. lta sͥ consulit qͥ ex fide uiuens et
satageris ne ab extremo p̾occupet᷑ dio.
exircinũ cõputat omne̾ diẽ: & sic dõ
lingua subdola diabol ꝑ os possessi a se
impii uidicis mon̾e uidebat᷑ dicens.
Consisle tͥ. Cũ enĩ eiꝰ ĩmobilẽ m̃tẽ uid̾ae.
qͣndo ei dixẽ. uisser̃ te pͥncipes cerimo¬

Expanded text:
 corpus gessit, sive bonum, sive malum . Ita sibi consulit, qui ex fide vivens, et satagens ne ab extremo praeoccupetur die, extremum computat omnem diem, et sic Deo lingua subdola diaboli per os possessi a se impii judicis monere videbatur dicens, Consule tibi. Cum enim ejus immobilem mentem videret, quando ei dix
Abbreviated transcription (Latin):
srꝰ ẽ. crucicũ illo. ut etiacuet᷑ corpꝰpec¬
cat. ut ultra ñ seruiamꝰ peccato. Quã¬
diu gͦ id agunt oꝑa nr̃a ut euacuet᷑ cor¬
futurã. cũ hẏlaritate in laboribꝰ oꝑem᷑:
Ianc hylaritatẽ. significat crucis latitud
intͣnsuerso ligno: uͥ figunt᷑ manꝰ. ꝑ manꝰ
eñi oꝑa intelligimꝰ : ꝑ latitudinẽ. oꝑantis¬

Expanded text:
uetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Quandiu ergo id agunt opera nostra, ut evacuetur corfuturam, cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus. Per manus enim opera intelligimus; per latitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ & incorruptionẽ qͣrentib uitã
ȩtnã. Itaqi etiã longitudo qͣ totũ corpus
extendit᷑. ipsã tolerantiã significat. cñ
longanimes dicunt᷑ qu toleranit d fun¬
dũ aũ qd t̾re itifirũ. ẽ: secretũ sacm̃ti.
apłica in ista designatiõe crucis expediãt:
uͥait. In caritate radicat & fundati: ut
possitis cõphend̾e̾ cũ oĩb scĩs sc̃is q̃ sit

Expanded text:
 uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti , quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ diabolũ uic̃: & ne illa ꝗͣ futura erañ
sc̃i capitis mẽbra. in ȩc̃nũ supplicium
secũ traheret: eũ iusticiȩ priꝰ. deinde
potentiȩ uinculis alligauit. Ipse itaq
diabolus . ẽ. appellata captiuitas: ꝗͣ cap¬
tiuaũ qͥ ascendit in altũ & dedit dona

Expanded text:
quia diabolum uicit. et ne illa quae futura erant sancti capitis membra in aeternum supr plicium secum traheret, eum iustitiae prius, deinde potentiae uinculis alligauit. ipse itaque diabolus est appellata captiuitas, quam captiuauit qui ascendit in altum et dedit dona
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eoꝵ latitudinẽ caritatis. Uñ illos
admonet ipse apłs dic̃s. Dilatamini ne si¬
tis ugũ ducentes cũ infidelibꝰ. & qr ipse
latus erat qͥ eos ad latitudinẽ ex hortabat᷑.
audi qͥd ipse dicat. Os nr̃m patet ad uos
ocorithii: cor nr̃m dilatatũ. ẽ. Latu.¬
Latitudo facit: ut hylarẽ datorẽ diliga
ds̃. Si eñi angͦtiã passus fuerit: tristis
dabit. Si tristis dabit: ꝑit qd dabit. Opͦ
.ẽ. gͦ latitudine caritatis: ne ꝑeat qͥcqͥd

Expanded text:
m latitudinem charitatis; unde illos admonet ipse Apostolus, dicens, Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus. Et quia ipse latus erat, qui eos ad latitudinem exhortabatur, audi quid dicat: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . LatitLatitudo facit ut hilarem datorem diligat Deus . Si enim angustiam passus fuerit, tristis dabit: si tristis dabit, perit quod dabit. Opus est ergo latitudine charitatis, ne pereat quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs aũ qd dñs uelle se dix̃ ut fieret : tãꝙͣ
factũ fuerit.ẽ. locutꝰ. N eñi ait ex citatu¬
rꝰ.ẽ. nos & in celestib sed̾e facturꝰ sed
excitaũ & sed̾e incęlestib fec᷑: qr ñ in¬
anit̃ s sidelit̾ ia̾deputat factũ. qd fu

Expanded text:
 quod Dominus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait: Excitaturus est nos, et in coelestibus sedere facturus, sed: Excitavit, et sedere in coelestibus fecit, quia non inaniter s
Abbreviated transcription (Latin):
apłs absconditũ dixx̃ nͣ i mundo. in
qͦ s̃ absconditȩ causȩ rationales õĩum
rerũ naturalit̾ orturarũ: sic̃ abscon¬
ditꝰ erat leui in lũbis abrahȩ qͣndo &
ipse decimatꝰ. ẽ: s in dõ qͥ uniu̾sa cre¬
auit. Quã obrẽ. oĩa etiã qͣ ad hanc
grãm significandã nͣ natural motu
rerũ. s mnirabilit̾ facta sͣ: eoꝵ etiã
si unũerat qd ita mulier facta. ẽ. de
ipsã infirmꝰ. qr & in locũ costȩ ñ costas
caro suppleta. ẽ: ñ hoc habuit prim
rerũ c̃dicio. qndo seato die dictã. ̃.
masculũ & feminã fec̃ eos. ut femina
õino sic fieret: s tantũ hoc habuit. ꝙ
& slc fieri posset. ne contͣ causas qͣsiro¬
luntate instituit. mutabili uoluntate
aliqͥd fac̾et. Qd aũ fieret ut õĩo aliio
ficturũ ñ. eẽt: ab sconditũ erat in dõ q

Expanded text:
 mundo, in quo sunt absconditae causales rationes omnium rerum naturaliter oriturarum, sicut absconditus erat Leui in lumbis Abrahae, quando et ipse decimatus est, sed in deo, qui uniuersa creauit. quamobrem omnia, etiam quae ad hanc gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter factsi unum erat, quod ita mulier facta est de ipsam infirmus, quia in locum costae non costa sed caro suppleta est; non habuit hoc prima rerum conditio, quando sexto die dictum est, Masculum et feminam fecit eos, ut femina omnino sic fieret; sed tantum hoc habuit, quia et sic fieri posset, ne contra causas quas voluntate instituit, mutabili voluntate aliquid fieret. Quid autem fieret, ut omnino aliud futurum non esset, absconditum erat in D
Abbreviated transcription (Latin):
illis qͦd dixerat eis peto. Mem̃to gͦ qͥd
pecierit ab ipsis. ꝑ eto ñ infirmati in
petit. flecto genua mea ad patrẽ mec¬
suȩ curtute corroborari qͥd ÷ aliud
nͥ ñ infirmari. Uirtute corroborari
exigit: qr ut ds̃ uelit dare: debes & tu
ad accipiendũ accõmodare uoluntatem.
Qmͦuis acciꝑe grãm diuinȩ bonitatis. qͥsi¬
nũ ñ aꝑis uoluntatis: Det in qͥt uob̾.

Expanded text:
illis quod dixerat eis, Peto. Mementote ergo quid petierit ab ipsis. Peto non infirmari in petit: Flecto genua mea ad Patremsuae virtute corroborari. Quid est aliud, nisi non infirmari? Virtute corroborari,exigit: quia ut Deus velit dare, debes et tu ad accipiendum accommodare voluntatem. Quomodo vis accipere gratiam divinae bonitatis, qui sinum non aperis voluntatis?
Abbreviated transcription (Latin):
lestibꝰ. Non sane ꝓptͣ inferi oꝵ scientã
nuntiis indig&. quasi ꝑ eos fiat scien¬
tior: s illo simplici ac mirabil mͦ nout
oĩa stabilit̾ atq incõmutabilit᷑. Haba
aũ nuntios ꝓpt̃ nos &e ꝓptͣ ipsos: quillo

Expanded text:
lis. 37. Non sane propter inferiorum scientiam nuntiis indiget, quasi per eos fiat scientior; sed illo simplici ac mirabili modo novit omnia stabiliter atque incommutabiliter. Habet autem nuntios propter nos et propter ipsos; quia illo