comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scent. ⁊ sicut oꝑtorium mutabis eos ⁊ muta¬
bunt᷑: tu autem idem ipse es ⁊ annitui ñ defi¬
cient. Quid ẽ quod porphiriꝰ cum pietatẽ lau¬
det hebreorum. qua magnꝰ ⁊ uerꝰ ⁊ ipsis numi¬
nib t̾ribilis ab eis colitur ds̃. xp̃ianos obhoc
arguit maxime stulticiȩ etiam ex oraculis de¬
oꝵ suoꝵ qđ istum mundũ dicunt eẽ ꝑiturũ:
Ecce in litteris pietatis hebreoꝵ dicit᷑ deo quẽ
confitente tanto philosopho etiam ipsa numi¬
na ꝑhorrescunt. oꝑa manuũ tuarũ sunt cȩltꝰ Ip¬
si ꝑibunt. Nunquid qñ cęli ꝑibunt mundus
cuiꝰ idem cęli suꝑior parsẽ et tutior ñ ꝑibit:
Si hȩc sententia ioui displicet cuiꝰ ut scribit
iste philosophꝰ uelut grauioris auctoritatis ora¬
cło inxp̃ianoꝵ credulitate culpat᷑: cur ñ simi¬
lit̃ sapientiam tanquã stulticiam culpat he¬
breorum inquoꝵ libris pussimis inuenit᷑
Porro sim illa sapientia que porphirio tam mł¬
tum placet. ut eam deoꝵ quoq suoꝵ uocib

Expanded text:
os, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Quid est quod Porphyrius, cum pietatem laudet Hebraeorum, qua magnus et uerus et ipsis numinibus terribilis ab eis colitur Deus, Christianos ob hoc arguit maximae stultitiae etiam ex oraculis deorum suorum, quod istum mundum dicunt esse periturum? Ecce in litteris pietatis Hebraeorum dicitur Deo. quem confitente tanto philosopho etiam ipsa numina perhorrescunt: Opera manuum tuarum sunt caeli, ipsi peribunt. Numquid quando caeli peribunt, mundus, cuius idem caeli superior pars est et tutior, non peribit? Si haec sententia Ioui displicet, cuius, ut scribit iste philosophus, uelut grauioris auctoritatis oraculo in Christianorum credulitate culpatur: quur non similiter sapientiam tamquam stultitiam culpat Hebraeorum, in quorum libris piissimis inuenitur? Porro si in illa sapientia, quae Porphyrio tam multum placet, ut eam deorum quoque suorum uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
ri nonposse: ut dum paera in sublime por¬
tant᷑ in illo spacio ⁊ moriant᷑ ⁊ reuiuiscant.
Quod enim ait et ita semꝑ cum dñõ erimꝰ: ñ
sic accipiendum ẽ tanquam in aere nos dixe¬
rit semꝑ cum dño eẽ mansuros. quia nec ipse
utiq ibi manebit. quia ueniens transiturꝰ ẽ.
Uenienti quippe ibit᷑ obiuam ñ manenti.
S ita cum dño erimus: id est sic erimꝰ semꝑ
habentes corpora sempiterna ubicunq cũ il¬
lo fuerimꝰ. Adhunc enim sensum quo existi¬
memꝰ etiam illos quos hic uiuos inuenturꝰ
ẽ dñs in ipso paruo spacio et passuros mortẽ.
et accepturos immortalitatẽ. ipse apłs nosu¬
tur: cum alio loco de ipsa loquens resurrecti
xp̃s inueniet. ꝑ immortalitatẽ in illo uiuis¬
cabunt᷑ et sĩmoriant᷑ c̃um uideamꝰ ꝓpt̃ hoc eõ
dictum tu qd seminas non uiuificat᷑ nͥ moriat᷑.
Aut sirecte non dicimꝰ seminari nͥ ea corpora
hominũ quȩ moriendo qͦ qͦmͦ reuertunt᷑ in

Expanded text:
ri non posse, ut, dum per aera in sublime porri non posse, ut, dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur et reuiuescant. Quod enim ait: Et ita semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros; quia nec ipse utique ibi manebit. quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur obuiam, non manenti; sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. Ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos, quos hic uiuos inuenturus est Dominus, in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos inmortalitatem, ipse apostolus nos uicabuntur; cum alio loco de ipsa loquens resurrectioChristus inueniet, per inmortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur? Aut si recte non dicimus seminari nisi ea corpora hominum, quae moriendo quoquo modo reuertuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm adducet cum illo. Hoc enim uob̾ dicimꝰ
int̾bo dñi quia nos uiuentes qui reliqui sumꝰ.
in aduentu dñi non p̃ueniemꝰ eos qͥ ante dor¬
mierunt. Qm̃ ipse dñs iniussu ⁊ in uoce archan
głi. ⁊ intuba dei descendet de cȩlo. ⁊ mortu
in xp̃o resurgent pͥmi. Demde nos uiuentes qͥ
reliqui sumꝰ. simul cum ilł rapiem̃ in nubib¬
in obuiam xp̃o in aera: et ita semꝑ cũ dño eri¬
mꝰ. Hec ũba apłica resurrectionem mortuoꝵ
futuram. qñ ueniet xp̃s utiq aduuiuos ⁊ mor¬
tuos iudicandos: p̃clarissime ostendunt S q̃ri
solet utrum illi quos hic uiuentes inuenturꝰ ẽ
xp̃s. quorum ꝑsonas inse atq illos qͥ tẽ secũ
uiuebant transfigurabat apłs nunquã omĩ¬
no morituri sint: anipso temporis puncto qͦ
cum resurgentib rapient᷑ innubib iobuiã
xp̃o in aera. ad immortalitatẽ ꝑ mortem mira
celeritate transibunt Neq enim dicendũ ẽ fie¬

Expanded text:
per Iesum, adducet cum illo. Hoc enim uobis dicimus per Iesum, adducet cum illo. Hoc enim uobis dicimus in uerbo Domini, quia nos uiuentes, qui reliqui sumus in aduentum Domini, non praeueniemus eos, qui ante dormierunt; quoniam ipse Dominus in iussu geli et in tuba dei descendit de caelo, et mortui in Christo resurgent primo; deinde nos uiuentes, qui reliqui sumus, simul cum illis rapimur in nubibus obuiam Christo in aera et ita semper cum domino erimus. haec uerba apostolica resurrectionem mortuorum futuram, quando ueniet Christus, utique ad uiuos et mortuos iudicandos, praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet, utrum illi, quos hic uiuentes inuenturus est Christus, quorum personam in se adque illos, qui tunc secum uiuebant, transfigurabat apostolus, numquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto, quo cum resurgentibus rapientur in nubibus in obuiam Christo in aera, ad inmortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Neque enim dicendum est fie
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis inquit non recepunt ut saluifierent.
Nec dubitauit apłs addere ac diecre idõ mit¬
tet illis ds̃ oꝑationem erroris ut credant m̃¬
datio. Ds̃ enimmittet. quia diabolum face̾
ista ꝑmitcet. iusto ipse iudicio. quanus faci¬
at ille malignoiniqͦ occultoq ꝯsilio ut iudicen¬
tur inquit om̃s qͥ non crediderunt ueritati:
s consenserunt inquitati. ꝑromde iudicat
seducent᷑: et seducti iudicabunt᷑. S nidicati
seducent᷑ illis nudiciis dei occultȩ iustis. iuste
occultis: quib ab initio peccati rationał creat᷑e
nunquã iudicare cessauit. Seducti autem iudi
iħm iustissime iudicaturum. iniustissime iudicatũ¬
resurrectione mortuoꝵ. Ad eosdẽ autẽ sc̃benᷤ
mepła pͥma: nolumus inquit ignorare uos fr̃s
de dormientib ut non contristemin siẽ ⁊ cet̾i
qͥspem non habent. Si enim credimꝰ qđ iħs mor¬
tuus ẽ ⁊ resurrexit: ita ⁊ dds̃ eos qui dormierunt

Expanded text:
ueritatis nonreceperunt, ut salui fierent. ueritatis nonreceperunt, ut salui fierent. Nec dubitauit apostolus addere ac dicere: Ideo mittet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Deus enim mittet, quia Deus diabolum facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. Sed iudicati seducentur illis iudiciis Dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationa- . lis creaturae numquam iudicare cessauit; seducti autem iudichristum Iesum, iustissime iudicaturum, iniustissime iudicaturesurrectione mortuorum; ad eosdem autem scribens in epistula prima: nolumus, inquit, ignorare uos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et ceteri, qui spem non habent. nam si credimtuus est et resurrexit: ita et Deus eos, qui dormierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam id qđ dictum ẽ Quȩ ligaueritis int̃ra
ligata erunt in cęlo: ⁊ quȩ solueritis int̾ra so¬
luta erunt incelo. Unde apłs. Q uid enim mͥ
ẽ inquit de his qui foris sunt iudicare: Non¬
ne de his qui intus sunt uos iudiceatis. Et aĩe
inquit occisorum ꝓpt̃ testimonium iħu. et
ipt̃ uerbum dei.subauchtur qđ postea di
cturus ẽ regnauerunt cũ iħu mille annis:
animȩ scilicet martyrum nondũ sibi cor¬
porib suis redditis. Neq enim pioꝵ anime
mortuoꝵ seꝑarant᷑ ab eccłia quȩ nunc etiã est
regnũ xp̃i. Alioqum nec ad altare dei fieret
eoꝵ memoria incõmunicatione corporis xp̃i.
nec aliquid ꝑdesset ad eiꝰ baptismum inpi¬
culis currere ne sine illo finiat᷑ hec uita: nec
ad reconciliationem si forte ꝑpenitentiam
malam ue conscientiam quisq ab eodẽ cor¬
pore separatus ẽ. Our enim fiunt istanͥ qͥa
fideles etiam defundi membra sunt eiꝰ: Qͣm¬

Expanded text:
quam id quod dictum est: Quae ligaueritis in terra, quam id quod dictum est: Quae ligaueritis in terra, ligata erunt et in caelo; et quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. Unde apostolus: Quid enim mest, inquit, de his qui foris sunt judicare? nonne de his qui intus sunt vos judicatis? Et animae, inquit, occisorum propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei. Subauditur quod postea hic dicturus est, regnabunt cum Jesu mille annis, animae scilicet martyrum, nondum sibi corporibus suis redditis, neque enim piorum animae mortuorum separantur ab ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce tab̾nacłm dei cum hominib ⁊ habita¬
bit cum eis: et erunt ipsi popłs eiꝰ. ⁊ ipse ds̃ e¬
rit cum eis: et absterget omnẽ lacrimã ab o¬
culis eoꝵ. ⁊ morsiam non erit neq luctus ne¬
q clamor. s nec dolor ullus quia pͥora abi¬
erunt. Et dixit sedens inthrono. fece noua
facio omna. De çelo descendere ista quitas
dicit᷑. qm̃ celestis ẽ grã qua ds eam fec̃ . Ppt̃ qđ
ei dicit etiam ꝑ ysaiam. Ego sum dñs faciens te.
Et de cęlo qͥdem ab initio sui descendit. ex qͦ ꝑhuiꝰ¬

Expanded text:
Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitaEcce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis. et erunt ipsi populus eius, et ipse Deus erit cum eis. Et absterget omnem lacrimam ab oculis eorum: et mors iam non erit neque luctus neque clamor. sed nec dolor ullus, quia priora abierunt. Et dixit sedens in throno: Ecce noua facio omnia. De caelo descendere ista ciuitas dicitur, quoniam caelestis est gratia. qua Deus eam fecit. Propter quod ei dicit etiam per Esaiam: Ego sum Dominus faciens te. Et de caelo quidem ab initio sui descendit, ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
niebant: ut scilicet mundus in meliꝰ innoua¬
tus apte accõmodet᷑ hominib etiam carne
in meliꝰ innouatis. Quod autem ait et mare
iam non ẽ: utrum maximo illo ardore siccet᷑
an ⁊ ipsum u̾tat᷑ in meliꝰ. non facile dixerim.
Cȩlum qͥppe nouum ⁊ t̾ram nouam futuram
legimus. De mari autem nouo aliqͥd me uspi¬
tanquam mare uitreum simile cristallo reꝑtt᷑¬
S tunc non de isto fine scłi loquebat᷑ nec ꝓpͥe
dixisse uidet᷑ mare. s tanquam mare. Qm¬
uis ⁊ nunc sic̃ amat ꝓpħica locutio ꝓpͥis
ũbis translata miscere. ac sic quodamm uelare
qđ dr̃. potuit de illo mari dicere ⁊ mare iam
non ẽ: de quosupra direrat ⁊ exhibuit mortu¬
os mare qͥ in eo erant. lam enim ñ tunc erit hoc
scłm uita mortalium turbulentiũ ⁊ꝓcellosũ:
quod maris nomine figurauit.
uidi descendentem de cęlo a dõ aptatam qͣ¬
si nouam nuptam ornatam marito suo. Et
audiui uocem magnam de throno dicentem.

Expanded text:
niant; ut scilicet mundus in melius innouaniant; ut scilicet mundus in melius innouatus apte adcommodetur hominibus etiam carne in melius innouatis. Quod autem ait: Et mare iam non e 81: utrum maximo illo ardore siccetur an et ipsum uertatur in melius, non facile dixerim. Caelum quippe nonum et terram nonam futuram legimus, de mari autem nouo aliquid me uspibro reperitur: Tamquam mare uitreum simile crystallo. Sed tSed tunc non de isto fine saeculi loquebatur: nec proprie dixisse videtur mare, sed tanquam mare. Quamvis et nunc, sicut amat prophetica locutio propriis verbis translata miscere, ac sic quodammodo velare quod dicitur, potuit de illo mari dicere, Et mare jam non est, de quo supra dixerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant. Iam enim tunc non erit hoc saeculum uita mortalium turbulentum et procellosum, quod maris nomine figurauit. uidi descendentem de caelo a Deo, aptatam, quasi nouam nuptam ornatam marito suo. Et audiui uocem magnam de throno dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi conectit᷑ iusti autem inuitam et̃nam. Et
uidi inquit cȩlum nouum ⁊ t̾ram nouã
Nam pͥmuni cȩlum ⁊ t̾ra recesserunt:⁊ ma¬
re iamnon e. Isto fiet ordine qđ suꝑius
p̃occupando iam dixit uidisse se suꝑ thronum
sedentẽ cuiꝰ a facie fugit cęlum ⁊ t̾ra. Iudicatis
quippe his qui scripti non sunt in libro uitę
et in ȩternum ignem missis. qͥ ignis cuiꝰmodi.
⁊ in qua mundi uel rerum parde futurꝰ sit ho¬
minem seire arbitror neminẽ nͥ forte cui sp̃s
diumꝰ ostendit. Tunc figura huiꝰ mundi mun¬
danoꝵ ignium conflagratione p̃teribit siẽ
factum ẽ mundanarum aquarũ inundatio¬
ne diluuium. Illaitaq ut dixi conflagratio¬
ne mundana. elementoꝵ corruptibiliũ qͣlita¬
tes quȩ corporib nr̃is corruptilib congrue¬
bant. ardendo penitus interibunt atq ipsa
substantia eas qualitates habebit quȩ corpo¬
rib immortalib mirabili mutatione conue¬

Expanded text:
ibi conectitur: Iusti autem in uitam aeternam. Et ibi conectitur: Iusti autem in uitam aeternam. Et uidi, inquit, caelum nouum et terram nouam. Nam primum caelum et terra recesserunt, et mare iam non est. Isto fiet ordine, quod superius praeoccupando iam dixit, uidisse se super thronum sedentem, cuius a facie fugit caelum et terra. Iudicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro uitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit, tunc figura huius mundi mundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluuium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. adque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus inmortalibus mirabili mutatione conue
Abbreviated transcription (Latin):
modum fuerint iudicati. Et mors ⁊ infernus
inquit missi sunt instagnum ignis his no¬
minib significans diabolum. qm̃ mortis ẽ
auctor infernarumq pęnarum.uniu̾samq
simul demonum societatem. Hoc est enim
qđ supra euidentius p̃occupando iam di¬
rerat. Et diabolus quiseducebat eos missus
est instagnum ignis ⁊ sulphuris. Quod uͦ
ibi obscurtus adiunxerat dicens. quo ⁊ bestia
⁊ pseudo ꝓpħa: hic aꝑtius.⁊ qui non sunt
inquit inuenti in libro uitȩ scripti. missi ft̃
instagnum ignis. Non dm̃ liber iste com¬
memorat ne obliuione fallat᷑. s p̃destinati¬
onem significat eorum quib ȩt̃na dabit᷑
uita. Neq enim nescit eos ds̃ et in hoc libͦ
legit ut sciat: s potius ipsa eiꝰ p̃scientia de
illis quȩ falli non potest liber ẽ uitȩ in quo
sunt scripti. id est ante p̾cogniti.
adnõ dictum ẽ. Sic ibunt istimsupplici¬
um ȩc̃num. Sequitur ut explicet qđ̃ etiã

Expanded text:
modum fuerint iudicati: Et mors et infernus, modum fuerint iudicati: Et mors et infernus, inquit, missi sunt in stagnum ignis, his nominibus significans diabolum, quoniam mortis est auctor infemarumqute poenarum, uniuersamque simul daemonum societatem. Hoc est enim quod supra euidentius praeoccupando iam dixerat: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris. Quod uero ibi obscurius adiunxerat dicens: Quo et bestia etpseudopropheta, hic apertius: Et qui non sunt, inquit, inuenti in libro uitae scripti, missi sunt in stagnum ignis. Non Deum liber iste commemorat, ne obliuione fallatur; sed praedestinationem significat eorum, quibus aeterna dabitur uita. Neque enim nescit eos Deus et in hoc libro legit, ut sciat; sed potius ipsa eius praescientia de illis, quae falli non potest, liber est uitae, in quo sunt scripti, id est ante praecognitia Domino dictum est: Sic ibuntaisti in supplicium aeternum; sequitur ut explicet, quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
buit mare qui meo erant: idẽ exhibuit ho¬
mines hoc scłm quicunq in eo erant qͥa
nondum obierant. Et mors ⁊ infernus in¬
quit reddiderunt mortuos quos inse habe¬
bant. Mare exhibuit: quia sicut inuenti ft̃¬
affuerunt. Mors uero ⁊ infernꝰ reddiderunt.
quia uitȩ dequa iam exierant reuocarunt.
Nec frustra fortasse nonsatis fuit ut diceret
runt non ⁊ infernum Infernꝰ autẽ ꝓpt̾ ma¬
los qui etiam pęnas apud inferos pendunt.
Sienim non absurde crediuidet᷑ antiquos
etiam scõs. qͥuenturi xp̃i tenuerunt fidem
locis qͥdẽ atormentis impioꝵ remotissimis.
s apud inferos fuisse donec eos inde xp̃i san¬
guis ⁊ ad ea loca descensus erueret: ꝓfecto
deinceps boni fideles effuso illo p̃cio iam redẽp¬
ti prorsus inferos nesciunt. donec etiam re¬
ceptis corporib bona recipiant quȩ merent᷑
Cum autem dixisset ⁊iudicatisunt singuli se¬
cundum facta sua: breuit̃ subiecit quemad

Expanded text:
buit mare, qui in eo erant, id est, exhibuit hobuit mare, qui in eo erant, id est, exhibuit homines hoc saeculum, quicumque in eo erant, quia nondum obierant. Et mors et infernus, inquit, reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Mare exhibuit, quia, sicut inuenti adfuerunt; mors uero et infernus reddiderunt, quoniam uitae, de qua iam exierant, reuocarunt. Nec frustra fortasse non satis fuit ut diceret runt, non et infernum; infernus autem propter malos, qui etiam poenas aput inferos pendunt. Si enim non absurde credi uidetur antiquos etiam sanctos, qui uenturi Christi tenuerunt fidem, locis quidem a tormentis inpiorum remotissimis, sed aput inferos fuisse, donec eos inde Christi sanguis et ad ea loca descensus erueret, profecto deinceps boni fideles effuso illo pretio iam redemti prorsus inferos nesciunt, donec etiam receptis corporibus bona recipiant, quae merentur. Cum autem dixisset: Et iudicati sunt singuli secundum facta sua, breuiter subiecit, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
quos exibuit mare quiin eo erant: Neq enĩ
quiinmari moriunt̾ ñ sunt in inferno. aut
corpora eoꝵ seruant᷑ in mari. aut qđ̃ ẽ absurdiꝰ
mare habebat bonos mortuos. ⁊ infernus
malos:. Quis hoc putauerit: S ꝓfecto con¬
uenient̃ quidam hoc loco mare ꝓ isto scło
positum accipiunt. Qumgͦ ⁊ quos hic inue¬
niet xp̃s incorpore constitutos simul signi¬
ficaret cum eis qui resurrecturi sunt iudican¬
dos: etiam ipsos mortuos appellauit et bo¬
nos quib dicit᷑ mortui enĩ estis ⁊ uita ur̃a ab¬
scondita ẽ cum xp̃o in dõ. ⁊ malos de qͥbꝰ dr̃
sine mortuos sepelire mortuos suos. Possunt
corpora. Unde apłs. Corpus qͥdẽ inquit mor¬
iusticiam utrunq in homine uiuente atq in
hoc corpore constituto ẽẽ demonstrans.⁊ cor¬
pus mortuum et sp̃m uitam. Nec tam̃ dix̃
corpꝰ mortale s mortuum: quamuis eadẽ
paulopꝰ etiam mortalia corpora sicut usita¬
tius uocantur appellet. Hos gͦ mortuos exi¬

Expanded text:
quos exhibuit mare, qui in eo erant? Neque enim qui in mari moriuntur, non sunt in inferno, aut corpora eorum seruantur in mari, aut, quod est absurdius, mare habebat bonos mortuos et infernus malos. Quis hoc putauerit? Sed profecto conuenienter quidam hoc loco mare pro isto saeculo positum accipiunt. Cum ergo et quos hic inueniet Christus in corpore constitutos simul significaret cum eis, qui resurrecturi sunt, iudicandos, etiam ipsos mortuos appellauit, et bonos, quibus dicitur: Mortui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in Deo, et malos, de quibus dicitur: Sine mcorpora; unde Apostolus : Corpus quidem, inquit, moriustitiam, utrumque in homine uiuente adque in hoc corpore constituto esse demonstrans, et corpus mortuum et spiritum uitam. Nec tamen dixit corpus mortale, sed mortuum, quamuis eadem paulo post etiam mortalia corpora, sicut usitatius uocantur, appellet. Hos ergo mortuos exhi
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ ꝑ eo mundo qͥ diluuio put ⁊ ex eadẽ aqͣ
repositus ẽ: ipse igni nouissimo reseruat᷑ in diẽ
iudicii et ꝑditionis hominũ impioꝵ. Nam ⁊
hominũ ppt̃ magnam quandam cõmutationẽ.
non dubitat dicere ꝑditionem futuram: cũ ta¬
men eoꝵ quamuis inȩt̃nis penis sit mansura
natura. Querat forsitan aliquis. Si pꝰ factum
iudicium iste mundus ardebit. antequam ꝓ
illo cȩlum nouum ⁊ t̃ra noua reponat᷑ eo ipso
tpr conflagrationis eiꝰ uͥ erunt scĩ: cũ eos hñtes
corpora maliquo corporali loco ẽẽ necesse sit:
Fossumꝰ respondere futuros eos ẽẽ insupiorib
partib. quo ita non asceñdat flamma illiꝰ in¬
cendii: quemadmodũ nec unda dilutui. Ta¬
lia quippe ilł inerunt corpora: ut illic sint uͥ
ẽẽ uoluerint S nec ignem conflagrationis
illiꝰ ꝑtimescent immortales atq incorruptibi¬
les facti: si uiroꝵ trium corruptibilia corpora¬

Expanded text:
mundus pro eo mundo, qui diluuio periit, ex eadem aqua mundus pro eo mundo, qui diluuio periit, ex eadem aqua repositus est, ipse igni nouissimo reseruatur in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Nam et hominum propter magnam quandam commutationem non dubitat dicere perditionem futuram, cum tamen eorum quamuis in aeternis poenis sit mansura natura. Quaerat forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus, quo ita non adscendet flamma illius incendii, quem ad modum nec unda diluuii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint, ubi esse uoluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles facti, si uiro
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil hie dixit de resurrectione mortuoꝵ: s
sane de ꝑditione mundi huiꝰ satis. Ubi etiam
cõmemorans factum ante diliuũ. uidet᷑ ad¬
monuisse quodãmꝰ quatenꝰ infine huiꝰ scłi mun¬
dum istum ꝑiturum eẽ credamꝰ. Nam ⁊ illo tp̃r
pisse dixit qui tunc erat mundum. nec solũ or¬
bem t̾re uerum etiam cęlos quosutiq istos aeri¬
os intelligimus: quoꝵ locũ acspacrũ tunc aqua
crescendo suꝑ auerat. Ergo totꝰ aut pene totꝰ aer
iste uentos. qđ celum ł potiꝰ celos uocat s utiq
istos imos non illos suꝑnos uͥ sol ⁊ luna ⁊sydera
constituta sunt. conuersꝰ fuerat in humidiam
qualitatẽ: atq hoc mͦ cũ t̾ra pierat cuiꝰ t̃rę utiq
pͥor facies fuerat deleta diluuuo. Qui autẽ nune
sunt inquit cęli et t̾ra eodẽ ũbo repositi ft̃ igni
reseruandi in diẽ iudicii. ⁊ ꝑditionis hominũ
impioꝵ. Froinde qui celi ⁊ quȩ t̃ra. id est qui

Expanded text:
Nihil hic dixit de resurrectione mortuorum, sed Nihil hic dixit de resurrectione mortuorum, sed sane de perditione mundi huius satis. Ubi etiam commemorans factum ante diluuium uidetur admonuisse quodam modo, quatenus in fine huius saeculi mundum istum periturum esse credamus. Nam et illo tempore perisse dixit, qui tunc erat, mundum; nec solum orbem terrae, uerum etiam caelos, quos utique istos aenos intellegimus, quorum locum ac spatium tunc aqua crescendo superauerat. Ergo totus aut paene totus aer iste uentosus quod caelum uel potius caelos uocat, sed utique istos imos, non illos supremos, ubi sol et luna et sidera constituta sunt conuersus fuerat in umidam qualitatem adque hoc modo cum terra perierat, cuius terrae utique prior facies fuerat deleta diluuio. Qui autem nunc sunt, inquit, caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Proinde qui caeli et quae terra, id est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑut. Qui autem nunc sunt cęli ⁊ t̾ra eodẽ ũbo
repositi sunt igni reseruandi indiẽ iudicu ⁊
ꝑditionis hominum impioꝵ. Hoc untim uͦ
non lateat uos km̃i. quia unus dies apud do¬
minum sicut mille anni. ⁊ mille anni sicut
dies unus. Non tardat dñs ꝓmissum. sicut
quidam tarditatem eristimant: s patienter
fert ꝓpter uos nolens aliquem ꝑire. s om̃s in
penitentiam conũti. Ueniet autem dies dñi
ut fur. in quo cęli magno impetu transcurres
elementa autem ardentia resoluent᷑. ⁊ t̃ra. ⁊¬
quȩ inipsa sunt oꝑa exurent᷑. His gͦ omib
pereuntib. quales oportet uos eẽ inscĩs con¬
uersationib. expectantes ⁊ ꝑꝑantes ad p̃sen¬
tiam diei domim. ꝑquam cęli ardentes soluen¬
tur. ⁊ elementa ignis ardore decoquent᷑: No¬
uos uero cȩlos ⁊ t̾ram nouam scđm ꝓmissa ip¬
sius expectamus: in quib iusticia in habitat.

Expanded text:
periit. Qui autem nunc sunt caeli et terra, eodem uerbo periit. Qui autem nunc sunt caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Hoc unum uero non lateat uos, carissimi, quia unus dies aput Dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus. Non tardat Dominus promissum, sicut quidam tarditatem existimant; sed patienter fert propter uos, nolens aliquem perire, sed omnes in paenitentiam conuerti. Veniet autem dies Domini ut fur, in quo caeli magno inpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur et teris ergo omnibus pereuntibus quales oportet esse uos in sanctis conuersationibus exspectantes et properantes ad praesentiam diei Domini, per quam caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur? Nouos uero caelos et terram nouam secundum promissa ipsius exspectamus, in quibus iustitia inhabitat.
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic eadẽ multis modis repetit. ut alia atq
alia dicere uideat᷑. cum alit̃ atq alit̃ hȩc ip¬
sa dicere uestiget᷑ Uerum inhis ũbis uͥ ait ab¬
sterget ds̃ omnẽ lacrimam ab ocłis eoꝵ. ⁊ mors
iam non erit neq luctꝰ neq clamor. s nec do¬
lor ullus. tanta luce dicta sunt de scło futuro
et de immortalitate atq ȩternitate sc̃oꝵ. tc̃ enĩ
solum atq ibi solum ista ñ erunt: ut nulla de¬
beamꝰ in litceris sacris quęrere uel legere manife¬
sta sihȩc putauerimus obscura. x UIII
de hoc iudicioscripserit Uenient inqͥt inno¬
uissimo dicrum illusione illudentes scđm ꝓ
prias conscientias suas euntes ⁊ dicentes. Ubi ẽ
ꝓmissum p̾sentiȩ ipsius: Exquo enim patres dor¬
mierunt sic omnia ꝑseuerant ab initio creaturȩ.
Latet enim illos hoc uolentes. quia cęli erant olĩ
⁊ t̾ra de aqua ⁊ ꝑ aquam constituta dei ũbo. ꝑ
quȩ quitunc erat mundus aqua mundatꝰ de¬

Expanded text:
quia sic eadem multis modis repetit, ut alia adque quia sic eadem multis modis repetit, ut alia adque alia dicere uideatur, cum aliter adque aliter haec ipsa dicere uestigetur. Verum in his uerbis, ubi ait: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum, et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus, tanta luce dicta sunt de saeculo futuro et de inmortalitate adque aeternitate sanctorum tunc enim solum adque ibi solum ista non erunt, ut nulla debeamus in litteris sacris quaerere uel legere manifesta, si haec putauerimus obscura. CAPUT Xde hoc iudicio scripserit: Venient, inquit, in nouissimo dierum inlusione inludentes, secundum proprias concupiscentias suas euntes et dicentes: Ubi est promissum praesentiae ipsius? Ex quo enim patres dormierunt, sic omnia perseuerant ab initio creaturae. Latet enim illos hoc uolentes, quia caeli erant olim et terra de aqua, et per aquam constituta Dei uerbo, per quae. qui tunc erat mundus, aqua inundatus de
Abbreviated transcription (Latin):
stratum meum rigabo ⁊ gemitus ms̃ non ẽ abscon¬
ditꝰ ate. ⁊ dolorm̃s renouatꝰ ẽ: Aut uͦ non eiꝰ filii
sunt qͥ ingemiscunt grauati in quo nolunt ex¬
poliari. s suꝑuestiri. tit absorbeat᷑ mortalehoc
auita: Nonne ipsisunt qui pͥmitias hñtes
sp̃s insemet ipsis ingemiscunt adoptionẽ
expectantes redemptionem corporis suiͦ An
ipse apłs paulus non erat suꝑnꝰ ierosolimita¬
⁊ continius dolor cordi eiꝰ: Qñ autem mors
ñ erit inista ciuitate. nͥ qñ diceret᷑. Ubi ẽ mors
contentio tua Ubi ẽ mors aculeus tuus: Acu¬
leus autem mortis peccatum ẽ. Qđ tunc uti¬
quilibet infirmꝰ euis illius ciuitatis s idẽ
iste ioħs in epła sua clamat. Si dixerimꝰ qr
peccatum non habemus: nos ipsos decipimꝰ. ⁊
ueritas innobis non est:
t in hoc quidẽ libro cuiꝰ ẽ nomen apocalip¬
sis obscure multa dicunt᷑ ut mentẽ legentis
exerceant ⁊ pauca in eo sunt exquoꝵ manife¬
statione indagent᷑ cetera cum labore. maxime

Expanded text:
rigabo, etc.: Gemitus meus non est absconditus a te, etc.: Dolor meus renovatus est? Aut vero non ejus filii sunt qui ingemiscunt gravati, in quo nolunt spoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes, redemptionem corporis sui ? An ipse apostolus Paulus non erat supernus Jerosolymitaet continuus dolor cordi ejus ? Quando autem mors non erit in ista civitate, nisi quando dicetur, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum ? Quod tunc utiquilibet infimus civis illius civitatis, sed idem ipse Joannes in Epistola sua clamat, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. Et in hoc quidem libro, cuius nomen est apocalypsis, obscure multa dicuntur, ut mentem legentis exerceant, et pauca in eo sunt, ex quorum manifestatione indagentur cetera cum labore; maxime
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uidet᷑ occultum. hortat᷑ autẽ apłs fideles.
ut infide quam tenent tenacit ꝑseuerent. di¬
dicendo. Tantum qui mͦ tenet teneat do¬
nec de medio fiat hoc ẽ donec exeat de me¬
dio ȩccłȩ misterium inquitatis qđ nẽ oc¬
cultum ẽ. Ad ipsum enim misterium ꝑtine̾
Pueri nouissima hora ẽ. Ecsic̃ audistis qđ
antixp̃s sit uenturꝰ nuncaũttantixp̃i multi
facti sunt. unde cognoscimꝰ qđ nouissima
sit hora. Ex nobis exierunt: s non erant ex no
unt quam ioħs nouissimã dicit. exierunt mł¬
tiheretici de medio eccłȩ quos multos dicit
antixp̃os.ita om̃s tune inde exibunt qͥ ñ ad
xp̃m. s ad illum nouissimũ antirp̃m ꝑtnebt̃.¬
⁊ tunc reuelabit᷑ Alius gͦ sic alius aut̃ sic. apłiob
tuos iudicandos xp̃s nisi p̾us uen̾it ad se¬
xp̃s quamuis ad occultum iam iudiciũ di ꝑ¬
tineat quod ab illo seducent᷑. Presentia qͥppe

Expanded text:
quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide, quam tenent, tenaciter perseuerent dicendo: tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc est donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. ad ipsum enim mysterium pertinere pueri, nouissima hora est; et sicut audistis, quod antichristus sit uenturus, nunc autem antichristi multi facti sunt; unde cognoscimus, quod nonissima sit hora. ex nobis exierunt, sed non erant ex nobunt, quam Iohannes nouissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio ecclesiae, quos multos dicit antichristos, ita omnes tunc inde exibunt, qui non ad Christum, sed ad illum nouissimum antichrist tunc renelabitur. alius ergo sic, alius autem sic apostoli tuos iudicandos Christus, nisi prius uenerit ad setichristus, quamuis ad occultum iam iudicium dei pertineat quod ab illo seducentur. praesentia quippe
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis oꝑat᷑ neronẽ uoluerit intelligi. cu¬
ius iam facta uelut antixp̃i uidebant᷑ Unde
nonnull ipsum resurrecturum et futurum
antixp̃m suspicantur. Alii uͦ nec occisum pui¬
tant s subtractum potiꝰ ut putaret᷑ occisus:
et uiuum occultari inuigore ipsiꝰ etatis in qua
fuit cũ crederet᷑ extinctus: donec suo tp̃r reue¬
let᷑ et restituat᷑ in regnum. S multum miram
ẽ hec opinantium tanta p̃sumptio. Illud tam̃
de medio fiat. non absurde de ipso romano ĩ¬
ꝑio credit᷑ dictum: tanquam dictum sit. Tam̃
medio tollat᷑: et tunc reuelabit᷑ iniquus quẽ
significari antixp̃m nullus ambigit Alii uͦ
et qd ait quid detineat scitis. ⁊ misteriũ opa¬
ri iniquitatis non putant dictum nisi de ma¬
lis ⁊ fictis qui sunt in eccłia donec pueniant
ad tantum numerum qͥ antixp̃o magnũ po¬
płm faciat: et hoc eẽ misterium iniquitatis

Expanded text:
iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuiniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. illud tameneneat, donec de medio fiat, non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: "tantRomano tollatur. et tunc reuelabitur iniquus: quem significari antichristum nullus ambigit. alii uero et quod ait: quid detineat scitis et: mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniat ad tantum numerum, qui antichristo magnum populum faciat, et hoc esse mysterium iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
plum dei sedeat. tanquam ipse sit templũ di
quod ẽ eccła. sicut dicimꝰ. sed in amicũ. id est
uelut amicꝰ. ł siqͥd alud isto locutionis gene̾
dici solet. Quod autem ait ⁊ nẽ qͥd detineat
scitis. ide quid sit in mora. quȩ causa sit di¬
lationis eiꝰ. ut reuelet᷑ in suo tempore. scitis qm̃
scire illos dix̃. apte hoc dicere noluit Et ideo
nos qui nescimus qđ illi sciebant. ꝑuenire cũ
labore ad id qd sensit apłs cupimus. nec ua¬
lemꝰ. Presertm quia illa quȩ addidit hunc sen
iniquus: Ego prorsus quid dixerit me fateor
ignorare. Suspitiones tam̃ hominũ quas uel
audire łlegere potui. non tacebo. Qdam pu¬
tant hoc de impio dictum fuisse romano. ⁊
ꝓpterea apłm paulum non id apte scribere
uoluisse ne calumpniam uidelicet incurreret
qd̾ romano impio male optauerit cum spare¬
t᷑ ecernũm: ut hoc qđ dix̃ iamenim misterium

Expanded text:
plum Dei sedeat, tamquam ipse sit templum Dei, plum Dei sedeat, tamquam ipse sit templum Dei, quod est ecclesia; sicut dicimus; \'Sedet in amicum\', id est uelut amicus, uel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait: Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut reueletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolus, cupimus nec ualemus; praesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum iniquus? ego prorsus quid dixerit me fateor ignorare, suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse, ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: iam enim mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in omni seductione iniquitatis. his qͥ pere¬
unt ꝑeo qd dilectionem ueritatis non recepe¬
runt. ut salui fierent. Et idõ mittet iłł ds̃ opa¬
tionem erroris. ut credant mendacio: et udi¬
cent᷑ om̃s qui ñ crediderunt ueritati. s consen¬
serunt iniquitati. Nulli dubiũ ẽ eum de anti¬
xp̃o ista dixisse. diemq iudicii. hunc enĩ appel¬
lat diem domini. non eẽ uenturũ: nisi pͥor ille
uenerit quem refugam uocat. utiq ad nõ suo
Qd̾ si de omnib impus merito dici potest. qͣn¬
tomagis de isto: S in quo templo dei sit sessu¬
rus incertum ẽ utrum in illa ruina templi qa
Non enim templum alicuiꝰ idoli aut demonis.
templum dei apłs diceret. Unde nonnulli ñ
ipsum pͥncipem s uniũ sum quodãmͦ corpꝰ eiꝰ.
id ẽ ad cum ꝑtinentem hominũ multitudinẽ
simul cum ipso suo pͥncipe hoc loco intelligi
antixp̃m uolunt. rectiꝰq putant etiam latine
dici sicut in greco ẽ. non intemplo dĩ. s intẽ¬

Expanded text:
mni seductione iniquitatis his, qui pereunt, pro eo quod dilectionem ueritatis non receperunt, ut salui fierent. Et ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio et iudicentur omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Nulli dubium est eum de Antichristo ista dixisse, diemque iudicii hunc enim appellat diem Domini non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, quem refugam uocat, utique a Domino Deo. Quod si de omnibus inpiis merito dici potest, quanto magis de isto! Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est; utrum in illa ruina templi, quod Non enim templum alicuius idoli aut daemonis templum Dei apostolus diceret. Unde nonnulli non ipsum principem, sed uniuersum quodam modo corpus eius, id est ad eum pertinentem hominum . multitudinem, simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi Antichristum uolunt; rectiusque putant etiam Latine dici, sicut in Graeco est, non in templo Dei, sed in tem
Abbreviated transcription (Latin):
erit inscda resurrectione mortuoꝵ q̃ cor¬
pors ẽ recapitulando narrans quom sibi
fuerit reuelatum: et uidi in quit thronũ ma¬
gnum ⁊ candidum.⁊ sedentem suꝑ eũ :⁊ ab eiꝰ
facie fugit celum ⁊ t̾ra. ⁊ locꝰ eoꝵ inuentꝰ ñ ẽ.

Expanded text:
erit in secunda resurrectione mortuorum, quae corerit in secunda resurrectione mortuorum, quae corporum est, recapitulando narrans quo modo sibi fuerit reuelatum: Et uidi. inquit, thronum magnum et candidum et sedentem super eum, cuius a facie fugit caelum et terra, et locus eorum inuentus n
Abbreviated transcription (Latin):
s uincłi diaboli atq custodie ut annos mille.
id ẽ annos om̃s suos queq pars habeat. diũ¬
sis ac ꝓpͥis plixitatib finiendos. ampliore scõ¬
rum regno breuiore diaboli uinculo: aut cer¬
te qm̃ trium annoꝵ ⁊ sex mensium breuis
simum spatium ẽ computari noluisse cre¬
dat᷑. siue qd̃ minꝰ sathane uincłm siue qđ
de quadringentis annis in serto decimo huiꝰ
oꝑis uolumine disputaui. qm̃ plus aliqui
erant. ⁊tam̃ quadringenti sunt nuncupat.
Et talia sepe reꝑiuntur in litceris sacris siquis
complectit᷑ totum qđ ultimo iam iudicio
diabolus ⁊ cũ suo pͥncipe ciuitas inimica pas¬
sura ẽ. Dicit enim. Et diabolus qͥ seducebat
eos missus ẽ instagnum ignis ⁊ sulphuris.
ligi ipsam impiam ciuitatem supͣ iam dixi
mus. Pseudo ꝓpħa uero eiꝰ aut antixp̃s ẽ:
aut imago illa id ẽ figmentũ de quo ibi lo¬
cuti sumus
ost hȩc ipsum nouissimum iudiciũ qđ

Expanded text:
sed vinculi diaboli atque custodiae; ut annos mille, sed vinculi diaboli atque custodiae; ut annos mille, id est, annos omnes suos, quaeque pars habeat diversis ac propriis prolixitatibus finiendos, ampliore sanctorum regno, breviore diaboli vinculo: aut certe, quoniam trium annorum et sex mensium brsimum spatium est, conputari noluisse credatur, siue quod minus satanae uinculum, siue quod de quadringentis annis in sexto decimo huius operis uolumine disputaui; quoniam plus aliquid erant, et tamen quadringenti sunt nuncupati; et talia saepe reperiuntur in litteris sacris. si quis complectitur totum, quod ultimo jam judicio diabolus, et cum suo principe civitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ligi ipsam immus. Pseudopropheta uero eius aut Antichristus est aut imago illa, id est figmentum, de quo ibi locati sumus. Post haec ipsum nouissimum iudicium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Absurdissimum id qͥdem et omimͦ adu̾sandũ.
quam mortalia membra posuerunt. cũ xͦ
utiq regnauerunt ⁊ regnant donec finiant᷑
mille anni: ut postea receptis etiam corporib
iam immortalib regnent. Pinde trib illis an¬
nis atq dimidio anime occisoꝵ ꝓ eiꝰ martyrio
⁊ quȩ antea de corporib exierunt. ⁊ q̃ ipsa no¬
uissima ꝑ secutione sunt exiturȩ. regnabunt
cum illo donecfimat᷑ mortale scłm: ⁊ ad illud
regnum uͥ mors non erit transeat᷑.
uocirea cum xp̃o regnantium scõꝵ plures¬
mes annierunt quam uincłi diaboli atq
custodie: quia illi cum suo rege di filio iam
diabolo ñ ligato. etiam ꝑ tres illos annos ac
semissem regnabunt. Remanet gͥ ut eũ audi¬
mus sacerdotes d̃i ⁊ xp̃i regnabunt cũ eo
mille annis ⁊ cum finiti fuerint mille anni
soluet᷑ sathanas de custodia sua aut non re
gni huiꝰ scõꝵ intelligamꝰ annos mille finiri.

Expanded text:
Absurdissimum id quidem et omni modo auersandum. Absurdissimum id quidem et omni modo auersandum. quam mortalia membra posuerunt, cum Christo utique regnauerunt et regnant, donec finiantur mille anni, ut postea receptis etiam corporibus iam inmortalibus regnent. Proinde tribus illis annis adque dimidio animae occisorum pro eius martyrio, et quae antea de corporibus exierunt, et quae ipsa nouissima persecutione sunt exiturae, regnabunt cum illo, donec finiatur mortale saeculum et ad illud regnum, ubi mors non erit, transeatur. Quocirca cum Christo regnantium sanctorum plures anni erunt quam uinculi diaboli adque custodiae, quia illi cum suo rege Dei filio iam diabolo non ligato etiam per tres illos annos ac semissem regnabunt. Remanet igitur, ut, cum audimus: Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis. et cum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de gni hujus sanctorum intelligamus annos mille finiri,
Abbreviated transcription (Latin):
ad scõꝵ regnum nec ad custodiam sathane qͦ¬
rum utrunq in mille annis ẽ ꝑtmnere. s suꝑ¬
additum ⁊ extra computandum ẽẽ credat᷑.
cogemur fateri scõs in illa ꝑsecutione regnatu¬
ros non eẽ cum xp̃o. S siquis audeat dicere
tunc cum illo ñ regnatura sua membra qñ
ei maxime atq fortissime coherebunt᷑ ⁊ qͦ tp̃r
quanto erit acrior impetus belli. tanto maior
gła non cedenti. tanto densior corona martyrii:
Aut si ꝓpt̃ tribulationes quas passuri sunt ñ
dicendi sunt regnaturi: consequens erit ut
etiam suꝑiorib dieb in eisdem mille annis qͥ¬
cunq tribulabuntur scõꝵ eo ipso tp̃r tribula¬
dionis suȩ cumxp̃o non regnasse dicant᷑ Ac
ꝑhoc ⁊ illi quorum animas auctor libri huiꝰ
uidisse se scribit occisorum ꝓpt̾ testimonium
iħu.⁊ ꝓpter uerbum dei non regnabant cũ
xp̃i non erant quos xp̃s excellentiꝰ possidebat.

Expanded text:
ad sanctorum regnum, nec ad custodiam satanae, quad sanctorum regnum, nec ad custodiam satanae, quorum utrumque in mille annis est, pertinere, sed superadditum et extra computandum esse credatur: cogemur fateri sanctos in illa persecutione regnaturos non esse cum Christo. Sed quis audeat dicere, tunc cum illo non regnatura sua membra, quando ei maxime atque fortissime cohaerebunt, et quo tempore quanto erit acrior impetus belli, tanto major gloria non cedendi, tanto densior corona martyrii? Aut si propter tribulationes, quas passuri sunt, non dicendi sunt regnaturi; consequeetiam superioribus diebus in eisdem mille annis, quicumque tribulabantur sanctorum, eo ipso tempore tribulationis suae cum Christo non regnasse dicantur; ac per hoc et illi, quorum animas auctor libri huius uidisse se scribit occisorum propter testimonium Iesu et propter uerbum Dei, non regnabant cum Christi non erant, quos Christus excellentius possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: trib annis ⁊ sex mensib erit. Quod tẽpꝰ
quamuis eriguum utrum ad mille annos
ꝑtineat. quib et diabolum ligatum dicit
⁊ scõs regnare cum xp̃o. an eisdem annis ħ
rito ambigit̃. Quia si dixerimꝰ ad eosdẽ annos hoc
ꝑtinere: non tanto tp̃r s ꝓlixiore cum xp̃o re
centes: qñ iam diabolus non erit alligatꝰ ut
eos ꝑsequi omnib uirib possit. Quomͦ ista gͦ
scͥptura eisdem mille annis utrunq det̾minat
diaboli scilicet alligationem regnumq scõꝵ:
cum trium annoꝵ ⁊ ser mensium int̃uallo
pͥꝰ desinat alligatio diaboli quam regnũ
cium non computandum inmille annis. s
eis impletis potius adiciendum ut ꝓpͥe pos¬
sit intelligi quod cum dixisset sacerdotes dei
⁊ xp̃i regnabunt cum eo mille annis adiecit.
⁊ cum finiti fuerint mille anni. soluet᷑ satha¬
nas de custodia sua isto enim mͦ ⁊ regnũ scõꝵ
⁊ uinculum diaboli simul cessatura eẽ signi¬
ficat. ut deinde ꝑsecutionis illius tempꝰ nec

Expanded text:
 tribus annis et sex mensibus erit. Quod tempus, quamvis exiguum, utrum ad mille annos pertineat, quibus et diabolum ligatum dicit, et sanctos regnare cum Christo; an eisdem annis hoc rito ambigitur. Quia si dixerimus ad eosdem annos hoc pertinere, non tanto tempore, sed prolixiore cum Christo centes, quando jam diabolus non erit alligatus, ut eos persequi omnibus viribus possit. Quomodo ergo ista Scriptura eisdem mille annis utrumque determinat, diaboli scilicet alligationem, regnumque sanctorum; cum trium annorum et sex mensium intervallo prius desinat alligatio diaboli, quam regnumtium non computandum in mille annis, sed eis impletis potius adjiciendum; ut proprie possit intelligi, quod cum dixisset, Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis, adjecit, Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur satanas de custodia sua; isto enim modo et regnum sanctorum et vinculum diaboli simul cessatura esse significat, ut deinde persecutionis illius tempus nec
Abbreviated transcription (Latin):
ues eiꝰ accrescunt. S ꝑ iudicium dĩ quod erit no
noua de dei munere claritas apparebit. ut nul¬
pora ad incorruptionem atq immortalitatẽ
nouam ex uetere corruptione atq mortalita¬
te transibunt. Nam hoc de istotempore acciꝑe
quo regnat cum rege suo mille annis impu
Absterget ds̃ omnẽ lacrimam ab ocłis eoꝵ. ⁊
morsiamnonerit neq luctus neq clamor. s
nec ullus dolor. Qtus uͦ tam sit ab surdꝰ ⁊ ob¬
stinatissima contentione uesanꝰ. qͥ aud eat af¬
firmare in huiꝰ mortalitatis erumpnis. non
dico popłm sc̃m. s unum quẽq scõꝵ. qͥ hanc
uel ducat. uel ducturus sit uel duxerit uitam
nullas habentem lacrimas et dolores: cum po¬
tius quanto ẽ quisq sanctior. et desiderii scĩ ple¬
nior. tanto sit eius in orando fletus uberiorꝰ An

Expanded text:
ves ejus accrescunt. Sed per judicium Dei, quod erit novus et tam nova de Dei munere claritas apparebit, ut nulpora ad incorruptionem atque immortalitatem novam ex vetere corruptione atque mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo regnat cum Rege suo mille annis, impuAbsterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum; et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus. Quis uero tam sit absurdus et obstinatissima contentione uesanus, qui audeat adfirmare in huius mortalitatis aerumnis, non dico populum sanctum, sed unumquemque sanctorum, qui hanc uel ducat uel ducturus sit uel duxerit uitam, nullas habentem lacrimas et dolores; cum potius quanto est quisque sanctior et desiderii sancti plenior, tanto sit eius in orando fletus uberior? An
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ quicqͥd ea faciente recolituR.X
t autem ostendat qui mortui iudicandi sint.
pusilli ⁊ magni: recapitulando dicit tanꝗͣ
ad id rediens quod p̃terierat potiꝰ ue distule¬
rat Et exibuit mare mortuos qui meo erant:
⁊ mors ⁊ infernꝰ reddider̃t mortuos quos inseha¬
bebant. Hoc ꝓculdubio pͥꝰ factum ẽ quam cẽnt
mortui iudicati: ettam̃ illud pͥꝰ dictum ẽ. Hoc
ẽ gͦ qđ dixi. recapitulando eum ad id redisse
qđ int̃miserat. Nunc autẽ ordinem tenuit.
atq ut explicaret᷑ ipse ordo cõmodiꝰ. etiam de
iudicatis mortuis qd̃ iam dixerat suo repeti¬
uit loco. Cumenim dixisset ⁊ exibuit mare
mortuos qͥ in eo erant ⁊ mors ⁊ infernus red¬
diderunt mortuos quos inse habebant: mox

Expanded text:
legitur, quidquid ea faciente recolitur. legitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut autem ostendat, qui mortui iudicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tamquam ad id rediens, quod praeterierat potiusue distulerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Hoc procul dubio prius factum est, quam essent mortui iudicati; et tamen illud prius dictum est. Hoc est ergo quod dixi, recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. Nunc autem ordinem tenuit, adque ut explicaretur ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam dixerat, suo repetiuit loco. Cum enim dixisset: Et ex hibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se ha