comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riessemus: Non talem ꝓmittit. nõ
quicumq homo: s deus uerus.
Uera ueritas ꝓmittit uitam nõ
solum ẽtnam sed etiam beatam:
ubi nulla molestia. nullus labor.
nullus timor. nullus dolor. Ibi
plena: et tota certa securitas. Ui¬
ta subdeo: uitacumd̾o. uita de d̾o:
uita ip̃e deus. Talis nob̾ ẽtna pro¬
mitaitur: et huic temporalis et
ista hoc ẽ. misera et erumpnosa
p̾ponitur. Preponitur inquam an
non: Preponitur: quando uis ho¬
micidium facere. ne moriaris. Ti¬
mes enun ne te occidat seruus: et tu
occidis seruum. Tumes ne de occidat
uxor. dequa forte falsum suspica¬
ris: et tu dimissa uxore adulteri¬
nas nuptias cum altera concupi¬
scis. Ecce amando uitam: perdidi¬
sti uitam. Et̾ne uite temporalem:
beate miseram p̃tulisti. Et quid
inuenisti : forte cum seruas ui¬
tam nolens exͤpiras: quando hĩc
eas ignoras. Qua fronte exis ad
xp̃m: qua fronte recusas suppli¬
cium: non dico qua fronte postu¬

Expanded text:
ri essemus? Non talem promittit, non ri essemus? Non talem promittit, non quicumque homo, sed Deus verus. Vera veritas promittit vitam, non solum aeternam, sed etiam beatam; ubi nulla molestia, nullus labor, nullus timor, nullus dolor. Ibi plena et tota certa securitas. Vita sub Deo, vita cum Deo, vita de Deo, vita ipse Deus, Talis nobis aeterna promittitur: et huic temporalis, et ista, hoc est, misera et aerumnosa praeponitur? Praeponitur, inquam, an non? Praeponitur, quando vis homicidium facere, ne moriaris. Times enim ne te occidat servus, et tu occidis servum. Times ne te occidat uxor, de qua forte falsum suspicaris; et tu dimissa uxore, adulterinas nuptias cum altera concupiscis. Ecce amando vitam, perdidisti vitam: aeternae vitae temporalem, beatae miseram praetulisti. Et quid invenisti? Forte cum servas vitam, nolens exspiras. Quando hinc eas, ignoras. Qua fronte exis ad Christum? Qua fronte recusas supplicium? Non dico, Qua fronte postu
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽ: beata merces est.Age
bonam: et accipies beatam. Qͥt
uistius: quid ordinatͥus: ubi es
amator uite: Bonam elige. Si u¬
xorem uelles: non nisi bonam uel¬
les. Amas uitam: et eligis malam:
Dic michi quid malum uelis. Qͥc¬
quid uolueris. quicquid amaueris:
bonum uis. Prorsus non iumentũ
malum. ñ seruum malum. non
uestem malam non uillam ma¬
lam. non domum malam non uxo¬
rem malam. non filios malos.
Omnia bona queris: esto bonus
qui queris. Quid te offendisti:
ut int̾ omnia que ius bona solus
uelis eẽ. malus. Cara ẽ. tibi uilla:
uxor tua: uestis tua: et ut adextͤ¬
mũ ueniamꝰ caligatuaᷤ. ⁊ uiluit tͥ aĩa
tua. Certe uita ista. laboribꝰ plena ẽ. Erũꝑ¬
nis. tẽptationib. miseriis. dolorib
timorib: plena ẽ. ista uita. Certe manife¬
stũ ẽ: qr his oĩb mał plena ẽ. Et tam̃
sic quomodo omnib malis plena
sic tamen talem qualis ẽ: quantaᷤ
grãs ageremus: ut semꝑ mise¬

Expanded text:
pus est: beata, merces est. Age pus est: beata, merces est. Age bonam, et accipies beatam. Quid justius, quid ordinatius? Ubi es amator vitae? Bonam elige. Si uxorem velles, nonnisi bonam velles: amas vitam, et eligis malam? Dic mihi quid malum velis. Quidquid volueris, quidquid amaveris, bonum vis. Prorsus non vis jumentum malum, non servum malum, non vestem malam, non villam malam, non domum malam, non uxorem malam, non filios malos. Omnia bona quaeris: esto bonus qui quaeris. Quid te offendisti, ut inter omnia quae vis bona, solus velis esse malus? Cara est tibi villa, uxor tua, vestis tua, et, ut ad extremum veniamus, caliga tua; et viluit tibi anima tua? Certe vita ista laboribus plena est, aerumnis, tentationibus, miseriis, doloribus, timoribus plena est ista vita: certe manifestum est quia his omnibus malis plena est. Et tamen sic quomodo omnibus malis plena sic, talem qualis est, quantas gratias ageremus, ut semper mise
Abbreviated transcription (Latin):
dam concertatores tuos. et
in huius uitestadio tecum
laborantes atq currentes quib
dicis: uobis enim donatum ẽ. ꝑ
xp̃o. quid donatum ẽ. non solũ
ut credatis in eum. s etiam ut
patiamin ꝓ eo: Eece utrumq do¬
pi quidem fidem: s ego custodi¬
iii. Tu forte hoc dicis: quisquis
hec audis insipiens. Accepi fi¬
dem: ego custodiui. Paulus nr̃
non hoc dicit: ego custoduni. Res¬
picit enim. nisi dominꝰ custodie¬
rit citatem: inuanum labo¬
rauit qui custodit eam. Labora
custodi: sibonum ẽ. ut custodi¬
aris. Nam custodire de non suffi¬
cis. Si desertus fueris: dormita¬
bis et dormies. Non autem dor¬
mitat neq dormit: qui custo
et amare nos uitam nullomo¬
do dubitamus: neq omnino
negare poterimus. amare nos
uitam. Ergo eligamus uitã:
siamamus uitam. Quid eli¬
gamus: Uitam. Yrimo hic bo¬
nam: post hanc et̾nam. Orimo
hic bonam: s nondum beatã.
Bona modo agatur: cui postea
beata seruatur. Bona uita. o¬

Expanded text:
dam concertatores tuos, et dam concertatores tuos, et in hujus vitae stadio tecum laborantes atque currentes, quibus dicis, Vobis enim donatum est pro Christo? Quid donatum est? Non solum ut credatis in eum, sed etiam ut patiamini pro eo . Ecce utrumque dopi quidem fidem, sed ego custodivi. Tu forte hoc dicis, quisquis haec audis insipiens, Accepi fidem, sed ego custodivi: Paulus noster non hoc dicit, Ego custodivi. Respicit enim, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum laboravit qui custodit eam . Labora, custodi: sed bonum est ut custodiaris. Nam custodire te non sufficis. Si desertus fueris, dormitabis et dormies. Non autem dormitat, neque dormit, qui custodet amare nos vitam nullo modo dubitamus: neque omnino negare poterimus, amare nos vitam. Ergo eligamus vitam, si amamus vitam. Quid eligimus? Vitam. Primo hic bonam; post hanc, aeternam. Primo hic bonam, sed nondum beatam. Bona modo agatur, cui postea beata servatur. Bona vita, o
Abbreviated transcription (Latin):
consuminasti. Uidisti enim ali¬
am legem in membris tus re¬
pugnantem legi mentis tue:
et captiuum de Aucentem in le¬
gem peccati que est in membris
tuis. Unde tibi iuincere. nisi ex
hoc quod sequitur: miser ego ho
nasti: ecce unde loborasti. Etce
unde non defecisti: ecce unde ui¬
cisti. Uidere pugnantem. Qͥs noᷤ¬
inquit separabit a caritate xp̃i
Tribulatio. an angustia. an fa¬
mes. an ꝑsecutio. an nuditas.
occisionis. Ecce infirmitas: labor
mi seria ꝑ icula temptationes.
Unde uctoria certantium: Audi
quod sequitur. S in his omnibꝰ
suꝑ uincimus: ꝑ eum qui dixit
nõs. Cursum consummasti. Q ͦ
ducente: quo regente: quo iu¬
uante: Quid hic dicis: Cursũ
inquit consummaui: s neq uo¬
lentis. neq currentis. s mise¬
rentis est dei. fidem seruasti:
uerum est. Orimo. quam fidẽ:
Quam tibi ipse dedisti: falsũ
est quod anisti: sicut unicuiq
parcitus est deus mensuram
fidei: Nonne tu alloqueris qͦs¬

Expanded text:
consummasti. Vidisti enim aliconsummasti. Vidisti enim aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivum te ducentem in lege peccati, quae est in membris tuis: unde tibi vincere, nisi ex hoc quod sequitur? Miser ego homnasti, ecce unde laborasti, ecce unde non defecisti, ecce unde vicisti. Videte pugnantem: « Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an fames? an persecutio? an nuditas? ut oves occisionis. » Ecce infirmitas, labor, miseria, pericula, tentationes. Unde victoria certantium? Audi quod sequitur: Sed in his omnibus supervincimus per eum qui dilexit nos . Cursum consummasti: quo ducente, quo regente, quo juvante? Quid hic dicis? Cursum, inquit, consummavi; sed neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Fidem servasti, verum est. Primo quam fidem? quam tibi ipse dedisti? Falsum est quod dixisti, Sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei ? Nonne tu alloqueris quos
Abbreviated transcription (Latin):
ioco. Non ĩum inquit aignus uo¬
cari apłs: quia ꝑsecutus sum ec¬
cłiam dei. uideo ergo apłe: quidñ
eras dignus. Unde hoc tibi. ut dig¬
nus esses: Quare ergo es quod dig¬
nus non es: Audi. S gracia deicõ¬
secutꝰ sum. quod sum. Pena mea
fui quod fui: gracia dei sum quod
sum. Gratia dei sum id quod sum:
et grã eius in me uacua non fuit:
s plus oĩb illis laboraui. Repen¬
disti ergo gre dei. Accepisti: et red¬
didisti. Atrende quid dixisti. at¬
tendo inquit. Non ergo autenx
s gracia dei mecum. Ergo huic
laborioso apło bonum agonem
certanti. cursum consummanti
fidem seruanti. negabit iustus
deus coronam debitam: cui gram
donauit uidebitam: Cui autẽ
parue magne: cui reddet: utiq
meritis tius. Bonum certamen
certasti. cursum consummasti:
fidem seruasti. Reddet coronam
debitam his meritis tuis. Sed
ut reddatur tibi corona tua: dei
dona sunt merrta tua. Eore bo¬
num agonem certasti: cur sũ

Expanded text:
loco: Non sum, inquit, dignus voloco: Non sum, inquit, dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Video ergo, Apostole, quod non eras dignus. Unde hoc tibi, ut dignus esses? Quare ergo es quod dignus non es? Audi: Sed gratia Dei consecutus sum quod sum. Poena mea fui quod fui: gratia Dei sum quod sum. Gratia, inquit, Dei sum id quod sum: et gratia ejus in me vacua non fuit; sed plus omnibus illis laboravi. Rependisti ergo gratiae Dei? Accepisti, et reddidisti? Attende quid dixisti. Attendo, inquit. Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Ergo huic laborioso Apostolo bonum agonem certanti, cursum consummanti, fidem servanti, negabit justus Deus coronam debitam, cui gratiam donavit indebitam? 6. Dei parve, magne, cui reddet? Utique meritis tuis. Bonum certamen certasti, cursum consummasti, fidem servasti: reddet coronam debitam his meritis tuis. Sed ut reddatur tibi corona tua, Dei dona sunt merita tua. Ecce bonum agonem certasti, cursum
Abbreviated transcription (Latin):
quit suꝑẽ. michi corona iustitie:
quam reddet michi dñs in illa
die iustus uidex. Nonenim nega¬
bit debitum: qui donauit indebi¬
tum uistus uidex. Reddet coronã:
reddet. Habet enim cui reddat.
Bonum certamen certaui: cursũ
consuminaui: fidem seruaui. Coro¬
nam his meritis reddet. Nec nega¬
bit debitum sicut dixi: qui dona¬
uit indebitum. Quid est quod do¬
nauit in debium: Qui prius
fui blasphemus: et ꝑsecutor. et
iniuiriosus. Quid ergo donauit
indebitum: Ipsum audiamus cõ¬
fitentem: et donatorem gr̃e de ui¬
ta sua confessione laudantem.
Prius inquit fui blasphemus:
et ꝑsecutor ⁊ iniuriosus. Debebat᷑
ergo tibi ut esses apłs: Quid debe¬
batur blasphemo. et ꝑsequutori.
et in iurioso: Quid. nisi eterna
dampnatio: Et ꝓ eterna dampna¬
tione. quid accepit: Mhiscłiam
conserutus sum: quia ignorans
feci incredulitate. Hec ẽ. misclia:
quam deus donauit indebitam.
Audi aliud: eodem ip̃o dicente alio

Expanded text:
quit, superest mihi corona justitiae, quit, superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex » . Non enim negabit debitum, qui donavit indebitum. Justus judex reddet coronam, reddet: habet enim cui reddat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: coronam his meritis reddet; nec negabit debitum, sicut dixi, qui donavit indebitum. Quid est quod donavit indebitum? Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Quid ergo donavit indebitum? Ipsum audiamus confitentem, et donatorem gratiae de vita sua confessione laudantem. Prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Debebatur tibi ergo ut esses apostolus? Quid debebatur blasphemo et persecutori et injurioso? Quid, nisi aeterna damnatio? Et pro aeterna damnatione quid accepit? Misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Haec est misericordia, quam Deus donavit indebitam. Audi aliud eodem ipso dicente alio
Abbreviated transcription (Latin):
dies bonos. Quia ista merces
est. opus huius mercedis attende
Contine linguam tuam amalo.
Hoc inpsalmo sequitur. Quis
est homo qui nult uitam: ⁊
amat uidere dies bonos: Ad¬
iungit. Contine linguam tu¬
am amalo: et labia tua ne lo¬
quantur dolum. Declina a ma¬
lo: et fac bonum. Modo dic:
uolo. Interrogabam. Uis uitam:
uolo. Interrogabam. Uis uid̾e¬
dies dies bonos: Respondebas.
uolo. Cohibe linguam tuam a
malo. Modo dic uolo. Declina
a malo et fac bonum: dic uolo.
Si autem hoc uis: quere opꝰ. et ad
mercedem curris. Attende apłm pau¬
lum: qm̃ et ipsius hodie dies festus
est. Concordem uitam ambo duxer̃t:
socium sanguinem ambo fud̾unt:
celestem coronam ambo sumpserũt:
diem hodiernum ambo coniecraue¬
runt. Attende ergo apłm paulũ.
recole uerba. que paulo ante cum
eius epła legeretur audiuimus.
Ego inquit iam unmolor: et tempꝰ
resolutionis mec instat. Bonum
certamen certaui: cursum consum¬
maui: fidem seruaui. Decetero in

Expanded text:
ies bonos videre, quia ista merces ies bonos videre, quia ista merces est, opus hujus mercedis attende: Contine linguam tuam a malo. Hoc in Psalmo sequitur. Quis est homo, qui vult vitam, et amat videre dies bonos? Adjungit: Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum: declina a malo, et fac bonum . Modo dic, Volo. Interrogabam, Vis vitam? Volo. Interrogabam, Vis videre dies bonos? Respondebas, Volo. Cohibe linguam tuam a malo. Modo dic, Volo. Declina a malo, et fac bonum. Dic, Volo. Si autem hoc vis; quaere opus, et ad mercedem curris. CAPUT uoniam et ipsius hodie dies festus est. Concordem vitam ambo duxerunt, socium sanguinem ambo fuderunt, coelestem coronam ambo sumpserunt, diem hodiernum ambo consecraverunt. Attende ergo apostolum Paulum, recole verba quae paulo ante, cum ejus Epistola legeretur, audivimus. « Ego, inquit, jam immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummmavi, fi
Abbreviated transcription (Latin):
mori. Mori quidem nolebat:
s xp̃m sequi malebat. Malebat
xp̃m sequi: quam non mori. Si
uia lata ẽẽt. quia sine morte
xp̃m sequeretur: quis dubitet
quod hanc arriperet. hanc elige¬
ret: S non erat qua sequi xp̃m.
quo ire uolebat: nisi ꝑ uiamꝗͣ
pati nolebat. Deniq ꝑ illam mor¬
tis asperitatem arietibus tran¬
seuntib. sequute sunt oues.
Arietes ouium: sancti apłi. Aspe¬
ra uia mortis: spinis plena.S
iste spine petra et perro transe¬
unte: petreis pedibus deite sunt.
samus: eciam uita ista ametur.
Sic tamen uita ista ametur: ne
in euis amore peccetur.Ametur
uita: seligatur uita. Interrogo
amatores uite: et dico. Quid est
homo qui uult uitam: Et iam
tacini omnes respondetis. Quis
est homo qui non uult uitam.
Addo. quod ꝑsalmus addidit.
Quid ẽ. homo qui uult uitã:
et diligit uidere dies bonos:
Respondetur. Quis enim ho¬
mo ẽ. qui nolit uitam: et qui ñ
diligat uidere dies bonos: Sigͦ
uis aduitam uenire: et iudere¬

Expanded text:
mori. Mori quidem nolebat, mori. Mori quidem nolebat, sed Christum sequi malebat. Malebat Christum sequi, quam non mori. Si via lata esset, qua sine morte Christum sequeretur, quis dubitet quod hanc arriperet, hanc eligeret? Sed non erat qua sequi Christum quo ire volebat, nisi per viam quam pati nolebat. Denique per illam mortis asperitatem arietibus transeuntibus secutae sunt oves. Arietes ovium sancti Apostoli. Aspera via mortis, spinis plena: sed istae spinae Petra et Petro transeunte, petreis pedibus tritae sunt.samus, etiamsi vita ista ametur. Sic tamen vita ista ametur, ne in ejus amore peccetur. Ametur vita, sed eligatur vita. Interrogo amatores vitae, et dico: Quis est homo qui vult vitam? Etiam taciti omnes respondetis: Quis est homo qui non vult vitam? Addo quod Psalmus addidit: Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Respondetur: Quis enim homo est qui non vult vitam, et qui non diligat videre dies bonos? Si ergo vis ad vitam venire, et d
Abbreviated transcription (Latin):
fert quo tu non uis. Consolatur do¬
minus de hoc: tranffigurans in se
infirmitatem nr̃am. et dicens.
Tristis ẽ. anima mea: usq ad mor¬
tem. Inde mrẽs magni. quia dul¬
cẽdinem huiꝰ mundi calcauerunt.
inde mr̃es magni. quia amare
mortis asperitatem durissimam
ꝑtulerunt. Nam si facile est. mor¬
tem ferre: quid magnum mres
magni unde ercelsi: unde ceteris
hominib multo florentius co¬
ronati: Unde quod norunt fi¬
deles. disticti a defunctis. loco suo
mr̃es recitantur. nec proeis ora¬
tur: s eorumorationib eccłia
commendatur: Unde hoc. nisi
quia mors quam ꝓ dñica con¬
fessione elegerunt suscipere
quam xp̃m negare: utiq ama¬
ra est: utiq natura refugit mor¬
tem. Intuere omne animaliũ
genus: nullum inuenies quod
nolit uiuere. quod non timeãs.
interire. Habet istum sensum
genus humanum. Dura est
mors. Sz non inquam quia du¬
ra est mors: ideo neganda est ui¬
ta. Petrus etiam senex: nolebat

Expanded text:
fert quo tu non vis. Consolatur Dofert quo tu non vis. Consolatur Dominus de hoc, transfigurans in se infirmitatem nostram, et dicens: Tristis est anima mea usque ad mortem . Inde martyres magni, quia dulcedinem hujus mundi calcaverunt: inde martyres magni, quia amarae mortis asperitatem durissimam pertulerunt. Nam si facile est mortem ferre, quid magnum martyres magni, unde excelsi, unde caeteris hominibus multo florentius coronati? Unde, quod norunt fideles, distincti a defunctis loco suo martyres recitantur; nec pro eis oratur, sed eorum orationibus Ecclesia commendatur? Unde hoc, nisi quia mors, quam pro dominica confessione elegerunt suscipere, quam Christum negare, utique amara est? Utique natura refugit mortem. Intuere omne animalium genus, nullum invenies quod nolit vivere, quod non timeat interire. Habet istum sensum genus humanum. Dura est mors: sed non, inquam, quia mors est dura, ideo neganda est vita. Petrus etiam senex nolebat
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortem: ubi ẽ. animam
meam pro te ponam: Ecce formi¬
dabis: ecce negabis: ecce plorabis:
et pro quo mori timusti. resurget
et fumaberis. Quid enim mirũ
quia timuit petrus: antequam
resurgeret xp̃s: Ecce iam resurrex̃
xp̃c: iam apparet ueritas et anime
et caruis: iam quod ẽ. in promisso.
firmatur exemplo. Uidetur dñs
uiuus post crucem: post mortem
post sepulcrum. Parum ẽ quod
uidetur: tangitur. contrectatur.
probatur. Fecit cum discipłis qua¬
draginta dies. intrans et exiens.
manducans et bibens: non ege¬
state. s potestate: non necessita¬
te. s caritate. Manducans ⁊ bibẽs.
non esuriendo. nec sitiendo: s do¬
cendo et monstrando. Probatus
uerus et uerax. ascendit incelũ:
mittit sp̃m scm̃: implet credentes
et orantes: mittit predicantes.
Et tamen post hec omnia. peterũ
alus precingit: et fert quo ip̃e
non uult. Quod uolebas quando
predicebat: tunc uelles quando
sequi debebas. Alter te cingit: et¬

Expanded text:
usque ad mortem » ? ubi est, « Animam usque ad mortem » ? ubi est, « Animam meam pro te ponam? » Ecce formidabis, ecce negabis, ecce plorabis; et pro quo mori timuisti, resurget, et firmaberis. Quid enim mirum, quia timuit Petrus, antequam resurgeret Christus? Ecce jam resurrexit Christus, jam apparet veritas animae et carnis, jam quod est in promisso, firmatur exemplo. Videtur Dominus vivus post crucem, post mortem, post sepulcrum. Parum est quod videtur: tangitur, contrectatur, probatur. Fecit cum discipulis quadraginta dies, intrans et exiens, manducans et bibens, non egestate, sed potestate; non necessitate, sed charitate: manducans et bibens, non esuriendo, nec sitiendo, sed docendo et monstrando. Probatus verus et verax, ascendit in coelum, mittit Spiritum sanctum, implet credentes et orantes, mittit praedicantes. Et tamen post haec omnia, Petrum alius praecingit, et fert quo ipse non vult. Quod volebas quando Dominus praedicebat, tunc velles quando sequi debebas.
Abbreviated transcription (Latin):
mittamus infirmitatem: ut postea
ꝓbemus uoluntatem. Item eiꝰdem
nobis diem festum: fec̃
sangus apłorum. Hoc
reddiderunt serui: quod
pro eis impensum ẽ. sanguine do¬
mini. Beatus petrus sic̃ modo au¬
duimꝰ. sequi iubetur: et tamen
precedere meditabatur. Quando
dixit domino animam meam
ꝓ te ponam: p̾sumptionẽ ferebat:
timorem suum nesuebat. Oreire
uolebat: quem sequi debebat. Bo¬
num cupiebat: sed ordinem non
tenebat. Quam eẽt amara mors.
amaro timore sensit: et peccatũ
amari timoris. amaris lacrimis
lauit. Timor interrogatus ẽ. aban¬
cilla: amor a dño. Et quid respon¬
debit timor nisi humanam trepi¬
dationem: quid respondit amor.
nisi diuinam ꝓfessionẽ. Amare e¬
nu deum: donum dei ẽ. Quando
de amore dñs peteum interroga¬
bat. quod dederat engebat. Quid
ude ẽ. festus hic dies. Cum esses
iunior inquit precingebas te:
et ibas quo uelles. Cum autem
senueris alter te cinget: et feret
quo tu non uis. ubi ẽ. tecum ero

Expanded text:
mittamus infirmitatem, ut postea mittamus infirmitatem, ut postea probemus voluntatem. SERMnobis diem festum fecit sanguis Apostolorum. Hoc reddiderunt servi, quod pro eis impensum est sanguine Domini. Beatus Petrus, sicut modo audivimus, sequi jubetur: et tamen praecedere meditabatur, quando dixit Domino, Animam meam pro te ponam . Praesumptionem ferebat, timorem suum nesciebat. Praeire volebat, quem sequi debebat. Bonum cupiebat, sed ordinem non tenebat. Quam esset amara mors, amaro timore sensit, et peccatum amari timoris amaris lacrymis lavit. Timor interrogatus est ab ancilla, amor a Domino. Et quid respondit timor, nisi humanam trepidationem? Quid respondit amor, nisi divinam professionem? Amare enim Deum, donum Dei est. Quando de amore Dominus Petrum interrogabat, quod dederat exigebat. 2. unde est festus hic dies? « Cum esses junior, inquit, praecingebas te, et ibas quo velles: cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis » . Ubi est, « Tecum ero
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. et inuenti sunt lubrici. ĩ¬
uenti sunt inconstantes et infir¬
ini. inuenti ꝑfidi: nunquid par¬
co prorsus ꝑfidis: Forte erunt fi¬
ant et ip̃i: ad mittendi ad peni¬
tentiam. Nec sibi blandiantur:
quod roleuntes ad partem dona¬
ti. egerint penitentiam. Illa pe¬
nitentia fuit de rebona: sit ue¬
ra de re mala. Quando egerunt
penitentiam in parte donati: pe¬
nituit illos quod bene fecerant.
Modo agant: ut peniteat illos
quod male fecerunt. Timetis qd
ꝑfidi inuenti sunt. ne scm̃ concul¬
cent: Ecce et huic tunori ur̃o con¬
sulit᷑. in penitẽtiã admitrunt᷑. Er̃t
ĩpenitentia qñ uolu̾int reꝯciliari.
iã nemine cogẽte. nemine t̾rente qm̃
penitens catholicus. iam legum
comminationes non patit᷑. Cep̃
uelle reconciliari dum nemo ter¬
reret: uel tunc credatur uolun¬
tati. Puta coactus est eẽ. catholicꝰ
erit penitens. Quis illum cogit
petere reconciliationis locum:
nisi uoluntas ꝓpͥa: Modo ergo ad¬

Expanded text:
erunt, et inventi sunt lubrici, inerunt, et inventi sunt lubrici, inventi sunt inconstantes et infirmi, inventi sunt perfidi; numquid prorsus parco perfidis? Forte erunt fiant et ipsi admittendi ad poenitentiam. Nec sibi blandiantur, quod redeuntes ad partem Donati egerint poenitentiam. Illa poenitentia fuit de re bona: sit vera de re mala. Quando egerunt poenitentiam in parte Donati, poenituit illos quod bene fecerant: modo agant, ut poeniteat illos quod male fecerunt. Timetis, quod perfidi inventi sunt, ne sanctum conculcent? Ecce et huic timori vestro consulitur, in poenitentiam admittuntur. Erunt in poenitentia, quando voluerint reconciliari, jam nemine cogente, nemine terrente: quoniam poenitens catholicus jam legum comminationes non patitur; coepit velle reconciliari dum nemo terreret, vel tunc credatur voluntati. Puta quia coactus est esse catholicus, erit poenitens. Quis illum cogit petere reconciliationis locum, nisi voluntas propria? Modo ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
noratior. Qualiscumq tu eris:
ille hoc erit quod erat. Ergo at¬
tende uuta de: ne forte ꝓximo
prestare debeas. quod ꝑueniat
ad dm̃. Quando uni ex minimiᷤ
meis fecistis: michi fecistis. Si
ergo esurienti uiberis panem
frangere: tu pulsanti debes eccłi¬
Contristauit nos quod audiui¬
nius. quamuis p̾sentes non fu¬
erimus. quod quidam exdona¬
tistis ueniens ad eccłiam peccatũ
rebaptirationis confitens. cum
ad penitentiam ab ep̃o exhorta¬
retur: reclama tumẽ. a quibdã
fr̃ib et repulsus ẽ. dico caritat
ur̃e: torta sunt ex hoc uiscera no¬
stra. Fatemur uobis: non nob̾
ꝑlacet talis diligentia. Scio qr
delo dei fecerunt et eccłie. Puta¬
tis quia nichil factum est. quia
hoc adomnes sonuit: Rogo uos
ideo sonuerit hodie uox ista: ut
operam date: hoc sonet. Hoc pre¬
dicemus. hoc predicamus. ueni¬
ant: ad mittantur more solito:
qui nunquã adhuc catholici fu¬
erunt. Siautem iam catholici fu¬

Expanded text:
noratior? Qualiscumque tu eris, noratior? Qualiscumque tu eris, ille hoc erit quod erat. Ergo attende juxta te, ne forte proximo praestare debeas, quod perveniat ad Deum. Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Si ergo esurienti juberis panem frangere, tu pulsanti debes ecclesiContristavit nos quod audivimus, quamvis praesentes non fuerimus, quod quidam ex Donatistis veniens ad Ecclesiam, peccatum rebaptizationis confitens, cum ad poenitentiam ab episcopo exhortaretur, reclamatum est a quibusdam fratribus, et repulsus est. Dico Charitati vestrae, torta sunt, torta sunt ex hoc viscera nostra. Fatemur vobis, non nobis placet talis diligentia. Scio quia zelo Dei fecerunt et Ecclesiae. Putatis quia nihil factum est, quia hoc ad omnes sonuit? Rogo vos, ideo sonuerit hodie vox ista, ut operam date, hoc sonet, hoc praedicemus, hoc praedicamus. Veniant, admittantur more solito, qui nunquam adhuc catholici fuerunt. Si autem jam catholici fu
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo non exquiret: quia multum
irascitur. Qui tollit correptio¬
nem: parat dampnationem. Nõ
exqͥret. Nãsiex qͥreret. flagellaret: ⁊
fortasse em̃daret. Mͦ aũ młtũ irascit᷑¬
As felicibꝰ inqͥs. młtũ irascit᷑ cum ñ
flagellantur. Nolite zelare il¬
los: nolite uelle esse sicut uli
infeliciter felices. Melius ẽ adtem¬
pus flagellari: quam in et̾num dãp
minus oues suas. quia petro cõmẽ¬
dauit:si tamener aliqua parte
uel exterma digni sumus puluerẽ
uestigiorum petri calcare: com¬
mendauit nobis oues dñs. Oues
ipsius estis: uobiscum oues sumꝰ.
quia xp̃iani sumus. Iam diximꝰ.
pascimus. et pascimur. Amate
dm̃: ut amet uos d̾s. Et non po¬
testis ostendere quantũ ametis
dm̃: nisi quantũ apparueritis
amare lucra dei. Quid habes pre¬
stare deo. homo cordate: quid p̾¬
stas deo . Quid prestabat petrꝰ:
Totum hoc: pasce oues meas. Qͥd
prestas deo. ut sit maior. ut sit
melior̃ ut sit ditior ut sit ho¬

Expanded text:
Ideo non exquiret, quia multum Ideo non exquiret, quia multum irascitur. Qui tollit correptionem, parat damnationem. Non exquiret: nam si exquireret, flagellaret; et fortasse emendaret. Modo autem multum irascitur: felicibus iniquis multum irascitur, cum non flagellantur. Nolite zelare illos, nolite velle esse sicut illi infeliciter felices. Melius est ad tempus flagellari, quam in aeternum damminus oves suas, quia Petro commendavit: si tamen ex aliqua parte vel extrema digni sumus pulverem vestigiorum Petri calcare; commendavit nobis oves Dominus. Oves ipsius estis, vobiscum oves sumus, quia christiani sumus. Jam diximus, pascimus et pascimur. Amate Deum, ut amet vos Deus. Et non potestis ostendere quantum ametis Deum, nisi quantum apparueritis amare lucra Dei. Quid habes praestare Deo, homo cordate? quid praestas Deo? Quid praestabat Petrus? Totum hoc: Pasce oves meas . Quid praestas Deo, ut sit major, ut sit melior, ut sit ditior, ut sit ho
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. petrus. et rome positꝰ.:
ut lapides de theatro ñ caderent:
Excutit deus delicias puerorum:
de manib indisciplinatorum.
Frẽs: peccata minuamus et mur¬
mura. Hostes simus iniquitatibꝰ
nr̃is: murmuri nr̃o: nob̃ irasca¬
mur. non deo. Irascimini ꝓrsus: ira¬
scimini. S ad quos usus. Et noltee¬
peccare. Ad hoc irascimini: ne pec¬
ceus. Et enim omnis homo quem
penitet: sibi irascitur. Penitentie
iram exercet in se. uis ergo ut ti¬
bi parcat deus: Tu tibi noli par¬
cere. Quia si tu tibi partis: ule tͥ
non parcet. Quia si et ille tibi par
est. flagellat omnem filium quem
recipit: sic eciam illd̾ time. Ierita¬
uit dñm peccator. Unde scis qua¬
si diceretur illi: unde scis quia re¬
ritauit dnm̃ peccator. uidit fe¬
licem peccatorem. cotidie mala
dixit. Irritauit dnm̃ peccator.
Peccator iste qui facit tanta ma¬
la. et nichil mali patitur irrita¬
uit dnm. Prouocat dnm: ꝓmag̃¬
nitudine ire sue non exquiret:

Expanded text:
mortuus est Petrus, et Romae positus, mortuus est Petrus, et Romae positus, ut lapides de theatro non caderent? Excutit Deus delicias puerorum de manibus indisciplinatorum. Fratres, peccata minuamus et murmura. Hostes simus iniquitatibus nostris, murmuri nostro: nobis irascamur, non Deo. Irascimini, prorsus irascimini: sed ad quos usus? Et nolpeccare . Ad hoc irascimini, ne peccetis. Etenim omnis homo, quem poenitet, sibi irascitur: poenitentiae iram exercet in se. Vis ergo ut tibi parcat Deus? Tu tibi noli parcere. Quia si tu tibi parcis, ille tibi non parcet: quia si et ille tibi parcest, Flagellat omnem filium, quem recipit: sic etiam illud time, Irritavit Dominum peccator. Unde scis? quasi diceretur illi, Unde scis quia irritavit Dominum peccator? Vidit felicem peccatorem, quotidie mala dixit, Irritavit Dominum peccator. Peccator iste qui facit tanta mala, et nihil mali patitur, irritavit Dominum. Provocat Dominum: pro magnitudine irae suae non exquiret .
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Quod custodit xp̃e: non tollit
tuo: condis in terra. S cognouisti
uoluntatem domini tui. Sirresũ
condere uolurt. Et tu. Ego in ter¬
ram condo. Paratus ergo esto: ua¬
pulare multa. Ecce scis uolunta¬
tem dñi tui. uolentis de seruare in
celo: et tu seruas in terra. Facis dig¬
na plagis: et quando uapulas blas¬
phemas. Blasphemas mͦmi᷑as diciꝰ qd̾ tͥ
facis dominus tuus fieri non de¬
buit. Quod facis tu seriis malus.
hoc fieri debuit: Saltem locum il¬
lum tene: noli murmurare: noli
blasphemare. Lauda magis dnm̃
tuum: quia corrip̃ te. Lauda qͥa
emendat te: ut consoletur te. Qmͣ
enim diligit dominus corripit
flagellat autem omnem filiũ
quem recip̃. Tu delicatus filius do¬
minicus et recipi uis. et flagella¬
ri nonuis: ut tu fluas. ille menti¬
atur. Debuit ergo apłorum memo¬
ria. ꝑ quam tibi preparatur celum.
seruare tibi in terra theatra insano¬
rum: Plane uerum uerum est. Id̾o

Expanded text:
ra? Quod custodit Christus, non tollit ra? Quod custodit Christus, non tollit tuo, condis in terra. Sed cognovisti voluntatem Domini tui: sursum condere voluit. Et tu: Ego in terra condo. Paratus ergo esto vapulare multa. Ecce scis voluntatem Domini tui volentis te servare in coelo, et tu servas in terra: facis digna plagis. Et quando vapulas, blaephemas. Blasphemas, murmuras; dicis quod tibi facit Dominus tuus, fieri non debuit. Quod facis tu servus malus, hoc fieri debuit? CAPUT Icum tene, noli murmurare, noli blasphemare. Lauda magis Dominum tuum, quia corripit te: lauda quia emendat te, ut consoletur te. Quem enim diligit Deus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit . Tu delicatus filius dominicus, et recipi vis, et flagellari non vis: ut tu fluas, ille mentiatur. Debuit ergo Apostolorum Memoria, per quam tibi praeparatur coelum, servare tibi in terra theatra insanorum? Plane verum est: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝑtotum mundum. Sone ser¬
uum mundum: et attende euan¬
głium. Audi domini uocem. Ser¬
iuis iste. mundꝰ est. Serius nesci¬
ens uoluntatem domini sui. et
faciens digna plagis: uapula¬
bit pauca. Seriuis mundꝰ. Quo¬
modo seruus mundꝰ: Quia mun¬
dus ꝑeum factus ẽ: et mundus
eum non cognouit. Seruus nes¬
ciens uoluntatem dñi sui. Ecce
quid erat ante mundus. Nunc
uero quid: Seruus sciens uolun¬
tatem domini. et faciens digna
plagis: uapulabit multa. Et u¬
tinam multa uapulet: non se¬
mel dampnetur. Quid recusas
uapulare multa. obserue sciens
uoluntatem domini tui: et faci¬
ens digna plagis: Dicitur tibi.
Ecce una uoluntas dm̃ tui. The¬
sauriate uobis thesauros in celo:
ubi neq crugo. neq commestu¬
ra exterminat: ubi fures non
effodiunt. nec furantur. Tu in t̾¬
ra thesauriras: ille nicelo iubet.
dicens tib. Michida. Ibi habe¬
to thesaurum: ubiego sum custoᷤᷤ
Mitte ante te. Quid seruas inter¬

Expanded text:
Dei per totum mundum. Pone serDei per totum mundum. Pone servum mundum: et attende Evangelium. Audi Domini vocem. Servus iste mundus est. Servus nesciens voluntatem dofacit digna plagis, vapulabit pauca; servus autem quservus mundus? Quia mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Servus nesciens voluntatem domini sui. Ecce quid erat ante mundus. Nunc vero quid? Servus autem sciens voluntatem domini sui, et faciens digna plagis, vapulabit multa . Et utinam multa vapulet, non semel damnetur. Quid recusas vapulare multa, o serve sciens voluntatem domini tui, et faciens digna plagis? Dicitur tibi ecce una voluntas Domini tui: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi neque aerugo, neque comestura exterminat, ubi fures non effodiunt, nec furantur . Tu in terra thesaurizas: ille in coelo jubet, dicens tibi, Mihi da, ibi habeto thesaurum, ubi ego sum custos. Mitte ante te: quid servas in ter
Abbreviated transcription (Latin):
trẽs. simul audiuimus: erunt
bella. erunt tumultꝰ. erunt
pssure. erunt fames. Quare
nobis ip̃is contrarii sumꝰ: ut
quando lenguntur credamus.
quando implentur murmure¬
uastatur modo genus huma¬
num. Interim considerata pre¬
terita hystoria. salua questione
nescio itrum plus. S ecce sit plͣ
credo quia plus. Dominus ip̃e
soluit questionem: plus modo
uastatur mundꝰ plus uastat᷑.
Audi quare modo plus uastat᷑.
quando euangłm ubiq predi¬
catur. Attendis quanta celebri¬
tate euangłium p̾dicatur: et
non atcendis quanta impieta¬
te contempnatur: Iam frẽs di¬
mittamus paululum paganos
foris: oculum adnos. Euange¬
lium predicatur toto mundo:
uerum ẽ. Ante quam euangłin
predicaretur. latebat uoluntaᷤᷤ
dei: inpredicatione euangłi
patuit uoluntas dei. Dictumẽ.
nobis inpredicatione euange¬
lii quid amare debeamus. quid
contempnere quidagere: quid
uitare. quid sperare. Omnia au¬
duumus: non latet uoluntas

Expanded text:
fratres, simul audivimus: Erunt fratres, simul audivimus: Erunt bella, erunt tumultus, erunt pressurae, erunt fames . Quare nobis ipsis contrarii sumus, ut quando leguntur credamus, quando implentur murmurevastatur modo genus humanum. Interim considerata praeterita historia, salva quaestione, nescio utrum plus. Sed ecce sit plus: credo quia plus. Dominus ipse solvit quaestionem: plus modo vastatur mundus, plus vastatur. Audi quare modo plus vastatur, cum Evangelium ubique praedicatur. Attendis quanta celebritate Evangelium praedicatur, et non attendis quanta impietate contemnatur? Jam, fratres, dimittamus paululum Paganos foris, oculum ad nos. Evangelium praedicatur toto mundo: verum est. Antequam Evangelium praedicaretur, latebat voluntas Dei: in praedicatione Evangelii patuit voluntas Dei. Dictum est nobis in praedicatione Evangelii quid amare debeamus, quid contemnere, quid agere, quid vitare, quid sperare. Omnia audivimus: non latet voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
mo elatus. suꝑb et fluidus delec¬
tatus est romano incencio. ui¬
arsit. Arsit ergo sic: semel bis
tertio. Modo te quid delectat
contea dm̃ stridere: ꝓ ea que con¬
passi sunt tanta mala: tam ma¬
li xp̃iani. Excidit tibi quia xp̃ia¬
norum est pati mala temporalia.
et bona sperare sempiterna: Tu
quisquis paganus es. habes qd̃
plangas: quia et temporalia ꝑ¬
didisti. et et̾na nondum inuenia
Habet xp̃ianus quod cogitet.
Omne gaudium existimate frẽs
mei: tum intemptationib uaris
incideritis. Dicisitaq opagane.
Dii p̾sides romam modo non ser¬
uauerunt: quia ñ sunt. Tunc ser¬
uauerunt: quando erant. Nos de¬
um mcñ ostendimus ueracem. sie¬
dixit ista omnia: legistis et au¬
istis. s nescio utrum memini¬
stis. qui talib uerbis turbami¬
ni. Non audistis ꝓpħas. non
audistis ip̃m dominũ ih̾m xp̃m
predicentem mala futura: qnͣ¬
tum accedit etas miuido. quan¬
to ꝓpinquatur fim: Audistis

Expanded text:
mo elatus, superbus et fluidus, delecmo elatus, superbus et fluidus, delectatus est Romano incendio. Viarserit. Arsit ergo sic semel, bis, tertio. Modo te quid delectat contra Deum stridere, pro ea quae conpassi sunt tanta mala tam multi Christiani. Excidit tibi quia Christianorum est pati mala temporalia, et bona sperare sempiterna? Tu quisquis paganus es, habes quod plangas; quia temporalia perdidisti, et aeterna nondum invenisti. Habet christianus quod cogitet: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationibus variis incideritis . Dicis itaque, o pagane: Dii praesides Romam modo non servaverunt, quia non sunt; tunc servaverunt, quando erant. Nos Deum nostrum ostendimus veracem. Praedixit ista omnia, legistis, audistis: sed nescio utrum meministis, qui talibus verbis turbamini. Non audistis Prophetas, non audistis ipsum Dominum Jesum Christum praedicentem mala futura? Quantum accedit aetas mundo, tantum propinquatur fini. Audistis,
Abbreviated transcription (Latin):
ram: sed ad comparandum celũ¬
celum. Non uocatus es ad felicita¬
tem terrenã: sed ad celestem. Non
ad temporales successus: et ꝓsperi¬
tatem uolaticam et transitoriam:
sed adet̾nam cum angłis uitam.
Tamen huic amatori carnalis
felicitatis. et murmuratori. adu̾¬
sus m̃ uiuum et uerum. uolen¬
ti seruire demoniis. et lignis et
lapidib. cito responde. Sicut ht̃
hystoria eorum incendium hoc ro¬
mane urb tercium ẽ. Sicut habet
hystoria eorum sicut habent lit¬
tere ipsorum. incendium romane¬
urbis quod modo contigit ter¬
cium est. Que modo semel arsit
inter sacuficia xp̃ianorum iambi
arserat inter sacrificia paganoꝵ.
Semel a gallis suincensa est:
ut solus collis capitolinus rema¬
neret. Postea anerone. nescio u¬
trum dicam seuiente an fluente:
scd̾o igne roma flagrauit. Iur̃¬
sit nero imperator ipsuis rome.
seruus ydolorum. interfector a¬
płorum: iussit et incensa ẽ. roma
Quare putatis: Qua causa. ho¬

Expanded text:
ram, sed ad comparandum cram, sed ad comparandum coelum; non vocatus es ad felicitatem terrenam, sed ad coelestem; non ad temporales successus et prosperitatem volaticam et transitoriam, sed ad aeternam cum Angelis vitam. Tamen huic amatori carnalis felicitatis, et murmuratori adversus Deum vivum et verum, volenti servire daemoniis et lignis et lapidibus, cito responde. Sicut habet historia eorum, incendium hoc Romanae urbis tertium est. Sicut habet historia eorum, sicut habent litterae ipsorum, incendium Romanurbis, quod modo contigit, tertium est. Quae modo semel arsit, inter sacrificia Christianorum, jam bis arserat inter sacrificia Paganorum. Semel a Gallis sic incensa est, ut solus collis Capitolinus remaneret. Postea a Nerone, nescio utrum dicam saeviente an fluente, secundo igne Roma flagravit. Jussit Nero imperator ipsius Romae, servus idolorum, interfector Apostolorum, jussit, et incensa est Roma. Quare putatis? qua causa? Ho
Abbreviated transcription (Latin):
te mori uxorem tuam. Quid enĩ:
Et si roma non caperetur: et non
aliquis urm prior moriturus
erat: Nolebas ante te mori uxo¬
rem tuam: nolebat uror tua
ante se mori uirum suum. Am¬
bobus obtemꝑaturꝰ erat dñs:
Ordo penes ip̃m sit: qui nouit
ordinare quod creauit. Obtem¬
pera ergo tante uoluntati dei. Iã¬
uideo quid dicas incorde tuo. Ee
ce temporib xp̃ianis roma afflic¬
ta est: et incensa est. Quare tem¬
porib xp̃ianis. Quis hoc dicit s¬
Xp̃ianus. Ergo tu tibi responde si
xẜianus es: quando uoluit d̾s.
S quid dico pagano. In sultat
dicit: Unde tibi insultat. Etce
quando faciebamus sacrificia di¬
is nr̃is. stabat roma: florebat
roma. Modo quia suꝑauit et a¬
bundauit sacrificium dei ur̃i. ⁊
inhibita sunt et ꝓhibita sacrifi¬
cia deorum nr̃orum: ecce quid pa¬
titur roma. Greuit̾ responde
interim: ut illo careas. Ceterũ
tibi alia meditatio ẽ. Non enim
uocatus es ad amplectandam ter¬

Expanded text:
te mori uxorem tuam. Quid enim? te mori uxorem tuam. Quid enim? Etsi Roma non caperetur, non aliquis vestrum prior moriturus erat? Nolebas ante te mori uxorem tuam, nolebat uxor tua ante se mori virum suum: ambobus obtemperaturus erat Dominus? Ordo penes ipsum sit, qui novit ordinare quod creavit. Obtempera ergo tantae voluntati Dei. CAPUce temporibus christianis Roma afflicta est, et incensa est. Quare temporibus christianis? Quis hoc dicit? Christianus? Ergo tu tibi responde, si christianus es: Quando voluit Deus. Sed quid dico pagano? insultat dicit? unde tibi insultat? Ecce quando faciebamus sacrificia diis nostris, stabat Roma, florebat Roma; modo quia superavit et abundavit sacrificium Dei vestri, et inhibita sunt et prohibita sacrificia deorum nostrorum, ecce quid patitur Roma. Breviter responde interim, ut illo careamus; caeterum tibi alia meditatio est. Non enim vocatus es ad amplectendam ter
Abbreviated transcription (Latin):
dabit quod uis. Et tamen frẽs
mei: ecce audeo dicere. Libenter
audituri estis. si iam pͥmas par¬
tes obedientie retinetis: si ẽ. in
uob̾ lenis et mitis pacientia
ferendi dnĩcam uoluntatem.
Lenia quippe non ferimus: sed
amamus. Aspera toleramus.
ad lenia gaudemus. Dnm̃ dm̃
tuum uide. caput tuum uide:
exemplum tue uite uide. Redẽp¬
torem ticum uide pastorem tu¬
um attende. Pater. si fieri potest:
transeat a me calix iste. Quo¬
modo ostendit humanam uo¬
luntatem: et continuo conuer¬
tit renisum ad obedientiam.
ueruntamen non quod ego uo¬
lo: scd quod tu ius pater. Ecce
petro hoc dixt. Cum senueris
alt̾ te cinget: et feret quo tu nõ
uis. Ostendit et iu illo humanã
uoluntatem. circa trepidationẽ
mortis. Nunquid quia nolens
mortuus ẽ. nolens coronatus
est: Sic et tu nolebas forte amit¬
tere peculium tuum quod hic re¬
licturꝰ cras: attende ne cum relĩ¬
quendo remaneas. Nolebas ante
te mori filium tuum: nolebas añ

Expanded text:
dabit quod vis. Et tamen, fratres dabit quod vis. Et tamen, fratres mei, ecce audeo dicere: libenter audituri estis, si jam primas partes obedientiae retinetis, si est in vobis lenis et mitis patientia ferendi dominicam voluntatem. Lenia quippe non ferimus, sed amamus: aspera toleramus, ad lenia gaudemus. Dominum Deum tuum videa caput tuum vide, exemplum vitae tuae vide; redemptorem tuum, pastorem tuum attende: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Quomodo ostendit humanam voluntatem, et continuo convertit renisum ad obedientiam? Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Ecce Petro hoc dixit: Cum senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis. Ostendit in illo humanam voluntatem, circa trepidationem mortis. Numquid quia nolens mortuus est, nolens coronatus est? Sic et tu nolebas forte amittere peculium tuum, quod hic relicturus eras: attende ne cum relinquendo remaneas. Nolebas ante te mori filium tuum, nolebas ante
Abbreviated transcription (Latin):
enun sunt passiones huiꝰ tempo
ris apłs ait: ad futuram głiam
que reuelabitur in nobis. Si
hec ita sunt: modo nemo cogi¬
tet carnaliter. Non est tempꝰ.
Concutit᷑ mundꝰ: excutitur
uetus homo: p̃mitur caro: li¬
me. dicunt homines: iacet par¬
li corpus rome: laurentii corpꝰ.
rome: aliorum scõrum mr̃m cor¬
pora iacent rome: et misera ẽ.
roma ⁊ uastatur roma. asfligit᷑.
conteritur. incenditur. Tot stra¬
ges mortis fiunt: ꝑ famen. ꝑ
pestem. ꝑ gladium. Ubi sunt
memorie apłorum: Quid dicis:
Ecce ego dixi: tanta mala roma
patitur. Ubi sunt memorie a¬
płorum: Ibi sunt: s inte non
sunt. Utinam in te ẽẽnt: quis¬
quis ita loqueris. quisquis ita
desipis: quis quis uocatus in
sp̃u. carnaliter sapis. Prsus ad¬
huc patientiam doceo: nondiun
sapientiam. Paciens esto: dñs
uult. Queris quare uelit: Dif¬
fer secretum cognitionis: strenui¬
tatem obedientie prepara. Fer¬
re te uult. ferto quod uult: et

Expanded text:
enim sunt passiones hujus temporis, enim sunt passiones hujus temporis, ait Apostolus, ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Si haec ita sunt, modo nemo cogitet carnaliter, non est tempus. Concutitur mundus, excutitur vetus homo: premitur caro, limae, dicunt homines; jacet Pauli corpus Romae, Laurentii corpus Romae, aliorum sanctorum martyrum corpora jacent Romae; et misera est Roma, et vastatur Roma, affligitur, conteritur, incenditur. Tot strages mortis fiunt, per famem, per pestem, per gladium; ubi sunt Memoriae Apostolorum? Quid dicis? Ecce hoc dixi, Tanta mala Roma patitur, ubi sunt Memoriae Apostolorum? Ibi sunt, sed in te non sunt. Utinam in te essent, quisquis ista loqueris, quisquis ita desipis, quisquis vocatus in spiritu carnaliter sapis. Prorsus adhuc patientiam doceo, nondum sapientiam. Patiens esto, Dominus vult. Quaeris quare velit? Differ secretum cognitionis, strenuitatem obedientiae praepara. Ferre te vult: ferto quod vult, et
Abbreviated transcription (Latin):
bis deus iures sic amandi uos:
ut possimus etiam mori ꝓ uo¬
bis. aut effectu aut affectu.
Non enun quia iohanni apło
passio defuit: ideo passioni ani¬
mus p̾paratus de eẽ. potuit. N
est passus: s potuit pati. Pre¬
parationem eius deus noue¬
rat: quemadmodum tres pu¬
turi. Negabimus eos mr̃es:
quia flamina eos urere non
potuit: In terroga ignes: passi
non suit. Int̾roga uoliuitatem:
coronati sunt. Potens ẽ. enim do¬
minus dixerunt: eruere nos
de manib tuis. S et si non: ibi
sunt certa pec̾tora. et stabilis
fides: ibi uircus in concusa. Ibi
secura uictoria. S et si non: no¬
tum tibi sit rex. qm̃ statuam
quam statiusti non adoramus.
Aliud deo placuit. Non arser̃t.
s ignem idolatrie ui animo re¬
gis extinxerunt. Uidetis ergo¬
Rĩni que sint ꝓposita in hoc tem¬
pore serus dei. ꝓꝑter futuram glo¬
riamque reuelabitur in nobis.
Contra quam głam: non appen¬
ditur quelibet. quantalibet
tribulatio temporal. Indigne

Expanded text:
bis Deus vires sic amandi vos, bis Deus vires sic amandi vos, ut possimus etiam mori pro vobis, aut effectu, aut affectu. Non enim quia Joanni apostolo passio defuit, ideo passioni animus praeparatus deesse potuit. Non est passus, sed potuit pati. Praeparationem ejus Deus noverat. Quemadmodum tres puturi. Negabimus eos martyres, quia flamma eos urere non potuit? Interroga ignes, passi non sunt: interroga voluntatem, coronati sunt. Potens est enim Dominus, dixerunt, eruere nos de manibus tuis: sed et si non: ibi sunt certa pectora et stabilis fides, ibi virtus inconcussa, ibi certa victoria: sed et si non, notum tibi sit, rex, quoniam statuam quam statuisti, non adoramus. Aliud Deo placuit: non arserunt, sed ignem idololatriae in animo regis exstinxerunt . CAPUT charissimi, quae sunt proposita in hoc tempore servis Dei, propter futuram gloriam quae revelabitur in nobis: contra quam gloriam non appenditur quaelibet quantalibet tribulatio temporalis. Indignae
Abbreviated transcription (Latin):
um suarum: et diceret. Si ꝑdi¬
derit. si dissipauerit. si consump¬
serit: habet unde reddat. Com¬
mendaret ergo idoneo seruo o¬
ues suas: et serui facultates
ĩ pecunia q̃ reret. ꝓ ouib qͣs pecu¬
nia comꝑauit:. Nũc uͦ dñs xp̃s qr
seruo comm̃dat oues qͣs sanguine
comparauit: idoneitatem seruz
inpassione. sanguinis querit.
Tanquam diceret. Pasce oues me¬
as: commendo tibi oues meas.
Quas oues:Quas emi sanguine
meo. Mortuuis sum pro eis. A¬
mas me: Morere pro eis. Et
quidem seruuis ille hominis
homo pecuniam redderet ꝓcon¬
sumptis ouib: peceꝰ sanguinẽ
reddidit ꝓ ouib conseruatis.
Eia frẽs: aliquid ꝓ tempore uo¬
lodicere. Quod petro commenda¬
tum est. quod petro mandatum
ẽ: non petrus solus. s etiam
alii apłi audierunt cenuerunt
Ceruauerunt: maximeq ipse
consors sanguinis et dieci apłs
paulus. Audierunt ista: et ad noᷤ
audienda transmiserunt. Pascimꝰ
uos : pascimur uobiscum. Det no¬

Expanded text:
um suarum, et diceret: Si perdium suarum, et diceret: Si perdiderit, si dissipaverit, si consumpserit, habet unde reddat. Commendaret ergo servo idoneo oves suas, et servi facultates in pecunia quaereret, pro ovibus quas pecunia servo commendat oves, quas sanguine comparavit; idoneitatem servi in passione sanguinis quaerit. Tanquam diceret: Pasce oves meas, commendo tibi oves meas. Quas oves? Quas emi sanguine meo. Mortuus sum pro eis. Amas me? Morere pro eis. Et quidem servus ille hominis homo pecuniam redderet pro consumptis ovibus: Petrus sanguinem reddidit pro ovibus conservatis.atres, aliquid pro tempore volo dicere. Quod Petro commendatum est, quod Petro mandatum est, non Petrus solus, sed etiam alii Apostoli audierunt, tenuerunt, servaverunt, maximeque ipse consors sanguinis et diei apostolus Paulus. Audierunt ista, et ad nos audienda transmiserunt. Pascimus vos, pascimur vobiscum. Det no