comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scat. Deinde excisa. atq in humo fixa a radici¬
b sese ipsa dimergat. Mirice. quã latini trama¬
riciũ uocant. ex amaritudine nominata. Gu¬
stus enĩ eius nimis amarus est. Hec arbor in so¬
litudine et saxosa humo nascit᷑. ex qua etiã ar¬
arborẽ aptã scribunt mulierũ necessitatib plu¬
rimis. Lentiscus. qdđ cuspis ipsiꝰ lentꝰ sit et molł.
Nã lentũ dm̃s qͥeqͥd flexibile ẽ. Unde etlentũ
Huius fructus oleũ desudat cortex resinã q̃ma¬
stix appellat᷑ cuiꝰ plurima et melior. in chio in¬
sula gignit᷑. Terebintus arbor grecũ nom̃ ẽ. ge¬
nerans resinã omniũ resinarũ p̃stantiorẽ. Buxꝰ.
grecũ nomen est. ex parte alatinis corruptũ. Ei¬
xos enĩ appellat᷑ apud eos arbor semꝑ uirens. et le¬
uitate materiȩ elem̃torũ apicib apta. Unde et
pte uulgo lorandrũ uocat᷑ quod sit folus lau¬
ri similis. flore ut rosa arbor uenenata. interfi¬

Expanded text:
cat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicicat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam ararborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum dicimus quidquid flexibile est; unde et lentumHuius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et pte vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interfi
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo nascat᷑. Cuiꝰ genus duplex est.
Nam altera ẽ alba: altera nigra. Alba autem
populus dicta qi folia eius una parte sunt al¬
ba. altera uiridia. Hȩc g bicolor. habens qͣsi
noctis et dici notas. que tẽpora ortu solis oc¬
casuq constant. generat etiã resinã cirea cri¬
danũ fluuiũ. uel ut alii memorant infinib
siriȩ. Tiliã dicunt uocatã. eo qđ utilis sit ad
usus celorũ. nitore. et leuitate iaculandi. Est
cnĩ genus materie leuissime. Salix dicta.
qd celerit᷑ saliat. hoc ẽ uelocit᷑ crescat. Arbor
lenta uitib habilis iniciendis. cuiꝰ seminis
hanc dicunt esse naturã. ut si qͥs illud in
poculo hauserit liberis careat. s: et feminas
infecundas efficit. Populus autẽ et salix. et ciliũ.
molles materiȩ st. et ad scuplturã apcȩ. Nunen
uocari eo qđ uim habent multã uiroris. Nata
enĩ eius calis est ut etiã si arefacta abluat᷑ uires¬

Expanded text:
multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissimae. 47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, vires
Abbreviated transcription (Latin):
fraxinus uocari fertur. qđ magis in asꝑa lo¬
ca montanaq fraga nascat᷑. Hinc ꝑ dtriuati¬
onẽ fraxinꝰ sic̃ a monte montanꝰ. De qͦ ouidiꝰ.
fraxinꝰ utilis hastis. Laxus uenenata arbor.
unde et toxica uenena expͥmunt᷑. ex hac arcꝰ
parti et alie gentes faciunt. Unde et poeta. is¬
tireos taxi torquent᷑ in arcꝰ. Istireos autẽ dicit
particos. acer colorib impar. Robur autẽ ge¬
ueralit᷑ dr ex omni materia qͥcqͥd ẽ firmissimũ.
Alnus uocat᷑: qđ alat᷑ amne. Proximo enim¬
loco aquȩ nascit᷑ nec facile extra undas uiuit.
Hinc et tenera et mollis. qr in humecto loconu¬
trit᷑. Ulmus nom̃ accepit. qđ uliginosis locis
et humidis meliꝰ ꝓficit. Nam in montanis et
asꝑis minꝰ leta est. Larex cui hoc nom̃ a castel¬
lo laricio indituł est. exqua tabule tegulis af¬
fixe flãmã repellunt. neq ex se carbonẽ ãbus¬
te efficiunt. Populus dicta. qdđ ex euis calce

Expanded text:
Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loFraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanas. De quo Ovidius: Et fraxinus utilis hastis. 40. Taxus venenata arbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos taxi torquentur in arcus. Ityreos autem dicit Parthicos. 337 41. Acer, coloribus impar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. 42. Alnus vocatur, quod alatur amne. Proxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ in nullo ẽ maculatũ. s ẽ nigrũ. lene et
corneũ. Est autẽ mareotica palus in india.
Ebenus autẽ crepundus illigat᷑. ut infautẽ
iuisu nigra ũ terreant. Platanꝰ a latitudine
solioru dicta. uel qd̾ ipsa arbor patula sit et
ampla. Nam platos greci latũ uocant. Exp̃s¬
sit huiꝰ arboris scriptura et nom̃ et formã di
autẽ tenerissimis folus ac mollib et uitiũ si¬
milis. Quercus siue quernus. qđ ea soliti erãt
dii gentiũ querentib responsa p̃canere. arbor
multũ annosa. sicut legit᷑ de querru manbre.
sibquo habitauit abraham que fert᷑ usꝙ ad
constantini regis imꝑuł ꝑ multa scła ꝑdurasse.
Huius fructus galla appellat᷑. ex qͥb una agres¬
tis honfaticis dicta parua forma s firmo corpo¬
re. atq nodoso. quȩ medicaminib et incaus¬
tis adhibet᷑. altera balanis. leius ac lenis. et ni¬
muĩ ꝑforata. lucernarũ tantũ usib necessaria.

Expanded text:
cipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et cipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptura et nomen et formam diautem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantini regis imperium per multa saecula perdurasse. Hujus fructus galla appellatur, ex qtis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria.
Abbreviated transcription (Latin):
cus eius conos. qr rotunditas eius talis ẽ. ut
conũ imitet᷑. Unde et conifere ciparisse dñr.¬
Huiꝰ lignũ cedro pene ꝓximã habet uirtutẽ.
t̃plorũ qͦ trabib aptũ. inpenetrabili solidita¬
it numꝙͣ oneri cedit. s ea quȩ in pͥncipio fue¬
rit firmitate ꝑ seuerat. Antiqui cipressi ramõ
ppe rogũ constituere solebant. ut odorẽ cada¬
uerũ dũ urerent᷑ oppͥmerent. iocunditate sui¬
odoris. Iuniperus grece dicta stue qd ab ãplo
in angustũ finit᷑. ut ignis. siue qd̾ conceptũ
dui teneat ignẽ adeo ut si prune ex cuis cinere
suerint oꝑtȩ.usq ad annũ ꝑueniant. Phiro
enĩ ap̃ grecos ignis dr. Iuniperus autẽ alia
parua alia magna est. Ebenus in india et e¬
thiopia nascit᷑. qͥ cesus durescit in lapidẽ. cuiꝰ
lignum nigrũ est. et cortex leruis ut lauris in¬
dicũ maculosũ est in paruulis distinctioib
albis ac fuluis. Ethiopicũ uero qđ p̃stantiꝰ ac¬

Expanded text:
tus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut tus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur, unde et conifere ciparissi dHujus lignum cedro pene proximam habet virtutem. Templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent jucunditate odoris in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius ac
Abbreviated transcription (Latin):
tate ditrescit. et gẽmã facit. de qualitate sua no
men accipiens. id est sucinũ. eõ qđ sucꝰ sit arboris.
Dinus credit᷑ ꝓdesse eunctis quȩ sub ea seruant᷑.
sic̃ ficus nocere oĩb. Abies dicta qđ precetiris ar¬
borib longe eat. et in excelsũ ꝓmineat. cuiꝰ nata
expers est terreni humoris ac ꝑ inde habilis atq
rinos q exea naues fiunt Hanc quidã galb¬
cũ nocant ꝓpt̾ candorẽ. est autẽ sine nodo. Ce
la add cupressi similitudinẽ respondent. Lig
nũ ũ iocundi odoris est et diudurans. nec aci¬
nea uiqͣ ext̾minat᷑. De qua ꝑsius. et cedro as¬
fiunt. Huiꝰ ligni resina cedria dr̃. que in conser¬
uandis libris adco est itilis. ut pliniti exea nec ti¬
neas patiant᷑. nec tẽpore consenescant. Nascit᷑
in ereta affrica atq siria. Ciparisuis grece dr̃. qd̾
caput eiꝰ a rotunditate in acum̃ erigit᷑. Nñ et
conon uocat᷑. idest rotunditas. Hinc et fruc¬

Expanded text:
tatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et tatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atquerinos; quia ex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedlia ad cypressi similitudinem renum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro difiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fruc
Abbreviated transcription (Latin):
qua ualidissimus cortex natatoriꝰ extrahit᷑. et
ideo appellata suberies eo qd fructus eiꝰ sues ecdtͣ
P orcorũ enĩ sunt alim̃ta ñ hominũ. et dicta su¬
beries. quasi subedies. Fagus. et esculus arbores
b olim homines uixerint. cibũq sũpse rint es¬
cãq habuerint. Nlam esculus ab esca dr̃. fagus
uocant. ideo a grecis tale nom̃ accepit eo qd̾ ligni
eius fructus sit dulcis. X ilo qͥppe dicunt lig¬
nũ. licon dulce. Huius arboris pomo sucꝰ exp̃s¬
sus: acatia a grecis dr. Pistacia qđ cortex pori
eiꝰ. narcti pistici odorẽ referat. Pinꝰ. arbor picea.
ab acumine foliorũ uocata. Pmũ enĩ antiqͥ acu¬
tũ noĩabant. Pinũ autẽ aliã pitm. aliã grecipe¬
cucen uocant. quã nos piceã dicimꝰ. eoqd desu¬
det picem. Nam et species ibi differt̃. In germa¬
me autẽ insulis. huiꝰ arboris lacͥima electrũ gig¬
nit. Q̃ uita eiꝰ defiuens rigore uel tepore in solidi¬

Expanded text:
qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et earum olim homines vixerunt ac cibum sumpserunt, escamque habuerunt. Nam aesculus ab esca dicta, fagus vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum ruferat. Pinus arbor picea ad acumine foliorum vocata; pinnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in solidi
Abbreviated transcription (Latin):
mala dicta. s cũ adiectione terrarũ in qͥb
anteanata suut. ut ꝑsica. punica. maciana cido¬
tine nux longa uocat᷑ Hanc alii nucidauocãt.
quasi minorẽ nucẽ. De qua uirgiliꝰ. Cũ se nur
plurima silius induit inflorẽ. Cunctis eni ar
borib pͥor sẽ in florẽ conũtit. et ad inferendapo¬
ma arbusta sequentia p̃uenit. Auellane ab a¬
nate st̃. Hec a grecis pontice appellant᷑ eo qđd cir¬
ca ponticũ mare habundant. Castaneã. latim
a ꝗreco appellant uocabulo. Hanc enĩ greci ca¬
mocdũ cesticulorũ intra folliculũ reconditi sint.
qui dũ eiciunt᷑ quasi castrant᷑. Hcc arbor simul
ut exeisa fuerit. tamꝙͣ silua expullulare consu¬
euit. llex ab electo uocata. Huiꝰ cnĩ arboris fru¬
ctum homines pͥmũ ad uictũ s elegert̃. Unde
et poeta moitales pͥmmi ructabant: gutcure glã¬
dem. Prius enim quã frum̃ti esset usus antiqui
homines glande uirerunt. Suberies arbor ex

Expanded text:
mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut Persica, Punica, Matiana, Cydotine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua Virgilius: Cum se nux plurima silvis induet in florem. Cunctisboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae ab Anatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci καmodum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consuevit. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ql feus arbor eius remedio sacundet᷑. Morus
a grecis uocata quam latim rubum appellant. eo
quod fructus et uirgulta enus rubent. Est enĩ mo¬
ra siluestris fructus afferens. qͥb in deserta cãpoꝵ
pastorũ fames ac penuria confouet᷑. Huius foli¬
morus. eo qd sit foliis similis moro. Hanc latini
celsam atpellanit ab altitudine. qi ñ est breuis
ut morus. Nux appellata qđ umbra uel stillici¬
diũ foliorũ cius ꝓximis arborib noceat. Hanc¬
alio noĩe latini uigulandẽ uocant quasi io¬
uis glandem fuit enĩ hec arbor consecrata io¬
III. Cuius pomũ tantã um habet. ut missa in¬
ter suspectos herbarũ uel fungorũ cibos qͥcqͥd
in eis uirulentũ est exsudet. rapiat atq extin¬
guat. Nuces autẽ dicunt᷑ omnia poma cecta
corio duriore. ut pinee nuces auellane. glandes.
castanee amigdal&. Hinc et nuclei dicti qđ sint
dur o corio tecti. Atcontra poma oiã mollia

Expanded text:
quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Huius folimorus eo quod sit folia similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribalio nomine Latini juglandem dicunt, quasi Jovis glandem: fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantam vim habet, ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, elidat, rapiat, atque exstinguat. Nuces autem generaliter dicunt omnia poma tecta corio duriore: ut pineae, nuces, avellanae, glandes, castaneae, amygdalae: hinc et nuclei dicti, quod sunt duro corio tecti. At contra poma o
Abbreviated transcription (Latin):
gilius. bona bello cornus. Fĩcus latine a fecun¬
ditate uocat᷑. feratior est enĩ arboribꝰ ceteris. Nã
terq quat᷑q ꝑ singulos annos generat fructũ.
atq altero maturescente alter aborit᷑: Hinc et
carice a copia noĩate. Ficus egiptia fecundior
fert᷑ cuiꝰ lignũ in aqua missũ ilico mergit᷑. Et
cũ in limo aliquandui iacuerit. dcinde in su¬
ꝑficiem sustollit᷑ uersa uice naturȩ quando ma¬
defactũ debuit humoris pondere residere. An¬
tea athlete ficis alebant᷑: priꝙͣ eos pitagoras exer
eitatos ad carnis usũ qͥ forcior cib ẽ cñstulisset.
A senib in cibo sepiꝰ sũptȩ ficus. rugas eoru fẽ¬
runt᷑ distendere: Tauros autẽ ferocissimos ad
fici arborẽ conligatos. repente mansuescere dli¬
cunt. Capsicus appellata. eo qd parietes quib
innascitꝰ carpit. Rũpit enĩ et ꝓdit ex latebris
qͥb concepta est. Alii cap̃scũ putant dictum.

Expanded text:
iusGeorg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecuniusGeorg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecunditate vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletcitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus, rugas eorum feruntur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem colligatos repente mansuescere dicunt. 18. Caprificus appellata, eo qinnascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum
Abbreviated transcription (Latin):
durat exigua. Melofos arbor. in affrica. punica
lingua uocata exqua ꝓfuuit lentus suẽ qͥaloco
amoniacꝰ nominat᷑. Mespila arbor spinosa fru¬
tus similitudine malorũ. s paulo breuiori unde
et appellata. qđ pilule formulã habeant eius po¬
ma. Pirus uocata uidet᷑. qđ in iquis speciẽ defor¬
mata ẽ. Nã hoc genus abamplo mneipit et in an¬
gustũ finit sicut ignis. Pirus autẽ fructus eius
pira ẽ. Cuiꝰ multȩ species exquib crustumia
st̃ pira ex parte rubentia ab oppido crustunio
nominata. Poma piri ium̃tis imposita uel si
pauca: uehem̃ter onerosa esse dñr. Cerastis a ce¬
raso urbe ponti uocata. Nã lucullus cũ cerasũ
ciuitatẽ ponti delesset. hoc genus pomi inde ad¬
uerit. t a ciuitate cerasiũ appellauit Arbor au¬
tẽ cerasus. pomũ cerasiũ dr. Hoc etiam et ante
lucullũ erat initalia s durił. Unde et cornũĩ
appellatũ est. Est autẽ apta hastilib undde et iur

Expanded text:
durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergil
Abbreviated transcription (Latin):
ra partĩ acerba. partĩ adhuc in flore sunt po¬
sita. qđ in ceteris arborib rarũ est. Mella q̃
geri loton appellant. qđ uulgo ꝓpt̾ formã et.
colorẽ. faba sirica dr̃. Arbor est enĩ magna
sructũ ferens comestibilem maiorẽ piꝑe gus¬
ui suauẽ. unde et mella uocata ẽ. soquimel¬
la quã latini obcolorẽ prunũ uocant. alii
amultitudine enixi fructus nxã appellant.
cuꝰ generis damascina melior. a dlamasco op¬
pido unde priꝰ asportata ẽ dicta. cuiꝰ solum
romũ stomacho mederi ꝓbat᷑. Nam ocera no¬
da ꝑhibent᷑. Hec sola arbor gũmi glitinosũ
õpactiuũ distillat. qđ et medicꝰ et seripto¬
ns utunt᷑: Oleomella nascit᷑ in palmaria Ri
euitate. ex eo ita appellata qđ exeiꝰ trii
Soleũ desiuat. in crasitudine mellis sapo¬
eslau. P omelida sorbo similis medio cris
arbor et fiore candidulo. dicta qđ sit fructus eĩ
dulcis. et acuto sapore cõmita. hec arbor etate

Expanded text:
rba, partim matura, partim adhuc in flore sunt porba, partim matura, partim adhuc in flore sunt posita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syriaca dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, majorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. 10. Coccimela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores utuntur. 11. Elaeomeli nascitur in Palmyrcivitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate
Abbreviated transcription (Latin):
nici cibo corpora nr̃ã nutriri. s eo sic opinant᷑
utendũ. nt medicare pocius ñ alere uideantur.
Malum ꝑsicũ. cuiꝰ breuis admodĩ uita conces¬
saest. trium generũ fertur ẽẽ. duraciniũ arme¬
nacũ. et ꝑsicii. Duraciniũ nuncupat᷑. eo quod
pmũ genꝰ eiꝰ ab armenia sit aduectũ. Persicũ
uocatũ. qd̾ cã arborẽ pͥmũ in egipto seuerit ꝑ¬
suis aquo se oriundos ptolomei ferebant. Hȩc
in ꝑsida fructũ generat incerfectorui. ap̃nos aũ
iocundũ ac suaue. Horũ aliud uocat᷑ precor.
aliuid uocat᷑ estiuũ. Medica arbor euiꝰ nom̃
cuã carminib marituanis inclaruit. aspor¬
tata pͥmũ a medis. un uocabulũ sũpsit: hanc gͥei
cedromelã. latini citriã uocant q̃ eiꝰ pomũt ac folia.
uedri odorem referat: Malũ eius inimicũ uencnĩ.
dat ex illo fouere animã. Hec arbor omni pere
ampore plena ẽ pomis que in ea partĩ matu¬

Expanded text:
nici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur nici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem jucundum, ac suavem. Horum aliud praecox, aliud vocatur aestivum. 8. Medica arbor cujus nomen etiam in carminibis Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis, unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, dat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim ace
Abbreviated transcription (Latin):
quib allate sunt acceꝑunt Tirgilus amanti¬
b: quiã ex malo queri soleat ostendit. Mlala
cidonia nom̃ sũpsit ab oppido qdđ est in insula¬
creta de qua greci dicere solent urbiũ cretensi¬
ũ maͬrẽ cedoniã ex cuiꝰ pomo cedonitũ confid¬
tur. Ft̃ qͦ ex ea et uinũ quo languentiũ desi¬
deria falluntur. s lam specie et gustu t odo¬
re cuilibet uiniueteris imaginẽ repsentat.
Malomellũ a dulcedine appellata. qđ frucuss
eius mellis saporẽ habeat. uel qđ in melle se
nia melle ponent᷑: dicas hec malomella plaoh̃
Aalũ punicũ dici eo qđ ex punica regions
stt genus ei translatũ. idem et malogranati
eo qđ intra corticis rotunditatẽ grmori cos¬
tineat multitudinẽ. Arbor malo granata s
geueris feminͣi. pomũ uero neutri generis:
fiores maloriĩ a grecis appellati sunt. qͥntdo
ihi albi. alii purpurei. alii rosei repꝑiunt᷑. simi¬
les fiorib mali punici. Negant medici. mali pu¬

Expanded text:
quibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amantiquibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. 4. Mala Cydonia nomen suCreta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod in melle snia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis auorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Pu
Abbreviated transcription (Latin):
gipto et insiria. frucais autẽ etꝰ dactili. a digi¬
corũ similitudine ñcupati sunt. quorũ etiã et
nomina uariant᷑. Nam alii appellant᷑ palmu¬
le. similes mirobalani. ali thebaici qͥ et neho¬
lai. alii mucales. quos greci carioias uocant.
Laurus a uerbo laudis dicta. Hac enĩ cũ lau¬
dib uictorũ capita coronabant᷑. Apud anti¬
quos autẽ laudea nominabat᷑. Nlampostea
a litcera sublata et fubrogata r. dicta ẽ laurꝰ.
ut in auriculis. quȩ inicio audiculȩ dicte st̃.
et medidies. quȩ nẽ meridies dr̃. Hanc arborẽ
greci dafnem uocant. qđ nũꝙͣ deponat uiridi¬
tatẽ. inde illa pocius uictores coronant᷑. Sola qͦ
hec arbor uulgo fulminari minime credit᷑. Ma¬
lũ agrecis dietũ qđ sit fructus eius pomorũ om¬
niũ rotundissimus. unde et hec sunt uera mala
quȩ uchem̃ter rotunda st̃. Mala matiana alo¬
co uocata. unde pͥus aduecta sunt. Nam mul¬
te arbores nomina ex ꝓuinciis et ciuitatib de

Expanded text:
ructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Malum Matianum a loco vocatum unde prius advectum est. Nam multae arbores nomina ex provinciis et civitatibus de
Abbreviated transcription (Latin):
norũ. dictũ hoc nom̃ qđ eueniat lignis uirtu¬
te carentibus. de ꝓpriis nõib arborũ.uii.¬
alma dicta qđ manꝰ uictricis ornatus ẽ.
uel qđ oppansis ẽ ramis inmodũ palmȩ
hominis. Est enĩ arhor insigne uictorie. ꝓceroq
ac decoro uirgulto diut̾msq uestita frondib.
et folia sua sine ulla successione conseruans.
hanc greci fenicẽ dicunt qdđ sliu duret. ex noĩe
illiꝰ auis arabiȩ quȩ multis annis uiuere ꝑhibe

Expanded text:
norum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtunorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. § 7 De propriis nominibus arborum. Palma dicta quia manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae quae mult
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Elbũ est enĩ habens nigrũ candidũq co¬
lorẽ. nam elbũ. nec albũ nec candidũ ẽ. Terci¬
us locus uiciũ que sola fecunditate cõm̃dat.
habundantia copiosa multũq uini fluens.
Uitis cionia uuas grandes magis quã mul¬
tas habet. Nom̃ autẽ inde hoc sumens quod
adlata. uel qi nigra ẽ. Multa autẽ genera in¬
tium sunt que tam̃ nuitatione loci. et quali¬
tatẽ et nomen amittunt. Nicib intercetera
magis ista conueniant. oblaqueatio. puda¬
no ꝓpaginatio. fossio. Oblaqueare est circa
codicẽ terrã aꝑire. et uelut lacus efficere. hoc
aliqui excodicare appellant. Putare est uir¬
gam exuitȩ suꝑuacuã resecare. cuius flagel¬
lis luxuriat. Putare eni dr purgare. idest
amputare. Traducare transducere: ꝓpagina¬
re uero fiagellũ uitis terrȩ submersũ sterne¬
ir et quasi porro pangere. hinc ꝓpagines a ꝓ¬
pagare et ꝓtendere dicte. Fõdere uero est fo¬
ueam facere. quasi fouere. De arboribus.ui.¬

Expanded text:
 enim nigrum candidumque colore. Nam helvum nec album nec nigrum est. Tertius locus vitium quae sola fecunditate conmendantur, abundantia copiosa multumque vini fluens. ‡Viticionia‡ uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens quod adlata vel quia nigra est. Multa autem genera vitium sunt quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. Vitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. § 6 De arboribus. A
Abbreviated transcription (Latin):
tinere queant et sine lapsu periculorũ fructꝰ
suos sustineant. ac sese larga ꝓceritate diffun¬
dant. Corimbi sunt anuli qͥ ꝓxima queq li¬
gant et coͣprehendunt. ne longus laxati pal¬
mites. uentorũ flatib dissipentur. Que dic-¬
tȩ qđ intrinsecus humore sint plenȩ. succiq
et pinguedinis. Nam humidũ est qđ exteriꝰ
humorẽ habet: uuidũ qđ interiꝰ. Acinabotrꝰ.
Racemus est botrionis pars. et botrio grecũ ẽ.¬

Expanded text:
temnere queant et sine lapsu periculorum fructus temnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pinguedinis: nam humidum est, quod exterius humorem habet: uvidum, quod interius, ut acina, botrus. Racemus est botryonis pars, et botryo Graecum e
Abbreviated transcription (Latin):
suupit̃ annos: Alie de rogatiuȩ. ut ne¬
quaquam. Aliȩ que cum exclamatiom
cũ acontͣrio uicio. peccatoq. reducimꝰ.
nullis amor ẽ sanabilis herbis. Fentis. sum
gem̃tis. Exortatiuȩ. consolatiue. conmm¬
serantis. quoꝵ quot sunt figurȩ. tot &¬
in pronuntiando uoces. Sunt ⁊anfid̃ar.
quarum pars honesta ẽ. pars in honesta
obiei nobis poterat. ante p̃sumimꝰ addi
ad sũt forte mirantes Sunt &apoerię.
dubitatio simulantis. nescire se. quȩ scit.
aut quomodo dicatur: Qui nonosis aut̃
dicit᷑. conmunicatio consilii. cũ iudicibꝰ
aut aduersarus. Ut sidicas. uos confulo
iudices aut uos aduersarii. quid me fa¬
cere conuenerit. aut quid uos facturi
fiustis: Paradoxon ẽ. cum dicimꝰ inopina¬
p̃catorem eẽ factum Epitrope idẽ ꝓ
missio. cum aliqua ipsis iudicibus aut
aduersariis ꝑmittimꝰ existimanda. ut
caluus inuaticinio. ꝑfrica frontem.⁊ dic
ce digniorem qui emptor fieres. quam

Expanded text:
si Iuppiter annos.   Aliae derogativae, ut: 'nesi Iuppiter annos.   Aliae derogativae, ut: 'nequaquam'. Aliae, quae cum exclamationecum a contrario vitio peccatoque reducimus. nullus amor est sanabilis herbis. Flentis ut. Gementis ut. Exhortativae ut. Consolativae ut. Conmiserantis ut. Quorum quot sunt figurae, tot et in pronuntiando voces. Sunt et Amphidoxae, quarum pars honesta est, pars inhonesta, nobis obici puterat, ante praesumimus ad diladsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenonosis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinaprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam
Abbreviated transcription (Latin):
pectes: Antimethabole ẽ. conu̾sio u̾boꝵ.
que ordine mutato. contrarium efficit
sensum. ñ ut edã uiuo: sed ut uiuã edo
quis ꝓduix̃. appiꝰ Nunc figuras sentẽ¬
tiarum. quas oꝑe p̃cium sit cognosẽẽ.
ꝓsequim᷑ Sententia est dictum in ꝑso¬
nale. ut obsequiũ amicos. ueritas odiũ
parit: Huic siꝑsona fuerit ad iecta. cri¬
an erit: Ita: sic offendit achilles agam̃¬
nonẽ uera dicendo Metͦ faues ꝓmeru¬
it grãm mitridatis. obsequendo. Nam
int̾ crian isententiam hoc int̾ ẽ. qđ
adiciat᷑. fit erian: Sidethat᷑. fit sententia
species multȩ sunt. Aliȩ enusunt
ꝗͣ tuta fides Aliȩ imꝑatiue. ut uade age¬
ibi me uinc̾e̾ p̃stat:  Aliȩ suꝑlatiue. quȩ
uenes q̃ causa subegit. ignotas temptare
uias: quid genꝰ : unde domum: pacem¬
ne huc fertis. an arma: Aliȩ responsi¬
regna Pundas: Quȩ tam̃ ne ñ intellecto
sit ꝑsuasio: ꝑ mixta sunt aliqua. ut ue

Expanded text:
pectes'. Antimetabole est conversio verborum, pectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: 'non ut edam vivo, sed ut vivam edo'.Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, i XX Sententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic sian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quadiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. species multe sunt, alie enim sunt quam tuta fides; alie imperative, ibi me vincere prestat? Alie superlative, que enes, quae causa subegit ignotas temptare vias? Quid genus, unde domum? Pacemne huc fertis, an arma?  Aliae responsiregna per undas.   Quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permixta sunt aliqua quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ee contͣ mortẽ. uita Sic cõntra piũ.
peccator. ⁊ sic intuere in om̃ia oꝑa altis¬
simi Hina & bina. unũ cõtͣ unum
tione. pluribus u̾bis unã rem fignifica¬
mꝰ. ut ait eiocro Nichil agis. nichil moli¬
ris. nichil cogitas Eitẽ ñ feram. ñ pa¬
ciar. non sinam E panados. quam regres¬
sionẽ nr̃i uocant. Principum dignitas
erat. pene par. ñ par fortasse eoꝵ. quȩ
sequebant᷑ Antapodosis quociens mediȩ
pͥmis. ⁊ ultimis conueniunt. Ut ur̃m li
ti ñ meũ ac puleherrimum quidem
factum. Uerum ut dixi. ñ nieum sea
ur̃m Paradiastole ẽ quociens ia qđ di¬
ximus. int̃p̃tacione discernimꝰ.cum¬
te. ꝓ astute sapientẽ appellas. ꝓ inco¬
sicerato fertem. ꝓ inliberali diligentem.
An tadasis. est. qđ eodem uerbo contrariũ
ex pͥmit sensum: Querebat᷑ quidã de fi¬
lio. cum mortem expectaret. responden¬
te ñ expecto. Immo peto inquit ut ex¬

Expanded text:
et contra mortem uita; sic contra pium et contra mortem uita; sic contra pium peccator. Et sic intuere in omnia opera Altissimi, bina bina, unum contra unum. tione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait Cicero: Nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas. Item, non feram, non patiar, non sinam. 9. Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, non par fortasse eorum qui sequebantur. 10. Antapodosis, quoties media primis et ultimis conveniunt, ut: Vestrum ti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paradiastole est, quotiens id, quod dicimus, interpretatione discernimute pro astuto sapientem appellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. ad ductum. pͥmo extu dampnaui. dmp¬
natum. ex uoluntate dimisi: Anticeta.
quȩ latinȩ contͣ posita appellant᷑. quedũ
ex ad u̾so ponuntur. sentencie pulchritu¬
dinẽ faciunt. & mornatu loquutionis de¬
centissime existunt. ut cicero: Ex hac parte
pudor pugnat. illinc petulantia. Hinc
pudicitia. illinc striprum. hinc fides. illinc
fraudatio Hinc pietas. illinc scelus Hine
constancia. illine furor. hiic honestas.
illinc turpitudo Hinc continentia. illine
libido: Hinc deniq equitas. temperantia.
fortitudo. prudentia. uirtutes om̃s certant.
cum iniquitate. luxuria. ignauia. ceme¬
ritate. cum uiciis om̃ibꝰ Postremo copia.
cũ egestate bona ratio cum ꝑdita. Mens
sana.cum am̃tia. bona deniꝙ spes. cum
omuiũ rerum desꝑatione confligit.
nhuiꝰ modi cercamine ac p̃lio. huius¬
mod loqͥuutionis ornam̃to. lib eclesias¬
ticus usus est dicens Cont̾ malũ. bonũ.

Expanded text:
xi, adductum primo coetu damnavi, damxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut CiceroCatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est, dicens33, 15: 'contra malum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. Unde tantum illa hic int̾ po¬
ni oportuit: que inpoemate. aut ñquã
aut diff̃cult̃ fiunt. moratione aut̃ lib̾e:¬
Item anadiplosis. est congeminatio t̾boꝵ.
Clemax est gradatio. cum abeo uerbo. quo
sensus suꝑior t̾minatur. inferior incipit
ac dehinc quasi ꝑ gradus dicendi ordo
seruat᷑. ut est illuã affricam Ex in no¬
centia nacit᷑ dignitas. ex dignitate honor.
exhonore imperium. ex imꝑio libertas
Hanc figuram non nulli catenã appellãt.
ꝓpt̃ qd aliuã inalio quasi nectit᷑ nomine.
atq ita res plures. ingeminatione u̾bos
trihunt᷑ fit aũt hoc scema. ñsolum insin¬
gulis t̾bis. sed etiam incontextione t̾boꝵ.
ut apud graccum: Pueritia tua ad oles¬
centiȩ tuȩ inhoneftamentum fuit. Ad o-¬
lescentia senectuti de decoram̃tum. senec
tus rei publice flagicium. Sic ⁊apuã
scipionẽ: ui atq gratis coactus. eñ illo spo¬
sionẽ feci. facta sponsione. ad iudieẽ ad dipx¬

Expanded text:
tae sunt. 2. Unde tantum illa hic interpotae sunt. 2. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate, aut nunquam, aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio verboruenatum venit. 3. Climax est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior terminatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas. 4. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propterea quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contextione verborum, ut apud Gracchum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolestus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem addu
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Cui contrarium crimunis uiti¬
um est. breuitatis studio etiã necessara
uerba furari fugienda sunt qͦq sicut
inlicteris ⁊ in uerbis. ita ⁊ insententiis
uicia: quȩ inter pͥma grãmaticorum
studia cognoscunt᷑:. Sunt aut̃ eacenfac¬
tra orationem excollit et exornat. ier¬
gia tam fa sis. qua plus quidam quã
dixerit intelligi facit Ut sidicas ad
lapsi. altitudmẽ imaginis suggerit:
hiuc contraria uirtꝰ est uerbis minuere.
quȩ natura sua magnasunt: Defiguriᷤ
uerborum &. sententiarum:¬
tͥ iornatur oratio. etiã figuris u̾boꝵ ac
sententiarum: Nam quia directa & ꝑ
petua oratio. fatigationẽ. atq fastidiũ.
tam dicendi. quã audiendi creat. flec¬
tenda est ⁊ inalias uersanda formaᷤ. ut
⁊dicentẽ reficiat. ⁊ornatior fiat. ⁊ iuidicẽ
diu̾so uultu. audituq de flectat. equi¬
bus plurimȩ suꝑius adonato. insche¬
matibus artis grammantice ad nota¬

Expanded text:
vocatur. Cui contrarium criminis vitivocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphatra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad lapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarumet ornatur oratio, etiam figuris verborum ac sententiarum. 92 Nam quia directa, et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est, et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat et ornatior fiat, et judicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus Artis Grammaticae annota
Abbreviated transcription (Latin):
oi fit. si consonantes uocalibꝰ ad plicant᷑.
trium qͦq consonantiũ. quȩ inse inci¬
dentesstridere & quasi rixare uident᷑
uitanda iunctura est: id est.R.s.x. ut
ars studioꝵ. Rex xerxes.errorromul.
fugienda est ⁊ consonans.m. inlisa uoci¬
libus. ut uerum enm De iunctura¬
sunt uicia. ut ñ in ꝓpria uerba ponã¬
tur. quȩ greci acirosogiam uocant.
Amanda est ergo ꝓprietas. sic tamen.
ut aliquando ꝓpt̾̃ humilitatem
sordid aut spurci uocabul. tranfiatis
nominibus sit utendum: non tamen
longe accitis. sed ut ueris ꝓxuna. o
cognata uideantur: fugienda etiam
yꝑbata longiora. quie fieri sine aliors
sensuum confusione ñpossunt Ambi¬
guitas qͦq. ⁊ uitiũ illud cauendũ. cum
quidam iactatione eloquentiȩ ducti.
qd uno. aut duobus uerbis significare
poterant. int̾ positis manibus uocibus
longa et circumflexa ambage conelu¬
dunt Quod uicium perissologian

Expanded text:
or fit, si consonantes vocalibus adplicantur. or fit, si consonantes vocalibus adplicantur. Trium quoque consonantium, quae in se incidentes stridere et quasi rixare videntur, vitanda iunctura est, id est, R, S, X, ut: 'ars studiorum,, 'rex Xerxes, 'error Romuli'. Fugienda est et consonans M inlisa vocalibus, ut 'verum enim'. § 20 De iunctsunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. Fugienda etiam Hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian
Abbreviated transcription (Latin):
nentes iã adtestamentũ nouũ. qđ ẽ regnim
celoꝵs: Hebreiaũ uet̾ testam̃tũ. estra aucliri
iuxta numerũ litterarum suar̃ inuigini
duos libros accipiunt. diuidentes eos in tresa
dines. legis scilicet. ꝓpħarum. ⁊ agyograforul
Primꝰ ordo legis. inquinq lbris accipit᷑. que¬
pͥm̃ ⁊bresit: qł̃ ẽ genesis .N. Secds. eesmnod
qđ ẽ exodus
Quartus. uagedaber. qđ ẽ numerus
Quint᷑. allaedabarmn. qđ ẽ de utero nomiũ:
Nu sunt quinq libri moysi. quos hebreitho¬
iosue benun. qͥlatine ihesunaue dicit᷑:
ui Terciꝰ samuel. quiẽ regũ pͥmꝰ¬
i Quartꝰ. malachim. qͥ ẽ regũ scđs̃:¬
Y Quitꝰ. isaysas:¬
ui Sextus iheremias:
ilẽ scã scͥbentiũ. in qͦ st̃ libri nouẽ:¬
I Quors pͥmꝰ iob
U Quintꝰ. sirasirim. qd̾ ⁊ cantica canticoꝵ:¬
hieremiȩ. agiographis adiciunt. et xxiiii.
uolumina testam̃ti ueteris faciunt. iuxta
Quartꝰ ẽ apud nos ordo ueteris testamenti.

Expanded text:
 regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: Legis scilicet, Prophetarum et Hagiographorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quesis; secundus Elesmod, quod est Exodus; quartus Vagedaber, quod est Numerus; quintus Heliadabarim, quod est Deuteronomius. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebrei ThoIosue Bennun, qui et latine Iesu nave dicitur.  Tertius Samuel, qui est Regum primus. Quartus Malachim, qui est regum secundus: quintus Esaias: sextus Hieremias: id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; . Quintus Syrasirim, quod Canticum CanticoruHieremie agiographis adiiciunt et vigintiquatuor volumina testamenti veteris faciunt; iuxta Quartus ordo est apud nos veteris testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
meus dilectis: ubi aquib dã crrdicur illalsi
una et sola. quȩ fuit antaqͣ etiã esset lingun
diuersitas. In diuersis quippe gentib crtitis
quod eadẽ lingua illis loquat᷑ deus. qua ipsi hn¬
nes utunt᷑ ut ab eis intelligat᷑. Loquitur autau
deus hominib ñ ꝑ substantiã iniusibile s pe
citatam corporalem ꝑ quã etiã et hominib i

Expanded text:
meus dilectus'; ubi a quibusdam creditur illa lingua meus dilectus'; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur quam ipsi homines utuntur, ut ab eis intellegatur. Loquitur autem Deus hominibus non per substantiam invisibilem, sed per creaturam corporalem, per qua
Abbreviated transcription (Latin):
asiani. Omnes occidentales gentes uerba in
dentib frangunt. sicut itali et hispani. Sirus
et chaldeus uicinus hebreo ẽ. in sermone conso¬
nans in plerisq et litterarũ sono. Quidã autẽ
is fuit. Quod si hoc recipit᷑: quomͦ in daniele
hebrei pueri linguã quã non nouerunt doceri
iubentur. Omnẽ autẽ linguã unusqͥsq homi¬
nũ siue grecã siue latinã siue ceterarũ gentiũ
aut audiendo potest tenere. aut legendo ex
scientia difficilis sit cuiqͣ. nemo tam̃ tam desi-¬
diosus ẽ ut in suagente positus suȩ gentis lin¬
guã nesciat. Nam qͥhanc nescit quid aliud
Illa enĩ ꝓpͥe uocis clamorẽ expͥmunt. iste de¬
terior qui ꝓpͥe lingue caret noticia. Cuiusmodi
autẽ lingua locutus ẽ deus in pͥncipio mundi
dũ diceret fiat lux: inuenire difficile ẽ. Nlun¬
dum enĩ erant linguȩ. Item qua lingua inso¬
nuit postea extiorib hominũ aurib maxime

Expanded text:
Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque, et litterarum sono. Quidam autem is fuit; quod si hoc recipitur, quomodo in Daniele Hebrjubentur. Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive caeterarum gentium, aut audiendo potest tenere, aut legendo ex scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud Illa enim propriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri difficile est. Nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime