comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Triduũ quo uenerunt
ad locum sacrificii. tres
abraham usq ad moy¬
sen sub lege a moyse. uͦ
ad Ioh̾em. Inde usq ad
cuis dies est gr̃e ĩqua
t̾cia etate xp̃i sacrifici¬
um completum est.
Indubitanti aĩo macta¬
re filiũ uolebat laudã¬
dus ĩ constantia offen¬
di. ⁊ infide suscitandi.
Sciebat.it. c̾cissime dm̃
fallere nõ posse. ⁊ licet
puer occid̾etur ꝓmissi¬

Expanded text:
Triduum quo venerunt ad locum sacrificii, tres Abraham usque ad Mosen; sub lege, a Mose usque ad Joannem; inde usque ad tius dies est gratiae, in qua tertia aetate sacrificium completum est Indubitanti animo mactare filium volebat. Laudandus in constantia offerendi et in fide suscitandi. Sciebat enim certissime Deum fallere non posse, et licet puer occideretur, promissi
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes ñ intellex̾nt
humilitatẽ ⁊ passionẽ
xp̃i. duo guidem qui in
duas ꝑtes diuidendi ꝙ
fcm̃ ẽ peccante salono¬
ne qñ diuisus est ppł̃s
loco regni ñ errore im¬
pietatis quib dr᷑ adũ

Expanded text:
ntes, non intellexerunt humilitatem et passionem Christi. Duo quidem, quia in duas partes dividendi, quod factum est peccante Salomone, quando divisus est populus loco regni, non errore impietatis, quibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
remissionis ꝑcc̃oꝵ qd̾ de latere aꝑto
emananit. fenatula ⁊̃ tͥstega fa. ĩ ea.
lre. bitamerata. tͥcamerata. ex om̃ibꝰ
i. gentib uł biꝑtitã młtitudinem
uł tͥꝑtitam ex trib tilis noe quor̃
ꝓgemie replermr orbis. Inferiora ã
arche diftĩcta sũt qr ĩ hac uita t̾reua
est diu̾sitas geutium. In sũmo ã om̃s¬

Expanded text:
remissionis peccatorum, quod de latere aperto emanavit. « Coenacula et tristega, » etc. LXX: « Bicamerata et tricamerata. » Ex omnibus enim gentibus vel bipertitam multitudinem vel tripartitam, ex tribus filiis Noe, quorum progenie repletur orbis. Inferiora autem arcae distincta sunt, quia in hac vita terrena est diversitas gentium: in summo autem
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾isq oꝑib iusticie q̃ faciũt penitẽ¬
tes areatu scelerum ab soluit. ħ qͥdẽ
ita gerenda inslitutõ diuina in hĩtu
pontificis figurauit. ⁊ u̾bis maifeste
docuit ꝓchdolor aũ quidã donarta
accipiunt. uno erigunt. ⁊ nuiqͥtates
ppłi ñ asportant. nec castigant cũ ob
Iolum debeant summie carualia qr mi¬
niflrãt spũalia. s qr ꝓ subditis pot̃
efficacit᷑ laborare. ꝑdicare. ⁊ dño sup¬
plicare cuiꝰ aĩmmus diuini nõis memo¬

Expanded text:
erisque operibus justitiae, quae faciunt poenitentes, a reatu scelerum absolvit. Haec quidem ita gerenda institutio divina in habitu pontificis figuravit et verbis manifeste docuit. Proh dolor! autem, quidam donaria accipiunt, imo exigunt, et iniquitates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant sumere carnalia, quia ministrant spiritualia. Sed quia pro subditis potest efficaciter laborare, praedicare, et Domino supplicare cujus animus divini nominis memo
Abbreviated transcription (Latin):
hp̃e electoꝵ dux. ⁊ potẽtũ
princeps ip̃e confligit cũ
amalech. Ip̃e .it. itrat ĩ
domũ fortis. ⁊ alligat for¬
tem. ⁊ uasa eiꝰ diripit.

Expanded text:
est electorum dux et potentium princeps. Ipse confligit cum Amalec. Ipse enim intrat in domum fortis, et alligat fortem, et vasa ejus diripit.
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat uocem. ⁊ lampades. ⁊ nocẽ tu¬
be. ⁊ montem fumantẽ. q̃stio maior
oritur . s. qũo audiebat lampades et
montẽ fumantẽ ꝙ ꝑtinet ad sensum
uidendi nͥ quis dicat. nͨ tam breuit᷑ di¬
cendũ fuisse. ut nõ totũ diceret᷑ audi¬
ẽbat uocem. ⁊ uidebat lampades. ⁊ au¬
diebat uocem tube. ⁊ iudẽbat montem
funantẽ. Duo .n. genera uotis erant:¬
⁊ de nũbib sic̃ tonitrua ⁊ tũba. Si tñ
ip̃am dix̃ uecem q̃ de nubib edebat᷑.
at ꝑ hoc melius in hus q̃ ad senfũ au¬
diendi ꝑtinebant. bñalis sensus ẽ po¬
situs .i. iudendi. cũ br̃ totũ uellet scͥp

Expanded text:
de bat uocem et lampadas et uocem tubae et montem fumantem, quaestio maior oreretur, quomodo audiebat lampadas et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uidendi. nisi quis dicat nec tam breuiter dicendum fuisse, ut totum diceretur: audiebat uocem et uidebat lampadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erant: de nubibus, sicut tonitrua, et de tuba, si tamen ipsam dixit uocem, quae de nubibus edebatur. ac per hoc melius in his, quae ad sensum audiendi pertinebant, generalis sensus est positus, hoc est uidendi, cum breuiter totum uellet
Abbreviated transcription (Latin):
neruntq anno sccło ⁊ clixerunt ei. Non
Cur gͦ moriemur te uidente ⁊ nos ⁊ tra
nr̃a tui erimꝰ. Eme nos ĩ su̾itutẽ regiã
⁊ prebe semina ne ꝑeunte cultore.: t̃ra¬
redigat᷑ in solituclinẽ.Ennsr ignit᷑
ioseph onnemꝰ tram egypti uendentibus

Expanded text:
nerunt quoque anno secundo, et dixerunt ei: Non Cur ergo moriemur, te vidente? et nos et terra nostra tui erimus: eme nos in servitutem regiam, et praebe semina, ne, pereunte cultore, redigatur terra in solitudinem. Emit igitur Joseph omnem terram Aegypti, vendentibu
Abbreviated transcription (Latin):
illos transisse
phencis appłiare ub
palmaꝵ arbores tã eẽ
ceꝑant. post heremi
uastitatem qr palma g̾ce
fectionis sue ĩuenerunt

Expanded text:
illos transisse Phoenices appellare, ubi palmarum arbores iam esse coeperant post heremi uastitatem, quoniam palma graece fectionis suae inuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnales fidelib ꝯiũtti dũ sp̃u¬
abia dona ꝯspicunit admiratõe
suspensi si ñ usq ad opera tũ us
ad fidem suscipiendam p̃dicatõe᷑
anuitũt. Dum eñ bonos mira¬
culis fulgere ꝯsid̾ant q̃ de et̾n¬
tate audunt nõ recusant. ꝙͣ¬
iuis eccł̃iam morib ñ seq̃ntes
ĩ carnali oꝑatõne remaneant.¬
luos ⁊ armillas totidem pondo syclo¬
rum .x. Sixitq ad eam. Cuius es filia:
Incdica mͥ. est ui domo patͥs tui locus
ad manendum. Ꝙ Rcdit. filia bathue¬
lis sum filii melche q̃m peꝑit nachor.

Expanded text:
nales fidelibus conjuncti, dum spiritualia dona conspiciunt, admiratione suspensi, si non usque ad opera, tamen usque ad fidem suscipiendam praedicationem admittunt: dum enim bonos miraculis fulgere considerant, quae de aeternitate audiunt non recusant, quamvis Ecclesiam moribus non sequentes, in carnali ouos et armillas totidem pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor
Abbreviated transcription (Latin):
si rõnabi. lem. moralẽ uaturalem
sapien tiam de reb mundialibus
aufe̾ntes ad iustituta diuina ꝯuertimꝰ. Tridui it̾ de egỹpto ꝓ¬
ficiscim᷑. si punficantes ĩ uobis dc̃a. fcã. uł cogitata. Eria st̃. it.
ri ut dimittat ppłm dei. scdo loco cupit unpetrare ut nõ lõ¬
gius abeant ne totũ tͥduum ꝓfitascant᷑ dicẽs. ñ longe abeat ᷤ.
nõ uułt longe fĩ a se ppłm dei. uislt enĩ si nõ ĩ fc̃o uł ĩ smone
s: duos. in aliiᷤᷤ totũ triduũ possidet.
beati illi qͥ totũ triduũ ab eo recedt̃.

Expanded text:
ionabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dictari ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone s duos, in aliis totum triduum possidere. Beati illi qui ab eo totum triduum reced
Abbreviated transcription (Latin):
nõ os tuum aperuit ds̃. n instruxit q̃
te oꝑteat loqui. Nusi a aron moysi ĩmon¬
te occurriss. nͥ eiꝰ seusum indiss arduũ.
ñ ei loq̃retur u̾ba dei. n uͥtutẽ signoꝵ
tradidus n ꝑticpeni tẽti mist̾u ꝯiuiss.

Expanded text:
non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat loqui; nisi Aaron Moysi in monte occurrisset, nisi ejus sensum vidisset arduum, non ei loqueretur verba Dei, neque virtutem signorum trad
Abbreviated transcription (Latin):
uit suꝑ capud uirge sue. uł in
capite iurge sue. uł ĩ catumen
uł suꝑ cacumen. fallit enĩ eos
gretumi u̾bi qd̾ eisdem scribr¬
s actentus dispares sunt ⁊ ab eiᷤ
qui ista nou̾nt ĩ coditib ñ ꝯcẽp¬
mint᷑ balent enĩ ad magndm
possit litt̾am sĩ cẽt sue. ut nou

Expanded text:
uit super caput uirgae suae, uel in capite uirgae suae siue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem lised accentus dispares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non contemnuntur. ualent enim ad magnam plus litt
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dõ głificatõis otfre accipiũt. tñ
cauentes tẏmpana ĩ manib sic̃ ma
nius aũ ħ dices si hũetis ĩ manu¬
tua tẏmpanũ .i. si carnẽ tuã cruci¬
fixeris cũ uiciis ⁊ concupiscẽtus.

Expanded text:
num Deo glorificationis offerre. Accipiunt tamen canentes tympana in manibus, sicut de nius autem hoc dices, si habueris in manu tympanum, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis.
Abbreviated transcription (Latin):
Isy. Notand̃ qd̃ gn̾ationes ab
adam: ꝑ caym undenario t̾mi¬
nant᷑ in quo tͣnsgssio signatur
lamech namq septimꝰ ẽ cu tres
filii ⁊ una filia adduit᷑ nt iuide
que initiũ pcc̃i fuit ꝑ qd uolup¬
tas tarnis q̃ resistit spm̃. uñ noe¬

Expanded text:
. Notandum quod generationes ab Adam per Cain undenario terminantur, in quo transgressio signatur. Lamech namque septimus est, cui tres filii et una filia adduntur, ut undequae initium peccati fuit, per quod voluptas carnis, quae resistit spiritui. Unde Noe
Abbreviated transcription (Latin):
brei lamech diu uinente talige¬
nem oculoꝵ ĩcurusse adolesce᷑¬
tem ducẽ ⁊ rechorẽ itineris ha¬
buisse. ex̾cens gͦ uenatõem sagi¬
itam direxit quo adolescẽs indi¬

Expanded text:
braei Lamech diu vivendo caliginem oculorum incurrisse, et adolescentem ducem et rectorem itineris habuisse. Exercens ergo venationem, sagittam direxit quo adolescens indi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃dicatores exemplo passionis. ⁊ pa¬
cientie corda infirmoꝵ ne inter pres¬
suras deficiant: muniunt.

Expanded text:
cti praedicatores exemplo passionis et patientiae suae, corda infirmorum ne in prescere debeant, muniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uariante pictura cortine
deferebant. una tñ erant
om̃s longitudĩs ⁊ latitu¬
diuis mensura temꝑate
qr ⁊ si douatões habent
electi differentes miꝰ tñ¬

Expanded text:
variante pictura cortinae differebant, una tamen erant omnes longitudinis et latitudinis mensura temperatae, quia etsi donationes habent electi differentes, un
Abbreviated transcription (Latin):
G̃. Quinqͣginta ansas ha¬
bent cortine qr dono sp̃c
scĩ agitur. ut in societate
onis s muncem copulent᷑
electi future qͦ spes ⁊ me¬
moria societatis. ⁊ pacis q̃
te ꝯtordes.

Expanded text:
. Quinquaginta ansulas habent cortinae, quia dono Spiritu sancti agitur, ut in societate onis, sibi invicem copulentur electi: futurae quoque spes et memoria societatis et pacis, qute concordes.
Abbreviated transcription (Latin):
phonis potestate condatur seruet᷑q ĩur¬
bib ⁊ parcetur future .uii. annoꝵ fami
q̃ opp̾ssura ẽ egyptum ⁊ nõ consumet᷑ t̾ra inopia placuit phoni
consiliũ ⁊ cunctis mĩstris eius. locutusq ẽ ad eos. Num inuenire
pot̾imus talem iuirum qui sp̃u clei plenus sit: Dixit gͦ ad ioseph.
Quia ostenclit tͥ cłs om̃ia que locutus

Expanded text:
ur serveturque in urbibus et paretur futurae septem annorum fami quae pressura est Aegyptum et non consumetur terra inopia placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris eius locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus
Abbreviated transcription (Latin):
una nocte ut̃q uclimus sõpniũ p̃sagnum fut᷑oꝵ. Erat ibi puer
hebreus eiustem ducis militũ famulis tuu nariantes sompnia
auduumus quicquid postea rei euentus ꝓbauit. Ego .ii. redditus sum
eluctum de fartere torotiderũt ioseph. ac ueste mutata obtislerunt
regi. Cui ille art. uicdi sompnia nec est qui eclisserat. que aucliui te
prudentissime conicere. Rdit ioseph. absq me respondebit tłs ꝓsꝑa
phoni. Narrauit gͦ isle qcł uiderat. putabam me stare suꝑ ripã flu¬
nib que in pastu paluclis iurecta carpebant. ⁊ ecte has seq̃bant᷑
alie .uii. boues in tr̃n defiormes ⁊ matslente ut nuĩqͣm tales in t̾ra

Expanded text:
una nocte uterque vidimus somnium praesagum futurorum erat ibi puer hebraeus eiusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum eductum de carcere Ioseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut
Abbreviated transcription (Latin):
iacente spacio. uolãt tñ a
ues sub sid̾eo celo q̃ st̾ t̾rã
uolant. sicut hõies qui ĩ
t̾ra sunt sub celo ẽẽ dnͣr
alia tͣnslatio secus fuma¬
m̃tum celi q iugna sũt

Expanded text:
rjacente spatio, volant tamen aves sub sidereo coelo, quae super terram volant: sicut homines qui in terra sunt, sub coelo esse dicuntur. Alia translatio: « Secus firmamentum coeli, » quia
Abbreviated transcription (Latin):
det escam. quamꝙͣ de
paulo manifesta ꝓphe¬
tia sit. qd̾ in adolescẽ
tia ꝑsctutus eccłiam. in
senectute predicator.

Expanded text:
det escam. » Quanquam de Paulo manifestissime prophetia sit, quod in adolescentia sua persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
repere. Nõ uult iltͣ uineã suã ĩ hũili deiectos
hr̃e fructus. s palmites sursimi duci in alto lo¬
quib si nos adiũgam᷑. uitis qͣm transtulit de
egypto ds. ⁊ ꝑ ramos eoꝵ nr̃i palmites diffũdã¬
tur. ⁊ ip̃is ĩnexi traduces efficiam᷑ caritatis adĩ¬

Expanded text:
repere. Non ultra vult vineam suam in humili dejectos habere fructus, sed palmites sursum duci, in alto loquibus si nos adjungamur, vitis quam transtulit Deus de Aegypto, et per ramos eorum nostri palmites diffundantur, et ipsis innexi traduces efficiamur charitatis ad in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Alł. Tre maledir̃ nõ aqͥs. Qa hõ de frur¬
tu t̾re itͣ uetitũ manducauit. nͨ de
cqͣnilia quia plus uiuũt de malẽ¬
dcã t̾ra. Inde xp̃c post resurrectõem
de pisce mandutanit ñ de t̾rest᷑ aĩali¬
Deus maledicet hõi petcanti. ⁊ hõ¬

Expanded text:
 etc. Terrae maledixit, non aquis, quia homo de fructu terrae contra vetitum manducavit, non de aquatilia, quia plus vivunt de maledicta terra. Inde Christus post resurrectionem de pisce manducavit, non de terrestri animaliDeus maledicit homini peccanti,
Abbreviated transcription (Latin):
B. Bñ singilis tabuł. bine
bases supponunt᷑ ut con¬
sensus ꝓphetice arcestatio¬
nis ĩ om̃ib que apłi dix¬
ere mõstret᷑. uł bine per
duos angulos subitut᷑
ut bñ suffultis angulis
tota recte possit ꝯsistere
tabula qr om̃is apłici ⁊
eĩngeliti smonis ĩ ꝓphi¬
cis libris iniciũ p̃signat᷑
usq ad sinẽ uite p̾sentis
misticis uet̾is testamẽti
iserta est tabulis.

Expanded text:
. Bene singulis tabulis binae bases supponuntur, ut consensus propheticae attestationis, in omnibus quae Apostoli dixere, monstretur. Vel binae per duos angulos subjiciuntur, ut bene suffultis angulis tota recte possit consistere tabula, quia omnis apostolici et evangelici sermonis in propheticis libris initium praesignatusque ad finem vitae praesentis mysticis veteris testamenti inserta est tabulis.
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. Qiunto loco aĩoliũ
nece uł pecudũ egỹptus¬
uberatur. in qͦ uecordia ł
stulticia mortaliũ argui¬
pecora cultũ ⁊ nocabistũ¬
dei imposu̾nt figuris ñ
solum hominũ s pecudũ¬
ligno ⁊ lapidib ĩpressis
amonem. iouẽ. ĩ ariete¬
uen̾antes. anulũ in ca¬
ne. apim ĩ tauro. ⁊c̾. por¬
tenta deoꝵ q̃ eyptꝰ mi¬
ratur ut quib cultum¬
t̾debant ẽẽ diuinũ ĩ huᷤ
uid̾ent misand̾ suppliciũ¬

Expanded text:
. Quinto loco animalium nece vel pecudum Aegyptusberatur. In quo vecordia vel stultitia mortalium arguipecora cultum et vocabuluDei imposuerunt figuris, non solum hominum sed pecudligno et lapidibus impressis: Ammonem Jovem in arietenerantes, Anubim in cane, Apim in tauro, et tenta deorum, quae Aegyptus miratur, ut quibus cultumdebant esse divinum, in his viderent miserandum suppliciu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitũ: oue mutare ẽ. in¬
munde uite pͥmordia ĩnocẽtie
dñs respuit ea iam agendo ꝓ¬
ferat q̃ dei sacaficio imponat.
carnis delectatõne ꝯcepti cułpã
⁊̃ uolũtate nr̃a pcc̃is ĩplicamur
S qui post maliciam carnisad
innocentiam ꝯu̾tit᷑ cordis pri¬
mogenitũ asini mutat oue ma

Expanded text:
primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiam munda Dominus respuit, ea jam agendo proferat quae Dei sacrificio imponat. carnis delectatione concepti, culpae  voluntate nostra peccatis implicemur. Sed quisquis post malitiam carnis ad innocentiam convertitur cordis, primogenitum asini mutat ove,
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝑturbationib ⁊ fluc¬
tem silentai. u̾ba. it. sa¬
pientie ĩ silentio ⁊ qͥete
discunt᷑. In hoc loco po¬
t̾is dño mĩmolare legẽ
dei ⁊ rͥtutẽ diuine nocis
aguoscere. Idõ cupit te¬
moyses eic̾e de fluctib
negotioꝵ ⁊ strepitu po¬
tenebris ignorantie ũ
legem dei audias. ⁊ intẽ
scientie capias.

Expanded text:
t perturbationibus et fluctem silentii. Verba enim sapientiae in silentio et quiete discuntur. In hoc loco poteris Domino immolare legem Dei, et virtutem divinae vocis agnoscere. Ideo cupit Moses te ejicere de fluctibus negotiorum et strepitu potenebris ignorantiae, ut legem Dei audias et lucem scientiae capias.
Abbreviated transcription (Latin):
.l. ꝓphitus ⁊ sacerdotalis smno aĩani
sotncicet ad suiciũ dei exire de seculo
renũtiare omĩb que possidet attẽd̾e
legi. ⁊ u̾bo dei ꝯtumo audies una¬
nimes ⁊̃ amices phͥonis dicentes.
uidete quo seducunt᷑ hõies ⁊ ꝑuer¬
tunt᷑ adolescentes ne laborẽt ne mi¬
licent. ne agant aliqͥd qd̾ prosit
relictis reb nactͣrus. meptias sect¬
ant᷑ ⁊ ociũ. Cuid ẽ ẜiire dõ. labo¬
rare nolunt. ⁊ ocui occõnes q̃runt.
het erant tũt u̾ba phonis. hec ⁊ nc̃
amici eiꝰ loquũt᷑ nͨ solũ u̾bis ⁊ u̾be
rib ꝑsequũt᷑ flageslar iuibet scri¬
dari. opus exigi. ꝙ ħ passi sũt
patres ⁊ nc̃ ppł dei u patitur
qui se ex integro pͥncipi  huius
mundi tradiderunt. ꝓsꝑe agunt oĩa
ut putant felicit̾ c̾ueniũt. Serus
aũ dei ⁊ uistus ꝑuus ⁊ humilis nõ
succedit. hee sunt enĩ ꝑalee q̃ dabã¬
tur apharaone. uñ qͥdam fatigan
dñt ad phonem quid tu affligis
de tadunt ⁊ conficent᷑ se cẽ pħonis

Expanded text:
icus et sacerdotalis sermo animam sollicitet ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amicos Pharaonis dicentes: Videte quomodo seducuntur homines, et pervertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici ejus loquuntur, nec solum verbisrsequuntur. Flagellari jubet scridari, opus exigi; haec passi sunt patres, et nunc Dei populus patitur. Qui se ex integro principi hujus mundi tradiderunt, prospere agunt; omnia, ut putant, feliciter eveniunt: servis autem Dei etiam victus parvus et humilis non succedit. Hae sunt enim paleae quae dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid tu affligis de cadunt, et confitentur se esse Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
q ad clũm. ⁊ tliẽnt ad moysen. forsi¬
tan no erant sepulchra in egypto.
Ideo tulisti nos ut moreremur in
solitucline. quid hoc fac̾e uoliusti.

Expanded text:
 Dominum et dixerunt ad Moysen. Forsitan non erant sepulchra in Egypto: ideo tulisti nos: ut moreremur in solitudine? quid hoc facere voluisti
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatõem sapĩe dei nemo
qͣm suspirat. qui dm̃ diligit
toto corde.tota aĩa. tota m̃te.
diligendo sicut se ip̃m quantũ
carnatõem eius qͣm assũpsit pꝰ¬

Expanded text:
manifestationem sapientiae Dei nemo quam suspirat qui Deum diligit toto corde, tota anima, tota mente: diligendo sicut seipsum, quantum incarnationem ejus, quam assumpsit po
Abbreviated transcription (Latin):
pientia iste uitulus aureus qualia
luĩ ydoiate deditoꝵ hanc saclegam
S
iro uͥtutisᷤ eius diabolita forma soluit᷑
ritatis hĩuliatur ⁊ ꝯminutũ ĩ aq̃ne

Expanded text:
pientia iste vitulus aureus, qualia lium idololatriae deditorum. Hanc sacrilegam s forma soluaturritatis humiliatur et comminutum in aquam
Abbreviated transcription (Latin):
uł niiliũ. uł aliud tale ĩ mortariolo
pilo terit᷑. ⁊ folliculis exuit᷑. sic corp
mortalitade exutum ẽ uł minutum.
mãna subtilitas celestis doctne que
pilo tunditur ut littał sensꝰ exuat᷑.

Expanded text:
 milium, vel aliud tale in mortariolo pilo teritur et folliculis exuitur, sic corpmortalitate exutum est. Vel minutum manna subtilitas coelestis doctrinae, quae pilo tunditur ut litteralis sensus exuat
Abbreviated transcription (Latin):
melior u̾beratꝰ efficitur.
Qui mͦ dicit. nescio dñm.
cipline ut flagella diui¬
na ꝑnitiem putet. ⁊ pe¬
nalem int̾itu. Ecce ⁊̃
ph̃o durissimꝰ ꝓfic̾ u̾be¬

Expanded text:
melior verberatus efficitur; qui modo dicit, Nescio Dominuciplinae, ut flagella divina perniciem putet et poenalem interitum. Ecce etiam Pharao durissim
Abbreviated transcription (Latin):
machinis oppugnat o¬
dit. tales ĩ egypto. iũe¬
ñ sinit. Iñ est qd̾ in hoc
mundo serui dei hm̃ur
ꝯtemptin. exposititume¬
liis. Inde in eos odia ⁊ ꝑ¬
secutõnes concitantur.

Expanded text:
machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc mundo servi Dei habentur contemptui, expositi contumeliis; inde in eos odia et persecutiones concitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
or flumina de paradyso eg̾dientib terra irri¬
gatur. solidum m̃tis nr̃e edificiũ. prudentia.
tp̃erantia. fortitudo. iustitia. continent. quia
hiis .iiiiͦ. uirtictib tota bom oꝑis structura cõ¬
surgit .iiii. flumĩa paradysũ nnigant. qr dum

Expanded text:
or fluminibus de paradiso egredientibus terra irrigatur. Solidum rationis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, continent: quia his quatuor virtutibus tota boni operis structura consurgit. Quatuor flumina paradisum irrigant, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
nam nõ iutaret. uł qr ex illo ppͥ
exiret qui igne dectatis carnis
nr̃e pcc̃a qi rubi spinã acciperet
⁊ ĩ consũptã huãitatis subam. ĩ
ip̃a diuinitatis flãma suaret.

Expanded text:
nam non vitaret: ut quod ex illo populo exiret, qui igne deitatis carnis nostrae peccata quasi rubi spinam acciperet, et inconsumptam humanitatis substantiam in ipsa divinitatis flamma servaret.
Abbreviated transcription (Latin):
suetis ⁊ in oꝑib u̾bum eiiͣ gelii ꝯmittens peniten¬
tib medelam indulgentie ꝯfereus. nc̃ tp̃c eẽ ꝑcendr
ĩ futurd uniũsalis iudicu
tp̃s affirmans.

Expanded text:
suetis et pauperibus verbum Evangelii committens; poenitentibus medelam indulgentiae conferens. Nunc tempus esse  futuro universalis judicii tempus aff
Abbreviated transcription (Latin):
lo. decũ facit natͣa pecoꝵ. ut alba ex albis. ⁊ iugra nascant᷑ ex
islabat faciens. tͥum diecũ it̃. int̾ iacõb ⁊ fllios suos separauit
li arte pugnauit. ⁊ tres .it. migais populeas ⁊ amigdalinas. ⁊
uariꝰ crat ẏmaginũ color. ñ mirũ. hanc ĩ ꝯceptu femĩaꝵ
uoluptatis estu quo ꝯcipiũt sõbolem talem ꝓcreent cũ hoc
ũfia qͣ accusat᷑ mairona qd̾ echiopẽ peꝑit ꝓ defensioẽ illiꝰ ar¬
gumentet᷑ hanc ꝯceptum ẽẽ naturam qͣ supra diximꝰ ⁊ scͥpt̃¬
repperit᷑ in libris ypocratis qd̃ q̃dam suspitione adulterii¬

Expanded text:
lo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur exulabat faciens trium dierum iter, inter Jacob et filios suos separavit, li arte pugnavit. Tres enim virgas populeas et amygdalinas et in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset debantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, distandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aqu
Abbreviated transcription (Latin):
falsum testimoniũ nõ
dices. Octaua plaga lo¬
custa aĩal .s. dente noxi¬
um. falsus enĩ testis no¬
cet mordendo ⁊ ꝯsumit
mentiendo. Uñ si morde¬
tis ⁊ ꝯsumitis. uidece ne
ab inuicẽ ꝯsumamini.¬

Expanded text:
Falsum testimonium non dices: octava plaga, locusta, animal scilicet dente noxium. Falsus enim testis nocet mordendo et consumit mentiendo. Unde: Si mordetis et consumitis, videte ne ab invicem consumamini
Abbreviated transcription (Latin):
tres istas ĩ nobis possidẽt
homine sernonẽ elicia¬
malũ. aũ ille unquũ opꝰ
ertorpeat. aũ ille cogita¬
tõem pessimã rapiat. de¬
⁊ deperit tuplex describrͣ
locꝰ. secꝰ uiã. ĩ spinis. ĩ pe¬
trosis. eccrio t̾rabona af¬
fert. tͥplicẽ fructũ. sexa¬
genariũ. centesim̃. t̾resi¬
mũ. Triplex .n. ẽ ⁊̃ bene
agendi uia. qr uł opere.¬

Expanded text:
tres istas in nobis peccandi ohomine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Deet deperit, triplex describitur locus, secus viam, in spinis, in petrosis. Econtrario terra bona affert triplicem fructum, sexagesimum, centesimum, tricesimum . Triplex enim est etiam bene agendi via, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Seturus quidẽ hoc dixit
moysen nõ deleret de li¬
ũo qͣntum malum ĩ illo
pcc̃o ꝓspexerit moyses¬
qd̾ tanta cede credidit
expiandum qui eos sic¬
diligebat ut pro eis il

Expanded text:
securus quidem hoc dixit,Moysen non deleret de liest quantum malum in illo peccato perspexerit Moyseod tanta caede crediderit expiandum, qui eos sidiligebat, ut pro eis il
Abbreviated transcription (Latin):
in fasultatib ⁊h̃rilitate domius patͥs nr̃i. Nonne qĩ alienas rep¬
utauit nos ⁊ uenlichit comeditq p̃cium nr̃m. d ds̃ tulit opeᷤᷤ
suis suꝑ camelos: abiit. Tulitq omnẽ sub̾am suam. greges. ⁊
quicqͥd ĩ mesopotamia acquisierat. ꝑgens ad ysoac patrẽ su¬
um in t̾ram chanaan. Eo tp̃e ibat laban eto tondendas oues

Expanded text:
nne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, conceditque pretium nostrum? sed Deus tulit opes suis super camelos abiit; tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑ ututum oꝑatõem.
Pportet sacerdotem memoriã patrũ
ferre ⁊ pectore marnue cũ ministrat. ai¬
tari. ĩ in qͦ saciicius est mnust̾ium soi¬
lertis se toto studio tota industa men¬
tis erornet. ⁊ corporis exempla scõrim
tefpiciens ut eoꝵ sedulus initator ap¬
tum se diuinis p̃sentet aspetib.¬

Expanded text:
tesiam patrum ferre in pectore, maxime cum ministrat altari, ut in quo sacratius est ministerium, solertius se toto studio, tota industria mentis, exornet, et corporis, exempla sanctorum respiciens, ut eorum sedulus imitator aptum se divinis praesentet aspectib
Abbreviated transcription (Latin):
hic nõ erat opus uoce. pꝰ
cuiꝰ gracilitate uidebat᷑
moysi datꝰ a arors s uir¬
gaerat ꝓicienda ut dra¬
io fieret. Cur ħ gͦ moy¬
ses ip̃e nõ fecit. n qr mne¬
diatio adton int̾ moẜsẽ
⁊ ph̾onem magne rei figu¬
ram gerit. hoc qͦ notãd̾
qd̃ scriptum est. ꝓiecit
aaron uirgam sirã for¬
te si dixiss ꝓice uirgam
addidit suam cũ ami
moyses ded̾it ñ frustra
forsitan dcm̃ ẽ au erat
ntriq illa uͥga cõmiũs

Expanded text:
Hic non erat opus voce, pro cujus gracilitate videbatur Mosi datus Aaron, sed virga erat projicienda ut draco fieret. Cur hoc ergo Moses ipse non fecit, nisi quia mediatio Aaron inter Mosen et Pharaonem magnae fidei figuram gerit. Hoc quoque notandum quod scriptum est: Projecit Aaron virgam suam: forte si dixisset projecit virgam, addit suam, cum eam Moses dederit, non frustra forsitan dictum est. An erat utrique illa virga communis,
Abbreviated transcription (Latin):
GR. per tabulaꝑ bases argenteas
ordo ꝓpharum significat᷑ qͣ dũ ꝑͥmm
de dñi incarnatõe locuti sunt .qͣi. ba¬
ses a fundam̃to surrex̾nt. ⁊ suꝑpõite
fabrice ponda sustiuert̃. ⁊ tabulas

Expanded text:
. Per tabularum bases argenteas ordo prophetarum significatur: qui dum primi de Domini incarnatione locuti sunt, quasi bases a fundamento surrexerunt, et superpositae fabricae pondera sustinuerunt, et tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ieꝵ. Idem pat̾ utͥq aram filiꝰ
chare fr̃abrahe ⁊ nachor duas
filias geñ. Melcham. ⁊ saraỹ.
ꝯgnomento rescam. Melchã
duxit nachor. ⁊ saray duxit
abram. ñ dũ enĩ int̃ patruoᷤᷤ
⁊ neptes nuptie fu̾ant ꝓħite¬

Expanded text:
» Idem pater utriusque. Aram filius Thare, frater Abrae et Nachor, duas filias genuit, Melcham et Sarai, cognomento Jescham. Melcham duxit Nachor, et Sarai Abram. Nondum enim inter patruos et neptes nuptiae fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
des ambulare ꝑ siccum ĩ medio maris.
nõ te ĩfundet humor pc̃ci. ⁊ ꝑ hũc
mundũ tͣnseundẽ tisła libidis unda
resꝑget. nullus cupiditatis estus
u̾berabit. Qui egẏptins ẽ. ⁊ sequitur
phonem incioꝵ fluctib m̃git᷑. Qui
u̾o sequit᷑ xpm̃. ⁊ sicut ille ambula

Expanded text:
tes ambulare per siccum in medio maris. non te infundet humor peccati, et per hunc mundum transeuntem nulla libidinis unda resperget, nullus cupiditatis aestus verberabit. Qui Aegyptus est, et sequitur Pharaonem, vitiorum fluctibus mergitur. Qui vero sequitur Christum, et sicut ille ambula
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. In nono cũ tenebris suf¬
finiditur uocat moysen ⁊ aa¬
ron dicens. Ite ⁊ suite dño dõ
ur̃o. In decimo cũ pͥmitiua ex¬
tingunt᷑. uocat eos nocte ⁊ dic̃
Surgite exite de ppło meo ⁊ uoꝰ
cite aũ: ⁊ me. Non possunt h̾¬

Expanded text:
um. In nono, cum tenebris suffunditur, vocat Mosen et Aaron, dicens: Ite et servite Domino Deo vestro. In decimo, cum primitiva exstinguuntur, vocat eos nocte et dicit: Surgite, exite de populo meo, vos cite autem et me. Non possunt h
Abbreviated transcription (Latin):
extendit manus ĩ celũ. ⁊ dñs ĩ¬
ducit uentum. ⁊ adducit locus¬
ꝑfectio tocius oꝑis ministrat᷑¬
sit om̃e pͥmogenit̃ ĩ t̾ra egypͣ¬
Oꝵ. Est ciũ alia obsu̾anda dif̃¬
ferentia. In pͥma .n. plaga cum
aqͣ u̾titur in sanguiem. Nõ¬
dum dicit᷑ moysi ut intraret
ud phõnem. S uade ĩ occur¬

Expanded text:
extendit manus in coelum, et Dominus inducit ventum, et adducit locusperfectio totius operis ministratsit omne primogenitum in terra Aegypti. Est alia observanda differentia: in prima enim plaga cum aqua vertitur in sanguinem, nondum dicitur Mosi ut intraret ad Pharaonem, sed, vade in occur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cynonuam u̾beratꝰ est dicit.
Eundes ẏmolate dño dõ. ⁊c̾. In
qͥnto: ubi nece petudũ cedit᷑.
nõ dedit ⁊ amplius induratur.
Similit̾ ĩ .uiͦ. suꝑ plagam ul¬
cerum. In .uii. uero cũ gnͣdine
uastecur ⁊ ignib. uocauit moy

Expanded text:
per cynomyiam verberatus, dicit: Euntes immolate Domino Deo, etc. In quinto, ubi neces pecudum esse dicuntur, non cedit, sed amplius induravit. Similiter in sexto super plaga ulcerum. In septimo vero, cum grandine vastatur et ignibus, vocavit M
Abbreviated transcription (Latin):
tem filie gradu composito in¬
cedentes suꝑ murimi ⁊ cracer¬
baũnt cum ⁊ contempserunt
⁊ irascelunt᷑ adu̾sus aum: ha¬
bentes sagittas. sedit in forti
artus eins. ⁊ dirupta sunt uĩ¬
cula manuũ illuis a manib
fortis iacob. inde pascet᷑ lapis
isrł a deo patris sui. quia.lix.¬
pulcher es ut tota de muris ⁊
turrib ac fenestris puellaꝵ
egypti turba ꝓspectet. Inui¬
derunt tͥ ⁊ ad rracundiã ꝓ¬
ris sagntas. ⁊̃ deli iacuł uul¬
nerati. u̾m tu: archũ tuũ ⁊
arma pugnandi posiusti
in dño. qui fortis ẽ pugna¬
tor. ⁊ iuncula tua quib te
fr̃s ligauerũt ab ip̃o soluta
stabslis ad instar lapidis du¬
rioris uincta imperans qͦq
decem tribubus ifrł.¬

Expanded text:
tem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur, adversum eum habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et disrupta sunt brachia manuum ejus a manibus fortis Jacob; inde pascetur lapis Israel a Deo patris tui, et relipulcher es, ut te tota die de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectant. Inviderunt tibi, et ad iracundiam ris sagittas et zeli jaculis vulnerati: verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator; et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Certe nũc nõ dcm est ingranatũ ẽ
tor phonis. s ingranauit ph̾o cor
suil. Sic utiq in om̃ib plagis. a
uoluntate hoĩs est origo unciorũ.
Mouent᷑ ã cõis corda hominũ. ali¬
a sic. alia u̾o sic ⁊̃ nõ diu̾sis cãis

Expanded text:
st, Ingravatum est cor Pharaonis, sed ingravavit Pharao cor suum. Sic utique in omnibus plagis. A voluntate hominis est origo vitiorum. Moventur autem causis corda hominum, alia sic, alia vero sic, etiam non diversis causis,
Abbreviated transcription (Latin):
archa. subditis inftauestib. ⁊ oraculum desuꝑ. Cumq ĩtuliss
archam ui tab̾natiium appendet añ eam uelum ut expłet do¬
num uissionem. Posuit ⁊ mensam intab̾natulo testunõii ad
plagam septenttionalem extra uelum ordinatis ꝓpositionispa¬
nib sicut p̾ceꝑat clñs moysi. posuit ⁊ candelabrũ ĩ tab̾nacło
testimonii eregione mense in ꝑte australi locatis ꝑ ordinem

Expanded text:
er. Cumque intulisset arcam in tabernaculum, appendit ante eam velum, ut expleret Domini jussionem. Posuit et mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septentrionalem extra velum, ordinatis coram propositionis panibus, sicut praeceperat Dominus Mosi. Posuit et candelabrum in tabernaculo te
Abbreviated transcription (Latin):
abraham iitũ ⁊ dilectum filiũ uc¬
tuam dõ obtulit. Sic ds̃ pat̾ uinge¬
nitũ filium ꝓ nobis tradidit. Et sicũ
ysaat lignã portabat quĩb imponẽ¬
dus erat. sic xp̃c crucẽ ĩ q figendꝰ erit.

Expanded text:
Abraham unicum et dilectum filium victimam Deo obtulit, sic Deus Pater unigenitum Filium pro nobis tradidit. Et sicut Isaac ligna portabat, quibus imponendus erat, sic Christus crucem, in qua figendus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor hystoride diligentiꝰ hoc loco ca¬
rauit explicare dicendo sem. bi¬
ennio post diluniũ .c. fiusse an¬
noꝵ. qr se memunt annũ natĩ¬
tatis eiꝰ qiͣ negligentus ad no¬
tasse.

Expanded text:
riptor historiae diligentius hoc loco curavit explicare, dicendo Sem biennio post diluvium centum fuisse annorum, quia se meminit annum nativitatis ejus quasi negligentius adnotasse.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit moỹsen iatentẽ expositũ a sins ⁊ fecit eũ
nutiri. sutatur ap suos. ibi agit infantiam
fortior fĩs ducit᷑ ad eam adoptat᷑ in filium.
suscepit legem intra tibim ꝯclusam. pice ⁊ bi¬
tumine lntam. Tibis: gemis ẽ regnimis ex
papiro ꝯtextum ⁊̃ nirgis uł ex coetice arborũ

Expanded text:
enit Mosen jacentem expositum a suis, et fecit eum nutriri. Nutritur apud suos, ibi agit infantiam; fortior factus ducitur ad eam, adoptatur in filium. suscepit legem intra tibin conclusam, et bitumine linitam. Tibin ergo est tegminis genus ex papyro contextum, et virgis vel ex cort
Abbreviated transcription (Latin):
siaborauit dẽ mopando qͣ
gitaudo qͥd fieret. aqͣ cura
ꝑfectis reb quieuisse dicit᷑
requieuisse ẽ. creat᷑e rõiab
ĩ se requiẽ p̃stitisse. ũ illuc
.s. desiderio feram᷑ quo reqͥ¬
uuis. Sicut enĩ fac̾e dicit᷑
qd̃ ip̃o ĩuõbis oꝑante faci¬
mus. ⁊ ꝯgnosc̾e. cũ ꝯgnosci¬
nius sit requiesce cum ei
munere requiescaũꝰ.
elugꝰ. Baut ñ creandode¬
fessus. nͨ cessando refectus
ẽ. s ꝑ scͥpturã suã ad qͥetis
desiderium nos hortat᷑. di¬
cendo se diem sc̃ificasse. ĩ qͦ
requieuit. Cet̾os .it. dies o¬
peris sui nõ legit᷑ sc̃ĩfitasse

Expanded text:
laboravit Deus in operando qui gitando quid fieret. A qua cura, perfectis rebus, quievisse dicitur. requievisse, est creaturae rationali in se requiem praestitisse; ut illuc scilicet desiderio feramur, quo requmus. Sicut enim facere dicitur, quod ipso in nobis operante facimus, et cognoscere cum cognoscimus, sic requiescere, cum ejus munere requiescimus.Deus autem nec creando defessus, nec cessando refectus est: sed per Scripturam suam ad quietis desiderium nos hortatur, dicendo se diem sanctificasse in quo requievit. Caeteros enim dies operis sui non legitur sanctificasse
Abbreviated transcription (Latin):
ppło moyse nocante. ⁊ ph̾one se¬
iuente signat᷑. Moyses enĩ ad
uocand̾ missus est. cũ ph̃o diuis
oꝑib urget ut alins nocando tra¬
heret. auꝰ semendo impesset. ut
plebs in senuido tͣpit̾ fixa. uł uo¬
cata. uł ĩpulsa mou̾etur. ħ coti¬
die agit᷑ dũ p̃dicatis celestib pre¬
muis seiure in electos reꝓbi per¬
mittĩt᷑. ut quos egyptus .i. uita
p̃sens opp̾ssit blandiens adiuuet
p̃mens ut dim ds̃ ꝓuocat tru¬
ciatus implłit.

Expanded text:
 Pharaone saeviente, signatur. Moses enim ad vocandum missus est, cum Pharao duris operibus urgeret ut alius vocando traheret, alius saeviendo impelleret, ut plebs in servitio turpiter fixa, vel vocata, vel impulsa moveretur; hoc quotidie agitur dum praedicatis coelestibus praemiis saevire in electos reprobi permittuntur: ut quos Aegyptus, id est vita praesens, oppressit blandiens, adjuvet premens; ut dum Deus provocat, cruciatus impellat.
Abbreviated transcription (Latin):
a. ut ostend̾et eum capturos ppłos c̃ẽ
ducturũ. ⁊ ixta intsłntiam saccio¬
rem ascendisse ĩ altum captiuã dux¬
isse captiuitatẽ. sũ qd̾ melius puto
captiuas. passicẽm ascensus resurrec¬
tionẽ signficat. alligans ad intem
pullum suũ. ⁊ fimiculo pullũ asine.
Inhebreo ita ht̃ alligans ad intẽ pui¬
lum suum. ⁊ in sorech fii mi. asmnã

Expanded text:
tenderet eum captivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, et captivam duxisse captivitatem . Sive quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signat. Alligans ad vitem pullum suum, et funiculo pullum asinae. In Hebraeo ita habet, Alligans ad vitem pullum suum, 376 et in Sorec, filimi, asinam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o aodit ⁊ ut catislus leonis. In¬
de enĩ mortiis. unde natus. Ai¬
unt phisici qd̃ catisus leonis
cum fu̾it natus. trib diebus ⁊¬
tus fremitu tremefactus cubił
leo requiemt qui ñ solũ mor¬
t̾cio resiurexit. unde additur.
Quis suscitabit eũ : nullus sub¬
audis. nisi ip̃e qui ait. Solui¬

Expanded text:
« et ut catulus leonis, » inde enim mortuus unde natus. Aiunt physici quod catulus leonis, cum fuerit natus, tribus diebus dtris fremitu tremefactus cubilileo requievit, qui non solum mortertia resurrexit. Unde additur. « Quis suscitabit eum? » etc. Nullus, subaudi, nisi ipse qui ait Jo
Abbreviated transcription (Latin):
uł te laudabunt fr̃s tu. adombunt
te filii ptͥs tui. Catulus leonis inda
ex germine filu mi ascendisti. ꝑcũbẽs
ut leo. ⁊ qiͣ catulus leonis. quis susci¬
tabit eum᷑ licet de xp̃o grande miste¬
ges ex uida ꝑ dauid ftirpem generã¬
tur ⁊ qd̾ adorent eũ om̃is tñb. Non
cnĩ ait filii matͥs tue. s filii patris
tiri. ⁊ qd̃ sequitur ex gͥmie fi. im.¬

Expanded text:
 te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex germine, fili mi, ascendisti, procumbens ut leo, et quasi catulus leonis. Quis suscitabit eum? Licet de Christo grande mysteges ex Juda per David stirpem generarentur, et quod adorarent eum omnes tribus: non enim ait, Filii matris tuae; sed, Filii patris tui. Et quod sequitur, Ex germine, fili
Abbreviated transcription (Latin):
sigcat qr p̾dicatores cum
nittuntur ad opus p̾dica¬
tionis debent se a sollici¬
tudine tp̃ali ex honusta
tem assumũt᷑ tũc ꝓ sibi
subiectis sollicitudinẽ tã¬

Expanded text:
ia praedicatores cum mittuntur ad opus praedicationis, debent se a sollicitudine temporali exonustartem assumuntur, tunc pro sibi subjectis sollicitudinem ta
Abbreviated transcription (Latin):
b ex quo gignere cepit
nl atcendendiis ẽ iuihu̾s
ordo naũtatis s signifi¬
catio ficture dignitati᷑
inqͣ excellit abraham.
chaldeoꝵ. huic fabulã¬
tur hebrei qr abram ĩ
igne sit missus qr innẽ
noluit adorare qͣm chal¬
dei colunt. ⁊ dei auxslio
lib̾atus de ydolatͥe igne
effug̾it. uñ ad eũ dicit᷑.
Ego sũ qͥ eduxi te de hur
sui. ⁊ saray nurum suam uxorẽ abrã
filii sui. ⁊ ecluxit eos de hur thaldeoꝵ
ut irent in t̾ram chanaan. uenerũq

Expanded text:
 ex quo gignere coepit. Nec attendendus est in his ordo nativitatis, sed significatio futurae dignitatis, in qua excellit Abram. VEChaldaeorum. Hic fabulantur Hebraei quod Abram in ignem sit missus, quia ignem noluit adorare, quem Chaldaei colunt, et Dei auxilio liberatus, de idololatriae igne effugerit. Unde ad eum dicitur: « Ego sum qui eduxi te de Ursui, et Sarai nurum suam uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Hur Chaldaeorum, ut iret in terram Chanaan: veneruntque
Abbreviated transcription (Latin):
añ pcc̃m hõĩs t̾m nichil
noxiũ ꝓtulit ñ herbam
uenenatã. nõ arborẽ ste¬
rilem. Om̃is .N. herba ⁊
ligna data sũt hõib. ⁊uo

Expanded text:
ante peccatum hominis terra nihil noxium protulit, non herbam venenatam, non arborem sterilem. Omnis enim herba et ligna data sunt hominibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ita. In quo significat᷑. qr
hoc dicente deo. hec sͥ in
esum ẽẽ concessa ꝯgnoił
homo nõ qd̃ statim ede¬
rit. Si enĩ ad om̃ia supͣ¬
dcã referimꝰ qd̾ ait. ⁊ fac¬
tum est ita. Conseq̃ns er̃
ut dicamus eos iã multi¬
plicatos sexta die qd̃ post
multos fcm ẽ annos.

Expanded text:
ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deo, haec sibi in esum concessa cognovit homo, non quod statim ederit. Si enim ad omnia supradicta referimus quod ait « et factum est ita, » consequens erit ut dicamus eos jam multiplicatos sexta die, quod post multos factum est annos.
Abbreviated transcription (Latin):
prabmn aureos
cies ex utraq
parte oraculi
cherub unus
sit in latere
uno.⁊ alter ĩ
altero. utrũz
latus ꝓpitiato¬
rii tegant ex¬
pandentes a

Expanded text:
rubim aureos cies ex utraque parte oraculi. Cherub unus sit in latere uno, et alter in altero. Utrumque latus propitiatorii tegant, expandentes a
Abbreviated transcription (Latin):
OR. Possunt .x. plage quib egyp¬
tus ꝑ ifrlitas uerberat᷑ comam reg¬
ni comparari tp̃ib. qr hec in figura
uniꝰ dei est una ntͥusq cã subdita fũ
dicit᷑ moysi. hic .x. edicta ccͣ xp̃m di¬
u̾se ibi plage ogyptioꝵ duerse hͥ
calamitates romanorum.
Ibi pͥmũ sanguis de puteis ⁊ flĩb
manat. ħ pͥma sub uerone plaga. u̾
ubiq morientiñ. sanguis eẽt ł morbꝰ
ĩ urbe corruptꝰ. uł bellis ĩ orbe ꝓfusuᷤ.
Ibi scda plaga rane ĩ pentͣbilib medi¬
a pene hĩtatores extinx̃. ħ sub domi

Expanded text:
. Possunt decem plagae quibus Aegyptus per Israelitas verberatur, Romani regni comparari temporibus, quia haec in figura unius Dei est, una utriusque causa subdita fuit, tradicitur Mosi, hic decem edicta contra e ibi plagae Aegyptiorum, diversae hic calamitates Romanorum. Ibi primum sanguis de puteis et fluminibus manat, hic prima sub Nerone plaga, ut ubique morientium sanguis esset, vel morbis in Urbe corruptus, vel bellis in orbe profusus. Ibi secunda plaga, ranae in penetralibus, inedia pene habitatores exstinxit:
Abbreviated transcription (Latin):
guium receptatula ad
hoc deputata sũt ut ꝑ ħ
ignis sc̃s ab altari holo¬
causti ad altare thunta¬
matis uesꝑe ⁊ mane ad
incensum ponend̾ defere¬
tur. qr doctores tamqͣm
ignẽ de altari lylocans¬
toꝵ ad altare thumama¬
tis deferunt cũ auditores
docendo ⁊ m̾itis crescẽtib
ad altiora ⁊ diuine uisio¬
nis archana ut̾iora qui
⁊ feruentia pietate corda
tacula ignium fuit qͥa
flãmam telestis sacͥficii
qͣm infra t̾nis mentis
ꝯspiciunt ĩ suis accend̾e
ut per crebras aꝑturas
ignis ad deuorand̾a hos¬
tiam libere exeat.

Expanded text:
gnium receptacula. Ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti ad altare thymiamatis vespere et mane, ad incensum ponendum, deferretur; quia doctores tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare thymiamatis deferunt, cum auditores docendo, et meritis crescentibus, ad altiora et divinae visionis arcana interiora. Qui etiam ferventia pietate corda tacula ignium fiunt, quia flammam coelestis sacrificii, quam in fraternis mentibus conspiciunt, in suis accendeut per crebras aperturas ignis ad devorandam hostiam libere exeat.
Abbreviated transcription (Latin):
tib de quib aromatibus
nõiatim designatur stacde.
nere. Non est gͦ offerend̃
suꝑ altari aureo chimia¬
ma compositõis alt̾ius ꝙ̃¬

Expanded text:
is, e quibus aromatibus nominatim designatur: stacte nere. Non est ergo offerendum super altari aureo thymiama compositionis alterius
Abbreviated transcription (Latin):
te rũt hebrei. qr om̃ia
ydola egypti ꝯfracta sũt
nocte illa ⁊ tẽpla. ł mo¬
tu t̾re. uł flumĩs nili ĩ¬
undatione. allegorice uͦ:
nobis eg̾dientib ex egỹp¬
to erroꝵ ydola corruut.
cultura: quatitur.

Expanded text:
Hebraei quia omnia idola Aegypti confracta sunt nocte illa et templa, vel motu terrae, vel fluminis Nili inundatione. Allegorice vero nobis egredientibus ex Aegypto errorum idola corruunt,cultura quatitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tenta mente cogitat᷑. Nã
qui sic redẽptoris sangui¬
nẽ accip̃. ñ iutari passĩ¬
onem eiꝰ nec dũ uelit ĩ
uno poste sangunẽ po¬
suit. qui ⁊ ĩ suꝑlimĩarib̾¬

Expanded text:
tenta mente cogitatur. Qui enim sic Redemptoris sanguinem accipit, ut imitari passionem ejus necdum velit, in uno poste sanguinem ponit, qui et in su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iacob loquit᷑ ad filiũ minorem
toris aduentũ. ĩ quos eos lturet
qui pcc̃is tenebant᷑ obnoxii. he¬
di .it. uͥq pcc̃oees sigcant. duoaf¬
ferri iubentur ut duoꝵ ppłoꝵ. ⁊
liũ p̾ea inductus pesse s ccuda¬
suo. ñ sua s aliena pcc̃a portauit

Expanded text:
in Jacob, loquitur ad filium minorem. toris adventum, in quo eos liberaret qui peccatis tenebantur obnoxii. Haedi enim ubique peccatores significant. Duo afferri jubentur, ut duorum populorum lium postea indutus; pelles circumdasuo, non sua, sed aliena peccata portabat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ancillas. Nutoq nũc legatioem ad clñm meũ. ut inuenieun
grãm inconspectu tuo. Reũsiq sunt nuntii ad iacob clñtes. ue¬
minus ad esau frẽm tuũ. Et ecce ꝓperat in occursum tͥ cũ. tͣtc

Expanded text:
 ancillas mittoque nunc legationem ad dominum meum ut inveniam gratiam in conspectu tuo reversi sunt nuntii ad Iacob dicentes venimus ad Esau fratrem tuum et ecce properat in occursum tibi c
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiem terre ne quicqͣm eiꝰ ap¬
pareat. s comedatur qtł resicluum
fuit grandimi. Corrodet .N. omnia
ligna que germinant magris ⁊ ĩ¬
plebunt domos tuas ⁊ seruoꝵ tuo¬
rum. ⁊ om̃ium egyptioꝵ qͣntã nõ
iuderũt patres tui. ⁊ aui. ex quoor¬
ti sunt suꝑ t̾ram usq in presentẽ

Expanded text:
superficiem terrae, ne quidquam ejus appareat, sed comedatur, quod residuum fuerit grandini: Corrodet enim omnia ligna, quae germinant in agris: Et replebunt domos tuas, & servorum tuorum, & omnium Aegyptiorum; quantam non viderunt Patres tui & avi ex quo orti sunt super terram
Abbreviated transcription (Latin):
eslł. Arcũ dedit dẽ ĩ sig¬
nũ securitatis ne hõics
formidslosũ trmerẽt al¬
t̾o dilio deleri plimar̃
ĩundatões seꝑe irruẽtes
hic incelo positus ẽ ut
ab om̃ib ind̾i possit. ⁊
cũ atcollamꝰ ocislos cordeᷤ
qͥ hĩtat ĩcelis. qr u̾o art᷑¬

Expanded text:
etc. Arcum dedit Deus in signum securitatis, ne homines formidolosi timerent altero diluvio deleri, pluviarum inundationes saepe cernentes. Hic in coelo positus est, ut ab omnibus videri possit, et eum attollamus oculos cordis, qui habitat i
Abbreviated transcription (Latin):
pnũtiat᷑ filium dei fuisse cce¬
dendum ẽ qui ꝑ leges ⁊ ꝓphe¬
tas locutus ẽ qui ꝑ obedie̾ntiã
pat̾ne uolũtatis angłs uocat᷑
scd̾ni naturam deus.

Expanded text:
nuntiat, Filium Dei fuisse credendum est, qui per legem et prophetas locutus est, qui per obedientiam paternae voluntatis angelus vocatur, secundum naturam Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
strante angło fontem aspicit.
ni crucis refugiũ petituri sunt
puer exclamat plorans. ⁊ deus
eraudiuit ⁊ mõsttante angło
cordis uident fontem aq̃ id¬

Expanded text:
strante angelo fontem aspicit, ni crucis refugium petituros, Puer exclamat plorans, et Deus exaudivit; et monstrante angelo,cordis vident fontem aq
Abbreviated transcription (Latin):
qr corda eoꝵ qui sclm diligũt
desid̾ioꝵ inqͥetudinb feriũt᷑.
posũnt ꝑ qͣm cani mores signi¬
firant᷑ in quib humane m̃tis
uoluptas ⁊ libido caris argu¬
it᷑. pot̾ ĩ forensis eloq̃ntia ho¬
minũ significari ꝑ muscã ta¬
ninã qͥ uelũ canes alt̾utrũ se
lacerãt.

Expanded text:
um diligunt, desideriorum inquietudinibus feriuntur. posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut canes alterutrum se lacerant.