comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis occulte uenisset hostis nequitia:
statim se manifestauit fraudulenta fallacia.
ac de conspectu scĩuiri qͥa celari ñ potant.
nec tolerabant p̾senuam. t̾ribib ululatu
sua gemebant incendia. Passim ꝑ loca uo¬
litantia: exponebant et crimina suspensi ꝑ
aera. Frequent̃ nec int̾roganti confitebant᷑ &.
nomina: cũ sepe suo impulsu currebant ad
scm̃ uirum crucianda demonia. Ouiꝰ mini¬
ster. quo loco sci tangebat baculo: illie s̃ner¬
guminus pendebat religatus aereo uinculo:
equus lapsum incurreret. uel ramus arboris
tangeret. aut aqua. uallis. uel glacies ꝑiculũ
generaret: mox qui aut quanti. aut qualit̃
totũ mergumini a se factũ. omnẽ confitebant᷑
& numerũ. Cum uͦ pedẽ efferret de domo uel
ȩccłia: uideres strages demonũ añ tanti pon-¬
tisicis ac triumphatoris obtutũ. Cadebant
cͥca sci cateruatim uestigia: diu̾sis modis effusa.
Hec muta: illa clamantia. Illa fixa. ħ lubͥca.

Expanded text:
quamvis occultae venisset hostis nequitia, quamvis occultae venisset hostis nequitia, statim se manifestavit fraudolenta fallacia, ac de conspectu sancti viri quia celari non poterant nec tolerabant praesentiam , terribili ululatu sua gemebant incendia, passim per loca volitata, exponebant et crimina; suspensis per aera, frequenter nec interrogati confiteban tur et nomina, cum saepe suo inpulsu currebant ad sanctum virum crucianda daemonia. Cuius minister quocumque loco sancti tangebat baculo, illic inerguminus pendebat, religatus aerio vinculo, equus lapsum incurreret vel ramus arboris tangeret aut aquavalhV vel glacies periculum generaret, mox qui aut quanti aut qualiter, totum inergumini a se factum, omnem confitebantur et numerum. Cum vero pedem efferret de domo vel ecclesia, videris strages daemonum ante tanti pontificis ac triumphatoris obtutumy. Cadebant circa sancti catervatim vestigia, diversis modis effusa, haec muta, illa clamantia, illa fixa, haec lubrica,
Abbreviated transcription (Latin):
cco. ad basilicam scĩ anian confugiunt. Et
ita beatus pontifex quamuis p̃tereundo:
post se reliquit suffragium.
on fastidium sit audire quod. xp̃c pre¬
stat fidelib : dũ miracłorũ simul untꝰ
erescit &e numerus. Itaq scissimo occurrit
quidã parisius: cuius quasi pugnꝰ extube¬
rauerat oculus. ut iam dictus uergẽret in
ruinam post uulnera. Quo rogante:uir dĩ
de saliua oris si oculũ illimens. medelam
lumini reuocauit ad grãm.¬
aouerta quidam parisius pustulã ha¬
bens in brachio: cruciata dolorib occur¬
tens beato uiro. pari medicamine tactu sa¬
suis gestis p̃senti floruerunt in uita:
hȩc sñ fine sunt cepta. Non erit modus in
pagina: quia quacunq pontificis se conu̾tit
p̃sentia. nulla morborũ generibus defuit
medicina. Et quanta se obtulerunt lan¬
guentiũ uulnera: salutis fudit tot semina.
Nam quȩ pͥma pontisicis exequant᷑ uel ui.¬
tima: cũ ꝑ saliuam oris sui curata fuerint
ulcera. curata sint mergumina: Añ quẽ

Expanded text:
cto ad basilicam sancti Aniani confugiunt. Et ita beatus Pontifex quamvis praetereundo post se reliquit suffragium. LXX. Non fastidium sit audire quod Christus praestat fidelibus, dum miraculorum simul virtus crescit et numerus. Itaque Sanctissimo occurrit quidam Parisius, cujus quasi pugnus extuberaverat oculus, ut etiam dictus vergeret in ruina post vulnera. Quo rogante vir Dei de saliva oris sui oculum illiniens, medelam lumini revocavit et graaoverta quaedam Parisius, pustulam habens in brachio, cruciata doloribus, occurrens beato viro, pari medicamine. tactu sasuis gestis praesenti floruerunt in vita, haec sine fine sunt coepta nec erit modus in pagina, quia, quocumque pontificis se convertit praesentia, nulla morborum generibus defuit medicina, et quanta se obtulerunt languentium vulnera, salutis fudit tot semina. Nam quae prima pontificis exsequantur vel ultima, cum per salivam oris sui curata fuerint ulcera, purgata sint inergumina? Ante quem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ exercitia martyr. Cumq circumactus
fuisset in amphiteatro. ticulo se precedente
in quo scͥptum erat attalus xpĩanus: freme¬
re in eum uulgi insanientis furor uehem̃tius
cȩpit. S cum p̾sidi indicatum suisset eẽ eum
romanȩ ciuitatis uirum: iubet cũ cũ ceteris
in carcerem recipi: simul et ad eesarem refert.
ciusq sententiam quid de eo iuberet expectat.

Expanded text:
semper martyr. Cumque circumactus fuisset in amphitheatro, titulo se praecedente, in quo scriptum erat, Attalus Christianus: fremere in eum vulgi insanientis furor vehementius coepit. Sed cum praesidi indicatum fuisset, esse eum Romanae civitatis virum, jubet eum cum caeteris in carcerem recipi. Simul et ad Caesarem refert, ejusque sententiam, quid de eo juberet, exspectat.
Abbreviated transcription (Latin):
sum diabolus machinis oppugnare parat
famulos dĩ. Quo scilicet afflictione carceris
et penali squalore consumpti. ac septimo ut
dicunt puncto in neruo pedes contra quã
credi fas ẽ. distenti: intimo tenebrarũ loco
ꝑomiã penarũ genera quȩ furentũ seuitia
excogitare poterat deꝑirent. Quã plurimi
gͦ hoc genere in ergastulis consumunt᷑. do¬
mino suscipiente eorũ huiuscemodi exitũ:¬
xilium. Aliquanti etenim ex his qͥ seuis¬
sima torm̃ta ꝑtulerant. nec humanȩ aliqͥd¬
medelȩ ꝑmissi sunt consequi. mirũ in mo¬
dum uirtute dnĩ conualesce̾. ꝙ subitã m̃tis
alacritatem ac desꝑatum corporis robur
recuꝑare ceꝑunt: ita ut cohortatione sua
ceteros ad patientiam confirmarent: et

Expanded text:
ue diabolus machinis oppugnare parabat famulos Dei, quo scilicet afflictione, carceris, et poenalis squalore consumpti, ac septimo ut dicunt puncto in nervo pedes, contra quam credi fas est, distenti, in intimo tenebrarum loco, per omnia poenarum genera, quae furentium saevitia excogitare poterat, deperirent. Quam plurimi ergo hoc genere in ergastulis consumuntur, Domino suscipiente eorum hujuscemodi exittoria: Aliquanti etenim ex his saevissima tormenta pertolerant, nec humanae aliquid permissi sunt consequi medellae, mirum in modum virtute Domini convaluere et subito mentis alacritatem ac desperatum corporis robur recuperavere, ita ut exhortatione sua ceteros ad patientiam confortarent. De
Abbreviated transcription (Latin):
rat ipsis temporib homo in biturica
ciuitate lupus nomine bonis moribus
deditus. humilis atq sapiens. sobriam et
castam uitam ducens: qui ardenti desiderio
orandi grã ꝑrexitad urbem turonicam.
ex dĩ seruis cum uidisset eũ diu orantẽ. iitẽ
atq honestum: accersiuit eum ad se. &. dir̃ ei.¬
Ouod ẽ tibi nom̃. uel unde es. aut pro qua
causa huc aduenisti: Ille respondit. Lupꝰ
uocor. bituricas maneo: & huc ꝓ peccatis
meis orandi grã adueni. Ille respondit. Ha¬
beo aliquid seruientib sancti austregisili di
corpore nunquam fui. Crede mͥ quia ego
istis dieb in eccłia beati austregisili in spu fui.
& quid ibi uiderim narrabo tibi. Uidi in

Expanded text:
rat ipsis temporibus homo Bituricas civitate Lupus nomine, bonis moribus deditus, humilis atque sapiens, sobriam et castam ducens vitam, qui ardenti desiderio orandi gratia perrexit ad urbem Turonicam. ex Dei servis, cum vidisset eum diu orantem, mitem atque honestum, accersivit eum ad se et ait: 'Quod est tibi nomen vel unde es aut pro qua causa huc advenisti?' Ille respondit: 'Lupus vocor, Bituricas maneo et hic pro peccatis meis orandi gratia veni'. Ille respondit: 'Habeo aliquid servientibus sancti Austregisili diccorpore numquam fui. Et ut istis diebus ad ęcclesiam beati Austregisili in spiritu fui, et quid ibidem viderim, narro tibi. Vidi an
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid habere potuit in auro & argento
dedit ꝓ redemptione sua : & adhuc coactus
& inuitus calicem uũ aureum & alia uasa
sacrata ex ipso cenobio p̃fato comiti tradidit.
& cum dolore multo remeauit ad fr̃s. Qͥ cũ
dolore & gemitu uel suspirio. in orationib
siis die noctuq a scõ austregisilo postulabat
solatium: ut quod cupiditas humana ei
abstulerat. dñi pietas redderet. Nec mora
inuasit. ut nec cibum sumeret nec biberet.
nec ualeret dormire: neq stare uei sedere
Aderat ibidem seruus dĩ uilichannꝰ nomine.

Expanded text:
quicquid habere potuit in auro et argento dedit pro se in redemptione. Et adhuc coactus et invitus calicem unum aureum et alia vasa sacrata ex ipso monasterio prefato comiti tradidit et cum dolore non modico remeavit ad fratres ac cum gemitu et suspirio in orationibus suis die noctuque a sancto Dei Austregisilo postulabat solatium, ut quod cupiditas humana exinde abstraxerat, dominica pietas recuperaret. Nec mora invasit, ut nec cybum sumeret nec biberet nec valeret dormire neque stare nec sedere Aderat ibidem Dei servus Wilicramnus nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
bituricas ciuitatem obsidione circũuallatã
haberet: unum de optimatib suis agnũ
nomine in monasterio beati austregisili
dispensandum: ita ut nulla frĩb remane¬
ret substantia. Cum autẽ ipsa ciuitas tra
toradis nomine exiens de urbe cũ eulogiis¬
Accipe paruum munusculum argenti qͦd
preda remansit indireptum: & miserere

Expanded text:
Bituricas civitatem obsidione circumvallatam haberet, unum de optimatibus suis Agnum nomine in monasterio beati Austregisili t expensandum, ita ut nulla fratrum remaneret substantia. Cum autem tradita ipsa toradus exiens urbe cum eulogiisAccipe parvum munusculum argenteum, qpreda remansit indireptum et miserere
Abbreviated transcription (Latin):
nia in pat̾am qua uenerat. Dum uͦ it̃ ageret:
tes tam tristes reliquisti: Et hec dicens ꝑ¬
cussit eum in cerebro. At ipse euigilans:
clamauit uoce magna dicens. Succurrite
mͥ÷ quia austregisilus ep̃s ꝑcussit me in ca¬
donem pͥncipem ꝑgite festinanter. qui me
iussit res sancti austregisili possidere:⁊ & p̃ca¬
mini cum ut me de ꝓpriis suis facultatib
feci malum istud unde spero me uita pͥuari.¬

Expanded text:
nia in patriam qua venerat. Dum iter ageret, tes tristes reliquisti?' Et haec dicens, percussit eum in cerebro. Et ipse evigilans, clamavit voce qua potuit, dicens: 'Succurrite mihi velociter; Austregisilus me percussit in cadonem principem pergite festinanter, qui me permisit res sancti Austregisili contingere, et precamini, ut de propriis facultatibus me feci malum istud, unde modo spero vitam ami
Abbreviated transcription (Latin):
antceit: qui ipsum egeum uistarent: ole¬
nedictionem sancti austregisili presentarent.
At illi cum uenissent uͥ fredegisilus de uita
diffidens iacebat: benedictionẽ quã affere
cat nom̃ beati austregisili: & cum summa
reuerentia communicans ex ipsis eulogiis.
statim uigore recepto. a minist̾s suis se por¬
tari iussit uͥ erant ipsa iumenta ⁊ ut ip̃se ma¬
nibus redderet quod male tulerat. Cumq
ea reddidisset: statim sanus effectus gaudens
et exiliens remeauit domũ. unde antea eger
exierat manib deportatus alienis. Imple¬

Expanded text:
it, qui ipsum aegrum visitarent enedictionem sancti praefati ei presentarent. At ipsi cum venissent, ubi Fredegisilus de vita diffidens iacebat, benediccionem, quam de sepcat nomen beati Austregisili, et cum summa reverentia communicans, ex ipsis eulogiis statim vigore recepto, a ministris suis reportari se iussit, ubi erant ipsa iumenta, ut ipse manibus redderet, quod male abstraxerat. Cumque ea reddidisset, statim sanus factus, gaudens et exiliens remeavit domum, unde ante aeger exierat et manibus deportatus fuerat alienis. Imple
Abbreviated transcription (Latin):
N ipso quoq tempore. unus ex comitib eu¬
donis pͥncipis adroaldus nomine cum castel¬
lum edicum in ipso pago biturico uolenter
acquisisset. ibiq comp̃hendens abbatẽ mo
nasterii sancti austregisili bertradũ nomine

Expanded text:
n ipso quoque tempore unus ex comitibus Eudonis principis Adroaldus nomine, cum castellum editum in ipso pago Biturico violenter adquisisset, ibique conprehendens abbatem ex ipso monasterio sancti Austregisili Bertheradum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
fatigatus ardore solis ex sudore corpus meum
abluerem: continuo demones in foueam p̃cipi¬
tantes suffocauerunt me. Cumq catenis ig¬
neis me constͥngere uoluissent: continuoan
Cumq ad orientem ꝑgere repissetiꝰ duo al¬
nei demonum contra nos uenientes. unꝰ cont

Expanded text:
fatigatus, inquit, ardore solis, a sudore corpus meum abluerem, continuo daemones in foveam praecipitantes me suffocaverunt. Cumque igneis catenis me constringere voluiCumque ad orientem pergere coepissemus, duo cunei daemonum contra nos veniebant, et igneas
Abbreviated transcription (Latin):
cetu angłorum in igneo głoh deferri in celũ:
in conspectu ciuc in splendore lucis quȩ ter¬
minum non nouit. Hec audiens armiger
stephani qui cam decollauerat: cũ sumina
omnia quȩ uiderat queq audierat. Et dicta

Expanded text:
runt in igneo globo deferri in coelum, in conspectu ejus, in splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani ducis, qui eam decollaverat, cum summa omnia quae vider
Abbreviated transcription (Latin):
laurentius corroborans etatis eius infantiam:
ait ad cum. Marcelle. genitor duus egiatas
noluit xpm̃ credere. Nam mat̾ marcellina
et frat̃ tuus saturninus et dionisius iubente
scõ clem̃te papa urbis rome. partib galliarũ
ad fidem xpĩanam gentes instruendas directi
sunt. Uade ad eos: ut ñ ꝑeas in manib mni¬

Expanded text:
Laurentius corroborans aetatis ejus infantiam, ait ad eum: Marcelle, genitor tuus Aegeas noluit Christum credere, nam mater tua Marcellina, et fratres tui Saturninus et Dionysius, jubente sancto Clemente papa urbis Romae, partibus Galliarum, ut ad fidem Christianam gentes instruerent, directi sunt. Vade ad eos, ut non pereas in manu
Abbreviated transcription (Latin):
adecit dicens. Duo angłi ad me uenerunt
cum magno impetu: dicentes qͦd p̃cib beati
marcialis suscitandꝰ cem. Infernus nullã ht̃
m̃suram. Ibi ẽ flecus et amaritudo: ibi sunt
tenebre. mugitus & luctus. et planctus. ac tri¬
sticia magna. frigus et ignis magnus et hor¬
ribilis. nunquam deficiens. morsus serpentiũ
et fecor intolerabilis: et putredo atq miserta.
atq uermis qui ñ moritur. Ibi sunt carcerariĩ
infernalec: quianimas quas rapiunt diu̾sis
agellis cruciant. Cumq hec & his similiadi¬

Expanded text:
adjecit: « Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia di
Abbreviated transcription (Latin):
ignis fluuius ẽ: et pons suppositus. It quo mne
ducens angls domini ac stacuens illiic: app̃hen¬
sa manu mea qix̃. Hic stabis: quousq ab omĩb
peccatis emundatus. cȩlestis regni merearis cẽ
particeps. His expletis. ad portam paradisi ueni¬

Expanded text:
ignis fluvius est, et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps. His expletis, ad portam paradisi veni
Abbreviated transcription (Latin):
collum immitteret: subito affuit alia umbra
huic similis: dicens ei quȩ cum homine erat.
fuge miserrime. En paulum apłm huc ue¬
nientem. Inuocatus enim ab hoc homine. ecce
adẽ. Tunc euanescentib umbris hicad sensũ
suũ reu̾sus ẽ: & crucem uirtutis dominicȩ pe¬
ctori nutanti depingens penitentiã agens.
lacͥmarum ymbre ꝑfusus. aiebat cur ista tem¬
ptasset. Unde manifestum ẽ. hunc eundem¬
q hominem ꝑ uirtutem beati apłi ab hoc se¬
ue mortis p̃cipitio fuisse saluatum. expliẽ¬

Expanded text:
collum inmitteret, subito adfuit alia umbra collum inmitteret, subito adfuit alia umbra huic similis, dicens ei quae cum homine erat: 'Fuge miserrime! En Paulum apostolum huc venientem! Invocatus enim ab hoc homine, ecce adest!' Tunc evaniscentibus umbris, hic ad sensum suum reversus et crucem virtutis dominicae pectori nutanti depingens, paenitentiam, genis lacrimarum imbre perfusis, agebat, cur ista temptasset. Unde manifestum est, hunc eundemque hominem per virtutem beati apostoli ab hoc saevae mortis praecipitio fuisse salvatum. 29. I
Abbreviated transcription (Latin):
reuolutum anm circulum. ipsa die
romam. gladio ꝑcussus occubuit. Ex
cuius sacro corpore: lac destuxit & aqua. Nec
mirum si lac eius manauit ex corpore: qui gen¬
tes incredulas et parturiuit et peꝑit: ac lacte
spũali nutritas. ad cibum solidum scͥpturarũ
scãrum opaca reserando ꝑduxit. De cuius uir¬
uitib multa quidem audiuimus: s de pluri¬
nis unum tantũ miraculũ studuimꝰ declarare.
Sacdum ẽ autem in quodam loco. ut nomo
laqueum sͥ ad extorquendam uitã insti¬
gante diabolo p̃pararet. Cumq secretũ cellulȩ
in qua hec ageret reppisset: funẽ trabi tians¬
issum laqueum cepit innectere. Nom̃ tam̃
seꝑ pauli apłi inuocabat dicens. Adiuua
nescẽ paule. Et ecce umbra squalida atq
inesta quȩ nicħ magis uultu quã diabolum
binulabat apparuit ci: hortans ac dicens. Eia
ille cum opus hoc idest uitȩ extorquende
pararet semꝑ aiebat. Beatissime. paule esto
adiutor meus. Deniq expedito iam laqueo
cum uehementius urgeretur ab umbra ut

Expanded text:
revolutum anni circulum, ipsa die Romam gladio percussus occubuit. E cujus sacro corpore lac defluxit et aqua. Nec mirum si lac ejus manavit ex corpore, qui gentes incredulas 752 et parturivit et peperit, ac lacte spiritali nutritas, ad cibum solidum Scripturarum sanctarum, opaca reserando, perduxit. De cujus virtutibus multa quidem audivimus: sed de plurimis unum tantum miraculum studuimus declarare. Factum est autem in quodam loco, ut homo laqueum sibi ad extorquendam vitam, instigante diabolo, praepararet. Cumque secretum cellulae in qua haec ageret reperisset, funem trabi transmissum, laqueum coepit innectere, nomen tamen semper Pauli apostoli invocabat, dicens: Adjuva me, sancte Paule. Et ecce umbra squalida atque funesta, quae nihil minus vultu quam diabolum similabat, apparuit ei, hortans ac dicens: Eia ille cum opus hoc, id est vitae extorquendae, pararet, semper aiebat: Beatiadiutor meus!' Denique expedito iam laqueo, cum vehementius urgueretur ab umbra, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gentum. ac multiplicia uestirõtorum gene¬
ia. lapidesq p̃ciosos pauꝑih distribuit.
Posseesiones enim et mancipia ac uerna¬
marciali concesserat: ut post eiꝰ discessum
inibi scã ipsius tumularentur membra.

Expanded text:
gento atque multiplicibus vestimentorum generibus, lapidibusque pretiosis pauperibus distribuit. Possessiones quippe ac mancipia et vernapraesuli concesserat ut, post discessum ejus, inibi sancta ipsius tumularentur membra.
Abbreviated transcription (Latin):
sccum quererent. uenit pͥaulus circa horã nonã
ianuis clausis: stecitq ante cesarem et ait. Ce¬
sar. ecce ego paulus regis eĩm et inuicti miles.
Uel nunc crede: quia ñ sum mortuus. s uiuo
paruit. Nero uͦ hi auditiᷤ uitra quam dici estt¬
possit timore ꝑculsus. et uelut amens effe¬

Expanded text:
s loqueretur, uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia paruit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effe
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantam multitudinem et imposuisset
luꝑ ignem: uipera a calore cum ꝓcessisset in¬
uasit manum eius. Ut uͦ uiderunt barbari.
pendentẽ bestiam in manu eius: ad inuicem
dicebant. Utiq homicida ẽ homo hic: qui
cum euaserit de mari. ultio eum ñ ꝑmitat
uuere. Et ille quidem excutiens bestiam in
guem: nicħ mali passꝰ ẽ. At illi existima¬
bant eũ in tumorem conu̾tendunret subito
tntes se dicebant eum esse dm̃.
Nbotis autẽ ilie erant p̃dia pͥncipis insulȩ.
nomine publii: qui nos suscipiens triduo
bingue erhibuit. Contigit᷑ autẽ patit̃ pu¬
di ebrsb et adisinteria uecatu iosere. Flo
quem paulus intrauit: & cum orasset. et ini¬
posiuisset ei manus. saluauit cũ. Q uo facto:
om̃s qui in insula habebant infirmitates.
accedebant & curabant᷑. Qͥ etiam multis
honoribus cum honorauerunt.¬
Ibiq solutus a uinculis. mansit bienno

Expanded text:
aliquantam multitudinem, et imposuisset aliquantam multitudinem, et imposuisset super ignem; vipera a calore cum processiset, invasit manum ejus. Ut vero viderunt Barbari pendentem bestiam de manu ejus, ad invicem dicebant: Utique homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. At illi existimabant eum in tumorem convertendum, et subito tentes se, dicebant eum esse Deum. In locis autem illis erant praedia principis insulae, nomine Publii, qui nos suscipiens, triduo benigne exhibuit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere. Ad quem Paulus intravit: et cum orasset, et imposuisset ei manus, salvavit eum. Quo facto, omnes, qui in insula habebant infirmitates, accedebant, et curabantur: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt,ibique solutus a uinculis mansit biennio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manus pauli: ut etiam si suꝑ languidos
deferrentura corpore cius sudaria et semi-¬
cincia. recedebant ab eis languores: et sp̃s
nequam egrediebantur.
N una autem sabbati cum uenissemus ad
frangendum panem. paulus disputabat¬
cum eis ꝓfecturus in crastinum: ꝓtraxitq
sermonem usq: in mediam noctem. Erant
autem lampades copiose in cenaculo: ubi
eramus congregati. Sedens autem quidam
adolescens nomine cuticus suꝑ fenestrã cũ
mergeretur somno graui disputante diu pau¬
lo: depresus somno cecidit de t̃cio cenaculo
deorsum: t sublatus mortuus ẽ. Ad quem
cũ descendisset paulus incubuit suꝑ cum: q¬
complexꝰ ait. Nolite turbari: anima enĩ ipse
in eo ẽ.Ascendens autem frangensq panem
et gustans. satisq allocutus usq in finem: sic
ꝓfectus ẽ. Adduxerunt autem puerum uiuen¬
: et consolati sunt non modice.
p̃stabant nobis ñ modicam humanitatem.
om̃s ꝓpt̃ ẏmbrem qui imminebat ꝙ frigus.
Cum congregasset autem uaulus sarm̃tors

Expanded text:
 manum Pauli: ita ut etiam super languidos deferrentur a corpore ejus sudaria, et semicinctia, et recedebant ab eis languores, et spiritus nequam egrediebantur. n una autem sabbati cum convenissemus ad frangendum panem Paulus disputabat eis profecturus in crastinum protraxitque sermonem usque in mediam noctem erant autem lampades copiosae in cenaculo ubi eramus congregati sedens autem quidam adulescens nomine Eutychus super fenestram cum mergeretur somno gravi disputante diu Paulo eductus somno cecidit de tertio cenaculo deorsum et sublatus est mortuus ad quem cum descendisset Paulus incubuit sucomplexus dixit: Nolite turbari, anima enim ipsius in ipso est. Ascendens autem, frangensque panem, et gustans, satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est. Adduxerunt autem puerum viventem, et consolati sunt non minime.praestabant non modicam humanitatem omnes, propter imbrem, qui imminebat, et frigus. Cum congregasset autem Paulus sarmentorum
Abbreviated transcription (Latin):
illi ẽ amicitia copulatus uidens in eo diuinã
scientiam. ut se allocutio illius temꝑare urx̧
posset: quatinus si ore ad os illum alloqͥ ꝓpt̃¬
acceptis epłis: ipsius dulcedine & amicali col
te spũ scõ multiplicabat᷑ &. amabat᷑: ut lici¬
te iam doceret: & a multis libentissime audi¬
retur. Disputabat siquidem cũ ethnicorum
saris coram eo relegit: & in cunctis ammi¬
rabiłem readidit. Senatus etiam de ilo alta
non mediocriter sentiebat.
uadam deniq die cum paulus doctrinȩ
inseruiens circa uesꝑam in cenaculo editi-
batur: ut audiret docum̃ta uite ꝓpetuȩ. Inui¬

Expanded text:
illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloquet acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali collte Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum saris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat.uadam die, dum salutari doctrinae inserviret, et circa vesperam in coenaculo editiorvespere ut audiret documenta vitae perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃iam utrumq genu fixit: & collũ tetendit.
uirtute ꝑcussit: et caput eius abscidit. Qdͦ
postquam a corpore p̾cisum fuit: nom̃ dnĩ
iflu xpi hebraice clara uoce ꝑsonuit. Statĩq
de corpore eius unda lactis in uestim̃to militiᷤ
exiliuit: et postea sanguis effluxit. Stola uͦ
raꝑe ñ comparuit. Tanta etiã lucis imm̃sitas
et odoris suauitas in mom̃to illius decollatio¬

Expanded text:
in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. irtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, on comparuit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollatio
Abbreviated transcription (Latin):
pondit ei inle. Animam tuam ꝓ me pones:
Am̃ dico tͥ: prius quã gallus cantet. ter me
negabis. Uentum ẽ ad horam. Et quia ds̃ crat
xpc̃. homo autem petrus: impleta c̃ sc̃ptura.
Ogo dixi in pauore meo: omnis homo m̃dax.
ds̃ uerax: omnis autem homo m̃dar. Modo¬

Expanded text:
t ei Dominus, Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo mendax . us verax, omnis autem homo mendax
Abbreviated transcription (Latin):
omnib apłis ꝑiculum de temptatione formidi¬
nis: et diuine ꝓtectionis auxilio parit indige¬
bant: qm̃ diabolus oms exagitare. om̃s cupie¬
bat elidere. Et tam̃ specialis a domino petͥ cu¬
ra suscipitur: et ꝓ fide petͥ ꝓpͥe supplicatur:
tanquam aliorum status certior sit futurus si
mens pͥncipis uicta ñ fuerit. In petro gͦ om¬
nium fortitudo munitur: et diuinȩ grẽ ita
ordinatur auxiltum: ut firmitas que ꝑ xp̃m
petͦ tribuitur. ꝑ petrũ apłis conferat᷑. Nam¬

Expanded text:
omnibus apostolis periculum de tentatione formidiomnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divina gratia ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uox enim ista uox uitȩ ẽ: et sicut confessores
suos ad celestia ꝓuehit : ita negatores ad infer¬
na demergit. Propt̃ quod dicitur beatissimo
petro: tͥ dabo claues regni cȩlorum. Et quecũq
ligaueris suꝑ t̃ram crunt ligata et in celis: et
in cęlis. Transunt quidem etiam in alo apłos:
ius istius potestatis. S ñ frustra um cõm̃dat̾.
qͣd omnib intimatur. Petro enim ideo hoc
singularit̾ creditur: quia cunctis eccłie recto¬
rib petri forma ꝓponitur. Manet gͦ uetri
pͥuilegium: ubicurq ex ipsius fertur equali¬
tate iudicium. Hlec nimia ẽ uel seuerita uel
remissio: uͥ nichil erit ligatum nicħ solutum. nͥ
quod beatus petrus aut ligauerit aut soluerit.
turbatura constantiam: symon inquit ecce sa¬
thanas expostulauit ut uos cribraret sicut tri¬
ticum. Ego autẽ rogaui ꝓte: ne deficiat fides
tua. Est tu aliquando conu̾sꝰ confirma fr̃s tuoˢ:
ne intretis in temptationem. Commune erat

Expanded text:
vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et in coelis'. Transivit quidem et in alias apostolos vis istius potestatis, sed non frustra uni commendatur quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis aecclesiae rectoribus Petri formet preponitur. Manet ergo Petri privilegium ubicumqtate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus Petrus, aut ligarit, aut solverit.turbatura constantiam, ait: Simon, ecce Satanas expostulavit, ut vos cerneret veluti triticum; ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua; et tu aliquane intretis in tentationem . Commune erat
Abbreviated transcription (Latin):
confessione: qui primus ẽ in apłica dignitate.
Oui cum ꝗrxisset tu es xp̃s filius c̃i uiui: respon¬
dit ei ific. Beatus es sẏmon bariona: quia caro
et sanguis ñ reuelauit tͥ. s pat̾ ms̃ qui ẽ in celis.
Io.ẽ. iccirco beatus es: quia te pat̾ ms̃ docuit :
nec t̾rena opinio fefellit. s inspiratio çȩlistis in¬
struxit. Et ñ caro nec sanguis: s ille metͥ cuius
sum unigenitus indicauit. Et ego inquit dico¬
tͥ. hoc ẽ sicut tͥ pat̾ ms manifestauit diuinitatẽ
meã. ita ego notam tͥ facio excellentiã tuã: quia
tu es petrus. Idẽ. cum ego sim inuiolabilis pe¬
ris: ut quȩ mͥ potestate sunt ꝓͥa. sint tͥ mecum
participatione communia.Suꝑ hanc petram
edificabo eccłiam meã: et porte inferi ñ p̃uale¬
bunt adu̾sus eam. Suꝑ hanc inquit fortitu
dinem. et̃num extruam templũ: ut ȩccłiȩ mee
celo inferenda sublimitas. in huius fider fir¬
mitate consurget. Hanc confessionem porte
inferi ñ tenebunt: mortis uincula ñ ligabunt.

Expanded text:
confessione, qui primus erat Apostolica dignitate. Qui cum dixisset. Tu es Christus filius Dei viui. respondit ei Iesus. Beatus es Simon Bariona, quia caro & sanguis non reuelId est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio coelestis instruxit. Et non caro et sanguis, sed ille me tibi, cujus sum unigenitus indicavit. Beatissimus it Pater meus tibi manifestauit diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus, id est cum ego sim inuiolabilis peris, vt quæ mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione communia. Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebunt aduersus edinem, aeternum instruam templum, et Ecclesiae meae coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt:
Abbreviated transcription (Latin):
confundebat iudeos qui habitabant damas¬
implerent᷑ autem dies multi: consilium fece¬
runt iudei ut cum int̾ficerent. Notȩ autẽ
facte sunt saulo insidiȩ corum. Custodie¬
bant autem. et portas die ac nocte: ut eum
int̾ficerent. Accipientes autẽ eũ discipłi eiꝰ
nocte. ꝑ murum dimiserunt eũ submittẽtes
in sporta. Cum autem uenisset in ierłm.
temptabat se iungere discipłis: et om̃s time¬
bant eũ ñ credentes. quia cẽt discipłs. Bar¬
nabas autẽ app̃hensum eũ duxit ad apl̃os:

Expanded text:
onfundebat Iudaeos qui habitabant Damasimplerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interficerent notae autem factae sunt Saulo insidiae eorum custodiebant autem et portas die ac ninterficerent. Accipientes autem eum discipuli nocte, per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Cum autem venisset in Jerusalem, tentabat se jungere discipulis, et omnes timebant eum, non credentes quod esset discipulus. Barnabas autem apprehensum illum duxit
Abbreviated transcription (Latin):
corpora passione cessent. int̾ruptꝰ tam̃ ñ est
ordo uiuendi ÷ iugit̃ enim et dõ grãs agunt.
&e laudes saluatori referunt: ñ qͦd resoluta m̃¬
dicenda mors: quȩ xp̃o mortuum socians lucrũ
efficit morientis. sicut ait beatus apłs. mͥ unue¬

Expanded text:
corpora passione caesa sint, interruptus tacorpora passione caesa sint, interruptus taordo vivendi; jugiter enim et Deo gratias agunt, et laudes Salvatori referunt; nisi quod resoluta memdicenda mors, quae Christo mortuum socians, lucrum efficit morientis, sicut ait beatus Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione scã celo uicinior efficiatur. Atq ibi
esurienti illi. hoc ẽ in cordis sui sublimiori loco
ꝓ salute iudaici populi. offert᷑ uas diu̾sorum
generum animantib plenum: uelut diuina¬
uoce dicente illi. Tu iudeos solos esuris: Ecce
famem fidei tuȩ cunctarum gentiũ diu̾sitate
reficio. Nam utiq diu̾sa animalia collecta in
uno uasculo: diu̾sarum gentiũ congregatio
collecta in una ȩccłia demonstiatur. Quȩ ȩccłia
in illius uasculi splendidi modo. ñ habens
maculam neq rugam: lint̾ci nitore resplendet.
Inqua pͥmum animal dõ ex gentib centurio
cornelius immolatur. De hoc gͦ uasculo suo ho¬
die nos reficit pctrus. Cũ enim uidemꝰ genti¬
lium turbas ad fidem xp̃ianitatis accurrere:
simul cum apłis gratulamur. Non enim mor¬
tui sunt quorũ curamus natalem hodie: sed
renati uiuunt plane. quia participes effec̾ti
sunt xp̃i qui uita ẽ omnium. Quamuis enĩ

Expanded text:
gitatione sancta coelo vicinus efficitur. Atque ibi gitatione sancta coelo vicinus efficitur. Atque ibi esurienti illi, hoc est, cogitanti in cordis sui sublimiori loco pro salute Judaici populi, offertur vas diversorum generum animalibus plenum, velut divinitate dicente illi: Tu in Judaeos solos esuris, ecce famem fidei tuae cunctarum gentium diversitate reficio. Nam utique diversa animalia collecta in uno vasculo, diversarum gentium congregatio collecta in una Ecclesia demonstratur: quae Ecclesia in illius vasculo splendido, dum non habet maculam neque rugam, lIn qua primum animal Deo ex gentibus centurio Cornelius immolatur. De hoc ergo vasculo suo hodie nos reficit Petrus; cum enim videmus gentilium turbas ad fidem Christianitatis accurrere, simul cum apostolis gratulamur. Non enim mortui sunt, quorum 576 curamus natalem hodie, sed renati vivunt plane, quia participes effecti sunt Christi, qui vita est omnium. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia famulorum: s quod ẽ multõ meliꝰ mmni¬
steria diuina ñ desunt: & utiliori cõmutatione
seõ uiro quod deẽ in t̾ris abundat in celis. Ut
enim reficiat petrus ñ cellarium sollicite rese¬
ratur: s celum ipsũ ꝓtinus aꝑitur. Post orati
onem gͦ esurũt petrus. Mirandum cur scm̃
uirum pꝰ orationem fames sequat᷑: cum soleat
fames oratione depelli. et esuriens anima ñ nͥ
obsecrationib saginari. S puto petrum post
orationẽ ñ cibum esurisse hominũ s salutem:
dec media uexatum eẽ corporis. s inopia cre¬
dentium laborasse. Cũ enim iudaicus popłs
sllo lammodo petrus sui officii sustinebat. fa¬
lm eram patitur: qui minimȩ fructum su
libous assequitur. In cenaculo gͥ ad orationẽ
festinus ascendit: quia omnis scs̃ quando orat re-¬
linquens humilia uel t̾rena. in altum mentis
extollitur. et in sublime suspensꝰ rapitur. ut co¬

Expanded text:
obsequia famulorum: sed quod est melius, miniobsequia famulorum: sed quod est melius, ministeria divina non desunt, et utiliori commutatione sancto viro, quod deest in terris, abundat in coelis; ut se reficiat enim Petrus, non cellarium sollicite reseratur, sed coelum ipsum protinus aperitur. Legionem ergo esurit Petrus. Mirandum cur sanctum virum post orationem fames sequatur, cum soleat fames oratione depelli, et esuriens anima nonnisi observationibus saginari. Sed puto Petrum post orationem, non cibum esuriisse hominum, sed salutem; nec inedia vexatum esse corporis, sed inopia credentium laborasse. Cum enim Judaicus populus quodammodo Petrus sui officii sustinebat. Famem enim patitur, qui minime fructum sui Bene ait in coenaculum ad orationem ascendisse Petrum; quia omnis sanctus quando orat, relinquens humilia, vel terrena, in altum mentis extollitur, et in sublime suspensus rapitur, et co
Abbreviated transcription (Latin):
Atalem beatissimorum apłorũ petͥ
et pauli hodie celebrantes fr̃s kmĩ:
et tantam festiuitatem magna cum
leticia celebrare. Qͥs enim taliũ ui¬
rorum sollemni tempore ñ magnos sͥ exhibe¬
at apparatus: ut quo plus expenderit plus se
ꝓpͥo sumptu ad refectionem niãm. Nam nata¬
li suo sc̃s petrꝰ ipse nos reficit. Est enĩ omnib
copiis refertum uas eius: quod illi de cȩlo esu-¬
rienti delatum ẽ. Igitur qui esurit sic̃ petrus:
reficitur ipse cum petro. Ut quid gͦ nobis p̃pa
remus ꝓprium prandium: cũ apłico ferculo
sagiemur: Cur nobis inquiramus t̃renas
epulas: cum cęlestes copias habeamꝰ: Dicit
enim sẽs̃ lucas in actib apłorum pꝰ orationem
esurienti petro. circa horam sextam aꝑto cȩlo.
ilas quoddam spͥendidũ uelut lintheũ fuisse
delatum. in quo erant omnia quadrupedia.
qui dicit alibi. aurum et argentum non ẽ me¬
cũ: nunc conuiuii eius uasculum splendidiꝰ ẽ
rog petro desunt coquorum apparatꝰ. desunt

Expanded text:
atalem beatissimorum apostolorum Petri et Pauli hodie celebrantes, fratres caet tantam festivitatem magna cum laetitia celebrare.  Quis enim talium virorum solemnitate non magnos sibi exhibeat apparatus; ut quo plus expenderit, plus sen opus est proprio sumptu ad refectionem nostram: nam natali suo sanctus Petrus ipse nos reficit; est enim omnibus copiis refertum vas ejus, quod illi de coelo esurienti delatum est. Igitur qui esurit, sicut Petrus, reficitur ipse cum Petro. Ut quid ergo praeparemus nobis proprium prandium, cum apostolico ferculo saginemur? cur nobis inquiramus terrenas epulas, cum coelestes copias habeamus? Dicit enim sanctus Lucas in Actibus apostolorum post orationem esurienti Petro circa horam sextam aperto coelo vas quoddam splendidum velut linteum fuisse delatum, in quo erant omnia quadrupedia eEcce Petrus, qui dicit alibi: Aurum et argentum non est mihi ; nunc convivii ejus vasculum splendidius esro igitur Petro desunt cocorum apparatus, desunt
Abbreviated transcription (Latin):
morem: merito int̾rogabat petͥ amorem. Ter
negauerat timor: ter confessꝰ ẽ amor. Trinitaᷤᷤ
negationis: assertio ueritatis. Trinitas confes¬
sionis: testimonium dũectionis. S nm̃i ꝑ uerã¬

Expanded text:
morem, merito interrogabat Petri amorem. Ter morem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectionis. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
placuit impleuit petrũ: et inuentus ẽ uerar
petrus. Uerum petrum. uera petra fecerat. Pe¬
tra enim erat xp̃s. Et quid ei denuntiauit
quando tẽio respondit amare se anm̃: & tc̃io
dominus petro suas ouiculas commendauit:
Denuntiauit ei passionem suam. Cum esses
inquit iunior cingebas te: et ibas quo uolebas.
Cum autẽ senueris: extendes manus tuas et
alius te cinget. & ducet quo tu ñ uis. Euangłista
nob̾ exposuit: quid dixerit xp̃s. Hoc autẽ dice¬
bat inquit. significans qua morte clarificaturꝰ
enim extendes manus tuas. Ubi ẽ ille negator:
Ocinde post hec ait ei dominus ifle. sequere me:
ñ sic quomͦ prius: quando uocauit discipłos.
Nam et tunc dixit sequere me. S tunc ad do¬
cͥnam: mͦ ad coronam. Nunquid quando ne-¬
gauit xp̃m occidi timuit: Hoc timuit pati:
quod passus ẽ xp̃s. S iam timere ñ debuit:
qͥa uidebat carne uiuentem. quem uiderat in
ligno pendentem. Resurgendo xp̃s:abstulit
mortis timorem. Et qm̃ abstulerat mortis ti¬

Expanded text:
hristo, implevit Petrum, et inventus est Petrus verax. Veracem Petrum petra fecerat: Petra enim erat Christus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Christum, et tertio Dominus Petro suas oviculas commendavit? Praenuntiavit ei passionem suam. Cum esses, inquit, junior, cingebas te, et ibas quo volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte clarificaturus negator? Deinde post haec ait Dominus Christus: Sequere me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis ti
Abbreviated transcription (Latin):
meas. In uno petro figurabatur unitas omniũ
Hoc enim respondebat: quod in corde suo ui¬
debat. Quando autem dixerat. animã ineã ꝑ
te ponam: de futuris uoluit p̃sumere uirib¬
suis. Omnis autem homo: qualis sic tunc cum
loquitur forte scit. Qualis crastino futurꝰ sit
quis scit: Reuocabat gͦ oculos ad cor suũ pe¬
trus: quando int̾rogabatur a domino: et fideᷤ
respondebat quod ibi uidebat. Stiã dnẽ: tu
scis quia amo te. Qdͦ dico tͥ tu scis: qͦd uideo
in corde meo. uides et tu. Non ausus ẽ. tamen
dicebat. Ille ñ potuit dicere nͥ amo te. Non
ausus c̃ dicere plushiᷤ. Noluit iterũ eẽ m̃dax.
Suffecit ei testimonium ꝑhibere cordi suo: ñ
debuit eẽ iudex cordis alieni. Ucrax gͦ petrus:¬

Expanded text:
e oviculas meas. In uno Petro figurabatur unitas omnium hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quia ueritatis lux. et u̾bi diuimi cdaritas quȩ
ob salutem hominum nuꝑ offulserat. totius
Tunc sẏmon magus ueri luminis fulgore ꝑ¬
cussus. cecitatem continuo male sane mentis
petrum. de his quȩ gerebat scelerib consutat᷑.
transmarinam ingressꝰ fuerat sugã. Et qui¬

Expanded text:
quia veritatis lux et verbi divini claritas, quae ob salutem hominum nuper obfulserat, per tus magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo malesanae mentis Petrum de his quae gerebat sceleribus confutatus, transmarinam aggressus est fugam, et
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hensa cderãtis manu. repente consurgens.
i aurib totius eccłiȩ hȩc ꝓtulit u̾ba. Audi¬
te me fr̃s et conserui mei. Qm̃ sicut edoctus
sum ab eo qui misit me dnõ et magistro meo
itu xpõ. dies mortis mee instat: clementem
nunc epm̃ ordino. Cui soli meȩ p̃dicationis
et doctrinȩ cathedram credo: qui mͥ ab intio
usq ad finem comes in omnib fuit ⁊ et ꝑhoc
ueritatem totius p̃dicationis meȩ agnouit:
qui in omnib temptationib meis socius ex¬
titit fidelit̾ ꝑseuerans. Q uem p̃ceteris exptꝰ
sum dm̃ colentem. homines diligentẽ. e¬
stum. discendis studuis deditum. sobrium
benignum. iustum. patientẽ. scientẽ ferre
iniurias. Propt̾ quod ipsi trado a domino m
datam potestatem ligandi et soluendi: ut
de omnib de quibcunq decreuerit in t̾ris.
hoc decretum sit et in cęlis. Ligabit enim
quod oportet ligare: et soluet quod expedit

Expanded text:
apprehensa manu mea, repente consurgens in auribus totius Ecclesiae, haec protulit verba. « Audite me, fratres, et conservi mei, quoniam ut edoctus sum ab eo qui misit me Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado, qui mihi ab initio usque ad finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis agnovit. Qui in omnibus meis socius exstitit fideliter perseverans. Quem prae caeteris expertus sum Dominum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, scientem ferre stituuntur, injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi, ut de omnibus quibuscumque decreverit in terris hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit
Abbreviated transcription (Latin):
remitatur tͥ hec cogitatio cordis tui. In felle
enim amaritudinis et obligatione iniquitatis
uideo te cẽ. Respondens autem simon dixit.
Precamini uosꝓ me ad dnm: ut nicħ ueniat
suꝑ me horum quȩ dixistis. Et illi quidem
testificati et locuti uerbũ domini redibant
icrosolimam: et multis regionibus samarita¬
ut deueniret ad scõs qui habitabant liddȩ.
Inuenit autem ibi hominem quendam
nomine ȩneam. ab annis octo. iacentem in
grabat᷑os qui erat paraliticus. Et ait illi pe¬

Expanded text:
c cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse. Respondens autem Simon, dixit: Precamini vos pro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Domini, redibant Jerosolymam, et multis regionibus Samarita deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. Et ait illi Pe
Abbreviated transcription (Latin):
inquirere. Iustitiam quidem: ut recta agere
doceamur. Regnum uͦ: ut que sit merces po¬
sita laboris et patientiȩ nonerimus. In quo ẽ
bonis quidem et̃norim bonorũ remuneratio:
his autẽ qui contia uoluntatem eiꝰ egerint.
si aͥs uelit antequani actus suos emendet de
his requirere quȩ ñ pot̃ inuenire: stulta et
mefficax erit huiuscemodi inquisitio. Tempꝰ
enim breue ẽ: et iudiciũ dĩ gestorum causa
getur. ñ questionum. Idõq ante omnia¬
qualiter agere oporteat ut et̃nam uitam con-¬

Expanded text:
rare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam con
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce nicħ nob̃ apłs nocuit quoa negauit: et
plurimum ꝓfuit qͦd em̃dauit. Deniq imite¬
mur eũ dicentẽ alibi. Cum enim t̃cio int̾ro¬
Respondit ĩcio. Gomine tu scis quia amote.
At ci dominus. Pasce oues meas.Et hoc t̃cio
Ooͦ quidem dictũ ad compensionẽ pͥoris ꝓstc̃
erroris. Qͥ enim dnm̃ t̃cio negauerat: tercio
consitecur. Et quodiens culpam delinquendo
contraxerat: totiens grãm diligendo dnm̃ con¬
quirit. Uidete gͦ: quantũ fietus ꝓfuerit petro.
Añquam fleret lapsꝰ ẽ: postea quã fleuit erc¬
ds c̃. St qui ante lacrimas p̃uaricator extitit :
post lacrimas pastor assumptus ẽ: &e alios re¬
gendos accepit. qui prius se ipsum ñ rexit.

Expanded text:
Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interroRespondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertioculpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse non rexit.