comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beneuiuendũ p̃uenit. etiã subsequent̃
custodit. Nisi enĩ miscd̃iam subrog&.
seruari ñ ualet uita quã p̃bs. Ipso
quippe cotidie humanȩ uitȩ usu ue¬
terascimꝰ: & extĩoris hominis ĩpulsu.
cogitatione lubrica ab int̾iorib exi¬
mus: & nisi nos suꝑna uisitatio. uel
ad amorẽ cõpungendo uiuific&. uel
ad timorẽ flagellando restaur&: re¬
pentino lapsu mens fundit᷑ tota de¬
struit᷑: quȩ longo uirtutis studio in¬
nouata uidebat᷑. Unde subiungit: &
iusitatio tua custodiuit sp̃m meum.
Humanũ quippe sp̃m uisitatio suꝑna
custodit: cũ hẽ uirtutib ditatũ uel
flagellando ꝑcutere. uel cõpungere a¬
more ñ desinit. Nam si dona prestat.
s hunc continue restaurando ñ suble¬
uat: citius bonũ ꝑdit᷑. qͦd ñ a largien¬
te custoditur.
ed ecce uir sc̃s dum se humilit̃ ag

Expanded text:
bene vivendum praevenit, etiam subsequente bene vivendum praevenit, etiam subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter ag
Abbreviated transcription (Latin):
uestimur: s ossib & neruis cõpingim᷑:
quia & si temptatione foras irruente
concutimur: intus tam̃ nos conditoris
manus roborat. ne frangamur. Carnis
itaq nos motib humiliat ad dona.
s ꝑ ossa uirtutũ roborat contra temp¬
tam̃ta. Ait gͦ. Carne & pellib uestisti
me: ossib & neruis cõpegisti me. Ac si
aꝑte dicat. Eoras me ad̃ ꝓbationẽ de¬
serit: sed tam̃ intus ne ꝑeam uirtutib
astringendo custodis. Qui idcirco no¬
bis bene uiuendi rectitudinẽ prebuit:
quia benigne p̃terita quȩ deliquimus
parcit. Unde adhuc apte subiungit.¬
U itam s miscdiam tribuisti mͥ. Uita qͥp¬
pe tribuit᷑: cũ magnis m̃tib benigni¬
tas aspirat᷑: s uita sine miscđia accipi
neqͣquã uala: qͥa ad optinenda dñs
iusticiȩ bona ñ adiuuat. si priꝰ mise¬
ricordit̃ ante actas nequitias ñ rela¬
xat. Uel certe uitã nobis & miscd̃iam
tribuit. quia ea qua nos miscłia ad

Expanded text:
vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti mihi. pe tribuitur cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam tribuit, quia ea qua nos misericordia ad
Abbreviated transcription (Latin):
uetustȩ conuersationis abstrahit᷑. si¬
cut lac mulget᷑: quia in qͣdã inchoa¬
tionis nouȩ teneritudine & subtilita¬
te format᷑. Sicut caseus coagulat᷑ qͥa¬
in quadam constipatione pinguescen¬
tis cogitationis astringit᷑: ut neqͦquã
iam ꝑ desideria diffluat: s in uno
amore se colligens. ad solidã reforma¬
eadẽ rudim̃ta spũalia ex usu ueteri
caro submurmurat: & mens bella to¬
lerat. ex homine quẽ foris portat.
Unde subiungit. Pelle & carnib uestisti
me. Pelle quippe & carnib interior
homo uestit᷑: quia in eo qͦd ad suꝑna
erigit᷑. carnaliũ motuũ obsidione
uallat᷑. Sed tendentem ad iusticiam
neqͥqͣm in tẽptatione conditor dese¬
rit: qui ꝑ infusionẽ gr̃e etiã peccan¬
tem p̃uenit: s subleuatã ñitẽ & ad¬
bella exterius laxat: interius roborat.
sUnde adhuc apte subiungit᷑ Ossib & ner¬
uis compegisti me. Carnib s pelle

Expanded text:
vetustae conversationis abstrahitur, sivetustae conversationis abstrahitur, sicut lac mulgetur, quia in quadam inchoationis novae teneritudine et subtilitate formatur. Sicut caseum coagulatur, quia in constipatione pinguescentis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria defluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformaeadem rudimenta spiritalia ex usu veteri caro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et adbella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle
Abbreviated transcription (Latin):
fundit᷑ ut ad intellectũ sui condito¬
ris erigat᷑. Humana nãq cogitatio.
quȩ peccati sui sterilitate aruit: ꝑ
descit. S sepe dũ ꝑceptis suꝑni do¬
ni uirtutib sine int̾ruptione utimͣ.
ad priuatã fiduciã usu continue ꝓ¬
sꝑitatis eleuam᷑: unde fit plerumq
ut isdẽ qui subleuauerat parumꝑ
spc̃ deserat: quatinꝰ ipsũ sibi hominẽ
ostendat: quod sẽs uir ꝓtinꝰ exprimit.
cũ subiungit: & in puluerẽ reduces
me. Quia enĩ ꝑ subtraccionẽ sp̃c mens¬
ad aliquantulũ in temptatione dese¬
ritur: quasi ab humore pristino terra
siccatur: ut infirmitatẽ suã dereli¬
ctus sentiat. & sine infusione suꝑnȩ
gr̃e quantũ homo aruit agnoscat.
Qui apte qͦq reduci ad puluerẽ dicit᷑.
quia dimissus sibi cuiꝰlib& aura tẽp¬
tationis raptat᷑. S dũ relicti concu¬
timur: ea quȩ afflati cognouimꝰ. sub¬
tilius iam dona cogitamꝰ. Vnde sub¬
iungit. Nonne sicut lac mulsisti me:
& sicut caseũ me coagulasti: Mens

Expanded text:
funditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae peccati sui sterilitate aruit, pedescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat, et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Dicam dõ. noli me condẽpnare.
peccatorẽ se in amaritudine animȩ
asserit: quid dõ aliud quã ne condẽp¬
netur dicit: Da ama Aritudo pre¬
sentis penitentiȩ: extin  guit suppli¬
cia p̃sentis irȩ. Duob autẽ modis in
hac uita hominẽ iudicat ds̃: qͥa aut
ꝑ mala p̾sentia irrogare iã tormenta
sequentia incipit: aut torm̃ta sequen¬
tia flagellis p̾sentib extinguit. Nisi
enim delictis exigentib iustus iudex
& nc̃ & post modũ quosdã ꝑcuteret:
udas minime dixiss&. scdo eos qui ñ
credidert̃ ꝑdidit: & de iniquis psal¬
mystaͣ dicer&. induant᷑ sicut diploi¬
de confusione sua. Diploidem quippe.
duplũ uestim̃tũ dicimꝰ. Confusione
gͦ. sicut dyploide induti sunt: qͥ iux¬
ta reatus sui meritũ. & temporali. &
ꝑpetua animaduersione feriuntur.
Solos quippe pena a supplicio liberat:
quos immutat. Nam qͦs p̃sentia ma¬
la ñ corrigunt: ad sequentia ꝑduc̃t.

Expanded text:
ditur: CAditur: CApeccatorem se in amaritudine animae asserit, quid Deo aliud quam ne condemnetur dicit? quia amaritudo praesentis poenitentiae exstinguit supplicia sequentis irae. Duobus autem modis in hac vita hominem Deus judicat, quia aut per mala praesentia irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit. Nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdam percuteret, Judas minime dixisset, Secundo eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ex desiderio minime deserit. eru¬
bescit confiteri qͦd facit. Cũ uͦ toto
iam uidicio carnis delectationes pre¬
mit: audaci uoce in accusationis suȩ
confessione se erigit: unde recte nẽdr̃.
dimittã aduersũ me eloquiũ meũ:
quia fortis mens relaxare contra se
uerba decestationis inchoat: quȩ apud
sem& ipsam priꝰ infirma uerecundata
retinebat. Sed sunt ñnulli qui aꝑtis
uocib culpas fatent᷑ s tam̃ in confessi¬
one gemere nesciunt: & lugenda gau¬
dentes dicunt. Unde adhuc apte sub¬
quit᷑ restat necesse. ẽ. ut has in ama.¬
ritudine anime loquat᷑: ut hȩc ipsa
amaritudo puniat. quicqͥd lingua ꝑ
m̃tis iudiciũ accusat. Sciendũ uͦ. ẽ.
quia ex penitentiȩ pęna quã sibi mens
irrogat. aliquatenꝰ securitatẽ ꝑcipit:
atq ad int̾rogationẽ suꝑni iudicis
fidentior exsurgit: ut seme ipsã sub¬
tilius inueniat: & erga se quȩ quomͦ
disponant᷑ agnoscat. Unde & ꝓtinꝰ ad¬

Expanded text:
hoc ex desiderio minime deserit, eruhoc ex desiderio minime deserit, erubescit confiteri quod fecit. Cum vero toto jam judicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessionem se erigit. Unde recte nunc dicitur: Dimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare contra se verba detestationis inchoat, quae apud semetipsam prius infirme verecundata retinebat. Sed sunt nonnulli qui apertis vocibus culpas fatentur, sed tamen in confessione gemere nesciunt, et lugenda gaudentes dicunt. Unde adhuc apte subquitur, restat necesse est ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est quia ex poena poenitentiae, quam sibi mens irrogat, aliquatenus securitatem percipit, atque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam subtilius inveniat, et erga se quaeque quomodo disponantur agnoscat. Unde et protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
N equaquã gͦ ueracit̃ rectus. ẽ: qͥ adhuc
a prauitatis desiderio liber ñ . ẽ. Bene
itaq dr̃. neq enim possũ metuens res-¬
pondere: quia uera obsequia dõ ñ red¬
dimus. si ex timore mandatis illius. &
ñ potius ex amore seruimus.xi¬
ed cũ m̃ti nr̃ȩ eius dulcedinis
amor accendit᷑: om̃e desideriũ
presentis uitȩ leuigat᷑. In tediũ dele-¬
etatio uertitur: atq hanc cũ merore
mens tolerat: cui uicta priꝰ reprobo¬
A amore seruiebat. Unde & apte subdi-¬
cũ p̃sens uita uilescere. cũ conditoris
amor dulcescere ceperit: sese contra se
animus accendit: ut accusare se de cul¬
defendebat. Unde adhuc recte subiun
qui praua quȩ gessit defendere excu¬
sationib conat᷑: s aduersũ se eloqͥũ
dimittit: qui accusare in se hoc inci¬
pit qͦd errauit. Sepe uͦ & cũ delinqͥmꝰ.
ea quoq quȩ agimus diu dicamꝰ ac¬
cusat mens ipsa. qͦd ꝑpetrat: s quia

Expanded text:
Nequaquam ergo veraciter rectus est, qui adhuc Nequaquam ergo veraciter rectus est, qui adhuc a pravitatis desiderio liber non est. Bene itaque dicitur: Neque enim possum metuens respondere, quia vera obsequia Deo non reddimus, si ex timore mandatis illius, et non potius ex amore servimus. Sed cum menti nostrae ejus dulcedinis amor accenditur, omne desiderium praesentis vitae levigatur, in taedium dilectio vertitur, atque hanc cum moerore mens tolerat, cui victa prius reprobo amore serviebat. Unde et apte subdicum praesens vita vilescere, cum conditoris amor dulcescere coeperit, sese contra se animus accendit, ut accusare se de culdefendebat. Unde adhuc recte adjungiqui prava quae gessit defendere excusationibus conatur. Sed adversum se eloquium dimittit, qui accusare in se hoc incipit quod erravit. Saepe vero et cum delinquimus 319 ea quoque quae agimus dijudicamus. Accusat mens ipsa quod perpetrat; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
metuens respondere. Respondere qͥppe
cuilibs dicimur: cũ factis illiꝰ digna
oꝑa repensam. Deo gͦ respondere est
donis eius p̃cedentib nr̃a obsequia
reddere: unde & psalmi quidã in qͥb
scã oꝑatio imitanda p̃ponit᷑. ad respon¬
dendũ scripti p̃notant᷑. Rectũ itaq
ds̃ hominẽ condidit: eũq ad ꝑuersa
defluentẽ cũ longanimitate tolera¬
uit. Cotidie culpas aspicit: & tam̃
uiuendi spacia ñ citius abscidit. Do¬
na largitur: benignitate sua & erga
beneficiis deb&: s tañ respondere
metuens ñ ual&: quia humani ge¬
neris conditorẽ. qui adhuc seruilit̃
formidat. ꝓcul dubio ñ amat. Nam
tẽ solũ dõ uera obsequia reddimus:
cum eũ ꝓpt̃ amoris fiduciã ñ time¬
mus: cum nos ad bona oꝑa affectus
ñ metus dirigit: cũ malũ nr̃ȩ m̃ti
iam ñ placet. etiã si lic&. Nam qui
a ꝑuersitatis oꝑe ex timore restrin¬
git᷑. puersa libent̃ ager&. si liceret.

Expanded text:
metuens respondere. - Respondere quippe metuens respondere. - Respondere quippe cuilibet dicimus, cum factis illius digna opera recompensamus. Deo ergo respondere est, donis ejus praecedentibus nostra obsreddere. Unde et psalmi quidam, in quibus sancta operatio imitanda proponitur, ad respondendum scripti praenotantur. Rectum itaque Deus hominem condidit, eumque ad perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur benignitate sua, et erga beneficiis debet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solum Deo vera obsequia reddimus, cum eum propter amoris fiduciam non timemus; cum nos ad bona opera affectus, non metus dirigit; cum malum nostrae menti jam non placet, etiam si licet. Nam qui a perversitatis opere ex timore restringitur, perversa libenter ageret, si liceret.
Abbreviated transcription (Latin):
uirgã misit. S ed puer cũ baculo mor¬
tuũ suscitare ñ ualuit: qͥa paulo at¬
testante. nichil ad ꝑfectũ adduxit
lex. Ipse aut̃ ꝑ sem& ipsũ ueniens. &
suꝑ cadauer se humilit̾ sternens. ad
exequenda sibi mortui m̃bra se colle¬
git: quia cum in forma dĩ eẽt. non
rapinam arbitratus. ẽ ẽẽ se ȩqualem
dõ: s sema ipsũ exinaniuit formam
serui accipiens: in similitudinẽ ho¬
minũ factus. & habitu inuentꝰ ut
homo. Huc illucq deambulat: quia
& iudeam iuxta. & longe positas gentes
uocat. Suꝑ mortuũ septies oscitat: qͥa
ꝑ aspirationẽ diuini muneris gr̃ȩ sep¬
tiformis sp̃m in peccati morte iacentib
aspirat: moxq uiuens erigit᷑: quia is
quem terroris uirga suscitare ñ po¬
tuit. ꝑ amoris sp̃m puer ad uitam
ex uoce humani generis. dicat. aufe-¬
rat a me uirgã suã. & pauor eiꝰ ñ me
terreat. loquar & ñ timebo eũ. Ubi
& apte subiungit. Neq enim possum¬

Expanded text:
virgam misit. Sed puer cum baculo morvirgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, forservi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Huc illucque deambulabat, quia et Judam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies inspirat, quia per apertionem divini numinis gratia septiformis Spiritus in peccati morte jacentibus aspirat; moxque vivens agitatur, quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam ex voce humani generis: Auferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat; loquar, et non timebo eum. Ubi et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: ñ mecũ ad dñm s affectum
ad patrem sumit: & timorẽ despicit:
quia ꝑ adoptionis grãm ad amorem
surgit. Hinc ioħes ait. Timor ñ. ẽ in
caritate: s ꝑfecta caritas foras mittit
timorẽ. Hinc tacharias dicit: ut sine
timore de manu inimicoꝵ nr̃oꝵ libe¬
rati. seruiamꝰ illi. Apeccati gͥ morte
timor nos suscitare ñ ualuit: sed ad
statũ uite aspirata mansuetudinis
gr̃a erexit. Quod bene helyseo suna¬
mitis filiũ suscitante signat᷑: qui cũ
baculo puerũ mittens. extincto filio
uitã minime reddidit: ꝑ sem& ipsũ
uͦ ueniens. seq suꝑ mortuũ sternens.
atq ad eius m̃bra se colligens. huc
illucq deambulans. & in ore mortui
septies aspirans. hunc ad rediuiuam
lucẽ ꝓtinus ꝑ ministeriũ cõpassionis
animauit. A uctor quippe humani
generis ds̃ quasi mortuũ puerũ do¬
luit: cũ extinctos nos iniqͥtatis acu¬
leo. miseratꝰ aspexit. Et qͥa ꝑ moysen
t̾rorem legis ꝓtulit: qͦsi ꝑ puerum

Expanded text:
nspicit, non metum ad Dominum, sed affectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ uͦ. ẽ: quia ꝑ hoc qͦd se plasma¬
tũ dĩ manib asserit. miscdĩȩ udi¬
cis. dignitatẽ suȩ conditionis oppo¬
nit. Quamuis enĩ ꝑ coȩt̾nũ patri
uerbũ cuncta creata sint: in ipsa
tam̃ relatione creationis ostenditur
qͣntũ cunctis animantib. qͥntũ reb
uel cȩ̨lestib. s tam̃ insensibilib homo
p̃ferat᷑. Cuncta quippe dixit & facta

Expanded text:
tandum vero est quia per hoc quod se plasmatandum vero est quia per hoc quod se plasmatum Dei manibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum cuncta creata sunt, in ipsa tamen relatione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus, homo praeferat
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: restat ut ad placationẽ illiꝰ
suũ ei opus offeramꝰ. Unde & subdit᷑.¬
me totũ in circuitu: & sic repente p̃¬
cipitas me: Ac si humilit̾ dicat. Qͥa
sub iusto examine dignũ ñ .ẽ. tuae
placationi quod feci: pensa miscricor¬
dit̾ ne ꝑeat qͦd fecisti. Quib etiam
uerbis. ꝑuersũ manichei dogina de¬
struit᷑: qui duo eẽ principia menti¬
ens. a dõ sp̃m. a sathana uͦ carnem
conditã asserere conatur. Sc̃s & enĩ
uir ꝓphetici gr̃a sp̃c plenus. longe
post uentura considerat: & errorũ
genimina p̃uidens calcat. dicens.
manus tuȩ plasmauert̃ me & fecert̃
me totũ in circuitu. Qui enĩ & plas¬
matũ se & factũ totũ in circuitu ã
dõ asserit: tenebrarũ genti nec in
spũ scõ aliquid nec in carne delin¬
quit. N am plasmatũ se ꝓpt̃ int̾nã
imaginẽ hominis retulit: factum
ui totũ in circuitu in eo qͦd ex carniᷤ
constat indum̃to memorauit. No¬

Expanded text:
sumus, restat ut ad placationem illius sumus, restat ut ad placationem illius suum ei opus offeramus. Unde et subditme totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa misericorditer, ne pereat quod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus etenim vir prophetici gratia spiritus plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu. Qui enim et plasmatum se, et factum totum in circuitu a Deo asserit, tenebrarum genti 322 nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit. Nam plasmatum se propter internam imaginem retulit; factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumento, memoravit.
Abbreviated transcription (Latin):
pora: ut quȩras iniquitatẽ meã et
peccatũ meũ scruteris. qͣ scias quia
nichil impiũ fecerĩ: ac si humilit̃ re¬
quirens dicer&. Cur me in tẽpore ꝑ
flagella examinas: quẽ apud te ꝑfec¬
te & ante tempora scisti: Cur culpaᷤᷤ
meas uerberib int̾rogas: quẽ ꝑ ȩter¬
nitatis tuȩ potentiã nec priꝰqͣm con¬
deres ignoras : Cuiꝰ nimirũ potentię
mox pondus exprimit. cũ subiungit:
cũ sit nemo qui de manu tua possit
eruere. Ac si aꝑte dicat. Quid tͥ re¬
stat. nisi parcere: cuiꝰ uirtuti nullus
uals obuiare: Quo enĩ nemo. ẽ qͥ
animaduersionem tuam ex merito
suȩ uirtutis retineat: eo ase facilius
tua pietas exigat ut parcas xii
uia autem nos in delicto concep¬
ti. in iniquitatib editi. aut no¬
xie praua ꝑpetramus. aut incaute
etiã recta agendo delinquimꝰ: distri¬
ctus udex unde nobis recta fiat pla¬
cabilis non habemꝰ. Sed cũ nr̃m opꝰ
eius obtutib dignũ exhibere ñ pos¬

Expanded text:
niquitatem meam et peccatum meum scruteris, et scias quia nihil impium fecerim? - Ac si humiliter requirens diceret: Cur me in tempore per flagella examinas, quem apud te perfecte et ante tempora scisti? Cur culpas meas verberibus interrogas, quem per aeternitatis tuae potentiam nec prius quam conderes ignoras? Cujus nimirum potentiae mox pondus exprimit, cum subjungit:Cum sit nemo qui de manu tua possit eruere? - Ac si aperte dicat: Quid tibi restat, nisi parcere, cujus virtuti nullus valet obviare? Quo enim nemo est, qui animadversionem tuam ex merito suae virtutis retineat, eo a se facilius tua pietas exigat ut parcat. uia autem nos in delicto concepti, in iniquitatibus editi, aut noxie prava perpetramus, aut incaute etiam recta agendo delinquimus, districtus judex unde nobis fiat placabilis, non habemus. Sed cum nostrum opus ejus obtutibus dignum exhibere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut lac mulge̾tur semine: & sicut
caseus coagulatur in carne. Carnib
& pelle induitur: ossib neruisq soli¬
datur. Per lutũ gͦ primȩ conditionis
qualitas. ꝑ lac uͦ sequentis ordo con-¬
ceptionis exprimit᷑: quia ꝑ coagulati-¬
onis increm̃ta ducit᷑. ut paulisꝑ in
ossa roboretur. Sed angusta dĩ laus
est descriptio creati corporis: nisi
etiam subsequent̃ exprimat᷑ mira as¬
piratio uiuificationis. Unde & subdi¬
S in cassũ nobis bona conditor tribu¬
it: si ñ om̃e qͦd tribuerit ipse custo
riori homine diximus. etiã interiori
homini posse congruere lib& ut bre¬
uit̾ replicando monstremꝰ. Mem̃to

Expanded text:
et sicut lac mulgetur semine, et sicut et sicut lac mulgetur semine, et sicut caseus coagulatur in carne. Carnibus et pelle induitur, ossibus nervisque solidatur. Per lutum ergo primae conditionis qualitas, per lac vero sequentis ordo conceptionis exprimitur, quia per coagulationis incrementa ducitur, ut paulisper in ossa roboretur. Sed angusta Dei laus est descriptio creati corporis, nisi etiam subsequenter exprimatur mira aspiratio vivificationis. Unde et subdi incassum nobis bona conditor tribuit, si non omne quod tribuit ipse custodm quae de exteriori homine diximus, etiam interiori quemadmodum possit congruere libet ut breviter replicando monstremus. 80. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
det eos: & multiplicauit ut auerte¬
r& iram suã ab eis: & ñ accendit om¬
nem irã suã: & rememorat᷑.ẽ. quia
caro sunt. Ut lutũ gͦ homo factꝰ. ẽ.
quia de limo. ẽ. ad conditionẽ sumptꝰ.
Lutum quippe fit: cũ se aqua terrȩ
consꝑgit. Sicut lutũ itaq homo est
conditus: quia quasi aqua infundit
puluerẽ. cum anima rigat carnem.
Quod sc̃s uir bene pietati iudicis obi¬
cit: cum postulans dicit. memento
quȩso. quod sicut lutũ feceris me.
Acsi aꝑte dicat. Infirmitatẽ carnis
considera: & reatũ iniqͥtatis laxa.
Ubi apte quoq mors eiusdẽ carnis ad¬
Siungitur: cum ꝓtinꝰ subinfert᷑ & in¬
postul& dicens. Mem̃to quȩso qͦd ꝑ
carnẽ a terra uenio: & ꝑ eiꝰ interitũ
ad terram tendo. Materiã itaq o-¬
riginis. & pęnã finis aspice: & culpã
citius transeuntis parce. S qͥa qͣlita
Siungit ordinẽ ꝓpagati dicens. Non¬
gisti me. Plasmatus quippe homo. si¬
cut lutum factus. ẽ: ꝓpagatus autẽ

Expanded text:
multiplicavit ut averteret iram suam ab eis, et non accendit omnem iram suam, et rememoratus est quia caro sunt . Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pulverem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aperte quoque mors ejusdem carnis adjungitur, cum protinus subinfertur: postulet, dicens: Memento, quaeso, quod per carnem a terra venio, et per ejus interitum ad terram tendo. Materiam itaque originis, et poenam finis aspice, et culpae citius transeuntis parce.  Vet. XXXVII,jungit ordinem propagati, dicens: tio. --Plasmatus quippe homo sicut lutum factus est, propagatus autem
Abbreviated transcription (Latin):
quia eorũ temptationib carnẽ iusti
prodidit: animã negauit. Hoc inde¬
sinent contra bonos consiliũ maligni¬
spc ineunt: ut hii quos seruire dõ in¬
nocue in tranquillitate conspiciunt
uexati aduersitatib ad uoraginem
culpȩ rapiant᷑. Sed eoꝵ consilĩ acu-¬
men destruit᷑ quia pius conditor cũ
uirib flagella moderat᷑: ne uirtutẽ
pena transeat: & ꝑ astutiã fortiũ hu¬
mana infirmitas excedat. Unde be-¬
ne & ꝑ paulũ dr̃. Fidelis aut̃ ds̃. qui
non patietur uos temptari supra qͣm
potestis: s faciet cũ tẽptatione etiã
enim misericors ds̃ cũ uirib tẽpta¬
m̃ta modific&: nullus ꝓfecto.ẽ. qui
malignoꝵ spuũ insidias ñ corruens
port&: quia si m̃surã iudex tẽptati¬
onib ñ p̃b&. eo ipso ꝓtinus stantem
deicit. quo ultra uires onera ĩponit
Sic autem beatus iob negando reqͥsi¬
uit ista que ꝓtulit: sicut & reqͥrendo
negat ea. quȩ illico subiuugit dicens.

Expanded text:
quia eorum tentationibus carnem justi quia eorum tentationibus carnem justi prodidit, animam negavit. Hoc ee contra bonos consilium ineunt, ut ii quos servire Deo innocue in tranquillitate considerant, vexatos adversitatibus ad voraginem culpae rapiant. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia prius Conditor cum viribus flagella moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excedat. Unde bene per Paulum dicitur: Fidelis autem Deus qui non patietur vos tentari supra quam potestis: sed faciet cum tentatione etiam enim misericors Deus cum viribus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet, quia si mensuram judex tentationibus non praebet, eo ipso protinus stantem dejicit, quo ultra vires onera imponit. Sic autem beatus Job negando 321 requisivit ista quae protulit, sicut et requirendo negat ea quae illico subjungit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑ int̾rogationẽ dr̃ ut neget᷑. acsi
aꝑte diceret᷑. Tu qui sũme bonus es.
noui quia bonũ ñ estimas. ut pau¬
perẽ ꝑ calumpniã premas: & scio eͣgo
quia ñ. ẽ iniustũ qͦd patior: & coma¬
gis doleo. quo causas iusticiȩ ignoro.
N otandũ uͦ qͦd ñ ait. ut opprimas in¬
nocentem. s pauꝑem. Qui enĩ distric¬
tioni iudicis nequaquã innocentiã.
s pauꝑtatẽ suam obicit: ñ iam de
uita audaciam arripit. s quam se
infirmũ conspiciat ostendit. Ubi &
congrue subiungit. opus manuum
tuarũ: acsi aꝑte dicat. Impie oppri¬
mere ñ potes: quẽ te fecisse gratui¬
consiliũ impioꝵ adiuues. Quos nãq
hoc loco impios nisi malignos sp̃c
uocat: Qui cũ redire ipsi ad uitã
nequeunt: crudelit̃ socios ad mortẽ
quęrunt. Quoꝵ nimirũ consilium
fuit. ut beatũ iob diuina correptio
tanger&: & qui in tranqͥllitate iustꝰ
extiterat. saltẽ ꝑ flagella peccaret.
Sed impiorũ consiliũ dñs ñ adiuuit:

Expanded text:
sic per interrogationem dicitur, ut negetur. Ac si aperte diceretur. Tu qui summe bonus es, novi quia bonum non aestimas, ut pauperem per calumniam premas. Et scio ergo quia non est injustum quod patior, et eo magis doleo quo causas justitiae ignoro. Notandum vero quod non ait Ut opprimas innocentem, sed pauperem. Qui enim districtioni judicis nequaquam innocentiam, sed paupertatem suam objicit, non jam de vita audaciam arripit, sed quam se infirmum conspiciat ostendit. Ubi et congrue subjungit: Opus manuum tuarum. Ac si amere non potes, quem te fecisse gratuiconsilium impiorum adjuves? - Quos namque hoc in loco impios, nisi malignos spiritus vocat? Qui cum redire ipsi ad vitam nequeunt, crudeliter socios ad mortem quaerunt. Quorum nimirum consilium fuit, ut beatum Job divina correptio tangeret, et qui in tranquillitate justus exstiterat, saltem per flagella peccaret. Sed impiorum consilium Dominus non audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & anni hominis. a dieb & annis
discrepant ęt̃nitatis: quia uitã nr̃ã
quȩ tempore incipit᷑. tempore finit᷑.
dũ intra sinus sui latitudinẽ format.
ȩt̃nitas deuorat: cuiꝰ nimirũ immen¬
sitas. quia ultra citraq suꝑ nos ten¬
ditur. sine inchoatione & t̃mino eius
ȩt̃nũ ẽẽ dilatatur: eiq nec transacta
p̃tereunt. nec adhuc uentura quasi
quȩ ñ appareant desunt: quia is qui
semꝑ ẽẽ hab&. cuncta sibi p̃sentia con¬
spicit: cũq aspiciendo post & ante ñ
tendit᷑: nulla intuit᷑ mutatione ua

Expanded text:
quoque et anni hominis a diebus et annis discrepant aeternitatis, quia vitam nostram, quae tempore incipitur, tempore finitur; dum intra sinus sui latitudinem format, aeternitas devorat. Cujus nimirum immensitas, quia ultra citraque super nos tenditur, sine inchoatione et termino ejus aeternum esse dilatatur; eique nec transacta praetereunt, nec adhuc ventura, quasi quae non appareant, desunt, quia is qui semper esse habet, cuncta sibi praesentia conspicit; cumque aspiciendo post et ante non tenditur, nulla intu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis ꝑfectione ꝑ carnem: qͥa dũ
spc̃ miscetur pulueri. quodã mͦ cone¬
ctit᷑ infirmitati: quã scilic& infirmi¬
tatem beatꝰ iob pietati iudicis obicit¬
irremissibilit̃ peccauert̃: qͥa tanto
robustius stare poterant. qͣnto eos
carnis admixtio ñ tenebat: homo uͦ
idcirco post culpã ueniã meruit: qͥa
ꝑ carnale corpꝰ aliquid qͦ sems ipso mi¬
nor eẽt accepit. Unde & apud respe-¬
ctum iudicis argum̃tũ pietatis est
hȩc eadẽ infirmitas carnis: sicut ꝑ¬

Expanded text:
tudinis perfectione per carnem, quia dum tudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job pietati judicis objicitirremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis. » Est
Abbreviated transcription (Latin):
cut de reb cȩtĩs scriptũ . ẽ. fiat. & fa¬
ctũ. ẽ: neq ut aquȩ uolatilia. sic tra
hominẽ ꝓtulit: s priusquã fieret.
faciamus dr̃. ut uidelic& qͥa rationa¬
lis creatura condebatur. quasi cum
consilio facta uideret᷑. Quasi ꝑ stu¬
diũ de t̾ra plasmat᷑. & inspiratione
conditoris. in uirtute sp̃c uitalis eri¬
git᷑: ut scilic& ñ ꝑ iussionis uocẽ. s ꝑ
dignitatẽ oꝑationis exister&: qui ad
conditoris imaginẽ fiebat. Quod gͥ
ꝑ conditionẽ homo elegantiꝰ in tra
creaturis cętĩs accepit: hoc in fla¬
gello positꝰ pietati sui artificis op¬
ponit dicens. Manus tuȩ plasma¬
uerunt me. & fecert̃ me totũ in cir¬
cuitu: & sic repente p̃cipitas me:
Acsi aꝑte dicat. Cur tanta uilita¬
te despicis: quẽ cũ tanta dignitate
condidisti: Et quẽ ratione reb cȩ¬
teris p̃fers: cur ex dolore supponis:
Sed tam̃ hȩc eadem nr̃a dignitas ful¬
get ꝑ imaginẽ. & longe distat a beati¬

Expanded text:
cut de rebus caeteris scriptum est, Fiat, et factum est ; neque ut aquae volatilia, sic terra hominem protulit; sed prius quam fieret faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beati
Abbreviated transcription (Latin):
Petit ut sem& ipsũ sibi iudex indicet:
quatinus qͦd ille animaduertendo ꝑ¬
cutit. hoc in se flendo & ipse castig&.
Scit nãq quod ȩquissimus uindex in¬
& magno metu concutitur: quia &
dol& in uerbere: & dep̃hendere in
se ꝑfecte ñ ual& quod deplor&. Un¬

Expanded text:
Petit ut semetipsum sibi judex indicet, Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus vindex in magno metu concutitur, quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Un
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ut magis secura sit altius crepi¬
dat: & cũ flagellis cingit᷑. suꝑni iudi¬
cii incertitudine turbat᷑. Paus ne in¬
icium sequentis dampnationis sit
om̃e quod patitur: & ꝑ cogitationẽ
int̾rogat iudicẽ: quia de uite suȩ
meritis ambigit in ꝑcussione. S eũ
uitȩ uirtꝰ ad ocłos m̃tis reducit᷑.
quasi con e solatio a iudice respon¬
detur: quia nequaquam ad ꝑdendũ
ꝑcutit: quẽ in actionis innocentia
feriendo custodit. Bene itaq nc̃ dr̃.
indica mͥ cur me ita iudices: ac si
aꝑte diceret᷑. Quia flagellando me
iudicas: ostende qͦd ad iudiciũ ꝑfla¬
gella securũ reddas. Quod tam̃ in¬
telligi & alit̃ potest. Nam plerumq
uir iustus flagella ad ꝓbationẽ ꝑci-¬
pit: & uitã suã subtilissima inquisi¬
tione discutiens. qͣmuis se peccatorẽ
& sentiat & fateat᷑. ꝓ qua tam̃ specia¬
lit̃ culpa ꝑcutit᷑ minime cognoscit:
atq eo magis in ꝑcussione trepidat.
quo causas ꝑcussionis suȩ ignorat:

Expanded text:
justi, ut magis secura sit, altius trepidat, et cum flagellis tunditur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur, et per cogitationem interrogat judicem, quia de vitae suae meritis ambigit in percussione. Sed cum vitae virtus ad oculos mentis reducitur, quasi consolatio a judice respondetur, quia nequaquam ad perdendum percutit quem in actionis innocentia feriendo 320 custodit. Bene itaque nunc dicitur: Indica mihi cur me ita judices. Ac si aperte diceretur: Quia flagellando me judicas, ostende quod ad judicium per flagella securum reddas. Quod tamen intelligi et aliter potest. Nam plerumque vir justus flagella ad probationem percipit, et vitam suam subtilissima inquisitione discutiens, quamvis se peccatorem et sentiat et fateatur, pro qua tamen specialiter culpa percutitur, minime cognoscit; atque eo magis in percussione trepidat, quo causas suae percussionis ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mira monstrauit: crudelia ꝑtulit. Ma¬
nũ gͦ suam in ambob posuit: quia
unde eũ recta docuit. inde iratũ
iudicẽ placauit. Qui hoc quoq ipsis
suis miracłis mirabilius p̃buit: quia
corda delinquentiũ mansuetudine
potius quã t̾rore correxit. Unde &

Expanded text:
mira monstravit, crudelia pertulit. Mamira monstravit, crudelia pertulit. Manum ergo suam in ambobus posuit, quia unde reum recta docuit, inde iratum judicem placavit. Qui hoc quoque ipsis suis miraculis mirabilius praebuit, quia corda delinquentium mansuetudine potius quam terrore correxit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
derat. deplorans dicat. ñ. ẽ. qͥ utrũq
ualeat arguere: & ponere manũ suã
in ambob. Redemptor qͥppe huma¬
ni generis mediator dĩ & hominũ ꝑ
carnẽ factus. quia iustꝰ in hominib¬
primus apparuit. & tam̃ ad poenam
culpe etiã sine culpa ꝑuenit: & homi¬
nem arguit. ne delinquer&. & dõ ob¬
stitit. ne ferir&. Exempla innocen¬
tiȩ p̃buit: pęnã maliciȩ suscepit. Pa-¬
tiendo gͦ utrũq arguit: qui & culpã
hominis iusticiã aspirando corripuit:
& irã iudicis moriendo temperauit.
atq in utrisq manum posuit: quia
& exempla hominib quȩ imitarent᷑
p̃buit. & dõ inse oꝑa quib erga ho¬
mines placaretur ostendit. N ullꝰ
quippe ante hẽ extitit: qui sic ꝓ ali¬
enis reatib int̾ceder&. ut ꝓpria non
haber&. E ternȩ gͥ morti tanto quis malꝰ¬
in aliis obiuiare ñ poterat: qͣnto hẽ
reatus de ꝓpriis astringebat. Uenit
itaq nouus homo ad homines. contra¬
dictor ad culpã. amicus ad pęnam.

Expanded text:
dicat: Non est qui utrumque valeat arguere, et ponere manum suam in ambobus. Redemptor quippe humani generis, mediator Dei et hominis per carnem factus, quia justus in hominibus apparuit, et tamen ad poenam culpae etiam sine culpa pervenit, et hominem arguit ne delinqueret, et Deo obstitit ne feriret, exempla innocentiae praebuit, poenam malitiae suscepit. Patiendo ergo utrumque arguit, qui et culpam hominis, justitiam aspirando, corripuit, et iram judicis moriendo temperavit; atque in utrisque manum posuit, quia et exempla hominibus quae imitarentur praebuit, et Deo in se opera, quibus erga homines placaretur, ostendit. Nullus quippe ante hunc exstitit, qui sic pro alienis reatibus intercederet, ut proprios non haberet. Aeternae igitur morti tanto quis in aliis obviare non poterat, quanto hunc reatus de propriis astringebat. Venit itaque novus homo ad homines, contradictor ad culpam, amicus ad poenam;
Abbreviated transcription (Latin):
plicia secuturȩ mortis expellere. Uir
gͥ sc̃s humanũ genus consider& qͦ de¬
fluxit: ȩt̃nȩ mortis dampna conspi¬
ciat: cui nimirũ constat. qͥa neqͥquã
iusticia humana contradicat: uide¬
at quã ꝑuerse homo deliquerit: ui¬
deat quam districte contra hominẽ
conditor irascat᷑: & mediatorẽ dĩ &
hominũ dm̃ & hominẽ requirat:¬

Expanded text:
plicia secuturae mortis expellere. Vir plicia secuturae mortis expellere. Vir igitur sanctus humanum genus consideret quo defluxit; aeternae mortis damna conspiciat; cui nimirum constat quia nequaquam justitia humana contradicat, videat quam perverse homo deliquerit; videat quam districte conditor contra hominem irascatur, et mediatorem Dei et hominis, Deum et hominem, requirat
Abbreviated transcription (Latin):
ite me. Ei namq quẽ arguimus ra¬
tionis auctoritate contraimus. Et
aꝑte insinuat qͥntã bonis actib fidu¬
ciam p̃stat: Aesi aꝑte dicat. Recta
agite: &. animaduersionis meȩ motib
ñ iam ꝑ dep̃cationis gemitũ s ꝑ fidu¬
ciam auetoritatis obuiate. Hinc &¬
enim ioħes dicit. Si cor nr̃m ñ rep̃¬
henderit nos: fiduciam habemꝰ a dõ.
Hinc. ẽ. quod moyses quia placet serui¬
ens. auditur tacens: cum silenti dr̃
quid clamas ad me: Hinc .ẽ. quod
iracentẽ retin& cũ audit: dimite
me ut irascatur furor m̃s contra po¬
płm istum. Hinc . ẽ. qͦd arguentẽ dñs
non habuisse se quęritur: cũ ꝑ ꝓphe-¬
tam dicit. quȩsiui uirũ qui int̃pone¬
ret sepem. & star& oppositus contra
me. ne dissiparẽ eam: & non inueni.
Hinc.ẽ. quod ysaias grauit̃ deplorat di¬
cens. O m̃s nos cecidimus quasi foliũ.
& iniquitates nr̃ȩ quasi uentꝰ abstule¬
runt nos: ñ . ẽ qui inuoc& nom̃ tuũ:
qui consurgat & teneat te. S posst̃

Expanded text:
 . Ei namque quem arguimus rationis auctoritate contraimus. Et aperte insinuat quantam bonis actibus fiduciam praestat? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc etenim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est quod Moyses, quia placet serviens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum . Hinc est quod arguentem Dominus non habuisse se queritur, cum per prophetam dicitur: Quaesivi virum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni . Hinc est quod graviter Isaias deplorat, dicens: Omnes nos cecidimus quasi folium, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos; non est qui invocet nomen tuum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Timeri quippe quasi ds̃ noluit: s qͦsi
pat̾ ut amaretur inspirauit: quod
liquido paulus dicit. non enĩ accepi¬
stis sp̃m seruitutis iterũ in timore:
s accepistis sp̃m adoptionis filiorũ¬

Expanded text:
Timeri quippe quasi Deus noluit, sed quasi pater ut amaretur inspiravit. Quod liquido Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filioru
Abbreviated transcription (Latin):
dire post confessionẽ meruit. dñs
transtulit peccatum tuũ. & tamen
multis post cruciatib afflictus. ac
fugiens. reatũ culpȩ qͦm ꝑpetraue¬
rat exsoluit: sic nos salutis unda a
culpa primi parentis absoluimur:
s tam̃ reatũ eiusdem culpȩ diluen¬
tes. absoluti quoq adhuc carnalit̃
obimus. Bene gͦ dr̃. sciens quod ñ
parceres delinquenti.: qͥa delicta
secat etiam cum relaxat. Ab electis
enim suis iniquitatũ maculas stude
temporali afflictione tergere: quas
in eis in ꝑpetuũ ñ uult uidere.
ed sepe mens dum plꝰ ix.
iusto trepidat: dũ pauore qua¬
titur: dum sinistris suspicionib ur-¬
getur: teds hanc uiuere: quȩ se ad
uitam uel ꝑ labores ambigit ꝑue¬
nire. Unde & subsequent̃ adiungit᷑¬

Expanded text:
dire post confessionem meruit: Dominus dire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum; et tamen, multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur, sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, aobimus. Bene ergo dicitur: Sciens quod non parceres delinquenti, quia delicta secat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult videre. ed saepe mens dum plus justo trepidat, dum pavore quatitur, dum sinistris suspicionibus urgetur, taedet hanc vivere, quae se ad vitam vel per labores ambigit pervenire. Unde et subsequenter adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñ parcitur: quisab ęt̃na morte eri¬
pitur. cũ a delicto mundus nemo re¬
peritur.: An penitenti parcit. & delin¬
quenti non parcit: Quia cũ delicta
plangimus: nequaquã iã delinquen-¬
tes sumꝰ. Sed quid .ẽ. qͦd petrꝰ cũ negat
respicitur: & redemptoris negati res¬
pectu ad lacrimas uocat᷑: Quid. qͦd
paulus cum redemptoris nom̃ in tra
conaretur extinguere: eius uerba de
cęlo meruit audire: Sed tam̃ culpa
in utroq punita. ẽ: quia & de petro
ceste ęuuangło scriptũ. ẽ recordatus
petrus uerbi iħu. egressus foras fle-
uit amare: & de paulo hec eadẽ quȩ
hẽ uocauit ueritas dicit. ego ostendã
ei qͣnta eũ oporteat ꝓ nomine meo
pati. Delinquenti gͦ dñs nequaquã
parcit: quia delictũ sine ultione ñ
deserit. Aut enim ipse hoc homo in
se penitens punit: aut hoc ds̃ cũ ho¬
mine uindicans ꝑcutit. Nequaquã
peccatũ parcitur: quia nullatenus
sine uindicta laxat᷑. Sic dauid au¬

Expanded text:
ti non parcitur, quis ab aeterna morte eriti non parcitur, quis ab aeterna morte eripitur, cum a delicto mundus nemo reperitur? An poenitenti parcit et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid quod Petrus cum negat respicitur, et Redemptoris negati respectu ad lacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de coelo meruit audire? Sed tamen culpa in utroque punita est, quia et de Petro, teste Evangelio, scriptum est: Recordatus Petrus verbi Jesu, egressus fit amare . De Paulo quoque haec eadem quae hunc vocavit Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sideserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic enim David au
Abbreviated transcription (Latin):
de inanẽ głam. nec ab ore laudẽ. nec
a manu reciꝑe dationẽ quęrit. Solꝰ¬
gͦ in dĩ oꝑe fraudẽ ñ facit: qui cũ
ad studia bonȩ actionis inuigilat. nec
ad corporalis rei p̃mia. nec ad laudis
uerba. nec ad humani iudicii gr̃am
anhelat. Ipsa gͥ bona nr̃a qͥa insidian¬
tis culpȩ euadere gladiũ nequeunt.
nisi sollicito cotidie timore munianͣ.
retur. Quȩ aꝑte egerim uideo: s quid
in his latent̃ ꝑtulerim ignoro. Sepe &¬
enun bona nr̃a latrocinante fraude
deꝑeunt: quia rectis se nr̃is actibus
concupiscentiȩ terrenȩ subiungt̃. Sepe
desidia int̾ueniente deficiunt: qͥa a fer¬
uore quo cepta sunt frigescente amo¬
re tabefiunt. Quia gͦ culpȩ subreptio
uel in ipso uirtutis actu uix uincitur.
quid ad securitatẽ suꝑ. ẽ. nisi ut stu¬
diose semꝑ & in uirtute timeatur:¬
Sed post hȩc ualde scrupulosũ cordi
se obicit quod subiungit: sciens qͦd ñ
parceres delinquenti. Si enĩ delinquen¬

Expanded text:
de inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec de inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recipere dationem quaerit. Solus in Dei opere fraudem non facit: qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, quia insinuantis culpae evadere gladium nequeunt, nisi sollicito quotidie timore munianturretur: quae aperte egerim video, sed quid in his latenter pertulerim ignoro. Saepe etenim bona nostra latrocinante fraude depereunt: quia rectis se nostris actibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe desidia interveniente deficiunt, quia a fervore quo coepta sunt, frigescente amore tabefiunt. Quia ergo culpae subreptio, vel in ipso virtutis actu vix vincitur: quid ad securitatem superest, nisi ut studiose semper et in virtute timeaturSed post haec valde scrupulosum cordi se objicit quod subjungit: Sciens quod non parceres delinquenti. Si enim delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ torporẽ nascitur: fraus ꝑ priuatã
dilectionẽ. Illam namq minor dei
amor exaggerat: hanc aut̃ male m̃tẽ
possidens ꝓprius amor ereat. Fraudẽ
quippe in dĩ oꝑe ꝑpetrat: quisquis¬
sems ipsũ inordinate diligens. ꝑ hoc
quod recte egerit ad remuneratio¬
nis transitoriȩ bona festinat. Scien¬
dum quoq ẽ. qͦd trib modis fraus
ipsa committit᷑: quia ꝑ hanc ꝓcul¬
dubio aut tacita cordis humani gr̃a
aut fauoris aura. aut res quelibet
erterior. dencerat᷑. Quo contra
Mre. Quia enĩ ñ solũ fraus in accepti¬
one. ẽ. pecuniȩ: munus ꝓculdubio unũ
non .ẽ. Tres uͦ sunt acceptiones mune¬
rum: ad quas ex fraude festinatur.
Munus nãq a corde .ẽ: captata gr̃a a
cogitatione. Munus ab ore. ẽ: gła ꝑ
fauorẽ. Munus ex manu. ẽ: p̃miũ ꝑ
dationẽ. Sed iustus quisq ab om̃i
munere manus excutit: quia in eo
quod recte agit. nec ab humano cor¬

Expanded text:
per torporem nascitur, fraus per privatam per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem. Illam minor Dei amor exaggerat, hanc vero male mentem possidens proprius amor creat. Fraudem quippe in opesemetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit ad remunerationis transitoriae bona festinat. Sciendum quoque est, quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc proculdubio, aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura aut res quaelibet exterior desideratur. Quo contra re . » Quia enim non solum fraus in acceptione pecuniae est: munus proculdubio unum non est. Tres vero sunt acceptiones munerum, ad quas ex fraude festinatur. Munus namque est a corde captata gratia a cogitatione. Munus ab ore est, gloria per favorem. Munus ex manu est, praemium per dationem. Sed justus quisque ab omni munere manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano cor