comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qgu sui loco reculerit. Et quidẽ ma¬
theus abisse discipłos dic̃ ingali¬
iadorasse: ⁊ p̃ceptũ abeo accepisse
tundi. docendi. baptirandi om̃s
cũ sepius antea uisũ discipłis. ma¬
rime ipso die resurrectionis eius
inierosolimis ⁊ incastello emaus.
Quare gͦ specialit̾ se ingalileam
p̃cessurũ ⁊ ibi adiscipłis uidẽdũ
p̃dixit: cũ neq ibi solum neq ibi
pͥmũ fuerit uisus Alideamus
gͦ euius misterii grã scd̃m matħm¬

Expanded text:
elii sui loco retulerit. Et quidem Maelii sui loco retulerit. Et quidem Matthaeus abisse discipulos dicit in Galiet adorasse, et praeceptum ab eo accepisse eundi, docendi, baptizandi omneseum saepius antea visum discipulis: maxime ipso die resurrectionis ejus in Jerosolymis, et in castello Emmaus. Quare ergo specialiter se in Galilaeam praecessurum, et ibi a discipulis videndum praedixit, cum neque ibi solum, neque ibi primum fuerit visus? Videamus ergo cujus mysterii gratia secundum Mat
Abbreviated transcription (Latin):
signis. Quid in his consid̾andũ
ꝗͥd memorie ꝯ mendandũ: nͥ qͥd p̃¬
ceptũ obedientia. obedientiã ũ¬
R signa sequuta sunt: Interq̃
notandũ quod euuangłiũ suum
marcus quanto tardius cettris in¬
choauit. tanto inlongiora senbẽdo
tẽpora porrex̃. Nã neq denatius¬
tate ipsuis dnĩ aut p̃cursoris
eius. neq de infantia uel puentia
utriuslibet eoꝵ aliqua cõmemorãs.
neq dediuinitate saluatoris aliꝰ
enbens excepto qͦd eũ incapite
auiangłi sui filium di nominat.
ibmitio euuangłice p̃dicationis
qͥ ꝑioħm factũ ẽ cepit. ⁊ ad illud
isꝙ tempus narrando ꝑuenit: qͦ
aplłi idem eiuiangłii uerbũ. totũ
̃ticando disseminauere ꝑorbẽ.
Sestat sane questio ñ minima. qͦ¬
modo scripserit idem eiuiangłista
lirisse angłm mulierib. ite dicite
liscipłis eius ⁊ petro quia p̃cedet
uos ingalileã. ibi eũ uidebitis sic̃
uiỹ uob: nec tamen ibi uisũ adisci¬
pulis dnm̃ inullo post hec euuã¬

Expanded text:
n his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Inter quae notandum, quod Evangelium suum Marcus quanto tardius caeteris inchoavit, tanto in longiora scribendo tempora porrexit. Nam neque de nativitate ipsius Domini aut praecursoris ejus, neque de infantia vel pueritia utriuslibet eorum aliqua commemorans, neque de nativitate Salvatoris altius scribens, excepto quod eum in capite Evangelii sui filium Dei nominat, ab initio evangelicae praedicationism factum est, coepit: et ad illud usque tempus narrando pervenit: quo apostoli idem Evangelii verbum totum praedicando disseminavere per orbem. Restat sane quaestio non minima, quomodo scripserit idem evangelista, dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedit vos idixit vobis , nec tamen ibi visum a discipulis Dominum, in ullo post haec Evang
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione cognoscimꝰ: ut is qͥ futu¬
rus erat pastor eccłȩ insua culpa
disceret: qualit̾ aliis misereri debu¬
isset. Priusitaq eũ ostendit sibi.
⁊ tũc p̃posuit ceteris. ut exsua in¬
firmitate cognosceret. quã miseri¬
cordit̾ aliena infirma doleraret.

Expanded text:
cognoscimus, ut is, qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret qualiter aliena infirma toleraret.
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: ⁊ sermo eiꝰ calumniȩ nõ
pateret. Et adtende quod pilatos
qui inuitus ferebat sententiam
aliqua in parde respondit. sacir¬
dotibꝰ aut̃ ⁊ pͥncipib respondẽ no¬
luerit: indignos suo sermone
incerrogauit cũm dicens. Non t¬
spondes quicquam: Uide in
quantis te accusant. Ihe autem
amplius nichil respondit. Eth¬
nieus quidem est qui condanp¬
nat iħm: sed causam refert in
ppłm iudeorum. dicens uide is
quantis de accusant. Lhc aiita
nichil respondere uoluit: neit¬
men diluens dimitteretur a p̃li¬
R de: ce crucis utilitas differrets
sintifices aut̃ concitauerũt curba:
it magis barrabã dimitteret eis.
qua enim data sibi optione. ꝓiħu
im: mendo salutẽ ꝑ diderunt
nutam: i latrociniis sese ac sedit¬
onib in tantũ subdiderunt: ut ⁊
patriam regnũq suum quod plus

Expanded text:
diceret, et sermo ejus calumniae non diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderit, sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque suo sermone gavit eum, dicens: Non respondes quidquam? Vide in quantis te accusant. Jesus autem amplius nihil respondit. » Ethnicus quidem est qui condemnat Jesum, sed causam refert in populum Judaeorum. « Vide in quantis te accusant. » Jesus autem nihil respondere voluit, ne crimen diluens dimitteretur a praede, et crucis utilitas differretur. Pontifices autem concitaverunt turbam ut magis Barrabam dimitteret eis. Quod enim data sibi optione, pro Jrem, merito salutem perdiderunt et vitam, et latrociniis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus
Abbreviated transcription (Latin):
atrio caiphe retentus. poterat
agere penitentiã. egrediet᷑ foras
tinus abimpiorũ concilio sec re¬
gratus. sordes pauide negationis
liberis fletib abluat. Et cõfestĩ
pilato Non solum ãpilatum. s
etiam ad herodem ducitꝰ ẽ: ut
uterq dnõ illuderent. Et cerne
sollicitudinẽ sacerdotũ. In ma¬
lo tota noct᷑e uigilauerunt. ut
homicidium facerent:⁊ uictũ
tradiderũt pilato. habeant
enĩhẽ morẽ: ut quẽ adiudicassent
morti ligatũ udici traderent.
ix at tamen notandũ. quod ñ tũc
primũ ligauerunt. eum: s moy
conp̃bensum nocte in horto. ut
ioħs declarat. ligauerunt:⁊ sc
adduxerunt eum ad annã pn¬
mum. Et interrogauit eum pi¬
latus. Tues rex uidorũ: Pilato
nichil aluid criminis interrogã¬
te: nisi utrum rex uidorũ sit. ar¬
guuntur impietatis uide. qͦd
ne falso quidem inuenire potut¬
rint quod obicerent saluatori.
At ille respondens: ait illi. Tu
dicis. Sic respondit ut uerum

Expanded text:
atrio Caiphae retentus poterat atrio Caiphae retentus poterat agere poenitentiam. Egreditur foras,atenus, ab impiorum concilio secretus, sordes pavidae negationis liberis fletibus abluat. CAPUT XV. Pilato. Non solum ad Pilatum, sed etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum. In malo tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent, et vinctum traderent Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Attamen notandum quod non tunc primum ligaverunt eum, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes declarat, ligaverunt, et sic adduxerunt eum ad Annam primum. Et interrogavit eum Pilatus: Tu es rex Judaeorum? Pilato nihil aliud criminis interrogante nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. At ille respondens ait illi: Tu dicis. Sic respondit ut et verum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. Et iterum statĩ gallus
cantauit. Solet scriptura sacra¬
sepe meritũ m̃tũ causarũ ꝑstatum
designare tẽpoꝵ. Inde petrus
qui media nocte negauitad gal¬
licantũ penituit. Qetiã pꝰresurrectio¬
nẽ dñi diurna subluce illum
quẽ tertio negau trat. tertio eque
se amare ꝓfessus ẽ: quia nimirũ
quod intenebris obluuonis er¬
rauit. ⁊ sꝑate iã lucis rememora¬
tione correxit:⁊ eiusdẽ uere lucis
adepta p̃sentia. plene totũ quic¬
quid nutauerat erexit. hunc
opinor gallum aliquẽ doctorũ
intelligendũ: qui nos iacentes ex¬
citans ⁊ som nolentos increpans
dicat. Eiugilate uisti: nolite pecca¬
re. Et recordatus ẽ petrus uerbi¬
ihũ quod dixerat ei ihc̃ priusquã
gallus cantet bis. ter me negabis:
icepit flere. Quã nocuia prauoꝵ
colloquia. Petrus ipse int̾ in fide¬
les uelud hominẽ se nosse negauit:
quẽ inter condiscipulos iã di fi¬
lium fuerat confessus. S nec in

Expanded text:
dicitis. Et statim iterum gallus dicitis. Et statim iterum gallus cantavit. » Solet Scriptura sacra meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit: qui etiam post resurrectionem Domini diurna sub luce illum, quem tertio negaverat, tertio aeque se amare professus est. Quia nimirum, quod in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid nutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans, et somnolentos increpans dicat: Evigilate justi, et nolite peccare. Et recordatus est Petrus verbi quod dixerat ei Jesus: Priusquam gallus cantet bis, ter me negabis. Et coepit flere. Quam nociva pravorum colloquia? Petrus ipse inter infideles vel hominem se nosse negavit, quem inter condiscipulos jam Dei Filium fuerat confessus. Sed nec in
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs aut̃ ñ ait petro. discipulum
meum te eẽ negabis: s me negab̃.
Negauit gͦ ipsum: cũ se negauit
cius eẽ discipulum. Et post pu¬
sillum rursus qui ad stabãt
dicebant petro. Ulere tu exillis
.s. Nã ⁊ galileus es. Non quod
alia lingua galilei quã iheroso¬
limite loquerent᷑: qui ut q fue¬
ninit hebrei: s quod unaquȩq
ꝓiuntia ⁊ regio suas habeat ꝓ¬
prietates. acuernaculum loquẽ
loquerent᷑: inter alios qui dedi¬
lersis mundi plagis aduenerãt.
etiam illi qui habitabãt inuidea
dixisse referunt᷑. Nonne ecce
omẽs isti quiloquunt᷑ galilez
sunt: Et quomodo nos audiui
trib loquens inierusalem:⁊ no¬
tum inquit factum ẽ om̃ibus
habitantib mierusalẽ: ita ut
appellaretur ager ille lingua¬
gua eorum: nisi quia idẽ nom̃
aliter illi. hoc ẽ iherosolimitȩ:
aliter sonabant galilei: Ille aut
cepit anatematirare ⁊ uirare:
quia nescio hominẽ istũ quem

Expanded text:
Dominus autem non ait Petro: discipulum Dominus autem non ait Petro: discipulum meum te negabis, sed: Me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Et post pusillum, rursus qui astabant dicebant Petro: Vere tu ex illis es. Nam et Galilaeus es. Non quod alia lingua Galilaei quam Jerosolymitae loquerentur, qui utrique fuerint Hebraei, sed quod unaquaque provincia et regio suas habeat proprietates, ac vernaculum loquendloquerentur, inter alios qui de diversis mundi plagis advenerant, etiam illi qui habitabant Judaeam dixisse referuntur: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilaei sunt? Et quomodo notribus loquens in Jerusalem: « Et notum, inquit, factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille gua eorum, nisi quod idem nomen aliter illi, hoc est, Hierosolymitae, aliter sonabant Galilaei? « Ille autem coepit anathematizare et jurare, quia nescio hominem istum quem
Abbreviated transcription (Latin):
Neq scio. neq noui quid dicas
Quid sibi uult quod pͥma eum
ꝓdit ancilla. cũ uiri utiq magis
eum potuerint recognoscere: nisi
ut et iste sexus peccasse innecem
dnĩ uideret᷑: i iste sexus redimantiꝰ
ꝑ dnĩ passionẽ: Et ido mulier
resurrectionis accipit pͥma misti¬
rium ⁊ mandata custodit: ut
ueterem p̃uaricationis aboleit.
errorẽ. Et exiic foras ante atriũ:
igallus cantauit. De hoc galli
cantu ceteri eiiuiangłiste tacẽt
ñ camen factũ eẽ negant: sicut̃
imulta alia alii silentio p̃tereũt.
quȩ alii narrant. Rursus autem
cum uidisset illum ancilla. cepit
ilicere curũstantib. Quia hic ex
ilis ẽ. at ille iterum negauit.
Non hec eadẽ ancilla quȩ prius
accusabat ẽẽ credenda ẽ. Dicit
nãq matheus aꝑtissime exeũte¬
ant illoianuã uidit eum alia: ⁊ait
hisqui erãt ibi ⁊cetera In hac
aut̃ negatione petri discimus
qui cum sit. negat se ẽẽ xpĩanum.

Expanded text:
Neque scio, neque novi quid dicas. Neque scio, neque novi quid dicas. Quid sibi vult, quod prima eum prodit ancilla, cum viri utique magis eum potuerint recognoscere? nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per Domini passionem. Et ideo mulier resurrectionis accipit prima mysterium, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis oboleret errorem. Et exivit foras ante atrium, et gallus cantavit. De hoc galli cantu caeteri evangelistae tacent, non tamen factum esse negant, sicut et multa alia alii silentio praetereunt, quae alii narrant. Rursus autem cum vidisset illum ancilla, coepit dicere circumstantibus: Quia hic ex illis est. At ille iterum negavit. Non haec eadem quae prius accusabat, illa esse credenda est. Dicit namque Matthaeus apertissime: Exeunte illo januam, vidit eum alia, et ait iis qui erant ibi , etc. In hac autem negatione Petri discimus etiam qui, cum sit, negat se esse Christianum.
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionis euis abscondant.
Si eñi crederent morsi crederẽt
forsitam ⁊ domino. Quoduela¬
mentũ usq hodie manet suꝑ
cor eorum ñ reuelatũ: nob̃ autẽ
inxp̃m credentib ab latũ ẽ.
Neq enun frustra co moriente
uelum templi scissum ẽ mediũ:
⁊ ea quȩ toto legis tẽpore latue¬
rant:⁊ abscondita carnali isit
fuerant. noui destamenti culto¬
ribus sunt patefacta sc̃a scõꝵ
ꝓphetira ⁊ ui ta alios euuãgiꝰ¬
stas ꝓphetita. quis ẽ quite ꝑcus¬
sit: quasi in contumeliã faciũt
haberi. S ipso dispensante qui
patitur. omiã ꝓnob̾ fiunt ut sic̃
petrus hortatur xpo incarne
passo. nos eadẽ cogitatione ar¬
memur: atq adtolleranda ꝓ no¬
mine eus irrisionum obꝓbra
p̃parem᷑. Et cũ eẽt petrus inatͥo
deorsum uenit una exancillis
sũmi sacerdotis : Et cũ udisset¬
petrum calefacientẽ se: aspiciens
illum ait. Et tu cũ iħu nataitno
eras. at ille negauit dicens.

Expanded text:
cognitionis ejus abscondant. cognitionis ejus abscondant. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino. Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non revelatum. Nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medium, sed et ea quae toto legis tempore latuerant, et abscondita carnali Israel fuerant, Novi Testamenti cultoribus sunt patefacta sancta sanctorum phetiza, » et juxta alios evangelistas: « Quis est qui te percussit? » quasi in contumeliam faciunt haberi. Sed ipso dispensante, qui patitur, omnia pro nobis fiunt, sicut Petrus hortatur : Christo in carne passo, nos eadem cogitatione armemur, atque ad toleranda pro nomine ejus irrisionum opprobria praeparemur. « Et cum esset Petrus in atrio deorsum, venit una ex ancillis summi sacerdotis. Et cum e, aspiciens illum, ait: Et tu cum Jesu Nazareno eras? At ille negavit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uestis sui redẽptoris solet
appellari. nunquã ualet disrũ¬
pi: quinpotius ⁊ si uidei. sigen¬
tiles. si heretici si mali catholici
humilitatẽ dnĩ saluatoris con¬
tempnãt: eius tamen usq ad con¬
summationẽ scłi in illis quos
sors electionis inuenerit. inuio¬
lata sit ꝑmansura castitas. Et ce¬
perunt quidam conspuere eum
⁊ uelare faciẽ eius: ⁊ colaphis eũ
cedere: ⁊ dicere ei. ꝓphetira. Et
ministri alapis cum cedebant.
Impleta ẽ hoc loco ꝓphetia quȩ
ait. Dedi maxillas meas alapis:
⁊ faciem meã ñ auerti acõfusione
sputorum. S qui cunc cesus ẽ
colaphis siue alapis iuđorum:
ceditur etiã nunc blasphemiis
falsorũ xp̃ianorũ. qui tunc con¬
spiitus ẽ saliuis infidelium:
nunc usq uesanis nomine tenꝰ
fidelium ex honorat᷑ atq irritat᷑
obꝓbriis. Uelauerunt autẽ
faciem eius. ñ ut eorũ ille scele¬
ra ñ uideat: s ut a sese ipsisicut
quondã moysi fecerũt. grãm

Expanded text:
cclesiae, quae vestis sui Redemptoris solet cclesiae, quae vestis sui Redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi. Quin potius et si Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem saeculi, in illis quos foris electionis invenerit, inviolata sit permansura castitas. Et coeperunt quidam conspuere eum, et velare faciem ejus, et colaphis eum caedere, et dicere ei: Prophetiza. Et ministri alapis eum caedebant. Impleta est hoc loco prophetia quae ait: Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . Sed qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Christianorum. Qui tunc consputus est salivis infidelium, nunc usque vesanis nomine tenus fidelium exhonoratur atque irritatur opprobriis. Velaverunt autem faciem ejus, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a seipsis, sicut quondam Moysi fecerunt, gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
qła ẽ di patris. Summus autẽ
sacerdos. scindens uestimenta
sua ait. Quid ad huc desideramꝰ
testes: Audistis blasphemiam.
Quẽ desolio sacerdotali furor
excusserat.: eadẽ rabies ad scindẽ¬
dis uestes ꝓuocat. Scindit ue¬
samenta sua: ut ostendat uidos
sacerdotalem eẽ głam ꝑdidisse:
cis. S et c̃suetudinis uidaicȩ ẽ
cum aliquid blasphemiȩ ⁊ qͣsi
contra dm̃ audierint: sindere
uestimenta sua. Quod paulũqͦq
⁊ barnabã quando inlicaonia
đorum cultu honorabantur:
fecisse legimus. Herodes aut̃
quia ñ dedit honorem do. s
ad quieuit immodato fauori
ppłi: statim abangło ꝑcussus ẽ.
Altiori aut̃ mssterio factum ẽ
ut inpassione dnĩ pontiphex
uidorum sua ipse uestimenta
discinderit. cũ tunica dnĩ. nec
abipsis qui eum crucifixere. mi¬
litib scindi potuerit figurabat᷑
enim. quia sacerdotium uidoꝵ
ꝓscelerib ipsorum pontificum
eẽt scindendũ:iasuȩ statu inde¬
gritatis omĩmodo soluendum:

Expanded text:
a est Dei Patris. » « Summus autem sacerdos scindens vestimenta sua, ait: Quid adhuc desideramus testes? Audistis blasphemiam. » Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eumdem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam perdidisse, cis. Sed et consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemiae et quasi contra Deum audierint, scindere vestimenta sua. Quod Paulum quoque et Barnabam, quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus. Herodes autem quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab angelo percussus est. Altiore autem mysterio factum est ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipse vestimenta disciderit, cum tunica Domini, nec ab ipsis qui eum crucifixere militibus scindi potuerit. Figurabatur enim quod sacerdotium Judaeorum pro sceleribus ipsorum pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimodis solvendum;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur. Nec p̃tereundũ.: quod
idem sẏmon de uilla uenisse
refeitur. Uilla enim grecȩ. pa¬
gos dicit᷑. Unde paganos appe
lamus eos. quos aciuitate di as¬
portat post iħm: cũ ppłs natio¬
num paganis ritib derelictis
uestigia dominicȩ passionis
obedienter amplectitur. Et ꝑ¬
ducunt illum ingolgota locun
quod ẽ interp̃tatum caluarię
locus. Extra urbẽ et foris portã
loca sunt inquibus trũcabantꝰ
capita dapnatorum: ⁊ caluane
idẽ decolatorum sũpsere nomc
ꝓpt̾ea aut̃ ibi crucifixus ẽ dñs

Expanded text:
terpretatur. Nec praetereundum quod terpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece pagos dicitur. Unde paganos appelamus eos, quos a civitate Dei alportat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia Dominicae passionis obedienter amplectitur. « Et perducunt illum in Golgotha locum, quod est interpretatum Calvariae locus. » Extra urbem et foris portam loca sunt in quibus truncantur capita bellatorum, et Calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi cruc
Abbreviated transcription (Latin):
gne tunc opinionis fuisse symõ
iste uidet᷑ cum filii quoq eius
quasi iam uoti omĩb designãt᷑
ex nomine. S cauendum ne cui
iudeat᷑ contiarium quod ioħ̃s
scribit ipsum dñm sibi crucẽ
portasse: Ceteri uero euuangłistȩ
hunc symonẽ cyreneum eã ba¬
iulasse referunt. Primonamq
adnõ portata: ac deinde symo¬
ni quẽ exeuntes forte obuium
habuerunt. portanda imposita
ẽ. Et hoc congruo satis ordine
mẏsterii: quia nimirum ipse pas¬
sus ẽ ꝓ nob: nob̾ relinquens exẽ¬
plum ut sequamur uestigia eiꝰ.
Et quia sẜ mon iste ñ ierosolimi¬
ta s oyreneus ẽẽ ꝑhibetur: curene
enim libiȩ ciuitas ẽ. ut inactib
apłorum legimus. recte ꝑeum
ꝓpłi gentium designantur:qui
quondam peregrini ⁊ hospites
destamentorũ. nunc obediendo
ciues sunt ⁊domestici di᷑ ⁊ sicut
alibi dicit᷑ heredes quidẽ di. co¬
heredes aut̃ xpĩ Ulnde apte sy
mon obediens: cy renȩ heres in¬

Expanded text:
gnae tunc opinionis fuisse Simon gnae tunc opinionis fuisse Simon iste videtur, cum filii quoque ejus quasi jam noti omnibus designentur ex nomine. Sed cavendum ne cui videatur contrarium, quod Joannes scribit, ipsum Dominum sibi crucem portasse; caeteri vero evangelistae hunc Simonem Cyrenaeum eam bajulasse referunt. Primo namque a Domino portata, ac deinde Simoni, quem exeuntes forte obvium habuerunt, portanda imposita est. Et hoc congruo satis ordine mysterii. Quia nimirum ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Et quia Simon iste non Jerosolymita, sed Cyrenaeus esse perhibetur Cyrene enim Libyae civitas est, ut in Actibus apostolorum legimus, recte per eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei, et, sicut alibi dicitur, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde aptemon obediens, Cyrene haeres in
Abbreviated transcription (Latin):
hec usq hodie faciunt hereciei
⁊ pagani: milites utiq diaboli
Quia enim caput xpi ds: caput
eius ꝑcutiunt. qui eum uerũ
dm̃ eẽ denegant. Et quia ꝑarũ¬
dinem scriptura solet confici:
quasi arundine caput xpĩferũt:
qui diuinitati illiis contradicẽ¬
des. errorem suum confirmare auc¬
toritate sacre scripturȩ conant᷑.
Spuunt infaciem eius: qui eiꝰ
p̃sentiã grẽ uerbis execrandis ex
interna cecȩ mentis insania cõ¬
milites eũ quasiqui dm̃ se ipsum
falso dixisse. illudentes adorabãt
S sunt hodie quod ẽ grauioris
uesaniȩ. qui eum certa fide ut
dm̃ uerum ad orant. s ꝑuersis
actib mox uerba eius quasi fa¬
bulosa despiciunt: ac ꝓmissa re¬
gni illiuis tẽporalib illecebris
longe post ponunt. Et edueũt
illum ut crucifigerent eum. Et̃
angariauerunt p̃tereuntẽ quem¬
piam sẏmonem erreneum ueni¬
entem de uilla patrem alexan¬
dri ⁊ rufi: ut colleret cruc̾eeꝰ. Ma¬

Expanded text:
haec usque hodie faciunt haeretici haec usque hodie faciunt haeretici et pagani, milites utique diaboli. Quia enim caput Christi Deus, caput ejus percutiunt qui eum Deum esse verum denegant. Et quia per arundinem scriptura solet confici, quasi arundine caput Christi feriunt, qui, divinitati illius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripturae conantur. Spuunt in faciem ejus, qui ejus praesentiam gratiae verbis exsecrandis ex internae caecae mentis insania conmilites eum, quasi qui Deum se ipse falso dixisset, illudentes adorabant. Sed sunt hodie, quod est gravioris vesaniae, qui eum certa fide ut Deum verum adorant, sed perversis actibus mox verba ejus quasi fabulosa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris longe postponunt. Et educunt illum ut crucifigerent eum. Et angaria verunt praetereuntem quempiam Simonem Cyrenaeum, venientem de villa, patrem Alexandri et Rufi, ut tolleret crucem ejus. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
mnocentia ⁊ castitas adsũpte
humanitatis: in altero autem
ueritas passionis ꝑquã ad głam
regni inmortalis eẽt ꝑuenturus.
exprimitur. Sicut enim purpu¬
ra color em sanguinis qui ꝓnobis
iffusus ẽ imitatur: ita ⁊ habitũ
regni quod post passionem intͣ¬
uit nob̾q intrandum patefecit.
in sinuat. Uerum quia dicit
apłs quotquot enim inxp̃o bap¬
tiati estis xp̃m indiustis. ⁊ ysai¬
inutroq dnĩ habitu inimicoꝵ
quidem sententia ꝓbroso. s
ipsius dni electione gloriosissi¬
mo. omĩs electorum eius multi¬
aido. quȩ in martires uenerã¬
dos ⁊ ceterã fidelium plebem
distinguitur. aptissime desi¬
guari. Alba ⁊ enim indutur¬
leste cũ munda iustorum con¬
fessione circumdatur. Purpura
siue cocco uestitur: cũ intrium¬
pho uictorosorũ martirũ głat᷑
Et ꝑcudiebant caput eiuis arũ¬
dine: ⁊ conspuebant eum: ⁊ po¬
nentes genua adorabant eum.
Hec tunc fecere milites pilat:

Expanded text:
innocentia et castitas assumptae innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, per quam ad gloriam regni immortalis esset perventurus, exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis, qui pro nobis affusus est, imitatur, ita et habitus regni quod post passionem intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuat. Verum quia dicit Apostolus: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis ; et Isaiin hoc utroque Domini habitu inimicorum quidem sententia probroso, sed ipsius Domini electione gloriosissimo, omnis electorum ejus multitudo, quae in martyres venerandos, et caeteram fidelium plebem distinguitur, aptissime designari. Alba etenim veste induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum gloriatur. Et percutiebant caput ejus arundine, et conspuebant eum. Et ponentes genua adorabant eum. Haec tunc fecere milites Pilati,
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice gͦ inpurpura qua indu¬
tus ẽ dñs. ipsa eius caro quã pas¬
sionib obiecit insinuatur: Deq̃
p̃missa dixerat ꝓphetia. Quare
gͦ rubrum ẽ indumentũ tuũ:
⁊ uestimenta tua sicut calcan¬
dium intorculari: Incorona uer
quã portabat spinea. nr̃õrum
susceptio peccatorum ꝓqua
mortalis fieri dignatus est. ostẽ¬
ditur: uixta quod p̃cursor ipsi
testimonium ei ꝑhibensait. Ecr
agnus đi: ecce qui tollit pecca¬
tum mundi. Namq spinas in
significatione peccatorũ poni
solere destatur ipse dñs: qui ꝓ¬
topla sto inpeccatũ ꝓ lapso dice¬
bat Terra tua spinas ⁊ tribulos
germinabit tibi. Quod ẽ aꝑte
dicere. Conscientia tua puncđ¬
mnes tibi. ⁊aculeos uitiorum ꝓ¬
cnare ñ desistet. Quod uero iuxta
cuuangłium luce dñs apud he¬
ndem alba ueste induitur: in
ateris uero euuangłistis amili¬
tib pilat sub coccineo siue pur¬
pureo habitu illusus ẽẽ ꝑhibet᷑:
collata utraq narratione. inuno

Expanded text:
Mystice ergo in purpura qua induMystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit insinuatur, de qua praemissa dixerat prophetia: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari ? In corona vero, quam portabat, spinea nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est, ostenditur, juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens, ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui protoplasto in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quod est aperte dicere: Conscientia tua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero juxta Evangelium Lucae Dominus apud Herodem alba veste induitur , in caeteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo, sive purpureo, habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione in uno
Abbreviated transcription (Latin):
stinis uestib induant purpura
quo reges ueteres uteres utebant᷑:
ꝓdiademate ponant ei corona
spineam: ꝓsceptro regali d ent ca¬
lamum ut matheus scribit:i ad
or tut quasi regẽ. Nos aut̃ omiã
hec intelligamus mysticȩ. Quo¬
modo enim caiphas dixit. oportet
unum hominẽ mori ꝓ omĩbus.
nesciens quid diceret. sic ⁊ isti
quodcumq fecerunt. licet alia
mente fecerint: tamen nob̃ qui
credimus sacramenta tribuebãt.¬
A. Notandum aut̃. quia ꝓco quod
marcus ait. ⁊ induunt eum pur¬
pura: matheus ita posuit. Et̃ exu.¬
entes cum: elamidẽ coccineam
curum dederunt ei. Ubi incelliqsꝰ
quod matheus ait. clamidẽ coc¬
neam curum dederunt et hoc
mareus dixisse. induunt eum put¬
pura. ꝓ regia enim purpuraceli¬
mis illa coccinea ab illudentib
ad hibita erat: ⁊ ẽ rubra quedã
purpura. cocco simillima. Potest
etiam fieri ut purpurã etiã mar¬
chus cõmemorauerit quã clamis
habebat: quãuis esset coccinea.

Expanded text:
istinis vestibus induant purpura, istinis vestibus induant purpura, qua reges veteres utebantur, et pro diademate imponant ei coronam spineam, pro sceptro regali dent calamum, ut Matthaeus scribit , et adorent quasi regem. Nos autem omnia haec intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet unum hominem mori pro omnibus , nesciens quid diceret, sic et isti quodcunque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis qui credimus, sacramenta tribuebant. Notandum autem quod pro eo quod Marcus ait, Et induunt eum purpura , Matthaeus ita posuit: Et exuentes eum chlamydem coccineam circumdederunt ei . Ubi intelligitur quod Matthaeus ait, Chlamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcus dixisse, Indutum purpura. Pro regia enim purpura chlamys illa coccinea ab illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura, cocco simillima. Potest etiam fieri ut purpuram etiam Marcus commemoraverit, quam chlamys habebat, quamvis esset coccinea.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Non hunc: s barrabã.
Erat aut̾e barrabas latro. Tũc gͦ
ad p̃hendit pilatus iħm: iflagel¬
lauit. Ac deinde subiungit. Et
milites plectentes coronam despi¬
nis: inposuerunt capiti eius ⁊ ceta.
Quod quidem ideo fecisse atq ido
credendus ẽ militib eum illuden¬
dum tradidisse: ut satiati penis
⁊ ob ꝓbriis euis iudeimortẽ eius
ultra sitire desisterent. Hoc autẽ
factum ẽ. ut quia scriptũ erat
multa flagella peccatorũ. illo fla¬
gellato. nos auerberib liberarem᷑.
dicente scriptura. flagellum nõ
ad ꝓpinquabit tab̃naculo tuo.
Milites aut̃ duxerunt eum ma
trium p̃torii: ⁊ conuocant totam
cohortem:⁊ induunt eum purpu¬
ra: imponunt ei plectentes spineã
coronã:⁊ ceperunt salutare eum.
Aue rex uidorum. Milites quidẽ
quia rex iudorũ fuerat appellatꝰ:
⁊ hoc ei seribȩ ⁊ sacerdotes crimẽ
obiecerant. quod sibi inppło isra¬
helitico usurparet imꝑiumtillu¬
dentes hoc faciunt. utnudatũ pͥ¬

Expanded text:
Barrabam. Erat autem Barrabas latro. Tunc ergo apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit . Ac deinde subjungit: Et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et caetera. Quod quidem ideo fecisse, atque ideo credendus est militibus eum illudendum tradidisse, ut satiati poenis et opprobriis ejus Judaeis mortem ejus ultra sitire desisterent. Hoc autem factum est, ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Milites autem duxerunt eum in atrium praetorii, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura, et imponunt ei utare eum: Ave, rex Judaeorum. Milites quidem, quod rex Judaeorum fuerat appellatus, et hoc ei Scribae et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israelitico usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, ut nudatum pr
Abbreviated transcription (Latin):
mitis animalib fuerat p̃dicã¬
dĩ. ut deeo discpłis dicatur p̃¬
licate omĩ creaturȩ S omĩs cre¬
iturȩ nomine: potest omĩs natio
citiũ designari. Ante ⁊ enim
lictũ fuerat inuiam gentium
nabieritis: nunc aut̃ dicit᷑ p̃di¬
ute omĩ creature: ut scilicet pͥꝰ¬
uudea apłorũ repulsa p̃dicatio.
tinc nob̃ in adiutoriũ fieret: cũ
lanc illa ad dãpnationis sue
istimoniũ suꝑba repulisset. Qui
credidit ⁊ baptiratus fuerit: sal¬
nus erit. Qui uͦ ñ credidit cõdẽp¬
nabit᷑. Fortasse apud semetipsũ¬

Expanded text:
is animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae. Sed omnis creaturae nomine potest omnis natio gentium designari. Ante enim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis; nunc autem dicitur: Praedicate omni creaturae, ut, scilicet, pudaea apostolorum repulsa praedicatio, tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusqui
Abbreviated transcription (Latin):
discpłis p̃sentatus ẽ. eũ etia aoius¬
sime recũbentib illis undeam
apparuisse: idẽ ipso quadiagisi¬
mo die:⁊ qm̃ iã erat abeis ascta¬
surꝰ incelũ. hoc eis illo die man¬
me exꝓbrare uoluisse. quia his
quiuiderãt eũ resurrexisse ñ eit¬
cũ utiq postascensionẽ suã p̃di

Expanded text:
is suis praesentatus est, eum etiam novissime recumbentibus illis undecim apparuisse, id est ipso quadragesimo die. Et quoniam jam erat ab eis ascensurus in coelum, hoc eis illo die maxime exprobrare voluisse, quia his qui viderant eum resurrexisse non crecum utique post ascensionem sua
Abbreviated transcription (Latin):
tunc p̃angustia tẽporis opus ex¬
plere nequibãt: festinauerũt
mox transacto sabbato idẽ occi¬
dente sole. ubi oꝑandi licentia
remearat. emerearomata. sicut
marous refertut uenientes
mane ungerẽt corpꝰ eiꝰ Neq
mim uesꝑe sabbati. p̃occupã¬
it iãnoctis articulo: monumen¬
tũ adire ualuerunt. Et ualde
mane una sabbatoꝵ ueniunt
ad monumentũ: orto iã sole.
Prima sabbatorum pͥma dies ẽ
adie sabbatorũ. idẽ requietionũ:
quã nunc diẽ dominicã ꝓpt̾ re¬
surrectionẽ dñi saluatoris mos
eccłasticꝰ appellat. Idipsum aut̃
ẽ cũuna sabbati siue una sab¬
batorum legimus: idẽ una dies
asabbatoꝵ die. hocẽ requietio¬
num quȩ insabbatis custodie¬
bantur. Scẽ aut̃ mulieres q̃
dñm fuerant sequute cũaro¬
matib ad monum̃tũ uenert̃:¬

Expanded text:
tunc, prae angustia temporis, opus extunc, prae angustia temporis, opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corpus ejus. Neque enim vespere Sabbati praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. Prima Sabbatorum prima dies est a die Sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem Dominicam propter resurrectionem Domini Salvatoris mos ecclesiasticus appellat. Idipsum autem est, cum una Sabbati, sive una Sabbatorum legimus, id est, una dies a Sabbatorum die, hoc est, requietionum, quae in Sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres, quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus ad monumentum venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sequutȩ quomodo poneret᷑ inspi¬
cere curabant: ut ei tẽpore ꝯgrio
munus possent deuotionis of¬
ferre. S ⁊actenus scẽ mulieres
die parasceue. idẽ p̃parationis
idẽ faciunt: cũ animȩ humiles
etquo maioris sibi conscie fragilita¬
tis. eo maiori saluatoris amore
feruentes. passionis eiꝰ uestigiis
in hoc scło qͦ requies ẽ p̃paranca
futura. diligent̾ obsequint᷑:⁊ si
forte ualeant imitari. piacuno¬
sitate quo ordine sit eadẽ passio
cõpleta ꝑpendunt. Et cũ tran
entes ungerent iħm. In euuãgło
luce scriptũ ẽ. quia reu̾tentes
amonumento parauerũt aroma¬
ta ⁊ unguenta Et sabbato qͥdẽ
siluerunt scđm mandatũ. Mã¬
datum gͦ legis erat:ut sabbati
silentiũ auesꝑa usq ad uesꝑam
seruaret᷑. Idoq religiosȩ mulie¬
res sepulto dnõ quãdu licebat
opari idẽ usq ad solis occasum
munguentis p̃parandis erant
eccupatȩ: ut lucas scribit. Et qͥa

Expanded text:
secutae, quomodo poneretur, inspisecutae, quomodo poneretur, inspicere curabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, praeparationis idem faciunt, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. CAPUT XVI. entes ungerent Jesum. In Evangelio Lucae scriptum est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt propter mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur; ideoque religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
stra etate dehierosolimis brican¬
niam uenere. qͦd domus fuerit
rotunda de subiacente rupe ex¬
cisa: tantȩ altitudinis ut intro
consistẽs homo uix manu extẽ¬
sa culmen possit adtingere: q̃
habet introitũ aboriente. cui
lapis ille magnus aduolutus
atq impositus ẽ. In cuius monu¬
menti parte aqui lonari ⁊ inse¬
puchrum ipsũ hocẽ locus dnĩci
corporis deeadẽ petra factus ẽ.
septẽ habens pedes longitudiniꝰ
triũ si palmoꝵ mensura. cetero
paiumento altius eminẽs. Qui
uidelicet locus ñ desuꝑ.s alate¬
re meridiano ꝑtotũ patulꝰ ẽ:
unde corpꝰ inferebat᷑. Coloraut̃
eiusdẽ monumenti acloculi:
rubicundo ⁊ albo dr ẽẽ ꝑmixtus.
Maria aũt maglalane ⁊ maria
ioseph aspiciebant: ubi po¬
neret᷑. In luca¬
legimus quia
om̃s noti eius
geri mulieres
quȩ se¬
cute fuerant eum. his gͦ notis
ihũ post depositũ euis corpus
ad sua remeantib. solȩ mulieres
quȩ artiuis amabant. funus sub¬

Expanded text:
et aetate de Hierosolymis Britanet aetate de Hierosolymis Britanniam venerunt, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo, vix manu extenta, culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ilatque appositus est. In cujus monumenti parte aquilonari sepulcrum ipsum, hoc est locus Dominici corporis, de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmarum mensura, caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebat: color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Maria autem Magdalene, et Maria Joseph aspiciebant ubi pneretur. In Luclegimus quia stabant omnes noti ejus ge et mulieres, quae secutae erant eum. His ergo notis Jesu, post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus sub
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quilibet ignotus aut medi¬
ocris ad p̃sidẽ accede. ⁊ crucifixi
corpus poterat in petrare. Ioseph
aut̃ mercatus ẽ sindonẽ: ⁊̃ depo¬
nens eum in uoluit sindone.
N Ex simplici sepultura dni ãbira¬
tio diuitũ condẽpnat᷑. qui ne
intumulis quidẽ possunt caiere
diuitiis. Possumus aũt uixta
intelligentiã sꝑalẽ hoc sentire
qͦd corpus dñ. ñec auro ñecgẽmis
⁊ serico. s linteamin& puro ob¬
uoluendũ sit: quãꝗͣ ⁊ hoc signifi¬
cet qͦd ille insindone munda in¬
uoluat iħm. qui pura eũ mente¬
R susceperit hinc ȩccłȩ mos obtinuit
ut sacrificiũ altaris ñ inserico neq
inpanno tincto. s in lino terreno
celebre-¬
tur. sicut corpꝰ
insindone ẽ mũ¬
da se¬
pultũ: iuxta qͦd
ingestis
pontificalibus
abeato siluestro legimus ẽẽ sta¬
tiitũ. Et posuit eum in monum̃to:
qͦd erat excisum depetra: iaduol¬
uit lapidẽ ad hostiũ monum̃ti.¬
Demonumento dni ferunt qui no

Expanded text:
enim quilibet ignotus, aut medienim quilibet ignotus, aut mediocris ad praesidem accedere, et crucifixi corpus poterat impetrare. « Joseph autem mercatus sindonem, et deponens eum, involvit sindone. Et ex simplici sepultura Domini ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis, et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit, quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. Hinc Ecclesiae mos obtinuit ut sacrificium altaris non in serico, neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus in sindone munda sepultum, juxta quod in gestis pontificalibus a beato papa Silvestro legimus esse statutum. Et posuit eum in monumento, quod erat excisum de petra, et advolvit lapidem ad ostiuDe monumento Domini ferunt qui nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ne restaurationis impleuit ar¬
chanũ. Id̾oq cũ accepisset acetũ.
qͥd ꝓmundi restauratione suscepit.
iã totũ opus ẽ impletũ. Sabbato
aut̃ insepulcro requiescẽs resur¬
ntecionis quȩ octaua die uentura
ciat. expectabat euentũ. ybiurẽ
crucifigi inseptima uͦ ȩtate idẽ
cũ leti quis debitũ soluit. corꝑa
quidem intumulis animas aut̃
secreta inpace cũ dnõ manere: ⁊
pꝰbona oportet oꝑa quiescere. do¬
nec octaua tandẽ ueniente etate.
idam corꝑa ipsa resurrectione
glificata. cũ animab simul incor¬
ruptionẽ eterne hereditatis ac¬
cipiant. Ulenit inqͥt ioseph abati¬
mathia nobilis decurio: qui ⁊ ipse
uat expectans regnũ di. Et̃ audac¬
ter introiuit ad pilatũ÷ peciit cor¬
pus ihũ. Magne quidẽ iosephiste
dignitatis ad scłm: s maioris apud
dm̃ miti fuisse laudat᷑. Talẽ nãq
existere decebat eũ qui corpꝰ dnĩ
posset obtinere muustrandi. Nõ

Expanded text:
nae restaurationis implevit arnae restaurationis implevit arcanum. Ideoque cum accepisset acetum, quod pro mundi refectione suscepi, jam totum est opus expletum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis quae octava die ventura erat, exspectabat eventum. Ubi nostrae crucifigi. In septima vero aetate, id est, cum lethi quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec, octava tandem veniente aetate, etiam corpora ipsa resurrectione glorificata cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Venit, inquit, Joseph ab Arimathia nobilis decurio, qui et ipseerant exspectans regnum Dei. Et audacter introivit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. » Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur. Talem namque exsistere decebat, qui corpus Domini possit obtinere ministrandi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
bi. ⁊ ioseph mattẽ mat̾cerã suã. ⁊
alias quas inceteris euuangłiis¬
R legimus. Et cũ iã sero eẽt factum
qͥa erat ꝑasceue qͦd ẽ ante sabbatũ.
uenit ioseph abarimathia nobił
decurio. Decurio uocat᷑ qͦd sit de
ordine curiȩ: iofficiũ curiȩ admi¬
nistret: qui etiã curiał aꝓcurãdo
munera cuuilia solet appellari.
Arimathia aut̃ ipsaẽ ramathaim
ciuitas helchane ⁊ samueł. inre¬
gione tãnitica iuxta diospoli
quo no mine iudei qui int̾ gͥcos
morabant᷑. sextã sabbat appella¬
bant. eo quod in illo ea q̃reqͥ ei sab¬
bati q̃ necessaria erãt p̃parare so¬
lerent: uixta hoc qͦd demanna
qͣndã p̃ceptũ ẽ: sexta aut̃ die colli¬
gtis duplũ :iceta. Quia gͦ sexta
die homo factus ẽ. ⁊ tota ẽ mũdi
cratura ꝑfecta: septuna autem
conditor aboꝑe suo requieuit.
unde ⁊ hanc sabbatũ hoc ẽ reqͥẽ
uoluit appellari: recte saluator
tadem sexta die crucifixꝰ. huma¬

Expanded text:
bi et Joseph materteram suam, et bi et Joseph materteram suam, et alias quas in caeteris Evangeliis legimus. « Et cum jam sero esset factum, quia erat parasceve, quod est ante Sabbatum, venit Joseph ab Arimathia nobilis decurio. Decurio vocatur, quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret. Qui etiam curialis, a procurando munera civilia, solet appellari. Arimathia autem ipsa est Ramathaim, civitas Helchanae et Samuelis in regione Thamnitica juxta DiospoliQuo nomine Judaei, qui inter Graecos morabantur, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illo ea quae requiei Sabbati necessaria essent, praeparare solerent. Juxta hoc quod de manna quondam praeceptum est: Sexta autem die colligetis duplum, etc. Quia ergo sedie homo factus, et tota est mundi creatura perfecta, septima autem conditor ab opere suo requievit, unde et hanc sabbatum, id est requiem, voluit appellari, recte Salvator eadem sexta die crucifixus, huma
Abbreviated transcription (Latin):
uita crucẽ ihũ mat̾ eiꝰ: ⁊ soror
matris eius maria cleophȩ. Ma¬
riã aut̃ cleophe. uidet᷑ eã dicere
apatre. siue acognatione yoca¬
bat᷑ minor iacob ad distinctionẽ
maioris iacobi. uidelicet filii
zebedei: qui inter pͥmos aptos
Nuocatus ẽ. et electꝰ adnõ. Consu¬
etudinis aũt udaicȩ fuit. nec
tis antiquo: ut mulieres de sub¬
stantia sua uictum atq uestitũ
p̃ceptorib ministrarent. hoc qͥa
scandalũ facere poterat inna¬
tionib: paulꝰ abiecisse se memo¬
rat, Nunquid nõ
habemus potestatẽ sorores mu¬
lieres circumducendi. sicut ⁊
ceteri apłi faciunt: Ministrabant
aut̃ dño desubstãtia sua ut mete¬
ret eaiũ carnalia cuius ille mete¬
bant spĩtalia: ñ qͦ indigeret dñs
cybis creaturarũ. s ut typũ ostẽ¬
deret magistroꝵ: qͦd uictu atq¬
uestitu exdiscipłis deberẽt cẽ cõten¬
pti. S uideamus quales comites
habuerit. Mariã magdalenã aqͥ
uii demonia eiecerat ⁊mariã iaco¬

Expanded text:
uxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Maria autem Cleophae videtur eam dicere a patre, sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus, ad distinctionem majoris Jacobi, videlicet filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est, et electus a Domino. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec tis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat dicens: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi sicut et caeteri apostoli faciunt . Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret eorum carnalia, cujus illae metebant spiritualia. Non quo indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atqvestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comites habuerit: Mariam Magdalenam, a qua septem daemonia ejecerat, et Mariam Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
meis dequib ait ipse. quia re¬
ceperunt mercedẽ suã. Inimo
quippe cogitationẽ deponere:
quid ẽ aliud quã quedã ariditas
mentis: Qui aut̃ intellectu cȩlȩ¬
stium iã ꝑscã desideria desuꝑ
pascuntur:quasi largitori ali¬
mento pinguescunt. hacenim
pinguedine saginari psalmista
concupierat: cũ dicebat. Sicut
adipe ⁊ pinguedine repleatur
anuna mea. Quantum uero ad
ipsam diĩce passionis dispensa¬
tionem ꝑtinet: apte appropians
dñs morti. inualle pinguedinis
orauit: quia ꝑuallẽ humilita¬
ts ⁊ pinguedinẽ caritatis. ꝓ nob̾
mordem subiit. Humiliauit
enim semetipsum factus obedi¬
ens patri usq ad mortẽ: ̃ maio¬
iem hac dilectionẽ hemo habet.
ut animã suã ponat quis ꝓami¬

Expanded text:
in eis de quibus ait ipse: Quia rein eis de quibus ait ipse: Quia receperunt mercedem suam . In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud, quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de sup pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quantum vero ad ipsam dominicae passionis dispensationem pertinet, apte appropians morti Dominus in valle pinguedinis oravit, quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit: Humiliavit enim semetipsum, factus obediens Patri usque ad mortem . Et majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
uallis pinguium: siue pingue¬
dinum. Quia uero ñsolum dicca
uel oꝑa nrĩ saluatoris. uerũ eta
loca ⁊ tempora in quib oꝑatur
⁊ loquitur. mysticis ut sepedic¬
tum ẽ sunt plena figuris: cum
inmonte orat dñs quasi tacite
nos aminonet sublimia tantũ
orando inquiri:⁊ ꝓcȩlestib bo¬
nis supplicatidebere. at cũm
ualle orat & hoc inualle pingu¬
tlmũ siue pinguedinis. ipsiꝰeque
neqͥs iudelicet orans dñi. iactare suametti
ĩexẽplũ pharisei suꝑbientis audeat qͥn
potiꝰ humili uoce acm̃te ꝓclamet dẽ ꝓitiꝰ
esto mͥ peccatori: nec aridũ ad
dilectionẽ ꝓximi corgestans¬
ad placandã sibi conditoris
gram genu flectat. uixta eum
qui centum denarios fratri qͦs
sibi debebat dimittere nolens.
decem milia talenta sibi adnõ
frustra p̃cabat᷑ remitt: neo
ieuinum abamore conditoris
pectus habens. temporalia quȩ¬
libet potius in oratione quã eiꝰ
uisionẽ requirat: ad numerandꝰ

Expanded text:
vallis pinguium sive pinguevallis pinguium sive pinguedinum. Quod vero non solum dicta vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora in quibus operatur et loquitur, mysticis ut saepe dictum est sint plena figuris, cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeqne quis videlicet orans Deum, jactare sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: Deus, propitius esto mihi peccatori . Ne aridum a dilectione ad placandam sibi Conditoris gratiam genu flectat, juxta eum qui centum denarios fratri quos sibi debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a Domino frustra precabatur remitti , ne jejunium ab amore Conditoris pectus habens, temporalia quaelibet potius in oratione quam ejus visionem requirat, adnumerandus