comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut mitiꝰ dicatur incertũ. Uera gͦ
falsis. aut incertis certa p̃pone
Illuc enĩ quo migraturus es cũ
alibi acceꝑis. recte posse accipi
qd̃ desideras. ñ illi tantũ ad qͦs
transiturus es: s tu ipse qui tran¬
sit᷑us es confiteris. Si enĩ utrũ
recte illic posset accipi dubitares:
etiã illuc transeundũ ee̾ dubita¬
res. Acciꝑe itaq in parte donati
siincertũ ẽ e̾e̾ peccatũ: quis du¬
bitet certũ e̾e̾ peccatũ. ñ ibi potiꝰ
acciꝑe. ubi certũ ẽ ñ e̾e̾ peccatũ :
Illi ił qui ꝑ ignorantiã ibi bapti¬
tant᷑. arbitrantes ipsam ee̾ ȩccłã
minꝰ peccant. Sacrilegio tam̃ sci¬
smatis uulnerant᷑: ñ ideo ñ gra¬
uit̃. qđ alii grauius. Cũ enĩ dic¬
tũ ẽ quibꝰdã. tolerabilius ẽ sodo
mis in die iudicii quã uob̃: ñ
ideo dictũ ẽ quia sodomite non
torquebunt᷑. s quia illi grauius
torqͣbunt᷑. Quã quã fuerat hoc
fortasse occultũ aliquando et

Expanded text:
ut mitius dicatur, incertum. Vera ergo ut mitius dicatur, incertum. Vera ergo falsis, aut incertis certa praepone. Illic enim, quo migraturus es cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras, non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. Si enim utrum recte illic posset accipi dubitares, etiam illuc transeundum esse dubitares. Accipere itaque in parte Donati, si incertum est esse peccatum; quis dubitet certum esse peccatum, non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam ibi baptizantur, arbitrantes ipsam esse ecclesiatione minus peccant, sacrilegio tamen schismatis uulnerantur non ideo non grauiter, quod alii grauius. cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomis in die iuditii quam vobis', non ideo dictum est, quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi gravius torquebuntur, quamquam fuerat hoc fortasse occultum aliquando et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nͥ qr malũ ẽ. eẽ inparte donati:
et ñ e̾ẽ inunitate catholica: Hoc
igit᷑ malũ quot diebꝰ feceris: tot
dierũ malũ facturus es. Et dici
pot̃ maiꝰ malũ fieri pluriũ dierũ
minus aut̃ paucoꝵ: nullũ aũt
malũ fieri dici ñ pocest. Quid
aut̃ opus ẽ. hoc tam execrabile
malũ.uł uno die uł una hora
cõmittere: Hoc enĩ qui sibi con¬
cedi uult: potest ab eccła uł ab
ipso deo petere. ut sibi uł uno die
apostatare concedat. Nã cur
unius diei ẽe apostata timnent de
umꝰ diei ẽẽ scismaticꝰ. heretieꝰ ue
ñ timeat: nulla causa ẽ. Illic in qͥt
acciꝑe malui: uͥ baptismũ xͥ eẽ utͥq¬
consentiunt. S illiom̃ recte accip̃i
illi ad quos migrat᷑us ẽs dicunt.
recte uero illic accipi illi aquib
migraturus es dicunt: Iilud ita¬
q qđ hii dicunt quos ipse post¬
ponis. contra dicentibꝰ illis quoᷤ
ipse ante ponis: aut falsum ẽ aut

Expanded text:
est, nisi quia malum est esse in parte Donati est, nisi quia malum est esse in parte Donati et non esse in unitate catholica? hoc igitur malum quot diebus feceris, tot dierum malum facturus es, et dici potest maius malum fieri plurium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeat et unius diei esse schismaticus haereticusue non timeat, nulla causa est. \'Illic\', inquit, \'accipere malui ubi baptismum Christconsentiunt. Sed illic non recte accipi, illi ad quos migraturus es dicunt: recte vero illic accipi, illi a quibus migraturus es dicunt. Illud itaque quod hi dicunt, quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est, aut,
Abbreviated transcription (Latin):
Petra aut̃ erat. xp̃c: in quo nos iã
resuscitatos. et in cęlo conseden¬
tes dicit apłs: nondũ inre. s in
spe. Ideo sequit᷑ psalmꝰ et dicit.
Deduxisti me quia factus es spes
mea: turris fortitudinis a faciȩ¬
mimici. Ex illius quippe ꝓmissioĩbꝰ
tamquã telis et iaculis inturri
muitissima constitutis. ñ solũ
cauetur. s etiã expugnat᷑ inimi¬
cus: induens lupos suos pellibus
ouiũ. ut dicant ecce hic ẽ xp̃e. ec¬
ce illic: et abuniu̾sitate ciuitatis
suꝑ montẽ constitutȩ. ad parti¬
cłas insidiarũ suarũ multos se¬
parent. et iugulatos absumant.
Et cũ hoc nouerint: eligunt extra
communionẽ unitatis corporis.
qd alibi acceꝑint postea migrati.
Scientes gͦ habituri sunt adu̾sus
ipso die quo accipiunt. Qđ̃ si sce¬
leratũ ẽ. quis ẽ qͥ dicat: ꝑmittat᷑
mͥ uno die scelus admittere : Si
enĩ transiturus ẽ ad catholicã: qͤ¬
ro causã. Quid aliud responsurꝰ

Expanded text:
petra autem erat Christus, in quo nos iam petra autem erat Christus, in quo nos iam resuscitatos et in caelo considentes dicit apostolus nondum in re, sed in spe. ideoque sequitur psalmus et dicit: deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinisafaciimici. ex illius quippe promissionibus tamquam telis et iaculis in turri munitissima constitutis non solum cauetur, sed etiam expugnatur inimicus, induens lupos suos pellibus ouium, ut dicant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuersitate ciuitatis super montem constitutae ad particulas insidiarum suarum multos separent et iugulatos absumant. et cum hoc nouerint, eligunt extra communionem unitatis corporis d alibi acceperint postea migraturi. scientes enim habituri sunt aduersus ipso die quo accipiunt. quod si sceleratum est, quis est qui dicat: permittatur mihi uno die scelus admittere\'? si enim transiturus est ad catholicam, quaero causam. quid aliud responsurus
Abbreviated transcription (Latin):
cte fieri : quia et cum alibi face¬
re cogitabat: huc transeundũ eẽ
deereuerat. Iam uero si quis ñ in¬
telligit quomꝰ fieri possit. ut qđ̃
ibi ẽẽ confitemur. ñ ibi recte dari
dicamꝰ: illud attendat: quia nec
recte ibi dicimꝰ. qđ et illi dicunt
in his qui ab eoꝵ cõmunione dis¬
cedunt. Intueantur etiã similitu¬
dinẽ notȩ militaris: quia extra
nuliciã adesertoribus et haberi
et accipi potest: s tam̃ extra mi¬
liciã nec habenda nec accipienda
ẽ: et reducto uł ꝑducto ad mili¬
ciã. nec mutanda nec iteranda ẽ.
Ueruntamen alia causa ẽ eoꝵ qui
in istos hereticos imprudenter
existimantes: alia eoꝵ qui noue¬
rt ñ eẽ catholicã ȩccłam. nͥ eã quȩ
sicut ꝓmissa ẽ toto t̾rarũ orbe dif¬
fundit᷑. et extendit᷑ usq ad fines
terrȩ. Quȩ crescens int̾ zizania
et intedio scandaloꝵ requiẽ fu¬
turã desiderans: dicit in psalmis.
A finibꝰ t̃rȩ adte clamaui: dũ tederet
anima mea inpetra exaltastime.

Expanded text:
cte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat huc transeundum esse decreuerat. Iam uero si quis non intellegit quomodo fieri possit, ut quod ibi esse confitemur non ibi recte dari dicamus, illuc adtendat, quia nec recte ibi esse dicimus, quod et illi dicunt in his qui ab eorum communione discedunt. intueantur etiam similitudinem notae militaris, quia extra militiam a desertoribus et haberi et accipi potest, sed tamen extra militiam nec habenda nec accipienda est et reducto uel perducto ad militiam nec mutanda nec iteranda est. uerumtamen alia causa est eorum qui in istos haereticos inprudenter iam existimantes, alia eorum qui nouerunt non esse catholicam ecclesiam nisi eam quae, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur et extenditur usque ad fines terrae, quae crescens inter zizania et in taedio scandalorum requiem futuram desiderans dicit in psalmis: a finibus terrae ad te exclamaui, cum taederet anima mea: in petra exaltasti me.
Abbreviated transcription (Latin):
autem ait. obsecro uos fr̾s ut
intendatis in eos qui dissensio¬
nes et scandala quȩ p̃ter doc-¬
tinam quam uos didicistis fa¬
ciunt: de his intelligitur dicẽ
quibus ad thimoteum scribit
dicens. sicut rogaui te ut sustinerẽ
ephesi. cum irem in machedo¬
niam. ut denuntiares quibusdã
ne aliter docerent. neq intende¬
rent fabulis et genealogiis int̾¬
minatis. que questiones prestat̃¬
magis quam edificationem dĩ
quȩ ẽ infide. Et ad titum: Sunt
enim multi non subditi. uanilo¬
qui. et mentis seductores: maxi
me qui excireiuncisione sunt
quos opoitet refellit. qui uniñ¬
sas domos subuertunt. docen¬
tes quȩ non oportet. turpi lucͥ
grã. Bixit quidam exipsis propͥ
eorum propħa. Cretenses semꝑ
mendaces male bestiȩ uentris
pigri: Ad hoc enim refertur quod
et hic ait hi enim xp̃o domino
non seruiunt s suo uentri: Be
quib alio loco dicit Quorum

Expanded text:
autem ait, Obsecro vos, fratres, ut intendatis in eos qui dissensiones et scandala, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt, de his intelligitur dicere, de quibus et ad Timotheum scripsit, dicens: « Sicut rogavi te, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant quam aedificationem Dei, quae est in fide » ; et ad Titum, « Sunt enim multi non subditi, vaniloqui et mentis seductores, qui maxime ex circumcisione sunt; quos oportet refelli; qui universas domos subvertunt, docentes quae non oportet, turpis lucri gratia: dixit quidam ex ipsis proprius eorum propheta, Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri » . Ad hoc enim refertur quod et hic ait, Hi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri: de quibus alio loco dicit, Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
habere purgandũ: qđ incultũ
agricola ñ relinquit. Qđ ergo
ille iuir sc̃s de baptismo alit̃ sen¬
tiens quã se res habeat. quȩ post¬
ea ꝑtractata. et diligentissima
consideratione firmata ẽ. in ca¬
tholica unitate ꝑ mansit: et kari¬
tatis ubertate compensatũ ẽ: et
passionis falce purgatũ. S ne
sa ista in laudem beatissimi mar¬
tyris cypriani dicere. quȩ quidẽ
ñ eiꝰ s illiꝰ ẽ cuiꝰ grã talis extitit:
iam de litteris eiꝰ docum̃ta ꝓfera¬
mꝰ: quibꝰ maxime donatistarũ
ora claudant᷑. Huiꝰ enĩ auctorita¬
tẽ imꝑitis obiciunt: ut se quasi
recte facere ostendant. qđ ad se
uenientes fideles denuo bapti¬
tent: nimi̾um miseri. et nisi se cor¬
rigant a semet ipsis omĩno dãp

Expanded text:
habere purgandum, quod incultum habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. Quod ergo ille vir sanctus de Baptismo aliter sentiens quam se res habebat, quae postea pertractata et diligentissima consideratione firmata est, in catholica unitate permansit et charitatis ubertate compensatum est, et passionis falce purgatum. CAPUT sa ista in laudem beatissimi Martyris dicere, quae quidem non eius sed illius est cuius gratia talis extitit, iam de litteris eius documenta proferamus, quibus maxime Donatistarum ora claudantur. huius enim auctoritatem inperitis obiciunt, ut se quasi recte facere ostendant quod ad se uenientes fideles denuo baptizent, nimium miseri et nisi se corrigant a semet ipsis omnino da
Abbreviated transcription (Latin):
minus illud ꝑspiciens. hanc
tam̃ humiliter. fidelit̃. fortit̃.
custodiuit: ad martyrii coio¬
nã meruit ꝑueniret siqua
in eiꝰ luciclã mentẽ ex humana
conditione nebula irrepserat:
głosa serenitate fulgentis san¬
sum cliceret uitẽ. suos aut̃ tã¬
quã inuite saer m̃ta: p̃cidi
dirit eos et de uite auferri
tãquã inutilia sarm̃ta quȩ
fructũ ñ darent. Quis  aut̃
fructus: nisi nouus ille fȩtꝰ. de qͦ
itẽ dicit. mandatũ nouũ do uob̃.
ut uos inuicem diligatis: Ipsa ẽ
karitas: sine qua cȩtera nichil ꝓ¬
sp̃c ẽ caritas. gaudiũ. pax. longani¬
mitas. benignitas. bonitas. fides.
mansuetudo. ꝯtinentia. Que oĩa
incipiunt akaritate: et ꝑ cȩterã
iuncturã botrum mirabilẽ faci¬
unt. Nec tam̃ frustra idẽ dñs ad¬
didit. quȩ aũt sarm̃ta in me dant
fructũ. purgat illa pater meus
ut maiorem fructũ afferant: nͥ
qr et ipsi qui fructu preualent
karitatis. possunt tam̃ aliquid

Expanded text:
minus illud perspiciens, hanc minus illud perspiciens, hanc tamen humiliter, fideliter, fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sancum se ipsum diceret uitem, suos autem tamquam in uite sarmenta, praecidi dixit eos et de uite auferri tamquam inutilia sarmenta, quae fructum non darent. quis est autem fructus nisi nonus ille fetus, de quo item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis? ipsa est illa caritas, sine qua cetera nihil pspiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitasmansuetudo, continentia . Quae omnia incipiunt a charitate, et per caeteram juncturam quasi botrum mirabilem faciunt. Nec tamen frustra idem Dominus addidit, Quae autem sarmenta in me dant fructum, purgat illa Pater meus, ut majorem fructum afferant : nisi quia et ipsi qui fructu praevalent charitatis, possunt tamen aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
manente cõpage: si qͥd inqͥbꝰdã
m̃bris infirmabat᷑. ex eoꝵ sani¬
tate conualesceret potiꝰ: quam
precisione mortificatum. diligen¬
tiã nulliꝰ curationis ad mitteret.
Et si se ille separasset:quã multi
sequerentur. quantũ sibi nom̃
int̃ homines faceret: quã latiꝰ
cyprianistȩ quam donatistȩ uo¬
carent᷑. S non erat filiꝰ ꝑditio¬
nis de qualibꝰ dictum ẽ. de ieci¬
sti eos dũ extollerent᷑: s erat fi¬
lius pacis eccłȩ. Qui tanta cor¬
dis illuminatione p̃ditꝰ. ꝓpterea
ñ uidit aliquid: ut ꝑ eũ aliud
suꝑ eminentiꝰ uideret᷑. Et adhuc
in quit apłs suꝑ eminentiorẽ
uiã uobis demonstro. Si lingͥs
hominũ loquar et angłorũ.
karitatẽ aũt ñ habeam ÷ factꝰ¬
sũ uelut hȩramentũ sonãs: aut
cymbalũ tinniens. Mmus gͦ
ille penetrauit: ut cerneret se¬
cretũ abditũ sacram̃ti.S: si
sciens omĩa sacram̃ta. karita¬
tẽ ñ haberet: nicbil eẽt. Cũ aũt

Expanded text:
manente conpage, si quid in quibusdam manente conpage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate conualesceret potius quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. et si se ille separasset, quam multi sequerentur! quantum sibi nomen inter homines faceret! quam latius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat filius pacis ecclesiae, qui tanta cordis inluminatione praeditus propterea non uidit aliquid, ut per eum aliud supereminentius uideretur. et adhuc, inquit apostolus, supereminentiorem uiam uobis demonstro. si linguis hominum loquar et angelorum, caritatem autus sum aeramentum sonans aut cymbalum tinniens . Minus ergo ille penetravit, ut cerneret secretum abditum sacramenti: sed si sciens omnia sacramenta, charitatem non haberet, nihil esset. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩccłam uenientẽ denuo bap¬
titari. Quod ñ recte fieri tanto
uiro nimirũ ꝓpterea dñs ñ appe¬
ruit: ut eiꝰ pia et humilitas et ka¬
ritas. in custodienda salubriter
eccłȩ pace patesceret: et ñ solum¬
illiꝰ temporis xp̃ianis: s etiã pos¬
teris ad medicinalẽ ut ita dicã
noticiam signaret᷑. Cũ enĩ tanti
meriti. tante ȩcclȩ̃. tanti pecto¬
ris. tanti oris. tante uirtutis
ep̃c. aliud debaptismo arbitrare¬
tͣ quã erat diligentiꝰ in quisita
ueritas firmatura: multiq eius
college quãuis nũdũ liquido
manifestũ. id tam̃ tenerent. qđ
et preterita ȩccłȩ consuetudo. et
postea totꝰ catholicus orbis ãple¬
xus ẽ: ñ se ille tam̃ a ceteris di¬
u̾sa sentientibꝰ separata cõmu¬
nione disuxit : hoc etiã ẽt¬
cȩtĩs ꝑsuadere ñ destitit: ut
sufferrent inuicẽ indilectione.
studentes seruare unitatẽ spc
inuincło pacis. Ita enĩ corporis

Expanded text:
ad ecclesiam uenientem denuo bapad ecclesiam uenientem denuo baptizari: quod non recte fieri tanto uiro nimirum propterea dominus non aperuit, ut eius pia et humilitas et caritas in custodienda salubriter eccillius temporis christianis, sed etiam posteris ad medicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae uirtutis episcopus aliud de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum id tamen tenerent, quod et praeterita ecclesiae consuetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa sentientibus separata communione disiunxit et hoc etiam ceteris persuadere non destitit, ut sufferrent inuicem in dilectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. ita enim corporis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uniu̾sa ęccła sacrilegio scisma¬
tis remota custodit. In qua tam̃
si aliud alii et aliud alii adhuc de
ista questione salua pace sentirent
donec uniu̾sali concilio unũ aliqͥd
eliquatũ sincerũq placuisset: hu¬
mane infirmitatis errorẽ cooꝑi¬
ret unitas karitatis: sicut scrip¬
tũ ẽ. qr karitas cooꝑit multitu¬
dinẽ peccatoꝵ. Qua enĩ ab sente
cȩt̃a in anit̃ babent᷑: eadẽ p̃sen¬
te quedam uenialit. habent᷑. Ex¬
in eiꝰ litteris magna docum̃ta:
ut ad illũ iã ueniã de cuiꝰ sibi
auctoritate isti carnalit̃ blandi¬
unt᷑:. cũ eiꝰ karitate sp̃ualiter ꝑi¬
mant᷑. Nã illis tẽporibꝰ antequã
plenariĩ concilii sententia quid
in hac re sequendũ eẽt totiꝰ ȩcclȩ
consensio confirmasset: uisum ẽ ei
cũ ferme octoginta coep̃is suis af¬
fricanarũ ȩccłarũ. omẽm hominẽ
qui extra eccłȩ catbolicȩ cõmuni-¬
onẽ baptizatus fuisset. oportere

Expanded text:
quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismaquod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua enim absente cetera inaniter habentur, eadem praesente quaedam uenialitein eius litteris documenta, ut ad illum iam ueniam, de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum eius caritate spiritaliter perimantur. nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset totius ecclesiae consensio confirmaret, uisum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum ecclesiarum hominem, qui extra ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere
Abbreviated transcription (Latin):
occasione temptationis tamquã
uento extra tollat᷑: qđ palea ẽ pa¬
le ẽ. Et semꝑ ab illiꝰ eccłȩ quȩ sine
macła et ruga ẽ unitate diuisus
ẽ: etiã qui congregationi sc̃oꝵ
in carnali obduratione miscetur.
De nullo tam̃ desꝑandũ ẽ: siue qui
intꝰ talis apparet: siue qui foris
manifestius adu̾sat᷑. Spuales aũt
siue ad hoc ipsum pio studio ꝓfici¬
entes: non eunt foras. Quia et cũ
aliqua uel ꝑu̾sitate uł necessitate
hominũ uident᷑ expelli: ibi magi
ꝓbant quã intꝰ ꝑmaneant. cũ ad¬
u̾sus ȩccłam nullatenus erigunt᷑:
s in solida unitatis petra. fortissi¬
mo karitatis robore radicantur.
Ad hoc enĩ ꝑtinet: qđ in illo abrabȩ
sacrificio dicit᷑. ues aut̃ ñ diuisit.
De baptismi gͦ questione iam quantũ
arbitror satis disserui. Et qr hoc
manifestissimũ seisma ẽ qđ dona-¬
tistarũ nomine nuncupat᷑: restat
ut hoc de baptismo pie credamꝰ:

Expanded text:
occasione temptationis tamquam occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiin carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est, siue qui intus talis apparet siue qui foris manisiue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus
Abbreviated transcription (Latin):
obduratos: siue in unitate ꝑmir¬
ti sint: siue aꝑta p̃cisione dissenti¬
ant. S cũ tales a spũalibꝰ euu̾głi¬
tant᷑ et sacram̃tis imbuunt᷑: tãquã
ꝑ se ipsam rebecca eos parit. sicut
esau. Cũ aũt ꝑ illos qui ñ caste
annunciant ȩuangłiũ tales in
di popło generant᷑. saera quidẽ:
s ꝑ agar. Itẽ boni sp̃uales. quan¬
do euangłitantibꝰ uł baptizanti¬
bus carnalibꝰ generant᷑: lia qͥdẽ
uł rachel iure coniugali eos. s
s ꝑ ancillarẽ uterũ parit. Cum
uero ꝑ sp̃uales in eu̾głio generan¬
t᷑ͣ boni fideles. qui uł euadt̃ in sp̃u¬
alis etatis affectũ. uł eo tendere
ñ desistunt. uł ideo ñ faciunt qr
ñ possunt: sicut ex uto sarȩ ysaae.
uł rebecce iacob. in nouã uitã et
nouũ testam̃tũ nascunt᷑. Itaq si¬
ue intꝰ u̾sari uideant᷑. siue aꝑto
foris sint: qđ caro ẽ. caro ẽ. Siue
in area sua sterilitate ꝑseueret. siue¬

Expanded text:
obduratos, siue in unitate permixobduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis inbuuntur, tamquper se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste annuntiant euangelium tales in dei populo generantur, Sarra quidem, sed per Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos, sed per ancillarum uterum parit. cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis affectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt, quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nonam uitam et nonum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est, caro est; siue in area in sua sterilitate
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝓfectu et accessu ad nouũ ꝑti¬
nent. Et si priꝰquã sp̃uales fiant
ex hac uita rapiant᷑: custoditi ꝑ
sacram̃ti scĩtatẽ int̾ra uiuentiũ
cõputant᷑: ubi ẽ spes nr̃a et por¬
tio dñs. Nec inuenio quid ueriꝰ
intelligat᷑. in eo qđ scriptũ ẽ. im¬
ꝑfectũ meũ uiderunt ocłi tui:
quando quidẽ sequit᷑. Et in libro
tuo om̃s seribent᷑. Quȩ aut̃ pe¬
ꝑit abel. et enoch. et noe. et abra
erunt: s societate uniꝰ popłi con¬
tinent᷑: et eiusdẽ ciuitatis ciues
labores huiꝰ ꝑegrinationis exꝑti
sunt: et quidam eoꝵ ñc exꝑiunt᷑:
et usq infinẽ ceteri exꝑientur.
Item quȩ peꝑit chaim. et cham.
et ismabelẽ. et esau: eadẽ ipsa pe¬
ꝑit et dathan. et alios in eodem
popło similes. Et quȩ istos: ea-¬
dem ipsa et iudã pseudo apłm.
et symonem magũ. et cȩteros us¬
q ad hȩc tempora pseudo xp̃ianos
in affectione animali ꝑtinaciter

Expanded text:
so profectu et accessu ad nouum pertiso profectu et accessu ad nouum pertinent et, si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quandoquidemsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. Quae autem peperit Abel et Enoch et Noe et Abrahaerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes, et quae istos, eadem ipsa et Iudam pseudoapostolum et Simonem magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: in aliis hominibꝰ habens a¬
nimalem portionẽ: in aliis aut̃
spũalem. Ad animales ꝑtinet
uetꝰ testam̃tũ: ad sp̃uales nouũ.
S primis tẽporibꝰ utrũq occultũ
fuit: ab adam usq ad moysen.
Amoyse aut̃ manifestũ ẽ uetꝰ: et
in eo ipso occultabat᷑ nouũ: qr
occulte significabat᷑. Postea uͦ
quã incarne dñs uenit. reuela¬
tũ ẽ nouũ: ueteris aut̃ sacram̃¬
ta cessarunt : s concupiscentiȩ
tales ñ cessauerunt. In illis enĩ
st̃: quos apłs iã ꝑsacramentũ
noui testam̃ti natos. adhuc ta
bant quidã spũales. ad nouũ
scilicet testamentũ qđ tunc occul¬
tabat᷑ occulte ꝑtinentes: sic et nẽ
insacram̃to noui testam̃ti qđ iã
reuelatũ ẽ pleriq uiuunt anima¬
les: qui ꝓficere si nolunt adꝑcipi¬
enda quȩ sunt sp̃e dei. quo eos
hortat᷑ sermo apłicus: ad uetus
testamentũ ꝑtinebunt. Si aũt
ꝓficiunt: et antequã capiant. ip¬

Expanded text:
est, in aliis hominibus habens aest, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritualem. Ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testambant quidam spiritales, ad nouum scilicet testamentum, quod tunc occultabatur, occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti, quod iam reuelatum est, plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt; si autem proficiunt, et antequam capiant ip
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fuit ismahel: postea ysaãe.
Et prior esau: posterior aut̃ iacob.
Non quia prior peꝑit heresis quã
ȩecła: aut ipsa ȩccła prius car¬
nales uł animales. et postea sp̃u¬
ales:s qr in ipsa sorte mortalita¬
tis nr̃ȩ ex qua de adam nascimͣ:
ñ ẽ priꝰ qd spũale s qd animale:
postea sp̃uale. Ex ipso aut̃ ani¬
mali sensuqr homo animalis
ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃e dei: om̃s
dissentiones et scismata. gene¬
rantur. In quo sensu ꝑseuerantes
apłs dicit aduetus testam̃tum
ꝑtinere. idẽ ad t̃renoꝵ ꝓmissoꝵ
cupiditatẽ: in quibus quidem
spũalia figurant᷑: s animalis
nes eẽ ceꝑint in hac uita: Iam
diuinis ꝑ scłoꝵ distributione
sacram̃tis imbuti. si adhuc ta¬
m̃ carnalit̃ sapiant. et carna¬
lia de deo siue in hac uita siue
post hanc uitã sꝑent atq desi¬
derent: animales sunt. Eccła
uero qđ ẽ popłs dei etiã in istiꝰ
uitȩ ꝑegrinatione antiqua res

Expanded text:
autem fuit Ismahel et postea Isaac, autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior peperit haeresis quam ecclesia aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prius quod spiritale sed quod animale, postea spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dioit ad uetus testamentum pertinere id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spnes esse coeperint in hac vita, ut jam divinis pro saeculorum distributione Sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant, et carnalia de Deo, sive in hac vita, sive post hanc vitam, sperent atque desiderent, animales sunt. Ecclesia vero, quod est populus Dei, etiam in istius vitae peregrinatione antiqua res
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt: iterũ eos nasci non
oportet. Eccła quippe omnes
ꝑbaptismum parit: siue apud se
id ẽ ex utero suo: siue extra se de se¬
mine uiri sui. S et esau deuxo¬
re natꝰ. ꝓpter frat̾nã discordiã se¬
paratus ẽ apopło dei: et aser
ꝑuxoris quidem potestatẽ. s ex
ancilla natꝰ. ꝓpter frat̾nã concor¬
diã t̃ram ꝓmissionis accepit.
Unde et ismaeli ut separaret᷑ apo¬
pło dei ñ offuit mat̾ ancilla. s of¬
fuit frat̃na discordia: et ñ ꝓfuit
potestas uroris cuiꝰ magis filiꝰ erat.
quia ꝑ ipsius iura conugalia et
in ancilla seminatꝰ erat. et ex an¬
cilla susceptꝰ. sicut apud istos ȩccłȩ
iure qd̾ ẽ in baptismo nascunt᷑ qͥ¬
cũq nascunt᷑. S siconcordant
cũ fribꝰ ꝑ unitatẽ pacis. ad t̃ram
ueniunt ꝓmissionis: ñ de mat̃no
utero rursus eiciendi: s in ꝑat̃no
semine cognoscendi. Si aut̃ in
discordia ꝑseuerent: ad ismahe¬
lis funiculũ ꝑtinebunt. Prior

Expanded text:
nati sunt, iterum eos nasci non nati sunt, iterum eos nasci non oportet. Ecclesia quippe omnes per baptismum parit siue aput se id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam discordiam sepa. ratus est a populo dei, et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla natus propter fraternam concordiam terram promissionis accepit. unde et Ismaheli ut separaretur a populo dei non obfuit mater ancilla, sed obfuit fraterna discordia et non profuit potestas uxoris cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et in ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus, sicut aput istos ecclesiae iure quod est in baptismo nascuntur quicumque nascuntur, sed si concordent cum fratribus, per unitatem pacis ad terram uenient promissionis, non de materno utero rursus eiciendi sed in paterno semine cognoscendi, si autem in discordia perseuerent, ad Ismahelis funiculum pertinebunt. prior
Abbreviated transcription (Latin):
mus : qr ñ ẽ baptismꝰ ille scisma¬
ticoꝵ uł hereticoꝵ. s eccłȩ der̃ubi
cũq fuerit inuentꝰ. uł quocũq
translatꝰ. Urm̃ aut̃ ñ ẽ nisi qđ̃
praue sentitis : et sacrilege agitis:
et impie separamini. Fã si cȩt̃a
omĩa uł habeatis uł sentiatis.
et in eadẽ tam̃ separatione dure¬
ita exhibiti. quoꝵ oĩum causas
et corda nullomͦ ũquã nosse aut
discutere potustis ut merito
dãpnaretis. qui ñ possunt ꝓpter¬
ea rei ee̾ quia iudicibꝰ ȩccłasticis
potiꝰ quã litigatoribꝰ credider̃t:
hoc solũ minꝰ habetis: qđ minꝰ
habet qui karitatẽ ñ habet. Iã
qͥd opꝰ ẽ ut nos retexamꝰ: Hos
ipsi in apło inspicite: quantum
sit qd minꝰ habetis. Quid aut̃
int̾ ẽ. qui karitatẽ ñ habet. utrũ
foras auolet aliquo uento tẽpta¬
tionis ablatus: anintꝰ de messe
dñica ñ recedat inultima uen¬
tilatione separandus: Et tam̃
etiã tales si iã semel ꝑbaptismũ

Expanded text:
mus, quia non est baptismus ille schismamus, quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticorum scumque fuerit inuentum et quocumque translatum; uestrum autem non est nisi quod praue sentitis et sacrilege agitis et impie separamini. nam si cetera omnia uera uel habeatis uel sentiatis et in eadem tamen separatione dureita exhibiti, quorum omnium causas et corda nullo modo umquam nosse ac discutere potuistis, ut merito damnaretis; qui non possunt propterea rei esse, quia iudicibus ecclesiasticis potius quam litigatoribus crediderunt: hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen etiam tales si iam semel per baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eẽ didicerit atq correxerit.
denuo baptitat᷑: siue apud illoᷤᷤ
siue apud nos. Sic et illa quȩ
scismatici uł heretici ñ alit̃ ha¬
bent nec alit̾ agunt quã uera
eccła: cũ ad nos ueniunt ñ em̃¬
cdam᷑ s potiꝰ approbamꝰ. In qͥb
enĩ ñ dissentiunt anobis: in eis
ñ disiungunt᷑ a nobis. S tam̃
qr nichil eis ꝓsunt quãdiu scis¬
matici uł heretici sunt. ꝓꝑter
alia in quibꝰ aueritate dissenti¬
unt. et ꝓpt̃ ipsũ separationis ĩ¬
manissimũ scelus. siue ꝑ man¬
serint in eis peccata. siue con¬
tinuo dimissa redierint: ut ad
salutẽ pacis atq karitatis ues¬
niant ad hortam᷑: ñ solũ ut ali¬
quid habeant qd ñ habebant:
s ut eis etiã illud ꝓdesse incipi¬
at qđ habebant. frustra ergo
nobis dicunt. Si baptismũ nr̃m
acceptastis: quid minus habeniꝰ.
ut nobis de ura cõmunione con¬
sulendũ putetis : Respondemus
enĩ. Non baptismũ ur̃m accepta¬

Expanded text:
dum esse didicerit adque correxerit, dum esse didicerit adque correxerit, denuo baptizatur siue aput illos siue aput nos. sic et illa, quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt non emendamus, sed potius adprobamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen quia nibil eis prosunt, quamdiu schismatici uel haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis inmanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione consulendum putetis?\' respondemus enim: non baptismum uestrum accepta
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo reus ẽẽ incipit. ñ solũ con¬
sequentiũ. s etiã p̃teritoꝵ dierũ.
horarũ. mom̃toꝵ: redeuntibꝰ oĩ¬
pe contingit in ȩccła. Nã plerũ¬
q fit ut homo habeat inimicũ
quẽ iniquissime oderit: quãquã
etiã iniquos inimicos diligere
iubeam᷑ et orare ꝓeis: Subito aũt
ꝑicło mortis incipit ꝑtͣbari: et
poscit baptismũ. Quẽ tanta fe¬
stinatione accipit: ut necessariã
sermonẽ longissimũ ⁊ ut illud o¬
diũ corde pellatur. etiã ipsi si ba¬
ꝑtiranti sit cognitũ. Certe ista ñ
solũ apud nos. s etiã apud illos
euenire ñ cessant. Quid ergo di-¬
cimꝰ : Dimittunt᷑ peceata huic
homini: an ñ dimittunt᷑: Pror¬
sus qd uolunt eligant. Si enĩ
dimittunt᷑: continuo redeunt.
Euu̾głiũ loquit᷑: ueritas clamat.
Siue gͦ dimittant᷑ siue ñ dimittan¬
t᷑: necessaria ẽ postea medicina.
Nec tam̃ siuixerit atq id corrigen¬

Expanded text:
tinuo reus esse incipit non solum continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum, horarum, momentorum, redeuntibus ota contingunt in ecclesia. Nam plerumque fit ut homo habeat inimicum quem iniquissime oderit, quamquam etiam iniquos inimicos diligere iubeamur et orare pro eis. subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiamsi baptizanti sit cognitum. certe ista non solum aput nos sed etiam aput illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt; euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina. nec tamen si uixerit adque id corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
dixit cui debitũ iam centũ dena¬
rioꝵ dimiserat. Si enĩ dimiserat:
ñ ei debebat. Qui gͦ dixit debebat
ei: manifestũ ẽ qd ñ dimiserat.
Et meliꝰ quidẽ fuerat. atq hoc potiꝰ
congruebat. tando debitori redli¬
turo rationẽ et expectanti mĩam
dñr sui: ut prior ipse conseruo suo¬
dimitteret qđ ei debebat᷑: et sic
ad rationẽ reddendã ubi miscđia
diui imploranda erat. accederet.
Nec tam̃ illud qđ nondũ conseruo
dimiserat impediuit dnm eiꝰ: qͦ
debebat. S: quid ꝓfuit: quando
quidẽ incaput eiꝰ ꝓꝓter oclioꝵ
ꝑseuerantiã rursus omiã conti¬
nuo replicata sunt : Sie ñ impe¬
dit᷑ baptismi gr̃a. quo minꝰ omĩa
peccata dimittat: etiã si odiũ fra¬
t̃nũ in eius cui dimittunt᷑ animo
ꝑseuerat. Soluit᷑ enĩ hesternus die.
et quicqͥd supra ẽ. soluit᷑ etiã ip¬
sa hora momĩtũq ante baptismũ.
et inbaptismo. Deinceps aut̃ con¬

Expanded text:
dixit, cui debitum jam centum denadixit, cui debitum jam centum denariorum dimiserat; si enim dimiserat, non ei debedat: quia ergo dixit, debebat ei, manifestum est, quod non dimiserat. Et melius quidem fuerat, atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem, et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conservo dimitteret, quod ei debebatur, et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. Nec tamen illud quod nondum conservo dimiserat impedivit domino domidebebat. sed quid profuit, quando quidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo; deinceps autem con
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit. Ille aut̃ conseruũ suũ qͥ
ei debebat centũ denarios cum
miseratꝰ ñ fuisset: iussit eũ dñs
reddere quȩ ei dimiserat: Tempꝰ
gͦ quo accipit᷑ indulgentia ꝑ ba¬
ptismũ. tãquã tempꝰ ẽ reddende
rationis: ut omĩa debita quȩ in¬
uenta fuerint dimittant᷑. Non
tam̃ ille seruus postea dedit con¬
seruo suo mutuã pecuniã. quã
cũ ille non posset reddere ñ eius
misertus ẽ:s: iam ei debebat con¬
seruus eiꝰ cũ ipse rationẽ dño suo
reddens tanti numeri debito sol¬
ueret᷑: nec dimiserat conseruo su¬
O qd̃ ei debebat: et sic accesserat.
ut ei dimitteret dñs. Hoc indi¬
cant u̾ba conserui dicentis. Pa-¬
cientiã habe inme: et reddã tibi.
A lioquin diceret. Iã mͥ hoc dimise¬
ras: cur iterũ repetis: Hoc et ip¬
sius dñi u̾ba. manifestiꝰ aꝑrunt.
it enĩ. Egressus aut̃ seruus ille. ⁊¬
inuenit unũ de conseruis suis: qͥ
debebat ei centũ denarios. Non

Expanded text:
dimisit, ille autem conseruum suum qui dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indulgentia per baptismum tamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inuenta fuerint dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei dominus dimitteret. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diceret: iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?\' hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suidebebat ei centum denarios. Non
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ fictionẽ eiꝰ redisse continuo:
ut sp̃c sẽs et affuerit baptizato
ut peccata recederẽt. et ꝑseueran¬
tiã fictionis fugerit ut redirent:
ut et illud uerũ sit. quot quot bap
et illud. sc̃s enĩ sp̃e disciplinȩ ef¬
fugiet fictũ. idẽ ut et induat eũ
xp̃o scĩtas baptismi. et exuat eũ
xp̃o ꝑnicies fictionis: si ẽ fit cũ
quisq a tenebris ꝑ lucẽ transit ad
tenebras. ocłi quidẽ eiꝰ intenebras
dixerint. hoc etiã in eis intelligant
fieri. qui extra ȩccłȩ cõmunionẽ
parant: s eu̾s ũde se sepa¬
rant. Ualet  t̾am̃ apud eos
hactenus. ut ꝑ eiꝰ lucẽ transeant
ad dissensionis suȩ tenebras: con¬
tinuo redeuntibꝰ peccatis. quȩ
baptismatis scĩtas in illo tẽporis
puncto dimiserat: tãquã rede¬
unte obscuritate quã lux intransitu
excusserat. Nam redire dimissa pec¬
cũ inuenisset debitorem decẽ mi¬
liũ talentorum. deprecanti omĩa

Expanded text:
sed per fictionem ipsius redisse continuo, sed per fictionem ipsius redisse continuo, ut spiritus sanctus et adfuerit baptizato ut peccata recederent et perseuerantiam fictionis fugerit ut redirent, ut et illud uerum sit: quotquot in Chet illud: sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, id est ut et induat eum Christo sanctitas baptismi et exuat eum Christo pernicies fictionis, sicut fit, cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras — oculi quidem eius in tenebras dixerint, hoc etiam in eis intellegant fieri qui extra ecclesiae communionem parant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissa peccum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. et sumit᷑: qui tam̃ tunc ꝓsit
ad remissionẽ peccatoꝵ. cũ quisq
reconciliat᷑ unitatiᷤ sacrilegio
dissensionis exuitur. quo eiꝰ pec¬
cata tenebant᷑. et dimitti ñ sine¬
bant᷑. Sicut enĩ m illo qui fictꝰ
accesserat. fit ut ñ denuo bapti¬
ret᷑. s ipsa pia correctione et ue¬
ra confessione purget᷑ qđ ñ pos¬
set sine baptismo: s ut qđ ante
datũ ẽ tunc ualere incipiat ad sa¬
lutẽ. eũ illa fictio ueraci confessi¬
one recesserit: sic etiã iste qui
si aut scismate accepit. quo sacͥ¬
lego scelere peccata eiꝰ ñ dimit¬
tebant᷑. cũ se corrererit. et ad
ȩccłȩ societatẽ unitatẽq uenerit.
non iterum baptizandus ẽ. quia
ipsa ei reconciliatione ac pace pre¬
statur. ut ad remissionẽ peccator
eiꝰ munitate iã ꝓdesse incipiat sa¬
cram̃tũ. qđ acceptũ in scismate ꝓ¬
desse non poterat. Si aut̃ dixerint
peccata in ipso temporis puncto.

Expanded text:
datur et sumitur, qui tamen tum prosit datur et sumitur, qui tamen tum prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit, ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit: sic etiam iste qui si aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissionem peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerintpeccata in ipso temporis puncto,
Abbreviated transcription (Latin):
antͣ ei dimissa peccata. Profecto
facebunt᷑. Itẽ quero. cur ei dixe¬
rit. petrus: ñ eũ habere partẽ
in sorte scõꝵ. Quia inquiunt
postea peccauit. pecunia uolens
emere donũ dei: cuiꝰ uenditores
eẽ apłos credidit. Quid si ad ip¬
sũ baptismũ fictus accessit: Di¬
missa st̃ ei peccata : an ñ sunt
dimissa: Eligant qđ uolunt.
Utrũ libet elegerint: sufficiet no¬
bis. Si dimissa dixerint. quomͦ
peccatorũ: Si dixerint ñ eẽ dimis¬
sa: quero. Si postea fictionẽ suã
corde concusso et uero dolore fate¬
ret᷑: denuo baptizandus iudicare
t᷑: Quod si dem̃tissimũ ẽ dicere:
fateant᷑ uero baptismo xp̃i bap¬
titari posse hominẽ. et tam̃ cor
eiꝰ in malicia uł sacrilegio ꝑseue¬
rans. peccatoꝵ ablutionẽ ñ sine¬
re fieri: atq ita intelligant incõ¬
munionibꝰ ab eccła separatis posse
homines baptitari. ubi baptismꝰ
xp̃i eadẽ sacram̃ti cȩlebratione

Expanded text:
antur ei dimissa peccata. profecto antur ei dimissa peccata. profecto fatebuntur. item quaero cur ei dixerit Petrus non eum habere partem in sorte sanctorum. \'quia,\' inquiunt, postea peccauit pecunia uolens emere donum dei, cuius uenditores esse apostolos credidit.\' Quid, si ad ipsum baptismum fictus accessit, dimissa sunt ei peccata an non sunt dimissa? eligant quod uolunt; utrumlibet elegerint, sufficit nobis. si dimissa dixerint, quomodpeccatorum? si dixerint non esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fateretur, denuo baptur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem, et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccatorum abolitionem non sinere fieri, atque ita intellegant in communionibus ab ecclesia separatis posse homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione
Abbreviated transcription (Latin):
nec xp̃m induit. Ex quo confi¬
cit᷑. ut denuo baptitandus uide¬
atͣ: qr dicit apłs. Quot quot enĩ
in xp̃o baptitati estis: xp̃m in¬
diuistis. Quẽ ille siñ induit: nec
inxp̃o baptitatus habendus ẽ.
Dorro quia in xxp̃o dicius bapti¬
tatũ: fatem᷑ eũ xp̃m induisse. Et
si hoc fatem᷑: regeneratũ fatem᷑.
Q uod si ita ẽ: et peccata dimissa st̃.
Quoms gͦ dicit ioħs. qui odit frẽm
suũ intenebris manet usq ad huc.
si iã facta ẽ remissio peccatoꝵ :
Anñ ẽ in scismate odiũ fr̃nũ: Quis
hoc dixerit: cũ et origo et ꝑtina¬
tia scismatis nulla sit alia. nisi
odiũ frĩs: Hanc illi questionem
soluere sibi uident᷑: cũ dicunt.
Non ẽ gͦ inscismate remissio pecca¬
toꝵ: et ideo nec generatio noui
hominis: et ꝓpterea nec baptismꝰ
ille symon. utrũ uero xp̃i baptis¬
mate tinctus sit. Respondebunt
ita: quia sẽę̃ scripturȩ auctorita¬
te cogunt̾. Quero gͦ utrũ fate¬

Expanded text:
nec Christum induit. ex quo confinec Christum induit. ex quo conficitur, ut denuo baptizandus uidea dicit apostolus: quotquot enim in Christo baptizati estis Christum induistis; quem ille si non induit, nec in Christo baptizatus habendus est. porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse, et si hoc fatemur, regeneratum fatemur. quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit frsuum, in tenebris manet usque adhuc; si jam facta est remissio peccatorum? Annon est in schismate odium fraternum? quis hoc dixerit, cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia, nisi odium fratris? 17. Hanc illi quaestionem solvere sibi videntur cum dicunt: Non est ergo in schismate remissio peccatorum, et ideo nec regeneratio novi hominis, et propterea nec Baptismusille Simon, utrum vero Christi Baptismate tinctus sit. Resp\'ita\', quia sanctae scripturae auctoritate coguntur. quaero ergo utrum fate
Abbreviated transcription (Latin):
ura cõmunio. Una ẽ enĩ quecũq
illa sit: dequa dictũ ẽ. Sna ẽ co¬
lũba mea: una ẽ matri suȩ. Hec
possunt ȩcclȩ tot ce̾: quot scisma¬
ta. Si aut̃ dixerimꝰ ñ ibi dimitti
peccata: gͦ inquiunt ñ ẽ illic uerꝰ
baptismus: et ꝓpterea quos a no¬
bis suscipitis. uos baptitare de¬
uos ñ eẽ fatemini. His ita resisti¬
mꝰ. scdm scripturas eos interro¬
gantes: ut qđ a nobis quert̃. sibi
ipsi respondeant. Quero enĩ ut
dicant utrũ dimittant᷑ peccata
ubi karitas ñ ẽ. Peccata enĩ tene¬
bre animarũ sunt. Audiuimꝰ qͥ ꝑ¬
pe iohannẽ dicentẽ. Qui odit fr̃em
suũ: intenebris ẽ usq adhuc. Nul¬
li aut̃ scismata facerent: si fr̃no
odio ñ excecarent᷑. Si gͦ dicimꝰ
ñ ibi dimitti peccata: quomͦ re¬
nascit᷑ qui apud eos baptitat᷑
Quid ẽ enĩ renasci ꝑbaptismũ: nͥ
a uetusta te renouari: Quo¬
mͦ aũt renouat᷑ auetusta¬
te: cui peceata p̃terita ñ di¬
mittunt᷑. Qđ si renatꝰ nonẽ:

Expanded text:
ra communio. una est enim, quaecumque illa sit de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata, \'ergo\\ inquiunt, non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare deuos non esse fatemini.\' His ita resistimus secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim ut dicant, utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus quippe lohsuum, in tenebris est usque adhuc; nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui apud eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum nisi a uetustate renouari? quomodo autem renouatur a uetustate cui peccata praeterita non dimittuntur? quod si renatus non est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alio s eodẽ baptismo et boni ca¬
tbolici salui fiunt: et mali catbolici
uł heretici ꝑeunt. Quid aut̃ beatus
cypͥanus de catholica sentiat. et quo¬
mͦ eiꝰ auctoritate penitus obterant᷑
heretici quãquã multa dixerĩ. seor¬
sũ tam̃ si dño placuerit aliquando
uberius atq manifestiꝰ dicere sta
tui: cũ prius de concilio eiꝰ dixero.
quȩ deberi ame puto. Qđ indĩ uolun¬
tate sequenti uolumine aggrediar.¬

Expanded text:
non alio, sed eodem Baptismo et boni canon alio, sed eodem Baptismo et boni catholici salvi fiunt, et mali catholici vel haeretici pereunt. Quid autem beatissimus Cyprianus de Catholica sentiat, et quomodo ejus auctoritate penitus obterantur haeretici, quanquam multa dixerim, seorsum tamen, si Domino placuerit, aliquanto uberius atque manifestius tui, cum prius de concilio ejus dixero quae deberi a me puto, quod in Dei voluntate sequenti volumine aggrediar.