comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur om̃s homines dilige: ⁊̃ inimicõ.
Quidam ꝗ hic d̾r simplicit tenẽ
uolentes. illud p̃ceptum det̾minant:
dicentes illic ꝑfectis dari in p̃ceptõ
diligere omnem hominem etiam
inimicum. Minorib uͦ in ꝯsiliũ.
In p̃ceptum uͦ eos diligere qui inch
mali fecert eis: ⁊ inimicos ñ odire.
ħ melius ẽ ut intelligat᷑ omnibus
illo mandato p̃cipi cunc̾tos diligẽ.
etiam inimi cos eui sensui atcestan¬
tur suꝑiꝰ posite auet̾oritates: ⁊ alie
multe. Ilto uͦ aus nouissime posi¬
tum de ꝑfecta caritate diet̾um in¬
telligit᷑: que tantum ꝑfectoꝵ ẽ. qui ñ
solum amicos. s ⁊̃ inimicos ꝑfecte
diligt̃ eisq bñfaciunt.: que ꝑfectio
dilectionis ñ est tante multitudi¬
nis quanta eraudit᷑ in orone dñiea:
& hoc reuera grande ẽ & eximie bo¬
nitatis : s. ꝑfecte dilig̾e inimicum.
Ita ⁊̃ ẽ diẽ impleri u̾ba illiꝰ sponsio¬
nis ab hoĩe qͥ ñ ita ꝓfecit ut dili¬
gat inimicum: de dilectione ꝑfee

Expanded text:
inimicos. Quidam quod hic dicitur simpliciter tenere volentes, illud praeceptum determinant, dicentes illic perfectis dari in praeceptum diligere omnem hominem, etiam inimicum; minoribus vero in consilium. In praeceptum vero, eos diligere qui nihil mali fecerunt eis, et inimicos non odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestantur superius positae auctoritates, et aliae multae. Illud vero August. novissime positum, de perfecta charitate dictum intelligitur, quae tantum est perfectorum; qui non solum amicos, sed etiam inimicos perfecte diligunt, eisque benefaciunt. Quae perfectio dilectionis non est tantae multitudinis, quanta exauditur in oratione Dominica, et hoc revera grande est et eximiae bonitatis, perfecte diligere inimicum. Ita et cum dicit impleri verba illius sponsionis ab homine qui non ita profecit ut diligat inimicum, de dilectione perfe
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis di. a ꝓximi dilectione
distinct̾um ẽ. Ideoq licet ds omnia¬
nob impendat beneficia:. non tam̃
nomine ꝓximi includ it᷑ in illo p̃cep¬
to: quem ñ sic̃ nos dilige debemus.s
sionis. ꝓpinquitate cognitionis.
ratione bñficui. ex hibitionis. De¬

Expanded text:
dilectionis Dei a proximi dilectione distinctum est. Ideoque licet nobis Deus omnia impendat beneficia, non tamen nomine proximi includitur in illo praecepto; quem non sicut nos diligere debemus; sed rsionis, propinquitate cognationis, ratione beneficii exhibitionis. D
Abbreviated transcription (Latin):
tate dict̾a sunt. de ꝑfect̾a intelli¬
gi:. quam soli ꝑfecti hñt: quase¬
mel habita non amitgt᷑. Crordia
uero caritatis. aliqñ crescunt: aliq̃n
si iactet homo sem̃ in t̾ra & dormi
at & exurgat sem̃ & germinet &
ẽscat. ⁊ c̃. Q si gͦ ꝑfecta caritas sic
radicata ẽ. ut amitti nequeat. inei¬
piens tam̃ & ꝓuecta amitti pͭ: & se¬
pe amittit᷑. s dũ ha. bet᷑. ñ sinit
ostendit.: inquiens qr radix .o.m. ẽ¬
plantari ñ pͭ. sine ca conat᷑ aliquis
ramos incide: si radicem non con¬
tendit euellere. Qr si a&e spes ce sei

Expanded text:
tate dicta sunt, de perfecta intelligi, quam soli perfecti habent, quae semel habita non amittitur. Exordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando si jactet homo semen in terra et dormiat, et exurgat semen et germinet, et crescat, etc. Si ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens tamen et provecta amitti potest, et saepe amittitur; sed dum habetur, non sinit ostendit inquiens: Quia radix omplantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere. 3. Quare fides et spes
Abbreviated transcription (Latin):
dat intelligi. ꝙ alicui a deo dimittũ¬
tur peccata.non diligenti inimicũ:
si tam̃ fr̃i roganti ꝙ in se peccauit. di¬
mittit. S eum peccata non dimit¬
tantur alicui adulto. nͥ caritatem
habeat. seqr ut caritatem habeat. qͥ
non diligit inimicum. Quomodo
gͦ noĩe ꝓximi omnis hõ intelligit᷑
in illo mandato.diliges ꝓ.t. s.t.i.¬

Expanded text:
dat intelligi quod alicui a Deo dimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi charitatem habeat, sequitur ut charitatem habeat qui non diligit inimicum. Quomodo ergo nomine proximi omnis homo intelligitur in illo mandato: Diliges proxi
Abbreviated transcription (Latin):
de oꝑe dilectionis: qr maior dilectioĩs
effectꝰ non est. quam pone aĩam pro
aliis. Nec te moueat ꝙ ait ꝓ amicis.
Qui enim aĩam ponit ꝓ amicis. po¬
nit ⁊ꝓinimicis:. ad hoc ut ⁊ ipsi fi
ic solet queri qͥd potiꝰ sit pluraᷤq
m̃iti: diligere amicos. an diligere
inimicos. S ħ comparatio: impli¬
citatem g̾nat. Si enim conferat᷑ di¬
lect̾io amicors. tm̃ dilectioni ami¬
corum ⁊ oẽ inimicoꝵs. ꝑspicua ẽ ab¬
solutio. ẜ si in aliqͦ uno homine qͥ
diligit amicum simł ⁊ inimicum.
qͥd hoꝵ potiꝰ sit querat᷑. obscura est
responsio:ꝙr de motu m̃tis agitur.
de quo ñ ẽ nob facile rudicium
anunus lidem motꝰ fit gͣ amicum ⁊
inimicum. s gͣ amicum intensior
anduounꝰ g̃ inimicum qui dr dif¬
ficilior. alt̾ gͣ amicum qͥ uidetur

Expanded text:
de opere dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim ponit animam pro amicis, ponit et pro inimicis, ad hoc ut ipsi fia1. Hic solet quaeri quid potius sit plurisque meriti, diligere amicos, an diligere inimicos. Sed haec comparatio implicita est. Si enim conferatur dilectio amicorum tantum dilectioni amicorum et etiam inimicorum, perspicua est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur
Abbreviated transcription (Latin):
n.d. d.n. Illam enim sponsionem diẽ
a multis impleri: qͥ ñdum diligt̃¬
en inimicos. Ait enim sic. Magnum ẽ:
gͣ eum qͥ tͥ nicħ mali fecerit. ẽẽ be¬
muoltim ibnfic um. Ittd multo
grandius & magnificẽtissime bonita¬
tis ẽ: ut tuum qͦ mimicum diligaᷤ.

Expanded text:
nostris. Illam enim sponsionem dicit a multis impleri, qui nondum diligunt inimicos. Ait enim sic: Magnum est, erga eum qui tibi nihil mali fecerit esse benevolum et beneficum; illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ diligimꝰ: qͣntomag̃ diligimus
dm̃. Ex hoc ⁊ex p̃missis testimonus aus̃i
assert̾ om̃s homines parit̃ diligen
p̃missa .iiͦiiͦ. diligendoꝵ ordinem di¬
ligendi assignari dñt: s tm̃ que st̃
diligenda. Scd̾m alios. ñ pari affectu os¬
uba amb. ordinem diligendi sedm
affectum mag̃ qͣm scdm effect̾um di¬
ligenter intuentib explicare uidñr:
diligamꝰ dm̃: scdo nos: tcio parentes:¬

Expanded text:
ligimus, quanto magis diligimus Deum. Ex hoc et praemissis testimoniis August. asserunt omnes homines pariter esse diligendpraemissa diligendorum, ordinem diligendi assignari dicunt, sed tantum quae sunt diligenda. 5. Secundum alios non pari affectu ombrosii ordinem diligendi secundum affectum magis quam secundum effectum, diligenter intuentibus explicare videntur, diligamus Deum; secundo, nos; tertio parentes
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝑfect̾ors filiors dei est istud. qͦ
quide se oĩs debet fidelis extendere.
& humanum animũ ad he affectũ
oraudo dñm secumq agendo luc¬
tandoꝙ ꝑducere.tamen qr hoc tã
magnum bonum tante multitu¬
dinis ñ ẽ quantam cdim exaudiri
cum in orone dr. dimitte nob̃ d.n.¬
nis huiꝰ implent᷑. si ho qͥñdum
ita ꝓfecit ut etiam diligat inimiẽ.
tam̃ q̃nrogat᷑ ab hoĩe qͥ peccauit
in eum ut ei dimittat. dimittat ex
corde. qͥ ⁊̃ sͥ rogantiuult dimitti
peccauit. si pecc̃o suomouet᷑ ut ro¬
get. ñ ẽ adhuc deputand inimicꝰ
ut eum dilige sit difficile: sic̃ erat
qñ inimicieias excebat. Quisqͥs
ũ roganti & penitenti ñ dimittit:
ñ estimet a domino sua peccata di¬
docuisset oronem hanc in ea sentñ¬

Expanded text:
fectorum filiorum Dei est istud, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere: tamen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum in oratione dicitur, Dimitte nobis dnis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit ut etiam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dimittit ex corde, qui etiam sibi roganti vult dimitti,peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua peccata didocuisset orationem, hanc in e
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uie. Alia enim ẽ ꝑfect̾io c̃¬
rentis: alia ꝑuenientis. facit hoc
mandatum ut eursor. qui dm̃
ante omnia & p̃omnib diligit:
nec tam̃ omnino ꝑficit. Quod
Alt̾m mandatum in altero est
um autem duosint p̃cepta cari¬
tatis: ꝓ utͦq sepe unỹ ponit᷑. nec ĩmi¬
datum legis dic̃ in staurari. io est
contineri. & implert in hoc uerbo:

Expanded text:
tionem viae. Alia est enim perfectio currentis, alia pervenientis. Facit hoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae omnibus diligit, nec tamen omnino perficit. 8. Quod alterum mandatum in altero est. Cum autem duo sunt praecepta charitatis, pro utroque saepe unum ponitur; nec immeridatum legis dicit instaurari, id est, contineri et impleri in hoc verbo:
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamꝰ gͥ ordinem. quid pꝰ. qͥd pꝰ¬
ẽẽ debeat. peccat enim: qͥ p̃postere ag̃.
Nam scire qͥd facias. &e nescire ordi¬
nem faciendi: ñ ẽ ꝑfect̾e ꝯgnitioĩs.
Ordinis nanq ignorantia. cont᷑bat
mitoꝵ formam. Ordinem autem
diligendi auo insinuat dicens Ip̃e¬

Expanded text:
Videamus ergo ordinem, quid prius, esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem diligendi August. insinuat, dicens, i
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Qui enim ałr se diligit. aus. In li¬
se diligit. ut sit iniustꝰ. Ad hoc xͥana.
gͦ ut malꝰ sit. Non gͦ lam se diligit.
Qͥ enim diligit. ini.o a .s. Modusgͦ¬
tis ẽ. Mod autem p̃cipit᷑. cum ait
lic̃.t.i. ut ꝓrimum diligas ad qͦd
te ip̃m. Sigͦ te ñ ꝓpt̃ te diligere de¬
bes. s ꝑꝑ illum uͥ dilectionis tue rec¬
tissimus finis ẽ: ñ succenseat alius
huiꝰ dilectionis modum: u̾itas in¬
sinuat dicens. Mandatum nouũ¬

Expanded text:
sit. Qui enim aliter se diligit, ise diligit, ut sit injustus; ad hoc ergo ut sit malus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odntis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum novu
Abbreviated transcription (Latin):
ait ex.t. uͥ: ut ostendat ꝓximum
diligendum minꝰ quam deum.
cere ut diligamus. ⁊ ñ odio habea¬
mus non qͥn eos diligere debeamꝰ
sic̃ nos. qr ꝓximi st̃. h sufficit si eos
minꝰ diligimus ꝗͣ alios ꝓximos:
ꝙ dictionis genus innuit. Ar̃o.

Expanded text:
a virtute, ut ostendat proximum diligendum minus quam Deum. cere ut diligamus, et non odio habeamus; non quin eos diligere debeamus sicut nos, quia proximi sunt; sed sufficit si eos minus diligimus quam alios proximos, quod locutionis genus innuit. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
illo canticoꝵ. Ordinauit in me. cartc̃.¬
cpłm. ait. Multoꝵ caritas: mordina¬
ta ẽ ꝙ in pͥmo ẽ: ponunt deium uel
boni sunt: malis filiis ft̾ p̃ponendi
sic̃ te ip̃m: s simpłr. suffic̃ enim qͦd
diligimꝰ. ⁊ ñ odio habemꝰ. Ecce ex p̃¬
missis aꝑte insinuat᷑ que in effectu
caritatis distinetio sit habenda: ut
differenti affectu ñ pari. hoĩes dili¬
gamꝰ. tante oĩa deum scđo nos ipsos:
t̾cio parentes. inde filios ⁊ fr̃s: post.
domesticos: demum. inimicos dili¬
gamꝰ. s inqͥunt illi. q̃ de ordine di¬
lectionis supͣ dñr. ẽẽ referenda ad
oꝑum exhibitionem. que different̾
ꝓximis exhibenda st̃: pͥmo parenti¬
bus: inde filiis: pꝰ. domesticis: demũ
inimicis. dm̃ uͦ: tam affect̾u quam
obsequii exhibitione ante omnia
diligendum. Quod aliqut eoꝵ dem tdt̾:
tantum ꝓrimos qͣntum uos deber
affectu caritatis tm̃ ꝓrimos ẽẽ dili¬
gendos quantum nos ipsos diligi¬
mus: ꝙ ꝯfirmant auetoritate aus̃i

Expanded text:
 Ordinavit in me charitatem. Multorum charitas inordinata est, quod in primo est, ponunt tertium, vel boni sunt, malis filiis praeponendi susicut teipsum, sed simpliciter: sufficit enim quod diligimus, et non odio habemus. Vel, aemissis aperte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non pari, homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum. 4. Quod aliqui eorumdem tantum proximos quantum nos deberaffectu charitatis tantum proximos esse diligendos, quantum nosipsos diligimus; quod confirmant auctoritate Augustini,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ specialit ilłd p̃ciꝑet᷑ de parenti¬
bus. nͥ maiori dilectione forent di¬
ligendi: S hoc illi referendum di¬
cunt ad exc̾iorum exhibironẽ in
qua ỹponendi st̃ parentes. Unde.
honora dix̃ non dilige. Obuat ĩ
illud ꝙ ieronimꝰ suꝑ et echielem

Expanded text:
enim specialiter illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiam illud quod Hieron. super Ezechiel.
Abbreviated transcription (Latin):
potissimum ꝯsulendum est: qͥ ꝓlo
corum ⁊ tempoꝵ. ł quarumlibet
rerum oportunitatib constrictius
tͥ. qͣi quadam sorte iungunt᷑ ꝓsor¬
te eium hñdum est: quo quisq tͥ tẽ¬
poralit̾ colligati adheret. Ex qͥ lege
potiꝰ illi dandum ẽe Id̾ suꝑ epłam ad
dilectione. uita et̾na optanda est.⁊
si ñ omnib eadem possunt exhibi
dilectionis officia q̃ fr̃ib maxime¬

Expanded text:
potissimum consulendum est, qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dandum esse. Item super Epistolam dilectione vita aeterna optanda est, sed non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia. Videtur m
Abbreviated transcription (Latin):
Scđ̾o ꝙ nossumꝰ. Tercio ꝙ iuxta
nos ẽ. Quarto ꝙ infra nos est: cib
ordo diligendi insinuar uidetur
ex ratione enumerationis. Nonẽ
autem aꝑtum utrum om̃s hoĩes

Expanded text:
od nos sumus; tertio, quod juxta nos est; quarto, quod infra nos est; ubi ordo diligendi insinuari videtur ea ratione enumerationis. Non est autem apertum utrum omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scđm quasdam recessurꝰ uenit.
& uent᷑us recedit. In his uirtutib
sine qͥb aduitam ñ ꝑuenit᷑. in elec¬
toꝵ suoꝵ cordib ꝑmanet. inhis
uͦ ꝑ qͣs sc̃itatis uirtꝰ ostendit᷑. ut in
exhibitione miracłoꝵ.aliquando
adẽ. aliqñ se subtrahit. Item ambr.
serit. hec innuere uident̾: ꝙ caritaᷤ
lemel habita non amittat᷑. Ideo qͥda
in p̃taxatam ꝓsil erunt audaciam:
dicentes caritatem a damnandis ñ
habi: ne a qͦquam habitam posse
amecti. Qs ratio uincit. & auctori¬
tas. Quidam enim ad temꝑ st boni.
qui postea fiunt mali.⁊ eꝯu̾so. Unde
quorumdam nomina xͤ dic̃ scͥpta in
.li. uite: qͥ tam̃ pꝰea abiert retͦ. s ħscͥpt᷑a
tem iusticiam cui deseruiebant: ꝙ
qͥb dam gr̃a data est inufum.ut
sauli. iude.⁊ illis disciplis. quibus
& pꝰ abierunt retͦ. s hoc dix̃ ꝓpt iusti¬
ciam.cui desertiebant: qr boni erãt.
frequent̾ enim ante sunt mali. qͥ
fut᷑i sunt bonĩ& aliquoł mi tiens

Expanded text:
secundum quasdam recessurus venit, et venturus recedit. In his virtutibus sine quibus ad vitam non pervenitur, in electorum suorum cordibus permanet. In his vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, ut in exhibitione miraculorum, aliquando adest, aliquando se subtrahit. Item Ambrosserit. Haec innuere videntur quod charitas semel habita non amittatur. Ideo quidam in praetaxatam prosilierunt audaciam, dicentes charitatem a damnandis non haberi, nec a quoquam habitam posse amitti; quos ratio vincit et auctoritas. Quidam enim ad tempus sunt boni, qui postea fiunt maliet e converso. Unde quorumdam nomina Christus dicit scripta in libro vitae, qui tamen postea abierunt retro. Sed scripta tem justitiam, cui deserviebant, quia Quibusdam gratia data est in usum, ut Sauli et Judae, et illis discipulis quibus  abierunt retro. Sed hoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties
Abbreviated transcription (Latin):
dilectis tineat angłorum.
Namꝙ nullum hominem erceꝑit.
qͥ p̃cepit ꝓximum diligere. dñs in pa¬
rabola semiuiui relicti ostendit: eũ
dicens ꝓximum. qͥ gͣ illũ exticit mile¬
ricors. deinde subdit. ⁊ fac tu simili
cui ł exhibendum ẽ officium mĩe si
indiget. ł ex hibendum ẽẽt. si indiget.
Mullum uͦ exceptum ẽẽ eui misedie¬

Expanded text:
tineat angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac cui vel exhibendum est officium misericordiae si indiget, vel exhibendum esset si indigeret. Nullum vero exceptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ad nos tm̃ ꝑtinens. nͨ. lege diligimꝰ:
qͤ in bestiis ⁊̃ est. Iooq ⁊ de illo quod
supͣnos. & de illo ꝙ iuxta nos ẽ. diui¬
sa p̃cepta fumpsimus. In quors alto
lectio continetur. Si illo precepto

Expanded text:
est, ad nos tamen pertinens, naturae lege diligimus, quae in bestiis etiam est. Ideoque et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, divisa praecepta sumpsimus. In quorum altelectio continetur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
diligit dm̃ antequam sciat. Ubi
autem sunt illa tͥa. fides. spes. ca¬
ritas. nͥ in animo edente q. ñdum
scit. ⁊ sꝑante ⁊ amante ꝙ. creddit:
amat᷑ gͦ iꝙ ignorat᷑. ħ tam̃ credit᷑.¬
Redictis de fide antiquorum.
ficientia fidei ad salutem. illis qͥ
pcesserunt aduentum rp̃i. & qͥ
sequunt᷑. Uidr ꝓfecisse fides scõ
temporis ꝓcessum: sic̃ ꝓfeẽ cogni¬
tio. fides quippe magna dn. cõgni¬
tione ⁊ articłoꝵ qͣntitate ł ꝯstantia ⁊ deuo¬
tione. Est autẽ q̃dã fidi m̃sura. sine qͦ
nunqͣm potttt ẽẽ salꝰ. Uñ apłs. opor¬

Expanded text:
diligit Deum antequam sciat. Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, nisi in animo credente quod nondum scit, et sperante et amante quod credit? Amat DE FIDE ANTIQUORUM. ficientia fidei ad salutem. Illis enim qui praecesserunt adventum Christi, et qui sequuntur, videtur profecisse fides secundum temporis processum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua nunquam potuit esse salus. Unde Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
tutem habu̾int. qr edebant ⁊ sꝑa¬
bant se uisuros dm̃ ꝑ sp̃em qualit
eum tc̃ ñ uidebant: qr ñ patuit eis
cognitio dei ꝑ spẽm. ante passionẽ
xp̃i. Qua consuminata a fide tran¬
sierunt ad speciem. De cauitate¬
xp̃s fidem ⁊ spem ñ habu̾it: dilectio¬
nem tam̃ habuit. in quantum hõ.
tantam. ꝗͥ maior ẽẽ ñ ualet: qͥ ex
caritate eximia aĩam pofuit pro
amicis & inimicis: habuit in cor¬
de caritatem. quam oꝑe nobis ex¬
hibuit: ut exhibitionis forma
nos ad diligendum institueret.ħ
aliquid dicendum est.⁊ de carita¬
te ⁊ mͦ. & ordine diligendi dm & ꝓ
ximum. Quid sit caritas
dilectionem dei. ꝙ ẽ maximum in¬
lege mandatum: & altm ꝑtinens¬
ad diligendum ꝓrimum. illi simile.

Expanded text:
tutem habuerunt, quia credebant et sperabant se visuros Deum per speciem, qualiter eum tunc non videbant; quia non patuit eis cognitio Dei per speciem ante passionem Christi, qua consummata, a fide transierunt ad speciem. DISTus fidem et spem non habuerit, dilectionem tamen habuit in quantum homo, tantam quae major esse non valet, qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem quam opere nobis exhibuit, ut exhibitionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi Deum et proximum. 2. Quid sit charitas. dilectionem Dei, quod est maximum inlege mandatum; et alteruad diligendum
Abbreviated transcription (Latin):
distiM hoc edidit ꝙ uidit. Cerne¬
bat enim & tangebat carnem ui¬
uentem.qͣm uidat morientem: &
cdebat dm̃. in carne ipsa latentem.
Credebat gͦ m̃te: ꝙ ñ uidebat. ꝑhoc¬

Expanded text:
disti; non hoc credidit quod vidit. Cernebat enim et tangebat carnem viventem, quam viderat morientem, et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat,
Abbreviated transcription (Latin):
quem d̾s p̃cipit diligi. Et qͥ diligit
ipsa ẽ dilectio: ab oĩ mundana di¬
lectione disct̃a. Qm distinguenᷤ
dñs: ait. Sic̃ dilexiuos. Qͥd enim nͥ dm̃
dilex̃ in nob: ñ quem habebatus¬
in eis dilig̃ nͥ salutem ꝙ̃ cup̃ reuoea¬
re: ñ morbum quem ueñ expelle:
Sic & nos inuicem diligamꝰ. ũ qñ¬
dum possumꝰ inuicem ad haben¬
dum đm in nob̾. ex dilect̾ione at¬
trahamus. Que caritate diligenda
S quȩ hac dilectione surc¬
diligñda sint: iam inqͥramꝰ. Nenĩ
omnia ut ait aus qͥb utndũ aus. In
nob̾ cum societate quadam crina¬
referunt᷑ in dm̃ sic̃ ẽ homo xp̃iana¬
ł angłs ł adnos relata bnficio dei
ꝑ nos indigent ut corpꝰ ꝙ ita p̃cipi¬
endum ẽ diligi: ut e ordinate pru¬

Expanded text:
quem Deus praecipit diligi. Et qui sancte Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in nobin eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum in nobis Deum ex dilectione attrahamus. 9. Quae charitate diligenda sint. Sed quae hac dilectione diligenda sint, jam inquiramus. Non enim omnia, utnobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate pru
Abbreviated transcription (Latin):
gere inimicos: cum alib p̃cipiat
homine: nͣm &e uͥtutem: uitium
uͦ & peccm̃ odiendum. & parentẽ
gͦ in qͣntum mali st̃. odiendi sunt:
& inimici diligendi. in qnͣtum ho¬
mines.Diligamꝰ gͦ inimicos luenͣ¬
dos regno di: & odiamꝰ in ꝓpinquis
sumpediunt a regno d̃i: ce in õĩb
cominunit̾. nͣm diligamꝰ. quam
deus fecit. De gͣdib caritatis. duo

Expanded text:
gere inimicos, cum alibi praecipiat homine, naturam et virtutem; vitium vero et peccatum odiendum. Et parentes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; et in omnibus communiter naturam diligamus, quam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ om̃s eẽ diligendos.⁊ pari di¬
lectione omnib: uitam optandamt.
Ita accipi pͣ. ut caritas ñ ad affectum
referat᷑. s ad bonum ꝙ eiꝰ optat᷑:. qi
caritate oib optare debemꝰ. ut pa
ẽ enim minorib ꝑfectio maiorum.
ut ipsi fiant ꝑfecti. ⁊ sic parem me¬
reant᷑ beatitudinem. ł pari dilecti¬
one.i. ead dilectione om̃s diligendi
sunt. Itẽ ꝙ ait. ut t̃m diligamus
tantumbonum diligamꝰ fr̾̃s. ad qͣn¬
tum nos: ut tantum bonum eis opte¬
mus in et̾nitate. quantum nob.⁊ si ñ
tanto affectu ł ibi. quantum. simi¬
litudinis ẽ. non quantitatis. Qo
de parentibus Malis & alus bonis
Solet &e queri. si parentes nr̃i sint
diligendi sint aliis bonis. hac ratio¬
ne nob̃ ñ copulatis. Uidr. ꝙ mag̃ sĩt
diligendi boni qͥ nob̃ carne ñ ft̃ ꝯiuncti.
corde glutino caritatiꝰ: sanc̃tior ẽ ⁊ copłã
cordiũ ꝙͣ corꝑm. Uñ beda de ilł u̾b dñi.¬
faciunt: ait. Non iniuriose ne¬
gligit matrem:. nec mat̾ negatur

Expanded text:
pariter omnes esse diligendos, et pari dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, ut parest enim minoribus perfectio majorum, ut ipsi fiant perfecti, et sic parem mereantur beatitudinem. Vel pari dilectione, id est, eadem dilectione omnes diligendi sunt. Item quod ait, ut tantum diligamus tantum bonum diligamus fratres, ad quantum nos; ut tantum bonum eis optemus in aeternitate, quantum nobis, etsi non tanto affectu. Vel ibi quantum, similitudinis est, non quantitatis. 6. Quaestio de parentibus bonis et malisSolet etiam quaeri, si parentes nostri malis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. Unde Beda de illifaciunt, ait: Non injuriose negligit matrem, nec mater negatur,
Abbreviated transcription (Latin):
de tͥ. Sic ꝯdita est mens humana.
ut nunquam sui ñ meminerint:
nunqͣm se ñ intelligat: nunquam
se non diligat. ħ q̃m qͥ odit aliquem
nocere illi studet: non imm̾ito. ⁊ men
hominis q̃n sͥ nocet. se odisse dͥr. hes¬
ciens ẽ: qui sͥ uult male. dum ñ pu¬
tat s obeẽ ꝙ uult. S tam̃ male sͥ uult.
ñ incongrue se odisse dr. cum id agt
imum diligimꝰ: Ipsa dm̃ diligunus.
S qr aliud ẽ ds. aliud ẽ ꝓximus: isi
una caritate diligunt᷑: ĩo forte duo
gerunt᷑: dum ds diligit᷑ & ꝓxrimus.
Mouetͣ enim mens ad diligendum
dm̃: mouet᷑ ⁊ ad diligendum ꝓu¬

Expanded text:
itaque condita est mens humana, ut nunquam sui non meminerit, nunquam se non intelligat, nunquam se non diligat. Sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, odisse se dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult: sed tamen male sibi vult, non incongrue se odisse dicitur, cum idmum diligimus, eadem Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, ideo forte duo geruntur, dum Deus diligitur et proximus, movetur enim mens ad diligendum Deum, movetur et ad diligendum
Abbreviated transcription (Latin):
s ut filii sitis. ut uitam habeatis.
memoria. Ut om̃s cogitationes. &
omnem uitam & omnem intellec¬
nr̃e reliquit que uacare debeat. S
qͥcqͥd uenit in animum. illuc rapi
i dm̃: ut quib dam placet.
de impletione illius mandati.
lls autem p̃ceptum non penitꝰ im¬
plet᷑ ab homine in hac mortaliui
ta: s ex parte ñ ex toto: qr ex parte
diligimus. siẽ ex parte cognoscimus.
In fut᷑o autem: implebit᷑ ex toto. Uñ
aus. Cum adhuc ẽ aliqͥd carnalis
ꝯcupiscendiȩ: non omnimodo ex to
auferet᷑. ẜ augebit᷑ ⁊ implebitur.
Inqua plenitudine itd p̃ceptum
caritanꝰ implebit᷑. Diliges d.d.t.ex. t¬
c.t. ⁊ c̃. Tc̃ erit iustꝰ sine peccato:
qr nulla erit lex. repugnans m̃ti.
S c̃ p̃cipit᷑ Co de p̃cepti ratione.
uita eam nemo habeat qr ñ rect̾e
currit᷑. si qͦ currendum ẽ nesciat᷑:
Qͥ mͦ autem sciret᷑:. si nulbis. ũcep¬
tism ostendet᷑ : ecce hs̃ curullud

Expanded text:
 ut filii sitis, ut vitam habeatis. memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellecnostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiadi Deum, ut quibusdam placet. 6. De impletione illius mandati. Illud autem praeceptum non penitus impletur ab homine in hac mortali ta, sed ex parte, non ex toto, quia ex parte diligimus, sicut ex parte cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo ex totauferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum c. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. 7. Quaestio de praecepti ratione. vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis oste
Abbreviated transcription (Latin):
Precipit᷑ autem ds diligi ⁊ ꝓrimis
Ut autem qͥsq se diligat: p̃ceptoñ
ẽ opꝰ. Quantumlibet enim homo
excidat a uitate᷑. remanet illi dilec¬
rerum illis duob p̃ceptis ꝯtinetu:
cum & nosipsos ⁊ corpꝰ nr̃m dilige

Expanded text:
praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilecrerum illis duobus praeceptis continetur, quia cum et nos ipsos et corpus nostrum diligere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ intellectu. ⁊ conscientiã ꝓspe. Qua¬
lis inquit qualitas ẽ finis p̃cepti: Ace¬
dens de corde puro.i. de puro intel
Non gͥ caritas fidem ł spem: s fides ⁊
spes caritatem p̃cede uident᷑. hoc gͦ
ea ratione traditum intellige. ñ ꝙ
fides & spes. cã uł tp̃r caritatem oĩ¬
um bonoꝵ matrem p̃cedant: s qͥa
caritas sine illis in aliquo ẽẽ non pͭ.
s illa sñ caritate possunt ẽẽ: ꝙͣuis
⁊ et̾na bona sperant᷑ .i. cum fidueia
erpectant᷑. Est enim eta erpectatio
future bitudinis ueniens ex dei gr̃a.
ex m̾itis p̃cedentib ł ipsam spem qͣm
aliquid sꝑare: non spes s p̾sumptio
dici pͭ. De quibus sit spes.
Ut sic̃ fides: ita ⁊ spes est de inuisibili¬

Expanded text:
pro intellectu, et conscientiam pro spe. Qualis, inquit, charitas est finis praecepti procedens de corde puro, id est de puro intellNon ergo charitas fidem et spem, sed fides et spes charitatem praecedere videntur. Hoc ergo ea ratione traditum intellige, non quod fides et spes causa vel tempore charitatem omnium bonorum matrem praecedant; sed quia charitas illis in aliquo esse non potest, sed illa sine charitate possunt esse; quamvis et aeterna bona sperantur, id est, cum fiducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis praecedentibus, vel ipsam spem, quaaliquid sperare, non spes, sed praesumptio dici potest. 2. De quibus sit spes. Et sicut fides, ita et spes est de invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ł uelata. in aꝑto.ł in mistio distin¬
eta: ut abrahe ⁊ moysi. aliiꝰq maion¬
b: qͥ distinetionem articłoꝵs fideiba¬
bebant. Uelata ut simplicib quib
reuelatum erat ea ẽẽ ẽdenda. que
edebant illi maiores ⁊ docebant. sed
eorum distinet̾ionem aꝑtam ñ ha¬
bebant. sic̃ ⁊in ecelia aliqui minꝰca¬
paces sunt: qͥ articłos symboli dis¬
tinguere ⁊ assignare ñ ualent. Diã
tam̃ cdt̃ que in simbolo ꝯtinentur¬

Expanded text:
ta, vel in aperto, vel in mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ft̃. ⁊ tñ scĩ ẽdunt ⁊ sꝑant resurrectio¬
nemfut᷑am. ⁊ angłi eandem cdunt:
dei u̾bo resurrectionem futuram.
siue udieium ñ ꝑ specłm in enig¬
mate: s p̃clarissime inspiciunt. Si

Expanded text:
n sancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et angeli eamdem credunt; Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime
Abbreviated transcription (Latin):
sine fide mediatoris antiquis ñ fu̾it
sal. sic̃ nͨ moderus utrum oportue¬
rit illos cde: omnia illa de mediato¬
re: que nc̃ ẽdimus: qͥb dam uidet᷑ qd
suffecerit illis quatuor tantum c̃de:¬
s. natiuitatem. inortem. resurrectio¬
nem. aduentum ad iudicium: qͦd
pofuit. aliis aut̃ uidr hee. habita
fide tͥnitatis. id de mistio incarnatio¬
huiꝰ rei assumt: qͥ de morte xͥ ⁊ des¬
censuad inferos: in eungłio dubitas¬
se uidr. scdm expositionem gregorii:
ad infernũ. an alium ad hec sacram̃¬
ta missurꝰ es. qͥdam tam̃ diẽt eum
ñ dubitasse de ignorantia. s de pie¬
tate .i. dubitare se ostendisse: non
qr ignorau̾it. s pietatis affectu com
ltrum fidem incarnationis habu̾it:
tionis ñ habebat tẽ: gͦ sine fide incar¬
quid gͦ missꝰ ẽ ad eum petrꝰ: Sane dici
pͥ eum sic̃ fidem unitatis. ita & incar¬
nationis habuisse dei reuelatione.
sincarnatum iam ẽẽ dei filium ig¬
norasse. ⁊ iõ missꝰ ẽ ad eum petrꝰ. ut iã

Expanded text:
sine fide Mediatoris antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod suffecerit illis quatuor tantum creortem, resurrectionem, adventum ad judicium, quod posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnatiohujus rei assumunt, qui de morte Christi et descensu ad inferos in Evangelio dubitasse videtur, secundum expositionem Greg., homad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; non quia ignoraverit, sed pietatis affectu comptrum fidem Incarnationis habuerit,tionis non habebat, tunc ergo sine fide Incarquid ergo missus est ad eum Petrus? Sane dici potest, eum sicut fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad eum Petrus, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
dntequam in xp̃m ederet: nec tam̃¬
sine aliqͣ fide donabat ⁊ orabat. Nã
qͣm inuocabat in quem non ẽdebat:
mitteret᷑ architect᷑ eccliȩ petrꝰ. Attende
in quem c̃debat in mistio. De equa¬
litate fidei spei & operis: que sedm¬
pt̃mittendum.ꝙ fides. spes. caritas. &
oꝑatio scđm aliqͥd equalia sunt in p̃sen
eqͣles sͥ ẽẽ apud nos inuenimꝰ: qr qͣntũ

Expanded text:
ntequam in Christum crederet; nec tamsine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non credebat? mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende in quem credebat in mysterio. 5. De aequalitate fidei, spei, charitatis etermittendum, quod fides, spes, charitas et operatio secundum aliquid aequalia sunt in praeseaequales sibi esse apud nos invenimus; quia quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potuerunt. siue qͥnẽ in eccłia sur.
inmediatorem dei ⁊ hominum edider
&e edunt. In his aliisq płib testimoni¬
is ꝑspicue docet᷑. nulliumsͣm salutẽ
ẽẽ factam: nͥ ꝑ fidem mediatoris. Opo¬
tet gͦ accedentẽ ẽde: que supͣdirit
apls: s non sufficit. De fide simplici
uid gͦ dicet᷑ de illis simplicib um
quib ñ erat reuelatum mist̾rum in¬
carnationis qͥ pie c̾debant ꝙ eis tͣditũ
fuit : Dici pͤnullum fuisse iustuml

Expanded text:
nc in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. Oportet ergo accedentem credere, quae supra dixit Apostolus; sed non sufficit. 2. De fide simplicium. Quid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dic
Abbreviated transcription (Latin):
moriebat᷑. nͨ nob̃ ⁊̃ fides in hoc m̃it
ꝙ credimꝰ hominem illum mortuĩ¬
solet cum fides sit de ñ apparent¬
bus. ⁊ ñ uisis: utrum sit ⁊̃ de ineos¬
nitis tm. si enim de in cognitis t̾m
ẽ. de his uid̾r ẽẽ tm̃ que ignoraiti.
S sciendum ẽ ꝙ eum uisio aliast
intior & alia ertior. ñ est fides de fub

Expanded text:
moriebatur. Nec nobis etiam fides in hoc meretur, quod credimus hominem illum mortusolet, cum fides sit de non apparentibus et non visis, utrum etiam sit de incognitis tantum. Si enim de incognitis tantum est, de his videtur esse tantum quae ignorantur. Sed sciendum est quod cum visio alia sit interior,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. aĩam ⁊ corpꝰ. nosq ipsos totos dili¬
gere p̾cipiam̃. ad ꝙ dicimꝰ. õẽ genꝰ
diligñdarum rerum illis duobus
mandatis contimi. Quatuor In li. di l¬
enim dilignda sunt. ut ait aus. drina¬

Expanded text:
 nosque ipsos totos diligere praecipiamur. Ad quod dicimus omne genus diligendarum rerum in illis duobus mandatis contineri. Quatuor enim diligenda sunt, ut ait August., in
Abbreviated transcription (Latin):
& q̃dam utiq sic capiunt᷑ ut intelli¬
gant᷑. ⁊ siñ ut in futͥo: quedam aut̃
non:ꝙ cum fides sit ex auditu. ñ mͦ
omnino ignorat᷑. que ipsa ao Ed
tam̃ ad eum sensum corporis capit̾.
nec adullum sensum corporis: qm̃
cordis ẽ res ista ñ corporis. qued aing̃
fide ẽdunt᷑. que intelligunt᷑ nͣli rone:

Expanded text:
quaedam sic capiuntur, ut intelligantur, etsi non in futuro, quaedam autem non: quia cum fides sit ex auditu non modomnino ignoratur; quae ipsa ad tamen ad eum sensum corporis pertinetnec ad ullum sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam ergo fide creduntur, quae intelliguntur naturali
Abbreviated transcription (Latin):
tam s sic̃ tẽ c̃dent. nͨ tam̃ fidem que
fideles fac̃ habebunt: quia ñ ẽdent
absq scientia que ñ erit enigmati¬
ant resurrectionem: nͨ tñ fidem hñt:
Quia c̾dendo cognos eunt. uenit
enim eis ꝙ ꝑfectum ẽ. & euacua¬
tum ẽ ꝙ exparte ẽ. Uenit enĩ cog¬
itio: & euactiata est fides. Uenit
species: & desiit spes. Ita ce xꝰͦ in qͦ
sꝑauit resurrectionem t̾cio die
futuram. ꝓ qͣ patrem & orauit. uͦ
tam̃ fidem uͥtutem. ł spemhũit:
qr ñ enigmaticam ⁊ specłarem. s
clariss imam de ea hũit cognitio

Expanded text:
icut tunc credent, nec tamen fidem quae fideles facit, habebunt; quia non credent absque scientia, quae non erit aenigmatierant resurrectionem; nec tamen fidem habent, quia credendo cognoscunt. Venit enim eis quod perfectum est, et evacuatum est quod ex parte est. Venit enim cognitio, et evacuata est fides. Venit species, et desiit spes. Ita et Christus, speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus erat: qr anma a carne di
rat homo. ut ex anima ⁊ carne siml
iunctis. subsisteret. Ex qͣ ratione dr
aliꝰ aliqͥs homo. ⁊ ipse forte añ mor¬
tem hoc &̃ mͦ erat hõ: & pꝰ resurrecꝰ¬
tionem fuit. In morte uͦ hõ erat
& mortuus. ꝓpt̾ int̾ illa duo diuisio¬
nem. Si xp̃s in morte erat homo alicubs

Expanded text:
mortuus erat, quia anima a carne divrat homo, ut ex anima et carne simul junctis subsisteret. Ex qua ratione dicitur aliquis alius homo, et ipse forte ante mortem, hoc etiam modo erat homo; et post resurrectionem fuit. In morte vero homo eret mortuus propter inter illa duo divisionem. 2. Si Christus in morte erat homo alicubi,
Abbreviated transcription (Latin):
nerator ẽ sꝑautium inse. S qr. utrum
hȩc eđe ante aouentum ł aute legem
ad salutem suffecerit. uamtp̃r gr̃e
constat etissime hoc non sufficere.
Oportet enim uniu̾sa edi. que in sym
mediatoris nullum hoĩem sine fide¬
auctoritates contestantur. nunquam
fides sana ẽ. qua õdimus nullum ho¬
minem siue maioris siue paruule
ȩtatis. libari a ꝯtagio mortis. ⁊ obliga¬

Expanded text:
erantium in se. Sed quaeritur utrum hoc credere ante adventum et ante legem, ad salutem suffecerit. Nam tempore gratiae constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbMediatoris nullum hominem, vel anteauctoritates contestantur. Unde Augfides sana est, qua credimus nullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, lib
Abbreviated transcription (Latin):
dere indm. nͥ aliqͥd intelligat: cum
inchoat cognidionem. Cog octona
hanc uitam. Amb̃ qͦq ait. decimum.
U̾fides. non statim cognidio. ubi
cognitio. fides p̃cedit. ex his apparet
aliqua ẽdi que ñ intelliguntur

Expanded text:
dere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum inchoat cognitionem. Cognitio hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑: ꝙ erit cum ꝑ spẽm mani¬
festam se contemplandam scĩs p̾be¬
edendo ꝑueniet᷑. ut ex fide uborum:
transeat iustus in fidem rerum.
Si petrꝰ habuit fidem passionis: qͣndo¬
Siuͦ qr. uidit hominem illũ pati.¬

Expanded text:
creditur, quod erit, cum per speciem manifestam se contemplandam sanctis praebecredendo pervenietur; ut ex fide verborum transeat justus in fidem rerum. 2. Si Petrus habuit fidem passionis, quando vidit hominem illum pati
Abbreviated transcription (Latin):
amare ꝙ ñ edidit: si ẽ nec sꝑare. S
hoc accipi pͣ dẽm de fide q̃ uirtꝰ ñ est.
ipsa enim spem & caritatem freqnt̃
p̃cedit. ł de actu fidei qͥ forte nat᷑alit
actum caritatis p̃cedit: sic̃ act̾um spei.
que atidis eredidis: ad amandũ ea
que audis. ñ inflammaris: q̃ tũ de
ñ uisis ẽ: ut antedirimus. uii. eR. fi¬
des in anuna nr̃a facit subsistere ea
que ñ uident᷑. de qͥb ꝓpͥe fides est. de
uisis enim non ẽ fides: s agnitio.

Expanded text:
amare quod non crediderit, sicut nec sperare. Sed hoc accipi potest dictum de fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, ndum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde Chrysost.: Fides in anima nostra facit subsistere ea quae non videntur; de quibus proprie fides est, de visis enim non est fides, sed agnitio.
Abbreviated transcription (Latin):
isse carnem in morte. ⁊ uitam non
discessisse a mortuo: ⁊ qͦd sponte dra¬
didit sp̃m. ñ aliꝰ ei extorsit. Unde
der eruendi suspendendiq corꝑis.¬
ieruce. & omnia commouebat:
s uñ emisit: ex carne: quo e misit᷑ad
Recedente uͦ aĩa. mortua ẽ xp̃i caro:
& quia caromortua est. mortuus est xͦ:
cęlestis ad infantes tnsiret: ⁊ scđm
hoc. ipsum ubum crucifirum est.
s ñ ẽ mutatum in homine: hõ ĩ illo
mutatꝰ ẽ.: ut inelior fieret quam erat.
ꝙ ds erat. hoexcitatꝰ est. ⁊ refurrex̃
Qͥ eqͥd pass est hõ. ñ p̃ dici non passds.
passum iniuriam. si uestis tuia con¬
cidatur: quamuis uestis dua ñ sis
ebat᷑. manens in carne ubum. in se
ꝓcorporis asscmptione referebat
qua ratione d̾s ł dei filiꝰ passꝰ ł mor¬
tuus dr: ñ qi mordem senserit in¬
quantum ds est. s q caro ei tinita. mor
qͣ intelligentia sum̃da ẽ. aꝑiens. in eod
subdit. Siqͥs dinit ꝙ in passione dolo¬
rem sentiebat filiꝰ dei ds.⁊ ñ caro tm. cxͣ

Expanded text:
isse carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde ter exuendi suscipiendique corin cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Recedente vero anima mortua est Christi caro; et quia caro mortua est, mortuus est Christus. coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est, ut melior fieret quam erat. Deus erat, homo excitatus est et resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Dpassum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis ebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat,qua ratione Deus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur: non quia mortem senserit inquantum Dequa intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum
Abbreviated transcription (Latin):
dr: qr ex actib eors ꝓuenit: ⁊ opus dei
ꝙ eo auctͥore .i. uolente fuit. uni axs.
nimam: Ecce ħs opꝰ atictoris: ⁊ ut ge¬
ueralit concludam: qͦtiens in carne¬
in carne xͥ aliqͥd patit᷑. opꝰ auctoris ẽ.
stinguendum ẽ. pͭ enim dici. quod
oꝑati st̃ bonum: qi ex act̾ib eoꝵ boñ¬

Expanded text:
ia ex actibus eorum provenit, et opus Dei, quia eo auctore, id est, volente fuit. Unde August.: nimam: ecce habes opus auctoris. Et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est; stinguendum est. Potest enim dici quod operati sunt bonum, quia ex actibus eorum bon
Abbreviated transcription (Latin):
mala inferendo lesit. Iniuste gͥ dia¬
bolus. qͣntum ad se tenebat hoĩem:
s homo iuste tenebat᷑: qr diabolus
nunquam muit potestatem habere
suꝑ hominem: s hõ muit ꝑ culpam.
pati diaboli tyrannidem. Si gͥ ds qͥ
utiq p̃erat. potentia hoĩem libare
uellet: sola ussionis uirtute hoĩem
pot̾at rectissime lib̃are. s obcãm p̃¬

Expanded text:
mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussionis virtute hominem pot
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾: qr & rerum absentium pses
fides: & rerum que ñ uident᷑ fides
b hominum: ⁊ si ex fidelib infideles
fiunt: ꝑ it ab eis. his eui dent̾ tradit᷑.
fidem ipsam incorde hominis abip¬
so homine uideri ñcorporaliter.
non imaginarie. s intellectualit.
& ipsam tam̃ absentium. ⁊ eorum q̃
mus ut c̃clamus. Qͥd est enim fid̾e.
nͥ edere ꝙ ñ uides: fides gͦ est. quod
non uides cde. Ueritas: ꝙ cdidisti uide.¬
Uñ recte fides dr argumentum uel
con ui ctio rerum ñ apparentium:
qr si fides ẽ. ex eo ꝯuincit᷑ ⁊ ꝓbat᷑ ali¬
quando ẽẽ ñ appareutia: cum fides ñ
sit nͥ de non apparentib. Descͥptio

Expanded text:
in nobis, quia et rerum absentium praesfides; et rerum, quae non videntur, videtur bus hominum; et si ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis. His verbis evidenter traditur fidem ipsam in corde hominis ab ipso homine videri non corporaliter, non imaginarie, sed intellectualiter, et ipsam tamen absentium et eorum quae mus ut credamus. Quid est enim fides, nisi credere quod non uides? Fides ergo est quod non uides credere, ueritas quod credidisti uideUnde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentium; quia si fides est, ex eo convincitur et probatur aliqua esse non apparentia, cum fides non sit nisi de non apparentibus. 8. Descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
enim ẽ c̃de in dm̃: aliud c̃dere deo:
aliud ede dm. Crẽdere deo est. cõe bed¬
uera eẽ que loquit᷑:ꝙ. ⁊ mali faci¬
unt: ⁊ nos edimus hominss nonin
in dm̃ ẽ: cdendo amare. edendoin
eum ire:cdendo ei adhere: & erus
m̃bs incorporari ꝑ hanc fidem
iustificat᷑ impiꝰ. tit deinde ipsa fi¬
des incipiat ꝑ dilectionem oꝑari.

Expanded text:
enim credere in Deum, aliud credere Deo, ere Deum. Credere Deo, est credvera esse quae loquitur, quod et mali faciunt, et nos credimus homini, sed non in in Deum, est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adhaerere et ejus membris incorporari. Per hanc fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas m̃tis ẽ s informis.qr sine
caritate est. Nam & malos fidem
hr̃e. c̃ tñ caritate careant: apłs os
lis quedam d̃ dona sunt. An illa in¬
formis qualitas mentis que in malo xͥano
elimi net᷑. ⁊ alla qͣlitas succedat. que
maneat: ⁊ accessu caritatis uirtꝰ fiat.
&quo sensu dicatur una fides.
Lumq diu̾sis mͦis dicat᷑ fides: fatend̃
hac intelligentia dr una fides. quia
iđ tubemur cde. ⁊ unũ idemq ẽ qͦd
edit᷑ a cunctis fidelib: un fides ca¬

Expanded text:
qualitas mentis est, sed informis, quia sine charitate est. Nam et malos fidem habere, cum tamen charitate careant, Apostolus lis quaedam Dei dona sunt. 5. An illa informis qualitas mentis quae in malo christiano eliminetur, et alia qualitas succedat quae maneat, et accessu charitatis virtus fiat. 6. Ex quo sensu una dicatur fides. Cumque diversis modis dicatur fides, fatendum hac intelligentia dicitur una fides, quia idem jubemur credere, et unum idemque est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides ca
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit ꝑ q̃ iustificati sum: ⁊ ipsam
potestate ⁊usu: in qͣntum hõ humi¬
litatis effectu Et sepiꝰ dr redemptor
scđm humanitatẽ: ꝙr scđm eam ⁊ in
ea suscepit ⁊ impleuit illa sacram̃ta.
Qui solꝰ d̾r mediator. ñ pat̾ ł sp̃s .s.:¬

Expanded text:
plevit per quae justificati sumus, et ipsam potestatis usu; in quantum homo, humilitatis effectu. Et saepius dicitur Redemptor secundum humanitatem, quia secundum eam et in ea suscepit et implevit illa sacramenta, Qui solus dicitur Mediator, non Pater vel S
Abbreviated transcription (Latin):
les potestates. uͥ uincunt᷑ inuis. biles
cupiditates. fuso enim sanguine sñ
culpa. omnium culpaꝵ cyrographa
deleta st̃. qͥb debitores qͥ in eum c̃dt̃.
a diabolo ante tenebant᷑ cũ. qͥ pro
multis effundet᷑. ł illum gͦ redemp¬
ti sumꝰ. in quo pͥnceps mundi nich
inuenit. Uñ aug̃. cãm ⁊ modum nr̃i¬

Expanded text:
les potestates, ubi vincuntur invisibiles les potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil invenit. Un