comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lauetur: ut tanto suauius incon¬
spectu sui inspectoris ardeat: quando
cum ei assistere cepit. nil terrenum
secũ. nil lubricum. mara suȩ orations
ddampna conspiciat᷑: qd̾ plerumq e
cogitatione illicita inquinat. & pos¬
quam reatum oꝑis iudex relaxa:. A
sua plorans. nr̃a quȩ ploremus aple¬
riat: dicens. Si peccaui & adhoram
peycisti m: eur abini quitate mea
mundũ me esse ñ patens: Ac si aꝑ¬
tȩ dicat. Si culpã uenia abstulit:
datione concutitur: ut adꝑpetra¬
tionem illius. longe grauius quam
prius capta fuerat. urgeatur: & de¬
prehensa trepidat: seq ipsã uariis
motib impulsa. ꝑturbat. Ne quidẽ
uincatur temptationib. metuit:
s resistens. hoc ipsum qđ longo la¬
bore certaminis affligitur. ꝑhorrescit.
pius fuero: ue mͥ est. Et si iustus: ñ
leuabo caput. saturatus afflictione
& misenia. Impius nanq ue habet:¬
iustus. miseriam: quia & ȩterna dã¬
pnatio. reꝓbum sequitur: & electus

Expanded text:
tur, lavetur, ut tanto suavius in contur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coepit, nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, datione concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. pius fuero, væ mihi est; etsi iustus, non leuabo caput, saturatus afflictione & miseria. Impius namque caputjustus miseriam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus
Abbreviated transcription (Latin):
distinguentes.immolamus. Caput
aiq ea quȩ iurta iecur continent᷑.
incendimus: cũ insensu nr̃o qͦ om̃e
corpus regitur. atq inoccultis desidis.
flama chuini amoris ardemꝰ. Et tam̃
ycipitur: ut pedes atq intestina
hostiȩ lauent᷑ Pedib enim terra ⁊angi᷑
intestinis uͦ. stercora gestantur: quia
plerumq iam exdesiderio mnȩternita¬
te succendimur: iam toto deuotionis
sensu. ad appetitum nĩȩ mortificatio¬
nis inhiamus: S quia adhuc terrenũ
p̃infirmitate aliqͥd agimnus: nonnul¬
la etiã quȩ iam subegimus illicita in
corde toleramus. Cumnq cogitatione
nĩas imunda temptatio inquinat
quid aliua qͣm intestina hostiȩ.ster¬
cus portant: S ut comburi debeant
lauentur: quia nimirum necesse est.
ut immundas cogitationes. timoris fle.¬
tus diluat: quas macceptione sacris¬
cii. suꝑnus amor incendat: & quicq̃d
mens. uel de mexpto certamine uł de
conu̾sationis pristinȩ memoria pati¬

Expanded text:
distinguentes immolamus. Caput distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur, incendimus; cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur; quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus. Sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam, quae jam subegimus, illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant laventur, quia nimirum necesse est ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria pati
Abbreviated transcription (Latin):
bente sole. ad castra reuertitur: qui.
post lamenta penitentiȩ. sngescente
flamma cogitationis illicitȩ. adfide¬
lium merita p̃sumenda reparatur:¬
ut iã se ãcȩtens longe esse ñ estimet:
qͥ mundũ se ꝑobitum intimi ardoris
gaudet. S inter hȩc sciendum est:
qdđ id̾ cico nonnunquam impulsu
illicitȩ cogitationis affligimur: qͥa
inquib dã terrenȩ conu̾sationis ac¬
tib qͣmuis licitis libenter occupa¬
mur. Cumq uel inminimis terrena
actio ꝑdesidium tangit᷑ c̃scente cont̃
nos antiqui hostis fortitudine menᷤ
nr̃a ñminima importunitate temp¬
tationis inquinatur. Unde. & sacer¬
dos legis. menbra hostiȩ ꝑfrusta con¬
cisa caput atq ea quȩ erga iecur st̃.
iubetur ignib cremare: pedes uero.
atq intestina hostiȩ. prius aqua dhi¬
luere. Nos quippe ipsos. sacrificium
dõ offerimus: cum uitã nam cultus
diuino dedicamus. Qui. menbra ho¬
stiȩ ꝑfrusta concisa suꝑ ignem po¬

Expanded text:
bente sole, ad castra revertitur, qui bente sole, ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae frigescente flamma cogitationis illicitae ad fidelium merita put jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenter occupamur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde 326 et sacerdos legis, membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae erga jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua dluere. Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus, cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frustra concisa super ignem po
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: & post solis occasum. regredie¬
tur in castia. Hocturnum quippe est
somniũ. temptatio occulta: ꝑquã.
tenebrosa cogitatione durpe aliqͥd
corde concipitur: qd tamen corpis
oꝑe non expletur. S somnio noctur¬
no pollutus. egredi extra castra preci¬
pitur: quia uidelicet dignum ẽ. ut
qui inmunda cogitatione pollit᷑:
in dignum se cunctor fideliũ socie¬
talib arbitretur. Culpȩ suȩ mentũ
ante oculos ponat: exbonoꝵ se esti¬
matione despiciat. Polluto gͦ extra
castra exire ẽ: turpi impugnatione
laboranti. sese excontinentiũ com¬
paratione despicere. Qui. aduesꝑam
lauatur aqua: cũ defectum suũ con¬
spiciens. adpenitentiȩ lamenta reũ
titur: ut fletib diluat omne quod
animum occulta inquinatio accui¬
sat. S post occasum solis. adcastia
redeat: quia deferuescente tempta¬
tionis ardore. necesse ẽ ut iterum fi¬
duciam erga societatem bonorum
sumat. Post aquam quippe occum¬

Expanded text:
aqua, et post solis occasum regredieaqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenittitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatione accusat. 4. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occum
Abbreviated transcription (Latin):
inantiquo certamine rehuiua pul¬
satione reparatur: ita ut quod prius
egit in corpore: hoc. importuna cogi¬
tatione postmodum uerset inmen¬
te. Qđ. cautȩ ille conspicere adhleta
sp̃alis nouerat: qui hicebat. Com¬
putruerunt & deteriorauerunt cica¬
trices meȩ: afaciȩ insipientiȩ meȩ.¬
nerũ : Laxatas gͦ nequitias. addelec¬
lationem memoriȩ. redire conspere¬
rat: qͥ cicatrices deflebat. Cicatrices
quippe computrescere ẽ: sanata iã
peccatorum uulnera. rursus intemp¬
tatione serpere: atq exeoꝵ sugge¬
stionib. post suꝑductam cutem
penitentiȩ. fetorem culpȩ iterũ do¬
loremq sentire: quia uidelicet inre
&nil foris ope agitur: & sola intus
cogitatione peccatur. Districtoq se
reatu mens obligat: nisi hoc sollic¬
tis lamentis cergat. Unde bene ꝑmo
ysen dicit. Si fuent interuos homo.
qui noctumno pollutus sit somnio:¬
egredietur extra castra: & non reuer¬
tetur. prius qͣm aduesꝑam lauetur

Expanded text:
in antiquo certamine rediviva pulin antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, anerum? Laxatas namque nequitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus post superductam cutem poenitentiae fetorem culpae iterum, doloremque sentire, quia videlicet in re et nihil foris opere agitur, et sola intus cogitatione peccatur, districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. 84. Unde bene per Moysen dicitur: Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio,egredietur extra castra; et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: tamen scio quia uniuersoꝵ me
trepido: qui & uniuersas gentes quia
colligas scio: q̃d tamen incorde celas:
quia hoc adhuc aꝑto sermone non
indicas. S qui & uniuer¬
& uniuer¬
sorum remini.¬
orum remini.sceris: me
ꝓculdubio de uenia certum facis.
post ppetratas culpas. ad absolu¬
tionis nr̃e fiduciam. correctione &e
penitentia subsequente. roboram̃.
ꝑpetiatȩ tamen nr̃e nequiciȩ adhue
memoria tangimur: & cogitatione
illicita auersi nolentes q pulsamur¬
quitate mea mundum me esse non
pateris: Adhoram dñs peceatum¬
parcit: cum reatum culpȩ concesis
ꝓtinus fletib chluit. S abiniqui¬
tate nr̃a mundos nos esse non pa¬
titur: quia uolentes quidem culpã
fecimus: sed nonnunquam nolen¬
tes eius memoriam cum delectad¬
ne toleramus. Sepe nanq: hoc qd
aconspectu iudicis iam fletu int̾ue¬
niente deletum est:adanimum re¬
chi: & deuicta culpa. ad delectatio¬
nem ruisus inserpere nititur:atq

Expanded text:
tuo, tamen scio quia universorum mtuo, tamen scio quia universorum mtrepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminiorum reminisceris, me ocul dubio de venia certum facis. post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamurquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus pecparcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
subroget: seruari non ualet uita qͣͦ
prebet. Ipso quippe cotidie humanȩ
uitȩ usu ueterascimus: & exterioris
hominis impulsu. cogitatione lu¬
brica ab interiorib eximus: & nͥ nos
suꝑna uisitatio uel adamorem con¬
pungendo iiuificet. uel adtimorem
flagellando restauret: repentino lap¬
su mens funditus tota destriutur:
quȩ longo uirtutis studio in nouata
uidebatur. Unde. & subiungit. Ot ui¬
sitatio tua: custoduit sp̃m meum.
Humanum quippe sp̃m. uisitatio su¬
pna custodit: cũ hunc uirtutib di¬
tatum. uel flagello ꝑcutere: uel con-¬
pungere amore non desinit. Nã si do¬
na prestat: sed hunc continuȩ restau¬
rando non subleuat: citius bonum
ꝑditur: qđ non alargiente custodi¬
tur. S ecce uir sc̃s. dum se humilit̃
agnoscit: conferena generaliter di¬
uinȩ misericordiȩ secreta dep̃hendit
Cumq infirmitatem suã ueraciter
fatetur: repente adcognoscendã uocatio¬
nem gentium. sublimiter rapit̃. Nam

Expanded text:
subroget, servari non valet vita quam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
et nerius compegisti me. Carnib
& pelle uestimur: s ossib neruisq
conpingimur: quia & si temptati¬
one foris irruente concuitimur:
intus tamen nos conditoris man̾
roborat. ne frangamur. Carnis itaq
nos motib humiliat addona: s ꝑ
ossa uirtutũ roborat contia demp¬
tamenta. Ait gͦ. Carne & pellib ue¬
stisti me: ossib & neruis compegi¬
sti me. Ac si aꝑtȩ dicat. foris mead
ꝓbationem deseris: sedtamen int̾
ne pereã. uirtutib astringendo cu¬
stodis.qui idcirco beneiuuendi
nob rectitudinem tribuit: quia be¬
nignȩ precenta quȩ deliquimus.
parcit. Unde adhuc aptȩ subiungi¬
tui. Uitam & miscdiam tribiusti
lignis mentib benignitas aspirat᷑
S uita. sine miscdia accipi nequaq̃m
potest: quia adoptinenda dñs iu¬
sticiȩ bona. ñ adiuuat. si prius misen¬
corditer ante actas nequicias non re¬
laxat. Nel ccite uitã nobis & miscdiã
quente custodit. Nisi enm misccħiã

Expanded text:
et nervis compegisti me. Carnibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti lignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam quente custodit. Nisi enim misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
S dum relicti conciitimur: ea quȩ affla¬
t cognoui Emus. subtilius iã
dona cogita mus. Unde sub¬
uingĩ. Monne sicut lac mulsisti me.
& sicut caseum me coagulasti: Mens
nis nouȩ teneritudine & subtilitate
formatur. Sicut caseus cõgulatur:
qͥa inconstipatione pinguescentis co
gitationis astringitur: ut nequa q̃m
ꝑdesideria diffluat: sed inuno amo¬
re se colligens. adsolidam reformatio
eadem rudimenta sp̃alia. exusu ue¬
teri caro submurmurat: & mens
bella tolerat. exhomine quẽ foris
portat. Unde  subiungit. Felle &e car¬
nib uestisti me. Pelle quippe & car¬
nib interior homo uestitur: quia
mneo qđ ad suꝑna engitur cͥarnalũ¬
motuum obsidione uallat᷑. S ten¬
dentem adiusticiã. nequaqͣm in
temptatione conditor deserit:qui.
ꝑ infusionẽ gr̃ȩ etiã peccantẽ p̃uenit:
s subleuatã mentẽ & adbella exte¬
nus laxat: & intenus roborat. Unde
adhuc apte subiungitur. Ossibus

Expanded text:
Sed dum relicti concutimur, ea quae afflaSed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens nis teneritudine et subtilitate formatquia in constipatione pingitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformationeadem rudimenta spiritalia ex usu veteri caro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalmotuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
tua custochuit sp̃m meũ. Hȩc autem
quȩ deexterior homine diximus:
ut breuiter replicando monstremus.
Memento queso: qđ sic̃ lutum fecens me
Sicut litum quippe homo nr̃ intior
infunditur: ut adintellectum sui con¬
toris erigatur. Humana nainq co¬
gitadio. quȩ peccati sui sterilitate arti
rdescit. S sepe.dum ꝑcepti suꝑni do¬
ni untutib sine interruptione utiñ
adpriuatam fiduciã. usu continuȩ
ꝓspitatis eleuamur. Unde fit plerũ
utidem qui subleuauerat. parumꝑ
sp̃s deserat: quatinus ipsum sibi ho¬
minem ostendat. Q& sc̃s uir ꝓtinus
exprimit: cũ subiungit. Etm pulue¬
rem reduces me. Quia enim ꝑsubtia¬
tionem sp̃s mens ad aliquantuliss
intemptatione deseritur: qͣsi abhumo¬
re pristino terra siccatur: ut infirmita¬
tem suã derelictus sentiat: & fine infu-¬
sione suꝑnȩ grẽ. quantum homo aru¬
it agnoscat. Qui apte qͦ rediici adpul¬
uerem dicitur: quia chmissus sib cu-¬
uslibet temptationis aura raptature.

Expanded text:
tua custodivit spiritum meum. Haec autem quae de exteriori homine diximus, ut breviter replicando monstremus.Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Sicut lutum quippe homo noster inteinfunditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae peccati sui sterilitate aruitridescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat, et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur.
Abbreviated transcription (Latin):
chra fiunt. S in circuitu illius sepul¬
chra sunt eius: quia inquoꝵ se men¬
tib nunc ꝑdesideria sepelit hos sͥ
postmodũ ꝑtormenta coniungit. &
q̃m nunc insemetipsis reꝓbi malig¬
nos sp̃s illicita ꝑpetando. suscipius:
tunc sepulchra cũ mortuis ardebuñ.
eognouimus: & instruente nos sa¬
cro eloquio. quantus indampnatio¬
ne ignis. qͣnta inigne obscuritas.
quantusq inobscuntate pauor sit.
nullatenus ambigimus. S qͥd pro .xxxix.¬
dest ista p̃nosse: si non contingat
euadere: Iota gͦ intentione curan¬
dum ẽ: ut cũ uacationis tempꝰ acci¬
pinus. bene uuencdi studio maloꝵ
ultricia tormenta fugiamus. Hinc qͥp
pe: ꝑsalomonem dicitur. Qdcunq po¬
test manus tua facere. instant̃ oꝑare:
quia nec piius opus. nec ratio. nec¬

Expanded text:
chra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum cognovimus; et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus
Abbreviated transcription (Latin):
flamma lucet obscura: Iunc edar
flamma combunt: qͥs nunc. carna¬
lis delectatio polluit: tunc infini¬
qͣs nunc inanis elatio exaltat: atq
qui quolibet exuicio hic uolunta¬
tem callidi ꝑsuasoris expleuerunt:¬
tunc. eum duce suo. repbi adtorm̃¬
ta ꝑueniunt. E quamuis angł̃ors
atq hominũ longe sit natura dis¬
similis: una tam̃ pęna implicat:
qͥs unus incrimine reatus ligat
Q & bene ac breuiter insinuat ꝓpba.
qui ait Ioi assur. & om̃is inulgral¬
do eius: & mentuitu eius. sepulchra
illius. Quis nanq assur. suꝑbi regis
nomine: n ille. pelationem cadens
antiquus hostis exprimitur: Qui.
ꝓeo qđ multos adculpã ꝑtrahit. cũ
cuncta sua multtudine adinferni
claustia descendit. Sepulchra autẽ:
mortuos degunt. Et qͥs aliꝰ mortem
acrius ꝑtulit: qͣm is qui conditorẽ
suum despiciens. uitam reliquit:
Quẽ uidelicet mortuũ. cũ humana cor¬
da suscipiunt: eius ꝓculdubio sepul¬

Expanded text:
flamma lucet obscura. Tunc edax flamma lucet obscura. Tunc edax flamma comburet, quos nunc carnalis delectatio polluit. Tunc infiniquos nunc inanis elatio exaltat atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepul
Abbreviated transcription (Latin):
tis pueri ꝑchaldes regis imꝑium.
succensis camini ignib. ligatis
manib pedibq piecti sunt: qͣs
tamen. cũ idem rex incamini in¬
cendio miratus exploraret: illesis
uestib deambulantes uidit. Ubi
aꝑtȩ colligitur. quia mira dispen¬
satione conditoris. ignis qualitaᷤᷤ¬
inchuersa uirtute tempata. & ue¬
stimenta ñ attigit. & uncula in¬
cendit: scĩq uins & adinfeien¬
dum tormentũ flamma friguit:
& adsolutionis ministeriũ exarsi.
Sic̃ gͦ electis ignis ardere nouit ad
solatiũ: ec tamen ardere adsuppli¬
cium nescit: ita ediuso. gehennȩ
flamina. repbis & nequaqͣm lucet
adconsolationis grãm: et tamen
lucet adpȩnã: ut dampnatorum
oculis. ignis supplicii & nulla cla¬
ritate candeat: & addoloris cumu¬
lum clecti qualit̃ crucient᷑ osten¬
dat. Quid autem mirũ si gehenne
ignem credimus habere suppliciũ
simul obscuritatis & luminis.: q̃n
exꝑimento nouimꝰ. qͥa et tedarum

Expanded text:
tis pueri per Chaldaei regis imperium, tis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur quia, mira dispensatione in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit: sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis mysterium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam: ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et ad doloris cumulum dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui abraham petiit ut adeoꝵ eru¬
ditionem eũ mitderet: ne illuc eos
quandoq uenientes par pena cru¬
ciaret. Qui gͥ addoloris sui cumu¬
lum ꝓpinquoꝵ absendium memi¬
nit: constat ꝓculdubio. quia eos
adaugmentum supplicii. paulopt̾
at cremari: qui ad doloris sui cumu¬
lum. eum quẽ despexerat. insinu a¬
brahȩ lararum uidit: Si gͦ ei ut pe¬
na cresceret. uir electus apparuit:
cur non credendum sit. qđ uidere
insupplicio eos etiã quos contra d̃m
dilererat. possit: Qua exre colligit᷑
qe eos qͦs mordinatȩ nunc repbi di¬
ligunt miro udicii ordine. secũ
tunc intormentis uidebunt: ut pe¬
nam ꝓpnȩ punitionis eraggeret.
illa auct̾ori p̃posita carnalis cogna¬
tio. pari ante ocłos ultione dam¬
nata . Ignis itaq qui inobscuri¬
tate cruciat: credendum ẽ. qͥa lu¬
men adtormentũ seruat. Qđ si ap¬
ꝓbare testimoniis in sua exp̃ssio¬
ne ñpossumus: suꝑẽ ut edrũso
doccamus. Tres quippe hebirȩ gẽ¬

Expanded text:
qui Abraham petiit, ut ad eorum eruqui Abraham petiit, ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes paena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentum meminit, constat procul dubio, quia eos ad augmentum suat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeunt: multipliciter sentiant᷑. Quȩ
tamen supplicia. inse dimersos &
semꝑ sine termino cruciatus uiuat:
quia et adfinem ꝑtormenta ꝓꝑat:
et sine fine deficiens durat. Fit ergo
miseris mors. sine morte: finis. sine
fine: defectus. sine defectu: quia &
mors iuiurt: & finis semꝑ incipit:
et deficere defectus nescit. Quia gͥ
cemors ꝑimnit. & non extinguit: do¬
lor cruciat sed nullatenus pauorem¬
fugat: flamina comburit s nequa
plicia ordinem ñ habent. quȩ ñ suã
ꝑominia qualitatem tenent: q̃muis
illic ignis ad consolationem ñlucet:
ettamen ut magis torqueat. ad aliqͥd
lucet. Nam sequaces quosq suos se¬
cum intormento reꝓbi. flamina illu¬
strante uisuri sunt. quoꝵ amore de¬
liquerunt: quatinus quia eoꝵ ui¬
tam carnaliter contra p̃cepta condi¬
toris amauerunt: ipsoꝵ qͦ eos inte¬
ritus. mnaugmento suȩ dampnationiˢ
affligat. Qd ꝓfecto. euangłio deste
colligimus: inquo. ueritate nunti¬

Expanded text:
prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se diversos, et semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Sic al., sit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavoremfugat; flamma comburit, sed nequaqplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque al., quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus, qui eorum vitam carnaliter contra pręcepta conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto evangelio teste colligiturt in quo veritate nunti
Abbreviated transcription (Latin):
& sempiternus horror in habital:
quia eius ignib tradit & insuppli¬
ciis dolorem sentiunt: & indoloris
angustia pulsantis se semꝑ pauore
fenunt̃: ut & qđ timent. tolerent:
et rursus. qđ̃ tolerant sine cessatione
ꝑtimescant. Pehis et enim: Icriptus
Uennis eoꝵs ñ morietur: & ignis eors
ñ extinguetur. hic flamma que sue¬
cendit illuminat: illic. ut suꝑus u̾bis
psalmistȩ edocuimus. ignis qui cru¬
ciat. obscurat. Hic metus amittitur.
cũ tolerari iam ceꝑit qđ timebatur:
illic & dolor dilaniat. ⁊ pauor angͦstat.
Horrendo gͥmͦ. erit tune repbis dolor
cũ formidine: flamma cũ obscurita¬
te. Sic. sic uidelicet adampnatᷤ sen¬
tiri pondus summȩ equitatis debr:
ut qͥa auoluntate conditoris nequa¬
quam sunt ueriti discrepare cum ui¬
uerent: ineoꝵs quandoq interitu ap¬
sa asuis qualitatib etiã tormenta
discordent: quatinus quo se impug¬
nant. cruciatus augeant: & cũ uarie

Expanded text:
et sempiternus horror inhabitat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut superius verbis Psalmistae docuimus ignis qui cruciat, obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coepit, quod timebatur. Illic et dolor dilaniat et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate; sic, sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sit confusio indamnatoꝵ
mente subiungit: qͥa ipsa ꝙͦ sup¬
plicia quȩ ordinata ꝑiusticiã ueni¬
unt: orclinata ꝓculdubio incorde
morientũ ñ sunt. St enĩ paulo
suꝑius dirimus. dum dampnatꝰ
quisꝙ foris flamma succenditur. in¬
tus cecitatis igne deuoratur: atq in
dolore positus. interius extenusq
confunditur: ut sua deterius confu¬
sione crucietur. Repulsis gͦ insuppli¬
ciis ordo ñerit: qͥa meoꝵ morte atro¬
cius ipsa confusio mentis seuit. Quã
tam̃ mira potentia udicantis ȩqui¬
tas ordinat: ut pena amimũ qͣsi in¬
ordimnata confundat. Nel certe abeẽ
ordo suppliciis dr̃: quia quiblibet¬
reb inpenã surgentib ꝓpna quali¬
tas ñ seiuat᷑ Unde. ⁊ꝑtinus subinfer̃
Et sempiternus horror inhabitans.
Inhuius uitȩ tormentis. timor dolo
rẽ habet: dolor timorem non habec
quia nequaq̃m mentẽ metus cruci¬
at cũ pati iã ceꝑit. qđ̃ metuebar. In¬
fernũ uͦ. & umbra mortis obscurat

Expanded text:
amnatorum mente subjungit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt, ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur: atque in dolore positus exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quanta enim mira potentia judicantis aequitas ordinat ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe ordo abesse suppliciis dicitur, quia quibet in poena rugientibus propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat,
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt: quia tanto robustius
stare poterant: qͣnto eos carnis ad¬
mixtio ñtenebat. Homo uͦ. iccirco
post culpam. ueniam meruit: qͥa
ꝑcarnale corp̾ aliquid quosemet¬
ipso minor esset accepit. Unde. &
apud respectum iudicis. argumen¬
tum pietatis est. hȩc eadem infir¬
dr. Ipse autem ẽ misericors: & pro¬
picius fiet peccatis eoꝵ: & non di¬
sperdet eos. & multiplicauit ut a¬
uerteret iram suam abeis: & ñ ac¬
cendit omnem indignationẽ suã.
Et rememoratus ẽ: quia caro sunt.
Utlutum ergo homo factus ẽ quia
delimo ẽ. ad conditionem sumpt̾
Lutum quippe fit: cum se aqua ter¬
re conspgi. Sicut lutũliaq ħo ẽ.
conditus: quia quasi aqua infundit
puluerem: cum anima rigat carnem.
Q& sẽs uir bene pietati iuchcis obicit:
cum postulans dic̃ Memento queso:
qđ sicut lutum feccris me. Ac si aptȩ
dicat. Infurmitatem carnis consid̾a:
cereatum iniquitatis laxa. Ubi aptȩ¬

Expanded text:
peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset, accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirem est misericors, et propitius fiet peccatis eorum, et non disperdet eos. Et multiplicavit ut averteret iram suam ab eis, et non accendit omnem iram suam, et rememoratus est quia caro sunt . Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pulverem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aper
Abbreviated transcription (Latin):
grã adueniã ñ reformat. Hinc et enĩ:
paulus dic̃ Escce nunc tempus ac¬
ceptabile: ecce nunc dies salutis.
nequaqͣm mͦ miscđia erpit: sola
post p̃sens scł̃m iusticia addicit.
Hinc salomon aitꝰ quia lignum in
quocunq: loco ceciderit siue adau¬
strum. siue adaquilonẽ ibi erit:
quia cum humani casus tempore.
siue sc̃s. siue malignus sp̃s egredi¬
entem animam claustra carnis ac¬
cȩꝑit᷑ mecernum secũ sine ulla ꝑ¬
mutatione retinebit: ut nec exalta¬
ta. adiudicium ꝓruat: nec mersa
ȩtemnis suppliciis. ultra adremediũ
ereptionis ascendat. Uir gͥ sc̃s. hu¬
mani generis dam na consideret:
qd ap̃senti seculo. sine redemptoris
cognitione subtrahitur: atq ed̃nis
ignib ir reparabiliter sepelitur:
et eius uoeem inse suscipiens di¬
cat: nec aspiciet me uisus hominiͤ
quia nimirum redemptoris gr̃a qͦ
nunc ñ intuetur ut eorrigat: tunc
ñrespicit. ut abinteritu abscondat

Expanded text:
gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis .nequaquam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum justitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptionis ascendat. Vir igitur sanctus, humani generis damna considerans, quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat.
Abbreviated transcription (Latin):
nem suã mens inueniens:adoꝑati¬
onis usum nullatenus reuoeatur.
Quia gͥ fugit omne qđ cernitur: &
mansura sunt quȩ seeͣuntur: bene
beatus iob. uno uersu utraq eom¬
plexus ẽ dicens. Memento qͥa uen¬
tus ẽ. uita mea: nec reuertetur ocłs
m̃s. ut uideat bona. Cursũ quip¬
pe p̃sentium contemplatus: ait Me¬
mento quia uentus ẽ uita mea. Eter¬
nitatẽ uͦ sequentium considerans:
adiunxit. Nec reuertetur ocłs m̃s:
ut uideat bonã. Ubi apte quoq u¬
niuersi humani generis. aredemp¬
donis munere destituti. uocẽ ꝓtinꝰ
sus hominis. Uisus quippe hominis
ẽ miscdia redemptoris: quȩ insensi¬
bilitatis mȩ̃ dunciã cũ respicit. e¬
mollescit Unde. teste quoq euuan¬
gelio: dicitur. Respexit dñs petrũ:
&recordatus ẽ petrus uerbi qđ di
acerat ihs: et egressus foras. fleuit a¬
mare. Exutã uͦ carne animã nequaꝙͣ
iã uisus homini ᷤ aspicit: qͥa post mor¬
tem non liberat: quem ante mortẽ.

Expanded text:
nem suam mens inveniens, ad operatinem suam mens inveniens, ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et mansura sunt quae sequuntur, bene beatus Job uno versu utraque complexus est, dicens: Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. Cursum quippe praesentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus  --Visus quippe hominis est misericordia Redemptoris, quae insensibilitatis nostrae duritiam, cum respicit, emollit. Unde, teste quoque Evangelio, dicitur: Respexit Dominus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus; egressus foras, flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam jam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberat, quem ante mortem
Abbreviated transcription (Latin):
na. ⁊ duidenda bona extincti ocłs
ñsedu quia ad exhibenda reta opa
erita carne anima ñrecurrit hine
e qũ dliues quem in ferni flamma ciu¬
ciabat: quia semet ipsũ reparare ope¬
rando non posset agnouerat. Nam ne¬
quaquã sibi sed relictis fr̃b ꝓdesse
atagebdat: dicens. Rogo uat̾ abrabã.
ut untias lararum mndomum pati
mes᷑ habeo enim quinq tr̃s: ut teste
tur illis ne & ipsi ueniant inhine
locũ tormentoꝵ. Solet nanq me¬
stum animũ spes uel falia retouers.
sed utpenã suã reꝓbi grauius senti¬
ant᷑ et spem deuenia amittunt Un¬
de fammis ultricib tiaditus. non
sibiut diximus. sed opitulari fr̃ib
concupiuit: quia nunquã se igni¬
um catere tormentis. adiuncto de¬
spationis supplicio. agnouit hinc
salomon aut. Quodcunq potest ma¬
nus tua facere instanter oꝑare: qusa
nec opus nec ratio nec scientia. Ne
sapientia erit apud inferos: quo tu
ꝓperas. Nequaquam gͦ aduidenda
bona. ocłs reuertitur: quia retributio¬

Expanded text:
. Ad videnda bona exstincti oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera, exuta carne, anima non recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas eum in domum patris mei. Habeo enim qtur illis ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere, sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde flammis ultricibus traditus non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, qui nunquam se ignium carere tormentis adjuncto desperationis supplicio agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcumque potest manunec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertetur, quia retributio
Abbreviated transcription (Latin):
mans breuitatis eonsideratio: auc¬
tori m̃o magnȩ untutis oblatio ẽ
Unde. recte nunc cum deprecatio¬
ne immolatio eiusdẽ uirtittis of¬
fetur: cũ dicitur. Memento quia
uentus ẽ uita mea. Ac si apte dici¬
retus. Transeuntem uitã uelociter
benignius respice: quia &tanto a
te uuidet misccdius debeo: quanto¬
ipse aconsideratione breuitatis me
oculos non auerto. Sed quia aũ¬
drruitas uitȩ p̾sentis abscidatur. ad
opationem ꝓmerendȩ ueniȩ uilters
nreditur: recte subiungitur. Nec

Expanded text:
manae brevitatis consideratio aucmanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quantoipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia duitae praesentis absciditur, ad operationem promerendae veniae ulterius non reditur, recte subjungitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt. Cumq soliduatem ꝑhen¬
nitatis non considerant: exilium.
patriam: tenebras. lumen: cursum.
stationem putant: quia qui maio¬
ra nesciunt: iudicare deminimis
nequaqͣm possunt. Ordo quippe
iudicii exigit: ut qđ examinare¬
nitimur. transcendamus. Si enim
quam dehis certa aquib iuncit.
uiciet. Iccneo itaq mens repba. pre¬
sentis uitȩ cursum estimare ñ luł¬
ficit: quia admuationi ali examore
succumbis. Sci autẽ um. quo a&
ecema eor eleuant᷑ eo qͣm breue iu
qd fine clauditur. pensant: et eo eo¬
tum sensib uilescit qdđ preteri: q̃
intellectu radiante. ulud interlu¬
ces qđ acceptum nunqͣm recedit.
Cumq infinitatem ꝓhennitatio..¬
fpiciant: nequaqͣm iam ꝓmagno
desiderant. quic quid finis angustat:
d̾ea sublimata mens extra tempoꝵ
terminos ducitur: etiã cũ came in
tempore tenetur & tanto altius fi¬
menda despicit: quanto uenus in¬
finita eognoscit. Sed hȩc ipsa hu¬

Expanded text:
tendunt; cumque soliditatem perentendunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinarenitimur transcendamus. Si enim his corta a quibus vincitur videt. Idcirco itaque mens reproba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia admirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa hu
Abbreviated transcription (Latin):
tur: etiam cũ sentitur. Sicq ear¬
ne anima soluitur: ut erga p̃sen¬
da.immoderato amore se retmeis.
cum adȩternum supplicium du¬
citur. hoc ipsum qͦ nesciat. quo
dueatur: et deserens que amare cũ
temino noluit: repente sine t̾mino
inuenit quȩ nunquã p̃uidit. At
contra. rectorum mens. adȩternita¬
tis intentionem tendit᷑: etiã cum
p̃sens eam feliciter uita comitat᷑
Magna carnis salute utitur: nec
tamen eius fiducia animus retar¬
datur. Nullus adhue mortis arti¬
culus erumpit: et quasi p̃sentem
hanc cotidie conspicit. Quia enĩ
uita hȩc indesmenter labit᷑: spes
ei uiuendi funditus amputatur.
Bene gͦ de dieb pretereuntib đr:
consumpti sunt. absq ulla spe.
Ac si aꝑtȩ diceretur. Mentis fidu¬
ciam. inp̃senti uita ñposui: quia
omne qđ pretenit.caleando despexi.
Unde. aptȩ mox subditur Memen¬
nentem diligunt: qui quanta sit
uitȩ sequentis ȩtemitas. non in¬

Expanded text:
tur, etiam cum sentitur. Sicque a cartur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi. Unde et mox apte subditurnentem diligunt, qui quanta sit vitae sequentis aeternitas non at
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus si ualeant. uiuendi cuisũ
desiderent nunquã finire. Cogita¬
re quippe uentura despiciunt.
spem totã inreb transeuntib po¬
nunt: habere nulla. nͥ quȩ p̃¬
tereunt. concupiscunt. Cumq ni¬
mis transeuntia cogitant: et mansui¬
ra. nullatenus sꝑant: sic cȩcitate
insensibili. cordis ocłs clauditur:
ut eternȩ luci nullatenus intenda¬
tur. Unde fit: ut sepe iam corpus
molestia quatiat: et uicina mors.
untudem uitalis sp̃s incidat: nec
tamen curare quȩ mundi sunt de¬
sinant. Iamq eos ultro adiudiciũ
ꝑtrahit: ettamen ipsi. ordinatione
sollicita reb tanseuntib occupa¬
d. nil aliud cogitant. nͥ in hoc mun¬
do adhuc qualiter uiuant. Relin¬
quenda omnia qͣsi possidenda dis¬
ponunt: quia spes uiuendi non
frangitur: etiã cũ uita derminatur
am adiudicium trahuntur ꝑsen¬
tentiam: ettamen adhuc haben¬
dis reb inherent ꝑcuram.Dura
&enĩ mente. abẽe mors longe credi¬

Expanded text:
quatenus, si valeant, vivendi cursum quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe credi
Abbreviated transcription (Latin):
plus fiunt preccrita. minus esse in¬
cipiunt futura. Sed quia nec tela.
adexpressionẽ nr̃i temporis susfic̃
nam eius qͦ festinationem. uitȩ nr̃ȩ
uelocitas transit: rectȩ nunc dicit᷑
Dies mei uelocius transierunt: quã
atexente tela succiditur. Tela quippe
carditatem ꝓuectus habet: uita au¬
tem p̃sens. morã defectus ñ habet In
illa nanq. cũ laborantis manus figi¬
tur: aduentus terminus elongatur
Inista uͦ. qͥa tempꝰ semꝑ desiens indes¬
nenter consumimus: adfinẽ nr̃i iti¬
nens. etiam quiescendo ꝑuenimus.¬
&ꝑcuisum nr̃i transitus. etiã dor¬
mientes imus. Olecti gͥ qͥa p̾sentis
uite momenta deciurrere subfesti¬
natione conspiciunt: nequaquam
inhoc tante mobilitatis itinere. co¬
dis intentionem figunt. Unde. &
apte ꝓtinus subditur. Et cor¬
sumpti sunt: absq ulla spe. Rey
borum mens. erga dies uitȩ pre¬
sentis. tanto amore constringitur.
ut sic semꝑ hic appetant uiuere:

Expanded text:
plus fiunt praeterita, minus esse inplus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimuscursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla spe. 27. borum mens erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere,