comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu tuo semꝑ. qui conscientiam purã
inspicis. Dñe adiutor meꝰ & redemptor meꝰ.
Dnẽ adiutor meꝰ tendentis ad te. qm redemp¬
tor meus es. ut tenderem ad te : ne quisquam
uł sapientię sue tribuens qͦd ad te conu̾titur.
uł uiribꝰ qͦd ad te ꝑuenit. magis repellatur
abs te qui suꝑbis resistis. quia non ẽ mun
datꝰ a delicto magno: nec complacuit in con¬
spectu tuo. qui redimis ut conu̾tamur. &
ut ab occultis nr̃is mund& nos.
& ab alienis parcat seruis suis. qͥd
hoc sit intelligere debemꝰ : ut humana rati¬
one non quasi auium uoce cantemꝰ. Nam
modi uolucres: sepe ab hominibꝰ docentur
sonare qͦd nesciunt. Scient̾ autem canere:
non aui sed homini diuina uoluntate conces¬
sum ẽ. Et quam multi mali & luxuriosi sic
cantant digna auribꝰ &e cordibꝰ sũis : nouimꝰ
& dolemꝰ. Eo enim peiores sunt: qͦ non posst̃
ignorare qͦd cantant. Seiunt enim se cantare
flagitia. & tam̃ cantant tanto libentiꝰ. qͣnto

Expanded text:
ctu tuo semper, qui conscientiam puram inspicis. Domine adjutor meus, et redemptor meus: Domine adjutor meus, tendentis ad te; quoniam redemptor meus es tu, ut tenderem ad te: ne quisquam vel sapientiae suae tribuens quod ad te convertitur, vel viribus quod ad te pervenit, magis repellatur abs te qui superbis resistis; quia mundatus non est a delicto magno, nec complacuit in conspectu tuo, qui redimis ut convertamur, et m, ut ab occultis nostris mundet nos, et ab alienis parcat servis suis, quid hoc sit intelligere debemus, ut humana ratione, non quasi avium voce cantemus. Nam smodi volucres, saepe ab hominibus docentur sonare quod nesciunt. Scienter autem cantare, naturae hominis divina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen cantant tanto libentius, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
& ab alienis parce seruo tuo. Si mei ñ fuerut
dominata tunc immaculatꝰ ero: & mun¬
dabor a delicto magno. Quod ut bene sciamꝰ.
quid sit & quale hoc sit: ipsiꝰ psalmi textũ
qͣntum donat dñs breuit̃ ꝑcurramꝰ. C anta¬
tur enim de xp̃o: qͦd euident᷑ ibi appar&.

Expanded text:
t ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto magno. Quod ut bene sciamus quid sit, et quale hoc sit, ipsius psalmi textum, quantum donat Dominus, breviter percurramus. 2. Cantatur enim de Christo; quod evidenter ibi app
Abbreviated transcription (Latin):
ficantes corda. Omnes iusticiȩ dñi in illo recte.
qͥ non docuit qͦd ipse non fecit: ut qui imita¬
rentur corde. gauderent quȩ libere cum cari¬
tate facerent. non seruilit᷑ cum timore. Pre¬
ceptum dñi lucidum: illuminans oculos. Ere¬
ceptum dñi lucidum. sine uelam̃to earnaliũ
obseruationũ : illuminans hominis int̾ioris
ralia bona sibi subtrahi ꝑ horrescens. quorum
dilectione anima fornicatur: sed castꝰ. qͦ eccła
sponsum suum quanto ardentiꝰ diligit. tan¬
to diligentiꝰ cau& offende. Et ido̾ non foras mit¬
tit consummata dilectio timorem hunc: sed
quemquam. sed omine uidicium dedit filio: uere
instificata in commutabilit̾. Neq enim uł mi¬
natꝰ uł pollicitꝰ ds̃ quẽquam fallit: aut qͥsqͣm

Expanded text:
ficantes cor: omnes justitiae Domini in illo rectae, qui non docuit quod ipse non fecit; ut qui imitarentur, corde gauderent, in eis quae libere cum charitate facerent, non serviliter cum timore. Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos: praeceptum Domini lucidum, sine velamento carnalium observationum, illuminans hominis interioris ralia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectione anima fornicatur; sed castus, quo Ecclesia sponsum suum quanto ardentius diligit, tanto diligentius cavet offendere: et ideo non foras mittit consummata dilectio timorem hunc , sed quenquam, sed omne judicium dedit Filio : vere justificata incommutabiliter. Neque enim, vel minatus, vel pollicitus Deus quenquam fallit, aut quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
eli enarrant głam dĩ. Iusti eugłistȩ
in quibꝰ ds̃ tamquam in cęlis habitat
głam qua glorificauit patrem filiꝰ suꝑ t̾ram. Et oꝑa
manuum eiꝰ annuntiat firmam̃tum. Et facta uir¬
tutum dñi annuntiat firmam̃tũ. fiducia sp̃s sc̃ĩ.:
mutabilis sapientiȩ dĩ: qͦa u̾bum in pͥncipio ds̃
apud dm̃ ẽ. Et nox nocti indicat scientiã. Et mor¬
talitas carnis. tamqͦm longe positis carnalibꝰ. fidem
annuntiatido: annuntiat futuram scientiã. Non
gerar&. ñ pacem sed gladiuim missurꝰ in t̾ram:
in tempore uł in manifestatione posuit t̾aqͣm
militare habitaculũ suu̾̃. hoc ẽ dispensationẽ
incarnationis suȩ. Et ipse tamqͣm̃ sponsus ꝓce¬
dens de thalamo suo. E ipse ꝓcedens de utero

Expanded text:
eli enarrant gloriam Dei: justi Evangelistae, in quibus Deus tanquam in coelis habitat,isti, sive gloriam qua glorificavit Patrem Filius super terram. Et opera manuum ejus annuntiat firmamentum: et facta virtutum Domini annuntiat firmamentum, fiducia Spiritus sancti mutabilis Sapientiae Dei, quod Verbum in principio Deus apud Deum est . Et nox nocti annuntiat scientiam: et mortalitas carnis tanquam longe positis carnalibus, fidem insinuando, annuntiat futuram scientiam. 4. geraret, non pacem, sed gladium missurus in terram , in tempore vel in manifestatione posuit tanquam militare habitaculum suum, hoc est dispensationem incarnationis suae. Et ipse tanquam sponsus procedens de thalam
Abbreviated transcription (Latin):
sponsȩ copulatꝰ ẽ. E xultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam. Exultauit sicut fortissimꝰ. &
cȩteros homines incomparabili uirtute p̃cedens:
ñ ad habitanda uiam. sed ad currendam uiam.
Non enim in uia peccatorum stetit. A summo
lis. sed et̾na. qua de patre natꝰ ẽ. Et occursus eiꝰ.
usq ad summum eiꝰ. Et occurrit plenitudine
diuinitatis: usq ad equalitatẽ patris. Et ñ ẽ¬
qui se abscondat a calore eiꝰ. Cum aut̃ u̾bũ¬
etiam caro factum ẽ. & habitauit in nob̾ mor¬
talitatẽ nr̃am suscipiens : non ꝑmisit ullum
mortalium excusare se de umbra mortis. Et
ipsum enim penetrauit u̾bi calor. Lex dñi¬
immaculata. conu̾tens animas. Lex gͦ dñi:
ipse ẽ qui uenit legem implere non soluere. Et
immaculata lex: qui peccatum non fecit. nec
inuentꝰ ẽ dolus in ore eiꝰ. Non p̾mens animas
seruitutis iugo: sed ad se imitandum lib̾tate
conu̾tens. Testimonium dñi fidele: sapientiã
p̃stans pariuilis. Testimonium dñi fidele: qͥa

Expanded text:
nsae copulatus est. Exsultavit sicut gigas ad currendam viam: exsultavit sicut fortissimus, et caeteros homines incomparabili virtute praecedens, non ad habitandam, sed ad currendam viam. Non enim in via peccatorum stetit . 7. verlis, sed aeterna, qua de Patre natus est. Et occursus ejus usque ad summum coeli. Et occurrit plenitudine divinitatis usque ad aequalitatem Patris. Et non equi se abscondat a calore ejus: cum autetiam caro factum est, et habitavit in nobis, mortalitatem nostram suscipiens, non permisit ullum mortalium excusare se de umbra mortis, et ipsam penetravit verbi calor. VEimmaculata convertens animas. Lex ergo Domini ipse est, qui venit legem implere, non solvere : et immaculata lex, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; non premens animas servitutis jugo, sed ad se imitandum libertate convertens. Testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis: Testimonium Domini fidele, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmdiu sub ipsis sum ignorans dm̃. P reue¬
ner me in die afflictionis meȩ. Priores mͥ
nocuer̃ ui tẽpore: qͦ mortale & laboriosum
corpꝰ gero. Et factꝰ ẽ dñs firmam̃tũ meu̾.
Et qm̃ amaritudine miseriarum firmam̃tũ
t̾renȩ uoluptatis contribulatũ atq conuulsũ
ẽ: factꝰ ẽ dñs firmam̃tũ meũ. Et edux̃ me
in latitudinẽ. Et quia carnales patiebar an¬
gustias : edux̃ me in spũalem latitudinẽ fidĩ.
luit me : anteqͣm illũ ego uellem. Eruit me
de inimicis meis potentissimis qͥ mͥ inuide¬
bant iam uolenti eũ: & ab his qͥ oder̃ me qͥa
bonȩ uoluntatis: qͥ pͥor p̾buit miscđiam. an

Expanded text:
ignorans Deum. Praevenerunt me in die afflictionis meae. Priores mihi nocuerunt in tempore, quo mortale et laboriosum corpus gero. Et factus est Dominus firmamentum meum. Et quoniam amaritudine miseriarum firmamentum terrenae voluptatis contribulatum atque convulsum est, factus est Dominus firmamentum meum. Et eduxit me in latitudinem. Et quia carnales patiebar angustias, eduxit me in spiritalem fidei latitudinem. luit me, antequam illum ego vellem. Eruit me de inimicis meis potentissimis, qui mihi invident jam volenti eum. Et ab his qui oderunt me, quia bonae voluntatis; qui prior
Abbreviated transcription (Latin):
casta. Casta dicit: sine corruptione simula¬
tionis. Multi enim p̃dicant ueritatem ñ caste.
quia uendunt illam p̃cio commoditatũ huiꝰ
rent non caste. Argentum igne examinatũ
terrȩ. Ipsa eloquia dnĩ. ꝑ tribulationes ꝓba¬
ta peccatoribꝰ. Purgatum septuplum. Per ti¬
morem dĩ. ꝑ pietatem. ꝑ scientiã: ꝑ fortitu dine.
ꝑ consilium. ꝑ intellectum. ꝑ sapientiã. Nam
septem sunt etiam beatitudinis gradꝰ: qͦs in eo¬
dem sermone quem habuit in monte dñs. exe¬
quitur eatha matheum. Beati pauꝑes spũ.
beati mites. beati lugentes : beati qui esuriunt
& sitiunt iusticiam : beati misericordes. be¬
ati mundicordes. beati pacifici. De quibꝰ sen¬
tentiis septem: totum illum sermonẽ ꝓlixum
dictũ eẽ animadũti potest. Nam octaua ubi
dictum ẽ. beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃
iusticiam: ipsũ ignem significat. qͦ septẽ pli¬

Expanded text:
casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste, quia vendunt illam pretio commoditatum hujusrent non caste . Argentum igne examinatum terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. Purgatum septuplum: per timorem Dei, per pietatem, per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempli
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ manuũ mearũ retribu& mͥ. Et sed̾m
puritatẽ factorũ meorũ retribu& mͥ: qͥ tri¬
buit mͥ ut bene facerem. educendo me in lati
tudo bonorũ oꝑum quȩ ꝑ fidem st̃: & longa¬
nimitas ꝑseuerandi consequat᷑. Nec impie¬

Expanded text:
tem manuum mearum retribuet mihi: et secundum puritatem factorum meorum retribuet mihi, qui tribuit mihi ut bene facerem, educendo me in latittudo bonorum operum, quae per fidem sunt, et longanimitas perseverandi consequatur. 23.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Saturati sunt porcina. Saciati st̃ im¬
mundicia: conculcantes margaritas sermo¬
num dĩ. Et reliquer̃t reliquias paruulis¬
tuo. Ego aut̃ qui non apparui eis. qͥ corde sor¬
dido & tenebroso lucem sapientiȩ iudere non
possunt: in tua iusticia apparebo in conspectu
tuo. Saciabor dum manifestabitur gła tua.
Et eum illi saturati sunt immundicia sua. ut
me intelligere ñ possint: ego saturabor dũ ma¬
nifestabitur gła tua. in his qui me intelligt.
Sane illo u̾su ubi dictum ẽ saturati st̃ por¬
cina : non nulla eremplaria saturati stͣ filiis
habent. Ex ambiguo enuim greco: int̾p̃tatio
duplex euenit. Filios aut̃. oꝑa intelligimꝰ.
Et sicut bona oꝑa bonos filios: ita malos
Ifinem puero donuni. ipsi dauid.
Hoc ẽ maruforti ixp̃o: sođm hominem.

Expanded text:
Deum. Saturati sunt porcina: saturati sunt imDeum. Saturati sunt porcina: saturati sunt immunditia, conculcantes margaritas sermonum Dei. Et reliquerunt reliquias parvultuo: ego autem qui non apparui eis qui corde sordido et tenebroso lucem sapientiae videre non possunt, in tua justitia apparebo in conspectu tuo. Satiabor dum manifestabitur gloria tua: et eum illi saturati sunt immunditia sua, ut me intelligere non possint, ego satiabor dum manifestabitur gloria tua, in his qui me intelligunt. Sane in illo versu ubi dictum est Saturati sunt porcina, nonnulla exemplaria Saturati sunt filiis habent. Ex ambiguo enim graeco interpretatio duplex evenit. Filios autem, opera intelligimus; et sicut bona opera bonos filios, ita malos finem, puero Domini, ipsi David, hoc est, manu forti Christo secundum hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
ni eos: & subu̾te eos. Exurge dñe quem
dormire arbitrantur: & iniquitates homi¬
num non curare. Ante excȩcentur malicia
sua. ut factũ eorum iundicta p̾ueniat: &
piis. Erue animam meam resusettando me
a morte : quȩ mͥ ab impiis erogata ẽ. fram¬
meam tuam ab inimacis manꝰ tuę. Anima
enim mea. framea tua ẽ. quam assumpsit
mauꝰ tua. id ẽ ęt̾na uirtꝰ tua: ut ꝑ ipsam
regna debell& iniquitatis. & diuidat iustos
ab impiis. Hanc gͦ erue ab inimicis manus
tue. hoc ẽ uirtutis tuę : hoc ẽ ab inimicis
meis. Dñe ꝑdens eos de t̾ra: disꝑtire eos
in uita corum. Dñe ꝑdens eos de t̾ra quã in¬
habitant. disꝑtire eos ꝑ orbem t̾rarum in
uita ista: quã solam suã uitã putant. qͥ et̃nã
desꝑant. Et de absconditis tuis adimpletꝰ ẽ
uent᷑ corum. Non solũ aut̃ ista pena c̃sequit᷑¬
eos uisibilis: sed etiã de peceatis quȩ tamꝙͣ
tenebrȩ absconduntur a lumine ueritatis tuȩ :
adimpleta ẽ memoria eorum. ut obluuseant᷑

Expanded text:
ni eos, et subverte eos: exsurge, Domine, quem dormire arbitrantur et iniquitates hominum non curare; ante excaecentur malitia sua, ut factum eorum vindicta praeveniat, piis: erue animam meam resuscitando me a morte, quae mihi ab impiis irrogata est. Frameam tuam ab inimicis manus tuae: anima enim mea framea tua est, quam assumpsit manus tua, id est, aeterna virtus tua, ut per ipsam regna debellet iniquitatis et dividat justos ab impiis; hanc ergo erue ab inimicis manus tuae, hoc est virtutis tuae, hoc est ab inimicis meis. Domine, perdens de terra, dispertire eos in vita eorum: Domine, perdens eos de terra quam inhabitant, dispertire eos per orbem terrarum in ista vita, quam solam suam vitam putant qui aeternam desperant. Et de absconditis tuis adimpletus est venter eorum: non solum autem ista poena eos consequetur visibilis; sed etiam de peccatis, quae tanquam tenebrae absconduntur a lumine veritatis tuae, adimpleta est memoria eorum, ut obliviscantur
Abbreviated transcription (Latin):
ris mei. quȩ tamqͣm uestigia sacram̃tis &
seripturis apłicis imp̃ssa sunt. quȩ intueant᷑e
obseruent qui me sequi uolunt: aut certe
ut etiam stabilit̾ in ęt̃nitate ꝑmaneã postea
qͣm ꝑegi uias duras. & in angustus semita¬
intentione p̃ces ad te direxi: qm̃i ut hanc
habere possini. exaudisti me infirmiꝰ orai¬
tem. Inclina aurem tuam mͥ: & exaudi
u̾ba mea. Non deserat exauditio tua: hu¬

Expanded text:
ris mei, quae tanquam vestigia sacramentis et ris mei, quae tanquam vestigia sacramentis et Scripturis apostolicis impressa sunt, quae intueantur et observent qui me sequi volunt; aut certe, ut etiam stabiliter in aeternitate permaneam, postea quam peregi vias duras, et in angustiis semitaintentione preces ad te direxi; quoniam ut hanc habere possem, exaudisti me infirmius orantem. Inclina aurem tuam mihi, et exaudi verba mea: non deserat exauditio tua hu
Abbreviated transcription (Latin):
meam: intende dep̾cationi meȩ.
A uribꝰ ꝑcipe orationem meam: ñ
in labiis dolosis. Non ad te in labiis dolosis
ꝓcedentem. A uultu tuo iudicium meum
ꝓdeat. Ex illuminatione noticiȩ tuę. uerũ
iudicem: aut certe non in labus dolosis. A
uultu tuo iudicium meum ꝓdeat: ut seilies
non ꝓferam aliud udicans. qͣm in te inteli¬
meum uisitatione tribulationis ꝓbatum et.
lgue me examinasti: & ñ ẽ inuenta in meu
iquitas. Non aut̃ nox tantum quia ꝑturbari
assol&: sed etiam ignis quia urit uocandae
aliud non ꝓcedat ex ore meo. qͣm io qͦs ꝑti¬
neat ad głam & laudem tuam: non ad opa
hominum quȩ faciunt p̃t̾ uoluntatẽ tuam.
Propt̃ u̾ba labiorum tuorum. dpt̾ u̾ba pacs
tuę: uł ꝓpħarum tuorum. Ego custodiui u¬
as duras. Ego custodiui uias laboriosas: mor
dos gressus meos insemitis tuis. Ut ꝑficeret᷑
caritas ȩccłȩ in itineribꝰ angustis: quibꝰ ut¬
nitur ad requiem tuam. Ut non moueantur
uestigia mea. Ut non moueantur signa ttine¬

Expanded text:
meam, intende deprecationi meae. Auribus percipe orationem meam, non in labiis dolosis: non ad te in labiis dolosis procedentem. A vultu tuo judicium meum prodeat: ex illuminatione notitiae tuae verum judicem; aut certe, non in labiis dolosis a vulto tuo judicium meum prodeat, ut scilicet non proferam judicans aliud quam in te intellimeum visitatione tribulationis probatum est. Igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas: non autem nox tantum, quia perturbare assolet, sed etiam ignis quia urit, vocanda est aliud non procedat ex ore meo, quam id quod pertinet ad gloriam et laudem tuam; non ad opera hominum, quae faciunt praeter voluntatem tuam. Propter verba labiorum tuorum: propter verba pacis tuae, vel Prophetarum tuorum. Ego custodivi vias duras: ego custodivi vias laboriosas mortados gressus meos in semitis tuis: ut perficeretur charitas Ecclesiae in itineribus angustis, quibus venitur ad requiem tuam. Ut non moveantur vestigia mea: ut non moveantur signa itine
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. ut non ultra querant aliquid.: cũ fa¬
eie ad faciem te uiderint. In quibꝰ qͥa ego
sum: me adimplebis. Delectationes in ddex¬
tera tua usq in finem. Delectatio ẽ in fauore
& ꝓpitiatione tua in huiꝰ uitȩ itinere: ꝑdũ¬
cens usq ad finem głȩ conspectus tui. ep¬

Expanded text:
titia, ut non ultra quaerant aliquid, cum fatitia, ut non ultra quaerant aliquid, cum facie ad faciem te viderint; in quibus quia ego sum, me adimplebis. Delectatio in dextera tua usque in finem: delectatio est in favore et in propitiatione tua in hujus vitae itinere, perducens usque ad finem gloriae conspectus tui.
Abbreviated transcription (Latin):
autem & usq ad noetem enĩdauerunt me re¬
nes mei. Suꝑ intellectum aut̃ usq ad mort̾e
me erudiuit inferior pars mea. carnis assũp¬
tio: ut exꝑirer tenebras mortalitatis. quas
transeunt: non abstuli oculum ab eo qͥ semꝑ
man&. Hoc ꝓuidens: ut in eum pꝰ tempora¬
lia ꝑacta recurrerem. Om̃ a dextris ẽ mͥ. ne
commouear. Om̃ fauet mͥ: ut stabilit̾ in eo
ꝑmaneam. Propt̃ hoc iocundatum ẽ cor meũ:
& exultauit lingua mea. Propt̃ hoc & in cogita¬
tionibꝰ meis iociiditas: & in u̾bis exultatio.
Insuꝑ & caro mea requiesc& in spe. Insuꝑ &
caro mea non defici & in interitum: sed in spe
resurrectionis obdormi&. Qm̃ ñ derelinqͦs
tum corpꝰ ꝑ qͦs & alii scĩficandi sunt: corrũpi¬
patieris. Notas mͥ fecisti uias uitȩ. Nlotas fe¬
cisti ꝑ meȩ humilitatis uias. ut ad uitam redi¬
rent homines: unde ꝑ suꝑbiam ceciderant.
In quibꝰ quia ego sum: mͥ fecisti. Adimplebis
me lȩticia cum uultu tuo. Ad implebis eos le¬

Expanded text:
em et usque ad noctem emendaverunt me renes mei: super intellectum autem usque ad mortem me erudivit inferior pars mea, carnis assumptio; ut experirer tenebras mortalitatis, quas transeunt, non abstuli oculum ab eo qui semper manet, hoc providens ut in eum post temporalia peracta recurrerem. Quoniam a dextris est mihi, ne commovear: quoniam favet mihi, ut stabiliter i Propter hoc jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea: propter hoc et in cogitationibus meis jucunditas, et in verbis exsultatio. Insuper et caro mea requiescet in spe: insuper et caro mea non deficiet in interitum, sed in spe resurrequod et alii sanctificandi sunt, corrupatieris. Notas mihi fecisti vias vitae: notas fecisti per me humilitatis vias, ut ad vitam redirent homines, unde per superbiam ceciderant; in quibus quia ego sum, mihi fecisti. Adimplebis me laetitia cum vultu tuo: adimplebis eos lae
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Leticia sua pingui cooꝑti sunt: postea
quam cupiditas de scelere saciata ẽ. Os eorum
locutum ẽ suꝑbiam. Et ꝓpt̾ea os eorum locu¬
nunc circumdedert̃ me i cruce. Deulos
suos statuerunt declinare in t̾ram. Intenti¬
onem cordis sui statuerunt declinare in
ista t̾rena: putantes magnum malũ ꝑpeti
eum qui occidebat᷑. & se nullum qͥ occide¬

Expanded text:
serunt: laetitia sua pingui cooperti sunt, postea quam cupiditas eorum de scelere satiata est. Os eorum locutum est superbiam: et propterea os eorum locununc circumdederunt me in cruce. Oculos suos statuerunt declinare in terram: intentionem cordis sui statuerunt declinare in ista terrena; putantes magnum malum perpeti eum qui occidebatur, et se nullum qui occide
Abbreviated transcription (Latin):
Qui saluos facis sꝑantes in te: a resistentibꝰ
dext̾ȩ tue. A resistentibꝰ fauori qͦ mͥ fanes
ut pupillam oculi. quȩ appar& ꝑ parua &
erigua. ꝑ eam tam̃ dirigitur acies luminis
qͦ lux & tenebre diiudicantur: sic̃ ꝑ. xp̃
humanitatẽ diuinitas uidicii. ddiscernens
int̾ iustos & peccatores. In tegmine alarũ¬

Expanded text:
tibus dexterae tuae: a resistentibus favori quo mihi faves. ut pupillam oculi: quae apparet perparva et exigua; per eam tamen dirigitur acies luminis quo lux et tenebrae dijudicantur, sicut per Christi humanitatem divinitas judicii discernens inter justos
Abbreviated transcription (Latin):
non eges. Qm̃ bonis meis non expec¬
suerunt ciuibꝰ ierłm celestis. qm̃ conu̾satio
spu̾alis ꝑ anchoram spei in illa patria figit᷑.
quȩ recte dĩ t̾ra nominatur. quamuis ad¬
huc & in his t̾ris carne u̾sentur. Mirifica¬
ui omnes uoluntates meas in eis. His gͦ
scĩs miras feci om̃s uoluntates meas in ꝓuec¬
tu eorum : qͦ senserunt quid eis ꝓfuerit. &
hum anitas meȩ duuinatatis ut morerer. &
diuinitas humanitatis ut surgerem. Multi¬
plicatȩ sunt infirmitates eorum. Non ad ꝑni¬
ciem: sed ut medicũ desid̾arent. Postea acce¬
lerauerunt. Itaq pꝰ multiplicatas infirmita¬
tes: accelerauer̃ ut sanarentur. Nec memor¬

Expanded text:
non eges: quoniam bonis meis non exspecsuerunt, civibus Jerusalem coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur; quamvis adhuc et in his terris carne versentur. Mirificavit omnes voluntates meas in illis. His ergo sanctis miras fecit omnes voluntates meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut morerer, et divinitas humanitatis ut resurgerem. plicatae sunt infirmitates eorum: non ad perniciem, sed ut medicum desiderarent. Postea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non co
Abbreviated transcription (Latin):
Cossidebunt eni mecum hereditate ipsum
dnm. Eligant sibi alii partes qͥbꝰ fruantur.
t̾renas & temporales : portio scõrum dñs ȩt̃nꝰ¬
ẽ. Et calicis mei. Bibant alii mortiferas
uoluntates: portio calicis mei dñs ẽ. Oͦd dico
mei adungo eccłam : qͥa ubi caput ibi &
corpꝰ. Ulam & in hereditatẽ congregabo con¬
uenticula eorum: & ꝑ calicis ebrietatem obli¬
iuscar nomina uetera eorum. Tu es qͥ restitu¬
es mͥ hereditatem meam: ut nota sit & his
si: sed restitues his qͥ amiser̃t eiꝰ claritatis
sionis mee. in tuam claritate̾ tãꝗͣ sorte ce¬
cidert̃: uelut possessio sacerdotũ & leuitarũ

Expanded text:
Possidebunt enim mecum haereditatem, ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terrenas et temporales: portio sanctorum Dominus aeternus est. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam; quia ubi caput, ibi et corpus: nam in haereditatem congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar nomina vetera eorum. Tu es qui restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his si, sed restitues his, qui amiserunt, ejus claritatis sionis meae in tua claritate tanquam sorte ceciderunt, velut possessio sacerdotum et Levitarum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum militiam transferunt᷑: ut iam sic̃ diẽ¬
apłs ñ regn& peccatum in nr̃o mortali corpo¬
re. & cȩcera eiꝰ loci. Tunc pacatur anima & or¬
dinat᷑ homo: ad quietẽ & ad beatitudinẽ ca¬
pessendam. Periit memoria eorum cum stre¬
pitu. Impiorum scilie&. sed eum strepitu:
suie qͥa fit itrepitꝰ. dictuni ẽ cũ impretas eũ¬
titur. non enum transit ad summam. pacem
ubi summum silentium ẽ. nͥ qͥ magno strepi.¬
tu pͥus cũ suis uiciis belligerauerit: siue cũ
strepitu dictũ ẽ. ut ꝑeat memoria impiorũ
etiã ipso strepitu ꝑeunte. in qͦ tumultuatur

Expanded text:
operum militiam transferuntur: ut jam, sicoperum militiam transferuntur: ut jam, sicn regnet peccatum in nostro mortali corpore , et caetera hujus loci. Tunc pacatur anima, et ordinatur homo ad quietem et ad beatitudinem capessendam. Periit memoria eorum cum strepitu: impiorum scilicet. Sed cum strepitu, sive quia fit strepitus, dictum est, cum impietas evertitur; non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligeraverit: sive cum strepitu dictum est, ut pereat memoria impiorum etiam ipso strepitu pereunte, in quo tumultuatur
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem. aures ad lasciuiam. uł si quid ẽ aliud
qͦa in malam partem libent̃ auditur: manus
ad rapinam. uł qͦd lib& aliud fãcinꝰ. aut flagi¬
cium: & membra cȩtera in hunc modum. tỹ¬
rannico pͥncipatui. id ẽ ꝑu̾sis consilus mili¬
tantia. Huiꝰ eiuitatis quasi plebs ẽ om̃s deli¬
cate affectiones: & turbulenti motꝰ animi. eo¬
tidianas seditiones in homine agitantes. Ergo
ubi rer. ubi curia. ubi ministri. ubi plebs in¬
uenitur: ciuitas ẽ. Neq enim talia eẽnt in ma¬
lis ciuitatibꝰ: nͥ pͥus eẽnt in singulis hominibꝰ
qui sunt tamqͣn elem̃ta. & semina ciuitatũ.
Has ciuitates destruit: cũ exeluso in de pͥnci¬
pe de qͦ dictun ẽ. pͥnceps huiꝰ scłi missus ẽ fs¬
ras. Uastantur hȩc regna u̾bo ueritatis: so¬
puuitur maligna consilia: turpes affectio¬
nes edomantur: m̃brorum & sensuũ mini¬
steria captiuantur: & ad iusticiȩ & bonorum

Expanded text:
sitatem, aures ad lasciviam, vel si quid est aliud sitatem, aures ad lasciviam, vel si quid est aliud quod in malam partem libenter auditur, manus ad rapinam vel quodlibet aliud facinus aut flagitium, et membra caetera in hunc modum tyrannico principatui, id est perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs est omnes delicatae affectiones et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Ergo ubi rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur, civitas est: neque enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina ciuso inde principe, de quo dictum est, Princeps hujus saeculi missus est foras , vastantur haec regna verbo veritatis, sopiuntur maligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et sensuum ministeria captivantur, et ad justitiae et bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
& in scłm scłi. Ut in eo qͦd dictũ ẽ in scłm scłi :
illud exponeret᷑ qͦd dictũ ẽ in ęt̾num. Nom̃
gͦ impiorum delesti in ęt̾num: qͥa deinceps
nũqͣm erunt inpii. Et si in hoc scło ñ exten¬
ralit̾ inimici: sed singularit̾ huiꝰ inimici.
Cuiꝰ aut̃ inimici: nͥ diaboli frameȩ defecer̃:
Hȩ aut̃ intelligunt᷑ diu̾sȩ opimiones erroris:
gladiis uincendis. & ad defectum ꝑducendis.
uistut ille gladius. de qͦ in septimo psalmo dẽ:
N eonu̾tamini gladium suum ubrabit. Et
fortde iste ẽ finis in quem framee defieiunt in¬
inuei: quia usq ad ipsum aliquia ualent. Ipse
nunc oꝑatur occulte: ultimo aut̃ uidicio pa¬
lam iubrabitur. Hoc destruunt᷑ ciuitates. Nã
ita sequitur. Inimici defecer̃ frameȩ infiriẽ:
& ciuitates destruxisti. Ciuitates aut̃ in quibꝰ
diabolus regnat: ibi dolosa & fraudulenta
consilia. tamqͣm curiȩ locum obtinent. Cui
pͥncipatui quasi satellites & ministri assunt
officia quorumq m̾brorum: oculi ad curio¬

Expanded text:
et in saeculum saeculi: ut in eo quod dictum est in saeculum saeculi, illud exponeretur quod dictum est in aeternum. Nomen ergo impiorum delesti in aeternum, quia deinceps nunquam erunt impii. Et si in hoc saeculum non tenraliter inimici, sed singulariter hujus inimici. Cujus autem inimici, nisi diaboli frameae defecerunt? Hae autem intelliguntur diversae opiniones erroris, gladiis vincendis et ad defectum perducendis instat ille gladius, de quo in septimo psalmo dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit . Et forte iste est finis in quem frameae deficiunt inimici, quia usque ad ipsum aliquid valent; ipse nunc operatur occulte, ultimo autem judicio palam vibrabitur. Hoc destruuntur civitates; nam ita sequitur, Inimici defecerunt frameae in finem; et civitates destruxisti: civitates autem in quibus diabolus regnat, ubi dolosa et fraudulenta consilia tanquam curiae locum obtinent, cui principatui quasi satellites et ministri adsunt officia quorumque membrorum, oculi ad curio
Abbreviated transcription (Latin):
nen ꝓbauerunt dm̃ habere in noticiam: de¬
det ullos as in repbum sensums. ion ẽ qͣ
faciat bonum : non ẽ usq ad unum. Usq ad
unum uł cum ipso uno potest intelligi. ut nullꝰ
hominum intelligatur. uł p̃ter unum. ut in¬
telligatur dñs. xp̃e : sicut dicimꝰ iste ager usq
ad mare ẽ. & non utiq simul computamꝰ & ma¬
re.Et iste melior intellectꝰ. ut nemo intelligat᷑
fecisse bonitatem usq ad .xp̃m: qͥa non potest
quisqͣm hominum facere bonitatẽ. nͥ ipse mon¬
strauerit. Et illud uerum ẽ. qͥa usq qͦ quisq
cognoscat unum dm̃ : ñ potest facere bonitatẽ.
Dñs de celo ꝓsperit suꝑ filios hominum: ut ui¬
deat si ẽ intelligens aut requirens am̃. Suꝑ
iudeos potest intelligi. ut honoratiꝰ eos appella¬
uerit filios hominum. ꝓpt̾ uniꝰ dei cultum. in
comparatione gentilium: de quibꝰ arbitror supiꝰ
dictum. dixitꝰ imprudens in corde suo ñ ẽds̃.¬

Expanded text:
non probaverunt Deum habere in notitianon probaverunt Deum habere in notitiadit illos Deus in reprobum sensum . Non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. Usque ad unum: vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum intelligatur: vel praeter unum, ut accipiatur Dominus Christus; sicut dicimus, Iste ager usque ad mare est; non utique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; quia non potest quisquam hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit: et illud verum est; quia usquequo quisque cognoscat unum Deum, non potest facere bonitatem.nus de coelo prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum. Super Judaeos potest intelligi, ut honoratius eos appellaverit filios hominum, propter unius Dei cultum, in comparatione Gentilium de quibus arbitror superius dictum: Dixit imprudens in corde suo, Non es
Abbreviated transcription (Latin):
autem aliqua hic differentia considanda ẽ:
cantabo corde. psallam oꝑibꝰ dño. qͦd solus
uidos. Nomini autem dni qͦd apud homines
innotescit: qͦd non illi. sed nob̾ utile est.
nem: non ẽ sepiꝰ repetendum. E inis enim
legis xp̃e ad iusticiam omni credenti: sicut
apłs dicit. Illi credimꝰ. quando incipimꝰ uiã
bonam ingredi: ipsum uidebimꝰ cum ꝑue¬
nerimus: & ideo ipse finis.
ixit insipiens in corde suo. ñ ẽ ds̃.
Nec ipsi enun sacrilegi & detestandi
quidam philosophi. qui ꝑu̾sa & falsa de año
sentiunt: ausi sunt dicere non ẽ ds̃. ldõ gͦ
dicit in corde suo: quia nemo aud& dicere.
etiam si ausus fuerit cogitare. Gorrupti ft̃
& ab hominabiles facti sunt. in affectionibꝰ
suis. Io ẽ dum amant hoc sełm. & ñ amant
dm̃: ipse sunt affectiones quȩ corrũpunt
animum. & sic excecant ut possit etiã dicẽ¬
re imprũdens in corde suo. ñ ẽ ds. Dis eni

Expanded text:
autem aliqua hic differentia consideranda est. autem aliqua hic differentia consideranda est. Cantabo corde, Psallam operibus Domino, quod solus videt: Nomini autem Domini, quod apud homines innotescit: quod non illi, sed nobis utile est.nem, non est saepius repetendum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti , sicut Apostolus dicit. Illi credimus, quando incipimus viam bonam ingredi; ipsum videbimus, cum pervenerimus: et ideo ipse finis. 2. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Nec ipsi enim sacrilegi et detestandi quidam philosophi, qui perversa et falsa de Deo sentiunt, ausi sunt dicere, Non est Deus: ideo ergo, Dixit in corde suo; quia hoc nemo audet dicere, etiam si ausus fuerit cogitare. Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in affectionibus suis: id est, dum amant hoc saeculum, et non amant Deum: ipsae sunt affectiones quae corrumpunt animam, et sic excaecant, ut possit etiam dicere imprudens in corde suo: Non est Deus; sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
uł consuetudo carnalis. Lespice & exaudi
me dñe ds meꝰ. Respiee refertur ad id qͦd
dictũ ẽ : usq qͦ au̾tis faciẽ tuã a me: exau¬
di refertur ad id qͦd dictum ẽ. usq qͦ obli¬
uisceris me in finem. Illumina oculos
meos: ne umqͣͥm obdormiam in morte.
Ueulos cordis oport& intelligi: ne delectabi¬
li defectu peccati claudantur. Ne quando
aboli insultatio. inetuenda ẽ. Qui tribulat̃
me exultabunt si motꝰ fuero. Diaboliis &
angłi eiꝰ. qui non exultauerunt de iusto
uiro iob. cum eum tribularent: quia ñ ẽ
qͦd non mouetur homo. & fixus in dño ꝑma¬
net. non sibi deb& tribuere: ne cũ se głat᷑
non eẽ motum. ipsa suꝑbia moueat᷑. Exul¬
tabit cor meum in salutari tuo. In xp̃o in
sapientia dĩ. Cantabo dño. qui bona tribu¬
it mͥ. Bona spũalia: non ad humanũ diem
ꝑtinentia. Et psallam nomini dñi altissimi.
Id ẽ cum gaudio gr̃as ago: & ordinatissime
utor corpore. qui ẽ cantꝰ anime spũalis. Si

Expanded text:
spice et exaudi me, Domine Deus meus. Respice, refertur ad id quod dictum est, Usquequo avertis faciem tuam a me? Exaudi, refertur ad id quod dictum est, Usquequo oblivisceris me in finem? Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte. Oculos cordis oportet intelligi, ne delectabili defectu peccati claudantur. 5. vers. aboli insultatio metuenda est. Qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero. Diabolus et angeli ejus: qui non exsultaverunt de justo viro Job, cum eum tribularent; quia non esquod non movetur homo et fixus in Domino permanet, non sibi debet tribuere, ne cum se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. Exsultabit cor meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Domino qui bona tribuit mihi: bona spiritualia, non ad humanum diem pertinentia. Et psallam nomini Domini altissimi: id est, cum gaudio gratias ago, et ordinatissime utor corpore, qui est cantus animae spiritualis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. Iniustum ẽ enim relinquere scłorum con¬
ditorem. & diligere scłm : & seruire ereature
potiꝰ quam ereatori. Consilium in opis con¬
fudistiᷤ: qm̃ dñs spes eiꝰ ẽ. Id ẽ contempsistis
humilem aduentum filii. quia in eo ñ uidistis
pompam scłi: ut hi quos uocabat. in dõ solo spem
humilitatẽ contempsistis: Ipse enim in clari¬
tate uenturꝰ ẽ ad udicium uiuoꝵ & mortu¬
orum. regnũq uistorum: ut qm isto humili
aduentu facta ẽ eecitas ex parte isrł. ut pleni¬
tudo gentiũ intrar& : in illo alio fiat qͦd seqͥ¬
tur. & sic om̃is isrł saluus fioc. Ero uideis
enĩ. apłs etiã illud y saie testimoniũ. accipit.

Expanded text:
Injustum est enim relinquere saeculorum conditorem, et diligere saeculum, et servire creaturae potius quam Creatori . Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est: id est, contempsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam saeculi: ut hi quos vocabat, in Deo solo spem humilitatem contempsistis? Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum; ut quoniam isto humili adventu facta est caecitas ex parte Israel, ut plenitudo Gentium intraret , in illo alio fiat quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret: pro Judaeis enim Apostolus etiam illud Isaiae testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscent om̃s qͥ oꝑantur iniquitatẽ. Iudi¬
cium minatur. Qui deuorant plebem meam
sicut cybum panis. Id ẽ cotidie. Cybus enim
panis: cotidianꝰ ẽ. Deuorant aut̃ populũ qui
sua commoda ex illo capiunt: non referentes
ministerium sium ad głam dĩ. & ad eoꝵ qͥbꝰ¬
enim hunc uere inuocat: qui ea desid̾at que
illi displicent. Illic trepidauerunt timore ubi
non erat timor. Id ẽ in dampno rerum tem¬
poralium̃. Dixerunt enim. Si relinquimꝰ eũ
sic: om̃s credent in eum : & ueruent romani
& tollent nob̾ & locum. & gentem. Timuerunt
regnum t̾renum amittere. ubi ñ erat timor:
& amiserunt regnum cęleste qͦd timere debu¬
erant. Et hoc de om̃ibꝰ temporalibꝰ commodis
intelligendum ẽ: quorum amissione cũ timent
homines. ad et̾̃na non ueniunt. Qm̃ dñs in ge

Expanded text:
cognoscent omnes qui operantur iniquitatem? judicium minatur. Qui devorant populum meum sicut cibum panis: id est quotidie; cibus enim panis quotidianus est. Devorant autem populum, qui sua commoda ex illo capiunt, non referentes ministerium suum ad gloriam Dei, et ad eoenim vere hunc invocat, qui ea desiderat quae illi displicent. Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor: id est, in damno rerum temporalium. Dixerunt enim: Si relinquamus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Timuerunt regnum terrenum amittere, ubi non erat timor: et amiserunt regnum caelorum, quod timere debuerant. Et hoc de omnibus temporalibus commodis intelligendum est, quorum amissionem dum timent homines, ad aeterna non perveniunt. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc purum m̃tis oculum ñ hab&. Quam
non opꝰ ẽ: nͥ in adu̾sis. Ergo qͥm diu ponam
consilium in anima mea: ita dietũ ẽ qͥmdi
ero in adu̾sis. Aut certe responsio ẽ: ut iste
sit sensus. Tamdiu dñe obliuisceris me in
finem. & tamdu au̾ttis faciem tuam a me. qͦm¬
diu ponam consilium in anima mea: ut nͥ
posuerit quisq consilium in anima sua. ut
ꝑfecte oꝑetur młscdiam. ñ eũ dirigat ds in
finem. neq noticiam sui plenã. qͦd ẽ facie
ad faciem p̾beat illi. Dolorem in corde meo
ꝑ diem. Sub auditur qͣm diu ponam. Per diẽ
aut̃ continuatione̾ significat. aut dies ꝓ tem¬
pore intelligit᷑. a qͦ qͣ uisq desid̾ans exui do¬
lorem ponit in corde : dep̃eans ad et̾̃na con-¬
scendere & humanũ diem ñ pati. Usq quo¬

Expanded text:
adhuc purum mentis oculum non habet. 2. adhuc purum mentis oculum non habet. 2. non opus est, nisi in adversis. Ergo, Quamdiu ponam consilium in anima mea, ita dictum est, Quamdiu ero in adversis? Aut certe responsio est, ut iste sit sensus, Tamdiu, Domine, oblivisceris me in finem, et tamdiu avertis faciem tuam a me, quamdiu ponam consilium in anima mea: ut nisi quisque posuerit consilium in anima sua ut perfecte operetur misericordiam, non eum dirigat Deus in finem, neque notitiam sui plenam quod est facie ad faciem, praebeat illi. Dolorem in corde meo per diem? subauditur, quamdiu ponam? Per diem autem, continuationem significat, ut dies pro tempore intelligatur; a quo se quisque desiderans exui, dolorem ponit in corde, deprecans ad aeterna conscendere, et humanum diem non pati. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
uites. In circuitu impii ambulant. H ẽ in
temporalium rerum cupiditate quȩ septẽ die¬
rum repeticionũ circuitu. tamqͣm rota uolui¬
tur. & ido ñ ꝑueniunt in octauũ. id ẽ in et̃¬
num. ꝓ qͦ iste psalmꝰ intitulatꝰ ẽ. Ita & ꝑsa
lomonẽ dr̃. uentilator enĩ impioꝵ ẽ. rex sa¬
piens. & immntit illis rotam malorũ. Sedm
aliitudinem tuam multipli casti filios hominũ
Quia ẽ & in temporalibꝰ multiplicatio: quȩ qũ¬
tit ab unitate dĩ. Unde corpꝰ qͦd corrumpitur
aggrauat anmam: & depͥmit t̾̃rena irhabita¬
tio sensum multa cogitantem. M ultiplicantur
aut̃ iusti scđm altitudinẽ dĩ: qͣndo ibuntde
uirtute in uirtutem. Ee plicit plalinus
Finis enim legis
xp̃e: ad iusticiam omni credenti.
Sq. quo dñe obliuisceris me in finẽ.
Id ẽ differs me ad intelligendũ xp̃m
finis omnis intentionis aĩe. Quousq aũ¬
tis faciem tuam a me: Sicut non obliusci¬
tur ds̃. sic nec faciem suam au̾tit: sed more

Expanded text:
 In circuitu impii ambulant: id est, in temporalium rerum cupiditate, quae septem dierum repetito circuitu, tanquam rota volvitur; et ideo non perveniunt in octavum, id est in aeternum, pro quo iste psalmus titulatus est. Ita et per Salomonem dicitur: Ventilator enim est impiorum rex sapiens, et immittit illis rotam malorum . Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum. Quia est et in temporalibus multiplicatio, qunitate Dei; unde corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : multiplicantur autem justi secundum altitudinem Dei, quando ibunt de virtute in virtutem . IN PSALMUM Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem? id est, differs me ad intelligendum Chrisfinis omnis intentionis animae. Quo usque avertis faciem tuam a me? Sicut non obliviscitur Deus, sic nec faciem avertit; sed more
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii posse intelligi: in sexto psalmo dic¬
tum ẽ. Potest & ꝓ oetaua intelligi ꝓ ęt̃no
scło: qͦd pꝰ hoc tempꝰ. qͦd septem diebꝰ uol¬
uitur. dabitur sanctis.
sicut loquimur cum dicimꝰ
defecit frum̃tum. aut defecit
pecunia. Qm̃ diminitte sunt ueritates a
filiis hominum. Ueritas una ẽ: qua illustran
in ipsis multȩ ueritates dici possunt: sic̃ ab
una facie multȩ in speculis imagines apparent.
Proximum omnẽ homine̾ oport&s intelligi:
quia nemo ẽ cum qͦ sit oꝑandum malũ. &
dilectio ꝓximi: malum non oꝑatur. Labia
ait in corde & corde : duplex cor significat.
dixit: ne quis se exceptum putet. sicut apłs
dicit. in omnem animam hominis oꝑantis
malum. uidei pͥmum & greci. Linguam
magniloquam. Linguam suꝑbam. Qui¬

Expanded text:
almo dictum est: potest et pro octavo, intelligi pro aeterno saeculo; quia post hoc tempus quod septem diebus volvitur, dabitur sanctis. sicut loquimur cum dicimus, Defecit frumentum, aut, Defecit pecunia. Quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Veritas una est, qua illustrantin ipsis multae veritates dici possunt; sicut ab una facie multae in speculis imagines apparent. Proximum omnem hominem oportet intelligi: quia nemo est cum quo sit operandum malum; et dilectio proximi malum non operatur . Labiaait, in corde et corde, duplex cor significat. dixit, ne quis se exceptum putet, sicut Apostolus dicit: In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci . Linguam magniloquam: linguam superbam.
Abbreviated transcription (Latin):
sed in salutari. In xp̃o accipiendum ẽ. scd̃m
illud. qm̃ uiderunt oculi mei salutare tuũ:
& ideo intelligitur in ipso posuisse. qͦd ad
miseriam in opum auferendam. & conso¬
landum gemitum pauꝑum ꝑtin&. Fiduci¬
alit̃ agamꝰ in eo. Seđm illud in eugłio. Frat
enim docens eos tamqͣm potestatem habens.

Expanded text:
ndum est, secundum illud, Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum : et ideo intelligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo; secundum illud in Evangelio: Erat enim docens eos tanquam potestat
Abbreviated transcription (Latin):
uidei tales facti sunt. quales & gentes: de quibꝰ
supra dictum ẽ. Non ẽ qui faciat bonum: non
C̃ usq ad unum. Similit̾ ut supra intelligen¬
dum. Sepulchrum patens ẽ guitur eorum.
Aut uoracitas significatur uihiantis gule:
aut in allegoria qui occidunt & quasi deuo¬
rant int̾fectos eos. quibꝰ suorum morum ꝑu̾si¬
tate ꝑsuadent. Cui simile c̃ econtrario qͥd pe¬
tro dictum ẽ. Macta & manduca: ut in suam
fidem & bonos mores. gentes conuter&. Lin¬
gius suis dolose agebant᷑. Comes ẽ uoracibꝰ ad¬
ulatio: & omnibꝰ malis. Uenenum aspidũ sub
labiis eorum. Uenenum dolum dieit. aspidũ
aut̃ qͥa nolunt audire p̾cepta legis: siẽ aspides
nolunt audire u̾ba incantantis. qͦd in alio
psalmo euidentiꝰ dr̃. Quorum os maledictio¬
ne & amaritudine plenum ẽ. Hoc ẽ uenenũ
aspidum. Ueloces pedes eorum ad effundendũ
sanguinem: consuetudinẽ malefaciendi. Con¬
tricio & infelicitas in uiis eorum. Om̃s eni
malorum hominum uiȩ: plene st̃ laboribꝰ

Expanded text:
i tales facti sunt, quales et Gentes, de quibus supra dictum est. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: similiter ut supra intelligendum est. Sepulcrum patens est guttur eorum. Aut voracitas significatur inhiantis gulae; aut in allegoria, qui occidunt et quasi devorant interfectos eos, quibus suorum morum perversitatem persuadent. Cui simile est e contrario quod Petro dictum est, Macta et manduca ; ut in suam fidem et bonos mores Gentes converteret. Linguis suis dolose agebant: comes est voracibus adulatio et omnibus malis. Venenum aspidum sub labiis eorum: Venenum dolum dicit; aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis , quod in alio psalmo evidentius dicitur. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: hoc est, venenum aspidum. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: consuetudine malefaciendi. Contritio et infelicitas in viis eorum: omnes enim malorum hominum viae plenae sunt laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
onemt titulus iste non indig&: iam enĩ satis
tractatum ẽ quid sit in finem. Ipsum gͦ psal¬
mi textum uideamus: qui mͥ uidetur adu̾s
ipsos iusti. aut omnes aut plures sint. abtuuꝰ
eccłe uerȩ matris uberibꝰ nos au̾tere. atq ar¬
riꝑe moliuntur. affirmantes qͦd apud ipsos
sit xpẽ: & quasi pie studioseq ammonentes
ut ad eos transeundo. transmigremꝰ ad xp̃m
quẽ se habere m̃tiuntur. Notũ ẽ aut̃ xp̃m
in ꝓphetia cum multis nominibꝰ allegoriee
in suuaretur: etiam montẽ appellatũ. Les¬
pondendum ẽ itaq istis: & dicendum.
N dño confido : q̃m̃ dicitis animȩ mes tͣns¬
migra in montes sieut passer: Unum
montem tenco. in qͦ confido: qͦmͦ dicitis
ut ad uos transeam. tamqͣm multi sint
xp̃i.ͣ Aut si uos montes ẽẽ dicitis ꝑ suꝑbiã:
oport&. quidem passerem eẽ pennatum uir¬
tutibꝰ & p̃ceptis dĩ. Sed ea ipsa ꝓhibent
uolare in istos montes: & in suꝑbis ho¬
minibꝰ spem collocare. Habeo domũ ubi

Expanded text:
one titulus iste non indiget; jam enim satis tractatum est quid sit, in finem. Ipsum ergo Psalmi textum videamus, qui mihi videtur adversus ipsos justi aut omnes aut plures sint, ab unius Ecclesiae verae matris uberibus nos avertere atque abripere moliuntur, affirmantes quod apud ipsos sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad eos transeundo transmigremus ad Christum, quem se habere mentiuntur. Notum est autem Christum in prophetia, cum multis nominibus allegorice insinuaretur, etiam montem appellatum. Respondendum est itaque istis, et dicendum: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer? unum montem teneo in quo confido, quomodo dicitis ut ad vos transeam, tanquam multi sint Christi? Aut si vos montes esse dicitis per superbiam, oportet quidem esse passerem pennatum virtutibus et praeceptis Dei; sed ea ipsa prohibent volare in istos montes, et in superbis hominibus spem collocare. Habeo domum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
masufesta filiĩ. de qiubꝰ parica in finem ei̾dẽ
psalni nunc dicta sunt. Ex his aut̃ titiilus
facti ẽ. que maiorem hic partem tenent. Potest
s lpse dies aduentꝰ dñi recte numerari unt oc
testatura sit. De illo eñ die dictũ ẽ. qͥs ne¬
mo ei mofeipas: neq angli. neq uirtutes. neq
silius pominis. Quid gͥ tam oceultĩ qͣm rn
udad ipsi niđiei occultum eẽ dictũ ẽ: ñ ad cog¬
noscendum. sed ad ꝓdendum: De occultis
auit᷑ silii etiam si quisqͣm ñ dĩ filiũ subaudi¬
re uoluerit. sed ipsiꝰ eͥ aud euiꝰ nomina totũ
psalterium tribuitur. nam dauitici psal¬
mi utiq appellantur: uoces illas audiat.
etiam hoc modo eundem dnm̃ intelligat: de
cuiꝰ occultis iste. psalmꝰ inseriptꝰ ẽ. Sic enim
etiam ab angło dr̃: dabit illi ds̃ sedem dauo
patris sui. Nec illa sententia huic intellectu
contraria ẽ. qua idem dñs querit a uideis: si

Expanded text:
manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem psalmi nunc dicta sunt: ex his autem titulus factus est, quae majorem hic partem tenent. Potest et ipse dies adventus Domini recte numerari inter oanifesta futura sit; de illo enim die dictum est quod nemo eum sciret, neque Angeli, nec Virtutes, neque Filius hominis : quid am ipsi judici occultum esse dictum est, non ad cognoscendum, sed ad prodendum? De occultis autem Filii, etiam si quisquam non Dei Filium subaudire voluerit, sed ipsius David, cujus nomini totum Psalterium tribuitur, nam Davidici utique Psalmi appellantur, voces illas audiat qetiam hoc modo eumdem Dominum Christum intelligat, de cujus occultis ipse psalmus inscriptus est. Sic enim etiam ab angelo dicitur: Dabit illi Deus sedem David patris sui . Nec illa sententia huic intellectui contraria est, qua idem Dominus quaerit a Judaeis, Si