comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis adostiũ tabnacłi destimonii adĩgres¬
sum uidelicet scientie dĩ. qui mun¬
datus ẽ adducitur. Sacerdos aut̃
sumens agnũ unum: ꝓdelicto im¬
molat. At qum. si decorꝑali passione
esset hec sancio. sicut quibusdã ui¬
detur: quid erat necesse. agnum pro
peccato immolari: Sed quia adum¬
brat ꝓpter infirmitatem iudeorum
mẏsteria. atq sp̃alem intellectũ ab¬
scondit inlittera: sic etiam dat qͣsdã
occasionss contemplationes ꝑlute¬
ram: et uerba. que significent intel¬
lectum sp̃s. Unde et nunc cum ag¬
num unum ꝓpeccato p̃cepisset im¬
pter quid ergo sic facit. nisi forte ut
auditum muniat. et cautum reddat:
quia ipse aratione seductus. pecca¬
tum introduxit: ꝑactiones autem:
nrõs motus et uias comprehendere
et p̃uenire uoluit his enim custodi¬
tis ꝑ sanguinem intelligibilis agni.
et fidem que ineum ẽ.que nobis ꝑ
miscdiam et compassionem eius do¬
nata ẽ: Intelligibilis lepra nequaqͣm
poterit hominem penetrare: Quam¬

Expanded text:
tis, ad ostium tabernaculi testimonii, ad ingrestum videlicet scientiae Dei qui mundatus est adducitur: Sacerdos autem sumens agnum unum pro delicto immolat. Atqui si de corporali passione esset haec sanctio, sicut quibusdam videtur, quid erat necesse agnum pro peccato immolari? Sed quia adumbrat propter infirmitatem Judaeorum mysteria, atque spiritalem intellectum abscondit in littera, sic etiam dat quasdam occasiones contemplationis, per litteram et verba quae significent intellectum spiritus. Unde et nunc cum agnum unum pro peccato praecepisset imPropter quid ergo sic facit? nisi forte ut auditum muniat, et cautum reddat, quia ipse a dracone seductus peccatum introduxit: per manum autem nostros motus et vias comprehendere et praevenire voluit, his enim custoditis, per sanguinem intelligibilis agni, et fidem quae in eum est, quae nobis per misericordiam et compassionem ejus donata est, intelligibilis lepra nequaquam poterit hominem penetrare, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quibusdã difficilẽ: sed et excon¬
templatione.quȩ ẽ. in animo et mẽ
ueiunio. et lacrimis. et cineris cibo
sunt. atq similib. Si enim illa ad
bumiliandam carnẽ. et refrenan¬
dam animã aterrenis oꝑibus. ag¬
mus facit autem hec. etiã legio
meditatio. & continuũ horũ studi¬
um. districtaq diinoꝵ manda¬
torum atq beneficiorum contem¬
platio. et ꝑscrutatio: necessarie he
sacrificia ꝓ illis introdurit Quȩ
etiam dauid exponit: dicens. Bea¬
tus uir. qui non abiit inconsilio
impioꝵ: et iniuia peccatoꝵ ñstetit:
et incathedra pestilentiȩ ñ sedit
Quem manifestat agni sacͥficium.
omni carentis malicia: atq ꝓpte¬
rea innocentiam signans. Sed et
inlege dñi fuit uoluntas eius: Il¬
lius uidelicet. qui mundã habet
scientiam. ꝑcontemplationem in¬
nocentium cogitõnum: quales
quosdã paulus dicit Legem non
habentes: & opera legis scripta in
cordib suis ꝑdisciplinatas cas¬
tasq cogitationes demonstrantes

Expanded text:
e quibusdam difficilem, sed et ex contemplatione quae est in animo et mentco et jejunio, et lacrymis, et cinere cibo sunt atque similibus. Si enim illa ad humiliandam carnem et refrenandam animam a terrenis operibus agimus, facit autem haec etiam legis meditatio, et continuum horum studium, districtaque divinorum mandatorum atque beneficiorum contemplatio et perscrutatio, necessario haec sacrificia pro illis introduxit; quae etiam David exponit, dicens: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Quod manifestat agni sacrificium, omni carentis malitia, atque propterea innocentiam significantis; sed in lege Domini fuit voluntas ejus, illius videlicet qui mundam habet scientiam per contemplationem innocentium cogitationum, quales quosdam Paulus dicit: Legem non habentes, et opera legis scripta in cordibus suis , per disciplinatas castasque cogitationes demonstrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ polices manus ac pedis dex¬
triꝰ et suꝑ sanguinem qͥ fusꝰ ẽ ꝓde
Ilicto. et suꝑ caput eius. rogabitq
peo corã dño. et faciet sacrificiũ
ꝓpeccato. Tunc immolabit holo¬
caustum: et ponet illud inaltari
cum libamentis suis: et homo ri¬
te mundabitur. Scimus quia¬

Expanded text:
et super pollices manus ac pedis dexet super pollices manus ac pedis dextri et super sanguinem qui fusus est pro delicto et super caput eius rogabitque pro eo coram Domino et faciet sacrificium pro peccato tunc immolabit holocaustum et ponet illud in altari cum libamentis suis et homo rite mundabitur qu
Abbreviated transcription (Latin):
Assumet duos agnos inmaculatos.⁊
duem anniculam. absq maculã et
tes decimas simile in sacrificio. que¬
consparsa sit oleo: et seorsũ olei
sextarium. Cumq sacerdos puri¬
ficans hominẽ. statuerit eum: ihec
omĩa. coram dño. inostio tab̃nacłi
testimonii: tollet agnũ. et offeret
illum ꝓdelicto. oleiq sextarium:
oblatis ante dñm om̃ib inmola¬
bit agnum. ubi inmolari solet
hostia ꝓpeccato. et holocaustum:
id÷ in loco scõ. Sicut enim ꝓpec¬
cato. ita et ꝓ delicto. adsacerdotem
ꝑtinet hostia: sc̃a scõrum ẽ. Assu¬
mensq sacerdos de sanguine ho¬
stie que immolata ẽ ꝓdelicto: po
net suꝑ extremum auricule dex¬
tre eius qͥ mundantur. et suꝑ pol¬
lices manus dextrȩ et pedis. Et de
olei sextario mittet inmanũ suã
sinistrã: tingetq digitum dextrũ
inco: et asꝑget septies contra dñm:
Quod autem reliquum ẽ olei inleua
manu. fundet suꝑ extremum au¬
ricule dextrȩ eius que mundatur.

Expanded text:
assumet duos agnos immaculatos, et ovem anniculam absque macula, et tres decimas similae in sacrificium, quconspersa sit oleo, et seorsum olei sextarium. Cumque sacerdos purificans hominem, statuerit eum, et haec omnia coram Domino in ostio tabernaculi testimoniillum pro delicto, oleique sextarium. Et oblatis ante Dominum omnibus, immolabit agnum, ubi immolari solet hostia pro peccato, et holocaustum, id est, in loco sancto. Sicut enim pro peccato, ita et pro delicto ad sacerdotem pertinet hostia, Sancta sanctorum est, assumensque sacerdos de sanguine hostinet super extremum auriculae dextrae eius qui mundatur et super pollices manus dextrae et pedis et de olei sextario mittet in manum suam sinistram tinguetque digitum dextrum in eo et asperget septies contra Dominum quod autem reliquum est olei in leva manu fundet super extremum auriculae dextrae eius qui mundatur
Abbreviated transcription (Latin):
seu miscłia nr̃i. contemperari pas¬
sus ẽ carni: et sextarium. seu scd̃m
ẽẽ manifestiss ime fidẽ. in anterio¬
ribus demonstrauimus. S qͥd of¬
ferri cum his. legis lator p̃cepit:¬

Expanded text:
seu misericordia nostrae contemperari passus est carni. Et sextarium, seu, secunesse manifestissime fidem in anterioribus demonstravimus. Sed quid offerri cum his legislator praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
confici quid potest. temptationes ꝓ
prietate seu fide et ꝓuirtute tribula¬
tiones. dic̃ Quare pelles: Quia. quem¬
admodum mortua pellis ẽ. de qua fie¬
ri potest uas. uerum ptamen deea uter
forsitan aut cadus aut stratum. aut
pellis tabernaculi. aut aliqͥd aliud fit
utile sic et tribulationes et tempta¬
tiones mortificant in scłõ hominẽ.
Humiliant enim eum: et ualde innicħ
redactum ostendunt. Uas tamen
exeis bonum etutile fit. patientia
atq ꝓbatio: quȩ omnimodo ad no
corona subsequitur: ait enim ia¬

Expanded text:
confici quid potest, tentationes pro pietate seu fide, et pro virtute tribulationes dicit pelles. Quare? Quia quemadmodum mortua pellis est de qua fieri potest vas, verumtamen de ea uter forsitan, aut cadus, aut stratum, aut pellis tabernaculi, aut aliquid aliud fit utile; sic et tribulationes et tentationes mortificant in saeculo hominem. Humiliant enim eum et valde in nihil redactum ostendunt, vas tamen ex eis bonum et utile fit patientia atque probatio, quae omnimodo a Domino corona subsequitur. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
pelles tribulationes et temptationes
appellari non sit incongruum: Au¬
di iob dicentẽ. desiuis tͥbulationibus
et temptationib. Pellis mea consũp¬
tis carnib adhesit ados meum: &¬

Expanded text:
pelles tribulationes et tentationes appellari non sit incongruum, audi Job dicentem de suis tribulationibus et tentationibus: Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
cendere facit:. Quando enim intelli¬
gibili emundatione sp̃s. totum nr̃
corpus et animam sancti ficantes
spiritales facti fuerimus. tunc dign
adascensionem altaris efficimurt̃
plenissimã accipimus mundatio¬
nem: postqͣm iam aliam necessa¬
riam non habemus. Audisti enim¬
nc emundationum ꝓuectum: qua¬
lepre liberat. Alia autem incastris

Expanded text:
caustum. Quando enim intelligibili emundatione spiritus, totum nostrum corpus et animam sanctificantes, spiritales facti fuerimus, tunc digni ad ascensionem altaris efficimur, tunc plenissimam accipimus mundationem, postquam jam aliam necessariam non habemus. CAPUT VIque emundationum profectus, qualeprae liberat; alia inducit in castra;
Abbreviated transcription (Latin):
filus isrł: & dices adeos. Ego dĩs
ds̃ uester: uirta consuetudinem t̃¬
re egẏpti inqua habitatis. Nonfa¬
cietis. iurta morem regionis chi¬
naan. adquam ego introductu¬
rus sum uos. non agetis̾. nec inlegi¬
timis eorum ambulabitis. facicts
iudicia mea et p̃cepta mea seruabitis
ambulabitis ĩeis. ego dñs ds̃ ũr. Custodi¬
te leges meas atq iudicia: quȩ faci

Expanded text:
filiis Israhel et dices ad eos ego Dominus Deus vester iuxta consuetudinem terrae Aegypti in qua habitastis non facietis et iuxta morem regionis Chanaan ad quam ego introducturus sum vos non agetis nec in legitimis eorum ambulabitis facietis iudicia mea et praecepta servabitis et ambulabitis in eis ego Dominus Deus vester custodite leges meas atque iudicia qu
Abbreviated transcription (Latin):
urpitudinẽ uxoris tue. & filiȩ ciꝰ
nonreuelabis: et filiã filii eius. et
filiã filiȩ eiꝰ ñ sumes. ut reueles ignomi¬
niam eius. quia caro ulius sunt:
& talis coitus incestus ẽ. Neces

Expanded text:
urpitudinem uxoris tuae et filiae eius non revelabis filiam filii eius et filiam filiae illius non sumes ut reveles ignominiam eius quia caro illius sunt et talis coitus incestus est s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ad mulierem quȩ patitur
menstrua. non accedes: nec reueles
feditatem eius. Cum uxore pro¬
ximi tui non coibis: nec seminis
commirtione maculaberis. De se¬
mine tuo ñ dabis. ut consecretur
ego dñs. Cum masculo ñ dormes.
coitu femineo: quia abhominatio ẽ
Cum omni pecore noncoibis: nec ma

Expanded text:
nte. Ad mulierem quae patitur menstrua, non accedes, nec revelabis foeditatem ejus. Cum uxore proximi tui non coibis, nec seminis commixtione maculaberis. De semine tuEgo Dominus. Cum masculo non dormies coitu femineo, quia abominatio est, cum omni pecore non coibis, nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
usuram. et frugum suꝑhabundã¬
tiam ñ exiges. S paulum imita¬
re dicentẽ. factus sum infirmis
infirmus: nicħ eos adurtutis ra¬
tionem exigas. plus aꝓpria uirtu¬
te.Si autem dicas. forsitan eos pos¬
se.sed infirmos se fiugere:hoc iã
non ẽ tuum. sed illiuis ẽ qui scit
quid uere possumus. qui dixit
adillum qͥtalentum abscondit.
Oportebat te dare pecuniã ieam
nĩmulariis. et ego ueniens. cum u¬
suris utiq ersgissem eã. et non ẽ con¬
dempnatus quia usuram ñ accepit.
sed quia pecuniam ñ dedit. Sibimet¬
ipsi eium pat̃ familias excionum

Expanded text:
usuram, et frugum superabundanusuram, et frugum superabundantiam non exiges. Sed Paulum imitare dicentem: Factus sum infirmis infirmus . Nihil eos ad virtutis rationem exigas plus a priore virtute. Si autem dicas forsitan eos posse, sed infirmos se fingere, hoc jam non est tuum, sed illius est qui scit quid vere possumus, qui dixit ad illum, qui talentum abscondit: Oportebat te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens cum usuris utique exegissem eam . Et non est condemnatus quia usuram non accepit, sed quia pecuniam non dedit; sibimetipsi enim paterfamilias exactionem
Abbreviated transcription (Latin):
uat nobiscum. et nullatenus mori¬
atur aconũsatione dĩ alienus ef¬
fectus. iuuens nobiscum. id÷ ꝑnos
qbdã cibis bonis confortatus. Opor¬
tet autem ei sicut infirmo condescen¬
dere. et metiri que scd̃m uirtutem eiꝰ
sunt. Ppterea subdidit. ne accipias
usuras abeo. nec amplius qͣm dedi-¬
sti. Ne forte cum infirmus factus sit.
et apriori regula inminutus. habun¬
dantius abeo uirtutum oꝑationẽ
exigamꝰ. Sed ꝓuocemus eum. manũq
eius ut infirmi sustentemus. caputq
eum tantummꝰ legis et diuinorum
mandatorum. id÷ ut non peccet. exigẽ¬
tes. frgo nimis necessarie additlit.
iugum suaue ẽ. qui hominem mis
omnib quidem non peccare exigit.
iurtutes autem exigit scđm possi¬
bilitatẽ: ipter quod᷑ uirginitate
sanciens. Non om̃s cãpiunt inqͥt:
sed et de non possidendo docens.Si
iuis in quit ꝑfectus ẽẽ: inmandato
predirit. Si ergo fr̃ tuus uiuit ap̃
te. pecuniam tuam non dabis ad

Expanded text:
vat nobiscum, et nullatenus morivat nobiscum, et nullatenus moriatur, a conversatione Dei alienus effectus, vivens nobiscum, id est, pquibusdam cibis bonis confortatus. Oportet autem ei sicut infirmo condescendere, et mederi quae secundum virtutem ejus sunt. Propterea subdidit, ne accipias usuras ab eo, nec amplius quam dedisti, ne forte cum infirmus factus sit, et a priori regula imminutus, abundantius ab eo virtutum operationem exigamus, sed provocemus eum manumque ejus ut infirmi sustentemus, caputque eum tantummodo legis et divinorum mandatorum, id est, ut non peccet exigentes; ergo nimis necessarie addidit, jugum suave est, qui hominem modis omnibus quidem non peccare exigit, virtutes autem exigit secundum possibilitatem. Propter quod de virginitate sanciens, non omnes capiunt, inquit. Sed et de non possidendo docens: Si vis, inquit, perfectus esse ; in mandato praedixit: Si ergo frater tuus vivit apud te, pecuniam tuam non dabis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tando: Sp̃s autem anagoge demõ¬
strat. quomͦ oporteat uti eis. qͥ illa
pauꝑtate pauꝑes facti sunt. de qͣ
dauid clamabat cito antici¬
pet nos miscd̃ia tua.quia pauꝑes
facti sumus nimis. Sic gͦ. scđm or¬
dinem his quȩ dicta sunt intendimꝰ
Si attenuatus fuerit frater tiuis etĩ¬
firinus manu. et susceꝑis cum qͣsi
aduenam et peregrinum. & uixerit
tecum: frẽm uniuscuiusq hic. eqͣlẽ
dignitate et conũsatione dicit.
Sic si inoperatione urtutum infirma¬
tus fu̾it. hoc ẽ enim infirmari ꝓpter
manu. quod aquila. si exciderit in¬
quit frͣ tuus. et culpauerit manus
euis tecum. auxiliari ei scđm lxx.
int̃pretum sensum nos tam quam
ꝓselito et inquilino uult: ꝓselitus
uaz qui nunc adfidem uenit. inqui¬
linus autem nr qui nec dum ꝓpͥam
domum habet. sed nrã ammoni¬
tione et diligenti instructione eget
ut ꝓtegat. et non quemadiodum
sine domo. huc et ulue erret. Sie gͦ
auxiliamur infirmo fratri ut ui¬

Expanded text:
tando. Spiritus autem anagoge demontando. Spiritus autem anagoge demonstrat quomodo oporteat uti eis qui illa paupertate pauperes facti sunt, de qua David clamabat: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Sic ergo secundum ordinem his quae dicta sunt intendimus: Si attenuatus fuerit frater tuus et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum, fratrem uniuscujusque hic aequalem dignitate et conversatione dicit: hic si in operatione virtutum infirmatus fuerit, hoc est enim infirmari manu, propter quod Aquila si excederit, inquit, frater tuus et culpaverit manus ejus tecum, auxiliari ei, secundum LXX interpretum sensum nos tanquam proselyto et inquilino vult. Proselytus est, qui nunc ad fidem venit; inquilinus autem noster, qui necdum propriam domum habet, sed nostra admonitione et diligenti instructione eget ut protegatur, et non quemadmodum sine domo huc et illuc erret; sic ergo auxiliamur infirmo fratri ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos dicebat᷑. Gratis accepistis qͣtis
date. Unde et symonem emere uo¬
lentem donum sp̃s. eius portiore
siue sorte priuauit. Si attenuatus
fuerit frater tuus et in firmus ma¬
nu. et susceperis eum qͣsi aduenã
et peregrinum. et uixerit tecum.
plius qͣm dedisti. Tune dm̃ tuũ.
ut uiuere possit frater tuus apud
te. Pecuniam tuam non dabisei
adusuram. et frugum suꝑ habun¬
dantiam ñ eriges. Ego dñs d̃s ũr¬
rem uobis terram canaan. et essẽ
uester ds̃: In p̃senti lege duo sunt
quȩ mirari legis latoris oporteat.
idẽ sapientia et pietas Sapiema
qͥdẽ. quia quȩ sunt sublimia. ꝑea
que uidentur humilia. ex ponit
ietas autem. que ẽ incustodia lit¬
terȩ. & contemplationis spiritalis.
ittera si quidẽ pauꝑis exigit sub¬
uentionem. et neq claudi erga eũ
uiscera petentẽ muruum. Nlec ne¬
gociari depauꝑtate eius. suꝑ ha¬
bundantiam exigendo. et ũsurã
ꝑcipiendo. et lucrum depietate cap¬

Expanded text:
ipsos dicebatur: Gratis accepistis, gratis ipsos dicebatur: Gratis accepistis, gratis date. Unde et Simonem emere volentem donum Spiritus, ejus portione sempiterna est. Si attenuatus fuerit frater tuus, et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum, plius quam dedisti. Time Deum tuum, ut vivere possit frater tuus apud te. Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram, et frugum superabundantiam non exiges. Ego Dominus rem vobis terram Chanaan, et essem vester Deus. In praesenti lege duo sunt quae mirari legislatoris oporteat, id est, sapientia et pietas: sapientia quidem, quia quae sunt sublimia per ea quae videntur humilia exponit; pietas autem quae est in custodia litterae et contemplationis spiritalis. Littera si quidem pauperis exigit subventionem, et neque claudi erga eum viscera petenti mutuum, nec negotiari de paupertate ejus superabundantiam exigendo, et usuram percipiendo, et lucrum de pietate cap
Abbreviated transcription (Latin):
morre et sodomȩ omnem plebẽ iu¬
daicam perire. Sed apostoloꝵ cau¬
sa ñ omnes perierunt. quoꝵ uirtu¬
des et possessiones quales erant. in
paucis his considera uerbis. Sub¬
urbana autem eoꝵ non ueneunt.
quia possessio sempiterna ẽ Quoꝵ:
Apostolorum uidelicet: hi enim ẽẽ
leuite dicti sunt: hoꝵ suburbana
siue agri nonuendunt᷑ id conuer¬
sationes et uirtutes et doctrine: Hec
enim agroꝵ uice colebant. ita ut
paulus deeis diceret. Quis planta¬
uit uineam. et defructu eius non
edit: & rursus. Dignus ẽ operariꝰ
mercede sua. & rursꝰ. Num quid
de bobus cura ẽ dõ. ande nobis utiq
dicitur. quia debet inspe qui arat.
arars et qui seminat in spe fructꝰ
ꝑcipiendi : et rursus. Si nos uobis
spiritalia seminauimꝰ. magnũ est
si ur̃a carnalia metamꝰ hȩe gͦ doc¬
trine separate erant cuntatib eorũ.
que etipsos consistebant. et ꝑipsos sas¬
uabantur. et uendi ñ poterant. qͥa ad

Expanded text:
morrhae et Sodomae omnem plebem Jumorrhae et Sodomae omnem plebem Judaicam perire, sed apostolorum causa non omnes perierunt, quorum virtutes et possessiones quales erant, in paucis his considera verbis: Suburbana autem eorum non veneunt, quia possessio sempiterna est. Quorum? Apostolorum videlicet: hi enim esse Levitae dicti sunt; horum suburbana sive agri non venduntur, id est, conversationes et virtutes et doctrinae, haec enim agrorum vice colebant, ita ut Paulus de eis diceret: Quis plantavit vineam, et de fructu ejus non edet? Et rursus: Dignus est operarius mercede sua . Et rursum: Nunquid de bobus cura est Deo? An de nobis utique dicit, quia debet in spe qui arat arare, et qui seminat in spe fructus percipiendi ? Et rursus: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est, si vestra carnalia metamus? Hae ergo doctrinae separatae erant civitatibus eorum, quae et per ipsos consistebant, et per ipsos salvabantur, et vendi non poterant, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
nationem: intelligibilium enim le¬
uitarum apłoꝵ possessio. inmedio
filioꝵ isrł erat. Sicut cognoiumus.
qͥa petrus et iohannes sortẽ apłatꝰ
inp̃dicatione eoꝵ qui excireumci¬
sione erant ꝑceperunt: Sed et alio
mͦ apłis possessio minedio filiorũ
isrł erat circumcisionẽ enim habe¬
bant et ipsi. et scd̃m legem israhel
semꝑ uixerant. ꝓpter quod. et eoꝵ
erant ipsȩ domꝰ ciuitatũ. Ab ipsis
enim erant liberatȩ. et quicumq
saluati sunt: ꝑ eos saluati sunt. Et
cum indigni essent ꝓpter blasphemi-¬
am qͣm commiserunt incrucem.⁊
qͣm rursus post resurrectionẽ pre¬
sumpserunt. honore tam̃ apłorum
qui et ante crucẽ crediderunt. et in
cruce uel etiam post crucem ꝑman¬
serunt infide. suscepti sunt: et quia
hoc uerum ẽ. disde ysaia dicente. Nͥ
dñs exercituum reliquisset nob se¬
men. qͣsi sodoma facti essemus. &
qͣsi gomorra similes fuissemus. Si
enim ñ relictum eẽt apostolorum
semen. nicħ ꝓhiberet inmodũ go¬

Expanded text:
nationem: intelligibilium enim levitarum apostolorum possessio in medio filiorum Israel erat, sicut cognovimus, quia Petrus et Joannes sortem apostolatus in praedicatione eorum qui ex circumcisione erant perceperunt. Sed et alio modo, apostolis possessio in medio filiorum Israel erat, circumcisionem enim habebant et ipsi, et secundum legem Israel semper vixerant, propter quod et eorum erant ipsae domus civitatum, ab ipsis enim erant liberatae, et quicunque salvati sunt, per eos salvati sunt. Et cum indigni essent, propter blasphemiam quam commiserunt in crucem, et quam rursus post resurrectionem praesumpserunt, honore tamen apostolorum qui et ante crucem crediderunt, et in cruce, vel etiam post crucem permanserunt, in fide suscepti sunt. Et quia hoc verum est, disce ab Isaia dicente: Nisi Dominus exercituum reliquisset nobis semen, quasi Sodoma facti essemus, et quasi Gomorrha similes fuissemus . Si enim non relictum esset apostolorum semen, nihil prohiberet in modum Go
Abbreviated transcription (Latin):
enim non habuerunt. sapientiantun¬
de absolute ẽt fatuȩ nominate sunt.
rgo si quis uult redimere eum. qui
ꝓpter p̃dictas causas iniundis compa¬
rat᷑ pecorib. acuere hunc opꝰ habet. et fa¬
cere intelligentem. sic enĩ semet ipsũ gu¬
bernare. et ñ necesse habere. alterius peda¬
mum suã. et scĩficauerit dit̃o. conside¬
rabit eam sacerdos utrum bona an
mala sit. et uirta p̃cium qͦo abeo fuit
constitutũ. uenundetur. Si autẽ qͥ uo
uerit ille uoluerit redimere eam. dabit
quintam partẽ estimationis supra. &
habebit domum qͦd si agrũ possessioĩs
mensuram seinentis estimabit᷑ p̃cium.
Si triginta modiis ordei seritur terra.
qͥnquaginta sẏclis uenietur argenti
si statim ab anno incipientis iuibilei uo¬

Expanded text:
enim non habuerunt sapientiam, unenim non habuerunt sapientiam, unde absolute et fatuae nominatae sunt . Ergo si quis vult redimere eum, qui propter praedictas causas immundis comparatur pecoribus, acuere hunc opus habet et facere intelligentem. Sic enim semetipsum gubernare, et non necesse habere alterius paedamum suam et sanctificaverit Domino considerabit eam sacerdos utrum bona an mala sit et iuxta pretium quod ab eo fuerit constitutum venundabitur sin autem ille qui voverat voluerit redimere eam dabit quintam partem aestimationis supra et habebit domum quod si agrum possessionis mensuram sementis aestimabitur psi triginta modiis hordei seritur terra, quinquaginta siclis vendetur argenti. Si statim ab anno incipientis  Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ munus dõ. neq enim qͣsi obli¬
tus eius sit. legis lator memoriã facit.
adducit autẽ eum ante sacerdotẽ. &
statuit p̃cium eius sacerdos. diuidi¬
cans utrum bonũ anmalũ sit ut in¬
ꝑfecto enim condescendens. modera-¬
tum ei iugum imponit. id÷ eã que ẽ
media int̃bonam malamq conuer¬
sationem. Est autẽ amalo declinatio.
et ꝓuectus admeliora: hoc enim forsi¬
tan ꝓprie dicunus eẽ. interdeterius
et meluis: qͦd ꝓeo qͦd dictũ ẽ. utrũ bo¬
num. anmalum. edidit symachus.
statuit p̃cium sacerdos. si qͦmͦ ꝓfici¬
ens donum ẽẽ eor que dõ offerunt᷑
possit: qͦd si dare uoluerit is qͥ offert.
ad det suꝑ estimationem qͥntã partẽ.
tquid hoc ẽqnq numero sensꝯ sunt:
horum nobis quinta pars mens est:
abipsa enim gubernant᷑. Sine enim
hac. ñualde habentes se iuuant. Hor
gͦ quinq uirgines que adnuptias ñ
suscepte sunt. figurã gerunt. Quintã

Expanded text:
quidem munus Deo; neque enim quasi obliquidem munus Deo; neque enim quasi oblitus sit ejus legislator memoriam facit. Adducit autem eum ante sacerdotem, et statuit pretium ejus sacerdos, dijudicans utrum bonum an malum sit: ut imperfecto enim condescendens, moderatum ei jugum imponit, id est, eam quae mediam inter bonum malumque conversationem est, aut a malo declinatio, et provectus ad meliora. Hoc enim forsitan proprie dicimus esse inter deterius et melius, quod pro eo quod dictum est, utrum bonum an malum; edidit Symmachus: statuit pretium sacerdos, si quomodo proficiens donum esse eorum quae Deo offeruntur possit. Quod si dare voluerit is qui offert, addet super aestimationem quintquinque numero sensus sunt: horum nobis quinta pars mens est. Ab ipsa enim gubernantur, sive enim hac non valde habentes se juvant. Horum ergo quinque virgines, quae ad nuptias non susceptae sunt, figuram gerunt. Quinque
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ estimationem qͥntã partẽ. inqui¬
rendus ẽ iudeus. qͦmͦ hoc mandatum
stare uixta litteram potest. Si enĩ of¬
feri ñ licet nec donũ erit acceptabile.
qͦmͦ utrumq legis lator tanqͣm sibi
repugnans atq resistens scripsit: seo:
aliqͥd eugłice ꝓrimũ largitati modis
omib innuit. et condesc ensioni q̃m
gra nouit. Sic ergoea que dicta
sunt intelligamus ñ licebat offerri
dõ. depecorib que ñsimul ⁊ungulã
fuidebant.⁊ruminabant: hec enĩ ha
bebat inmunda.ler cuiꝰ autẽ erat
eiugnia. id÷ ungulã ñfindeꝰ. non di¬
stinguere legis litteram et spm. sci¬
entis. Non autẽ ruminare. eius qui
non continue meditacionis legis
habebat studium. et qͥ lingua solum
ñ etiam corde eam admeditacionẽ re¬
uocat. Si gͦ aliqͥs filium talẽ uel serur̃
uel discipulum do offerat. qͥ aut adme¬
ditandas sacras scripturas. aut addi¬
uisionem contemplationis. ñ ex inalicia
s ex infirmitate minor sit.: Nec dũ est

Expanded text:
ntam partem. Inquirendus est Judaeus, quomodo hoc mandatum stare juxta litteram possit? Si enim offerri non licet, nec donum erit acceptabile, quomodo utrumque legislator tanquam sibi repugnans atque resistens scripsit? Sed aliquid evangelicae proximum largitati modis omnibus innuit et condescensioni, quam gratia novit. Sic ergo ea quae dicta sunt intelligamus. Non licebat Deo offerri de pecoribus quae non simul et ungulam findebant et ruminabant. Haec enim lex habebat immunda. Cujus autem erat aenigma, id est, ungulam non findere? Non distinguere legis litteram et spiritum scientis; non autem ruminare ejus qui non continue meditationis legis habebat studium, et qui lingua solum, non etiam corde eam ad meditationem revocat. Si ergo aliquis filium talem vel servum, vel discipulum Deo offerat, qui autem ad meditandas sacras Scripturas, aut ad divisionem contemplationis non ex malitia, sed ex infirmitate minor sit, necdum est
Abbreviated transcription (Latin):
bebat enim murũ. legem: hanc uen¬
didit quispiam. non tam̃ dicit uen¬
ditorem. neq ꝓpinquum. neq pri¬
mum. sicut supͣ appellauit Neq
enim unus erat hanc uendens. s to¬
tus uideoꝵ populus male uiuensqͥ
neq frater neq cognatus dignuse¬
rat appellari: Unde eum etiam ppłm
uerbum dñi principes sodomorũ.
aurib ꝑcipite legem dĩ nr̃i ppłs
gomorre. Alibi autẽ. ad eos rursũ
ꝓpħa dicebat. Cui debitori uendi¬
di uos: ecce uenditi estis. in iniqui¬
tatib ur̃is s licebat eis hanc uen¬
ditionem redimere. in anno inqͦ
xp̃s omnni generi humano. maxime
populo iudeoꝵ. redemptionẽ pecca¬
torum predicauit. Quem
annum nunc quidẽ legis lator
innuit. aꝑte autem ysaias exhi¬
buit: Sp̃s domini suꝑ me. eo qͦd
imrit me dominus. ad adnunti¬
andum. mansuetis misit me ut
mederer contritos corde. ut p̃dica¬
rem captiuis indulgentiam. et
clausis aꝑtionem. ut p̃dicarẽ an¬

Expanded text:
bebat enim murum legem: hanc venbebat enim murum legem: hanc vendidit quispiam non tamen dicit venditorem, neque propinquum, neque proximum, sicut supra appellavit; neque enim unus erat hanc vendens, sed totus Judaeorum populus male vivens qui neque frater, neque cognatus dignus erat appellari. Unde eum etiam populverbum Domini, principes Sodomorum; auribus percipite legem Dei nostri populus Gomorrhae . Alibi autem ad eos rursum propheta dicebat: Cui debitori vendidi vos? ecce venditi estis in iniquitatibus vestris . Sed licebat eis hanc venditionem redimere in anno, in quo Christus omni generi humano maxime populo Judaeorum redemptionem peccatorum praedicavit, quem annum, nunc quidem legislator innuit: aperte enim Isaias exhibuit: Spiritus Domini super me, eo quod unxit Dominus me, ad annuntiandum mansuetis misit me, ut niederer contritos corde et predicarem captivis indulgentiam et clausis apericionem, ut predicarem an
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis sancionis discutiamꝰ uir¬
tutem: in precedentib unius cuiꝰ dã
possessionem ꝓponens: ait enim.
si adrenuatus frater tuus. uendidit
possessiuncłam suam: specialẽ uniꝰ¬
cuiusq conu̾sationem ꝓculdubio ex¬
posuit. hic autem non iam decõuer¬
satione speciali. sedtotius synagoge
micum et aduersarium seruiens:
eccłiȩ autem gentium quodãmͦ li¬
bertatem accipiunt: sed et iudeorũ
gibiles leuitas. id÷ apłos saluentur.
nimis scđm qͦd dm̃ decet exponit di¬
cens. Qui uendiderit domum intͣ
urbis muros. habebit licentiã redi¬
mendi. donec unus impleat᷑ annꝰ
Hec de uideoꝵ synagoga intelliga¬
mus: que inhabitabatur quidẽ. ꝓp¬
terea enim eam ds̃ ꝑmoysen ut
habitaretur constituit. Licet ipsa hȩc
non custodierit. abhis aquib in ha¬
bitanda erat ꝓpter quod et dñs iu¬
deis dicebat. Domus mea domꝰ ora¬
tionis uocabitur. uos autẽ fecistis eã
speluncam latronũ. Erat autem in
ciuitate murata. iniherusalem: ha¬

Expanded text:
praesentis sanctionis discutiamus virtutem, in praecedentibus uniuscujusdam possessionem, proponens ait enim: Si attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam, specialem uniuscujusque conversationem procul dubio exposuit, hic autem non jam de conversatione speciali, sed totius Synagogaemicum et adversarium serviens, Ecclesiae autem gentium quodammodo libertatem accipiunt, sed et Judaeorumgibiles levitas, id est, apostolos salventur, nimis secundum quod Deum decet exponit dicens: Qui vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam redimendi, donec unus impleatur annus. Haec de Judaeorum Synagoga intelligamus, quae inhabitabatur quidem: propterea enim eam Deus per Moysen, et ut habitaretur constituit, licet ipsa haec non custodierit ab his, in quibus inhabitanda erat. Propter quod et Dominus Judaeis dicebat: Domus mea, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam speluncam latronum . Erat autem in civitate murata in Hierusalem, ha
Abbreviated transcription (Latin):
ipse semet ipsum saluare debet.
et ꝓpriam substantiam redimere.
et ꝓpterea ait. Sin autem non ha
buerit ꝓximum. et ipse precium
adredimendum potuit inuenire.
computabuntur fructus exeo tẽ¬
pore quo uendidit. et qͦd reliquũ
ẽ reddet emptori. sicq recipiet pos¬
sessionem suam. Quid ergo nrm̃
idoneum ẽ aut potest ex desidia
aut prauitate mentem uenditã
liberare. ut non extoto pereat abali¬
enanto. nisi uita bona et actio. re¬
pellens quecumq inuenti fuerimꝰ
inmente peccantes: Oportet gͦ cogi¬
tare. quantum tempus. predictas
mentes ei qui solet eas cogitationi¬
bus malis emere et inseruitutem
redt gere. uendidimus. placentes

Expanded text:
ipse semetipsum salvare debet, et propriam substantiam redimere, et propterea ait: Sibuerit proximum et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire conputabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit et quod reliquum st reddet emptori sicque recipiet possessionemidoneus est, aut potest ex desidia aut pravitate mentem venditam liberare, ut non ex toto pereat abalienante, nisi vita bona et actio repellens quaecunque inventi fuerimus in mente peccantes? Oportet ergo cogitare quantum tempus praedictas mentes ei qui solet eas cogitationibus malis emere, et in servitutem redigere vendiderimus, et s
Abbreviated transcription (Latin):
frater tuus uendiđit possessiuncu¬
lam suã. et uoluerit. ꝓpinquus eiꝰ
potest redimere qͦd ille uendiderat.
Sin autem ñ habuerit ꝓrimum. &
ipse precium adredimendũ potu¬
erit inuenire. computabunt᷑ fruc¬
tus ex eo tempore quo uendidit. ⁊
qͦd reliquum ẽ reddet emptori.sicq
recipiet possessionem suã. Quod si
ñinuenerit manus eius ut reddat
precium. habebit emptor qͦd eme¬
rat.usq adannum uibileum. In
ipso enim omĩs uenditio redit ad
dominũ. et ad possessorem p̾stinũ.¬

Expanded text:
frater tuus vendiderit possessiunculam suam et voluerit propinquus eius potest redimere quod ille vendiderat sin autem non habuerit proximum et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire conputabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit et quod reliquum est reddet emptori sicque recipiet possessionem suam quod si non invenerit manus eius ut reddat pretium habebit emptor quod emerat usque ad annum iobeleum in ipso enim omnis venditio redit ad dominum et ad possessorem pristinu
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit: et̾iam ẽ nobis requies.
quia nos oꝑib malis carere fecit.
uaiugo graui liberauit. Uenite
enim inquit om̃s qui laboratis &
onerati estis. et ego uos reficiam. Q
iursꝰ. Discite ame quia mitis sum
ethumilis corde: & inuenietis reqͥẽ
animab urĩs. hoc et memoriale
tubarum ẽ p̃dicat enim saluato¬
nis resurrectionem. quȩ memoriale
ẽ communis mortuoꝵ resurrectio¬
nus quȩ inuoce tubarum magnarũ
et terribilium efficitur. iniussu do¬
minico. inuoce archangłi. intuba
dĩ sicut paulus docuit hoc tempꝰ
uocabitur sc̃m dño. quia uocatio¬
nem quȩ inscĩficatione ẽ possidet.
exqua adoptio quȩ adeum ꝑtinet
uocatis efficitur: Omne opꝰ seruile
ñ facietis eo. et offeretis holocau¬
stum domino. Non enim ẽ iã tem
pus opera seruilia agere. quia suf¬
ficit preteritum tempꝰ aduolun¬
tatem gentium. in quo gesta sunt o
pera seruilia. et debenius quẽ admo¬
dum exhibiumus menbra nr̃a ar¬

Expanded text:
appellavit. Est autem nobis requies, appellavit. Est autem nobis requies, quia nos operibus malis carere fecit, et a jugo gravi liberavit. Venite enim, inquit, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam . Et rursus: Discite a me quia mitis sum et humilris. Hoc et memoriale tubarum est: praedicat enim Salvatoris resurrectionem, quae memoriale est communis mortuorum resurrectionis, quae in voce tubarum magnarum et terribilium efficietur in jussu Dominico in voce archangeli, in tuba Dei, sicut Paulus docuit. Hoc tempus vocabitur sanctum Domino, quia vocationem quae in sanctificatione est possidet, ex qua adoptio quae ad eum pertinet vocatis efficitur. Omne opus servile non facietis in eo, et offeretis holocaustum Domino. Non est enim jam tepus opera servilia facere, quia sufficit praeteritum tempus ad voluntatem gentium, in quo gesta sunt ea quae erant turpia; et debemus quemadmodum exhibuimus membra nostra ar
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Locutuss ẽ dñs ad moyser.
dicens. Loquere filus isrł. et dices¬
adeos. Mense septimo pͥma die mẽ¬
sis. erit uob̃ sabbatum memoriale.
clangentib tubis. & uocabitur sc̃
omne opus seruile non facietis in
eo. et offeretis holocaustum domine¬
eptenarium numerũ euidentẽ
gerere et indubitabilẽ consũma¬
tionis figurã. siue uniuscuiusq
nr̃m. siue generalem. Multa qͥdẽ
& alia ostendunt. illud autẽ ma¬
xime. quia ds̃ indie septia ces¬
sauit aboꝑib suis.dans nobis ex
ipsa requiem nr̃am conicere. de
qua paulus ait Qui enim ingres¬
sus ẽ millam requiẽ requieuit ip¬
se abomĩb oꝑib suis. quem ad mo¬
dum et asuis ds̃. Sed initium con¬
suminationis tempoꝵ. dñi ẽ ad¬
uentus. ꝓpter quod illud nouissi¬
mam horam iohannes euuangli¬
sta appellauit ait enim. filioli. no¬
uissima hora ẽ sed et iacobus ecce
uidex ante ianuam stat. hoc tempꝰ.
pͥmam septimi mensis. sicut pͥnci¬
pium consummationis. recte lex

Expanded text:
s ad Moysen, dicens: Loquere filiis Israel: Mense septimo, prima die mensis, erit vobis sabbatum memoriale, clangentibus tubis, et vocabitur sanctum: omne opus servile non facietis in eo, et offeretis holocaustum DominSeptenarium numerum evidentem gerere et indubitabilem consummationis figuram, sive uniuscujusque nostram, sive generalem, multa quidem et alia ostendunt, illud autem maxime, quia Deus in die septima cessavit ab operibus suis, dans nobis et ipsa requiem nostram conjicere, de qua Paulus ait: Qui enim ingressus est in illam requiem, requievit ipse ab omnibus operibus suis, quemadmodum et a suis Deus. Sed initium consummationis temporum Domini est adventus, propter quod illud novissimam horam Joannes Evangelista appellavit, ait enim: Filioli, novissima hora est. Sed et Jacobus: Ecce judex ante januam stat. Hoc tempus, primam septimi mensis, sicut principium consummationis recte lex
Abbreviated transcription (Latin):
lum admelius. autbonũ ad malum.
dõ.fsse autem dehis quȩ immolari
possunt dño hanc oblationẽ. legis¬
lator dirit: s: malum hic dic̃. qͦd ẽ de¬
terus Sic enim manifeste et syma¬
chus tradidit. Non redait melius
ꝓdeteriori. aut deteruis ꝓmeliori. ut
ñ hunc filium aut seruũ offerentes
dñi seruitio. ⁊ minisf̾io. recipe eũ in
nr̃m ministerium et utilitates ue¬
limꝰ. ꝓmittentes offerre meliorem
forsitan uel deteriorẽ: neq enĩlicet:
ꝓpt̃ qͦd etanna desamuei dicebat.
Sirespiciens respexeris adhunulita¬
tẽ ancille tuȩ. et memineris mei.
idederis ancille tuȩ semen uirile.¬
et dabo eum in conspectu tuo datũ.
usq ad diẽ mortis eius. Quod si muta¬
no. ut ethunc quẽ antea optulimus.
eteum quẽ postea. cũ prima oblatione
scĩficemus. et utrosq do concedamus.
Hoc enim ñ nos ꝑmittit. inhis que of¬
ferimꝰ penitentiã agere. s et ꝑcurit in¬
imicum qͥ nob penitere suggessit. dũ

Expanded text:
lum ad melius, aut bonum ad malum. lum ad melius, aut bonum ad malum. Deo. Esse autem de his quae immolari possunt Domino, hanc oblationem legislator dixit, sed malum hic dicit, quod est deterius. Sic enim manifeste et Symmachus tradidit: Non reddit melius pro deteriori, aut deterius pro meliori: ut non hunc filium aut servum offerentes Domini servitio et ministerio, recipere eum in nostrum ministerium et utilitates velimus, promittentes offerre meliorem forsitan vel deteriorem. Neque enim licet, propter quod et Anna de Samuel dicebat: Si respiciens respexeris ad humilitatem ancillae tuae et memineris mei, et dederis ancillae tuae sexum virilem, dabo eum in conspectu tuo datum, usque ad diem mortis ejus . Quod si mutano. Ut et hunc quem antea obtulimus, et eum quem postea cum prima oblatione sanctificemus, et utrosque Deo concedamus; hoc enim non nos permittit in his quae offerimus poenitentiam agere, sed et percutit inimicum qui nobis poenitere suggessit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
mutari ñ potest. id÷ nec melius ialo.
nec peuis bono. Quod si mutau̾it. &
ipsũ qͦd mutatum ẽ. et ulud ꝓ qͦ mu¬
tatũ ẽ. consecratũ erit dño qͥa ipsis
quȩ exnobis met ipsis offerunt᷑ obla¬
tiones. quosdã habere gradus et differen¬
dias legis lator exposuit. Ecce enĩ etiã
eoꝵ qͥ quolibet mͦ sic nob subictuntur
ut etiã pecora nr̃a nominent᷑. ꝓpt̃ hoc
qͦd nunis subiecti sunt. aut quia
eis adnrm minist̾ium quẽ admodũ
pecorib utimur. qͣndo sca sit oblatio
ꝑhec que dicta sunt exponit. Precep̃
autẽ. ut nonnos peniteat dehis que
offerimꝰ do gͦ si quidẽ dehis obtulen¬
mus pecorib que mos ẽ dõ offerri.
mos autẽ ẽ. ut ei inmacłata et mun¬
da offerantur: munus nr̃m ilico scĩ¬
ficatur. etiam ñ ẽ fas ut nos deeo pe¬
niteat. Ueluti si filium uel discipulũ
ut seruũ aut alium qͥ submanu nr̃a
ẽ do obtulerimus. neq inutare ma¬

Expanded text:
mutari non potest, id est, nec melius malo, mutari non potest, id est, nec melius malo, nec pejus bono. Quod si mutaverit, et ipsum quod mutatus est, et illud, pro quo mutatum est, consecratum erit Domino. Quia ipsas quae ex nobismetipsis offeruntur oblationes, quosdam habere gradus, et differentias legislator exposuit. Ecce enim etiam eorum qui quolibet modo sic nobis efficiuntur, ut etiam pecora nostra nominentur, propter hoc quod nimis subjecti sunt, aut quia non eis ad nostrum ministerium, quemadmodum pecoribus utimur. Quando sancta sit oblatio, per haec quae dicta sunt exponit. Praecepit autem ut non nos poeniteat de his quae offerimus Deo. Ergo siquidem de his obtulerimus pecoribus, quae mos est offerri Deo. Mos autem est ut ei immaculata et munda offerantur; munus nostrum illico sanctificatur, et jam non est fas, ut nos de eo poeniteat: veluti, si filium vel discipulum, vel servum aut alium, qui sub manu nostra est, Deo obtulerimus, neque mutare ma
Abbreviated transcription (Latin):
draiginta tres. predictus numerus col¬
ligit᷑. ꝑseptenarium autẽ numerũ. ina¬
infeste uenia significat᷑. Si autem pauꝑ
fũt. et estimationẽ reddere non ualue¬
rit. stabit corã sacerdote. et qͣntũ ille
estimau̾it ⁊ uiderit eũ posse reddere.
tantum dabit. Nunc dic̃ de eo qͥ mul¬
tum peccauit. et ꝓpterea. aquila pro
pauꝑe. si excessit. edidit. hic gͦ si offer
re uult.corã sacerdote stabit. ut qͣntr̃
uiderit eum posse. estimet eum reddẽ.
regulã ei uite imponens quȩ ẽ scdĩn
urtutem. mensurãq philosophiȩ in¬
dicens qͣm eum ꝓbauerit posse portare.
U erbi gr̃a. si locuplex ẽ. ut distribuat pe¬
locupler ẽ et sanus. quecumq diuicie
et salus ei suggerunt. ag̾e iubetur: Si
autẽ neutrum. inoratione flere ut bre¬
corpus. aut ꝑsubstantiã. aut ꝑaliam
ualitudinẽ. aut facultate. posse per¬
agere. Animal autẽ qͦd immolari po¬
test dño. si quis uouerit. sc̃m̃ erit. &

Expanded text:
draginta tres praedictus numerus coldraginta tres praedictus numerus colligitur: per septenarium autem numerum manifeste venia significatur. Si autem pauper fuerit et aestimationem reddere non valuerit, stabit coram sacerdote, et quantum ille aestimaverit, et viderit eum posse reddere, tantum dabit: Nunc dicit de eo qui multum peccavit. Et propterea Aquila pro paupere, si excesserit, edidit. Hic ergo, si offerri Deo vult, coram sacerdote stabit, ut quantum viderit eum posse, aestimet eum reddere, regulam ei vitae imponens, quae est secundum virtutem mensuramque philosophiae, indicens quam eum probaverit posse portare; verbi gratia, si locuples est, ut distribuat pelocuples est et sanus, quaecunque divitiae et salus ei suggerunt agere jubetur. Si autem neutrum, in oratione flere; et ut brecorpus, aut per substantiam, aut per aliam valetudinem, aut facultates posse peragere. Animal autem, quod immolari potest Domino, si quis voverit, sanctum erit, et
Abbreviated transcription (Latin):
nubentes benedirit. Siue abstinentiã.
etiam hanc docuit similit̃ et fidei cur¬
sus. siue ꝑfectorum ssimplicium ẽ. Quia
gͦ inp̃senti differentias innuit. et quo¬
dãmͦ uitã distinguebat hominũ. ⁊ huiꝰ
qͥdẽ ẽẽ p̃cium quinquaginta didrag¬
rum quid decentum qͥnquaginta mi¬
nus habentia. hec autẽ inquinq di¬
uisa faciunt ꝓpe tricenariũ numerũ.
uide quẽadmodũ nec legis lator igno
lista numerũ temperamentũ haben¬
tem ignorauit. ꝓpt̃ qͦd eum non plenoꝵ
triginta annoꝵ uenisse ait adbaptis¬
mum. Ait enim et ipse ẽrat iħs incipi
ens annoꝵ triginta. Et cur hocsquia
& qui minis ꝑfectam. et qui mediocͥt
ꝑfectam. et qͥ minorẽ uitã studet. non
ꝑfecte ꝑuenit admensuram minꝰ e¬
nim habet omnimͦ: quia dĩ solius est
ꝑfectio S minus habet tantum. in
quantum ueniam in hoc qͦd minꝰ ẽ
dat. unde adcentum quinquaguita.
septem minꝰ sunt incentũ enĩ qua¬

Expanded text:
nubentes benedixit; sive abstinentiam, nubentes benedixit; sive abstinentiam, etiam hoc docuit. Similiter et fidei cursus, sive perfectorum simplicium est. Quia ergo in praesenti differentias innuit, et quodammodo vitam distinguebat hominum, et hujus quidem esse pretium quinquaginta didracrum. Quid de centum quinquaginta minus habentia? Haec autem in quinque divisa faciunt prope tricenarium numerum. Vide quemadmodum nec legislator ignorlista numerum temperamentum habentem ignoravit. Propter quod eum non plenorum triginta annorum venisse ait ad baptismum. Ait enim: Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta . Et cur hoc? Quia et qui nimis perfectam, et qui mediocriter perfectam, et qui minorem vitam studet, non perfecte pervenit ad mensuram; nimis enim habet omnimodo, quia Dei solius est perfectio; sed minus habet tantum in quantum veniam in hoc, quod minus est, dat. Unde et centum quinquaginta septem minus sunt; hic enim qua
Abbreviated transcription (Latin):
tur hoc mundo tamqͣm ñutant᷑.
Preterit enim figura huus mundi
uolo autẽ uos sine sollicitudine eẽ:
ꝓpterea et quindecim didraginȩ erit
p̃cium eiꝰ que sunt dragme trigin¬
ta. Tres enĩ uite fructificationeᷤ de
narium. casti conuigii uitam de¬
signans. Si autẽ infirmior huꝰ mͦ
ẽ forsitan enim infornicatione hic
qͥ talis ẽ decidit. unde & femina di¬
citur. nec sic respuendus ẽ. s habet
p̃cium decem didraginas custodiã
dõ. & in hoc conu̾sationem habet. ꝑ
custodiã mandatoꝵ iustificatus Si
autẽ dicas. qmͦ dñs annoꝵ erat tri¬
ginta. dũ solus eẽt uere ꝑfectus. cũ
nos incentenario numero dicamus
ꝑfectionẽ eẽ. post hunc insexaginta
sic̃ omĩum doctor. et primiciȩ mas-¬
sȩ tocus effectus. ex omnib temꝑa¬
tam conu̾sationem. figurat et ꝓ po¬
nit. Siue enim uirginitatẽ uelis. ipse
eruirgine uirgo ẽ. et uirginitatẽ do¬
cuit. siue miptias. et nubere p̃cepit. et

Expanded text:
oc mundo, tanquam non utantur. Praeterit enim figura hujus mundi, volo autem vos sine sollicitudine esse . Propterea et quindecim didrachmae erit pretium ejus, quae sunt drachmae triginta. Tres enim vitae fructificationes de narium casti conjugii vitam designans. Si autem infirmior hujusmodi est, forsitan enim in fornicationem hic, qui talis est, decidit: unde et femina dicitur, nec sic respuendus est, sed habet pretium decem didrachmas: custodiam Deo et in hoc conversationem habet per custodiam mandatorum justificatus. Si autem dicas quomodo Dominus annorum erat triginta, dum solus esset vere perfectus, cum nos in centenario numero dicamus perfectionem esse, post hunc autem in sexaginta, amen sic omnium doctor et primitiae massae totius effectus, ex omnibus temperatam conversationem figurat et proponit. Sive enim virginitatem velis, ipse ex virgine virgo est, et virginitatem docuit; sive nuptias et nubere praecepit, et
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit. Dixit enim dominꝰ. Dila¬
ta locum tentorii tui. et aularum
cłie intelliguntur. qͦd adhuc plamꝰ
inposteriorib euisdem ꝓpħiȩ osten¬
ditur. fige. ñ parcas. extende funes
tuos. et paxilos tuos conforta. adhuc
addexteram et sinistram extende.
et semen tuum gentes hereditabit
et cuutates desertas inhabitabit
Ecce desertas ciuitates. sine muro
uidelicet. eas quȩ sunt gentiũ ap¬
pellauit. Neq enim habebant legiᷤ
murũ. et deserte erant errore ydo¬
lorum. quoꝵ domus inuillis. quas
lxx. inaulis dixerunt. qͣs et esse ȩc
mabunt᷑. Cuius agri illius utiq.
quem dominꝰ dic̃ Simile ẽ regnũ
cȩlorum thesauro abscondito in
agro. quẽ qͥ inuenit homo abscon¬
dit. et p̃gaudio illius abiit et uendi¬
dit omnia que habuit. et emit agrĩ
illum. Dicit autẽ agrum euuange¬
dentur. uel adhũc agrum estima¬
buntur. quia ei sunt ꝓximȩ uon
legi. qͣm obrem semꝑ redimi posft̃¬
Exquo enim dñs uenit.usq ad scd̃m

Expanded text:
um. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui, et aularum clesiae intelliguntur. Quod adhuc planius in posterioribus ejusdem prophetiae ostenditur: Fige non parcas, extende funes tuos et paxillos tuos conforta, adhuc ad dexteram et sinistram extende, et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. Ecce desertas civitates sine muro, videlicet eas quae sunt gentium appellavit: neque enim habebant legis murum, et desertae erant errore idolorum, quorum domus in villis, quas Septuaginta in aulis dixerunt, quas et esse Ecclmabuntur. Cujus agri? Illius utique quem Dominus dicit: Simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit omnia quae habuit, et emit agrum illum . Dicit autem agrum evangedentur, vel ad hunc agrum aestimabuntur, quia ei sunt proxime, non legi, quamobrem semper redimi posEx quo enim Dominus venit, usque ad secundum