comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib suꝑ me. Om̃sq etiam cogitationeᷤᷤ
suas a fundo cordis exhauriens subiungit
dicens. Si ñ humilit̃ sentiebã. si exaltaui
animã meã. Ecce humilitatis hostiã ab in¬
timo cordis oblatã crebro replicat. & iterũ
atq iterũ confitendo offerre ñ cessat: eãq
multiplicit̃ loquens iudicis sui ocłis osten¬
tat. Qdẽ. hoc: Et quomͦ istud sacrifici¬
ũ dõ placere cognouerat. qͦd in conspectu
euis tanta iteratione uocis ĩmolabat. nisi
qͦd uicina ẽe suꝑbia potentib sol&. & pene
semꝑ reb affluentib elatio sociat᷑: quia &
sepe humoris abundantia. duriciam dat
um regnat humilitas moꝵ. Unde pensan¬
dũ. ẽ. quia potentes quiq cũ humilit̾ sapi¬
unt. culmen extraneȩ & quasi longe positȩ
uirtutis attingunt. Et recte hac uirtute
dñm qͣntotiꝰ placant: qͥa illud ei sacrificiũ
potentes offert̃. qͦd potentes inuenire uix

Expanded text:
rabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes rabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat, nisi uod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat um regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique cum humiliter sapiunt, culmen extraneae et quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium humiliter offerunt, quod potentes invenire vix
Abbreviated transcription (Latin):
men decent̃ quibdã erumpentib signis.
tales nos apud nos e̾e̾ ipsi etiã qui nobis
cõmissi sunt ñ ignorent: ut & de auctori¬
tate nr̃a qͦd formident uideant. & de hu¬
militate qͦd imitent᷑ agnoscant. Seruata
autẽ auctoritate regiminis. ad cor nr̃m si¬
ne cessatione redeamus: & consideremꝰ assi-¬
due qͦd sumꝰ ȩqualit̃ cũ çȩteris conditi. ñ
exterius emin&. tanto p̃mi interius deb&:
ne cogitationẽ uincat: ne in delectationẽ
sui animum rapiat: ne iam subse mens
eã regere ñ possit. cui se libidine dñandi
supponit. Bene dauid regni potentiam re¬
gere nouerat: qui elationẽ eiusdẽ potentiȩ
sem& ipsũ p̃mendo uincebat dicens. dñe
ñ .ẽ. exaltatũ cor meũ: quiq in eiꝰ humi¬
litatis augm̃to subiunxit neq elati sunt
oculi mei: atq addidit. neq ambulaui
in magnis. Et adhuc sem& ipsũ subtilissi¬
ma in quisioͣne discutiens ait. Neq in mi¬

Expanded text:
men decenter quibusdam erumpentibus signis, men decenter quibusdam erumpentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non qexterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mi
Abbreviated transcription (Latin):
frib qui coͬrigunt᷑ agnoscant: qͣmuis plerũq
etiã dignũ. ẽ. ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ. tacita
nobis cogitatione p̃feramus. Illoꝵ nãq ꝑ noᷤ
uicia disciplinȩ uigore feriunt᷑: in his uͦ qͤ
ipsi cõmittimus. ne uerbi quidẽ ab aliquo
inuectione laceramur. Tanto gͦ apud dñm
obligatiores sumus: quanto apud homineᷤ
tos tanto diuino iudicio liberiores reddit.
qͣnto hic eoꝵ culpas sinc uindicta ñ dese¬
rit. Seruanda itaq ẽ. & in corde humili¬
tas. & in oꝑẽ disciplina: atq int̾ hȩc soller¬
ter intuendũ. nedũ immoderatius custodit᷑
uirtus humilitatis. soluantur iura regimi¬
nis: & dũ p̃latus quisq plus se quam decet
deicit subditoꝵ uitã stringere sub discipli¬
nȩ uincla ñ possit. Teneamꝰ gͦ exterius qͦd
ꝓ alioꝵ utilitate suscepimꝰ: teneamꝰ inte¬
rius qͦd de nr̃a estimatione sentimꝰ. S ta

Expanded text:
fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines tos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis. Paulus bene agentib fr̃ib p̃la¬
tũ se ẽẽ nesciebat. cũ dicer&. ñ quia domi¬
namur fidei ur̃ȩ. s adiutores sumꝰ gaudii
ur̃i: atq ilico adiunxit. fide enĩ statis.
fide statis: ęquales enĩ uobis sumꝰ. ubi uos
stare cognoscimꝰ. Quasi p̃latũ se fr̃ib c̾e̾
xp̃m. S cum culpam quȩ corrigi debuiss&
inuenit: ilico magistrũ se e̾e̾ recoluit diceis.
Qd uultis in uirga ueniã ad uos: Sũmꝰ itaq¬
locus bene regit᷑: cũ is qui p̃est. uiciis potiꝰ
quã frĩb dominat᷑. Cunctos qͥppe nat᷑a
ȩquales genuit. Ut autẽ alii ad regendũ
aliis cõmitant᷑. ñ eos natura. s culpa post¬
ponit. Uicus gͦ se debent rectores erige¬
re: quoꝵ & causa p̃ferunt᷑. Et cũ delinqͦn¬
tes corrigunt: sollicite attendant. ut ꝑ dis¬
ciplinã culpas quidẽ iure potestatis feriañ.
s ꝑ humilitatis custodiã ȩquales se ipsis

Expanded text:
potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelapotestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum scum culpam, quae corrigi debuisset, invenit, illico se magistrum esse recoluit, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Summus itaqlocus bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tione p̃parat᷑. Unde & ꝑ paulũ dr̃. Minist̃
gilandũ ẽ. ut sciat quisq & sumere ex illa
qͦd adiuuat. & expugnare qͦd temptat: & eqͦ¬
lem se cum illa cęteris cernere. & tam̃ se
peccantib telo ultionis p̃ferre. Quã dis¬
cretionẽ plenius cognoscimꝰ. si etiã potesta¬
tis ȩccłasticȩ exempla cernamus. Petrꝰ nãq
auctore dõ ȩccłȩ principatũ tenens. a bene.
agente cornelio. & sese ei humilit̃ ꝓsterne¬
nte. immoderatius uenerari recusauit: se¬
q illius similẽ recognouit dicens. Surge
ne feceris:. & ego ipse homo sũ. S cũ anani¬
e & saphyrȩ culpã repperit: mox qͣnta po¬
te dep̃hendit: & summũ se intra ȩccłam con¬
tra peccata recoluit. qͦd honore sibi uehem̃¬
ter impenso. corã beneagentib fr̾ib ñ ag-¬
nouit. Illic cõmunionẽ ȩqͣlitatis meruit scĩ¬
tas actionis: hic zelus ultionis ius aꝑuit

Expanded text:
tione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister tione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister gilandum est, ut sciat quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quate, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
derat: s fultꝰ temporali potentia iam se
paruulũ ñ uidebat. Ceteroꝵ nãq com¬
parationi se p̃ferens. magnũ se apud se
eẽ iudicabat. Miro autẽ modo cũ apud se
paruulus. apud dm̃ magnus: cũ uͦ apud se
magnꝰ: apud dñm paruulus fuit. Magnos
debeamꝰ. paulus ãmonens. ait. Nolite pru¬
dentes eẽ apud uos m& ipsos. Plerũq gͦ dũ
ex subiectoꝵ affluentia animꝰ inflat᷑. in lu-¬
xum suꝑbiȩ ipso potentiȩ fastigio lenocina¬
esse: aliud bona bene habere nescire. Bona
namq ẽ. ordine suo potentia: s cauta regen¬
tis indig& uita. Igit᷑ bene hanc exerc&: qui
& retinere illam nouerit & impugnare. Be-¬
ne hanc exerc&. qui scit ꝑ illã suꝑ culpas eri¬
gi: scit cum illa cȩteris ȩqualitate cõponi.
Humana enĩ mens plerũq extollit᷑ etiam cũ
nulla potestate fulcitur: quantomagis in al¬
tum se erigit cũ se etiã ei potestas adiunq̃:
Et tam̃ corrigendis alioꝵ uicus apta exsecu¬

Expanded text:
derat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione se praeferens, magnum se apud se esse judicabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus, apud Dominum parvulus fuit. Magnos debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinaesse, aliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo potentia, stis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
curuat᷑. recte ab helyu dr̃. nec multitudo lo¬
coꝵ inclin& te. S sepe dũ iusti uiri animus
in ipsa intentionis suȩ arce consistit: dũ ab
om̃i mutabilitatis sparsione se colligit: dũ
quicqͥd in se suꝑflue oborit᷑ p̃mit: ipsa suȩ
rectitudinis gła tangit᷑: & in tumore ꝓpriȩ
p̃sũptionis eleuat᷑. Qui enĩ magna agit. qͣ¬
uis de se humilia sentiat. scit tam̃ magna
e̾ẽ quȩ agit. Nam si magna e̾e nescit: ea ꝓ-¬
cul dubio minime custodit. Quȩ dũ custo¬
dire negligit: aut in eis minꝰ ꝓficit. aut ea
funditꝰ amittit. Dum gͦ bona nr̃a oꝑa scire
necesse. ẽ. ut custodiamꝰ: ex ipsa eoꝵ scien¬
tia elationis aditus pandit᷑. & ad oꝑantis
cor culpȩ manus admittit᷑: qua uastante ra¬
piant᷑. Mira autẽ dispensatione agit᷑ ut
conditor nr̃ subleuatũ ꝓsꝑis animũ subita
concuti tẽptatione ꝑmitat: qͣtinꝰ sem& ipsũ

Expanded text:
curvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multitudo locurvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multitudo locorum inclin ipsa intentionis suae arce consistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
atoris hoc accepturi sunt: ut una sẽꝑ m̃tiᷤ
stabilitate ꝑfruant᷑. Nulla eos tẽ mutabi¬
litas dissipat: quia scilies ẽ dꝵ cogitatio
sibime. ipsi semꝑ indissimilis ꝑseuerat. Hoc
gͦ cũ labore nc̃ conantes. imitant᷑ qͦd post in
munere gaudentes accipiunt. Cui se ꝓpħa
immutabilitati. uirtute amoris astrinxe¬
rat. cũ dicebat. Unã petii a dño hanc reqͥrã
ut in habitẽ in domo dñi. Huic paulꝰ uni¬
tati intentionis adheserat dicens Unum
aut̃ quȩ retro oblitus. ad ea quȩ oblit᷑ ante
sunt extentꝰ. sequor ad palmã suꝑnȩ uoca¬
tionis xp̃i. Nam si quid in eoꝵ corde huma¬
nitus defluit. mox hoc discussio seuera re-¬
stringit: & cũ quasi puerilit̃ cogitatio labit᷑
iuuenili mox cohercitione refrenat᷑ Vnde
fit. ut sparsam intẽ continue colligant: & in
una qͣntũ p̃ualent cogitatione componant.
Quia gͥ status m̃tis cogitationũ mutabilitate

Expanded text:
atoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis atoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam supernae vocationis nitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur status mentis cogitationum mutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stare animꝰ in sem& ipso nitit᷑. a sems ip¬
so aliquo mͦ etiã nesciendo diriuat᷑. Huma¬
na nãq anima ab una qͦq re cui intendit᷑
fastidio impellente remouet᷑. S dũ inhian-¬
ter cogitanda appetit. & repente cogitata fa¬
stidit: doc& qͦd aliunde pends. quȩ qͦlib&
posita ñ reqͥescit. Ad illũ quippe suspensa
est: a quo formata. Et qͥa ad dm̃ solũ ap-¬
petendũ facta . ẽ: om̃e aut̃ qͦd infra appetit
minus. ẽ: iure ei ñ sufficit qͦd ds̃ ñ. ẽ Hinc
est qͦd huc illucq spargit᷑ & ab una quaq
re ut diximꝰ. fastidio impellente remouet᷑.
Delectationis uidelic& auida. quęrit quo
pauset: unũ uͦ quẽ sufficient̃ habere pot̾at
amisit. Unde nc̃ ꝑ multa ducit᷑. ut quia
qualitate rerũ ñ potest. saltẽ uarietate sa¬
one custodiunt: nec ab intentione sua mu¬
tabilit̾ dissoluunt᷑. Et quia idẽ et̃ appetuñ.
ad cogitationẽ qua dm̃ diligunt. se soller¬
ter astringunt. In contẽplatione nãq cre¬

Expanded text:
cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, saltem varietate sane ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt. In contemplatione namque cre
Abbreviated transcription (Latin):
publicã regens. altt punit ciuẽ interiꝰ de¬
linquentẽ: atq alit̾ hostẽ exteriꝰ rebellan¬
tem. In illo iura sua consulit: eũq sub uer
bis dignȩ inuectionis addicit: contra hostẽ
uͦ bellũ mou&: instrum̃ta ꝑditionis exer-¬
c&: dignaq eius maliciȩ torm̃ta retribu
quirit. Neq enĩ lege necesse. ẽ. perimi:
qui lege nũqͣm potuit teneri Ita gͦ in ex¬
tremo iudicio. & legalis illũ inuectio ꝑcu¬
tit. qui ab eo qͦd ꝓfessione tenuit. actio¬
ne declinauit: & iste sine iudicii inuecti¬
one perimit᷑ qui lege fidei ñ tenet᷑ Ex
electoꝵ uͦ parte alii iudicant᷑ & regnant.
qui uitȩ maculas lacrimis tergunt: qui
mala p̃cedentia factis sequentib redim̃¬
tes. quicqͥd illicitũ aliqͥndo fecert̃: ab o¬
culis iudicis elemosinarũ suꝑductione
cooꝑiunt. Quib uidex ueniens. in dex¬
tera consistentib dicit. Esuriui. & dedistis

Expanded text:
publicam regens, aliter punit civem interius depublicam regens, aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo jubis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta retribuiquirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ñ resurgunt impii in iudicio: & de
quib dñs dicit. qui aut̃ ñ credit iã iudi¬
catus. ẽ: & de quib paulus ait. qui sine le¬
ge peccauert̃. sine lege & ꝑibunt. Resur¬
gent uͦ etiam om̃s infideles: s ad torm̃tũ.
ñ ad iudiciũ. Non enĩ eoꝵ tẽ causa discu¬
titur: qui ad conspectũ districti iudicis
onẽ uͦ fidei retinentes. s ꝓfessionis opera
ñ habentes: redarguunt᷑ ut ꝑeant. Qui
uͦ nec fidei sacram̃ta tenuert̃. increpatio¬
nẽ iudicis in extrema examinatione non
audiunt: quia p̃iudicati infidelitatis
suȩ tenebris. eius quẽ despexerant inue¬
ctione redargui ñ merent᷑. Illi saltẽ uer-¬
ba iudicis audiunt: qͥa eiꝰ fidei saltem
uerba tenuerunt. Isti in dãpnatione sua
reuerentiã nec uerbotenus seruare uolu¬
erunt. Illi legalit̾ ꝑeunt. quia sub lege
positi peccauert̃: istis in ꝑditione sua de
lege nichil dr̃: quia nichil legis habere co-¬
nati sunt. Princeps nãq terrenam rem¬

Expanded text:
gunt impii in judicio ; et de quibus dicitur: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis onem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi tantum verba judicis audiunt, quia ejus fidei tantum verba tenuerunt. Isti in damnatione sua reverentiam nec verbotenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub Lege positi peccaverunt, istis in perditione sua de Lege nihil dicitur, quia nihil Legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rem
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis in portis uir eiꝰ. qͣndo sederit cũ
senatorib terrȩ. Hii itaq extremo iudicio
ñ iudicant᷑ & regnant: quia cũ auctore suo
etiam iudices ueniunt. Relinquentes qͥp¬
pe omĩa plus prompta deuotione exsecu
ctos iussio generalis astringer&. culpa ꝓ
dere. S aliud. ẽ. qͦd ꝑ scripturã sacrã ge-¬
neralit̾ om̃ib p̃cipit᷑: aliud qͦd specialiter
ꝑfectiorib imperat᷑. Hii gͦ recte sub gene¬
rali iudicio ñ tenent᷑: quia & p̃cepta ge¬
neralia uiuendo uicert̃. Sicut enĩ ñ iudi¬
cantur & ꝑeunt. qui suadente ꝑfidia. legẽ
tenere contempnunt: ita ñ iudicantur &
regnant. qui suadente pietate etiã ultra
generalia diuinȩ legis p̃cepta ꝓficiunt.
Hinc ẽ. qͦd paulus etiã specialia p̃cepta tran.¬
scendens. plus oꝑe exibuit: qͣm institutio¬
ne ꝑmissionis accepit. Cũ enĩ accepisset
ut euuangłm p̃dicans. de ȩuuangło uiue¬

Expanded text:
in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur, et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsecutctos jussio generalis astringeret, culpae dere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod spenerali judicio non tenentur, quia praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt qui, suadente perfidia, lege teneri contemnunt; ita non judicantur et regnant qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit, quam in constitutione permissionis accepit. Cum enim accepisset ut, Evangelium praedicans, de E
Abbreviated transcription (Latin):
pere: quib se uid&  ampliꝰ posse. In qͦdã
quippe se constituit culmine apud sem&¬
ipsũ. & qui ȩqua cȩteris naturȩ conditione
constringit᷑. ex ȩquo respicere cȩteros dedig¬
nat᷑. sicq usq ad eius similitudinẽ ducit᷑.
de quo scriptũ. ẽ om̃e sublime uid&. & ipse

Expanded text:
pere, quibus se vident amplius posse. In quodam pere, quibus se vident amplius posse. In quodam quippe se constituunt culmine apud semetipsos. Et quia aequa caeteris naturae conditione constringuntur, ex aequo respicere caeteros dedignantur. Sicque usque ad ejus similitudinem ducuntur, de quo scriptum est: Omne sublime vi
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta positis. cõmitit᷑ plerũq qͦd noc&: si¬
cut sepe rectũ mundũq iter ꝑgimꝰ. & tam̃
ortis iuxta uiam ueprib. ꝑ uestim̃ta re-¬
tinemur. In uia quidẽ munda ñ offendi-¬
mus s a latere nascit᷑ quo pungamur.
apud dm̃ meritũ suũ de bona ammini¬
stratione regiminis. ñnũqͣm tam̃ eoipso¬
tumescit: & dũ usui cuncta subiacent.
dũ ad uotũ uelocit̃ uissa cõplent᷑. dũ om̃s
subditi si qua bene gesta sunt. laudib ef¬
ferunt: malegestis aut̃ nulla auctorita¬
te contradicunt. dũ plerũq laudant etiã
qͦd obiurgare debuert̃: suductꝰ ab his quȩ
foras imm̃so fauore circũdat᷑. intꝰ ueritate
uacuat᷑. atq oblitꝰ sui. in uoces se spargit
alienas: talẽq se credit. qualẽ foras audit.
non qualem intͦ discernere debuit. Sub
dine ñ agnoscit: & quos sorte potestatis ex¬
cesserit. transcendisse se etiã uitȩ meritis
credit. Cunctis se ȩstimat ampliꝰ sa¬

Expanded text:
lerumque quod nocet, sicut saepe rectum mundi iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. apud Deum meritum suum de bona ministratione regiminis, nonnunquam tametumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae foras immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur . Atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debuit. Plerdine non agnoscunt; et quos sorte potestatis excesserint, transcendisse se etiam vitae meritis credunt. Cunctis se aestimant amplius sa
Abbreviated transcription (Latin):
maliũ abominatio. In reptilib cogitati.¬
ones om̃ino terrenȩ signant᷑: in animali.¬
b uͦ. iã quidẽ aliquantulũ a terra suspen¬
sȩ. s adhuc t̾renȩ mercedis p̃mia reqͥrentes.
Nã reptilia toto ex corpore t̾rȩ inherent: ani¬
malia autẽ uentre a t̾ra suspensa st̃: ap¬
petitu tam̃ gulȩ ad terrã semꝑ inclinant᷑.
Reptilia itaq st̃ intra parietẽ: quando co-¬
gitationes uoluunt᷑ in m̃te. quȩ a t̃renis de.¬
sideriis nũquã leuantur. Animalia quoq

Expanded text:
malium, abominatio. » In reptilibus cogitatimalium, abominatio. » In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur; in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur: reptilia itaque intra parietem sunt, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam l
Abbreviated transcription (Latin):
nationes pessimas quas isti faciunt hic. Et
ingressus uidi. & ecce om̃is similitudo rep
tiliũ & animaliũ abominatio: & uniuersa
idola domꝰ isrł depicta erant in pariete.
Per iezechielẽ qͥppe p̃positoꝵ ꝑsona signifi.¬
cat᷑: ꝑ parietẽ duritia subditoꝵ. Et qͥd ẽ
parietẽ fodere: nͥ asꝑis correptionib duri¬
tiã cordis aꝑire: Quẽ cũ ꝑfodisset. appa¬
ruit ostiũ unũ: qr cũ cordis duritia aspis
correptionib aꝑitur. quasi quedã ianua
ostendit᷑: ex qua om̃ia in eũ qui corripitur
cogitationũ interiora uideant᷑. Unde & bñ¬
de abominationes pessimas quas isti faci¬
unt hic. Quasi ingredit᷑ ut abominatio.¬
nes aspiciat: qͥ discussis qͥbusda signis exte¬
rius apparentib. ita corda subditoꝵ pene¬
trat. ut cuncta ei quȩ illicite cogitant᷑ in¬
notescat. Unde & subdidit. Et ingressus
uidi. & ecce om̃is similitudo reptiliũ. & ani¬

Expanded text:
nationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et nationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi; etilium et animalium abominatio, et ecce universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium, quia cum cordis duritia asperis correptionibus aperitur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corcogitationum interiora videantur. Unde de abominationes pessimas quas isti faciunt . Quasi ingreditur ut abominationes videat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditotrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et ani
Abbreviated transcription (Latin):
estimauit. Uiri autẽ ueracit᷑ scĩ cũ flagel¬
lari quepiã etiã ꝓ culpa cognosct̃. & si quȩ¬
dã eiꝰ inordinata corripiunt. ad quedã ta-¬
men dolentia cõpatiunt᷑: & sic sciunt tum̃.¬
tia p̃mere. ut sciant etiã cruenta refoue¬
re: quatinꝰ in eis cũ dura emolliunt. infir¬
qr caritatis uiscera ñ habent. ñ solũ ñ cõpa¬
tiunt᷑. etiã iustis dolentib: s eos insuꝑ sub
specie iustȩ increpationis affligunt: & uel
si qua in eis st̃ parua mala exaggerant: uł
ea quȩ uere bona st̃. male apud se interp̃¬
tando cõmutant: quauis etiã casti docto¬
res sepe exaggerare soleant delinquentiũ
uicia. & ex quibdã signis publicis occulta
rimari: ut possint ex minimis maiora cog¬
noscere. Unde ad ierechiel dr̃. Eili homi.¬
nis: fode parietẽ. Ubi mox subdidit. Et
cũ ꝑfodissẽ parietẽ: apparuit ostiũ unum.
Et dixit ad me. Ingredere: & uide abhomi¬

Expanded text:
aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagelaestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura emolliuntur, infirquia charitatis viscera non habent, non solum non compatiuntur, etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt. Vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt, male apud se interpretanda commutant. Quamvis etiam casti doctores saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox subdidit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum, et dixit ad me: Ingredere, et vide abomi
Abbreviated transcription (Latin):
iob usq ad finẽ. Ecce hoc qđ de arrogan¬
tiȩ tumore conceꝑat: in uerbis etiã ma¬
ledictionis exaltat. S fortasse beniuole
iuĩ ꝓbationis optaret: si stetisse eũ in pro¬
batione iudicasset. Ut gͦ apte malitia eiꝰ
crudelitatis appareat. ꝓbari adhuc ꝑ fla-¬
gella deprecat᷑: quẽ int̾ flagella lapsũ
fuisse queritur. Premisit qd sensit: ut
aꝑtiꝰ cognosci debeat qđ optauit. Adhuc
feriri postulat: qũe iã peccasse sub manu
ferientis accusat. Propria hȩc arrogan¬
tiũ uota st̃. ut uitã dolentiũ examinari
acriꝰ dep̃centur: qr quanto sibimetipsis iu¬
stiores st̃. tanto alienis dolorib duriores
existunt. Nesciunt enĩ in se passionẽ alie.¬
nȩ infirmitatis trahere: & sicut suȩ. ita eti¬
am ꝓximi imbecillitati misereri. Na enĩ
de se alta sentiunt: iccirco humilib nul¬
latenꝰ condescendt̃. Helyu beatũ iob pro
culpa ꝑcussũ credidit: atq ideo ei exhi.¬
benda pietatis uiscera. nec int̾ tot dolores

Expanded text:
Job usque ad finem. - Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conceperat, in verbis etiam maledictionis exaltat, sed fortasse benevole vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus crudelitatis appareat, probare adhuc per flagella deprecatur quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur, praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optat. Adhuc feriri postulat quod jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimet ipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot dolores
Abbreviated transcription (Latin):
bis ut in me pacẽ habeatis: in mundo p̃s.¬
surã habebitis. Acsi diceret: aꝑte. Sit uo¬
bis de me interiꝰ qđ consolando reficiat:
qr erit de mundo exteriꝰ qđ seuiendo gra¬
uit̾ p̃mat. Qa gͦ infirmꝰ quisq cũ p̃mit᷑.
ab spe gaudũ nimia pusillanimitate las¬
sat᷑. & dũ foras aduersa tolerat. intꝰ obli¬
uiscit᷑ qđ gaudebat: bene dr̃. ñ dixit ubi
ẽ ds̃ qui fecit me: qui dedit carmina in
nocte. Si enĩ ista diceret. uĩ qua patitur
tẽperaret: & ꝑ hoc qđ mansurũ intꝰ que¬
reret. id qđ foras transitoriũ sustinet. ẽẽ

Expanded text:
bis, ut in me pacem habeatis; in mundo presbis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliviscitur quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris trans
Abbreviated transcription (Latin):
Tu mͥ es refugiũ a pressura quȩ circunde¬
dit me: exultatio mea erue me a circun-¬
dantib me. Ecce de nocte pressurã no-¬
minat: & tam̃ liberatorẽ suũ int̾ angu¬
stias exultationẽ uocat. Foris quidẽ nox
erat in circũdatione pressurȩ: s intꝰ car¬
mina resonabant de consolatione iusti.¬
tiȩ. Na enĩ ad ȩt̃na gaudia redire non
possumꝰ nisi ꝑ tẽporalia detrim̃ta: tota
scripturȩ sacrȩ intentio ẽ ut spe manentᷤ¬
lȩtitiȩ nos int̾ hȩc transitoria aduersa cor¬
roboret. Unde & ihezechiel ꝓpha librũ se
accepisse testat᷑: in qͦ scriptȩ erant lam̃ta¬
diuina eloquia figurant᷑: Quȩ qr nobis
lacrimas luctusq p̃cipiunt. lam̃tationes
in eo scriptȩ referunt᷑. Carm̃ qͦq & ue con-¬
tinent: qr sic de spe gaudiũ p̃dicant. ut
in p̃senti tam̃ pressuras atq angustias
indicant. Carm̃ & ue continent: qr & si
illuc dulcia appetimꝰ. priꝰ necesse ẽ ut hic
dicabat dñs. cũ dicebat. Hȩc locutꝰ sũ uo¬

Expanded text:
Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce quasi in nocte pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentilaetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentadivina eloquia figurantur? quae quia et nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras et angustias indicent. Carmen et vae continent, quia et si illuc dulcia appetimus, prius necesse est ut hic dicabat Dominus, cum dicebat: Haec locutus sum vo
Abbreviated transcription (Latin):
sen qͥppe diuina uoce p̃cipit᷑. ut ad tegen¬
da interiꝰ sc̃a scõꝵ ex bysso. cocco. atq iacin¬
cto uela texantur: iussũq ẽ. ut ad ꝓte¬
gendũ tabernaculũ uela cilicina. & pel¬
les extenderet: quȩ nimirũ uel pluuias.
uel uentos. uel puluerẽ tolerarent. Od
gͦ ꝑpelles. & cilicia. qͥb tabernaculũ tegi¬

Expanded text:
sen quippe divina voce praecipitur ut ad tegensen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, q
Abbreviated transcription (Latin):
inde ab humilib rectior agnoscitur: un¬
de ab elatis ñ recta iudicat᷑. Na enĩ pote¬
stas regiminis ministrari ñ potest sine
studio curȩ tẽporalis: aliquando om̃ps ds̃
mira dispensatione pietatis. ut tenere
sp̃ualiũ m̃tes a trena cura disiuncte sus.
onus regiminis duris ac laboriosis cor¬
dib iniungit: ut tanto illȩ ab hoc mun¬
do securiꝰ lateant. quanto hȩc in t̾renis
sollicitudinib libent̾ elaborant. In exhi¬
bitione qͥppe suscepti oneris. ꝓ ipsis qͦq
utilitatib subiectoꝵ durȩ uiȩ st̃ mun¬
sericors ds̃ quo suos tenere diligit: eo sol
licite ab ext̾nis actionib abscondit. Nã
& plerũq pat̾familias ad eũ laborẽ ser¬
uos dirigit. a quo subtiles filios suspen¬
dit: & inde filii sine uexatione decori ft̃.
unde serui in puluere fedant᷑. Od qũa
recte in ȩccła & diuinitꝰ agitur: ipsa taber¬
naculi constructione signat᷑. Ad moy¬

Expanded text:
inde ab humilibus rectior agnoscitur, uninde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt munssollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moy
Abbreviated transcription (Latin):
bilia magistroꝵ facta displiceant. quatinꝰ
subditoꝵ mens a seruanda magisterii re¬
uerentia ñ recedat. Od bene noe debria¬
to exprimit᷑: cuiꝰ nudata uerecundiora bo¬
ni filii auersi ueniendo texerunt. Auersa.¬
ri qͥppe dicim᷑. qđ repbamus. Qd ẽ gͦ quod
filu uerecunda patris supiecto dorsis pallio.
auersi uenientes oꝑunt: nisi qđ bonis sub¬
ditis sic p̃positoꝵ suoꝵ mala displicent.
ut tam̃ hec ab aliis occultent: Oꝑim̃tũ
auersi defert̃: qr iudicantes factũ. & uene.¬
rantes magisteriũ. nolunt uidere qđ tegt̃.¬
St̃ uero ñnulli. qͥ si parũ qͥd de sp̃uali con¬
uersatione inchoant. cũ rectores suos tẽ¬
poralia agere & trena considerant. mox
ordinẽ suꝑnȩ dispositionis accusant: qđ
neqͣqu̾a bene ad regendũ p̾lati st̃. ꝑ quos
conuersationis infimȩ exempla monstran-¬
tur. S hi nimirũ dũ tẽperare se a rectoꝵ
ditoris excedunt. Cuiꝰ ꝓfecto dispensatio

Expanded text:
bilia magistrorum facta dispbilia magistrorum facta dispsubditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tegt vero nonnulli qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectoruditoris excedunt: cujus profecto dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
& si ipsos regimen tenere contingeret. se po¬
tuisse agere melius putant. Unde plerũq
fit. ut & rectores minꝰ prudent̃ ea quȩ agen¬
da sc̃ uideant: qr eoꝵ oculos ipsa nebula
elationis obscurat: & ñnũquã is qui sub¬
iectus ẽ hoc cũ p̃latus fuerit faciat. qđ du¬
dũ fieri subiectus arguebat: & ꝓ eo qđ illa
quȩ iudicauerat ꝑpetrat: saltẽ qr iudica¬
uerit erubescat. Igit᷑ sicut p̾latis curandũ
ẽ ne eoꝵ corda estimatione singularis sa-¬
pientiȩ locus suꝑior extollat: ita subiectiᷤ
ꝓuidendũ ẽ. ne sibi rectoꝵ facta displiceans.
Si autẽ magistroꝵ uita iure rep̃henditur:
oportet ut eos subditi etiã cũ displicent
uenerent᷑. S hoc ẽ sollert̃ intuendũ. ne
aut que uenerari necesse ẽ. imitari appe¬
tas: aut qu̾e imitari despicis. uenerari con¬
tẽpnas. Subtilis & enĩ uia tenenda ẽ re
ctitudinis. & humilitatis: ut sic rep̾hensi¬

Expanded text:
 si ipsos regimen tenere contingeret. se po si ipsos regimen tenere contingeret. se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnumquam is qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimationis singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum disciplina venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas; subtilis etenim via tenenda est, via rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
dari. S curandũ sũmoꝑe ẽ ne in suꝑbiã
transeat. iustitiȩ in ordinata defensio: ne
dũ rectitudo incaute diligit᷑. ipsa magist᷑
rectitudinis humilitas amittat᷑: ne eum
p̃esse quisq despiciat. qu̾e fortasse conti¬
git ut in aliqua actione reprehendat.
Contra hunc tumorẽ suꝑbiȩ. subditorum
mens ad custodiã humilitatis edomatur:
si infirmitas ꝓpria incessant̃ attenditur.
Nam uires nr̃as ueracit᷑ examinare negligi¬
mus: & qr de nobis fortiora credimꝰ. iccir¬
co eos qui nobis p̃lati st̃ districte udicamꝰ.
Quo enĩ nosmet ipsos minꝰ agnoscimꝰ: eo illoᷤ
qͦs rep̃hendere nitim᷑. plus uidemꝰ. Singu.¬
la hȩc mala st̃: quȩ sepe a subditis in p̃la¬
tis. sepe a prelatis in subditis cõmittunt᷑:
qr & om̃s subditos hi qui p̾sunt minꝰ qu̾a
ipsi st̃ sapientes arbitrant᷑: & rursũ. qui
subiecti st̃ rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant:¬

Expanded text:
dare. Sed curandum summopere est ne in superbiam dare. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeant justitiae inordinatae defensiones, dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur, ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Signa haec mala sunt, quae a subditis saepe in praelatis, saepe a praelatis in subditis committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant; et
Abbreviated transcription (Latin):
quoq popłi intimo cordis dolore ꝓstrauit.
Certũ uero ẽ qd ita sibi inuicẽ & rectoꝵ me¬
rita conectant᷑. & plebiũ: ut sepe ex culpa
pastoꝵ deterior fiat uita plebiũ: & sepe
ex merito plebiũ. mutetur uita pastorũ.
S quia rectores habent iudicẽ summum:
magna cautela subditoꝵ ẽ. ñ temere uitã
iudicare regentiũ. Neq enĩ frustra ꝑ se-¬
metipsũ dñs ȩs nũmularioꝵ fudit. & cat¬
hedras uendentiũ columbas euertit: nimi¬
rũ significans qr ꝑ magistros quidẽ uitã
iudicat plebiũ. s ꝑ semet ipsũ facta exa-¬
minat magistroꝵ: quãuis etiã subditoꝵ
uicia quȩ a magistris mͦ uel dissimulan-¬
tur iudicari uel nequeunt. eiꝰ ꝓculdubio¬
iudicio reseruant᷑. Igit᷑ dũ salua fide res
agitur: uirtutis ẽ meritũ. si qͥcquid pri¬
oris ẽ toleratur. Debet tam̃ humilit̾ sug¬
geri: si fortasse ualeat qđ displicet emen¬

Expanded text:
quoque populi intimo cordis dolore prostravit. quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas erum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt: ejudicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est merito, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emen
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ tribuunt᷑ ꝑsonȩ regentiũ: ut sepe qui
uident᷑ boni accepto mox regimine ꝑmu¬
tent᷑: sicut scriptura seicra de eodẽ saule
intulit. qr cũ dignitate mutauit. Unde
scriptũ ẽ. Cũ esses paruulus in ocłis tuis:
caput te constitui in tribub isrł. Sic pro
qualitatib subditoꝵ. disponunt᷑ acta re-¬
gentiũ: ut sepe ꝓ malo grege etiã uere bo¬
ni delinquat uita pastoris. Ille enĩ deo
attestante laudatus. ille suꝑnoꝵ myste.¬
rioꝵ conscius dd̃ ꝓpħa tumore repentinȩ
elationis inflatus. popłm numerando pec¬
cauit: & tam̃ uindictã popłs dauid pec¬
cante suscepit. Cur hoc: Na uidelicet sic
merito plebiũ disponunt᷑ corda rectorũ.
Iustus uͦ uidex peccantis uiciũ ex ipsorum
animaduersione corripuit: ex quoꝵ cau¬
sa peccauit. S qr ipse sua scilicet uolun¬
tate suꝑbiens a culpa alienus ñ fuit: un¬
dictã culpe etiã ipse suscepit. Nã ira se.¬
uiens. quȩ corporalit̃ popłm ꝑculit: rectorẽ

Expanded text:
torum tribuuntur personae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui iqualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim Deo attestante laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit; nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem
Abbreviated transcription (Latin):
digna. plagis uapulabit paucis: & seruus
sciens uoluntatẽ dñi sui & ñ faciens uix
ta eã. uapulabit multis: impunitatẽ pec¬
candi existimant remediũ nesciendi: qui
nimirũ sola suꝑbiȩ caligine tenebrescuĩs.
atq ideo ñ discernunt: qr aliud ẽ nescisse.
aliud scire noluisse. Nescire enĩ ignoran¬
tia ẽ. scire noluisse suꝑbia: & tantomagiꝰ
excusationẽ ñ posst̃ habere qr nesciant.
quantomagis eis etiã nolentib opponit᷑¬

Expanded text:
digna plagis, vapulabit paucis. Et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, et ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim est ignorantia, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus humilit
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia ñ diluit. ipso suo pondere mox
ad aliud trabit. Uñ fit ut ñ solũ peccatũ
sit: s peccatũ & causa peccati. Ex illo qͥp¬
pe uicio culpa subsequens orit᷑: ex quo
cecata mens ducit᷑. ut peiꝰ & alio ligetur.
S peccatũ qđ ex peccato orit᷑. ñ iã peccatũ¬
iudicio om̃ps ds̃ cor peccantis obnubilat.
ut p̃cedentis peccati merito etiã in aliis ca¬
dat. Quẽ enĩ liberare noluit: deserendo
ꝑcussit. Non gͦ immerito pena peccati dr̃
qd uixta desuꝑ irrogata cecitate ex p̃ceden¬
tis peccati ultione ꝑpetrat᷑. Qđ uidelicet
agit᷑. dispositione suꝑius ordinata. s infe.¬
riꝰ in iniquitate confusa: ut & p̃cedens cul¬
pa sit causa subsequentis: & rursũ culpa
subsequens sit pena p̾cedentis. Qđ bene
in infidelib & lubricis paulꝰ quasi qđ cła
sem̃ erroris aspexerat: cũ dicebat. Q cũ co¬
gnouissent dm̃. ñ sic̃ dm̃ glorificauerunt.

Expanded text:
poenitentia non diluit, ipso suo pondere mox poenitentia non diluit, ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit, ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ad pejus et alio ligetur. Sed peccatum qjudicio Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito, etiam in alia cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate ex praecedentis peccati ultione perpetratur: quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt,