comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit simul erucifixus ẽ cruei. ut de¬
struatur corpus peccati: ut ultra ñ ser¬
uiamus peccato. Hoc itaq more: & hic
exclamauit subpsona ut diximus iudõꝵ.
Miser egohomo. quis me libabit de corpe
mortis huiꝰ.dest quis me libabit a
reatu peccatoꝵ meoꝵ. que cõmisi cum
uitare potuissem. que legis seueritas non
cdonat s ulciscitur. Quis me abhis men¬
bris. idest auiciis que impborum imita¬
tione collegi ut peccati plenũ corpꝰ extru¬
ercm. poterit ussidicare Quis inquã:
& respondit quasi rerum ipsarum uo¬
cui ñ imputauit dñs peccatum. Qui gͦ
facit hominẽ beatum. ctiam ipse beatꝰ est
iusticia sempiterna: ꝑ quã ñ donat pec¬
catum. nͥ qđ iure potuit imputare. Nor
autem iure potuit imputare: si non illud
cui imputatur potuit & cauere. Nemo
aut̃. potest cauere naturalia. Igit᷑. nullus
prorsus: habere potest de nature necessi¬
tate peccatũ hec breuit dixisse sufficiat.

Expanded text:
inquit, simul confixus est cruci, ut deinquit, simul confixus est cruci, ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Hoc itaque more et hic exclamavit sub persona, ut diximus, Judaeorum: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortreatu peccatorum meorum quae commisi, cum vitare potuissem? quae legis severitas non donat, sed ulciscitur; quis me ab his membris, id est a vitiis, quae improborum imitatione collegi, ut peccati plenum corpus exstruerem, poterit vindicare? quis, inquam? Et respondit, quasi rerum ipsarum vocui non imputavit Dominus peccatum . Qui ergo facit hominem beatum, etiam ipse beatus est, justitia sempiterna, per quam non donat peccatum, nisi quod jure potuit imputare. Non autem jure potuit imputare, si non illud cui imputatur, potuit et cavere. Nemo autem potest cavere naturalia. Igitur nullus prorsus habere potest de naturae necessitate peccatum. Haec breviter dixisse sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
miscdĩȩ. quã baptisma. in quo confessio¬
ne breui actuum delicta purgantur:
ostendit debere illos currere ad xp̃m. im¬
plorare opem huiꝰ indulgentie. & adu̾¬
tere qđ lex moꝵ uulm̾b cõminetur. Gr̃a
uͦ efficacit̃ celeritq medeatur. Corpꝰ itaq
mortis. peccata dixit eẽ. non carnẽ. Nã
si de mĩbroꝵ miseria pnuntiasset. quam
peccato ȩstimas contigisse: rectius mortẽ
corporis. quam corpꝰ mortis uocasset.
Uerum ut scias scđm consuetuadinem
scripturarum. peccata menbra dici: le¬
ge adeollossenses. ii ipse apłs ait. Mortisi¬
cate menbra ur̃a que sunt suꝑ terram: for¬
nicationẽ. immundiciam. & auariciam
que ẽ symulachroꝵ seruitus. ꝓpter quȩ.
uenit ira dĩ infilios incredulicatis. Inqͥb
& uos aliquando ambulastis. cum uiueretis
millis. E cce quomodo m̃bra appellat:
quȩ peccati pnuntiat. Corpus aut̃ pecca¬
ti hic ipsum. ad romanos. uetꝰ homo nr̃

Expanded text:
misericordiae, quam Baptisma, in quo confessiomisericordiae, quam Baptisma, in quo confessione brevi actuum delicta purgantur, ostendit debere illos currere ad Christum, implorare opem hujus indulgentiae; et advertere quod lex morum vulneribus comminetur, gratia vero efficaciter celeriterque medeatur. Corpus itaque mortis, peccata dixit esse, non carnem: nam si de membrorum miseria pronuntiasset, quam peccato aestimas contigisse, rectius mortem corporis, quam corpus mortis vocasset. Verum ut scias, secundum consuetudinem Scripturarum peccata membra dici; lege ad Colossenses, ubi ipse Apostolus ait, Mortificate membra vestra, quae sunt super terram; fornicationem, im simulacrorum servitus; propter quae venit ira Dei in filios incredulitatis, in quibus et vos aliquando ambulastis, cum viveretis in illis . Ecce quomodo membra appellat, quae peccata pronuntiat. Corpus autem peccati hic ipsum ad Romanos, Vetus homo noster,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere: ne ꝑaduentus xp̃i causam puta¬
res abeo etiam paruulos peccatores pro¬
nuntiatos ait In me ostendit omnẽ pa¬
tientiã. Patientia aut̃ dei illa ẽ: de qua
ad romanos loquit᷑. An ignoras. qm̃bo¬
nitas dei ad penitentiam te adducit
Scm aut̃ duriciam tuam et cor impeni¬
tens: thes aurizas tͥ iram indie irȩ. Exer¬
cetur gͦ patientia dĩ: cum ñ exiguo tem¬
pore expectatur humana conu̾sio. In
paruulis aũt. non potest apparere pati¬
entia. Si eñi eeñt peccata nature. que eis
saluator asc̾bẽt: padiens qͥdẽ falso seuusuͦ
certissime diceretur. Non pocest aũt̃ ds̃
xp̃c: cuiꝰ patientiã uel paulus dui ꝑse¬
cutor. uel alii sub quoꝵ ꝑsona loquit᷑.
exꝑti sunt. quia diu expectati sunt. licet
sero libati. Ac ꝑhoc abapło uita homi¬
num ñ natura dampnatur. Cõmendans
gͦ hanc grãm uidcis. quia lex punit
scelestos. nec habet illam efficientiam

Expanded text:
pertinere; ne per adventus Christi causam, putapertinere; ne per adventus Christi causam, putares ab eo etiam parvulos peccatores pronuntiatos; ait, In me ostendit omnem patientiam. Patientia autem Dei illa est, de qua ad Romanos loquitur: An ignoras quoniam bonitas Dei ad poenitentiam te adducit? secundum autem duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in dic irae . Exercetur ergo patientia Dei, cum non exiguo tempore exspectatur humana conversio. In parvulis autem non potest apparere patientia. Si enim essent peccata naturae, quae eis Salvator adscriberet; patiens quidem falso, saevus vero certissime dicertus: cujus patientiam, vel Paulus diu persecutor, vel alii sub quorum persona loquitur, experti sunt; quia diu exspectati sunt, licet sero liberati. Ac per hoc ab Apostolo vita hominum, non natura damnatur. Commendans ergo hanc gratiam Judaeis, quia lex punit scelestos, nec habet illam efficientiam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i corporis retulit. quamearo anmaliũ
denature institutione suscepit:.s ad con¬
suetudinẽ delinquendi: ã quoreatu. post
incarnationẽ xp̃i ꝑtestamentum nouum.
quisq ad untutis studia migrauerit li
in lecebrarum cupiditate etiam post
int̃dictum sacre legis errantium. osten¬
dit unicum eẽ in illa tempestate sub¬
sidium.sicrederent xp̃o: qui sic indice¬
bat cautiones de futuris. ut ueniã con¬
donaret ꝑactis. Nec insistebat reis inten¬
tatione supplien. s currentes lib̾alissimo
gremio confouebat. Non exarnians
terrore dep̃ssos. s reparans benignitate
correctos. Quam benignitatẽ ipse iam
senserat: qui dicebat. Humanus sermo:¬
qm̃ xp̃c ihc uenit in hunc mundum
peccatores saluos facere. quoꝵ pͥmꝰ sũ ego.
S idõ miscłiam consecutus sum: ut in
me ostenderet xp̃e iħc omnẽ patientiam.
ad exemplum eoꝵ qui credit᷑i st̃ illi in
uitam ecernam. Quod ut intelligeres ad
uitam malam ñ ad naturam hominum

Expanded text:
ri corporis retulit, quam caro animalium de naturae institutione suscepit, sed ad consuetudinem delinquendi; a quo reatu post incarnationem Christi, per Testamentum Novum, quisquis ad virtutis studia migraverit, lim loquens, illecebrarum cupiditate etiam post interdictum sacrae legis errantium, ostendit unicum esse in illa tempestate subsidium, si crederent Christo; qui sic indicebat cautiones de futuris, ut veniam condonaret peractis; nec insistebat reis intentatione supplicii, sed currentes liberalissimo gremio confovebat; non exanimans terrore depressos, sed reparans benignitate correctos: quam benignitatem ipse jam senserat, qui dicebat, Humanus sermo venit in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus sum ego: sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem patientiam, ad exemplum eorum, qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Quod ut intelligeres ad vitam malam, non ad naturam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uerttatem agis. nichil uerum loquaris
S numerosis eruditionis tuȩ peccatis. corre-¬
ptionum multitudo uix sufficit. Idõ hie
iambreuit adnotabote fallere: me autẽ
uel post hoc opus intelligens insolentem
eẽ m̃dacii. ẽ ibi g̾ huiꝰ uicii usnł dica
totam possessionẽ: ut abeugłio nec s ine
inuiria audire possis. quia ab initio m̃¬
dax es sicut oe pat̃ tuus⁊ uel ille ad euiꝰ
te dicis dominium ꝑtinuisse nascentẽ:
uł alt̃ secundariꝰ. qui te elegantib que
tam̃ int̾ honestos nominari non queat.
imbuit sacram̃tis. Totum gͦ hoc ꝑtuli
in ope meo priore: qđ tu p̃t̃missum eẽ
confingis. Quod q̃nta sit disputatioĩs
uĩtate ac luce conuictum: si ꝑpe ultimas
primi uoluminis mei partes legas. etiã
ipse poteris conficeri. Nong̾ tua detrun¬
cata sententia ẜ integra: ualenti ẽ responsi¬
one destructa. Nẽ autem audi breuiter.
Apłs hoc qđait. miser ego homo quis me

Expanded text:
veritatem agis, nihil verum loquaris: veritatem agis, nihil verum loquaris: sed numerosis eruditionis tuae peccatis correptionum multitudo vix sufficit. Ideo hic jam breviter annotabo, te fallere: me autem, vel post hoc opus intelliges, insolentem esse mendacii. Tibi ergo hujus vitii vindica totam possessionem, ut ab Evangelio, nec sane injuria, audire possis, quia ab initio mendax es, sicut et pater tuus , vel ille ad cujus te dicis dominum pertinuisse nascentem, vel alter secundarius, qui te elegantibus, quae tamen inter honestos nominari non queant, imbuit sacramentis. Totum ergo hoc protuli in opere meo priore, quod tu praetermissum esse confingis: quod quanta sit disputationis veritate ac luce convictum, si prope ultimas primi voluminis mei partes legas, etiam ipse poteris confiteri. Non ergo tua detruncata sententia, sed integra valenti est responsione destructa. Nunc autem audi breviter: Apostolus hoc quod ait, Miser ego homo, quis me
Abbreviated transcription (Latin):
egohinc sum discipłł. manicher. Hoc ẽ
&e ille. Nonẽ autem hoc ille: qui hecante
nos dixit. Nonẽ hocigit᷑. quis quis hecdiẽ
S hereticus manifestus est. quisqͥs huic
antiquo catholico dogiati contradicit.
itaq scribens: post illa quȩ supͣ texui u̾¬
batua. hec que sequnt᷑ ad iungis. Post
hec illud nr̃m posuit. uͥ diximus. Hec eñ
que abimpudentib impudenter laudat᷑
pudenda concupiscentia. nulla eẽt: nisi
isto morbo:. seminatio filiorum. Hucus¬
q ille u̾bamea posuit: timuit eñĩ qđ
ne qua nũc fieri ñ potest in corpore mor¬
tis huiꝰ. Et hicut meã sententiam non
finiret. s eam quodãmͦ detruncaret. Illud
so: ante peceatũ. Ppt̃ qđ diximus. in
corpore uitȩ illius quȩ ibierat. sineisto
morbo seminationem fieri potuisse fili¬
orum: sine quo incorpore mortis huiꝰ
fieri non potest. Tenes tuquidem con¬
suetudinẽ tuam. equidem in hoc potis¬
simum opere consequent: ut qui contͣ

Expanded text:
ego hinc sum discipulus Manichaei, hoc est ego hinc sum discipulus Manichaei, hoc est et ille. Non est autem hoc ille, qui haec ante nos dixit. Non est hoc igitur, quisquis haec dicit: sed haereticus manifestus est, quisquis huic antiquo catholico dogmati contradicit. itaque scribens, post illa quae supra texui verba tua, haec quae sequuntur adjungis: « Post haec illud nostrum posuit, ubi diximus: Haec enim quae ab impudentibus impudenter laudatur, pudenda concupiscentia, nulla esset, nisi isto morbo seminatio filiorum. Huc usque ille verba mea posuit. Timuit enim quod ne quo nunc fieri non potest in corpore mortis hujus. Et hic ut meam sententiam non finiret, sed eam quodam modo detruncaret, illud so ante peccatum, propter quod diximus, In corpore vitae illius, quae ibi erat, sine isto morbo seminationem fieri potuisse filiorum, sine quo in corpore mortis hujus fieri non potest » . Tenes tu quidem consuetudinem tuam, equidem in hoc potissimum opere consequenter, ut qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
subqua & ipse diabolus constitutus est.
aliena ẽẽ non possint. Cum gͥ om̃s angłi
& om̃s homines sub dei sint potestate.
inanis ẽ loquacitas tua. quadicis dm̃et
diabolum diuisisse int se. quis eorum qͦs
habeat sub ꝓpria potestate. In quẽ uͦ cru¬
do pectore euomas istas quib pasceris con¬
tumelias: paulisꝑ attende. En ad est ille
ambrosius. De hoc in qđ in ueheris: quid
dicat uide. Q mͦ solus inquit potuit iu¬
stus c̃ẽ. cum generatio om̃is erraret. nisi
natus ex uirgine. gen̾ationis obnoxiȩ pͥ¬
uilegio minime teneretur. Audi adhue
audi: & ꝑteruam linguã frontis elisione con¬
pesce. Non cnim uirilis coitus in quit uul¬
ue uirginalis secreta reserauit: s immacła-¬
tum sem̃ inuiolabili utero sp̃s sc̃s infudit.
Soluᷤ t enim ꝑomĩa ex natis de femina
&e celesti maiestate depulerit. Cernis nc̃pe:
qđ dico. quis dixerit. Cernis: quicquid
contra medicis. contra quẽ dicas. Si enĩ

Expanded text:
sub qua et ipse diabolus constitutus est, sub qua et ipse diabolus constitutus est, aliena esse non possint. Cum igitur omnes Angeli et omnes homines sub Dei sint potestate, inanis est loquacitas tua, qua dicis Deum et diabolum divisisse inter se, quis eorum quos habeat sub propria potestate. In quem vero crudo pectore evomas istas, quibus pasceris, contumelias, paulisper attende. En adest ille Ambrosius; de hoc in quod inveheris, quid dicat vide: « Quomodo solus, » inquit, « potuit justus esse, cum generatio omnis erraret, nisi natus ex virgine generationis obnoxiae privilegio minime teneretur » ? Audi adhuc, audi, et protervam linguam frontis elisione comnon enim uirilis coitus\\ inquit, \'uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de femina et coelesti majestate depulerit » . Cernis nempe, quod dico, quis dixerit? cernis, quidquid contra me dicis, contra quem dicas? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uero solum qđ uirgo peꝑisset: Quid ẽ
aliud uirguns fecundatorem. & egentissimũ
ostendere in opia portionissuȩ: & eundem ne¬
garceoꝵ qui ꝓdeunt de nuptiis hominũ
conditorem:: Teneat gͥ u̾bi tui lector dili¬
gens cyrographum: sciatq te fidelem disci
discipłm manichȩoꝵ. & tradutianȩ natioĩs
prinatem. nichil aliud quam commixtio¬
nem legitumi dampnasse conuigii. auG̃.
Non habes exercitatos sensus: ad separan¬
dum bonum ãmalo & hominũ & angło¬
rum natura atq substantia. uel bonorũ
uel maloꝵ: dõ creatore subsistit. S uicia
naturarum atq substantiarum. quȩ ma-¬
nichci naturas dicunt eẽ atq substantias.
Ueritas autem negat: Ds̃ iustus atq om¬
nipotens ordinatione iudicͥaria ẽẽ ꝑmit¬
tit: & ipsa sunt mala: quȩ nͥ ex bonis &
in bonis naturis inec̃ ñ possunt. Sic st̃
aut̃ indiaboli potestate quȩcũq illideo
iudicante subduntur: ut ã dĩ potestate

Expanded text:
Dei vero solum quod virgo peperisset? Quid est Dei vero solum quod virgo peperisset? Quid est aliud, virginis fecundatorem et egentissimum ostendere inopia portionis suae, et eumdem negare eorum qui prodeunt de nuptiis hominum conditorem? Teneat igitur verbi tui lector diligens chirographum, sciatque te, discipulum fidelem Manichaeorum et Traducianae nationis primatem, nihil aliud quam commixtionem legitimi damnasse conjugii. AUG. Non habes exercitatos sensus ad separandum bonum a malo. Et hominum et Angelorum natura atque substantia vel bonorum vel malorum Deo creatore subsistit: sed vitia naturarum atque substantiarum, quae Manichaei naturas dicunt esse atque substantias, veritas autem negat, Deus justus atque omnipotens ordinatione judiciaria esse permittit; et ipsa sunt mala, quae nisi ex bonis et in bonis naturis inesse non possunt. Sic sunt autem in diaboli potestate quaecumque illi, Deo judicante, subduntur, ut a Dei potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueritas nuptiarum: eadem ẽ gͦ u̾itas
adulterior que nuptiarum: quia iutͥs¬
q ẽ ista sexus utriusq cõmixtio. Quod
si absurdissimum ẽ: ñ in sola ut deliras
cõmixtione maris & femine nuptiarum
uitas est. quãuis sine illa nuptiȩ filios ꝓ¬
pagare non possint. S alia sunt ad nu¬
ptias ꝓpͥe ꝑtinentia. quib ab ad ulteriis
nuptie discernuntur: sicuti ẽ thori con¬
iugalis fides. & cura ordinate filios pere¬
andi: & que maxima differentia est. bonꝰ
usus mali. hoc ẽ bonus usus concupiscen¬
tiȩ carnis: quomalo adulteri utuntur
male. Iuliꝰ. Quam cõmixtionẽ ita exe¬
ꝓpter dampnandam sexuũ coniunctio¬
nẽ. nasci de uirgine matre uoluisse. Quid gͦ
unquam ã quo quam dici imꝑbius aut im¬
pudentius potuit. quam hoc quõ duoᷤ uelut
reges dehumanitatis possessione certantes.
his signis. & duo eoꝵ regna separastr̃ut dice¬
res diaboli eẽ. quic quid nuptiȩ ꝓtulissent.

Expanded text:
est veritas nuptiarum; eadem ergo est veritas est veritas nuptiarum; eadem ergo est veritas adulteriorum quae nuptiarum, quia in utrisque est ista sexus utriusque commixtio. Quod si absurdissimum est; non in sola, ut deliras, commixtione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint: sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae discernuntur, sicut est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est, bonus usus mali, hoc est, bonus usus concupiscentiae carnis, quo malo adulteri utuntur male. LXVI. JUL. Quam commixtionem ita exsepropter damnandam sexuum conjunctionem nasci de virgine matre voluisse. Quid ergo unquam a quoquam dici improbius aut impudentius potuit, quam hoc, quod duos velut reges de humanitatis possessione certantes his signis, et duo eorum regna separasti, ut diceres, diaboli esse quidquid nuptiae protulissent,
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. uirtutẽ & uicia iꝰticiam & iiqͥtatẽ.
oratione mea posse infedera conuenire:
Ego quidẽ absit ut hoc uelcorde teneam.
uł sermone suadeam: s tambene te intel¬
lexisse istum phylosophum gratulor et¬
enim cum ille putauerit. iuirtute am¬
mi. & uoluptate corporis. eẽ hominis
bonum: tueum dicis uirtutes & uicia
uoluisse coniungere. Ac ꝑhoc sicut decuit:
uicium iudicasti ẽẽ. corporalis appeniten¬
tiam uoluptatis. Uicium ẽ gͥ libido: quã
laudas. Subrepsit itaq undecũq tuissen¬
sibus uitas: ut suscepte tue causam paulu¬
rietatem: qua fuerat effectum. ut & nupti¬
as te non dãpnare p̃mitteres: & diceres. ob
uiri & femine commixtionẽ. quamde nu¬
ptiarum conditione & natura uenire coꝑ¬
spicuum est. immo in qua sola quantum
ad conflictum nr̃m respicit nuptiarum
ueritas ẽhomines indiaboli iura tͣnscͥbi.
augꝰ. Si insola uiri et femine cõmixtione.

Expanded text:
dicis virtutem et vitia, justitiam et iniquitatem dicis virtutem et vitia, justitiam et iniquitatem oratione mea posse in foedera convenire? Ego quidem absit ut hoc vel corde teneam, vel sermone suadeam: sed tam bene te intellexisse istum philosophum gratulor. Etenim cum ille putaverit in virtute animi et voluptate corporis esse hominis bonum ; tu eum dicis virtutes et vitia voluisse conjungere: ac per hoc, sicut decuit, vitium judicasti esse corporalis appetentiam voluptatis: vitium est igitur libido, quam laudas. Subrepsit itaque undecumque tuis sensibus veritas, ut susceptae tuae causam paulurietatem, qua fuerat effectum ut et nuptias te non damnare praemitteres, et diceres, ob viri et feminae commixtionem, quam de nuptiarum conditione et natura venire perspicuum est, imo in qua sola quantum ad conflictum nostrum respicit nuptiarum veritas est, homines in diaboli jura transcribi. AUG. Si in sola viri et feminae commixtione
Abbreviated transcription (Latin):
eam misit homini a quo muissa est michi.
Ille quippe qđ uoluit in ea posint exoꝑe
tuo. & quod uoluit p̃tmisit. Unde tibi
iam supra breuit satisq respondi quid
te obscuris tuis. adũsus apłi manifesta co¬
naris in uoluere:Ille dm̃ p̃dicans ait qui
eruit nos de potestate tenebrarum. & tͣn¬
stulit in regnum filii caritatis sue. & tudi¬
cis hoc abillo exceptis paruulis dictum.
Si gͦ non eruunt᷑ paruuli de potestate te¬
nebrarum: non sunt mortui. Si ñ sunt
mortui: ñ ꝓ eis mortuus ẽ xp̃s. Tuautẽ:
etiam ꝓ ipsis xp̃m mortuum conficeris.
apli: inuicta est. & ꝑhoc quia & ꝓpariui¬
lismortuus ẽ. ꝑfectoetiã paruuli mor¬
tuist̃. Mortuus ẽ porro xp̃c: ut eua¬
cuaret eum qui potestatem habebat mor¬
tia idest diabolum. Sine igit᷑ paruulos
ut uiuant: de potestate erui tenebrarũ.
Quidest aũt qđ mͥ calliphontis morẽ
obicis uel errorenineo qđ me putare

Expanded text:
eam misit homini, a quo missa est mihi. eam misit homini, a quo missa est mihi. Ille quippe quod voluit, in ea posuit ex opere tuo, et quod voluit praetermisit: unde tibi jam supra breviter satisque respondi. Quid te obscuris tuis adversus Apostoli manifesta conaris involvere? Ille Deum praedicans ait, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : et tu dicis hoc ab illo, exceptis parvulis, dictum. Si ergo non eruuntur parvuli de potestate tenebrarum, non sunt mortui: si non sunt mortui, non pro eis mortuus est Christus: tu autem etiam pro ipsis Christum mortuum confiteris; Apostoli invicta est: ac per hoc quia et pro parvulis mortuus est, profecto etiam parvuli mortui sunt. Mortuus est porro Christus, ut evacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est, diabolum . Sine igitur parvulos, ut vivant, de potestate erui tenebrarum. Quid est autem, quod mihi Calliphontis morem objicis, vel errorem, in eo quod me putare
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ eius grãm de potestate eruti tene¬
brarum. in regnum illius. qui ex eadẽ
sexus utriusq cõmixtione nasci no¬
luit. transferant᷑. Cur gͦ putes. hinc te
excusari posse aberrore manicheoꝵ.
quia usus es sententiam cũ qua oĩb
ingenii tui uiribus luctabaris inserere:
Cum hoc non patrocinum erroris tui.s
testimonium sit stulatiȩ singłaris. qͥ pu¬
tas calliphontis more urtutẽ & uicia. iu¬
sticiam & iniquitatem. oratione tua pͦsse
infeda conuenire. Qͦd aũt̃ ait apłs. qui
eruit nos de potestate exua tenebrarum.
& transtulit in regnum filii dilectionis sue:
lege quartum oꝑis mei librum: &e tunc t
quid magister gentium senserit innotescet
auõ. Sexco nr̃o : responsumest quarto
tuo: & nunc ego magis admoneo. ut illi
tua &e mea legant: qui uolunt scire qͣntũ
ibi fueris aueritate deuius: & qͣnta sis iũ¬
tate conuictus. De hac aut̃ cartula. in qͣ
ex tuis libris q̃dã decerpta conscriptas.:
liberum tͥ ẽ mͥ imputare. qđ ille fecit qͥ

Expanded text:
 ejus gratiam de potestate eruti tenebrarum, in regnum illius qui ex eadem sexus utriusque commixtione nasci noluit, transferantur. » Cur ergo putes hinc te excusari posse ab errore Manichaeorum, quia ausus es sententiam, cum qua omnibus ingenii tui viribus luctabaris, inserere; cum hoc non patrocinium erroris tui, sed testimonium sit stultitiae singularis, qui putas Calliphontis more virtutem et vitia, justitiam et iniquitatem oratione tua posse in foedera convenire? Quod autem ait Apostolus, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae; lege quartum operis mei librum, et tunc tibi quid Magister Gentium senserit, innotescet. AUG. Sexto nostro responsum est quarto tuo, et nunc ego magis admoneo ut illa tua et mea legant, qui volunt scire quantum ibi fueris a veritate devius, et quanta sis veritate convictus. De hac autem chartula, in qua ex tuis libris quaedam decerpta conscripta sunt, liberum tibi est mihi imputare quod ille fecit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
destruetur. Uerum id tota libri eius
exordia publicarunt. Ait enim opꝰ eẽ
diinũ. ẽẽ homines qui ex nuptiis.⁊dest
ex maribus nascunt᷑ & feminis: qscnten¬
tia om̃e quoderat acturus cũtit: nob̃q
assentitur: dicentib eẽ impios. qui hȩc
audeant denegare. Absoluta igitur
iam una pars est.suꝑest ut ostendam
ideum qđ nuꝑ impugnarat astruere.
Quib dictis. partem tui capitis retracta¬
ui: in qua dixeras. eos qui de cali com¬
mixtione nascantur. dicimus trahere
originale peccatum: E osq de parentib
qualib cũq nascantur. ñ negamꝰ adhuc

Expanded text:
destruetur. Verum id tota libri ejus destruetur. Verum id tota libri ejus exordia publicarunt. Ait enim opus esse divinum homines, qui ex nuptiis, id est, ex maribus nascuntur et feminis: qua sententia omne quod erat acturus evertit, nobisque assentitur dicentibus esse impios, qui haec audeant denegare. Absoluta igitur jam una pars est: superest ut ostendam, id eum quod nuper impugnarat astruere. Quibus dictis partem tui capitis retractavi, in qua dixeras: « Eos, qui de tali commixtione nascuntur, dicimus trahere originale peccatum, eosque de parentibus qualib
Abbreviated transcription (Latin):
eruatur a potestate tenebrarum: subqͦ
uanitati similis factus ẽ. Eruat᷑ aut̃.
nunc interim a reatus obligatione: Pꝰ
hanc uero corruptibilem uuam ab om̃i
ctiam uanitate. Iulianꝰ. Si ig̾ legas opꝰ
meum: desines miraricur ad u̾ba tua
quȩ supra posueram reũterim. Pmise¬
ram quippe me descͥptis tins ꝓbaturũ.
qm̃ tu int̾ impietatem quam bib̾as. et
eius iniidiam quam timebas. Pariter
utrũq dixisses: E qđ ã catholicis. et qd̃
ã manicheis asseri solet. Est itaq ibi ta¬
lis ordo ũboꝵ admotus tuo capiti. qđ
nunc fronte sycophantȩ. int̃polatum fu¬
isse mentitus es. Sciome magna pollici¬
tum: idest ut deadu̾sarii sermonibus
ađpbarem. & cos qui homines opus dĩ
negant iure dampnari: & istum ipsum
qui hoc conficetur. nichil aliuqd agere:
quam ut peculium diaboli confirmet
eẽ. quicquid de nuptiarum fecundita-¬
te ꝓcedit. Hoc enim genere: patrocinii
sui quoq legibus. manicheoꝵ opinio

Expanded text:
eruatur a potestate tenebrarum, sub qua eruatur a potestate tenebrarum, sub qua vanitati similis factus est: eruatur autem nunc interim a reatus obligatione; post hanc vero corruptibilem vitam, ab omni etiam vanitate. LXIV. JUL. Si igitur legas opus meum, desines mirari, cur ad verba tua, quae supra posueram, reverterim. Promiseram quippe me de scriptis tuis probaturum, quoniam tu inter impietatem quam biberas, et ejus invidiam quam timebas, pariter utrumque dixisses, et quod a Catholicis, et quod a Manichaeis asseri solet. Est itaque ibi talis ordo verborum admotus tuo capiti, quod nunc fronte sycophantae interpolatum fuisse mentitus es. Scio me magna pollicitum, id est, ut de adversarii sermonibus approbarem, et eos qui homines opus Dei negant, jure damnari, et istum ipsum, qui hoc confitetur, nihil aliud agere, quam ut peculium diaboli confirmet esse quidquid de nuptiarum fecunditate procedit. Hoc enim genere, patrocinii sui quoque legibus, Manichaeorum opinio
Abbreviated transcription (Latin):
aboli est: quid si tͥ alius dicat. non est
imago dĩ. quȩ nullo rea peccato. ñ tam̃
intrat in regnum dĩ. Nonne quid res¬
pondeas non habebis: siuana respon¬
dere nolueris: & cerce ꝓpt̃ea est homo
imagodĩ: quia factus est ad similitu¬
dinemdĩ. Cur gͦ et uanitati similis
factus est. ꝓpt̃ quod dies ciꝰ uelut um¬
bra p̃tereant. Non enm abhac ua¬
nitate separaturus esparuulos: cum
dies coꝵ uelut umbra pretereant.
Postremo. nunquid eos & auiuentib
separabis. Audi gͦ cum qui dicit in
psalmo. Ecce ueteres posuisti diesme¬
os: & substantia mea tãquã nichilum
ante te. Uerũtam̃ uniu̾sa uanitas: omĩs
homo uiuens. Cũ gͦ sit imagodĩ om̃is
homo uiuens: dic unde sit uanitas om̃is
homo iuiuens. S quid dicturtis es. Qui
non uis agnoscere aliud horum eẽ ex
conditione dĩ aliud accidisse excondi¬
tione peccati : ꝑmittite q̃s. ut homo ui¬
uens quia ad dei similitudinẽ factus est.

Expanded text:
aboli est. » Quid, si tibi alius dicat, Non est aboli est. » Quid, si tibi alius dicat, Non est imago Dei, quae nullo rea peccato, non tamen intrat in regnum Dei? nonne, quid respondeas non habebis, si vana respondere nolueris? Et certe propterea est homo imago Dei, quia factus est ad similitudinem Dei. Cur ergo et vanitati similis factus est, propter quod dies ejus velut umbra praetereunt ? Non enim ab hac vanitate separaturus es parvulos, cum dies eorum velut umbra praetereant. Postremo numquid eos et a viventibus separabis? Audi ergo eum qui dicit in Psalmo: Ecce veteres posuisti dies meos, et substantia mea tanquam nihil ante te; verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens . Cum ergo sit imago Dei omnis homo vivens, dic unde sit etiam vanitas omnis homo vivens. Sed quid dicturus es, qui non vis agnoscere, aliud horum esse ex conditione Dei, aliud accidisse ex conditione peccati? Permittite, quaesumus, ut homo vivens, qui ad Dei similitudinem factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. qui saluũ facit popłm suũ
a peceatis eoꝵ. unde uocatusẽ iħe. Ni
chil agis. nͥ ut ira dĩ maneat suꝑ cos.
de qua locutus ẽ iobdicens. Homo
natus ex muliere. breuis uite. & plenꝰ
ire. & sicut flos fem decidit. fugit aut̃
sicut umbra. & ñ stabit. Nonne et huiꝰ
curam fecisti. & hunc fecisti intrare in
conspectu in iudicium: Quis enĩ
erit mundus a sordibus: ne unꝰ qͥdẽ:
d iã si unius fuerit diei uita eiꝰ suꝑterrã
S uidelicet homo misericors. miserarisi¬
maginẽ dei: ne dicas eam sub peccato car¬
naliter nasci. O quam crudelis ẽ ista ua¬
na miscdiatua: quȩ paruulis negat mi-¬
scdiam saluatoris sur qui uenit querere
qđ ꝑierat. ꝑ illas igitur sordes. sine qͥb
homo dĩ dicit eẽ neminem. & si unius
diei sit uita eiꝰ suꝑ terram. sibi usndicat
diabolus imaginẽ dei: ñ ꝑsubstantiam
quam creauit ds̃. Niciata ẽ enĩ natura:
non uicium est. S tu. nec imagodĩ est
inquis. que ꝑexortum suum in regnodi¬

Expanded text:
salvum facit populum suum a peccatis eorum, unde vocatus est Jesus ; nihil agis, nisi ut ira Dei maneat super eos, de qua locutus est Job, dicens: Homo natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae, et sicut flos feni decidit, fugit autem sicut umbra, et non stabit: nonne et hujus curam fecisti, et hunc fecisti intrare in conspectu in judicium? Quis enim erit mundus a sordibus? Ne unus quidem, etiamsi unius fuerit diei vita ejus super terram . Sed videlicet, homo misericors, miseraris imaginem Dei, ne dicas eam sub peccato carnaliter nasci. O quam crudelis est ista vana misericordia tua, quae parvulis negat misericordiam Salvatoris sui: qui venit quaerere quod perierat ! Per illas igitur sordes, sine quibus homo Dei dicit esse neminem, etsi unius diei sit vita ejus super terram, sibi vindicat diabolus imaginem Dei, non per substantiam, quam creavit Deus. Vitiata est enim natura, non vitium est. Sed tu, « Nec imago Dei est, » inquis, « quae per exortum suum in regno di
Abbreviated transcription (Latin):
uaretur cum surgere ipse non posset. Nc̃
uero in riuna sua liber ẽ iusticie. seruus¬
ꝙ peccati: nec potest seruus ẽẽ iusticie.
&e liber adominante peccato: nisi cum
excubans. ne homo uel inpeccatum a
quo quã impellatur: uel a peccato ab¬
strahat᷑. uoluntate captiua: quam ñ
posse capi si dedi ipsa noluerit. testat᷑
fortitudo: cuiꝰ lacerti in contemptu
due claruerunt. auoꝰ. Hoc ẽ utiq
qđ agit heresis ur̃a ad hoc enĩ additis
& gentiles. ne piȩ fortitudinis opꝰdĩ
gra xp̃iani facere potuisse aut fecisse
nis gentilibq cõmunis. Audite gͦ:
& intelligite fortitudinẽ gentiliũ. mun-¬
dana cupiditas. fortitudinẽ aut xp̃ia¬
noꝵ. dĩ caritas facit: quȩ diffusa est in

Expanded text:
aretur, cum surgere ipse non posset: nunc aretur, cum surgere ipse non posset: nunc vero in ruina sua, liber est justitiae, servusque peccati; nec potest servus esse justitiae, et liber a dominante peccato, nisi eum t ad hoc solum excubans, ne homo vel in peccatum a quoquam impellatur, vel a peccato abstrahatur, voluntate captiva: quam non posse capi, si dedi ipsa noluerit, testatur fortitudo, cujus lacerti in contemptu due claruerunt. AUG. Hoc est utique, quod agit haeresis vestra: ad hoc enim additis et Gentiles, ne piae fortitudinis opus Dei gratia Christiani facere potuisse, aut fecisse nis Gentilibusque communis. Audite ergo, et intelligite: Fortitudinem Gentilium mundana cupiditas, fortitudinem autem Christianorum Dei charitas facit; quae diffusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
bonum: ꝑ quod ei subest posse facere
malum. Tota gͦ diuini plenitudo iu¬
dicii. tam iunctum habet negocium
cum hac lib̃tate hominum: ut harũ
qui unam agnou̾it. ambas nouerit:
unde fitaut harum unam qui uiolauit.
ambas uiolet. Sic gͥ & lib̃tas humani
custodiat᷑ arbitrii: quemadmodũ diui-
na ȩquitas custoditur. Hic intellectus
liberi arbitrii ẽ: qui et fatoꝵ opinionẽ.
& chaldeoꝵ supputationẽ. & manichȩ¬
orum fantasias. ueritati eccłiastice sub¬
iugauit. Hic intellectus c̃. qui cum illis
quos enumerauimꝰ. uos etiam axp̃o
monstrat alienos. Libertas igit᷑ arbitri¬
i. possibilitas est uel admittendi uel ui-¬
tandi peccati: expers cogentis necessi¬
tatis: que in suo ut pote iure habet.
utrum surgentiũ partem sequat᷑. id est
uel ardua asꝑaq uirtutum. uł demersa
& palustria uoluptatum. aug̃. Homo
quandiu stecit in bona uoluntate liberi
arbitrii. non opus habebat ea grã. qua le-¬

Expanded text:
bonum, per quod ei subest posse facere bonum, per quod ei subest posse facere malum. Tota ergo divini plenitudo judicii tam junctum habet negotium cum hac libertate hominum, ut harum qui unam agnoverit, ambas noverit. Unde fit ut harum unam qui violaverit, ambas violet. Sic igitur et libertas humani custodiatur arbitrii, quemadmodum divina aequitas custoditur. Hic intellectus liberi arbitrii est, qui et fatorum opinionem, et Chaldaeorum supputationem, et Manichaeorum phantasias, veritati ecclesiasticae subjugavit. Hic intellectus est, qui cum illis, quos enumeravimus, vos etiam a Christo monstrat alienos. Libertas igitur arbitrii, possibilitas est vel admittendi vel vitandi peccati, expers cogentis necessitatis, quae in suo utpote jure habet, utrum surgentium partem sequatur, id est, vel ardua asperaque virtutum, vel demersa et palustria voluptatum. AUG. Homo quamdiu stetit in bona voluntate liberi arbitrii, non opus habebat ea gratia, qua lev
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sola uoluntate. quȩ aliquid uelbo¬
ni uel mali non impetu breui s cogitati¬
onc appetituq patrauerit. uel benignitatis
ẽ ratione impleta uel malignitatis. au Sic̃
intelligis uoluntatẽ. etiam sola cogitatione
rationẽ ulbenignitatis uł malignitatis
implere. sicomodo intelligas qđ de bo¬
na &e scã cogitatione loquens apłsait.
ños cc̃ nos idoneos cogitatiore aliquid
quasi ex nob metipsis. s sufficientiã nr̃am
ex dõ ẽt. poteris corrigi. & humilis susci¬
ꝑe grãm. cuite suꝑbia fecit inimicum:
dum iuis in eis ẽẽ qui confidunt in uir¬
tute sua: non in eis qui dicunt. diligã
bonum facere. aula uirtutis ẽ. posse
malum facere. testi moniũ lib̃tatis est̃.
auoꝰ. Nonẽ gͦ liber ds̃ de quo dictũ ẽ.
negare seipsum non potest: & de quo
etiam ipse dixisti. ds̃ ẽc̃ nisi iustus ñ po¬
test: & alio loco. non potest aũt ds̃ ini
igitur suppetit homini habere ꝓpriũ

Expanded text:
tamen sola voluntate, quae aliquid vel botamen sola voluntate, quae aliquid vel boni vel mali, non impetu brevi, sed cogitatione appetituque patraverit, vel benignitatis est ratio impleta, vel malignie rationem vel benignitatis vel malignitatis implere, si eo modo intelligas, quod de bona et sancta cogitatione loquens Apostolus ait, non esse nos idoneos cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientiam nostram ex Deo esse; poteris corrigi, et humilis suscipere gratiam, cui te superbia fecit inimicum, dum vis in eis esse, qui confidunt in virtute sua ; non in eis qui dicunt, Diligam bonum facere, aula virtutis est; posse malum facere, testimonium libertatis est. AUG. Non est ergo liber Deus, de quo dictum est, Negare se ipsum non potest : et de quo etiam ipse dixisti, Deus esse nisi justus non potest; et alio loco, Non potest autem Deus, iigitur suppetit homini habere proprium
Abbreviated transcription (Latin):
quo peccati & iusticiȩ summa ẽ. Namcũ
aliquis. scđm uirtutem indigentib. aut
de miscdie fontib. aut de iusticiȩ inmul¬
get ub̃ib. hocoꝑatur foris iam ipsa ui¬
sticia. quam intus uoluntas scã concepit
& peꝑit. auo U trum de suo iusticiam con¬
ceꝑit. hoc uob̃ cum agitur: qui ignorantes
dei iusticiam ur̃am uultis constituere:
cum uoluntas scã utiq iusticiã sc̃a cogi¬
tatione concipiat: de qua scriptum ẽ.
cogitatio scã seruabit te. Dicit autem
apłs. Non quia idonei sumꝰ cogitare
aliquid quasi ex nob̃ mecipsis: s suffici¬
entia nr̃a ex dõẽ: hoc suntelligatis. ñ
aliuid intelligetis eẽ arbitrium lauda
gere in alioꝵ iniuriam. uel iniqꝰ qͥs fui̾t
uel crudelis. oꝑatio qua nocet aliis. a ne¬
quitia foras ꝓficiscitur. quam intus ma¬
la uoluntas seminauit & genuit. Cum
uero deest facultas. ꝑ quam in ꝑximos
uis secretȩ uoluntatis erumpat᷑. in ipsa

Expanded text:
quo peccati et justitiae summa est. Nam cum quo peccati et justitiae summa est. Nam cum aliquid secundum virtutem indigentibus, aut de misericordiae fontibus, aut de justitiae immulget uberibus; hoc operatur foris jam ipsa justitia, quam intus voluntas sancta concepit et peperit. AUG. Utrum de suo justitiam conceperit, hoc vobiscum agitur, qui ignorantes Dei justitiam, vestram vultis constituere : cum voluntas sancta utique justitiam sancta cogitatione concipiat, de qua scriptum est, Cogitatio sancta servabit te ; dicit autem Apostolus, Non quia idonei sumus cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Hoc si intelligatis, non aliud intelligetis esse arbitrium laudabgere in aliorum injuriam, vel iniquus quis fuerit, vel crudelis; operatio qua nocet aliis, a nequitia foras proficiscitur, quam intus mala voluntas seminavit et genuit: cum vero deest facultas, per quam in proximos vis secretae voluntatis erumpat, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃auit tẽ uere libieritis. conab̾is quidẽ
in tuam decorquere sententiam .s. quã te
suscipitur de aliqua re disputatio. debet
a diffinitione ꝓficiscrait intelligatur qͥd
sit id de quo disputatur. Ita gͦ & nos.
sicut supra de iusticiȩ &e peccati diffiniti¬
one dissercͣmus. nunc quoq uideamus
que lib̃tati arbitrii diffinitio competat:
ut planum sit. quis ei nr̃m consentiat.
quis repugnet: lib̃tas arbitrii qua adeo e¬
mancipatus homo ẽ: in admittendi pec¬
cati. & abstinendi a peccato possibilitate.
consistit. auoꝰ. E mancipatũ hominẽ
dicis adõ. nec attendis hoc cum emancipa¬
to agi. ut infamilia patris nonsit. Iuł.
actium est enim animal rationale. morta¬
le capax uirtutis & uicii: qđ posset ex con¬
cessa sibi possibilitate. uel seruare dĩman¬
data uel transgredi. uel magisterio nat᷑ali
conseruare ius humane sotietatis: libe¬
rumq haberet alterutrã uelle partẽ. in

Expanded text:
liberaverit, tunc vere liberi eritis, conaberis quidem liberaverit, tunc vere liberi eritis, conaberis quidem in tuam detorquere sententiam: sed quam te suscipitur de aliqua re disputatio, debet a definitione proficisci, ut intelligatur quid sit id de quo disputatur . Ita ergo et nos, sicut supra de justitiae et peccati definitione disseruimus, nunc quoque videamus quae libertati arbitrii definitio competat ut planum sit, quis ei, nostrum consentiat, quis repugnet. Libertas arbitrii, qua a Deo emancipatus homo est, in admittendi peccati et abstinendi a peccato possibilitate consistit. AUG. Emancipatum hominem dicis a Deo: nec attendis hoc cum emancipato agi, ut in familia patris non sit. LXXIX. JUL. Factum est enim animal rationale, mortale, capax virtutis et vitii, quod posset ex concessa sibi possibilitate vel servare Dei mandata, vel transgredi, vel magisterio naturali conservare jus humanae societatis, liberumque haberet alterutram velle partem, in
Abbreviated transcription (Latin):
Impleueras enim hoc sermone aliquid.
contra quod si fuisses locutus ulterius.
nimium impudens. Sin aut̃ omĩa con¬
cinenter: uł tarde posses apparere corre¬
ctior. Nunc uero me dicis fallere. qui qd̃
obieci ꝑte probo: & tustatim in eo qđ te
putas consequent instruxisse. mentiris.
Ais quippe. non libcrum negamꝰ arbitri¬
um. & subiungis cestimonium eugłii.¬
lib̃i eritis. Cũ hoc millo loco a dño nr̃o
iħu constet in liberum arbitrium non
fuisse platum. Cuiꝰ expositionem senten¬
tie paululum differentes. diffinitionib
& diuisionib quid nr̃m alteruter sentiat
explicemꝰ. Debet quippe scdm om̃iũ
doctoꝵ disciplinam:. in choatio dis puta¬
tionis. a diffinitione sumi. aus̃. Apłigͦ.
qui disputationum suarum in choationes
ñ adiffinitione sumpserunt. non erant do¬
cti. & tam̃ erant doctores gentiũ: & con¬
temꝑtores docꝰtoꝵ talium. dequib te de¬
lectat inflari. Qđ aũt ait dñs. si uos filiꝰ

Expanded text:
Impleveras enim hoc sermone aliquid, Impleveras enim hoc sermone aliquid, contra quod si fuisses locutus ulterius, nimium impudens; sin autem omnia concinenter, vel tarde posses apparere correctior. Nunc vero me dicis fallere, qui quod objeci, per te probo; et tu statim, in eo quod te putas consequenter instruxisse, mentiris. Ais quippe, Non liberum negamus arbitrium; et subjungis testimonium Eliberi eritis » . Cum hoc in illo loco a Domino nostro Jesu constet in liberum arbitrium non fuisse prolatum, cujus expositionem sententiae paululum differentes, definitionibus et divisionibus, quid nostrum alteruter sentiat, explicemus. Debet quippe, secundum omnium doctorum disciplinam, inchoatio disputationis a definitione sumi. AUG. Apostoli ergo, qui disputationum suarum inchoationes non a definitione sumpserunt, non erant docti? Et tamen erant doctores gentium, et contemptores doctorum talium, de quibus te delectat inflari. Quod autem ait Dominus, Si vos Filius
Abbreviated transcription (Latin):
iam negauerant. omousion idest untꝰ
cum patre substantie denegando. Ita gͦ
& nunc uos fabricatores doli. imꝑitas ter¬
retisaures: ut si nolunt laborantium ꝓfi-
de uiroꝵ appellatione resꝑgi: & liberũ
arbitrium negent: & dm̃ hominum con¬
ditorem. Hoc igit᷑ ame in illo loco con¬
stat obiectum. & quã ñ falso. p̃sens dis¬
putatio palam faciet: respondisti gͦ hoc
modo: Nonnegamꝰ liberum arbitriũ:
& nichil aliud subiunxisti detuo.
Consequens enĩ fuerat. ut impleres
sine tergi u̾satione sententiam: Cũq p̃misis¬
ses non tenegare arbitrii libertatẽ. adderes:
s confitcinur datam a dõ lib̃tatem arbitrii.
in bominum ꝑmanere natura. aug̃ Quo¬
modo manet lib̃tas ineis. qui ut liberentur
aseruitute qua uictori peccato addicti st̃.
diuina indigent gr̃ã: nͥ quia liberi st̃
&& ipsis iusticie: Unde dicit apłs. Cum
eẽtis serui  peccati: lib̃i fuistis iusticie. Iuł.

Expanded text:
jam negaverant, homousion, id est unius jam negaverant, homousion, id est unius cum Patre substantiae, denegando. Ita ergo et nunc vos fabricatores doli, imperitas terretis aures, ut si nolunt laborantium pro fide virorum appellatione respergi, et liberum arbitrium negent, et Deum hominum conditorem. Hoc igitur a me in illo loco constat objectum; et quam non falso, praesens disputatio palam faciet. Respondisti ergo hoc modo: « Non negamus liberum arbitrium: » et nihil aliud subjunxisti de tuo. Consequens enim fuerat, ut impleres sine tergiversatione sententiam; cumque praemisisses non te negare arbitrii libertatem, adderes, Sed confitemur datam a Deo libertatem arbitrii in hominum permanere natura. AUG. Quomodo manet libertas in eis, qui ut liberentur a servitute, qua victori peccato addicti sunt, divina indigent gratia, nisi quia liberi sunt et ipsi, sed justitiae? unde dicit Apostolus, Cum essetis servi peccati, liberi fuistis justitiae LXXVII. JUL.
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem negarent. Illa uero omnis
deiectorum pectorum multitudo. extra
in iuriarum metum. hac ẽ potissimum
uel nominis comminatione. ne athana¬
siana uocaret᷑. uel in t̾rogationis callidita¬
te. decepta. auõ. Athanasianos uel ho¬
mousianos arriani catholicos uocant:
ñ et alii hereciei. Nos aũt non solum a ca¬
tholicis: sed etiam abhereticis uob̃ simili-¬
bus. & auob̃ dissentientib pelagiani uoca¬
mini: quemadmodum ñ tantum a catho¬
lica. s abheresibus etiam uocant᷑ arriani.
Nos uero solinos appellatis traducianos:
sicut illi omousianos: sicut donatiste ma¬
charianos. sicut manichei phariseos: et
cȩteri heretici diu̾sis nominibus. Iulianꝰ.
Namcum ꝓponerent arriani. qui rerũ
ea tempestate potiebant᷑. Homo usion
sequi uultis aut xp̃mꝰ responderunt con¬
tinuo. quasi innom̃ religiosi. xp̃m se seqͥ:
homousion repudiauere. Atq ita exeũt
gestientes uelut qui xp̃o crederent: quem

Expanded text:
confessionem negarent. Illa vero omnis confessionem negarent. Illa vero omnis dejectorum pectorum multitudo, extra injuriarum metum, hac est potissimum vel nominis comminatione, ne Athanasiana vocaretur, vel interrogationis calliditate decepta. AUG. Athanasianos vel Homousianos Ariani Catholicos vocant, non et alii haeretici. Vos autem non solum a Catholicis, sed etiam ab haereticis, vobis similibus et a vobis dissentientibus, Pelagiani vocamini: quemadmodum non tantum a Catholica, sed ab haeresibus etiam vocantur Ariani. Vos vero soli nos appellatis Traducianos, sicut illi Homousianos, sicut Donatistae Macarianos, sicut Manichaei Pharisaeos, et caeteri haeretici diversis nominibus. LXXVI. JUL. Nam cum proponerent Ariani, qui rerum ea tempestate potiebantur, Homousion sequi vultis, aut Christum? Responderunt continuo, quasi in nomen religiosi, Christum se sequi; homousion repudiavere: atque ita exeunt gestientes, velut qui Christo crederent, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse xp̃ianos appellari. si cos traduci-¬
ani pelagianos uocassent: cum eregione
prudentes statuerent. quãius nominũ
inuidiam sibi & iniuriã sustinendam.
magis quam fidem catholicam relinqn¬
dam. s ne uel hoc ipsum conuic iigenꝰ
ur̃o inuentum ingemo głeris: recorda¬
mini. ab om̃ib quidem hereticis diu̾sa
nos uocabula solere susciꝑe: S. insyno¬
do ariminensi uehem̃tius claruisse. qͥd
apud plumbeos animos. uel ambigui¬
tas u̾bi. uel cõminatio noui uocabuli.
possit sccleris obtinere. Namcum sub
arriano principe. uir magnȩ constan¬
tiȩ. fidĩ sanissimȩ. athanasius alexandri¬
nus ep̃s. dilapso a fide apłoꝵ om̃ĩ pene
mundo. & impietatis temporib obstitisset.
acq. ob hoc mexilia coactus cẽt: de sexcen-¬
tis & qͥnq̃ ginta ut fertur ep̃is uix septẽ
inuenti sunt. quib cariora eẽt dei p̃cepta
quam regis: uidelicet ut nec in athanasii
dampnationẽ conuenirent: nec trinitatis

Expanded text:
non posse Christianos appellari, si eos Traducinon posse Christianos appellari, si eos Traduciani Pelagianos vocassent: cum e regione prudentes statuerent, quamvis nominum invidiam sibi et injuriam sustinendam magis, quam fidem catholicam relinquendam. Sed ne vel hoc ipsum convicii genus vestro inventum ingenio glorieris; recordamini, ab omnibus quidem haereticis diversa nos vocabula solere suscipere: sed in synodo Ariminensi vehementius claruisse, quid apud plumbeos animos vel ambiguitas verbi, vel comminatio novi vocabuli possit sceleris obtinere. Nam cum sub Ariano principe, vir magnae constantiae, fidei sanissimae, Athanasius Alexandrinus episcopus, dilapso a fide Apostolorum omni pene mundo, et impiatis temporibus obstitisset, atque ob hoc in exsilia coactus esset; de sexcentis et quinquaginta, ut fertur, episcopis, vix septem inventi sunt, quibus chariora essent Dei praecepta quam regis; videlicet ut nec in Athanasii damnationem convenirent, nec Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
malignitati. ad ista respondi. Iuł̃. E am
enim scelestum est qđ suscepit p̃uaricatio
pudenda babylonis ut cum a nob̃ obicit᷑.
a uob̃ neget᷑:. & tam scm̃ ẽ quod a nob̃ cre¬
dituruc sub umbra eiꝰ delitescere licet
adũsariamente cupiatis. Dam cum ego
quiequid disputationis ur̃e sparsim m̃¬
bris tenebat᷑ exprimerem. & summam
questionis inbreuitatẽ cogerem. ut eccłi¬
astice dissensionis causa quanta & qualis
eẽt. sine fumo & nebulis ꝑderetur: doxi li¬
berum a uobis arbitrium negari᷑: & dm̃
nascentium conditorem: porro a nobis
id utrũq defendi: & obhoc uos imꝑitis
aurib. de nominibus catholicoꝵ uiroꝵ
ccim uob̾cum laborant. ciere in anem fragorẽ:
ut qui timuissent cȩlestiam ã nobis dici.
amiterent cȩlestis fidei dignitatem: &
qui expauissent ne auobis pelagiani
diccrentur. inmanicheoꝵ pelagus p̃ci¬
pitarent᷑. Putarentq se imꝑiti quiq

Expanded text:
malignitati ad ista respondi . LXXV. JUL. Tam malignitati ad ista respondi . LXXV. JUL. Tam enim scelestum est, quod suscepit praevaricatio pudenda Babylonis, ut cum a nobis objicitur, a vobis negetur: et tam sanctum est, quod a nobis creditur, ut sub umbra ejus delitescere, licet adversaria mente, cupiatis. Nam cum ego quidquid disputationis vestrae sparsim membris tenebatur exprimerem, et summam quaestionis in brevitatem cogerem, ut ecclesiasticae dissensionis causa, quanta et qualis esset, sine fumo et nebulis proderetur, dixi liberum a vobis arbitrium negari, et Deum nascentium conditorem; porro a nobis id utrumque defendi, et ob hoc vos imperitis auribus de nominibus catholicorum viroquam tuemur, nobiscum laborant, ciere inanem fragorem, ut qui timuissent Coelestiani a vobis dici, amitterent coelestis fidei dignitatem; et qui expavissent ne a vobis Pelagiani dicerentur, in Manichaeorum pelagus praecipitarentur; putarentque se imperiti quique