comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut inuicem diligatis: ꝓculdubio
sicut deus ẽ. ⁊ ipsi sunt in hoc mundo:
nec serui aut mercennarii sunt. sed
forte aliquis alit̾ sentiat ꝓpt̾ hoe quod
scriptum ẽ: iustis non ẽ lex posita. S
stiendum quod alia ẽ lex ꝓmulgata a
spũ seruitutis intimore: alia a spũ liber¬
tatis data infuauitate. Nec sub illa co¬
gotur ee filii. nec sine ista patiuntur
Uis audire quia iustis non ẽ lex positaͤ
Non accepistis ait. spm̃ seruitutis it̾m
in timore. Uis audire quod tam̃ sme
lege caritatis non sint: S accepistis inqͥt
spm̃ adoptionis filiorum. Deniq audi
iustũ utrumq de se fatentem: et quod
non sit sub lege: nec tam̃ sit sine lege. Fac¬
tꝰ sum inqͥs his qui sub lege erant. qua¬
si sub lege ee̾m: eum ipse non ẽe̾m sub
legr. His qui sine lege erant. tã quã
sine lege ee̾m: cũ sine lege dĩ non eͥem:
iusti ñ habent legem. aut iusti sunt

Expanded text:
nisi ut invicem diligatis ; procul dubio nisi ut invicem diligatis ; procul dubio sicut Deus est, et ipsi sunt in hoc mundo: nec servi aut mercenarii sunt, sed forte aliquis aliter sentiat propter hoc quod scriptum est: Justis non est lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem; cum sine lege Dei non essem, Justi non habent legem; aut, Justi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩt̾nã iustamq dĩ legem ꝑtinuit: ut
quia dõ noluit suauit̃ regi. penaliter
a se ipso regeretur: quiq sponte iugũ
suaue ⁊ onus leue caritatis abiecit.
ꝓͥȩ uoluntatis onꝰ importabile patere.¬
nec iusticiȩ ꝓ meritis legem euasit. nec
tam̃ cũ dõ in sua luce. in sua requie: in
sua gła remansit: subiectus potestati.
⁊ sub motus felicitati. Dñe deris meus
cur ñ tollis peccatũ meum. et quare ñ
aufers iniquitatẽ meã: ut abiecta gͣui
sarcina ꝓpͥe uoluntatis. sub leui onere
caritatis respirem: nec iã seruili timore
coherte. ar. nec mercennaria cupidita¬
te illiciar. s agar spũ tuo. spũ liberta¬
tis quo aguntur filii tui: qui testimo¬
niũ reddat spũ meo. quod ⁊ ego sim
unꝰ ex filiis. dum eadem mͥ lex fuerit. qͣ
⁊ tibi. ⁊ sicut tues. ita et eͥgo sim in h̾
mundo: Hi siquidẽ qui hoc faciunt
qd ait apłs. nemini quicꝗͣ debeatis.

Expanded text:
ad aeternam justamque Dei legem pertinuit, ut ad aeternam justamque Dei legem pertinuit, ut qui a Deo noluit suaviter regi, poenaliter a seipso regeretur: quique sponte jugum suave et onus leve charitatis abjecit, propriae voluntatis onus importabile sustinerenec justitiae 600 pro meritis legem evasit; nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit, subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam? ut abjecta gravi sarcina propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem; nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditate illiciar: sed agar spiritu tuo, spiritu libertatis, quo aguntur filii tui, qui testimonium reddat spiritui meo, quod et ego sim unus ex filiis , dum eadem mihi lex fuerit quae et tibi; et sicut tu es, ita et ipse sim in hoc mundo. Hi siquidem, qui hoc faciunt quod ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis,
Abbreviated transcription (Latin):
xternȩ legis ordini sub ducẽ potuerunt.
Tunc aut̃ dixerim quẽq sibi fecisse suã¬
legem. quando communi et ȩternȩ le¬
gi ꝓͥam p̃tulit uoluntatẽ: ꝑuerse. utiq
uolens suum imitari creatorẽ: ut sicut
ipse sibi lex suiq uiris ẽ. ita is quoq se ip¬
sum regeret. et legem sibi suam faceret
uoluntatẽ: graue utiq ⁊ importabile
iugum suꝑ om̃s filios adam: heu meli¬
nans et incuruans ceruices nr̃as: adeo ut
uita nr̃a inferno apꝓpinquarit. Infelix¬
quia dñs ad iuuit me. paulominus ha¬
bitasset ininferno auima mea. Sub hoc
onere gͣuatus gemebat: qui dicebat. Qrͣ
posiustime contrarium tͥ et factus sũ
mͥ met ipsi gͣuis: Ubi dixit factus sũ
mͥmet ipsi gͣuis: ostendit qd lex ip̃se sibi
eẽt: nec alius hoc quã ipse sibi fecisset.
Quod aũt dõ loquens p̃misit. posiusti
me contrarium tͥ: dei se tamen non
effugisse lege indicauit. Hoc quippe

Expanded text:
aeternae legis ordini subducere potuerunt. aeternae legis ordini subducere potuerunt. Tunc autem dixerim quemque sibi suam fecisse legem, quando communi et aeternae legi propriam praetulit voluntatem, perverse utique volens suum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem: grave utique et importabile jugum super omnes filios Adam, heu! inclinans et incurvans cervices nostras, adeo ut vita nostra inferno apquia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Sub hoc onere gravatus gemebat qui dicebat: Quare me posuisti contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Ubi dixit, Factus sum mihimet ipsi gravis, ostendit quod lex ipse sibi esset, nec alius hoc quam sibi ipse fecisset. Quod autem loquens Deo, praemisit, Posuisti me contrarium tibi; Dei se tamen non effugisse legem indicavit. Hoc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quin in dõ dicerem quod absit. eͥe aliquid
quod deus non ẽ: s substantiam illam di¬
uinam: quod utiq nec noitu. nec insolitũ
ẽ. dicente iohe: deus caritas ẽ. Dicitur gͦ
recte caritas:⁊ deus. ⁊ dĩ donum. Itaq
caritas dat caritatem: substantiua ac¬
cidentalem. U dantem significat: no¬
men ẽ substantiȩ. U̾ donum: qualitatiᷤ
Hec ẽ lex ȩterna: creatͥr et gubernatͥr
uniuersitatis. Siquidem inpondere:
et mensura.⁊ numero. ꝑ eam facta sunt
uniuersa: et nichil sine lege relinquit᷑:
cum ipsaꝰlex om̃ium sine lege non sit.
non tam̃ alia quam se ipsa: qua et seip¬
sam et si non creauit. regit tam̃. C ete¬
rum seruus ⁊ mercennarius habent le¬
gem non adño. s: quam ipsi sibi fecenĩt.
ille dm̃non amando: iste plus aliud a¬
mando. Habent inquam lege̾. non dm̃
s: suam: illi tam̃ quȩ dñi ẽ subiectam.
& quidem suam sibi quisq legemfacere
potuerunt: non tam̃ eam in cõmutabili

Expanded text:
quin in Deo dicerem quod absit esse aliquid quin in Deo dicerem quod absit esse aliquid quod Deus non est; sed substantiam illam divinam: quod utique nec novum nec insolitum est, dicente Joanne, Deus charitas est . Dicitur ergo recte charitas et Deus, et Dei donum. Itaque Charitas dat charitatem, substantiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen est substantiae; ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. Caeterum servus et mercenarius habent legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, legem non Domini, sed suam, illi tamen quae Domini est subjectam. Et quidem suam sibi quisque legem facere potuerunt; non tamen eam incommutabili
Abbreviated transcription (Latin):
macula ẽ: aut animas conuertere potest.
Karitas uͦ conuertit animas. quas fac̃
et uoluntarias. Porro inexͦam dixerim
.immaeulatã: quod nil sibi de suo reti¬
nere consueuit. Cui nempe de ꝓpͥo ni
chil est: totum ꝓfecto quod habet. dĩ ẽ.
Quod aũt dĩ ẽ: immundum e̾e ñ potest
Lex gͦ dñi immaculata. caritas ẽ: quȩ
ñ quod sibi utile. ẽ querit. s. quod mul¬
tis. Lex aũt dñi dicitur. siue quod ipse
ex ea uiuat: siue qd̃ eam nullus nisi eiꝰ
dono possideat. Nec absurdum uideat᷑
quod dii. etiam dm̃ uiuere ex lege: cũ
non alia duerim. quam caritate. Quid
uͦ in summa et beata illa trinitate. sum¬
mã et ineffabilem illam conseruat uni¬
tatem: nisi caritas: Lex est gͦ. et lex dñi.
cantas. que triuitatẽ mnunitate quodã¬
modo cohibet ⁊ colligat iniunculo paciᷤᷤ
Nemo tamen me estimet caritatẽ hic acci¬
ꝑe qualitatẽ. uel aliquod accidens: alio¬

Expanded text:
macula est, aut animas convertere potest. macula est, aut animas convertere potest. Charitas 30 vero convertit animas, quas facit et voluntarias. 4. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est, totum profecto quod habet, Dei est: quod autem Dei est, immundum esse non potest. Lex ergo Domini immaculata, charitas est, quae non quod sibi utile est quaerit, sed quod multis. Lex autem Domini dicitur, sive quod ipse ex ea vivat, sive quod eam nullus nisi ejus dono possideat. Nec absurdum videatur quod dixi etiam Deum vivere ex lege, cum non alia dixerim quam charitate. Quid vero in summa et beata illa Trinitate summam et ineffabilem illam conservat unitatem, nisi charitas? Lex est ergo, et lex Domini charitas, quae Trinitatem in unitate quodammodo cohibet, et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen me existimet charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens; alio
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq et qui timet ⁊ qui cupit: ut̾q ꝓse
agunt. Sola quȩ infilio ẽ caritas: non
querit quȩ sua sunt. Quã obrem puto
de illa dictum. Rex domini in macłata
conuertens animas: quod sola uidł sit.
que ab amore sui ⁊ mundi auerte possit
animũ. ⁊ in dm̃ di rigere: Nec timor qͥppe
nec amior priuatus. conuertit animã. Mu¬
tant int̾dum uultum. uł actum affectũ
nũquã. Facit quidem etiam seruus ñ¬
nunquã opus dĩ. S quia non sponte:
in sua ad huc duricia ꝑmanere conuin¬
citur. facit ⁊ mercennariꝰ. S quia ñ
gratis: ꝓpria t̾m cupiditate coguoscit᷑
Porro ubi ꝓpͥetas: ibi singularitas. U¬
bi aũt singłaritas: ibi angulus. Ubi
uͦ angulus: ibi sine dubio sordes. siue tu¬
bigo. Sit itaq seruo sua lex: timor
ipse quo constringitur. Sit mercenna¬
rio sua cupiditas. qua et ipse artat᷑.
quando ab ipsa tẽptatur abstractus
⁊ illectus. S harum nulla aut sine

Expanded text:
Itaque et qui timet, et qui cupit, uterque pro se Itaque et qui timet, et qui cupit, uterque pro se agunt: sola quae in filio est charitas, non quaerit quae sua sunt. Quam ob rem puto de illa dictum, Lex Domini immaculata, convertens animas ; quod sola videlicet sit, quae ab amore sui et mundi avertere possit animum, et in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor privatus convertit animam. Mutant interdum vultum vel actum, affectum nunquam. Facit quidem etiam servus nonnunquam opus Dei: sed quia non sponte, in sua adhuc duritia permanere convincitur. Facit et mercenarius; sed quia non gratis, propria trahi cupiditate cognoscitur. Porro ubi proprietas, ibi singularitas; ubi autem singularitas, ibi angulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex timor ipse, quo constringitur; sit mercenario sua cupiditas, qua et ipse arctatur, quando ab ipsa tentatur abstractus et illectus. Sed harum nulla aut sine
Abbreviated transcription (Latin):
te puritas animorũ innotuit. Paucis
ꝓcerto aꝑuistis. cuiꝰ sp̃s estis. Gaudeo ꝓin¬
de michi. gaudeo ⁊ uobis: meȩ utilitati.
et ur̃ȩ sinceritati. Illa siquidem uera et
sincera est karitas: et om̃ino de corde pu¬
ro et consrientia bona. et fide non ficta
eque ut nr̃m diligimus. Nam qui ma¬
gis aut certe solum suum diligit: con¬
uincitur non caste dilige bonumr: qd
utiq ꝓpt̾ se diligit. non ꝓpt̾ ipsum:
Et hic talis. non pot̃ obedire ꝓpħȩ qͥ
ait. C onfitemini dño qm̃ bonus. Con¬
fitetur quidem quia fortasse bonus ẽ
sibi: non auͣt quoniam bonus ẽ in se
Qua ꝓpt nouerit in se dirigi illud ab
eodem ꝓpħa obꝓbrium. C. onfitebit᷑ tͥ
cũ benefeceris ei. ẜ s qui confitetur dño:
qm potens ẽ. Et ẽ qui conficetur: qm̃
sibibonus ẽ. S item qui confitetur q̃m̃
simplicit̾ bonus est. Primus seruus est:¬
⁊ timet sibi. Scđs mercennarius est.¬
⁊ cupit sibi. Terciꝰ filius: ⁊ defert patͥ.

Expanded text:
te puritas animorum innotuit. Paucis te puritas animorum innotuit. Paucis pro certo aperuistis, cujus spiritus estis. 3. Gaudeo proinde mihi, gaudeo et vobis; meae utilitati, et vestrae sinceritati. Illa siquidem vera et sincera est charitas, et omnino de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta aeque ut nostrum, diligimus. Nam qui magis, aut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetae, qui ait: Confitemini Domino, quoniam bonus . Confitetur quidem, quia fortasse bonus est sibi, non autem quoniam bonus est in se. Quapropter noverit in se dirigi illud ab eodem propheta opprobrium: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei . Est qui confitetur Domino quoniam potens est, et est qui confitetur qsibi bonus est: et item qui confitetur, quoniam simpliciter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus mercenarius, et cupit sibi; tertius filius, et defert patri.
Abbreviated transcription (Latin):
non frustra leuauerim ocłos meos inmon¬
tos: unde quippe iam non mediocre ue
ro quia stillabunt: quousq ualles nr̃e
habundabunt frumento. Festiuus erit mͥ
dies ille ducendus. ⁊ memoriale sempit̾¬
num: in quo uirum illum uidere ac sus¬
ciꝑe merui. ꝑ que factum ẽ. ut incordibꝰ
ur̃is ego reciꝑer. Et quidẽ iam ante rere.¬
lit de me quȩdam. quȩ et si non ꝓbau̾it.
putauit tam̃. Fidelis quippe et religio¬
sus absit ut alit̾ loqueret᷑ ꝗͣ credidit. En
reuera in me exꝑior quod ait saluator
Qui recipit iustum in nomine iusti: mer¬
cedem iusti accipiet. Mercedem quippe
iusti dixerim: quod iustꝰ reputor non ob
aluid nisi quod iustum recepi. Namsi-
qua suꝑ addita sunt: ea iustus non tam
erueritate rei quam expuritate siuu lo¬
cutuꝰ est. Audistis. credidistis. erultasti:
scripsistis. et me non parum letificastis.
diocrem apud urãm merui sc̃itatem: s
et quod nobis ur̃orum non parua ex par¬

Expanded text:
non frustra levarim oculos meos in monnon frustra levarim oculos meos in montes, unde quippe jam non mediocre venro quia stillabunt, quousque valles nostrae abundabunt frumento. Festivus enim erit mihi dies ille ducendus, et memoriale sempiternum, in quo virum illum videre ac suscipere merui, per quem factum est ut in cordibus vestris ego reciperer. Et quidem jam ante recelit de me quaedam, quae etsi non probaverit, putavit tamen, Fidelis quippe et religiosus, absit ut aliter loqueretur, quam credidit. En revera in me experior quod ait Salvator: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Mercedem quippe justi dixerim, quod justus reputor, non ob aliud, nisi quod justum recepi. Nam si qua superaddita sunt, ea justus non tam ex veritate rei, quam ex puritate sui locutus est. Audistis, credidistis, exsultastis, scripsistis, et me non parum laetificastis, diocrem, apud vestram merui sanctitatem, sed et quod nobis vestrorum non parva ex par
Abbreviated transcription (Latin):
auditurum ab illa. Noli mͥ molestus ẽe.
Ego dilecto meo. ⁊ dilectꝰ meus mͥ: qui
pascitur int̾ lilia. Uerum quod non au¬
deo ego. audet karitas: ⁊ cum om̃i fidu¬
cia pulsat ad ostium amici. nequaquã
putans pati se debere. repulsam. quȩ ami¬
citiarum matrẽ se nouit: nec ueretur ue¬
strum et si gͣtissimũ paulisꝑ inquietare.
ot̾ium ꝓpt̃ suum negocium. Ipsa ꝓtecto
ipsa cum uult: facit uos excede dõ. Ipsa ⁊ cum
uoluit. fecit sobrios nobis: ad eo ut minime
duceretis indignum me non modo sustinere.
loquentem: s tacentem insuꝑ benigne ꝓuo¬
care. Amplector beniguitatem: dignatio¬
nem ammirorͥ laudo ⁊ ueneror puritatem:
qua de nr̃is ꝓfectibus quos putatis. tanta
indomino erultatione głamini. Glorior
et ego plurimũ tanto testimonio: ⁊ seruoꝵ
dĩ tamgͣta quam gͣtuita ad modum fami¬
liaritate delector. Fec iam gła mea. hoc
gaudium meum. he delicie mei cordis. qd̃

Expanded text:
auditurum me ab illa: Noli mihi molestus esse: auditurum me ab illa: Noli mihi molestus esse: Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia . 29 2. Verum quod non audeo ego, audet charitas, et cum omni fiducia pulsat ad ostium amici, nequaquam putans pati se debere repulsam, quae amicitiarum matrem se novit; nec veretur vestrum, etsi gratissimum, paulisper inquietare otium, propter suum negotium. Ipsa profecto, ipsa cum vult, facit vos excedere Deo; ipsa et cum voluit, fecit sobrios nobis: adeo ut minime duceretis indignum, non modo sustinere loquentem, sed tacentem insuper benigne provocare. Amplector benignitatem, dignationem admiror, laudo et veneror puritatem, qua de nostris profectibus, quos putatis, tanta in Domino exsultatione gloriamini. Glorior et ego plurimum tanto testimonio, et servorum Dei tam grata, quam gratuita admodum familiaritate delector. Haec jam gloria mea, hoc gaudium meum, hae deliciae cordis mei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
portunis scriptitationibus infestare quietẽ:
iuge illud ur̃m sacrumq silentium a scło.
susurrium cum dõ. uel ad modicũ int̾rũ¬
ꝑe: nr̃aq ingerere auribus. seeretis peni¬
tus occupatis. suꝑnis eulogiis. Timebã
om̃ino molestus fieri. uł moysi in monte.
uel heliȩ indeserto: aut certe ereubanti
in templo samuheli: si diuinis intentissi¬
mos confabulatio nibus. aliquatenus auo¬
tare tẽptassem. Clamat samuel. Loque¬
re dñe. quia audit seruus tuus: et ego
me audiri p̃sumerẽ: Cimebam inquam ne
si ⁊ dauid elonganti se ⁊ fugienti. manen¬
tiq in solitudine importunus insisterem.
indignans ereusaret ⁊ diceret. Sine
me non audio te modo: Audiam potiꝰ
quod dulcius absculto. Audiam quid
elinate a me maligni: ⁊ scructabor manda¬
ta dĩ mei. Quid enim: Ego ne tam teme¬
rarius ee̾m. ut int̾ sponsi brachia suauit̃
qui escentẽ auderem suscitare dilectam.
quousq uellet ipsa: Putarem ilico me¬

Expanded text:
portunis scriptitationibus infestare quietem, portunis scriptitationibus infestare quietem, juge illud vestrum sacrumque silentium a saeculo, susurrium cum Deo, vel ad modicum interrumpere, nostraque ingerere auribus secretis penitus occupatis supernisque eulogiis. Timebam omnino molestus fieri vel Moysi in monte, vel Eliae in deserto, aut certe excubanti in templo Samueli, si divinis intentissimos confabulationibus aliquatenus avocare tentassem. Clamat Samuel, Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et ego me audiri praesumerem? Timebam, inquam, ne si et David elonganti se et fugienti, manentique in solitudine, importunus insisterem, indignans excusaret et diceret: Sine me, non audio te modo; audiam potius quod dulcius ausculto. Audiam quid clinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Quid enim? egone tam temerarius essem, ut inter sponsi brachia suaviter quiescentem auderem suscitare dilectam, quousque vellet ipsa? Putarem illico
Abbreviated transcription (Latin):
amicos Rm̾is. Guigoni priori car.
gi eas. ⁊ quas uoluebam inore litt̾as. scin¬
tillas sentiebam inpectore: quibus et
doncaluit cor meum intͣ me. tamquã
Pex illo igne que dñs misit in terram. O
quantus in illis meditationibus exardes¬
eit ignis: e quibus huiꝰcemõi euolant scin¬
tillȩ. Ur̃a illa succensa ⁊ succẽdens salutatio.
sic mͥ ut uerum fatear accepta fuit et est:
quasi non ab homine s certissime ab illo
qui mandat salutes iacob. descendere.
uideret᷑. Non me sane arbitror saluta¬
tum inuia: non intrausitu. non ueluti
ex occasione ut assolet consuetudiis:
s plane ex uisceribus ut sentio caritatis.
ꝓdiit hȩc tam grata ⁊ inopinata bene¬
dictio. Benedictiuos a dño. qui me in
benedictionibus dulcedinis tante p̃ue¬
nire curastis: ut daret᷑ puero ur̾o. uob
pͥmũ scribentibus fiducia rescribendi:
scͥbere quidem ad uos iam pͥdem gesti¬
entiͥ s non p̃sumenti. Uerebar nimi¬
tum. scãm quam in domino habetis in¬

Expanded text:
amicos charissimis, GUIGONI priori Cartugi eas, et quas volvebam in ore litteras, scintillas sentiebam in pectore: quibus et concaluit cor meum intra me, tanquam ex illo igne, quem Dominus misit in terram . O quantus in illis meditationibus exardescit ignis, e quibus hujusmodi evolant scintillae! Vestra illa succensa et succendens salutatio sic mihi, ut verum fatear, accepta fuit, et est, quasi non ab homine, sed certissime ab illo qui mandat salutes Jacob, descendere videretur. Non me sane arbitror salutatum in via, non in transitu, non veluti ex occasione, ut assolet, consuetudinis; sed plane ex visceribus, ut sentio, charitatis prodiit haec tam grata et inopinata benedictio. Benedicti vos a Domino, qui me in benedictionibus dulcedinis tantae praevenire curastis, ut daretur puero vestro, vobis primum scribentibus, fiducia rescribendi, scribere quidem ad vos jam pridem gestienti, sed non praesumenti. Verebar nimirum sanctam, quam in Domino habetis, im
Abbreviated transcription (Latin):
fadieci ꝑ uenire usq ad uos. uide faci¬
es ut̾as. rememorare iniquitates ⁊ ne¬
cessitates meas: ⁊ si uob forsan satifface
possũ: mͥ fateor non possũ. Irascor occu¬
pationibus meis: quibus factum ẽ. ñ
ut neglexerim: s ut nequiuerĩ. Hoc
frequent̃ patior. ⁊ idõ freouent᷑ irascor:
dignus utinã cui omnis sc̃s condole¬
at. Alioquin dupplicit̾ miser sum. si
nec miserabilis sum. Ego uͦ faterne pi¬
etati locum in me ostendo: non meritũ
Miseremini mei. non quia aignus. s
qm̃ in ops. ⁊ pauꝑ sum ego. Iusticia me¬
ritum quęrit: miscdia miseriam intu¬
etur. Uera miscdia non iudicat. s
afficit. non nitit᷑ discussione. õccasi¬
one contenta: Non enim eipectatur ratio.
uͥ affectio trahit. Lugebat saimuel sauiꝰ

Expanded text:
facies vestras, rememorari iniquitates et necessitates meas: etsi vobis forsitan satisfacere possum, mihi, fateor, non possum. Irascor occupationibus meis, quibus factum est, non ut neglexerim, sed ut nequiverim. Hoc frequenter patior, et ideo frequenter irascor: dignus utinam, cui omnis sanctus condoleat. Alioquin dupliciter miser sum, si nec miserabilis sum. Ego vero fraternae pietati locum in me ostendo, non meritum. Miseremini mei, non quia dignus, sed quoniam inops et pauper sum ego. Justitia meritum quaerit: misericordia miseriam intuetur. Vera misericordia non judicat, sed afficit: non nititur discussione, occasione contenta. Non enim exspectatur ratio, ubi affectio trahit. Lugebat Samuel Sau
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ quantũ inse ẽ iustior
ẽẽ contendet. sẽꝑ de bono
in meliꝰ ꝓfic̾e. totis uirib
conaret᷑. Hon enĩ ad annũ
uł ad tẽpus instar m̾cenna¬
rii: s in et̾nũ diuino se mã¬
cipat famulatui. Audrai
demiq uocẽ iusti. In et̃nũ¬

Expanded text:
ior esse contenderet, semper de bono in melius proficere totis viribus conaretur. Non enim ad annum vel ad tempus, instar mercenarii, sed in æternum divino se mancipat famulatui. Audi denique vocem justi : IN ÆTERNU
Abbreviated transcription (Latin):
corde desidiũ. artubq fatiᷤᷤ¬
centib durat tñ ieoliniᷤᷤ
ꝓpositꝰ uigor: nec sentit
rugo se carnis infirma
enĩ metuat uet̾am domici¬
lii ruinas. qui fabricam sꝑi¬
talẽ uide̾t indies insublime
consurg̾e. ⁊ ꝓfic̾e meternita¬
tẽ: Certꝰ namq ẽ si t̃restriᷤ
domꝰ ista dissoluit᷑. qͦd edi¬
ficationẽ habet ex deo domũ
te p̃uentꝰ fuerit homo: nec¬
dũ idelicet spiritali edifi¬
tio consũmato: Pfectꝰ qͥppe
nõ habet quo ꝓficiat. Et̃
qͥ ꝓficit: eo ipso quo ꝓficit.
ꝑfectꝰ nõ ẽẽ conuincitur. Est
qͥtdi securi de illo plena fide
Bene multa: qui uniu̾sa
conplectit᷑. Q uomͦ enĩ nõ
expleũ omĩa tẽpora: qui
transiit ad et̾nitatẽ: Qͣnta
sane tẽpora nõ longeiitate
s longuammitate. Hoc ẽ nõ
annorũ serie uł dierũ nu¬
mero. s mentis deuotione.
et in extinguibili sẽꝑ ꝓfici¬
endi desicdio ꝓeurrẽ po¬
tuit. tanta sibi in m̾itis ñ
inmico uendicauit. Re¬

Expanded text:
corde desiderium; artubusque fatiscentibus, durat tamen incolumis propositi vigor, nec sentit rugosae carnis infirma enim metuat veterani domicilii ruinas, qui fabricam spiritualem videt in dies in sublime consurgere, proficere in aeternitatem? Certus namque est, si terrestris domus ista dissolvitur, quod aedificationem habet ex Deo, domumte praeventus fuerit homo, necdum videlicet spirituali aedificio consummato? Perfectus quippe non habet quo proficiat: et qui proficit, eo ipso quo proficit, perfectus non esse convincitur. Est quod securi de illo plena fide Bene multa, qui universa complectitur. Quomodo enim non explevit omnia tempora, qui transiit ad æternitatem ? Quanta sane tempora non longævitate, sed longanimitate, hoc est non annorum serie vel dierum numero, sed mentis devotione et inexstinguibili semper proficiendi desiderio percurrere potuit, tanta sibi in meritis non immerito vindicavit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
in cꝯtharã ẽ. hyemps transi¬
it. ymber habiit ⁊ recessit. flo¬
res apparuer̃ in t̾ra nr̃a tẽpꝰ
putationis aduenit. Ampu¬
tatũ ẽ sacram̃tũ in utile : pu¬
tre mẽbrũ. Ille ille iiquus
qui peccare fecit isrł. mor¬
te absortꝰ ẽ ⁊ traductus inuẽ¬
trẽ inferi. F ecat quippe scđm
ꝓpħam pactũ cũ morte: ⁊ cũ
inferno fedus imerat. Ideoq
iuxta ezechielẽ. factꝰ ẽ ꝑditio:
et nõ subsistit in et̾nũ. Alius qͦ
oĩum sic̃ maximꝰ ita ⁊ pessimꝰ
inimicꝰ. abscisus nicħ ominꝰ ẽ.
E is erat unꝰ ex amicis ecłie:
s ilł de quibꝰ solet queri et
mꝰ de similib idẽ iudiciũ. Pro
pẽ ut reu̾tar ad fr̃s meos si
uita comes fuerit: ꝑ uos sic̃
intendo transiturꝰ Interim
com̃do me sc̃is orationib ur̃is.

Expanded text:
tharam est. Hyems transiit, imber abiit, & recessit. Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis aduenit. Amputatum est sarmentum inutile, putre membrum. Ille, ille iniquus, qui peccare fecit Israel: morte absorptus est, traductus in ventrem inferi. Fecerat quippe secundum Prophetam pactum cum morte, & cum inferno fœdus inierat. Ideoque iuxtet non subsistit in aeternum. Alius quoque omnium sicut maximus, ita et pessimus inimicus, abscisus nihilominus est. Et is erat unus ex amicis Ecclesiae, sed illis de quibus solet queri et mus de similibus idem judicium. Prope est ut revertar ad fratres meos, si vita comes fuerit, per vos, sicut intendo, transiturus. Interim commendo me sanctis orationibus vestris.
Abbreviated transcription (Latin):
ex alto o bone uir. qr uisita ᷤᷤ¬
ti me in t̾ra aliena: ⁊ in loco.
mei. homo magnꝰ occupatꝰ
in magnis. B enedictꝰ sẽs ã¬
gelꝰ tuus : qui pio pectori
tuo id suggessit. Benedictꝰ
unde głier apd̃ extraneos
litteras tuas: ⁊ illas litt̃as ĩ
quib tuã mͥ animã effu
sũ de habundantia suauita¬
tis pectori tui. Nõ solũ aũ
s ⁊ głior intribulationib:
si quas dignꝰ habitꝰ sũ ꝓ ec¬
cłia pati. Nec plane gła mã
et exaltans cap̃ meũ. eccłie
triũphus. Nansi socii fuimꝰ
laboris: erimꝰ et ꝯsolationis. Col¬
laborandũ fuit ⁊ cõpatien¬
dũ matri: ne ⁊ de nob̾ quere¬
tur dicens. Qui iuxta. me . e

Expanded text:
ex alto, o bone vir, quia visitasti me in terra aliena, & in loco pmei, homo magnus, occupatus in magnis. Benedictus sanctus Angelus tuus, qui pio pectori tuo id suggessit. Benedictusvnde glorier apud extraneos, literas tuas: & illas literas, in quibus tuam mihi animam effudsum de abundantia suauitatis pectoris tui. Non solum autem, sed & glorior in tribulationibus: si quas dignus habitus sum pro Ecclesia pati. Hæc plane gloria mea, & exaltans caput meum, ecclesiæ triumphus. Nam si socij fuimus laboris, erimus & consolationis. Collaborandum fuit, & compatiendum matri, & ne de nobis quereretur dicens, Qui iuxta me e
Abbreviated transcription (Latin):
patri et om̃i uenatio¬
ne digno. dño abbati
Reuera nunc inte pater exꝑior.
qd̃ in sacris licteris legisse me me¬
mini: cũ consũmatꝰ fuerit ho¬
quies. iam corona debebat᷑ e¬
merito. ⁊ ecce tanquã nouus
in xp̃o miles. noua interĩ tibi
exͤitas bella. ꝓuocas adu̾sariũ.¬

Expanded text:
patri et omni veneratione digno, domno abbati Revera nunc in te, Pater, experior quod in sacris litteris legisse me memini : CUM CONSUMMATUS FUERIT HOjam corona debebatur emerito ; et ecce tamquam novus in Christo miles, nova iterum tibi excitas bella, provocas adversariu
Abbreviated transcription (Latin):
ratus. eccłias ⁊ eccłiastica bene¬
ficia relinqͥs. synagogas satha¬
ne idest cellulas extra ceno¬
biũ in qͥb tres uł quatuor fr̃
sine ordine. sine disciplina.
habitare solent destruis. femi¬
nas amonastĩo arces. ceteris
pietatis ac discipline bonis stu¬
diosius inuigilas solito: qͥd
E cont᷑ tu in eiꝰ confusione. et
tua consolatione cantabis
do tuo: qui timent te ui¬
debunt me et leta bunt᷑.¬

Expanded text:
ratus ecclesias et ecclesiastica beneficia relinquis; synagogas Satanae, id est cellulas extra coenobium, in quibus tres, vel quatuor fratres sine ordine, sine disciplina habitare solent, destruis; feminas a monasterio arces, caeterisque pietatis ac disciplinae bonis studiosius invigilas solito: quid E contra tu in ejus confusione et tua consolatione cantabis Deo tuo: Qui timent te, videbunt me et laetabunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. Ad episcopos & cardiuales
romane curie in sup. clxuiii. ⁊¬
os scitis si dignum ducitis recorda¬
ri qualit᷑ uob̾cum in tempore malo
conuersatus sim. egrediens & regredieis
& ꝑgens ad imꝑium regis. ꝑsistens ac
ꝑmanens uob̾cũ intemptationib ur̃is
ita ut consũptis pene uirib corporis.
uix pꝰ redditam celitꝰ pacem eccłie. repatͥ¬
are potuerun. Et recolo hoc ñ glorians
aut impperans. s ꝓuocans. & efflagi¬
tans. mouens & reposcens debitum ur̃
miserationis affectum. Urget necessi¬
tas mͦ om̃s repetere debitores. Ego uͦsi
feci qđ facere debui. haud aliud me ex
eo qͣm seruum inucilem reputo uixt
sermonem dm̃. Uerũptñ si feci qđ ope¬
tuit. aut qđ faciendum fuit. nũqͥd ir¬
rui uapulare : Et ecce rediens a uobis.
tͥbulationem & dolorem inuem. & noñ
& non ualuit. Si quide dii fortes terre. u¬
hement̃ eleuati sunt. lugdunensis scil

Expanded text:
. AD EPISCOPOS ET CARDINALES ROMANAE CURIAE. Unde supra. 1. Vos scitis, si dignum ducitis recordari, qualiter vobiscum in tempore malo conversatus sim, egrediens et regrediens, et pergens ad imperium regis, persistens ac permanens vobiscum in tentationibus vestris, ita ut, consumptis pene viribus corporis, vix post redditam coelitus pacem Ecclesiae repatriare potuerim. Et recolo hoc, non glorians aut improperans, sed provocans et efflagitans, monens et reposcens debitum vestrae miserationis affectum. Urget necessitas modo omnes repetere debitores. Ego vero si feci quod facere debui, haud aliud me ex eo quam servum inutilem reputo, juxta sermonem Domini . Verumtamen si feci quod oportuit, aut quod faciendum fuit, nunquid merui vapulare? Et ecce rediens a vobis, tribulationem et dolorem inveni, et nomen et non valuit: siquidem dii fortes terrae vehementer elevati sunt, Lugdunensis scil
Abbreviated transcription (Latin):
pientib eum. Alioqͥn. ego quidẽ ut
pot᷑o laborabo ingemitu meo. &. eruił
mͥ lacͥme mee panes die acnocte. uob̾
aũ legam illum uersicłm. Qui tollit
ab amico miscdam. timorem dñi deli¬
quit. Et illud. Om̃s necessarii mei re¬
cesserunt ame. Illud qͦ. Qui uixta me
erant delonge steterunt: & iuim facie¬
bant qui querebant animam meam.¬

Expanded text:
pientibus eum. Alioquin ego quidem, ut pientibus eum. Alioquin ego quidem, ut potero, laborabo in gemitu meo, et erunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte: vobis autem legam illum versiculum, Qui tollit ab amico misericordiam, timorem Domini derelinquit; et illud, Omnes necessarii mei recesserunt a me ; illud quoque, Qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
fidentes inturtute sua. & in multitudẽ
diuitiarum suarum głantes. aduersum
me appropinquauerunt & steterunt.
Et ñ aduersum me tantum. s aduersam
magnam multitudinem seruorum di.
aduersum uos qͦ. aduersum se ipsos. coll¬
tra dm. contra om̃em equitatem & honei¬
tatem. Deniq imposuerunt homine saꝑ
extra ordinarie. uideat ds & uidicet.
uideat ꝙ romana curia. Wideat &. do¬
leat. misereatur ꝙ accingatur ad iun¬
dictam malefactorum: laudem uͦ bono¬
rum. Qͥd eiũ : Placet tͥ dña mundi.
unuiersitati constituta uindex in iram.
udex in misccłiam. Placet inqͣm tͥ qd
dum suꝑbit impiꝰ incenditur pauꝑ. &r
ille pauꝑ qui ꝓ tuo seruitio cum ñ ha¬
b̾et censum quem effundet. sanguini
non peꝑcit. Uignũ ne tͥ uidetur tua
ꝑfrui pace. & ur̃am non curare. nec re¬
ciꝑe uisorte consolationis. quos habuis¬
ti consortes labores: Si inueni gr̃am
in ocłis urĩs. eripite inopem de manu
fortiorum eiꝰ. egenũ & pauꝑem aditi¬

Expanded text:
identes in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriantes, adversum me appropinquaverunt et steterunt. Et non adversum me tantum, sed adversum magnam multitudinem servorum Dei, adversum vos quoque, adversum se ipsos, contra Deum, contra omnem aequitatem et honestatem. 2. Denique imposuerunt hominem supextraordinarie, videat Deus et judicet; videat et Romana curia: videat et doleat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Quid enim? placet tibi, domina mundi, universitati constituta vindex in iram, judex in misericordiam; placet, inquam, tibi quod, dum superbit impius, incenditur pauper et ille pauper, qui pro tuo servitio, cum non haberet censum quem effunderet, sanguini non pepercit? Dignumne tibi videtur tua perfrui pace et nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis, quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diri
Abbreviated transcription (Latin):
ignatio ur̃a fecit me familiarem. fa¬
miliaritas p̾sumptorem. Assit soli¬
ta cordi ur̃o benignitas: ne forte p̾sũp¬
tio pariat indignationem. Audite
tam̃ pacient᷑ non solum quid egerim.
s & cur egerim. si forte causa factum
possit uł aliquatenꝰ excusare. Aususũ
retiuere cłicos lingonenses. qui uocati
erant. composita tam pace int᷑ eos. ipsisq
ꝑsuasis stare deinceps de facienda electi¬
one. in bñplacito ur̃o &. consilio bonorũ.
sic̃ inlitt̾is eorum continetur. Erat aut̃
ꝑnecessariũ eos hac uice remanere. ꝓpt̃
t̾ras & possessiones eccłie que date sunt
pͣde & direptioni. dum non . ẽ. qui cus¬
todiat. aut defendat. Itaq ꝑsonis que
non sint suspecte. que non querant q̃
sua sunt. s que iħu xp̃i. inuingatur si placet
cura eligendi. & finem tandem accipi¬
& miseranda ueratio. Reliqua tdicenda
cõmisimus donno Erberto abbati sc̃i¬
Stephani diuionensiᷤᷤ. ⁊ archidiacono
lingonensi. sociisq eorum. Adicinꝰ

Expanded text:
ignatio vestra fecit me familiarem, familiaritas praesumptorem. Adsit solita cordi vestro benignitas, ne forte praesumptio pariat indignationem. Audite tamen patienter, non solum quid egerim sed et cur egerim: si forte causa factum possit vel aliquatenus excusare. Ausus sum retinere clericos Lingonenses qui vocati erant, composita tamen pace inter eos: ipsisque persuasis stare deinceps de facienda electione in beneplacito vestro et consilio bonorum, sicut in litteris eorum continetur. Erat autem pernecessarium eos hac vice remanere, propter terras et possessiones Ecclesiae, quae datae sunt praedae et direptioni, dum non est qui custodiat aut defendat. Itaque personis quae non sint suspectae, quae non quaerant quae sua sunt, sed quae Jesu Christi, injungatur, si placet, cura eligendi qui Deo placeat et finem tandem accipiet miseranda vexatio. Reliqua vero dicenda commisimus domino Herberto abbati Sancti-Stephani Divionensis, et archidiacono Lingonensi, sociisque eorum. Adjicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ullum. Anima mea in manib meis: salꝰ
eius in causa. ẽ. Placet uob̃ ut illi hõi
qͥa non placet. Quã obrẽ dixi anune mee.
expedire mag̾ inire fugani. qͣm &. me¬
rore consumere residuum dierum meo
cde. At d̾s uob̃ potiꝰ inspiret. qđ potiꝰ ẽ.
reducere uidelicet ad memoriam si dig¬
num iuidicatis. qualit᷑ uob̾cũ egerun.
& ponere ocłos pietatis suꝑ ur̃m puerum.
.&. lib̾are afflictum de angustia. Qͥnpotiꝰ
non obliuisci qͣnta łs ipse fecerit nob̾.
ꝙ in qͣntulecũq uicem recõpensationis.

Expanded text:
ullum. Anima mea in manibus meis: salus ullum. Anima mea in manibus meis: salus ejus in causa est. Placet vobis, ut illi homini quia non placet. Quamobrem dixi animae meae expedire magis inire fugam, quam et moerore consumere residuum dierum meordere. At Deus vobis potius inspiret quod potius est; reducere videlicet ad memoriam si dignum judicatis qualiter vobiscum egerim, et ponere oculos pietatis super puerum vestrum, et liberare afflictum de angustia. Quin potius non oblivisci quanta Deus ipse fecerit vobis, et in quantulaecumque vicem recompensationis,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. locum ratio & equitas non habebat.
E isdẽ telis qđ intolerabiliꝰ. ẽ. arcem quoq
apłici culminis oppugnare minantur.
Id uͦ ridicule. Fundata enĩ. ẽ. supͣ firmã
petrã. S qͥd ago : Excessi fateor. Non. ẽ.
meũ accusare quempiã aut rep̃hũdẽ.
sufficit mͥ ut plangam dolorem meum.
Post longan moram multosq labores
quos ꝓ seruitio Romane eccłie ꝑtuli.
cũ tandem placuit serenitati ur̃e redi¬
tum annuere ad fr̃s meos. & si fractus
uirib corporis tanqͣm male oꝑans. letꝰ
tam obmanipulos pacis quos reportabã.
ad monasterium cũ ꝓsꝑitate ꝑ¬
ueni. Credidi me de labore eua¬
sisse ad requiem. licere mͥ uitũq
resarcire sp̃ualium dãpna studiorum.
ac scẽ quietis detͥmenta que foris incur¬
reram. & ecce tͥbulatio & angustia inue¬
uerunt me. En lectulo recubantem plꝰ
cordis qͣm corporis dolor excruciat. Nec
enĩ ego deploro temporale incõmodum

Expanded text:
bant, locum ratio et aequitas non habebant. bant, locum ratio et aequitas non habebant. Eisdem telis, quod intolerabilius est, arcem quoque stolici culminis oppugnare minantur. Id vero ridicule; fundata est enim supra firmam petram. 2. Sed quid ago? excessi, fateor: non est meum accusare quemquam aut reprehendere; sufficit mihi ut plangam dolorem meum. Post longam moram multosque labores, quos pro servitio Romanae Ecclesiae pertuli, cum tandem placuit Serenitati vestrae reditum annuere ad fratres meos, etsi fractus viribus corporis, tanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis quos reportabam, ad monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labore evasisse ad requiem; licere mihi utcumque resarcire spiritualium damna studiorum, ac sanctae quietis detrimenta, quae foris incurreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt me. En lectulo recubantem plus cordis, quam corporis dolor excruciat. Nec enim ego deploro temporale incommodum
Abbreviated transcription (Latin):
uocib. certe lacͥmosis gemitib. Cogit
iterare clamores. iterata in nos iuria
ꝑditorum. & ꝓlongantium iniquitatẽ
¶suã. Confortati sunt addentes p̃uaricati¬
onem. Apponunt iniquitatem
suꝑ miquitatem: &. suꝑbia eorum
ascendit semꝑ. Inualuit furor. pu
tui nominis ausi sunt erecrare. & hoc p̃sũp¬
serunt. Iugdunensis. Eduensis. Matisco¬
nensis. amici cluniacenses. In fraude &
temeritate istorum. heu qm ingens mul¬
titudo scorum turbabitur. si angarriati
fuerunt tale portare iugum. talit̃q im¬
positum. Proh nefas hoc ita accepturi suił.
acsi cogantur genua curuare baal. aut
certe iuxta ꝓpħam pactum facere cũ mor¬
te. & cũ inferno fedus uure. Rogo uͥ iuis.
uͥ lex. uͥ sacrorũ auctoritas canonũ. uͥ de¬
niq reuerentia maiestatis: Illa illa que
millinegatur opp̾sso: soli mͥ non ꝓfuit ap¬
pellatio. S nimirũ imꝑabat aurũ. uidi¬
cabat argentum. leges canonesq sile¬

Expanded text:
vocibus, certe lacrymosis gemitibus. Cogit vocibus, certe lacrymosis gemitibus. Cogit iterare clamores iterata in nos injuria perditorum, et prolongantium iniquitatem suam. Confortati sunt, addentes praevaricationem. Apponunt iniquitatem super iniquitatem, et superbia eorum ascendit semper. Invaluit furor, pudtui nominis ausi sunt exsecrare. Et hoc praesumpserunt Lugdunensis, Aeduensis, Matisconensis, amici Cluniacenses. In fraude et temeritate istorum, heu! quam ingens multitudo sanctorum turbabitur, si angariati fuerint tale portare jugum, taliterque impositum? Proh nefas! hoc ita accepturi sunt, ac si cogantur genua curvare ante Baal, aut certe juxta prophetam pactum facere cum morte, et cum inferno foedus inire . Rogo, ubi jus, ubi lex, ubi sacrorum auctoritas canonum ubi denique reverentia majestatis? Illa, illa quae nulli negatur oppresso, soli mihi non profuit appellatio. Ubi nimirum imperabat aurum, judicabat argentum, leges canonesque sile
Abbreviated transcription (Latin):
nubium &. thorum immacłatum. qđ
de tali & talit factum. ẽ. Sine lege. si¬
ne ordine. sine ratione. sic confusa sunt
omͣia. immo ita cuncta ui fraude &. te¬
meritate pͣrepta. ꝙ p̃sumpta fuisse con¬
stat. ut non dico epm̃. s ne uillicũ quid̃e
aut chelouearium quẽpiam in hunc mo¬
dum decreuerit ordinari. Quib: uos
laudib efferam dilecꝰtissimi. qui soli con¬
doliustis afflicte. & tam inpͥma quã in
scda sua defensione opp̃sse astitistis. ascñ¬
dentes ex aduerso . & opponentes uos mu¬
rum ꝓ domo isrł: Non. ẽ. inuentꝰ simił
uob̾ in illo ꝯuentu qͥ ꝯseruaret legẽ excelsi.
q sacͥs obtemꝑaret canonib. qui deniq
se uidueret zelum finees. & lingue mu¬
crone confodẽt fornicantes. Quecũ ita de
uob̃ adcli & ur̃am ipsorũ głam ubiq clares¬
cant. restat ut pͥncipio tam laudabili con¬
dignum exitum dare. ꝙ hostie capiti. cau¬
dam iungere satagatis. Ad dñm pa

Expanded text:
nnubium, et thorum immaculatum, quod nnubium, et thorum immaculatum, quod de tali et taliter factum est? Sine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium quempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui conservaret legem Excelsi, qui sacris obtemperaret canonibus: qui denique se induceret zelum Phinees, et linguae mucrone confoderet fornicantes . Quae cum ita de vobis ad Dei et vestram ipsorum gloriam ubique clarescant, restat ut principio tam laudabili condignum exitum dare, et hostiae capiti caudam jungere satagatis. EPISTOLA CL
Abbreviated transcription (Latin):
Nm̃i eccłie nr̃e magna. ẽ. & multa eͫ¬
get cura. nec mͦ multa s cita. ita ut assi¬
due cũ lacͥmis medico celesti instemus di¬
centes. dñe desceude pͥus qͣm moriatil.
Unum. ẽ. qđ mag̃ exacerbat dolorem.ꝙ.
pene desꝑat curationem. qͥa nimirũ inde
orta. ẽ. tͥbulatio. unͣ consolatio sꝑari debu¬
erat. Qͥsnã enĩ omisera malum hoc qđ
plangis induxit suꝑ te: Profecto non
inimicus. non is qui ocłat te.s hõ una¬
nimis. dux tuus .&. metͦpolitanus tuus.
Cmͦ ab austro. &. non iam ab aquilone pan¬
ditur om̃e malum: Merito ꝓmͣ nonẽ do¬
lor sic̃ dolor m̃s. qm̃ de quib potissimũ
p̃sumebamꝰ. ab ipsis passi sumus &. ñ ab
aliis. Olugduneusis pia mat᷑ eccłia. cu¬
iꝰcemodi ñ sponsum. s monstrum. tue fi¬
lie ꝓcurasti nunc: Non plane matrẽ te
in hoc: s nouercam sensuus. Gener hic
tuus quã longe a nobili illa tua antiqua
honestate. grauitate. ꝓbitate. degenerat.
Qͥdenĩ: Egone id dixerim honorabile co¬

Expanded text:
mi, Ecclesiae nostrae magna est, et multa eget cura; nec modo multa, sed cita, ita ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbat dolorem et pene desperat curationem: quia nimirum inde est orta tribulatio, unde consolatio sperari debuerat. Quisnam enim, o misera, malum hoc quod plangis, induxit super te? Profecto non inimicus, non is qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis passi sumus, et non ab aliis. O Lugdunensis pia mater Ecclesia! cujusmodi non sponsum, sed monstrum tuae filiae procurasti nunc! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim honorabile co
Abbreviated transcription (Latin):
i cura. si memoria qnͣtulacũq mei
exstat adhuc in corde dñi mei. & si
om̃iũ que ꝓeo fac̾e ualeo debitorem: ñ

Expanded text:
i cura, si memoria quantulacumque mei exstat adhuc in corde domini mei, et omnium quae pro eo facere valeo debitorem: n
Abbreviated transcription (Latin):
alii ponentes tenebras lucem. disputã¬
tes un tͥuiis de diuinis. qui loquiuitur
mala in cordib suis. & in codicib suis
scͥbunt. & sic obstruatur os loquentiũ

Expanded text:
alii, ponentes tenebras lucem, disputantes in triviis 182 de divinis; qui loquuntur mala in cordibus suis, et in codicibus suis scribunt: et sic obstruatur os loquentiu
Abbreviated transcription (Latin):
bis placet ut mittã. scͥpto nobis ꝑp̾sen¬
tem nunciũ signisicate: ut quia mͦ
penes me non sunt. ab his qui hñͣt ea
requirã: ⁊ dirigã quocũq mandaue¬
ritis. Et ut sciatis quid petatis: scio me
scͥpsisse libellum qui inscribit᷑ de humi¬
utate: ⁊ .iiiͦiͦ. omelias in laudibus uirgi¬
nis matͥs. nam hẽ habet titulum: suꝑ
illum uidelicet locum eugłu apued lu¬
cam uͥdicit᷑. Missus ẽ angłs gabriel.
nec ñ ⁊ apologiã ad quẽdam amicũ nrm:
uͥ aliqua disserui de clunia censibus. inr̾is
id ÷ cisterciensibus obseruantiis. S. et
paucas ad diuersos epłas iltͨtaui. Auqui
frẽs ex his quȩ me coram audiere loquen¬
tem suo stilo ercepert̃:⁊ penes se tenent.
Utinã qd̃ minime spero: nr̃a uobis in
aliquo possit ee officiosa rusticitas.
empus ẽ ut ꝓmissum engam:
ut q ꝓbem ne forte frustra de
uobis semꝑ confisus stm. et quo urãm et
noticiam merui et amiciciam: Michi si¬

Expanded text:
bis placet ut mittam, scripto nobis per praesenbis placet ut mittam, scripto nobis per praesentem nuntium significate; ut quae modo penes me non sunt, ab his qui habent ea requiram, et dirigam quocunque mandaveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio me scripsisse libellum, qui inscribitur, De humilitate; et quatuor homilias in Laudibus Virginis Matris nam hunc habet titulum, super illum videlicet locum Evangelii apud Lucam, ubi dicitur, Missus est angelus Gabriel ; necnon et Apologiam ad quemdam amicum nostrum, ubi aliqua disserui de Cluniacensibus, et nostris, id est Cisterciensibus, observantiis. Sed et paucas ad diversos epistolas dictavi. Aliqui fratres ex his qui me coram audiere loquentem, suo stilo exceperunt, et penes se retinent. Utinam, quod minime spero, nostra vobis in aliquo possit esse officiosa rusTempus est ut promissum exigam; utque probem ne forte frustra de vobis semper confisus sim, ex quo vestram et notitiam merui, et amicitiam. Mihi si
Abbreviated transcription (Latin):
dium: uolo uos de me incertȩ famȩ
iimis credulum ẽe: quȩ ut optime no¬
stis. sepe in sua solet utͦbiq falli senten¬
tia. ⁊ de laude ui delicet ⁊ de uituꝑa¬
tione. ꝓbate si placet. ⁊ estimate: qͣti¬
nus amor uel fauor ur̃ ⁊ iustus. ⁊ eo
sit amplius amico gͣtus. quo ꝓ meri¬
tis modatus: ut cum laus de gͣuitate
rit. ⁊ siminus honoris. minus quoq cõ¬
ferat ⁊ oneris. E st certe quod magis quã¬
tuluscumq sum facit ee urm: quod iude¬
licet in rebus dĩ strenue sincereq ut aiũt
ꝓ ut̾a uice uersamini. Hoc ut semꝑ de
uobis dicatur uere. semꝑ inuobis uere
inueniatur. Librum quem quesistis ad
transcribendum habetis. Opuscula
nr̃a quȩ requiritis: ⁊ pauca sunt. et ni¬
chil ẽ ineis om̃ino quod ur̃o studio dig¬
num putẽ: Tamen quia melius iudico
mͥ.nrm̃ culpari ingeniolũ quam uo tun¬
tatemꝰ. ⁊ ꝑ iclitari apud uos potiꝰ imꝑiciã
quam obedientiã: quȩ horum ⁊ quouo¬

Expanded text:
dium, nolo vos de me incertae famae dium, nolo vos de me incertae famae nimis credulum esse: quae, ut optime nostis. saepe in sua solet utrobique falli sententia; et de laude videlicet, et de vituperatione. Probate, si placet, et aestimate, quatenus amor vel favor vester et justus, et eo sit amplius amico gratus, quo pro meritis moderatus: ut cum laus de gravitate, et si minus honoris, minus quoque conferat et oneris. Est certe quod me magis, quantuluscumque sum, facit esse vestrum: quod videlicet in rebus Dei strenue sincereque, ut aiunt, pro vestra vice versamini. Hoc ut semper de vobis vere dicatur, semper in vobis vere inveniatur. 5. Librum quem quaesistis ad transcribendum, habetis. Opuscula nostra quae requiritis, et pauca sunt, et nihil est in eis omnino quod vestro studio dignum putem. Tamen quia melius judico mihi, nostrum culpari ingeniolum, quam voluntatem; et periclitari a: quae horum, et quo vo