comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. s nob̃ innodescant apud dm̃ ꝑtoleran¬
tiam. ñ apud homines ꝑiactantiã: aut forte
innotescant etiã angłis qui sunt apud dm̃.
ut quodãm eas offerant dõ. ⁊ de hisconsulan.¬
⁊ qd dõ iubente implendum eẽ cognouerint
sicut oportere ibi cognouerint. hoc nob uł eui¬
denter uł ladenter apportent. Dixit eñ angłs
homini. Etͣ nunc quando oras du ⁊ sara. ego
Quȩ cum ita sint. etiã diu orare c̃ uacat. id ÷ cum
alia bonarũ necessariarũ actionum ñ impedi¬
untur officia. quãuis ⁊ ieis ut dixi desiderio
illo semꝑ orandum sit. ñẽ imꝓbum nec inutile.
Neq enĩ ut ĩmulli putant. hoc ÷ orare in multilo¬
quio si diutiꝰ oret᷑. Auud ẽ N sermo multus: alid̃
diuturnus affectus. Nam ⁊ de ipso dño scͥptum
ẽ qd ꝑ noctauerit in orando. ⁊ quod prolixius
orauerit. U qͥd aliud quã nob̾ p̃bebat excplum
in temꝑe p̃cator oportunus. cum padrȩ exaudi¬

Expanded text:
verat. Sed nobis innotescant apud Deum, per toleranverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulanquod eo iubente implendum esse cognouerint, sicut oportere ibi cognouerint, hoc nobis uel euidenter uel latenter adportent; dixit enim angelus homini: Et nunc, quando orabas tu et Sarra, ego Quae cum ita sint, etiam diu orare, cum uacat, id est cum alia bonarum et necessariarum actionum non impediuntur officia, quamuis et in eis, ut dixi, desiderio illo semper orandum sit, non est inprobum nec inutile. neque enim, ut nonnulli . putant, hoc est orare in multiloquio, si diutius oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in orando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum in tempore precator opportunus, cum patre exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
ãmoneamꝰ. qͣntumq in hoc desid̃io ꝓfecerimꝰ
nob̾̃ ipsis innotescamꝰ: ⁊ ad hoc augendum nos¬
nos ipsos acrius excitemus. Dignior enĩ sequet᷑
effectus. quẽ feruentior p̃cedit affectus. Ac ꝑħ¬
qd̾ ait apłs sine int̾missione orate. qͥd ẽ aliud
ꝗͣ bcatã uitam q̃ nulla nͥ et̾na ẽ. ab eo qui eam
dare solus potest. sine int̾missione desiderate:
S emꝑg̾ hanc adño dõ desideremus. ⁊ semꝑ oremꝰ.
S ido ab aliis curis atq negociis quibꝰipsũ desi¬
derium quodãm tepescit. certis horis ad ne¬
gocium orandi mentẽ reuocamꝰ. ũbis oratioĩs
nos ãmonentes in id qd desidamus intendere.
ne qd tepescere ceꝑat omnino frigescat. ⁊ pe¬
nitus extinguatur. nisi crebriꝰ inflãmetur. Uñ
⁊ illud quod idẽ apłs ait. postulationes ur̃e in¬
notescant apud dm̃. ñ sic accipiendum ẽ. tãꝗͣ
dõ innotescant. qui eas ⁊ ante ꝗͣ utiq eẽnt no¬

Expanded text:
admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus, admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus, nobis ipsis innotescamus et ad hoc augendum nos ipsos acrius excitemus. dignior enim sequitur effectus, quem feruentior praecedit affectus. ac d ait apostolus: Sine intermissione orate, quid est aliud quam \'beatam uitam,\' quae nulla nisi aeterna est, ab illo, qui eam dare solus potest, \'sine intermissione desiderate\'? semper ergo hanc a domino deo desideremus et semper oremus. sed ideo ab aliis curis atque negotiis, quibus ipsum desiderium quodam modo tepescit, certis horis ad negotium orandi mentem reuocamus uerbis orationis nos admonentes in id, quod desideramus, intendere, ne, quod tepescere coeperat, omnino frigescat et penitus extinguatur, nisi crebrius inflammetur. unde et illud, quod idem apostolus ait: Postulationes uestrae innotescant apud deum, non sic accipiendum est, tamquam deo innotescant, qui eas, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ querere ⁊ pulsare cõpellit. Quod quare faciat
qui nouit quid nob̃ necessarium sit. pͥusquam
petamus ab eo mouere animũ pocest. nisi intel
uelit innotescere quã ñ potest ignorare: s exeire¬
ri mnorationib desidium nr̃m. quo possimus
capere qd p̃parat dare. Illud enim ualde magny
ẽ. s nos ad accipiendum paruri angusti sumꝰ
Idõ nobis dr̃ dilatamini me sitis iugũ ducentes
cum infidelib. Tanto quippe illud qd̃ ualde
magnũ ẽ. quod nec oculus uidit qr ñ: color.
nec auris audiuit qr ñ÷ sonus. nec incor hoĩs
ascendit. qr cor hominis illuc deb& ascendere
sumemus capatiꝰ. quanto id ⁊ fidelius credimꝰ
isꝑamus firmiꝰ. ⁊ desidamus ardentiꝰ. In ipsagͦ
fide. spe. caritate continuo desidio semꝑ oramꝰ.
S idõ ꝑcerta int̾ualla orarum ⁊ temporũ etiã
u̾bis rogamus dm̃. ut illis rerũ signis nosipsos

Expanded text:
et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere animum potest, nisi intellostram sibi uelit innotescere, quam non potest ignorare, sed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualde magnum est, sed nos ad accipiendum parui et angusti sumus. ideo nobis dicitur: Dilatamini, ne sitis iugum ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus et speramus firmius et desideramus ardentius. In ipsa ergo fide et spe et caritate continuato desiderio semper oramus. sed ideo per certa interualla horarum et temporum etiam uerbis rogamus deum, ut illis rerum signis nos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
petentib se: Cum gͣ scđm tria illa q̃ cõmendat
apłs. fides significetur inpisce. uł propter aquam
baptismi. uł quod in huiꝰ scłi fuctib integra est.
cui contrariꝰ: ille serpens. qͥ ut ñ crederetur dõ
uenenosa fraude ꝑsuasit. spes inouo. quia uita
pulli ñdum ẽ. s futura ẽ. nec iã uidet᷑. s adhuc
sꝑatur. spes enim q̃ uidetur ñ ÷ spes. cui cõt̾riꝰ :
scorpius. q̃m qui sperat ȩt̾nam uitam. q̃ retro
sunt obliuiscit᷑. ⁊ in ant̾iora se extendit. cui no¬
xium ÷ retro respicere. scorpius autẽ exea parte
cauendus ẽ. qua uenenatã ⁊ aculeatã caudam
retrorsum ht̃. caritas inpane. maior cnĩ bonoꝵ
caritas. ⁊ ĩcibutiq uinẽ cet̾a paniutilitã. cui ccriꝰ
ẽ lapis. qm dura corda respuunt caritatẽ. siue
aliud aliquid congruentiꝰ ista significent. tam̃
qui nouit bona data dare filiis suis. petere nos

Expanded text:
petentibus se. cum ergo secundum tria illa, quae commendat petentibus se. cum ergo secundum tria illa, quae commendat apostolus, fides significetur in pisce uel propter aquam baptismi uel quod in huius saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec iam uidetur, sed adhuc speratur — spes enim, quae uidetur, non est spes —, cui contrarius est scorpius, quoniam, qui sperat aeternam uitam. quae retro sunt, obliuiscitur et in anteriora se extendit, cui noxium est retro respicere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda respuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos
Abbreviated transcription (Latin):
ab amicosͥ cupiens cõmodari trespanes. quib̃
fortasse ipsa trinitas uniꝰ sub̾ȩ sigurata ẽ. iam
cũ suisseruis dormientẽ. petitor instantissimus
⁊ molestissimus excitauit. ut daret ei q̃ntos uo¬
lebat. magis ⁊ ipse uitando tedium. quam be¬
niuolentiã cogitando. ut hinc indelligeremus.
si dare cogitur qͥ cum dormiat apetente excita¬
tadur inuitus quanto det benignus. qui nec
dormire nouit. ⁊ dormientes nos excitat ut pe¬
tamus. Hinc ẽ ⁊ illud. Petite & accipietis. q̃rite
⁊ inuenietis. pulsate & aꝑietur uobis. Omnis
enim qͥ petit accipit. ⁊ querens inuenit. ⁊ pulsan¬
ti aꝑictur. Aut quis ÷ ex uobis homo aquo filiꝰ
suus panem petit. nũquid porrigit lapidem ei:
Aut si piscem petit. nũqͥd serpentem porrigit ei:
Aut si ouum petit. nũquid porrigit ei scorpionẽ:
Si gͦ uos cũ sitis mali nostis bona dare data filus
uris. quantomagis pater ur̃ cȩlestis dabit bona

Expanded text:
ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et illud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. aut quis est ex uobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem porriget ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porriget ei? aut si ouum petit, numquid porriget ei scorpium? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester caelestis dabit bona
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. cũ eum oremus qͥ nouit sic̃ ipse dñs ait.
qͥd nob̃ necessarium sit pͥusquã petamus ab eo
Unde mirũ uideri potest. quãuis multiloqͥum
ꝓhibuerit. cur nos orare sic hortatꝰ sit qͥ nouit
qͥd nob̾ necessarium sit pͥusꝗͣ petamus ab eo. ut
diceret oportet semꝑ orare ⁊ ñ deficere. uiduȩ cu¬
iusdam ꝓposito exemplo quȩ de suo adũsario
cupiens uindicari. iudicem iniquũ sepe inter¬
pellando fiexit ad audiendum. ñ iusticia uel
miscdia ꝑmotum. s tedio suꝑatum. ut hinc ad¬
moneremur ꝗͣ certiꝰ nos exaudiat misericors &
iustus dñs ds̃. sine int̾missione orantes. q̃n illa
nec ab iniquo ⁊ impio iudice potuit assidua in¬
terpellatione contemni:⁊ quã libens atq placat
bona desideria impleat eorũ. aquib aliena pec¬
cata nouit ignosci. si quo cupiebat illa ꝑuenit.
quȩ uoluit uindicari. Iue quoq cui amicus
de uia uenerat. nec qd̾ ei apponeret habebat.

Expanded text:
sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo. unde mirum uideri potest, quamuis multiloquium prohibuerit, cur nos orare sic adhortatus sit, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret: Oportet semper orare et non deficere uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uel misericordia permotum sed taedio superatum, ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et iustus dominus deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
re diligimus. si eos addĩ similem dilectionẽ
qͣntum in nobis ẽ ꝑducamus. Dm̃ngͥ diligimꝰ
ꝑ seipsum. ⁊ nos ac proximos nr̃os ꝓpt̃ ipsum:
Nec cũ ita uiuimus. iã nos in ipsa beata uita cõ¬
stitutos existimemus. quasi nicħ sit amplius
qd̃ oremus. Qͦ mͦ enim iãbcate uiuimus. cum
illud adhuc desit. ꝓpt̃ quod unum bene uiuimꝰ:
Ut quid gͦ ꝑmulta disꝑgimur: ⁊querimus quid
oremus. timentes ne forte sic̃ ñoportet oremus:
ac ñ potiꝰ cum psalmo dicimus. unã petu a dño
hanc requirã ut inhabitem indomo domini
ꝑõs dies uide meȩ. ut cõtempler delectationẽ
dies ñ uemendo ⁊ tͣnseundo fiuunt om̃s. nec
initium alt̾ius ẽ finis alt̾ius. õs sine fine simul
s̃. ubi nec ipsa uita ht̃ finẽ. cui illi diess̃. Ppteꝵ
hanc adipiscendam beatã uitam ipsa uera be¬
ata uita orare nos docuit ñ inmultiloquio.
tanquã eo fiat ut exaudiamur. quo loqͣtiores

Expanded text:
re diligimus, si eos ad dei similem dilectionem, re diligimus, si eos ad dei similem dilectionem, quantum in nobis est, perducamus. deum igitur diligimus per se ipsum et nos ac proximos propter ipsum. nec cum ita uiuimus, iam nos in ipsa beata uita constitutos existimemus, quasi nihil sit amplius, quod oremus. quo modo enim iam beate uiuimus, cum illud adhuc desit, propter quod unum bene uiuimus? Ut quid ergo per multa dispergimur et quaerimus, quid oremus, timentes, ne forte, sicut non oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicimus: Unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domini omnes dies uitae meae, ut contempler delectationem dies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores
Abbreviated transcription (Latin):
multum iusteq delectant: a quib uicissim scẽ
casteq diligimur. Ista cũ habent᷑ ut teneantur:
cũ autem ñ habentur. ut habeant᷑ orandum ẽ:
Hoccine totum ⁊ hȩc sunt omina quibꝰ beatȩ ui¬
tȩ sũma colligitur: an aliquid aliud ueritas do¬
cet quod hisomnib p̃feratur. Nam ⁊ illa suffi¬
cientia ⁊ ipsa incolumitas uł ꝓpria uł amicorũ
qͣndui demporalis ẽ ꝓ ȩc̃nȩ uitȩ adeptione abi¬
cienda ẽ. quãquã fortasse corpus. animus uͦ
nullomͦ sanus existimandus ẽ. qui ñ tẽporalibꝰ
et̾na p̃ponit. Neq enim utiliter intempore ui¬
uitur nisi ad cõꝑandum meritum qͦ in et̾̃nitate
uiuatur. Ad illam gͦ unam uitam qͣ cum deo
ide dõ uiuitur: cęt̾a q̃ utiliter ⁊decent̃ optant᷑
sine dubio referenda sunt. In eo quippe nosmac
ipsos diligimus. sidm̃ diligimus: ⁊ ex alio p̃¬
cepto ꝓximos nr̃os sicut nosmet ipsos ita ue¬

Expanded text:
multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non habentur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum et haec sunt omnia, quibus beatae uitae summa colligitur? an aliquid aliud ueritas docet, quod his omnibus praeferatur? nam et illa sufficientia et ipsa incolumitas uel propria uel amicorum quam diu temporalis est, pro aeternae uitae adeptione abicienda est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandum meritum, quo in aeternitate uiuatur. ad illam ergo unam uitam, qua cum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt. in eo quippe nosmet ipsos diligimus, si deum diligimus, et ex alio praecepto proximos nostros sicut nosmet ipsos ita ue
Abbreviated transcription (Latin):
istã sufficientiã ñ appeti ꝓpt̃ semetipsam. s ꝓpt̃
salutẽ corꝑis. ⁊ congruentẽ habitum ꝑsone hoĩs
quo habitu ñ sit inconueniens eis. cũ quib ho¬
neste officioseq uiuendum ẽ. In his itaq om̃ibꝰ
incolumitas hominis ⁊ amicicia ꝓpt̾ se ipsa appe¬
tuntur. Sufficientia uͦ rerum necessariarũ ñꝓpt̃
seipsam. s ꝓpt̃ duo suꝑiora queri solet. cũ decent̃
queritur. Incolumitas porro impsa uita ac salutͦ
atq inaegritate animi ⁊ corꝑis constituta ẽ. Iten.
amicicia ñ angustis finib t̾minanda ẽ. Om̃s enĩ
quib amor ⁊ dilectio debetur amplectit᷑: ꝗͣuis
in alios ꝓpensius. in alios suspensius inclinetur.
ꝑuenit autẽ usq ad inimicos: ꝑ quib ĩ orare p̃ci¬
pimur. Ita nemo ẽ ingenere humano: cui ñ
dilectio:⁊ si ñ ꝓmutua caritate. ꝓipsa tam̃ cõ¬
muninis nature societate debeatur: S hi nos

Expanded text:
istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficientia uero rerum necessariarum non propter se ipsam sed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ autẽ questus magnus pictas cũ sufficientia. ni¬
chil cnĩ intulimus in hunc mundum. s nec au¬
ferre hinc aliqͥd possumus. uictum ⁊ uestitum
habentes his contenti simus. nam qui uolunt di¬
uides fieri incidunt intẽptationes: ⁊ laq̃ũ diaboli.¬
⁊ desideria multa. stulta: ⁊ noxia q̃ mergt̃ hominẽ
in int̾itum ⁊ ꝑditionẽ. radix enĩ omniũ malorũ
auaricia ꝗͣ quidã appetentes. afide errauer̃. ⁊ in¬
seruerunt se dolorib multis. hanc gͦ sufficientiã
ñ indecent̃ uult qͥsqͥs uult. nec amplius uult. Au¬
oquin ñ ipsam uult. ⁊ idõ nec decent̃ uult. Hanc
optabat: ⁊ ꝑhac orabat. quidicebat. Diuitias &
pauꝑtates ne dederis michi. Constituȩ autem
mͥ quȩ necessaria s̃ sufficient̃ ut ne satiatꝰ men¬
dax efficiar. ⁊dicam qͥs me uidet: Auc pauper
factus furer: ⁊ iurem nom̃ dĩ mei. Uides certe ⁊

Expanded text:
Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia; niEst autem quaestus magnus pietas cum sufficientia; nihil enim intulimus in hunc mundum sed nec auferre hinc aliquid possumus; uictum et tegumentum habentes his contenti sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et laqueum et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et
Abbreviated transcription (Latin):
filios ꝓcreare: optant tam̃ quos ꝓcreauer̃ inco¬
lumes uiuere. Ab hac om̃i cura ĩmunis ẽ uugi¬
nalis integritas. Habent tam̃ õs caros ⁊ caras:
quib ñidecent̃ optant ⁊̃ tẽporalem salutem.
S cũ istã salutẽ in scipsis ⁊ in eisquos diligt̃ adepti
homines fu̾int. ñ pot̾imus eos dic̃e iã beatos:
Habent enĩ aliqͥd. qđ ñ dedecet uelle. S si alia ñ
hñt maiora atq meliora. ⁊ utilitatis decorisq ple¬
mora. adhuc abeata uita longe absunt. Placet
ne gͥ ut ꝑsalutem istã tẽporalem optent s ac suis
honores. ⁊ potestates: Sane si ut ꝑhȩc consulant eis
qui uiuuͥt sub eis. ñ ꝓpt̃ hȩc ipsa. s ꝓpt̃ aliud qđ mñ
fit bonũ. decet ea uelle. Si autẽ ꝓpt̃ in anẽ fastũ
elationis pompãq suꝑfiuam. uł ĩ noxiam uani¬
tatis. ñ decet. Quo cuca si optant sͥ ac suis ⁊̃ suffi¬
cientiam rerũ necessariarũ de qua sic apłs loqͥt᷑.¬

Expanded text:
filios procreare, optant tamen, quos procreauerunt, incofilios procreare, optant tamen, quos procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, adepti homines fuerint, num poterimus eos dicere iam beatos? habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. Placetne igitur, ut super salutem istam temporalem optent sibi ac suis honores et potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apost
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum miscrrimũ. Nec tam miserumẽ ñ adipis¬
ci qd̾ uelis. ꝗͣ adipisci uelle qd ñ oporteat. Qͥd
tibi udentur hec uerba:. Nonne ab ipsa uerita
te ꝑquelibet hominẽ dicta s̃: Possumusgͦ hic
dicere qd̾ apls ait. dequodã ꝓpħa chrecensi: cũ
eiꝰ illi sententia placuisset. Gestimonium hoc ue¬
rum ẽ. Iue gͥbeatus ẽ. qui omĩa que uult hab.
nec aliquid uult qd ñ decet. Qd̾ si ita ẽ. uide iã
que homines ñ indecent̃ uelint. Alius uult con¬
igari. alius coniugio uiduatus deinceps con¬
tinenter eligit uiuere. alius nullũ concubitum
nec in ipsis nuptus exꝑtri. Et si aliud hic alio
melius repꝑitur: nullũ tam̃ istorũ possumꝰ dic̃e
indecent̃ aliqͥd uelle. Sic ⁊ optare filios nuptiaꝵ
scilicet fructum.: ⁊ eisqͥ suscepti fuerint uitam ac
salutẽ. quo uoto plerũq occupat᷑ ĩ continentia
uidualis. Nam ⁊ si sp̃to conugio iã ñ optant

Expanded text:
ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet hominem dicta sunt? possumus ergo hic dicere, quod apostolus ait de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia placuisset: Testimonium hoc uerum est. Ille igitur beatus est, qui omnia, quae uult, habet nec aliquid uult, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experiri. et si aliud hic alio melius reperitur, nullum tamen istorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitam ac salutem, quo uoto plerumque occupatur etiam continentia uidualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerent. nͥ eodem mͦ se ẽẽ uł posse beatos putaret.
Q dgͥ te aliud oportet orare. ñ id qd̃ cupiunt ⁊ ma
lriboni: s ad qd ꝑueniunt ñ nͥ boni: Hic forta¬
sse iã queras qͥd sit ipsa beata uita. Inqͣ q̃stiõe
multorũ philosophorũ ingenia otiaq cõtͥtas̃.
qͥ tam̃ eam tantominus inuenire potuer̃ qͣnto
minus eiꝰ fontẽ honorauer̃ eiq gras ñ egerunt.
Priusitaq attende utrũ acqͥescendum sit eis qͥ
uoluntatẽ. S absit. ut hoc uerum eẽ credamꝰ.
Qͥdsienim nequit uelit uiuere. ĩme tanto miseri¬
or cẽ conuincit᷑. qͣndo facilius mala uoluntas eiꝰ
impletur: Merito hanc sententiã etiã ipsi qui
sine dĩ cultu philosophati s̃ respuerunt. Nam
quidã eorũ uir eloq̃ntissimus ait. Ecce enĩ alii
ñphilosophi quidẽ. s ꝓmpti tam̃ ad disputandũ.
om̃s aiunt ẽẽ beatos quiuiuunt ut ipsi uelint.
Falsum id quidẽ ẽ. Uelle enim qd ñ deceat. idem

Expanded text:
uerent, nisi eo modo se uel esse beatos putarent. uerent, nisi eo modo se uel esse beatos putarent. quid igitur aliud oportet orare, nisi id, quod cupiunt et mali et boni, sed ad quod perueniunt nonnisi boni? Hic fortasse iam quaeras, quid sit ipsa beata uita. in qua quaestione multa philosophorum ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam tanto minus inuenire potuerunt, quanto minus eius fontem honorauerunt eique gratias egerunt. prius itaque adtende, utrum adquiescendum sit eis, quuoluntatem. sed absit, ut hoc uerum esse credamus. quid, si enim nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosophati sunt, respuerunt. nam quidam eorum uir eloquentissimus ait: \'Ecce autem alii non philosophi quidem sed prompti tamen ad disputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuunt, ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim, quod non deceat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tis officio ñ facis. tu scis ꝗͣ de hisrationẽ reddes
dõ. Nam nemoscit qͥd agat᷑ in homine nisi spc̃
hominis qͥ inipso ẽ. Nos ñ debemus añ dempus¬
qͥcꝗͣ iudicare. donec ueniat dñs ⁊ illuminet abs¬
condita tenebrarũ.⁊ manifestet cogitatiões cor¬
dis. ⁊ tc̃laus erit unicuiq adõ. ꝑtinet tam̃ ad ui¬
dualem curã tuam. delicie si affiuant ne apponã
cor. ne mneis putrescendo moriatur qd̾ sursum
ẽẽ debet ut uiuat. Ge meorũ numero deputa¬
to de quib scͥptum ẽ. Uiuent corda eorũ inscłm
scli. Audisti qualit̃ ores. audi ⁊ quid ores. unde
me maximȩ consulendũ putasti. qm̃ te ꝑmou&¬
qd̾ ait apłs. qͥd enim oremus. sic̃ oportet nescimꝰ:
⁊ timuisti ne magis tͥ obsit. ñ sic̃ oportet orare
qͣm ñ orare. Quod itaq dicibreuit potest. ora
beatã uitam. hanc enim hr̃ȩ om̃s homines uolt̃.
Nam⁊qͥ pessime ⁊ ꝑdite uiuunt. nullomͦ ita ui¬

Expanded text:
tis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas tis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas deo. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est. nos non debemus anabscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, ut uiuat. te in eo numero deputato, de quibus scriptum est: Viuent corda eorum in saeculum saeculi. Audisti, qualiter ores, audi et, quid ores, unde me maxime consulendum putasti, qud ait apostolus: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, et timuisti, ne magis tibi obsit non, sicut oportet, orare quam non orare. quod sic itaque dici breuiter potest: Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; nam et qui pessime et perdite uiuunt, nullo modo ita ui
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate. hoc ÷ uera ⁊ ꝑfecta ⁊ ꝑpetua sani¬
tate. quȩ ñ interrena infirmitate deficiens cor¬
ruptibili uoluptate reficitur. s cȩlesti firmita¬
te ꝑsistens. ȩt̾na incorruptione uegetat᷑. Nam
⁊ ipse apłs carnis in qͥt ꝓuidentiã ne feceritis
inconcupiscentus. qr gerimꝰ curã carnis. s ad
necessitatẽ salutis. Nemo enĩ ũꝗͣ carnem suã
odio habuit. sic̃ ipse itidem dicit. Hinc ÷ qd̾ &
timotheum nimiũ sic̃ apparet corꝑis castiga¬
torem admonet ut modico umo utatur. ꝓpt̃
stomacũ ⁊ frequentes suas infirmitates. Has
g̾ delitias in quib uidua si agit. hoc ÷ si delec¬
tatione cordis heret atq habitat. uiuens mor¬
tua ẽ. multi scĩ ⁊ sc̃ẽ omnimodo cauentes. ipsas
uelut matres diuitias deliciarũ disꝑgendo par¬
perib abiecerunt: ⁊alio modo incelestib thesar¬
ris potiꝰ condider. Qd̃ si tu deuincta aliqͦ pieta¬

Expanded text:
mortalitate, hoc est uera et perfecta et perpetua sanimortalitate, hoc est uera et perfecta et perpetua sanitate, quae non terrena infirmitate deficiens corruptibili uoluptate reficitur, sed caelesti firmitate persistens aeterna incorruptibilitate uegetatur. nam et ipse apostolus: Carnis, inquit, prouidentiam ne feceritis in concupiscentiis, quia gerimus curam carnis sed ad necessitatem salutis. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse itidem dicit. hinc est, quod et Timotheum nimium, sicut apparet, corporis castigatorem admonet, ut modico uino utatur propter stomachum et frequentes suas infirmitates. Has ergo delicias, in quibus uidua si agit, hoc est si delectatione cordis haeret atque habitat, uiuens mortua est, multi sancti et sanctae omni modo cauentes ipsas uelut matres deliciarum diuitias dispergendo pauperibus abiecerunt et alio modo in caelestibus thesauris potius condiderunt. quod si tu deuincta aliquo pieta
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Ante ꝗͣ gͦ ista cõsolatio ueniat. qͣntacũq
tẽporaliũ bonoꝵ felicitate circũsluas ut ꝑsistã
morationib nocte ac die desolatam te ẽẽ me¬
uit in dño. ⁊ ꝑsistit mnorationib nocte ⁊ die
Qd̾ uͦ sequit᷑ uigilantissime caue. Quȩ autẽ inde¬
litiis agit. uiuens mortua ẽ. Agit enim homo
in his quȩ diligit. q̃ ꝓmagno appetit. quibus
beatum eẽ secredit. Quappt̃ quod scͥpt᷑a dixit
de diuitiis. diuitiȩ si affluant ne apponatiscor.
hoc ⁊̃ de deliciis tibi dico. delicie si afficiant ne
apponas cor. Nidõ te magnipendas qd ñdest̃.
qd̾ affatim suppetunt. quod uelut ex fonte lar¬
gissimo terrene felicitatis fiuunt. om̃ino hȩc
inte despice atq contemne. ne inhis qͥcquã
requiras p̃ter integrã corꝑis ualitudinẽ. Hec
enim contemnenda ñ ẽ ꝓpt̃ necessarios usus
uitȩ huiꝰ. ante quã mortale hoc induadur imn¬

Expanded text:
mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse meuit in domino et persistit in orationibus nocte et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi dico: Deliciae si adfluant, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. omnino haec in te despice atque contemne, ne in his quicquam requiras praeter integram corporis ualitudinem. haec enim contemnenda non est propter necessarios usus uitae huius, antequam mortale hoc induatur in
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerit uita ur̃a. tẽ ⁊ uos cũ ipso apparebitiᷤ
ingła. Hȩc ÷ uera uita ꝗͣ iubentur bonisoꝑibus
app̃hendẽ diuites. ⁊ ibi ÷ uerũ solaciũ. quo sola¬
cio nc̃ uidua desolata ⁊̃ quȩ filios ⁊ nepotes hc̃
idomũ suam pietractat. agens cũ omnib suis
ut ponant in dõ spem suã. dicit tam̃ inoratione
sitiuit tͥ anima mea. ꝗͣ multiplicit̃ tͥ icaro mea.
interra deserta ⁊ sine uia ⁊ sine aqua. qd : ista
moribunda uita quibuibet mortalib solatuis
frequentet᷑. quibubet itinerantib comitetur. qͣn¬
talibet rerũ copia cumulet᷑. Nosti quippe oĩa
ista ꝗͣ incerta sint. Ꝙ in illiꝰ ꝓmissȩ felicitatis
cõꝑatione qͥd eẽnt: ̃ si incerta ñeẽnt. Hec dixi
qm̃ sermonẽ meũ uidua diues ⁊ nobilis. &
tantȩ familiȩ mater. de oratione quesisti. ut
etiã tecum in hac uita ꝑmanentib ⁊ obseq̃n¬
tibus tuis te sentias desolatam. ñdum utiq
app̃hensa illa uita uͥ ÷ uerum certũq solatiũ.

Expanded text:
apparuerit, uita uestra, tunc et uos cum ipso apparebitis in gloria. haec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione quid essent, etiamsi incerta non essent? Haec dixi, quoniam sermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium,
Abbreviated transcription (Latin):
ad acta municipalia ꝑduceret᷑. int̾rogand̾ utrũ bene¬
ficium dilationis uellet accipe. ñ contẽpnat: utt ꝑ hoc
possimꝰ cumeiꝰ adu̾sario tem finire. Epła aug̃ ad generosũ
encroso: augustin̾ indño salutẽ. Laus ⁊ p̃¬
dicatio administrationis tuȩ. et fama p̃dara: cũ
me pro dilectione quam tuis meritis beniuolentieq
debem̃. płimum delectaret: numqͣm adhuc in aliqͦ
beneficio postulando eximietati tus. mea int̾cessio ex¬
titit onerosa dñe dilectissime et uen̾abił fili. S ñc qͥd
in ciuitate in qua ecłe dd̃i seriuo factum sit. cum ex lit¬
teris quas ad uen̾abilem fẽem et coep̃m meũ fortuna¬
tum dedi cognouit p̃stantia tua. qua fuerim neces¬
sitate compulsus. ut petitionẽ meã ingererem occupa¬
donib tuis. tua benignitas ꝑuidebit. Et ꝓfecto fa¬
cies. qd̾ ñ solum integrũ. uerum etiã xp̃ianum iudicẽ

Expanded text:
ad Acta municipalia perduceretur interrogandus, utrum benead Acta municipalia perduceretur interrogandus, utrum beneficium dilationis vellet accipere, non contemnat; ut per hoc possimus cum ejus adversario rem finire. EPISTOLA CXVI. Generoso TRI GENEROSO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Laus et praedicatio administrationis tuae et fama praeclara cum me pro dilectione, quam tuis meritis beniuolentiaeque debemus, plurimum delectaret, numquam adhuc in aliquo beneficio postulando eximietati tuae mea intercessio extitit onerosa, domine dilectissime et uenerabilis fili. sed nunc quid in ciuitate, in qua ecclesiae dei seruio, factum sit, cum ex litteris, quas ad uenerabilem fratrem et coepiscopum meum Fortunatum dedi, cognouerit praestantia tua, qua fuerim necessitate compulsus, ut petitionem meam ingererem occupationibus tuis, tua benignitas peruidebit. et profecto facies, quod non solum integrum uerum etiam Christianum iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
imisi litt̾as. petens ut ei concederet᷑ qđ ussit in causis
talib imꝑator. idẽ ut actis im inicipalib int̾rogaren¬
tur. qui p̃cepti fuerint exbendi. utrum uelint. in
ea ciuitate sub custodiamodata tͥginta cdies agere ut
rem suam ordinent. uł p̃parent sumpt᷑. ⁊d utiq exi¬
stimans. qd̾ ꝑ dies ipsos possemꝰ foitasse causã eius
amica disceptatione finiro. Iamuͦ cum illo officiali
ductus officium malialiqͥd patiat᷑. Habet enĩ causã
cum homine pecuniosissimo: qmius iudicis uitegͥtas
famaclarissima p̃dicet᷑. Ne quid tam̃ apud officium
digneris tradere sitt̾as meas. et has ei legere. qͣmuis
eandem causã insinuare necessariũ ñ ẽ. arbitratꝰ sũ.
et eiꝰ cause differat audientiã. q̃mnescio utrum in ea
nocens aut innocens sit. Et qđ cura eũdẽ legesñ serua¬
te sunt ut sic raꝑet᷑. neq ut ab imꝑatore p̃ceptumẽ

Expanded text:
misi litteras petens, ut ei concederetur, quod iussit in causis misi litteras petens, ut ei concederetur, quod iussit in causis talibus imperator, id est ut actis municipalibus interrogarentur, qui praecepti fuerint exhibendi, utrum uelint in ea ciuitate sub custodia moderata triginta dies agere, ut rem suam ordinent uel praeparent sumptus, id utique existimans, quod per ipsos dies possemus fortasse causam eius amica disceptatione finire. iam uero cum illo officiali ductus officium, mali aliquid patiatur. Habet enim causam cum homine pecuniosissimo, quamvis judicis integritas fama clarissima praedicetur. Ne quid tamen apud Officium digneris tradere litteras meas, et has ei legere; quia bis eamdem causam insinuare necessarium non esse arbitratus sum; et ejus causae differat audientiam, quoniam nescio utrum in ea nocens an innocens sit. Et quod circa eumdem leges non servatae sunt, ut sic raperetur, neque ut ab Imperatore praeceptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quid sͥ metueret. ad ypponensem confugit eccłam:
et ibi erat ut confugientes solent expectans quomͦ
ꝑ int̾cessionẽ nr̃am. sua negocia t̾minaret. Qui ut
sepe fit ꝑdies singulos inuius minꝰq sollictt᷑: et q̃si
adu̾sario cessante securus. cum ab amico suo de cena
ogrederetur: subito raptus ẽ a florentino quodam ut
dicunt comitis officiali. ꝑ armatoꝵ manũ qͣnta eis
et adhuc quo uł a quib raptus fuerit. nesciretur.
suspicio tam̃ eẽt. de illo quẽ metuens se ꝑ eccłam
tuebatur: continuo misi ad tͥbunum. qͥ custodiendo
littori constitutus ẽ. Misit militares: nemo potuit
reꝑiri.S mane cognouimꝰ. et in qua domo fuerit.
et qđ post galli cantum cum illo abscesserit. qͥ eum
tenuerat. Etiã illuc mnisi quodicebat᷑ abductus. uͥ
memoratus officialis inuentus. concedere prb̃ro
quem miserã uoluit: it eum saltẽ uidẽt alio die

Expanded text:
quid sibi metueret, ad Hipponiensem confugit ecclesiam quid sibi metueret, ad Hipponiensem confugit ecclesiam et ibi erat, ut confugientes solent, expectans, quo modo per intercessionem nostram sua negotia terminaret. qui, ut saepe fit, per dies singulos minus minusque sollicitus et quasi aduersario cessante securus cum ab amico suo de cena egrederetur, subito raptus est a Florentino quodam, ut dicunt, comitis officiali per armatorum manum, quanta eis atum esset et adhuc, quo uel a quibus raptus fuerit, nesciretur, suspicio tamen esset de illo, quem metuens se per ecclesiam tuebatur, continuo misi ad tribunum, qui custodiendo litori constitutus est. misit militares; nemo potuit reperiri. sed mane cognouimus, et in qua domo fuerit et quod post galli cantum cum illo abscesserit, qui eum tenuerat. etiam illuc misi, quo dicebatur abductus. ubi memoratus officialis inuentus concedere presbytero, quem miseram, noluit, ut eum saltem uideret. alio die
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem tuã. quã difficile et incredibile ẽ: ut ñ iam
uł noueris uł nosse possis. in qua causadetent᷑ sit. ħ
int̾m apd apparitorem qui cum tenet. petitionẽ meã
adiuuare digneris. ut faciat. qđ imꝑatoris lege p̃cipi¬
tur: ut eum apud acta municipalia ir. t̾rogari faciat.
utrum sͥ uelit dies tͥginta conginta concedi. qͥb agat
sub mod̾ata custodia. in ea ciuitate in qua decent᷑ ẽ.
utrum sua ordinet. sumptꝰq ꝓuideat. Quoꝵ dierũ
spacio tua nob̃ annitente beniuolentia. si eius causã
amica disceptatione finie potucrimꝰ: gratulabim᷑. si
autẽ ñ potuerimꝰ. inuemet eũ exitus iudicioꝵ. qui
placuerit dõ. scd̾m causȩ ipsius meritũ. uł domini
kĩno fr̃i et consacerdoti fortunato. et qͥ tecũ fẽ
fr̾ibꝰ: augustinꝰ in dños alutẽ. Iauentũ
bene nouit scĩtas tua: qui paracianensis saltus con¬
ductor fuit. Is cũ ab eiusdem possessioĩs dño nescio

Expanded text:
nitatem tuam, quoniam difficile et incredibile est, ut non iam nitatem tuam, quoniam difficile et incredibile est, ut non iam uel noueris uel nosse possis, in qua causa detentus sit, hoc interim apud apparitorem, qui eum tenet, petitionem meam adiuuare digneris ut faciat, quod imperatoris lege praecipitur, ut eum apud acta municipalia interrogari faciat, utrum sibi uelit dies triginta concedi, quibus agat sub moderata custodia in ea ciuitate, in qua detentus est, ut sua ordinet sumptusque prouideat. quorum dierum spatio tua nobis adnitente beniuolentia si eius causam amica disceptatione finire potuerimus, gratulabimur; si autem non potuerimus, inueniet eum exitus iudicio- rum, qui placuerit deo secundum causae ipsius meritum uel domini CARISSIMO FRATRI ET CONSACERDOTI FORTUNATO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Fauentium bene nouit sanctitas tua, qui Paratianensis saltus conductor fuit. is cum ab eiusdem possessionis domino nescio
Abbreviated transcription (Latin):
digneris. et qđ lex imꝑatoris iubet. cuius rei
publice militas: meoqͦ int̾uentu et dep̃cati¬
one accedente facere ñ graueris. Epł̃a scĩ aug̃
No dilectissimo meritoq honorabil ⁊ su¬
scipiendo fr̃i cresconio: augustinꝰ in dño
salutem. Si ab istacausa dissimulau̾o.
de qua tue religioni ecce tt̾um scͥbo: ñ solum eximi¬
etas tua. s etiã ipse. quisqͥs ille ẽ. in cuiꝰ causa fa¬
uentius sic raptus ẽ. m̃ito me culpabit. et recte
rep̃hendet. iudicans utiq si etiam ipse ad auxili¬
um eccłȩ confugisset: si ei simile aliqͥd accidisset:
ita me fuisse ab euis necessitate et tͥbulatione dissi¬
mulat᷑um. Deinde si houm eristimatio contẽpnen¬
daẽ: ipso dño do nr̃o quid dicã ⁊ quã rationẽ red¬
dam. si qͣntum possum ñ egero ꝓ eius salute. qui se
eccłe cui seruio tuendũ adiuuandũq cõmisit: dñe
dilectissime et uenerabilis fili: Rogo itaq benig¬

Expanded text:
digneris et, quod lex imperatoris iubet, cuius rei digneris et, quod lex imperatoris iubet, cuius rei publicae militas, meo quoque interuentu et deprecatione accedente facere non graueris. CXV. NO DILECTISSIMO MERITOQVE HONORABILI ET SUSCIPIENDO FRATRI CRESCONIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Si ab ista causa dissimulauero, de qua tuae religioni ecce iterum scribo, non solum eximietas tua sed etiam ipse, quisquis ille est, in cuius causa Fauentius sic raptus est, merito me culpabit et recte reprehendet iudicans utique, si etiam ipse ad auxilium ecclesiae confugisset, si ei simile aliquid accidisset, ita me fuisse ab eius necessitate et tribulatione dissimulaturum. deinde, si hominum existimatio contemnenda est, ipsi domino deo nostro quid dicam et quam rationem reddam, si, quantum possum, non egero pro eius salute, qui se ecclesiae, cui seruio, tuendum adiuuandumque commisit, domine dilectissime et uenerabilis fili? rogo itaque benig
Abbreviated transcription (Latin):
No dilectissimo filio florentino: augu¬
stinꝰ in dño salictẽ. Euius potestatis
iussione fauentiũ rapueris: ipse uid̃is.
Hoc autemscio: qd̾ omns pocestas sub imꝑio con¬
stituta. imꝑatoris sui logib seruit. Quãuis gͦ iã
ꝑ frẽm et cõprb̃rm meũ celestinũ miserim legem.
quam quidem et anteqͣm mitt̃em ignorare utiq ñ
deb̾es qua concessum ẽ eis. qui p̃cipiunt᷑ ab aliqua
potestate iudicis exhiberi. ut ad gesta municipa¬
lia ꝑducant᷑. atq illic int̾rogentur: utrum ue¬
lint tͥginta dies in ea ciuitate u̾bi tenent᷑ agẽ sub
moderata custodia ad parandos sͥ fructus. uel
remsuam sicut necc̃e fuerit ordinandã que lex
sicut mͥ memoratus prb̃r renunciauit. tuę religio¬
ni recitata ẽ: tam̃ etiam nc̃ canicum his litteris
idemtidem missi ñ terrens s rogans. et ꝓ homine
humanitas. et pietas int̾cedens domine fili. ut
ex hoc existimationi tuȩ. et peticiom meȩ p̃stare

Expanded text:
NO DILECTISSIMO FILIO FLORENTINO AUGUSTINTJS IN DOMINO SALUTEM. Cuius potestatis iussione Fauentium rapueris, ipse uideris: hoc autem scio, quod omnis potestas sub imperio constituta imperatoris sui legibus seruit. quamuis ergo iam per fratrem et conpresbyterum meum Caelestinum miserim legem, quam quidem et ante, quam mitterem, ignorare utique non deberes, qua concessum est eis, qui praecipiuntur ab aliqua potestate iudiciis exhiberi, ut ad gesta municipalia perducantur atque illic interrogentur, utrum uelint triginta dies in ea ciuitate, a ubi tenentur, agere sub moderata custodia ad parandos sibi fructus uel rem suam, sicut necesse fuerit, ordinandam, quae lex, sicut mihi memoratus presbyter renuntiauit, tuae religioni recitata est, tamen etiam nunc eam cum his litteris identidem misi non terrens sed rogans et pro homine  permittit humanitas et pietas, intercedens, domine fili, ut et hoc existimationi tuae b et petitioni meae praestare
Abbreviated transcription (Latin):
Illud sane moneo quia dignaris q̃met salus et existi¬
matio tua. carisina nob̃ ẽ. et ipsi germanicianen¬
ses ꝑtinent ad curam humilitatis nr̃e: ut eaquȩ
agłosissums imꝑatorib impetrasti. et ea q̃ apd̃
competentes iudices egisti fident̃ allegare digne¬
ris. ut appareat omnib nicħ de in ordinate age.
ne tt̾um in causaur̃a quide possessione contenditiꝰ.
ipsi miseri fatigent᷑. et grauiꝰ afflcti disꝑeant. Si¬
mul etiã comm̃do. ut eiꝰdem prb̃ri domꝰ ñ diripiat᷑
neq uastet᷑. Namde eccła sua nunciatum ẽ nob̃.
qd eam nescioqͥ uelint deponere: s ñ puto quod
ullo pacto possit hoc a tua religione ꝑmitti. Cpła¬

Expanded text:
illud sane moneo, quia dignaris, quoniam et salus et existiillud sane moneo, quia dignaris, quoniam et salus et existimatio tua carissima nobis est et ipsi Germanicianenses pertinent ad curam humilitatis nostrae, ut ea, quae a gloriosissimis imperatoribus impetrasti, et ea, quae apud competentes iudices egisti, fidenter allegare digneris, ut appareat omnibus nihil te inordinate agere, ne iterum in causa uestra, qui de possessione contenditis, ipsi miseri fatigentur et grauius afflicti dispereant. simul etiam commendo, ut eiusdem presbyteri domus non diripiatur neque uastetur; nam de ecclesia sua nuntiatum est nobis, quod eam nescio qui uelint deponere; sed non puto, quod ullo pacto possit hoc a tua religione permitti. C
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur me qđ dñs ait. Dicite par huie domui:
et siẽ ibi filius pacis requiescet suꝑeã pax uĩa. Si
quominus: ad uos reuercecur. Bei miscłia te
tueatur. domine dilectissime fili. Epła s̃ auõ¬
No dilectissimo meritoq honorabili filio pan¬
cario: angustinꝰ indñosaliuẽ. Cum ante¬
quamueniret religiotua. prb̃r secundinꝰ
germanicianensib ñ displiceret: unde mͦ factum
ẽ. ut cum sicut scͥpsisti. etiam de nescio quib cͥmini¬
b accusare parati sunt: Nescio dñe dilectissime. me¬
ritoq nonorabilis fili Uerunitam̃ nullomͦ nos pos¬
sumus contempnere qd̃ prb̃ro uident᷑ obic̃e: tm̃ si
catholici st̃ qui obiciunt. Nam hereticoꝵ accusatio¬
nes contracatholicũ prb̃m admittere: nec possumꝰ
nec debemꝰ. Proinde hoc pͥmo agat prudentia cua.
ut heretici ñ sint. uͥ ante aduentum tuũñ fuerunt:
et audiemꝰ causam prb̃ri. sicut eamoportet audiri.

Expanded text:
consolatur me, quod dominus ait: Dicite: \'Pax huic domui; consolatur me, quod dominus ait: Dicite: \'Pax huic domui; et, si est ibi filius pacis, requiescet super eam pax uestra. si quo minus. ad uos reuertetur. dei misericordia te tueatur, domine dilectissime fili. OMINO DILECTISSIMO MERITOQVE HONORABILI FILIO PANCARIO AUGUSITNUS IN DOMINO SALUTEM. Cum, antequam ueniret religio tua, presbyter Secundinus Germanicianensibus non displiceret, unde modo factum est, ut eum, sicut scripsisti, etiam de nescio quibus criminibus accusare parati sint, nescio. domine dilectissime meritoque honorabilis fili. uerum tamen nullo modo nos possumus contemnere, quod presbytero uidentur obicere, tantum si catholici sunt, qui obiciunt; nam haereticorum accusationes contra catholicum presbyterum admittere nec possumus nec debemus. proinde hoc primo agat prudentia tua, ut haeretici non sint, ubi ante aduentum tuum non fuerunt, et audiemus causam presbyteri, sicut eam oportet audiri.
Abbreviated transcription (Latin):
S quia cos uident tͥ sic inungi: ñ itiq credunt te¬
mere illos aliquid audere p̃sumere. nͥ ate data po¬
testate. Iacoq int̾ ista incerta ñ apparet qͥd iubeas:
nec possunt firmum aliqͥd retinere. nͥ litt̃as tuas
habuerint. qs omnib ꝓferant. et ñ nͥ tuis litt̾is ꝓ¬
batis obtemꝑent. qͣndo eis aliqͥd dandumẽ. S qͥd
opus ẽ tamdiu tecum disputare et onerare u̾bis
occupationes tuas: ut forte cum irasceris u̾bis meis.
uelis seuire in homines miseros: Illis imputabrt᷑
ad meritum bonuni. quia ꝓ salute tua ꝓpt quã tͥ
tanta loquor te patiunt᷑ iratum: tͥ autem nolo ali¬
quid grauius dicere. ne putes me ñ tim̃do s male
optando tale aliquid loqui. Tine d̾m: si ñuis de¬
cipi. Ipsum testem inuoco suꝑ animã meã: plus
me tͥ timere cum hec dico. quã illis ꝓ quib apud
de int̾cede uideor Sicredis dõ gr̃as. si autẽ ñ ciedis.

Expanded text:
sed quia eos uident tibi sic iniungi, non utique credunt tesed quia eos uident tibi sic iniungi, non utique credunt temere illos aliquid audere praesumere nisi a te data potestate. ideoque inter ista incerta non apparet, quid iubeas, nec possunt firmum aliquid retinere, nisi litteras tuas habuerint, quas omnibus proferant et non nisi tuis litteris prolatis obtemperent, quando eis aliquid dandum est. Sed quid opus est tam diu tecum disputare et onerare uerbis occupationes tuas, ut forte, cum irasceris uerbis meis, uelis saeuire in homines miseros? illis inputabitur ad meritum bonum, quia pro salute tua, propter quam tibi tanta loquor, te patiuntur iratum; tibi autem nolo aliquid grauius dicere, ne putes me non timendo sed male optando tale aliquid loqui. time deum, si non uis decipi; ipsum testem inuoco super animam meam plus me tibi timere, cum haec dico, quam illis, pro quibus apud te intercedere uideor. si credis, deo gratias; si autem non credis,