comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Dum enĩ mens tudis. & celestib disci¬
plinis minus erudita de ꝓpͥ industria ma¬
gis qũa de gr̃a diuina adhix om̃ia p̃sumit:
facile in hunc timore ex diuinȩ scueritatis
contemplatione. equitatisq illius considera¬
tione cadit. Presumptuosa namq mens dũ
miranda subtilitate conspict. qũa sit supra
humanã urtut̾e diuinis beneficiis respon¬
dere: et diuna seueritas ꝓequitatis iure
qu̾̃a ualeat uel debeat erg. nos districtȩ
agere: sepe in ĩ mensam formidinẽ. immo
pene usq in desꝑationem solet serpsam p̃¬
cipuare. S dum trepidus animꝰ. hiuiꝰmo¬
di pauore confundit᷑: ut caceam qũã iuste
absq ulla dubitatione tam miscdĩt qũa
ucilit ĩub hoc necessitatis articulo contem¬
plationis gr̃a subtrahit᷑: ne a subtilitatiᷤ
suȩ ninuetate in desꝑatonis foueam totꝰ
precipitet᷑. Somniũ itaq quasi ab eo fu¬
git: dum illam quã ꝑmentis excessum

Expanded text:
atur. Dum enim mens rudis, et coelestibus disciatur. Dum enim mens rudis, et coelestibus disciplinis minus erudita, de propria industria, magis quam de gratia divina, adhuc omnia praesumit, facile in hunc timorem ex divinae severitatis contemplatione, aequitatisque illius consideratione cadit. Praesumptuosa namque mens, dum miranda subtilitate conspicit, quam sit supra humanam virtutem divinis beneficiis respondere, et divina severitas pro aequitatis jure quam valeat, vel debeat erga nos districte agere, saepe in immensam formidinem imo pene usque in desperationem solet seipsam praecipitare. Sed dum trepidus animus hujusmodi pavore confunditur ut taceam quam juste absque ulla dubitatione, tam misericorditer quam utiliter sub hoc necessitatis articulo, contemplationis gratia subtrahitur, ne a subtilitatis suae nimietate in desperationis foveam totus praecipitetur. Somnium itaque quasi ab eo fugit, dum illam quam per mentis excessum
Abbreviated transcription (Latin):
ritus ẽ sp̃c euis: esomniũ eius fugit ab eo
Primũ studiũ urił animi ẽẽ debet. ut
possit dominari iffectionib: scd̃m ut
bere: quando excesib suis edomitis iam
p̾ualet: ñsolum afectionib uerũ etiam
cogitationib imꝑre. ut utrimq possit.¬
& illas ab illicita oncupiscentia: & ustaᷤ
ab inepta euagatine restringere. Quid
ẽ autẽ somniũ uicere. & futuroꝵ p̾sagia¬
seu occultoꝵ mistria p̾uidere: nͥ grãm
contemplationis tiuinitus acciꝑe. & ꝑ
mentis excessum. udicioꝵ diuinoꝵ cog̃¬
nitionem ex diuna reuelatione ꝑciꝑe:
Recte autẽ anno td̃o rex iste somnium
cupiscentiam cogtationũq disciplinam
tandẽ aliqñ contmplationis studio ua¬
care p̾ualet: atq issuescit. Sepe autem
fit. ut dum hunanꝰ animus. ad diui¬
noꝵ. iudicioꝵ sibtilitate. seu etiam di¬
strietionẽ contempland̾a ducit̃: ex ea ipsa
diuinȩ districtionis consideatione quam
ꝑcipit. subito timore medullitus concuci¬

Expanded text:
ritus ejus, et somnium ejus fugit ab eo . Primum studium virilis animi esse debet, ut possit dominari affectionibus; secundumbere, quando excessibus suis edomitis jam praevalet, non solum affectionibus, verum etiam cogitationibus imperare, ut utrumque possit et illas ab illicita concupiscentia, et istas ab inepta evagatione restringere. Quid est autem somnium videre et futuroria praevidere, nisi gratiam contemplationis divinitus accipere, et per mentis excessum judiciorum divinorum cognitionem ex divina revelatione percipere? Recte autem anno secundo rex iste somnium tam concupiscentiam cognitionumque disciplinam, tandem aliquando contemplationis studio vacare praevalet atque assuescit. Saepe autem fit ut, dum humanus animus ad divinorum judiciorum subtilitatem, seu etiam districtionem contemplandam ducitur, ex ea ipsa divinae districtionis consideratione quam percipit, subito timore medullitus concuti
Abbreviated transcription (Latin):
tione angustiȩ. Nemo aut̃e miretur:
qđ ꝑ regem iniquũi. animus uirilis. &
uir uirtutum intelligi dicit᷑. Que en̾ĩ
nesciat nisi sacrariũ litterarũ imꝑitus.
quã sepe in scripturis significet xp̃m.
serpens animal uenenosum : & leo a¬
nimal ferocissimũ: Et si exponenti
beato gregorio credimꝰ. in. dauid adulte-¬
rio ꝑ misteriũ intelligit᷑ xp̃c: & in in¬
nocente uria intelligit᷑ ꝑfidus ille iu¬
daicus ppłs. Qud igit᷑ mirũ. si ꝑ re¬
gem iniquũ qũ imꝓbamus. intelligi¬
mus rem iustar qua approbamus:
Et quidẽ in regin usto quaus fue¬
rit uoluntas indinata: er̾at tam̃ ei
potestas ordinai. Non ẽ enĩ potestas.
nisi a deo. Qiȩ autẽ a deo sunt: teste
apło ordinata sint. Recte itaq satis regi¬
a potestas uirtitũ animũ designat. qui
regnũ illud interiũ morib sͥ uendicat:
siue lib̃um arbitiũ ꝑ quod ex cooꝑante
gr̃a. affectionib o passionib suis animuᷤ¬

Expanded text:
tione angüstiae. Nemo autem miretur tione angüstiae. Nemo autem miretur quod per regem iniquum animus virilis, et vir virtutum intelligi dicitur. Quis enim nesciat nisi sacrarum litterarum imperitus quam saepe in Scripturis significet Christum serpens animal venenosum, et leo animal ferocissimum? Et si exponenti beato Gregorio credimus, in David adultero per mysterium intelligitur Christus, et in innocente Uria intelligitur perfidus ille Judaicus populus. Quid igitur mirum si per regem iniquum quem improbamus, intelligimus rem justam quam approbamus? Et quidem in rege injusto quamvis fuerit voluntas inordinata, erat tamen ei potestas ordinata. Non est enim potestas nisi a Deo. Quae autem a Deo sunt, teste Apostolo, ordinata sunt . Recte itaque satis regia potestas virtutum animum designat, qui regnum illud internum moribus sibi vendicat, sive liberum arbitrium per quod ex cooperante gratia affectionib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ex causis precedentib. moꝵ. detͥmen¬
ta p̾uideat. Nam semꝑ detͥmenta me¬
ritoꝵ: designant detrim̃ta premioꝵ.:
Absq dubio namq quantũ detrahitur
merito. tantũ semꝑ detrahit᷑ & premio.
ꝓphetat igit᷑ signũ. et signum istuismodi.
qui eiusmodi signũ uel eius rci signum.
predicit: quȩ qualia sint. possunt qͦd̾amͦ
digito ostendi: & exꝑimento ꝓbari. Sepe
autẽ defectus bonoꝵ. desiderioꝵ: presi¬
gnat defectum bonoꝵ. oꝑum. Nam tor¬
pente uoluntate: necesse ẽ animũ pꝰmo¬
dum a bono studio tepescere. Solet aut̃
econuerso contingere. Cui uͦ datum
ẽ ummiuientia ꝑicula. & mala adhuc
futura posse preuidere: si curat & sata¬
git. cum dolore & animi angustia. illa
in considerationẽ adducere. & semetip̃m
in eoꝵ. expectatione humiliare: potest
ei idem nomen scdm aliam interp̃tati¬
onem congruere. Nam nabuchodono¬
sor ut dictum ẽ. interp̃tat᷑ sessio in agni¬

Expanded text:
cum ex causis praecedentibus morum detrimencum ex causis praecedentibus morum detrimenta praevideat. Nam semper detrimenta meritorum designant detrimenta praemiorum. Absque dubio namque quantum detrahitur merito, tantum semper detrahitur et praemio. Prophetat igitur signum, et signum istiusmodi, qui ejusmodi signum vel ejus rei signum praedicit quae, qualia sint, possunt quodammodo digito ostendi, et experimento probari. Saepe autem defectus bonorum desideriorum praesignat defectum bonorum operum. Nam, torpente voluntate, necesse est animum postmodum a bono studio tepescere. Solet autem et e converso contingere. Cui vero datum est imminentia pericula, et mala adhuc futura posse praevidere, si curat et satagit cum dolore et animi angustia illa in considerationem adducere, et semetipsum in eorum exspectatione humiliare, potest ei idem nomen secundum aliam interpretationem congruere. Nam Nabuchodonosor, ut dictum est, interpretatur sessio in agni
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ parit uidet᷑ ẽẽ rex atq ꝓpħa nisi
animũ gemina preditũ gr̾̃a. & plene ex¬
ercitatum. tam tuta actiua qu̾a contem¬
platiua: Nonne tͥ udes᷑ animꝰ humanꝰ
in se regiam quodamm ꝑsonam gerere.
cũ ceperit affectib & passionib. tum
ex liberi arbitrii iure. tum ex gr̃e collati¬
oue fortĩt p̾sidere. & cum auccoritate im¬
perare: et illud qđ intͣ nos ẽ. regnũ celoꝵ
uirilit uendicare: Nonne tͥ uidet᷑ dono
quodam quasi ꝓpħiȩ pollere. cum iam
ex ꝓuidentiȩ muncre acceꝑit ĩminen¬
tia ꝑicula posse p̃uidere. atq p̃oicere:
maxime autẽ cum iam ceꝑit ꝑ contem¬
plationis grãm misterioꝵ ꝓfunda rima¬
ri. et ꝑ mentis excessum et uelut ꝑ som¬
nium. diuinoꝵ. iudicioꝵ. archaua mira¬
ri: Recte autẽ & nabuchodonosor dr:
qui p̾uidentiȩ dono donat᷑. E tunc
ueracit qui eiusmodi ẽ. signũ ꝓpħat:

Expanded text:
na quae pariter videtur esse rex, atque propheta, nisi na quae pariter videtur esse rex, atque propheta, nisi animum gemina praeditum gratia et plene exercitatum tam vita activa quam contemplativa? Nonne tibi videtur animus humanus in se regiam quodammodo personam gerere, cum coeperit affectibus et passionibus tum ex liberi arbitrii jure, tum ex gratiae collatione fortiter praesidere, et cum auctoritate imperare, et illud quod intra nos est regnum coelorum viriliter vendicare? Nonne tibi videtur dono quodam quasi prophetiae pollere, cum jam ex providentiae munere acceperit imminentia pericula posse praevidere atque praedicere, maxime autem cum jam coeperit per contemplationis gratiam mysteriorum profunda rimare, et per mentis excessum, et velut per somnium divinorum judiciorum arcana mirari? Recte autem et Nabuchodonosor dicitur qui praevidentiae dono donatur, et tunc veraciter qui ejusmodi est signum prophetat,
Abbreviated transcription (Latin):
regnoꝵ. moꝵ detrimentũ debet intelligi:
quo queso in loco. uł tempore hoc ñ possit
ostenci. hoc non possit iuderi: E hec qͥd̾e
illiꝰ nominis interp̃tatio satis congruit. scd̃m
qd ei accidit: nam ẽ et alia ñõ minus con¬
giua. scđm q fccit. Interpretat᷑ namq na¬
buchodonosor sessio. in agnitione angustiȩ.
Quid ẽ sedere: nͥ semet ip̃m humiliare:
Attende autẽ quantũ rex iste seip̃m humi¬
liauit. qui damelem seruũ sͥ ex captiuita¬
te addictum adorauit: quando regni sui
deiectionẽ qũa sine angustia nosse ñ pote¬
rat. ipso exponente agnouit. In agnitioe
itaq angustie sedit: qui audito umminen¬
ti ꝑiculo. ad ꝓphetantis se pedes humilit̃
ꝓstrauit. Hec autẽ quȩ dicta sunt de no¬
minis iunt̃pretatione. uident᷑ historie allu¬
dere: s nichilominus & illuo consideran¬
dum ẽ. quomͦ ualeãt misterio congruere
Iuid enĩ aliud designat hec tanta ꝑso¬

Expanded text:
regnorum morum detrimentum dicitur intelligi, regnorum morum detrimentum dicitur intelligi, quo, quaeso, in loco, vel tempore hoc non possit ostendi, hoc non possit videri. Et haec quidem illi nominis interpretatio satis congruit, secundum quod ei accidit. Nam est et alia non minus congrua secundum quod fecit: interpretatur namque Nabuchodonosor sessio in agnitione angustiae. Quid est sedere, nisi semetipsum humiliare? Attende autem quantum rex iste seipsum humiliavit, qui Danielem servum sibi ex captivitate addictum adoravit, quando regni sui dejectionem quam sine angustia nosse non poterat ipso exponente agnovit. In agnitione itaque angustiae sedit, qui audito imminenti periculo ad prophetantis se pedes humiliter prostravit. Haec autem quae dicta sunt de nominis interpretatione videntur historiae alludere, sed nihilominus et illud considerandum est quomodo valeant mysterio congruere. Quid enim aliud designat haec tanta perso
Abbreviated transcription (Latin):
uidit: futuroꝵ p̃sgium fuit: & illud
nichilominꝰ quod spresagiũ futurum
p̃iudit: rerũ aliarũ sigñi fuit. na moꝵ
accidentia exp̾sit. Uie gͦ. qũa rec̾te tale
nomen sortit᷑: nabuhodonosor quippe
ꝓpħans. istiꝰmodi sig̃i int̾pretat᷑. Nonne
nabuchodonosor. ꝑ nistica uision̾ẽ ꝓphe¬
tabat: unde & eius usio ꝓpħia erat. quȩ
uarios regnoꝵ. defectis portendebat. Qs
aut̾ẽ nesciat: qr omĩa n figura continge¬
bant illis: Eigo illaregnoꝵ. ꝑmutatio.
figura fuit. quia alud aliquid ꝑ miste¬
riũ significauit: & trũ sꝑalium signũ
fuit. Signum itaq ꝓhetabat: qui in
futuroꝵ p̃sagio rerum spũaliũ figuras p̃¬
uidebat. S quale signum  signũ istiꝰmo¬
di. hoc ẽ signũ tale. qd quale uł quã uerum
sit. pot̾ exꝑimento ꝓbari. & quasi ad ocłm
ostendi. Uel signũ istimodi: quasi eius rei
quȩ pot̃ digito ostendi. Si enĩ in decrim̃to

Expanded text:
vidit futurorum praesagium fuit. Et illud vidit futurorum praesagium fuit. Et illud nihilominus quod per praesagium futurum praevidit rerum aliarum signum fuit: nam morum accidentia expressit. Vide ergo quam recte tale nomen sortitur. Nabuchodonosor quippe prophetans istiusmodi signum interpretatur. Nonne Nabuchodonosor per mysticam visionem prophetabat, unde et ejus visio prophetia erat, quae varios regnorum defectus portendebat? Quis autem nesciat quia omnia in figura contingebant illis? Ergo illa regnorum permutatio figura fuit quia aliud aliquid per mysterium significavit; et rerum spiritualium signum fuit. Signum itaque prophetabat, qui in futurorum praesagio rerum spiritualium figuras praevidebat. Sed quale signum? Signum istiusmodi, hoc est signum tale quod, quale, vel quam verum sit, potest experimento probari, et quasi ad oculum ostendi, vel signum istiusmodi quasi ejus rei quae potest digito ostendi. Si enim in detrimento
Abbreviated transcription (Latin):
mentum lacuis descroit᷑. & gradib distin¬
guit᷑: et inext̾minabus regni subintro¬
ductio paucis ꝑstringr: & subito quidẽ.
&e sine ulla digradatine subinfertur.
Et forte qd de qualibe geminȩ uite gr̃a
dicit᷑. de utraq intelliꝗ dat᷑. Nam scri¬
ptura sacra sepe unũ ticit: & aliud innu¬
it. Solet itaq uicissin utrũq contingere:
et homin̾e uidelicet n actiua exercitatũ.
subito ꝙ inopinate edere: et item a con¬
templatiua deiectũ. ꝑ uisitantem grãm
miranda facilitate resugere. S congrue
satis hoc loco uͥ de utuisq uitȩ lapsu.
uł reꝑatione agit᷑. coigrne inqu̾a utͥusq
ꝓpͥetatem exp̃ssit: et qia sͥ ꝓportione res¬
pondeant. ostendit. Nam a contempla¬
tiua facilius decioinus: & ad ac̾tiuam
faciliꝰ resurgimus. Hec autẽ regis nabu¬
chodonosor uisio. sic̃ et cetera ipsiꝰ satis
euident̃ ostendit: qia apte tale nomen
accepit. Nam somnũ ꝓculdubio quod

Expanded text:
mentum latius describitur, et gradibus distinmentum latius describitur, et gradibus distinguitur, et inexterminabilis regni subintroductio paucis perstringitur, et subito quidem, et sine ulla degradatione subinfertur. Et forte quod de qualibet geminae vitae gratia dicitur, de utraque intelligi datur. Nam Scriptura sacra saepe unum dicit, et aliud innuit. Solet itaque vicissim utrumque contingere, et hominem videlicet in activa exercitatum, subito et inopinate cadere, et item a contemplativa dejectum per visitantem gratiam miranda facilitate resurgere. Sed congrue satis hoc loco, ubi de utriusque vitae lapsu vel reparatione agitur, congrue, inquam, utriusque proprietatem expressit, et qua sibi proportione respondeant ostendit. Nam a contemplativa facilius decidimus, et ad activam facilius resurgimus. Haec autem regis Nabuchodonosor visio sicut et caetera ipsius satis evidenter ostendit quam apte tale nomen accepit. Nam somnium procul dubio quod
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahit᷑. tandemq multipliciꝰ reparĩ
Actiuȩ autẽ uitȩ detrim̃ta designant᷑
in statua: quȩ inchoata ex auro. desimi
in testa. In sũmo aurea: in medio argt¬
tea uł erea: in ino ferrea uel testea. Cer
ut uides quanto inferior. tanto semꝑ
inuenit᷑ seipsa deccrior. In uaria ꝑmu¬
tatione metalloꝵ. signant᷑ uaria decri¬
menta regnoꝵ: & in utrisq multiforni
defectus moꝵ. uł meritoꝵ: S ecce post
multiplicẽ regnoꝵ. defec̾tum. regnum
illud suscitat᷑. qđ non dissipabit inet̾nũ
Sic sepe mens humana pꝰ multiplic̃e
ruinã. duuna inspiratione conpunct
ad iusticiam redit: & ex ipso suo casu
erudita et humiliata. quanto erudi¬
cior. qnͣtoq humilior. tanto & fortior
resurgit. Illud qͦ notandũ. qd̾ contem¬
s multo difficilius eparat᷑. Hinc est
nabuchodonosor sonnii uisionẽ quod
tam facile amisit: cim tanta difficulta¬
te recuꝑauit. Hinc quod regnoꝵ. detri¬

Expanded text:
subtrahitur, tandemque multiplicius reparatur. subtrahitur, tandemque multiplicius reparatur. Activae autem vitae detrimenta designantur in statua, quae inchoata ex auro desinit in testa, in summo aurea, in medio argentea, vel aerea, in imo ferrea vel testea. Ecce ut vides quanto inferior, tanto semper invenitur seipsa deterior. In varia permutatione metallorum signantur varia detrimenta regnorum, et in utrisque multiformis defectus morum, vel meritorum. Sed ecce post multiplicem regnorum defectum, regnum illud suscitatur, quod non dissipabitur in aeternum. Sic saepe mens humana post multiplicem ruinam, divina inspiratione compuncta ad justitiam redit, et ex ipso suo casu erudita et humiliata, quanto eruditior quantoque humilior, tanto et fortior resurgit. Illud quoque notandum quod contemd multo difficilius reparatur. Hinc est quod Nabuchodonosor somnii visionem quam tam facile amisit, cum tanta difficultate recuperavit. Hinc est quod regnorum detri
Abbreviated transcription (Latin):
uid illud nabuchodono¬
sor somniũ uixta luteram
designet. notĩssima illa da¬
nelis expostuo docet: s displicere ñ
debet: si tropologica discussio ex eadẽ
materia. eliciat: qd ad ueriatis scien¬
tiam uel moꝵ. disciplinam lectorei e¬
uiros uirtutũ contingat paulatim
fluere. et quibꝰdam detrimentoꝵ. grad¬
b in ima corruere: et ꝑ usitant̾e quar
qñq ad pͥstinum. uł potiꝰ potiorẽ an¬
mi statum resurgere. Hec autẽ ꝑ mu¬
tationis corruptela uel reparationis nr¬
dela accidere utiq solet in utraq uiti
tam actiua uidelicet quã contempla¬
tiua. Utriusq nifallor in hac una u¬
sione tipus expͥmit᷑ si recte penset᷑. Qui
enĩ ẽ qđ nabuchodonosor misticã iusli¬
nẽ accepit. amisit.⁊ pꝰmodũ iterum eumula¬
tiꝰ agnouit: nã ipsam cum ipsiꝰ inctepãi¬
one ad ultimũ recipe meruit. Quio in¬
qũa in his omnib nob̾ innuit᷑. nisi qs
contemplationis grã qñq diuinit᷑ dat

Expanded text:
uid illud Nabuchodonosor somnium juxta litteram designet, potissima illa Danielis expositio docet. Sed displicere non debet, si tropologica discussio ex eadem materia eficiat quod ad veritatis scientiam, vel morum disciplinam lectorem aeviros virtutum contingat paulatim defluere, et quibusdam detrimentorum gradibus in ima corruere, et per visitantem grque ad pristinam, vel potius potiorem animi statum resurgere. Haec autem permutationis corruptela, vel reparationis medela accidere utique solet in utraque vita, tam activa videlicet quam contemplativa. Utriusque, ni fallor, in hac una visione typus exprimitur, si recte pensetur. Quid enim est quod Nabuchodonosor mysticam visionem accepit, amisit, et postmodum iterum cumulatius agnovit. Nam ipsam cum ipsius interpretatione ad ultimum recipere meruit. Quid, inquam, in his omnibus nobis innuitur, nisi quod contemp
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ amissam contemplationis grãm .xuiiii.
meluis deuotione quã inuestigatione
recuꝑamus: & quod id qͦ gratis obtinemꝰ
qd̾ merito deuotionis acquirimus .xx¬
Quomͦ oporteat unumquẽq a p̾sumpti¬
onis sue altitudine detumesce̾re: qui cupit
in uera stabilitate quandoq fixus man̾e̾.¬

Expanded text:
d amissam contemplationis gratiam, melius devotione, quam investigatione recuperamus, et quod id quoque gratis obtinemus quod merito devotionis acquirimus.Quomodo oporteat unumquemque a praesumptionis suae altitudine detumescere, qui cupit in vera stabilitate quandoque fixus mane
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo debeamus equitatis regu¬
lam artuis consulere eo maxime tp̃r
quo oportet qd libet sublimitatis offi¬
Quib gradib misterioꝵ cognitio ꝓficit.¬
& ad quantam scientiȩ ꝑfectionem aninuis.
sepe merito deuotionis ascendit.xuii¬

Expanded text:
Quomodo debeamus aequitatis regulam arctius consulere, eo maxime tempore quo oportet quodlibet sublimitatis offiQuibus gradibus mysteriorum cognitio proficit, et ad quantam scientiae perfectionem animus saepe merito devotionis ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
totũ corpus tiĩ tenebiosum erit. Quid igr᷑
erit in sempiteraũ uiuere: nͥ in om̃i opere
bono. intentioñc bonam habere: Utinam
ad omne conatum nr̃m. ad omne inceptũ
bonũ. hec nob̃ responsio pͥmo occurrat. ĩ hoc
omĩis nr̃a cogitatio suspiret & satagat: ut
ineternũ uiuamus: qđ tunc quidẽ fict. si
nicħ nͥ bonũ. & sne bona intentione agamꝰ.
Ut enĩ de ceteris taceamꝰ: o quotiens ipsam
ueritat̾ẽ non ꝓ ueritate. s ꝓ uanitate queri¬
mus: & inuentã ueritat̾ẽ. non in ueritate.¬
s ad uanitatẽ diligimus: & qđ miserri¬
mũ ẽ. in uerb̃ uiţ. ad mortis lucra negoti¬
am. Nel certe interioris hominis uita: recte
intelligimus grãm diuinam. Sic̃ enĩ corpꝰ
nicħ porest sine uita sua. ide sine anima.
potestis facere. Quid gͦ est dicere in sempi¬
ternũ uine: nͥ indesinent̃ gr̃e adherere:
Quicqͥd disponas: non de tua industria.
illi non tͥ ascribas. Hoc utiq regi illi et eo

Expanded text:
totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid igitur totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid igitur erit in sempiternum vivere, nisi in omni opere bono intentionem bonam habere? Utinam ad omnem conatum nostrum, ad omne incoeptum bonum, haec nobis responsio primo occurrat, in hoc omnis nostra cogitatio suspiret, et satagat, ut in aeternum vivamus, quod tunc quidem fiet, si nihil nisi bonum, et sine bona intentione agamus. Ut enim de caeteris taceamus, o quoties ipsam veritatem, non pro veritate, sed pro vanitate quaerimussed ad vanitatem diligimus, et quod miserrimum est, in verbis vitae ad mortis lucra negotiamur, vel certe interioris hominis vitam recte intelligimus gratiam divinam! Sicut enim corpus nihil potest sine vita sua, id est sine anima, potestis facere . Quid ergo est dicere, in sempiternum vivere, nisi indesinenter gratiae adhaerere? Quidquid disponas non de tua industria, illi, non tibi ascribas hoc utique regi illi, et eo
Abbreviated transcription (Latin):
ex inquiunt: in sempiternũ uiue:
Ut itaq ad inuicem conferamus
exteriora cum interiorib corporali¬
a cum sp̃ũalib: utina int̾nam illam fami¬
liam. tam disciplinatam habcamꝰ: quam
disciplinatam istam ȩxicuiorem agnouimꝰ
Audiuimꝰ qua pͥma fronte suo regi fespon¬
deant: et fore hoc ipsum. eos ipse docuerat
Doceamus & irãm. in om̃i udelicet nr̃o co¬
namine. similia respondere. Rex in semp¬
ternum uiue. Quid tam̃ hoc erit queso:
exoptatio. an ammonitio: Exoptatio ut hoc
ualeat: an amnonitio. ut in hoc ipsum om̃
studiũ impentat: Quȩ ẽ autẽ uita illiꝰ int̾¬
ni pͥncipis: et int̾nȩ illiꝰ familiȩ dominato¬
ris: Quȩ inqĩa ẽ illius pͥncipalis in animi
humanȩ uidelcet m̃tis uita⁊ nͥ intentio bo¬
na: Quicqͥd homo agat etiam si bonũ sit
inutile tam̃ erit. nisi bona intentione fiat.
Tunc aut̾e men hominis etiam int̃ hona
oꝑa morit᷑: qñ iucentio deprauat᷑: Ueritatis
attestatio ẽ: quia si oculus tuus fuerit neqñ

Expanded text:
ex, inquiunt, in sempiternum vive . Ut itaque ad invicem conferamus exteriora cum interioribus, corporalia cum spiritualibus, utinam internam illam familiam, tam disciplinatam habeamus quam disciplinatam, istam exteriorem agnovimus. Audivimus quid prima fronte suo regi respondeant, et forte hoc ipsum eos ipse docuerat, doceamus et nostram in omni videlicet nostro conamine simillima respondere: Rex, in sempiternum vive. Quid tamen hoc erit, quaeso, exoptatio, an admonitio? Exoptatio, ut hoc valeat, an admonitio, ut in hoc ipsum omne studium impendat? Quae est autem vita illius interni principis, et internae illius familiae dominatoris? Quae, inquam, est illius principalis in anima humanae videlicet mentis vita, nisi intentio bona? Quidquid homo agat, etiamsi bonum sit, inutile tamen erit, nisi bona intentione fiat. Tunc autem mens hominis etiam inter bona opera moritur, quando intentio depravatur. Veritatis attestatio est: Quia, si oculus tuus fuerit nequam,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ falsa ꝓfitent᷑: cur saltem uera non
cõnfitent᷑: Communis pudentia: generalieˢ
impudentia. Communis pudentia unpos¬
sibilitatẽ suam celare: generał impudentia¬
ultra possibilitatẽ p̃fumere. Et respondens rex:
ait chaldeis. Sermo recessit a me. Nisi indi¬
caueriti mͥ somniũ & comectiuam euis:

Expanded text:
Qui ergo falsa profitentur, cur saltem vera non Qui ergo falsa profitentur, cur saltem vera non confitentur? Communis pudentia generalis impudentia. Communis pudentia impossibilitatem suam celare, generalis impudentiaultra possibilitatem praesumere. Et respondens rex, ait Chaldaeis: Sermo recessit a me. Nisi indicaveritis mihi somnium, et conjecturam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mendatione subtilit᷑ aliquid apud ꝓximoᷤᷤ
loquim̃. de nr̃ȩ loquutionis subtilitate ap̃
nosmetipsos głam̃. O infinita hominiᷤ stul¬
ticia. Et recte quidẽ dicis: hominẽ nil pos¬
se sine gra. S si ueritatẽ loqueris: unde
głaris: Boceamus itaq occulcoꝵ ꝑscrutatri¬
ces. subtilissimas illas uidelicet nrãs cogita¬
tiones. ut in omni nr̃o studio. in omni ne¬
gotio. Noc pͥmũ. hoc p̃cipue satagant: hanc
nob sollicuudinẽ pͥmo ingerant: ut studca¬
mus totũ qđd ꝓponimus de gr̃a p̃sumere:
totũ qdđ efficimus. gr̃ȩ diuine ascͥbere: & hoc
eneruit deiciunt: uł inanter excollunt :iiii.
ic inquurat somniũ seruis tuis:
Atcende quid dicunt. Unũ exigunt:
ꝙ aliud ꝑmictunt. Exigunt a rege uisioñe:
et eius pollicent᷑ inter p̃tation̾ẽ. E tam̃ qu̾ã
uane exigunt: tam falso ꝓmittunt. Unum
autẽ crat. qđ ueracĩt dicere possent. si uera
confiteri uoluissent: uisionẽ uidelicet mi¬
mne uosse. nec ꝑ se scire penitus potuisse.

Expanded text:
mendatione, subtiliter aliquid apud proximos loquimur de nostrae locutionis subtilitate apud nosmetipsos gloriamur. O infinita hominis stultitia, et recte quidem dicis hominem nil posse sine gratia? Sed si veritatem loqueris, unde gloriaris? Doceamus itaque occultorum perscrutatrices subtilissimas, illas videlicet nostras cogitationes, ut in omni nostro studio, in omni negotio hoc primum, hoc praecipue satagant, hanc nobis sollicitudinem primo ingenerant, ut studeamus totum quod proponimus de gratia praesumere, totum quod efficimus gratiae divinae ascribere, et hoc enerviter dejiciunt, vel inaniter extollunt. Dic, inquit, somnium seAttende quid dicunt. Unum exigunt, et aliud promittunt. Exigunt a rege visionem, et ejus pollicentur interpretationem. Et tamen quam vane exigunt, tam falso promittunt. Unum autem erat quod veraciter dicere possent, si vera confiteri voluissent, visionem videlicet minime nosse, nec per se scire penitus potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ ueracit̃ compositũ ũ ẽ: qͥa omne qdđ compositũ
ẽ naturalit diuidi pot̾: et qd̾ naturalit̃ ẽ diusibile:
scđm aliquid ẽ et commutabile. Consentit gͦ rõ uere
simplex cẽ: qm̃ oportet in commutabile cẽ. qđ constat
optimum & sũmũ omniũ ẽẽ. Apud quẽ inquit
ñ est cõmutatio: nec uicissitudinis obumbiatio.
Si gͥ bonũ ẽ incõmutabile ẽẽ: bonũ et equȩ erit
simplex ẽẽ. Consequẽs gͦ ẽ quia summe simplex ẽ:
qđ sũme bonum ẽ. Si gͥ illo nicħ simpliciꝰ. nich̾ est
illo subtaiꝰ: & quo nich subtilius. nicħ illo ꝓfundiꝰ:
& ꝓfundissimo nicħ inscrutabiliꝰ. & consequent̃
nicħ in comp̃hensibilius. Uideamꝰ adhuc qͥd ex
mutua collatiõe ꝓueniat: simplicitatis & unm̃si¬
tatis. unitatis et uniuersitatis. Si omne bonũ ibi
ẽ. et quicqͥa ibi ẽ sũme bonũ ẽ: gͦ summa potenti¬
a. gͦ sũma sapientia. sũma bonitas. sũma felicita.¬

Expanded text:
 quia omne quod compositum est naturaliter dividi potest, et quod naturaliter est divisibile secundum aliquid est et commutabile. Consentit ergo ratio vere simplex esse, quoniam oportet incommutabile esse, quod constat optimum et summum omnium esse: Apud quem, inquit, non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Si igitur bonum est incommutabile esse, bonum et aeque erit simplex esse. Consequens ergo est quia summe simplex est quod summe bonum est. Si ergo illo nihil simplicius, nihil est illo subtilius, et quo nihil subtilius, nihil illo profundius et profundissimo nihil inscrutabilius, et consequenter nihil incomprehensibilius. Videamus adhuc quid ex mutua collatione proveniat simplicitatis et immensitatis, unitatis et universitatis. Si omne bonum ibi est, et quidquid ibi est, summe bonum est; ergo summa potentia, ergo summa sapientia, summa bonitas
Abbreviated transcription (Latin):
na uisione ex dominica reuelatione cognoscun¬
tͣ: ad p̃dicto illo ᷤ duos cherubim spectare uident᷑.
Hec sane illa et oigna satis materia: uñ excuden¬
da ẽ angłica forma. pennataq animalia. Ex
hac nob̃ materia cherubim formamꝰ: qũ fidei
nr̃ȩ archana. quȩ uł ipsi ꝑ reuelationẽ didicimꝰ.
uł a theologicis uiris accepimꝰ. assuescimꝰ in contẽ¬
plationẽ adducere: & in ammiratiõe eoꝵ animũ
nrm̃ suspendere: pascere. Humiliare᷑. & in diui¬
noꝵ desiderium acrit̃ inflaminare. Debemꝰ itaq
iuxta abrahȩ et helie exempłu in ipso habitatio¬
nis nr̃e exitu et uelut in ostio. dñicum aduentũ
expectare: debemꝰ iuxta diuinũ documentũ
cherubim nr̃oꝵ. alas expandere. & in reuelan

Expanded text:
na visione ex Dominica revelatione cognoscunna visione ex Dominica revelatione cognoscuntur, ad praedictos illos duos cherubin spectare videntur. Haec sane illa et digna satis materia unde excudenda est angelica forma, pennataque animalia. Ex hac nobis materia cherubin formamus, quando fidei nostrae arcana quae vel ipsi per revelationem didicimus, vel a theologicis viris accepimus, assuescimus in contemplationem adducere, et in eorum admiratione animum nostrum suspendere, et pascere, humiliare, et in divinorum desiderium acriter inflammare. Debemus itaque, juxta Abrahae et Eliae exemplum, in ipso habitationis nostrae exitu et velut in ostio Dominicum adventum exspectare. Debemus, juxta divinum documentum, cherubin nostrorum alas expandere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ẽ in locum suũ. Dñs recedit & abia¬
ham reuertit᷑: qũ subtracta reuelatiõis gr̃a
intellectualis sensus ad comintñe statũ reuo¬
cat᷑. Ad pͥmã itaq egressionẽ abraham illum
quẽ uidit. mulca fatigatione ad se intrare
compulit. Ad scdam autẽ egressionẽ. pꝰ duti¬
nam uisionem. longamq confabulationem
omnino non reduxit. Exterius insũ nob̾cum ĩ¬
troducimꝰ: cũ theophaniam raptim ꝑceptam. ad
cominunẽ intelligentiam rõcinando pꝰmodum
paululum inclinamꝰ. Exteruus usus minune
incroducit᷑: qñ theorica reuelatio qnͣtomagis iu¬
xta humanam rõnem discutit᷑. eo ampliꝰ omni
humanȩ opinioni aduersari uidet᷑. In cimodi
enĩ speculatione anceqmͣ animꝰ ad consueta redeat.
dñs abit. longus q recedit. & incomp̃hensibilitatiᷤ
suȩ magnitudinẽ uisionis suȩ elongatione osten¬
dit. H itaq duo rerum gena̾ quȩ in hac grimi¬

Expanded text:
reversus est in locum suum . Dominus recedit, et Abrareversus est in locum suum . Dominus recedit, et Abraham revertitur, quando subtracta revelationis gratia, intellectualis sensus ad communem statum revocatur. Ad primam itaque egressionem Abraham illum quem vidit multa fatigatione ad se intrare compulit. Ad secundam autem egressionem post diutinam visionem, longamque confabulationem omnino non reduxit. Exterius visum nobiscum introducimus cum theophaniam raptim perceptam ad communem intelligentiam ratiocinando postmodum paululum inclinamus. Exterius visus minime introducitur, quando theorica revelatio quanto magis juxta humanam rationem discutitur, eo amplius omni humanae opinioni adversari videtur. In ejusmodi enim speculatione antequam animus ad consueta redeat, Dominus abit, longiusque recedit, et incomprehensibilitatis suae magnitudinem visionis elongatione ostendit. Haec itaque duo rerum genera quae in hac gemi
Abbreviated transcription (Latin):
posit uisum dñm introrsũ trahimus. mͦ
intus postti cũ exeunte eximus: nam hoc qd̃ de
dñi claritate ꝑ m̃tis excessũ cognoscit᷑. qñq etiã
pꝰmodum a sobria m̃te comp̃hendit᷑: & sepe ex
eo qđ apud nosinet ip̃o ᷤ sobrii runam᷑. p̃ amini¬
rationis magnitudine in m̃tis alienationẽ ab¬
ducim᷑. Item et illud notandũ qͥa extra positi
& abraham ad scđam egressionem dnm redux¬
isse ñ legimus. Queda namq eiusmodi sunt
quȩ humanã incelligentiam excedunt. & hu¬
mana rõne inuestigari ñ possunt: et cam̃ uti
suꝑius iam dictum ẽ. pret̃ r̾õnẽ ñ sunt. Cum
gͥ eiꝰmodi quęlibet ꝑ m̃tis excessum discimꝰ. cogni¬
tam externus uisionẽ quasi nob̾cum reportamꝰ:
rationẽ pꝰmodum ad no ᷤ reuersi nulla huma¬
na estimatione comp̃hendere uł assignare suf¬
ficimus: cognitã uisionẽ quasi extrinsccꝰ udin
retinemus. Quid enĩ ait seͥptura: Abiit inqͥt
dñs pꝰquam cessauit loqui ad abraham: ⁊ ille

Expanded text:
sum Dominum introrsum trahimus, modo intus positi cum exeunte eximus. Nam hoc quod de Domini claritate per mentis excessum cognoscitur, quandoque etiam post modum a sobria mente comprehenditur, et saepe ex eo quod apud nosmetipsos sobrii rimamur, prae admirationis magnitudine in mentis alienationem abducimur. Item et illud notandum quia extra positi ucimus. Nam et Abraham ad secundam egressionem Dominum reduxisse non legimus. Quaedam namque ejusmodi sunt, quae humanam intelligentiam excedunt, et humana ratione investigari non possunt, et tamen, uti superius jam dictum est, praeter rationem non sunt. Cum igitur ejusmodi quaelibet per mentis excessum discimus, cognitam exterius visionem quasi nobiscum reportamus, rationem postmodum ad nos reversi nulla humana aestimatione comprehendere, vel assignare sufficimus, cognitam visionem quasi extrinsecus relinqretinemus. Quid enim ait Scriptura? Abiit, inquit, Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
nim excerioꝵ scientiam app̃hendis. et in eorum
doctͥna exercitatos sensus habueris: debes ad alti¬
ora ascendere. et sp̃alium creaturarũ scientiã
comꝑare. S cum in ciꝰmodi iterũ plene ꝓposse
exercitatus fu̾i̾s: habes adhuc qͦ altius ascend̾e.
possis. Restant adhuc longe supͣ ista sumina
atq diuina: int̾e quantũ potes & conare ad
illa. ꝓfecto si ad horum speculationẽ subleua¬
tꝰ fu̾s: ultra hec alia ad quȩ adhuc ascendere
habeas. uiteriꝰ omnino inuenre non pot̾is. ꝓfecco
ultra dm̃ nicb̃ ẽ: et iccirco scientia altiꝰ uł ulteriꝰ

Expanded text:
nim exteriorum scientiam apprehenderis, et in eorum nim exteriorum scientiam apprehenderis, et in eorum doctrina exercitatos sensus habueris, debes ad altiora ascendere, et spiritualium creaturarum scientiam comparere. Sed cum in ejusmodi iterum plene pro posse exercitatus fueris, habes adhuc quo altius ascendere possis. Restant adhuc longe supra ista summa atque divina; nitere quantum potes et conare ad illa. Profecto si ad horum speculationem sublevatus fueris ultra haec alia ad quae adhuc ascendere habeas ulterius omnino invenire non poteris. Profecto ultra Deum nihil est, et idcirco scientia a
Abbreviated transcription (Latin):
sit supemunentia haꝵ nouissimaꝵ contẽp atiomi.
uianta autẽ sit harum nouissimarrim
sꝑeculationum suꝑeminentia iñ facie
disigit᷑. qd̃ omi̾s earum consideratio atq pspe¬
ctio circa sumina et diuina tisqueqͣ uersat᷑. Co¬
gicet gͦ qui ualet quantũ humana scientia ascor¬
derit: cum ad hos contemplationũ gradus suble¬
uari meruerit. Quȩ enim in pͥmis contempla¬
tionis gradib ad ꝑfectionẽ inchoat᷑: in hisdu¬
ob nouissimis ad plenitudinẽ consummnat᷑.
In duob namq pͥmis erudim ad scientiam
rerum exterio & corporalium:. in duob autẽ
mediis ꝓmouem̃ ad noticiam rerũ inuisibi¬
lium et spalium creaturaritm: in duobus
nouissimis subleuam᷑ ad intelligentiam suꝑce¬
lestium & diuinoꝵ. Debemus gͦ a nouissimis:
et notissimis inciꝑe: & scientię nr̃e ꝓmotionẽ
paulatim subleuare: et ꝑ excerioꝵ noticiam
ad inuisibilium coguitionẽ ascendere. Cum e¬

Expanded text:
sit supereminentia harum novissimarum contemplationum. sit supereminentia harum novissimarum contemplationum. Quanta autem sit harum novissimarum speculationum supereminentia inde facile colligitur, quod omnis earum consideratio atque perspectio circa summa et divina usquequaque versatur. Cogitet ergo qui valet, quantum humana scientia ascenderit, cum ad hos contemplationis gradus sublevari meruerit. Quae enim in primis contemplationis gradibus ad perfectionem inchoatur, in his duobus novissimis ad plenitudinem consummatur. In duobus namque primis erudimur ad scientiam rerum exteriorum et corporalium. In duobus autem mediis promovemur ad notitiam rerum invisibilium et spiritalium creaturarum. In duobus novissimis sublevamur ad intelligentiam supercoelestium et divinorum. Debemus ergo a novissimis et notissimis incipere; et scientiae nostrae promotionem paulatim sublevare, et per exteriorum notitiam ad invisibilium cognitionem ascendere. Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimi opis spettacula ꝓponit. Si eñ quaris
lus contemplationis genus quelibet corporea fa¬
tasuata soleant semꝑ obnubilare. potius quacos¬
iuuare: quanto ab his digniorib & inulto sius¬
liniorb debent longius abc̃. et peuitus ñ cm¬
parere: Cedat itaq imagiiatio interim celis
penetusq reredat: non ẽ utiq in quo hoc opis
aduiuare ualeat. Quid enim imaginatio pos¬
sit. ubi tõ succunibit: Quid ibi facit imnas¬
natio. ubi nulla ẽ transmittatio. nec uicist¬
dinis obumbratio: ubi pars non ẽ minor lua
coto. nec totum uniuersalius suo indiuiduo
immo ubi pars a toto u minuit᷑. et totuin ex
partibr non constituit᷑: quia simplex ẽ qd un¬
uersalit ꝓponit᷑. et uniuersale qđ quasi pari¬
culare ꝓfertur: ubi totum singła: uibi omnia
unum. et unum omnia: In his ittiq et absq
dubio succumbit humana r̃õ: et quid faciat inia¬
guiatio: Absꝙ dubio incinsinodi fpectacinso oftẽ¬
dere pot̃: adinuauare omnino non pocest lnt

Expanded text:
novissimi operis specula proponit. Si enim quartum illud contemplationis genus quaelibet corporea phantasmata soleant semper obnubilare potius quam adjuvare, quanto magis ab his dignioribus, et multo sublimioribus debent longius abesse et penitus non comparere? Cedat itaque imaginatio interim, cedat, penitusque recedat, non est utique in quo hoc opus adjuvare valeat. Quid enim imaginatio possit ubi ratio succumbit? Quid ibi faciat imaginatio ubi nulla est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio? Ubi pars non est minor suo toto, nec totum universalius suo individuo, imo ubi pars toto non minuitur, et totum ex partibus non constituitur, quia simplex est quod universaliter proponitur, et universale quod quasi particulare profertur, ubi totum singula, ubi omnia unum et unum omnia. In his utique et absque dubio succumbit humana ratio, et quid faciat ibi imaginatio? Absque dubio in ejusmodi spectaculo officere potest, adjuvare omnino non po
Abbreviated transcription (Latin):
considerant᷑ circa diuine sub̃e unitat̾e ꝑtinent
ad cherubin pͥmũ: quȩ uͦ considerant᷑ circa ꝑso¬
narum tͥuitatem. maxime spectant ad cherubun
scdm. Ad quintũ itaq genus contemplationis¬

Expanded text:
considerantur circa divinae substantiae unitatem pertinent considerantur circa divinae substantiae unitatem pertinent ad cherubin primum, quae vero considerantur circa personarum Trinitatem, maxime pertinent ad cherubin secundum. Ad quintu
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ attendas in quã multis locis sit. in qũa
multis locis ꝑ eandẽ scĩficationis uirnitẽ esse
possit: quo te queso tua ducet cogitatio: nͥ ut
unũ idemq corpus uideat᷑ tibi in infinitis lo¬
cis ẽẽ posse. & hoc sub temꝑe uno: S iude
idip̃m quã sit ñsolum coutͣ ꝓpͥecatem corpor.
uerũ &̃ supͣ omuẽ ꝓprietatem sp̃uum. Si igit᷑
tam incomp̃hensibilia sunt. tam incredibi¬
lia uident᷑. quȩ de corpore xp̃i ueracit credunt᷑ :
qntomagis illa quȩ circa animã xp̃i conside¬
rant᷑. omnẽ humanã rõnem longe excellentiꝰ
suꝑgrediunt᷑: In comꝑabilit̃ tam̃ sublimiora
sunt. quȩ circa ꝑsonarũ tͥnitatem consideranda oc¬
currunt. Eiusmodi itaq om̃ia quȩ uident᷑ hu¬
manȩ ratiocinationis angustias ñsolum excedẽ
s infatuare: recte quide dicunt᷑ ad scđm cheru¬
bin ꝑtinere. Recte itaq dictum ẽ. qͥa maxime quȩ

Expanded text:
igitur attendas in quam multis locis sit, in quam igitur attendas in quam multis locis sit, in quam multis locis per eamdem sanctificationis virtutem esse possit, quo te, quaeso, tua ducet cogitatio, nisi ut unum idemque corpus videatur tibi in infinitis locis esse posse, et hoc sub tempore uno? Sed vide idipsum quam sit non solum contra proprietatem corporum, verum etiam supra omnem proprietatem spirituum. Si igitur tam incomprehensibilia sunt, tam incredibilia videntur quae de corpore Christi veraciter creduntur, quanto magis illa quae circa animam Christi considerantur omnem humanam rationem longe excellentius supergrediuntur? Incomparabiliter tamen sublimiora sunt quae circa personarum Trinitatem consideranda occurrunt. Ejusmodi itaque omnia quae videntur humanae ratiocinationis angustias non solum excedere, sed infatuare, recte quidem dicuntur ad secundum cherubin pertinere. Recte itaque dictum est, quia ea maxime quae
Abbreviated transcription (Latin):
quid hoc de anima xp̃i dicimus. qñ curca corpus
eiꝰ iuxta fidi assertionẽ multa credimꝰ atq tene¬
mus. quȩ humana rõ imꝑugnat: & impossi¬
bilia iudicat: Quando corpus suũ xp̃c disci¬
pulis suis distribuebat: numqͥd seip̃m suis
manib portabat: Numqͥd idem ipse erat.
qui portabat & qui portabat᷑. idem ipse qͥdabat.¬
& qui dabat᷑: Qñ a discipulis sumebat᷑. denti¬
bꝰq terebat᷑: numqͥd ledebat᷑: An forte in co qd̃
dabat᷑. impassibił erat. siẽ & inuisibilis crat:
qmͣuis scdm id qd̾ dabat. sic̃ uisibił. sic et passi¬
bilis euat: Numqͥd gͦ unũ ideq corpꝰ. uno eo¬
demq temꝑe eiat uisibile & inuisibile. passi¬
bile & impassibile: & uide hoc quã sit in¬
comp̃hensibile: & uideat᷑ eẽ impossibile. Uide
quã multis in locis idẽ xp̃i corpꝰ cotidie consecͤ¬
tur: & habet᷑. Niunqͥd gͦ ꝑ partes diuidit᷑: ut
ꝑ tot loca disꝑsum:. ubiq manet integrum.
& incorruptum. & omnino indiuisum: Si

Expanded text:
quid hoc de anima Christi dicimus, quando circa corpus ejus, juxta fidei assertionem, multa credimus atque tenemus quae humana ratio impugnat et impossibilia judicat? Quando corpus suum Christus discipulis suis distribuebat, nunquid seipsum suis manibus portabat? Nunquid idem ipse erat qui portabat, et qui portabatur. Idem ipse qui dabatur? Quando a discipulis sumebatur, dentibusque terebatur, nunquid laedebatur? An forte in eo quod dabatur impassibilis erat, sicut et invisibilis erat, quamvis secundum id quod dabat sicut visibilis sic et passibilis erat? Nunquid ergo unum idemque corpus uno eodemque tempore erat visibile et invisibile, passibile et impassibile? Et vide hoc quam sit incomprehensibile, et videatur esse impossibile? Vide quam multis in locis idem Christi corpus quotidie consecratur et habetur. Nunquid ergo per partes dividitur, ut per tot loca dispersum, ubique manet integrum et incorruptum et omnino indivisum? Si
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ creatuiã ẽ. et iam creatura ñ ẽ. Si aliquid qd̾ di
& hominis ẽ. numqͥd ip̃m utrumq erit. & utrũq
ñ erit. ciratura scilicet & non creatura: S questio
ista ualde ẽ intima. et huc usq quantũ arbitior
ñ mota: & iccirco fortassis rectuis suppͥmenda. S
de anima xp̃i quid dicimꝰ. qmͣ in omñe gr̃ȩ pleni¬
tudinem accepisse negare ñ audemus: Nam quic¬
qͥd pat̃ habet ex natura. ipsa accepit ex gr̃a: nam
accepit omñẽ plenitudiñe gr̃ȩ. gͦ et plenitudinẽ
sap̃iȩ: gͦ et plenitudiũe potentie. Si gͦ equalem
sapientiam. equałe potentiã habet cũ patre. qđ

Expanded text:
n est. Si aliquid quod Dei et hominis est, nunquid ipsum utrumque erit, et utrumque non erit, creatura scilicet et non creatura? Sed quaestio ista valde est intima, et hucusque, quantum arbitror, non mota, et idcirco fortassis rectius supprimenda. Sed de anima Christi quid dicimus, quam omnem gratiae plenitudinem accepisse negare non audemus? Nam quidquid Pater habet ex natura, ipsa accepit ex gratia. Nam accepit omnem plenitudinem gratiae, ergo et plenitudinem ientiae, ergo et plenitudinem potentiae. Si ergo aequalem s
Abbreviated transcription (Latin):
si ista uixta humanã estimationẽ pensent᷑: huma¬
nȩ rõni repugnare uident᷑. Si sp̃c sc̃s cum pat̾ eiꝰdẽ
potentiȩ ẽ. nũquid et ipse pot̾. quicqͥd & pat̃ potest:
Numqͥd gͦ talem fuũ. qualt̃ pat̾ gignere potest:
An forte filium gign̾e pocentia non ẽ. & tałe filium
qui ommip̃c ẽ: An forte ñ uult cum possit: Qͦmͦ
gͦ eandẽ cum patre uoluntatis. similitudiñe. simili¬
tudinisq plenitudiñe possidebit: Muica in hũc
modũ et pene innumera. circa ꝑsonarũ tͥnitatem
ĩuenies: quȩ humanȩ rõni ñ solum incomp̃hensi¬
bilia. s etiam dissona repꝑies. Multa inqũa eiꝰmo¬
di inuenies cͥca ꝑsonarum tͥnitatem: multa eiꝰmo¬
di in uerbi incarnatiõe circa subarum unionem.
Quid queso ẽ in quo humanitas & diuinitas. pͦ¬
unite sunt. ut una ꝑsona ẽẽ possint: Nuinqͥd a
aliquid qd̾ hominis ẽ. uł auquid qđ dĩ c̃. uł ali¬
qͥd qđ utriusq ẽ: S si utriusq non ẽ qͦmͦ meo uni

Expanded text:
imationem pensentur, humanae rationi repugnare videntur. Si Spiritus sanctus cum Patre ejusdem potentiae est, nunquid et ipse potest quidquid et Pater potest? Nunquid ergo talem Filium qualem et Pater gignere potest? An forte Filium gignere potentia non est, et talem Filium qui omnipotens est? An forte non vult, cum possit? Quomodo ergo eamdem cum Patre voluntatis similitudinem, similitudinisque plenitudinem possidebit? Multa in hunc modum, et pene innumera circa personarum Trinitatem invenies, quae humanae rationi non solum incomprehensibilia, sed etiam dissona reperies. Multa, inquam, ejusmodi invenies circa personarum Trinitatem, multa ejusmodi in Verbi incarnatione circa substantiarum unionem. Quid, quaeso, est in quo humanitas et Divinitas unitae sunt, ut una persona esse possint? Nunquid aliquid quod hominis est, vel aliquid quod Dei est, vel aliquid quod utrius
Abbreviated transcription (Latin):
duarum nouissimarum speculationũ. xuiiii¬
oc autẽ de hac gemina consideratione.
de quinto uidelicet & sexto contemplatio¬
nis genere caute obseruandum. & diligenti
obseruatiõe p̃cauendũ: ut sic asseramꝰ ea quȩ
ꝑtinent ad unum. ut ñ illa destruamꝰ quȩ ꝑti¬
uent ad alterum. Sic in sũmis illis & diumis
astruamꝰ sub̃ȩ unitatẽ. ut tam̃ ñ euacuemꝰ ꝑso¬
narũ tͥnitatem: & sic confirmenꝰ ꝑsonarũ tͥnui¬
tatem. ut tam̃ ñ dissipemꝰ subȩ unitatẽ. Debẽt
itaq dicti illi cherubim seip̃o ᷤ mutuo respic̾e:
nec ulla incelligentiȩ suȩ consideratõe a mu¬
tuo concordiȩ consensu speculationis suȩ ocłoᷤ
in contraria diuertere. Quã multi in eo qd de
sũ me diuinitatis unitate seutiunt: ueram

Expanded text:
duarum novissimarum speculationum. Hoc autem de hac gemina consideratione, de quinto videlicet et sexto contemplationis genere, caute observandum, et diligenti observatione praecavendum ut sic asseremus ea quae pertinent ad unum, ut non illa destruamus quae pertinent ad alterum. Sic in summis illis et divinis astruamus substantiae unitatem, ut tamen non evacuemus personarum Trinitatem, et sic confirmemus personarum Trinitatem, ut tamen non dissipemus substantiae unitatem. Debent itaque dicti illi cherubim seipsos mutuo respicere, nec ulla intelligentiae suae consideratione a mutuo concordiae consensu speculationis suae oculos in contraria divertere. Quod multi in eo quod de summae divinitatis unitate sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
& eo ipso scdm suꝑius dictam det̾minationẽ ad pͥmũ
ꝑtinent ad sectũ gradum contemplationis. xuiii
iea ꝑsonarum autẽ tͥnicatẽ tͥnitatisq speculatimẽ
qũa multa firmit̃ credunt᷑. ueracit̃ asserunt᷑:
qͣue tam̃ ñsolum supͣ rõnem. s etiã cont̾ rõnem ẽẽ
uident᷑. Credimus unũ dm̃ patt̃e & filiũ et sp̃m

Expanded text:
et eo iet eo ipertinent ad sextum genus contemplationis. Circa personarum autem Trinitatem, Trinitatisque speculationem, quam multa firmiter creduntur, veraciter asseruntur, quae tamen non solum supra rationem, sed etiam contra rationem esse videntur.