comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃ tuũ ex toto corde
tuo. & ex tota anima tua:
& ex tota uirtute tua Et
diliges proximũ tuũ: sicut
te ipsũ: Qua inre notandũ
est: quia in dilectione pro¬
ximi mensura ponit᷑ amoris.
cũ dicitur: diliges ꝓximũ
tuũ sicut te ipsũ Dĩ autẽ
di lectio nulla mensura con¬
dr̃m dm̃ tuũ ex toto corde
tuo & ex tota anima tua:
&̾ ex tota uirtute tua Non
enĩ iubetur quisq quantum
diligat : sed ex quanto cum
dicitur ex toto: Quia ille ue-¬
raciter dm̃ diligit: qui sibi
de se nichil relinquit. Duo
ergo hȩc necesse ẽ. ut caritatis
precepta custodiat: quisquis
habere inͣ nuptias uestẽ nup¬
tialẽ curat: Hinc est enun
quod apud ezechielẽ ꝓpħam
portȩ ipsius cuutatis in monte
constitute. uestibulũ luobus
cubitis mensuratur: Quia ni¬
mirũ accessus nobis cęlestis
ciuitatis non panclitur: si in
hac ęccłia quę pro eo quod
aclhuc foris ẽ. uesti bulum
dicitur: dĩ & ꝓximi dilectio

Expanded text:
Dominum Deum tuum ex toto corde Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et diliges proximum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura conDeum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur: Ex toto, 1640 quia ille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
tem uenit ad homines: eam¬
dem caritatẽ innotuit. uestẽ
esse nuptial ẽ Onũs ergo
ur̃m qui in ȩccłia positus
clõ credidit⁊ iã ad nuptias
intrauit: sed cũ nupti ali
ueste non uenit: si caritatis
grãm non custodit: E certe
fr̃s si quis ad carnales nup¬
tias esset inuitatus: uestem
mutaret: congaudere se
sponso & sponse ex ipso sui
habitus decore ostenderet
Inter gaudentes & festa cȩle¬
brantes: despectis uestibus
apparere erubesceret: Nos ad
lĩ nuptias uenimus: et cordis
uestẽ mutare dissinulamus:
Congaudent angłi: cũ ad
cȩlũ assumuntur electi
Qua ergo mente hȩc sp̃ũalia
festa conspicimus. ⁊ qͥ nuptia¬
lem uestem id est caritatẽ.
quȩ sola nos speciosos exhibeat.
non habemus: Sciendũ uero
est. quia sicut in luobꝰ lig¬
nis superiore uidelicet. et
inferiore uestis texitur: ita
in duobꝰ prȩceptis caritas ha-¬
betur: in dilectione scilicet
dei & dilectione proximi:
Scriptũ quippe ẽ: Diliges

Expanded text:
tem venit ad homines, eamtem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlinferiori vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei et dilectione proximi. Scriptum quippe est: Diliges
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s aspicite: ne aliquid
de mentis ur̃e habitu.
rex ingrediens rep̃hendat
Cũ magno enĩ cordis timo¬
re pensandũ est: qđ ꝑtinus
subditur: Intrauit autem
rex ut uideret discũbentes:
& uidit ibi hominẽ non
uestitũ ueste nuptiali:
Si enĩ uestẽ nuptialem
baptisma uel fidẽ dicimꝰ.
quis sine baptismate. et
fide. has nuptias intrauit :
Eo enĩ ipso foris est: quo
necclũ credidit: Quid ergo
debemus intelligere nuptia¬
lem uestẽ nisi caritatem:
Intrat ad nuptias sed cum
nuptiali ueste non intrat.:
qui in scã ȩccłia adsistens
fidem habet: sed caritatem
non habet: Becte enĩ caritas
nuptialis uestis uocatur: qui a
hanc in se conditor nr̃ ha¬
buit: dũ ad sociande sibi
ȩccłie nuptias uenit Sola
quippe dilectione dĩ actũ
est: ut eiꝰ unigenitus. mentes
sibi electorũ hominũ uni¬
ret: Unde & paulus dicit
Sic enĩ dilexit ds̃ mundũ:
ut filiũ suũ unigenitũ dar&e
pro nobis Qui ergo ꝑ carita-¬

Expanded text:
fratres, aspicite, ne aliquid fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per charita
Abbreviated transcription (Latin):
ampla ẽ : in sp̃ualibus an¬
gusta Ubi enĩ bestiales
hominũ mores tolerat: illic
latius sinũ laxat: Ubi au¬
tem eos habet qui spũali
ratione suffulti sunt. illic
quidẽ ad sũmũ ducitur.
sed tamen quia pauci sunt
angustantur: Lata quippe
uia est quȩ ducit ad þer¬
ditionẽ: & multi sunt qui
uadunt per eã: Eo autẽ
sũmis: quo usq ad m̃surã
unius cubiti perducatus
Quia in sca ȩccłia quanto¬
quiq sanctiores sunt tanto
pauciores. quȩ i sum mo
ad illũ perducitur: qui so¬
lus homo in hominibꝰ et
sine alterius cõparatione
natus ẽ. sc̃s. qui iuxta psal¬
mistę uocẽ. factus est sicut
passer unicus in ȩdificio:
Tanto ergo magis mali
tolerandi sunt: quanto et
am plius habunclant: Quia
& in aree tritura pau ca
sunt grana quȩ seruantur
horreis: & grandes acerui
palearũ. qui ignibꝰ cõburuiͭ:
Sed iã quia largiente dõ.
nuptiarũ domũ id ẽ. scãm
eccłiam intrastis: sollert̃

Expanded text:
ampla est, in spiritalibus anampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angustsummis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter,
Abbreviated transcription (Latin):
discipłorũ uitã & laudat.¬
& roborat dicens. in medio
nationis praue & peruersȩ:
inter quos lucetis sicut lu¬
minaria in mundo: uerbũ
uitȩ continentes: Hinc ioħes
pergami eccłiȩ attestatur
dicens Scio ubi habitas
noscimus: quia bonus ñ fuit:
quẽ malorũ prauitas non
probauit Ut enĩ ita loquar
ferrũ animȩ nr̃e nequaquã
perducitur ad subtilitatem
acuminis: si hoc ñ eraserit
alienȩ lima prauitatis: Ter¬
rere autẽ uos ñ debet: quod
in ȩccłia &̾ multi mali. et
pauci sunt boni: quia arca
in undis diluuii. quȩ huiꝰ
ȩccłiȩ typũ gessit ⁊ & ampla
in inferioribus. & angusta
in suꝑioribꝰ fuit: Que in
sũmitate etiam sua : ad
unius mensurã cubiti ex¬
creuit: Inferius quippe qua¬
drupedia. atq reptilia.
superius uero aues & homi¬
nes habuisse credenda ełt:
Ibi lata extitit ubi bestias
habuit : ibi angusta ubi
homines seruau̾it: Quiant¬
tnirũ scã ȩccłia in carnalibꝰ

Expanded text:
discipulorum vitam et laudat etdiscipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas,noscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ sunt diacones ab apłis
ordinati : sed sex in fide recta
ꝑmanentibꝰ unus extitit
auctor erroris. In hac ergo
ecclesia: nec mali esse sine
bonis nec boni sine malis
tolerantiã roborate: Si enim
electorũ filii sumus: restat.
necesse ẽ. ut per eorũ exẽpla
gradiamur: Bonus enĩ ñ fuit:
qui malos tolerare recusauit:
Hinc nãq est quod de semet¬
ipso beatus iob asserit dicens.
Frater fui draconũ: & sotius
strutionũ: Hinc per salomo¬
nem sponsi uoce scã ȩccłia
dicitur: Sicut liliũ inter
spinas : sic amica mea inter
filias: Hurc ad ezechielem
dũs dicit: Fili hominis in¬
creduli & subuersores sunt
tecũ: & cũ scorpionibus ha¬
bitas: Flinc petrus beati loth
uitã glorificat dicens Et
iustũ loth oppressũ a nefan¬
dorũ in iuria: conuersatione
eruit: Aspectu enĩ & auclitu
iustus erat : habitans apud
eos. qui de die in diem
arumã iustã iniquis oꝑibus
cruciabant: Hinc paulus

Expanded text:
Septem sunt diacones ab apostolis Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse tolerantiam roborate. Si enim electorum filii sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit, qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc per Salomonem sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant . Hinc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuiuter recipit: Quos ta¬
men sc̃ã ȩccłia & nunc indis-¬
crete suscipit: & postmodũ
in egressione discernit: Si
igitur boni estis quã diu
in hac uita subsistitis: ȩqua-¬
nimiter tolerate malos:
lã quisquis malos ñ tolerat.
ipse sibi per intolerantiam
suã testis est: quia bonus
non ẽ: Abel enĩ c̾e̾ renuit:
quẽ cam malitia ñ exercit:
Sic in tricuraareȩ̨ grana
sub paleis premuntur: sic
flores inter spinas oriuntur:
& rosa quȩ redolet: crescit
cũ spina quȩ pungit: Duos
quippe filios habuit primus
homo : unus horũ electus est.
alter reprobus fuit: Tres filios
arca continuit: sed ex his¬
duo electi sunt. & unus re
habuit. sed unus electus
est. alter uero reprobatus
Duodecĩ filios habuit iacob:
sed ex his unus ꝑ innocen¬
tiam uenditus est : alii uero
per malitiã uenditores frĩs
fuerunt: Duodecĩ apłi sunt
electi: sed unus in his amꝑe¬
tus ẽ. reprobus qui probaret
undecim qui probarentur:

Expanded text:
communiter recipit; quos tacommuniter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Sic in tritura areae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit primus homo; sed unus horum electus est, alter reprobus fuit . Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus rephabuit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur .
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra uias actiones ac¬
cipimus: exitus uiarũ intel¬
ligimus defectus actionũ
quia illi plerũq facile ad
dm̃ ueniunt: quos in terre¬
rus actibus prospera nulla
egressi serui eiꝰ in uias. con¬
gregauerunt om̃s quos inue¬
impletȩ sunt nuptiȩ discũ¬
bentium: Ecce iam ipsa
qualitate conuiuantium
aperte ostenditur: quia per
has regis nuptias. presens ȩc¬
clesia designatur: In qua cũ
boni & mali conueniunt :
permixta quippe ẽ. diuersi¬
tate filiorũ: Quia si om̃s ad
fidẽ generat: ut damen om̃s
per immutationẽ uitȩ ad
libertatẽ spũalis gr̃ȩ culpis
exigentibus non perducat:
Quousq namq hic uiuimus:
necesse ẽ. ut uitã presentis
scłi permixti ꝑagamus Tunc
autem discernimur: cũ per
uenimus: Boni enĩ solz nus¬
quã sunt: nisi ur cęloꝰ & ma¬
li soli nusquã sunt nusi in
inferno: Hȩc autẽ uita quȩ
inter cęlũ & infernũ sita
est: sicut in medio subsistit:
ita utrarũq partiũ ciues

Expanded text:
tura vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Deum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla Egressi servi ejus in vias, congregaverunt omnes quos inveimpletae sunt nuptiae discumbentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem divenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives
Abbreviated transcription (Latin):
totũ hominis. & uerbũ bonũ:
quod ñ oculis. sed mente con-¬
spicitur: Signat̾ia autẽ dixit
in nobis. tanquã denarius
signatur regis imagine: Homo
enĩ factus est ad imaginem
& simi litudinẽ dĩ: quã pec¬
cando corrupit: Donũ ergo
eiꝰ ẽ. uerũ atq ȩternũ: si re-¬
nascendo signetur Et non
potuerunt uerbum eiꝰ rep̃hen-¬
dere: corã plebe & mirati in
responsis eiꝰ tacuerunt: qui cre¬
dere debuerant. ad tantam
sapientiam mirati sunt. quod
calliditas eorũ insidiandi ñ
inuenisset locũ:¬

Expanded text:
totum hominis, et verum bonum totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe, et mirati in responsis ejus tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non invenisset locu
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. cȩsaris: & ait illis:
Reddite ergo quȩ sunt cȩsa
Cȩsarẽ non putemꝰ augustũ
sẽd tyberiũ significari priuig¬
nũ eiꝰ qui in locũ successerat᷑.
uitrici sub quo & passus ẽ. dñs:
Om̃s autẽ reges romara a primo
gaio cȩsare. qui imperiũ arri¬
puerat : cȩsares appellati sunt:
Porro quod ait recldite auę
sunt cęsaris cęsari: id ẽ nũmũ.
tributũ. & pecunaã. & quȩ suñ
dĩ dõꝰ decimas. primicias. obla¬
tiones. uictimas: Sentiamus
quo modo & ipse reddit tributa
pro se. & petro. & idem redelit
quȩ clĩ sunt : patris faciens uo¬
luntatem: Aliter: R eddite quȩ
cȩsaris sunt cę̧sari: & quȩ dei
sunt dõ: Quẽad moclũ cȩsar
a uobis exigit impressionem
imaginis suȩ : sic & ds̃. ut quẽ¬
admodũ illi redditur nũmus:
sic dõ anima lumine uultus
eiꝰ illustrata atq signata
Unde psalmista: Signatũ est
inquit in nobis: lumen uultꝰ
tui dñe: Hoc quippe lumen ẽ.

Expanded text:
xerunt: Caesaris. Et ait illis: xerunt: Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium significari, privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris, Caesari, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei, Deo, decimas, primitias, oblationes ac victimas sentiamus. Quomodo ipse et reddit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem . Aliter: Reddite quae Caesaris sunt, Caesari; et quae Dei sunt, Deo. Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes Magister scimus
quia recte dicis & doces.
sari an non: Blancla ce frau¬
dulenta interrogatio: Illuc
prouocat respondentem. ut
magis dm̃ quã cȩsarẽ tueat:
& dicat ñ debere tributa solui:
ut statim audientes ministri
prȩsidis. qui iuxta alios euan¬
gelistas al fuisse leguntur:
seditiones contra romanorum
principẽ teneant: Considerans
autẽ dolũ illorũ: dixit ad eos:
Quid me tẽptatis : Ostendite
michi denariũ: cuius habet
imaginẽ & inscriptionẽ: Sa¬
pientia semꝑ sapienter agit :
ut suis potissimũ tẽptatores
sermonibus confutentur: Os¬
dendite michi inquit denariũ.
hoc est genus nũmi. quod ꝓ
decẽ nũmis imputabatur:
& habebat imaginẽ cesaris:
Qui autẽ putant interrogatio¬
nẽ saluatoris ignorantiã esse
& non dispensationẽ: discant
expresenti loco. quod utiq
potuerit scire iħc cuiꝰ imago
esset in nũmo: sed int̾rogat
ut ad sermonẽ eorũ cõpetenter
respondeat: Respondendes di¬

Expanded text:
dicentes: Magister, scimus dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; sari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus, cujus imago esset in nummo. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes di
Abbreviated transcription (Latin):
cipatui. & potestati prȩsidis:
Querentes dñm cõprehendẽ
principes sacerdotũ & scribȩ:
timuerunt popłm: Atq ideo
quod per se non poterant. prę¬
sidis manibus efficere tẽpta¬
bant : ut uelut ipsi a morte
eiꝰ uiderentur immunes: Nuꝑ
enĩ sub cęsare augusto iudȩa
subiecta romats: quando
in toto orbe est cęlebrata
descriptio: stipendiaria facta
fuerat. & erat in popło magna
seditio: dicentibꝰ aliis ꝓ securi¬
tate & quiete. quia romani
pro omĩbus milita debe¬
rent tributa persolui Fha
riseis uero qui sibi applaucle¬
bant de iusticia. e contrario
nitentibus non debere popłm
dei qui decimas solueret.
& primitiua daret. & cȩtera
quȩ in lege scripta sunt. hu-¬
manis legibus sub iacere cuiꝰ
seditionis adeo fomes inualuit:
ut post diũ passionẽ insisten¬
tibus sibi romanis. patriam
mentẽ. & regnũ nobile illud
cũ sua religione tẽplũ. immo
ipsam lucem perdere: quam
tributa pendere in aluerunt:
& in terrogauerunt illum

Expanded text:
estati praesidis. Quaerentes Dominum comprehendere principes sacerdotum et scribae, timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant, praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persrisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret,  primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt , humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum,
Abbreviated transcription (Latin):
apparere: sed ipsarũ habitũ
uirtutũ. loco deuote humibi-¬
datis adornet: Ne forte de¬
honoratior sit inuitatus ab
eo : & ueniens is qui te e illũ
uocauit. dicat tibi. da hiuie
locũ: Q tunc incipies cum
rubore: nouissimum locum
tenere: Honoratiori post
inuitato locũ dat ille̾. qui
de longe suȩ conuersationis
confidentia securior factus:
cita illorũ qui se in xp̃o secu¬
t sunt agilitate preitur: Q¬
cũ rubore nouissimũ locum
tenere: quando de aliis meli¬
ora cognoscens. quicquid le
sua operatione celsũ sentiebat
humiliat : clicens cũ propħa.
Egens sũ ego & in laboribus
a iuuentute mea: exaltatus
autẽ humiliatus sũ & confusus:
Sed cũ uocatus fueris. uacle
recũbe in nouissimo loco:
Quanto magnus es inquit.
humilia de in omĩbꝰ. Q psal¬
mista głatur: Numiliatus sũ
usq quaq dñe: uiuifica me
scđm uerbũ tuũ: Manifeste
significans. ita se a dño posse
uiificari: si de suis ipse uir¬

Expanded text:
apparere, sed ipsarum habitum apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui et illum vocavit, dicat tibi: Da huic lrubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui de longe suae conversationis confidentia securior factus, vitae illorum qui se in Christo secuti sunt, agilitate praeitur. cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum et confusus . Sed cum vocatus fueris, vade, et recumbe in novissimo loco. Quanto magnus es, inquit, humilia te in omnibus . Et Psalmista gloriatur: Humiliatus sum usquequaque, Domine, vivifica me secundum verbum tuum . Manifeste significans ita se a Domino posse vivificari, si de suis ipse vir
Abbreviated transcription (Latin):
lam: itendens quomodo pri¬
mos accubitus eligerent. di¬
cens ad illos Cũ inuitatus
fueris ad nuptias: non discum¬
bas ir primo loco Aperta qͥdẽ
ad litterã est hȩc admonitio
saluatoris : docens humilitatẽ
non solũ apud dm̃. sed etiam
apuel homines esse laudabilẽ:
Sed qm̃ hanc euangłista non
frustra parabolam uocat: bre¬
uiter intuendũ est quid etiã
mystice sign&ẽ: Nuptias appella.
multis locis apparet: e quibꝰ.
unum est: Numquid possunt
silii nuptiarũ. quã diu spon-¬
sus cũ illis est ieiunare : Aliud.
simile factũ ẽ. regnũ cȩlorũ
homina regi qui fecit nuptias
filio suo: & misit seruos suos
uocare inuitatos ad nuptias:
Has ergo nuptias quisquis inu¬
tatus adierit. id est eccłiȩ se
membris fidei gr̃a coniunxerit:
non discũbat in primo loco:
hoc ẽ. non se de merrcis glori¬
ancdo. quasi cęteris sublimior
extollat: & quidẽ studeat uix¬
ta alterius loci parabolam
ueste nuptiali uestitus: hoc
est uirtutũ fulgoreᷤ coruscus

Expanded text:
primos accubitus eligerent, dicens ad illos: Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem. Sed quoniam hanc Evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari multis locis apparet, e quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est jejunare ? Aliud: Simile factum est regnum coelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus
Abbreviated transcription (Latin):
clusione manifeste claret :
p̃cedentẽ dñi sermonẽ dpĩce
intelligendũ Neq enĩ mox
om̃is qui se corã hominibꝰ
exaltat. humiliabit᷑: aut qͥ
se in conspectu hominũ hu¬
miliat. exaltabitur ab eis:
sed e contrario nonnũquam
qui se uel in cpite digni¬
tatis. uel in alia qualibet
adquirenla gła subleuat:
usq in finẽ exaltari ñ cessat
Similiter & huniilis qͥlibetꝰ
ac uerecundus: si in sua qua
coudentus ẽ. usq ad uitȩ ter¬
minũ mediocritate ꝑseuerat.
& idõ quia iuxta ueritatis
sententiã. omĩs qui se incau¬
te de meritis alleuat: humi¬
liabitur ã dño. Et qui ꝓuide
se de benefactis humiliat:
exaltabitur ab eo: In eũdem
proculdubio sensũ p̃missus
sermo redẽptoris qui primos
in nuptiis accubitus quęri
uetat: congruit: DÑICA XUIII

Expanded text:
clusione, manifeste docet, clusione, manifeste docet, praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis. Sed e contrario nonnunquam, qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus, in sua, qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia, juxta veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de benefactis humiliat, exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quaeri vetat, congruit. Dicebat autem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ humiliauerit se sicut
paruulus: hic ẽ. maior in
regno cȩlorũ: Tunc erit tibi
gloria. corã simul discũben¬
t̾ibus Pulchre dicitur. tunc
erit gła. ne nunc quȩrere
incipias quod tibi seru atur
in fine: Quia sicut sa lomon
ait: hereditas ad quã festi¬
natur in principio: in nouis¬
simis benedictioneᷤ carebit:
Pocest autẽ & in hac uita in¬
telligiꝰ qui in nouissimo lo¬
co recũbens inuenit᷑. dño
ueniente sublimatus : quia
cotidie dñs suas nuptias
intrat : cotidie mores. sedes.
habitus conuiuantiũ diui-¬
dicat: & suꝑbos despiciens:
humilibus sepe tanta sui
sp̃s munera prestat: ut eos
merito simul discõbentiũ.
hoc ẽ: in fide quiescentiũ
cetus un anima admiratio¬
ne glorificet: stupensq in
auctoris sui lauclationem.
prosiliat dicens:⁊ michi autẽ
nimis honorificati sunt ami¬
ci tui ds̃: nimis confortatus¬
est principatus eorũ: quia
omĩs qui se exaltat humili¬
abitur: & qui se humiliat
exaltabitur Et ex hac con¬

Expanded text:
averit se sicut parvulus, hic est major in regno coelorum. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Pulchre dicitur: Tunc erit tibi gloria, ne nunc quaerere incipias quod tibi servatur in fine; quia, sicut Salomon ait, haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebiPotest autem et in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus: quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens humilibus saepe tanta sui Spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est in fide quiescentium coetus unanima admiratione glorificet, stupensque in auctoris sui laudationem prosiliat dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tuiest principatus eorum . Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et ex hac con
Abbreviated transcription (Latin):
meis minimis. michi fecistis:
Ad tribuendũ ergo pigri
cur estis: quando hoc quod
iacenti in terra porrigitis:
sedenti in cęlo clatis: Sed
hec omp̃s cls quȩ per me
in ur̃is auribꝰ loquitur⁊ ꝑ
se in ur̃is mentibꝰ loquat᷑.

Expanded text:
meis minimis, mihi fecistis . meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur, per se in vestris mentib
Abbreviated transcription (Latin):
Uos in huiꝰ muncli uia: om̃¬
nia amissuri possidetis Illa
nachil quesiuit in itinere:
& omĩa inuenit in ꝑuentione
Uos letã uitã ducitis. tristẽ
mortẽ timetis Illa tristẽ uitã
pertulit: ad letã mortẽ per¬
uenit Uos ad tẽpus quęritis
obsequiũ hominũ: illa despecta¬
is ab omĩbus inuenit socios cho¬
ros angłorũ: Discite igitur¬
fr̃s temporalia cuncta des.¬
picere: discite honorẽ trans.¬
euntẽ contẽpnere: ȩternã
glam amare: Honorate
quos pauperes cernitis: et
quos foris conspicitis despec¬
tos scłiꝰ intus arbitramini
amicos deiz Cũ his parties.¬
pamini quod habetis ut
hoc quandoq dignentur
uobiscũ participari quod
habent: Pensate quod ore
magistri gentiũ dicitur.:
in hoc dempore ur̃a habun¬
clantia illorũ in opiã sup¬
pleat: ut & illorũ habundan-¬
tia urȩ sit in opiȩ supple¬
mentũ: Fensate quod ipsa
per se ueritas dicit: quam¬
dui fecistis ura ex his fr̃ibꝰ

Expanded text:
Vos in hujus mundi via omVos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
cellȩ exhiberentur cęlestes
exequiȩ: sc̃a illa anima carne
soluta ẽ Qua ad cęlũ ducta:
quanto chori psalentium altius
ascendebant: tanto cepit
psalmodia lenius audiri: quo¬
usq eiusdẽ psalmodie
sonitus. & ocdoris suauitas e¬
longata finiretur: Hec igit᷑
quãdu uixit in corpore.
quis illam haberet in honore
Incligna cunctis. omĩbꝰ despe¬
cta uidebatur: Quis ad illã
accedere: quis ad illã uenire
dignaretur: Sed latebat
in sterquilino margarita
dei: Sterquiliũ fr̃s. hanc
ipsam corruptibilitatẽ corpo¬
ris appello Sterquilinium:
abiectionẽ pauꝑtatis nomino
Assũpta ẽ. ergo margarita
quȩ iacebat in sterquilinio.
&e̾ posita in cęlestis regis or¬
namento: Iam inder suꝑnos
ciues eͥmicat: iã int̾ ignitos
illos lapides ȩterni diade¬
matis coruscat: Quos qui in
hoc mundo uos diuites aut
esse creditis aut estis con¬
ferte si potestis falsas diuitias
ur̃as: ueris diuitiis romulȩ:

Expanded text:
cellulae exhiberentur coelestes cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae.
Abbreviated transcription (Latin):
miri ocloris ẽ. Flagrantia sub.¬
secuta: ita ut earũ animum.
quia lux emissa terruerat.
odor suauitatis refoueret:
Sed cũ uim claritatis illius
fenre ñ possent: cȩpit eadem
romula adsistentẽ & tremen-¬
tem redẽptã suorũ morum
magistram blanda uoce
consolari dicens Noli timere
mater: non morior modo:
Cũq hoc crebro diceret pau¬
latim lux que fuerat emissa
subtracta est: sed is qui subsegu¬
tus.ẽ. odor remansit: Sic¬
q dies sccłs & tertiuis transiit:
ut aspersa flagrantia ocloris
remaneret: Nocte igit᷑ quar¬
ta. eaindẽ magistram suam
iterũ uoc auit. Qua uenien.
te: uiaticũ petut. accepit:
Nec dũ uero eadẽ redempta.
uel alia eius discipła. a lectu
lo iacentis abscesserant : & ecce
subrto in platea ante eiꝰdem
cellule ostiũ duo chori psal¬
lentiũ constiterunt: Q sicut
ipse dicebant. sexus ex uocibꝰ
descripsisse: plalmodiȩ cantus
diccbant iuiri & femine res¬
pondebant: Cũq ante fores

Expanded text:
miri odoris est fragrantia submiri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus lo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores
Abbreviated transcription (Latin):
cipulas suas filiarũ loco nutri¬
ebat : uocabat dicens Mater
ueni: mader ueni Quȩ mox
cũ alia discipła eiꝰ surrexit:
sicut utrisq referentibus &
multis res eadem claruit :
et ego quoq eodẽ tempore
agnoui: Cumq noctis mediũ.
lectulo iacentis assisterent:
subito cęlitus lux emissa:
omne illius cellulȩ spatiu
impleuit: Et splendor tantȩ
claritatis emicuit: ut corda
adsistentiũ in ȩstimabili pa-¬
uore perstringerent: atq
ut post ipsȩ referebant. om̃e
in eis corpus obrigesceret.¬
& in subito stupore remane¬
rent: Cȩpit namq quasi cuiꝰdã
magne multitudinis ingre¬
dientis sonitus audiri ostiũ
cellule concuti: acsi ingredi¬
entiũ turba premeretur:
atq ut dicebant intrantiũ
multitudinẽ sentiebant: sed
nimietate timoris & lumi¬
nis iudere nichil poterant:
Quia earũ oculos & pauor
depresserat: & ipsa tanti
luminis clarita  reuerbe¬
rabat Quã lucẽ protinus

Expanded text:
cipulas suas filiarum loco nutricipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus
Abbreviated transcription (Latin):
studiosa ualde ad continuȩ
orationis usũ Sed quia ple-¬
rumq hi quos iã perfectos
homines estimant adhuc
in oculis sũmi opificis aliqͥd
imperfectionis habent: sicut
sepe imperiti homines necdũ
perfecte sculpentis sigilla
conspicinus. etiã quasi per¬
fecta lauclamus Quȩ adhuc
artifex consiclerat : & limat:
laudare iã aucdit: & tamen
ea tondere melioranclo ñ
desuit: Hȩc quã prediximꝰ
romula: eã quã greco uoca¬
bulo medici paralisim uo¬
cant molestia corporali per¬
cussa est: Multisq antus in
lectulo decubans ⁊ pene om̃i
iacebat membrorũ offitio
destituta: nec damen hec
eadẽ eius mentẽ ad impati-¬
entiã flagella perduxerant
Nã ipł̃a ei cletrimenta mem¬
brorũ facta fuerant incre¬
menta uirtutũ: Quia tanto
sollicitius ad usũ orationis
succreuerat: quanto & ali-¬
ud quodlibet agere ne¬
quaquã ualebat Nocte igit᷑
quadã eanidẽ redẽptam quã
prȩfatus sum: quȩ utrasq dis¬

Expanded text:
studiosa valde ad continuae studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque dis
Abbreviated transcription (Latin):
ce multos cernimꝰ : qui cuiꝰ sĩt
meriti nescimus Om̃s ergo
uenerandi sunt Iantoq ne¬
cesse ẽ. ut omĩbꝰ te humiliare
bene is qui presto ẽ. frater
& compresbiter meus spetio¬
sus nouit: Codẽ tempore
quo monasteriũ petiit: anus
quȩlã redẽpta nomine in scĩ¬
moniali habrtu constiruta⁊
in urbe hac uuxta beate marię
quȩ magnis iurtutibꝰ pollens.
suꝑ prenestinos in ontes uitã
heremiticã duxisse ferebatur
Hiuc duȩ in eodẽ habitu dis¬
cipulȩ ei adherebant: una
nomine romula: & altera quȩ
nune adhuc suꝑẽ: quã quidẽ
facie scio sed nomine nescio:
Tres itaq hȩ ulo habitaculo
cõmanentes morũ quidem
diuitiis plenã: sed tam̃ rebus
pauperẽ uitã ducebant. Hec
autẽ quã prȩfatus sũ romula:
aliã quã predixi condiscipłam
suã: magnis uitȩ meritis an¬
de ibat: Erat quippe mirȩ
patientie: sũme obȩdientie:
custos oris sui ad silentiũ:

Expanded text:
ce multos cernimus, quis cujus sit ce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare bene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariaequae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium,
Abbreviated transcription (Latin):
gare debemus quod petimur:
quando patroni sunt qui petunt:
Nolite ergo misccłiȩ tempora per-¬
dere: nolite accepta remeclia dis¬
simulare: Ante suppliciũ: cogi¬
tate de supplicio Cũ quollibet
in hoc muncdo abiectos aspicitis:
etiã si qua reprehensibilia eorũ
ee̾ uideantur: nolite despicere:
quia fortasse quos morũ infirmi¬
tas uulnerat: meclicina pauper¬
datis curat: Quorũ si qua sunt
talia. que debeant iure repre¬
hndi: hȩc si uultis ad usũ ur̃ȩ
mercedis inflectitis: ut ex ipsis
eorũ uitiis cumulentur uobis
incrementa pietatis: quatinus
panẽ pariter cletis ac uerbũ:
Panẽ refectidnis: eũ uerbo correp¬
tionis & luo a uob̾ alimenta
percipiant : qui unũ quȩ rebans:
Dũ & exterius cibo: interius
satiantur eloquio: sauꝑ ergo
cũ reprehensibilis cernaitur:
moneri debet: & despici non
debet: Si uero reprehensionis
nichil habet: uenerari sũmoꝑe
sicut intercessor debet: Sed ec¬

Expanded text:
gare debemus quod petimur, gare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ec
Abbreviated transcription (Latin):
Quia hi qui uiliora legis pre-¬
cepta implere negligunt.:
saluatoris nr̃i mandatis altio¬
ribus obȩdire quando conua¬
lescunt: & rumirũ constat: quia
cuiꝰ implere dicta renuunt: ei
proculdubio credere recusant:
hȩc nos de ipsa rei gestȩ consi¬
deratione dixisse sufficiat: sed
uos fr̃s Rm̃i & requiem lazari
& pęrã diuitis cognoscentes.
sollerter agite: Culparũ ur̃arũ
intercessores querite: atq aduo¬
catos uobis in diẽ iudicii pau-¬
peres procurate: Multos et enim
nunc lazaros habetis ante ia-¬
nuas ur̃as iacentes: atq his indi-¬
gent. quȩ uobis iam saciatis
cotidie de mensa caclunt: Uer¬
ba sacrȩ leͤctionis debent uos
instruere. ad adimplenda man-¬
clata pietatis: Cotidie lazarũ
si querimus inuenimus: cotidie
lazarũ si non querimꝰ cernimus:
Ecce importune se pauperes offe.¬
runt: rogant nos qui tune pro
nobis iutercessores ueniant: Certe
nos omĩno rogare debuimus: &
tamen rogamur: Uidete si ne¬

Expanded text:
quia hi qui viliora legis praequia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si ne
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ liuiti ut lazarus mit.¬
tatur: ab abrahã protinus
respondetur: habent moysen
& propħas: audiant illos:
Sed qui dei uerba despexe¬
rat: hec audire non posse
suos sequaces estimabat:
Unoe & respondit ciues
Non pater nu: sed si quis¬
ad eos ex mortuis ierit creclent:
Cui mox ueraci sententia dicit᷑.
Si moysen & propħas ñ audiuñ:
neq si quis ex mortius resurre¬
xerit credent ei: Quia nimirũ
qui uerba legis despiciunt:
redẽptoris precepta. qui ex mor¬
tuis resurrexit. quanto subti¬
liora sunt: tanto hȩc difficilius
implebunt: Minus ẽ eiũ quic¬
quid per legẽ dicitur : quam
hoc quod per dnm̃m iubetur:
Illa eiũ dare decimas precepit:
reclẽptor uero ñr ab his qui per-¬
fectionẽ secuntur: omĩa climit¬
ti iubet: Illa peccata carnis
resecat: redẽptor uero ñr illi¬
citas etiã cogitationes clãpnat:
Si ergo moysen & propħas non
audiunt: neq si quis ex mor¬
tius resurrexerit credent ei:

Expanded text:
autem diviti ut Lazarus mitautem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes in gaudio. ñ solũ de
suo supplicio. sed etiã de illo¬
rum bono crucientur: Iusti
uero in tormentis semꝑ intu¬
entur in iustos: ut hinc eorũ
gaudiũ erescat⁊ quia malũ
conspiciunt quod misccłiter
euaserunt: Iantͦq maiores
ereptori suo gr̃as referant:
quanto uident in aliis quod
ipsi perpeti si essent relicti
potuerunt: Nec illã tantȩ
beatitudiius claritatẽ apud
iustorũ animũ fuscat᷑ aspe-¬
cta pęna reproborũ: quia ibi
iã compassio miseriȩ ñ erit.¬
qua minuere proculdubro
beatorũ leticia ñ ualebit
Quid autẽ mirũ. si dũ iusti
in iustorũ tormenta conspici¬
unt hoc eis eueniat. in obse.¬
quio gaucliorũ. quancto & in
pictura niger color subster¬
rutur: ut albus uel rube¬
us clarior uideatur & quãus
sua eis gauclia ad ꝑfruendũ
plene suffictant: mala tam̃
aspiciunt: Quia qui creatoris
sui claritatẽ uiclent: nichil
in creatura agitur. quod
uicdere non ꝑossint: Petenti

Expanded text:
dentes in gaudio, non solum de dentes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum letitiam non vaQuid autem mirum, si, dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis eveniat in obsequiis gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamenaspiciunsui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti