comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit uniun atq. eiusdem dicert se ex paste cognoscere: & eẽ ꝑ fectũ : Ac neforsitan putes
non a postolice consuctudinis: sed nostri Hoceẽ argumenti: ipse loquit᷑ ad corinthios:
Haec aũ frr̃. trans siguraui inme & : apo l lo propt̃ uos. ut in nob dicatis: alioquin. quo¬
modo potest sic habere d̃ homines quasi pisces maris: & uelut roptilia non habent p̃im¬
cipem cum angeli singulorum. cotidie uideant faciem patris qui incuelis ẽ & circũ¬
d& angelus dñi incircuitu timentium eũ . & cripiat cos: Sicut igitur in hominibus
&iam ꝑsingulos dĩ currit ꝓuidentia : sic in c&eris animalib generalẽ quidem disposi¬
tiorsem: & ordinem curiumq rerum intellegere possumus uerbi gratia. Quomodo nascat᷑
piscium multitudo &uiuat in aquis : Quomodo reptilia. & quad rupedia ori¬
Cantur interra & quibus a lantur cibis : Cxerum absurdum ẽ ad hac dĩ dedu¬

Expanded text:
sit unius atque ejusdem, dicere se ex parte cognoscere, et esse perfectum. Ac ne forsitan putes sit unius atque ejusdem, dicere se ex parte cognoscere, et esse perfectum. Ac ne forsitan putes non Apostolicae consuetudinis, sed nostri hoc esse argumenti quod ipse loquitur ad Corinthios: Haec autem, fratres, transfiguravi me et Apollo propter vos, ut in nobis discatis . Alioquin quomodo potest sic habere Deus homines quasi pisces maris, et velut reptilia quae non habent principem: cum angeli singulorum quotidie videant faciem Patris qui in coelis est : et circumdet angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiat eos . Sicut igitur in hominibus etiam per singulos Dei currit providentia, sic in caeteris animalibus generalem quidem dispensationem et ordinem, cursumque rerum intelligere possumus. Verbi gratia, quomodo nascatur piscium multitudo, et vivat in aquis, quomodo reptilia et quadrupedia oriantur in terra, et quibus alantur cibis. Caeterum absurdum est ad hoc Dei dedu
Abbreviated transcription (Latin):
sisemel iustus opprsimitur & subi citur: nonimpio sediustiori se subiciatur. Dicam quic¬
quum si ne te ficri. & te nolente tantũ pos seimpiũ : hoc sentire: blasphemumẽ seuristuq¬
ui tusi Cumiuersitatis rector. & dnĩ: tu neces se ẽ facias quod sinete fieri non potest
Et hȩc dic̃ non quo ipie proph&a sic sentiat ut supra testatus sum: sed quo inpatientiam
humanan insua ꝑ sona exp̃mat sic̃ frequenter uidimus a postolũ uariis hominũ
inse recipere sentencias : & nunc dicere : Video aũ aliam legem in membris meis. repugnan¬
tẽ lege mentis meȩ: & captiuantẽ me inlege peccati quȩ ẽ in membris meis: & quasi incipi¬
ens sit fratrer ego non arbitror conp̃hendisse : & ex paste cognoscimus & ex paste ꝓpheta¬
mus : Ac rursus quasi ꝑfectussit: quod quod ergo ꝑ fecti hoc sapiamus: cumutiq non

Expanded text:
si semel justus opprimitur et subjicitur, non impio, sed justiori se subjiciatur? Dicam quidsi semel justus opprimitur et subjicitur, non impio, sed justiori se subjiciatur? Dicam quidquam sine te fieri, et te nolente, tantum posse impium? hoc sentire blasphemum est. Cum itaque tu sis universitatis rector et Dominus, tu necesse est facias quod sine te fieri non potest. Et haec dicit non quod ipse propheta sic sentiat ut supra testatus sum; sed quod impatientiam humanam in sua persona exprimat: sicut frequenter videmus Apostolum varias hominum in se recipere sententias, et nunc dicere: Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, 604 et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis . Et quasi incipiens sit: Fratres ego non arbitror me comprehendisse: et ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Ac rursum quasi perfectus sit: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus , cum utique non
Abbreviated transcription (Latin):
cio quia propter ea posiuisti aduersarium ut ipsor: quasi carnificea corrn penquidãte
occider peccatores noui quia nihil tibi placeat iniustum: &oculitui abomni iiquitate
sint puri &eo uidere porsis dolores eorum. quiiustitue sunt subiceti Verũ tamen
causam inuenire nom possum : Cur abel iustum ca in occidat iniustus. & taceas  Cur
sȩuiente eoc&o & omnia deuorante. non solum minores pisci culi Sed ipsequoq ut uiuuis
deuoretur ionas Quare impius uincit ius tosq. Uincitur nechocdico. quo nouerem quẽ quã
uistificare & in conspectutuo absq peccito eẽ : & humanȩ fragilitatis ignarus sim Sed
quomodo sodoma &go morra conparatione hierłm iust ae sunt & publicanus
ineuangelio pharisȩi co łlatio sit iustior: Ita &iste quiobp̃mitur adiabolo. peccator
quidem est : se oppremente se iustior est Quare igitur non est mensura neȩ pondus ut

Expanded text:
et scio quia propterea posuisti adversarium, ut ipso quasi carnifice, corriperes et non et scio quia propterea posuisti adversarium, ut ipso quasi carnifice, corriperes et non occideres peccatores. Novi quia nihil tibi placeat injustum, et oculi tui ab omni iniquitate sint puri, nec videre possis dolores eorum, qui injustitiae sunt subjecti. Verumtamen causam invenire non possum, cur Abel justum Cain occidat injustus , et taceas? Cur saeviente ceto, et omnia devorante, non solum minores pisciculi, sed ipse quoque tuus devoretur Jonas ? Quare impius vincit, et justus vincitur? Nec hoc dico quod noverim quemquam justificari in conspectu tuo, et absque peccato esse, et humanae fragilitatis ignarus sim; sed quomodo Sodoma et Gomorrha comparatione Jerusalem justae sunt. Et Publicanus in Evangelio Pharisaei collatione fit justior : ita et iste qui opprimitur a diabolo, peccator quidem est; sed opprimente se justior est. Quare igitur non est mensura, nec pondus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inque dno eclbrgt arenib eorum Ergo &ambacuo ineade sententi umus gosie es
inquit dhũs oeulitus &e scio qĩ mila inustt que nonlibent aspiciasituc atanes i qre qũ
detuu datine iasttua ioderuntamnen cur pateris babylon cictantier uecdest dͥeꝯ
tur. sedquõ p̃ mente se iestior ste : & guomocopuites quinonsu gont principeno son tiuio¬
nabilia iumentu & multitudo reptilium absq pro uidentia subiac& fostion
&quicumq plus ualuerit uiribus dominatur in alterum : sic inter homines:
animal rationale. & ad iimilitudinem tuam conditum non ualebit Ratiomon merit
sedures corporis: & in rationabilis fostitudo si autẽ uoluerimus generalit̃ intellegere
suꝑ prouidentia : Querente proph&aa Cur diabolus tantum ualeat in sȩculo & dominan¬
tedo alte exerce t tyrannidem: Istius modi sensus erite&cum superioribus hac exponũ¬
sitio iungetur: Nouidñe ds̃ meus: scẽ meus: quiate prouidente. & defendente non monm̃

Expanded text:
nibus eorum . Ergo et Abacuc in eadem sententia: Mundi sunt, inquit, Domine, oculi tui; et scio quoniam malum injustumque non libenter aspicias, nec potest quisquam de tua dubitare justitia. Verumtamen cur pateris Babylonios tanta crudelitate nte se justior sit. Et quomodo pisces qui non habent principem, et inabilia jumenta, et multitudo reptilium absque providentia, subjacet fortiori, et quicumque plus valuerit viribus, dominatur in alterum: sic inter homines, animal rationale, et ad similitudinem tuam conditum, non valebit ratio, non merita; sed vires corporis, et irrationabilis fortitudo. Si autem voluerimus generaliter intelligere, super providentia, quaerente propheta: Cur 603 diabolus tantum valeat in saeculo, et dominante Deo alter exercet tyrannidem? Istiusmodi sensus erit, et cum superioribus haec expositio jungetur: Novi, Domine Deus meus, sancte meus, quia, te providente et defendente, non morimur;
Abbreviated transcription (Latin):
Vadum indomũ meã unde exiui : Nonẽ credendũ siquidem nulla rationabilis cyeaturoe
ad hoc factuẽ. ut habitaculũ demonis sit: sequit᷑: Terribilis & inlustrisẽ exipso
iudicio eius eritꝰ id sumptio eius abeo egredi& : t̃rribilis ẽchaldeus ꝓpt̃ multa uanaq

Expanded text:
Vadam in domum meam unde exivi , non est ei credendum; siquidem nulla rationabilis creatura Vadam in domum meam unde exivi , non est ei credendum; siquidem nulla rationabilis creatura ad hoc facta est, ut habitaculum daemonis sit. Sequitur: Terribilis et illustris est: ex ipso judicium ejus erit, et assumptio ejus ab eo egredietur. Terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
ire & intribulationi quam in fest inpectores uel animas hominũ pessimorũ ꝑquas
merentes cruciat: Hi aũ chaldei gens amara ẽ & uelox non parcens. & cito ex plens
quod sibi fuerit imperatum: & ambula et suꝑ latitudinẽ terre : Latuenĩ & spatiosa uia
est. quaeducit admostem: ꝑquã ambulabat. & ille diues in euangelio qui fulgebat in
purpura : & illȩ dequibus dicitura  uidormiuat suꝑ lectos eborneos & dliciis affluunt
instratis suisc Quicomedunt uitulos dearmentis lactantes. & bibent defieatũ uinũ &
primis unguentur ungentis : : Quia in latu ambulant uia latitudo terre appellantur:
quȩ chaldeorum uestigiis prȩmitur : Noluer̃ enimambulare ꝑ astam & angustã uiã quȩ
enim rationabilis anima lic& ꝑuitiũ &culpã suũ hospitiũ facta sit chuldeorũ  tm̃
ꝑnaturã. tabernaculũdi est: Et quãquã in euangelio pessimus demon loquatur

Expanded text:
irae, et tribulationi quam infert in peccatores: vel animas hominum pessimorum, per quas  Al. quos irae, et tribulationi quam infert in peccatores: vel animas hominum pessimorum, per quas  Al. quos merentes cruciat. Hi autem Chaldaei, gens amara est et velox, non parcens et cito explens quod sibi fuerit imperatum. Et ambulat super latitudinem terrae. Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem Mapurpura , et illi de quibus dicitur: Qui dormiunt super lectos eburneos, et deliciis affluunt in stratis suis. Qui comedunt vitulos de armentis lactentes, et bibunt defoecatum vinum, et primis unguntur unguentis : qui quia in lata ambulant via, latitudo terrae appellantur, quae Chaldaeorum vestigiis premitur. Noluerunt enim ambulare per arctam et angustam viam, quae enim rationabilis anima licet per vitium et culpam suam hospitium facta sit Chaldaeorum, tamen per naturam tabernaculum Dei est. Et quamquam in Evangelio pessimus daemon loquatur:
Abbreviated transcription (Latin):
pauifin MCΑΝCΕΙ id est delinqu& hanc habente scriptura scã consuetudinẽ ut. sa
id est delei quex. ponat proeo quod est desin& eõ quod fuerati tale quid& nos habemus in
linguȩ nrãe iAI mate: dicentes Vlapulauit exercitus. prõeo quod est int̃fectus. &cesus
est : & peccauit uineaꝰ ager proeo quod esti uindenia & fruges non habuere prouentum
Quodaũ infine capituli dicitur : Haec ẽ fostitudo eius quã dedit eiͣ dr̃ suus ad cuius cultũ¬
omnes nationes &iam ꝑscripturã & cõminationẽ mortis seuissimo imperio compellebat
allegoricam coaptemus. Ecce ego suscitubo caldeos gentẽ amarã & uelocẽ quȩ ambu¬
lat suꝑ latitudinem terrȩ uit pos sedeat tabernacula non sua cõminatur dr̃ aduersum
contempto es & calumniantes prouidentia io suam suscitaturũ sechal deos qui int̃ pre¬
tantur quasi dȩ monia uel angelos pessimos significans : qui ministrant furort eius &

Expanded text:
id est, et delinquet: hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut VASAM  , id est, delinquet, ponat pro eo quod est, desinet esse quod fuerat. Tale quid et nos habemus in linguae nostrae idiomate, dicentes: Vapulavit exercitus, pro eo quod est, interfectus et caesus est: Et, peccavit vinea et ager, pro eo quod est, vindemia et fruges non habuere proventum. Quod autem in fine capituli dicitur: Haec est fortitudo ejus Dei sui, εἰρωνικῶς estomnes nationes etiam per Scripturam et comminationem mortis saevissimo imperio compellebat. allegoricam coaptemus. Ecce ego suscitabo Chaldaeos gentem amaram et velocem, quae ambulat super latitudinem terrae, ut possideat tabernacula non sua. Comminatur Deus adversum contemptores et calumniantes providentiam suam, suscitaturum se Chaldaeos, qui interpretatur quasi daemonia; vel angelos pessimos significans, qui ministrant 597 furori ejus et
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant uderent. & qui uidebant ȩcifierent : tunc terra irrł. dequa fluuũ ante manabant &
nrigubant uniuersum iudeepopulũ aruit & fontes illius obturatir̃  : Vniuersus aũ orbis qui
erat de sestus &estenlis. & aquas p̃dicationis dominicȩ non habebat. uersus ẽ in paludes aquarum
& quođ doctores emfet. tot habuit & fonter: Nec sufficiteis fontibus uidelic& atq fluminib in ri¬
gie erbis populos sedinuna quaq prouentia eos quiȩsuriebant : & pat̾e¬
mẽ sen momiidĩ ininũ populũ congregantes. extrux¬
erunt ȩcclesiã. quȩdicit᷑ ciuitas
ad in habtag doĩ & quã luetificat imp&ur fluminis:  Uider̃ te & doluer montes gur

Expanded text:
videbant, viderent, et qui videbant, caeci fierent : tunc terra Israel de qua fluvii ante manabant, et videbant, viderent, et qui videbant, caeci fierent : tunc terra Israel de qua fluvii ante manabant, et irrigabant universum Judaeae populum, aruit, et fontes illius obturati sunt. Universus autem orbis qui erat desertus et sterilis, et aquas praedicationis Dominicae non habebat, versus est in paludes 649 aquarum: et quot doctores emisit, tot habuit et fontes. Nec sufficit eis, fontibus videlicet atque fluminibus, irrigare orbis populos; sed in unaquaque provincia eos qui esuriebant et patmem sermonis Dei, in unum populum congregantes, exstruxerunt Ecclesiam, quae dicitur civitas ad inhabitandum, et quam laetificat impetus fluminis. Viderunt te, et doluerunt montes: gur
Abbreviated transcription (Latin):
tuq : & iargium ẽ. Siuero ipse ueniat iRaaC & fodiat putũ & mueniatꝰ quẽ p̃hilistins nonualen
comradicere. Vide p&rũe& pauli : & deputeis xpĩ fluuif᷑ quȩ nonamnbiges cerne omnes apostołs
dĩ non quattuor flumina sed duodecim fluuior intelleg ex ire depara duso seripturarũ : Istiflu¬
uis ante quã terra cõmoueretur latebant : & cuniessent in terrae uenis sitientibus pocula non p̃¬
bebant. post quã uero ad aduentũ xp̃i orbis & omnis terra concursa ẽ. subito proru per̃ &tũ
amalitia habitantiũ in ea. Posuit desertum in paluder aquarum. & terrã sine aqua in fontes a qua rx
& habitare fecitibi esurienter & conseituer̃ ciuitatẽ ad habitandũ. Postquã enimdnr̃ uenit in
mund̃. & completum ẽ illud quod dix̃ in euangelio. in iudicid̃ ego inmundum istum ueni. ut quinon

Expanded text:
thiim, et jurgium est. Si vero ipse veniat Isaac, et fodiat puteum, et inveniat aquam, Philisthiim non valent thiim, et jurgium est. Si vero ipse veniat Isaac, et fodiat puteum, et inveniat aquam, Philisthiim non valent contradicere. Vide Petrum et Paulum, et de puteis Christi fluviisque non ambiges. Cerne omnes apostolos, et jam non quatuor flumina, sed duodecim fluvios intelliges exire de paradiso Scripturarum. Isti fluvii antequam terra commoveretur, latebant, et cum essent in terrae venis, sitientibus pocula non praebebant. Postquam vero ad adventum Christi orbis et omnis terra concussa est, subito proruperunt, et alsuginem, a malitia habitantium in ea . Posuit desertum in paludes aquarum, et terram sine aqua in fontes aquarum: et habitare fecit ibi esurientes, et constituerunt civitatem ad habitandum. Postquam enim Dominus venit in mundum, et completum est illud quod dixit in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni ut qui non
Abbreviated transcription (Latin):
& qui o limpiadas greciȩ adnr̃ãm usq memoriã ꝑduxer̃. exponentes quid in singuł annis
noui acci derit inmundo: quod inter qxeral terrae matð eruperent flumina. quȩ ante non
fuerant. & rursum alia absosta sint. et persũ ierint : quod scilic& omnss terrarũ uenȩ quasi
in humano corpore sanguinẽ. ita in sehabeant latentes aquas. quȩ t̃rȩ concussione rũpan-¬
tur. & manent flumina: hoc si intellegamus : uideamus animã humanã habere inse natura¬
liter aquas & fluuiar & ꝑ so cordiam nram eos eẽ absconditas & nonfluere: cũ uũ ad p̃dica¬
tionẽ sermonisdĩ concursa fuerit. & de priore statu motui tuncerum pere quod latebat &
putei aserus is aac quos abraham factos philis tĩꝑͣ terra ebruerant. quã diuuiuit abraham:
pueuillus non clũduntus: Illo aũ mortuo. & puteis ob Iuratis : siserui fodtant. contradicum philis¬

Expanded text:
et qui Olympiadas Graeciae ad nostram usque memoriam perduxerunt, exponentes quid in singulis annis et qui Olympiadas Graeciae ad nostram usque memoriam perduxerunt, exponentes quid in singulis annis novi 648 acciderit in mundo, quod inter caetera terrae motu eruperint flumina, quae ante non fuerant, et rursum alia absorpta sint, et pessum ierint: quod scilicet omnes terrarum venae, quasi in humano corpore sanguinem, ita in se habeant latentes aquas, quae terrae concussione rumpantur, et manent in flumina. Hoc si intelleximus, videamus animam humanam habere in se naturaliter aquas et fluvios, et per socordiam nostram, eos esse absconditos, et non fluere. Cum autem ad praedicationem sermonis Dei concussa fuerit, et de priori statu mota, tunc erumpere quod latebat, eputei a servis Isaac, quos ab Abraham factos Philisthiim terra obruerant . Quamdiu vivit Abraham, tei illius non clauduntur: illo autem mortuo, et puteis obturatis, si servi fodiunt, contradicunt Philis
Abbreviated transcription (Latin):
arcum. sine sagittas suas : sceptra idest regna aduersũ quȩ hicremias missus ẽ eradicaut
destruxit. & ꝑdidit fecitq ut non regnar& peccatũ in mortidi nr̃o corpore sceptra aui idẽ rogna
diaboli: Quȩ ostendit & dño intellege diuersa peccata: auaritiã. lux oriũ ir acundiã detrac¬
tionẽ fustu ꝑiuria aduersũquȩ sermodĩ sedens in equis & incurrib suis intendit fulgoris sui
contortu spicula. & interim nonemittit : Vt quid extentũ arcũ territus fuerit. e missionem
nonsentiat sagitturũ : & hoc fac̃ semꝑꝰ quod aquila int̃ pretaturẽ prodiapsalmate: Sẽ ꝑ
S& huc illucque : discurrit. in orbis salutẽ. Fluuias scndes terrȩ Lxx. fluuiꝗr scȩndt᷑
terra: quia suscitauit dns̃. arcũ suũ ut tribubus iuiramenta redderet quaelocutus ẽ: consequen¬
ut hocquasi gradu ad altiora ueniamus : Legimus in his quide mirabilibus confeter̃ uoluminao

Expanded text:
arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, destruxit et perdidit : fecitque ut non regnaret peccatum in mortali nostro corpore. Sceptra autem, id est, regna diaboli, quae ostendit et Domino, intellige diversa peccata, avaritiam, luxuriam, iracundiam, detractionem, furta, perjuria, adversum quae sermo Dei sedens in equis, et in curribus suis intendit fulgoris sui contorta spicula, et interim non emittit, ut qui ad extentum arcum territus fuerit, emissionem non sentiat sagittarum. Et hoc facit semper, quod Aquila interpretatus est, pro diapsalmate. Semperet huc illucque discurrit in orbis salutem. Fluvios scindes terrae. LXX: Fluviis scindetur terra. Quia suscitavit Dominus arcum suum, ut tribubus juramenta redderet quae locutus est, consequenut hoc quasi gradu ad altiora veniamus. Legimus in his qui de mirabilibus confecerunt volumina,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ curruꝰ & helias raptus ad cȩlum ẽ : si quis aũ dezacharia uult discere: Qui sint equi
rufii & qui nigri & qui uarĩ & qui albi egredientes demyrtetis & demontib in profundo
explanare. Vidit & io hanner equos candidos & sessores eorũ : equibus corpora inglo¬
ria resurgentiũ puto eẽ equos candidos. sessores aũ scõrũ animas : siquis uero peccator
ẽ. & mei similis sedebit in equo nigro : & dicetur deeo Dormitauer̃ oms quiascender iequor
detalibus equis. scriptumẽ : fallax equus ad salutẽ. Caro enim concupiscit aduersur sp̃m
& sapientia eius in imica ẽ dõ. Hoc dictũ sit dehis qui corpora diligunt : & in nigris sedep̃
equis. Nos aũ animas nrar in equos & incurrus dñi p̃paremur : quia scendit in paulo as¬
cendit in petro : & in huiurcemodi currib. equitans totum iustrauit orbẽ. Intendens quoq

Expanded text:
que curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi que curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi rufi, et qui nigri, et qui varii, et qui albi egredientes de myrtetis, et de montibus in profundo explanare . Vidit et Joannes equos candidos, et sessores eorum : e quibus corpora in gloria resurgentium puto esse equos candidos; sessores autem sanctorum animas. Si quis vero peccator est, et mei similis, sedebit in equo nigro, et dicetur de eo: Dormitaverunt omnes, qui ascenderunt equos . De talibus equis scriptum est: Fallax equus ad salutem : caro enim concupiscit adversus spiritum, et sapientia ejus inimica est Deo. Hoc dictum sit de his qui corpora diligunt, et in nigris sedent equis. Nos autem animas nostras in equos, et in currus Domini praeparemus, qui ascendit in Paulo, ascendit in Petro, et in hujuscemodi curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque
Abbreviated transcription (Latin):
scã sit atq ꝑfectaa iddm̃ conparat Aqua sicurrus pharaonis sit : & iumentũ. Vnde & moyses
absolute iumentũ st sed quo apud dm̃ iumentũ sit his equis illi contrariis̃ quos hab& phurao : & de
quib dicitꝰ. equũ &ascensorẽ deiecit inmare: huiusce modi equitatio non salur ẽ : sed ꝑditio:
quȩ ramur & alios equos: quibus ascendit dnĩ : in quasto regnorũ libro legimus surrexisse nune
ministrũ helisei & egrersũ uidisse exercitum amibi entẽ ciuitatis murar & equas & currus :
& post quã ud p̃ces ꝓph&ue uꝑtis unt oculieius : Aspexit in quit. & ecce mons plenus equis . &
quad rigȩ gneȩ incircuitu helisei. Di ligenter adtende. quode qui uidecint᷑. & currur.: &tañ
intantis milibur equorum &curruum : Nullus ascenstir horũ equorũ Ille erat auriga
& illerectoꝵ: dequo psalmista canit. qui sede suꝑ cherubim ostendere : Talib: equir taliꝰ¬

Expanded text:
sancta sit atque perfecta, ad Deum comparata, quasi currus Pharaonis sit, et jumentum. Unde et Moyses sancta sit atque perfecta, ad Deum comparata, quasi currus Pharaonis sit, et jumentum. Unde et Moyses absolute jumentum sit, sed quo apud Deum jumentum quibus dicitur: Equum et ascensorem projecit in mare : hujuscemodi equitatio non salus est, sed perditio. Quaeramus et alios equos, quibus ascendit Dominus: In quarto Regnorum libro legimus, surrexisse mane ministrum Elisaei, et egressum vidisse exercitum ambientem civitatis muros, et equos et currus . Et postquam ad preces prophetae aperti sunt oculi ejus: Aspexit, inquit, et ecce mons plenus equis, et quadrigae igneae in circuitu Elisaei. Diligenter attende quod equi videantur et currus, et tamen in tantis millibus equorum et curruum nullus ascensor: horum equorum ille erat auriga et ille rector de quo Psalmista canit: Qui sedes super Cherubim ostendere . Talibus equis tali
Abbreviated transcription (Latin):
flimina sunt &amay rabrũ atq sanguineũ. ira sciturdns̃. & ꝑcutit ea : & toto imp&u festur ingur
gites cleuaniesse c̃tra serentiãdĩ: unde mareuidi & fugit p̃sentiã dĩ ferre nonsustintis. &ior¬
dans reuersus ẽ. oͣr. sumtedens gloriue populi transeuntis. Qui& ab helia scinditur. & abhe¬
liseo: ut aũ manifestius loquar her&icorum eloquentia. quȩ contra ueritatẽ ex desiefluit
p&us dñi fit ut sentiat eius aduentũ : & sciat quib terminis. & obice concludat᷑. & audiat in
te conrent᷑ f luctustui : quod sibonas̃ flumina & bonũ mare. lauatur in illis hie sus & ȩcelesiã
meo incurrib pharao adsimilauite prox imamea : Non quox pr ȩclesiã si sermodĩ animam
quam sponsã suc̃ uocat qua drigis conpar& faraonis : Sed quo omnis anima quã uis¬

Expanded text:
flumina sunt, et mare rubrum atque sanguineum; irascitur Dominus et percutit ea, et totflumina sunt, et mare rubrum atque sanguineum; irascitur Dominus et percutit ea, et totentiam Dei. Unde mare vidit et fugit , praesentiam Dei ferre non sustinens. Et Jordanis reversus est retrorsum, cedens gloriae populi transeuntis, qui et ab Elia scinditur et ab Elisaeo. Ut autem manifestius loquar, haereticorum eloquentiam quae contra veritatem et Ecclesiam fluit, petus Domini fit, et sentiat ejus adventum, et sciat quibus terminis et obice concludatur, et audiat: In te conterentur fluctus tui. Quod si bona sunt flumina et bonum mare, lavatur in illis Jesus, et Ecclesiam meo in curribus Pharaonis assimilavit te, proxima mea . Non quod Christus Ecclesiam, vel sermo Dei animam quam sponsam suam
Abbreviated transcription (Latin):
mapi unque inbonã pastẽ accipit᷑: Nec non & illud quod deuine dicitur que trans latuẽ de enyp¬
ad flumina flagellueius puto quodinbonã paytẽ possit accipi: & dicbiius uerba diuna quae
manifestiora s̃ & quasi potũ sitientib. p̃bent Haec dici fluminaauĩ quae plenas̃ sacramentis.
& in profundo posita dequib dic̃ apostolus O profundũ sapientiae & scientiuedi: & proph&a
consonit. Depfunda clamaxꝰ ad tedñe: mare in scripturis appellari : hoc deco qđ possu & maye
in meliort paste sentiri : quod aũ accipit᷑ & in contrario multa testimonias: Dequib illud in
psalmis ẽ Hoc mnare mugnũ & spatiosum̃ ibi naues ꝑ transi bunt. animalia parua cummagnis ⁊
dracoiste quẽ formasti adinludendũ ei : & de euangelio quando saluator increpauit uentas & mare
minib: ira tusesdñe aut in fluminib furor tuus uel in mare in petus tuus : Nos dicaomus: sie gẏptia

Expanded text:
mare, utique in bonam partem accipitur. Necnon et illud quod de vinea dicitur quae translata est de Aegypad flumina flagella ejus , usque ad mare puto quod in bonam partem possit accipi. Et dicimus verba divina quae manifestiora sunt, et quasi potum sitientibus praebent, haec dici flumina: ea autem quae plena sunt sacramentis, et in profundo posita de quibus dicit Apostolus: O profundum sapientiae et scientiae Dei ! et Propheta consonat: De profundis clamavi ad te, Domine , mare in Scripturis appellari. Hoc de eo quod possit et mare in meliori parte sentiri. Quod autem accipiatur et in contrario, multa testimonia sunt, de quibus illud et in Psalmis est: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi naves pertransibunt, animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Et de Evangelio quando Salvator increpuit ventos et mare minibus iratus es, Domine, aut in fluminibus furor tuus, vel in mari impetus tuus? nos dicamus si Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
fostitudinis: cum hoc fuerit expletum. Tunc sp̃s conuestetur & nequa quã pum¬
a ut ante pumerit eSed ꝑtransiens peccatores rogabit proeis : & re conciliabiteos pns¬
quam consragosa loca sint & aduersa hystoriȩ ueritaq : Et quomodo et quȩ secun¬
dum litteram suꝑ chuldeis interp̃tati sumus. Nunc iuxtu topologiã uideantur
le ibi irtum seripta. ut pi& atem sequatur intellegentiae : sermonis que contextum ÷
dec in rebus multum interse contrarũ s uolenta sit copulandis : Num quid non tira pin¬
cipio dnẽ ds̃ meus scẽ meus & non morie᷑ ur̃ dñẽ iniudiciũ posuistieũ & fostẽ ut corn

Expanded text:
fortitudinis. Cum autem hoc fuerit expletum, tunc spiritus convertetur, et nequaquam punfortitudinis. Cum autem hoc fuerit expletum, tunc spiritus convertetur, et nequaquam puniet ut ante punierat, sed pertransiens peccatores rogabit pro eis, et reconciliabit eos pristati. Et quomodo ea quae secundum litteram super Chaldaeis interpretati sumus, nunc juxta tropologiam videantur legibus circumscripta, ut pietatem sequatur intelligentiae, sermonisque contextum, nec in rebus multum inter se contrariis violenta sit copulandis. Numquid non tu a principio, Domine Deus meus, sancte meus? et non moriemur? Domine, in judicium posuisti eum, et fo
Abbreviated transcription (Latin):
Suit dlemones quibus quasi equi prus ad sedendum itrga prebebant : & uelocitite pardor
& luporum uespere equites suos abiccerint & eliscrint & uacuo las qug iorso adeum por¬
tenduri ueherdne : quisuꝑ prillum asine mansuetus & pauꝑ ascendit Hi qua se delong eor¬
peruatesi &i non contenti cursu. &imp&iuad sument uolatum & uenient quasi aqula: utse¬
monerdĩ uescantur carnibus & famen tanti temporis saturent : Ineo enim quo ddic iuur
euridest eorruent. &allidentur interram. Lupiaũ arabiȩ idest uespere. & occidentes
Net u euoeditur: quib conuersatio pessima occubuit & ante incaligne conshtuti totrgr¬
du uesperam derelinquunt: Quam cum reli querent. & uolauerint prampti ut comedũ
car nes dĩ uerbi Tunc con sũmatio ueni& impios. idest inchaldeos qui re sistebant uustib
nitioni inludit : & mitt& aggerem : obtinebit eam iperaggerõ c̃terrũ
quȩ profest: arguens eam Fragilitatis in his quibus sibi uidebatur prius aliquid habere

Expanded text:
rint daemones, quibus quasi equi prius ad sedendum terga praebebant; et velocitate pardorum et luporum vespere equites suos abjecerint et eliserint, et vacuo levique dorso ad eum portandum venerint, qui super pullum asinae mansuetus et pauper ascendit , hi quasi de longe properantes, et non contenti cursu et impetu assument volatum, et venient quasi aquila, ut sermonis Dei vescantur carnibus, et famem tanti temporis saturent. In eo enim quod diciturus, id est, corruent et allidentur in terram. Lupi autem Arabiae, id est vesperi et Occidentis hi recte vocantur, quibus conversatio pessima occubuit, et ante in caligine constituti, toto gradu vesperam derelinquunt, quam cum reliquerint, et volaverint prompti, ut comedant carnes verbi Dei, tunc consummatio veniet in impios, id est, in Chaldaeos qui resistebant vultibus nitioni illudet. Et mittet aggerem, et obtinebit eam per aggerem, et terrena quae profert, arguens eam fragilitatis in his quibus sibi videbatur prius aliquid habere
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. sed intrinsecus : Sed interiori homini. respondere. Vnde & hacharias : & an¬
gelus inquit᷑ loquebatur inme : & in psalmis. Audiam quid loquatur inme dñs:
t respondit mihidñs: & dixit : Scribe uisum & explana eum suꝑ tabulas & per¬
currat quilegerit eũ quia adhuc uisus procub& apparebit infine. & ñ mentietur :
si morã fecerit expecta illũ quia ueniens ueni& & non tardabit: Ecce qui in cre
dulus ẽ non erit recta animaeius insem&ipso iustus infide sua uiu& ΚXX &
eũ : quia ueniens ueni& non tardabit. si retraxerit se: non placebit animȩ meȩ in eo:
Iustus aũ ex fide mea uiu& Protabulis & buxo quod hebraice dicitur uallu. laosym¬

Expanded text:
fieri, sed intrinsecus et interiori homini respondere. Unde et Zacharias: Et anfieri, sed intrinsecus et interiori homini respondere. Unde et Zacharias: Et angelus, inquit, qui loquebatur in me . Et in Psalmis: Audiam quid loquatur in me Dominus . Et respondit mihi Dominus, et dixit: Scribe visum, et explana eum super tabulas, ut percurrat qui legerit eum, quia adhuc visus procul, et apparebit in finem, et non mentietur: si moram fecerit, exspecta idulus est, non erit recta anima ejus in semetipso. Justus autem in fide sua vivet. LXX: Et eum, quia veniens veniet, et non tardabit: si retraxerit se, non placebit animae meae in eo. Justus autem ex fide mea vivet. Pro tabulis et buxo, quod Hebraice dicitur ALLUO
Abbreviated transcription (Latin):
id est in prophetiae meȩ sublimitate : & uidebo post captiuitatẽ populi & euersionẽ
ciuitatis. & templi: De inceps quid sequatur: uel certe. itacustodiã omnidiligen
me leo rugiens poss& inrumpere: & uidebo quod mihi secundũ quęstionem
respondeat ds̃. & post quã mihi responderit & me corripuerit. male fuisse conques¬
tum Quidergo quoque ei debeam respondere: eleganterꝰ Qmiro sensu humanã
discribit in patientiã : quã indesceptationibus semꝑ habere consueuimus. et ante quã
nobis ex aduerso aliquis respondeat & sciamus in quonos arguere ÷ ad respondendũ
paremur. Ex quo ostenditur: responsionem non rationis eẽ sed contentionis : Si enim
e& ratio. responsio debuerat expectari : Et sic uiderꝑ utrum respondere deber&
an consentire rationabili. responsioni : Sed& hoc notundũ exeo quod dixerat ut uideã
quid loquatur inme: propheticã uisionẽ eloquiũ dĩ. Non extrinsecus ad prophetas

Expanded text:
id est, in prophetiae meae sublimitate, et videbo post captivitatem populi, et eversionem civitatis et templi, et deinceps quid sequatur. Vel certe ita: Custodiam omni diligentme leo rugiens possit irrumpere, et videbo quid mihi post secundam quaestionem respondeat Deus: et postquam mihi responderit, et me corripuerit male fuisse conquestum, quid ego quoque ei debeam respondere. Eleganter autem et miro sensu humanam describit impatientiam, quam in disceptationibus semper habere consuevimus: ut antequam nobis ex adverso aliquis respondeat, et sciamus in quo nos arguerit, ad respondendum paremur. Ex quo ostenditur responsionem non rationis esse, sed contentionis. Si enim esset ratio, responsio debuerat exspectari, et sic videre utrum respondere deberet, an consentire rationabili responsioni. Sed et hoc notandum ex eo quod dixerat, Ut videam quid loquatur in me, propheticam Visionem et eloquium Dei non extrinsecus ad prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
introntum inter fluctus naris inurbem terra p̃bebit : Quã obcauram & soꝑ omnem
munitionẽ ridebit. & conpostabit aggerem. ut caps& eam:. Idest munitionẽ. siue tẏrum
Quod quidem ine iechiel ꝑspicue demonstratur : Vbi dicitur. nabudis łex babylonis sub¬
iugaun exercitum suum opere magno aduersum tẏrum: Omne caput caluũ
& omnes humeros depȩ latos & merces nondituẽ .ci. & exercitui eius contra tyrum
&opere iniquo seruiuit aduersum eã : Cũ aũ conportauerit aggerem. & nihil uirib eĩꝰ
obuium fuerit : Tunc mutabitur sp̃s eius insuꝑbiam & dm̃ ẽẽ secredens imaginem

Expanded text:
ula, et introitum inter fluctus maris in urbem terra praebebit. Quam ob causam et super omnem ula, et introitum inter fluctus maris in urbem terra praebebit. Quam ob causam et super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam, id est, munitionem, sive Tyrum; quod quidem in Ezechiele perspicue demonstratur, ubi dicitur: Nabuchodonosor, rex Babylonis, subjugavit exercitum suum opere magno adversum Tyrum. Omne caput calvum, et omnis humerus depilatus, et merces non data est ei, et exercitui ejus contra Tyrum, et operi in quo servivit adversum eam . Cum autem comportaverit aggerem, et nihil viribus ejus obvium fuerit, tunc mutabitur spiritus ejus in superbiam: et Deum esse se credens, imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
&sic uastabitur : ut ipseuastauit : Aequi quoq & equites quidelonge uenient tam pernices ad
persequendum. & cuncta populanda erunt. ut pardas superent & iupos: uespere si quidẽ
dipiseuiores eẽ dicuntur: Nocte uicina & totadie fame ad rabiem concitatq uolabunt
Ergo equites non ad pugnandum quia nullus resist& sed ad discurrendum : ut aquila
cui inuolutibus omnia subiac& : festinans ad deuorandũ: & quomodo ad flatũ uenti uren¬
tis uirentia cuncta arcescunt : ita adas pectum eorum omnia uastabuntur  Tantus quȩ
Ipse quoq id est nabuchodonosor inuniuerso orbe regnabut : & ante currũ suũ trium¬
phans deregibus eos habebit iñri sui & inter delicias conputabit. tanta ȩque poten¬
tiae & suꝑbiae eritutnaturã superare contendat: &urbes minatirnimas robore sy

Expanded text:
et sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, qui de longe venient, tam pernices ad et sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, qui de longe venient, tam pernices ad persequendum et cuncta populanda erunt, ut pardos superent, et lupos vespertinos. Siquidem lupi saeviores esse dicuntur nocte vicina, et tota die fame ad rabiem concitati. Volabunt ergo equites non ad pugnandum, quia nullus resistet; sed ad discurrendum ut aquila, cui in volatilibus omnia subjacent, festinans ad devorandum. Et quomodo ad flatum venti urentis virentia cuncta arescunt, ita ad aspectum eorum omnia vastabuntur, tantusque quari. Ipse quoque, id est, Nabuchodonosor, in universo orbe regnabit, et ante currum suum triumphans de regibus, eos habebit irrisui, et inter delicias computabit: 596 tantaeque potentiae et superbiae erit, ut naturam superare contendat, et urbes munitissimas robore sui
Abbreviated transcription (Latin):
auidse & admiramini &opstapescite. quia opus fi& indieo urĩs Quod ne mocreda cũ narra¬
bitur: hoc ẽ : Quod sequens. sermo discribit : Ecce ego suscitabo nabuchodonosor & chaldeos
gentem pugnacissimam & uelocem: cuius roboris & adbellandam audacie oms pȩne greci
qui barburas hystorias conscripserum: testes sunt : Haec non ẽ content afinibus suit sed
huc illucꝰ queis currens. suꝑ terrae latitudinem ꝑ uac̾atur : & hoc ẽ opus cius non ut terram
uomere exerceat. sed ut rapto inuat. & gladio: & possideat urber non suas : Ante quã manum
inferat. ante quã prorum pat ad bellum : Terrorem portat inuultu Q uodaũ ait ex sem&ip¬
se iudicium & onus eius egredi&ur ł proquo int̃pretatus ẽ . symmachus ipsa sibi iudi cabit :¬
& decr&o suo egreditur: uel ita intellegendum ẽ desuagente constitu& principes & poter¬
ta f enus & gludius: aliarumgentium satellites Non habebit uel certe quo modo fecit fi& ei

Expanded text:
et miramini, et obstupescite: quia opus fiet in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur, hoc est quod sequens sermo describit: Ecce ego suscitabo Nabuchodonosor, et Chaldaeos, gentem pugnacissimam et velocem, cujus roboris, et ad bellandum audaciae, omnes pene Graeci, qui barbaras historias conscripserunt, testes sunt. Haec non est contenta finibus suis, sed huc illucque discurrens super terrae latitudinem pervagatur. Et hoc est opus ejus, non ut terram vomere exerceat; sed ut rapto vivat et gladio, et ut possideat urbes non suas: antequam manum inferat, antequam prorumpat ad bellum, terrorem portat in vultu. Quod autem ait: Ex semetipsa judicium et onus ejus egredietur, pro quo interpretatus est Symmachus: ipsa sibi judicabit, et decreto suo egredietur, vel ita intelligendum est, de sua gente constituet principes, et potestas ejus, et gladius aliarum gentium satellites non habebit, vel certe quomodo fecit, fiet ei,
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinem seculi quanpe rabiberat pluente de supdiabolo. aque dñi operiant aef
ficiant maris locum & a miritidinis pristinȩ : Nom parere : Vnde & i pralmo dicitur :
Oeorti quorum .omis se sunt iniquitites : & quorum tecta s̃ peccata Potest aũ quã quam

Expanded text:
amaritudinem saeculi, quam terra biberat, pluente desuper diabolo, aquae Domini operiant; et amaritudinem saeculi, quam terra biberat, pluente desuper diabolo, aquae Domini operiant; et efficiant maris locum et amaritudinis pristinae non apparere. Unde et in psalmo dicitur, Beati quorum remissae s
Abbreviated transcription (Latin):
nexelio os siuni quod cum feerim manifeste ostenditur : Muia ex semeupsis cĩ e disuent
ciuitatẽ in sanguinibus & preparem eã in iniquitatibus: Sequitur enim Nonsunt haec
a dño ommi potente: Id est talis aedificatio nonestadño sabaoth: quẽ nune Rex incerp̃¬
titai sunt ommi potentẽ: Deficient enim multi populi & quã iuis in finite gentes ineorũ
ducantur erroremtamen uellis sabuntur quod magis significat uAi cor̃rxecato
uel certe coastabuntur in angustum: ecclesiȩ multtudine non poterunt conparas t qllis
quippeͣ igne deficientibus. quodsentitur aut diaboli principes sui igne consumptis au
cente succensis igne dñi dequo aitNgnẽ uem iittere suꝑterrã & quã uolo ut ardeat &
de prioit cursu retactis. &agentibus penitentiã coeptumiter deserentibus quod sonat
sunorbe ex ierte plebrur umuersa gloria dñ quando ad p̃dicationem apostolorũ uniuer¬
sumorbẽ exierit sonus eorum sicut aquȩ operientes mare idest. ut omnẽ sil siginemi &

Expanded text:
feste ostenditur, quia ex semetipsis aedificent civitatem in sanguinibus, et praeparent eam in iniquitatibus. Sequitur enim: Non sunt haec a Domino omnipotente? id est, talis 621 aedificatio non est a Domino sabaoth, quem nunc LXX interpretati sunt, omnipotentem. Deficient enim multi populi, et quamvis infinitae gentes in eorum ducantur errorem, tamen vel lassabuntur, quod magis significat ὀλιγοψύχησαν: vel certe coarctabuntur in angustum, et Ecclesiae multitudini non poterunt comparari. Illis quippe in igne deficientibus quod sentitur, aut diaboli principis sui igne consumptis, aut certe succensis igne Domini, de quo ait: Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat , et de priore cursu retractis, et agentibus poenitentur universa terra gloria Domini, quando ad praedicationem apostolorum in universum orbem exierit sonus eorum, sicut aquae operientes mare , id est, ut omnem salsuginem, et
Abbreviated transcription (Latin):
terre ut possideat tabernacula non sua : terribilis & inlustris est : desem& ipsa iudicium
eius erit : & ad sumptio eius dese egredi&ur: exilent suꝑ pardos equi eius : & uelocioreser
lupis arabiȩ & equitabunt. equites eius. & imp&uuenient delonginquo : & uolabunt quis asla
pramptu ad comedendum : Consummatio impias ueni& resistens faciebus corum exaber so &
congregabit quasi harenam captuntatẽ : & ipse in regionibus delectiidr : & ty ranni ludibria euis
& ipse inomnem munitio nem inlud&: & mitt& aggerem. & obtinebit eam. Tunc mutabit spm̃¬

Expanded text:
is et illustris est: ex semetipsa judicium ejus erit, et assumptio ejus ex se egredietur: Et exsilient super pardos equi ejus, et velociores erunt lupis Arabiae, et equitabunt equites ejus, et impetu venient 595 de longinquo: et volabunt quasi aquila prompta ad comedendum, consummatio in impios veniet resistentes faciebus eorum ex adverso, et congregabit quasi arenam captivitatem: et ipse in regibus delectabitur, et tyranni ludibria ejus: et ipse in omnem munitionem illudet, et mittet aggerem, et obtinebit eam: tunc mutabit sp
Abbreviated transcription (Latin):
reuestitur incaput tuũ : & expoliationis tuȩ: causȩ erunt Potestaũ ihoc ipsum &
de anti xpõ. inter p̃tari : qui intantũ erit adrogans. ad suꝑbus ut intemplodĩ sessuras
sit. faciens sedm̃ : & quasi infernus mors tantos inter fici& & ad se congregabit : ut si fien
porsq decipiat &iã electos dĩ : Congregabit quoq ud se om̃s gentes : & uniuersos popłos
in suũ duc& errorẽ : Quicum postea interfectum illũ spũ oris xp̃i uiderint. intel¬
legent uera eẽ quȩ deeo ante p̃dicta s̃ & dicent omnia quȩ secuntur eadẽ intellegen¬

Expanded text:
revertetur in caput tuum, et exspoliationis tuae causae erunt. Potest autem hoc ipsum et de Antichristo interpretari, qui intantum erit arrogans et superbus, ut in templo Dei sessurus sit, faciens se Deum. Et, quasi infernus et mors, tantos interficiet, et ad se congregabit, ut, si fieri possit, decipiat etiam electos Dei . Congregabit quoque ad se omnes gentes, et universos populos in suum ducet errorem. Qui cum postea interfectum illum spiritu oris Christi viderint, intelligent vera esse quae de eo ante praedicta sunt, et dicent omnia quae sequuntur, eadem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
tionen. Iex. misceamus: Scribe in corde tuo. & quasi paruuli qui prima elementa aleci¬
piunt litterarum :Cur uos apices & trementes inbuxo erudiunt : & ad recte seribendul
meditationem consuescunt: Ita tu quoq quiex ꝓsona ambigentis locutus es populla ura bulis
cordistui & in buro pectoris scribe quod dico: uisio enĩ est quae ꝓmittitur. iub&urq disenbi
dascribe manifestus ut nullo in uoluatur nubilo: nullis enigmatũ obicuretur ambagabuescias¬
nifesta sper: manifest hubeat sponsionem: hoc aũ õ proph& precipio non quotu nescias
Nemiesses prophera suignorares : S ed quodtu manifestius seripseris. lector absq inpedim̃co

Expanded text:
tionem Septuaginta misceamus. Scribe in corde tuo, et quasi parvuli qui prima elementa accitionem Septuaginta misceamus. Scribe in corde tuo, et quasi parvuli qui prima elementa accipiunt litterarum, curvos apices et trementem manum in buxo erudiunt, et ad recte scribendum meditatione consuescunt; ita tu quoque qui ex persona ambigentis locutus es populi, in tabulis cordis tui et in buxo pectoris scribe quod dico. Visio enim est quae promittitur jubeturque describi, et scribi manifestius, ut nullo involvatur nubilo, et nullis aenigmatum obscuretur ambagibus: manifesta spes manifestam habeat sponsionem. Hoc autem, o propheta, praecipio, non quod tu nescias non enim esses propheta, si ignorares, sed ut quod tu manifestius scripseris, lector absque impedimento
Abbreviated transcription (Latin):
moram facerei quod ꝓmissumẽ : Noli disperare uenturum. sed expecta patienter. me
enimhabes qui tibi pollictor : & dico ueniens ueni& & non tardabit : Siquis aũ incre¬
dulus ẽ huius sponsionis meȩ. & medicente ueniens uenia & non tardibit Coeperit
ambigere & inse tatͥtus fluctuare putans non ẽe uenturũ quod moratur ad tempus
hic meȩ animȩ displacebit Iuxta illud neo menias. & sabbatu urã oditanimamet
Quod autem animam suam dr̃ dix̃ a promente &cogitatione debemus accipere. At sit intel¬
lectus meo sensui dis plicebit sic̃ autẽ displicebitille qui mȩ ꝓmatente dubitauerit uenturum
et̃ quod spondeo ata iustus quicrediderit promissiomi meȩ uiu& infide sua: hisquas. lineis
capituli hiuius pictura detripta ẽ : quod auĩdicit huius cemodiẽ : ita dumtaxat ut transla¬

Expanded text:
moram facere quod promissum est, noli desperare venturum; sed exspecta patienter: me moram facere quod promissum est, noli desperare venturum; sed exspecta patienter: me enim habes, qui tibi polliceor et dico: Veniens veniet, et non tardabit. Si quis autem incredulus est hujus sponsionis meae, 610 et me dicente, veniens veniet, et non tardabit, coeperit ambigere, et in se tacitus fluctuare, putans non esse venturum quod moratur ad tempus; hic meae animae displicebit, juxta illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea . Quod autem animam suam Deus dixit, pro mente et cogitatione debemus accipere, ut sit intellectus: meo sensui displicebit. Sicut autem displicebit ille qui, me promittente, dubitaverit venturum esse quod spondeo; ita justus qui crediderit promissioni meae, vivet in fide sua. His quasi lineis capituli hujus pictura descripta est. Quod autem dicit, hujuscemodi est, ita dumtaxat ut et transla
Abbreviated transcription (Latin):
Vunc aũ similitudo litterȩ uau & ioth. quȩ mensura tantum inter se distant: Causa er¬
roris fuit: hoc quare dictum sit : sequens disputatio conprehendit iuxta reꝓmissionem
quȩ ad scm̃ uirum. inisaia fit dicens. Ad huc loquente te: dicam ecce ad sum Nune quoq
nifestius scribat : Tabulas aũ puto illas : dequib & a postolus loquit᷑ ad corinthios:
pistoli nr̃a uos estis scripta incordib nris : quȩ cognoscit᷑ & legit᷑ ab omnib: hominib: mani¬
festati qm estis epistola xp̃i manifestata a nobis & scripta ñ a tramento sed spũ dĩuiuentis.
non intabulis lapideis sed in tabulis cordis carnalibus: sic & salomon talequid signifi¬
cat in prouerbus dicens : Discribe eã suꝑ latitudinem cordis tui: seribere aũ ub&̃
planiur ut̃ possit ea lector currere: & nullo in pedimento uelocitas eius & legendicupi do
Quodsi foste procupiditate tua olectoeẽuidende uisionis ardore pau lulumtibi uisũ fuerit

Expanded text:
Nunc autem similitudo litterae VAU et JOD, quae mensura tantum inter se distant, causa erroris fuit. Hoc quare dictum sit, sequens disputatio comprehendit. Juxta repromissionem quae ad sanctum virum in Isaia fit, dicens: Adhuc loquente te, dicam, ecce adsum , nunc quoque nifestius scribat. Tabulas autem puto illas, de quibus et apostolus loquitur ad Corinthios: Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris: quae cognoscitur et legitur ab omnibus hominibus: manifestati, quoniam estis epistola Christi, ministrata Al. manifestata a nobis, et scripta non atramento, sed spiritu Dei viventis, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Sed et Salomon tale quid significat in Proverbiis dicens: Describe eam super latitudinem cordis tui . Scribere autem jubetur planius, ut possit lector currere, et nullo impedimento velocitas ejus, et legendi cupido Quod si forte pro cupiditate tua, o lector, et videndae visionis ardore, paululum tibi visum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
scõr sua supplantatione decipia : & eos quisibi uidebantur potentissimi & tyrannidem
exertere conora de mones & eicere illos decorporibus obses sis subici& seruituti suȩ:

Expanded text:
sanctos sua supplantatione decipiet, et eos qui sibi videbantur potentissimi, et tyrannidem sanctos sua supplantatione decipiet, et eos qui sibi videbantur potentissimi, et tyrannidem exercere contra daemones, et ejicere illos de corporibus obsessis, subjiciet servituti suae,