comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiq porrectũ satis euidenter ex pres soaliquiddice¬
ne debeam: & deillo quidẽ quod euiã de monstratur iħs.
turbatus est spu: ptito sermane disserui.⁊ Sedsertas sis
quo dibinon dext icciã hoe nobis dñs sunisicane semꝑgarbati¬
one dignatus est : uodscilicae sr̃s falsos. & domini ciagi ulꝰ aitani
attaneces se est usq admes sis tẽpus intersrumentatoleram:¬
ut quando ex eis aliqua se parari & iã antemes iẽ urgens causa
hominemalo & cõmixtionẽ frumenti inqua duifuerat
noncarne sed spũ: Sp̃itales enĩ eiꝰ. in hui modiscandalis nom
ꝑuersitate. sed caritate turbantur : neforte inseparati¬
one aliquorũ titanior̃ sinul aliquod era diceur &triticir:
mero non merito : spetie non uirtute : Commixtione
corporali : non uinculo sp̃itali : Carnis adincione : non
cordis sotns unitate : Proinde non qui ex uobis est . sed
qui ex uobis exiturꝰ est. Mã quomodoerit uerũ. quod pro¬
testatus est dñs & dixit. unus ex uobis: Siuer quodait

Expanded text:
liquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usqut quando ex his aliqua separari etiam ante messem urgens causa homine malo, et commistionem frumenti in qua diu fueranon carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur, ne forte in separatione aliquorum zizaniorum simul aliquod eradicetur et triticum. mero, non merito; specie, non virtute; commistione corporali, non vinculo spirituali; carnis admiratione, non cordis totius unitate. Proinde non qui ex vobis est, sed qui ex vobis exiturus est. Nam quomodo erit verum quod protestatus est Dominus, et dixit: Unus ex vobis, si verum est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
nimi sensibus intellegit. percipit. nouit: Nonest iam
me tuendum neseducatur ab eis quima lum putando ẽẽ
substantiam quam ñ feẽ deus. mutabilem substantiam fati¬
unt ipsum dm̃: sic̃ manichei. uel siqua aliapestes itade¬
cipiunt: Somente ad huc paruulis. quodicit apłs car¬
nales lactenutriendos: Am̃is dehac resermo quo agi¬
tur ut ñ solum credatur. uerum oiam intellȩ gatur
sciaturq quod dicitur. Percipere talia ñ ualentib honeros
est: faciliusq illospremit quãpas cit eð quoht ut spiritales
ista carna libus ñ omnimodotaceant. propt̃ȩacatholican si¬
dem quȩ nom̃ibus prae dicanda est. nectam̃ sic deserant. ut
uolentes eam ꝑducere ad intelligeritiam ñ capacem. facili¬
us fastidiri facuint inueritate sermonem. quam insermo¬
ne percipiueritatẽ.: Proptereadicit scribers ad colosedi¬
ses.: Etsicor pore absexis sum. sp̃i uobis cum sum . gauderis

Expanded text:
nimi sensibus intelligit, percipit, novit; non est jam nimi sensibus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo agitur ut non solum credatur, verum etiam intelligatur sciaturque quod dicitur, percipere talia non valentibus onerosus est, faciliusque illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absens sum, spiritu vobiscum sum, gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
solidum erbum : o hoc ẽẽ. illud quod ad coruithios scriptue:
Sapientiam loquimur interperfectos: Iuosautem perfetbos
uoluerit intellegi subierit: atq ait: Iuiꝑ habitum exerci¬
tatos habent sensus: ad separandum bonumamalo: Hoc ergo
qui inualida o in exer citatamente non pos sunt : prosee¬
to nisisidei quo dam lacte teneantur. ut o in uisibilia qua
non uident. & intellegibilia quentndum inteligunt cre¬
dant: facile & uanas & sacrilegas fabulas ꝓmis sione scienti¬
aducuntur : ut & bonu & malum nun in corporalib i maginib
cogitant : cõ ipsum dm̃ nuͦn nisialiquodeẽ. corpus existi¬
ment : & malum nonisi substantiam putare: pos sint : cͥũ
sit potius ab immutabili substantia mutabilium substanti¬
arum quidam desectus. quas fec̃ ex nihilo ipsa in mutabilis
c summa substantia quiẽ deus : quod prosecto quis quis
nsolum credit. uerumciam exercitatis in terioribus a¬

Expanded text:
solidum cibum; et hoc esse illud quod ad Corinthios scriptum est, solidum cibum; et hoc esse illud quod ad Corinthios scriptum est, Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos voluerit hoc loco intelligi, subjecit atque ait, Qui per habitum exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo. Hoc ergo qui invalida et inexercitata mente non possunt, profecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident, et intelligibilia, quae nondum intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae ducuntur: ut et bonum et malum nonnisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum nonnisi aliquod esse corpus existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo ipsa immutabilis et summa substantia, qui est Deus. Quod profecto quisquis non solum credit, verum etiam exercitatis interioribus a
Abbreviated transcription (Latin):
tem proueritate certantibus. imitandum pre berodur
exemplum Nam sisciłint huius modi homines qui nolunt
ẽt nisi bomines. quẽ ad modum xp̃s erucisieus. factus sit no¬
bis sapientia adeo. & iusticia. cõ scificatio. & redemptio: ut
quemadmodum scriptum ẽ. quigloriatur. indño glori e¬
tur: Proculdubio nongloriarentur in homi ne. nec carna¬
liter dicerent ego quidem sum pauli: ego autem a pollo.
ego uero caphȩ: sꝯ spirita liter. ego sum xp̃i : Uerum illud
ad huc questionẽ facit : quod in apła ad hebreos legitur :
cum iam deberais tẽpore ipsoeẽ doctores: iterum dotri
habentes lacte. non solido cibo: Om̃is enim qui ladãt. in ex¬
pertus est uerbum iustitia In fans est enim: Per sectorũ
estautem solidus cybus: eorum qui per habitum exercita¬
tos habent senisus ad separandũ bonũ amalo Hi enim ui¬
demus tam quam diffinitum eẽ. cumper fecłor umdicit

Expanded text:
tem pro veritate certantibus imitandum praeberetur tem pro veritate certantibus imitandum praeberetur exemplum. Nam si scirent hujusmodi homines, qui nolunt esse nisi homines, quemadmodum Christus crucifixus factus sit nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio, ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur in Domino glorietur ; procul dubio non gloriarentur in homine, nec carnaliter dicerent, Ego quidem sum Pauli; ego autem Apollo; ego vero Cephae: sed spiritualiter, Ego sum Christi . 4. Verum illud adhuc quaestionem facit, quod in Epistola ad Hebraeos legitur: « Cum jam deberetis tempore ipso esse doctores, iterum doctrinhabentes lacte, non solido cibo. Omnis enim qui lactatur, inexpertus est verbum justitiae; infans est enim. Perfectorum est autem solidus cibus, eorum qui per habitum exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo » . Hic enim videmus tanquam definitum esse quem perfectorum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla uidaur necessitas. ut aliqua secroda doctrinȩ tareant᷑
& abs condantur side libuspar uulis. seor sum dicenda ina iori¬
bus. hoc est intelli gentiorib : Et hoc ideo faciendum putet᷑.
quia dixit apłs. non potuuobis loqui quafi spĩtalib:. sꝯquasi
carnalibus: Hoc ipsum enim quodnuͦm iudicauit sescire ine
quasispiritalib sꝯquasi carnalibus. quia id sicut sp̃itales cu
tuipsicapiebant : ut sic intellegatur quodait. non potui
uobis loqui quasi spirita libus sꝯ quasicarnalibus: ac sidice¬
rooꝰ: non potuistis qua sispiritales sꝯqua sicarnales capere
quod loquebatur: Animalis enim homo. id est quiscđm homi¬
nem sapit. ÷ Animalis dictus abanima. carnalis a carne.
quia ex anima co carne constat totus homo: Non ꝑcipit
que sunt sp̃s dei : id est quid gã credintibus cruxferat xp̃i.: co
putat hoc illa cruce actum eẽ. tantumodo. ut nobis usq admor¬

Expanded text:
nulla videtur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur, nulla videtur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur, et abscondantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, hoc est intelligentioribus; et hoc ideo faciendum putetur, quia dixit Apostolus, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Hoc ipsum enim quod non judicavit se scire in equasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; quia id sicut spirituales ctu capiebant: ut sic intelligatur quod ait, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, ac si diceret, Non potuistis quasi spirituales, sed quasi carnales capere quod loquebar. Animalis enim homo, id est, qui secundum hominem sapit, animalis dictus ab anima, carnalis a carne, quia ex anima et carne constat totus homo; non percipit quae sunt Spiritus Dei , id est, quid gratiae credentibus crux conferat Christi; et putat hoc illa cruce actum esse tantummodo, ut nobis usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
inter uos prophoda. aut spirit᷑alis. agnoscat quȩ scriborolis.
quia dñi est mandatũ.: Siquis autem ignorat : ignorabitur:
Solidam prosecto uoluit ẽẽ seientiam spiritalium. ubi non so
laac cõmodarour sides : sꝯcerta cognitio tener&ur : Ac ꝑ hoc
illi ea ipsacredebant : qua spirita les insuꝑ agnoscebant¬
gnoratur autemait quugnorat: quia non dumei reuelatum ẽ.
ut quod cre dat sciat ⁊ Quod cum sit in hominis menite : ĩpse
dr̃ cognos cradeo: quiads̃ illum cognoscentẽ facit : sicut aitalibi::
luncaitem cognoscentes dm̃: immo cognitita deo. ⁊ Neq enim
tunc cognouerat eos ds. precognitos oelectos ante constiturio¬
nẽ mundi: sꝯ tunc eos se ipsum cognoscerefecerat: hoc igitur
primitus cognito. quod ea ipsa quesimulaudiunt spitales atq
carnales pro suoquiq modulo capiunt : Illiut paruuli. istiuit
maiores: Illi utlactis alimentum. istuit cibi solidamentum:

Expanded text:
inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum: si quis autem ignorat, ignorabitur . Solidam profecto voluit esse scientiam spiritualium, ubi non sola fides accommodaretur, sed certa cognitio teneretur; ac per hoc illi ea ipsa credebant, quae spirituales insuper agnoscebantgnorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Neque enim tunc cognoverat eos Deus, praecognitos et electos ante mundi constitutionem ; sed tunc eos seipsum cognoscere fecerat. 3. Hoc igitur primitus cognito, quod ea ipsa quae simul audiunt spirituales atque carnales, pro suo quique modulo capiunt; illi ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum:
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis. idtantum credendo tenentibus: spiritalibus autem
capatioribus. id c̾iam intelli gendo cernentibus.: Illis ergo tam¬
quã lacteus potus: istis tãquam solidus crbus.: Nonquia hoc illi
aliter in populis. astialiter incubiculis cognouerunt : sed qđ
eomodo utriq cum palam diceros ur audiebant. prosuo quiq¬
modo capiebant.⁊ Cumenim xp̃s proptere a sit crucisixus. ut in
remis sionem peccatorum sanguine funderos : qua eius unige¬
niti passione diuina grã commendatur. ut nemo in homine
gloriaur: : Quomo do intellegebant xp̃mcrucisixum qui
ad huc dicebant. egosum pauli: Numquid quo modo ipsepau¬
lus. qui dicebat : mihiaut emabsit gloriari. nisuncruce dnĩ
citate sume bat: & illos lacte proeorum infirmitate nutrebat:
Deniq illaquȩ scripsit ad corinthios. aliter utiq abipsis par¬
uulis. aliter acapatiorib posseitellegisciens: a it. Siquisẽ.

Expanded text:
parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro suo modo quique capiebant. Cum enim Christus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Docitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est
Abbreviated transcription (Latin):
uobis loquiquasi spiritalibus. sed quasi car nalibus. Itasi paruulis
in xp̃o. lac uobis potũ de dinones cam: Nondum enim poteratis.
sed nec ad huc quidem potestis: Adhuc enim. estis carnales:
Si autem dixerimus habent : tinien dum oo cauendum est. nesub
hac oocasione. inoccultis nefaria doceantur: o sp̃italium nõ ẽ.
uelut eaquȩ carnales capere non pos sunt. non solum excusatio¬
nedealbanda. ueruaiani predicatione laudanda. udeantur
factaest ueraniors eius. & uulnera uera consrei. sangiustis q
percussi non eo modo a carnalibus. quo abspiritalibus cogitatur:
& illis est lac. istiscibus est : quia & sinonaudiunt amplius intelli¬
gunt amplius.: Non eñĩaequa liter m̃tepercipitur. & ianiquod
inside pariter abutrisq: recipitur.⁊ Itasit. ut predicatus aapłis
xp̃scrucisixus. oo iudaris eas scandalum. gentibus stulticia. & ipsis
uocatis iuda is & grecis. deiuir tus & deisapientia:. Sac carnalib

Expanded text:
vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, non solum excusatione dealbanda, verum etiam praedicatione laudanda videantur. facta est vera mors ejus et vulnera vera confixi, sanguisque percussi, non eo modo a carnalibus quo ab spiritualibus cogitatur, et illis est lac, istis cibus; quia et si non audiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipitur. Ita fit ut praedicatus ab AposGentibus stultitia, et ipsis vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia : sed carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
loquim᷑ inter ꝑfectos. Aillud.: Sp̃italibus sp̃italia conparin¬
tes.⁊ Animalis autem hono. non ꝑcipit que sunt sp̃s dei.
Stulticia ẽ. enĩ illi.: Hoc totu qualesit.nerur sus propt̃ hȩc
uerba apłi prosanis uocum nouititabus secrosa querantur. & eaquȩ
debo castorum sp̃s corpusq: uitare. dicatur carnales sustinere
non posse : sermonealio sidñs donauerit disputandum est : ut
bis dicere. sed non potestis portaremodo. exortam diffici¬
lemquestionem me recolens distulis se. utde spatio
tractara ur. quia illum modus compocens compelle¬
batfinire sermonem .: Nunc ergoqm̃ tempus ẽ. promis saredden¬
di: pertraetetur ut dñs ipsedon auerit : quicardȩͥ nr̃o ut propone¬
rodur inges sit.⁊ hao estautẽ questio : utrũ spiritabes homines ha¬
beant aliquid indoctrina. quod car nalibus taceant. o spirita lib
dicant : Quia sidixerimꝰ non abent : res pondebitur nobis.
quid estergo quod dicebat apłs scribens ad corinthi os. Non potui

Expanded text:
ibus spiritualia comparantes: animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi » . Hoc totum quale sit, ne rursus propter haec verba Apostoli profanis vocum novitatibus secreta quaerantur, et ea quae debet castorum spiritus corpusque vitare, dicatur carnales sustinere non posse, sermone alio si Dominus donaverit, disputandum est, ut bis dicere, sed non potestis portare modo, exortam difficilem quaestionem me recolo distulisse, ut inde otiosius tractaretur, quia illum modus competens compellebat finire sermonem. Nunc ergo quoniam tempus est promissa reddendi, pertractetur ut Dominus ipse donaverit, qui cordi nostro ut proponeretur ingessit. Haec est autem quaestio: utrum spirituales homines habeant aliquid in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus dicant. Quia si dixerimus, Non habent; respondebitur nobis, Quid est ergo quod dicebat Apostolus scribens ad Corinthios: « Non potui
Abbreviated transcription (Latin):
modo ñ pȩtistis quicquã in nõe meo. diob modis intelligi
potest. Uelquia non in nõe meo p&istis. quod nom̃ ñsi¬
cut cognoscendumẽ cagno uistis: uel ñ pocistis quicqã.
qm̃ in cõparatione rei quã poere debilistis. pronihilo
habendum est quod pocistis Ut igitur in eiꝰ nõe. ñ nihil sed
gaudium plenpłitant : qm̃ sialiquid aliud pocunt . idẽ. a¬
liquid nihilest: exortatur dicens: ꝓ&itea accipia is: ut
gaudium urm sitpleñ Idẽ. hoc in nõe meo posite. ut gaudium

Expanded text:
modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quoniam si aliquid aliud petunt, idem aliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut ga
Abbreviated transcription (Latin):
to ñ carnale. sed spiritaleest: gaudiume : Etquã dotan¬
tumerit. ut aliquid eiiã ñ sit addendũ : procul dubio
tunc erit plenũ : Quic quid ergo pecitur. quod ꝑtine¬
at ad hoc gaudium consequendũ. hoc est in nõe xp̃ipe¬
tendum: sidiuinã intellegimꝰ grãm: siuere beat̾a posci¬
mꝰuitã Quicquid autẽ aliudpȩtitur. nihilp&itur: N
quia nulla om̃inores est. sed quia in tante rea cõparatio¬
ne quicquid aliud c̃o cupiscit̾ nihilest: Neq enipror¬
sus nullares est homo: dequoait apłs. qui seputat aliquid
eẽ. cum nihilsit: in cõparatione quippe sp̃italis homi¬
nis. quiscit gra deisees se quodẽ: quis quis uanap̃ sumit.
nihilest Mã sicergorecte intellegipotest. Am̃ am̃ dico
uobis. siquid paieritis patrẽ innoe meo dabituobis: ut hoc
quodait. siquid ñ quod lib& intelligatur: sed aliquid quod
non ubeatae uitae cõparatione nihilsit & quoꝰ sequit᷑. usq

Expanded text:
to non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tanto non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum sit nihil. In comparatione quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si quis vana praesumit, nihil est etiam. Sic ergo recte intelligi potest: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc quod ait, Si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil; et quod sequitur: Usque
Abbreviated transcription (Latin):
Amei ameni dicouo¬
lis. Siquid petieritis patrẽ iui nõe meo dabit uobis. Vs qr idid. Iterum relinquo
uobis. siquid pȩtieritis patrẽ in nõe meodabit
uobis: Iamdictũ est in superiorib huiꝰ domini¬
ci sermonis partibus. propter eosqui ñ nullape¬
ueratiter intellegitur: Hoc ac cipiendus ẽ. sedicere: cũ dicit
in nomine meo: Vndequi hocsentit dexp̃o. quod nanest de uni¬
codeifilio sentiendum: Rip e tit in eiꝰ nõe. o iam siñtaeeat in eo¬
pit autem: quãdo deba ac cipere Quedt̃ enĩ ñ negantur. sed
ut conaruodentur tempore differuntur: Ita sane intellegen¬
dume quodait. dabit uobis: ut beabenefitia signi sicata sriant᷑
insuerbis. quȩ ad eos quipaetunt proprie ꝑtinent: Exaudi¬
untur quippe oñĩs sci proseipsis: ñ autẽ proom̃ib exaudiunt᷑
uelamieis uel inimicis suis. uelquib libo aliis : quia ut ñ¬
cumq dictum ẽ. dabit. sed dab uobis: Usq modoinquid.
ñ petistis quic quã in nõe meo petite &accipi & is: ut gau¬

Expanded text:
Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis; usque ad id, Iterum relinquo vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla peveraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiamsi non taceat pit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum est quod ait, dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur vel amicis vel inimicis suis, vel quibuslibet aliis: quia non utcumque dictum est, dabit; sed dabit vobis. 2. Usque modo, inquit, non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gau
Abbreviated transcription (Latin):
hic. qm̃ plañ est inmorandum : Nibil enĩ habos questionis. euus
anobis expositio flagitetur: sed quod ad iungit. Ille me clarifica¬
bit quia demeo accipiod. & adñtia bit uobis: ñ negli genter est
transeundum Quodenĩait. illem e darisicabit. potest intelligi
quia diffundendo in credenti umcor dibus caritatem spiritales¬
q: faciendo. declarabiteis quo moilo filius patriessos & qualis.
que scđm carnem prius tantũ modo nouerant.  homi neni sic̃
homines cogitabant. Uelcer te quiaper ipsam caritatẽ siduci¬
areplai timore depulso. adñtiauerunt hominib: xp̃m : ac
siceius fama diffusa est ꝑ totum orbem terrarum: ut sic dixe¬
rit illeme clarificabit: tamquã diceras: illeuobis auferaoti¬
mundum dibitis odorẽ. comendabitis honorem :. euꝰdem̃ fac¬
turisuerant despũ sc̃o. hoc eundem spm dix̃ eẽfactin unis
Qualeest od iam illud doneñ uosestis quilo qui mini: sos sp̃s pa

Expanded text:
quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe terrarum. Ut sic dixerit, Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi fuerant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum: quale est etiam illu
Abbreviated transcription (Latin):
patrem & eum deinceps mor talem uisuri non erant: qua¬
lem cum istalo quer& ur uidebant Quod uero addidit. &
iterũ modicũ &̾ udebitis me. un̾iuersȩ promisit at đae :
sicut uniuerse promisit. ecce ego uobis cũ sum usq ad con¬
sũ mationem scculi Nontardat᷑ dñs promis sum: modic̃u
a nihilquae rendum latebit. hoc modicũ longum nobis
uides ur: qm̃ agit ad hue: cũ finitũ suerit : tunc sentiemꝰ
quã modicũ suerit: Nonergosit gaudium nrm̃. qualẽ ha¬
b& mundus de quodictuẽ. mundus autt̃ gaudebit: Nec ta¬
men in huuis desiderii parturitione sine gaudio tristes

Expanded text:
Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, quaPatrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promisit Ecclesiae, sicut universae promisit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum,  nihil quaerendum latebit. Hoc modicum, longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus, quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum, quale habet mundus, de quo dictum est: Mundus autem gaudebit. Nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes
Abbreviated transcription (Latin):
sim uidemꝰ gaudium ur̃m nemo tollãt auobis. Dehis cõiam
eaqua superiusdicta sunt. melius existimo intellꝑg: Modicũ
&iam ñ uidebitis ne & iterum modicum & uidebitisme: pded¬
¶ Iodicum esteñ hoctotũ spatium: quopͣsens ꝑuo lag scłm Minde alic̃
idem enu anglista ina płasua: Noiuis sima hera est: deonaq addi¬
dit quiauado ad patrẽ: quodãpr iorẽ sententiam referen¬
dũe ubiait modicũ & iamñ uidebitis me. ñ ad posteriorẽ
ubiait. &it m̃ modicũ &ꝰ uidebitisine: Eundo qui ppeadpa¬
trẽ. Facturꝰ erat ut ñ eum uiderent: ac ꝑhoc nideodic¬
tũ est quia suerat moriturꝰ : & donecresurgera. ab corum
conspectib reces surꝰ : s& quod ec̃ iturꝰ ad patrẽ. quodleepoe¬
a quã resurrex : & cumeis perquadiagintadies conuersit
ascendit in calum: Illis ergꝑ ait. modicũa&  um ñ indebitisme.
qui eum corporaliter tunc uidebant: quiaiturus enit ad

Expanded text:
sime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam sime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hdit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resuaspectibus recessurus, sed quod esset iturus ad Patrem: quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus, ascendit in coelum. Illis ergo ait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erat ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus nunc ꝑspeculũ uienignate : tuae autemfatie adfatiem:
Nunc stio exparte : tunc autẽ cognos cam sicut & cognitus sum:
Hunc totus laboris suifructum. accła nunc parturit de siderando :
tunc ẽ. paritura cernendo: Parturit ggnendo gem̃ do: paritu
raloando: Parturit orando : paritura laudando: cdideomas culum.
qm̃ ad istũ fructum contemplationis. cunctioffeia referuntur
actionis : Solus enimliber qm̃ propt̃ se app&itur. co ñ rehertur
ad aliud: huic seruit actio : Ad hunc enimrefertur quicquid
bene agitur : quia propter huncagitur: Ipseautem ñ prop¬
teralium: s& propter seipsum tenet᷑ & haboour : Ibiergo
finis qui sufficit nobis: aet̾nusagit ert : Neq eni nobis sufficit
sinis: nisi cuius est nullus sinis: Hoc inspiratũ erat philippo.
quandodix̃: dñe ostendenb̃ patrẽ. & sufficit nobis: Inqua os¬
tensione. se promi sitfilius dicens : Nuncredis quia egompa
tre. copater in meest: de hoc utiq quod sufficit nobis. rectis¬

Expanded text:
speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo; nunc parturit gemendo, tunc paritura laetando; nunc parturit orando, tunc paritura laudando. Et ideo masculum; quoniam ad istum fructum contemplationis cuncta officia referuntur actiad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter seipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis, qui sufficit nobis; aeternus igitur erit. Neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Pquando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectis
Abbreviated transcription (Latin):
uangłinest. inxpistola sua Dilectis simi. nunchli deisumus: c ñdum¬
manifestum est quoderimus Scimus quia cũ manisestitũ suerit.
similes ei erimꝰ: cum udebimus eum sicutiest Istauisio. ñ uitx huꝰ
est : s siturae: Nontem poralis: sꝯaeterna : ł liautem uita aterna
dicenteipsoquiẽ uita: ut e gnoscant teinquid unum uerũ dm̃¬

Expanded text:
vangelium, in Epistola sua: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nvangelium, in Epistola sua: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nmanifestatum est quod erimus; scimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio non vitae hujus est, sed futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est vita aeterna, dicente ipsa Vita, Ut cognoscant te, inquit, unum veru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dominabitur: hue usq inisto euu angelu capitulo. undeho¬
diedisputauimus: uelud facili intellectu om̃ia claruerunt:
acrior neces saria ẽ intentio: in hisquȩ sequunt᷑ Iuid est enim
quodait. & in illodi x me ñ rogabitis quicquã : hoc uerbum.
quodest rogare : ñ solũ paere : uerualiam interrogare signi¬
ficat. Etue grecum euuangłm unde hoctrans latuest. tale
babos uerbum. quo: utrũq pos s&̃ intelligi ut hecambigui¬
tas nec indesoluatur quã quã cõsi solueroour. ñ ideo nulla
ascensurus in cȩlis : quando prȩ sentaraur. & quando regnu
eẽt isrł Cum uero iam eet incelo: rogatus as cõstephano.
auobis: n adillud tempus eẽ referendum quore surrex. eisq
suam carnẽ cern idam. tan gendamq: monstrauit : soo potius
resurrgeciat iamscillis in carne monstra uerat : i anisedebat ad dex¬
terampatris quan dodicebat idem ipseapłs iohannes. cuius oo hoc eu¬

Expanded text:
non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde honon dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. quod ait, Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum quod utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas nec inde solvatur: quanquam etsi solveretur, non ideo nulla qascensurus in coelum, quando praesentaretur, et quando regnum esset Israel : cum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, a vobis, non ad illud tempus esse referendum quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit : sed potius resurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse apostolus Joannes, cujus est hoc E
Abbreviated transcription (Latin):
eus dei constitue tur Quib mimie is deifactum est : ut
nec eius unigenito parcerour Bernde subiungi. a&
diẽ. Mulier cũ parturit. trisficiã habo& . quia uenit
horaeius Cum autem pepererit puerũ. iamnmemi¬
nit prxs surt propt̃ gaudium: quianatus est homo
in mundum & uosigitur nunc qui dem tristreiam ha¬
bodis Iterũ autẽ uidebouos. o gaudebit corurm :
o gauia dium ur̃m ne motoꝰlos auobis Nec istasi
militudo. ad intelligendum uidosur ẽt̃ difficilis: qmcõ parati¬
oeius in promptu est. eodem ipso exponente. cur dictumest:
Parturitio quippe tristicia. Partus autẽ. gaudio cõparatiu
Quodtunc magis eẽ consueuit: quandoñ puella. s& puer
nascitur Iuodueroait. gaudium urm ne motollãt a uob̃.
quia gaudium ipsorũ ipsẽ estilis. signisicatũ est quodait¬
apłs: xp̃s surgens amortuis iam ñmoritur .mor illi ultra

Expanded text:
cus Dei constituetur . Quibus inimicis Dei factum est, ut cus Dei constituetur . Quibus inimicis Dei factum est, ut nec ejus Unigenito parceretur. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parturit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae, propter gaudem tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista militudo ad intelligendum videtur esse difficilis, quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero ait: Gaudium vestrum nemo auferet a vobis, quia gaudium ipsorum est ipse Jesus, significatum  stus surgens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quod eum ulterius ñ inderent : Ibi ex posumus quomodo at¬
quia ad patre uado. & iam ñ uidebitisme : quia scilica mor¬
talem xp̃m ulterius ñ uiderent: Cognouit autem ihs. si¬
cut sequens euuangelista dix̃: quia uolebant rum inter¬
rogare. & dix eis: De hoc quae ritis inter uosquia dixͥmo¬
dicum a& nuide bitis me. & itr̃m modicum & iudebitis
me : Am̃amen dico uobis: quuia plorabitis & flebitis uos
Mundus aute̾m gaudebit: uosautẽ contristabilli: Sedtris¬
titiaura. uertx tur ingaudium & hoc sic ac cipi potest.
quia contristati sunt discipuli demorte dñi: & confestĩ
deresurrectione l&ati Mundus autem. quo nõe signisi¬
tatisunt oc cisoxp̃o: quando sunt discipłi contristati
Mundi quippenõe. malitia pot est mundihuuis intelltg
idẽ hominũ mundihiuus amicorũ : Undtia cobus in x¬
pła suadic̃ Quicũq uoluerit amicus eẽ. scłihui inimi¬

Expanded text:
quod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus, quomodo acquod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus, quomodo acquia ad Patrem vado, et jam non videbitis me, quia scilicet mortalem Christum ulterius non viderent. Cognovit autem Jesus, sicut sequens evangelista dicit, quia volebant eum interrogare, et dixit eis: De hoc quaeritis inter vos, quia dixi: Modicum, et non videbitis me, et iterum modicum, et videbitis me? Amen amen dimundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra in gaudium erit. Et hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione laetati: mundus autem, quo nomine signifiue laetati sunt occiso Christo, quando sunt discipuli contristati. Mundi quippe nomine, malitia potest mundi hujus intelligi, id est hominum mundi hujus amicorum. Unde Jacobus pistola sua dicit: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ dictũ ÷ filio non unigenito sl Enx sed ex duob: maiori.
tumecu es semꝑ ex o m̃a meatua sunt : Eolo cosidñs uoluerit diligenti
& tua mea suNta ut hic iste sermodaudatur : qm̃ quae se quuntur
aliũ pescunt quo discernantur exordium.:¬
modicum & ñ ui debitis me. & iterũ modicũ & uidebi¬
tis me. quia uado ad patiẽ. Ita obs cura erant discipu¬
lis. antequam id quoddicit. ete inplosum: ut quȩ¬
rentes interse. quid eac̃ quod dicero: om̃inosefaterentur nescire :
Sequitur eni euuangłm Dixer̃ ergo ex discipulis eiꝰ ad inuicem:
Iuidẽ quod dicit nobis : modicum & iam nonuidebitis me. & it̾m¬
illis tunciolis curum suit. & mox manisestum est : iam nobis utiq: ma¬
nifeftum aest Pastpaululũ eñĩpas sus est: & ñ uiderunt eum
Rursus postpaululumresurrex̃ ĩ & uiderunt eum: Illud autẽ quo d
ait oian uidebitis me. quia isto uerbo idest iam. intellegiuoluit¬

Expanded text:
admodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: admodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: Tu mecum es semper, et omnia mea tua sunt , eo loco, si Dominus voluerit, diligenti et tua mea sunt : ut hic iste sermo claudatur; quoniam quae sequuntur, aliud poscunt, quo disserantur, exordium.et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur nescire. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem, Quid est hoc quod dicit nobis, Modicum illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam nobis utique manifestum est; post paululum enim passus est, et non viderunt eum. Rursus post paululum resurrexit, et viderunt eum. Illud autem quod ait: Jam non videbitis me, quia isto verbo, id est, jam, hoc intelligi voluit
Abbreviated transcription (Latin):
Ueraergoeius gła in eccła catholica : sic a prophocacantatur:
Exaltare suꝑce̾los deus. &o suꝑ omẽmteriãgła tua: Quia
itaq posteius exaltitionem uenturus erat sp̃itus sẽs i oo eũ
glorificaturus : hoc sacer psalmus. hoc ipse uni genitus
promis ic futurũ : quod uidemus in plosum: Iuod autẽ ait
demeo accipias oõ adñtiabit uobis: eatholicis audite auribs
catholicis ꝑcipitat mentib: Nleq em̃ propt̾ea sic̃ qui dam he¬
rtoiciputauerunt. minor estfilio sp̃s sc̃s : quia filius accipi
Absit hoc credereꝰ: absit hoc dicere: absit axp̃ianis cordib
cogitare Deniq continu o soluit ipse questionem : oocur
hoc dixerit. explanauit: Om̃ia inquid quae cũq haba
pat̃. mea sunt:
Pxopterd dixi : quia demet accipia. & adneiabit uobis: Quidiul¬
tis amplius : Ergo depatre accepit sp̃s sc̃s undeaccepit filius. Quu
in hac trinitate depatrenatus est filius: de patre ꝓcedit sp̃s sc̃s Qui aũt

Expanded text:
era ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Quia itaque post ejus exaltationem venturus erat Spiritus sanctus, et eum glorificaturus, hoc sacer Psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. 4. Quod autem ait, De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus: quasi Filius accipiaAbsit hoc credere, absit hoc dicere, absit a christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quaecumque habet Ppropterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultis amplius? Ergo de Patre accepit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quia in hac Trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus; qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
Siautẽ sp̃seiꝰ qui suscitauit iħm amortius habitat in nobis :
testimonia : quib: hoc euidenter ostenditur : & patris & filu ip¬
deus. id est. noncorpiis edeus. sa sp̃s : Quodergo cõmuniter uo¬
cantur &̃ singuli. hoc propriȩ uotarioportuit eum qui ñ est
unius eorum: sco̾ in quo cõmunitas apparõ amborum: Cur ergo
ñ eredamus quod odiam defilio procedit sp̃s sc̃s. cum filuquoq: ip¬
sesit sp̃s  Sienĩnon ab eo procederoos : ñ postresurrectionẽ se
rep̾sentans discipulis suis. insufflas s& dicens accipite̾ sp̃m sc̃m
Ad hoc ꝑtinoo coiam illud: quod demuliere que fluxũ sangiunis pa¬
tiebatur dictum est: tetigitme aliquis Ego enĩ sensi. uirtu¬
& eolo coclarum ẽ. ubi angłs dicentemaria quomodo fico istud
qm̃ uirum ñ cognosco. respondit. Sp̃s sc̃s suꝑuemio inte. cꝰ

Expanded text:
piritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis; testimonia quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii esDeus, id est, non corpus est Deus, sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credamus quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit Spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipuliAd hoc pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis; ego enim sensi virtum sanctum, et eo loco clarum est, ubi angelus dicenti Mariae: Quomodo fiet istud; quoniam virum non cognosco? Respondit: Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
credendus ẽ dicere ei. angelista: uirtus deillo exiebat: &
sanabat om̃s : Siergo cõ depatre codefilio. procedit sp̃s sc̃s. cur
sol& ad eumreferre &̃ quod ipsius est. de quocs ipseest: In¬
deillud est : quodait Mleadoctrina ñ est mea: sco̾ eius qui me
misit Sugitur intelligitur hic eidoctrina. quãtindix̃ ñ
suam sed patris: quanto magis intellegendus est & deipso
procedere sp̃s sc̃s ubisicait de patre procedit. ut ñ dicerte
deme nũmn procedit: A quo autẽ habae silius ut sitdeus. estem̃ dedeo
patre hic ut eũque &iam illud intelligitur. quantũ atalibus qua¬
les nos sumꝰ intelligipotest . cur ñdicatur natus. sc̃ potius proee

Expanded text:
elista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo et de Patre et de Filio procedit Spiritus sanctus; cur ad eum solet referre et quod ipsius est, de quo et ipse est? Unde illud est quod ait, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Si igitur intelligitur hic ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, De Patre procedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Patre. 9. Hic utcumque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius p
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis enĩ natura illa in mutabilis non recipiat. & in effabilis¬
suit &erit. scotantum ẽ: Ipsieni ueratiter est. quia mutari
ñ pocest: & ideo illitantum conuenerat dicere. egosumquisũ.
herdices siliis isrł. qui ẽ misit me aduos. tam̃ proptermutabi¬
litatem temporũ. inquibus uersatur nra mortalitas. co nra
mutabilitas: ñmendatiter dicimꝰ suerit &erit. & ẽ:
Fuit in p̃teritis scłis. & inp̃sentibus est : &̃ insuturis erit:
Fuit. quiu ñ quã defuit: Erit. quia ñ quã deerit: Est. quia
semꝑest. Neq enim ue lud quiiam ñ sit . cum p̃teritis occi¬
dit . Aut cum p̃sentibis uelud qui ñ maneat labitur. aut
cum futuris uelutiquiñ fuerat oriet᷑: Proinde cũ scđm
uo luminatem porum locutiohumana uariatur. quiꝑ
nullade eẽ potuit. aut potest. aut poterit tempora: ue¬

Expanded text:
Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit eQuamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit quippe, quia numquam defuit; erit, quia numquam deerit; est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, tamquam non maneat, labitur; aut cum futuris, tamquam non fuerit, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur; qui per nulla deesse potuit, aut potest, aut poterit tempora, ve
Abbreviated transcription (Latin):
dequo procedit aqualis est Iiud autẽ illu̾d int̾sit inter
procederea nasci. longum estdis serendo querere.:
aos temerarium cd̃ndis seru eris diffinirr.Quiaco hoc
menti ut cumquȩ conp̃hendere. co siquid fortemens
inderon p̃hende rit. linguȩ difficillimũ est explicare.
quantus liba p̃sit doctor: quantus libo ad sit auditor:
es se sicut suꝑius disputatum est quia ergononẽ. a seipso.
sac ab illo a quo procedit.: a quo illi est es sentia: ab illo scientia:
Abilloigitur audientia. quod nihilestaliud quã scientia: Nec
moueat quod uerbum sut̃i temporis positũ ẽ: Noneñi dictũ
est quae cũq audiuit. aut quȩ cũq audit . soo que cũquȩ
audia loquatur: Illa qui ppeaudientia sempiter naest qx
sempiterna scientia: In eo autem quod sempiter num est. si¬
neinitio & sinefine cuius libae temporis uerbum ponatu:
Qsiuep̃teriti. siue p̃sentis. siue hituri ñ mendatiterponitur:

Expanded text:
de quo procedit, aequalis est. Quid autem illic intersit inter de quo procedit, aequalis est. Quid autem illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Nesse, sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sedicere: Ista eni quȩ desubstintiadei quo quomo do opus erit signisi¬
canda corporris honunum sensibus sese intuler̃ atq transierunt.
adhorã diunitus facta sunt decreatura seruiente. ñ deipsa domi¬
nantenatur a qua insemanens quoduult mouet. quod uulinmatado¬
illisit scientia quaseit. aliudessentia quaest. sꝯ utrũq unũ est¬
Sicut pat̃ habet uitã in sem& ipso. necaliud est ipse. quã uitaquȩ
in ipsoẽ. & dedit filiouitã habere in semoꝰ ipso. hoc ÷
genuit filium. qui &ꝰ ipseuita est. Sic itaq debemus accipere
quod despũ scõ dictum ẽ. ñ enĩ loquȩt᷑ asemos ipso. soc que¬
cumq audia loquȩtur : ut intel ligamꝰ noneum ẽe ase¬
m& ipso: Pater quippe solus : dealioñ ẽ: Namao filius de
patrenatus est : c̃ sp̃s sc̃s depatre procedit Pater autẽ.
nec natus est dealio nec procedit: & ideosinealiquadis¬

Expanded text:
se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat signifise dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabiilli sit scientia qua scit, aliud essentia qua est; sed utrumque unuquam vita quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium qui et ipse vita est. Sic itaque debemus accipere, quod de Spiritu sancto dictum est: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit loquetur ; ut intelligamus, non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est; et Spiritus sanctus de Patre pnec natus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua dis
Abbreviated transcription (Latin):
oboedientiã iusti constituuntur multi. ñ solũ obediens suit
usq ad mortẽ crucis. inquaes tuuus iudicatus amortuis.
s⁊ obedientẽ sesuturum promit tens. in ipsoquoq: uiditio
quo est deuiuis uidicaturus o mortius : Non pos sum in¬
quid ameipsofacere quicquã. si sicut audio uidico: In ꝑso
nauero sp̃s scĩ quomo do ið accipiamus quodait. Nonenĩ
loquetur asem& ipso. siquecũq audi& loquaetur : cum
inta nonsit aliadiuinitatis. alia humanitatis. uel alteriꝰ
creature cuicũq substantia: uel magna exoritur indedif¬
ficultas: Illudeñ quod sicut columba sp̃s sc̃s apparuit:
specix corporali. iusio suit ad horã facta atq trans acta: sic̃
ciã quando suꝑ discipulos uenit. uisesunt illis lingua di¬
uer se ueludignis. qui& insedit suꝑ unũ quẽq gorum: Quier¬
go dicit colunbam adunitatẽ ꝑsone spũi sc̃o suis seconiunctã:
deillo igni compellitur dicere: ut intelligat nihilhorũ debere

Expanded text:
obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquana vero Spiritus sancti quomodo accipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sancto fuisse conjunctam, de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere