comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indur. Extra castra aut̃ in locũ
mundissimũ efferri. id ẽ pͥmiter
adfuturum iuidicium. Illud
enim extra castra presentis se¬
culi. & locus est mundus: qͥa
homini corruptione mundum
est futuri seculi iudicium.
Sed quid est quod addidis Ig¬
nis autem in altari semper ar¬
debit. quem nutriet sacerdos.
subiciens ligna mane per sin¬
gulos dies: Quem admodum
ergo materia ignis sunt Ligna:
autem mane ea iubet compo¬
ni: Sic nobis sunt materia sub¬
ministrationis spiritus. diuinȩ
legis testimonia. sacrorum elo¬
quiorum meditacio. quȩ super
esse ligna diximus. Ergo hec
mane inlumine componere de¬
bemus: id÷ inuigilantia et so¬
brietate animȩ. Honsolum e¬
nim nobis indie sed innocte.
id÷ non solum intempore so¬
brietatis. sed et intelligibili no¬
cce De qua paulus dicebat Non
ergo dormiamus sicut et ceteri
non habentes spem. seduigile¬
mus ⁊ sobru simus. Qui enim
dormiunt. nocte dormiunt. &
qui ebru sunt. nocte ebru sunt:
gnis sufficiat subministrationis

Expanded text:
io.  Extra castra autem in locum mundissimum jubet efferri, id est, praemittere ad futurum judicium. Illud enim extra castra est praesentis saeculi, et locus est mundus, qui ab omni corruptione mundum est futuri saeculi judicium. Sed quid est quod addidit: Ignis autem in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens ligna mane per singulos dies? Quemadmodum ergo materia ignis sunt ligna, mane autem ea jubet componi, sic nobis sunt materia subministrationis spiritus, divinae legis testimonia, et sacrorum eloquiorum meditatio, quae supra esse ligna diximus. Ergo haec mane in lumine componere debemus, id est, in vigilantia et sobrietate animae. Non solum enim nobis in die sed et in nocte, id est, non solum in tempore sobrietatis, sed et intelligibili nocte, de qua Paulus dicebat: Non ergo dormiamus sicut et caeteri, non habentes spem, sed vigilemus et sobrii simus: Qui enim dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt , ignis sufficiat subministrationis
Abbreviated transcription (Latin):
conspersa est oleo: et totũ thyᷤ
quod super similam positum
est Adolebitq illud in altari.
inmonumentum odoris sua¬
ussimi domino. cum elemosi-¬
na etoratione Hec enim figurã¬
tur per oleum et thus: quibus
necessarie theologia conquiri¬
tur. Utriusq siquidem aduitori¬
um: ut non excidant aueritate.
Qui de deo loquuntur: necessariũ
habent: huius inmonuͥmentum
intelligibilis sacendos xpistus pu¬
gillum tollit qͥa sũma scientiȩ a¬
pud eum permanet. quod iN
monumentum quidem est: quia
in perpetuum erit permansu¬
ra memoria. Neq enim. quem ad¬
modum ea quȩ nunc est nostra

Expanded text:
et totum thus quod super similam positum est, adolebitque illud in altari in monimentum odoris suavissimi Domino. Cum eleemosyna et oratione, haec enim figurantur per oleum et thus, quibus necessarie theologia conquiritur; utriusque si quidem adjutorium, ut non excidant ex veritate qui de Deo loquuntur, necessarium habent hujus in monimentum. Intelligibilis sacerdos Christus pugillum tollit, quia summa scientia apud eum permanet, quod in monimentum quidem est quia in perpetuum erit permansura memoria. Neque enim, quemadmodum ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
sed intuendum: ubi hanc. et quo¬
modo. oporteat operari. Sequitur.
bsq fermento: & comedet in loco
sanctuarii tabernaculi: non coqui¬
tur cum fermento neq secun¬
dum uidaicam doctrinam. Neq
secundum gentile fermentum.
Q iuia nonuult nos uerbum loqui
sed ut munda sit abomni permir¬
tione. et absq omni fermento.
Comedi autem inatrio tabernacłi
testimonu precepit:idest operari
inȩcclesia. Taberculum enim te¬
stimonii cęlum est: inquo qͦd
habitet deus. scriptura testa¬
tur. Atrium autem taberna¬
culi destimonu idest cęli. ec¬
clesia est: Nonsolum sicut i¬
troitus et uestibulum cȩ̨lorũ.
s etiam quem admodum do¬
mus dei. Ibi ergo. id est inea.
oportet omnimodo de diuini¬
tate loqui: suie theologiam exercere.
necclesiis enim. ait: benedicite do

Expanded text:
Sed intuendum ubi hanc et quomodo oporteat operari. Sequitur: Absque fermento, et comedet in loco sanctuarii tabernaculi. Non coquitur cum fermento, id est, secundum Judaicam doctrinam neque secundum gentile fermentum, quia non vult nos verbum loqui, sed ut munda sit ab omni permistione et absque omni fermento. Comedi autem illam in atrio tabernaculi testimonii praecepit, id est, operari in Ecclesia. Tabernaculum enim testimonii coelum est, in quo quod habitet Deus, Scriptura testatur. Atrium autem tabernaculi testimonii, id est coeli, Ecclesia est, non solum sicut introitus et vestibulum coelorum, sed etiam quemadmodum domus Dei. Ibi ergo, id est in ea, oportet omnimodo de divinitate loqui, sive theologiam exercere. In ecclesiis enim ait: Benedicite Do
Abbreviated transcription (Latin):
tunica et feminalib lineis. collecq
cineres quos uorans ignis exussit.
ꝙ ponet iuxta altare. ⁊ spoliabitur
priorib uestimentis. indutusq aliis
efferet eos extra castra. et in loco
mundissimo usq ad fauillam con¬
sumi faciet. Ignis aut̃ in altari semꝑ
ardebit. quem nutriet saceroos su¬
biciens ligna mane ꝑ singulos dies
et imposito bolocausto desuꝑ. ado¬
lebit adipes pacificoꝵ. Ignis ẽ iste
ꝑ petius. qui nunquã deficiet in

Expanded text:
unica et feminalibus lineis tolletque cineres quos vorans ignis exusit et ponens iuxta altare spoliabitur prioribus vestimentis indutusque aliis efferet eos extra castra et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet ignis autem in altari semper ardebit quem nutriet sacerdos subiciens ligna mane per singulos dies et inposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum ignis est iste perpetuus qui numquam deficie
Abbreviated transcription (Latin):
sti. hic de ugi sacrificio lex loquit᷑.
quod cotidie in libro exodi offerre
precepit sac̾dotes. Ait enim sic. hoc
ẽ. quod facies in altari. Agnos an¬
niculos duos. ꝑ singulos dies iugũ
Et paulo post. Oblatione ꝑpetua
ingenerationes ur̃as. Dicit autẽ.
facies holocaustum. unũ agnum
mane. & alium facies uespere. Per
hȩc ergo intelligimus. quia in eorum
quidem qui sunt de plebe uoluntate
datum ẽ. si uolunt offerre holocau¬
stum. ꝓpt̾ quod. sacrificium illud. mu¬
nus eoꝵ utpote spontanea oblatio.
nominatur. Neq enim om̃is homo
ꝑfectissimã exigitur sapientiam. Sa¬
cerlos tam̃ om̃imꝰ debet ꝑfecte saꝑe.
ꝑpetuum enim sacͥficium. id ẽ. conti¬
nuum holocaustũ: scđo in die. mane
& uesꝑe offerre precipitur. ut aꝑfe¬
cta sapientia incipiens. in eadem fi¬
niat. & totam uitam suam compo¬
nat ad ꝑfectionem. S. quia holo

Expanded text:
. Hic de jugi sacrificio lex loquitur, quod quotidie in libro Exodi offerre praecepit sacerdotes. Ait enim sic: Hoc est quod facies: In altari agnos anniculos duos per singulos dies jugiter . Et paulo post: Oblatione perpetua in generationes vestras . Dicit autem: Facies holocaustum unum agnum mane, et alium facies vespere. Per haec ergo intelligimus quia in eorum quidem qui sunt de plebe voluntate datum est, si volunt, offerre holocaustum, propter quod sacrificium illud munus eorum, ut pote spontanea oblatio nominatur. Neque enim ab omni homine perfectissima exigitur sapientia; sacerdos tamen omnimodo debet perfecte sapere. Perpetuum enim sacrificium, id est, continuum holocaustum, secundo in die, mane et vespere, offerre praecipitur, ut a perfecta sapientia incipiens, in eadem finiat, et totam suam vitam componat ad perfectionem. Ignis in
Abbreviated transcription (Latin):
nem ferream:ipones eam murũ fer¬
reum int̾ te ⁊ ciuitatem. ferream qui¬
dem. eam ꝓpt̃ predictam appellauit
fortitudinem. Int̾ te aut̃ ⁊ciuitatem
ait. id ẽ. iherłem: qr maxime ipsi in
cruce dñi offendentes: ullatis passi¬
onib ab eiꝰ sunt scientia separati.
My. st̾ium ergo passionũ in oleo consꝑ¬
gitur: quia miserans nos ꝓ nob̃ susti¬
nuit mortẽ. Qd isine ferm̃to esse.
id ẽ. mundum ab ext̾iori uult eẽ doct᷑¬
na. Ait autẽ. Diuides ea minutatim.
ut in passiones eius quȩ ꝑ partes pro¬
cesserunt sermonem diuidamꝰ. ueluti
alapis. colaphis. sputis. confixioneq
lateris effundẽs supra oleum. S quẽ¬
admodum ille miam in nob̾ habens.
pro nob̃ semet ipstim tradidit passioni:
sic oportet ⁊ nos ꝑxinis misereri. passi¬
onem dñicam adhuiꝰ accipientes pie¬
catis exemplum. Unde ait. Effundẽs

Expanded text:
nem ferream, et pones eam murum fernem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem , ferream quidem eam propter praedictam appellavit fortitudinem. Inter te autem et civitatem ait, id est Hierusalem, quod maxime ipsi in cruce Domini offendentes, et illatis passionibus, ab ejus sunt scientia separati. Mysterium ergo passionum in oleo conspergitur, quia miserans nos pro nobis sustinuit mortem. Quod et sine fermento esse, id est mundum ab exteriori vult esse doctrina, ait autem: Divides ea minutatim, ut in passione ejus quae per partes processerunt sermonem dividamus, veluti alapis, colaphis, sputis, confixioneque lateris. Et fundes supra eam oleum; sed quemadmodum ille misericordiam in nobis habens, pro nobis semetipsum tradidit passioni, sic oportet et nos proximis misereri, passionem Dominicam ad hujus accipientes pietatis exemplum. CAPUT III. De s
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio tua fuerit de sartagine
similȩ consꝑsȩ oleo. ⁊ absq ferm̃to diui¬
des eã minutatĩ. effundẽs supͣ oleum.
Sac̾ficrum de sartagine dispensationẽ
passionis appellat unigeniti: crucem
assimilari sartagini ꝓpt̾ea iudicans. qr
sartago intantum ẽ. fortis. ut suꝑpo¬
sita igni ipsa quidem ñ consumatur.
nec aliquam corruptionem sustineat
aut inminutionem. suꝑpositos autẽ
cibos mox ut ignem cetigerint. uł si
duriores fuerint non longo int̾ uallo.
aptos esui reddit. Sic &: xp̃i crux for¬
tis quidem tantũ fuit. ut omnẽ crea¬
turam subiceret crucifixo: Carnem
aut̃ eius quȩ ad comedendũ in epta
erat ante passionem. quis enĩ come¬
dere capiebat carnem dĩ: aptam ci¬
bo pꝰ passionẽ fecit. Si enim ñ fuissec
crucifixus. sacͥficium corporis eiꝰ mitu¬
me cõmedergmiꝰ comedimꝰ aut̃ nc̃. cibũ
sumentes eius memoriam passionis.
hanc sartaginem apud ezechielẽ dñs
significans. ait. Et tu sume tͥ sartagi¬

Expanded text:
tagine, similae conspersae oleo et absque fermento, divides eam minutatim, et fundes super eam oleum. Sacrificium de sartagine dispensationem passionis appellat Unigeniti, crucem assimilari sartagini propterea judicans, quia sartago in tantum est fortis, ut superposita igni, ipsa quidem non consumatur, nec aliquam corruptionem sustineat, aut imminutionem, superpositos autem cibos mox ut ignem tetigerint, vel si duriores fuerint, non longo intervallo aptos usui reddit: sic et Christi crux, fortis quidem tantum fuit ut omnem creaturam subjiceret crucifixo, carnem autem ejus, quae ad comedendum inepta erat ante passionem quis enim comedere capiebat carnem Dei?, aptam cibo post passionem fecit. Si enim non fuisset crucifixus, sacrificium corporis ejus minime comederemus: comedimus autem nunc cibum sumentes ejus memoriam passionis. Hanc sartaginem apud Ezechielem Dominus significans ait: et tu sume tibi sartagi
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Quomͦ aut̃ in tͥure accipiatur
oratio. querens eius ium ꝑscrutansq
cognosces. Uti quippe eo contra interi¬
ores passiones medici solent. ocłoꝵq
egritudinis curare uulnera: isiquis
mc̃edentis fumũ eiꝰ suscipiat. restrin¬
git accedentes ocłis ex infirmitate la¬
crimas. hoc eodemmͦ. oratio quoq
plurima oꝑatur. Hȩc quippe maxi¬
me animȩ passiones sanat. hȩc etiã
intelligibilium ocłoꝵ curat uulnera:
Ab soluens ab ignorantia. atq ex ea q̃
uere ẽ. egritudo. id ẽ. ex peccato lac̾¬
mas accedentes saluat. Infirmatur¬

Expanded text:
eum . Quomodo autem in thure accipiatur oratio, quaerens ejus vim perscrutansque cognoscis; uti quippe eo contra interiores passiones medici solent, oculorumque aegritudines curare; et si quis incendens, fumum ejus suscipiat, restringit accedentes oculis ex infirmitate lacrymas. Hoc eodem modo oratio quoque plurima operatur; haec quippe maxime animae passiones sanat, haec etiam intelligibilium oculorum curat vulnera, absolvens ab ignorantia, atque ex ea quae vere est aegritudo, id est ex peccato, lacrymas accedentes salvat. Post
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ergo munꝰ ex simila. id ẽ. ex dĩ cog¬
nitione siue scientia. que de morce
in morte dm̃ dici: ⁊ nichilominꝰ immor¬
talem p̾dicare. eum qui ꝓpt̃ mortalem
carnem mortuus ẽ. In oleo tam̃ munꝰ
fiet. Oportet quippe de dñica morte ꝙ
dĩ addere ratiotinationi. quȩ ẽ. oleum.
Miserans siquidẽ genꝰ humanũ: i mor¬
tem sustinuit: i resurrectionẽ amortuis
dispensauit. Si aut̃ ignem qui super

Expanded text:
hujus ergo munus ex simila, id est ex Dei coghujus ergo munus ex simila, id est ex Dei cognitione sive scientiae quae de morte in morte Deum dici, et nihilominus immortalem praedicare eum qui propter mortalem carnem mortuus est, in oleo tamen vivus fiet; oportet quippe de Dominica morte diae quoque Dei addere ratiocinationi oleum, miserans siquidem genus humanum, et mortem sustinuit, et resurrectionem a mortuis dispensavit. Tradet in manibus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
latum dõ: Sin aut̃ de craticła sacri¬
ficium. equȩ simila oleo consꝑgitur.
quam offeres dño. tradens manib sa¬
c̃dotis. qui eum optulerit eam. tollet
memoriale de sacficio: ⁊ adolebit suꝑ al¬
tare. in odorem suauitatis dño. Quicqͥd
aut̃ reliquum ẽ. erit aaron ⁊ filioꝵ eiꝰ.
scm̃ scõꝵ de oblationib dñi. Simiła
disputare ⁊ de resurrectione disceptan¬
tem uult: cuiꝰ mist̾ium eraticulam ñ
frustra appellauit. s ꝑ craticłam mortẽ
significauit. Sic̃ aut̃ in sartagine domi¬
nicam crucem suꝑ accepimꝰ: ita in era¬
ticula mortẽ s ⁊ sepulturam accipiamꝰ.
Quȩ enim int̾ craticłam ⁊ sartaginem
differentia sit. nulli penitꝰ ignotum ẽ:
Quia sartago suꝑ ignem nunc exardescẽ¬
tem ⁊ succensum. craticula aut̃ in car¬
bonib ardentib iolim accensis poni¬
turꝰ. Sic̃ ⁊ mors dñi ñ fuit initium ali¬
quod passionis. s passionẽm quȩ pͥdem
in eo oꝑatę sunt fuit subsistentia. Et

Expanded text:
thure Sin autem de craticula fuerit sacrificium, aeque simila oleo conspergetur, quam offeres Domino tradens manibus sacerdotis, qui cum obtulerit eam, tollet memoriale de sacrificio, et adolebit super altare in odorem suavitatis Domino. Quidquid autem reliquum de oblationibus Domini. Similia disputare et de resurrectione disceptantem vult, cujus mysterium craticulam non frustra appellavit; sed per craticulam mortem significavit. Sicut autem in sartagine Dominicam crucem supra accepimus, ita in craticula mortem, sed et sepulturam accipiamus. Quae enim inter craticulam et sartaginem differentia sit, nulli penitus ignotum est, quod sartago super ignem nunc exardescentem et succensam, craticula autem in carbonibus ardentibus et olim accensis ponitur. Sic et mors Domini non fuit initium aliquod passionis, sed passionum quae pridem in eo operatae sunt, fuit subsistentia. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. id ẽ. alta de dõ intelligens. quia
& archa utpcite habens in se legem dĩ
eceloqͥa offerre p̃dictum sacͥficium
pot̃ Cum autem optuleris sacͥficiũ
coctũ ĩclibano desimila panes scił absq¬

Expanded text:
tatur, id est alta de Deo intelligens, quia tatur, id est alta de Deo intelligens, quia et arca, ut pote habens in se legem Dei et eloquia, offerre praedictum sacrificium potest. Cum autem obtuleris sacrificium coctum in clibano de
Abbreviated transcription (Latin):
culum in enigmate. tune aut̃ facie
ad faciem. Nunc cognosco ex parce.
tẽ cognoscam siẽ ⁊ cognitus sum. Hoc
sacͥficium. odorem suauissimũ neces¬
sarie dño legis lator appellauit: odor
enĩ deo ẽ: cognitio siue scientia eiꝰ.
Et ne hoc dubites. habes hoc quoq
paulum ueracissimũ testẽ. Deo enim
inquit grãs. qui semꝑ triumphat
nos in xp̃o iħu: i odorem noticiȩ suȩ
manifestat ꝑ nos in om̃i loco. Eoce in¬
terim cognouisti odorem noticiȩ. si
bonũ odorem in subsequentib audi.
Quia xp̃i bonus odor sumꝰ. in his qui
salui fiunt:ii his qui ꝑeunt. Dein¬
de dicit legislator. Quod aut̃ reli¬
quũ fuerit de sac̾ficio: erit aaron
Reliquum ait. de illa ꝑfecta ⁊ incȩlis
abscondita. atq reposita in xp̃o scien¬
tia: siue noticia in ipso enim sunt
Partilis enim ẽ scientia quȩ reliqua ẽ.
om̃s tam̃ alias suꝑans. & ꝑducens ad
ꝑfectionem. Aaron ergo ifllioꝵ eiꝰ erit.
Aaron autẽ archa uł montanus int̾pre¬

Expanded text:
culum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam, sicut et cognitus sum. Hoc sacrificium odorem suavissimum necessarie Domino legislator appellavit. Odor enim in Deo est cognitio sive scientia ejus, et ne hoc dubites habet hoc quoque Paulum veracissimum testem: Deo enim, inquit, gratias, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco. Ecce interim cognovisti odorem notitia, sed et bonum odorem in subsequentibus audi, quia Christi bonus odor sumus in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt . Deinde dicit legislator: Quod autem reliquum fuerit de sacrificio, erit AaronReliquum ait de illa perfecta et in coelis abscondita atque reposita in Christo scientia sive notitia: In ipso enim sunt partilis est enim scientia quae reliqua est, omnes tamen alias superans et perducens ad perfectionem. Aaron ergo et filiorum ejus erit, Aaron autem arca vel montanus interpre
Abbreviated transcription (Latin):
cisti. sacͥficii memoriale in cȩlesti of¬
feret altari. Memoriale aut̃. cogniti¬
onis dĩ ꝑfecta scientia ẽ. cuiꝰ semꝑ me¬
mores erimꝰ. quando eius capaces fue¬
rimꝰ. Quȩ nũquam destruitur: quȩ
eam quȩ nuncẽ. ñ ut contrariam de¬
struit. s partem eam minimã eẽ. ꝑ
suam plenitudinẽ monstrat. Scd̃m
quod dictum ẽ: ex parte cognoscimꝰ
&r ex parte ꝓpħamꝰ. Cum aut̃ uen̾it

Expanded text:
im sacrificii memoriale in coelesti offeret altari. Memoriale autem cognitionis Dei perfecta scientia est, cujus semper memores erimus, quando ejus capaces fuerimus, quae nunquam destruitur, quae eam quae nunc est, non ut contrariam destruit, sed partem eam minimam esse per suam plenitudinem monstrat, secundum quod dictum est: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit
Abbreviated transcription (Latin):
coctum: xp̃i appellat incarnationẽ.
Ad hoc enim incarnatꝰ ẽ. ut immolaret᷑.
ꝓpt̃ quod eum agnũ dĩ qui tollit pec¬
cata mundi. ioħs baptista appellauit.
Recte ergo sacͥficium in hoc loco. ut
denuntiaret natiuitatẽ eiꝰ dr̃ coctũ
inclibano: dĩ genitricis uidelicet ut̾o.
Illa enim clibanꝰ necessariȩ nominat᷑.
qr ⁊ panes ignemq desuꝑ clibanus
suscipit. fic̃ ⁊ dĩ genitrixe desuꝑ uitȩ
panem dm̃ uidelicet u̾bũ. in suo ut̾o.
ignemq suscep̃ p̃sentiȩ sp̃e. Sp̃c eñ

Expanded text:
coctum, Christi appellat incarnationem. Ad hoc enim incarnatus est, ut immolaretur, propter quod enim Agnum Dei qui tollit peccata mundi, Joannes Baptista appellavit . Recte ergo sacrificium in hoc loco ut denuntiaret nativitatem ejus, dicitur coctum in clibano, Dei genitricis videlicet utero: illa enim clibanus necessarie nominatur. Quia et panes ignemque desuper clibanus suscipit, sicut et Dei genitrix desuper vitae panem, Deum videlicet Verbum in suo utero ignemque suscepit praesent
Abbreviated transcription (Latin):
minatur. Si ergo munꝰ offers incar¬
nationis unigeniti quȩ in uentre
uirginis facta ẽ. ñ alit̾ acceptũ ẽ
dõ. nisi coctum de simila. id ẽ. ex
dĩ scientia uł noticia fiat. Unde
enim aliunde de hac re loquutio¬
uero lagana. Quantũ enĩ pane
a laganis ad nutͥendum sunt aptio
m̃tum ñ habent. u̾bi gr̃a sapientiȩ
scłaris. qd̾ hereticis conuenit acͧ cͤ ide.
hi quippe eum ext̾iora interioribus
coniungere nituntur. & hȩe mag̃
illis subicere:⁊ ferm̃tare quȩ fermͣ¬
tari nullatenꝰ possunt. ab azimis
oleo fiunt. Concordit̾ enĩ ⁊ ab illis
i ab istis scͥptum ẽ. qr nos miserans

Expanded text:
i . Si ergo munus offeres incarnationis Unigeniti quae in ventre Virginis facta est, non aliter acceptum est Deo, nisi coctum de simila, id est, ex Dei scientia vel notitia fiat; unde enim non aliunde de hac re locutiovero lagana; quantum enim panes a laganis ad nutriendum sunt aptiormentum non habent, verbi gratia, sapientiae saecularis, quod haereticis convenit accidere; hi quippe cum exteriora interioribus conjungere nituntur, et haec magis illis subjicere et fermentare quae fermentari nullatenus possunt, ab azymis oleo fiunt. Concorditer enim et ab illis et ab istis scriptum est, quia nos miserans
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio salutis gentium pͥncipium
sit. suꝑ fundere cam̃ simile oleum:⁊
thus suꝑ ponere opꝰ habemꝰ. ut gr̃am
ad quẽ descendens de cȩlo angłs dix̃.
Corneli. orationes tuȩ ⁊ elemosinȩ as¬

Expanded text:
cognitio salutis gentium principium sit, superfundere tamen similae oleum et thus superponere opus habemus, ut gratiam ad quem descendens de coelo angelus dixit: Corneli, orationes tuae et eleemosynae as
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec pugillo collere iubet similã.
id ẽ. fide scientiam dĩ comprebendere.
ꝑpugillum enim. hic fidem significat.
Aꝑteq ostendit. illam ẽẽ scientiam. si¬
ue cognitionẽ dĩ dño acceptam. qͣm
fides comprehendere pot̾. Et quẽad¬
modũ qui pugillo plus uult cõpre¬
hendere. nil proficit. totum quippe
decurrit ⁊ cadit. atq in utilit̾ laborat.
sic m̃sura dĩ scientiȩ. fides ẽ. Credere
enim oportet. sic̃ paulus ait. qui ac¬
peccatum ẽ. sic̃ isdem ad romanos sc¬
iubet similam accipi. aꝑtissime ele¬
mosinam nos facere uolens. Date in
da erunt uob̃. Iubet aut̃ om̃e chus
in pugillo sumi. O m̃e quare: quia
semꝑ oportet drare. sine int̾missio¬
ne grãs agere. sic̃ paulus ait . S qͥs
dicit. ut absolute offerentem signi¬

Expanded text:
Post haec pugillo tollere jubet similam, id est, fide scientiam Dei comprehendere, per pugillum enim hic fidem significat, aperteque ostendit illam esse scientiam sive cognitionem Dei Domino acceptam, quam fides comprehendere potest, et quem admodum qui pugillo plus vult comprehendere, nihil proficit, totum quippe decurrit et cadit, atque inutiliter laborat, sic mensura Dei scientiae fides est: Credere enim oportet, sic Paulus ait, qui acpeccatum est, sicut isdem ad Romanos scjubet similam accipi, apertissime eleemosynam nos facere volens: Date, inda erunt vobis. Jubet autem omne thus in pugillo sumi; omne, quare? quia semper oportet orare, sine intermissione gratias agere, sicut Paulus ait. Sed quis dicit, ut absolute offerentem signi
Abbreviated transcription (Latin):
tientem. quam pellis significat:
siue eam que ẽ penitentium: hanc
enim cilicium siie saecum signi¬
ficat: omnino autem uas ẽ. in quo
opus possit agi uirtutis. Sic enĩ
intelligis. inquocumq fit opus.
autem aqua lauacri uellacrima¬
rum: et mundabitur. Uas autem
fictile. qui totus derrenus ẽ idẽ. lu

Expanded text:
tientem, quam pellis significat, sive eam, quae est patientium; hanc enim cilicium sive saccus significat. Omnino autem vas est in quo opus possit agi virtutis; sic enim intelligis, in quocunque fit opus, . Tingetur autem aqua lavacri vel lacrymarum et mundabitur: Vas autem fictile, qui totus terrenus est, id est, lu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut gͦ ĩ illis. sic et hic ꝑciboꝵ absi¬
nentiam. quales debent ẽẽ qui les
meditant᷑. ostendere cupiens. ꝑrimt¬
re quidẽ et ungulã diuidẽ. iuidemm
significauit. qui debet legis implen
mandata. et abspũ litterã diuide. ⁊l
gem spiritalĩt intellig̾e: Phec aure
quȩ nunc dicta sunt. ostendit dega¬
tib se loqͥ: unde et existimo ñ exprs¬
sis nominib. pisciũ memoriã factũ
quia nec nomina suoꝵ scribi suꝑtet¬
ram cupit ȩccłia. Unde et illa da¬
iud ait Scribant᷑ hec ingeneratio¬
ne altera: uidelicet futura incelis
Ibi enĩ filioꝵ eius scripta sunt no

Expanded text:
sicut ergo in illis, sic et hic per ciborum abstisicut ergo in illis, sic et hic per ciborum abstinentiam quales debent esse qui legem meditantur ostendere cupiens, per ruminare siquidem et ungulam dividere Judaeum significavit, qui debet legis implere mandata, et ab spiritu litteram dividere et legem spiritaliter intelligere. Per haec autem quae nunc dicta sunt ostendit de gentibus se loqui, unde et existimo non expressis nominibus piscium memoriam factam, quia nec nomina suorum scribi super terram cupit Ecclesia. Unde et de illa David ait: Scribantur haec in generatione altera , videlicet futura in coelis, ibi enim filiorum ejus scripta sunt no
Abbreviated transcription (Latin):
quid autẽ pennulas etsquamasnon
habet. eoꝵ que inaquis mouent᷑ ⁊ui
uunt abhominabile uob̃ et execran¬
dum erit: carnes eorum non comede¬
tis. et morticina uitabitis cuncta quȩ
non habent pennulas etsquamas in
aquis: polluta erunt. Ex eo quod non
aperte diuina scriptura genera pisci¬
um exposuit. aquib abstinere uult.
suꝑfluũ ẽ hec in presenti querereᷤ. nus¬
quam enim pisciũ in ea inueniemꝰ
uocabula. Semetipsam etiã gͦ in hoc
imitatur loco. Nerumtamen illud
nunc notari oportet: quia quẽad mo¬
dum inspontaneis sacrificuis. que &
dona legis lator appellauit. aliquan¬
do quidẽ operatores legis. aliquando
autẽ simplices. aliquando uͦ contem¬
platores. ꝑoblationum significauit
modos. Aliquando eos qui saluant᷑
exgentib quib et sacrificia desimila.
ut simplicib deputauit. qͦd ostenos
ereo quod dic̃iSi anima obtuleriru
num dño. non addens. si anima de
populo terrȩ. quemadmodũ in alio¬
rum sacrificioꝵ enuntiationib sol

Expanded text:
quid autem pinnulas et squamas non habet eorum quae in aquis moventur et vivunt, abominabile vobis et exsecrandum erit, carnes eorum non comedetis, et morticina vitabitis, cuncta quae non habent pinnulas et squamas in aquis, polluta erunt. Ex eo quod non aperte divina Scriptura genera piscium exposuit a quibus abstineri vult, superfluum est haec in praesenti quaerere, nusquam enim piscium in ea inveniemus vocabula. Semetipsam ergo in hoc etiam imitatur loco . Verumtamen illud nunc notari oportet quia quemadmodum in spontaneis sacrificiis, quae et dona legislator appellavit, aliquando quidem operatores legis, aliquando autem simplices, aliquando vero contemplatores, per oblationum significavit modos, aliquando eos qui salvantur ex gentibus, quibus et sacrificia de simila ut simplicibus deputavit; quod ostendit ex eo quod dicit: Si anima obtulerit donum Domino, non addens, Si anima de populo terrae, quemadmodum in aliorum sacrificiorum enuntiationibus solet:
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptismate: uocationẽ tamen rege¬
nerationẽq corruperunt. dũ pen¬
nulas et squamas non habent. subli¬
mem uidelicet uitã. cognitionẽq di¬
uinoꝵ que celestis. ẽ.: sed cor cȩcum in
ignorantia detinentiet ꝓpterea inhis
que squamas habent non adnume¬
rantur. Intende autẽ quanta subtili¬
tate sermonũ. ut uidelicet maxima
ꝑeos myst̾ia et ammirabilia signifi¬
cans: legis lator utatur. Pennulis enĩ
squamas conuinrit:quia quẽadmo¬
dum piscib quib sunt squame. his
sunt omnimodo et pennule:sic qͥb
ignorantia demporalis ẽ. et qua ꝓp¬
terea cito careri possit̾. his et cogni¬
tio sublimis et uita cęlestis. adicitur.
Horum gͦ qui ñ sunt tales: nee carnes
comedẽ sed nec morticina tangere. nec
aliquam communionẽ omnino cũ

Expanded text:
in baptismate, vocationem tamen regein baptismate, vocationem tamen regenerationemque corruperunt, dum pinnulas et squamas non habent, sublimem videlicet vitam cognitionemque divinorum, quae coelestis est, sed cor caecum in ignorantia detinent, et propterea in his qui squamas habent non annumerantur. Intende autem quanta subtilitate sermonum, ut videlicet maxima per eos mysteria et admirabilia significans, legislator utatur. Pinnulis enim squamas conjunxit; quia quemadmodum piscibus quibus sunt squamae, his sunt omnimodo et pinnulae, sic quibus ignorantia temporalis est, et quae propterea cito careri possit, his et cognitio sublimis et vita coelestis addicitur. Horum ergo qui non sunt tales, nec carnes comedere, sed nec morticina tangere, nec aliquam communionem omnino cu
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrant ea quȩ depaulo descͥp¬
ta sunt inapłorum actib. Cũ enum
relo uidaico eccłiam ꝑsequeretur. ig¬
noraretq eum quẽ ꝑsequebatur. fa¬
cile caruit relo. ꝓpt̃ ignorantiã: Post¬
quam cognouit que ꝑsequeretur.
uocat᷑ axp̃o: & postquã ei abanania
euuangłiratũ ẽ: nam squamȩ cecide¬
runt abocłis eius. & mox uidit. Ergo
imodum squamarum. Pacebant᷑ in¬
stantes ei temporales ignorantie. Uñ
nimis consequenter: legis lator subdi¬
dit. Quicquid autẽ pennulas aut
squamas non habet. eoꝵ que inaquis
mouent᷑ &uiuunt: abhominabile e¬
dam piscium genera. testã ꝓpelle
habentia: quoꝵ squama auferri ñ
potest. Tales sunt: qui nec squamas ig¬
norantie uerbi dei. deponere: nec cultrẽ
sp̃s suscipere. patiuntur: hi. et si inma¬
ri inueniuntur baptismatis: et si in
fluminib penitentie: abhominabi¬
les in omĩb sunt. que mouent᷑ & ui¬
uunt in aquis. &cũ uitã sortiti sir̃

Expanded text:
demonstrant ea quae de Paulo scripdemonstrant ea quae de Paulo scripta sunt in apostolorum Actibus ; cum enim zelo Judaico Ecclesiam persequeretur, ignoraretque eum quem persequebatur, facile caruit zelo propter ignorantiam; postquam cognovit quem persequeretur, vocatus a Christo, et postquam ei ab Anania evangelizatum est, squamae ceciderunt ab oculis ejus, et mox vidit. Ergo in modum squamarum superjacebant instantes ei temporales ignorantiae. Unde nimis consequenter legislator subdidit: Quidquid autem pinnulas aut squamas non habet eorum quae in aquis moventur et vivunt, abominabiledam piscium genera testam pro pelle habentia, quorum squama auferri non potest, tales sunt qui nec squamas ignorantiae verbo Dei deponere, nec cultrum spiritus suscipere patiuntur; hi etsi in mari inveniantur baptismatis, etsi in fluminibus poenitentiae, abominabiles sunt in omnibus quae moventur et vivunt in aquis. Et cum vitam sortiti sint
Abbreviated transcription (Latin):
ba. diunt enim: hec sunt quȩ gigiũ¬
tur in aqͥs: et uesci licitum ẽ. Intelli¬
guntur ꝑhec hi qui exgentib sal¬
uati sunt: ut pote regenerationẽ ha¬
bentes in aqua baptismatis: dequib
et ysaias dicebat. Eece gentes qͣsi stillȩ
gentes multȩ. Unde et eis conueniũt:
que secunt᷑. Omne qͦd habet pennu¬
las et squamas tam inmari qͣm influ¬
minib et stagnis: comedetis ead ẽ etiã
his qui ergentib sunt: de meditatio
eos habere inmeditatione legis pennu¬
las. uitamq sublimen atq cęlestem:
sed ͤ expositionem legis huic similem:
ꝓpt̃ quod non pennulam habere.sed
pennulas. eos uult. Quia autem igno¬
rantia diuine scͥpture gentes obtinu¬
erat:. non enim susceꝑant legem neq¬
ꝓph̃as. nec alia meis erat scientia di¬
uina subtilior: ne gͦ hoc morbo ꝑma¬
nenti & ꝑpetuo laborarẽt. squamas
eos habere uult: quȩ facile auferentur.
uia autẽ squamȩ. temporalẽ et qua
facile careat᷑ ignorantiã. significant:

Expanded text:
a sunt nomina. Haec sunt quae gignuntur in aquis, et vesci licitum est. Intelliguntur per haec hi qui ex gentibus salvati sunt, ut pote regenerationem habentes in aqua baptismatis. De quibus et Isaias dicebat: Ecce gentes quasi stellae gentes multae. » Unde et eis conveniunt quae sequuntur: Omne quod habet pennulas aut squamas, tam in mari quam in fluminibus et stagnis, comedetis. Eadem etiam his quae ex gentibus sunt de meditation Vult enim eos habere in meditatione legis pennulas vitamque sublimem atque coelestem, sed expositionem legis huic similem. Propter quod non pennulam habet, sed pennulas eos vult habere. Quia autem ignorantia divinae Scripturae gentes obtinuerat prophetas, nec alia in eis erat scientia divina subtilior, ne ergo hoc morbo permanenti et perpetuo laborarent, squamas eos habere vult, quae facile auferrentur. Quia autem squamae temporalem et qua facile careatur ignorantiam significant,
Abbreviated transcription (Latin):
mantib terre. Communiest lex:
mandatum hoc ad om̃s ꝑtinet᷑ to¬
tiusq popłi est iustificatio. Loqͥ
enim fili is isrł. omni iuidelicet
popło. p̃cepit. Quid aut̃ p̃cepit
loqui: hec sunt animalia que co¬
mede debetis: decunctis anim¬
antib terre. Ne quaquã autem
de animantib terre diceret. nisi
intentionem haberet.ab animalib
celestib distinguendi. Ibi enĩ leonĩ
& hominis: dumlezechiel anima¬
lia cherubin tradit. edocuit. Ergo
incȩlestib animalib custodia aut alia cẽ¬
spectione ñ egemus. ut cognosca¬
mus que sint munda. Omĩa enĩ
similit munda & scã sunt: sicut
euis sunt scificat. ad stantia. Ter¬
excessum: Et quia ꝑiniquitatem.
naturam de prauaiumus: s quẽ¬
admodum mundiciam corũ cogno¬
scamus. uel imunditiã: ex his que
secuntur intuendũ ẽ. Omẽ quod ha¬
bet duuisam ungulã & ruminat in
pecorib comedetis. Animaliũ ma¬
xima uirtus inunguib eẽ credicur.

Expanded text:
mantibus terrae. Communis est lex: mantibus terrae. Communis est lex: mandatum hoc ad omnes pertinet, totiusque populi est justificatio; loqui enim filiis Israel, omni videlicet populo, praecepit. Quid autem praecepit loqui? Haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis animantibus terrae. Nequaquam autem de animantibus terrae diceret, nisi intentionem haberet ab animalibus coelestibus distinguendi. Ibi enim leonis et hominis, dum Ezechiel animalia cherubin tradit, edocuit; ergo in coelestibus animalibus custodia aut alia circumspectione non egemus ut cognoscamus quae sint munda, omnia enim similiter munda et sancta sunt, sicut ejus sunt significat astantia. Terstrum excessum, et quia per iniquitatem naturam depravavimus. Sed queadmodum munditiam eorum cognoscamus vel immunditiam, ex his quae sequuntur intuendum est: Omne quod habet divisam ungulam et ruminat in pecoribus, comedetis. Animalium maxima virtus in unguibus esse creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt tanquam oblitus quam de cis
ꝓtulerat sententiam. quȩdam a
nimaliũ munda. quȩdam dixit
imunda: Ergo quȩ dam erunt
bona. quedam ñbona. S nones
ita. Nam &e si ad modicũ castiga¬
re uuidorũ castrimargia uolebat
tam̃ uera legis consideratio ma¬
nifestaest. & spiritalis preceptor
expositio: qualesq oportet eẽ. legis
studiũ dantes. docendi intentio¬
nem legislator habet. Si enimĩ
in solo pane uiuit homo.s inom̃
uerbo quod ꝓcedit de oredĩ: sic̃
panis nutrimentum corporis. sic
& lex dĩ nutrim̃tũ est animȩ. ui
pote rationalis: racionali. iurtus
& subsistentia. Et sic̃ insupetionl
exhis quȩ immolant᷑ figurat eos qui
offerunt. ꝑouem significans simplicẽ.
puitulum mandatorum oꝑatorẽ.
ꝑ edum uͦ penitentẽ sic etiam nunc
significat ꝑ animalia. eos qui eis ue¬
scuntur. Ait enim sic. Locutus est
dñs ad moysen & aaron.dicens. Di¬
cite filiis isrł. Hȩc sunt animalia
que comede debetis: decunctis ani¬

Expanded text:
autem tanquam oblitus quam de eis protulerat sententiam, quaedam quidem animalium munda, quaedam dixit immunda. Ergo quaedam erunt bona, quaedam non bona. Sed non est ita, nam et si ad modicum castigare Judaeorum gastrimargiam volebat, tamen vera legis consideratio manifesta est et spiritalis praeceptorum expositio, qualesque oportet esse legi studium dantes docendi intentionem legislator habet. Si enim non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei , sicut panis nutrimentum corporis, sic et lex Dei nutrimentum est animae, ut pote rationalis rationali virtus et substantia. Et sicut in superioribus ex his quae immolantur, figurat eos qui offerunt, per ovem significans simplicem, per vitulum mandatorum operatorem, per haedum vero poenitentem; sic etiam nunc significat per animalia eos qui eis vescuntur; ait enim sic: Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron dicens: Dicite filiis Israel: Haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis ani
Abbreviated transcription (Latin):
contrariꝰ ẽ Horum nec carnes come¬
damus. idẽ nec qũa uident᷑ habere uir¬
tutem sequamur: Inhypocrisi enim
ulã. et non inueritate: sectantur. Mul¬
tomagis autẽ morticina eoꝵ tangẽ¬
da non sunt nec malis eoꝵ commu¬
nncandum ẽ actionib Ipsa enĩ huiꝰ¬
modi: ꝓculdubio morticina sunt ui¬
ri. Hec sunt que gignunt᷑ in aquis:

Expanded text:
contraria est. Horum nec carnes comedamus, id est, nec quam videntur habere virtutem sequamur; in hypocrisi enim illam et non in veritate sectantur, multo magis autem morticina eorum tangenda non sunt, nec malis eorum communicandum est actionibus. Ipsa enim hujusmodi procul dubio morticina sunt viri. Haec sunt quae gi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo scribe & pharisei ruminantem
comedunt: quia in legis littere gã¬
tur meditatione. & incultu sabbat
purificationisq & sacrificiorum.
aliorũq similiũ. Ungulam aute
ñ diuidunt ea que abeis comedũt
neq discernunt absꝑũ litterã: et
ꝓpt̃ea eorum scientia in munda es̃.
Tales sunt ce qui leporem comedunt
& qui cyrogrillũ: ruminant eiũ
& ipsa. sed ungulam ñ diuidunt.
In populari autem multitudine u¬
deorum:utrumq accipit᷑ debilia
quippe eẽ animalia hecdicuntur:
teste daiid & salomone utrorũꝙ:
animaliũ debilitates : Salomonsi
quippe. cum ait. lepusculus pli¬
bs in ualida. posuit in petra cubi¬
le siĩ. Dauid uͦ. petra refugui
erinaciis. siue cyrogrillis. Quox
unũ est uelox & timidum. cum
ifirinitate. idẽ. lepus: aluidaut̃.
debile quidẽ . s. rapax & bestialẽ
atq mortiferum dicunt. idest ꝙy¬
rogrillũ: qđ omĩ quidẽ plebeio.
De quib dixit dauid: ueloces peds
corum adeffundendũ sanguinẽ. Ti

Expanded text:
Ergo Scribae et Pharisaei ruminantem comedunt, quia in legis litterae gloriantur meditatione, et in cultu sabbati purificationisque, et sacrificiorum, aliorumque similium. Ungulam autem non dividunt ea quae ab eis comeduntur, neque discernunt a spiritu litteram: et propterea eorum scientia immunda est. Tales sunt et qui leporem comedunt, et qui choerogryllum. Ruminant enim et ipsa, sed ungulam non dividunt. In populari autem multitudine Judaeorum, utrumque accipitur. Debilia quippe esse animalia haec dicuntur, testante David et Salomone utrorumque animalium debilitate. Sed Salomon quidem cum ait: « Lepusculus plebs invalida posuit in petra cubile sibi . » David vero: « Petra retugium erinaciis sive choerogryllis. » Quorum unum est velox et timidum cum infirmitate, id est lepus; aliud autem debile quidem sed rapax, atque bestiale, atque mortiferum dicunt, id est choerogryllus. Quod omni quidem plebeio, De quibus dixit David: « Veloces pedes eorum, ad effundendum sanguinem . »
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Quomͦ factaest meretrix ci¬
uitas fidelis. plena uidicii: iustitia
habitauit inea: nunc aut̃ homicidȩ.
Post hos suem dicit eẽ inmundiun:
quia diuidit ungulam. & ñ ruminat.
Quigͦ sint qui emulentur. ac ꝓpterea
illum comedẽ dicunt᷑: petrum expo¬
sitorem ce magistrum suscipez eũ qͥppe
qui habet scientiam diumoꝵ. s non
illa bene irtitur. actionibq incõgru¬
is eam polluit. iiiteq inmunde se¬
metipsum tradidit: suem etiã ipse ap¬
pellauit dicens melius fuisset eis. ñ
cognoscere uiã iustieie: qͣm cognita
ea retro reũti. atradito sͥ scõ manda¬
to. Contigit enĩ illis res ueri ꝓuer¬
bii: canis reuersus adsuũ uomitũ:
et sus lota inuolutabro cem. uia

Expanded text:
Quomodo facta est meretrix civitas fidelis, plena judicii? Justitia habitavit in ea, nunc autem homicidae . Post hos suem dicit esse immundum, quia dividit ungulam et non ruminat. Qui ergo sint qui aemulentur ac propterea illum comedere dicuntur. Petrum expositorem et magistrum suscipe: eum quippe qui habet scientiam divinorum, sed non illa bene utitur, actionibusque incongruis eam polluit, vitaeque immundae semetipsum tradidit, suem etiam ipse appellavit dicens: Melius fuisset eis non cognoscere viam justitiae, quam, cognita ea, retro reto. contigit illis res ueri prouerbii: canis reuersus ad suum uomitum aut sus lota in uolutabro ca
Abbreviated transcription (Latin):
habet ungulam. s ñ diuidit eã. sic̃
camelus et cȩtera: ñ comedetis illud:
int̾ inmunda reputabitis. Camelum
sei:ad quos dicebat dñs. Liquantes
culicẽ: camelum aũt glucientes. Ysa
Uade & pone speculatorem. & quodc̃q
iuderit adnuntiet. Et uidit currũ
duorum ȩquitũ: ascensorem asini.

Expanded text:
habet ungulam, sed non dividit eam, sicut camelus, etc., non comedetis illud, sed inter immunda reputabitis. Camelus saei, ad quos dicebat Dominus: Liquantes culicem, camelum autem glutientes Mavade et pone speculatorem et quodcumque viderit adnuntiet et vidit currum duorum equitum ascensorem asini
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ruminat quidẽ. & habet un¬
gulam. s ñ diuidit eam. sic̃ came¬
lus. & cȩtera. ñ comedetis illud. in¬
t̃ in munda reputabitis. Cy rogͥl¬
Ilus qui ruminat. ungulamq ñ
diuidit. in mundus ẽ. Lepus
quoq:. nã & ipse ruminat. s un¬
‸gulam ñ diuidit: et sus. qui cũ
ungulã diuidat. ñ ruminat: hoꝵ
carnib ñ uescemini. nec eadaue¬
ra contingens. quia in mundast̃
uob. Hec de quib nunc sermoẽ:
adipsa diuina ȩloquia maxi¬
mam udentur habere contrarie¬
tatem. Qui enĩ noȩ dixit om̃e qd
mouetur & uiuit erit uob̃ incibũ
& quasi holera uirentia tradidi
uob̃ om̃ia. quomͦ nune quedã co¬
medi de his que prius concessast
ꝓhibuit. quomodo etiã quando
faciebat bestus terre scđm genis
suum. & pecora & reptilia. diccũ
est. & uidit ds̃ quod eẽnt bona
& rursus. iuditq łs cuncta qu
fecit. & ecce bona ualde. nullat

Expanded text:
habet ungulam sed non dividit eam, sicut camelus et caetera, non comedetis illud et inter immunda reputabitis. Cyrogrillus qui ruminat, ungulamque non dividit, immundus est. Lepus quoque, nam et ipse ruminat, sed ungulam non dividit. Et sus, qui cum ungulam dividat, non ruminat. Horum carnibus non vescemini, non cadavera contingetis, quia immunda sunt vobis. Haec de quibus nunc sermo est et ipsa divina eloquia maximam videntur habere contrarietatem. Qui enim ad Noe dixit: Omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, et quasi olera virentia tradidi vobis omnia, quomodo nunc quaedam comedi de his quae prius concessa sunt prohibuit? quomodo etiam quando faciebat bestias terrae secundum genus suum, et pecora, et reptilia, dictum est: Et vidit Deus quod essent bona ; et rursus, viditque Deus cuncta quae fecit et ecce bona valde. Null
Abbreviated transcription (Latin):
his que dicta sunt addidit᷑ horũ
carnib nonuescemini: nec cadauera
contingetis: quia inmunda sũt uob̃
Nec camelũ. nec leporem. nec cyrogril¬
lum. nec suem: intermunda iudicaũ.¬

Expanded text:
hic quae dicta sunt addidit. Horum carnibus non vescemini, nec cadavera contingetis, quia immunda sunt vobis, nec camelum, nec leporem, nec choerogryllum, nec suem inter munda judica
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uentre ⁊ femoribꝰ. atq huiꝰ rei gr̃a.
adipem pͥmũ qui supra uentre̾ ẽ. &
duos renes: irursus adipem qui suꝑ
eos ẽ. id ẽ. suꝑ femora: utputa quȩ ui¬
cina sunt renib iubet offerri. quia
int̾ medium femoris ⁊ uentris rene
sici sunt. In iecore aut̃ id ẽ mepate. de
ferri. dictum ẽ: utputa epate in reni¬
b uim oꝑationis suȩ ministrante.
S quid ꝑ hȩc significat. uł qͥd sancit.
is qui saluari uolentib etiam nunc
in parabolis os aꝑuit: Quia oporcet
hostiam. idẽ pͥmicias &e holocaustoma

Expanded text:
cum ventre et femoribus; atque hujus rei gratia, cum ventre et femoribus; atque hujus rei gratia, adipem primum qui supra ventrem est, et duos renes, et rursus adipem qui super eos est, id est, super femora, ut pote quae vicina sunt renibus, jubet offerri, quia inter medium femoris et ventris renes siti sunt. In jecore autem, id est in hepate, delferri dictum est, ut pote hepate in renibus vim operationis suae ministrante. Sed quid per haec significat? vel quid sancit iis qui salvari volentibus etiam nunc in parabolis os aperuit? Quod oportet hostiam, id est primitias et holocaustoma
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ aptumẽ ad salutẽ. S ꝗ̃ obrem
manꝰ imponere suꝑ caput ucti¬
mȩ precipiuntur. ⁊ immolare in
introitu tab̾naculi. sngiunemq fun¬
dere in curruitu altaris. in sacͥficus bolo¬
caustomatum sufficient̃ discussimus.
Quid aut̃ dõ offerre de suo sacͥficio ne¬
cesse habeant. qui saluari uolunt. hoc
queri ⁊ considerari necessarium ẽ.
Offerunt enim de hostia pacificorum
in oblationem dñi adipeni qui oꝑit
uitalia:⁊ quicquid pinguedinis intrin¬
secus ẽ. uel sic̃ .lxx. adipem qui oꝑit
uentrẽ:⁊ omẽ adipem qui inuentre ẽ.
ꝑ uentrẽ cor significans. Ideo autem
sccdo eius in supradicta editione me¬
moriam fec̾: quia duas ht̃ oꝑationes
siẽ dieunt medici. Et enim ꝑ unam
partem trahit alim̃ta. quod uentrem
suꝑiorem. ꝑ aliam purgationes diseer¬
nit. quod uentr̾e inferiorẽ uocant.
Renes uero. coitalium seminũ sunt
minist̾ia. habent aut̃ cõmunionem.

Expanded text:
sicut aptum est ad salutem. Sed quamobrem sicut aptum est ad salutem. Sed quamobrem manus imponere super caput victimae praecipiuntur, et immolare in introitu tabernaculi, sanguinemque fundere in circuitu altaris, in sacrificiis holocaustomatum sufficienter discussimus. Quod autem Deo offerre de suo sacrificio necesse habeant si salvari volunt, hoc quaeri et considerari necessarium est. Offerunt enim de hostia pacificorum in oblationem Domini, adipem qui operit vitalia et quidquid pinguedinis intrinsecus est, veventrem, et omnem adipem qui in ventre est, per ventrem cor significans. Ideo autem secundo ejus in supradicta editione memoriam fecit, quia duas habent operationes, sicut dicunt medici. Etenim per unam partem trahit alimenta, quod ventrem superiorem; per aliam purgationes discernit, quod ventrem inferiorem vocant; renes vero quo vitalium seminum sunt ministeria: hab
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra facietis mͥ: uimmolabitis suꝑ
holocaustomata ⁊ pacifica uestra.
oues urãs ⁊ boues: in om̃i loco inquo
nominatum fuerit nom̃ meum. ue¬
niam ad te & benedicam tͥ. Et prece¬
pit quidem pacificoꝵ holocaustũ.
Subinfert aut̃ pacifica. uelut se¬
cundi ordinis ⁊ uirtutis. Quic̃q g
solum sͥ hoc putat sufficẽ si saluet᷑.
siquidem de bub offeret. Esse autẽ
bouẽ diximꝰ eos. qui circa agenda ea
quȩ legis sunt uacant. Siue mascłm
siue feminam: immacłatũ tam̃ mu¬
nus offerat. Et quidem eum qui ho¬
lo caustum offeret. ñ precepit offerre
feminam. nequaquã feminã pͥuans
ab huimodi conu̾satione. s ostendẽs
⁊ simulier hȩc sapiat: uir hȩc
ut pote fortis appellabitur. De qua
salomon dix̃. Mulierem fortẽ qͥs
inueniet: demonstrans. qr fortitu¬
do. id ẽ ꝑfectio. difficile in mulieri¬
b inuenitur. Pacificoꝵ aut̃ sacri¬
Oportet ⁊ enim ⁊ mulieres ita uiuere

Expanded text:
terra facietis mihi, et immolabitis super terra facietis mihi, et immolabitis super holocaustomata et pacifica vestra, oves vestras et boves in omni loco in quo nominatum fuerit nomen meum: veniam ad te et benedicam tibi . Et praecepit quidem pacificorum holocaustum, subinfert autem pacifica, velut secundi ordinis et virtutis. Quicunque ergo solum sibi hoc putat sufficere si salvetur, siquidem de bobus offeret. Esse autem bovem diximus eos qui circa agenda ea quae legis sunt vacant, sive masculum sive feminam. Immaculatum tamen munus offerat, et quidem eum qui holocaustum offeret non praecepit offerri feminam, nequaquam feminam privans ab hujusmodi conversatione, sed ostendens et si mulier haec sapiat, vir haec, ut pote fortis, appellabitur, de qua Salomon dixit: Mulierem fortem quis inveniet , demonstrans quod fortitudo, id est perfectio, difficile in mulieribus invenitur. Pacificorum autem sacrioportet enim et mulieres ita vivere
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sationes ds̃ hominib differentes
ꝑ legem sanxit :iin modum scalarũ
liceret om̃s assequi. alia aut̃ quosdã:
ut sursum tam̃ quisq subleuaret᷑
a tra: hoc quippe ⁊ differentia sacri¬
ficioꝵ significabat. Nam hic quidẽ
de nob̾ holocaustum offeret. totũ
semet ipsum dõ offerre uolens. &¬
sic̃ paulus dicebat. xp̃o crucifixus
sum cruci. alt̾ sacͥficium pacificoꝵ.
siue salutare. qui desiderat salutẽ.¬
& si non pot̾ nimis sublimit᷑ conu̾¬
sari nam isi non ualet uirginita¬
tem quispiam consequi. in casto
apłis exponebat: s tam̃ int̾ eos qͥ
saluantur necessarie ordinatur.
hoc ipsum aut̃ ⁊ de contemptu rerũ.
& de iusticia:⁊⁊ de cibo cũ grãrum
actione. qr magnus ẽ. qui magna:
& paruus. non tam̃ minimꝰ. qui
saltim mediocria consequi pot̃.
Ut probaretur engo qr duȩ conu̾sa¬
tionum species sunt ad iustificatio¬
nem hominum. duas sacͥficiorum
spontaneoꝵ definitiones posuit.
Ait enim in libro exodi. Altare de

Expanded text:
sationes Deus hominibus differentes per legem sanxit; et in modum scandalorliceret omnes assequi, alio autem quasdam, ut sursum tamen quisque sublevaretur a terra, hoc quippe et differentia sacrificiorum significabat. Nam hic quidem de nobis holocaustum offeret, totum semetipsum Deo offerre volens, sicut et Paulus dicebat: Christo confixus sum cruci . Alter, sacrificium pacificorum sive salutare, qui desiderat salutem, et non potest nimis sublimiter conversari; nam et si non valet virginitatem quispiam consequi, in casto apostolis exponebat; sed tamen inter eos qui salvantur necessarie ordinatur, hoc ipsum tamen et de contemptu rerum, et de justitia et de cibo cum gratiarum actione; quod magnus est qui magna, et parvus, non tamen minimus, qui saltem mediocria consequi potest. Ut probaretur ergo quia duae conversationum species sunt ad justificationem hominum, duas sacrificiorum spontaneorum definitiones posuit. Ait enim in libro Exodi: Altare de