comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ex diuisione pat̾nȩ substantiae
eẽ filiꝰ existimet᷑. tanꝗͣm desectus ex
eo fuerit. ita ut in duob sit resuna
diuisa. Et ideo fubstantie dicantur
uniꝰ. qr porcio desecta de toto. in na¬
tura ea sit: unde desecta ẽ. Nec pos¬
se in dm̃ cadere. diuisionis passionẽ.
quia et demutabilis erit. si nimi.¬
nutiomi ꝑ diuisionẽ fiat obuaxiꝰ. et
imꝑfectus efficiet᷑. ꝑfectionis sue ui
porcionẽ alt̾am decidente substanti
ne ꝓpħice. sed et euanglicȩ atquȩ
aplice posse existimant contraite.
ut filii natiuitatẽ: uitra tempora p̃¬
dicent. Cum enim uiciose a nobis
asserant dici filiũ semꝑ fuisse. necee
ẽ. ut excludendo qd̾ semꝑ fuerit. na¬
tiuitatẽ eiꝰ confiteant᷑ ex tempore.
Si enĩ non semꝑ fuit: erit tempꝰ
quo non fuit. Et si est tempꝰ quo
non fuit. erit ante eũ tempꝰ. quia
qͥ non semꝑ est: esse cxpit ex tẽpore.
Qui autẽ caret tempore. non po-¬

Expanded text:
onem, ex divisione paternae substantiae onem, ex divisione paternae substantiae esse Filius existimetur; tamquam desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divisa; et ideo substantiae dicantur unius, quia portio desecta de toto, in natura ea sit unde desecta est: nec posse in Deum cadere divisionis passionem, quia et demutabilis erit, si imminutioni per divisionem fiat obnoxius: et imperfectus efficietur, perfectionis suae in portionem alteram decedente substantianae propheticae, sed et evangelicae atque apostolicae 74 posse existimant contraire, ut Filii nativitatem intra tempora praedicent. Cum enim vitiose a nobis asserant dici, Filium semper fuisse; necesse est, excludendo quod semper fuerit, nativitatem ejus confiteantur ex tempore. Si enim non semper fuit, erit tempus quo non fuit. Et si est tempus quo non fuit, erit ante eum tempus: quia qui non semper est, esse coepit ex tempore. Qui autem caret tempore, non po
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sensu usurpare. atq eloqui. tan¬
quã ipse sit pat̾. qui et filiꝰ. Ex in¬
finitate uidelicet sua. ꝓtensus in
uirginẽ. ex qua corpꝰ assumens. sibi
in eo corpore qd̃ assũpsit. filii nom̃
addiderit. Et hec qͥdem de homo¬
usio eorũ falsitas pͥma ẽ. sequens
illa ẽ. quod affirment id enunciatio¬
nem homo usi significare. qd̾ rei.
anterioris. atq alt̾iꝰ cõmunio sit du¬
ob Et tanqͣm pͥor substantia. uel
usya mat̾iȩ alicuiꝰ extiterit. quae
participata duob et in utroq con¬
sũpta. utrũq illũ. et naturȩ ante¬
rioris. et rei eẽ testet᷑ uniꝰ. atq id¬
circo imꝓbare se homo usii aiunt
confessionẽ. qd̃ enuntiatio eiꝰ neq fi¬
lium a patre distingat. et posteriorẽ
patrẽ mat̾ia. quȩ sibi cũ filio sit cõ¬
minis ostendat. Tercio qͦ hanc im¬
ꝓbandi homotisi causam cõminis¬
cunt᷑. qd scd̃m uerbi huiꝰ signifi cati¬

Expanded text:
hoc sensu usurpare atque eloqui, tamhoc sensu usurpare atque eloqui, tamquam ipse sit pater qui et filius, ex infinitate videlicet sua protensus in Virginem, ex qua corpus assumens, sibi in eo corpore, quod assumpsit, filii nomen addiderit. Et haec quidem de homousio eorum falsitas prima est. Sequens illa est, quod affirment id enuntiationem homousii significare, quod rei anterioris atque alterius communio sit duobus, et tamquam prior substantia vel usia materiae alicujus exstiterit, quae participata duobus, et in utroque consumpta, utrumque illum et naturae anterioris, et rei esse testetur unius. Atque idcirco improbare se homousii aiunt confessionem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significati
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex constitutione ẽẽ. Adoptionẽ
scilicet eiꝰ in nomine. qr sicut plurẽ
deo filii. ita et hic filiꝰ sit. Dehinc libe¬
ralitatẽ indignitate. qr sicut dii pturẽ
sint. ita et hic deus sit. Indulgentio¬
rem tam̃ uieo. et adoptionis et nũ¬
cupationis affectũ. ut et p̾cet̾is sit
adoptatus. et adoptiuis aliis maior
ipse sit filiꝰ. Et excellentiꝰ cunctis
naturis creatꝰ. creat᷑is ipse cet̾is p̃stet.
Aiunt etiam qͥdam eorũ. deiomni¬
potentiã confitentes. insimilitudi¬
nem eũ dei creatũ. ex nichilo: ut
cet̾a. in ęt̾ni illiꝰ creatoris sui imaginẽ
constitisse. uerbo uidelicet de non
extantib iussum eẽ subsistere. deo po¬
tente similitudinẽ sui ex nichilo co¬
uniꝰ substantiȩ patrẽ et filiũ ẽẽ au¬
diunt. ab anteriorib ep̃is p̃dicatũ.
ut id subtilit ꝑ sp̃em hereticȩ opimi¬
onis infirment. dicentes eos uerbi
huiꝰ significationẽ. idest uniꝰ subs¬

Expanded text:
sed ex constitutione esse; adoptionem sed ex constitutione esse; adoptionem scilicet ejus in nomine, quia sicut plures Deo filii, ita et hic filius sit; dehinc liberalitatem in dignitate, quia sicut dii plures sunt, ita et hic Deus sit: indulgentiore tamen in eo et adoptionis et nuncupationis affectu, ut et prae ca eteris sit adoptatus, et adoptivis aliis major ipse sit filiis, et excellentius cunctis naturis creatus, creaturis ipse caeteris praestet. Aiunt etiam quidam eorum Dei omnipotentiam confitentes, in similitudinem eum Dei creatum, et ex nihilo 73 ut caetera in aeterni illius Creatoris sui imaginem constitisse: verbo videlicet de non exstantibus jussum esse subsistere, Deo potente similitudinem sui ex nihilo counius substantiae Patrem et Filium esse audiunt ab anterioribus episcopis praedicatum, ut id subtiliter per speciem haereticae opinionis infirment: dicentes eos verbi hujus significationem, id est, unius subs
Abbreviated transcription (Latin):
ne comparationẽ posse sufficere. Uod
enm menarrabile ẽ: id significantie¬
alicuiꝰ finẽ et modũ non habet. Et qd̃
spiritale ẽ: id ad sp̃em corporaliuim
exemplorũq diuersum ẽ. Tam̃ cum
de naturis cȩlestib sermo ẽ: illa ipsa
quȩ sensu m̃tium continent᷑. usu cõ¬
munis et natẽ et sermonis sunt elo¬
quenda: Non utiq dignitati dei cõ¬
grua. sed ingenii nr̃i imbecillitati
necessaria. Reb scilicet uerbisꝙ m̃i
ea quȩ et sentimꝰ et intelligimꝰ lo.¬
quuturi. Atq hȩc sicut pͥmo libel¬
lo testati sumꝰ. nũc quoq idcirco a
nobis cõmemorata sunt. ut cum.: ai¬
qͥd ex humanis comparationib pro¬
feremꝰ. non scd̾m nat᷑as corporales de
deo sentire credamͣ. nec passionibus
nrĩs spiritalia comparare. sed pociꝰ reꝵ
uisibiliũ sp̃em. ad intelligentiã inui
tici non ex deo ẽẽ. xp̃m. idest filiuo
non ex patre natũ. neq dm̃ ex nat᷑a.

Expanded text:
nae comparationem posse sufficere. Quod nae comparationem posse sufficere. Quod enim inenarrabile eem et modum non habet: et quod spiritale est, id a specie corporalium exemploque diversum est. Tamen 72 cum de naturis coelestibus sermo est, illa ipsa, quae sensu mentium continentur, usu communis et naturae et sermonis sunt eloquenda, non utique dignitati Dei congrua, sed ingenii nostri imbecillitati necessaria; rebus scilicet verbisque nostris ea quae et sentimus et intelligimus locuturi. Atque haec sicut primo libello testati sumus, nunc quoque idcirco a nobis commemorata sunt, ut cum aliquid ex humanis comparationibus proferimus, non secundum naturas corporales de Deo sentire credamur, nec passionibus nostris spiritalia comparare, sed potius rerum visibilium speciem ad intelligentiam intici, non ex Deo esse Christum, id est, Filium non ex Patre natum, neque Deum ex natura,
Abbreviated transcription (Latin):
libellis quos iam pͥdem
conscripsimꝰ absolute eog¬
nitum existinemꝰ fidẽ
nos et confessionẽ patris. et filii. et.
sp̃s scĩ. ex euangłicis atq apłicis insti¬
tutis obtinere. neq qͥcqͣm nobis. cum
hereticis posse eẽ cõmune. Quippe il
modo et ratione et metu abnegan¬
tib Tam̃ etiam his libellis quȩdam
necessario fuerunt comp̃hendenda. ut
omĩb fallaciis eorũ et impietatib edi¬
tis. absolutior fieret cognitio ueritatis:
Et pͥmum cognoscendũ est. qd̾ doctri¬
ne eorũ: temeritas sit. qd̃ ue irreligi¬
ositatis ꝑicłm. Dehin qͥd aduersum fi¬
dem aplicam cui nos congruimꝰ. ha¬
beant sententiȩ. qͥd ue dicere econtͣrio
soleant. quaq uerborũ ambigiutate
simplicitatẽ audientiũ illudant. Fos
tremo qua int̾pretationum suarum
arte. ueritatẽ diuinorũ dictorũ uir¬
tutemq corrũpant. Non ignoramꝰ aut̃
ad res diuinas explicandas. neq homi¬
num eloquutionẽ. neq natȩ huma¬

Expanded text:
libellis, quos jam pridem conscripsimus, absolute cognitum existimemus, fidem nos et confessionem Patris et Filii et Spiritus sancti ex evangelicis atque apostolicis institutis obtinere, neque quidquam nobis cum haereticis posse esse commune, quippe illmodo et ratione et metu abnegantibus: tamen etiam his libellis quaedam necessario fuerunt comprehendenda, ut omnibus fallaciis eorum et impietatibus editis, absolutior fieret cognitio veritatis. Et primum cognoscendum est, quae doctrinae eorum temeritas sit, quodve irreligiositas periculum: dehinc quid adversum fidem apostolicam, cui nos congruimus, habeant sententiae, quidve dicere soleant e contrario, quave verborum ambiguitate simplicitati audientium illudanttremo, qua interpretationum suarum arte veritatem divinorum dictorum virtutemque corrumpant. Non ignoramus autem, ad res divinas explicandas neque hominum elocutionem, neque naturae huma
Abbreviated transcription (Latin):
quo quãuis ambigi non oporteat.
quin nascendo ex deo deus fit. ꝑ quod
fidei nr̃ȩ deus unꝰ ẽ: tam̃ uideam us
an moises qui ad ifrł dixerit. Dñs
deus tuus. imꝰ ẽ: dei filiũ. dm̃ p̃dica¬
uerit. Uti enĩ nos ad confitendiun
nio illiꝰ oportebit. ciuiꝰ auctoritate he¬
retici unum tantũ dm̃ confiten¬
tes. filio putent denegandũ ẽẽ quod

Expanded text:
quo quamvis ambigi non oporteat, quo quamvis ambigi non oporteat, quin nascendo ex Deo Deus 83 sit, per quod fidei nostrae Deus unus est; tamen videamus an Moyses, qui ad Israel dixerit, Dominus Deus tuus unus est, Dei filium Deum praedicaverit. Uti enim nos ad confitendam Dnio illius oportebit, cujus auctoritate haeretici unum tantum Deum confitentes Filio putent negandum esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
alit᷑ a quoqͣm eorũ p̃dicatum ẽẽ
qui dm̃ crederent cognitũ ẽ. nisi
unũ dm̃ ẽẽ. ex quo omĩa. unam
uirtutẽ innascibilẽ. et unã hanc
ẽe̾ sine inicio potestatem: Sed nõ
ꝑio quod deus unꝰ ẽ. dei filio accidit
negari posse qd̾ deus ẽ. Moises nãq
uł pociꝰ deus ꝑ moysen ppło. et in
egypto. et in deserto ydolis. ⁊ deoꝵ
ut putabant religionib occupato.
hoc constiturt pͥncipale mandatũ.
ut unum dm̃i crederet. Et uere
ac merito constituit. Unꝰ enim est
deus: ex quo om̃ia. Sed uideamꝰ an
idem moyses eũ qͦ ꝑ quẽ om̃ia sũt:
dĩ ẽẽ confessus sit. Non enĩ patri
sit. Est enim deus ex deo: unꝰ ex
uno. Ob id unꝰ deus: qr ex se deus. Cos¬
tra uero non minꝰ ꝑ id filiꝰ deus: quia
pat̃ deus. unsit. Est enim uiigeni¬
tus filiꝰ dei. non uinascibilis. ut pa¬
tri adimat qd̾ deus unꝰ fit. neq aliud
ipse qͣm deus. qr ex deo natus ẽ. De

Expanded text:
aliter a quoquam eorum praedicatum esse, aliter a quoquam eorum praedicatum esse, qui Deum crederent, cognitum est, nisi unum Deum esse ex quo omnia, unam virtutem innascibilem, et unam hanc esse sine initio potestatem? Sed non per id, quod Deus unus est, Dei filio accidit negari posse quod Deus est. Moyses namque, vel potius Deus per Moysen, populo et in Aegypto et in deserto idolis et deorum, ut putabant, religionibus occupato, hoc constituit principale mandatum, ut unum Deum crederet: et vere ac merito constituit. Unus est enim Deus ex quo omnia. Sed videamus, an idem Moyses eum quoque, per quem omnia sunt, Deum esse confessus sit. Non enim Patri sit. Est enim Deus ex Deo, unus ex uno: ob id unus Deus, quia ex se Deus. Contra vero non minus per id Filius Deus, quia Pater Deus unus sit; est enim unigenitus filius Dei: non innascibilis, ut Patri adimat quod Deus unus sit; neque aliud ipse quam Deus, quia ex Deo natus est. De
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ. de se testatus intelligi. Ces¬
sent itaq ꝓprie homuiũ opiniones.
neq se ultia diuina in constriutionẽ
humana iudicia extendant. Sequa¬
mur ergo aduersus irreligiosas et¬
impras de deo institutiones. ipsas il¬
las diuunorũ dictorũ auctoritate.
et uniĩquodq eo ipso de quo querit᷑
auctore tractabimus. non ad fallen¬
dam. ⁊ male imbuendam audienti¬
um imꝑitiam. quasdam uerboꝵ
enunciationes. subtractis eorum
causis coaptantes. Intelligentia
enĩ dictorũ. ex causis ẽ. assum̃da
dicendi. qr non sermoni res. sed rei
ẽ sermo subiectus. Uerũ om̃ia edi¬
tis simul et cdicendi causis. ⁊ dicto¬
tum iurtutib ꝓsequem᷑. Igit᷑ sin¬
gula scd̃m ꝓpositionis ordinẽ retra
ctentur. namq hoc eorũ pͥncipale
ẽ. Nouimꝰ inq̾unt unũ solũ dm̃
moyse dicente. Audi isrł. dñs deiͤ
tuus: unꝰ ẽ. Sed nũqͥd hinc qͥsqͣm
fuit ausus ambigere: Aut ũqͣm

Expanded text:
ipse est de se testatus, intelligi. Cesipse est de se testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana iudicia extendant. Sequamur ergo adimpias de Deo institutiones, ipsas illas divinorum dictorum auctoritates: et unumquodque eo ipso, de quo quaeritur, auctore tractabimus, non ad fallendam et male imbuendam audientium imperitiam quasdam verborum enuntiationes subtractis eorum causis coaptantes. Intelligentia enim dictorum ex causis est assumenda dicendi : quia non sermoni res, sed rei est sermo subjectus. Verum omnia editis simul et dicendi causis et dictorum virtutibus prosequemur. Igitur singula secundum propositionis ordinem rtem. --Nam hoc eorum principale est: Novimus inquiunt, unum solum Deum, Moyse dicente, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Sed numquid hinc quisquam fuit ausus ambigere? aut umquam
Abbreviated transcription (Latin):
eorum error est. hec mortifera institu¬
tio ad cuiꝰ confirmationẽ corrupto in¬
telligentie sensu. diuinorũ dictorum
testimonia usurpant.⁊ de his sub occa¬
sione humane ignorantiȩ ñtiuntur.
blemini aut̃ dubiũ ẽẽ oportet. ad di¬
uinarũ rerum cognitionẽ. diuinis
utendũ ẽẽ doctrinis. Neq enĩ scien¬
tiam cȩlestium. ꝑsemet᷑ humana im¬
becillitas consequet᷑. Neq̃ inuisibiliũ
intelligentiam ipse sibi corꝑaliũ sensus
assumet. Non enim uel id qd̾ creatum
in nobis. atq carnale ẽ. uł id qd̾ in usũ
uite nre ex deo datũ est: suomet ui¬
dicio naturã creatoris sui opꝰq discer¬
net. Non subeũt ingenia nr̃a in cȩle¬
stem scientiam. neq in comp̃hensibi¬
lem uirtutem. sensu aliquo infir¬
mitas nrã concipiet. Ipsi de se drocre¬
dendum ẽ. et his quȩ cognitioni mỹ
de se tribuit obsequendũ. Aut enim
more gentiliũ denegandꝰ est. si testi¬
credit᷑: Non potest alit̾ de eo qͣm ut

Expanded text:
eorum error est, haec mortifera institutio: ad cujus confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est, si testicreditur, non potest aliter de Deo, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
hec existunet᷑. ultra aliqͥd afferre. qr
in diuuns teb non freqntiꝰ dicta. s
tantũ dicta sufficiunt. Cam̃ qͥd dehoc
eodem dictum sit: cognosci oportet.
Non enĩ diuinorum dictoꝵ. sed intel¬
ligentiȩ nr̃e a nobis ratio p̃standa est.
Deus ad noe int̾ multa mandata i¬
ta loquit᷑. Qui effuderit sangͥnem
hominis: ꝓ sanguine eiꝰ. effundetur
anima eiꝰ. qr ad imaginẽ dei feciho¬
minẽ. Etiam hic distingit᷑ exẽplũ.
Opꝰ oꝑans deus. testat᷑ se ad imaginẽ
dei hominẽ fecisse. Cum faciend̾ ho¬
dei.Non ignorauit utiq uerbi ꝓpri¬
etatem. si sibi ipse loqueret᷑ ut dice¬
ret. feci ad imaginẽ meam. Dixerat
enĩ ad demonstrandam nat᷑ȩ unita¬
tem: faciamꝰ ad mãm. Neq rursũ
confundit de solitario. ac non solita¬
rio intelligentiam: cũ hominẽ ds̃
faciens ad unagmẽ dei fecerit. Quod¬

Expanded text:
etur ultra aliquid afferre, quia in divinis rebus non frequentius dicta, sed tantum dicta sufficiunt: tamen quid de hoc eodem dictum sit, cognosci oportet. Non enim divinorum dictorum, sed intelligentiae nostrae a nobis ratio praestanda est. Deus ad Noe inter multa mandata ita loquitur: Qui effuderit sanguinem hominis, pro sanguine ejus effundetur anima ejus; quia ad imaginem Dei feci hominem . Etiam hic distinguitur exemplum, opus, operans. Deus testatur se ad imaginem Dei hominem fecisse. Cum faciendus hoDei. Non ignoravit utique verbi proprietatem, si sibi ipse loqueretur, ut diceret, Feci ad imaginem meam. Dixerat enim ad demonstrandam naturae unitatem, Faciamus ad nostram. Neque rursum confudit de solitario ac non solitario intelligentiam: cum hominem Deus faciens, ad imaginem Dei fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si de solitario genesis eẽt. loquuta:
dixisset utiq et fecit ad imaginem
suam. Sed sacram̃tum ȩuangłicũ
annuncians: non deos duos. sed deum
et dm̃ eloquuta ẽ: cũ hominem ꝑ
dm̃ effectũ ad imaginẽ dei dicit.
Atq ita deus ad cõmunem fibi cũ
deo imaginẽ. atq ad eandẽ similitu¬
dinẽ hominẽ reꝑit᷑ oꝑari: ut nec so¬
litudinis intelligentiã. significatio
efficientis admittat. nec diuinitatis
diuersitatẽ. ad eandẽ imaginẽ ac
similitudinẽ. constituta paciatur

Expanded text:
Si de solitario Genesis esset locuta, Si de solitario Genesis esset locuta, dixisset utique, 86 Et fecit ad imaginem suam. Sed sacramentum evangelicum annuntians, non duos deos, sed Deum et Deum elocuta est, cum hominem per Deum effectum ad imaginem Dei dicit. Atque ita Deus ad communem sibi cum Deo imaginem atque eamdem similitudinem hominem reperitur operari: ut nec solitudinis intelligentiam significatio efficientis admittat, nec divinitatis diversitatem ad eamdem imaginem ac similitudinem constituta pati
Abbreviated transcription (Latin):
In solitario ergo solitariꝰ. In non eodẽ
uero neq ipso: non solitariꝰ reꝑietur.
Solitario ergo conuenit: faciam et
meam. Non solitario uero: faciamꝰ.
nr̃am: qr sermo ut̃q ut non solita¬
riũ tantũ: ita neq differentem esse
significat: nobis qͦ nec solitariꝰ tantũ.
nec diuersus ẽ. confitendꝰ. cognito ꝑ
id qd̾ nrãm imaginẽ dicit. Non etiã
imagines mãs. uniꝰ in utroq ꝓpͥeta¬
te naturȩ. N on sufficit aut̃ solam
uerborũ attulisse rationẽ: nisi dic¬
torũ intelligentiã. etiam rerũ oꝑa¬
tio consequat᷑. Scriptũ enĩ ẽ. ita.
Et fecit deus hominẽ. Ad imaginẽ
dei fecit eum. Quero si solitario at¬
q ipsi. ad se eundẽ fuit sermo: quid
hic sentiendũ existimes. Uideo enĩ
nũc triꝑtitam significationẽ. et fa¬
cientis. et facti. et exempli. Et qui
factus ẽ. homo ẽ. Deus autẽ fecit.
Et quẽ fecit: ad imaginẽ dei fecit.

Expanded text:
In solitario ergo solitarius, in non eodem In solitario ergo solitarius, in non eodem vero neque ipso, non solitarius reperietur. Solitario ergo convenit, faciam, et meam: non solitario vero, faciamus, nostram; quia sermo uterque, ut non solitarium tantum, ita neque differentem esse significat; nobis quoque nec solitarius tantum, nec diversus est confitendus: cognita per id, quod nostram imaginem dicit, non etiam imagines nostras, unius in utroque proprietate naturae. Non sufficit autem solam verborum attulisse rationem, nisi dictorum intelligentiam etiam rerum operatio consequatur: scriptum enim ita est: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum . Quaero, si solitario atque ipsi ad se eumdem fuit sermo, quid hic sentiendum existimes? Video enim nunc tripertitam significationem, et facientis, et facti, et exempli. Qui factus est, homo est; Deus autem fecit; et quem fecit, ad imaginem Dei fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
fiat firmam̃tum. rursũ ita dictũ est.
er fecit deus firmamĩtum. ne tam̃ hic
idem inanis ac suꝑfluus sermo existuna¬
retur. si sibi ipse dixisset ut fieret. et
tursum ipse fecisset: qͥd enĩ tam alienũ
ab eo qͥsolus eẽt. ut sibi faciendũ diceret.
cũ uoluntate tantũ opꝰ eẽt ut fieret.
absolittiꝰ uoluit intelligisignificatio¬
nem hanc non ad se t̾m esse referen¬
dam dicendo. faciamꝰ hominẽ ad ima¬
ginẽ et similitudinẽ nrãm. sustulit
singłaris intelligentiã. ꝓfessione cõsor¬
tii. Consortium aut̃ ẽẽ aliquod solita¬
rio ipse sibi non potest. Neq rursum
recipit solitarii solitudo faciamꝰ: neq
qͥsquã alieno. a se nram loquet᷑. Ut̃q
sermo. et faciamꝰ. ⁊ nr̃am: ut solita¬
rium eundemq non patit᷑: ita neq
diuersum a se. alienũq significat. Aut
quero si cũ audias solitariũ. utrum
non ipsum eundemq esse existimes.
Aut cũ audias non ipsum neq eũdẽ.
anne quod solitariꝰ t̾m sit intelligas.

Expanded text:
t in eo quod rursum ita dictum est, Et fecit Deus firmamentum: ne tamen hic idem inanis ac superfluus sermo existimaretur, si sibi ipse dixisset ut fieret, et rursum ipse fecisset quid enim tam alienum ab eo qui solus esset, ut sibi faciendum diceret, cum voluntate tantum opus esset ut fieret?; absolutius voluit intelligi significationem hanc non ad se tantum esse referendam. Dicendo, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, sustulit singularis intelligentiam professione consortii. Consortium autem esse aliquod solitario ipse sibi non potest. Neque rursum recipit solitarii solitudo faciamus; neque quisquam alieno a se nostram loquitur. Uterque sermo, et faciamus et nostram, ut solitarium eumdemque non patitur; ita neque diversum a se alienumque significat. Aut quaero, si cum audias solitarium, utrum non ipsum eumdemque esse existimes? aut cum audias non ipsum neque eumdem, anne quod solitarius tantum sit intelligas?
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. in ipsa constitutione mundi. d̃s
fuerit p̃dicatus. ⁊ filiꝰ. Sed uideamꝰ in
quẽ ꝓfectum hec distinctio iubentiꝰ
dei. ⁊ facientis dei arguebat᷑. Namta¬
m et si sensus cõmunis intelligen¬
tiȩ non recipiat ut in eo qd̃ dictum
ẽ. uissit et facta sunt: solitariꝰ. atq
ldem significatus ẽẽ credat᷑. tam̃ ne
qͥd ambigi possit. oportet ea quȩ mũ¬
di creationẽ consequuta sunt expli
cola formandꝰ ẽẽt: talis de eo sermo ẽ.
Et dixit deus. Faciamꝰ hominẽ ad
imaginẽ et similitudinẽ nr̃am. Et
rursum. Ufecit deus hominẽ. Ad i¬
maginẽ dei fecit eũ. Quero nũc ĩo¬
lum ne sibi dm̃ locutum existimes.
an uero sermonẽ hunc eiꝰ intelligas.
non sibi seo ad alt̾um extitisse. Si so¬
lum fuisse dicis: eiꝰ ipsiꝰ uoce argue¬
ris dicentis. faciamꝰ hominẽ adima¬
ginem et similitudinem nram. Deus

Expanded text:
mundi Deus mundi Deus fuerit praedicatus et Filius. Sed videamus, in quem profectum haec distinctio jubentis Dei, et facientis Dei augeatur. Nam tametsi sensus communis intelligentiae non recipiat, ut in eo quod dictum est: Jussit, et facta sunt, solitarius atque idem significatus esse credatur; tamen ne quid ambigi possit, oportet ea, quae mundi creationem consecuta sunt, explicola formandus esset, talis de eo sermo est: Et dixit Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et rursum, Et fecit Deus hominem; ad imaginem Dei fecit eum . Quaero nunc, solumne sibi Deum locutum existimes, an vero sermonem hunc ejus intelligas non sibi, sed ad alterum exstitisse? Si solum fuisse dicis; ejus ipsius voce argueris dicentis, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tum: audies rursũ ꝓpħam
dicentem. Ipse dixit et facta sunt:
ipse mandauit et creata sunt. Nod
ergo dictũ est fiat firmam̃tum. in
eo quod pat̾ sit loquutus ostendit᷑.
Quod aut̃ adicit᷑ et factum ẽ. sic:
et quod fecisse deus dicit᷑: in eo ꝑ¬
sona efficientis ẽ. intelligenda qͥ fa¬
ciat. dixit enim et facta sunt. Non
utiq solũ uoluit et fecit: manda
creanda cesasset. Dicit ergo fieri deus
ex quo omĩa sunt: et fecit deus ꝑ quẽ
omĩa sunt. Eodem pariq nomine. et
in dicentis significatione. et in efficien¬
tis oꝑatione confessio. Si autẽ loqui au¬
debis non de filio dici et fecit deus: et
ubi erit quod dictũ est. omĩa ꝑ ipsũ.
facta sunt: & illud apłicum. et unꝰ¬
ipse drxit. ⁊ facta sunt: Quod si impu¬
dentiã tuam hec diuinitus dicta con¬
iuncent: non adimit᷑ dei filio qd̾ deus
sit. ꝑ io qd̾ dictũ est. audi ifrł. dñs deus
tius. unꝰ ẽ: cũ ab eo ipso qui hec locu¬

Expanded text:
firmamentum , audies rursum prophetam firmamentum , audies rursum prophetam dicentem, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Quod ergo dictum est, Fiat firmamentum; in eo quod Pater sit locutus ostenditur. Quod autem adjicitur: Et factum est sic, et quod fecisse 84 Deus dicitur; in eo persona efficientis est intelligenda qui faciat. Dixit enim, et facta sunt, non utique solum voluit, et fecit: mandavcreanda cessaret. Dicit ergo fieri Deus ex quo omnia sunt, et facit Deus per quem omnia, eodem parique nomine et in dicentis significatione et in efficientis operatione confesso. Si autem loqui audebis, non de Filio dici, Et fecit Deus; et ubi erit quod dictum est, Omnia per ipsum facta sunt et illud apostolicum: Et unIpse dixit, et facta sunt ? Quod si impudentiam tuam haec divinitus dicta convincent; non adimitur Dei filio quod Deus sit, per id quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est: cum ab eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
de ea moyses loquat᷑. Ait nanique.
Et doeit deus. Fiat firmam̃ tuoy
in medio aquȩ: et sit diuidens in¬
ter aquã. et aquam. Et factũ est
sic Ꝙ fecit deus firmamentũ: et
diuisit deus ꝓmediũ aquȩ. Habes
ergo dm̃ ex quo: habes dñi ꝑquẽ.
Aut si id negabis: necesse ẽ. id qd̃
factũ est. ꝑ quẽ factum sit doceas.
Aut certe naturam ipsam creando¬
rum deo obedientem e̾e̾ demõstres.
que ad io quod dictũ est fiat fir¬
mamentũ: se ipsa dei uerbo iussa
furmauerit. Sed hec diuine scrip¬
turȩ ratio non recipit. Omĩa enĩ
nec natura aliqua manens demu¬
tata in aliud ẽ: sed id qd̾ non erat.
creatum ẽ: et absolutũ est. ꝑ quẽ:
audi ȩuangłistam. Omĩa ꝑ ipsum
facta sunt. Si queris ꝑ quem: au¬
dies eundem euangłistam dicentẽ.
Inpͥncipio erat uerbũ. et uerbum
erat apud dm̃: et deus erat uerbũ.
Hoc erat in pͥncipio: apud dm̃. Om̃ĩa
ꝑ ipsum facta sunt. Quod si negare.
uoles apatre dictum uideri. fiat

Expanded text:
de ea Moyses loquatur. Ait namque: Et dixit Deus, Fiat firmamentum in medio aquae, et sit dividens inter aquam et aquam: et factum est sic, et fecit Deus firmamentum, et divisit Deus per medium aquae . Habes ergo Deum ex quo, habes Deum per quem. Aut si id negabis, necesse est id quod factum est per quem factum sit doceas: aut certe naturam ipsam creandorum Deo obedientem esse demonstres, quae ad id quod dictum est: Fiat firmamentum, se ipsam Dei verbo jussa firmaverit. Sed haec divinae Scripturae ratio non recipit. Omnia enim,nec natura aliqua manens demutata in aliud est, sed id quod non erat creatum est, et absolutum est. Per quem? Audi evangelistam: Omnia per ipsum facta sunt . Si quaeris per quem, audies eumdem Evangelistam dicentem, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Quod si negare voles a Patre dictum videri, Fiat
Abbreviated transcription (Latin):
tem. qr dñs dixerit. cũ ei de auibus
sermo eẽt. et pat̾ ur̃ celestis pascit illã.
Et nirsum. Nonne. duo passeres asse
ueneũt. et unꝰ ex illis non cadit suꝑ
t̾ram. sine uoluntate patris ur̃i. Sed
et capilli capitis ur̃i numerati sunt.
Hunc om̃ia ꝓuidentẽ: sicut beata.
susanna dicit. Deus ęt̾nꝰ absconditoꝵ
cognitor. sciens omĩa ante generati¬
onem eorũ. Hunc etiã in conceptibi¬
lem. scd̾m qd̾ dictũ est. Cȩlum michi
tronꝰ est. t̾ra aut̃ scameltũ pedum
meorũ quam domũ ȩdificabitis mͥ
Aut qͥs locus reqͥescionis meȩ: Hec
enim fecit manꝰ mea. et sunt om̃ia
hec mea. Hunc ꝙͦ capientẽ omnia:
paulo testante. Qm̃ in ipso uuimꝰ.
et mouemͣ. et sumꝰ. Et psalmographo
dicente. Quo abibo aspu tuo. et a fa¬
cie tua quo fugiam: Si ascendero in
cȩlum tu illic es: si descendero in infer¬
num. ades. Si sumpsero pennas meas
ante lucem. et habitauero in postre¬
mis maris: et enim illue manꝰ tuade¬

Expanded text:
tem, quia Dominus dixerit, cum ei de avibus sermo esset: Et Pater vester coelestis pascit illas ; et rursum: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri? Sed et capilli capitis vestri numerati sunt . Hunc omnia providentem, sicut beata Susanna dicit: Deus aeternus, absconditorum cognitor, sciens omnia ante generationem eorum . Hunc etiam inconceptibilem, secundum quod dictum est: Coelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum. Quam domum aedificabitis mihi, aut quis locus requietionis meae? Haec enim fecit manus mea, et sunt omnia haec mea . Hunc quoque capientem omnia, Paulo testante: Quoniam in ipso vivimus, et movemur, et sumus ; et Psalmographo dicente: Quo abibo ab spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si adscendero in caelum, tu illic es: et si descendero in infernum, ades. si sumpsero pennas meas ante lucem et habitauero in postremis maris, etenim illuc manus tua de
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ deus. Tum qd̃ solus potens sit. qͥa
paulus dixerit. quẽ temporib surs.
ostendet nobis beatus et solus potens
rex regum. et dñs dñantium. Cum
qd̃ hunc nouerint inconuersibilem.
rit. Ego sum dñs deus ur̃. et non de¬

Expanded text:
X, 18. Tum quod solus potens sit; quia Paulus dixerit: Quem temporibus suis ostendet nobis beatus et solus potens: Rex regum, et Dominus dominantium . Tum quod hunc noverint inconvertibilem erit: Ego sum Dominus Deus vester, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
Negantẽ te dm̃ in deo. sequens ser¬
mo confutat. Ait enim. E rubes¬
cent et pudebit om̃s qͥ aduersant᷑ ei.
et ibunt cũ confusione. Decretũ hoc
in impietatẽ tuam dei ẽ. aduersaris e¬
nim xp̃o. de qͦ te ꝓfessio pat̾nȩ uocis
obiurgat. Ds̃ ẽ. enĩ quẽ eẽ. tu dm̃ ne¬
gas. Denegas uero sub sp̃e honoris dei
fundere et erubesce. Non eget deiato
a te honore. in nascibilis ds. ¶i łamlũ
a te solitudinis suȩ non postulat. Nõ
desiderat hanc opimonis tuȩ intelli¬
gentiã. ut ob hoc qd̃ dixerit. non ẽ.
deus pret̃ me. eũ quem se genuit dm̃
abneges. Ac ne sibi hoc ad diuinitatẽ

Expanded text:
Negantem te Deum in Deo, sequens serNegantem te Deum in Deo, sequens sermo confutat: ait enim, Erubescent, et pudebit omnes qui adversantur ei, et ibunt cum confusione : Decretum hoc in impietatem tuam Dei est. Adversaris enim Christo, de quo te professio paternae vocis objurgat. Deus est enim, quem esse tu Deum denegas. Denegas vero sub specie honoris Defundere et erubesce: non eget delato a te honore innascibilis Deus, gloriam hanc a te solitudinis suae non postulat, non desiderat hanc opinionis tuae intelligentiam; ut ob hoc quod dixerit, Non est Deus praeter me, cum quem ex se genuit Deum a
Abbreviated transcription (Latin):
surpas oheretice. ad confessionẽ so¬
itarii dei patris. non ẽ. ds pret̃ me.
Quomͦ ex predicatione dei patris
dicentis non ẽ. ds̃ pret̾ te dictũ inter¬
pretaberis. si ꝑ id qd̃ dictũ ẽ. non ẽ. ds̃
prec̃ me. affirmare contendis. ne dei
dixit regi quẽ excitauit ex ꝑsona
iurorũ excelsorũ adorantiũ et depre¬
cantiũ. qm in te ẽ. deus. Solitarium
res ita non recipit. In te enĩ p̃sentem.
ueluti adquẽ sit sermo significat.
Quod aut̃ sequit᷑ in te ẽ. ds̃: non so¬
lum eũ qui p̾sens ẽ: sed etiam eum qͥ
manet in p̾sentem. demonstrat. habi¬
tantem ab eo in quo habitet discer¬
nens. ꝑsone tam̃ tantũ distinctione
non generis. Deus enĩ in eo ẽ. Et in
quo ẽ. deus: ds̃ est. Non enĩ d̾s in di.¬
uerse atq aliene a se nat᷑ȩ habitacło
ẽ: seo insuoatq ex se genito manet.
Deus in deo: qr exdeo ds̃ est. Tu es
enĩ ds̃:⁊ nesciebamꝰ: ds̃ isrł saluator.¬

Expanded text:
Usurpas, o haeretice, ad confessionem solUsurpas, o haeretice, ad confessionem solitarii Dei patris, Non est Deus praeter me: quomodo ex praedicatione Dei patris dicentis, Non est Deus praeter te, dictum interpretaberis, si per id quod dictum est, Non est Deus praeter me , affirmare contendis, ne Dei dixit regi quem excitavit, ex persona virorum excelsorum adorantium et deprecantinm, Quoniam in te est Deus. Solitarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo est, sed in suo atque ex se genito manet. Deus in Deo, quia ex Deo Deus est. Tu es enim Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator
Abbreviated transcription (Latin):
qui adeũ tnsituri sũt. atq eũ uĩcti
sequent᷑. qui tandem isti sunt non
in obscuro ẽ. Respice ad euangłia. Pe¬
trus dñm suũ sequut᷑us. p̃cingitur.
Intuere apłos. Seriuis. xp̃i paulus
in uincłis głat᷑. ł uideamꝰ an uinctꝰ
xp̃i iħu ea que ds̃. de filio suo deo fu¬
erat loquutus: impleuerit. Preca¬
bunt᷑ inqͥt: qm̃ in te est ds̃. Dictũ
itaq ab apło recognosce: ⁊ recogintũ
intellige. Ds̃ in. xp̃o erat. mundim
reconcilians sibi. Behinc sequit᷑. Et
non ẽ. ds pret̃ te. Quib continuo.
ait. Tu es ds. et nesciebamꝰ. Sedex
ꝑsequutore ȩccłiȩ dixit. Quoꝵ pa
ds̃. Hi igit᷑ iuincti hec p̃dicabũt. ex¬
celsi iudelicet. et in duodecim thro¬
nis iudicat᷑i trib isrł. ⁊ dñm suum
doctrine et passionis suȩ mr̃io secu¬
turi. Deus ergo in deo ẽ. et in quo
ẽ. ds̃: deus ẽ. Et quomͦ non ẽ. deus
pret᷑ te: cum in eodem ds sit:¶

Expanded text:
qui ad eum transituri sunt, atque eum vincti qui ad eum transituri sunt, atque eum vincti sequentur, qui tandem isti sunt, non in obscuro est. Respice ad Evangelia; Petrus Dominum suum secuturus praecingitur . Intuere Apostolos: servus Christi Paulus in vinculis gloriatur . Et videamus an vinctus Christi Jesu ea, quae Deus de filio suo Deo fuerat locutus, impleverit. Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians sibi . Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo iait, Tu es Deus, et nesciebamus. Sed ex persecutore EDeus . Hi igitur vincti haec praedicabunt: excelsi videlicet, et in duodecim thronis judicaturi tribus Israel, et Dominum suum doctrinae et passionis suae martyrio secuturi. est Deus, Deus est. Et quomodo non est Deus praeter te; cum in eodem Deus sit?
Abbreviated transcription (Latin):
nem sacram̃ti temporib scłarib taciti.
manifestati autẽ nũc ꝑscript᷑as ꝓpħi¬
cas. scd̾m p̃ceptum ȩt̾ni dei. in obedi¬
entiam fidei in om̃s gentes. cogniti so
bilis et quod sotus uerus sit. Quia isa¬

Expanded text:
nem sacramenti temporibus saecularibus taciti, manifestati autem nunc per Scripturas propheticas secundum praeceptum aeterni Dei, in obedientiam fidei in omnes gentes cogniti, solbilis, et quod solus verus 76 sit, quia Esa
Abbreviated transcription (Latin):
stulat cũ alt̾us significatione ꝑsonȩ.
Qui inqͥt appariuit tͥ cũ fugeres. ne
fessio nasceret᷑. Deus ergo ẽ. qͥ loqͥtur.
deus de quo loquit᷑. Honoris confestio
nature nomine non discernit. Es
significatio subsistentes eẽ distĩgit.
ad pleniorẽ absolutionẽ: necessaria.
Sed scd̃m ꝓpositionis ordinem. respõ¬
sionis qͦ ordo retinendꝰ ẽ. Itaq quȩ
ei ꝵeliqua sunt. in libro alt̾o suo
loco exequem᷑. Tantũ hoc nunc in
deo qui honorẽ deo postulat. demoz¬
strandũ fuit. angłm dei. qͥ cum agar

Expanded text:
stulat cum alterius significatione personae: stulat cum alterius significatione personae: Qui, inquit, apparuit tibi cum fugeres; ne sio nasceretur. Deus ergo est qui loquitur, Deus et de quo loquitur: honoris confessio a naturae nomine non discernit, quos significatio subsistentes esse distinguitad pleniorem absolutionem necessaria: sed secundum propositionis ordinem, responsionis quoque ordo retinendus est. Itaque quae ei reliqua sunt, in libro altero suo loco exsequemur. Tantum hoc nunc in Deo, qui honorem Deo postulat, demonstrandum fuit, angelum Dei, qui cum Agar
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem oños dicit. seo script᷑a ange¬
los nuncupat. Iilic hominis officium ẽ.
domam et gomorram iusti pena iudicii.
Et qͥo tandem mom̃ti in eo est: Dñs
sulphur et ignem pluit adnõ. ut dñs
a dño. Ita non discreuit nature nomis¬
gimꝰ namq in ȩuangłio. Pat̃ non ui¬
dicat quȩ quam: sed om̃e iudiciũ de¬
iudicis cognitionem. cognominis eiꝰdem
in deo et deo cognosce consortium sa¬
cob descendens ob metũ frĩs sui som¬
nians uiderat scalam fundatam in t̾ra.
et contingentẽ cęlũ. ⁊ ꝑ eam ascendoẽ¬
tes. et descendentes angłos dei. et dnĩ
uicumbentẽ suꝑ illam. sibiq om̃s be.¬
nedictiones. quas abrahe et ysaac de¬
derat imꝑtientẽ. Ad hũc postea talis
dei sermo ẽ. Dixit aut̃ d̃s̃ ad iacob.
Surgens ascende in locũ bethel. et
habita ibi. ⁊ fac ibi altarium deo. qͥ
apparuit tibi cũ fugeres a facie frĩs
tui. Os honorẽ deo postulat. Et po¬

Expanded text:
quidem dominos dicit, sed Scriptura angequidem dominos dicit, sed Scriptura angelos nuncupat. Illic hominis officium est,domam et Gomorrham justi poena judicii. Et quid tandem momenti in eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomigimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dejudicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem . Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui . Deus honorem Deo postulat, et po
Abbreviated transcription (Latin):
existimes in uniꝰ confessione triũ
omium iurorũ qͥ simul uidebant᷑
honorẽ contineri: contuere quid
conspectis duob qui discesserant
loch dixerit. E ut uioit loth: et.¬
surrexit obuiam illis: et adorauit
in faciẽ in t̾ram. Et dixit. Ecce
dñi diuertite in domũ pueri ur̃i.
Hic pliualem retinuit significatio¬
nem: simplex uisio angłorũ. illic
singłarem honorem patriarchȩ fi¬
des confitet᷑. Hic diuine scripturȩ
historia. duos de trib tantũ ange¬
los fuisse significat. illic dñm et de¬
um p̃dicat. Ait enĩ. Et oixit do¬
minꝰ ad abraham. Quare risit sar¬
ra dicens. ego uere paritura sum:
Ego autẽ senui. Hunqͥo impossibi¬
le est a deo uerbum: In tẽpore
hoc reuertar ad te in fut᷑um. et
erit sarre filiꝰ. Tenet ergo scriptã
ordinem ueritatis. nec pluraleo
significationẽ in eo qui et deus&e
dñs agnoscebat᷑. ammiscens neq
angłis duob honorẽ qui deo t̾m
fuerat delatus: imꝑtiens. Loth

Expanded text:
existimes in unius confessione, trium omnium virorum, qui simul videbantur, honorem contineri; contuere quid conspectis duobus qui discesserant Lot dixerit: Et ut vidit Lot, exsurrexit obviam illis, et adoravit in faciem in terram: et dixit, Ecce, domini, divertite in domum pueri vestri . Hic pluralem retinuit significationem simplex visio angelorum, illic singularem honorem patriarchae fides confitetur. Hic divinae Scripturae historia duos de tribus tantum angelos fuisse significat, illic Dominum et Deum praedicat. Ait enim: Et dixit Dominus Abraham, Quare risit Sara, dicens, Ergo vere paritura sum? ego autem senui. Numquid impossibile est 93 a Deo verbum? In tempore hoc revertar ad te in futurum, et erit Sarae filius . Tenet ergo Scriptura ordinem veritatis, nec pluralem significationem in eo qui et Deus et Dominus agnoscebatur admiscens, neque angelis duobus honorem, qui Deo tantum fuerat delatus, impertiens. Lot
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ enĩ in eo qd̾ loquit᷑. efficit. Filiꝰ
in eo quod oꝑat᷑. quȩ fieri sũt dicta
componit. Personarũ aut̃ ita facta
distinctio est: ut opꝰ referat᷑ ad utrũ¬
q. Nam in eo qd̾ dicit᷑ faciamꝰ: et uiꝰ¬
sio exequat᷑: et factũ. In eo uero qd̾

Expanded text:
Pater enim in eo quod loquitur, efficit; Filius Pater enim in eo quod loquitur, efficit; Filius in eo quod operatur quae fieri sunt dicta, componit. Personarum autem ita facta distinctio est, ut opus referatur ad utrumque. Nam in eo quod dicitur, Faciamus, et jussio exaequatur, et factum: in eo vero
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ dei fecit hominẽ. ita uo
meã feci hominẽ. pͥmũ ipse testimo¬
no tuo redargueris. Dixisti enim ex
patre om̃ia: seo ꝑ filiũ. Om̃a nãq
ꝑ io qd̾ dictum ẽ. faciamꝰ hominem.
Ex eo origo ẽ. ex quo cepit et ser¬
mo. In eo uero quod deus ad imagi¬
nem dei fecit: significat᷑ etiam is per
quẽ consũ mat᷑ oꝑatio. Tum deinde¬
ne qͥd tibi hinc liceat mentiri: sapiẽ¬
tia quã ipse tu xp̃m confessus es. cos¬
trahit dicens. Cum certos ponebat
fontes sub cȩlo. cũ fortia faciebat fũ¬
dam̃ta t̾re: eram apud illũ cõponẽs.
Ego eram adquẽ gaudebat. Coti die
aut̃ lȩtabar in conspectu eiꝰ. in om̃i
tempore: cũ letaret᷑ orbe ꝑfecto. ⁊ le¬
taret᷑ infiliis hominũ. Conclusa ẽ.
om̃is occasio: et coartat᷑ ad ueri confe̾¬
sionẽ unruersus error. Ad est deo.
genita ante scła sapientia. Heq solũ
adest: sed etiam cõponit. Est ergo
componens apud ipsum. Intellige cõ¬
positionis. uł dispositionis officium.

Expanded text:
Ad imaginem Dei fecit hominem : et meam feci hominem; primum ipse testimonio tuo redargueris. Dixisti enim, Ex Patre omnia, sed per Filium omnia. Namque per id quod dictum est. Faciamus hominem, ex eo origo est ex quo coepit et sermo: in eo vero quod Deus ad imaginem Dei fecit, significatur etiam is per quem consummatur operatio. ne quid tibi hinc liceat mentiri, Sapientia, quam tu ipse Christum confessus es, contraibit dicens, Cum certos ponebat fontes sub coelo, cum fortia faciebat 87 fundamenta terrae, eram apud illum componens. Ego ertu ejus in omni tempore cum laetaretur orbe perfecto et laetaretur in filiis hominum . Conclusa est omnis occasio, et coartatur ad veri confessionem universus error. Adest Deo genita ante saecula Sapientia. Neque solum adest, sed etiam componit. Est ergo componens apud ipsum. Intellige compositionis vel dispositionis officium.
Abbreviated transcription (Latin):
regnare donec ponat om̃s inimicos
subpedib suis. Ds̃ enim omĩa sub¬
iecit subpedib eius nouissima ini¬
mica de uicta ẽ abeo mors. Cum aũ
dixerit omĩa subitecla sunt ei absq
eo qui subiecit illi omĩa. tunc ip̃e
subiectus erit illi qui subiecit ei
omĩa: ut sit dd̃ omĩa inom̃ib. Ce¬

Expanded text:
gnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis: deus enim omnia subiecit sub pedibus eius. nouissima inimica deuicta est in eo mors. cum uero dixerit: omnia subiecta sunt, absque eo, qui subiecit illi omnia, tunc ipse subiectus erit illi, qui sibi subiecit omniautsit deus omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
grãm reuelacionis mereret᷑. Ergo si¬
umotheus apłico testimonio homo
di ce legiius paulo scd̃m fioem filiuᷤ
ut incelligat admonetur. quia ei dñs
intelligenciam in om̃ib sit dacurus:
nos quoq admoneri ꝑ apłm adincel¬
ligenciam meminerimus. scientes

Expanded text:
gratiam revelationis meretur. Si ergo Tigratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei , et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia ei Dominus intelligentiam in omnibus sit daturus; nos quoque admoneri per Apostolum ad intelligentiam meminerimus, scientes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm xp̃m electus gencium ma-¬
gister: quanta pocest absoluti ser¬
monis significacione demonstrat.
Et qui inenarranda usq adterciũ
cȩlum raptus audisset: ea tantum
quoꝵ natura humana capax esset
sensui humane intelligencie reue¬
lauit. Non ignorans tam̃ quedam
non statim posse ea que audiuntur
intelligi: quia insirmitas nr̃a alit̃
inuerum acq absolutum mentis
iudicium eaq inaures transfunde¬
rentur accipiret longiore adcunc¬
tandum mora senfui pocius quam
audit uiderelicta: cum & audisse uo¬
cis sit & intellexisse racionis. deo tñ
intelligencie cupidis incelligenciã
reuelante. Namq adtimocheum
ꝑauiȩ ac matris gloriosam fidem sa¬
cris ab infancia littis insticutũ scri¬
bens plurima. hoc quoq addidit.
Incellige quȩ dico: dabit enim tibi
ds̃ mom̃ib incellectum. Admonicio
incelligendi exdifficultate incelligẽ¬
ciȩ ẽ. intelligenciȩ uero adõ donum
fidei munus ẽ. ꝑquã infirmitas senẜ

Expanded text:
istum electus gentium magister, quanta potest absoluti 390 sermonis significatione demonstrat. Et qui inenarranda usque ad tertium coelum raptus audisset, ea tantum, quorum natura humana capax esset, sensui humanae intelligentiae revelavit: non ignorans tamen quaedam non statim posse atque audiuntur intelligi, quia infirmitas nostra serius in verum atque absolutum mentis judicium ea, quae in aures transfunderentur, acciperet; longiore ad cunctandum mora sensui potius quam auditui derelicta, cum et audisse vocis sit, et intellexisse rationis, Deo tamen intelligentiae cupidis intelligentiam revelante. Namque ad Timotheum per aviae ac matris gloriosam fidem sacris ab infantia litteris institutum scribens plurima, hoc quoque addidit: Intellige quae dico, dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam infirmitas sensus
Abbreviated transcription (Latin):
le susceptum ẽ. Nemo igit᷑ magne
pieratis sacramentũ quod mani¬
sestatũ incarne ẽ seuatimpio. ddio¬
let: nec se quisquaturgenito per
substanciam diuinitatis exequet.
Sit nob̾ ille ce frat̃ &r particeps se¬
cundum quod uerbum caro sactũ
habitauit innobis: scd̃m quod me¬
dicator dei atq hominũ iħis xp̃c¬
ẽ. Sit nob̃ scd̃m seruos & cõmuniᷤ
pat̃ & communis ds̃ et p̃participeᷤᷤ
unctus sit inea natura. cũ pͥuile¬
gio licet unctus qua participes
unguentur. sit inmediatoris sacram̃to
ut homo uerus ita & ds̃ uerus. ds
ip̃e ex deo. communem nob̃ cum ha¬
bens patrem cedm̃ in ea communiõe
niq tradicio. de inde finis: aut na¬
ture abolicio. aut podestatis defeccio
aut diuinitatis infirmitas sit incel¬
ligenda. Pleriq enim ita uolunt.
ut aut dum stibiectis om̃ib deo subi¬
citur. ꝑ condicionem subieccionis ds̃
non sit. auc dum regnum tradit. ñ
sit inregno: aut dum fins ẽ. finem
um itaq ẽ omẽm suꝑ his apłici ser-¬

Expanded text:
 communio. --Nemo igitur magnae pietatis sacramentum, quod manifestatum in carne est, sensu impio violet, nec se quisquam Unigenito per substantiam divinitatis exaequet. Sit nobis ille et frater et particeps secundum quod Verbum caro factum habitavit in nobis, secundum quod Mediator Dei atque hominum homo . Sit nobis secundum servos et communis pater et communis Deus: et prae participibus unctus sit in ea natura, cum privilegio licet unctus, qua participes unguntur. Sit in Mediatoris sacramento, 389 ut homo verus, ita et Deus verus, Deus ipse ex Deo, communem nobiscum habens patrem et Deum in ea communione nique traditio, deinde finis, aut naturae abolitio aut potestatis defectio aut divinitatis infirmitas sit intelligenda. Plerique enim ita volunt, ut aut dum subjectis omnibus Deo subjicitur, per conditionem subjectionis Deus non sit; aut dum regnum tradit, non sit in regno; aut dum finis est, finem um itaque est, omnem super his apostolici ser
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerbum ꝑuniu̾sam uideam: in¬
cipiens agalilea post baptismũ
quod predicauit ioħs iħm nazare¬
num quom unxit illum ds̃ sp̃u
Et queadmodum insp̃u dei et uir¬
tute unctus sit non ambiguũ ẽ:
tunc cum ascendente eo leiordane
uox dei patͥs audita sit. Filius m̃s
testimonium sanctificate in eo car¬
nis: unccio spiritał uircutis cog¬

Expanded text:
er universam Judaeam, incipiens a Galilaea post baptismum quod praedicavit Joannes, Jesum Nazaraeum, quomodo unxit illum Deus SpirEt quemadmodum spiritu Dei et virtute utunc, cum ascendente eo de Jordane vox Patris audita est: Filius meus testimonium sanctificatae in eo carnis unctio spiritalis virtutis cog