comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłi de ambitione inuicẽ murmurantes. ꝑ exẽplũ suũ
infirmos ⁊ simplices. ⁊ humiles ad ambitionẽ possent in¬
utare ideo p̃cip̃ suscipi infirmos. ⁊ scandalizantib eos
penã comminat᷑. ⁊ hoc ẽ: ⁊ qui susceꝑit unti paruulũ
talẽ in noĩe mer atttabendo ad eruditionẽ. duleit cor¬
rigendo iuxta apłm. suscipite infirmos: ine suscipit.
Us qui susceꝑit hospitando. benefaciendo. me suscipit.
ambteionis ur̃e alios corrũpitis. expedit ei.uit suspen

Expanded text:
i de ambitione invicem murmurantes, per exemplum suum infirmos et simplices ad ambitionem possent incitare, ideo praecipit suscipi infirmos, et scandalizantibus eos poenam comminatur. Et hoc est: Qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, attrahendo ad eruditionem dulciter juxta Apostolum, Suscipite infirmos , me suscipit; vel qui susceperit hospitando, benefaciendo, me suscipit. ambitionis vestrae alios corrumpitis, expedit ei ut suspenda
Abbreviated transcription (Latin):
eecis ocłis frequenti errore enrũ eunteisic in ꝓfum¬
dũ inferi demergitur. Ae si diceret meli eet ei qo
eet gentilis ligatus ad lapideos deos. quos cecis
ei cet suspendatur mola asinaria .i. ut eet gentilis
ut qui ꝓba ti ft̃ ꝑ hoc manifesti fiant. s tñ ibeo
n catebypena ille ꝑ quẽ ueniunt scandala. ⁊ ħ ẽ.¬
ps ne credentes scand ali arent alios. nc a uocet
quantũ debeamꝰ eauere eos qui scandalirant nos. dicens ita. dg
cꝰ discursione ⁊ dispensatione indigeas possis uocari ⁊ tñ ledat
te aliquo modo in eausa aĩȩ. exeludas illũ a tua societate. po¬
tius quã cũ illo ꝑeas ingehennali igne. S Bonũ e tͥ. Se ne¬

Expanded text:
caecis oculis frequenti errore circumeunt, et sic in profundum inferni demergitur. Ac si diceret: Melius esset ei quod esset gentilis, ligatus ad lapideos deos, et periret ei ut suspendatur mola asinaria, id est ut esset gentilis ut qui probati sunt, per hoc manifesti fiant, sed tamen ideo non carebit poena ille, per quem veniunt scandala. Et s, ne credentes scandalizarent alios; nunc vero docet quantum debeamus cavere ab eis qui scandalizant nos, dicens ita: Si  discursione vel dispensatione indigeas, possit vocari, et tamen laedat te aliquo modo in causa animae, excludas illum a tua societate potius quam cum illo pereas in gehennali igne. Bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
humilauit se usq ad mortẽ. Uł ałt. Ouis ꝑdrta signifie
tin peccatores. qui ꝑ penitentiã reconciliantur deo. qua
iuta aliũ euglista humens suis portaut qr se humi¬
in montib dereliquit. qr suꝑbos significant. tanquã tumo
I ł sollicitudine gerentes in aĩa. du solos se uidere uo¬
lunt. quib etiã ad ꝑfectionẽ unitas deẽ. Eu enĩ quisq a

Expanded text:
humiliavit se usque ad mortem . Vel aliter: Ovis perdita significat tantum peccatores qui per poenitentiam reconciliantur Deo, quam juxta alium evangelistam humeris suis reportavit , quia se humiin montibus dereliquit, quia superbos significant, tanquam tumorem vel solitudinem gerentes in animo, dum solos volunt videri se, quibus etiam ad perfectionem u
Abbreviated transcription (Latin):
oinis ł umiitatis oftendere uolebat. ne hoĩes seanda¬
lzaret maluit tbutũ soluere. s noluit de cõmunisal¬
uere. docens moraliter ut nemo de communitate
Rrm̃ quod ñ propͥetati sue ꝑtinet expenbat. Misit
admate. Mirantoa ẽ pscientia ⁊ magnituoo iuetu¬
p̃i. P rescientia. quod nouerit stattrẽ more piseis. Mas¬
nttudo uirtutis. si ad ũbũ illius stati creatus ẽ ftater.
ut quos futurũ erat ipse loquendo fecera. Consue¬
tuds erat ut insquisq prose didragma rrodere starer
in has te potest intellig. Piscis ẽ xye. orare mund.

Expanded text:
omnis humilitatis ostendere volebat, ne homines scandalizaret, maluit tributum solvere, sed noluit solvere de communi, docens moraliter, ut nemo de communitate fratrum, sed quod proprietati suae pertinet, expendat. Misit ergo ad mare. Miranda est praescientia Domini Christi. Praescientia, quod noverat staterem in ore piscis. Magnitudo virtutis, si ad verbum illius creatus est stater, ut quod futurum erat, ipse fecerit loquendo. Consuetudo enim erat ut unusquisque pro se didragma redderet. Statein hac re potest intelligi. Piscis est Christus. Mare mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ilł ingalilea. frequent̃ uoluit dñs passionẽ suã
denuntiare. qr cognouerat eos ꝑ eã multũ contur
ꝑaugustũ eesarem facta ẽ iudea tributaria. Snde
ioseph ⁊ maria in bethleem ꝓfessi sunt. soluendo
tbuta. Ai enĩ lucas. Ascendit aũt ioseph in bechlee
ut ꝓfiteret᷑ cũ maria desponsata. Quert̃ g̃ tributũ
urbi capharnaũ subiacens. Io eu uenisset in maiore
eiuitatẽ: ibi tributũ ab eo postulatũ ẽ. S ꝓ signoꝵ
magnitudine ñ audent eũ petere. ẜ contieniunt
utru tͥbutũ solueret an ñ. i dict. Magist̾ ur ñ sol¬
uit didragma: ⁊ petrus respondit. ĩ .i. ita ẽ qd ñ sol¬

Expanded text:
ibus in Galilaea, etc. Frequenter voluit Dominus passionem suam denuntiare, quia cognoverat eos per hoc multum esse conturbPer Augustum Caesarem facta est Judaea tributaria, unde Joseph et Maria in Bethlehem professi sunt solvendo tributa; ait enim Lucas: Ascendit autem Joseph in Bethlehem, ut profiteretur cum Maria desponsata . Quaeritur ergo tributum urbi Capharnaum subjacens, ideo cum venisset in majorem civitatem, ibi tributum ab eo postulatum est. Sed signorum magnitudine, non audent ipsum petere, sed conveniunt utrum tributum solverent an non. Magister vester non solvit didragma? etc. Et Petrus respondit: Etiam, ita e
Abbreviated transcription (Latin):
ligi sie iegnẽ debeato benedicto. lapidẽ ortu suũ occupantẽ
ubo ttanstulisse. Sł dicetis monti hiue.i. diabolo. transis
lnnc de isto obsesso corpore. ⁊ transibit in aliu ł in maris
posse placati. Ieruniũ autẽ generale e. n solu abescis
ł etiã a eunctis illecebris carnis. immo ab oimu uicior
uota gerimus C̃ este apło. Seꝑ gaudete. sine inter¬
misione orate. hoc gͥ genus pemonii .i. uoluptitum¬

Expanded text:
egitur beatus Benedictus lapidem hortum suum occupantem verbo transtulisse. Vel diceretis monti huic, id est diabolo: Transi hinc de isto obsesso corpore, et transibit in alium, vel in maris posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed etiam a cunctis illecebris carnis, imo ab omnium vitiorvota gerimus, teste Apostolo: Semper gaudete, sine intermissione orate . Hoc igitur genus daemonii, id est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deᷤ filio hominis quetit. quẽ eũ dicant eẽ hoĩes
P ulere qui de dño diũsã sententiã ferunt: uocant᷑
homines. De apsis autẽ dic̃. Uos aute que me ee
dicrtis: quasi a numero hominũ segregans ⁊ d. Sos att¬
qui ñ estis hoĩes. s. filii dei uideo dn. quẽ me ec̃ dicitis
propt̃ humilitatẽ se uocat filiũ hominis. potiꝰ qua
filiũ dei. Uł quia homines estimabant eñ filiũ hos
in filiit dei. Alii iobm baꝑtistã. Nc̃. Errare potuet
in celiam uieremiã. quomͦ herodes errauit in ioħm
dicens. Quẽ ego decollaui. ioħs ipse surrerita
mortuis ⁊ untutes in illo oꝑantur.  Responders¬
tib omniũ apłoꝵ. tam̃ petrus ꝓomnib respondi¬

Expanded text:
hominis quaerit, quem eum esse dicunt homines? Pulchre qui de Domino diversam sententiam ferunt, dicuntur homines. De apostolis autem dicit: Vos autem, quem me esse dicitis? quasi a numero hominum eos segregans. Quaqui non estis homines, sed filii Dei, et ideo dii, quem me esse dicitis? Propter humilitatem se vocat Filium hominis potius quam Filium Dei. Vel quia homines eum aestimabant Filium hominis, non Filium Dei. Alii Joannem Baptistam, etc. Errare potuerunt in Eliam, et in Jeremiam, quomodo Herodes erravit in Joannem, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et virtutes in illo operantur . Respondenst omnium apostolorum, tamen Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
sui. ⁊ ꝑmanere. Quod si petrus uidens głificatã
humanitatẽ tanta afficitur lȩticia. ut ñqͣ uelit
ab eiꝰ intuitu secerm. quid putandũ ẽ de bis qͥ
diuiinitatẽ merebunt᷑ uidete: & notandũ. quia
inh̾̃ etiã petrꝰ peccat. quod dñm ⁊ seruos pari¬
ficat dicens. faciamꝰ ħ ta tab̾naeula. tͥ unũ. moy¬
si unũ ⁊ helye unũ. Simul etiã uidendũ ẽ. quia
responsionẽ dñi ñ meruit. eo qd̾ imprudent᷑ q̃si
uita S figure cuiusdã rei. mysteriũ accepit.
Quesiuit es tab̾naculũ materiale. ⁊ umbraculum
eẽ. Sñ sequit᷑. Adhuc eo loquente ⁊ ẽ. & ecce
uox. Notandũ ẽ. qr bene conuenit mysteriũ sedẽ re¬

Expanded text:
ere. FULGENTIUS. Quod si Petrus videns glorificatam humanitatem, tanto afficitur gaudio, ut nunquam velit ab hujus intuitu secerni, quid putandum est de his qui divinitatem merebuntur videre? Et notandum quia in hoc etiam Petrus peccat, quod Dominum et servos parificat, dicens: Faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Simul etiam videndum quia resvit. Sed figurae cujusdam rei mysterium accepit. Quaesivit enim tabernaculum materiale, et umbraculum esse. Unde sequitur: Adhuc eo loquente, etc. Et ecce vox, etc. Notandum est quia bene convenit mysterium se
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. ł propter .iiii. eugłia. quib refecti sunt.
Ettia paruulos ⁊ mulieres. In quatuor milib ꝑfec¬
tos intelligius. qr millenarius numerus ẽ ꝑfec¬
tus. P aruuli uͦ. paruulos infide significant. Muli¬
eres si. molles ⁊ uicus effluentes designant. qui tñ
predicationẽ int̾bonos recipiunt. Notandũ ẽ. ꝙ
duȩ pastiones in eugłio leguntur. una ad actiuos.
altera ad conitẽplatiuos ꝑtinet. In alia quinq panes
sub figura uet̾is testam̃ti. in quo licentia tempora¬
um preceptoꝵ mandat. ⁊ premior. In alia sedeit᷑ sr̃
fenum. Inhac aut̃ suꝑterram. fenũ enĩ. carnẽ ⁊
carnalia desidia significat. uyita illud. Omins
caro frnũ & om̃is gloria eiꝰ tanquã flos agri t̾ra
u. temporalia bona exp̃mit. Precipit᷑ actiuis uͦ ut
fenũ calcent.i. desideria carnis. Conteplatiuis uͦ
terram.i. terrenas facultates relinquere.:⁊ concul¬
tura Quia actim .u. sensib corporis subiacent.¬

Expanded text:
ti sunt. Vel per quatuor Evangelia, quibus refecti sunt. Extra parvulos et mulieres, etc. In quatuor millibus perfectos intelligimus, quia millenarius perfectus est numerus. Parvuli vero parvos in fide significant. Mulieres vero molles vitiis effluentes designant, qui tamen praedicationem inter bonos recipiunt. Notandum est quia duae passiones in Evangelio leguntur, una ad activos, altera ad contemplativos pertinet. In alia, quinque panes sub figura Veteris Testamenti, in quo licentia temporaum praeceptorum mandat, et praemiorum. In alia, sederunt super fenum, in hac autem super terram. Fenum enim carnem et carnalia desideria significat, juxta illud: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri . Terra vero temporalia bona exprimit. Praecipitur ergo activis ut fenum calcent, id est, desideria carnis. Contemplativis vero terram, id est terrenas facultates, relinquere, et concultur, quia acti
Abbreviated transcription (Latin):
ut cos pascam doctrina cȩlesti. q sine mea pastione
nicħ possunt facere. quia ñ ħ̾nt un confortentur: ⁊
ideo nolo eos dimittere ieuinos a cibo mee predica¬
tionis ⁊ ammonitionis. nedeficiant in uia huiꝰ ꝑegͥna¬
tioms E triduo sustinent illum hoĩes. hoc ẽ in p̃senti
uita quȩ trib temporib constat. seł ante lege̾. sub
grã sublege. Quartũ tempus restat in futuro. uͥ erit
dies sine nocte. In presenti gͣ dñs expectat᷑. donec ad
quartũ ꝑueniat᷑. Dicunt ei. Unde nob in deserto

Expanded text:
ut eos pascam doctrina coelesti, qui sine mea passione ut eos pascam doctrina coelesti, qui sine mea passione nihil possunt facere, quia non habent unde confortentur; et ideo nolo eos dimittere jejunos a cibo meae praedicationis et admonitionis, ne deficiant in via hujus peregrinationis. Vel triduo sustinent me homines, hoc est, in praesenti vita, quae tribus temporibus constat, scilicet ante legem, sub lege, sub gratia. Quartum tempus restat in futuro, ubi erit dies sine nocte. In praesenti ergo Dominus exspectatur, donec ad quartum perveniatur. Dicunt ei: Unde nobis in desert
Abbreviated transcription (Latin):
Ceci sunt. quiñ intelligunt uiã uite. nec ai̾adũ¬
tunt. Burdi sunt quiñ obtẽperant. quamius
intelligant. Claudi ͭ qui precepta partĩ implent.
parã ñ implent. ⁊ quiualentes in carnali intellect
claudicant in spũali. Qui autẽ proiciunt eos ad
sub pedib dñi. Unde zacharias. ad dirigendos peds
prius sunt remouenda pecea. postea asa ũbo dei
nuttienda. ⁊ pascenda conuocat discipłos suos.⁊
quod facturus ẽ enarrat. ut doceat magistros ȩe¬
elie. debere imorib consililia sua comimimcare.
Dicit itaq discipulis. smi sereor turbȩ. Miseret ut
homo uult pascere ut d̃s. Turba mystice triduo
dnm expectat. quia quamitis sit infide sc̃ẽ trim¬
tatis. tam̃ pane u̾bi pasci defiderat. Miseretur aut
cũ predicatores mittit. Uł triduo dñm sustinere
t̾r. qr iã in luce trine oꝑationis bone posita ẽ. i.
cogitationis. locutionis. ⁊ bonȩ actionis. ⁊ tam̃ in

Expanded text:
Caeci sunt qui non intelligunt viam vitae, nec animadveCaeci sunt qui non intelligunt viam vitae, nec animadvertunt. Surdi sunt qui non obtemporant, quamvis intelligant. Claudi sunt qui praecepta partim implent, partim non implent. Vel qui valentes in carnali intellectu, claudicant in spirituali. Qui autem projiciunt eos ad sub pedibus Domini. Unde Zacharias: Ad dirigendos pedesprius removenda sunt peccata, postea anima verbo Dei nutrienda et pascenda est. Convocat discipulos, et quod facturus est, enarrat, ut doceat magistros Ecclesiae debere minoribus sua consilia communicare. Dicit itaque discipulis: Misereor turbae, etc. Miseretur ut homo, vult pascere ut Deus. Turba mystice triduo Deum exspectat, quia, quamvis sit in fide sanctae Trinitatis, tamen pane verbi desiderat pasci. Miseretur autem, cum praedicatores mittit. Vel triduo Dominum sustinere dicitur, quia jam in luce trinae operationis bene posita est, id est, cogitationis, locutionis, et bonae actionis. Et tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe. ł aliquid boni ł mali possunt facere.
It cũ in de transisset iħs. Exiens de fimbus
gentiũ uenit in iudeã. qr cũ plentudo gen¬
uũ intrauit. tuẽ om̃is isrł saluus erit mystice
aittẽ mare iuxta quod uenit iħc turbida ⁊ tum̃¬
tia huiꝰ scłi uolumina significat. in quib pͣui
delectant᷑ quasi pisces in mati. s illud mare factũ ẽ
galiles cũ a uitiis adiurtutes tansmigrare cepe¬
runt. S& ascendens in montẽ. Quia inmontẽ ascẽ¬
dit. auditores suos ad altiora inuitat. Dñs enĩ in
monte. utrbũ ẽ in alto. Notandũ ẽ. quia ipse non
stans ẜ. sedens loquitur. quia se humiliauit. ut
nob loqueret᷑. Non enĩ illũ intelligerent hoĩes.
in sua maiestate fulgentẽ. Uł in monte d̾r sedere
quia in celestib docuit sessionẽ .i. requiẽ ẽẽ que¬
rendam. ¶ E accesserunt. Cu enĩ ita in mundo
se humiliaret: multi ad fide illius conũ̾si sunt.
Muti st̃ qui dm̃ ñ laudant. nec fidẽ confitentur.

Expanded text:
el aliquid boni vel mali possunt facere. Et cum transisset inde Jesus. Exiens de finibus gentilium, venit in Judaeam, quia, cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit . Mystice autem mare, juxta quod venit Jesus, turbida et tumentia hujus saeculi volumina significat, in quibus pravi delectantur, quasi pisces in mari, sed illud mare factum est Galilaeae, cum avitiis ad virtutes transmigrare coeperunt. Et ascendens in montem, etc. Quia in montem ascendit, auditores suos ad altiora invitat. Dominus enim in monte, verbum est in alto. Notandum est quia ipse non stans, sed sedens loquitur, quia se humiliavit, ut nobis loqueretur. Non enim illum intelligerent homines in sua majestate fulgentem. Vel in monte dicitur sedere, quia in coelestibus docuit sessionem, id est, requiem esse quaerendam. Et accesserunt, etc. Cum enim se in mundo ita humiliaret, multi ad fidem illius conversi sunt. Multi sunt qui Deum non laudant, nec fidem confitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
in duodec̃ĩ. quod helyas ueniat añ aduentũ salua¬
toris. ⁊ reducat corda patrũ ad filios. ⁊ filioꝵ ad
rant in monte. ⁊ dicunt. Si iã uenisti in gła. qͣmodo
pcursor ñ apparet: Maxime hoc dicunt. qr heliam
tã cito recessisse uiderant: ⁊ hoc ẽ. Quid gͦ dieũt

Expanded text:
in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvain duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum rant in monte, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor non apparet? Maxime hoc dicunt, quia Eliam tam cito recessisse viderant. Et hoc est: Quid ergo dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
contremiscens ad terrã cadit. quia quanto quis ã¬
pliora quesient. tantomagis ad inferiora delabit᷑.¬
illi iacebant ⁊ surgere ñ poterant. ipse elem̃t᷑ acce¬
dit ⁊ tangit. ut tactu m̃bra timore debilitata soli
rt̃ serui. ne ad illos. pat̾na uox emissa putaretur.
Uident gͦ iħm stantẽ ablata nube. ⁊ moysen ⁊helyã
euantusse. quia postquã legis ⁊ proppharũ umbra
discessit. quȩ uelamento suo apłos texerat. utruilum̃
eugłii repꝑit᷑. Alit̃. cũ fieret uox suꝑ filiũ inuentus
ẽ ipse solus. qr cũ manifestauerit scipsũ electis. erit
Nemo ascendit in celũ. ⁊ ẽ. Notandũ. q ad uocẽ pat̾s
moyses in locu suũ. helias uͦ discessit in regionẽ suã.
E descendentib ilł demonte. Non uult in poplis¬
hoc predicati. ne incredibile eẽt ꝓ magnitudine rei.
⁊ post tantã głam. apud rudes aĩos sequens crux
scandalũ faceret.  & interrogauert̃. Traditio pha¬
riseoꝵ ẽ iuita malachiã ꝓpħam. qui ẽ nouissimus

Expanded text:
contremiscens in terram cadit; quia quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitilli jacebant, et surgere non poterant, ipse clementer accedit et tangit, ut tactu membra timore debilitata solidrunt servi, ne ad illos vox paterna emissa videretur. Viderunt autem Jesum stantem ablata nube, et Moysen et Eliam evanuisse, quia, postquam legis et prophetarum umbra discessit, quae velamento suo apostolos texerat, verum lumen Evangelii reperitur. Aliter: Cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus , quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Nemo ascendit in coelum , etc. Notandum quod ad vocem Patris, Moyses in locum suum, Elias vero discessit in regionem suam. Et descendentibus illis, etc. Non vult hoc in populis praedicari, ne incredibile esset pro magnitudine rei, et post gloriam tantam apud rudes animos sequens crux scandalum faceret. Et interrogaverunt, etc. Traditio Pharisaeorum est juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. qui sig̾cant fideles pͥmȩ regenerationis partici¬
pes. ⁊ sedam ꝑ eã expectantes. E Respondens autẽ
petrus. dix̃ ad iħm. dũe. bonũ ẽ. n. tẽ Quia gusta¬
ta celesti dulcedine uilescunt infima. petrus iusa
deitatis int̃ angłoꝵ choros. si tantũ tnsfigurata
xͥ humanitas. duoꝵ q scõꝵ societas. ad punctũ uisa
delectat. Nesciebat petrus scd̃m aliũ euan głistã
quid diceret. qui oblit᷑ ẽ regnũ sẽis adño ñ alicu¬

Expanded text:
icipes, et secundam per eam exspectantes. Respondens autem Petrus, dixit ad Jesum: Domine, bonum est, etc. Quia gustata coelesti dulcedine vilescunt infima, Petrus visa Deitatis inter angelorum choros, si tantum transfigurata Christi humanitas, et duorum sanctorum societas, ad punctum visa delectet. Nesciebat Petrus, secundum alium evangelistam , quid diceret, qui oblitus est regnum s
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Merito post sex dies głam illam ostendit.
octauo die. qr post sex etates mundi futura ẽ resur¬
rectio. ⁊ in octauo die .i. finito tempore mundi qd̾
sc̃ẽ trinitatis imbuti st̃. in claritate future resurrec¬
hõis assum̃dos sig̃caret. Noĩa etiã conueniunt. Smnis¬
quisq enĩ fideł debet ẽẽ petrus .i. firmus infide. pꝰ ea

Expanded text:
veniunt. Merito post sex dies gloriam suam ostendit, et veniunt. Merito post sex dies gloriam suam ostendit, et octavo die, quia post sex aetates mundi est futura resurrectio, et in octavo die, id est finito tempore mundi, quosanctae Trinitatis imbuti sunt, in claritate futurae resurrectionis assumendos significaret. Nomina etiam conveniunt. Unusquisque enim fidelis debet esse
Abbreviated transcription (Latin):
ininferno quę cõmutatio .i. redẽptio pot̾ dari Cert
si parentes tota pecuniã mundi darent pro aĩa dãnati
meruit. ñ sed̾m merita parentu. ⁊ hoc ẽ. suis enĩ tẽ. Sed̾n
porẽ sententia sie continuat᷑. Nulla retͥbutio pot̾ rp̃o
solui ꝓaĩa saluata. qr gła tanta ẽ. quod filius eñ an¬
głis ingła ueniet. ẜ Am̃ dico uob. uolint pius
magist᷑ aliquib discipłoꝵ suoꝵ adhuc interra de¬
gentib ȩt̃nȩ promissionis gaudia monstrare. qtinꝰ
nipsi qui uidissent. ⁊ om̃s qui audire possent. leuiꝰ
adu̾sa presentia tolerarent. reducto sepiꝰ admentẽ
pletũ ẽ intranfiguratione dequastati agit eugliti¬
⁊ marcũ medios tm̃ dies posuisse. ⁊pͥmũ ⁊ postre¬
mum ñ mimerasse. ⁊ ideo dieunt post sex dies .x.
transactis sex dieb integris. qui futuri erant pꝰ illũ
diem in quo hec dicta sunt. Lucas uͦ. pͥmũ ⁊ postrr¬
mũ cũ mediis mimerat. Ad eandẽ gͥ sententiam con¬

Expanded text:
in inferno, quae commutatio, id est redemptio, potest dari? Certe si parentes totam pecuniam mundi darent pro anima damnatimeruit, non secundum merita parentum. Et hoc est: Filius eno solvi pro anima salvata, quia gloria tanta est, quod Filius cum angelis in gloria veniet. Amen dico vobis, etc. Voluit pius Magister aliquibus discipulorum suorum adhuc in terra degentibus, aeternae promissionis gaudia monstrare, quatenus et ipsi, qui vidissent, et omnes qui audire possent levius adversa praesentia tolerarent, reducto saepius ad mentpletum est in transfiguratione, de qua statim ait evangelet Marcum medios tantum dies posuisse, et primum et postremum non connumerasse, et ideo dicunt post dies sex, id est transactis sex diebus integris, qui futuri erant post illum diem, in quo haec dicta sunt. Lucas vero primum et postremum cum mediis numerat; ad eamdem ergo sententiam con
Abbreviated transcription (Latin):
seruationes nmͦ ꝑsuiasionib. si ñ tormentis exigebat gͣ¬
obseruationes. Atille humilis. ad orabat eũ dicens. Pa¬
tientiam habe in me. ⁊ oĩa reddã tͥ. ad implendo sp̃ualr
cusauit. s. potiꝰ abiit .i. a sp̃uali intellectu recessit.⁊
misit illũ incareerẽ .i. artã tribulationẽ. donec reddet
debitũ.i. donec legẽ carnałr impleret. qd uidebat illi

Expanded text:
s non modo persuasionibus, sed etiam tormentis exigebat grcarnales observa. At ille humilis adorabat dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi, adimplebo spiritualiter cusavit, sed potius abiit, id est a spirituali intellectu recessit, et misit illum in carcerem, id est arctam tribulationem, donec redderet debitum, id est donec legem carnaliter imp
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓdẽ. Notant᷑ itaq hic duo martyria. aliud in ef¬
fusione sanguinis qd euenit intempore ꝑsecutiõis.
aliud in mortificandis desidus. quod ẽ in tp̃r pacis¬
i ad idem continuat᷑. uere debet tollere erueẽ.÷. oia
mala. omia damna patiendo. Dam quid prodẽ ho
obtinere ⁊ diligere. si ꝑ hoc patiat᷑ detrientũ aĩe
Melius ẽ adusitates ⁊ damna pati in mundo. quã pi¬
nã pati in inferno: ⁊ hoc ẽ. quid em̃ prodẽ. ᷤ Aut qͥ.

Expanded text:
etc. Notantur hic duo martyria, aliud in effusione sanguinis, quod evenit tempore persecutionis, aliud in mortificandis desideriis, quod in tempore pacis ad idem continuatur. Vere debet tollere crucem, omnia mala damna patiendo. Nam quid prodest hoobtinere et diligere, si per hoc patiatur detrimentum animae? Melius est adversitates et damna pati in mundo, quam poenam pati in inferno. Et hoc est: Quid enim prodest, etc. Aut quam
Abbreviated transcription (Latin):
dũi nr̃i sunt iudei. qui seoent ad m̃sã sc̃ptu¬
rarũ. Nos ñ sumꝰ digni sedere ad mensã. quia
canes sumus. s sub eis existentes: saltẽ aliqͣs
reliquias uellemꝰ ħre. sicut ẽ curatio filiȩ meȩ
oyystice canes .i. gentiles comedert̃ micas.i. in
t̾̃na mystena. Iudei uͦ crustas .i. figutas ext̾iores.
lienis quȩ pͥmũ saluatorẽ filiũ dauid. deinde do¬
minũ uocat. ad extremũ ut dm̃ ad orat. Metuit
gͣ ut ei diceretur. fiat tͥ sic̃ uis. Quod puerum
centutionis ⁊ filiam chananee ñ ueniens ad do¬
mos coꝵ sanauit: significit gentes. ad quas
nuenit saluandas ꝑ p̃sentiã corporis. s ꝑ u̾bu
suũ. Quod ipsis rogantib filii sanant᷑. intelligen¬
da ẽ eccłie ꝑsona. quę sibi ẽ mat̾. ⁊ filui. Nã simul
om̃s quib constat eccłia mat̾ dr. Singuli autẽ.

Expanded text:
mini nostri sunt Judaei, qui sedent ad mensam Scripturarum. Nos non sumus digni sedere ad mensam, quia canes sumus, sed sub eis existentes, saltem aliquas reliquias vellemus habere, sicut est curatio filiae meae. Mystice canes, id est gentiles, comedunt micas, id est, interna mysteria, Judaei vero crustas, id est, figuras exteriores. lieris, quae primum Salvatorem filium David, deinde Dominum vocat, extremo ut Deum adorat. Meruit ergo ut ei diceretur: Fiat tibi sicut vis. Quod puerum centurionis, et filiam Chananaeae, non veniens ad domos eorum, sanat, significat gentes, ad quas non venit sanandas, per praesentiam corporis, sed per verbum suum. Quod ipsis rogantibus filia sanatur, intelligenda est Ecclesiae persona, quae sibi est mater et filia. Nam simul omnes, quibus c
Abbreviated transcription (Latin):
apprehensũ in erepat. Uepatati ideo. ne magistrum
interp̃tatur adu̾sarius. siue contrarius: quia contͣna
inquit loqueris uoluntati mee: debes adũsatiꝰ appella¬
quid debeã facere. immo uade pꝰ me .i. sequere me¬
⁊ ieã uoluntatẽ addisce. Multi putant qd̾ n petrꝰ¬
gerebat. S error apłĩcus ⁊ depietatis affectu ueni¬
ens. ñ ꝗͣ incentiuũ diaboli debet uideri. scanda¬
lũ mͥ es .i. me offendis dũ uis preire. qr ñ sapis ea
tu aut tm̃ considerans tuã uoluntatẽ. ñ uis
granũ tritici interrã cadere. ut multos fructus af¬
ferat. S Tunc ihe dix̃ discipulis suis. P ostquã
discipulis mysteriũ suȩ passionis ⁊ resurrectiõis
ostendit. hortatur eos ad suȩ passionis exemplu.
ut ꝑ pacientiã idẽ recipiant p̃miũ. ita dicens. ita¬
Siquis uult post me uenire: q. d. ego patiar¬

Expanded text:
apprehensum increpat: separatim ideo, ne magistrum apprehensum increpat: separatim ideo, ne magistrum interpretatur adversarius, sive contrarius: Quia contraria, inquit, loqueris voluntati meae, debes adversarius appellaquid debeam facere. Imo vade post me, id est, sequere me, et voluntatem meam addisce. Multi putant quod Petrgerebat. Sed error apostolicus, et de pietatis affectu veniens, nunquam incentivum diaboli debet videri. Scandalum mihi es, id est me offendis, dum vis praeire, quia non sapis ea tu autem tantum considerans tuam voluntatem, non vis granum tritici in terram cadere, ut multum fructum afferat. Tunc Jesus dixit discipulis, etc. Postquam discipulis mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur eos ad suae passionis exemplum, ut per patientiam idem recipiant praemium, dicens itaSi quis vult
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos solueret ł ligaret. ñ suꝑ terrã. s pꝰ terrã
hoc faccret. Potandũ ẽ q hec potestas ñ soli pe¬
tro data e. s. siẽ petrus unꝰ ꝓ om̃ib respondit. sic
in petro omnib hãc potestatẽ dedit. Snde post
ad unitatẽ nos inuitaret. Ideo enĩ eũ pͥncipem
eurrerent. si forte interse dissentirent. qm̃ si
eipulis. Querit᷑ cũ in suꝑiori missione ꝓcepis¬
set eis annuntiare regnũ celor approprqͥre.
qr passio eiꝰ scandalũ inmentib credentũ gn̾a¬
ret noluit deinceps ante passione demeeps se
ep̃m predicari. nouit̃ ne conusi ad fide. uidentes
eũ mori. retrorsũ ab euntes pesꝰ obertarent. In
missione uͦ ñ ꝓhibuit. cũ homines ad hue in
fide possent confirmari. S Exinde. Confirma¬
uelauit. s. eos iterũ ꝑ resurrectioniꝰ puuntia¬
tione confortauit. Littera satis pater. E assul¬
mens. Numi ardoris erat petrus in dñm. nido
auoita passione. ex affectu amantis eu separati¬

Expanded text:
solveret, vel ligaret, non super terram, sed post terram hoc faceret. Notandum est quod haec potestas non solum Petro data est, sed sicut Petrus unus pro omnibus respondit, sic in Petro omnibus hanc potestatem dedit. Unde post ad unitatem nos invitaret. Ideo enim eum principem e membra recurrerent, si forte inter se dissentirent, quoniam si etc. Quaeritur cum in superiori missione praecepisset eis annuntiare, regnum coelorum appropinquare: quia passio ejus scandalum in mentibus credentium generaret, voluit deinceps ante passionem se Christum non praedicari, ne noviter conversi ad fidem, videntes eum mori, retrorsum abeuntes pejus aberrarent. In missione vero non prohibuit, cum homines adhuc in fide possent confirmari. Exinde confirmait, sed eos per resurrectionis praenuntiationem confortavit. Littera satis patet. Et assumens, etc. Nimii ardoris erat Petrus in Dominum, et ita audita passione, ex affectu amantis eum separati
Abbreviated transcription (Latin):
Pensemꝰ quom se paulus ab negauerat. qͥ dicebat
Uiuo aut̃ iã ñ ego. Extinctus qͥd̃ fuerat seuus
ille ꝑsecutor. ⁊ uiuere cepre pius ille p̃dicator
Sienĩ ipse eẽt. pius ꝓfecto ñ eet. S qͥse inuere de¬
negat. dicat uñ ẽ quod scã u̾ba ꝑ doctiinã ueritatis
elamat protinus subdit. Uiuit uͦ in me xp̃e. Ac si

Expanded text:
icebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Chri
Abbreviated transcription (Latin):
alias ꝑcireuitũ ciuitates: quod om̃s currant ad
medicũ. homines genesareth. gentiles significa
pliciũ erroꝵ nebulã generauit. Illi autẽ audi¬
ta predicatiõe. adduet homines male habentes.

Expanded text:
alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad medicum. Homines Genezareth, gentiles significarplicium errorum nebulam generavit. Illi audita praedicatione adducunt omnes male ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutione. ut ei infirmitatẽ suã ostendat.⁊
uehem̃tiꝰ ipse ab ea inuocetur. Cui clamanti
extendit manũ autilii. ⁊ detitubatione inere¬
pat dicens. Modice fidei¶ E cũ ascendisset in
nauiculã. Modo redit adpͥorẽ figurã. q hoc to¬
tũ depetto fuit quasi alia sigara interposita.
su suꝑs dixisset egosum .i. cũ eccłiã suã consolatus fu¬
isset: ascendit in nauiculã .i. in eccliã. quandiu
enĩ patiebatur eccliã suã uexari. quasi absens ui¬
debatur eẽ: s data tranquillitate eccłe uidetur
accessisse. ⁊ tũc cessa uit uentꝰ tͥbulationis. Qͥ
autẽ erant in nauicula. de nautis intelligendũ
actione diñ ad oret.
paradisũ significat. Merito post naufragiũ.
nauigationẽ maris adlittus genesar ꝑueniunt.
populis. etiã notus erat płimis uultu. S uide
quanta sit fides hominũ terre genesareth. ut ñ
presentiũ tm̃salute contenti sint.s mittant ad

Expanded text:
persecutione, ut ei infirmitatem suam ostendat, et persecutione, ut ei infirmitatem suam ostendat, et vehementius ipse ab ea invocetur. Cui clamanti, extendit manum auxilii, et de tribulatione increpat dicens: Modicae fidei. Et cum ascendisset in naviculam, etc. Modo redit ad priorem figuram, quia hoc totum de Petro fuit, quasi alia figura interposita. Cum superius dixisset: Ego sum, id est cum Ecclesiam suam consolatus fuisset, ascendit in naviculam, hoc est, in Ecclesiam. Quandiu enim patiebatur Ecclesiam suam vexari, quasi absens videbatur esse, sed data tranquillitate Ecclesiae, videtur accessisse, et tunc cessavit ventus tribulationis. Qui autem in navicula erant. De nautis intelligendum actione Deum adorat. paradisum significat. Merito post naufragium et navigationem maris ad littus Genezar perveniunt, populis, et notus erat pluribus vultu. Sed vide quanta sit fides hominum terrae Genezareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittuntur ad
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝑetrus dic. Aliud sacramentũ ẽ de pet̾ ꝑse. &
alia figura. Eadẽ enĩ res. multotiens diu̾sis fi¬
guris expͥmitur. Eandẽ gͦ ꝑsonã gerit hic pe¬
tor sic reuera es. iube me uenire adte. Optat
optanti uenire dic̃. ueni: qr sẽꝑ offert auxiliũ
deant quomꝰ ambulauerit petrus. quẽ uerũ
suꝑuis sigrificabat eccłiã. designat humanũ
auxiliũ. quia nauis ẽ hominũ instrum̃tũ. ad
aquas transfretandas. Descendit petrus de
naui. cũ ȩccłia postposito om̃i humano aurci¬
lio. humiliando se ad solũ deũ refugit. ⁊ ꝑ hoc
dat᷑ ei ealcare t̾brlatioes hꝰ mundi. ut ueniat
ad iħm .i. sit ei conformis. s Uidens autẽ uen¬
tu ualidu. timuit. Ecce petius ad litterã nesuꝑ¬
biret quasi equał dño. immisit ei oñs uentũ iti
terreat eũ. ⁊ humanã faagilitatẽ recognoscere
faciat ꝑintitit᷑ cũ timetet mergi. ut gratiꝰ fit au¬
tiliũ p ᷑ timorẽ. Sic ⁊̃ ꝑmittit ȩccłiã titubare in

Expanded text:
t, etc. Aliud est sacramentum de Petro per se, et alia figura. Eadem enim res multoties diversis figuris exprimitur. Eamdem ergo personam gerit hic Petor, sicut revera es, jube me venire ad te, optatOptanti venire dicit: Veni, quia semper affert auxilium deant quomodo ambulaverit Petrus, quem utique verum us significabat Ecclesiam, designat humanum auxilium, quia navis est hominis instrumentum ad gentes transfretandas. Descendit Petrus de navicula, cum Ecclesia postposito omni humano auxilio, humiliando se ad Deum solum refugit, et per hoc datur ei calcare tribulationes hujus mundi, ut veniat ad Jesum, id est, sit ei conformis. Videns autem ventum validum, timuit. Ecce Petrus ad litteram ne superbiret, quasi aequalis Domino, immisit ei Dominus ventum, qui eum terreat, et humanam fragilitatem recognoscere faciat. Permittitur timere et mergi, ut gratius sit auxilium post timorem. Sicut etiam permittit Ecclesiam titubare in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad quirui earni ⁊ sanguini. itdeos designans. Seqr
Ego dieo tibi. qr tues petrus. Non ẽ intelligendu pe¬
trum tune accepisse hoc nom̃. s potius tẽ qñ dictũ e.
tu uoeabis cephas. quod interpretat᷑ petrus. ut eũ
trus. Non dix̃ tu uocabis petrus. s dix. iã es petrꝰ
Uł qñ andreas duxit petrũ frẽm suũ sec̃ uidere mes
nom̃ ei tunc &e promissu. mͦ aũi eẽ cõpletũ. ⁊ ideotẽ
dictũ ẽ tu uocabis. mͦ autẽ tu es petrus. ob fortitu¬
dine fidei ⁊ tuȩ confessionis. petrus dico dictus a
reseruetur fundamenti dignitas. s tu eui ego ut
amatori ⁊ confessori meo participiu mei nominis
dedi. suꝑme fundamentũ mundos lapides ordina¬
bis.⁊ teprobos remoueb. & portȩ inferi ñ preualeb¬
.÷. pec̾ea. ł ieretici. ł blandim̃ta. ł quęlibet talia. ñ ꝑ¬
ualebunt adu̾sus eã eccłiã. Qui enĩ intimo cordis¬

Expanded text:
non acquievi carni et sanguini , Judaeos designans. Sequitur: Ego dico tibi, quia tu es Petrus, etc. Non est intelligendum, tunc accepisse hoc nomen, sed potius tunc, quando dictum est: Tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus , ut eum trus, non dixit: Tu vocaberis Petrus; sed dixit: Jam es Petrus. Vel quando Andreas duxit Petrum fratrem suum videre Messnomen tunc ei esse promissum, modo autem esse completum; et ideo tunc dictum est, tu vocaberis, modo autem tu es Petrus, ob fortitudinem fidei, et tuae confessionis, Petrus dico, dictus a reservetur fundamenti dignitas. Sed tu, cui ego ut amatori et confessori meo participium mei nominis dedi, super me fundamentum, mundos lapides ordinabis, et reprobos removebis, et portae inferi, id est peccata, vel haeretici, vel blandimenta, vel quaelibet talia, non praevalebunt adversus eam Ecclesiam. Qui enim intimo amor
Abbreviated transcription (Latin):
ituelauit filio columbȩ mysteriũ fidei. qr ei caro
isanguis reuelare nequibat. Caro aut n⁊ sangius re¬
to intelliguntur pat̾nũ ⁊ maternũ genꝰ ł boĩes
sapientia carnali inflati. ⁊ colũbinȩ simplicita¬
tis nescii. quales illi qui dicebant xp̃m ioħ̾m

Expanded text:
elavit filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibant. Caro autem et sanguis recte intelliguntur paternum et maternum genus, vel homines sapientia carnali inflati, et columbinae simplicitatis nescii, quales fuerunt illi, qui dicebant Christum
Abbreviated transcription (Latin):
timne tritu ⁊ sebratũ tepido ipingui mulso ꝑmiscers n hoe
uunꝰ contta sole calidu ⁊ in baneu gargarires. omne hu¬
more noriu ⁊ si crassior fuerit de capite purgat. minmi
nentiũ imbetillitatu ꝑieula facit uitari. Sie ꝑfeeta fides
temptationii pistilio ꝓbata. ⁊ ab om̃i suꝑficie ieuua cogenie¬
tioni eribro discretionis castigata. ⁊ ꝑfecte dilectionis melle
dulor ata om̃o orcorde quos ẽ intioris noĩs caẜ. aueior sen¬

Expanded text:
time tritum et cribratum tepido et pingui mulso permisceas, et hoc time tritum et cribratum tepido et pingui mulso permisceas, et hoc jejunus contra solem calidum, vel in balneo gargarizes, omnem humorem noxium, etiamsi crassior fuefacit vitari. Sic perfecta fides tentationis pistillo probata, et ab omni superficie levium cogitationum cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata, omnes de corde quod est interioris hominis caput, vitiorum sen
Abbreviated transcription (Latin):
pis ũ de eo urtimat quod mas ẽ: dñs de se intimat
quos factus ẽ ꝓpter nos. discipls qd ipse ẽ qͥ¬
polles: ego cuiꝰ dicere facere ẽ dico t. Osy monbeatus es sy mon
dico bariona .i. qͥ tali confessiõe ac pia simplieitate uocari
te illi adomino impositũ ẽ. q columba multũ sĩ¬
plex aĩal ẽ. At ipse prudenti ⁊ ꝑia simplicitate
dominu scquebatur. memor illiꝰ p̃cepti. Estote pru¬
dentes sic̃ serpentes ⁊ simplices .s.c. filius quidem

Expanded text:
 de eo intimat quod majus est. Dominus de se intimat quod factus est propter nos, discipulus vero, qpolles, ego, cujus dicere facere est, dico tibi: O Simon, beatus es, Simon dico, Bar-Jona, id est qui tali confessione ac pia simplicitate vocari n illi a Domino recte impositum est, quia columba multum simplex animal est, ac ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut colum
Abbreviated transcription (Latin):
tione confessiis ẽ. merito collatis elauib regni cele¬
sus donatus ẽ. ut omib constatet. quia ab sq fide
⁊ confessioc nullus regnũ cȩlor posset intrare:
ilauies autẽ regni celoꝵ. ipsã discernendi scientiã
⁊ potentiã nominat. Potentiã. qua liget ł soluat.
Diseretionẽ. qua dignos ł iudignos ł indignos
discernat. Qui enĩ aliquẽ soluit ł ligat indigne.¬

Expanded text:
tione confessus est, merito collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut omnibus constaret, quia absque fide et confessione nullus regnum coelorum posset intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi sententiam et potentiam nominat. Potentiam, qua liget vel solvat; discretionem, qua dignos vel indignos discernat. Qui enim aliquid indigne
Abbreviated transcription (Latin):
cipudlos. Iste locus ẽ uͥ iordanis orit᷑ ad radices li¬
bami montis. ex ior.⁊dan. duob fontib.  etiãph¬
lippus fr̃ herodis extruxit cesaream in honore ty ui
cesaris imitatus patrẽ suũ herode. qui in honore
augusti cesaris cesaream appellauit. illa que pus
turris sttatonis uocabat᷑. Seq̃r. Quẽ dicunt ho

Expanded text:
locus est, ubi Jordanis oritur ad radices Libani montis, ex Jor et Dan duobus fontibus. Ubi etiam Philippus frater Herodis exstruxit Caesaraeam in honorem Tiberii Caesaris, imitatus patrem suum Herodem, qui in honorem Augusti Caesaris, Caesaraeam appellavit illam, quae prius turris Strat
Abbreviated transcription (Latin):
legis doctores. ex ꝓpħarũ uaticinio ñ potuert̃
intelligere aduentũ xp̃i. ⁊ cũ qualitatẽ tem¬
poris futuri ex signis precedentib cognoscerẽt
rẽ tam̃ necessariã ex signis sius cognoscere
negligebunt. & hoc ẽ. Sos dicitis crastinum serenui
fore. quia celũ rubicundũ uidetis facto uesꝑe. ⁊ dici¬
tis mane. hodie erit tempestas. nam ritglat cęlum
triste. hocẽ. sol rubieundꝰ in mane apparet. Itaq faciẽ
celi cognouistis discernere. signa autẽ temporum
ꝓprio sanguine rubicundatus ẽ designat. Crastina
uͦ serenitas que uesꝑũ subsequitur: leticiã dñiee
resurrectionis insinuat. Unde dauid. Ad uesꝑũ de
ne designatum. subsequi tribulationes fidelii suoꝵ qͥb¬

Expanded text:
legis doctores et prophetarum, vaticinio non potuerunt intelligere adventum Christi, et cum qualitatem temporis futuri ex signis praecedentibus cognoscerent, rem tam necessariam ex signis suis cognoscere negligebant. Et hoc est: Vos dicitis crastinum serenum fore, quia coelum rubicundum videtis facto vespere, et dicitis mane, Hodie erit tempestas, nam rutilat coelum triste, id est sol rubicundus apparet. Itaque faciem coeli cognovistis discernere, signa autem temporum  Christi, qua proprio sanguine rubicundatus est, designat. Crastina vero serenitas, quae vesperum subsequitur, laetitiam Dominicae resurrectionis insinuat. Unde David: Ad vesperum dne designatum, subsequi tribulationes fidelium suo
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Cũ eo enã loquebantur. quia gra̾s referebãt.
quod uera fuerint u̾ba ꝓpħarũ de aduentu ipsiꝰ. ⁊¬
salute hominũ. Sig̾̃cant ñ duas regenetationes.
quarũ una ẽ in baptismate uͥ aĩa resuscitat᷑. alt̾a ẽ in
res urrectione.li cato resuscitabitur. de qua dr. In re¬
generatione cũ sederit filius hõĩs. ic̃. Moyses qui
aquaticus interp̃tatur regen̾ationẽ baptismatis
significat. helyas qr sol interp̃tatur. belyos it gͥce.¬

Expanded text:
unt. Cum eo etiam loquebantur, quia referebant unt. Cum eo etiam loquebantur, quia referebant quod vera fuerunt verba prophetarum de adventu ipsius erationes, quarum una est in baptismate, ubi anima resuscitatur. Altera est in resurrectione ubi caro resuscitabitur, de qua dicitur: In regeneratione cum sederit Filius hominis , etc. Moyses qui aquaticus interpretatur, resurrectionem baptismatis significat primam. Elias qui sol interpretatur, Elias enim Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nemo ẽ. qͥ sine contagiõe alicuiꝰ pecei uiuere possit
suꝑet terrã. d qͥd fullo .i. doctor aĩarũ fiue aliqus
mundator sui corporis eximiꝰ. suꝑ t̾iã ñ potest. dñs
incelo faciet. mundans eccłiã i uestẽ suã ab om̃i inqͥ¬
ligimus. aliũ mortuũ. uisi in maiestatẽ eũ deo ut lu¬
gustata morte resuscitandi. ⁊ parit̾ eũ illo st̃ reg¬
naturi. dicente apło Mortui qui in xp̃o sunt resur¬
gent pͥmi deinde nos qui uiuimꝰ. ⁊ẽ Moyses gͥ ⁊ he
lias. om̃s cũ xp̃o regnaturos significant. Mortuus¬
uiu inuenient᷑ Ałr. Moyses ⁊ helias. ħ ẽ legisla¬
tor ⁊ propħarũ eximius apparent. ⁊ locuntur ẽ dño
de passione ⁊ resurrectione eiꝰ. ut ostendant ipsũ eẽ
quẽ euncta legis ⁊ propharũ oracula ꝓmiseit.
Apparent autẽ ñ ininfimis s. in monte cũ illo. q nimirũ
soli illi qui m̃te terrena desideria transcendunt: ma¬
iestatẽ sc̃ȩ scͥpture que in dño ẽ adimpleta. prospici¬

Expanded text:
sine contagione alicujus peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est doctor animarum, sive aliquis mundator sui corporis eximius super terram non potest, Dominus in coelo faciet, mundans Ecclesiam, id est vestem suam, ab omni inquegimus , alium mortuum, in majestate cum Deo, ut Lugustata morte resuscitandi, et pariter cum illo sunt regnaturi, dicente Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resurgent primi, deinde nos qui vivimus , etc. Moyses ergo et Elias, omvivi invenientur. Aliter: Moyses et Elias, hoc est, legislator et prophetarum eximius apparent, et loquuntur cum Domino de passione et resurrectione ejus, ut ostendant ipsum esse, quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, qui nimirum soli illi qui mente desideria terrena transcendunt, majestatem sanctae Scripturae quae in Domino est adimpleta, prospici
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in nube declaratusẽ: sp̃e dona eni sua ꝑ spes de¬
clarare solet. Innocentiã enĩ in baptismate donat. quę
ꝑ auẽ simplicitatis designatur. daturus e claritatẽ ⁊ refri¬
geriũ om̃is uoluptatis carnał fomitis. in resurree¬
tione. In nube refrigeriũ. in fulgore nubis. claritas
resurgentiũ corpoꝵ figurat᷑. Cum dicat ipsũ audite.
de fr̃ib ur̃is tanquã meipsũ audietis uixta omnia
quȩ locutus fuĩt uob̾. Om̃is autẽ aĩa quęcũq ñ¬

Expanded text:
in nube declaratus est? Dona enim sua per species declarare solet. Innocentia enim in baptismate datur, quae per avem simplicitatis designatur. Daturus est autem claritatem et refrigerium omnis voluptatis, et carnalis fomitis in resurrectione. In nube refrigerium: in fulgore nubis, claritas resurgentium corporum figuratur. Cum dicat, ipsum audite, de fratribus vestris, tanquam me: ipsum audietis, juxta omnia quae locutus fu
Abbreviated transcription (Latin):
formem grãm. qua complentur. fragm̾ta subtilita¬
tem mysterioꝵ dei significant. quã ñ potest caꝑe
populus. udeo sportis traduntur .i. doctorib ec¬
cliȩ reseruantur. Erant autẽ. Merito .iiͦii. nuilia

Expanded text:
formem gratiam, qua complentur. Fragmenta subtilitaformem gratiam, qua complentur. Fragmenta subtilitatem mysteriorum Dei significant, quae non potest capere populus, et ideo sportis traduntur, id est, doctoribus Ecclesiae reservantur. Erant autem, etc. Merito quatuor millia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram:. Quia ꝑ scͥptutã noui testamenti. non solũ
desideria carnis calcare s & facultates tp̃rales que
ꝑt̾ram significant᷑. de relinquere precipim̃. ẜ & ac¬
cipiens septẽ panes. gras agens. Gtas agit. ut osten¬
dat se congaudere desalute hominĩ ⁊ nos ad agen¬
uas gras informaret in temporalib Panes fregri. cũ
sacramenta ȩcelie sc̃ͥꝓturarũ aꝑuit. quib nuttniend̾
erat populus fideliu. uedit discipulis. ⁊ disciprili
popło qr ꝑ predicatores. eugłica docttina populo
mimistatur. ẜ & comederunt. cũ ũbũ diuima
audiert. ⁊ mente susceꝑunt: ce saturati sunt. qn
audita oꝑe compleuert.  & quod suꝑfute de frag¬
Iuncis gͣ uasis metito comparantur lecti. qui
radicẽ cordis in fonte uite collocant. ne abonis oꝑi¬
bus arescant. Assimilart᷑ ⁊ palmis. ꝙ uictores hꝰ
mundi existunt. Septẽ fuissememorant᷑. ꝓpt̾ septi¬

Expanded text:
terram, etc. Quia per scripturam Novi Testamenti nterram, etc. Quia per scripturam Novi Testamenti nrales, quae per terram significantur, derelinquere praecipimur. Et accipiens septem panes, gratias agens. Gratias agit, ut ostendat se congaudere de salute hominum, et nos ad agendas gratias informaret in temporalibus. Panes fregit, cum sacramenta figurarum aperuit, quibus nutriendus erat populus fidelium; dedit discipulis, et discipuli populo, quia per praedicatores evangelica doctrina populo ministratur. Et comederunt, cum verbum divinum audierunt, et mente susceperunt. Et saturati sunt, quando audita opere compleverunt. Et quod superfuit de fragJunceis ergo vasis merito comparantur electi, qui radicem cordis in fontem vitae collocant, ne a bonis operibus arescant. Assimilantur et palmis, quia victores hujus mundi existunt. Septem fuisse memorantur, propter septi
Abbreviated transcription (Latin):
mirantur. uͥ tot sententię possint inueniri. ⁊ unde
tot milia queant saciari. ¶ Quot panes habetis:
Querit ñ ignarus. s docendo responsuruis. At illi dixe¬
runt. Seꝑtẽ. ⁊ ꝑaucos pisciculos. M ystice respondet¬
ons predicatorib suis. qui u̾bũ predicationis timent
deficere. q .d. Sos miramini unde tot milia hominũ
ihror. ad eos satis sufficiunt reficiendos. Bene septẽ
panes in mysterio noui testamenti ponuntur. in qͦ
adenda reuelatur. ⁊ eredita dat᷑. Deq ordeacei fuis¬
seproduntur. sic̃ illi .u. dequib st̃ saturata.u. mi¬
corporalib sacramentis obtegeret᷑. Or dei ⁊ enĩ medul¬
la palea temissima tegit̃. Pauei uͦ pisces signifi¬
cant alias scͥpturas. quas ħms pret̾ nouũ testam̃¬
tum ad ędificationẽ nrãm ł paucos fideles ꝑfec¬
tos noui testam̃ti. qui defluctib huiꝰ scłi erepti
suo exempło nos instruendo reficiunt. ne inuia
deficians. & precepit turbȩ. ut diseumberent sĩ

Expanded text:
mirantur ubi tot sententiae possunt inveniri unde tot millia possunt satiari. Quot panes habetis? Quaerit non ignarus, sed docendo responsurus. At illi responderunt: Septem, et paucos pisciculos. Mystice Dominus respondet praedicatoribus suis, qui verbum praedicationis timent deficere. Quasi dicat: Vos miramini unde tot millia possuntvirorum, satis sufficient ad eos reficiendos. Bene septem panes in mysterio Novi Tescredenda revelatur et credentibus datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque de quibus quinque suorporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. Pauci vero pisces significant alias scripturas, quas habemus, praeter Novum Testamentum ad aedificationem nostram. Vel paucos fideles perfectos Novi Testamenti, qui de fluctibus hujus saeculi erepti, suo exemplo nos instruendo reficiunt, ne in via deficiamus. Et praecepit turbae, ut discumberent super
Abbreviated transcription (Latin):
signũ decelo. Petebant enĩ tẽptando uti mor̃e helicignẽ
desublimi uenire facet. ł ĩ similitudinẽ samuelis tẽpore
esuuio muigire tonitrua facet. Uł qͥ de paucis panib młtos
satiauit: nc̃ in exemplũ moysi manna decelo
iitteret. Aliter enĩ ñ indebatur eẽ ꝑfectus.

Expanded text:
tando, ut more Eliae ignem de sublimi venire, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua faceret, vel qui paucis panibus multos satiavit, nec man? in exemplum Moysi de coelo mitteret. Aliter enim non videretur esse perfectus,