comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habet. non expedit facere bene.Male. qui
cere: et bene facientibus maledicis.Hȩc
fecisti inquit. et tacui. Suspicatus es iniq
quod ero tuisimilis. Quid est. qͦd ero tui
similis: Quia sic mͥ placet malum. quomͦ
tibi. Hoc es suspicatus: Hoc dixisti in cor
catus es iniquȩ quod ero tuisimilis. Argu¬
am te. Quomodononputas. et quandoñ
putas: arguam te.Sileo cum facis:s ñ
silebo cum iudicio arguam te.Quid tibi
faciam. quando arguam te: Statuam te
ante faciem tuam. Modo enim quando
male facis.putas quia bonus es: quia non uiste
uidere. Alios reprehendis: te non respicis. Ali¬
os accusas: de te non cogitas. Alios ponis ante
oculos tuos: te ponis post dorsum tuũ. Ego
quando te arguo: contra te facio. Lollo te
a dorso tuo: et ponote ante oculos tuos. Ui¬
debiste: et planges te. Et non erit iamtẽ:
quomodo corrigas te. Contemnis gͦ tempꝰ
miscd̃iȩ: ueniet tempus iudicii. Quia tum

Expanded text:
habet: Non expedit bene facere; qui habet: Non expedit bene facere; qui cere, et bene facientibus maledicis? Haec fecisti, inquit, et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero tibi similis? Quia sic mihi placet malum, quomodo tibi: hoc es suspicatus. Hoc dixisti in cordcatus es inique, quod ero tibi similis. Arguam te: quomodo non putas, et quando non putas, arguam te. Sileo cum facis: sed non sileo cum judico. Arguam te. Quid tibi faciam, quando arguam te? Statuam te ante faciem tuam. Modo enim quando male facis, putas quia bonus es, quia non vis te videre. Alios reprehendis, te non respicis; alios accusas, de te non cogitas; alios ponis ante oculos tuos, te ponis post dorsum tuum. Ego quando te arguo, contra facio; tollo te a dorso tuo, et pono te ante oculos tuos. Videbis te, et planges te; et non erit jam tunc quomodo corrigas te. Contemnis ergo tempus misericordiae, veniet tempus judicii: quia tu in
Abbreviated transcription (Latin):
plendum malũ factum tuum: furaris: et le¬
taris quia tacet. Audi gͦ psalmum. Te ammo¬
nuit. te quicunq es. qui forte hic stas: et
nocte aliquid fecisti. Te ammonuit. tͥ dix̃:
hȩc fecisti et tacui. Suspicatus es inique
qͦd ero tui similis. Ohomines qui hec uerba
quȩ dicturus sum. nec inore habetis. nec
incorde: felices estis.Nonne cotidie hom¬
nes mala facientes. aut quos bene fecisse pe¬
nitet. et pęnitentia ꝑuersa fundunt qͦd mul¬
serunt: nonne cotidie dicunt. et ista mur¬
mura inter se rodunt: Uere si dõ displicent
ista. non ꝑmitteret illa fieri:aut illi qui ea
faciunt.felices noneẽnt int̃ra. Uidemus
raptores: uidemus infirmoꝵ opp̃ssores:uide¬
sores: et tamen potentes.diuites.felices in
hac t̾ra. Siuere ista ds̃ uideret: si ista cura¬
ret: parceret eis: Addunt et hoc quod peiꝰ
est. Non placent nisi mali. Continguat
autem ut faciat benealiquid. et sequatur
forte aliqua temptatio: continuo ad manũ

Expanded text:
plendum malum factum tuum, furaris, et laeplendum malum factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? O homines, qui haec verba quae dicturus sum, nec in ore habetis, nec in corde, felices estis. Nonne quotidie homines mala facientes, aut quos bene fecisse poenitet, et poenitentia perversa fundunt quod mulserunt; nonne quotidie dicunt, et ista murmura inter se rodunt: Vere si Deo displicerent ista, permitteret illa fieri, aut illi qui ea faciunt felices essent in terra? Videmus raptores, videmus infirmorum oppressores, videtores; et tamen potentes, divites, felices in hac terra. Si vere Deus ista videret, si ista curaret, parceret eis? Addunt et hoc, quod pejus est: Non placent nisi mali. Contingat autem ut faciat bene aliquis, et sequatur forte aliqua tentatio, continuo ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
parcet. nunquid silebit: quem timere debe¬
mus: Audistis in isto psalmo fr̃s mei. Cum
enumeraret peccã peccatoris. ait. Hec feci¬
str et tacui. Contra hoc dictum ẽ: ueniet et
non silebit. Presentia sua non silebit. Ex¬
cepto enim qͦd dñs nr̃ xp̃c significatur. quia
siluit iniudicio. ut impleret᷑ in illo etiam
ea ꝓpħia. quam paulo ande cõmemoraui.
tacet. Ascendit enim incȩlum. et sedet ad
ad exteram patris: in deuenturus iudica¬
re uiuos et mortuos. Quamdiu ibi est:
donec ueniat tacet. Uoces eius in libris
audimus: de ore ipsius non audimus. Nu¬
distis autem uocem ipsius de scĩs scriptu¬
ris isto loco: auditis eum uos ipsi cõmemo¬
dm̃. Nunquid audis illum quando facis ad¬
ulterium: et latere putas quia homote ñ
uidet: Ille te uidet: s tacet. Quando fur¬
tum facis. captas oculos eius cui furaris:
et si eum latet facis. Si ꝓpterea non facis qͥa
times: intus fecisti: incorde fecisti. fur teneris:

Expanded text:
parcet, numquid silebit quem timere debeparcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; inus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoDeum. Numquid audis illum quando facis adulterium; et latere te putas, quia homo te non videt? Ille te videt, sed tacet. Quando furtum facis, captas oculos ejus cui furaris, et si eum latet, facis: si propterea non facis, quia times ne videaris, intus fecisti, in corde fecisti; fur teneris,
Abbreviated transcription (Latin):
dine uilescit: et fit homini quasi nullũ sit.
Obduruit:iam dolorem ꝑdidit. quod ualde
putre ẽ: nec dolet.Quod non dolet. non ꝑ
sano habendum. s ꝓmortuo computandũ:
Actendite quȩ dicat scriptura: et ibi uidete
quẽad modum uiuere debeatis. Quis non
contemnit ebriositatis peccatum: Abundat
tale peccatum: et contemnit᷑. Iam cor ebrio¬
sum. ꝑdidit sensum. Non habet dolorem: qr
nec salutem. Quando aliquid pungit᷑ et do¬
let: aut sanum ẽ. aut est in illo spes aliqua
sanitatis. Quando autẽ tangit᷑. pungit᷑.
calcatur. nec dolet: ꝓ mortuo habendum ẽ.
ac de corpore p̃cidendum. S aliquando par¬
cimus: et nonnouimus nisiloqui. Excom¬
municare. de ȩccłia ꝑicere pigrisumus. Ali¬
quando enim timemus: ne ipso flagello pe¬
ior fiat qui ceditur. Et quamuis qui tales
sunt iam manima mortui sunt. tamen quia
cordis quas clausas habere probantur. do¬
minus aꝑire dignetur. S nunquid ille

Expanded text:
dine vilescit, et fit homini quasi nullum sit: dine vilescit, et fit homini quasi nullum sit: obduruit, jam dolorem perdidit. Quod valde putre est, nec dolet: quod non dolet, non pro sano habendum, sed pro mortuo computandum est. Attendite quae dicat Scriptura, et ibi videte quemadmodum vivere debeatis. Quis non contemnat ebriositatis peccatum? Abundat tale peccatum, et contemnitur. Jam cor ebriosum perdidit sensum, non habet dolorem, quia nec salutem. Quando aliquid pungitur et dolet, aut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, pungitur, vellicatur, nec dolet; pro mortuo habendum est, ac de corpore praecidendum. Sed aliquando nos parcimus, et non novimus nisi loqui: excommunicare, de Ecclesia projicere pigri sumus. Aliquando enim timemus ne ipso flagello pejor fiat qui caeditur. Et quamvis qui tales sunt, jam in anima mortui sint: tamen quia cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ enimnobis sonante lectore qͣsi specu¬
lum ubi nos inspiceremus et inspeximꝰ. Inspi¬
cite uos. Ecce ego facio quod ibi audiui. Si ñ
discreueris inquit iustum. Si nondixeris pec¬
catori morte morieris. et ostenderis ut recedat
ab iniquitatib suis: ipse quidem inpeccatis
suis moriet᷑: sanguinem autẽ eius. de manu
tua ex quiram.Si autẽ dixeris. et ille contemp¬
serit. et non obedierit: ille inscelerib suis mo¬
rietur: tu autẽ animam tuam liberabis. Dico
uobis. libero animammeã. Inmagno enĩ sũ
non ꝑiculo. sed exitio constitutus: si tacuero
S cumego dixero. et impleuero officiũ meũ:
uos iam attendite ꝑiculum ur̃m. Quid autẽ
uolo. quid desidero. quid cupio. quare lo¬
quor. quare hic sedeo. quare uiuo: nisihac in¬
tentione. ut cum xp̃osimul uiuamus: Cupi¬
uus ẽẽ sine uobis. Nolite gͦ contemnere fr̃s
mei peccata: inquib forte consuetudinem
iam fecistis. Omne enim peccatum consuetu¬

Expanded text:
tum est enim nobis, sonante lectore; quasi specutum est enim nobis, sonante lectore; quasi speculum ubi nos inspiceremus; et inspeximus nos: inspicite vos. Ecce ego facio, quod ibi audivi. Si non discreveris, inquit, justum, si non dixeris peccatori, Morte morieris, et ostenderis illi ut recedat ab iniquitatibus suis; ipse quidem in peccatis suis morietur, sanguinem autem ejus de manu tua exquiram. Si autem dixeris, et ille contempserit, et non obedierit; ille in sceleribus suis morietur, tu autem animam tuam liberabis . Dico vobis, libero animam meam. In magno enim sum, non periculo, sed exitio constitutus, si tacuero. Sed cum ego dixero, et implevero officium meum, vos jam attendite periculum vestrum. Quid autem volo? quid desidero? quid cupio? quare loquor? quare hic sedeo? quare vivo? nisi hac intentione, ut cum Christo simul vivamus? Cupi Excommunicatio. Nolite ergo contemnere, fratres mei, peccata in quibus forte consuetudinem jam fecistis. Omne enim peccatum consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
ego uobis istanondicerem. Nec ꝑhos ur̃m
siluit. Nam quando cantabatis: ipse loque¬
batur. Non silet. opus est ut nos audiamꝰ:
s aure cordis.Nam respondet. Facile est
audire auribus carnis. Illis auribus audire
debemus: quas querebat magister ipse cũ
diceret. Qui habet aures audiendi. audiat.
Quis enim ante illum qñ ista dicebat. sine
aurib carnis stabat: Omnes aures habebant:
et paucihabebant. Non omnes habebant au¬
ter locutus ẽ ꝑ ꝓpħam erechielem. credo ad¬
hibuistis aurem: credo audistis qũead modũ
dixerit. Ad domum isrł mittam te: non ad
popłm altioris lingue te mittam. Popłs autẽ
ille nolet audire te: quia nolunt audire me.
Quid ostendit: nisi quia ip̃se ds̃ ꝑ ꝓpħam lo¬
quebatur: Quia uero inpsis uerbis ꝓpħi¬
cis nos maxime territi sumus. id est p̃posi¬
ti quos posuit loqui ad popłm suũ: pͥus in
illis uerbis uidemus faciem nr̃am. Demonstra¬

Expanded text:
ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister ipse, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum, quando ista dicebat, sine auribus carnis stabat? Omnes aures habebant, et pauci habebant: non omnes habebant auter locutus est per prophetam Ezechielem, credo adhibuistis aurem, credo audistis quemadmodum dixerit, Ad domum Israel mittam te, non ad populum altioris linguae te mittam. Populus autem ille nolent audire te, quia nolunt audire me . Quid ostendit, nisi quia ipse Deus per Prophetam loquebatur? Quia vero in ipsis verbis propheticis nos maxime territi sumus, id est, praepositi quos posuit loqui ad populum suum, prius in illis verbis videmus faciem nostram. Demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
antauimus fr̃s. As manifeste
Iueniet: ds̃ nr̃ et non silebit.
Dm̃ xp̃m scriptura p̃dixit. uen¬
Iturum ad iudicium uiuoꝵ et
mortuorum. Quando enĩpͥus
uenit iudicari occultus fuit: quando ueni¬
et iudicare. manifestus erit. Quam fuerit
tune occultus. Hinc intelligite quod ait
apłs. Si enim cognouissent: nunquã dñm
głe crucifixissent. Tunc autem siluit int̾ro¬
gatus. sicut et ȩuangłm loquit᷑: et implet᷑
in eo ysaie ꝓpħia dicentis. Sicut ouis ad
immolandum ductus ẽ: ⁊ sic̃ agnꝰ coram ton¬
dente se sine uoce. sic non aꝑuit ossuũ.Ten¬
et gͦ manifestus: et non silebit. A hoc dictũ
non silebit iudicaturus: quia siluit iudicatꝰ.
Nam quantũ attinet ad uoces ipsius nob̃ ne¬
cessarias. quando siluit: Nonsiluit ꝑ patri¬
archas: non siluit ꝑoscarnis sue. Et mͦ sisi¬
leret: scriptura non loqueret᷑. Lector ascen¬
dit: s ipse non silet. Tractator loquit᷑. Si ue¬
ra loquitur: xp̃c loquitur. Si sileret xp̃c:

Expanded text:
antavimus, fratres, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Deum Christum Scriptura praedixit venturum ad judicium vivorum et mortuorum. Quando enim prius venit judicari, occultus fuit: quando veniet judicare, manifestus erit. Quam fuerit tunc occultus, hinc intelligite quod ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dictum est, Non silebit, quia siluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
głam non inte.s inprecedente et subseqͦn¬
te miscdĩa dei.qua p̃uentus es peccator ut
salueris: non inuentus es iustus
tem: non in agrum miseris secularis. ut
inter spinas et tribũlos panem in labore
et sudore conquiras:non ad marina dis¬
crimina.ut mercimonii causa. ligno fra¬
gili incerta lucra secteris. ubi intentione
questus. multi merserunt. Ad domũ dei
de ducit non hospitem ad tempus
ut migres ex ea sed habitatorem ut ꝑ ma¬
neas in ea.Sequit᷑ enĩ. Et ut inhabitem in
domo domini in longraridinẽ dierum.
Domus hec domini. paradisus ẽ. Longi¬
tudo dierum uita ȩterna ẽ. Non illic esuri¬
es. non sities:non laborabis estiuo sole. et
lune frigus. et tempestates hiemis ñ senties.
Tristicia et meror. in ea ñ st̃. Consortio sẽꝑ scõꝵ
beatꝰ eris Gaudeb̾ cũ eis ⁊ exultab̾ uiuendo. ⁊ lau
dilectissimi. Accessistis ad dñm: credere festi¬
nate. et oꝑam date app̃hendere ꝑbonam

Expanded text:
gloriam, non in te, sed in praecedente et subsequengloriam, non in te, sed in praecedente et subsequente misericordia Dei: qua praeventus es peccator, ut salveris; non inventus es justus, tem. Non in agrum miseriae saecularis, ut inter spinas et tribulos panem in labore et sudore conquiras; non ad marina discrimina, ut mercimonii causa ligno fragili incerta lucra secteris, ubi intentione quaestus multi merserunt. Ad domum Dei te ducit, non ut hospitem ad tempus, ut migres ex ea; sed habitatorem, ut permaneas in ea. Sequitur enim, Et ut inhabitem in domo Domini in longitudine dierum. Domus haec Domini, paradisus est. Longitudo dierum, vita aeterna est. Non illic esuries, non sities, nec laborabis aestu solis et lunae, frigus et tempestates hiemis non senties. Tristitia et moeror in ea non sunt. Consortio semper sanctorum beatus eris. Gaudebis cum eis, et exsultabis, vivendo et lauddilectissimi. Accessistis ad Dominum credere; festinate et operam date apprehendere per bonam
Abbreviated transcription (Latin):
domini: et calicem demonioꝵ. Cum uos¬
rit: cognoscetis mensam spiritalis con¬
uiuii: ut agnita ueritate. unusquisq ue¬
strum exultans. et grãs agens dõ. iam com¬
petenter et fiducialit̃ dicat. Et miscdia
tua subsequetur me.omnib dieb uitȩ meȩ.
Magnum te głe solatium comitat᷑. ꝓpter
te dei subsequitur.S pͥus ut iter tibi ui¬
te ȩternȩ demonstret p̃uenit te. id ẽ ante¬
cedit te secundum qͦd dicit in alio psal
rantem uiam̾ad dm̃ reuocat longe factũ
a dõ: seruũ peccati attrahit ut liberũ faci¬
at: ut ambulando inuia omnib dieb ui¬
tȩ tuȩ non erres. Subsequit᷑ etiam te custo¬
diens terga tua: ne insidians calcaneo tuo
serpens diabolus.cum quo tibi sunt inimi¬
ciciȩ. supplantet te: latro.Nanq aut occur¬
rendo occidit: aut exurgendo post tergũ.
Ob hoc te precedit et subsequitur miscdiac
dei: ut medius tutus ambules et securus
omnibus dieb uitȩ tuȩ. Habe gͦ spem &

Expanded text:
Domini, et calicem daemoniorum Domini, et calicem daemoniorum rit, cognoscetis mensam spiritualis convivii, ut agnita veritate unusquisque vestrum exsultans, et gratias agens Deo, jam competenter et fiducialiter dicat, Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae. Magnum te gloriae solatium comitatur. Proptte Dei subsequitur. Sed prius ut iter tibi vitae aeternae demonstret, praevenit te, id est, antecedit te, secundum quod dicit in alio psalmrantem viam, ad Deum te vocat longe factum a Deo; servum peccati attrahit, ut liberum faciat, ut ambulando in via omnibus diebus vitae tuae non erres. Subsequitur etiam te, custodiens terga tua, ne insidians calcaneo tuo serpens diabolus cum quo tibi sunt inimicitiae, supplantet te. Latro namque aut occurrendo occidit, aut exsurgendo post tergum. Ob hoc te praecedit et subsequitur misericordia Dei, ut medius tutus ambules et securus omnibus diebus vitae tuae. Habe ergo spem et
Abbreviated transcription (Latin):
turberis: totum te in baculum miscđiȩ dĩ
ꝓice: ut cum supra cũ donis spiritalibus
pascendus accubueris: delectatus gustu
suauitatis eius.conuenienter dicas. Pa¬
rasti in conspectu meo mensam. adu̾sus
eos qui tribulant me. Impingasti moleo
caput meũ: et poculum tuũ in ebrians
quam p̃clarũs ẽ. Hoc ꝑ orbem trarum ful¬
ta grẽ baculo.uniuersa cantat ȩccł̃ia.Hoc
aduersus hereticos.iudeos atq gentiles. qͥ
eam deridendo tribulant.predicant. non
inse s indomino głando.Mensa nan¬
q iocunditatis passio xp̃i ẽ. qui se
ꝑnob in mensa crucis  optulit sa¬
crificium dõ patri donans ȩccłiȩ suȩ catho¬
licȩ uitale conunusĩcorpore suo nos uide¬
licet sacians et mebrians sanguine: hac
mensa pasta et uiuificata aduersus eos qͥ
tribulant eam. Exultat eccłia habensspẽ
Ppter hãc mensam corripiebat corinthios
potestis communicare mense dñi: et m̃se
demonioꝵ. Nonpotestis bibere calicem

Expanded text:
turberis, totum te in baculum misericordiaeturberis, totum te in baculum misericordiae Dei projice, ut cum supra eum donis spiritualibus pascendus accubueris, delectatus gustu suavitatis ejus, convenienter dicas, Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Hoc per orbem terrarum fulta gratiae baculo universa cantat Ecclesia. Hoc adversus haereticos, Judaeos atque Gentiles, qui eam deridendo tribulant, praedicat, non in se, sed in Domino gloriando. Mensa namque jucunditatis passio Christi est, qui se pro nobis in mensa crucis obtulit sacrificium Deo Patri, donans Ecclesiae suae catholicae vitale convivium, corpore suo nos videlicet satians, et inebrians sanguine. Hac mensa pasta et vivificata, adversus eos qui tribulant eam, exsultat Ecclesia, habens spePropter hanc mensam corripiebat in idolio rns: Non potestis communicare mensae Domini et mensae daemoniorum: non potestis bibere calicem
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio sol iusticiȩ refulserit xp̃c. ueraciter
dicas. Uirga tua et baculus tuus. ipsa me con¬
solata sunt. Uirgananq suꝑbum regit: se¬
cundum qͦd dictum ẽ. inpsalmo scđo de xͦ.¬
Reges eos in uirga ferrea: et tanquam uas
figuli confringes eos.Baculus uero. debilẽ
sustentat et fessum. Memento gͦ correptio¬
nis et discipline uirge: ut cum repletus
fueris bonis donorum dei. non extollaris su¬
ꝑbia et murinures aduersus eum: quia sic̃
uas figuli iratus in ea confringet te. Mem̃¬
to etiam adiutorii baculi: et ne confidas in
urtute tua:. ne uedicas sc̃s sum. titubare non
possum. Multos habet lapsus infirmitas
nr̃a: nec sc̃ĩtate oꝑum suoꝵ adhuc int̾ra dan¬
te spinas et cribulos posita regit᷑. uł ha
habet głam puritatis. Quandiug̃ redeat in
t̃ram dequa sumptus ẽ. nisibaculo diuinȩ
grẽ regatur. stare non potest. Siue itaq ꝓ¬
speris indeo. seu temptationũ tempestate

Expanded text:
auxilio sol justitiae refulserit Christus, veraciter auxilio sol justitiae refulserit Christus, veraciter dicas, Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. Virga namque superbum regit, secundum quod dictum est in Psalmo secundo de Reges eos in virga ferrea et tanquam vas figuli confringes eos . Baculus vero debilem sustentat et fessum. Memento ergo correptionis et disciplinae virgae, ut cum repletus fueris bonis donorum Dei, non extollaris superbia, et murmures adversus eum: quia sicut vas figuli iratus in ea confringet te. Memento etiam adjutorii baculi, et ne confidas in virtute tua, neve dicas, Sanctus sum, titubare non possum. Multos habet lapsus infirmitas nostra, nec sanctitate operum suorum adhuc in terra dante spinas et tribulos posita regitur, vel habet gloriam puritatis. Quamdiu ergo redeat in terram de qua sumpta est, nisi baculo divinae gratiae regatur, stare non potest. Sive itaque prospereris in Deo, sive tentationum tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. non timebo mala: qm̃ mecũ es.
Umbra mortis uia peccati ẽ: in qua nebulo pi¬
rataq diabolus recte gradientib retia de¬
ceptionis spandit. Umbra ẽ: quia nichil cõ¬
mune luci cũ tenebris: huiꝰ umbre oꝑa re¬
pudianda docet apłs.inquiens. Abiciamꝰ
opera tenebrarũ. et induamur arma lucis:
sicut indie honeste ambulemus. Non in cõ
messationibus et ebrietatib: non incubili¬
bus et impudiciciis: non contentione et
emulatione. Qũãdiu gͥ inp̃senti uita ma¬
nes. inmedio uitioꝵ seculariũ p̃ssurarũ. q̃
sunt umbra mortis.ambulas. Luceat in
corde tuo xp̃c. quiilluminat lucernã m̃tis
nr̃e. ꝑdilectionem dei et proximi: et ñ ti¬
in euangłio. Et ecce ego ero uob̃cum om¬
nibus dieb usq ad consummationẽ scłi.
remaneas desertus inumbra mortis. Cum
umbra et de terreri cognoueris: app̃hen¬
de uirgam disciplinȩ: et in baculo mise¬
ricordiȩ fidenter incumbe: ut cum tibi

Expanded text:
mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Umbra mortis, via peccati est, in qua nebulo pirataque diabolus recte gradientibus retia deceptionis expandit. Umbra est, quia nihil commune luci cum tenebris. Hujus umbrae opera repudianda docet Apostolus, inquiens: Abjiciamus opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus, nonbrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione . Quamdiu igitur in praesenti vita manes, in medio vitiorum, saecularium pressurarum, quae sunt umbra mortis, ambulas. Luceat in corde tuo Christus, qui illuminat lucernam mentis nostrae per dilectionem Dei et proximi: et non tiin Evangelio: Ecce ego ero vobiscum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . remaneas desertus in umbra mortis. 6. umbra, et deterreri cognoveris, apprehende virgam disciplinae, et in baculo misericordiae fidenter incumbe, ut cum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
priuati. non adspem inquanon habuer̃t
spem. sed ad ꝑditionem. Dormierunt enĩ
somnũ suũ: et nichil inuenerunt om̃s ui¬
ri diuiciarũ in manib suis. ꝑsemitas iu¬
ciosa.semitas artas ⁊ compendiosas incedere te
uult: id ẽ ꝑfamem et sitim ꝑ nudicatẽ. per
ieiuniũ. ꝑ ignobilitatem. ꝑ pauꝑtatẽ. ꝑ pa¬
tientiam. ꝑ despectum omniũ p̃sentiũ: ha¬
bentem uero spem ꝓmissam. Uis autẽ eui¬
denter cognoscere compendium semitarũ.
ꝑquas iussus es ambulare: Dilige dñm de¬
um tuum ex toto corde tuo. et ex tota ani¬
ma tua: et proximũ tuum sicut te ipsum.
Inhis enim duob mandatis: omĩslex pendet
gnum cȩloꝵ: induab hissemitis quȩ
omniũ caput sunt. et unam efficiunt ui¬
am gradere: et uniuersas cumꝑueneris
nauiter de et sine fatigatione ꝑegisse con
ant incessus tui inter diaboli seuientis in¬
sidias: ut securus possis cantare dõ et dice¬
re. Nam et si ambulauero inmedio umbre

Expanded text:
privati, non ad spem, in qua non habuerunt privati, non ad spem, in qua non habuerunt spem, sed ad perditionem. Dormierunt enim somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Per semitas juvia lata et spatiosa, semitas arctas et compendiosas incedere te vult, id est, per famem et sitim, per nuditatem, per jejunium, per ignobilitatem, per paupertatem, per patientiam, per despectum omnium praesentium, habentem vero spem promissam. Vis autem evidenter cognoscere compendium semitarum, per quas jussus es ambulare? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua; et proximum tuum sicut te ipsum. In his enim duobus mandatis omnis Lex pendetgnum coelorum, in duabus his semitis, quae omnium caput sunt, et unam faciunt viam, gradere; ut universas, cum perveneris, naviter te et sine fatigatione peregisse congant incessus tui, inter diaboli saevientis insidias, ut securus possis cantare Deo, et dicere: Nam et si ambulavero in medio umbrae
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis saciatus dices: animam meã con¬
uertit. Bona ẽ gła confessionis tuȩ:si non
sit mutatio conscientiȩ tuȩ. Tunc enĩ ue¬
re et immutabili conscientia hoc dices:
cũ non obmeritum tuum. s ꝓpt̃ nom̃
suum dicis. Quȩ sunt autẽ semitȩ iusticiȩ
in quibus te deduxit: Audi deductorem tuũ.
Quamlata ẽ inquit et spaciosa uia quȩ ducit
ad ꝑditionẽ. Arta autem et angusta uia ẽ:
quȩ ducit aduitam. Omnis nanq semita.
breuis ẽ et compendiosa. Non gͦ ꝑdelicias
mundi. ꝑ opulentiam auri et argenti. lapi¬
dib etiam uestibusq p̃ciosissimis. conspicu¬
um honore.omni nobilitate p̃ditum. sapi¬
entia philosophoꝵ cuncta tumentẽ. ds̃ te
ordinauit ire ad regnum cȩloꝵ: quia hȩc
omnia et his similia quib male utunt᷑.
quib utibene datur. efficiuntur eis uia
lata et spaciosa: id ẽ inspe tantũ quȩ ui¬
detur: et ducit eos cump̃senti fuerint uita

Expanded text:
fectionis satiatus dices, Animam meam confectionis satiatus dices, Animam meam convertit. Bona est gloria confessionis tuae, si non sit mutatio conscientiae tuae. Tunc enim vere et immutabili conscientia hoc dices, cum non ob meritum tuum, sed propter nomen suum dices. Quae sunt autem semitae justitiae, in quibus te deduxit? Audi deductorem tuum. Quam lata est, inquit, et spatiosa via quae ducit ad perditionem; arcta autem et angusta via est quae ducit ad vitam . Omnis namque semita brevis est et compendiosa. Non ergo per delicias mundi, per opulentiam auri et argenti, lapidibus etiam vestibusque pretiosissimis conspicuum honore omni, nobilitate praeditum, sapientia philosophorum cuncta tumentem, Deus te ordinavit ire ad regnum coelorum: quia haec omnia, et his similia, quibus male utuntur, quibus uti bene datur, efficiuntur eis via lata et spatiosa, id est in spe tantum quae videtur; et ducit eos, cum praesenti fuerint vita
Abbreviated transcription (Latin):
me adhuc sitient. Item ꝑsemet ipsũ. Caro
mea inquit uere ẽ cibus: et sanguis meus
uere ẽ potus.Nonsunt autem longe pa¬
scua hec ab aqua refectionis: unus his locus
est.ȩccłia dicat catholica ubi man¬
data uitȩ er sunt. Pascua tua et fons agͦ
salientis inuitam ȩternam: cuiꝰ reficeris
fluentis. cum baptiraueris reparandus in
xp̃o. Hac gͥ aqua nisirigata fucrint pascua
tua. educari non poteris: quia mandata dĩ
sine xp̃ibaptismate germinare non possunt
nec edi ad ammȩ sacietatem.Cum gͦ ꝑaqũa¬
refectionis xp̃i. ceperis eẽ idoneus. ut sapo¬
re pascuarũ dulcium sacieris: tunc cognos¬
ces et clamabis gaudens et dicens: animã
meam conuertit. deduxit me ꝑsemitas
iusticiȩ ꝓpter nomen suũ. Diabolus ꝑ pec¬
catũ animam tuam euercit. et ad eo auer
is ad se. sed ꝓpter nomen suũ conuertit.
Iam gͦ illuminatus. iam conuersus. iam
credens. iam diuinis pascuis ꝑ aquã re¬

Expanded text:
me, adhuc sitient . Item per semetipsum, Caro me, adhuc sitient . Item per semetipsum, Caro mea, inquit, vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Non sunt autem longe pascua haec ab aqua refectionis. Unus his locus est Ecclesia Dei catholica; ubi mandata vitae sunt pascua tua, et fons aquae salientis in vitam aeternam, cujus reficieris fluentis, cum baptizaberis reparandus in Christo. Hac igitur aqua nisi rigata fuerint pascua tua, educari non poteris: quia mandata Dei sine Christi Baptismate germinare non possunt, nec edi ad animae satietatem. 4. refectionis Christi coeperis esse idoneus, ut sapore pascuarum dulcium satieris; tunc cognosces, et clamabis gaudens, et dicens, Animam meam convertit, deduxit me per semitas justitiae propter nomen suum. Diabolus per peccatum animam tuam evertit, et a Deo avertis ad se, sed propter nomen suum, convertit. Jam ergo illuminatus, jam conversus, jam credens, jam divinis pascuis per aquam re
Abbreviated transcription (Latin):
cua tibi eloquia dei mandata sunt dulcia
seminã. De his pascuis gustauerat ille qui
dicebat dõ. Quam dulcia faucib meis elo¬
quia tua suꝑ mel et fauum orimeo. De his
pascius. idem ipse dominicis ouib clamat
et dicit. Gustate et uidete quam suauis ẽ
dñs. Lege gͥ decalogum ueteris testament:¬
non occides. non furaberis. non falsum testi¬
moniũ dices. et cetera. Lege p̃ceptorũ laudẽ
noui testamenti. Beati pauꝑes spũ: qm̃ ip
soꝵ est regnum celoꝵ. Beati mittes qm̃ ipsi
hereditate possidebunt t̃ram: et cetera con¬
sequentia uł similia. et plura ꝑ ꝓpħas et
apłos seminata.De his utiq pascuis cla¬
mat pastor ad oues. Oꝑamini non cibũ qͥ
perit. Ideo autem non perit: quia u̾bũ do¬
mini manet inȩternũ: Uerbum dñi cib
tuus ẽ: et non solum cibus. s et potus. Au¬
di eum ꝑ ꝓpħam dicentem ueteri populo.
Qui edunt me adhuc esurient: et quibibt̃

Expanded text:
cua tibi eloquia Dei et mandata sunt dulcia cua tibi eloquia Dei et mandata sunt dulcia seminata. De his pascuis gustaverat ille qui dicebat Deo: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! De his pascuis idem ipse dominicis ovibus clamat, et dicit: Gustate et videte quam suavis est Dominus . Lege igitur decalogum veteris TestamentNon occides, non furaberis, non falsum testimonium dices , et caetera. Lege praeceptorum laudem novi Testamenti: Beati pauperes sp est regnum coelorum. Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram : et caetera consequentia, vel similia, et plura per Prophetas et Apostolos seminata. De his utique pascuis clamat pastor ad oves, Operamini cibum qui non perit . Ideo autem non perit, quia verbum Domini manet in aeternum, Verbum Domini cibus tuus est, et non solum cibus, sed et potus. Audi eum per Prophetam dicentem veteri populo, Qui edunt me, adhuc esurient; et qui bibunt
Abbreviated transcription (Latin):
non eras. Nunc autem requisita a uero pa¬
store. humeris eiꝰ pietate subuecta redu¬
gregatȩ. Pastor iste non est ut mercennariꝰ.
sub quo miseria laborabas: sub quolupũ
timebas. Uis autem scire quantum tui
curam habebat hic pastor bonus: ani¬
mam suam ꝓte posuit. Ipse uõ enimin
euangłio dicit. Pastor bonus anmã suam
ponit ꝓouibus suis. Hoc fecit.insidianti lu¬
po tibi se optulit occidendum ꝓte. Nunc gͦ
secura manes in ouili: nec indiges quempiã
alium qui cohortis tuȩ claudat aꝑiatq ia¬
ipse et pascua et ꝓuisor. Ego sum inquit ho¬
stium ouium: ꝑ me siquis ingressus fuerit
saluabitur. et egredietur et ingredietur. et
pascua inueniet. Pascua gͥ quȩ tibi pastor
hic bonus parauit. in quib te saciari collo¬
cauit. non sunt herbarum arentium uari¬
etas. inquibus quedam dulci succo. quedã
amarissimo constat:que successu tempoꝵ
aliquando sunt. aliquando ñ sunt. Pas¬

Expanded text:
non eras. Nunc autem requisita a vero panon eras. Nunc autem requisita a vero pastore, humeris ejus pietate subvecta, redugregatae. Pastor iste non est ut mercenarius, sub quo misera laborabas, sub quo lupum timebas. Vis autem scire quantam tui curam habeat hic pastor bonus? Animam suam pro te posuit. Ipse enim in Evangelio dicit: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus suis. Hoc fecit. Insidianti enim lupo tibi, se obtulit occidendum pro te. Nunc ergo secura manes in ovili. Nec indiges quempiam alium, qui cortis tuae claudat aperiatque jaipse et pascua, et provisor. Ego sum, inquit, ostium ovium. Per me si quis ingressus fuerit, salvabitur; et egredietur et ingredietur, et pascua inveniet . Pascua igitur, quae tibi pastor hic bonus paravit, in quibus te satiari collocavit, non sunt herbarum virentium varietas, in quibus quaedam dulci succo, quaedam amarissimo constant, quae successu temporum aliquando sunt, aliquando non sunt. Pas
Abbreviated transcription (Latin):
posses. Ipse gͦ regit te: qui portat te. Cum enĩ
dicis dñs regit me: nichil est ꝓpriũ unde
fidas inte. Itaq caue ne extollaris de meri¬
us tuis. Nulla enim fuerunt: cum ad te eri¬
gendum dñs uenit. Deniq nu dũ inue¬
nit non uestitum. Plagatum inuenit. non
sanum. Iacentem inuenit. non stantẽ. Er¬
rantem repperit. non reuertentẽ. Caue ia¬
ctantiam caue: quia qui te semiuiuum
miserando a tra sustulit. humilẽ portat.
p̃cipitat extollentem. Cum enim dixeris
timendo & in innocentia ambulã do. dñs
regit me: fiducialiter addes. et nichil mͥ dee¬
rit. Qm̃ nichil deest timentib eũ: et ñ pri¬
uabit dominus bonis. ambulantes in inno¬
adde quod sequit᷑. In loco pascuȩ ibi me col¬
locauit. Suꝑ aquam refectionis educauit
me. Agnosce homo quid fueris. ubi fueris:
sub quo fueris. Ouis errans eras in inuio. et
inaquoso. Spinis et tribulis pascebaris: sub
mercennario posita ueniente lupo secura

Expanded text:
posses. Ipse ergo regit te, qui portat te. Cum enim posses. Ipse ergo regit te, qui portat te. Cum enim dicis, Dominus regit me; nihil est proprium, unde fidas in te. Itaque cave ne extollaris de meritis tuis. Nulla enim fuerunt, cum ad te erigendum Dominus venit. Denique nudum invenit, non vestitum; plagatum invenit, non sanum; jacentem invenit, non stantem: errantem reperit, non revertentem. Cave jactantiam, cave; quia qui te semivivum miserando a terra sustulit, humilem portat, praecipitat extollentem. Cum enim dixeris timendo, et in innocentia ambulando, Dominus regit me; fiducialiter addes, et nihil mihi deerit. Quoniam nihil deest timentibus eum ; et non privabit Dominus bonis ambulantes in innoadde quod sequitur: In loco pascuae ibi me collocavit; super aquam refectionis educavit me. Agnosce, homo, quid fueris, ubi fueris, sub quo fueris. Ovis errans eras, in invio et inaquoso, spinis et tribulis pascebaris: sub mercenario posita, veniente lupo, secura
Abbreviated transcription (Latin):
nis dignitate. mortisq deloꝓstratus humo.
sine uirib iacebat et nudus: qui tuba legis
et ꝓpħarum insonante. dum suis conat᷑
surgere uiribus. uulneris dolore retrac̾¬
tus in lapsum. grauius recidit quo iacebat: q
lex ut ait apłs ad ꝑfectum nichil adduxit.
tanus a iudeis ẽ dictus. quod interp̃tat᷑ cu¬
stos. mirando cum cadem uia transiret. id
est cum incarne iustus ꝓnobis peccatorib
moriuenisset: iniumentũ suũ eleuans a t̃ra
imposuit: et aberrantem ut ouem subue¬
ctans humeris ꝓpriis. inparadisum unde
dilapsus fuerat ad centenariũ. hoc ẽ ꝑfe¬
ctum numerũ reuocauit. Ipse enĩ ut ait
ꝓpħa peccata nr̃a portauit: ꝓ nob̃ doluit.
Dic iam homo. dic iniumento miscricor¬
diȩ. et humeris dominicȩ dilectionis se¬
dens: qui cognitus recognoscis auctorem
aium et dñm. Dominus regit me. Quod
utiq nisi a deo erectus. iacens dicere non

Expanded text:
nis dignitate, mortisque telo prostratus humo nis dignitate, mortisque telo prostratus humo sine viribus jacebat et nudus. Qui tuba Legis et Prophetarum insonante, dum suis conatur surgere viribus, vulneris dolore retractus, in lapsum gravius recidit quo jacebat. Quia Lex, ut ait Apostolus, ad perfectum nihil adduxit . tanus a Judaeis est dictus, quod interpretatur Custos, miserando cum eadem via transiret, id est, cum in carne justus pro nobis peccatoribus mori venisset, in jumentum suum, elevans a terra, imposuit; et aberrantem ut ovem subvectans humeris propriis, in paradisum, unde lapsus fuerat, ad centenarium, hoc est, ad perfectum numerum revocavit . Ipse enim, ut ait propheta, peccata nostra portavit, et pro nobis doluit . Dic jam, homo, dic in jumento misericordiae, et humeris dominicae dilectionis sedens, qui cognitus recognoscis auctorem tuum et Dominum, Dominus regit me. Quod utique, nisi a Domino erectus, jacens dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
salmum uobis dilectissimi
qui ad xp̃i baptismum ꝓpe¬
ratis. in nomine domini tra¬
dimus memoriȩ collocandũ.
Cuius necesse ẽ ut misteriũ illuminante
diuina gr̃a exponamus. Hic enim psalmꝰ.
specialiter reformationẽ lapsus humani
generis. et sc̃ẽ ȩccłiȩ disciplinam. simulq
continet sacramenta. Pateant igit᷑ silentio
aures cordis ur̃i ad uidendum: et totius in¬
tentionis paratos sulcos uerbi semen inueni¬
at: ut quod non siciens tra susceꝑit: tem¬
pore accepto inebriata sanguine xp̃i in
procero germinans culmo. copiosos afferat
cipiũ ꝯfitentiᷤ. firmauit enĩ defensioĩs fiduciã: di¬
uitiarũ roborauit infinitã substantiã. Dñs enĩ re¬
git me firmauit defensionis fidutiã: ⁊ nichil
mͥ deerit. roborauit diuitiarũ infinitã sub¬
stantiam. S queramꝰ cuiꝰ. qͣntiq qualis ue
sit istaconfessio. Illius illius est dile¬
ctissimi. qui descendens ex ierłm in ierico inci¬
dit in latrones. qui despoliatus pͥmȩ origi¬

Expanded text:
salmum vobis, dilectissimi, qui ad Christi Baptismum properatis, in nomine Domini tradimus memoriae collocandum; cujus necesse est, ut mysterium, illuminante divina gratia, exponamus. Hic enim psalmus specialiter reformationem lapsus humani generis, et sanctae Ecclesiae disciplinam, simulque continet sacramenta. Pateant igitur silentio aures cordis vestri ad audiendum, et totius intentionis paratos sulcos verbi semen inveniat: ut quod nunc sitiens terra susceperit, tempore accepto inebriata sanguine Christi, in procero germinans culmo, copiosos afferat itentis. Firmavit enim defensionis fiduciam, divitiarum roboravit infinitam substantiam. Dominus regit me, firmavit defensionis fiduciam. Et nihil mihi deerit, roboravit divitiarum infinitam substantiam. Sed quaeramus cujus, quantique, qualisve sit ista confessio. Illius, illius est, dilectissimi, qui descendens ex Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Qui dispoliatus primae origi
Abbreviated transcription (Latin):
tur dolum. Et si diebus fallacit̃ bonis inui¬
tetur ad malum. declinet a malo etiam in¬
ter mala. et faciat bonũ etiam inter ma¬
la: querat pacem quȩ non ẽ suꝑ tram. et
consequet᷑ eam. in illo qui fecit cęlũ et
tram. Proinde fr̃s concupiscite uitam.
et diligite uidere dies bonos: ubi nulla
nor erit. Titam inqua dies malus ñ ti¬
meatur: dies bonos inquibus nunquã
uitam finiat᷑. S si hanc mercedem dili¬
gitis: cauete ne opus cuiꝰ ea merces ẽ re
cusetis.Illam enim pacem querendo sequi¬
mini. Quęrite autẽ manib ur̃is noc̾te eorã¬
coram domino: & non decipiemini. Quid
ẽ nocte : nisi intribulatione: Quid ẽ corã
dõ: nisi in conscientiȩ puritate: Sic uiuen¬
do. et hoc amando. habebitis dm̃ incontẽ¬
platione: et in illo uitam sine defectione:
dies bonos sine contenebratione: pacem

Expanded text:
tur dolum: et si diebus fallaciter bonis invitur dolum: et si diebus fallaciter bonis invitetur ad dolum, declinat a malo etiam inter bona, facit bonum etiam inter mala; quaerit pacem, quae non est super terram, et sequitur eam in illo qui fecit coelum eterna. --Proinde, fratres, concupiscite vitam, et diligite videre dies bonos ubi nulla nox erit: vitam in qua dies malus non timeatur; dies bonos, in quibus nunquam vita finiatur. Sed si hanc mercedem diligitis, cavete ne opus, cujus ea merces est, cusetis. Illam enim pacem quaerendo sequimini: quaerite autem manibus vestris nocte coram Deo, et non decipiemini . Quidris? Quid est nocte, nisi in tribulatione? Quid est coram Deo, nisi conscientiae puritate? Sic vivendo et hoc amando, habebitis Deum in contemplatione, et in illo vitam sine defectione; dies bonos sine contenebratione, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum. ut labia non loquantur dolum:
plerunq tales dies cogunt amatores suos lo¬
qui dolum: et tales dies negantur eis qui ñ
loquunt᷑ dolũ. Qd eñĩ aliudẽ. loqui dolũ:
nisi aliud labiis ꝓmere. cum aliud claudat᷑
inpectore: Adhec maxime adulatoꝵ ex¬
arsit negotium: quia pene semper ne ꝓ¬
hibeantur ab op̃imis mensis apparatisq
conuiuiis. blandiendo non tacent falsũ:
et ab his prohibent᷑. si amando dm̃ dixerint
uerũ. Ergo ꝓpter istos dies quos putant
bonos. ut cis exhibeantur loquunt᷑ dolũ:
et eis negantur. si non loquunt᷑ malum.
ut si eos diligimus. cohibeamus amalo lin¬
guam. nec loquamur dolum. Non sunt
de isto scło dies illi: non eos habet cȩlum
quod transiet. s quod ꝑmanebit. Non
eos nouit tra morientium: s t̃ra uiuenti¬
um. Hos quisquis intellexerit et dilȩxe¬
rit. linguam cohibeat amalo:et si eũ tror
mortis cogat ad malum. labia eiꝰ non loqͣn¬

Expanded text:
praeceptum, ut labia nostra non loquantur dolum; praeceptum, ut labia nostra non loquantur dolum; plerumque tales dies cogunt amatores suos loqui dolum, et tales dies negantur eis qui non loquuntur dolum. Quid enim aliud est, loqui dolum, nisi aliud labiis promere, cum aliud claudatur in pectore? Ad hoc maxime adulatorum exarsit negotium; quia pene semper, ne prohibeantur ab opimis mensis apparatisque conviviis, blandiendo non tacent falsum; et ab his prohibentur, si amando Deum dixerint verum. Ergo propter istos dies, quos putant bonos, ut eis exhibeantur, loquuntur dolum; et eis negantur, si non loquuntur dolum.ut si eos videre diligimus, cohibeamus a malo linguam, nec dolum loquamur. Non sunt de isto saeculo dies illi: non eos habet coelum quod transiet, sed quod permanebit; non eos novit terra morientium, sed terra viventium. Hos quisquis intellexerit et dilexerit, linguam cohibet a malo: et si eum terror mortis cogat ad malum, labia ejus non loquun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto enim sifecerimꝰ. qͦd hic iubet᷑. cohibe
linguam tuam amalo. ut ꝓpter hoc p̃ceptũ.
destimoni fallaciam recusemus: quasi decep¬
ciuidebimur:quia ꝓpter habende uitȩ cu¬
piditatem. p̃ceptum seruare suscepimus:
et eam magis p̃ceptum seruando ꝑdidimꝰ.
Porro si uitam intellȩxerimꝰ inȩternũ bea¬
tam. quam post istam ds̃ dabit obedientib
sibi. de qua dñs dixit ad quendam. siuis ue¬
nire ad uitam serua mandata: tunc uero
interrogati. quis ẽ homo qui uult uitam.
respondeamus nos uelle uitam: & si etiã sub
ipso ꝑcussoris icdu. uertatẽ seruemꝰ in testi¬
monio ⁊ mortem contemnimꝰ in mundo: ui¬
tam consequem᷑ in cȩlo. Hoc de dieb bonis
scłi qui dicunt᷑ boni et non sunt. in sepul¬
tura cordis ꝑepularũ aggeres. in luxuriȩ
et uinolentiȩ gurgitibus. inturpissimis in¬
gluuiarum uoluptatib. si gͦ propt̃ istos
dies. quasi propt̃ dies bonos. susceꝑimus

Expanded text:
Profecto enim si fecerimus quod hic jubetur, Cohibe Profecto enim si fecerimus quod hic jubetur, Cohibe linguam tuam a malo, ut propter hoc praeceptum testimonii fallaciam recusemus, quasi decepti videbimur: quia propter habendae vitae cupiditatem praeceptum servare suscepimus, et eam magis praeceptum servando perdidimus. Porro si vitam intellexerimus in aeternum beatam, quam post istam Deus dabit obedientibus sibi; de qua Dominus dixit ad quemdam, Si vis venire ad vitam, serva mandata : tunc vero interrogati, Quis est homo qui vult vitam; respondemus nos velle vitam, et si etiam sub ipso percussoris ictu veritatem servabimus in testimonio, mortem contemnimus in mundo, vitam consequimur in coelo. 4. Dies boni saeculi, qui boni dicuntur, et non sunt, in sepultura cordis per epularum aggeres, in luxuriae ac vinolentiae gurgitibus, in turpissimis ingluvium voluptatibus: si ergo propter istos dies, quasi propter dies bonos, susceperimus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cum opus ẽ etiam detrimento tempora¬
lium cõmodoꝵ ad et̃na quȩrenda. et capessen¬
da. spacia temporis comparare:Unde et do¬
minus precepit dicens. Si quis uoluerit
tollere: dimitte illi et palliũ. Ut scilicet a¬
missa re aliqua temporali. impendas adqͥ¬
etem tempus quod eras impensurus ad litẽ.
ris loquitur sp̃s sc̃s dicens.quis ẽ homo qͥ
uult uitam. et cupit uidere dies bonos: se¬
quentia docent. Talia enim p̃cepta subiungit.
quib obediendo. uitam et dies bonos habe¬
re possimus:ut hec uita quam nunc agimꝰ
et hii dies ꝓ eisdem preceptis implendis. ple¬
runq amittendisint. Proinde si hanc uitã
inqua nunc sumus intellexerimꝰ in eo qͦd
dictum ẽ. quis ẽ homo qui uult uitam. et
ꝓpt̃ hanc habendam. quȩ conectunt᷑ p̃cep¬
ta faciamus: quid acturi sumus. cũ aliqͥs
in malicia potens. mortem nob fuerit com¬
minatus. nisi falsum testimoniũ dixerimꝰ:

Expanded text:
nisi, cum opus est, etiam detrimento temporanisi, cum opus est, etiam detrimento temporalium commodorum ad aeterna quaerenda et capessenda spatia temporis comparare? Unde et Dominus praecipit, dicens, Si quis voluerit tollere, dimitte illi et pallium. missa re aliqua temporali, impendas ad quietem, quod eras impensurus ad litem. ris loquatur Spiritus Dei, dicens, Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? sequentia docent. Talia enim praecepta subjungit, quibus obaudiendo vitam et dies bonos habere possimus, ut haec vita quam nunc agimus, et hi dies pro eisdem praeceptis implendis plerumque amittendi sint. Proinde si hanc vitam, in qua nunc sumus, intellexerimus in eo quod dictum est, Quis est homo qui vult vitam? et propter hanc habendam quae connectuntur praecepta faciamus; quid acturi sumus, cum aliquis in malitia potens mortem nobis fuerit comminatus, nisi falsum testimonium dixerimus?
Abbreviated transcription (Latin):
de autem quamsis absurdus: quam sis ꝑuer¬
sus. Cumte uitam fatearis plusamare qũã
quam uitam.Nam ut inhiando et male
concupiscendo adipiscaris uillam: fraudan¬
do efficis uitam malam. Tamen si tibi dice¬
retur. si ate quereret᷑. utrum malles uilla bo¬
na carere ꝑdendo.anuita mala moriendo:
responderes te si utrunq: tenere non posses.
paratiorem esse.ut uilla tibi auferret᷑. Cur
igit᷑ nonsic amatur uita. ut sit etiã bona:
quȩ abste omnib cuis bonis p̃fertur etiã
mala: Cupis certe ut longa sit: licet mala
sit. Immo fac ut bona sit: et noli timere
ne breuis sit. Nam site sollicito bene agit᷑¬
te securo eito finitur. Succedit nanq ei uita
et̃na: sine metubeata. sine fine longa.De illa
nanq int̾rogat qui dicit. Quis ẽ homo qui
uult uitam: et cupit uidere dies bonos: In
hac autẽ uita iubet nos apłs redimere tempꝰ:
qm̃ dies malisunt. Et qͥd ẽ redimere tempus:

Expanded text:
de autem quam sis absurdus atque perverde autem quam sis absurdus atque perversus: cum te vitam fatearis plus amare, quam quam vitam. Nam ut inhiando et male concupiscendo adipiscaris villam bonam, fraudando efficis vitam malam. Tamen si tibi diceretur, si a te quaereretur, utrum malles villa bona carere perdendo, an vita mala moriendo; responderes, te, si utrumque retinere non posses, paratiorem esse ut villa tibi auferretur. Cur igitur non sic amatur vita, ut sit etiam bona, quae abs te omnibus tuis bonis praefertur etiam mala? Cupis certe ut longa sit, licet mala sit: imo fac ut bona sit, et noli timere ne brevis sit. Nam si te sollicito bene agitute securo cito finietur. Succedet ei namque vita aeterna, sine metu beata, sine fine longa. De illa quippe interrogat, qui dicit, Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? In hac autem vita jubet nos Apostolus redimere tempus, quoniam dies mali sunt . Et quid est redimere tempus,