comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autem samaria & decem trib quȩicissȩ r̃ subrege hicroboam astrpe dauid
accipiantur in ꝑsona her&icorum. & omnis quidem scriptura testatur. sed maxime
proph&a oscȩ: & hic ipse liber qui hȩreticos impios. & ȩccles iasticos peccatores uocat
Statim enimsequitur. Quae ẽ impietas ia cobͣ Nonne samaria : & quod est pecca¬
tum domus iuda. Non hierłm :. Hoc dumtaxat: iuxta Rex trans latores:
c&erũ inhebraico. quomodo legatur. post pauldlum subiciemus. Sed & illud qđ
her&ici semꝑ indogmatum suorum sibi quasi sublimitate confidant. & ecclesiae dis¬
piciant simplicitatem: in alio locodicitur. Uȩ quidis piciunt sion : & confidunt in mon¬
bricata sibi est. deproprio sensu Vitulos aureos. habentes quidem insuꝑ ficie pul¬
chritudinẽ : sed uitalem spm̃ non habentes: & fabricataẽ indomodĩ: quod int̃ pre¬

Expanded text:
Quod autem Samaria et decem tribus, quae scissae sunt sub rege Jeroboam a stirpe David Quod autem Samaria et decem tribus, quae scissae sunt sub rege Jeroboam a stirpe David , accipiantur in persona haereticorum, et omnis quidem Scriptura testatur, sed maxime propheta Osee, et hic ipse liber, qui haereticos impios et Ecclesiasticos peccatores vocat. Statim enim sequitur: Quae est impietas Jacob? nonne Samaria? et quod est peccatum domus Juda? nonne Jerusalem? Hoc dumtaxat juxta Septuaginta translatores. Caeterum in Hebraico quomodo legatur, post paululum subjiciemus. Sed et illud quod haeretici semper in dogmatum suorum sibi quasi sublimitate confidant, et Ecclesiae simplicitatem despiciant, in alio loco dicitur: Vae qui despiciunt Sion, et confidunt in monbricata est sibi de proprio sensu vitulos aureos, habentes quidem in superficie pulchritudinem; sed vitalem spiritum non habentes: et fabricata est in domo Dei, quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
erbum igitur dñi. quod factum ẽ ad mich am morastitem. indiebus ioathã.
Uachau eZechiȩ regum iuda: quoduidit suꝑ samariam. & hierł : siue iuxta .lxx.¬
& isaiam. qui subo Ziã uaticinati sunt. Ex quo intellegimus micheã oriȩ. temponb
non prophetasse. sed filii eius io atham: postquem regnauit acha. Ehechia. inpa¬
tris achah imperium succedente : sub quo decem tribus. ab as syriis incaptiuitatem
ductȩ sunt. Quantumergo adstoriam ꝑtin&. secundũ ordinẽ captiuitatis quia
primumẽ capta samaria MΗΠΠΟΠΟΛC israhel. postea hierłm urbs iudȩ pro¬
ph&ue titulus ponitur: primũ desamaria : secundo de hierłm quantũ uero ad
mysticos intelleciur. quia samaria semꝑ inhȩresibus accipitur. hierłm in ȩcclesia :
dicemus uerbum dñi fieri ad humilẽ & ad cohȩredem xp̃i deꝑuersis dogmatibus.
& de eclesia siqua foste peccata comiserit : & totius uoluminis ordinẽ texere.

Expanded text:
erbum Domini quod factum est ad Micham Morasthiten in diebus Ioatham Ahaz Ezechiae regum Iuda quod vidit super Samariam et Hierusalem audite et Isaiam, qui sub Ozia vaticinati sunt. Ex quo intelligimus, Michaeam Oziae temporibus non prophetasse; sed filii ejus Joatham, post quem regnavit Achaz, Ezechia in patris Achaz imperium succedente, sub quo decem tribus ab Assyriis in captivitatem ductae sunt . Quprimum est capta Samaria metropolis Israel, postea Hierusalem urbs Judae, prophetiae titulus ponitur primum mysticos intellectus, quia Samaria semper in haeresibus accipitur, Jerusalem in Ecclesia, dicimus verbum Domini fieri ad humilem et ad cohaeredem Christi, de perversis dogmatibus, et de Ecclesia, si qua forte peccata commiserit, et totius voluminis ordinem contexere.
Abbreviated transcription (Latin):
paupes es. & inter fłcerint eos. & carnes eorum. ossa que contriuerint : & quasi in me¬
dio ollȩ. sic inurbe hierłm miserabilem plebem ad flixerint: propt̃ hȩc inferatur eis.
post ea. supplicium indie captiuitatis. uel anabuchodonosor. uel auerpasiano. &tito:
& clament ad dñm. & non ex audi& eos. & abs condat faciem suã ab eis. Quia nequiter
egerunt inscelerib suis : LXX : Et dic& audite principes domus ia cob: & reliqui dom
isrł. Cum superiorib hȩr& sententia: supra enim dixerat dñs aũ princeps erit:
populo suo. &egressus ante faciem eorum. & ipse ẽ princeps itineris simplicioris
populi quemgregẽ uocat his qui nolunt se prȩuium sequi. sed suꝑbiunt. & quasi iudices
populi. uestigia illius non sequitur comminat᷑ : & dicit: Audite principes domus ia¬
cob: &duces domus isi ł. Quid ẽ aũ quod eos cogit. Audire: non urm est inquit scire

Expanded text:
pauperes, et interfecerint eos, et carnes eorum ossaque contriverint, et quasi in mepauperes, et interfecerint eos, et carnes eorum ossaque contriverint, et quasi in medio ollae, sic in urbe Jerusalem miserabilem plebem afflixerint, et propter haec inferatur eis postea supplicium in die captivitatis, vel a Nabuchodonosor, vel a Vespasiano et Tito. Et clament ad Dominum, et non exaudiat eos, et abscondat faciem suam ab eis, quia nequiter egerint in sceleribus suis. LXX: Et dicet: Audite haec, principes domus Jacob, et reliqui domus Israel. Cum superioribus haeret sententia. Supra enim dixerat: Dominus autem princeps populo suo, et egressus est ante faciem eorum, et ipse est princeps itineris simplicioris populi, quem gregem vocat: his qui nolunt se praevium sequi, sed superbiunt, et quasi judices populi vestigia illius non sequuntur, comminatur et dicit: Audite, principes domus Jacob, et duces domus Israel. Quid est autem quod eos cogit audire? Non vestrum est, inquit, scire
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Hoc ideo ut intellegerimus euangelsum testimoniũ ngrediet᷑ & egredi&ur &
pascua inueni& : Et quod nunc dicitur ꝑ proph&am & transier̃ postã . & egressi suNt
peream Quitamen transitus & egressio absq xp̃o rege nr̃o tribut Non potest qui rex
dñs est: Statim quippe conectitur: Dñs autem princeps erit: Et dixi: Audite prin
cipes ia cob: & duces domur inrł : Numquid non urm̃ est scire iudiciũ. qui odiohab &is
bonum. & diligitis malum : qui uiolent̃ tollitis pelles eorum desup & carnẽ eorũ. de¬
suꝑ ossibus eorum : qui comeder̃ carnem populimei. & pellem eorum desuꝑ excoriauer̃.
xossa eorum confregerunt & concider̃ sicut in leb&e. & quasi carnem in medio ollȩ &¬
tuncclamibunt ad dnm. & non ex audi& eos. & abscond& faciem suã ab eis intempore il¬
lo: sicut nequiter egerunt. in aduentionib suis Manifeste aduersum principes isrł.
sermo ẽ : & subm&a fora leonum siue latronũ crudelitas eorũ describit᷑ qđ spolia uerin

Expanded text:
egredietur, et pascua inveniet; et quod nunc dicitur per Prophetam: Et transierunt portam, et egressi sunt per eam: qui tamen transitus et egressio absque Christo rege nostro tribui non potest, qui rex et Dominus est. Statim quippe connectitur: Dominus autem princeps erit. Et dicipes Iacob et duces domus Israhel numquid non vestrum est scire iudicium qui odio habetis bonum et diligitis malum qui violenter tollitis pelles eorum desuper eos et carnem eorum desuper ossibus eorum qui comederunt carnem populi mei et pellem eorum desuper excoriaverunt et ossa eorum confregerunt et conciderunt sicut in lebete et quasi carnem in medio ollae tunc clamabunt ad Dominum et non exaudiet eos et abscondet faciem suam ab eis in tempore illo ssermo est, et sub metaphora leonum sive latronum crudelitas eorum describitur: quod spoliaverint
Abbreviated transcription (Latin):
quia mitis sum : & humilis corde. Quo modo ergo apud nos uotiua & quasi obuir¬
tutis. auspicia ponuntur uocabula Merbi gratia uictoris & castipii probi. Apud
grecos. CΩΦpΩñ uocatur. & eΥCΕBΗEC &appellatiua nomina uestun¬
tur in propria : sic apud hȩbreos & mich as. & abdias & hacharias c&eraque :¬
his similia exuirtutũ uocabulo liberis a parentibus inponuntur. EXp̃ł PROLOC¬

Expanded text:
quia mitis sum et humilis corde . Quomodo ergo apud nos votiva, et quasi ob virquia mitis sum et humilis corde . Quomodo ergo apud nos votiva, et quasi ob virtutis auspicium ponuntur vocabula: verbi gratia: victoris, casti, pii, probi: et apud Graecos σώφρων vocatur, et εὐσεβὴς: et appellativa nomina vertuntur in propria: sic apud Hebraeos et Michaeas, et Abdias et Zacharias caeteraque his similia, ex virtutum vocabulo liberis a parentibus imponuntur. LIBER PR
Abbreviated transcription (Latin):
Mich as inquem nunc commentarios dictare cupio. in ordinem duo decim
& sequitur ionam prophȩtam qui succedit abdie : atq ita fit uttertius sit umo
& iohel secundus post oseȩ: qui apud omnes primus ẽ. Ergo quasi in corde uolu-¬
minis positus deb& profunda continere mysteria : & sermodĩ qui semꝑ difcen¬
dit ad prophetas discendit & ad mich am quoq qui interp̃tatur humilitas. udmi¬
cheam demorasthi. quiusq hodie iuxta eleuthero polim urbem palestinȩ haut
grandis ẽ uiculus. Moras thi aũ. in lingua nrã hȩredem sonat. Pulchre igitur.
humilitas. quȩ inter uirtutes uel precipua ẽ spe hȩreditatis dominicȩ nascitur
Humilitas aũ nonilla quȩ uenit de conscientia peccatorum: sedquȩ inter uistutes
ponitur. iuxta quamdicitur. Humiliamini suppotenti manudĩ. ut uos ex al¬
t& intempore uisitationis : Et quise humiliat ex altabitur : Et ante contritionẽ
eleuatur cor uiri : & ante gloriam humiliatur. Vnde & dñs discite inquit ame.

Expanded text:
Michaeas, in quem nunc commentarios dictare cupio, in ordine duodecim et sequitur Jonam prophetam, qui succedit Abdiae, atque ita fit ut tertius sit Amos, et Joel secundus post Osee, qui apud omnes primus est. Ergo quasi in corde voluminis positus, debet profunda continere mysteria, et sermo Dei, qui semper descendit ad prophetas, descendit ad Michaeam   quoque, qui interpretatur humilitas: ad Michaeam de Morasthi, qui usque hodie juxta Eleutheropolim urbem Palaestinae haud grandis est viculus. Morasthi   autem in lingua nostra haeredem sonat. Pulchre igitur humilitas, quae inter virtutes vel praecipua est, spe haereditatis Dominicae nascitur. Humilitas autem non illa quae venit de conscientia peccatorum; sed quae inter virtutes ponitur, juxta quam dicitur: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et: Qui se humiliat, exaltabitur . Et: Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Unde et Dominus: Discite, inquit, a me,
Abbreviated transcription (Latin):
N ox preterit. dies aũ Ad propinquauit: & una nocte periit : quando occubuit eis solsus¬
titiae. & dĩ ꝑͣdere sermonem. Ciuitas uero nineue magna atq pulcherrima prȩfi¬
gurat ȩcclesiami inqua maiorest numerus. quam decem tribuum isrł. Quod & fragmen¬
ta in solitudine significant duodecim cophinorum. Ignorantes aũ quidsit int̃dexterẽ,
& sinis tram :÷ uel propt̃ in nocentiã & simplicitatẽ & lactantẽ monstr& aetatẽ : & re lin¬
quat intellectui. quantus sit numerus aetatis Alterius. cumtantus sit paruulorũ. Vel
ceste quia magna erat urbi. & in domo magna. Non solum uasa sunt aurea & ar¬
gentea. sed& linea & fictilia : erat in ea magna multitudo : quȩ ignorabat ante ac¬
tam penitentiã. Quidẽ& interbonum & malum. interdexterã & sinistram sed
& iumenta : Multus enim innineue numerus iumentorum: & in rationabilium

Expanded text:
Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Et una nocte periit, quando occubuit eis sol jusNox praecessit, dies autem appropinquavit . Et una nocte periit, quando occubuit eis sol justitiae, et Dei perdidere sermonem. Civitas vero Ninive magna atque pulcherrima, praefigurat Ecclesiam, in qua major est numerus quam decem tribuum Israel: quod et fragmenta in solitudine significant duodecim cophinorum . Ignorant autem quid sit inter dextram et sinistram, vel propter innocentiam et simplicitatem, ut lactentem monstret aetatem, et relinquat intellectui, quantus sit numerus aetatis alterius, cum tantus sit parvulorum. Vel certe quia magna erat urbs, et in domo magna non solum vasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia  erat in ea plurima multitudo, quae ignorabat ante actam poenitentiam quid esset inter bonum et malum, inter dextram et sinistram. Sed et jumenta multa: multus est enim Ninive numerus jumentorum et irrationabilium
Abbreviated transcription (Latin):
seruio tibi & numquam mandatũ tuum p̃teriui : & numquam dedisti mihi hedum.
ut cuma micis meis epularer: sed post quam filius tuus hic quideuorauit substantã
suã cũ mere tricib uenit. Occidistiilli uitulũ saginatũ : Nec tamen confunditur apatre
sed dement̃ ei dicitur. Filitu semꝑ mecumer & omnia meatuar̃ : epulari & gaudere
te oportebat. Quia frat̃ tuus hic mortuus fuerat & reuixit: perierat &inuentus est.
Progentium populo immolatur ẽ uitulus saginatur & pretiosus fanguis effusur Dequo
paulus ad hebreos plenissime disputat: & dauid inpsalmo. Frat̃ inquic non redemit
descendit ad inferor : ut ille cȩlos ascender&. Inisrahel nullurtantus labor fuit. Vnde
& inuidẽ iuniori fratri : quod post substantiam cummeretricib lenonibusq. prodactã :
Reciput analum &stolam & polleat pristina dignitate. Quodaũ ait. quae subuna noc¬
tenataẽ : significat tempus ante aduentum xp̃i. Quimundi lumen fuit. De quo dicitꝰ

Expanded text:
servio tibi et numquam mandatum tuum praeterii et numquam dedisti mihi hedum ut cum amicis meis epularer sed postquam filius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretrsed clementer ei dicitur: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt: epulari et gaudere te oportebat, quia hic frater tuus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Pro gentium populo immolatus est vitulus saginatus, et pretiosus sanguis effusus, de quo Paulus ad Hebraeos plenissime disputat . Et David in psalmo: Frater, inquit, non redimdescendit ad inferos, ut ille coelos ascenderet. In Israel vero nullus tantus labor fuit. Unde et invidet juniori fratri, quod post substantiam cum meretricibus lenonibusque prodactam, recipiat annulum et stolam, et polleat pristina dignitate. Quod autem ait, quae sub una nocte nata est, significat tempus ante adventum Christi, qui mundi lumen fuit, de quo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ ea mansuetũ querite : Vt quicquid inurã mansu&udine minus ẽ ab eo qui fonsẽ man¬
suetudinis impleatur. Hoc aũ dico uob̵ si quo modo abscondimim indie faroris dñi. Hoc ẽ si foste
pos sitis. ex eo quod quȩ sistis dnm̃. & iustitiã eĩ estis operati. irã diei uita reuenientis & effugere
captiuitatẽ. quȩ uel anabuchodonosor. uel a romanis inferendaẽ. populo iudacorũ. Si autẽ
lonius exercitus utͣiã potentissimas urbes filistinorũ: quȩ semꝑ uob̵ aequo cestamine restiter̃
eadẽ captiuitas ud p̃ hendat. Gaꝵ a enĩ destructti & ascalon in solitudine redig&᷑. & anotũ non
fusto sed bello Id est manifesta luce atq uictoria incaptiuitatẽ trahent & accaron. quȩ int̾̃ pre¬
tat᷑ eradiecatio hoe sustenebit quod in suo uocabulo sonat. Id est eradicabit᷑ hoc uexta literã

Expanded text:
propterea quaerite mansuetum, ut quidquid in vestra mansuetudine minus est, ab eo qui fons est mansuetudinis, impleatur. Hoc autem dico vobis: Si quomodo abscondamini in die furoris Domini, hoc est, si forte possitis ex eo, quod quaesistis Dominum, et justitiam ejus estis operati, iram diei vitare venientis, et effugere captivitatem, quae vel a Nabuchodonosor, vel a Romanis inferenda est populo Judaeorum. Si autem et exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, quod in suo vocabulo sonat, id est, eradicabitur. Hoc juxta litte
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ori. idest postanter spm̃ siue spiritaler & hoc puni suoc legendũ sunturi contemptores. Noneñ doe
sed facers meclestua conuenit: Ner facto suerba destruero: c&erũ tucũ aliũ doceas & nonfacias i pse ior
tã doccor qua contemptor uoca nduses dequo & in abicuc scribitur Vid&e contemptores &respiete

Expanded text:
id est, portantes spiritum, sive spirituales et hoc εἰρωνικῶς legendum sunt viri contemptores: non enim docere, id est, portantes spiritum, sive spirituales et hoc εἰρωνικῶς legendum sunt viri contemptores: non enim docere, sed facere in Ecclesia convenit, non factis verba destruere. Caeterum tu cum alium doceas, et ipse non facias, non tam doctor quam contemptor vocandus es, de quo et in Habacuc scribitur: Videte contemptores et respi
Abbreviated transcription (Latin):
de magis ãmone iungit᷑ quã dĩo suo & duplice corde accedit adeũ & duob dominis seculo & dõ militart
se credit: huius principes si ẽ leones rugientes non ambigimus derugitu leonũ Quando uiderimus prin¬
cipes euiꝰ in subieccos populos detonare & uocetrannica rabidisq conuitus plebẽ conteere ut nom pastort
ingregẽ sed leonẽ int̃ ouiculas putes : Iudices quoq eius quasi lupi arabiȩ occidentes & uespere non¬
aspicientes cdortũ sobr sed morant᷑ semꝑ intenebris possessi unculas eccłȩ & eci quae indĩ donaria con¬
ferunt uertentes inlucrũ suũ ut non habeant pauperes quod mane comedant quasi in nocte & nullo
pr ephag dic̃ idest magisti quie putans docert pepiulos &de sieripturie sermocuari siune ya aato

Expanded text:
et magis mammonae jungitur quam Domino Deo suo, et duplici corde accedit ad eum, et duobus Dominis, saeculo et Deo militare et magis mammonae jungitur quam Domino Deo suo, et duplici corde accedit ad eum, et duobus Dominis, saeculo et Deo militare posse se credit. Hujus principes sunt sicut leones rugientes. Non ambigimus de rugitu leonum et discursu: quando viderimus principes ejus ita in subjectos populos detonare, et voce tyrannica rabidisque conviciis plebem conterere, ut non pastorem in grege, 718 sed leonem inter oviculas putes frendere. Judices quoque ejus quasi lupi Arabiae, occidentes vespereaspicientes ad ortum solis, sed morantes semper in tenebris, et possessiunculas Ecclesiae, et ea quae in Dei donaria conferuntur, vertentes in lucrum suum, ut non habeant pauperes quod mane comedant, qui quasi in nocte, etProphetae etiam, id est magistri qui se putant docere populos, et de Scripturis sermocinar
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina & non perir& habitaculũ tuũ. Hoc ẽ templũ propt̃ omnia scelera que gesseras : Egontrario
habitatores hierbmn mȩos ad penitenti ã ꝓuocante quasi de industria & excontentione diluculo surrexer̃ ut
sestinatione quuadme redie debuerant conplerent om̃s cogitationes suas : &opere demonstrarene quodnente
inceperant : hoc uxtu hebraicũ : c&erũ in lustris & redempta ciuitas xp̃i sanguine iuxta superiora per¬
spicuȩ eclesia intellegit᷑ quue & uocat᷑ columba ꝓpt̃ simplicitatẽ multudinis in ea credentiũ: haee nen
audiutꝰ uocẽ dñ neq suscipex uoluit disciplina nec confia ẽ indiõ quia noluit ad ppinquare ad adnm̃
dm̃ suis frustra enĩ quisuo cemdñ di sui. audire se dicit & confider indõ quando operib fidẽ destruit

Expanded text:
disciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter omnia scelera quae gesseras. At econtrario, disciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter omnia scelera quae gesseras. At econtrario, habitatores Jerusalem, me eos ad poenitentiam provocante, quasi de industria et ex contentione diluculo surrexerunt, ut festinatione qua ad me redire debuerant complerent omnes cogitationes suas, et opere demonstrarent, quod mente conceperant. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum illustris et redempta civitas Christi sanguine, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque suscipere voluit disciplinam, nec confisa est in Domino, quia noluit aum. Frustra enim quis vocem Domini Dei sui audire se dicit, et confidere in Domino, quando operibus fidem destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
biguitate faci& deea iudiciũ : Nec erit qđ ab eo pos sit abscondi : & hoe faci& dns uttorrepta ciuitas
conuestat᷑ ad melius Sediniquus i srł non cognouit confusionẽ suã Nec intellexit Id crcosibi in latus
plagas ut ager& pȩnitentiã : Vindicauite inquid postea degentib & destruxi imperia eorũ utqui
ꝓplagas me non senseras saltm ꝑbeneficia cognosceres. Velceste sic intellegendũ. Dis ꝑdidioms̃ cuita¬
tes tuas ouida & om̃s subiectas tibi pagos & tribus & diuersa confinia & tanta hominũ uastitas fuit
et non ẽ& qui habitar & in urbib tuis : & postquã hoc feci misi ꝓph&as meos consurgens diluculo &
ad penitentiã ꝓuocans dixiq feci quidem tibi haec õ hierłm: sed feci ut timeres me. ut susciperes

Expanded text:
ifeste et absque 717 aliqua ambiguitate faciet de ea judicium, nec erit quod ab eo possit abscondi. Et hoc faciet Dominus, ut correpta civitas ifeste et absque 717 aliqua ambiguitate faciet de ea judicium, nec erit quod ab eo possit abscondi. Et hoc faciet Dominus, ut correpta civitas convertatur ad melius. Sed iniquus Israel non cognovit confusionem suam, nec intellexit idcirco sibi illatas plagas, ut ageret poenitentiam. Vindicavi te, inquit postea de gentibus, et destruxi imperia earum, ut qui per plagas me non senseras, saltem per beneficia cognosceres. Vel certe sic intelligendum: Disperdidi omnes civitates tuas, o Juda, et omnes subjectos tibi pagos et tribus, et diversa confinia, et tanta hominum vastitas fuit, ut non esset qui habitaret in urbibus tuis; et postquam hoc feci, misi prophetas meos consurgens diluculo, et ad poenitentiam provocans, dixique: Feci quidem tibi haec, o Jerusalem, sed feci ut timeres me, et susciperes
Abbreviated transcription (Latin):
te eo ego dr̃ ad propinquans & non delonge ipsa ei ad propinquare uoluit. describunt᷑ quoq prin¬
cpeseius & iudices & proph&ȩ & sacerdotes ut inciuitate populũ & in his quȩ dixi nominibus
dignitatũ principes accipiamus: principes igitur eius quasi leones semꝑ uersabant᷑ in p̃dis & adef¬
fudendũ sanguinẽ subiectorũ Iudices eius rapaces ñ dimitentes aliis quod possent rapere: proph&ȩ
eius in sanientes siue stupentes quod hebraice dicit᷑ foeTim & aquila transtulit ea albrutã. loque¬
bantur quasi exore dni & omnia contra dnm p̃dicabant: sacerdoter in loco scũ arii cõmnisere sacri¬
legiũ Q cũ contralegẽ facerent ex legeuictimas offerebant: propt̃ ea qr illi eger̃ iniuste dnc̃ iustur

Expanded text:
te eo: Ego Dominus appropinquans, et non de longe , ipsa ei appropinquare voluit. Describuntur quoque printe eo: Ego Dominus appropinquans, et non de longe , ipsa ei appropinquare voluit. Describuntur quoque principes ejus, et judices, et prophetae, et sacerdotes, ut in civitate populum, et in his quae dixi, nominibus dignitatum, principes accipiamus. Principes igitur ejus quasi leones semper versabantur in praedis, et ad effundendum sanguinem subjectorum: judices ejus rapaces, non dimittentes aliis quod possint rapere. Prophetae ejus insanientes, sive stupentes, quod Hebraice dicitur PHOEZIM, et Aquila transtulit θαμβευταὶ, loquebantur quasi ex ore Domini, et omnia contra Dominum praedicabant. Sacerdotes in loco sanctuarii commisere sacrilegium, et cum contra legem facerent, ex lege victimas offerebant. Propterea quia illi egerunt injuste, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ greciã ut sic sensus a faciȩ gladii iona id est a faciȩ gladu greciȩ. Ion a enĩ tam colũ bam
quã grȩciã si gnificat : unde usq hodie grȩci iones & mare appellaturioniũ & apud ebreos
ꝑman& eorũ u&us uocabulũ : sed & principes romani apud barbaras nationes antiquũ
uocabulũ retinentefcȩsarer appellantur. Omnis itaq contra hierłm sermo ẽ. Vae ciuitas
quondã colũ ba sep̃ peecans &captiui tatib: tredita & rursũ redẽpta adño : uae ciuitas
sum̧ dicere dm̃ amarũ facier id est tuo uitio dulcẽ dnm atq clementẽ uestens in amaritudinẽ ut qͥ
misereri uult punire cogatur: non audiuit p̃ceptũ dñi & corrupta noluit suscipere disciplinam
uec p̃mentib malis aliquando ẽ confisa in dño dõ suo. Nec ambulauit postergumeius. nec dicen¬

Expanded text:
id est, Graeciam, ut sit sensus, a facie gladii Jona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam id est, Graeciam, ut sit sensus, a facie gladii Jona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam quam Graeciam significat. Unde et usque hodie Graeci Jones, et mare appellatur Jonium, et apud Hebraeos permanet eorum vetus vocabulum. Sed et principes Romani apud barbaras nationes antiquum vocabulum retinentes, Caesares appellantur. Omnis itaque contra Jerusalem sermo est: Vae civitas quondam columba, semper peccans, et captivitatibus tradita, et rursumus dicere, Deum amarum faciens, id est, tuo vitio dulcem Dominum atque clementem vertens in amaritudinem, ut qui misereri vult, punire cogatur. Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit suscipere disciplinam; nec prementibus malis aliquando confisa est in Domino Deo suo; nec ambulavit post tergum ejus; nec dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cepit disciplinã in dño nonẽ confisa & ad dism scũ non ad propinqua uit principes eius inea
ueluti leones rugientes Iudiceseius sicut lupiarabiȩ ñ dimittebant inmane ꝓph&ȩ eius postan¬
tes prampti uiri contemptores sacerdates eius polluunt scã . & impre agunt in legẽ. Dns aũ tẽ
iustus in medio eius & non faci& iniquitatẽ maneimanẽ dabit iudiciũ inlucẽ & ñ est absconditus
&nescit iniquitatẽ in exactione nec in sempit̃nũ. Iniustitiat̃ detraxit suꝑbos dissipatis̃ angu¬
li eorũ destruxituias eorũ ut penits ñ transeantur. Defecer ciuitates eorũ eo quo dnullus sub¬
sister& neq habitar& dixi. Verũ tamen timebitis me. & suscipietis disciplinã &ñ peribitis
ninȩuen cõlumbã uocar& Lic& inhieremia a faciȩ gladii columbȩ denabuchodo nosor quidã
dictũ putent: sed siendũ quod ali econtrario ad serant ꝓcolũba ibi posse intellegi ea aaaaã

Expanded text:
 confisa, et ad Dominum suum non appropinquabit. Principes ejus in ea veluti rugientes leones: judices ejus sicut lupi Arabiae, non dimittebant in mane: prophetae ejus portantes spiritum, viri contemptores: Sacerdotes ejus polluunt sancta, et impie agunt in legem: Dominus autem justus in medio ejus, et non faciet iniquitatem. Mane mane issipati sunt anguli eorum: destruxi vias eorum ut penitus non transeant: defecerunt civitates eorum, eo quod nullus subsisteret, neque habitaret. Dixi, verumtamen timebitis me, et suscipietis disciplinam, et non peribitis Niniven columbam vocaret: licet in Jeremia, a facie gladii columbae de Nabuchodonosor quidam dictum putent . Sed sciendum quod alii econtrario asserant, pro columba, ibi posse intelligi 716 Ἑλλάδα,
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite testimoniũ salomonis : mors &uita in manib: linguae: haec deximus ut potuimus in t̃preti¬
tioni alligoricȩ seruientes. Siquis itq magis ueri similiac habentia rationẽ quã a nob̵ sunt disse¬
ta reppererit illius magis lector auctoritate ducatur : Vae prouocatrix & yedempta ciuiti s
colũba non audiuit uocẽ & non suscepit disciplinã indño Nonẽ confisa ad dm̃ suũ non adppinquaut
principes eius inmedio eius qua si leones rugientes iudices eilis iupi uespere non selinquebant
in mane pro ph&ue eius uȩ saniuiri infideles sacer dotes eius polluer̃ scm̃. iniuste egerunt
Scontra legem. dns̃ iustus in medio eius non faci& iniquitatẽ mane mane iudiciũ suũ dabit inlu¬
cem & non abs cond&ur. Nesciuit aũ iniquus confusionẽ disꝑdidit gentes & dissipatis an¬

Expanded text:
accipe testimonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretaaccipe testimonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretationi allegoricae servientes. Si quis autem magis verisimilia, et habentia rationem quam a nobis sunt disserta repererit, illius magis lector auctoritate ducatur. Vae provocatrix et redempta civitas: columba non audivit vocem, et non suscepit disciplinam: in Domino non Principes ejus in medio ejus quasi leones rugientes: Judices ejus lupi vespere, non relinquebant in mane. Prophetae ejus vesani, viri infideles: Sacerdotes ejus polluerunt sanctum, injuste egerunt contra legem. Dominus justus in medio ejus non faciet iniquitatem: mane, mane judicium suum dabit in lucem, et non abscondetur: Nescivit autem iniquus confusionem. Disperdidi gentes, et dissipati sunt an
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidebant : Tunc habitabunt bestiae dequib & ꝓph&u conplorat dicens. Netradas bes¬
tus animã confitentẽ tibi omnis qui transierit ꝑ eã sibilabit & mouebit manus suas. Quod
si deangelis intellex erimus ita int̃ prȩtabin cumtransierint ꝑ cã angeli & ñ manseriał
inea ut prius facero consueuerant. stupebunt & mirabunt᷑. & non eã fulcient & sustentabunt
ruentẽ manusuassedleuabunt manus atq ꝑtransient: uel ceste cum sibilo attollent manus & qra¬
n plangentes in morẽ iugentiũ concrepabunt : Si autẽ hoc dediabolo & deangelis eius uoluerinus
suȩ malitiae euomere : & nonsolũ hoc facere sed operex quoq sua. quȩ it poitifoc manus uocan¬
tur mouere: Ac neputes quia colubrũ nominauimus uiolent̃ nos manus colubri proopere intellegre

Expanded text:
us ministeriis praesidebant, tunc habitabunt bestiae, de quibus et propheta complorat dicens: Ne tradas besus ministeriis praesidebant, tunc habitabunt bestiae, de quibus et propheta complorat dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui transibit per eam, sibilabit et movebit manus suas. Quod si de angelis intellexerimus, ita interpretabimur: cum transierint per eam angeli, et non manserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus suae malitiae evomere: et non solum hoc facere, sed opera quoque sua quae τροπικῶς manus vocantur, movere. Ac ne putes quia colubrum nominavimus, violenter nos manus colubri, pro opere intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
sed diuersis peccati f Nunc auaritia. nunc luxdria nunc crudelitate nunc libidine nunc tristi¬
tia nunc exultatione ꝑ mom̃tu mutantur : &ericius in pre sepibus eorũ animal spinosũ acplenũ
sentibus & uulnerans quicquid ad tigerit: sed & bestiue accubabunt inforaminibi eorũ. id est incor¬
dib eorũ : & corui in munda auis in portis eorũ uel in ore uel in aurib quo aut loquant᷑ semꝑ aut
audiant malio postque infertur & dicitur Ideo ecclesiã haec passurã fore uel eẽ ꝑ possã qđ in
suꝑbiã se eleuauerit & quasi cedrus suũ cacumen erexit mał operib dedita & nihil ominus
futu rũ sibi beatitudinẽ reꝑmittens & incordesuo c&eros despiciens nec putans quẽ quam
eẽ prȩterse & dicens ego sũ & nonẽ alia p̃terme ultra. Quomodo ergo facta ẽ in solitudinẽ

Expanded text:
sed diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristised diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristitia, nunc exsultatione per momenta mutantur. Et hericii in praesepibus eorum, animal spinosum et plenum sentibus, et vulnerans quidquid contigerit. Sed et bestiae cubabunt in foraminibus, id est, in cordibus eorum, et corvi immundae 714 aves in portis eorum, vel in ore, vel in auribus, quo aut loquantur semper, aut audiant mala. Post quae infertur et dicitur: ideo Ecclesiam haec passuram fore, vel esse perpessam, quod in superbiam se elevaverit, et quasi cedrus suum cacumen erexerit, malis operibus dedita, et nihilominus futuram sibi beatitudinem repromittens, et in corde suo caeteros despiciens, nec putans quemquam esse praeter se, et dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra: quomodo ergo facta est in solitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
insitim Terrã fructiferã in salsuginem pp̃malitiã habitatorẽ eius. cur non e contrario eos
de quibus dixerat. Posuit desestũ inpaludes aquarũ & terrã sine aqua infontes a quarum
& habitare facit ibi esurientes &c&era & quos inseruit deoleastro in radicẽ bonȩ oliuȩ
Siinmemores bene ficii recesserint a conditore suo &adorauerint as sriũ euertat. & ade¬
andem sitim reducat. inqua prius fuerant : Quodcũ generalit̃ in aduentu antichristi & in
fine mundi possit intellegi. Tam̃ cotidie in his quisimulant se eẽ de ecclesiad̃ & operib
negant auditorei quȩ legis s̃ & non factores accipi potest . Quod frustra despeciosa eẽ se iac¬
tam cumhabitent in eis greges uitiorũ scilic& multitudo & bruta animalia corpori seruien¬
tia &om̃s bestiae terrȩ quae corda eorũ comedant. & ca meleontes quiñ habent unũ color̃

Expanded text:
in sitim, terram fructiferam in salsuginem, propter malitiam habitatorum ejus: cur non econtrario eos in sitim, terram fructiferam in salsuginem, propter malitiam habitatorum ejus: cur non econtrario eos de quibus dixerat: Posuit desertum in paludes aquarum, et terram sine aqua in fontes aquarum, et habitare fecit ibi esurientes, et caetera, et quos inseruit de oleastro in radicem bonae olivae, si immemores beneficii recesserint a conditore suo, et adoraverint Assyrium, evertat et ad eamdem sitim reducat, in qua prius fuerant? Quod cum generaliter in adventu Antichristi, sive in fine mundi possit intelligi: tamen quotidie in his qui simulant se esse de Ecclesia Dei, et operibus negant, auditoresque legis sunt, et non factores, accipi potest, qui frustra speciosos se esse jactent, cum habitent in eis greges, vitiorum scilicet multitudo, et bruta animalia corpori servientia, et omnes bestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem;
Abbreviated transcription (Latin):
hominer sui amatores auari. arro gantes. suꝑbi. blas phemi. parentib non oboedientes ingra
inpuri sine affectione sine pace. accusatores intemperantes. crudeler. odio habentes bonũ
proditores temerarii. inflati. uoluptatũ amatores magis quã amatorer dĩ. habentes
formã pietatis uirtutẽ autẽ eius denegantes: Nec non &in hoc quod in euangelio scriptũ est
quod multiplicata iniquitate refrigerescat caritas multorũ intantũ ut in illo tempore com
plectur. Uerũ tamen ueniens filus hominis putas inueni& fidem suꝑ terrã : Nonmirabit
de extreme ecclesiae uastitate qđ regnante anti christo redigenda sit indesolationem
& tradenda bestur & passura quaecũq nunc ꝓph&a describit : Si enĩ dẽ ꝓpt̃ infidelitatẽ
ramis naturalib non peꝑcit sed fregit eos & posuit flumina indesestũ & fontẽs a quarum

Expanded text:
homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum, proditores, temerarii, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei: habentes formam pietatis, virtutem autem ejus denegantes . Necnon et hoc quod in Evangelio scriptum est, quod multiplicata iniquitate, refrigescat charitas multeniens Filius hominis putas inveniet fidem super terram ? non mirabitur de extrema Ecclesiae vastitate, quod, regnante Antichristo, redigenda sit in solitudinem, et tradenda bestiis, et passura quaecumque nunc propheta describit. Si enim Deus propter infidelitatem ramis naturalibus non pepercit, sed fregit eos, et posuit flumina in desertum, et fontes aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
osã quae ad p̃dicationẽ ione id est columbȩ egerit penitentiã ecclesiã int̃ prȩtatisum degen¬
tib congregatũ Innaũ uero suꝑ mundo intellegentiã temperauimus & de mundo quidẽ non
difficileẽ interp̃tari & dicere quod quando aethiopes uulnerati gladio dnp̃fuerine &exten¬
derit manum suac̃ suꝑ a quilonẽ & ꝑdiderit assyriũ principẽ mundi &iã ipse mondurtũ
principe suo pereat & ad maximã solitudinẽ redigatur & nulli miserabilis sit sed oms
a drunameius sibilent & noueant manus suas deȩcclesia uũ uid&ur prima fronte blas¬
phemum qđ futura sit inuia & desertio &bestiae habitent ineu . & post ea ei cum insultatione
dicadr haec ẽ ciuitas mał dedita quȩ habitat᷑ in spe quaedicebat incorde suo ego sũ & non ẽ
prȩterme amplius Quomodo factu ẽ insolitudinem pascua bestiarũ : sed qui considerauerit
illud a postolicũ inquo dicit᷑ Innouirsimis dieb in stabunt tempora periculosa &erunt

Expanded text:
lesiam interpretati sumus de gentibus congregatam. In Naum vero super mundo intelligentiam temperavimus: et de mundo quidem non difficile est interpretari et dicere, quod quando Aethiopes vulnerati gladio Domini fuerint, et extenderit manum suam super Aquilonem, et perdiderit Assyrium principem mundi, etiam ipse mundus cum principe suo pereat, et ad maximam solitudinem redigatur, et nulli miserabilis sit, sed omnes ad ruinam ejus sibilent, et moveant manus suas. De Ecclesia autem videtur prima fronte esse blasphemum, quod ea futura sit invia et deserta, et bestiae habitent in ea, et postea ei cum insultatione dicatur: Haec est civitas malis dedita, quae habitabat in spe, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et non est praeter me amplius, quomodo facta est in solitudinem, pascua bestiarum? Sed qui 713 consideraverit illud Apostolicum in quo dicitur: In novissimis temporibus instabunt tempora pessima, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
colorem eluere: Cõmi natur eis gladium dequo puto seribi & ingenes. statutt cherubim & fla meã
gladiũ qui uertitur ad custodiendã uiam bigni uitae & inesaia inducit gladiũ magnũ & scm̃ supo

Expanded text:
colorem eluere, et comminatur eis gladium, de quo puto scribi et in Genesi: Statuit Cherubim, et flammeum colorem eluere, et comminatur eis gladium, de quo puto scribi et in Genesi: Statuit Cherubim, et flammeum gladium, qui vertit ad custodiendam viam ligni vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor haec ꝓphetia referat᷑ aechiopib &iam nuncupatis & arsrur quib. medi
c&erũ finotauerimur in omnib scripturis aethiopaseor appelluri. quipenitus inuitia sunt de¬
mersi secundũ illud quod inhieremia leginus. si mutau it̃ aethiops. pellẽ suã aethopib ad
ineliora conuersiꝰ speserit. Illũ que qui penitentiã a gerenoluerit. a salute alienũ fore:
Vnde & prius anima polluta delictorũ sordib inquinata dic̃ igra sũ : & poster in fine cantica can¬
ticorũ deeadem iampurgata & lota ꝑpenitentiã scribitur quȩ ẽ ista quȩ ascendit de albata:
meyser quoq idest lex dñ spiritalir aechiopirsã degontib. dux̃ uxorẽ & maria Id est sinagoga iodeoꝵ
trã: Statim enĩ sinagoga ꝑfundit᷑ lepra &extra castri ꝓiecte c̃pletotem por ipio crante

Expanded text:
Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyriis, quibus Medi Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyriis, quibus Medi Caeterum si notaverimus in omnibus Scripturis Aethiopes eos appellari, qui penitus in vitia sunt demersi, secundum illud quod in Jeremia legimus: Simutabit Aethiops pellem suam , Aethiopibus ad meliora conversis spes erit, nullum qui voluerit agere poenitentiam, a salute alienum fore. Unde et prius anima polluta, et delictorum sordibus inquinata, dicit: Nigra sum . Et postea in fine Cantici canticorum, de eadem jam purgata et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex Domini spiritualis, Aethiopissam de gentibus duxit uxorem : et Maria, id est, synagoga Judaeorum, tra. Statim enim synagoga perfunditur 711 lepra, et extra castra projecta, completo tempore, ipso orante
Abbreviated transcription (Latin):
lonẽ & ꝑd& assur & pon& nineuen in solitudine Passyrior enĩ magis nineuen intellegs quã
babilonẽ quaeciuitas chaldeorumest : Quod aũ ait onocrotalũ &ericiũ in cardinib eius &coruũ
que solent in desestis urbibus cõmorari : Pret̃ ec quod&nos & lxx similit̃ transtulimus coruus
in suꝑ liminari In hebreo ponitur hareb quod secđ lectionũ diuersitatẽ uel siccitas uel gla¬
dius uel coruus accipitur : Vnde & aquila gladiũ alii siccitatẽ int̃prȩtatir̃ & post euersionẽ
quan in sultans ruinȩ eius sermo ꝓpheticus loquitur: haec ẽ ciuitas gloriosa habitans inc̃fidenta
quaedicebat incorde suo Ego sum & extrame non ẽ alia amplius. Quomodo facta ẽ in desestũ¬
cubile bestiae omnis quitransit ꝑeam sibilabit & mouebit manũ suã : Iuxta hoc aũ quod supra
diximus aut uere in de sesta urbe habitabunt bestiae autcerte subbestiarũ figura multarũ
nationũ uarietas indicat᷑ : quodsi quis piã quȩsierit. quo mõdo iuxta hystoriã ad tempora

Expanded text:
t Assyrios enim magis Niniven intelligi, quam Babylonem, quae civitas Chaldaeorum est. Quod autem ait: Onocrotalum et hericium in cardinibus ejus, et corvum m voces volucrum, quae solent in desertis urbibus commorari. Praeterea quod et nos et LXX similiter transtulimus: Corvus in superliminari, in Hebraeo ponitur, HAREB  , quod secundum lectionis diversitatem  , vel siccitas, vel gladius, vel corvus accipitur. Unde et Aquila, gladium, alii siccitatem interpretati sunt. Et post eversionem quasi insultans ruinae ejus, sermo propheticus loquitur: Haec est civitas gloriosa, habitans in confidentia, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et extra me non eAl. transierit per eam, sibilabit, et movebit manum suam. Juxta hoc autem quod supra diximus, aut vere  Al. verae in deserta urbe habitabunt bestiae, aut certe sub bestiarum figura multarum nationum varietas indicatur. Quod si quispiam quaesierit, quomodo juxta historiam ad tempora
Abbreviated transcription (Latin):
herosolimis temploq subuersii dirigit᷑ aduersũ in sultantes ꝓph&iax ũt malio quondã ppłi dĩ. e&erare
gentiũ lenirent᷑ malo. Audiui inquid obpbriũ moub quȩnc̃ areopdis appellat᷑ : &blas phemiar¬

Expanded text:
Jerosolymis temploque subversis, dirigitur adversum insultantes prophetia, ut mala quondam populi Dei, caeterarum Jerosolymis temploque subversis, dirigitur adversum insultantes prophetia, ut mala quondam populi Dei, caeterarum gentium le
Abbreviated transcription (Latin):
uestant uaticiniũ : & iuxtu idiomati singularũ quȩ eis euentura sint. nuntient atq indiscriptione:
earũ diutiur. in morent᷑ : Hoc nuncꝰ proph& sophoniãs quãquã breuit̃ eodẽ tam̃ ordine fac̃ post
tradamascũ quȩ inesaia dicitur. Ara texitur ꝓph&ia eo qđ p̃bentes auxilia . Nabuchodo nosor uasta¬
uer iudeã concalcaueri scũ ariũ eius. templumq subuesterint : & subiugato ppło isrł. dñmblas phema¬
uerint. Nabuchodonosor quippe atq chaldei iudeorũ urbib. subrutis. c&eras gentes opp̃sser̃ :
&ita factumẽ ut qui insultauerant ppło dĩ Ipsi quoq malorũ angustia p̃merent᷑ & haberent c̃seruũ
udã quẽ putauerant se habere subiectũ. Igit᷑ ante quã ueniat captiuitas subiosia ad huc rege nec dũ

Expanded text:
vertant vaticinium, et juxta ἰδιώματα singularum, quae eis ventura sunt, nuntient, atque in descriptione vertant vaticinium, et juxta ἰδιώματα singularum, quae eis ventura sunt, nuntient, atque in descriptione earum diutius immorentur: hoc nunc propheta Sophonias, quamquam breviter, eodem tamen ordine facit. Post tra Damascum, quae in Isaia dicitur Aram, texitur prophetia, eo quod praebentes auxilia Nabuchodonosor, vastaverint Judam, conculcaverint sanctuarium ejus, templum quoque subverterint, et subjugato populo Israel, Dominum blasphemaverint. Nabuchodonosor quippe atque Chaldaei, Judaeorum urbibus subrutis, caeteras gentes oppresserunt, et ita factum est, ut qui insultaverant populo Dei, ipsi quoque eadem malorum angustia premerentur, et haberent conservum Judam, quem putaverunt se habere subjectum. Igitur antequam veniat captivitas sub Josia adhuc rege, necdum
Abbreviated transcription (Latin):
sestũ usq inaet̃ nũ : reliquiȩ populi mei. diripient illos residuigentis meȩ. possidebunt eos. Hoceis eueni&
prosuꝑbia sua: quia blas phemauer̃ & magnificatis̃ : suꝑ populũ dnĩ exercituũ horribilis dns̃ suꝑ eor & ad¬
tenuabit omnfs deos terrae. & ad orabunt eũ uiri : delocosuo ome in sulȩ gentũ. Rxx. Audiuiobꝓbrium
moab & contumelias filiorũ amman. In quib ex ꝓbrauer̃ populo meo & magnificati r̃ suꝑ terminos
& damascus relicta. qua si a ceruus areȩ dissipata in sempit̃num & qui reliqui fuerint depopulo meo
diripient eos: & residuigentis meȩ pos sidebunt eos: hoc erit eos ꝓcontumelia sua : quia ex ꝓbrauer̃ &
& adorabunt eũ singuli deloco suo oms in sulȩ gentiũ : Quod excepto danihel proph&a. qui quattuor
regnorũ cernit. sepius uisiones & carũ differentias subalus atq aliis imaginib exponit : Esaias. hie¬
remias. &erechiel. faciunt ut post uisionẽ iudeae. aduersũ exeras generationes quae incircuitue ĩ sur

Expanded text:
tur. Hos ergo « reliquiae populi mei diripient illos, et residui gentis meae possidebunt eos, hoc eis eveniet pro superbia sua, quia blasphemaverunt et magnificati sunt super populum Domini exercituum. Horribilis Dominus super eos, et attenuabit omnMoab, et contumelias filiorum Ammon: in quibus exprobraverunt populo meo, et magnificati sunt super terminos et Damascus derelicta quasi acervus areae, et dissipata usque in sempiternum, et qui reliqui fuerint de populo meo, diripient eos, et residui gentis meae possidebunt eos: hoc erit eis pro contumelia sua, quia exprobraverunt et t adorabunt eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium. Quod excepto Daniele propheta, qui quatuor regnorum saepius cernit visiones, et eorum differentias sub aliis atque aliis imaginibus exponit , Isaias, Jeremias, Ezechiel faciunt, ut post visionem Judae adversum caeteras nationes, quae in circuitu ejus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
blas phematur diripiunur termini eius : &illequid facit : mitat reliquias
populi sui de quibus ediximus utsibiblas phemaNes diuidat & insuam ducat
possessionem: Multo enim stulto melius est seruire sapiena & fatuitatem eius
dñi sapientia corrigir quã suae eum stulta &e derelinqui Ueni& ita que¬

Expanded text:
blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit ad reliquias blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit ad reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blasphemantes dividat, et in suam ducat possessionem. Multo enim stulto melius est servire sapienti, et fatuitatem ejus Domini sapientia corrigi, quam suae eum stultitiae derelinqui
Abbreviated transcription (Latin):
enim princeps ẽ rex ar&a &damasceni paulũ occidere cupiunt & ꝑmurũ insposta demit titur non dicitur addamas¬
cũ uos efas salmundi necillud saluocatur qđ semꝑ offestur inuicamis sed quodin fatuatur & dequo seribitur
sed foraspiaunt illud & ab hominibus conculiatur : & moabigitur & ammon & damascus qui seaduersum
di scentiã parauerunꝰ &blas phemauerunt populũdi & dixerunt in eũ plurimas contumelias & uolu¬
eru dilatare terminos suos interra ecclesiae & populum dñi possidere: desestae
scripturis
dominicserudra diripient eos & residui gerdis
dominice
possidebur eos & hoc ent eis ꝓcontu melia qua ex probra¬
& magnificati suN contra dum ommipotentem: Uide demen¬
tiamuide misericordiam dNi: contumeliam patitur

Expanded text:
enim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damasenim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: Vos estis, sal mundi; nec illud sal vocatur, quod semper offertur in victimis, sed quod infatuatum est, et de quo in sed foras projiciunt illud, ut ab hominibus conculcetur . Et Moab igitur, et Ammon et Damascus, qui sese adversus Domini scientiam paraverunt, et blasphemaverunt populum Dei: et dixerunt in eum plurimas contumelias, et voluerunt dilatare terminos suos in terra Ecclesiae, et populum Dei possidere, desertae Scripturis Dominicis eruditi diripient eos, et residui gentis Dominicae possidebunt eos, et hoc eis erit pro contumelia, quia et magnificati sunt contra Dominum omnipotentem. Vide clementiam, vide misericordiam Domini: contumeliam patitur,