comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis: si quid petieritis patrẽ
in nomine meo dabit uobis Neq boc
tam carnalit̾ debemus accipere ue¬
lut uicissim nos seruent pat̾ & filius.
amborũ in nobis custodiendis alternan¬
te custodia: quasi succedat alius
quando discesserit alius Simul enĩ
nos custodiunt pater &e filius &e sp̃s
sc̃s : qui est unꝰ uerꝰ beatus ds̃ Sed
scriptura nos non leuat nisi descen¬
dat ad nos: sicut uerbũ caro factũ
descendit ut leuaret: non cecidit
ut iaceret: Si descendentẽ cognouimꝰ.
cũ leuante surgamus: ce intelligamus
cum ita loquitur ꝑsonas eum distin¬
guere: non separare naturas: Quando
ergo seruabat discipłos suos filius
p̾sentia corporali: non expectabat pa¬
ter ad custodiendũ succere filio disce¬
denti: sed eos ambo seruabant poten¬
tia sp̃uali Et quando ab eis abstu-¬
lit filtꝰ p̃sentiã corporalem: tenuit
cum patre custodiam sp̃itualẽ: quia
& custodiendos quando filius homo

Expanded text:
dico vobis, si quid petieritis Patrem dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul enim nos custodiunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui est unus verus et beatus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi descendat ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem. Quia et custodiendos quando Filius homo
Abbreviated transcription (Latin):
psi utiq in natura sua sint unũ: sicut
& nos in nr̃a unũ sumius Qđ ꝓcul
dubio uerum non diceret: nisi scđm
hoc diceret qđ eiusdem naturȩ ds̃
ego & pat̾ unũ sumꝰ : non scđm id
qđ etiã homo est Nã scłm hoc: pat̃
maior me est dixit Sed qm̃ una eadẽ¬
q ꝑsona est ds̃ & homo: intelligimꝰ
hominẽ in eo qđ rogat: intelligiꝰmꝰ
autem dm̃ in eo qđ unũ sunt. & ip¬
se &e ille quem rogat Sed est adhuc
in consequentib locus: ubi de hac re
diligentius disputandũ est: Hic
autem sequitur Cum essem cum
eis : ego seruabam eos in nomine tuo:
Me inquit ueniente adte serua eos
in nomine tuo: in quo eos quando
cum eis eram & ipse seruabã In no-¬
mine patris seruabat discipłos suos
filiꝰ homo cum eis humana presen¬
tia constitutus: Sed etiam pat̃ in
nomine filii seruabat : quos in nomi¬
ne filii petentes exaudiebat His
quippe idem filus dixerat Am̃ am̃

Expanded text:
Ipsi utique in natura sua sint unum, sicut Ipsi utique in natura sua sint unum, sicut et nos in nostra unum sumus. Quod procul dubio verum non diceret, nisi Deus hoc diceret, quod ejusEgo et Pater unum sumus : non secundum id quod etiam homo est; nam secundum hoc, Pater major me est , dixit. Sed quoniam una eademque persona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen
Abbreviated transcription (Latin):
do scilicet absentiã suam iam cito fu-¬
turã. illoꝵs autem tardiꝰ. ꝑ hoc osten¬
dens qđ se iam non esse. illos autem
hic esse dixit: cum ce ipse hic ce illi
adhuc essent Sic est enim loquutꝰ
homo congruens hominibus: ut lo.
quendi sese habet humanus usus
An non cotidie dicimus iam non est
hic de aliquo quamtociꝰ abituro:
Et maxime hoc de morituris solet dici:
Quamquã ce ipse dñs tamquam p̾iudeas
quid lecturos mouere posset: adiec̃
ego ad te uenio: sic exponens quodã¬
modo cur dixerit iam non sũ in mun-¬
do: Cõmendat ergo ers patri. quos
corporali absentia relicturꝰ est: dicens:
Pater sc̃ẽ serua eos in nomine tuo. quos
dedisti michi Nempe sicut homo ro-
gat dm̃ ꝓ discipłis suis. quos accepit
a dõ Sed attende qđ sequitur ut
sint inquit unũ: sicut ce nos Nõ
ait ut nobiscũ sint unum: aut simꝰ
unũ ipsi ce nos. sicut unũ sumꝰ nos.
sed ait. ut sint unũ sicut & nos

Expanded text:
do, scilicet, absentiam suam jam cito fudo, scilicet, absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius: per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in mundo. Commendat ergo Patri eos quos corporali absentia relicturus est, dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi. Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Sed attende quod sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait: Ut nobiscum sint unum; aut: Ut simus unum et ipsi, et nos, sicut unum sumus nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ de apłis: qđ clarificatꝰ sit in
eis Dicendo enim iam factum esse:
ostendit iam fuisse predestinatum:
ce certum haberi uoluit qđ esset
futurum Et iam inquit non sum
in mundo: et hi in mundo sunt: Si ho¬
rã prorsus illã qua loquebat᷑ attendas:
utriq adhuc in mundo erant. & ipse
scilicet. & illi de quib hoc dicebat. Hon
enĩ scđm ꝓuectũ cordis & intȩ. id acci¬
pere possumus uł debemus: ut illi
ꝓpterea esse adhuc dicantur in mun-¬
do. qđ mundana adhuc sapiant. ille
autẽ iã non esse in mundo sapiendo
diuina . Positũ est enĩ hic unũ uerbũ
qđ nos ita intelligere om̃ino non sinat:
quia non ait non sum in mundo.
sed iam non sum in mundo: ꝑ hoc
ostendens fuisse se in mundo. iam
non esse: Numquid ergo fas est. ut
eum crecdamus aliquando mundana
sapuisse: & ab hoc errore liberatum
iam illa non sapere: Quis tam impio
sensu se induerit: Restat igitur
esse: ꝓfecto presentia corporali: a mun-¬

Expanded text:
minum de Apostolis quod clarificatus sit in minum de Apostolis quod clarificatus sit in eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur esse, profecto praesentia corporali, a mun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Illud autem qđ ait cum de scõ
spũ loqueretur. om̃a quȩ habet pa¬
ter mea sunt. ꝓpterea dixi quia
de meo accipiet ce annunciabit uo.¬
bis: de his dixit quȩ ad ipsam patris
ꝑtinent diuinitatem: in quib illi
est ȩqualis om̃a quȩ habet habendo:
Neq enim sp̃s sc̃s de creatura quȩ pa¬
tri .ẽ. subdita ce filio. fuerat accep¬
turus qđ ait de meo accipiet: sed
utiq de patre. de quo ꝓcedit sp̃s. sc̃s
de quo est natus oe filius Et clari-¬
ficatus sum inquit in eis: Nunc suã
clarificationem tamquam facta sit
dicit: cũ adhuc esset futura Superiꝰ
Sed utrũ ipsa sit clarificatio de qua
dixerat. & nunc clarifica me tu pat̾
apud temet ipsum claritate quã ha-¬
bui priusquã mundꝰ esset apud te :
utiq requirendum est Si enĩ apud
eum: quomodo in eis: An cum hoc
ipsum innotescitꝰ eis. ac ꝑ ipsos om̃ib
qui credunt eis testib suis: Plane¬
possumus sic intelligere dixisse do¬

Expanded text:
sunt. Illud autem quod ait, cum de Spiritu sunt. Illud autem quod ait, cum de Spiritu sancto loqueretur, Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi quia de meo accipiet et annuntiabit vobis ; de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subdita et Filio, fuerat accepturus quod ait, de meo accipiet; sed utique de Patre de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. 3. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius Sed utrum ipsa sit clarificatio de qua dixerat: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset, apud te, utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum hoc ipsum innotescit eis, ac per ipsos omnibus qui credunt eis testibus suis, possumus plane sic intelligere dixisse Do
Abbreviated transcription (Latin):
ris quȩ infra creaturam scãm ratio¬
nalem sunt: quȩ utiq subduntur
eccłȩ : in qua uniuersa ȩccła & illi
duo intelliguntur filii maior & minor.
cũ om̃ib sc̃ĩs angłis quib erimus eqͣ¬
les in regno xp̃i & dĩ. Hoc autẽ ita
dictũ .ẽ. & mea om̃a tua sunt &e tua
mea: ut hic sit etiam ipsa creatura
racionalis: quȩ non nisi dõ subditur.
ut ei que infra illã sunt cuncta sub-¬
dantur. Hȩc ergo cum sit dĩ patris:
non simul esset & filui: nisi patri
esset ȩqualis De ipsa quippe cum
diceret aiebat: Non ꝓ mundo rogo.
sed ꝓhis quos dedisti michi: quia tui
sunt. Et mea om̃a tua sunt: & tua mea:
Nec fas. ẽ ut scĩ de quib hec loquutus
est cuiꝰ quam sint nisi eius a quo crea¬
ti & scĩficati sunt: Ac ꝑ hoc ce om̃a
quȩ ipsorum sunt. necesse est ut
eius sint cuius & ipsi sunt Ergo
cũ & patris & filii sunt: equales
eos esse demonstrant. quors ȩqualit̃

Expanded text:
ris quae infra creaturam sanctam ratioris quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae. In qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor cum omnibus angelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christi et Dei. Hoc autem ita dictum est: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis. De ipsa quippe agebat, cum diceret, Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt: ac per hoc et omnia quae ipsorum sunt, necesse est ut ejus sint cujus et ipsi sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales eos esse demonstrant, quorum aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
UMDEHIS
quos iã discipłos
habebat dñs loq̃¬
retur ad patrẽ :
hoc Ego ꝓeis rogo:
Non ꝓmundo ro¬
go: sed ꝓ his quos
dedisti michi Mundũ uult modo
intelligi eos qui iiunt scđm concu¬
piscentiã midi: ce non sunt in ea
sorte grẽ ut ab illo eligantur ex
mundo. Non itaq ꝓ mundo: sed
ꝓ his quõs ei pater dedit rogare se
dieit. Per hoc enim quod eos illi pa¬
ter iam dedit: factũ est ut non ꝑ¬
tineant ad eũ mundũ ꝓ quo non ro-¬
gat. Deinde subiungit Quia tui
sunt. Neq enim quia pater eos fi¬
lio dedit. amisit ipse qđ dedit: cũ
adhuc filius sequatur ac dicat.
Et mea om̃a tua sunt: & tua mea
Uibi satis apparet: quomodo unigeni¬
ti filii sint om̃a quȩ sunt patris:
P hoc utiq qđ etiam ipse ds̃ est. &¬
de patre patri est natus ȩ̨qualis :
non quomodo dictũ est uni exdu¬
ob filiis maiori scilicet : tu mecũ
es semꝑ & om̃a mea tua sunt: Illud
enim dictum est de his om̃ib creatu¬

Expanded text:
um de his quos jam discipulos habebat, Dominus loqueretur ad Patrem, hoc: Ego pro eis rogo: non pro mundo rogo, sea pro his quos dedisti mihi. Muintelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum, pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse, quos dedit, cum adhuc Filius sequatur, et dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique, quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis, non quomodo dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet: Tu mecum semper es, et omnia mea tua sunt ; Illud enim dictum est de his omnibus creatu
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nutriendȩ desidiȩ : sed ꝑci¬
piendȩ sapientiȩ. Ego dormio ce cor
meum uigilat Uacõ ce uideo qm̃
tu es dñs: quia sapientiam sc̃ribo
in tempore ocii: & qui minoratur
actu. ipse ꝑcipiet eam: Ego dormi¬
o : & cor meum uigilat. ego requies¬
co a negociosis actibus: & animus ms
diuinis se intendit affatib: Sed
in his qui isto ma do suauiter & hu-¬
militer requiescunt. dum ociose ob¬
lecta tur eccła: etce pulsat ille qui
ait. quȩ dico uob in tenebris dicite
in lumine: & qđ in aure auditis pre.¬
dicate suꝑ tecta Uox eius ergo pul¬

Expanded text:
ditur nutriendae desidiae, sed perciditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus : quia sapientia scribae in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Ego dormio, et cor meum vigilat: ego requiesco a negotiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta
Abbreviated transcription (Latin):
cus autem sponsi stat ce audit eum:
ce gaudio gaudet ꝓpter uocem sponsi:
Fruamur auditu: sine strepitu nob̃ lo¬
quente intrinsecus ueritate. Per quã
etiam cum forinsecus in sonat ꝑ legen¬
tem : per annunciantem: ꝑ predican¬
tem: ꝑ disputantem: ꝑ precipientẽ.
ꝑ consolantem: ꝑ ex hortantem: ꝑ ip¬
sum etiam cantantem atq psallantem:
ipsi qui hȩc agunt inquinari pedibus
suis timent. cum placere hominib sub¬
repente amore humanȩ laudis affectant:
Ceterum qui eos audit libenter & pie:
non habet locum iactandi se in laborib
alienis: ce non inflatis ossib sed humi¬
liatis. gaudio gaudet propter uocem
dñicȩ ueritatis. Proinde in eis qui
libenter & humiliter audire nouerunt
& uitam quietam in studi is dulcib
ce salubrib agunt scadali᷑ etur ec¬
clesia &e dicat: Ego dormio & cor meũ
uigilat: Quid ẽ. ego dormio &e cor
meum uigilat: Nisi ita quiesco ut
audiam: Ocium meum non impen.¬

Expanded text:
cus autem sponsi stat et audit eum, cus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impen
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad eum qui etiam in terra est.
quia suos hic constitutos non deserit:
angłos dĩ ascendentes ce descenden¬
tes ad filium hominis: Si ascenduns
ad eum ꝓpterea quia sursum. est:
quomodo ad eum descendunt si non
etiam hic. ẽ: Dicit ergo eccła: Laui
pedes meos quomodo inquinabo eos:¬
Et in eis hoc dicit qui precdicant xp̃m:¬
ce aperiunt illi ostium ut habitet
ꝑ fidem in cordib hominum: In eis
hoc dicit : cum deliberant utrum mi¬
nisterium tale suscipiant. cui se mi-¬
nus idoneos existimarent. ut sine
culpa impleant: ne forte aliis prȩ¬
dicantes ipsẽ reprobi fiant: Tutius
ueritas auditur quam prȩdicatur.
qm̃ cum auditur. humilitas custodi¬
tur : cum autem prȩdicatur: uix ñ
subripit cui ius hominum quantu¬
lacumq iactantantia: in qua utiq
inquinantur pedes Ergo ut apłs
iacobus dicit: sit om̃is homo uelox
Hoc ẽ qđ dixi : cum ueritas auditur hu¬
militas custoditur Dicit &e alius Ami¬

Expanded text:
venit ad eum, qui etiam in terra est, venit ad eum, qui etiam in terra est, quia suos hic constitutos non deserit. Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis ? Si ascendunt ad eum propterea quia sursum est, quomodo ad eum descendunt, si non etiam hic est? Dicit ergo Ecclesia: Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? In eis hoc dicit qui possunt omet aperiunt illi ostium, ut habitet per fidem in cordibus hominum . In his hoc dicit, cum deliberant utrum ministerium tale suscipiant, cui se minus idoneos existimant, ut sine culpa impleant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi fiant . Tutius enim veritas auditur quam praedicatur: quoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicatur, vix non subrepit cuivis hominum quantulacumque jactantia, in qua utique inquinantur pedes. 3. Ergo, ut apostolus Jacobus dicit, Sit omnis homo velox Hoc est quod dixi, Cum veritas auditur, humilitas custoditur. Dicit et alius, Ami
Abbreviated transcription (Latin):
ex cantico canticoꝵs eccłȩ uerba
dicentis. laui pedes meos quomodo
inquinabo eos: tum uellet ire & ape¬
rire ei qui uenerat ad eam & pulsa¬
uerat. sibiq aperiri poposcerat.
ille speciosus forma p̃ filiis hominũ:
Hino quȩstio nata ẽ. quam coarctare
noluimus angustiis temporis. ideoq
distulnnus: quonam modo eccła
timeat inquinare pedes dum pergit
ad xp̃m. quos baptismate lauerat xp̃i:
Sic enim ait: Ego dormio ce cor meum
uigilat Uox fratruelis mei pulsat
ad ianuam: Deinde dicit etiam ipse
Aperi michi soror mea. proxima mea.
colinba mea. perfecta mea: quia ca-¬
put meum replecum ẽ rore. ce cri¬
nes mei noctis guttis Et respondet
illa: E xui me tunica mea: quomo¬
do incluam eam: Laui pedes meos:
quomodo inquinabo eos: O ad mira-¬
bile sacramentum. o grande misteriũ:
Ergo ne timet inquinare pedes. uenien¬
do ad eum qui lauit pedes discipłoꝵ
suoꝵs: Timet certe : quia ꝑ terram

Expanded text:
ex Cantico canticorum Ecclesiae verba ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos baptismate laverat Christi. 2. Sic enim ait: « Ego dormio, et cor meum vigilat; vox fratruelis mei pulsat ad januam » Deinde dicit etiam ipse: « Aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea; quia caput meum repletum est rore, et crines mei noctis guttis. » Et respondet illa: « Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos » ? O admirabile sacramentum! o grande mysterium! Ergone timet inquinare pedes, veniendo ad eum qui lavit suorum discipulorum pedes? Timet certe, quia per terram
Abbreviated transcription (Latin):
mei debiti. red.¬
dendi tempus
agnosco: Donet
nde redadam.
qui donauit ut
debeatur Donauit enim dilectionẽ
de qua dictum. ẽ: Hemini quicquã
debeatis: nisi ut inuicem diligatis
Donet etiam somonem quem uideo me
debere delectis Expectationem ur̃am
ad hoc nempe distuleram: ut expli¬
carem sicut possem. quemadmodũ
etiam ꝑ terram ueniatur ad xp̃m:
mur quȩrere non quȩ suꝑ terram:
Quid me ꝑsequeris: ut autem quęren¬
dum hoc suspͣ eremus hic: tracta¬
batur qđ dñs pedes discipłis lauit.
cum iam ipsi discipłi loti essent nec
opus haberent nisi pedes lauare:
U bi uisum . ẽ. intelligendum: qđ bap¬
tismo quidem homo totus abluitur:
sed dum isto postea uiuit in soło. hu¬
manis affectib terram uelut pedib
calxans. ipsa scilicet conuersatione
uitȩ huius contrahit unde dicit.
dimitte nobis debita nr̃a: Ao sic etiã
inde mundatur ab eo qui pedes la-¬
uit discipłis suis: nec desinit int̾¬
pellare ꝓ nobis Hic occurrerunt

Expanded text:
mei debiti, jam reddendi tempus agnosco. Donet unde reddam, qui donavit ut debeam. Donavit enim dilectionem, de qua dictum est, Nemini quidquam debentis, nisi ut invicem diligatis ; donet etiam sermonem, quem video me debere dilectis. Exspectationem vestram ad hoc nempe distuleram, ut explicarem sicut possem, quemadmodum etiam per terram veniatur ad Christum; sunt quaerere, non quae super terram . Quid me persequeris ? Ut autem hoc quaerendum susciperemus, id tractabatur quod pedes Dominus discipulis lavit, cum jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcans, ipsa scilicet conversatione vitae hujus, contrahit unde dicat, Dimitte nobis debita nostra . Ac sic etiam inde mundatur ab eo qui pedes lavit discipulis suis , nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quis est ꝑfectus: Quisest qui non
offendit in tanta habundantia iniqui¬
tatis. tanto frigore caritatis: Laui
pedes meos quomodo inquinabo eos:
quando quidẽ lego ce audio. nolite mul
inquinabo eos: Sed ecce surgo : &e ape¬
rio Apẽ laua eos Dimitte nobis de¬
bita nr̃a : qm̃ non est extincta caritas
nr̃a : quia & nos dimit timus debitori¬
bus nr̃is Quando te audimus: exul¬
tant tecum in cȩ̨lestib ossa humilia¬
ta: Sed quando te prȩdicamus: t̃rã
calcamus ut tibi aperiamus Et idõ si
reprebendimur ꝑturbamur : si lauda¬
mur inflam: Laua pedes nr̃os ante
mundatos: sed cum ad aperiendum tibi
ꝑ terrã ꝑgimus. inquinatos Hȩc uob̾
hodie satis sint dilectissimi Si quid
secus quam oportuit dicentes fortasis
offendimus : uł laudib ur̃is in modera¬
tius quam oportuit eleuati sumus: im¬
petrate mundationem pedib nr̃is¬
dõ placentib orationibus urĩs¬

Expanded text:
quis est perfectus? quis est qui non quis est perfectus? quis est qui non offendit in tanta abundantia iniquitatis, tanto frigore charitatis? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Quandoquidem lego, et audio, Nolite mult quomodo inquinabo eos? Sed ecce surgo, et aperio. Christe, lava eos, Dimitte nobis debita nostra, quoniam non est exstincta charitas nostra: quia et nos dimittimus debitoribus nostris . Quando te audimus, exsultant tecum in coelestibus ossa humiliata . Sed quando te praedicamus, terram calcamus ut tibi aperiamus: et ideo si reprehendimur, perturbamur; si laudamur, inflamur. Lava pedes nostros ante mundatos, sed cum ad aperiendum tibi per terram pergimus, inquinatos. Haec vobis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mundationem pedibus nostrDeo placentibus orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus habundantiam iniquitatis
qua feruor friguit caritatis: Sed
in eis qui iam de corpore exierunt
ce carnis indumento expoliati sunt
neq enim ab ea separati sunt: respon¬
det ecoła Exui me tunica mea quo¬
modo induam eam: Recipietur
quidem illa tunica. & in eis qui iam
exuti sunt rursus carne uestietur
eccła: non tamen nunc quando ferues¬
cendi sunt frigidi. sed tunc quando
resurrecturi sunt mortui Passa ergo
difficultatem ꝓpt̃̾ ino piam prediꝰ¬
catoꝵ. &e recolens illa sua menbra sa-¬
na sermonib scã morib. sedam
exuta corporibus: ingemit eccła &e di-
me potuerunt: quomodo ad corpora
quib exuta sunt redire possunt:
Deinde respiens ad eos qui prȩdicare cepo-¬
płos adquirere ac regere. ac sic xp̃o offer¬
re uttumq possunt. sed in his difficul¬
tatib actionum peccare metuunt :
laui inquit pedes meos quomodo inqui¬
nabo eos: Quisquis enim in uerbo
non offendit: hic ꝑfectus . ẽ. uir: Et

Expanded text:
adversus abundantiam iniquitatis, adversus abundantiam iniquitatis, qua fervor friguit charitatis. Sed in eis qui jam de corpore exierunt, et carnis indumento exspoliati sunt neque enim ab ea separati sunt, respondet Ecclesia, Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Recipietur quidem illa tunica, et in eis qui jam exuti sunt, rursus vestietur carne Ecclesia: non tamen nunc quando fervefaciendi sunt frigidi, sed tunc quando resurrecturi sunt mortui. Passa ergo difficultatem propter inopiam praedicatorum, et recolens illa sua membra sana sermonibus, sancta moribus, sed jam exuta corporibus, ingemit et dicit Ecclme potuerunt, quomodo ad corpora quibus exuta sunt, redire nunc possunt? 6. Deinde respiciens ad eos qui praedicare, et populos acquirere ac regere, ac sic Christo aperire utcumque possunt, sed in his difficultatibus actionum peccare metuunt, Lavi, inquit, pedes meos; quomodo inquinabo illos? Quisquis enim in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Et
Abbreviated transcription (Latin):
trame clausum. ẽ: Tu studes ocio pau-¬
coꝵs: ce habundante iniquitate refri¬
gescit caritas multorum: Nox quippe
iniquitas .ẽ: ros uero eius ce guttȩ hi i¬
sunt qui refrigescunt. ce cadunt. & fa¬
ciunt refrigescerȩ caput xp̃i. hoc est
ut non ametur ds̃ Caput enim xp̃i
ds̃: Sed portantur in crinib id est
in sacramentis uisibilib tolerantur :
nequaquam interiora sensus attinguis.
Pulsat ergo ut excutiat quietem scĩs
ꝓxima mea: de sp̃ũ meo colimba mea:
de sermone meo quem plennis exocio
didicisti. ꝑfecta mea: Aperi michi:
predica me Ad eos quippe qui clause¬
runt contra me. quomodo intrabo
sine aperiente: Quomodo enim au¬
dient sine predicante: Hino fit ut
etiam hii qui amant ocium studioꝵ
bonorum. & nolunt ꝑpeti laboriosa¬
rum molestias actionum. eo qđ minꝰ
idoneos ad hȩc ministranda &e sine
reprehensione agenda se sentiunt:
mallent si fieri posset scõs apłos ce pre¬
dicatores antiquos ueritatis excitari

Expanded text:
tium clausum est: tu studes otio paucorum, et abundante iniquitate refrigescit charitas multorum . Nox quippe, iniquitas est: ros vero ejus et guttae, hi sunt qui refrigescunt et cadunt, et faciunt refrigescere caput Christi, hoc est, ut non ametur Deus. Caput enim Christi Deus . Sed portantur in crinibus, id est, in sacramentis visibilibus tolerantur: nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis proxima mea, de spiritu meo columba mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, si fieri posset, sanctos apostolos et praedicatores veritatis antiquos excitari
Abbreviated transcription (Latin):
quid duo sunt alius patris alius
filii : Absit Unum enim copꝰ ait. cũ
significaret eccłam: morq addidit:
&eꝰ unus sp̃s Et uide quomodo illic
impleat trinitatem Sicut uocati
estis inquit. in una spe uocationis
gi uoluit Restat ut etiam patrem
nominet Sequitur ergo Una fides:
to amborum ẽ. quandoquidẽ ipse¬

Expanded text:
quid duo sunt, alius Patris, alius quid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit, Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, moxque addidit, et unus spiritus ; et vide quomodo illic impleat Trinitatem, Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis gi voluit, restat ut etiam Patrem nominet. Sequitur ergo: Una fides, to amborum est: quandoquidem dic
Abbreviated transcription (Latin):
uelud qui iam non sit. cum preteri.¬
tis occidit: aut cum presentib uelut
qui non maneat labitur: aut cum fu-¬
turis ueluti qui nonserat orietur:
Proinde cum scđm uolumina tempo¬
rum loquutio humana uariatur: qui
per nulla de esse potuit. aut potest.
aut poterit tempora: uera dicunt᷑
de illo cuiꝰ libet temporis uerba Sẽꝑ
itaq audit sp̃s sc̃s: quia semꝑ scit
Ergo ce sciuit. & scit. & sciet Ac ꝑ hoc
& audiuit &e audit & audiet : quia
sicut iam diximus. hoc est illi audi¬
re. qđ scire : &e scire illi hoc ẽ. qđ esse:
Ab illo igitur audiut. audiet. o audit:
aquo est Ab illo ẽ: a quo ꝓcedit: hic¬
aliquis forsitan quęrat: utrum ce
a filio ꝓcedat sp̃s sẽs Filius enim
soluis patris est filius: &e pat̾ soliꝰ
filui est pater Sp̃c autem sc̃s non ẽ.
unius eoꝵ sp̃c : sed amborum Ha¬
bes ipsum dicentem: Non enim uos
estis qui loquimini: sed sp̃e patris
ur̃i qui loquitur in uobis. Habes ce

Expanded text:
velut qui jam non sit, cum praeterivelut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde, cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, quia per nulla deesse potuit, aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba. Semper itaque audit Spiritus sanctus, quia semper scit; ergo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet, quia, sicut jam diximus, hoc illi est audire, quod scire; et scire illi, hoc est, quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, audiet, a quo est. Ab illo est, a quo procedit. aliquis forsitan quaerat, utrum et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius patris est filius, et Pater solius filii est pater: Spiritus autem sanctus non est unius eorum spiritus, sed amborum. Habes ipsum Dominum dicentem: Non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus patris vestri qui loquitur in vobis ; hab
Abbreviated transcription (Latin):
temporis positum est Non enim dic¬
tum est quetumq audiuit. aut quȩ¬
cumq audit: sed quȩcumq audiet
loquetur Illa quippe audientia sem¬
piterna est : quia sempit̾na scientia:
In eo autem qđ sempiternum est sine
inicio. & sine fine : cuiꝰ libet temporis
uerbum ponatur siue p̃teriti. siue p̃¬
sentis. siue futuri: non mendacit᷑ po¬
nitur Quãuis enim natura illa in¬
mutabilis &e ineffabilis non recipiat
fuit. & erit. sed tantũ est: ipsa enim ue¬
racit̾ est. quia mutari non potest. & idõ
illi tantum conuenerat dicere. ego sũ
qui sum. et dices fili is isrł qui est
mis it me ad uos: tamen ꝓpt̾ mutabili¬
tatem temporum. in quib uersatur
nr̃a mortalitas. & nr̃a mutabilitas: ñ
mendacit̃ dicimus. fuit. &e est. & erit:¬
Fuit in p̃teritis scłis: & in presentib
est: & infuturis erit: Fuit: quia nũ¬
quam defuit Erit: quia nũquã dee¬
rit: Est: quia semꝑ est Neq enim

Expanded text:
temporis positum est. Non enim dictemporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit, et eFuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipso Iat̃ quippe solus: de alio non est:
Nam &e filius de patre natus est: & sp̃s
tus est de alio nec ꝓcedit Et idõ sine
aliqua disparilitate. in summa illa tri
Nam & filius. ei de quo natus ẽ : & sp̃ssc̃s.¬
ei de quo ꝓcedit ȩqualis est Quid au¬
tem illld intersit int̾ procedere & nas¬
ci: longum.ẽ. disserendo querere : c& teme¬
rarium cum disserueris diffinire : quia
&e hoc menti utcũq conprehendere. & si
quid forte mens inde conprehenderit.
linguȩ difficillimum ẽ. explicare : ꝗtus¬
libet p̃sit doctor: quantus libet assit
auditor: Non ergo loquetur a semet ip
Ab illo audiet: a quo ꝓcedit Audire illi
scire est: sent uero esse. sicut superius
disputatũ est Quia ergo non est a se¬
ipso. sed ab illo a quo ꝓcedit: a quo illi
est essentia : ab illo scientia Ab illo igit᷑
audientia: qđ nichil.ẽ. aliud quam sci¬
entia Nec moueat qđ uerbũ futuri

Expanded text:
ipso. Pater quippe solus de alio non est. ipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est, et Spirtus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trin quia et Filius ei de quo natus est, et Spiritusqualis est. Quid autem illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non ergo loquetur a semetipsoab illo audiet a quo procedit. Audire illi scire est; scire vero esse, sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri
Abbreviated transcription (Latin):
tia: uel magna exoritur inde difficultas
Illud enim qđ sicut columba sp̃s sc̃s aparu¬
it specie corporali. uisio fuit ad horam
facta atq transacta: sicut etiam quando
suꝑ discipłos uenit. uisȩ sunt illis linguȩ
diuersȩ uelud ignis: qui ce insedit suꝑ
unum quemq eorum Qui ergo dicit
columbã ad unitatem ꝑsonȩ sp̃itui scõ
fuisse conuinctam: ut ex illa & dõ qr
hoc etiam de illo igne conpellitur dice¬
re: ut intelligat᷑ nichil hoꝵ debere se
dicere: Ista enim quȩ de substancia dĩ
quo quomodo opuserat significanda. cor¬
poreis hominum sensib sese intulerunt
atq transierunt. ad horam diuinitus
facta sunt de creatura seruiente. non de
ipsa dñante natura. quȩ in se manens
qđ uult mouet. qđ uult in mutabilis
non sic habet scientiam. ut aliud illi
sit scientia qua scit. aliud essentia qua
habet uitam in semet ipso. nec aliud
est ipse quam uita quȩ in ipso est. ce
ut intelligamus non eum esse a semet¬

Expanded text:
tia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sancto fuisse conjunctam, ut ex illa et Deo qhoc etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia, qua scit, aliud essentia, quaPater vitam in semetipso; nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: et ut intelligamus, non eum esse a semet
Abbreviated transcription (Latin):
poterunt esse nisi ex ipͣso: An nõ dõ
ueraciter dictum ẽ. si ascendero in
celum tu ibi es. si descendero ad in¬
sapientia quȩ attingit ubiq ꝓpter
suam mundiciam: Sed lux lucet in
tenebris: nec eam tenebre conphen¬
dunt: Ac ꝑ hoc ut de reb uisibilib
quãuis longe dissimilib qualecũq
sumamus exemplũ: sicut cęcus etiã¬
si ibi sit ubi lux est non est tam̃ ipse
cum luce. sed absens a p̃senti : ita in¬
fidelis atq impus. aut etiam si fide¬
lis &e pius. nondũ tam̃ ad intuendũ¬

Expanded text:
poterunt nisi ex illo. Annon Deo poterunt nisi ex illo. Annon Deo veraciter dictum est, Si ascendero in coelum, tu ibi es; et si descendero in inSapientia, quae attingit ubique propter suam munditiam ? Sed lux lucet in tenebris, nec eam tenebrae comprehendunt . Ac per hoc, ut de re visibili, quamvis longe dissimili, qualecumque sumamus exemplum, sicut caecus etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente; ita infidelis atque impius, aut etiamsi fidelis et pius, nondum tamen ad intuendu
Abbreviated transcription (Latin):
filius ubi sit. qm̃ nemo inuenit ubi
non sit Sed qui uult quęrere: que¬
rat pocius ut cum illo sit : non ubiq
sicut ille: sed ubicũq esse potuerit:
Qui enim homini penaliter penden-¬
ti &e salubrit᷑ confitenti ait. hodie
mecum eris in paradiso: scđm id
qđ homo erat anima eus ipso die
futura fuerat in inferno: caro in se¬
pulcro Scd̾m id autẽ qđ ds̃ erat :
utiq &e in paradyso erat Et idõ la¬
tronis anima a pristinis facinorib
absoluta & illiꝰ munere iã beata: quã¬
us ubiq sicut ille. esse non poterat:
tamen etiam in ipso die cum illo in
para dyso  poterat : unde ille qui
ubiq semꝑ est non recesserat Prop¬
terea nimirum non ei satis fuit di-¬
cere. uolo ut ubi ego sum & illi sint.
sed addidit mecũ Sẽ enĩ cum illo:
magnum bonũ: Nam & miseri esse
possunt ubiest ille: qm̃ quicũq ubi¬
cumq fuerit est & ille Sed beati
soli sunt cum illo: quia beati non

Expanded text:
Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit; sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit, non ubique sicut ille, sed ubicunque esse poterit. Qui enim homini poenaliter pendenti et salubriter confitenti ait: Hodie mecum eris in paradiso , secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro. Secundum id autem quod Deus erat, utique et in paradiso erat; et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso esse poterat, unde ille qui ubique semper est, non recesserat. Propterea nimirum non ei satis fuit dicere, Volo ut ubi ego sum, et illi sint; sed addidit, mecum. Esse enim cum illo, magnum bonum est. Nam et miseri esse possunt ubi est ille, quoniam quicumque ubicumque fuerint, est et ille: sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non
Abbreviated transcription (Latin):
qua dilexit nos. & cum essemus mor¬
tui peccatis conuiuificauit nos
mul excitauit. & simul sedere fecit
in cęlestib in xp̃o iħu Hoc ergo po-¬
test intelligi dixisse dnm: ut ubi
ego sum &e illi siit mecum Et ille
quidem dixit de se qđ ibi iam eẽt:
de nobis autem uelle se dixit. ut
essemꝰ ibi cum illo: non qđ iam eẽmꝰ
se dixit ut fieret: tamquã factum
fuerit est loquutꝰ. Non enim ait.
excitaturus est & in cęlestib sede¬
re facturus: sed excitauit & sede¬
re in cęlestib fecit: quia non ma.¬
nit̾ sed fideliter iam deputat fac¬
tum qđ ficturũ esse non dubitat:
Qđ uero attinet add formam dĩ in qua
ȩqualis est patri. si scđm eam uelimꝰ
intelligere qđ dictum est. uolo ut
ubi ego sum &e illi sint metum: abs¬
luce corporea coloratũ. ꝑ quęlib lo¬
coꝵ spacia ł finita ł infinita diffusũ:
ab his om̃ib quantũ potest acciem suȩ
contemplationis uel intentionis auer¬
tat: &e non inquiratur ęqualis patri

Expanded text:
ilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos mul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam esseDominus velle se dixit ut fieret, tanquam factfuerit est locutus. Non enim ait: Excitaturus est nos, et in coelestibus sedere facturus, sed: Excitavit, et sedere in coelestibus fecit, quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum, quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei, in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est: Volo ut ubi ego sum, ut illi sint mecum, absluce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita vel infinita diffusum: ab his omnibus quantum potest aciem suae contemplationis vel intentionis avertat; et non inquiratur aequalis Patri
Abbreviated transcription (Latin):
futurus erat: Sed eo modo dicere
potuit ubi ego sum quo intellige
remus qđ cito fuerat ascensurus
incelum: ut iam ibi se esse diceret.
ubi fuerat mox futurus Potuit &
illo modo quo ante iam dixerat. lo-¬
quens ad nicodemũ: Nemo ascendit
in celũ nisi qui de cęlo descendit:
filius hominis qui est in cęlo: Hã¬
&e ibi non dixit erit sed est: ꝓpt̾
unitatẽ ꝑsonȩ in qua &e ds̃ homo
est. & homo ds̃. In cęlo ergo nos fu-¬
turos esse ꝓmisit Illo enim forma
serui leuata est : quã sumpsit ex
uirgine. & ad patris dexterã collo¬
cauit. Propter spem tanti huiꝰ

Expanded text:
futurus erat; sed eo modo dicere futurus erat; sed eo modo dicere potuit Ubi ego sum, quod intelligere debemus, quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret ubi fuerat mox futurus. Potuit et in illo modo, quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui in coelo et ibi non dixit Erit, sed Est, propter unitatem personae, in qua Deus et homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit. Illo enim forma servi levata est, qua sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus
Abbreviated transcription (Latin):
capud ꝓmisit hoc p̃miũ: ut ubi.ẽ.
ille & nos cum illo simus Nec pote¬
rit nisi fieri: qđ om̃i potenti patri
se uelle dixit om̃ps filius. Ibi est
ter ds̃: sp̃s unꝰ duorum: &e substan¬
tia uoluntatis amborum: Nam illud
qđ dixisse legitur ꝓpinquante pas-¬
sionẽ. uerum non qđ ego uolo sed
qđ tu iiis pat̾: quasi alia patris
alia filii sit uoluntas aut fuerit.
sonus est nr̃ȩ infirmitatis quãius
fidelis: quã in se capud nr̃m trans¬
figurauit. quando etiam peccata
nr̃a portauit Unam uero esse pa-¬
tris & filii uoluntatem. quorum
etiam sp̃s unus est quo ad iuncto
agnoscimus trinitatem: & si intel¬
ligere nondũ ꝑmittit infirmitas:
sermonis breuitate iam diximus:
hoc ipsũ quantũ ualemus quid sit
qđ dignatus. ẽ. ꝓmittere uideamus
Quos dedisti michi inquit: uolo ut
ubi ego sum & ipsi sint mecum:
Quantum attinet ad creaturam. in
qua factus: ex semine dauid scđm
carnem: nec ipse adhuc erat ubi

Expanded text:
caput, promisit hoc praemium, ut ubi est caput, promisit hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est ter Deus, Spiritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, sio, pro sermonis brevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse adhuc erat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
a patre sit missus ut mundus ex mim-¬
do liberetur. ne mundꝰ dõ reconcilian¬
dus cum mundo inimitissimo dãpnaret᷑:
Sicut enĩ ait in huiꝰ orationis exordio:
dedit ei potestatem om̃is carnis id
est om̃is hominis: ut om̃e qđ dedit
ei det eis uitam ȩternã Ubi osten¬
dit potestatẽ se quidẽ om̃is hominis
accepisse: ut liberet quos uoluerit
dampnet quos uoluerit qui uiuos
& mortuos iudicabit: sed eos sibi
esse datos. quib om̃ib det uitam
eternam: Sic enim ait Ut om̃e qđ
dedisti ei det eis uitam ȩternam:
Proinde non ei dati sunt quib uitã
non dabit ȩternam: quãuis & ipsoꝵ
potestas data sit. cui potestas data
est om̃ĩs carnis. id est om̃is hominis
ta mundus reconciliatus ex inimi¬
co liberabitur mundo: cũ in illũ
exerit potestatẽ suã. ut eũ in
mortẽ mittat ȩternã : hunc aut̃
facit suũ. cui uitam donet ȩternã:¬
Q ua ꝓꝑter om̃ib menbris sius magnũ

Expanded text:
ristus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex munristus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sic enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, idnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepisse, ut liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam: quamvis et ipsorum potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suu pastor, omnibus membris suis magnum
Abbreviated transcription (Latin):
suos erigit: qua maior om̃ino
sesse nonꝰ possit. Audite & estote
Sin spe gaudentes. ꝓpt̃ qđ uita is¬
ta non amanda sed toleranda sit:
ut esse possitis in eius tribulatione
patientes: Audite inquam: & quo
spes nr̃a leuetur attendite: Xp̃s
iħc dicit: Filius dĩ unigenitus qui
patri coeternꝰ & ȩqualis ẽ. dicit: Qui
ꝓpter nos homo factus est. sed sicut
om̃is homo mendax non factusẽ Dicit:
Uia. uita ueritas. dicit: Qui mundum
uicit de his quib uicit. dicit: Audite :
credite: sꝑate: desiderate qđ dicit:
Pat̃ inquit quos dedisti michi: uolo ut
ubi ego sũ & sint illi mecum Qui s̃ isti
quos ait hoc loco a patre datos sibi: nõ¬
ne illi de quib alio loco dicit: nemo ue¬
nit ad me nisi pater qui misit me tra-¬
xerit eum: lam quomodo quȩ fieri a¬
patre dicit. faciat & ipse cũ patre. si
quid in hoc euangelio ꝓfecimꝰ nouimꝰ.
Ipsi sunt ergo quos a patre accepit. quos
iam non sint de mundo sicut non est a
ipse de mundo: ut sint tam̃ etiã ipsi

Expanded text:
suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes . Audite, inquam, et quo spes nostra levetur attendite. Christus Jesus dicit, Filius Dei unigenitus qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit; qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit ; qui mundum vicit , de his quibus vicit, dicit. Audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos jam non sint de mundo, sicut non est et ipse de mundo: ut sint tamen etiam ipsi