comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiciuĩ. Ut gͦ noueris. quia et ipse
apłs qui uolebat alios saluos facere.
adhuc curabat᷑. ut noueris quia et ipse
adhuc curabatur: si magnipendis ipsiꝰ
honorẽ. audi quid ei medicus apposue¬
rit ad tumorẽ. Audi ñ me: ipsũ audi.
Audi confitentẽ: ut scias docentẽ. Au¬
di. Et ne magnitudine reuelationum
mearũ extollar. Ecce iam possũ dicere
huc tuñdũ ẽ: tu ne ex tollaris. adhuc
huuic infirmitati medicina quȩrenda ẽ.
quid sum: et noli altũ saꝑe. s time. Au.¬
di quomͦ breuis agnus ingrediatur: ubi
aries sic sic ꝑiclitatur. Ne magnitudi¬
ne inquit reuelationũ mearũ extollar.
datus ẽ michi stimulus carnis meȩ. angls
sathane. qui me colaphiret. Qualẽ tu¬
morẽ timuit. qui mordacissimũ epythe¬
ma accepit: Iamgͦ modo dic. quia tan¬
ta in illo erat iusticia: quanta ẽ in an¬
głis scĩs. Anforte et angłs sc̃s incelo.
ne extollatur accipit stimulũ angłm

Expanded text:
praecipitium. Ut ergo noveris quia et ipse praecipitium. Ut ergo noveris quia et ipse Apostolus, qui volebat alios salvos facere, adhuc curabatur: ut noveris quia et ipse adhuc curabatur; si magnipendis ipsius honorem, audi quid medicus ei apposuerit ad tumorem: audi non me, ipsum audi. Audi confitentem, ut sentias docentem. Audi: Et ne magnitudine revelationum mearum extollar. Ecce jam possum dicere huc timendum est? Tu ne extollaris, adhuc huic infirmitati medicina quaerenda est?quid sim; et noli altum sapere, sed time. Audi quomodo brevis agnus ingrediatur, ubi aries sic periclitatur. Ne magnitudine, inquit, revelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Qualem tumorem timuit, qui mordacissimum epithema accepit? Jam ergo modo dic quia tanta in illo erat justitia, quanta est in Angelis sanctis. An forte et angelus sanctus in coelo, ne extollatur, accipit stimulum angelum
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Dic nobis sce apłe aliũ aliquẽ ma¬
nifestiorẽ locũ: ñ ubi queris in morta¬
litatẽ ẜ ubi confiteris mortalitatem
Et hic iam susurratur: iam contradicit᷑.
Uideor michi audire quorundã cogita¬
tiones. Et hic dicitur michi. Uerũ est.
Noui quid dicturus es. Confitetur infir-¬
mitatẽ: s carnis. ñ m̃tis. Conficetur in¬
firmitatẽ: s corporis. ñ animi. In animo
ẽ aũt ꝑfecta iusticia: ñ incorpore. Nã
quis ignorat utiq apłm incorpore fu¬
isse fragilẽ. corpore fuisse mortalẽ. sict̃
dicit: habemus chesaurũ istũ inuasis
fictilibꝰ: Quid tibi gͦ. cũ uase fictili:
De tbesauro aliquid loquere. Si aliqͥd
minus habuit. si erat quod ei aurũ ui¬
sticie possit addi. inueniamus: ipsum
audiamus. ne inuiriosi existimemur.
Et ne magnitudine reuelationũ mea-¬
rũ. Apłs dicit. inmagnitudine reuela¬
tionii mearũ ne extollar. Nempe hic
agnoscitis apłm habentẽ magnitudi¬
nem reuelationũ: et tũtẽ elationis

Expanded text:
. Dic nobis, sancte Apostole, alium aliquem manifestiorem locum, non ubi quaeris immortalitatem, sed ubi confiteris infirmitatem. Et hic jam susurratur, jam contradicitur. Videor mihi audire quorumdam cogitationes, et hic dicitur mihi: Verum est, novi quid dicturus es: confitetur infirmitatem, sed carnis, non mentis; confitetur infirmitatem, sed corporis, non animi: in animo autem est perfecta justitia, non in corpore. Nam quis ignorat utique Apostolum in corpore fuisse fragilem, corpore fuisse mortalem, sicut dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus ? Quid tibi ergo cum vase fictili? De thesauro aliquid loquere. Si aliquid minus habuit, si erat quod ei ad aurum justitiae posset addi, inveniamus. Ipsum audiamus, ne injuriosi existimemur. Et ne magnitudine revelationum mearum, Apostolus dicit: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Nempe hic agnoscitis Apostolum habentem magnitudinem revelationum, et timentem elationis
Abbreviated transcription (Latin):
esternam lectionẽ de scĩ aplipau
distis. Illã lectionẽ sequitur. que hodie
recitata ẽ. Ad huc ille uersatur diffici¬
lis et ꝑiculosus locus: quẽ uob̃ in adui¬
torio dñi dĩ nr̃i. quantũ me religioso
apud eũ adiuuatis affectu. ꝓuiribus
quas iubere dignatur. exponere et
cnodare suscepimꝰ. Pacientiã michi
p̃beat caritas ur̃a: ut si habeo ꝓpt̃ ob¬
scuritatẽ rerũ difficilem disputatio¬
nem̃. habeã saltẽ facilẽ uocẽ. Si eñi
sit utrũq difficile: multũ laboratur.
Et utinã ñ sine causa laboret᷑. Ut aũt
ꝓsit labor ñr: sit patiens auditus ũr.
Quia legem ñ culpat apłs. hesterna
dic audientib quantũ existimo satis¬
sicimus. Ibi quippe ait. Quid gͦ dice¬
mus: Lex peccatũ ẽ : Absit. S pecca¬
tum ñ cognoui. nisi ꝑlegẽ. Nã concu¬
piscentiam nesciebã: nisi lex diceret.

Expanded text:
esternam lectionem de sancti apostodistis: illam lectio sequitur quae hodie recitata est. Adhuc versatur ille difficilis et periculosus locus, quem vobis in adjutorio Domini nostri, quantum me religioso apud eum adjuvatis affectu, pro viribus quas dare dignatur, exponere et enodare suscepimus. Patientiam mihi praebeat Charitas vestra, ut si habeo propter obscuritatem rerum difficilem disputationem, saltem habeam facilem vocem. Si enim utrumque sit difficile, multum laboratur: et utinam non sine causa laboretur. Ut autem prosit labor noster, sit patiens auditus vester. Quia Legem non culpat Apostolus, hesterno die audientibus, quantum existimo, satisfecimus. Ibi quippe ait: Quid ergo dicemus? Lex peccatum est. Absit. Sed peccatum non cognovi, nisi per legem. Nam concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ in carne mnser hõ. Noncm̃ in m̃te hõ:
& inearne ñ homo. Q̾ͥs em̃ ũꝗͣ carnẽ suã o
dio habuit: Miser ego hõqͥs me lib̾abit de.
corpore mortis huiꝰ. Q̾d hoc fr̃ẽs: Qsi
carere uult corꝑe. Qd festinaᷤ ᷤ Sitãtũ ibis ĩtẽtio
tua. ut corpore careas: mors quandoq uen¬
tura ẽ: et te ab isto corpore mortis. dies ad¬
ueniens ultimus. ꝓcul dubio liberabit.
quod dicis: quis me liberabit: Mortalis
loqueris: moriturus loqueris: separatio
iñtis a carne. quandoq uentura ẽ. ꝓpt̃
breuitatẽ uite nunquã longe ẽ: ꝓpt̾ co¬
tidianos casus quando sit nescis. Ergo
siue festines siue tardes: om̃is uita huma¬
na breuis ẽ. Quid ꝓmagno gemis. et di¬
cis: quis me liberabit de corpore mortis

Expanded text:
tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, et in carne non homo. Quis enim unquam carnem t de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio tua, ut corpore careas; mors quandoque ventura est, et te ab isto corpore mortis dies adveniens ultimus procul dubio liberabit. quod dicis, Quis me liberabit? Mortalis loqueris, moriturus loqueris. Separatio mentis a carne quandoque ventura est: propter brevitatem vitae nunquam longe est; propter quotidianos casus quando sit, nescis. Ergo sive festines, sive tardes, omnis vita humana brevis est: quid pro magno gemis, et dicis, Quis me liberabit de corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ. Absit. Languor repugnat
sanitati. Semiuuius iacebat inuia. Cu¬
ratur adhuc: sanantur om̃s langͣores
cius. Non quod uolo ago: s quod odi
illud facio. Si aũt quod nolo. illud facio.
inuenio gͦ legem. uolenti michi facere
bonũ: qm̃ michi malũ ad iacet. Quod
interiorẽ hominẽ. Uideo aliã legem
inmenbris meis. repugnantẽ legi m̃tis
meȩ: et captuũ me ducentẽ in legẽ pec¬
catiquȩ ẽ inmenbris meis. Captuũ.
s ex carne: captiuũ. s ex parte. Nam
mens repugnat. et condelectatur legi
dĩ. Sic eñi intelligere debemꝰ si de seipso
apłs lo quitur. Iam gͦ simens ñ consen¬
tit peccato. titillanti. suggerenti. blan¬
dienti̾ simens ñ consentit. qm̃ habet
alias interius delectationes suas. delec¬
tationib carnis nulla ex parte cõferen¬
uuia ñ consentit. Nunquid ipsa mors ñ ẽ uite:
Nunquid illud quod mortuũ ẽ. ñ ꝑtinet ad
te: Adhuc ẽ tibi contentio. Quid etiã inde

Expanded text:
tenebrarum. Absit. Languor repugnat tenebrarum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via , curatur adhuc, sanantur omnes languores ejus . Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo ego, illud facio; invenio ergo legem volenti mihi facere bonum, quoniam mihi malum adjacet. Quod m in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti; si mens non consentit, quoniam habet alias interius delectationes suas, delectationibus carnis ex nulla parte conferenviva non consentit. Numquid ipsa mors non est in te? Numquid illud quod mortuum est, non pertinet ad te? Adhuc tibi est contentio. Quid etiam inde
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabo: ñ timebo quid faciat mͥ caro. Me
me. hoc ẽ m̃te. ñ consentiente: tumul¬
tuatur caro. Indõ inquit sꝑabo: ñ tume¬
bo quid faciat michi caro. Sicut nec ali¬
ena: ita nec mea. Qui gͦ inse hȩc agit:
nichil facit: Multũ facit: magnũ ẽ
quodfacit: s tam̃ ñ ꝑficit. Quid ẽ enĩ
ꝑficere: Ubi ẽ mors contentio tua:
Ergo uelle adiacet michi: ꝑficere aũt
bonũ.ñ. Non enĩ quod uolo facio bonũ:
s quod nolo malũ hoc ago. Et repecit.
Siaũt quod nolo ego hoc facio. id ẽ.
concupisco: iam ñ ego oꝑor illud: s id qͦd
inme habitat peccatũ Inuenio gͦ legẽ.
michi uolenti facere bonũ. Bonã inue¬
nio legem. Bonũ ẽ lex: bonũ aliquid ẽ
lex. Unde probo: Quia implere uolo.
Inuenio gͦ legem michi uolenti facere
bonũ: qm̃ michi malũ ad iacet̾: et hoc
michi. Non enĩ caro ñ mea. aut de alia
substantia caro. aut de alio principio
caro: aut anima ex dõ. et caro de gente

Expanded text:
sperabo; non timebo quid faciat mihi caro . Me, sperabo; non timebo quid faciat mihi caro . Me, me, hoc est, mente non consentiente, tumultuatur caro. In Deo, inquit, sperabo; non timebo quid faciat mihi caro. Sicut nec aliena, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? Ubi est, mors, contentio tua? Ergo, Velle adjacet mihi, perficere autum.--Non enim quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Et repetit, Si autem quod nolo ego, hoc facio, id est, concupisco; jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum. Bonum invenio legem; bonum est lex, bonum aliquid est lex. Unde probo? Quia implere volo. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum; quoniam mihi malum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente
Abbreviated transcription (Latin):
iume. hoc ẽ incarne mea bonũ. Uelle
eñi adiacet michi: ꝑficere aut bonũa
ꝑficere ñ adiacet. Non dixit facere: s ꝑ
ticere. Non eni nichil facis. Rebellat cõ¬
cupiscentia: et ñ consentis. Delectat
uxor aliena: et ñ annius. Mentẽ auer¬
tis: in secretariũ m̃tis intras. Uide foris
strepentẽ concupiscentiã: ꝓfer ad uer¬
sus eam sententiã: mundans conscien¬
tiam. Noli inquis: ñ facio. Puta quia de¬
lectat ñ facio: habeo cui condelecter.
Condelector eñi legi dĩ: scdm interiorẽ
hominẽ. Quid tu de carne tua tumultu¬
aris: Quid delectationes stultas. tempo¬
rales. fluxas. uanas. noxias. tumultuose
suggeris: et eas quasi garrula michi
narras: Harrauert̃ miniusti delectatio¬
nes. Inde ẽ. et ista concupiscentia. Nar¬
rat mͥ delectationes: s ñ sicut lex tua
dñe. Condelector eñĩ legi dĩ: non de me.
s de grã dĩ. Tu concupiscentia in carne
tumultuaris: m̃tẽ tibi ñ subdis. Indeo

Expanded text:
ur.--Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum perficere non adjacet. Non dixit, facere; sed, perficere. Non enim nihil facis. Rebellat concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam, profers adversus eam sententiam, mundans conscientiam. Nolo, inquis, non facio. Puta quia delectat, non facio, habeo cui condelecter. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quid tu de carne tua tumultuaris? Quid delectationes stultas, temporales fluxas, vanas, noxias, tumultuose suggeris, et eas quasi garrula mihi narras? Narraverunt mihi injusti delectationes. Inde est et ista concupiscentia. Narrat mihi delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Condelector enim legi Dei: non de me, sed de gratia Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris, mentem tibi non subdis. In Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tu es: aut ille ẽ. aut ego sum. Si gͦ
aliquis nr̃m ẽ: ipsũ quasi de ipso au¬
diamus.: et ñ irati nos corrigamus.
Siaũt ipse ẽ. forte eñi et ipse ẽ: nõ
sic intelligamis quod dixit. ñ quod
uolo ago. s quod odi illud facio. tan¬
quã uellet eẽ castus. et eẽt adult̃:
aut uellet eẽ misericors. et eẽt cru¬
delis: aut uellet ẽẽ puis. et eẽt impius
Non ad hoc accipiamus. ñ eñi quod
uolo hoc ago. s quod odi illud fatio.
S ad quid: Uolo ñ concupiscere: et
concupisco. Lex quid dixit:: Non
concupisces. Homo legem audiuit:
uitiũ agnouit: bellũ indixit: capti¬
uitatem inuenit. S forte aliquis ho¬
Non habebat ullã concupiscentiam
apłs incarne sua.quã habere nollet:
cui tam̃ existenti. titillanti. suggeren¬
ti. sollicitanti. estuanti. temptanti.
ñ consentiret: Dico caritati ur̃e. Si
crediderimus apłm nullã prorsus ha¬
buisse infirmitatẽ concupiscentie.

Expanded text:
tu es, aut ille est, aut ego sum. Si ergo tu es, aut ille est, aut ego sum. Si ergo aliquis nostrum est, ipsum quasi de ipso audiamus, et non irati nos corrigamus. Si autem ipse est, forte enim et ipse est; non sic intelligamus quod dixit, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio, tanquam vellet esse castus, et esse adulter; aut vellet esset misericors, et esset crudelis; aut vellet esse pius, et esset impius. Non ad hoc accipiamus, Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. ad quid? Volo non concupiscere, et concupisco. Lex quid dixit? Non concupisces. Homo Legem audivit, vitium agnovit: bellum indixit, captivitatem invenit. Sed forte aliquis hoNon habebat ullam concupiscentiam Apostolus in carne sua, quam habere nollet; cui tamen existenti, titillanti, suggerenti, sollicitanti, aestuanti, tentanti non consentiret? Dico Charitati vestrae, si crediderimus Apostolum nullam prorsus habuisse infirmitatem concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
fugerit se: sequitur se. Et quid ei
ꝓde. de se inuento scientia: quẽ sauciat
one quȩ hodie recitata ẽ: ille qui uiue¬
nit se. Scimus inqͥt quia lex sp̃italis ẽ.
ego aũt carnalis sum. uenundatus sub
peccato. Quod enĩ oꝑor ignoro. Non
enĩ quod uolo hoc ago: s quod odi il¬
lud facio. Queritur hoc loco magnadi¬
ligentia quis intelligatur: utrũ ipse
apłs qui loquibatur. an aliũ aliquem
inse transfigurauit. quẽ tangeret in
se: sicut dixit quodã loco. Hec autẽ
omĩa transfiguraui inme et apollo.
loquitur. quod nemo dubitat. et cum
dicit. ñ quod uolo hoc ago.s quod odi
illud facio. ñ de altero s de seipsodicit:
quid sumꝰ intellecturi fr̃s mei: Itane
apłs paulus nolebat uerbi gr̃a facere
adulteriũ: et faciebat ad ulterium:
Nolebat eẽ auarus: et erat auarus:
Quis aũt nr̃m audeat tali se induce
re blasfemia: ut de apło hoc sentiat:
łorte gͦ alius ẽ aliquis. Forte tu es aut

Expanded text:
fugerit se, sequitur se. Et quid ei fugerit se, sequitur se. Et quid ei prodest de se invento scientia, quam sauciat one, quae hodie recitata est, ille qui invenit se. Scimus, inquit, quia lex spiritualis est; ego autem capeccato. Quod enim operor, ignoro. Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Quaeritur hoc loco magna diligentia quis intelligatur, utrum ipse Apostolus qui loquebatur; an alium aliquem in se transfiguravit, quem tangeret in se, sicut dixit quodam loco: Haec autem omnia transfiguravi in me et Apollo postolus loquitur quod nemo dubitat, et cum dicit, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio, non de altero, sed de se ipso dicit: quid sumus intellecturi, fratres mei? Itane apostolus Paulus nolebat, verbi gratia, facere adulterium, et faciebat adulterium? nolebat esse avarus, et erat avarus? Quis autem nostrum audeat se induere tali blasphemia, ut de Apostolo hoc sentiat? Forte ergo alius est aliquis: forte tu es, aut
Abbreviated transcription (Latin):
et inuentum ẽ michi mandatũ quod
erat inuitã: quid enĩ tam ꝑtinens ad
uitam. quã ñ concupisces: hoc eẽ.
inmortẽ. Peccatũ enĩ occasione accep¬
ta. ꝑ mandatũ fefellit me: et ꝑ illud
occidit. Concupiscentiã namq t̾ruit.
timorẽ pene: ñ amorẽ iusticie. Itaq¬
inquit. lex quidẽ scã: et mandatum
scm. et iustũ. et bonũ. Quod gͦ bonũ ẽ.
michi factũ ẽ mors: Absit. Non eñi
lex mors: s peccatũ mors. Quid gͦ ex
occasione mandati: S peccatũ ut ap¬
pareat peccatũ. latebat eñi quando
mortuũ dicebat᷑: ꝑbonũ michi oꝑa¬
tum ẽ mortẽ: ut addita p̃uaricatio¬
ne. fiat supra modũ peccator. aut
peccatũ. ꝑmandatũ: quia p̃uaricatio
gͦ quid dubitamus. ad hoc datam eẽ
legem. ut inueniret se homo: Quan¬
do enĩ ds̃ ñ ꝓhibebat amalo: latebat.
se homo. Uires suas languidas ñ inue¬
nit: nisi quando legem ꝓhibitionis
accepit. Inuenit gͦ se in malis: inue¬
nit se. quo fugit se. Quocumq enĩ

Expanded text:
Et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam : » quid enim tam pertinens ad vitam, quam non concupisces? « hoc esse in mortem. » Peccatum enim occasione accepta per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Concupiscentiam terruit, timorem poenae; non amorem justitiae. Qinquit, lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Non enim lex mors, sed peccatum mors. Quid ergo ex occasione mandati? Sed peccatum ut appareat peccatum - latebat enim quando mortuum dicebatur: per bonum mihi operatum est mortem; ut, addita praevaricatione, fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum; quia praevaricatio ergo? Quid dubitamus ad hoc datam esse Legem, ut inveniret se homo? Quando enim Deus non prohibebat a malo, latebat se homo: vires suas languidas non invenit, nisi quando legem prohibitionis accepit. Invenit ergo se, in malis invenit se. Quo fugit se? Quocumque enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis suȩ pignus. et grandi testimo¬
nio spem nobis resurrectionis ostendit.
quia unigenitũ filiũ suũ ꝓnobis homi
homine. id ẽ. ex maria uirgine. ẽ dig¬
natus. et auideis crucifigi. et t̃cia die
resurgere: ut nos tali exemplo anuna¬
ti. resurrectionẽ ex mortus certissime
crederȩmus. Quã qui non credit futu¬
ram ⁊ no hoc quidẽ credit. quod. xp̃s
resurrexit amortuis. Qui aũt dñm
nec de sua poterit dubitare. Abstinete
gͦuos ab om̃i malo: ab inimici . ab
ebrietate: afornicatione: a furto: aꝑ
uirio ͥ a falso testimonio: ad etractione:
quia hȩc om̃ia odit ds et eos qui is¬
ta faciunt puniet in futuro. Estote
aũt benigni᷑ miscdes: inuicem ho¬
norem habentes: et ea semꝑ oꝑan¬
tes quȩ inscĩs suis diligit ds̃: ut possitis
cum sc̃is eus ad et̾nam et inmortalem

Expanded text:
virtutis suae pignus, et grandi testimovirtutis suae pignus, et grandi testimonio nobis spem resurrectionis ostendit; quia unigenitum Filium suum pro nobis hohomine, id est, ex Maria virgine, est dignatus, et a Judaeis crucifigi, et die tertia resurgere; ut nos tali exemplo animati, resurrectionem ex mortuis certissime crederemus: quam qui non credit futuram, nec hoc quidem credit, quod Christus resurrexerit à mortuis. Qui autem Dominec de sua poterit dubitare. Abstinete ergo vos ab omni opere malo, ab inimicitiis, ab ebrietate, a fornicatione, a furto, a perjurio, a falso testimonio, detractione: quia haec omnia odit Deus, et eos qui ista faciunt, puniet in futuro. Estote autem benigni, misericordes, invicem honorem habentes, et ea semper operantes, quae in sanctis suis diligit Deus, ut possitis cum sanctis ejus ad aeternam et immortalem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua uirtute ꝓducit. Hinc iam ad
campos et prata respicite: que estate
transacta herbis suis spoliant᷑ ac flori¬
bus: et nuda remanent ipsa spacia t̃ra¬
rũ. S iterũ ueris tempore reuestiunt:
et nouo ubiq germine incipiente
letatur agricola. Certe herba quȩ an¬
te uixit et moritur: rursus reuiues¬
cit ex semine. Sic etiã et nr̃m corpꝰ.
mo incredule. Ideo credimus futu¬
rum. ut arbores et herbe et om̃ia
reuiuescent: quia illa iam facta cog¬
noscimus. Unde aũt cognoscere pos¬
sumus. quia mortui resurgunt. cum
adbuc amortius nemo resur rexeni.
Quisq hoc dicis uł cogitas: audi pati¬
ne tu de resurrectione dubitares. Ta¬
m̃ quomͦ potes dubitare. quia non su¬
mus resurrecturi amortus. cũ hoc ꝓ¬
mutat ds̃ qui nescit aliquando m̃tiri:
qui et potest facere quicqͥd uult. quia
omips ẽ. et implet om̃ia quȩ ꝓmit¬
tit. quia uerax ẽ. et m̃daciũ in eo nõ
ẽ. et dedit nobis pus et misericors ds̃

Expanded text:
ta sua virtute producit? Hinc jam ad ta sua virtute producit? Hinc jam ad campos et prata respicite, quae aestate transacta herbis suis spoliantur ac floribus, et nuda remanent ipsa spatia terrarum; sed iterum veris tempore revestiuntur, et novo ubique germine incipiente laetatur agricola. Certe herba quae ante vixit et moritur, rursus reviviscit ex semine: sic etiam et nostrum corpmo incredule, Ideo credimus futurum ut arbores, et herbae et omnia reviviscant, quia illa jam facta cognoscimus; unde autem cognoscere possumus quia mortui resurgunt, cum adhuc a mortuis nemo surrexerit? Quisquis hoc dicis vel cogitas, audi patine tu de resurrectione dubitares. Tamen quomodo potes dubitare, quia nos sumus resurrecturi a mortuis; cum hoc promittat Deus, qui nescit aliquando mentiri, qui et potest facere quidquid vult, quia omnipotens est; et implet omnia quae promittit, quia verax est, et mendacium in eo non est? Et dedit nobis pius et misericors Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
et putrefacta uuificat. ꝑ quȩ in hoc
scło uiuas: multomagis te ipsũ resus¬
citabit. ut uiuas in eternũ: qui illa re¬
parat quȩ tibis st̃ necessaria: Quomͦ
te ipsũ non reparat. ꝓpt̾ quẽ et alia re
considerare quȩ in boc scło uidemus:
diuinȩ amministrationis oꝑa. st̃ signa
futuroꝵ. Tota gͦ mundi huiꝰ administra¬
tio: testimoniũ ẽ resurrectionis futurȩ
Uidemus certe hyemis aduentu arbo¬
res spoliare pomis. nudare foliis. s eas
rursus uerno tempore speciẽ resurrec¬
tionis exprimere. Quȩ priuo quidẽ
incipiunt turgere ingemmnis: tũne
conari inflorib uestiri in foliis: et post¬
modũ pomis grauari. Int̾rogo te in¬
fidelis homo. qui de resurrectione du¬
ue bitas. ubi st̃ ista: q̃uia tempore quo ds̃
disposuit ꝓducunt᷑: Dic michi ubi la¬
titant antequã ꝓducant᷑: quȩ nusquã
quidẽ uident᷑. s tam̃ ds̃ qui om̃ips
ẽ. et ea ex nichilo condidit: et secre¬

Expanded text:
et putrefacta vivificat, per quae in hoc et putrefacta vivificat, per quae in hoc saeculo vivas; multo magis te ipsum resuscitabit, ut vivas in aeternum. Qui illa reparat, quae tibi sunt necessaria; quomodo te ipsum non reparat, propter quem et alia repconsiderare quae in isto saeculo videmus, divinae administrationis opera signa sunt futurorum. Tota ergo hujus mundi administratio testimonium est resurrectionis futurae. Videmus certe hiemis adventu arbores spoliari pomis, nudari foliis; sed eas rursus verno tempore speciem resurrectionis exprimere: quae primo quidem incipiunt turgere in gemmis, tum ornari in floribus, vestiri in foliis, et postmodum pomis gravari. Interrogo te, infidelis homo, qui de resurrectione dubitas: Ubi sunt ista, quae tempore quo Deus disposuit producuntur? Dic mihi, ubi latitant antequam producantur, quae nusquam quidem videntur; sed tamen Deus, qui omnipotens est, et ea ex nihilo condidit, secre
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione dubitas: et putas non pos¬
se mortuos resuscitari. Quid ẽ amplius.¬
homines ex nichilo facere qui uiuant.
an eos qui facti st̃ atq uixerunt. repa¬
rare post mortẽ: Utiq plus ẽ facere qͦd
nunquã fuit: quã reparare qͦd fuerit.
Quomͦ gͦ impossibile dicis eẽ. ut ds̃ qui
hominẽ formauit ex nichilo. reformet:
quomͦ nos suscitare non potest conuer¬
sos inpuluerẽ: qui si etiã innichilũ re¬
diremus. facere poterat ut ẽẽmus. sicut
et fecit nos eẽ. cũ antea nunquã fuisse¬
mus: Ita eñi beatus apłs paulꝰ
dixit. S dicunt aliqui. Quomͦ resurgutł
mortui: Quali aũt corpore uenunt:
Insipiens tu quod seminas non uiuifica¬
tur: nisi prius moriatur. Et quod semi
nas. non corpus quod futurũ ẽ seminas:
s nudũ granũ. utputa tritici. aut alicii¬
uis cȩterorũ. Ds aũt dat illi corpus sic̃
uoluit: et unicuiq seminũ ꝓpriũ corpꝰ.
Noli gͦ incredule homo de resurrectio¬
ne dubitare. Qui grana seminũ mortua

Expanded text:
resurrectione dubitas, et putas non posse mortuos suscitari. Quid est amplius, ex nihilo facere homines qui vivant; an eos qui facti sunt atque vixerunt, reparare post mortem? Utique plus est facere quod nunquam fuit, quam reparare quod fuerit. Quomodo ergo impossibile esse dicis ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet? Quomodo nos suscitare non potest conversos in pulverem, qui si etiam in nihilum rediremus, facere poterat ut essemus; sicut et fecit nos esse, cum antea nunquam fuissemus? Ita enim beatus apostolus Paulus dixit: Sed dicunt aliqui, Quomodo resurgunt mortui? quali autem corpore veniunt? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prseminas, sed nudum granum, ut puta tritici aut alicujus caeterorum: Deus autem dat illi corpus, sicut voluit, et unicuique seminum proprium corpus . Noli ergo, incredule homo, de resurrectione dubitare. Qui grana seminum mortua,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam titillet. Tunc non dicetur. dimitte
ds̃ nr̃ pacẽ da nob̃: omĩa enĩ reddidisti
corruptione quid restat. nisi corona
iusticie: Ipsa certe restat: s etiã in ipsa
uł sub ipsa. ñ sit caput turgidũ. ut reci¬
piat coronã. Audi: attende psalmũ
quia nolit corona illa turgidũ capt̃.
Cũ dixisset. qui redimit de corrupti¬
one uitã tuã: qui coronat te inquit.
Iam hic dicturus eras coronat te. me¬
Debitum redditur. ñ donat᷑. Audi po¬
tius psalmũ. Nam et hoc tu dicis. Om¬
nis homo mendax. Audi.ds̃ quid dicat.
Qui coronat te in miseratione et mise¬
ricordia. De miscđia te coronat: de mi¬
seratione te coronat. Non eñĩ dignus
fiusti quẽ uocaret. et uocatũ iustifica¬
ret: iustificatũ głificaret. Reliquiȩ
ꝑ electionẽ gre salue facte st̃. Si autẽ¬
grã: ñ exoꝑibꝰ. Alioquin: gr̃a iam ñ
tum. Apłs loquitur. Non scđ̾m gr̃am:
s scd̾m debitum. Teaũt coronat. in mi¬
seratione et miscđia. Et si tua merita

Expanded text:
tiam titillet. Tunc non dicetur: Debita nDeus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti corruptione, quid restat nisi corona justitiae? Ipsa certe restat, sed etiam in ipsa vel sub ipsa non sit caput turgidum, ut recipiat coronam. Audi, attende Psalmum, quam nolit corona illa turgidum caput. Cum dixisset, Qui redimit de corruptione vitam tuam: Qui coronat te, inquit. Jam hic dicturus eras, Coronat te, medebitum redditur, non donatur. Audi potius Psalmum. Nam et hoc tu dicis: Omnis homo mendax . Audi, Deus quid dicat: Qui coronat te in miseratione et misericordia. De misericordia te coronat, de miseratione te coronat. Non enim dignus fuisti quem vocaret, et vocatum justificaret, justificatum glorificaret. Reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si auteam non ex operibus: alioquin gratia jam non tum . Apostolus loquitur, Non secundum gratiam, sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ ñ scđm scientiã: Ignorantes
enĩ dĩ iusticiam. et suã uolentes statu¬
mei compatimini mecũ: ubi tales in¬
ueneritis occultare nolite. Non
sit in uobis ꝑuersa miscdia. Prorim
ubi tales inueneritis: occultare nolite
Redarguite contradicentes: et resi¬
stentes ad nos ꝑducite. Iam eñĩ de
hac causa duo concilia missa sunt
ad sedẽ apłicam: inde etiã rescripta
uenert. Causa finita ẽ: utinã aliqͣn¬
do fimatur error. Ergo ut aduerãt
monemꝰ: ut instruantur docemus
ut mutentur oremꝰ Conuersi addin.¬

Expanded text:
 Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constitumei, compatimini mecum. Ubi tales inveneritis, occultare nolite, non sit in vobis perversa misericordia: prorsus ubi tales inveneritis, occultare nolite. Redarguite contradicentes, et resistentes ad nos perducite. Jam enim de hac causa duo concilia missa sunt ad Sedem Apostolicam: inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est: utinam aliquando finiatur error! Ergo ut advertant monemus, ut instruantur docemus, ut mutentur oremus. Conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
gimur fr̃s nr̃os: qui non contra occul¬
tam s contra aꝑtam gr̃am manifestãq
contendunt. Ignoscetur ide is. quo do
re de uobis p̃sum̃tes: Quare ingrati:
Quare eñi xp̃e uenit: Nunquid natu¬
ra hic non erat: Natura ñ erat. quam
multũ laudando decipitis: Hunquid
lex hic ñ erat: S ait apłs. Si ꝑ legem
iusticia. gͦ. xp̃c gratis mortiuis ẽ. Quod
ait apłs de lege: hoc nos istis dicimus

Expanded text:
gimur fratres nostros, qui non contra occulgimur fratres nostros, qui non contra occultam, sed contra apertam gratiam manifestamque contendunt. Ignoscitur Judaeis. Quid, re de vobis praesumentes? quare ingrati? Quare enim Christus venit? Numquid natura hic non erat? Natura non erat, quam multum laudando decipitis? Numquid Lex hic non erat? Sed ait Apostolus: Si per Legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est . Quod ait Apostolus de lege, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃mdnm nr̃m iusticia dĩ dicitur. ñ
ficat eos quos ex impiis iustos facit.
Quidã uͦ quomodo aliquando iudei.
et xp̃ianos se dici uolunt. et adhuc
ignorantes dĩ iusticiã. suã uolunt
constituere. etiã temporib nr̃is. tem
ñc in area manifeste gr̃ȩ. que aliqͣn¬
do latebat inuellere. Paucos intelle
quã tacendo fraudabo. Quidã de an¬
tiquis uistis gedeon petuut adño sig¬
num: et dixit. Peto dñe. ut uellus hoc
quod in area pono compluatur: et area
sicca sit. Factum ẽ. Complutũ ẽ uellꝰ
Area tota sicca erat. Ex pressit mane
uellus inpelue. qm̃ humilib datur
gr̃a: et inpelue dñs nostis quid fecerit
discipłis suis. Item petiuit alterũ sig¬
nũ. Uolo inquit dñe. ut uellus siccum
sit: area compluta. Et hoc factum ẽ.
uellere. Adtende mͦ tempus noui te¬
stam̃ti: discute gentẽ iudȩoꝵ: quasi
uellus siccũ inuenies. Orbis uͦ totus.
quasi illa area plenus ẽ gr̃a. ñ occulta
s manifesta. Unde multũ plangere co¬

Expanded text:
m nostrum, justitia Dei dicitur, non ficat eos quos ex impiis justos facit. Quidam vero, quomodo aliquando Judaei, et Christianos se dici volunt, et adhuc ignorantes Dei justitiam, suam volunt constituere, etiam temporibus nostris, tnunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos intellexos ego nequaquam tacendo fraudabo. Quidam de antiquis justis Gedeon petivit a Domino signum, et dixit: Peto, Domine, ut vellus hoc quod in area pono, compluatur, et area sicca sit. Factum est: complutum est vellus, area tota sicca erat. Expressit mane vellus in pelve; quoniam humilibus datur gratia: et in pelve nostis quid fecerit Dominus discipulis suis. Item petivit alterum signum: Volo, inquit, Domine, ut vellus siccum sit, area compluta. Et hoc factum est vellere. Attende modo tempus Novi Testamenti, discute gentem Judaeorum, quasi vellus siccum invenies: orbis vero totus tanquam illa area plenus est gratia non occulta, sed manifesta. Unde multum plangere co
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis ẽ placita. Non querit alienũ:
nichil deputat suũ. Docet amare: quȩ
odisse ñ nouit. Nescit extolli: nescit in¬
flari. Hanc gͦ qui accepit teneat: qͥ
ꝑdidit repetat. qui amisit exquirat
qm̃ qui ineadem ñ erit inuentus. ab¬
dicatur apatre. ex beredatur afilio:
nichilominus asc̃o spũ alienus effici¬
tur. Respuit enĩ munus oblatũ:
qui date legis contempserit bonũ.
Nec poterit ad hereditatẽ dñi ꝑue¬
nire: qui testam̃tũ noluit obserua¬
re. Non potest concordiã habere cu
xp̃o: qui discors uoluerit ẽẽ cũ xp̃i¬
ano. Contumaciȩ gͦ crimen ẽ. quod
iubetur contempnere: quod p̃cipi¬
tur nolle᷑. quod imꝑatur declinare.
Quid tibi cominune cũ discordia.
xp̃iane: Quid simultates amas qͥd
auctori placere ñ potuit: Quid ex¬
erces ininuicicias. quas euadere non
potuit. nec ille qui eas primus inue¬
nit: Inicionamq inunicicias in
ꝓthoplastũ dum serpens exerit: in¬
t̃ficitur. Dũ homini inuidet ipse

Expanded text:
cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a Spiritu sancto alienus efficitur. Respuit enim munus oblatum, qui datae legis contempserit bonum; nec poterit ad haereditatem Domini pervenire, qui testamentum noluerit observare. Non potest concordiam habere cum Christo, qui discors voluerit esse cum Christiano. Contumaciae ergo crimen est quod jubetur contemnere, quod praecipitur nolle, quod imperatur declinare. Quid tibi commune cum discordia, Christiane? quid simultates amas, quod auctori pacis placere non potuit? quid exerces inimicitias, quas evadere non potuit nec ille, qui eas primus invenit? Initio namque inimicitias in protoplastum dum serpens exerit, interficitur; dum homini invidet, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iurare. neq ꝑcelũ quia sedes dĩ ẽ: neq
ꝑt̾ram quia scabellũ ẽ pedũ euis: nap
ꝑcaput tuũ uirabis. quia ñ tibi ẽ pote¬
ampliusẽ: amalo ẽ. Hiuc diũce amme¬
nitioni commemorata lectio apłi om̃i¬
no sic congruit. ut nichil aliud ds mi¬
sisse uideatur: quia et nullus alius hec
dixit. quã ille qui ꝑ apłm dixit: ante
om̃ia: ex quo multũ fecit intentos. auxitq
difficultatẽ questioni. Inuenimus eñi ui

Expanded text:
jurare, neque per coelum, quia sedes Dei est; neque per terram, quia scabellum est pedum ejus; neque per caput tuum jurabis, quia non tibi est poteamplius est, a malo est . Huic dominicae admonitioni memorata Apostoli lectio omnino sic congruit, ut nihil aliud Deus jussisse videatur: quia nullus alius hoc dixit, quam ille qui per Apostolum dixit: Ante omnia: ex quo multum fecit intentos, auxitque difficultatem quaestioni. CAPUT II
Abbreviated transcription (Latin):
torem fr̃em quia peccauit inte. Quod
facies cũ debitore tuo. facio et egote
cũ eͥ. Id ẽ. si dimittis. dimitto. Si te.¬
nes. teneo. T̃i contra te tenes: qui alteri
non cdimittis. Nemo gͦ se dicat ẽẽ sine
peccato: s non tam̃ ideo debemꝰ ama¬
re peccatũ. Oderim ꝰ eu tr̃s: et si ñ sumꝰ
sine peccatis. oderimꝰ tam̃ ea: et maxi¬
me a criminib nos abstineamꝰ. Absti¬
neamus quantũ possumꝰ. aleuioribus
peccatis. Ergo ait nescio quis: ñ habes
peccata. Seipsũ decipit: et ueritas in
eo ñ ẽ. Prorsus oremus. ut ds̃ dimictat.
s faciamꝰ quod dicitur: dimittamꝰ et nos
debitorib nr̃is. Cũ dimitunus: et di¬
muttitur nobis: Cotidie dicimus hoc.
et cotudie facimus. et cotidie fit in nob̾:
Non hic sumꝰ sine peccato: s exibimus
hinc sine peccato. Item euisdẽ de uerb̃¬

Expanded text:
torem fratrem, quia peccavit in te. Quod torem fratrem, quia peccavit in te. Quod feceris cum debitore tuo, facio et ego cum meo: id est, si dimittis, dimitto; si tenes, teneo. Tu contra te tenes, qui alteri non dimittis. Nemo ergo dicat se esse sine peccato: sed non tamen ideo debemus amare peccatum. Oderimus ea, fratres; etsi non sumus sine peccatis, oderimus tamen ea: et maxime a criminibus nos abstineamus; abstineamus, quantum possumus, a levibus peccatis. Ego, ait, nescio quis, non habeo peccata. Se ipsum decipit, et veritas in eo non est. Prorsus oremus, ut Deus dimittat: sed faciamus quod dicitur, dimittamus et nos debitoribus nostris. Cum dimittimus, et dimittitur nobis. Quotidie dicimus hoc, et quotidie facimus, et quotidie fit in nobis. Non hic sumus sine peccato, sed exibimus hinc sine peccato. SERMO CLXXXII . De verb
Abbreviated transcription (Latin):
delis ẽ et iustus ut dimittat nobis pecca¬
ta: et mundet nos ab om̃i iniquitate.
Non aut̃. quia dico quod ñ possumus
hic ẽẽ sine peccato. homicidia facere
debemꝰ. aut adulteria. uł cetera morti¬
fera peccata: que ictu uno ꝑimunt.
Talia ñ facit bone fidĩ et bonȩ spei xp̃i¬
anus. s illa sola. quȩ cotidiano penicu¬
lo orationis tergant᷑. Humiles et deuo¬
ti dicamus cotidie: dimitte nobis de¬
bita nr̃a.S si faciamꝰ quod sequitur:
sicut et nos dimitimus debitoribus
nr̃is. Sponsio hȩc. cũ dõ. Uera sponsio:
et fixa conditio ẽ. Tu homo es. et ha¬
bes debitorẽ: et debitor etiã tues. Ac¬
cedis ad dm̃. qui habet debitores. et de¬
bitor ñ ẽ: ut postules tibi debita rela¬
xari. S hoc tibi dicit. Ego debita nõ
habeo: tu habes debita. Debes eñi mͥ:
s etiã frat̃ tius debet tibi. Debitor
m̃s es: babes et tu debitorẽ. Debitor
m̃s es quia peccasti inme: habes debi¬

Expanded text:
delis est et justus, ut dimittat nobis peccadelis est et justus, ut dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. Non autem, quia dico quod non possumus hic esse sine peccato, homicidia facere debemus, aut adulteria, vel caetera mortifera peccata, quae uno ictu perimunt. Talia non facit bonae fidei et bonae spei christianus: sed illa sola, quae quotidiano orationis peidie, Dimitte nobis debita nostra: sed si faciamus quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Sponsio haec cum Deo, vera sponsio et fixa conditio est. Tu homo es, et habes debitorem, et debitor etiam tu es. Accedis ad Deum, qui habet debitores, et debitor non est, ut postules tibi debita relaxari. Sed hoc tibi dicit: Ego debita non habeo, tu habes debita; debes enim mihi: sed etiam frater tuus debet tibi. Debitor meus es, habes et tu debitorem. Debitor meus es, quia peccasti in me: habes debi
Abbreviated transcription (Latin):
maculã aut rugam. Magnus ẽ qui
agit. bene curat᷑: doctissimus artifex ẽ.
Extendit inligno. et facit nos sine ruga
quos abluendo fecerat sine macula. Ip¬
se qui uenit sine mnacula et sine ruga.
extensus ẽ intendicula: s ꝓpt̃ nos. non
ꝓpt̃ se: ut nos faceret sine macula et¬
sine ruga. Rogemus gͦ ut faciat: et
postquã fecerit. adhorrea nos ducat.
ibiq nos reponat. ubi pressoriũ ñ erit.
Tu gͦ qui loquebaris sine macula et ru¬
ga es: quid hic facis in ȩccła̾ quȩ dicit.
dimite nobis debita nr̃a: Debita se ha-¬
bere confitetur quȩ relaxentur. Quiñ
confitentur. ñ ideo ñ habent: s ideo eis
ñ relaxabuntur. Confessio nos sanat. et̃
uita cauta. uita humilis. oratio cũ fide.
contricio cordis. lacrime ñ ficte de ue¬
na cordis ꝓfluentes: ut dimittant᷑ nobis
peccata. sine quibus eẽ ñ possumꝰ. Con¬
fessio inquã nossanat: dicente apło io
hanne. Si confiteamur peccata nr̃a: fi¬

Expanded text:
maculam aut rugam. Magnus est qui maculam aut rugam. Magnus est qui agit, bene curat, doctissimus artifex est. Extendit in ligno, et facit nos sine ruga, quos abluendo fecerat sine macula. Ipse qui venit sine macula et sine ruga, extensus est in tendicula; sed propter nos, non propter se, ut nos faceret sine macula et ruga. Rogemus ergo eum ut faciat, et postquam fecerit, ad horrea nos ducat, ibique nos reponat, ubi pressorium non erit.Tu ergo qui loquebaris, sine macula et ruga es? Quid hic facis in Ecclesia, quae dicit, Dimitte nobis debita nostra? Debita se habere confitetur, quae relaxentur. Qui non confitentur, non ideo non habent: sed ideo eis non relaxabuntur. Confessio nos sanat, et vita cauta, vita humilis, oratio cum fide, contritio cordis, lacrymae non fictae de vena cordis profluentes, ut dimittantur nobis peccata, sine quibus esse non possumus. Confessio, inquam, nos sanat, dicente apostolo Joanne, Si confiteamur peccata nostra, fi
Abbreviated transcription (Latin):
re exierit unus quisq dimittuntur ei
omĩa. quȩ talia babebat ut dimitte¬
rentur debita: Quia et cotidianis pre¬
eibus dimittuntur. et exit mundat᷑:
et thesaurizatur ȩccła inthesauros
dñi aurũ purũ. Ac ꝑhocanthes auro
dñi eccła ẽ. sine macula et ruga. Et si
ibi sine macula et ruga ẽ. bic quid oran¬
dum e: Ut uenia ꝑcipiatur. Qui dat ue¬
nam: maculã extergit. Qui ignoscit:
rugam extendit. Ecubi extenditur ru-¬
ga nras tanquã intendicula magni fullo¬
nis. Incruce xp̃i. Inipsa enĩ cruce. idẽ.
inipsa tendicula: ꝓnobis sanguinemfu¬
dit. Et nostis fideles. quale testimonium
phibeatis sanguini quẽ accepistis. Cer¬
te eñ dicitis amen. Nostis qui sit san¬
guisqui ꝓmultis effusus est in remissi¬
onem peccatoꝵ. Ecce quomꝰ fit eccła si¬
ne macula et ruga: tanquã bene mun¬
data intendicula crucis extenditur:
s hic om̃ino potest ia agi. E xhibet si
bet ibi. Hoc eñ agit: ut non habeamꝰ

Expanded text:
re exierit unusquisque, dimittuntur ei re exierit unusquisque, dimittuntur ei omnia, quae talia habebat ut dimitterentur debita; quia et quotidianis precibus dimittuntur: et tunc exit mundatus, et thesaurizatur Ecclesia in thesauros Domini aurum purum; ac per hoc in thesauros Domini Ecclesia est sine macula et ruga. Et si ibi sine macula et ruga est, hic quid orandum est? Ut venia percipiatur. Qui dat veniam, maculam extergit: qui ignoscit, rugam extendit. Et ubi extenditur ruga nostra? Tanquam in tendicula magni fullonis, in cruce Christi. In ipsa enim cruce, id est, in ipsa tendicula pro nobis sanguinem fudit. Et nostis fideles quale testimonium perhibeatis sanguini quem accepistis. Certe enim dicitis, Amen. Nostis qui sit sanguis qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum. Ecce quomodo fit Ecclesia sine macula et ruga, tanquam bene mundata in tendicula crucis extenditur: sed hic omnino potest id agi. Exhibet sibbet ibi. Hoc enim agit, ut non habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
sta eecdẽ ẽ. fideliũ ẽ. an cathecuminorũ:
cert utiq regeneratorũ ẽ. id ẽ baptirato¬
tĩ. Postemo quod totum suꝑat. filioꝵẽ.
lainsi non ẽ filioꝵ: qua fronte dicitur.
estis: Ibi eratis: s iam non ibi estis. Et uti¬
nam iam p̃eisi: accepta ratione audiant.
et eredant. Ergo si tota ȩccła dicit. dimic¬
tenobis debita nr̃a: ixꝓbus ẽ. qui hoeñ
dicit. Et nos quidẽ cũ dicimus debita
nra: quousq id quod petimus accipia¬
mus repbi sumus. quia peccatores sumꝰ
S quod uos ñ facitis. nos faciendo. id ẽ.
peccata nr̃a consitendo. mundamur:
sitam̃ faciamus quod dicimus. sicut &
nos dimittunus debitoribꝰ nr̃is. Ubic gͦ
heretice. pelagiane. uł cȩlestiane: Ecce
tota eccła dicit: dimitte nobis debita
nra. Habet gͦ maculas et rugas: sed cõ¬
fessione ruga extenditur: confessione
macula abliutur.Stat ȩccła inoratio¬
ne ut mundetur confessione. Et quã¬
diu hic uiuitur sic stat: et cũ de corpo¬

Expanded text:
ta Ecclesiae est, fidelium est, an catechumenorum? Certe utique regeneratorum est, id est, baptizatorum: postremo, quod totum superat, filiorum est. Nam si non est filiorum, qua fronte dicitur, estis? Ibi eratis, sed jam non estis ibi. Et utinam jam praecisi accepta ratione audiant et credant. Ergo si tota Ecclesia dicit, Dimitte nobis debita nostra, reprobus est qui hoc non dicit. Et nos quidem cum dicimus, debita nostra, quousque id quod petimus accipiamus, reprobi sumus, quia peccatores sumus: sed quod vos non facitis, nos faciendo, id est peccata nostra confitendo, mundamur; si tamen faciamus quod dicimus, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Ubi es ergo, haeretice Pelagiane vel Coelestiane? Ecce tota Ecclesia dicit, Dimitte nobis debita nostra. Habet ergo maculas et rugas. Sed confessione ruga extenditur, confessione macula abluitur. Stat Ecclesia in oratione, ut mundetur confessione: et quamdiu hic vivitur, sic stat. Et cum de corpo
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ gͦ iñ tiris: Iustus es. sine pec¬
cato es. s ꝓpt̾ humilitatẽ dicis te pec¬
catorem. Quomͦ te accipiam tanquam
xp̃ianũ in altero testẽ: quẽ contra te
ipsum teneo falsum testem: lustus es.
sine peccato es. et dicis te habere pecca¬
tum: Testis gͦ falsus es contrate: ñ acci¬
pit ds mendacẽ humilitatẽ tuã. Inspi¬
ce uitã tuã: iude conscientiã tuã. Ergo
iustus es: s ñ potes nisi dicere te pecca¬
torẽ. Audi ioħem: ipse tibi repecit. quod
ctiã suꝑius ueracit᷑ dixit. Si dixerimꝰ
inquit. quia peccatũ ñ habemus ÷ nos
ipsos seducimus: et ueritas in nobis
nonẽ. Tu ñ habes peccatũ: et dicis te

Expanded text:
militatem ergo mentiris? Justus es, sine pecmilitatem ergo mentiris? Justus es, sine peccato es: sed propter humilitatem dicis te peccatorem. Quomodo te accipiam tanquam christianum in alterum testem, quem contra te ipsum teneo falsum testem? Justus es, sine peccato es, et dicis te habere peccatum. Testis ergo falsus es contra te. Non accipit Deus mendacem humilitatem tuam. Inspice vitam tuam, vide conscientiam tuam. Ergo justus es, sed non potes nisi dicere te peccatorem? Audi Joannem; ipse tibi repetit quod etiam superius veraciter dixit: Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Tu non habes peccatum, et dici
Abbreviated transcription (Latin):
loquimur: non de nobis. Hoc uos in¬
cerrogo. Xp̃iani estis: Non dico iusti
estis. Xp̃iani estis: Non audent ne¬
gare: xp̃iani inquit sumus. Fideles
gͥ estis: baptizati estis: Baptiati in¬
quit sumꝰ. Dimissa st̃ uobis cuncta
peccata : Dimissa inquit. Quomodo
gͥ estis peccatores: Sufficit michi: un¬
de te repellam. Uos. xp̃iani estis bapti¬
rati estis. fideles estis. menbra ecclaȩ estis:
et habetis maculas et rugas: Quomͦ
gͦ ẽ eccła isto tempore sine macula et
ruga: cũ uos sitis ruga eius et macu¬
la: aut siñ uultis eẽ eccłam. nisi eam
quȩ sine macula et ruga ẽ: cũ rugis
ur̃is et maculis p̃cidite uos amenbris
eus: p̃cidite uos acorpore euis.S qͥd
adhuc dicã. ut se ab eccła segregent:
cũ hoc iam fecerint: Heretici eñi st̃.
iam foris st̃: cũ tota mundicia sua fo¬
ris remansert̃. Redite et audide. au¬
de ur̃o tumido et inflato. Nunquid
ceremus nos peccatores eẽ. Propt̃ hu¬

Expanded text:
loquimur, non de nobis. Hoc vos inloquimur, non de nobis. Hoc vos interrogo: Christiani estis? Non dico, Justi estis? Christiani estis? Non audent negare: Christiani, inquiunt, sumus. Fideles ergo estis? Baptizati estis? Baptizati, inquiunt, sumus. Dimissa sunt vobis cuncta peccata? Dimissa, inquiunt. Quomodo ergo estis peccatores? Sufficit mihi unde vos repellam. Vos christiani estis, baptizati estis, fideles estis, membra Ecclesiae estis, et habetis maculas et rugas? Quomodo ergo est Ecclesia isto tempore sine macula et ruga, cum vos sitis ruga ejus et macula? Aut si non vultis esse Ecclesiam, nisi eam quae sine macula et ruga est, cum rugis vestris et maculis praecidite vos a membris ejus, praecidite vos a corpore ejus. Sed quid adhuc dicam ut se ab Ecclesia segregent, cum hoc jam fecerint? Haeretici enim sunt, jam foris sunt: cum tota munditia sua foris remanserunt. Redite, et audite; auvestro tumido et inflato: Numquid iceremus nos peccatores esse. Propter hu
Abbreviated transcription (Latin):
decem descendit: tu heretice respon¬
des. et dicis mͥ. tota eccła. Unde hoc
ꝓbas: Probo inquis. Proba. rogo te.
Magnũ enĩ mͥ gaudiũ affers. si doci¬
re potueris. totam ꝓrsus eccłam insin¬
gulis quibusq fidelib suis nullũ ba¬
bere peccatũ. Probo inquis. Dic unde
Apłs loquitur. Quid loquitur apł̃.
lauachro aque inuerbo: ut exhiberti
sibi głosam eccłam. ñ habentem ma¬
culam aut rugam. aut aliquid hi¬
iusmodi. Auduumus de nube m&¬
na tonitrua. Nubes em̃ dĩ. apls. Uerba
ista sonauert̃: et tremere nos fecerunt.
S dicite nobis. ante quã queramus:
quomꝰ ista uerba apłs dixerit. Dicite
inquã nobis. utrum uos iusti estis. an
non. Respondent: iusti sumus. Ergo ñ
habetis peccatũ: ꝑ om̃s dies. ꝑ om̃s noc¬
tes nichilmali facitis. nichil mali dici¬
ais nichil mali cogitatis: Non audent
dicere. nichil. S quid respondent.
Nlos quidẽ peccatores sumꝰ s de scĩs

Expanded text:
decem descendit : tu, haeretice, respondecem descendit : tu, haeretice, respondes, et dicis mihi totam Ecclesiam. Unde hoc probas? Probo, inquis. Proba, rogo te. Magnum enim mihi gaudium affers, si docere potueris, totam prorsus Ecclesiam in singulis quibusque fidelibus suis nullum habere peccatum. Probo, inquis. Dic unde? Apostolus loquitur. Quid loquitur Apostolavacro aquae in verbo, ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi . Audivimus de nube magna tonitrua. Nubes enim Dei Apostolus. Verba ista sonuerunt, et tremere nos fecerunt.Sed dicite nobis, antequam quaeramus quomodo ista verba Apostolus dixerit; dicite, inquam, nobis, utrum vos justi estis, an non. Respondent, Justi sumus. Ergo non habetis peccatum? Per omnes dies, per omnes noctes nihil mali facitis, nihil mali dicitis, nihil mali cogitatis? Non audent dicere, Nihil. Sed quid respondent? Nos quidem peccatores sumus; sed de sanctis