comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lmiꝓpħe ꝓgenies pia clarus parente & nobilior
patre quem matrisaluus elaudere nescius ortus hersis palidit indice
um uirginalis regiam gloriam summi tonantis nomine pignoris gesta¬
ret aula nobilis intimo claustrum pudoris fertiuis integro. ox fusci¬
ox fusci¬
tall. missa puerpere fouitq uatis gaudia pariuili matreppħant
munerhignorum mutus iocutus nomine filii ẽ. cribeidus hic

Expanded text:
progenies pia, Clarus Parente, nobilior Patre, Quem matris alvus claudere nescius, Ortus senili prodiit indice. Quem virginalis regia gloria Summi Tonantis nomine pigneris, Gestaret aulae nobilis intimo Claustro pudoris fertilis integro Vox suscitavit missa puerporam, Fovitque vatis gaudia parvuli: Matres pro tanto muner
Abbreviated transcription (Latin):
lam dicit᷑. Ne illis qͥ dicunt malũ bonum.
nbonũ malũ: ponentes tenebras lucem.
ꝙ lucem tenebras: ponentes amarũ ĩ dul¬
ce: n dulce in amarũ. In quantitate fallit᷑:
qͥ rem quã estimat. maiorem uł minorẽ
quã sit deceptus asseuerat. Tales ꝓpħa redar¬
guit. cũ dic̃. Mendaces filii hominũ in
stateris. Ad hoc nãq qͥd in statera appen¬
ditur: ut eius qͣntitas uł m̃sura dinoscat᷑.
Decipitur inqualitate. qui auricalcum
existimat. eẽ. aurũ: qui ꝓgeminis accip̃
uitrũ. fallitur in quantitate: qͥ duo auri
pondera deceptus ꝓuno uendit. uł unũ
ꝓduob auenditore emit. Quia gͥ in his
duob uiciis iniuste librationis. fere
semꝑ decipimur: eoqͦd ꝑ nos ipsi non
possumus. dominus quidem iuxta eqͥ¬
tatis librã. iuxta regule m̃suram. uitã
nr̃am disponere se pollicet᷑ dicens. Leta¬
bor inqͥt ⁊ partibor sicimã: ⁊ ꝯuallẽ tab̃nacłoꝵ

Expanded text:
iam dicitur: Vae illis qui dicunt malum bonum, iam dicitur: Vae illis qui dicunt malum bonum, et bonum malum, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras; ponentes amarum dulce, et dulce amarum . In quantitate fallitur, qui rem quam aestimat majorem vel minorem quam sit, deceptus asseverat. Tales Propheta redarguit cum dicit: Mendaces filii hominum in stateris . Ad hoc namque quid in statera appenditur, ut ejus quantitas vel mensura dignoscatur. Decipitur in qualitate qui aurichalcum existimat esse aurum, qui pro gemmis accipit vitrum. Fallitur in quantitate, qui duo auri pondera deceptus pro uno vendit, vel unum pro duobus a venditore emit? Quia igitur in his duobus vitiis injustae librationis fere semper decipimur, eo quod per nos ipsi non possumus, Dominus quidem juxta aequitatis libram, juxta regulae mensuram vitam nostram disponere se pollicetur, dicens: Laetabor, inquit, et partibor Sichimam, et convallem tabernaculorum
Abbreviated transcription (Latin):
discretio duudicet qͥd mali sibi qͥd mali sibi¬
qͥd boniꝰ dõ mito a̾scribatur. uides ne quẽad¬
modũ internos hos oculos in reb discer¬
uendis ratio duuidi ñ patiturͥ sic̃ ext̾iorũ
intuitus oculorũ. natura id dictante ne¬
quaquã diuiditur: Sciendũ uͦ quia ocło
curũspectionis sepe subrepit negligentia:
oculo aut̃ discretionis insidiatur ignorantia.
hunc sepe claudit somnus torporis. illum
frequenter obnubilat caligo erroris. Quo¬
tiens enĩ quis uitã suã circũspicere negli¬
git: tociens circũspectionis oculus quasi ob¬
dormit. Ꝙptunc quasi oculus discretionis ca¬
ligat. cũ in his discernendis quȩ uidet ꝑ
inprudentiã errat. Duo sunt in quibus
discretio sepe decipitur. Decipitur siquidẽ
sepe in qualitate: fallitur nichilominus
frequenter inquantitate. Inqualitate de¬
cipitur: qui qͥd bonũ ẽ. malũ putat. uł qͦd
malũ ẽ. bonũ ẽẽ existimat. De qualib ꝑ ysa¬

Expanded text:
discretio dijudicet quid mali sibi, quidiscretio dijudicet quid mali sibi, quid boni Deo merito ascribatur. Videsne quemadmodum inter nos hos oculos in rebus discernendis ratio dividi non patitur, sicut exteriorum intuitus oculorum, natura id dictante, nequaquam dividitur? Sciendum vero quia oculo circumspectionis saepe subrepit negligentia, oculo autem discretionis insidiatur ignorantia; hunc saepe claudit somnus torporis, illum frequenter obnubilat caligo erroris. Quoties enim quis vitam suam circumspicere negligit, toties circumspectionis oculus quasi obdormit, et tunc quasi oculus discretionis caligat, cum in his discernendis quae videt per imprudentiam errat. Duo sunt in quibus discretio saepe decipitur. Decipitur siquidem saepe in qualitate, fallitur nihilominus frequenter in quantitate. In qualitate decipitur, qui quod bonum est malum putat, vel quod malum est, bonum esse existimat. De qualibus per Isa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓdest uł prec̾ita recolere. uł presentia
respicere. uł futura p̃uidere. nͥ dehis om̃ib
quȩ sunt bona uł mala possis discerneres
Quid inquã prodest qͦd uitã nr̃am circũspicmnꝰ:
si qualis. eẽ. debuerit. minue iudicamus :
Ut gͥ utilis sit oculus currũspectionis adutuct
oportet oculo discretionis. Si tibi dic̃ circũ¬
spectionis oculus qr hoc et illud egisti:
renuntiare debet discretionis oculus quid
in his bene uł male fecisti. Si quȩ instent
bona uel mala tibi renuntiet circũspectio:
adutraq consiliũ debet ꝓuidere discretio.
Si circumspectio p̃uidet quȩ uł quanta
tibi adfaciend ũ suppetunt. discretio subiun¬
gat. quȩ quomͦ fieri expediunt. Quotiens
oculus cireũspectionis celũ uł infernũ con¬
templando respicit: addat discretionis ocu¬
lus quib m̾itis ad hoc uł adillud qͥsq ꝑtui¬
git. Cũ interna sua circũspectio rimatur.

Expanded text:
enim prodest vel praeterita recolere, vel praesentia enim prodest vel praeterita recolere, vel praesentia respicere, vel futura praevidere, nisi de his omnibus quae sunt bona vel mala possis discernere? Quid, inquam, prodest quod vitam nostram circumspicimus, si qualis esse debuerit minime judicamus? Ut ergo utilis sit oculus circumpectionis, adjuvetur oportet oculo discretionis. Si tibi dicit circumspectionis oculus: quia hoc et illud egisti renuntiare debet discretionis oculus quid in his bene vel male fecisti. Si quae instent bona vel mala renuntiet circumspectio, ad utraque consilium debet providere discretio. Si circumspectio praevidet quae vel quanta tibi ad faciendum suppetunt, discretio subjungat quae quomodo fieri expediunt. Quoties oculus circumspectionis coelum, vel infernum contemplando respicit, addat discretionis oculus quibus meritis ad hoc, vel ad illud quisque pertingit. Cum interna sua circumspectio rimatur,
Abbreviated transcription (Latin):
testas in çelo ⁊interra. Sufficit mͥ dñe uiten
micos meos in omnẽ uentũ uentilare. Et¬
enĩ inte inimicos nr̃os uentilabunꝰ coru.
Nin nomine tuo sꝑnemus insurgentes in
nob̾. Quale tñ hoc lib̾tatis cornu eẽ putamꝰ.
qd pecc̃o nũquã nisi sponte cordis ceruicẽ
inclinamus: Tota demonũ turba circanos
ꝑstrepat. totus in nos mundus deseuiat: men¬
tem nr̃am in deo fixam nunquã asua uo¬
luntate expoliat: hoc utiq cornu c̃dei ad¬
iutorio si uolueris. ⁊ ipse habere potes: nam
cetera ȩtiã si uelis hr̃e. non potes. quia quȩ¬
cũq uolueris facere: minime potes. Quia
gͥ ad omnia quȩ uolumus. uti potestate
non possumus: discretione utiq uti debe¬
mus. Discernendũ. ẽ. itaq cuiq pͥmo. qͥd
ualeat: deinde de his que suppetunt qͥd ex¬
pediat. Et hic ẽ ille discretionis oculus:
quẽ paulo suꝑius dextrũ nominauimꝰ. Qͥd

Expanded text:
testas in coelo et in terra. Sufficit mihi, Domine, testas in coelo et in terra. Sufficit mihi, Domine, micos meos in omnem ventum ventilare: etenim in te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nobis. Quale tamen hoc libertatis cornu esse putamus, quod peccato nunquam nisi sponte cordis cervicem inclinamus? Tota daemonum turba circa nos perstrepat, totus in nos mundus desaeviat, mentem nostram in Deo fixam nunquam a sua voluntate exspoliat. Hoc utique cornu cum Dei adjutorio, si volueris, et ipse habere potes: nam caetera, si velis, habere non potes; quia quaecunque volueris facere minime potes. Quia igitur ad omnia quae volumus, uti potestate non possumus, discretione utique uti debemus. Discernendum est itaque cuique primo quid valeat, deinde de his quae suppetunt quid expediat et hic est ille discretionis oculus, quem paulo superius dextrum nominavimus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾ es. qui .uii. habuisses. Ille solus hoc pot̃
qui uno intuitu omnia uidet. Omnia ui¬
det. omĩa ualet: qͥ ht oculos .uii. cornua .uii.
Oculi ꝑtinent ad noticiã: cornua ad poten¬
tiam. De pͥmo dicitur. Omnia nuda ⁊aꝑ¬
ta oculis dei. De scd̃o. Omĩa quȩc̃q uoluit.
fecit. Merito gͦ cornua .uii.habere dr̃᷑. de quo
quia omnia possit. minime dubitatur s
nũqͥd tu similiter: Utinã haberes uł uiũ
cornu: utinã uł unũ: ut iure dici debuisses
filius unicorniũ. Ego puto. quia quib erex̃
cornu salutis in domo dauid pueri sui. suf¬
ficit unum ut habeant qͦ possint resistere¬
peccato. qͦ ualeant repugnare diabolo. Nũ¬
quid potes renouare pret̾ita. ordinare p̃sen¬
tia. adducere futura: infernũ calcare. celum
irrumpere. ⁊ hoc totũ ꝓpͥa uircute: Non utiq
ut arbitror: eo qͦd non habeas cornua .uii. quẽ¬
admodum agnus ille cui data ẽ omnis po¬

Expanded text:
egeres, qui septem habuisses, ille solus hoc potest egeres, qui septem habuisses, ille solus hoc potest qui uno intuitu omnia videt. Omnia videt, omnia valet, qui habet oculos septem, cornua septem. Oculi pertinent ad notitiam, cornua ad potentiam, De primo dicitur: Omnia nuda et aperta oculis Dei . De secundo: Omnia quaecunque voluit fecit . Merito ergo cornua septem habere dicitur, de quo quia omnia possit minime dubitatur. Sed nunquid tu similiter? Utinam haberes vel unum cornu, utinam vel unum, ut jure dici debuisses filius unicornium! Ego puto quia quibus erexit cornu salutis in domo David pueri sui, sufficit interim ut habeant quo possint pacto resistere, quo valeant repugnare diabolo. Nunquid potes renovare praeterita, ordinare praesentia, adducere futura, infernum calcare, coelum irrumpere, et hoc totum propria virtute? Non utique, ut arbitror, eo quod non habeas cornua septem, quemadmodum agnus ille cui data est omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
mea de quibus adhuc tacusti. ñ neglig̾e:
S sane simul omnia que cireũstant con¬
siderare ñ sufficit: nisi agnus ille solus
quẽ oculos septẽ habere. ncornua septẽ.
scriptura sacra deseribit. S de inspectio¬
nis oculo qͦd obicis. ideirco tacui: qr de
eo aliquid cõmemorare suꝑ uacuũ duxi.
Solem namq qui cetera illuminat᷑. qͦmͦ
in se tenebras habere qͥs credat : Sic utiq
circũ spectionis oculus. si quȩ circa sunt.
ex studio intuetur: multomagis quȩ in
intimis sunt ratio eũ ignorare ñ patiͣ.
Oportet gͥ ad solis similitudinẽ. oculi ra¬
dius locũ quẽ tenet pͥus illustret᷑: ⁊ tunc
cetera que circa se sunt. quia simul non
ualet. nc̃ hȩc. nc̃ illa attente consideret.
Nam si simul quȩ ante uł retro. queq a
dextris na sinistris. necnon quȩ sursũ n
deorsum. unaq cũ his int̾iora tua aspice¬
re potuisses: ñ uno cireũspectionis oculo

Expanded text:
mea de quibus adhuc tacuisti non negligere? mea de quibus adhuc tacuisti non negligere? Sed sane simul omnia quae circumstant considerare non sufficit, nisi agnus ille solus quem oculos septem habere, et cornua septem Scriptura sacra describit. Sed de inspectionis oculo quod objicis idcirco tacui, quia de eo aliquid commemorare supervacuum duxi. Solem namque qui caetera illuminat, quomodo in se tenebras habere quis credat? Sic utique circumspectionis oculus, si quae circa se sunt, ex studio intuetur; multo magis quae in intimis sunt ratio cum ignorare non patitur. Oportet igitur ad solis similitudinem oculi radius locum quem tenet prius illustret, et tunc caetera quae circa se sunt, quia simul non valet, nunc haec, nunc illa attente consideret. Nam, si simul quae ante vel retro, quaeque a dextris et a sinistris, nec non quae sursum et deorsum, unaque cum his interiora tua aspicere potuisses, non uno circumspectionis oculo
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ꝑficit: si uł de pret̾itis contẽpinit. uł de
p̃sentib negligit. S si ante n retro. dextror¬
sum ⁊ sinistrorsum. oculũ circũflectis. hoc
utiq agendo. circulũ quidẽ ñ sꝑam facis.
Adde ad huc oculos tuos nẽ rursum attol¬
lere nc̃ adina deponere: qr bonũ ẽ nunc
çȩlestiũ. ñc eorũ quȩ ininferno sunt remi¬
nisi nc̃ hec nc̃ illa suspirando contemplari
Nam si intueri negligis que sint malis
parata mninferno. uł econtra quȩ suit
bonis reposita in cęlo: eris ꝓculdubio de
preteritis minus timidus. de p̃sentib
parũ sollicitus: de futuris minime ꝓui¬
dus. Parum sit gͦ tibi oculũ tuũ circum¬
flectere. s ad sꝑȩ similitudine usq quaq
circũ funde. Si celi formam aspicias ãmo¬
neris utiq. ut oꝑm tuorũ terrã consi¬
derationis tue ambitu includas. S qͦmͦ
inquis possum quȩ circa me sunt. ante
⁊retro. retrorsũ ⁊ sinistrorsũ. sursum ⁊
deorsum simul aspicere. insuꝑ nintima

Expanded text:
cit, si vel de praeteritis contemnit, vel de praesentibus negligit. Sed si ante et retro, dextrorsum et sinistrorsum oculum circumflectis, hoc utique agendo circulum quidem, non sphaeram facis. Adde adhuc oculos tuos nunc sursum attollere, nunc ad ima deponere; quia bonum est nunc coelestium, nunc eorum quae in inferno sunt reminisci, nunc haec, nunc illa suspirando contemplari. Nam, si intueri negligis quae sint malis parata in inferno, vel econtra quae sint bonis reposita in coelo, eris procul dubio de praeteritis minus timidus, de praesentibus parum sollicitus, de futuro minime providus. Parum sit ergo tibi oculum tuum circumflectere, sed ad sphaerae similitudinem usquequaque circumfunde. Si coeli formam aspicias, admoneris utique ut operum tuorum terram considerationis tuae ambitu includas. Sed quomodo, inquis, possum quae circa me sunt ante et retro, dextrorsum et sinistrorsum, sursum et deorsum simul aspicere, insuper et intima
Abbreviated transcription (Latin):
tione bona s parũ discreta in aliqͦd malũ
incide : Sunt qͥ diciuit. qͦd malũ opus ẽẽ ñ
pot̾it: qͦd ex bona intentione ꝓcedit. Bene gͥ
fecerunt. qui mortẽ apłis uitulert̃. Nã serirã
de eis legimus. Henit hora: ut omnis qui
interficit uos. arbitretur obsequiũ se p̃sta¬
re deo. Nunquid iudeorũ excusamꝰ igno¬
rantiamꝰ. qui scd̾m apłm delũ di hñt. sed
ñ scđm scientiã : Nos głiamini de malo ꝓ
bona intentione. ꝓpħa luget. ꝓ eo qͦd in
discernendo errauerat. Uñ ꝓpłia dolet. uos
gaudetis: uñ ꝓpħa luget. uos ridetis. Quomͦ gͦ

Expanded text:
tione bona, sed parum discreta in aliquod malum tione bona, sed parum discreta in aliquod malum incidere? Sunt qui dicunt quod malum opus esse non poterit quod ex bona intentione procedit. Bene ergo fecerunt qui mortem apostolis intulerunt. Nam scriptum de eis legimus: Venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Nunquid Judaeorum excusamus ignorantiam, qui secundum Apostolum zelum habent, sed non secundum scientiam? Vos gloriamini de malo opere pro bona intentione. Propheta luget pro eo quod in discernendo erraverat: unde Propheta dolet, vos gaudetis; unde Propheta luget, vos ridetis. Quomodo ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
deflere: nͥ qͦd indiscretione errasset gem̃do
dolere : Tunc enĩ oculus peccat: qñ discre¬
tionis iudiciũ errat. Multi pͥuatas obseruã¬
tias cõmunib institutionib aute ponunt.
Abstinentiã obedientie p̃ferunt: cũ tam̃
scriptũ sit. melior ẽ obedientia ꝗͣ uictie.
Multa sunt quȩ de his oculis addenda
credebamus. s hȩc sub alio forte capło di¬
cenda seruamus. S nẽ quȩ int̾im dicen¬
da uidentur. exequam.
Ixitus aquarũ deduxerunt oculi mer.
qr ñ custodierunt legẽ tuã. Ceterũ
membrorũ nullũ hic reprehendit: ocu¬
lorũ uͦ culpam ñ sine merore graui re¬
darguit. Manus ñ reprehenditur: ꝓ eo for¬
tassis qͦd libenter oꝑabatur lingua ñ repre¬
henditur: idcirco ut arbitror. qm̃ uera lo¬
quebatur. Oculũ tm̃mꝰ culpabat: ꝓ eo for¬
te qd̵ in iudicii discretione caligabat. Qiuid
enim aliud. ẽ. oculũ offende: quã exinten¬

Expanded text:
deflere, nisi quod in discretione errasset gemendo deflere, nisi quod in discretione errasset gemendo dolere? Tunc oculus peccat quando discretionis judicium errat. Multi privatas observantias communibus institutionibus anteponunt, abstinentiam obedientiae praeferunt, cum tamen scriptum sit: Melior est obedientia quam victimae . Multa sunt quae de his oculis addenda credebamus. Sed haec sub alio forte capitulo dicenda servamus. Sed nunc quae interim dicenda videntur, exsequamur. Exitus aquarum deduxerunt oculi mei quia non custodierunt legem tuam. Caeterorum membrorum nullum hic reprehendit, oculorum vero culpam non sine moerore gravi redarguit. Manus non reprehenditur, pro eo fortassis quod libenter operabatur, lingua non reprehenditur idcirco, ut arbitror, quoniam vera loquebatur. Oculum tantummodo culpabat, pro eo forte quod in judicii discretione caligabat. Quid enim aliud est oculum offendere, quam ex inten
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nisi hec eius testimonio comprobẽt᷑.
ce uictoria de lege iniquitatis. Renuit con¬
solari anima mea: ecce contẽptꝰ uoluptats.
Nam ꝓequitatis lege fidenter clamat.
deflebat: intantũ ut dicat. Exitus aquarũ
deduxerunt oculi mei: qr non custodier̃t
legem tuã. Mirũ est. si ñ miraris. eur non
maluit dicere. qr ñ custodiui legem tuã.
S si ego ñ custodiui diceret. uoluntatẽ
utiq culparet᷑ ⁊ tunc quomͦ illud staret uͥ
dicitur legem tuã dilexi: Oeulorũ itaq
culpa increpatur: oculorũ solumm᷑ eulpa
defletur. Nam de pedũ officio fident̃ dño ca
dicens: totadie expandi ad te manus meas.
Sic de aure nlugua cet̾isq corꝑis m̃bris
facile repperies. Soli hic oculi redargu¬
untur: ꝓsolis hic oculis lacrime fundunt᷑.
Nec eum in aliis ȩtiã membris nunꝗͣ pec¬
casse contendo: s quid sit qͦd mͦ defleat dili¬
genter attendo. Quid ẽ gͥ oculorũ culpam

Expanded text:
tur, nisi haec ejus testimonio comprobentur. tur, nisi haec ejus testimonio comprobentur. atus sum: ecce victoria de lege iniquitatis; Renuit consolari anima mea , ecce contemptus voluptatis. Nam pro aequitatis lege fidenter clamat: deflebat, intantum ut dicat: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia, etc. Mirum est si non miraris cur non maluit dicere: Quia non custodivi legem tuam. Sed si ego non custodivi diceret, voluntatem utique culparet, et tunc quomodo illud staret ubi dicitur: Legem tuam dilexi? Oculorum itaque culpa interpretatur, oculorum solum modo, culpa defletur. Nam de pedum officio fidenter Domino dicens: Tota die expandi ad te manus meas . Sic de aure et lingua, caeterisque corporis membris facile reperies. Soli hic oculi redarguuntur, pro solis hic oculis lacrymae funduntur. Nec enim in aliis etiam membris nunquam peccasse contendo, sed quid sit quomodo defleat diligenter attendo. Quid est igitur oculorum culpam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ moriemur. Lex diaboli abhomina¬
bilis: lex carnis contemptibilis. lex m̃¬
tis laudabilis: lex dei desiderabilis. Lex
diaboli ignominiosa: lex carnis ꝑicło¬
sa. lex mentis officiosa. lex dĩ gloriosa.
Gloriosam legem dei dixerim: qr de hac
sola uel maxiie quisq coronatur. Dia¬
boli uͦ ignominiosa recte asserit᷑: ꝓqua
quisq ȩterna confusione multat᷑. Car¬
nis legem idcirco ꝑiculosam dixerim:
q paulatim mentem eneruaudo. addia¬
boli legem p̃cipitat. Mentis legem mito
officiosam asserui: qr gradatun animiun
roborando. ad dei legem exaltat. Suꝑaue¬
rat itaq ꝓpħa diaboli legem: qr decesta¬
batur omnẽ iniquitatẽ calcauerat nicħo¬
minus carnis legen. inquantũ contem¬
pnebat corꝑis uoluptatẽ. Multũ p̃terea
srin lege equitatis dilatauerat: s in lege
caritatis parũ se ꝑfectũ ẽẽ ñ parũ dole¬
bat. S de his forte michi minime credi¬

Expanded text:
enim moriemur . Lex diaboli abominaenim moriemur . Lex diaboli abominabilis, lex carnis contemptibilis, lex mentis laudabilis, lex Dei desiderabilis. Lex diaboli ignominiosa, lex carnis periculosa, lex mentis officiosa, lex Dei gloriosa. Gloriosam legem Dei dixerim, quia de hac sola, vel maxime quisque coronatur; diaboli vero ignominiosa recte asseritur, pro qua quisque aeterna confusione multatur. Carnis legem idcirco periculosam dixerim, quia paulatim mentem enervando ad diaboli legem praecipitat. Mentis legem merito officiosam asserui, quia gradatim animum roborando ad Dei legem exaltat. Superaverat itaque Propheta diaboli, legem, quia detestabatur omnem iniquitatem, calcaverat nihilominus carnis legem inquantum contemnebat corporis voluptatem. Multum praeterea se in lege aequitatis dilataverat, sed in lege charitatis parum se perfectum esse non parum dolebat. Sed de his forte mihi minime credi
Abbreviated transcription (Latin):
legem seilicet carnus: in eo qđ lex quȩ est in
menbris alia dicitur: ab ea quã dei legẽ di¬
xerat. distingui̾t᷑: ncũ addat repugnantẽ legi
m̃tis meẽ. aliam illã ostendit eẽ. Cũ uero sub¬
infert. ncaptiuantẽ me in legem pecc̾i᷑ ab
illis utrisq legem peccati discernit. Lex
aut̃ pecrati nichil aliud ẽ. quã lex diabo¬
li. Distinguamus gͦ.uii. has leges: dĩ dia¬
boli. mentis. uel carnis. Lex dĩ est. reddere
Lex diaboli: gratis uelle obeẽ. Mentis lex
ẽ. facere qđ licet. Carnis lex ẽ. facere qđ
libet. Lex dei. caritas: lex diaboli. iuquitaᷤ.
Mentis lexȩquitas: carnis lex. uoluptas.¬
Lex dei dicit. Diligite inmicos ur̃os:
orate ꝓꝑsequentib ⁊ calumpniantib
uos. Lex diaboli dicit. Opͥmamus uirũ
iustũ in iuste: qm̃ contrarius ẽ oꝑibus
nr̃is. Lex mentis dicit. dentẽ ꝓdente.
oculũ ꝓoculo: animã ꝓanima. Lexcar¬
nis dicit. comedamus ⁊bibamus: eras

Expanded text:
legem scilicet carnis, in eo quod lex quae est in legem scilicet carnis, in eo quod lex quae est in membris alia dicitur ab ea quam legem Dei dixerat, distinguit, et cum addat repugnantem legi mentis meae, aliam illam ostendit esse. Cum vero subinfert, et captivantem me in legem peccati, ab illis utrisque legem peccati discernit. Lex autem peccati nihil aliud est quam lex diaboli. Distinguamus ergo quatuor has leges, Dei, diaboli, mentis, vel carnis. Lex Dei est reddere lex diaboli gratis velle obesse. Mentis lex est facere quod licet. Carnis lex est facere quod libet. Lex Dei charitas, lex diaboli iniquitas, mentis lex aequitas, carnis lex voluptas.Lex Dei dicit: Diligite inimicos vestros, orate pro persequentibus, et calumniantibus vos . Lex diaboli dicit: Opprimamus virum justum injuste, quoniam contrarius est operibus nostris . Lex mentis dicit: Dentem pro dente, oculum pro oculo, animam pro anima . Lex carnis dicit: Comedamus, et bibamus, cras
Abbreviated transcription (Latin):
s lex dm̃ immaculata conuertens animas
ñ moyses ppłis p̃cepta dabat faciem suã ue¬
labat. Et iccireo preceptũ moysi obseurũ.
nobtenebrans oculos. preceptum aut̃ dñi
lucidũ. ⁊ illuminans oculos. Profecto si ꝑ
moysen posita lex placuiss: ꝓponenda mͥ
lege dñm adhuc orare ñ oporteret. Que¬
siuit gͦ dauio a domino legemꝰ accepit.
exercuit: parũ tñ discrete eustodiuit.
Lex alia carnis. alia mentis: alia dĩ. alia
diaboli. Et ne me credas ista de meo sen¬
su fingentem: audi apłm has quas dixi¬
mus leges subtiliter distinguentẽ. Con¬
delector inquit legi dĩ. scđm int̾iorem
hominẽ. uideo autẽ aliã legem in men¬
bris meis. reptignantẽ legi m̃tis meȩ:
ncaptiuantẽ me in legem pecc̾i. uides¬
ne quẽadmodũ inprimo uersu legem
dei ꝑse ponit: in scdo aut̃ non solũ ab illa.
s a se ȩtiã tres alias distinguit: Nam cũ
dicat. uideo aliã legem in menbris meis.

Expanded text:
sed lex Domini immaculata convertens animas. sed lex Domini immaculata convertens animas. Quando Moyses populis praecepta dabat faciem suam velabat, et idcirco praeceptum Moysi obscurum et obtenebrans oculos, praeceptum autem Domini lucidum et illuminans oculos. Profecto, si per Moysen posita lex placuisset, pro ponenda mihi lege Dominum adhuc orare non oporteret. Quaesivit ergo David a Domino legem, accepit, exercuit, parum tamen discrete custodivit, Lex alia carnis, alia mentis; alia Dei, alia diaboli: et ne me credas ista de meo sensu figentem, audi Apostolum has quas diximus leges subtiliter distinguentem: Condelector, inquit, legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivantem me in legem peccati . Videsne quemamodum in primo versu legem Dei per se ponit, in secundo autem non solum ab illa, sed a se etiam tres alias distinguit? Nam cum dicat, video aliam legem in membris meis,
Abbreviated transcription (Latin):
huc inte fons aquȩ uite salientis in tis¬
tam ȩternã: rigans montes de suꝑioribꝰ
siuis: hoc unum scio: quia si fontium
tuorũ uena in montiũ suꝑiorib nascit᷑.
si in solo sublumiũ premiorũ desidio meis
ꝑfecte compungitur: facile ẽ huiꝰmodi
aquas ꝑhumilitatis due decliuia deduc̾e.
ndeiectionis tuȩ uallem usquequaq uber¬
tim rigando ꝑfuncdẽ. Si sic ẽ fr̃ ꝑfecto bene¬
dicere habes deo defontib isrł. qui rigat aqͥs
unuiersa. S satis lictũ sit de eo qͦd dicit᷑
exitus aquarũ deduxert̃ oculi mei. Nẽ
causam fletus ideamus ⁊qͥd nob̃ flendũ
sit. exemplo discamus. Quia ñ custodier̃
inquit legem tuã. Pro hac lege ni fallor
alias orat dicens. Legem pone michi dñe
uiam iustificationũ tuarũ: ⁊exquiram eã
semꝑ. Quid inquã dauid. nũquid ñ suffic̃
tibi lex moysi. qui adhuc queris ⁊ legẽ ponie
Non inquis. Lex moysi mortificans aĩas :

Expanded text:
huc in te fons aquae vivae salientis in vihuc in te fons aquae vivae salientis in vitam aeternam, rigans montes de superioribus suis? Hoc unum scio, quia si fontium tuorum vena in montium superioribus nascitur, et si in solo sublimium praemiorum desiderio mens perfecte compungitur, facile est hujusmodi aquas per humilitatis tuae declivia deducere, et dejectionis tuae vallem usquequaque ubertim rigando perfundere. Si sic est frater, profecto benedicere habes Deo de fontibus Israel, qui rigat aquis universa. Sed satis dictum sit de eo quod dicitur exitus aquarum deduxerunt oculi mei, nunc causam fletus videamus. Et quid nobis fiendum sit exemplo discamus. Quia non custodierunt, inquit, legem tuam, pro hac lege, ni fallor, alias orat, dicens: Legem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum, et exquiram eam semper. Quid, inquam, David, nunquid non sufficit tibi lex Moysi qui adhuc quaeris tibi legem poni? Non, inquit, Moysi mortificans animas,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransibunt aque: Iiccirco ad suꝑiora ir¬
riganda deduci ñ possunt: qr qͥ adhuc car¬
nales sunt. carnalia amantes. ꝓpeccatis
dolendi causa emerserit. ne ñ fleant. ipsi
sibi imꝑare ñ possunt. Qñ gͥ fletus fun¬
ditur a nolente: qͥd de eo aliud dixerim. nͥ
raptum atorrente : W tam̃ talem ꝑsepe
terrentem ꝑtransiuit aĩa mea. O domine:
ñ me demergat tempestas huuiꝰ aque. Qua¬
lia nam queso fluenta preterfluunt ter¬
ram cordis tui: Nunqͥd adhuc magnifica¬
uit dñs facere nobiseũ: exsiccans in te om¬
nes fluuios ethan. ponens flumina inde¬
sertũ. Nexitus aquarũ in sitimꝰ. Hunquid
mirificauit tͥ miscdiam suam. conu̾tens
cordis tui duriciam instagna aquarũ.
ponens inte desertũ instagna aquarũ.
nterrã sine aqua inexitus aquarum:
aquas illas pͥores ut pote carnales ex sic¬
cans. aquas haf nouissimas ut pote sp̾ales
effundens : Putas ne quia factus sit ad¬

Expanded text:
pertransibunt aquae, et idcirco ad superiora irpertransibunt aquae, et idcirco ad superiora irriganda deduci non possunt; quia, qui adhuc carnales sunt, carnalia amantes, pro peccatis dolendi causa emerserit, ne non fleant ipsi sibi imperare non possunt. Quando ergo fletus funditur a nolente, quid de eo aliud dixerim, nisi raptum a torrente? Et tamen talem persaepe torrentem pertransivit anima mea. O Domine, non me demergat tempestas hujus aquae! Qualia nam, quaeso, fluenta praeterfluunt terram cordis? Nunquid adhuc magnificavit Dominus facere vobiscum, exsiccans in te omnes fluvios Ethan, ponens flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim? Nunquid mirificavit tibi misericordiam suam convertens cordis tui duritiam in stagna aquarum, ponens in te desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum? Aquas illas priores, utpote carnales exsiccans, aquas has novissimas, utpote spiritales effundens? Putasne quia factus sit ad
Abbreviated transcription (Latin):
modi ẽ. Exitus aquarũ deduxert̃ oculi ma:
quia noñ custodierunt legem tuã. In his ꝓ¬
phete uerbis patet ut arbitror quȩ̃ essec
illius quã prefati sumus sterilitatis causa.
qn anima ipsius facta ẽ sicut terra si¬
ne aqua. in tantũ ut necẽe habeant la¬
crimarũ aquã ubertim effundere: effu¬
sos uͦ huc illuoq adillam suã terrã undiq
irrigandã deducere. Iccirco utiq egredi¬
ebantur: quia lex diuina parit̃ digne en¬
stodiebatur. Ego credo. quia siadhuc pro
temꝑalib doleret. si adhuc carnalia defle¬
ret : meroris aquas aduotũ suũ deducere
non posset. hoc enim inter sp̾ales solet
inter. eẽ. n⁊ lacrimas carnales. qͦd he sepe
iuxta dirigentis uotum adea quȩ expe¬
dit flere deducuntur: ille uͦ torrentis more
gens q̃n ꝓcelestib effunditur÷ Nonne ab¬
ana ⁊ farfar fluuii damasci ⁊ similiũ fu¬
minũ inconuallib inter mediũ montiũ

Expanded text:
modi est: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, modi est: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. In his Prophetae verbis patet, ut arbitror, quae esset illius quam praefati sumus sterilitatis causa, quando anima ipsius facta est sicut terra sine aqua, intantum ut necesse habeat lacrymarum aquam ubertim effundere, effusas vero huc, illucque ad illam suam terram undique irrigandam deducere. Idcirco utique egrediebantur, quia lex divina parum digne custodiebatur. Ego credo quia, si adhuc pro temporalibus doleret, si adhuc carnalia defleret, moeroris aquas ad votum suum deducere non posset. Hoc enim inter spirituales solet interesse, et lacrymas carnales, quod haec saepe juxta dirigentis votum ad ea quae expedit flere deducuntur. Illae vero torrentis more gens, quando pro coelestibus effunditur? Nonne Abana et Farfar fluvii Damasci, et similium fluminum in convallibus inter medium montium
Abbreviated transcription (Latin):
da. ẽẽ. denuntiant. Cunc uere ad oculorum
arbitrium aqua diducitur: qñ rationis
iudicium affectus fletu ꝓsequit᷑. Si gͥ
lacrime sponte exeunt. si ad dirigentis
uotũ ultro deeurrunt. fiducialiter can¬
tare pot̃. Exitus aquarũ deduxer̃ ocłi
mei. Quȩ autẽ sit causa tanti fletus. ꝓpħa
idem subsequenter adiungat ⁊⁊dicat. Quia
ñ eustodierinit legem tuam. Outinã con¬
tingat mͥ aliquando. ut necẽe ñ habeã iam
amplius flere presentia delicta. s p̃terita:
nec me remordeat ultra instans eulpa. s
tm̃ transacta. S ue mͥ misero. cui ineũbit
oculi mei ũ custodiert̃ legem tuã: s iceir¬
co uł maxime qđ neccłu custodiunt legẽ
tuã. Puto tñ fr̃. quia nichil magis cohi¬
bet mentẽ ne apponat iniquitatem suꝑ
iniquitatẽ. ne uet̾ibus suꝑponat cotidie no¬
ua: quã si semꝑ meminerit. sepe defleu̾tt
delicta pret̾ita. Cantare credo pot̾it qͥ huiis

Expanded text:
da esse denuntiat. Tunc vere ad oculorum da esse denuntiat. Tunc vere ad oculorum arbitrium aqua deducitur, quando rationis judicium affectus fletu prosequitur. Si igitur lacrymae sponte exeunt, si ad dirigentis votum ultro decurrunt, fiducialiter cantare potest: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Quae autem sit causa tanti fletus, Propheta idem subsequenter adjungat et dicat: Quia non custodierunt legem tuam. O utinam contingat mihi aliquando ut necesse non habeam jam amplius flere praesentia delicta, sed praeterita, nec me remordeat ultra instans culpa, sed tantum transacta! Sed vae mihi misero cui incumbit oculi mei non custodierunt legem tuam, sed idcirco maxime quod necdum custodiunt legem tuam. Puto tamen, frater, quia nihil magis cohibet mentem ne apponat iniquitatem super iniquitatem, ne veteribus superponat quotidie nova, quam si semper meminerit, saepe defleverit d
Abbreviated transcription (Latin):
cantare possunt. Aquas eduxerunt ocłi
mei: qr non custodierunt legem tuam.
Nt̃dum tñ exueritate psallere queunt.
Exitus aquarũ deduxerunt oculi mei.
S ecce ẽ aliquis. qui tantũ de sua uł denui
negligentia confunditur. tantũ indiui¬
ni amoris desidio succenditur: ut ętiam
cũ uoluerit. tenere lacrunas non possit.
huic ꝓculdubio lacrime studio ñ ꝑdu¬
cuntur. s ipse habundant̃ ꝑ se egredi¬
untur. Hec necẽe habet qui huiusmodi ẽ
educere aquas quasi exire noleutes sed
potuis oportet diuidere ndeducere ub̃tim
egredientes. Si sponte exeunt: exitus aqͣ¬
rum sunt. ⁊ deduci possunt. S qui eas
nundũ educere potuit: qñ deducere pre¬
ualebit: Ilũ utiq aque industrium di¬
ductorem dixerim: quẽ ꝓuoluntatis ar¬
bitrio nẽ sua nẽ aliena qñ uoluerit.
q̃n libuerit. deflere cognouerun. bideat
tñ. ut illas ñ nisi oculi deducant: ut illa
tantũ defleat. quȩ ratio ⁊discretio lugen¬

Expanded text:
cantare possunt, aquas eduxerunt oculi cantare possunt, aquas eduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. Nondum tamen ex veritate psallere queunt: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Sed ecce est aliquis qui tantum de sua vel tenui negligentia confunditur, tantum in divini amoris desiderio succenditur, ut etiam, cum voluerit, tenere lacrymas non possit. Huic procul dubio lacrymae studio non producuntur, sed ipsae abundanter per se egrediuntur. Nec necesse habet qui hujusmodi est educere aquas quasi exire volentes, sed potius oportet dividere et deducere ubertim egredientes. Si sponte exeunt, exitus aquarum sunt et deduci possunt. Sed qui eas nondum educere potuit, quando deducere praevalebit? Illum utique aquae industrium deductorem dixerim, quem pro voluntatis arbitrio nunc sua, nunc aliena quae voluerit, quando libuerit deflere cognoverit. Videat tamen ut illas nonnisi oculi deducant, ut illa tantum defleat, quae ratio et discretio lugen
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Oqualis. quã preciosus fructus: uerttaᷤᷤ
iusticia n pacis habundancia. Patet ut ar¬
bitror.qr oportet illũ aquã suã deducere.
n ꝓsingulis sigillatim flere: qui ñ uno ho¬
rum s his omnib cupit fructib habun¬
dare. S si hȩc omĩa lacrimis rigare ñ suf¬
ficias: roga eũ qui ꝓducit uentos de thes¬
auris suis: educens nubes abextremot̾rȩ:
fulgura in pluuiam fecit. Et enĩ dñs dabit
benignitatem. terra nr̃a dabit fructũ
suũ. Et si tardant benignitatis pluuie:
inquantũ p̃uales. non cesses meroris aquas
deducere: ut possis ex corde cantando psalle
Exitus aquarũ deduxerunt oculi mei. Quã
gr̃am nondũ acceꝑunt: qui cotidie flen¬
da committunt. ⁊ multum ipsi flendi.
flere mimme possunt: Sunt alii. qͥ hinc
peccata sua. illine penas futuras exagge¬
rant: nunc parua bona sua. nẽ premia
ȩterna considerant: ut uix aliquomͦ tan¬
dem in lacrimas erumpant. Isti ꝓfecto

Expanded text:
ejus. O qualis, quam pretiosus fructus veritas, ejus. O qualis, quam pretiosus fructus veritas, justitia et pacis abundantia! Patet, ut arbitror, quia oportet illum aquam suam diducere, et pro singulis sigillatim flere, qui non uno horum, sed his omnibus cupit fructibus abundare. Sed si haec omnia lacrymis rigare non sufficias, roga eum qui producit ventos de thesauris suis, educens nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit. Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum. Et si tardant benignitatis pluviae, inquantum praevales non cesses memoris aquas deducere, ut possis ex corde cantando psallere: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Quam gratiam nondum acceperunt, qui quotidie flenda committunt, et multum ipsi flendi, minime flere possunt. Sunt alii qui hinc peccata sua, illinc poenas futuras exaggerant, hunc parva bona sua, nunc praemia aeterna considerant, ut vix aliquo modo tandem in lacrymas erumpant. Isti profecto
Abbreviated transcription (Latin):
nus de te humilia sentire: ⁊dc̃ facile ẽ de desidi¬
orum tuorum collib addeiectionis tue uallem
compunctionis fluenta decurrere. Distillante
itaq compunctionis aqua de summis montibꝰ.:
instillicidiis eius letabit᷑ germinans ⁊ campi
tui replebunt᷑ ub̃tate: pinguescent speciosa de¬
serti: s nualles habundabunt frum̃to. Tunc
ꝓfecto labores manuũ tuarũ manducabis: bea¬
tus es ⁊bene tͥ erit. ncantabis corde iocundo.
fructũ : fructus aut̃ sp̃c sunt inqͥt apłs. pax
pacientia. longanimitas. ⁊cet̾a. Qualis fr̃ fructꝰ
ẽẽ creditur. ueritas. caritas. iusticia miscđia :
Quanto putas mens exub̾at gaudio. cũ iudec
qr pꝰ discipline cultus. tu̾tas de terra orta est:
Cumulabitur aut̃: cum ceꝑit sꝑare qđ oriat᷑
in dieb eius iusticia.abundacia ꝑacis. Qa tͥ
de tali terra uidet᷑. de qua talis fructus exori¬
tur : Merito extollitur suꝑ libanũ fructus

Expanded text:
nus de te humilia sentire, et tunc facere est de desiderinus de te humilia sentire, et tunc facere est de desideriorum tuorum collibus, ad dejectionis tuae vallem compunctionis fluenta decurrere. Distillante itaque compunctionis aqua de summis montibus, in stillicidiis ejus laetabitur germinans, et campi tui replebuntur ubertate, pinguescent speciosa deserti, sed et valles abundabunt frumento. Tunc profecto labores manuum tuarum manducabis, beatus es, et bene tibi erit, et cantabis corde jucundo: fructum: Fructus autem spiritus sunt, inquit Apostolus, pax, patientia, longanimitas, et caetera . Qualis frater fructus esse creditur veritas, charitas, justitia, misericordia? Quanto putas mens exuberat gaudio, cum videt quia post disciplinae cultus veritas de terra orta est? Cumulabitur autem cum coeperit sperare quod oriatur in diebus ejus justitia et abundantia pacis. Quid tibi de terra videtur de qua talis fructus exoritur? Merito extolletur super Libanum fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ ꝓculdubio aqua diducttur: qn alter¬
nis uicib nc̃ hec nc̃ illa fletu culpa di
fletus effundit᷑. Deducit aquã. qui nunc
sua ñc aliena deflec delicta. diducit᷑ aqua:
miseria. Diuidit aquã: qui qñq luget
mala quȩ commisit. qñq bona quȩ sto¬
lide neglexit. Diuiditur aqua. qn uicissĩ
ꝓmetu infernaliũ torm̃torũ. uł ꝓ desicłio
lugetur cȩlestiũ gaudiorũ. Sciendũ tñ ẽ
qͦs aqua q̃ ĩ locis sublimib oritur: facile
iuxta diducentis uotũ adhumiliora q̃q
loca irriganda diriuatur. Quȩ aut̃ inimo
defluit: ademinentiora infundenda ñ asur¬
git. Sic nimirũ defidiorum uena quȩ in¬
infimis labitur. ad sublimia appe t̾ enda
ñ attollitur: qui ñ nisi terrena appett. &x¬
lestia suspirare nescit. Plus adhuc dico eui hoc suf
suꝑfluo gemens plorat: Uis ⁊ tu aqd ppħe similitu¬
dinem aquã hano salubrem deducere: Memi¬
neris sublunia concupiscere: memin̾is nichomi¬

Expanded text:
Tunc procul dubio aqua deducitur, quando alterTunc procul dubio aqua deducitur, quando alternis vicibus nunc haec, nunc illa fletu culpa dilfletus effunditur. Deducit aquam qui nunc sua, nunc aliena deflet delicta, deducitur aqua miseria. Dividit aquam, qui quandoque luget mala quae commisit, quandoque bona quae stolide neglexit. Dividitur aqua quando vicissim pro metu infernalium tormentorum, vel pro desiderio lugetur coelestium gaudiorum. Sciendum tamen est quod aqua quae in locis sublimibus oritur, facile juxta diducentis votum ad humiliora quaeque loca irriganda derivatur. Quae autem in imo defluit, ad eminentiora infundenda non assurgit. Sic nimirum desideriorum vena quae infimis labitur, ad sublimia appetenda non attollitur, et qui nonnisi terrena appetit, coelestia suspirare nescit. Plus adhuc dico, cui hoc suffgitatu superfluo gemens plorat? Vis et tu ad prophetae similitudinem aquam hanc salubrem deducere? Memineris sublimia concupiscere, memineris nihilomi
Abbreviated transcription (Latin):
pluerent : iccireo p̃sictitate cuncta arus¬
rant. uitantũ ut alibi asserat dicens.
aruit tanquã testa uirtus mea. Hon¬
ne inderne infusionis imbrem tunc
expectabat. q̃n cũ gemitu ꝓclamabat:
dnima mea sic̃ terra sine aqua tibie
Quia gͥ suꝑne infusionis imbrem ad
uotũ hab̾e ñ meruit: terrã suã arentẽ.
iam fructus negantẽ. lacrimarũ fon¬
te rigare contendit. Iam compunctoinᷤ
uena diducitur: iam fletus habun¬
dantia inplura diuiditur. Cui forte
sufficit solam aliquã uirtutẽ colere.
cui sat ẽ singulũ aliqͦd donum optine̾.
necẽẽ habet lacrimarũ fluenta ñ tam
deducẽ. qͣm duce̾. Qui enĩ solũ aliqͥd
singularit̃ elegit: ad illud nimirũ totũ
meroris sui impetũ inflectit.S qͥ multi¬
plici uirtutũ segete. cordis sui terram
dilatat: ñc ħ nc̃ illa gr̃arum semina ri¬
gare contendit. ⁊tẽ ipse cantare pot̾it.
Exitus aquarũ deduxerunt ocłi mei.

Expanded text:
pluerent, et idcirco prae siccitate cuncta aruepluerent, et idcirco prae siccitate cuncta aruerant, intantum ut alibi asserat, dicens: Aruit tanquam testa virtus mea. . Nonne internae infusionis imbrem tunc exspectabat, quando cum gemitu proclamabat: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Quia igitur supernae infusionis imbrem ad votum habere non meruit, terram suam jam arentem, jam fructus negantem, lacrymarum fonte rigare contendit. Jam compunctionis vena diducitur, jam fletus abundantia in plura dividitur. Cui forte sufficit solam aliquam virtutem colere, cui satis est singulum aliquod donum obtinere, necesse habet lacrymarum fluenta non tam deducere, quam ducere. Qui enim solum aliquid singulariter elegit, ad illud nimirum totum moeroris sui impetum inflexit. Sed qui multiplici virtutum segete cordis sui terram dilatat, nunc haec, nunc illa gratiarum semina rigare contendit, et tunc ipse cantare poterit: Exitus aquarum deducent oculi mei.
Abbreviated transcription (Latin):
habundabat unguento. qui accepit il¬
lud incapite. ⁊ descendit in oram uesti¬
areo ⁊tabesco. Quantũ putas fr̃ accepi¬
sti de dĩ tui oleo: quantũ debes dño meos
forte dicturus es: centũ cados olei. heoe¬
frat̃ quorsũ hec tͥ tanta olei habundan¬
tia : Hade uende. ⁊ redde creditorib: ero¬
ga npauꝑib: tu et fr̃s tui uiuite de reli¬
quo: qͥn ȩtiã date n nob̾ de oleo ur̃o. uere
fateor. non ẽ michi nisi parũ olei in le¬
chito quo unguar. Mite gͦ mͥ de oleo tuo.
Axitus aquarũ deduxert̃
oculi mei: qr ñ eustodiert̃ legẽ tuã.
Solent agricole siccitatis tp̃r diduelis
fontiũ riuulis terrã rigare ariditate ni¬
mia exsiccatã: nequeat cõmendata se¬
mina multiplicare. Adhorum imitatio¬
nem dauid imbre gr̃arũ tardente descen¬
dere: oꝑum suorum fructus lacrima¬
rum unda non negligit infunđe. Puto
quia aliqua eius culpa hoc exigente
mandauerat. tẽ temꝑis ds̃ nubib suis ne

Expanded text:
abundabat unguento qui accepit ilabundabat unguento qui accepit illud in capite, et descendit in oram vestiareo, et tabesco. Quantum putas frater accepisti de Dei tui oleo, quantum debes Domino meo? Forte dicturus es centum cados olei, quorsum haec tibi tanta olei abundantia? Vade, et vende, et redde creditoribus; eroga et pauperibus, tu et fratres tui vivite de reliquo, quinetiam date et nobis de oleo vestro. Vere, fateor, non est mihi nisi parum olei in lecytho quo ungar. Mitte ergo mihi de oleo tuo. Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. Solent agricolae siccitatis tempore diductis fontium rivulis terram rigare, ne ariditate nimia exsiccata nequeat commendata semina multiplicare. Ad horum imitationem David imbre gratiarum tardante descendere, operum suorum fructus lacrymarum unda non negligit infundere. Puto quia, aliqua ejus culpa hoc exigente, mandaverat tunc temporis Deus nubibus suis ne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ opus ulcere. s unctione. Et ñc̃ obse¬
ero domine infunde unctionẽ tuã cle¬
mens nr̃is sensib. Nam ut uerũ fatear.
cutis mea aruit ncontracta ẽ. Nec hec
solum:. s ossa mea scut cremiũ aruer̃:
ꝑcussus sum ut fenũ. naruit cor meũ.
uides dñe quomͦ omĩa arida omĩa sicea:
cor cutis nossa : Quid suꝑ ẽ. nisi ut infun¬
datur eis unctio tua : Pellis arida. pellis
exsiccata. cũ trahitun crepat: cũ tangit᷑.
crepitat. Ecce uides domine: qr factus sũ
sic̃ uter inpruna. facilius ẽ gͦ. ut rũpatur
quã extendatur. nisi pͥus ungatur uter
iste tam aridus. Non enĩ mittunt ut ipse
dixisti uinũ nouũ in utres ueteres:. alio¬
quin disrumpentur utres. ⁊uinũ effun¬
detur. Et nc̃ oro dñe unge utrem hunc
tuus hic miser homunculus. nisi ut exi¬
laret faciem in oleo: ⁊ uinũ letificet cor
ipsius : Prius gͦ inunge oleo miscđie: pꝰ¬
modũ reple uino sapientiȩ. Oquanto

Expanded text:
non esse opus ulcere, sed unctione. Et nunc, obsenon esse opus ulcere, sed unctione. Et nunc, obsecro, Domine, infunde et unctionem tuam clemens nostris sensibus. Nam, ut verum fatear, cutis mea aruit, contracta est, nec hoc solum, sed ossa mea sicut cremium aruerunt; percussus sum ut fenum, et aruit cor meum; vides, Domine, quomodo omnia arida, omnia sicca, cor, cutis et ossa. Quid superest nisi ut infundatur eis unctio tua? Pellis arida, pellis exsiccata, cum trahitur crepat; cum tangitur, crepitat. Ecce vides, Domine, quia factus sum sicut uter in pruina. Facilius est ergo ut rumpatur, quam extendatur, nisi prius ungatur uter iste tam aridus. Non enim mittunt, ut ipse dixisti, vinum novum in utres veteres, alioquin dirumpentur utres, et vinum effundetur; et nunc oro, Domine, unge utrem hunc tuus, hic miser homunculus, nisi ut exhilaret faciem in oleo et vinum laetificet cor ipsius? Prius ergo inunge oleo misericordiae, postmodum reple vino sapientiae. O quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dñi suꝑ mel dulcis: quin ȩtiã gustare
uidere quã suauis. ẽ. dñs. Oquis mͥ det
hunc habere magistrũ. qui discipłos suoͤ
ñ tam ledit quã linit: nec tam pungit
quã ungitꝰ. Quia unctio eius docet nos
de omnib Quo mͥ adhuc magistri. qͥ ñ
erudiunt mentẽ. nͥ pͥus lacerent carnẽ :
Sufficiunt domine. sufficiunt uulnera
a latronib imposita: qui me spoliauert.
yplagis impositis abierunt. semiuiuo
relicto. S ecce adhuc magistri nr̃i ap¬
ponunt iniquitatẽ suꝑ iniquitatẽ eoꝵ.
addentes uerbera suꝑ uulnera: uenden¬
tes ꝓuerb̃ib uerba. Eant eant. recedant
recedant doctores nr̃i. immo exactores
nr̃i. uere aut̃ tortores nr̃i: uani. ⁊insani:
docentes ndes ipientes. Illũ quero. illum
desidero. qui me erudiendo inungat:
unguendo erudiat. uide domine ⁊ consi¬
dera. ⁊contrecta corpus meũ: ⁊ cognosces.
quia aplanta pedis usq aduerticem ñ
est in eo sanitas: Ntt̃ manifeste agnosces

Expanded text:
mel dulcis, quin etiam gustare et videre quam suavis est Dominus! O quis mihi det hunc habere magistrum qui discipulos suos non tam laedit quam linit, nec tam pungit quam ungit, quia unctio ejus docet nos de omnibus! Quo mihi adhuc magistri qui non erudiunt mentem, nisi prius lacerent carnem. Sufficiunt, Domine, sufficiunt vulnera a latronibus imposita, qui me spoliaverunt, et, plagis impositis, abierunt semivivo relicto. Sed ecce adhuc magistri nostri apponunt iniquitatem super iniquitatem eorum, addentes verbera super vulnera, vendentes pro verberibus verba. Eant, eant, recedant, recedant doctores nostri, imo exactores nostri, vere autem tortores nostri vani et insani, docentes et despicientes. Illum quaero, illum desidero qui me erudiendo inungat, ungendo erudiat. Vide, Domine, et considera, et contrecta corpus meum, et cognosces quia a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas; tunc manifeste agnosces
Abbreviated transcription (Latin):
delium argum̃ta ncarnaliũ consilia des¬
truentes. ⁊ omnẽ altitudinẽ extollentẽ
se aduersus scientiã dĩ:⁊ incaptiuitatẽ
redigentes. omnẽ intellectũ. in obsequiũ
xp̃i. In tercio genere canticoꝵ multi¬
pliciter ꝑsonabat: qui dicebat. Non me¬
chaberis. ñ occides. ⁊ multa in he modũ.
ꝑtinet aut̃ ad quartũ genus cantici. qͦd
audis ab ore dñi. Dñm dm̃ tuũ adorab̾:
⁊ipsi soli seruies. Intellige de qͥnto: cũ
audis ab apło. Bonum ẽ mulierẽ ñ tan

Expanded text:
delium argumenta, et carnalium consilia desdelium argumenta, et carnalium consilia destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi . In tertio genere canticorum multipliciter personabat, qui dicebat: Non moechaberis, non occides , et multa in hunc modum. Pertinet autem ad quartum genus cantici quod audis ab ore Domini: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies . Intellige de quinto cum audis ab Apostolo: Bonum est m