comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam deum uidere. uel anglos suspicantur:
et tamen dictum ꝑueritatis sententiam scumꝰ.
Angeli eorum in cęlis: semꝑuident. faciem pa-¬
tris mei. qui in cęlis ẽ. Nunquid ergo aliud ue¬
ritas. aliud predicator. insonat ueritatis: S si
sententia utraq confertur: quia sibi nequaꝗͣ
discordet. agnoscitur. Deum quippe angeli et
uident: et uidere. desiderant : et intueri sitiunt.
et. intuentur. Sienim sic uidere: desiderant. ut
effectum sui desiderii minime ꝑfruantur : desi¬
derium sine fructu anxietatem habet. et anxi¬
etas penam. Beati uero angeli. ab omni pena an¬
xietatis longe sunt: quia nunquam simul pę¬
na et beatitudo conueniunt. Rursum cum eos
dicimus dei uisione saciari. quia et psalmista
ait. saciabor dum manifestabitur gloria tua:
considerandum nobis ẽ. qm̃ satietatem solet.
fastidium subsequi. Ut ergo rectȩ sibi utraq
conueniant: dicat ueritas. quia semꝑ uident:

Expanded text:
quaquam Deum videre vel angelos suspicantur, quaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: « Angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud Veritas, aliud praedicator insinuat Veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet, agnoscitur. Deum quippe angeli et vident, et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur: si enim sic videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quoniam et Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas: Quia semper vident;
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus. paulum humilem. atq despectum
iam uidere nequaquam posset. Sciendum
uero ẽ. quod fuere nonnuli qui dm̃ dicerent.
etiam in illa regione beatitudinis. inclaritate qͥdẽ
sua conspici: sinnatura minime uideri. Quos ni¬
mirum minor. inquisitionis subtilitas fefellit.
Neq enĩ illi sĩplici et incommutabili illi ẽẽntię
aliud est claritas. aliud natura: s ipsa in natura
sua claritas. ipsa claritas natura ẽ. Quia enim¬
suis dilectorib hȩc dei sapientia se quandoq os¬
tenderet: ipse pollicetur dicens. Qui diligit.
me diligetur apatre. meo: et ego diligam eũ.
et manifestabo me. ipsum illi. Acsi patent̃ dicat.
Qui in ur̃a me cernitis: restat. ut in mea me na¬
tura udeatis. hinc rursus ait. Beatimundo cor.¬
de: qm̃ ipsi deum uidebunt. Hinc paulus dicit.
Nunc uidem ꝑspeculum in enigmate: tunc aut̃
facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte: tunc co
desicdant angłi prospicere: sunt nonnulli qui ne.¬

Expanded text:
esset mortuus, paululum humilem atque despectum esset mortuus, paululum humilem atque despectum jam videre nequaquam posset. Sciendum vero est quod fuere nonnulli, qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitusua conspici, sed in natura minime videri, quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, aliud natura, sed ipsa natura sua claritas ipsa claritas natura est. Qusuis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi . Ac si patenter dicat: Qui in tura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Hinc Paulus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc cogdesiderant angeli prospicere , » sunt nonnulli qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ex partẽ. cognouerat: iam huic mundo
totum se mortuum ẽẽ ꝑbibebat dicens. Michi
mundus crucifixus ẽ: et ego mundo. Sicut
enim iam longe suꝑus diximus. non sufficit ut
diceret. mundo se crucifixum. nisi etiam pre
mitteret. michi mundus crucisixus ẽ : ut non
solum se mundo mortuum. s etiam mundum
sibi mortuum ẽẽ testaretur. Quatinus nec ip¬
se mundum: nec ipsum iam mundus appeteret.
Si enim duo fortasse in uno loco sint. quorum
unus iuuus. alter uero mortuus sit: et si mor¬
tuus uuentem non uidet. uiius tamen mor.¬
tuum uidet. Predicator autem dei. ut osten¬
deret quia ꝑ abiectionem qua se humiliando
deiecerat. talis iam factus ẽẽt. ut nec ipse
mundum nec mundus ipsum concupisceret:
non solum ait se mundo crucifixum. ut ipse
mundi głam quam appeteret. tanquam mor.¬
tiuis non uideret: s etiam mundum sibi asse¬
rute crucifixum. in quo tanta se humilitate
deiecerat. ut et ipse mundus tanquam ad eũ

Expanded text:
tur, ex parte cognoverat , jam huic mundo tur, ex parte cognoverat , jam huic mundo totum se mortuum esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Sicut enim jam longe superius diximus, non sufficit ut diceret, Mundo crucifixmitteret, mihi mundus crucifixus est, ut non solum se mundo mortuum, sed etiam mundum sibi mortuum esse testaretur; quatenus nec ipse mundum, nec ipsum jam mundus appeteret. Si enim duo fortasse in uno loco sint, quorum unus vivus, alter vero sit mortuus, etsi mortuus viventem non videt, vivus tamen mortuum videt. Praedicator autem Dei ut ostenderet, quia per abjectionem qua se humiliando dejecerat, talis jam factus esset, ut nec ipse mundum, nec ipsum mundus conspiceret, non solum ait se mundo crucifixum, ut ipse mundi gloriam cum appeteret, tanquam mortuus non videret; sed etiam mundum sibi asseruit crucifixum, in quo tanta se humilitate dejecerat, ut ei ipse mundus tanquam ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
in hac mortali carne consistentib. et uideri
potuit ꝑ quasdam circunscͥptas imagines. et
uderi non potet ꝑ incirtunscͥptum lumen
etͣnitatis. Sin uero a quibusdam potest. in
hac adhuc corruptibili carne uiuentib. sed¬
tamen mestimabili urtute crescentibus
quodã contemplationis acumine. et̃na dei
claritas uideri: hoc quoq beati iob sententia
omnium uiuentium. Qm̃ quisquis sapientiam
quȩ deus est uidit. huic uitȩ funditus morit᷑:
ne iam eiꝰ amore teneatur. Nullus quippe. eam ui¬
dit qui ad huc. carnalit̾ uiuit: quia nemo po¬
test. amplecti deum. simul et scł̃m. Qui enim
deum uidet. eo ipso moritur: quo uel intenti¬
one cordis. uel effectu oꝑis. ab huiꝰ uitȩ dele¬
ctationib tota mente seꝑatur. Unde: ad eun¬
dem quoq moysen dicitur. Non enim udebit
me homo: et uiuet. Acsi aꝑte. diceret᷑. Nulluᷤ
unquam deum spiritalit uidit: et mundo
carnaliter uiuit. Inde paulus quoq aposto¬
lus. qui adhuc dei inusibilia sicut ipse testa¬

Expanded text:
in hac mortali carne consistentibus videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potest per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc corruptibili carne viventibus stamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine, aeterna Dei claritas videri, hoc quoque a beati Joannis sententia unquam; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eum videt, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel affectu operis, ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Unde ad eumdem quoque Moysen dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet . Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter videt, et mundo carnaliter vivit. Unde Paulus quoque apostolus, qui adhuc Dei invisibilia, sicut ipse testa
Abbreviated transcription (Latin):
dignos uos iudicatis et̃nȩ uitȩ. ecce conuer-¬
timur ad gentes. De quib et ꝑ psalmistam
dicitur. Tranfferuntur montes incor.maris.
Quia repulsi a iudeis apłi: in hoc gentilitatis
scłõ sunt transiati. Qui sunt ergo qui imnmensa
duritia. pro obscuritate. corcdis. quasi quidam
lapis caliginis et umbra mortis. aꝑegrinante.
sanctorum populo diuicdunt᷑: insi hii quos pes
egentis hominis ẽ. oblitus. il est quos prelica¬
tores domini uidelicet ꝑhumanitatem pauꝑis.
omnino obliti sunt. dum predicationis suȩ se.¬
mina ad solam fructificationem gentium tran-¬
stulerunt: Quos recte quoq et inuios uocat:
quia dum in infidelitate sua obdurati sunt.
uerbis uitȩ cor. uiam prebere noluerunt. S uidea
hȩc quȩ sic obdurauit.: uel qualis dudum fuerit.
uel quid post ꝑtulerit. audiamus. Terra de qua¬

Expanded text:
dignos vos judicatis aeternae vitae, ecce converdignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet per humanitatem pauperisomnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
et. ad pia humilium se. corda conuertit. Unde.
tis hominis: et inuios. Quis hoc loco alius acci¬
pitur egens homo. nisi ille. de quo ꝑ paulum di-¬
citur. qui propt̃ nos egenus factus est. cum di¬
ues ẽet: Cuius uidelicet egentis hominis pe¬
des. sancti predicatores fuerunt:. ꝑquorũ pro¬
fecto presentiam. gentilitatem circuiens. mun¬
dum ꝑambulauit uniuersum. De. quib ꝑ pro¬
pl̃am dicitur. Et mnambulabo meis. An pes eiꝰ
non erat. qui tentus in compedib dicebat. ꝓ
quo legatione. fungor. in cathena: S eorum
qui umbra mortis. et lapis caliginis extitert̃.
pes hominis egentis oblitus ẽ: quia in ipso mi¬
cio nascentis ęccl̃iȩ clum sancti apłi cȩlorum
regnum iudeis predicare uoluissent: uidentes
quod eis nichil omnino proficerent: ad predi¬
candum gentib defluxerunt: sicut ipsi in su-¬
is actib dicunt. Uobis oportebat. primum
loqui uerbum dei: s qm̃ repellitis illud et in¬

Expanded text:
et ad pia humilium se corda convertit. Unde et ad pia humilium se corda convertit. Unde tiles defiuxit.---Quis hoc loco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: Qui propter nos egenus factus est, cum dives esset ? Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profecto praesentiam gentilitatem circumiens, mundum perambulavit universum. De quibus per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sancti apostoli coelorum regnum Judaeae praedicare voluissent, videntes quod ei nihil omnino proficerent, ad praedicandum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et in
Abbreviated transcription (Latin):
quia de ipsa exeunt. qui contra ipsam loquun¬
tur. ioħe. attestante. qui ait. A nobis exierunt:
s non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis:
mansissent utiq nobiscum. Corui uero de tor¬
rentib ueniunt: cum predicatores ueri. ad de¬
fensionem sanctȩ eccl̃iȩ. a sacrorum librorum
fluentis procedunt. Qui recte etiam corui uo¬
cati sunt: quia nequaquam de iusticie luce.¬
suꝑbiunt. s phumilitatis gr̃am. peccatorum
in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab
electorum eccłia dicit᷑. Aigra sum: s formosa.
Et ioħes ait. Si clixerimus quia peccatum ñ
habemus: nos ipsos seducimus. Qui uidelicet.
corui. subsannantis oculum esfodiunt: quia
prauorum ac ꝑuicatium hominũ utentionẽ
uincunt. Et hoc itaq testimonio. si hic. quoq
torrens predicatio debet. intelligi: lapidem
caliginus et umbram mortis. diuidit torrens
a populo ꝑegrinante. quia sanctorum predi¬
catio obduratas mentes reprob orum deserit.

Expanded text:
quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquunquia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi vero de torrentibus veniunt, cum praedicatores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae a sacrorum librorum fluentis procedunt. Qui etiam recte corvi vocati sunt, quia nequaquam de justitiae suaesuperbiunt; sed per humilitatis gratiam, peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab electorum Ecclesia dicitur, Nigra sum, sed formosa. Et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorum praedicatio obduratas mentes reproborum deserit,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mente carnales fiunt. Simul enim in
hac uita. ut̃q populus currit. s non simul ad
ꝑpetuam ꝑuenit: quia lapidem caliginis et̃
umbram mortis cdiuuidit. torrens apopulo ꝑe¬
grinante. Acsi aꝑte dicat. Cos quos modo uel
infidelitas excẽcat: uel crudelitas obdurat:
flammarum fluuius a conspectu ȩt̃ni iudicis
exiens. ab electorum tunc populo seꝑat. ut tc̃
abonis ignis districti examinis diuidat: qͦs
nunc in suis concupiscentiis tenebrȩ. uiciorum
ipsa irrigatio sanctȩ predicationis intelligi:.
iuxta quod ꝑsalomonem dicit᷑. Oculum qui
subsannat. patrem. et. qui despicit. partum
matris sue: effodient illum corui de torren¬
tib. Puersi quippe. ddum diumna uidicia repre.¬
hencdunt: subsannant patrem. Et̃ quilibet
heretici. dum predicationem sanctȩ. ȩccl̃iȩ. fecun-¬
ditatemq illius deridendo contempnunt: qͥo
aliud quam partum matris despiciunt: Quã
non unmerito eorum quoꝙ matrem dicimus:

Expanded text:
etiam mente carnales fiunt. Simul enim in etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscentiis tenebrae vitiorum ipsa irrigatio sanctae praedicationis intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rere. patriam. Hanc ꝑegrinationem isdem quoq
apostolus tolerabat. cum diceret. Dum sumus
incorꝑe: ꝑegrinamur a domino. ꝑfidem enim
ambulamus: et non ꝑspeciem. Huiꝰ ꝑegrinatio¬
nis erumnas. satagebat euadere: cum dicebat.
Desicłium habens dissolui: et ẽẽ. cum xp̃o. Et
rursum. Michi uiuere. xp̃c ẽ: et mori lucrum.
huiꝰ ꝑegrinationis pondus. graue. sentiebat.
psalmista: cum diceret. Heu me. quod incolatus
meus prolongatus ẽ: habitaui cum habitan¬
tib ceilar. multum incola fuit. anima mea. Abhac
eripi quantotius anhelabat: cum suꝑnis de¬
sideriis flagrans diceret. Sitiuit anima mea
ad deum fontem uiuum. Quando ueniam et.
apparebo ante. faciem deimei: S hoc iesicl̃ium
nesciunt: qui cor in terrenis uoluptatib desi¬
gunt. Dum enim sola quȩ sunt uisibilia dili¬
gunt : profecto inusibilia uel sicredunt ẽẽ. ñ
cdiligunt. quia dum nimis se exteriꝰ sequunt᷑.

Expanded text:
iam inquirere. Hanc peregrinationem idem quoque iam inquirere. Hanc peregrinationem idem quoque Apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Hujus peregrinationis aerumnas satagebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
significationem dicit᷑. Et nom̃ illi mors. Cuiꝰ ille.
populus umbra extitit: quia iniquitatem illius
sequens. eiꝰ in se imaginem expressit. Quid uero
torrentis nomine:. nisi ille a conspectu tremendi
iudicis ꝑultimum examen egrediens. atq electoᷤ
et reprobos diuuidens. ignis uocat᷑: Unde ꝑ pro-¬
pħam dicit᷑. Nuuiꝰ igneus rapidusq egrediebatur
a facie eiꝰ. Quis autem in hoc mundo ꝑegrinatur
populus. nisi qui ad mortem electorum currens. ha¬
bere se patriam nouit incelestib: Et tanto ma¬
gis illic sperat inuenire se propria. quanto hic
cuncta quȩ pretereunt ẽẽ. ase. deputat. aliena.
Pegrinus itaq est populus omnium numerus ele.¬
ccorum: qui hanc uitam quoddam sibi exilium
deputantes. ad suꝑnam patͥam tota cordis inten¬
tione suspirant. De. quib paulus dicit. Confi¬
tentes: quia peregrini et hospites sunt suꝑ ter¬
ram. Qui enim hoc dicunt: significant se inqͥ¬

Expanded text:
significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens, ignis vocatur? Unde per prophetam dicitur: « Fluvius igneus rapidus, qui egrediebatur  . . Quis autem in hoc mundo perigrinatur populus, nisi qui ad sortem electorum currens, habere se patriam novit in coelestibus, et tanto magis illic sperat invenire se propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant; de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patr
Abbreviated transcription (Latin):
niniuitas delinquentes. s considerauit. finem de¬
linquentium. penitentiam correctorum. Nidit.
quoq sodomam delinquentem: s consicdauit.
finem luxuriȩ. arcdoris. ignem gehenne. Nidit.
gentilitatis finem: quod possessa iniquitatum
tenebris. quandoq fidei luce. claresceret. Uidit
etiam uidee t̃minum: quod ab ealuce fidei quã
tenebat. obduratȩ ꝑfidiȩ. se tenebris cecaret.
Unde adbuc congrue subdit᷑. Lapidem quoq¬
caliginis. et umbram mortis: duudit torrens
apopulo ꝑegrinante. Quid durus ille ꝑfidis
uideorum populus. qui actorem uitȩ uidere.
ꝑfidem noluit. quem ꝑ propħas pedixit. nisi lapis
caliginis fuit. quia et crudelitare durus extitit.
et infidelitate nebulosus: Quialio quoq uoca
bulo: umbra mortis dicit᷑. Nmbra quippe. talis ex¬
primitur: qualis eiꝰ rei de qua trahitur suerint:¬
liniamenta. Quis autem mortis nomine. nisi di¬
abolus uocat᷑ : De quo ꝑ quandam minist ri sui

Expanded text:
Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem deNinivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce fidei quam tenebat obduratae perfidiae se tenebris caecaret. Unde adhuc congrue subditcaliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. - Quid durius illa perfidia Judaeorum? quid populus, qui auctorem vitae videre per finem noluit, quem per prophetam praedixit, nisi lapis caliginis fuit? quia et crudelitate durus fuit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoqubulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia elineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui
Abbreviated transcription (Latin):
ista quȩ progreditur. quasi aurora consurgens:
Apte eium ȩcclĩa aurorȩ comꝑata descͥbitur:
quȩ ꝑcognitionem fidei apeccatorum suorum
tenebris. in claram lucem iusticiȩ cominutatur.
Tempus ergo posuit tenebris: et uniuersorum
finem ipse considerat. Umuersorum nomine: et
electos uoluit. et reprobos comprehendi. Nam bo¬
na faciens et ordinans deus. mala uero non faci-¬
ens. s ab iniquis facta. ne inordinate ȩueniant..
ipse disponens: considerat uniuersorũ finem. et
patienter tolerat. omnia. Atq intuetur electoꝵ.
terminum: quod ex malo commutẽt᷑ ad bonum:
intuetur etiam reproborum finem. quod de. ma-¬
lo oꝑe dignum se. trahantur ad supplicium. Uidit.
finem ꝑsequentis sauli: qui prostratus diceret:.
Domine quid me ius facere : Uidit finem quasi
obsequentis discipuli. quod pro commisso scele.¬
re guttur laqueo stringeret: seq et peccantẽ.
puniret. et deterius puniendo deciꝑet. Uidit.

Expanded text:
ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quod ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quod do malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit
Abbreviated transcription (Latin):
tor. qui prius insensibilis extiterat: postmo¬
dum et ꝑ accoritatem fortis. et ꝑ predicatio¬
nem sonorus fiat. Quod bene ꝑ ysaiam dicit᷑.
Qui confidunt in domino mutabunt fortitu¬
dinem. fortitudinem mutamus: cum conu̾¬
si tanta uirtute presens seculum fugimꝰ. quan¬
ta hoc ante querebamus. Quia autem ma¬
le ab aduersariis catholicorum morib. ante
acta uita reputatur: recte subdit᷑. Tempus
posuit tenebris: et uniuersorum finem ipse
considerat. lempis posuit tenebris: inquis ui¬
delicet. modum. quo iniqui eẽ. desistant. Unde:
eis ꝑ apłm dicit᷑. Er̃atis aliquando tenebre: nc̃
autem lux in domino. Sicut aliis quoq disci¬
pulis: idem doctor egregius dicit. Nox preces¬
sit: dies autem appropmquauit. Abiciamꝰ gͦ
oꝑa tenebrarum. et induamur arma lucis: sic.¬
ut in die. honeste. ambulem᷑ Unde et in canti¬
cis canticorum: ȩccłia ueniente dicit᷑. Quȩ ẽ.

Expanded text:
tor, qui prius insensibilis exstiterat, postmotor, qui prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus. Quia autem male ab adversariis catholicorum moribus ante acta vita reputatur, recte subdposuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis per Apostolum dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis; sicut in die honeste ambulemus. . Unde et in Canticis canticorum Ecclesia veniente dicitur: Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
conualuit: cuiꝰ uidelicet lingua quasi acutis¬
simo gladio euuangelii amministratione. do¬
minꝰ infidelium corda transffixit. Et qui infir¬
mus prius. depectusq fuerat ꝑterrena nego¬
tia: fortis postmodum factus ẽ. ad cȩlestia
predicamenta. Unde. adhuc subiungitur. Et
lapis solutus calore: in es uertitur. Tunc lapis
calore soluitur: cum cor durum. atq adiui¬
ni amoris igne frigidum. eodem diuini amoris
igne tangitur. et inferuore sp̃s liquat᷑: ut ad
sequentem uitam desidiorum estu ardeat. qͣ
prius audiens insensibilis manebat. Ex quo
ardore scilicet et emollitur ad amorem: et ro-¬
boratur ad oꝑationem. Ut sicut prius durus
fuerat. in amorem seculi: ita se postmodum
fortem exerat iamorem dei. Et quod antea
audire renuebat: iam et credere et predicare
incipiat. Lapis ergo solutus calore. in es uertit᷑:
quia dura mens suꝑni amoris igne. liquefacta.
ad ueram fortitudinem commutat᷑. Ut pecca¬

Expanded text:
convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutisconvaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subjunglapis solutus calore in aes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensiardore scilicet, et emollitur ad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uenarum suarum principia. et auro locus ẽ.
in quo conflatur: apte subdidit. ferrum¬
de terra tollitur. Solent heretici de iusticiȩ
suȩ contra nos elatione gloriari. atq oꝑa
sua ostentationis inflatione. iactare: nosꝙ¬
minantur. ꝑ humillimam ergo confessionem.
et ueracem defensionem: contra eos uir sc̃s
loquitur. dicens. ferrum de terra tolitur.
Agsi aꝑte cdicat. Fortes uiri qui acutissinus
linguarum gladis in has acie defendentle.
fidei ferrum fiunt: aliquando terra in infi¬
mis actionib fuerunt. Peccanti quippe homi¬
ni: dictum ẽ. Terra es: et interram ibis.S
de terra ferrum tollitur: cum fortis propu
gnator. eccliȩ a terrena quam prius tenuit
actione separat᷑. Non ergo in eo debet. despici
quicquid fuit: qui iam cepit ẽẽ quod non fu¬
it. An non math̃s interra uuent᷑ est. qui ter¬
renis negotiis implicatus. thelonei usib seruie.¬
bat : S de terra tultus infortitudine. ferri

Expanded text:
venarum suarum principia, et auro locus est venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur, apte subdidit: CAPUde terra tollitur. - Solent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosqminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Sed de terra ferrum tollitur, cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri
Abbreviated transcription (Latin):
recundia uires sumit. Iantoq post fortia exer¬
cet: quantis et presentem głam uirtutis ꝑagat.
et preteritam ignominiam debilitatis tegat.
Sic ergo nonnunquam quidam in dei seruitio
ex ante acta acrnis debilitate. roborantur: eosq
ad custodienda manlata. et futurorum trahit
ddesicdium. et impellit memoria preteritorum.
Nt aduentura hinc amor. prouocet: illinc de¬
de preteritis uerecunclia instiget. Quos tamen
acduersarii ȩccłiȩ. dum summis preditos uirtu¬
tibuicłint. eisq in presenti uita unde dero-¬
gent. quia inuenre nequaquam possunt: ac¬
cusare illos de. preteritis moliuntur. Sicitt
moysen nr̃m manicheus impetit: in quo seqͥn¬
tium uirtutum gr̃am transacti homicidii c&¬
natur culpa fedare. In quo non attendit post¬
modum quam patiens ad sustinendum: s priꝰ
quam preceps ad feriendum fuerit. lalib ergo
aduer sariis beatus iob subtilissima considatio¬
ne obuians. postquam dixit. habet argentũ

Expanded text:
recundia vires sumit, tantoque post fortia exerrecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vet. XVI. Quos tamen adversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job subtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternȩ pulchrituclinis: nsi ut ita dicam pruis
hic arserit in osficina caritatis. Pensandum p̃
terea est: quod occulto consilio omp̃s deus.
quosdam ab ipsis exordiis suis. in nocentes cu¬
ut etate crescente. simul in eis proficiat. Eu
amorum numerositas. et celsitudo meritoꝵ.
Aios uero in exordiis siuis deserens.: scaturien¬
tibs uiciis. ne ꝑabruta pmitrit. Pierunꝙꝑ ta¬
men etiam eos respicit. et ad sequendum se
sancti amoris igne succendit: atq inolitas in
eorum corcdib prurigines uiciorum. uertit infer-¬
uorem uirtutum: et eomagis ignescunt. ad de.¬
sicdłium requirendȩ pietatis dei: quo magis eru¬
bescunt. memoriam iniquitatis suȩ. Sicut. sepe.
contingit. ut pugnȩ certamine. miles aute.
cducis su oculos constitutus. hostili uirtuti
turpit cedat: et eneruit᷑ prebens terga feriat᷑.
Qui tamen hoc ipsum quod turpit̃ cessit erubes¬
cens: ante. ducis sui oculos. maiores ex ipsa ue.¬

Expanded text:
aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit in officina charitatis. aeterea est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes cuut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa ve
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Extra locum suum conflationis mͥ ignis
aohibitus. tormento me cruciat: munilatio¬
ne non purgat. hunc omnes sanctȩ pacis ania¬
tores. summo studio locum querunt. hunc qͦ¬
rentes inueniunt. hunc inuenientes tenent:
scientes pectatorum remissio. uel ubiuel quan¬
do. uel qualib detur. Nbi quippe. nisim catho¬
licȩ matris sinu: Quando. nisi ante exitus uen-¬
turi diem: Quia ecce nunc tempus accepta¬
bile. ecce nunc cdies salutis. Et querite. dñm
dum inueniri potest: inuocate. eum dum pro¬
pe est. Qualib. nisi conuersis. qui ad parui¬
lorum imitationem magistra humilitade. for¬
mantur: quib dicit᷑. Sinite paruulos ueni¬
re adme: talium est enim regnum cȩloru. Et
nisi conuersi fueritis. et efficiamini sicut par
entgo non nisi in catholica ȩccłia ueri martyres fi¬
unt : dicat᷑ iecte. Aurolocus est: in quo con¬
flatur. Qm̃ non clarescit anima in fulgore.

Expanded text:
ceret, extra locum suum conflationis mihi ignis ceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio, vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Qualibus, nisi conversis, qui ad parvulorum imitationem, magistra humilitate formantur? Quibus dicitur: Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum coelorum . Et: Nergo non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
recta de actore tenent: sunitatem cum fratͥbs
non tenent. Iili errore fidei: isti uero scismatis
ppetratione. diuisi sunt. Unde. et in ipsa prima
parte decalogi. utrarumq partium culpȩ re¬
primuntur: cum diuina uoce clicit᷑. Piliges
dominum deum tuum ex toto corde tuo. et
ex tota anima tua: et ex tota uirtute tua.
Atq mox subdit᷑. Diliges proximum tuum:
sicut te ipsum. Qui enim de deo ꝑuersa sentit:
liquet profecto quia deum non diligit. Qui
uero de deo recta sentiens. a sanctȩ ȩcclesiȩ
unitate. diuisus est: constat quia proximum
non amat. quem habere socium recusat. Quis¬
quis ergo abhac unitate matris eccl̃ie. siue ꝑ
heresimde. deo ꝑuersa sentiendo. seu errore scis¬
matis proximum non diligendo diuiditur: Ca¬
ritatihuiꝰ gratia priuatur. de qua hoc quod p̃-¬
misimus paulus dicit. Si tradidero corpus
meum ut ardeat. caritatem autem non ha¬
beam: nichil michi prodest. Acsi aꝑta uoce. ii¬

Expanded text:
recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota aatque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce di
Abbreviated transcription (Latin):
te: hanc fornacem qua aurum apte purgariua¬
leat. inuenite. Nna est eccłia: in qua quisquis
conflari ualuerit. ab omni etiam poterit pecca¬
torum sorde. purgari. Si quid pro deo amaritu¬
dinis. si quid tribulationis. extra hanc positi su¬
stineti S incendi potestis tantummꝰ. non pur¬
gari. Dicat. ieremias dicat: quomͦ conflationis
uĩȩ ignis omni uirtute. sit uacuus. frustra con¬
flauit. conflator: maliciȩ enim eorum non sunt
consumptȩ. Etce ignis exterius conflans. et
durȩ. passionis admouet pȩnam: et tamen erro¬
ris non exquoquit culpam. Et tormenta crude¬
lium dat penarum: et bonorum non facit incre¬
menta meritorum. Huiꝰ etiam conflationis. quȩ
extra catholicam toleratur ȩccliam. quam nul¬
liuis omnino uututis sit: paulus apostolus insi¬
nuat. dicens. Si tradidero corpus ieum ut ar¬
deat. caritatem autem non habeam: nichil mͥ
prodest. Ali quippe praua de deo sentiunt. alii

Expanded text:
te, hanc fornacem qua aurum apte purgari vate, hanc fornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus. « Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta crudelium dat poenarum, et tamen bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii
Abbreviated transcription (Latin):
cuis peccatorum sordib ꝑsecutionis urȩ igne
purgatur. Unde scͥptum ẽ. Inigne probatur au¬
rum et argentum: homines uero receptabiles in
camino humiliationis. Quoinloco potest hoc
quoq conuenient̃ intelligi: ut de sua hereti
Cistulta passione uideantur increpari. Nam
sepe proiħu xp̃i domini ac redemptoris nostri
nomine multa patiunt᷑: seseq eisslem passio-¬
uib cꝰ sieri maitires spant. Quib sancci uiri
uoce nunc dicitur. Auro locus ẽ: inquo confla¬
tur. Nam uixta hoc quod iam et ante nos di¬
ctum ẽ. quisquis extra ȩccłiȩ unitatem patit᷑ xati
penas potest: martir fieri non potest. quia
auro locus est in quo conflat᷑. Quid itaq ad
hȩc heretici dicitis: Conflari ꝑ afflictionem car-¬
nis uel etiam ꝑmartirium uultis: Glocum qͦ
debeatis conflari nescitis. Aucdite quod sancti
predicatoris uoce dicit᷑. Auro locus ẽ: in quo
conflatur. Hunc ergo conflationis locum queri¬

Expanded text:
ctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne ctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: In igne probatur aurum et argentum, homines vero receptibiles in camino humiliationis . Quo in loco potest hoc quoque convenienter intelligi, ut de sua haeretici increpari stulta passione vidsaepe pro Jesu Christi Domini ac Redemptoris nostri nomine multa patiuntur, seseque ejusdem passionis ejus fieri martyres sperant, quibus sancti viri voce nunc dicitur: « Auro locus est in quo conflatur. » Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per afflictionem carnis ut etiam per martyrium vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quod sancti praedicatoris voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. » Nunc ergo conflationis locum quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
bet. argentum uenarum suarum principia. Ac
siapte dicat. Qui ad uerȩ predicationis uerba
se preꝑat: necesse est ut causarum origines a sa
cris paginis sumat: ut omne quodloquit᷑. ad
diuinȩ actoritatis fundamentum reuocet᷑: atꝙ
in eo ȩdificium suȩ locutionis firmet. Nt enim¬
prediximus sepe heretiti dum sua student ꝑuer¬
sa astruere: ea proferunt quȩ profecto in sacro¬
rum librorum paginis. non tenent᷑. Unde et
discipulum suum predicator egreguis ammo-¬
net dicens. O tymotheẽ. depositum custodi:
deuitans profanas uocum nouitates. Quia cdũ
laudari heretici tanquam de excellenti ingenio
tupiunt: quasi noua quȩdam proferunt. quȩ
in antiquorum patrum libris ueterib non tẽ¬
nentur. Sicq fit: ut cdum uideri sapientes dẽ¬
est in quo conflatur. Acsi aꝑte dicat. Nera fide¬
lium sapientia cui uniu̾salis ȩccłia locus ẽ: tri¬
bulationem uob̃ ꝑsequentib patitur.⁊ s acun¬

Expanded text:
bet argentum, venarum suarum principia. Ac bet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necescris paginis sumat, ut omne quod loquitur, ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium suae locutionis firmet. B. Hipraediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desest in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cun
Abbreviated transcription (Latin):
credere. et preclicare incipiant: quȩ prius dum
inquum florere cernerent. non credebant.:
Nanfit plerunq ut infirmorum anmꝰ. eo ma¬
gis de auditu ueritatis trepidet: quo florere
contemptores ueritatis uidet. S cum iusta
uldio inustos subtrahit: alios ãprauitate. cõ¬
pescit. Unde et ꝑsalomonem dicit᷑. Multato
pestilente: sapientior erit paruulus. ir gͥ
sanctus. postquam potentum penas qui extol¬
luntur in seculo. sufficienter expleuit: rursus
ad hereticorum supbiam qui extollunt᷑. uerba
uitȩ uel sapientiȩ claritas designari solet. Et
quia heretici. sic de eloquii sui nitore suꝑbiunt.
ut nulla sacrorum librorum auctoritate. soli¬
dentur ÷ qui libri adloquendum nobis quasi qͣ¬
ilam argenti uenȩ sunt : quia de ipsis locutio¬
nis ñȩ originem trahimus. eos ad sacix actori¬
tatis paginas reuocat: ut siuere loqui desicłant
inde. sumere. debeant quid loquant᷑. Et ait. Ha¬

Expanded text:
credere et praedicare incipiant, quae prius dum credere et praedicare incipiant, quae prius dum iniquum florere cernerent non cNam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir igitur sanctus postquam potentum poenas qui extolluntur in saeculo sufficienter explevit, 573 rursus ad haereticorum supvitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Ha
Abbreviated transcription (Latin):
cantur adcor. ut recogitent suum. Et unde
alius ad tormenta ducitur: atormento alius in¬
dde liberatur. Stringit ergo suꝑ eum manus su¬
as: quia conspicit mnaliena pena quid timeat.
Et ddum delinquentem sic ꝑcussum respicit: disso¬
luta sira oꝑa iusticiȩ iugore constringit. Sictp
sit. ut quia iniquus uiuens. multos ad culpam
traxerat delectatione peccati: quoslam mori¬
ens a culpa reuocet. terrore tormenti. Quod eti¬
am prouenire bons: psalmista testatur dicens.
Lȩ cabitur iustus cum uiderit uindictam impi-¬
orum: manꝰ suas lauabit in sanguine pectatoꝵ.
Inpeccatorum monentium sanguine. ustilauan¬
tur manꝰ: quia dum eorum pęna conspicitur.
nisi intentio ammirationis exprimit᷑ : Siuero
in sibilo fortasse alia significatio requirit᷑. mo¬
rente peccatore. hii qui interitum eiꝰ aspiciunt:
os in sibilo stringunt. dum ad ea quȩ. contemp¬
serant uerba spiritalia conuertunt᷑. Ut iam

Expanded text:
cantur ad cor, ut recogitent suum; et unde cantur ad cor, ut recogitent suum; et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena poena quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum morientium sanguinne justi lavantur manus, quia dum eorum poena conspicitur, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente pos in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spritalia convertuntur, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
culpam bis fcriri non posse: hoc ex pectato ꝑcusis.
atꝙ in peccato suo morientib. debet estimari.
quia eorum ꝑcussio. hic cepta. illic ꝑficitur: ut.
incorreptis unum flagellum sit. quod temꝑalit̃
incipit. sui ȩt̃nis suppliciis consummat᷑. Quati¬
nus eis qui omnino corrigi renuune:
iam presentium flagellorum ꝑcusio.
sequentium sit micium tormentorum. Coittit
engo suꝑ eum: et non partit. Sequit᷑. De manueꝰ:¬
sugiens fugiet. Iue etenim fugit de manu ferien¬
tis: qui prauitatem suȩ corrigit actionis del
certe quia in lacro cloqiuo. manus oꝑatis solet
intelligi: de manu ꝑcussi fugit: qui dum pra.¬
ui interitum conspicit. iuas prauitatis relinquit.
Incde. adhuc subditur. Stringit suꝑ eum manus¬
suas. Manus quippe stringere ẽ: uitȩ suȩ. oꝑa
in rectitudine: confirmare. Unde. etiam paulus
ait. Remissas manus et dissoluta genua erigite.
Dum itaq alienum interitum conspiciunt: reuo-¬

Expanded text:
culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Emittet ergo super eum, et non parcet. Sequitur: fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relinquit. Unde adhuc subditur: VERS. us.---Manus quippe stringere est vitae suae opera in rectitudine confirmare. Unde etiam Paulus ait: Remissas manus et dissoluta genua erigite . Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revo
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ. Qui fingis dolorem in precepto. Quia dũ
flagellatur iniquus et corrigit᷑: audire preceptum
noluit. auchiuit dolorem. Dolor. ergo in precepto fin-¬
gitur er: qui a malis oꝑibs quasi precepti uice dolore
cohibetur. De his uero quos dampnant. flagella non
liberant: dicit᷑. ꝑcussisti eos. nec doluerunt: attri-¬
ustieos. et renuerunt accipe disciplinam. His fla-¬
gella ab hac uita inchoant: et in ȩterna ꝑcussione.
ꝑdurant. Unde ꝑmoysen dominus dicit. Ignis ex¬
arsit abira mea: et ardebit. usq ad inferos deorsum.
Quantum ad presentẽ etenim ꝑcussionem spectat:
rette dicitur. ignis exarsit ab iramea. Quantũ
uero ad ȩtnam dampnationem: apte mox subdi¬
tur. Et arlebit usq ad inferos deorsum. Lacet
a quibusidam dict soleat illud quod scͥptum est:
non udicat cdeus bis in id ipsum: qui tamen hoc
quod ꝑ propham de iniquis dicit non attendunt.
as scriptum s̃. Iesus populum de terra egypti

Expanded text:
ctum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum ctum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte 572 dicitur: Ignis exarsit ab ira mea . Quantum vero ad aeternam damnationem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum. Licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: Non judicat Deus bis in idipsum . Qui tamen hoc quod per prophetam de iniquis dicitur, non attendunt: as scriptum est: Jesus populum de terra Aegypti