comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rantes dĩ iusticiam. et suã querentes statuere
iusticie dĩnonsunt subiecti: Quid ẽ enim dissi¬
pauerunt legem tuam: nͥ p̃uaricationis iniqui¬
tate eiued integritatem non custodie¬
runt: Oportebat gͦ ut suꝑbis. & delibertate sui
arbitrii presumentib lex daretur: qua p̃uarica¬
ta. quicunq compuncti humiliarent᷑. ñiam ꝑ
legem sed ꝑfidem ad subuenientem currerent
grãm. Dissipata gͦ lege tempꝰ st ut ꝑunigeni¬
tum filium dĩ miscłia mitieret᷑. Lex enim sub¬
intrauit. ut habundaret delietum: quo delicto
suꝑ aurum & toparion Id agit gra. ut dilectio¬
ne impleantur mandata dĩ: quȩ tunore ñ po¬
ttrant. Grã quippe dĩ diffundit᷑ caritas incordi¬

Expanded text:
rantes Dei justitiam et suam volentes constituere, rantes Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ? Quid est enim, «Dissipaverunt legem tuam,» nisi, Praevaricationis iniquitate, ejus integritatem non custodierunt? Oportebat ergo ut superbis et de libertate sui arbitrii praesumentibus lex daretur, qua praevaricata quicumque compuncti humiliarentur, non jam per legem, sed per fidem ad subvenientem currerent gratiam. Dissipata ergo lege, tempus fuit ut per unigenitum Filium Dei misericordia mitteretur. Lex enim subintravit, ut abundaret delictum: quo delicto super aurum et topazion.» Id agit gratia, ut dilectione impleantur mandata Dei, quae timore non poterant. Gratia quippe Dei «diffunditur c
Abbreviated transcription (Latin):
enim bene mͥ cessit. quando ẽẽ uolui liber m̃s.
ñserius tuus. Ha m intellectum: ut discã
testimonia tua Hunquam ẽ intermittenda ista
peticio Non enĩ sufficit accepisse intellec̾tum.
et dĩ testimonia didicisse: nisi lemꝑ accipiat᷑.
et quodãmͦ semꝑ bibatur defonte lucis eternȩ
Testimonia quippe di. quanto fit quisq intelli¬
pus inquit faciendi dño Idenim plures codices
sccłiam tuam: hoc faciendi tempꝰ dño Quid est
autem nͥ gr̃a: que inxp̃o suo tempore reuelata
ẽ: Dequo tempore ait apłs Cum autem uenit
plenitudo temporis: misit ds̃ filium suum:
Propter qđ alibi etiã testimoniũ ꝓpħicum ad
indie salutis adiuui te: ecce nc̃ inquit tempꝰ
acceptabile. ecce nunc dies salutis Sed qͥd est
ꝗd tan quam uolens ostendere tempꝰ dño eẽ
faciendi. continuo subiunxit. dissipauerunt
legem tuã: uelut ꝓpterea tempus eẽ dño.

Expanded text:
enim bene mihi cessit, quando esse volui liber meus, enim bene mihi cessit, quando esse volui liber meus, non servus tuus. Da mi intellectum, ut discam testimonia tua.» Nunquam intermittenda est ista petitio. Non enim sufficit accepisse intellectum, et Dei testimonia didicisse, nisi semper accipiatur, et quodam modo semper bibatur de fonte lucis aeternae. Testimonia quippe Dei, quanto fit quisque intelli «vers. 126. Tempus,» inquit, «faciendi Domino.» Id enim plures codices sericordiam tuam:» hoc «faciendi tempus Domino.» Quid est autem, nisi gratia quae in Christo suo tempore revelata est? De quo tempore ait Apostolus, «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum» . Propter quod alibi etiam testimonium in die salutis adjuvi te; Ecce nunc,» inquit, «tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» . Sed quid est quod tanquam volens ostendere tempus Domino esse faciendi, continuo subjunxit, «Dissipaverunt legem tuam:» velut propterea tempus esset faci
Abbreviated transcription (Latin):
cens: nunquid gratis colit iob deum: Quorũ
omnium calumpniȩ suꝑboꝵ. tanquã colu¬
brorum uenena dieuntur: cũ ugilantisima
& diligentissima pietate. xp̃c crucifixus adten¬
ditur ꝓpter qđ p̃figurandum moyses dõ mise¬
rante aciubente exaltauit inheremo similitu¬
dinẽ serpentis inligno: ut similitudo carnis
peccati crucifigenda prefiguraretur in xp̃o. Hãc
intuentes saliniferam crucem: omne calumpni¬
antium suꝑborum uirus expellimus Quam
prsus etiam iste quodãm ualde intente intu¬
ens: ait. Oculi mei defecerunt insalutare
catum ꝓnob fecit ut nos simus iusticia dĩ in
upso: Inhiuis gͥ eloquium iusticie dĩ. defecisse
dixit ocłos suos ardenter et sitienter intuendo:
dum menior infumitatis humane diuinam
cum seruo tuo scđm miscdiam tuam: ñ utiq
scđm iusticiam meam Et iustificationes tuaᷤᷤ
inquit doce me. illas ꝓculdubio quib ds̃ facit¬
iustos. non ipsi se. Seruus tuus sum ego Neq

Expanded text:
cens, «Numquid gratis colit Job Dominum» ? Quorum cens, «Numquid gratis colit Job Dominum» ? Quorum omnium calumniae superborum tanquam colubrorum venena vincuntur, cum vigilantissima et diligentissima pietate Christus crucifixus attenditur. Propter quod praefigurandum Moyses Deo miserante ac jubente exaltavit in eremo similitudinem serpentis in ligno , ut similitudo carnis peccati crucifigenda praefiguraretur in Christo. Hanc intuentes salutiferam crucem, omne calumniantium superborum virus expellimus: quam prorsus etiam iste quodammodo valde intente intuens, ait, «Oculi mei defecerunt in salutare nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso . In hujus igitur eloquium justitiae Dei defecisse dicit oculos suos, ardenter et sitienter intuendo, dum memor infirmitatis humanae, divinam cum servo tuo secundum misericordiam tuam:» non utique secundum justitiam meam. «Et justificationes,» inquitjustos, non ipsi se. Servus tuus sum ego. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ inbono: ut non calumpnientur mͥ supbi¬
lli impellunt ut cadam inmalum: tu exci¬
pe inbonum:. Qui autem interpretati sunt.
non calumpnientur ine grecam locutionem
secuti sunt: latinȩ lingue minus usitatam. An
forte hanc habet ium cum dr: non calumpri¬
entur me. quã haberet. si diceretur non me ca¬
pient calumpniando: Multȩ autem possunt
intelligi calumpniȩ suꝑborum quib humili¬
tas xpiana despicitur: sediua uel marima ẽ
si homines hoc loco accipuntur suꝑbi: qui a
nobis mortuũ calumpniantur coli Humilitaᷤᷤ
mendaturq diuinitus Hȩc autem calumpnia.
utrisq infidelib id÷ iudeis gentibꝰq cominuns
ẽ: Habent calumpnias suas etiam heretici si¬
gulis quib ꝙ heresib ꝓprias: habent & scisma¬
tici: quos om̃s suꝑbia de menbroꝵ. xp̃i compage
precidit Ipsus autem diaboli calumpnia qͣn¬
ta uł qualis sit. qua calumpniatus ẽ usto di¬

Expanded text:
tuum in bonum; non calumnienter mihi superbi.» Ituum in bonum; non calumnienter mihi superbi.» Illi impellunt, ut cadam in malum; tu excipe in bonum. Qui autem interpretati sunt, «Non calumnientur me,» graecam locutionem secuti sunt, latinae linguae minus usitatam. An forte habet vim cum dicitur, «Non calumnientur me,» quam haberet si diceretur, Non me capiant calumniando? 4. Multae autem possunt intelligi calumniae superborum, a quibus humilitas christiana despicitur; sed illa vel maxima est, si homines hoc loco accipiuntur superbi; quod a nobis mortuum calumniantur coli. Humilitas qmendaturque divinitus. Haec autem calumnia utrisque infidelibus, id est, Judaeis Gentibusque communis est. Habent calumnias suas etiam haeretici, singulis quibusque haeresibus proprias: habent et schismatici, quos omnes superbia de membrorum Christi compage praecidit. Ipsius autem diaboli calumnia quanta vel qualis est, qua calumniatus est justo, di
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã me legisse aduersantib: cum sine con¬
trouersia qđ grece. ante dicos. hoc latine aduersa¬
rius appellatur Orans itaq ne tradatur adño ad¬
uersantib sibi: quid orat nisi qđ oramꝰ cum di¬
cimus ne nos inferas intemptationem: Aduer¬
sarius ẽenim dequo dicit apłs: ne forte tempta¬
uerit uos qͣui temptat. ei tradit ds̃ quem deserit
Tum quippe ille non decipit. quem iste ñ deserit
inuoluntate sua prestans decori hominis uir¬
tutem Abillo autem qui dixerat inhabun¬
dantia sua ñmouebor inȩternum. auertit faciẽ
suam: et factus ẽ conturbatus. sibiq monstrat᷑.
insquis gͥ atimore dĩ casto crucifiras habet car¬
nes suas. et nulla carnali corruptus illecebra fac̃
uidirium opusq iusticieꝰ orare debet ne ad utr¬
santib tradatur: id netimendo ꝑpcti mala ad
facienda mala ꝑsequentib cedat. Nquo enim ac¬
cipit uictoriam concupiscentię. ne uoluntate ꝑ¬
trahatur: abulo etiam robur patientiȩ. ne do

Expanded text:
nusquam me legisse «adversantibus;» cum sine controversia quod graece ἀντίδικος, hoc latine adversarius appelletur. Orans itaque ne tradatur a Domino adversantibus sibi, quid orat, nisi quod oramus cum dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» ? Adversarius est enim de quo dicit Apostolus, «Ne forte tentaverit vos qui tentat» . Ei tradit Deus quem deserit. Eum quippe ille non decipit, quem iste non deserit, in voluntate sua praestans decori hominis virtutem: ab illo autem qui dixerat in abundantia sua, «Non movebor in aeternum,» avertit faciem suam, et factus est conturbatus , sibique monstratus. Quisquis igitur a timore Dei casto crucifixas habet carnes suas, et nulla carnali corruptus illecebra facit judicium opusque justitiae, orare debet ne adversantibus tradatur; id est, ne timendo perpeti mala, ad facienda mala persequentibus cedat. A quo enim accipit victoriam concupiscentiae, ne voluptate pertrahatur; ab illo etiam robur patientiae, ne dol
Abbreviated transcription (Latin):
dagogus timor legis ille pdurit: quo timore¬
auidiciis tuis timur¬
stos magni psalmi huius uersus conside¬
randos nunc suscepimus atq tractandos:
Deci iudiciũ ⁊ iusticiã: ne cͣdaᷤ me no¬
ꝯcẽtib me. Nõ mitũ ẽ eũ fecisse iudici¬
ũ ⁊ iusticiã. qͥsuꝑiꝰ popo̾cerat a
timore dĩ utiq casto configi clauis car¬
¶ne̾ suã. hoc ẽ carnales concupiscentias ꝙͦ
solent quo minus rectum sit nr̃m impe¬
dire iudicium: Quamuis autem siue rec¬
tum siue prauum innr̃i sermonis usu ni¬
dicium nuncupetur: unde hominibus in

Expanded text:
dagogus timor legis ille perduxit, quo timorejudiciis tuis timustos magni psalmi hujus versus considerandos nunc suscepimus atque tractandos: «Feci judicium et justitiam; ne tradas me nocentibus me.» Non mirum est eum fecisse judicium et justitiam, qui superius poposcerat a timore Dei, utique casto, configi clavis carnes suas, hoc est carnales concupiscentias, quae solent, quominus rectum sit, nostrum impedire judicium. Quamvis autem sive rectum, sive pravum, in nostri sermonis usu judicium nuncupetur unde hominibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet tempꝰ. qͣndo dicturi sunt illi ipsi hi sunt
qͣaliquando habuimꝰ inderisum Uerba sunt li¬
bri sapientiȩ: quia ꝓdidit nob̃ scriptura quȩ dic¬
turi sunt uli ipsi. qui nos mͦ irrident. et qui nos
despiciunt: & aquib impleti sumꝰ. obꝓbrio et de¬
spectione: quȩ uerba habebunt tc̃ qͣndo auerita¬
te despicientur Uidebunt enim addexterã ful¬
gere qͦs secum commixtos contempserant. cum
factum fuerit in illis qđ dix̃ apłs: cum xp̃c ap¬

Expanded text:
veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commixtos contempserant, cum factum fuerit in illis quod dixit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: obꝓbrium eis qui habundant et despectio
suꝑbis: Querebamus qui sunt qͥ habundant: ex
bis Repeticio sententiȩ ẽ et obꝓbriũ eis qui habun¬
dant. et despectio suꝑbis Quare habundant suꝑbi:
uia hic uolunt eẽ felices Quid: quando et ipsi mise¬
ri sunt. munquid habundant: Sed forte quando
miseri sunt: ñ nob̾ insultant: Intendat caritas ur̃a:
c̃ insultant forte quando felices sunt: quando se
iactant impompa diuitiarum suarũ: qͥndo seiac¬
tant inuentositate falsoꝵ honoꝵ: tc̃ insultant no¬
bis et quasi dicunt Ecct mͥ bene ẽ: fruor ego reb
p̃sentib. Recedant ainc: qͥpmittunt qđ ñ osten¬
dunt: Qd̃ iudeo tenco: qđ uideo fruor: bene mͥ
sit inhac uita Li securior esto: quia resurrexit
xp̃c: et docuit te quid inalia uita daturus sit.
ertus esto: quiadat Sedinsultat aile: qͥa tenet
erto insultantem: etridebis gementem: Postea enĩ

Expanded text:
nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abundant;» exerbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim
Abbreviated transcription (Latin):
cũ moritur ñeas secũ aufert ad inferos Domuiu
meã habeo: iactauit se Sucris: quã domum: Quã
mͥ dimisit pat̾ ms Et ule unde habuit hanc domũ:
aius nr̃ illi eam dimisit Recurre et adꝑauum:
inde adatauum: et iam nomina ñ potes dicere:
Non inde potius t̾reris qͥa multos attendis transis
se ꝑillã domum: et neminem ipsoꝵ secum illã
tulisse ad ȩcernam domũ: pat̾ tuus hic eam di¬
misit: tñsut ꝑulam: sic ettu transibis. Si ergo
tͣnsitum habctis indomo ur̃a: stabulum ẽ transeun¬
tium: ñ habitatio commanentiũ Et tam̃ quia
nos ea que futura sunt speramus. & infuturã fe¬
licitatẽ suspiramꝰ ⁊ nondũ apparuit qͥd erimꝰ.
qͣmiuis iam filii dĩ sumus: quia uita nr̃a abscon¬
dita ẽ cum xp̃o indo: repleti sumus despectione
id ÷ contenptu abhis qͥ felicitatem querunt uel
habent inisto scło. Inplurimum repleta ẽ anima

Expanded text:
cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem suspiramus, et nondum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saeculo. 9. «In plurimum repleta est anima
Abbreviated transcription (Latin):
neam animam meam: clama admanus ceden¬
tis etclic Miserere nr̃i dñe: miscrere nr̃i. Ñ
mum repleta ẽ anima nr̃a: obꝓbriũ eis qͥ habuN¬
tur abhis qui nolunt pie uiuere: quoꝵ felicitas
tota terrena ẽ: Irndentur ili qͥ felicitatẽ uocant.
qͣm ocłis uidere ñpossunt: et dr̃ eis Quid credis
insane: Uides qđ credis: reuersus ẽ aliqͥs ab in¬
feris: et retulit tͥ quid ibi agitur. Ecce ego qđ
amo: uideo. fruor. Despiceris quia sꝑas qđ ñuides:
et despicit te ille qͥ qͣsi tenet qđ uidct. Attende ipse¬
nccum putas eũ felicem inp̃senti amittas uerã felici¬
tatem futurã. Noli turbari: adtende si tenet labit᷑
hoc abillo qđ tenet: uł ipse abeo qđ tenet. Necesse est
tͣnscat aut ipse ꝑres suas: aut res ipsius ꝑillũ Per
quem transeunt res suȩ: qui uiuus labefactus erit:
Qui transit ꝑres suas: Qui indiuiciis moritur: quia

Expanded text:
neam animam meam;» clama ad manus caedenneam animam meam;» clama ad manus caedentis, et dic, «Miserere nostri, Domine, miserere nostri.» Nonne mum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abuntur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipnsultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura dixit. Ideo dñs in euangłio beatilu¬
gentes: qm̃ ipsi consolabuntur Nudiamꝰ uocc̃
hominis qͥ uapulat: et sint iste unius cuiuisq
nr̃m uoces etiam quando nob̃ bene g̃ Nam quis
non intelligat uapulare se quando egrotat. qĩ
incaiere. ẽ. quando forte ĩ cathena. qͥndo forte la¬
trones patitur: quando abaliquib imꝓbis ei alique
molestiȩ ir rogantur: Sentit uapulare se: Magnus
sensus ẽ iudere quia uapulat: et quando illi bene
ẽ Non enim ait scriptura iniob. temptationibus
abundat uita humana: sed ait: Hunquid ñ tempta¬
tio ẽ uita hominis suꝑ terram: totam ipsam uitã:
temptationem dixit Omĩs ergouita tua suꝑ t̾rã:
plage tuȩ sunt: Plange quamdui uiuis interra Si¬
ne feliciter uiuas: siue inaliqua tribulatione con¬
stitutus sis: clama Adte leuaui oculos meos: qͥ
habitas incȩlo: Admanus domini qui te iussit
cedi: cui dicis inalio psalmo. ꝓpt̾ unquitatem
erudisti hominem. & tabescere fecisti sicut ara¬

Expanded text:
ura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, et sint istae uniuscujusque nostrum voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est, videre quia vapulat et quando illi bene est. Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus abundat vita humana; sed ait, «Numquid non tentatio est vita humana super terram» ? Totam ipsam vitam tentationem dixit. Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut ara
Abbreviated transcription (Latin):
chil mali ñsolum facere. sed nec cogitare possimꝰ:
M aũ ĩ opes. pauꝑes egentes. dolentes. suspiramꝰ:
geminus: oramus: leuamus ocłos addm: qm̃
& illi qui felices sunt in hoc mundo despicuit
nos Habundant enim et ili u infelices ft̃
in hoc scło despiciunt: quia et ipsi habundant:

Expanded text:
hil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. hil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ inter tantas temptationes : possumus continere
abhomicidio: ab adulitrio: afurtis: aꝑuiriis: a
fraudib. Hunquid abiniqͥs cogitationib: nũqͥd
a suggestionib malarũ cupuditatũ: Quc ẽ ergo
iusticia nr̃a: totum gͦ esuriamus : totũ sitiamus:
terra: qͣndo laudatur diues quid dicitur: mul¬
tum diues ẽ: nicħ illi de est Liaus certa laudantis
illa ẽ Nam ista ñẽ cum dic̃ nichil illi deẽ. Atten¬
de si nichil illi deest Si nichil cupit: nichil illi
deest Si autem adhuc cupit maiora quam quȩ
habet: adhoc accesserunt diuitiȩ ut egestas cre¬
sceret: Inilla uero ciuitate uere erunt diuitiȩ:
quia ibi nicħ nob̾ deerit: quia nec indigebimus
aliqua re: et uera sanitas erit. Que ẽ uera sanitas:
Cum absorta fuerit mors inuictoria: cum corrup¬
tibile hoc inducrit incorruptionem. et mortale
hoc induerit inmortalitatem: tunc erit uera
sanitas : tunc erit uera et ꝑfecta iusticia: ut ni¬

Expanded text:
est inter tantas tentationes? Possumus continere est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum eterra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut ni
Abbreviated transcription (Latin):
medicamentis di: quia manducamus & bibimus.
Medicamenta ipsa sunt: quȩ nob opponuntur fr̃s
siuultis uidere qͥlis morb nos habeat: qͥ ieuinat sep¬
tem dieb fame consumitur Ergo illa fames ibi ẽ
sed ideo illã non sentis. quia cotidie illam curas
mus ad eum. et leuemus ocłos ad eum qͥ habitat
incȩlo Nonsunt ille uere diuitiȩ: plus augent
cupiditatẽ ei quieas possidet Nonẽ uia uera cor¬
poris sanitas: quia portatur infirmitas ubiq de¬
fectiua Quocunq se uerterit deficit Inipso adu¬
torio. ñ inuenies fumamentũ Lassatur stando: se¬
dere uult Nunquid uł sedendo durabit: Qd sibi ele¬
git ut ñfatigaretur: ibi habet deficere Lassatus ẽ
uigilando: dormiturus ẽ: Dum qͥa dormiuit
non deficit: Lassatus ẽ ieuinando: refectũs ẽ Si
plus refecerit: inde deficit: Innulla re potest ꝑseue¬
rare ista infirmitas: Iusticia quid: quanta usticia

Expanded text:
medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: mus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quȩ uitam nr̃am molliant: & duram iniqͥ¬
tatem soluant: Modo desideremus de pleno fonte
iusticie saginari. desideremus ubertate illa satia¬
ri. dequa dicitur inpsalmo Inebriabunt᷑ abu¬
bertate domus tuȩ: et torrente uoluptatis tuȩ
potabis eos Hic autem cũ sumꝰ in opes noᷤᷤ eẽ
intelligamus. etegentes: ñ solũ harũ diuitiaꝵ
qͥa non sunt uere diuitiȩ: sed ipsuis salutis. E
qͣndo sani sumus: intelligamus qͥa infirmamur.
uam diu etum hoc corpꝰ esurit & sitit: quãdiu
hoc corpus ugilando fatigatur stando fatigat᷑
ambulando fatigat᷑: sedendo fatigat᷑: manducã¬
do fatigatur: quocunq se uerterit ad subsidium
fatigationis. ibi inuenit aliam fatigationem: ñ ẽ
qͦ ꝑfecta sanitas. nec inipsocorpore Nõ sũt gͦ ille
diuitiȩ sed mendicitas: qͥa qͣntomagis abundans
tanto crescit inopia & auaricia N on ẽ ista salus
corꝑis sedinfirmitas Paragoriramur cotidit

Expanded text:
sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniqusunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
illa: uult autem dm excutere degub̃natione
huiꝰ mundi: et ipse tenere gub̃nacula creatu¬
re: et distribuere omnib dolores & leticias: pe¬
nas. et premia: Infelix anima: habundat. Quidmi¬
ramini : abundat: sedhabundat nequicia: ha¬
bundat malicia Et eo plus abundat neqͥcia:
homonon debet abundare: sed pauꝑem debet¬
se cognoscere. Et si habet diuitias: scire debet
quia ñsunt ille uere diuitiȩ: ut alias desideret
Lui enim diuitias falsas desiderat: ueras ñquerit.
Oui autem ueras querit: adhuc pauꝑ ẽ: et recte
dicit. pauꝑ et dolens ego sum Rursus ille qͥ pauꝑ.
ẽ et nequitia plenus ẽ. unde dicitur abundare:
quia displicet illi quia pauꝑ ẽ: et iusticia ipsa
uidetur abundare incorde suo. aduersus iusticã
di Et que habundantia iusticie nr̃ȩ.  eluanta¬
cunq iusticia in nob̾ fuerit ros ẽ. nescio qͥs adillũ
fontẽ: ad saginam illam tantã. stillicidia quedã

Expanded text:
illa: vult autem Deum excutere de gubernatione illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia,homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
eeñt. Alius enim habundat pecunia. et inde suꝑ¬
bus ẽ alius habundat honorib et inde suꝑbꝰ
ẽ alius habundare se iusticia putat. & inde suꝑ¬
bit qđ peus ẽ Qlui uident᷑ non habundare pe¬
cunia. iusticia sibi uident᷑ habundare ad¬
uersus dm̃: et positi incalamitatib se iustificant.
dm accusant & dicunt qͥd admisi aut qͥd feci:
& tu dicis Respice recordare peccata tua: si
nichil fecisti Litillatur aliquantum conscien¬
tia: et redit adse: et cogitat facta sua mala. Et
cum cogitau̾it facta sua mala: nec sic uult con¬
fiteri. quia digna patitur. sed dicit Ecce mani¬
feste feci multa: sedmultos uideo peiora fecisse
et nichil mali pati Iustus ẽ contra dm Abun¬
dat gͦ & ipse. plenum habet pectus iusticia:
qͥndoquidem illi ds̃ uidetur male facere ⁊ ipse
sibi iudetur iniuste pati: Et si dares illi na¬
uem gubernandam innaufragium iret cum

Expanded text:
essent. Alius enim abundat pecunia, et inde supessent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ oĩb tͣdidit eum: qͦmͦ debemus nos flagel¬
lari qui fecimus qͣre flagellemur: Cum ista di¬
rerumus illis: et de infelicitate adhuc suꝑbiunt:
et afflicti nondum humiliati. respondent & di¬
cunt: Ista sunt uerba xpĩanorũ uanoꝵ: qͥ credũt
qd non uident Si & ipsi insultant. quid puta¬
mus fis. qͥsi ñ eos cõmemoratos in hoc psalmo cũ
diceret obꝓbrium eis qui habundant et despec¬
tio suꝑbis: quandoqͥdẽ insultatur. xp̃ianis. et ab
eis qͥ ñ habundant. sed cum sint inegestate &
erumpnis. nec ipsi cessant insultare: Certe gͦ
obꝓbrium eis qͥ habundant. An forte nullus in¬
uenitur: qui etiam positus incalamitate insultet:
si insultauit latro. qͥ cum crucifixo dño crucifixꝰ
erat: Ergo si insultant & uli qͥñhabundant:
qͣre psalmus ait obꝓbrum eis qͥ habundant: Si
diligenter discutiamus: & ipsi habundant: Unde
habundant: Nam nͥ habundarent: suꝑbi non

Expanded text:
t pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagelt pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitate superbiunt adhuc, et afflicti, nondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non
Abbreviated transcription (Latin):
non luxit nob: et sol nonortus ẽ nob̃. Quid nob¬
ꝓfuit suꝑbia: et diuitiarũ iact᷑ãtia qͥd contulit no¬
bis: Ibi tu noneis insultas: quia ipsi sibi iam in¬
sultant Sd̾ donec fiat fr̃s. leuemus ocłos nr̃os ad
cum qͥ habitat incȩlo: et ñ abillo tollamus ocłos qͦ¬
adusq miseiratur nr̃i: & liberet nos ab om̃i dẽp¬
tatione & obꝓbrio. & despectu Nuc accedit: qđ
aliquando et ipsi qͥ sunt inflagello temporalis in
felicitatis insultant nob̃ Inuenis aliquẽ ꝓmeri¬
to iniquitatum suarũ siue occulto iudicio dĩ.
siue manifesta dampnatione mitti incarcerẽ:
portare cathenã: et ipse insultat Et cũ ei dictũ
suerit quare ñ bene uxisti: ecce qͦ uenisti male
uiuendo: ille respondet. Quare illi qͥ bene uiuũt
ista patiuntur : sed illi ꝓpterca patiunt᷑. ut pro¬
bentur: temptationib exerccantur: ut flagel¬
lis ꝓficiant: qͥa flagellat dñs omẽm filiũ quẽ re¬
cipit Et siunicum sine peccato flagellauit. &¬

Expanded text:
uxit nobis, et sol non ortus est nobis. Quid nobofuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, e
Abbreviated transcription (Latin):
mo ut ueniret adhanc infirmitatem & tabifica¬
tionem: sicut aranea infirma facta ẽ: et depara¬
diso expulsa ẽ Tunc uissus ẽ scriuis cedi: frs me
uidete ex quo uapulamus: Inom̃ĩb qui abinitio
generis humani nati sunt: inomnib qui nc̃ sũt
inomnib qui postea nascentur adã uapulat
apulat adam: id÷ genus humanum: Et multi
sic obdurucrunt: ut nec plagas suas sentiant. Q
uero exipso genere filii facti sunt: receꝑunt sen¬
sum doloris: Sentiunt se uapulare: & nouerunt
quis uissit ut uapulent: et leuauerunt ocłos ad
eum. qui habitat incclo: & sic sunt ocłi eorum
inmanꝰ dñi sui quoadusq misercatur: sicut ocłi
scło ridentes. iocanteᷤ. iactames se. Nuapulat: Imo
peiꝰ uapulant. hoc ipso grauiꝰ cedunt᷑: qͦ sensũ
iã ꝑdiderunt. Cuigilẽt et uapulẽt: sentiãt qi uapulã
sciant qͥa uapulãt. ⁊oleant qͥa uapulant: qm̃ qͥ¬

Expanded text:
mo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificamo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculisaeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant q
Abbreviated transcription (Latin):
manus dñoꝵ suoꝵ: et sic̃ ocli ancillȩ inmanus dñs
sue Ergo & illi. & ille: quousq misertatur uł
dominus uł dña fac gͦ aliquẽ dnm̃ ussisse ser¬
uum eedi Uapulat seruus: sentit plagarũ dolo¬
res: adtendit admanꝰ dñs sui quousq dicat parte:
anum enim ipsam: potestatẽ dicit Ergo quid
mus: et tota ista uita mortalis. plaga nr̃a s̃ Au¬
di uocẽ psalmi Proiniquitate crudisti hominẽ
& tabescere fecisti sicut araneam animam meã
Adtendite frs̃. qͣm tabida ẽ aranea: ut leui tactucon¬
quass stur. & moriatur Et ne quasi carnẽ solã
infirmitate mortalitatis putaremus nos habere
tabidam: non dixit tabescere fecisti me. ne scaͥm
carnẽ intelligeremus: sed ait Labescere fecistisiã
araneã animam meam : Nichil enum infirm
anima nr̃a: posita inmediis temptationib scłi:
inmediis gemitib & parturicionib molestiarũ:
ichil ea infirmius : donec hereat soliditati eelesti
& sit intemplodei. unde iam ñcadat: quia pri¬

Expanded text:
 in manus dominae suae.» Ergo et illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid mus, et tota ista vita mortalis plaga nostra est. Audi vocem psalmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia pri
Abbreviated transcription (Latin):
quid debet facere : Leuet ocłos suos ad illum qͥ
habitat incelo: non se adtendat Ominis enim
suꝑb se attendit: et magnus sibi uidetur qui
sibi placet Sed qui sibi placet stulto homini pla¬
cet: quia ille ipse stultus ẽ. cum sibi placet. So¬
lus securus placet: qui do placet. Et quis ẽ qui
placet do: Cui placuerit ds. Displicere sibi ds̃
ñ potest. Placcat ettibi ut plactas illi Sed tibi
uie placere non poterit: nͥ tu tibi displicueris si
autẽ displices tibi: tolle ate oculum Utquid
enim te adtendis: Si enim uere te adtendis:
inuenis inte qđ tibi displiceat: et dicis dõ. secca¬
tum meum ante me ẽ semꝑ. feccatũ tuũ sit
ante te. ut non sit ante dm. et tu noli eẽ ante
te. ut sis ante dm̃. Quomꝰ enim uolumus ut
non a nob̾ auertat faciem ds̃: sic uolumus ut
auertat faciem apeccatis nr̃is Nam utrunq
iuli cantatur inpsalmis. Ne auertas faciẽ tuam

Expanded text:
quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis in te quod tibi displiceat; et dicis Deo, «Peccatum meum ante me est semper» . Peccatum tuum sit ante te, ut non sit ante Deum; et tu noli esse ante te, ut sis ante Deum. Quomodo enim volumus ut non a nobis avertat faciem Deus, sic volumus ut avertat faciem a peccatis nostris: nam utrumque illi cantatur in Psalmis. «Ne avertas faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendens qͦ leuaturus erat ocłos: nͥ illuc
qͦ tendebat. et ascendere desiderabat: De terra
enim adcelum ascendit. Ecce terra deorsum. qͣm
calcamus pedib nr̃is: ecce etiam cęlum sursum
qđ iudemus ocłis nr̃is: et ascendendo cantamus
Ad te leuaui ocłos meos: qui babitas incelo Ubi sũ
ergo scale: Tanta enum inter ualla conspicius
inter cȩlum et terram: tanta separatio ẽ. & tanta
spacia locoꝵ. Illuc uolumus ascendere: scalas
non uidemus. Nunquid forte fallimꝰ nos. qͥa can¬
ticum graduum id÷ canticum ascensionis can¬
tamus: Ascendunus ad cȩlum: si cogitamus
deum. qui ascensus incorde fecit Eliuid ẽ ascen¬
dere incorde : ꝓficere indm Quomͦꝰ omĩs quide¬
ficit non descendit sed cadit: sic omnis qͥ ꝓfic̃
ascendit: sedsi sic ꝓficiat ut ñ suꝑbiat: si sic
ascendat ut ñcadat Si autem ꝓficiendo suꝑbiat.
ascendendo iterum cadit Sed ut ñ suꝑbiat:

Expanded text:
Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim ad coelum ascendit. Ecce terra deorsum, quam calcamus pedibus nostris; ecce etiam coelum sursum, quod videmus oculis nostris; et ascendendo cantamus, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ubi sunt ergo scalae? Tanta enim intervalla conspicimus inter coelum et terram, tanta separatio est, et tanta spatia locorum: illuc volumus ascendere, scalas non videmus: numquid forte fallimus nos, quia «Canticum graduum,» id est, canticum ascensionis cantamus? Ascendimus ad coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat,
Abbreviated transcription (Latin):
Non dehis que hic patiuntur & mali: uerbi gr̃a.
qͥa dampnum patiunt᷑. Nã si inde angit᷑ cor eiꝰ:
cinis ẽ Quia nescio quẽ tuoꝵ ex uoluntate dei
amisisti: si inde angnur cor. quid magnũ: hĩc
anguntur et corda infideliũ: ista patiuntur. ⁊
qui nondum ixp̃o crediderunt: Unde angit᷑
cor cep̃iani: Eliua nondum cum xp̃o uiuit. Unde
angitur cor xpĩani: quia peregrinatur et deside¬
rat patriam Si inde angitur cor tuum: etiam¬
si felix sc̃m scłm fueris: gemis Et si omnia ꝓsꝑa
confluant: et undiq tͥ iste mundus arrideat: tu
tam̃ gemis : quia inperegrinatione te constinitũ
uides: et sentis iã quandã te habere felicitatem
scłm ocłos stultorum. sed nondum scđ̃m ꝓmissi¬
oncm xp̃i lilam querens gemis: illam queren desi¬
deras: et desiderando ascendis. et ascendendo cã¬
tas canticũgͣduũ: et cantando dicis:¬
dte leuaui oculos meosqui habitas incȩlo.

Expanded text:
Non de his quae hic patiuntur et mali, verbi gratia, Non de his quae hic patiuntur et mali, verbi gratia, quia damnum patiuntur: nam si inde angitur cor, cinis est. Quia nescio quem tuorum ex voluntate Dei amisisti, si inde angitur cor, quid magnum? Hinc anguntur et corda infidelium; ista patiuntur et qui nondum in Christum crediderunt. Unde angitur cor christiani? Quia nondum cum Christo vivit. Unde angitur cor christiani? Quia peregrinatur et desiderat patriam. Si inde angitur cor tuum, etiamsi felix secundum saeculum fueris, gemis; et si omnia prospera confluant, et undique tibi iste mundus arrideat, tu tamen gemis, quia in peregrinatione te constitutum vides; et sentis jam quidem te habere felicitatem secundum oculos stultorum, sed nondum secundum promissionem Christi: illam quaerens gemis, illam quaerens desideras, et desiderando ascendis et ascendendo cantas «Canticum graduum,» et cantando «Cte levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» 3.
Abbreviated transcription (Latin):
et uic adhuc deorsum ẽ: et nos iam sursũ sumus
ue deorsum ẽ. compassione caritatis: nos sursum
sumus. spe caritatis Spe enim salui facti sumus
Sed quia spes nr̃a certa ẽ: quamuis futurũ sit. sic de
mo: & unusquisq sit homo iste Cum enĩ dicitis
illud singuli: quia om̃s unum estis inxp̃o. unꝰ
re unũquẽq ur̃m loqͥ s unꝰ ille maxime loqͥt᷑. Qui ⁊̃
diffus ẽ toto orbe t̾rarum: unus ille loquit᷑ qͥ alib
dicit. Afinibus terix̧ adte clamaui: cum ange¬
retur cor meum. Quis est qui clamat afini¬
bus terrȩ: Quis unus homo diffusus est usq
adfines terrȩ: Unusquisq homo
ata inregione sua potest clamare: Nun¬
quid afinib terre: Sedhereditas xp̃i dequa dictũ
ẽ. dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã. et possessionẽ tuã
terminos terrȩ: ipsaclamat et dicit. Afinib t̾re
adteclamaui: cum angeretur cor meum Anga¬
turcor nr̃m & clamemus Unde angatur cor nr̃m:

Expanded text:
et ille adhuc deorsum est, et nos jam sursum sumus: ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum sumus spe charitatis. «Spe enim salvi facti sumus» . Sed quia spes nostra certa est; quamvis futurum sit, sic de mo, et unusquisque sit iste homo. Cum enim dicitis illud singuli, quia omnes unum estis in Christo, unus re unumquemque vestrum loqui; sed unus ille maxime loquitur, qui etiam diffusus est toto orbe terrarum. Unus ille loquitur, qui alibi dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum» . Quis est qui clamat a finibus terrae? quis unus homo diffusus est usque ad fines terrae? Unusquisque homo in regione sua potest clamare; numquid a finibus terrae? Sed haereditas Christi, de qua dictum est, «Dabo tibi gentes hoereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» , ipsa clamat et dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum.» Angatur cor nostrum, et clamemus. Unde angatur cor nostrum?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsponsa pignus ẽ Agnoscentes itaq conditio¬
nem nrãm: & si iam filii ꝑgrãm. serui tamen
ꝓpter naturam. quia uniuersa creatura deo
seruit: dicamus Sicut oculi seruoꝵ inmanib
dominoꝵ suoꝵ & sic̃ oculi ancillȩ inmanus

Expanded text:
pro sponsa pignus est. Agnoscentes itaque conditiopro sponsa pignus est. Agnoscentes itaque conditionem nostram, etsi jam filii per gratiam, servi tamen propter creaturam, quia universa creatura Deo servit, dicamus: «Sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus
Abbreviated transcription (Latin):
ut moriatur ꝓea quã uult ducere : Si enim ꝓ¬
ea mori uoluerit: non erit qui ducat. Securus
autẽ ille ꝓsponsa mortuus ẽ: qͣm resurgens erat
ducturus Ueruntamen fr̃s: interim sum qͦmͦ
serui & ancilla Dictum ẽ quidẽ iã ñ uos dicã
seruos sed amicos: sed forte solis discipłis dixit
dñs. Audite paulum apłm dicentem: Itaq iã
inquit ñ est seruus: sed filius Si autẽ filius: ethe
innomine dñi redempti sanguine ipsius. lotila¬
uacro ipsius filii sumus : filius sumus: qͥa sic
multi sumus: ut inillo unus fimꝰ. Quid sibi gͦ
uult. qđ adhuc tanqͣm serui loquimur: nun¬
quid tantum meritum habere possumꝰ in eccłia
quamius iam filii facti exseruis:: quantũ habuit
ipsc apłs paulus: Et tamen quid dic̃ in epła:
debemus agnoscere conditionẽ nrãm: ut maior
sit in nob̾ graipsuis : Primo enim seruos fec̃ quos
recdemit Sanguis enĩ ille ꝓseruis precium est:

Expanded text:
ut moriatur pro ea quam vult ducere? Si enim mut moriatur pro ea quam vult ducere? Si enim mori pro ea voluerit, non erit qui ducat. Securus autem ille pro sponsa mortuus est, quam resurgens erat ducturus. Verumtamen, fratres, interim simus quomodo servi et ancilla. Dictum est quidem «Non vos dicam servos, sed amicos,» : sed forte solis discipulis dixit Dominus? Audite apostolum Paulum dicentem: «Itaque jam,» inquit, «non est servus, sed filius; si autem filius, et hain nomine Domini redempti sanguine ipsius, loti lavacro ipsius, filii sumus, filius sumus; quia sic multi sumus, ut in illo unus simus. Quid ergo sibi vult, quod adhuc tanquam servi loquimur? Numquid tantum meritum habere possumus in Ecclesia, quamvis jam filii facti ex servis, quantum habuit ipse apostolus Paulus? Et tamen quid dicit in Epistola? debemus agnoscere conditionem nostram, ut major sit in nobis gratia ipsius? Primo enim servos fecit, quos redemit. Sanguis enim ille pro servis pretium est,
Abbreviated transcription (Latin):
audis dĩ uututẽ ⁊ dĩ sapĩam: leua ocłos tuos in
manꝰ dñe tuȩ: qͥa seruus ⁊ ancilla es. Seruus. quia
popłs es: ancilla. qͥa eccłia es. Ipsa autẽ ancilla:
magnã dignitatẽ inuenit apud dñm. uxor fac¬
ta ẽ: s donec ueniat adamplerus illos spiritales
uͥ secure ꝑfruatur eo quẽ dilex̃. ⁊ cui suspirauit ĩ
ista diuturna ꝑegͥnatione spõsa ẽ. accep̃ arrã magnã.
sangͥnẽ sponsi cui secura suspirat: nec illi dr̃: noli a
nondum nuptȩ. & iuste dicitur: Noli amare
um facta fucris uxor: tunc ama Recꝰte dicit᷑
quia p̃properum. & p̃posterum. desid̾ium est.
et ñ castum: amare eum cui nescit annubat:
Potest enim fieri utalius sponset: & alus ducat
natur: secura amat ista Et ante quã illi uin¬
gatur amet: & de longinquo suspiret: et delon¬
ginqua peregrinatione: Solus ducet: quia solꝰ
talem arram dedit Suis enim potest sic duceꝰ

Expanded text:
audis Dei virtutem et Dei sapientiam, leva oculos tuos in audis Dei virtutem et Dei sapientiam, leva oculos tuos in manus dominae tuae: quia et servus et ancilla es; servus, quia populus es; ancilla, quia Ecclesia es. Ipsa autem ancilla magnam dignitatem invenit apud Deum: uxor facta est. Sed donec veniat ad amplexus illos spirituales, ubi secure perfruatur eo quem dilexit, et cui suspiravit in ista diuturna peregrinatione, sponsa est: et accepit arrham magnam, sanguinem sponsi, cui secura suspirat. Nec illi dicitur, Noli amnsatae, et nondum nuptae: et juste dicitur, Noli amare; cum facta fueris uxor, tunc ama: recte dicitur, quia praeproperum et praeposterum desiderium est, et non castum, amare eum cui nescit an nubat. Potest enim fieri ut alius sponset, et alius ducanatur, secura amet ista: et antequam illi jungatur, amet, et de longinquo suspiret et de longinqua peregrinatione. Solus ducet, quia solus talem arrham dedit. Quis enim potest sic ducere,