comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis & fidei. Non sacrifitioꝵ ambitione delector
tantummodo. Immola deo sacrifitiũ laudis: q&
redde altissimo uota tua. Aut certe si placet sic ac¬
se diuites. increpationes dñi premisit in eos: ter¬
rorem subtexuit: potentiã predicauit: cui nec
diuites resistant: conu̾sus ad uniuersos ait. Di¬
uites dormitent: duntes increpentur: uos orate
& reddite dño deo ur̃o. omnes qui in circuitu eiꝰ
struant. condant pecunaur: auri & argenti thes
ra qui adnõ non receditis: qui estis in circuitu:
qm̃ qui eratis longe. facti estis ꝓpe. Qui autẽ ꝓpe
sibi uidentur ꝑ diuitias ac potentiã: longe facti
sunt ꝓpter auariciam. Nemo enun foris est.: iusi
quẽ culpa excluserit᷑. ut exclusit adam de ꝑadiso:
& exclusit euam. Nemo longe. nͥ quem flagitia
ꝓpria relegauerunt. Er̃go uos ꝓpe positi. orate .&
teddite munera terribili. ꝙ ei qui aufert spm̃ pͥn¬
cipum. terribili apud reges terre. eo qd̵ nullo re¬

Expanded text:
onis et fidei. non sacrificiorum ambitione delector; onis et fidei. non sacrificiorum ambitione delector; tantummodo, O homo. immola deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. Aut certe, si placet, sic acuum diuites, increpationes domini praemisit in eos. terrorem subtexuit, potentiam praedicauit, cui nec diuites resistant. conuersus ad uniuersos ait: diuites dormitent, diuites increpentur, uos orate et reddite domino deo uestro omnes. qui in circuitu eius struant, condant pecuniam, auri aggerent argentra, qui a domino non receditis, qui estis in circuitu, quoniam qui eratis longe facti estis prope. qui autem prope sibi uidentur esse per diuitias ac potentiam longe facti sunt propter auaritiam. nemo enim foris est nisi quem culpa excluserit, ut eiecit Adam de paradiso et exclusit Euam, nemo longe nisi quem flagitia propria relegauerint. ergo uos prope positi orate et reddite munera terribili et ei qui aufert spiritum principum, terribili aput reges terrae, eo quod nullo re
Abbreviated transcription (Latin):
mendat. fide abel plurimam hostiam obtulit
dco. Suꝑ fiatris cayn munera. placuit munus
abel: quia fides uicit. Nam unde pauꝑis magis
quam diuitis hostia placet: Quia pauꝑ fide
ditior est. sobrietate locupletior: & cum sit pauꝑ
ex illis ẽ de quib dicitur. Tibi offerent reges mu¬
nera. Non enim purpuratis offerentib. s motus
ꝓprios regentib iħc dñs delectatur: qui corꝑali
lascuuȩ mentis dũentur imꝑio. Orate gͦ diuites:¬
quia non habetis in oꝑibus quod placeat. Orate ꝓ
peccatis ur̃is .&. flagitiis: & reddite dnõ deo uestro
munera. Roddite in pauꝑe: in egeno soluite. In
illo mope feuerate: quẽ placare ꝓpter flagitia ur̃a
aliter non potestis. Quẽ ultorem timetis: facite de¬
bitorem. Non accipiam inquit de domo tua uitu¬
los: neq de gregibus tiuis hyrcos: qm̃ mnex sunt om¬
quia totus orbis meus est. Non exigo que mea st̃.
est quod de ur̃o possitis offerre: studium deuoti¬

Expanded text:
mendat. fide Abel plurimam hostiam optulit mendat. fide Abel plurimam hostiam optulit deo; super Cain fratris munera placuit munus Abel. quia fide uicit. nam unde pauperis hostia magis quam diuitis placet? quia pauper fide ditior est. sobrietate locupletior. et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: tibi offerent reges munera. non enim purpuratis offerentibus, sed motus proprios regentibus Iesus dominus delectatur, qui corporali lasciuiae mentis dominentur imperio. orate ergo, diuites! non habetis in operibus quod placeat. orate pro peccatis uestris atque flagitiis et reddite domino deo uestro munera. reddite in paupere, in egeno soluite. in illo inope faenerate, quem placare propter flagitia uestra aliter non potestis. quem ultorem timetis facite debitorem. non accipiam inquit de domo tua uitulos neque de gregibus tuis hircos, quoniam meae sunt omquia totus orbis est meus. non exigo quae mea sunt; est quod de uestro possitis offerre studium deuoti
Abbreviated transcription (Latin):
cato suo poneret. Cogitationes ur̃e confiteantur
dño: nondicatis. non peccauutis. Dixit pau¬
lus. Nichil mͥ conscuis sum. addidit tam̃. S ñ
in hoc iustificatus sum. & uos etiam si nichil
estis conscii. confitenm tam̃ dño: nequid sit
quod uos pretereat. &enĩ qui confitetur dño.
& reliquias cogitationis adhibuerit ad confessi¬
onem: diem festum ñtis celebrabit archano:. &
epulabitur. non in ferm̃to maliciȩ & nequitiȩ:
s in arimis sinceritatis & ucritatis. Itaq in con¬
clusione conuersus ad uos ꝓpħa ait. Orate & reddi¬
de dño deo ur̃o: id est nolite dissimulare diuites.
que habetis munera. Ab ipso accepistis quod offe¬
ratis: ipsius ẽ quod ei soluitis. Dona inquit mea¬
ꝙ mandata mea. hoc ẽ que offertis michi dona:
data sunt mea. Ego ea dedi nobis: atq donaui. De
offero: qm̃ nichil habco quod non dedisti. Fĩdes
ẽ quȩ dona conciliat: humilitas ẽ quȩ oblata cõ¬

Expanded text:
cato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur cato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non peccauimus. dixit Paulus: etsi nihil mihi conscius sum, addidit tamen: sed non in hoc iustificatus sum. et uos etiamsi nihil estis conscii, confitemini tamen domino, ne quid sit quod uos praetereat. etenim qui confitetur domino et reliquias cogitationis adhibuerit ad confessionem diem festum mentis celebrabit arcano et epulabitur non in fermento malitiae et nequitiae. sed in azymis sinceritatis et ueritatis. itaque in conclusione conuersus ad uos propheta ait: orate et reddite domino deo uestro, id est: nolite dissimulare, diuites - pro beneficiis quae habetis munera. ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, mea et data mea, hoc est quae offertis mihi dona data sunt mea; ego ea dedi nobis atque donaui. denoffero, quoniam nihil habeo quod non dedisti. fides est quae dona conciliat, humilitas est quae oblata com
Abbreviated transcription (Latin):
di: equum & ascensorem ꝓiecit in mare. &. in
tacharia locutus ẽ dñs. Percutiam omnem equũ
cxrit solum equuiti. s & ascensoren. quomodo
& in exodo habes equũ & ascensorem ꝓiecit¬
in mare. ubi enim ascensor est qui ñ potest
quum ꝓprium gubernare. equus quoq fertur
in preceps: &. indomito furore in prerupta q
periculosa raptatur. Quid gͥ nobis in equis con¬
fiditis diuites: Mendax quus ad salutem. Quid
in curribus plauditis. Hii in eurrib & hu in
equis: nos autẽ in nomine dnũi magnificabimͣ.
lpsi obligati sunt & ceciderunt: nos autẽ surre¬
ximus & crectisumus. Nolite adamare hummi¬
entes: nolite dites fremitu libidinis excrtari.
Terribilis ẽ dñs: & cui nemo possit diues aut
potens resistere. Iudicium celeste iaculat᷑. Bonũ
ẽ. Utinam quiescatis. & a flagituis feriati. reue¬
reamini dñi potestatem. Ideo dictum ẽ par-¬
ricidȩ cayn. peccasti: quiesce: ut modum pec¬

Expanded text:
di: equum et ascensorem proiecit in mare. et in di: equum et ascensorem proiecit in mare. et in Zacharia locutus est dominus dicens: percutiam omnem equum in ia. non dixit solum equum, sed et ascensorem, quomodo et in Exodo habes: equum et ascensorem. ubi enim ascensor, qui non potest equum proprium gubernare, equus quoque fertur in praeceps et indomito furore in praerupta et periculosa raptatur. quid igitur uobis in equis confiditis, diuites? mendax equus ad salutem. quid in curribus plauditis? hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine domini magnificabimur. ipsi obligati sunt et ceciderunt, nos autem surreximus et erecti sumus. nolite amare adhinnientes, nolite, diuites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain: peccasti,. quiesce, ut modum pec
Abbreviated transcription (Latin):
ques ipsius. hoc ẽ. qui ppłmn domini bono ductu
regebas constantiȩ: merito hos accepisti currus.
hos equos. ad diuina currens: ia est moderatorẽ¬
quia te humanaꝵ mentium dũs compbauit.
ideo tanquam bonus auriga. certaminus uictor.
ꝑ diũsa direxit. ut in toto orbe euangeliũ pre¬
dicarent. Ascende ait quasi spectatori equorum:
ñ quasi ascensori. Ascendit enim euã eques: l ut
regat non ut tantummͦ scdeat: eo qd̃ desidios
& piger somnolente ꝓferre possit mentis in¬
cestum. De equite autem lectum ẽ . &. qques cadet
retrorsum: expectans salutẽ dñi. & enim quia
uemo sine lapsu est: etiam si qͥs eques ceciderit.
q terrenis aliquib uicus fuerit inflexus: si ta¬
men non abiciat spem resurgendi: fretus mise¬
ratione diuina ꝑuenit ad salutẽ. De ascensore
n᷑ manifestum ẽ inditium. quod rep̃hensibilis
habeatur: quando moyses ipse ait in cantico exo¬

Expanded text:
ques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu ques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae merito hos accepisti currus, hos equos ad diuina currentes, quia moderatorem te humanarum mentium dominus conprobauit, et ideo tamquam bonus auriga certaminis uictor per diuersa direxit, ut toto orbe euangelium praedicarent. ascendes ait quasi rectori equorum, non quasi ascensori. ascendit enim etiam eques, sed ut regat, non ut tantummodo sedeat, eo quod desidiosus et piger somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de ascensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habeatur, quando Moyses ipse ait in cantico Exo
Abbreviated transcription (Latin):
one. qͥ ait. Ego dormiuii &. quieui & surrexi:. quia
dñs suscipiet me. In hoc quoq scło dormitant di
g̃m increpatione celesti: qui ascenderunt equos qͦs
tefranare non poterant. Legimus alibi dicente
eccła siue anima: posuit me currus aminallab
Si g anima currus est: inde ne equus caro sit.
Agitatoi autẽ iuigor incutis qui rogit carneni:
&. motus eius uelut quibusdam prudentiȩ
habenis cohercet. Dormitauerunt gͦ qui asccu¬
derunt corpis uoluptates: nullo eas moderami¬
ne gubernantes: Unde & ascensores eos quam e¬
quites & agitatores maluit nuncupare. Agita¬
tor enĩ cum disciplina os arte ꝓ suo equos agitat
arbitrio. uel ut currentes inciret: uł ut reflectat
idonitos. uł reuocet fatigatos: uł mansuetos
ꝓ sua uoluntate comũtat. Unde cum reciꝑetur
helyas. & curru quasi ad clum ferret᷑ clamauit
ad cum helyscus. Pater pater. agitator isrł & e¬

Expanded text:
one. qui ait: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam one. qui ait: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam dominus suscipiet me. in hoc quoque saeculo dormitant digni habiti increpatione caelesti qui ascenderunt equos, quos refrenare non poterant. legimus alibi dicente ecclesia siue anima: posuit me currus Aminadab. si ergo anima currus est, uide ne equus caro sit, agitator autem uigor mentis, qui regit carnem et motus eius uelut quosdam equos prudentiae habenis cohercet. dormitauerunt ergo qui ascenderunt corporis uoluptates nullo eas moderamine gubernantes. unde et ascensores eos quam equites uel agitatores maluit nuncupare. agitator etenim cum disciplina et arte pro suo equos arbitrio agitat, ut uel currentes incitet uel reflectat indomitos uel reuocet fatigatos uel mansuetos pro sua uoluntate conuertat. unde cum reciperetur Helias et curru quasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator Istrahel et e
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitate fundati. Insipientes autẽ corde
turbant᷑: & ipsi sunt sibi ꝓprie exagitationis
auctores: quia desideriorum suoꝵ uoluuntur
estu. &. quodam salo fluctuant. Qͥ sint isti expres¬
se significauit dicendo: omnes uiri diuitiarum.
rorum: ut ostenaeret eos ñ possessores diuitiarũ
cẽ. s a sius diuitiis possideti. Possessio enim pos¬
sessoris debet ce. non possessor possessionis. Qui¬
cũq igitur patrimonio suo quasi possessione
non utitur. qui largiri pauꝑi & dispensare non
nouit. is suarum seruulus ẽ non dñs facultatũ:
qui aliena custodit ut famulus: non tamquam
dñs sius initur. In huiusmodi gͦ affectu disciuiꝰ
quod uir duntiarũ sit. non diuitiȩ uiri. Intellec ł
cium bonꝰ utentib eo: qui autem ñ intelligit: Is
utiq intellectus sibi gram non potest uendicare:
& ideo somuo temulentiȩ consopitus oblorunt.
habent. xp̃i quietem. non sigunt xp̃i resurrecti¬

Expanded text:
tranquillitate fundati, insipientes autem corde tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae exagitationis auctores, quia desideriorum suorum uoluuntur aestu et quodam salo fluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. rorum, ut ostenderet eos non possessores diuitiarum esse, sed suis diuitiis possideri; possessio enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non nouit, is suarum seruulus. non dominus facultatum est, quia alienas custodit ut famulus, non tamquam dominus ut suis utitur. in huiusmodi ergo affectu dicimus quod uir diuitiarum sit, non diuitiae uiri. intellectus enim bonus utentibus eo, qui autem non intellegit, is utique intellectus sibi gratiam non potest uindicare et ideo somno temulentiae consopitus obdormiuit. habent Christi quietem, non surgunt Christi resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
rum cupiditatum exagitatur fluctib: nullis
rendarum ignescit incendiis. Ipse est qui spe-¬
culatur ȩterua .&. habitat in syon: confringens
omnia spũalium instrumenta belloꝵs: conte¬
reus artus quibus diabolus iguita dirigens iacu¬
la. graues pectorib hominum solet inurere pas¬
siones. S iusto iacula nocere non possunt. cui
deus lux est:tantumq ab est a caligantium hor¬
rore tenebrarum: ut aduersarius in eo locum
habere non possit. qui etiam principibus se
consueuit infundere. sicut infudit iude ꝓ
ditori: concidens tamquam in silua lignorũ
fidei ianuas. ut in cor eus haberet ingressum:
& exterm nominis ta bernaculum
possideret. apostolatus collati munere dedica¬
tum. Ergo ille quasi improb fenerator conci¬
dit ianuas: ut uiolentus introcat. Dñs autem
quasi pius illustrat seruulos: & eors fulgentib
mertts. & claritate uirtutũ. huius mundi
tenebras illumitiat. Hanc pacifici atq mansue¬
ti habent apud dm̃ grãm: sobria mentis suȩ

Expanded text:
tum exagitatur fluctibus, nullis vitiarum ignescit incendiis. Ipse est qui speculatur aeterna, et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tantumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam principibus se consueuit infundere. sicut infudit Iudae etiam proditori concidens tamquam in silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret apostolatus conlati munere dedicatum. ergo ille quasi inprobus usurpator concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae
Abbreviated transcription (Latin):
diuitem quod nͥ mortem diues inferre ñ nouerit.
cui regnum de mortuis: cui sedes inferna sitit. Qͥd
gurges. Auri fames & sitis. qͦ plus hauserit: plus
mardescit. Quidiligit inquit aurum: non satia¬
bͥr eo. ꝙ infia. & quidem hĩc pessimꝰ languor. Sic̃
enum fuit: ita & abiit. In habundantia eiꝰ laborat
inuentum. & quidem ommes dies eitis in teneb̾s
& luctu. ꝙ iracundia multa. & langor. & ua: ut
tolerabilior sit conditio seruoꝵ. Illi cnuim hominibꝰ
seruiunt: isti poccato. Iti enĩ facit peccatum. ser¬
ius est peccati. semꝑ in laqueis. semꝑ in innculis.
Nlumquam liber a compedibus: quia semꝑ nn cri¬
minibus. Quam misera seruitus seruire peccatis.
llaturȩ ipsius nescit monilia. nec somni ipsiꝰ
uices nouit. aut cibi fungit᷑ suauitate: cuiꝰ nul¬
lum est u muuere seruitium. Dulcis enun som¬
nus serui & si parum & si multũ dormiat. Sati¬
ato autem duiti: ñ est qui sinat eum dormire.

Expanded text:
diuitem, quod nisi mortem diues inferre non nouerit, diuitem, quod nisi mortem diues inferre non nouerit, cui regnum de mortuis, cui sedes inferna sint. quid tiarum, inexplebilis auri fames aut sitis? quo plus hauserit, plus inardescit. qui diligit inquit argentum non satiabitur argento et infra: et quidem hoc pessimus languor; sicut enim fuit, ita et abiit, et abundantia eius laborat in uentum. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira, ut tolerabilior sit condicio seruulorum; illi enim hominibus seruiunt, iste peccato; qui enim facit peccatum seruus est peccati. semper in laqueis, semper in uinculis, numquam liber a conpedibus, quia semper in criminibus. quam misera ser- uitus seruire peccatis! Naturae ipsius nescit munia nec somni ipsius uices nouit aut cibi fungitur suauitate, cuius nullum est inmune seruitium; dulcis enim somnus serui, et si modicum et si multum edat, et satiato diuitiis non est qui sinat eum dormire.
Abbreviated transcription (Latin):
naturam expołiti. ut saxorum dependerent as¬
ꝑitatem: rigorem magis mentis oe expoliendum
quam lapidũ. Quis artifex unum diem uite ho¬
minis potuit adiungere: Quem diuctie ab infe¬
ris redemerunt: Cuiꝰ egritudinẽ pecumia mitiga¬
uit: Non in habundantia inquit duntiaꝵ ui¬
ta eius. & alibi. Nichil ꝓsunt thesauri iniusti
iusticia autẽ amorte liberat. Merito clamat da¬
iud. Diuitiȩ si affluant: nolite cor apponere. Qͥd
Hic ad quirunt᷑. hic relinquuntur. Somiũ ita¬
q loquimur: non patrimoniũ. Unde bene ait
idem ꝓpħa. de diuitibus. Dormierunt somnum
suum: & nichil uiuenerunt omnes iuiri diuttia¬
rum in manibꝰ suis. Hoc ẽ. nichil inuenerunt
in oꝑibus fius diutes qui nichil pauꝑi contu¬
lerunt: nulliꝰ iuuerunt iopiam: nichil ad uti¬
litatem suam ꝓficiens reperire potuerunt. Ipsũ
tamen considera. Ditem dicunt gentiles inferi
p̃sulcm: arbitrum mortis. Ditem appellant &¬

Expanded text:
naturam expoliti, ut saxorum deponerent asnaturam expoliti, ut saxorum deponerent asperitatem, rigorem magis mentis esse expoliendum, quam lapidum. minis potuit adiungere? quem diuitiae ab inferis redemerunt? cuius aegritudinem pecunia mitigauit? non in abundantia inquit uita eius. et alibi: nihil prosunt thensauri iniustis, iustitia autem liberat a morte. merito clamat Dauid: diuitiae si fluant, nolite cor adponere. quid hic adquiruntur, hic relinquuntur. somnium igitur loquimur, non patrimonium. unde bene ait idem propheta de diuitibus: dormierunt somnum suum et nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum in manibus suis, hoc est: nihil inuenerunt operibus suis diuites, qui nihil pauperi contulerunt. nullius iuuerunt inopiam, nihil ad utilitatem suam proficiens repperire potuerunt. ipsum nomen considera. Ditem dicunt gentiles inferi praesulem, arbitrum mortis. ditem appellant et
Abbreviated transcription (Latin):
datum. Inmo magis hortabitur ut mundum
muliebrem conferas: unde potes uł paruo paupe¬
rem liberare. Illa tͥ imponet sumptuũ necessitatẽ.
ut in gemina bibat᷑: in ostro dormiat᷑: in argentea
sponda recumbat: auro oneret manꝰ: ceruicẽ moniliꝰ¬
bus: delectetur & compedibus. Mulieres dum modo
auro ligent᷑ non putant onera ẽẽ si preciosa suit. ñ
existimant uincula ẽẽ: si in his thesauris chorus¬
cent. Delectant & uulnera. ut aurum auribꝰ inse¬
ratur: & margaritȩ dependeant. Habent & geminȩ
pondera sua habent & uestes sua frigora. Sudatur
in geminis. algetur in sericis. tam̃ preciosa iuuañt.
& quibꝰ natura adũsatur. cominendat auaricia.
Sinaragdos & iachinctos. berillum. achaten. thopa¬
tion. ametistũ. ialpin. sardium: summo querunt
furore. uł si dimidium petatur: non pareunt
dispendio: dum indulgent cupiditati. Non
abnuo gratum quidem lapidum istorum esse ful¬

Expanded text:
datum. immo magis hortabitur, ut mundum datum. immo magis hortabitur, ut mundum muliebrem conferas, unde potes uel paruo pauperem liberare. illa tibi inponet sumptuum necessitatem, ut gemma bibat, in ostro dormiat, in argentea sponda recumbat, auro oneret manus, ceruicem monilibus. delectantur et conpedibus mulieres, dummodo auro ligentur. non putant onera esse, si pretiosa sint, non existimant uincula ecent. Delectant et vulnera; ut aurum auribus inseratur, et margaritae dependeant. Habent et gemmae pondera sua, habent et vestimenta frigora sua. Sudatur in gemmis, algetur in sericis; tamen pretia juvant: et quae natura aversatur, commendat avaritia. Smaragdos, et hyacinthos, beryllum, achatem, topazion, amethystum, jaspin, sardion, summo quaerunt furore: vel si dimidium patrimonii petatur, non parcunt dispendio, dum indulgent cupiditati. Non abnuo gratum quemdam lapidum istorum esse ful
Abbreviated transcription (Latin):
uendam. s dum unũ considero: omnes famne ꝑe-¬
untes uidebo. Si unũ tradam. quibus oculis uide¬
bo cȩteros de mea impietate suspectos ne alios qͦq
uendam: Quo pudore regrediar domũ Quo¬
modo intrabo: Quo habitabo affectu: qui michi
ab negaui filium quem ñ morbus absumpsit. ũ
mors abstulit: Qua conscientia aspiciam mensã
meam: quam sic̃ nouella oliuarum in cireuitu tot
filii uestiebant: Hȩc pauꝑ te p̃sente deplorat. & tͥ
auaritia aurẽ obstruit: nec mens tua facti mirabi¬
lis horrore mollit᷑ Totus ppłs ingemiscit. & solus
diues ñ flecteris: nec audis scripturam dicentem.
ꝑde pecuniam ꝓpt̃ fiatrem & amicum & ñ abscon¬
dus eam sub lapide in ꝑditionem. Et quia ũ audis
ideo exclamat eccłastes diceais. Est langor malus
quem uidi sub sole.: diuitias custodiri in malumn
possidentis eas. S fortassis redeas domum cum
uxore conferas: illa te hortetur ut redimas uenun¬

Expanded text:
uendam. sed dum unum considero, omnes fame uidebuendam. sed dum unum considero, omnes fame uidebo pereuntes. si unum tradam, quibus oculis uidebo ceteros de mea inpietate suspectos, ne alios quoque uendam? quo pudore regrediar domum, quomodo intrabo, quo habitabo affectu, qui mihi abnegaui filium, quem non morbus absumpsit, non mors abstulit? qua conscientia considerabo mensam meam, quam sicut nouella oliuarum in circuitu tot filii uestiebant?\' Haec pauper te praesente deplorat, et tibi auaritia aurem obstruit nec mens tua facti miserabilis horrore mollitur. totus populus ingemescit, et solus, diues, non flecteris nec audis scripturam dicentem: perde pecuniam propter fratrem et amicum, et non abscondas eam sub lapide in mortem. et quia non audis, ideo exclamat Ecclesiastes dicens: est languor malus, quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. sed fortasse redeas domum, cum uxore conferas, illa te hortetur ut redimas uenun
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo exuam patris m̃tem: Quomodo
filii auctionem constituam: Quo sermone pacis¬
car pretium: Quibꝰ tradam manibꝰ in seruititem
filium: Quibus oculis aspitiam scruentẽ: Quib
u̾bis discedenti ualedicaii: Quib factum excusem
sermonibus: fili ꝗo te ꝓmeo cibo uendidi. funesti¬
or gͦ iam pauꝑis mensa: quam diuitis. Ille addicit
alienos: ego meum uendo. Ille necessitatẽ imponir:
ego affero uoluntatẽ. Ut sit excusabilior causa: adi¬
ciam. fili. ꝓ fr̾ibus tuis seruies. unt illis querantur
alĩta. Et ioseph a fr̾ibus suis in seruitutẽ uenun¬
datus ẽ postea & ipsos & patrem pauit. Responde¬
bit ille. S non eum uendidit paier. s feuit admis¬
sum. S postea etiam ipsi in potestatem diuitis
uenerunt: & iux potuerunt liberari. Postea genꝰ
enis. diuitiis egypti multa etate seruiuit. Uende
me postremo pater: ea conditione. ne diuites e¬
mant. Hec sic fateor: uerum quid faciam: Nullũ

Expanded text:
quomodo exuam patris mentem? quomodo quomodo exuam patris mentem? quomodo filii auctionem constituam, quo sermone paciscar pretium, quibus tradam manibus in seruitutem filium, quibus oculis adspiciam seruientem, quibus osculis discedenti uale dicam, quibus factum excusem sermonibus? fili, ego te pro meo cibo uendidi. funestior ergo iam pauperis mensa quam diuitis. ille addicit alienos, ego meum uendo: ille necessitatem inponit, ego adfero uoluntatem. ut sit excusabilior causa, adiciam: fili, pro fratribus tuis seruies, ut illis quaerantur alimenta. et Ioseph a fratribus suis in seruitutem uenditus postea et ipsos et patrem pauit. respondebit ille: sed non eum uendidit pater, sed fleuit amissum, sed postea etiam. ipse in potestatem diuitis uenit et uix potuit liberari. postea genus eius diuitiis Aegypti multa aetate seruiuit. uende me postremo, pater, ea condicione, ne diuites emant.\' haesi, fateor, uerum quid faciam? nullum
Abbreviated transcription (Latin):
gradum retulit: sepe reuocauit. Uicit tandem
necessitas. non uoluntas: & ipsa concessit pietas
necessitati. Consideremꝰ nunc patriȩ mentis
ꝓcellas exestuantes: quem de liberis priꝰ traderet.
Quem inquit uendam priorem: Scio enini quod
ñ satis est unius p̃cium. ad pastum reliquoꝵ. Hoc
ex filiis: quem congrue honoro semorem. S iumo¬
rem dabo. At istum teneriori amore complector.
Illum erubesco: huiꝰ miscreor Illius gradum sus¬
piro: huius ȩtatem. Ille iam sentit erumpuam:
iste ignorat. flectit me illi dolor: huus insipien¬
tia. Adalia me conferam. Ille michi plus blanditͤ
ille plus uerecundatur. Ille parenti similior: iste
utilior. In illo imaginem meã uendo: in istospẽ
meam ꝓdo. Me miserum. ñ inuenio quid faciã:
ñ habeo quid eligam. Circũuallant me facies
calamitatum: erũpnarum chorus. ferina hȩc
re quos liberent: not quos offerant. Quomꝰ gͥ dis¬
cernam affectum naturȩ: Quomͦ obliuiscar:

Expanded text:
gradum protulit, saepe reuocauit. uicit tamen gradum protulit, saepe reuocauit. uicit tamen necessitas, non uoluntas et ipsa concessit pietas necessitati. Consideremus nunc patriae mentis procellas exaesiuantis quem de liberis prius traderet. \'quem inquit \'uendam priorem? scio enim quod non satis est unius pretium ad pastum reliquorum. hoc ex filiis, quem congrue honoro seniorem. sed iuniorem dabo. at istum teneriore amore conplector. illum erubesco, huius misereor: illius gradum suspiro, huius aetatem: ille iam sentit aerumnam. iste ignorat: flectit me illius dolor, huius inscientia. ad alios me conferam. ille mihi plus blanditur, iste plus uerecundatur: ille parenti similior, hic utilior: in illo imaginem meam uendo, in isto spem meam prodo. me miserum, non inuenio quid faciam, non habeo quid eligam. circumuallant me facies calamitatum, aerumnarum chorus. ferina haec re quos liberent, non quos offerant. quomodo igitur discernam affectum naturae, quomodo obliuiscar,
Abbreviated transcription (Latin):
studet aues captare diriguit: ille ante oculos si qͥd
forte displicuit u̾beratur ad mortem: atq ipsas e¬
pulas fuso cruore resꝑgit. Deuiq diues erat. qui
sibi ad mensam caput ꝓpħe pauꝑis iussit afferri᷑
& aliud uude saltatrici p̃mium solueret ñ inue¬
nit: insi ut pauꝑem iuberet occidr. Uidi ego
pauꝑem duci dum cogeretur soluere quod non
habebat: trahi ad carcerem quia uium deesset
ad m̃sam potentis: deducere in auctionẽ filios su¬
os. ut ad tempus penam differre posset: inuentũ
forte aliquem qui ei in illa necessitate subueniret.
Redit ad hospitium cũ suis pauꝑ. direpta spec¬
tans omnia. nichil sibi relictũ ad cibum ingemis¬
cens. filiors famem dolens. quod eos non potius
ei qui pascere posset uendidisset. Redit ad consi¬
liui: uendendi sumit arbitrium. Compugna
urgebat ad p̃cium: natura ad officium: com¬
mori filiis paratus. quam a filiis seꝑari. Sepe

Expanded text:
studet aues captare, diriguit. ille ante oculos tuos, si quid studet aues captare, diriguit. ille ante oculos tuos, si quid forte displicuit, uerberatur ad mortem atque ipsas epulas fuso cruore respergit. denique diues erat, qui sibi ad mensam caput prophetae pauperis iussit adferri et aliud unde saltatrici praemium solueret non inuenerat nisi ut pauperem iuberet occidi. uidi ego pauperem duci, dum cogeretur soluere quod non habebat, trahi ad carcerem, quia uinum deeset ad mensam potentis, deducere in auctionem filios suos, ut ad tempus poenam differre posset. inuentum forte aliquem, qui in illa necessitate subueniret. redit ad hospitium cum suis pauper direpta spectans omnia, nihil sibi ad cibum relictum, ingemiscens filiorum famem, dolens quod eos non potius ei qui posset pascere uendidisset. redit ad consilium, uendendi sumit arbitrium. conpugnaburgebat ad pretium, natura ad officium. commori filiis paratus quam a filiis separari saepe
Abbreviated transcription (Latin):
lelut obsignatum apire horreum: neqͥdo de recon¬
dito minueretur. Panis unꝰ diebus singulis de¬
putabatur: qui tenacem satare uix posset. Compe¬
ri etiam uiri fidem. si quando ei ouum esset appo¬
situm: queri quod pullus ẽet occisus. Hoc ideo seri¬
bo. ut cognoscatis uindicem ẽẽ nuscłiam der: quȩ
lacrimas pauꝑum ur̃o ulciscatur ienimo. Quam
religiosum eẽt ieninium: si sumptum conuiuii
tui deputares pauꝑibus. Tolerabilior iam ille diues:
cuius de mensa ea quȩ cadebant pauꝑ lazarus col
multoꝵ pauꝑum constabat sanguine: ꝙ ipsius
pocula multoꝵ quos ad laqueum coegerat. rube¬
bant cruore. Quanti necantur. ut uobis quod de¬
lectat paretur: Fuuesta fames ur̃a: funesta luxu
quas deferat. quibus digna conuio tuo umna
fundantur: ille iͥuare mersus est. dum ueretur
ne piscis mense tue desit. aut ostrea. Ille bruma
li frigore dum lepores inuestigare. aut laqueis

Expanded text:
lebat obsignatum aperire horreum, ne quid de conlebat obsignatum aperire horreum, ne quid de condito minueretur. panis unus diei deputabatur, qui tenacem satiare uix posset. comperi etiam ueri fide, si quando ei ouum esset adpositum, queri quod pullus esset occisus. hoc ideo scribo, ut cognoscatis uindicem esse dei iustitiam, quae lacrimas pauperum uestro ulciscatur ieiunio. Quam religiosum esset ieiunium, si sumptum conuiuii tui deputares pauperibus! tolerabilior iam ille diues, cuius de mensa ea quae cadebant pauper Lazarus collmultorum pauperum constabat sanguine et ipsius pocula multorum quos ad laqueum coegerat rorabant cruorem. quanti necantur, ut uobis quod delectat paretur! funesta fames uestra, funesta luxurquas deferat, quibus digna conuiuio tuo uina fundantur. ille mari mersus est, dum ueretur, ne piscis mensae tuae desit aut ostrea. ille brumali 20 frigore, dum lepores inuestigare aut laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
reluiquitis: penam tam̃ pauperum uos potius
sustinetis. Illi ieuinant si ñ habeant: uos cũ habetis.
A uobis gͥ prius penam exigitis: quam pauꝑib
irrogatis. Uos gͥ uestro affectu luctis misere pau¬
ꝑtatis erunmas. & pauꝑes quidem ñ habent qͦ
utantur. uos autem nec ipsi utimmi: nec alios
uti sinitis. Eruitis aurum de metalli uenis: s
rursus absconditis eͣuͣm. Quantoꝵ uitas in illo
infoditis auro. cum illa seruantur. cũ legeritis de
auaro diuite. thesauros condit: & ignorat cui con¬
greget eos. Heres ociosus expectat. heres fistidiosus
increpat: quod sero moriamii. Odit increm̃ta he¬
reditatis sue: ad dampna festinat. Iuid gͥ miseriis
boratis:. ꝓpter illum totis mestam diebus toleratis
fainem cotidiaua mense ur̃ȩ dampna metuentes:
ꝓpter illum diurua adhibetis ieiunia.
ores urbe delatos mimerare solere: ut ꝓ numero
panũ estimaret᷑. quot dies futurꝰ esset in agro. Ho¬

Expanded text:
relinquitis, poenam tamen pauperum uos potius,relinquitis, poenam tamen pauperum uos potius, diuites, sustinetis. illi ieiunant, si non habeant, uos, cum habetis. a uobis igitur prius poenam exigitis quam pauperibus inrogatis. uos igitur uestro affectu luitis miserae paupertatis aerumnas, et pauperes quidem non habent quo utantur, uos autem nec ipsi utimini nec alios uti sinitis. eruitis aurum de metalli uenis et rursus absconditis. quantorum uitas in illo infoditis auro! cui illa seruantur, cum legeritis de - auaro diuite: thensauros condit et ignorat cui congregat eos? heres otiosus expectat, heres fastidiosus increpat quod sero moriamini. odit incrementa hereditatis suae, ad damna festinat. quid igitur miserius, nquitis? propter illum totis maestam diebus toleratis famem cottidiana mensae uestrae damna metuentes, propter illum diurna adornatis ieiunia. s breuiores urbe delatos numerare solere, ut pro numero panis aestimaretur quot dies in agro futurus esset. no
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ regis. & dormiuit in lecto suo. & uelauit fa¬
ciem suam: & uon manducauit panem: Lugent
diuites si non potuerint aliena diriꝑe. si sius pau¬
per non cesserit facultatib. uim meroris tegere ñ
possunt. dormire desiderant. uelant faciẽ suam. ne
quicquã in orbe t̾rarum alienum uideant. ne qͥe
iuxta se aliqͥd possidere: ne audiant pauꝑem sibi
contradicentem. Hoꝵ sunt anime quib dicit ꝓpħa.
Mulieres diunites exurgite. Et ñ manducauit inqͥt
panem suum: qm̃ querebat alicnum. & enim diui¬
tes alienum magis panem quã suum manducant.
quia rapto uiuunt: & rapinis sumptum exercent
suum. Aut certe non manducauit panẽ suum. no¬
lens se morte multare: quod ei aliqͥd negaret᷑.
ompara nunc affectum pauꝑis. Nichil ha¬
et .&. ieninare uisi uoluntariꝰ deo nescit. ieuina¬
re iͥ ex necessitate uon nouit. Diuites. eripitis qui¬
dem pauꝑib uniuersa: aufertis omma᷑ nichil

Expanded text:
spiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faspiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem suum. lugent diuites, si non potuerint aliena diripere; si suis pauper non cesserit facultatibus, uim maeroris tegere non possunt. dormire desiderant, uelant faciem suam, ne quicquam in orbe terrarum alienum uideant, ne quiciuxta se aliquid possidere. ne audiant pauperem sibi contradicentem: horum sunt animae quibus dicit propheta: mulieres diuites, exsurgite. Et non manducauit inquit panem suum: quoniam quaerebat alienum; etenim diuites alienum magis panem quam suum manducant, qui rapto uiuunt et rapinis sumptum exercent suum. aut certe non manducauit panem suum uolens se morte multare, quod ei aliquid negaretur. compara nunc affectum pauperis. nihil habet et ieiunare uoluntarius nisi deo nescit, ieiunare nisi ex necessitate non nouit. eripitis quidem pauperibus uniuersa, aufertis omnia, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cũ plurimo comitatii capessunt: &. quoddam mu¬
nim̃tum solatio frequentioris societatis affectant.
Solus tu ohomo consortem excludis. Includis feras¬
instrius habitacula ferarum: destruis hominum.
Inducis mare intra predia tua. ne desint beluȩ:
ꝓducis fines t̾rȩ. ne possis habere fintinum.
Audiuimus uocem diuitis aliena querentis: au¬
diamꝰ uocem pauꝑis ꝓpria uendicantis. Non fiat
inquit hoc adco: ut dem tͥ hereditatem patrum me¬
Oꝵ. Quasi quandam contagionẽ sui. peciniam
diuitis arbitiatur &̾e. Quasi dicat. Pecunia tua te¬
cum sit in ꝑditionem: ego autem hereditatem pa¬
trũ meoꝵ non possum uendere. Habes quod sequa¬
ris diues si sapias. ut non uendas agrũ tuum. ꝓ
nocte meretricis. ñ tranffundas iustum ꝓ sumptu
comessationis. & deliciarum impensis. Non adiun¬
gas domum tuam adludũ alienȩ: ne ius heredita¬
riȩ pictatis amittas. His auditis. turbatꝰ est auari

Expanded text:
cum plurimum comitatum capessunt et quoddam mucum plurimum comitatum capessunt et quoddam munimentum solacio frequentioris. societatis adfectant. solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, destruis hominum, inducis mare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitimum. Audiuimus uocem diuitis aliena quaerentis, audiamus uocem pauperis propria uindicantis: non fiat inquit hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. quasi quandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi dicat: pecunia tua tecum sit in perditionem, ego autem hereditatem patrum meorum non possum uendere. habes quod sequaris, diues, si sapias, ut non uendas agrum tuum pro nocte meretricis, non transfundas ius tuum pro sumptu comissationis deliciarumque inpensis, non adiudices domum tuam ad ludum aleae, ne ius hereditariae pietatis amittas. his auditis turbatus est auari
Abbreviated transcription (Latin):
dampnium ur̃m creditis. quicquid alienum est
Quid uos delectant naturȩ dispendia: Uniu̾sis
creatus ẽ mundus. quem pauci diuites nob̃ defer¬
re defendere conaiini. Terrena enĩ non tantum
possessio. s celum ipsum. aer. mare. in usu paucor
diuitum uendicatur. Hic aer quem tu diffusis in¬
cludis possessionib. quantos alere ppło potest:
Nunquid angeli duusa celi habent spacia. ut tu ter¬
ram dispositis di stinguas t̃minis: Clamat
ꝓpħa. ue his qui domũ ad domum adiungunt. &¬
uillam ad uillam: &. arguit eos inefficacis auariciȩ:
fugiunt enĩ cohabitare hominibꝰ . & ideo excludunt
uicinos. S fugere non possunt: quia cum hos ex¬
cluserint. alios rursus inueniunt: & cũ illos ꝓpulsa¬
uerint. ad alioꝵ necesse ẽ eos uiciia ꝑuenire. Soli
enĩ suꝑ terram habitare ñ possunt. Aues se auibus
sociant. Deniq ingentis pleruq agninis uolatu
cȩlum obtexit᷑. Pecus pecori adiungitur. pisces pisci¬
b. nec dampnum ducunt. s commerciũ iruendi.

Expanded text:
damnum uestrum creditis quicquid alienum est. quid uos delectant naturae dispendia? uniuersis creatus est mundus, quem pauci diuites uobis defendere conamini. non enim terrena tantum possessio, sed caelum ipsum, aer, mare in usum paucorum diuitum uindicatur. hic aer, quem tu diffusis includis possessionibus, quantos alere populos potest. numquid angeli diuisa caeli spatia habent, ut tu terram positis distinguis terminis? clamat propheta: uae his qui domum ad domum iungunt et uillam ad uillam et arguit eos inefficacis auaritiae. fugiunt enim cohabitare hominibus et ideo excludunt uicinos; sed fugere non possunt, quia cum hos excluserint, alios rursus inueniunt et, cum illos propulsauerint, ad aliorum necesse est eos uiciniam peruenire; soli enim super terram habitare non possunt. aues se auibus adsociant, denique ingentis plerumque agminis uolatu caelum obtexitur, pecus pecori adiungitur, pisces piscibus, nec damnum ducunt, sed commercium uiuendi,
Abbreviated transcription (Latin):
mendat. An uos ampla extollunt atria: quȩ magis
debeut compungere: Quia cum ppłm capiant. uo¬
cem excludunt pauꝑum: quamquã nichil ꝓsit
audiri eam. quȩ etiam audita nil ꝓficit. Deinde
ñ ipsa nos pudoris aula admonet. qui edificando
ur̃as uultis suꝑare diuitias: nec tamen uincitis.

Expanded text:
mendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, quia cum populos capiant, uocem excludunt pauperis? quamquam nihil prosit audiri eam, quae etiam audita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec
Abbreviated transcription (Latin):
pocuiiȩ thesauris. S quasi is cognitus c̃ẽ non pos¬
sit: eum sibi desiderat demonstrari. Qtuis ẽ inquit
& laudabimꝰ eum: fecit enim quod inirari magis
quasi nouuni quã quasi usitatuni recoguoscere
debeamus. Itaq qui in iicus ꝓbari potuerit. hic

Expanded text:
e non possit, eum sibi desiderat demonstrari: Quis est hic, inquit, et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi novum, quam quasi usitatum recognoscere debeamus? Itaque qui in divitiis potuerit c
Abbreviated transcription (Latin):
eram cecoꝵ. & pes claudoꝵ ego eram pat̾ infirmoꝵ
W infia. Ante fores meas ñ habitauit hospes: ostium
meum omni uementi patuit.Si autẽ & peccaui
imprudens: ũ celaui culpam meã: neq reueritus
sum multitudinẽ plebis. ut non annuntiarẽ pre¬
sentib eis. si passus sum infirmũ exire ostium meũ

Expanded text:
rum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multitudinem plebis, ut non adnuntiarem praesentibus eis. si passus sum infir
Abbreviated transcription (Latin):
diuitẽ deceat p̃dicatio. Liberaui inquit pauꝑem
de manu potentis: & orphanum cui ñ erat adui¬
tor achuui. Benedictio ꝑituri suꝑ me uenit: os au¬
tem uiduȩ me benedixit. Iusticia induebar. oculus
eram cecoꝵ. & pes claudoꝵ: ego eram pat̾ infirmoꝵ
infra. Ante fores meas ñ habitauit hospes: ostium
meuui omni uementi patuit.Si autẽ & peocaui
imprudens: ñ celaui culꝑam meã: neq reueritus

Expanded text:
nquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non cel
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicatur tͥ. quam difficile qui pecunias habent. in
regnum dĩ intrabunt. Magis cum hec legis. considera
quia ista tͥ potest mors eriꝑe: potestas suꝑioris tolle¬
re: deuide quia peteris parua ꝓmagnis: caduca ꝓ
et̾nis: thesauros pecumȩ. ꝓ thesauris grẽ. Isti corrũ

Expanded text:
 dictum est: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei intrabunt : magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere. Denique quia peteris parva pro magnis, caduca pro aeternis, thesauros pecuniae pro thesauris gratiae. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
re: S hoc ille dicit qui nunquã uidue oculum fecit
tabescere: qui nunquã solus panem suum manduca¬
uit. &. ñ orphano tradidit. quem a uiuentute sua nutri¬
uit: aluut: instituit parentis affectu: qui numquam
nudum despexit: qͥ morientem oꝑuit: qui uellerib
ouium suarũ infirmoꝵ humeros calefecit: qui non¬
oppressit pupillum. mnquam uicus deleclatus est.
nuniquã gratulatꝰ est lapsu mimicoꝵ suoꝵ. Si qͥs
hec fecit: de sũmis cepit egere diuitus. Si ml ex patri¬
monio tanto. nͥ solum fructum miscdie reportauit:
quid futurꝰ es. qui tuo nescis uti patͥmonio: qui in sũ¬
mis diuitiis dies sustines indicitatis. quia nulli largi¬
ris. nulli subuenis: Custos gͦ tuarum non dñs es di¬

Expanded text:
ulum fecit tabescere, qui numquam panem suum solus manducavit, et non orphano tradidit, quem a juventute sua nutrivit, aluit, instituit parentis affectu; qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui velleribus ovium suarum infirmorum calefecit huquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuenis? Custos ergo tuarum es, non d
Abbreviated transcription (Latin):
serui dñis spũalia fenerabunt: quemadmodum
diues rogabat ut sibi stillam aquȩ pauꝑ lararus
feneraret. Potes & tu diues istam implere sententiã.
Largire pauꝑi. & deo fenerasti. Qui enim largi¬
tur pauꝑi: deo fenecat. Pulchre autẽ sanctus da¬
uid in psalmo. lxxuͦ. hymnum deo concitiens.
ad assyrium scriptum. manem & uacnum hu

Expanded text:
servi dominis spiritalia fenerabunt; quemadmodum dives rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus feneraret. Potes et tu, dives, istam implere sententiam: elargire pauperi et Domino fenerasti; qui enim largitur pauperi, Domino fenerat. 61. Pulchre autem sanctus David in psalmo LXXV hymnum Deo concinens ad Assyrium
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. s cupiditatis incendium. In ipsa autẽ deiecti¬
one quanta impudentia: Da mͥ inquit uincam
tuam. Consitet᷑ alienam: ut poscat indebitam. ꝙ
dabo inquit tͥ ꝓea aliam uineam. diues qd suum
ẽ quasi fastidit: quod alienum ẽ quasi p̃ciosissimũ
concupiscit. Si uͦ placucrit tͥ: dabo tibi ꝓ ea pecu¬
niam. Cito rep̃hendit errorem suum: pecuniam
offerendo ꝓ ea. Hichil enĩ uult alterum possidere.
qui totum desiderat sins possessionib occupare.
u erit inquit mͥ in hortum holerum. Hȩc erat
omnis insania. hic omnis furor. ut spaciũ inlib
holerib quereret᷑. Non tam gͦ ipsi cupitis quasi
utile possidere: s alios uultis excludere. Maior uo¬
bis cura de pauꝑum spoliis: quam de ur̃is emolu¬
m̃tis est. Inuiriam ur̃am putatis. si quid pauper
habeat: quod dignum possessione diuitis estimet᷑.¬

Expanded text:
ctum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectictum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectione quanta inpudentia! da mihi inquit uineam tuam. conStetur alienam, ut poscat indebitam. et dabo tibi inquit pro ea aliam uineam. diues quod suum est quasi uile fastidit, quod alienum est quasi pretiosissimum concupiscit. si uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam. cito reprehendit errorem suum pecuniam offerendo pro uinea; nihil enim uult alterum possidere, qui totum desiderat suis possessionibus occupare. Et erit mihi inquit in hortum holerum. haec erat igitur omnis insania, hic omnis furor, ut spatium uilibus holeribus quaereretur. non tam ergo ipsi cupitis quasi utile possidere, sed alios uultis excludere. maior uobis cura de pauperum spoliis quam de uestris emolumentis est. iniuriam uestram putatis, si quid pauper habeat quod dignum possessione diuitis aestimet
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuit in lecto suo. & uelauit faciem suã: & ñ
manducauit panem. Exposuerat supra scriptura
diuina. quia helyseus cum eẽt pauꝑ. reliquit boues
suos. & cucurrit ad helyam. ꝙ occidit cos. ꝙ erogauit
ppło . &. adhesit ꝓpħe. Ad condempnationem gͥ pre¬
missa sunt diuitis. qui in isto rege describit᷑ eo qd̃
habens beneficia dei sic̃ iste achab cui dñs &. regnũ
donauit .&. pluuiam uatis helyȩ oratione concessit:
diuina mandata uiolauerit. Audiamꝰ gͦ quid dicat.
Da michi inquit. Quȩ altera uox egentis ẽ. quȩ uox
alia stipem publicam postulantis. nͥ da michi: Io
ẽ datnͥi quia egeo: da michi quia aliud uiuendi sub¬
sidium habere non possum. Da mͥ quia tibi dñs
delit unde largiri debeas. m non dedit. Da michi
quia nisi tu dederis. habere non potero. Da michi
quia scriptum ẽ. Date elemosinam. Hȩc quam ab¬
iecta: quã uilia. Hon enim habent humilitatis affe¬

Expanded text:
dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem. exposuerat supra scriptura diuina quia Helisaeus, cum esset pauper, reliquit boues suos et cucurrit ad Heliam et occidit eos et erogauit populo et adhaesit prophetae. ad condemnationem igitur praemissa sunt diuitis, qui in isto rege describitur, eo quod habens beneficia dei, sicut iste Achab, cui dominus et regnum donauit et pluuiam Heliae uatis oratione concessit, diuina mandata uiolauerit. audiamus ergo quid dicat. da mihi inquit. quae altera uox egentis est, quae uox alia stipem publicam postulantis nisi da mihi\'? hoc est da mihi, quia egeo. da mihi, quia aliud uiuendi subsidium habere non possum. da mihi, quia non esdedit unde largiri debeas, mihi non dedit. da mihi quia, nisi tu dederis, habere non potero. da mihi, quia scriptum est: date elemosynam.\' haec quam abiecta, quam uilia! non habent enim humilitatis affe
Abbreviated transcription (Latin):
quam miser egeat: mendicet abiecte.
ex achab in isrł erat: & pauꝑ nabuthe. Illereg¬
ni opib affiuebat: iste angusti soli possidebat cespi
uit: rex sibi egere uisus ẽ. quia uineam habebat
pauꝑ uiciniꝰ. Quis gͥ pauꝑ tibi uidet᷑. qui contentꝰ
ẽ suo. an qui concupiscit aliena: Alter censu pauꝑ.
uidetur: alter pauꝑ ẽ affectu. Affectus diues egere
ñ nouit: census abundans nequit auari pectus
explere. Ideoq diues cupidus in inuidia possessio¬
nis & pauꝑtatis querela est. S iam scͥpture uer¬
ba consideremꝰ. Et factum ẽ inquit post hȩc uer¬
ba erat uinea nabuthȩ isrłite in isrł uxta domũ
& erit mͥ in hortum holerum. qm̃ ꝓpniquat do¬
mui meȩ: & dabo tͥ ꝓ ea aliam uinean. Si ue-¬
ro placuerit t dabo pecuniam ꝓista uinea:
& erit mͥ in hortum holerum .W dixit nabuthe
ad achab. Non fiat mͥ hoc adeo ut dem tibi here¬
ditatẽ patrum meoꝵ. Et̃ turbatus ẽ sp̃c eus. &

Expanded text:
quam misere egeat, mendicet abjecte. 5. Rex Achab in Israel erat, et pauper Nabuthe. Ille regni opibus affluebat: iste angusti soli cespitem possidebvit: rex sibi egere visus est, quia vineam habebat pauper vicinus. Quis igitur tibi pauper videtur; qui contentus est suo, an qui concupiscit alienum? Alter certe pauper censu videtur, alter est pauper affectu. Affectus dives egere non novit: census abundans nequit avari pectus replere. Ideoque dives cupidus in invidia possessionis, et paupertatis querela est. Sed jam Scripturae verba consideremus. 6. Et factum est, inquit, post haec verba, erat vinea Nabuthe Jezraelitae in Israel juxta domum et erit mihi in hortum holerum, quoniam propinquat domui meae, et dabo tibi pro ea aliam uineam. si.uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum holerum. et dixit Nabuthae ad Achab: non fiat hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. et turbatus est spiritus eius et