comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
GE LIca scriptura re¬
fert. sicut lectum nuꝑ
audiuimus. dum adiordanẽ. baptismi
causa uenisse: et in eodem flumine mis¬
teriis se celestibus consecrasse. Qd̾ mirari
ũ debemus. cur hec baptismatis ipsius
& docuerit. maximus uocabit᷑ in regno
celoꝵ. facere gͥprius uoluit qđ faciendu
om̃ibꝰ imꝑabat: ut bonus magister doc¬
trinam suã non tam uerbis insinuaret
quam actibꝰ exerceret: & ad finem nos geᷤ¬
tu pariter confirmaret et sensu. Hoc aut
totum hodierna die gestum ẽẽ inanifes¬
tum ẽ: qđ ita uerum cẽ ipsa possumus
colligere ratione. Ratio enim exigit. ut
post diem natalis d̃nici. licet interpositiᷤ
annis. eodem aut temꝑe hec festiuitas se¬
queretur: quam et ipsam festiuitatem.
natalem appellandam puto. Tunc enĩ
natus hominibus: hodie renatus ẽ sa-¬
cramentis. Tunc ꝑuirginem editus: ho¬
die ꝑmisterium generatus. Ita enim dis¬
posuit dns. non longe inter sehominum
uota distare: ut in uno temꝑe quẽ gen¬

Expanded text:
gelica scriptura refert, sicut lectum nuper audivimus, Dominum ad Jordanem baptismi causa venisse, et in eodem flumine mysteriis se coelestibus consecrari voluisse. Quod mirari non debemus, cur hoc baptismatis ipsius et docuerit, maximus vocabitur in regno coelorum . Facere igitur prius voluit, quod faciendum omnibus imperabat; ut bonus magister doctrinam suam non tam verbis insinuaret, quam actibus exerceret, et ad finem nos gustu pariter confirmaret et sensu. 2. Hoc autem totum hodierno die gestum esse manifestum est: quod ita verum esse ipsa possumus colligere ratione; ratio enim exigit, ut post diem natalis Dominici, licet interpositis annis, eodem tamen tempore haec festivitas sequeretur, quam et ipsam festivitatem natalem appellandam puto. Tunc enim natus hominibus, hodie renatus est sacramentis: tunc per Virginem editus, hodie per mysterium generatus. Ita enim disposuit Dominus non longe inter se hominum vota distare, ut in uno tempore quem gen
Abbreviated transcription (Latin):
& abiecta materies. Ubi aurum
increuit humana concupiscen¬
tia: tunc et his specieb accreuit
ambitio. Aurum enim et argen¬
tum. ñ preciosum nat᷑a instituit.
sed hominũ uoluntas effecit xxxi.
cum nimue ciuitati subu̾sio diui¬
nitus immineret. & uxta senten¬
tiam di destruendi illam tempꝰ
ingrueret: consistentes in ea aliud
non habuisse p̃sidium. nͥ ut abie¬
ctis copiosis epulis ieiuma conti¬
nuata susciꝑent: et diuitiarum
ambitione se posita. humilitate
se pauꝑtatis induerent: scilicet ut
ex inde remedium ꝑciꝑent unde
his ꝑditio contingebat: hoc ẽ. ut
iram diuinitatis quã luxuriando
ꝓuocauerant abstinendo lenirent:
et offensam quã ineos supbiacon¬
traxerat. humilitas mitigaret. Di¬
citur enim milla tribulatione.

Expanded text:
 abjecta materies: ubi aurum increvit humana concupiscentia, tunc et his speciebus accrevit ambitio; aurum enim et argentum non pretiosum natura instituit, sed hominum voluntas effecit. SERMO XLI. cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Domini , destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium nisi ut, abjectis copiosis epulis, jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione deposita, humilitatem se paupertatis induerent? scilicet, ut exinde remedium perciperent unde his perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat, humilitas mitigaret. Dicitur enim in illa tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ. Ita & nos uelut filii rapacis lu¬
pi. alienarum pastorem ouium. nr̃a
intentione p̃ripimus: sicut ipse dicit.
Nonsum missus: nͥ ad oues ꝑditas do-¬
xp̃c: eum occidit᷑ a iudeis. sepelitur a
nobis. Rapit᷑ xp̃c auigilantib dis¬
cipłis: adormientib ꝑdit᷑ phariseis: si¬
cut mentiendo ipsi confessi sunt. dum
custodias ponerent sepulture. postre¬
surrectionem dñi dicentes: quia disci¬
płi eius noc te uenerunt. & furati sunt
eum:nobis dormientib Unde sꝑitali¬
ter intelligimus. quia. xp̃m om̃s dor.

Expanded text:
non est. Ita et nos veluti filii rapacis lunon est. Ita et nos veluti filii rapacis lupi alienarum pastorem ovium nostra intentione praeripimus, sicut ipse dicit: Non sum missus nisi ad oves perditas doChristus, cum occiditur a Judaeis, et sepelitur a nobis. Rapitur Christus a vigilantibus discipulis, a dormientibus perditur pharisaeis; sicut mentiendo ipsi confessi sunt, dum custodias ponerent sepulturae, post resurrectionem Domini, dicentes: Quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum, nobis dormientibus . Unde spiritaliter intelligimus q
Abbreviated transcription (Latin):
g̃dimur inquam illũ non ferro. ñ fuste.
nonsaro: s mansuetudine. bonis oꝑibus.
castitate. hec sunt arma fidi nr̃e: quibus
in cong̃ssione ceitamus. Ut autẽ his ar¬
mis uti in ui inferenda possimus: ante.
corporib nr̃is uim quodam mͦ faciamꝰ:
& expugnemus m̃brorũ uicia: ut iuirtu¬
tum p̃mia consequamur. Prius enim
ipsi in nobis regnare debemus: ut reg¬
non nisi diripiunt aliena: agnosco ue¬
tam ẽẽ sententiam. Xpm enim eccłia
rapuuit sinagoge: & aliene gentis regnũ
ium faciendo possedit. Nam saluator.
missus sub lege. natus in lege. nutritus
iuxta legem: dum auideis negligit᷑ a
gentib occupat᷑ & dum a saẽdotib ꝑdi¬
tur. apeccatorib inuenit᷑ sic̃ ipse ait.
Publicani & peccatores p̃cedunt uos
in regnum celorum. Raptores gͥ su
inus mirandum non ẽ. quippe qui a
tali auc tore descendimus: Seriptũ
ẽ enim de patͥarcha nr̃o. Beniamin
lupusrapax. Rapit enim quod suum

Expanded text:
gredimur, inquam, illum non ferro, non fuste, gredimur, inquam, illum non ferro, non fuste, non saxo, sed mansuetudine, bonis operibus, castitate. Haec sane sunt arma fidei nostrae, quibus in congressione certamus. Ut autem his armis uti in vi inferenda possimus, ante corporibus nostris vim quodammodo faciamus, et expugnemus membrorum vitia, ut virtutum praemia consequamur; prius enim ipsi regnare debemus in nobis, ut regnonnisi diripiunt aliena. Agnosco veram esse sententiam: Christum enim Ecclesia rapuit Synagogae, et alienae gentis regnum vim faciendo possedit. Nam Salvator missus sub lege, natus in lege, nutritus juxta legem , dum a Judaeis negligitur, a Gentibus occupatur ; et dum a sacerdotibus perditur, a peccatoribus invenitur; sicut ipse ait: Publicani et peccatores praecedent vos in regnum coelorum . Raptores igitur sumus. Mirandum non est, quippe qui a tali auctore descendimus. Scriptum est enim de patriarcha nostro Benjamin: Lupus rapax ; rapit enim quod suum
Abbreviated transcription (Latin):
maneat sine fine. sic̃ seͥpt᷑a dic. & regni eiꝰ
nonerit funs. Cogimus g regnum celoꝵ.
&ium quodam mͦ facimus: sic̃ ait eũgłica
lecꝰtio. Et iuim facientes. diripiunt illud.
Nim inquam facimuis dño: ñ compellen¬
do. s flendo: non ꝓuocando iniuriis.s
lacͥmis exorando: non blasphemando ꝑ
suꝑbiam. s ꝑ humilicadem merendo. Obe¬
ata uiolentia: que ñ indignatione ꝑcutit᷑.
s misedia condonat᷑. Beata in quam uio¬
lentia. que ium patienti. bonitatem elieit.
& uitilitatem tͥbuit inferenti. Mala res ad¬
mittit᷑. &. de tniuria nemo causat᷑: uis ad¬
mittit᷑ & religio ꝓpagat᷑. Quisq enim uio¬
lentior xp̃o fuerit: religiosior. habebit᷑ a
dem ipse ẽ uia: & more latͦnum suis eum
spoliare nitimur. Cupimus illi auferre
regnum. thesauros. & uitam:s ille tan¬
quam diues & largus ẽ. ut non abnuat.¬
ut non refistat: ut cum omnia dederit.
nichilominus ipse omnia possideat. Ag¬

Expanded text:
maneat sine fine, sicut Scriptura dicit: Et regni ejus maneat sine fine, sicut Scriptura dicit: Et regni ejus non erit finis . Cogimus ergo regnum coelorum, et vim quodammodo facimuslectio: Et vim facientes diripiunt illud . Vim, inquam, facimus Domino non compellendo, sed flendo; non provocando injuriis, sed lacrymis exorando; non blasphemando per superbiam, sed per humilitatem moerendo. O beata violentia! quae non indignatione percutitur, sed misericordia condonatur: beata, inquam, violentia, quae vim patienti bonitatem elicit, et utilitatem 396 tribuit inferenti. Mala res admittitur, et de injuria nemo causatur; vis admittitur, et religio propagatur. Quisquis enim violentior Christo fuerit, religiosior habebitur a dem ipse est via , et more latronum suis eum spoliare nitimur vestibus. Cupimus illi auferre regnum, thesauros, et vitam; sed ille tam dives et largus est, ut non abnuat, non resistat; et cum omnia dederit, nihilominus ipse omnia possideat. Ag
Abbreviated transcription (Latin):
posuerat punire peccatis. Cogit᷑emm
anobis quodam mͦ. dum compellitur
pactib nr̃is mutare sententiamr: & inu-¬
no eodemq homine. nunc seuitate ni¬
dicis ꝑmoueri: nunc patͥs pietate blan¬
diri. Pac̃ nobis ẽnim ds̃ ẽ. cum bene agi¬
mus. uidex nr̃ ẽ. eum peccamus. Com
miscdiam largiat᷑. Atq idõ ipse meu̾¬
glio dix̃. Adieb ioħis baptiste regnũ
celorum eogit᷑. Que sententia quem in
cum res aliqua rarior. assidua oꝑatio¬
ne densat᷑. Ex quo gͦioħs baptista sal¬
uatoris annuntiauit aduentum: exeo
regnum celorũ. qđ pͥus fluiuidum & re¬
missum ap̃ iudeos racebat. credentiũ
ppłorum cepit assiduitate densari: &
om̃is illa regni raritas. p̃dicationũ fre¬
quentatione solidari: Tam enim rarũ
fuit ap̃ iudeos regnum. ut transiret
ad gentes: tam fluuidum. ut emana¬
ret ad pplõs. Nunc aũt tanta credñti¬
um cogit᷑ densitate: ut fixum. ut solidum

Expanded text:
posuerat punire peccatis. Cogitur enim posuerat punire peccatis. Cogitur enim a nobis quodammodo, dum compellitur pro actibus nostris mutare sententiam, et in uno eodemque homine nunc severitate judicis permoveri, nunc patris pietate blandiri. Pater nobis enim est Deus cum bene agimus, judex noster est cum peccamus. Compmisericordiam largiatur; atque ideo ipse o dicit: A diebus Joannis Baptistae regnum caelorum cogitur . Quae sententia quem intcum res aliqua rarior assidua operatione densatur. Ex quo ergo Joannes Baptista Salvatoris annuntiavit adventum, ex eo regnum coelorum, quod prius fluidum et remissum apud Judaeos jacebat, credentium populorum coepit assiduitate densari, et omnis illa regni raritas praedicationum frequentatione solidari; tam enim rarum fuit apud Judaeos regnum, ut transiret ad gentes: tam fluidum, ut emanaret ad populos. Nunc autem tanta credentium cogitur densitate, ut fixum et solidum
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: accuratius incedamus. Sie¬
nim muliereule solent aliquas suscep¬
ture. maculas uestium suarum aqua
diluere: cur non magis nos susceptu¬
rinatalem dñi. maculas animarũ
nr̃arum fletib abluamus: o̾t ille qui¬
dem si adeo infecte recule sordib fue¬
rint. ut maculas sola aqua non pur¬
get: addunt molliciem olei: saponiseci¬
am acmoniam. Nos quoq si tam gra¬
ue peccatum fuerit. ut il minime so¬
iis fletib abluat᷑: addamus miscdie ole-¬
um: acͥmoniamq ieuinii. Hullũ enĩ
tam graue delictum ẽ: qđ non puiget᷑
abstinentia: c̃lemosinis extinguat᷑: Lit¬
entin sẽs ꝓpħa. Siciit aqua extinguit
ignem: ita elemosina extinguit pecra¬
tum. Magna ẽ gͦelemosina: que ardenti¬
um cͥminum globos beniuolentie sue fon¬
te refrigerat & quodam irriguo largita¬
tis. obruit incendia delicꝰ torum: ut qmͣ¬
uis offensus ds̃. quamuis cͥminib ꝓuo¬
catus: cogat᷑ lib̃are elemosmnis. quẽ dis¬

Expanded text:
nimus, eo accuratius incedamus. Si enimus, eo accuratius incedamus. Si enim mulierculae solent aliquas ferias suscepturae, maculas vestium suarum aqua diluere; cur non magis nos excepturi natalem Domini, maculas animarum nostrarum fletibus abluamus? 2. Et illae quidem si adeo infectae et obscurae sordibus fuerint, ut maculas sola aqua non purget, addunt mollitiem olei, saponis etiam acrimoniam: nos quoque si tam grave peccatum fuerit, ut id minime solis fletibus abluatur, addamus misericordiae oleo acrimoniam jejunii. Nullum enim tam grave delictum est, quod non purgetur abstinentia, eta: Sicut aqua exstinguit 395 ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Magna ergo est eleemosyna, quae ardentium criminum globos benevolentiae suae fonte refrigerat, et quodam irriguo largitatis obruit incendia delictorum; ut quamvis offensus Deus, quamvis criminibus provocatus, cogatur liberare eleemosynis quem dis
Abbreviated transcription (Latin):
phematur. ita & de isto seͥptum ẽ.
pax huic homini. ꝑ quem nomen
benedicit᷑ saluatoris. Quale autẽ ẽ
meritum largientis. ut solus quis
oꝑetur in domo. & ꝑ multos ecclĩa
dnm̃ dep̃cet᷑ a. quod ille fortassis pe¬
tere de diuinitate non audeat. plĩ¬
morum intellantium madionibus.
etiam quod non sꝑabat accipiat.
Quod adiutorium nr̃m cõmemo¬
rans beatus apłs: ait. Ut ꝑ multo ᷤ
gr̃arum actio referat᷑ ꝓ nobis: et i¬
terumait fiat oblatio nr̃ai accepta.
atis abunde q dixis¬
se me credosuꝑiore
dĩca. quem admo¬
dum compti uel n¬
tidi natalem dñisus¬
ciꝑe debeamus: &. si¬
one retinere: in qua & si dies sollempni¬
tatis transeat: apud nos tamen scifica¬
tionis enis beatitudo ꝑmaneat. Hec e¬
nim gr̃ã. natalis ẽ dñi saluatoris: ut
in futurum ad p̃destinatos transeat:
inp̃titum remaneat ad deuotos. Opor.
dicicia: nitidos honestate: ut quodi¬
emfestum aduenire ꝓpinquius cer¬

Expanded text:
phematur; ita et de illo scribitur: phematur; ita et de illo scribitur: Pax huic homini, per quem nomen Domini benedicitur Salvatoris. 6 Quale est autem meritum largientis, ut solus quis operetur in domo et per multos in Ecclesia Dominus deprecetur; et quod ille fortassis petere de Divinitate non audeat, plurimorum interpellantium orationibus, etiam quod non sperabat accipiat? Quod ad adjutorium nostrum commemorans beatus Apostolus ait: Ut per multos gratiarum actio referatur pro nobis . Et iterum: Ut fiat oblatio nostra accepta atis abundeque dixisse me credo superiore Dominica quemadmodum compti vel nitidi natalem Domini suscipere debeamus, et suone retinere. Retinere, inquam, ut et si dies solemnitatis ejus transeat, apud nos tamen sanctificationis ipsius beatitudo permaneat; haec enim gratia natalis est Domini Salvatoris, ut in futurum ad praedestinatos transeat, in praeteritum remaneat ad devotos. Oportedicitia, nitidos honestate; ut quo diem festum advenire propinquius cer
Abbreviated transcription (Latin):
grini accipiant: reficiant᷑ iuidue. pau¬
pes uestiant᷑. Nam quale erit simuima
eademq domo. int᷑seruulos unius dñi.
alt exultet in holosericis. alt̾ consum cͥt
in pannis: alius estuet cibo. alns fa.¬
mem frigusq sustineat: alius eructet
hesternam indigestionis erapulam:
alius hesfnam ieuinii mediam ñ re¬
soluat: Aut qui erit nr̃e orationis
effectus: Petimus ut lib̃emur ab mi¬
imico. Quiñ sumus lib̃ales in fr̃s. simus
mntatores dñi nr̃i. Si enim ille pau¬
ꝑes incelesti grã uoluit nobis eẽ eon¬
sortes: cur nobis non sint in substan¬
tia t̾rena consortes: ⁊see extranei
sint alimoniis: qui fr̃s sunt saera¬
mentis: nisi quod recꝰtius ap̃dm̃ ꝑ
ipsos agimus causam nram. ut nrĩs
alamus sumptib. qui illi grãs aganł.
Quisquis autem pauꝑ dñm benedi¬
cit. illi ꝓficit. quo faciente dnm̃ bene¬
dicit Et sicut scͥptum ẽ de illo. ue il¬
li homini ꝑ quem nomendm̃i blas¬

Expanded text:
grini accipiant, reficiantur viduae, paugrini accipiant, reficiantur viduae, pauperes vestiantur. Nam quale erit, si in una eademque domo inter servulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; alius aestuet cibo, alius famem frigusque sustineat; ille eructet hesternam indigestionis crapulam, hic hesternam jejunii inediam non resolvat? Aut quis erit nostrae orationis effectus? Petimus ut liberemur ab inimico, qui non sumus liberales in fratres. Simus imitatores Domini nostri. Si enim ille pauperes in coelesti gratia voluit nobis esse consortes, cur nobis non sint in substantia terrena consortes? Nec extranei sunt alimoniis, qui 5 fratres sunt sacramentis, nisi quod rectius apud Deum per ipsos agimus causam nostram, ut nostris eos alamus sumptibus, qui illi gratiam agant. Quidquid autem pauper Domino benedicit, illi proficit, quo faciente Domino benedicit. Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, per quem nomen Domini blas
Abbreviated transcription (Latin):
minime se cognoscit. Dum enim uult
officiosus ẽẽ: iniuriosus existit. sicuit il¬
le in eũglio. qui in cetri scorum minitatꝰ
ad nuptias. uienire ausus ẽ. uestem ñ
habens nuptialem. Et eum alius nitẽ¬
ret iustieia: alius luceret fide: alrus cas¬
titate fulgeret: ille solus couscientie fe¬
ditate pollutus. cunctis splendentib.
deformi horrore sordebat. E t quanto
plus simul discumbentium beatorũ
candebat scĩtas: tanto magis peccato¬
rum illius apparebat imꝓbitas: qui
potuerat minus displiciusse forsitan.
sim consortio iustorum minime se de¬
disset. Ept̃ea gͦ sublatus. ligatis mani¬
bus & pedib. intenebras ext̾iores
expellitu: non solum quod pecca¬
tor erat: s quia cum peccator. eẽt scĩ¬
tatis fibi meritum uendicabat. Igit᷑
fr̃s suscepturi natalem dñi: ab om̃i
nos delie torum fece purgemus. Re¬
pleamus chesauros eiꝰ diuersorũ mu¬
nerum donis: ut in die sc̃a sit unde ꝑe¬

Expanded text:
minime se cognoscit. Dum enim vult minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius luceret fide, alius castitate fulgeret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan, si in consortium justorum minime se dedisset. Propterea ergo sublatus manibus et pedibus, in tenebras exteriores expellitur, non solum quod peccator erat, sed quia cum peccator esset, sanctitatis sibi meritum vindicabat. Igitur, fratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delictorum faece purgemus, repleamus thesauros ejus diversorum munerum donis, ut in die sancta sit, unde pere
Abbreviated transcription (Latin):
ciciam. plus miratur. Ambiamus gͦ
inueniri ante ipsum ꝓbati fide: com¬
ptimiscłia: morib accurati. Et qui fi¬
delius xp̃m diligit. nitidius mandato¬
rum eius obseruatione componat᷑: ut
uere nos in se eredẽ uideat. eum ita in eiꝰ
sollempnitate fulgemus: & magis letꝰ
sit quo nos ꝑspex̾it᷑ puriores. Atq idõ
ante complures dies castificemus cor¬
da nr̃a: mundemus conscientiam: pu¬
rificemus sp̃m: ac nitidi &sine macula.
ĩmacłati dñi suscipiamꝰ aduentum: ut
cuius natiuitas ꝑ immaculatam iur¬
ginem constitit: eiuis natiuitas ꝑim¬
maculatos seruulos ꝓeuret᷑. Quisq enim
in illa die sordidus fuerit ac pollutus. na¬
talem xp̃i uotum q non curat. Int̾ sit
licet dñiee festiuicati corpore:mente
tamen longius a saluatore separat᷑. Nec
societatem hab̃e poterunt immundus
& sẽs: auarus &. miserieors: corrupdus
& uirgo: nisi quod magis ingerendese
indignus. offensionem contrahit. eum

Expanded text:
citiam plus miratur. Ambiamus ergo citiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante complures dies castificemus corda nostra, mundemus conscientiam, purificemus spiritum, ac nitidi, et sine macula immaculati suscipiamus adventum: ut cujus nativitas per immaculatam virginem constitit, ejus natalis per immaculatos servos procuretur. Quisquis enim in illa die sordidus 4 fuerit, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & ante uoluntas donandi deficiat.
quam subsiantia largiendi. Hee autc̃ẽ
idõ sollicite faciunt: quia maiorem sibi re
p̃sentis honons głam. t̾ren regis sui na¬
talis diem tanta apparatione suscipiunt.
natalem suserꝑe debemus. qui ꝓ deuo¬
tione nr̃a non nobis temporalẽ largiet᷑
głãm. s et̾nam: nec t̾reni honoris ammi¬
nstrationem dabit. que successore finit᷑.
s celestis imꝑii dignitatẽ. que non hab&
successorem: Qualis aũt remuneratio
nr̃a sit futura: dicit ꝓpħa. Que ocłs non
uidit. nec auris audiuit. nec in cor. ho¬
minis ascendit. que p̃parauit ds̃ dili¬
gentib se. Quib indumentis nos exor.¬
nari oportet : Quod aũt diximus nos.
tam nitorem uestium. quam amimarũ
requirit affectum: nec inspicit ornam̃¬
ta corporum. s considãt corda meritorũ.
nec fragilis cinguli p̃cingentis lum¬
bos oꝑositatem miratur:. s fortis casti¬
monie restͥngentis libidinem ad pudi¬

Expanded text:
sit, et ante voluntas donandi deficiat, sit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia largiendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem sibi rempraesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: su Christi natalem suscipere debemus, qui pro devotione nostra non nobis temporalem largietur gloriam, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit DI. Quibus indumentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, tam nitorem vestium, quam animarum requirit affectum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudi
Abbreviated transcription (Latin):
eticia quanta sit
quantusq concursus. eum imꝑatorismun¬
di istius natalis celebrandus ẽ. bene no¬
stis: quem admodum duces eiꝰ &. pͥncipes.
om̃s etiam militantes. accurati serieisue¬
stib accincti eingulis oꝑosis. auro ful¬
gente p̃ciosis. ambiant solito ntidius
in conspectu regis incedere. Credunt e¬
nim maius imꝑatoris ẽẽ gaudium. Si
uidit maiorem sue apparitionis orna¬
tum: tanto q illum letum futurum.
quanto ipsi fuerint in eius festiuitate
deuoti: ut quia imꝑator. tanquam ho¬
mo corda non conspieit: affecꝰtum eorũ
curta se ꝓb&. uel habitum contuendo. Ita
fit: ut splendidius se accuret. quisq re¬
gen fidelius diligit. Demde quia in di¬
e natalis sui seiunt eum largum futu¬
rum. ac donaturum płima. nel minis¬
tris suis. uel his qui in domo eius abiecti
putant᷑ &. uiles: tanta pͥus thesauros eiꝰ
replere diuitiarum uarietate festinant:
ut in quantum progare uoluerit. in
tantum prorogatio copiosa non de¬

Expanded text:
etitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa 3 non de
Abbreviated transcription (Latin):
xuriosi exhauriunt. Itaq aut bonos heredes
ꝑpeuia condempnas sollicitudine: aut malos
dimitus: qd tua condempnent facta. S quid
arbitraris qͦd dũ uiuis abundaᷤ omnibꝰ: O di¬
ues. nescis qm̃ pauꝑ sis: qm̃ inops e̾ẽ uidearis.
qui te diuitẽ dicis. Quanto plus habueris. plus
requiris: & quicqͥd adquisieris tͥ. adhuc tam̃ indi¬
gebis. Inflaminat᷑ lucro auaricia: ñ restinguitur.
Quasi gradꝰ quosclam cupiditas habet: & quo plu¬
res ascenderit. eo ad altiora festinat: unde sit gra¬
uis ruina lapsuro. Tolerabilior tam̃ iste cum mi¬
nꝰ haberet. census sui contemplatione mediocria que¬
rebat: accessione patrimonii accessit cupiditatis aug¬
mentũ. Non uult ẽẽ degener uotis. pauꝑ in deside¬
riis. Ita duo intolerabilia simul iungit. ut ambitio¬
sam spem diuitis augeat: nec depotiat mendicita¬
tis affectum. Deuiq docet nos scriptura diuina

Expanded text:
xuriosi, exhauriunt. itaque aut bonos heredes xuriosi, exhauriunt. itaque aut bonos heredes perpetua condemnas sollicitudine aut malos dimittis, quo tua facta condemnent. Sed quid arbitraris quod. dum uiuis, abundas omnibus? o diues, nescis quam pauper sis, quam inops tibi ipse uidearis, qui te diuitem dicis. quanto plus habueris. plus requiris et quidquid adquisieris, tamen tibi adhuc indiges. inflammatur lucro auaritia, non restinguitur. quasi gradus quosdam cupiditas habet; quo plures ascenderit eo ad altiora festinat, unde sit grauis ruina lapsuro. tolerabilior tamen iste, cum minus haberet, census sui contemplatione mediocria requirebat; accessione patrimonii accessit cupiditatis augmentum. non uult esse degener uotis, pauper in desideriis. ita duo intolerabilia simul iungit, ut ambitiosam spem diuitis augeat et non deponat mendicitatis affectum. denique docet nos scriptura diuina
Abbreviated transcription (Latin):
neramur. Dudos fudit in lucẽ. egentes cibo. anu¬
ctu. poculo: nudos recipit t̾ra quos edidit. Nescit
fines possessionum sepulchro includere. Cespes angu¬
stus eque & pauꝑi abundat ꝙ diuiti: & terra quȩ
uiuentis non cepit affectum: totum iam diuitem
capit. Nescit gͦ natura discernere quando nasciñ:
nescit quando deficiamꝰ. Omnes similes ereat: omẽs
simili collocat gremio sepulchri. Quis discernat
species mortuoꝵ: Redaperi t̾ram: & si potes diui¬
tem deprehende. Eruderato paulopost tumulũ.
&. si cognoscis egentẽ argue: nisi forte hoc solum qd̃
ta uelamina. quibꝰ diuitis corpus ambitur. damp¬
tum accipis diues: & fetidus es. Perdis alienam
gicam: nec ad quiris tuam. heredes relinqiris. qui
litigentꝰ: heredibus relinquis magis heredita¬
rium. quã cominodum uoluntarium: qui id
quod relictum ẽ minuere ac formidant uio¬
lare. Si frugi heredes sunt custodiunt: si lu¬

Expanded text:
neramur. Nudos fudit in lucem, egentes cibo, aneramur. Nudos fudit in lucem, egentes cibo, actu poculo, nudos recipit terra quos - edidit, nescit fines possessionum sepulchro includere. caespes angustus aeque et pauperi abundat et diuiti et terra, quae uiuentis non cepit affectum, totum iam diuitem capit. nescit ergo natura discernere quando nascimur, nescit quando deficimus. omnes similes creat, omnes similes gremio claudit sepulchri. quis discernat species mortuorum? redoperi terram . et, s potes, diuitem deprehende. eruderato paulo post tumulum et, si cognoscis, egentem argue nisi forte hoc solo, quodta uelamina, quibus diuitis corpus ambitur, damtum accipis, diues, et faetidus es; perdis alienam gratiam nec adquiris tuam. heredes relinquis, qui litigent. heredibus relinquis depositum magis hereditarium quam commodum uoluntarium, qui id quod relictum est minuere ac uiolare formident. si frugi heredes sunt, custodiunt; si lu
Abbreviated transcription (Latin):
enim diuitum non cotidie
concupiscit aliena: Quis o¬
pulentissimor non exturba¬
ge contendit agellulo suo pau¬
perem: atq inopem habiti ruris eliminare finibꝰ:
natus ẽ. s quod peius est cotidie achab nas
rapiant: quam qͥ amittant. Non unꝰ nabuthe
pauper occisus c̃. condie nabuthe sternit᷑: coti¬
die pauꝑ occiditur. Hoc metu ꝑ totum huma¬
num genꝰ cedit. iam siuis terris migrat cũ pariuui¬
lis pauꝑ: onustus pignore suo. Uxor sequit᷑
illacrimans: tanquã ad bustum ꝓsequatur ma¬
ritum. Minus tam̃ deplorat illa quȩ deflet suoꝵ
funera. quia & si amisit coniugis p̃sidium: tenet¬
sepulchrum. Et si filios dolet: tam̃ exules non do¬
let. Non ingemit grauiora funerib: tenere prolis
tes: Nunquid soli habitabitis suꝑ terram: Cur
eicitis consortem naturȩ: & uendicatis uobis
possessionem soli: In cõmune omnibus diuitib
atq pauꝑibus. terra fundata ẽ. Cur uobis ius pro¬
pͥum soli diuites arrogatis: Natura nescit diui-

Expanded text:
enim divitum non quotidie concupiscit aliena? Quis opulentissimorum non exturbare contendit agellulo suo pauperem, atque inopem aviti ruris eliminare finibus?natus est: sed, quod pejus est, quotidie Achab nascrapiant, quam qui amittant. Non unus Nabuthe pauper occisus est: quotidie Nabuthe sternitur, quotidie pauper occiditur. Hoc metu percitum humanum genus cedit jam suis terris, migrat cum parvulis pauper onustus pignore suo: sequitur uxor illacrymans tamquam ad bustum prosequatur maritum. Minus tamen deplorat illa, quae deflet suorum funera; quia etsi amisit conjugis praesidium, sepulcrum tenet: et si filios non tenet, tamen exsules non dolet, non ingemit graviora funeribus tenerae prolistes? Numquid soli inhabitabitis super terram? Cur ejicitis consortem naturae? et vindicatis vobis possessionem naturae? In commune omnibus divitibus atque pauperibus terra fundata est, cur vobis jus proprium soli, divites, arrogatis? Nescit natura divite
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes baptista
de dño saluatore:
dicens. Illũ opor.¬
cet crescere: meau¬
Utem minui. Si qui¬
dem hoc pͥmum etiam ipsis tempori¬
bus approbat᷑. E. cce enim innatiui¬
tate. xp̃i dies creseit: & iohannis nati¬
uitate decreseit. Illo ouente lur ꝓfi¬
cit: hoc nascente minuit᷑. Ipsa etam quodã¬
mͦ tempora famulantia partib suis. eum¬
detͥmentum faciunt. seruus gignit᷑. cũ aũt
dñs nascit᷑. consecunt᷑ augm̃tum. ꝓfecꝰtum¬

Expanded text:
oannes Baptista de Domino Salvatore, dicens: Illum oportet crescere, me autem minui . Si quidem hoc primum etiam ipsis temporibus approbatur; ecce enim in nativitate Christi dies crescit, et Joannis nativitate decrescit: illo oriente lux proficit, hoc nascente minuitur. Ipsa enim quodammodo tempora famulantia partibus suis detrimentum patiuntur, cum servus gignitur: cum autem Dominus nascitur, consequuntur augmentum. Profec
Abbreviated transcription (Latin):
mino deferunt. Defert᷑ enim illi głã per
anglõs: claritas ꝑstellam: religio ꝑ ma¬
gos: simplicitas ꝑ pastores: & quod ap̃
ipsum solum futura hec eẽnt omnia. idõ
nascenti illi famulant᷑. Cum aũt ioħ̃s
concipit᷑. ⁊acharias obmutescit᷑. elisab&.
suum legis silentium: amissionẽ sacerdo¬
tii: lacebras synagogẽ. Dubium aũt ñ ẽ:
qđ iohaunes natꝰ phariscis iusticiam legis
eius meritis aliquid deroget᷑ s qm̃ salriator.¬
his cotidie accumulat᷑. gła huius minor.
fieri uidet᷑. Lucerna deniq uocat᷑ ioħs:
dicente dño. Ille erat lucerna ardens. Lu¬
cerne gͥobscurat᷑ lumen. cum elaritas soliᷤ
effulget. & defectionem quandam lam

Expanded text:
mino deferuntur. Deferuntur enim illi gloria per mino deferuntur. Deferuntur enim illi gloria per angelos, claritas per stellam, religio per magos, simplicitas per pastores: et quod apud ipsum solum futura essent haec omnia, ideo nascenti illi universa famulantur. Cum autem Joannes concipitur, Zacharias obmutescit, solemnis csuum Legis silentium, amissionem sacerdotii, latebras Synagogae. Dubium autem non est quod Joannes natus pharisaeis justitiam Legis d meritis aliquid derogetur: sed quoniam Salvatoris quotidie accumulatur gloria, illius minor fieri videtur. Lucerna denique vocatur Joannes, dicente Domino: Ille erat lucerna ardens . Lucernae igitur obscuratur lumen, cum radius solis effulget; et defectionem quamdam lam
Abbreviated transcription (Latin):
creseit dies: que gemmo fulgoris splen¬
dore uestitur. S iudeamus adhuc. qͦ¬
modo dñs saluacor. crescat: iohannes
baptista c decrescat. Dixmmius insuꝑiori¬
bus. quod iohannes figuram legis ꝓpħarũ¬
q gestauerit. Necẽe gͣerat. ut deficeret lex.
tat de natiuitate dñi sy nagoge ẽẽ conuen¬
ticula minuta . &. plebes multiplicatas ee-
udeos: hos diei dñici splendore fulgere.
illos obseuritate noctium laborare. Nor
enim sriꝑ iudeos quodam mͦ maior. meri¬
buit: ex quo dixert̃ de nece saluatoris. san¬
guis hiuussuꝑnos. & suꝑ filios nr̃os Ma¬
iorib plane sunt noctium tenebris obs¬
curati:ex quo conati sunt diem ueritatis
occidẽ. Hoc aũt qđ dicimus. ut uerns ap¬
ꝓbare possimus. utͥusq natiutatem breuit̃
exponamus. Ecce enim cum nascit᷑ xp̃e.
exultant angli: pastores ꝑuigilant: ma¬
gi aduemiunt: stella p̃cedit. & euncꝰta qͤ
sunt in celis t̾risq pulcherrima. ipsi do¬

Expanded text:
crescit dies, quae gemino fulgoris splencrescit dies, quae gemino fulgoris splendore vestitur. 3. Sed videamus adhuc quomodo Dominus Salvator crescat, Joannes Baptista decrescat. Diximus in superioribus quod Joannes quidem figuram Legis prophetarumque gestaverit: necesse erat ergo ut deficeret Lex, tat nativitate Domini, Synagogae esse conventicula vacuata, plebes multiplicatas 396 Judaeos? hos diei Dominici splendore fulgere, illos obscuritate noctium laborare? Nox enim super Judaeos quodammodo major incubuit, ex quo dixerunt de nece Salvatoris: Sanguis hujus super nos, et super filios nostros . Majoribus plane sunt noctium tenebris obscurati, ex quo conati sunt diem veritatis occidere. 4. Hoc autem quod dicimus, ut verius approbare possimus, utriusque nativitatem breviter exponamus. Ecce enim cum nascitur Christus, exsultant angeli, pastores pervigilant, Magi adveniunt, stella praecedit; et cuncta quae sunt in coelis terrisque pulcherrima, ipsi Do
Abbreviated transcription (Latin):
eũgłii gr̃a refulgebat. & cessaret ꝓpħia
ueteris destamenti:. eum noui cestam̃ti
głia succedebat. Ergo innatiuitate dñi
ꝓficit dies. Hec mirum si ꝓficit dies: in
qua nouus iustieie sol choruscat. Non
mirum si ꝓficit dies: quam splendidissi¬
ma lux ueritatis illummat. Aicenum
eũgłista de dño xp̃o. Erat lux uerã. que
illuminat̃ omnẽ hominem. Igit᷑ si eracłux
uera que illuminaret omnem hominẽ:
cur ñ illuminaret & mundum: Atq idõ
dies que lucem humano generi peꝑit.
pͥus ipsa eiusdem lucis fulgore resplen¬
dint. .s conelusa iam spacio suo. nocꝰ ti¬
um cenebras dominice lueis nicore dis¬
eussit. Oecuparet cotam diem nocꝰtiũ
longitudo: nisi in ipsa diei breuitate
.xp̃i refulgfisset aduentus. Qui sieut
ortu suo humani gnr̃is peccatorum fe¬
nebras discussit: ita & die natiuitatissue.
caliginum tenebras amputauit . &. uno
eodemq ortu. lucem parit᷑ intuilit & ho¬
minib & diebus. Unde non ẽ mirumsi

Expanded text:
Evangelii gratia refulgebat; et cessaret prophetia veteris Testamenti, cum novi Testamenti gratia succedebat. Ergo in nativitate Domini proficit dies. 2. Non mirum si proficit dies, in qua novus justitiae sol coruscat: non mirum si proficit dies, quam splendidissima lux veritatis illuminat: ait enim evangelista de Christo Domino: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem . Igitur si erat lux vera, quae illuminat hominem, cur non illuminaret mundum? Atque ideo dies, quae lucem humano generi peperit, prius ipsa ejusdem lucis fulgore resplenduit, et conclusa jam spatia sua noctium tenebras Dominicae lucis nitore discussit. Occupaverat enim totam diem noctium longitudo, nisi in ipsa diei brevitate Christi refulsisset adventus: qui sicut ortu suo humani generis peccatorum tenebras discussit; ita et die nativitatis suae caliginum tenebras amputavit, et uno eodemque ortu lucem pariter intulit et hominibus et diebus. Unde non est mirum si
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ inuenimus in rure. De t̾ra¬
enim semꝑ cogitant: de terra
tractant: que terrena sunt sa¬
piunt. His conuenit illa diui
temperantia se temporis semꝑ
excusant. Dicunt enim. Estiuis
mensibus dies longa ẽ. torrenti¬
or sol est: sitim ferre ñ possumꝰ:
poculis nos refrigerare debemꝰ.
Hyemis ui tempore. graue frigꝰ
ẽ: rigores sunt pessimi: algorẽ
tolerare nequimꝰ: escis calefieri
nos oportet. Ita homines quoꝵ
animus semꝑ ẽ inprandio. pran¬
dendi sibi causas inquirunt: &
dum se aieiunus excusant: tem¬
pora creatoris accusant. Dic mͥ o
estus quem sustentaturus es. tor
tium. sicut ait dñs. Stridor inqͣm
dentium: ad instar hyberni dem¬
poris erit millis tenebris. Ergo sic̃
penetrante algore hyemis. totoho¬
mines corpore contremiscunt:
ita et int̾ueniente conscientia
frigida delictorum. graui pecca¬
tores dentium stridore quatien¬
tur. Ita miser peccator. dum hic
hyberm rigorẽ metuit: ibi tene¬

Expanded text:
eorum invenimus in rure. De eorum invenimus in rure. De semper cogitant, de terra tractant, quae terrena sunt, sapiunt. His convenit divina illtemperie se temporis semper excusant; dicunt enim aestivis mensibus: Dies longa est, torrentior sol est, sitim ferre non possumus, poculis nos refrigerare debemus; hiemis vero tempore: Grave frigus est, rigores sunt pessimi, algorem tolerare nequimus, escis calefieri nos oportet. Ita homines quorum animus semper est in prandio, prandendi sibi causas inquirunt: et dum se a jejuniis excusant, tempora Creatoris accusant. 4. Dic miaestus, quem sustenturus es, torrtium ; sicut ait Dominus: stridor, inquam, dentium ad instar hiberni temporis semper erit in illis tenebris. Ergo sicut penetrante algore hiemis, toto homines corpore contremiscunt; ita et interveniente conscientia frigida delictorum, gravi peccatores dentium stridore quatientur. Ita miser peccator, dum hic hibernum rigorem metuit, ibi tene
Abbreviated transcription (Latin):
on dubito fr̃s contrinis.¬
stari uos: quotienscũq
absentem me auobis necessitas
facit. Dum enĩ quem diligitis
non uidetis: tanꝗͣ bom filii pie¬
tatis stimulis laboratis. S ego
quamuis corpore uos int̾dum
deseram: tamen uos spũ ñ relin¬
quo. Quocumq aum iero: dile¬
ctio ur̃a me sequitur. Quisq:¬
cnim in xp̃i mandatis ꝑmanet:
necesse ẽ ut xp̃i adhereat sacer¬
doti: et licet longe positus uide¬
atur: fit tamen ꝓximus. dum il¬
lum unius fideigrã rep̃sentat.
Ille se sane separatũ a sacerdoti¬
bus putet: qui actibus malis se¬
paratus axp̃o ẽ. Atq ideo fr̃s. uos
qui mandatũ saluatoris facrtis.
quamus absentes ame fueritis
corpore: dilectione tam̃ mͥ mini¬
me defuistis. Ita quos separabat
longitudo t̾tarum:. xp̃i gr̃ã conec¬
cebat. S̾unt autem ñmilli inter
uos fr̃es: quoꝵ uultus licet in¬
magris cognoscimꝰ esse. Et pre¬
sentiam quidem eoꝵ considera¬
mus in plebe: s conu̾sationẽ

Expanded text:
on dubito, fratres, contristari vos quotiescum que absentem me a vobis necessitas facit; dum enim quem diligitis, non videtis, tamquam boni filii pietatis stimulis laboratis. Sed quamvis corpore vos ego interdum deseram, spiritu tamen vos non relinquo; quocumque enim iero, dilectio vestra me sequitur: uenim in Christi mandatis permanet, necesse est ut Christi adhaereat sacerdoti: et licet longe positus videatur, fit tamen proximus, dum illum unius fidei gratia repraesentat. Ille se sane separatum a sacerdotibus putet, qui actibus malis separatus a Christo est. Atque ideo, fratres, vos qui mandatum Salvatoris facitis, quamvis absentes a me fueritis corpore, dilectione tamen mihi minime defuistis. Ita quos separabat longitudo terrarum, Christi gratia connectebat. 2. Sunt autem nonnulli inter vos, fratres, quorum licet agris esse cognoscimus: et praesentiam quidem eorum consideramus in plebe, sed conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ꝑegrinorũ corpora collocen¬
tur. Qd quidem. ꝓuidentia factũ
puto: ut p̃cium saluatoris. ñ pecca¬
torib sumptũ p̃beat. s ꝑegrims
requiẽ subministret: ñ sacrilegis
sit adluxũ. s defũctis sit ad sepul¬
crum: ut iam exinde xp̃c et uiuos
sanguinis sin passione redimat:
et mortuos p̃ciosa passione susci¬
piat. Precio gͦ dñici sanguinis:
ager figuli comparat᷑ Legimus in
scripturis. qđ totiꝰ grm̃s humani
salus redempta fit sanguine salua¬
toris: sic̃ ait apłs petrus. Non enĩ
redempti estis corruptibilib auro
uel argento: s p̃cioso sanguine
agni immacłati et in contamina¬
san A guis ẽ dñi: uide gͦ qͥa illo¬
ñ tam redempta sit agrit̾rena fra¬
gilitas: quã totiꝰ mundi in columi¬
tas sempit̾na. Ait cnĩ euanglista:
Non eñi uenit xp̃c ut iudicet᷑ mun¬
dum: s ut saluet᷑ mundus ꝑ ipsum.
Uide inqũa. ne pecunia illa non
tam comparatio sit agri parua¬

Expanded text:
in quo peregrinorum corpora collocenin quo peregrinorum corpora collocentur. Quod quidem providentia factum puto, ut pretium Salvatoris non peccatoribus sumptum praebeat, sed perigrinis requiem subministret; non sacrilegis sit ad lusum, sed defunctis sit ad sepulcrum; ut jam exinde Christus et vivos sanguinis sui passione redimat, et mortuos pretiosa passione suscipiat. Pretio ergo Domini sanguinis ager figuli comparatur. Legimus in Scripturis, quod totius generis humani salus redempta sit sanguine Salvatoris, sicut ait apostolus Petrus: Non enim redempti estis corruptibilibus auro, vel argento, sed pretioso sanguine quasi agni immaculati et incontaminasanguis est Domini, vide ergo quia illa non tam redempta sit agri terrena fragilitas, quam totius mundi incolumitas sempiterna. Ait namque evangelista, Non enim venit Christus ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Vide, inquam, ne pecunia illa non tam comparata sit agri par
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓxima dominica
p̃dicasse: qđ iudas sca¬
Urioth ꝓpria sententia
condemnatus. ad phariscos do¬
minici mercedem sanguinis re
portaret: & actus penitentia. re¬
fuderit uenditionis precium:
s conscientie sue non resoluerit
scelus. Deniq pꝰ redditum p̃cium.
laqueo se suspendit: ut qͥ se multa¬
uerat pecunia: multaret & ui¬
ta. Intelligens enim quantũ scelꝰ¬
admiserit: non sufficit tor ei sa¬
crilegii carere mercede. ñcareret
et salute. Dignum enĩ se morti
iudicauit: quod xp̃m uitã omin¬
um tradidisset. Scuerissimꝰ igit᷑
confidet᷑ quẽ negauerat intraden¬
do. Restituit gͦ pecuniã phariseis:
s nec pbarisei. eã libent̃ acciput.
Dicunt emĩ: illicitũ sͥ eẽ insuis eã
habere thesauris. Uidetegͥ. qͣnta
tus dñice sit pecunie: quã in de iu¬
das reicit: hinc pharisei in locu¬
los ñ recludt̃. Iusti em̃ sanguinis
p̃cium: ꝑtimescit iniquitas possi¬
dere. Consiliũ tam̃ in eunt phari¬
sei. ut ex ea ager figuli comparet᷑.

Expanded text:
oxima Dominica praedicasse, quod Judas Iscarioth propria sententia condemnatus, ad Pharisaeos Dominici sanguinis mercedem reportarit, et actus poenitentia refuderit venditionis pretium; sed conscientiae suae non resolverit scelus. Denique post redditum pretium, laqueo se suspendit; ut qui se multaverat pecunia, multaret et vita. Intelligens enim quantum admiserit scelus, non suffecit ei sacrilegii carere mercede, nisi careret et salute. Dignum enim se morte judicat, quod Christum vitam omnium tradidisset. Severissimus igitur confitetur, quem negaverat in tradendo. Restituit ergo pecuniam Pharisaeis; sed nec Pharisaei eam libenter accipiunt; dicunt enim inhibitum sibi esse in suis eam habere thesauris. Videte igitur, quanta vis dominicae sit pecuniae, quam inde Judas rejicit; hinc Pharisaei in loculos non recludunt: justi enim sanguinis 148 pretium pertimescit iniquitas possidere. Consilium tamen ineunt Pharisaei ut ex ea ager figuli comparetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sepultura. in quo peccatis morim᷑.
criminib sepelim᷑: et uet̾is hominiᷤᷤ
conscientia resoluta. in alt̾am nati¬
uitatẽ rediuiua infantia reparam᷑.
Baptismũ in qͣm saluatoris nob̃ est
sepultura: quia et ibi ꝑdidimꝰ ante
qđ uiximꝰ : et ibi denuo accepimꝰ ut
et uita utilior condonat᷑. Magna in¬
quã huiꝰ grã sepulture: quȩ et puri¬
ficat peccatorem. ⁊ uiuificat morien

Expanded text:
est sepultura, in quo peccatis morimur, criminibus sepelimur, et veteris hominis conscientia resoluta, in alteram nativitatem rediviva infantia reparamur; baptismum, inquam, Salvatoris nobis est sepultura: quia et ibi perdimus ante, quod viximus, et ibi denuo accipimus, uet vita utilior condonatur; magna, inquam, hujus gratia sepulturae, quae et purificat peccatorem, et vivificat morien
Abbreviated transcription (Latin):
nalib uiciis tanꝗͣ ꝑegrinũ ꝙ& alie¬
num custodierit: is xp̃i requiem
mereat᷑. Sepultura emĩ xp̃r: qͥd est
grini in hoc mundo sumꝰ: c tanꝗͣ
bospites in hac luce uersamͣ. sic̃
ait apłs. dicens. Et enĩ dum sumus

Expanded text:
nalibus vitiis tanquam peregrinum et alienalibus vitiis tanquam peregrinum et alienum custodierit, hic Christi requiem mereatur. Sepultura enim Christi quid est grini in hoc mundo sumus, et tanquam hospites in hac luce versamur, sicut ait Apostolus dicens, Etenim dum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ut qͥ a priore factura. ꝓpriis
uiciis corruimꝰ: in scd̾a natiuitate.
sigulihunꝰ miscdia reparem̃: Hocẽ
qui ꝑ ade transgressionem morte
concidimꝰ: ꝑsaluatoris grãm de¬
nuo resurgamꝰ. Ipse plane ẽ figulꝰ.
de quo dicit beatus apłs. Numqͥd
dic̃ figm̃tũ ei qui se fux̃: Et iterũ¬
Humqͥd ñ ht̃ potestatẽ figulus lut
ex eadem massa face aliud quidem
uas inhonorẽ: aliud ũ in contums¬
liam: Ex eodem enĩ luto corporis
ad regnũ: alios reseruat ad penã.
sine domo. sine patria. toto orbe
erules iactabantur: requies xp̃i
sanguine ꝓuidet᷑: ut quib non
ẽ inmundo possessio: his inxp̃o
sit sepult᷑a. Istos aut̃ ꝑ egrinos qͦs
eẽ dicimꝰ. nisi deuotissimos xp̃ia¬
nos: qui renuntiantes scło & nicħ
possidentes inmundo. in xp̃i san¬
guine reqͥescunt: xp̃ianꝰ aut̃ qui
mundũ ñ possidet: hic totũ possi¬
det saluatorem. Ideo aut̃ ꝑ egrinis. G¬
xp̃i sepultura ꝓmitit᷑: ut qͥ se acar¬

Expanded text:
scilicet, ut qui a priore factura propriis vitiis corruimus, in secunda nativitate figuli hujus misericordia reparemur; hoc est, qui per Adae transgressionem morte concidimus, per Salvatoris gratiam denuo resurgamus. Ipse plane est figulus de quo dicit beatus Apostolus: Nunquid dicit figmentum ei, qui se finxit habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Ex eodem enim luto corporis ad regnum, alios reservat ad poenam.sine domo, sine patria, et toto orbe exsules jactabantur, requies Christi sanguine providetur; ut quibus non est in mundo possessio, his in Christo sit sepultura. Istos autem peregrinos quos esse dicimus, nisi devotissimos christianos, qui renuntiantes saeculo et nihil possidentes in mundo, in Christi sanguine requiescunt? Christianus enim qui mundum non possidet, hic totum possidet Salvatorem. Ideo autem peregrinis Christi sepultura promittitur; ut qui se a car
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: ut ostenderet ñ panem
ẽẽ uitam hominũ. s p̃cepta. his
itaq dierum qͣdraginta ieium¬
is reconciliat᷑ ds̃: aꝑiunt᷑ celi: in¬
ferna reserantur. Igit᷑ et nos fr̃s¬
mus continue et deuote hoc spa¬
tio temporis. ut ꝓpicietĩnob̾ dñs.

Expanded text:
cavit, ut ostenderet non panem esse vitam hominum, sed praecepta. His itaque dierum quadraginta jejunii reconciliatur Deus, aperiuntur coeli, inferna reserantur. Igitur et nos, frmus continue et devote hoc spatio temporis, u
Abbreviated transcription (Latin):
dat auaricie iniquitas: que an¬
te largitatis bonitate cessabat.
Refrigescit fratena caritas: que
prius xp̃i amore feruebat. Tanta
tunc. sub apłis frat̾nitatis dilectio
fuit: ut inconuentu eorum nul
pletem autem uix inueniri dico:
non facultatib. s oꝑibus. Nit aũt
apłs. Biuites sint in oꝑibꝰ bonis:
et ibi qđ ait. sub apłis neminem
indigentem fuisse: ostendit tan¬
ta eos gr̃a fidei fuisse p̾ditos: ut
om̃s cęlestium diuitiarũ habun

Expanded text:
dat avaritiae iniquitas, quae ante largitatis bonitate cessabat; et refrigescit fraternitatis caritas, quae prius Christi amore fervebat; tanta enim sub apostolis fraternitatis dilfuit, ut in conventu suo non pletem autem vix inveniri dico, non facultatibus, sed operibus. Ait autem Apostolus: Divites sint in operibus bonis . et ibi quod ait sub apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tanta eos gratia fidei fuisse praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abun