comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Popłs quẽ ñ cognoui seruunt
mͥ: in audicu auris obediuit mͥ. Nos
sumꝰ: et de iusticia nichil habemus:
Om̃ino habemꝰ. Gratisimꝰ ex eo quod
habemꝰ ut ad datur quod ñ habemus.
et ñ ꝑdamꝰ quod habemꝰ. G et hoc ter¬
cium. iam agitur in nob̾. Iustificatisu¬
mus: s ipsa suauisticia cũ ꝓficimuscns¬
cit. & quomͦ crescit dicã. et uobiscum
quodãmͦ conferam: ut unus quisq nm
iam in ipsa iustificatione constitutus.
accepta scilicet remissione peccatori
ubi sit: accedat. ꝓfitiat et crescat. do¬
nec consummet᷑: ñ ut finiat᷑. s ut ꝑfia¬
atur. Incipit homo afide. Quid ꝑtine¬
ad fidẽ: Credere. S adhuc ista fides
discernat᷑ ab inmundis sp̃itibꝰ. Adficĩ
quid ꝑtinet: Credere. S ait apłs ia
cobus. Et demones credunt: et contre¬
miscunt. Si tantũ credis. et sine spe
uius. uł dilectionẽ ñ habes. et demo¬
nes credunt. et contremiscunt: quid
dixit petrus. et audiuit. Beatus e

Expanded text:
tus est. Populus quem non cognovi, servivit mihi, in obauditu auris obedivit mihi . Nos sumus, et de justitia nihil habemus? Omnino habemus. Grati simus ex eo quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus: sed ipsa justitia, cum proficimus, crescit. Et quomodo crescit dicam, et vobiscum quodam modo conferam; ut unusquisque vestrum jam in ipsa justificatione constitutus, accepta scilicet remissione peccatorumubi sit, accedat, proficiat et crescat, donec consummetur, non ut finiatur, sed ut perficiatur. ad fidem? Credere. Sed adhuc ista fides discernatur ab immundis spiritibus. Ad fidem quid pertinet? Credere. Sed ait apostolus Jacobus: Et daemones credunt, et contremiscunt . Si tantum credis, et sine spe vivis, vel dilectionem non habes: Et daemones credunt, et contremiscunt. Quid dixit Petrus, et audivit, Beatus es
Abbreviated transcription (Latin):
tis sensib corporis licitas et illicitas
delectationes. lusticia sic delectet. ut
uincat etiã licitas delectationes: et
ei delectationi qua licite delectaris.
oculos ꝓpt̾ hoc quod dixi. exemplum
certaminis. Introgo utrũ ames usti¬
ciam: respondebis. Amo. Quod ñ res¬
ponderes ueracit: nisi te aliquatenꝰ
delectaret. Non eñi amat̾: nisi quod
delectat. Delectare in dño. scriptura
dicit. Dñs aũt iusticia ẽ. Non
eni tibi fingere de bes dm̃.¬
quasi idolũ. Inuisibi libussi¬
libus simi¬
lis ẽ ds̃: et ea st̃ inno bis melio¬
ra. que st̃ inuisibilia. Melior ẽ fides.

Expanded text:
is sensibus licitas et illicitas delectationes. Justitia sic delectet, ut vincat etiam licitas delectationes; et ei delectationi qua licite delectaris, oculos, propter hoc quod dixi, exemplum certaminis. Interrogo utrum ames justitiam: respondebis, Amo. Quod non responderes veraciter, nisi te aliquatenus delectaret. Non enim amatur, nisi quod delectat. Delectare in Domino , Scriptura dicit. Dominus autem justitia est. Non enim tibi fingere debes Dquasi idolum. Invisibilibus similis est Deus; et ea in nobis sunt meliora, quae sunt invisibilia. Melior
Abbreviated transcription (Latin):
Forte enĩ malus. iniquuis. adulter. impu¬
dicus. fornicaruus. gaudet quia facit: et
senescit. in quo libido non senescit: et
dicit apud se. Certe uerũ ẽ. uultus aũt
dñi suꝑ facientes mala: ut ꝑdat de t̾ra me¬
moriam eorũ. Ecce ego iam senui qui ab
ineunte etate usq ad hodiernũ diẽ tan¬
ta cõmuto: multos castos ante me sepeli¬
ui: multoꝵ castorũ iuuenũ funera. ad se¬
pulchrũ ipse deduxi: et pudicis impu¬
dicus suꝑuixi. Quid ẽ quod dicit᷑. quia
uultus dñi suꝑ facientes mala: ut ꝑdat
de t̾ra memoriã eoꝵ: Est alia t̃ra ubi non

Expanded text:
Forte enim malus, iniquus, adulter, impudicus, fornicarius gaudet quia facit, et senescit in quo libido non senescit, et dicit apud se: Certe verum est, Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Ecce ego jam senui, qui ab ineunte aetate usque in hodiernum diem tanta committo, multos castos ante me sepelivi, multorum castorum funera juvenum ad sepulcrum ipse deduxi, et pudicis impudicus supervixi. Quid est quod dicitur, quia Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum? Est
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ dñs seruans nobis donũ fidĩ. cui¬
dam discipłoꝵ suoꝵ tractanti. palpan¬
ti. ueritatẽ digitis inquirenti. inue¬
nienti et exclamanti. dñs m̃s et ds̃ m̃s:
ait ipse dñs et ds. Quia uidisti credi¬
disti. Et nos futuros intuens: beati in¬
quit qui ñ uider̃t. et credidert̃. Non
iudimus: auduumus. et credidimꝰ
Beati p̃dicti sumꝰ ẽt de iusticia nicħ

Expanded text:
tamen Dominus servans nobis donum fidei, cuitamen Dominus servans nobis donum fidei, cuidam discipulorum suorum tractanti, palpanti, veritatem digitis inquirenti et invenienti, exclamanti, Dominus meus et Deus meus; ait ipse Dominus et Deus, Quia vidisti, credidisti. Et nos futuros intuens: Beati, inquit, qui non viderunt et crediderunt . Non vidimus, audivimus, et credidimus. Beati praedicti sumus, et de
Abbreviated transcription (Latin):
queramus. Si enĩ aliquid habemus. et
aliquid nondũ habemus: crescat qđ
habemus. &e implebitur quod non habe¬
mus. Cece eñi baptizati st̃ homines: om¬
nia illis peccata dimissa st̃. Iustificatist̃
apeccatis: negare ñ possumꝰ. Restat
tam̃ lucta cũ carne: restat lucta cum
mundo: restat lucta cũ diabolo. Qui
aũt luctatur. aliquando ferit. aliqͣn¬
do ꝑcutit᷑: aliquando iuncit. aliquan¬
do ꝑimitur. Quomͦ de stadio exeat.
attendat᷑. Namsi dixerimꝰ quia pecca¬
tum ñ habemꝰ nos ipsos decipimus.
et ucritas in nob̃ ñ ẽ. Item si dixerimꝰ.
quia iusticie nichil habemus: aduer-¬
sũ dĩ dona m̃timur.Si enĩ iusticie
nichil habemꝰ: nec fidẽ habemꝰ. Si fi¬
dem ñ habemꝰ. xp̃iani ñ sumꝰ. Si aũt
habemꝰ fidẽ: iam aliquid habemus
iusticie. Ipsũ aliquid ius nosse quan¬
tũ sit: Iustus ex fide uiuit. Iustus
inquã exfide uiuit: quia credit qđ
quando annuntiauer̃t. si solũ uider̃t
oculis. s etiã manib tractauert̃. Et

Expanded text:
quaeramus. Si enim aliquid habemus, et aliquid non habemus; crescat quod habemus, et implebitur quod non habemus. Ecce enim baptizati sunt homines, omnia illis peccata dimissa sunt, justificati sunt a peccatis; negare non possumus: restat tamen lucta cum carne, restat lucta cum mundo, restat lucta cum diabolo. Qui autem luctatur, aliquando ferit, aliquando percutitur; aliquando vincit, aliquando perimitur: quomodo de stadio exeat attenditur. Nam si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Item, si dixerimus quia justitiae nihil habemus, adversum Dei dona mentimur. Si enim justitiae nihil habemus, nec fidem habemus: si fidem non habemus, christiani non sumus. Si autem fidem habemus, jam aliquid habemus justitiae. Ipsum aliquid, vis nosse quantum sit? Justus ex fide vivit : justus, inquam, ex fide vivit; quia credit quoquando annuntiaverunt, non solum viderunt oculis, sed etiam manibus tractaverunt: et
Abbreviated transcription (Latin):
ta ila iallici ta. Psalmus sacer sua¬
uit̃ cantatus delectat auditũ: s delec¬
tant auditũ etiã cantica bistrionum.
Hoc licite: illud illicite. Delectant ol¬
factum. flores et aromata: et hec dĩ
creatura. Delectant olfactũ. etiã thu¬
ra in aris demonioꝵ. Hoc licite: illud
illicite. Delectat gustũ cibus ñ ꝓhibi¬
tus: delectant gustum etiã epule sa¬
crilegorũ sacrificioꝵ. Hoc licite: illud
illicite. Delectat conuigalis amplexꝰ.
delectat etiã meritricũ. Hoc licite:

Expanded text:
ta, illa illicita. Psalmus sacer suata, illa illicita. Psalmus sacer suaviter cantatus delectat auditum: sed delectant auditum etiam cantica histrionum. Hoc licite, illud illicite. Delectant olfactum flores et aromata, et haec Dei creatura: delectant olfactum etiam thura in aris daemoniorum. Hoc licite, illud illicite. Delectat gustum cibus non prohibitus; delectant gustum etiam epulae sacrilegorum sacrificiorum. Hoc licite, illud illicite. Delectant conjugales amplexus: delecta
Abbreviated transcription (Latin):
tum habet. Amanda ẽ eñi iusticia: et
in hac amanda gradus st̃ ꝓficientiũ.
Prus ẽ: ut amori iusticie ñ p̃ponamꝰ
om̃ia quȩ delectant. Ipse ẽ primꝰ gra¬
dus. Quid ẽ. quod dixi: Ut int̾ omia
quȩ te delectant: plus te delectet ipsa
usticia. Non ut alia ñ delectent: sed
plus ipsa delectet. Delectant enĩ quelã
naturalit̃ infirmitatẽ nr̃am: ut cibus.
ut potus. delectant esuriendes atq sici¬
entes: ut nos delectat hec lux que de
cȩlo fundit᷑ sole exorto: uł que de side¬
ribus et luna fulget: uł que int̾ra ac¬
cenditur. luminib consolantib tene¬
bras oculoꝵ. Delectat canora uox: et.
suauissima cantilena. Delectat odor
bonus: delectant etiã tactũ nr̃m que¬
cumq ꝑtinent ad carnis aliquã uo¬
luptatem. Et hec om̃ia. que nos delec¬
tant insensib corporis: aliqua licita st̃.
Delectant enĩ ut dixi oculos. spectacu¬
la ista magna naturȩ: s delectant ocu¬
los etiã spectacula theatrorũ. Hec lici¬

Expanded text:
tae. Amanda est enim justitia; et in hac justitia amanda gradus sunt proficientium. Prius est ut amori justitiae non praeponantur omnia quae delectant. Ipse est primus gradus. Quid est quod dixi? Ut inter omnia quae delectant, plus te delectet ipsa justitia; non ut alia non delectent, sed plus ipsa delectet. Delectant enim quaedam naturaliter infirmitatem nostram, ut cibus et potus delectant esurientes atque sitientes; ut nos delectat haec lux, quae de coelo funditur sole exorto, vel quae de sideribus et luna fulget, vel quae in terra accenditur luminibus consolantibus tenebras oculorum: delectat canora vox et suavissima cantilena, delectat odor bonus; delectant etiam tactum nostrum quaecumque pertinent ad carnis aliquam voluptatem. Et haec omnia, quae nos delectant in sensibus corporis, aliqua licita sunt. Delectant enim, ut dixi, oculos spectacula ista magna naturae: sed delectant oculos etiam spectacula theatrorum. Haec lici
Abbreviated transcription (Latin):
Si hoc ẽ fides: quid erit species: Aisa
quid erit. Ut sit ds̃ om̃ia inomĩbis.
Quid ẽ. om̃ia: Quicqͥd hic querele
quicquid hic ꝓmagno habebas: ipse
tibi erit. Qcqͥd ħ uolebas. qͥcqͥd amabas
mãducare ⁊ bib̾e. ipse tͥ erit cibꝰ ipsetͥ ertpo¬

Expanded text:
Si hoc est fides, quid erit species? Audi quid erit: Ut sit Deus omnia in omnibus . Quid est, Omnia? Quidquid hic quaerebas, quidquid hic pro magno habebas, ipse tibi erit. Quid hic volebas, quid amabas? Manducare et bibere? Ipse tibi erit cibus, ipse tibi erit po
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ re: adhuc futurũ ẽ quod sꝑamꝰ.
Nam iam uidemꝰ et tenemus: s nondũ
res .s spes. Quod aũt uidet quis in quit.
quid sꝑat: Si aũt quod non uidemus
sꝑamus: ꝑpacientiã expectamus. Et
tam̃ salui facti sumꝰ: et tam̃ adhuc
salutẽ sꝑamus et expectamus: ñdũ
tenemus. Sic et dñs discipłis: om̃ia
que audiui apatre meo nota uobis
feci. Si hoc iam factũ erat: quare alio
loco dicit illis. adhuc multa babeo uo¬
bis dicere s ñ potestis illa portare mͦͣ:
Certe omia quȩ audiui apatre meo. nota
uobis fȩci. S cũ dicit. ñ potestis illa porta¬
re mͦ: et dicit. habeo uobis dicere: differt.
ñ aufert. Propt̃ certã gͦ spem. qua sine

Expanded text:
nondum re, adhuc futurum est quod speramus. nondum re, adhuc futurum est quod speramus. Nam jam videmus et tenemus: sed nondum res, sed spes. Quod enim videt quis, inquit, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Et tamen salvi facti sumus, et tamen adhuc salutem speramus et exspectamus, nondum tenemus. Sic et Dominus discipulis ait, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci. Si hoc jam factum erat, quare alio loco dicit illis: Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Certe, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci: sed cum dicit, Non potestis illa portare modo, et dicit, Habeo vobis dicere; differt, non aufert. Propter certam ergo spem, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
tre meo. nota uobis feci. S: discipłs
hoc dixit: illis apłis. ilis boc dixit. Non
abemus contristari: quia nondũ tales
sumꝰ. Ee tam̃ etiã ipsis. quom̃ boc dixit:
omia quȩ audiui a patre meo. noca uo¬
bis feci: Puto quia inspe dixit hoc: non¬
dum uire. Puto quod facturꝰ erat: non
quod iam fecerat. & unde ꝓbatur cũ ille
dicat nota uob̾ fȩci: non dicat. nota uob̾
faciã: Quia dicunt᷑ quȩdã inseripturis
de pret̾ito: quȩ intelliguntur de futuro.
Quomͦ dicuntur de pret̾ito: cũ intelli¬
gantur de futuro: Foderunt inqͥt ina¬
niis meas et pedes: dinumerauert̃ om̃ia
ossa mea. Pondũ factũ erat: et tauquã
factũ annuntiabat᷑. quod futurũ erat.
Saluos nos fecit: ꝑ lauachrii regenerati¬
onis. Alio aũt loco ipse dicit. Spe salui
facti sumꝰ. Spes aũt que uidetur: ñ est
spes. Spe salui facti sumꝰ: ñ nisi de prete¬
rito dicimus. Et qm̃ spe salui facti sumͦ.

Expanded text:
atre meo, nota vobis feci . Sed discipulis atre meo, nota vobis feci . Sed discipulis hoc dixit, illis Apostolis, illis hoc dixit: non debemus contristari, quia nondum tales sumus. Et tamen etiam ipsis quomodo hoc dixit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci? Puto quia in spe dixit hoc, nondum in re: puto quod facturus erat, non quod jam fecerat. Et unde probatur, cum ille dicat, Nota vobis feci; non dicat, Nota vobis faciam? Quia dicuntur quaedam in Scripturis de praeterito, quae intelligantur de futuro. Quomodo dicuntur de praeterito, cum intelligantur de futuro? Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea . Nondum factum erat, et tanquam factum annuntiabatur quod futurum erat. Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis . Alio autem loco ipse dicit: Spe salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Spe salvi facti sumus, nonnisi de praeterito dicimus: et quoniam spe salvi facti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
habes uisi de fonte iusticiȩ. Fons autẽ
iusticiȩ. quis ẽ. nisi ds̃: Primũ gͦ funda¬
m̃tũ fidĩ pone. Nunquid iniquitas ap̃
diñ: Latere te equitas potest: eẽ ibun
ut dicã tibi: quare cui uult miseretu.
et quẽ uult obdurat. Expectas ame¬
tu homo. Si et tu homo. et ego homo.
ambo audiamꝰ. O homoͬ: tu quis es. qui
respondeas deo: Melior ẽ gͦ fidelis ig¬
norantia: quã temeraria scientia.Ds
dignor. quia ñ noui iusticiã dĩ:Si ho¬
mo sum: ñ indigner. Excedã hominẽ
si possũ: et fontẽ attinguã. S et si at¬
tigero: homini ñ dicã. Excedat et ipl̃
et attingat mecũ. Et quis ẽ inquis qͥ
hominẽ excedat: Ergo ñ quibꝰdã exꝓ¬
brat apłs et dicit: cũ eñĩ dicitis egoli
pauli. ego apollo. nonne homines cas
Quid cos facere uolebat. quib exꝓbia¬
bat. quod homines erant: Homo es.
ad adam ꝑtines. ꝑtine ad filiũ homi¬
seruos s amicos: qm̃ quȩ audiuui ap¬

Expanded text:
habes nisi de fonte justitiae: fons autem habes nisi de fonte justitiae: fons autem justitiae quis est, nisi Deus? Primum ergo fundamentum fidei pone: Numquid iniquitas apud Deum ? Latere te aequitas potest, esse ibi ut dicam tibi, quare cui vult miseretur, et quem vult obdurat? Exspectas a me, homo? Si et tu homo et ego homo, ambo audiamus, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Melior est enim fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Dedignor, quia non novi justitiam Dei? Si homo sum, non indigner: excedam hominem, si possum, et fontem attingam. Sed et si attigero, homini non dicam: excedat et ipse, et attingat mecum. Et quis est, inquis, qui homo hominem excedat? Ergo non quibusdam exprobrat Apostolus, et dicit, Cum enim dicitis, Ego Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos facere volebat, quibus exprobrabat quod homines erant? Homo es, ad Adam pertines. Pertine ad Filium homiservos, sed amicos; quoniam quae audivi a P
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. miserebor cui mnisertus fuero:
et miscd̾iam p̃stabo. cui misericors fuero.
Si eñ totus mundus sub captiuitate. to¬
tus mundus inpeccato: totus mundus
iustissime supplicio destinatus. s ex par
te ꝑmiscđiã liberatus: quis dicat deo.
quare dampnas mundũ: Quomͦ accu¬
satur uidex ds̃: quando dampnatur
mundus reus: Reus es: siquid debe¬
as consideres. pena uocatur: ne cũ ate de¬
bitum exigitur: exactor uste rep̃henda¬
tur. Rep̃hendatur exactor: si indebitũ
exigit. Cũ uͦ debitũ exigit: quis rephen¬
dat exactorẽ. quãuis expectet donato¬
quęritur: Nam uoluntati eius quis
resistit: Ohomoͬ tu quis es. qui respon¬
deas dõ: Qui sit ille attende: qui sis
tuadtende. Ille ds̃ ẽ: tu homo. S uisti¬
ciam tibi loqui uidẽris tu: et fons ille
iusticiȩ siccatus ẽ. Si iustũ loqueris:
unde tibi: Aut iniustũ loqueris et de¬
bes tacere: aut uistũ loqueris. et non

Expanded text:
dictum est, Miserebor cui misertus fuero, dictum est, Miserebor cui misertus fuero, et misericordiam praestabo cui misertus fuero. Si enim totus mundus sub captivitate, totus mundus in peccato, totus mundus justissime supplicio destinatus, sed ex parte per misericordiam liberatus, quis dicat Deo, Quare damnas mundum? Quomodo accusatur judex Deus, quando damnatur mundus reus? Reus es: si quid debeas consideres, poena vocatur; nec cum a te debitum exigitur, exactor juste reprehenditur. Reprehendatur exactor, si indebitum exigit: cum vero debitum exigit, quis reprehendat exactorem, quamvis exspectet donatoqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Quis sit ille, attende: quis sis tu, attende. Ille Deus est, tu homo. Sed justitiam tibi loqui videris tu, et fons ille justitiae siccatus est? Si justum loqueris, unde tibi? Aut injustum loqueris, et debes tacere: aut justum loqueris, et non
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Expͥma eñi transgressione primi
hominis: uniuersũ genus humanũ na¬
tũ cũ obligatione peccati. uictor diabo¬
lus possidebat.Si eñi sub captiuitate n
teneremur: redemptore ñ indigeremꝰ.
Uenit ad captiuosn captus: uenit ad
captiuos redm̃dos: nichil inse captiui¬
tatis. hoc ẽ. iniquitatis. habens: s carne
mortali p̃tiũ nr̃m portans. Si eñi carnẽ
mortalẽ ñ baberet: unde in uerbo san¬
guis quẽ ꝓcaptiuis funderet: Ile auit
qui ad captiuitatẽ nr̃am uenit cũ simili¬
tudine carnis peccati: ñ cũ carne pecca¬
ti uenit. Similitudo enĩ erat illa. carnis
peccati. Uera caro: s similis carnis pecca¬
ti. Uera caro: s: ñ peccati caro. Ille gͦ qui
ita uenit. quis erat: Bene nunciate de
die indiẽ. Ecce quis erat: dedie indiẽ
erat. Ds̃ dedõ erat. lum̃ de lumine erat:
s uerbũ caro factũ ẽ. ut habitaret ui
nobis. latens maiestas. apparens infir¬
mitas: ut moriatur infirmitas. et te
dus sub captiuitate tenebatur: bene

Expanded text:
Ex prima enim transgressione primi hominis, universum genus humanum natum cum obligatione peccati, victor diabolus possidebat. Si enim sub captivitate non teneremur, Redemptore non indigeremus. Venit ad captivos non captus: venit ad captivos redimendos nihil in se captivitatis, hoc est, iniquitatis habens, sed carne mortali pretium nostrum portans. Si enim carnem mortalem non haberet, unde in Verbo sanguis, quem pro captivis funderet? Ille autem qui ad captivitatem nostram venit cum similitudine carnis peccati , non cum carne peccati venit. Similitudo enim erat illa carnis peccati: vera caro, sed similis carnis peccati; vera caro, sed non peccati caro. Ille ergo qui ita venit, quis erat? Bene nuntiate de die in diem. Ecce quis erat. De die in diem erat, Deus de Deo erat, lumen de lumine erat: sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis ; latens majestas, apparens infirmitas, ut moriatur infirmitas, et tendus sub captivitate tenebatur, bene
Abbreviated transcription (Latin):
lupus redit. Nunquid quia ouẽ ñ tu¬
lit: ideo lupus uenit. et oiuuis redit: Lu¬
pusuenit fremens: lupus redit tremen
Lupus ẽ tam̃: et fremens et tremens.
Introga gͦ te quisquis uis uidicare. et
uide. si tc̃ non facis malĩ quando potis
facere. et ab homine ñpuniri: tc̃ tunes
dm̃. Nemo ẽ ibi nisi tu et ille cui facis
ialũ: et ds̃ qui ambos uidet. Uide.
ibi time. Parũ ẽ. quod dico. Uide. ibi
time malũ. ibi ama bonũ. Nlam etiã¬
si timore gehenne ñ facis malũ: non¬
dum es ꝑfectus. Audeo dicere. Sitim¬
re gehenne ñ facis malũ: ẽ quidẽ unt
fides. quia credis futurũ dĩ ẽẽ iudiciui
gaudeo sidĩ tuȩ̾. s adhuc timeo malitie ae.
Quid ẽ quod dixi. quia si timore gebene
non facis malũ: non amore iusticiȩ faci
amore desideres iudere non cȩlũ et t̾an
ñ campos liquidos maris: ñ spectacul
nugatoria. ñ fulgores nitoresq gemma¬
rum: s desidera uidere dm̃ tuũ. ama¬
re dm̃ tuũ. quia dictum ẽ. Bilectissi¬

Expanded text:
lupus redit. Numquid quia ovem non tulit, ideo lupus venit, et ovis redit? Lupus venit tremens, lupus redit tremens: lupus est tamen et fremens et tremens. Interroga ergo te, quisquis vis judicare; et vide si tunc non facis male, quando potes facere et ab homine non puniri: tunc times Deum. Nemo est ibi, nisi tu et ille cui facis malum, et Deus qui ambos videt: vide, ibi time. Parum est quod dico, Vide, ibi time malum: ibi ama bonum. Nam etiamsi timore gehennae non facis malum, nondum es perfectus. Audeo dicere, si timore gehennae non facis malum, est quidem in te fides, quia credis futurum Dei esse judicium: gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae tuae. Quid est quod dixi? Quia si timore gehennae non facis malum, non amore justitiae facis amore desideres videre, non coelum et terram, non campos liquidos maris, non spectacula nugatoria, non fulgores nitoresque gemmarum: sed desidera videre Deum tuum, amare Deum tuum; quia dictum est: Dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
int. quia inuenit ammirationẽ. Nemo
querat ame. occultoꝵ rationẽ. Iile dicit.
inscrutabilia st̃ iuidicia euis: et tu scru¬
tari uenisti: Ille dicit inuestigabiles
st̃ uȩ eius: et tu inuestigare uenisti:
Siinscrutabilia scrutari uenisti. et in¬
uestigabilia inuestigare uenistr. crede.
ium ꝑisti. Tale ẽ. uelle scrutari inscruta¬
bilia. et inuestigabilia inuestigare. qua¬
le ẽ. uelle inuisibilia uidere. et ineffabi¬
lia fari. Ergo edificetur domus: cũ ꝑ¬
uenerit addedicationẽ. tẽ fortasse inue¬
niet istoꝵ occultoꝵ aꝑtissimã rationẽ.

Expanded text:
vit, quia invenit admirationem: nemo quaerat a me occultorum rationem. Ille dicit, Inscrutabilia sunt judicia ejus; et tu scrutari venisti? Ille dicit, Investigabiles sunt viae ejus; et tu investigare venisti? Si inscrutabilia scrutari venisti, et investigabilia investigare venisti; crede, jam peristi. Tale est velle scrutari inscrutabilia et investigabilia investigare, quale est velle invisibilia videre et ineffabilia fari. Ergo aedificetur domus: cum pervenerit ad dedicationem, tunc fortasse inveniet istorum occultorum apertissimam rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. eũ lixuriosus. eũ meebus. cũ scenicꝰ
cũ uenator. egrotauit. baptiratus ẽ. de¬
cessit: peccatũ in eo consumptũ ẽ. pec¬
catũ in eo deletum ẽ. Quere merita.
ñ inuenies nisi penã: quȩre gr̃am. õal¬
titudo diuitiarũ. Petrus negat: latro
credit. Oaltitudo diuitiarũ. Hoc nos
putas ꝑscrutari posse. quod apłs beatus
expauit: et cũ tantã ꝓfunditatẽ. et al¬
titudinẽ inspiciens contremisceret. ex
te. ut ad hanc explanationẽ ueniret:
Rem dixerat. ubi si ñ credatur dõ. qua
non ẽ iniquitas apud dñi: iniquã uidi¬
credulitate: sic et hi ñ crediderunt in
ur̃am miscdiã. ut et ipsi miscdiã cot¬
sequantur. Conclusit enĩ ds̃ om̃s iin¬
credulitate: ut om̃iũ misereat᷑. Hic
postea paulus dixit. Et que ista rano
ẽ equitatis et iusticiȩ dĩꝰ concludea
om̃s in incredulitate. ut om̃iũ miste¬
atur: Quȩris tu rationẽ: ego expans¬

Expanded text:
rit, cum luxuriosus, cum moechus, cum scenicus, rit, cum luxuriosus, cum moechus, cum scenicus, cum venator, aegrotavit, baptizatus est, discessit, peccatum in eo convictum est, peccatum in eo deletum est? Quaere merita; non invenies, nisi poenam: quaere gratiam; O altitudo divitiarum! Petrus negat, latro credit, O altitudo divitiarum! putas perscrutari posse, quod Apostolus beatus expavit? Et cum tantam profunditatem et altitudinem inspiciens contremisceret, excte, ut ad exclamationem hanc veniret? Rem dixerat, ubi si non credatur Deo, quia non est iniquitas apud Deum, iniqua judicredulitate: sic et hi non crediderunt in vestram misericordiam, ut et ipsi misericordiam consequantur. Conclusit enim omnes Deus in incredulitate, ut omnium misereatur. Hinc postea Paulus dixit. Et quae ista ratio est aequitatis et justitiae Dei, concludere omnes in incredulitate, ut omnium misereatur? Quaeris tu rationem, ego expaves
Abbreviated transcription (Latin):
tiem neq decorẽ ÷ s uultus eius abiec¬
tus. et deformis compositio euis: hoc ẽ.
uultus eius despectus. et deformis posi¬
tio eius. Homo inplaga positus: et sei¬
ens ferre infirmitates. Deformitas. xp̃i te
format. Ille enĩ si deformis eẽ noluisset:
tu formã quã ꝑdidisti ñ recepisses. Pen¬
debat gͦ incruce deformis: s deformi¬
tas illius pulchritudo nrã erat. In hac
gͦ uita. deformem. xp̃m teneamꝰ. Quid ẽ.
diis crucifixus ẽ. et ego mnundo. Hec ẽ
deformitas xp̃i. Nunquid dixime ali¬
quid scire in uobis. nisi uĩa: Hȩc ẽ uia:
credere incrucifixũ. Huiꝰ deformitatis
signũ. infronte portamꝰ. De ista defor¬
mitate. xp̃i ñ erubescamus: hanc uiã
teneamus. et ad speciẽ ꝑueniemus. Cũ
ꝑuenerimꝰ ad speciẽ: equitatẽ di uide¬
bimus. E iam non erit ibi dicere. qua¬
re huic subuenit. et huic non: quare
rit. subita ruina mortius ẽ. et adbaptis¬
mũ ñ ꝑuenit: ille aũt cũ sceleste uixe¬

Expanded text:
abjectus, et deformis positio ejus, hoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem Christum teneamus. Quid est, dus crucifixus est, et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte portamus: de ista deformitate Christi non erubescamus. Hanc viam teneamus, et ad speciem perveniemus. Cum pervenerimus ad speciem, aequitatem Dei videbimus: et jam non erit ibi dicere, Quare huic subvenit, et huic non? quare rit, subita ruina mortuus est, et ad Baptismum non pervenit? ille autem cum scelerate vixe
Abbreviated transcription (Latin):
et qui diligit me. diligetur apatre meo:
et ego diligam eũ. Et̃ quid dabis illi:
& ostendam me ipsũ illi. Hȩc erit species.
quando faciet quod dixit: et ostendam
me ipsũ illi. Ibi equitatẽ dĩ uidebis: ibi
sine codice inuerbo leges. Ergo cũ uide¬
rimus eum sicuti ẽ: iam transiet ꝑegri¬
natio nr̃a ÷ postea uͦ gaudebimus gau¬
dio angloꝵ. Heceñ uia. Quid ẽ uia:
fides ẽ. Propt̃ sidẽ tuã factus ẽ deformis

Expanded text:
ligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quid illi dabis? Et ostendam me ipsum illi . Haec erit species, quando faciet quod dixit, Et ostendam me ipsum illi. Ibi aequitatem Dei videbis, ibi sine codice in Verbo leges. Ergo cum viderimus eum sicuti est, jam transiet peregrinatio nostra: postea vero gaudebimus gaudio Angelorum. Haec enim via, quid est? Fides est. Propter fidem tuam factus est deformis
Abbreviated transcription (Latin):
pore: ꝑegrinamur a dño. ꝑ fidẽ eñi am¬
bulamus: et ñ ꝑspeciẽ. Quantũ nobis da¬
tur: ad fidẽ teneamus. de iusticia dĩ non
dubitemus: iniquitatẽ apud illũ eẽ om̃i¬
modo ñ credamus. ne in magnã uoraginẽ
impietatis ueniamus. s cũ ꝑfecta fide te¬
neamus. nullã apud eũ eẽ iniquitatem:

Expanded text:
fidem enim ambulamus, et non per speciem . Quantum nobis datur, fidem teneamus, et de justitia Dei non dubitemus. Iniquitatem apud illum esse omnino non credamus, ne in magnam voraginem impietatis veniamus. Et cum perfecta fide tenuerimus, nullam apud eum esse iniquitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti ẽ. Ecce ꝓpt̃ quã uisionẽ fac bonũ:
ec. ꝓpt̃ quã usionẽ noli facere malũ.
Sieñi amas uidere dm̃ tuũ: si in hac
ꝯegrinatione illo amore suspiras: ecce
ꝑbat te adns ds̃ tuus. quasi dicat tibi.
Cece fac quod uis: imple cupiditates tu¬
as: extende nequitiã. dilata luxuriã:
quiequid libuerit. licitũ puta: nonte
binc punio. ñ te ingehennã mitto:
tiei ĩ meã tantũ tibi negabo. Si ex paui¬
si: amasti.Si hoc quod dictũ ẽ. faciẽ
suã tibi negabit ds tuus. contremuit
cor tiuĩ. inñ iudendo dm̃ tuũ.: magnã
penã putasti: gratis amasti. Sigͥ sermo
m̃s muenit incordib ur̃is aliquã scintil¬
lam gratuiti amoris dĩ: ipsam nutrite.
adhanc augendã uos aduocate. prece.
humilitate: dolore penitentiȩ. dilectio¬
ne iusticie. oꝑib bonis. gemitib since¬
ris conuersatione laudabili: amicicia
fideli. Hanc scintillã boni amoris flate
inuobis: nutrite inuobis. Ipsa cũ creue¬

Expanded text:
 fac bonum, ecce propter quam noli facere malum. Si enim amas videre Deum tuum, si in hac peregrinatione illo amore suspiras; ecce probat te Dominus Deus tuus, quasi dicat tibi: Ecce fac quod vis, imple cupiditates tuas, extende nequitiam, dilata luxuriam, quidquid libuerit, licitum puta; non hinc te punio, non te in gehennas mitto, faciam meam tantum tibi negabo. Si expavisti, amasti; si hoc quod dictum est, Faciem suam tibi negabit Deus tuus, contremuit cor tuum, in non videndo Deum tuum magnam poenam putasti; gratis amasti. Si ergo sermo meus invenit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite: ad hanc augendam vos advocate prece, humilitate, dolore poenitentiae, dilectione justitiae, operibus bonis, gemitibus sinceris, conversatione laudabili, amicitia fideli. Hanc scintillam boni amoris flate in vobis, nutrite in vobis: ipsa cum creve
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo ianua introducit in
domũ: sic titulus psalmi intro¬
ducit mintellectum. P renotatur eñi
sic: quando domus ȩdificabatur post
captiuitatẽ. Quęris quȩ domuis: Indi¬
cat tibi iam psalmus. Cantate dño canti¬
cum nouũ: cantate dño om̃is t̃ra. Ecce
quȩ domus. Quando t̾ra om̃is cantat can¬
ticum nouũ: domis ẽ dĩ. Cantando edi¬
ficatur: crȩdendo fundatur: sꝑando eri¬
gitur: diligendo ꝑficitur. Modo gͦ edifi¬
catur: s. infine scłi dedicatur. Concur¬
rant gͥ lapides uuii ad canticũ nouũ:
concurrant et coaptentur instructu¬
ram templi dĩ: agnoscant saluatorem:
mus: dicendũ ẽ. postquã captiuitatẽ. Et
hoc tibi indicat psalmus. Sequere paulu¬
lui. Cantate dño canticũ nouũ: cantate
año om̃is tra. Cantate dño et benedicite
nomini eius: bene nunciate de die in

Expanded text:
uomodo janua introducit in domum, sic titulus Psalmi introducit in intellectum. Praenotatur enim sic: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Quaeris quae domus, indicat tibi jam Psalmus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Ecce quae domus. Quando omnis terra cantat canticum novum, domus Dei est. Cantando aedificatur, credendo fundatur, sperando erigitur, diligendo perficitur. Modo ergo aedificatur: sed in fine saeculi dedicatur. Concurrant ergo lapides vivi ad canticum novum, concurrant et coaptentur in structuram templi Dei: agnoscant Salvatorem, mus: dicendum est post quam captivitatem. Et hoc tibi indicat Psalmus; sequere paululum: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Cantate Domino, benedicite nomen ejus, b
Abbreviated transcription (Latin):
filius dĩ qui semꝑ inpatre ueritas et
uita ẽ. assum̃do hominẽ factus ẽ uia
Ambula ꝑhominẽ: et ꝑuenis addm̃.
ꝑ ipsũ uadis: ad ipsũ uadis. Noli que¬
rere qua ad illũ uenias: pret̃ ipsum.
Si eñi uia eẽ ipse noluisset: semꝑ er¬
raremus. Factus ẽ gͦ uia: ẽ qua ueni¬
as. Non tibi dico. quere uiã: ipsa uia
adte uenit. Surge. et ambula. Ambu¬
la morib ñ pedibꝰ. Multi eñĩ bene
ambulant pedibꝰ: et male ambulãt
moribꝰ. Aliquando eñi ipsi bene am¬
bulantes: pret̾ uiã. corniunt. Inue¬
nies quippe homines bene uiuentii
et ñ xp̃ianos. Bene currunt: s mu
ñ currunt. Quanto plus currunt.
plus errant. quia auia recedunt. Si
aũt tales homines ꝑueniant aduã
et teneant uiã: o quanta securitas ẽ.
quia bene ambulant. et ñ errant:
Si aũt ñ tenent uiã: quantũ usbe¬
ne ambulant. heu quã dolendũ ẽ:
Melius ẽ eñi inuia claudicare: quã
pret̃ uiã fortit ambulare. Hec satis

Expanded text:
Patre veritas et vita est, assumendo hominem factus est via. Ambula per hominem, et pervenis ad Deum. Per ipsum vadis, ad ipsum vadis. Noli quaerere qua ad illum venias, praeter ipsum. Si enim via esse ipse noluisset, semper erraremus. Factus ergo via est qua venias. Non tibi dico, quaere viam. Ipsa via ad te venit: surge et ambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi enim bene ambulant pedibus, et male ambulant moribus. Aliquando enim ipsi bene ambulantes, praeter viam currunt. Invenies quippe homines bene viventes, et non christianos. Bene currunt: sed in via non currunt. Quanto plus currunt, plus errant; quia a via recedunt. Si autem tales homines perveniant ad viam, et teneant viam, o quanta securitas est, quia et bene ambulant, et non errant! Si autem non tenent viam, quantumvis bene ambulent, heu quam dolendum est! Melius est enim in via claudicare, quam praeter viam fortiter ambulare. Haec satis
Abbreviated transcription (Latin):
ris. elem̃toꝵq om̃iũ ordinẽ collegisti.
Istud ñ uis attendere. quod mundus
opus ẽ dĩ: idolũ opus ẽ fabri: Si faber
idolo sicut dedit figurã. daret et cor:
ab ipso idolo faber adoraretur. Quomͦ
cñi o homo. faber tius ds̃ ẽ: sic homo
idoli faber ẽ. Quis ẽ ds̃ tius: Qui te
fecit. Quis ẽ ds̃ fabri: Qui illũ fecit.
Qͥ sẽ ds̃y doli: Qui fecit ydolum. Gsiydolũ
corhr̃et. ñ fabrũ ad oraret. qui illud fe¬
cit: Ecce in qua iniquitate ueritatẽ
tenuer̃t: et ad possessionẽ illã quã ui¬
derunt. uiã ꝑducentẽ ñ inuenerunt.

Expanded text:
ris, elementorumque omnium ordinem collegisti: ris, elementorumque omnium ordinem collegisti: istud non vis attendere, quod mundus opus est Dei, idolum opus est fabri. Si faber idolo, sicut dedit figuram, daret et cor; ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo enim, o homo, faber tuus Deus est, sic homo idoli faber est. Quis est Deus tuus? Qui te fecit. Quis est Deus fabri? Qui illum fecit. Quis est Deus idoli? Qui fecit illud. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui illud fecit? Ecce in qua iniquitate veritatem tenuerunt, et ad possessionem illam quam viderunt, viam perducentem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rificauerunt. aut grãs egert: s eua¬
nuerunt incogitationib sius: et obs¬
curatum ẽ insipiens cor eorũ. Apłi
uerba st̃: ñ mea. Et obscuratũ ẽ cor
suꝑbia ꝑdidert̃. Dicentes se eẽ sapientes
idẽ. donũ dĩ sibi tribuentes: stulti fac¬
ti st̃. Uerba inquã apłi st̃.: dicentes se
ostendisti nob̃ unde potuer̃t̃ ꝑuenire
ad cognitionẽ dĩ. qm̃ inuisibilia eius
ꝑ ea quȩ facta st̃ intellecta conspiciun¬
tur: ita nc̃ ostende quomͦ dicentes
se eẽ sapientes. stulti facti st̃. Audi:
quia inmutauert̃ ait głam incorrup
tibilis dĩ. insimilitudinẽ imaginis
corruptibilis hominis. et uolucrum.
et quadrupedũ. et serpentiũ. Figu¬
ras eñi istorũ animaliũ: sibi deos pa¬
gani fecert̃. Inuenisti dnm: et colis
idolũ. Inuenisti ueritatẽ: et ipsã ue¬
ritatẽ in iniusticia detines. Et quod
ꝑdĩ oꝑa cognouisti: ꝑ oꝑa hominis
ꝑdis. Totũ considerasti: cęli. t̾rȩ. ma¬

Expanded text:
egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Apostoli verba sunt, non mea: Et obscuratum est inssuperbia perdiderunt. Dicentes se esse sapientes, id est, donum Dei sibi tribuentes, stulti facti sunt. Verba, inquam, Apostoli sunt: Dicentes se esse ostendisti nobis unde potuerunt pervenire ad cognitionem Dei, quoniam invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur: ita nunc ostende quomodo dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Audi: Quia immutaverunt, ait, gloriam inis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Figuras enim istorum animalium, sibi deos Pagani fecerunt. Invenisti Deum, et colis idolum. Invenisti veritatem, et ipsam veritatem in injustitia detines. Et quod per Dei opera cognovisti, per opera hominis perdis. Totum considerasti; coeli, terrae, ma
Abbreviated transcription (Latin):
llam que uidert̃ etiã ipsi quantũ ui¬
deri ab homine potest.creatoren ꝑcre¬
aturã factorẽ ꝑ facturã: fabricatorem
mundi ꝑmundũ. Paulus apłs testis ẽ.
cui utiq debent credere xp̃iani. Ait
eñicũ de talib loqueret᷑. Reuelat᷑ ira
dĩ de celo. suꝑ omnẽ impietatẽ. Ista sic̃
recognoscitur: pauli apłi uerba st̃. Re¬
uelatur ira dĩ de cęlo suꝑ omnẽ impie¬
tatẽ et iniusticiã hominũ: qui uerita¬
tem mniniquitate detinent. Nunqͥd
dixit eos ñ detinere ueritatẽ: S ue¬
ritatẽ in iniquitate detinent. Bonũ ẽ
ueritatẽ tenent: Nunqͥd ds̃ ad quem¬
quã illorũ loquutus ẽ: Nunquid legẽ
aecepunt sicut isrłiti popłs ꝑ moysẽ.
Unde gͦ detinent ueritatẽ. uł in ipsa ini¬
quitate : Audite qͦd sequit᷑. et ostendit.
Quia qͦd notũ ẽ dĩ inqͥt: manifestum
ẽ millis. Ds̃ enĩ illis manifestauit. Ma

Expanded text:
viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest creatorem per creaturam, factorem per facturam, fabricatorem mundi per mundum, Paulus apostolus testis est, cui utique debent credere Christiani. Ait enim, cum de talibus loqueretur: Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem. Ista, sicut recognoscitvelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui veritatem iniquitate detinent. Numquid dixit eos non detinere veritatem? Sed, veritatem in iniquitate detinent. Bonum estveritatem detinent? Numquid Deus ad quemquam eorum locutus est? Numquid legem acceperunt, sicut Israelitarum populus per Unde ergo detinent veritatem, vel in ipsa iniquitate? Audite quod sequitur, et ostendit. Quia quod notum est Dei, inquit, manifestum est in illis: Deus enim illis manif
Abbreviated transcription (Latin):
audistis: quod ait dñs ib̾c. Ego sum uia
ueritas et uita. Ueritatẽ et uitã om̃is
homo cupit: s uiã ñ om̃is homo inue¬
uit. Dm̃ ẽẽ quandã uitã et̃nam. inmu¬
tabilem. intelligibilẽ. intelligentem.
sapientẽ. sapientes facientẽ. nonuulli
etiã huiꝰ scłi philosophi uidert̃ Uerita¬
tem fixã: stabilẽ. inclinabilem: ubi st̃
om̃s rationes rerũ om̃iũ creaturarũ.
Uider̃t quidẽ: s de longinqͦ. Uider̃t:
s inerrore positi. Et idcirco ad tam

Expanded text:
audistis quod ait Dominus Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Veritatem et vitam omnis homo cupit: sed viam non omnis homo invenit. Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, sapientes facientem, nonnulli etiam hujus saeculi philosophi viderunt. Veritatem fixam, stabilem, indeclinabilem, ubi sunt omnes rationes rerum omnium creatarum, viderunt quidem, sed de longinquo; viderunt, sed in errore p
Abbreviated transcription (Latin):
Audi quomͦ manifestauit. Inuisibilia
enĩ cius: ꝑ ea que facta st̃ intellecła cõ¬
spiciuntur. Int̾roga mundũ: ornatũ
celi. fulgorẽ dispositionẽq siderũ:. so¬
lem diei sufficientẽ. lunã noctis solaci¬
um. Introga t̾rã fructificantẽ herbis
et lignis: animalib plenã. in om̃ibus
exornatã. Int̾roga mare: quantis et
qualib natatilib plenũ. Int̾roga aerẽ:
quantis uolatilib uiget. Int̾roga om̃ia.
et uide siñ sensusuo tanquã tibi res¬
pondent. Ds̃ nos fecit. Hȩc et philoso¬
phi nobiles quesiert: et ex arte arti¬
ficem cognouert. Quid gͦ: Quare
reuelatur ira dĩ suꝑ ipsam impietatẽ:
Quia ueritatẽ in iniquitate detinent.
ueniat: ostendat quomͦ. Iam enĩ dixit
quomͦ cognouert̃. Iniusibilia eius id ẽ¬

Expanded text:
it. Invisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget: interroga omnia, et vide si non sensu suo tanquam tibi respondent, Deus nos fecit. Haec et philosophi nobiles quaesierunt, et ex arte artificem cognoverunt. Quid ergo? quare revelatur ira Dei super ipsam impietatem? Quia veritatem in iniquitate detinent? Veniat, ostendat quomodo. Jam enim dixit, quomodo cognover
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Et istam xp̃c mundat: forte n
aliquo uariasti. et inspexisti. et in
melius sententiã commutasti: et qͥ
uariũ erat. unuis coloris effectum̃
Noli tibi tribuere: ne sis int̾ nonẽ
qui grãs ñ egerunt. Unus egit gãs
ceteri uidei erant. Ille alienigena
erat: gentes alienigenas significa¬
bat. Numerus ille. xp̃o decimas d¬
dit. Iili gͦ debemꝰ quod sumꝰ. quodil¬
uimus. quod intelligimus. quod
homines sumꝰ: quod bene uixim

Expanded text:
nificat: et istam Christus mundat. Forte in nificat: et istam Christus mundat. Forte in aliquo variasti, et inspexisti, et in melius sententiam commutasti; et quod varium erat, unius coloris effectum est. Noli tibi tribuere, ne sis inter novem qui gratias non egerunt. Unus egit gratias: caeteri Judaei erant: ille alienigena erat, gentes alienigenas significabat, numerus ille Christo decimas dedit. Illi ergo debemus quod sumus, quod vivimus, quod intelligimus: quod homines s
Abbreviated transcription (Latin):
te laudefNe inmalis tuis illũ accu¬
ses. te excuses. Ipsa ẽ uera confessio.
Iile. qͣui intantis bonis p̃uenit te.
uenturus ẽ adte: et inspecturus do¬
na sua. et mala tua. Quomͦ eiusbo
no usus fueris inspicit te. Ergo qͥa
in om̃ibus istis doms p̃uenit te: uide in
quo tu p̃uenias faciẽ uenturi. Audi
psalmũ. Preueniamꝰ faciẽ eius incon¬
fessione. Preueniamꝰ faciẽ eius: ante¬
quã ueniat ꝓpiciet᷑: ante quã ad sit
placet᷑. Habes eñi sacerdotẽ ꝑ quem
tre ds̃ ẽ Adte. qui homo ẽ ꝓpt̃ te: Ita
iubilabis inpsalmis: p̃ueniens fatiẽ
eius inconfessione. lubila in psalmo
p̃ueniens faciẽ eius inconfessione.
Accusa te. iubilans in psalmo. Lan¬
da illũ accusando te: et laudando
eũ qui fecit te. ueniet qui mortu¬
us ẽ ꝓpt̃ te.: et uiuificabit te. Ha
tene: in hoc ꝑsiste: nemo uariet. ne¬
mo leꝓsus sit. Doctrina inconstan.
ñ habens unũ colorẽ. m̃tis leprã sig¬

Expanded text:
te laudes; ne in malis tuis illum accute laudes; ne in malis tuis illum accuses, te excuses: ipsa est vera confessio. Ille qui in tantis bonis praevenit te, venturus est ad te, et inspecturus dona sua et mala tua; quomodo bono ejus usus fueris, inspicit te. Ergo quia in omnibus istis donis praevenit te, vide in quo tu praevenias faciem venturi: audi Psalmum, Praeveniamus faciem ejus in confessione. Praeveniamus faciem ejus: antequam veniat, propitietur; antequam adsit, placetur. Habes enim sacerdotem per quem tre Deus est ad te, qui homo est propter te. Ita jubilabis in Psalmis, praeveniens faciem ejus in confessione. Jubila in Psalmo: praeveniens faciem ejus in confessione, accusa te; jubilans in Psalmo, lauda illum. Accusando te, et laudando eum qui fecit te; veniet qui mortuus est pro te, et vivificabit te. CAte, in hoc persistite. Nemo variet, nemo leprosus sit. Doctrina inconstans, non habens unum colorem, mentis lepram sig
Abbreviated transcription (Latin):
te fecisti bonũ hominẽ: quod tu fecis¬
ti melius ẽ. Noli te extollere suꝑ dm̃:
subde te dõ. ad ora. ꝓsternere. confitere
illi qui fecit te: qm̃ nemo recreat nisi
qui creat. Nemo reficit nisi qui fecit.
Hoc et in alio psalmo.lpse fecit nos:
et ñ ipsi nos. Sane quando te fecit. qͥd
tu faceres ñ habebas. Quando autẽ
iam es. habes et tu ipse quod facias: ut¬
Ad medicũ curras. medicũ implores
qui ubiq ẽ: et ut implorares exci¬
tauit cor tuũ: et posse implorare
donauit tibi. Ds̃ eñi inquit qui oꝑ¬
atur inuobis. et uelle. et oꝑari ꝓbo
na uoluntate. quia: ut haberes bonã
uoluntatẽ. illius uocatio p̃cessit. Cla¬
ma. Ds̃ m̃s. miscłia eius p̃ueniet me.
Ut eẽs. ut sentires. ut audires. ut con¬
sentires: puenit te miscdia eius p̃¬
uenit in om̃ibus: p̃ueni et tu in ali¬
quo iram eius. In quo inquis: Inqͦ:
Confitere ista om̃ia adõ habere te: Ad̾o¬
li Me inbonis tuis illũ contempnas.

Expanded text:
te fecisti bonum hominem; quod tu feciste fecisti bonum hominem; quod tu fecisti melius est. Noli te extollere super Deum: subde te Deo, adora, prosternere, confitere illi qui fecit te: quia nemo recreat, nisi qui creat; nemo reficit, nisi qui fecit. Hoc et in alio psalmo: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Sane quando te fecit, quid tu faceres non habebas: quando autem jam es, habes et tu ipse quod facias; ad medicum curras, medicum implores, qui ubique est. Et ut implorares, excitavit cor tuum, et posse implorare donavit tibi; Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle, et operari, pro bona voluntate . Quia ut haberes bonam voluntatem, illius vocatio praecessit. Clama, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Ut esses, ut sentires, ut audires, ut consentires, praevenit te misericordia ejus. Praevenit te in omnibus: praeveni et tu in aliquo iram ejus. In quo, inquis, in quo? Confitere ista omnia a Deo te habere quidli. Ne in bonis tuis illum contemnas,
Abbreviated transcription (Latin):
Uade dic egrotis: clama desꝑatis. Fide
trepidatis: Quorũ primus ego sum.
Ego inquit uobis loquot. Samis egro¬
tantibus. stans iacentibus: securus des¬
ꝑantibus. Idõ eñi miscdiam consecu¬
tus sum: ut in me ostenderet iħc xp̃c
omnẽ longanimitatẽ. Morbũ meũ
duu ꝑtulit. et sic abstulit: tanquam
bonus medicus. Freneticũ pacient̃
tolerauit: sustinuit me ferientemse:
donauit michi feriri ꝓse. Om̃em
inqͥt longanimitatẽ oftendit inme:
ad informationẽ eorũ qui creditu¬
sanamini. Cȩci estis: accedite ad eũ.
et illuminamini. Et qui sani estis.
ei grãs agite: et qui egrotatis ad eum
sanandi currite dicite om̃s uenite
ad oremus. et ꝓsternamur ei. et plo¬
remus corã dño qui fecit nos: et ho¬
mines. et saluos. Nam si ille nꝰ fecit
homines. nos aũt ipsi nos fecimus
saluos: aliquid illo melius fecimus.
Meluis ẽ eñi saluus homo: quã quilibet
homo. Sigͦ ds̃ te fecit hominẽ. et cu

Expanded text:
Vade, dic aegrotis, clama desperatis: FidVade, dic aegrotis, clama desperatis: Fidtrepidatis? Quorum primus ego sum. Ego, inquit, vobis loquor, sanus aegrotantibus, stans jacentibus, securus desperantibus. Ideo enim misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem. Morbum meum diu pertulit, et sic abstulit; tanquam bonus medicus phreneticum patienter toleravit, sustinuit me ferientem se, donavit mihi feriri pro se. Omnem, inquit, longanimitatem ostendit in me, ad informationem eorum qui creditusanamini: caeci estis, accedite ad eum, et illuminamini. Et qui sani estis, ei gratias agite: et qui aegrotatis, ad eum sanandi currite: dicite omnes, Venite adoremus, et prosternamur ei, et ploremus coram Domino qui fecit nos, et homines, et salvos. Nam si ille nos fecit homines, nos autem ipsi nos fecimus salvos; aliquid illo melius fecimus. Melior est enim salvus homo, quam quilibet homo. Si ergo te Deus fecit hominem, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ostenderet. xp̃c iħc omnẽ lon¬
ganumitatẽ. ad informationẽ eorũ qͥ
credituri st̃ illi inuitã ȩt̃nam. Xp̃s in¬
quit daturus ueniã conuersis ad se
peecatorib usq ad inimicõ suo mĩa de
sanaret. nemo incȩteris desꝑaret. Fa¬
ciunt hoc medici: quando ad ea loca
ueniunt. ubi ignoti st̃ quos curent
primitꝰ eligunt desꝑatos. ut in eis et
benuiolentiã exerceant. et commen¬
dent doctrinã: ut unus quisq uul
lo loco dicat suo ꝓximo. Uade ad il¬
lum medicũ: securus esto. sanat te.
et ale. Me sanat: Non uides quid
patiar: Ego noui quid. Simile tu
qͦd pateris: et ego quod passus sũ.
Sic dicit paulus unicuiq egroto:
et de se uolenti desꝑare. Qui cura¬
uit me misit me adte: et dixit
michi. Illi desꝑanti uade et dic quid ha¬
biusti: quid inte sanaui: quã cito sana¬
ui de celo uocaui: una uoce ꝑcussi et
deieci: Alia erexi et elegi t̃craimpleui

Expanded text:
inquit, ostenderet Christus Jesus omnem loninquit, ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Christus, inquit, daturus veniam conversis ad se peccatoribus usque ad inimicos suos, me sanaret, nemo in caeteris desperaret. Faciunt hoc medici: quando ad ea loca veniunt ubi ignoti sunt, quos curent primitus eligunt desperatos; ut in eis et benevolentiam exerceant, et commendent doctrinam; ut unusquisque in illo loco dicat proximo suo, Vade ad illum medicum, securus esto, sanat te. Et ille, Me sanat? Non vides quid patiar? Ego novi quid simile: tu quod pateris, et ego quidem passus sum. Sic dicit Paulus unicuique aegroto, et de se volenti desperare: Qui curavit me, misit me ad te, et dixit mihi, Illi desperanti vade, et dic quid habuisti, quid in te sanavi, quam cito sanavi. De coelo vocavi, una voce percussi et dejeci, alia erexi et elegi, tertia implevi