comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiet tp̃s utrumq deo: cum aduesꝑum de¬
pera. qͦ lȩtꝰ fruar in matutino. Racet ut̾q deo.
⁊ peccator compunetꝰ. ⁊ iustꝰ deuotꝰ: cui e regio¬
ne displicet. tam ingratꝰ iustꝰ qm̃ peccator se¬
curus. Aut certe sic̃ puliꝰ hẏrundinis hac illac¬
qr discurrens. marthe me officiis mancipabo:
Hylarem datorem me exhibens omni necessita¬
tem patienti. ⁊ meditabor ut columba. gemendo
utiq qͦd obstat: dum qͦd restat intueor. hoc aute
faciam mane ⁊ uesꝑe: hoc ẽ priꝰ ⁊ postius. Iurta
qͦd in typum utriꝰq uitȩ dict̾um ẽ a laban. Nẽ
consuetudinis: ut minores ante tͣdam᷑ ad nupti¬
as. Quamqm indifferent̾ de alta ad alt̾am tns¬
eatur. Eo significare iob puto: ubi ait.Sidor¬
miero. dico qñsurgam: irursum expectaboue¬
speram. Quiescens qͥppe inuesꝑa contempla¬
tionis: mane desidabat qͦsurgeret ad actionẽ.
Rursumq negotiis fatigatꝰ expectabat uesꝑã.

Expanded text:
deserviet tempus utrumque Deo, cum et ad vesperam dedeserviet tempus utrumque Deo, cum et ad vesperam despera, quo laetus fruar matutino. Placet uterque Deo, et peccator compunctus, et justus devotus: cui e regione displicet tam ingratus justus, quam peccator securus. Aut certe sicut pullus hirundinis hac illacque discurrens, Marthae me officiis mancipabo, hilarem datorem me exhibens omni necessitatem patienti: et meditabor ut columba; gemendo utique quod obstat, dum quod restat intueor. Hoc autem faciam mane et vespere, hoc est prius et posterius, juxta quod in typum utriusque vitae dictum est a Laban: Non est consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias . quanquam indifferenter de altera ad alteram transeatur. Quod significare Job puto, ubi ait: Si dormiero, dico: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam . Quiescens quippe in vespera contemplationis, mane desiderabat, quo surgeret ad actionem: rursumque negotiis fatigatus exspectabat vesperam,
Abbreviated transcription (Latin):
t m̃ inuesꝑa temptationis:. s in utͦq simul e¬
rit ꝑfect̾io mea. Stultꝰ ego qͥ tm sꝑabam usq ad
mane: cum dd dicat. A custodia matutina us
delicet: de qͦ adhuc sub tutela gr̃e. futurorum
imꝑuidꝰ confidebam. Contrunt audem quis.¬
nͥ adusariꝰ nr̃ diabolꝰ. qui tanqͣm leo rugiens.
ciretit querens qm deuoret: Tugͦ dñe ex hac
contͥcione humiliatum &e ꝓbatum de mane
bndicam dñm in omni tp̃r. hoc est mane et
uesꝑe: ñ sic̃ ille qͥ confitebit dͥ cum b̃nfeceris
ei: non siẽ illi qui ad tempꝰ edunt.⁊ in tempore
temptationis recedunt: s dicam cum scĩs. Si
in uesꝑe aut̃ meditabor ut columba: quatinꝰ
& cum gr̃e matutinũ arriserit in modumhy¬
rundinis exultans &e clamitans. grãs agam
ꝓuisitatione.⁊ cum uesꝑa ingruerit. ñ des it
Sacͥficium uesꝑtinum: cum instar columbȩ
gemens. lacͥmas fundam in tͥbulatione. Sic i

Expanded text:
tantum in vespera tentationis, sed in utroque simul etantum in vespera tentationis, sed in utroque simul erit perfectio mea. Stultus ego, qui tantum sperabam usque ad mane, cum David dicat: A custodia matutina usqdelicet, de quo adhuc sub tutela gratiae futurorum improvidus confidebam. Contrivit autem quisnoster diabolus, qui tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret? Tu ergo, Domine, ex hac contritione humiliatum et probatum, de manebenedicam Dominum in omni tempore, hoc est mane et vespere; non sicut ille qui confitebitur tibi cum benefeceris ei : non sicut illi, qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt : sed dicam cum sanctis: Si bin vespere autem meditabor ut columba: quatenus et cum gratiae matutinum arriserit, in modum hirundinis exsultans et clamitans gratias agam visitatione; et cum vespera ingruerit, non deerit sacrificium vespertinum, cum instar columbae gemens, lacrymas fundam in tribulatione. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
nsh. ⁊ qͥ: Addidit qͦq gnatio mea ablata ẽ.
ce conuoluta est a me:. hoc ẽ bonor oꝑum ꝓles
quam ex timore ceꝑam parturire:ut de amma
nr̃a possit dici.⁊ quȩ multos habebat filios ĩf. ẽ.
Ablata ẽ aut̃ pia hec soboles. ⁊ conuoluta ẽ a me:¬
qͣsi tabnacłm pastoꝵ. Ad tempꝰ utiq creditã. ñ
t̃dita in et̾num. Item adiecit. Precis a est uelut
a texente uita mea: ut dicẽm ꝓfectꝰ uitȩ meȩ ñ in
mea s in manu opificis. sic̃ telam in manu tex¬
entis: qñqͥdem dumadhuc ordirer. hoc ẽ statĩ
ininitio succidit me: qͥtinꝰ eod pene tempore ⁊ de¬
derit & tulerit qͦd donarat. S si deficit uirtꝰ
mea.ñ tamendereliquit me: ne qͥ ceꝑat. non
posse ꝑficere uidet᷑. Qͥd multa: Inueritate mox
comꝑi. quia uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑: ⁊ aio.
Bonum mͥ:qr humiliasti me. Cognoui enim. ꝙ
de mane usq: ad uesꝑamfinies me: id est cõsũ¬
mabis me. Non insolo mane uisitationis. aut

Expanded text:
3. Addit quoque: Generatio mea ablata est et convoluta est a me: hoc est, bonorum operum proles, quam ex timore coeperam parturire, ut de anima nostra possit dici: Et quae multos habebat filios, infirmata est. Ablata est autem pia haec soboles, et conm pastorum: ad tempus utique credita, non tradita in aeternum. Item adjecit: Praecisa est velut a texente vita mea: ut discerem profectus vitae meae non in mea, sed in manu Omnipotentis, sicut tela in manu texentis; quandoquidem dum adhuc ordirer, hoc est statim in initio, succidit me, quatenus eodem pene tempore et dederit et tulerit quod donarat. Sed si defecit virtus mea, non tamen dereliquit me; ne, qui coeperat, non posse perficere videretur. Quid multa? In veritate mox comperi quia virtus in infirmitate perficitur ; et aio: Bonum mihi quia humiliasti me . Cognovi enim quia de mane usque ad vesperam finies me, id est consummabis me. Non in solo mane visitationis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedo boni uix summis ut ita dicam labus
atͥta. in amaritribinem cominutet᷑: ĩ ta ut libeat
priꝰ fleu̾it admissam peccatorum amaritudi¬
nem: ⁊ hoc tam diu faẽ. donec deo miserante c̃õ¬
solatioredit. Qua denuo redeunte: cognoseit
eam qm pass est temytationem. ꝓbationem
fuisse. ñ desolationem Porro ꝓbationem fuisse
aderuditionem. ñ ad destructionem. sic̃ scͥpti

Expanded text:
dulcedo boni, vix summis, ut ita dicam, labiis dulcedo boni, vix summis, ut ita dicam, labiis attacta, in amaritudinem commutetur, ita ut libeat prius fleverat admissam peccatorum amaritudinem: et hoc tandiu facit, donec, Deo miserante, consolatio redit. Qua denuo redeunte, cognoscit eam, quam passus est, tentationem, probationem fuisse, non desolationem: porro probationem fuisse ad eruditionem, non ad destructionem, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ cessabt̃ ħ omina. ⁊ iã ñ erit ampliꝰ neq luc¬
tris neq clamor. s nec ullus dolor aut labor
ullus. Qñ inebͥabit animam ub̃tas domꝰ dei.
& torrens ille indeficiens uoluptatis diuinȩ:
qñ totam sͥ eam serenissimi contemplatio lu¬
minis uendicabit: filioli concupiscamꝰ in atͥa
⁊hoc qr ñ timent dm̃ Uerum qͥ timore di mita¬
tur ad sapĩam. is continuo dimidiat dies suos:er¬
clamans p̃ timore. Uadam adportas inferi. Cuius
utiq inferi metu eumceꝑit quiescere amalis in¬
cipit de bonis querere consoladonem: ꝗr necesse
est in alt̾ut᷑ consolari. Est aut̃ beata consolatiod
spe salutis et̾ne: in qmsublatis peccatis q̃ separa¬
bant int ipsum ⁊ dm̃. ꝑ dei grãm reuiuiscit. ⁊ hy¬
larescitꝰ. in qͦ eum eeꝑit ꝓficere. qr hoc ẽ pie uiui
in xp̃o. necesse est deste scͥptura ꝑsecutionem pa¬
tiatur᷑: ut recens gaudium u̾tat᷑ inmerorem: &

Expanded text:
Quando cessabunt haec omnia, et jam non erit amplius neque lucQuando cessabunt haec omnia, et jam non erit amplius neque luctus neque clamor, sed nec ullus dolor neque labor ullus? Quando inebriabit animam ubertas domus Dei, et torrens ille indeficiens voluptatis divinae? Quando totam sibi eam serenissimi contemplatio luminis vindicabit? Filioli, concupiscamus in atria et hoc quia non timent Dominum. Verum qui timore Dei initiatur ad sapientiam, is continuo dimidiat dies suos, exclamans prae timore: Vadam ad portas inferi. Cujus utique inferi metu cum coeperit quiescere a malis, incipit de bonis quaerere consolationem, quia necesse est in alterutro consolari. Est autem bona consolatio de spe salutis aeternae, in quam, sublatis peccatis quae separabant inter ipsum et Deum, per Dei gratiam reviviscit et hilarescit. In quo cum coeperit proficere, quia hoc est pie vivere in Christo, necesse est, teste Scriptura, persecutionem patiatur : ut recens gaudium vertatur in moerorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
est: de qͦ ꝓpħa. aruut inqͥt cor meum. quia oblitꝰ
sum comede panem meum.Sane qͦddicimus.
dictu faciliꝰ nicħ ẽ. in comparatione dicimus o¬
perum:qd longe sit uolubilior lingua.quam
dext̾a: ⁊ leuiꝰ hec adu̾bum qm ad ictum illa mo¬
ueatirr. Alioqͥn ⁊ dict̾u i act cogitatꝰ facilior
est: qͥdin eoqͥdem suo ipsiꝰ ore loquat᷑ anima.
suis uideat ocłis. suis manib oꝑet᷑. Quamuis
& hoc int̾im: dum laborare eam necesse ẽ etiã
ingemitu suo ⁊intra ꝓpͥum qͦq cubile cõpun¬
gi. Siqͥdem usq adeo uitanr̃a inferno appro¬
pinquauit. qui soliꝰ utiq passionis est locus:
ut ⁊ actionem passio. immo & ipsam qͦq cogi¬
tationem act̾io ⁊ passio parit̾ occuparint. Ñne
enim nob qͦdamm passiuȩ sunt actiones:⁊ in cogi¬
tationib etiam labor ⁊ dolor: Heu uitula effrarm
doct̾a dil igere tͥturam: assueta iugo: ignara qͥe
tis. Qñ ueniam ⁊ apparebo ante faciem dei:

Expanded text:
est, de quo Propheta: Aruit, inquit, cor meum, quia oblitus sum comedere panem meum . Sane quod dicimus: Dictu facilius nihil est; in comparatione dicimus operum, quod longe sit volubilior lingua, quam dextera, et levius haec ad verbum, quam ad actum illa moveatur. Alioquin et dictu et actu cogitatus facilior est, quod in eo quidem suo ipsius ore loquatur anima, suis videat oculis, suis manibus operetur. Quamvis et hic interdum laborare eam necesse est etiam in gemitu suo, et intra proprium quoque cubile compungi. Siquidem usque adeo vita nostra inferno appropinquavit, qui solius utique passionis est locus, ut et actionem passio, imo et ipsam quoque cogitationem actio et passio pariter occuparint. Nonne enim nobis quodam modo passivae sunt actiones, et in cogitationibus etiam dolor et labor? Heu vitula Ephraim doctam Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
cybus patientia pauꝑum quȩ ñ ꝑibit infinẽ:
panis lacͥmarũ. panis doloris. Ueruntam̃ utͥq
necessarium ẽ condimentum: sine qͦ ut̃q insi¬
pidus. ñ mͦ ñ reficiat. s gustatꝰ afferat mortem.
tam saporabile: quam sapientia : Nemꝑe lignũ
uitȩ est: qͦd & ipsas aqͣs mara ꝑ moysendulco¬
rauit. farmula ẽ que pulm̃tum ꝓpħarum per
helyseum saporauit. Ignis est. qͥ semꝑ ardere p̃¬
cipit̾ in altari. Oleum est. ob eunus mopiam.
uirginib fatuis ostium claudit᷑ nuptiarum.
Sal est. qͦd itilli sacͥficio deeẽ iubet᷑. Inde est qͥd
insulsos homines dicimꝰ qͦs intelligi uolumus
ditum. Puto tam̃ hanc ipsam qm obedientie &
patientie t̾ciam addiuolumꝰ sapientiam. nicł¬

Expanded text:
pauperum, quae non peribit in finem, panis lacrymarum, panis doloris. Verumtamen utrique necessarium est condimentum, sine quo uterque insipidus non modo non reficiat, sed gustatus afferat mortem. tam saporabile quam sapientia? Nempe lignum vitae est, quod et ipsas aquas Marath per Moysen dulcoravit . Farinula est, quae pulmentum prophetarum per Elisaeum saporavit . Ignis est, qui semper ardere praecipitur in altari . Oleum est, ob cujus inopiam virginibus fatuis ostium clauditur nuptiarum . Sal est, quod nulli sacrificio deesse jubetur . Inde est quod insulsos homines dicimus, quos intelligi volumus ditum . 5. Puto tamen hanc ipsam, quam obedientiae et patientiae tertiam addi volumus, sapientiam ni
Abbreviated transcription (Latin):
Cetm qm̃i multis offendimꝰ omnes. impossi¬
bile ẽ in hoc loco ⁊ tp̃r scandalorum. neq enim
adhuc uenerunt angłi qͥ de regno di tollant
omnia scandala. s nec sumꝰ inilla beata ciuita¬
te cuiꝰfinis pacem posuit ds̃: ꝓpt̾ea impossibile
hic & mͦ pacem int̃ nos conserua Ri. nisi ⁊ is¬

Expanded text:
omnes, impossibile est in hoc loco et tempore scandalorum neque enim adhuc venerunt angeli, qui de regno Dei tollant omnia scandala, sed nec sumus in illa beata civitate, cujus fines pacem posuit Deus, propterea impossibile est hic et modo pacem inter nos conservari omni
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ: ⁊ ĩg̾.ĩ e.ꝯ.d. Et qui timet ire ad portas infe¬
ri.⁊ qui dm̃ cupit uidere ꝓpt̾ quietem sui:
ut̃q ꝓfect̾o querit quȩ sua sunt. Porro qͥ ps al¬
mos cantare desid̾at in dño dñi. ñ sua uel ꝑi¬
cula fugit. uł lucra appetit. s illum ꝓculdubio
diligit. quem laudare gestit eunet̾is dieb uite
suȩ. Laudat᷑ ñ immerito in etnum: qui uiuit
& regnat ꝑ omina scła scłorum amen.

Expanded text:
ebor Domino . Et qui timet ire ad portas inferi, et qui Deum cupit videre propter quietem sui, uterque profecto quaerit quae sua sunt. Porro qui psalmos cantare desiderat in domo Domini, non sua vel pericula fugit, vel lucra appetit; sed illum procul dubio diligit, quem laudare gestit cunctis diebus vitae suae. Laudatur non immerito in aeternum, qui vivit et regnat per omnia saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa qͦq diuina sine his ꝓpitiatio pot̾it obtineri:
qͦd nec mimꝰ ab eo recipiat. qͥ non pꝰierit ut fr̃i
reconciliet᷑: ⁊ dimissum etiam debitum ab eodi¬
strictius exigat: qͥ conseruosuo debitum non
remittit. Iam si manent in nob iusticia ⁊ pax ⁊
gaudium in sp̃usc̃o. tͥa hȩc. ñ qͣsi securi simꝰ pͥeo
qͦd regnum di intͣ nos est̾. s eo mag̃ in timore &
tremore nrãm ipsors salutem oꝑem scientes ni

Expanded text:
na sine his propitiatio poterit obtineri, quod nec munus ab eo recipiat, qui non prius ferit ut fratri reconcilietur ; et dimissum etiam debitum ab eo districtius exigat, qui conservo suo debitum non remittit. Jam si manent in nobis justitia, pax et gaudium in Spiritu sancto, tria haec; non quasi securi simus pro eo quod regnum Dei intra nos est, sed eo magis in timore et tremore nostram ipsorum salutem operemur, scien
Abbreviated transcription (Latin):
minus ad conseruandam pacem. necesse est
p̃mittant᷑: quȩ quidem utraq copiosiꝰ nobss
scͥytura sacra commendat. Siqͥdem iusticie ex̾ei¬
tatio in his duob mandatis tota pende uidet᷑:
ut qͦd sͥ quis fieri non uult. alii ñ faciat. sicut ad
gentes missa epła continet apłoꝵs:. ⁊ quemadmno

Expanded text:
minus ad conservandam pacem necesse est praemittantur, quae quidem utraque copiosius nobis Scriptura sacra commendat. Siquidem justitiae exercitatio in his duobus mandatis tota pendere videtur, ut quod sibi quis fieri non vult, alii non faciat, sicut ad gentes mis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. filio aut̃ pat̾ notam fac̃ ũitatem suam: ꝗ̃
audit dicentem. Ueruntam̃ ñ qͦd egouolo. s qͦd
tupat᷑. Reuelat᷑ itaq seruo di potestas: mercen-¬
nario felicitas. filioueritas. Non qͦd in deo ista
discta sint. cui id est posse. qͦd felicem ⁊ ueracẽ
eĩ: s qͦd a creatura creator ꝓ diũsis eiꝰdem ere¬
ature affec̾tib. dtũsis sentiat᷑ respectibus. sũ
scõ enim sẽs: &e cum ꝑu̾so erit ꝑuersus. Audi
demq uocem filii. Dñe saluum me fac. Quare:
forte ne ardeat in inferno: forte ne fraudetur
ut penas uitem. aut in cȩlo regnemꝰ. s ut te in
et̾num  cum illis laudem: de qͥb scͥptum ẽ.

Expanded text:
itatem suam, quem audit dicentem: Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu, Pater . Revelatur itaque servo Dei potestas; mercenario felicitas, filio veritas. Non quod in Deo ista discreta sint, cui idem posse, quod felicem et veracem esse: sed quod a creatura Creator pro diversis ejusdem creaturae affectibus, diversis sentiatur respectibus. Cum sancto enim sanctus, et cum perverso erit perversus . Audi denique vocem filii. Domine, salvum me fac. Quare? forte ne ardeat in inferno, forte ne fraudetur ut poenas vitem, aut in coelo regnem; sed ut te in aeternum cum illis laudem, de quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
eram usq adhuc. Quesiui autem ab illo qui
dix̃. Sine me nich potestis facere. Neq enim
ad ipsum sine ipso. ñ dicam reũti. s nec cont̾i¬
tiqͥdem pot̾am: utpote sp̃s uadens ⁊ ñrediens:
quesiui gͦ residuum annoꝵ meoꝵ. qͦ accepto.¬
ñenim negat qͥ incitat ad q̃rendum: statimue¬
ram erꝑior sapientis sententiam qͥ ait. Eili ac¬
cedens ad seruitutem dĩ: sta in timore:⁊ p. a.t

Expanded text:
eram usque adhuc. Quaesivi autem ab illo qui eram usque adhuc. Quaesivi autem ab illo qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Neque enim ad ipsum sine ipso, non dicam reverti, sed nec converti quidem poteram: utpote spiritus vadens et non rediens. Quaesivi, ergo, residuum annorum meorum. Quo accepto non enim negat qui incitat ad quaerendum statim veram experior sententiam Sapientis, qui ait: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in
Abbreviated transcription (Latin):
tame. Crebris itaq huicemodi uicissitudinib
int̾ gr̃e uisitationem ⁊ temptationis ꝓbationẽ
in scola uirtutum ꝓficiens:. faciente utiq uifita¬
tione ne deficiat. temptatione ne suꝑbiat. tali
tandem excicio mundato oclo int̾iori. statim ad¬
est lux:. eui firmit inherere cupiens.s corpore
pressus. ñ p̃ualens ad seipsum nolens dolensq
resilit. Gustato tamen aliquatenꝰ quam dulcis
ẽ dñs: eiꝰ etiam cum ad sua redierit in cordis pa¬
lato saporem retinet: quofit ut iam ipsum ñ ip¬
sius q̃q bona desidet. Et hec ẽ caritas. ñ querẽs
que sua sunt. hec fac̃ filium ñ sua querentem:
s patrem diligentem. Timor qͥppe facet seruũ.
in sua commoda declinantem: spes mercenna
ret. Cum deposita iagine trestris hominis.
imaginem celestis uelle portare cepra timore
ut scͥptum ẽ dei concipiens. ex clamaui uadam
ad portas inferi. Quo tam̃ timore nequaqmͣ
desꝑans. quesiui residuum annoꝵ meorum:
ut iam mͥ uiuere inciꝑem. qui contrame uix¬

Expanded text:
modi vicissitudinibus inter gratiae visitationem et tentationis probationem in schola virtutum proficiens, faciente utique visitatione ne deficiat, tentatione ne superbiat: tali tandem exercitio mundato oculo interiori, statim adest lux, cui fideliter inhaerere cupiens, sed corpore pressus non praevalens, ad se ipsum nolens dolensque resilit. Gustato tamen aliquatenus quam dulcis est Dominus, ejus etiam, cum ad sua redierit, in cordis palato saporem retinet: quo fit ut jam ipsum, non ipsius quaecunque bona desideret. Et haec est charitas non quaerens quae sua sunt; haec facit filium non quaerentem sua, sed Patrem diligentem. Timor quippe faceret servum in sua commoda declinantem, spes mercenariret: Cum, deposita imagine terrestris hominis, imaginem coelestis velle portare coepi; a timore, ut scriptum est, concipiens exclamavi: Vadam ad portas inferi. Quo tamen timore nequaquam desperans, quaesivi residuum annorum meorum, ut jam mihi vivere inciperem, qui contra me vix
Abbreviated transcription (Latin):
uosunt in qͥb consistit nr̃a saiꝰ. iustificatio
ce głificatio. Alt̾a mitium: alt̾a ꝑfect̾io est
In illa labor: in hac autem fructꝰ laboris ẽ. Et
nẽ qͥdem iustificatio fit ꝑfidem:. nam głificatio
erit ꝑspeciem. Qnta autem sit in fut᷑a uita. głifi¬
catioscõꝵ. humanꝰ int̾m ñ potest attingere intel¬
lectus. De illa enim scͥptum ẽ. Qͦd ocłs ñ uidit. nͨ¬

Expanded text:
uo sunt in quibus consistit nostra salus, justificatio et glorificatio. Altera initium, altera perfectio est. In illa labor, in hac autem fructus laboris est. Et nunc quidem justificatio fit per fidem; nam glorificatio erit per speciem. Quanta autem sit in futura vita glorificatio sanctorum, humanus interim non potest attingere intellectus. De illa enim scriptum est, quod oculus non vidit, n
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit:⁊ qͦs uocauit. hos ⁊ iustificauit. Qͦs autẽ
iustificauit. hos ⁊ magnificauit. Neq eñ pot̾it
obtineri magnificado. nͥ iustificatio p̃cesserit:
cumista m̾itum. illa p̃miumsit: hoc in eugłio
docuit dñs: qͥ cũ disciplis eugłizaret regnũ dĩ.
dauerit iusticia ur̃a plusqm se̾barum &e phari¬
seoꝵ:. ñ intiabitis in regnũ celoꝵ. Notanoum
autem. qͦd sic̃ in illo bitudinis regno p̃sentem se
electissuis exhibebit dñs ad głificationem:. ita
cẽ se eisdem ipsis exibet inuia ꝑegͥnationis ad
iustificationem᷑ ut a qͦ scilicet glificandi st̃ ꝑ
speciem: ab ipso pͥ iustificent᷑ ꝑfidem. ¶ qͥdem
triast̃ a qͥb abstinere debe ut quicunq iusti¬
ficari desid̾ant. Primo utiq ab oꝑib prauis:
sedo a carnalib desidus. t̾cio a curis scłi. Itẽ
tͥa funt qͥb debent insistere. q̃ dẽ ꝯtinet sermo
dñi in monte: elemosina. ieiunium. oratio. Sic
enĩ a dimplet᷑ iustificatio dum ab int̾dicdis ui¬

Expanded text:
ocavit; et quos vocavit, hos et justificavit; quos autem justificavit, hos et magnificavit . Neque enim poterit obtineri magnificatio, nisi justificatio praecesserit; cum ista meritum, illa praemium sit. Hoc in Evangelio docuit Dominus, qui cum discipulis evangelizaret regnum Dei, plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . 2. Notandum autem, quod sicut in illo beatitudinis regno praesentem se electis suis exhibebit Dominus ad glorificationem, ita etiam se eisdem ipsis exhibet in via peregrinationis ad justificationem; ut a quo scilicet glorificandi sunt per speciem, ab ipso prius justificentur per fidem. Et quidem tria sunt, a quibus abstinere debent quicunque justificari desiderant. Primo utique, ab operibus pravis; secundo, a carnalibus desideriis; tertio, a curis saeculi. Item tria sunt, quibus debent insistere, quae etiam continet sermo Domini in monte : eleemosyna, jejunium, oratio. Sic enim adimpletur justificatio, dum ab interdictis vi
Abbreviated transcription (Latin):
qm oporteat pati xp̃m. ⁊ sic int̾re ĩ glam suã: Iu quoq
centurio unde eum nosti: Nidens qͦd sic elamans exbi¬
rasset: uere inquit hic homo fiiꝰ di erat. Mirares:
mini ⁊ uidete qm o culata sit fides: quam linceos
ocłos habeat diligentꝰ consid̾ate. Cognos cit difi¬
lium lact̾entem: cognoscit in ligno pendentem:
cognoscit morientem. Siqͥdem lat᷑ in patibulo:
magi in stabulo agnoscunt. Iue clauis infrcum:
istipannis inuolutum. Centuriouͦ uitam agno¬
uit in morte: isti di uirtutem in teneri corporis
infirmitate. Iue summum sp̃m in expiratione: isti
di u̾bum in infantia cognouere. Siqͥdem qͥcqͥd
illi sermonib :isti mum̾̃b confitent᷑. Latͦ regẽ.
centurio dĩ filium simul & hominem ꝓnunciãt.
apparuit. Agamꝰ grãs redemptori ⁊ mediatorino¬
stro: ꝑ quem nob innotuit tam bona erganos uo¬
luntas di patͥs. Siqͥdem talem iam nouimꝰ eiꝰ ani¬
inum. ut ñ immerito dicamꝰ. sic currimꝰ ñ qͣsim

Expanded text:
 sic intrare in gloriam suam? Tu quoque, centurio, eum unde nosti? Videns quod sic clamans exspirasset: Vere, inquit, hic homo Filius Dei erat . Mira resmini et videte quam oculata sit fides; quam lynceos oculos habeat, diligentius considerate. Cognoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognoscit morientem: siquidem latro in patibulo, Magi in stabulo cognoscunt; ille clavis infixum, isti pannis involutum; centurio vero vitam agnovit in morte. Isti Dei virtutem in teneri corporis infirmitate, ille summum Spiritum in exspiratione. Isti Dei Verbum in infantia cognovere: siquidem quidquid illi sermonibus, isti muneribus confitentur. Latro regem, centurio Dei Filium simul et hominem pronuntiat. ilitatem apparuit. Agamus gratias Redemptori et mediatori nostro, per quem nobis innotuit tam bona erga nos voluntas Dei Patris; siquidem talem jam novimus ejus animum, ut non immerito dicamus: Sic currimus, non quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
plum.s Cui enĩ cõparabimꝰ. ⁊ cui similes estimabimꝰ
uirosistos: si lat̾ms fidem. si centurionis confessionẽ
ꝯfidero: in eo suꝑexcellere uident᷑ isti qͦdiam tunc
miracła multa fecerat: Iam te a multis p̃dicatus
fuerat: amultis adorat᷑. At tam̃ considemꝰ qͥd dite
rint ⁊ illi. Ciamabat latͦ de cruce. dñe memerto
mei cum ueneris in regnum tuum. Gne ꝑsup

Expanded text:
plum. Cui enim comparabimus, et cui similes aestimabimus plum. Cui enim comparabimus, et cui similes aestimabimus viros istos? Si latronis fidem, si centurionis confessionem considero, in eo superexcellere videntur isti, quod jam tunc miracula multa fecerat, jam tunc a multis praedicatus fuerat, a multis adoratus. Attamen consideremus quid et illi dixerint. Clamabat latro de cruce: Domine, memento mei, dum vene
Abbreviated transcription (Latin):
idicio: idida .i. dilectꝰ dñi in regno. In exilioman¬
suetus ⁊ amabilis: in iudicio iustꝰ &e t̾ribilis: in
regno głosꝰ ⁊ ammirabilis. Eg̾dimini gͥ ⁊ uidete
regem salomonem. Namu̾q rer est. Licet enim reg¬
numeiꝰ non sit de hoc mundo: tam̃ rex est etiam
in hoc mundo. Int̾rogatꝰ siqͥdem gͦ rex estu: ego in¬
quit in hoc natꝰ sum. ⁊ in hoc ueni inmundum.
Hic gͦ rect̾or est moꝵ: iniudicio disc̾tor meritoꝵ:
in regno distributor p̃miorum. Eg̾dimini ꝓmde
pertatis. in corona miscdie. Siquidem coronatus
est ⁊ anouerca sua. corona spinea.coronamiserie:
coronandꝰ a familia sua. corona iusticie. qͣndo ex¬
ibunt angłi ⁊ tollent de regno eiꝰ omnia scan¬
dala: qnueniet adiudicium cum semoribus
popłisui: cum pugnabit ꝓ eo orb̾ t̾re aduersꝰ
insensatos. Coronat eum ce pat̾ corona głe sic̃
adorate. quors fidĩ deuotio uob̃ hodie ꝓponit᷑ in exem¬

Expanded text:
judicio, Idida, id est dilectus Domini, in regno. In exsilio manjudicio, Idida, id est dilectus Domini, in regno. In exsilio mansuetus et amabilis, in judicio justus et terribilis, in regno gloriosus et admirabilis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem: nam ubique rex est. Licet enim regnum ejus non sit de hoc mundo, tamen rex est etiam in hoc mundo. Iuterrogatus siquidem, Ergo rex es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum . Hic ergo rector est morum, in judicio discretor meritorum, in regno distributor praemiorum. 3. Egredimini proinde, pertatis, in corona miseriae. Siquidem coronatus est et a noverca sua corona spinea, corona miseriae; coronandus a familia sua corona justitiae, quando exibunt angeli, et tollent de regno ejus omnia scandala, quando veniet ad judicium cum senioribus populi sui; cum pugnabit pro eo orbis terrae adversus insensatos. Coronat eum et Pater corona gloriae,adorate, quorum fidei devotio vobis hodie proponitur in exem
Abbreviated transcription (Latin):
in coronanr̃a. in .d.q.c.e m.s. S his deliciis usq mͦ
cartustis hane actenꝰ dulcedinem ñ gustastis. Habe¬
tissublimitatem ciꝰ. s humilitatem ñ uidistis. Egre¬
est opꝰ illis nr̃a erhortatione: qm̃ ipsi sunt qͥ desidant
in illum ꝓspicere. Iilis enim qͣnto sublimitas nocior.
tanto humilitas p̃ciosior ⁊ amabilior ẽ. Unde licet
hoc angłs qui gaudium magnum euangłizat pasto¬
rib: ⁊ que cum eo facta est multitudo cȩlestis excitꝰ.
Uob gͦ dicimꝰ filie syon amme scłares. debiles. delica¬
te filie ⁊ ñ filii. inqͥb nicħ est fortitudinis. nichil
uirilis anmi. Egredimini filie syon. Eg̾dimini de
sensii carnis. ad intellectum m̃tis: de seruitute car¬
nalis concupiscentiȩ ad libtatem spãł intelligen¬
uidete regem salomonem. Alioqͥn ñ erit uob̃ tutũ
uide eum eccłiasten. Idemenm qͥ salomon .i. paci¬
ficus in exilio est. eccłiastes .i. concionator erit in

Expanded text:
 coronavit eum mater sua. Sed his deliciis usque modo caruistis, hanc hactenus dulcedinem non gustastis. Habetis sublimitatem ejus, sed humilitatem ejus non vidistis. Egreest opus illis nostra exhortatione, quoniam ipsi sunt qui desiderant in illum prospicere. Illis enim quanto sublimitas notior, tanto humilitas pretiosior et amabilior est. Unde, licet hoc angelus, qui gaudium magnum exangelizat pastoribus, et quae cum eo facta est multitudo coelestis exercitus . Vobis ergo dicimus, filiae Sion, animae saeculares, debiles, delicatae filiae, et non filii, in quibus nihil est fortitudinis, nihil est virilis animi: Egredimini, filiae Sion. Egredimini de sensu carnis ad intellectum mentis, de servitute carnalis concupiscentiae ad libertatem spiritualis intelligenidete regem Salomonem; alioquin non erit tutum vobis videre eum Ecclesiasten. Idem enim qui Salomon, id est pacificus, in exsilio est, Ecclesiastes, id est concionator, erit in
Abbreviated transcription (Latin):
um: patͥs indicat testimonium. In t̾cia uͦ uerꝰ ẽẽ deus
monstiat᷑. ad cuiꝰ imꝑium nat᷑amutat᷑. Tot testimo¬
mis hodie confirmat᷑ fides nr̃a. tot indiciis roborat᷑
spes nr̃a: tot incentiuis inflammat᷑ caritas nr̃a.
De magis ubi exponit᷑ illut de canticis eg̾dimini fi¬

Expanded text:
um Patris indicat testimonium; in tertia vero, verus esse Deus um Patris indicat testimonium; in tertia vero, verus esse Deus demonstratur, ad cujus imperium natura mutatur. Tot testimoniis hodie confirmatur fides nostra, tot indiciis roboratur spes nostra, tot incentivis inflammatur charitas nostra. SERMO II. De Magis, ubi exponitur illud de Canticis, III,
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq timebat. s ñ sͥ. Nob̃ timebat abilla. qͥb nouerat
ẽẽ timendum. Nobis cauebat: nos instruebat. Tacebat
ore. s instruebat oꝑe: &e qͦd postea docuit ũbo. iã cla¬
mabat exemplo. Discite a me qr mitissum &e h. cord.
Nam de infantia dñi parum aliqͥd audio: extunc iã
usq ad hunc tͥces imum annum nichil inuenio.
Nunc uͦ iam latere non potest: qui tam manifeste
demonstrat᷑ a patre. Nam in pͥma apparitione cum
uirgine mat᷑ uoluit apparere:quod uerecundia q̃¬
dam inuirginitate signaret᷑. Tercia qͦ apparitio eiꝰ
ineuangłio inuenit᷑: ce hec nicħominꝰ hodie celebra¬
tur. Inuitatꝰ enim ad nuptias dñs uino deficiente cõ¬
passus eoꝵ uerecundiȩ aquam mutauit inuinum:
hoc etiamsic̃ ait euangłista signorum eiꝰ fuit initium.
Itaq in pͥma apparitione homo uerꝰ innotuit: tibi int̾
ub̃a matͥs infans apparuit. In scd̃a uͦ uerum ẽẽ di fili¬

Expanded text:
Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat esse timendum; nobis cavebat, nos instruebat. Tacebat ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam clamabat exemplo: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Nam de infantia Domini parum aliquid audio; extunc jam usque ad hunc tricesimum annum nihil invenio. Nunc vero jam latere non potest, qui tam manifeste demonstratur a Patre. Nam in prima quoque apparitione cum matre virgine voluit apparere, quod verecundia quaedam in virginitate signaretur. 8. Tertia quoque apparitio ejus in Evangelio invenitur: et haec nihilominus hodie celebratur. Invitatus enim ad nuptias Dominus, vino deficiente, compassus eorum verecundiae, aquam mutavit in vinum. Hoc etiam, sicut ait evangelista, signorum ejus fuit initium . Itaque in prima apparitione homo verus innotuit, ubi inter ubera matris infans apparuit; in secunda vero, verum esse Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est quod patͥ displiceat: quod ocłos maiestatis
offendat. Unde ⁊ ipseait. Qm̃ que placita sunt
ei faciosemꝑ. Ipsuminquit audite. Ecee dñe iħu
uel iam nẽ loquere. Quousq siles. quousq diᷤ¬
simulas: Diu tacunsti.⁊ ualde diu: uel iamnẽ
loquendilicentiam habes a patre.Quamdiu di
uirtꝰ ⁊ dei sapientia. quasi infirmꝰ aliqͥs ⁊ insipieis
lates in popło. Qndu nobilis rex. ⁊rex celi fabri fitiũ
te pateris appellari parit̾ & putari: Q emni lucas
euangelista testat᷑ qm̃ adhuc filius iosephputaba¬
suꝑbiam nr̃e uanitatis. Parum aliqͥd scio. uel ma¬
gisscire mͥ uideor. ⁊ iam silere non possum: impu¬
denter me ⁊imprudent̾ ingerens ⁊ ostentans. sm¬
ptulus adloquendum. uelox ad docendum: tardꝰ
ad audiendum. Q xp̃s cum tanto tp̃r silebat. cũ se
ipsum abscondebat: nunqͥdinanem głam metue¬
bat: Qͥd timeret abinani gła. qui ẽ uera głapatͥs:

Expanded text:
non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis offendat. Unde et ipse ait: Quia quae placita sunt ei, facio semper . Ipsum, inquit, audite. Ecce, Domine Jesu, vel jam nunc loquere. Quousque siles? quousque dissimulas? Diu tacuisti, et valde diu; sed jam nunc loquendi licentiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus et Dei sapientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobilis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? Etenim Lucas evangelista testatur quoniam adhuc filius Joseph putabasuperbiam nostrae vanitatis? Parum aliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? Quid timeret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris?
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum ex eatrahere potuisti que te sine iniqui¬
tate concepit.⁊ salua integͥtate peꝑit: Quam ma¬
culam hr̃e potest agnꝰ sine macła: Ego inqͥt ioħs a
s nulla comparatio. Quomͦ enim ñ humiliaret᷑
dis aque cognoscunt᷑ ablute. S fortassis minus
credis ioħis testimonio: q ⁊ ipse homo ẽ. Et poteᷤᷤ
hab̾e suspectum: cognat᷑ eiꝰ est. cui ꝑhibet testimo¬
nium. Ecce testimonium maiꝰ ioħe. testimoniũ
aduenientis columbe. Nec incongrue ad indi¬
candum agnum deiuenit columba: qͥa nicħ me¬
lius agnoconuenit qm columba. Qͦd agnꝰ in ani¬
malib hoc columba in auib ẽ. Summa utͥusq
innocentia:summa mansuetudo: summa sim¬
plicitas. Qͥd enimsic alienum ab omni malicia
sic̃ agnꝰ ⁊ columba: Nocere cuiqͣm nesciunt. lede.
non nouert̾. S ne fortuito casui id euenisse caui¬
seris: ecce testimonium di patͥs. Ecce ds maiestatis.

Expanded text:
peccatum ex ea trahere potuisti, quae te sine iniquipeccatum ex ea trahere potuisti, quae te sine iniquitate concepit, et salva integritate peperit? Quam maculam habere potest Agnus sine macula? Ego, inquit Joannes, ased nulla comparatio. Quomodo enim non humiliaretur dis aquae cognoscuntur ablutae. 7. Sed fortassis minus credis Joannis testimonio, 799 quia et ipse homo est, et potes habere suspectum; cognatus ejus est cui testimonium perhibet. Ecce testimonium majus Joanne, testimonium advenientis columbae. Nec incongrue ad indicandum Agnum Dei venit columba; quia nihil melius agno convenit quam columba. Quod agnus in animalibus, hoc columba in avibus est. Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas. Quid enim sic alienum ab omni malitia, sicut agnus et columba? Nocere cuiquam nesciunt, laedere non noverunt. Sed ne fortuito casu id evenisse causeris, ecce testimonium Dei Patris. Ecce Deus majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
potuit saltem matrem suam motu erultationis edo¬
cuit: Nunc autem quid: Uidit eum iohs ait eunͭ¬
gelista tienientem ad se ⁊ ait. Ecce agnꝰdi: ecce qͥ tollit
peccata mundi. Uere agnꝰ. uere humilis ⁊ mansuetus
lece inquit agnꝰ di. ecce qͥ tollit peccata mundi. En
ipse qͥ purgationem faciat delictͥorum: ecce sentinã
nrãm purgaturꝰ aduenit. Q tam̃ pꝰ hoc testimontũ
baptizari uult a iohe. Tremit ille. Qͥdmirum: Quid
inquam mirum sitremit hõ nec airoet attingere
sc̃m di u̾ticemꝰ caput adorandum angłis. reueren¬
dum potestatib. tremendum pͥncipatib: Bapti¬
tari uis dñe iħu: Utqͥdenim aut qͥd tͥ opꝰ fuit baptiᷤ¬
mate: Nunqͥd sano opẽ medicina. aut mundatiõe
mundo: Unde tͥ peccatum ut baptisma sit necessa¬
⁊ equalis es illi: deusde deo. lum̃ de lumine. Nam
indo peccatum cade ñ posse quis nesciat: Anuero de
matre: Nam ce matremhabes: s uirgo est. Quod gͦ

Expanded text:
potuit, saltem matrem suam motu exsultationis edopotuit, saltem matrem suam motu exsultationis edocuit? Nunc autem quid? Vidit eum Joannes, ait evangelista, venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vere agnus, vere humilis, vere mansuetus. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. En ipse qui purgationem faciat delictorum, ecce sentinam nostram purgaturus advenit: et tamen post hoc testimonium baptizari vult a Joanne. Tremit ille. Quid mirum? quid, inquam, mirum, si tremit homo, nec audet attingere sanctum Dei verticem, caput adorandum angelis, reverendum Potestatibus, tremendum Principatibus? Baptizari vis, Domine Jesu? Utquid enim, aut quid tibi opus fuit baptismate? Nunquid sano opus est medicina, aut mundatione mundo? Unde tibi peccatum, ut baptisma sit necessa Deum; et aequalis es illi, Deus de Deo, lumen de lumine. Nam in Deum peccatum cadere non posse quis nesciat? An vero de Matre? Nam et Matrem habes, sed virgo est. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
infantia: ꝓciount. uenerant᷑ ut regem. ad orã
qͥ ꝑstellam foris ammonuit: ipse in occultoco¬
dis edoctit. ¶ Hec gͥ domini declaratio clarifi¬
cauit hanc diem.⁊ magoꝵs deuota ueneratio de¬
uotam fecit ⁊ uenerabilem. Nec sola hec appa¬
ritio s alta qued am sic̃ a patͥb nr̃is accepinus
hodie celebrat᷑: que &e si longo post tp̃r fact̾a edit᷑
gisset in carne. qui scdm diuinitatem idemipse
ẽ. ⁊ anni eiꝰ non deficient. int̾ popłares titrbas
ad baptismum iohis aduenit. Uenit tanquam
iniꝰ e popło: qui solꝰ erat sine peccato. Qͥs eumĩ
crederet filium dei. quisputaret dñm maiesa¬
tis: ¶ alde quidem humiliaris domine: in imi
abscondis. s ioħm latere ñ potis. Nonne ipsei
qui ꝑ mat̾num uterum te nondum natum. ñ dĩ
nat᷑ agnouit: Nonne ipse ẽ qui ꝑutriꝰq mat̾ii
uti parietes te agnouit: ⁊ qi turbis clamare ñ

Expanded text:
infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit. Haec igitur Domini declaratio clarificavit hanc diem, et Magorum devota veneratio devotam fecit et venerabilem. 6. Nec sola haec apparitio, sed altera quaedam, sicut a patribus nostris accepimus, hodie celebratur; quae, etsi longo post tempore, facta creditur norum tempus exegisset in carne, qui secundum divinitatem idem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas ad baptismum Joannis advenit; venit tanquam unus e populo, qui solus erat sine peccato. Quis eum tunc crederet Filium Dei? quis putaret Dominum majestatis? Valde quidem humiliaris, Domine; in imis absconderis, sed Joannem latere non poteris. Nonne ipse est, qui per maternum uterum, te nondum natum nondum natus agnovit? Nonne ipse est qui per utriusque materni uteri parietes te agnovit; et, quia turbis clamare non
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in celosedes eiꝰ: ⁊ uos eum queritis in uilistabu¬
lo. inmatͥs gremio: Qͥd facitis qͦd & aurum offer¬
tis: Gͦrer est ipse: Q ubi aula regia. ubi thronꝰ
ubi curie regalis frequentia: Nunquid aula ẽ
stabulum. thronꝰ p̃sepium: curie frequentia io¬
sephae maria: Quomͦ insipientes ita fact̾i sunt
uiri sapientes ut auorent paruulum despicabi¬
lem tam sua etate quam pauꝑtate suorum: In¬
sipientes facti sunt ut fierent sapientes: ⁊ p̃docu
sapiens. fiat stultꝰ ut sapiens sit. Quia enim ꝑsa
pientiam mundꝰ insapientia sua d̃m cognoscere
rat fñs. ne scandalizarent᷑ uiruisti. ⁊ illusos se cre¬
derent:cum tanta indigna uident: A regia ciui¬
tate ubi regem querendum comectabantur.
ad bethleem uillam paruulam dirigunt᷑. Ingͥ¬
diunt᷑ stabulum: inueniunt inuolutum pan¬
nis infantulum. Ñ illis soroet stabulum. non
pannis offendunt᷑. non scandalizant᷑ lact̾entis

Expanded text:
Dominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabuDominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabulo, in matris gremio. Quid facitis, quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo ita insipientes facti sunt viri sapientes, ut adorent parvulum despicabilem tam sua aetate quam paupertate suorum? Insipientes fasapiens, fiat stultus ut sit sapiens. Quia enim per sapientiam mundus Dominum cognoscere rat, fratres, ne scandalizarentur viri isti, et illusos se crederent, cum tanta indigna viderent? A regia civitate, ubi regem quaerendum conjectabant, ad Bethlehem villam parvulam diriguntur; ingrediuntur stabulum, inveniunt involutum pannis infantulum. Non illis sordet stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis
Abbreviated transcription (Latin):
cendum D miscdia qͥdem pͥora sͥuendicat: ut
siuobuerimꝰ distͥctio inuenire non possit in qm
seuiat. ꝓpt̾ hoc enim benignitatem p̃rogauit. ut
ꝑ eam reconciliati seueritatem uideamꝰ securi.
Eꝑt̾ea uoluit non solum ad t̾ras descende. s etiã
innotescere: non solum nasci. s agnosci. Deniq
ꝓpt̾ hanc agnitionem dies ista celeb̾s habetur ⁊
insignis. dies apparitionis. ¶Hobie enim magi
aboriente uenerunt: ortum solem iusticie re¬
quirentes. eum de quolegit᷑. Ecce uir oriens nomen
illi. Hodie adorauerunt nouum uirginis partũ.
sequentes noui sydis duct̾um. Nonne ⁊ hie nob ẽ
magna consolatio: siẽ in illo de quolocuti sumꝰ
apostoli ũbo: Ille dixit dm̃. isti non uoce s oꝑe
dicunt. Qͥd facitis omagi. quid facitis: Lact̾en¬
tempuerum adoratis. in tugurio uili. inuilib
pannis: Gͦne ds ẽ iste: B̾s certe in templo sc̃osuo

Expanded text:
cendum. Sed misericordia quidem priora sibi vindicat; ut, cendum. Sed misericordia quidem priora sibi vindicat; ut, si voluerimus, districtio invenire non possit in quem saeviat. Propter hoc enim benignitatem praerogavit, ut per eam reconciliati severitatem videamus securi. Propterea voluit non solum ad terras descendere, sed etiam innotescere; non solum nasci, sed et agnosci. 5. Denique propter hanc agnitionem dies ista celebris habetur, et insignis dies apparitionis. Hodie enim magi ab Oriente venerunt, ortum Solem justitiae requirentes, eum de quo legitur: Ecce vir, Oriens nomen illi . Hodie adoraverunt novum Virginis partum, sequentes novi sideris ductum. Nonne et hic nobis est magna consolatio, sicut in illo, de quo locuti sumus, Apostoli verbo? Ille dixit Deum; isti non voce, 798 sed opere dicunt. Quid facitis, o Magi? Quid facitis? Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vilibus pannis! Ergone Deus est iste? Deus certe in templo sancto suo,
Abbreviated transcription (Latin):
stimus ꝓ paruo illo si uolumꝰ. Totum qͦd dare pos¬
sum iniserum corpꝰ istudẽ: illud si dedero satis est.
Si qͦminꝰ addo corpꝰ ipsiꝰ. Nam illud de meo ẽ.⁊ meũ
pleo qͦd minꝰ habeo in me. Odulcissima reconcili¬
atio: o satisfactiosuauissima. Ouere reconciliatio
facilis. s ꝑutilis: satisfact̾io parua. s ñ paruipenden¬
da. Etenim qm facilis mͦ. tam difficilis erit postea:
&e sic̃ mͦ nemo ẽ qui reconciliari non possit. ita pꝰ
paululum nemoqͥ possit: qm̃ sic̃ benignꝰ apparuit
milem expectare possumꝰ iudicii districtionem.
Noli gͦ contemnere dĩ miscdiam: si ñ uissentire
rusticiam.s iram. s indignationem. s emulatio
i.t.c.m.ut enim scires quanta distͥctio uenit:
tanta illam mansuetudo p̃uenit. Ex magnitudine
indulgentie. magnituomnem ultionis attende.
Immensꝰ est enim ds. ⁊ infinitꝰ in iusticiasiẽ ⁊ in
miscd̾ia. M ultꝰ adignoscendum: multꝰ aduleis.¬

Expanded text:
sumus pro parvo illo, si volumus. Totum quod dare possumus pro parvo illo, si volumus. Totum quod dare possum, miserum corpus istud est; illud si dedero, satis est. Si quominus, addo et corpus ipsius: nam illud de meo est, et mepleo, quod minus habeo in me. O dulcissima reconciliatio! o satisfactio suavissima! o vere reconciliatio facilis, sed perutilis! satisfactio parva, sed non parvipendenda! Etenim quam facilis modo, tam difficilis erit postea; et sicut modo nemo est qui reconciliari non possit, ita post paululum nemo qui possit: quoniam sicut benignitas apparuit milem exspectare possumus judicii districtionem. Noli ergo contemnere Dei misericordiam, si non sentire vis justitiam, sed iram, sed indignationem, sed aemulatioias me. Ut enim scires quanta districtio succedit, tanta illam mansuetudo praevenit. Ex magnitudine indulgentiae, magnitudinem ultionis attende. Immensus est enim Deus et infinitus in justitia, sicut et in misericordia; multus ad ignoscendum, multus ad ulcis
Abbreviated transcription (Latin):
pastorib qͦ annunciat᷑ gaudium magnum: natũ
llus saluatorem xp̃m dñm. Simile aliqͥd pauiꝰ loqͥ¬
ex ipsis tacuit: qr hoc mͥ maxime necessarium fuit.
Auoqͥnqͥd agerem audiens dñm uementem: Nũ¬
quid ñ fugerem sic̃ adam. qͥ a facie eiꝰ fugit. sñ effug̃.¬
Nonne desꝑarem audiens qr uenit ule cuiꝰ legem sie
p̃uaricatꝰ sum. cuiꝰ patientia cuiꝰ abusꝰ sum. cuuiꝰ bnfi¬
cedo: iam siplico fiducialit̾. Qd enim timeam.
qñ saluator uenit indomũ meam: Ci soli peccaui:
donatumerit qͥcqͥd indulserit ille. Utiq enim licet
ei qͦd uult facere. Os qͥ iustificat. qͥs ẽ qͥ condemnet:
Aut qͥs accusabit adusꝰ elect̾os dr ꝓptea gaudere
uos oportet quodinnr̃a uen̾it: nc̃ enim facilis ad in¬
dulgentiam erit. Deniq paruuꝰ est: leuit̃ placari
potest. ¶Senim nes eiat. qr puer facile donat: Ecce
minimum qͥddam sit nr̃a ipsa penitentia. Pauꝑes
sumꝰ. parum dare possumꝰ: at tnreconciliaripos¬

Expanded text:
pastoribus quoque annuntiatur gaudium magnum, natum illis Salvatorem Christum Dominum . Simile aliquid Paulus loquex ipsis tacuit, qui hoc mihi maxime necessarium fuit. Alioquin quid agerem, audiens Dominum venientem? Nunquid non fugerem, sicut Adam qui a facie ejus fugit, sed non effugiNonne desperarem, audiens quia venit ille cujus legem sic praevaricatus sum, cujus patientia sic abusus sum, cujus beneficedo, jam supplico fiducialiter. Quid enim timeam, quando Salvator venit in domum meam? Ei soli peccavi; donatum erit quidquid indulserit ille; utique enim licet ei quod vult facere. Deus est qui justificat, quis est qui condemnet? aut quis accusabit adversus electos Dei? Propterea gaudere nos oportet, quod in nostra venerit; nunc enim facilis ad indulgentiam erit. 4. Denique parvulus est: leviter placari potest. Quis enim nesciat quia puer facile donat? Ecce minimum quiddam sit nostra ipsa poenitentia. Pauperes sumus, parum dare possumus; attamen reconciliari pos
Abbreviated transcription (Latin):
Sres apparitiones dm̃ legimꝰ. una qͥdem die. sñ
uno tp̃r fact̾as. Q qͥdem mirabilis scd̾a. mirabi¬
lis t̾cia: s pͥma apparitio mirabiliꝰ ammiranda. Mi¬
rabilis aquarum mutatio: mirabilis ioħis ⁊ colum¬
bȩ parit̾ ac pat̾ne uocis atcestatio: s illud mirabile
magis. qͦd agnitꝰ ẽ a magis. Nam qͦddmagnoscant
indicat adoratio: indicat thuris oblatio. Nec solũ
dm̃ s ce regem agnoscunt: qͦd des ignat᷑ in auro.
Et inhis non latet eosmagnum pietatis sacramen¬
tum: unde ⁊ myrra indicant moriturum. Ad orãt
magi ⁊ offerunt mun̾a adhue sugenti matͥs uba.¬
S ubi est omagi. ubi est purpuraregis huiꝰ: Nunqͥo
uiles panniisti qͥb est inuolutꝰ: Si rer est. diadema eiꝰ
uibi est: S uos eum uere uidetis. in diademate qͦͥco¬
ronauit eum mat̾ sua ĩ sacco morta litatis de qͦresur¬
gens ait. ꝙ concidisti saccum meum. &c. in .i. Egre¬

Expanded text:
 legimus: una quidem die, sed non uno tempore factas. Et quidem mirabilis secunda, mirabilis tertia; sed prima apparitio mirabilius admiranda. Mirabilis aquarum mutatio, mirabilis Joannis et columbae pariter et paternae vocis attestatio; sed illud mirabile magis, quod agnitus est a Magis. Nam quod Deum agnoscant, indicat adoratio, indicat thuris oblatio. Nec solum Deum, sed et regem agnoscunt, quod designatur in auro. Et in his non latet eos magnum pietatis sacramentum: 800 unde et in myrrha indicant moriturum. Adorant Magi, et offerunt munera adhuc sugenti matris uberSed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles panni isti, quibus est involutus? Si rex est, diadema ejus ubi est? Sed vos eum vere videtis in diademate, quo coronavit eum Mater sua, in sacco mortalitatis, de quo resurgens ait: Quia conscidisti saccum meum, et circumde
Abbreviated transcription (Latin):
abscidit non circumeidit. sic̃ qͥt epidꝰ est ⁊ minꝰ
facit. In hac gͦ die nomen imponit᷑. ⁊ nom̃ salutis:
nec de eoqui sic conu̾satur dubitem dicere qͦd suã
ipsius salutem oꝑatur. Usq ad hunc enim diem
dicere possunt angłi quinorunt see̾ta celestia: s
egomine pͥmum ei fiducialit nom̃ salutis impono.
At uͦ quia omnino rara ista auis ẽ in t̾ris. huiꝰ dis¬
cretionis locum in uob̃ fr̃s suppleat uirtꝰ obedien¬
tie. ut nicħ plus. nicħ minꝰ. nicħ alit̾ qm imꝑatũ

Expanded text:
abscindit, non circumcidit; sicut qui tepidus est, si minus abscindit, non circumcidit; sicut qui tepidus est, si minus facit. In hac ergo die nomen imponitur, et nomen salutis; nec de eo qui sic conversatur dubitem dicere quod suam ipsius salutem operetur. Usque ad hunc enim diem dicere possunt angeli, qui norunt secreta coelestia; sed ego nunc primum ei fiducialiter nomen salutis impono. At vero, quia omnino rara ista avis est in terris , hujus discretionis locum in vobis, fratres, suppleat virtus obedientiae, ut nihil plus,