comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et nisa ciutas inqua colit᷑ idẽ lib̾. unde niseus dietꝰ ẽ. Mercuriũ sĩnonẽ int̾pre¬
dĩ. Ideo et mercib preẽẽ. qr int̾ uendentes et ementes sino sit mediꝰ. qui ideo
fingit᷑ hr̃e pennas. q citiꝰ uerba discurrũt. Inde et uelox et errans inducitur.
Alas eius in capite et in pedib significare uoluerẽ ꝑ aera sionẽ fieri. Nunciũ
qr sino animos audientiũ fallit. Uirgã tenet.qr spentes diuidit. idẽ uene¬
na. Nam bellantes ac dissidentes int̾pretũ oratõne sedant᷑: Unde scdm lu¬
nũ legari pacis caduceatores dicunt᷑. Sic̾ eñi ꝑ febiales bella ĩ dicebant᷑. ita par
ob uirtutẽ multarũq arciũ scienciã trimigestꝰ. idẽ t̾ maximꝰ nominato ẽ.Cur
aut eũ capłe canino fingũt. hec ratio dicitꝰ ꝗ int̾ om̃ia animalia canis sagacis
simũ genꝰ ẽ. et ꝑspicar hẽtur. Martẽ dm̃ bellieẽ dicunt.et martẽ appellatũ qr ⁊

Expanded text:
est et Nisa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nisaeus dictus est. Mercurium sermonem interpre. Ideo et mercibus praeesse, quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere pinnas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur: alas eius in cquia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est, venena: nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faeciales bella indicebantur, ita pax ob virtutem, multarumque artium scientiam trimegistus, id est, ter maximus nominatus est. Cur autsimum genus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per
Abbreviated transcription (Latin):
diespit̾. uł diospat̾. quẽ alii orcũ uocant. qͣi receptorẽ mortuoꝵ. Unde uorca nun¬
cupat᷑ uas qd recip̃ aquas. ipse et grecaron. Liberũ a libamĩto appellatũ uolunt qͣ
muliebri et delicato corpre pingit᷑. dicunt mulieres ei attributas. et uinũ p̃p
extandã libidinẽ. Unde et frons eus pãpino cuigit᷑. Sae ideo coronã uiteã et¬

Expanded text:
Diespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nunDiespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei attributas, et vinum, propter excitandum libidinem. Unde et frons ejus pampino cingitur, sed facto  Forte
Abbreviated transcription (Latin):
homines eẽ ñ debeanr. Ianũ dicunt quasi mũdi. ił celi. uł mensiũ ianuam. Diuaf
iam facies faciunt pporientẽ et occidentẽ. Cum ũ fãciunt eũ quadrift̾ontẽ et ianũ
geminũ appellant: ad quatuor mundi partes hoc refer̃. uł ad quatuor elementa. si
ue tp̃ra. Soe dũ hoc fingunt. monstrũ ñ dm̃ fãciunt. Neptinũ aquas mũdi p̾¬
dicant. et dictꝰ ab eis neptimꝰ quasi nube tonans. Tulcanũ uolunt igne̾. et dicto
uulcanꝰ quasi uolans candor. uł qus uolicanꝰ. quod ꝑ aerẽ uolet. Ignis em̃ e nubib
nascitꝰ. Unde &ẽ homerus dicit eũ precipitatũ de aere ĩt̾r̃as. qđ om̃e fulinẽ de aere
cadir. Pcuto aũr uulcanꝰ de fẽmore ninonis fingitꝰ nato: qđ fulmina de mio a
dicunt. qr sine igne nullũ metalli genꝰ fundi extendiq p̾. Nluton greca latine

Expanded text:
homines non esse debeant. Ianum dicunt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas homines non esse debeant. Ianum dicunt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quatuor muve tempora; sed dum hoc fingunt, non Deum, sed monstrum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant: et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum volunt ignem esse, et dictus Vulcanus, quasi volans candor, vel quasi Volicanus, quod per aerem volet. Ignis enim e nubibus nascitur. Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Jovis fingitur natus, quod fulmina de imo aedicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
nomen here licunt. idẽ tempꝰ. qd̾ filios suos fert᷑ deuorasse. hoc ẽ aunos quo
tempꝰ ꝓdixerat ipse resoluit. uł qđ eo semina unde oriunt᷑ iterũ redeñt. hũc
ce liͥ pris abscidisse genitalia dicune. qr nichil in celo de seminib nascit᷑. Falcẽ te¬
net inquiut̾ p̃p agri culturã significindã. uł ip̃ amnss et tp̃ra qđ inse redeant:
uł pp̃ sapienciã qd intꝰ accuta sit. In aliquib aũt cuutatib sat̾no libos suos ap̾gen¬
prestins. hunc et priuato titulo iouẽ optimũ dixer̃. dũ fiusso incesto in sus.
ĩ pudicꝰ mnextraneis. quẽ mͦ taurũ fingunt p̃p europe raptũ. fit au̾t innauua.
cuiꝰ insigne erat taurꝰ. mͦ danais ꝑ imbrẽ aureũ apperisse ꝯcubitũ. ubsintelligit᷑
ñ figure iste s̃. s&e plane de ueritate scelera. Unde nrpe erat tales deos crediq̃lẽ

Expanded text:
nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud genprestans, hunc et privato titulo Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelligitur n figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi, quales
Abbreviated transcription (Latin):
siue pro ĩmundicia belial. Beemoth er hebrea uoce in latinã linguã animal
sonat. pp̃ qđ de excelsis ad t̾rena cecidit. et ꝓ merito suo animal brutũ effectꝰ
sit. Ip̃e ẽ et leuiathan. id ẽ s̃pens de aquis q in huiꝰ scłi mari uolubili uersat᷑
astucia. Leuiathan aũ int̾pretat᷑ additim̃tũ coꝵ quoꝵ scilic& nisi hominũ qͥ¬
b in paracliso semel culpã preuaricatõnis intulit. et hanc usq ad et̾nã mortẽ
condie ꝑfuadendo adicit uł extendit: Quedã aut nomina deoꝵ suoꝵ gẽtiles
ꝑ uanas fabulas ad rationes phisicas conant᷑ traducere. eaq in ciusis clem̃toꝵ
fingendi loc uacat. ubi ueritas cessac. Saturnꝰ origo deoꝵ. et totiꝰ posteritata
a paginis designat᷑. himc latin a satu appellatũ fer̃. quasi ad ipsũ so̾cio ummũ
ꝑtineat. rerũ. uł a tp̃rs longitudine. qđ saturetꝰ annis. Onde et cũ grecierono

Expanded text:
sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles r vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementoenim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos
Abbreviated transcription (Latin):
significat. xp̃m eñi se mentiet᷑ cũ uenerit. et contra eũ dimicabit. et adu̾sabi¬
tꝰ sactim̃tis xp̃i. ut ueritatis eiꝰ euugłm soluar. Nam et tẽplũ iħrłimis repa¬
rare. et omnẽ uet̾is legis cerimoniã restaurare tẽptabiz. S& ez ille antixp̃s ẽ
tate fidei precindunit᷑. et ip̃i antixp̃i sunt. Bel idolũ babiloniũ ẽ. qd̾ int̾pretat᷑
uetꝰ. fiut eñi hic belus pat̾ nini primꝰ rex assirioꝵ. quẽ quidã Cit̾nũ appellant
qd̾ nom̃ et ap̃ assirios et ap̃ aftros postei cultũ ẽ. Unde et ligna punicibal ds̃
solphegor int̾pretat᷑ ñmulicrũ ignominie. Idolũ em̃ fuit moab cognom̃to
baal. suꝑ montẽ fegor. quẽ latini pͥapũ uocant. deũ ortoꝵ. Fuit aũr de lamsaco
Belzebub idolũ fuit acaron. qđ int̾pretat᷑ uir inuscirũ. ⁊̃ebub em̃ musca inter¬
pretat᷑. Spurcissimũ gͥ idolũ ideo uirũ muscarũ uecatũ. ppsordes idolatrie.

Expanded text:
nim se esse mentietur, dum venerit, et contra eum dimicabit, et adversabitur sacramentis ejus, ut veritatis illius Evangelium solvat. Nam et templum Jerosolymis reparare, et omnes veteris legis caeremonias restaurare tentabit; nam et ille Antichristus est tate fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum est Babylonicum, quod interpretatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: quod nomen et apud Assyrios et apud Afros poBeelphegor interpretatur simulachrum ignominie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco r muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuumero poctarũ ponit᷑. quia uidetꝰ historias cõposinsse nõ poema. Apud poetas aũt
tres caracteres eẽ dicendi. unũ in qͦ tantũ poeta loquit᷑. ur ẽ in libris uirgilii georgico
rũ. Aliud draginaticũ. in quo nũꝙͣ poete loquit᷑. ut ẽ in comediis. et ragoedus. Ter¬
iũ mixtũ ut ẽ in aeneida. Nam poere illic et introducte ꝑsonc loquunt᷑. De sibillĩ.¬

Expanded text:
in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi: unum, in quo tantum rum. Alium dramaticum, in quo poeta nunquam loquitur; ut est in comediis et tragediis. Tertium mixtum, ut est in eneide. Nam poeta illic et introducte persone loquuntur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
medi priuatoꝵ hominũ predicant acta. Tragici uͦ res publicas. et regũ hystorias.
Item tragicoꝵ argum̃ta ex rebr luctuosis s̃. Comicoꝵ ex reb letis. Duo s aũt gn̾a
comicoꝵ. idẽ ueteres et noui. Ueteres qui et ioco ridiculares ertiter. ur plautꝰ actiꝰ.¬
terentiꝰ. Noui qui ez satiri : equib gn̾alit̾ uicia carpunt᷑. ut flaccꝰ ꝑsius. iuuenał
uł alii. hi enĩ uniu̾soꝵ delicta corripiuit. nͨ udebat᷑ cis pessimũ quẽq describ̾e.
uͦ cuiꝰ liboe peccata moresq reprehende. Unde et midi pingunt᷑. eo qd̾ ꝑ eos uicia
singła denudent᷑. Satirici aũt dicti siue qd̾ pleni sint om̃ facunctia. siue a sa¬
tur̾tate et copia. De plurib simul reb loquunt᷑: seu ab illa lance que diu̾sis
species obliquis figurationib cũ decore aliqͦ ou̾sa transducant. Unde et lucanꝰ ideo

Expanded text:
mici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; mici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt, comicorum ex rebus laetis. 7. Duo sunt autem genera comicorum, id Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. Unde et Lucanus ideo
Abbreviated transcription (Latin):
fictores poere. Tlares a ui mentis appellatos uarro auctor ẽ. uł a iuendis car¬
minib. idẽ fiectendis. Hoc ẽ modulantis et ꝓinde poere lãtim uates olim. et
scripta eoꝵ uaticinia dicebant᷑. qd ui quadã ẽt quasi uesama ĩ scribendo cõmõue¬
rent᷑. uł quor modis u̾ba onecterẽt. quia et ip̃i qͦ pleraq uersib efferebãt. li¬
rici poete a potolirm. idẽ auarietate carminũ. Unde et lira dicta. T̃ ragedidicti
qd̾ micio canentib premiũ erar hẏro. quẽ greci tragos uocant. Unde et oratuᷤ.
Carmine qͥ tragico uilẽ certauit ob hyrcũ. Olim eñi iam de hinc seq̃ntes tragici¬
multũ honorẽ adeptis̃. excellentes ĩ argum̃tis fabularũ. ad ueritatis ymaginẽ
ficris. Coniedi appellati siue a loco qr circũ pagos agebant. quos greci comas uocãt.
siue ad comesatõne. Solebant em̃ pꝰ cibũ homines ad eos audiendos uenire. so co¬

Expanded text:
fictores poetae. 366 3. Vates a vi mentis appellatos, Varro auctor est; vel a viendis carfictores poetae. 366 3. Vates a vi mentis appellatos, Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine vates olim, et scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur, vel quod modis verba connecterent; vipo tou lyrein, id est, a varietate carminum: unde et lyra dicta. Tragici dicti, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci tragon vocant. Unde et Horatius: Carmine qui tragico vilem certavit ob nircum. Jam dehinc seqmultum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos venire. Sed co
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ melior de rranqͥllitate. ab hosticis em̃ uen̾at. et ut anima int̾ire dicat᷑ epicurus
obsuat᷑ et ut canis restitutõ neget᷑ de uana omniũ philosophoꝵ scola sumit᷑. Et¬
ubi mat̾ia c̃ deo equatꝰ ⁊ enonis disciplina ẽ. et ubi quid de igneo dõ legitur
eraclitꝰ int̾uenit. eadẽ mat̾ia apud hereticos et philosofos uolutatur. idẽ et retrac
Cũ primũ homines exuta fe̾ritate rationẽ uite hr̃e cepissent. seq ac deos
ciã ad religionẽ deoꝵ suoꝵ excogitauer᷑. Igitur ut templa illis domib pulcriora
et simulacra corporib ampliora faciebant. ita eloquio &ẽ qͣi augustiore honorã¬
dos putauer̾. laudesq eoꝵ et uerbis illustriorib et iocundiorib numeris extu¬
ler̃. Ia genꝰ qr forma quadã efficitꝰ que poytes dr̃. roynma uocitatũ ẽ. eiꝰsq

Expanded text:
Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola sumitubi materia cum deo aequatur, Zenonis disciplina est: et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heracletus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, idem retracchristianiatis, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos tiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum, et verbis illustrioribus, et jucundioribus numeris extulerunt. » Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poesis dicitur, poema vocitatum est, ejusque
Abbreviated transcription (Latin):
cõmanentẽ et lucidĩt u pitagoras. quidã dm̃ fine tp̃i incõmutabilẽ ut plato.
quidã dm̃ mentẽ solutã. ut cicero. quidã et sp̃m et mentẽ. ut maro. Inuentũ
enĩ seeẽ sapientes. stulti factis̃. Item platonici quidã deum curatorẽ et arbitrũ
et uidice̾ asser. ꝑpicutei ꝯciosũ ex in exercitatũ. De mundo aũt platonici affirmãt
in corporalẽ. stoici corp̃ralẽ. epicurꝰ athomis. pitagoras ex numeris. Eraclitꝰ ex igni.
unde et uarro igne mundi animũ dicit. ꝓinde qd in mundo ignis om̃ia gub̾nar.
sic̃ animꝰ in nb̾. quã uanissime quicũq ẽ inquit in nb ip̃e fumꝰ cũ exit emorimꝰ᷑.
Frgo et ignis c̃ de mundo ꝑfulgura ꝓficiscit᷑ mundus emont᷑. Hi philosopho¬
rũ errores oe̾ apud eccłam indurer̃ hereses. Inde eonas et forme nescio que. ĩde
apud arriũ trinitas nominis. et apud ualentinũ platonicꝰ furor. Inde marcioni

Expanded text:
commeantem et luci dum, ut Pythagoras: quidam Deum sine tempore incommutabilem, ut Plato: quidam mentem solutam, ut Cicero: quidam et spiritum et mentem, ut Maro. Inventum enim se esse sapientes stulti facti sunt. Item Platonici quidem Deum curatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici adfirmant incorporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: 'Qui cum est,' inquit, 'in nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam et apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες et formae nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. Inde Marcionis
Abbreviated transcription (Latin):
celi signa describunt. siderũq cursu nascentiũ mores. actus. euentꝰ. p̾dica¬
re conant᷑. id ẽ quis quali signo fuerit natꝯ. aut quẽ effe̾ctũ hẽar uite qui naᷤ¬
citur. his̃ qui uulgo mathematici uocant᷑. cuiꝰ suꝑstitõnis genꝰ ꝯstellarões

Expanded text:
celi signa describunt, siderumque cursu nascentium mores et actus et eventus predicaceli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores et actus et eventus predicare conantur, idest quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vite qui nascitur: hii sunt qui vulgo mathemathici vocantur. Unde ho
Abbreviated transcription (Latin):
plenos ad simulant et astucia  fraudulenta hominib futura ꝯiectant. Duo
crificia offe̾r̃. hisq celebritatib demonũ rñsa accipiunt. Aruspices nũ¬
cupati qͣi horarũ inspectores. dies enĩ et horas inagendis negocuis oꝑibq
custodiuĩt. et quid ꝑsingła tp̃ra obsuare debeat homo intendũt. hi o&̃e
extra pecudũ inspiciũt. et ex eis futura p̾dicunt. Augures s̃ qui uolatus
auiũ et uoces intendũt. aliaq signa rerũ ut obfuatõnes ĩprouisas homini¬
b occurrentes. sũt idẽ et auspices. Nam et auspicia s̃ que iter faciẽtes ob
ẽ auiũ uoces et liging linguas. Item auguriũ q̃i auigeriũ qd̾ gerũt. Duo¬
tor fuerit diuinandi. Astrologi dicti. eo qđ in astris auguriant᷑. Genita¬
liatici appellati p̃p natalicioꝵ osicdationes dierũ. Geneses enĩ hominũ ꝑ .xii.¬

Expanded text:
se esse assimulant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo se esse assimulant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo crificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati sunt, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: quo per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Idem et auspices. Nest, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigerium, quotor divinandi fuerit. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci sunt appellati, propter natalitiorum considerationes dierum. Geneses enim hominum
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant᷑. hi et elem̃ta ocutiũt. turbant mẽtes hominũ acsine uł¬
lo ueneno uolencia tantũ carminis int̾imũt. Unde ez lucanꝰ. Meus haus¬
ta nulla sanie polluta ueneni incantata ꝑit. Demonib eñi accitis audent
uentilare ut quisq suos ꝑit maxis artib inimicos. Hi & sanguine utuntu
et iuctuis et sepe otingũt corp̃ra mortuoꝵ. Nigromancii s̃. quo ͥ p̃canta¬
tõnib uident᷑ mortui resuscitati diuinare. et ad int̾rogata rñđe. Pligro
eñi grece mortiui. mancia diuinatio nuncupatꝰ. ad quos sciscitandos cada¬
uęris sangius adicitꝰ. Nam amare demones sanguinẽ dicunt. Ideoq qͦtiens
nigromancia fit. cruor aq̃ miscet᷑. ut colore sanguinis fãciliꝰ prouocent᷑. hi
dromancii ab aqua dicti. ẽ hidromãcia ĩ aque inspectõne umbras demonũ¬
euocare et ymagines ut ludificatõnes eoꝵ uidere. ibiq ab eis aliq̃ audire
quatuor ẽc̃ gn̾a.t̾ram. aquã.aerẽ. et ignẽ. hinc geomanciã. hidromanciã. aero

Expanded text:
menses hominum, ac sine ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contingunt corpora mortuotionibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim Graece mortuus, μαντεία divinatio nuncupatur, ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adjicitur; nam amare daemones sanguinem dicunt; ideoque, quoties necromantia fit, cruor aqua miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. 12. Hydromanevocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aerom
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ scõꝵ sibi oblatã recusar. et cuidebet᷑ oñdit. Idolũ aut̃ ẽ simulacrũ qđ
humana efigie factũ et ꝯsecratũ ẽ. uixͣ uocabuli int̾pretarionẽ. Idos eñi greco¬
formã sociat. et ab eo ꝑ diriuationẽ iddolũ deductũ. atq ap̃ nos formulã facit
Igit᷑ om̃is forma uł formula idolũ se dici exposcit inde ydolatria om̃is cirea õe

Expanded text:
angelorum sanctorum sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum, quod angelorum sanctorum sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum, quod humana effigie factum et consecratum est, formam sonat; ab eo per diminutionem εἴδωλον deductum, aeque apud nos formulam fecit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idololatria omnis circa omne
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ex similitudine nuncupata. eo qđ manꝰ artificis ex lapide aliaue mathe¬
is uoluminib. Apud hebreos eni idolũ siue simulacrũ semeldr̃. Iudei dicũt
qđ ismael primꝰ si anilacrũ luto fecerit. Gentiles aũt primũ ꝓ metheũ simu¬
lacra homiitũ de luto finxisse ꝑhibent. ab eoq natã eẽ artẽ simulacri et statu¬
as fugendi. Unde et poete ab eo homines primũ factos eẽ ꝯfingunt. Figurate.
pp̃ effigies. ap̃ grecos aũt cicrops sb̾ quo primũ inarce oliua orta ẽ athenien¬
siũ urbs ex minerue appellatõne nomĩ sortita ẽ. Hic primꝰ ominiũ iouẽ appel¬
lauit simulacra reꝑit. Aras statuit uictimas immolauit. neq̃ꝙͣ istius modi reb¬
tiner ñ nisi uni et soli deo deb̾etͦ. hanc sic impia suꝑbia siue hominũ siue
demonũ sibi exhiberi uł iuber uł cupit: ita pia humilitas uł hominũ uł

Expanded text:
autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave mateautem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave mateus apud eos enim idolum sive simulachrum Ismael dicitur. Iudei dicunt, quod Ismael primus simulachrum luto fecerit. Gentiles autem primum. Prometheum simulachra hominum de luto finxisse as fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem appellavit, simulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebtinet, non nisi uni et soli Deo debetur. Hanc sicut impia superbia sive hominum sive daemonum sibi exhiberi vel jubet vel cupit: ita pia humilitas vel hominum vel
Abbreviated transcription (Latin):
uulcanꝰ. apud naxos liber. ap̃ delos apollo. In quoꝵ oe̾ laudib accesser̃ et̃
poete. et ꝯpositis carminib ĩ celũ eos sustuler. Nam quarundã adĩuentões
artiũ cultu peꝑisse dicunt᷑. ut escolapio medicina. uulcano fabrica. Ab actib
aũt uocant᷑. ut mercuriꝰ qđ mercib preẽ. Liber alib̾tate. Fuer̾ au̾t et quidã
uiri fortes aut urbiũ aut ꝯfixer̃ ut hẽrent aliqđ ex imaginũ ꝯtẽplatõne
solatiũ. Soe paulatĩ hunc errorẽ ꝑsuadentib demonib ita ĩposteris in rep¬
sisse. ut quos illi ꝓ sola nominis memoria honorauer̃. successores deos existi¬
marent atq colerent. Simulacroꝵ usus exortꝰ ẽ cũ ex desidio mortuoꝵ osti¬
tuerentꝰ imagines uł effigies. tãꝙͣ in celũ receptis. ꝓ quib se in t̾ris demoneᷤ
colendi supposuer̾. et sibi sacrificari a deceptis et ꝑditis ꝑsuaser̃. Simulacra

Expanded text:
Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et conpositis carminibus in caelum eos sustulerunt. Nam quorundam et inventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fuerunt etiam et quidam viri fortes asolacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra
Abbreviated transcription (Latin):
qo patener acie ccłoꝵ. a ruspicine artẽ primꝰ etrusais tradidisse dr̃ quida
tages icer orts aruspicina dictauit. et postea nõ apparuit. Ilam. dt tabulo¬
se aresite quoda nustico subiro hunc ex glebis eriluisse. et aruspicinã matꝰ¬
seaquadie et mortinis ẽ. Quos libros romani extrusca lingua ĩppriã muei
bĩ eñ in locis agrestib e ⁊ pagis gentiles lucos ẜdolaq fttuer. et atalr
ss pcc̃o scisica idlolis fiuentes.et necdũ regeñat. ꝓinde gentiles pͥtpieti
nuncupant᷑. ip̃i dicunt᷑ grece ethnici. ł thnçieni ex greco ẽ latinu iutpreti¬
⁊ gentises E thonos oñi grece gens dr̃. ꝑost fidẽ aũt n debent uocar gete¬
t᷑ qui p̃ babtis mũ xp̃i susceptũ ad ydoloꝵ cultũ. et sacrificioꝵ ꝯtaminatione
reuertunt᷑: E st aut nomen grecum. de dus gentiũ. Ee ꝑ uniquusꝙ¬
uos pagani deos asser. l.omines olim fuisse ꝓdunt᷑. et ꝓ uniꝰcuurtu

Expanded text:
ngat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Tusca lingua in propriam mubi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece Ethnici. Ethnici ex Graeco in Latinum interpretantur gentiles. Ἔθνος enim Graece gens dicitur. Post fidem auttur, qui post baptismum Christi susceptum ad idolorum cultum et sacrificiorum contaminationem revertuntur. Est autem nomen Graecum. § 11 De diis gentium. Quos pagani deos asserunt, homines olim fuisse produntur, et pro uniuscuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Hectani a quodã necto uocati. qui dicebat xp̃m eundẽ eẽ et patrẽ. et sp̃m
ani uocant᷑. qr patrẽ passũ dicũt. Sabellian ab eodẽ neeto pululasse dicuntur
cunis discipłm ꝑhibent fuisse sabelliũ. ex cuius nomine maxime inotuer̃.
Unde et sabelliani uocatis̃ qui unã ꝑsonã patris et filii et ⁊ sp̃s sc̃ĩ adstriunt.
Arriani ab arrio alexandrino p̃sbro orti sunt. qͥ coet̾mim patris filiũ ñ agnoscens
diuersas in trinitate substancias asseruit. cont̃ illud qd ait̃ dñs. Ego ex pat̾ unũ sumꝰ
Macecloniani a macedonio ꝯstantinopolitano ep̃o dictis. negantes sp̃m dm̃ sc̃m. Apo¬

Expanded text:
§ 40. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebant Christum eumdem esse et Patrem, et Spiritum § 40. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebant Christum eumdem esse et Patrem, et Spiritum ani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noetio pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt, unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus . Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ndĩ sunt. et ita tenent euugłm ut lege̾ carnalit᷑ suent. Aduerso quos ad gala¬
thas apła scribens iuenit᷑. fotiniani a fõtino gallo grecie firmie ep̃o mincupati.
qi ebionitarũ heresim suscitans asseruit xp̃m a maria ꝑ ioseph nuptiali coitu
fiuisse ꝯceptũ. Etiani ab erio quodã nuncupatis̃. hi offerre sacrificiũ ꝓ defic¬
tis sꝑmĩt. fciam ab etio s̃ uocati idẽq eunomiam ab eunomio quodã dialetico
ethii discipło ex cuiꝰ nomine magis innotuer̃. dissimile patri asserentes filiũ.
et filio sp̃m scm. dicunt oe̾ millũ imputari pocm infide manentiũ. Origenia¬
ni ab ongene auetore exorti .s̃. dicentes qd̾ nõ possit filius dei uidere patrẽ. nͥ
sp̃s sẽs filiũ animas ꝙͦ ĩ mundi pͥncipio peccasse dicũt. et ꝓ cdiu̾sitate ꝓcc̃oꝵ de
celis usq ad t̾ras cliu̾sa corpora quasi uincła meruisse. eaq causa factũ fiusse mũ

Expanded text:
udaei sunt, et ita tenent Evangelium ut Legem carnaliter servent: adversus quos ad Galaudaei sunt, et ita tenent Evangelium ut Legem carnaliter servent: adversus quos ad Galatas Apostolus scribens invenitur. Photiniani a Photino Gallograeciae Sirmiae episcopo nuncupati, qui Ebionitarum haeresim suscitans adseruit Christum a Maria per Ioseph nuptiali coitu fuisse conceptum. Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt. Hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. Aetiani ab Aetio sunt vocati. Idemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico, Aetii discipulo, ex cuius nomine magis innotuerunt: dissimilem Patri asserentes Filium et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum inputari peccatum in fide manentium. Origeniani Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio peccasse dicunt, et pro diversitate peccatorum e coelis usque ad terras diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque causa factum esse mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
mines ieet auas natiras er substancias introdurit. idẽ bonã et̃ malĩ. et
mimas ex des q̃ier aliqͦ fonte manare asseruit. et testamentiã rei auit¬
pumt: noiis ex parte recipiunt. Canoniani idẽ qui latine siue legre dicanit᷑
Antroꝑomorphite dictiq eo qd̃ simplicitate rustica am̃ hr̃e huenaniu ebra
que in aimins libris scriptas̃ arbitrant: Antrophos eñi grece latine homo niris¬
pietat. ⁊gnor intes uoce dñi qui aie. sop̃s ẽ ds̃ in corporeꝰ. D̃ em̃ nec membris
distinguit᷑ hec corpons mole censet᷑. E rachite ab exiclio auctore ex orti monachoᷤᷤ
utiamꝰ anonuato rome urbis pͥsbro exorti qui aduersꝰ comeliũ cathediã sac̃do¬
tale comaminiiadłe heresim instituit. uolens apostata susciꝑe. et rebaptirans
baptuantos. Montani heretiai dicti qd̾ in tp̃re ꝑsecurõnes in montib latuer. qua
occasione se acatholice eccłe corpore diuiser̃. Ebionite ab ebione dicti. hi semi¬

Expanded text:
es. Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare asseruit; Vetus Testamentum respuit, Novum ex parte recipit. Canoniani Latine sine lege dicuntur. Anthropomorphitae dicti, pro eo quod simplicitate rustica Deum hquae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim graece latine homo interpretatur. Ignorantes vocem Domini, qui ait: Spiritus est Deus. Incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. § 32. Hierachitae ab Hieracha auctore exorti, monachos atiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. Ebionitae ab Ebione dicti. Hi semii
Abbreviated transcription (Latin):
fantasmaticã illusionẽ. fallacia sathane facta. Prudentiꝰ quoq de mereuno
sicart. T̃radit᷑ extinctas sumpro modaiminre uirge in luce̾ reuocisse aninia.
ast alios dam pnasse nesci. Et pꝰ ꝑauilulũ adicit᷑. Murmure nã magico tenueᷤ
erire figuras. atq sepulcrales scite incantare fauillas. Uitauit itdeni

Expanded text:
fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas, Vita itidem
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina estloriut. Apud assirios aũt̾ magice artis coprose uiteftante lu¬
cans. Euis nocere fibra. Facta querat. quis ꝓdat aues. quis fulgura
celi seruet. et assiria scrutet᷑ sidera cura: Itaq hec uanitas mnagicarũ
arciũ ex traditone angłoꝵ maloꝵ ĩ toto t̾rarũ orbe płimis seli ualui
rationes. et ipa q̃ dicunt᷑ oracła. et nigromancia. Hec mirũ de magoni
pstigiis. quoꝵ in tanto ꝓdiere maleficioꝵ artes. ut &e moysi simnileitur¬
signis resifterẽt. uerrẽtes uirgas ĩ drachones.Aquas ĩ sanguinẽ. Fertur
et quedi maga famosissima: Circen. q̃ socios ulixit mitauri ebessuaple¬
git᷑ et de sacrificio qd̃ archades deo sus luteo ĩmolabãt. exqͦ quicũꝙ sume¬
lis ille pocta scribie de quacdã femina q̃ magicis artib excellebat. Peẽ iqui
iubebit sb̾ pedib t̾ram. ez descendẽ montib ornos. Quid plura: si credẽ
fas ẽ de phitonissa u ꝓpħe animã samuelis de infernis abdir euocaro:

Expanded text:
ciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuirationes et ipsa quae dicuntur oracula, et nigromantia. Nec mirum de magorum praestigiis quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi simillimis resisterent signis, vertentes virgas in dracones, et aquas in san quaedam maga famosissima Circe socios Ulyssis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Archades Deo suo Lyco immolabant, ex quo quicunque sumele poeta scribit de quadam femina, quae magicis artibus excellebat. Haec, inquit, videbis Sub pedibus terram, et descendere montibus ornos. « Quid plura? si credere fas est, pythonissam, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocare,
Abbreviated transcription (Latin):
sedech sacerdotẽ dei ñ hominẽ fuisse. s& uirtutẽ dei eẽ arbitrant᷑. Angłici uoca¬
ti. qͥ angłos coluntꝰ. Apłici hoc sͥ nom̃ ideo presũpser̃. q nichil possidentes ꝓpriuĩ
nequaꝙͣ recipiũt eos qui aliquid in hoc mundo ututur. Cerdoniam a cerdonẽ
quodã nominati. qui duo ꝯtraria pͥncipia asser̃. Marcioniste a marciane stoico phi¬
losopho appellati. qui cerdonis dogina secutirs. alterũ bonũ alterũ iustũ dm̃ asser̃.
tamꝙͣ duo pͥncipia creatoris et bonitatis. Atoterite ab oblatõne uocati. panẽ em̃
et caseum ofter. dicentes a pͥmis hominib oblitionẽ a fructib t̾re et a f̾ructib oui¬
ũ finsse celebratã. Aquarii appellati eoqd̾ aquã solã offer in calice sacram̃ti. Seue¬
rian a seuero ex orti uimĩ ñ bibu̾ꝰ. uetꝰ testamentũ et resurrectionẽ ñ recipiũt.

Expanded text:
sedech sacerdotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. 18. Angelici vocasedech sacerdotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. 18. Angelici vocatinequaquam recipiunt eos qui aliquo in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia asseruit. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Severiani, a Severo exorti, vinum non bibunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
appellare uoluer̃. animã naturã dei ẽẽ dicunt bonũ et malũ diñ sus dogniati¬
b fingunt. Carpocraciani a carpocrate quodã uocant᷑. qui dix̃ xp̃m hominẽ f̾u¬
isse tantũ. et de utroq sexuᷤ genitũ. Ciruiciani a cirinto quodã nuncupati. hi
int̾ cetera circũcisionẽ obsũau mille annos post resurrectionẽ in uoluptate
Colunt eñi spentẽ dicentes ipsũ in paradisũ induxisse uirtutes cognitionũ.
elalentimani a ualentino quodã platonico sectatore uocati. qui eonas idẽ scła
qͥ ereatorẽ angsm uescio quẽ głosũ suꝑioris dĩ faciens dm̃ legis isrł illũ igneũ
affirmans. A pellite quoꝵ auctor apelles qui dixit xp̃m ñ dm̃ inueritate soc homi¬
nẽ infantasia apparuisse. Archonciati a pͥncipib appellant᷑. qui uniu̾sitatẽ quã
tatẽ. Unde et nudi orant et nudi int̾ se mares femineq ꝯueniu̾t. Cainiani ꝓ¬
inde sic appellati qͣm cun adorant. Serhiniam nom̃ acceper̃ afiho adam qͥ ueca¬

Expanded text:
appellare voluerunt; animam naturam Dei esse dicunt; bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati: qui αἴωνας id est saecula qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam tatem, unde et nudi orant et nudi intinde sic appellati, quoniam Cain adorant. 16. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui voca
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Religio appellata qd̾ ꝑ eĩ uni deo relegamꝰ animas nr̃as ad cultũ diuinũ uin¬
cło siuendi. qd̾ uerbũ cõpositũ ẽ a relegendo. idẽ eligendo. ut na latinĩ uideat᷑.
religio. sic̃ eligio. Tria sunt aũt que religiones cultu ad colendũ dm̃ in hominib
ꝑquirunt᷑. idẽ fides. spes. hearitas. In fide quid credendũ. in spe quid sperandũ.
In learitate quid sit amandũ. Fides ẽ qua ueracit̾ credimꝰ. id qd̾ nequaꝙ᷑s inde uale¬
mꝰ. Nam credere iam ñ possumꝰ qd̃ uidemꝰ. ꝓprie aũt nomen fi̾dei inde ẽ dictũ. si
omnino fiat qd̾ dictũ ẽ. aut promissũ. et ude fides uocata ab eo qd̾ sit illud qͣ inter
urrosq placitũ ẽ. quasi int̾ dm̃ et hominẽ. Hinc et fedus. Spes uocata qd̾ sit pes
ꝓ grediendi. quasi e̾ spes. Unde et otrario desꝑatio. Deẽ eñi ibi pes. nullaq ꝓ gre¬
diendi facultas ẽ. quia dum quisq pc̃cm amat futurã głam ñ fꝑar. Caritas grece

Expanded text:
 eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est: quasi inter Deum et hominem. Hinc et foedus. Spes vocata, quod sit pes progrediendi, quasi, est pes. Unde econtrario desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Charitas Graece,
Abbreviated transcription (Latin):
uoant ⁊uso quins piusticiã. Sadusei int̾pretant᷑ iusti. Uendicant eñi sibi qd̾
ñ sunt. corporis resurrectionẽ negant. et animã interite cũ corpore predicant. Hi
cuit illos in om̃i re sabatizare. Geniste dicti eo qd de genere abrahe eẽ se głant᷑. ꝓla
erib ad heser̃. Quidã aũt isrłiticis tantũ ꝯuigiis ꝯtenti. uł ex eis geniti. dum
reu̾si eẽnt de babilonia. ae babilenia. diuiser̃ ab omni ppło et assũpser̾ sibi h
nom̃ iactancie. aAleriste appellati. eo qd̾ separãt scripturas u̾ credentes om̃ub¬

Expanded text:
uasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi  qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientureribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactanti
Abbreviated transcription (Latin):
uidam & heretiei qui de eccła recesser̃ ex nomine suoꝵ auctoꝵ mincupant᷑.
quidã u er causis quas eligentes instituer̃. Simoniani dicti a simoue magise
pecimnia emere uoluiss&. Hi dicũt creaturã nõ adẽ s& a iurtute quadã suꝑna
creatã. Monandriam a menandro magno discipło simoris miicupati. qua
iindũ ñ ado̾ soe ab angłis factũ asser. Easilidiani a basilide appellari. qui
int᷑ reliquas blasfennas passum iħm abnegnut. Nicholarte dicti a nicho¬

Expanded text:
uidam haeretici qui de Ecclesia recesserunt, ex nominibus suorum auctorum nuncupantur, quidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone, magicae pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum esse asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegant. Nicolaitae dicti a Nico
Abbreviated transcription (Latin):
infantes corriꝑe ac laniare solitas. a lamando specialit̾ dictas. pilos qui grece pani¬
te. Latine ĩcubi appellant᷑. siuc inui ab ineundo passim cũ animalib. Unde et in¬
cubi dicuntꝰ. ab incubando. hoc ẽ stuprando. Sepe eni imꝓbi existunt oe mulieri¬
b. et earũ ꝑagunt ꝯcubitũ. qd̾ demones et gallidusios mincupant. qr assidue hãc¬
cunt. ad que oratiꝰ dic̃. Faune nimpharũ fugientiũ amator: ꝑ meos fines et aprisca ru¬
ra lenis incedas. Explicit. liber octauus.¬

Expanded text:
infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Paniinfantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Inui ab ineundo passim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est stuprando. Saepe enim inprobi existunt etiam mulieribus, et earum peragunt concubitucunt, ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas. Dicat itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
appellant alicuius meriti animas defunctoꝵ. qͣi aeroas idẽ uiros aerios. et celo
dignos p̃p̃ sapienciã et fortitudinẽ. Penates gentiles dicebau om̃s cleos qͦs do¬
micolebat. et penates dicti qd̾ eẽnt in penetralib. idẽ in secretis. hi dii qͦmͦ uoca¬
bant᷑ ił que nomina habuer ignorat᷑. Manes deos mortuoꝵ dicũt. quoꝵ p̾atẽ
int̾ lunã et t̾ram asser̃. A quib et mane dictũ existimant. quos putant hr̃e qͥ ma
b. ꝯtrario nomine hoc appellant᷑. Apulenis aũt ait eos cata antifrasin dici manes.
Hoc ẽ mites ac modestos. c sint t̾ribiles et in manes ut parças. ut eumenides.
laruas ex hominib factos demones aiunt. qͥ merito mali fuerint. quarũ natu¬
ra eẽ dr̃ terrere ꝑuulos et ĩ angulis garrire tenebrosis. Lannas quas fabule tͣdũt

Expanded text:
appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi ἀηρωας, id est viros aerios et caelo appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi ἀηρωας, id est viros aerios et caelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt; a quibus et mane dictum existimant; quos putant ab aere, qubus contrarii, nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos κατ ̓ ἀντίφρασιν dici manes, hoc est mites ac modestos, cum sint terribiles et inmanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas q̃ desidat opes. libidoq uoluntates appetirꝰ. que ideo furie appellant᷑. qđ
stumilis sius m̃te feriant. et quietã eẽ ñ sinant. Nuntas deas aquarũ putant. dictaᷤᷤ¬
a nubib. Nam ex nubib aque. Unde diriuatũ ẽ nimphas deas aquarũ. qͣi numina
limpharũ. Ipłas aũ: dicũr et musas. quas et nimpbas. nec ĩ merito. Nam aque motꝰ
musicẽ effec. Nimpharũ ap̃ gentiles uaria s̃ uocabula. Nimphas quippe montiũ ore¬
ades dict̃. siluarũ driades. fontiũ amadriades. campoꝵ maides maris naides. Fro¬
as dicunt᷑ aumone trarisse nom̃. grece eñ uino era appellat᷑. Et ideo nescio qs fuliꝰ
eius scađ̃m grecoꝵ fabulã ereasas fuit nuncupatꝰ. hoc uidelicoe uelur misticũsi¬
gnificante fabula qd aer innoui deputet᷑. ubi uolunt aereas hĩtare. quo nomine

Expanded text:
cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo furie appellantur, quod cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo furie appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant. Nymphas vel musas deaa nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ digitos nentis ad fusũ tanꝙͣ presens ad pret̾itũ traiciendũ ẽ. Parcis cata antifra¬
sin appellatas qđ minime parcant. q̃s oe̾ tres uoluer̃. Unã que uitã hominis ordiat᷑.
Alt̾am que ꝯtexat. T̃erciã que rũpat. Incipimꝰ enĩ cũ nascimꝰ. sumus c̃ uiuimꝰ desimꝰ
c̃ int̾imꝰ. Eatuã a fortuitis nom̃ hr̃e dicunt. qĩ deĩ quandã. res humanas uarus
casib et fortuitis illudentẽ. Unde et cecã appellant. eo q passim ĩ quos lib& homi¬
nes incurrens. sine ullo ex amie meritoꝵ et adbonos et ad malos uenit. Fatũ añt
a forruna separant et fortuna q̃i sit in his q̃ forutu ueniũt. nulla palã causa. Ritũ¬
tres effecto qͥ in animis hominũ multas ꝑturbatõnes gignũt. et int̾dũ cogunt ita
delinq̃re. ut nec fanie. nec ꝑiculi sui respectũ hr̃e ꝑmittãt. Itaq uindictã cupit

Expanded text:
per digitos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphraper digitos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: sumus, cum vivimus: desumus, cum interimus. Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quamdam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem. Unde et caecam appellant eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a Fortuna separant, et Fortunatres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cupit: