comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti iacobꝰ ⁊ iohanneᷤ.
ut ignis descñdat
de celo. ⁊ consumat
eos: & increpauit
eos dñs. Huiusmodi
uindicta q̃ lauda¬
tur in helya: in his
dãpnat᷑. quia ille:
ex caritate. hii: ex
ira hoc appetebant De peticione

Expanded text:
ti Jacobus, et Joannes ut ignis descendat de coelo, et consumat eos? Et increpavit eos Dominus. » Hujusmodi vindicta, quae laudatur in Elia, in his damnatur, quia ille ex charitate, hi ex ira hoc appetebant. C
Abbreviated transcription (Latin):
decimo u̾o anno imꝑii neronis
cum iam eiꝰ nequicia inualuisset.
⁊ iam in iudeos comspirasset: posit̾
ẽ paulus rome in carcerẽ. ubi multoᷤᷤ
de familia neronis conu̾tit. ⁊ fami¬
liaritatẽ senecoe magistri neronis¬
mo anno. ultimo. scił. imꝑii neronis
martirio coronati sunt ipse et pe¬
trus. Uñ patet eos errare: qui dict̃
ñ eadem die occisos eẽ. ut intelligat᷑
cadem die: anno reuoluto. Qd̾ stare ñ
pot̾. cũ constet eodem anno .s. qͣrto¬
decimo: eẽ occisos. ⁊ eadem die In¬

Expanded text:
decimo vero anno imperii Neronis, cum jam ejus nequitia invaluisset, et jam in Judaeos conspirasset, positus est Paulus Romae in carcerem, ubi multos de familia Neronis convertit, et familiaritatem Senecae magistri NeroniV, anno, ultimo scilicet imperii Neronis, martyrio coronati sunt ipse et Petrus. Unde patet eos errare, qui dicunt, non eodem die occisos esse, nisi intelligatur eadem die anno revoluto, quod stare non potest, cum constet eodem anno, scilicet quartodecimo, esse occisos, et eadem die
Abbreviated transcription (Latin):
ansit aut̃ paulus p̃dicauit¬
toto biennis in hospitio qd̾
ipse ꝯdux̾at in liba custodia. et
susciplebat om̃s qui ing̾diebant᷑
ad eũ. p̃dicans regnũdĩ. ⁊ docens de
dño iħũ xp̃o cũ omi fiducia. si neꝓ
hibitione ꝙ uide. qͥa in aduentti᷑
pauli romã: iam regnau̾at nero
duob annis. ꝙ ueniens romã: ꝑ bi¬
enniũ fuit ibi in liba custodia. &
postea ꝑ decenniũ: in magis lib̾a.
quia nero ñdum ꝯfirmatus erat¬
in regno. Et dedit ei lib̾am licentiã
deambulandi. ⁊ circueundi ꝑ partes
occidentis. ⁊ p̃dicandi Qͦ anno un¬

Expanded text:
ansit autem Paulus toto biennio in hospitio, quod ipse conduxerat , in libera custodia, et suscipiebat omnes, qui ingrediebantur ad eum, praedicans verbum Dei, et docens de Domino Jesu Christo cum omni fiducia, sine prohibitione. Et vide quia ante adventum Pauli Romam, jam regnaverat Nero duobus annis. Et veniens Romam per biennium fuit in libera custodia, et postea per decennium in magis libera, quia Nero nondum confirmatus in regno erat, et dedit ei liberam licentiam deambulandi, et circumeundi per partes Occidentis, et praedicandi. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gedã. Eundẽ locũ uocat marcꝰ
damanutha. qͥ a binomiꝰ erat
& oblit st̃ discipłi tolłe panes.
& docebat eos. Cauete a ferm̃to
tos: de panũ obliuione: arguit
eos de modicitate fidi. qͥa eo pre¬
sente: timebant posse egere. Scđm
marchũ: illuminauit hic cecũ.
s de similib: sufficit nob̃ aliqͣ po

Expanded text:
gedon . Eumdem locum vocat Marcus Dalmanuta , » quia binomius erat, « et obliti sunt discipuli tollere panes, et docebat eos: Cavete a fermentotos de panum oblivione, arguit eos de modicitate fidei, quia, eo praesente, timebant posse egere. Secundum Marcum illuminavit hic caecum. Sed de similibus sufficit nobis aliqua po
Abbreviated transcription (Latin):
or numeret᷑ iacobo rebede.⁊ mi¬
nor dicat᷑. ⁊ ille maior: cũ p̃rogati¬
ua sc̃ĩtatis suȩ factꝰ sit ab apłis
postea archiep̃s ierosolimoꝵ: ⁊ se¬
nior illo fui̾t. m̾ito queritur. Ad
qd meliꝰ uidendũ: dicimꝰ qd̾ an¬
na mortuo ioachĩ

Expanded text:
eretur Jacobo Zebedaei, et minor dicatur, et ille major, cum praerogativa sanctitatis suae factus sit ab apostolis postea archiepiscopus Jerosolymorum, et senior fuerit, merito quaeritur. Ad quod melius videndum dicimus, quod Anna mortuo Joachim,
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotes poterant usq ad medi¬
etatem dorsi suꝑinnit. finitime
enĩ gentes edifica¬
E post: uno anno¬
sub duob magis.
filio ydaspis. Sccło¬
aũt anno regni eiꝰ.¬
recepta licentia ab¬
eo: in sex annis cõ¬
summatũ ẽ opus.
Qd̾ legit᷑ hc̃ nume

Expanded text:
sacerdotes poterant, usque ad medietatem dorsi superinniti. Finitimae enim gentes aedifica post uno annosub duobus Magis, filio Hystaspis, sautem anno regni erecepta licentia abeo, in sex annis cosummatum est opus. od legitur, hunc nume
Abbreviated transcription (Latin):
tunc qui astabant drx̾int. Sum̃¬
mũ sacerdotẽ maledicis : tc̃ pauł
ait. Nesciebam frẽs pͥncipem eẽ sac̃¬
dotũ Reu̾a si scirem: reus eẽm. Scͥp¬
tum ẽ enĩ. Pncipem ppłi tui ñ ma¬
ledices: uł qͣsi qd̾ mistice ait se ne
ut modestiꝰ se hãnt erga p̃latos
suos. Tunc timens paulus im¬
petũ iudeoꝵ: excogitauit quia
moui̾et scisma int̾ eos. ꝙ cum p̃¬
sentes eẽnt pharisei ⁊ saducer co¬
ram omib ꝓfessus ẽ se eẽ de secta
phariseoꝵ. ut ita ꝯciliaret sibi
animos eoꝵ. ut beneficio illoꝵ e¬
facta ẽ dissensio magn̾a int̾ pha

Expanded text:
Tunc qui astabant dixerunt: « Summum sacerdotem Dei maledicis? tunc Paulus ait: Nesciebam, fratres, principem esse sacerdotum; revera si hoc scirem, reus essem. Scriptum est enim: « Principem populi tui non maledices . » Vel quasi mystice ait se nesut modestius se haberent erga praelatos suos. Tunc timens Paulus impetum Judaeorum, excogitavit, quomodo moveret schisma inter eos. Et cum praesentes essent Pharisaei et Sadducaei, coram omnibus professus est se esse de secta Pharisaeorum , ut ita conciliaret sibi animos eorum, et eorum beneficio efacta est dissensio magna inter Pha
Abbreviated transcription (Latin):
bate Q. d. Uindicabit in te ds oypo¬
erita. Qui cũ sedeas suꝑ cathedram
moysi qͣsi scd̾m legem uid̾is iudica.¬
re. ⁊ iudicas cont̾ legem. Quia cũ re
putes me blasphemũ: ñ me iudi¬
phemũ extra castra eductũ: ab oĩ
lus de abolitione sac̾dotii.dicens¬

Expanded text:
at: Vindicabit in te Deus, o hypocrita, quia cum sedeas super cathedram Moysi, quasi secundum legem videris judicare, et judicas contra legem, quia cum me reputes blasphemum, non me judiphemum extra castra educi, et eductulus de abolitione sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
lum qͥ septimꝰ a petro sedit anti
⁊ sermonẽ in monte factum añ
discipłos eiꝰ inuitatũ ad nupti
dñm post illud miraculũ: disq¬
pulos uocasse occulte. ⁊ occulte
mat̃ iħu ibi. E uocatꝰ
est iħc ad nuptias. et¬
discipħ eiꝰ. quidam .s.¬
futuri discipłi. qͥa ad¬
audiebant eum oc¬
culte. qͥ post om̃ino
secuti sunt eũ. Non ẽ uocatꝰ io¬
seph: s uxor eiꝰ. uñ qͥdam dicutł̃.
ioseph mortuũ ⁊ uͥginẽ tͣnsisse
in custodiã filii. qͥa nec etiam
deinceps legit᷑ de¬
eo in euͣugłio. Q¬
us erat. qͥa uxor

Expanded text:
lum, qui septimus a Petro sedit Antiolum, qui septimus a Petro sedit Antioet sermonem in monte factum, ante discipulos ejus invitatDominum post illud miraculum discipulos vocasse occulte, et occulte mater Jesu ibi. Et vocatus est Jesus ad nuptias, ediscipuli ejus, » quidam sfuturi discipuli, quia adaudiebant eum occulte, qui post omnino secuti sunt eum. Non est vocatus Joseph, sed Maria. Unde quidam dicisse mortuum, et Virginem transisse in custodiam filii, quia nec etiam deinceps legitur deeo in Evangelio. Qus erat, quia uxor
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: qd̾ eadẽ die s reuolitis
annis. ħ tͥa facta st̃. Aduentus
magoꝵ: t̾ciadecima die primi
anni. Baptismꝰ: eadẽ die tricesi¬
mi anni. uł tͥcesimi pͥmi. Muta¬
tio aque. eadem die:¬
reuoluto anno. Uñ
mone qͥ sic incipit: uo¬
antiqͥtas. hodie sal¬
uator a chaldeis est¬
adoratꝰ. hodie fluen¬
ta iordanis bñdicti
ptismatis ꝯ secrauit.
hodie inuitatꝰ ad nuptias aqͣs
u̾tit in uinũ. uñ: ⁊ in antiqͥ orib
Epyphane enĩ ⁊illustrationem
sonat. Has tres tñ manifestati¬
ones ꝓpriis qͥdam nõib disting̃t.
epyphaniã uocantes: eã q̃ facta¬
ophaniã: eam q̃ in baꝑtismo. qͣi
a d̾o .i. a patre factã. Bethphaniã.
eam q̃ in nuptiis. qͣi in domo fa¬
ctam. Beth enĩ: domũ sonat ue¬
rũtñ adhuc restat int̾ sũmos ⁊ ca¬
tholicos doctores de ordine by¬
storiȩ duplex opimo. Quidam
enĩ scribentes unũ ex .iiii. imi¬
tantes ãmoniũ alexandrinũ:
eusebiũ cesariensem: theophi¬

Expanded text:
esia, quod eadem die, sed revolutis annis haec tria facta sunt. Adventus magorum tredecima die primi anni; baptismus eadem die tricesimi anni, vel tricesimi primi anni; mutatio aquae eadem direvoluto anno. Unde mone, qui sic incipit: antiquitas, hodie Salator a Chaldaeis estadoratus; hodie fluena Jordanis, bendictiptismatis consecravit, hodie invitatus ad nuptias aquas vertit in vinum. Unde et in antiquioribus Epiphania enim illustrationem sonat. Has tres tamen manifestationes propriis quidam nominibus distinguunt, epiphaniam vocantes eam illustophaniam eam, quae in baptismo, quasi a Deo id est a Patre factam; Bethaniam eam, quae in nuptiis, quasi in domo factam. Beth enim domus sonat. Verumtamen adhuc restat inter summos et catholicos doctores de ordine historiae duplex opinio. Quidam enim scribentes unum ex quatuor, imitantes Ammonium Alexandrinum, Eusebium Caesariensem, Theophi
Abbreviated transcription (Latin):
Qi ex natura tͥ cõmuni ñ ago ħ.
s in hora passionis q̃ ñdum ue¬
nit: ex cõmun natura mͥ ⁊ tibi
patiar. Nec ẽ credendũ. scđin ge¬
neaticos hoc dixisse dñm. qui
putant unũquẽq horã suam
uit horam suã .i. a se dispositã.
uoluntate emĩ mortuus ẽ: ñ
necessitate. Erant aũt ibi .ui. la¬
pideȩ ydriȩ.i. uasa aquatica. po¬
site scdm purificationẽ iuideoꝵ.
Crebro iudei baptirabant uasa
tigisset aliquem de ꝯuiuis opor¬
tere lauari: aquã hab̾ent paratã
Impleuer̃t aũt eas ministri aqͣ.
ad p̃ceptũ dñi. ⁊ tulert̃ aqͣm uinũ
factã archit̾clino .i. pͥmati inter
ꝯuiuantes in tͥclino. Triclinũ
qͥdam dic̃t fuisse domũ tͥcam̾atã
uł tres habentẽ testudines. sub
quib discũbebant.uł forte:tres
erant ibi mensaꝵ ordines. ut in
refectoriis fieri solet. Ee cõm̃dauit
architͥclinꝰ uini bonitatẽ. Post
in cõmuni: cõm̃dauert om̃s mi

Expanded text:
 Ex natura tibi communi non ago hoc, sed in hora passionis, quae nondum venit, ex communi natura mihi, et tibi patiar. Nec est credendum, secundum geneaticos, hoc dixisse Dominum, qui putant unumquemque horam suam  sed vocavit horam suam, id est a se dispositam. Voluntate enim mortuus est, non necessitate. Erant autem ibi sex lapideae hydriae, id est vasa aquatica, positae, secundum purificationem Judaeorum. Crebro Judaei baptizabant vasa rte contigisset aliquem de convivis oportere lavari, aquam haberent paratam. « Impleverunt autem eas ministri aqua ad praeceptum Domini, et tulerunt aquam vinum factam architriclino, » id est primati inter convivantes in triclinio. Triclinium quidam dicunt fuisse domum tricameratam, vel tres habentem testudines, sub quibus discumbebant. Vel forte tres erant ibi mensarum ordines, ut in refectoriis fieri solet. Et commendavit architriclinus vini bonitatem. Post in communi commendaverunt omnes mi
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tit dñs aquã in uinũ. id̾o
qͥa iobes consequent̾ post hoc
iniracłm: narrat eũ ascendisse
in ierłm. ⁊ eiecisse ementes ⁊ uen¬
dentes de templo. qd̾ numqͣm
ab eo factũ dict̃ ñ in pascha. S
eis obuiat eccłie ꝯsuetudo. q̃ in
ert̃ etiam qͥ dice̾nt.: qd eadem die
qͣ baptiratus. fecit hoc miracłm.

Expanded text:
s aquam in vinum, ideo quia Joannes, consequenter post hoc miraculum, narrat eum ascendisse in Hierusalem, et ejecisse ementes, et vendentes de templo , quod nunquam ab eo factum dicunt, nisi in pascha. Sed eis obviat Ecclesiae consuetudo, quae in erunt etiam qui dicerent, quod eadem die, qua baptizatus est, fecerit hoc miraculum.
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit nathanael. Labi: tu
es filius dĩ. tues rexisrł. Quia co¬
gnouit iste dñm ab sentẽ uidis¬
ne exponunt hoc ita. Cũ eras in
lumbis ade latentis sub ficu:
priꝰ etiã p̾destinaui te. E regres¬
sus ẽ iħc ingalileam.

Expanded text:
dit Nathanael ei: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel, » quia agnovit iste, Dominum absentem vidisne exponunt hoc ita: Cum eras in lumbis Adae, latentis sub ficu, prius et etiam praedestinavi te. Et regressus est Jesus in Galilaeam.
Abbreviated transcription (Latin):
xit: bñdictione
nob̃ ñ tradita. s
post: ad institutionẽ apłoꝵ uis
onem eucbaristȩ diximꝰ iudã
exisse: uidem᷑ contͣdicere lucȩ
qui post calicẽ traditorẽ comine¬
morat. S forte: lucas de ꝓditore

Expanded text:
xit, benedictione non tradita, sed post, ad institutionem apostoloruonem Eucharistiae diximus Judam exisse, videmur contradicere Lucae, qui post calicem traditorem commemorat, sed forte Lucas de tr
Abbreviated transcription (Latin):
lȩxandriũ: ꝓpt̾ in expugnabilẽ oppi¬
di munitionẽ. Quẽ collecto roma¬
noꝵ syroꝵq exercitu: insecutꝰ est
magnꝰ. iussitq ut de oppido ad se
cendens ab oppido: relictis ibi cu¬
stodib precepit: ut ñ nͥ manu sua
scriptis epłis obtemꝑarent. Abiit¬
q ierosolimã. Quẽ statĩ insecutꝰ ẽ
magnꝰ. alacer factꝰ circa iericonta:
morte metridatis sͥ nunciata. ubi
pinguissima ydumeȩ regio: & pal¬
maꝵ płimũ: & balsamũ nutrit.

Expanded text:
lexandriam, propter inexpugnabilem oppilexandriam, propter inexpugnabilem oppidi munitionem. Quem, collecto Romanorum Syrorumque exercitu, insecutus est Magnus, jussitque, ut de oppido ad se cendens ab oppido, relictis ibi custodibus, praecepit, ut non nisi manu sua scriptis epistolis obtemperarent, abiitque Jerosolymam. Quem statim insecutus est Magnus, alacer factus, circa Jerichonta, morte Mithidatis sibi nuntiata, ubi pinguissima Idumaeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit.
Abbreviated transcription (Latin):
sensionẽ fratrũ in udea: ratꝰ tem¬
pus ẽẽ qͦ de facili iudeã poneret
sub tͥbuto. in manu ualida fineᷤ
intrauit iudee.Ad quẽ legati a
fr̃ib utͥmq u̾ener̃t. auxilium eiꝰ
hincin postulantes. Corruptꝰ aũt
scaurus trecentis talentis missᷤ
ab aristobolo: qd̾ ꝓpͥum ẽẽ roma¬
noꝵ iosephꝰ testatur: ad arabas
legatos mittit. romanoꝵ & pom¬
peii nom̃ eis intentans: nͥ ab ob¬
sdiom dntebent. Recedens gͥ are¬
tha. hyrcanũ &e antipatrũ filadel¬
phie collocauit. Qͥ frustrati spe ara¬
bum: in adu̾sarios spem contuler̃t.
Cũ enĩ põpeius damascũ uenisset:
cũ multis munib uener̃t ad eum.
orantes: ut uiolentiã aristobon di¬
gnã odio iudicaret ⁊ hyrcanũ resti
tueret regno. S nec aristobolus sibi
defuit: corruptione scauri fretus.
Cũ aũt põpeius honorẽ ei regium
ñ exhibuisset: indignans: insaluta¬
to põpeio recessit. & recepit se in a¬

Expanded text:
sensionem fratrum in Judaea, ratus temsensionem fratrum in Judaea, ratus tempus esse quo de facili Judaeam poneret super tributo, in manu valida fines intravit Judaeae. Ad quem legati a fratribus utrinque venerunt, auxilium ei hinc et inde postulantes. Corruptus autem Scaurus trecentis talentis missis ab Aristobulo quod proprium esse Romanorum Josephus testatur ad Arabes legatos mittit Romanorum, et Pompeii nomen eis intentans, nisi ab obsidione recederent. Recedens ergo Aretha Hircanum et Antipatrum Philadelphiae collocavit. Qui frustrati spe Arabum in adversarios spem contulerunt. Cum enim Pompeius Damascum venisset, cum multis muneribus venerunt ad eum, orantes, ut violentiam Aristobuli dignam odio judicaret, et Hircanum regno restitueret. Sed nec Aristobulus sibi defuit corruptione Scauri fretus. Cum autem Pompeius honorem regium ei non exhibuisset, indignans insalutato Pempeio recessit, et recepit se in A
Abbreviated transcription (Latin):
mouit arma. Cũq congressi ẽeił
fr̃es in cãpis iericontinis: uictꝰ
hyrcanꝰ fugit in ierłm. Tandem:
ea lege in concordiã rediert̃: ut
aristobolus regnaret. Hyrcanꝰ uͦ
sub eo quibꝰlibet fungeret᷑ hono¬
rib. Domos etiã ꝑmutauert̃. Erat
tñ cũ hẏrcano antipat̾ ydume¬
us. Cuiꝰ prudentiã &e strenuitatẽ
timens arisrobolus: calũpnias es
pretendebat. Hic ꝑsuasit hyrca¬
no: ut se dolo circumuentũ que¬
reret᷑.⁊ ut ad arethã regẽ arabũ
confugeret. cuiꝰ auxilio rediret
in regnũ. Noctu gͥ egressi: uenert
ad regẽ arabũ in oppidũ qd̾ petra
dicitur. uͥ regni sedes erat. Itaq
collecto exercitu aretha uenit
in uideam. & obsedit ierłm. Quã
&c cepisset: nͥ dux romanoꝵ scau¬
rus soluisset obsidiũ. Iã enĩ syria
desierat habere regẽ: facta roma¬
nis tributarra. Missusq erat põ¬
peius a romanis contͣ tigranem
regẽ armenie. & is: scãurũ miserat
presidẽ syne. Qui cũ audisset dis¬

Expanded text:
movit arma. Cumque egressi essent fratres in campis Jerichontinis, victus Hircanus fugit in Jerusalem. Tandem ea lege in concordiam redierunt, ut Aristobulus regnaret, Hircanus vero sub eo quibuslibet fungeretur honoribus. Domos etiam permutaverunt. Erat autem cum Hircano Antipater Idumaeus, cujus prudentiam, et strenultatem timens Aristobulus calumnias ei praetendebat. Hic persuasit Hircano, ut se dolo circumventum quaereretur, et ut ad Aretham regem Arabum confugeret, cujus auxilio rediret in regnum. Noctu igitur egressi venerunt ad regem Arabum in oppidum, quod Petra dicitur, ubi regni sedes erat. Itaque, collecto exercitu, Aretha venit in Judaeam, et obsedit Jerusalem, quam et recepisset, nisi dux Romanorum Scaurus solvisset obsidium. Jam enim Syria desierat habere regem, facta Romanis tributaria. Missus erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem Armeniae, et Scaurum miserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dis
Abbreviated transcription (Latin):
re dũ regnaret: hyrcanũ pri¬
mogenitũ pontificẽ declara¬
uit. eum futurũ regẽ indicans: qd̾
modestꝰ erat. Minorem uͦ aristobo¬
lum: eo qd feruentis animi uide¬
ret᷑: p̾uatum iu̾e coegit. Eo tẽ¬
pore: orta ẽ in iudea heresis phari¬
seoꝵ. de quib post cũ sectis aliis ex¬
plicabit᷑. Quoꝵ consilio utebatur
in om̃ib alexandra. ita. ut eoꝵ con¬
silio optimates quosꝙ udeoꝵ aut
exilio dampnaret: aut int̾fice̾t.
Deniq: diogenem qͥ alexandro¬
fuerat amicissimꝰ: occidit. Alie¬
nigenaꝵ qͥdem duos sͥ conflaua̾t
exercitꝰ. ut in iudeos tutꝰ debaca¬
ret. Pinde multi ad aristobolũ
confugerant. cuiꝰ patrocinio tu¬
erent᷑. Nono aũt regni sui anno
egrotauit alexandra. & aristobo¬
lus collecta plurimoꝵ manu: post
matrẽ se regnaturũ declarauit
Ob hoc miserata querelis hyrca¬
ni mat̃: conugẽ aristoboli cũ fili¬
is in custodia reclusit. obsides ac
octingentos uiros
uxoratos. uxoresq
eoꝵ & liberos: neca¬

Expanded text:
 regnaret, Hircanum primogenitum pontificem declaravit, eum futurum regem indicans, quia modestus erat; minorem vero Aristobulum, eo quod ferventis animi videretur, privatim vivere coegit. Eo tempore orta est in Judaea haeresis Pharisaeorum, de quibus post cum sectis aliis explicabitur, quorum consilio utebatur in omnibus Alexandra, ita ut eorum consilio optimates quosque Judaeorum, aut exsilio damnaret, aut interficeret. Denique Diogenem, qui Alexandro amicissimus fuerat, occidit. Alienigenarum quidem duos sibi conflaverat exercitus, ut in Judaeos tutius debaccharet. Proinde multi ad Aristobulum confugerant, ut ejus patrocinio tuerentur. Nono autem regni sui anno aegrotavit Alexandra, et Aristobulus, collecta plurimorum manu, post matrem se regnaturum declaravit. Ob hoc miserata quaerelas Hircani mater, conjugem Aristobuli cum filiis in custodia recludens, obsides acoctingentos viros uxoratos, uxoresque eorum, et liberos neca
Abbreviated transcription (Latin):
est curiariꝰ. uł parabat coria et
sd̾o dictus est coraritis De cornelio¬
erat incesarea. noĩe cornelius.
centurio cohortis: quȩ dicebat᷑ ita¬
lica. quia misia fu̾at a romana ci¬
uitate. quȩ ẽ in italia. Quia roma¬
ni imꝑatores mittebant milites
suos ꝑ ciuitates ad custodiendas
munitiones Et erat religiosus
⁊ timens dm̃. Religiosus: sup̃ gra¬
dũ timoris ⁊ imens: infragͣdũ reli¬
gionis .i. pietatis. Quia in graduali
tatis est sup̃ gͣdum timoris. In q̃n¬
tum aut̃ religiosus: ẽ sup̃ gradũ
timoris. in tantũ timens dm̃ in¬
fra gͣtũ religioĩs. ut in nose reli¬
gionis intelligas sp̃m pietatis.
Erat inq̃m religiosus cũ omĩ fami¬
lia sua. quȩ religiosa erat. ⁊ timo¬
rata. faciens elemosinas multas
plebi. ñ acceptor ꝑsonaꝵ. Iste cum
eẽt qͣsi hora nona diei: uidit in ui¬
dei int̾roeuntẽ ad se ⁊ dicentẽ sibi
Corneli. At ille intuens eũ timo¬

Expanded text:
s curiarius, vel quia parabat coria, s curiarius, vel quia parabat coria, ideo dictus est coriarius. » Cerat in Caesarea, nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicebatur Italica , » quia missa fuerat a Romana civitate, quae est Italica, quia Romani imperatores mittebant milites suos per civitates, ad custodiendas munitiones. Et hic erat « religiosus et timens Deum, » religiosus supra gradum timoris, timens infra gradum religionis, id est pietatis, quia in graduali tatis, est supra gradum timoris. In quantum ergo religiosus supra gradum timoris, in tantum timens Deum infra gradum religionis, ut nomine religionis intelligas spiritum pietatis. Erat, inquam religiosus cum omni familia sua, quae religiosa erat et timorata, « faciens eleemosynas multas plebi, » non acceptor personarum. « Iste, cum esset » quasi hora nona diei, « vidit in viDei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens eum, timo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuert̃ ei cãm. Exurgens aut̃ pe¬
trus uenit cũ illis. ꝙ cũ aduenis¬
cebat mortua tabita ⁊ circũstete¬
runt eũ om̃s uiduȩ flentes. osten¬
dentes ei uestes quas faciebat illis
ram dedisse ostend̾ent ⁊ sic: petrũ
ad ꝯpassionẽ mou̾ent. Tunc pe¬
trus om̃s eiecit. ñ tanqͣm ꝑperam
aliqͥd facturꝰ: qd̾ uellet alios lat̾e.
ut qui magicis artib: uł ꝯsilio
demonũ: aliqͥd machinant᷑. S ma¬
gistrũ suũ uolens imitari. qͥ filiã
archi synagogi suscitat᷑us: om̃s de
domo eiecit. paucis exceptis. uł
foras. facta genu flexione orauit.
⁊ ꝯu̾sus ad corpꝰ: dixit tabitha sur¬
ge. At illa aꝑuit oculos. ⁊ irso pe¬
tro: resedit. ⁊ dans illi manũ ere¬
xit eã. Iꝯuocans qui exierant. ped¬
didit eis gam uiuã Et notũ fcm
⁊ multi ẽdidertint in dm̃. ⁊ mo¬
ratus ẽ petrus in iope multis
dieb apud symonẽ coriariũ. uel:
curiariũ. uł a corio: uł acuria.
qͥa forte curialis erat: id̾o dictus¬

Expanded text:
i causam. « Exsurgens autem Petrus, venit cum illis. Et cum adveniscebat mortua Tabitha. « Et circumsteterunt eum omnes viduae flentes, et ostendentes ei vestes, quas faciebat illis ram dedisse, ostenderent, et sic Petrum ad compassionem commoverent. Tunc Petrus omnes ejecit, non tanquam perperam aliquid facturus, quod vellet alios latere, ut hi qui magicis artibus vel consilio daemonum aliquid machinantur, sed Magistrum suum volens imitari, qui filiam archisynagogi suscitaturus omnes de domo ejecit, paucis exceptis. Vels foras, facta genuflexione oravit, et conversus ad corpus ait: Tabita, surge. At illa aperuit oculos, et viso Petro resedit, et dans illi manum, erexit eam, et convocatis, qui exierant, reddidit eis eam vivam. Et notum factum et multi crediderunt in Deum. Et moratus est Petrus in Joppe multis diebus apud Simonem coriarium, » vel curiarum, vel a corio, vel curia, quia forte curialis erat, ideo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
pen ⁊ accersi symonẽ quendã q̃
cognominat᷑ petrus. hic hospitat
apud symonẽ quendã ceriariũ. cuii
dom̃ ẽ iuxta mare tyrrenũ. qͥa io¬
pe ciuitas t̾rȩ ꝓmissioĩs erat mari
tẏrreno ꝓxima.⁊ in ip̃iꝰ orientali
littore sita.⁊ ex parte littorisi sita
erat domꝰ symonis coriarii hospi¬
tis pet̾. hic inquit dicet tͥ qͥd te o¬
porteat fac̾e̾. Ecce: cornelio dictũ ẽ
ab angło. exaudite st̃ orõnes tuȩ
uñ ostat eũ tunc fidẽ huisse. qͥa in
hoc ꝯsonant sc̃i. qd̃ m̾ito fid̾i uenit᷑¬
incertꝰ erat. Ignorans: an ĩa incar¬
natꝰ: an adhuc incarnandꝰ eẽt. ñ tñ
subat falsitas fidĩ eiꝰ. qͥa eũ fidẽ in¬
carnationis hrẽt salua fider pote¬
rat eẽ in ambiguo: an iã uenisset
an adhuc incarnẽ uenturꝰ esset.
quia ñ nullos scõꝵ patrũ lat̾uit.

Expanded text:
i Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus. Hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus domus est juxta mare » Tyrrhenum, quia Joppe civitas terrae promissionis erat, mari Tyrrheno proxima, et in ipsius orientali littore sita, et ex parte littoris sita erat domus Simonis coriarii hospitis Petri. « Hic, inquit, dicet tibi, quid te oporteat facere. » Ecce Cornelio dictum est ab angelo. « Exauditae sunt orationes tuae. » Unde constat eum tunc fidem habuisse, quia in hoc consonant sincertus erat, ignorans, an jam incarnatus, an adhuc incarnandus. Non tamen suberat falsitas fidei ejus, quia cum fidem incarnationis haberet, salva fide, poterat esse in ambiguo, an jam venisset, an adhuc in carne venturus esset. Quia nonnullos sanctorum Patrum latuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis. non tñ putandũ ẽ eos fidẽ
incarnatiõis ñ hũisse. qͥa tempꝰ ñ est de
articło fid̾i. ĩmo cũ ñdum eẽt eis p̃dica¬
tum: uł inspiratũ. cũ iam natus eẽt :
salua fide: licuit eis in ambigno esse.
an iã natus eẽt: an adhuc nasciturus :
ꝯstabat familã eiꝰ religiosã eẽ ⁊ timo¬
ratam. Quib cũ narrasset singła: mi¬

Expanded text:
iem. Non tamen putandum est, eos fidem incarnationis non habuisse, quia tempus non est de articulo fidei, imo cum nondum esset eis praedicatum, vel inspiratum, quod jam natus esset salva fide, licuit eis esse in ambiguo, an jam natus esset, an adhuc nasciturus. « constabat familiam ejus religiosam esse et timoratam. « Quibus cum narrasset singula, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ne in eccłia: qͦ st̃ edita. Priꝰ eñĩ can¬
tat᷑: qd scd̾o ẽ editũ. Quia enĩ in can¬
tico ⁊ acharie legit᷑: & erexit cornu
salutis: qd̾ ẽ factũ in resurrectiõe:
id̾o: canitur in laudib. E loquit᷑
ad puerũ qͥ fuit aurora solis. Et
qͥa legit᷑ in cantico uͥginis. respex̃
canticũ symeonis qd̾ sequit᷑: canit᷑
se dimitqi in pace. qd̾ fit in septima
quiescentiũ. & qͥa ħ duo cantica
euugłica st̃: id̾o stantes ea cantamꝰ.
Puer aũt crescebat: ⁊ confor. sp̃u.¬

Expanded text:
edita. Prius enim cantatur, quod secundo est editum. Quia enim in cantico Zachariae legitur: « Et erexit cornu salutis, » quod est factum in resurrectione, ideo canitur in Laudibus, et loquitur ad puerum, qui fuit aurora Solis. Et quia legitur in cantico Virginis: « Respexcanticum Simeonis, quod sequitur cantatur se dimitti in pace, quod fit in septimo quiescentium. Et quia haec duo cantica evangelica sunt, ideo stantes ea cantamus. « Puer enim crescebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit infans in uto
elirabet: edidit ma¬
ria canticũ dño diceis.
Magnificat aĩa mea dñm ⁊ c̃.
Mansit aũt maria ibi m̃sib .iii.
ministrans cognatȩ: donec pa¬
reret. & tc᷑: rediit in domũ suam.
Octauo aũt die cũ cͥcũcideret᷑ puer:
sũpto pugillari. Est aũt pugillaris:¬
uł tabella q̃ pugno potest inclu¬
di. uł calamus scriptoris. & aꝑtũ
est os ⁊acharie. & ꝓpħans: canticũ

Expanded text:
in utero Elisabeth, edidit Maria canticum Domino, dicens: « Magnificat anima mea Dominum, » etc. Mansit autem Maria ibi mensibus tribus, ministrans cognatae donec pareret, et tunc rediit in domum suam. Octavo autem die cum circumcideretur puer, sumpto pugillari. Est autem pugillaris tabula, quae pugno potest includi, ut calamus scriptoris. Et apertum est os Zachariae, et prophetans canticum
Abbreviated transcription (Latin):
maria natareth: inuenta ẽ a spon
traducere in coniugẽ: occulte uo¬
luit eã dimitt̾e. In somnis autẽ
ãmonitꝰ ẽ ab angło: ut acciꝑet eã
in coniugẽ. s ne suspicaret᷑ adult̾¬
um: conceptũ puerũ de sp̃u scõ
eoꝵ. Ex hoc cognouit ioseph dm
nasciturũ. qͥ solus pec̃ca dimitqt.
Et accipiens sponsã mucorem:
cũ uͥgine uͥgo mansit. Habuit
sterio. frueret᷑. & ut diabolo oc¬

Expanded text:
Maria ad Nazareth, inventa est a sponstraducere in conjugem, occulte voluit eam dimittere; in somnis autem admonitus est ab angelo, ut acciperet eam in conjugem, et ne suspicaretur adulterium, conceptum puerum eorum». Ex hoc cognouit Ioseph dominum nasciturum, qui solus peccata dimittit. Et accipiens sponsam in coniugem cum uirgine uirgo permansit. Habuit sterio foueretur et ut partus
Abbreviated transcription (Latin):
sar scire numerũ regionũ in orbe
q̃ romane suberant ditioni: nu¬
merũ etiã ciuitatũ in qͣlibet re¬
gione: numerũ qͦq capitũ in qͣ¬
libet ciuitate p̃ceꝑat: ut de sub¬
urbanis oppidis: uicis: & pagis:
ad suã confluerent hoĩes ciuitatẽ.
& maxime ucũq habitarent ad
originẽ. ⁊ qͥsꝙ denariũ argenteũ

Expanded text:
sar scire numerum regionum in orbe, quae Romanae suberant ditioni, numerum etiam civitatum in qualibet regione, nomina quoque capitum in qualibet civitate, praeceperat, ut de suburbanis oppidis, vicis, et pagis ad suam confluerent homines civitatem, et maxime ubicunque habitarent ad originem, et quisque denarium argenteum
Abbreviated transcription (Latin):
aũt petrꝰ: amputauit auricłam
seruo. cui nom̃ erat malchꝰ. Iħc
aũt sanauit eũ ⁊ ait petͦ. om̃is
qͥ gladiũ accipit: gladio ꝑibit.
uł: ꝓ gladio accepto ꝑibit. Non
accipit gladiũ: cui datur a deo.

Expanded text:
mputavit auriculam servo. cui nomen erat Malchus. Jesus autem sanavit eum, et ait Petro: Omnis, qui gladium accipit, gladio peribitvel pro gladio accepto peribit. Nec accipit gladium pro eo, qui datur a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
expirauit ꝓt̾rore aliis incutiendo.
Quia tam uelox uindicta: magnũ ti¬
morem aliis incussit. factus ẽq. timor
magnꝰ in om̃s qui audierunt. & est
anticipatio. qͥa solius uixi mortẽ añ
uxus exitum: pauci audierunti. Sur¬
introiuit. ad quã petrus. Sie mulier
si tanti agrũ uendidisti: ad quẽ illa.
etiã tanti. Ad quã petrus. Quid utiq
ce pedes eoꝵ qͥ sepeliert uirũ tuũ:
stant ante hostium. ⁊ deferent te.
ac si u̾bo breui ꝯcludens dic̾e̾t: mori¬
eris. Qui enĩ sepelit᷑:. mortuus ẽ. Con¬
festim aut̃ corruit ante pedes eiꝰ. ⁊
expirauit. qͥa fu̾at ꝯscia fraudis. Et

Expanded text:
exspiravit, pro terrore aliis incutiendo, exspiravit, pro terrore aliis incutiendo, quia tam velox vindicta magnum timorem aliis incussit. « Factus est enim timor magnus in omnes qui audierunt. » Et est anticipatio, quia solius viri mortem ante uxoris exitum pauci audierunt. « Surintroivit. Ad quam Petrus: Dic, mulier, si tanti agrum vendidisti? Ad quem illa: Etiam tanti. Ad quam Petrus: Quid utique ce pedes eorum qui sepelierunt virum tuum stant ad ostium, et efferent te. » Ac si verbo brevi concludens diceret; morieris. Qui enim sepelitur mortuus est, « et confestim corruit ante pedes ejus, et exspiravit, » quia fuit conscia fraudis.
Abbreviated transcription (Latin):
ananias: uoluit ẽẽ in collegio
beret necc̃ia uite sine labore. ⁊ ita
lucratiue uoluit acquirere sibi p̃bendã.
ut cũ uoluisset totum p̃tiũ agri uendi¬
uotum: defraudauit de p̃cio agri con¬
scia uxore sua. mediã partẽ reseruanᷤ:
nania cur temptauit satbanas cortuũ
mentiri te spũi sc̃o: Cur seruasti de p̃¬
cio agri: Non es mentitꝰ hoĩb. s deo.
qui scrutat᷑ corda. ⁊ ꝑdit om̃s qͥ locunt᷑
mendatiũ: Audiens hoc ananias: ceci¬
dit. ⁊ expirauit. Unde notandum:
qͥa licet in es̃głio dñs dix̾it: qui te
ꝑcusserit in maxillã. p̃be illi ⁊ ali¬
exereuit uindictam Qndo .ii. pro
mulgant᷑ leges: solent ad eał̃ sane¬
tiandas: graues uindicte exerteri
ut rigorem legis ꝓmulgatẽ sancti¬
at seu̾itas uindicte. Unde: minitiõ
legis nascentis: ꝓcollectione lignoꝵ
in sabbo: lapidatur homo. In initio
sac̾dotii. duo filii aaron: igne ꝯsũpti
st̃ ꝓ oblato igne alieno Sic: ananias
defraudans de p̃cio agri corruit: et

Expanded text:
sua , » voluit esse in collegio beret necessaria vitae sine labore, et ita lucrative voluit sibi acquirere praebendam. Et cum voluisset totum pretium agri vendiolvens votum, « defraudavit de pretio agri, conscia uxore sua, » mediam partem sibi reservans, Anania, cur tentavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui sancto? Cur fraudasti de pretio agri? Non es mentitus hominibus, sed Deo, » qui scrutatur corda, et perdit omnes qui loquuntur mendacium. « Audiens hoc Ananias cecidit, et exspiravit. » Ubi notandum quia, licet in Evangelio Dominus dixerit: « Qui te percusserit in maxillam exercuit vindictam. Quando enim primo promulgantur leges, solent ad eas sanciendas graves vindictae exerceri, ut rigorem promulgatae legis sanciat severitas vindictae. Unde in initio legis nascentis pro collectione lignorum in Sabbato lapidabatur homo . In initio sacerdotii duo filii Aaron igne consumpti sunt, pro oblato igne alieno. Sic Ananias, defraudans de pretio agri, corruit et
Abbreviated transcription (Latin):
Icripsit aũt pilatꝰ titulũ cause
deoꝵ. & scripsit illum hebraice
grece:⁊ latine. ut diu̾saꝵ linguaꝵ
homines qͥ conuenerant ad diem
festum: legere possent ⁊ intellig̾e.
utrum aũt pͥncipiũ tituli scrip¬
tum fuerit trib linguis: inc̾cũ ẽ
hebraice: malchus iudoꝵ. grece:
basileos oxomosoleon. latine: rex
confitentiũ. Crux aũt ñ habebat
suꝑ lignũ tͣnsu̾sum aliquid. ha¬
bens formã thau.T. s pilatꝰ suꝑ¬
posuit cauillam.⁊ tabulã affixã
ei.⁊ in tabula erat titulus sic⁊
gen̾ib. lignũ erectũ. transu̾sum
tabula suꝑposita. truncꝰ quidã:
cui infixa erat crux. qͥ in rupe
defossus fuit. Inuenitur enim
lignum dñice crucis: ⁊ palmȩ.⁊
cipressi. ⁊ ut qͥuidã tradunt: pi¬
ni. ⁊ cedri. Dixert̃ aũt
uidei pilato: ut muNota.¬
uit dicens: qd̾ scripsi. isse tr̃¬

Expanded text:
cripsit autem Pilatus titulum causae daeorum. Et scripsit illum Hebraice, Graece et Latine, ut diversarum linguarum homines, qui convenerant ad diem festum, illum legere possent, et intelligere. Utrum autem principium tituli scriptum fuerit tribus linguis incertum est, Hebraice Malcus Judaeorum, Graece, Basileos exomosoleon sic , Latine Rex confitentium. Crux autem non habebat super lignum transversum aliquid, habens formam Tau. Sed Pilatus superposuit cavillam et tabulam affixam, et in tabula erat titulus sic. generibus: lignum erectum, transversum, tabula superposita, truncus quidam, cui infixa erat crux, qui in rupe defossus fuit. Invenitur enim lignum Dominicae crucis, et palmae et cupressi, et ut quidam tradunt, olivae et cedri. Dixerunt autem Judaei Pilato, ut muvit dicens: « Quod scripsi, scr
Abbreviated transcription (Latin):
.Q.d. Nunc apparet: quia ñ ex se s
in beelzebub sanabat. potiꝰ enĩ
se sanaret.Demones sentientes
iures suas fractas ẽe:hoc agebatł.
ut descenderet de cruce.Tam̃:. in
tobia suꝑ exenterationem pises:
legit᷑. demonẽ stetisse suꝑ brachi¬
um crucis. ⁊ considerasse: an xp̃c
aliqͣm maculam peccati baberet.
tiam unus de simulpenden¬
tibus blasphemabat eũ Alt̃ in¬
crepans blaspbemantẽ:ait Me¬
mento mei dñe. dũ ueni̾s in reg¬
num tuũ. E audiuit a dño. ho¬
die mecũ eris in parãdiso. Ñ in¬
dellige: de t̾reno. un expulsus ẽ
adam. neq de angłico. qͥa ad illũ:
ante xp̃m nemo ascendit. s in
requie. qd ẽ esse cũ iħu. uł hodie
eris mecum. qd̾ ẽ ẽe in paradiso.
forte fuit anima buiꝰ: cum anima
xp̃i: in sinu abrahe. ⁊ cum illo re¬
gressa. & qͥa ñ dc̃ penetͣuit latro
celos: etiam ex aliis locis scͥpturaꝵ:
errauert̃ qͥdam dicentes:ẽe mul¬
ta loca beatoꝵ: pret̃ celum. para

Expanded text:
 Nunc apparet, quia non ex se, sed in Beelzebub homines sanabat, potius enim se sanaret. Daemones enim sentientes vires suas fractas esse, haec agebant, ut descenderet de cruce. Tamen in Tobia super exenterationem piscis legitur, daemonem stetisse super brachium crucis, et considerasse, an Christus aliquam maculam peccati haberet. Etiam unus de simul pendentibus blasphemabat eum, alter autem increpans blasphemantem ait: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. » Et audivit a Domino: « Hodie mecum eris in paradiso . » Non intellige de terreno, unde expulsus est Adam, neque de angelico, quia ad illum ante Christum nemo ascendit, sed in requie quod est esse cum Jesu. Vel, hodie eris mecum, quod est esse in paradiso. Forte fuit anima ejus cum anima Christi in sinu Abrahae, et cum illa regressa. Et quia non tunc penetravit latro coelos, etiam ex aliis multis locis Scripturarum, erraverunt quidam putantes esse multa loca bonorum praeter coelum, parad
Abbreviated transcription (Latin):
nat ponit cõmunicat. iuxta he¬
breum ydioma qͥ cõmune: ĩmun¬
dum dicebant. qͥa cibos cõmunes
uocabant: ꝓhibitos in lege. quoᷤᷤ
ĩmundos iudicabant. q̃uia aliȩ

Expanded text:
nat, » ponit « communicat , » juxta Hebraeum idioma, qui commune immundum dicebant, quia cibos communes vocabant prohibitos in lege, quos immundos judicabant, quia ali
Abbreviated transcription (Latin):
facta fu̾at electio mathis. S uidet᷑ ꝑ¬
tecostes. Tria enĩ erant festa: quȩ .uii.
dieb ꝓtelabant᷑. scił. pascha. pentecos¬
tes: cenophegia. Uidetur gͦ potiꝰ dicen¬
dum fuisse: cũ inciꝑent dies penteco
tes: equiuocum ẽ: ⁊ ad qͥnquagenam: ⁊
ad eam sollẽpnitatẽ septẽ dieb ꝓtela¬
tecostes: qd̾ qͥnquagenã sig̃cat. ꝙ estg̾cum
uocabłm penticoste. sic̃ parascrue ⁊ sor¬
nophegia. S de hoc noĩe pascha q̃stio ẽ
habent .n. hebiri multa g̾ga uecabula
quia sepe ꝑ multas captiuitates ꝑticu¬
lares disꝑsi st̃. ⁊ fucrunt it̃ g̾cos aqͥb
multa uocabula retinuer̃t. Est gͦ sensins:

Expanded text:
facta est electio Matthiae. Sed videtur perestum Pentecostes. Tria enim erant festa quae 7 diebus protelabantur, scilicet Pascha, Pentecoste et Scenopegia. Videtur ergo potius dicendum fuites aequivocum est ad quinquagenam, et ad eam solemnitatem septem diebus protelatecoste, quod quinquagenam significat, et est Graecum vocabulum Pentecoste sicut parasceve, et Scenopegia. Sed de hoc nomine Pascha quaestio est. Habent enim Hebraei multa Graeca vocabula, quia saepe per multas captivitates particulares dispersi sunt, et fuerunt inter Graecos, a quibus multa vocabula retinuerunt. Et sit ergo sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
quidã bȩc ñ fuisse u̾ba petri: cũ
iudeus eẽt. ⁊ ad iudeos loqueret᷑. s
luce. qui g̾oe scͥpsit. ⁊ in ebreo no¬
men agri exp̃ssit. Alii dict̃: qd̾ lati¬
nus int̃pres hoc addidit. S meliꝰ
a petro dictũ accipit᷑.⁊ ꝯtinuat ei
qd dix̾at. Notũ fcm̃ ẽ om̃ib habi¬
tantib ierłm: ita ut appellaret᷑ a

Expanded text:
quidam haec non fuisse verba Petri cum quidam haec non fuisse verba Petri cum Judaeus esset, et ad Judaeos loqueretur, sed Lucae, qui Graece scripsit, et in Hebraeo nomen agri expressit, alii dicunt quod Latinus interpres hoc addidit, sed melius a Petro dictum accipitur, et continuatur ei quod dixerat: « Notum factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur a
Abbreviated transcription (Latin):
dem possedit agrũ de incede iniqui¬
tatis. Qd̾ quidã mistice exponunt.
idest ꝓ accepto p̃cio ꝓditionis. pos¬
sedit infernũ. qd dr̃ t̾ra morientiũ.
sic̃ ꝑadisus t̾ra iuuentiũ: Alii dic̃t.
iudam ibi sepultũ. ⁊ ita: possedisse s
parceret᷑ ori: quosaluatorẽ oscłatus
fuerat. Non enĩ tam uilit̃ debuit
que ꝓditionẽ ꝯceꝑant: rupta cad̾ent.
G̃uttur quo uox ꝓditionis exerat: a¬
laqueo artaret᷑. Sepe enĩ modum
pene: expͥmit modus culpt. uñ:
abscidit᷑ homini caput corꝑis: qͥa
ipse sibi abscidit caput m̃tis. idẽ
rationis Sic ⁊ iudas morturis est
in aere : tanqͣm aeris potestatib
sociandus. Congruũ enĩ erat ut
seꝑaret᷑ ab angłoꝵ ⁊ hominũ regio¬
ne: qui offensus fuerat utrisq.
⁊ ita: modus ⁊ locus penȩ: congru¬
it culpe. De elect ioue mathie ue
t notum fc̃m ẽ hoc hominibꝰ
habrtantib ierłm. ita ut ap¬
pellaret᷑ ager ille lingua eoꝵ acha¬
ang̃ĩs demach. qd est dictum eoꝵ. Dict̃

Expanded text:
idem possedit agrum de mercede iniquitatis. » Quod quidem mystice exponunt, id est pro accepto pretio proditionis possedit infernum, qui dicitur terra morientium, sicut paradisus terra viventium. Alii dicunt Judam ibi sepultum, et ita possedisse, separceretur ori, quo Salvatorem osculatus fuerat. Non enim tam viliter debuit quae proditionem conceperant rupta caderent, guttur quoque quo vox proditionis exierat laqueo arctaretur. Saepe enim modum poenae exprimit modus culpae. Unde absciditur homini caput corporis, quia ipse sibi abscidit caput mentis, id est rationem, sicut et Judas mortuus est in aere, tanquam aeris potestatibus sociandus. Congruum enim erat, ut separaretur ab angelorum et hominum regione, qui offensus fuerat utrisque. Et ita modus, et locus poenae congruit culpae. CAP. X. De electione Matthiae. « Et notum factum est hoc omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille lingua eorum Haceldama . » Quod est dictum eorum, dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
sa erant linguȩ ydiomata. Uñ: pe¬
tro dictũ ẽ. uere galileus es. Nam
⁊ loquela tua manifestũ te facit.
idest ydioma lingue galileoꝵ. sic̃
scͥptum ẽ in libro psalmoꝵ Non
ẽ dictũ: in libris. Uñ insultat aug̃
ieronimo: librũ psalmoꝵ ꝑ qͥnq
uolumina distinguenti. Tunc enĩ
dici debuit: in qͣrto libro psalmoꝵ:
fiat habitatio eoꝵ deserta. ⁊ non
sit qui inbabitet in ea. de suis .s.¬
⁊ ep̾atũ eiꝰ accipiat alt̾ .i. alius. qͥa
ter ab eo: quia uir sc̃s. Iudas u̾ neqͣm.
uł alt̃ duoꝵ: quoꝵ sortes misse st̃. Opor¬
tet gͦ ex his uiris qui nob̾cũ st̃̾ ꝯg̾gati
in illo temꝑe quo int̾uit ⁊ exiuit᷑ dñs¬
iħe. incipiens a baptismate ioħis usq

Expanded text:
sa erant linguae idiomata, unde Petro dictum est: « Vere Galilaeus es, nam et loquela tua manifestum te facit , » id est idioma linguae Galilaeorum: « Scriptum est enim in libro Psalmorum, » non est dictum in libris. Unde insultat Augustinus Hieronymo librum Psalmorum per quinque volumina distinguenti. Tunc enim dici debuit in quarto libro Psalmorum: « Fiat habitatio eorum deserta, et non sit qui habitet in ea , » de suis sa ter ab eo, quia vir sanctus, Judas vero nequam, vel alter duorum, quorum sortes missae sunt: « Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum sunt congregari in omni tempore, quo intravit, et exivit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
legales cessau̾ant. Id̃o: adhuc posite sor¬
tes sunt. sicut in uet̾i testam̃to factum
legit᷑ sepe. Nam saul sorte electus ẽ. Io¬
natbas ⁊ armiger eiꝰ soctes iecerunt: Da¬
uid quoq sortes iecit: qͣndo .xxiiii. sacer¬
dotes elegit. Si quis tñ cõpellat᷑ uti sor¬

Expanded text:
enitus cessaverant. Ideo adhuc positae sunt sortes, sicut in Veteri Testamento saepe factum legitur. Nam Saul sorte electus est, Jonathas, et armiger ejus sortes jecerunt. David quoque sortes jecit quando 24 summos sacerdotes elegit . Si quis tamen compellitur ut sor
Abbreviated transcription (Latin):
ei: qd in apłatum eligitur: Ioseph u̾o
ꝯm̃clatur. ne tanqͣm indignꝰ respui ui¬
d̾etur ꝙ habemꝰ bic plane in glosa:
qͥa iste ioseph qui uocabat᷑ barsabas:
fuit barnabas. qui postea in apłatũ¬

Expanded text:
quod in apostolum eligitur. Joseph vero commendatur, ne tanquam indignus respui videretur. Et habemus hic plane in glossa, quia iste Joseph, qui vocabatur Barsabas, fuit Barnabas, qui postea cum Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: quia ep̃atum eiꝰ accipiad alter
Ergo: oportet ut aliquẽ ei substituamꝰ:
qui testetur nobcũ resurt̾onem eiꝰ qͥa
dictũ ẽ nob̃. Eritis mͥ testes in ierłm. s.
resurr̾onis meȩ. scił. inom̃i iudea ⁊ sama¬
ria ⁊ usq ad ultimĩt t̾re ꝙ quia testis
ñ nisi de his quȩ uidit uł audiuit deb&
destimoniũ ferre: eligendus ẽ aliqͥs dehis
uiris qui abapt̾o ioħis post quẽ cepit iħe
fac̾e ⁊ doc̾e usq in diẽ ascensionis nob̾cũ
fuert̃: ⁊ dñi miracła uider̃t: ⁊ doctrinã
audiert ꝙ nota qd̾ dictũ ẽ ex his uiris:
non de seru infirmiori.⁊ adhuc minus

Expanded text:
tum est, quia episcopatum ejus accipiet alter. Ergo oportet, ut aliquem ei substituamus qui testetur nobiscum resurrectionem ejus, quia dictum est nobis: « Eritis mihi testes in Jerusalem, » resurrectionis meae sciliria, et usque ad ultimum terrae. » Et quia testis non nisi de his quae vidit, vel audivit debet testimonium ferre, eligendus est de his viris, qui a baptismo Joannis postquam coepit Jesus facere et docere, usque in diem ascensionis, nobiscum fuerunt, et Domini miracula viderunt, et doctrinam audierunt. Et nota quod dictum est, ex his viris, non de
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. ut ibi. Quid m ⁊ tibi ẽ mulier:
Et fratribus eius Quod de illis debet
intelligi: de quib ante passionẽ dictũ
ẽ. Neq eñ fres eiꝰ credebant in eũ. Nñe
aut̃ credebant. Nota qd dictũ ẽ. ꝑ seue¬
rantes in orone. ⁊ non ẽ aditũ: inieiu¬
nio: Quidã aut a festo ascensionis.: usq
ad festũ pentecostes ieiunant: in exem¬
plo apłoꝵ. quos aiunt in spatio illo ie¬
iunasse. qͥa in euͣgłio dictũ ẽ. Uenient
dies in quib aufcret᷑ sponsus ab eis.

Expanded text:
ponitur, ut ibi: « Quid mihi, et tibi est mulier . » -- « ponitur, ut ibi: « Quid mihi, et tibi est mulier . » -- « Et fratribus ejus, » quod de illis debet intelligi, de quibus ante passionem dictum est. Neque enim fratres ejus credebant in eum, nunc autem credebant. Nota quod dictum est, « perseverantes in oratione, » et non est addictum de jejunio. Quidam tamen a festo Ascensionis, usque ad Pentecosten jejunant exemplo apostolorum, quos aiunt in spatio illo jejunasse, quia in Evangelio dictum est: « Venient dies, in quibus auferetur sponsus ab eis,
Abbreviated transcription (Latin):
ua eccłia huiꝰ mõi rep̃sentatio fiebat in
eccłia qͥnta feria. quetunc temꝑis equȩ
sollẽpnis erat: sicut pͥma Quinta: ꝓ re
u̾entia ascensionis pͥma: ꝓ reu̾entia re¬
surr̾onis. uñ: in uulgare̾ ꝓu̾biũ u̾sum
est: ut dnĩcȩ diei dicat᷑ cognata dies
iouis. qͥa antiqͥtus fuit eque sollẽpnis
S qͥa suꝑuenerunt festa scõꝵ: ⁊ cele¬
brare tot festa erat qͣsi honerosum: ut
in dñica die fieret ꝓcessio deinceps t̃
tur hic series cathalogi. Solent enĩ
apłi in cathalago in hunc modũ com
ꝓ carnis affinitate. hic aut̃ ꝓ meri¬
toꝵ paritate qͥa intellent lucas in
spu: pares eẽ in merito: petrũ ⁊ io¬
hannẽ. qͥa forte p̃cetis dilexerunt.
uñ: ⁊ p̃alus simulad monum̃tũ cu¬
turrert̃. Et erant om̃s unanimĩt
ꝑseu̾antes in or̾one: cũ mulierib ⁊
maria matre iħi. quȩ a mulierib
distinguit᷑. quia ñ pot̃ ꝓpͥe dici muli¬
er. qͣsi mollier .i. molliciem passa. Int

Expanded text:
 Ecclesia hujusmodi repraesentatio fiebat in Ecclesia quinta feria, quae tunc temporis aeque solemnis erat sicut prima. Quinta pro veneratione ascensionis. Prima pro reverentia resurrectionis. Unde in vulgare proverbium versum est, ut Dominicae diei dicatur cognata dies Jovis, quia antiquitus fuit aeque solemnis. Sed quia supervenerunt festa sanctorum, et celebrare tot festa erat quasi onerosum, ut in die Dominica fieret processio, deinceps in tur hic series catalogi. Solent enim apostoli in catalogo in hunc modum combpro carnis affinitate. Hic autem pro meritorum paritate, quia intellexit Lucas in spiritu pares esse in merito Petrum et Joannem, quia forte prae caeteris dilexerunt. Unde et prae aliis simul ad monumentum cucurrerunt. « Et erant omnes unanimiter perseverantes in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, « quae a mulieribus distinguitur, quia non potest proprie dici mulier, quasi mollier, id est mollitiem passa. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
pulos usq ad eoꝵ hospicia ꝯdux̾unt.
deinde: ad ꝓpͥa redier̃t Hanc ꝓcessio¬
nem discipuloꝵ quia unaminit᷑ de
ciuitate sunt egͥssi: ⁊ postea unani¬
itt̾ st̃ regͥssi: rep̾sentat eccłia. singłis
dñicis dieb ꝓcessionẽ faciens. Unde
sicut eg̾ssi sunt ipsi p̃cedente crucifi¬
xo: ita ⁊ nos de xecłia eg̾dimur crucẽ
p̃ferendo ꝙ licet ñ re̾ierit cũ eis cru¬
cifixus: nos tam̃ redeuntes: crucem re¬
portamꝰ. Quia licet ñ redierit cũ eis p̃¬
sentia corꝑali: rediit tñ p̃sentia spi¬

Expanded text:
eorum hospitia conduxerunt, deinde ad propria redierunt. » Hanc processionem discipulorum, qui unanimiter de civitate sunt egressi, et post unanimiter regressi repraesentat Ecclesia singulis Dominicis diebus processionem faciens. Unde sicut illi egressi sunt praecedente Crucifixo, ita et nos de Ecclesia egredimur crucem praeferendo. Et licet non redierit cum eis crucifixus, nos tamen redeuntes crucem reportamus. Quia licet non redierit cum eis praesentia corporali, rediit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
exurgens petrus in medio eoꝵ fr̃m:
tio illo. factam ẽẽ mathiȩ electionẽ.
licet ñ sit det̃minatũ qua die. Unde
qͣsi indefinite dictũ ẽ: In dieb illis. ꝙ
uide qͥa ex forma scripti assumpsit
cccłia formã legendi. uñ: quia mactib̾

Expanded text:
exsurgens Petrus in medio fratrum, tio illo factam esse Matthiae electionem, licet non sit determinatum qua die. Unde quasi indefinite dictum est: « In diebus illis. » Et inde quasi ex forma scripti assumpsit clesia formam legendi. Unde quia in Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
phani: ⁊ mortẽ iacobi gladio occisi:
egressi st̃ de ierłm. p̃dicantes in fini¬
bus uidee. Postea. tnsierunt ad sama¬
ritanos. ⁊ inde: ꝓcessert̃ ꝑ uniu̾sum
nubis ascendit. Non: qd̾ ad ascendendũ
egeret minist̾is nubis. S ut ꝑ hoc
oftenderet᷑: quia om̃is c̾atura perata
Nus. quia eĩ ibi postea edificata es¬
set eccłia. locus ille in quo institerinł
uestigia xp̃i asoendñtis: nũqͣm potuit
sterni pauim̃tũ. ĩmo resiliebatł
in ora collocantiũ. Calcati et ãpulueriᷤᷤ
a dño hoc dicit docum̃tũ ẽẽ. quia uesti¬

Expanded text:
phani, et mortem Jacobi gladio occisi, egressi sunt de Hierusalem, praedicantes in finibus Judaeae. Postea transierunt ad Samaritanos, et deinde processerunt per universum nubis ascendit. Non tamen ideo, quod ad ascendendum egeret ministerio nubis, sed ut per hoc ostenderetur quia omnis creatura parata nus, quia ibi cum postea aedificata esset Ecclesia, locus ille in quo institerunt vestigia Christi ascendentis, nunquam potuit sterni pavimento, imo resiliebant marmora in ora collocantium. Calcati etiam pulveris a Domino, hoc dicit esse documentum, quia vesti