comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad cauendũ. et oportima ad declinandũ: tan¬
cũ occupatam mentẽ atq possessam miserã faci¬
unt. uixq adsanitatis concedunt remedia ꝑue¬
nire: siue qd ad nõ ñ merent᷑ curari celeri medi¬
cina. qui abhissautiatisunt. quȩ uel ignorare.
uel uitare. uel facillime uincere potuerunt: uil
certe qͦd male fundati. uirtutũ structurã. et ꝑfec̾ti¬
onis susciꝑe culmen indignisunt. Quãobrẽ. nul¬
li uilis despectusq uideat᷑ hic morbꝰ: quisicut
potest ꝑfacile declinari: ita si quenqũa posse¬
derit. ad sanitatis remedia uix ꝑuenire conce¬
dit. Receptacuilum nanq ẽ uitiors maloꝵ ꝙ
omniũ radix: et in extricabilis nequitiȩ fomes ef¬
ficit᷑. dicente apło. Radix omniũ maloꝵ ẽ phi¬
lagiria: id est amor pecuniȩ.

Expanded text:
sunt ad cauendum et oportuna ad declinandum, tansunt ad cauendum et oportuna ad declinandum, tantum occupatam mentem atque possessam miseram faciunt uixque ad sanitatis concedunt remedia peruenire, siue quod non merentur curari celeri medicina qui ab his sauciati sunt, quos uel ignorare uel uitare uel facillime uincere potuerunt, uel certe quod male fundati uirtutum structuram et perfectionis suscipere culmen indigni sunt. Quamobrem nulli uilis despectusque uideatur hic morbus, qui sicut potest perfacile declinari, ita si quemquam possederit, ad sanitatis remedia uix peruenire concedit. receptaculum namque est uitiorum malorumque omnium radix, et inextricabilis nequitiae fomes efficitur dicente apostolo: radix omnium malorum est filargyria, id est amor pecuniae.
Abbreviated transcription (Latin):
Iong̾ si dixcrimꝰ hos motꝰ a creatore insertos nob̃.
ex ec culpabilis ille uidebit᷑. si nequit̃ his abusi ma¬
luerimꝰ eos ad noxia potius ministeria decorquere:
et uelimꝰ ꝓ infructuosis et scłaribꝰ lucris. ñ ꝓsaluta¬
ripęnitentia et uitioꝵ correptione tristari: uel
certe si ñ nob̃met ipsis utilit̃. s contra int̃dictũ do¬
mini nr̃i fr̃ib irascamur. & si ferrũ qͥs ad necessa¬
riũ et utile mministeriũ contributũ. ad necẽ uolue¬
rit insontiũ retorquere: ñ ex hoc infamabit mate¬
riȩ conditorem: si qͦd ille adtisũ bene uiuendi ap¬
tum. ac necessariũ p̃stitit. iste hoc usus ẽ ad nocen
icimustam̃ quedã uitia sinedum.
ulla p̃cedenti naturali occasione concrescere. s so¬
liꝰ corrupte ac malȩ uoluntatis arbitrio: ut est
inuidia. ipsaq etiam philargiria: quȩ cũ nulla
habeant innobis de naturali instinctu pͥncipia:
extrinsecus contiahunt᷑. Quȩ tam̃ quantũ facilia

Expanded text:
Non ergo si dixerimus hos motus a Creatore insertos nobis, ex eo culpabilis ille videbitur, si nequiter his abusi maluerimus eos ad noxia potius ministeria detorquere, et velimus pro infructuosis et saecularibus lucris, non pro salutari poenitentia, et vitiorum correctione tristari: vel certe si non nobismetipsis utiliter, sed contra interdictum Domini nostris fratribus irascamur. Nam si ferrum quis ad necessarium et utile ministerium contributum, ad necem voluerit insontium retorquere, non ex hoc infamabit materiae conditorem, si quod ille ad usum bene vivendi aptum, ac necessarium praestitit, iste hoc usus est ad nocenDicimus tamen quaedam uitia sine ulla praecedente naturali occasione concrescere, sed solius corruptae ac malae uoluntatis arbitrio, ut est inuidiae ipsiusque etiam filargyriae: quae cum nulla habeant in nobis de naturali instinctu principia, extrinsecus contrahuntur. quae tamen quantum facilia
Abbreviated transcription (Latin):
utilit̾ sunt corpori nr̃o ꝓuidentia creatoris inserti:
legis etiã auctoritate damnant᷑. Irȩ etiã aculeos. ñ¬
ne saluberrime nob intelligimꝰ attributos: ut no¬
stris uitiis et erroribꝰ irascentes. uirtutibꝰ potiꝰ et
spũalibꝰ studiis occupem᷑. omnẽ caritatẽ dõ. et pati¬
entiam nrĩs fr̃ib exhibentes: Tristiciȩ qͦq utilitas
quanta sit nouimꝰ: quȩ inter cet̾a uitia cum incon¬
trariũ affectum ẽ mutata cõnumerat᷑. Est enĩ et
sc̃m di timorẽ ꝑnecessaria: et scđm scł̃m admodũ

Expanded text:
utiliter sunt corpori nostro prouidentia creatoris inserti, utiliter sunt corpori nostro prouidentia creatoris inserti, legis etiam auctoritate damnantur. irae etiam aculeos nonne saluberrime nobis intellegimus adtributos, ut nostris uitiis et erroribus indignantes uirtutibus potius ac spiritalibus studiis occupemur, omnem caritatem deo et patientiam nostris fratribus exhibentes? tristitiae quoque utilitas quanta sit nouimus, quae inter cetera uitia, cum in contrarium affectum est mutata, numeratur. est enim et secundum dei timorem pernecessaria et secundum saeculum adm
Abbreviated transcription (Latin):
solũ in pueris in quibꝰ adhuc innocentia boni
maliq p̾uenit discretionẽ: uerũ etiã in paruu¬
lis atq lactentib qui cũ ne mitium quidẽ ulliꝰ
libidinis insemet ipsis habeant. motus carnis na¬
turali incitamento sibi ineẽ designant: Ire quoq
aculeos truces. nonne similiter in paruulis iam
uigere conspicimus: et anteꝗͣ patientiȩ uir¬
tutẽ agnoscant. iniuriis cernimꝰ cõmoueri:
uerboꝵ sentire etiam ꝑiocũ iniurias irroga¬
tas: Ac ñnunquã cum desint uires: uoluntas
tam̃ ultionis ira instigante non deest. Nec hoc
dico qͦd uocem naturam conditionis in culpam:
s quo asseram motꝰ hos qui ꝓcedunt ex nobis.
quosdã qͥẽ utilitatis cauia nob insertos: qͥ¬
Milargiria damũ negligentiȩ uitio. ac male uolun¬
stinis pass tatis arbitrio extrinsecꝰ intͦductos.
Hi nãq quos supra diximꝰ motꝰ carnales. obrepa¬
rationẽ sobolis. ⁊ posteritatis ꝓpagmẽ suscitandã.

Expanded text:
solum in pueris, in quibus adhuc innocentia boni solum in pueris, in quibus adhuc innocentia boni malique praeuenit discretionem, uerum in paruulis atque lactantibus ? qui cum ne initium quidem ullius libidinis in semet ipsis habeant, motus carnis naturali incitamento sibi inesse designant. irae quoque aculeos truces nonne similiter in paruulis iam uigere conspicimus, et antequam patientiae uirtutem agnoscant, iniuriis eos cernimus commoueri et uerborum sentire etiam per iocum contumelias inrogatas? ac nonnumquam, cum desint uires, uoluntas tamen ultionis ira instigante non deest. nec hoc dico quo uocem naturam conditionis in culpam, sed quo adseram motus hos, qui procedunt ex nobis, quosdam quidem utilitatis causa nobis insertos, quosdam uero neglegentiae uitio ac malae uoluntatis arbitrio extrinsecus introduci. namque hi quos supra diximus motus carnales ob reparationem subolis et posteritatis propaginem suscitandam
Abbreviated transcription (Latin):
ertius nob conflictus est aduersus
philargiriam. quã nos amorem
pecuniarũ possumꝰ appellare:
Dꝑegrinũ bellum et extra natu¬
ram: nec aliunde in monachũ sumens pͥncipiũ.
quã de corruptȩ ac torpidȩ mentis ignauia: et ple¬
rũq initio renuntiationis male arrepto. et erga
cũ tepido amore fundato. Cetã nãq uitioꝵ inci¬
tamenta humanȩ inserta naturȩ. uelut ingenita
uident᷑ in nob habere pͥncipia. et quodãmͦ inuis¬
cerata carm: ipsiq ꝓpemodũ coeua natiuitad.
discretionem boni maliq p̃ueniunt.
Et licet pͥma arripiant hominẽ: longo tam̃ la¬
Uore uincunt᷑. hic uero morb posteriꝰ suꝑueniens.
et extrinsecus accedensanimȩ. quanto facilius ca¬
ueri potest ac respui: tanto neglectꝰ et intromis¬
sus semel cordi. fit ꝑnitiosior cunctis: difficiliꝰq
ppellit᷑. Maloꝵ namq omniũ efficit᷑ radix:
multiplices fructificans fomites uitiors.
tputa carnis simplices motus. ñne uidemꝰ. ñ

Expanded text:
ertius nobis conflictus est aduersus filargyriam, quam nos amorem pecuniarum possumus appellare, peregrinum bellum et extra naturam nec aliunde in monacho sumens principium quam de corruptae ac torpidae mentis ignauia, et plerumque initio abrenuntiationis male arrepto et erga deum tepido amore fundato. cetera namque uitiorum incitamenta humanae inserta naturae uelut ingenita uidentur in nobis habere principia, et quodammodo inuiscerata carni ipsique propemodum coaeua natiuitati discretionem boni malique praeueniunt, et licet prima arripiant hominem, longo tamen labore uincuntur. Hic uero morbus posterius superueniens et extrinsecus accedens animae quanto facilius caueri potest ac respui, tanto neglectus et intromissus semel cordi fit perniciosior cunctis difficiliusque propellitur. malorum namque omnium efficitur radix, multiplices fruticans fomites uitiorum. Ut puta carnis simplices motus nonne uidemus non
Abbreviated transcription (Latin):
am quemad modũ carnales adhuc et imbe¬
cilles fr̃s ob uilem t̾renamq substantiam
cito inimicus ille disiungit: ita ceiã int̾ spiri¬
tales gignit ꝓ intellectus diuersitate discordiã:
ex qua sinc dubio contentiones rixeq uerboꝵ qͣs
apłs damnat plerunq consurgunt: unde con¬
sequenter diuortia int̾ unanimes fr̃s hostis in¬
uidus ac malignus int̾serit. Uera ẽ nanq sapi¬
entissimi salomonis illa sententia. Odium sus¬
citat contentio: uniuersos uͦ qͥ ñ contenduñ
protegit amicicia.

Expanded text:
am quemadmodum carnales adhuc et imbecilles fratres ob vilem terrenamque substantiam cito inimicus ille disjungit, ita etiam inter spiritales gignit pro intellectuum diversitate discordiam. Ex qua sine dubio contentiones rixaeque verborum, quas Apostolus damnat , plerumque consurgunt; unde consequenter divortia inter unanimes fratres hostis invidus ac malignus interserit. Vera est namque sapientissimi Salomonis illa sententia, Odium suscitat contentio; universos vero qui non contendunt, protegit amicitia
Abbreviated transcription (Latin):
sa imnmolationis hora ad sacerdotis uocem
cȩlos aꝑiri: in illo iħuxp̃imisterio angłors
choros adesse: summis ima sociari: t̾rena
cȩlestibus ningi: unũ quiddam ex uisibi¬
libus atq minsibilibus fieri:
ed necesse ẽ ut cum hȩc agimus. nosmet ip¬
sos dõ in cordis contritione mactemꝰ: qͥa
qui passionis dominicȩ misteria celebramꝰ:
debemus imitari quodagimꝰ. Tunc gͦ uere
secerimus. S studendum nobis ẽ. ut etiã
post orationis tempora. inquantũ dõ lar¬
giente possumus. in ipsoar mum suonon¬
dere e uigore seruemiis: ne post cogitatio
ꝑ incuriam fluxe cogitationis ꝑdat. Sic
Nurppe quod poposcerat. anna obtinere
meruit: quia se post lacrimas. in eodem
mentis uigore selauit. De quanimirũ scͥptũ ẽ.

Expanded text:
sa immolationis hora ad sacerdotis vocem sa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri: in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse: summis ima sociari: terrena coelestibus jungi: unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri? ed necesse est ut cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere fecerimus. Sed studendum nobis est ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animam suo pondere et vigore servemus; ne post cs anima nostra per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat, obtinere anima meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ab aliis fiunt.Igter hec autẽ pen¬
sandũ ẽ. quod tutior uiasit: ut bonũ qͦd qͥs¬
rum exire: quampost uincula libertatẽ que
conspicimus defluxisse. tota m̃te contempne̾.
cotidiana dõ lacrimarũsacrificia. cotidianaᷤ
carnises et sangumis hostias immolare.
Hȩc namq singularit̃ uictima. ab eterno in¬
teritu animas saluat: quȩ illam nob mor¬
tẽ ungeniti ꝑ misterium reparat. Quilicet
surgens amortuis iam ñ morit᷑. et mors erultͣ
ñ dominabit᷑: tam̃ inscipso immortalit̃ ator
incorruptibilit̃ uitiens. ꝓ nobis iterũ in hoc
misterio sacre oblationis immolat᷑. Eius qͥp¬
pe ibi corpꝰ sumit᷑: eiꝰ caro in popłi salutẽ par¬
titur: eiꝰ sanguis ñ iam in manꝰ infideliũ s
in orafidelium fundit᷑. Hinc eͦ pensemꝰ qua¬
le sit ꝓ nob̾hoc sacrificium: quod ꝓ absoluti¬
one nr̃a passionẽ unigeniti filii semꝑ imitat᷑.
Quis enĩ fidelium habere dubiũ possit. in ip¬

Expanded text:
ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem penipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum, quod quisrum exire quam post vincula libertatem quaequia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere; quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animas solvit, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, in se ipso immortaliter, atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobone nostra passionem unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit in ip
Abbreviated transcription (Latin):
uidnam gͦ ẽẽ poterit: quod mortuoꝵ Petaꝰ
uascat animabus prodesse: GREGORIUS¬
iculpȩ pꝰmortẽ insolubiles ñst̃. multũ so
Ilet animas etiã pꝰ mortẽ sacra oblatio ho¬
stiȩ salutaris adiuuare: ita ut hoc ñnunqͣ.
p̃dictus felix epc̃ a quodam uenerabilis uitȩ pb̃ro
qͥ usq ante bienniũ uixit. et indiocesi cendum¬
cellensis urbis habitauit. atq eccłȩ beati iohis
q̃ in loco qui tauriana dicitur. sita ẽ p̃erat. co¬
gnouisse se asserit: quod isdẽ pb̃r in eodẽ lo¬
co in qͦ aque calide uaporem mitũ faciunt.¬

Expanded text:
uidnam ergo esse poterit, quod mortuorum uidnam ergo esse poterit, quod mortuorum valeat animabus prodesse? GREGOR. Si culpae post mortem insolubiles non sunt, multum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare, ita ut hoc nonnunquam praedictus Felix episcopus, a quodam venerabilis vitae presbytero qui usque ante biennium vixit, et in dioecesi Centumcellensis urbis habitavit, atque Ecclesiae beati Joannis, quae in loco, qui Tauriana dicitur, sita est, praeerat, cognovisse se asserit: quod idem presbyter in eo loco in quo aquae calidae vapores ni
Abbreviated transcription (Latin):
ctorũ quihic habitant plurimm testan¬
tur: qd̾ quidã artis eorum pͥmꝰ. cũ defun¬
ctus fuisset. in ȩccłia beati iantiarii mar¬
tyris iuxta portam sc̃i laurentii diaconi a con¬
iuge sua sepultus ẽ. Sequenti autẽ nocte ex se¬
pultura eadem audiente custode. eiꝰ sp̃s cepit
clamare. Ardeo: ardeo.Cum uͦ has diuuoces
emitteret: custos hoc eiꝰ nuntiauit uxori.
Uxor uͦ illiꝰ eos qui diligent̃ inspicerent eiꝰdẽ¬
artis uiros transmisit ad ȩccłiam: uolens co¬
gnoscere qualit̾ eiꝰ eẽt corpꝰ insepulchro. in
quo talia clamaret. Qui aꝑientes sepulchrũ.
uestim̃ta qͥdẽ intacta repꝑerunt : quȩ nc̃ usq
in eadẽ eccłia ꝓ eiusdem cause destimonio ser¬
uantur: corpus uͦ illiꝰ omĩno ñ inuenerunt:
ac si insepulchro eodẽ positus ñ fuisset. Ex
qua re colligendũ ẽ. qua ultione anima illius
gͥ sacra loca sepultis ꝓsunt: qͣndo hii qͥ indi¬
gni st̃ ab eisdem sacris locis diuinitꝰ ꝓiciunt᷑:¬

Expanded text:
eorum qui hic habitant plurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, in ecclesia B. Januarii martyris juxta portam S. Laurentii martyris a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: « Ardeo, ardeo. » Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent, artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus esset corpus in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur. Corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum non fuisset. Ex qua re colligendum est, o haeretici, qua ultione anima ejus . Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt, ab eisdem sacris locis divinitus projiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuna grã testimontũ meritis eitis reddente per¬
fecta sunt: ne uel ꝓpositi nr̃i formam uel modũ hu¬
ius uoluminis excedamus. p̃termttenda credi¬
dimus. Non enim de mirabilib dei. sed de institu¬
tis studiisq scõꝵ. quedam que reminisci possibile
ẽ nos spoponaimiꝰ. memoriȩ tradititros: ut neces¬
sariam tantum ꝑfecte uitȩ instructionẽ. ñ in titi¬
lem absq tilla emendatione uicioꝵ ac suꝑuacuã
admirationem legentibꝰ p̃beremꝰ. Cumitaq bea¬
tus piamon summa nos gratulatione susceptos.
humanitate congrua refecisset.:⁊ intelligens nos
non ciusdẽ eẽ regionis: pͥmũ unde. uel cur e¬
gyptum petissemus sollicite ꝑcunctatus: ac de
cenobio syriȩ obdesiderium ꝑfictionis nos illo ad¬
uenisse cognoscens. ita exorsus est.

Expanded text:
diuina gratia testimonium meritis eius reddente perdiuina gratia testimonium meritis eius reddente perfecta sunt, ne uel propositi nostri formam uel modum huius uoluminis excedamus, silentio praetermittenda credimus. non enim de mirabilibus dei, sed de institutis studiisque sanctorum quaedam quae reminisci possibile est nos spopondimus memoriae tradituros, ut necessariam tantum perfectae uitae instructionem, non inutilem absque ulla emendatione uitiorum ac superuacuam admirationem legentibus praeberemus. cum itaque beatus Piamun summa nos gratulatione susceptos humanitate etiam congrua refecisset, intellegens nos non eiusdem esse regionis, primum unde uel cur Aegyptum petissemus sollicite percontatus ac de coenobio Syriae ob desiderium perfectionis nos illo aduenisse cognoscens ita exorsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
te ut cumq digessimus: cum ctiam ulteriores par¬
numerus consistebat maiore flagrantia desideraremꝰ
expetere: aduicum cui nomen ẽ diolchos umi ex se¬
ptem milifluminis hostiis imminentẽ. ñ tam itineris
necessitate quam desiderio scõꝵ illic cõmorantiũ
compellente ꝑuenimꝰ. Cum enĩ uelut cupidissimi
mercatores. plurima illic celeberrimaq cenobia
ab antiquis audissemus patrib instituta: conti¬
nuo quasi nauigationẽ inquisitionis incertȩ.
spe maioris lucri ꝑsuadente susccpimꝰ. Ibi cũ diu¬
tissime fluctuantes. aã illos uirtutũ sublimitate con¬
spicuos montesundiq oculos tenderemus: abbatẽ
piamon omniũ anachoritarũ illic in habitantium
seniorem eorundemq pbrm: uelut quandã subli¬
missimam pharum. primus circumspectantium
notauit intintus.. Hic et enim sicut
euangłica illa cruitas in excelsi montis uertice con¬
stitutus: nrõ ꝓtintis refulsit aspectui. Cuiꝰ ui tutes
atꝙ mirabilia quȩ ꝑcum etiam sub conspectu nr̃o.

Expanded text:
te utcumque digessimus, cum etiam ulteriores Anumerus consistebat, maiore flagrantia desideraremus expetere, ad uicum, cui nomen est Diolcos, uni ex septem Nili fluminis Ostiis inminentem, non tam itineris necessitate quam desiderio sanctorum illic commorantium conpellente peruenimus. cum enim uelut cupidissimi mercatores plurima illic celeberrimaque coenobia ab antiquis audissemus patribus instituta, continuo quasi nauigationem inquisitionis incertae spe maioris lucri persuadente suscepimus. ubi cum diutissime fluctuantes ad illos uirtutum sublimitate conspicuos montes undique curiosos oculos tenderemus, abbatem Piamun, omnium anachoretarum illic inhabitantium seniorem eorundemque presbyterum uelut quandam sublimissimam pharum primus circumspectantium notauit intuitus. hic etenim sicut euangelica illa ciuitas in excelsi montis uertice constitutus nostro protinus refulsit aspectui. cuius uirtutes atque mirabilia, quae per eum etiam sub conspectu nostro
Abbreviated transcription (Latin):
retulerunt. Non tamen uisiomi illi. omĩ¬
mͦ fidem dantes: uirum dei sicut se ueni¬
re ꝓmiserat. expectabant. Cumq uir dĩ
constituto die minime uenisset: ad eũ
cum merore reuersi sunt dicentes.Eix¬
pectauimus pater. ut uenires sicut ꝓmiseras:
et nob̃ ostenderes ubi quid edificare deb̃emꝰ:
et ñ uenisti. Quib ipse ait. Quare fr̃s: qͣre
ista dicitis: Nunqͥd sicut ꝑmisi non ueni:
Cui cumipsi dicerent. quando uenisti: re¬
spondit. Nunqͥd utrisq uobis dormienti¬
bus ñ aparui: et loca singula designaui:
Ite⁊ et sicut ꝑuisionem audistis: omne
habitaculum monasterii ita construite.
Qui hȩc audientes: uehementer admira¬
ti. ad p̾dictum p̃dium sunt reuersi: et cun¬
cta habitacula sicut ex reuelatione didi¬
cerant. construxerunt. Petx

Expanded text:
retulerunt. Non tamen visioni illi omniretulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Pet
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore.Gõ.quere
a quodam fideli uiro fuerat rogatus:
ut᷑ in eiꝰ p̾̃dio iuxta t̾racinensem urbem
missis discipłis suis. construere monaste¬
rium debuisset. Qui roganti consentieis:
deputatis fr̃ib. patrem consticuit: et qͥs
ei secundus ẽẽt ordinauit. Quibus cunti¬
b: spopondit dicens. Ite : & die illo ego
ueniam: et ostendam uobis in quo loco
oratorium: in quo refectorium fratrum:
in quo susceptionem hospidum: uel queq
sunt necessaria edificare debeatis. Qube¬
nedictione accepta. ilico ꝑrexerunt: et
constitutum diem magnoꝑe p̾stolantes:
parauerunt omnia. que his quicũ tanto
patre uenire potuissent. uidebant᷑ esse
necessaria. Nocte uero eadem. qua ꝓmis¬
sus illucescebat dies: eidem seruo dei.
quem illic patrem constituerat. atq eius
p̃posito. uir dñi in somnis apparuit: et
loca singula ubi qͥd edificare debuissent.
subtiliter designauit. Cumq utriq asom¬
no surgerent: sibi inuicem qd uiderant

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ totũ tempus nocturnȩ quietisita nr̃is furent᷑ ob¬
titib ut apppinquantis aurorȩ nequaꝗͣ uicimã senti¬
amꝰ: et usq add ortũ solis insaciabilit̃ collationis huiꝰ
u̾ba contexere ꝓuocen᷑: tam̃ qm̃ ab solutio ꝓpositȩ que¬
stionis cũ ceꝑit indagari. in qͣadã amplissimũ ac ꝓ¬
fundissimũ nos eaucet pelagꝰ questionũ. qđ p̃sentis orȩ
breuitas ñ sinit transmeare: cõmodiꝰ reor ut eã future no¬
ctis indagini reseruemꝰ : qͦ et mͥ sub huiꝰ questioras occasio¬
ne de nro ꝓpensiore colloqunolȩticia spũalis ac fructus
nobis spũ scõ ꝓspos flatus liberiꝰ penctrare possimꝰ. Qũã¬
obrẽ soporis modicũ degustantes: aecutiamꝰ obrepentẽ
ocłis nrĩs uicinaiam lucc torporẽ: ac deinceps parit̃
ad eccłiam ꝓcedentes. qm̃ nos hoc facere dñicȩ diei
sollemnitas cõmonet: reuersi pꝰ sinaxin. ea quȩ dñs
ad instructionẽ cõmunẽ pro desid̾io ur̃õ largitꝰ sue.¬

Expanded text:
rae totum tempus nocturnae quietis ita nostris furentur obtutibus, ut adpropinquantis aurorae nequaquam uiciniam sentiamus et usque ad ortum solis insatiabiliter conlationis huius uerba contexere prouocemur, tamen quoniam absolutio propositae quaestionis, cum coeperit indagari, in quoddam amplissimum ac profundissimum nos educit pelagus quaestionum, quod praesentis horae breuitas non sinit transmeari, commodius reor ut eam futurae noctis indagini reseruemus, quo et mihi sub huius quaestionis occasione de uestro propensiore conloquio laetitia spiritalis ac fructus nobis Spiritu sancto prosperos flatus, liberius penetrare possimus. Quamobrem soporis modicum degustantes discutiamus obrepentem oculis nostris, vicina jam luce, torporem, ac deinceps pariter ad ecclesiam procedentes, quoniam nos hoc facere Dominicae diei solemnitas commonet, reversi post synaxin, ea quae Dominus ad instructionem communem pro desiderio vestro largitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
illi abeuntes diffamauerunt eũ intotã
tram illam. Nunqͥdnam unigenitꝰ filiꝰ.
patri et spũi scõ coeternꝰ. hac in re uelle ha¬
buit. qͦd non potuit implere: ut miraculũ
qđ taceri uoluit. minime potuisset abscon

Expanded text:
illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscon
Abbreviated transcription (Latin):
iussit descendere: apotecam clausit: atq
impresso sigillo ꝓprio munitam reliquit:
moxq ad eccłiam rediit. Tercio uͦ die p̃dictũ
constantium presbiterum uocauit: et ora¬
tione facta apotecam aꝑuit: et uasa in qͥ¬
bus tenuissimũ liquorem fuderat. ub̃tim
uinum fundentia inuenit: ita ut pauim̃¬
tum omne excrescentia uina inuaderent.
si adhuc epc̃ tardius intrasset. Tunc terri¬
bilit̾̃ eidem p̃sbitero p̃cepit. ne quousq
ipse incorpore uiueret. hoc miraculum
in uirtute facti humano fauore pulsatꝰ. in¬
de intus inanesceret. unde foris hominib
magnꝰ appareret: exemplũ etiam magistri
sequens: qui ut nos ad uiam humilitatis
instrueret de semet ipso discipłis p̃cepit

Expanded text:
puerum descendere, apothecam clausit, atque puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum in virtute facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
fusa pice p̃pararet. Quod cum nepos illius
parari faceret: qui uinũ minime haberet.
Nec tamen p̃sumpsit inquirere. cur talia
iuberet: sed iussis obtemꝑans. omĩa ex mo¬
re p̃parauit. Tunc uit derumeam ingressꝰ.
racemos collegit. rad calcatorium detulit:
omnesq ex inde egredn p̃cepit: solusq ibi
cum uno paruo i puerulo remansit:
quem in eodem calcatõrio deposuit: et cal¬
care ipsos paucissimos racemos fecit. Cũq
ex eisdem racemis parum aliquid uimi de¬
flueret: cepit hoc uir dei suis manib in par¬
uuilo uase susciꝑe. et ꝑcuncta dolia omma¬
q uasa quȩ p̃parata fuerant. ꝓbenedictio¬
ne diuidere: ut ex eodem uino omnia ua
scula uix infusa uiderentur. Cum uͦ ex liqͦre
uini parum aliquid inuasis om̃ib misisset:
adesse. Tunc cepit uinum in calcatorio cresce¬
re: ita ut omnia quȩ allata fuerant pauꝑũ
uascula impleret. Quib cum se idonee sa¬
tisfecisse conspiceret: excalcatorio puerũ

Expanded text:
superfusa praepararet. Quod cum nepos illius superfusa praepararet. Quod cum nepos illius praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus misisset, adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uitȩ uenerabilis bonefacius
nomine: quimea ciuitate quȩ feren¬
uis dicit᷑. cpiscopatum officio tenuit: mo¬
ribus impleuit. Huiꝰ multa miracła is qͥ
ahuc suꝑest gaudentius p̃sbiter narrat:
uis ualde pauꝑtas merat: quȩ bonis m̃¬
tib eẽ solet custos humilitatis: nichil¬
q aliud ad omne stipendium. nisi unam
tantummꝰ uineam habebat. Quȩ quodã
die. ita grandine irruente uastata ẽ : ut
in ea in paticis uitib uix parui. rariq
racemi remanerent. Quam cũ p̃dictus
uir reuerentissimus bonefacius epc̃ fuisset
ingressus: magnas ommipotenti dõ grãs
retulit: quia imipsa sua adhuc mopia. se¬
se angustari cognouit. S cumiam tempꝰ
exigeret. tit ipsi quoq racemi qui reman¬
serant. maturescere potuissent: custodem
uineȩ ex more posuit: eamq sollerti uigi¬
lantia seruari p̾cepit. Quadam uero die
iussit constantio presbitero nepoti suo:
ut cuncta uimi uascula in episcopio. om¬
maq dolia. ita ut ante consueuerat. suꝑ

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. vis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice
Abbreviated transcription (Latin):
ter mens inde reuoluta. ad pͥores euagationes impetu
uehementiore ꝓlabit᷑: et ita cotidianis distentionibꝰ
occupata. innumeris captiuitatib incessant̃ abdticit᷑.
ut ꝓpemodũ iam desꝑct᷑ a nob desiderata correptio: et
suꝑflua hȩc obseruantia uideat᷑. Siquidẽ ꝑmom̃ta sin¬
gula lubricis discursib animꝰ etiagatꝰ. cũ ad timorẽ dĩ
uel contemplationẽ reducit᷑ spũalẽ: pͥtisqͣm firmet᷑
in ea. rursum fugatiꝰ euanescit. Cumq eũ uelut exꝑ¬
gefacti dep̃henderimus ab intentione ꝓposita ãcui¬
asse: atq ad illam thcoriã unde discesserat reducen¬
tes. uoluerimꝰ cum tenacissima cordis intentione ue¬
lut qͥbydam uinculis obligare: in ipsoconatu nr̃o ociꝰ
quã anguilla de recessib nr̃e mentis elabit᷑. Ob qͣm
rẽ cotidianis huiꝰmodi obseruationib estuantes. nec
tam̃ ex ipsis aliqd nro cordi stabilitatis robur acces¬

Expanded text:
ter mens inde reuoluta ad priores euagationes inpetu ter mens inde reuoluta ad priores euagationes inpetu uehementiore prolabitur et ita cotidianis distentionibus occupata innumeris captiuitatibus incessanter abducitur, ut propemodum iam desperetur a nobis desiderata correctio et superflua haec obseruantia uideatur. siquidem per momenta singula lubricis discursibus animus euagatus cum ad timorem dei uel contemplationem reducitur spiritalem, priusquam firmetur in ea, rursum fugacius euanescit, cumque eum uelut expergefacti deprehenderimus ab intentione proposita deuiasse atque ad illam theoriam unde discesserat reducentes uoluerimus eum tenacissima cordis intentione uelut quibusdam uinculis obligare, in ipso conatu nostro ocius quam anguilla de recessibus mentis elabitur. ob quam rem cotidianis huiusmodi obseruationibus aestuantes nec tamen ex ipsis aliquod nostro cordi stabilitatis robur acces
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis nos hac scientia nouimꝰ assecutos: s tantũmꝰ con¬
fusionis ac pudoris agmenta. Etenĩ cũ omniũ discipli¬
narũ meditatio ad hoc cotidianis studiis exerceat᷑ atqp
ꝓficiat. ut a trepidis rudimentis ad ꝑiciã certã stabilẽ¬
q ꝓueniens. incipiat nosse quȩ pͥmitꝰ uel ambigue no¬
uerat. uel penitꝰ ignorabat: et firmo ut ita dixerim
gradu milliꝰ disciplinȩ qualitate ꝓcedens. ꝑfecte ĩ ca
et sine ulla iam difficultate uerset᷑: econtͣrio me inhu¬
ius puritatis studio laborantẽ. id solũmͦ ꝓfecisse rep¬
perio. ut sciam qͥd cc̃ ñ possim. Ex quo nicħ mͥ aliud
sentio nisi laborẽ tanta cordis contritione conferri: ut
nunquã scilicet desit mat̾ia lacrimarũ: nec tam̃ esse
desinã. qdđ cẽ ñ debeo. Et iccirco qͥd ꝓfuit didicisse qͦd
sũmũ ẽ. si cognitũ nequeat app̃hendi: Nam cũ dire¬
ctionẽ cordis ad destinata ꝑtendere senserimꝰ. insensibili¬

Expanded text:
mitatis nos hac scientia nouimus adsecutos, sed tantummodo confusionis ac pudoris augmenta. etenim cum omnium disciplinarum metato ad hoc cotidianis studiis exerceatur atque proficiat, ut a trepidis rudimentis ad peritiam certam stabilemque perueniens incipiat nosse quae primitus uel ambigue nouerat uel penitus ignorabat, et firmo ut ita dixerim gradu in illius disciplinae qualitate procedens perfecte in ea ac sine ulla iam difficultate uersetur, e contrario me in huius puritatis studio laborantem id solummodo profecisse repperio, ut sciam quid esse non possum. ex quo nihil mihi aliud sentio quam laborem tanta cordis contritione conferri, ut numquam scilicet desit materia lacrimarum nec tamen esse desinam quod esse non debeo. et idcirco quid profuit didicisse quod summum est, si cognitum nequeat adprehendi? nam cum directionem cordis ad destinata pertendere senserimus, insensibili
Abbreviated transcription (Latin):
cauidit. et ad corpus rediit: ꝑfecte uitam
minime correxit: qui post multosannos
de corpore adhuc adcertamen uite et mor¬
tis exiit. Quadere colligitur. quia ipsa qͦq
inferm supplicia cum demonstrant᷑. aliis
hoc ad adiutorium. aliis uero ad testimoni¬
um fiat.⁊ ut istiuideant malaquȩ caueant:
illi uero amplius puniant᷑. qͦd inferni sup¬
plicia uisa et cognita. uitare noluerunt.
amenis locis cuiusdam domus later¬
ulis aureis edificari uidebatur: Ridiculĩ
est ualde: si credimus quod in illauita ad¬
huc metallis talibus egeamus.GREGORIUS

Expanded text:
ca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam ca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt.  quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cognouisse destatus est. Quicum transire
uoluisset. eius pes lapsus est: et ex medio
corpore iam extra pontem deiectus. aqͥbus¬
dam tederrimis uiris ex flumine surgenti¬
bus ꝑcoxas deorsum: atq aquibusdam
albatis et speciosissimis uiris. cepit ꝑbra¬
chia sursum trahi. Cumq hoc luctamen
esset. ut boni spiritus hunc sursũ. mali
deorsum traherent: ipse quihec uidebat
ad corpus reuersus ẽ: et quid de eo plentꝰ
gestum sit. minime cognouit. Qua m
re de eiusdem stephani uita datur intel¬
ligi: quia ineo mala carnis cum elemo¬
sinarum oꝑatione certabant. Qui enĩ
ꝑ coxas deorsum. ꝑbrachia sursũ trahe¬
batur: patet nimirũ. quia et elemosi¬
nas amauerat: et carnis uiciis ꝑfecte
ñ restiterat. quȩ eum deorsũ trahebãt. Sed
in illo occulto arbitris examine. quid in eo
uicerit: et nos et eum quiuidit et reuocatus
est latet. Constat tamen quia isdem stephanꝰ
postquam sicut suꝑius narraui. et inferilo¬

Expanded text:
recognovisse testatus est. Qui dum transire recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni lo
Abbreviated transcription (Latin):
so fetentiq fluuio laberetur: iusti uero qͥ¬
bus culpa non obsisteret. securo ꝑeum gres¬
sit ac libero ad loca amena ꝑuemrent.Ibi
se etiam petrum ȩccłasticȩ familiȩ maiorẽ.
qui ante quadriennium ẽ defunc̾tus:
deorsum positum in locis deterrimis ma¬
gno ferri pondere ligatum ac depressũ
uidisse se confessus ẽ. Qui dum requireret
cur ita esset: ea se audisse dixit. quȩ nos qͥ
eum in hac ȩccłastica domo nouimꝰ. scien¬
tes eius acta reçolimus. Dictum nanq ẽ.
Hec iccirco patitur: quia siquid ei ꝓfacien¬
da ultione: it bat᷑: ad inferendas plagas.
plus ex crudelitatis desiderio. quam obe¬
dientia seuiebat. Quod sic fuisse: nullus
qui illum nouit ignorat. Ibi se eciam qͦn¬
dam peregrinum presbiterum uidisse te¬
stabatur: qui ad predictum pontẽ ueni¬
ens. tanta ꝑcum auctoritate transiit: qͣn¬
ta et hic sinceritate uixit. In eodem quoq
ponte hunc quem predixi stephanum se

Expanded text:
sum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quisum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se
Abbreviated transcription (Latin):
in hac cadem nrã urbe est ꝑcussus: atq¬
ad extrema ꝑuenit. Qui eductus ecorpo¬
re. ex animis iacuit : s citius rediit: et
enim sicut tunc res eadem etiam multis
innotuit: quia pons erat. sub quo niger
atq caligosus fetoris intolerabilis nebui¬
lam exalans fluuius decurrebat. Transa¬
cdo autem ponte. amena erant prata atq
uirentia. odor:ferislierbarũ florib exorna¬
ta: inquibus albatorum hominũ conuen
inerat: ut ipsa suauitatis flagrantia illic deam¬
bulantes. habitantesq saciaret. Ibi man¬
cis plene. soi quȩdam mirȩ potentiȩ edi¬
ficabat᷑ domus. quȩ atireis uidebat᷑ laterculis
construi: s cuiꝰ esset non potuit agnosci. Erañ
uero suꝑ ripam p̃dicti fluminis. nonnulla
habitacula: s alia exurgentis fetoris nebu¬
la tangebantur: alia audem exurgens fe¬
tor aflumine.mimme tangebat. Hec ue¬
ro erat inp̃dicto ponte ꝓbatio: ut quisqͥs

Expanded text:
in hac eadem urbe nostra percussus, ain hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema re exanimis jacuit, sed citius rediit, et enim sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum convent suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mancis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine miro erat in praedicto ponte probatio ut quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
lustris uir stephanus quem bene nosti. de
semet ipso michi narrare consueuerat: qͥa
in constantinopolitana urbe ꝓquadam
causa demoratus. molestia suꝑueniente cor
pigmentarius ad aꝑiendum eum atq con¬
diendũ eẽt quesitus. et die eodem minime
inuentus: iacuit sequenti nocte corpus
inhumatũ.Qui ductus ad inferniloca:
uidit multa. quȩ pͥus audita ñ credidit.
S cum president illic iudici p̃sentatus
esset: ab eo receptus non est: ita ut diceret
Non hunc deduci: sed stephanum ferrari¬
um iussi. Qui statim reductus incorpore ẽ:
et stephanus ferrarius qui iuxta cum ha¬
bitabat. eademhora defmctus est. Sicq
dum hȩc effectu mortis stephanus demon¬
strauit. Ante triennium quoꝙ inhac pe¬
stilentia quȩ hanc urbem clade uehemen¬
tissima depopulauit. in quaetiam corpora¬
li uisu sagittȩ cȩlitus uenire et singulos qͦs¬
q ferire uidebantur: sicut nostistephanꝰ
isdem defunctus ẽ. Quidam uero miles

Expanded text:
lustris vir Stephanus, quem bene nosti, de lustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis supervepigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles
Abbreviated transcription (Latin):
inferni se supplicia atq innumera loca
flãmarũ uiddisse testa at᷑. Qu etiam qͦs¬
dam huius seculi potentes in eisdem flã¬
mis suspensos se uidisse narrauit. Qui
cum iam deductus eẽt. ut illuc et ipse mer¬
geret᷑⁊ subito angłm chorusci habitus
apparuisse fatebatur: qui eum in ignem
mergi ꝓhibuerit. Cui eciam dixit. Egre¬
ddere: et qualiter cibi post hoc uiuendũ
sit. cautissime adtende. Postquã uocem
paulatim recalescentib membris. abe¬
ternȩ mortissomno euigilans: cuncta que
circa illũ fuerant gesta. nariauit. Tantis¬
q se post modum uigiliis ieiuniisq con¬
strinxit: ut̃ in ferni cum uidisse et ꝑti¬
muisse tormenta. etiam sitaceret lingua. con¬
uersatio loqueretur. Quippe cui ommpoten¬
tis dei mira largitate in morte actum est: ne
mori debuisset.S quia humanum cor gra¬
uis ualde duriciȩ est: ipsa quoq penarum o-¬
stensio eque omnibus utilis non est. Nam il¬

Expanded text:
inferni supplicia atque innumera loca inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam il
Abbreviated transcription (Latin):
dinquisitionem meam: responsioni
satisfactione. patuit causa rationis.
Sed quidnam ẽ queso te. quod ñnulli qͣ¬
si ꝑ errorem extrahuntur e corpore: ita
ut facti exammes redeant. et eoꝵ quisq
audisse se dicat. quia ipse non fuerat. qui
erat iussus deduci: GREGORIUS
error s ammonitio ẽ. Suꝑna enĩ pie¬
cas ex magna miscdiȩ suȩ largitate dispo¬
nit. ut ñ nulli etiam post exitum repen¬
te ad corpus redeant: et tormenta inferiqͥ
audita non crediderant. saltem uisa ꝑtime¬
scant. Nam quidam illiriciantis monachꝰ.
qui mhac urbe mecum in monasterio ui
uebat. michi narrare consueuerat : quia
quodam tempore cumadhuc inheremo
moraret᷑ agnouerit. quod petrus qͥdam
monachus ex regione ortus hiberie. qui
ei in loco uastȩ solitudinis cui euasa no¬
men est. in herebat. sicut ipso narrante di¬
dicerat. p̾usquam heremum peteret. mo¬
lestia corporis int̾ueniente defunctꝰ est:
sed protinus rediit. atq corpori restitutꝰ.

Expanded text:
inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci? ΚΕΦΑΛ. error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate susceptis: indefesso certamine similit̃ exerce
ñ desinunt. Qd etiã inuisione danhelis ꝓphecę
manifeste legitnꝰ figuratũ: angło gabriele ita nar¬
rante. Noli timere danihel. quia ex die pͥmo qͦ posu¬
isti cor tuũ ad intelligendũ ut tt affligeres. in con¬
conspetai dĩ tui: exaudita sunt u̾ba tua. et ego uenipt̃
sermones duos. Princepĩ autẽ regni ꝑsarũ restitit mͥ. ui¬
ginti et uno dieb. Qecece michal unꝰ de pͥncipibꝰ pͥ¬
ns uenit in adiutoriũ meũ: et ego remansi ibi iurta
rege ꝓsarũ. AIem autẽ ut docerẽ te: quȩ uentura ft̃
popło tuo in nouissimis dieb. Quc̃ pͥncipẽ regmiꝑsa¬

Expanded text:
ritate susceptis indefesso certamine similiter exercere ritate susceptis indefesso certamine similiter exercere non desinunt. quod etiam in uisione Danihelis prophetae manifestissime legimus figuratum, angelo Gabrihele ita narrante: noli timere Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginti et uno diebus: et ecce Michael unus de principibus primis uenit in adiutorium meum, et ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentura sunt populo tuo in nouissimis dieb