comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tori uendare cogat᷑. a cla bores suos trans fundere malrõ: pietas & de¬
m̃tia legis latoris occurrit. ut intra certo tẽpꝰ redimi possit. sitamen
sine dubio lacrimis congregatũ. & manib ide labore bonioperis it i
qͦ dimettat confractos inremnissionẽ : isalitẽ. delicta sua consitentibꝰ p̃brat
incelis eẽ dr̃ ln cuittate mirata intellegit᷑. Muris ẽ er̃ huius ce modi
domibis ipsũ celifirmam̃tu : s talẽ domũ rari quiq habere posst̃
non ÷ mur. est tam̃ cis adiacens agec fȩcundus illis fortassis qͥ sibiha¬
bita culũ p̃ parant intr̃a uiuentiu. ⁊ illa tra quã mansuctis dñs ꝓmet¬
cit dics. Peatir mites. qm̃ ipsi hereditate possidebt tra. istes g̃ do¬
mos si fortealiqͥ sicut sup ex posuimꝰ lapsus acciderit. sẽꝑ ẽreca¬
perandi facultas. Ut uerbi grã dicam. sinos aliqͣ culpa moralis inut¬

Expanded text:
tori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et cletori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inveum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua confitentibus praebeain coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis inve
Abbreviated transcription (Latin):
possessionesint̾ra nec nirbib domos habtre ꝑ intrut. Et qd dico domos
nec plures tunicas nec multa concedit posiidere pecunã  abentes enin
inuenimꝰ in aliis scripturȩ locis qłsermo diumꝰ maiore qͥdã sactanͥto rominat᷑
domõ. ut cũ dicit deiacob ⁊ qͣsi ꝓ lauderiꝰ ponit. Erat enĩ inꝗd ia cob ho¬
centia causa dederit uthabitar& domu. Pemiq esaoqe malus fuit: non t
scriptũ decoqͥa habitauerit domĩ. nec dealio aliqͥ soriptũ ÷ qͥa edificauert
sibi domꝵ quiñ habuerit timore dĩ. Quȩ÷ gͦ ista dom̃ ci qͣlie ȩdificium e:
paulus apłs ex ponit Aꝑtius cũdic Domũ habemꝰ imamo factã. at̾nã in ꝙ¬
quã exstruere uł habrare nemo porest. nisin siplictane itis. & parta¬
te conrdis. Sed qm̃ accidere solet ut etiã qͥ bene edificauerit. & domũsibi
celestẽ bene agendo et bene uiuendo. & bene a crecte credendo cons¬
truxerit. incurrat Alicuiꝰ peccati debtt̃ ⁊i hanc erudelissimo fenera¬

Expanded text:
possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob hocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemquam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo fenera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nĩam doctrinã. que acdͥmnodu qͥbusda cibis bonis confortatus Oport& aitẽ
didit Neaccipias usuras ab eo. nec ãplius quã dedifti: neforte ex̃ infirmus
fact̾ sit ⁊ apriori rezila inminutꝰ habundantius abeo uirtutũ operationẽ
exigamꝰ. sid ꝑuoceñ ex manũq eiꝰ ut infirmi suftentemꝰ. capitiq ex̃ tantũ mͦ

Expanded text:
tram doctrinam, quemadmodum quibusdam cibis bonis confortatus. Oportet autem tram doctrinam, quemadmodum quibusdam cibis bonis confortatus. Oportet autem didit, ne accipias usuras ab eo, nec amplius quam dedisti, ne forte cum infirmus factus sit, et a priori regula imminutus, abundantius ab eo virtutum operationem exigamus, sed provocemus eum manumque ejus ut infirmi sustentemus, caputque eum tantu
Abbreviated transcription (Latin):
litterȩ. ⁊ contẽplationis spĩtalis. Littera siqͥdẽ paupetil exiget lubuen¬
tionẽ ineq laudi erga eũ iuscera petenti mutrũ. nec negotiari de
pauꝑtate eĩ suꝑ habundantiã exigendo. et usurã ꝓcipiendo. ⁊ lucrũ
depietate oaptando. Sp̃s aut̃ anagoge demonftrat. quomͦ oporuat
uti ei qͥilla pauꝑtate panperes factis. deqͣ dauid clamabat. Cito
nos anticipet mis cdia tua. qr paupetes factisum ninis. Sicgͦ scdm ordinẽ
his q̃ dictas intendinꝰ Si ntenuatꝰ fuerit stat᷑ tuus ⁊ infirmͦ mano. & sufcepe¬
diginitatẽ ⁊ conuersationẽ dicit. Hicsim operationẽ urtutũ infirmatꝰ fuert
lito ⁊inqͥlino uult. Proselitus aut̃ nr̃ siue aduena ẽ. quinc̃ ad fudẽ uenti¬
& diligenti infiructione eget ut ꝓtegatur. & ñ que ad modii sine domo
huc & illucerret. Sicgͦ auxiliam infirmo frĩ. ut uiuat nobiscũ et mal¬
latenꝰ moriat᷑ a conuersatione di alienis effectꝰ. uiuens nobiscũ id÷ ꝑnos&

Expanded text:
litterae et contemplationis spiritalis. Littera si quidem pauperis exigit subventionem, et neque claudi erga eum viscera petenti mutuum, nec negotiari de paupertate ejus superabundantiam exigendo, et usuram percipiendo, et lucrum de pietate captando. Spiritus autem anagoge demonstrat quomodo oporteat uti eis qui illa paupertate pauperes facti sunt, de qua David clamabat: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Sic ergo secundum ordinem his quae dicta sunt intendimus: Si attenuatudignitate et conversatione dicit: hic si in operatione virtutum infirmatus fuerit, lyto et inquilino vult. Proselytus autem noster sive advena eet diligenti instructione eget ut protegatur, et non quemadmodum sine domo huc et illuc erret; sic ergo auxiliamur infirmo fratri ut vivat nobiscum, et nullatenus moriatur, a conversatione Dei alienus effec
Abbreviated transcription (Latin):
eni ẽ animal habens corpͥ etaninã.: neq subftantia ciꝰ eius modi ẽ. cuius
modicreatura ẽ ei qua anima dr̃ quã fecit sicut ꝑse etiã ipse restat᷑ diced
ł tomẽ flatũ ego feci. qđ eũ demima hominis dicete consequentia mnfes¬
tant sicut gͦ cũ dicit oculossuos⁊ labia sua et cettri uocabula mẽ broro
corporaluĩ ñ utiq accipimꝰ eũ formi corporis et̃ defintũ s illa omia
mẽbitr nomina n antelleginꝰ nisi effecti opititiom atq urtuto itia¬

Expanded text:
mal habens corpus et animam; neque substantia eius eius modi est cuius modi creatura eius, quae anima dicitur, quam fecit, sicut per Esaiam ipse testatur dicens: et omnem flatum ego feci: quod eum de anima hominis dicere consequentia manifestant. sicut ergo cum dicit "oculos suos et "labia sua et cetera uocabula membrorum corporalium non utique accipimus eum forma corporis esse definitum, sed illa omnia membrorum nomina n
Abbreviated transcription (Latin):
lax inaulis sidomꝰ ȩintis̃ eccłȩ intellegunt᷑. Qđ ad uc planus in postrio¬
rib eiꝰ dẽ ꝓphetiȩ ostendit᷑ sigeñ pareas. extende funestoos ⁊ paxillostu¬
os confortat. Adhuc addextera ⁊ siniftrã extende. ⁊ soñ tuũ gentes he¬
reditabit. et ciutates descrias in habitabit Ecce deseras quitates sine
muro uidelicet eas quȩs gentis appellauit. Neq enĩ habebant legis murẽ

Expanded text:
entium Ecclesiae intelliguntur. Quod adhuc planius in posterioribus ejusdem prophetiae ostenditur: Fige non parcas, extende funes tuos et paxillos tuos conforta, adhuc ad dexteram et sinistram extende, et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. Ecce desertas civitates sine muro, videlicet eas quae sunt gentium appellavit: neque enim habebant legis murum,
Abbreviated transcription (Latin):
& qe qͣlisẽ tibi sc đm sortẽ conũsationis: hoc ÷ enĩ fr̃ attenuatis
indt ñ inueniens ex ortantẽ & consiliũ dantt̃ Aduenȩ siue peregrino
uł in qͥlino se uendiderit id ÷ ei qͥ nouit ex gentib aut deuidtis aut
scđm qdđ diximꝰ hereticis credenti uendat᷑ aut̃ ei illõ uerbũ doctora¬
be ꝓpt conũsationẽ eiꝰ in pen cente qr incongruũ ẽ eũ qͥoli iꝗ dara¬
scientia ⁊ conĩsatione notus fuit. subeo qͥnouit̃ ad fidẽ ut̾nit agere.
Non ẽ enĩ paruares discipulat᷑. s nulti tẽporis uite etiã ñ modic̃ diturs
ad ꝑfectionẽ necessarius. recte redimit᷑. Tuiuoluerit ex fribsuis ema
eũ. id ÷ quispiã eũ similis honoris similisq scientiȩ & conũsationis ꝑ
sua doctrinã redimat. ⁊ faciat ñ op̃ habere ad moneri abeis qsͦ ipse de¬
buit ad monere. ut pote qͥ inscuntia ꝓfecit tos. qͥ adhuc mͦ genitisunt
Patrius g̃ a patruelis ⁊ consantiams et adfins. redimẽt eum.

Expanded text:
ttenuatus, id est, non inveniens exhortantem, et consilium dantem, advenae sive peregrino vel inquilino se vendiderit, id est, ei qui noviter ex gentibus, aut de Judaeis, aut secundum quod diximus haereticis credenti, vendatur autem ei illo verbum doctorale propter conversationem ejus impendente: quia incongruum est eure, non est enim parva res discipulatus, sed multi temporis vitae etiam non modicus decursus, ad perfectionem necessarius recte redimitur. Qui voluerit ex fratribus suis, emet eum, id est, quispiam eum similis honoris, similisque scientiae et conversationis per suam doctrinam redimat, et faciat non opus habere admoneri ab eis quos ipse debuit admonere, ut pote qui in scientia profecit eos qui adhuc modo geniti sunt. Patruus ergo et patruelis et consanguineus et affinis
Abbreviated transcription (Latin):
donet uñ impleat᷑ annꝰ. H ac deiudȩoꝵ sina goga intellegamnꝰ. q̃ in habta¬
bat᷑ qͥdem. Propterta eni eã dt̃ ꝑ moysen ut et habitaret᷑ constituit:
licet ipsa hȩc ñ custodierit abhis in qͥb in habitanda erat. ꝓpt̾ qđ et das¬
iudȩis dicebat. Pomis meai dom̃ orationis uocabit᷑. uos aut fecistis can
spetͥulicã latronũ. Erat aut̃ inciuitate murata. in hierłm habebat
enĩ murũ. legẽ : Hlancuendidit quispia. ñ tam̃ dicit uenditorẽ. neq ꝓ
pinquũ neq ꝓximõ. sic̃ sup̃ appellauit Neq enĩ unꝰ erat hanc uen

Expanded text:
Synagoga intelligamus, quae inhabitabatur quidem: propterea enim eam Deus per Moysen, et ut habitaretur constituit, licet ipsa haec non custodierit ab his, in quibus inhabitanda erat. Propter quod et D Domus mea, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam speluncam latronum . Erat autem in civitate murata in Hierusalem, habebat enim murum legem: hanc vendidit quispiam non tamen dicit venditorem, neque propinquum, neque proximum, sicut supra appellavit; neque enim unus erat hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tar ꝓposiesionib. s̃ int filios isrł. Iuburbana aut̃ roꝵ ñ ueneunt. qr
possesũo sep̃it̾na e̾. Si adunũ hocintentionẽ legis lator habuisset ut
possessiones ñ caderent ab aliis adalios. erat quippe etiã hoc utile qr
desubficientia sedm qđ diximꝰ lex curã gerit. cuĩ putas rei gra qͣndo
intra muross̃ munitarũ ciuitatũ: intra aniu redimi solũ mͦ
licera. Quȩ cũq enĩ inñ mutatis. licentiã habereliberandi

Expanded text:
filios Israel: suburbana autem eorum non veneunt, quia possessio sempiterna est. Si ad unum hoc intentionem legislator habuisset, ut possessiones non caderent ab aliis ad alios, erat quippe etiam hoc utile, quia de sufficientia, secundum quod diximus lex curam gerit, cujus putas rei gratia, quando quaecunque enim intra muros sunt munitarum civitatum, intra annum redimi solummodo liceret, quaecunque autem in non muratis, licentiam h
Abbreviated transcription (Latin):
uendidit. it qd reliquũ eͥ reddet emptori. sicq recipiet pos¬
sciionẽ sua. Quis gͦ nrm̃ id oneus ẽ. aut potest ex desidia aut pra uittte
m̃te uendita liberare ut ñ extoto pereat abalienante nisi uita bona.
& actio repellens quȩ cũq inuenti fuerimꝰ inm̃te peccantes. oportetgͦ
cogitare quantũ tẽp̃ p̃dictas mñtes ei qͥsolet eas cogitationib. malis emi¬
re.⁊ inseruitutẽ redigere uinididimꝰ. Et si uerbigã desideriũ urm aua¬
ritiȩ cogitatꝰ inuast. nos recuperem̾ mntẽ nr̃am. ut eas etiã q̃driustos
intentionẽ itunii destri cti: iomniũ ciboꝵ continentiã recuperemꝰ. sic
enĩ possessionẽ nr̃am recipere maiori inimico quẽ deuicerimꝰ possum&.
Siaut̃ hoc factũ nfuerit. ꝗd cueniat disce. Et si nuenerit manꝰ cuis
ut reddat p̃tiũ. oporta enĩ sic̃ diximꝰ qnͣdo ñ p̃ueniens quis ꝓpinqꝰ¬

Expanded text:
idit, et quod reliquum est, reddet emptori, sicque recipiet possessionem suam. Quis ergo nostrum idoneus est, aut potest ex desidia aut pravitate mentem venditam liberare, ut non ex toto pereat abalienante, nisi vita bona et actio repellens quaecunque inventi fuerimus in mente peccantes? Oportet ergo cogitare quantum tempus praedictas mentes ei qui solet eas cogitationibus malis emere, et in servitutem redigere vendiderimus, et si verbi gratia, desiderium nostrum avaritiae cogitatus invasit, nos recuperemus mentem nostram, ut eas etiam quae de jusintentionem jejunii districti, et omnium ciborum continentiam recuperemus, sic enim possessionem nostram recipere majori inimico quem devicerimus possumus. Sin autem hoc factum non fuerit, quid eveniat, disce, et si non invenerit manus ejus ut reddat pretium: oportet enim sicut diximus, quando non praeveniens quis propinq
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qͥdẽ qnͣdo habuit uiuam̃ delitrera. nec tam̃ sẽꝑ nec dromi. potꝰ
qđ ei contẽplatio spitalis necessaria ẽ. utilitas aut hincintendenti ꝑpe¬
tua. ⁊ deomĩ mandato legis ꝓuenit. lã nc̃ gͦ p̃sentis sanctionis discutiã
uirtitẽ In p̃cedentib unius cuiusdã possessionẽ ꝓponens. aiteni Siat¬
tenuat᷑ fr tuus uendiderit possessi uncula sua. specialẽ umu cuiusq con¬
ũsationẽ ꝓculdubio ex posuit. hicait niã deconũ sationespetiali s totiũ

Expanded text:
 de littera, non tamen semper, nec de omni, propter quod ei contemplatio spiritalis necessaria est, utilitas autem hinc intendenti perpetua, et de omni mandato legis provenit. Jam nunc ergo praesentis sanctionis discutiamus virtutem, in praecedentibus uniuscujusdam possessionem, proponens ait enim: Si attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam, specialem uniuscujusque conversationem procul dub
Abbreviated transcription (Latin):
& tra ñ uenundabit᷑ in ꝓfanationẽ: Alii codices habent in confirmatio¬
nẽ : quã mendositatẽ in alterutris prius ingreco accidisse arbitror ꝓpt̃uer
Sed ille sens aꝑtusẽ: & terra ñ uenundabit᷑ in ꝓfanationẽt id÷ nequis
auder& t̾ra quã accepit adõ uendirȩ ꝓfanis qͥea utant᷑ adimpietatem.
cultũq. deoꝵ alienoꝵ: atq falsoꝵ. Illud aut sub obscurũ ẽ ñuenundabit̃
tra inconfirmationẽ. Qđ pitto ñ intellegendũ nisi ne ita uenditio confir¬
met᷑ ut eã ñ recipiat uenditor tẽpore remissionis sic̃ p̃ceptõ ÷. Qđ uero
sequit᷑ utriq sensui potest congruere. siuelegat᷑ ⁊ t̃ra ñ uenundabit᷑ in ꝓ¬
fanationẽ siue in confirmationẽ. secutꝰ quippe adiunx̾. Mea enĩe terra

Expanded text:
ra non uenumdabitur in profanationem. alii codices habent "i n confirmationem"; quam mendositatem in alterutris prius in graeco accidisse arbitror propter uerbsed ille sensus apertus est: et terra non uenumdabitur in profanationem, id est ne quis auderet terram, quam accepit a deo, uendere profanis, qui ea utantur ad inpietatem cultumque deorum alienorum atque falsorum. illud autem subobscurum est: non uenumdabitur terra in confirmationem. quod puto non intellegendum, nisi ne ita uenditio confirmetur, ut eam non recipiat uenditor tempore remissionis, sicut praeceptum est. quod uero sequitur utrique sensui potest congruere, siue legatur: et terra non uenumdabitur in profanationem, siue: in confirmationem. secutus quippe adiunxit: mea enim est terra
Abbreviated transcription (Latin):
tis legẽ xp̃i. Sitmĩ inuicẽ ontra nr̃a reortationib. eomonitionib oportu¬
nsq comiluis pertauerimꝰ. liberare frtire a pauꝑtate possumꝰ ⁊ redimtre.
qua ipse geneelegentia possessione cu deberet uendidit. et modo quoda
siet cõmunis possesio siant̃ alicuin fuerit ꝓrximꝰ uł ypinquis. forsitm
eni ñ ostendit oportuno tẽ pore erga alui eo passionẽ. ipse semetip¬
sũ saluare deba. & ꝓpriã substantiã redimere. & ꝓpte¬
rra ait Si aut̃ ñ haburrit ꝓximũ ⁊ ipse p̾tiũ adredimen

Expanded text:
legem Christi . Si enim invicem onera nostra exhortationibus, commonitionibus, opportunisque consiliis portaverimus, liberare fratrem a paupertate possumus et redimere, quam ipse ex negligentia possessionem cum deberet vendidit, et modo quodam fit communis possessio, si autem alicui non fuerit proximus vel propinquus, forsitan enim non ostendit opportuno tempore erga alium compassionem, ipse semetipsum salvare debet, et propriam substantiam redimere, et propterea ait: Sin a
Abbreviated transcription (Latin):
tributione nutrim posũmꝰ. p̃stans generi humano habundant frucufica¬
re uirtutes. et tantũ uthi qͥ circa hora decimã conductis ad operandũ
cuillis qͥmane conducti fuerint. denarii acceperint mercedem

Expanded text:
tributione nutriri possimus, praestans generi humano abundanter fructificatributione nutriri possimus, praestans generi humano abundanter fructificare virtutes, et tantum ut hi qui circa horam undecimam conducti sunt ad operandum, cum illis qui mane conducti fuerint, denarii acciperent mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ uniũ cuiꝰq nr̃m consumationẽ Manifeftũ ÷ enĩ. qr et in cõmuni inqua
re surrectiofit. ⁊ in retributionẽ eundẽ cibu habebimꝰ. Audi qd tibi dehis
ꝓpheta docuit Benedictio dnisuꝑues. benediximꝰ uob i. nomine dnĩ. Nlon
dnĩfiliũ dicens eui dent: qͥ quȩ ad modũ nom̃ in anifestat unũ quĩq. rtiã qͥ
lẽ hic insexto anno uinit tã inpfectione. Hanc enĩ sinꝗͣrius numersig¬
nificat quã ut innoiussimo tẽ p̃ore rurs reformatio ꝓuenirit. In cuius
dierũ numero homo fermatꝰ ÷. Quã obrẽ. quẽ ad modũ formationis sexta
dies. sisext̾ annus reformationis recte appellat᷑ Qđ aut̃ illic sextus dies.
iñtionẽ fec̃ In hoc eni xpsueniens. dedit nob adqͥrere fructꝰ. quib. in ꝓ¬
priã nr̃õꝵ unius cuiusq consũmationẽ ⁊ in cõmuni resurrectione atq re¬

Expanded text:
id est, uniuscujusque nostrum consummationem; manifestum est enim quia et in communi, in qua id est, uniuscujusque nostrum consummationem; manifestum est enim quia et in communi, in qua resurrectio fit, et in retributionem eumdem cibum habebimus. Audi quod tibi de hispropheta docuit: Benedictio Domini super vos, benediximus vobis in nomine Domini . Nomen Domini Filium dicens evidenter, quia quemadmodum nomen manifestat unumquemque, etiam qulem. Hic in sexto anno venit tanquam in perfectione, hanc enim senarius numerus significat, quod ut in novissimo tempore rursus reformatio proveniret: in cujus dierum numero homo formatus est: quamobrem quemadmodum formationis sexta dies, sic sextus annus reformationis recte appellatur. Quod autem illic sextus dies, mentionem fecit: in hoc enim Christus veniens, dedit nobis acquirere fructus, quibus in propria nostrorum uniuscujusque consummatione, et in communi resurrectione atque re
Abbreviated transcription (Latin):
no octauo. ⁊ comedetis peteres fruges usq ad nont aniꝵ. donec noua
nascant᷑ edetis uetera. Unde dignũ ẽ ut prius uibem᷑. id ÷ deutilitate
litterr hoc intendendũ ẽ. atq hui modiłucrũ sectandõ. Duoꝵ enĩ añorũ
uacationẽ t̃e p̃cipiens. ñuult deficere neq conturbari eos qlegẽ ꝑcipiebant.
quidemelant autun de comedant s at Daboben edietionẽ mrã uobis
qua quianinsolo pane uiuet homo sin omi uerbo qd ꝓcedit deore dei.
Quo modogꝰ xpĩ mandatũ qͥdã tã quã impossibile ⁊ laboriosũ accusant
qͦ dixit ñ cogitens in crastino: Ecce eni eriã lex similia p̃cipit.⁊ deintegris trib
annis ubet ñ cogitare eos qͥ iurtutẽ ligis latoris intendunt P̃terea ꝑ
tres annos uniũ cutusq nr̃m consũmationẽ ⁊ cõmunẽ retributionẽ quȩ ÷
pꝰ resurrectionẽ. necessaruȩ intellegimꝰ. Inuno qͦq hoꝵ comedimꝰ quȩ cũq
incoperati fuerimꝰ ꝓpt qd ait. Qđ si dixeritis ꝗd comedemꝰ annouiimo.

Expanded text:
num, donec nova nascantur, edetis vetera. Valde dignum est, ut prius juvemur, id est, de utilitate litterae hoc intendendum est, atque hujusmodi lucrum sectandum; duorum enim annorum vacationem terrae praecipiens non vult deficere, neque conturbari eos qui legem percipiebant, quid comedant, aut unde comedant, sed ait: Dabo benedictionem meam vobis. Quomodo ergo Christi mandatum quidam tanquam impossibile et laboriosum accusant quod dixit: Non cogitetis in crastino. Ecce enim etiam lex similia praecipit, et de integris tribus annis jubet non cogitare eos qui virtutem legislatoris intendunt. Praeterea per tres annos uniuscujusque nostrum consummationem et communem retributionem quae est post resurrectionem necessario intelixeritis: Quid comedemus anno septimo?
Abbreviated transcription (Latin):
dabitis terrȩ. Sensus gͦ hnc e. Nonurnundabit᷑ tra in ꝓfanatione. ide
illis quira utant᷑ ininiuriã ereatoris. Aut in confirmationẽ. id ÷ ut ea emp¬
tor in ꝑpetuo possideat neccerto sedindi p̾ceptũ intuallo annoꝵ refittu¬
at uenditori. Nea eni ẽ inquit t̾ra: unde scdm inru p̃ceptũ rauti debeats¬
ne sint uob̃ quiȩx aliengenis ad unguntꝰ genti urẽ ut in colȩ: id ÷ n intrarpͥa¬

Expanded text:
s terrae". sensus ergo hic est: non uenumdabitur terra in profanationem, id est illis qui ea utantur in iniuriam creatoris, aut: in confirmationem, id est ut eam emptor perpetuo possideat nec certo secundum dei praeceptum interuallo annorum restituat uenditori. mea enim est, inquit, terra: unde secundunae sint vobis, quae ex alienigenis adjunguntur genti vestrae, ut incolae, id
Abbreviated transcription (Latin):
scripturȩ & bone conũ sationis. quãn ob̾ dspossidere et colere p̃cipit. qͦ¬
do ciꝰ intentionẽ ñ fuerimꝰ transgressi. Ic̃ gignit fructꝰ suos quib uescam̃ adsa¬
turttatẽ i nullius ĩ perũ fornidenꝰ. Quieni custo ditbntentionẽ legis & qui a¬
operat᷑. hic colliget eiꝰ fructꝰ. ⁊ comedet tos ad saturitatẽ. et sine formi¬
dine mea in habitat. Quia legis latoris intentionẽ ñ transgredit᷑ nec con¬
sciussibi ẽ contra lexẽ in legedĩ conuersari. Qđsi dixeritis ꝗd comede¬

Expanded text:
Scripturae et bonae conversationis, quam nobis Deus possidere et colere praecipit, quScripturae et bonae conversationis, quam nobis Deus possidere et colere praecipit, quando ejus intentionem non fuerimus transgressi; tunc gignit fructus suos quibus vescamur us formidemus; qui enim custodit intentionem legis et qui operatur, hic ejus colliget fructus, et comedet eos ad saturitatem, et sine formidine in ea inhabitat, quia legislatoris intentionem non transgreditur, nec conscius sibi est contra legem in lege Dei conversari. Sequitur: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tare possitis int̾ra. absꝙ ullo panore bigienat uob humꝰ fructꝰ suos. quib. uesca¬
mlni usq ad saturitatẽ. nulluis i pecuõ formidantes. Nullatenꝰ enĩ uacare
licet. infirmisumꝰ alegis operatione. s operari ꝓculdubio etiã seđm uir tute iult
Uirtutẽ enĩ nr̃am. conscientia nr̃a conuincit. sic̃ ait paulus. Cogitationũ nu¬
cẽ accusantiũ uł excustiriũ. Om̃s gͦ iuftitiasdi omia es̃ uidicia priũ custodia¬
mꝰ. ⁊ postta facians. Custo diamꝰ ñ corrũ portes in tentionẽtoꝵ: s. distric¬
te custodientes ⁊ i mutabilit ueliti siqs elemosinã operari uult ñ ꝑrximo no cens
operet᷑ neq si pauꝑ ẽ ipse rapiat diuitũ pecunias ut p̃brat pauperibus. Osenĩ
elemosina ex iustittia offerri uilt. Hoc autͥ et in uno qͦq nr̃o mandato dicimꝰ.
ut pͥus eiꝰ intentionẽ ⁊ finẽ custodiamꝰ. ⁊ sicin coꝵ operationẽ ꝓficiamꝰ Ic enĩ
in tra intelligibili confident᷑ habttabimꝰ: indi uina uidelicet lege spitalis

Expanded text:
llo pavore, et gignat vobis humus fructus suos quibus vescamini usque ad saturitatem, nullius impetum formidantes. Nullatenus enim nos vacare licet, infirmi sumus a legis operatione, sed operari procul dubio etiam secundum virtutem vult, virtutem enim nostram conscientia nostra convincits judicia prius custodiamus, et postea faciamus; custodiamus non corrumpentes intentionem eorum, sed districte custodientes et immutabiliter, veluti si quis eleemosynam operari velit, non proximo nocens operetur, neque si pauper est, ipse rapiat divitum pecunias, ut praebeat pauperibus; Deus enim eleemosynam ex justitia offerri vult. Hoc autem et in unoquoque mandato dicimus, ut prius ejus intentionem et finem custodiamus et sic in eorum operationem proficiamus; tunc enim in terra intelligibili confidenter habitabimus, in divina videlicet lege spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
iubeleus ẽ ⁊ quinqͥ gesimꝰ ami. Nseretos urq metets s ponte in agro nascentia
x primitias uide miȩ i colligetil obscificatione iubelei sstatĩ ablatacome¬
detis Anno iubelei redient om̃s ad posessionesiuas H inc int̾rogandist̃
iuaei si septima sic̃ ipsi dicurt dic̃ ligis lator honorans. uacare inepsa abigri
necdũ tepꝰ grat aꝑte ꝓpt auditor infirmitat̃ aperiri. Iues aitͥ hec. Audi
dapice quedã in fertͣ ad õomnax uisibilro consumatio. Una qͥde un iuscuusq

Expanded text:
centia, et primitias vindemiae non colligetis ob sanctificationem jubilaei, sed statim oblata comedetis. Anno jubilaei redient omnes ad possessiones suas. Hic interrogandi sunt Judaei: Si septimam, sicut ipsi dicunt, diem legislator honorans, vacare in ipsa ab agrnecdum tempus erat aperte propter auditorum infirmitatem aperiri. Quae sint autem haec, audi: Duplex quaedam i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ paruã infructionẽ. Cõpati enĩ ꝑximo ⁊ in contractib. sensibilib. ⁊ nuillatenꝰ
grauẽ quẽ piã neq honerosũ uult eẽ nec de pauperũ necessitatib negotiari.
nec studere seufestinare. possessiones eoꝵ sibi conqͥrere. domu domui coniunge¬
re. agrũ agro apponere. s tribuere opꝰ habentib. & quȩ paulati dedertꝰ
defructib recipere qͥ deagris coligunt᷑. Ipsũ eni debitĩ donart: ⁊neq hoc qd
mutuũ datũ ẽ recipere: ꝑ fecte hoc uitȩ ẽ. quã ñ oms captunt. qͥaitĩ capiunt¬

Expanded text:
compati enim proximo, et in contractibus sensibilibus, et nullatenus gravem quempiam neque onerosum vult esse, nec de pauperum necessitatibus negotiari, nec studere seu festinare possessiones eorum sibi conquirere, domum domui conjungere, agrum agro apponere; sed tribuere opus habentibus, et quae paulatim dederunt de fructibus recipere, qui de agris colliguntur, ipsum enim debitum donare, et neque hoc quod mutuum datum est recipere, perfectae hoc vitae est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspm̃ sermo sapienti& aliosermo scientiȩ. Quã obrẽ et nc̃ intellgis ma¬
ledicere qͥdc̃dm̃. quin scaendo blasphemat: Unde nec blasphemare ex
ummachus ũ c̃filis mulieris isrtabelitidis scripsti sed detrahert. Doxit onin
Homo qͥdetaxerit dẽsuo &ꝑhoc maime ostendit̾ ꝗe ꝓnimia ignerantia
ea dedõ quȩ dehomire haba inqͥb locx habet detractio dicere Uerutam
⁊sic reccatũ accipit. qr dũ deberet scientia habere ñ hab& Nominare
aut̃ nom dnĩ. inmaledicendo aitex qiniscaentia blasphemat Hiaigypie

Expanded text:
rmo sapientiae, alii sermo scientiae . Quamobrem et nunc intelligis maledicere quidem Deum qui non sciendo blasphemat. Unde nec blasphemare eum Symmachus, sicut filium mulieris Israelitidis, scripsit, sed detrahere; dixit enim, homo qui detraxerit Deo suo. Et per hoc maxime ostenditur quia per nimiam ignorantiam ea de Deo quae de homine habet, in quibus locum habet detractio, dicere; verumtamen et sic peccatum accipit, quia dum deberet scientiam habere, non habet. Nominare autem nomen Domini in maledicendo ait eum qui in scientia blasphemat; hi aute
Abbreviated transcription (Latin):
ea usq ad solu. In eo qd̾ dicit nsecabitis ea usq ad solũ. ea significauit
quȩ nob ad plena scientiã & ꝑfectã desunt Propt̃ qđ & subdidit
Nec remanentes spicas colligetis. Ut ñ contindam nrꝗ frufita contm̃ea
quȩ nram̃ fugiunt scientiã : & ꝓpterea q̃ demessura cadere dicunt᷑: colli¬
gere net possumꝰ s relinquamꝰ ea xpõ. Quẽ significans legis latoe. addi¬
dit Pauperib & prregrinis dimittere eas. suue scđm Ixe pauperi

Expanded text:
ecabitis eam usque ad solum, ea significavit quae nobis ad plenam scientiam et perfectam desunt, propter quod et subdidit: Nec remanentes spicas colliges, ut non contendamus, neque frustra conemur ea quae nostram fugiunt scientiam. Et propterea quae de messura cadere dicuntur, colligere nec possumus, sed relinquamus ea Christo: quem significans, legislator addidit: Pauperibus et peregrinis dimittes eas. Sive secundum Septuagi
Abbreviated transcription (Latin):
ri occasione ⁊ materiã dedit. qͥdix Egosũ uitis. uos autt paliites. pat̾
msagricola ẽ Necgͦ colere legalia aut euangelica mandata p̃ exttũ de
hac uita aut transitũ poterimꝰ. s. nec ea quęsponte nascunt᷑ metere.
id÷ nec quȩ cũq naturalis lex adoptrationẽ hominib suggerit. hȩc :
eni quȩspontegiȩnit᷑. qr extra meditationẽ libroꝵ ⁊ omnẽ doctoralom
iuditũ suggerit. ⁊ exhortat᷑ quȩs utilia. et cogitationes nob̵ aduian¬
tes anmã p̾fat lednec uuas primitiaro siue utlx x uuã scificationis¬

Expanded text:
ei occasionem et materiam dedit, qui dixit: Ego sum vitis, vos autem palmites, et Pater ei occasionem et materiam dedit, qui dixit: Ego sum vitis, vos autem palmites, et Pater meus agricola est . Nec ergo colere legalia aut evangelica mandata post exitum de hac vita aut transitum poterimus; sed nec ea quae sponte nascuntur metere, id est, nec quaecunque naturalis lex ad operationem hominibus suggerit, haec est enim quae sponte gignitur, quia extra meditationem librorum et omnem doctoralem auditum suggerit et exhortatur quae sunt utilia, et cogitationes nobis adjuvantes animam praestat. Sed nec uvas primitiarum, sive ut Septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
intra rectã Hanc si in traurrimꝰ. sex annis serere agrũ nrm̃ ⁊ putare ui¬
neã ⁊ collizere fructꝰ qͥ ex ea nascunt᷑ posium id ÷ usq dũ in hacuita etin
creatura hac uisibili sum. quã sex dierũ numer reete significat. qr
in sex dieb constitutas quȩ uident omĩa septimo aut anno. sabbatõ
& reqͥeserit trę Quando enĩ intellegibile nrm̃ uenerit sabbatũ idẽ
psentis scłi reqͥes deqͣ ait paulus Ergo relinquit᷑ sabbatismꝰ popło
dĩ que si gnificat dii septima. qͣ septima die reqͥtutt dĩ ab omĩb ope
nec agrũ legis tẽ serere. nec cuantelitã uinta pertare posumꝰ. Iget. enĩ
inob lexrecte intellegit᷑ qr senior filius qͥ uniori popło emulus est̃
qͥimagine popłi uidȩor gerit. dea gro uide licet operatione legis reuerti
dicit᷑ Uinea aut̃ ruangelicasine aliqͣ dubietate p̃dicatio ẽ. Xp̃s eni

Expanded text:
s deducet me in terra recta . Hanc si intraverimus, sex annis serere nostrum agrum, et putare vineam, et colligere fructus qui in ea nascuntur possumus, id est, usque dum in hac vita et in creatura hac visibili sumus, quam sex dierum numerus recte significat, quia in sex diebus constituta sunt quae videntur omnia. Septimo autem anno sabbatum et requies erit terrae; quando enim intelligibile nostrum venerit sabbatum, id est, praesentis saeculi requies, de qua ait Paulus: Ergo relinquitur sabbatismus populo Dei , quem signat dies septima, quia septima die requievit Deus ab omnibus openec agrum legis tunc serere, nec evangelicam vineam putare possumus. Ager enim a nobis lex recte intelligitur, quia senior filius, qui junioris populi aemulus est, qui imaginem populi Judaeorum gerit, de agro, videlicet operatione legis, reverti dicitur; vinea autem evangelica sine aliqua dubietate praedicatio est, Christus enim
Abbreviated transcription (Latin):
traq docet᷑ n solũ filiuĩ srłiadis  et filiũ ȩgyptii eẽ cũsipiat uidelict quȩ
tgyptiis ⁊ exteriori sapientiȩ seconuingat: ⁊ ea q̃llincs̃ dognata obti¬
nere uelit: siaut̾ aliqñdo hoc fiet ⁊ quispiã talis fuerti int filiol intellozib¬
cebat castra di s̃ hȩc & qui ẽ exissahelitide & isłita rixent᷑ qe magnus ÷ &
mundus: ⁊ qͥse sapientiȩ dĩtoduõ dedit. & qͥdicit sicut paulus sapientiã loqͥ¬
mur int̾fcctos. sapuentiã aut̃ ñ huĩ mundi nec principũ scłi hiuiꝰ qͥ destruet᷑.
rixent᷑ aut̃ deuerbis aut dognatib contendentes ⁊ blasphenauerit filius
mulieris isłitidis nom̃: ft̃t enĩ hoc qͣndo is qͥsapientia exteriori lesus est.
m̃tionẽ facit xpĩ. Uide enĩ. qr ninis subtilitatẽ sequens lezes lator ait
Cũq blasphemassoe nom̃. Qđ auit tacet. Necdũ enĩ qñdo hoc sanciebat crat
notiꝰ. qr necdũ natus eratis qͥex iurgine i spõ scõ incamatus ẽ de qͦ dix̃ gabri¬

Expanded text:
gypti esse, cum sapiat videlicet quae Aegyptii sunt, et exteriori sapientiae se conjungat, et ea quae illinc sunt dogmata obtinere velit. Si autem aliquando hoc fiet, et quispiam talis fuerit inter filios intelligibIsraelitide et Israelita rixentur, qui magnus est et mundus, et qui se sapientiae Dei totum dedit et qui dicit sicut Paulus: Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam autem non hujus mundi, nec principum saeculi hujus qui destruentur ; rixentur autem de verbis aut dogmatibus contendentes, et blasphemaverit filius mulieris Israelitidis nomen fit enim hoc quando is qui sapientia exteriori laesus est, mentionem facit Christi; vide enim quia nimis subtilitatem sequens legislator ait: Cumque blasphemasset nomen; quod autem tacet, necdum enim quando hoc sanciebatur erat notum, quia necdum natus erat is qui ex Virgine et Spiritu sancto incarnatus est, de quo dixit Gabri
Abbreviated transcription (Latin):
culm̃ eripiat. Quãius d&ð dixerit indomo patris mei mansiones mul
iti. possum adhuc ad dere illud etici qđ natura peccati similis eꝰ ma¬
terie. que igni consumit᷑ qua edificare paulus apłs apeccato ub di¬
cit qͥ sup̃ fundamta xp̃i ȩdificautt. lrgna fenõ. stipulã In qͥmani¬

Expanded text:
culmen, eripiat, quamvis Dominus dixerit: In domo Patris mei mansiones multae culmen, eripiat, quamvis Dominus dixerit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Possumus adhuc addere etiam illud quod natura peccati similis est materiae quae igni consumitur, quam aedificari Paulus apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant ligna, fen
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ unus e modus neq siplexspecies. s sicut docuit dñs in rugłio. cũ¬
beatos dic̃ pauperesspõ i ipsoꝵ dic regu celoꝵ et iteru beatos dicti ni¬
tes. pecta m̃eis cęloꝵ regna. s terrȩ hereditatẽ ꝓmittit. Dicitbeatos
& pacificos. si nccipsis qͥde celoꝵ regnũ dedit filios tam̃ eos di ȩẽ pnun¬
tiat Et cũ diuersis diuersa repmittat: om̃s beatos dicit qͥ ad pmista
ꝑueniunt. Ntam̃ omib celoꝵ regna concessit. Potest gͦ fieri ut aliꝗͥs
inceteris forioperib ⁊Actib em̃datus set ⁊ ꝑfectꝰ. subripiat᷑ eitam̃ mi¬
noris uitio lapsuq ser monis Hluic eti ã siscd m apłi sententia negant᷑ rez¬
naccloꝵ. ii tam̃ alterius beatitudinis abscidit̾ locus. Uerũtam eoma¬
gis si qs inceteris ꝑfectus ẽ. laborare etiã in hoc deb&. neri subripi¬
ens praue consueti dinis uttiũ. cęloꝵ regna qͥa ẽ omniũ betitudiꝵ

Expanded text:
rae non unus est modus, neque simplex species, sed sicut docuit ipse Dominurae non unus est modus, neque simplex species, sed sicut docuit ipse Dominu regnum coelorum, et iterum beatos dicit mites, nec tamen eis coelorum regna, sed terrae haereditatem promittit; dicit beatos et pacificos, sed ne ipsis quidem regnum coelorum dedit, filios tamen eos Dei esse pronuntiat, et cum diversis diversa repromittat, omnes beatos dicit qui ad promissa perveniunt, non tamen omnibus coelorum regna concessit. Potest ergo fieri ut aliquis in caeteris forte operibus et actibus emendatus sit et perfectus, subripiatur ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huic, etiamsi secundum Apostoli sententiam negantur regna coelorum non tamen alterius beatitudinis abscinditur locus: verumtamen eo magis si qui in caeteris perfectus est, laborare etiam in hoc debet, ne ei subripiens pravae consuetudinis vitium, coelorum regna, quod est omnium beatitudinum
Abbreviated transcription (Latin):
olere ertare. Neq fornicari neq adulteri neq molles neq masco¬
loꝵ concubitores. ntq fures. neq Auari neq maledici: regnũ dĩ
possidebunt Uidete int quȩ crimina. int adubatros int̾masculor con¬
cubitores. int̃ auaros. qs alibidicit idolis struientes. etiã malidicos
napene coniuetudine hoc uitio insuescunt ꝗd eis periculi immine¬
at. Putintes aut leue ⁊ facile hocee peccatũ n facile cauent si conside¬
rent apłm quomꝰ maledicu Aa regno di ex clusit Etds̃ ꝓmoysen. quom̃
maledico pumri iubrt Vnde ⁊ ego ualde admiratussõ. quod in hoc lo¬
to que habemꝰ inaonib scraptuta napt designauit qr iste qͥceşgyp¬
to genꝰ ducit. maledixert dm̃ s. tanti posuit qͥa nominois malexerit
dos aliqd ca poset lreserno soliti. neoninods dtspiratione ui¬
deamur in dicere hus qͥ coti diana pene maledicendi consuetidine rapi¬
unt᷑ & ori suio adhibere custodiã. uł ostix̃ neglegunt. Promissionis furo¬

Expanded text:
 masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . Videte inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes, etiam maledicos na pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent: sed considerent Apostolum, quomodo maledicum a regno Dei excludit, et Deus per Moysen, quomodo maledicum puniri jubet. Unde et ego valde admiratus sum quod in hoc loco quem habemus in manibus Scriptura non aperte designavit quia iste qui ex Aegypto genus ducit maledixerit Deum, sed tantum posuit quia nominans maledixerit, dos, aliquid exposcit iste sermo solatii, ne omnimodis desperationem videamur indicere his qui quotidiana pene maledicendi consuetudine rapiuntur, et ori suo adhibere custodiam vel ostium negligunt. Promissionis futu
Abbreviated transcription (Latin):
dib oppresserunt. Feceruntq filu isrł sicint p̃ceperat dñs morsi.
Audiuimus enĩ quẽ ad modus de castris eduxiteõ qͥblas phemauit: la¬
pidibusq eũ oppͥmi p̾cepit : ꝓpterra in dgnationii op̾ addidit. ⁊ legem
tibi etiã ex perim̃to ipso confirmatã ostendit. ⁊ut tu dm̃ blasphemare
timeres. ⁊ fugeres alud timens peccati mapitudinẽ qđ ñsolũ principes s
mnẽ multitudinẽ uindicare p̃cepit. Cõmunis eni deb&tẽ om̃ib: contra

Expanded text:
c lapidibus oppresserunt, feceruntque filii Israel sicut praeceperat Dominus Moysi. Audivimus nunc quemadmodum de castris eduxit eum qui blasphemavit, lapidibusque eum opprimi praecepit; propterea indignationi et opus addidit, et legem tibi etiam experimento ipso confirmatam ostendit, ut et tu blasphemare Deum timeres, et fugeres illud timens peccati magnitudinem quod non solum principes, sed omnem multitudinem, vindicare praecipit. Communis enim debet esse omnib
Abbreviated transcription (Latin):
incenso inigne sacro in qͦ omĩa holo causta fiebant: aliuo thus suꝑ
alios panes adiciebat᷑ Imponebant᷑ gͦ panes sabbato inm̃sa dni ta
utiq intentione ponentiuo. ut trans acto sabbato ibidẽ ꝑ uiio pe¬
randi manerent. His qͦq transmissis. altero suꝑ ueniente s abbato. in
refrctionẽ sumi sacerdotis ⁊ filioꝵ cĩ consumarent: ꝗt nimirõ in
primordio nob dõ deuotę conuersationis accipienda reqͥes. et uita x¬
terna ꝓmittit᷑. Eatam conditione. ut plabores. ⁊operabonaui¬

Expanded text:
incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur. Imponebantur ergo panes sabbato in mensam Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato, ibidem per septem dies operandi manerent. His quoque transmissis, altero superveniente sabbato, in refectionem summi sacerdotis et filiorum ejus consummarentur: quia nimirum in primordio nobis Deo devotae conversationis accipienda requies et vita aeterna promittitur, ea tamen conditione, ut per labores et opera bona vi
Abbreviated transcription (Latin):
uelinaffecto dilectionis discrepant. Et hnus luci dissimõ suꝑ pans
ponit᷑ in monim̃te oblationis dm̃: qͣndo pie scõꝵ actioni. ac doctrinę
oratio pura suꝑ addit᷑ Quophȩc utriq ritesociata seꝑ memoria sa¬
crȩ oblationis in conspecto sumi arbtiri appareat. Bene aut̃ psin¬
gula sabbata. panes corã dño mutari mandant᷑ Panes nãq ꝑsex dies
operandiinm̃sa dni fuerant positi: sabbato neui mutant᷑. cũ doctores
qͥq sc̃ȩ ȩccłȩ cõpleto tẽporescĩ sui laboris. atna incelis quiete re¬
munerant᷑. ⁊ alios p̃se inidẽ op̾laborandi in uerbo sub eiusdẽ spe re¬
tributionis relinquunt. Coquebant᷑ aut̃ panes ante sabbatu ut
iosephus scribit. duo ⁊duo diuisi antesabbatũ. ⁊ sabbatomane ob¬
lati suꝑ sacrã m̃sa ponebant᷑ senia dalteruttos conũsi. duab. pateros
aureis suꝑ positis thure plenis. quȩ ꝑmanebant adaltud sablattom.
Et tc̃ illis alii deputabant᷑. Illiuͦ sacerdotib. exhibebant᷑. Et thare

Expanded text:
onspectu tuo . Et thus lucidissimum super panes ponitur in monumentum oblationis Domini, quando piae sanctorum actioni ac doctrinae oratio pura superadditur, quo per haec utraque rite sociata semper memoria sacrae oblationis in conspectu summi arbitri appareat. Bene autem per singula sabbata panes coram Domino mutari mandantur. Panes namque, qui per sex dies operandi in mensa Domini fuerant positi, Sabbato novis mutantur, cum doctores  Ecclesiae, completo tempore sui sancti laboris, aeterna in coelis quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinquunt. Coquebantur autem panes ante sabbatum, ut Josephus scribit duo, et duo divisim ante sabbatum; et sabbato mane oblati super sacram mensam, ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, qui permanebant ad aliud sabbatum. Et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur. Et thure
Abbreviated transcription (Latin):
nec nominans maledixiss&. Exiti eni aueritate. exi it atimore dei.
dũ sit ut aliquis ñ rectouidicio eoꝵ quip̃sunt ȩccłȩ depellat᷑. &
dere : nihilledituir inroq ñ ticto iudicio abhominib iudetͥ ex pulsꝰ. Et ita
sit. ut int̃dũ ille qͥ foras mirtit᷑ in t̾ sit. et illeforissit qͥintꝰ retineri uidit᷑¬

Expanded text:
nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, dum fit ut aliquis non recto judicio eorum qui praesunt Ecclesiae depellatur et ur in eo, quod non recto iudicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit, ut interdum ille, qui foras mittitur, intus sit; et ille foris sit, qui intus retineri videt
Abbreviated transcription (Latin):
& pian difficult ignis absumat. Uerita liqñto tardius tam̃ quã instipo¬
iss comoret᷑ Alia uͦ et̃ quelignis conferant᷑: inquib ꝓ qͣlitate crimin
ductim ⁊ grande pabulũ gnis inireniat Ita gͦ unũ qđq. peccatu
ꝓ qͣlitate uł qnͣtitate sui pͥoiarũ iusta resolutt. Uerũtam̃ qd opus ÷
fidelib ⁊ his qͥ conouer dm̃. de penarũ qͥlitatib cogitare : ꝗd op̃
re: Curn aurũ magis uł argentũ. uel inqi p̃ciosos lapides.
p̃cioso suꝑ ponim fundam̃to. Ubi cuignis ac cesserit nihl inueniat
qd absumat. Hasi accessent adstipula. exstipula fauilla sredda
& cineres si eͦ accesserit adaurũ. aurũ purius reddit. hacc
nob dicta sint: ꝓ lns qͥ neglegunt oris maledici consuetudinẽ rese¬
care: diuenã si ñ ex corde maledicant. etiã sinuoto & animo iniquo
dergy ptio tam ꝓgenitus e patre exiit & nominans nom̃ maledret
De qͦ ego puto. qđ nisi exisset et litigass& adiursũ uerũ israheliten.

Expanded text:
 non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat. Ita ergo unumquodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus core? Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso supraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo Aegyptio tamen progenitus est patre, exiide quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quando gͦ is qͥinsapientia confidit untendit ȩx teriori qͣ dicit parium
magꝵ et maximũ. & grados qđ inposubile ex qͥret indiuinitate blasphe¬
mauerit nom̃ xpiꝰ. blasphenat aut̃ filix̃ quieũ patredic minore. extra
castra necessarie ex pellit᷑ et ab expectaculo ȩccłȩ educit᷑ Quiaut audi¬
erunt. ponent manꝰ suas suꝑ caput eiꝰ. ostendentes ꝑcapit. qr capir iuri¬

Expanded text:
quando ergo is qui in sapientia confidit et intendit exteriori, quae dicit parvum magnum et maximum et gradus, quod impossibile est, exquirit in Divinitate, blasphemaverit nomen Christi blasphemat autem Filium qui eum patri dicit minorem, extra castra necessario expellitur, et ab Ecclesia educitur. Qui autem audierunt ponent manus suas super caput e
Abbreviated transcription (Latin):
O Quos gͦ scriptura ꝓ posuit scriptura litizantes. Unũ ex inte¬
oro ilrabelitã. qͥ litigiut qͥde sed ñ peccauit. isftui uero cunos
piccanx designat. maximȩ ex parit istũ eẽ xgyptio generi indi¬
cit. ad uersũ quẽ litigat is ralelita. et forte cõpetent᷑ ⁊ rationabi¬
lit̃ litigat. Nã et in exõdo israhelita superat: et ȩgẏptuis cadit
lgit᷑ et ego hodie siueritatẽ defendã si pugnȩ ꝓecclastica fide ad¬
uersũ eũ qͥ exparte qͥdẽ credit . xpõ. ⁊ recipit scripturas. s ñ inte¬
gre sensũ carũ nec fidelit̾ recipit. litigo ad uersũ eũ qͥ ex matre
qͥ demis rahelitica rꝰ. expatre uͦ egrptius. Siqͥ gͦ et fidei credulita¬
te et ꝑfessione nominis xp̃ianus ẽ. et catholicus iste exuntriq parte
isiahelita ẽ. Quiuꝰ ꝓfessione qͥde xpianis ẽ intellectoaiĩ fidcibe¬

Expanded text:
igantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte competenter et rationabiliter litigat. Nam et in Exodo Israelita superat, et Aegyptius cadit. Igitur et ego hodie si veritatem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non integre sensum earum, nec fideliter recipit, litigo adversum eumdem qui ex matre quidem Israelita est, ex patre vero Aegyptius. Si qui ergo et fidei credulitate et professione nominis Christianus est et catholicus, iste ex utraque parte Israelita est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubi oportet. & rursũ ubi cõpetit separe. ut neq duȩ m̃surȩ aliqͣndo
fierimandant᷑. scđm numerũ tribuũ quȩtc̃ erant carnalis isrł inqͦmahi
ordines rationabilis creaturȩ: quoꝵ fizura erat in illis xii tribub ix
quib erat anis qͥdã ordo rezalis qͥuidas nominat᷑ alius erat ordo
sacerdotalis leui appellatur. Erat ⁊ alius ordo uidȩ uicin qͥ ben¬
trib uł ordinis. panis ante dñim. Et licet sit aliqͥ trib. quȩ ñ exlibera
s ex concubina is rł descendat. et ex parte libera et ex parte serui¬
lis sit: tam̃ ꝓom̃ĩb ex duab. decimis panis ꝓponit᷑ an te dñm. et in
uniuersis duȩ decimȩ similaginis conftat. Proponi aut̃ iubent suꝑ
eã dñõ offerant᷑: Inistius corde. iniftius inte dño panes offerunt᷑
Adhui potentis a post m̃sa sisedeas cenaturꝰ intellegibilit intelle¬

Expanded text:
ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando fieri mandantur, secundum numerum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibus erat unus quidam ordo regalis, qui Judas nominatur; alius erat ordo sacerdotalis, et Levi appellatur; erat et alius erat ordo Judae vicinus, qui Bentribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant. Proponi autem jubentur aeam Domino offerantur? In istius corde, in istius mente Domino panes offeruntur. Ad hujus potentis mensam si sedeas coenaturus intelligibiliter, intelli