comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et appropinquans passioni. thi¬
motheo ꝑ eplam. exemplum sui
oꝑis ꝓponit dicens. Bonum certa¬
m̃ certaui. cursũ consummaui: fi¬
dem seruaui. Monstrauit qualit̾
morte clarificat᷑us eẽt: cum p̾misit.
Ego enim iam immolor. et tempu̾¬
mee resolutionis instat. O quã p̾cio¬
sa in conspectu dñi mors sc̃ĩ illius:
qui aꝑtissime nou̾at. qui lib̃a uoce
p̃dixerat seoccidi ꝓ dño. ñ aliud eẽ
quam gratissimã dõ mundissimã¬
q hostiam offerri. Clarificauitgͦ
et paulus dm̃: clarificauert̃ et cet̾i
apłi: qͥa et ipsi puro corde.xp̃m dili¬
gebant: ipsi sincera intentione oueˢ
xp̃icurabant. Qđ enim petro dictũ
ẽ pasce oues meas: om̃ib utiq dictũ
ẽ. Hoc namq erant cet̾i apłi. quod
fuit petrus: s pͥmatus petro datur
tit unitas eccłie comm̃det᷑. Pastores
st̃ om̃s. s grex unus ostñdit᷑: qui ab
apłis om̃ib tẽ unanimi consensio¬
ne pascebat᷑. et deinceps a successori¬

Expanded text:
et appropinquans passioni, Tiet appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successori
Abbreviated transcription (Latin):
uit namq uita dm̃: qui ꝑ om̃ia
que gessit. ñ suam ꝓpͥam. s condi¬
toris sui uoluntatẽ laudẽq que¬
rebat. Clarificauit namq et passi¬
onib: quẽ aꝓpositis suꝑni amoris
obsequiis nulla ꝑsequentiũ ualuit
reuocare p̃ssura. Uerum qͥa cum
memoria beati petͥ etiam coapłĩ eiꝰ
pauli hodie natalicia celebramꝰ:
uita. ut passionib. uł morte clarifi¬
cau̾it. dm̃. Clarificauit utiq et ipse.
Testatur enim lucas eugłista qui
librum accuũ apłoꝵ maxima ex
parte agonis ipsius et laboris ꝓxp̃o
describendo compleuit: testat᷑ hoc
et ipse qui opusseͥptoꝵ suoꝵ. quod
quatuordecim epistolis conclusit.
solo ut ita dix̃im xp̃i odore resꝑsit.
Quicquid enim ibi leg̾is: aut fidĩ
archana reuelat: aut bonoꝵ oꝑm
fructus ostñdit. aut celestis regni
gaudia ꝓmittit: aut quid ipse tri¬
bulationũ p̃dicans hec sustinu̾it
cutiones deesse ñ possunt insinuat.
Testatur quantum uita sua dm̃ cla¬
rificau̾it: cum in uincłis positus

Expanded text:
it namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus,vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustinuerit isto, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. hoc ẽ ad imitan¬
dum sueqe passionis agonem
reuocat ut meminissent qͥa cele
stium summa pecẽ. ñ nͥ ꝑ abiecta et
asꝑa t̾restrium deb̾ent. Accessit in qͥt
ad eum mat̾ filioꝵ zebedeicum filiiᷤ
suis: adorans et petens aliquid ab eo.
Qui dix̃ ei. Quid uis: Ait illi. Dic ut
sedeant hi duo filii mei. unꝰ ad dex¬
t̾am tuam. et unꝰ ad sinistrã: in reg¬
no tuo. Nemo autem estimet matrẽ
hec ꝓ filiis absq illoꝵ consensu acuoto¬
filioꝵ petisse: s potiꝰ intelligat in am¬
mo omniũ eoꝵ consilio fuisse dpo¬
situm: ut ꝑ matrẽ quam marime
dilectam dño nou̾ant. suũ illi desi¬
derium discipli patefac̾ent. Unde hec
referens eugłista marcus. tacito matͥs
cordis appetitũ sciebat: facit m̃tionẽ.

Expanded text:
suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem tuum date, nihil inde sperantes. Ita igitur praemia pollicetur electis, ut et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qsedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Nemo autem aestimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matrisodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥos. s ut dñi suigregem tractare
memiñit: iurta illud qđ petrođr.
Sidiligis me: pasce oues meas. Meaᷤᷤ
inquit ñ tuas: meastͥoues comm̃¬
datas scito: et has quasi meas reg̾e
si me ꝑfecte amas recole: ut meã
uidelicet in eis głam. meũ dñiur
mea lucra ñ tua ꝓpͥaqueras. Sunt
dolens apls paulus ait philippen¬
sib. Sꝑo autẽ in dño ih̃u timothe¬
fincera affectione ꝓ uob̃ sollicitus

Expanded text:
proprios, sed ut Domini sui gregem tractare proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Spero autem in Domino Jesu Timothesincera affectione pro vobis sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
credentes.xp̃o nea fide deficiant coi¬
firmare: et ut in fide magis magisq
ꝓficiant instant̾ oꝑam dare: ꝗͦuis
sollertiꝰ intuendum. qđ eadẽ pastio
gregis dñici non uniformi. s mul¬
timoda ẽ . sollicitudine gerenda. Nã
et terrena subsidia necesse ẽ tit sub¬
dicis rector ne desint diligent̾ p̃ui¬
deat: et exempla uirtutis simul
cum u̾bo p̃dicationis eisdem solli¬
citꝰ impendat: et si quos aut sp̃ua¬
libus. aut etiam communib eoꝵ
commodis ad u̾santes dep̃henđit
hoꝵ uiolentie quantũ ualet obsistat᷑.
ipsos qͦ cum forte errau̾int subiectoᷤ
nixta psalmiste uocem. corripiat
iustus in miscdia et increpet:neq
oleo nor ie consensionis eoꝵ corda
demulceat. Et hoc enim ad pii pasto¬
ris officium ꝑtinet. Nam qui subdi¬
toꝵ errata corrig̾e. et uuln̾a in eis
peccatoꝵ in quantum sufficit cura
Sed et hoc pastori ẽ fixo corde tenen¬
dum: ut eos quib p̃est. ñ quasi suo

Expanded text:
credentes Christo, ne a fide deficiant, concredentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curarSed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos
Abbreviated transcription (Latin):
lium opinione ꝓrimis innotescunt.
Et pulchre ipse qui hec uidebat ioħs
int̾pretando subdidit: que st̃ orati¬
uicem ꝓ eis orationis adimplet: q̃n
deuotionem m̃tis eoꝵ diuinis cõm̃¬
nes. cogitatus. ipsa etiam silentia
gula hec cum timoris illiꝰ respectu
gat. ut ipsa tͥna confessione. uincłã
que illum ter negando ligau̾ant
ab soluat. Et quotiens territꝰ eius
totiens eiꝰ resurrectione recreatus
qđ illum toto amet corde testatur.
Puida autẽ dispensatione tercio coi¬
fitenti amorem. tercio eque pascen¬
das suas oues comm̃dat: quia dece¬
bat ut quotiens in pastoris fide
titubau̾at: totiens cum renouata
fide pastoris. m̃bra quoq eiꝰ pastoriᷤᷤ
iubeatur curare. Qđenim hic dicit
ei pasce oues meas: hoc ẽ utiq qđ ei
ante passionem aꝑtius dixerat. Ego
autẽ rogauiꝓte. ut ñ deficiat fides
tua: et tu aliqͣndo conu̾sus confir¬
ma fr̃s tuos. Pascere gͦoues.xp̃i est:

Expanded text:
lium opinione proximis innotescunt. lium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orativicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis commennes, cogitatus, ipsa etiam silentia gula haec cum timoris illius respectugat, ut ipsa trina confessione vincula, quae illum ter negando ligaverant, absolvat; et quoties territus ejus toties ejus resurrectione recreatus illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est
Abbreviated transcription (Latin):
conditori suo. cuiꝰ nuda ocłis et aꝑta
scis quia a mo te. Quam casta ac scã
anima. que et suam cogitationem
dño patere ñ dubitat: et se mlalud
quam ea que dñs approbat cogita¬
re ñ ignorat. Unde bene in apocalip¬
si scõꝵ corda fialis aureis comꝑantur.
dicente ioħe. Et habebant singuli-
cytharas et fialas aureas plenasodo¬
ram̃toꝵ: que st̃ orationes scoꝵ. Cytha¬
ras quippe aureas habent electi:
qͥa om̃is eoꝵ sermo. om̃e qđ de illoꝵ
actib ad noticiam ꝓrimoꝵ fama
uulgante ꝑsonuerit: puredilectio¬
nisluce rutilum apparet. fialas qͦ
amplitudine diffusa: quia corda
sua quo ueriꝰ solo eiꝰdem dilectioniᷤᷤ
sentiunt igne splendesc̾e: eo latiꝰhec
druiis gaudent pande conspectib.
Ubi recte subiungit᷑. Plenas odoram̃¬
toꝵ. que sunt orationes sc̃oꝵ. fiale
namq auree odoram̃toꝵ plenitu¬
dine redundant: cum fulgida cari-¬
tate iustoꝵ p̃cordia. uirtutũ qͦ sp̃ua¬

Expanded text:
Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoamplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ iudicare: quo adusq ueniat
dñs. qui et illuminabit abscondi¬
ta tenebraꝵ. et manifestabit consi¬
lia cordium. Siquidem et ipsepe¬
trus idcirco sei hac dm̃ca int̾ro¬
gatione cautius respondendo co¬
hibebat: qͥa meminit se pͥdem im¬
minente eiꝰ passione plus sibi con¬
stantie tͥbuisse quam hab̃et: sꝑon¬
dendo uidelicet se ẽẽ paratum. et
in carcem et in mortẽ ire cum illo
qui necdum erat idoneus. in stan¬
ce ꝑicłõ saltim confiteri. qͥa noss
illum. uł qͥa fuisset aliqͣndo cum
illo. Instructus gͦ ꝑicło pͥore cautiꝰ
loqui cũ dño: quem bene didicerat
humane conscientie statũ meliꝰ nos¬
se. quam ipsa se conscientia ullate¬
nꝰ nosse suffic̾et: de fr̃ni quidẽ cordiᷤ
occultis nicħ ꝓrsus audet diffimre:
de sui autẽ amoris integritate. ñ
suimet soliꝰ. s et ipsius qui in terro¬
gabat dñi testimoniũ pandit: etiã
inquiens dñe tu scis qͥa amo te.O
quam felix et pura conscientia que

Expanded text:
 judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sedent. p̃sertim cum uiderent ioħ̃m
ꝓ singłari puritate m̃tis et corꝑis in
tanto amore habitum. ut ipsiꝰmsinu
tem sedium querentib ipse cognitor
m̾̃itoꝵ ac sedium distributor respon¬
derit: audiamꝰ. Respondens inqͥt
iħc: dixit. Nescitis quid petatis. Nes¬
ciebant etenim quid pet̾ent. qui in
regno celestis patͥe quempiã ad sini¬
stram. xp̃i sessurum ẽẽ putabant: cũ
in illa discretione nouissimi exami¬
nis. om̃s electi ad dext̃am summire¬
gis ac iudicis. legant᷑ ẽẽ uenti. Nil qͥp¬
pe sinistrum uita illa. nil habet feli¬
citas illa reꝓbum. nil par sempit̾na
recipit caducum. S imstra autẽ xp̃i
cum in bono accipit᷑: p̃sens scẽ eccłie
uita intelligit᷑. Unde scͥptum ẽ. Lon¬
gitudo dierum in dext̾a eiꝰ: et in sim-

Expanded text:
sederent, praesertim cum viderent Joannem sederent, praesertim cum viderent Joannem pro singulari puritate mentis et corporis tanto amore habitum, ut in coena intem sedium quaerentibus ipse cognitor meritorum ac sedium distributor responderit, audiamus. Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis? Nesciebant etenim quid peterent, qui in regno coelestis patriae quemquam ad sinistram Christi sessurum esse putabant, cum in illa discretione novissimi examinis omnes electi ad dextram summi regis ac judicis legantur esse statuendi. Nil quippe sinistrum vita illa, nil habet felicitas aeterna reprobum, nil pax sempiterna recipit caducum. Sinistra autem Christi cum in bono accipitur, praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde scriptum est: Longitudo dierum in dextra ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tantũ accedẽ ad dñm. et eũ rogare
asserit. quoꝵ uoluntatẽ in rogando
potiorẽ conspicit: et quoꝵ hortatu
matrẽ ad rogandũ nouit ẽẽ cõmotã.
adhec postulanda odo concitau̾it:
qua meminissent sermo nis dñi
quem ait. cum sedĩt filius hominiᷤ
in sede maiestatis sue. sedebitis et uoᷤ
suꝑ sedes duodecim iudicantes duo¬
decim tͥb ifrl̃: nossentq int̾sedisci¬
płos specialiꝰ a dño diligi: sespecialiꝰ
cum beato petro conscios sepe factos
archanoꝵ que ignorarent cet̾i: quod
frequens scĩ eugłii textus indicat.
isti boanerges. hoc ẽ filii tonitrui uo¬
carent᷑: quia uidelicet et uocem patͥs
suꝑ dñm in monte clarificatũ. una
cum petro audirent: et plura aliis
discipłis myst̾ĩoꝵ secreta cognosc̾ent:
qd̃q: ad rem plurimũ ꝑtinebat se
integro corde dño adherere. et mari¬
ma illum dilectione sentiebant am¬
plecti: ideoq ñ discredebant fieri pos¬
se. ut circa eum ipsi uiciniꝰ in regno

Expanded text:
., ascendere ad Dominum, et eum rogare asserit, quorum voluntatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatu matrem ad rogandum novit esse commonitam ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel , nossentque se inter discipulos specialius a Domino diligi, se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. isti Boanerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum Petro audirent, et plura aliis discipulis mysteriorum secreta cognoscerent: quodque ad rem plurimum pertinebat, se integro corde Domino adhaerere, et maxima illum dilectione sentiebant amplecti. Ideoque non discredebant fieri posse ut circa eum vicinius ipsi in regno
Abbreviated transcription (Latin):
ambo nc̃ad dext̾am eiꝰ sedẽ ꝑpetuo
meruert̃. A sinist̾s quippe. rp̃i sede¬
bant: cũ regendis in hac uita fide¬
lium popłis apłico iure p̃siderent:
illo nimirũ in regno.dequo ipse
ait. Regnũ dĩ intra uos ẽ. Sedent a
q hanc sedem illis ipso filio una cũ
patre parante.Neq enim largitio
donoꝵ in eis separari potest: in qͥbr
unitas nat᷑e semꝑ inseparabilis ma¬
net: eodem filio testante qui ait. Ego
et pater unũ sumꝰ. Neq hoc sine coi¬
sidatione transeundum quomͦ dix̾it
dñs indifferent̾ filios rebedĩ calicem
suum bibit᷑os: cum nou̾imus unũ
ex his iacobum scilicet ꝑ effusionem
sanguinis uitam finisse: alium uͦ
id ẽ ioħem. in pace eccłie quieuisse.Nã
de iacobi martyrio lucas aꝑte testat᷑
qͥa misit herodes rex manꝰ. ut afflige¬
ret quosdã de eccłia: occidit autẽ ia
sione etiam hystoria eccłiastica rem
rat eum iudici ad martyriũ iacobũ
scilicet: mocus etiam ipse confessus

Expanded text:
ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos est . Sedent a que hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia, occidit  Al. asione etiam historia ecclesiastica rem rat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ possit intelligi: ñ tam̃ ab reẽ
siquis nomine ioh̃is. donũ suꝑne
gen̾ationis mistice indicatum ue
nendo testat᷑. Carissimi. diligamꝰ
inuicem qm̃ caritas ex dõẽ: et oĩs
qui diligit ex dõ natus ẽ. et cognos¬
dat᷑. hoc qd maiore p̃cet̾is obedien¬
tia dñi iussis obsequit᷑: qđ arden¬
tiori illum caritate amplectit᷑. ñ
humanim̃iti s mun̾is eẽ diuini.
Unde et apls paulus eadem gr̃a cor¬
fortatꝰ. aiebat. qͥa caritas dĩ diffusa ẽ

Expanded text:
tis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, tis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velnendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognosdatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffusa est
Abbreviated transcription (Latin):
irtutẽ nob̃ ꝑfecte dilectioniᷤᷤ
p̃sens sci euglii lectio comm̃¬
dat. ꝑ fecta etenim dilectio
ẽ. qua d nm̃ ex toto corde. tota ani¬
ma. tota uirtute: ꝓrimum autem
tamquã nosmet ipsos dilig̾e iubem᷑.
Et neutra harum dilectio. sinealt̾a
ualet eẽ ꝑfecta: quia nec ds̃ uere
sine ꝓrimo. nec sine dõ uere pot̃
ꝓrim̾ amari. Unde dñs totiens int̾¬
rogato petro an se dilig̾et. et illo
respondente qđ eum ipso teste dili¬
geret: ad iungebat ꝑ singłã. ita con¬
dudens. Pasce oues meas. siue agnoᷤ
ris: si erga frẽs studueris curam sol¬
liciti exerc̾e laboris. Nam quicũq
fr̃i opus pietatis qđ ualet impendẽ
negligit: minꝰ iusto se conditorem
dilig̾e ostñdit. cuiꝰ mandatum in
sustentanda ꝓrimi necessitate con¬
cempnit. Que ꝓfecto caritas qđ sine
possit hab̃i. tacite quod ammͦ dñs
insinuat: qui petrũ de illa int̾rogais
ioħis diligis me plus his: Ubi qͣuis
et simplicit̾ m̃tio facta t̾rem paren¬

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves meas, sive  Al. ris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogansJoannis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni paren
Abbreviated transcription (Latin):
mei ꝑ modulo nr̃o eremplũ si mi¬
tari satagimꝰ. et nos cumillo beati
appellari et ẽẽ ualebimꝰ nob̃ quoq
symonis. hocẽ obedientis. xp̃i nom̃
congruet: nos ꝓpter simplicitatẽ
fidĩñ ficte acceptamq ad ñõ grãm
uirtutũ filii columbe uocabim᷑: con¬
gaudensq ipse sp̃ualib anime nr̃e
ꝓfectib dicet. Quam pulchra es ami¬
ca mea. quã pulchra: ocłi tui colum¬
barum. Sicq fit: ut nob̃ supra pe¬
tram fidĩ. aurum et argentũ. lapi¬
des p̃ciosos. hocẽ ꝑfecta uirtutũ oꝑa
construentib. nildet̾m̃ti ignis tri¬
onum turbines p̃ualeant: qͥn potiꝰ
adu̾sitatib ꝓbati. accipiemꝰ coronã
uite. quam ille nob̃ ante scła ꝓmisit
qui uiuit et regnat ds̃ cum patre

Expanded text:
mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil trionum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ uuln̾a suꝑbienr̃e sana¬
re defidans: ipse cum in for¬
ma dĩ eẽt. forma hominis accepta
humiliauit semet ipsum factus
obediens usq ad mortem: et nos qͦ
siculm̃ uere sublimitatis conscendẽ
uolumꝰ: iter humilitatis arripere
cupimꝰ. et adu̾sa queq scli p̃sentis:¬

Expanded text:
r, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere cupimus, et adversa quaeque praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
mater t̾ibis. et pater scͥptis. qͥa ioħs
magis uocandus eẽt astruebat: qͥa
fuere ñ nulli celestiũ sacram̃torũ
minꝰ ꝑiti. qui in pͥmordiis eugłii
choruscantis. carnalia adhuc legalis
sacerdotii statuta simul obseruan¬
da cẽ decerñent. Quos ꝓ certo ipsa le¬
gis doctͥna de suscipienda . xp̃i gratia
quasi elisabeth de nomine ioħis ui¬
ua uoce confirmat. dicendo ꝑlegis¬
ipsum audietis iuxta om̃ia quec̃q
locutus fuerit uob̃. Ipsum qͦ legale
sac̾dotium. tacitis cerimoniarũ suaꝵ
typis quasi mutis litterarũ figuris
zacharias eidem gr̃e nascenti testi¬
monium ꝑhibet: quia nicħ ꝓrfus
in om̃ib sacerdotii uet̾is obseruati¬
onib actum uł dictum eẽ credendũ

Expanded text:
mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legisipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
que in eugłio nc̃ aꝑtissima lucet
in ea iam olim p̾figuratã. et quasi
conceptam fuisse docint. Et factũ
ẽ inquit in die octauo. uenert̃ cir¬
cumcidẽ puerum: et uocabant
eum nomme patͥs sui zachariã.
Et respondens mat̾ eiꝰ dix̃. Nequaꝗͣ:
s uocabit᷑ ioħs. Iohannes int̾pre¬
tatur dĩ grã: siue in quo ẽgr̃a. Quo
nomine et totam euglice dispensa¬
tionis grãm quam p̃dicat. et ipsũ
specialit̾ dñm signat. ꝑ quẽ eadẽ
grã mundo donata ẽ. Qui uͦ na¬
tum puerum patͥs zacharie no¬
mine magis quam ioh̃em uocan¬
dum ẽẽ dec̾nebant: eos ꝓfecto figu¬
clarante cuꝑent eum potiꝰ consueta
sacerdotii uet̾is edicta p̃dicare. Uñ
bene zacharias memor dñi inter¬
p̃tatur: quia uidelicet memoriã
antique obseruationis. que utiq
a dño data ẽ figurate denuntiat.
Contendebant gͦde nomine nati
ꝓpħe hiqui conuen̾ant: et racha¬
riam hẽuocari satagebant. At contͣ

Expanded text:
quae in Evangelio nunc apertissime lucet, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens mater ejus dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figuclarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra
Abbreviated transcription (Latin):
na. carnalem legis et sac̾dotii uet̾is
obseruantiam. iam t̾minatameẽ
docẽt: Qđ enim antiquat᷑ et senes¬
cit. ꝓpe int̾itum ẽ. Quid ẽ qđ̃ mu¬
to patre pͥncipe uidelicet tc̃ sacer¬
ipso apparente dño.lingua iam
sac̾dotii uet̾is magna ex parte adoc¬
trina sensus sp̃ualis obmutuerat
solam litt̾e custodiam curantib
ac docentib scribis ac legisꝑitis. im¬
mo et ipsam lict̾am plerisq in lo¬
cis ꝑ suas traditiones corrumpen¬
tib iurta qđ eis dñs in eugłio sepiꝰ
impꝑare ꝓbatur: Et quidẽ qđ diu
sterili genitͥce nascit᷑ nͥ quia lex q̃
aurilio sacerdotalis officii sp̃ualẽ
dõ sobolem gign̾e iussa ẽ. nemi¬
nem ad ꝑfectũ addur̃: Quia n¬
mirum suis cultorib regni cele¬
stis ianuas aꝑire ñ potinit. S factꝰ
sub lege auctor ipse legis sterilita¬
tis obꝓbrium legi abstulit:quia
hanc sp̃ualit̾ intelligendam mon¬
strauit: et suꝑne beatitudinis gr̃ãm

Expanded text:
na, carnalem legis et sacerdotii veteris na, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc saceripso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cretum distantie reuelat ipse ioħs
qui cum p̃ magnitudine uirtutũ
xp̃c crederet᷑ a turbis. dñs autem p̃
infirmitate carnis. aquib dã ñ xp̃c
lux diurna minorari incipit: cuiꝰ
fama diuinitatis desitura. et bap
bebat. cunctis gentib apiret. sue
calorem dilectionis in totã mundi
latitudinem diffundẽt. Notandũ
autẽ qđ eadem beati ioħis natrui¬
tas. ñ nullam habet similitudinẽ
aduentꝰ dñici. et gr̃e quam p̃dicare
ueniebat. Nam et congruũ ualde
ẽ: ut cui om̃s ꝓpħe pͥores et patͥar¬
che. ul nascendo.ut moriendo.
ul uiuendo. ut p̃dicando testimo¬
niũ ꝑhibuert̃: Hunc multo ampliꝰ
p̃cursor suus qui plusquã ꝓpb̃a
extitit. ñ tantum in uita et passio¬
ne: s in ipsal sua natruitate defig¬
net. Quid ẽ enim qd uet̾anis paren¬
tib natus ẽ ioħs. nͥ quia illiꝰ mox
secut᷑a natiuitas signabat᷑. qui sp̃u¬
alia noui testam̃ti ꝓferens archa¬

Expanded text:
cretum distantiae revelat ipse Joannes, cretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Chrilux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et baptbebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arca
Abbreviated transcription (Latin):
inficauit dñs miscdiam suã cum
illa: dño autẽ nato congratulabans
eccłie. quia uenit tempus miseren¬
di eiꝰ: sp̃s angłici qui st̃ uicmi
eiꝰ et cognati. ciues uidelicet eiusdẽ
pat̾e celestis. quam et ipsi expectans
illa ꝑ orb̾em ẽẽt accura. pͥores de celis¬
ipsi admonebant. Recte gͥnatiui¬
tas celebrat᷑ illiꝰ. qui talis potentia
magnitudinis. dñicis ꝓpinquabat
oꝑib. Recte ortus illius sollemni¬
tas colitur. cuiꝰ tanta ẽ uite subli¬
mitas. ut quicqͥd illo sublimiꝰ ẽ.
hoc iam hominis nat᷑am tͣnscen¬
dere dubiũ ñ sit. Siquidẽ dñs cũ
maiorẽ eo neminẽ in natis mulie¬
rũ ẽẽ dixiss. mox subdidit dicenᷤ
qui autẽ minor ẽ in regno celoꝵ.
maiorẽ illo: seipsum in delicet insi¬
nuans: qui humana natiuitate
post̾ĩor ioħe. s celestis regni eẽt apice
p̃stantior. Nec uacat a myst̾io: qd̃
ioħis natiuitas cum dies decrescẽt
facta memoratur. huiꝰ etenim se¬

Expanded text:
nificavit Dominus misericordiam suam cum nificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, quam et ipsa exspectat illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, facta memoratur. Hujus etenim se
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ dñs et laudabilis nimis. et
magnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis. Iste pecca¬
toꝵ consortia declinans. ab om̃i qd̃
peccatores conu̾satꝰ. peccati om̃is rm¬
munis ꝑmansit. Hic adhuc ex ut̾o
matͥs spũ sco repletꝰ. ẽ: in illo habi¬
tat om̃is plenitudo diuinitatis. cor¬
poralit̾. qui dono sui sp̃s sedem fibi¬
ut̾i uirginalis in quo carnẽ suscipe¬
ret ipse consecrauit. Iste multoᷤᷤ filioꝵ
ifrł ad dñm suo tempore p̃dicando
conu̾̃tit: ille multos cotidie de unnũ¬
sis ꝑ orbem nationib ad suam fidẽce
caritatẽ int̾i ꝰ illustrando conu̾tere
ñ defistit. Hic in sp̃u et uirtute he¬
lye p̃cessit ante illum. ut plebem eiꝰ
aqua baptitans. ad suscipiendum
cum ubi appareret. docet eẽ ꝑfectã.
huic successit ille in sp̃u et uirtute
dĩpatͥs: ut plebem suam sp̃u scõ
et igne baptizans. ad uidendum
faciem patͥs sui donaret ẽẽ ꝑfectã
Ioħe nato congratulabant᷑ uicini
et cognati genitͥci illius. quia mag¬

Expanded text:
magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quodpeccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporalituteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia mag
Abbreviated transcription (Latin):
quit es symon bariona.Bariona sy¬
simplex ẽ ammal: et ipse prudenti
ac pia simplicitate dñm sequebat᷑
memor illius p̃cepti. qđ cum suis
condiscipłĩs ab eodem magistro
u̾itatis ac simplicitatis accepit.
Estote prudentes sic̃ serpentes: et
simplices sic̃ columbe. Uel certe qͥa
descendit: recte filiꝰ columbe nun¬
cupat᷑. quia spũali gr̃a plenꝰ extitis¬
se monstrat᷑. Et iusta satislaude. di¬
lectorẽ confessorẽq suũ dñs remu¬
nerat: cum eum scĩ sp̃s filium eẽ
testat᷑ a quo ipse dĩ uiui filiꝰ asseu̾a¬
tur: quamuis hoc ipsũ multum
petrus sicut ec cet̾i electi filiꝰ sp̃s sc̃i ẽ¬
ipso  natus ẽ. Xp̃c filiꝰ dĩante temꝑa
ipse ẽ enim dĩ uirtus et dĩsapientia
que dic̃. dñs possedit me ab initio
uiarum suaꝵ. antequã quicquã
fac̾et a pͥncipio: petrus filiꝰ sp̃s scĩ ex
eo temꝑe quo ab ipso illuminatus
grãm diuine cognitionis accepit.

Expanded text:
quit, es Simon Bar Jona. Barquit, es Simon Bar Jona. Barsimplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Filius Dei vivi asseveratur: quamvis hoc ipsum multum Petrus, sicut et caeteri electi, filius est sancti Sipso renatus est. Christus filius Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat. Dñs de se qd minꝰẽ: disci¬
pulus de dño intimat qđ mansẽ.
Dñs de se qđ̃ factus ẽ ꝓpt̾ nos: disci¬
pulus declarat dedño: quia ipse ẽ
qui fecit nos. Sic et in eugłio dñs
multo crebriꝰ se filium hominis qͣm
filium dĩ appellare consueuit: ut
nos admoneat dispensationis quã
ꝓ nob̃ suscepit. S nos necesse ẽ tan¬
to humiliꝰ diuinitatis eiꝰ alta uene¬
rari: qͣnto illum meminimꝰ ꝓ nr̃a¬
eraltatione ad humanitatis eiꝰ infi¬
ma descendisse. Si enim int̾ sacra¬
m̃ta in carnationis eiꝰ quib redemp¬
ti sumꝰ. potentiam diuinitatis qua
creati sumꝰ. pia semꝑ m̃te recolimus
fit ut ipsi quoq cum petro suꝑne bea¬
titud inis m̃cede donem᷑. Nam confi
stant. S intueam᷑ attenti. quale.
qͣntumue sit nom̃ istud. qđ ꝑfectũ
sui nominis confessorẽ głificat: ut
huiꝰ etiam nos ueracit̾ eum confiten¬
do m̾eamur eẽ consortes. Beatusin¬

Expanded text:
ostendit. Dominus de se quod minus est, disciostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, qexaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitstant. Sed intueamur intenti quale quantumve sit nomen illud quo perfectum sui nominis confessorem glorificat, ut hujus etiam nos, veraciter eum confitendo, mereamur esse consortes. Beatus, in
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos quem eum dic̾ent eẽ ho¬
mines. et illidiu̾sas diu̾soꝵ opinio¬
nes ꝓmpsissent. dicit illis. Uos aũt
quem me ẽẽ dicitis: Quasi ab ho
minũ gen̾alitate illos sequestranᷤ
et deos ac dĩ filios ꝑ adoptionẽ iam
factos. insinuans: urta illud psal¬
miste. Ego dixi dii estis: et filii excelsi
om̃s. Respondens symon petrus:
dix̃. Tu esxp̃c filius dĩ uiui. Dm̃ in
uum appellat. ad distinctionẽ falsoꝵ
deoꝵ.quos uario delusa errore gen¬
tilitas. uł de mortuis sibi hominib
instituit. uł maiore dem̃tia de insen¬
sibili mat̾ia quos adoraret creauit.
Dequibꝰ canit᷑ in psalmo. S imula¬
chra gentiũ argentũ et aurũ opa
manuũ hominũ: os habent et ñ
ur̃a. quã miranda distinctione sit
factum: ut cum de utraq eiꝰdem
dñi et saluatoris nr̃i nat᷑a. ab ipso
dño et a fideli eiꝰ discipłõ eẽt ꝓferen¬
da sententia. dñs ipse humilitatẽ
assumpte humanitatis ꝑfiteat᷑
discipls excellentiã diuine et̾nitatiͤ

Expanded text:
discipulos, quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones prompsissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitminum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Respondens Simon Petrus dium appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas vel de mortuis sibi homiuibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia, quos adoraret, creavit. De quibus canitur in psalmo: Simulacra gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum, os habent, et non utem quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino, et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃e ihe. Et porte inferi ñ p̃uale¬
bunt adu̾sus eam. Porte inferi.
doctͥne sunt nequã: que seducen-¬
do imprudentes ad inferos traht.
Porteꝙͦ inferi. et corm̃ta. et blandi¬
m̃ta st̃ ꝑsecucoꝵ. que infirmos qͦs¬
q det̾rendo uł emoͥliendo a stabi¬
litate fidĩ. introicum eis et̾ne mor¬
tis aꝑrunt. S et pͣua infideliũ oꝑa
meptaq colloquia. porte utiq st̃
inferi: in quantum suis uł audito¬
rib. uł sequacib it̾ ꝑditionis ostñ¬
dunt. Nam et fides si ñ habeat oꝑa
mortua ẽ in semet ipsa: et corrum¬
punt mores bonos colloqͥa mala.
Multe itaq st̃ porte inferi: s haꝵ
nulla eccłie que supͣ petrã funda¬
ta ẽ p̃ualet: quia qͥ fidem xp̃i inti¬
mo cordis amore ꝑceꝑit: om̃e qͥcqͥd
ext̾ius ꝑicłi temptantis ingruerit
facillime contemnit. at qͥcumq
credentiũ fidem. uł oꝑe uł negati¬
one depͣuatus ꝓdidit. ñ hic supra
petram dño cooꝑante. domũ sue

Expanded text:
 . Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormmenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo et emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt. Sed et prava infidelium opera ineptaque colloquia portae utique sunt inferi in quantum suis vel auctoribus, vel sequacibus, iter perditionis ostendunt. Nam et fides sine operibus mortua est in semetipsa, et corrumpunt mores bonos colloquia prava. Multae itaque sunt portae inferi, sed harum nulla Ecclesiae, quae super petrata est, praevalet, quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exterius periculi tentantis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodiderit, non hic supra petram Domino cooperante domum suae
Abbreviated transcription (Latin):
do suam fecit. Uultis etem̃ audire
frẽs mei. qualem inuen̾it eam:
qualem reddidĩt: finis cantici
huiꝰ qđ ob noticiam fimul et ꝓlixi¬
tatem sui. totum caritati ur̃e recen¬
sere. et explanare longum durimꝰ
aꝑte denuntiat dicens. Uisitauit
nos oriens exalto: illum marehis
qui in tenebͥs et in umbra mortis
sedent: ad dirigendos pedes nr̃os
in uiam pacis. In uenitgͦ nos seden¬
tes inteneb̾s et in umbra mortis:
hoc ẽ longa peccatoꝵ et ignorantie
cecitate dep̃ssos: atq hostis antiqui
fraude deceptos obsessosq errorib.
Ipse etenim recte mors et m̃daciũ:
sic̃ econt᷑ dñs u̾itas uocat᷑ et uita.
Attulit autẽ nob̃ ueram cognitio¬
nis sue lucẽ exclusisq erroꝵ tenebͥs.
certum nob̃ iter pat̾e celestis aꝑuit.
Direxit g̃ssus oꝑum nr̃oꝵ: quatmnꝰ¬

Expanded text:
do suam fecit. Vultis etenim audire, do suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qđ ipse iudeoꝵ duritiã dicit¬
increpans. Si credẽtis moysi: credẽ¬
tis forsitan et mͥ. De me enm ille
scͥpsit. Quid autẽ ꝓpħans et bñdi¬
mus. B enedictus dñs ds̃ isrł: quia
uisitauit et fecit redemptionem
plebis sue. In quib ꝓfecto u̾bis no¬
tandum. qͥa beatuᷤ racharias quod
tum eẽt narrabat. Uisitauit autẽ
nos apparens in carne dñs: quasi
longiꝰ a se recedentes. quos in pecca¬
tis positos. querere et iustificare cu¬
rauit. Uisitauit quasi medicꝰ egro¬
tos: qui ut inuet̾atum suꝑbie nr̃e
languorẽ sanaret. nouum nob̃sue
humilitatis exemplũ adhibuit:
fecit redemptionẽ plebissue: qͥ nos
uenundatos sub peccato. et antiqͥ
hostis seruitio ad dictos dato suisan¬
guiis p̃cio lib̃auit. Unde bene noᷤ
hortat᷑ apłs dicens. Emꝑti enim estiᷤ
p̃cio magno: głificate et portate dm̃
in corpore ur̃o. Plebi autẽ sue dicit.
ñ utiq quã ueniens plebem suam
reꝑit: s quam insitando et redim̃¬

Expanded text:
e Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedimus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod tum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam perit, sed quam visitando et redimen
Abbreviated transcription (Latin):
er ꝓphis eum eẽ dic̾ent. Dequibus
dic̃apłs. Carnalis autẽ homo: non
ꝑcipit ea que sunt sp̃s dĩ. Sequitur.
Et ego dico tͥ. quia tu es petrus. & suꝑ
hanc petram: edificabo eccłiam meã.
Petrus qui simon antea dicebatur
ob fortitudinẽ fidĩ. et confessionis
sue constantiã a dño petri nom̃ ac¬
cepit:quia uidelicet illi firma ac
tenaci m̃te adhesit de quo scͥptum
ẽ. Petra aut̃ erat.rp̃c. Et suꝑ hanc
petram. id ẽ suꝑ dñm saluatorem
qui fideli suo cognitori. amatori.
confessori participium sui nomi¬
nis donauit. ut scilicet a petra pe¬

Expanded text:
 eum esse dicerent; de qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra autem erat Christus . Et supra hanc petram, id est super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a petra Pe
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i: et ꝓpt̾ea conuenient̾ dr̃: quia
pat̾ qui in celis ẽ reuelau̾it filio
columbe myst̾ium fidĩ. qͦd ei caro et
sanguis reuelare nequibat. Caro aut
et sanguis recte intelligunt᷑ homineᷤ
sapientia carnis inflati: columbine
simplicitatis nescii: ideoq a sapien¬
tia sp̃s om̃i modis au̾si. De quib supͣ
dictum ẽ: quia. xp̃m ñ intelligenteᷤ
alii iohem baptistam.alii autẽhe

Expanded text:
ncti. Et propterea convenienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Jo