comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑimit: Hic accipiet spolia multa quinqua¬
gies multiplicata quã cet̃ĩ In tantũ nanq nu¬
merũ quantitas uidetur augeri: ut cũ sexcen
quingentis : qͥ aut̃ domi resederunt. unũ ex qͥnq̃¬
sc̃m ẽẽ scriptura testat᷑. Unde et saluator dicebat
in euangłiis: homini cuidã fenerator erant duo
debitores. unus ex ipsis debebat denarios qͥngentos.¬
& alius quinquaginta Non habentibꝰ aut̃ illis
unde redderent. utrisq donauit Sed et .uii.
septimane monada idest una die addito qͥn¬
quagesimam diem faciunt: quȩ pentecostes¬

Expanded text:
tia perimit, hic accipiet spolia multa, quinquatia perimit, hic accipiet spolia multa, quinquagies multiplicata quam caeteri. In tantum autem numerum quantitas videtur augeri, cum sexcentis quingentis; qui autem domi resederunt, unam ex quinqum esse Scriptura testatur. Unde et Salvator dicebat in Evangeliis: Homini cuidam feneratori erant duo debitores. Unus ex ipsis debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. Non habentibus illis unde solverent, utrisque donavit . Sed et septem septimanae monade, id est una, addita, quinquagesimae faciunt die
Abbreviated transcription (Latin):
in castris. Intueri nunc lib& mͥ popłm dĩ
qui ẽ mec̃cłia quanti st̃ ex his qui possint¬
qui contradicunt qͥ sciant u̾bi bella tͣctare:
Beati sc̃ isti qͥ ꝓ omĩ popło pugnare posst̃.
& defendere plebem dĩ. & copiosa de hostibꝰ
spolia reportare. Tam̃ & reliqͥ pars popłi
quȩ uidetur in bellis. si cũ quiete resideat
in castris. sim silentio agat. & ñ recedat
a moyse. s ꝑmaneat in lege dĩ. partẽ spo¬
lioꝵ etiam ipsa ꝑcipiet tiẽt enĩ equa por¬
dio. ñ ꝑ numeiã quidẽ .s. quantũ dat᷑ om̃i
populo reliqͦ. tantũ & illis dudoecĩ milibꝰ quibꝰ uin¬
centibꝰ capta st̃ spolia Quis hȩc audiens ñ inuitet᷑
ad militiã dĩ : Quis ñ animet᷑ pugnare ꝓ eccłia.
& resistere aduersũ ueritatis inimicos: eos scł
qui ut dogmata ęccłiȩ oppugnare uł uoluptati
& luxurię oꝑam dare homines docent: Qui
Ehos expugnat & uł in se uł in ꝓximis suis ui¬

Expanded text:
in castris. Intuere nunc mihi populum Dei in castris. Intuere nunc mihi populum Dei qui est in Ecclesia, quanti sunt ex his qui possintcontradicunt, qui sciunt verbi bella tractare. Beati sunt qui pro omni populo pugnare possunt, et defendere Dei plebem, et copiosa de hostibus spolia reportare. Tamen et reliqua pars populi quae videtur imbecillis cum quiete resideat in castris, si in silentio agat et non recedat a Moyse, sed permaneat in lege Dei, partem spoliorum etiam ipsa percipiet. Fiet enim aequa portio, non per numerum quidem: sed quantum datur omni populo reliquo, tantum et illis duodecim millibus, quibus vincentibus capta sunt spolia. Quis haec audiens non invitetur ad militiam Dei? Quis non animetur pugnare pro Ecclesia, et resistere adversum veritatis inimicos? Eos videlicet qui vel dogmata Ecclesiae impugnare, vel voluptati et luxuriae operam dare homines docent. Qui vero hos expugnat, et vel in se vel in proximis suis vi
Abbreviated transcription (Latin):
tate. cunctis q continentię uirtutibꝰ. tanꝗͣ
armis bellicis cõmuniti Et cũ regressi
uerint ad castra uictores. fruunt᷑ laboribꝰ
eors. etiã imbelles: & hi qui ad pugnã uel
ñ uocant᷑ ut exire ñ possunt Sciendũ tam̃
ẽ qđ omĩa quę sumunt᷑ ex istis gentibus
immunda sunt Et ome fortasse quicqͥd
ex hoc scto assumit᷑. ut p̃lio capit᷑ ĩmundũ
ẽ & purificatione indiget: & quędã ex ipsis
pignẽ transitura sunt. aliis aut̃ sufficiet
aquȩ purificatio: Assumunt᷑ aut̃ ex p̃lio
etiã homines & iumenta: cũ captiuat᷑ omĩs
pugnauerimus in uerbo dĩ. ñ pot̃imꝰ capti¬
uare intellectũ eors. qͥ diu̾sa de.xp̃o senti¬
unt & ꝑducere eos ad obedientiã xp̃i: Pauci
sunt tam̃ qui pugnare possunt: & p̃lia ista
conficere De sexcentis milibꝰ & amplius ar¬
mators. qͥ uidebantur militare dõ: sola
duodecĩ milia eligunt᷑: cet̾i relinquntur

Expanded text:
tate, cunctisque continentiae virtutibus, tanquam tate, cunctisque continentiae virtutibus, tanquam armis bellicis communiti. Et cum regressi fuerint ad castra victores, fruuntur laboribus eorum etiam imbelles et hi qui ad pugnam vel non vocantur, vel exire non possunt. Sciendum tamen est quod omnia quae sumuntur ex istis gentibus immunda sunt, et omne fortasse quidquid ex hoc saeculo assumitur, vel praelio capitur, immundum est et purificatione indiget. Et quaedam ex ipsis per ignem transitura sunt: aliis autem sufficiet aquae purificatio. Assumuntur autem etiam ex praelio homines et jumenta, cum captivatur omnis pugnaverimus in verbo Dei, non poterimus captivare intellectum eorum qui diversa a Christo sentiunt, et perducere eos ad obedientiam Christi. Pauci sunt qui pugnare possint et praelia ista conficere. De sexcentis millibus et amplius armatorum quae videntur militare Deo, sola duodecim millia eliguntur, caeteri relinquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& redeptio. Igitur ex p̃cepto dnĩco a filiis isił
aduersũ madianitas bella corifecta sunt. spolia
ex ipsis copiosa referunt᷑ auri atq argenti. &¬
trorsq inobiliũ pondus immensũ: uimentoꝵr¬
cuncta hȩc apud isrłitas ducuntur immunda
purificatio singulis quibꝰq competens adhibe¬
cur: & ea quidem que ex metallis constant
e parificat: quȩ uͦ fragiliora sunt & ignem
tꝗunt. aqua purificari iubentur: fiunt
e ex om̃ibꝰ spoliis equales duȩ partes: ut una
Sos qu ad bellũ ꝓcesserant: & alia eors qui in
ot sresederant: Iubent᷑ etiã ex his offerri
ex qungentis: illi uͦ qui in castris remanse¬
pait: unũ ex quinquaginta: atq omnium
smul in unũ collectus numerus refertur:
her e hystoriȩ continentia: ẜ uideamus qͥd
nsus sensus indicet spiritalis In populo dĩ
s dubio qͥ se ñ obligant negotiis scłaribꝰ: et
sti sunt qui ꝓcedunt ad hellũ & pugnant
usticia et pietate. & mansuetudine. & casti¬

Expanded text:
rabitis. Igitur ex praeceptis Domini filiis Israel adversum Madianitas bella confecta sunt, spolia ex ipsis copiosa referuntur auri atque argenti, caeterorumque mobilium pondus immensum, jumentorcuncta haec apud Israelitas immunda dicuntur, purificatio singulis quibusque competens adhibetur. Et ea quidem quae ex metallis constant, ignis purificat; quae vero fragiliora sunt et ignem non ferunt, aqua purificari jubentur. Fiant ergo ex omnibus spoliis aequales duae partes; ut una sit eorum qui ad bellum processerant et una eorum qui in castris resederunt. Jubentur etiam ex his offerre ex quingentis; illi vero qui in castris manserant, unum ex quinquaginta: atque omnium simul in unum collectus numerus refertur. Haec est historia continentiae. Sed videamus quid in his sensus indicet spiritalis in populo Dei. ne dubio, qui se non obligant negotiis saecularibus . Et illi sunt qui procedunt ad bellum, et pugnant justitia et pietate, mansuetudine et casti
Abbreviated transcription (Latin):
fublimesq uirtutes ipse cognoscit: ullis p̾cipuos
quosq eximios atq ut ita audeã dicere similes
sibi honores decernit et glorias: Aut ñ tͥ uidet᷑
simile aliquid suȩ beatitudinis km̃is suis confer¬
re discipulis cum dicit. pat̾ uolo ut uͥsũ ego et
illi sint mecũ. et cũ iterũ dicit quia consedebitis
et uos suꝑ duodecim thronos udicantes duodecĩ
tͥbus isrł. et iterũ. sic̃ tu pat̾ in me et ego in te.
ut et isti in nob̾ unũ sint. Hȩc omĩa sorte descen¬
dunt. s electionis p̃rogatiua donant᷑ ab eo qui cor¬
da et mentes hominũ uidet solus. qui nos quoq
etiã si ñ eximios et electos. atq illos qͥ supra sor¬
tẽ sunt in sortẽ tam̃ scõꝵ dignet᷑ adducere: cui¬

Expanded text:
sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos quosque eximios atque, ut ita audeam dicere similes sibi honores decernit et glorias. An non tibi videtur simile aliquid suae beatitudinis cbarissimis suis conferre discipulis, cum dicit? Pater, volo ut ubi sum ego, et isti sint mecum ; et cum iterum dicit: Quia sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Et iterum: Sicut tu in me, Pater, et ego in te, ut et isti in nobis unum sint . Haec omnia non sorte decernuntur, sed electionis praerogativa donantur ab eo qui corda et mentes hominum videt solus. Qui nos quoque, etiam si non inter eximios et electos, atque illos, qui supra sortem sunt, in sortem sanctorum tamen dignetur adducere. C
Abbreviated transcription (Latin):
moysen cui ista mandant᷑ sorte ñ uti indiuisiõe
hereditatis ruben. et gad. et dimidię tribꝰ ma¬
prima sors beniamin ꝓcedit :. et ine iã tribuũ
reliquarũ. Unde puto qđ et in illa regni cęloꝵ
beata hereditate erunt aliqui qͥ ñ ueniant ad
sortem. neq cũ cet̾is quãuis st̃i sint numerabun¬
tur: s erit egregia quedã eceximia eoꝵ heredi¬
tas. sic̃ calepħ ex tribu uida es iħu ipsius filii
naue. Sic̃ enĩ uerbi causa cũ post p̾liũ uictoribꝰ
ꝓuincię parciunt᷑ et spolia. gregii quiq eximii bel¬
latores ñ cũ ceteris militibus in diuisione spolioꝵs
ducuntur ad sortẽ. sed optima quęq et p̃cipua eis
uittutũ merud decernunt᷑. ceteri uͦ utunt᷑ sorte
solo iure uictorie: ita mͥ uidetur et dñs meus ihc̃
xp̃c facꝰturus Quosdã enĩ quos scit habundantius
quã ceteros laborasse. et quoꝵ gesta magnifica

Expanded text:
Moysen, cui mandatur sorte non uti in divisione Moysen, cui mandatur sorte non uti in divisione haereditatis Ruben, Gad, et dimidiae tribus Maprima sors Benjamin procedit, et inde jam tribuum reliquarum. Unde puto quod et illa regni coelorum beata haereditate erunt aliqui, qui non venient ad sortem, neque cum caeteris quamvis sint sancti numerantur; sed erit egregia quaedam et eximia eorum haereditas, sicut fuit Caleb et tribus Juda, et Jesu ipsius filii Nave. Sicut fit enim, verbi causa, cum post praelium victoribus provinciae partiuntur et spolia, et egregii quique et eximii bellatores non cum caeteris militibus in divisione spoliorum ducuntur ad sortem, sed optima quaeque et praecipue eis virtutum merito decernuntur, caeteri vero utuntur sorte solo jure victoriae, ita mihi videtur Dominus meus Jesus Christus facturus. Quosdam enim, quos scit abundantius quam caeteros laborasse, et quorum gesta magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
et scriptũ ẽ Punũ sapientẽ habitabit᷑ ciuitas.
tribus aut̃ iniquors desolabit᷑. et unꝰ iustus ꝓ
toto mundo reputabitur. iniqui aut̃ etiã si
multi sunt exigu et ꝓnichilo ducunt᷑ ap̃ dm̃
Est gͦ et multitudo laudabilis: sic̃ uidemꝰ etiã
ad abraham dictũ cũ eduxit eũ foras. et dixit¬
ad eũ. Respice si ꝑotes numerare stellas: ita
intus ẽ et ininteribus semꝑ consistit: quia¬
intus in abscondito orat patrẽ et omĩs głia
filiȩ regis idest animȩ regalis intͥnsecus ẽ: Sed
tamen ds̃ educit eũ foras cũ res postulat: et
rerũ uisibiliũ ratio deposcit Potest gͦ et hoc
mͦ multis istis qͥ sunt sic̃ stellȩ cęli inmultitu¬
dine multiplicari hereditas: et exiguis illis
tudelicet quia etiã sinumero multi sunt. uitȩ
poni. ł sortẽ inqͥt erit hereditatiᷤ distributio. Hoc quidẽ
p̃cipit᷑. Sed cũ uenio ad scripturas uideo ipsũ

Expanded text:
et scriptum est: Per unum sapientem habitabitur civitas: et scriptum est: Per unum sapientem habitabitur civitas: tribus autem iniquorum desolabuntur. Et unus justus pro toto mundo reputatur; iniqui autem etiam, si multi sunt, exigui et pro nihilo ducuntur apud Dominum. Est ergo et multitudo laudabilis, sicut vidimus etiam ad Abraham dictum, cum eduxisset eum DomiRespice coelum si potes dinumerare stellas, ita tus in interioribus semper consistit, quia in abscondito orat Patrem, et omnis gloria filiae Regis, id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit. Potest ergo et hoc modo multis istis qui sunt sicut stellae coeli, multitudine multiplicari haereditas, et exiguis illis, videlicet, qui etiam si numero multi sunt, vitae poni. Per sortem, inquit, erit haereditatis distributio. Hoc quidem praecipitur. Sed cum venio ad Scripturas, video ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quanto amplius eligendo ꝓcesseris. tanto exi¬
guos et paucissimos imienies. usq qͦ ultimo ue¬
nias ad unũ. qui confident̃ dicat: qm̃ ampliꝰ
plus terrȩ. et plus corporee hereditatis accipient:
Pauci aut̃ exignũ aliquid de terra consequentur.
quia plus de dño habent: alii aut̃ nicħ omnino
terrene hereditatis accipient: Si qͥ digni fuerint
sacerdotes eẽ et mynistri dĩ. hoꝵ enĩ ex integro
ipse dñs hereditas erit et quis ita beatus ut uł
inter paucos exiguũ terre accipiat: uł inter elec¬
tos sacerdotes et mynistros solũ dñm caꝑe here¬
ditatis sorte mereatur : Licet etiã ipsi ꝓpt̃ ium̃¬
ta sua accipiant aliquid terrȩ: s. illiꝰ t̾re q̃ urbibꝰ
contigua ẽ. et adheret ciuitatibꝰ Potest tam̃ ad¬
huc et alio mͦ intelligi sermo iste qui dicit: ut
pluribꝰ multiplicet᷑ hereditas. Unus enĩ iustus scd̾m
hoc ꝗđ acceptus ẽ deo ꝓpluribꝰ habet᷑ Deniq

Expanded text:
quanto amplius eligendo processeris, tanto exiquanto amplius eligendo processeris, tanto exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius plus terrae et plus corporeae haereditatis accipient. Pauci autem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii autem nihil omnino terrae accipient, si qui digni fuerint sacerdotes esse et ministerio Dei. Horum enim ex integro ipse Dominus haereditas erit. Et quis ita beatus est, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumenta sua accipiunt aliquid terrae, sed illius terrae, quae urbibus contigua est, et adhaeret civitatibus. Potest tamen adhuc et alio modo intelligi sermo iste, qui dicit, ut pluribus multiplicetur haereditas. Unus enim justus, secundum hoc quod acceptus est a Deo, pro pluribus habetur. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
metur: ꝓpt̾ea qđ in inferioribꝰ quidẽ uͥ lata et spa¬
tiosa et ampla habebant᷑ loca. uel bestiȩ. uł pe¬
cudes erant collocatȩ. in suꝑioribꝰ aues uͦ. iN
sumis aut̃ quȩ angustiora et artiora erant ibi
homo rationabilis collocatur: Ipse uͦ uercex. in
unũ colligit᷑ cubitũ: Omnia enĩ ad monadẽ re¬
diguntur: quȩ tam̃ trinitatis sacram̃tũ in num̾o
trecentoꝵ cubitoꝵ designat Et hiuc sacram̃to
ꝓximꝰ ponit᷑ homo. ut pote rationabilis et dĩ ca¬
pax: Sed et inde quȩ sit differentia int̾ paucos
et multos. colligamus inditia: Pone omnẽ hu¬
mani generis numerũ et ex umiu̾sis gentibꝰ eli¬
ge fideles. sine dubio pauciores erunt ꝗ sunt
uniu̾si: Tum deinde ex fideliũ num̾o elige me¬
liores: certũ ẽ qđ multo inferior numerus re¬
manebit: Et iterũ ex ipsis quos elegeris. elige
rursũ ꝑfectiores. pauciores ꝓfecto repꝑies. et¬

Expanded text:
metur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spametur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur loca, vel bestiae vel pecudes erant locatae; in superioribus vero aves; in summis autem, quae angustiora et arctiora erant, ibi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic sacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone omnem humani generis numerum et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige rursum perfectiores. Profecto reperies,
Abbreviated transcription (Latin):
tas ei Hystoria hoc ẽ qđ docet ut si qua tribus
numerosior habetur in popłis maiora terre spatia
sorciatur: si qua aut̃ minore hominũ numero
censetur. breuiore ꝑosfessione contenta sit: S qm̃
terrȩ huiꝰ diuisionẽ hereditatẽq terrenã speciẽ
dicimꝰ tenere et ymaginẽ futuroꝵ bonoꝵ ac for
tatis ostendere: raruro in illa hereditate quȩ
sꝑanda ẽ qͥ sint plures. et qui sint pauci. et inuenio
ibi beatiores paucos hab̃i quã plures: Nam qͥ per
Et iterũ in aliis dicit᷑ Quã pauci sunt qͥ saluant᷑.
Et item in aliis. Ubi multiplicat᷑ iniquitas refri¬
gescet caritas multoꝵ. ñ paucoꝵs: Sed et in archa
quȩ a noe constructa ẽ uͥ mensure celitus dantur
in inferioribus trecentoꝵ cubitoꝵ ponit᷑ longi¬
tudo. et quinquaginta cubitoꝵ latitudo: u uero
textus eiꝰ ad altiora consurgit. in angustũ cogit᷑.
et paucoꝵ cubitoꝵ conclusione colligiturꝰ it a
ut sũmitas eius in unius cubiti spatuĩ consum¬

Expanded text:
auciores. Hoc est, quod docet, ut si qua tribus numerosior habetur in populis, majora terrae spatia sortiatur. Si qua autem minor hominum numero censetur, breviore possessione contenta sit. Sed quoniam terrae hujus divisionem haereditatemque terrenam speciem dicimus tenere et imaginem futurorum bontur, ostendere requiro in illa haereditate quae speranda est, qui sunt plures, et qui sunt pauci, et invenio ibi beatos pauciores haberi quam plures. Nam qui perEt iterum in aliis dicitur: Quam pauci sunt, qui salvantur ! Et item in aliis: Ubi multiplicatur iniquitas, refrigescit charitas multorum , non paucorum. Sed in arca quae a Noe constructa est, ubi mensurae coelitus dantur in inferioribus trecentorum cubitorum ponitur longitudo, et quinquaginta latitudo. Ubi vero textus ejus ad altiora consurgit, in angustum cogitur, et paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut summitas ejus in unius cubiti spatium consum
Abbreviated transcription (Latin):
sercenta  milia fuerunt armatoꝵ qͥ ꝓcesse¬
rant aduersũ madian. & hi oms uicti sunt.
anite qui. dc. milia fugauerant uincunt᷑ a .xii.
milibꝰ ut scias qͥa ñ in multitudine nec in num̾o
uincit. ꝓptea deniq & in benedictionibꝰ eoꝵ dr̃:¬

Expanded text:
nt armatorum, qui processerant adversus Madian, et omnes victi sunt, anitae, qui sexcenta millia fugaverant, vincuntur a duodecim millibus, ut scias, quia nec in multitudine nec in numero vincit. Propterea denique et in benedictionib
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ balaan apostatas fecerunt: Interfici¬
untur & reges madianitarũ: atq illi q̃ pͥus a
mulieribus uice sunt. nunc expiatione habi¬
ta & gesta penitentia etiã reges uincunt. E x
hoc intelligamus quantũ ualeant conuersi ad
dñm: quantũ ꝓsit emendatio peccatoꝵ. Oms̃
masculi. oms reges madianitarũ uincuntur
& ꝑimuntur: ab his qui ꝑ correptionẽ dñi

Expanded text:
alaam apostatare fecerunt. Interficiuntur et reges madianitarum atque illi qui prius a mulieribus victi sunt, nunc expiatione habita, et gesta poenitentia, etiam reges vincunt. Ex hoc intelligamus quantum valet conversio ad Deum, quantum prosit emendatio peccatorum. Omne masculinum, omnes reges madianitarum vincuntur et perimuntur ab his, qui per repetitionem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
peso es piuio excolere & ad uirtucũ srus
desides an imos suscitare. terra efficimius
arida: quȩ uerbi dĩ suscepta semina letata
muln plicet. Ent xͦ quedã etiã in regno arcd̃
noe mansuetis repmictic᷑. & terra uiuertun

Expanded text:
coeperimus excolere, et ad virtutum frugem desides animos suscitare, terra efficimur ex arida, quae verbi Dei suscepta semina laeta fruge multiplicet. Est ergo quaedam in regno Dei terra, quae mansuetis promittitur, et terra quae
Abbreviated transcription (Latin):
& quoꝵ auctoritatẽ fatentur. conuncendi
sunt &e curandi: si tam̃ oportet &e babiloniã
curari Est gͦ locus hic resurrectionẽ mortuoꝵ
euident᷑ ostendens: Designat enĩ eẽ popłm cui
post obitũ suũ moyses adiungendus sit. & ad quos
ꝓsus meritis transferendus Post hęo locutus¬
est moyses adpopulũ dicens Armate ex uob

Expanded text:
et quorum auctoritatem confitentur, convincendi et quorum auctoritatem confitentur, convincendi sunt et curandi, si tamen oportet et Babyloniam curari. Est ergo locus hic resurrectionem mortuorum evidenter ostendens. Designat enim esse et populum, cui post obitum suum Moyses adjungendus est, et ad quos pro suis meritis transferendus. Statimque Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
tibus in lege dñi isrłitis. & custodientibus casti¬
tatẽ. subornauerunt mulieres quȩ eos decipens
ad peccandũ Causam gͦ p̃bere peccati hoc est
scandalizare. Ueruntamen datur uindicta.s
multo grauior in eos qui scandali⁊ auerunt. qͥ
causã peccati p̃buerunt quã in eos qui pecca¬
uerunt: Si mul & illud obserua qđ his subie¬
cit Houissime aut̃ inquit & tu apponeris ad
popłm tuũ Si qnͦ samaritis nobiscũ sermo ẽ.
qm̃ quidẽ resurrectionẽ mortuoꝵ negant.
nec recipiunt futuri scłi fidem: ꝑurgeamus
eos ex his quibꝰ uerbis dñs dicit ad moysen. qͥa
apponatur ad popłm suũ Nemo apponitur
his qui ñ sint. Uñ ꝯstateẽ. aliquẽ ꝑopłm. cui
moyses post uitȩ huius exitũ dr̃ applicandus:
Quia gͦ ꝓphetis ñ credunt samaritę. ex quibus¬
possit resurrectionis mortuoꝵ fides latius ap¬
ꝓbari. ex his saltim moysi libris quos recipiuis

Expanded text:
tibus in lege Domini Israelitis, et custodientibus castitibus in lege Domini Israelitis, et custodientibus castitatem, subornaverunt mulieres quae eos deciperent ad peccandum. Causam ergo praebere peccati, hoc est scandalizare. Verumtamen datur vindicta, sed multo gravior in eos qui scandalizaverunt, qui causam peccati praebuerunt, quam in eos qui peccaverunt. Simul et illud observa quod subjecit. Novissime autem, inquit, et tu apponeris ad populum tuum. Si quando Samaritis nobiscum sermo est, quoniam quidem resurrectionem mortuorum negant, nec recipiunt futuri saeculi fidem, perfigamus eos ex his verbis, quibus Dominus dicit ad Moysen quia apponatur ad populum suum? Nemo enim ponitur ad eos qui non sunt. Unde constat esse aliquem populum, cui Moyses post vitae hujus exitum dicitur applicandus. Quia ergo prophetis non credunt Samaritae, ex quibus resurrectionis mortuorum fides latius approbatur, ex his saltem Moysi libris quos recipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
moysen dicens. Ulciscere ultionẽ filioꝵ isrł
uilũ tuũ. Igitur scandala quȩ acciderant isrli¬
as qm̃ tergiuersatione madianitarũ accide¬
rant ipsi enim subornauerant mulieres quȩ
eas decipent ut peccarent corã dño: illi qͥdẽ
ꝓpeccato suo ꝑtulerunt iundictã mediocriꝰ
tam̃ & parcius: Hiuͦ qui eis fuerant causa pec¬
candi: multo uehementiori subiacent ulcioni:
Vnde edocemur qͥa longe sit grauiꝰ aliis causã
pbere pecca ti quã ipsum unũquẽq peccare.
sicut & dñs designat cum dicit. quia melius
ferat homini illi ñ nasci. aut mola asinaria
ligari circa collum eius. & precipitari in pro¬
fundũ maris. quam ut scandalizet unũ de pusil¬
lis istis Simulq aduertendũ ẽ qm̃ quidẽ nom̃
scandali a nonnullis competent̃ p̃sumitur
illud scandalum dici. uͥ recto itinere ambulan¬
ti deceptio aliqua struitur ad peccatũ: & subici¬
tur causa peccandi. sic̃ et madianitę. ambulan¬

Expanded text:
Moysen, dicens: Ulciscere prius filios Israel pulum tuum. Igitur scandala quae acciderant Israelitis, quoniam tergiversatione Madianitarum acciderant ipsi enim subornaverant mulieres, quae eos deceperant ut peccarent coram Domino, illi quidem pro peccato suo pertulerunt vindictam, mediocrius tamen et parcius; hi vero qui eis fuerant causa peccandi, multo vehementiori subjacent ultioni. Unde edocemur, quia longe sit gravius causam praebere peccati, quam ipsum unumquemque peccare. Sic et Dominus designat cum dicit, quia melius fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis istis . Simul advertendum est quoniam quidem nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandi: sicut et Madianitae ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
mille. & duo uertant decem milia: Uides gͦ
celum:. quomꝰ ñ & hostẽ uincat in terris: Et
ideo omĩmodis studendũ ẽ querere pͥmo &
custodire iusticiã dĩ. quã si obtinueris et ser¬
uaueris: omnes tͥ hostes ipsa subiciet Si fue¬
ris indutus sic̃ apłs dicit. loricã iusticię. &
accinetus ueritatẽ: si galeã salutis acceꝑis. &
gladiũ sp̃s. & ante omĩa scutũ fidei. in quo
possis omĩa iacula maligni ignita extinguere:
Talibꝰ enĩ instructus armis uniu̾sa diaboli
castra omnẽq eiꝰ fugabis exercitũ. & cũ fiducia
cantabis. Si consistant aduersũ cͥastta: ñ timebit
spabo. Congrediuntur gͦ duodecĩ milia ad¬
uersum madianitas: & interficiunt inquit
onine masculitũ eor. & reges eors. & balaan
filium heor interfecerunt gladio. cũ reliqͥs
uulneratis eoꝵ Qđ insuꝑioribꝰ querebamus
qͣmͦ ꝑbari de scripturis possit balaan consilio
sub ornatas eẽ mulieres madianitarũ quę

Expanded text:
in fugam vertant decem millia. Vides ergo coelum: quomodo non et hostem vincat et in terris? Et ideo omnimodis studendum est quaerere primo et custodire justitiam Dei. Quam si obtuleris et observaveris, omnes tibi hostes ipsa subjiciet. Si fueris indutus, sicut Apostolus dicit, lorica justitiae, et accinctus veritate, si galeam salutis acceperis, et gladium spiritus, et ante omnia scutum fidei, in quo possis omnia jacula maligni ignita exstinguere . Talibus enim instructus armis universa diaboli castra omnemque ejus fugabis exerciturm; et cum fiducia cantabis: Si consistant adversum me castra, non timebit . Congrediuntur ergo duodecim millia adversus madianitas, et interficiunt, inquit, omnem masculum eorum, et reges eorum, et Balaam filium Beor interfecerunt gladio, cum reliquis vulneratis eorum. Quod in superioribus quaerebamus, quomodo probari de Scripturis possit, Balaam consilio subornatas esse mulieres Madianitarum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
immo et uanitas uanitatũ. & omĩa uanita
quã di miles suꝑare debet & lioncete. ao
n iui pͥcepti illus dñici qđ ast quia ecan
de uerdo ocioso reddent horait. iua ednr
ur die uidiei. In hac autẽ uita homines pou
Inanis enĩ dr̃ omnis actus. &omnos sexino
dato dĩ. Est & alius rex madiano. hino
& hic interp̃tatur irritatio. Uider quale
sunt qui regnant apud madianita ⁊ uues
omĩbꝰ aduersari oportet : immo qͣs prinuo

Expanded text:
imo vanitas vanitatum, et omnia vanitas imo vanitas vanitatum, et omnia vanitas , quam Dei miles superare debet et sincere. Vincit eminit praecepti illius Dominici quo ait, quia etiam de verbo otioso reddent rationem homines in die Inanis enim dicitur omnis actus, et omnis sermo mandato Dei. Est et alius rex Madian Ur, et hic interpretatur irritatio. Vides quales sunt qui regnant apud Madianitas: quibus omnibus adversari oportet, et imo quos perimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ rebus aptantur. s etiã apud gentiles & barba¬
ros : De scĩs quidẽ notũ ẽ cur abrã abrahã uoci¬
tatus sit: & sarai sara. & iacob isrt. Doceamus
Honne unus ex filiis isrł a parentibꝰ suis ioseph
noñ acceꝑat: Cũ aut̃ transiut in egyptũ stecitꝰ
ante pharaonẽ. cõmutauit nom̃ eius & de iosepb
sua pharao de secretoꝵ ut sompnioꝵ reuelatiõe
composuit: Et ñ solũ huic apud pharaonẽ ex
re nom̃ aptatur. s & cdanihei in babilonia bal¬
thasar nominat᷑: an anias atq acarias & mi¬
sael. Sidrac. misac. & abdenago. uocitantur:
ñ fortuntu s. ꝓ rebꝰ causi appta sͣin lege: qͥ madianatarũ ie¬
ges moyses appellauit: put ĩpie censuit appellan¬
dum. Beluina inquit feritas ẽ: quȩ regnat in
madianitis Et ñ ipse solũ . ẜ. & alius ẽ a puo iõ¬
nicat Regnat gͦ manita ĩ madianitar gente. Ẽ it reuera
multa ianitas & uanitas inhoc mundo

Expanded text:
pro rebus aptantur, sed etiam apud gentiles et barbapro rebus aptantur, sed etiam apud gentiles et barbaros? De sanctis quidem notum est, cum Abram Abraham vocatus sit, et Sarai Sara, et Jacob Israel. Doceamus Nonne unus ex filiis Israel, a parentibus suis Joseph nomen acceperat? Cum autem transivit in Aegyptum, et stetit ante Pharaonem, commutavit nomen ejus, et sua Pharao de secretorum vel somniorum revelatione composuit. Et non solum Joseph huic apud Pharaonem ex re nomen aptatur, sed et Daniel in Babylonia Balthasar nominatur, et Ananias atque Azarias et Misahel, Sidrac, Misac, Abdenago vocitantur. n fortuitu, sed pro rebus et causis aptantur in lege. Igitur Madianitarum regem Moyses appellavit, prout ipse censuit appellandum, Belluina, inquit, feritas est, quae regnat in Madianitis. Et non ipsa solum, sed et alius est apud ipnitas. Regnat ergo inanitas in Madianitarum gente. Est enim revera multa inanitas et vanitas in hoc mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
ture diuine memorare Euiun inquit &e ro¬
con & sur. & ur. & roboc: sstisunt qui regnabãt
apud madianitas: & quos suꝑart & penitus dea
extinguere omĩs qui militat deo. Euiun nanq
beluinus. ł ferius interpretatur: Et quomodo
pot̾is placere ei qui te ꝓbauit. si ñ abscideria
de & penitus ꝑemeris beluinos & feros mores:
Quoi poteris ad mansuetoꝵ beatitudinẽ pue¬
nire: nisi pͥus interficias euiun: & motti tradas
totius iracundiȩ feritatẽ: Ego prto qđ noĩa
hec inscriptura diuina ñ phystoria narraue¬
rit: s. ꝓ causis & rebꝰ aptauerit: Na putas fuerit
aliquis ita stultus qͥ filio suo beluinũ nomer
imponeret : Sed hoc arbitror magis qđ institautiõ
animarũ ꝓspexerit sermo diumꝰ. uolens nob̾ osten¬
dere qđ aduersus huiꝰ modi uitia ñ solũ milit art¬
s. & repugnare debeamus. & de habitaculis ea carnis
nr̃ȩ depellere.: istos reges fugare de regno corporis¬
endũ ei. Uis aut̃ uidere qm̃ ñ solũ apud rc̃os noĩa

Expanded text:
turae divinae memorari. Evim, inquit, et Raon, et Sur, et Ur, et Roboc. Isti sunt qui regnant apud Madianitas, quos superare et penitus debet exstinguere omnis qui militat Deo. Evim quoque belluinus vel ferinus interpretatur. Et quomodo poteris placere ei qui te probavit, si non abscideris a te et penitus peremeris belluinos et ferinos mores? Quomodo poteris ad mansuetorum beatitudinem pervenire, nisi prius interficias Evim, et morti tradas totius iracundiae feritatem? Ego puto quod nomina haec divina Scriptura non pro historia narraverit, sed pro causis et rebus aptaverit. Nam putas fuerit aliquis ita stultus, qui filio suo nomen belluini imponeret? Sed hoc arbitror magis quod institutioni animarum prospexerit sermo divinus, volens nobis ostendere, quod adversus hujusmodi vitia militare debeamus, et habitaculis ea carnis nostrae depellere, istos reges fugare de regno corporiss autem videre quomodo non solum apud sanctos nomina
Abbreviated transcription (Latin):
cet dedei uerbis intelligere possimus & aduer¬
tere Om̃s qui sub lege aĩ uiuimus. & iȩccłã
eius habemur. aliqui sub patribꝰ. aliqͥ sub ui¬
ris agimus: Et siquidẽ paruula ẽ anima. &
initia habet ineruditionibus diuinisshȩc sub
patre agere credenda ẽ. si uͦ iã adultior facta ẽ.
ut uiri potens sit ad concipiendum sem̃ uerb

Expanded text:
i verbis intelligipossimus advertere. Omnes qui sub lege Dei vivimus et in Ecclesia ejus habemus, aliqui sub patribus, aliqui sub viris agimur. Et siquidem parvulo est anima, et initia habet in eruditionibus divinis, haec sub patre agere credenda est. Si vero jam adultior facta est i, ita potens sit ad concipiendum semen verbi
Abbreviated transcription (Latin):
sint:. Sed audi quomͦ de semet ipso sineq similibꝰ
ꝓnuntiet paulus Donec occurramus inquit
om̃s inuirũ ꝑfect̾um: in mensuram etatis
plenitudinis xp̃i. Huic g animȩ quȩ inuirũ
ꝑfectum occurrit. nemo dñatur in uotis. sed
uł pat̾ dñetur in uotis: ñ semꝑ in ipsa ẽ cũpa.
sed interdũ redit ad uros ł parentes. Dequibus¬

Expanded text:
sint. Sed audi quomodo de semetipso suique similibus pronuntiet et Paulus: Donec occurramus, inquit, omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Huic ergo animae, quae in virum perfectum occurrit, nemo dominatur in votis, sed vel pater dominetur in votis, non semper in ipsa est culpa, sed interdum redit ad viros vel ad parentes. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
test. nͥqui habet aliquid in semet ipso & in sub¬
stantia sua quod offerat deo. ñ suffirit iste
exterior homo legem dĩ susciꝑe. nec solus uo¬
ta offerre Non enĩ potest aliquid dignũ deo
habere. Sed ille interior est homo qui mag̃
habet inse quod offerat deo In illo nanq est
habitaculũ uirtutũ: in illo omĩs intellectꝰ
scientiȩ in illo ẽ diumię ymaginis innoua¬
tio Qui cũ spẽm suã quę exinitio adeo facta
ritudinẽ pͥoris formę receꝑit. tunc iã potest
uota offerre deo. & tunc iã ñ homo solum.¬
s homo homo dicet᷑ Nam qui interiorem
hominẽ ñ excolit. qui illius curã ñ gerit. qͥ
uircutibus eũ ñ instruit. moribꝰ non adornat.
diuinis institutionibꝰ ñ exercet sapientiã
dei ñ requirit. scientię scripturarũ oꝑam
non impendit: hic non potest hõ hõ dici.

Expanded text:
si qui habet aliquid in semetipso et in substantia sua quod offerat Deo. Non sufficit iste exterior homo legem Dei suscipere, nec vota solus offerre. Non enim potest aliquid dignum Deo habere. Sed ille interior est homo, qui magis habet in se quod offerat Deo. In illo namque est habitaculum virtutum; in illo omnis intellectus scientiae; in illo est imaginis innovatio: qui cum speciem suam, quae ex initio a Deo facta ritudinem prioris formae repererit, tunc jam potest vota offerre Deo; et tunc jam non solum homo, sed homo dicetur. Nam qui interiorem hominem non excolit, qui illius curam non gerit, qui virtutibus eum non instruit, moribus non ornat, divinis institutionibus non exercet, sapientiam Dei non quaerit, scientiae Scripturarum operam non impendit, hic non potest homo homo dici,
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ ut filiũ suũ unigenitũ daret: ꝓ mundi
huiꝰ uita Quid gͦ magnũ faciet homo si semet¬
ipsũ offerat deo. Eui ipse se pͥor obtulit ds̃: Sigͦ
et sitiat anima nr̃a redire et ẽẽ cũ. xp̃o. sic̃ et
apłs dicebat: & p̃sentis scłi ñ delectetur illecebris.
& si omnẽ legem quȩ de nazareis data ẽ sp̃alit᷑
impleat: tunc semetipsũ idest animã suã obtu¬

Expanded text:
mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro mundi mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro mundi hujus vita . Quid ergo magnum facit homo semetipsum offerens Deo, cum ipse se prior obtulit Deus? Si ergo et sitiat anima nostra redire et esse cum Christo, sicut et Apostolus dicebat, et praesentis saeculi non delectetur illecebris, et si omnem legem, quae Nazaraeis data est, spiritaliter impleat, tunc semetipsum, id est, animam suam obtu
Abbreviated transcription (Latin):
uersa uota in scripturis referri: Anna quidẽ
uouit deo fructum uentris sui: & samuelem
consecrauit in templo: Alius qđ cunq sibi post
uiceoriã redeunti occurrisset uouit deo. & oc¬
curente filia. uota lacͥmanda ꝑsoluit: Alii ui¬
tulos aut arietes. aut domos. aut alia huiꝰmͦi.
ratione carentia uota offeriuit deo: Ille uͦ qui
appellatur nazareus. semecipsũ deuouit deo:
Hoc ẽ enĩ uotũ nazarei. qđ ẽ suꝑ om̃e uotum:
Nam filiũ offerre uel filiã. aut pecus. aut prediũ:
hoc totũ extra nos ẽ: Semecipsũ deo offerre et ñ
alieno labore s ꝓpͥo placere. hoc ẽ ꝑfectus et e¬
minentius omĩbus uotis Qđ qui facit: imita¬
tor ẽ. xp̃i. Ille enĩ dedit homini terrã. mare.
& omĩa quȩ in eis sunt. ad obsequiũ dedit et
cęlũ. solem qͦq et lunã. ac stellas hominũ minis¬
terio concessit: & pluuias. uentos. & omne qͥc¬
quid in mundo ẽ hominibꝰ largitus ẽ: s post
hec oinĩa. semetipsum dedit Sic enĩ dilex̃ ds̃

Expanded text:
versa vota in Scripturis referri: Anna quidem vovit Deo fructum ventris sui, et Samuelem consecravit in templo . Alius quodcunque sibi post victoriam redeunti occurrisset, vovit Deo: et occurrente filia, vota lacrymanda persolvit . Alii vitulos aut arietes, aut domos, aut alia hujusmodi ratione carentia vota offerunt Deo. Ille vero qui appellatur Nazaraeus, semetipsum devovit Deo . Hoc est enim votum Nazaraei, quod est super omne votum. Nam si filium offerat vel filiam, aut pecus aut praedium, hoc totum extra nos est. Semetipsum offerre Deo, et non alieno labore, sed proprio placere, hoc est perfectius et eminentius omnibus votis. Quod qui facit, imitator est Christi. Ille enim dedit homini terram, mare et omnia quae in eis sunt ad obsequium; dedit et coelum; solem quoque et lunam et stellas hominum ministerio concessit; pluvias, ventos et omne quod in mundo est, hominibus largitus est. Sed post haec omnia semetipsum dedit. Sic enim dilexit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
clamatiõ. nulla consanguinitatis ratio: nulla ꝓpin¬
quitatis habita contemplatio ẽ Propinqͥs agroꝵ
& p̃dioꝵ relinquatur hereditas: gubernatio po¬
puli illi tradatur quẽ d̃ eligit. homini scł tali. gui
habet sic̃ scriptũ audistis in semecipso sp̃m dĩ. et
p̃cepta dĩ inconspectu eiꝰ sunt. & qui moysi ualde
notus et familiaris sit: idest in quo sit cͥaritas
legis et scientia. ut possint eum audire filii isrł¬
Uerũ qm̃ misteriis cuncta referta sunt. ñ possumꝰ
quȩ p̃ciosiora sunt omittere : etiã si hec quȩ scãm
lictãm mandant᷑ necessariora uideantur et
utlliora. Considẽmꝰ gͦ ꝙ̃ sit mors moysi. finis sme
dubio legi .ẜ. legis iluus quȩ scđm licteram disrt
Quis autẽ eius est finis. Sacrificioꝵ sciicet incee¬
ruptid ceteroꝵq que simili obseruantia mind

Expanded text:
clamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur, quem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet sicut scriptum audistis in semetipso spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi valde notus et familiaris sit, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Isruoniam mysteriis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eligit. ñ audet Cur ñ audet: Ne posteris p̃sũp¬
tiomis relinquat exemplũ: S ausculta qđ dic̃: Proui¬
ille ac talis moyses. ñ ꝑmittit iudicio suo de eligendo
pͥncipe popłi. de constituendo successore. qͥs erit qͣ
audeat ł ex plebe quȩ sepe clamoribꝰ ad grãm aut
p̃cio fortassis excitata moueri solet. uł ex ipsis etiã
sacerdotibꝰ quis erit qui se idoneũ ad hoc iudicet. nisi si
cui oranti et petenti a dño reueletur: Sic̃ et dñs dic̃
ad moysen. Assume ad temecipsum iesũ filiũ naue.
nus tuas suꝑ eũ: et statues eum corã eleazaro sacerdo¬
te: et p̃cepta dabis ei inconspectu totius synagoge.
Et p̃cipe de ipso corã eis: et dabis claritatẽ tuã suꝑ
illũ: ut audiant eũ filiĩ isrł: Audis euidenter orqi¬
nationẽ pͥncipis popłi tam manifeste descriptam:
ut pene expositione ñ egeat Nulla hic populi ac¬

Expanded text:
Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumpNon elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: Proviille ac talis Moyses non permittit juprincipe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat, vel ex plebe, quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad pretium fortasse excitatis moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, nus tuas super eum, et statues eum coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi ac
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓuideat ducem popło. Quid agis  moyses: Nunqͥd
tͥ filii non funt gerson et eliezer: Aut si aliquid du
bitas de ipsis: non sunt filii fr̃is magni et egregii uiri
Quortͦi ñ oras dm̃ ꝓipsis ut eos constituat populo du¬
ces: Sod discant ȩccłarũ pͥncipes succes sores sibi ñ
eos qui consanguinitate generis iuncti st̃. nec qui
carnis ꝓpinquitate sociantur testamento signare.
neq hereditariũ tradere eccłiȩ pͥncipitũ: s itferre ad
iudiciũ dĩ. et ñ eligere illũ quẽ humanus cõmendat
affectus. sed dĩ iudicio totũ de successoris electione ꝑ¬
mittere Nunquid ñ pot̾at moyses eligere pͥncipẽ
popło. & uͦ iudicio eligere: et recta iustaq sententia
ad quẽ dixerat ds̃. elige prb̃os popło qͦs tu ipse scio
prb̃os eẽz Et elegit tales in quibꝰ continuo dĩ spc̃ re¬
quiesceret et ꝓpħarent om̃s : Quis gͦ ita pocuit elig̾e
principem popło ut moyses poterats S̾ hoc ñ facit.

Expanded text:
ut oves absque pastore. Quid agis, o Moyses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et elegit tales, in quibus continuo dicquiescere et prophetare omnes. Quis ergo ita potuit eligere principem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit.
Abbreviated transcription (Latin):
cidic in deserto: de iesu aut̃ aemporibꝰ icitur qua
terra quieuit abellis: Qđ de moysi tempore dici ñ poa¬
it s̃ de iħu hoc dr̃ meo dño. ñ de illo naue: Atq utna
etiã mea terra cesset a bellis Et cessare posset: si ego
ihu pͥncipi meo fidelit̾ militarem: Si enĩ pareã meodĩo
ihu. nunꝗͥ caro mea insurgeret aduersus sp̃m meum
nec impugnabitur terra mea ab adiiersariis gentibi
diuersis scilicet concupiscentiis stimulata: Oremus ergo
ut iħs regner suꝑ nos et cesset terra nr̃a abellis: cest
ab impugnationibus carnaliũ desiderioꝵ et cũ ista
cessauerint: tunc unusquisq requiescet sub uite
sua. sub ficii sua et sub oliua sua sub uelamento it
patris et filii et sp̃c sc̃i requiescet anima quȩ pacẽ

Expanded text:
cidit in deserto. De temporibus Jesu dicitur, quia terra quievit a bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, si etiam paream Domino meo Jesu, nunquam caro mea insurget adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ parant᷑ paulo. uł petro. ut aliis hoꝵ simi¬
libus qui tantũ pugnauerunt. tot gente u¬
entis manibꝰ de cede hostiũ redeunt. quor
pes tuictus ẽ sanguine. & manus suas laue¬
runt in sanguine peccatoꝵ. Interfecerunt
quippe in matutinis om̃s peccatores t̃rȩ. &
omaginẽ eoꝵs exterminauerunt de ciuitate
Añi. Uicerunt quippe: & ꝑemerunt diu̾sas
demonũ gentes Nisi enim uicissent ea: non
potuissent̾ caꝑe ex eis captiuos. omnẽ hunc
imponere eis onuis eiꝰ leue Quis gͦ ita beatus
ẽ qui succedat eis in his p̃liis. & int̾ficiat os̃
madianitas: & iustificetur ex sanguine eoꝵ:
Danguinẽ enĩ demonũ fundere dicit᷑ qui eripit
ne & purificabit᷑ in regno dĩ: ut purificatus
& mundus effectus possit ingredi scãm ciui¬
tatẽ dĩ. aꝑiente sibi ostiũ xp̃o iħu. immo

Expanded text:
aliis horum similibus, qui tantum pugnaverunt, tot genteentis manibus de caede hostium redeunt: quorum pes tinctus est in sanguine, et manus suas laverunt in sanguine peccatorum? Interfecerunt quippe in matutinis omnes peccatores terrae, et imaginem eorum exterminaverunt de civitate Domini. Vicerunt quippe et peremerunt diversas daemonum gentes. Nisi enim vicissent eas, non potuissent capere ex eis captivos, omnem hunc imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit ne et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et mundus effectus possit ingredi sanctam civitatem Dei, aperiente sibi ostium Jesu Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tione diuina uelut aries. aut uitulus. aut hircꝰ.
oblatus eẽ sacrificiũ ob purificationẽ populo im¬
petrandã accipi potest Aut ñ tͥ uidetur ut
aries. aut hircus. holo caustũ se obtulisse paulꝰ
ꝓpopło isrł cum dicebat: optabã et ego ipse
cognati mei scđm carnẽ. Uis aut̾ scire. qͥa se
hostiã paulus offerat iugulandã: Audi eũec
in aluis dicente. Iam enim ego immolor: & cẽp
resolutionis uelut ingrecis codicibꝰ leginuc
reuersionis mee instat: Sic gͦ figuralit̃ põt undis
ahiꝰ pfestiuitate nouoꝵs. aliꝰ ꝓfestiutate tabnacłoꝵ. quai
hircus. aut uitulus aut aries offeratur. ao
reconciliandũ hominibꝰ dm̃ Donet enĩ sunt
peccata necesse ẽ requiri & hostias ꝓpeccate
Nam pone uerbi gr̃a non fuisse peccatũ. Sinon
fuisset peccatũ. non necesse fuerat filiũ deiag

Expanded text:
tione divina velut aries, aut vitulus, aut hircus, oblatus esse sacrificium ob purificationem populo impetrandam, accipi potest. Aut non videtur, ut aries aut hircus, holocaustum se obtulisse Paulum pro populo Israel, cum dicebat: Optabam autem ego ipse cognati mei secundum carnem ? » Vis autem scire, quod se etiam Paulus offerat jugulandam? Audi eum et in aliis dicentem: « Jam enim ego immolor, et tempus resolutionis , » vel ut in Graecis codicibus legimus, « reversionis meae instat. » Sic ergo figuraliter potest  festivitate sabbati, alius pro festivitate Tabernaculorum, quasi hircus aut vitulus, aut aries offeratur, ad reconciliandum hominibus Deum. Donec enim sunt peccata, necesse est requiri et hostias pro peccatis. Nam pone, verbi gratia, non fuisse peccatum. Si non fuisset peccatum, n
Abbreviated transcription (Latin):
die festo. s. in parte diei festi. Ex parte enim
ñ ex integid diem festũ in hoc mundo positi¬
celebramus Interpellamur enĩ etiã si nolumꝰ
ab onere carnis. pulsamur concupiscentus eiꝰ.
curisq et sollicitudinibus terebramur. Corp̃
enĩ corruptibile ut ait ille sapientissimus ag¬
grauat animã. et deprimic sensum multa
cogitantẽ. Ex parte gͦ in hoc mundo sc̃i diem¬
Nleq enĩ qd̃ ꝑfectum ẽ mundus iste caꝑe pocest.
uͥ ut diximus necessitas corporis nunc cybum.
nẽ potũ. nc̃ somnũ suggerit: nc̃ etiã quaritam¬
cunq necessario uitȩ presentis sollicitudinẽ
mouet Quȩ omĩa interrumpunt sine dubio
continuationẽ festiuitatis dĩ: Cũ aut̃ uene¬
rit illud quod diccum ẽ de his qͥ restituentur
dormitabunt. neq laborabunt .ẜerunt ꝑuigiles
restitui merebuntur. tunc erit uera et incorrup¬
ta festiuitas. cuius festiuitatis princeps & sponsꝰ

Expanded text:
in potu, aut in parte diei festi. Ex parte enim, et non ex integro, diem festum in hoc mundo celebramus. Interpellamur etiam si nolumus ab onere carnis, pulsamur a concupiscentiis ejus, curisque et sollicitudinibus terebramur. Corpus enim corruptibile, ut ait sapientissimus, aggravat animam, et deprimit sensum multa cogitantem . Ex parte enim in hoc mundo sNeque enim, quod perfectum est, mundus iste capere potest; ubi, ut diximus, necessitas corporis, nunc cibum, nunc potum, nunc somnum suggerit, nunc etiam quantamcunque necessario vitae praesentis sollicitudinem movet; quae omnia interrumpunt sine dubio continuationem festivitatis Dei. Cum autem venerit illud, quod dictum est, de his qui restituentur dormitabunt, neque laborabunt, sed erunt pervigiles restitui merebuntur, tunc erit vera et incorrupta festivitas: cujus festivitatis princeps et sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ deũ uidemus oꝑari. et nullũ sabbatũ ẽ
in qͦ ñ ds̃ oꝑetur. in quo ñ ꝓducat solẽ suum
suꝑ bonos ⁊ inalos & pluat suꝑ iustos et imius¬
sanet. deducat in infernũ et reducat. in quo¬
ñ occidat et uiuere faciat. Unde et dñs it¬

Expanded text:
er Deum videmus operari, et nullum sabbatum est, er Deum videmus operari, et nullum sabbatum est, in quo non Deus operetur, in quo non perducat solem suum super bonos et malos, et pluat super justos et injussanet, deducat ad infernum et reducat, in quo non occidat et vivere faciat. Unde et Domi