comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.II. Quam recte aman adorare uoluerit
mardocheus ÷ͣs. quomͦ recte ñ rep̾hendit᷑. qd̾ legom
adoratũ interdum fuisse regem od̾: cũ iste adora¬
re hominen. ꝑsacrilegio duxerit
.x De eo qd̾ ait hester & tune ingrediar
ad regen. contra legem faciens ñ uocata. tradensq
me morti & ꝑieulo: &. cur ad eundi regem tanta
erat difficulta.¬

Expanded text:
. 9. Quam recte Aman adorare noluerit Mardocheus, et quomodo recte non reprehenditur, quod legimus adoratum interdum fuisse regem David, cum iste adorare hominem pro sacrilegio duxerit. De eo quod ait Hester: Et tunc ingrediar ad regem, contra legem faciens non vocata tradensque me morti et periculo, et cur adeundi regem tanta erat difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiii Quim ꝓulchrȩ ad uictoriã uerbi dei.
spectet ipsa regnoꝵ mutatio: quia ñ euenit
casu̾ sed iudicante ꝙ. pre monstrante deo: ꝑpro¬
et interra spectaculum: qd̾ deinde
post indulgentiam regũ ꝑsarũ.
subsecutum ẽ. Asomnio mardochei narratio¬
nem inchoare libet: qd̾ ꝙ sim hebreo ñ habet᷑.
ut ait uir illustris iheronimꝰ: tamẽ meditiõe
uulgata. pͥncipium erat uoluminis hester:
et ad rem ñ nichil attinet. Anno scd̾o regnãte
artrerse marimo. uidit somnium mardocheꝰ.
homo iudeus. detribu beniamin: qͥ habitabat
inurbe susis. Illa quitas. exordium siue ea¬
put regni erat. Apparuerunt inquit uoces.
et tiultus. ꝙ thonitrua. ꝙ t̾remotus. ⁊ cõ¬
turbatio suꝑ terram: ꝙ ecce duo dracones
magni. paritiq contra se inprelium. Ad
quoꝵ clamorem cunctȩ collertaȩ sunt
nationes: ut pugnarent contra gentẽ
iustoꝵ. fuitq dies illa tenebrarum
q. discriminis tribulationisꝙ angustiȩ: ꝙ. in¬

Expanded text:
. Quam pulchre ad victoriam verbi dei spectet ipsa regnorum mutatio, quia non evenit casu, sed iudicante et premonstrante deo per proet in terra spectaculum, quod deinde post indulgentiam regum Persarum subsecutum est. A somnio Mardochei narrationem inchoare libet, quod etsi in hebreo non habetur, ut ait vir illustris Ieronimus , tamen in editione vulgata principium erat voluminis Hester et ad rem nonnihil attinet. Anno secundo regnante Artaxerse Maximo vidit somnium Mardocheus homo Iudeus de tribu Beniamin, qui habitabat in urbe Susis. Illa civitas exordium sive caput regni erat. Apparuerunt, inquit, voces et tumultus et tonitrua et terręmotus et conturbatio super terram, et ecce duo dracmagni, paratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angusti
Abbreviated transcription (Latin):
longioris memorẽ. maioris głe. altioris ẽ.ꝙ.
erit semꝑ excellentiȩ. Litras quoq siue
earacteres iste ueterib cõmodiores atq faci¬
liores repperit:⁊ cõscͥptam legem popło tra¬
dens. ꝙ. tunc scͥba uelor meruit nuncupari:
et nunc in ꝑpetuum. scriba doctꝰ ẽ. in regno
orum qͦ libro hester continentur: initium .i.¬
a somuo maldochei.¬
.II.De duobus draconibus: ⁊d est demardoches
et aman: et qd̾ homo innorius mardocheus ñ ab¬
surde ꝑdraconem fuerit somino designatus:

Expanded text:
longioris memorię, maioris glorię, altioris est et longioris memorię, maioris glorię, altioris est et erit semper excellentię. Litteras quoque sive caracteres iste veteribus commodiores atque faciliores repperit et conscriptam legem populo tradens et tunc scriba velox meruit nuncupari et nunc et in perpetuum scriba doctus est in regno orum que, libro Hester continentur initium a somnio Mardochei. De duobus draconibus, id est de Mardocheo et Aman, et quod homo innoxius Mardocheus non absurde per draconem fuerit somnio designatus,
Abbreviated transcription (Latin):
doniũ. heraltauerunt templum scm̃ dño: pa¬
ratum ingla̾m sempiteruam. Et neemia in
inemoria multi temporis: qͥ erexit nob̾ muroᷤ
euersos: ⁊ stare fecit portas ⁊ seras: qͥ erexit
domos nr̃is. Qd̾ dicit ingłam sempiternã:
rectȩ sic intelligit᷑. ut supra dictum ẽ. quia
domꝰ illa tandiu stare habebat. donee ueni
symeon ꝓlocutus est. lumen ad reuelatioẽm
gentium ⁊ glam plebis tuȩ isrł. Erdiã dict̃
ẽẽ malachiam: qui in ordine duodecun ꝓ¬
pħarũ duodecimus est.xxx.ii.¬
ste quantꝰ nobis ẽe debet: Non enim ig¬
norare debeinus. quia legem ipse renouaũ:
scͥpturas scãs quȩ ꝓpriȩ uoces sunt u̾bi dei:
disꝑsas. iuxq babilonico igni suꝑstteip̃e
memorabile qd̾ tam ip̃iꝰ quam ceteroꝵ labo¬
re ciuitas illa templumq illud manu factũ¬
restrui uł reedificari potuit: illud edificium
insolubile scilicet reformatio sc̃e scͥpture.

Expanded text:
domum et exaltaverunt templum sanctum domino padomum et exaltaverunt templum sanctum domino paratum in gloriam sempiternam. Et Neemia in memoria multi temporis, qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nostras? Quod dicit 'in gloriam sempiternam', recte sic intelligitur ut supra dictum est , quia domus illa tamdiu stare habebat, donec ChrisSymeon prolocutus est: Lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuę Israel. Ezdram dicunt esse Malachiam, qui in ordine duodecim phetarum duodecimus est. Iste quantus nobis esse debet? Non enim ignorare debemus, quia legem ipse renovavit, Scripturas sanctas, quae propriae voces sunt Verbi Dei, dispersas, vixque Babylonico igni superstites ipse memorabile quod tam ipsius quam caeterorum labore civitas illa, templumqrestitui vel reędificari potuit, istud ędificium insolubile, scilicet reformatio sanctę scripturę
Abbreviated transcription (Latin):
imultis fr̃ib iste desideratꝰ cunctis gen¬
ascensus spectabilis. si consideres
currum illum siue quadrigam dñi:. qua
residens ad locum suum ꝓperabat u̾bum
dñi. uerbum necessario implẽoȩ ꝓmissiõis:
Qudrigam illam diximꝰ dñi. dicimꝰ quatuor
uireᷤ. actores p̃cipuos &. quasi capita illius
reuersionis erdram. ⁊ ncemiam. iħm sacer¬
dotem magnum.q iorobabel ducem:. iccir¬
co dictũ : orobabel. quia infra annos capti¬
uitatis. inbabylonia natꝰ ẽ. ꝓpħas. aggeũ
ꝙ cachariam qͥut suꝑiꝰ memoratum ẽ icũ eis
erant adiuuantes eosi uelut aurigas aute qua¬
drigam eristimare delectat. Istis immo habi¬
tãtori istoꝵ u̾bo dei. sapiens oĩs triumphum
eius ꝓsequens grates agit. qͥ felicit̾ ad hoc na¬
ti sunt. ut tali intempore eẽnt parati. Quomͦ
inquit amplificemꝰ orobabel: Nam ꝙ. ipse
quasi signum in dext̾a isrł manu. Et ihesum
filium iosedech: Qui in dieb suis edificauer̃t

Expanded text:
in multis fratribus, iste desideratus cunctis genin multis fratribus, iste desideratus cunctis genascensus spectabilis, si consideres currum illum sive quadrigam domini, qua residens ad locum suum properabat verbum domini, verbum necessario implendę promissionis. Quadrigam illam domini quattuor dicimus viros auctores precipuos et quasi capita illius reversionis Ezdram et Neemiam, Ihesum sacerdotem magnum et Zorobabel ducem, idcirco dictum Zorobabel, quia infra annos captivitatis in Babylonia natus est. Prophetas Aggeum et Zachariam, qui ut superius memoratum est cum eis erant, adiuvantes eos velut aurigas ante quadrigam existimare delectat. Istis immo istorum habitatori verbo dei sapiens omnis triumphum eius prosequens grates agit, qui feliciter ad hoc nati sunt, ut tali in tempore essent parati. Quomodo, inquit, amplificemus Zorobabel? Nam et ipsi quasi signum in dextera Israel manu. Et Ihesum filium Iosedech? Qui in diebus suis ędificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
scilieet auri ⁊ argenti eopiam: Etiam si sie
futurũ erat uł fieri poterat. ut plꝰ auri iido¬
mo nouissima rutilaret. quam in pͥma salo¬
mon impendisset: minquid dignaret᷑ ut
hoc tantopere ꝓgła reputaret: & ꝓhoc tam
uehementer dñs exertituu̾ declamaret:
Ergo głãmagis gła decet intelligi. quȩ gła
uera ẽ: scilicet p̾seutationẽ uerbi in carnati
rp̃i filis dei᷑ qͥ m illa domo pͥma ñ fuit p̃sen¬
tandꝰ. in nouissima aut̃ erat p̾sentandus ÷¬
symeone expectante. ꝙ uuuluas suas illum
accipiente. cũ isto cantico gr̃ȩ. Nune duit¬
tis seruum tuũ dñe: scd̾m uerbum tuum
in pace. An non hoc ipĩn idem ꝓph̾a ibidem
int̾ loquit᷑ : Et ueniet inquit desideratus
eunctis gentib : implebo domũ istam gła:
dicit dñs exercituum. Uerȩ om̃igła domꝰ
pͥmȩ. maior futura eiat gła nouissimȩ: qd̃
in ea scd̾m legem pͥmogenitoꝵ. p̃sentãdus
erat cũ sacrificiis legalib iste pͥmogenitꝰ

Expanded text:
scilicet auri et argenti copiam? Numquid etiamsi sic futurum erat vel fieri poterat, ut plus auri in domo novissima rutilaret quam in prima Salomon impendisset? Numquid dignaretur, ut hoc tantopere pro gloria reputaret et pro hoc tam vehementer dominus exercituum declamaret? Ergo illam magis gloriam decet intelligi, quę gloria vera est, scilicet presentationem verbi incarnati Christi filii dei, qui in illa domo prima non fuit presentandus, in novissima autem erat presentandus Symeone exspectante et in ulnas suas illum accipiente cum isto cantico gratię: Nunc dimittis servum tuum, domine, secundum verbum tuum in pace. An non hoc ipsum idem propheta ibidem interloquitur: Et veniet, inquit, desideratus cunctis gentibus et implebo domum istam gloria, dicit dominus exercituum? Vere omni gloria domus primę maior futura erat gloria novissime, quod in ea secundum legem primogenitorum presentandus erat cum sacrificiis legalibus iste primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
gła̾ sua pͥma: Et qͥd uos uidetis hanc: Nũqͥd
ñ ita ẽ quasi ñsit moculis ur̃is e Statinq
pacis int̃positis confortans dicit. Nolite
tiiere: quia hec dicit dñs erercituum.
Magna erit gła domꝰistiꝰ. nouissimȩ. płgͣ
primȩ. dicit dñs exercituũ. Et in loco isto
dabo pacẽ. dicit dñs exercituũ. Qualem

Expanded text:
sua prima? Et quid vos vidistis hanc? Numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Statimque paucis interpositis confortans dicit: Nolite untere, quia hęc dicit dominus exercituum: Magna erit gloria domus istius novissimę plus quam primę, dicit dominus exercituum, et in loco isto dabo pacem, dici
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate rediit: cui redditui. ꝓpħa ag¬
geus in t̾fuit. Et enim redditus ille. ñ solũ
tipus. uerũ etlam ualde necessaria p̃paratio
fuit decoris. siue ynni qui tedecet ds̃ in
suꝑna syon. p̃paratio redditiomiꝰ uoti qͥd tͥ
redditur siue reddetur. inet̾na ihersim: qͦ
om̃is caro ad te ueniet. ꝓpiciato te cunctis
iniquitatib nr̃is. ꝑredemptionẽ iħu xp̃i
filii tui: euiꝰ uentura natiuitas hoc exige¬
bat. ut solueret᷑ illa captiuitas. ut rediret
iuxta ꝓpħam uirgo isrł interram suam.
siue inciuitates suas. eund ẽ dñm ⁊ salua¬
torem suum generatura: magna ⁊ iusta
ꝓpħis illiꝰ temporis gaudii siue leticie causa:
magna ⁊ pulchra triumphalis tripudii

Expanded text:
captivitate rediit, cui reditui propheta Agcaptivitate rediit, cui reditui propheta Aggaeus interfuit. Etenim reditus ille non solum typus, verum etiam valde necessaria praeparatio fuit decoris sive hymni, qui te decet Deus in superna Sion, praeparatio redditionis voti, quod tibi redditur sive reddetur in aeterna Jerusalem, quo omnis caro ad te veniet, propitiato te cunctis iniquitatibus nostris, per redemptionem Jesu Christi Filii tui, cujus ventura nativitas hoc exigebat, ut solveretur illa captivitas, ut rediret juxta prophetam virgo Israel in terram suam, sive in civitates suas, eumdem Dominum et Salvatorem suum genitura, magna et justa prophetis illius temporis gaudii sive laetitiae causa, magna et pulchra triumphalis tripudii
Abbreviated transcription (Latin):
ta captiuitate. reuersiom inpatriam int̾fuit
situlus sic se habet. In finem psalmꝰ dauid:
canticum iherrmiȩ ⁊ aggerde uerbo ꝑ egͥna¬
tionis. quando incipiebant ꝓficisci. Sequit᷑
psalmꝰ. Te decet ymnus deusin syon. et tͥ
reddet᷑ uotum in iherłm. Ad reminquam
p̃sentem spectat. eiusdem eantici siue tituli
p̃euntis reminiser quia magnũ resonat ga¬
udium detriumpͥo u̾bi dei: cuiꝰ ꝓpt̾ ueritatẽ
unplen.dam. ppłs decaptiuitate liber. illuc
ascendit. ubi oportebat uerbũ ip̃m in carna¬
ri. ꝑ qd omia facta sunt: de tribuiuda. de
semine dd̾. Dulce quidem allegoriã in eodẽ
psalmo siue psalmi titulo meditari. seilic
intellig̾e suꝑnã syon ⁊celestem iherłm.
atq hic uniu̾salẽ generis humani ꝑegri¬
nationẽ. unde om̃s ascensuri sunt electi.
finito termino mundi: ueruntamen et
illud ñ nichil habet dulcedinis. qd̾ histo¬
rialit̾ tũc gestum ẽ. qd̾ ppłs iste liber de

Expanded text:
ta captivitate reversioni in patriam interfuit. ta captivitate reversioni in patriam interfuit. Titulus sic se habet: « In finem, Psalmus David, canticum Jeremiae et Aggaei de verbo peregrinationis, quando incipiebant proficisci . » Sequitur psalmus: « Te decet hymnus, Deus, in Sion, et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ad rem, inquam, praesentem spectat, ejusdem cantici sive tituli praeeuntis reminisci, quia magnum resonat gaudium de triumpho Verbi Dei, cujus propter veritatem implendam populus de captivitate liber illuc ascendit, ubi oportebat ipsum Verbum incarnari, per quod omnia facta sunt, de tribu Juda, de semine David. Dulce quidem est allegoriam in eodem psalmo, sive psalmi titulo meditari scilicet intelligere supernam Sion et coelestem Jerusalem, atque hic universalem generis humani peregrinationem, unde omnes ascensuri sunt electi, finito termino mundi. Verumtamen et illud nonnihil habet dulcedinis, quod historialiter tunc gestum est, quod populus ille liber de
Abbreviated transcription (Latin):
uidas. nonne malum ẽ : Resenim quadã deo
optulit. siue reddidit: ⁊ hoc rectȩ fecit. seip̃m
aut̃. sibͥmet retinuit: quia cor suũ cultuiuł
religioni eius ñ subdidit: cuires exteriores
optulit. Pinde. non mirũ qd̾dum eupidita
te sua grassat᷑ ꝑmundũ.: iniserabilẽ uitȩ ẽ.
consecutꝰ exitum. Tradunt nãq historiȩ. qd̾
tamyris regina cytarũ conp̃hensũ. insidiis
uniũsum eiꝰ cũ ip̃o rege trueidauit exer¬
citũ: ducenta milia ꝑsarum: caputq eyri
amputatum. inutrem humano sanguine
repletũ coniecit. cum hac exꝓbratione cru¬
delitatis. Satia te inqͥd sanguine. qũe sitisti.
cuiꝰq insatiabilis semꝑ fuisti .xxix.
ON NIC hiI spectat adrem p̾sentẽ.¬
nunc reminisci quia in titulo psalmi
seragesimi quarti ihereinyam ⁊ aggeũ sp̃e
ꝓp̃hetic̃ composuit. quoꝵ alter scilicet ihere¬
inias. captiuitatẽ illam futuram p̃dixit. et
p̃sens uidit: alter uͦ uidelicet aggeus. solu¬

Expanded text:
vidas, nonne malum est? Res enim quasdam Deo vidas, nonne malum est? Res enim quasdam Deo obtulit, sive reddidit, et hoc recte fecit. Seipsum autem sibimet retinuit, quia cor suum cultui vel religioni ejus non subdidit, cui res exteriores obtulit. Proinde non mirum quod cum cupiditate 589 sua grassatus per mundum, miserabilem vitae est consecutus exitum. Tradunt namque historiae, quod Tamiris regina Scytharum comprehensum insidiis universum ejus cum ipso rege trucidavit exercitum, ducenta millia Persarum, caputque Cyri amputavit, in utrem humano sanguine repletum conjecit, cum hac exprobratione crudelitatis: Satia te, inquit, sanguine quem sitisti, cujusque insatiabilis semper exstitisti.onnihil spectat ad rem praesentem reminisci quia in titulo psalmi sexagesimi quarti, Jeremiam et Aggaeum Spiritus propheticus composuit, quorum alter, scilicet Jeremias captivitatem illam futuram praedixit, et praesens vidit; alter vero, scilicet Aggaeus, solu
Abbreviated transcription (Latin):
U N A Ui d hoc ipm̃ ignorauit aut
preteriuit u̾bum deĩ qd̾ futura esset
inꝑfecta laus ut diximꝰ more uł ioꝑe eyri:
Deniq ubi tale de illo de ꝓmpsit oraculũ hec
dicit dñs xp̃o meo cyro cuius app̾hendi dex¬
teram. ⁊ cetera tandem ita conclusit. Assim¬
laui te: ⁊ ñ cognouisti me. Ego dñs. ⁊ ñ est am¬
plius: Ertra me ñ ẽ. deus. Accinrite. ⁊ nõ cog
nouistime. Nunqͥd nulla aut parua eꝓbratiõe¬
ẽ. dum dicit: ⁊ ñ rognoustime : Et qͦmͦ ñ cog¬
uouit : cum dixerit. ipse ẽ. deusqui ẽ. in iherłm:
Uere non cognouit. quauis ita confessus fuerit.
oꝯultum in illa confessione siue cognitione
de fuit: quia qd̾ ibi loquit᷑ ipse qͥ accinxit eũ ds̃.
ego dñs ⁊ ñ ẽ ampliꝰ. extra me ñ ẽ deus surda
aure p̾tertuit. Hoc ille audire uł intelligere
noluit: inimo ꝑstirit ininsipientia stultoꝵ.
seruientiũ ereature potiꝰ quã creatori. Pinde.:
recte dicatur illi. Si recte offeras.⁊ ñ recte di¬

Expanded text:
 Numquid hoc ipsum ignoravit aut preterivit verbum dei, quod futura esset imperfecta laus, ut diximus, in ore vel opere Cyri? Denique ubi tale de illo prompsit oraculum: Hęc dicit dominus christo meo Cyro, cuius apprehendi dexteram et cetera, tandem ita conclusit: Assimilavi te et non cognovisti me. Ego dominus et non est amplius. Extra me non est deus. Accinxi te et non novisti me » Nunquid nulla aut parva exprobratio est, cum dicit: « Et non cognovisti me? » Et quomodo non cognovit cum dixerit: « Ipse est Deus qui est in Jerusalem? » Vere non cognovit, quamvis ita confessus fuerit. Multum in illa confessione sive cognitione defuit, quia quod ibi loquitur, ipse qui accinxit eum Deus, « ego Dominus et non est amplius, extra me non est Deus, » surda aure praeterivit. Hoc ille audire vel intelligere noluit, imo perstitit in insipientia stultorum servientium creaturae potius quam Creatori. Proinde recte dicatur illi: Si recte offeras, et non recte di
Abbreviated transcription (Latin):
maximum: ꝙ inaquas plurimas redunda¬
uit. lux ꝙ sol ortus est:ꝙ humiles exaltati
sunt: q deuorauerut melitos. Porro pꝰ finẽ
eiusdem libri. capłm hoc ferebatur. Dix̃q
mardocheus. Ñ deo facta funt ista. Recorda
tus somnii qd̾ uideram. hec eadem signifi¬
cantis: nec eoꝵ qͥequam irritum fuit. Par¬
uus fons ereuit infiuuium: & in lucẽ. solẽq
conuersus est. ꝙ. in aquis plurimas redun¬
dauit. hester est: quam rex accepit uxorem.
q uoluit ẽẽ reginam. Duo aut̃ dracones.
ego sum ꝙ. aman: gentesquȩ conuenerãt
hii sunt qui delere conati sunt nomẽ iu¬
deorum et cetera.

Expanded text:
ximum et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est et humiles exaltati sunt et devoraverunt inclitos. Porro post finem eiusdem libri capitulum hoc ferebatur: Dixitque Mardocheus: A deo facta sunt ista, recordatus sum somni, quod videram, hęc eadem significantis, nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium et in lucem solemque conversus est et in aquas plurimas redundavit, Hester est, quam rex accepit uxorem et voluit esse reginam. Duo autem dracones ego sum et Aman. Gentes, quę convenerant, hi sunt, qui delere conati sunt nomen Iudeorum et cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
.iIII. Qxomͦ paruus fons ercuit influuium
magnum id ẽ orphana hester: multarum reginagẽ¬
fuerit aman hostis iudeorum.¬
U. De mardocheo. quib maiorib ortus: e qd̃
diuina sit ꝓuidentia reseruat᷑ ut in captiuitate re¬
maneret: quamuis repatriandi licentiã eyrus de¬
disset ommbys.¬
.UI. De eraltatione aman: & de adoratione
qua illũ adorar iussit assuerus: & unde illi contra
mardocheum odii causȩ subortȩ fuerunt.¬
.UII Que causa odii marima fuerit: ꝙ qͥntũ
plus eeteris regnis intenderit agere ꝯtͣ ꝓpositũ dei.¬

Expanded text:
4. Quomodo parvus fons crevit in fluvium maximum, id est orphana Hester multarum regina genfuerit Aman hostis Iudeorum5. De Mardocheo, quibus maioribus ortus, et quod divina sit providentia reservatus, ut in captivitate remaneret, quamvis repatriandia licentiam Cyrus dedisset omnibus. 6 De exaltatione Aman et de adoratione, qua illum adorari iussit Assuerus, et unde illi contra Mardocheum odii causę subortę fuerint. Quę causa odii maxima fuerit, et quantum plus cęteris regnis intenderit agere contra propositum dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illi qͥ ad optauerat. b̾enedixit in quam.
ut ambo crescerent insaludem ppħͣ in
saluationem sue gentis: cui pessimus
cxurgebat hostis: scilieet aman filnis
amadati: qͥ erat de stirpe agag. Non pu¬
temꝰ illũ tune primum ẽẽ cepisse hostem
iudeoꝵ. quãdo mardocheus eqͣm adora¬
re noluit: inmo lantdudum fuerat ho¬
stis. antiquã exudeli iupectore gestans
odii causam: ueterẽ ꝑflaus ardenti ira.
inumcitiarum materiam. Agag qͥppe.
cuius destrrpe hie erat aman. int̾fece¬
rat samuel. regem amalech: quã uideli¬
cet gentẽ pẽcatrieẽ delere mandau̾at
dñs sauli regi isrl: Peꝑcit saul ⁊ popłs
agag & optimis gregib ouium ꝙ. ar¬
mentoꝵ. ⁊ uestib. ⁊ arietib. ⁊ uniu̾¬
sis q̃ pulchra erant: nec uoluerunt dis¬
ꝑdere ea. Quã obrem irato dño: adduci¬
te adme inquit sainuel agag regem
am alech. Et oblatꝰ ẽ ei agag pinguissi¬
mꝰ .ꝙ infrustia coneidit eum samel eo¬

Expanded text:
et illi, qui adoptaverat, benedixit, inquam, et illi, qui adoptaverat, benedixit, inquam, ut ambo crescerent in salutem populi, in salvationem suę gentis, cui pessimus exsurgebat hostis, scilicet Aman filius Amadati, qui erat de stirpe Agag. Non putemus illum tunc primum esse cępisse hostem Iudeorum, quando Mardocheus eum adorare noluit, immo iamdudum fuerat hostis antiquam crudeli in pectore gestans odii causam, veterem perflans ardenti ira inimicitiarum materiam. Agag quippe, cuius de stirpe hic erat Aman, interfecerat Samuhel regem Amalegh, quam videlicet gentem peccatricem delere mandaverat dominus Sauli regi Israel. Pepercit Saul et populus Agag et optimis gregibus ovium et armentorum et vestibus et arietibus et universis, quę pulchra erant, nec voluerunt disperdere ea. Quamobrem irato domino: Adducite, inquit Samuhel, ad me Agag, regem Amalech. Et oblatum est ei Agag pinguissimus et in frusta concidit eum Samuhel co
Abbreviated transcription (Latin):
at uus fons creuit influuiũ
magnum:⁊ inaquas plurimaᷤᷤ
redundauit. scilicet hester captiua
ꝙ pauꝑcula. & utroq: parente orbat
multarum gentium regina. multa¬
rum ꝓunitiarum dña effecta ẽ. in diẽ
placiti dei. intempꝰ oportunum.
ait scͥptura. erat insusis ciuitate.
uo cabulo mardocheus. filiꝰ iair. filiꝰ
semei. filii cus. de stirpe gemini: qͥ
translatꝰ fuerat de iherłm eo tempo¬
re. qͦ iechoniã regem iuda. nabuchodo¬
nosor rex babylonis transtulerat: qͥ fu¬
it nutriciꝰ filiȩ fr̃is sui. edessȩ. quȩ alt̾o
nomine hester uocabat᷑: ꝙ utrumq
parentẽ amiserat᷑: pulchra nuis.⁊ de¬
cora facie. Mortuisq patre ac matre:
mardocheus sͥ eam adoptauit infiliã.
Opus pium pietas operosa. pium habuit
iudicẽ. ⁊ inspectorem dm̃. cui tali infac¬
to intam liberali grã. suauis utiq obla¬
ta erat elemosina. Reuera odoratus est
dñs odorem suauitatis. ꝙ. reuera benedir̃
eis: scilicet ⁊ huic quȩ ad optata fuerat:

Expanded text:
arvus fons crevit in fluvium maximum et in aquas plurimas redundavit, scilicet Hester captiva et paupercula et utroque parente orba multarum gentium regina, multarum provinciarum domina effecta est, in diem placiti dei, in tempus opportunum ait scriptura, erat in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam Opus pium, pietas operosa pium habuit iudicem et inspectorem deum, cui tali in facto in tam liberali gratia suavis utique oblata erat elemosina. Revera odoratus est dominus odorem suavitatis et revera benedixit eis, scilicet et huic, quę adoptata fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uit aman patibulum mardocheo.&.
mardocheo felieit̃ euadente. aman ui
ipso qd parauerat appensus ẽ. patibulo.
Numirũ si futurum erat. ut u̾bũ incar¬
natum deus homo factus. rex om̃ium
pͥncipem ꝓcederet: ꝙ. cũ illo congre¬
deretur: ⁊ sic factum ẽ. ut ꝑsuos satel¬
lites. draco ille diabolus. erueem illi¬
parari faceret. S: nonne ille. imp̃o
patibulo transfirus ẽ. triumphante
uerbo. qd̾mpassibilis d̾s ẽ. ⁊ resump¬
ta carne in mortalitatẽ quȩ ad breue
tempus passa ẽ. mortem. ipsum homi¬
cidã ds̃ iuuens. in suo ipsius machina¬
mento strangulauit: delens qin qͥt

Expanded text:
vit Aman patibulum Mardochaeo, et vit Aman patibulum Mardochaeo, et Mardochaeo feliciter evadente, Aman in ipso quod paraverat, appensus est patibulo. Nimirum sic futurum erat ut Verbum incarnatum Deus homo factus, Rex omnium principem procederet, et cum illo congrederetur. Et sic factum est ut per suos satellites draco ille diabolus crucem illparari faceret, sed non ille in ipso patibulo transfixus est. Triumphante Verbo, quod impassibilis Deus est, et resumpta carne in immortalitatem, quae ad breve tempus passa est mortem, ipsum homicidam Deus vivens in suo ipsius machinamento strangulavit. « Delens, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirum qd̃ homo simplex ꝙ rect᷑ ꝓpter
falsam oppinionem. ꝑ draconem malitio¬
sum atq tortuosum. in somnio ẽ. designa
dicente dño ad moysan. Fie serpentem
eneum:.ꝙ. pone eum ꝓsigno. Qui ꝑcussu ˢ
aspexerit eum iuuet. Nempe. sieut ille
serpeñs eneu̾s fuit absq ueneno: sie xp̃e
eũ accusaretur magus. erat absq pecẽo.
Similit̾ mardoche. ꝓpt̾ actusationẽ aman.
ꝑ somnum iusus ẽ. draco. s sed̾m rei ueri¬
tatem. homo erat dei cultor: maliciam
ñ habens draeonis antiqui:. qui seuiebat
in illo aman suꝑbissimo.
t q̃m desimilituoine mentio iam
incidit. qua sẽi homines quib dã
modis mneritis diuersis. assimilari meruer̃t
libet continuo p̃loqui summã similitu¬
dinis quia inmanu huiꝰ quoq mardo¬
chei dignatꝰ ẽ assimilari. Sicut insom¬
no p̃seripto p̃signatũ fuerat. duo dra¬
cones int̾ se pugnauerunt: id ẽ. mardocheꝰ
& aman ininuicẽ confurrexerunt. Para¬

Expanded text:
Nec mirum, quod homo simplex et rectus propter Nec mirum, quod homo simplex et rectus propter falsam opinionem per draconem malitiosum atque tdicente Domino ad Moysem: « Fac serpentem aeneum, et pone eum pro signo, qui percussus aspexerit eum vivet . » Nempe sicut ille serpens aeneus fuit absque veneno, sic Christus cum accusaretur magus, erat absque peccato. Similiter Mardocheus propter accusationem Aman per somnium visus est draco, sed secundum rei veritatem homo erat dei cultor malitiam non habens draconis antiqui, qui seviebat in illo Aman superbissimo.Et quoniam de similitudine mentio jam incidit, qua sancti homines quibusdam modis meritis diversis assimilari meruerunt libet continuo proloqui summam similitudinis, quia in manu hujus quoque Mardochaei dignatus est assimilari, sicut in somnio praescripto praesignatum fuerat. Duo dracones inter se pugnaverunt, id est Mardochaeus et Aman invicem 591 consurrexerunt. Para
Abbreviated transcription (Latin):
bisto in quam tali somnio narra¬
tionem inchoare libet eoꝵ q̃ con¬
tinentur in eodem libro hester: iccireo ut
excitat᷑ animꝰ ꝑsentiseat. malum magnũ¬
fuisse illud qd̾ molitꝰ est aman: ex diabolo.
dracone antiquo. thronum suũ habente
inpectore aman. Nam ecce draco dictus
aman. Duo inquit dracones egosum ꝙ
aman. Et mardocheus quidem draco ui¬
sus. s ratione longe diuersa. Deniq draco
aman ꝓpt̾ causam ueram ̃ ꝓpt̾ diab̾lum dra¬
conem autiquum ueraciter habitantem
inpectore aman: cuiꝰ uidelicet draconis
capita septem habentis quartũ caput
fuisse iam dictũ est regnum ꝑsarum &
illius imperii suꝑ quas cũ eleuatus ẽẽ ãman.
delere uoluit gentem de qua naseurus erat
xp̃c iurta reꝓinissionẽ quam acceperat
abraham. Porro mardocheus. draco non
reuera.s: iminieoꝵ. scilieet eiusdem aman.
ꝙ. complicum eius accusatione falsa diceu¬
tium qd̾ genus eius. genus uidaicũ ẽet genꝰ
hominum sediciosum & regno uisidiosũ.

Expanded text:
isto, inquam, tali somnio narrationem inchoare libet eorum, quę continentur in eodem libro Hester idcirco, ut excitatus animus persentiscat malum fuisse illud, quod molitus est Aman ex diabolo dracone antiquo thronum suum habente in pectore Aman; nam ecce draco dictus est Aman. Duo, inquit, dracones ego sum et Aman. Et Mardocheus quidem draco visus, sed ratione longe diversa. Denique draco Aman propter causam veram, propter diabolum draconem antiquum veraciter habitantem in pectore Aman, cuius videlicet draconis capita septem habentis quartum caput fuisse iam dictum est regnum Persarum et illius imperii, super quas cum elevatus esset Aman, delere voluit gentem, de qua nasciturus erat Christus iuxta repromissionem, quam acceperat Abraham. Porro Mardocheus draco non revera, sed inimicorum, scilicet eiusdem Aman et complicum eius accusatione falsa dicentium, quod genus eius, genus iudaicum genus esset hominum seditiosum et regno insidiosum.
Abbreviated transcription (Latin):
in euñgłio xp̃i. plus cet̾is arbitrem᷑. Quã
obeausam: Hideł. quia in passionib suiᷤᷤ
u̾ ꝓtestam̃to di sua corpora tradiderunt.
et grauissimis supliciis subdidert᷑. beats
resurrectionis fidem ⁊ sꝑem. sonora uoce
ꝯfessi. ⁊ testificati sunt. Tu qͥdem scelestissi.¬
me ait unuis ex illisan p̃senti uita nos
ꝑdis. s rermundi. defuntos nos ꝓsuis
legib in et̃ns uitȩ resurrectiõis suscitabit.
Auui linguã ut p̃cid̾etur. postulatꝰ :i manꝰ
ꝯstant᷑ ꝑferens ⁊ extendens. e celo inquit
ista possideo: s ꝓpt̾ dĩ leges mine hec
ip̃a despicio: qñ ab ip̃o me ea recepturũ
spero. Deinde sequens cũ uexaret᷑. iãq
eẽt ad mortẽtpotiꝰ inqͥt ẽ. ab hominib mor¬
t datos spem expectare a ło: itm̃ ab ip̃o¬

Expanded text:
cęteris arbitremur. Quam ob causam? Videlicet quia in passionibus suis, ubi pro testamento dei sua corpora tradiderunt et gravissimis suppliciis subdiderunt, beatę resurrectionis fidem et spem sonora voce confessi et testificati sunt. Tu quidem scelestissime, ait unus ex illis, in presenti vita nos perdis, sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in ęternę vitę resurrectione suscitabit. Alius linguam ut precideretur postulatus et manus constanter proferens et extendens: E cęlo, inquit, ista possideo, sed propter dei leges nunc hęc ipsa despicio, quoniam ab ipso me ea recepturum spero. Deinde sequens cum vexaretur iamque esset ad mortem: Potius, inquit, est ab hominibus morti datos spem exspectare a deo it
Abbreviated transcription (Latin):
Et inclinata ad illũ qͥ residuns erat fiuoꝵ
tiris effectuis. suscipe mortem:. ut in illa mi¬
seratione cũ frĩb tuis te recipiam. Nobis
ꝗͥ quoꝵ fidei sũma resurrectio mortuorũ¬
tam̃ti isti uenerandi sunt. qͥ i suis p̃ciosis
mortib. tam piũ. tã clarũ. scẽ resurrecti¬
onis testimoniũ cecinerunt. Ex plic̃ lib̾

Expanded text:
a ad illum, qui residuus fuerat, filiorum tuis effectus, suscipe mortem, ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam. Nobis igitur, quorum fidei summa resurrectio mortuorutamenti isti venerandi sunt, qui in suis pretiosis mortibus tam pium, tam darum sanctę resurrectionis testimonium cecinerunt. EXPLICIT LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ. hoc ex leuitate siue mutabi¬
litate. s ex iudicio ⁊ ratione. quod
unus i demq d̾s. ⁊ legem dedit demũ¬
głii ministros dicit om̃ia eẽ munda
mundis. Utiliter huiꝰ rei ꝯsidatio pce¬
oet: si rite ꝑpendas. ⁊ qͥd de p̃ceptis suis.
ipẽ dieat inꝓpħis:i qͥd tunc euenerat:
qñ eiusmod p̃cepta dedit. In iezechiele
dicit. Fieq eos de t̾ra egypti. iedini in
uesertũ:⁊i dedi eisp̃cepta mea.: iiudicia
mea ostendi eis. que faciat homo:⁊ uiuat

Expanded text:
on est hoc ex levitate sive mutabilitate, sed ex judicio et ratione, quod unus idemque Deus et legem dedit de mungelii ministros dicit, omnia esse mumundis. Utiliter huius rei consideratio procedet, si rite perpendas et quid de preceptis suis ipse dicat in prophetis et quid tunc evenerat, quando eiusmodi precepta dedit. In Iezechiele dicit: Eieci eos de terra Ęgypti et eduxi in desertum et dedi eis precepta mea et iudicia mea os
Abbreviated transcription (Latin):
que p̃cepta dedit. ex cunc p̃cepta ñ bona
sunt. in qͥb ñ uiuunt: ut sunt hec de mũ¬
uis. ⁊ inmundis ammalib. de lepra cor¬
poꝵ ue lepra uestim̃toꝵ de lepra do¬
moꝵ. ⁊ cetã huiꝰmodi. qualiũ utiq lit¬
tera occidit᷑. spẽ aũ iiuficat. nunc re¬
uelata facie moysi. Hec iocirco nunc
dicta sint: ut liqͥdo constet rationabilit̾
in doctrina aplica suꝑfluas duc dispu¬
tationes ꝓpt̾ ciboꝵ differentias: quia ni¬
uelicet manifestę sicut iã dictũ ẽ. ꝓ̃ceꝑ¬
ta huiꝰmͦi ñ bona fuisse ds ip̃e asserit. qͣ
causa ut cdarentur p̃cedens p̃uaricatio fuit.

Expanded text:
quę precepta dedit extunc precepta non bona quę precepta dedit extunc precepta non bona sunt, in quibus non vivunt, ut sunt hęc de mundis et immundis animalibus, de lepra corporum, de lepra vestimentorum et de lepra domorum et cętera huiusmodi, qualium utique littera occidit, spiritus autem vivificat nunc revelata facie Moysi. Hęc idcirco nunc dicta sint, ut constet rationabiliter in doctrina apostolica superfluas duci disputationes propter ciborum differentias, quia videlicet manifeste sicut iam dictum est precepta huiusmodi non bona fuisse deus ipse asserit, quorum causa, ut darentur, precedens prevaricatio fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
di eis p̃cepta ñ bona. ⁊ iudicia. in quib
ñ uiuent:i pollui eos in muni̾b suis.
cũ offerrent omẽ qͦd aꝑit uuluam.
Ecce quanta differentia p̃ceptoꝵ. A
lia p̃cepta ⁊ uidicia bona quȩ faciat¬
homo ⁊⁊ uiuat in eis: alia ñ bona. in
quib ñ uiuent. ait. U t̃ alia abalus.
ut bona clarȩ discernamꝰ a ñ bonis:
recurramꝰ ad tempora. uel ordinẽ ip̃oꝵ:
quomꝰ ⁊ quib causis int̾ currentib tã
uifferentia p̃cepta dederit. Henerant
ad montem breb: ⁊ locutus ẽ ꝑ moysẽ.
p̃cepta utiq bona᷑ ñ habebis inquiẽs
deos alienos eorã me.icet̾a: usq ad id.
ñ inibis cũ gentib fedꝰ. nec eũ diis eoꝵ.
Intẽa dũ cũ moyse loquerit᷑. fecert̃ sibi
uitulũ ꝯflatilẽ. et ad orauerunt: atq besti¬
as immolauert̃. Eatenus. moyses ñ uela¬
ta facie:. bona ⁊ uitalia di p̃cepta dederat.
Deinde subintroeunte reatu uituli. faciẽ
eiꝰ uelar oportuit. qñ loquebat᷑ ad ppłm:

Expanded text:
 bona et iudicia, in quibus non vivent, et pollui eos in muneribus suis, cum offerrent omne quod aperit vulvam. Ecce quanta differentia preceptorum! Alia precepta et iudicia bona, 'quę faciat et vivat in eis', alia non bona, in quibus non vivent, ait. Ut alia ab aliis, ut bona clare discernamus a non bonis, recurramus ad tempora vel ordinem ipsorum. quomodo et quibus causis intercurrentibus tam differentia precepta dederit. Venerant ad montem Horeb et locutus est per Moysen precepta utique bona: Non habebis, inquiens, deos alienos coram me et cętera usque ad id: Non inibis cum gentibus fedus nec cum diis eorum. Interea dum cum Moyse loqueretur, fecerunt sibi vitulum conflatilem et adoraverunt atque hostias immolaverunt. Eatenus Moyses populo non velata facie bona et vitalia dei precepta dederat; deinde subintroeunte reatu vituli faciem eius velari oportuit, quando loquebatur ad populum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bili. p̃dicente dño in ꝯseẽ. Qͥa ñ addam utt
misereri domui isrł. s obliuione obliuiscar
eoꝵ: ce domui uda miserebor .i. decẽ tribuib.
sub assiryis inꝑpetua captiuitate ꝑmanẽ¬
tib. dribũ uida. de babylonia captiuitate
reuocabo pꝰ septuaginta anmos. Cet̾a reg¬
na ifrhelẽ in corꝑe ꝑcusser̃t: regnũ isrł. in
aĩa semet ip̃m occidit: occidendo ꝓphas do¬
mini ꝓpt̾ uitulos. qͦs nullus ex regib eiꝰ
relinquere uoluit. Habebat nãq cłs regia
ui cẽ qͣndã ypocͥsim. In quo: In eo uider.
Qd̾ ore retinebat. & cõmemorabat benefi¬
cia deiꝰ ꝑ hoc nequissimȩ peccans. qd uuit̃
beneficia inutis &e inanimatis asscribebat
uituloꝵ simulacs. dicendo. ecce dii tui isis
qͥ de eduxert̃ det̾ra egyptĩ cecȩlebrab at
diẽ sollep̃nẽ in mense octauo. qͥntadeci

Expanded text:
nte Domino in Osee: « Quia non addam ultra misereri domni Israel, sed oblivione obliviscar eorum, et domui Juda miserebor , » id est, decem tribubus sub Assyriis in perpetua captivitate permanentibus, tribum Juda de Babylonica captivitate revocabo, post septuaginta annos. Caetera regna Israelem in corpore percusserunt, regnum Israel in anima semetipsum occidit, occidendo prophetas Domini propter vitulos, quos nullus ex regibus Israel relinquere voluit. Habebat etiam cum regia vi quamdam hyprocrisim. In quo? In eo videlicet, quod ore retinebat et commemorabat beneficia Dei. Per hoc nequissime peccans, quod illius beneficia mutis et inanimantibus ascribebat vitulorum simulacris dicendo: « Ecce dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. Et celebrabat diem solemnem, in mense octavo deci
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ dñi. cũ audimꝰ quẽlibet ex ꝓpħis di¬
centẽ. factus ẽ ad me sermo dñi. sic accipi¬
amꝰ. tanqͣm fiduciale gaudiũ. tanqͣm tri¬
umphale tripudiũ: uelut si de tenebris ad
lucẽ. de seruitute ad libertatẽ. de captius¬
tate ad patriã. de morte ad uitã resiliant.
dicentes. dicant resilientes: factũ ẽ. factũ ẽ.
Q qͥd factũ ẽ: factũ ẽ. id qd̾ futurũ ẽ quia

Expanded text:
verbum Domini, cum audimus quemlibet ex prophetis diverbum Domini, cum audimus quemlibet ex prophetis dicentem: « Factus est ad me sermo Domini, » sic accipiamus, tanquam fiduciale gaudium, tanquam triumphale tripudium, velut si de tenebris ad lucem, de servitute ad libertatem, de captivitate ad patriam, de morte ad vitam resiliant dicentes, dicant resilientes, Factum est, factum est. Et quid factum est? Factum est id quod futurum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uos eritis mͥ regnũ sacerdotale.  gens sc̃a.
ꝓ fecto ñ erant uocem dñi audituri. neq
paecũ eiꝰ eustodituri: eꝓnde nec inpecidio
uł regno dei ꝑmansuri. Iccͥco ñ decebat in
tali re sic enunciari. factũ ẽ. u̾bũ dñi. & de¬
inde absq conditione sic ꝓferri ꝓmissa. uoᷤᷤ
eritis mͥ in peculũ. uos eritis mͥ regnũ sacer¬
dotale. &e gens scã. Sic ce de cet̾is. maximȩq
de sacͥficioꝵ cerimoniis: qñt tͣnsitoria erãt
ce mutari habebant. ñ decebat sic edici. fac¬
tũ ẽ. u̾bũ dñi ad moysen.s ic et̃ ut dicimꝰ.
consideranti confestim liquet. qͥa nusqͣm
in moyse. s in ꝓpħis dũ taxat siue ad ꝓpħas.
scͥpum habes. factũ ẽ u̾bũ dñi. &e impossi¬
bile fuit ce ẽ reman̾e infectũ. qͥcquid sub
tali enunciat̾one absq condicionis inter¬
posit̾onet̃. p̃dictũ. Cum gͥ audimꝰ uł uͥcum¬
q legimꝰ de aliquo ꝓpħa qͥa factũ ẽ. ad eũ

Expanded text:
um, eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta. Profecto non erant vocem domini audituri neque pactum eius custodituri et proinde nec in peculio vel regno dei permansuri. Idcirco non decebat in tali re sic enuntiari: Factum est verbum domini, et deinde absque condicione proferri promissa: Vos eritis mihi in peculium, vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta. Sic et de ceteris maximeque de sacrificiorum cerimoniis, quoniam transitoria erant et mutari habebant, non decebat sic edici: Factum est verbum domini ad Moysen. Sic esse, ut dicimus, consideranti confestim liquet, quia nusquam in Moyse, sed in prophetis dumtaxat sive ad prophetas scriptum habes: Factum est verbum domini; et impossibile fuit et est remanere infectum, quidquid sub tali enuntiatione absque conditionis interpositione est predictum. Cum igitur audimus vel ubicumque legimus de a
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ. dñs ad moysen dicens. suie dixit do¬
minꝰ ad moysen. In ꝓpħis huiꝰmͦi dictio fre¬
quens ẽ. factũ ẽ. u̾bum dñi. siue factus est
sermo dñi. Pulcherruna hec consid̾atio ẽ:
multũq delectat intueri. qͣm obcausã
istd cautũ sit. Q uã gͦ putas obeausam:
Quia uidelies. in his tantũ decuit sic enũ¬
tiare. factũ ẽ u̾bũ dñiͥuͥ quȩ dicunt᷑ cunc¬
ta in reuocabilia. cuncta st̃ in euitabilia:
ueluti iã facta sint. Porro lex condicionali
sponsione data ẽ. exempli gr̃a. ut minitio
dandȩ uł datȩ eiusdẽ legis. O remisso nanꝙ
uos ip̃si uidistis que feccrim egyptiis: qͦ mͦ
portau̾im uoᷤᷤ suꝑ alas aquilarũ. ꝯtinuo

Expanded text:
cutus est dominus ad Moysen dicens, sive: Dixit docutus est dominus ad Moysen dicens, sive: Dixit dominus ad Moysen. In prophetis huiusmodi dictio frequens est: Factum est verbum domini, sive Factus est sermo domini. Pulcherrima hęc consideratio est multumque delectat intueri, quam ob causam istud cautum sit. Quam ergo putas ob causam? Quia videlicet in his tantum decuit sic enuntiare: Factum est verbum domini, ubi quę dicuntur cuncta irrevocabilia, cuncta sunt inevitabilia, veluti iam facta sint. Porro lex conditionali sponsione data est, exempli gratia, ut in initio dandę vel date eiusdem legis. Premisso namque: Vos ipsi vidistis, quę fecerim Ęgyptiis, quomodo portaverim
Abbreviated transcription (Latin):
q qͥ iusti ẽẽ potuer̃t in dieb illis. qd̾ ñ eos
dũs in t̾ram suã reduxerit: qͣm mͦ qͦrimur
de uideis qui conu̾tunt᷑ ad fidẽ xp̃i. qd ñ
statim reducant᷑ in t̾ram unde ducti sunt
captiui. fuerint tẽ ubi uis decẽ trib: de qui
natus. S ufficiebat d̾o & sufficit humano ge¬
neri. qͥa tantũ sollicitꝰ fuit c p̃cauit. qd̃ p̃¬
monuit fideł monitor. dõ. dicendo ut iusti¬
ficeris in sermonib tuis. & uincaᷤ cũ iudicariᷤ.
facitq clarius audire ce sentire dicti¬
onẽ huiꝰmi usitatã in ꝓpħis. factũ ẽ u̾bum
dñi. Nam possunt quidẽ paria. suie eqͥ pol¬
lentia uideri. factũ ẽ u̾bũ ds̃ui ad me. & locu¬
tus ẽ. siue dixit dñs ad me. Nerũ ñ ita est.¬
& ut palam constet ñ ita et̃ pͥmũ illud ꝑ¬
pende qd̃ opinor ualde delectabile fore pru¬
denti animȩ. qͥa nusqͣm inuenis in lege sic
dictũ aut scͥptum. factũ ẽ u̾bum dñi ad
moysen. siue ad aaron. s ita dũ taxat. lo¬

Expanded text:
qui iusti esse potuerunt in diebus illis, quod non eos dominus in terram suam reduxerit, quam modo quęrimus de Iudeis, qui convertuntur ad fidem Christi, quod non statim reducantur in terram unde ducti sunt captivi. Fuerunt tunc ubivis decem tribus, de quibus natus. Sufficiebat deo et sufficit humano generi, quia tantum sollicitus fuit et precavit, quod premonuit fidelis monitor David dicendo: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas, cum iudicaris. facitque clarius audire et sentire dictionem huiusmodi usitatam in prophetis: Factum est verbum domini. Nam possunt quidem paria sive equipollentia videri Factum est verbum domini ad me et Locutus est sive Dixit dominus ad me. Verum non ita est. Et ut palam constet non ita esse, primum illud perpende, quod opinor valde delectabile fore prudenti animę, quia nusquam invenis in lege sic dictum aut scriptum: 'Factum est verbum domini ad Moysen' sive 'ad Aaron' sed ita dumtaxat: Lo
Abbreviated transcription (Latin):
quantum illud negotium fuerit. clama¬
re incelum ne ext̾minaretur gens uni¬
ca de qua ꝓmissa sperabatur salus mũ¬
di: dignum existimat clamoiem suirm.
siue hec dicta clamoris illius. altissonis
uocib efferri: ꝙ inmorari cõtemplatiõi
angustiarũ illius temporis: quando
mulierem sepe dictam. inutero haben

Expanded text:
quantum illud negotium fuerit clamaquantum illud negotium fuerit clamare in cęlum, ne exterminaretur gens unica, de qua promissa sperabatur salus mundi, dignum esive haec dicta clamoris illius altisonis vocibus efferri, et immorari contemplationi angustiarum illius temporis, quando mulierem saepedictam in utero haben
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmas. ꝙ p̾ces: quȩ nimirũ idoncȩ lega¬
tiones erant & sunt ad inuitandũ de celo
auriliũ dñi. ẜfecto ꝙ si ꝓpe erat ut ẽ. dñs
inuocantib eum. omĩb inuocantib eũ
inueritate: ichilominꝰ tñ necessariume¬
rat tã longũ a sortib datũ dilatioĩs spa¬
tium: ut sufficeret tempꝰ⁊ recrẽtibus
epłis. uet̾es aman litc̃e isidiatoris ꝙ ho¬
stis iudeoꝵ quib eos incunctis regis ꝓ¬
uintiis perire p̃ceꝑat corrigi possent: pͥꝰ qͣ
termmino temporis conclud̾ent᷑. Sane cla¬
mores eoꝵ quib uł quantis clamauerit᷑
incelum. omnẽ ctatẽ sentire ꝙ ñ obliuis¬
ci uult sacer eccłs chorꝰ. dũ ꝑsingulos
annos statutis dieb declamat a̾nt dnm̃.
inꝑsona illoꝵ. Et uere cor eius. scł regis.
Inodium repugnantiũ nob̾. ꝙ in eos qui
consentiunt eis: nos aut̾ libera in matru
tua ds̃ nr̃ inet̾num. Reuera. qͥ ꝑpendit

Expanded text:
lacrimę et preces, quę nimirum idoneę legalacrimę et preces, quę nimirum idoneę legationes erant et sunt ad invitandum de cęlo auxilium invocantibus eum, omnibus invocantibus eum in veritate, nihilominus tamen necessarium erat tam longum a sortibus datum dilationis spatium, ut sufficeret tempus currentibusis veteres Aman litterę insidiatoris et hostis Iudeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire preceperat, corrigi possent, priusquam termino temporis concluderentur. Sane clamores eorum, quibus vel quantis clamaverint in cęlum omnem ętatem sentire et non oblivisci vult sacer ecclesię chorus, dum per singulos annos statutis diebus declamat ante dominum in persona illorum: Everte cor eius scilicet regis in odium repugnantium nobis et in eos, qui consentiunt eis; nos autem libera in manu tua, deus noster in ęternum. Revera qui perpendit,
Abbreviated transcription (Latin):
illusus ẽ ab ipsis sortib. dũ mĩtente eo
sortẽ inense pͥmo. iuquo mense iudes
deberent int̾fici. mensis duodecimꝰ exiũ.
Totum utiq anuũ. addilationem. sors ip̃a
poposcit᷑: ds̃ erigit: sortẽ regens ꝙ habens
ut iam dictum ẽ. inmanib sius. Primũ
in hoc fatuatͦ ꝙ illusus ẽ. qd̾ nondũ sciens.
utrum gens deberet int̾ficiꝰ ꝙ solũ que¬
rens tempꝰ int̾fectionis: dũ a sortib respõ¬
deret᷑. int̾fectionẽ ipsam. apͥmo mense.
usq ad in duodecimũ. id ẽ. anno fere in¬
tegro debere differri:idẽ ẽẽ putat. ac si
totum uł utrũq iam habeat in manib
suis. scilicet ꝙ int̾fectionẽ. ꝙ diem int̾¬
fectionis. Deinde ꝙ in hoc illusus est:
qd dũ suscepta mora tantȩ dilationis
interim pendet sententia mortis: oportunũ
facit unu̾se genti spatium. qd̃ sufficere
possit. ad legationes mitendas u longui¬
quum. id ẽ. in altitudinẽ celi. uñ auriliatõ¬
res copiȩ debeaut conduci. scilicet ieiuma.

Expanded text:
illusus est ab ipsis sortibus, dum mittente eo sortem mense primo, quo die, quo mense Iudei deberent interfici, mensis duodecimus exivit. Totum utique annum ad dilationem sors ipsa poposcit, deus exegit sortem regens et habens ut iam dictum est in manibus suis. Primum in hoc fatuatus et illusus est, quod nondum sciens, utrum gens deberet interfici, et solum quęrens tempus interfectionis, dum a sortibus respondetur interfectionem ipsam a primo mense usque ad duodecimum, id est anno fere integro, debere differri, idem esse putat acsi totum vel utrumque iam habeat in manibus suis, scilicet ad interfectionem et diem interfectionis. Deinde et in hoc illusus est, quod dum suscepta mora tantę dilationis interim pendet sententia mortis, opportunum facit universę genti spatium, quod sufficere possit ad legationes mittendas in longinquum, id est in altitudinem cęli, unde auxiliares copię debeant conduci, scilicet ieiunia,
Abbreviated transcription (Latin):
IUO M o d o autẽ hoc fieri posset:
nisi tpsorũ consensu angłorũ. U t gͥ
in rem ꝓcederet. qd̾ apud se habebat huiꝰ¬
cemodi consiliũ. cepit p̃dicare semetip̃m
om̃ĩb angłis. confidens ut erat plenꝰ sapi¬
entia. qd̃ efficaciã haberet adꝑsuadendũ.
ut cred̾etur sͥ dicenti. ego feci memet ip̃m:
d̾s ego sum. Qualescũq sint illȩ lingue
angłoꝵ nimirũ constat eũ hoc desemet¬
ip̃o p̃dicasse. qd̾ in eũ ꝓphetice scͥpture ue

Expanded text:
uomodo hoc autem fieri possit, nisi ipsorum consensu angelorum? Ut igitur in rem procederet quod apud se habebat hujuscemodi consilium, coepit praedicare semetipsum omnibus angelis, confidens ut erat plenus sapientia, quod efficaciam haberet ad persuadendum, ut crederetur sibi dicenti: « Ego feci memetipsum, Deus ego sum . » Qualescunque sunt illae linguae angelorum, nimirum constat cum hoc de semetipso praedicasse, quod in eum propheticae Sc
Abbreviated transcription (Latin):
um omĩa ligna regionis. s emubata st̃
eũ omĩa ligna uoluptatis. Emisit quide riuos¬
suos ad omnia ligna regionis. ẜ ȩmulata s̃ eũ
tãtũm᷑ oĩa ligna uoluptatis: ꝗa cunctos quidem
atigłos ꝑ suã sapiãm deciꝑe. ⁊ ad suũ fauorẽ deduce
tabat seruire creature potiꝰ qͣm creatori.
Ita ẽẽ uł maxime liquet: exeo quod tan¬
dem dicit᷑ ei. E cce deductus es cũ lingnis
uoluptatis ad t̾ram ultimã: in medio in¬
cͥcumcisoꝵ dormmies: cũ his qui int̾fecti

Expanded text:
um omnia ligna regionis, sed: Emulata sunt um omnia ligna regionis, sed: Emulata sunt eusuos ad omnia ligna regionis, sed aemulata sunt eum tantummodo omnia ligna voluptatis. Quia cunctos quidem angelos per suam sapientiam decipere, et ad suum favorem deducere tabat servire potius creaturae quam Creatori. Ita esse vel maxime liquet ex eo quod tandem dicitur ei: « Ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam, in medio circumcisorum, dormies cum his qui int