comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bbatissas aut̃ cũ scĩmonialib
om̃ino recte & iuste uiuere
censemus. Que uͦ ꝓfessionẽ scđ̾m
regłam sci benedicti fecerunt. regu¬
larit̾ uiuant. Sin aut̃ canonice ui-¬
uant plenit̃. &. sub diligenti cura
custodiam hant. &. in claustris suiꝰ
ꝑmaneant. nec foras exitũ hãnt. S
&̃ ipse abbatisse in monast̾iis sede¬
ant. nec foras uadant sine licentia

Expanded text:
as autem cum sanctimomalibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, regulariter vivant. Sin autem, canonice vivant pleniter, et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant, sine licentia
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ uenditores sunt colũba¬
rũ .&. domũ dĩ facunt domũ
negotiationis. qui sacros ordines
largiendo p̃ciũ pecuniȩ. ł laudis.
ł ñ honorisinquirunt. uerũ hi qͦq
qui gradũ ł grãm in ȩccła spiritalẽ
quã dĩo largiente ꝑciꝑe ñ simplici
intentione sed cutꝰ lib&. humanȩ
causa retributionis exercent. ctͣ
illud petri apłi. qui loq̃r quasi
sermones dĩ. Qui ministrat. tãꝙͣ
ex uirtute quã administrat ds̃.
ut in om̃ib honorificetur ds̃ ꝑ
iħm xp̃m. Quicũq gͦ tales sunt.
si nolunt ueniente dño de ȩccła
auferri. auferant ista de actibus
suis. ne faciant domũ dĩ. domũ
irga simoniachos nullã dixit. a¬
midiam indignitate seruanda
habendã ẽẽ decernimꝰ. S iuxta
canonũ sanccionẽ. & scoꝵ patrũ
decreta. eos omino dãpnamꝰ: ac
deponendos eos apłica auctori¬
tate saccimus. ltẽ. De cȩt̾o siquis
in pꝰterũ ab eo quẽ simoniacũ ẽẽ
ñ dubitat. se consetrari ꝑmiserit

Expanded text:
on solum venditores sunt columbarum, et domum Dei faciunt domum negotiationis, qui sacros ordines largiendo pretium pecuniae, vel laudis, vel etiam honoris inquirunt, verum hi quoque qui gradum vel gratiam in Ecclesia spiritualem, quam Domino largiente percepere, non simplici intecausa retributionis exercent contra illud Petri apostoli: Qui loquitur, quasi sermones Dei; qui ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus, ut in omnim . Quicunque ergo tales sunt, si nolint jubente Domino de Ecclesia auferri, auferant ista de actibus suis, ne faciant domum Dei, domum Erga Simoniacos nullam misericordiam in dignitate servanda habendam esse decernimus, sed juxta canonum sanctiones, et sanctorum Patrum decreta eos omnino damnamus, ac deponendos eos apostolica auctoritate sancimus. Item. De caetero, si quis in posterum ab eo quem Simoniacum esse non dubitat, se consecrari permiserit,
Abbreviated transcription (Latin):
Inconcilio antioceno. Similit᷑ &
incalcedonensi p̃cipit᷑. ut fugitiui
clerici . &. ꝑegrini anullo recipian¬
tur. nec ordinent᷑. nͥ cũ cõmendati¬
ciis litt̾is. &. sui ep̃i ł abbatis licen¬

Expanded text:
In concilio Antiocheno, similiter et in Chalcedonensi praecipitur, ut fugitivi clerici et peregrini a nullo recipiantur nec ordinentur, nisi commendatitiis litteriis, et sui episcopi, vel abbatis licen
Abbreviated transcription (Latin):
Calixtus urbis romȩ ep̃s om̃ib a
tandus ñ ꝑ se hoc agat. s fribus
inuitantib & auctoritate huiꝰ

Expanded text:
Calixtus urbis Romae episcopus, omntandus, non per se hoc habet, sed fratribus invitantibus, et auctoritate hu
Abbreviated transcription (Latin):
r̾ates tã mares ꝗͣ feminȩ. ñ li¬
gaturã aureã uł argenteam.
aut ex qͦlib& metallo cõpositã qñ
nuptialia feda contrahunt in ca-¬
pitib defert̃. S pꝰ sponsalia quȩ
futurarũ st̃ nuptiarũ ꝓmissa. fed̾a
eoꝵ in qͦrũ potestate st̃ celebrant᷑.
&. pꝰꝗͣ arris sponsã sibi sponsus ꝑ di¬
gitũ fidĩ ase anulo insignitã despon¬
derit. dotẽq utriq placitã. sponsu̾q
ei cũ scripto pactũ hoc c̃tinente corã
inuitatis abutraq parte tradiderit.
dõ ꝑ sac̾dotis manũ statuunt᷑. sicq
demũ benedictionẽ & uelamen
cȩlestȩ suscipiunt. aug̃ libꝰͦ . uiii

Expanded text:
rates, tam mares quam feminae, non ligaturam auream vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissio, foedera  in quorum potestate sunt, celebrantur, et postquam arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei a se annulo insignitam desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque parte tradiderit, Deo per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sponse datur. fit ħ nimirũ. ut
ꝓpt̃ mutuȩ dilectionis signũ. uł
ꝓpt̃ id mag̃ ut eodẽ pignore eoꝵ
corda iungantur. Uñ & qͣrto
digito anulus inserit᷑ .i. qđ in eo
uena quȩdã ut fert᷑ sanguinis ad

Expanded text:
atur, fit hoc nimirum vel propter mutuae dilectionis signum, vel propter id magis ut eorum pignore eorum corda jungantur. Unde et in quarto digito annulus inseritur, ideo quia in eo vena quaedam, ut fertur, sanguinis ad
Abbreviated transcription (Latin):
papa martirio & iusto ep̃is.
Actores siquidẽ illustris uiri filii
Iur̃i amandiani. grauit̃ cõque¬
runt᷑. homines suo uiri deditos.
alios adhuc clericos. alios iã diaco¬
nos ordinatos. cũ ñ solũ pꝰ modernũ.
om̃iũ saluberrime ꝓuisionis asensu
constat esse ꝑfectum. huiꝰ modi ꝑso¬
nas susciꝑe non debere. uerũ &. siqͥ
forte in diuinȩ cultũ militiȩ ante
fuerint. ignorantia faciente suscep¬
ti. eliminare ꝓrsus & exutos reli¬
gioso pͥuilegio. ad dñoꝵ possessiones
iuxta debuerint ammonitione cõ-
dicti uiri auctores. inclericatꝰ officio
monstrauert attin̾i discussos &. ob¬
noxios. apꝓbatoᷤ. custodito legum
tramite. sine int̾missione restituite.
ita ut siquis iam pb̃r repꝑitur in
eodẽ gradu. peculii sola amissione
ꝑmaneat. Diaconus uͦ aut uicariũ
p̃st&. aut si ñ habuerit. ipse red¬
datur. Resi dua officia. sciant ne¬
minẽ posse ab ͦnoxitate si c̃uincit᷑
uindicari. quatinꝰ hoc ordine cu¬

Expanded text:
s Martyrio et Justo episcopis. Actores siquidem illustris viri filii nostri Amandiani graviter conqueruntur homines, suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum non solum post modernum omnium saluberrimae provisionis assensu constat esse perfectum hujuscemodi personae suscipi non deberent, verum etiam, si qui forte in divinae cultu militifuerint, ignorantia faciente, suscepti, eliminati prorsus et exuti religioso privilegio ad dominorum possessiones justa debuerint admonitione compeadicti viri actores in clericatus officio monstraverint, detineri discussos et obnoxios approbatos, custodito legum tramite, sine intermissione restituite, ita ut si quis jam presbyter reperitur, in eodem gradu peculii sola amissione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate, si convincitur, vindicari, quatenus hoc ordine cu
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus clericoꝵ amplius reci
eandẽ quantã ded̾it accipiat.
&. qͥcqͥd aliud. tantũ quantũ
Siquis clericus in necessitate
dari. Cet̾m si spẽm ñ habuerit
necessariam ipsũ qđ dedit sine ul¬
lo augmento recipiat. leronunꝰ¬
pecunia. qđ ꝓuidens scriptura¬
I diuina om̃is rei aufert suꝑ ha¬
bundantiã. ut plus ñ recipias quã
solent munuscła acciꝑe diu̾si gn̾is.
& ñ intelligunt usurã appellari.
& suꝑ habundantiã. qͥcqͥd illud ÷.
si ab eo quod dedint. plus acceꝑint.

Expanded text:
Nullus clericorum amplius recipeandem, quantam dederit, accipiat, et quidquid aliud tantum, quantum Si quis clericus in necessitate dari. Caeterum si speciem non habuerit necessariam, ipsum quod dedit sine ullo augmento suscipiat. pecunia. Quod praevidens Scriptura divina omnia rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam solent munuscula accipere diversi generis, et non intelligunt usuram appellari et superabundantiam quidquid illud est, si ab eo, quod dederint, plus acceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
aut latitans. aut adhibitis
testib p̃cio conductis. uł corruptiᷤ.
aut qualib&. calliditate. uł fraude
ad gradus ȩcctasticos ꝑuenerit. de¬
cretũ ẽ. ut deponatur. & dñs eiꝰ
eũ recipiat. Si uͦ auus uł pat̾ ab
alia patria in aliã migrans in eadẽ
ꝓuincia filiũ genuerit. & ipse filiꝰ
ibidẽ educatus. &. ad gradus eccle-¬
siasticos ꝓmotꝰ fuerit. & utrũ ser-¬

Expanded text:
aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis, vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus, aut pater, ab alia patria in aliam migrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus, et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum ser
Abbreviated transcription (Latin):
a parrochianis offerunt᷑ : in terris.
in uineis. in mancipiis. peculiis: an¬
tiquoꝵ canonũ instituta seruent᷑.
ut omĩa in ep̃i potestate consistauł.
De his autẽ quȩ altarib offerunt᷑.
t̃cia pars fideliter ep̃is deferatur.
Duȩ clericis. decimȩ autẽ scđm qͦs¬
dã singłis annis. Tercia pars. aut
in t̾cio tota. S tñ nos sequentes
romanos. singłis annis quartã par¬
tẽ aut in quarto anno totã epĩ de ñe
recipiant. Ex concł mediomatͥcis¬

Expanded text:
a parochianis offeruntur in terris, in vineis, in mancipiis, in peculiis, antiquorum canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, quarta pars fideliter episcopis deferatur, duae clericis, decimae autem, secundum quosdam, singulis annis tertia pars, aut in tertio tota. Sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, aut in quarto totam episcopi recipiant. Ex concili
Abbreviated transcription (Latin):
nere calũpniã. s quietẽ eoꝵ modis
uicũq ep̃s alteriꝰ ep̃i diocesim
ꝑ xxx. annos sine aliqua int̃¬
pellatione possedit. quãuis scđm ius
legis eius uideatur et̃ diocesis. ad mit¬
tenda ñ ÷ contra eũ actio responden¬
di. sed hoc intͣ unã parrochiã. extra
uͦ nullomͦ. ne dũ diocesis defendit᷑.
ꝓuinciarũ t̾mini confundantur.
possessio tollit. ita territorii c̃uentũ

Expanded text:
nere calumniam, sed quietem eorum omnibus nere calumniam, sed quietem eorum omnibus copus alterius episcopi dioecesim per XXX annos sine aliqua interpellatione possederit, quamvis secundum jus legis ejus non videatur esse dioecesis admittenda, non est contra eum actio reposcendi, sed hoc intra unam provinciam, extra vero nullo modo, ne dum dioecesis defenditur, provinciarum termini confundantur. possessio tollit, ita territorii conventu
Abbreviated transcription (Latin):
possessiones tuas. quia ipsa iura
retuntiasti humana. quib pos-¬
sessiones possidentur. E x concilio¬
Ier singłas ȩccłas rusticanas:
parrochias. siue possessiones. ma¬
nere immobiles apud eos qͥ eas
retinent ep̃os. & maxime qͥ eas
sine uiolentia iã ꝑ .xxx. annos te¬
nentes gub̾nauerunt. Si uͦ intͣ
.xxx. annos facta fuerit aut fiat
de his altercatio. licet eis qͥ se dixe¬
rint lesos. ꝓpter eas mouere apud
nali possessione.
etiã ad necti placuit. ut si qđ ab sit
facultates eccłȩ necñ & dioceses
ab aliquib possident᷑ epĩs. iure sibi
uindicent qđ tricennalis lex c̃clusit.
annos nulli liceat ꝓ eo appellare.
quod legũ tempꝰ exclusit. Gregoriꝰ¬
petro subdiacono.
Si monasteriũ scĩ theodori fines
Ede quib causatio cõmota ẽ. in con¬
cussis .xl. annis possedisse repꝑis. nul¬
lam de inceps etiã siqͥd sc̃ȩ romanȩ
ȩccłȩ compet̾e potuit. patiaris susti.¬

Expanded text:
possessiones tuas, quia ipsa jura possessiones tuas, quia ipsa jura renuntiasti humana, quibus possessiones possidentur. DE PRAESCRIPer singulas ecclesias rusticanas, parochianas, sive possessiones manere immobiles apud eos qui eas retinent episcopos et maxime qui eas sine violentia jam per XXX annos tenentes gubernaverunt. Si vero intra XXX annos facta fude his dubitatio, liceat eis, qui se dixerint laesos propter eas, movere apud nalis possessio, etiam adnecti placuit ut si, quod absit, facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses ab aliis quibusque possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus exclusit. GratiPetro subdiacono. Si monasterium Sancti Theodori fines de quibus causatio commota est, inconcussis XL annis possedisse repertis, nullam deinceps, etiamsi quid sanctae Romanae Ecclesiae competere potuit, patiaris susti
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. nonne iure humano:¬
I Lam iure diuino. dñi ẽ t̾ra &
plenitudo eiuᷤ. Pauꝑes & diuites
dñs ex uno limo fecit .&. paupes
& diuites una terra supportat.
lure gͦ humano dr̃. hȩc uilla mea
ẽ. hȩc domꝰ mea ẽ. hic seruius m̃sẽ.
lura gͦ humana iura imꝑatoꝵ.¬
Quare: Quia ipsa humana ui¬
ra ꝑ imꝑatores &. reges scłi ds̃ di¬
stribuit. generi humano. Item.¬
Tolle iura imperatoris . & qͥs au¬
ut teneant᷑ ista ab om̃ib iura acce¬
perunt regum. uultis ut recitemꝰ
gantur leges. ubi manifeste p̃cepe-¬
runt imꝑatores eos qui ꝓpt̾ catho¬
licȩ ȩccłȩ cõmunionẽ usurpant sibi
nom̃ xp̃ianũ. nec uolt in pace cole¬
ȩccłȩ audeant possidere. Sed qͥd
nobis &. imꝑatori: Sed etiã si
dixi. de uire humano agitur: & tñ
honorari reges. & dixit. regẽ uene¬
remini. Dicere noli. quid mͥ et regie
Quid tͥ gͦ &. possessionie ꝑiura
regũ possidentur possessiones. Dixi¬
sti. quid mͥ & regi: Noli dicere

Expanded text:
possidet? nonne jure humano? Nam jure divino, Domini est terra et plenitudo ejus : pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra supportat. Jure tamen humano dicit, Haec villa mea est, haec domus mea, hic servus meus est. Jure ergo humano, jurQuare? Quia ipsa humana jura per imperatores et reges saeculi Deus distribuit generi humano. Tolle jura imperatori, et quis auut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum. Vultis ut recitemusgantur leges ubi manifeste praeceperunt imperatores eos qui praeter Catholicae Ecclesiae communionem usurpant sibi nomen Christianum, nec volunt in pace poneEcclesiae audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori? Sed, ut jam dixi, de jure humano agitur, et tamhonorari reges et dixit: Regem veneramini . Dicere noli: Quid mihi et regi! Quid tibi ergo et possessioni? Per jura regum possidentur possessiones. Dixisti: Quid mihi et regi? noli dicere
Abbreviated transcription (Latin):
elix ep̃s. uniu̾sis ep̃is. Absente
uͦ aduersario: ñ audiat᷑ accu¬
sator. nec sententia absente parte
alia. a uidice dicta ullã obtinebit
famitatẽ. neq absens ꝑ aliũ accusa¬
re. aut accusari pot̃. Ex epła ca

Expanded text:
episcopus, universis episcopis. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem neque absens per alium accusare aut accusari potest. CA
Abbreviated transcription (Latin):
archã frẽm & c̃sac̃dotẽ nr̃m nos in
cõmunionẽ reciꝑe. Itẽ. Recipite eũ
sine excusatione. nullus excus& ꝓ
sinodis contra eũ ꝑactis. Nullus scõꝵ
p̃ decessoꝵ meoꝵ nicholai et adriam
sententias contͣ eũ causet᷑. De ipso
enĩ subreptũ ÷ illis. Nullus contͣ
eũ subreptiones urãs occasionẽ scis¬
matiᷤᷤ hat. omĩa enĩ ut infecta &

Expanded text:
archam fratrem et consacerdotem nostrum nos in archam fratrem et consacerdotem nostrum nos in communionem recipere. » Item: « Recipite eum sine excusatione; nullus excuset pro synodis contra eum peractis, nullus sanctorum praedecessorum meorum Nicolai et Adriani sententias contra eum causetur. De ipso enim subreptum est illis, nullus contra eum subscriptiones vestras occasionem schismatis habeat: omnia enim ut infecta et
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ anastasiũ alexandrinũ ep̃m
& cirillũ & policroniũ ierosoli¬
mitanos. & iohannẽ. quẽ caritas
ur̃a crisosthomũ uocat. &. flaui¬
anũ a sinodo depositos apłica sedes
in pͥstinũ honorẽ restituit. Si gͥ
qui adonatistis & abonoso ordi¬
nati et aliminib orthodoxȩ ȩccłȩ
a sinodo plenaria sequestrati. ab
eadem sinodo recipiuntur. & in ca-¬
thalogo sacerdotũ habent᷑. ne eccła
diminutionẽ uł diuisionẽ patiat᷑.
qͣnto mag̾ orthodoxȩ fidei uiros
& ĩ maculate uitȩ. ñ oportet c̃tẽp¬
nere. s ad pͥstinũ honorẽ reuocare:
Sicut enĩ apłica sedes hȩc semel ac¬
cipiens claues regni cęloꝵ apͥmo &
sũmo pontifice iħu xp̃o. ꝑ pͥncipem
apłoꝵ petrũ dicente ad eum. tibi
ieremiã euellendi atq plantandi.
& ꝓpt̾ hoc & nos eiꝰdem potestate
nitudini c̃stantinopolitanȩ ȩccłȩ¬
scđm petitionẽ urãm: photiũ patri-¬

Expanded text:
magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus orthodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei virosmaculatae vitae non oportet contemnere, sed ad pristinum honorem revocare? Sicut enim apostolica sedes haec, semel accipiens claves regni coelorum, a primo et magno pontifice Jesu per principem apostolorum Petrum, dicente ad eum: Tibi Jeremiam, evellendi et plantandi . Et propter hoc et nos ejusdem potestate nitudini Constantinopolitanae Ecclem petitionem vestram Photium patri
Abbreviated transcription (Latin):
inconu̾bilia maneant sc̃õꝵ patrũ de-¬
creta. & scĩmꝰ papa leo in eodẽ spũ p̾ci¬
.pit dicens. Ubi necessitas ñ ÷ nullo
mͦ uiolent᷑ sc̃oꝵ patrũ constitutã. Ubi
uͦ necessitas fuerit. adutilitatẽ eccłȩ
qͥ potestatẽ ht̃ ea dispenset. Ex neces¬
sitate enĩ fit mutatio legis. Et felix
rit necessitas. sepe c̃stitutiones pa-¬
trũ trans gredimur. &. cartaginensis
sinodus. xxxu. capitulo dic̃. Precipimꝰ
ut clerici rusus in eccłam recipiant᷑.
quãuis pͥmũ insinodo depositi fuerĩt.
Sinodus ⁊̃ sinodũ soluit ꝓpt̃ unitatẽ
&. pacẽ ȩccłȩ. Et innocentius p̃p̃.U.¬
capł dic̃. Qui ꝓmoti st̃ abonoso he-¬
retico. recipiantur it̾m. ne scandala
in ȩccła pulludent. Non solũ aut̃ ꝓ
heresi de positis apłica sedes hȩc paci
ecclasticȩ studens adiutorii manum
porrexit. s &. ortodoxis sacerdotib
& patriarchis ad eam confugientib.
sicut & nc̃ ꝑ hȩc fecit. usitata mise¬
ratione subuenit. Nostis enĩ quod

Expanded text:
inconvertibilia maneant sanctorum Patrum decreta. Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim frit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo depositi fuerint. Synodus etiam synodum solvit propter unitatem et pacem Ecclesiae. Et Innocentius pap dicit: Qui promoti sunt a Bonoso haeretico, recipiantur iterum, ne scandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam confugientibus, sicut et nunc Photio fecit, usitata miseratione subvenit. Nostis enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotiũ ꝑmisit ascendẽ. quos paulꝰ
publica p̾dicatione ab eodẽ officio stu¬
duit remouere. Sic̃ ⁊̃ arrianos. pꝰꝗͣ¬
c̃ũsi fuert̃. legimꝰ in suis officiis suscep
tos fuisse. Inde etiã p̃taxatꝰ papa leo
de stabilitate ñ mutandoꝵ &e discre¬
tione tẽpandoꝵ ita scribit rustico ep̃o
narbonensi. Sic̃ q̃dã st̃ quȩ mula poᷤ¬
sunt rõne c̃uelli. ita multa st̃ quȩ aut
sideratione seruata ut in his quȩ du-¬
bia fuerint aut obscura. id nouerimꝰ
sequendũ. qđ nec p̃ceptis eu̾głicis c̃tra¬
riũ. nec decretis scõꝵ patrũ inueniat᷑

Expanded text:
sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut etiam Arianos, psi fuerunt, legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stabilitate non mutandorum, et discretione temperandorum, ita scribit Rustico episcopo Narbonensi: « Sicut quaedam sunt, quae nulla ratione possunt convelli, ita multa sunt quae aut ditione servata, ut in his quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tia ierosolimis c̃firmatũ ẽ & ꝑpaulũ
& barnabã fr̃ib ꝑ asiã destinatũ.
ne quisꝗͣ. ad fidẽ ueniens circũci¬
sioni legis haberet᷑ obnoxius. Ipse
qđ simulationi quoꝵdã iudeoꝵ c̃sen¬
sisset. qͥ circũcisionẽ saluti putabant
ẽẽ necessariã. tñ necessitati tp̃ris cedenᷤ.
timotheũ listris circũcid̃. ut scandalũ
iudȩoꝵ ibi cõmorantiũ deuitaret. os¬
tendens actu qđ alibi de se testat᷑. fa
actu m̃tientis. s affectu cõpatientis.
Cuiq ita cupiens subuenire. quẽ ad¬
modũ sibi subueniri uoluisset. si ita¬
sst. affectꝰ eẽt.  Multa qͦ pͥncipes eccłarũ
ꝓtenore canonũ distrinctiꝰ iudicant.
multa ꝓtẽpoꝵ necessitate tolerant.
multa ꝓꝑsonarũ utilitate. uł strage
popłoꝵ uitanda dispensant. Multa ⁊̃
ascĩs patͥb ĩminuta scripturarũ testi¬
moniis cõꝓbant᷑ sic̃ sc̃ȩ romanȩ eccłȩ
sc̃s pontifex leo neophitos ad sũmũ

Expanded text:
tia Hierosolymis confirmatum est, et per Paulum et Barnabam fratribus per Asiam destinatum, ne quisquam ad fidem veniens, circumcisioni legis haberetur obnoxius . Ipsequod simulationi quorumdam Judaeorum consensisset, qui circumcisionem saluti putabant esse necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, ostendens actu quod alibi de se testatur: Faastu mentientis, sed affectu compatientis: cuique ita cupiens subvenire, quemadmodum sibi subveniri voluisset, si ita affectus esset. Multa quoque principes Ecclesiarum pro tenore canonum districtius judicant, multa pro temporum necessitate tolerant, multa pro personarum utilitate, vel strage populorum vitanda dispensant. Multa etiam a sanctis Patribus imminuta Scripturarum testimoniis comprobantur. Sicut sanctae Romanae Ecclesiae sanctus pontifex Leo neophytos ad summum
Abbreviated transcription (Latin):
ra. p.t. &. in.t. ⁊ si qua st̃ his similia.
Mobiles uͦ st̃ quas lex ȩtͣ̃na ñ sanxit. sed
pꝰterioꝵ diligentia rõe utilitatis inuenit.
ñ adsalutẽ pͥncipalit̃ obtinendã. s ad
eã tutiꝰ muniendã. Quale ẽ illud apłi.¬

Expanded text:
rem tuam ; et si qua sunt his similia. Mobiles vero sunt, quas lex aeterna non sanxit, sed posteriorum diligentia ratione utilitatis invenit non ad salutem principaliter obtinendam, sed ad eam tuti
Abbreviated transcription (Latin):
derabit. qͥd sit ãmonitio. qͥd sit p̃cep¬
tũ. qͥd ꝓhibitio. qͥd remissio . & hec
nec se inuicẽ ĩpugnare. nec a se inuicẽ¬
distare. s om̃ib sanitatis remediũ ꝓ
sua mod̾atione dispensare. S hȩc
ant. quȩ sint remissibilia quȩ irre-
remittenda paulo latiꝰ ÷ distinguendũ.
Et pͥma qͥdẽ ãmonitio pȩnã non in¬
tentat. si quis pꝰeã ñ eat. s p̃miũ sibi
ad quiescentib pollicet᷑. Unde dñs
dicit in ȩu̾głio. Siuis ꝑfectꝰ ẽẽ uade¬

Expanded text:
derabit quid sit admonitio, quid sit praecepderabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se invicem iitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec ant, quae sint remissibilia, quae irremremittenda, paulo latius est distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, sed preamium sibi acquiescentibus pollicetur. Unde Dominus dicit in 2 Evangelio: Si vis e
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ seruare. ł aug̾e intendit. nec me
nc̃ mordentia nc̃ mollientia egrotanti
medicamina apponit. ⁊ nc̃ ferro secat.
cui fom̃to subuenire ñ pot̾at. & ec̃u̾so
ei nc̃ subuenit fom̃to. quẽ ferro secare
ñ audebat. ita spũales medici. doctores
uidelicet scẽ eccłȩ. nec a se nec int̾ se dis¬
sentiunt. cũ illicita ꝓhibent. necessa¬
ria iubent. sũma suadent. uenialia
indulgent. cũ scđm duritiã cordiᷤ de¬
linquentiũ ꝓcorreptione eoꝵ ł cautela
cȩteroꝵ ⁊ seueras pęnitentiȩ leges ĩpo
nunt. ł cũ scd̃ deuotionẽ dolentiũ. ⁊ re-¬
surg̾e uolentiũ c̃sid̾ata fragilitate uasiᷤ
qͦd portant. indulgentiȩ malagina
suꝑponunt. Nã qͥ indulgent maiori¬
b morbis amouendis ꝓuident. &. qͥ
uare. qͥ aut̃ sũma suadent. salutẽ
student augere.¶ Hȩc attendens
diligens lector intelligiꝰ unã e̾ẽ faciẽ
eloquioꝵ sacroꝵ cũ distincte consi¬

Expanded text:
salutem servare, vel augere intendit; nec medsalutem servare, vel augere intendit; nec mednunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina apponit; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non poterat, et e converso ei nunc subvenit fomento, quem ferro secare non audebat; ita spirituales medici, doctores videlicet sanctae Ecclesiae, nec a se, nec inter se dissentiunt, cum illicita prohibent, necessaria jubent, summa suadent, venialia indulgent: cum secundum duritiam cordis delinquentium pro correctione eorum, vel cautela caeterorum severas poenitentiae lnunt, vel cum secundum devotionem dolentium, et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. Nam qui indulgent, majoribus morbis amovendis provident, et qui vare; qui autem summa suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte consi
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ c̃sulens id p̃cipit aliis fieri.
qdđ s̃ qͥsq uult abaliis impendi.¬
¶ Quic̃q gͦ eccłasticus doctor ec¬
cleasticaᷤ regulas ita int̾prȩtatur
aut modat᷑. ut ad regnũ caritatiᷤᷤ
cuncta quȩ docuerit ł exposue.¬
rit referat: nec peccat. nec errat.
cũ saluti ꝓximoꝵ consulens. ad
finẽ sacris institutionib debitũ
ꝑuenire intendat. Uñ dicit
beatꝰ aug̃ de disciplina eccłastica
tͣrtans. habe caritatẽ & fac qͥcqͥd
uis. Si corripis corripe cũ cari¬
tate. si parcis. parce cũ caritate.
S in his adhibenda ÷ sũma dili¬
gentia. &. mundandꝰ ocułꝰ cordiᷤᷤ.
quatinꝰ impuniendo ł parcendo
sanandis morbis caritaᷤ sincera
subueniat. &. nemo ibi uenaliũ me¬
dicoꝵ more qđ suũ ẽ quęrat. ne ꝓ-¬
pheticã illã rep̃hensionẽ incurrat.
Mortificabant animaᷤ q̃ ñ morieban¬
tur. et uiuificabant aĩas quȩ ñ ui-¬
uebant. Sic̃ enĩ rõ corporał medicinȩ
uł depellere morbos. uł curare uuln̾a.

Expanded text:
m id praecipit aliis fieri, quod sibi quisque vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur, aut moderatur, ut ad regulam charitatis, cuncta quae docuerit, vel exposuerit, referat; nec peccat, nec errat, cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde dicit beatus Augustinus de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » Sed in his adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in puniendo, vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo ibi venalium medicorum more, quod suum est quaerat et propheticam illam reprehensionem incurrat: Mortificabant animas quae non moriebantur, et vivificabant animas quae non vivebant . Sicut enim ratio corporalis medicinae vel depellere morbos, vel curare vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
adquirit᷑. uł inqͥb neglectis mors in¬
dubitata consequit᷑. nulla ẽ admitten¬
da dispensatio. s ita st̃ omĩa manda¬
ta. ł int̾dicta seruanda. sic̃ st̃ et̾̃na lege
ligentia. si honesta uł utilis sequatur
cõpensatio. pot᷑ p̃ced̾e. auctoritate p̃si¬
dentiũ diligent̃ delib̾ata dispensa¬
tio. Multa enĩ talia in eu̾głica histo¬
ria. in actib apłoꝵ. in gestis conci-¬
lioꝵ. et c̃tigisse legimus. & pꝰ modũ
cognouimꝰ. Assumamꝰ itaq pͥmũ ex¬
emplũ de eu̾głio. Dñs qͥppe mittens
discipłos ad p̾dicandũ int̾dix̃ eis &
perã ⁊ saculũ. ⁊ qͥa uita dni iħu ĩt̾ris
disciplina ẽ morũ. instante tp̃r passio

Expanded text:
acquiritur vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio; sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut sunt aeterna lege ligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum cognovimus. Assumamus itaque primum exemplum de Evangelio. Dominus quippe mittens discipulos ad praedicandum, interdixit eis et peram et sacculum . Et quia vita Domini Jesu in terris disciplina est mor
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. s qd freqͤntatũ. ex obliquo quoꝵ dã
simplicitatẽ corũꝑe posset. Et multa re¬
ꝑies incanonicis institutionib in hc̃
modũ. Similit̾ ĩ mobiles ꝓhibitiones
occides. ñ mechab̾is. . ct̾a. Et hec st̃ illa
minima p̃cepta. de qͥb dñs dic̃. qͥa qͥ ea
solu̾it. &. sic docuerit. in regno cȩloꝵ
minimꝰ erit. qͥ uͦ obseruau̾it. ñ statĩ reg¬
no dĩ dignꝰ erit. qͥa inchoantia st̃ hec ñ
ꝑficientia. St̃ alia int̾dicta in qͥb si in¬
t̃dicta ñ fuissent. nec mors oꝑaret᷑. nec
salus ꝑiclitaret᷑. s ad hec ea scõꝵ pr̃m au¬
ctoritas reuerenda ita decreuit. ut &.
p̃sentib ñ obee̾t. cõpescendis uͦ maiorib
malis uł cauendis caritas sinc̾a ꝓuider&.

Expanded text:
esset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones occides; Non moechaberis : et caetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita decrevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis majoribus malis vel cavendis, charitas sincera provider
Abbreviated transcription (Latin):
habebis. t.i.c. Ecce lectio ista eu̾ge¬
lica in uoluntate hoĩs ꝑfectionem
ponens ñ cogit. ñ minas intentat.
sicut nec illa. quȩ spadones laudans
qͥ se castrauert̃. ꝓpt̾ regnũ cȩloꝵ. Sub¬
infert. qͥ pot̾ caꝑe capiat. at tñ cũ
ad ꝑfectionẽ uoto se qͥsq astrinxerit.
uł gradũ quẽ nullus absq c̃tinen¬
tiȩ uirtute ascendẽ deb&. ascenđit.

Expanded text:
elo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens non cogit, non minas intentat; sicut nec illa quae spadones laudans, qui se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ in alteriꝰ cõmendauerit dñm.¬
& ꝑ abrenuntiationẽ. apͥoris pos¬
sess oris se alienau̾it seruitio. ex suf¬
flatur ab eo seua potestas. ut ꝑ piũ
sacerdotis ministeriũ spũi scõ cedat
& exsufflantur. & exorcitant᷑.
ut pellatur abeis diaboli potestaᷤᷤ ini-¬
mica. ꝙ decepit hominẽ ut possideret
homines. Non gͦ creatura dĩ in infan-¬
tib exorcitantur aut exsufflat᷑. sed
ille sub quo st̃. qui sub peccato nasc̾tur.
tirandus signaculo sc̃ȩ crucis tam¬
infronte quã in corde. ut ipse a¬
postata diabolus in uase suo pͥstino
suȩ intentionis ñ cognoscens signũ
iã sibi de inceps seiat illud eẽ alienũ:¬

Expanded text:
 in alterius commendaverit dom abrenuntiationem, a prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto cedat t exsufflantur et exorcizantur ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem ut pohomines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflantur, sed ille sub quo sunt qui sub peccato nascuntur.atur baptizandus signaculo sin fronte quam in corde, ut ipse apostata diabolus, in vase suo pristino suae interemptionis cognoscens signum, jam sibi deinceps sciat illud esse alienu
Abbreviated transcription (Latin):
liũ nͥ eũ pęniteat uitȩ uet̾is. no¬
uã non pot̃ inchoare. Abhac pę¬
nitentia cũ baptieantur soli par¬
uuli inmunes st̃. ñdũ enĩ uti pos.¬
sunt libero arbitrio. aug̃ ad se

Expanded text:
lium, nisi cum poeniteat vitae veteris, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia cum baptizantur soli parvuli immunes sunt: nondum enim uti possunt libero arbitrio. CAP. 77.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. atq de largitate ead. laudisso¬
lũmͦ retributionẽ quęrt̃. Hi nimirũ
qđ gratis acceptũ ẽ. gͣtis ñ tͥbuunt.
qr de impenso officio sc̃itatis nũmũ
fauoris expetunt. Uñ bene cũ ui-¬
rũ iustũ describeret ꝓpħa ait. Qui
excutit manꝰ suas ab oĩ mun̾e. Neq
enĩ dicit. qui excutit manus suas
a mun̾e. s adiunx̃ ab om̃i. qͥa aliud
÷ munꝰ ab obsequio. aliud munus
amanu. aliud munꝰ alingua. Munꝰ
qͥppe ab obsequio ẽ: subiectio inde¬
bitȩ impensa: munꝰ amanu. pecunia:
munꝰ a lingua. fauor. Qui gͦ sacroᷤ
ordines tribuit. tt̃ ab om̃i mun̾e
manus excutit. qñ in diuinis reb

Expanded text:
e eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt , quia de impenso officio sanctitatis, nummum favoris expetunt. Unde bene cum virum justum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere : Neque enim dicit: Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni. Quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divin
Abbreviated transcription (Latin):
causa religionis abic̾e acura sua.
s ñ ut cũ illa ex more carnaliter
iaceat. Sic & scõs apłos legimꝰ egisse.
beato paulo dicente. nũquid ñ hm̃s
potestatẽ. sororẽ mulierẽ circũdu¬
cendi. sicut fr̃ dñi & cephas ÷ uide
insipiens qͥa ñ dixi. nũqͥd ñ habemꝰ
potestatẽ sororẽ mulierẽ ãplecten
di. s circũducendi. scił ut m̾cede p̃di¬
cationis sustentaretur abeis. nec
tm̃n de inceps foret int̾ eos ulterius
carnale coniugiũ. Ambr̾ Syper
habuerunt uxores. Excanone

Expanded text:
causa religionis abjicere a cura sua, non ut cum illa ex more carnaliter jaceat. Sic et sanctos apostolos legimus egisse, beato Paulo dicente: « Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut fratres Domini et Cephas? » Vide insipiens, quia non dixit: Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem amplecdi, sed circumducendi, scilicet ut mercede praedicationis sustentaretur ab eis, nec tamen deinceps foret inter eos ulterius carnale conjugium. Ambros. in etis, habuerunt uxores. DE SIMON
Abbreviated transcription (Latin):
Db̃r quidã cõmissã sibi regebat
eccłam: eũ magno timore dñi.
qui ex tp̃r accepti ordinis pb̃ram
suã ut sororẽ diligens. s quasi hostẽ
cauens. ad se ꝓpius nũquã accede sine¬
bat. eãq sibimet ꝓpinquare nulla
occasione ꝑmittens. ab ea sibi cõmu¬
monẽ funditus familiaritatis absci¬
ut semꝑ abillicitis longe. ase ple
neꝗͣ. ꝑ eã incurreret culpã. sibi ꝑ eã
&ẽ ministrare refutabit necessaria.
.ix. contra epłam nicete abb. de mo¬
nasterio studii.

Expanded text:
yter quidam commissam sibi regebat ecclesiam, cum magno timore Domini, qui ex tempore accepti ordinis, presbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius nunquam accedere sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciut semper ab illicitis longe sint, a snequam per eam incurreret culpam, sibi, per eam, etiam ministrari refutabat necessaria.IX, contra epistolam Nicetae abbatis de monasterio studii.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrunt᷑. Hȩc iccirco diximꝰ. ut osten¬
damꝰ quẽ legũ conflictũ lothariꝰ con-¬
gredi posse autumat. cũ ꝑsona quã
in suis penetralib cotidie fatigat.
ad claustra reducit. &. qñ educta fue¬
rit. nͥ ea ꝓfiteat᷑ quȩ ipse p̃ceꝑit punit.¬
ꝓpͥȩ gͥ lib̾tati cõmitti. & om̃i opp̃ssiõe
atq potestate illiꝰ cũ init᷑ conflictus
oportet liberari. atq suis lib̾alit̾ uti.
& suspectas ꝑsonas c̃uenit declinare.
quȩ se ab obiectis ostendere cupit
Nos hanc cfessionẽ tuã quã ñ uo¬
Tluntas s uis extorsit. nequaꝗͣ pro
intime fuerit. ad multoꝵ ꝑnitiem
pot̃ accełẽ. Deniq si ħ licet om̃s uiri
posst̃. quas iure sortiti st̃ feminas.
si has odio habuerint. diũsis afflic¬
tionib mac̾are. &. qđ legitime non
fuerint assũpte statĩ cogere. quurĩ
ut mortale crim̃ c̃tͣ se dicant. illatis
intolerabilib penis cõpellere. Aug̃¬

Expanded text:
uiruntur. Haec idcirco diximus ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat cum persona quam in suis penetralibus quotidie fatigat ead claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit libertati committi, et ab omni oppressione ac potestate illius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit nos hanc confessionem tuam, quam non voluntas, sed vis extorsit, nequaquam printime fuerit, ad multorum perniciem potest accrescere. Denique si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fuerint assumptae, fateri cogere: quin etiam, ut mortale crimen contra se dicant, illatis intolerabilibus poenis compellere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
delere illã machinau̾it. ipsa uero
cidatur. si uͦ non pot̃. nullomͦ li¬
ceat ei requirenti eã reddẽ ad occi¬
dendũ. quȩ se ei obtulit addefen-
dendũ. S sollerti cura transiit¬
tat eã ad locũ quẽ ipsa delegerit.
ut secura possit uiuere. Siuͦ int̾dũ
maritꝰ eã inuenerit. & repetierit.
scãm scłi potestatẽ habebit qͥ ei ag̾e
uelit. S audiat augustinũ dicen¬
tẽ. Cũ enĩ uir a uirtute nom̃ acceꝑit.¬
& mulier a mollitia .i. fragilitate.
qͣre contra crudelissimã libidinis
c̾e̾ uictricẽ. cũ ipse adpͥmũ libidi¬
nis ictũ uictꝰ cadat: Nã qͥcqͥd etͣ
fidẽ catholicã ñ licet mulieribus
nec uiris licebit. Si aut̃ eadẽ mu¬
lier timore ꝑt̃rita. aloco ubi eam¬
ep̃s destinauit aufug̾it. & uir
enus ab ep̃o semel aut bis aut sepiꝰ
repetierit. si uitã ei obtin̾e possit
ñ reddat. Maritꝰ uͦ. quã diu ipsa
uiuit. nullomͦ alteram ducat.

Expanded text:
delere illam machinaverit, ipsa vero, delere illam machinaverit, ipsa vero, cidatur; si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, qudendum, sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculi potestatem habebit, quidquid ei agere velit. Sed audiat Augustinum dicentem: « Cum enim vir a virtute nomen acceperit, et mulier a mollitia, id est fragilitate, quare contra crudelissimam bestiam libidinis esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem Catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem mulier timore episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel, aut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, n reddat. Maritus vero, quandiu ipsa vivat, nullo modo alteram ducat.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente eo fornicatꝰ fuerit mori¬
ente marito synodali iudicio aditꝰ
ei claudatur illicitꝰ. nec ult̾ius ei
coniungat᷑ matͥmonio. ꝗͣ pͥus pol¬
luit adult̾io. Nolumꝰ enĩ nec
xp̃iane religioni c̃uenit. ut ullus
ducat inc̃iugiũ quã pͥus polluit.
marito c̃iugẽ illiꝰ adult̾asse accu¬
sat᷑. &. eo in ꝓximo defuncto eãd̾
sũpsisse dmoscit᷑. om̃imodis publice
penitentiȩ subigat᷑. De qͦ ⁊̃ pꝰ peni¬
tentiã p̃fata si expedierit serua¬
bit᷑ regła. nͥ forte idẽ aut mulier
uirũ qui mortuus fuerat occidisse
notent᷑. aut ꝓpinqͥtas ^ ł alia queli¬
b& actio criminat impediat. Qd̃
si ꝓbatũ fuerit. sine ulla spe c̃iugũ
cũ penitentia ꝑpetuo maneant. Si
aut̃ negauerit se eandẽ feminã ui¬
potuerit. purgent legalit̃ famam
suȩ oppinionis . &. sũpto utant᷑ con¬
iugio. si alia ut diximꝰ ñ impedierit
de. ꝓpt̾ea maritꝰ capitali sententia

Expanded text:
vivente eo, fornicatus fuerit, morivivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius polluit marito conjugem illius adulterasse accusatur, et, eo in proximo defuncto, eamdem sumsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subjiciatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula; nisi forte vir, aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occinotentur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vipotuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si 301 alia, ut diximus, non impedierit et propterea maritus capitali sententia
Abbreviated transcription (Latin):
infelices pͥores nuptias. nouarũ te ĩmit¬
tis ꝑiculo: Necñ qr pot̾at euenire.
ut iuxta eandẽ legẽ uxor qͦ marito
daret repudiũ eadẽ cautela p̃cipitur.
ne scłm accipiat uirũ. ⁊ qr meretrix
⁊ q̃ semel fuerat adult̾a. obpbriũ ñ ti¬
si talẽ dux̾it sub adult̾i crimine sit.
Sic̃ aut̃ crudeł ẽ &. iniquus qui
castã dimittit. sic fatuus ẽ &. in¬
iustꝰ qͥ retinet meretricẽ. Nã patronꝰ
t᷑pitudinis eiꝰ ẽ. qͥ cͥm̃ cȩlat uxoris.
Exconcilio triburiensi. capto .iii.
Helatũ ẽ aurib sc̃oꝵ sac̾dotũ quẽ¬
Adã alt̾iꝰ uxorẽ stupro uiolasse. &¬
insuꝑ mecho uiuente uiro suo uira¬
m̃tũ suũ dedisse. ut pꝰ legitimi mariti
mortẽ si suꝑ uixisset duc̾et uxorẽ. Qd̃
& factũ ẽ. Tale gͥ conubiũ ꝓhibemꝰ
llud uero cõmuni decre capło.u.
to scd̃m canonũ instituta definimꝰ.
& p̃iudicamꝰ. ut siqͥs cũ uxore alte̾

Expanded text:
infelices priores nuptias, novarum te immitinfelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium: eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix, et quae semel fuerat adulterata, opprobrium non tisi talem duxerit, sub adulterii crimine sit.Sicut autem crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et injustus qui retinet meretricem. Nam patronus turpitudinis ejus est, qui crimen celat uxoris.concilio Triburiensi. CCXXXVII. Relatum est auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae vivente viro suo juramentum dedisse ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret in uxorem; quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus Illud vero communi decreto secundum canonum instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius,
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate dĩ nr̃i in monte sc̃o eius.
tat ẽ causa cũ uxore. Cet̾m alit̃ se ha¬
bere iura gentiũ qͥs ignoret: U int̾¬
nub&. ⁊ ille quã uoluerit ducet. ltẽ.¬
Auiro uiuo in alt̾uis transire conubiũ.
nec tc̃ licuit. nec nc̃ licet. nec unquã
licebit. Apostatare qͥppe ab uno dõ.¬
& ire in alt̾iꝰ adult̾inã suꝑsticionẽ. sẽꝑ
rit uxorẽ. nͥ obfornicationẽ. ⁊
aliã duxerit. mechat᷑. Et qͥ dimissã
dux̾it. mechat᷑. Sola fornicatio ẽ.
qͣ uxoris uincit affectũ. ĩmo cũ illa
unã carnẽ in aliã dimiserit . &. le
fornicatione separau̾it. amarito ñ
deboe teneri: ne uirũ ꝙͦ sub male¬
dicto faciat. dicente scriptura. Qui
tio. libere uxor dimittat᷑. Et qͥa pote-¬
rat accide̾. ut aliqͥs calũpniã fac̾e̾t in¬
nocenti. ⁊ ob sccdam copulã nuptiarũ.
bet uxorẽ. ut scda pͥma uiuente ñ hãt
Qđ enĩ dicit tale ẽ si ñ ꝓpt̃ libiditiẽ.
s ꝓpt̃ iniuriã dimittis uxorẽ. qr̃ exꝑtꝰ

Expanded text:
in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius talis est causa cum uxore. Ceterum aliter se habere iura gentilium quia ignorat? ubi intenubit et ille, quam uoluerit, ducit. uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper icationem et aliam duxerit, maechatur; et qui dimissam duxerit, maechatur . Sola fornicatio est quae uxoris vincit affectum, id est cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui cio, libere uxor dimittitur, et quia poterat accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum uxorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit, tale est: Si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus
Abbreviated transcription (Latin):
INt̃ ħ ur̃a sc̃itas adde studuerit.
si cuiꝰ uxor adult̾inũ ꝑpetrau̾it.
utrũ marito ipsius liceat scđ̾m
mundanã legẽ eã int̾fic̾e. S dei
sc̃a eccła mundanis nũꝗͣ c̃strin¬
git᷑ legib. gladiũ ñ haboe. nisi

Expanded text:
tra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ipsius liceat secundum mundanam legem eam interficere. Sancta Dei Ecclesia mundanis nunquam constringitur legibus, gladium non habet nisi
Abbreviated transcription (Latin):
martion. Nicħ trinitatis ee̾ntia ad
creaturarũ nat᷑ã deductũ. ut plato
& t̃tullianꝰ. Nicħ officio singłare.
nec alteri cõmunicabile. ut origenis.
Nicħ c̃fusũ. ut sabellius: s totũ ꝑfe¬
ctũ. qͥa totũ ex uno. et unũ ñ tm̃ soli

Expanded text:
Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius; sed totum perfectum, quia totum ex uno, et unum ex toto; non
Abbreviated transcription (Latin):
&. caro . &. anima ñ absq sensu &. rõe.
ut apollinaris. N deq caro absq aĩa.
ut anomociis. s annnã cũ rõe sua. &.
carnẽ cũ sensib suis ꝑ quos sensus ueroᷤ
in passione & ante passionẽ carnis suȩ
dolores sustinuit.
Deq sic ÷ natus ex uirgine. ut
ditatis initiũ hõ nascendo acce¬
perit quasi anteꝗͣ. ex uirgine nascere¬
tur ds ñ fuerit sicut artemon . & be¬
rillus .&. marcellus docuert̃. s et̾nꝰ
ds̃ homo ex uirgine natus.
ichil creatũ aut seruiens. intri¬
nitate credendũ. ut uult dio¬
nisius fons arrii. Nichil inȩquale.
ut inomius. Nichil gr̃e ȩqualȩ. ut
uult aethius. Nicħ anteriꝰ. posteriꝰ ue.
aut minꝰ. ut arriꝰ. Nichil extraneũ
aut officiale alt̾i. ut machedonius.
Nich ꝑsuasione aut subreptione inser¬
tũ. ut manicheus. Nicħ corporeũ. ut
melito &. t̃tullius. Nicħ corporaliter
Nicħ morib uł uoluntate diu̾sũ. ut

Expanded text:
et caro. Anima non absque sensu et ratione, et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et caro cum sensibus suis: te passionem carnis suae dolores sustinuit. Neque sic est natus ex virgine, ut deitatis initium homo nascendo acceperit: quasi, antequam ex virgine nasceretur, Deus non fuerit, sicut Artemon et Berillus et Marcellus docuerunt: sed aeternus Deus homo ex virgine natus est. Nihil creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil gratia aequale, ut vult Aetius; nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius; nihil extraneum, aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter nihil moribus vel voluntate diversum, ut