comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo semet ipsum exinaniuit. formam serui
accipiens: in similitudine hominum factus.
& habitu inuentꝰ ut homo. Humiliauit semet
ipsum. factus obediens usq ad mortem: mor¬
tem aut̃ crucis. Ipsa uͦ doctͥna eiꝰ qͣm attente
insinuet humilitatem. atq huic p̃cipiende
uehem̃t̾ insistat. qͥs explicare facile possit:
atq in hanc rem demonstrandam destimo¬
ma cuncta congerere: Hoc facere conetur
uł faciat: qͥsqͥs seorsum de humilitate uolu¬
erit scͥb̾e. Huiꝰ aut̃ oꝑis aliud ꝓpositum est.
quod de tam magna re susceptum est: ut ei
maxime sit cauenda suꝑbia. Pinde pauica
testimonia quȩ dñs inm̃te dare dignat᷑.
ex doctͥna xp̃i de humilitate commemoro: q̃
ad id qͦd intendi fortasse sufficiant.Sermo
eiꝰ quem pͥmum ꝓlixiorem ad discipłos ha¬
sia humiles intelligimꝰ. fidem centurionis
illiꝰ. icło p̃cipue laudauit. nec se inuenisse
in isrł dixit tantam fidem: quia ille tã hu¬

Expanded text:
primo semet ipsum exinaniuit formam serui primo semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, in similitudine hominum factus et habitu inuentus ut homo, humilauit semet ipsum, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. ipsa uero doctrina eius, quam adtente insinuet humilitatem atque huic praecipiendae uehementer insistat, quia explicare facile possit atque in hanc rem demonstrandam testimonia cuncta congerere? hoc facere conetur uel faciat, quisquis seorsum de humilitate uoluerit scribere. huius autem operis aliud propositum est, quod de tam magna re susceptum est, ut ei maxime sit cauenda superbia. Proinde pauca testimonia, quae dominus in mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro, quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo eius, quem primum prolixiorem ad discipulos halla controuersia humiles intellegimus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit nec se inuenisse in Israhel dixit tantam fidem, quia ille tam hu
Abbreviated transcription (Latin):
Ccm gͦ ꝑpetue continentie ꝓfessores comu¬
gatis se comparantes. scdm scͥpt᷑as comꝑerint
eos infra ec̃. & oꝑe. & mercede. & uoto. et p̃mio:
statimueniat in mentem qͦd scͥptum ẽ: qͣnto
magnꝰ es. tanto humilia te in omnib. & corã
deo inuenies gr̃am. Mensura humilitatiscui
q ex m̃sura ipsius magnitudinis data ẽ: cui ẽ
ꝑicłosa suꝑbia. quȩ ampliꝰ ampliorib insidiat᷑.
Hanc sequit᷑ inuidia: tanqm filia pedissequa.
Cam qͥppe suꝑbia continuo parit: nec unqm
est sine taliꝓle atq comite. Qͥb duob malis.
militat uniũsa disciplina xp̃iana. Hec enĩ
docet humilitatem: qͥ & acqͥrat & custodiat
caritatem: de qͥ cum dictum ẽẽt caritas non
emulat᷑. uelut si catisam quereremꝰ unde fi¬
at ut ñ emulet᷑. continuo suibdidit: ñ inflat᷑.
Tanquam diceret. Ideo ñ habet inuidentiam:
quia nec suꝑbiam. Doctor itaq humilitatis xp̃s

Expanded text:
cum ergo perpetuae continentiae professores se coniucum ergo perpetuae continentiae professores se coniugatis conparantes secundum scripturas compererint eos infra esse et opere et mercede et uoto et praemio, statim ueniat in mentem quod scriptum est: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. menstudinis data est: cui est periculosa superbia, quae amplius amplioribus insidiatur. hanc sequitur inuidentia, tamquam filia pedisequa; eam quippe superbia continuo parit nec umquam est sine tali prole atque comite. quibus duobus malis, militat uniuersa disciplina christiana. haec enim docet humilitatem, qua et adquirat et custodiat caritatem. de qua cum dictum esset: caritas non aemulatur, uelut si causam quaereremus, unde fiat, ut non aemuletur, continuo subdidit: non inflatur, tamquam diceret: ideo non habet inuidentiam, quia nec superbiam. doctor itaque humilitatis Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ex necessitate. potestatem habentes ur̃e uolũ¬
tatis. Neq enim sic̃ non mechab̃is. ñ occides:
ita dici potest ñ nubes. Illa exigunt᷑. ista offe¬
runt᷑. Sifiant ista. laudant᷑: nisi fiant illa.
damnant᷑. In illis dñs debitum imꝑat uobis:
in his aut̃ siqͥd ampliꝰ suꝑerogaueritis. in re¬
deundo reddet uob. Cogitate qͥcqͥd illud ẽ
inmuro eiꝰ locum nominatum. meliorẽ mul¬
to quam filioꝵ atq filiarum. Cogitate illic
nom̃ ec̃num. Qͥs explicat quale nom̃ erit:
Quicqͥd tam̃ erit. et̾num erit: qͦd credendo.
& amando. & sꝑando. potuistis coniugia non
deuitare ꝓhibtea. s tͣnsuolare concessa. Unde
huiꝰ muneris magnitudo. ad qͦd capessendum
ꝓ nr̃is uirib hortati sumꝰ. qͣnto ẽ excelsius atq
diuiniꝰ:. multomagis admonet sollicitudinẽ
nrãm. ñ solum de glosissima castitate. uerum
etiam de tutissima humilitate aliquid loqui.

Expanded text:
ex necessitate potestatem habentes uestrae uolunex necessitate potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque enim sicut: non moechaberis, non occides, ita dici potest: non nubes; illa exiguntur, ista offeruntur. si fiant ista, laudantur; nisi fiant illa, damnantur. in illis dominus debitum imperat uobis; in his autem quidquid amplius supererogaueritis, in redeundo reddet uobis. cogitate, quidquid illud est, in muro eius locum nominatum meliorem multo quam filiorum atque filiarum, cogitate illic nomen aeternum. quis explicat quale nomen erit? quidquid tamen erit, aeternum erit. hoc credendo et sperando et amando potuistis coniugia non deuitare prohibita, sed transuolare concessa. Vnde huius muneris magnitudo, ad quod capessendum pro nostris uiribus hortati sumus, quanto est excellentius atque diuinius, tanto magis admonet sollicitudinem nostram non solum de gloriosissima castitate, uerum etiam de tutissima humilitate aliquid loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
inuob. Nam & illud canticum nouum ꝓpͥ
tm ur̃m dicere ñ pot̾it: audire tam̃ pot̾it. &
delectari ur̃o tã excellenti bono. S tios qͥ &
dicetis & audietis: quia id quod dicetis a uo¬
bis audietis. felicius exultabitis: iocundiꝰq
regnabitis. De maior tam̃ ur̃o gatidio nuliꝰ
meror erit. qͥb hoc deerit. Agnus qͥppe ille
quem uos quocunq ierit sequimini. nec eos
deerit: qui eum quo uos non ualent sequi.
Ommipotentem agnum loquim᷑. & uobis
p̃ibit. & ab eis ñ abibit: ctm erit ds omnia
in omnib. Et qͥminus habebt̃: a uob̾ non ab¬
horrebunt. Ubi enim nulla ẽ inuidentia:
concors ẽ differentia. Presumite itaq: fidite:
roboramins: ꝓmanete. qui uouetis &e recddi¬
tis dño deo ur̃o uota ꝑpetuȩ continentie: ñ
qui hoc nondum uouistis. qͥ potestis capere
capite: ꝑseuerant̃ currite. ut comp̃hendatis.
Tollite hostias qͥsq suas: & intͦite in atͥa dñi. Ñ

Expanded text:
in vobis. Nam & illud canticum nouum proprie in vobis. Nam & illud canticum nouum proprie vestrum dicere non poterit. Audire autem poterit, & delectari tam excellenti bono. Sed vos quæ & dicetis & audietis: quia quod dicetis, a vobis audietis, felicius exultabitis, iocundiusque rmoeror erit quibus hoc deerit. Agnus ille quippe, quem vos quocumque ierit sequimini, nec eos deseret qui eum quo vos non valent sequi. Omnipotentem Agnum loquimur. Et vobis præibit, & ab eis non abibit, cum erit Deus omnia in omnibus. Et qui minus habebunt, a vobis non abhorrebunt. Vbi enim nulla est inuidia, concors est differentia. Præsumite itaque, fidite, roboramini, permanete: quæ vouetis & redditis Domino Deo vestro vota perpetuæ continentiæ, nqui hoc nondum uouistis, qui potestis capere, capite; perseueranter currite. ut conprehendatis. tollite hostias quisque suas et introite in atria domini, non
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam: imitamini eum qui
ꝓuob̃ passus ẽ: relinquens uob̾ exemplum.
ut sequamini uestigia eiꝰ. Hec qui imitant᷑:
in his agnum sequunt᷑. S certe etiam con¬
iugati possunt ire ꝑista uestigia: et si non ꝑ¬
fecte in eadem forma ponentes pedem:ue¬
runtamen in eisdem semitis gradientes.O
ecce agnꝰ ille gradit᷑ in itinere uirginali: qͦmͦ
post eum ibunt qui hoc amiserunt. qͦd nul
lomͦ recipiunt: Uos gͦ. uos ite post eum uir¬
gines eiꝰ. Uos illo ite post eum: qui p̾t̾ hoc u¬
num. qͦcq ierit sequimini eum. Ad qͦdlibet
possumꝰ coniugatos.: p̃t̃ hoc qͦd irreparabilit̃
amiserunt. Uos itaq sequimini eum: tenen¬
do ꝑseuerant̃: quod uouistis ardent̃. facite
cum potestis. ne uirginitatis bonum a uob̃
ꝑeat: cui facere nicħ potestis ut redeat. Uide¬
bit uos cet̾a mnultitudo fidelium. quȩ agnũ
adhoc seqͥ ñ potest: uidebit nec inuidebit:
& colletando uob̃. qͦd in se ñ habet habebit

Expanded text:
iustitiam, imitamini eum, qui pro uobis passus est, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. haec qui imitantur, in his agnum sequuntur. sed certe etiam coniugati possunt ire per ista uestigia, etsi non perfecte in eadem forma ponentes pedem, uerumtamen in eisdem semitis gradientes. Sed ecce ille agnus graditur itinere uirginali. quomodo post eum ibunt qui hoc amiserunt, quod nullo modo recipiunt? uos ergo, uos ite post eum, uirgines eius; uos et illuc ite post eum, quia propter hoc unum quocumque ierit sequimini eum. ad quodlibet possumus coniugatos praeter hoc quod inreparabiliter amiserunt. uos itaque sequimini eum tenendo perseueranter, quod uouistis ardenter. facite cum potestis, ne uirginitpereat, cui facere nihil potestis, ut redeat. Videbit vos caetera multitudo fidelium, quae Agnum ad hoc sequi non potest. Videbit, nec invidebit; et collaetando vobis, quod in se non habet, habebit
Abbreviated transcription (Latin):
& filios ꝓcreare. stiscepit qͥdem continentiã
uidualem:s plus intenta in dm̃. plus sit sol¬
licita q̃ illi placeant actitare: nocte & die
sic̃ anna ieiuniis & obsecrationib seruieis.
Si contendat᷑ quenam istarcĩsit meritis po¬
tior: qͥs ñ uideat in hoc certamine palmã
dandam eẽ maiori feruentioriq pietati:
Ita & tres aliȩ si constituant᷑. qͥb illarũ tͥum
bina insint. singła desint: qͥs dubitet eas
meliores fore. qͥb p̃pollentius fuerit in fuis
bonis duob pia humilitas. ut alta sit pietaᷤ:
Nulla qͥdem istarum sex uiduarum. tuȩ nor¬
mȩ adeqͣnt᷑. ẽ ti enim si hoc uotũ ad senec¬
tutemusq ꝑduxeris: omnia tͥa potes habere:¬
qͥb anne meritum ȩxcelluit. Nam & unum
trum habiusti. & ñ diui tecum uixit in car¬
ne. Ac ꝑhoc. si exhibueris obedientiã u̾bis
apłi dicentis. q̃ aut̃ uere uidtia ẽ & desolata.

Expanded text:
et filios procreare, suscepit continentiam et filios procreare, suscepit continentiam uidualem, sed plus intenta in deum plus sit sollicita quae illi placeant actitare, nocte et die sicut Anna ieiuniis et obsecrationibus seruiens. si contendatur, quaenam istarum sit meritis potior, quis non uideat in hoc certamine palmam dandam esse maiori feruentiorique pietati? ita et si tres aliae constituantur, quibus illarum trium bina insint, singula desint, quis dubitet eas meliores fore, quibus praepollentius fuerit in suis bonis duobus pia humilitas, ut alta sit pietas? Nulla quidem istarum sex uiduarum tuae normae adaequatur. tu enim, si hoc uotum ad senectutem usqquibus Annae meritum excelluit. Nam et unum virum habuisti, et non diu tecum vixit in carne: ac per hoc si exhibueris obedientiam verbis Apostoli dicentis, Quae autem vere vidua est et desolata,
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuniis. & obsecrationib seruiens nocte ac
die. uides quemadinodum scã uidua non
solum eo p̃chcat᷑ qͦd uniuira fu̾it: uerum
etiam qͦd paticos annos cum marito cux.¬
erit a uirginitate sua: & uidualis conti¬
nentie mimꝰ usq ad tantam senectutem.
tanta pietatis seruitute ꝑduxerit.Consti¬
tuamus gͥ ante ocłos nr̃os. uiduas tres: ha¬
bentes singła eoꝵ. q̃ huic inerant omnia.
Unam ponamꝰ uniuiram cui desit & tanta
ꝓlixitas uiduitatis. quod diu cũ maritouix¬
erit. & tantum studium pietatis quod ñ
ita ieiuniis & obsecrationib seruiat: alt̾am
q̃ post pͥoris mariti breuissimã uitam. etiã
sedm eito amiserit. & diuturna etate sit
uidua. s etiã ipsa ñ tantum det oꝑam ieiu¬
nioꝵ & obsecrationum religiosissime serui¬
tutiAerciam q̃ nonsolum duos turos habu¬
erit. s etiam cũ ambob singillatim uł cũ
aliqͦ eoꝵ diutiꝰ tuxerit. & postiore etate ui¬
duata. in qͣ qͥdem si nub̃e uoluisset posset

Expanded text:
ieiuniis et obsecrationibus seruiens nocte ac die. uides, quemadmodum sancta uidua non solum eo praedicatur, quod uniuira fuerit, uerum etiam quod paucos annos cum marito uixerit a uirginitate sua et uidualis continentiae munus usque ad tantam senectutem tanta pietatis seruitute perduxerit. Constituamus igitur ante oculos nostros uiduas tres habentes singula eorum, quae huic inerant omnia: unam ponamus uniuiram, cui desit et tanta prolixitas uiduitatis, quod diu cum marito uixerit, et tantum studium pietatis, quod non ita ieiuniis et obsecrationibus seruiat; alteram, quae post prioris mariti breuissimam uitam etiam secundum cito amiserit et diuturna aetate sit uidua, sed etiam ipsa non tantum det operam ieiuniorum et obsecrationum religiosissimae seruituti; tertiam, quae non solum duos uiros habuerit, sed etiam cum ambobus singillatim uel cum aliquo eorum diutius uixerit et posteriore aetate uiduata, in qua quidem si nubere uoluisset, posset
Abbreviated transcription (Latin):
uniuiris uiduis. s & turginib hereticortm.
iusto iudcio p̃ferunt᷑. Multi st̃ quidem de
his tͥbus reb coniugii uiduitatis & uirgini.¬
tatis questionum sinꝰ. multe ꝑplexitates: qͥb
disputando penetrandis uł dissoluendis &
maiore cura opꝰ est. & copiosiore sermone: ut
uł in oĩb eis recte sapiamꝰ uł siqͥd alit̾ sapimꝰ:
id qͦꝙ nob̾ dͥo reuelet. Ueruntam̃ quod etiam
illic consequent̃ dicit apłs: in qͦd ꝑuemmus.

Expanded text:
uniuiris uiduis, sed et uirginibus haereticorum uniuiris uiduis, sed et uirginibus haereticorum iusto iudicio praeferuntur. multi sunt quidem de his tribus rebus coniugii, uiduitatis et uirginitatis quaestionum sinus, multae perplexitates: quibus disputando penetrandis uel dissoluendis et maiore cura opus est et copiosiore sermone, ut uel in omnibus eis recte sapiamus uel, si quid aliter sapiamus, id quoque nobis deus reuelet. uerumtamen, quod etiam illic consequenter dicit apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
difficillimȩ q̃stiones: aliqͥd ampliꝰ qm qͦd
ad te ꝓpͥe ꝑtinet. dicere uolui: ꝓpt̾ qͦs dam
qͥsibi doctinon uident᷑. nͥ alienos labores ñ tu¬
dicando conent᷑ discutere. s lacerando consem¬
dere. Deinde tit etiam tu ipsa ñ solũ serues qͦd
uotusti. & in eobono ꝓficias. uerum etiam di-¬
ligentius firmiꝰq noũis idembonum tuum.
ñ a malo nuptiarum distingui. sbono nuptia¬
rum antepom. Nam qͥuiduarum feminarũ
ntiptias damnant: etiam si continentiam suã
multarum qͥb tuut̾is rerum abstinentia mi.¬
rabilit̾ & feriient̾ exerceant: ñ id̾o te seducant
ut sentias qͦd sentiunt: etiam si facere ñ pos.¬
sis qͦd faciunt. Nemo enm uult ẽẽ freneticꝰ:
etiamsi uideat frenetici uires uirib sanorũ
eẽ fortiores. Precipue gͥ doctͥna sana bonitatẽ
ꝓpositi & ornet & muniat. Inde ẽ qͥppe quod
catholicc femine etiã sepius nuptȩ. ñ solum

Expanded text:
difficillimae quaestiones, aliquid amplius quam quod difficillimae quaestiones, aliquid amplius quam quod ad te proprie pertinet dicere uolui propter quosdam, qui sibi docti non uidentur, nisi alienos labores non iudicando conentur discutere, sed lacerando conscindere; deinde ut etiam tu ipsa non solum serues, quod uouisti, et in eo bono proficias, uerum etiam diligentius firmiusque noueris idem bonum tuum non a malo nuptiarum distingui, sed bono nuptiarum anteponi. nam qui uiduatarum feminarum nuptias damnant, etiamsi continentiam suam multarum, quibus tu uteris, rerum abstinentia mirabiliter et feruenter exerceant, non ideo te seducant, ut sentias quod sentiunt, etiamsi facere non possis quod faciunt. nemo enim uult esse phreneticus, etiamsi uideat phrenetici uires uiribus sanorum esse fortiores. praecipue igitur doctrina sana bonitatem propositi et ornet et muniat. inde est quippe quod catholicae feminae etiam saepius nuptae non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tia deuitau̾is. quȩ aut̃ in deliciis agit ui¬
uens mortua ẽ: omnia illa tͥa bona q̃ anne
fuerunt. & tua ert̃. T̃ aut̃ st̃ & filii: qͦs forte
studes. Ut enim tͥ nascerent᷑ fȩcunditatis:
ut uitiant felicitatis ẽ: ut auit̃ sic instituant᷑¬
uoluntatis & potestatis. In illis tͥ homines gͦ¬
tulent᷑. in hoc te unitent᷑. Anna ꝑ ꝓpħicam
seientiam cognouit apud matrem uirginẽ
xp̃m: te euangłica gr̃a fecit matrem uirgi¬
nis xp̃i. Illa itaq sancta uirgo quam xpisto
uolentem & petentem obtulistis: uidualib
auiȩ matͥsq meritis addidit aliqͥd de meri¬
touirginali. Non enim nicħ inde habetis:
que hanc habetis. Et in illa estis: qͦd inuobis
ñ estis. Namut sc̃a uirginitas adimeret᷑ nu¬
bentib uob̃. ideofactum ẽ ut nasceret᷑ ex uob̾.
Hec itaq de meritis diũsis coniugatarum.
diũsarumq uiduarum. hoc oꝑe ñ disputa¬
rem. si id qͦd ad te scͥbo tͥ tantũmͦ scriberem.
S qm sunt q̃lam in hoc genere sermonis

Expanded text:
iis agit, uiuens mortua est, omnia illa tria bona, quae Annae fuerunt, et tua erunt. tibi autem sunt et filii, quos forte studes. ut enim tibi nascerentur, fecunditatis, ut uiuant, felicitatis est; ut autem sic instituantuuoluntatis et potestatis. in illis tibi homines gratulentur, in hoc te imitentur. Anna per propheticam scientiam cognouit apud matrem uirginem Christum; te euangelica gratia fecit matrem uirginis Christi. illa itaque sancta uirgo, quam Christo uolentem et petentem obtulistis, uidualibus auiae matrisque meritis addidit aliquid de merito uirginali. non enim nihil inde habetis, quae hanc habetis, et in illa estis, quod in uobis non estis. nam ut sancta uirginitas adimeretur nubentibus uobis, ideo factum est, ut nasceretur ex uobis. Haec itaque de meritis diuersis coniugatarum t diuersarumque uiduarum hoc opere non disputarem, si id, quod ad te scribo, tibi tantummodo scriberem. sed quoniam sunt quaedam in hoc genere sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Sic enim uidit uos in apocalipsi qͥdã
p̃cȩt̾is dilectꝰ agno: qͥ discumb̾e suꝑ pectꝰ
eiꝰ solitꝰ erat: & bibebat & eructabat mirabi¬
lia suꝑcelestia. ũbum dñi. Ipse uos uidit
duodecies duodena milia scõꝵ cytharedo¬
rum. illibate uirginitatis in corpore. in¬
uiolate ueritatis in corde: & qͥa sequimini ag¬
num qͦc̃q ierit. scͥpsit ille de uobis. Quoire
putamus hc̃ agnum: qͦ eum nemosequi uel
atideat uł tialeat nisi uos: Quo putamꝰ eũ
ire: In qͦs saltꝰ & prata: Ub credo st̃ gramina.
gaudia. E gaudia huiꝰ sełi uani& insani. &
mendacis: nec gaudia qͣlia in ipsoregno dei
cȩt̾is. ñ uirginib. s a cet̾oꝵ omnium gaudioꝵ
sorte distincta. E audia uirginum xp̃i. qͦ puta¬

Expanded text:
uos. sic enim uos uidit in Apocalypsi quidam uos. sic enim uos uidit in Apocalypsi quidam prae ceteris dilectus ab agno, qui discumbere super pectus eius solitus erat et bibebat et eructuabat mirabilia super caelestia uerbum dei. ipse uos uidit duodecies duodena milia sanctorum citharoedorum inlibatae uirginitatis in corpore, inuiolatae ueritatis in corde; et quia sequimini agnum quocumque ierit, scripsit ille de uobis. quo ire putamus hunc agnum. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum ire? in quos saltus et prata? ubi credo sunt gramina gaudia; non gaudia saeculi huius uana, insaniae mendaces, nec gaudia qualia in ipso regno dei ceteris non uirginibus, sed a ceterorum omnium gaudiorum sorte distincta, gaudia uirginum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
corpore ꝓut uoluit. ut nec totum sit ocłs.
nec totum auditꝰ. nec totum odorat᷑. nec qͥc¬
quid aliud habet suam ꝓpͥetatem: quamius
equalit̾ habeat cum omnib sanitatem. Ita
quia ipsa uita ȩt̾na parit̃ erit omnib sc̃is.
equalis denarius omnib atcributꝰ est. Qͥa
uͦ in ipsa uita et̾na distinete fulgebunt lumi¬
na meritorum: multe mansiones sunt apud
patrem. Ac ꝑ hoc indenario qͥdem ñ impari
non uiuet aliꝰ alio ꝓlixius: in multis aut̃ man¬
sionib honorat᷑ alius alio clarius. Egite itaq
scĩ pueri ac puelle:mares ac feminȩ: celibes
& innuptȩ: ꝑgite ꝑseuerant᷑ infinem. Lauda¬
te dnm dulcius: quem cogitatis ub̃ius. Sꝑa¬
te feliciꝰ. cui seruitis instantius: amate ar¬
dentius. cui placetis attenti. Lumbis accine¬
tis & lucernis ardentib expectate dñm: qͣn¬
doueniat a nuptiis. uos affertis ad nuptias
agni canticum nouum: quod cantabitis in

Expanded text:
corpore prout uoluit, ut nec totum sit oculus corpore prout uoluit, ut nec totum sit oculus nec totum auditus nec totum odoratus et quidquid aliud habet suam proprietatem, quamuis aequaliter habeat cum omnibus sanitatem. ita quia ipsa uita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa uita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in denario quidem non impari non uiuet alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius alio clarius. Pergite itaque sancti dei, pueri ac puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseueranter in finem; laudate dominum dulcius, quem cogitatis uberius; sperate felicius, cui seruitis instantius; amate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod cantabitis in
Abbreviated transcription (Latin):
omnib reddit᷑. siue his qui ex pͥma hora. si¬
ue his qui una hora oꝑatisunt: Qͥ dutiq nͥ
aliquid significat. qͦd om̃s communit̃ habe¬
bunt. sicuti ẽ ipsa uita ȩt̾na. ipsum regnũ
celorum: ubi ert̃ om̃s qͦs ds p̃destinauit. uo¬
cauit. iustificauit. głificauit: Oportet
enĩ corruptibile hoc induere incorruptio¬
nem: & mortale hoc induere unmortalitatẽ.
hic ẽ ille denariꝰ merces omnium. Stella tam̃
ab stella differt in gła: sic & resurrectio mor¬
tuorum. Hec st̃ munera diu̾sa sc̃oꝵ. Si enim
celum significaret᷑ illo denario: nonne in cȩ¬
lo ec̃. omnib est commune sydib: Et tamen
alia ẽ gła solis: & alia lunȩ: alia stellarum.
Si denarius ille ꝓsanitate corporis poneret᷑
ñne cum recte ualemꝰ omnib m̃b̾ͥs cõmunis
est sanitas: & siusq in mortem ꝑmaneat. pa¬
rit̾ & ȩqualit̃ omnib in est: Et tam̃ posuit
ds membra singła unumquodq eorum in

Expanded text:
omnibus redditur, siue his, qui ex prima hora, siomnibus redditur, siue his, qui ex prima hora, siue his, qui una hora operati sunt? quid utique? nisi aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa uita aeterna, ipsum regnum caelorum, ubi erunt omnes, quos deus praedestinauit, uocauit, iustificauit. glorificauit? oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. hic est illfert in gloria. sic et resurrectio mortuorum. haec sunt merita diuersa sanctorum. si enim caelum significaretur illo denario, nonne in caelo esse omnibus est commune sideribus? et tamen alia est gloria solis. alia gloria lunae, alia stellarum. si denarius ille pro sanitate corporis poneretur, nonne, cum recte ualemus omnibus membris, communis est sanitas et, si usque in mortem permaneat, pariter et aequaliter omnibus inest? et tamen posuit deus membra, singulum quodque eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
rum luce. tenebras unde insidieris inquiris:
Qͥd temporalem tmm᷑ utilitatem ꝓmittis
continentib scĩs: Nomen et̾num dabo eis.
Quid ab omni concubitu immunes. & eo qͦ¬
q ipso qͦ hinc sese abstinent ea q̃ st̃ dñi cogi¬
tantes. qͦmͦ placeant dño:ad t̾renam cõmodi¬
tatem referre conaris: Nom̃ et̾num dabo ess.
scĩ spadones. in hac tantum uita intelligen¬
dum eẽ contendis: Nomen etirum dabo eis.
Et si forte hic ipsum ȩt̾num ꝓ diut᷑no cona¬
ris acciꝑe: addo:accumulo: inculco: nec
unquam deerit. Qͥd queris amplus: O d
dicis ampliꝰ. Et̃num hoc nom̃ quicquid
illud est. spadonib di. quod utiq głam qͣn¬
dam ꝓpͥam excellentemq significat. non erit
comiune cum multis: qͣmuis in eodem reg¬
no et in eadem domo constitutis. Nam ideo
fortassis & nom̃ dictum ẽ. quod eos qͥb dat᷑
distinguit a cȩt̾is. Qͥd sibi gͦ uult inquiunt
ille denariꝰ. qui oꝑe uineȩ t̾minato. eqͣliter

Expanded text:
rum luce tenebras unde insidieris inquiris? rum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen aeternum dabo eis. quid ab omni concubitu inmunes et eo quoque ipso, quo hinc sese abstinent, ea quae sunt domini cogitantes, quomodo placeant domino, ad terrenam commoditatem referre conaris? nomen aeternum dabo eis. sancti spadones, in hac tantum uita intellegendum esse contendis? nomen aeternum dabo eis. et si forte hic ipsum aeternum pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaeris amplius? quid dicis amplius? aeternum hoc nomen, quidquid illud est, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam propriam excellentemque significat, non erit commune cum multis. quamuis in eodem regno et in eadem domo constitutis. nam ideo fortassis et nomen dictum est, quod eos, quibus datur, distinguit a ceteris. Quid sibi ergo uult, inquiunt, ille denarius, qui opere uineae terminato aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sic appellat᷑. qͥa fut᷑e uitȩ sempit̾neq colligit᷑.
Quamuis gͦ ꝓmissionem habeat uitȩ p̃sentis
& fut᷑e. in ominb tñ bonis oꝑib suis non res¬
picit quȩ uident᷑: s quȩ ñ uident᷑. Que cñi
uident᷑ temporalia sunt: quȩ aut̃ ñ uident᷑
etua. Nec sane sp̃s sẽs tacuit. qͦo cont. istos
impudentissime ac dementissime ꝑuicaces
aꝑtum atq inconcussum ualeret: eoꝵq belui¬
num impetum ab ouili suo in expugnabili
munitione repelleret. Cumenim dixisset
de spadonib. dabo eis in domomea & i
inuro meolo.cum nominatũ meliorem i.¬
multum qm filiorum atq filiarum: ne quis
nimium carnalis existimaret aliqͥd in his u̾b̃
temporale sꝑandũ: continuo subiecit. Nom̃
etͣnum dabo eis: nec unqm decrit. Ianquã
diceret. Qͥd t̾giuersaris impia cȩcitas: quid
t̃giũsaris: Qͥd serenitati ueritatis nebulas
tue pũsitatis obtendis: Qͥd in tanta scͥptura¬

Expanded text:
sic appellatur, quia futurae uitae sempiternaeque colligitur. sic appellatur, quia futurae uitae sempiternaeque colligitur. quamuis ergo promissionem habeat uitae praesentis et futurae, in omnibus tamen bonis operibus suis non respicit quae uidentur, sed quae non uidentur. quae enim uidentur, temporalia sunt: quae autem non uidentur, aeterna. Nec sane spiritus sanctus tacuit, quod contra istos inpudentissime ac dementissime peruicaces apertum atque inconcussum ualeret eorumque beluinum inpetum ab ouili suo inexpugnabili munitione repelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, ne quis nimium carnalis existimaret aliquid in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo eis, nec umquam deerit, tamquam diceret: quid tergiuersaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
comugia non querentes. se ipsos castrauert
ꝓpt̃ regnum cęloꝵ. ita ne tanta dementia qͥs¬
quam ẽ contrarius ueritati. ut in carne fac¬
tos eunuchos. meliorem quam comugatos
locum indomo dei hab̾e concedat: ce pio ꝓ¬
posito continentes corpꝰtisq ad contemptas
nciptias castigantes. se ipsos ñ in corpore s in
ipsa concupiscentiȩ radice castrantes. cȩlestẽ
& angłicam uitam in t̾rena mortalitate me¬
ditantes. coniugatoꝵ meritis pares ẽẽ con¬
tendat: & xp̃o laudanti eos qͥ se ipsos castra¬
xp̃ianꝰ cont̾dicat. affirmans hoc p̃senti ẽẽ ui
te utile ñ fut᷑e: Qͥd aliud istis restat. nisiut
ipsum regnum cȩlorum ad hanc temporalẽ
uitam in qua uc̃ sumꝰ asserant ꝑtinere: Cur
enim ũ & in hanc insaniam ꝓgrediat᷑ cȩca p̃¬
sumptio: Et qͥd hac assertione furios ius:
Nam & si regnum cȩloꝵs auqͣndo eccłia etiã
quȩ hoc tempore est appellat᷑: ad hoc utiꝙ

Expanded text:
coniugia non quaerentes se ipsos castrant coniugia non quaerentes se ipsos castrant propter regnum caelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius ueritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam coniugati locum in domo dei habere credat et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, caelestem et angelicam uitam in terrena mortalitate meditantes, coniugatorum meritis pares esse contendat et Christo laudanti eos, qui se ipsos castraianus contradicat, affirmans hoc vitae praesenti esse utile, non futurae? Quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum coelorum ad hanc temporalem vitam, in qua nunc sumus, asserant pertinere? Cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? Et quid hac assertione furiosius? Nam etsi regnum coelorum aliquando Ecclesia etiam quae hoc tempore est, appellatur; ad hoc utique
Abbreviated transcription (Latin):
ri:qͥ ꝓlem licite. pudiceq susceptam in d̾i
timore nutͥunt. docentes filios suos ut po¬
nant in deo spem suam: ñ aut̃ accipe me¬
uorem locum qͣm est filioꝵ atq filiarum.
eq enim uxores animi uirtute. s carnis ne¬
cessitate. ñ ducunt. Contendat sane qui uo¬
luerit de his ꝓpħam spadonib hoc p̃munei¬
asse: qͥcorpore abscisi st̃. Iste qͦq error cause ꝙͣ
suscepimus suffragat᷑. Neq enim spadones¬
Sistos eis qͥ in domo eiꝰ nullum habent
locum p̃tulit ds: seis utiq qͥ in filiis gene.¬
randis coniugalis uite meritum seruant.
Nam cum dic̃ dabo eis locum multomelio¬
rem: ostendit coniugatis dari: s multo in¬
feriorem. Ut gͦ concedam᷑ in domo di p̾dic¬
tos fut᷑os eunuchos scđm carnem. qui in
popło israel ñ fuerunt. quia & ipsos uidemꝰ
cum itdei ñ fiant. tamenfieri xp̃ianos. nec de
illis dixisse ꝓpħam. quiꝓposito continentiȩ

Expanded text:
ari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei ari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filios suos, ut ponant in deo spem suam, non autem accipere meliorem locum quam est filiorum atque filiarum. e enim uxores animi uirtute sed carnis necessitate non ducunt. contendat sane qui uoluerit de his prophetam spadonibus hoc praenuntiasse, qui corpore abscisi sunt, iste quoque error causae quam suscepimus suffragatur. neque enim spadones istos eis qui in domo eius non habent locum praetulit deus, sed eis utique qui in filiis generandis coniugalis uitae meritum seruant. nam cum dicit: dabo eis locum multo meliorem, ostendit et coniugatis dari, sed multo inferiorem. ut ergo concedamus in domo dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem, qui in populo Israhel non fuerunt, quia et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, tamen fieri christianos, nec de illis dixisse prophetam, qui proposito continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: ucritas dicit: uirtꝰ & sapientia dei dic̃.
eos qͥ pio ꝓposito abuxore ducenda se conti¬
nuerunit. castrare se ipsos ꝓpt̾ regnum cȩlo¬
rum. E econtͣ humana uanitas impia te¬
meritate contendit. eos qͥhoc faciunt pre¬
sentem tantummͦ necessitatem molestia¬
rum conuigalium deuitare: in regno aut̃
cȩloꝵ ampliꝰ qͥcqͣm cet̾is non hab̾e. De quib
aut̃ spadonib loquit᷑ ds ꝑ ysaiam ꝓpħam.
quib se dicit dat᷑um in domo sua. & in mu¬
ris suis locum noĩatum meliorem multo
qͣm filioꝵ atq filiarum: nisi de his qui se ip¬
sos castrant ꝓpt̾ regnum cȩloꝵ: Nam illis
quib ipsum uirile membrum debilitat᷑.
ut generare ñ possint. sic̃ st̃ eunuchi dicu¬
tum & regum. sufficit utiq cum xp̃iani fi¬
unt. & dei p̃cepta custodiunt. eo tamen
ꝓposito st̃ ut conuges si potuissent hab̾ent.
cet̾is in domo di coniugatis fidelib ad eqͣ¬

Expanded text:
dicit, ueritas dicit, uirtus et sapientia dei dicit dicit, ueritas dicit, uirtus et sapientia dei dicit eos, qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter regnum caelorum, et contra humana uanitas inpia temeritate contendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum coniugalium deuitare, in regno autem caelorum amplius quidquam ceteris non habere! De quibus autem spadonibus loquitur deus per Esaiam prophetam, quibus se dicit daturum in domo sua et in muro suo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, nisi de his, qui se ipsos castrant propter regnum caelorum? nam illis, quibus ipsum uirile membrum debilitatur, ut generare non possint, sicut sunt eunuchi diuitum et regum, sufficit utique, cum christiani fiunt et dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequ
Abbreviated transcription (Latin):
dño placere nos uelle: aut ꝓpt̾ uitam istã
credẽ quidẽ aliud nisi miserabiliorem ẽẽ
omnib hominib : Sic enim apłs ait. Si in
hac uita tm̃ in xp̃osꝑantes sumꝰ: miserabilio¬
res sumꝰ omnib hominib. Aut uͦ qͥ frangit
panem esurienti. si t̾m ꝓpt̃ hanc uitam fac̃.
stultꝰ est. & ille erit prudens qͥ castigat corpꝰ
suum usq ad continentiam qͥ nec conugio
misceat᷑. si ei nicħ ꝓderit in regno cȩlorum:
Postremo ipsum dñm audiuimus: euiden¬
tissimam hinc sententiam ꝓferentem. Nam
cum de coniugib ñ separandis nis caus a
fornicationis diume ac t̾ribilit̾ loqueret᷑:
dixerunt ei discipli. Sitalis ẽ causa cũ uxo¬
re:ñ expedit nub̃e. Quib ille. Non omnes
capiunt ũbum hoc. Sunt enim spadones:
qͥita nati st̃. Sunt aut̃ alii: qͥ ab hominib
facti st̃. Et sunt spadones: qui se ipsos castraue¬
runt ꝓpt̾ regna celoꝵ. Qui potest caꝑe capi¬
at. Qͥd ueraciꝰ. qͥd lucidiꝰ dici potuit: Xp̃s

Expanded text:
ere nos uelle aut propter uitam istam, credere quid est aliud nisi miserabiliorem esse omnibus hominibus? sic enim apostolus ait: si in hac uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui frangit panem suum esurienti, si tantum propter hanc uitam facit, stultus est, et ille erit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam proferentem. nam cum de coniugibus non separandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cum uxore. non expedit nubere. quibus ille, non omnes, inquit, capiunt uerbum hoc. sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. quid ueracius, quid lucidius dici potuit? Christus
Abbreviated transcription (Latin):
tius aliqͥd ꝓfitet᷑. Pinde uos qͦq laudate eũ
qui uob̃ prestat in ardore medio scłi huius.¬
ut quamuis coniugio ñ copulemin. ñ tam̃
uramini: & orantes etiam ꝓ nob̃. benedicen¬
tes sancti & humiles corde dñm. hymnum
dicite & suꝑexaltate eum in scła. aooen:

Expanded text:
tius aliquid profertur. proinde uos quoque laudate eum, tius aliquid profertur. proinde uos quoque laudate eum, qui uobis praestat, ut in ardore medio saeculi huius, quamuis coniugio non copulemini, non tamen uramini, et orantes etiam pro nobis benedicite, sancti et humiles corde dominum, hymnum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nec eũ metutiᷤᷤ ne falso forsitan offendatiᷤ. Si gͦ
magnum amorem coniugib deb̃etis: eũ ꝓpt̃
quem coniuges hab̾e nolustis. quantum
amare debetis: Totꝰ uobis figat᷑ in corde: qͥ
ꝓuob̾ est fixus in cruee. Iocum teneat it
amore ur̃o: qͥcqͥd nolustis occupare comi¬
bio. Parum uob̾ amare ñ licet: ꝓpt̃ quem ñ
amastis qͦd & liceret. Sic amantib mitem &
scĩmoniales ꝓpͥe dicimini. & de humilitate
qͣ conseruat᷑ qͥcqͥd magnum dicimim: sa¬
tis locuti sum. Dignus aut̃ illi tres pueri
qͥb refrigerium in igne p̃bebat quem cor¬
de feruentissimo diligebant. uos hoc opꝰ¬
culo nr̃o. ũboꝵ qͥdem numerolonge bre¬
uius. s ponde auctoritatis multo grandiꝰ
in hẏmno qͦ ab eis ds honorat᷑ admoneañ.
slam sc̃ĩtati humilitatem in dei laudatoribus
comungentes aꝑtissime docuerunt. ⁊it tan¬
to qͥsq caueat ne suꝑbia decipiat᷑: qͣnto sanc¬

Expanded text:
nec eum metuitis, ne de falso forsitan offendatis. si ergo nec eum metuitis, ne de falso forsitan offendatis. si ergo magnum amorem coniugibus deberetis, eum, propter quem coniuges habere noluistis, quantum amare debetis! toto uobis figatur in corde, qui pro uobis est fixus in cruce; totum teneat in animo uestro, quidquid noluistis occupari conubio. parum uobis amare non licet, propter quem non amastis et quod liceret. sic amantibus mitem et sanctimoniales proprie dicimini, et de humilitate, qua conseruatur quidquid magnum dicimini, satis locuti sumus. dignius autem illi tres pueri, quibus refrigerium in igne praebebat, quem corde feruentissimo diligebant, uos de hoc opusculo nostro uerborum quidem numero longe breuius, sed pondere auctoritatis multo grandius in hymno, quo ab eis deus honoratur, admoneant. nam sanctitati humilitatem in dei laudatoribus coniungentes apertissime docuerunt, ut tanto quisque caueat, ne superbia decipiatur, quanto sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Creantem omiria: creatum int̃ omnia. Illud
ipsum quod in eo derident suꝑbi: inspici¬
te quam pulchrum sit.Int̾nis luminibus
inspicite uulnera pendentis: cicatrices re¬
surgentis.sanguinem morientis: precium
credentis: cõmercium redim̃tis. Hec quanti
ualeant cogitate. Hec in stat̾a caritatis ap¬
pendite. & qͥcqͥd amoris innuptias ur̃as im¬
pendendum habebatis: illi rependite.Be¬
ne qͦd int̾iorem urãm pulchritudinem q̃¬
rit: ubi uob̃ dedit potestatem filios di ficri.
N querit a uob̃ pulchram carnem: s pulchs
faciat seuire ⁊elantem. Uidete cum quanta
securitate ametis: cui displicere falsis suspi¬
cionib ñ timetis. Uir & lixor amant se. qm̃
uident se: & qͦd ñuident timent in se: nec
cert gaudent ex eo. qͦd in manifesto ẽ: dum
in occulto suspicant᷑ plerunq qͦd non est.
uosinisto quem ocłis nonuidetis &. fide con¬
spicitis. nec habetis uerum qͦd rep̃hendatis:

Expanded text:
is seruientem, creantem omnia, creatum inter omnia. illud is seruientem, creantem omnia, creatum inter omnia. illud ipsum, quod in eo derident superbi, inspicite quam pulchrum sit; internis luminibus inspicite uulnera pendentis, cicatrices resurgentis, sanguinem morientis, pretium credentis, commercium redimentis. Haec quanti ualeant cogitate, haec in statera caritatis adpendite et quidquid amoris in nuptias uestras inpendendum habebatis, illi rependite. Bene, quod interiorem uestram pulchritudinem quaerit, ubi uobis dedit potestatem filios dei fieri, non quaerit a uobis pulchram carnem, sed pulchrfaciat saeuire zelantem. uidete, cum quanta securitate ametis, cui displicere falsis suspicionibus non timetis. uir et uxor amant se, quoniam uident se, et quod non uident, timent in se; nec certi gaudent ex eo, quod in manifesto est, dum in occulto suspicantur plerumque quod non est. uos in isto, quem oculis non uidetis et fide conspicitis, nec habetis uerum quod reprehendatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uora uł fc̃ uł putant᷑ non inueniuntes
nec oritint᷑ in uob̾. Ñ imꝓbuis utltꝰ. non
tagi ocłi. ñ ifrenis lingtia: ñ petulans riᷤ
ñ acurilis iocꝰ ñ indecens habitꝰ. ñ temio
aut furxus incessꝰ. Iam ñ redditis malum
ꝓmalo. nec maledictͥum ꝓmaleclieto an
postremo illam m̃suram dilecdionis imple
tales estis. q̃ tales ẽẽ debetis. Hec addita urt¬
ginitate angłicam uitam hominib: & celi
mores exhibent. t̾ris. S qͣnto magni estis. qͥ¬
cunq ita magni estis. tanto humiliateuos
in om̃ibꝰ. tit coram do inueniatis gr̃am: ne
suꝑbis resistat: ne se exaltantes humiliet. ne
inflatos ꝑ angusta ñ traiciat: qͣnqtiam suꝑflua
sit sollicitudo. ne ubi feruet caritas. desit hu¬
militas. Si gͦ nuptias contempsistis filiorũ
hominum. ex qͥb gigneretis filios hoĩum:
toto corde amate speciosum forma p̃filiis
hominum. Uacat uob̃: lib̃um ẽ cor a conui¬
galib uincłis. Inspicite pulchritudinẽ ama

Expanded text:
ora vel sunt vel putantur, non inveniuntur nec oriuntur in vobis; non improbus vultus, non vagi oculi, non infrenis lingua, non petulans risus, non scurrilis jocus, non indecens habitus, non tumidus aut fluxus incessus: jam non redditis malum pro malo, nec maledictum pro maledicto ; jam postremo illam mensuram dilectionis impletis, tales estis, quia et tales esse debetis. haec addita uirginitati angelicam uitam hominibus et caeli mores exhibent terris. sed quanto magni estis, quicumque ita magni estis, tanto humilate uos in omnibus, ut coram deo inueniatis gratiam, ne superbis resistat, ne se exaltantes humilet, ne inflatos per angusta non traiciat: quamquam superflua sit sollicitudo, ne ubi feruet caritas, desit humilitas.. Si ergo nuptias contempsistis filiorum hominum, ex quibus gigneretis filios hominum, toto corde amate speciosum forma prae filiis hominum: uacat uobis, liberum est cor a coniugalibus uinculis. inspicite pulchritudinem amat
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑata ẽ caritate. tit fideles in eccłia nasce¬
rent᷑. qui illius capitis membra sunt: corpore uͦ
ipsius capitis mat̾. Oportebat enim caput no¬
strum ꝓpt̾ insigne miracłm scdm carnẽ nasci
de uirgine: quo significaret membra sua de

Expanded text:
cooperata est caritate, ut fideles in ecclesia nascecooperata est caritate, ut fideles in ecclesia nascerentur, quae illius capitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat enim caput nostrum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de uirgine, quo significaret membra sua de
Abbreviated transcription (Latin):
supͣmemoratam eiꝰ sententiam: quicunq fe
cerit uoluntatem patͥs mei qͥ in cęlis ẽ. ipse
mͥ fã ce soror & mat̾ ẽ. Has sibi om̃s ꝓpinqui¬
tates. in popło quem redemit sp̃ialit̃ exibet.
fr̃s & sorores habet scõs uiros. & sc̃as feminas:
qm̃ sunt illi in cȩlesti hereditate coheredes.
Mat̃ eiꝰ est tota eccłia: quia membra eiꝰ id est
fideles eiꝰ ꝑdei grãm ipsa utiq parit. Item ma¬
ter eiꝰ est omnis anima pia. faciens uolunta¬
tem pat̾s eiꝰ. fecundissima caritate in his qͥ
parturit: donec in eis ipse formet᷑. Maria gͦ fa¬
ciens uoluntatem dei corporalit᷑ xp̃i tantũmͦ
la una femina. ñ solum sp̃u uerum etiam cor¬
pore: & mat̾ & uirgo. Et mat̾ quidem sp̃u: ñ
capitis nr̃i qͦd est ipse saluator. ex qͦ magis illa
sp̃italit̃ nata ẽ. quia om̃s qͥ in eum credidert̃
in quib & ipsa ẽ. recte filii sponsi appellant᷑:
s plane mat̾ membroꝵ eiꝰ quod nosscimꝰ: quia

Expanded text:
supra memoratam eius sententiam: quicumque supra memoratam eius sententiam: quicumque facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse mihi frater et soror et mater est. has sibi omnes propinquitates in populo, quem redemit, spiritaliter exhibet: fratres et sorores habet sanctos uiros et sanctas feminas, quoniam sunt illi in caelesti hereditate coheredes. mater eius est tota ecclesia, quia membra eius, id est fideles eius per dei gratiam ipsa utique parit. item mater eius est omnis anima pia faciens uoluntatem patris eius fecundissima caritate in his quos parturit, donec in eis ipse formetur. Maria ergo faciens uoluntatem dei corporaliter Christi tantummodo la una femina non solum spiritu, uerum etiam corpore et mater et uirgo. et mater quidem spiritu non capitis nostri, quod est ipse saluator, ex quo magis illa spiritaliter nata est, quia omnes qui in eum crediderint, in quibus et ipsa est, recte filii sponsi appellantur, sed plane mater membrorum eius, quod nos sumus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sola uirgo ẽẽ debuisse. que ꝓlem etiam sine
concubitu conciꝑe meruisset. uirginitatem
deo dicauit. cum adhuc qͥd ẽẽt concept᷑a nesci¬
ret: ut in t̾reno mortaliq corpore. eelestis
uitȩ imitatio uoto fieret ñ p̃cepto: amore eli¬
gendi: ñ necessitate seruiendi. Ita xp̃s nascen¬
do de uirgine q̃ antequam sciret qͥs de illa
fuerat nascit᷑us. uirgostatuerat ꝑmanere:
uirginitatem sc̃am approbare maluit quã
imꝑare. Ac sic etiam in ipsa femina in qͣ for¬
mam serui accepit: uirginitatem eẽ lib̾am
uoluit. Nonẽ gͦ cur dei turgines contͥstent᷑:
qͦd etiam ipse uirginitate seruata matres car¬
nis ẽẽ ñ possunt. Illum enim solum uirgini
parem hab̃e ñ posset. Ueruntam̃ ille unius
sc̃e uirginis partꝰ. omnium sc̃arum uirginũ
ẽ decus. Et ipse cũ maria mat᷑s xp̃i sunt:si pa¬
tris ipsiꝰ faciunt uoluntatem. Hinc enim oe
maria laudabiliꝰ atq beatiꝰ xp̃i mat̃ est. scd̾m

Expanded text:
sola uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine sola uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine concubitu concipere meruisset, uirginitatem deo dicauit, cum adhuc quid esset conceptura nesciret, ut in terreno mortalique corpore caelestis uitae imitatio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sciret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contristentur, quod etiam ipsae uirginitate seruata matres carnis esse non possunt; illum enim solum decenterparem habere non posset. uerumtamen ille unius sanctae uirginis partus omnium sanctarum uirginum est decus, et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si patris eius faciunt uoluntatem. hinc enim et Maria laudabilius atque beatius Christi mater est secundum
Abbreviated transcription (Latin):
set. Ipsa qͦq uirginitas eiꝰ ideo gratior & accep¬
tior. qͥa ñ eam conceptꝰ xp̃s uiro uiolaturo
qͣm conseruaret ipse p̃ripuit. s pͥusquam
conciꝑet᷑ iam dõ dicatam de qua nasceret᷑
elegit. Hoc indicant ũba: q̃ sibi sc̃m fecum
annuncianti angło maria reddidit. Quo¬
mͦ inquit fiet istud. qm̃ uirum ñ cognoseo:
Quod ꝓfecto non diceret: nisi deo uirginem
se ante uouisset. S quia hoc isrlitarum mo¬
res adhuc recusabant: desponsata ẽ uiro nu¬
sto: ñ uiolent̾ ablaturo: s potius cont᷑ i olen¬
tos custodit᷑o quod illa iam uouerat. Quan¬
quam etiam si hoc solum dixisset. qͦmͦ fiet ists
nec addidisset qm̃ uirum ñ cognoseo. ñ que¬
sisset utiq ꝓmissum sibi filium quomͦ femi¬
ua parit᷑a eẽt: si concubit᷑a nupsisset. Poterat
enim & iuberi uirgo ꝑmanere. in qͦ dei fuiꝰ
formam serui congruenti miracło accipet:
s exemplo scĩs fut᷑a uirginib. ne putaretur

Expanded text:
set. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior et accepset. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentos custodituro quod illa iam uouerat. quamquam etiamsi hoc solum dixisset: quomodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua dei filius formam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo sanctis futura uirginibus, ne putaretur
Abbreviated transcription (Latin):
uniũsa sit sc̃a & corpore & sp̃u. nec tam̃ uni¬
uersa sit uirgo corpore s sp̃u:quanto sanc¬
tior ẽ in his membris ubi uirgo est & cor
eiꝰ. cum illi nunciati fcussent. & foris expecta¬
rent. quia non possent eum adire p̃ turba: il¬
le respondit. Quȩ ẽ mat̾ mea: & qui st̃ fratres
mei: Et extendens manum in discipłos suos:
genꝰ nr̃m sp̃italit̃ p̃ponere: nec inde beatos ẽẽ
s si eorum doctͥnȩ ac morib obȩdiendo atq
imitando coherescunt: Beatior gͦ maria ꝑci¬
piendo fidem xp̃i: quam concipiendo carnẽ
xp̃i. Nam & dicenti cuidam. beatꝰ uent̃ qui
te portauit: ipse respondit. Iimobeatiqui
audiunt ũbum dei. & custodiunt illud. De¬
niq fr̃ĩb eiꝰ. id est sedm carnem cognatis. qͥñ
in eum crediderunt: quid ꝓfuit illa cogna¬
tio: Sie ce mat̾na ꝓpinquitas nicħ marie ꝓ¬
fusset: nis i feliciꝰ xp̃m corde qm carne gestas¬

Expanded text:
uniuersa sit sancta et corpore et spiritu, nec tamen uniuniuersa sit sancta et corpore et spiritu, nec tamen uniuersa sit cortior est in his membris, ubi uirgo est et coreius, cum illi nuntiati fuissent et foris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos agenus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestas