comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etuxor egrediatur simul. Sin autem do¬
inmus dederit illi uxorem. ⁊ pepererit
filios ⁊ filias: mulier ⁊ liberi erunt¬
dñi sui: ipse uͦ exibit cũ uestitu suo. Qd̾
si dixerit seruus diligo dñm meũ ⁊ uxo¬
rem ac lib̾os: nõ egrediar liber: offerat
eum dñs dus. ⁊ applicabitur ad hostiũ
et postes: ꝑforabitq aurem eius subit¬
la: et erit ei seruus in seculũ. Paulo
latius testimonium dedimꝰ: ut diftĩc¬
tionem seruitutis. atq libertatis in
utraq uita monstraremꝰ. S onero¬
sum esse non debet: si ħ exponendo
exequm᷑. unde ipsa ħ quȩ diximꝰ af¬
firmemus. Hebreus enim: transi¬
ensinterpretatur. Et seruꝰ hebreꝰ
emitur: qñ unuꝰquisq qͥ iam ab hx
seculo mente transit. seruitio om̃i¬
potñtis dñi subditu. Ille eteium u̾e
seruire deo appetit: qui ab hoc secu¬
lo. mente tnsire didicerit. Siͤ moy¬
ses transiuit. ut uideret uisum: sic
.dd̾. cum uid̾et impium exaltatũ. ⁊

Expanded text:
et uxor egredietur simul. Sin autem doet uxor egredietur simul. Sin autem dominus dederit illi uxorem, et peperit filios et filias: mulier et liberi eju exibit cum vestitu suo. Quod si dixerit servus, Diligo dominum meum, et uxorem ac liberos, non egrediar liber, offerat eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in saeculum . Paulo latius testimonium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et
Abbreviated transcription (Latin):
Maua optimam ꝑtem elegit: que
non auferet᷑ ab ea. Qͥa igitira asti¬
uaminor est m̾ito qͣm contempla¬
tiua: recte nunc dicitir: manus
hominis sub penius eoꝵ. Nam ⁊ si
per actiuam boni aliquid agimus:
ad celeste tñ desid̾ium ꝑ contempla¬
tiuam uolamꝰ. Unde. ⁊ apud moysen
actiua. seruitus: contẽplatiua aũ
libertas uocatur. Et cum utͦq uite
tate est: altera in uoluntate. Qͥs
enĩ cognoscens deum. ad eiꝰ regnũ
ingreditur : nͥ priꝰ bene operet᷑: Si¬
ne contemplatiua gͦ uita. intͣre
possunt ad celestem patriam. qui
bona quȩ possunt operari non ne¬
gligunt: Sine actiua autem intͣre
non possunt : si negligunt bonao¬
perari quȩ possunt. Illa gͦ in neces¬
sitate: ħ in uoluntate est: illa ĩ
seruitute ⁊ ista in libertate. Huic
÷ enĩ qd̃ ad moysen dicitur. Si
emeris seruũ ebreum: sex annis
seruiet tibi: in septimo egrediet᷑
liber gratis. Cũ quali ueste int᷑¬
uerit: cum tali exeat. Si habens uxorem.

Expanded text:
Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et cum utraeque vitae tate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi: in septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intraverit, cum tuli exeat: si habens uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
aperire. Sedretro post aratrum aspi¬
cit: qui post exorcdia boni operis. adma¬
la renertitus quȩ reliquit. Quod
qr electis dei minime contingit: ret̾¬
te nunc ꝑ propħam dicitur: non
reuertebantur cum iicederent. Il.
cur non reuertebant᷑: indicat. cum
subiungit. Hnunquodq eoꝵ ante
faciemsuam gradiebatur. Ante noᷤ
enun eterna sunt: post nos tempo¬
ralia ÷ qr ĩlla ꝑgentes inuenimꝰ: et
ista. recedentes quasi post dorsum re¬
linquimꝰ. Unde et magnũ illudpẽ¬

Expanded text:
aperire. Sed retro post aratrum aspiaperire. Sed retro post aratrum aspicit, qui post exordia boni operis ad mala revertitur quae reliquit. Quod quia electis Dei minime contingit, recte nunc per prophetam dicitur: Non revertebantur cum incederent. 17. Qui cur non revertantsubjungit: « Unumquodque ante faciem suam gradiebatur. » Ante nos enim aeterna sunt, post nos temporalia, quia ad illa pergentes invenimus, et ista recedentes quasi post dorsum relinquimus. Unde et magnum illud pen
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Penna gͦ anmalium. alt̾iꝰ ad al¬
terum iungitua: quia sc̃õꝵ p̾dicatoꝵ
uirtꝰ atq sapiencia. uicissim sibi in
caritatis atq concordiȩ pace sociatuR.
Denna autem alt̾ius ab altero diuisa
esset: si in ħ qd̾ unusquisq in sapien¬
ciam euolat: habere pacem cum al¬
to recusaret. Sequitur. Non reu̾te¬
bantur cum incedent: s unumqd̃¬
q ante faciem fuam gradiebatuR.
Pcimata anmalia. urdelicet pre¬
dicatores sc̃i. cum incedunt. minune
reuertuntus: qr sic a t̾renis acti¬
b ad spũalia ꝑtuseunt: ut ad ea
quȩ reliquerunt. ult̾ius nlłatenꝰ
reflectantur. Quasi enĩ ꝑ qͣndam
iuã eis ĩcedere est: mente ire sem¬
ꝑ ad meliora. Quo contͣ de reprobis
dici᷑ qr reu̾si st̃ corde ĩ egyptũ. Et
ꝑ semetipãm u̾itas dicit. Nemo mit¬
tins manum suam ĩ aratrum .⁊ as¬
piciens retro: aptus est regno dei.
Manũ quippe in aratrũ mitt̾e ÷:
qͣi ꝑ quendam conpunctõis uom̾em.
ad proferendos frustꝰ terram sui corclis

Expanded text:
. Penna ergo animalium alterius ad alterum jungitur: quia sanctorum praedicatorum virtus atque sapientia vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Penna autem alterius ab altero divisa esset, si in hoc quod unusquisque in sapientiam evolat, habere pacem cum altero recusaret. Sequitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. » Pennata animalia, videlicet praedicatores sancti, cum incedunt minime revertuntur, quia sic a terrenis actibus ad spiritalia pertranseunt, ut ad ea quae dereliquerint ulterius nullatenus reflectantur. Quasi enim per quamdam viam eis incedere, est mente ire semr ad meliora. Quo contra de reprobis dicitur quia reversi sunt corde in Aegyptum . Et per semetipsam Veritas dicit: Nemo mittens manum in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei . Manum quippe in aratrum mittere est quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
qm metit. Uenti quippe nomine: ma¬
lingnus sp̃c. qui mentem temptatio¬
nib impellit: nubis uͦ. apellatione. pec¬
cator exprimitura: qui temptationis
impulsione commouetur. Qui gͦ at
tendit uentum non seminat: et qui
considerat nubes. numqͣ me tit: qr
is qui temptationes maligni sꝑc̃ me¬
tuens. et miquor lapsus conspiciens.
semet ip̃m desperat: neq nunc exerce¬
tur in bonosemine oꝑts: neq post refi¬
crrur de munere iuste retͥbutionis. dt
gͦ non nulli. qui bona quidem que no¬
uerunt operant᷑: atq hec operantes.
meliora delib̾ant: s retractantes me¬
liora que deliberauerant. inmutant.
Et quidem bona agunt que ceperãt:
s a meliorib. quȩ deliberau̾ant suc¬
cumbunt. Hii nimirum ante hu¬
manaiudicia. stare uident᷑ in oꝑe:
s ante ommpotentis dei oculos ceci¬
derunt in deliberatione. Unde fit
plerumq ut ꝙ bonum opꝰ eoꝵ mi¬
nus deo placeat: qi cum pes mentis

Expanded text:
quam metet . Venti quippe nomine maquam metet . Venti quippe nomine malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione commovetur. Qui ergo 1200 attendit ventum, non seminat, et qui considerat nubes, nunquam metit, quia is qui tentationes maligni spiritus metuens, et iniquorum lapsus conspiciens, semetipsum desperat, neque nunc exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae retributionis. Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur, atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora quae deliberaverant, immutant; et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione. Unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis
Abbreviated transcription (Latin):
suspendunt. Hii nuirum morden¬
tes reuersi sunt:qr aute fatiem su¬
am ambulare noluerunt. Contra
quos: recte ꝑ salomonẽ dicit᷑. Prop¬
ter frigus ꝑiger arare noluit: mẽ¬
dicabit gͦ estate. ꝙ non dabitur ei.
Qui gͦ nunc pp̃pauorem mentis at¬
q: torporem bene operari negligit: cum
solusticie inuiditio. uelud in estate
elaruerit. m̃dicat uitam s non accipͤ:
qr proꝑter illam. bona operari contẽp¬
sit. Alius. despectis carius desidus. cũt¬
ta relinquere. ⁊ om̃ĩpotentis dei se sub¬
dere seruitio ꝑtractat: seseq ip̃m restͥn¬
gere fub continencie ꝙ castitatis fre¬
no deliberat. Set cum cecidisse alios
etiam post castitatem conspicit: hoc
ip̃m facere quod deliberat ꝑtimescit: fitq
ut retro ꝑ cogitationem redeat: qui ad an¬
teriora respiciens. iam mentis gressib
adalta ibat. De quo: bene ꝑsalomonem
dicitur. Qͥ obseruat uentum. non se¬
minat: et qui considerat nubes. nũ¬

Expanded text:
suspendunt. Hi nimirum incedensuspendunt. Hi nimirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambulare noluerunt. Contra quos recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Qui enim nunc propter pavorem mentis atque torporem bene operari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia propter illam bona operari contempsit. Alius, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ante extendens me: sequor
ad palmam suꝑne uocationis. In
alteriora etenun extentꝰ eoꝵ que
retro sunt oblitus fuerat: quia tẽꝑi¬
lia despiciens. sola que sunt ȩt̾na
requirebat. Ante faciem gͦ suam
gradiuntur sancta animalia: qr
et ea quȩ reliquerunt nlło iam
appetitu respiciunt: et in et̾is qͤ
appetunt. sub contemplationis su¬
e oculo. boni operis pedem ponũt.
Qͥsquis itaq iam ante faciem su¬
am ambulare decreuerit: mag¬
na ei consi consid̾atione pensandũ est:
quod aliter retro respicitur ex opere:
atq alit̾ ex cogitatione. Sunt etenĩ
quidam. qui magna delib̾ant: et pͤca¬
torum suoꝵ conscii. multa ex hiis que
possident. egenis distribuere ꝑtͣctant:
ut culpas suas ante dei oculos misert¬
cordie iuscerib reclimant. Iamq: ħo¬
perari inchoant: ꝙ plerumq cum o¬
perantur. pauꝑtatis timor eoꝵ ani¬
num concutit: atq timentes ne e¬
geant. gͣ egentes tenentes fuint ÷
seseq ab ea qmͣ ceꝑant bona oꝑatioẽ

Expanded text:
sunt ante extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis . » In anteriora etenim extentus eorum quae retro sunt oblitus fuerat, quia temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. Ante faciem ergo suam gradiuntur sancta animalia, quia et ea quae reliquerunt, nullo jam appetitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt, sub contemplationis suae oculo boni operis pedem ponunt. Quisquis itaque jam ante faciem suam ambulare decreverit, magna ei consideratione pensandum est; quod aliter retro resatque aliter ex cogitatione. Sunt etenim quidam qui magna deliberant, et, peccatorum suorum conscii, multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque, timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam coeperunt bona operatione
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. ⁊ uͥtutes celoꝵ cõmouebũ¬
tur: quȩ mẽs erit tunc homĩs
et̾ni iu dicis sententiam non for¬
ta pectata ante oculos redeuuti: ibi
om̃ia quȩ cum delectatione acta
sunt. ad memoriam cũ pauore re¬
uocantur: ibi caligo cogitationis
misere. ex pena proxime dapnati¬
onis conturbat. Uñ ⁊ subditur. Et
nubes magna. Lunc quippe ex
peccatoꝵ memoria sensum mentis
deꝑrimnit caligo cecitatis: cũ uni¬
genitum dei filiũ in forma diuini¬
tatis consꝑic̾e. reprobi non ꝑmit¬
tuntur. Hidebunt eñ in quem
transfixerunt. Et tollat᷑ impiuiꝰ:
ne uideat gloriam dei. Unde ⁊ apte sub¬
ditur. Et ignis inuoluens: quia uide¬
licet ignis ille iudicu. qui celum aere¬
um et terram concremat. pc̃catores iã
in superbia sua. ñ ꝑmittit erigi. set ĩ¬
uoluit: quos procul dubio in pena sue

Expanded text:
de coelo, et virtutes coelorum commovebunde coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae mens erit hominis aeterni Judicis sententiam non forul peccata ante oculos redeunt, ibi omnia quae cum delectatione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur, ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: Et nubes magna. Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei Filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. Videbunt enim in quem transfixerunt . Et, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Ubi et aperte subditur: Et ignis involvens. Quia videlicet ignis ille judicii, qui coelum aereum et terram concremabit, peccatores jam in sua superbia non permittet erigi, sed involvet, quos procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
et ex eiusdem dñi incarnatione.
ad fidei uͥtutem solidati sunt: ꝙ
in igne persecutionis. multis tͥbu¬
lationib am̃licti. Quod siquis ħ
que de primo aduentu dñi diximꝰ.
etiam de scd̾o uelit accipere ÷ celeri
spiritus. inuno quod loquit᷑ mł¬
tasimul intuetur. Uentus enĩ tͣ¬
binis abaqͥlone uenit: quia ni¬
mirum causa ꝑcc̃oꝵ exigit. ut dis¬
tricti uiditii conciissio om̃ia si¬
mul elementa ꝑ turbet. Terror efũ
perturbationis ultime inde uenire di¬
citur: unde generatur. Nam qr ad
feriendas frigidas ꝑc̃coꝵ mentes. uui¬
dicium perturbationis ultime agi¬
tur: recte ab aquilone uentꝰ turbi¬
nis uenire perhibetur. Que uideli¬
cet concussio. aptȩ uentꝰ turbius di¬
titur: quia in illo die. cunctoꝵ qui tẽ
incarne mortali inuenti fuerrat. ĩ
pauore nimio corda cõmouebunt᷑.
Cum .at. ceperit implert quod scͥp¬
tũ est. sol obscurabitur. ⁊ luna non
dabit lumnen suum. ⁊ stelle cadent

Expanded text:
et ex ejusdem Domini incarnatione et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri ophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent
Abbreviated transcription (Latin):
gloria excreuit : diuinitas uͦ a sui
fulgoris potentia. humaniᷤᷤ se oculis
clarior facta est. quasi ꝑaurũ treuͭ
argentum ⁊ et qr diuinitas a fulgo¬
re suo nostris est aspectib tempera¬
ta: qͣi aurum nob̾ palluit ꝑ argen¬
tum. Illa enĩ nat᷑a inmutabilis.
que in se manens natͣa inouat oĩa.
si ita ut est nobis apparere uoluisset:
fulgore suo nos incend̾et potiꝰ qͣm re¬
nouaret. Det claritatem sue mag¬
nitudinis temperauit nostris oculiˢ
deus ÷ ut dum nobis eius claritas
temperatur: etiam nostra infirmi¬
tas. ꝑ eius similitudinem in eiꝰ lu¬
ce claresceret: ⁊ per acceptam gr̃am.
ut ita dicam. suȩ habitudinis colo¬
re mutaret. Quasi electrum gͦ
in igne est: deꝰ homo factus in ꝑse¬
cutione. Sequitur.Et in mie
dio eius similitudo quatuor anima¬
lium. Q̾ in medio eius dicitufi.
siue electri. suie ig .nis. nil obstat
intelligi: qr quatuor ħ anima¬
lia. sancti scilicet euange liste.

Expanded text:
gloriam excrevit, divinitas vero a sui gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus factus homo in persecutione. Sequitur: VEdio ejus similitudo quatuor animalium . Quod in medio ejus dicitur sive electri, sive ignis, nil obstat intelligi; quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae,
Abbreviated transcription (Latin):
etce imꝰ ad gentes. De crudelitate
gͦ malicie. que mentem udee cõ¬
cremauit. omipotens deus lucẽ
gentib sparsit: qr per hoc quod il
ciutu positi in tenebris fiumꝰ :
dono cȩlestis gratie. splendorem ueri lu¬
minus uidemꝰ. Unde scriptum est. Se¬
dentibꝰ ĩ tenebris. ⁊ umbra mortis: lux
orta est eis. Iste itaq ignis malicie. qͥ ĩ
uideorum cordib arsit in ꝑsecutione:
pͥusquam scõs apłos seuiendo afflige¬
ret: in ip̃o se exertuit austore ac re¬
demptore gñis humani. Unde et fb̃̾
⁊ditur. Et de medio enis. qͣi spe¬
ties electri: id de medio igns. Qd
pe: ex auro ⁊ argento est. In electro.
dum aurum agentumq miscet᷑:
argentũ ad claritatem crescit: au¬
rum uero a suofulgore pallescit. Il¬
lud ad daritatem proficit: ħ a clari¬
tate temꝑatur. Qͥ a igitur in uni¬
genito dei filio. naturȩ diuinitatiˢ
unita ÷ natura nostra. inqua ad¬
unatione: humanitaᷤ in maiestatiᷤ

Expanded text:
ecce imus ad gentes . De crudelitate ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illcuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis vidimus. Unde scriptum est: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humani. Unde et subditur: IBID.-- Et de medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. 14. Quid pe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducta: uisq ad maliciam ꝑsecutio¬
nis eruꝑit. Unde ad alium quoq
ꝓpham dicitur. Quid tu uides:
Qui ilito responclit. Ollam succensam
ego uideo: et faciem eiꝰ a facie aqui¬
lonis. Iudeoꝵ quippe mens in ꝑsecuti¬
one seuiens. atq intrudelitate mali¬
ciȩ. undas cogitationum uoluens:
quid aluid quam olla succensa fuit:
Cuiꝰ facies a fatie aquilonis esse dr :
qr si se aduerso sp̃ui. per torporem
nientis nõ subderet: contͣ bonos in
tanta malicia non arsisset. Nubem
itaq sequitur. ignis inuoluens: qͣr
in eis cecitatem mentis. secuta est
trudelitas ꝑsecutionis. Di enĩ cogno¬
uissent: nunqͣm dũm glorie cruci¬
fixissent. Set iste ignis alibi arsit:
atq alibi splenduit. Nam sequit᷑.¬
splendor incircuitu etꝰ.
Dum enim ꝑsecutio in uidea agit᷑:
sancta apłoꝵ predicatio. in uniu̾¬
so mundo disꝑsa est: siciͭ ip̃i dicũt.
Nobis missum fuerat u̾bũ
dei : s qi indignos uos uidicastis:

Expanded text:
perducta, usque ad malitiam persecutioperducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditsplendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta apostolorum praedicatio in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ignis iuoluens. Ignis enim no¬
mine. cum per significationem da ÷
tis malitia designatur. De bono
enu igne: scriptum est.Ignẽ ueni
mittere in terram: ⁊ quid uolo. nͥ
ut accendatur: Ignis qͥppe in t̾rã
mittitur: cum per. ardorem sancti
spiritus afflata terrena mens. a
carnalib desiderus suis concrema¬
tur. De malo autem igne dicitur.
Et nunc ignis aduersarios consuinit:
qr cor pessimũ ex sua malicia tabes¬
cit. Sicut autem ignis amoris inẽ
tem erigit: igns malicie inuoluit:
qr et sanctꝰ spiritꝰ cor quod replet. e¬
leuat: et ardor malicie ad inferto¬
ra semper incuruat. Iudea igit᷑ nu¬
be sue ignorantiȩ cecata ÷ qr mox
ad ꝑsecutionis nequitiam erupit.
igne suo inuoluta est: que se inob¬
ligatione nequicie. per eandem iꝑ¬
sam crudelitatem qua aisit. impli¬
cauit. Uentꝰ gͦ turbinis ueniebat
ab aquilone. ⁊ nubes magna. ⁊
ignis inuoluens: qr ex torporis su¬
i frigore. adignorantie caliginẽ

Expanded text:
e renuebant. Ignis enim noe renuebant. Ignis enim nomine, cum per significationem dicitur, tis malitia designatur. De bono enim igne scriptum est: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? . » Ignis quippe in terram mittitur, cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens, a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: « Et nunc ignis adversarios consumet, » quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sitem erigit, ita ignis malitiae involvit, quia et Spiritus sanctus cor quod replet elevat, et ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ torporem mentis in ꝑfidia frigida
remansit. Uentus ergo turbinis ab
aquilone uenit: cum uitam uida¬
ici populi. malignus spiritꝰ intemꝑ¬
tatione concussit. Ubi et reste ad¬
ditur. et nubes magna: Quia qͣn¬
to pluᷤᷤ quisq exarsit incrudelita¬
te: tanto amplius excecali m̾u̾it.
ignorantie sue caligine. Redemp¬
torem quippe humani gñis. quẽ
in lege ac proph̃e intelligentes
exspectauerant: uidentes negabãt.
Nnde factum est. ut eorũ mens.
magna ignorantie sue nube te¬
geretus: ne hunc post inquirentes
agnoscerent ÷ quem priꝰ ⁊ denũti¬
are pot̾ant: ⁊ amare renuebant.
Nam cũ modo eiꝰ uirtutes ⁊ mira¬
tula. modo autem passiones aspi¬
cerent: in infideliũ cordib nubes
magna abaquilone uenat: qr ex
ꝑc̃ci sui frigore. proptꝰ infirinitatẽ
ꝑassionis illius ⁊ int̾ signa caliga¬
bant. Qͥduͦ ex illa nubiꝰ magne ca¬
ligine sit secutũ. siũgit᷑. c̃ ꝓtiꝰdic.¬

Expanded text:
per torporem mentis in perfidia frigida per torporem mentis in perfidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et recte additur: IBID.-- Et nubes magna. 11. Quia quanto plus quisque exarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, c
Abbreviated transcription (Latin):
cupat. Nude scriptum est. Ne t̾re
⁊ mari: qr descendit diabolus ad
uos. hñs iram magnam : sciens qd̃
modicum tempꝰ habet. Antiquus
quippe adu̾sarius. iusidiaꝵ suaꝵ mo¬
limina in humanis mentib gͣuiuᷤᷤ
exaggerauit: cum contͣ eius excres¬
centem suꝑbiam. incarnati mani¬
festa est humilitaᷤᷤ dei. atꝙ uͭ huma¬
nũ genꝰ a suo languore sandret: tẽ
magna apparuit potencia medici:
cum languor creuit egroti. Bene
autem maligni spiritꝰ in missio:
uentus turbuus apellatur. lur¬
bo quippe. etlificium qd̃ tangit:
concutiendo subruit: Et om̃is an¬
tiqui hostis temptatio. quȩ agit᷑
in uente. uentus est turbinis: qr
hanc concuciendo ꝑ desideria ab
stati sue rectituduus euellit. S
nos ista reticentes. quȩ humano
generi erunt ab hoste callido ĩ
fine uentura: ad solam it dẽam.
ex qua ꝓpħ̃a fuit. ⁊ cuiꝰ perditionem
incarnato dũo tanto gͣuius ab aquilo¬
ne uentum turbinis ꝑtulit: qͣntã
a sua rectitudine concussa cadend.

Expanded text:
ptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem incarnato Domino tanto gravius ab Aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecce turbinis uentꝰ uenie¬
bat ab aquilone. Qͥd est ħ qd
mͦ iherechiel loquitur : modo
d̾ iherechiele: Siper totũ dice̾t
de se: questio non esset. Si per
totum dic̾et quasi de alio: nichi¬
lominꝰ questio non fuisset. Qid
ergo est hec. quod sic uariatur s̾¬
mo ꝓpheticꝰ ⁊ ut modo ꝓpħa de
se loquatur: modo autẽ de se¬
ip̃o qͣi aliꝰ loqui uideatur: S
sciendũ est. qr hii qui ꝓphetie
spũ replent᷑. per hoc quod aꝑte

Expanded text:
et ecce ventus turbinis venieet ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone. » Quid est hoc quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? si per totum diceret de se, quaestio non esset; si per totum diceret, quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid ergo est hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? Sed sciendum est quia hi qui prophetiae spiritu replentur per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad iniquitatem suadendo per-¬
trahunt: in semet ip̃is minist̾iũ de¬
monũ ad iniquicatem suscipiunt:
quamuis demones per nat᷑am ñ sĩt.
Nenit gͦ fortitudo dei in terram cal¬
deoꝵ: qr int̾ eos ungenitꝰ patris ap¬
paruit ÷ qui ex semetipĩs ad poc̃m de¬
flux̾ant: ⁊ ad pc̃ca alios captiuãteᷤ t᷑he¬
bant. D exposionis sermo: ad ppħe
nũc personam redeat. Et facta est su¬
per eũ ibi manꝰ dm̃i. Nanꝰ uel bra¬
chiũ dñi. filiꝰ dicitur: qͥa ꝑ ip̃m oĩa
fcã sunt. De quo etiam a palmista
est fc̃a. s genita: per humanitatẽ
ft̃a est: ut humani gen̾is ibln̾a sa¬
naret. Ibi gͦ ppħa incarnationẽ
unigeniti agnouit: ubi suꝑse
ꝓpħe uerbis ordo locutionis. Q
enum suꝑiꝰ de seip̃o dix̾ar. aꝑti
sunt celi. ⁊ uidi uisiones dei: pꝰ¬
ea tanqm si de alio narraret.
adiungit. Et ft̃a est suꝑ eũ ibi
manꝰ dñi. Ac deinde quasi ad
se reu̾titur: ⁊ dicit. Et uidi

Expanded text:
alios ad iniquitatem suadendo peralios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit ergo fortitudo Dei in terra Chaldaeorum quia inter eos unigenitus patris apparuit, qui et in semetipsis ad peccatum defluxerant, et ad peccata alios captivantes trahebant. Sed expositionis sermo ad Prophetae nunc personam redeat. « Et facta est super eum ibi manus Domini. 7. Manus vel brachium Domini Filius dicitur, quia per ipsum omnia facta sunt. De quo etiam Psalmista aest facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sanaret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnovit, ubi super prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de se ipso dixerat: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei, postea tanqadjungit: « Et facta est super eum ibi manus Domini. » Ac deinde quasi ad se revertitur et dicit: « Et vidi,
Abbreviated transcription (Latin):
carnationis sue misteriũ. ꝓpinqͣre
dignataest. pc̃coꝵ suoꝵ pond̾a portã¬
ti. gen̾i humano: qd̃ ab ortu suo
cotidie defluit ad mortẽ: sicũ de il¬
lo per p̾almistam dr. Et erit tan¬
qm lignũ: qd̃ plantatũ ÷. secus de¬
cursuᷤ aquaꝵ. Iuxta decursuᷤ qͥppe aqͣꝵ
plantatꝰ est: qr unta lapsus incã
fortitudinem dĩ: buri uͦ. despectũ dixi¬
mꝰ int̾pretari. Set iherechiel. filiꝰ : bu¬
⁊ i: qi ex illo populo unigenitꝰ dei in¬
carnari dignatus est. quem pp̃culpã
ꝑficdiȩ dñs despexit. Fortinido gͦ dei.
ex contemptu ł despectu nascit᷑: qr
relemptor. nr̃. humanitatẽ ex popło¬
ꝑfido ⁊ contẽpto. assume dignatꝰ est.
Henit uͦ in terram caldeoꝵ. Caldei in¬
t̾pretant᷑ ut dixinꝰ. captiuantes: ł qͣi
demones. Iniqui etenĩ. qui ⁊ ip̃i iniqͥ¬
tates perpetrant. ⁊ ad iniquitatem a¬
lios suadendo pert᷑hunt: ni mirũ cap¬
tiuantes sunt. Qui recte quoq. ⁊ qͣi
demones int̾pretant᷑: quia hii qui ⁊

Expanded text:
carnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: « Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . » Juxta decursus quippe aquarum plantatus, qufortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem  dignatus est. Venit ergo in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes vel quasi daemones. Iniqui etenim qui et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios suadendo trahunt, nimirum captivantes sunt, qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia hi qui et
Abbreviated transcription (Latin):
mundum perfectȩ reliquerunt. uidiceᷤ
uenient: apte mox subditua. Et in me¬
dio eiꝰ: similitudo quatuor animaliũ.
Quid enim per quatuor animalia ÷ nisi
quatuor euangeliste signantua: Nec
in merito ꝑ euangłistas quatuor. ꝑfc̃oꝵ
om̃ium numus exprimit᷑: qr om̃es qui

Expanded text:
mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, apte mox subditur: « Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. » Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor Evangelistae signantur. Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
aquilone. idest maligno sp̃u. scs̃ spx̃
calefaniendo flauerit: statuim de fide¬
lium corcdib aomata uirtutũ flu¬
unt. Propheta ergo ea que essent ĩ
fine uentura ꝓpiciens. uenire ab aqͥ¬
lone uentum turbinis uidit: qr in
extremo scł̃i. mentes hominũ. torpo¬

Expanded text:
Aquilone, id est maligno spiritu, sanctusAquilone, id est maligno spiritu, sanctuscalefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo s
Abbreviated transcription (Latin):
sit qd̾ dicit: ⁊ ecce uentꝰ turbinis ue¬
mebat abaquilone. & nubes mag¬
na. ꝓ eo quod uentus aquilo con¬
stringit in frigore:non incongrue
aquilonis nomine: torpor maligni
sp̃c designat᷑. Quod ysayas ꝙͦ. ꝓpheta
testatur: qui dixisse diabolũ denun¬
tiat. dicens. Sedebom monte testa¬
menti: in lat̾ib aquilonis. Malig¬
nꝰ eiũ sp̃c montẽ testam̃ti tenuit: qr
iudaycum ppłm qui legem acceperat.
sibi in ꝑfidiam subiugauit. Qndo
enim corda doctoꝵ tenet: inonti testa¬
menti diabolus p̾sidet. Qui etlam
in lat̾ib aquilonis sedet: qr menteᷤ
hominũ frigidas possidet. Unde ⁊¬
uoce sponsi in cantico canticoꝵ dr᷑.¬
Surge aquilo. ⁊ ueni auster: per¬
fla ortum meũ: ⁊ fluant aomata
illiꝰ. Cum enĩ iubente deo. frigidꝰ spc̃
recedit: calidꝰ sp̃c̃ mentem fideliũ
occupat. qui ortũ dei. idest scãm ec¬
elesiam ꝑflat: ut opiniones uͥtu¬
tũ eiꝰ. ad multoꝵ noticiam. uelut
aromata defluant. Recedente ⁊ enĩ

Expanded text:
sit quod dicit: Et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna. 9. Pro eo quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus designatur. Quod Isaias quoque propheta testatur, qui dixisse diabolum denuntiat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus enim spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugavit. Quando enim corda doctorum tenet, monti testamenti diabolus praesidet. Qui etiam in lateribus Aquilonis sedet, quia mentes hominum frigidas possidet. Unde et sponsi voce in Cantico canticorquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente Domino, frigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentem fidelium occupat; qui hortum Dei, id est sanctam Ecclesiam perflat, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata defluant. Recedente etenim
Abbreviated transcription (Latin):
cut fulgur exit aboriente:⁊ paret us¬
q ad occidentem: ita erit aduentꝰ filu
hominis. Nbi nullus tunc a uidice ĩ
sua mente latere permiitit᷑: quia ip¬
so iuidicis fulgore penetͣtur. De quo¬
⁊ mox iudice subditur. Et de medio
Leius quasi spẽs elestri: idest de medro
Dignis. Ipse enĩ angelis. atꝙ archan¬
gelis. om̃ib ꝙ uirtutib p̾sidens re¬
demptor noster. qui uelud in elestri
similitudine unꝰ ex ut᷑q. ⁊ in utͣq na¬
tura. ⁊ deus mausit cum patre. ⁊ ad
redemꝑtionem nr̃am fc̃s est mortalis
cum hominib ÷ in suo tunc t̾rore ui¬
debitur: eiq ignis uiditii. in reꝓboꝵ
uindictam famulabitus. Hinc enĩ
scriptum est. Dies dñi declarabit: qi
ĩigne reuelabitur. Hinc psalmista
ait. Deus manifeste ueniet: deus
noster ⁊ non silebit. Ignis in conspͤ¬

Expanded text:
cut fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit adventus filii hominis , » ubi nullus tutus a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur, de quo mox judice subditur. « Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster qui velut in electri similitudinem unus ex utraque natura et Deus permansit in patre et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus: in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: « Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Ignis in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qi sp̃c in columba descend :
uoxꝙͦ de celo sonut. dicens: ħ
÷ filiꝰ meꝰ dilectus. in quo mͥ beue com¬
placui. S et ipsa hebrea u̾ba: mul¬
tum nob̾ ad mist̾iũ int̾pretandũ ua¬
lent. Nam chobar: int̾pretat᷑ grauitu¬
tratur fortitudo dei. Buri: despectꝰ
urel contemptꝰ. Caldei: captiuantes.
uel qͣi demones. Uenit gͦ iherechi¬
el iuxta flunũ chobai. Quia enĩ
chobda. grauttudo uel grauitas dr̃ ÷
quid ꝑ chobar fluuiũ. insi humañ
genꝰ congrue designat᷑. qd̾ ab ortu
defluit atliortẽ. ⁊ graue sibi est. ex
pctis que perpetͣt ⁊ portat ⁊ quia si¬
cut scriptũ est. mniquitas in talen¬
tũ plumbi sedet: Dm̃e .N. pccm gͣue
est: qr ñ permittit anumam ad subli¬
mia leuari. Unde ⁊ ꝑ psalmistam drͣ.
filis hominũ usꝙ quo qͣueᷤ corde: Sqͥꝑ.¬

Expanded text:
olumba descendit; vox quoque de coelo sonuit, dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui . 6. Sed et ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitufortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluChobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii hominum, usquequo gravi corde ? Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tinꝰ ei cum uita et sp̃u. om̃ia que ad
predicandũ congriunt. concorda¬
re uideant᷑. Nec contͣ ħ mouere qͤ.¬
piam debet. quod iheremias atq
cit laudem. d aliud est. qd̾ nos
de doctrine usu atq clisciplina
dicimꝰ: aliud qd̾ de miraculosci¬
mꝰ. Iam uͦ si querit᷑. ut in ipsa qͦ
etatis illiꝰ expressione misticũ a¬
ostendat dicens: anno tͥcesuno.
iherechielis ꝓpłx. celi aꝑti sunt.

Expanded text:
cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet quod Jeremias atquecit laudem: sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplinae dicimus, aliud quod de miraculo scimus. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aostendat, cum dicitur: Anno trigesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Peo enĩ qͥ ꝑ se ip̃os sermo fit. ipsi lo¬
quunt᷑ de se : et ꝓ eo qd aspiran¬
te sc̃o spu loquunt᷑ ⁊ idem spiritꝰ
sauctus ꝑ ip̃os loquit᷑ de ip̃is: ue¬
ritate attestante quȩ dicit. Non
enun uos estis qui loquimini:
s sp̃c patris uestri qui loquit᷑ ĩ
uob̾. Hinc etiam moyses ait. E¬
rat moyses uir mitissunꝰ:. suꝑ oẽs
homines qͥ morabantur int̾ra.
Qͥ enĩ ñ dicit eram s erat: ꝓfet¬
to aꝑte indicat. qr is qui per illũ
de illo loquebatur. aliꝰ erat. Hĩc
iohannes ait. Hidit illũ disci¬
pulũ quem diligebat ihc. uñ
⁊ paulus. ut nõ se esse qui lo¬
quebatur ostend̾et: clixit. An
de se ip̃o ꝓpħa loquit᷑: personͣ
obsequentis est. Cũ uͦ sp̃c per
Rectȩ gͦ ⁊ tanqͣm de alto dr᷑¬

Expanded text:
Pro eo enim quod per ipsos sermo fit, ipsi loquuntur de se; et pro eo quod aspirante Spiritu sancto loquuntur, idem Spiritus sanctus per ipsos loquitur de ipsis, Veritate attestante quae dicit: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Hinc etiam Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra . Qui enim non dicit Eram, sed erat, profecto aperte indicat quia is qui per illum de illo loquebatur alius erat. Hinc Joannes ait: Vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus . Unde et Paulus ut non se esse qui loquebatur ostenderet, dixit: An de se ipso propheta loquitur persona obsequentis est, cum vero per proRecte ergo et tanquam de alio d
Abbreviated transcription (Latin):
longe superest. quadã ut ita dicam
dignitate securitatis suȩ: apte nũc
dicitur. Et manꝰ hominis sub pen¬
nis eoꝵ. Sin uero in hoc loco. homo
redemptor noster accipitur ÷ manꝰ
hominis sub pennis eoꝵ est: qr uisi
deus homo fieret. qui mentes pre¬
dicantium ad celestia subleuass :
illa quȩ apparent animalia ñ uola¬
rent. Fec ĩ merito manꝰ hominis
esse sub pennis dicitur: qi de eedem re¬
demptore nr̃o scriptũ est. Q tũ sit splẽ¬
dor glorie. ⁊ figura substantiȩ euiꝰ. por¬

Expanded text:
longe superest quadam, ut ita dicam, longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redemptor noster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae e
Abbreviated transcription (Latin):
tare ÷ qui erit seruꝰ insetulum: ut
esse post seculum liber possit. In se¬
culum etenun seruus est: qui ꝑ
actiuam uttam hominib seruire dispo¬
suit : ut post presens seculum. ad lib̾ta¬
tem ueram ualeat peruenire. De qua.
per paulum dicitur. Qa et ipsa crea¬
tura liberabitur a seruitute corruptio¬
iuid: in libertatem glorie filioꝵ dei. Tũc
etenĩ in nob̃ ueralibertas erit: cum ad
gloriam filioꝵ dei. adoptio nr̃a perue¬
uerit. Nunc uero non solum actiua
uita in seruitute est: set ip̃a ꝙͦ cotem¬
placio. qua suꝑ nos rapun᷑. libertatem
uientis adhuc ꝑfecte non obtinet. s
imitatur: qr illa quȩ est uitima in
eniginate uidetur. Ipsa tũ in qͣntali¬
bet sit contemplationis angustia⁊ ac¬
tiua uita iam ualde sͥ latior. atq su¬
blimior: que ad qͣndam mentis lib̾¬
tatem tͣnsit. temporalia nõ cogitãs
s et̾na. Qa itaq contemplatiua ui¬
ta ad suꝑiora euolat et actiue uite

Expanded text:
tare. Qui erit servus in saeculum, ut tare. Qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum etenim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libertatem veram valeat pervenire. De qua per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Tunc enim in nobis vera libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Uxorẽ qͦ amans et liberos. liber egiedi
retusat: qͣndo astiuam uitam eiusq
fructus diligens. transire ad contem¬
platiuam non wlt: qr bona se opera
hr̃e ĩ minist̾ii sui seruitute tõsiderãs:
ad libertatis quietem recusat secede̾.
S offerat eũ dĩ dis. ⁊ applicetur
ad hostiũ ⁊ postes: ⁊ perforet aurẽ
eiꝰ subula: ut sit ei seruꝰ in seculũ.
Is enĩ qui in actiua disposuit uita
clicatore suo. antiquoꝵ patrum dictiˢ
inbiutun : qui nob in iua om̃ipoten¬
tis dñi sacerdotes fuu̾int. Atq ad os¬
tium et postes tabernaculi ducit᷑.
ut de ingressu cȩlestis habitaculi al¬
tius aliquid audiat: et tremendi
uditis diem subtilit̾ agnoscat.: ue
per bona opera quȩ facit. placere
hominib appetat. Sic q auris
eiꝰ subula perforatua: dum mens
illius timoris dei subtilitate ꝑcutit᷑.
ut u̾bi acumine tͣnsfixa. ꝑom̃e qd̃
agit nou̾it ingressum Regni semꝑ
attendere ÷ ⁊ quasi ab ostio ⁊ poste
tab̾natuli perforatam aurem por¬

Expanded text:
Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem recusat secedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus subula, ut sit ei Is enim qui in activa disposuit vita aedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuere. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur; ut et verbi acumine transfixa per omne quod agit noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem por
Abbreviated transcription (Latin):
ne lingue manu tangi non debr:
ne priusqͣm plene ꝓficiat. perdat
soliditatem suam ÷ ne inpulsa rii¬
at: ne uelut aibustũ sine radi¬
cib. dũ plus qͣm tosare ualet cõ¬
cutitur flatib mrescat. Ad exẽ¬
plum gͦ non sunt ostendenda:
nisi que firma sunt. Priꝰ eͣnun
conualescere debet mens: atq:
adutilitatem ꝓximoꝵ postmo¬
dũ demonstrau: cũ iam. nec ꝑ
laudẽ eleuata corruat: nͨ ꝑ uitu¬
ꝑationem percussa. contabes¬
cat. Nam ⁊ si tymotheo dicit᷑.
precipe ħ ⁊ doce: nemo adolescẽ¬
ciam tuam contempnat: scrẽ¬
dũ est. qr. ei adolescencia in an¬
nis. non in morib fuit: quam¬
iis in sacro eloqiuo. nõ nũqͣm
ãdholescentia uiuentꝰ uocat᷑. uñ scͥp¬
tum est. Letare iuuenis: u adoles

Expanded text:
nae linguae manu tangi non debet, nae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plusquam tolerare valet concutitur flatibus, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam etsi Timotheo dicitur: Praecipe haec et doce, nemo adelescentiam tuam contemnat , sciendum est quia ei adolescentia in annis non in moribus fuit. Quamvis in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocetur. Unde scriptum est: Laet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod beatitudine et̾na saciant᷑.
Quod moyses qͦ sub allegorie mist̾i¬
o admont: dicens. Nõ aabis in pͥ¬
mogenito bouis. Primogenitũ enĩ
boius accipimꝰ: in infirma ȩtate. nr̃i
pͥmi tp̃oris bonam oꝑationẽ. In qͣ tũ
arandũ nõ est: qr cũ pͥma sunt ado¬
nob̃ adhiic a predicatrone cessandũ ÷:
ut uom̾ lingue nostre: proscind̾e nõ
audeat t̾ram cordis alien. Quoad¬
usq ⁊ enĩ infirmi sumꝰ ⁊ contin̾e nõ
intra nosinetipõs debemꝰ: ne dũ te¬
nera bona cicius ostendrmꝰ. am̾tamꝰ:
quia et arbusta plantata. si priꝰ in t̾ra
radicata non fuerint: manu tacta
citiꝰ ciescunt. At si semel radicem
fix̾int: manꝰ tangit : ⁊ tam̃ nichl
officit: uenti impellũt: ⁊ tamẽ¬
nichil impellentes ledunt. Et cõ¬
structi parietes summpellantur.
eruuntur: nisi priꝰ a suo humore
fuerint siccati. Mens itaq qͦ¬
usq ab humore prauitatis suȩ.¬
ꝑfectȩ non fuerit exsictata: alie¬

Expanded text:
hoc quod beatitudine aeterna satiantur. hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adonobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostaudeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos inter nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nihil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes, si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alie