comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res merito intelliguntur: qui modo
generant filios ꝑpredicationem eoꝵ.
Unde paulus dixit. filioli mei. quos
iterum parturio. donee formetur xͦ
sum:. ꝓpheta ꝑ semetipsum in t̾rogat:
et ipse respondet. Ac si dicat. Quid ti.¬
bi fuit gentilitas. quod fugisti: & tu
fuit. quod conuersi fustis retrorsum:
Quare: Quia iudistis scõs predicato¬
res idẽ montes: uidistis arietes. hoc
ẽ supplantatores uicioꝵ. & animarũ.
uidentium dm̃ patrẽ: ideo fugistis.
sicut agni ouium. Repetitio ẽ. A facie
alio loco cum dixit: uidit et cõmota ẽ
terra. & post paululum ait. A faqe
a presentia dĩ. Quia ds̃ in suis predica.¬
torib erat: mota fuit gentilitas a facie
dĩ iacob hoc ẽ apresentia illius. quen
adorauit iacob. Qui conuertit petram
instagna aquarũ. Petra.xp̃e: et scđm
hystoriam de petra exierunt flumina.
Antequam xp̃c ueniret in carnem: ñ
eruperant adhuc tante aque. hoc est
tante doctrine. Post exierunt de xp̃o

Expanded text:
ris meriti intelliguntur, qui modo ris meriti intelliguntur, qui modo generant filios per praedicationem eorum. Unde Paulus dixit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus forsum? Propheta per semetipsum interrogat, et ipse respondit, ac si dicat: Quid tibi fuit, gentilitas, quod fugisti? Et tu, fuit quod conversi fuistis retrorsum? Quare? Vidistis sanctos praedicatores, id est, montes: vidistis arietes, hoc est, supplantatores vitiorum, et animas videntium Deum Patrem, ideo fugistis? sicut agni ovium. Repetitio est. A faciealio loco cum dixit: Vidit, et commota est terra . Et post paululum ait: A facie a praesentia Dei, quia Deus in suis praedicatoribus erat. Mota fuit gentilitas; a facie Dei Jacob, id est, a praesentia illius quem adoravit Jacob. Qui convertit petram in stagna aquarum. Phistoriam, de petra exierunt flumina . Antequam Christus veniret in carnem, non eruperant adhuc tantae aquae, hoc est, tanta doctrina: Postea exierunt de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
sum ambulasset illa aqua. qđ non fecit.¬
s stetit quasi murus: et illa alia aqua
ꝑambulauit in mare. Quid gͦ intelli.¬
gitur ꝑhoc: Iordanis interpretatur
descensio eoꝵ. Illi intelliguntur. qui
uenerunt ad baptismũ: qui quando
uiderunt martẏres pati persecutioneᷤ
multas. conuersi in mare hoc ẽ iugenti¬
litatem. negauerunt: postea dñs ꝑ suoᷤᷤ
predicatores uocauit illos. Conuertimi.¬
ni inquit ad me: et ego reuertar aduoᷤ
& conũsi fuert̃ pꝰ ea multi ad dñm. Illa
aqua que ꝑambulauit inmare: id ft̃
infideles qui ꝑambulauert̃ in mare.
idẽ in mortem ꝑditionis. Montes exul.¬
tauerunt ut arietes: et colles sicut ag¬
ni ouium. Exultauerunt scĩ predica¬
tores: quando uiderunt illos conuer¬
sos. qui antea blasphemi fuerant. Exul¬
tauerunt arietes. id est principes gre¬
gum. qui generant filios: id ẽ scĩ apłi.
Unde unus de illis dixit. ꝑ euangłiũ
ego uos genui. Uel predicatores altio¬

Expanded text:
sum ambulasset illa aqua, sisum ambulasset illa aqua, sic stetit quasi murus, et illa alia aqua perambulavit in mare. Quid ergo intelligitur per hoc? Jordanis interpretatur, descensio eorum. Illi intelliguntur, qui veniunt ad baptismum. Quando viderunt Martyres pati persecutiones multas, conversi sunt in mare, hoc est, in gentilitate negaverunt. Postea Dominus per suos praedicatores vocavit illos: Convertimini ad me, et ego revertar ad vos . Et conversi fuerunt postea multi ad Deum. Illa aqua perambulavit in mare, id est, sunt infideles qui perambulaverunt in mare, id est, in mare perditionis. Montes exsultaverunt ut arietes, et colles sicut agni ovium. Exsultaverunt sancti praedicatores, quando viderunt illos conversos, qui antea blasphemi fuerunt. Exsultaverunt ut arietes, id est, principes gregum, qui generant filios, id est, sancti apostoli. Unde unus de illis dixit: Per Evangelium ego vos genui . Vel praedicatores altio
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: et de oculis cordis contemplari
dm̃i. scđm illud. Beati mundo corde:
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Facta ẽ iudea scĩ¬
ficatio eius. In iudea primitus fuit sc̃i.¬
ficatio dĩ. S iudea confessio interpreta.¬
tur: id est in illis qui confitent᷑ fidem
trinitatis. et ueniunt adbaptismũ: ibi
ẽ sanctificatio dĩ. Isrł potestas eius. Po.
testas dĩ est. ut isrł esse mereantur: id
ẽ. anime uidentes dm̃ uocent᷑. Isrł reg¬
nauit in ea. Mare uidit et fugit. Mare
uidit et fugit quando moyses cum po.¬
pulo suo uenit. & quomͦ uidit: Id ẽ in¬
tellexit uoluntatem creatoris: et dona¬
ter. Scđm sensum: mare gentilitas in
est supplantatores uicioꝵ. & anime ui¬
dentes dm̃. fugierunt: id ẽ non potue.¬
runt resistere apłis. quia ds̃ in illis erat.
Iordanis conu̾sus ẽ. retrorsum. Iorda¬
nis conuersus retrorsum. non legitur
in bẏstoria. insi quando cum arca in ip¬
sum intrauert̃. et dicitur. quasi retror¬

Expanded text:
Deum, et oculis cordis contemplari Deum, et oculis cordis contemplari Deum: secundum illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Facta est Judaea sanctificatio ejus. In Judaea primitus fuit sanctificatio Dei. Sed Judaea, confessio interpretatur, id est, in illis qui confitentur fidem Trinitatis, et veniunt ad baptismum, ubi est sanctificatio Dei. Israel potestas ejus. Et potestas Dei est, ut Israel esse mereamur, id est, animae videntes Deum vocemur. Israel regnavit in ea. Mare vidit et fugit. Mare vidit et fugit, quando Moyses cum populo suo venit . Et quomodo vidit? Id est, intellexit voluntatem Creatoris, et donater, secundum sensum: Mare, gentilitas, es, supplantatores vitiorum, et animae videntes Deum fugerunt, id est, non potuerunt resistere apostolis, quia Deus in illis erat. Jordanis conversus est retrorsum. Jordanem conversum esse retrorsum non legitur in historia , nisi quando cum arca in ipsum intraverunt: quasi retror
Abbreviated transcription (Latin):
mus psalmus uocem continet ꝓ¬
phete: ostendentis. ut que in eo hystori¬
ce narrantur: spũaliter dicta intelligã
mus iacob de popło barbaro. Iste psalmꝰ
scdm hẏstoriam comemorat. quando fi¬
lu isrł exierunt de egypto. s plus ꝑtinet
ad sensũ. qñ nos lib̾ati sumꝰ de egypto. hoc ẽ
mum. Domus iacob deppło barbaro. Lib̾ati
fuert̃ illi isrłitici de popło barbaro: boc est
de illis gentibus que megipto
habitabant. & ad sensum: domus iacob
supplantatores uicioꝵ intelliguntur.
liberati sunt isti. et nos sp̃ualis domuᷤ
iacob: liberati sumus ab illis infidelib
qui in infidelitate ꝑmanserunt. Domꝰ
ia cob. Primitus fuit uocatus iacob p̾¬
ea.isrł. Unde dixit. Uidi dñm facie ad
faciem: et salua facta ẽ anima mea.
& dñs dixit ad illum. Iam non uocabe¬
ris iacob: s erit isrł nomen tuũ. Et
nos primitꝰ debemus cẽ iacob. hoc ẽ
supplantatores uicioꝵ: ut postea pos¬
simus cẽ isrł. hoc ẽ anime uidentes

Expanded text:
Iste psalmus vocem continet prophetae, ostendentis ut quae in eo historice narrantur, spiritualiter dicta intelligantur. mus Jacob de populo barbaro. Iste psalmus secundum historiam commemorat, quando filii Israel exierunt de Aegypto . Sed plus pertinet ad sensum, quando nos liberati fuimus de Aegypto, hoc estmum. Domus Jacob de populo barbaro. Liberati fuerunt illi Israelitici de populo barbaro, hoc est, de illis gentibus quae in Aegypto habitabant. Et ad sensum. Domus Jacob, supplantatores vitiorum intelligunt. Liberati sunt isti, et nos spiritualis domus Jacob liberati sumus ab illis infidelibus, qui in infidelitate permanserunt . Domus Jacob. Primitus fuit vocatus Jacob, postea Israel. Unde dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Et Dominus dixit ad illum: Jam non vocaberis Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Et nos primitus debemus esse Jacob, hoc est, supplantatores vitiorum: ut postea possimus esse Israel, id est, animae videntes
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. et illuminationẽ sp̃c scĩ accepe.¬
runt: et ex inde fuerunt edocti. Celũ.
sos illumiauit. Terram autem dedit
filus hominũ. Hoc sunt illi simplices.
qui tantum incarnationem credunt:
qui lac edunt. et nutriuntur ꝑ predi.¬
cationem: et ipsi qui terrem erant. cęli
efficiuntur. Non mortui laudabunt
te dñe: hoc ẽ peccatores. Peccator enim
Neq om̃s qui descendunt in infernũ:
hoc ẽ habitatores inferni.S nos qui
uiuimus. benedicimus dñm. Nos fide¬
les qui uiuimꝰ. idẽ qui fidem et opera
habenius: ipsi laudamꝰ dñm. Ex hoc.
nunc. et usq in scłm. Ex hoc : idẽ ex qͦ
incepimus intelligere. nunc. modo:

Expanded text:
tionem, et illuminationem Spiritus sancti accepetionem, et illuminationem Spiritus sancti acceperunt, et exinde fuerunt edocti. Coelum rum illuminavit. Terram autem dedit filiis hominum. Hi sunt illi simpliciores qui tantum incarnationem credunt, qui lac edunt, et nutriuntur per praedicationem, et ipsi qui terreni erant, coeli efficiuntur. Non mortui laudabunt te, Domine. Hoc est, peccatores. Peccator enim Neque omnes qui descendunt in infernum. Hoc est, hahitatores inferni. Sed nos qui vivimus, benedicimus Dominum. Nos fideles qui vivimus, id est, qui fidem et opera habent, ipsi laudant Deum. Ex hoc nunc et usque in saeculum. Ex hoc, id est, quo incipimus int
Abbreviated transcription (Latin):
ment et amant. illos ꝓtegit et defendit.
Dñs memor fuit nr̃i. et benedixit no
nem suscepit. et nos liberauit. Hoc di¬
co. dm̃ memorare. & benedixit nos.
hoc ẽ onũ benedictione sp̃uali. Bene¬
dixit domui isrł: benedixrit domui a¬
aron. Benedixit om̃s timentes dnm
pusillos cum maiorib: id ẽ altiores
merito et inferiores. Adiciat dñs suꝑ¬
erunt: postea multi effecti sunt ĩmun¬
do predicatores. Benedicti uos adño.
qui fecit celum et terram. Benedicti:
hoc est uos sc̃i benedicti estis adño. Ce¬
lum celi dño: terram autem dedit fili¬
is hominũ. Celum celi sic dicit: sicut
dicitur canticum psalmi. et psalmus
cantici. Istuad celum subiectum ẽ ad
illud celum supius ubi ẽ firmamentẽ:
et erinde habet lumen: et terra iterũ
subiecta ẽ ad illud celum aernim: et¬
exinde habet pluuiam et omnẽ neces.¬
sitatem. Scd̾m sensum. celum altiꝰ scĩ¬
apłi: qui ab ipso. xp̃o audierunt predica¬

Expanded text:
ment et amant, protegit illos et defendit. ment et amant, protegit illos et defendit. Dominus memor fuit nostri, et benedixit nobnem suscepit, et nos liberavit. Hoc dico, Deum memorare. Et benedixit nobis, hoc est, omni benedictione spirituali. Benedixit domni Israel, benedixit domui Aaron. Benedixit omnes timentes Dominum, pusillis cum majoribus. Id est, altiores merito, et inferiores. Adjiciat Dominerunt, postea multi effecti sunt in mundo praedicatores. Benedicti vos a Domino, qui fecit coelum et terram. Benedicti: hoc est, vos sancti benedicti estis a Domino. Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum. Coelum coeli, sicut dicit canticum psalmi, et psalmus cantici. Istud coelum subjectum est illi coelo superiori, ubi est firmamentum, et inde habet lumen. Et terra iterum subjecta est ad illud coelum aereum: exinde habet pluviam et omnem necessitatem. Secundum sensum, coelum altiusi, qui ab ipso Christo audierunt praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Quia bestie clamant uoce: s confusus
est clamor earũ. Non in telligis neq po
re: quomodo uocẽ hominis comphen¬
dis. Similes illis fiant qui faciunt ea:
et om̃s qui confidunt in eis. Similis. hoc
ẽ si oculos non emendat: quia uidet il¬
lud aurũ. illam imaginẽ. S et in ani¬
ma similis efficitur.dum ñ emendat.
quia nec uidet. nec intelligit. nec dis¬
cernit: dum plus errores credit: ideo si¬
milis dicitur. & om̃s qui confidunt in
eis. Non solum qui faciunt: s etiam qͥ
confidunt. Domus isrł spauit in dño.
Domus isrł idest duodecim trib. et a
mortuos: s in dño. Domus ifrł id est
animarũ uidentium dm̃: indño spe.¬
rant. & aaron mons fortitudinis. id ẽ
qui fortes et alti sunt merito: in dño
spant. Idiutor et ꝓtector eoꝵ ẽ. Illi du
non prosunt scđm iereniȩ dictum: ho¬
minem ñ liberant de bello: regem non
ds̃ eoꝵ: et ipse immutat tempora: et ip.¬
se amouet reges et constituit. Domus a

Expanded text:
Quia bestiae clamant voce, sed confusus Quia bestiae clamant voce, sed confusus est clamor eorum. Non intelligis, neque pore, quomodo vocem hominis comprehendis. Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Similes, hoc est, si oculos non emendat, quia vidit illud aurum, illam imaginem. Sed et in anima similis efficitur, dum non emendat, quia nec videt, nec intelligit, nec discernit, dum plus errori credit. Ideo similis dicitur. Et omnes qui confidunt in eis. Non solum qui faciunt, sed etiam qui confidunt. Domus Israel speravit in Domino. Domus Israel, duodecim tribus Israel. mortuos, sed in Domino. Domus Israel, animarum domus videntium Deum in Domino sperant. Et Aaron, mons fortitudinis, id est, qui fortes et alti sunt in merito, in Domino sperant. Adjutor et protector eorum est. Illi dii non prosunt, secundum Jeremiae dictum: hominem non liberant de bello, regem non Deus eorum, et ipse mutat tempora, et amovet reges, et constituit. Domus Aa
Abbreviated transcription (Latin):
ad alterũ. quia lunam adorat. Si iste
qui solem adorat. approbat quod inte¬
Quare crescit et decrescit tuus ds: et
de nocte tibi lucet: Quare non semp tͥ
lucet: & in mari quando mergeris aua¬
a luna et tue stelle. quare non te libe¬
rant: et semꝑ suꝑ te lucem dant: Qua.¬
re addit: oꝑa manuũ hominũ. argen¬
tum et aurũ: De terra fodiunt ulud
homines. et coquunt illud et colorãt
et sic deuenit pulchrũ. Ergo de cius
manib facis dm̃ tuum. quẽ adoras.
Ista ad reiuncendos malos dicta sunt.
Ocłos habent et ñ uidebunt: aures ha¬
bent et ñ audient: nares habent et ñ
odorabunt. Manus habent et ñ pal¬
pabunt: pedes habent. et ñ ambula¬
bunt. ñclamabt̃ ingutture suo. Neq
enim est sp̃s more ipsoꝵ. Dicis illi. Ua
sibestiam adorasses. licet inalũ erat.s
tamen uł ocłos haberet uł pedes: sedi¬
stud qđ adoras. nec udet nec audit.Cͥ.¬
re addit. ñ clamabunt ingutture suo:

Expanded text:
ad alterum, qui lunam adorat, vel isti ad alterum, qui lunam adorat, vel isti qui solem adorat: Sol intequare crescit et decrescit tuus Deus, et de nocte lucet? Quare non semper tibi lucet? Et in mare quando mergeris, tua luna, et tuae stellae cur te non liberant, et super tibi lucem dant? Quare addit: opera manuum hominum, argentum et aurum? De terra fodiunt illud homines, et colunt illud, et colorant, et sic evenit pulchrum. Ergo de tuis manibus facis Deum tuum quem adoras. Ista ad revincendum malos dicta sunt. Oculos habent, et non videbunt: aures habent, et non audient: nares habent, et non odorabunt. Manus habent, et non palpabunt: pedes habent, et non ambulabunt: non clamabunt in gutture suo. Neque enim est spiritus in ore ipsorum. Dicis illi: Vel si bestiam adorasses, licet malum erat, sed tamen vel oculos habet, vel pedes: sed istud quod adoras, nec videt, nec audit. Quare addit: Non clamabunt in gutture suo?
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui cȩlestem uitam agunt. & ad¬
huc terrena carne concluduntur. im.¬
pleuit uoluntates suas. Simulachra
gentium argentũ et aurum: oꝑa ma¬
nuũ hominũ. Ideo dicitur simulachrũ.
quia ad similitudinẽ alicuius homimᷤᷤ
dixit. lapidea aut erea. aut fictilia. aut
crepandi eẽnt: responsum darent. Ideo
posuit argentum et argentum: quia di¬
cerent. Non adoro nec ligneũ. nec lapide¬
um. nec ereum: s dm̃ aureum et argen¬
teum. Dicis illi. Si uel aurum aut ar¬
gentum adorasses: non eẽt talis error.
Ille respondet. Non aurũ. nec argentũ.
s dm̃ meum adoro: cuius ẽ illa imago
et illa potestas. que in ipso ẽ. Dicis ili.
Diabolus ibiẽ. Ille dicit. Absit. Nlonuo¬
lo diabolum adorare. Quomodo ñ ad¬
oras diabolum: quia in alio psalmo le¬
gimus. om̃s du gentiũ demonia: Di¬
cit ille nec hoc adoro. Quid adoras gͦ:
Solem. lunam. stellas. Isti sunt dume
i: illi me saluant. Dicis illi. Si sol ẽ ds̃
tuus: quare non semꝑ tibi lucet: Diciᷤ

Expanded text:
In his qui coelestem vitam agunt, et adhuc terrena carne clauduntur, implevit voluntates suas. Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Ideo dicitur simulacrum, quia ad similitudinem alicujus hominis dixit, lapidea, aut aerea, sed fictilia, aut crepati essent, quale responsum darent. Ideo posuit aurum et argentum, quia dicerent illi: Non adoro, nec ligneum Deum, nec lapideum, nec aereum; sed Deum aureum et argenteum. Dicis illi: Si aurum et argentum adorasses, non esset talis error.Ille respondit: Non aurum et argentum, sed Deum meum adoro. Quae est ista imago, et illa potestas quae in ipsa est? Dicis illi: Diabolus ibi est. Ille dicit: Absit. Non volo diabolum adorare. Quomodo non adoras diabolum, quia in alio psalmo legimus: Omnes dii gentium daemonia ? Dicit ille: Nec hoc adoro. Quid ergo adoras? Ego solem, lunam, stellas adoro. Isti sunt mei dii, illi me salvant. Dicis illi; Si sol est tuus Deus, quare non semper tibi lucet? Dicis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oꝑa illius ipsa ꝑmanent. Cornu eiꝰ
modo uidebit: quia ꝓpħa dicit. tolla¬
tur impius. ne uideat głam dei : Tam̃
subsequitur. uideant et confundant᷑:
et alibi. uidebunt in quẽ compunxer:

Expanded text:
est, opera illius ipsa permanent. Cornu ejusmodo videbit, quia Propheta dicit: Tollatur impius ne videat gloriam Dei. Tamen subsequitur: Videant et confundantur . Et alibi. Videbunt in qu
Abbreviated transcription (Latin):
credentium: qui ñ crediderunt explora¬
sit in mundum: et quia ñ crediderunt¬
ppłi exploratorib. proptea ceciderunt ĩ
deserto. Usq hodie corpora non credenti¬
um cadunt in deserto istius scłi. Conquaᷤᷤ¬
sabit capita in terra multoꝵ. Implebit
ruinas ñcredentium:. conquassabit ca¬
pita eoꝵ qui dubii sunt: qui ñ habent ꝑ¬
fectam fidem. Conquassabit capita in ter¬
ra multoꝵ: ñ omniũ. Si enĩ dixisset om¬
nium: nullus de nob̃ spem haberet. Mul¬
toꝵ dicitur: ut aliqui relinquantur. De
torrente in uia bibit. Quis bibit de tor¬
rente in uia: Iste cu dictum ẽ: dixit do¬
minus dño meo sede adextris meis. Iste
qui audiuit. tues sacerdos in eternum
scdm ordinem melchi sedech: iste confrm¬
get indie irȩ suȩ reges. qui iudicat nati.¬

Expanded text:
credentium, qui non crediderunt exploracredentium, qui non crediderunt explorasit populus exploratoribus, propterea ceciderunt in deserto. Usque hodie corpora non credentium cadunt in deserto istius saeculi. Conquassabit capita in terra multorum. Implebit ruinas, non credentium: conquassabit capita, eorum qui dubii sunt: eorum qui non habent perfectam fidem. Conquassabit capita in terra multorum: non omnium. Si enim dixisset, omnium, nullus de nobis spem haberet. Multorum, dicitur, ut alii relinquantur. De torrente in via bibit. Quis bibit de torrente, in via? Iste, cui dictum est: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis. Iste, qui audivit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Iste, Qui confregit in die irae su
Abbreviated transcription (Latin):
tris: ceterum illa disputatio alia ẽ. Qui¬
cunq peccator ẽ: diabolus ei stat addex¬
teram.S dicit aliquis. Quomͦ et iħu fi¬
lio iosedech in zacharia dicitur stare: et¬
adextris saluatoris: Uidete quia que.¬
stio ẽ. S eo tempore quando stabat di¬
abolus ad dexteram saluatoris: iħe in¬
quit habebat uestimenta sorãida. No¬
stra peccata portabat: nr̃is erat inuo
tradita sunt mͥ. In momento inquit ho¬
re: monstrauit ei uniuersa regna terre.
Regna mundi diabolus monstrat. Et
quid dicit. Hec omĩa michi tradita st̃.
Si cadens ad oraueris me:erunt tua oĩa.
Indie gͦ belli. in die certaminis: confrin.¬
get ux suȩ reges. Iudicabit innationib
Uidete differentias. Reges confringun¬
tur: iudicabit nationes. Implebit rui¬
nas. Dñs nr̃ ascendit incrucẽ: et multe
runȩ facte sunt. Iste positus est in riuña
et resurrectionem multoꝵ: et insignũ
cui contradicetur. Implebit ruinas ñ

Expanded text:
tris. Caeterum illa disputatio alia est. Quitris. Caeterum illa disputatio alia est. Quicumque peccator est, diabolus ei stat ad dexteram. Sed dicet aliquis: Quomodo et Jesu filio Josedec in Zacharia dicitur stare a dextris Salvatoris ? Videtis quia quaestio est. Sed eo tempore quando stabat diabolus ad dexteram Salvatoris: Jesus, inquit, habebat vestimenta sordida. Nostra peccata portabat, nostris vitiis itradita sunt mihi. In momento, inquit, horae monstravit ei universa regna terrae. Regna mundi, diabolus monstrat. Et quid dicit? Haec omnia mihi tradita sunt. Si cadens adoraveris coram me, erunt tua omnia . In die ergo belli, in die certaminis, confringet reges irae suae. Judicabit in nationibus. Videte differentias: reges confringuntur, judicabit nationes. Implebit ruinas. Dominus noster ascendit in crucem, et multae ruinae factae sunt. Iste positus est in ruinam, et resurrectionem multorum, et in signum cui contradicetur . Implebit ruinas. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ enĩ melchisedech rex salem. ob¬
tulit panem et unum: sic et tu offeres
corpus tuum et sanguinem. uerum pa¬
nem et uerum uinũ. Iste melchi sedecm:
ista mysteria que habemus dedit nobis.
Ipse est. qui dixit. Qui manducauerit
carnẽ meam: et biberit sanguinẽ meũ.
Scd̃m ordinẽ melchisedech: tradidit nob̾ sacra
mentũ suũ. Dñs adextris tius. Rem nouã
uideo. Dicitur inpͥncipio. Dix̃ dñs dño meo
sedc adextris meis: & ñc dicitur ad eum
dñs adextris tuis. Si ipse ad dexteram
patris sedet: quomodo rursum pater
sedet ad dexteram filii: Quando eiũ di¬
citur dixit dñs dño meo sede a dextris me¬
is : manifestissime hoc dicitur. qđ ad dex¬
teram patris sedeat filius: quando autẽ
dicitur. dñs a dextris tuis: hoc dicitur
quod ad dexteram filii sedeat pater. Hoc
totum proptẽa dicitur: ut equalis sit fi.¬
lius patri. Multa sunt quȩ dicantur.
Deccatorib autem diabolus stat adex¬

Expanded text:
Quomodo enim Melchisedec, rex Salem, obQuomodo enim Melchisedec, rex Salem, obtulit panem et vinum: sic et tu offeres corpus tuum et sanguinem, verum panem, et verum vinum. Iste Melchisedec ista mysteria quae habemus, dedit nobis. Ipse est qui dixit: Qui manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum . Secundum ordinem Melchisedec, tradididextris tuis. Rem novam video. Dicitur in principio: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis: et nunc dicitur ad eum, Dominus a dextris tuis. Si ipse ad dexteram Patris sedet, quomodo rursum Pater sedet ad dexteram Filii? Quando enim dicitur: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis: manifestissime dicitur, quod ad dextram Patris sedet Filius. Quando autem dicitur: Dominus a dextris tuis, hoc dicitur, quod ad dexteram Filii sedeat Pater. Hoc totum propterea dicitur, ut aequalis sit Filius Patri. Multa sunt quae dicantur. Peccatori autem diabolus stat a dex
Abbreviated transcription (Latin):
o uidebimus lumen. Sermo ẽ ad patrẽ.
Opater: in lumine filui. uidebimus lum̃.
sp̃m sc̃m. Ex utero ante luciferum genui
te. Iurauit dñs: et non penitebit eum.
Iurauit dñs. Hoc quod dicit iurauit: ñ
ei qui ante luciferum genitus ẽ. s ei ui¬
rat. qui post luciferum natus ẽ de uir¬
Tues sacerdos in ęternum. scđm ordinẽ
melchisedech. Suꝑfluum ẽ de isto uersi¬
culo nos interpretari: cum sc̃s apłs ad
hebreos plenissime disputauerit. Ipse enĩ
iste est melchisedech. sine patre. sine ma.¬
tre. sine generatione. et interpretatur
ibi diligentissime. quare sine patre. si¬
ne matre. sine generatione. & ab omĩb
eccłiasticis dictum ẽ. qm̃ sine patre di¬
citur scđm carnem: sine matre dicit᷑
scđm dm̃. Hoc solum gͦ interpretemur:
tues sacerdos in eternũ scđm ordinem
melchisedech. Hoc soluni dicamus: qͣre
dos eris scđm uictimas iudaicas: sede.¬
ris sacerdos scđm ordinem melchisedech

Expanded text:
o videbimus lumen . Sermo est ad Patrem: o videbimus lumen . Sermo est ad Patrem: O Pater in lumine Filii, videbimus lumen Spiritum sanctum. Ex utero ante Luciferum genui te. Juravit Dominus et non poenitebit eum. Juravit Dominus. Hoc quod dicit, juravit: non ei qui ante Luciferum genitus est: sed ei juravit, qui post Luciferum natus ex virsacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Superfluum est nos de isto versiculo velle interpretari, cum sanctus Apostolus ad Hebraeos plenissime disputavit. Ipse enim ait: Iste est Melchisedec, sine patre, sine matre, sine generatione . Et interpretatur ibi diligentissime, quare sine patre, sine matre, sine generatione. Et ab omnibus ecclesiasticis dictum est, quoniam sine patre dicitur secundum carnem: sine matre dicitur secundum Deum. Hoc solum ergo interpretemur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Hoc solum dicamus, quare dos eris secundum victimas Judaicas; sed eris sacerdos secundum ordinem Melchisedec .
Abbreviated transcription (Latin):
Non utiq hoc dicit᷑. S quid dicit: E.¬
go te feci manu mea. Quando autẽ u¬
terus dicitur: filius significat᷑us. et
ñ adoptatus. Uocantur enĩ et filii ad.¬
optati. Quot qͦt enĩ receꝑunt eunx de¬
dit eis potestatem filios dei fieri. Ibi
dedit potestatem. hic uero de utero ge¬
nerauit: de sua natura. de suis uisceri¬
b. de sua substantia. Ex utero. hoc ẽ de
medullis diuinitatis suę. Totum quid¬
quid pater est indiuinitate dedit filio
quem generauit. Ex utero ante luciferũ
genui te. Ante luciferũ. Hoc scema dici
go dicitur ante luciferum. unam crea¬
turam nominat: et om̃s indicat creatu¬
ras. Quando dicit ante luciferum: nos
sic intelligamus quasi diceret. ante lu¬
nam. ante solem. ante omnẽ creaturam.
Exutero ante luciferum genui te. Ante
luciferum. ante istum luciferũ qui ui¬
detur inmundo: uera lux genita ẽ. Un¬
de dicitur in alio psalmo. In lumine tu¬

Expanded text:
Non utique hoc dicit. Sed quid dicit? ENon utique hoc dicit. Sed quid dicit? Ego te feci manu mea. Quando autem uterus dicitur, filius significatur, et filius non adoptatus. Vocantur enim et filii adoptati. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Ibi dedit eis potestatem. Hic vero de utero generavit: de sua natura, de suis visceribus, de sua substantia. Ex utero, hoc est, de medullis divinitatis suae. Totum quidquid Pater est in divinitate, dedit Filio quem generavit. Ex utero ante Luciferum genui te. Ante Luciferum. Hoc schema, Grago dicitur, ante Luciferum, unam creaturam nominat, et omnes indicat creaturas. Quando dicit, ante Luciferum: nos sic intelligamus, quasi dixerit, ante lunam, ante solem, ante omnem creaturam. Ex utero ante Luciferum genui te. Ante Luciferum. Ante istum Luciferum qui videtur in mundo, vera lux genita est. Unde dicit in alio loco psalmus: In lumine tu
Abbreviated transcription (Latin):
Homo ẽ. xp̃c et uere homo ẽ. Scđdm as¬
sumptionem carnis diximus. Si ergo
homo ẽ scđm corpus. uides corpus et
non scandali:aris: et miraris si homi¬
nis uerbis loquitur: Si autẽ te scanda¬
lizat iulitas corporis et crux. et iniuri¬
a et alape. et flagella. et omĩs crucis in¬
iuria: si inquam hoc te scandalirat: re¬
uertere ad principiũ. et ñ scandalira¬
ris. Dicit enĩ pater ad filium. Ex ute¬
ro ante luciferum genui te. Miraris.
strum qui uerum hominem assump.¬
rum: s non possum me aliter indicare
patrem: nisi hominis uerbis locutus
fuero. Ex utero ante luciferum gemu
te. Ex utero: de mea substantia. Ex ute¬
ro. Audi eunomi : audi arri. Si creat᷑a
est dñs : si factura : nunquid artifex
generat opus suum: Nunquid arti.¬
fex filium uocat. opus suum : Artifex
carpentarius fecit scamnũ: nunquid
de utero generauit illud: Nunquid
dicit. de utero meo genui te o scãnũ:

Expanded text:
Homo est Christus, et vere homo est: secundum asHomo est Christus, et vere homo est: secundum assumptionem carnis dicimus. Si ergo homo est secundum corpus, vides corpus, et non scandalizaris, et miraris, si hominis verbis loquitur? Si autem te scandalizat vilitas corporis, et crux, et injuriae, et alapae, et flagella, et omnis injuria crucis: si te hoc scandalizat, revertere ad principium, et non scandalizaberis. Dicit enim Pater ad Filium: Ex utero ante Luciferum genui te. Miraris r, qui vere hominem assumprum: sed non possum me aliter indicare Patrem, nisi hominis verbis locutus fuero. Ex utero ante Luciferum genui te. Ex utero, de mea substantia. Ex utero. Audi, Eunomi: audi, Arri. Si creatura est Dominus, si factura: numquid artifex generat opus suum? Numquid artifex filium vocat opus suum? Artifex carpentarius fecit scamnum: numquid de utero illius generavit? numquid dicit ei: De utero meo genui te, o scamnum?
Abbreviated transcription (Latin):
principium. in die uirtutis tue. In prin.¬
cipio erat uerbum: et uerbum erat a.¬
pud dm̃: et ds̃ erat uerbũ. Hoc erat in
principio apud dm̃. Pater principiũ:
s et filius principiũ. Principium enĩ:
non habet principiũ. Si enĩ habuerit
aliud principium: iam desinit ipsum¬
eẽ principiũ. Quicqͥd enĩ dederimꝰ pa¬
tri: hoc damus et filio. Sienĩ pater in
filio et filius in patre. et om̃ia patris
filii sunt. et omĩa filii patris sunt: et
principiũ patris. principiũ filii ẽ. G qͦd
dicit hoc ẽ. Eotempore quo patiebariᷤ.
et dicebas. pater in manus tuas cõmen¬
do sp̃m meũ: et quasi de hominis loqͤ¬
baris affectu: non quasi imbecillis ro¬
gabas. Tecum enĩ erat pͥncipium: tecũ
erat diuinitas. S proptẽa de precabaris
seĩs tuis. et illi splenderent. Hoc quo
dicitur accipiens dares: nullis scanda¬
lum faciat. Scdm enĩ hominẽ loquit᷑.
Si enĩ hominis corpus assumpsit: ne¬
cesse ẽ ut et hominis uerba suscipiat.

Expanded text:
principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc erat in principio apud Deum. Pater principium, sed et Filius principium. Principium enim non habet principium. Si enim habuerit aliud principium, jam ipsum desinit esse principium. Quidquid ergo dederimus Patri, hoc damus et Filio. Si enim Pater in Filio, et Filius in Patre, et omnia Patris, Filii sunt, et omnia Filii, Patris sunt, et principium Patris, principium Filii est. Ergo quod dicit, hoc est, eo tempore quo patiebaris et dicebas: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum : quasi de hominis loquebaris affectu, non quasi imbecillis rogabas. Tecum enim erat principium, tecum enim erat divinitas, sed propterea deprecabaris sanctis tuis, et illi splenderent. Hoc quod dicitur: Accipiens dares, nulli scandalum faciat: secundum hominem loquitur. Si enim hominis corpus assumpsit, necesse est ut et hominis verba suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
re facit sterilem in domo matrẽ filiorũ
letantem. Sterilis. hoc ẽ scã eccłia. unde
propħa dicit. Letare sterilis: et cetera. In
primis sterilis fuit sc̃a eccłia. quia non
generabat filios. nisi paucos. Synagoga
habuit uirum dm̃: s tamen paucos fili¬
os generauit. Postea eccłia que antea ste¬
rilis fuerat. in una die uł duob grande ᷤᷤ
fudit partus: quando generauit octo
tem. & dñs dixit. Ego faciam. In omnẽ
terram exiuit sonus eoꝵ: hoc ẽ in totum
mundũ. Qui habitare facit sterilem ĩ
domo: hoc ẽ in eccłia. & ipsa ẽ sterilis:
et ip̃sa ẽ mater. Ipsi sunt et filu. et inse¬
met ipsa habitat: hoc est unitas eccłiȩ
una res ẽ. et multa mẽbra. s unum cor¬
pus multi sunt. ut paulus dicit: et ibi
letabitur in semet ipsa. hoc ẽ inumtate.¬

Expanded text:
re facit sterilem in domo, matrem filiorum re facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem. Sterilis, hoc est, sancta Ecclesia. Unde in propheta dicit: Laetare sterilis, etc. . Primitus sterilis fuit sancta Ecclesia: quia non generabat filios, nisi paucos: Synagoga habuit virum Deum, sed tamen paucos generavit . Postea Ecclesia, quae ante sterilis fuerat, in uno die vel duobus, grandes partus fudit, quando generavit octo tem. Et Dominus dixit: Ego faciam . In omnem terram exivit sonus eorum, hoc est, in toto mundo. Qui habitare facit sterilem in domo, hoc est, in Ecclesia. Et ipsa est sterilis, et ipsa est mater, et ipsi sunt filii, et in semetipsa habitat. Hoc est, unitas Ecclesiae, una res est, et multa membra: sed unum corpus multi sunt, ut Paulus dicit, et ibi laetabitur in semetipsa, hoc est, in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
humilib respicit: ut illud. Suꝑquẽ re.¬
spiciam. nisi suꝑ humilẽ et trementem
sermones meos: Quando sunt alti scĩ:
Quando contemplantur de cȩlestibus.
& tunc sunt humiles interra: quando
eleuantur in contemplatiua: et illi qui
hic in terra sunt humiles. apud dm̃ st̃
alti. Quare ñ dixit. inhumilib habitat:
s dixit. respicit. Ideo qr uͥ respicit. ibi habitat
ce uͥhabitat ibi respicit. Suscitans a terram
opẽ. & de capite. & demembͥs intelligitur Sus¬
sine matre gentilitate suscitamur a xp̃o.
& de stercore erigens pauꝑem. Quod
dixit terra. hoc ẽ et stercus: et quod di¬
nos. ut illud. Quid suꝑbis puluis et ter¬
sui. Collocauit ds̃ pater filium suũ in
celestib in dextera sua: et dominatur
suꝑ principes. id est suꝑ noue ordines
angłoꝵ scđm illud. Princeps miliciȩ.
ut princeps uirtutũ. ego sum. & suꝑ
scõs et sua membra collocauit. cum ip¬
sis nouem ordinib angłoꝵ Qui habita¬

Expanded text:
humilibus respicit: ut illud: Super quem rehumilibus respicit: ut illud: Super quem respiciam, nisi super humilem et trementem sermones meos ? Quando sunt alti sancti? Quando contemplantur de coelestibus. Et tunc sunt humiles in terra: quando elevantur in contemplativa. Et illi qui hic in terra sunt humiles, apud Deum sunt alti. Quare non dixit, in humilibus habitat: sed dixit, respicit. Ideo quia ubi respicit, ibi habitat, et ubi habitat, ibi respicit. Suscitans a terra inopem. Et de capite, et de membris intelligitur. Sussine matre gentilitate, suscitamur a Christo. Et de stercore erigens pauperem. Quod dixit, terra, hoc est, et stercus, et quod dinos: ut illud: Quid superbis, pulvis et tersui. Collocavit Deus Pater Filium suum in coelestibus in dextera sua. Et dominabitur super principes, id est, super novem ordines angelorum, secundum illud: Princeps militiae, vel princeps virtutum ego sum. Et insuper sanctos, et sua membra collocavit cum ipsis novem ordinibus angelorum. Qui habita
Abbreviated transcription (Latin):
atura benedicit. forsitan ñ fuit antea
benedictum : fuit semꝑ: s tamen ante.¬
a inuna gente iudeoꝵ tantũ modo il¬
li benedicebant et credebant: s modo
in omĩb gentib et creditur et bene¬
dicitur. Ex hoc nunc. et usq in scłm.
Ex hoc: idẽ quo inceꝑunt homines
credere et laudare. & nunc: hoc ẽ in
presenti. Q usq in scłm: hoc est sine
fine. Nam et antea semꝑ fuit bene¬
dictum. A solis ortu usq ad occasũ:
id ẽ ab initio castitatis nr̃e usq ad mor¬
tẽ. Laudate nomendñi: ut supͣ dixit.¬
Excelsus suꝑ om̃s gentes dñs. Nunquid
non antea erat excelsus: Erat in iudea:
ligere gentes. & suꝑ cȩlos gła eius: hoc
est. suꝑ scõs sua gła. Quis sicut dñs ds̃
nr̃e dc si dieat. Nullus talis: ut illud.
Quis similis inter filios dĩ: &e alibi di¬
cit. Non est similis tui indius dñe. Qui
altis: hoc ẽ in scĩs. Nunquid et in humi¬
lib non habitat: Habitat. quia et in

Expanded text:
atura benedicit. Forsitan non fuit antea atura benedicit. Forsitan non fuit antea benedictum? Fuit semper, sed tamen antea in una gente Judaeorum tantummodo illi benedicebant et credebant: sed modo in omnibus gentibus et creditur, et benedicitur. Ex hoc nunc et usque in saeculum. Ex hoc, id est, quo inceperunt homines, et credere et laudare. Et nunc, hoc est, in praesenti: et usque in saeculum, hoc est, sine fine. Nam et antea semper fuit benedictum. A solis ortu usque ad occasum. Id est, ab initio nativitatis nostrae usque ad mortem. Laudabile nomen Domini. Ut supus super omnes gentes. Numquid antea non erat excelsus? Erat in Judaea,ligere gentes. Et super coelos gloria ejus. Hoc est, super Sanctos sua gloria. Quis sicut Dominus Deus noster? Ac si dicat: Nullus talis. Ut illud: Quis similis inter filios Dei? Et alibi dicit: Non est similis tibi in diis, Domine . Quialtis, hoc est, in sanctis. Numquid et in humilibus non habitat? Habitat: quia in
Abbreviated transcription (Latin):
et quantum uiderint.ad suã penam
uidebunt. & nascetur. hoc ẽ. contrase¬
ipsos irascentur. eo quod ñ fecerunt
bona: quia sera penitentia erit illis.
Dicturi enĩ sunt. Isti sunt quos inde¬
spectione habuimꝰ: modo inter ipsos
nob̾ abundantie diuitiarũ: sol iusticiȩ¬
ñ ortus est nob̃̾. Dentib suis frement
et tabescent. ꝑstridorem dentium.
frigus intelligitur. ut illud. ibi erit
fletus et stridor dentium: quia frigus
et calor ibierit.et nulla requies. Desi.¬
derium peccatoꝵ ꝑibit. hoc est omnia
bona que hic in presenti habuerunt.
Diligenter igitur audiamus uerba di.
docet nos: ut deposita ueterima.¬
licia. tanquã modo geniti infantes. in
dei laudib gloriemur. Ait enĩ. c.xii.¬
audate pueri dñm: laudate
nomen dm̃. Hic pueri ꝓuocantur ad
laudem: de quib in ysaia saluator a¬
it. Ecce ego et pueri. quos dedit michi¬
dñs. Ex ore quippe infantiũ et lacten¬
tium: laus in dm̃ plena ꝑficitur. Sit
nomen dm̃ benedictum: cui omĩs cre¬

Expanded text:
et quantum videbunt, ad illorum poenam videbunt. Et irascetur. Hoc est, contra seipsos; eo quod non fecerunt bona. Sera poenitentia erit illis. Dicturi erunt: Isti sunt, quos in despectionem habuimus: ecce inter ipsos abundantiae divitiarum: Sol non ortus est nobis. Dentibus suis fremet et tabescet. Per stridorem dentium, frigus intelligitur, ut illud: Ibi erit fletus et stridor dentium . Quia et frigus et calor erit ibi, et nulla requies. Desiderium peccatorum peribit: hoc est, omnia bona quae hic in praesenti habuerunt. Diligenter igitur audiamus verba Dei: docet nos, ut, deposita veteri malitia, tamquam modo geniti infantes in Dei laudibus gloriemur. Ait enim: Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Hic pueri provocantur ad laudem: de quibus in Isaia Salvator ait: Ecce ego et pueri, quos mihi dedit Dominus . Ex ore quippe infantium et lactentium, laus in Deum plena perficitur. Sit nomen Domini benedictum. Cui omnis cre
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut tradas in obliuionẽ qui tͥ male
fecit: hoc est ut indulgeas qui ĩte pec.¬
cauit. Disponit sermones suos iniudi¬
cio: hoc est iudex sibimetipsi ẽ. Dicit
apud semet ipsum. Dñs dixit. Si dimit¬
tis. dimittetur tibi: si das. dabitur tͥ:
quia ille qui sic iudicat hic in presenti.
ds̃ illum coronat infuturo. Quia me
ternum ñ commouebitur. Iste talis non
cõmouebitur: quia supra petrã funda¬
tus ẽ. In memoria eterna erit iustus.
Ille iustus: semꝑ in memoria dĩ ẽ. Ab
auditu malo non timebit: hoc ẽ disce¬
Paratum ẽ cor eius sꝑare in dño: hoc
Non cõmouebitur de ipsa fide ad infide¬
litatem: quia supra petram fundatus
cos suos: idẽ donec uicia et peccata. os
hereses uel potestatem mimicoꝵ despi¬
ciat. Disꝑsit dedit pauꝑib. iusticia¬

Expanded text:
id est, ut tradas in oblivionem, qui tibi male id est, ut tradas in oblivionem, qui tibi male fecit, hoc est, ut indulgeas qui in te peccavit. Disposuit sermones suos in judicio, hoc est, judex suimetipsius est. Dicit apud semetipsum. Dominus dixit: Si dimittis, dimittetur tibi: si das, dabitur tibi . Quia ille qui sic se judicat hic in praesenti, Deus illum coronat in futuro. Quia in aeternum non commovebitur. Iste talis non commovebitur: quia supra petram fundatus est. In memoria aeterna erit justus. Ille justus semper in memoria Dei est. Ab auditu malo non timebit. Ab illo, disceParatum cor ejus sperare in Domino. Hoc Non commovebitur. De ipsa fide ad infidelitatem: quia super petram fundatus cos suos. Id est, vitia et peccata, omnes haereses, vel potestatem inimicorum despicit. Dispersit, dedit pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s dicit. In corde meo abseondi eloquia
tua: ut non peccem tibi. Non ea dedi qͥb
libuit: non scm̃ tuum misi canib et mar¬
garitas dedi porcis. Grande gͥ ꝑiculum
Multa sunt que dicantur de psalmo:
s qm̃ excludimur hora. benedicamus
om̃ipotentem dm̃: et qui habet tales pe.¬
cunias. tribuat non habentib. Qui uͦ
ñ habet: libenter accipiat. Prestet autẽ
et non habentib dem: et habentib diui¬
tias cumulem: ut beatitudiuẽ istam.
et dicens habeam. et audiens. Beatus est
enĩ: qui in aures loquitur audientis.
Quid enĩ mͥ ꝓdest.loqui: si alius uerba
mea non suscipiat: Quid m̃ ꝑdest mut¬
tere uinum: si statim quod mittitur
effundatur: Uides quod in euangłio. a¬
qua illa in hydriam mittitur: et iniu¬
num uertitur: et seruatur ne pereat.
Miseretur idẽ in corde: et credit in ope.
Bonum ẽ tribuere substantiam terrenã:
s melius ẽ in annunciando miscđiam:

Expanded text:
sanctus dicit: In corde meo abscondi eloquia sanctus dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Non ea dedi quibus libuit. Non sanctum tuum misi canibus, et margaritas dedi porcis. Grande igitur periMulta sunt quae dicantur de psalmo. Sed quoniam excludimur hora, benedicamus omnipotentem Dominum, et qui habet tales pecunias, tribuat non habentibus. Qui vero non habet, libenter accipiat. Praestet autemet non habentibus dem, et habentibus divitias cumulem, ut beatitudinem istam, et dicens habeam et audiens. Beatus est enim qui in aures loquitur audientis. Quid enim mihi prodest loqui, si alius verba mea non suscipiat? Quid prodest mittere vinum, si statim quod mittitur, effundatur? Vides quod in Evangelio aqua illa in hydriam mittitur, et in vinum vertitur, et servatur ne pereat . Miseretur, id est, in corde, et credit in opere. Bonum est tribuere substantiam terrenam: sed melius est in annuntiandam misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti scõꝵ fecerunt elemosinam: sed
a sanctitate ruerunt. ꝑfecti non fecer̃t
elemosinas: non habebant unde face¬
rent. Elemosinas non facere crimenẽ
tamen habent sc̃ĩ unde faciant elemosi¬
nas. Dicit et petrus. Argentum et aurũ
ñ habeo: quod autẽ habeo hoc tibi do.
In nomine dñi iħu: surge et ambula.
Quis ẽ magis pecuniã dare: an debilẽ
sanum faceres Iocundus homo qui mi¬
seretur et cõmodat. Quȩ sunt iste elemo¬
sine: Quid ẽ hoc quod cõmodat uir
iustus: Scds uersiculus ostendit. Dis.¬
ponit sermones suos in iudicio. Non
dixit aurũ suum uel argentum et pe¬
cumam disponit in iudicio: s sermo¬
sta est miscłia: si uir sẽs doceat alios
qui non sunt sci. Disponit sermones su¬
os in iudicio. In telleximus quȩ sunt
pecume quȩ comodentur. Uerum hoc
quod dicit. disponit sermones suos in
iudicio. hoc est quod dicitur in euange¬
lio. ne mittamus margaritas nr̃as an¬

Expanded text:
Quanti sanctorum fecerunt eleemosynam, sed Quanti sanctorum fecerunt eleemosynam, sed in sanctitate ruerunt. Perfecti non fecerunt eleemosynas, quia non habebant unde facerent. Eleemosynas non facere, crimen Tamen habent et sancti unde faciant eleemosynas. Dicit et Petrus: Argentum et aurum non habeo: quod autem habeo, hoc do tibi . In nomine Domini Jesu, surge et ambula. Quid est majus, pecuniam dare, an debilem sanum facere? Jucundus homo qui miseretur et commodat. Quae sunt istae eleemosynae, quid sit hoc quod commodat vir justus? secundus versiculus ostendit. Disponit sermones suos in judicio. Non dixit: aurum suum, et argentum, e pecuniam disponit in judicio: sed, sermoIsta est misericordia, si vir sanctus doceat alios qui non sunt sancti. Disponit sermones suos in judicio. Intelleximus ergo quae sunt pecuniae quae commodentur. Verum hoc quod dicit, disponit sermones suos in judicio, hoc est quod dicitur in Evangelio, ne mittamus margaritas nostras an
Abbreviated transcription (Latin):
nem habet: s manet in scłm scłi. Exor¬
tum ẽ in tenebris lumen rectis corde.
Nos quondam eramꝰ in tenebris: sede¬
bamus intenebris. et umbra mortis:
s lux orta ẽ nobis. scđm ysaiam. Mise¬
ricors. et mniserator. et iustus. Uidete¬
eator es. noli diffidere de uenia miserieors
est.Si uero suꝑb es. et confidis tibi de
clementia dei: noli ẽẽ negligens: et iu.¬
stus est. Misericors et miserator et iustꝰ.
Uidete quid fecerit prudentia psalmi-¬
ste. Iusticia simplex est: miscdđia duplex.
Misericors. et miserator. et iustus. Iocun¬
Quia misericors ẽ et miserator dñs: et
uir iustus. unitatur dñm suum: fit et
ipse misericors. Iocundus homo qui mi¬
seretur et cõmodat. Putat aliquis quod
de auro dicat et argento et pecunia: Iu¬
sti in tantum ñ habuerunt quod aliiᷤᷤ
comodarent: ut ipsi cibos ab aliis acci¬
perent. G si non habuero quod dem. iã
non sum iustus: Si non fecero elemosi¬
nam: in iustoꝵ numero ñ habebor:

Expanded text:
stitia ejus manet in saeculum saeculi. Exortum est in tenebris lumen rectis corde. Nos quondam errabamus in tenebris: sedebamus in tenebris et umbra mortis: sed lux orta est nobis, secundum Isaiam : Misericors et miserator et justus. cator es, noli desperare veniam: misericors est. Si vero superbus es, et confidis tibi de clementia Dei, noli esse negligens, et justus est. Misericors et miserator et justus. Videte quid fecerit prudentia Psalmistae: Justitia simplex est: misericordia duplex est. Misericors et miserator et justus. QuQuia misericors est Dominus et miserator, et vir justus imitetur Dominum suum, sit et ipse misericors. Jucundus homo qui miseretur et commodat. Putat aliquis quod de auro dicat et argento, et de pecunia? Justi intantum non habuerunt quod aliis commodarent, ut ipsi cibum ab aliis acciperent. Ergo si non habuero quod dem, jam non sum justus? Si non fecero eleemosynam, in justorum numero non habebor?
Abbreviated transcription (Latin):
in labus tantum: s in toto corde. In con¬
silio iustoꝵ et congregatione: magna
oꝑa dñi. Rectoꝵ dicit eoꝵ qui ante pec¬
catores erant: nunc uͦ iusti. Non ẽ enĩ
mirũ. si uidemus elefantẽ. et camelum
similiter. et muscam. et culicẽ. eandem
nobilitatem habere: et sp̃m et membra.
Escam dedit timentib se. In fame pauit
helẏam in deserto: popło udeoꝵ man.¬
na pluit: et completum ẽ quod dicitur:
escam dedit timentib se. Hoc scd̾m lit¬
teram. Escam autẽ dedit. panem qui de
celo descendit: quo si dignisumus. pasci¬
mur. Quanti enĩ martyres fame cor¬
rupti sunt: et nc̃ st̃ cum dño. Scm̃ et
terribile nomen eius. Scm̃. scĩs : terri¬
bile peccatorib. Initium sapientie ti.¬
mor dñi. Qui non timent dũm. non ẽ
in eis sapientia: aut qui ñ habent sapien¬
tiam.ñ habent timorem. Laudatio eiꝰ
luia prenotatum ẽ: iste in laudatioe
finitur psalmus. Si quidem alła inter¬

Expanded text:
n labiis tantum, sed toto corde. In conn labiis tantum, sed toto corde. In consilio justorum et congregatione: magna opera Domini. Rectorum dicit eorum qui ante peccatores erant, nunc vero justi. Non est enim mirari. Videtis elephantem et camelum, similiter et muscam, et culicem, eamdem mobilitatem habere, et spiritum, et membra. Escam dedit timentibus se. In fame pavit Eliam: in deserto, populo Judaeorum manna pluit , et completum est quod dicitur: Escam dedit timentibus se. Hoc secundum litteram. Escam autem dedit panem qui de coelo descendit : quo si digni sumus, pascimur. Quanti enim martyres fame corrupti sunt, et nunc sunt cum Domino? Sanctum et terribile nomen ejus. Sanctum, sanctis; terribile, peccatoribus. Initium sapientiae timor Domini. Qui non timent Dominum, non est in eis sapientia. Aut qui non habent sapientiam, non habent timorem. Laudatio ejusluia praenotatum est, juste in laudatione finit psalmus. Siquidem Alleluia inter
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit caput: non quia se ipsum ex¬
altauit.propt̃ea exaltauit caput.Sem¬
per enĩ ille exaltatus fuit. S quando
dicit. exaltauit caput: nr̃m exaltauit
teramus aspicere ad celum. s ad terram.
Uultis seire q̃m ipse exaltauit caput: Et
ipse liberauit: et exaltauit caput eius.
que semꝑ incuruata fuit. et adorauit eũ:
et tricesimũ sextum. scriptum putent ĩ
hebreo scdm ordinem litterarũ. S in illiᷤ
uł desunt alique lutere. uł suꝑ sunt: et
ñ nunquã. cum uꝰ uersus breuis sit.
alter infinita longitudine maior ẽ. Ex
quo puto: obseruatione hoc legentium.
quã studio scriptoris. effectum. Demq
et septuaginta interpretes. cum aliquiᷤᷤ
in eis scrupulus nascebatur: in trans¬
latione hebreas litteras ponere nolue¬
runt. .cx.¬
Sonfitebor tibi dñe. in toto corde
meo. Si non erat simplex dauid.
et non habebat dolum: non dixisset. Con¬
fitebor tibi dñe in toto corde meo. Non¬

Expanded text:
exaltavit caput, non seipsum exexaltavit caput, non seipsum exaltavit. Propterea exaltavit caput. Semper enim ille altus fuit. Sed quando dicit: exaltavit caput, nostrum exaltavit teramus aspicere ad coelum, sed ad terram. Vultis scire quoniam ipse exaltavit caput? Et ipse liberavit . Exaltavit caput ejus, quae semper incurvata fuit: et adoravit eum. et trigesimum sextum scriptum putent in Hebraeo, secundum ordinem litterarum: sed in illis, vel desunt aliquae litterae, vel supersunt, et nonnumquam quia cum unus versus brevis sit, alius infinita longitudine major est. Ex quo puto magis observatione hoc legentium, quam studio Scriptoris effectum. Denique et Septuaginta interpretes, quia aliquis in eis scrupulus nascebatur, in translatione Hebraeas litteras ponere noluerunt. Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Si non fuisset simplex David, et habuisset dolum, non dixisset: Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. No