comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onem mundari: nullum inqͣm bonũ
si huiꝰ scemodi est. inremun̾atum est.
rexͥpi. De remun̾ationib et meritis.
unt autem quedam bonaque so¬
lum remun̾ationes sunt: ut et̾na
ñ pariuilis: s adultis exhibita. Sunt
alia que solum munera sunt: ut diui¬
tie. cum reliquis corpoꝵ commodis quando
exhibentur in mitis. Timor qͦ gehenne
cum cet̾is. que ut a malicia exeatur. id̾o
a d̾o donantur. Int̾ hec duo gr̃aꝵ gen̾a:
medium tenent m̾ita locum. Arq hec
quidem ea bona sunt : unde dr᷑. Nul¬
lum bonum inremun̾atum. Quẽdã
enim pͥma dat d̃s bona. quib quasi
supplicando ad id reus ascendat: ut
deo recontiliet᷑. reconciliatꝰ. deo cooꝑante
id agit. unde debeat p̃mio donari. Meri¬
ta ergo recte inter utraq collocantur.
qm muñib ad m̾itum: m̃ito uenitur
ad p̾mium. Meritum quoq dei semꝑ
est donum. ñ numꝙͣ. autem ⁊ p̃miũ.
S oculis rationis. int̾ benesitia distin

Expanded text:
onem mundari nullum, inquam, bonum onem mundari nullum, inquam, bonum si hujusmodi est, irremuneratum est CAPUT XXXVI. De remunerationibus et meritis. Sunt autem quaedam bona quae solum remunerationes sunt, ut aeterna non parvulis, sed adultis exhibita; sunt alia quae solum munera sunt, ut divitiae cum reliquis corporum commodis, quando exhibentur immeritis. Timor quoque gehennae cum caeteris, quae ut a malitia exeatur ideo a Deo donantur. Inter haec duo gratiarum genera medium tenent merita locum. Atque haec quidem ea bona sunt, unde dicitur: Nullum bonum irremuneratum. Quaedam enim prima dat Deus bona, quibus quasi supplicando ad id reus ascendat ut Deo reconcilietur, reconciliatus, Deo cooperante, id agit, unde debeat praemio donari. Merita ergo recte inter utraque collocantur, quoniam muneribus ad meritum, merito venitur ad praemium; meritum quoque Dei semper est donum, nonunquam autem et praemium. Sed oculus rationis inter beneficia disting
Abbreviated transcription (Latin):
uenientia mala. p̃t̾ita extingunt bo¬
na. Ninua ergo ius mali. qm̃ tanquã
pessimũ ferm̃tum ñ solum. que fiunt.
sique antea p̾cedunt bona corrumpit.
ac mortua reddit: nec reuiuiscent. nisi
ꝑpenitentiam ferm̃tum ipsum unde
origo mali est: diluatur. Diues ergo qͣl
malus: qua rõne bona inuita recepit:
s fortasse dum bonus extitit ꝓ bonis
suis bene sibi fuit. Aut si malus semꝑ
mansit: docetur ap̃ inferos malis benẽ
nunꝗͣ esse in hoc scło plerũq sicut ecõ¬
tra bonis nũc male est. ut lazaro :
bene autẽ erit infuturo. Obstetrices
quoq forsan ante m̃datium receꝑunt
p̾miũ. aut si ut littere series exigit. id
post factum est. dispensatio diuina ma¬
lis suꝑuenientib int̾im neqͣquam res¬
pondere curauit. potius beneficio lecto
lum ergo bonum uero tantum nomine
sit bonum id ÷ qd̾ nec dum fit ꝑp̾sentẽ
nec postqͣm factum est ꝑ subseqñtem
contaminet᷑ malitiam: aut si ita conti¬
git fedari. contigerit quoq ꝑsatisfacti¬

Expanded text:
inguunt bona. Nimia ergo vis mali, quoniam tanquam pessimum fermentum non solum quae fiunt, sed et quae antea praecedunt bona corrumpit, ac mortua reddit, nec reviviscent, nisi per poenitentiam fermentum ipsum, unde origo mali est, diluatur. Dives ergo qualmalus, qua ratione bona in vita recepit? Sed fortasse dum bonus exstitit, pro bonis suis bene sibi fuit, aut si malus semper mansit, docetur apud inferos malis nunquam bene esse, in hoc saeculo plerumque; sicut econtra bonis nunc male est ut Lazaro, bene autem erit in futuro. Obstetrices quoque forsan ante mendacium receperunt praemium , aut si, ut litterae series exigit, id post factum est; dispensatio divina malis supervenientibus interim nequaquam respondere curavit, potius beneficio lectorlum ergo bonum vero tantum nomine sit bonum, id est quod nec dum fit per praesentem, nec postquam factum est per subsequentem contaminetur malitiam, aut si ita contigit foedari, contigerit quoque per satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nocent ut pene s in quiro noceant¬
ne ut culpe. Culpa autẽ om̃is aut origi¬
nalis est aut actualis. Orignialem tͣhit
homo pͥmo de p̾uaricatore. actualem
ex se. S ignorantia siue infirmitas u̾n
modo agimus. ñ fit homini ex se. uerũ
ex necessitate nature. Quare aut culpa
ñ est. aut originalis est. S si culpa origi¬
nalis est: imputatur pagano. condonat᷑
xp̃iano. Uere qd̾ sit originalis. satis scio.
s an etiam sit culpa uestigo. Homo pru¬
dens utilium cognitor. fortis eorumdem
executor creatus: p̾uaricatus est. Qui pec¬
cauit ex se punitus est in se. In auctorem
intumuit : ab auctore data amisit.Ab¬
usus est scientia: mulctatur ignorania.
Abusus in malo uirib: in bono est de¬
bilitatus. Homo ergo qd̃ ñ oportuit ip̃e
peccauit. udex qd̾ oportuit penam ir

Expanded text:
quod nocent ut poenae, sed inquiro noceantquod nocent ut poenae, sed inquiro noceantne ut culpa: culpa autem omnis aut originalis aut actualis est. Originalem trahit homo primo de praevaricatore, actualem ex se. Sed ignorantia sive infirmitas, unde modo agimus, non fit homini ex se, verum ex necessitate naturae: quare aut culpa non est, aut originalis est. Sed si culpa originalis est, imputatur pagano, condonatur Christiano. Vere quod sit originalis satis scio, sed an etiam sit culpa, vestigo. Homo prudens, utilium cognitor, fortis eorumdem exsecutor creatus, praevaricatus est. Qui peccavit ex se, punitus est in se, in auctorem intumuit, ab auctore data amisit, abusus est scientia, multatur ignorantia, abusus in malo viribus, in bono est debilitatus. Homo ergo quod non oportuit ipse peccavit. Judex quod oportuit poenam ir
Abbreviated transcription (Latin):
to negligentiam s infirmitatem. In¬
firmitas autem hec si ex mali consue¬
tudine est: siue ex ira dei: rea est. sed
qm̃ infirmus sum si ex natura est. ab¬
soluta est. ut cum uis ñ concupiscere ñ
irasci. ⁊ similia. nec potes. De his apłs
conq̃ritur. quia qd̾ ñ uult id agit. que
iam non ip̃e oꝑatur. s pecc̃m qd̾ in se est
in quib nichil dampnatioĩs est hisqui
ñ scd̾m carnem ambulant. Hanc autem
natura secum fert simul cum ignoran¬
tia infirmitatem cum insuꝑabili insr̃¬
abilem. Quas ñ aio naturam sequi eo
qd̾ eas indurerit creatio: utrum qd̾ eis
ex pͥma inobedientia natis. nunꝙͣ nr̃a
carcat conũsatio. Ignorantia qd dignũ
scitu est. occultat infirmitas etiam ab eo
qd̾ scitur. seꝑat. S quid inde: Occulta
decegit. infirma reficit gr̃a redemptoris.
Magna ex parte etiam post fidem rema¬
nent. s iam nichil nocent. inmo ⁊ pa¬
ganissimo qͥd noc̾ent : Scio quidem

Expanded text:
to negligentiam, sed infirmitatem. Into negligentiam, sed infirmitatem. Infirmitas autem haec, si ex mali consuetudine est, sive ex ira Dei, rea est, sed e, quoniam infirmus sum . Si ex natura est, absoluta est, ut cum vis non concupiscere, non irasci, et similia, nec potes: de his Apostolus conqueritur, quia quod non vult id agit, quae jam non ipse operatur, sed peccatum quod in se est, in quibus nihil damnationis est, his qui non secundum carnem ambulant . Hanc autem natura secum fert simul cum ignorantia infirmitatem, cum insuperabili insuperabilem. Quas non aio naturam sequi, eo quod eas induxerit creatio, verum quod eis ex prima inobedientia natis, nostra nunquam careat conversatio. Ignorantia quod scitu dignum est occultat; infirmitas etiam ab eo quod scitur separat. Sed quid inde? occulta detegit, infirma reficit gratia Redemptoris, magna ex parte, etiam post fidem, remanent, sed jam nihil nocent, imo et paganismo quid nocerent? Scio quidem
Abbreviated transcription (Latin):
qua de re contingere queat. fuerit pre¬
meditatꝰ: nichil tamen uidens quare
id euenturũ credere debeat. num id quo
opus ẽ reformidans mania quedam et¬
quasi sompnia captabit : S in autem
illud qd̾ agendum estimat huiꝰmodi
cernit. qr̃ scandalũ in futurum timeat.
immo timere debeat: qm̃ ue homini per
quem scandalum uenit: dampnum
alit̾ius totis uirib fugiat. Uerum int̾un
dum ꝓpͥe salutis dampna ñ incurrat.
Nc enim alt̾ scandalraetur. ip̃e benefa¬
cere. debet: malefacere non debet .xi.
De negligentia iguorantia infirmitate.
uamobrem nulla negligentia ẽ.
nisi dum desidia tua aut qd̾ opor¬
cet nescis aut qd̾ nosti ñ sequeris. Potest
quidem ẽẽ ut ꝑ culpam nescias. cum
tamen labores ut scias. Hanc ñ ego
ꝓpͥe negligentiam. immo penalem
puto ignorantiam. Potest quoq con¬
tingere. ut cum sententia tua ñ ꝯcor¬
det uita tua. ñ tamen quia nolis: sed
quia id efficere ñ possis. nec hanc pu¬

Expanded text:
qua de re contingere queat, fuerit praequa de re contingere queat, fuerit praemeditatus, nihil tamen videns quare id eventurum credere debeat, num id quo opus est reformidans, inania quaedam quasi somnia captabit? sin autem illud quod agendum aestimat hujusmodi cernit, quare scandalum in futurum timeat, imo timere debeat, quoniam vae homini per quem scandalum venit , damnum alterius totis viribus fugiat. Verum interim dum propriae salutis damna non incurrat, ne enim alter scandalizetur ipse benefacere debet, malefacere non debet. CAPUT XV. De negligentia, ignorantia et infirmitate. Quamobrem nulla negligentia est, nisi dum desidia tua, aut quod oportet nescis, aut quod nosti non sequeris. Potest quidem esse ut per culpam nescias, cum tamen labores ut scias. Hanc non ego proprie negligentiam, imo poenalem puto ignorantiam. Potest quoque contingere, ut cum sententia tua non concordet vita tua, non tantum quia nolis, sed quia id efficere non possis. Nec hanc pu
Abbreviated transcription (Latin):
tolidus ruricola q̃m parat magͦ
latibulum insidiatori. in domo
sufficientiam ingluuiti. Longe stoli¬
dior si desidia torpet q̃m famen cum
stultus erit quisqͥs quicquid agat. q̃m¬
Uinchil fiat unde ꝑiculum timere ñ
debeat. stultus ⁊ insanus si desidie se de
quisqͥs qd̾ ratio suadet ⁊ usus id non
solum inchoare uerum. ⁊ consumare
satagit. ñ inuanum curiosus quid
infortuuii possit contingere p̃diui¬
nat: tantum quid fieri debeat ⁊ fiat.
attentus. Nemo enim cura sua aut
cuentium diuersitates siuis mactib ꝓ¬
uidere. aut ꝓuisas ex parce saltem ullo
pot̾it mͦ euitare. Que est ergo negligen¬
tia mea si dum conuenienter me habeo
aut id ignoro qd̾ a natura scire ñ sinor
aut id non p̾caueo qd̾ estimare sidatur
effugere ñ daturᷤ Multa enim sunt
que nec studiosis occurrunt. quib in¬
dagandis animum occupare suꝑfluũ
est. Qđ si q̃n animo ꝑuagante quis qͥd

Expanded text:
tolidus ruricola quoniam parat in agro tolidus ruricola quoniam parat in agro latibulum insidiatori, in domo sufficientiam ingluviei; longe stolidior si desidia torpet, quoniam famem cum stultus erit quisquis quidquid agat, quoniam nihil fiat unde periculum timere non debeat. Stultus et insanus si desidiae se dedquisquis quod ratio suadet et usus, id non solum inchoare, verum et consummare satagit; non in vanum curiosus, quid infortunii possit contingere praedivinat, tantum quid fieri debeat, et fiat attentus. Nemo enim cura sua, aut eventuum diversitates suis in actibus providere, aut provisas, ex parte saltem, ullo poterit modo evitare. Quae est ergo negligentia mea, si dum convenienter me habeo, aut id ignoro, quod a natura sinere non sinor, aut id non praecavero, quod aestimare si datur, effugere non datur? multa enim sunt quae nec studiosis occurrunt, quibus indagandis animum occupare superfluum est. Quod si quando animo pervagante, quis, quid,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ex ignorantium negligentia pestem
suscipiunt. ut ipsis pestiferi fiant.
Nam si ñ possunt huiꝰ modi contin¬
gere sine cͥmine illoꝵ quos absolutos
nos arbitramur: qm̃ ignorantia inge¬
rat negligentiam. negligentia uero e¬
uentib culpam: dupla utiq inquina¬
tio hominem contaminat pͥma ꝑuiti¬
um cordis scd̃a: ꝑuitium euentus. uñ
patet qd̾ quicumq idagit unde supra¬
dicti euentus nasci possunt: bis fedat᷑
si contingunt. semel si ñ accidunt. Quip¬
pe qͣntum inse ip̃o est eueniunt. qui id
admitit unde euenire queunt. Utiq
reus: qm ex ignorantia tanqm negligẽs
delusus. tale quid ñ p̾cauit: un malũ
nasci potuerit amplius ergo nemo
manducet: ne id sumat unde sibi mor¬
tem inferat: nemo ñ manducet. ne ab¬
stinendo certam mortem inueniat. In¬
sipiens ẽ qui dormit qm ⁊ sompnus ꝑ¬
iculis occasionem p̃stat. Insipientior ẽ
si id euitat. qd̃ euitari natura ñsinit.¬

Expanded text:
quasi ex ignorantium negligentia pestem quasi ex ignorantium negligentia pestem suscipiunt, ut ipsis pestiferi fiant: nam si non possunt hujusmodi contingere sine crimine illorum, quos absolutos nos arbitramur, quoniam ignorantia ingerat negligentiam; negligentia vero eventibus culpam, dupla utique inclinatio hominem contaminat: prima per vitium cordis, secunda per vitium eventus. Unde patet quod quicunque id agit, unde supradicti eventus nasci possunt, bis foedatur si contingunt, semel si non accidunt; quippe quantum in se ipso est eveniunt, qui id admittit unde evenire queunt. Utique reus, quoniam ex ignorantia tanquam negligens delusus, tale quid non praecavet, unde malum nasci non potuerit. Amplius ergo nemo manducet, ne id sumat unde sibi mortem inferat: nemo non manducet, ne abstinendo certam mortem inveniat; insipiens est qui dormit, quoniam et somnus periculis occasionem praestat. Insipientior est si id evitat, quod evitari natura
Abbreviated transcription (Latin):
utroq bonus odor deo. Iħc xp̃e ut ipsemet
testatur si udeis locutus ñ fuisset: pec¬
catum ñ hrẽnt: euis nunirum uenera¬
bilis sermo admirandaq uita u̾sa st̃
contemptorib in reatũ. sicut ⁊ resurrec¬
tio traditori insuspendium. Omnes gͦ
sagati ꝑspicatitate rem uti est rimati
oderint mala ꝑꝑ se suspecta habeant
bona mmimo uitent ea ne ꝑꝑ bona con¬
tingant mala. O clibile decretum. nec
nisi amale sano seruandum. Qm̃ cũ
quis rõtie consultus ꝓuidet bona. ñ¬
hominib. ut hinc honoretur deus. in¬
de edificetur ꝓximus: si cam̃ scandali¬
datur stolidus. ñ est inculpa uir ꝓuidꝰ.
Hic qd̾ debet facit: ⁊ ꝓdest. ille alterius
in bono offendit. ⁊ nocet. Nam si tu bñ
ac discrete agis quicqͥd iñ ꝓueniat. tu
reus non teneris.xiiii. Multis euen¬
uentus ergo nec ꝓpͥo decolorant᷑
fuco eotenus. ut omnes macula
afficiant. unde originem trahunt: nec

Expanded text:
utroque bonus odor Deo Jesus Christus , ut ipsemet utroque bonus odor Deo Jesus Christus , ut ipsemet testatur, si Judaeis locutus non fuisset peccatum non haberent ; ejus nimirum venerabilis sermo, admirandaque vita, versa sunt contemptoribus in reatum, sicut et resurrectio traditori in suspendium. Omnes ergo sagaci perspicacitate rem uti est rimati, oderint mala propter se, suspecta habeant bona, imo vitent ea, ne propter bona contingant mala. Odibile decretum, nec nisi a male sano servandum; quoniam cum quis ratione consultus, providet non hominibus , ut hinc honoretur Deus, inde aedificetur proximus; si tamen scandalizatur stolidus, non est in culpa vir providus. Hic quod debet facit, et prodest: ille alterius in bono offendit, et nocet. Nam si tu bene ac discrete agis, quidquid inde proveniat, tu reus non teneris. CAPUT XIV. Multis evenentus ergo nec proprio decolorantur fuco, eatenus ut omnes macula afficiant, unde originem trahunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
tale meditata dormiendo oppͥmit: ap̃
dm̃ qm̃ affectuum ip̃e inspector est. al¬
t̾um imputatur iustitie. alterum ad
plus negligentie.xiii. Iuxta oꝑis
euqntum non est iudicandum. ooooooo
iquis tamen id astruere conatur.
qd̾ supͣdictis ex euentib eorumq
similib quotiens contingunt. sonte
hi fiunt quos ego exsortes culpe supͣ
estimabam: scire uelim quare. Ideo
ne qd erignorantie negligentia huiꝰ¬
modi accicdant. ꝓpt̾eaq ex uitio affectꝰ
imputent᷑ euentus: an qd̾ animi puri¬
tate intacta casus ipsi tales sint exse.
ut m̃ito ñ impune ferantur : S si for¬
tuita ꝑꝑse requiruntur ab eo unde qua¬
lemcumq sumunt existendi occasionẽ:
certe nec uiri boni etiam dum bene a¬
gunt. qm̃ ⁊ de bene gestis mala plerũq
oriuntur ÷ extra culpam sunt. Quippe
et apłi dum mundum celesti doctrina
instruunt. salutarib exemplis infor¬
mant: aliis sunt odor uite inuitam.
alus sunt odor mortis inmortem. ⁊ in

Expanded text:
tale meditata dormiendo opprimit, apud tale meditata dormiendo opprimit, apud Deum quoniam affectuum ipse inspector est, alterum imputatur justitiae, alterum ad plus negligentiae. CAPUT XIII. Juxta operis eventum non est judicandum. Si quis tamen id astruere conatur, quod supradictis ex eventibus, eorumque similibus, quoties contingunt, fontes ii fiunt, quos ego exsortes culpae supra aestimabam; scire velim quare: ideo ne quod ex ignorantiae negligentia hujusmodi accidant, proptereaque ex vitio affectus imputentur eventus? an quod animi puritate intacta casus ipsi tales sint ex se, ut merito non impune ferantur? Sed si fortuita propter se requiruntur ab eo, unde qualemcunque sumunt existendi occasionem, certe nec viri boni etiam dum bene agunt, quoniam et de bene gestis mala plerumque oriuntur, extra culpam sunt. Quippe et apostoli dum mundum coelesti doctrina instruunt, salutaribus exemplis informant, aliis sunt odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
lignum est. Niirum nisi morte desole¬
tur domus. unde inporta appareat mor¬
tuuis: Si mortem pͥmam tollis acorde
quomͦ scd̃am inuenies in oꝑe: quomͦ
t̃tiam inconsuetudine ͤ Sicut autem
cum purus est animus nulla ex parte
impurum est opus: ita mens qͣn est
inmunda est quoq actio ex necessitate
sordida. Trahit ergo opus ex corde qua¬
litatem. trahit. ⁊ qͣntitatem. Namq sĩ
Unde pauꝑcula mulier plus diuitib
misit: quia qd minus erat in re. pensa¬
batur ex uoluntate. Par ratio: ex oppo¬
sico. Sepissime enim actio uirta natu¬
ram suam aut parum est mala aut ẽ
etiam bona. S q̃n pessimo de corde ꝓ¬
dit. pessimam examen diuinum decer¬
nit. Int̾dum quoq qđ ap̃ nos nimis
crudele. ut cum filius pestilens duro.
s correctorio patͥs uerb̾e turbatus: sese
innetẽ p̾cipitat. miium ue flagiti¬
osum estimatur. ut qd̃ mat̾ inꝓuida
inmod̾ate in cũbens oꝑi p̾mortuum
abortit. aut legitime natum nichil

Expanded text:
lignum est; nimirum nisi morte desolelignum est; nimirum nisi morte desoletur domus, unde in porta appareat mortuus? Si mortem primam tollis a corde, quomodo secundam invenies in opere, quomodo tertiam, in consuetudine? Sicut autem cum purus est animus, nulla ex parte impurum est opus, ita mens quando est immunda, est quoque actio ex necessitate sordida. Trahit ergo opus ex corde qualitatem, trahit et quantitatem. Nam quia sUnde paupercula mulier plus divitibus misit , quia quod minus erat in re, pensabatur ex voluntate par ratio ex opposito: saepissime enim actio juxta naturam suam, aut parum est mala, aut est etiam bona, sed quoniam pessimo de corde prodit, pessimam 187 examen divinum decernit. Interdum quoque quod apud nos nimis crudele, ut cum filius pestilens duro, sed correctorio patris verbere turbatus sese in necem praecipitat; nimiumve flagitiosum aestimatus, ut quod mater improvida immoderate incumbens operi praemortuum abortit, aut legitime natum, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aut sibi celant. is qͣm petat quam ue
fugiat: minime nouit. Quid aget:Li¬
bere agat. quam sibi oportunam mue¬
nerit eam absq dubitatione sit ne bo¬
num an malum ducat. Quem enim
in actu suo qͣntumlibet bono conscien¬
tia accusat: is reus est. ñ pp̃ malum qd̃
faciat: uerum ꝓpt̾ea qd̃ opus suum ma¬
lum putat. Dicit enim apłs. Omne qđ
ñ est ex fide: pecc̃m est. Nimirum quicqͥd
facis. si male fieri credis: culpa est. xii.
Ex corde opus iudicatur... oocooo.¬
i quos ergo statuta eccłe iugo con¬
iugii copularunt. licet consangui¬
nei conuenerint: dum id ignoratur:
prorsus ñ imputatur. Exempli causa
quedam p̾missi: s similia reꝑuintur
innumera. quib in omnib quiddam
solet. contingere. qd̃ inse attentum: du¬
ra animadu̾sione dignum uideatur.
S qͣm animꝰ penes quem omnium
que aguntur laus ⁊ uituꝑium ꝯtinct᷑
ip̃e nullius sibi malignitatis conscius¬
est. si deceptus ñ est: nec opus ipsum ma¬

Expanded text:
aut sibi celant is quam petat, quamve aut sibi celant is quam petat, quamve fugiat minime novit; quid aget? libere agat: quam sibi opportunam invenerit, eam absque dubitatione sitne bonum an malum, ducat. Quem enim in actu suo quantumlibet bono conscientia accusat, is reus est, non propter malum quod faciat, verum propterea quod opus suum malum putat? dicit enim Apostolus: Omne quod non est ex fide peccatum est , nimirum quidquid facis, si male fieri credis, culpa est. CAPUT XII. Ex corde opus judicatur. Si quos ergo statuta Ecclesiae jugo conjugii copularunt, licet consanguinei convenerint, dum id ignoratur, prorsus non imputatur, exempli causa quaedam praemisi. Sed similia reperiuntur innumera, quibus in omnibus quiddam solet contingere, quod in se attentum dura animadversione dignum videatur. Sed quoniam animus, penes quem omnium quae aguntur laus et vituperium continetur, ipse nullius sibi malignitatis est conscius, si deceptus non est, nec opus ipsum ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nullam ne cius etatis ducet. unde
mater ne sua sit dubitet: S ea rõne
ominem caueat etatem marorem na
tu ne ducat. ne sua mat̾ uł mat̾tera
sit. Par sibi siue minor: ipsa sibi so¬
ror. ẽẽ potest sic nullam demq ducat.
Nam saltem ne de sua cognatione sit
ẽẽ pot̾ omnis suspitiosa sibi. Qͥc ergoᷤ
Qm̃ ille raptus isteq derelictus: ut̃q inc̃¬
tus est quis aut unde ip̃e sit. num neut᷑
licebit consortem thori undecumq sibi ꝓ¬
curare. hac de causa ne ex copula sordescat
incestu:᷑ S iam nemo coniugem accipi¬
at. Potest enim fieri. ut quam genere
putat alienam: habeat ꝓpmꝙͣ. Idq fre¬
quenter exꝑimentis comꝑtum emenda¬
tur. Nichilominus tamen solita conui¬
gioꝵ freq̃ntantur. Sanctio namq di¬
uina celibatum nulli p̾cipit: nisi tm̃¬
modo illi qui sponte elegit. Qui ergo
nouit cuius gen̾is sit: is sibi talem ꝓ¬
uideat quam cognatio sua consangui¬
neam nesciat. Qui autem de tribu sua
nichil scit. omnes enim aut ignorant

Expanded text:
nullamne ejus aetatis ducet, unde mater ne sua sit dubitet? Sed ea ratione omnem caveat aetatem, majorem natu aetatem ne ducat, ne sua mater vel matertera sit: par sibi, sive minor ipsa sibi, soror esse potest. Sic nullam denique ducat, nam saltem, ne de sua cognatione sit, esse potest omnis suspiciosa sibi. Quid, ergo uoniam ille raptus, isteque derelictus, uterque incertus est, quis aut unde ipse sit, num neutri licebit consortem tori undecunque sibi procurare, hac de causa ne ex copula sordescat incestu? Sed jam nemo conjugem accipiat, potest enim fieri ut quam genere putat alienam, habeat propinquam, idque frequenter experimentis compertum emendatur, nihilominus tamen solita conjugiorum frequentantur. Sanctio namque divina coelibatum nulli praecepit, nisi tantummodo illi qui sponte elegit. Qui ergo novit cujus generis sit, is sibi talem provideat, quam cognatio sua consanguineam nesciat. Qui autem de tribu sua nihil scit omnes enim aut ignorant,
Abbreviated transcription (Latin):
augebunt nũtum: Totum hoc absit.
elm̃ quod semꝑ crescit: nunquam ad
summum ꝑtingit. Sigͦ rõnalis erea¬
tura. ad ipsum sue ꝯsummationis fas¬
tigium ꝑducta. etiam adhuc. immo
plus cunc bene facit. nec melior fit. s
ereator ip̃e non cessat bene agere. nec
cam̃ potest crescere: demum si assump¬
ta creatori humanitas. ip̃a quoq
incelo iam recepta. tanto pre aliis
bene agens. quanto p̃ omnib duu¬
ne uoluutati ꝯsentiens. nichil tam̃
incrementi adquirit. quid mirum
sincerra passibilis b̃n ẽ oꝑatus. nͦ
ẽ inde melior fõs: Caritas quippe lͥ¬
cunq ẽ: ociosa ẽẽ ñ potest. Quandoẽq¬

Expanded text:
augebunt meritum? Totum hoc absit! quoniam quod semper crescit nunquam ad summum pertingit. Si ergo rationalis creatura, ad ipsum suae consummationis fastigium producta, etiam adhuc imo plus tunc benefacit, nec melior fit; si Creator ipse non cessat bene agere, nec tamen potest crescere: demum si assumpta Creatori humanitas, ipsa quoque in coelo jam recepta, tanto prae aliis bene agens, quanto prae omnibus divinae voluntati consentiens, nihil tamen incrementi acquirit; quid mirum si in terra passibilis bene est operatus, nec est inde melior factus? Charitas quippe ubicunque est, otiosa esse non potest; quando
Abbreviated transcription (Latin):
sam ẽ gratus. Et qm̃ ip̃a eius ꝙ fru¬
ctus inꝑꝑetuum ꝓtenditur: ꝓpter
ip̃am eius q fructum sc̃ĩ ꝑpeciuta¬
te beata numerantur. Semel tam̃
in resur rectione ꝯsiummati. nichil
sperent ulterius adipisci .XxI.¬

Expanded text:
m ipsa ejusque fructus in perpetuum protenditur, propter ipsam ejusque fructum sancti perpetuitate beata munerantur, semel tamen in resurrectione consummati, nihil sperent ulterius adipisci.
Abbreviated transcription (Latin):
nito sͥ concessit. cocam quoq seien¬
ciam suam concessisse: fatendum ui¬
detur. Cur enim potentiam hr̃ẽt to¬
tam. scĩam uͦ diminutam. cum om̃i¬
potentia om̃i egeat seientia. ne ina¬
liquo imprudens. ineo ruat inp̃ceps
p̃sertun cum plenum sapĩa ueritas
astouat eungłica: Qui en ĩ sapĩa est
chil desit. Quippe si quid deceret: ex
parte uacuus: plenitudine caret.
Quod si tantam pocestatem tantãq
duunitus suscepit incelligentiam
ũne duab c̾ciam partẽ oportuit op¬
tinuisse bonitatem. necum duas mo¬
deramine quodam t̾cia temꝑet. con¬
diat atq ornet: intm displiceant qͥ¬
cum t̾ciam excedentes comitem hr̃e
recusent: Ut enun nichil u̾itatis ni¬
datum. Dicemus ne gͦ. quod qm po¬
tens. qm sapiens. qntumq bonus ẽ
ds̃: tamquoq potens: tamq sapiens
Quod siita ẽ: qͦmͦ minor dõ. sed̾m illd̾.
nunor patre sccłm humanitatem:
S quantuscunq ẽ. nchilominus tñ

Expanded text:
nito sibi concessit, totam quoque sciennito sibi concessit, totam quoque scientiam suam concessisse fatendum videtur. Cur enim potentiam habere, totam, scientiam vero diminutam? cum omnipotentia omni egeat scientia, ne in aliquo imprudens in eo ruat in praeceps, praesertim cum plenum sapientia , veritas astruat evangelica: qui enim sapientia est pientiae nihil desit; quippe si quid deesset, ex parte vacuus, plenitudine careret. Quod si tantam potestatem, tantamque divinitus suscepit intelligentiam, nonne duabus tertiam parem oportuit obtinuisse bonitatem, ne cum duas moderamine quodam tertia temperet, condiat, atque ornet, in tantum displiceant, quantum tertiam excedentes, comitem habere recusent? Ut enim nihil veritatis nidatum. Dicemusne ergo quod quam potens, quam sapiens, quantumque bonus est Deus, tam quoque potens tamque sapiens, Quod si ita est, quomodo minor Deo secundum illud: Minor Patre secundum humanitatem. Sed quantuscunque est, nihilominus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quod qui ꝑierat: recreauit. Qm̃ enim
hominem scd̃m se exlumo. scdm̃ ani¬
mam ex nichilo machinatus ẽ : poten¬
tem ueneramur: qm̃ uͦ hominis ado¬
mino ad diabolum abscedentis. utͣmq
sub̃am miserabilit̾ abscedendo fedatã.
restaurare dignatus ẽ: indebitam po¬
centis pietatem uehement ad mura¬
mur. Mira piecas. ut ꝯtemptorẽ sui
auctoris. bonicas reuocaret. Mira po¬
tentia. ut hominem iam totũ malum
ac ꝑ hoc em̃datiomi resistentem. inbo¬
num commutaret. Utiq mira. inimo
magis mira. quam eum eum qui ñ¬
dum erat. ac ꝑ hoc oꝑanti obniti ñ po¬
cerat: hominem crearet. Uñ ꝑatet init
diuinit᷑ oꝑata: redemptionẽ precipue
ad p̃conium cłĩ ꝑtinere. Saluatoris gͦ
humanitati. qm̃ ip̃i que maxima ẽ po¬
cestas redimendi diuuinitus collata ẽ.
que reliquarum neganda ẽ. qñqͥdẽ
ei ut ip̃a de se cestatur. data ẽ om̃is po
ds̃ suam potestatem homini u¬

Expanded text:
quod qui perierat recreavit; quoniam enim quod qui perierat recreavit; quoniam enim hominem secundum se ex limo, secundum animam ex nihilo machinatus est, potentem veneramur. Quoniam vero hominis a Domino ad diabolum abscedentis, utramque substantiam miserabiliter abscedendo foedatam, 125 restaurare dignatus est, indebitam potentis pietatem vehementer admiramur. Mira pietas, ut contemptorem sui auctoris bonitas revocaret. Mira potentia, ut hominem jam totum malum ac per hoc emendationi resistentem in bonum commutaret. Utique mira, imo magis mira, quam cum eum qui nondum erat, ac per hoc operanti obniti non poterat, hominem crearet. Unde patet inter divinitus operata, redemptionem praecipue ad praeconium Dei pertinere. Salvatoris ergo humanitati, quoniam ipsi, quae maxima est potestas redimendi divinitus collata est, quae reliquarum neganda est? Quandoquidem ei, ut ipsa de se testatur: Data est omnis poam Deus suam potestatem homini u
Abbreviated transcription (Latin):
nissimo fonte: plenissuna nobis om̃i¬
um bonorum mnundatio emanat. Q¬
b in bonis. dum hominis largitatem
recognoscimus: dĩ quoq beneficium
ineisdem p̃dicamꝰ. Quippe apło ceste. d̃s
erat in xp̃o. mundum reconcilians
sibi. Ds̃ gͦ. passione hominis unitisibi:
mundum redemit. pecc̃a dimittit. uir¬
tutib illustrat. miracłis choruseat.
hec potest: homo eadem. uerum ex be¬
neficio d̃i: potest .xxix. Utrum
ꝑotest homo quicquid đs
um similiter om̃ia que pocest
ds̃. dono dĩ potest. & homo dõ
unitus: Iuxta quod de se ip̃e post re¬
surrectionem fatet᷑ dicens. Data ẽ
michi om̃is potestas incelo ce int̾ra
Nonne homuni data ẽ. qm̃ eam ante
te. conspicuum decore. tota demum
status sui rõne mirandum. qddam
opꝰ ẽ: iste mundus. Uerum qm̃ insen¬
sibilis. atq inanimatus est: longe pres¬
tantiorẽ homo. qm̃ ad inaginem dĩ fẽs¬
ẽ. Cum gͦ preclarum sit quod ds̃ homi¬
nem creauit: longe preclarior n

Expanded text:
nissimo fonte plenissima nobis omninissimo fonte plenissima nobis omnium bonorum inundatio emanat: quibus in bonis dum hominis largitatem recognoscimus, Dei quoque beneficium in eisdem praedicamus; quippe Apostolo teste, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Deus ergo passione hominis uniti sibi, mundum redemit, peccata dimittit, virtutibus illustrat, miraculis corruscat, ntiam haec potest, homo eadem, verum ex beneficio Dei potest. CAPUT XXIX. Utrum potest homo quidquid Deus. Num similiter omnia quae potest Deus, dono Dei potest et homo Deo unitus, juxta quod de se ipse post resurrectionem fatetur, dicens: Data est mihi potestas in coelo et in terra? Nonne homini data est, quoniam eam ante te, conspicuum decore, tota demum status sui ratione mirandum quoddam opus est iste mundus; verum quoniam insensibilis atque inanimatus est, longe praestantior est homo, quoniam ad imaginem Dei est factus. Cum ergo praeclarum sit quod Deus hominem creavit, longe praeclarior nitet,
Abbreviated transcription (Latin):
rabor: de paucis autẽ panib multi¬
plicatione facta. multos saciatos:
denegabo. S hoc negare: contͤ scͥptu¬
ram ẽ. Illud aut̃e dicere mauditũ
ẽ. Paraliticum quoq xp̃i humanitas
inter cetera potentie sue miracła so¬
lidauit. ut ꝑmiracłm quod ab ip̃a
fiebat iusibiliter. inuisibilis pecca¬
minum dimissio. ab eadem fieri ẽ¬
deretur. Nam cum uidei dubitarent
immo quod peius ẽ discred̾ent. quod
humanitas qmͣ solam incelligebant
relaxare facinora poss: ut eos int̾ior
paralitici curatio minue lateret: ob¬
iecit exc̾iorem. Nam qm̃ demonstran¬
dum fuit. qd̾̃ humanitas ip̃a peccata
dimictebat: oportuit in conspectu ho¬
minum eandem mirabilit̾ oꝑari. Qd̾
sup̃i euratio anime concedit᷑: multo
facilius curatio corporis concedetur
Nam & mecdici curare corpora possunt.
animas nequeunt. Ad hec respicientes
m̾ito ñ solum dm̃ uerum &e hominem
inxp̃o ueneramur. un tanqm exple¬

Expanded text:
rabor; de paucis autem panibus multirabor; de paucis autem panibus multiplicatione facta multos satiatos denegabo. Sed hoc negare contra Scripturam est; illud autem dicere inauditum est. Paralyticum quoque Christi humanitas inter caetera potentiae suae miracula solidavit , ut per miraculum, quod ab ipsa fiebat visibiliter, invisibilis peccaminum dimissio ab eadem fieri crederetur. Nam cum Judaei dubitarent, imo, quod pejus est, discrederent, quod humanitas quam solam intelligebant, relaxare facinora posset; ut eos interior paralytici curatio minime lateret objecit exteriorem. Nam quoniam demonstrandum fuit, quod humanitas ipsa peccata dimittebat, oportuit in conspectu hominum eamdem mirabiliter operari. Quod si ipsi curatio animae conceditur, multo facilius curatio corporis concedetur: nam et medici curare corpora possunt, animas nequeunt. Ad haec respicientes merito non solum Deum, verum et hominem in Christo veneramur; unde tanquam ex ple
Abbreviated transcription (Latin):
retracto. acq suꝑ aquam incedente:
selidatam Aut si aqua naturam
seruauit. aque illapsus petrus corpo¬
ream molem quam pͥꝰ amiserat. rece¬
pit. mox recracto ꝑdendam. At qm̃
qualitatum itus huius modi &e re¬
ditus. minime sedet rõni. necẽe ẽ fa¬
ceri. pondus isse suꝑ liquidum: uir¬
tute dĩ. qua dissimulante. inimer¬
lum ẽ iuxta naturam rei. ut ꝑpendas
quid nature congruat: quidq mira¬
culo fiat. Sic quoq dominꝰ paucos pa¬
nes confringens. fracturas q mag¬
nificans. nitm̃ multiplicauit: ut ex
tanta multiplicatione tantus ppłs
facile saciaretur. admiraus paucos
adeo creuisse panes: ut ex paucis mł¬
ti saciarentui. Ergo qui omĩa erea¬
uit ex nichilo. quiq costam ade nł¬
lo extrinsecus adducto integram for¬
mauit inmulierem: idem panũ pau¬
citatem incopiam benedixit gran¬
dem. ũres apane diu̾sas inpanis
qualitatem transformans. Alio¬
quin: nonde pane panem fem̃ mi¬

Expanded text:
retracto, atque super aquam incedente, retracto, atque super aquam incedente, solidandam. Aut si aqua naturam servavit, aquae illapsus Petrus, corpoream molem quam prius amiserat recepit, mox retracto perdendam. At quoniam qualitatum itus hujusmodi et reditus minime sedet rationi, necesse est fateri pondus iisse super liquidum, virtute Dei, qua dissimulante immersum est juxta naturam rei, ut perpendas quid naturae congruat, quidque miraculo fiat. Sic quoque Dominus paucos panes confringens, fracturamque magnificans, in tantum multiplicavit, ut ex tanta multiplicatione tantus populus facile satiaretur, admirans adeo paucos crevisse panes ut ex paucis multi satiarentur. Ergo qui omnia creavit ex nihilo, quique costam Adae nullo extrinsecus adducto integram formavit in mulierem, idem panum paucitatem in copiam benedixit grandem, non res a pane diversas in panis qualitatem transformans: alioquin non de pane panem factum mi
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis ẽ:i innatura homi¬
nis iudicaturus ẽ. Quid ẽ aut̃ iudi¬
caturus. nisi unueuiq uixta oꝑa ret¬
diturus. Humanitas gͦ xp̃i. bonos
in celo beatitate donabit: malos infer¬
no sine fine tradet cruciandos. Qd̾
si hominis sub̃a hectam magia pot̃.
quantomagis miracła potest: Uñ
paucis panib & piscicłis. multam
hominum multitudinem saciauit
Num g liquorem solidauit. ut pon¬
dus sufferret calcantis. aut pondus
int̾im aduenit corpori: ut portabile
fieret undis: Quod utrumq facere
potuit. S ñ ẽẽt iam miracłm super
mare ambulare. immo fluctꝰ. ex
concretione: aut pond̾is exleuitate.
Miramur gͦ pondus humani cor¬
poris: liquidum calcasse maris. dũ
sc̃ ptura ꝓmiracło memorat. super
mare ambulasse. nec equor densatũ.
nec homuinem alleuiatum. qm̃ ut̃ẽ¬
q tacet scriptura: p̃iudicamus. ne
fateri sit necẽe. aquam prius ambu¬
lante suꝑ eam petro solidatam. mox
eo unmerso: dissolutam. statim eodẽ

Expanded text:
Filius hominis est, id est in natura hominis, judicaturus est. Quid est autem judicaturus nisi unicuique juxta opera redditurus? humanitas ergo Christi, bonos in coelo beatitate donabit, malos in inferno sine fine tradet cruciandos. Quod si hominis substantia haec tam magna potest, quanto magis miracula potest? Unde paucis panibus et pisciculis multam hominum multitudinem satiavit num ergo liquorem solidavit, ut pondus sufferret calcantis, aut pondus interim ademit corpori, ut portabile fieret undis? 124 quod utrumque facere potuit, sed non esset jam miraculum super mare ambulare, imo fluctus ex concretione, aut ponderis ex levitate. Miramur ergo pondus humani corporis liquidum calcasse maris, dum Scriptura pro miraculo memorat super mare ambulasse; nec aequor densatum, nec hominem alleviatum, quoniam utrumque tacet Scriptura praejudicamus; ne fateri sit necesse aquam prius, ambulante super eam Petro , solidatam, mox eo immerso dissolutam, statim eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tem que accepta ẽ dõ eẽ ꝑse: utiq ꝯsum
editum. semꝑ apud se reconditos inaf¬
fectu ꝯtinebat. Uñ uidet᷑ fc̃s obediers
patͥ usq ad mortem. ñ solum cum est
mortuus. uerum c̃e longe ante. cũ ex
caritate ad morierdũ extitit parat᷑.
ut p̃mio dignior ñ fieret mortis exe¬
cutione: qmͣ ancea moriendi uolun¬
cate. Quid en im ꝑfidi si cognosoentes
nunqͣm dominũ głe crucifixissent:
passio defuerit. ñ quidem nolente ip̃o
quippe qnͣtum inse ad om̃ia parato. ue¬
rum ꝑsecutore crudelitatẽ abhorren¬
melior efficit᷑ : Num angłi & hõies
ex pesurrectione qñ ꝯsummatio

Expanded text:
summeditum semper apud se reconditos in affectu continebat. Unde videtur factus obediens Patri usque ad mortem, non solum dum est mortuus, verum et longe ante, cum ex charitate ad moriendum exstitit paratus, ut praemio dignior non fieret mortis exsecutione, quam antea moriendi voluntate. Quid enim perfidi, si cognoscentes, nunquam Dominum gloriae crucifixissent? passio defuerit, non quidem nolente ipso quippe quantum in se ad omnia parato verum persecutore crudelitatem abhorrenmelior efficitur? num angeli et homines ex resurrectione quando consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
si s̃ns iħx tantam potestatem mi¬
nistris pocuit conferre. ut ñ solum
baptizarent. uerum ꝙ̃ pocca dełent:
quis audeat negare naturam inxp̃o
tendi peccata: Quod si uitis purgat.
iuitutib quoq illustrat. Quippe as¬
cendens in altum: dedit dona hoĩb.
Quid ẽ ascendens dedit. nisi qd̾ suba
que ascendit. ea dona distͥbuit: Que
autẽ dona:Uno nomine intellige:
om̃ia. fidem. ueniam. intelligentiã
religionem. S humanitas que uix¬
ta suis felicit̾ captiuatis. eẽ interra
distͥbuit. sicut ꝯsequens ẽ: incelo
et̾na bona retͥbuit. Humanitas qͥppe
qm̃ deitas que ubiq ẽ. nusqmͣ ueni¬
re pocest: ip̃a uentura ẽ iudicare ui¬
uos ac inortuos. qm̃ pat̾ ñ uidicat

Expanded text:
si Dominus Jesus tantam potestatem misi Dominus Jesus tantam potestatem ministris potuit conferre, ut non solum baptizarent, verum etiam peccata delerent; quis audeat negare naturam in Chriatem dimittendi peccata? Quod si vitiis purgat, virtutibus quoque illustrat, quippe ascendens in altum dedit dona hominibus . Quid est ascendens dedit, nisi quod substantia quae ascendit ea dona distribuit? quae autem dona? uno nomine intellige omnia: fidem, veniam, intelligentiam, religionem. Sed humanitas quae justa suis feliciter captivatis etiam in terra distribuit, sicut consequens est, in coelo aeterna bona retribuit; humanitas quippe, quoniam Deitas quae ubique est, nusquam venire potest, ipsa ventura est judicare vivos ac mort
Abbreviated transcription (Latin):
que sanguinem ꝓ nob̃ fudit. ea quo¬
q nos redenut: Que autẽ redemit.
nonne eadem celo inducet mediatͥx
dĩ & hominum. qm̃ quos dec̾ra tra¬
hit. celis dõ uingendos induc̾e sata¬
git. uere paschalis agnus. auera
huius mundi egypto educens.
ueram int̾ram reꝓmissionis que
uiuentium ẽ educens: Uñ patet¬
quod natura ereata que patitur: na¬
ture creatrici. que ñ patit᷑ unita:
p̃cium nr̃e offert redemptionis m̾i¬
to ualens peccata dimittere. Unde
miracło paralitici ꝓpͥum tollentis
grabatum: ꝯuicit filium hominis
peccata posse dimittere. Qm̃ suꝑ quẽ
id minime congruebat. Xp̃e gͦ. se¬
cundum humanicatem bapti zat
illum quem iam p̃diximus locum
uͥ dr. hic ẽ qui baptizat: legendo
inuenis dominum iħm simul cũ
sacram̃tco baptismi. qd̾ minustͥs¬
cominisit cõmisisse cẽ pocuisse bap
tismi efficatiam. que ẽ abolitio pec¬
cati. qm tñ sͥ retinuisse maluit. Qd̾

Expanded text:
quae sanguinem pro nobis fudit, ea quoquae sanguinem pro nobis fudit, ea quoque nos redemit? quae autem redemit, nonne eadem coelo inducet, mediatrix Dei et hominum? quoniam quos de terra trahit, coelis Deo jungendos inducere satagit: vere paschalis Agnus, a vera hujus mundi Aegypto educens, veram in terram repromissionis, quae viventium est, reducens. Unde patet natura creata quae patitur, naturae creatrici, quae non patitur, unita, pretium nostrae offert redemptionis, merito valens peccata dimmittere. Unde miraculo paralytici proprium tollentis grabatum, convicit Filium hominis, peccata posse dimittere. Quoniam super quem id minime congruebat? Christus ergo secundum humanitatem baptizat. illum quem jam praediximus locum, ubi dicitur: Hic est qui baptizat , legendo invenis et Dominum Jesum, simul cum sacramento baptismi quod ministcommisit, commisisse etiam potuisse baptismi baptismii efficaciam, quae est abolitio peccati; quam tamen sibi retinuisse maluit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
di . decet. qm̃ ñ ẽ locus unde desit d̃s̃.
Quippe filius di & antea extitit in
utero uirginis: s pꝰ modum ibidem
aliter ẽẽ cepit. Alit̾ utiq. ñ usuha¬
bitationis. uerum unitione carnis
xxuiii. utrum ꝓponens bona homo
uł in homine ds fecit miracła.
pse ꝓpt̾ homines. qñ oportuit. ꝓ ut
oportuit. beatamuitam nob̃ ꝓ̃posuit.
uerum ne solo erxemplo ꝓdeiset. bone
uite exip̃a auctenticam doctͥnam
ad iecit. Et qm̃ noua & inaudita in¬
ducebat. mirandam doctrinam mi¬
racłis confirmabat. S scĩam qͣm
in homine xp̃o multam nouimus.
num ei que indĩtate ẽ equare de¬
bemus: Item miracła que xp̃m fe¬
cisse dubium ñ ẽ. utrum fecit hõ.
Quid ẽ sed̃m qd̾ ẽ agnus. nisi sed̾m qd̾
ẽ imnmolatus: Quare non solum ds:
s & homo dõ uinctus pecc̃a tollit. Ip̃e
enim sanguine suo nos redemit. ia¬
nuas celi aꝑuit. Nonne enim nat᷑a

Expanded text:
di decet, quoniam non est locus unde desit Dominus: di decet, quoniam non est locus unde desit Dominus: quippe Filius Dei et 123 antea exstitit in utero Virginis; sed postmodum ibidem aliter esse coepit, aliter utique non usu habitationis, verum unitione carnis. CAPUT XXVIII. Utrum proponens bona homo, vel in homine Deus fecit miracula. Ipse propter homines, quando oportuit, prout oportuit, beatam vitam nobis proposuit. Verum ne solo exemplo prodesset, bonae vitae ex ipsa authenticam doctrinam adjecit. Et quoniam nova et inaudita inducebat, mirandam doctrinam miraculis confirmabat. Sed scientiam quam in homine Christo multam novimus, num ei quae in divinitate est aequare debemus? Item, miracula quae Christum fecisse dubium non est, utrum fecit homo quid est secundum quod est Agnus, nisi secundum quod est immolatus? quare non solum Deus, sed et homo Deo junctus peccata tollit; ipse enim sanguine suo nos redemit; januas coeli aperuit; nonne enim natura
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. quod mira fecerit. qd̃ mira di¬
incarnatus sit. quod sepultus re¬
surrex̾it. deniq q quod incarnatꝰ
sit. putatum ẽ & ñ ẽ uerum: Rõni
gͦ & auctoritati ꝯsentientes. immo
catholice fidei qua xp̃iani fumus.
obuiare tum̃tes. fatemur accertissime
asserimus dominum nr̃m ꝓ capacita¬
te uteri paruulum: more nobis usitato
creuisse. at inusitato natum ẽẽ. eũ
nanq uirgo concepit: uirgo peꝑit.
Quippe qm̃ absq ardore concepit: abs¬
q dolore peꝑit. Uirtute altissimi ob¬
umbrante: incastitate concepit. Ea¬
dem iurtute oꝑante: illesa peꝑit. Et
quem claustra uirginitatis integra
susceꝑunt: incegra quoq ediderunt.
S princeps ꝑportam clausam inꝑ
petuum. ꝓcedens de chalamo suo. in
eundem thalamum quo ingressu
usus ẽ: Si sub̃am hominis attendo.
plane ab utero exiuit. inutum non
intrauit. Si sub̃am clĩ considero. il¬
lam nec locum ingredi. nec loco egre¬

Expanded text:
dicat quod mira fecerit, quod mira didicat quod mira fecerit, quod mira dis sit, quod sepultus resurrexerit, denique quod incarnatus sit, putatum est, et non est verum? Rationi ergo et auctoritati consentientes, imo catholicae fidei qua Catholici sumus obviare timentes, fatemur ac certissime asserimus Dominum nostrum pro capacitate uteri parvulum more nobis usitato crevisse, ac inusitato natum esse: eum namque virgo concepit, virgo peperit; quippe quoniam absque ardore peperit; virtute Altissimi obumbrante, in castitate concepit; eadem virtute operante, illaesa peperit. Et quem claustra virginitatis integra susceperunt, integra quoque ediderunt. Sed princeps per portam clausam in perpetuum procedens de thalamo suo in eumdem thalamum, quo ingressu usus est? si substantiam hominis attendo, plane ab utero exivit, in uterum non intravit; si substantiam Dei considero, illam nec locum ingredi, nec loco egre
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am etiam paruam reliquis cum
defectib. qm̃ redemptioni ꝓfuturam
putabat: assumpsit. Quod utiq scͥp¬
curis magis consonat. hominum¬
q morib concordat. hoc nature pla¬
cet rõq ꝓbat. Licet enim hoc facile
xp̃o fuerit. ut sicut se discipłis mnee¬
na sacramentalit̾ ꝑcipiendum. to¬
tum & integrum licet moriturum
singłis exhibuit: ita xxx. annorum
magnitudo. uents in arcto compre¬
henderet᷑. canto utiq mirabiliꝰ. qnͣto
rõni humane incomp̃hensibilius:
at tñ fieri ñ oportuit neq dici. ne he¬
reticorum u̾suta ꝑuersitas. reꝑto
fulcim̃to: difficillime subrueretire
mentiens omĩa que fides certissime
astruit. ñ solur u̾itatem rei. s ut pu¬
tabat᷑. &e extͣ apparebat: intelligenda
Nam si ñ ꝓuero. uerum ut putabat᷑
pariuilus in utero. paruulus natus.
pariuilus creuisse. atq ad robur usq
uirile quibdam gradib ꝑuenisse
intelligit᷑. eur ñ heresis simili rõne

Expanded text:
nostram etiam parvam, reliquis cum nostram etiam parvam, reliquis cum defectibus, quoniam redemptioni profuturam putabat, assumpsit. Quod utique Scripturis magis consonat, hominumque moribus concordat, hoc naturae placet, ratioque probat. Licet enim hoc facile Christo fuerit, ut sicut se discipulis in Coena sacramentaliter percipiendum, totum et integrum, licet moriturum, singulis exhibuit; ita triginta annorum magnitudo ventris in arcto comprehenderetur, tanto utique mirabilius, quanto rationi humanae incomprehensibilius. Attamen fieri non oportuit, neque dici, ne haereticorum versuta perversitas, reperto fulcimento, difficillime subrueretur, mentiens omnia quae fides certissime astruit, non secundum veritatem rei, sed ut putabatur, et extra apparebat intelligenda. Nam si non pro vero, verum ut putabatur, parvulus in utero, parvulus natus, parvulus crevisse atque ad robur usque virile quibusdam gradibus pervenisse intelligitur, cur non haeresis simili ratione
Abbreviated transcription (Latin):
bat. sicut resurgens. qmͣ deposuerat
uetem ut cognosceretur formam
discipłis ostendit: nouam. immor¬
talitati obnoxiam. quam mortales¬
ocłi ferre nequirent: celauit: Num
gͥ matris in aluo. uirilem obtinebat
quantitatem. licet nat᷑ infantilem
nũis p̃cend̾et obtutib: Iuxta illd̾
Eece faciet dominus nouum. muli¬
er circundabit uirum. Quid enim ẽ
circundare uirum. nͥ mnut̾o hr̃e ho¬
minem iam adultum. quod utiq
nouum ẽ & inauditum: S uirum
non quantitate. uerum seru intel
Qm̃ ex sola matre. absq patris ccope¬
ratione genitum. Nam paruu lum
sepissima iteratione scͥptura dicit.
immo &e incelligit. Ratio quippe pos¬
tulabat ut exelusa pecci macła pedis¬
sequa qieius ignorantia. p aruitatẽ
pueritie debitam. quam nascituris
& natura tribuit & necessitas requi¬
rit. sibi dominus nr̃am uere naturã
induendus: assumeret. Culpam e¬
num atq insciciam. qm̃ dõ minime
competebant: ablicauit. carnem

Expanded text:
bat; sicut resurgens quam deposuerat bat; sicut resurgens quam deposuerat veterem, ut cognosceretur, formam discipulis ostendit, novam immortalitati obnoxiam, quam mortales ferre nequirent, celavit? Num ergo matris in alvo virilem obtinebat quantitatem, licet natus infantilem nostris praetenderet obtutibus, juxta illud: Ecce faciet Dominus novum, mulier circumdabit virum? Quid enim est circumdare virum, nisi in utero habere hominem jam adultum, quod utique novum est et inauditum? sed virum non quantitate, verum sexu intell? Quoniam ex sola matre absque patris cooperatione genitum. Nam parvulum saepissima iteratione Scriptura dicit, imo et intelligit. Ratio quippe postulabat, ut exclusa peccata macula, pedissequaque ejus ignorantia, parvitatem pueritiae, quam nascituris et natura tribuit, et necessitas requirit, sibi Dominus nostram vere naturam induendus assumeret: culpam enim atque inscitiam, quoniam Deo minime competebant, abdicavit: carnem