comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ues reliqͣs. qͣnta uolatus sui uelo¬
citate transcendant: Structiouͦ.
penne eoꝵ similitudinẽ habet:
s uolatꝰ eoꝵs celeritatem ñ habet:
A terra quippe eleuari ñualet. Et
alas qͣsi aduolatum specietenus
erigit: s tamen nunqͣm se aterra
uolando suspendit. Ita sunt ni¬
mirum om̃s hypocrtȩ: qͥ dum
bonoꝵ uitam simulant᷑. imitato¬
nem scẽ uisionis habent: s uerita¬
tem scȩ actionis ñ habent. Habeis
quippe uolandi pennas ꝑspẽm:
szinterra repunt ꝑactionem: qͥa
alas ꝑsiguram scĩtats extendt̃:
s curarum scłarium pondere p̃¬
grauat. nullatenus at̾ra suble¬
uantur. Spẽm nanq phariseoꝵ
repbans dñs. qͣsi structionis pen¬
nam redarguit:quȩ. mope aliud
exercuit. & incolore aliud osten¬
dit.: chicens. Ne uobis scribȩ & pha¬
risc hypocritȩ: quia similes estis
sepulchris dealbats: quȩ foris¬
quidem apparent hominib spe¬
ciosaᷤ intus autem plena sunt
ossib mortuore. Ita et uos foris ap¬

Expanded text:
es reliquas quanta volatus sui velocitate transcendant? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad volatum specie tenus erigit, sed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt nimirum omnes hypocritae, qui dum bonorum vitam simulant, imitationem sanctae visionis habent, sed veritatem sanctae actionis non habent. Habent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reprobans Dominus, quasi struthionis pennam 1001 redarguit, quae in opere aliud exercuit, et in colore aliud ostendit, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris dealbatquidem apparent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum; ita et vos foris ap
Abbreviated transcription (Latin):
refectionis excessit. Et primoge¬
nitoꝵ głam esaii amisit: qͥa ma¬
gno estu desiderii. uilem cibum
idest lenticulam concupiuit.
Quam: dum uendendis etiã pri¬
mogenits p̃tulit: quo in illã ap¬
petitu anhelaret. indicauit. Neq
enim cib: s appetitus inuicio
ẽ. Unde & lautiores cibos plerũq
sine culpa sumimꝰ: & abiectiores.
ñ sinȩ reatu conscientiȩ degusta¬
mus: hic quippe quem diximꝰ
esaui. primatũ plenticulam ꝑdi¬
dit: & helias inheremo. uirdutẽ
corꝑis. carnes edendo seruauit.
unde ⁊antiquus hostis. quia non
cibum s cibi concupiscentiã eẽ
causam dampnagonis intelligit:¬
& primum sib hominem. ñ car¬
ne s pomo subdidit: & scđm.
non carne. s pane demptauit.
hinc ẽ qd plerunq adam culpa
commitaitur: etiã cum abiecta
dam solus. ut auetito se pomo
suspenderet: preceptum ꝓbibiti¬
onis accepit. Nam cum alimen¬
ta quȩdam salut nr̃e ds̃ contra¬
ria indicat: abhis nos quasi per
sententiam uetat. Et cum concu¬

Expanded text:
refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Quam cum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intellexit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit. Hinc est quod plerumque Adae culpa committitur etiam cum abjecta dam solus, ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit: nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et cum concu
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis impediat. ullomͦ nich
uiuat. Tanto enĩ tc̃ ueriꝰ int̾na
conspicit: qͣnto cunctis ext̾ior¬
b plemus occumbit. Hanc i¬
taq mortẽ hanc dierũ pleni

Expanded text:
isionis impediat ullo modo nihil vivat. Tanto enim verius tunc interna conspicit, quanto cunctis exterioribus plenius occumbit. Hanc itaque mortem, hanc dierum pleni
Abbreviated transcription (Latin):
bis supra petram. Et paulop̾t
Tollam manũ meam: & uidebis
posteriora mea. Quia enim ex
sola catholica eccłia. ueritas con
ses pomit᷑ut di spẽm condemple¬

Expanded text:
bis supra petram: et paulo post, Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas consses ponitur, ut Dei speciem contemple
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑtrinitatis noticiã. quatuor uir¬
tutum acho accipit᷑: & ꝑ actionẽ
uirtutũ qͣtuor. usq ad manifestã
trinitatis sp̃em ꝑuenitur. Et apd̃
duodenarium surgit: dũ. et ꝑ fi¬
spu implendi: duodecim st̃ electi.
In quatuor enĩ mundi partib: tri¬
nitadem quȩ ds̃ ẽ innotesce mit¬
debantur. Duodecim gͦ electi suñ:
ut etiã ex ipsiꝰ numeri ratonis
causa claresceret: qđ ꝑ qͣtuor in¬
fima. tria summa p̃dicarent. Si
ue itaq hac. seu alia qͣlibet forta ᷤ

Expanded text:
uatuor virtutum actio accipitur, et per actionem virtutum quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud duodenarium surgit, dum et per fiSpiritu implendi, duodecim sunt electi. In quatuor enim mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent. 16. Sive itaque hac, seu alia qualibet forta
Abbreviated transcription (Latin):
summinimus apłoꝵ: qui non
sum dignus uocari apłs. Et rur¬
sum. Non quia sufficientes suim¬
cogitare aliquid a nob̃. qͣs: ex
nobis: sed sufficientia nr̃a exdeo
ẽ Aptis gͦ palpebris dei. interro¬
gatus paulus.recde respondit: qͥ
& suꝑna secreta attigit: & tamen
inhumilitate cordis sublimiter
stecit. Qui rursum. cum secreta dĩ
iudicia de repulsione iudeoꝵ
& gentium uocatione discutet.
atq adea puenire ñ posset qͣs:
clausis dei palpebris interroga¬
tus ẽ: sed rectum ualde respon¬
sum reddidit: qui deo se inipsa
sua ignorantia scienter inclina

Expanded text:
sum minimus apostolorum, qui non sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus . Et rursum: Non quia sufficientes sumcogitare a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclina
Abbreviated transcription (Latin):
adiussionem obȩdienti: đr. Nunc
cognoui: quia times deum. Uł.
sic̃ scͥptũ ẽ. Tẽptat uos dominus ds̃
ur: ut sciat si diligitis eum. Tem¬
ptare quippe d̃i ẽ: magnis nos
uissionib interrogare. Scire qͥp¬
pe eus ẽ: nrãm obȩdientiã nos¬
quȩdam atq claudendo. nos in¬
terrogat ds: sicut ꝑpsalmistam
dicitur. Palpebrȩ eius: interrogat̃
filios hominum. Palpebris qͥppe
aptis cernimꝰ: clausis. nichil ui¬
demus. Quid gͦ ꝑpalpebras dei.
nͥ eius iudicia accipimus. quȩ
iuxta aliquid clauduntur homi¬
nibꝰ. ⁊ iuxta aliquid reserantur: ut
homines qui se nesciunt. sibimet¬
ipsis innotescant: quatinus dũ
quedam intelligendo comp̃hen¬
dunt. quȩdam uero cognoscere
omnino ñ possunt. eoꝵ corda¬
sese latent̃ inquirant. si illos diui
na iudicia uel clausa ñstimulant.
entiam: post aꝑta claustra pa¬
radysi: post ascensum cȩli dercii:
post suꝑnȩ locutionis mysteria:
adhuc dicit. Ego me ñ arbitror
compiȩhendisse. Et rursum. Ego

Expanded text:
ad jussionem obedienti dicitur: Nunc cognovi quia times Deum . Vel sicut scriptum est: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . Tentare quippe Dei est magnis nos jussionibus interrogare. Scire quoque ejus est nostram obedientiam nosquaedam, atque claudendo quaedam nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorsese latenter inna judicia vel clausa non stimulant, entiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum coeli tertii, post supernae locutionis mysteria adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse . Et rursum: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
pios. Sicut enim niger color. in
pictura substernit᷑: ut suꝑiectus
alb uel rubeus. pulchrior ostñ¬
dat᷑: ita tc̃ etiam malos bene
ordinans ds̃. feliciora exhibet
gaudia beatoꝵ: ostensis ante
eoꝵ ocłos suppliciis reꝑboꝵ.
Et quamuis illud. ex uisione do¬
minica eoꝵ gauchum. ñ sit qͦ
crescat: magis tam̃ auctori suo
ẽẽ se debitores sengunt: qͣndo.
temptato leuiathan istius. &
ilic dampnatio ꝓfic:sempiter¬
nus seruus ẽ: dũ dĩ laudib ne¬

Expanded text:
pios. Sicut enim niger color in pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando tentatio Leviathan istius, et illic damnatio proficit, sempiternus servus est dum D
Abbreviated transcription (Latin):
temptatonib exercere potuerit:
hoc autem in loco. a dño ñ solũ
ex pacto seruus.s sempiternus
seruus accipi dr: inuestigare cõ¬
pellimur: quomͦ. & post p̃sentis
uitȩ t̾minum. seruire eum dño
inꝑpetuum demonstremꝰ. Neq
enim tunc iustos. cȩlesti felicita¬
de pollentes. adhuc temptare ꝑ¬
mitaitur: cum. ante eoꝵ ocłos.
et̾nis gehennȩ ignib mancipa¬
tur: quia nequaqͣm in illa suꝑ¬
na patͥa. temptationib erudien¬
di sunt. in qua iam ꝓ temptado¬
num laborib remumerantur:
s tc̃ leuiathan iste cum suo cor¬
pore. reꝓbis uidelicet omnibus.
flammis ultricib tradit᷑: qͥb
sine fine crucietur. Quos scilicet
cruciatus. dũ iusti conspiciunt.
in di laudib crescunt: qͥa & in
se cernunt bonũ. qͦ remunerati
sunt: & in ulis conspiciunt ma¬
lum. qd euaserunt. Ita enĩ tũc̃
pulchra erit uniu̾sitas: dũ. & ge¬
henna. iustȩ cruciat impios: &
et̾na felicitas. iustȩ remunerat

Expanded text:
tentationibus exercere potuerit, tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae terminum servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. uoluntas iusti dispensatoris
impletur. E rudiendos enĩ. sic̃⁊
nuꝑ diximꝰ. electos suos dñs se¬
pe temptatori subic̃: sic̃ post
paradysi claustra. post tercii cȩ¬
li secreta. ne reuelatonũ magni¬
tudine paulus extolli potuisset
ei sathanȩ angłs datus c̃ s ut
p̃fat sumus.ipsa hac tempta¬
tone chsponitur: ut qͥ elati
pire poterant humiliati a ꝑdi¬
qone seruentur. Secreto dispen¬
sationis ordine. unde seuire ꝑ¬
mitatur iniquitas diaboli:
inde. piȩ ꝑficitur benignitas¬
dĩ. Et bene. hoc pacto  qdcum
dño ferire dr. seruus accipi ꝑ¬
hibetur: quia inde obtemꝑat
nutib suꝑnȩ gr̃ȩ: unde exercet
iram nequissimȩ uoluntatis suȩ.
Seruus gͦ. ex pacto ẽ: qͥ dũ uolun¬
tatem suã implere ñ ꝑmitcitur::
a suꝑni consilii uoluntate liga¬
tur: ut electos dĩ. sic̃ dic̾tum est.
uolens temptet: & temptando.
in hac uita. electoꝵ usib seruit.
quamdiu maliciȩ suȩ nequiciã

Expanded text:
modo voluntas justi dispensatoris modo voluntas justi dispensatoris impletur. ut diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertia coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolli potuisset, ei Satanae angelus datus est: sed, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae unde exercet iram nequissimae voluntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere permittitur, a superni consilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, in tentando in hac vita electorum usibus servit, quandiu malitiae suae nequitiam
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & in tuo nomine demonia
eiecimꝰ: & in tuo nomine uirtũ¬
tes multas fecimꝰ: Molha qͥdẽ de¬
p̃cantes dicuntꝰ cũ eiꝰ nomine re-¬
plicant quȩ fecerint: s duro cor¬
de illa cum facerent. in sua lau¬
de rapuerunt. Unde: mox audi¬
unt. Nescio qui estis. Sequitur.
Nunquid feriet tecũ pactum. sub xiii.¬
seruũ sempit̾num. subaudis ut
ego:Sz ualde sollerter intuen¬
dum ẽ: qd̾ pactum cũ dño. leiuia¬
than iste feriat: ut sempiternus
ab eo seruus habeatur. In pacto
nanq discordandum pargũ
uoluntas impletur: ut ad uo¬
tum suũ. queq ꝑueniat: & iur¬
gia. desid̾ato fine concludat. An¬
tiquus itaq hostis. asinceritate
duine innocentiȩ. maliciȩ suȩ
suecensus face. discordat: s ab
eiꝰ iudicio. etiã discordando ñ
discrepat. Nã uiros iustos semꝑ
maliuolȩ temptare appetit:s
uł iuste ꝓmittit. Hec ergo ipsa¬
temptagonis licentia. pactum.
uocat᷑: in qua. & desidiũ tempta¬
toris agitur: & tam̃ ꝑ eã. miro

Expanded text:
daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Mollia quidem deprecantes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: Nescio qui estis . Sequitur: Nunquid feriet tecum pactum, et acciservum sempiternum? » Subaudis ut ego. Sed valde solerter intuendum est quod pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto namque discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum quaeque perveniat et jurgia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae succensus face discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat. Nam viros justos semper malevole tentare appetit, sed vel juste permittit. Haec ergo ipsatentationis licentia pactum vocatur, in qua et desiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro
Abbreviated transcription (Latin):
altiore fastu elatonis intumuit.
S uͥ contͣ auctorẽ suum. penna
suꝑbiȩ se extulit: ibi laqueũ suç
mortis inuenit. Nã ea. eius car¬
nis morte ꝓstratus ẽ: qͣm expe¬
diit elatus. Et inde laqueum ꝑ¬
tulit: unde qͣsi escam suȩ mali¬
ciȩ. mortem iusti concupiuit. Di
sit: dũ ei. in passione unigenit
filii ostendit escam: s laqueum
abscondit. Uidit enĩ. qđ ore ꝑci¬
pet: s ñ uidit qđd guitur tenet.
Nã qͣmuis eum filiũ dĩ fuerat ip¬
se confessꝰ: uelut purũ tam̃ illũ
hominẽ mori credidit: ad cuiꝰ
mortem. iudeoꝵ ꝑsequentium
amimos concitauit. S i ipso
tradigonis eiꝰ dempore. tardȩ iam
cognouiss e indelligitur: qđ illa
eiꝰ morte puniret᷑ Unde. & pilat
comugem som niis duit: ut
uir illius a iusti ꝑsecutione ces¬
saret. S res. interna dispensado¬
ne disposita: nulla ualuit ma¬
chinatione refragari. Expediebat
qͥppe: ut peccatoꝵs mortẽ iustę
morientum. soluet mors iusti.

Expanded text:
altiori fastu elationis intumuit; altiori fastu elationis intumuit; sed ubi contra auctorem suum penna se superbiae extulit, ibi laqueum suae mortis invenit. Nam ea ejus carnis morte prostratus est, quam expetiit elatus; et inde pertulit laqueum, unde quasi escam suae malitiae mortem justi concupivit. Vesit, dum ei in passione unigeniti Filii sui ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim quod ore perciperet, sed non vidit quod gutture teneret. Nam quamvis eum fse confessus, velut purum tamen illum hominem mori credidit, ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit. Sed in ipso traditionis tempore tarde jam cognovisse intelligitur quod ipse illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somniis terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret. Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat quippe ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ In eis qͥppe. qͦs adstultici¬
am luxuriȩ excitat: ium̃tum est.
In eis. qͦs ad nocendi maliciam
inflammat: draco ẽ. In eis autẽ.
qͦs infastu suꝑbiȩ. qͣsi alta sapi¬
biam. polluit: iumentũ. draco.
nequicias implicauit. Multaꝵ
gͥierũ nomine uocat᷑: qui ante
deceptoꝵ mentes. in uarias for¬
marum sp̃es uertitur. Cũ hunc.
ꝑ carnis luxuriã temptat: sed
tam̃ minimȩ suꝑat: mutata
suggestione cor illiꝰ in maliciã
inflammat. Quia gͦ ad eũ belua
uenire ñ ualuit: draco uenit.
Illũ ueneno maliciȩ corrumꝑe
ñ ualet: sedtam̃ bona sua eius
ocłis opponit: & cor uli in su¬
pbiã extollit. Huic gͦ. ut draco
subripe ñ ualuit: sedtamen ad¬
ducto fantasmade manis głȩ.
coram cogitatonis er obtutib.
qͣsi auis uolauit. Quȩ nimirũ
auis.tanto contͣ nos immanius
extollit᷑ qͣnto. nulla naturȩ suȩ
infirmitate p̃peditur. Quia enĩ
carnis morde ñ p̃mitur: & redẽ¬
ptorẽ nr̃m carne mortalẽ uidit

Expanded text:
 In eis quippe quos ad stultitiam luxuriae excitat, jumentum est; in eis quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est; in eis autem quos in statu superbiae quasi alta sapitia polluit, jumentum, 1095 draco, nequitias implicavit. Multarum igitur rerum nomine vocatur, quia ante deceptorum mentes in varias formarum species vertitur. Cum enim hunc per carnis luxuriam tentat, et tamen minime superat, mutata suggestione cor illius in malitiam inflammat. Quia ergo ad eum venire bellua non valuit, draco venit. Illum veneno malitiae corrumpere non valet, sed tamen bona sua ejus oculis opponit, et cor illius in superbiam extollit. Huic ergo ut draco subrepere non valuit, sed tamen adducto phantasmate inanis gloriae, coram cogitationis ejus obtutibus quasi avis volavit. Quae nimirum avis tanto contra nos immanius extollitur, quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte non premitur, et Redemptorem nostrum carne mortalem vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
indagemꝰ. Citius enĩ nomina
er agnoscimꝰ:si tergiũsatonis
illiꝰ astutiã subtilit̃ explorem̾.
decelo quippe adterrã uenit: &
ad spem cȩlestium. nulla iã re¬
spiratione se erigit Irrationale
gͦ & quadrupes animal ẽ. ꝑ ac¬
qonis immunde fatuitatem:
draco.ꝑ nocench malciã: auis.
ꝑ subtilis nature leuitatem. Ca
em̃ hoc qđ contra se agit. igno¬
rat: bruto sensu belua ẽ. Quia
maliciosȩ nobis nocere appecit.
draco ẽ. Quia uͦ. de natire suȩ
subtilitate. suꝑbe extollitur: auĩ
aducilitatem nram. chuina uir¬
dute possidetur: iumentum ẽ
Quia uͦ latent̃ mordet: serpens ẽ.
Quia autẽ nonnunqͣm ꝑ indo¬
mitã suꝑbiã etiã se lucis ange¬
lum simulat: auis ẽ Humanũ
etenĩ genus. qͣmuis mnexplica¬
bilis miquitads arte lacessat: tͥb
tam̃ uiciis ualde demptat: ut ui¬
delicet alios sͥ pluxuriã: alios. ꝑ
maliciã: alios. ꝑ suꝑbiã subdat.¬

Expanded text:
indagemus. Citius enim nomina ejus agnoscimus, si tergiversationis illius astutiam subtiliter exploremus. De coelo quippe ad terram venit, et ad spem coelestium nulla jam respiratione se erigit. Irrationale ergo et quadrupes animal est per actionis immundae fatuitatem, draco per nocendi malitiam, avis per subtilis naturae levitatem. Quia enim hoc quod contra se agit ignorat, bruto sensu bellua est; quia malitiose nobis nocere appetit, draco est; quia vero de naturae suae subtilitate superbe extollitur, avis ad utilitatem nostram divina virtute possidetur, jumentum est; quia vero latenter mordet, serpens est; quia autem nonnunquam per indomitam superbiam se etiam lucis angelum simulat, avis est. Humanum etenim genus quamvis inexplicabili iniquitatis arte lacessat, tribus tamen vitiis valde tentat, ut videlicet alios sibi per luxuriam, alios per malitiam, alios per su
Abbreviated transcription (Latin):
momordit. Seq̃r. Aut ligabis .xu.¬
eũ ancillis tuis: subaudis. ut egoͦ
In seruis. ⁊ si despecta ẽ. conditior
uirilitas ui.¬
get: in ancillis
autẽ. cum
condigone part̃
cet. Bene autem
dñs leuiathan istum. non seruis
sancillis suis ligare se asserit:
qͥa ad nr̃am redemptonẽ ueni¬
ens: & suos.contra mundi suꝑ¬
biã mittens p̃dicatores mittẽs: relic¬
ts sapientib. insipientes: relictis
fortib. debiles: relichs duitib.
paupes elegit. Ancilis gͦ suis.
leuiathan hui forgtudinẽ. dñs
ligauit: qͥa atcestante paulo. in¬
firma mundi elegit ds̃. ut con¬
fundat fortia. Unde: bene etiam¬
ꝑ salomonẽ dr. Sapientia edif¬
cauit sibi domum: excidit co

Expanded text:
ondit. Sequitur: Aut ligabis eum ancillis tuis? - Subaudis, ut ego. In servis etsi despecta est conditio, virilitas viget; in ancillis autem cum conditione pariter cet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sib
Abbreviated transcription (Latin):
aui: Quid ẽ. qd̾ aduersarius nr̃.
prius uehemoth.postmodum
lua interpretatur. Quȩ. quadru¬
pes ostendit᷑: dum sic̃ bos. fenũ
comedere phibetur. Leuiathan
uͦ. qui hamo capit᷑ ꝓculdubio
serpens in aqͥs innotescit᷑ Nẽ uͦ
ad auis similitudinẽ ducitur:
cũ dr̃. Nunquid illudes eiͥ qͣss
aui: Cur gͦ belua. uel ium̃tum:¬

Expanded text:
Quid est quod adversarius noster prius Behemoth, postmodum lua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero, quia hamo capitur, procul dubio serpens in aquis innotescitur. Nunc vero ad avis similitudinem ducitur, cum dicitur: Nunquid illudes ei quasi avi? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
uitads. Sapientia quippe do
mũ condidit: cum unigenit᷑ dĩ
filius. in se ipso intra uterum uir¬
ginis.mediante anima. huma
nus idẽq dĩ atq hominis filiꝰ.
ipse sit qui inhabitat: Ipse. qui
inhabitat᷑. Qđ tam̃ recte & alit̃
sibi columpnas excidit: qͥa ab
amore p̃sentis scłi. dsiunctas ad
portandam eius dẽ ȩccłiȩ fabri¬
cam mentes p̃dicanqũ erexit:
quȩ ꝓ eo qđ ꝑfectonis iurtute
subnirȩ sunt: sepdenario nume¬
ro signant᷑ Immolauit uicti

Expanded text:
I .--Sapientia quippe domum sibi condidit, cum unigenitus Dei Filius in semetipso intra uterum Virginis, mediante anima, humannus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui iinhabitatur. Quod tamen recte et aliter sibi columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas, ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erigit: quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numero signantur. Immolavit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
integritate custocdo. unde eos
ꝑ maxillam leuiathan istiꝰ. la¬
befactari aliquo mͦ ab integrita¬
tiplicabit adte p̃ces: aut loque¬
tur tͥ mollia: subaudis. ut mͥ:
Si emĩ ad ꝑsonã filii. hec uerba
referantur: incarnato ei mollia
loquebatur:cum heeret. Scio
qͥ es: sc̃s di. Ad quem. leuiathan
iste multiplicauit p̃ces: cũ per
subditã sͥ legionẽ dirit: Si eicis
nos: mitte nos in gregẽ porcoꝵ
Quamuis intelligi aꝑdius podest.
qͥa ad dm preces multiplicat:
cũ extremi che iudicii. iiqui qͥ
eius corpꝰ sunt. sibi parci dep̃ca¬
bantur: cũ menbra er uidelicet
reꝓbi. sero clamantes. dcunt.¬

Expanded text:
integritate custodio, unde eos per maxillam Leviathan istius labefactari aliquo modo ab integritatiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? - Subaudis, ut mihi. Si enim ad personam Filii Dei haec verba referantur, inloquebatur cum diceret: Scio quia sis sanctus Dei . Ad quem Leviathan iste multiplicavit preces, cum per subditam sibi legionem dixit: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Quamvisa ad Dominum preces multiplicat, cum extremi die judicii iniqui qui ejus corpus sunt sibi parci deprecantur, cum membra ejus, videlicet reprobi, sero clamantes dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iument ũ corpis bene subditũ
citus qui sunt incelo: sequebant᷑
eum in equis albis. Multitucdinẽ
quippe scoꝵ. quȩ in hoc mardirii
bello sudauerat: recdȩ exercitum
uocat. Qui iccurco inequis albis
sedere referuntur: quia mmirũ
eoꝵ corpora. & inluce iusticiȩ. &¬
incastimoniȩ candore claruert̃
Deridet gͦ hypocrita ȩquitem: qͥa
cum ipse inaꝑto iniquitads eru¬
ꝑit: electorum despicit scĩtatem:
dlcctos. &eleatuᷤᷤ fatuos appellat: quos.
pace pressus fidei callida arte si¬
mulabat. Quis uͦ alius. huius a¬
scensor ẽ. equits. nͥ omp̃s dñs: qͥ
et ea quȩ ñerant p̃uidens condi¬
dit. &ea quȩ sunt possidens regit:
Ascendit quippe equidem: qͥa uisti
uniuscuiusq iur animã possidet
sua bene menbra possidentem.
Huic gͦ hypocritȩ deridere ẽ equi¬
tem: scõs despicere. Deridere uͦ ẽ.
ascensorem ȩquigs: ꝓsilire usq
adiiuriam creatoris. Quia enim¬
tib. ad grauiora puenitur: fect

Expanded text:
quae jumentum corporis bene subditum quae jumentum corporis bene subditum citus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equis albis . Multitudinem quippe sanctorum quae in hoc martyrii bello sudaverat, recte exercitum vocat: qui idcirco in equis albis sedere referuntur, quia nimirum eorum corpora et luce justitiae et castimoniae candore claruerunt. Deridet ergo hypocrita equitem, quia cum ipse in aperto iniquitatis eruperit, electorum despicit sanctitatem, et elatus fatuos appellat, quos, pace pressus fidei, callida arte simulabat. Quis vero alius hujus ascensor est equitis, nisi Omnipotens Deus, qui et ea quae non erant praevidens condidit, et ea quae sunt possidens regit? Ascendit quippe equitem, quia justi uniuscujusque viri animum possidet, sua bene membra possidentem. Huic ergo hypocritae deridere equitem est santos despicere; deridere vero ascensorem equitis est prosilire usque ad injuriam creatoris. 28. Itibus ad graviora pervenitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
subimagine bom oꝑis occultat:
sçẽ eccliȩ pact premitur: & iccuro
ante nros oculos religionis uisio¬
ne uestitur. Si qua uͦ temptatio fi¬
dei erumpat̾. stati lupi mens rab¬
da habitu se ouine pellis expoli¬
at. quantumq contra bonos seui¬
at ꝑsequens demonstrat. Vnde rec¬
alas huius strucionis accipimus:
nͥ pressas hoc dempore. qͣsi compli¬
catas hypocritȩ cogitationes: ds.
cum tempꝰ fuerit. in altum eleuat:
qͥa oportunitate comꝑta. eas suꝑ-¬
biendo manifestat. Alas inaltum
engere ẽ: ꝑeffrenatam suꝑbiam co¬
gitationes aꝑire. Nc̃ autem qͥa scm̃
se simulat: quia insemetipso stͥn¬
git quȩ cogitat: q̃si alas incorpore.
ꝑhumilitatem plicat. Notandũ uͦ¬
ẽ. qđ non ait. deridet equum & a¬
scensorem: s eqͥdem & ascensorem.
suũ: qͦd uidelicet nouit ⁊ abillicitiᷤ. ti¬
nentiȩ freno restringere: & rursum.
caritatis impulsu. in exercitatione
boni oꝑis relaxare. Equits quippe
nomine animã scĩ uiri exprimit:

Expanded text:
sub imagine boni operis occultat, sanctae Ecclesiae pace premitur, et idcirco ante nestros oculos religionis visione vestitur. Si qua vero tentatio fidei erumpat, statim lupi mens rabida habitu se ovinae pellis exspoliat; quantumque contra bonos saeviat, persequens demonstrat. Unde et recalas hujus struthionis accipimus, nisi pressas hoc tempore quasi complicatas hypocritae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat? quia opportunitate comperta, eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam sugitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, quia in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore per humilitatem plicat. Notandum vero quod non ait, deridet equum et ascensorem, sed equitem et ascensorem. suum, quod videlicet scit et ab illicitis continentiae se freno restringere, et rursus charitatis impulsu, in exercitationem boni operis relaxare. Equitis ergo nomine anima sancti viri exprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. inter omĩa conditus. uiden
supra omnia uoluit elatus: re¬
demptor autem nr̃. magnus ma¬
nens suꝑ omnia:fieri int̾ omĩa
dignatus ẽ paruus.S melius.

Expanded text:
nus inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus; Redemptor autem noster, magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ ꝓbra. passionũ dormenta
dolerauit:ut suꝑbum non esse
hominẽ doceret. humilis ds̃.
Qͣnta gͦ humilitatis uitus ẽ: ꝓp¬
ter qͣm solã ueracit edocendam.
is qui sine estimatone magnꝰe.
usq ad passionẽ fact̾us ẽ. paruuᷤ.
Quia enĩ originem ꝑditionȩ nr̃e
se p̾buit suꝑbia diaboli: strum̃

Expanded text:
sionum opprobria, passionum tormenta sionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se p
Abbreviated transcription (Latin):
cem te constituerunt. noli extolli:
sesto in illis qͣsi unꝰ ex illis: audi¬
ant isti: obedite p̃positis ur̃is. &
subiacete eis: ipsi enĩ ꝑuigilañ.
dituri. Audiant illi. cũ de accep¬
ta potestate głantur. hoc quod
abrahȩ uoce ardenti huit dr̃:
memendo fili. qͥa recepisti bona
in uita tua: audiant isti. cũ contͣ
rectores suos in querela ꝓsiliun.
hoc qd̾ murmuranti popło. moy¬
si & aaron uocib respondet᷑. Nec
cont᷑ nos ẽ. murmur urm:. s con¬
tra dnm̃. Nos enĩ qͥd sumꝰ: Audi
ant illi. turbabunt᷑ inconspectu
erꝰ patres orphanoꝵ. & iudices
uiduarum: audiant isti. qd cont᷑
contumatiã subdditoꝵ dr̃. Quui re¬
sistit potestati: dĩ ordinationi re¬
sistit. Audiant simul om̃s. Ds̃
suꝑbis resistit: humilib autẽ.
unigenitus dĩ filius formã in¬
fuitatis nr̃e suscepit: ad hoc
inuisibilis. ñ solum uisibilis s
etiã despectus apparuit: ad hoc
contumeliarũ ludibria. & irri¬

Expanded text:
cem te constitui, noli extolli, cem te constitui, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . » Audiant isti, « Obedite praepositis vestris et subjacete eis. Ipsi enim pervigilant, us. Audiant illi, cum de accepta potestate gloriantur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Audiant isti cum contra rectores suos in querelam prosiliunt, hoc quod murmuranti populo, Moysi et Aaron vocibus respondetur: Non contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum; nos enim quid ant illi: « Turbabuntur in conspectu ejus patres orphanorum et judices viduarum . » Audiant isti, quod contra contumaciam subditorum dicitur: « Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit . » Audiant simul omnes: « Deus superbis resistit, humilibus autem unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irri
Abbreviated transcription (Latin):
in hilaritate: furor. in tristicia: in¬
honestas. in actione. honestas in
imagine: erectio. in incessu: ran¬
semꝑ ẽ.adirrogandas contume¬
lias ualida: ad tolerandas infir¬
ma: ad obediendum. pigra: ad
lacessendos uͦ alios.importuna:
ad ea quȩ fac̾e & debet & p̃ualet.
ignaua: ad ea autẽ quȩ face nec
debet nec p̃ualet. parata. Hȩc in
eo qđ sponte non appetit. nullis
exhortatonib flectitur: ad hoc
autẽ qd̃ latenter desidãt. querit
ut cogatur: quia dũ metuit ex
desiderio suo uilescere: optat uĩ
in sua uoluntate tolerare. Igitur.
qͥa humanos animos.alit tem¬
ptari ex reb carnalib. atq alit̃
ex spiritalib diximꝰ: audiant il¬
sic̃ flos feni: audiant ist. qd qul¬
si affluant. nolite cor apponere:
audiant isti. qͥa fatuȩ uirgines q̃
uacuis uasculis uemunt: ab int̃¬
nis nuptiis excludunt᷑. Quisũ.
qͥa alit̾ temptari p̃latos. atq alit̃
subditos. p̾fati sumꝰ: auchiant il¬

Expanded text:
in hilaritate, furor in tristitia, inin hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, ransemper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur: quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritualibus diximus, audiant ilsicut flos feni . Audiant et isti, quod quisi affluant, nolite cor apponere . Audiant isti quia fatuae virgines, quae cum vacuis vasculis veniunt, ab internis nuptiis excluduntur . Rursum, quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus, audiant il
Abbreviated transcription (Latin):
hentes: cũ male loqͥ soleant pe¬
nus tacent: qͥa cũ peccatores
aliqͥd de correctione audiunt:
indignantes. etiã respon sioĩs
uerba suspendunt. Cũ his. qñ
aspȩ agitur: sepe ad querele uo¬
ces. de hac ipsa aspitate ꝓsiliun.
Cũ uero eos magistri sui blan¬
de p̃ueniunt: de hac ipsa hu¬
militate qua preuenti sunt. gͦ¬
uius indignant᷑. & tanto eoꝵ
mens uastiꝰ accendit᷑: quanto
considatus infirma iudicat᷑.
Himmirũ. qͥa humilitatẽ quȩ
untutum mat̃ ẽ. nesciunt: usũ
sui laboris ꝑdunt. etiã si qͣ bo¬
na sint quȩ opari uideantur:
quia surgentis fabricȩ robusta
celsitudo ñ figitur: quȩ. nequa
quã ꝑfundamenti fortitidinẽ
in petra solidatur. Soli gͦ ruinȩ
crescit qd̵ edificant: qͥa ante
molẽ fabricȩ. humilitatis fun¬
damina ñ ꝓcurant. Qͦs bene ab
intimis ꝓdimꝰ: si paucis in exde¬
riorib ostendam᷑. Cunctis nãq
mentib. inẽ clamor in locutione:
amaritudo. insilentio: dissoludo.

Expanded text:
hentes, cum male loqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt, gravius indignantur; et tanto eorum mens fortius accenditur, quanto consideratius infirmari dicitur. Hi nimirum quia humilitatem quae virtutum mater est nesciunt, usum sui laboris perdunt; etiamsi qua bona sint, quae operari videantur, quia surgentis fabricae robusta celsitudquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur. Soli ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant, quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque mentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑme si quis introierit. saluabit᷑
& ingredietur. & egredietur. &ͥ
pascua inueniet. Fgunt gͦ ad
pastum: qͥa de corporib exe¬
untes. illa pabula e ternȩ ui¬
riditatis inuemiunt. Egrediun¬
tur. & non reuertuntur adeas:
quia milla suscepti eondem¬
platione gaudiorũ: iam nullã¬
tenus indigent uerba audire
docentium.Egressi itaq. ad
cas iam non redeunt: quia an¬
gustias uite presentis euaden¬
ces. ultra a doctorib p̃dicationẽ
uitȩ acciꝑe ñ requirunt. Ic̃ qͥppe
impletur: qđ scriptũ ẽ. N docebit
ultra uir ꝓximũ suũ: & uir frẽm
suũ: dicens: cognosce dnĩn: Om̃s
enim cognoscent me. aminimo

Expanded text:
it, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes e
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: filius enĩ de patre palam
annuntiat: qͥa sic̃ & suꝑiꝰ diximꝰ.
phoc qd uerbũ ẽ.exnatura nos
uinitatis illustrat. Uerba gͦ
tẽ docentũ qͣsi qͦsdã humane
lingue nuulos ñquerunt: qͣndo
de ipso iam ueritatis fonte debͥ¬
antur. Igitur postqͣm figurata
incuruatone ceruarũ. multa
uerba uertunt᷑.Qui. ipsa cessandi
ocia. qͥa duino adiutorio. & non
suis uirib assecunt᷑: de eis adño
dicitur. Quis dimisit onagrũ .xii.
Onager enĩ. qui in solitudine com
moratur: non incongruȩ.eorũ
uitã significat. qui remoti atͣ-¬
bis popularib. conuersantur.
Qui apte etiã liber dr: qͥa magna
c̃ seruitus scłarium negociorum.
quib mens uehement̃ atterit᷑
qͣmuis ineis sponte desudetur.
Cuiꝰ seruitutis conditione carere
ẽ: inmundo iã nichil concupi¬
scere. Quasi enĩ quodã iugo ser¬
uitute ͤ p̃munt ꝓsꝑa. dũ appetun¬
tur: p̃munt adu̾sa dũ formidan¬
tur. At si qͥs semel adñatone de¬
siderioꝵ demporalium colla m̃¬

Expanded text:
 Filius enim de Patre palam annuntiat, quia sicut et superius diximus, per hoc quod verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba ergo tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de ipso jam veritatis fonte derivantur. Igitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis a Domino diciOnager enim, qui in solitudimoratur, non incongrue vitam eorum significat, qui remoti a turbis popularibus conversantur. Qui apte etiam liber dicitur: quia magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt adversa dum formidantur. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla me
Abbreviated transcription (Latin):
legem inmenbris meis.repugnã¬
tem legi mentis meȩ: & captiuũ
me ducentẽ in legem peccati quȩ
ẽ inmenbris meis. Ubi gͦ lex pec¬
cati cum lege mentis condendit:
ꝓfecto adhuc aurora ẽ: quia lux
quȩ iam emicuit necdum pre¬
pretertuntes tenebras fundit̾ pres¬
sit. Adhuc aurora ẽ: qͥa dũ lex
carnis legẽ mentis. & lex ments

Expanded text:
in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis . Ubi ergo lex peccati cum lege mentis contendit, profecto adhuc aurora est, quia lux quae jam emicuit, necdum praetereuntes tenebras funditus pressit. Adhuc aurora est, quia dum lex carnis legem mentis et lex ment
Abbreviated transcription (Latin):
gescit: Habemus tam̃ subtilius
aliquid: qđ considerata qualita¬
te diluculi uel aurore pensemꝰ.
Aurora nanq uel diluculũ. noc¬
tem quidẽ preccrisse nunciant:
nec cam̃ diei claritatem integrã
ostentant: S dum illã pelluĩ.
hanc suscipiunt: lucẽ tenebris
ꝑmixtam tenent. Quid itaq in
hac uita om̃s qui ueritatem se¬
quimur. nͥ aurora uel diluculũ
sumus: Quia & quȩdam iã quȩ
lucis sunt agimꝰ. eitam̃ inqui¬
busdam adhuc. tenebrarũ reli-¬

Expanded text:
gescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permixtam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucescunt, agimus, tamen in quibusdam adhuc tenebrarum reli
Abbreviated transcription (Latin):
cugonis. Quis uͦ inueniri pot̃.
qui quamlibet ꝑfectus sit de
ocioso tamen sermone ñ peccet
iacobo atcestante qui ait noli¬
de plures magistri fieri. inmul¬
ds enĩ offenhmꝰ om̃s: & rursũ.
linguã nullus hominũ domare
potest: Cuius culpas redargu¬
ens: ꝑsemet ipsam ueritas dic̃.
Dico autẽ uobis. qm̃ omne uer¬
bum ociosum. qđ locuti fue¬
rint homines: rationẽ reddeN

Expanded text:
cutionis. Quis vero inveniri potest cutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit qͣntũ distat ãrecto.
Unde beatus iob. humanũ genꝰ
uututib transiens.amicos lo¬
quendo suꝑauit: s loquente
dõ. sublimius erudit̾ semetip
nanq iniuste loquentes sub¬
didit: s ad uerba locutionis
intimȩ. reũ se iuste cognouit.
Etquidem cur flagellatus sit.
nescit: sedtam̃ cur flagella ue¬
neratus ñ sit.silendo redarguit.
Diuina enĩ iudicia cũ nesciunt᷑:
ñ audaci sermone discutienda
sunt: s formidoloso silentio ue¬
neranda: quia & si cum causas
rerum conditor. inflagello non
apit: eo iustas indicat: quo se
eas facere. qui summȩ iustus ẽ.
demonstrat. Uir gͦ sc̃s. & prius
de locutione. & post de silentio
deprehensꝰ: quid de semetipso
sentiat: in notescat Ait enim.¬
monem meũ defenderem: si hẽ.
cũ rõms pondere ꝓtuliss ẽ. At.
postquã lingua. leuitate usa
conuincitur: qͥd restat. nͥ ut con¬
locͣutio solet intelligi. Manũ gͦ
suꝑ os ponere ẽ: untute boni
oꝑis. culpas degere incautȩ lo¬

Expanded text:
conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens, amicos loquendo superavit; sed loquente Deo, sublimius eruditus, semetiamque injuste loquentes subdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innotescat. Ait enimmonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem. At postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conlocutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae lo
Abbreviated transcription (Latin):
centus cȩli tunc dormiunt: qͥa
apparente iniudicio retributo¬
re oꝑum .exhortatonum iam
uerba cessabunt. Unde.⁊apertȩ
ipsum resurrectionis tempus ad¬
iungitur: cum ilico profertur.¬

Expanded text:
centus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico profertur
Abbreviated transcription (Latin):
More enim suo. quȩ adhuc futu¬
ra sunt. quasi iam pretenta chui¬
Nus sermo describit: hoc inse
Qui fecit quȩ futura sunt. Pulius
itaq cunc interrã fundatur: qͥa
insolida menbra reducitur: Ꝙ
glebe compinguntur: quia nimi¬
rum firma corpora. expuluere
collecta confurgunt. S postqͣm
uerba hȩc dominica. quomodo
de futuro intel¬
anligenda
sint. diximus:
ediam quid de pre seng in¬
sinuent. indicemus. Quis enar¬

Expanded text:
More enim suo quae adhuc futura sunt quasi jam praeterita divinus sermo describit, hoc in seQui fecit quae futura sunt . Pulvis itaque tunc in terram fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti insinuent indicemus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
suarum.Moxq. eandem uicẽ
expressius subdidũ: dicens. Pa¬
bis eis scutum cordis. laborẽ tuũ.
Labor quippe dñi. apparens int̃
homines passibilis ey humani¬
cas fuit: qͣm. iudei supbȩ sapi¬
entes. dũ cernerent: despexeruni.
Eumq immortalem credere de¬
dignat sunt: quẽ. in natura pas¬
sibili mortalem uiderunt. Cũq
erꝰ humilitatem conspicerent:su¬
ꝑbiȩ fastib obdurati. sũma cu¬
ra molit sunt. ne eoꝵ mentes.
sc̃a p̃dicantũ uerba penetͣrent.
Dum gͦ eis dñs uicẽ maloꝵ opum
reddet: dedit eis scudũ cordis. labo¬
rem suũ: qͥa recto iudicio. inde illoᷤᷤ
cont᷑ se suꝑbȩ obstinatos exhibu¬
nt: unde. ipse ꝓ nob̃ in infirmita¬
te laborauit. Reppulerunt qͥppe
a se uerba p̃dicandum: qͥa de
dignati sunt in dño. infirma
passionum. Laborem gͥ dñi. con¬
dra eundem dnm̃. scutũ cordiꝰ
habuerunt: qͥa suꝑba sapien¬
tib. eo despectus apparuit: qͦ
ꝓpt̃ eos humilis fuit: Hoc scu

Expanded text:
suarum . Moxque eamdem vicem suarum . Moxque eamdem vicem expressius subdidit, dicens: Dabis eis scutum cordis, laborem tuum. Labor quippe Domini apparens inter homines passibilis ejus humanitas fuit, quam Judaei superbe sapientes, dum cernerent, despexerunt: eumque immortalem credere dedignati sunt, quem natura passibilem, et mortalem viderunt: cumque ejus humilitatem aspicerent, superbiae fastibus obdurati, sura moliti sunt ne eorum mentes sancta praedicantium verba penetrarent. Dum ergo eis Dominus vicem malorum operum redderet, dedit eis scutum cordis laborem suum: quia recto judicio inde illos contra se superbe obstinatos exhibuit, unde ipse pro nobis in infirmitate laboravit. Repulerunt quippe a se verba praedicantium, quia dedignati sunt in Domino infirma passionum. Laborem igitur Domini contra eumdem Dominum scutum cordis habuerunt; quia superbe sapientibus in eo despectus apparuit, quod propter eos humilis fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fusile ẽ. Scuta gͦ. si sunt fusi¬
lia: in suscipienda sagittarũ ꝑ¬
cussione robusta sunt: s casu.¬
fragilia. Ictu qͥdẽ ferientiũ mi¬
nimȩ penetiantur: s suo se lap.
su. ꝑfragmenta dissoluunt. Cor¬
pus gͦ leuiathan istrꝰ. id: om̃s
miqui. qͥa ꝑ obstinatonẽ duri
sunt. s ꝑ uitã fragiles: scuqs fu¬
silib comꝑant᷑. Cum enĩ u̾ba
p̃chcationis auchunt: nulla cor¬
reptonis iacula se penetrare ꝑ¬
mittunt: qͥa in omni peccato
qd faciuntꝰ. scutũ suꝑbe defen¬
sionis opponunt. Nã cũ qͥsq
talium. de reatu suȩ iniquitatis
arguitur: ñ mox cogitat qͦmͦ
culpã corrigat: s qͥd. madiu¬
torio suȩ defensionis opponat.
Mulla gͦ ueritatis sagitta pene¬
trat᷑ qͥa uerba sc̃ẽ correctonis in
scuto excipit suꝑbȩ defensionᷤ.
Unde. bene de iudeis. contͣ p̃cepta
dni. suꝑba se defensione tuen¬
tib.ꝑ iheremiã dr. Reddes eis
uicem dñe:. iuxta oꝑa manuum

Expanded text:
quod fusile est. Scuta ergo si sunt fusiquod fusile est. Scuta ergo si sunt fusilia, in suscipienda sagittarum percussione robusta sunt, sfragilia. Ictu quidem ferientium minime penetrantur, sed suo se lapsu per fragmenta dissolvuntur. Unde corpus ergo Leviathan istius, id est omnes iniqui, quia per obstinationem duri sunt, sed per vitam fragiles, scutis fusilibus comparantur. Cum enim verba praedicationis audiunt, nulla correptionis jacula se penetrare permittunt, quia in omquod faciunt, scutum superbae defensionis opponunt. Nam cum quisque tali de reatu suae iniquitatis arguitur, non mox cogitat quando culpam corrigat, sed quid in adjutorium suae defensionis opponat. Nulla igitur veritatis sagitta penetratur, quia verba sanctae correctionis in scuto excipit superbae defensionis. Unde bene de Judaeis contra praecepta Domini superba se defensione tuentibus per Jeremiam dicitur: Redde eis vicem, Domine, juxta opera manuum