comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amitti ut natus ñ putet᷑: cuiꝰ natiuitas
ñ sit in tempore. Iccirco ne ꝑhanc occasi¬
irreꝑet: & hȩc impietas dampnat᷑. quȩ
audeat intẽporalẽ natiuitatẽ ad unicã
ac singłarem innascibilis eẽntiȩ referre
substantiã. cũ aliud sit intemporalẽ ẽẽ.
tempꝰ natiuitatẽ. aliud ipsũ sibi ad id
q̃d ẽ solus: atq idem auctor ȩt̾nus. Per¬
editas fidei definitiones. quas aduersꝰ
emergentẽ ꝓxime heresim cong̃gata
intra sẏnodum condiderunt. ⁊ nos qnͣ¬
famulantes potiꝰ eoꝵ dictis quã dictoꝵ
alienoꝵ auctores existimandi. quib ad¬
uersus nouã ⁊ ꝓfanã impietatẽ hȩc consci¬
entiȩ suȩ ⁊ adeptȩ iã pridem doctrinȩ
instituta decernunt. ⁊ eos qui apud syr¬
miũ hanc heresi conscripserant. uł con¬
scͥptã susceꝑant ignorationẽ consiten¬
tes ad subscriptionẽ decretoꝵ taliũ coe¬
gert̃. Ubi filius imago patͥs ꝑfecta est.

Expanded text:
admitti; ut natus non putetur, cujus nativitas admitti; ut natus non putetur, cujus nativitas non sit in tempore. Idcirco ne per hanc occasiirreperet; haec impietas damnatur, quae audeat intemporalem nativitatem ad unicam ac singularem innascibilis essentiae referre substantiam: cum aliud sit intemporalem esse, tempus nativitatem, aliud ipsum sibi, ad id quod est, solus atque idem auctor aeternus editas fidei definitiones, quas adversum emergentem proxime haeresim, congregata intra se synodo condiderunt. Et nos, quafamulantes potius eorum dictis, quam dictorum alienorum auctores existimandi: quibus adversum novam et profanam impietatem, haec conscientiae suae et adeptae jam pridem doctrinae instituta decernunt, et eos, qui hanc apud Sirmium haeresim conscripserant, vel conscriptam susceperant, ignorationem confitentes ad subscriptionem decretorum talium coegerunt: ubi Filius Patris imago perfecta est:
Abbreviated transcription (Latin):
misit ⁊ imaginis ⁊ similitudinis ueritatẽ.
qr similitudo iã ñ sit que dissimilis reꝑi¬
at᷑ incempore: qr ipsum illud q̃d ds̃ pat̾ ẽ.
tempus aliqd̾̃ ñ pot̃̾ habere ne pat̾ sit:
ex quo nec infilio tempus pot̃ eẽ ne filiꝰ
sit. Atq obid nec pat̾ filio senior. nec
filius patre iunior eẽ dicendꝰ ẽ. qr utriꝰꝙ
nominis ueritas ñ possit eẽ sine altero.
unigeniti filii de patre substantiã
ad innascibilem dei eẽntiã referat. qͣsi
filiũ patrẽ dicens: anathema sit. hylariꝰ
hereticis uidebat᷑. cũ tempꝰ natiuita¬
tis filiĩ negaret᷑: qr nefas eẽt si pat̾ eẽt
in temporẽ. I n tempore aut̃ cẽt. si filiꝰ¬
tempori subderet᷑. ut ꝑ hanc oportu¬
nitatem temporis ab negati sub filii nũ¬
cupatione. pat̾ qui in nascibilis eẽt sin¬
gularis atq unicus ipse sibi & pat̾ ⁊ filiꝰ
p̃dicaret᷑. quia ubi nascendi tempꝰ exclu¬
dit᷑: illic opinio uidet᷑ innascibilitatis

Expanded text:
imaginis et similitudinis veritatem: quia similitudo jam non sit, quae dissimilis reperiatur in tempore. Quia ipsum illud, quod Deus pater est, tempus aliquod non potest habere ne Pater sit: ex quo nec in Filio tempus potest esse ne filius sit. Atque ob id, nec Pater Filio senior, nec Filius Patre junior esse dicendus est: quia utriusque nominis veritas non potest esse sine altero.unigeniti filii de Patre substantiam ad innascibilem Dei essentiam referat, quasi Filium Patrem dicens: anathema sit. » 26. Fihaereticis videbatur, cum tempus nativitatis Filii negaretur quia nefas esset, si Pater esset in tempore: in tempore autem esset, si Filitempori subderetur: ut per hanc opportunitatem temporis abnegati, sub Filii nuncupatione, Pater, qui innascibilis esset, singularis atque unicus ipse sibi et pater et filius praedicaretur: quia ubi nascendi tempus excluditur, illic opinio videtur innascibilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qui innouissimis dieb descendit de sur¬
sũ ⁊ natus ẽ ex uirgine scd̃m scripturas.
& agnus factus ẽ mediator dĩ ⁊ hominũ
p̃destinatus fidi nr̃e ⁊ dux uitȩ. O reit
quippe. ñ enĩ descendi de cȩlo ut facerẽ
uoluntatẽ meã: s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit
me. Qui passus ẽ & resurrexit ꝓnobis
tercia die. ⁊ ascendit incȩlum. ⁊ sedet in

Expanded text:
dit desursum, et natus est ex virgine secundum Scripturas, et agnus factus est, mediator Dei et hominum, praedestinatus fidei nostrae, et dux vitae. Dixit quippe: Non enim descendi de coelo, ut facerem voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . Qui passus est et resurrexit pro nobis tertia die,
Abbreviated transcription (Latin):
unĩ. Hanc gͥ habentes fidem. & ab initio
& usq infinem habebit᷑ inconspectu dĩ &
xp̃i. omnẽ hereticam prauam sec tã. anathe¬
matrzamus. Et siquis pret̾ salubrẽ scri¬
ptura & rectamfidem docet dicens. aut
tempus aut spaciũ. aut scłm aut eẽ. aut
fuisse priꝰ ꝗͣ generaret᷑ filius: anatbema
sit. Et sĩ quis filiũ conditionem dicit qm¬
ad modũ unum conditionũ aut natiuitatẽ
sic̃ sunt natiuitates. aut factionẽ sicut st̃
ꝗͣ quod accepimus: anathema sit. Hos
enĩ om̃ib quȩ diuinis scripturis tradita

Expanded text:
30. « Hanc ergo habentes fidem, et ab initio et usque in finem habituri in conspectu Dei et Christi, omnem haereticam et pravam sectam anathematizamus: et si quis praeter salubrem Scripturarum et rectam fidem docet, dicens aut tempus, aut spatium, aut saeculum, aut esse aut fuisse prius, quam generatus Filius: anathema sit. Et si quis Filium conditionem dicit, quemadmodum unum conditionum; aut nativitatem, sicut sunt nativitates; aut factionem, sicut sunquam quod accepimus: anathema sit. Nos enim omnibus, quae divinis Scripturis tradita
Abbreviated transcription (Latin):
red imus conseguent̃ euangłicȩ
& apłicȩ traditioni inunũ dm̃.
patrem omipotentem. cunctoꝵ quȩ
sunt edificatorẽ ⁊ factorem. & ꝓui¬
uisorem. de quo omiã. & in unũ dñm.
nrm̃ ihm̃ xp̃m filiũ ipsiꝰ unigenitum
dm̃ ꝑ quẽ omĩa quȩ generatus ẽ ex patͤ.
d̾m de deo. totum ex toto. unum ex uno.
ꝑfectum ex ꝑfecto. regem de rege. dñm
de dño. uerbum. sapientiam. uiam. lum̃
uerum. uitam ueram. resurrectionem.
pastorem. ianuã. inconuertibilis ⁊ in com¬
mutabilis diuinitatis eẽntiȩ q & uirtu¬
tis ⁊ głȩ incõmutabilem imaginẽ. pͥmũ

Expanded text:
redimus consequenter evangelicae et apostolicae traditioni in unum Deum patrem omnipotentem, cunctorum quae sunt aedificatorem et factorem et provisorem, de quo omnia: et in unum Dominum Jesum Christum filium ipsius unigenitum, Deum per quem omnia, qui generatus est ex Patre, Deum de Deo, totum ex toto, unum ex uno, perfectum de perfecto, regem de rege, Dominum de Domino, verbum, sapientiam, vitam, lumen verum, viam veram, resurrectionem, pastorem, januam, inconvertibilem et immutabilem, divinitatis essentiaeque et virtutis et gloriae incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
ia ꝓfessio est: ꝓatiẽ ñ int̾ tempora con¬
poralis pat̾ni nominis ueritas. Et si ipsa
pat̃ni nominis ꝑ quod impassibilis origo
nascentis ẽ religiosa ẽ confessio. non tam̃
tenet᷑ in tempore: qi ñ pot̃ ȩt̃nus ⁊ infinit᷑
gelicã p̃dicationẽ cognoscit᷑ unigenit᷑
ds uerbum mag̃ iam in principio apud
d̃m eẽ quam nas ci. synodꝰ .xi.
Et si quissenorẽ patrem dicat filio ex se
unigenito. iuniorẽ aut̃ filiũ apatre.
nere: indifferens qͦ docetur in tempo¬
re. neq imago ẽ dei qui uerbũ ẽ. q̃d ds ẽ
apud dm̃. In pͥncipio qui similis ẽ patri.
int̾ iecto int̃ se ac patrẽ tẽpore ñ ꝑfectũ
inse habeat quod & imago ẽ. ⁊ uerbũ &¬

Expanded text:
ia professio est, Patrem non intra tempora conporalis paterni nominis veritas. Etsi ipsa paterni nominis, per quod impassibilis origo nascentis est, religiosa confessio est: non tamen tenetur in tempore; quia non potest aeternus et infinitus dicationem cognoscitur unigenitus Deus Verbum magis jam in principio apud Deum esse, quam nasci. XI. « Et si quis seniorem tempore Patrem dicat Filio ex se unigenito, juniorem autem Filium Patre: nere, indifferens quoque docetur in tempore: ne qui imago est Dei, qui Verbum est, qui Deus est apud Deum in principio, qui similis est Patri, interjecto inter se ac Patrem tempore, non perfectum in se habeat quod et imago est, et Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ digitũ dĩ ẽẽ: Sic moyses pharaoi
ds̃ datus est dum timetur. dũ oratur.
dũpunit. du medet᷑. Et aliudẽ deum
dari: alud ẽ dm̃ ẽẽ. In pharaone enim
ds̃ datus ẽ. Cȩterii non ei est & natura
& nomen. ut ds̃ sit. Oemini quoq &
alterius nuncupationis. ubi dicitur.
Ego dixi. dii estis. S in eo indulti noĩs
significatio est. & ubi refertur. ego dixi:
loquentis potiꝰ est sermo: quã rei nom̃.
quia rei nomen. intelligentiã rei affert.
cȩterũ uoluntas appellationis ex alio ẽ
& ubi se nuncupationis auctor ostendit.
ibi ꝑ sermonẽ auctoris ẽ nuncupatio.
ñ naturale nom̃ ingenere. At uͦ hic.¬

Expanded text:
tentur digitum Dei esse ? Sic Moyses Pharaoni tentur digitum Dei esse ? Sic Moyses Pharaoni deus datus est, dum timetur, dum oratur, dum punit, dum medetur. Et aliud est deum dari, aliud est Deum esse. In Pharaonem enim deus datus est: caeterum non ei est et natura et nomen, ut Deus sit. Memini quoque et alterius nuncupationis, ubi dicitur, Ego dixi, dii estis , sed in eo indulti nominis significatio est. Et ubi refertur, ego dixi, loquentis potius est sermo, quam rei nomen: quia rei nomen intelligentiam rei affert, caeterum voluntas appellationis ex alio est. Et ubi se nuncupationis auctor ostendit, ibi per sermonem auctoris est nuncupatio, non naturale nomen in genere. 11. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
guitatis. legimus enĩ Inpͥncipio erat
uerbũ. & uerbum erat apud dm̃. & d̃s
erat uerbsi. Quid calũpniȩ ẽ. cur ñ
sit quod nuncupat᷑: aut nunꝗd nom̃
ñ naturȩ significatio est: & qr contͣ¬
dictio om̃is ex causa ẽ: nunc hic ne¬
gandi dĩ quero causã. Simplex nãq
nuncupatio est. & caret offendiculo
a diectionis alienȩ. uerbum enĩ q d
caro factum ẽ: nichil aliud quã ds̃ ẽ.
l on est hic deputatiuȩ aut assũptiuȩ
nuncupationis relicta suspicio. ut
ei quod ds est. ñ ex natura sit nom̃.
aut assumptiuas appellationes. ad
nominis causa est cum dicit᷑ pharaonie
aut nunquid ei naturam dĩ intulit.
& non potiꝰ in eum qui meturet: t̃rorẽ :
cum dracones magicos draco moysi mox
uirga manens deuorat: cum cynomiã
quã inmiserat abigit. cum grandinẽ
potestate qua euocauerat auertit: cũ
locustas ea uirtute qua inuexerat rep¬
pulit: cũ in oꝑationib eiꝰ magi confi¬

Expanded text:
guitatis. Legimus enim, In principio erat guitatis. Legimus enim, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quid calumniae est, cur non sit quod nuncupatur? Aut numquid nomen non naturae significatio est? Et quia contradictio omnis ex causa est, nunc hic negandi Dei quaero causam. 182 Simplex namque nuncupatio est, et caret offendiculo adjectionis alienae. Verbum enim, quod caro factum est, non aliud quam Deus est. Non est hic deputatae aut assumptae nuncupationis relicta suspicio: ut ei, quod Deus est, non ex natura sit nomen.aut assumptivas appellationes. Ad nominis causa est, cum dicitur Pharaoni? Aut numquid ei naturam Dei intulit, et non potius in eum qui metueret terrorem, cum dracones magicos draco Moysi mox virga manens devorat, cum cynomyiam quam immiserat abigit, cum grandinem potestate qua evocaverat avertit, cum locustas ea virtute qua invexerat repulit, cum in operationibus ejus magi confi
Abbreviated transcription (Latin):
dissiderent. tũ deinde ne mehoꝵ qui
dm̃ p̃dicantẽ. deinde ut uniꝰ nomins
atq naturȩ in indissimili genere di¬
uinitatis patrem & filium eẽ ꝓfitentẽ
quisquã aut in duoꝵ deoꝵ aut contra
inuniꝰ ac solitarii dĩ teneret errore.
cum quando neq unio inp̃dicato dõ
patre &. deo filio reꝑiret᷑: neq sub indiscre¬
tȩ naturȩ demonstratione deoꝵ diuersi-¬
tas conueniret. Nunc quia negantibus
dĩ filium a deo ex natiuitatis ueritate sub¬
sistere libro suꝑiore scđm euangłia respon¬
sum ẽ: demonstrandũ est eum qui uere
ex natura filius di est. uere qͦ ꝑ naturã
dm̃ eẽ. ita tam̃. ut neq ad singularem
neq ad alterũ dm̃ fides nr̃a depereat.
cum neq unum dm̃ sit sic p̃dicatura qͣsi
solum. neq quasi si unum sit confes¬
iħ̃m xp̃m hismodis nouimꝰ. nomine.
natiuitate. natura. potestate. ꝓfessi¬
one. Et de nomine nichil puto ambi¬

Expanded text:
dissiderent: tum deinde ne me horum qdissiderent: tum deinde ne me horum qDeum praedicantem, deinde ut unius nominis, atque naturae, indissimili genere divinitatis, Patrem et Filium esse profitentem, quisquam aut in duum deorum, aut contra in unici ac solitarii Dei teneret errore; cum quando neque unio in praedicato Deo patre et Deo filio reperiretur, neque sub indiscretae naturae demonstratione deorum diversitas conveniret. Nunc quia negantibus Dei filium a Deo ex nativitatis veritate subsistere, libro superiore secundum Evangelia responsum est: demonstrandum est eum, qui vere ex natura filius Dei est, vere quoque per naturam Deum esse: ita tamen, ut neque ad singularem, neque ad alterum Deum fides nostra depereat; cum neque unum Deum sit sic praedicatura quasi solum, neque quasi non unum sit confesistum his modis novimus, nomine, nativitate, natura, potestate, professione. Et de nomine nihil puto ambi
Abbreviated transcription (Latin):
de sacramento filii refellit᷑. & fotinus na¬
tum ante scła dei filium uł ignorare ar¬
quitur uł negare. S int̾ hȩc eccłȩ fides
euangłicis atq apłicis fundata doctͥnis.
& aduersum sabellium tenet filii ꝓfessi¬
onem. & aduersus arrium dĩ naturam.
& aduersus fotinsĩ scłi creatorẽ. & hoc ue¬
rius: quod hec ab his inuicẽ ñ negantur.
N aturã enim dĩ in oꝑib sabellius p̃di¬
cat. s oꝑantem filium nescit: hiuͦ filiũ
nuncupant. s ueritatem in eo nature
ddĩ ñ conficent᷑. Hominẽ aut̃ fotinus
usurpat. s inusurpato sibi homine na¬
tiuitatẽ dĩ ante scła ignorat: ita dũ
q̃ unus quisq defendit aut dampnat:
ueritatem fidĩ nr̃e hȩc ipsa ꝓut sunt
religiose & defendentes & dampnan¬
stranda paucis fuerunt. ñ copiȩ studio
s ratione cautelȩ. Primum ut hereti¬
coꝵ incerta eẽ omĩa & erratica nosceren¬
tur. tum quando sibi ꝓ nobis inuicẽ

Expanded text:
de sacramento filii refellitur, et Photinus nade sacramento filii refellitur, et Photinus natum ante saecula Dei filium vel ignorare arguitur, vel negare. Sed inter haec Ecclesiae fides, evangelicis atque apostolicis fundata doctrinis, et adversus Sabellium tenet filii professionem, et adversus Arium Dei naturam, et adversus Photinum saeculi creatorem: et hoc verius, quod haec ab his invicem non negantur. Naturam enim Dei in operibus Sabellius praedicat, sed operantem filium nescit. Hi vero filium nuncupant, sed veritatem in eo naturae Dei non confitentur. Hominem 181 autem Photinus usurpat, sed in usurpato sibi homine nativitatem Dei ante saecula ignorat. Ita dum quae unusquisque defendit aut damnat, veritatem fidei nostrae, haec ipsa prout sunt religiose et defendentis et damnanstranda paucis fuerunt, non copiae studio, sed ratione cautelae: primum ut haereticorum incerta esse omnia et erratica noscerentur, cum quando sibi pro nobis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ nescis. credendus est filius ꝑ quem
scła facta sunt. ꝑ quem format᷑ homo ẽ
qui ꝑ angłos legem dedit. qui de mani
natus est. qui missus apatre est. qͥ cru¬
cifixus est. mortuus et sepultꝰ est. qui
de mortius resurgens in dextris dĩ est.
qui uiuoꝵ iudex ac mortuoꝵ ẽ. Inhunc
renascendum ẽ. hic confitendus ẽ. huiꝰ
regnum ẽ ꝑmerendũ. Uterq hostis eccl̃e
res eccłe agit. dum sabellius dm̃ ex na¬
tura in oꝑib p̃dicat: hiuͦ ex sacram̃to
fidei filium confitent᷑. Iamũ qua fidĩ¬
nr̃e uictoria hebion qui fotinꝰ est aut
uincit aut uincitur: dum sabellium
arguit. cur hominẽ neget filium dei.
dum ab arriomanitis confutat᷑ cur in
homine nesciat dĩ filium. aduersũ sa¬
infilium. abhoc ei quia ante scła filiũ
nesciat. filius &ͣ solum negat᷑ ex homitꝰ.
Uincant ut uolunt. qr se iuicẽ uin¬
cendo uincunt᷑. dum & hi qui nie
sunt de natura dei consittant᷑. & sabelliꝰ

Expanded text:
tuae nescis, credendus 180 est filius per quem tuae nescis, credendus 180 est filius per quem saecula facta sunt, per quem formatus homo est, qui per Angelos legem dedit, quide Maria natus est, qui missus a Patre est, qui crucifixus est, mortuus et sepultus est, qui de mortuis resurgens in dextris Dei est, qui vivorum judex est et mortuorum. In hunc renascendum est, hic confitendus est, hujus regnum est promerendum. Uterque hostis Ecclesiae, res Ecclesiae agit: dum Sabellius Deum ex natura in operibus praedicat, hi vero ex sacramento fidei filium Dei confitentur. 7. Photininostrae victoria Hebion, qui Photinus est, aut vincit aut vincitur: dum Sabellium arguit, cur hominem neget filium Dei; dum ab Ariomanitis confutatur, cur in homine nesciat Dei filium. Adversum Sain filium. Ab hoc ei, qui ante saecula filium nesciat, filius Dei solum negatur ex homine. Vincant, ut volunt, quia se invicem vincendo vincuntur: dum et hi , qui nunc sunt, de natura Dei confutantur, et Sabellius
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ faciunt diminutionẽ ꝓfessione
maioris. Contendunt enĩ aduersus sa¬
belliũ filium eẽ eousq ut &e minor pa¬
tre sit. ut & honorẽ preteritũ repõcat.¬
& mori timeat. & mortiuis sit. Cont᷑
& dum̃ unum dm̃ nouella hȩc heresis
ñ negabit. ne filium dm̃ credat: sa¬
belliꝰ tamen dm̃unum ꝙͣ filius omĩno
extet: in ꝓfessione retinebit: hic filiũ
nũ negabit sabellius se ita tuebit᷑
dicens: oꝑa quȩ gesta sunt pret̾ qm
dĩ natura ñ efficit. peccator. remissio
curatio infirmitatũ. claudoꝵ cursꝰ.
cȩeoꝵ insus. mortuoꝵ uita: adeo solo ẽ:
non alia natura. quamquȩ sui conscia ẽ.
diceret. ego & pat̾ unum sumus. Quid
insubstantiam alterã rapis: quid in deũ
alium sollicitas: G̃esta quȩ ꝓpͥa dĩ sunt.
deus unus hȩc gessit. Ciamabunt ũ cont
hȩc. dissimilem dõ patri filium p̃dicantẽ
ñ minus oreiu ꝑeo. Sacramentũ salutis

Expanded text:
naturae facient deminutionem professione naturae facient deminutionem professione majoris. Contendent enim adversum Sabellium, Filium esse eo usque, ut et minor Patre sit, ut et honorem praeteritum reposcat, et mori timeat: et mortuus sit. Contraet cum unum Deum novella haec nunc haeresis non negabit, ne filium Deum credat; Sabellius tamen Deum unum, ne filius omnino exstet, in professione retinebit. Hic AriusDeum negabit. Sabellius se ita tuebitur dicens, Opera, quae gesta sunt praeter quam Dei natura non efficit: peccatorum remissio, curatio infirmitatum, claudorum cursus, caecorum visus, mortuorum vita a Deo solo est. Non alia natura, quam quae sui conscia est, diceret, Ego et Pater unum sumus . Quid me in substantiam alteram rapis? quid in Deum alium sollicitas? Gesta, quae propria Dei sunt, Deus unus haec gessit. Clamabunt vero contra haec dissimilem Deo patri filium praedicantes non minus ore vipereo: Sacramentum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quia ñ differt alter ab altero natura:
& in quo nichil differunt: in eo indif¬
ferens ẽ contemplatio ẽ. de ꝓpͥetate na¬
turȩ. H ec sane ambigi potest. quin
ex se speciem dĩ formȩ. qui informa-
dĩ manebat ostenderet. Succedit qͦq
adhuiꝰ prauȩ opinionisstultũ furorẽ
etiã hoc dictum dñi. ego & pat̃ unũ
sumus. Naturȩ enimindissimili
unitas. irreligiose aduniꝰ ꝓsicit erroiẽ.
& rationẽ dicti. uirtus sola intellecta
ñ tenuit. Hi on enĩ solitariũ significat.
ego & pat̾ unum sumus. Nã coniun¬
ctio ea quȩ significat & patrem: intelli¬
gentiã adimit unius. & illud quod su-¬
mus. ñ patitur singularẽ. Hoc uͭ q̃d
unum sumus. ñ natiuitatem adimit.
s naturam ñ discernit in genere. dum
neq unũ diuersitatis ẽ. nec sumꝰ uniꝰ¬
lor me est. & nichiͥuł exnatiuitatis
sacramento. uł ex misterio euacuati
a se dĩ & assumptȩ carnis intelligentes:

Expanded text:
est, quia non differt alter ab altero natura: est, quia non differt alter ab altero natura: et in quo nihil differunt, in eo indifferens contemplatio est de proprietate naturae. Nec sane ambigi potest, quin ex se speciem Dei formae, qui in forma Dei manebat, ostenderet. Succedit quoque ad hujus pravae opinionis stultum furorem etiam hoc dictum Domini: Ego et Pater unum sumus . Naturae enim indissimilis unitas irreligiose ad unionis profecit errorem: et rationem dicti 179 virtus sola intellecta non tenuit. Non enim solitarium significat, Ego et Pater unum sumus. Nam conjunctio ea, quae significat et patrem, intelligentiam non admittit unius: et illud quod sumus, non patitur singularem: hoc vero quod unum sumus, non nativitatem adimit, sed naturam non discernit in genere; dum neque unum diversitatis est, nec sumus unijor me est : et nihil vel ex nativitatis sacramento, vel ex mysterio evacuati a se Dei et assumptae carnis intelligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
da doctrinis: ut dum aduersum unã
cam om̃s sunt: iniquissimũ tamen er¬
rorem omniũ ꝑ id quod sola est atq
ina confutet. hereticrgitur om̃&
cont̾ ecclam ueniunt. s dum heretici o-¬
mnes se inuicemuincunt. nichil tam̃
sibi uincunt. uictoria enimeoꝵ eccłȩ
triumphus ex om̃ib est: dumineo he¬
resis cont̾ alteram pugnat. quod in
heresi altera eccłȩ fides dampnat. Hi¬
chil enimest. quod hereticis cõmune ẽ.
naturȩ uirtutẽ quȩ oꝑata in homine
est. dm̃ eẽ ñ ambigit. Sacramento &¬
enĩ filii ignorato ꝑ gestoꝵ admiratio¬
nẽ fidem uerȩ generationis amisit.¬
& dumaudit. qui me uidet. uidet &¬
patrem: indiscrete & indissimilis in pa-¬
tre & filio nature impiȩ arripuit unio¬
nẽ: ñ intelligens naturalẽ unitatem
sub natiuitatis significatione monstra¬
ri: cũ ꝑid quod infilio pat̾ uidet᷑. con¬
firmatio diuinitatissit. ñ natiuitatis
abolitio. Cognitio itaq alteriꝰ in alterd

Expanded text:
da doctrinis; ut dum adversum unam da doctrinis; ut dum adversum unam eam omnes sunt, impiissimum tamen errorem omnium per id quod sola est atque una confutet. Haeretici igitur omnes contra Ecclesiam veniunt: sed dum haeretici omnes se invicem vincunt, nihil tamen sibi vincunt. Victoria enim eorum, Ecclesiae triumphus ex omnibus est, dum eo haeresis contra alteram pugnat, quod in haeresi altera Ecclesiae fides damnat nihil enim est, quod haereticis commune est: naturae Virtutem, quae operata in homine est, Deum esse non ambigit. Sacramento etenim filii ignorato, per gestorum admirationem fidem verae generationis amisit: et dum audit, Qui me vidit, et Patrem , indiscretae et indissimilis in Patre et filio naturae impie arripuit unionem, non intelligens naturalem unitatem sub nativitatis significatione monstrari: cum per id, quod in Filio Pater videtur, confirmatio divinitatis sit, non nativitatis abolitio. Cognitio itaque alterius in altero
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Hoc enimecclȩ ꝓpͥum est: ut tunc
uincat. cum leditur:. tunc intelligat: cũ
arguitur. tunc obtineat: cũ deseritur.
Om̃s quidem illa secum atq: intra se uelloc
manere: nec ex tranquillissimis sinib siuis
alios aut abicere. aut ꝑdere: dum indigni
sunt tantȩ matris habitaculo. S disceden¬
tib ex ea hereticis uł abiectis. quantũ ad¬
mittit occasionis largiendȩ ex se salutis.
tantum assequit᷑ ad fidem expetendȩ de-
sebeatitudinis. C ognosci enĩ hoc ex ipsis
bereticqꝵ studiis ꝓmptissimũ est. Nãq
cum eccła a domino instituta. & ab apo¬
stolis confirmata una omniũ sit. ex qua
sediuersarũ impietatũ surens error ab-¬
sciderit. nec negari possit ex uicio malȩ
intelligentiȩ. fidei extitisse disciduim:
dum quod intelligit᷑ sensui potiꝰ coapta¬
tur quã lectioni sensus obtemꝑat: tam̃
dum sibi partes singulȩ aduersant᷑. non
solum suis s aduersantiũ est intelligen¬

Expanded text:
rat. Hoc enim Ecclesiae proprium est, ut tunc rat. Hoc enim Ecclesiae proprium est, ut tunc vincat, cum laeditur, tunc intelligatur cum arguitur, tunc obtineat cum deseritur. Omnes quidem illa secum atque intra se vellet manere, nec ex tranquillissimis sinibus suis alios aut abjicere, aut perdere, dum indigni fiunt tantae matris habitaculo: sed discedentibus ex ea haereticis, vel abjectis, quantum amittit occasionis largiendae ex se salutis, tantum adsequitur ad fidem expetendae de se beatitudinis. Cognosci enim hoc ex ipsis haereticorum studiis promptissimum est. Namque cum Ecclesia a Domino instituta, et ab Apostolis confirmata, una omnium sit, ex qua se diversarum impietatum furens 178 error absciderit; nec negari possit, ex vitio malae intelligentiae, fidei exstitisse dissidium, dum quod legitur, sensui potius coaptatur, quam lectioni sensus obtemperat: tamen dum sibi partes singulae adversantur, non solum suis, sed adversantium est intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
duos alexandria ꝓtulit. pestifere na¬
tũ ih̃m xp̃m ex maria pannonia de¬
fendit. & eccła inter hec ꝑiclitatur.
ueritatem non tenere ꝑ uera. dum ea
ei adirreligiositatẽ ingerunt᷑: quibꝰ
religio & confirmat᷑ & deꝑit. None¬
nimunũ dm̃ pie possumus p̃dicare si
tenere: & eiꝰ d̾e ꝑiculi res est unũ dm̃
negare: cuiꝰ ẽ & solitariũ confiteri.
Et hȩc quidem mundi stulta ñ sen¬
tiunt. dum his neq in ñ solo signist¬
cari unus uidet᷑: neq inuno ñ solus
intelligi. S eã ut spero eccła doctͥnȩ¬
suȩ lucẽ etiamimprudentiȩ scłi inue¬
het: ut licet fidei sacramentũ non
suscipiat: tamen aduersum hereticos ue-¬
ritatem sacramenti a nobis intelligat p̃di¬
cari. Magna enimuis est ueritatis. quȩ
cumꝑse intelligi possit: ꝑ ea tamen ipsa
quȩ ei aduersantur eliicetꝰ ut in natura
sua immobilis manens. firmitatem natu-¬
re suȩ cotidie dum attemptatur aoqui-¬

Expanded text:
deos Alexandria protulit. Pestifere nadeos Alexandria protulit. Pestifere natum Jesum Christum ex Maria Pannonia defendit. Et Ecclesia inter haec periclitatur veritatem non tenere per vera, dum ea ei ad irreligiositatem ingeruntur, quibus religio et confirmatur, et deperit. Non enim unum Deum pie possumus praedicare, sitenere: et ejusdem periculi res est unum negare, cujus est et solitarium confiteri. Et haec quidem mundi stulta non sentiunt, dum his neque in non solo significari unus videtur, neque in uno non solus intelligi. 4. suae lucem, etiam imprudentiae saeculi invehet, ut licet fidei sacramentum non suscipiat, tamen adversum haereticos veritatem sacramenti a nobis intelligat praedicari. Magna enim vis est veritatis, quae cum per se intelligi possit, per ea tamen ipsa quae ei adversantur elucet: ut in natura sua immobilis manens, firmitatem naturae suae quotidie dum attentatur acqui
Abbreviated transcription (Latin):
duũ aut difficile sit minus conqueror.
ñ meis enim: s apłicis scando gradib
Michi uͦ aut in angustiis decidere. aut in
de fossa incidere. aut plagis illa queari.
semꝑ inꝑiculo. semꝑ in metu ẽ. Predi¬
caturo enĩ scđm legem & ꝓpħas & apo-¬
stolos unum dm̃. ad est mͥ sabellius.
totum me sub uerbi hue ꝓfessione tãꝙ¬
desideratum cibũ morsu seiussimo trans¬
uorans. Negantem me rursum contͣ sa¬
belliũ unum dm̃. & confitentem uerũ
dm̃ dĩ filiũ expectat noua heresis ut
a me duos deos arguat p̃dicari. Natũ
qͦ dei filium ex maria dicturo. hebion
qͥ et fotinus assistit. auetoritatẽ men¬
dacii sui ex ꝓfessionis ueritate sũpturꝰ.
De cȩteris taceo. qui ab om̃ib ẽẽ extra
eccłãm ñ ignorant᷑: hoc uͦ dampnatũ
& abiectum licet frequent̃. s int̃nũ ho¬
die adhuc malũ ẽ: Impie multos adunꝰ
dĩ ꝓfessionẽ galatia nutriuit. male in
totum pene orbem quos negat deos

Expanded text:
duum ac difficile sit, minus conqueror: duum ac difficile sit, minus conqueror: non meis enim, sed apostolicis scando gradibus. Mihi vero aut angustiis decedere, aut in defossa incidere, aut plagis illaqueari, semper in periculo, semper in metu est. Praedicaturo enim secundum legem et prophetas et Apostolos unum Deum, adest mihi Sabellius, totum me sub verbi hujus professione tamqdesideratum cibum morsu saevissimo transvorans. Negantem me rursum contra Sabellium unum Deum, et confitentem verum Deum Dei filium, exspectat nova haeresis, ut a me duos deos arguat praedicari. Natum quoque Dei filium ex Maria dicturo, Hebion quod est Photinus assistit, auctoritatem mendacii sui ex professionis veritate sumpturus. De caeteris taceo, qui ab omnibus esse extra Ecclesiam non ignorantur. Hoc vero damnatum et abjectum licet frequenter, sed internum hodie adhuc malum est. Impie multos ad unius Dei professionem Galatia nutrivit. Male 177 in totum pene orbem quos negat duos
Abbreviated transcription (Latin):
ptionis nomine uerus filius ex ueritate
natiuitatissit. ea nunc quoq ex euan-¬
geliis ꝓferemus. ut qui filius uerus est.
uerus qͦ ds ẽẽ noscatur. qr neq uerꝰ
filius erit. nisi uerus & ds ẽ. neq uerꝰ
d̾s. nisi uerus & filius est. Hichilhu
tia: namea quȩ aut ignorata. aut re-¬
pentina sunt: habent quidẽ miserabi¬
lẽ securitatem. s ñ habent metũ futu¬
ri. qr ñ ignaro accedentium anxietas
ipsapena patiendi est: ñ ego nunc na-¬
uem e portu soluo naufragii ignarus:
neq iter in eo infestos nescuis lat᷑nibus
saltus. nec lẏbiȩ harenas. incertus scor-¬
piones : & aspides& basyliscos adeẽ. trañ¬
curro: nichil sollicitudini meȩ. nichil
conscientiȩ uacat. sub specula enim
omniũ hereticoꝵ ad occasiones singu¬
loꝵ uerboꝵ inos meum pendentiũ lo-¬
quor. & om̃e sermonis mei iter aut an-¬
gustiis p̃ruptũ. aut foueis incisum:
aut laqueis p̃tensum est. iam quod ar-¬

Expanded text:
ptionis nomine, verus filius ex veritate ptionis nomine, verus filius ex veritate nativitatis sit: ea nunc quoque ex Evangeliis proferimus, ut quia filius verus est, verus quoque Deus esse noscatur: quia neque verus filius erit, nisi verus et Deus est; neque verus Deus, nisi verus et filius est. 3. tia nam ea quae aut ignorata aut repentina sunt, habent quidem miserabilem securitatem, sed non habent metum futuri: quia non ignaro accidentium, anxietas ipsa poena patiendi est. Non ego nunc navem e portu solvo naufragii ignarus, neque iter ineo infestos nescius latronibus saltus, nec Libyae arenas incertus scorpiones ubique et aspides et basiliscos adesse transcurro: nihil sollicitudini meae, nihil conscientiae vacat. Sub specula enim omnium haereticorum ad occasiones singulorum verborum in os meum pendentium loquor, et omne sermonis mei iter aut angustiis praeruptum, aut foveis incisum, aut laqueis praetensum est. Jam quod ar
Abbreviated transcription (Latin):
unus tantum nobis ds in confessione
dissoluat. S suꝑiorib iam libellis falla¬
cemhanc eoꝵ atq inutilem p̃dicationẽ
ex lege ac ꝓpħis docentes. eã responsio¬
nis forma tenuimꝰ. quȩ indõ exdeo p̃¬
dicato. & uno deo ac uero ꝓfesso. ne qr
inuniꝰ ueri dei unione deficeret. neq
adfidem dei alterius excederet. dum
neq solitaruis nobis ds̃ in confessione
neq duo sunt: & int̃ hȩc unum neq:
negando neq confitendo fidi conser-¬
uata ꝑfectio est. dum & quod unũ st̃
referuntur ad utrumq & uterq ñ
unus est. Hoc igitur ꝑfectȩ fidei ir¬
dissolubile sacramentum euangłicis
atq apostolicis doctrinis absoluturi: ñ
aliud pͥmum debuimus. quam dĩ filiũ
uerȩ natiuitatis subsistentem nature.
cognitioni audientium intimare.
neq aliunde aut ex nichilo. s ex deo
eẽ filium manifestare. Quod qr scd̾m
ea quȩ anteriore libro edita sunt am
ambigi non pocest: quin cessante ado-¬

Expanded text:
unus tantum nobis Deus in confessione unus tantum nobis Deus in confessione dissolvat. Sed superioribus jam libellis fallacem hanc eorum atque inutilem praedicationem ex lege ac prophetis docentes, eam responsionis formam tenuimus, quae in Deo ex Deo praedicato, et uno Deo ac vero professo, neque in unius veri Dei unione deficeret, neque ad fidem Dei alterius excederet; dum neque solitarius nobis Deus in confessione, neque duo sunt. Et inter haec, unum neque negando neque confitendo, fidei conservata perfectio est, dum et quod unum sunt refertur ad utrumque, et uterque non unus est. Hoc igitur perfectae fidei indissolubile sacramentum evangelicis atque apostolicis doctrinis absoluturi, non aliud primum debuimus, quam Dei filium verae nativitatis subsistentem 176 naturam cognitioni audientium intimare; neque aliunde aut ex nihilo, sed ex Deo esse filium manifestare. Quod quia secundum ea, quae anteriore libro edita sunt, ambigi non potest, quin cessante ado
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ unũ: mentita pietatẽ est. ꝓfessa
rursũ dei filiũ: audientes fefellit in no¬
mine. dicens etiã ñ fuisse antequã nasce¬
retur: Mundi sapientiȩ satiffecit. in de¬
mitabilem qͦ & in corporeum dm̃ confi-¬
tens: natiuitatem dĩ ex dõ ꝑ demon¬
strationẽ subdolȩ rationis exclusit. no¬
stris aduersum nosusa doctrinis. & ecclȩ
fide contͣ eccłȩ fidem pugnans: grauis¬
simo aduersum nos uł responsionis uel
silentii ꝑiculo comparato. dumꝑ ea quȩ
ñ negantur. ea p̃dicat quȩ negantur.
monitos a nobis legentes meminimꝰ.
ut totiꝰ blasphemiȩ editionem ꝑtra-¬
ctantes animaduerterent. nch alud¬
concessis tantum ex quadam adoptione
nominib & dei natura negat᷑ &. filii: cũ
in demutabilis atq incorporeus ds̃ sicuti
& est. iccirco affirmat᷑. ne filius natꝰ ex
dõ sit: & ds̃ pat̾ ob id tantũ inconfes¬
sione ds unussit. ne in fide nr̃a ds̃ xp̃c

Expanded text:
Deum unum, mentita pietatem est; professa Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem pugnans, gravissimo adversum nos vel responsionis vel silentii periculo comparato, dum per ea quae non negantur, ea praedicat quae negantur. monitos a nobis legentes meminimus, ut totius blasphemiae editionem pertractantes, animadverterent non alconcessis tantum ex quadam adoptione nominibus, et Dei natura negatur et filii: cum et indemutabilis atque incorporeus Deus, sicuti et est, idcirco affirmatur, ne Filius natus ex Deo sit; et Deus pater ob id tantum in confessione Deus unus sit, ne in fide nostra Deus Ch
Abbreviated transcription (Latin):
eptimus hic nobis
aduersum nouȩ hereseos ue¬
san am temeritatẽ liber ses¬
bit᷑: cȩteris quidem anterioni¬
b numero posterior: S ad ꝑfectȩ fidi
sacramentum intelligendum: aut
primus. aut maximus. I t quo nol
ignoramus quam difficile atq arduum it
aoc trinȩ euangelicȩ scandamus: a quo qͣm¬
uis consciȩ infirmitatis nr̃ȩ trepidatione
reuocem᷑: tamen fidi ȩstu incitati. & he¬
reticoꝵ furore cõmoti. & ꝑiculo ignorantĩ
yturbati. quȩ loqui ñ audemus. silere ñ
possumus: utriusq discriminis metu sub¬
diti. ne destitutȩ ueritatis rea innobissit
aut taciturnitas aut p̃dicatio. Incredibili¬
b & enĩ se corrupti ingenii artib heretica
subtilitas circumegit. P rimumut finge¬
ret religionẽ: deinde ut omniũ simpliciũ
auriũ securitatẽ uerbis falleret: tum pret̃¬
ea ut se prudentie scł̃i coaptaret: postre¬
mo ut ueritatis intelligentiã ꝑ speciẽ edi¬
tȩ rationis auerteret. Hi am ꝓtestata

Expanded text:
eptimus hic nobis adversum novae haereseos vesanam temeritatem liber scribitur: caeteris quidem anterioribus numero posterior, sed ad perfectae fidei sacramentum intelligendum aut primus, aut maximus. In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata
Abbreviated transcription (Latin):
sit. E adem aut̃ ita est. ut ꝑ natiuita¬
tem & generationẽ uterq potiꝰ unũ
confitendus sit ẽẽ non unus. Duositaq¬
sine uno: aut singularem doceat deũ.
qui possit negare unum uni ꝑ naturȩ
uircutem. & ꝑsacramentũ generationis
& natiuitatis ñ in eẽ naturã. N aturam
quoq disparẽ diuersamq deputet ad
utrumq qui nesciat patrem & filium
quod unum sint p̃dicatos. Deleant here¬
tici euangłicam filu de se ꝓfessionem.
ego inpatre. & pater inme: ut possint
ł duos deos predicare łsolũ. N sunt nat᷑aꝵ
significationes innaturȩ uniꝰ proprietate.
nec duos deos dei exdeo ueritas ꝑficit.
nec singłarẽ dm̃ dei patit᷑natiuitas: nec ñ
unũst̃ qͥ ĩuicẽ st̃. Inuicẽ aut̃ st̃ cũ unꝰ ex uno

Expanded text:
sit. Eadem autem ita est, ut per nativitasit. Eadem autem ita est, ut per nativitatem et generationem uterque potius unum confitendus sit esse, non unus. 32. Esine uno: aut singularem Deum doceat, qui possit negare et unum 202 uni per naturae virtutem et per sacramentum generationis et nativitatis non inesse. Naturam quoque diversam deputet ad utrumque, qui nesciat Patrem et Filium quod unum sint praedicatos. Deleant haeretici evangelicam Filii de se professionem, Ego in Patre, et Pater in me: ut possint vel duos deos praedicare, vel solum. Non sunt naturarum significationes in naturae unius proprietate: nec duos deos Dei ex Deo veritas perficit, nec singularem Deum Dei patitur nativitas, nec non unum sunt qui invicem sunt. Invicem autem sunt, cum unus ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
tione. filium si potes a patre absq nati-¬
uitatis tantũ confessa ueritate discer¬
ne. Filius in patre est. & in filio pat̃.
ñ ꝑ transfusionẽ refusionemq mutuã.
s ꝑ uiuentis nature ꝑfectam natiuita-
tẽ. Ita in dõ patre & dõ filio neq duos
cognominabis deos. qr unum uterq st̃.
neq singłarem p̃dicabis. qr uterq ñ
unus est. Li on habet igit᷑ fides apo¬
stolica duos dos: q nec duospat᷑s habeat
nec duosfilios confitendo patrẽ con¬
fessa filiũ ẽ. credens in filium. credidit
& inpatrẽ. qr & nomenpatris habet
inse filii nomen: ñ enim nisi ꝑ filium
pat̾ ẽ. Significatio filii. demonstratio
patͥs est. qr ñ nisi ex patre sit filius.
Inuniꝰ itaq confessione. non unꝰ est.
oum & patrem consũmat filius. & fi¬
lii ex patre natiuitas ẽ. Hi on demu¬
tatur aut̃ ꝑ natiuitatẽ natura. ne se¬
cundũ similitudinẽ generissui eadem

Expanded text:
tione: Filium, si potes, a Patre absque natitione: Filium, si potes, a Patre absque nativitatis tantum confessa veritate discerne, Filius in Patre est, et in Filio Pater, non per transfusionem refusionemque mutuam, sed per viventis naturae perfecte duos connumerabis deos, quia unum uterque sunt; neque singularem praedicabis, quia uterque non unus est. Non habet igitur fides apostolica duos deos, quia nec duos patres habeat, nec duos filios. Confitendo patrem, confessa filium est: credens in filium, credidit et in patrem: quia et nomen patris habet in se filii nomen. Non enim nisi per filium pater est; et significatio filii, demonstratio patris est: quia non nisi ex patre sit filius. In unius itaque confessione non unus est: dum et patrem consummat Filius, et Filii ex Patre nativitas est. Non demutatur autem per nativitatem natura, ne secundum similitudinem generis sui eadem
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuint᷑ nob̾ professionis intelligentiã
aliquo naturalia creaturarũ exempla p̃¬
indissimilis unitatẽ & sacramentũ nati¬
uitatis ostendens: ait: ego & pat̾ unum
sumꝰ & quia calumpnia dicti tanqͣm
insolentis existeretꝰ. ut conscientiã potiꝰ
naturȩ demonstraret indicto subiecit:
dĩ sum. unitatẽ nature ex natiuitate eeꝰ
contestans. At uͦ ut natiuitatis fidem
ꝓfessio ab soluta firmaret. nec naturȩ
tam̃ afferret natiuitas ꝓfessa discidiũ.
hanc potiꝰ responsionissuȩ tenuit ab¬
me. & ego inpatre. Quid hic non natura¬
le ac ꝓprium subs acramento natiuitatiᷤ
ostensum est: insunt sibi inuicẽ. dum
non ẽ nisi ex patre natiuitas. dum indm̃
alterum natura uł exterior uł dissimi¬
lis ñ subsistit. dum ds̃ ex dõ manens.
nonẽ aliunde quod ds̃ est: Infer duos
si occasio patet fidĩ eccłẽ deos. aut soli¬
tarium dm̃ uł falsa saltẽ mentire ra-¬

Expanded text:
cum divinae professionis intelligentiam et cum divinae professionis intelligentiam et aliqua naturalia creaturarum exempla prindissimilis unitatem et sacramentum nativitatis ostendens, ait, Ego et Pater unum sumus. Et quia calumnia dicti tamquam insolentis exsisteret; ut conscientiam potius naturae demonstraret in dicto, subjecit, 201 Filius Dei sum, unitatem naturae ex nativitate esse contestans. At vero ut nativitatis fidem professio absoluta firmaret, nec naturae tamen afferret nativitas professa dissidium; hanc totius responsionis suae tenuit abme, et ego in Patre. Quid hic non naturale ac proprium sub sacramento nativitatis ostensum est? Insunt sibi invicem, dum non est nisi ex patre nativitas, dum in Deum alterum naturae vel exterior vel dissimilis non subsistit, dum Deus ex Deo manens non est aliunde quod Deus est. Infer duos, si occasio patet, fidei Ecclesiae deos: aut solitarium Deum vel falsa saltem mentire ra
Abbreviated transcription (Latin):
tura nulla desectio sit: & tamen sit
lumen ex lumine. Aut numꝗd hoc ñ
manet in eo. quod ex se se sine desectio¬
ne subsistit: aut hoc ñ in est ieo unde
recisum est. s cum unitate substantiȩ
naturalis exiuit: & quero anne ñ unũ
sint. cum lumen ex lumine nec diuisi¬
one separabile sit nec genere naturȩ:
cõparata sint ñ etiam ad dĩ dignitatem.
ut nos potiꝰ intelligentiã ininsibilium
ñutiq ut aliquid naturȩ dĩ satis faceret
cõparationis exemplũ. cum dignum &
iustũ eẽt testanti de se dõ credere.  qr
simpliciũ fidem furor hereticꝰ turbaret.
ut id de dõ credi ñ oporteret. quod diffi¬
cile nisi ꝑ corporeã cõparationẽ possit in¬
telligi: iccirco scd̃m illud iam etiam su¬
ꝑiꝰ memoratum a nobis dñi dictũ. quod
de carne nascit᷑ caro ẽ. quod aut̃ de sp̃ũ¬
hec ꝓparte inserere comparationis exẽpla.
ne mentiri de ꝓfessione sua existimaret᷑.

Expanded text:
turae nulla defectio sit, et tamen sit turae nulla defectio sit, et tamen sit lumen ex lumine. Aut nunquid hoc non manet in eo, quod ex sese sine defectione subsistit? Aut hoc non inest in eo, unde non recisum est, sed cum unitate substantiae naturalis exivit? Et quaero anne non unum sint, cum lumen ex lumine nec divisione separabile sit, nec genere naturae? comparata sint, non etiam ad Dei dignitatem, ut nos potius intelligentiam invisibilium non utique ut aliquod naturae Dei satisfaceret comparationis exemplum: cum dignum et justum esset testanti de se Deo credere. Sed quia simpliciorum fidem furor haereticus turbaret, ut id de Deo credi non oporteret, quod difficile, nisi per corpoream comparationem, posset intelligi: idcirco secundum illud jam etiam superius memoratum a nobis Domini dictum: Quod de carne nascitur, caro est: quod autem de sphaec pro Patre exerere comparationis exempla: nec mentiri de professione sua existimaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
nec amittit naturã. dum & natuit ta¬
tẽ quã dedit ꝑ indiscretȩ naturȩ simi¬
litudinẽ sequit᷑: & natiuitas eã quȩ ui-
uens ex uiuente ẽ naturã nascendo ñ de¬
serit. Affert aut̃ ꝓparte fid̾i huiꝰ signi¬
ficationẽ ignis ignẽ inse habens. & in
igne ignismanens. Li ã cumsit ineo
splendor luminis. naturȩ calor. uirtus
urendi. mobilitas estuandi: totũ tam̃
ignis ẽ. & hȩc uniuersa una natura ẽ.
habet quidẽ ex infirmitate quod ꝑ mate¬
rlam subsistit ac uiuit. & cumea ꝑ quã
uixerat deficit. S hoc quod in compata¬
bile di est. ex comparationũ parte co¬
gnoscimus. ut ñ incredibile indm̃ sit.
quod ꝓparte aliqua interrenis reꝑiat᷑
elementis. Quero itaq nunc. utrum
diuisio aut separatio sit. cum ignis ex
igne ẽ: aut cum quid abscidit᷑. natura
ne maneat. aut ssequit᷑ natura ne in¬
sit. cum accenso lumine ex lumine ꝑ
quendam quasi natiuitatis ꝓfectũ. na¬

Expanded text:
nec amittit naturam: dum et nativitanec amittit naturam: dum et nativitatem quam dedit per indiscretae naturae similitudinem sequitur, et nativitas eavens ex vivente est, naturam nascendo non deserit. Affert autem pro parte fidei hujus significationem ignis in se ignem habens, et in igne ignis manens. Nam cum sit in eo splendor luminis, naturae calor, virtus urendi, mobilitas aestuandi, totum tamen ignis est, et haec universa una natura est. Habet quidem ex infirmitate quod per materiam subsistit ac vivit, et cum ea per quam vixerat, deficit. Sed hoc quod incorporale Dei est ex comparationum parte cognoscimus, ut non incredibile in Deum sit, quod pro parte aliqua in terrenis reperiatur elementis. Quaero itaque nunc utrum divisio ac separatio sit, cum ignis ex igne est? Aut nunquid absciditur natura, ne maneat? Aut non sequitur natura, ne insit? cum accenso lumine ex lumine per quemdam quasi nativitatis profectum na
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ datam a se naturȩ eiusd̃e originẽ na¬
scentẽ sequit᷑ ille qui gignit: & ꝑ accȩpt̃a
natiuitatẽ cuiꝰuirtus & sideriuet᷑. ñ tam̃
auferat᷑. ingignente se manet ille qui
nascit᷑. Ethoc quidẽ tantũ adhumane
natiuitatis intelligentiã cõmemoratũ a
nob sit. ñ etiam ad ꝑfectum inunigenito
deo natiuitatis exemplũ: qr naturȩ huma¬
nȩ infirmitas ex disparib cõparat᷑. & ex
in animis continet᷑ ad uitã. nec statĩ in
ea quod gignit᷑ uiuit. neq totũ uiuit
exuita. cũ in ea multa sint. quȩ sine natu¬
rȩ suȩ sensu cũ excreuerint desecentur.
Ind̾o uͦ totũ quod est uiuit. D̃s̃ enim
uita ẽ. & ex uita ñ potest quicqm ẽẽ
nisiuuium: neq ex deriuatione. s ex
uirtute natiuitas ẽ. ac sic dum totum
quod est unuit. & dum totum quod ex
eo nascit᷑ uirtus ẽ: habet natiuitatẽ. ñ
habet demutationẽ. & imꝑtit ꝓfectum

Expanded text:
et per datam naturae ejusdem originem, naet per datam naturae ejusdem originem, nascentem sequitur ille qui gignit; et per acceptam nativitatem, cujus virtus etsi derivetur, non tamen aufertur, in gignente se manet ille qui nascitur. Et hoc quidem tantum ad humanae nativitatis intelligentiam commemoratum a nobis sit, non etiam ad perfectum in unigenito Deo nativitatis exemplum: quia naturae humanae infirmitas ex disparibus comparatur, et ex inanimis continetur ad vitam. Nec statim in ea quod gignitur vivit, neque totum vivit ex vita; cum in ea multa sint, quae sine naturae suae sensu, cum excreverint, desecentur. In Deo vero totum quod est vivit. Deus enim vita est: et ex vita non potest quidquam esse nisi vivum. Neque ex virtute nativitas est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum toeo nascitur, virtus est; habet nativitatem, non habet demutationem; et impertit profectum,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuens igit᷑ ds̃ & ȩterna natura dĩ ui¬
uentis potestas ẽ. & qd cum sacramento
scientiȩ suȩ ex eo nascit᷑. ñ potuit aliud
natum ẽẽ quam uiuens. Hi amcumait.
ex uiuente testatus ẽ. Quod aut ex ui¬
uo uiuum natum est. habet natiuita¬
tis ꝓfectum sine nouitate naturȩ. Non
enim nouũ ẽ. quod ex uiuo generatur.
inuiuum: qr nec ex nichilo ad natiuita¬
tem uita quesita est. & uita qͥ natuatta
siumit ex uita: necẽẽ est ꝑ naturȩ lerita¬
in exordio sermonis nr̃i meminimꝰ. hu¬
manas cõparationes oiuinis ñ satisfacere
exemplis: tam̃ꝓparte intelligentiȩ nr̃ȩ
sensũ formis cõꝑabilib erudiri. humanȩ
natuitatisconscientiã consulo. utrũ ñ
intra patres maneat origo nascentium.
N amtam & si elementa illa mnanima
ac turpia quib nascendi causȩ inchoant᷑.
in hominẽ alterum esfiuant: ꝑ naturȩ ta¬
menuirtutẽ intra se inuicẽ manent. dũ

Expanded text:
Vivens igitur Deus, et aeterna naturae viVivens igitur Deus, et aeterna naturae viventis potestas est: et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo vivum natum est, habet nativitatis profectum sine novitate naturae. Non enim novum est, quod ex vivo generatur in vivum; quia nec ex nihilo ad nativitatem vita quaesita est, et vita, quae nativitatem sumit ex vita, necesse est per naturae unitain exordio sermonis 199 nostri meminimus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem manent: dum