comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damentum posuit. Petrus plan¬
tat: dñs incrementat: dñs irri¬
guum subministrat. Petrus eñi
temptationibꝰ suns ꝓficit: fietib
sius gaudet: ꝑiculis suis trescit:
Sic namq inmari dum suꝑ un¬
das temeraris uiator ingredit᷑:
nutat incessu: s conualescit af¬
fectu. Periclitatur corpore: s deuo¬
tione non labitur. Mergitur pedi¬
bus: s xp̃i dextera sustentatur
Sustentabat fides. quem unda
mergebat: et quẽ fluctuũ ꝓcella
turbabat. saluatoris dilectio con¬
firmabat. Ambulauit enim in
mari petrus. magis dilectione
quam pedibus. Non enim uide¬
bat ubi pedum uestigium pon̾et :
uidebat aũt ubi figeret destigiũ
caritatis. In naui enim positus
considerat dñm: et amore eiꝰ ductꝰ.
descendit in mare. Non cogitat
labentes aquas. non fluenta cur¬
rentia: & dum xp̃m respicit. non
respicit elementum. Credit fidẽ.
etiam inter undas solidum inue¬
nire uestigium. lactetur licet flu¬

Expanded text:
damentum posuit, Petrus plandamentum posuit, Petrus plantat, Dominus incrementum dat, Dominus irriguum subministrat . Petrus enim tentationibus suis proficit, fletibus suis gaudet, periculis suis crescit. Sic namque in mari, dum super undas temerarius viator ingreditur, nutat incessu, sed convalescit affectu; periclitatur corpore, sed devotione non labitur; mergitur pedibus, sed Christi dextera sustentatur; sustentat fides, quem unda mergebat; et quem fluctuum procella turbabat, Salvatoris dilectio confirmabat. Ambulavit enim in mari Petrus magis dilectione quam pedibus; non enim videbat ubi pedum vestigium poneret; videbat autem ubi figeret vestigium caritatis. In mari enim positus considerat Dominum, et amore ejus ductus descendit 170 in mare, non cogitat labentes aquas, non fluenta currentia; et dum Christum respicit, non respicit elementum. Credit fide etiam inter undas solidum invenire vestigium: jactatur licet flu
Abbreviated transcription (Latin):
strurimus superiore
dominica. sc̃m petrũ
insaluatoris passiõe
siuns errorib ꝓfecis¬
se: et postea quam
or enim factus c̃ postquã fidem
se ꝑdidisse defleuit: atq idõ ma¬
iorem grãm reppat. quã amisit.
Tanqua bonus enim pastor tu¬
endum gregem accepit: ut qui
sibi ante infirmꝰ fuerat: ficret õĩ¬
bus firmam̃tum: et qui ipse int̾¬
rogationis temptatione nutaue¬
rat : ceteros. fidei stabilitate fun-¬
daret. Oeniq ꝓsoliditate deuo¬
tionis. eccłiaꝵ petra dicit᷑: sic̃ ait
dnĩs: Tu es petrꝰ: ⁊ suꝑ hanc petrã edi¬
eoqd̃ primus in nationib fidei
fundam̃ta posuerit: et tanquã
saxum immobile. dotius operis
xp̃iani compagem molemq con¬
tineat. Petra gͦ ꝓ deuotione petrus
dr̃: et petra ꝓuirtute dñs nun¬
cupatur: sicut ait apłs. Bibebant
aũdem de sp̃itali. consequenti eos
petra: petra autẽ erat xp̃c. Recte
consortium meretur nominis:
qui consortiũ meretur & operis.
In cadem enim domo: petrus fun¬

Expanded text:
struximus superiore dominica, S. Petrum in Salvatoris passione suis erroribus profecisse, et posteaquam nor enim factus est, postquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit; tanquam bonus enim pastor tuendum gregem accepit, ut qui sibi ante infirmus fuerat, fieret omnibus firmamentum; et qui ipse interrogationis tentatione nutaverat, caeteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis Ecclesiarum petra dicitur, sicut ait Dominus: Tu es Petrus, et super hanc petram aediitur, eo quod primus in nationibus fidei fundamenta posuerit, et tanquam saxum immobile totius operis Christiani compagem, molemque contineat. Petra autem pro devotione Petrus dicitur, et petra pro virtute Dominus nuncupatur, sicut ait Apostolus: Bibebant autem de spirituali consequente eos petra; petra autem erat Christus . Recte consortium meretur nominis, qui consortium meretur et operis; in eadem enim domo Petrus fun
Abbreviated transcription (Latin):
dem aliqͥd addere uelle:
decerꝑe ẽ Tam in effabi¬
liũ enĩ doctͥnaꝵ magist᷑ extitit: it
merita eiꝰ faciliꝰ oꝑib cognosci pos¬
sint. quãsermonibꝰ explicari. Tantũ
aũt de eo conscientia retinet: qͣntũ
oratio enarrare ñ p̃ualet. Igit᷑ gesta
illiꝰ ñ uerbis adornanda st̃ s ꝑstrin¬
genda sententiis: p̃sertim qi scimꝰ
camrem comere nos ñ debere ser¬
momibꝰ. quã uidemꝰ iam compta
ñ insermone ẽẽ. s in uirtute. Ergo
ad merita eiꝰ aliqͥd addere uelle. de¬
cerꝑe ẽ: me p̃cipue. qͥ ⁊ignarus r¬
rum gestarũ sim. Ilitteraꝵ imperi¬
tus sacrarũ: e rudis sac̾dotalium
functionũ. Potuissent aut̃ p̃dica
domnũ ⁊ patrẽ. specialit̾ beatum
eruꝑantiũ loquor. qui fuit eiꝰ minist

Expanded text:
elle, decerpere est; tam ineffabilium enim doctrinarum magister exstitit, ut merita ejus facilius operibus cognosci possint, quam sermonibus explicari. Tantum autem de eo conscientia retinet, quantum oratio et narratio non praevalet. Igitur gesta illius non verbis adornanda sunt, sed perstringenda sententiis; praesertim quia nos scimus eam rem comere non debere sermonibus, quam videmus jam comptam non in sermone est, sed in virtumerita ejus aliquid addere velle, decerpere est, me praecipue, qui et ignarus rerum gestarum sim, et litterarum imperitus sacrarum, et rudis sacerdotalium functionum. Potuissent autem praedidomnum et patrem specialiter beatum Exuperantium loquor, qui fuit ejus minist
Abbreviated transcription (Latin):
le facis utrũ iusto. an iniusto: cũ te male facere ñ opor¬
teat. Neq distat qͦmͦ malignꝰ sis. utrũ undicandi stu¬
dio an uoto nocendi: cũ malignitas n utroq genere
ñ careat rep̃hensione. Nam malignũ c̾ẽ inter malig¬
nantes: ab iniusto nichil distat. Ideoq tͥ dictũ ẽ. Noli
ialignꝰ eẽ inter malignantes: neq emulatꝰ fueris fa
cieutes iniquitatẽ. Y supra idem dixit. Odio habuit
congregationẽ malignantiũ. Omnes utq cõplexus
est: nullum excepit: malignitatẽ tenuit. non
causam int̾rogauit. Quȩ autẽ mlior forma: quã
iusticiȩ diuinȩ: Dicit enĩ dei filiꝰ. Diligite inimicos
uros. & tterun dicit. Orate ꝓ calumpuiantibꝰ & ꝑ
sequentibꝰ uos. Eo usq ꝑfect᷑ studiũ admut ultiõis.
ut ledentiũ caritatem impleret. & qm̃ in ueteri scͥp¬
tura dixerat. mͥ undictam ego retribuam. in euan¬
gelio ait orandum ꝓ his qui leserint: ne in eos

Expanded text:
lefacias, utrum justo, an injusto, cum te malefacere non oporlefacias, utrum justo, an injusto, cum te malefacere non oporteat. Neque distat quomodo malignus sis, utrum vindicandi studio, an voto nocendi; cum malignitas in utroque genere non careat reprehensione. Nam malignum esse ab injusto nihil distat; ideoque tibi dictum est: Noli malignus esse inter macientes iniquitatem ; et supra idem ait: Odio habui congregationem malignantium . Omnes utique complexus est, nullum excepit: malignitatem tenuit, non causam interrogavit. 84. Quae autem melior forma quam justitiae divinae? Dicit enim Dei Filius: Diligite inimicos vestros . Et iterum dicit: Orate pibus vos. Eousque perfectis studium adimit ultionis, ut laedentium charitatem imperet. Et quoniam in veteri Scriptura dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam , in Evangelio ait orandum pro iis qui laeserint; ne in eos
Abbreviated transcription (Latin):
adest. Ieiunii labor compensat᷑ m̃tis placiditate: le¬
uat᷑ usu: sustentat᷑ otio: aut fallit᷑ negotio. Non onerat᷑
mundi sollicitudine: ñ occupat᷑ alienis molestus: nou
urget᷑ urbanis discursibꝰ. Huic uel seruando uł edo¬
cendo muneri adũtitis qualis admibendꝰ magist̃ sit.
quẽ reꝑre possumꝰ si ur̃a unanimitas aspiret. Si uos
donctis mnincẽ uobis: si quis ab altero se lesum putas.
Non enĩ hec sola ẽ forma iusticiȩ ut ñ ledas eũ qͥte ñ
leserit: s etiã illa. ut etiã ei remittas qͥ te leserit. Lecdi¬
mur plerunq fraude alteriꝰ: dolo ꝓximi. Nunquid
hoc uirtutis putamꝰ. ut dolũ ulciscamͣ dolo: fraudẽ
referamꝰ fraudibꝰ: Ꝙ enĩ iusticia uirtꝰ ẽ: criminis de¬
bet uacare impbitate: imꝓpbitatẽ refellere. Quȩ em̃
uirtꝰ. hoc a te fieri qd̾ in altero ipse punias: Tontagio
ista imꝓbitatis: ñ ultio ẽ. Nichil autẽ intterest cui ia¬

Expanded text:
adest? Jejunii labor compensatur mentis placiditate, leadest? Jejunii labor compensatur mentis placiditate, levatur usu, sustentatur otio, aut fallitur negotio: non oneratur mundi sollicitudine, non occupatur alienis molestiis, non urgetur urbanis discursibus. 83. Huic vel servando, vel edocendo muneri advertitis qualis adhibendus magister sit, quem reperire possumus, si vestra unanimitas aspiret, si vos donetis invicem vobis , si quis ab altero se laesum putat. Non enim haec sola est forma justitiae, ut non laedas eum, qui te non laeserit; sed etiam illa, ut etiam ei remittas, qui te laeserit. Laedimur plerumque fraude alterius, dolo proximi: numquid hoc virtutis putamus, ut dolum dolo ulciscamur, fraudem referamus fraudibus? Etenim si justitia virtus est, crimine debet vacare, nec improbitatem improbitate refellere. Quae enim virtus haec a te fieri, quod in altero ipse punias? Contagio ista improbitatis non ultio est: nihil autem interest cui ma
Abbreviated transcription (Latin):
nantiũ replet ora: qͥbꝰ uideoꝵ ꝑfidia. nullũ fidei cy¬
bũ suũ ministrabat. leumnꝰ ẽ illic omnis sermo ꝓ¬
pheticꝰ: cuiꝰ adipem interiorẽ ñ uident. Exesus & te¬
mi ingenio corithii ñ poterant sumere: & ideo la¬
cte potabant᷑ apłico. Esca gͦ fortior ad uespum. mini¬
di huiꝰ deferebat᷑. mane panis. ꝙ ideo qͥa dñs hanc
ministrari mandauit alimoniã. bene illud ꝓpħicũ
diciei hoc loco conuenit. Exitꝰ matutinos & uesꝑis
delectabis. & infia. Parasti cibũ illoꝵ. quia ita est
p̃paratio eiꝰ. S saitis de magistꝰ dictũ puto: nunc dis¬
cipłoꝵ uitã ꝓsequam᷑. Q in illã se laudẽ induxer̃t.
hymiis dies ac noctes ꝑsonant. Hec nempe angłoꝵ
continuis m̃tem occupant: seꝑati a cetu mulierum.
sibi ipsi inuicẽ tutã p̾bent custodiã. Qualis hȩc uita
in qua nichil sit qd̾ timeas: & qd̾ iitteris plurium

Expanded text:
nantium replet ora, quibus Judaeorum perfidia nullum fidei cinantium replet ora, quibus Judaeorum perfidia nullum fidei cibum subministrabat. Jejunus est illic omnis sermo propheticus, cujus adipem interiorem non vident, exesus et temi ingenio Corinthii non poterant sumere; et ideo lacte potabantur Apostolico . Esca ergo fortior ad vesperam mundi hujus deferebatur, mane panis. Et ideo quia Dominus hanc ministrari mandavit 1042 alimoniam, bene illud propheticum dici ei hoc loco convenit: Exitu matutino et vespere delectabis; et infra: Parasti cibum illorum; quia ita est praeparatio ejus . 82. Sed satis de magistro dictum puto, nunc discipulorum vitam persequamur, qui in illam se laudem induerunt, hymnis dies ac noctes personant. Haec nempe angelorcontinuis mentem occupant, separati a coetu mulierum, sibi ipsi invicem tutam praebent custodiam. Qualis haec vita, in qua nihil sit quod timeas, et quod imiteris plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
tura quasi puteus ꝓfunda & obscurior: unde cum
labore haurias. ñ plena: quia adhuc qͥ impleret eam
ũ uenerat. Deniq postea ait. Non ueni legẽ soluere:
tellectus. flumina cogitationis: flumina spirttalia.
Quȩ tam̃ ꝑfidis aruerunt rempore: ne sacrilegi bi¬
corui: quẽ uidei ñ agnoscebant. Pascebant corui:
quẽ genꝰ regale illud & nobile ꝑsequebat᷑. Quȩ ẽ iera¬
hel quȩ ꝑsequebat᷑. nͥ synagoga uane fluens. uane
abundaus scͥpturis. quas neq custodit neq u telli¬
git: Qͥ corui pascebant. nͥ quoꝵ pulli eũ inuocant.
quoꝵ iuim̃tis dat escam ut legimꝰ &e pullis coruoꝵ
inuocantibꝰ eum: Sciebant illi corui quẽ pascerent.
ei aluñtũ noster ꝓfectꝰ. Mentes ille nr̃as sensusq
pascit᷑: in nr̃o sermo eiꝰ intellectu epulat᷑. Damꝰ ei
mane panẽ qͥ illuminet euangłii positi. conferimꝰ
ei nr̃i firmam̃ta cordis. His alitur. his iuget: his ieni¬

Expanded text:
tura quasi puteus profunda atque obscurior, unde cum tura quasi puteus profunda atque obscurior, unde cum labore haurias: non plena; quia adhuc qui impleret eam, non venerat. Denique postea ait: Non veni Legem solvere, tellectus, flumina cogitationis, flumina spiritalia: quae tamen perfidiae aruerunt tempore, ne sacrilegi bicorvi, quem non agnoscebant Judaei. Pascebant corvi, quem genus regale illud et nobile persequebatur. Quae est Jezabel, quae persequebatur , nisi Synagoga, vane fluens, vane abundans Scripturis, quas neque custodit, neque intelligit? Qui corvi pascebant, nisi quorum pulli eum invocant, quorum jumentis dat escam, ut legimus, pullis corvorum invocantibus eum ? Sciebant illi corvi, quem pascerent: ei alimentum noster profectus: mentes ille nostras sensusque pascitur, in nostro sermo ejus intellectu epulatur. Damus ei mane panem, qui in lumine Evangelii positi, conferimus ei nostri firmamenta cordis. His alitur, his viget, his jeju
Abbreviated transcription (Latin):
quã pastus uirtutis adipalem: agresti alim̃to ꝓces¬
sit fortior. loħ̃es quoq in deserto adolcuit. & constan
quia de scĩ helye habitatione deserti. nomina locoꝵ
ñ ociosa quasi feriati p̾teriuimꝰ: quid significet repe¬
iendũ uidetur. Misus ẽ helyas ad torrenẽ chorrad:
ibi cum corui alebant. Mane panẽ asserebant: ꝙ
ad uesꝑum carnes. Non umerito mane panis af¬
serebat᷑: qui confirmat cor hominis. Qͦ enĩ cibo nͥ
mystico aleret᷑ ꝓpħa: Ad uesꝑam caro ministratur.
lutellige quȩ legis. Quia chorrat intellectꝰ ẽ: choreb
omne cor. uł quasi cor dicit᷑. Bersabee quoq pureus
septmi aut iuranĩti:. latiua int̾pretatione. Primũ
helyas in bersaber conscendit ad sc̃ẽ legis mysteria.
diuiniq iuris sacrantta: postea ad torrentẽ mitti᷑
ad illum fluminis impetũ qͥ letificat cruitatẽ dei.
Utrũq adu̾tis uniꝰ auctoris testam̃tũ. Ueius scrip¬

Expanded text:
quam pastus ad virtutis adipalem agresti alimento procesquam pastus ad virtutis adipalem agresti alimento processit fortior. 76. Joannes quoque in deserto adolevit, et Dominumquia de sancti Eliae habitatione deserti nomina locorum non otiosa quasi feriati praeterivimus, quid significent repetendum videtur. Missus est Elias ad torrentem Chorath, ibi eum corvi alebant, mane panem afferebant, 1041 ad vesperam carnes. Non immerito mane panis afferebatur; quia confirmat cor hominis . Quo enim cibo nisi mystico aleretur propheta? Ad vesperam caro ministrabatur. Intellige quae legis, quia Chorath intellectus est; Choreb omne cor, vel quasi cor dicitur, Bersabee quoque puteus septimi, aut juramenti Latina interpretatio est. 78. Primum Elias in Bersabee concessit ad sanctae legis mysteria, divinique juris sacramenta: postea ad torrentem mittitur, ad illum fluminis impetum, qui laetificat civitatem Dei . Utrumque advertis unius auctoris Testamentum: vetus Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
consũmem cursũ meũ. & ministeriũ u̾bi qd̃ accepi
a dño iħu. Deniq circũstantibꝰ pluriis plorantibꝰ
ꝙ obsecrantibꝰ: ñ reflexit animũ. lta fides ꝓmpta
dura sui censor ẽ. Hȩc gͦ dunicat: illa se remouer: hȩc
illecebras uincit. illa resugit. Huic mundꝰ triumpha¬
tur. illi insultas. Huic mundꝰ crucifigit᷑. uł ipsa mun¬
do: illi ignorat᷑. Huic plura temptam̃ta. & ideo ma¬
ior uictoria: illi infrequentior lapsꝰ. facilior custo¬
dia. Deniq ipse helyas ut confirmaret᷑ uerbũ oris
eiꝰ missus ẽ a dño ut sead torrentẽ absconderet chor¬
rat. Minabat᷑ achab. minabat᷑ ierabel: timuit helyas
&. exurrexit. W tterũ in uirtute escȩ intelligibilis.
quadraginta diebꝰ ambulauit & quadraginta nocti¬
bus usq ad moniẽ choreb. &. intrauit in speluncã
& reqͥeuit ibi. Ꝙ sic postea missus ẽ. ut ungeret reges.
Duratꝰ gͥ ad patientiã ẽ. solitudinũ incolati. & tam¬

Expanded text:
ministerium verbi, quod accepi a Domino Jesu . Denique circumstantibus plurimis, plorantibus et obsecrantibus, non reflexit animum: ita fides prompta dura sui censor est! 74. Haec ergo dimicat, illa se removet: haec illecebras vincit, illa refugit: huic mundus triumphatur, illi exsulat: huic mundus crucifigitur , vel ipsa mundo, illi ignoratur: huic plura tentamenta, et ideo major victoria; illi infrequentior lapsus, facilior custodia. 75. Denique ipse Elias, ut confirmaretur verbum oris ejus, missus est a Domino, ut se ad torrentem absconderet Chorath . Minabatur Achab, minabatur Jezabel, timuit Elias et exsurrexit, et iterum in virtute escae intelligibilis quadraginta diebus ambulavit, et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Choreb, et introivit in speluncam, et requievit ibi; et sic postea missus est, ut ungeret reges . Duratus igitur ad patientiam est solitudinum incolatu, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ plebis consignare possit integritate. Responde mͥ
quȩ dñi sunt: quomͦ placeat deo. Ꝙ addidit. Et̾ mu
ctionis. nullis scłi flabris inqͥetatur. Bonũ gͦ conisi¬
liũ. quia in consilio utilitas ẽ. in p̃cepto laqueus.
Consiliũ inuitat uoluntarios: p̃ceptũ adstringit
niuitos. Si qua gͦ secuta fuerit consiliũ. & eam non
penituerit: acqͥsiuit utilitatẽ. Si qua uͦ penituerit.
ñ habet qd̾ accuset apłm. Ipsa enĩ de infirmitate sua
ndicare debuit: & ideo sͥ uoluntatis suȩ rea ẽ. quȩ¬
cuiꝰ grauiori quã ferre posset laqueo se ac nodo liga¬
uit. Itaq tamquã bonꝰ medicꝰ. qui & fortibꝰ stabilita¬
tem uirtutis. conseruare cupiat: &. infirmis salubri¬
tatẽ dare: aliis dat consiliũ: aliis demonstrat remedi
Qͥ ualidior ẽ: fortiorẽ uirtutis cybũ expetat. Me¬
rtioq adiuxit. Nã qui statuit in corde suo fir mꝰ

Expanded text:
illius plebis consignare possit integritate . 38. Responde mihi illius plebis consignare possit integritate . 38. Responde mihi quae Domini sunt, quomodo placeat Deo . Et addidit: Et mulictionis nullis saeculi flabris inquietatur. Bonum ergo consilium; quia in consilio utilitas est, in praecepto laqueus. Consilium invitat voluntarios, praeceptum astringit invitos. Si qua ergo secuta fuerit consilium, et eam non poenituerit, acquisivit utilitatem: si quam vero poenituerit, non habet quod accuset Apostolum; ipsa enim de infirmitate sua judicare debuit: et ideo sibi voluntatis suae rea est, cujus graviore quam ferre posset, laqueo se ac nodo ligavit. 39. Itaque tamquam bonus medicus, qui et fortibus stabilitatem virtutis conservare cupiat, et infirmis salubritatem dare, aliis dat consilium, aliis demonstrat remediuqui validior est, fortiorem virtutis cibum expetat. Meritoque adjunxit: Nam qui statuit in corde suo firmus,
Abbreviated transcription (Latin):
meliora quã apłoꝵ consilia: Apls dicit consilium:
isti dissuadendũ putant. ne qua studeat uirginita
ui. Cuiꝰ quantã laudẽ breui u̾siculo ꝓpħa exp̃sserit
uł potiꝰ. xp̃c in ꝓpħa: debeniꝰ cognosce̾. Ortus inquit
clausus soror mea sponsa: ortus clus. fons signatus.
Xp̃c hoc dicit ad ecłam: qua uult ẽẽ uirginẽ sine
macula. sine ruga. Bonꝰ ortus uirginitas: quȩ plu¬
rumos boui ferat fructꝰ odoris. Hortus clusꝰ. quia
undiq uallata ẽ muro castitatis. Fons signatꝰ. eo qd̃
uirguutas sit fons & origo puditiciȩ: que ininola¬
ta custodiat integritatis signacula. In qͦ fonte ina¬
go dĩ luceat: quia cũ munditia corꝑis congrint ꝙ̃.
purttas simplicitatis. Nec potest dubitare qͥsquã
qd̾ eccł̃a ungo sit: quã etiã in chorintiis despondit
uirgmitatis: ut nullꝰ instantis scłi turbet᷑ necessita¬
tibꝰ: nulla illuiie comqͥnet᷑: nullis exagitet᷑ ꝓcellis:
in posteriore sponsor ẽ xp̃o: qd uirguntatẽ eccłȩ. in

Expanded text:
meliora quam apostolorum consilia? Apostolus dicit: Consilium do; isti dissuadendum putant, ne qua studeat virginitati. 36. Cujus quantam laudem brevi versiculo propheta expresseritus in propheta, debemus cognoscere. Hortus, inquit, clausus soror mea Sponsa, hortus clausus, fons signatus . Christus hoc dicit ad Ecclesiam, quam vult esse virginem, sine macula, sine ruga. Bonus hortus virginitas, quae plurimos boni ferat fructus odoris. Hortus clausus; quia undique vallata est muro castitatis. Fons signatus; eo quod virginitas sit fons et origo pudicitiae, quae inviolata custodiat integritatis signacula: in quo fonte imago Dei luceat; quia cum munditia corporis congruit etiam puritas simplicitatis. 37. Nec potest dubitare quisquam quod Ecclesia virgo sit, quam etiam in Corinthiis despondit virginitatis; ut nullis instantis saeculi turbetur necessitatibus, nulla illuvie coinquinetur, nullis exagitetur procellis: in posteriore sponsor est Christo, quod virginitatem Ecclesiae in
Abbreviated transcription (Latin):
sionis: quia ñ hominẽ adoralut: s eum quẽ in dxeẽ
hominis eẽ uenturũ p̃uidebat spũ ut tolleret pe¬
cata mundi. Quod t̾ ex petri responsione aꝑit᷑ my¬
steriĩ: dicente eo. Si peccauerit in me fr̾ meus qͦtien̾
remiuã ei: Usq septes: Uides qm̃ petatoꝵ remis¬
sio typus ẽ illius magni sabbi: illiꝰ quieus ꝓpetue
gr̃ş: & ideo contemplatione donat᷑. S qͥd sibi uult
qd̃ & uxores.  filios. & om̃s disposuit suos: q p̾ccpit
ut & ipsi adorarent suꝑ t̾ram: Non iq ut elem̃ũ
qd̃ plerũq replet᷑ sanguine in qͦ officina ẽ scelerum.
aut uastis plerumq horret cautibꝰ aut p̾ruptis ru¬
pibꝰ aut sterili & ieuino solo. s ut carnẽ p̾sidio nob̾
futurã. & fortasse hoc illud mysteriũ: qd̾ te docuit
dñs dicens. Non solũ septies: s etiã septuagies sepries.¬

Expanded text:
quia non hominem adorabat, sed eum, quem in carne hominis esse venturum praevidebat spiritu, ut tolleret peccata mundi . Quod tibi ex Petri responsione aperitur mysterium, dicente eo: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam ei? Usque septies ? Vides quoniam peccatorum remissio, typus est illius magni sabbati, illius quietis perpetuae gratiae; et ideo contemplatione donatur. 102. Sed quid sibi vult quod et uxores, et filios, et omnes disposuit suos, et praecepit ut et ipsi adorarent super terram ? Non utique ut elementum, quod plerumque repletur sanguine, in quo officina est scelerum, aut vastis plerumque horret cautibus, aut praeruptis rupibus, aut sterili et jejuno solo: sed ut carnem praesidio nobis futuram. Et fortasse hoc illud est mysterium, quod te docuit Dominus dicens: Non solum septies, sed etiam septuagies septies
Abbreviated transcription (Latin):
esau amisit pͥmatꝰ benedictionis: quia maluit cibũ
fratrẽ iuniorẽ dolebat. Ideo scͥptũ est. Date locũ irȩ
Ne alteriꝰ indiguatio te quoq in peccatũ trahat: dum
uis resistere. dũ uis iundicari: Poteᷤᷤ ⁊ ab illo & a te
reiouere culpã secedendo: potes mmitari patarcham
qui de consilio matris longinqua petut. U cuiꝰ ma¬
tris: Rebecae utiq: hoc ẽ paticntiȩ. Cuiꝰ enim nͥ pati¬
entiȩ hoc consiliũ esse poterat:ͤTmabat mat̾ filium.
Maluit euĩ sibi eũ exulare: quã deo. sẜ quia bona
mat̾.: utiq detulit iumori filio benedictionẽ quam
conseruare poterat. Non enĩ filiũ filio. s impigritm
otioso p̃tulit: fidelem infido. S etiã filio ipsi semori
ñ parũ contulit amando minorẽ filiũ: ne parricidi
exulabat a parentibꝰ: loquebat᷑ cum deo: angebatur
censu: liberis. grã. Neq istis elatꝰ. cũ fratri occurrer&̃:

Expanded text:
Esau amisit primatus benedictionis; quia maluit cibum Esau amisit primatus benedictionis; quia maluit cibum fratrem juniorem dolebat. Ideo scriptum est: Date locum irae ; ne alterius indignatio te quoque in peccatum trahat, dum vis resistere, dum vis vindicari. Potes et ab illo et a te removere culpam, si cedendum putes. Imitare patriarcham, qui de consilio matris longinqua petiit . Et cujus matris? Rebeccae utique, hoc est, patientiae. Cujus enim nisi patientiae hoc consilium esse poterat? Amabat mater filium; maluit enim sibi eum exsulare quam Deo. Et ideo quia bona mater, utrique detulit, juniori tamen filio benedictionem, quam conservare poterat, dedit; non enim filium filio, sed impigrum otioso praetulit, fidelem infido. Sed etiam filio ipsi seniori non parum contulit amandando minorem filium, ne parricidiuimprobitatem exsulabat a parentibus, loquebatur cum Deo, augebatur censu, liberis, gratia. Neque istis elatus est, cum fratri occurreret:
Abbreviated transcription (Latin):
laboꝵ. Quid ui crastinũ differs: Potes & hodiernũ
diẽ lucrari. Cauendũ ẽ enim ne & illũ ñ teneas: &. hc̃
anuttas. Non exignũ detruñtũ est uł hore uniꝰ: etiã
una hora iotiꝰ unte portio ẽ. Sunt iuuenes qui eito
uolunt ad senectutẽ ꝑuenire: ne subiaceant diutĩ
semoꝵ arbitrio. Sunt etiã senes: qͥ uelinit si possint
ad uuentutẽ redire. Quoꝵ studiũ neutrũ ꝓbo: qͥa
uiuenes fastidiosi p̃sentiũ. quasi ingrati mutationẽ
iuuendi reqͥrunt᷑: senes dilatationẽ: cũ possit ꝙ iuuen¬
tus senescere moribꝰ. & senect᷑ uiuere oꝑib. Neq enim
eĩdatiouẽ moꝵ magis ȩtas affert.quã discipliua.
Quanto gͦ magis nos oportet spem attollere ad regnũ
dĩ: ubi inte nouitas. nͥ gr̃e erit. ũ etatis cõmutatio:
Non otio ñ somno: merces ꝑat᷑. Nullũ opus dormieu¬
tis ẽ. nullus fruct otii. imo magis dispendiũ. Otios

Expanded text:
laborum. Quid in crastinum differs? Potes et hodiernum laborum. Quid in crastinum differs? Potes et hodiernum diem lucrari; cavendum est enim ne et illum non teneas: et hunc amittas. Non exiguum detrimentum est vel horae unius: et una hora totius vitae portio est. 98. Sunt juvenes, qui cito volunt ad senectutem pervenire; ne subjaceant diutius seniorum arbitrio: sunt etiam senes, qui velint, si possint, ad juventutem redire. Quorum studium neutrum probo; quia juvenes fastidiosi praesentium, quasi ingrati mutationem vivendi requirunt, senes dilationem; cum possit et juventus senescere moribus, et senectus virere operibus. Neque enim emendationem morum magis aetas affert, quam disciplina. Quanto ergo magis nos oportet spem attollere ad regnum Dei, ubi vitae novitas, ubi gratiae erit, non aetatis commutatio? 99. Non otio, non somno merces paratur. Nullum opus dormientis est, nullus fructus otii: immo magis dispendium. Otiosus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Rccessit ab eo ipse quoq uidas: eliqͥt iħm. secitĩ
diabolũ. Quã multos dños habet: qui unũ refugerit.
S nos ñ refugiamꝰ. Quiᷤᷤ refugiat eũ que secuntur
alligati uinculis: S uinculis uoluntariis. quȩ sol¬
iunt ñ alligant. Quibꝰ uincti iunculis głant᷑ dicen
quã ab aliis absoluuñ & relaxam᷑. Iuis gͥ fugiat pa¬
cem:. qͥs fugiat salutẽ: quis fugiat miscłiam: qͥs fugi¬
at redemptionẽ: Uidetis filii quales euaserint qui
hȩc secun st̃ : quomͦ opent᷑ definicli. Quarũ uirtutũ
laudem miram̃: carũ studeamiꝰ adipisci industriam
& quas p̃dicamꝰ in aliis: eas in nobis taciti recognosca¬
mꝰ. Nichil molliculũ: nichil infractũ ad laudẽ ꝑuenit.
Reguũ celoꝵ cogit᷑. & cogentes diripiunt illud. fẽsti¬
nantes parres: agnũ matducabant. Festina ẽ fides: ala¬
cris deuotio: spes impigra. Contradictiones animi ñ
amat: s traductionẽ ab infructuoso ocio ad fructui

Expanded text:
 recessit ab eo, ipse quoque Judas reliquit Jesum, secutus diabolum. 96. Quam multos dominos habet, qui unum refugerit! Sed nos non refugiamus. Quis refugiat eum quem sequuntur alligati vinculis, sed vinculis voluntariis, quae solvunt, non alligant, quibus vincti vinculis gloriantur dicentquam aliis absolvimur et relaxamur. Quis igitur fugiat pacem? quis fugiat salutem? quis fugiat misericordiam? quis fugiat redemptionem? 97. Videtis, filii, quales evaserint, qui haec secuti sunt, quomodo operentur defuncti? Quarum virtutum laudem miramur, earum studeamus adipisci industriam: et quas praedicamus 1046 in aliis, eas in nobis taciti recognoscamus. Nihil molliculum, nihil infractum ad laudem pervenit: Regnum coelorum cogitur, et cogentes diripiunt illud . Festinantes patres agnum manducabant. Festina est fides, alacris devotio, spes impigra: contradictiones animi non amat, sed traductionem ab infructuoso otio ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
leges in mea pura migrasli. Non dicit ꝓditor. portio
mea xp̃c: quia statĩ incurrit in eũ neqͥtia mali & dicit.
fallit te dnẽ ihu meus iste ẽ. Habeniꝰ exemplũ. quia
cũ uidas panẽ a xp̃o accepisset᷑ ĩnusit se in cor eĩ diabo¬
lus. quasi possessionẽ suam uendicans: quasi portiõis
suȩ ius retiuens. quasi dicens. Non iste tuus: s neus.
Meus certe minister: tuus ꝓditor: meus tam̃iste ẽ. De¬
niq tecũ recumbit: & mnͥ seruit: decũ epulat᷑: & mecũ
pascit᷑. A te panẽ accipit: a me pecuniã: ĩ ecũ bibit: ꝙ mͥ

Expanded text:
leges, in mea jura migrasti. Non dicit proditor: Portio leges, in mea jura migrasti. Non dicit proditor: Portio mea Christus; quia statim irruit in eum nequitia mali, et dicit: Fallit te, Domine Jesu, meus est iste. 95. Habemus exemplum , quia cum Judas panem a Christo accepisset, immisit se in cor ejus diabolus, quasi possessionem suam vindicans, quasi portionis suae jus retinens, quasi dicens: Non est tuus iste, sed meus: meus certe minister, tuus proditor; meus plane iste est. Denique tecum recumbit, et mihi servit: tecum epulatur, et mecum pascit
Abbreviated transcription (Latin):
ouis sibi portio ẽ quȩ ad ĩmolandũ ducta ẽ .&. ille ag¬
nꝰ corã tondente sine uoce qͥ ñ aꝑuit os suũ: cuiꝰ. in hu¬
militate iudiciũ exaltatũ est Bene ait corã tondente:
quia suꝑflua. ñ ꝓpͥa in illa deposuit cruce: qͥ corpus
mͥ te in illo auro uendidisti: mͥ te in illa possessione
adiudicasti. Non dicit luxuriosus poro mea xp̃c:
quia uenit luxuria &. dicit. Mea portio es. Eg̾o te il
lo m̃ mancipaui conuiuio illis cepi epularũ retib.
Ego te addictum teneo gule tue cyrographo. An ig¬
noras quia carius fuit mise tuȩ quã uitȩ p̾cium:
Tuo te uidicio reuinco: nega si potes. s negare ñ poes.
Deniq nichil ad uitã rescruasti: totũ ad m̃sam ex¬
pendisti. Non porest dicẽ adulter. portio mea dñs: quia
uenit libido & dicit. Ego sũ tibi portio: mͥ te illiꝰ adoles¬
cenuilȩ addixisti amore: in illiꝰ nocte meretͥcis. in meas

Expanded text:
ovis sibi portio est, quae ad immolandum ducta est, et ille Agovis sibi portio est, quae ad immolandum ducta est, et ille Agnus coram tondente sine voce, qui non aperuit os suum ; cujus in humilitate judicium exaltatum est. Bene ait: Coram tondente, quia superflua, non propria in illa deposuit cruce: qui corpus mihi te in illo auro vendidisti, mihi te in illa possessione adjudicasti. Non dicit luxuriosus: Portio mea Christus; quia venit luxuria, et dicit: Mea portio es, ego te in illo mihi mancipavi convivio, illis te cepi epularum retibus, ego te addictum teneo gulae tuae chirographo. An ignoras quia charius fuit mensae tuae quam vitae pretium? Tuo te judicio revinco: nega, si potes, sed negare non potes. Denique nihil ad vitam reservasti, totum ad mensam expendisti. Non potest dicere adulter: Portio mea Dominus; quia venit libido, et dicit: Ego sum tibi portio, mihi te in illius adolescentulae addixisti amore, in illius nocte meretricis in meas
Abbreviated transcription (Latin):
gubernat suũ nauigiũ. cito transit fretũ. ut ꝑueniat
ad portũ. Qͥ autẽ nescit rogere suũ censũ. onere suo
mergit᷑. Ideo scͥptũ est. Possessio diuitũ: ciuitas fir¬
missima. Quȩ ẽ ista nisi hierłm quȩ in celo ẽ in qͣ
regnum ẽ dei: Bona hec possessio: quȩ fructus ꝑ¬
petuos facit. Bona possessio: quȩ ñ hic relinquitur:
s illic possidet᷑. In hac possessione qͥ fuerit: dicit. Pars
mea dñs. Non dicit portio mea ab illis usq ad illos por
tis: ñ in siluis: ñ in campis: nͥ forte in campis siluȩ in
quibꝰ inuenit᷑ excła: de qua scͥptum ẽ. Inuenimꝰ eam
in caupis siluȩ. Non dicit portio mea greges equoꝵ.
m̃dax enĩ equiis ad salutẽ. Non dicit portio mea ar¬
m̃ta boum: asini. oues: nͥ forte int̾ illa se numerat ar¬
m̃ta quȩ cognoscunt possessorẽ suũ. & in illa asina
uult consortiũ habere. quȩ ñ refugit p̃sepe xp̃i: &. illa

Expanded text:
gubernat suum navigium, cito transit fretum, ut perveniat gubernat suum navigium, cito transit fretum, ut perveniat ad portum: qui autem nescit regere suum censum, onere suo mergitur. Ideo scriptum est: Possessio divitum civitas firmissima . 93. Quae est ista, nisi Hierusalem, quae in coelo est, in qua regnum est Dei? Bona haec possessio, quae fructus perpetuos facit. Bona possessio, quae non hic relinquitur, sed illic possidetur. In hac possessione qui fuerit, dicit: Portio mea Dominus . Non dicit: Portio mea ab illis usque ad illos portis, non in silvis, non in campis; nisi forte in campis silvae, in quibus invenitur Ecclesia, de qua scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . Non dicit: Portio mea greges equorum: Mendax enim equus ad salutem . Non dicit: Portio mea armenta boum, 1045 asini, oves; nisi forte inter illa se numerat armenta, quae agnoscunt possessorem suum: et in illa asina vult consortium habere, quae non refugit praesepe Christi : et illa
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarũ habundantia: inopia ẽ. Deniq nemo pauꝑ
nascit᷑. s fit. Non gͦ nature pauꝑtas: s opinionis ẽ.
Ideoq cito inuenit᷑ diues naturȩ: difficile cupiditan.
Et enim quo plꝰ unꝰquisq adqͥsiuerit. plꝰ sitit: & qͣi
quadã mardescit ebrietate cupiditatũ suarũ. Quid
quasi necessariũ queritis cumulũ diuitiarũ: ⁊ sichil
tam necessariũ: quã cognoscere quid ñ sit necessariũ.
uid in carne retorqueris excusationẽ: Non corꝑis
uent̾ insatiabilẽ: s auaritia facit. m̃tis. Numqͥd¬
caro spem futuri abstulit: Nunqͥd caro spiritalis
ge suauitatẽ adcinit: Numquid caro fidẽ impedi¬
uit: Nũquid taro tanquã furiosis dñis. uanis opini¬
ombꝰ adiudicauit: Plus amat caro moderatã fruga¬
litatẽ: qua exuit᷑ onere. induit᷑ salubritate: qua sol¬
suã. Est gͦ & his materialibꝰ diuitus: uirtuti locus.
Quasi gubernatores estis in magno mari: si bene qͥs

Expanded text:
divitiarum abundantia inopia est. Denique nemo pauper divitiarum abundantia inopia est. Denique nemo pauper nascitur, sed fit. Non ergo naturae paupertas, sed opinionis est; ideoque cito invenitur dives naturae, difficile cupiditati. Etenim quo plus unusquisque acquisierit, plus sitit, et quasi quadam inardescit ebrietate cupiditatum suarum. 91. Quid quasi necessarium quaeritis cumulum divitiarum? Nihil tam necessarium, quam cognoscere quid non sit necessarium. Quid in carnem retorquetis excusationem? Non corporis venter insatiabilem, scaro spem futuri abstulit? Numquid caro spiritalis gratiae suavitatem ademit? Numquid caro fidem im pedivit? Numquid caro aliquid tamquam furiosis dominis, vanis opinionibus adjudicavit? Plus amat caro moderatam frugalitatem, qua exuitur onere, induitur salubritate; quia solsuam. Est ergo et his materialibus divitiis virtuti locus. Quasi gubernatores estis in magno mari. Si quis bene
Abbreviated transcription (Latin):
inopia fua diuitẽ faceret. Holi quasi diues te aitolle̾:
sine pecunia nusit apłos suos. Deniq primꝰ eoꝵ di¬
.xit. Argentũ & aurum ñ habeo. Głatur in pauꝑtate.
quasi refugiat contagminatione. Argentũ inquit
& aurũ non habeo: non aurũ & argentum nescit or¬
dinẽ : qui nescit usum. Argentũ & aurũ non habeo
s fidem habeo. Satis diu̾sum in nomine iħu: quod
suꝑ omne nom̃ est. Argentũ non habeo: s nec requiro.
Aurũ non habeo: s nec desidero. S habeo qd̾̃ uos di¬
uites ñ habetis. Habco qd̾ pluris cẽ ctam uos arbitre¬
mini: & dono pauꝑibꝰ. ut in noĩe iħu dicã. conuales¬
cite mauꝰ remisse.& genua dissoluta. S si uultis di¬
uites ce.: estote pauꝑes. Tunc eriis ꝑ omnia diuites
si fueritis pauꝑes spu. Non census diuitẽ: s animꝰ fa¬
cit. Sunt qͥ se humiliant in multis diuitiis: & recte
ac prudent. Satis enĩ diues omnibꝰ naturȩ lex ẽ: cui
cito inuenias qd̾ habundet. Cupiditatibꝰ autẽ omnus

Expanded text:
: sine pecunia misit apostolos suos. 88. Denique primus eorum dixit: Argentum et aurum non habeo . Gloriatur in paupertate, quasi refugiat contaminationem. Argentum, inquit, et aurum non habeo: non, aurum et argentum. Nescit ordinem, qui nescit usum. Argentum et aurum non habeo, sed fidem habeo. Satis dives sum 1044 in nomine Jesu, quod super omne nomen est . Argentum non habeo, sed nec requiro; aurum non habeo, sed nec desidero: sed habeo quod vos divites non habetis, habeo quod pluris esse etiam vos arbitremini, et dono pauperibus; ut in nomine Jesu dicam: Convalescite, manus remissae, et genua dissoluta . 89. Sed si vultis divites esse, estote pauperes. Tunc eritis per omnia divites, si fueritis pauperes spiritu: Non census divitem, sed animus facit . 90. Sunt qui se humiliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; satis enim dives omnibus naturae lex est, cui cito invenias, quod abundet: cupiditatibus autem omnis
Abbreviated transcription (Latin):
indignatione dñs ꝑdidisset om̃s: nͥ moysi & aaron
pͥmo p̾cibus inflexus. post etiã obiectu sacerdotis
sui aaron maluisset ingratos maiore ueniȩ pudore
maria quȩ cũ fr̾ibus pede transmeauerat freta ma¬
ris. qͥa echiopissȩ mysteriũ adhuc nesciens ininur¬
murauerat adu̾sꝰ fratrẽ moysen leprȩ maculis in¬
horruit: ut uix tauto eẽt absolitta contagio. nͥ mo¬
yses rogasset. Qnãuis ad typũ synagoge illa refera¬
tur admurmuratio. quȩ ethiopissȩ istiꝰ eccłȩ ex gen¬

Expanded text:
indignatione Dominus perdidisset omnes, nisi Moysi et Aaron indignatione Dominus perdidisset omnes, nisi Moysi et Aaron primo precibus inflexus, post etiam objectu sacerdotis sui Aaron maluisset ingratos majore veniae pudore Maria, quae cum fratribus pede transmeaverat freta maris, quia Aethiopissae mysterium adhuc nesciens, immurmuraverat adversus fratrem Moysen, leprae maculis inhorruit; ut vix tanto esset absoluta contagio; nisi Moyses rogasset . Quamvis ad typum Synagogae illa refertur admurmuratio, quae Aethiopissae istius, id e
Abbreviated transcription (Latin):
fungi:. sic tu & omnis synagoga tua congregari ad
diñ. E aaron quid ẽ. quia murmuratis de eo: Con¬
sideratis gͥ quȩ ossensionis causȩ extuerint: quod
sacerdotio fungi indigni uellenit: de ꝓpierea dissi¬
derent: qd̃ murmurarent. imꝓbantes in sacerdotis
sui electione. iuditiũ dei. Apterea totũ ppłm metꝰ in¬
gens corripuit: penȩ t̾ror inuoluit unu̾sos. Obsecran¬
tibꝰ tam̃ omnibꝰ ne paucoꝵ insolentia om̃s ꝑirent:
designant᷑ sceleris rer: & a totiꝰ ppłi corꝑe. ducenti qͥn¬
quaginta cũ auctoribꝰ suis seꝑant᷑ uiri. Iinmugi¬
ens t̾ra in medio plebis scindit᷑: aꝑit᷑ in ꝓfundum
sinꝰ abripiunt᷑ noxii: & ab omĩb mundi huiꝰ able¬
gant᷑ elem̃tis: ut nec aerẽ haustu: nec celũ uisur: nec
tnare tractu: nec t̾rã contaminarent sepulchro. Ces¬
sauit pena: ñ cessauit malitia. Ex hoc ipso murmu¬
ratio exorta ẽ ppłi: qd̃ ꝑ sacerdores ꝑisset ppłs. Qua

Expanded text:
fungi, sic tu et omnis synagoga tua congregata ad fungi, sic tu et omnis synagoga tua congregata ad Deum? Et Aaron quid est, quia murmuratis de eo? 55. Consideratis igitur, quae offensionis causae exstiterint, quod sacerdotio fungi indigni vellent, et propterea dissiderent, quod immurmurarent improbantes in sacerdotis sui electione judicium Dei: propterea totum populum metus ingens corripuit, poenae terror involvit universos. Obsecrantibus tamen omnibus, ne paucorum insolentia omnes perirent, designantur sceleris rei, et a totius populi corpore ducenti quinquaginta cum auctoribus suis separantur viri, immugiens terra in medio plebis scinditur, aperitur in profundum sinus, abripiuntur noxii, et ita ab omnibus mundi hujus ablegantur elementis; ut nec aerem haustu, nec coelum visu, nec mare tactu, nec terram contaminarent sepulcro. 56. Cessavit poena, non cessavit malitia: ex hoc ipso immurmuratio exorta populi, quod per sacerdotes perisset populus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tueret ne plures ꝑirent. Uere iur mãtis & animi sa¬
cerdotalis: qͥ se ꝓ dnĩ grege quasi pastor bonꝰ pio obi¬
ceret asfectu. Itaq infregit aculeũ mortis: impetũ
tenuit: transitũ negauit: pietatis meritũ adiuuit:
quia ꝓ ipsis se obtulit qui resistebant. Discant gͥ
dissidentes tunere dm̃. commotionẽ sacerdotis pla¬
care: quia dathan & abiron. & choreb. nonue ꝓpter
dissensionẽ hiatꝰ ierrȩ obsorbuit: Nam cũ iustigas¬
set choreb & datanl & habiron duceittos qͥnquagui¬
ta uiros adu̾sus moysen & aaron ut se segarent ab
his: insurrexerunt illi dicentes. Satis sit uobis: qd̃
locutꝰ ẽ ad omnẽ synagogã. Considerauit & nouit
dñs qͥ sunt eiꝰ : & scõs adduxit ad se.u. quos ñ elegit
ñ adduxit ad se: Ꝙ iussit dñs ut eligerent sibi aru¬
las & incensũ pouerent choreb & om̃s qui cũ eo in¬
leui. Numquid hoc pusillũ est uobis qd̾ seꝑauit uoᷤ

Expanded text:
tueret, nec plures perirent . Vere vir mentis et animi satueret, nec plures perirent . Vere vir mentis et animi sacerdotalis, qui se pro Domini grege quasi pastor bonus pio objiceret affectu. Itaque infregit aculeum mortis, impetum tenuit, transitum negavit. Pietas meritum adjuvit, quia pro ipsis se obtulit, qui resistebant. 52. Discant igitur dissidentes timere Domini commotionem, sacerdotes placare. Quid? Dathan et Abiron et Core nonne propter dissensionem hiatus terrae absorbuit ? Nam cum instigassent Core et Dathan et Abiron ducentos quinquaginta viros adversus Moysen et Aaron, ut separarent se ab iis, insurrexerunt illi dicentes: Satis sit vobis quod locutus est ad omnem Synagogam. Consideravit et novit Dominus qui sunt ejus , et sanctos adduxit ad se: et quos non elegit, non adduxit ad se. Et jussit Dominus, ut eligerent sibi arulas, et incensum ponerent Core et omnes, qui cum eo inLevi, numquid hoc pusillum est vobis, quod separavit vos
Abbreviated transcription (Latin):
sine gnatione: sine numeratione: neq initium
dicrũ. nec uitȩ finẽ habens. Qd̃ & ad filiũ dei refer¬
tur: qui matrẽ in illa diuina gnãtione nesciuiit.
patrẽ in hoc unrginis mariȩ partu ignorauit.Ex
patre solo natꝰ ante scl̃a: ex uirgine sola ortꝰ in hoc
ẽ. Ipse pͥncipiũ: & finis omniũ. S refert᷑ & ad
exempluin: ut tamquã sine patre & sine matre
rũ maturitas. Non alterũ sine altero: s utraq in
uno cũ bots oꝑibꝰ conueniat ꝙ. factis. Unde nos a¬
postolꝰ paulus eoꝵ uult c̾e imitatores. qͥ ꝑ fidcm inqͥt
& patientiã possident reꝓmissiones abrahȩ. q̃ ꝑ pati¬
entiã ꝓmissȩ sͥ benedictionis meruit acciꝑe & possi¬
dere gr̃ami. linitaiores nos sc̃i aaron dauid ꝓpħ̃a de¬
bere c̾e admonet: qui eũ uit̃ scõs dñi ad imitandũ
nobis constituit dicens. Moyses & aaron in sacer
se int̾ uiuemes morientesq obiecit: ut mortẽ sta¬

Expanded text:
sine generationis enumeratione, neque initium sine generationis enumeratione, neque initium dierum, neque finem vitae habens : quod et ad Filium Dei refertur, qui matrem in illa divina generatione nescivit, patrem in hoc virginis Mariae partu ignoravit; ex Patre solo natus ante saecula, ex Virgine sola ortus in hocest? Ipse principium et finis omnium . Sed refertur et ad exemplum, ut tamquam sine patre et sine matre rum maturitas: non alterum sine altero, sed utrumque in uno cum bonis operibus conveniat et factis. Unde nos apostolus Paulus eorum vult esse imitatores, qui per fidem, inquit , et patientiam possident repromissiones Abrahae, qui per patientiam promissae sibi benedictionis meruit accipere et possidere gratiam. Imitatores nos sancti Aaron David propheta debere esse admonet, qui eum inter sanctos Domini ad imitandum nobis constituit, dicens: Moyses et Aaron in sacerse inter viventes morientesque objecit; ut mortem sta
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ melchisedech. Qui qm̃ & plus futurus
erat sacerdotũ omniũ: ideo carnẽ suscepit: ut in
diebꝰ carnis suȩ p̾ces & supplicationes deo pat̾ cum
magna uoce & lacrimis offerret: & ex his quȩ pas¬
sus ẽ quãuis cet filiꝰ dei discere uideret᷑ obedieittiam.
quã uos doceret: ut nobis fieret auctor salutis. De¬
niq consũmatis passiomibꝰ tamquã consũmatus
ipse sanitatẽ dedit omnibꝰ: peccatũ tulit omiium.
ldeo & aaron sacerdotẽ ipse elegit: ut ñ humnana
cupiditas in eligendo sacerdore p̾ponderaret᷑ s gr̃a
dei: Non uoluntaria oblatio. nec ꝓpͥa adsumptio:
s celestis uocatio: ut is offerat munera ꝓ peocatis:
qͥ possit assici ꝓ peccantibꝰ. Et quia ipse inqͥt gestat
iufirmitatẽ: ñ sibi qͥs honorẽ debet sumiẽ. s uocari
a dõ sic̃ & aaron. lta &. xp̃c non exegit: s accepit
sio generis. mag̃ teneret heredes quã iusticiȩ cousor¬

Expanded text:
ordinem Melchisedech. Qui quoniam typus futurus ordinem Melchisedech. Qui quoniam typus futurus erat sacerdotum omnium, ideo carnem suscepit; ut in diebus carnis suae preces et supplicationes Deo Patri cum magna voce et lacrymis offerret: et ex iis quae passus est, quamvis esset Filius Dei, discere videretur, obedientiam, quam nos doceret, ut nobis fieret auctor salutis . Denique consummatis passionibus, tamquam consummatus ipse, sanitatem dedit omnibus, peccatum tulit omnium. 48. Ideo et Aaron sacerdotem ipse elegit , ut non humana cupiditas in eligendo sacerdote praeponderaret, sed gratia Dei, non voluntaria oblatio: nec propria assumptio, sed coelestis vocatio; ut is offerat munera pro peccatis, qui possit affici pro peccantibus: quia et ipse, inquit, gestat infirmitatem. Non sibi quis honorem debet sumere, sed vocari a Deo, sicut et Aaron; et ita Christus non exegit, sed accepit sio, generis magis teneret haeredes, quam justitiae consor
Abbreviated transcription (Latin):
malignitas nec purã simplicitatẽ habet: nec aꝑtã
malitiã: s absconditã maliuolentiã. Difficiliꝰ aittẽ
cauent᷑ occulta: quã quȩ sunt cognita. Unde & sal¬
uator nr a spiritalibꝰ malignis cauendũ admonet:
qd̃ uos blandarũ spetiȩ uoluptatũ capiant. oetera¬
rumq rerũ simulatione: cũ ad ambitionẽ honorẽ¬
omnium: tit placido & pacifico iudicio p̾ferat᷑
uir omnibꝰ. qui eligat᷑ ex ominibꝰ: & qͥ medeatur
omnibꝰ. Ꝙ euĩ mansuetꝰ homo: cordis medicꝰ est.
Cuiꝰ se medicũ etiã dñs in euangłio locutꝰ ẽ dicens.
Non opꝰ ẽ sanis medicꝰ s his qui male habent.
Bonꝰ medicus qͥ infirmitates nr̃as suscepit. sana¬
uit egritudines. Ꝙ tat̃ iste sic̃ ẽ scriptum ñ se ho¬
norificauit fieri sũmũ sacerdotẽ: s qͥ locutꝰ est ad
eũ pat̾ dixit. filiꝰ meus es tu: ego hodie genui ie.
Sic̃ & alibi dicit. Tu es sacerdos inęt̾num. scd̾m

Expanded text:
malignitas nec puram simplicitatem habet, nec apertam malignitas nec puram simplicitatem habet, nec apertam malitiam: sed absconditam malevolentiam. Difficilius autem caventur occulta, quam quae sunt cognita. Unde et Salvator noster a spiritibus malignis cavendum admonet, quod nos blandarum specie voluptatum capiant, caeterarumque rerum simulatione; cum ad ambitionem, honoreomnium; ut placido et pacifico judicio praeferatur vir omnibus, qui eligatur ex omnibus, et qui medeatur omnibus: Etenim mansuetus homo, cordis medicus est . Cujus se medicum etiam Dominus in Evangelio locutus est, dicens: Non opus est sanis medicus, sed iis qui male habent . 47. Bonus medicus, qui infirmitates nostras suscepit, sanavit aegritudines; et tamen iste, sicut est scriptum, non se honorificavit fieri summum sacerdotem: sed qui locutus est ad eum, Pater dixit: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Sicut et alibi dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓxinus: & dicat᷑ unicuiq ur̃m. Sedens. adu̾sũ
fratrẽ tuũ detrahebas. Sedentes detrahunt: stantes
autẽ deum beuedicunt: quibꝰ dicit᷑. Ecce nunc bñdi¬
cite duni omnes serui diii. qui statis in domo domi¬
ni. Qͥ sedet ut de corꝑeo usu loquar: quasi otio resol
speculator ꝓuidꝰ. explorator impiger: ꝑuigil custos:
qͥ p̃tendit in castris. Bellator quoq strenuus ante
expectatũ stat in agnime: qui uult adu̾sarii consi¬
lia p̾uenire. Qͥ stat.: uideat ne cadat. Qui stat: obtre¬
ctare uescit. Ociosoꝵ enim fabulȩ sunt: quibꝰ obtre¬
ctatio ferit᷑. malignitas ꝓditur. Unde bene ait ꝓpħ̃a.
Odio habui congregationẽ malignoꝵ: & cũ impũs
ñ sedebo. Ꝙ in tricesimo sexto psalmo quẽ in p̾cep¬
tis refert moralibꝰ: in pͥncipio stati posuit. Noli emu¬
lari int̾ malignantes: neq emulatꝰ fueris facientes
iniqͥtatẽ. Malignitas plus nocet quã maliciȩ: quia

Expanded text:
tis proximis, et dicatur unicuique vestrum: Sedens adversus tis proximis, et dicatur unicuique vestrum: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas . 44. Sedentes detrahunt, stantes autem Dominum benedicunt, quibus dicitur: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui statis in domo Domini . Qui sedet, ut de corporeo usu loquar, quasi otioso resospeculator providus, explorator impiger, pervigil custos, qui praetendit in castris. Bellator quoque strenuus ante exspectatum stat in agmine, qui vult adversarii consilia praevenire. 45. Qui stat, videat ne cadat . Qui stat, obtrectare nescit; otiosorum etenim fabulae sunt, quibus obtrectatio seritur, malignitas proditur. Unde ait Propheta: Odio habui congregationem malignorum, et cum impiis non sedebo . Et in trigesimo sexto psalmo, quem praeceptis refersit moralibus, in principio statim posuit: Noli malignari inter malignantes, neque aemulatus fueris facientes iniquitatem . Malignitas plus nocet quam malitia; quia