comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mores nr̃os do offerentib resistere. ⁊ con¬
tradicẽ malos angłos. habentes in mamib
accusationuĩ iacła:. quȩ sunt peccata
nr̃a: ñ recdẽpta iam dictis mĩe oꝑib.
udiri desidam᷑. S iam cepta ꝑseqͥm᷑¬
cce inqͥt michael. uns de uiiii.¬
pͥncipib pͥmis. uenit in aduitor¬
um meũ: ⁊ ego remansi ibi aiuxta regẽ
ꝑsarum. Ac deinceps. Et nunc reuer¬
rũ. Cum enĩ egrederer: appariit pͣceps
grecorum ueniens. Notanda hec lut̾a᷑
qͣuia remansi dicit. ñ uixta pͥncipem
ꝑsarum: s uixta regem ꝑsarum. Rex
namq ꝑsarũ. homo erat. darius uł
cyrus erat: cũ quo uł uixta quem qͦd
melus sonat. bonũ angłm remanẽ
oportebat᷑: quia captiuoꝵ causa. hoc
erigebat: pͥnceps autẽ ꝑsarum angi̾s
malus erat. iuxta quem. ñ remanere.
s adu̾sus quem. p̃liari. bonũ angłm
decebat. Quid ꝯmodi. quid boni frue¬
tus in de ꝓuenerit. ex eo quod iuxta re¬
gem ꝑ sarum. bonus iste angłs remã¬

Expanded text:
contradicere malos angelos habentes in manibus accusationum iacula, quę sunt peccata nostra non redempta iam dictis misericordieudiri desideramus. Sed iam cepta proseqcce, inquit, Michael unus de principibus primus venit in adjutorium meum et ego remansi ibi juxta regem Persarum . » Ac deinceps: « Et nunc reverrum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Grecorum veniens. Notanda hec littera, quia 'remansi' dicit non 'iuxta principem Persarum', sed iuxta 'regem Persarum'. Rex namque Persarum homo erat, Darius vel Cyrus erat, cum quo vel iuxta quem, quod melius sonat, bonum angelum remanere oportebat, quia captivorum causa hoc exigebat; princeps autem Persarum angelus malus erat, iuxta quem non remanere, sed ad versus quem preliari bonum angelum decebat. Quid commodi, quid boni fructus inde provenerit ex eo, quod iuxta regem Persarum bonus iste angelus reman
Abbreviated transcription (Latin):
ultroneã p̃fert excusationem cur ñ ue¬
nerit a pͥma die luctus: neiunii. Ex
oie pͥmo inquit quo posuisti cortuũ
ad afflgendum te. in conspectu d̾i tui:
exaudita sunt uerba tua. subauditur
ꝓtua ꝑsona. quia coram deo inuenta
tis: quia pͥnceps regni ꝑsarũ restitit mͥ:
uidelicet ꝯtradicens.⁊ asserens imustam
eẽ captiuitatis solutionem: ⁊ sic illo resis¬
tente. teq inoratione ⁊ afflctione ꝑse¬
uerante. transierunt uiginti ⁊ unꝰ
uies:inunc ueni tandem. docere te
quȩ uentura sunt. scdm uidicis d̾i mi¬
sodiam ⁊ ueritatem. Sic incipiens:
multa. ⁊ admirabilia. tanꝙͣ historiã
recitans. de futuris annuntiat dani¬
heli: quorũ hic ẽ. finis. Qui autẽ docti
fuerint. fulgebunt quas splendor fir¬
mam̃ti: ⁊ qͥ ad iusticiam erudiunt mł

Expanded text:
ultroneam prefert excusationem, cur non veultroneam prefert excusationem, cur non venerit a prima die luctus et ieiunii. Ex die primo, inquit, quo posuisti cor tuum ad affligendum te in coraspectu dei tui, exaudita sunt verba tua, subauditurpro tua persona, quia coram Deo justitiatis, quia princeps regni Persarum restitit mihi, videlicet contradicens et asserens iniustam esse captivitatis solutionem, et sic illo resistente teque in oratione et afflictione perseverante transierunt viginti et unus dies, et nunc veni tandem docere te, quę ventura sunt secundum iudicis dei misericordiam et veritatem. Sic incipiens multa et admirabilia tamquam historiam recitans de futuris annuntiat Daniheli, quorum hic finis est: Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ usq quaq resistẽ potĩt: quia uidł.
ur̃o michaeli qui solus aduitor meus
c̃. in omĩb his. locum facit uiste defen¬
dendi. qͦd ñ debeatis ꝑꝓctua captiui¬
tate teneri: quia ñ in ꝑpetuũ a dño reces¬
sistis. immo penitentis satisfactionem
ñnũquã optulistis: inunc offertis.
huius. restitit mͥ uiginti ⁊ uno
dieb. ¶idelic. quia dot dieb expectatũ.
et desidatum fuerat adaniele respon¬
sum diuinũ: tanto desid̾io. ut ꝓpt̃ hoc.
ibidem dici meruerit uir desidiorũ.
Tot inquam dieb expectatũ fuerat res¬
ponsũ: nam in dieb illis ego danel
inquit lugebam trium ebdomadar̃
oieb. Danem desidabilem ñ comedi :¬
⁊ caro ⁊ uinũ ñ introierunt in os meũ:
s neq unguento unctus sum: donec
complerent᷑ triũ ebdomadarũ dies. Tri¬
um ebdomadarũ diesuiginti sunt et
unus. Itaq tanquã de mora damel cõ¬
quereretur. et tarditatis argueret angłm:

Expanded text:
non usquequaque resistere poterit, quia videlicet non usquequaque resistere poterit, quia videlicet nostro Michaeli, qui solus adiutor meus est in omnibus his, locum facit iuste defendendi, quod non debeatis perpetua captivitate teneri, quia non in perpetuum a domino recessistis, immo penitentie satisfactionem nonnunquam obtulistis et nunc offertis. huius: Restitit mihi viginti et uno diebus? Videlicet quia tot diebus exspectatum et desideratum fuerat a Danihele responsum divinum tanto desiderio, ut propter hoc ibidem dici meruerit vir desideriorum. Tot, inquam diebus exspectatus fuerat responsum. Nam in diebus illis ego Danihel, inquit, lugebam trium hebdomadarum diebus. Panem desiderabilem non comedi et caro et vinum non introierunt in os meum, sed neque unguento unctus sum, donec complerentur trium hebdomadarum dies. Trium hebdomadarum dies viginti sunt et unus. Itaque tamquam de mora Danihel conquereretur et tarditatis argueret angelum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ heli seum tot signis. tot ꝓdigiis. Et
magna quidem.s ñ tam magna erat
accusatio pͥncipis ꝑsarum. ꝯtra uideos.
qui captiui tenebantur sub rege ꝑsar̾:
quia peccauit qͥdem. et tribꝰ uida in
iherłm. sicut decẽtribꝰ in samaria:
s ñ tam ꝑtinacit᷑. Nam aliqui ex re¬
gib iuda. penitentiã egerunt:. ut ma¬
nasses: aliqui etiã iusti fuerunt: ⁊ppłm
correxerunt. ut ezechiasn iosias: de regib
aũ decẽ tribuum. nullus ut iam dictũ
ẽrecessit a peccatis iheroboam. M agna
gͥ accusatio pͥncipis assiriorum: tam
magna ut nullus eos defende potuit. qͥn
quidem̾ s ñ tam magna fuit. ut deb̾et
eẽ sub rege ꝑsarum. insolubilis uideoꝵ
captiuitas.: quia ñ fuerat eorum uł regũ
ip̃oꝵ insolubilis culpaꝰ. idẽ. sine regum
aliquoꝵ: ippłi. publica uel ꝯmuni pe¬
nitentia. Pinde restitit qͥdem mͥ in
quit pͥnceps ꝑsarum subauditur. s

Expanded text:
et Helisaeum, tot signis, tot prodigiis. Et et Helisaeum, tot signis, tot prodigiis. Et magna quidem, sed non tam magna erat accusatio principis Persarum contra Judaeos, qui captivi tenebantur sub rege Persarum, quia peccavit quidem et tribus Iuda in Iherusalem sicut decem tribus in Samaria, sed non tam pertinaciter. Nam aliqui ex regibus Iuda penitentiam egerunt ut Manasses, aliqui etiam iusti fuerunt et populum correxerunt ut Ezechias et Iosias; de regibus autem decem tribuum nullus ut iam dictum est recessit a peccatis Iheroboam. Magna igitur accusatio principis Assyriorum et tam magna, ut nullus eos defendere potuerit, quin quidem, sed non tam magna fuit, ut deberet esse sub rege Persarum insolubilis Iudeorum captivitas, quia non fuerat eorum vel regum ipsorum insolubilis culpa, id est sine regum aliquorum et populi publica vel communi penitentia. Proinde restitit quidem mihi, inquit, princeps Persarum, subauditur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
sint int̾dum ꝯsanguinitate uincti. nul¬
la fides regni sociis: omĩsq potestas in¬
paciens consortis erit.ui.
Inde aũ pͥncipib malis. ꝯtra pͥnci¬
pes bonos. uis ulla p̃liandi᷑ Uñ
uiitus resistendi: Unde facultas ꝯtra¬
uicendi : Ex causis: ex hominũ. siue
ppłoꝵ peccatis. Preliant᷑ qͥppe in cam¬
po iusticie: conflictu iudicii. M ali pug¬
nant accusando: boni pugnant defen¬
oendo. iudice deo. In quãtũ magna ⁊ ue¬
ra accusatio. intantũ carda .⁊ inualida ẽ.
defensio. E rempli gra. Magna ⁊ uera
fuit accusatoris accusatio ꝯtra decem
tribꝰ isrł. que appellabant᷑ samaria:
diuisȩ a domo dauid. ⁊ atribu iuda:
magna in quã accusatio pͥncipis assy¬
rioꝵ. quic̃q fuerit angłs malus. qͦd
numꝙͣ recessissent a peccatis iherobo¬
am. qui peccare fecit isrł :⁊ incorrigi¬
biles fuerint: totiens audito ꝑ ꝓpħas.
uerbo dmĩ. factis apud se ꝑ heliam.

Expanded text:
sint interdum consanguinitate iuncti, nulsint interdum consanguinitate iuncti, nulla fides regni sociis omnisque potestas impatiens consortis erit. 6. Unde principibus malis contra ppes bonos vis ulla praeliandi? Unde virtus resistendi? Unde facultas contradicendi? Ex causis, ex hominum sive populorum peccatis. Praeliantur quippe in campo justitiae, conflictu judicii. Mali pugnant accusando, boni pugnant defendendo, judice Deo. Inquantum magna et vera accusatio, intantum tarda et invalida est defensio. Exempli gratia: Magna et vera fuit accusatoris accusatio, contra decem tribus Israel, quae appellabantur Samaria, divisae a domo David, et a tribu Juda: Magna, inquam, accusatio principis Assyriorum, quicunque fuerit ille angelus malus, quod nunquam recessissent a peccatis Jeroboam, qui peccare fecit Israel, et incorrigibiles fuerunt toties audito per prophetas verbo Domini, factis apud se per Heliam
Abbreviated transcription (Latin):
orro danihelis:⁊ totiꝰ ppłi. dm̃
uerũ colentis. pͥnceps erat micha¬
el: pͥnceps ses: angłs bonus. archan¬
głs magnus. Nam itidem angłs dix̃
illi. Et nemo ẽ. aduitor meus in om̃ĩb
his: nͥ michael. pͥnce̾s ur. Et rursũ ait.
Intemꝑe aũ illo ꝯsurget michael pͥn
ceps magnus: qͥ stat ꝓfiliis ppłitui.
Subtam diu̾sis. immo ꝯtrariis pͥnci¬
pib posit homines. ⁊ reges gentiũ.
in diu̾sũ atq ꝯtrarium tendebant:
⁊pͥncipes eoꝵ mali pͥncipes malorũ.
bonis pͥncipib bonorũ:⁊ dmĩ colentiũ.
sinedubio resistebant᷑. quando hic lo¬
semꝑ sibi ꝯsentiunt. mali aũ ⁊ semꝑ
bonis queadpossunt resistunt. ⁊ sibi¬
met semꝑ dissentiunt:⁊ semꝑ int̾ eos
uirgia sunt. quia suꝑbi sunt. Similit̃.
qui sub ipsis sunt. homines mali sẽꝑ
a bonis dissentiunt: ⁊ nichilominꝰ ꝯtͣ
semet ipsos diuisi sunt: regnũ. adu̾sus
regnũ : ciuitas ꝯtra ciuitatẽ. domꝰ ꝯtra
d o̾mũ. iur. in uirum.  quamuis aliq̃

Expanded text:
orro Danihelis et totius populi deum verum colentis princeps erat Michael, princeps sanctus, angelus bonus, archangelus magnus. Nam itidem angelus dicit illi: Et nemo est adiutor meus in omnibus his nisi Michael princeps vester. Et rursum ait: In tempore autem illo consurget ceps magnus, qui stat pro filiis populi tui . » Sub tam diversis, imo contrariis principibus positi homines et reges gentium, in diversum atque contrarium tendebant, et principes eorum mali, principes malorum bonis principibus bonorum et Deum colentium sine dubio resistebant. Quoniam hic losemper sibi consentiunt; mali autem et semper bonis, quoad possunt, resistunt, et sibimet semper dissentiunt, et semper inter eos jurgia sunt, quia serperbi sunt. Similiter, qui sub ipsis sunt homines mali, semper a bonis dissentiunt, et nihilominus contra semetipsos divisi sunt, regnum adversus regnum, civitas contra civitatem, domus contra domum, vir in virum; et quamvis aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc: scđm plagas orbis totiꝰ. Cetm̃ qui in
iudea ẽ: ad aquilonẽ.syrian᷑: admeridic̃.
egyptũ habet. Hic iam illud occasio sug
gerit. qͦd in apocalipsi draco siue bestia
hec cuiꝰ ꝯtra u̾bum d̾i p̾lia. p̃sentis oꝑis
intentio recensenda suscepit. capita qͥdẽ
septem: ⁊ in capitib suis septẽ diadema¬
ta. decẽ uͦ scͥbitur habere corma. Nam¬
ecce inquit draco magnus rufus. habẽs
capita septem. ⁊ cornua decẽ.: et in capitib
suis septẽ diademata. Cur ita sit. p̃sens
lociis uigilant̾ obseruatꝰ innuit: quia ui¬
delicet dũ inuno ex septem regnis quȩ
sunt septẽ capita draconis. ꝓ uno rege
alexandro decedente. qͣtuor succedunt. ⁊¬
imponunt sibi om̃s diademata: crescit
numerꝰ regum. ⁊ decem fiunt reges sep¬
tem regnorum: ꝑ quȩ. ut iam sepe dic¬
tum ẽ. hoc agere institit draco diabolus.
ut irritum fieret ꝓmissioĩs di u̾bum.
Nam ⁊ simquatuor partes diuisumẽ.

Expanded text:
Hoc secundum plagas orbis totius. Ceterum qui in Hoc secundum plagas orbis totius. Ceterum qui in Iudea est, ad aquilonem Syriam et ad meridiem Ęgyptum habet. Hoc igerit, quod in Apocalypsi draco sive bestia haec, cujus contra Verbum Dei praelia praesentis operis intentio recensenda suscepit, capita quidem septem et in capitibus suis septem diademata, decem vero scecce, inquit, draco magnus rufus habens capita septem et cornua decem et in capitibus suis septem diademata. Cur ita sit, presens locus vigilanter observatus innuit, quia videlicet dum in uno ex septem regnis, quę sunt septem capita draconis, Alexandro decedente, quatuor succedunt, et imponunt sibi omnes diademata, crescit numerus regum, et decem fiunt reges septem regnorum, per quae, ut jam saepe dictum est, hoc agere institit draco diabolus, ut irritum fieret promissionis Dei Verbum. Nam et si in quatuor partes divisum est
Abbreviated transcription (Latin):
si locusta subsiliat᷑: ⁊ ꝑ brem saltugi¬
gantẽ se haberi uelit. tam magnũ. ut
manens dicit: ꝯsilium meũ stabit. ⁊ uo¬
luntas mea siet sub auditur. ut ille solꝰ
uincat᷑: solus regnet atq imꝑet. qͥ anti¬
quitus a me p̾electus ẽ: quia uerũ:⁊ ma¬
turum ẽ antiquitatis meȩ udiciũ ait
solus ille sit rex omĩũ: ꝑ quem solum om¬
na facta sunt.xu.
inquit cormia quatuor suꝑ illud.
ꝑ quatuor uentos celi. idẽ. mortuo alexã¬
dro magno. diuisũ ẽ. regnũ eius in par¬
tes quatuor̾ ⁊ laceratum ẽ. etiã in exter¬
nos: exceptis his quatuor regnis: mace¬
doniȩ. asyȩ. ⁊ syriȩ iegypti. In egypto
enĩ pͥmus regnauit tholomeus. lagi fi¬
lius: ide̾. ad meridiem. In macedoms. phi¬
lupus. qͥ ⁊ arideus fr̾ alexandri: ide ad
occidentem. In syria ⁊ babilone selencus.
qͥ ⁊ nichanor: id ẽ. ad orientem. In asya et¬
ei ponto antigonꝰ. id e. ad septemtrionem.

Expanded text:
si locusta subsiliat et pro brevi saltu gisi locusta subsiliat et pro brevi saltu gigantem se haberi velit tam magnum, ut manens dicit: Consilium meum stabit et voluntas mea fiet, subauditur, ut ille solus vincat, solus regnet atque imperet, qui antiquitus a me preelectus est, quia verum et maturum est antiquitatis meę iudicium, ut solus ille sit rex omnium, per quem solum omnia facta sunt. inquit, cornua quatuor super illud per quatuor ventos coeli , « id est, mortuo Alexandro Magno, divisum est regnum ejus in partes quatuor, et laceratum est etiam in externos, exceptis his quatuor regnis, Macedoniae, Asiae, Syriae, et Aegypti. In Aegypto enim primus regnavit Ptolomaeus Lagi filius, id est ad meridiem. In Macedonia Philippus, qui et Arideus fraoccidentem. In Syria et Babylone Seleucus, qui et Nicanor, id est ad orientem. In Asya et Ponto Antigonus, id est ad septentrionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uer. Uenerat babiloniam: ⁊ ibi ꝑinsi¬
diasueneni accepit poculũ. Cuiꝰ uene¬
ni tantauis fuisse dicitur: ut ñ ere. ñ fer¬
ro. ñ testa ꝯtineretur. nec alit̾ ferri. nͥ in
ungula equi potiũt. Accepto poculo: me¬
uiapotione repente uelut telo ꝯfixus ingemu¬
it. E latusq ꝯuiuio semianimis. ita amare
cruciatus ẽ. ut ferrum in remedia posceret:
tactumq hominũ uelut uulnera indoles¬
ceret.Sexta dic decessit alerander.ĩ nensem
inũ ⁊ annostres. ⁊ triginta natus. Cuius¬
temporis tam breuissu: munc iccireo
meminerim: ut recogites quał uł quã¬
ta eẽ possit causa huiꝰ iuuencłi inuidi¬
cio antiqui dierũ. suꝑ thronũ sedentiᷤᷤ
⁊ iudicantis de bestiis illis. quarũ t̾cia
uenem. temporis tantilli rapientẽ reg¬
num. qͦdidem antiquus dispon̾e de¬
buit᷑: seq appellari uibentem t̾rarũ
omniũ regem ac totiꝰ mundi:. Nimir̃
tale ẽ. immo longe ridiculosius ẽ: quã

Expanded text:
der? Venerat Babyloniam et ibi per insider? Venerat Babyloniam et ibi per insidias veneni accepit poculum, cuius veneni tanta vis fuisse dicitur, ut non ęre, non ferro, non testa contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit. Accepto poculo media potione repente velut telo confixus ingemuit. Elatusque convivio semianimis ita amare cruciatus est, ut ferrum in remedia posceret tactumque hominum velut vulnera indolesceret. Sexta die decessit Alexander mensem unum et annos tres et triginta natus. Cuiustemporis tam brevissimi nunc idcirco meminerim, ut recogites, qualis vel quanta esse possit causa huius iuvenculi in iudicio antiqui dierum super thronum sedentis et iudicantis de bestiis illis, quarum tertia uvenem temporis tantilli rapientem regnum, quod idem antiquus disponere debuit seque appellare iubentem terrarum omnium regem ac totius mundi? Nimirum tale est, immo longe ridiculosius est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quit ille adoraui. s dm̃: cuiꝰ pͥncipatu
sacerdotii functus ẽ. Nam ꝑ sonmnũ an hu¬
iusmodi eum habitu ꝯspexi: p̃clarauic¬
toniȩ pars. uictorie nominis uł uerbi d̾i:
taliter obadimplendam ueritatẽ ꝑmis¬
sionis. illã gentẽ reseruantis atq defen¬
dentis. ut regnoꝵ capita sibi humilia¬
ret. dũ. ⁊ babylonis caput nabuchodo¬
nosor. ꝓꝓħam eiꝰ ꝑcidens adorat: ⁊ mace¬
uonũ diadema.magnus alexander. in
sacerdotis ornatu nom̃ d̾i nichilominꝰ
adorat: ⁊ eorum medius tempore. poten¬
tissimꝰ ꝑsarũ medorũq rex. mystĩum
uictoriose passionis eius sicut suo loco
uictum ẽ appenso aman inpatibulo li¬
cet ignorans concelebrat. xiIIi.¬
hircus enĩ caprarũ ait scͥptura: fac¬
tuse magnus nimis. Cumq creuisset:
factũ ẽ. cornu magnũ. Q uomͦꝰ fãctũ ẽ:
Quomͦ mortuus est qͥ estimabatur n esti¬
mari uolebat immortał. magnus alexã¬

Expanded text:
quit ille, adoravi, sed deum, cuius principatu quit ille, adoravi, sed deum, cuius principatu sacerdotii functus est. Nam per somnium in huiusmodi eum habitu conspexi. Preclara victorię pars, victorię nominis vel verbi dei taliter ob adimplendam veritatem promissionis illam gentem reservantis atque defendentis, ut regnorum capita sibi humiliaret, dum et Babylonis caput Nabuchodonosorprophetam eius procidens adorat et Macedonum diadema magnus Alexander in sacerdotis ornatu nomen dei nihilominus adorat, et eorum medius tempore potentissimus Persarum Medorumque rex mysterium victoriosę passionis eius sicut suo loco dictum est appenso Aman in patibulo licet ignorans concelebrat. 14. QHircus enim caprarum, ait scriptura, factus est magnus nimis. Cumque crevisset, fractum est cornu magnum. Quomodo fractum est? Quomodo mortuus est, qui estimabatur et estimari volebat immortalis magnus Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
ceps sacerdocũ nomine iaddus.diuina
uisione p̃monitꝰ fuerat ut ꝯfideret᷑. ser¬
tisq ciuitatẽ ornaret. portasq ꝓtinus
aperiret:i alii qͥdem cũ ueste alba. ip̃e
autemr ⁊ reliqui sacerdotes. cũ legitimiᷤ
stolis occurrerent: sꝑantes nichil seuũ
pati. d̾o ꝓuidente. Hoc facto euenit edi¬
uerso. quã putabant iam dicti fenices
i chaldei. Nam alexander uidens mul¬
ticudinem uestib albis indutam: an¬
tistites u cum bissinis stolis: ⁊ pͥncipẽ
sacerdotũ cum tunica iacinctina. i au¬
rea stola. suꝑ caput habentẽ cidarim.
n laminã auream inqua sc̃ptum erat
nom̃ dit adiit solus :⁊ nom̃ adorauit:
pͥncipem sacerdotũ. pͥmus ueneratus est.
Suꝑ hoc sẏris regib ⁊ reliquis stupentib.
corruptãq regis m̃tem putantib: eum
unꝰ ex eis int̾rogassed eũ. dicens. cur eum
omĩb ad orantib. ipe adorasset pͥncipẽ
sacerdotũ gentis uidee. mͦie hunein¬

Expanded text:
ceps sacerdotum nomine Iaddus divina ceps sacerdotum nomine Iaddus divina visione premunitus fuerat, ut confideret sertisque civitatem ornaret portasque protinus aperirett et alii quidem cum veste alba, ipse autem et reliqui sacerdotes cum legitimis stolis occurerent sperantes nihil sęvum pati deo providente. Hoc facto evenit e diverso, quam putabant iam dicti Phenices et Chaldei. Nam Alexander videns multitudinem vestibus albis indutam, antistites vero cum byssinis stolis et principem sacerdotem cum tunica iacinctina et aurea stola super caput habentem cydarim et lamminam auream, in qua scriptum erat dei nomen, adiit solus et nomen adoravit et principem sacerdotum primus veneratus est. Super hoc Syrię regibus et reliquis stupentibus corruptamque regis mentem putantibus, cum unus ex oranibus interrogasset eum dicens, cur eum omnibus adorantibus ipse adorasset principem sacerdotum gentis Iudeę, – Non hunc, in
Abbreviated transcription (Latin):
Seus ille. scił regnũ grecoꝵ suꝑ n¬
toã ⁊ iherłm cemplũq nuꝑ de ruina
iigne caldeoꝵ resuscitatũ. deuastaret:
neq cormi ullud insigne ad hoc fuerat
deputatũ. ut facct̾: quod faciendũ erat
ꝑ aliud corm eiꝰdem hirci: iuxta uisi¬
onis supͣ memoratȩ misti̾um. Seiendũ
quippe quia ñ nisi obeausas manifestaᷤᷤ.
ñ nisi ꝓpter scelera grandia contigit: ut
uel nabuchodonosor locum iħu ꝓͥus:
uł antiochus desertũ redderet posteriꝰ
Causas p̃cedentis. idc̃. babiloniȩ tẽpeᷤᷤ¬
tatissuo loco diximꝰ: causas sequentis
postmodũ dicemꝰ. Igitur intendebat
quidem diabolus. contra diñ. contra ꝓ¬
missionis dĩ uerbum. uibrare illud
hirci cormi magnũ: s ꝑmissus ñ est:
immo in anifesta di uirtute. locus ille
oefensus ẽ.Cum enĩ idem alexander
sherosolimã adueniretꝰ phenices ait
iosephus. ⁊ chaldei secũ putabant.
tere ꝑmictẽt: et pͥncipẽ saccrdotum
sũmis afficẽt ꝯtumeliis. At idem pͥn¬

Expanded text:
ille, scilicet regnum Grecorum, Iudam et Iherusalem templumque nuper de ruina et igne Chaldeorum resuscitatum devastaret, neque cornu illud insigne ad hoc fuerat deputatum, ut faceret, quod faciendum erat per aliud cornu eiusdem hirci iuxta visionis supra memoratę misterium. Sciendum quippe, quia nonnisi ob causas manifestas, nonnisi propter scelera grandia contigit, ut vel Nabuchodonosor locum illum prius vel Antiochus desertum redderet posterius. Causas precedentis, id est Babylonię tempestatis, suo loco diximus; causas sequentis postmodum dicemus. Igitur intendebat quidem diabolus contra deum, contra promissionis dei verbum vibrare illud hirci cornu magnum, sed permissus non est, immo manifesta dei virtute locus ille defensus est. Cum enim idem Alexander Iherusalem adveniret, Phenices, ait Iosephus , et Chablei secum reputabant, tere permitteret et principem sacerdotum summis afficeret contumeliis. At idem prin
Abbreviated transcription (Latin):
erribile atq lam̃tabile.uiii.
hinc nob̾ datur docum̃tum: ut
sciamꝰ causam eẽ apud d̾i iudicium.
quotiens in aliqua tͥbulatione seu pu¬
blica. seu pͥuata. ñ cito exaudim᷑. cla¬
mantes ad dñm.Scire namq debemꝰ.
scõs angłos int̾ dm̃ ⁊ di seruos adminis¬
tratores eẽ: nosq in conspectu eoꝵ ꝑsal¬
lere.i orare: semꝑq illos paratos eẽ ad of¬
ferendas doorationes eccłe. Scire etiam
debemꝰ. angłos econtra malos uenire et
ꝯtradicẽ illis atq resistẽ: icum sint in iꝰq.
nr̃s ꝯtra nos declamare causas inuisticie:
qͦd iu deł exaudiri ñ debeamꝰ. eoquod neq
plena fide oremꝰ. neq ꝓpositas nob̾ exau¬
uitionis ꝯditiones obseruemꝰ: quȩ sunt
huiꝰmodi. Solue colligationes impietatiᷤᷤ.
solue fasciculos depͥm̃tes. Dimitte eos

Expanded text:
erribile atque lamentabile hinc nobis datur documentum, ut sciamus causam esse apud dei iudicium, quotiens in aliqua tribulatione seu publica seu privata non cito exaudimur clamantes ad dominum. Scire namque debemus sanctos angelos inter deum et dei servos administratorios esse, nosque in conspectu eorum psallere et orare, semperque illos paratos esse ad offerendas deo orationes ecclesię. Scire etiam debemus angelos econtra malos venire et contradicere illis atque resistere, et cum sint iniusti, nostrę contra nos declamare causas iniustitię, quod videlicet exaudiri non debeamus, eo quod neque plena fide oremus neque propositas nobis exauditionis conditiones observemus, quę sunt huiusmodi: Solve colligationes impietatis, solve fas
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ. & flos agri: Ii ere enĩ fenũ ẽ ppłsͥ u̾ȩ
omĩs caro fenũ: ce omĩs gła eiꝰ. tanqͣm floᷤᷤ
feni. Ꝙ sicut facile ẽ. fenũ exsiceari. & flo¬
rem eius cadere uento flante:.sic facile
suit u̾bo dei tantam multitudinẽ delere.
Porro ip̃m u̾bum dñi manens inet̾num.
obedientẽ sͥ man̾e fec̃ hoĩem unũ: guber¬
nans eũ ꝑ contẽptibile lignum. xxxi¬

Expanded text:
os agri? Vere enim fenum est populus vere omnis caro fęnum et omnis gloria eius tamquam flos fęni. Et sicut facile est fęnum exsiccari et florem eius cadere vento flante, sic facile fuit verbo dei tantam multitudinem delere. Porro ipsum verbum domini manens in ęternum obędientem sibi manere fecit hominem unum gubernans eum per contemptibile lignum.
Abbreviated transcription (Latin):
diluiui aque inundauer̃t. Quantos putaᷤ
presciendo plagam qͣmlibet ĩminentẽ. sic
offenderunt. ut de uita qͦ ꝑiclitarent᷑. ĩm̃
ce dicit quidã illoꝵ. formido. & lagueus fac¬
ta ẽ. nob̃̾ uaticinatio & contͥcio. cui in credi¬
bile uidet᷑. iustũ illũ multũ offendisse. fabri¬
cando arcã & futurũ p̾nuntiando diluui¬
um. ꝑ tot annos apud suꝑbos. a gigantes
illos. in illo recenti scło ceruicoso nunis at¬
ꝙ luxurioso. Igit᷑ qui seruauit u̾bum
pacientiȩ dĩ. ce tp̃e ds̃ siue u̾bum dei. serua¬
uit eum ab illa seu̾itate iudicii: miracło
magno. ce congruente eiꝰ fid̾i. Sicut enĩ cor¬
ruptionũ fluctus. quib omĩs caro corrupe¬
uat uiam suã mente euicit: & laudẽ iusticiȩ.

Expanded text:
diluvii aquę inundaverunt. Quantos putas diluvii aquę inundaverunt. Quantos putas presciendo plagam quamlibet imminentem sic offenderunt, ut de vita quoque periclitarentur – unde et dicit quidam illorum: Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio et contritio –, cui incredibile videtur iustum illum multum offendisse fabricando arcam et futurum prenuntiando diluvium per tot annos apud superbos et gigantes illos in illo recenti seculo cervicoso nimis atque luxurioso? Igitur quoniam servavit verbum patientię dei et ipse deus sive verbum dei servavit eum ab illa severitate iudicii miraculo magno et congruente eius fidei. Sicut enim corruptionem fluctus, quibus omnis caro corruperat viam suam, mente evicit et l
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. in qͣ sp̃e uite ẽ. subt̾ celũ. & cet̾a. Hoc
u̾bum rectȩ d̾r u̾bum pacientiȩ dei: qͥa ui¬
dełe. pꝰqͣm hoc u̾bum dixit ds̃. ad huc diu
pacient̾ sustinuit. A nui fere centũ inter¬
flixerunt ab hoc dicco anteqͣm inunda¬
ret diluuiũ: ce illi credere nolentes. & in
impietate ꝑmanentes. pacientiã dei con¬
rauer̃t. Hinc petrus apłs. Qui increduls
inqͥt fuerant aliqn: q̃n expectabat dei
pacientia. in dieb noe cũ fabricaret᷑ arca
uigilant̾ itaq attendenti liquet qd̾ mag¬
na ce longa fuerit pacientia dr̃ce qd̃ u̾aciter
ille uir iustus atq ꝑfectus seruauit u̾bũ
pacientie d̾i: uidelies centũ ut iã dictũ est
annis fabricando arcamꝰirrisiones. & forte
multa difficilia sustinens ab incredulis:
dum annuntiaret u̾bo ce oꝑe inundat᷑as
suꝑ õẽm t̾ram aqͣs diluuii. D eniq dum
inquiens arcã de lignis leuigatis. ce eadem
scͥptura teste. sexcentoꝵ erat annoꝵ. qͣndo

Expanded text:
ubter cęlum et cętera. Hoc verbum recte dicitur verbum patientię dei, quia videlicet postquam hoc verbum dixit deus adhuc diu patienter sustinuit. Anni fere centum interfluxerunt ab hoc dicto, antequam inundaret diluvium, et illi credere nolentes et in impietate permanentes patientiam dei conzaverunt; hinc Petrus apostolus: « Qui increduli, inquit, fuerant aliquando, exspectabant Dei patientiam in diebus Noe cum fabricaretur area . » Vigilanter itaque attendenti liquet, quod longa et magna fuerit patientia Dei, et quod veraciter ille vir justus atque perfectus servaverit verbum patientiae Dei, videlicet « centum, » ut jam dictum est « annis fabricando arcam . » Irrisiones et forte multa difficilia sustinens ab incredulis, dum annuntiaret verbo et opere, inundaturas super omnem terram aquas diluvii. Denique cum inquiens, arcam de lignis levigatis. Et eadem scriptura teste sexcentorum erat annorum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
hanc: & cet̾a. N am ille ñ tm̃ attendebat
multiplicationẽ seminis carnis. uł posses¬
sionẽ t̾rȩ canaan qͣm tunc erant intra¬
turi: qͣntũ aspiciebat ad honorẽ dei. salu¬
tesq gen̾is humani: ut ẽẽt ds̃ uerax et
uictor ꝓpositi. iuxta illud: ut iustificeris
in sermonib tuis. & uincas cũ iudicaris.
Abrahe nãq ꝓmiserat. ĩmo ce cũ iura¬
mento reꝓmiserat ds̃. qd̾ benedicerent᷑
in semine eius om̃s gentes. qd̾ ẽ xp̃e: ce¬

Expanded text:
hanc et cetera. Nam ille non tantum attendebat hanc et cetera. Nam ille non tantum attendebat multiplicationem seminis carnis vel possessionem terrę Chanaan, quam tunc erant intraturi, quantum aspiciebat ad honorem dei salutemque generis humani, ut esset deus verax et victor propositi iuxta illud: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris. Abrahę namque promiserat, immo et cum iuramento repromiserat deus, quod benedicerentur in semine eius omnes gentes, quod est C
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sȩ carnis uenit coram me. ce ego
disꝑgam eos cum t̾ra. fac tͥ arcam ce cet̾a.
audit noe uir iustus atq ꝑfectus & tacet:
nullãq p̃cem ꝓ inuistis offert ut deum
teneat. ut iram eiꝰ suspendat: exempli gra. sic̃
eundẽ deũ tenuit moyses. dicentẽ s. dimit¬
te me ut irascat᷑ furor meus contͣ eos ce dele¬
am eos: faciãq te ingentẽ magnã: Hoc ille
fecit. ut u̾ȩ mitis ceiustus. nullatenꝰ ambi¬
ens ut fieret ip̃e ingentẽ magnã: magisq
alii s qͣm sͥ consulens s ñ ꝓmide inmitis
aut iniustus noe. qͥ. cũ pararet᷑ unus cũ
filiis sius ad reꝑationẽ orbis t̾rarum ñ int̾¬
cessisse legit᷑. aut elaborasse. ut ireitũ cun¬
ctis itiuentib. & cunctos delere uolentem.
tenere posset eundẽ dm̃. Moysi nanꝙ.
alia infide e duectione cordis su fuit cã
qͣm ea cuꝰ solus sensum p̃bere uidet᷑ lit¬
tera. dicens. recordare abrahã. ysaac. c
isrł seruorũ tuoꝵ quib uirasti dare t̾rã

Expanded text:
t coram me, et ego disperdam eos cum terra; fac tibi arcam , » et caetera, audit Noe vir justus atque perfectus, et tacet, nullamque precem pro injustis offert, ut Deum teneat, ut iram ejus suspendat, exempli gratia, sicut eumdem Dominum tenuit Moyses, dicentem sibi: « Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos et deleam eos faciamque te in gentem magnam. Hoc ille fecit ut vere mitis et iustus nullatenus ambiens, ut fieret ipse in gentem magnam magisque aliis quam sibi consulens. Sed non proinde immitis aut iniustus Noe, qui cum pararetur unus cum filiis suis ad reparationem orbis terrarum, non intercessisse legitur aut elaborasse, ut iratum cunctis viventibus et cunctos delere volentem tenere posset eundem deum. Moysi namque alia in fide et dilectione cordis sui fuit causa quam ea, cuius solius sensum prebere videtur littera dicens: Recordare Abraham, Ysaac et Israel servorum tuorum, quibus iurasti dare terram
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: cũ scriptura sic dicit. Cũq cepis¬
sent hoĩes multiplicari suꝑ t̾ram. filias
ꝙ ꝓcreassent: uidentes filii dei filias ho¬
minũ. qd̾ eẽnt pulchiȩ: acceꝑunt sͥ ux¬
ores ex omĩb quas elegerant. Cum gͥ in
gen̾ationib. id est in gen̾ationib filioꝵ
dei. solus noe iustus atq ꝑfectus fuerit:
magna ce dolenda demonstrat᷑ accidisse
corruptio filioꝵ dei. ꝑ comixtionẽ filiaoꝵ
hoĩum: qͣrũ pulchritudo m̃tes &e ocłos
cepit : ae sine dubio corda ꝑu̾tit. sicut re¬
centiori temꝑe. salomonẽ qͦ sapientissi¬
mũ. ꝑ mulieres alienigenas ꝯstat ẽẽ de¬
pͣuatũ. U nus autẽ num̾o qͥd erat. in illa
tanta multiplicitate hominũ. ut pote
diu uiuentiũ ce multiplicit̾ generantiũ:
At tam̃ unus ille omĩpotenti u̾bo dei suf¬
fecit ad retinendã siue ꝑficiendã uictorie
suȩ palmã. ut nichilominꝰ qͣndoꝙ ꝑfice¬

Expanded text:
minum, cum scriptura sic dicit: cumque cępisminum, cum scriptura sic dicit: cumque cępissent homines multiplicari super terram filiasque procreassent, videntes filii dei filias hominum, quod essent pulchrę, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant. Cum igitur in generationibus suis, id est in generationibus filiorum dei, solus Noe iustus atque perfectus fuerit, magna et dolenda demonstratur accidisse corruptio filiorum dei per commixtionem filiarum hominum, quarum pulchritudo mentes et oculos cępit et sine dubio corda pervertit, sicut recentiori tempore Salomonem quoque sapientissimum per mulieres alienigenas constat esse depravatum. Unus autem numero, qtanta multitudine hominum, utpote diu viventium et multipliciter generantium? Attamen unus ille omnipotenti Verbo Dei suffecit ad retinendam 539 sive perficiendam victoriae suae palmam, ut nihilominus quandoque perfice
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑. ñ omĩno uicisset u̾bum: quia nõ
tribui leui xp̃c. s tribui iudȩ fuerat ꝓ¬
missus: ut ex ea nasceret᷑. Igit᷑ eundẽ
dm̃ quẽ iratũ unigenti moyses fidelit̾
tenuit: noe carnẽ uniu̾sã delere uolentẽ.
rationabilit̾ dunisit: quia uideb̾ ꝑditio
mulcitudinis nichil impediebat uictoriã
ad suscitandũ sem̃ mulieris: inimicitias
habiturũ. contͣ sem̃ serpentis. xx x
scͥptura dicit. Noe uͦ inuenit grãm
coram dño. I tem. Noe uͦ. iustus atcp ꝑfec¬
tus fuit ingenerationib suis. P orro gen̾a¬
tiones eius ab eo quẽ posuit ds̃ ꝓ abel uide¬
lcet seth deducebant᷑. S eth nanꝙ. genuit
enos: ce enos genuit caman: ce cainan ge¬
nuit malaleel: ce malaleel genuit iareth.
&e iareth genuit enoch: &e enoch genuit
matusalam: & matusalã geñ lamech:
ce lamech genuit noe. Iste gen̾ationes
noe. gen̾ationes erant filioꝵ dei:nã gn̾a¬
tiones cain. gn̾at̾ones dicunt᷑ filioꝵ ho¬

Expanded text:
ceretur, non omnino vicisset verbum dei; quia non tribui Levi Christus, sed tribui Iudę fuerat promissus, ut ex ea nasceretur. Igitur eundem deum, quem iratum uni genti Moyses fideliter tenuit, Noe carnem universam delere volentem rationabiliter dimisit, quia videlicet perditio multitudinis nihil impediebat victoriam ad suscitandum semen mulieris inimicitias habiturum contra semen serpentis. 30. scriptura dicit: Noe vero invenit gratiam coram domino. Item: Noe vir iustus atque pertus fuit in generationibus suis. Porro generationes eius ab eo, quem posuit deus pro Abel, videlicet Seth, deducebantur. Seth namque genuit Enos, et Enos genuit Cainan, et Cainan genuit Malaleel, et Malaleel genuit Iareth et Iareth genuit Enoch et Enoch genuit Matusalam, et Matusalam genuit Lamech, et Lamech genuit Noe. Istę generationes Noe generationes erant filiorum dei; nam generationes Cain generationes dicuntur filiorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uir głosus ce ꝓmissa ñ complens. uir in
qͣm głosus .i. uanus. uento uanitatis plenꝰ
atq distentꝰ. qͥa fortassis babylonẽ ꝓpͥis opi¬
b atq impensis auxerat: rẽ suã siue opus
suũ si parui estimans aut estimari uolens.
magno ore declamauit responsũ cordis alti.
ce erectȩ ceruicis: ñne hec ẽ. babylon qͣm ego
edificaui: ne diceret quã ꝓuexi. siue amplia¬
in. & quid tũ o iur głose. si tu babylonẽ a
fundam̃tis edificasses: N unqͥd uł sic u̾bum
qd̾ audieras. scilicet ut̾pretationẽ somnii
facere iritam potiusses. Iuste gͥ qͥa tam
iustus quã omłpotens sermo dei ẽ suꝑ te sen¬
tentiȩ uox ruit: etiã si aliquomͦ consiuũ sc̃iꝓ
phete secutꝰ fuetas. dicentis. peccata tua elemo¬
sinis redime. de iniqͥtates tuas miscd̾iis paupũ:
forsitan ignoscet delictis tuis.
ri. utrũ mentẽ solã. & ñ etiã formã ami¬
serit. & quidẽ ipso dicente ego nabugodono¬

Expanded text:
tes, vir gloriosus et promissa non complens. Vir, intes, vir gloriosus et promissa non complens. Vir, in est vanus, vento vanitatis plenus atque distentus, quia fortassis Babylonem propriis opibus atque impensis auxerat, rem suam, sive opus suum non parvi aestimans aut aestimari volens, magno ore declamavit responsum cordis alti et erectae cervicis « : Nonne haec est Babylon quam ego ędificavi?, ne diceret: quam ego provexi sive ampliavi. Et quid tum, o vir gloriose, si tu Babylonem a fundamentis ędificasses? Numquid vel sic verbum, quod audieras, scilicet interpretationem somnii facere irritam potuisses? Iuste igitur, quia tam iustus quam omnipotens sermo dei est, super te sententię vox ruit, etiam si aliquo modo consilium sancti prophetę secutus fueras dicentis: Peccata tua elemosinis redime et iniquitates tuas misericordiis pauperum, forsitan ignoscet delictis tuis. ęri, utrum mentem solam et non etiam formam amiserit. Et quidem ipso dicente: Ego Nabuchodono
Abbreviated transcription (Latin):
U t a s ne uerũ dixit głando. ñne
hec ẽ babylon qͣm ego edificaui: Baby¬
lonẽ nãꝙ. ut pompeus trogus refert semira¬
mis condidit. murũq urbi cocto latere cͥcũ¬
dedit. herena. pice. cebitumine int̾strataq
materia. Nunqͥd gͦ uerũ dixit: tanto iumor
seitramide uxore nin in qͦ regnũ assyrioꝵ
cepit: u eruntam̃ sacra p̃p ollet atictoritas.
qd̃ ce ante semiramidẽ. babylon extitit. & cau¬
sa ꝙͦ nominis eiꝰ antiqͥssima sacris ẽ. edita
luteris. Chiis inqͥt filius cham. genuit nem¬
roth. Ip̃e cepit eẽ potens in t̾ra. fu̾it autẽ pͥn¬
cipiũ regni eiꝰ babylon. de t̾ra illa egressus
ẽ assur. &e edificauit ninuen. Causa nominis
qd̾ ẽ babylon. illa extitit. qd̾ ibi ds̃ linguã
confudit eoꝵ qͥ edificabãt: &e cessauert᷑ edifi¬
care ciuitatẽ. Nam iccͥco inqͥt uocatũ ẽ nom̃
eius. babel: qͥa ibi confusũ ẽ. labium uniu̾sȩ
terre. E rgo uir głosus dequaliũ qͦlibet illud

Expanded text:
utasne verum dixit gloriando: Nonne hęc est Babylon, quam ego ędificavi? Babylonem namque, ut Pompeius Trogus refert, Semiramis condidit murumque urbi cocto latere circumdedit arena, pice et bitumine interstrataque materia. Numquid ergo verum dixit tanto iunior Semiramide uxore Nini, in quo regnum Assyriorum cępit? Verumtamen sacra prepollet auctoritas, quod et ante Semiramidem Babylon exstitit, et causa quoque nominis eius antiquissima sacris est edita litteris. Chus, inquit, filius Cham, genuit Nemroth. Ipse cępit esse potens in terra. Fuit autem principium regni eius Babylon. De terra illa egressus est Assur et ędifivavit Niniven. Causa nominis, quod est Babylon, illa exstitit, quod ibi deus linguam confudit eorum, qui edificabant et cessaverunt edificare civitatem. Nam idcirco, inquit, vocatum est nomen eius Babel, quia ibi confusum est labium universę terrę. Ergo vir gloriosus de qualium quodlibet illud
Abbreviated transcription (Latin):
in laudẽ omĩpotentis u̾bi dei admirandũ ẽ.
qͥa regẽ tam potentẽ tanta mutatione demu¬
tauit. qͣnta ꝗ ꝓiam hoĩũ fuisse demutatũ.
sacͤ nusqͣm scͥptura memuit: excepta uxore
lochi q respiciens post se u̾isa ẽinstatuã sali.
postqͣm regẽ babylonis dementauit.
ipsam qͦ baby lonẽ diuisit. &e medis ae ꝑsis tia¬
didit apparentib digitis qͣi manꝰ hoĩs scͥbentis.¬
De scͥptura illa. mane thechei. phares. qd̃ in¬
ter pretatio eiꝰ magnũ contineat sacmentũ¬

Expanded text:
in laudem omnipotentis verbi dei admirandum est, in laudem omnipotentis verbi dei admirandum est, quia regem tam potentem tanta mutatione demutavit, quanta quempiam hominum fuisse demutatum sacra nusquam scriptura meminit excepta uxore Loth, quę respiciens post se versa est in statuam salis. postquam regem Babylonis dementavit, ipsam quoque Babylonem divisit et Medis ac Persis tradidit apparentibus digitis quasi manus hominis scribentisDe scriptura illa: Mane thecel phares, quod interpretatio eius magnam contineat sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
mei reqͥsierunt me. Cũ int̾ cetera dicit ce si¬
gura mea reu̾sa ẽ. ad me ꝓfecto dat᷑ intelligi.
qd̃ de figuia siue statꝰ humani rectitudine. ñ¬
nicħ amiserit. ce qd̾ etiã simanuũ uł pedum
effigies digitoꝵq discretio siue discreta num̃o¬
sitas ꝑ mansit. nichilomtnꝰ tam̃ qͣd rupes
incesserit p̃sertim cũ ita diccũ uł exp̃ssũ sit.
fenũ qͣsi bos comedes. & fenũ ut bos comedit:
qͥ uidełe. bos qͣdrupes nullis ittit᷑ mams̃.
quipe cu manꝰ nat᷑a ñ creauit. s ꝓnꝰ humi.
fenũ dente demetit. d&e os ꝑ t̾ram trahendo.
comedit. S ce illud qd̾ dictũ ẽ insententia.
e bestiis atq feris erit habitatio tua: figͣã¬
eiꝰ demutatã fuisse ut iã dietuĩ ẽ ñ niia ex
parte ꝓbat. p̃sertim qͥa dixit: de figͣa mea re¬
ueisa e̾. ad me. ce qͥa bestiȩ siue fere. ñ facue
sociarent᷑ illi sine aliqͣ sui similitudine. ue¬
runtam̃ qͦ mͦ cũq figura eiꝰ se habuerit. hoc

Expanded text:
 inter cętera dicit: 'et figura mea reversa est ad me', profecto datur intelligi, quod de figura sive status humani rectitudine nonnihil amiserit, et quod etiamsi manuum vel pedum effigies digitorumque discretio sive discreta numerositas permansit, nihilominus tamen quadrupes incesserit, presertim cum ita dictum vel expressum sit: 'fęnum quasi bos comedes', et 'fęnum ut bos comedit', qui videlicet bos quadrupes nullis utitur manibus, quippe cui manus natura non creavit, sed pronus humi fęnum dente demetit et os per terram trahendo comedit. Sed et illud quod dictum est in sententia: 'cum bestiis atque feris erit habitatio tua', figuram demutatam fuisse ut iam dictum est nonnulla ex parte probat, presertim quia dixit: 'et figura mea reversa est ad me', quia bestię sive ferę non facile sociarentur illi sine aliqua sui similitudine. Verumtamen quomodocumque figura eius se habuerit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sec agnꝰ librũ. qͣtuor inqͥt aĩalia & uiginti
qͣtuor seniores cecidert̃ corã agno:. haben
tes singuli eytharas ae phialas. plenas odo¬
ram̃torũ. quȩ sunt orationes scoꝵ. Nonne.
cũ sicut eoril iã dicto cantico memoratũ
ẽ offerent aĩas suas ad ꝑicłm. cũ offerent
semet ip̃os ꝓpͥa uoluntate discͥmini or̃oneᷤ
qͦ offerebant necessarias angustati ce af¬
flicti: ꝓ uide sic̃ uictoriȩ incoronis aurelᷤ.
& sic̃ benedictiones. qutib dño benedicunt
pꝰ uictorias. in cytharis. ita  orationes qͥb
in tẽpore angustie dm̃ exorabant. uenera¬
bilit̾ agnoscant᷑ in phialis aureis. ẽ anta
quippe alorũ angustia fuit:. ut pugnanti¬
b eas ñ ferre auxiliũ magni fuerit scele¬
ris: testante eodẽ cantico. u̾bis husꝰcemodi.
Maledicite t̾re meroth dixit angłs dñiͥ
maledicit habitatorib eiꝰ. qͥa ñ uenert
ad auxiliũ dñi: in adiutoriũ fortissimoꝵ eiꝰ.

Expanded text:
set Agnus librum, quatuor animalia et viginti set Agnus librum, quatuor animalia et viginti quatuor seniores ceculi citharas et phialas aureas, plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum . » Nonne, sicut ex jam dicto cantico memoratum est, cum offerrent animas suas ad periculum, cum offerrent semetipsos propria voluntate discrimini, orationes quoque offerebant necessarias angustiati et afflicti? Proinde, sicut victoriae in coronis aureis, et sicut benedictiones quibus Domino benedicunt post victorias in citharis, ita et orationes, quibus in tempore angustiae Deum exorabant, venerabiliter agnoscantur in phialis aureis. Tanta quippe illorum angustia fuit ut pugnantibus eis non ferre auxilium, magni fuerit sceleris, testante eodem cantico verbis hujuscemodi: « Maledicite terrae Meroth, dixit angelus Domini; maledicite habitatoribus ejus, quia non venerunt ad auxilium Domini, in adjutorium fortissimo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ e U Mtalis eoeũ ut dictũ ẽ. inp̃¬
liando fuerit intentio. consid̾andũ
qͦq ẽ qͦd inilla intentione bona magno &
lacmabili fatigati fuerint ꝑiculo. Cum
enĩ ꝑsingła fere p̃lia sic̃ scͥptura testatur.
fuerint paucissimi num̾o. ũ poterat de eẽ
aliqͣ timoris infirmitas. cum ip̃o. ꝗͣuis fir¬
missimo fidei uł spei p̃sidio. Unde unꝰ eoꝵ
barach fisiꝰ abincem: canit cĩ debbora. Q
sponte optulistis deisrł animas ur̃as ad ꝑ¬
luntate optulistis uos discͥmini. benedicite
dño. Non gͦ fuer̃t aut sunt expertes paci¬
entiȩ uł passionis in ipso usu gladis: ꝓ qua.
coronati st̃ iudices illi. quib ut iã dictũ
ẽ ꝓ ratione temporis usum gladii. u̾bum
in carnatil xp̃c ademit. placet itaq mul¬
tumq delectat: qd̾ sic̃ coronas aureas. ita
tã isti qͣm illi scił om̃s uiginti qͣtuor se¬
niores. in eadẽ apocalypsi. eytharas qͦ c
fialas dicunt᷑ hab̾e aureas: cũ erĩ apꝑuis¬

Expanded text:
t cum talis eorum ut dictum est in preliando fuerit intentio, considerandum quoque est, quod in illa intentione bona magno et lacrimabili fatigati fuerint periculo. Cum enim per singula fere prelia, sicut scriptura testatur, fuerint paucissimi numero, non poterat deesse aliqua timoris infirmitas cum ipso quamvis firmissimo fidei vel spei presidio. Unde unus eorum Barach filius Abinoem canit cum Debbora: Qui sponte obtulistis de Israel animas vestras ad luntate obtulistis vos discrimini, benedicite Domino . » Non enim fuerunt aut sunt expertes patientiae vel passionis in ipso usu gladii pro qua coronati sunt judices illi quibus, ut jam dictum est, pro ratione temporis usum gladii Verbum incarnatum Christus ademit. Placet itaque et multum delectat quod, sicut coronas aureas, ita tam isti quam illi, scilicet omnes viginti quatuor seniores, in eadem Apocalypsi citharas quoque et phialas dicuntur habere aureas: « Cum enim aperuis
Abbreviated transcription (Latin):
meo. & sedeatis suꝑ thronos. iudicantes du¬
odecĩ trib isrł. & cet̾a. illiq adħ responde¬
rent. dñe ecce gladii duo ħ: statĩ eiꝰmodi
gladios eis int̾dixit ait enĩ. Satis ẽ. Itẽ¬
ꝙ continuo. cũ ꝑcuteret unꝰ ex illis ingla¬
dio: sinite inqͥt usq huc. & ad petrũ. qͥ
ꝑcusserat. conu̾te ait gladiũ tuũ in locũ
suũ. Nempe qd ait satis ẽ. us sinite usq
huc. hoc dat intelligi qd̃ sͥ complacuerit.
ante aduentũ suũ usꝙ illuc usus gladii:
qͦmͦ usi sunt eo duodecim illi dequib nunc
sermo est. iudices pͥmi. iã aut̃ sibi ñ plac̾et
ut uterent᷑ illo. ĩmo recõ derent. & penitus de¬
ponerent eũ. iudices illi nouissimi: ꝯdenti
meliori gladio qͥ iam uen̾at: qͥ iã datus e¬
rat: qd̾ ẽ. ip̃m u̾bum dei. Oide. sic̃ lauda¬
bilit mat̾ialẽ illi gladiũ dimiserẽ oĩo. qͥa pã ñ¬

Expanded text:
icantes duodecim tribus Israel et cetera, illique ad hęc responderent: Domine, ecce gladii duo hid, statim eiusmodi gladios eis interdixit; ait enim: Satis est, itemque continuo, cum percuteret unus ex illis in gladio: Sinite, inquit, usque huc, et ad Petrum, qui percusserat: Converte, ait, gladium tuum in locum suum. Nempe quod ait Satis est, vel Sinite usque huc, hoc dat intelligi, quod sibi complacuerit ante adventum suum usque illuc usus gladii, quomodo usi sunt eo duodecim illi, de quibus nunc sermo est, iudices primi, iam autem sibi non placeret, ut uterentur illo, immo reconderent et penitus deponerent eum iudices illi novissimi contenti meliori gladio, qui iam venerat, qui iam datus erat, quod est ipsum verbum dei. Proinde sicut laudabiliter materialem illi gladium demiserunt omnino, quia iam n
Abbreviated transcription (Latin):
in cͥcuitu sedis sedilia uiginti qͣtuor. ce st̃¬
I thronos uiginti .iiiͦi. seniores: qͥa uidełe.
ante exordiũ regni dd̾ fuerunt illi duo¬
suꝑ duodecĩ sedes. & iudicaturi duodecim
trib isrł. St rectȩ seniores ñ solũ isti. u̾um
etiã illi dicti sunt: qͥa ꝑ matitatem fid̾i suȩ.
ppsm d̃i uiuenilit̾ lascuientẽ. eohercuer̃t :
ce qͥa fornicationes eiꝰdem ppłi quib cum
mulierib alienigenis. & cũ diis earũ forni¬
cabat᷑ isrł. ꝓut potuert iudiciali manu
abstersert᷑: rectȩ uestim̃tis albis cͥcũ amicti dic̃t̃.
Nichilominꝰ. qͥa ꝑ illos actum ẽ. ut ad ꝓ¬
positũ suũ dei u̾bum ꝑcurreret. & ꝓmis¬
rũ. ooione auree. Iure nãq cũ uictore

Expanded text:
in circuitu sedis sedilia viginti quattuor et super thronos viginti quattuor seniores, quia videlicet et ante exordium regni David fuerunt illi duosuper duodecim sedes et iudicaturi duodecim tribus Israel. Et recte seniores non solum isti, verum etiam illi dicti sunt, quia per maturitatem fidei suę populum dei iuveniliter lascivientem cohercuerunt et quia fornicationes eiusdem populi, quibus cum mulieribus alienigenis et cum diis earum fornicabatur Israel, prout potuerunt iudiciali manu absterserunt, recte vestimentis albis circumamicti dicuntur. Nihilominus quia per illos actum est, ut ad propositum suum dei verbum percurreret et promisrum coronę aureę. Iure namque cum Victore
Abbreviated transcription (Latin):
autes mat̾ialibꝰ uterent᷑ armis. Uenerat
enĩ temꝑib illoꝵ ip̃e qͥ mitcend̾ eratꝰ nͦ
aliꝰ sꝑari iam pot̾at. de carne abrahȩ uẽ¬
turꝰ. in quo ẽẽt salus. Ut quid gͦ ꝓtegenda
co ip̃e qͥ ex illa carne expectatꝰ uenerat.
cũ inpassione sua dic̾et illis. & ego dispo¬
no uob̾. sic̃ disposuit mͥ pat̾ ms̃ regnũ. ut

Expanded text:
materialibus uterentur armis. Venerat enim temporibus illorum ipse qui mittendus erat, nec alius jam sperari poterat de carne Abrahae venturus, in quo esset salus. Ut quid ergo pro carrco ille, qui ex illa carne exspectatus venerat, cum in passione sua diceret illis: « Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater