comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine iusco. Non amemus mare s uolemus uiextre¬
ma maris Hemo trepidet: s nemo depennis sius
p̃sumat: quia et pennatos ñ ipse engat . nͥ ipse de¬
dueat p̃cipitabim̃ inpfundo matis lasad ⁊ fatgati
qͥsi presumentes deuirib nrĩs. Opusẽ gͦ ut habea¬
mus pennas: et opus ẽ. ut ipse deducat. Aduitor
lo arbitrio quantum possumus : nͥ nos adiuuet
ginquitatem uieꝰ: quid sibi dixit: Etdixi: for¬
tasse tenebre conculcabunt me Eece enim iam
credidi inxp̃m: iam erigor duab alis gemine ca¬
ritatis. et habundat iniquitas hiuius scłr: et qm̃
habundauit iniquitas refrigesqt caritas multoꝵ¬
Sic dixit dũs: qm̃ abundauit iniqͥtas refrigescet
caritas multorum Inista uita int̃ tanta scanda¬
la: int̃ tam multa peccataꝰ int̃ tantas turbas
cotidianarũ temptationum. cotidianarũ sug¬
gestionum malarum. qͥd facio inquit: Quomͦi
ꝑueniam adextrema maris: Audio t̾ribiliter

Expanded text:
sine visco. Non amemus mare, sed volemus in extresine visco. Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia et pennatos nisi ipse erigat, nisi ipse deducat, praecipitabimur in profunda maris, lassati et fatigati, quasi praesumentes de viribus nostris. Opus ergo est ut habeamus pennas, et opus est ut ipse deducat; adjutor ipso libero arbitrio quantum possumus, nisi nos adjuvet ginquitatem viae, quid sibi dixit? «Et dixi, Fortasse tenebrae conculcabunt me.» Ecce enim jam credidi in Christum, jam erigor duabus alis geminae charitatis, et abundat iniquitas hujus saeculi; et quoniam abundavit iniquitas, refrigesitas, refrigescet charitas multorum.» In ista vita inter tanta scandala, inter tam multa peccata, inter tantas turbas quotidianarum tentationum, quotidianarum suggestionum malarum, quid facio, inquit? quomodo perveniam ad extrema maris? Audio terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
habentes alas gemine caritatis: non sit nob reqͥes.
nͥ inextremo maris: Nam si alibi requiem habere¬
uoluerimus: ininart precipitabimur: Uolemo
usq q̃ finiatur mare: suspendamus nos. pennis
geminȩ dilectionis Adãm interim spe uolem⁊
& illum finem maris spe fideli p̃meditemur.
irati uolumus fugere Quid enim sequitur: Si
descendero ininfernum ades: si recipiam pen¬
nas meas indirectum: Rccipiã inquit. Ergo a¬
miserat: Sirecipiam pennas meas indirectum.
et habitabo innouissima maris Et enim illuc
manus tua deducet me: et adducet me dexta tua.
sit consolatio nr̃a Recipiamus pennas ꝑcarita¬
tem: qͣs amiseramus ꝑcupiditatem Cupiditas
enim iuscus facta ẽ pennarũ nr̃arum: elisit nõ
delibertate aeris nr̃i: id⁊ aurarum illaꝵ libarũ
dammꝰ captiuati in aucupis potestate. inde nos
sangune suo redemit quem fugim⁊ ut caꝑem̃
lutrit pennas nob̃ dep̃ceptis suis enigimus eas iã

Expanded text:
habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, habentes alas geminae charitatis: non sit nobis requies, nisi in extremo maris. Nam si alibi requiem voluerimus, in mare praecipitabimur. Volemus quo usque finiatur mare, suspendamus nos pennis geminae dilectionis: ad Deum interim spe volemus, et illum finem maris spe fideli praemeditemurirati volumus fugere. Quid enim sequitur? «Si descendero in infernum, ades.» «Si recipiam pennas meas in directum. Recipiam,» inquit: ergo amiserat. «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et adducet me dextera tua.» sit consolatio nostra. Recipiamus pennas per charitatem, quas amisimus per cupiditatem. Cupiditas enim viscum facta est pennarum nostrarum; elisit nos de libertate aeris nostri, id est aurarum illarum liberadammodo captivati in aucupis potestate: inde nos sanguine suo redemit, quem fugimus ut caperemur. Nutrit nobis pennas de praeceptis suis; erigimus eas jam
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: abultore. spũ. auindice facie sic̃ fugiã. Quom̾. Si
tecipiã pennaᷤ meaᷤ ĩdirectũ. ⁊ habitabo ĩextremis mari
Sic possũ fug̾e afacie tua. Si mextremis maris uult
fugere afacie dĩ. ibi ñerit iue aq̃ fugit: de qͦ dixit.
si descendero ĩifernũ ades: Mirum si in extremis ma¬
ris ñ ẽ qͥ nec apud inferos deest. S noui inquit.
quomodo fugiam abira tua. Recipiendȩ s̃ pennȩ mee
ñ in prauum. s indirectum: ut nec insuperbiam
erigar presumptionẽ: nec inꝑditam mergar desꝑa¬
tionem. Quas pennas uult assumere. nͥduas alas.
duo preccpta caritatis: in quib duob preceptis. to¬
ta lex pendet & ꝓpħȩ : Has inquit alas. has penna
si recipiam sic. & habitabo inextremis meris: pos¬
sum fugere. a facie tua. ad faciem tuam: a facie ira¬
ti. adfaciem placati: Quid enim ẽ extremum ma¬
ris: nͥ finis scłi: Iiluc iam uolemus spe et desidio:

Expanded text:
tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si tuo; ab ultore Spiritu, a vindice facie, sic fugiam. Quomodo? «Si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in extrema maris»: sic possum fugere a facie tua. Si in extrema maris vult fugere a facie Dei, ibi non erit ille a quo fugit, de quo dixit, «Si descendero in infernum, ades?» Mirum si in extremis maris non est, qui nec apud inferos deest. Sed novi, inquit, quomodo fugiam ab ira tua. Recipiendae sunt pennae meae non in pravum, sed in directum, ut nec in superbam erigar praesumptionem, nec in perditam mergar desperationem. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo praecepta charitatis? In quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Has, inquit, alas, has pennas si recipiam sic, et habitabo in extrema maris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid enim est extremum maris, nisi finis saeculi? Illuc jam volemus spe et desiderio,
Abbreviated transcription (Latin):
possit inuestigari Cum autem audierint do¬
minum potentem: aut ñ suscipiunt: aut cum
magno timore suscipiunt: S homo potens falli
potest Ubi nonẽ ds̃: Quis fallit deum: Quẽ non
uidet ds̃: A quo fugitiuum suum ñ repetit ds̃:
Iuo gͦ ibit fugitiuus iste afacie dĩ: Uertit se hac
atq illac: quasi querens locum fuge suȩ. Si asctn
nullo pacto te posse longe fieri abeo aquo
longuiquare uoliusti Ecce uie ubiq ẽ Tu qͦ
iturus es: Inuenit consilium: et hoc abillo qui
cum iam reuocare dignatur inspiratum: Si as
dero ades Si me extulero. te inuenio repressorẽ
si me abscondero. te inuenio inquisitorẽ. ⁊ñ mqͥsi
Si peccando uenero inꝓfundum maloꝵ & confi¬
teri contempsero dicens qͥs me uidet: in infer¬
no enim qͥs confitebiturt᷑: Etiam iuuic ades
ut uindices Quo gͦ iturus sum. ut afacie tua fugiã :
nit Sic fugiam inquit afacie tua: sic fugiã abspũ

Expanded text:
possit investigari. Cum autem audierint dopossit investigari. Cum autem audierint dominum potentem, aut non suscipiunt, aut cum magno timore suscipiunt: quia et homo potens falli potest. Ubi non est Deus? quis fallit Deum? quem non videt Deus? a quo fugitivum suum non repetit Deus? Quo ergo ibit fugitivus iste a facie Dei? Vertit se hac atque illac, quasi quaerens locum fugae suae. 11. «venullo pacto te posse fieri longe ab eo, a quo longinquare voluisti. Ecce ille ubique est: tu, quo iturus es? Invenit consilium, et hoc ab illo qui eum jam revocare dignatur inspiratum. «Si asernum, ades.» Si me extulero, te invenio repressorem; si me abscondero, te invenio inquisitorem; et non inqSi peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua fugiam, id nit: Sic fugiam, inquit, a facie tua, sic fugiam a Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tum mͥ ẽ. et labor ẽ. ante me: non possum ꝑciꝑe
qđ dimisi Mirificata ẽ. enĩ inquit scientia tua
exine Expeccato meo factum ẽ. ut mu ficatat̃
mͥ eẽt: et in comprehensibilis mͥ existeret Nam e¬
rat mͥ facilitas contemplandi te: quando ñ suꝑ¬
bia reliqueram te Mirificata ẽ. scientia tua exme:
nualiit: ñ potero adillam. Sub audis ex me Ñ
potero adiuam exme Cum gͦ potero: ñpotero nisi
latere ocłos ei aqͦ fugit. Et quo iturus estiãcur
Quis potest fugere inmundo abillo spũ. quo plen
ẽ mundus Quo ibo aspũ tuo: & quo a facie
tua fugiam: Locum querit. quo fugiat abira
dĩ Quis ẽ locus recepturus fugituium dr̃᷑ ho¬
mines qui suscipiunt fugitiuos. querunt abeis
aqͦ fugerint: et quem seruum inuenerint alieꝰ
dñi. minꝰ potũtis. tanquã sine ullo timore ẜciptũt di¬
centes incorde suo: non habet: ste talẽ dnm̃ aquo

Expanded text:
tum mihi est, et labor est ante me; non possum percipere tum mihi est, et labor est ante me; non possum percipere quod dimisi. «Mirificata est» enim, inquit, «scientia tua ex me.» Ex peccato meo factum est ut mirificata mihi esset, et incomprehensibilis mihi existeret. Nam erat mihi facilitas contemplandi te, quando non superbia reliqueram te. «Mirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam:» sed subaudis, «ex me. Non potero ad illum ex me.» Cum ergo potero, non potero nisi latere oculos ejus a quo fugit. Et quo iturus est jam, cem terrarum : quis potest fugere in mundo ab illo Spiritu, quo plenus est mundus? «Quo ibo a Spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam?» Locum quaerit quo fugiat ab ira Dei. Quis est locus recepturus fugitivum Dei? Homines qui susciptum fugitivos, quaerunt ab eis, a quo fugerint; et quem servum invenerint alicujus domini minus potentis, tanquam sine ullo timore suscipiunt, dicentes in corde suo: Non habet iste talem dominum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
nomine dni nr̃i iħu xp̃i: et dimittunt᷑ uobis
peccata ur̃a Ecce uiderunt posteriora eius: cuiꝰ
faciem uide ñ potuerunt Manus enim eius
erat suꝑ ocłos eoꝵ: non semꝑ: s donec transuit
Postea quã transit. abstulit manum abocłis eoꝵ.
ablata manu abocłis suis: dicunt discipłis: Qd
faciemus: Primo seui: postea pii Primo irati:
postea timidi Primo duri: postea flexi Pmo
ceci: postea illuminati Puto qđ agnoscamus
et in hoc psalmo uoces huiusmodi: etiã gentiũ
recordantiũ infidelitatẽ suam. Concludit enĩ
ds̃ om̃s ininfidelitate: ut omnium misereatur. Tu
finxisti me: et posiusti suꝑ me manum tuã. Miri.¬
ficata ẽ scientia tua exme: inualuit: non potero
adillam Heluti posusti suꝑ me manum tuam.
Mirus in factus es: non te comprehendo. cũ qͦ eram
Quam facilis m̾erat uultus patris. quando diri:
dam̾ substantiam meam quȩ me contingit Ecce
ꝓfect̾o inregione longinqua. & fame contrito. int¬

Expanded text:
i; et dimittentur vobis peccata vestra» . Ecce viderunt posteriora ejus, cujus faciem videre non potuerunt. Manus enim ejus erat super oculos eorum; non semper, sed donec transiret. Posteaquam transiit, abstulit manum ab oculis eorum: ablata manu ab oculis suis, dicunt discipulis, «Quid faciemus?» Primo saevi, postea pii; primo irati, postea timidi; primo duri, postea flexi; primo caeci, postea illuminati. 9. Puto quod agnoscamus et in hoc psalmo voces hujusmodi etiam Gentium recordantium infidelitatem suam. «Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur» . «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Mirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam.» Veluti posuisti super me manum tuam: mirus mihi factus es; non te comprehendo cum quo eram. Quam facilis mihi erat vultus patris, quando dixi, «Da mihi substantiam meam, quae me contingit.» Ecce profecto in regionem longinquam et fame contrito , mul
Abbreviated transcription (Latin):
honorificati sund factũ ẽ. incis ossũ illud post
resurrectionem dñi in abscondito: et ꝓeiuis no¬
mine passi sunt. incuius passione trepidauert
Michi autem ualde honorificati sunt amici tui
ds̃. ualde confortatus ẽ. principatus eoꝵ facti

Expanded text:
honorificati sunt. Factum est in eis os illud post honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde conforta
Abbreviated transcription (Latin):
triduanũ mortuũ suscitauerat: ante ocłos ipsoꝵ
tanta mirabilia fecerat: & tam̃ trepidauerunt in
passione eius: quasi amisissent eũ de quo frustra
p̃sũpserant. s ꝑdiem errabunt: & nemo ineis.¬
eis Nemo ꝓrsus nemo: nec ipse qui dixerat: tecũ¬
ero usq admoritm Dixerat enm ulis Ueniet
hora ut me relaitquatis solum: eteat unusqͥsq
uiam suã Sednon solum: quia pat̃ mecũ est
Cum illo erat paĩ. & ipse cum patre. et millo pat̃
et ipse inpatre: et ipse et pater unũ: et illi timu¬
erunt cum moreretut: Quare nͥ quia ꝑdiem er¬
rautruntꝰ e nemo fuit ineis: Edicm errabant:
quid ꝑcribant: Et ubi ẽ imnꝑfectum incum ui¬
derunt ocłi tui. et in libro tuo om̃s scribentur:
Erggo qñ ꝑdicm crrauerunt: Cum hic positũ
dominum non intellexerunt Et qͥd sequit᷑
Wlichi autem ualde hononficati sunt amici tui
ds̃. Idest ipsi qui ꝑdiem errabant et nemo fu¬
it ineis: amici tiu facti facti sunt: et ualde mͥ

Expanded text:
mortuum suscitaverat , ante oculos ipsorum tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim illis: «Veniet hora, ut me relinquatis solum, et eat unusquisque in viam suam: sed non sum solus, quia mecum est Pater» . Cum illo erat Pater, et ipse cum Patre; et in illo Pater, et ipse in Patre; et ipse et Pater unum ; et illi timuerunt cum moreretur. Quare, nisi quia per diem erraverunt, et nemo fuit in eis? «Per diem errabunt, quid peribunt? Et ubi est, «Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur?» Ergo quando per diem erraverunt? Cum hic positum Dominum non intellexerunt. Et quid sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝑsecutionib suis Illi enim eos exsua infir¬
mitate coniciebant: qui non habebant ossum ab¬
sconditum interuis Iui uͦ qui habebant: homi¬
nib foris tristes uidebantur intus autem gaude¬
bant dõ: cui non erat absconditum ossum ipsoꝵ
qđ fecerat in abscondito Aꝑit autem hoc ossum
inabscondito factum adño. idẽ apłs paulus: his
uerbis: Non solum autem inquit: sedetiam gła¬
mur intribulationib. Parum ẽ quia non es
tristis: &gloriaris: Susficiat tibi tristem non
ẽẽ Parum ẽ. inquam xpĩanis Tale ossum mͥ
fecit in abscondito: ut parum sit non frange nͥ
cuam glouen unde gloriatio: Inttibulations
scientes quia tribulatio patientiã oꝑatur ui¬

Expanded text:
fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirfieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; cui non erat absconditum ossum ipsorum, quod fecerat in abscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo idem apostolus Paulus, his verbis: «Non solum autem,» inquit, «sed etiam gloriamur in tribulationibus.» Parum est quia non es tristis, sed et gloriaris? Sufficiat tibi tristem non esse. Parum est, inquit, Christianis: tale ossum mihi fecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur
Abbreviated transcription (Latin):
illud: inabsconditoẽ S quia xpĩam innomi¬
ne domini xp̃ianis loquimur: mͦ inuenimus qͦd
sit ossum huiusmodi Firmitas quedã interior
qͥa inossib firmitas & fortitudo intelligitur.
nonfrangitur: Quelibet tormenta. quelibet tri¬
bulationes. quelibet huius scłi aduersitates. un¬
diq seuiant: illud qđ ds̃ in abscondito fec̃ fir¬
mum infirium nob frangi non potest: ñcedit
Adomino enim facta ẽ quedam firmitas patien¬
tiȩ nr̃ȩ : dequa dicitur inalio psalmo Uerun¬
tamen do subicietur anima mea: qm̃ abipso ẽ¬
patientia mea Et adtende apłm paulũ: haben¬
tem intus hoc genus firmitatis Quasi tristes
inquit: semꝑ autem gaudentes Unde qͣsi tͥstes:
Contumelus: obpbriis: ꝑsecutionib : flagellis:
plagis: lapidationib: carcerib: cathenis. Quis
non eos tunc miseros estimaret: Necilli ipsi ꝑ¬
secutores seuirent ineos: nͥ putarent eos miseros

Expanded text:
illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomiillud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquimur, modo invenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi persecutores saevirent in eos, nisi putarent eos miseros
Abbreviated transcription (Latin):
quia nox illuminatio indeliciis meis ẽ. nͥ quia ue¬
nit mͥ grã tua. & illuminauit tenebras meas:
nͥ quia tu possedisti renes meos: nisi quia tu me
scondito. Ossum dicit: Quo uulgo dicunt os¬
sum: latine os dicitui: Hoc ingreco inuenitur
Nlam possemus hic putare os eẽ. abeo qđ sunt ora:
non os corrpte abed qdđ sunt osta Honẽ. ergo ab¬
sconditum inquit os meum ate. qđ fecistimab
scondito Habeo in abscondito. qͦddam ossum: Sic
enim potius loquamut Melius ẽ reprebendant
nos grammatici: quam non intelligant populi
Ergo est inquit quoddam ossum meum intus:
in abscõndito lu fecisti intus ossum mͥ inabscon¬
dito: et nonc̃. absconditum atẽ: In abscondito enĩ
fecisti S nunquid & tͥ hoc abscondisti: Hoc os¬
sum neum factum atẽ in abscondito. homines.
non uident: homines non nouerunt: tu autẽ
nosti qui fecisti Qđ gͦ ossũ dicit frs̃. Queramꝰ

Expanded text:
quia nox illuminatio in deliciis meis est? nisi quia vequia nox illuminatio in deliciis meis est? nisi quia venit mihi gratia tua, et illuminavit tenebras meas? nisi quia tu possedisti renes meos? nisi quia tu susecisti in abscondito.» Os suum dicit: quod vulgo dicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco invenitur Nam possemus hic putare os esse, ab eo quod sunt ora; non os correpte, ab eo quod sunt ossa. «Non est» ergo «absconditum,» inquit, «os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Habeo in abscondito quoddam ossum. Sic enim potius loquamur: melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant populi. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus
Abbreviated transcription (Latin):
trnebre euis. sic etlumen cuis Nec felicitas scłi noᷤ
facit beatos: nec aduersitas miseros Opus c̃ ui¬
sticiam petere: fidem diligere sperare indño: di¬
ligere dm̃: diligere et ꝓximum. Post istos labo¬
res habebimus udefessam lucem: habebuus
dic̃ sine occasui Iransit quicquid ẽ in ista nocte
lucidum: et tenebrosum: Qm̃ tu possedisti renes
meos dñe: suscepisti me exutero matris mee¬
onfitebor tͥ dñc qm̃ derribiliter mirificatus es
Terribilit̾ mirificatus es eo ipso qđ te miram̃.
terribilis es. cũ tremore gaudemus: Limemus
enim nedonis tuis nos extollentes. suꝑbia me¬
reamur amittere: qđ humilitate ꝑcepimus
Iam cognoscit anima mea ualde: qm̃ suscepisti
me exuitro matris meȩ Antea uͦ mirificata ẽ.
scientia tua exme: inualuerat. nec poteram ad
illam: Ergo ex mne inualuerat: nec poteram ad
illam: Unde mͦ anima mea cognoscit ualdoᷤ nͥ

Expanded text:
tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Nec felicitas saeculi nos facit beatos, nec adversitas miseros. Opus est justitiam tenere, fidem diligere, sperare in Deum, diligere Deum, diligere et proximum. Post istos labores habebimus indefessam lucem, habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me ex utero matris meomine, quoniam terribiliter mirificatus es. Terribiliter mirificatus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus. suscepisti me ex utero matris meae: antea vero mirificata est scientia tua ex me; invaluerat, nec poteram ad illam. Ergo ex me invaluerat, nec poteram ad illam. Unde modo anima mea cognoscit valde, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
quã: Lalem arborẽ fici sicut nostis cũ dñs inueniᷤ¬
sec: maledicto arefecit. Inuenit enim in ea folia:
et fructum noninuenit Quandã nob̃ arborem
figurabat: Ham fructuum illorum tempꝰ non¬
dum erat: Qđ om̃s homines nouerant: artifex cȩ¬
li & terrȩ non nouerat: Ergo ille qui paulum se¬
gregauit abutero mat̾s suȩ ipse et no ᷤ segͥgauit ab ut̾o
mat̾s nr̃c. Cuiꝰ matris nr̃ȩ: Illiꝰ babylonie. Suscepti
gͦ exutero illo: iã incipiamꝰ hr̃e aliã spẽ. Psit fratres
quare gaudetis: fructus facite positi in alla spe.
am non nouimus malũ nisi offendẽ dm̃: et ñ ꝑ¬
duci adilla q̃ reꝓmisit: nec nouimꝰ bonũ nͥ ꝓmereri
dm̃: et ꝑduci adilla quȩ ꝓmisit: Quid illa bona
mundi huius: et mala mundi huius: Indiffe¬
renter habcamus: qͥa iam suscepti abutero illiꝰ
mat̾s nr̃e. indifferent̃ ea habentes dicimus: sicut

Expanded text:
quam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisquam. Talem arborem fici, sicut nostis, cum Dominus invenisset, maledicto arefecit. Invenit enim in ea folia, et fructum non invenit: quamdam nobis arborem figurabat. Nam fructuum illorum tempus nondum erat : quod omnes homines noverant, artifex coeli et terrae non noverat? Ergo ille qui Paulum segregavit ab utero matris suae, ipse et nos segregavit ab utero matris nostrae. Cujus matris nostrae? Illius Babyloniae. Suscepti ergo ex utero illo, jam incipiamus habere aliam spem. Promisit, fratres, quare gaudeatis; fructus facite positi in alia spe. Jam non novimus malum nisi offendere Deum, et non perduci ad illa quae promisit; nec novimus bonum nisi promereri Deum, et perduci ad illa quae promittit. Quid illa bona mundi hujus, et mala mundi hujus? Indifferenter habeamus; quia jam suscepti ab utero illius matris nostrae indifferenter ea habentes, dicimus, «Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui credunt & suspirant illi luci ierłm cȩ
lestis: Ego ergo dixiꝰ exuttro matris mee. su¬
sccptus sum ad nõ: inde mͥ tinebre huius noctis.
eclux huiuis noctis. indifferentes factȩ sunt: Qui
autem ẽ. inuttro matris illius babilonie. gaudet
ꝓsꝑis scłi: frangitur aduersitatib scłi: non nouit
gaudere nͥ aliquid ꝓspcrum eueniat scđm tempo:
nec nouit contristari nisi aliquid aduersum eue¬
niat scđm tempus Iam exi deutero babiloniȩ: in¬
cipe cantare ymnum deo: egredere & nascere: su¬
scipit te ds̃ exutero matris tue: Quis ds̃: Ds̃ ille
apłi pauli: qui dixit Cum autem placuit deo qͥ
me segregauit deutero matris meȩ. reuelare filiũ
suum inme: Quȩ erat mater eius: Synagoga.
Et ibi quid didicerat: nͥ qđ habebant ipsi uidei. &¬
ipse popłs nomen: Inillis remanserat laus dei:
facta autem nonineis iuueniebantur: Erant
incis uerba dĩ. qͣsi folia inarbore. et fructus nun¬

Expanded text:
omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem omnes qui credunt et suspirant illi luci, Jerusalem coelesti. Ego ergo dixi: Ex utero matris meae susceptus sum a Domino; inde mihi tenebrae noctis hujus et lux hujus noctis indifferentes factae sunt. Qui autem est in utero matris illius Babyloniae, gaudet prosperis saeculi, frangitur adversitatibus saeculi; non novit gaudere nisi aliquid prosperum eveniat secundum tempus, nec novit contristari nisi aliquid adversum eveniat secundum tempus. Jam exi de utero Babyloniae, incipe cantare hymnum Domino: egredere, et nascere; suscipiet te Deus ex utero matris tuae. Quis Deus? Deus ille apostoli Pauli, qui dixit: «Cum autem placuit Deo, qui me segregavit de utero matris meae, revelare» «Filium suum in me» . Quae enim erat mater ejus? Synagoga. Et ibi quid didicerat, nisi quod habebant et didi Nomen in illis remanserat laudis Dei; facta autem in eis non inveniebantur: erant in eis verba Dei, quasi folia in arbore, et fructus nus
Abbreviated transcription (Latin):
renes meos domine: Non sine causa. sicut tenebrȩ
eius. sic et lumen eius: Intus ẽ possessor: Hon so¬
lum cor tenet. sed etiam renes: non solum cogita¬
tiones. s etiam delectationes Ipse ergo possidet:
unde me delectaret aliqͥd lucis innocꝰte: Ipse tenet
renes meos: non noui delectari. nisi deluce interio¬
it sapientiȩ ipsius Suid ergo: non delectaris de
ꝓsperitate rerum: de felicitate temporalium: de
honorib : dediuiciis: defamilia: Hon delector
inquit:. Quare: Suia sicut tenebrȩ euis: sic et lu¬
men eius Unde tͥ ista in differentia: ut sicut te¬
nebre eius. sic sit tͥ et lumen eius: Unde: Qm̃ tu
possedisti renes meos dñe. suscepisti me exutero
matris mec Dum essem inuitro matris meç ñ
indifferenter habebam tenebras illius noctis. Et¬
enim uterus matris meȩ: consuctudo ciuitatis
meȩ fuit Que ẽ illa ciuitas: Quȩ nos genuit in
captiuitate: Nouimus babiloniam illam de qͣ
hesterno die locuti sumus: unde ꝓficiscuntur

Expanded text:
renes meos, Domine.» Non sine causa, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Intus est possessor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipse tenet renes meos: non novi delectari nisi de luce interiore sapientiae ipsius. Quid ergo? non delectaris de prosperitate rerum, de felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delector, inquit. Quare? Quia «sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Unde tibi ista indifferentia, ut sicut tenebrae ejus, sic sit tibi et lumen ejus? unde? «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me ex utero matris meae.» Dum essem in utero matris meae, non indifferenter habebam tenebras illius noctis et lucem illius noctis. Etenim uterus matris meae, consuetudo civitatis meae fuit. Quae est illa civitas? Quae nos primo genuit in captivitate. Novimus Babyloniam illam de qua hesterno die locuti sumus, unde proficiscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mortius Et deinde dic̃ qͥd interea ꝑtotum hoc
tempus dum iam resurrexit. & adhuc cũ patre
c̃ patiatur hic: ꝑ commixtionem peccatoꝵ it
corpore suo qͦd ẽ ȩccłia: et ꝑseꝑationem hercticoꝵ.
Sequit̃ enim: et dicit Si occideris ds̃ peccato

Expanded text:
 Et deinde dicit quid interea per totum hoc  Et deinde dicit quid interea per totum hoc tempus, dum jam resurrexit et adhuc cum Patre est, patiatur hic per commixtionem peccatorum in corpore suo, quod est Ecclesia, et per separationem haereticorum. Sequitur enim et dicit: «Si occideris
Abbreviated transcription (Latin):
Et numerabo eos. & suꝑarenam multiplicabun¬
tur ꝑ illos qui ꝑdiem errauerunt. & nemo
erat incis. ecce nata ẽ. tanta multitudo. que iam
sicut arena numerari ñ potest nͥ deo Dixit enim
suꝑ harenam multiplicabuntur. et tamen dixe¬
rat dinumcrabo eos lili ipsi numerati. suꝑ hare¬
nã multiplicabunt᷑: Ei quippe harena numera¬
taẽ: cui numerati sunt capilli capitis ur̃i Binu¬
merabo cos: & suꝑ harenam multiplicabunt᷑:
Exsurrexi: et adhuc tetum sum Surrexi & adhuc
tecũ sum. qͥd ẽ: Iam passus sum inquit: sepultꝰ
sum Ecce surrexi: & adhuc me ñ intelligunt:
s adhuc iecũ sum. id÷ nondũ cum ipsis. qͥa non¬
dum agnoscunt: Sic enim legitur in eungłio:
rentem ñ continuo cognouerunt Est et alius
sensus Ex surrexi & adhuc tecum sum: ut hoc
tp̃s significare uoluerit qͦ adhuc inocculto ẽ ad
dexteram patris: ante quã reueletur inclarita¬
te qua uenturus ẽ adiudicandum deuius &¬

Expanded text:
numerabo eos, et super arenam multiplicabuntur.» Per illos qui per diem erraverunt, et nemo erat in eis, ecce nata est tanta ista multitudo, quae jam sicut arena numerari non potest, nisi Deo. Dixit enim, «Super arenam multiplicabuntur;» et tamen dixerat, «Dinumerabo eos.» Illi ipsi numerati, «super arenam multiplicabuntur.» Ei quippe arena numerata est, cui numerati sunt capilli capitis nostri . «Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur.» 25. «Exsurrexi, et adhuc sum tecum. Exsurrexi, et» «adhuc sum tecum,» quid est? Jam passus sum, inquit, sepultus sum; ecce surrexi, et adhuc me non intelligunt secum. «Adhuc tecum sum,» id est, nondum cum ipsis; quia nondum agnoscunt. Sic enim legitur in Evangeliorentem non continuo cognoverunt . Est et alius sensus, «Exsurrexi, et adhuc sum tecum:» ut hoc tempus significare voluerit, quo adhuc in occulto est ad dexteram Patris, antequam reveletur in claritate qua venturus est ad judicandum de
Abbreviated transcription (Latin):
turam ꝑquam huius modi sermonem et uocesemit¬
teret. Moyses sc̃s nouerat istã locutionẽ dĩ assũptis
quibusdam corporeis creaturis fieri. & desid̾auit &
concupiuit uidere ipsam spẽm dĩ. et loquenti se cũ
dõ dirit. Si inueni grãm ante te: ostende in te¬
inetipsum Cum hoc uehementer concupi¬
tem sceret: & hoc quadam si dicendũ ẽ amica fa¬
miliaritate quia ipse dignatus ẽ. extorquere uellet
dõ. ut uideret eus maiestatem & faciẽ. qͦmͦ dici
potest facies dĩ: ait illi Non potes uidere faciem
meã. Nemo .ti. uidit faciẽ mcã ⁊ uix̃ S ponã te inspelun¬
altm enigma. id÷ obscura q̃dã figura rerum. Cũ
transiero posteriora mea uidebis dic̃ ds̃. quasi
exalia parte habeat faciem exalia dorsum.
Absit anobis: tale aliquio de illa mait¬
state sentire: Nam qui hoc sentit de dõ: quid ei
ꝓdest. quia templa clausa sunt: ydolum incorde
suo fabricat Sunt gͦ in illis uerbis. magna mỹ¬

Expanded text:
turam, per quam hujusmodi sermonem et voces emitturam, per quam hujusmodi sermonem et voces emitteret: Moyses sanctus noverat istam locutionem Dei assumptis quibusdam corporeis creaturis fieri; et desideravit et concupivit videre ipsam speciem Dei, et loquenti secum Deo dixit: «Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum.» Cum hoc vehementer concupisceret, et hoc quadam, si dicendum est, amica familiaritate, qua ipse dignatus est, extorquere vellet Deo, ut videret ejus majestatem et faciem, quomodo dici potest facies Dei; ait illi: «Non potes videre faciem meam: nemo enim vidit faciem meam, et vixit. Sed ponam te in spelunalterum aenigma, id est obscura quaedam figura rerum. «Cum transiero, posteriora mea videbis,» dicit Deus; quasi ex alia parte habeat faciem, ex alia dorsum. Absit a nobis tale aliquid de illa Majestate sentire. Nam qui hoc sentit de Deo, quid ei prodest quod templa clausa sunt? Idolum in corde suo fabricat. Sunt ergo in illis verbis magna my
Abbreviated transcription (Latin):
narent: Sic enim loquebatur tc̃ ds̃: non quomͦ lo¬
quit᷑ insubstantia sua Quomͦ enim loquitur
insubstantia sua: Locutio di: uerbum dĩ ẽ. Uer¬
bum dĩ: xp̃c ẽ: Uerbũ illud nonsonat et transit:
s semꝑ incominutabilit̾ manet uerbum ꝑ qd̾ om¬
nia facta sunt: Cui uerbo dicitur: ipsaẽ enĩ ⁊ sapi¬
entia dĩ mutabis ea et mutabuntur: tu autẽ idem
ipse es: Etalio loco de sapientia cum scriptura di¬
ceret: in se ipsa manens ait. innouat omnia. lila
gͦ sapientia stans. si dici debeat uł stans. dr̃ autem
ꝓpter in commutabilitatem. non ꝓpter umobili¬
tatem: et eodem mͦ se semꝑ habens. nullo loco nul¬
lo tempore uariata: nusquam alit̃ quam hic aut
ibiꝰ nunquam alit̃ quã nunc aut antea: ipsa ẽ.
locutio dĩ Locutio uero illa quȩ fiebat ad moysen:
adhominem fiebat ꝑsillabas: ꝑtranseuntes sonos
Nonautem fierent ista: ñ ds̃ assumeret talem crea¬

Expanded text:
narent Sic enim loquebatur tunc Deus, non quomodo lonarent Sic enim loquebatur tunc Deus, non quomodo loquitur in substantia sua. Quomodo enim loquitur in substantia sua? Locutio Dei, Verbum Dei est; Verbum Dei Christus est: Verbum illud non sonat et transit, sed semper incommutabiliter manet Verbum, per quod facta sunt omnia . Cui Verbo dicitur ipsa est enim et Sapientia Dei; «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es» : et alio loco de Sapientia cum Scriptura diceret: «In seipsa manens,» ait, «innovat omnia» . Illa ergo Sapientia stans si dici debet vel stans: dicitur autem propter incommutabilitatem, non propter immobilitatem et eodem modo se semper habens, nullo loco, nullo tempore variata, nusquam aliter quam hic aut ibi, nunquam aliter quam nunc aut antea, ipsa est locutio Dei. Locutio vero illa quae fiebat ad Moysen, ad hominem fiebat per syllabas, per transeuntes sonos. Non autem fierent ista, nisi Deus assumeret talem crea
Abbreviated transcription (Latin):
sti suꝑ me manũ tuã. finxisti me. ubi: Inista maorta¬
litate iã adlabores. adq̃s õs nati sumꝰ. N enĩ quiq̃
nascit᷑ ñ quẽ ds̃ finxent inutero matris suȩ. aut
ulla creatura ẽ cur ñ ẽ ille plas mator. sed fu¬
sti me inisto labore et posiusti suꝑ me manim
tuã iundicẽ manũ grauantẽ supbum sta enis
salubriter deicit elatum: ut erigat humilem. Tu
finristi me: et posiuisti suꝑme manum tuam:¬
Uirificata ẽ. scientia tua exme: inualuit: non po¬
tero adillam: Aliquid qd obscurum quidẽ est.
sed cum ñ parua dulcedine intelligitur: aduer¬
tentes audite: Moyses sc̃s dĩ erat famulus. cum
quo loquebatur ds̃ ꝑnubẽ: quia temporalit̃ lo¬
quens. utiq ꝑ assumptam creaturam loquebatur
seruo suo: id÷ non ꝑsubstantiam suam: s ꝑassum¬
ptam aliquam corꝑalem creaturam ꝑquam uoces
ille fierent: ethumanis atq mortalib aurib ꝑso¬

Expanded text:
sti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortasti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitate; jam ad labores, ad quos omnes nati sumus. Non enim quisquam nascitur, nisi quem Deus finxerit in utero matris suae; aut ulla creatura est cujus non est ille plasmator. Sed «finxisti me» in isto labore: «et posuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim salubriter dejecit elatum, ut erigat humilem. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuamirificata est scientia tua ex me: invaluit; non potero ad illam.» Aliquid quod obscurum quidem est, sed cum non parva dulcedine intelligitur, advertentes audite. Moyses sanctus Dei famulus, cum quo loquebatur Deus per nubem, quia temporaliter loquens utique per assumptam creaturam loquebatur servo suo; id est, non per substantiam suam, sed per assumptam aliquam corporalem creaturam, per qnam voces illae fierent, et humanis atque mortalibus auribus perso
Abbreviated transcription (Latin):
ne te Nam si mͥ bene eẽt sine te: nollem forsan re¬
dire adte Ergo iste confittns &e peccata sua dictns.
corpꝰ xp̃i iustificatum: ñinse s inillius grã. dix̃¬
omnia nouissima et antiqua Cognouisti nouis¬
sima mea: quando porcos paui. Cognoiusti añq̃
mea. quando ate partem substantiȩ mex expetuiian¬
tiqua: mͥ fucrunt exordia nouissimoꝵ maloꝵ. An¬
tiquum peccatum: quando lapsi sumꝰ Hoiussimi
pena: quando inistã mortalitatem laboriosã peti¬
culosamq ꝑuenimus. Atq utinã nob ista sit nons¬
sima Erit ista nouissima: si iam redire uoluetoñ
Est enim alia quibusdã impiis nouissima: quibus
dr̃ Iit ungnem eternum: qͥ p̃ꝑatus ẽ diabolo & an¬
głis enus Nos autem frs huc usq descruerimꝰ dñi
usq adhuus uite mortalitatem sufficiat laboriũs
Recordemur panem patͥs nr̃i: recolamus beatitu¬
dinẽ domus patris nr̃i Nonnos delectent silique

Expanded text:
ne te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan rene te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixomnia novissima et antiqua.» Cognovisti novissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia malorum novissimorum. Antiquum peccatum, quando lapsi sumus; novissima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae
Abbreviated transcription (Latin):
nereturꝰ nͥ pat̃ flagellare uellet longinqum ut
reciꝑet ꝓpinquum: Ergo tanquam deprehensus fu-¬
gitiuus. sequente se uindicta legitima dĩ. uindicantis
inaffectiones nr̃as quacunq ierio et quocunq ꝓgrs¬
sus fueriostanquam gͦ deprehensus fugitiuus loqui¬
tur: semitam meam & limitẽ meum inuestigasti
Quid. ẽ. semitam meam: Qua ꝓfectus sum Quid est
limitem meum: Quo usq ꝑueni: Semitam meam
etlimitem meũ inuestigasti: Limes m̃s ille longin¬
quus: ñ fuit longe abocłis tius Multum ieram:
sti: sed preuidisti Ante quam eas irem: ante quã
cas ambularem: preuidisti eas Et ꝑmisisti me iu
labore ire uias meas: ut si nollem laborare. redirẽ
inuias tuas Qm̃ non ẽ dolus inlingua iea
Ouare hoc dixi : Quia ecct fateor tͥ: ambulauise¬
mitam meã: factus sum longinquus ate Dnscessi
ate cum qͦ mͥ bene erat. et bono meo male mͥ fuit si¬

Expanded text:
neretur, nisi pater vellet flagellare longinquum, ut neretur, nisi pater vellet flagellare longinquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legitima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fuerimus; tanquam ergo deprehensus fugitivus loquitur: «Semitam meam, et limitem meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem meum?» Quo usque perveni. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum ieram, sti; sed, «praevidisti.» Antequam eas irem, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit si
Abbreviated transcription (Latin):
regionis illiuᷤ. et ille eum porcis pascendis p̃posuit.
De quoꝵ siliquis cupiebat saturari: et ñ pottrat. Post
laborẽ et truturam. & tribulationem & egestatem.
uenit illi pat̃ inm̃tẽ: et uoluit redire: et sic ait:
Surgam: ct ibo adpatrem meũ Surgã. dixit Sed̾at
enim: Hic gͦ eiꝰ uocẽ agnosce dicentis: tu cognoui¬
sti sessionem meam. et resurrectionem meam Se¬
di inegestateᷤ. surrexi indesidio panis tui. Intelle¬
xristi cogitationes meas alonginquo: Longe enim
lexisti cogitationes meas delonginquo P ropt̾ra
sic dicit dñs ineuangłio: quia occurrit illi pater
uenienti Uereꝰ quia intellexerat cogitationes eius
delonginquo Semitã meam & limitem meum
inuestigasti. Semitam inquit meam Quam. nisi
malam. Quam ille ambulauerat ut patrẽ desere¬
ret: qͣsi ocultus ẽẽ posset ocłis uindicantis: Aut uͦ
milla egestate contereretur: aut porcos pascere po¬

Expanded text:
regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit illi in mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cognovisti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Longe enim lexisti cogitationes meas de longinquo.» Propterea sic dicit Dominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semitam,» inquit, «meam:» quam, nisi malam, quam ille ambulaverat, ut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut porcos pascere po
Abbreviated transcription (Latin):
stificatus sũ. ntellexisti cogitatioẽs mea ᷤ delonginqͦ
semitã meã ⁊ limitẽ meũ inuestigastĩ.⁊ os uia ᷤᷤ meas
p̃uidisti. ꝰ uidẽ. delonginquo: cum adhuc inperegͥ¬
natione sum: ante quam adillam patriã ueniam.
cognouisti cogitationẽ meã Adtende illũ filium
minorem: qͥa ipse etiã factus ẽ corpꝰ xp̃i: eccłia de
gentib ueniens Ierat quippe inlonginquã regio¬
nem filius minor Duos enim filios habebat qͥdã
pat̃ familia s. maior ñ longe ierat: s inagͦ oꝑabat᷑.
et significat scõs in lege. facientes oꝑa & p̃cepta legiꝰ.
Genus autem humanum qđ deflurerat inydoloꝵ
culturam: in longinqua fuerat ꝑegrinatum: Ed
tam longe ab eo qͥ fecit te. quã figmentum. qđ tibi
ipẽ fecisti: ẜfectus c̃ ergo filiꝰ minor in regionem lon¬
ginquã: portans secũ substantiã suã: et sic̃ nouimꝰ
ineũgłio dissipauit eam. uiuens ꝓdige cũ meretrici¬
bus. Et famẽ passus. applicuit se cuidã principi

Expanded text:
meas de longinquo: semitam meam et limitem meum investigasti, et omnes vias meas praevidisti.» Quid est, «de longinquo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem meam. Attende illum filium minorem; quia ipse etiam factus est corpus Christi, Ecclesia de Gentibus veniens. Ierat quippe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, portans secum substantiam suam, et sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi
Abbreviated transcription (Latin):
enim potest dici caput: uͥ corpꝰ nullum ẽ. cui sit
caput: Proinde si caput xp̃c: & alicuius corporis
caput ẽ. xp̃c Corpus illius capitis. scã ȩccłia ẽ.
ĩncuiꝰ nos menbris sumus: si caput nr̃m diligi

Expanded text:
enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit caput. Proinde, si caput Christus; et alicujus corporis caput est Christus. Corpus illius capitis sancta Ecclesia est, in cujus nos memb
Abbreviated transcription (Latin):
uoseruiit dñi fr̃s. et inipsis dñs omnium. ut is¬
tum psalmum a sferam aduos intelligendũ.
qͣntum dñs donat: adiuuet orationib ur̃is. ut
ea dicã quȩ oportet me dicere & uos audire ut
omnib nob̃ utilis sit sermo diuinꝰ. honenĩom¬
nib utilis ẽ: qͥa ñẽ omĩum fides fides aut̃ sic
c̃ inanima: utradix bona pluuiam infructũ
ducit: ꝑ fidia uͦ et error diabolicꝰ etcupiditas mala ra¬
dix omnium maloꝵ: sic̃ radix spinarũ etiã dulcẽ
pluuiam ad punctiones conuertit: Suid ht̃ psalmꝰ
iste credo cum cantaretur aducitisse uos: qm̃ con¬
querit᷑ etgemit et p̃ccm dõ fundit int̃ malos consti¬
tutum corpꝰ xp̃i Eius enim uoxẽ inomni tali pro¬
pħia. tanqͣm illiꝰ inopis: idest egentis nondum sa¬
tiati: esurientis. & sitientis iusticiam: cui qͦndam
ꝓmissa saturitas. infine seruatur. Int̾im hic nunc
sitiat et esuriat: gemat: pulset: querat Pegͥnati¬
onis illecebris non delecꝰtetur: ñputet patriã scłm.

Expanded text:
usserunt domini fratres, et in ipsis Dominus omnium, ut istum psalmum afferam ad vos intelligendum, quantum Dominus donat. Adjuvet orationibus vestris, ut ea dicam quae oportet me dicere, et vos audire; uti omnibus nobis utilis sit sermo divinus. Non enim omnibus utilis est; quia non est omnium fides . Fides autem sic est in anima, ut radix bona quae pluviam in fructum ducit: perfidia vero, et error diabolicus, et cupiditas, mala radix omnium malorum , sicut radix spinarum, etiam dulcem pluviam ad punctiones convertit. 2. Quid habet psalmus iste, credo cum cantaretur, advertisse vos; quoniam conqueritur et gemit, et precem Deo fundit, inter malos constitutum corpus Christi: ejus enim vox est in omni tali prophetia, tanquam illius inopis, id est egentis, nondum satiati, esurientis et sitientis justitiam , cui quaedam saturitas promissa in fine servatur. Interim hic nunc sitiat et esuriat, gemat et pulset et quaerat. Peregrinationis illecebris non delectetur, non putet patriam saeculum,
Abbreviated transcription (Latin):
mana uideri ocłis non potest: uirtus & sapien¬
tia dĩ uideri carneis ocłis potest: S quia erat
dñs oportuno tempore carnem suscepturus : ut
ocłis etiam carneis ꝓpter salubritatem curandȩ
intus mentis appareret. qͣndo ita apparere opus
eẽt: hoc predicens moysi figuratȩ ait faciẽ meã
uidere non potes: posteriora uidebis: sed cum
transiero Ut autem ñ uideas faciẽ meam: manꝰ mea
ficat pascha. Qd enim hebraico uerbo đr pascha:
latine transitus interpritatur Quid. ẽ faciẽ meam
ñ uidebis. s posteriora mea uideb̃: Cutus ꝑsoniã gt̾¬
rebat ille moyses. quando ei dictum ẽ faciem intã
non uidebis. sed posteriora mea uidebis et hoccã
transiero: ut autem nonuideas faciem meam: po¬
nam suꝑte manum meam. fãciem suam dir̃
gnouerunt: Eorum ꝑsonam gerebat moyses: qñ
ei dicebatur faciem ineam non potes uidere. Unde
autẽ nonuiderunt dm̃ incarne positum: Quia
grauata erat suꝑeos manꝰ dñi. De ilis enimdi¬

Expanded text:
oculis non potest, Virtus et Sapientia Dei videri oculis carneis potest? Sed quia erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, ut oculis etiam carneis propter salubritatem curandae intus mentis appareret, quando ita apparere opus esset; hoc praedicens Moysi figurate ait, «Faciem meam videre non potes; posteriora mea videbis,» sed «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, manus mea ficat Pascha. Quod enim hebraico verbo dicitur Pascha, latine Transitus interpretatur. Quid est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis?» Cujus personam gerebat ille Moyses, quando ei dictum est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis,» et hoc «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, «ponam super te manum meam?» Faciem suam dixitgnoverunt. Eorum personam gerebat Moyses, quando ei dicebatur, «Faciem meam non potes videre.» Unde autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim di
Abbreviated transcription (Latin):
pisces ꝑdurandum ẽ usq adlitus. nec retia rum¬
penda: quia inlictore separabuntur boni adua¬
sa. et mali ꝓicientur: Iam ista noueratis: uersus
autem istos psalmi huius ñ intelligebatis: Ex¬
positum ẽ. qđ non intelligebatis: & innouatumẽ.

Expanded text:
pisces, perdurandum est usque ad littus, nec retia rumpisces, perdurandum est usque ad littus, nec retia rumpenda sunt; quia in littore separabuntur boni ad vasa, et mali projicientur? Jam ista noveratis; versus autem istos psalmi hujus non intelligebatis: expositum est quod non intelligebatis, et innovatum est