comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedut in amministratione. S hoꝵ. omniũ et
huiꝰmodi quoꝵ libet memoria. turbare potest.
potiꝰ qũa adiuuare animos suspensos in huuis
contemplationis specula. Quanto enĩ corporaliũ
fantasmatũ ꝑfectius obluuscim᷑: tanto ꝓfundiuᷤᷤ
tanto libius suꝑ mundanarũ ceñtiarũ occulta
rimam̃. Sundet gͦ aurũ suum. studeatq pur¬
gare intellectũ ab omniũ incursione fantasma¬
tũ: qui hanelat ad faciendum sͥ ꝓpiciatorium.
Quis mͥ det inuenire uirum diuitiarũ ui¬
rum plene eruditũ. talem deniq uirũ cui
nec desit auri copia. nec artis industria. ad
faciendũ ꝓpitiatorium qͦ oꝑienda ẽ archa:
Quis ille ẽ. qui sciat aurũ suum ab om̃i scoria
mundare. qui nouit cor suũ ab om̃i fantasia
adeo purgare. quantũ exigit dignitas opis.
uł urget autoritas p̃ceptoris: Quis ille est
qui sciat hiuꝰmodi opꝰ et ad diffinitũ diuno
aocum̃to modũ distendere. & ad certã men¬

Expanded text:
sedulis in administratione. Sed horum omnium, et sedulis in administratione. Sed horum omnium, et hujusmodi quorumlibet memoria turbare potest potius quam adjuvare animos suspensos in hujus contemplationis specula. Quanto enim corporalium phantasmatum perfectius obliviscimur, tanto profundius, tanto liberius super mundanarum essentiarum occulta rimarum. Mundet ergo aurum suum, studeatque purgare intellectum ab omni incursione phantasmatum qui anhelat ad faciendum sipi propitiatorium. Quis mihi det invenire virum divitiarum, virum plene eruditum, talem denique virum cui non desit auri copia, nec artis industria ad faciendum propitiatorium quo operienda est arca? Quis ille est qui sciat aurum suum ab omni scoria mundare, qui noverit cor suum ab omni phantasia adeo purgare quantum exigit dignitas operis, vel urget auctoritas praeceptoris? Quis ille est qui sciat hujusmodi opus et ad diffinitum divino documento modum distendere, et ad certam men
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ qđ offeras. ñ est omnino qd̃ agas ad tale et
in tali negotio. Nichi in hoc oꝑe opus habemꝰ
oꝑa tua: pauꝑcula & indisciplinata. Nec habes
aurũ: nec nosti artificiũ. Quicqͥd aliud ẽ quam
aurũ qđ paras offerre: ñ interim eo opꝰ habemꝰ:
tolle qd tuũ ẽ & uade. Nil in hoc oꝑe opꝰ ha¬
bemius caprarũ pilis: s nec pellib arictinis.
seu etiã quibꝰlibet lignis. Qũaus muttũ sis
diues. & si hec seu his aliquid ampliꝰ abes.
aurũ tam̃ habere ñ potes: nec est tͥ in quo
artifices adiuues. Pui caprarũ sordes concupis¬
centiarũ ex carnis delectatione fetide diligent̃
inspecte scpiꝰ retractate: adiuuare possunt con¬
puncios in oratione. Exempla passionũ et
quȩ uis pelles arietũ. ꝓpͥo sanguine rubricatȩ.
iuuare possunt quauis afflictos tͥbulatione.
Pietatis oꝑationes et nuꝰmodi quelibet arbores
sȩ. & ad iusticiȩ norm̾ã dolatȩ : ꝓdesse possunt

Expanded text:
tibi quod offeras, non est omnino quod agas ad tale et tibi quod offeras, non est omnino quod agas ad tale et in tali negotio. Nihil in hoc opere opus habemus opera tua paupercula, et indisciplinata. Nec habes aurum, nec nosti aurificium. Quidquid aliud est quam aurum quod paras offerre, non interim eo opus habemus; tolle quod tuum est, et vade. Nil in hoc opere opus habemus caprarum pilis, sed nec pellibus arietinis, seu etiam quibuslibet lignis. Quamvis multum sis dives, et si haec, seu his aliquid amplius habes, aurum tamen habere non potes, nec est tibi in quo aurifices adjuves. Pili caprarum sordes concupiscentiarum ex carnis delectatione fetidae diligenter inspectae saepius retractatae adjuvare possunt compunctos in oratione. Exempla passionum et quaevis pelles arietum proprio sanguine rubricatae juvare possunt quavis afflictos tribulatione. Pietatis operationes et hujusmodi quaelibet arbores sae et ad justitiae normam dolatae prodesse possunt
Abbreviated transcription (Latin):
& mundo: tu doceris ex eo in hac consideratiõe
ta debere intellectu subtili et puro. Quid hic
facit fantasmatũ corꝑalium creatrix. moderatrix.
repuratrix imaginatio: Recedat ꝓcul ab hoc ne¬
otio toc fantasiarũ formatrix imaginatio. que
ot coporaliũ formas cotidie nouas creat. antiqͣs
reꝑat: & ꝑtam multiplices uariosq modoᷤ ꝓ
arhitrio disponit et ordinat. Na hic ꝓft̃. unmo
multũ obsunt suoꝵ. simulachroꝵ tam copi¬
osa multitudo. Quid te imꝓbam huic operi
ingeris: quid te in huiꝰ contemplationis offici¬
nam cũ tanta importunitate intrudis: Quid
tu in hac officina: qͥd tibi cũ pura intelligen¬
tia: Nescis oꝑari in auro: nil tͥ in tali artificio.
siescis purgate aurũ: quȩ semꝑ turbas ĩtel¬
lectũ purũ. Aurũ tuũ mixtũ ẽ scoria: ĩmo
auri tibii omnino nulla ẽ copia. faciendum
ẽ ꝓpiciatorium nr̃m de auro purissimo: ñ ẽ

Expanded text:
et mundo, tu doceris ex eo in hac consideratione et mundo, tu doceris ex eo in hac consideratione uti debere intellectu subtili et puro. Quid hic facit phantasmatum corporalium creatrix, moderatrix et reparatrix imaginatio? Recedat procul ab hoc negotio tot phantasiarum formatrix imaginatio, quae tot corporalium formas quotidie novas creat, antiquas reparat, et peritam multiplices variosque modos pro arbitrio disponit et ordinat. Nihil hic prosunt imo multum obsunt suorum simulacrorum tam copiosa multitudo. Quid te improbum huic operi ingeris? Quid te in hujus contemplationis officinam cum tanta importunitate intrudis? Quid tu in hac officina, quid tibi cum pura intelligentia? Nescis operari in auro nil tibi in tali artificio. Nescis purgare aurum qui semper turbas intellectum purum. Aurum tuum mistum est scoria, imo auri tibi omnino nulla est copia. Faciendum est propitiatorium nostrum de auro mundissimo, non est
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã ea cde circuł & uectib Mcon¬
da udebant᷑ exsequiti sumꝰ: po¬
stulat expositionis ordo ut de
quarco contemplationis gen̾e¬
aliqua loqui debeamus. Constat itaq hoc
contemplationis genus uti suꝑius iam dixi¬
mꝰ: in incorporeis et inuisibilib eẽncus ut¬
pote spiritib angłicis. & sp̃ib humanis.
Digna sane materia: digna plane eoꝵ scĩa
Hec ẽ enĩ nobił illa. ĩmo nobilissima crea¬
tura ad imagiũe si creata. omnib creat᷑is
p̃lataͥ ad summũ bonũ facta: in ipso et
de ipso bonoꝵ. omniũ creatore beanda. Ecri¬
rarũ ominũ ꝓsecto creaturarũ scientia scientiam
hoꝵ quasi ab imo respicit: & qnͣtũcumq ex¬
aescat. qũauis multu secrigat. ad huiꝰ celsitu¬
dins culm̃ non ꝑtingit Attende qu̾a recte de¬
signet᷑ ꝑ ꝓpiciatorium qđ erat quidẽ tom̃ ñ de¬
uratũ si aurcum: totũ de auro solo mũdo atq
purissimo factũ. Illud iubet᷑ fieri de auro puro

Expanded text:
ea quae de circulis et vectibus dicenda videbantur exsecuti sumus, postulat expositionis ordo ut de quarto genere contemplationis aliqua loqui debeamus. Constat itaque hoc contemplationis genus uti superius jam diximus, in incorporeis et invisibilibus essentiis utpote spiritibus angelicis, et spiritibus humanis. Digna sane materia, digna plane eorum scientia. Haec est enim nobilis illa imo nobilissima creatura ad imaginem Dei creata, omnibus creaturis praelata, ad summum bonum facta ipso et de ipso bonorum omnium Creatore beanda. Caeterarum omnium profecto creaturarum scientia scientiam horum quasi ab imo respicit; et quantumcunque excrescat, quamvis multum se erigat, ad hujus celsitudinis culmen non pertingit. Attende quam recte designetur per propitiatorium quod erat quidem totum non deauratum, sed aureum totum, de auro solo mundo atque purissimo factum. Illud jubetur fieri de auro puro
Abbreviated transcription (Latin):
tenes: eo qͦd iei cognoscende noticiam ꝑ exꝑi¬
entiam caꝑe ualeas. Quasi enĩ ad plenum cu¬
bitũ scĩa tua excrescit: cũ ad certitudinis fir¬
mitatem ꝑ exꝑimentũ attingit. E qũe q̃so
ñ doceat ꝓpͥa erꝑientia qͥd sit uelle uł qͥd sit
scue:Nonne legit hoc unꝰquisq qͦtiens tolue¬
rit in ꝓpͥo corde: Numqͥdnam ignoras qmͣ u¬
finita ueł. qũa infinita noł. qm innuimera sci¬
as: qũa innumera nescias: S nũqͥd qͦmͦ
uides uoluntatẽ tuã. qͦmͦ tu nosti cogitatio¬
nẽ tuam: potes eque uidere. uł nosse anime
tuȩ sub̃am: Quis inqmͣ in hac adhuc car¬
ne positꝰ animã suam. uł qmlibet sp̃uale̾
sub̃am in sua puutate uidit: uł etiã uidẽ
potuit: ꝑculduibio in hac parte humanꝰ

Expanded text:
tenes, eo quod rei cognoscendae notitiam, per experitenes, eo quod rei cognoscendae notitiam, per experientiam capere valeas. Quasi enim ad plenum cubitum scientia tua excrescit, cum ad certitudinis firmitatem, per experimentum attingit. Sed quem, quaeso, non doceat propria experientia quid sit velle, vel quid sit scire? Nonne legit hoc unusquisque, quoties voluerit in proprio corde? Nunquidnam ignoras quam infinita velis, quam infinita nolis, quam innumera scias, quam innumera nescias? Sed nunquid quomodo vides voluntatem tuam, quomodo nosti cogitationem tuam, potes aeque videre, vel nosse animae tuae substantiam? Quis, inquam, in hac adhuc carne positus, animam suam, vel quamlibet spiritualem substantiam in sua puritate vidit, vel etiam videre potuit? Procul dubi
Abbreviated transcription (Latin):
nis curã in desiderus: M uabit᷑ sanȩ qͥsq cũ
animȩ suȩ dignitatẽ cogitau̾it. cũ bñ attenderit
quid sit uł eẽ debuerit. uñ uł quo ꝓiecta sit:
mirabit᷑ in qm qͦmͦ facta sit quasi udua do¬
mina gentium. pͥnceps ꝓuincianĩ facta ẽ
sub tͥbuto. Ad hanc ut arbitror consideratio¬
nem reuocare nos uoluit qͥ dixit. Quid ẽ isrł
qd in t̾ra inimicoꝵ es. inueterasti in t̾ra alie¬
na. coinquinatꝰ es cũ mortiuis: deputatus es
cũ his qui in inferno sunt: In hac itaq tͥpli¬
ci consideratione debemꝰ utiiam diximu ꝓpi¬
ciatorii nr̃i longitudinẽ consummare:¬
Designatio eorum quȩ in noc speculationis
gratui comprehendi non possunt: xiiii.¬
ed in pͥma et scd̃a consideratione icĩam
tuam usq ad cubitũ extendere potes:
nam int̾cia omnino ñ potes. Ubi enĩ ad id
qͦd sciri oportet instrumentũ idoncũ habes.
ibi ꝓculdubio quasi ratȩ certitudinis cubitũ

Expanded text:
nis curam in desideriis? Mirabitur sane quisque, cum nis curam in desideriis? Mirabitur sane quisque, cum animae suae cogitaverit, cum bene attenderit quid sit, vel esse debuerit. Unde, vel quo projecta sit, mirabitur, inquam, quomodo facta sit, quasi vidua domina gentium, princeps provinciarum, facta sit sub tributo. Ad hanc, ut arbitror, considerationem revocare nos voluit, qui dixit: Quid est Israel, quod in terra inimicorum es, inveterasti in terra aliena, coinquinatus es cum mortuis, deputatus es cum his qui in inferno sunt . In hac itaque triplici consideratione debemus, ut jam diximus, propitiatorii nostri longitudinem consummaree in hoc speculationis gradu comprehendi non possunt. Sed in prima et secunda consideratione scientiam tuam, usque ad cubitum extendere potes, nam in tertia omnino non potes. Ubi enim ad id quod sciri oportet instrumentum idoneum habes, ibi procul dubio, quasi rarae certitudinis cubitum
Abbreviated transcription (Latin):
arbitior pot̃ unũquẽq ꝓpͥa exꝑientia doc̾e̾:
qnͣtũ ualeat ħ specł̃atio animũ uł cont uici¬
um erig̾e: uł ad bonũ animare. Cognosce
q̃so homo dignitatẽ tuam: cogita excellentẽ
illam animȩ tuȩ naturã. qͦmͦ fecerit eam ds
ad imaginẽ & similitudinẽ suam: qͦmͦ sub¬
limauit eam suꝑ omnẽ corꝑeam creaturam:
⁊ statim mirari incipies qͦmͦ inclita uirgo
filia syon ꝓiecta sit de celo in terrã. ⁊ pariter
dño clamare incipies. Quid mͥ ẽ in celo: et
ate qͥd uolui suꝑ t̾ram: Quid mirũ queso
si in recordatione conditioniꝰ meȩ si ad aspe¬
ctũ animȩ meȩ subito ⁊ absq mora confu¬
sio faciei mee cooꝑuit me: Qũe enĩ ñ pude¬
at dñam mũdi. cuiẽ celi. dilectam dĩ. addixis¬
se seruituti corꝑiᷤᷤ. ꝓstitiusse sp̃ib ĩmũdiᷤᷤ. diu
tenusse sub uigo seruitutiᷤᷤ ad faciend̃a car

Expanded text:
arbitror, potest unumquemque propria experientia docere, arbitror, potest unumquemque propria experientia docere, quantum valeat haec speculatio animum vel contra vitium erigere, vel ad bonum animare. Cognosce, quaeso, homo, dignitatem tuam; cogita excellentem illam animae tuae naturam, quomodo fecerit eam Deus ad imaginem et similitudinem suam, quomodo sublimavit eam super omnem corpoream creaturam, et statim mirari incipies, quomodo inclyta virgo filia Sion projecta sit de coelo in terram, et pariter Domino clamare incipies: Quid mihi est in coelo et a te quid volui super terram? Quid mirum, quaeso, si in recordatione conditionis meae, si ad conspectum animae meae subito et absque mora confusio faciei meae cooperuit me? Quem enim non pudeat dominam mundi, civem coeli, dilectam Dei, addixisse servituti corporis, prostituisse spiritibus immundis, diu tenuisse sub jugo servitutis, a
Abbreviated transcription (Latin):
benedicam dominũ qui tͥbuit mͥ intellectum.
Si cogites intelligentiam anglicam: clamab̃ ꝓse-¬
cto. ds tu scis insipientiam meã. Discut̾e gͦ igno¬
ranciã meã. utile ualde et ꝑnecessariũ. ut sciam
qͥd desit mͥ: et cũ beato iob dicere possim. Siqͥd
ignoraui: ignorantia mea mecũ ẽ. E quotienᷤ
in memetipso attendo quonammͦ uł qm sepe
ĩcerta et occulta sapientię tuȩ manifestasti
mͥ. ꝓfecto magnificat anima mea dñm. qui
erudit nos suꝑ scientiam uolucrũ & um̃toꝵ:
eo qd̃ ipse sit qͥ illuminat omnẽ hominẽ ue¬
nientẽ in hunc mundu. Uides certe qnͣta sit
utilitas huiꝰ geminȩ consideratioĩs: attendẽ
uidelicet affectũ rationał uoluntatiᷤᷤ. seu etiã
sensũ rõnis. ES de t̾cia assignatarũ considera¬
tionũ qͥd dicam. in qͦ ammirando contẽpla¬
m. ⁊ contẽplando miram᷑ animȩ cẽntiam. es¬
sentiȩ nat᷑am. nat᷑e excellentiam: facile ut

Expanded text:
Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . Si cogites intelligentiam angelicam, clamabis profecto: Deus, tu scis insipientiam meam . Discutere ergo ignorantiam meam utile valde et pernecessarium mihi, ut sciam quid desit mihi, et cum beato Job dicere possim: Si quid ignoravi, ignorantia mea mecum est . Sed, quoties in memetipso attendo quonam modo, vel quam saepe incerta et occulta sapientiae suae manifestavit mihi, profecto magnificat anima mea Dominum, qui erudit nos super scientiam volucrum et jumentorum, eo quod ipse sit qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Vides certe quanta sit utilitas hujus geminae considerationis, attendere videlicet affectum rationalis voluntatis, seu etiam sensum rationis. Sed de tertia assignatarum considerationum quid dicam, in admirando contemplamur, et contemplando miramur animae essentiam, essentiae naturam, naturae excellentiam? Facile, ut
Abbreviated transcription (Latin):
desudas: in ꝓpitiatorii tui ꝓductione labo¬
ras. Scrutare. contemplare. mirare arbitrii
lib̾tatẽ. iudicu discritionẽ: ceñtie sublumm¬
tatẽ: & ꝓpitiatoriũ tuum cum hoc facis sid̾m
congruentiã ordinis & modum qnͣaitaas in
longum ꝓducis. Miror si ꝑ teipm ñ a̾uertiᷤ
quã sit utilis. quãue necessaria. hoꝵ om̃iũ
assidua consideratio. Ex hoc enĩ mens illu¬
minat᷑. in flaminat᷑: & solidat᷑ in bono:¬
Quomͦ in pͥmo huiꝰ contẽplatioĩs gradu mens
gent̃ uoluntatẽ ñsolum tuam s et alien̾a:
seu bonam. seu małã. Cognosce tuã ut sci¬
as quid corrigere: seu etiam un debeas gr̃a
agere. Cogita etiam animos ꝑfectoꝵ. necñ
expediat. Attende quid scias: attende qnͣ¬
tum nescias. Agnosce quantũ emineas ꝑ
ingenium sp̃ib brutis: agnosce qnͣtũ subia ceaᷤ
ꝑ intellec̾tum sp̃ib angelicis. Si attendas qntũ
p̃cedas sensu sp̃m brutum: cantab̾ p̃cordialit̃

Expanded text:
desudas, in propitiatorii tui productione labodesudas, in propitiatorii tui productione laboras. Scrutare, contemplare, mirare arbitrii libertatem, judicii discretionem, essentiae sublimitatem, et propitiatorium tuum cum hoc facis secundum congruentiam ordinis, et modum quantitatis in longum producis. Miror si per teipsum non advertis, quam sit utilis, quamve necessaria horum omnium assidua consideratio. Ex hoc enim mens illuminatur, inflammatur et solidatur in bonoQuomodo in primo hujus contemplationis gradu meus genter voluntatem, non solum tuam, sed et alienam, seu bonam, seu malam. Cognosce tuam, ut scias quid corrigere, seu etiam unde debeas gratias agere. Cogita etiam animos perfectorum, neexpediat. Attende quid scias, attende quantum nescias. Agnosce quantum emineas per ingenium spiritibus brutis, agnosce quantum subjaceas per intellectum spiritibus angelicis. Si attendis quantum praecedas sensu spiritum brutum, cantabis praecordialiter:
Abbreviated transcription (Latin):
cubicos et dimidium extendere. Quotienᷤ
itaq creationis nĩe bona ila sp̃alia quȩ
suꝑius assignauimꝰ. corde uersamꝰ diligenter
inuestigamus. conuenient̃ distinguimꝰ. sufficient
discutimꝰ: cociens ꝓpiciatorii nr̃i opus in longitu¬
dinem ꝓducimus et ad cert̾a mensur̾a extendi¬
mus. In hac itaq fabricandi ꝓpitiatoru ꝓduc¬
tione tͥplex nob̾ occurrit diuinarũ donationũ
distinctio: circa quas solũ uł maxime uersari
debet nr̃ȩ considerationis frequens diligensq
ietractatio. Ex ipsa creationis sue conditione
naturale ẽ omni rõnali ciraturȩ. eẽ: scire. et
uelle. Cogita itaq quã necessariũ. quã iustũ
& diuinȩ bonitati qmͣ congruũ. tam digne
creaturȩ. tam excellenti naturȩ. boni ac ma¬
li discretionẽ dare. simul & arbitrii lib̾ta¬
tem concedere: ut eẽt bonũ eius tam accep¬
tum qmͣ uoluntarium. tam gratũ quã gra¬
tuitum. Quotiens in huiꝰmodi discussione

Expanded text:
cubitos et dimidium extendere. Quoties cubitos et dimidium extendere. Quoties itaque creationis nostrae bona illa spiritualia, quae superius assignavimus, corde versamus, diligenter investigamus, convenienter distinguimus, sufficienter discutimus, toties propitiatorii nostri opus in longitudinem producimus et ad certam mensuram extendimus. In hac itaque fabricandi propitiatorii productione triplex nobis occurrit divinarum donationum distinctio, circa quas solum, vel maxime versari debet nostrae considerationis frequens diligensque retractatio. Ex ipsa creationis suae conditione, naturale est omni rationali creaturae esse, scire et velle. Cogita itaque quam necessarium, quam justum et divinae bonitati quam congruum, tam dignae creaturae, tam excellenti naturae boni ac mali discretionem dare, simul et arbitrii libertatem concedere ut esset bonum ejus tam acceptum quam voluntarium, tam gratum quam gratuitum. Quoties in hujusmodi discussione
Abbreviated transcription (Latin):
tͥplicem ui sp̃alib eẽntiis diuinoꝵ. donoꝵ. di¬
stinctionem facimꝰ. Primo spał natura creat᷑ i
ut sit. scdõ iustificat᷑ ut bona sit: tercio głifi¬
cat᷑ ut beata sit. ꝑcreationẽ itaq ad bonum
initiat᷑: ꝑ iustificationẽ in bono dilatat᷑: ꝑ
glificationẽ in bono consummat᷑. Bona crea¬
tionis sunt ad inchoationẽ: bona iustifica¬
tionis ad ꝓmotionẽ: bona glificationis ad con¬
summationẽ. Prima bona sunt creatoris do¬
na. scdã bona sunt creatoris dona & creatiuȩ
merita: tercia bona sunt creatoris dona et
creaturȩ p̾mia: consummatio donoꝵ. & re¬
tͥbutio meritoꝵ. Prima itaq bona ꝑtinent
ad longitudinẽ. scda ad latitudinẽ: ulti¬
ma ad altitudinẽ. Nam in pͥmis ut dictũ
ẽ rationał creatura ad futurȩ plenitudiniᷤ
ꝑfationẽ initiat᷑: ex scd̃is ꝓficit. crescit et
dilatat᷑. in ultimis autẽ sublunat᷑ ad głã.
ideamus gͦ pͥmo de ꝓpiciatorii nr̃i
longitudine. quã iubemͣ in duos

Expanded text:
entiis divinorum donorum distinctionem facimus. Primo spiritalis natura creatur ut sit. Secundo justificatur ut bona sit. Tertio glorificatur ut beata sit. Per creationem itaque ad bonum initiatur, per justificationem in bono dilatatur, per glorificationem in bono consummatur. Bona creationis sunt ad inchoationem, bona justificationis ad promotionem, bona glorificationis ad consummationem. Prima bona sunt Creatoris dona; secunda bona sunt Creatoris dona et creaturae merita; tertia bona sunt Creatoris dona et creaturae praemia, consummatio donorum et retributio meritorum. Prima itaque bona pertinent ad longitudinem. Secunda ad latitudinem. Ultima ad altitudinem. Nam in primis, ut dictum est, rationalis creatura ad futurae plenitudinis perfectionem initiatur. Ex secundis proficit, crescit et dilatatur. In ultimis autem sublimatur ad gloriideamus ergo primo de propitiatorii nostri longitudine quam jubemur in duos
Abbreviated transcription (Latin):
tas sp̃e angłici: quȩ illa suꝑeminens magni¬
tudo sp̃c diuini. Nusqũa locoꝵ apparet uici¬
nius. cerint᷑ limpidius. quã e sublimi solii
Huiꝰ fastigio: quȩ sit illa suꝑnoꝵ. cuuũ sũma.
& sempit̃na beatitudo. Nusqua locoꝵ qu̾a ex
Hoc excelsissimo celoꝵ sp̃e ille qui scruta tͣ oĩa
etiã ꝓfunda di seremus contemplat᷑ inuisibi¬
lia illa di quȩ ꝑ ea quȩ facta sunt intellecta
conspiciunt᷑. Nusquã tͥ in omni oꝑe eius quã
in animȩ creatione. reꝑatione. głificatione.
apparet euis uł potentia sublimior. uł sap̃ia
mirabilior: uł miscdia iocundior. Certe ui¬
des ut arbitror uñ tibi illa copia auri qũã
t suꝑius ꝑmisi: quomͦ uidelicet ex multa con¬
sideiatione. & agnitione sp̃e tui subleueris ad
cognitionẽ et contemplationẽ sp̃c angłicormspe

Expanded text:
itas spiritus angelici, quae illa supereminens magniitas spiritus angelici, quae illa supereminens magnitudo Spiritus divini. Nusquam locorum apparet vicinius, cernitur limpidius quam e sublimi solii hujus fastigio quae sit illa supernorum civium summa et sempiterna beatitudo. Nusquam locorum quam ex hoc excellentissimo coelorum spiritus ille qui scrutatur omnia etiam profunda Dei serenius contemplatur invisibilia illa Dei, quae per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Nusquam in omni ejus opere quam in animae capparet ejus, vel potentia sublimior vel sapientia mirabilior, vel misericordia jucundior. Certe vides, ut arbitror, unde tibi illa copia auri quam tibi superius promisi, quomodo videlicet ex multa consideratione et agnitione spiritus tui subleveris ad cognitionem et contemplationem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sol et luna. steterunt in habitaculo suo. Cum eñi
celi huiꝰ luminaria ad suminũ ꝑuenerint. figunt
cursũ suũ: nec de cet̾o umqm̃ inclinant᷑ ad occasũ:
Si omnino & absq dubio regnũ celoꝵ. intra nos
ẽ si in nob̾ ipsis illud inueniri pot̾. ubi queso
qũa in hoc celoꝵ summo rectꝰ querit᷑. citiꝰ inue¬
nt̾. tutius possidet᷑: Puco quia om̃s illiꝰ regni
regiones abundant auro: eo qd̃ simile sit regnũ
cełoꝵ thesauro abscondito in agͦ. Nam si scientiȩ
aurũ. si sapientię thesaurũ queris & diligis:
ubi queso abundantiorem copiam quã in hocce¬
loꝵ summo inuenire potĩs: Ubi obsecro sũmȩ
sapiȩ claritas poterit tͥ melius elucescere. qũa
in exp̃ssa ulius imagine: qũa in excellentissimo
cuis oꝑe:animȩ uidelicet creatione. reꝑatione.
głificatione: Ex hac sane specula quasi e iuici¬
no ualet & solet uideri. quał sit illa sublum¬

Expanded text:
sol et luna steterunt in habitaculo suo. Cum enim sol et luna steterunt in habitaculo suo. Cum enim coeli hujus luminaria ad summum pervenerint, figunt cursum suum, nec de caetero unquam inclinantur ad occasum. Si omnino et absque dubio regnum coelorum intra nos est, si nobis ipsis illud inveniri potest, ubi, quaeso, quam in hoc coelorum summo rectius quaeritur, citius invenitur, tutius possidetur? Puto quia omnes illius regni regiones abundant auro, eo quod simile sit regnum coelorum thesauro abscondito in agro. Nam, si scientiae aurum, si sapientiae thesaurum quaeris et diligis, ubi, quaeso, abundantiorem copiam quam in hoc coelorum summo invenire poteris? Ubi, obsecro, summae sapientiae claritas poterit tibi melius elucescere, quam in expressa illius imagine, quam in excellentissimo ejus opere, animae videlicet creatione, reparatione, glorificatione? Ex hac sane specula quasi e vicino valet et solet videri qualis sit illa sublim
Abbreviated transcription (Latin):
gauisus ẽ: ꝑ fecto magnus ẽ: quicũq ille ẽ. Nemi¬
nem tñ credo ad huiꝰ diei meridiẽ in hac dũ¬
taxat carne corruptibili posse ꝑtingere: quausᷤᷤ
negare ñ andeam de mane. ꝓfecto quisqͥs ur̃m
ad huiꝰ diei claritatẽ poterit ꝑuenire. dũ ortꝰ
fuerit sol .d.c. uidebit sententis illiꝰ ueritatẽ:
qũa absq dubio dulce lum̃ et delectabile ocłis
uidere solem. Sol huuis diei ht̃ ortum. s nes¬
cit occasum: sic̃ & ipse dies caret uesꝑa qmuis
incipit ab aurora. Non nouit illud celũ celorũ:
nisi una diem tantũ. S melior ẽ dies una in atruis
eius suꝑ milia. dierũ inferioꝵ celoꝵ. Nam scđm
ꝑfecto celum ht̃ dies multas & noctes etiã innume
ias scdm qđ sol euis ort᷑ et occidit: et ad locũ suũ
reuertit᷑. Sic et pͥmũ celũ accepit lunã in temꝑa:
& sol enis cognouit occasum suũ. S supp̃mi celi

Expanded text:
gavisus est? Profecto magnus est quicunque ille est. Nemigavisus est? Profecto magnus est quicunque ille est. Neminem tamen credo ad hujus diei meridiem in hac duntaxat carne corruptibili posse pertingere, quamvis negare non audeam de mane. Profecto quisquis vestrum ad hujus diei claritatem poterit pervenire, dum ortus fuerit sol de coelo, videbit sententiae illius veritatem, quam absque dubio dulce lumen et delectabile oculis videri solem. Sol hujus diei habet ortum; sed nescit occasum, sicut et ipse dies caret vespera quamvis incipiat ab aurora. Non novit illud coelum coelorum nisi una diem tantum. Sed melior est dies una in atriis ejus super millia dierum inferiorum coelorum. Nam secundum profecto coelum hras, secundum quod sol ejus oritur, et occidit, et ad locum suum revertitur. Sic et primum coelum accepit lunam in tempora, et sol ejus cognovit occasum suum. Sed supremi coeli
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidẽ fecit ds̃ lunã et stellas in potestate noc¬
tis: ⁊ iccirco ħ nox illuminatio mea in delicus .m.
Habet enĩ lunã suã: luminare illus minꝰ quod
suꝑius assignauimꝰ. Habet & stellas expandentes
lum̃ siũ: multiformes utiq modos diuinarũ re¬
uelationũ. S qui dormiunt. nocte dormiunt. nec
cte surgebam ad confitendũ tͥ. Quid dicam de
huiꝰmodi homine eo qd frustra expectet diem et
ñ uideat. nec lucẽ surgentis aurore: ꝓ fecto qui
diei mane psallere audent. Mane astabo tͥ et
uidebo: qm̃ ñ ds uolens iniquitatẽ tu es. Puto
huiꝰ meridiem significasse. qui dilecto suo dieebat.
Indica mͥ quẽ diligit anima mea: uͥ pascas. ubi
cubes in meridie. Puto huiꝰ diei mane signifi¬
care uoluisse eiusq desiderio diu estuasse: qui
dicebat. Sꝑabam usq ad mane. Quis ex om̃ib ⁊
nob̾ exultauit ut uid̾et diem istum: uidit et

Expanded text:
Siquidem fecit Deus lunam et stellas in potestatem nocSiquidem fecit Deus lunam et stellas in potestatem noctis, et idcirco haec nox illuminatio mea in deliciis meis. Habet enim lunam suam, luminare illud minus, quod superius assignavimus, habet et stellas expandentes lumen suum multiformes utique modos divinarum revelationum. Sed qui dormiunt, nocte dormiunt, nec cte surgebam ad confitendum tibi . Quid dicam de homine ejusmodi eo quod frustra exspectet diem et non videat, nec lucem surgentis aurorae. Profecto, qui diei mane psallere audent: Mane astabo tibi et videbo, quoniam non Deus volens iniquitatem tu es . Puto hujus meridiem significasse qui dilecto suo dicebat: Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Puto hujus diei mane significare voluisse ejusque desiderio diu aestuasse qui dicebat: Sperabam usque ad mane . Quis ex omnibus vobis exsultavit ut videret diem istum, vidit et
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sensus instrumentũ. siue eiꝰdẽ instru¬
menti geminum effectũ: quicqͥd hoꝵ. ueli¬
mus eligere: nicħ tam̃ impedit dicere u¬
trumq hoꝵ. ad intellectuale celũ ꝑtinere.
Cur et enĩ hoc etiam celũ duo magna
luminaria ñ dicat᷑ habere. sic̃ & decet̾is
oportet credere: ut in hoc supp̾mo celo
speculatio sublimior atq subtilior sit
luminare i auis. & speculatio inferior
atq suboseurior sit luminare minus:
De intellectuali spciła eiꝰq suꝑcmninentia .
abet autẽ hoc ultimũ ꝙ summuim
celũ diem suam: hc̃ nimirũ et nocc̃ẽ suã. Et
si hoc celũ attendimꝰ. qnͣdui in hac uita sumus.
qd aliud quã noctẽ habemus uł hr̃e possumus.
donet nox in suo cursu iter ꝑegerit. & aurora
lucis rutilans. noctis tenebras decerserit: Herũtñ
hec not sic̃ dies illuminabit᷑: eo qđ quilibet in¬
ferioꝵ celoꝵ. dies ab huius noctis claritate suꝑet᷑.

Expanded text:
tamen sensus instrumentum, sive ejusdem instrutamen sensus instrumentum, sive ejusdem instrumenti geminum effectum, quidquid horum velimus eligere, nihil tamen impedit dicere, utrumque horum ad intellectuale coelum pertinere. Cur etenim hoc etiam coelum duo magna luminaria non dicatur habere, sicut et de caeteris oportet credere, ut in hoc supremo coelo speculatio sublimior atque subtilior sit luminare majus, et speculatio inferior atque subobscurior sit luminare minus. CAPUT X. De intellectuali specula, ejusque supereminentia. Habet autem hoc ultimum et summum coelum in hac vita sumus, quid aliud quam noctem habemus vel habere possumus, donec nox in suo cursu iter peregerit, et aurora lucis rutilans noctis tenebras deterserit. Verumtamen haec nox sicut dies illuminabitur, eo quod quilibet inferiorum coelorum dies ab hujus noctis claritate superetur.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ quo sua qda uidet: seipãm. idẽ aĩe ip¬
sius cẽntiam udere ñ ualet. S dubitari pot̾
utrũ nam eodẽ hoc intelligentiȩ oculo uisu¬
ri sumus ea quȩ ultra uelũ ẽẽ significauimꝰ:
an alius sensus sit quo utemͣ ad uidenda in¬
uisibilia diuina: & aliꝰ qͣm utim̃ ad iudenda
inusibilia nr̃a. S qui alium sensũ intuitũ
suꝑioꝵ. & alium intuitũ inferioꝵ ẽe conten¬
dunt: uideant uñ hoc ꝓbare possint. Hine
tam̃ ẽẽ credo qđ huiꝰ uocabuli hoc ẽ intelli¬
gentiȩ significationẽ tociens confundunt᷑. nã
nunc circa suꝑiorem tm̃. nunc solũ circa in¬
feriorẽ speculationem. eius significationẽ re¬
stringunt: nunc utrũq sensum sub uniꝰ
huiꝰ uocabuli significatione comp̃hendunt.
Uerumtam̃ hunc geminũ suꝑioꝵ & inseri¬
oꝵ intuitũ. siue dicamus geminũ quasi
in uno capite sensũ. siue dupplex eiusdẽ

Expanded text:
quidem quo sua quaedam videt, seipsam id quidem quo sua quaedam videt, seipsam id sius essentiam videre non valet. Sed dubitari potest utrumnam eodem hoc intelligentiae oculo visuri sumus ea quae ultra velum esse significavimus, an alius sensus sit quo utemur ad videnda invisibilia divina, et aliis quomodo utimur ad videnda invisibilia nostra? Sed qui alium sensum intuitum superiorum, et alium intuitum inferiorum esse contendunt, videant unde hoc probare possint. Hinc tamen esse credo quod hujus vocabuli, hoc est intelligentiae significationem, toties confundunt: nam nunc circa superiorem tantum, nunc solum circa inferiorem speculationem ejus significationem restringunt, nunc utrumque sensum sub unius hujus vocabuli significatione comprehendunt. Verumtamen hunc geminum superiorum et inferiorum intuitum, sive dicamus geminum quasi in uno capite sensum, sive duplex; ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendimꝰ: s sic̃ corporalia corporeo sensu
uidere solemus. usibilit̾. p̃sentialit atq cor¬
poralit. sic utiq intellectualis ille sensus in¬
uisibilia capit: iniusibili̾t quidẽ. s p̃sentia¬
lit̃. s eẽntialit᷑. S ht̃ sane oculus hic intelle¬
ctuał ante se uelũ magnũ oppansũ ex pecc̃i
delectatione fuscatũ: & tot desidioꝵ. carna¬
liũ uaria multiplicitate contȩrtum: qđ
contemplantis intiuitũ a diuinoꝵ secretoꝵ ar¬
chanis arceat: nisi qnͣtũ diuina dignatio que¬
libet et ꝓ sua aliorũue utilitate admiserit. Te¬
stat᷑ hoc ꝓpħa qui dño ꝓclamabat. Reuela oculoᷤ
meo ᷤᷤ. ꝓfecto uelatos oculos nabere se ꝓbat: qui
eos a dño reuelari postulat. Hidet tam̃ amma
isto oculo quȩ citra uelũ sunt. hoc ẽ inuisibi¬
lia sua. ea udelicet quȩ in ipsa sunt. ñ tam̃
omnia: quia ñ omĩa citra uelũ sunt. Ꝙ oculo

Expanded text:
comprehendimus. Sed, sicut corporalia corporeo sensu comprehendimus. Sed, sicut corporalia corporeo sensu videre solemus invisibiliter, praesentialiter atque corporaliter, sic utique intellectualis ille sensus invisibilia capit, invisibiliter quidem, sed praesentialiter, sed essentialiter. Sed habet sane oculus hic intellectualis, ante se velum magnum expansum ex peccati delectatione fuscatum, et tot desideriorum carnalium varia multiplicitate contextum, quod contemplantis intuitum a divinorum secretorum arcanis arceat, nisi quantum divina dignatio quemlibet pro sua, aliorumve utilitate admiserit. Testatur hoc Propheta qui Domino proclamabat: Revela oculos meos . Profecto velatos oculos habere se probat, qui eos a Domino revelari postulat; videt tamen anima isto oculo, quae citra velum sunt, hoc est invisibilia sua, ea videlicet quae in ipsa sunt, non tamen omnia, quia non omnia circa velum sunt. Et oculo
Abbreviated transcription (Latin):
constat ẽẽ iusibile atq corporeũ: & ip̃m quidẽ
pͥmũ et omniũ infimũ. Qđ autẽ ẽ teria ad
hoc iusibile celum: hoc ẽ sensus corporeus ad
illud internũ fantastict̃ & imaginariũ celũ.
Nam sic̃ hoc uisibile celũ ominũ que t̾ra gig¬
nit atq nictrit multitudinẽ sinus sui mag̃¬
nitudine comp̃hendit: sie omniũ que sensus
attingit appetitus suggerit similitudines
intra sinũ suum imaginatio includit. In
pͥmo itaq celo. continent᷑ omniũ uisibiliũ
imagines et similitudines. Ad scđm uͦ ꝑti
spectant sp̃aliũ ipsoꝵ. etiam diuinoꝵ compre¬
hensiones: et contemplationes : De sensu intelle¬
ctuali qͦ solo posst̃ ĩuisiilia iuideri. uiiii.¬
Ntelligentiȩ siquidẽ oculus ẽ sensus
ille quo ĩuisibilia uidemꝰ ñ siẽ oculo rõnis quo
occulta & absentia ꝑ inuestigationẽ querimꝰ.
& inuemimꝰ. sic̃ sepe causas ꝑeffectus. uł effectꝰ
ꝑ causas. alia atq alia quocũq r̾ocinandi mͦ

Expanded text:
eum, et ipsum quidem primum et omnium infimum. Quod autem est terra ad hoc visibile coelum, hoc est sensus corporeus ad illud internum, phantasticum et imaginarium coelum. Nam, sicut hoc visibile coelum omnium quae terra gignit atque nutrit multitudinem, sinus sui magnitudine comprehendit, sic omnium quae sensus attingit, appetitus suggerit, similitudines intra sinum suum imaginatio includit. In primo itaque coelo continentur omnium visibilium imagines et similitudines. Ad secundum verum autem spectant spiritalium ipsorum, etiam divinorum comprehensiones et contemplationes. CAPUT IX. De sensu intellectuali, quo solo possunt invisibilia videri. Intelligentiae siquidem oculus est sensus ille, quo invisibilia videmus, non sicut oculo rationis, quo occulta, et absentia per investigationem quaerimus et invenimus, sicut saepe causas per effectus, vel effectus per causas, et alia atque alia quocunque ratiocinandi modo
Abbreviated transcription (Latin):
um quenda orbem latum quidẽ & amplum:
ꝙ aliam qnͣdã amplatudinem orb̾ terrarũ.
ctione discernere: pͥmũ dicat᷑ imaginale. scd̾m
ẽ rõnale. terciũ intellectuale. Tenet itaꝙ una¬
guiatio
uicẽ pͥmi celi: tõ scd̃i: intelligentia ũ uicem tertii.
¶. hoꝵ quidẽ pͥmũ ceteroꝵ comꝑatione grossũ
quidda atq corpulentum. & suo qͥdamm palpa¬
bile atq corporeũ: eo qđ sit imaginariũ atq
fantasticum. pꝰ se trahens et in se retinens formaᷤ
& similitudines rerũ corꝑaliũ. Reliqua uͦ duo
huiꝰmodi comꝑatione admodũ subtilia. & om

Expanded text:
um quemdam orbem, latum quidem et amplum, um quemdam orbem, latum quidem et amplum, et aliam quamdam plenitudinem orbis terrarum. ctione discernere, primum dicatur imaginale, secundum est rationale, tertium intellectuale. Tenet itaque imaginatio vicem primi coeli, ratio secundi, intelligentia vero vicem tertii. Et horum quidem primum caeterarum comparatione grossum quidem atque corpulentum, et suo quodammodo palpabile atque corporeum, eo quod sit imaginarium, atque phantasticum post se trahens, et in se retinens formas, et similitudines rerum corporalium. Reliqua vero duo hujusmodi comparatione admodum subtilia,
Abbreviated transcription (Latin):
siderio puto ad tam inamabilẽ regionẽ trahit᷑.
fiectit᷑ tam̃ ut quȩ illie sunt quasi alonge ꝓfpĩ¬
ciat: et quȩ mala qua cautela uitare debeat
agnoscat. In oriente accipimus cognitionem
meridie contemplamͣ p̃mia meritoꝵ. bonoꝵ.
gaudia cuiũ suꝑnoꝵ. archana diuinorũ se¬
cretoꝵ: in septentͥone cognoscimꝰ retͥbutiones
meritoꝵ maloꝵ. finẽ malignoꝵ. spĩum. et
hominũ reꝑboꝵ. Uides quantũ ualeat ho¬
mini plena cognitio sui: Ex hac siquidem
i gͦ cupis euolare usq ad sc̃m. seu etiam
usq ad terciũ celũ: sit tibi transitus ꝑ pͥmũ.
Sp̃e siquide om̃ia scrutat᷑: etiam ꝓfunda di.
Si gͦ et tu scrutari ꝑas ꝑfunda di: scrutare
pͥus ꝓfunda sp̃c tui. O fundum siquidẽ unino
& prauum ẽ cor hominis: & inscrutabile.
oꝑa dĩ. & mirabilia enis in ꝓfundo. In hoc
sane ꝓfundo. inuenies multa stupenda: et
ainmiratione digna. Ibi inuenire licet ali¬

Expanded text:
siderio puto ad tam inamabilem regionem trahitur; siderio puto ad tam inamabilem regionem trahitur; flectitur tamen ut quae illic sunt quasi a longe prospiciat, et quae mala qua cautela vitare debeat agnoscat. In Oriente accipimus cognitionem meridie contemplamur praemia meritorum bonorum, gaudia civium supernorum, arcana divinorum secretorum. In septentrione cognoscimus retributiones meritorum malorum, finem malignorum spirituum et hominum reproborum. Vides quantum valeat homini plena cognitio sui? Ex hac siquidem ergo cupis evolare usque ad secundum, seu etiam usque ad tertium coelum, sit tibi transitus per primum. Spiritus siquidem omnia scrutatur, etiam profunda Dei . Si ergo et tu scrutari paras profunda Dei, scrutare prius profunda spiritus tui. Profundum siquidem, imo et pravum est cor hominis et inscrutabile . opera Dei et mirabilia ejus in profundo. In hoc sane profundo invenies multa stupenda et admiratione digna, ibi invenire licet ali
Abbreviated transcription (Latin):
altior conscendit: quia ꝑ sui cognitionẽ in
celestiũ contemplationẽ assurgit. S cũ ad
suminũ usq ꝑducit᷑. ibi libent̃ immorat᷑: qi
mira illie suꝑ celestium spectaculoꝵ iocun¬
ditate reficit᷑. Studiose itaq in eo locoꝵ mo¬
ras innectit: ubi eur sũ suũ in circulũ flectit.
Ea ꝓpt̃ utiq girat ꝑ meridiem: neq enim eo
desiderio fert᷑. immo flectit᷑ ad aquilonem.
Iocunda sane ad modũ plaga meridiana a
nimietate lucis. et feruore diei: eõ qd̾ dulce
sit ualde. ꝙ delectabile aspectui. contempla¬
ri beatorũ spĩium ordines hilarescites in
claritate & caritate dđi. Nichil ꝓeuldurio tale
ht̃ aquilonaris ila plaga ꝑpetius tenebris addicta
et ꝑhenni frigore cdampnata: eo qd̃ talib in regi¬
omor digne crucient᷑ reꝑboꝵ corda. et ꝑ malici¬
am frigida. & ꝑ ignorantiam ceca. Non gͦ illuc
usq ꝑcurrit. s taitũ flectit᷑: nam nillo de¬

Expanded text:
altiora conscendit quia per sui cognitionem in altiora conscendit quia per sui cognitionem in coelestium contemplationem assurgit. Sed, cum ad summum usque perducitur ibi libenter immoratur, quia mira illic supercoelestium spectaculorum jucunditate reficitur. Studiose itaque in eo locorum moras innectit, ubi cursum suum in circulum flectit. Eapropter utique girat per meridiem, neque eo desiderio fertur, imo flectitur ad aquilonem. Jucunda sane admodum plaga meridiana a nimietate lucis et fervore diei, eo quod dulce sit valde et delectabile aspectu contemplari beatorum spirituum ordines hilarescentes in claritate et charitate Dei. Nihil procul dubio tale habet aquilonaris illa plaga perpetuis tenebris addicta et perenni frigore damnata, eo quod talibus in regionibus digne crucientur reproborum corda, et per malitiam frigida, et per ignorantiam caeca. Non ergo illuc usque percurrit, sed tantum flectitur: nam nullo de
Abbreviated transcription (Latin):
rcuernit᷑. Sol orit᷑ qñ ueritatis intelligentia cordi
inspuat᷑: idemq sol occidit cũ incelligentiȩ radiꝰ
subtrahit᷑. S post occasũ sol ad locũ suũ reu̾tit᷑:
ut iterũ renascat᷑. Solis huicemodi locus. ipse ẽ
animꝰ. Ex ipso enĩ animo intelligentia nascit᷑.
qñ a diuina gr̃a iuisitat᷑. Quid gͦ ẽ solem ad
locũ suũ redire. nͥ mentis intuitum ad sui con¬
siderationẽ reflectere: Post occasum gͦ sol ad lo¬
cum suũ reuertit᷑: qͥa ꝑ subtractionẽ gr̃e. ad de¬
fectus sui consideiationẽ m̃tis oculus reuerbera¬
t᷑ ꝑ hoc enĩ qđ diuina gr̃a le ad tempꝰ subtra¬
hit: cogit᷑ homo cognoscere qũa nicħ sit. & qu̾a
ꝑ se nicħ possit. S post loci sui reuersionem
iterũ renascit᷑: qͥa ꝑ considerationẽ ꝓpͥe infir¬
mitatis. amissa intelligentia reꝑatur :
tia ad omnia dilatatur. ui.¬
N loco autẽ suo sol renascens paulatim ad

Expanded text:
revertitur. Sol oritur quando veritatis intelligentia cordi revertitur. Sol oritur quando veritatis intelligentia cordi inspiratur, idemque sol occidit cum intelligentiae radius subtrahitur. Sed post occasum sol ad locum suum revertitur ut iterum renascatur. Solis hujuscemodi locus ipse est animus. Ex ipso enim animo intelligentia nascitur, quando a divina gratia visitatur. Quid ergo est solem ad locum suum redire, nisi mentis intuitum ad sui considerationem reflectere? Post occasum ergo sol ad locum suum revertitur, quia per subtractionem gratiae ad defectus sui considerationem mentis oculus reverberatur. Per hoc enim quod divina gratia se ad tempus subtrahit cogitur homo cognoscere quam nihil sit, et quam per se nihil possit. Sed post loci sui reversionem iterum renascitur quia per considerationem propriae infirmitatis amissa intelligentia reparatur.tia ad omnia dilatatur. In loco autem suo sol renascens paulatim ad
Abbreviated transcription (Latin):
diuino ientire debeat: qui ip̃m suũ pͥus ñ cõ¬
gitat. Si nũdum idoneus e intrare ad te¬
ipm : qͦm ad illa rumnanda idoneus eris. quȩ
sunt iit᷑. uł supͣ temet ip̃m: Si necdũ digiꝰ es
intrare in tab̾naculũ pͥmũ: qua fronte p̃su¬
mis ingredi in tab̾naculũ scdm. hoc ẽ in sc̃a
scõꝵ: Si ñdum moliri potes gressus altos
ut cum dño iħu. uł salte cũ moyse ascen¬
das in mont̾ẽ excelsũ: qua p̃sumptione ꝑaxᷤ
uolare in celum c Prius redi ad te: qu̾a rimari p̃¬
sumas quȩ sunt supͣ te. Prius sol ortus sui con¬
finia irradiat: qũa ad altiora conscendat. Hinc
etiam ꝑ salomonẽ d̾r. Orit᷑ sol et occidit: & ad
locũ suũ reuertit᷑ Ibiq renascens girat ꝑ meridi¬
locum suu̾: ut ibi renascat᷑. Indeq renascens pau¬
latim se ad altioxi eleuat: ut pꝰmodũ celi uerticẽ
tangat. Orit᷑ inquit sol et occidit: & ad locũ suũ ĩ¬

Expanded text:
divino sentire debeat qui spiritum suum prius non codivino sentire debeat qui spiritum suum prius non cogitat. Si nondum idoneus intrare ad teipsum; quomodo ad illa rimanda idoneus eris quae sunt intra, vel supra temetipsum? Si necdum dignus es intrare in tabernaculum primum, qua fronte praesumis ingredi in tabernaculum secundum, hoc est in Sancta sanctorum? Si nondum moliri potes gressus altos ut cum Domino Jesu, vel saltem cum Moyse ascendas in montem excelsum, qua praesumptione paras volare in coelum? Prius redi ad te quam rimari praesumas quae sunt supra te. Prius sol ortus sui confinia irradiat quam ad altiora conscendat. Hinc etiam per Salomonem dicitur: Oritur sol et occidit, et ad locum suum revertitur, ubique renascens, etc. . Erur ut ibi renascatur, indeque renascens paulatim se ad altiora elevat ut postmodum coeli verticem tangat: Oritur, inquit, sol et occidit, et ad locum suum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ꝑ qđ et cordis sui mundiciã scruauent.
uuñ et dicebat. Neq eñĩ rep̃hendit me cor mc̃
in omni uita mea. Deniq si et tu eupis imoe¬
re dominicũ p̃ceptum om̃i eustodia seriudio
tiũ: & quale a te dominꝰ exigit cepisti faccoe
ꝓpiciatorium. Disce uł exemplo quid facer eni¬
diat. Audi dauid: quomꝰ seip̃m in exeinplun
ꝓponat. Aleditatus sũ nocte cũ corde meo. N¬
et .s. spm̃ meũ. Meditabat᷑ nocte cũ corde sus
meditare & tu cum corde tuo. Scobeba Il
sp̃m suũ: scobe et tu. sp̃m tuũ. Exercẽ agrũ lli
attende temetip̃m. Absq dubio insistens hus
exercicio: inuenies thesaurũ istum abscondi
multiplicat᷑ scientia: augmentat᷑ sap̃ia.
Ex hoc exercitio cordis oculus mundatsꝰ a¬
geniũ acuit᷑: intelligentia dilatat᷑. sucħ ute
estimat: qui scipm ignorat. Hescit qũa sub
pedib sus omĩs mundana gła iaceat: qui
conditionis suȩ dignitatẽ ñ pensat. Nescit om¬
nino. nescit quid de spũ anglico. qͥd de sp̃u

Expanded text:
r quod et cordis sui munditiam servaverat, unde et dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Denique, si et tu cupis implere Dominicum praeceptum omni custodia serva cor tuum, et quale a te Dominus exigit coepisti facere propitiatorium. Disce vel exemplo quid facere expediat. Audi David quomodo tibi seipsum in exemplum proponat: Meditatus sum, inquit, nocte cum corde meo, tum meum . Meditabatur ille cum corde suo, meditare et tu cum corde tuo. Scopebat ille spiritum suum, scope et tu spiritum tuum. Exerce agrum istum, attende temetipsum. Absque dubio insistens huic exercitio, invenies thesaurum istum absconditmultiplicatur scientia, augmentatur sapientia. Ex hoc exercitio cordis oculus mundatur, ingenium acuitur, intelligentia dilatatur. Nihil recte aestimat qui seipsum ignorat. Nescit quam sub pedibus suis omnis mundana gloria jaceat, qui conditionis suae dignitatem non pensat. Nescit omnino, nescit quid de spiritu angelico, quid de Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ꝓpitiatorii nr̃i longitudine uł latitudine preci¬
piat. uł cur de euis altitudine om̃ino taceat.
Si rerũ naturam consulimꝰ: in ipsis ꝓfecto corpo¬
rib. discere poterimus qͦmͦ inuestigatioĩs pede
in sp̃ales theorias ponere debeamus. Uidemꝰ
sane in reb exteriorib qđ omĩs corꝑea crassitu¬
do a longitudine incipit. ex latitudine crescit.
in altitudinẽ desinit. Longitudo itaq ꝓpiciato¬
rii nifallor designat ea quȩ in sp̃ali natura st̃
ad inchoationem: latitudo uͦ illa quȩ sunt ad
ꝓmotionẽ: altitudo autẽ illa quȩ uident᷑ ẽẽ ad

Expanded text:
de propitiatorii nostri longitudine vel latitudine praecipiat, vel cur de ejus altitudine omnino taceat. Si rerum naturam consulimus, in ipsis profecto corporibus discere poterimus, quomodo investigationis pedem in spirituales theorias ponere debeamus. Videmus sane in rebus exterioribus quod omnis corporea crassitudo a longitudine incipit, ex latitudine crescit, in altitudine desinit. Longitudo itaque propitiatorii, ni fallor, designat ea quae in spiritali natura sunt ad inchoationem. Latitudo vero illa quae sunt ad promotionem, altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
at. Aundas inmunde pbilosophȩ qd defo¬
ris ẽ uasis tui. intꝰ autẽ plenum ẽ om̃i spur¬
citia & sola contentꝰ fama: nullũ studium
exibes in emundanda conscientia. Archa
tua exterus splendet: intꝰ sordet: utpote que
oꝑculum ñ ht̃. Captator fame. neglector con¬
scientiȩ: nũqͥdnam ñ actendis qͥa ħ oportiuit
facere. ꝙ illa ñ omitcere: Luceat archa tua
exteriꝰ: luceat nicħ minꝰ et intus. Exterius
sluceat ꝓpt̾ illud. Sic luceat lux ur̃a coram
ullud. Onariseş cecȩ. munda prius qd̾ intuᷤ
ẽ calicis et ꝑapsidis: ut fiat & id qđ uefo

Expanded text:
at. Mundas, immunde philosophe, quod defoat. Mundas, immunde philosophe, quod deforis est vasis tui, intus autem plenum est omni spurcitia, et sola contentus fama, nullum studium exhibes in emundanda conscientia. Arca tua exterius splendet, intus sordet, utpote quae operculum non habet. Captator famae, neglector conscientiae, nunquidnam non attendis, quia haec oportuit facere, et illa non omittere? Luceat arca tua exterius, luceat nihilominus et intus. Exterius luceat propter illud: Sic luceat lux vestra coram illud: Pharisaee caece, munda prius quod intus est calicis et paropsidis, ut fiat id quo
Abbreviated transcription (Latin):
cam meã. Faueris falleris philosophe. sp̃es
enĩ decepit te: ꝙ concupiscentia subuertit cor
tuũ. Hec qũa tu sapientiã puitas. sapientiam
nominas: stutticia ẽ apud dm̃. Quis gͦ inqͥs
ei locus ẽ in archa sapĩȩͤ uel quid tale opus
tali eguit deauratione: Si suꝑfietenꝰ lucet. si
nicħ solidum ht̃: cur in tali oꝑe locũ aliqũe
tenet. Audi gͦ si placet. quid plactat in opere
nẽo: uł quid nob̾ displiceat in oꝑe tuo. Archa
tua ñ ht̃ oꝑculum: nescis facere ꝓpiciatoriũ. Sed
sola contentꝰ deauratione: głaris de oꝑis consũ¬
matione. facis et nescis opus contumelie dignũ
sane omniũ irrisione: eo qd̃ ceꝑis edificare. &
ñ potueris consummare. Stuite & insipienᷤ.
nescis an dissimulas. qi uas qđ oꝑculum non
ht̃ iuxta diunũ p̃ceptum facili occasione
frangi oportet: Dignũ sane uas qp frangide¬
ueat: eo qđ semꝑ et ubiq sordib omuib pate¬

Expanded text:
cam meam. Falleris, falleris, philosophe: species cam meam. Falleris, falleris, philosophe: species enim decepit te; et concupiscentia subvertit cor tuum, haec quam tu sapientiam putas, sapientiam nominas, stultitia est apud Deum. Quis ergo, inquis, ei locus est in arca sapientiae, vel quid tale opus tali eguit deauratione? Si superficietenus lucet, si nihil solidum habet, cur in tali opere locum aliquem tenet? Audi ergo, si placet, quid placeat in opere nostro, vel quid nobis displiceat in opere tuo. Arca tua non habet operculum, nescis facere propitiatorium. Sed sola contentus deauratione gloriaris de operis consummatione, facis et nescis opus continuare. Dignum sane omnium irrisione, eo quod coeperis aedificare et non potueris consummare. Stulte et insipiens, nescis an dissimulas quid vas quod operculum non habet, juxta divinum praeceptum, facili occasione frangi oportet, dignum sane vas quod frangi debeat, eo quod semper et ubique sordibus omnibus pate