comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut posset agnosei. et os ueste contec¬
tum. ne fetorem ioquendo emitt̾et.
Et habitabat solus extra castra. itaut
a mortuo nil aifferre uideretur. Pa¬
det dicit iosephus illos irrisibiles. qui
dixerunt moysen lepra fatigatum.
et similium eiectoꝵ factum ducem.
uenisse in chananeam eũ eis. cumita
quasi immisericors. circa leprosos ha¬
bitus sit : qui tunc maxime in scđia.
indigebat.
epra uero uestis lanee. uł linex.
uel pelł erat macula alba. uł rufa
humilior superficie reliqua. quia
corrosiua ẽ. Que cum apparebat con¬
siderabat eam sacerdos. si ꝑspicua
erat lepra comburebatur uestis. si
dubia recludebatur aliis septem die¬
b. Si creuerat macula: adiudica¬
batur lepre. si ñ creuerat: ablueba¬
tur uestis. et recludebatur uestis¬
aliis septem dieb. Si adhuc dubia
erat .rumpebat uiud a solido. Si ta¬
men iterum alibi macula apparebat:
lepra uolatilis erat. et combuebatur
uestis.Siuͦ similis ma¬

Expanded text:
ut posset agnosci; et os veste contecut posset agnosci; et os veste contectum, ne fetorem loquendo diffunderet; et habitabat solus extra castra, ita ut a mortuo nihil differre videretur. Patet, ut dicit Josephus, illos irrisibiles qui dixerunt Moysen lepra fatigatum, et similium ejectorum ducem factum, venisse in Chananaeam cum eis, cum ita quasi immisericors circa leprosos habitus sit, qui tunc maxime misericordia indigebat. Lepra vero vestis lineae, vel laneae, vel pellis, erat macula albida, vel rufa, humilior superficie reliqua, quia corrosiva est, quae cum apparebat, considerabat eam sacerdos. Si perspicua erat lepra, comburebatur vestis; si dubia recludebatur septem diebus. Si creverat macula adjudicabatur leprae. Si non creverat, abluebatur vestis, et recludebatur aliis septem diebus. Si adhuc dubia erat, rumpebat illud a solido. Si tamen iterum alibi macula apparebat, lepra volatilis erat, et comburebatur vestis. Si vero similis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Legem
quoq lepre statuit eis dñs. sunt autẽ
quatuor genera lepre. In cute. In capilł.
In ueste. In domo. Lepra cutis cognos
uel pustule. uł cicatrix maxime: si fu¬
erit albida. uł subrufa. Ita quid ẽ.
si locus lepre humilior sit carne reli¬
qua. uel si mutati fuerint capilli in
candorem. et solito tenuiores
epra uͦ in capillis allopicia
dicitur. Fluentib sane capillis. Si in
caluitio uel in recaluatione.uł alb
uel rufus color inuentus fuerit pla¬
ga lepre est. Adduto itaq leproso ad
sacerdotem. siue cuius arbitrio non
excludebatur. si lepra nondũ ei pers¬
picua fuerit: recludebat eum. in
domo sua septem dieb. Quib exple¬
tis: si non creuerat lepra. iderum re¬
cludebat eum aliis septem dieb. Qd
bat uestimenta sua et mundus erat.
Cum uͦ perspicua erat lepra: seꝑa¬
batur ad arbitrium sacerdotis. et ha¬
bebat uestimenta sua dissuta .i. faci¬
lia ad induendum. uel exuendum
uel solam uestem extrinsecam. ut
sic cognosceretur. et caput nudum

Expanded text:
Legem quoque leprae tradidit eis Dominus . Sunt autem quatuor genera leprae, in cute, in capillis, in veste, in domo. Lepra cutis cognoscvel pustullae, vel cicatrix; maxime si fuerit albo, vel subrufa, ita quidem si locus leprae humilior sit carne reliqua; vel si mutati fuerint capilli in candorem, et solito tenuiores. Lepra vero in capillis, alopecia dicitur, fluentibus capillis. Si in calvitio, vel recalvatione albus, vel rufus color inventus fuerit, plaga leprae est. Adducto itaque leproso ad sacerdotem, sine cujus arbitrio non excludebatur, si lepra nondum ei perspicua fuerat, recludebat eum in domo sua septem diebus. Quibus expletis, si non creverit lepra, iterum recludebat eum aliis septem. Quod si nbat homo vestimenta sua, et mundus erat. Cum vero perspicua erat lepra, separabatur ad arbitrium sacerdotis, et habebat vestimenta dissuta, id est facilia ad induendum, vel exuendum; vel solam vestem extrinsecam, ut sic cognosceretur, et caput nudum,
Abbreviated transcription (Latin):
pore: mundi erant. Si die t̾cio non btco meutifant¬
fuerat asꝑsus immundus : die septimo
ex piebatur. peribat de medio eccłȩ.
quia polluebat scũarium .i. amma
eius peribat de populo ifrł. quia pec¬
cabat. et arcebatur ab ingressu loci
sancti. S et ille qui purificabat im
De immundiciis uͦ quib erat inmũ¬
dus homo ꝑ diem tantum. ut ꝑ illusi¬
onem nocturnam. uł quia dormie¬
rat cum uxore. non credimus homi¬
nem his cmerib expiatum. s. ad minꝰ
de immundicia septem dierum qͥa
die t̾cio et septimo. legitur facienda
expiatio talis. De expiationib que
fiebant cum munerib oblatis. ut sup
de leproso dictum. ẽ. et de uiro sper¬
matico. et de muliere sanguinaria.
Quia legitur eos numerare septem
dies. et octauo purificari. Credimus
die t̾cio et septimo his aquis expiatos.

Expanded text:
pore, mundi erant. Si die tertio non fueratpore, mundi erant. Si die tertio non fueratersus immundus, die septimo expiabatur, peribat de medio ecclesiae, quia polluebat sanctuarium, id est anima ejus peribat de Israel, quia peccabat, et arcebatur ab ingressu loci sancti. Sed et ille qui purificabaDe immunditiis vero quibus erat immundus homo per diem tantum, ut propter illusionem nocturnam, vel quia dormierat cum uxore, non credimus hominem his cineribus expiatum, sed ad minus de immunditia septem dierum, quia die tertio, et septimo, legitur facienda expiatio talis. De expiationibus, quae fiebant cum muneribus oblatis, ut supra de leproso dictum est, et de viro spermatico, et muliere sanguinaria, quia legitur eos numerare septem dies, et octava purificari, credimus die tertia et septima, his aquis expiatos.
Abbreviated transcription (Latin):
peram. S et sacerdos tercius qui
colligebat cineres reseruandos. ad a¬
quam asꝑsionis. non nisi lotus intra¬
bat castra. et immundus erat usq ad
uesperam. Ex his cinerib fiebat aqͥ
aspersionis. qua ꝑ totum annum pu
le ẽ inuenire cum hic einis fieret ad
purificandos immundos. cur illi qͥ
eum tractabant ut dictum est: im¬
mundi erant. cum etiam dñs hoc
sacramentũ quasi sanctissimũ. religi¬
onem uictime appellaret. S et qui
est inuenire rationem. Et est ueri si¬
mile hos cineres factos annuatim.
ut modo fit chrisma. Quidam tam̃
hebrei dicunt eos ualuisse. et duras¬
se ꝑ plures annos nec factos: nisi cũ
tangebat cadauer hominis mortui. intabnacłoł in agͦ¬
septem dieb̃ ͧ. Tollebatq uir mundꝰ mortiti.
cineres conbustionis mittens q super s tab̾nacłm in qͦ¬
eos aquas uiuas. tingebat ex eis hyso mortuus ÷ ħo et¬
tilem. et homines huiusmodi conta¬
gione pollutos. Et lotis uestib et cor¬

Expanded text:
perum. Sed et tertius sacerdos qui perum. Sed et tertius sacerdos qui colligebat cineres reservans ad aquam aspersionis, non nisi lotus intrabat castra et immundus erat usque ad vesperum. Ex his cineribus fiebat aqua aspersionis, qua per totum annum purest rationem invenire, cum hic cinis fieret ad purificandos immundos, cur illi qui eum tractabant, ut dictum est, immundi erant, cum etiam Dominus hoc sacramentum, quasi sanctissimum, religionem victimae appellet. Sed et qui est invenire rationem, et est verisimile hos cineres factos annuatim, ut modo fit chrisma. Quidam tamen Hebraei dicunt eos valuisse et durasse per plures annos, nec factos, nisi cum tangebat cadaver hominis mortui in tabernacseptem diebus. Tollebatque vir mundus cineres combustionis, mittensque super eos aquas vivas tingebat ex eis hyssolem, et homines hujusmodi contagione pollutos, et lotis vestibus et cor
Abbreviated transcription (Latin):
hunc modum pontifex euuangelicꝰ
in aspersione basilice quam dedicat.
quasi in expiatione. lineis et minori¬
b uticur indumentis. Etiam in sab¬
bato baptismali in consecratione fon¬
tium et immersione cathecuminoꝵ.
Cum scilicet tͣnsferuntur peccata
onem accedit altaris: pontificalib
et preciosis uestib infulatur. Uitu¬
lum autem et hyrcum de quorũ
sangume facta est expiatio. ferebãt
extra castra. et comburebant igni
tam pelles quam carnes et fimũ.
Proiciebat q sacerdos in ignem qui il¬
la uorabat. mutatis prius uestibus
am lignum cedrinum. hysopum. &
coccum bistinctum. quia hec in puri¬
ficationib ualebant. Et tunc rediens
lotis uestib et carne sua ingredieba¬
tur castra: et immundus erat usq
ad uesperam. S et ille sacerdos qui
remanebat ad ignem. ut consumi fa¬
ceret omnia usq ad cinerem. non nͥ
lotis uestib et corpore intrabat cas¬
tra. Et immundus erat usq adues¬

Expanded text:
hunc modum, et pontifex evangelicus, hunc modum, et pontifex evangelicus, in aspersione basilicae, quam dedicat, quasi in expiatione, lineis et minoribus utitur indumentis. Etiam in Sabbato baptismali, in consecratione fontium, et in mersione catechumenorum, cum scilicet transferuntur peccata tionem accedit altaris pontificalibus, et pretiosis vestibus infulatur. Vitulum autem, et hircum, de quorum sanguine facta est expiatio, ferebant extra castra, et comburebant igni, tam pelles quam carnes eorum, et fimum. Projiciebatque ea sacerdos in ignem, qui illa vorabat, mutatis prioribus vestibus, lignum cedrinum, hyssopum, et coccum bis tinctum, quia haec in purificationibus valebant, et tunc rediens, lotis vestibus, et carne sua, ingrediebatur castra, et immundus erat, usque ad vesperum. Sed et ille sacerdos, qui remanebat ad ignem, ut consumi faceret omnia, usque ad cinerem, non nisi lotis vestibus, et corpore intrabat castra, et immundus erat, usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
batur sacerdos ad hyrcum uiuentẽ
Ponensq utramq nianum superca¬
put eius confidebatur generaliter i
iniquitates filioꝵ isrł. Et imprecas
eas capiti eius. ẜonens etiã ut trad̃
quidam cartam inscriptam peccatis
populi super caput eiꝰ. mitdebat eĩ
in desertum ꝑ hominem ad hoc pa¬
tum. Tradunt hebrei quorundam par¬
uulos. tribunalit̃ ad hoc pararime
sic expiatus e̾et popłs a peccatis ilꝰ
anni. quȩ ꝑ ignorantiam. uł fragis¬
tatem contraxerat. que secum fere¬
bat hyrcus. Qͥ quia emittebatum
rediturus. apoponpeus grece dicdi¬
duxerat aaron hominem cũ hyro
extra castra. redibat ad tabernachis
testimonii. Depositisq uestib linos
in quib expiauerat scũarium. s
miserat hyrcum. lauabat carnẽ sal
in loco sc̃o. et induebatur uestib sil
scilicet pontificalib et p̾ciosis. et os¬
rebat arietem in holo caustum.
et a dipes uitule. et hyrci propec¬
cato renesq cum reminculis. In

Expanded text:
batur sacerdos ad hircum viventem: batur sacerdos ad hircum viventem: ponensque utramque manum super caput ejus, confitebatur generaliter omnes iniquitates filiorum Israel, et imprecans eas capiti ejus, ponens etiam, ut tradunt quidam, cartham inscriptam peccatis populi super caput ejus, mittebat eum in desertum, per hominem ad hoc paratum. Tradunt Hebraei quorumdam parvulos tribualiter ad hoc parari, isic expiatus esset populus a peccatis illius anni, quae per ignorantiam, vel fragilitatem contraxerat, quae secum ferebat hircus. Qui quia emittebatur non rediturus, apompeius Graec autem deduxerat Aaron hominem cum hirco extra castra, redibat ad tabernaculum testimonii, depositisque vestibus lineis, in quibus expiaverat sanctuarium, et emiserat hircum, lavabat carnem suam in loco sancto, et induebatur vestibus suis, scilicet pontificalibus, et pretiosis, et offerebat arietem in holocaustum, et adipes vitulae, et hirci pro peccato, renesque cum renunculis. In
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc dicebatur ꝓprie pro peccato.
Cuius sors exibat pro populo. reserua¬
plenum prunis. multumq tollens thi¬
miamathis: ĩtrabat ultra uelum. Tan¬
tum q imponebat thinuamatis. ut
nebula et uapor operiret oraculum.
ue forde uisa maiestate dñi moreret᷑.
Aspergebatq septies digito de sangi¬
ne coram ꝓpiciatorio ad orientem. Cop
numero &tiã aspergebat pauimentu
Simili quoq aspersione septena e¬
abat scũ arnim exterius. et pauuir¬
tum. Fundebatq de eodem sangun
super cornua altaris aurei. et aspo¬
gebat illud septies digito. Expiansit
totum tabernacłm et altare ab ĩmo
tat positum in medio peccantium. he
expiabat. In quem modum etiã sems
in anno lauamus altaria uino. Et uo¬
ta quod hic legitur sacerdotem egrea
de tabernaculo ad altare. et sic pater.
quia extra erat. Nec potest eum d̾icic
gressum ad altare coram tabernaculo
cum dicatur hic ad altare. quod est anr
dño. Post hanc expiationem egredis¬

Expanded text:
te hic dicebatur proprie pro peccato. te hic dicebatur proprie pro peccato. Cujus sors exibat populo, reserva et thuribulum plenum prunis, multumque tollens thymiamatis, intrabat ultra velum, tantum imponens thymiamatis, ut nebula, et vapor operiret oraculum, ne forte, visa majestate Domini, moreretur. Aspergebatque septies digito, de sanguine coram propitiatorio, ad orientem. Eodem etiam numero aspergebat pavimentum. Simili quoque aspersione septena, expiabat sanctuarium exterius et pavimentum. Fundebatque de eodem sanguine, super cornua altaris aurei, et aspergebat illud septies digito, expians ita totum tabernaculum, et altare ab immunaxerat, positum in medio peccantium tabeexpiabat. In quem modum etiam semel in anno lavamus altaria vino. Nota quia hic legitur sacerdotem egredi de oraculo ad altare, et sic patet, quia erat extra. Nec potest dici eum egressum ad altare coram tabernaculo, cum dicatur hic ad altare, quod est coram Domino. Post hanc expiationem egredie
Abbreviated transcription (Latin):
ationis. quia eadem die purificaba¬
tur totum tabernacłm. et altaria ꝑ
sanguinis asꝑsionem. a contagiis.
que contraxerant ꝑ annum. ex pecca¬
tis ministranttum. Eadem die tolle¬
bat summus pontifex de propͥo. uitu¬
lam rufam trimam iminaculatam.
que non traxerat iugum. Nec turbe¬
mur si quandoq uitulus nominatur.
quod infeminino gen̾e tantum intelli¬
gendum.ẽ. quia pro peccatis fragili¬
tatis offerebatur. Sumebat q ab uni¬
uersa multitudine duos hyrcos pro
peccato. et ariedem unum in holocau¬
stum. Cumq lauisset se induebatur
lineis tantũ. scđm ritum minoꝵ sac̃¬
statuebat duos hẏrcos in holo caustũ
quis popͥuli fieret. Nec ẽ. credendũ
quib dam qui dixerunt ideo mitti
sortes. ut sciretur quis dño immolat¬
dus esset. et qͥs dẏabolo. nuittendus
ei in solitudinem cum peccatis: lex
enim immolare nͥ deo non admittit.
Sane cuius sors exibat dño. offere¬
bat illum pro peccato populi. et for¬

Expanded text:
ationis, quia ea die purificabaationis, quia ea die purificabatur totum tabernaculum, et altaria per sanguinis aspersionem, a contagiis, quae contraxerant per annum ex peccatis ministrantium. Ea die tollebat summus sacerdos de proprio vitulam rufam, trimam, immaculatam, quae non traxerat jugum. Nec turbemur, si quandoque vitulus nominetur, quia in feminino genere tantum intelligendum est, quia pro peccatis fragilitatis offerebatur. Sumebatque ab universa multitudine duos hircos pro peccato, et arietem in holocaustum. Cumque lavisset se, induebatur lineis tantum, secundum ritum minorum sacestatuebat duos hircos in ostio et Domini, et quis populi fieret. Nec est credendum quibusdam, qui dixerunt; ideo mitti sortes, ut sciretur quis Domino immolandus esset; et quis diabolo mittendus ei in solitudinem cum peccatis. Lex enim immolare nisi Deo, non admittit. Sane cujus sors exibat Domino, offerebat illum pro peccato populi, et for
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ dictum est. si fiat ex industria.
Nec intrum quia legitime etiã cog¬
noscentem uxorem. uoluit dñs laua¬
re uestem. et omne corpus. et esse un¬
mundum usq ad uesperam: et de
uxore eodem modo.
terum loquutus est dñs ad moysen.
Loquere ad aaron: ne omni tempo¬
re ingrediatur scuarium. quod est
intra uelum ne moriatur. qui a in
nube apparebo suꝑ oracłm. nisi fecerit
hec que sequuntur. Non est in telli¬
gendum. ut quotiens uellet intrare
fac̾et hec et intraret: s tantum de¬
cima die septembris intraturus. pͥus
tamen hec faceret. hec dies sollemp¬
nis erat inifrł. et dicebatur ꝓpitiatio¬
nis propter causam dictam. uel qͥa
agebatur eadem die. emnis expiatiois
sicut dicitur dies iouis sancta. quia
in ea crhrisma sacrum conficitur.
Et pro peccatis totiꝰ anni communib
uel ignoratisł eadem die ieuinabant
homines. et iumenta. et pueri septẽ¬
nes. Et agebatur eadem die memoria
mortuoꝵ. Dicebatur etiam dies expi¬

Expanded text:
quod dictum est, si fiat ex industria. quod dictum est, si fiat ex industria. Nec mirum quia etiam legitime cognoscentem uxorem, voluit Dominus lavare vestem, et omne corpus, et esse immundum usque ad vesperum. Et de uxore eodem modo.terum locutus est Dominus ad Moysen: Loquere ad Aaron, ne omni tempore ingrediatur sanctuarium, quod est intra velum, ne moriatur, quia in nube apparebo super oraculum, nisi fecerit haec » quae sequuntur . Non est intelligendum, ut quoties vellet intrare, faceret haec, et intraret, sed tantum decima die Septembris intraturus, prius tamen haec faceret; haec dies solemnis erat in Israel, et dicebatur dies propitiationis propter causam praedictam. Vel quia agebatur ea die cinis expiationis, sicut dies Jovis sancta, quia sanctum chrisma conficitur. Et pro peccatis totius anni communibus, vel ignoratis, ea die oblathomines, et jumenta, etiam pueri septenes, et agebatur ea die memoria mortuorum. Dicebatur etiam dies expi
Abbreviated transcription (Latin):
mam. uel locum super quẽ ipse sali¬
uam iaciebat. lauabat uestim enta
sua et erat immundus usq ad uespe¬
ram. Cum autẽ sanatus fuerat: nu¬
merabat septem dies. post mundatio¬
nem sui. et lotis uestib et corpore in
aquis uiuentib: inundus erat. Die aũ
octauo offerebat par turturũ. aut
duos pullos columbarũ. Et faciebat
sacerdos alterum pro peccato. et alte¬
rum in holocaustum. Eadem lex erat
immmundicie et purificationis de mu¬
liere patiente fluxum sanguinis. ex
morbo. Similit̾ eiusdem immundicie
erat mulier menstruata. s ñ puri¬
ficabatur sollempnit̾. Sufficiebat e¬
nim ipsam cũ uestib ablu. Morbide
enim immundicie. pro peccato solent
accidere. et ideo pro eis. pro peccato¬
et salutare offerebatur. et non pro
menstruo. quia naturale est. Et no¬
ta quia accedentem ad menstruatã
dicit immundum. septem dieb et pu¬
rificationem ei concedit. Qđ de igno¬
rantia accidente : intelligendum ẽ.
Infra utrumq ꝑimimundum dicit.

Expanded text:
dem, vel super quem ipse salivam jaciebat, lavabat vestimenta sua, et erat immundus usque ad vesperum. Cum autem sanatus fuerat numerabat septem dies post mundationem sui, et lotis vestibus, ac corpore in aquis viventibus mundus erat. Die autem octava, offerebat par turturum, aut duos pullos columbarum, et faciebat sacerdos alterum pro peccato, alterum in holocaustum. Eadem lex erat immunditiei et purificationis de muliere patiente fluxum sanguinis ex morbo. Similiter ejusdem immunditiei erat mulier menstruata. Sed non purificabatur solemniter. Sufficiebat enim ipsam cum vestibus ablui. Morbidae enim immunditiae pro peccato etiam solent accidere, et ideo pro eis et pro peccato salutare offerebatur, quod non pro menstruo, quia naturale est. Et nota quod accedentem ad menstruatam dicit hic immundum septem diebus, et purificationem ei concedit; quod de ignoranter accedente intelligendum est. Infra, utrumque perimendum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uinum biberet aut omne quod inebri¬
are pocest. Ut sciat discernere inter
scm et ꝓphanum. mundum et ĩmun¬
dum. & doceret filios isrł legitima qͦ
doq dum immundus e̾et accederet eti¬
am ad tangenda ea que offerebant fi
bere mundiciam. Addidit quoq dñs
de sollempnitatib legalib. S quia
plemus de eis in libro numeri diffinit᷑.
et nos ibidem de eis prosequemur.
cce autẽ egͦssus
filius mulieris ifrahelitis quem pe¬
pererat de uiro egyptio. iurgatus cum
uiro israhelita. blasphemauit nomen
dei isrł: maledicens ei. Quem moyses
reclusit in carcerem. donec suꝑ hoc
consuluisset dñm. Qui ait ad moysen.
Qui maledixerit deo suo. omnes qui
Et eductum extra castra. lapidabit¬

Expanded text:
vinum biberet, aut omne quod inebrivinum biberet, aut omne quod inebriare potest, ut sciret discernere inter sanctum et profanum, mundum et immundum, et doceret filios Israel legitima tdoque immundus esset, accederet etiam ad tangenda ea, quae offerebant filbere munditiam. Addidit quoque Dominus de solemnitatibus legalibus. Sed quia plenius de his in libro Numeri diffinitur, et nos ibidem de illis prosequemur.cce autem egressus filius mulieris Israelitis, quem pepererat de viro Aegyptio jurgatus cum viro Israelita, blasphemavit nomen Dei Israel, maledicens ei . Quem Moyses reclusit in carcerem, donec super hoc consuluisset Dominum, qui ait ad Moysen: Qui maledixerit Deo suo, omnes qui « et eductum extra castra,
Abbreviated transcription (Latin):
nens. inquilinus mercenarius sacerdoti
Uernaculꝰ tamen uł empticiꝰ ipsius
quoq sacerdotum agens dñs. ꝑ
mo de minorib sacerdotib tradidit.
ne contammarentur in mortib ciaĩ
suoꝵ. nec etiam principis populi. nisi¬
nisi tantum super patre et matre.
filio et filia. fratre et sorore uirgine.
ne scilicet lauarent uł sepelirent
uel plangendo tange̾nt. mortuos
alios. Nec tantum aliis ꝓhibitas eis
interdixit uxores. s nec habere con¬
cubinas. nec in uxorem ducere scor¬
tum. nec ancillam. nec captiuam. nec
uiduam. nec repudiatam. Nec eas
que de cauponibyi. pandotib. scilicet
apothecis uenalib uitam agunt. Pon¬
tificem uͦ ad nullum omnino mortuũ
ingredi uoluit. Unde dñs papa nulł
exequiis int̾esse dicitur. Hec uxorem
ducere nisi uirginem. et tantum de
populosuo.S nec parrochia dñi pa¬
pe muros urbis excedit. In commnune
uͦ precepit. ne sacerdos in dieb uiciᷤ
sue.scilicet cum ministrare deberet.

Expanded text:
nquilinus, mercenarius sacerdotis; nquilinus, mercenarius sacerdotis; verna tamen, vel emptitius ipsius quoque sacerdotum agens Dominus , primo de minoribus sacerdotibus agit, ne contaminarentur in mortibus civium suorum, nec etiam principis populi, nisi tantum super matre, et patre, filio, et filia, fratre, et sorore virgine, ne scilicet lavarent, vel sepelirent, vel plangendo tangerent mortuos alios; nec aliis tantum prohibitas, eis interdixit uxores, sed nec habere concubinas, nec in uxorem ducere scortum, nec ancillam, nec captivam, nec viduam, nec repudiatam, nec eas quae de cauponibus, et pandocibus, id est apothecis venalibus vitam agunt. Pontificem vero ad nullum omnino mortuum ingredi voluit. Unde et dominus papa nullis exsequiis interesse dicitur. Nec uxorem ducere, nisi virginem, et tantum de populo suo. Sed nec parochia domini papae muros urbis excedit. In commune vero praecepit, ne sacerdos in diebus vicis suae cum ministrare deberet,
Abbreviated transcription (Latin):
terre egypti in qua habitastis non façi¬
etis. Iuxta mores regionis ad quam intͦ¬
ducam uos: non agetis. Addidit etiã
speciale preceptum. cum intrarent ter¬
ram promissionis. scilicet ut auferrent
prepucia arbor quas plantarent. Qã
quasi exponens subdidit. Poma que ger¬
minant immunda erunt uob̃. Hoc tam̃
non est in hebreo. Et uidetur uelle qd
fructus primoꝵ trium annorum imun¬
dus eẽt: et abiciendus. Fructus quar
et esibiles.
est sacerdotes habuisse tria genera pa¬
num. Panes scilicet sacerdotales. leui¬
ticos. laicos. Sacer dotales erant panes¬
propositionis. qui de publico sumptu
fiebant. quos non licebat edere. nisi soł
sacerdotib. Panes leuitici. qui et of¬
fertorii. quib soli de genere leui. ues¬
cebantur etiam qui ꝓpt̃ maculam ñ
poterant ministrare. et filia familias.
S non uxorata. uł uidua. uel repudia¬
ta. nisi neccessitate rediret ad domũ
patris. ut ẽet quasi filia familias. hiis

Expanded text:
terrae Aegypti, in qua habitastis, non faciterrae Aegypti, in qua habitastis, non facietis, juxta morem regionis, ad quam introducam vos, non agetis. » Addidit etiam speciale praeceptum, cum intrarent terram repromissionis, ut auferrent praeputia arborum quas plantarent. Quod quasi exponens subdit: « Poma quae germinant, immunda erunt vobis, » hoc tamen non est in Hebraeo. Et videtur velle quod fructus trium primorum annorum immundus esset, et abjiciendus, fructus quartet esibiles. est sacerdotes habuisse tria genera panum, panes scilicet sacerdotales, Leviticos, et laicos: Sacerdotales erant propositionis, qui de publico sumptu fiebant, quos non licebat edere nisi solis sacerdotibus; panes Levitici, qui et offertorii, quibus soli de genere Levitico vescebatur. Etiam qui propter maculam non poterant ministrare, et filia familias, sed non uxorata, vel vidua, vel repudiata, nisi necessitate rediret ad domum patris, ut esset quasi filia familias. His
Abbreviated transcription (Latin):
gi amicum sicut seipsum precepit. Ubi
septuaginta proximum ponunt. Som¬
na auguria. diuinationes obseruari
prohibuit. Nec agrum seri diu̾so se¬
mine. Nec iumenta diu̾si generis cotre.
Nec ueste ex duob texta idui. Nec
comam in rotundum conderi. Nec bar¬
bam radi. Nec carnes suas super mor¬
tuos incidi. Necfiguras aliquas. aut
stigmata. in carne sua fieri. In quib
& similib ad litteram sub intelligen¬
dum est. sedm̃ ritum gentium. et
maxime egyptioꝵ: cum quib habi¬
tauerant. Nam et dauid mulam le
gitur habuisse. supra quam positus ẽ.
salomon. et delatꝰ ad fontem gyon:
ad inunguendum. S egyptus omni¬
genum uenerans monstra deoꝵ in ho¬
nore diũsoꝵ deoꝵ. quos putabat tali¬
b p̃esse. diuersa semina in agro. diu¬
sas materias in ueste sociabat. diũsos
etiam eycinnos capitis. diũsis diissa¬
crabat. Unde et in principio hoꝵ pre¬
ceptoꝵ dixit dñs iuxta consuetudinẽ

Expanded text:
gi amicum sicut seipsum praecepit, ubi gi amicum sicut seipsum praecepit, ubi LXX proximum ponunt. Somnia, auguria, divinationes observari prohibuit, nec agrum seri diverso semine, nec jumenta diversi generis facere coire, nec veste ex duobus texta indui, nec comam in rotundum tonderi, nec barbam radi, nec carnes suas super mortuo incidi, nec figuras aliquas, aut stigmata in carne sua fieri, cum quibus, et similibus, ad litteram subintelligendum est, secundum ritum gentium, et maxime Aegyptiorum cum quibus habitaverant. Nam, et David legitur mulam habuisse, super quam positus est Salomon, et delatus ad fontem Gihon ad inungendum . Sed Aegyptus omnigenorum venerans monstra deorum, et in honore diversorum deorum, quos putabat talibus praeesse, diversa semina in agro, diversas materias in veste sociabat, diversos etiam cincinnos capitis diversis diis sacrificabat. Unde et in principio horum praeceptorum dixit Dominus: « Juxta consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ere sunt neccessaria. Sane prohibuit
dñs ne homo ad domesticam carnis sue¬
accederet. necreuelaret turpitudinẽ
eius .i. discooperiret. et intraret puden¬
da ipsius. In priori quidem parentum
coniugio propt̾ hominum raritatem.
solas duas personas exclusit dñs a con¬
iugio dicens. Propter hoc telinquet
homo patrem et matrem .i. nec filius
matri. nec patri filia copulabitur. Sub
lege u plures excepit. que sunt fere
duodecini. Mãt. nou̾ca. Soror. neptiᷤ.
amita. matertera. uxor patrui. Hurꝰ.
uxor frĩs. S hec determĩnationem
recepit. Priuigna. filia pͥuigni. uel
priuigne. soror uxoris. Paucas tunc
exclusit. ut multiplicarentur filii ho¬
minum. et replerent t̾ram. Sub gr̃a
plurime excluduntur: ubi continen¬
cia locum habet. et hec ẽ prohibitio
coniugii. Afornicatione enĩ omnis
mulier excluditur.
ne mortis prohibuit. Ne etiam collige¬
rent spicas.uł racemos remanentes.
nec decidentia grana. s relinquerent ea
pauperib terre. nec opus mercenarii

Expanded text:
e sunt necessaria. Sane prohibuit Dominus ne homo ad domesticam suae carnis accederet, nec revelaret turpitudinem ejus, id est discooperiret, et intraret pudenda ipsius. In primorum quidem parentum conjugio propter hominum raritatem solum duas personas exclusit Dominus a conjugio dicens. « Propter hoc relinquet homo patrem, et matrem , id est nec filius matri, nec patri filia copulabitur. Sub lege vero plures excepit, quae sunt fere duodecim , mater, noverca, soror, neptis, amita, matertera, uxor patrui, nurus, uxor fratris. Sed haec determinationem recipit privigna, filia privigni, vel privignae, soror uxoris. Paucas tunc exclusit, ut multiplicarentur homines, et replerent terram. Sub gratia plurimae excluduntur ubi continentia locum habet; et est haec prohibitio conjugii. A fornicatione enim omnis mulier excluditur. ne mortis prohibuit; ne etiam colligerent spicas, vel racemos remanentes, ne grana decidentia; sed relinquerent ea pauperibus terrae, nec opus mercenarii
Abbreviated transcription (Latin):
promisit dñs benedictiones suaᷤ.
dicens. Dabo uob̃ pluuias tẽporib
suis. et cet̾a. Ubi triginta clausule
ꝓmissionum inueniuntur. Transg̾s¬
sorib uͦ longe plures ingeminat ma
mutari licebat in melius uel dẽtius.
Similiter et animal quod uouebat᷑
dño non licebat Inutari.S si quiᷤuo qd̾¬
uerat immutaret: et uotiuũ et im¬
mutatum erat dñi. S d̾istinguen¬
dum est ab huius moq̃i uotis. Auqñ
enim sic ex uoto aliquia sanctifica¬
batur dño: quod anacheniatitaba

Expanded text:
nus benedictiones suas dicens: « Dabo vobis pluvias temporibus suis, etc. ubi clausulae promissionum inveniuntur. Transgressoribus vero longae plures ingeminat malmutari licebat in melius, vel deterius . Similiter animal quod vovebat, dominus non licebat immutari, si quis quod voverat immutaret, et votivum et immutatum erat domini. Sed distinguendum est de hujusmodi votis. Aliquando enim sic ex voto aliquid sanctificabatur
Abbreviated transcription (Latin):
uendi. ne uenditor grauar ocur si mo¬
dico uenderet. et plurimi anni suꝑ¬
essent. usq dum reciperet quod uen¬
diderat. Et ne grauaretur emptor.
si multo emeret: quod in proximo
amissurus erat. Determinata quoq
infra iubeleum addit. Qd̃ si uenditor
qd̃ super erit expensarum reddere ñ
potest. habeat emptor agrum usq
ad iubeleum. In ipso enim omnis uẽ¬
ditio redibat ad possessorem. Terrã
autem sic uoluit dñs uendi ab eis
sub conditione recipiendi : quia sua
erat et non ipsoꝵ. Alienigenas tam̃
seruos: uoluit eos in ꝑpetuum possi

Expanded text:
vendi, ne venditor gravaretur, si movendi, ne venditor gravaretur, si modico venderet, et plurimi anni superessent, usque dum reciperet quod vendiderat, et ne gravaretur emptor, si multo emeret quod in proximo amissurus erat. Determinata quoqueinfra jubilaeum addidit, quod si venditor, quod supererit expensatum, reddere non poterit, habeat emptor agrum, usque ad jubilaeum. In ipso enim omnis venditor redibat ad pristinum possessorem. Terram autem sic voluit Dominus vendi ab eis sub conditione recipiendi, quia sua erat, et non ipsorum. Alienigenas tamen servos voluit eos in perpetuum possi
Abbreviated transcription (Latin):
tantum legitur quod clangebant tub̾¬
mense sep̾timo. decima die in uniũsa
nes rerum ad pristinos redibant posses¬
sores. p̃ter domos que erant in urbi¬
b muratis. quas tamen primo anno
uenditionis. uenditori licebat redi¬
mere licebat. Exceptis domib leui¬
tarum. que in quocumq erant loco
uiilberi dimittebantur. Nam licet
essent contribules . tamen eos uoluit
dñs seruicii scemate castigare prop¬
der transgressiones legis. Iosephus
dicit quiã in iubieo cõnueniebant
uenditor agri et emptor. et reputan¬
des fructus. et expensas iam factas
inagrum. frucdib exuberasse comꝑ¬
tis. Uenditor recipiebat agrum. Si uͦ
expense transcendebant: hoc quod de¬
erat recipiebat emptor. et a possessio¬
ne discedebat. Hanc computationem
tamen fier infra annum iubeleum.
ne dum in ipso. si uenditor uellet re¬
uocare quod uendidit: littera leui¬
rum annoꝵ usq ad iubele̾um. maio¬
riue minori p̃cio. iubebat agrum

Expanded text:
Numeri legitur quod clangerent tubNumeri legitur quod clangerent tubis, septimo mense, decima die, in universa nes rerum, ad pristinos redibant possessores; praeter domos quae erant in urbibus muratis, quas tamen, primo anno venditionis, venditori redimere licebat, exceptis domibus Levitarum, quae in quaecunque essent loco vi liberi dimittebantur. Nam licet essent contribules, tamen voluit eos Dominus servitii schismate castigare, propter transgressiones legum. Josephus dicit, quia in jubilaeo conveniebat venditor agri et emptor; et reputantes fructus, et expensas in agrum factas, fructibus exuberasse compertis, venditor recipiebat agrum: si vero expensae transcenderunt, hoc quod deerat recipiebat emptor, et a possessione discedebat. Hanc tamen computationem fieri licuit infra annum jubilaeum, nedum in ipso, si venditor prius vellet revocare quod vendidit. Littera Levirum annorum, usque ad jubilaeum, majori minorive pretio jubebat agrum
Abbreviated transcription (Latin):
ub inculit quoq dñs de talione
ut qui lederet hominem. in eundẽ
reddet animam pro anima. oculum
pro oculo. dentem pro dente. fractu¬
ram pro fractura. hiuorem pro liuore.
adustionem pro adustine. Nota quod
talio non erat in iniuriis rerum: s tan
tuebantur in duplum. uł in quadru¬
plum. det̾minabaturq talio ꝑ necces¬
sitatem. Ut ledens uirum mulier in
uirilib puniebatur manu. quia uirilia
ut faceret abortiuum non dum anima¬
tum multabatur peccunia. Incertũ ÷
autem utrum talio extenderetur usq
ad iudicem. uł circa iniuriatum. tan¬
tum hab̾et locum. Qđ uͦ iniuriatus
sine iudice posset ulcisci. forte inde
haberi potest. quod ad ciuitates refu¬
gii refugiebat homicida non uolens.
ne interficeretur a proximis occisi.
madarum annoꝵ sequebatur. Ad cuiꝰ
presignationem septem annis preceden¬
tib. ut tradunt quidam in singulis
neomeniis clangebant tubis. Et septẽ
dieb continuis ante ipsum sollempni¬
zabant. et clangebant tubis. In libro num̃i

Expanded text:
ubintulit quoque Dominus de talione ut qui laederet hominem, in eumdem icet, ut redderet animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, fracturam pro fractura, livorem pro livore, adustionem, pro adustione. Nota quia talio non erat in injuriis rerum, sed in tuebantur in duplum, vel quadruplum. Determinabaturque talio per necessitatem, ut laedens mulier virum in virilibus, puniebatur manu, quia virilia raegnantem, ut faceret abortivum nondum animatum, multabatur pecunia. Incertum est autem utrum talio extenderetur, usque ad judicem, vel circa injuriatum tantum haberet locum. Quod vero injuriatus sine judice posset ulcisci, forte inde haberi potest, quod ad civitates refugii fugiebat homicida non volens, ne interficeretur a proximis occisi. madarum annorum sequebatur : ad cujus praesignationem septem annis praecedentibus, ut tradunt quidam, in singulis neomeniis clangebant tubis, et septem diebus continuis ante ipsum solemnizabant clangentes tubis. In libro tamen
Abbreviated transcription (Latin):
einceps addidit añs de uiro
patiente Fluxum seminis. Qͥ
cunc iudicabatur huic uicio subia¬
cere. si ꝑ singula momenta adhese¬
sit carni. et concreuerit fedus humor
uolens: effundit ex corruptione. Tal
inmundus.immundum reddebat. qd
tangebat scilicet lectum suum. uestẽ
lam. aut sedem suam. et sagina.
luper quod sedebat .i. straturam asini.

Expanded text:
einceps addidit Dominus de viro patiente fluxum seminis ; qui tunc judicatur huic vitio subjacere, si per momenta adhaeserit carni, et concreverit foedus humor nolens, effundit ex corruptione. Talis immundus immundum reddebat quod tangebat, lectum suum, vestem suam, sedem suam, etiam sagma super quod sedebat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dies inquinationis. et post ea dies pu¬
rificationis. ut simul fierent octogin¬
ta. quia tot dieb formatur femina
in utero. Ex pletis uͦ dieb purificatio¬
nis. offerebat pro filio. uel pro filia
agnum anniclm̃. in holocaustum. et
pullum columbe uł tur lͥis. ꝓ pecco¬
suo. quia in libidine conceꝑat et era
sacerdotis. Qđ si non poterat manꝰ
eius inuenire agnum. offerebat du¬
os turtures. uel duos pullos colum

Expanded text:
dies inquinationis, et postea dies pudies inquinationis, et postea dies purificationis, ut simul fierent octoginta, quia tot diebus formatur femina in utero. Expletis vero diebus purificationis, offerebat pro filio, vel filia, agnum anniculum in holocaustum, vel pullum columbae, vel turturem pro peccato, quia in libidine conceperat, et erat sacerdotis. Quod si non poterat manus ejus invenire agnum, offerebat duos turtures, vel duos pullos colum
Abbreviated transcription (Latin):
Clybani. uel curocicro pedes. quas tra¬
pas dicimus destruentur. fontes uͦ ⁊
cysterne. et quelibet maria. et sem̃¬
rum talem. Si mulier peꝑerit mas¬
culum. iminunda erit septẽ dieb.
uixta diem separationis menstrue.¬
b eiusdem immundicie iudicabitur.
ciuus cum seꝑatur a mundis qn pati¬
uir menstruum. In tantum enĩ imntũ¬
daẽ: quia quicquid tangit. ĩmundũ
reddit. scił cybum. lectum. uestem.
selem. Unde non licet alicui cõmu¬
post septem dies inquinationis ma¬
nebat triginta trib dieb. in sangui¬
e purificationis sue. ut ita omnes
dies purificationis fierent q̃dragin¬
ta. quia tot dieb dicunt physici. car¬
nem masculi formari in utero. In pu¬
rificatione uͦ.triginta trium dierũ
licebat ei surgere. in domo deambu¬
lare. s non egredi. et oꝑari. et tangẽ¬
do non polluebat. et licebat aliis ei
nisi expletis quadraginta dieb. Si uͦ
pareret feminam duplicabantur pͥris

Expanded text:
Clibani, vel citropedes, quas straClibani, vel citropedes, quas strapas dicimus, destruentur. Fontes vero, et cisternae, et quaelibet maria, et semerum talem: « Si mulier peperit masculum, immunda erit septem diebus, juxta dies separationis menstru ejusdem immunditiae judicabitur, cujus est cum separatur a mundis, quando patitur menstruum. In tantum enim immunda est, quod quidquid tangit, immundum reddit, cibum, lectum, vestem, sedem. Unde non licet alicui communpost septem dies inquinationis, manebat triginta tres dies in sanguine purificationis suae, ita ut omnes dies purificationis suae fierent quadraginta, quia tot diebus dicunt physici, carnem masculi formari in utero. In purificatione vero triginta trium dierum, licebat ei surgere, in domo deambulare, sed non egredi et operari; et tangendo non polluebat, et licebat aliis comnisi expletis quadraginta diebus. Si vero pareret feminam duplicabantur priores
Abbreviated transcription (Latin):
recepit
dñs moẏsi et aacron. ut tradit
filiis isrł legem de discretione cyd
cessos. eis artaint propter castrima¬
giam eoꝵ. Cuius summa sic comp̃ hde¬
di potest. Animalium alia uiuunt in
certa. alia in aquis. Alia in aere. Item
que in terra: alia reptilia que immũ
his generał est regula. Mundum est.¬
tantum qdđ ruminat: et findit ungu¬
lam. De piscib quoq generał. ẽ. regu¬
la. Mundus tantum est: habens sc̃a¬
mas et pemias. De auib nominatim.
de essent. hoc tantum generauter¬
de auib dictum est. uolatile quod
graditur suꝑ quatuor pedes immun¬
dum est. nisi crura habuerit etro lon¬
giora suꝑ que saliat. Tangens morti¬
citia eoꝵ: lauabit uestimenta sua. et
immundus erit usq ad uesperum. e¬
tiam sineccesse fuerit ut portet quispiã
eoꝵ mortuũ. Suꝑ quod cecidit quicꝗͣ
de morticinis eoꝵ. polluetur. Tam ua̾s
ligneum. ꝙͣ quodlibet uestimentum.
ad uesperum. aqua mundabuntur.
uas fictile intͣ quoã cecidit franget᷑.

Expanded text:
aecepit Dominus Moysi, et Aaron, ut traderent filiis Israel legem de discretione cibocessos, eis arctavit propter gastrimargiam eorum, cujus summa sic comprehendi potest: Animalium alia vivunt in terra, alia in aquis, alia in aere. Item quae in terra, alia reptilia, quae omnihis generalis est regula: Mundum tantum est quod ruminat et findit ungulam. De piscibus quoque generalis est regula: Mundus est tantum habens squamas et pennulas. De avibus nominatim dae essent. Hoc tantum de avibus generaliter dictum est: Volatile quod graditur super quatuor pedes immundum est, nisi crura retro habuerit longiora super quae saliat. Tangens morticina eorum, lavabit vestimenta sua, et immundus erit, usque ad vesperum; etiam si necesse fuerit ut portet quispiam eorum mortuum. Super quod ceciderit quidquam de morticinis eorum polluetur, tam vas ligneum quam quodlibet vestimentum; ad vesperum aqua mundabuntur. Vas fictile intra quod ceciderit frangetur.
Abbreviated transcription (Latin):
linquet cohabitare corporaliter. uel
spiritualiter: quia maior est zelus in
inuxorem. ꝙͣ amor filioꝵ inparentes: n
dico parentum in filios. Humor enias¬
cendit de trunco ad ramos. s ñ redit
Et ibi non dixit. propter hoc relinqͦs
parentes filios suos Et erint d̃uo il
carne una .i. unientur ambo. in uno o¬
ꝑe carnali. Uel erunt duoincarne u¬
na pueri generanda. Non enĩ insangͥ¬
ne uno: s ex sanguinib cone reatur
paruuli caro Hel licet sint duo ꝑsonali¬
nudus: nec erubescebant. Nichil
putabant uelandum: quia nichil sen¬
serant refrenandum. Sicut ñ erubes¬
cimus si quis uiderit caput. manus.
et pedes nostros. In ordinatꝰ motus m̃¬
broꝵ: ipsa facit pudenda. Sic̃. ex pue¬
ri si uideantur pudenda eoꝵ: ñ eru¬
bescunt. quia beneficio etatis motũ
erubescibilem non dum senserunt.
qui pudendus est: quia mordinatꝰ.
quia non sine peccato fit: nisi raro. spe
prolis excusatus. Non tamen. cũ apec
test. Unde sanctus ⁊ acharias. cũ sc̃am

Expanded text:
linquunt cohabitare corporaliter, vel spiritualiter, quia major est zelus in uxorem, quam amor filiorum in parentes, non dico parentum in filios, humor enim ascendit de trunco ad ramos, sed non redit: Et ideo non dixit, quia propter hoc relinquent parentes filios. Et erunt duo in carne una, id est unientur ambo in uno carnali opere. Vel erunt duo in carne una, pueri gignendi. Non enim ex sanguine uno, sed ex sanguinibus concreatur parvuli caro, vel licet sint duo personalinudus, nec erubescebant . Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refrenandum, sicut non erubescimus, si quis viderit manus, et caput, et pedes nostros. Inordinatus enim motus membrorum ipsa facit pudenda. Sic et pueri si videantur pudenda eorum non erubescunt, quia beneficio aetatis motum erubescibilem nondum senserunt: qui pudendus est et inordinatus, quia non sine peccato fit, nisi raro spe prolis excusatus; cum tamen excusari potest. Unde sanctus Zacharias cum sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt de anima. ut daretur intel¬
ligi. sic traductam animam mulieris de
anima uiri: sicut carnem de carne. Augꝰ¬
tinus etiam hesitare uidetur. quid senti¬
endum sit de anima. an ex traduce sit:
an ex nichilo. S et id ipsum quod tacitũ
de anima. potius contͣ eos est. Si enĩ fue¬
rit amma mulieris ex traduce. alit̃ fac¬
ta est quam anima uiri. que de nichilo.
Ꝙ si aliter fiebat. taceri non d̾ebuit: ne
sic facta putaretur: ut iam audieramnus
de anima uiri. Itaq tacendo innuit: ñ
aliter putandum esse factam. quam
dixeramus prius.omnb iulieri

Expanded text:
voluerunt de anima, ut daretur intelvoluerunt de anima, ut daretur intelligi, sic traductam in animam mulieris de anima viri, sicut carnem de carne. Augustinus etiam haesitare videtur quid sentiendum sit de anima, an ex traduce sit an ex nihilo. Sed id ipsum quod tacitum est de anima potius contra eos est. Si enim anima mulieris fuit ex traduce, aliter facta est quam anima viri, quae de nihilo. Et si aliter fiebat taceri non debuit, ne sic facta putaretur, ut jam audieramus de anima viri, itaque tacendo innuit, non aliter putandum factam esse, quam didiceramus prius. CAP. XVII
Abbreviated transcription (Latin):
inadam: non somnum. s extasim. In qͣ
creditur suꝑne int̾fuisse curie. Uñde
et eiugilans prophecauit de coniuncti¬
one xp̃i et eccłe. et de diluuio futuro.
et de uidicio ꝑ ignem fut᷑o. ibidem cog¬
nouit. et liberis sui s mndicauit. Cũq¬
obdormisset: tulit d̾s unam de costis
eius. carnem scilicet ⁊ os. et ȩdificauit
mi nistetio angelorum illam inmulierem.
de carne carnem. de osse ossa faciens. Et
statuit eam ante adam. Qui ait. Hoc nẽ
prius.aliam nunc factam. De qua dictẽ
est. masculum et feminam. creauit eos. rub
et nunc. scd̾am. auasi diceret adã. ẜrior
latam dicens. & in hunc ortum introdux̃
ds̃ adam et uxorem eius p̾cipiens eos ha¬
bere plantationis sollicitudinem. et ex du
nealogias. S ex ipso textu. conuinci ui¬
dentur: in quo semꝑ singulariter fit ser¬
mode eius uxore. Nota quod de formatio¬
ne mulieris agendo: de corpore tantũ dic¬
tum est. Unde quidam ideo tacitum esse

Expanded text:
in Adam, non somnum, sed exstasim in qua in Adam, non somnum, sed exstasim in qua creditur supernae interfuisse curiae. Unde et evigilans prophetavit de conjunctione Christi et Ecclesiae, et de diluvio futuro, et de judicio per ignem ibidem cognovit, et liberis suis postea indicavit. Cobdormisset, tulit Dominus unam de costis ejus, carnem scilicet et os, et aedificavit ministerio angelorum illam in mulierem, de carne carnem, de osse ossa faciens, et statuit eam ante Adam. Qui ait: Hoc nuncprius factam, de qua dictum est, masculum et feminam creavit eos ; et nunc secundam, quasi dicat Adam: Prior latam, sic dicens: « In hunc hortum introduxit Deus Adam, et uxorem ejus, praecipiens eos plantationis habere sollicitudinem. » Et ex dnealogias, sed ex ipso textu convinci videntur, in quo semper singulariter sermo est de ejus uxore. Nota quod, de formatione mulieris agendo, de corpore tantum dictum est. Unde quidam ideo tacitum esse
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus ei adiutorium : ad procreandoᷤ
liberos. quod sit ei simile. Similia enĩ de
similib naturaliter nascuntur. S ne
uideretur aãe suꝑflua mulieris forma¬
tio. putanti sib in animantib ẽẽ simi¬
le: ideo adduxit dđs ad adã omnia ani
mantia terrȩ et aeris. In quib intelli¬
genda sunt. et aquȩ animantia: a par
etiam que de aquis sunt: aliquid der
re habent in se. Uel potius pisces. post
ab hominib sunt cogniti. et inde no¬
minati. Quod patet: quia ȩquiuocan¬
tur animantib terre. quia similes
his. deprehensi sunt̾. fecit autẽ ut oĩa
creauit. uel forte ꝑ angelos. Adduxit
autẽ: ꝑro duob ÷ ut homo impone¬
ret eis nomina. in quo scirent eum
sibi p̾esse. et sciret adam nullum ex
eis esse simile. Imposuitq eis nomi¬
na adamꝰ. lingua hebrea: quȩ sola fuit
ab initio. Quod inde perpenditur: qͥa
nomina que leguntur usq ad diuisio¬
nem unguarum. hebrea sunt. et non
inuendo sibi simili: immisit d̾s soporẽ

Expanded text:
faciamus ei adjutorium, ad procreandos liberos, quod sit simile illi. Similia enim de similibus naturaliter nascuntur. Sed ne videretur Adae superflua mulieris formatio, putanti sibi in animantibus esse simile, ideo adduxit Deus ad Adam omnia terrae animantia et aeris. In quibus intelligenda sunt, et aquae animantia. A partetiam quae de aquis condita sunt aliquid habent terrae in se: vel potius pisces post ab hominibus sunt cogniti, et inde nominati. Quod patet, quia aequivocantur animalibus terrae, quia similes his deprehensi sunt. Fecit autem ut omnia creavit: vel forte factum est per angelos. Adduxit autem pro duobus, ut imponeret homo eis nomina, in quo scirent eum sibi praeesse, et sciret Adam nullum ex eis simile sibi. Et imposuit eis nomina Adam lingua Hebraea, quae sola fuit ab initio. Quod inde perpenditur, quia nomina quae leguntur usque ad divisionem linguarum Hebraea sunt. Et non invento simili sibi, immisit Deus soporem
Abbreviated transcription (Latin):
de materia sumpta fuerat. Etiam in¬
hebreo denominatio hec est. Is enĩ dr̃
uir: inde nominatur issa. ut a uiro
uirago. Hoc nomen: proprium nom̃
mulieris illius fuit. nunc omniũ est
tatis sue. ꝓ ost ea uͦ fracte: dicuntur
mulieres. Similiter hoc nom̃ adam:
terra. quia scd̃m iosephũ de rubra t̾ra
consꝑsa factus est. Talis est enĩ ut ait ios¬
uirgo tellus: et uera. Hel rubea .i. atu
mata. quia sedes animȩ: insanguine¬
est. Uel rubea scdm quod futurume¬

Expanded text:
umpta fuerat. Etiam denominatio in Hebraeo est. Is enim vir dicitur, unde denominatur ista, ut a vir virago: hoc nomen proprium illius mulieris fuit, nunc omnium est tatis suae. Postea vero fractae dicuntur mulieres. Similiter sicut hoc nomenterra, quia, secundum Josephum, de rubea terra conspersa factus est. Talis est enim virgo tellus, et vera, vel rubea; id est animata, quia sedes animae est in sanguine, vel rubea secundum quod futura e
Abbreviated transcription (Latin):
infecta. Sanguinis enĩ nomine: sepe
designatur peocatũ. Ut ibi. Hestim̃tũ
concretum sanguine. Et sanguis sangui¬
fra post maledictiones. forte quasi plã¬
gens hominis miseriam. dixit eam euã
quasi alludens eiulatui paruuloꝵ. Mas¬
culus enĩ recent̾ natus: eiulando dic̃. a
Mulier uͦ: e. a uasi dicẽt. Om̃s dict̃.e
uel . a: quoquot nascuntur ab eua.
propter uxorẽ suam. Et̃ adherebit ux¬
risuȩ tamqͣ. particule sue. Hel obhanc
ter hanc mulierem. relinquet homo¬
⁊ cet̾a. Et hoc fit cotidie auiris. Uel ma

Expanded text:
ix . Sanguinis nomine saepe designatur peccatum, ut ibi: Vestimentum concretum sanguine , et: Sanguis sanguifra post maledictionem, forte quasi plangens hominis miseriam, dixit eam Evam, quasi alludens ejulatui parvulorum. Masculus enim recenter natus ejulando dicit, a, mulier vero e, quasi diceret: Omnes dicent e, vel a quotquot nascuntur ab Eva. propter uxorem suam, et adhaerebit uxori suae , tanquam portiunculae suae. Vel ob hanc ter hanc mulierem relinquet homo, etc. Hoc fit quotidie a viris, quia