comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra est. ꝙ duo infartes de aluo thalyȩ ꝓgressi emerserunt. appellatiq suis
u̾si sũt. Nec longe inde lacꝰ breues st̃. s in ĩmensũ ꝓfundi aqͣrũ scaturi¬
gine semꝑ ebullientes. quos incolȩ crateras uocant. & nomine dellos
appellant. fr̃sq eos palicoꝵ estimant. & habentur in cultu maximo
p̃cipueq cuta exigendum uxta eos iusuirandũ p̃sens ⁊ efficax num̃
ostenditua. Nam cũ furti negati uł euiꝰcemodi rei fides q̃ritur ꝙ iusii¬
randum a suspecto petitur. ut̃q ab omĩ cõtagione mnundi ad crateras acce¬
si addixisset euentꝰ. ille inuocato loci numine testatũ faciebat ẽẽ uirator de
quo uraret. Qs̃ si fidelit face̾t. discedebat illesus. si uero subeẽt iuriiuran¬
do mala conscientia mox ĩ laci admittebat uitã falsus uirator. Hȩc res ita re¬
religionem cõmendabat. ut craterȩ quidem implacabiles. palici aũt placa¬

Expanded text:
rra est et cum infantes de alvo Thaliae progressi emerserunt, appellatique suntrra est et cum infantes de alvo Thaliae progressi emerserunt, appellatique suntversi sunt. Nec longe inde lacus breves sunt sed in inmensum profundi, aquarum scaturigine semper ebullientes, quos incolae crateras vocant et nomine Dellos appellant, fratresque eos Palicorum aestimant: et habentur in cultu maximo, praecipueque circa exigendum iuxta eos iusiurandum praesens et efficax numen ostenditur. Nam cum furti negati vel eiuscemodi rei fides quaeritur et iusiurandum a suspecto petitur, uterque ab omni contagione mundi ad crateras accesi addixisset eventus. Illic invocato loci numine testatum faciebat esse iurator de quo iuraret. Quod si fideliter faceret, discedebat inlaesus: si vero subesset iuriiurando mala conscientia, mox in lacu amittebat vitam falsus iurator. Haec res ita religionem fratrum commendabat, ut crateres quidem inplacabiles, Palici autem placa
Abbreviated transcription (Latin):
Pictꝰ acu clamidẽ ⁊ ferrugine clarꝰ hybera. Insignis facie genitor qũe unse¬
rat aicens. Couctũ matͥs luco symethia circum. flumina pinguis ubi &
placabilis aura palici. Quis hic palicꝰ d̾̃s uł pocius qui dii palici. na duo st̃
apd̃ nullum penitꝰ auctoxem latinũ qd̃ sciam repperi. S de grecorũ peritis¬
tissimis litteris hãc hystoriam eruit maro. Nam pꝰ ut simechꝰ fluiuiꝰ cuiꝰ
in hiis usib memint ĩ sicilia est ita ⁊ dii palici in ficilia coluntur.
qͦs pͥmꝰ õĩum aeschylus tͣgicꝰ uir utiq syculus in litt̾a̾s dedit. Int̃preta¬
sus. d pͥus quam u̾sus aeschyli ponam paucis explananda est hẏstoria pali
coꝵ In sicilia symethus flumꝰ est tuxta hũc nympha talia cõpressu iouis
gͣnida: metu ninonis optauit ut sibi t̾ra debisceret. Factum est. S ubi
uenit tempꝰ mattiritatis infantũ quos aluo illa gestauerat: reclusa t̃¬

Expanded text:
Pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Ibera, Insignis facie: genitor quem misePictus acu chlamydem et ferrugine clarus Ibera, Insignis facie: genitor quem miserat Arcens, Eductum matris luco Symaethia circum Flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici. Quis hic Palicus deus, vel potius qui di Palici, nam duo sunt, apud nullum penitus auctorem Latinum, quod sciam, repperi: sed de Graecorum penitissimis litteris hanc historiam eruit Maro. Nam primum ut Symaethus fluvius, cuius in his versibus meminit, in Sicilia est, ita et di Palici in Sicilia coluntur: quos primus omnium Aeschylus tragicus, vir utique Siculus, in litteras dedit, interpretasuis. Sed priusquamthus fluvius est. Iuxta hunc nympha Thalia conpressu Iovis gravida metu Iunonis optavit ut sibi terra dehisceret. Factum est. Sed ubi venit tempus maturitatis infantum quos alvo illa gestaverat, reclusa te
Abbreviated transcription (Latin):
nino aut̃ ad rem diuinam pleraq ȩnea adhiberi solita multa indicio sũt.
& in hiis maxie sacͥs qͥb delinire aliqͦs aut deuouere aut deniq exigẽ
morbos uolebaut. Taceo illud plautinũ cũ ait. Mecũ habet peagus morbꝰ
aes. & qd̾ alibi uirgiliꝰ. curetũ sonitꝰ crepitanciaq era. s carmini curio¬
sissimi & docti u̾ba ponam. qͥ ĩ libro de italia sco̾o sic ait. Prius itaq & cru¬
stos eneo nomere uti cũ cõdent᷑ urbes solitos ĩ taieticis eor sacͥs ĩuenio.
⁊ in sabinis ex ea re cultros qͥb sacerdotes tõderent᷑. Post hȩc carmini u̾ba
longum fiat si uelim ꝑcensere quã multis ĩ locis grecoꝵ uetustissimi aeris
sonos tãquam rem ualidissimã adbibere soliti sunt. S p̃senti oꝑi docuise
nos sufficiat faices eneas maronis exemplo greci auctoris inductas. In libͦ
nono turgiliꝰ posuit hos u̾sus. Stabat in egregiis arcentis filiꝰ armis.

Expanded text:
nino autem ad rem divinam pleraque aënea adhiberi solita, multa indicio sunt, nino autem ad rem divinam pleraque aënea adhiberi solita, multa indicio sunt, et in his maxime sacris quibus delinire aliquos aut devovere aut denique exigere morbos volebant. Taceo illud Plautinum cum ait: Medicum habet patagus morbus aes Curetum sonitus crepitantiaque aera sed Carminii curiosissimi et docti verba ponam, qui in libro de Italia secundo sic ait: Prius itaque et Tuscos aene vomere uti, cum conderentur urbes, solitos in Tageticis eorum sacris invenio, et in Sabinis ex aere cultros quibus sacerdotes tonderentur. Post haec Carminii verba longum fiat, si velim percensere quam multis in locis Graecorum vetustissimi aeris sonos tamquam rem validissimam adhibere soliti sunt. Sed praesenti operi docuisse nos sufficit falces aeneas Maronis exemplo Graeci auctoris inductas. In libro nono Virgilius posuit hos versus: Stabat in egregiis Arcentis filius armis,
Abbreviated transcription (Latin):
tabo. In libro eñ qͣito uirgiliꝰ elyssam facit pꝰqͣm ab enea relinqͥtur ue¬
lut ad sacͥcolarũ sagarũq carmina & deuociones cõfugientemi. ⁊ int̾ ceta
ait. sedandi anioris gracia herbas q̃sitas que ȩneis falcib secarentur. Hiec
res questione digna est uude uirgilio enee falces in m̃tẽ uenerint. ꝑonã
itaq uirgilianos u̾sus. mox & inde sophoclis quos maro emulatꝰ est
Falcib & messe ad lunã querunt᷑ aenis: Pubentes herbȩ ingri cũ lacte
ueneni. Sophocli aut̃ tͣgedia id de quo q̃rimꝰ etiã titulo p̾fert. Inscͥbit᷑
enĩ. NiT otoaloi. inqua medeã descͥbit maleficas herbas secantẽ. s
atiersam neui noxii oboris ipsa int̾ficeret᷑. ⁊ suceum quidem herbaꝵ
in cados ȩneos infundentem. ipsas aũt herbas eneis falcib exsecantem
tera. hȩc sophocles quo auctore sine dubio uirgilius ꝓtulit eneas falces. Om¬

Expanded text:
tabo. In libro enim quarto Vergilius Elissam facit, postquam ab Aenea relinquitur, vetabo. In libro enim quarto Vergilius Elissam facit, postquam ab Aenea relinquitur, velut ad sacricolarum sagarumque carmina et devotiones confugientem et inter cetera ait sedandi amoris gratia herbas quaesitas quae aëneis falcibus secarentur. Haec res nonne quaestione digna est, unde Vergilio aëneae falces in mentem venerint? Ponam itaque Vergilianos versus mox et inde Sophoclis quos Maro aemulatus est: falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis pubentes herbae nigri cum lacte veneni. Sophoclis autem tragoedia id de quo quaerimus etiam titulo praefert: inscribitur enim  ̔Ριζοτόμοι. In qua Medeam describit maleficas herbas secantem, sed aversam, ne vi noxii odoris ipsa interficeretur, et sucum quidem herbarum in cados aëneos refundentem, ipsas autem herbas aëneis falcibus exsecantem. . Haec Sophocles, quo auctore sine dubio Vergilius protulit aëneas falces. Om
Abbreviated transcription (Latin):
tice crinẽ: Abstulerat stigioq caput dampnauerat orco. hinc uirgiliꝰ ñ¬
de nichilo fabulam fingit. sicit uir alias dodissimus cornutꝰ existimat.
qͥ adnotationem eiꝰmodi apposuit hiis uersib. Unde hac hystoria ut cͥ¬
nis auferendus sit morientib ignoratira. s assueuit poetico inore aliqͣ
sugere ut de aureo ramo. hȩc cormitus. S me pudet qđ tantꝰ uir gre¬
carum dodissimꝰ litterarum ignorauit euripidis nobilissimã fabulam
alcestim. In hac enĩ fabula in scęnã orcꝰ inducitur gladiã gestans. quo
opinor quẽ secittus uirgiliꝰ fabulam abscidendi crinis induxerit. AtNicaia
aut̃ greci dicunt diis consecͣre. unde poeta itr̃ ait exiridis ꝑsona. hunc e¬
go diti sacrum nissa fero. teq isto corpore soluo. Nc̃ qͥa pleraq omła q̃ supͣ
dixi instructa auctoritate t̃gicoꝵ ꝓbaui. id qͦ qđ̃ a sophoce tͣctũ est adno¬

Expanded text:
tice crinem Abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco. Deinde Iris tice crinem Abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco. Deinde Iris de nihilo fabulam fingit, sicut vir alias doctissimus Cornutus existimat, qui annotationem eiusmodi adposuit his versibus: Unde haec historia, ut crinis auferendus sit morientibus, ignoratur: sed adsuevit poetico more aliqua fingere, ut de aureo ramo. Haec Cornutus. Sed me pudet quod tantus vir, Graecarum etiam doctissimus litterarum, ignoravit Euripidis nobilissimam fabulam Alcestim. In hac enim fabula in scenam Orcus inducitur gladium gestans quo opinor, quem secutus Vergilius fabulam abscidendi crinis induxerit. Ἁγνίσαι autem Graeci dicunt dis consecrare, unde poeta vester ait ex Iridis persona, hunc ego Diti sacrum iussa fero teque isto corpore solvo. Nunc quia pleraque omnia quae supra dixi instructa auctoritate tragicorum probavi, id quoque quod a Sophocle tractum est adno
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reticebimꝰ rem paucissimis notã. Rep̃hensũ euripidẽ ab aristotele qui
ignoeantiã istud fuisse euripidis fuisse contendit. Etholos enĩ ñ leciũ
pedem nudũ habere s dextrum. qd̾ ne asfirmẽ potiꝰ qͣm ꝓbem: ipsa aristo¬
telis u̾ba ponã ex libro quẽ de poetis scđo subscͥpsit. ĩ quo de euripede loqueis
sic ait. Toyc aes. & cetera. Cũ hȩc ita sint idetis tam̃ uirgilium euripi¬
de aucdore quã aristole uti maluisse. Nã ut hec ignoruerit uir tã anprie
doctus minime credidetim. Iure aũt p̾tulit euripidem. Est enĩ ingens ei
cũ grecarũ tͣgediarum scͥptorib familiaritas qd̃ uł ex p̃cedentib licet uł
ex hĩs quȩ mox dicent᷑ opinari. In libro quarto in describenda elyssȩ mor¬
te ait. qd̃ ei cͥnis abscisus ẽet biis uersib. Nũdũ illi flauũs ꝓserpina uer¬

Expanded text:
non reticebimus rem paucissimis notam, reprehensum Euripidem ab Aristotele, qui non reticebimus rem paucissimis notam, reprehensum Euripidem ab Aristotele, qui ignorantiam istud Euripidis fuisse contendit, Aetolos enim non laevum pedem nudum habere sed dextrum. Quod ne adfirmem potius quam probem, ipsa Aristotelis verba ponam ex libro quem de poetis secundum scripsit, in quo de Euripide loquens οὐ τὸν ἐμμένοντα. Cum haec ita sint, videtis tamen Virgilium Euripide auctore quam Aristotele uti maluisse: nam ut haec ignoraverit vir tam anxie doctus minime crediderim. Iure autem praetulit Euripidem: est enim ingens ei cum Graecarum tragoediarum scriptoribus familiaritas, quod vel ex praecedentibus licet vel ex his quae mox dicentur opinari. In libro quarto in describenda Elissae morte ait quod ei crinis abscisus esset his versibus: Nondum illi flavum Proserpina ver
Abbreviated transcription (Latin):
re mirari est poete huiꝰ occultissimã diligentiã. Qui tum legisset her
nicos quorũ est anaguia a pelasgis oriundus appellatosq ita aquodã
pelago duce scio qui hernicꝰ nominabatur morem quẽ de etholia legerat
herincis adsignauit qui sunt uetus colonia pelasgoꝵ. ⁊ hernicũ qͥdem
hominẽ pelasgum ducẽ hernicis fuisse ugilius yginus ĩ libro scd̾o ur¬
biuiu ñ paucis uerbis ꝓbat. Morera uero etholis suisse uno tm̃ modo
pede calciato ĩ bellum ire: ostendit clarissimus scͥptor euripides tragicꝰ
in cuiꝰ tͣgedia q̃ meleager inscͥbitur nuncꝰ inducitur. descriheus quo
quisq habitu fuerit ex ducib qui ad caprum capiendũ cõuenerant.
tusime uerba euripidis a marone seruata. Ait enĩ ille. Toa aion ix
&e cetera. Et eundem pedem nudum uirgiliꝰ qͦ dixit. uestigia nuda sini¬
stri instituere pedis. In qͣ qͥdem re qͦ uobis studiũ nr̃oꝵ magis cõꝓbet᷑:

Expanded text:
re mirari est poetae huius occultissimam diligentiam, qui cure mirari est poetae huius occultissimam diligentiam, qui cunicos, quorum est Anagnia, a Pelasgis oriundos, appellatosque ita a Pelasgo quodam duce suo qui Hernicus nominabatur, morem quem de Aetolia legerat Hernicis adsignavit, qui sunt vetus colonia Pelasgorum. Et Hernicum quidem hominem Pelasgum ducem Hernicis fuisse Iulius Hyginus in libro secundo Urbium non paucis verbis probat. Morem vero Aetolis fuisse uno tantummodo pede calceato in bellum ire ostendit clarissimus scriptor Euripides tragicus, in cuius tragoedia quae Meleager inscribitur nuntius inducitur describens quo quisque habitu fuerit ex ducibus qui ad aprum capiendum convenerant. tissime verba Euripidis a Marone servata? Ait enim ille, τὸ λαιὸν ἴχνος ἀνάρβυλοι ποδός, et eundem pedem nudum Vergilius quoque dixit: "vestigia nuda sinistri instituere pedis." In qua quidem re quo vobis studium nostrorum magis comprobetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuus ephorus dixit: alteram qͦ adiecit hiis u̾bis. Adeironi. & cetera.¬
icet habunde ista susficiant approbationẽ moris antiqui quo ita loquen¬
di ustis fuit: ut achelous cõmune om̃is aquȩ nom̃ haberetur. tam̃ hiis
uerbis. Axe. Ucoon. ⁊ cetã. Sunt in libro septimo illi uersus quib her¬
nici popłi ⁊ eoꝵ nobilissimi ut tunc erat ciuitas anagni enumerant᷑.
Q uos diues anagnia pascit. Qnos amasene pater ñ illis omĩb arma: Nec
clipei currus ne sonant pars maxinia glandis. Liuentis plũbi spargit.
pars spicula gestat: bma mani fuluosq iupi de pelle galeros: Tegĩ ba¬
bent capiti. uestigia nuda sumstri: Insttcuere pedis crudus tegit altera
pero. hunc morem in italia fuisse ut uno pede calciato: altero nudo iret᷑
ad bellum. nusquã qd̃ sciam adhuc repperi. S eam grecorum ñ uulliᷤ
cõsuetudinem fuisse locupleti auctore ĩa palam faciã. In qua quidẽ

Expanded text:
perius Ephorus dixit alteram quoque adiecit his verbis: perius Ephorus dixit alteram quoque adiecit his verbis: icet abunde ista sufficiant ad probationem moris antiqui quo ita loquendi usus fuit ut Achelous commune omnis aquae nomen haberetur, tamen his  Ἀχελῷου ρόον. Sunt in libro septimo illi versus quibus Hernici populi et eorum nobilissima, ut tunc erat, civitas Anagnia enumerantur: quos dives Anagnia pascit, quos Amasene pater: non illis omnibus arma nec clipei currusve sonant, pars maxima glandis liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. Hunc morem in Italia fuisse ut uno pede calceato, altero nudo iretur ad bellum, nusquam adhuc quod sciam repperi; sed eam Graecorum nonnullis consuetudinem fuisse locupleti auctore iam palam faciam. In qua quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut docebit aucdoritas elocutum apd̃ quos ꝓpͥe in aquȩ significatõe pone¬
batur achelons. Neq frustra. Nam caus ꝙͦ eiꝰ rei cũ cura relata est. S pͥ¬
ris quam causam ꝓponã illud antiquo poeta teste moustrabo hunc mo¬
rem ioquenbi ꝑuagata fuisse. ut acheloũ ꝓ q̃uis aqua dicent. Aristopba¬
bar inquit uino eui aqua ñ fuisset admixta. id est mero.Cur aũt sielo¬
qui soliti sinit ephorus notissimis scͥptor hystoriarũ libro scd̃o ostendit
hus uerbis. Toical. & cetera. Potest ne lucidiꝰ ostendi acheloũ grecis ue¬
tustissimis ꝓ qͣcumq aqua dici solituni  Unde dodissime uirgilius ait ui¬
num acheloo lib̾um patiem miscuisse. Ad quã rem & sisatis testiũ est cũ
aristophanis comici ⁊ ephori historici. uerba ꝓdiderimꝰ tam̃ ult᷑ ꝓgredie¬
imir. Didimꝰ eni gͣmaticoꝵ omm̃um facile eruditissimꝰ posita causa qu̾a su¬

Expanded text:
sicut docebit auctoritas, elocutum: apud quos proprie in aquae significatione ponesicut docebit auctoritas, elocutum: apud quos proprie in aquae significatione ponebatur Achelous. Neque id frustra: nam causa quoque eius rei cum cura relata est. Sed priusquam causam propono, illud antiquo poeta teste monstrabo, hunc morem loquendi pervagatum fuisse, ut Acheloum pro quavis aqua dicerent. Aristophabar, inquit, vino cui aqua non fuisset admixta, id est mero. Cur autem sic loqui soliti sint, Ephorus notissimus scriptor Historiarum libro secundo ostendit his verbis: teribus pro quacumque aqua dici solitum? Unde doctissime Virgilius ait vinum Acheloo Liberum patrem miscuisse. Ad quam rem etsi satis testium est, cum Aristophanis comici et Ephori historici verba prodiderimus, tamen ultra progrediemur. Didymus enim, grammaticorum omnium facile eruditissimus, posita causa quam su
Abbreviated transcription (Latin):
ruta nullis cognita sunt. nisi qui grecam dodrinam diligent̃ hausert̃.
fuit enĩ hic poeta ut scrupulose ⁊ anxie ita dissimulant̃ ⁊ clanculo
doctus ut multa transtulerit quȩ unde t᷑uslata sint difficile sit cognitu.
n exordio georgicorum posuit hos uersus. Liber ⁊ alina ceres ur̃o si mime¬
re tellus. Caoniam pingui glandem mutauit arista. Poculaq inuentis
acheloia miscuit unis. Nichil ĩ hiis uersib gͣmmaticoꝵ cohoes discipłis
suis ampluis tͣdidit. nͥ illud oꝑa cereris effectum ut homines ab antiqͦ
uictu desisterent. ⁊ frum̃to ꝓ glandib uterent᷑. Lib̾um uͦ uitis reꝑtoeem
p̾stitisse humano potui uinũ: cum aqua admisceret᷑. Cur aut̃ acheloum¬
amnem potissimũ uirgiliui cum aquam uallet intelligi nominarit: ne¬
mo uł q̃rit uł omĩno subesse aliqͥd eruditõnis suspicatur. Nos id altius
scrutati: adnimabuertimus dotum poetam antiquissimoꝵ grecoꝵ more

Expanded text:
ruta nullis cognita sunt, nisi qui Graecam doctrinam diligenter hauserunt. ruta nullis cognita sunt, nisi qui Graecam doctrinam diligenter hauserunt. Fuit enim hic poeta ut scrupulose et anxie, ita dissimulanter et quasi clanculo doctus, ut multa transtulerit quae unde translata sint difficile sit cognitu. In exordio Georgicorum posuit hos versus: Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavit arista, poculaque inventis Acheloia miscuit uvis. Nihil in his versibus grammaticorum cohors discipulis suis amplius tradidit nisi illud opera Cereris effectum, ut homines ab antiquo victu desisterent et frumento pro glandibus uterentur; Liberum vero vitis repertorem praestitisse humano potui vinum cui aqua admisceretur. Cur autamnem potissimum Virgilius, cum aquam vellet intellegi, nominarit, nemo vel quaerit vel omnino subesse aliquid eruditius suspicatur. Nos id altius scrutati animadvertimus doctum poetam antiquissimorum Graecorum more,
Abbreviated transcription (Latin):
q haliumq noemonaq prytananq & amphydion dẏrceus in acteo ara
cintho. ⁊ senior glauci chortis inousq palemon. uersus est parthenui.
nes q citi. ⁊ iminana cete. Adeo aũt ⁊ declinatõib grecis delectatur:
ut inesthea dixerit ꝓmnestbeũ. s ut ipse alibi nec frẽ innestheo. ⁊ ꝑ
orpbeo dicere maluerit oephi grece declinando. ut orphy calliope. almo
formosus apollo & uidumis o ciues diomeden. ut taliũ nõinũ accusa¬
tiuus grecꝰ est in en. desinens. Nã siquis eũ putat latine dixisse diomedẽ
sanitas metri in uersu desiderabitur. Demq omia carmina sua grecema¬
luit inscͥbere. bucolica georgica. eneis. cuiꝰ nominis significatio: a regła
latinitatis aliena est. S de hiis actenꝰ quoꝵ plura om̃ib. aliqͣ ñnullis
romanortũ nota sũt. Ad ila uenio q̃ de grecarum littarũ penetralib e¬

Expanded text:
que Haliuque Haliucintho, et senior Glauci chorus Inousque Palaemon. Versus est Parthenii qnesque citi, et immania cete. Adeo autem et declinationibus Graecis delectatur ut "Mnesthea" dixerit pro "Mnestheum", sicut ipse alibi: nec fratre Mnestheo, et pro "Orpheo" dicere maluerit "Orphi" Graece declinando, ut Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo, et vidimus o cives Diomede, ut talium nominum accusativus Graecus est in H desinens. Nam si quis eum putat Latine dixisse "Diomeden", sanitas metri in versu desiderabitur. Denique omnia carmina sua Graece maluit inscribere "Bucolica" "Georgica" "Aeneis", cuius nominis figuratio a regula Latinitatis aliena est. Sed de his hactenus, quorum plura omnibus, aliqua nonnullis Romanorum nota sunt. Ad illa venio quae de Graecarum litterarum penetralibus e
Abbreviated transcription (Latin):
rigi. eosdemq ipsos statim liquefieri. ⁊ gemere atq glomerari sub auras
dixit. hoc nec apindaro scriptum. nec umquã fando auditum. ⁊ om̃iũ q̃¬
fando monstra dicuntur monstruosissimũ est. Postremo graie quã se li¬
bent̃ addixerit: de crebris q̃ usurpauit uocabulis estinrate. diu ulixis
spolea ferarum. dedala tecta. rodopiȩ artes. altaq pancea. atq gethȩ. aꝙͣ
ebrus. ⁊ accia soritina. ⁊ thias: ubi audito stimmulat trietherica bacho.¬
orgia. nocturnusq uocat clamore cytheron. & non tibi tindaridis faci-¬
es inuisa lacenȩ ⁊ ferte simul simul fauniq pedem driadesq puellȩ. ⁊¬
hinc atq glomerantur oreades. & pars pedib plaudũt choreas. I mille¬
sia uellera nimphȩ: carpebant. hẏali satiro fucata colore. ⁊ drinioq xan-¬
toq ligeaq phylodoceq niseq. espioq & baliaq cymodoceq. & alcandrũ¬

Expanded text:
rigi eosdemque ipsos statim liquefieri et gemere atque glomerari sub auras rigi eosdemque ipsos statim liquefieri et gemere atque glomerari sub auras dixit, hoc nec a Pindaro scriptum nec umquam fando auditum, et omnium quae monstra dicuntur monstruosissimum est. Postremo Graiae linguae quam se libenter addixerit de crebris quae usurpat vocabulis aestimate: Dius Ulixes, — spelaea ferarum, — daedala tecta, Rhodopeiae arces, Altaque PanchaeaAtque Getae atque Hebrus et Actias Orithyia Thyas, ubi audito stimulant trieterica BacchoOrgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae Ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae Hinc atque hinc glomerantur Oreades Pars pedibus plaudunt choreas Milesia vellera nymphae Carpebant hyali saturo fucata colore, Drymoque Xanthoque Ligeaque Phyllodoceque, Nisaee Spioque Thaliaque Cymodoceque Alcandrum
Abbreviated transcription (Latin):
q illic oculis deprehendit᷑ int̾diu fumare ethnam: noctu fłamigare. Uir¬
gilius aut̃ dum instrepitu sonituq u̾borũ cõquirendo laborauit. utrũq
temtpꝰ nulla discretione facta confundit. Atq ille grecos quidem fontes i¬
mitatus: ignis eructuare ⁊ fluere amnes fumi. & flaninarũ fulura &
tortuosa uolumina in plagas maris ferre: quasi quosdam igneos amnes
luculente dixit. At hic ur̃ atram nubem turbine piceo ⁊ fauilla fuman¬
te. Poynkati. & cetera. Interp̃tari uolens ctasse ⁊ ĩmodice cõgessit. Globoᷤᷤ
uero uł inenarrabile est qd̃ nubem atram fumare dixit turpine piceo
⁊ fauilla candente. Non eiĩ infumare solent neq atra ẽẽ quȩ sunt can¬
dencia nͥ forte candeniti peruulgate ⁊ in ꝓprie ꝓ feruenti ñ ꝓ relucenti. Nã
candens icilicet a canãore dictum ñ acalore. Qd̾ aũt scopłos eructari ⁊ e

Expanded text:
dque illic oculis deprehenditur, interdiu fumare Aetnam, noctu flammigare. Verdque illic oculis deprehenditur, interdiu fumare Aetnam, noctu flammigare. Vergilius autem dum in strepitu sonituque verborum conquirendo laborat, utrumque tempus nulla discretione facta confudit. Atque ille Graecos quidem fontes imitatus ignis eructare et fluere amnes fumi et flammarum fulva et tortuosa volumina in plagas maris ferre, quasi quosdam igneos angues, luculente dixit, at hic vester atram nubem turbine piceo et favilla fumante ῥόον καπνοῦ αἴθωνα interpretari volens crasse et immodice congessit, globos qvero vel inenarrabile est, quod nubem atram fumare dixit turbine piceo et favilla candente. Non enim fumare solent neque atra esse quae sunt candentia, nisi forte candenti dixit pervulgate et improprie pro ferventi, non pro relucenti: nam candens scilicet a candore dictum, non a calore. Quod autem scopulos eructari
Abbreviated transcription (Latin):
num uero locum quem temptauit ex integro pene tͣnscribere uolo cõ¬
municare uobiscum. quia dignꝰ est ut eum uelimus altius intueri.
nunis opima & pingui facundia existunatꝰ est. insolencior hoc qͥdem ĩ
loco tudiorq sit. atq uti uometipsos eiꝰ qđ dico arbitros. factã. carm̃
qd̃ dico pandari est suꝑ monte etbua quantulũ michi est mnenoriȩ dicã.¬
Tacepeyton. ⁊ cetã. Audite nunc uirgilii uersus. ut incboasse eum ue¬
rius quã ꝑfecisse dicatis. Pontus ab accessu uentoꝵ immotꝰ. ⁊ ingens: Ipse
s horrificis uixta tonat ethna ruiuis. Int̃dumq atram ꝓrumpit ad ethe¬
ra nubem: Turbine fumantẽ piceo & candente fauilla. Attollitq globos
flaminarũ. & sidera lambit. Int̾dum scopłos auulsaq uisca montis:
rigit esuctans liquefactaq saxa sub auras: Cum gemitu glomerat fundo¬
q exestuat imo: In pͥncipio pandarꝰ ueritati obsequitꝰ dixit qd̾ res etat qd̾¬

Expanded text:
num vero locum, quem temptavit ex integro paene transcribere, volo comnum vero locum, quem temptavit ex integro paene transcribere, volo communicare vobiscum, quia dignus est ut eum velimus altius intueri. nimis opima et pingui facundia existimatus est, insolentior hoc quidem in loco tumidiorque sit. Atque uti vosmet ipsos eius quod dico arbitros faciam, carmen Pindari quod est super monte Aetna, quantulum mihi est memoriae, dica ἀκοῦσαι. Audite nunc Vergilii versus ut inchoasse eum verius quam perfecisse dicatis: portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse: sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis, interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit. Interdum scopulos avulsaque viscera montis erigit eructans liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat fundoque exaestuat imo. In principio Pindarus veritati obsecutus dixit, quod res erat quo
Abbreviated transcription (Latin):
iasonem transferendo qd ita elegantiꝰ auctore digessit. ut fabula lasciui
entis didonis quam falsam nouit uniuersitas ꝑ tot tam̃ scła speciem
ueritatis obtineat. Iita ꝓ uero ꝑ ora oñium uolitet. ut piccores fic¬
toresq ⁊ qui sigm̃tis licioꝵ contextas unitantur effigies. hac materia uł
maxime in effigiendis funulacris taniquã unico argum̃to decoris utan¬
tur. nec minus hẏstrionum ꝑpetuis &e gestib ⁊ cantib celebretur. Tan¬
to ualuit pulchritudo narrandi. ut omĩs phenixe castitatis conscii nec
ignari manum sibi iniecisse reginam ne pateret᷑ dampnũ pudoris. coni¬
beaut tam̃ fabulȩ ⁊ intra conscientiam ueri fidem frem̃tes: maluit ꝓ
uero celebrari. qd̃ petorib huimanis dulcedo fingentis infudit. Hideamus
utrum attigerit & pintarum quem flaceus imitacioni in accesstum
fatetur. Et muitata quidem atq rorancia q̃ inde subtraxit relinquo. u¬

Expanded text:
Iasonem transferendo. QIasonem transferendo. Qentis Didonis, quam falsam novit universitas, per tot tamen secula speciam veritatis optineat, et ita pro vero per ora omnium volitet, ut pictores fictoresque et qui figmentis liciorum contextas imitantur effigies hac materia vel maxime in efficiendis simulachris tamquam unico argumento decoris utantur, nec minus histrionum perpetuis et gestibus et cantibus celebrentur. Tantum valuit pulchritudo narrandi, ut omnes Phoenissae castitatis conscii, nec ignari manum sibi iniecisse reginam, ne pateretur damnum pudoris, conniveant tamen fabulae, et intra conscientiam veri fidem frementes malint pro vero celebrari quod pectoribus humanis dulcedo fingentis infudit. Videamus utrum attigerit et Pindarum, quem Flaccus imitationi inaccessum fatetur: et minuta quidem atque rorantia quae inde subtraxit relinquo, u
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignorantes bellum generis domini oportebat inferre. Quid gͥ d̾oꝵ
maxima deducitur e celo ⁊ maxima furiarum de tartaris adsciscitur
sparguntur angues uelut in scęna parturientes furorem regina de
penetralib reuerentie matronalis educitur. s ⁊ ꝑ urbem mediã cogi¬
tur facere discursus. Nec hoc contempta filuas petit. accitis reliquis ina¬
tͥb ĩ societatem furoris bachatur. Chorus quondam pudicꝰ ⁊ orgia insana
celebrantur. Quid pła  malussem maronẽ ⁊ in hac parte apt̃ auctorem
suum uł apt̃ quelibet grecoꝵ aliũ assequeretur habuisse. Aliũ ñ frust᷑
dixi quia ñ de tinius racemis uindemiam sibi fecit. s bene ĩ rem su¬
am uertit qͥquid uͥcũq inuenit imitandũ adeo ut de argolicoꝵ. quarto
quaꝵ scriptor est apollonius librum eneidos suȩ quartũ totum pene for¬
mauerit. ad didonem uł eneam amatoriam cõtinentiam medeę errra

Expanded text:
non ignorantes, bellum generis domini oportebat inferre. Quid igitur? Deorum non ignorantes, bellum generis domini oportebat inferre. Quid igitur? Deorum maxima deducitur e caelo, et maxima Furiarum de Tartaris adsciscitur, sparguntur angues velut in scaena parturientes furorem, regina non solum de penetralibus reverentiae matronalis educitur, sed et per urbem mediam cogitur facere discursus; nec hoc contenta silvas petit accitis reliquis matribus in societatem furoris, bacchatur chorus quondam pudicus et orgia insana celebrantur. Quid plura? Maluissem Maronem et in hac parte apud auctorem suum vel apud quemlibet Graecorum alium quod sequeretur habuisse. "Alium" non frustra dixi, quia non de unius racemis vindemiam sibi fecit, sed bene in rem suam vertit quidquid ubicumque invenit imitandum; adeo ut de Argonauticorum quarto, quorum scriptor est Apollonius, librum Aeneidos suae quartum totum paene formaverit, ad Didonem vel Aenean amatoriam incontinentiam Medeae circa
Abbreviated transcription (Latin):
Infernas reseret sedes ⁊ regna redudat. Pallida diis inuisa suꝑq imma¬
ne baratrum. Cernatur trepidant ĩmisso lumine manes. hoc qͦ dis-¬
simulanto subripuit. Nã cũ ille dixiset dos sine labore uiuere. Seoip
rantur inanem. Amborum ⁊ tantos mortalib esse labores. Quib iꝑsi sci¬
licet carent. Quid uirgilio ꝯtulerit homerꝰ hinc maxime liquet. qd̃ il
rerum necessitas exegit a marone dispositõem inchoandi belli quã ñ ha¬
buit homerꝰ. quippe qui achillis iram exordium sͥ fecerit: que decimũo
deinum belli anno contigit. laborauit ad rei noue partũ: ceruum for¬
tuito saucium fecit. causam tumultꝰ. S ubi uidit hoc leue nimisq
puerile. dolorem auxit agrestium. ut impetꝰ eoꝵ. sufficeret ad bellũ.
S nec seruos latini ⁊ maxime stabulo regio curantes. atq ideo quia
federis cũ tͦianis latinꝰ iecerit ex inunerib equoꝵ ⁊ currus iuigalis

Expanded text:
infernas reseret sedes et regna recludat pallida, dis invisa, superque inmainfernas reseret sedes et regna recludat pallida, dis invisa, superque inmane barathrum cernatur, trepident immisso lumine Manes. Hoc quoque dissimulando subripuit; nam cum ille dixisset deos sine labore vivere, θεοὶ ῥrantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores, quibus ipsi scilicet carent. Quid Vergilio contulerit Homerus hinc maxime liquet quod, ubi rerum necessitas exegit a Marone dispositionem inchoandi belli, quam non habuit Homerus —quippe qui Achillis iram exordium sibi fecerit, quae decimo demum belli anno contigit— laboravit ad rei novae partum: cervum fortuito saucium fecit causam tumultus. Sed ubi vidit hoc leve nimisque puerile, dolorem auxit agrestium, ut impetus eorum sufficeret ad bellum. Sed nec servos Latini, et maxime stabulo regio curantes atque ideo quid foederis cum Troianis Latinus icerit ex muneribus equorum et currus iugalis
Abbreviated transcription (Latin):
maronis. Fumedes dolonis ꝓles bello p̃clara. animo manib parentẽ
refert. cũ apt̾ homerum dolon imbellis sit. Nullam cõmemoracionẽ
de iudicio paridis homerꝰ admittit. Idem uates ganimedem ñ ut
iunonis pelicem a ioue raptum. s ioui aliũ poculoꝵ ministũ ĩ cȩlum a
duis ascitũ: refert. uelut seo tipe nooc Iirgisiꝰ tantã d̾am qd̃ cuiꝰ de ho¬
nestis feminȩ deformȩ est uelut specie uictã paride urdicante doluis¬
se. ⁊ ꝓpt̃ catamiti pelicatũ totam gentem eiꝰ uexasse ꝯmemorat. Int̾dũ
sic auctorem suñ dissimulant̃ imitat᷑. ut iocunde desqͥpti solam disposi¬
cionem mutet. ⁊ faciat uelut uideri. homerꝰ ingenti spũ ex ꝑturba¬
cione terrȩ ipm̃ ditem patrem territum ꝓsilite ⁊ exclamare quodã¬
co posuit. ut aliud eẽ uideretur. Nõ secꝰ ac siqͣ penitꝰ int̾ra dehiscens

Expanded text:
Maronis. Eumedes Dolonis proles bello praeclara, animo manibusque parentem Maronis. Eumedes Dolonis proles bello praeclara, animo manibusque parentem refert, cum apud Homerum Dolon inbellis sit. Nullam commemorationem de iudicio Paridis Homerus admittit. Idem vates Ganymedem non ut Iunonis pellicem a Iove raptum sed Iovialium poculorum ministrum in caelum a dis ascitum refert, velut θεοπρεπῶς. Virgilius tantam deam, quod cuivis de honestis feminae deforme est, velut specie victam Paride iudicante doluisse et propter Catamiti pellicatum totam gentem eius vexasse commemorat. Interdum sic auctorem suum dissimulanter imitatur, ut loci inde descripti solam dispositionem mutet, et faciat velut aliud videri. Homerus ingenti spiritu ex perturbatione terrae ipsum Ditem patrem territum prosilire et exclamare quodaco posuit, ut aliud esse videretur: non secus ac si qua penitus vi terra dehiscens
Abbreviated transcription (Latin):
oyt. ⁊ cetera. płima. Nec est apd̃ uirgilium frustra besit̾aueris: Non
om̃ia possumꝰ os̃. Om̃i uincit amor. Labor omĩa uincit ĩꝑbꝰ. Usq adeo¬
ne mori miserũ ẽ. Stat sua cui dies. Dolus an uirtꝰ qͥs in hoste requi¬
rat. Et qͥcqͥc ferat regio. ⁊ qͥd qͥq requirat. Auri sacra fames. Ine obtun¬
tam noua referendo: mille sententiarũ talium aut in ore suñ singłoꝵ
ant obuiȩ intentõni legentis occurrunt. In ñnullis ab homerica secta an
si ioca sũt ea an sponte desciscit. fortunã homerꝰ nescire maluit. ⁊ soli
in milla parte homerici uoluminis nominetur. Cont᷑ uirgilius ñ solũ
nouit & meminit: s om̃ĩpotentia qͦ eidem tͥbuit. quã ⁊ phylophy qͥ
eam nominant nichil suaui posse s decreti siue ꝓuidentię ministrã
ẽẽ uoluerunt. Iin fabulis seu in hystoris nõnũquam idem facit. ae¬
geon apt̾ homerum auxilio est ioui. hunc contͣ iouem armant u̾sus

Expanded text:
oferuntur. Nec haec apud Vergilium frustra desideraveris: non omnia possumus omnes omnia vincit Amor labor omnia vincit improbus usque adeone mori miserum est? Stat sua cuique dies dolus an virtus, quis in hoste requirit? Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset auri sacra fames. Et, ne obtundam nota referendo, mille sententiarum talium aut in ore sunt singulorum aut obviae intentioni legentis occurrunt. In nonnullis ab Homerica secta haud scio casune an sponte desciscit. Fortunam Homerus nescire maluit et soli in nulla parte Homerici voluminis nominetur. Contra Vergilius non solum novit et meminit, sed omnipotentiam quoque eidem tribuit, quam et philosophi qui eam nominant nihil sua vi posse sed decreti sive providentiae ministram esse voluerunt. Et in fabulis seu in historiis nonnumquam idem facit. Aegaeon apud Homerum auxilio est Iovi: hunc contra Iovem armant versus
Abbreviated transcription (Latin):
re. Qs̃ tantũ uirum fugisse miror. Nam incander huiꝰ est auctor hystoriȩ
pocta. quẽ didiuiꝰ gͣuiaticoꝵ om̃iñ quiq siut quiq fuerint: instrudissi¬
mus fabłosum uocat. Qs sciens uirgiliꝰ adiecit si credere dignũ est. Ad eo se
fabuloso tisum fatet᷑ audore. In t̾cio libro cursim legit᷑ neq unde tͣnslatũ sit
queritur. Quȩ phebo pat̾ omĩpotens michi pheb apollo p̃dixit. ⁊ cetera.
ii talib locis gͣmatici exonsantes imꝑiciã suam: inuentiones has in¬
genio magis quam dodrinę maronis assignant. nec dicũt eũ ab aliis
sumpsisse uirgium qđ apollo ea uaticinetur q̃ sibi iupit̾ fatur ꝓbatũ ne
nobis est uirgiliũ ut eo intelligi ñ potest qui sonũ latinȩ uocis ignorat
ita nec ab eo posse qui grecam ñ hauserit extrema sacietate doctrinã. Nã
si fastidiũ facere ñ tunerem ingentia poteram uolumiua de quȩ apenitissi¬

Expanded text:
re. Quod tantum virum fugisse miror. Nam Nicander huius est auctor historiae, re. Quod tantum virum fugisse miror. Nam Nicander huius est auctor historiae, poeta quem Didymus, grammaticorum omnium quique sint quique fuerint instructissimus, fabulosum vocat. Quod sciens Vergilius adiecit, "si credere dignum est": adeo se fabuloso usum fatetur auctore. In tertio libro cursim legitur, neque unde translatum sit quaeritur: quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoebus Apollo praedixit In talibus locis grammatici excusantes inperitiam suam inventiones has ingenio magis quam doctrinae Maronis adsignant, nec dicunt eum ab aliis sumpsisse Vergilium quod Apollo ea vaticinetur quae sibi Iuppiter fatur? Probatumne vobis est Vergilium, ut ab eo intellegi non potest qui sonum Latinae vocis ignorat, ita nec ab eo posse qui Graecam non hauserit extrema satietate doctrinam? Nam si fastidium facere non timerem, ingentia poteram volumina de his quae a penitissi
Abbreviated transcription (Latin):
qui in fabła troadib inducit apollinem cũ troia capienda ẽẽt ista dicentem.
Aeitotco ha eiNoniaion. Qui uersus docent unde uirgiliꝰ usurpauerit
discessisse dõs a ciuitate iã capta. Nec hoc sine auctore grece uetustatis est qd̃
ait. Ipsa iouis rapidum iaculata enubib ignẽ: Euripides enĩ inducit mi¬
neruam uentos contrarios grecoꝵ classem aneptuno petentẽ dicentẽq de¬
bere illũ facere qd̃ iupit̾ fecerit aquo in grecos fulm̃ accȩperit. Apud uirgili¬
um pan niueo lanȩ munere luuã illurisse ꝑhibet᷑. in nemor alta uocans. Mu¬
nere sic uiueo lanȩ si credere dignũ est. ⁊ reliꝗͣ. In hoc loco ualeriꝰ ꝓbꝰ uir ꝑ¬
fectissimus notat nescire se hanc hystorram siue fabulam. quo referat aucto¬

Expanded text:
qui in fabula Troadibus inducit Apollinem, cum Troia capienda esset, ista dicenteparuit, ni fallor, Opin Dianam dictam, et Virgilium de nimia doctrina hoc nomen qui in fabula Troadibus inducit Apollinem, cum Troia capienda esset, ista dicenteparuit, ni fallor, Opin Dianam dictam, et Virgilium de nimia doctrina hoc nomen  θέλει, qui versus docent unde Vergilius usurpaverit discessisse deos a civitate iam capta. Nec hoc sine auctoritate Graecae vetustatis est quod ait: ipsa Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem. Euripides enim inducit Minervam ventos contra Graecorum classem a Neptuno petentem dicentemque debere illum facere quod Iuppiter fecerit, a quo in Graecos fulmen acceperit. Apud Vergilium Pan niveo lanae munere Lunam inlexisse perhibetur, "in nemora alta vocans" "munere sic niveo lanae, sic credere dignum est" et reliqua. In hoc loco Valerius Probus, vir perfectissimus, notat nescire se hanc historiam sive fabulam quo referat aucto
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ua: cõpellabat ⁊ has tͥstis latonia uoces: ore dabat. I infra. at tͥuiȩ custos iam
dudum in mõtib opis. Opm inquit comitẽ ⁊ sociam dianȩ. S audite unde
uirgiliꝰ hoc nom̃ acceꝑit. qui ut dixi qd epitheton ipsiusce legerat sociȩ eiꝰ im¬
posuit. Alexander etholus poeta egregiꝰ in libro qui inscbitur musȩ refert.
quanto studio popłs ephesuis dedicato tẽplo dianę curauerit p̃miis ꝓpositi
ut qui tũc erant poctȩ ingeniosissui indeam carmina diu̾sa conponerent.
In biĩs u̾sib opis ñ comes dianȩ s diana ipsa uocitata est. Loquit᷑ aũt utidi¬
paruit ni fallor opin dianam dictã. ⁊ uirgiliũ de nimia dodrina hoc nom̃
in eiꝰ comitem transtulisse. Excessere om̃s aditis arisq ielictis dii. hoc
unde uirgiliꝰ dixerit nullus inquirit. S cõstat illdũ de euripede tͣxisse.

Expanded text:
terva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat; et infra: at Triviae custos iam terva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat; et infra: at Triviae custos iam dudum in montibus Opis. Opin inquit comitem et sociam Dianae. Sed audite unde Vergilius hoc nomen acceperit, qui, ut dixi, quod epitheton ipsiusce legerat sociae eius imposuit. Alexander Aetolus, poeta egregius, in libro qui inscribitur Musae, refert quanto studio populus Ephesius dedicato templo Dianae curaverit, praemiis propositis ut qui tunc erant poetae ingeniosissimi in deam carmina diversa componerent. In his versibus Opis non comes Dianae, sed Diana ipsa vocitata est. Loquitur autem, uti diparuit, ni fallor, Opin Dianam dictam, et Virgilium de nimia doctrina hoc nomen in eius comitem transtulisse. Excessere omnes adytis arisque relictis Di. Hoc unde Virgilius dixerit, nullus inquirit: sed constat illum de Euripide traxisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tem heculem ductum. aaet it. ⁊ cet̾a. idest hẏspamȩ insulã nauigasse. &
paniastis egregius scͥptor grecoꝵ dicit. & feretides auctor est. Quoꝵ u̾ba sub¬
dere suꝑsedi. qͥa ꝓpiora sunt fabulȩ quam hystoriȩ. Ego tam̃ i arbitror ñ po¬
culo ħculem maria tͥnsuectũ s nauigio cui cyfo nom̃ fuit. ita ut supͣ can-¬
tarum ⁊ chartheslum ⁊ a cymbis diriuata cymbia. Nomina qͦ uurgilius
nonminqͣm ex antiquissimis grecoꝵ hystoriis mutuatur. Scitis apd̃ illum unã
ex comitib dianȩ opin uocari. Qõ ñ uulgo fortasse temere impositũ uel etiam
fuctum putatur. ab ignorantib ĩ sidiosum poetam cognomen qd̃ a ueterib gre¬
cis scͥptorib ipsi diane fuerat impositũ coniiti eiꝰ assignare uoluisse. S iuugi¬
l sic ait. Uelocem int̾ea suꝑis ĩ sedib opin: unam ex uirginib sociis sacͥq ca¬

Expanded text:
tem Herculem vectum ad Ἐρύθειαν, id est Hispaniae insulam, navigasse et tem Herculem vectum ad Ἐρύθειαν, id est Hispaniae insulam, navigasse et Panyassis, egregius scriptor Graecorum, dicit et Pherecydes auctor est, quorum verba subdere supersedi, quia propiora sunt fabulae quam historiae. Ego tamen arbitror non poculo Herculem maria transvectum sed navigio cui scypho nomen fuit ita ut supra cantharum et carchesium et a cymbis derivata cymbia, omnia haec asnonnumquam ex antiquissimis Graecorum historiis mutuatur. Scitis apud illum unam ex comitibus Dianae "Opin" vocari, quod nomen vulgo fortasse temere impositum vel etiam fictum putatur ab ignorantibus insidiosum poetam cognomen, quod a veteribus Graecis scriptoribus ipsi Dianae fuerat impositum, comiti eius adsignare voluisse. Sed Vergilius sic ait: velocem interea superis in sedibus Opin, unam ex virginibus sociis sacraque ca
Abbreviated transcription (Latin):
ukceia troo. ⁊ cet̾ã. & sacer impleuit dextrã cyphus. Scyphus herculis pod̾m
est. ita ut liberi patris cantharꝰ. herculem uero fictores ueteres ñ sine cau¬
sa cũ poculo fecerunt. ⁊ ñnunquã cassabundũ & ebrium: ñ solũ qd̃ is heros
bibax fuisse ꝑhibet᷑. S etiam qd̾ antiqua hystoria est. herculem poculo tã¬
quã nauigio uentis inũsa maria tͣnsisse. S de ittq re pauca ex grecis antiqͥ¬
tatib dicam. ⁊ multibibum heroam istum fuisse ut taceã q̃ uulgo nota suis
tus̃ ñ obscurũ argum̃tũ est qd̃ ephippꝰ in busiride inducit herculem sic loquen
tem. cyle oios. ⁊ cetã. Est etiã hystoria ñ adeo notissima nationem quandã hominũ
fuisse ꝓpe heracleam ab hercule constitiitã cylicranoꝵ cõposito nomine anotu
cRCyA IRpoc. qd̃ poculi genus nos uua littera mutata calice̾ diximꝰ. Poculo au¬

Expanded text:
ἄθλιε. Et sacer implevit dextram scyphus. Scyphus Herculis poculum ἄθλιε. Et sacer implevit dextram scyphus. Scyphus Herculis poculum est, ita ut Liberi patris cantharus. Herculem vero fictores veteres non sine causa cum poculo fecerunt —et nonnumquam cassabundum et ebrium— non solum quod is heros bibax fuisse perhibetur, sed etiam quod antiqua historia est Herculem poculo tamquam navigio vectum immensa maria transisse. Sed de utraque re pauca ex Graecis antiquitatibus dicam. Et multibibum heroa istum fuisse, ut taceam quae vulgo nota sunt, illud non obscurum argumentum est quod Ephippus in Busiride inducit Herculem sic loquen φεύγουσ ̓ ἀεί. Est etiam historia non adeo notissima nationem quandam hominum fuisse prope Heracleam ab Hercule constitutam Cylicranorum composito nomine ἀπὸ τῆς κύλικος, quod poculi genus nos una littera immutata calicem dicimus. Poculo au
Abbreviated transcription (Latin):
a aut̃ hȩc ut ipsius nominis figura indicat demimitiue a cymba dicta
qđ̃ & apd̃ guros & apdiꝰ nos abillis tͣhentes nauigii genꝰ est. Ac sane aninad¬
uerti ego apd̃ grecos multa pocłoꝵ genera are nauali cognominata. ut char¬
chesia supͣ dociti. ut hȩc cymbia pocła ꝓcera ac nautib suuilia. Meminit
huiꝰ poculi eratostehues uir longe doctissimꝰ. in epistola ad hagetorẽ lacede¬
copam dictum existimarent. Cissibii aut̃ ut de homero taceam qͥ hoc po¬
culum cẏdopi ab ulixe datũ memorat. multi faciunt m̃tionẽ. uolũtq ñ¬
nulli ꝓprie cissibium ligneũ ẽe pocłm ex hedera id est cissu. & nicandor qͥdã
tum pocłm. oioneikicer on. dici arbitrantur. euripidis auctoritate niti
ut quando cantharũ ⁊ poculi ⁊ nauigii genus est ut supͣ diximus: ꝓbe¬
tur exemplis. & ꝓ poculo quidẽ nota res est uł exipso uirgilio qui aptissi
etiã ꝓ nauigio poni solitum debemus ostendere. Menander in nauclero.¬

Expanded text:
a autem haec, ut ipsius nominis figura indicat, diminutive a cymba dicta, quod et apud Graecos et apud nos ab illis trahentes navigii genus est. Ac sane animadverti ego apud Graecos multa poculorum genera a re navali cognominata, ut carchesia supra docui, ut haec cymbia, pocula procera ac navibus similia. Meminit huius poculi Eratosthenes, vir longe doctissimus, in epistula ad Hagetorem Lacedcopam dictum existimarent. Cissybii autem, ut de Homero taceam qui hoc poculum Cyclopi ab Ulixe datum memorat, multi faciunt mentionem: voluntque nonnulli proprie cissybium ligneum esse poculum ex hedera, id est κισσοῦ. Et Nicander quidem um poculum οἱονεὶ κίσσινον dici arbitrantur Euripidis auctoritate niti ut, quando cantharum et poculi et navigii genus esse supra diximus, probetur exemplis. Et pro poculo quidem nota res est vel ex ipso Virgilio, qui aptissimi sumus, etiam pro navigio poni solitum debemus ostendere. Menander in Nauclero
Abbreviated transcription (Latin):
Fimbus in cetropis funestos reddidit agros.
Uastanitq uias exbausit ciuibus uRbe o.
S quatinis totum iocum itiriuoq ponere scis longum est ereurram
aliqua ex quib similitudo geminȩ descriptionis appareat. Uirgiliꝰ ait.
Tum uero ardentes oculi atq adtractus ab alto.
S piritus interdum gemitu grauis imaq longo:
Ilia fingultu tendunt. it naribus ate
Sanguis. ⁊ oppressas fauces premit aspera lingua.
Principio caput incensum feruore gerebant
Et dublices ocuilos suffusa luce rubẽte
Sudabant etiam fauces intrinsecus aR e
Sanguine & ulceribus uocis uia septa coibat.
Atq animi interpres manabat lingua cruore.
Debilitata malis motu grauis aspera tact.¬

Expanded text:
finibus in Cecropis funestos reddidit agros finibus in Cecropis funestos reddidit agros vastavitque vias, exhausit civibus urbem. d, quatenus totum locum utriusque ponere satis longum est, excerpam aliqua ex quibus similitudo geminae descriptionis adpareat. Virgilius ait: Tum vero ardentes oculi atque adtractus ab alto Spiritus, interdum gemitu gravis, imaque longo Ilia singultu tendunt: it naribus ater Sanguis, et oppressas fauces premit aspera lingua Priet duplicis oculos suffusa luce rubentes. sudabant etiam fauces intrinsecus atrae sanguine et ulceribus vocis via saepta coibat atque animi interpres manabat lingua cruore debilitata malis, motu gravis, aspera tact
Abbreviated transcription (Latin):
Nec domus argento fulgens auroq reniter.
Nec eytharam reboant laqueata aurataq temꝑe
uin tamen inter se prostrati in gramine moll
Propten aquȩ rurum sub ramis arboris alt
Non magnis opibus iocunde corpora eneant
Preseitim cum tempestas arridet et ant.
Tempora conspergunt uiridantes floribus herbas.
Non umbre altorum nemorum non mollia possunt.
Prata uomere animum non qui ꝑ saxa uolut us.
Purior electro campum petit amui
Lucreciꝰ in scđo.
Nec tenere salices neq herbę rore uirentie
Fluminaq ulla queunt suminis labentia ripis.
Oblectare aminum subitamq auertere cura
Ipsius uero pestilencie que est in tercio georgicorum color totus &e lenła¬
menta pene omia tracta sunt de descͥpcione pestilentiȩ q̃ est ĩ sexto
increcis. Nam uirgiliana incipit
H ic quondam morbo celi miseranda coorta est.
Tempestas totoq autipni incanduit estu.
Et genus omne neci pecudum deoit ornẽ ferarũ.

Expanded text:
nec domus argento fulgens auroque renidens nec domus argento fulgens auroque renidens nec citharam reboant laqueata aurataque templa, cum tamen inter se prostrati in gramine molli propter aquae rivum sub ramis arboris altae non magnis opibus iucunde corpora curant, praesertim cum tempestas arridet et anni tempora conspergunt viridantes floribus herbas. Non umbrae altorum nemorum, non mollia possunt prata movere animum, non qui per saxa volutus purior electro campum petit amnis. Lucretius in secundo: nec tenerae salices atque herbae rore virentes fluminaque ulla queunt summis labentia ripis oblectare animum subitamque avertere curam. Ipsius vero pestilentiae, quae est in tertio Georgicorum, color totus et liniamenta paene omnia tracta sunt de descriptione pestilentiae quae est in sexto Lucretii. Nam Vergiliana incipit: hic quondam morbo caeli miseranda coorta est tempestas, totoque autumni incanduit aestu et genus omne neci pecudum dedit, omne ferarum.