comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ ea q̃ facta st̃. dis illis manifesta¬
uit intellectu conspicienda inuisibilia
sua. ibi etiã dictũ ẽ. ñ illos ipstĩ dĩn
recte coluisse: qr & aliis reb quib ñ
oportebat. diuinos honores illi uns
tantũ debitos deculer̃. qm̃ cognosẽ¬
eger̃: s euanuer̾ in cogitatiõib suis.

Expanded text:
 ea quae facta sunt, Deus illis manifestavit intellectu conspicienda invisibilia sua; ibi etiam dictum est, non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, divinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscenegerunt; sed evanu
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ quã creatori qͥ ÷ benedictꝰ in
scła: ueritas qͥppe creature a dõ. ẽ.
tanqͣm deos colentes solẽ ⁊ lunã. &
q̃cunq cȩlestia atq t̃restria. Qd̃ gͦ
iminutauer̃ inm̃datiũ suũ culpat.
detestat᷑. eu̾tit. q aũ uerũ in doctri¬
na qũauis multis falsitatib ꝑmix¬
ta. c̃fusa seruar̃. approbat. testat᷑. af¬
firmat. Nã ⁊ hunc eundẽ locũ. ita
cep̃ ut dic̾& Reuelat᷑ eñi ira di de
cȩ̨lo. suꝑ omnẽ impietatẽ ⁊ iniusti¬
ciã hominũ. eoꝵ qͥ u̾itatẽ in iniqͥta¬
te decinent: ñ abnegans u̾itatẽ ꝗͣ.¬
ius in iniqͥtate detentã. & inactib
apłoꝵ cũ de dõ uno ⁊ uero atheni¬
enses doc̾&. q in illo uiuimꝰ. moue¬
m̃. & sumꝰ: continuo subuinxẽ. sic̃

Expanded text:
benedictus in saecula; veritas quippe creaturae a Deo est, tanquam deos colentes solem et lunam et quaecumque coelestia atque terrestria: quod ergo immutaverunt in mendacium suum, culpat, detestatur, evertit; quod autem verum in doctrina, quamvis multis falsitatibus permixta confusaque, servarunt, approbat, testatur, affirmat. Nam et hinc eumdem locum ita coepit, ut diceret, Revelatur enim ira Dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum, qui ueritatem in iniquitate detinent, non abnegans ueritatem quamuis in ini- quitate detentam, et in Actibus apostolorum cum de deo uno et uero Athenienses doceret, quod in illo uiuimus, mouemur et sumus, continuo subiunxit: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptibił dĩ in similitudinẽ ima¬
guus corruptibił hominis. & uolu¬
crũ. & quadrupedũ. & serpentiũ. Ta¬
lia quippe nouimꝰ fuisse simulaera
egyptioꝵ: uͥ&e instituta. ẽẽ. multi¬
plicior. multoq ignominiosior ido¬
latria ꝑhibet᷑. Nur qͥd tñ cognitionẽ
denegaũ ilł fuisse. ac ñ potius c̃fir¬
maũ dic̃s. cognoscentes dm̃. ñut dm̃

Expanded text:
is dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. talia quippe nouimus fuisse simulacra Aegyptiorum, ubi et instituta esse multiplicior multoque ignominiosior idolatria perhibetur. numquid tamen cognitionem dei negauit in illis fuisse ac non potius confirmauit dicens: cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ de illis dictũ ÷ in iniquitate. H po¬
tuer̃ eñi in his reb infimis constitui.
nͥ q̃rere aliqͣ media. ꝑ q̃ ad illa q̃ intel¬
lexer̃ sublimia ꝑuenirent. atq ita
in deceptores demones incider̃: ꝑ qͦs
factũ ÷ ut unmutarent głam incor¬
ruptibił dĩ. insimilitudinẽ imaginis
corruptibił hominis ⁊ uoluchrũ. &

Expanded text:
sicut de illis dictum est, in iniquitate. Non potuerunt enim in his rerum infimis constituti, nisi quaerere aliqua media per quae ad illa quae intellexerant sublimia pervenirent: atque ita in deceptores daemones inciderunt, per quos factum est ut immutarent gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dictũ. ẽ. cauete ne qͥs uos decipi¬
at ꝑ phylosophiã & inanẽ seducti¬
onẽ : scdm elem̃ta mundi. Deinde
ne om̃s tales. ẽẽ. arbitret᷑. audit
notũ. ẽ. dĩ manifestũ. ẽ. in illis:¬

Expanded text:
to: « Cavete ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum elementa mundi . » Deinde ne omnes tales arbitretur, aliud audit notum est Dei, manifestum est in illis
Abbreviated transcription (Latin):
cultorib. multa utiq a nob̾ diũsitate ͥ apismno¬
distantib. nichil aliud nob̾ demon¬
strat apłs ͥnͥ ut in ipsis qͦ ita qͥcqͥd
prauũ ÷̃ corrigamꝰ : ut qͥ forte rectũ
.ẽ. appbemꝰ. Nã utiq idolatras. & ꝙͥ
.ẽ. grauiꝰ ñ tantũ cultores. s etiã si

Expanded text:
ltoribus multa utique a nobis diuersitate distantibus nihil aliud nobis demonstrat apostolus, nisi ut in ipsis quoque ita quidquid prauum est corrigamus, ut quod forte rectum est approbemus. nam utique idolatras et quod est grauius non tantum cultores, sed et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
i eunomianos. macedonianos. Quam
multi de catholica ȩccłia. toto orbe
diffusa & de maloꝵ cõmixtione usq
infinẽ scħ. quod bonis in sacram̃torũ ciꝰ
societate ñ obsint aduersus dona tistas.
& luciferianos: aliosq si qui sunt qui simi¬
li errore aueritate dissentiunt. Quãmul¬
ti contra cȩteros herecicos quos enumera¬
sum ꝓbati assertores aut ꝓrsus laterent.
aut ñ ita eminerent. lit eoseminere fe¬
cerunt fuꝑborũ contradictiones. Quos
uelut tauros id ÷ iugo disciplinȩ pacifico.
leniq ñ subditoscõmemorat apłs: ubi talẽ
talẽ dicit eligendũ ad ep̃atũ ut potens
sit exhortari indoctrinasana: & contradi-¬
centes redarguere. Sunt eñi multi ñ sub¬
ditiut sunt tauri elatione ceruicis: impa¬
cientes aratriatq doctrinȩ. Uaniloqui e¬
& mentis seductores. Has mentes signifi litate
iste psams. cauit apłs appellatione uaccarũ. Adhanc
Sͦ utilitatẽ ꝓuidentia diuina ꝑmittit

Expanded text:
 Eunomianos, Macedonianos! quam  Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsint, adversus Donatistas et Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros haereticos, quos enumeramen sensuum probati assertores, aut prorsus laterent, aut non ita eminerent, ut eos eminere fecerunt superborum contradictiones, quos velut tauros, id est jugo disciplinae pacifico lenique non subditos, commemorat Apostolus, ubi talem dixit eligendum ad episcopatum, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere . Sunt enim multi non subditi; hi sunt tauri elatione cervicis impatientes aratri atque juncturae: vaniloqui, et mentium seductores; has mentes significavit iste psalmus appellatione vaccarum. Ad hanc ergo utilitatem, Providentia divina permittit
Abbreviated transcription (Latin):
puenientes. Iuod autẽ ait idẽ apłs. o
portoe et hereses. eẽ: ut ꝓbati mani festi
fiant inuobis: Hoc et̃ em̃ hic sequitur.
quippe dñi eloquia casta. argentũ igne
ꝓbatum trȩ. Nam exclitoantur dictũ .ẽ.
appareant & emineant. Quod ait ille
manifest fiant. Unde & mnarte argen¬
taria exclusores uocantur: qui de confu¬
sione masse nouerunt formã uasis ex¬
primere. Multi enĩ sensus scãrũ script᷑a¬
rum latent: & paucis intelligentiorib
noti sunt: nec asserunt᷑ cõmodius & ac¬
ceptabilius nisicum respondeno hereticis
cura compellit. Tunc eñi etiã qui neglig̃t̃
studia doctrinȩ. sopore discusso. ad aito¬
end excitantur diligentiam: ut aduer¬
sari repellantur. Deniq quã mult scrip¬
turarũ sc̃arũ sensus de xp̃o deo asserti st̃
contra fotinũ. Quã muit de homine
xp̃o contra manitheũ. Iuã multi de tri¬
nitate contra sabellium. Quã multi de
unitate truitatis aduersus arrianos:¬

Expanded text:
utem ait idem apostolus, Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis ; hoc etiam hic sequitur, quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos,
Abbreviated transcription (Latin):
in illa mniisibilia scõꝵ. intrare autdebit
aut poterit. qui medicinã discipline
Qui em̃ noluit humiliar ut exaltaret᷑.
cũ ecxaltari uoluerit deicietur. Et in
ȩt̃num seuingitur ab ȩternis scĩs. Quis¬
quis hoc tempore ꝑmerita obedientiȩ
& ꝑ satisfactionẽ pęnitentiȩ ñ sibi ꝓui¬
dit locum incorpore sacerdotis. Qua
eñi fronte unpidentie. tunc uol&e aũti
faciẽ dĩapetcatis suis. qui nunc toto cor¬
de ñdicit. Qm̃ facitiꝰ meũ ego agnosco
&e peccatũ meũ ante me. ẽ. semꝑ: Quo
pacto queso ds̃ dignatur ignoscere. qd̾

Expanded text:
ibilia Sancta sanctorum intrare audebit aut poterit, qui medicinam coelestis dQui enim noluit humiliari, ut exaltaretur; cum exaltari voluerit, dejicietur; et in aeternum sejungetur ab aeternis sanctis, quisquis hoc tempore per merita obedientiae et per satisfactionem poenitentiae non sibi providit locum in corpore sacerdotis. Qua enim fronte impudentiae tunc volet averti faciem Dei a peccatis suis, qui nunc toto corde non dicit, Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper ? Quo pacto, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
beritis euis sanguinẽ ñ habebitis uitã
tib loquebatur. Unde ne istamuitam
diligentes & de hac re litigarent secu¬
tus aduinxit. Quimanducat meam
carnẽ & bibit meũ sanguinẽ haboe
uitam ȩc̃ã. Hanc gͦ ñ habe qui isũ
panẽ ñ manducat. nec istũ sanguinẽ bib̾.

Expanded text:
beritis ejus sanguinem, non habebitis vitam tibus loquebatur. Unde ne istam vitam intelligentes de hac relitigarent, secutus adjunxit: « Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. » Hanc ergo non habet, qui istum panem non man
Abbreviated transcription (Latin):
ilia pena cũ ꝑcipientib aliis uitã et̃nã. alii
inmortẽ p̃cipitent᷑ ȩt̃nã. Ad hoc eñ al¬
tare quod nunc inȩccłia ẽ in terra posi¬
tũ terrenisoculis expositũ ad mystĩoꝵ di¬
iinoꝵ signacula cȩlebranta multiscelera
tẽpore patientiã suã ut infuturo exerat
seueritatẽ suam. Accedunt enĩ ignoran¬
tes qm̃ patientia dĩ ad pęnitentiã eos ad¬
ducit. Ilh autẽ scõm duriciã cordis sui
& corinpenitens thesaurizant sib iram
indie ire & reuelationis iust iudicii des
qui redaet unicuiq scđm oꝑa sua. Ad
illud autẽ altare quo p̃cursor ꝓnob̾ intro¬
ut iħc. quocaput eccłie p̃cessit. mẽbris
cȩteris secuturis. nullus eorũ accede pot̃it.
de quib ut iam cõmemorau dixit apłs

Expanded text:
illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam scelerat in hoc tempore patientiam suam, ut in futuro exserat severitatem suam. Accedunt enim ignorantes quoniam patientia Dei ad poenitentiam eos adducit. Illi autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Ad illud autem altare, quo praecursor pro nobis introiit Jesus, quo caput Ecclesiae praecessit, membris caeteris secuturis, nullus eorum accedere poterit, de quibus, ut jam commemoravi, dixit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ quisq deb&e inse seueritatẽ exere¬
re. Ut a se ipso iudicatus ñ udicetus adño.
Sicut idẽ apłs ait. Siem̃nos iudicaremꝰ.
a dñoñ uidicarem᷑. Ascendat itaqi homo
aduersum se tribunal m̃tis suȩ. Si tim&e
illuo quod oportet nos exhiberi ante tri¬
binal xp̃i ut illic recipiat unusqrusq
quȩ ꝑ corpus gessit sire bonum siue malũ.
Constituat se ante faciãt siamne hoc es
posteafiat. Namminatus hoc ds̃ peccators
dicens. Arguã te. & statuam te ante faciẽ
tiram. Atq ita constituto incorde iudicio
adsit accusatrix cogitacio. testis conscierc
nifex timor. Inde quidam sanguis animi
confitentis ꝑlacrunas ꝓfluat. Postremo
ab ipsamente talis sententia ꝓferaturꝰ.
ut se indignum homo udic& parcicipati¬
one corporis &e sanguinis dñi. Ut qu sepa¬
rari aregnocȩlorum tim& ꝑ ultimam senten.
Uersetur ante oculos imago futuri iudicii
ut cũ alii accedunt ad altare dĩ quo ipse
ñ accedit cogitet quã sit contremiscenda

Expanded text:
majorem quisque in se severitatem debet exercere; ut a se ipso judicatus, non judicetur a Domino, sicut idem apostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc Deus peccatori, dicens: Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiVersetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda
Abbreviated transcription (Latin):
sumeñi dicit utdiciũ sib manducat. satis
ostendit quia ñ alteruudiciũ manducat s
sb. Quia cõmumo malorũ ñ maculat ali¬
quẽ participatione sacram̃toꝵ s consensio
satorum. Namsi infactis malis ñ cisquisq
consentiat. portat maluscausam suã et ꝑso¬
namsuam. ne p̃uidicat alteri quẽ inconsen¬
sione maloꝑis socium ñ hab& criminis.
scamuite accipit. ȩc̾nitatis poculũ bibit.
hamn qui discordat a xp̃o nec carnẽ xp̃
manducat nec sanguinẽ bibit etiamsi tante
ressacram̃tum adiudicium suȩ p̃sũptionis
cotichie indifferent̃ accipiat. Ideo int̃ uos
I. A ortẽ istamcorporalẽ & utsibilem. exi
somni loco scripturas ponere. notũ. ẽ. om̃ib
griot dormiunt sufficient̃. Dormiunt

Expanded text:
utem dicit, Judicium sibi manducat, satis ostendit quia non alteri judicium manducat, sed sibi, quia communio malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum, sed consensione factorum. Nam si in factis malis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam, et personam suam, nec praejudicat alteri, quem in consensione mali operis socium non habet criminis.scam vitae accipit, et aeternitatis poculum bibit, Nam qui discordat a Christo, nec carnem ejus manducat, nec sanguinem bibit: etiamsi tantae rei Sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat. CCCXLII. De in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus aegri, et dormiunt sufficienter» : Dormiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uitas cui buccellam tradioit dñs. ñ ma
se diabolo p̃buit. sic indigne quisq su¬
mens dñicum sacram̃tũ. ñ efficit ut quia
ipse malus. ẽ. malumsit. Aut quia noti
ad salutẽ accipit nichil acceꝑit. Corpꝰ
em̃ dñi &e sangius dñ nichilominus erat
eciam illis quib dicebat apłs. Qu man¬
diicat indigne iudicium sib manoucat¬
& bibit. Quisquis a catholica excłia
suerit sapaiatus. quantumliboe lauta¬
bilit̃ se uiuere existim&. hoc solo scele¬
re quod a xp̃i unitate disiunctus. ẽ. ñ
habebit uitam. s ira dĩ manet suꝑeum. Quiꝰ.¬
qusautem in hac ȩccłia bene uixerit nichil
a putdicant aliena peccata. Quira unusquis¬
ꝯmea ꝑꝓriumonus portabit. sicut apłs dic̃.¬

Expanded text:
Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non maluse diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum, non efficit, non quia ipse malus, malum sit, aut quia non ad salutem accepit, nihil accepit. Corpus enim Domini et sanguis nihilominus erat, etiam cum illis, quibus dicebat Apostolus: « Qui manducat indigne, judicium sibi manducat et bibit » Quisfuerit separatus, quantumlibet laudabiliter se vivere existimet, hoc solo scelere, quod a Christi unitate disjunctus est, non habebit vitam, sed Dei ira manet super eum. Quisquis autem in hac ecclesia bene vixerit, nihil ei praejudicant aliena peccata; quia in ea unusquisque proprium onus portabit, sicut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi contrario modo. Ambo peccatis
priam uoluntatẽ in ore sapiebat. Sic in
subiugatus. ẽ. mundus. Nam ille ho¬
ille honorandoñ audae cotidie sumere:
manna fastioium. Inde eñi & apłs indig¬
ne dicit acceptum ab eis qui hoc ñ dis¬
cernebant acȩceris cibis ueneratione
singularit̃ debita. Continuo quippe
cum chixiss& urdiciũ sib manducat os
bibit addidit ut dicer& ñ uidicans cor¬

Expanded text:
et quasi contrario modo; ambo peccatis et quasi contrario modo; ambo peccatis priam voluntatem manna in ore sapiebat. Sic in subjugatus est mundus. Nam ille hoille honorando non audet cotidie sumere emanna fastidium. inde enim et apostolus indigne dicit acceptum ab eis, qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita; continuo quippe, cum dixisset: Iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: Non diiudicans cor
Abbreviated transcription (Latin):
moib. ut medicam̃ta talia differenda
sint. auctoritate antistitis debae quisq ab
altario remoueri ad agendã penttentiam
& eadem auctoritate reconciliare. Hoc ÷
cm̃i indigne acciꝑe. si eotẽpore accipiat.
quo deboe agere pęnitentiã. Nã ut arbi¬
trio suo cũ lib&. uel auferat se cõmunio¬
niuelreddat. Cęterũ si tantañ sunt ut
ex cõmunicandus quisq iuidicetur. ñ se
debere a cotidiana medicina dñci cor¬
poris separare. Rectius int̃ eos fortasse
autemtinisquisq quod scđm fioẽ suam
pie credit. eẽ. faciendũ. Neuter eñi eoꝵ
ex horrae corpus ⁊ sanguinẽ dñi. s salub¬
rimum facram̃tũ. certatim honorare con¬
tendunt. Neq eñi litigauerunt int̃ se
aut quisquã corũ se alteri p̃pofuit zacche¬
us& ille centurio. Cũ alter eorũ gaudens
indonũ suam susceꝑit dñm. Alt̃ dixe¬
rit ñ sutm dignus ut subtectũ meum intres.
Ambo saluatorem honorificantes. diũso

Expanded text:
morbi, ut medicamenta talia differenda morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari - hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat, quo debet agere paenitentiam —, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excomdebere a quotidiana medicina Dominici corporis separare. Rectius inter eos fortasse autem unusquisque quod secundum fidem suam pie credit faciendum. Neuter enim eorum exhorret corpus et sanguinem Domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare credunt. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisque eorum se alteri praeposuit Zachaeus et ille centurio, cum unus eorum gaudens in domum suam susceperit Dominum, alter dixerit: « Non sum dignus ut sub tectum meum intres . » Ambo Salvatorem honorificantes diverso
Abbreviated transcription (Latin):
euminimicus intrauit. Hon quia malũ accep̃
s quia bonũ malus accepit. Utoete gͦ fũs.
prinẽ cȩlestẽ spãlit̃ manducate. Innocentiã
ad altare apportate. Peccata .⁊⁊ si sunt coctoi¬
ana ñ sint mortifera. Antequã ad altare
accedatis attendite quid dicatis. Dimitte
nob̾ debita nr̃a ficut & nos dimittmꝰ debito¬
ribus nr̃is. Dimittis. dimittitur tibi. Se.¬
curus accede. Panis. ẽ. ñ uenenum. S ui¬
de si dimittis. Nam si dimittis ñ mentiris.
Et ei mentiris quẽ ñ fallis. Mentiris
deo potes. dm̃ fallere ñ potes. Nouit᷑ qͥo
quid agat. Intus te uid&. intus te exami¬
noe. Intus inspicit. intis utode̾. Intus aut
dãpnat aut coronat. Dixerit aliquis
dies quibis puruis homo cont̾iusq uuit
quo ao tantũ sacramentũ dignus accedat.
qui em̃ manducauerit indigne uidicium
sibi maroucat ⁊ bibit. Alius contra imino
inquit si tanta. ẽ. plaga peccatiatq impetꝰ

Expanded text:
it: non quia malum accepit, it: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est, non venenum. Sed vide si dimittis: nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damnat, aut coronadies, quibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus
Abbreviated transcription (Latin):
bene accipit᷑ malũ. Quid gͦ miraris si
retur diabolo. cũ uideas econtrario datũ
paulo angłm diaboli ꝑ qũe ꝑficeret᷑ in
xp̃oͦ. Ita &e malo bonũ obfuit. ot bo¬
nomalũ ꝓfuit. Recoroamuini unde¬
scriptũ sit. Quicunq manoucarierit pane
aut bib̾it calicẽ dñ indigne reus erit cor¬
poris &e sanguinis dñi. &̾ de hiserat ser¬
mo cum hoc apłs dicerae. qui dñi corpus ue¬
lut que libae aliũ cibũ indiscrete negligen¬
t̃q sumebant. Hic gͦ si corripit᷑ qui ñ duu¬
dicat. hoc ẽ. ñ discernit a ceteris cibisquo¬
mͦ dãpnatur: quod ad eiꝰ mensam fingens
animũ accedit inimicus : Si rep̃hensione
tangitur negligentia coniuantis. qua pȩ
se ipsum homo & sic de pane illo edat &
de calice bibat. Qu̾a multi de altari
accipiunt & moriunt᷑ & accipiendo moriun¬
tur. nde dicit apłs. uidicium sibi mandu¬
cat ae bibit. Non enĩ buccella dñica uenenũ
fuit uidȩ. Et tam̃ accepit. & cũ accepit in¬

Expanded text:
male accipitur bonum. Quid ergo miraris, siretur diabolo, cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et bono malum inquit, manducaverit panem et biberit calicem indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini: De his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut quemlibet alium cibum indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris Dominicu damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena seipsum homo, et sic de illo pane edat, et de calice bibat . Quam multi de altari accipiunt, et moriuntur, et accipiendo moriuntur! Unde dicit Apostolus: Judicium sibi manducat et bibit. An non buccella Dominica venenum fuit Jud
Abbreviated transcription (Latin):
bibit euis sanguinẽ hab& uitã. Ad
utñiq autẽ respondae quod dixit ȩterꝰ¬
nam. Nonita ÷ in hac ȩsca quã sustentani¬
de huius temporalis uitȩ causa sumimus.
ham qui eam ñ sũpserit ñ uuice. Hec tam̃
qui eã sũpserit uiu&&. Fieri em̃ potest
ut senio uł morbo. uł aliquo casu plu¬
rum. ⁊ qui eam sũpserint morrantur:
Inhoc uͦ cibo & potu io ÷ corpore & san¬
quine dñi ñ ita.ẽ. Nam & qui ea ñ sumit

Expanded text:
bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est corpore et sanguine Domini, non ita est. Nam et qui eam non sumit
Abbreviated transcription (Latin):
bulo xp̃iano doctrinȩ resisterent xp̃ianȩ.
Iuasipossent indifferent̃ sine ulla correp.¬
tione haberi inciuitate dei: sicut ciuitas
confufionis indifferent̃ habuit philoso
uũq sapiunt. sicorrept ut sanum rectũq
sapiant. resistunt contumacit̃. suaꝙ pesti¬
fera & mortifera doginata em̃dare nolurł.
s defensare ꝑsistunt: heretici fiunt. Et
foras ex euntes habentur inexercentib
inimicis. Ꝙ̾iam sic quippe ueris illis catho¬
licismẽbris xp̃imalo suo ꝓsunt: Dũd̃s uti¬
tur & malis bene: & diligentib cum om̃ia
cooꝑant᷑ inbonũ. Inimici om̃s eccłiȩ: eñĩ
quoliba& errore cȩccent᷑. uł malicia depra¬
uentur: si accipiunt potestatẽ corporalit̃
affligenos exercent eiꝰ patientiã. Sitan¬
tũmmale sentiendo aduersant᷑: exercent
eius sapientiã. Ut autẽ ĩnmici diligant᷑
exxercent eius beniuolentiã: aut etiã bene¬
ficientiam. Siue suadibil doctrina cũ eis

Expanded text:
bulo Christiano doctrinae resisterent Christianae, bulo Christiano doctrinae resisterent Christianae, quasi possent indifferenter sine ulla correptione haberi in ciuitate Dei, sicut ciuitas confusionis indifferenter habuit philosopprauumque sapiunt, si correpti, ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt et foras exeuntes habentur in exercentibus inimicis. Etiam sic quippe ueris illis catholicis membris Christi malo suo prosunt, dum Deus utitur et malis bene et diligentibus eum omnia cooperantur in bonum. Inimici enim omnes ecclesiae, quolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent eius beneuolentiam aut etiam beneficentiam, siue suadibili doctrina cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
illis temporib etiam comascõꝵ. Nam idem
apłs etiam comam ꝓuelam̃to. ẽẽ. dicit. cuiꝰ
auctoritate ist urguentur. Aꝑte quippe
ait. Uir quidẽ si comatus sit ignominia ẽ.
iil. Ipsam ignominiã inquiunt suscepimus
merito peccatoꝵ nr̃oꝵ. Ad hoc obtenden¬
tes simulate humilitatis umbraculum:
ut sub eo ꝓponant uenalẽ tẏpum. Quas
apłs suꝑbiam doceat cũ dicit. Omĩs¬
quippe uir orans aut ꝓpħans uelato capi¬
te confundit caput suũ. Et uir quioẽ
ñ debae uelare caput cũ sit imago & gła d̃ĩ.
Quigͥ dicit ũ debae. nescit forte docere
humilitatẽ. S si hanc ignominiã tempor
euangłi quod erat sacram̃tũ tẽpore ꝓpłnȩ.
ꝓ humilitate isti appetunt: tondeant &
ciliciocaput uelent. S ñerit᷑ species illa
uenalis. Quia samson ñcilicio s comaue.¬
dens diabolus templa demonũ deseri. &
innom̃ lib̾antis mediatoris currere genus
humnanum:. hereticos mouit. qui subuoca.¬

Expanded text:
iam coma sanctorum. nam idem apostolus etiam comam pro uelamento esse dicit, cuius auctoritate isti urgentur. aperte quippe ait: uir quidem si comatus sit, ignominia est illi. ipsam ignominiam, inquiunt, suscipimus merito peccatorum nostrorum, ad hoc obtendentes simulatae humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacramentum tempore prophetiae, pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed comaem diabolus templa daemonum deseri et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, haereticos mouit, qui sub uoca
Abbreviated transcription (Latin):
ut requirant. suie impios ut rep̃hendaN
qd̾ postea quã panẽ tinctũ suo traditor
dñs dedit intrauerit in illum satanas.
Dicunt eñi. Itane hoo meruit panis &ͥ
porrectus de mensa xp̃uit post illũ intra¬
r&e in eius discipłm satanas: Quib re¬
spondemꝰ. hinc potius nos doceri quã sit
cauendũ male acciꝑe bonũ. Multum
quippe int̃. ẽ. inquid accipiat s quis ac-¬
cipiat. Nec quale sit quod datur s qualis
sit ipse cui datur. Nã & bona obsunt. &
mala ꝓfunt. Sicut fueruit quibus dan¬
tur. Peccatũ inquit apłs ut appareat

Expanded text:
ut requirant, sive impios ut reprehendant, ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illDicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat
Abbreviated transcription (Latin):
ignificat finẽ scł quando erit scõrũ
requies ñ ad huc insacram̃to spes quo
in hoc tẽpore consociatur eccłia quã¬
diubibitur quod de xp̃i latere mana¬
uit. s iam in ipsa ꝑfectione salutis ȩc̃nȩ
bilis ueritatis nullis mystĩis corpora¬
lib egeamus. Itaq quicũq mandu¬
cauerit panẽ uł biberit calicẽ dñz
indigne. reus erit corporis & sangui¬
bonis etiã sca ad salutẽ insunt. Inmalis
ad iudicium. Certe eñĩ fr̃s nouimus qͥb
accipiamus. Et utiq sc̃mẽ quod accipi¬
cit apłs: Qui autẽ mairoucat & bibit
indigne utoiciũ sibi manducat &e bibit.
Hon ait quia illa res mala. ẽ. S quia ille
malis male accipiendo ad iuidiciũ accip̃
bonũ quod accipit. Nũ eñĩ mala erat buc¬
cella quȩ tradita. ẽ. utoe a dño absit.
Medicus ñ daraet uenenũ. Salutẽ medi¬
cus dedit. S indigne accipiento ad ꝑni¬
ciẽ accepit qui ñ pacatus accepit. Scio¬
carissimi moueri posse ñ nullos sue pios

Expanded text:
ignificat finem saeculi, quando erit sanctorum requies non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur Ecclesia, quandiu bibitur quod de Christi latere manavit, sed jam in ipsa perfectione salutis aeternae, bilis veritatis, nullis mysteriis corporalibus egeamus. « Itaque quicunque manducaverit panem hunc et biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguibonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid accipiamus, et utique sanctum est quod accipiait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ne. diuiuuere ꝑmissus ẽ s tarde mori
compulsus ẽ. In illa gͦ longa morte.
inillis torm̃tis. quia bene manoucaue¬
rat & bene biberat tãquã illa ȩ̨sca sagi¬
natus. & illo calice ebrius torm̃tañ sen¬
sit. Ibi em̃ erat quidixit. Sp̃s . ẽ. qui
uiuificat. Caro eñi ardebat. s sp̃s ani¬
mã uegetabat. Non cessit & inregnũ

Expanded text:
n diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
quimanducat me &e ipse iuuit ꝓpt̃ me.
Participatio filũ ꝑunitatem corporis cius &
sanguinis quod illa manducatio potatioq
significat nos efficit meliores. Uuumꝰ gͦ
nos ꝓpt̃ ipsũ manoucantes eũ. Idẽ. ipsum
accipientes et̃nã uitã. quañ habebamus

Expanded text:
Qui manducat me, et ipse vivet propter me. Participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, nos efficit meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est ipsum accipientes vitam aeternam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quia mauducauit & bibit hoc. ẽ. S
manot & manetur. Si habitat & inhabita¬
tur. Si hera& e̾t ñ deseratur. Hoc gͦ nos
docuit et monuit misticis uerbis ut sĩ¬
mus ineuis corpore sub ipso capite. ui
menbris eius. Edentes carnẽ eus ñ re¬
linquentes unitatẽ eiꝰ. Hoc gͦ totũ ao¬
hoc nobis ualeat ut carnẽ xp̃i & san¬
in dñi corpore tanquã menbra maneamꝰ.

Expanded text:
us quia manducavit et bibit, hoc est si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si sic haeret, ut non deseratur. Hoc ergo nos 530 docuit, et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore, sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui ahoc nobis valeat, ut carnem et sanin Domini corpore tanquam membra maneamus,
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. & uita. Sp̃alit̃ intelligite quod locu¬
tus sum. Nonhoc corpus quod uitecis man¬
ducaturi estis & bibituri illũ sanguinẽ
quẽ fusuri sunt quime crucifigent. sacra¬
mentumaliquod uobcõmendauii. sp̃alit̃
intellectũ iriuficabit uos. & si necesse

Expanded text:
. Spiritualiter intelligite quod locutus sum: non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter intellectum vivificabit vos. Etsi necesse
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quide cȩlo descendit ortans ut cre¬
damus ineum. Credere eñi ineũ hoc ÷
manducare panẽ uuũi. Qui credit
manducat. Inuisibilit̃ saginat᷑. quia in¬
uisibilit̃ renascitur. Infansintus. ẽ. no¬

Expanded text:
nem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum. Qui credit, manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, no
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ bone. qui filio tuounicoñ peꝑcist
s ꝓ nobis impiis tradistieum. Quomͦ
nos amasti. ꝓ quib ille ñ rapinã arbitta¬
tus eẽ. ȩqualis tibi. factus ẽ subditus usq
ad mortẽ crucis. Unus ille inmortuis
lib̾ potestatẽ habensponend animam
potestatẽ habens iterũ sumendi eam.
uictima. ꝓnob̾ tibi sacerdos & sacri¬
ficiũ. Et ideo sacerdos quia sacrificiũ.
Faciens tib nos de seruis filios. de te
nascendo nobis seruiendo. Quand ohoc¬
dñs commendauit de carne sua locutus fu-
erat & dixerat. Nisiquis manducauerit
carnẽ in eam ñ habebit in se uitã ȩt̃nam.

Expanded text:
pater bone, qui filio tuo unico non pepercisti, sed pro nobis impiis tradidisti eum. quomodo nos amasti pro quibus ille non rapinam arbitratus esse aequalis tibi factus est subditus usque ad mortem crucis, unus ille in mortuis liber, potestatem habens ponendi animam suam et potestatem habens iterum sumendi eam; uictima; pro nobis tibi sacerdos et sacrificium, et ideo sacerdos, quia sacrificium, faciens nos tibi de seruis filios de te nascendo, nobis seruiendo. meritodominus commendauit, de carne sua locutus erat et dixerat: Nisi quis manducauerit carnem meam non habebit in se uitam eternam.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Nolo uos socios fieri demoniorii.
Et iterũ. Quȩ cñi consonantia xp̃i
ad belial : nisi forte quia belial nomina¬
uit. & generalẽ societatẽ demoniorĩ
ꝓhibuit. lic&e xp̃ianis saerificare ne.¬
tuno: quia nichil ꝓprie de neptuno us.¬

Expanded text:
dicat: Nolo uos socios fieri daemoniorum dicat: Nolo uos socios fieri daemoniorum et iterum: Quae enim consonantia Christi ad Belial? nisi forte, quia Belial nominauit et generalem societatem daemoniorum prohibuit, licet Christianis sacrificare Neptuno, quia nihil proprie de Neptuno ue
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ꝓꝑam habeas in ꝓlubendo sententiãnuisi cos
quineq conuigari neq coniungi cupien¬
tes cogitare debent quom placeant deo:
illi autẽ cogitant quȩ sunt munoi. quo
modo placeant. uł uiri uxorib uł mulit¬
res maritis. nisi quod capillos iudare femi¬
nas quas eciam caput uelare apłs uibae.
nec marit᷑as decet: facere autẽ pigm̃tis.
quo rubicundior uł candidior apparat.
adulterina fallacia. ẽ. Qua ñ dubito
etiã ipsos maritos se nolle decipi: quib
solis ꝑmittendȩ sunt feminȩ ornari scd̾n
ueniam. ñ scdm imꝑtum. Nam uerus ornatꝰ
tũ nullus fucus m̃dax. uerũ nec uiri qutõe
uestisqr pompa s boni sunt mores. Exe.¬
cranoa autẽ suꝑstitio ligaturarũ. inquib
etiã inaures uiroꝵ. insũmis ex una parte¬
auriculis suspensȩ deputant᷑: ñ ad placa.¬
dũ homuub s ad seruientũ demorib
adhibetur. Quis autẽ possit speciales
nefarid suꝑsticionũ ꝓhibitiones. in
scripturis inuenuire. Cũ generalit̃ apłs

Expanded text:
peram habeas in prohibendo sententiam nisi eos, qui neque coniugati neque coniugari cupientes cogitare debent. quo modo placeant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capillos nudare feminas, quas etiam caput uelare apostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmentis, quo uel rubicundior uel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari secundum ueniam non secundum imperium. nam uerus ornatus non tantum nullus fucus mendax uerum ne auri quidem uestisque pompa sed mores boni sunt. Execranda autem superstitio ligaturarum, in quibus etiam inaures uirorum in suauriculis suspensae deputantur, non ad placendum hominibus, sed ad serviendum daemonibus adhibetur. Quis autem possit snefariarum superstitionum prohibitiones in scripturis inuenire, cum generaliter apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
uasa miscđie. quȩ de massa eiusdẽ dãp¬
nationis funt in honorẽ. gr̃a illius ñ
meritis suis. Ille quippe donat ꝓd. eẽ.
nob̾ ñ solũ quod docae ueritas. uerũ etiã
qđ obstrepit uanitas. Ut cũ responde¬
tur inquiecissimȩ uanitati. auscultetur
dentia multos diuersi erroris hereticos
eẽ. ꝑmittit. ut cũ insultant nob̾ & ini¬
trogant nos ea quȩ nescimus uł sic dis¬
cutiamus pigritiã. & diuinas scripturas
nosse cupiamus. Pptẽa & apł̃s dicit.O
portae multas hereses. eẽ. ut ꝓbatimani¬
festi fiant int̃ uos. Hi enĩ deo ꝓbati sup
qui bene possunt docere. S manifesti
hominib eẽ ñ possunt nisi cũ docent
Docere autẽ nolunt. nisi eos qui doceni
querunt. S multi ad querendũ pigris᷑
nisi ꝑ molestias & insultationes heretior
quasi de somno excitent᷑ & imꝑitia sua
erubescant sibi & de illa imꝑitia sua ꝑi¬
clitari se sentiant. Qui homines si bon
sunt fidȩs ñ cedunt hereticis. s quid eis

Expanded text:
vasa misericordiae, quae de massa ejusdem damnationis fiunt in honorem, gratia illius, non meritis suis . Ille quippe donat prodesse nobis, non solum quod docet veritas, verum etiam quod obstrepit vanitas; ut cum respondetur inquietissimae vanitati, auscultetur dentia multos diversi erroris haereticos esse permittit, ut cum insultant nobis, et interrogant nos ea quae nescimus, vel sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Propterea et Apostoportet haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos . Illi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere: sed manifesti hominibus esse non possunt, nisi cum docent; docere autem nolunt, nisi eos qui doceri quaerunt. Sed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias et insultationes haereticorum quasi de somno excitentur, et de imperitia sua erubescant sibi, et de illa imperitia sua periclitari se sentiant. Qui homines si bonae sunt fidei, non cedunt haereticis, sed quid eis
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽssunt de quib d̾r. ut ex hib̾& ticititul¬
sibi głosam ȩccłiam. Hoc tam̃uocari etiã
ipsam domũ orationum. idẽ apłs testiᷤᷤ
ẽ ubi ait. Nũquid domos ñ habetis
tomanducandũ & bibendũ. an eccłiã
dĩ contẽpnitis. & hoc quotidianꝰ usus
loquendi obtinuit. ut in eccłiam ꝓdire
uit ad ȩccłiam confugere ũ dicatur.
nsi qui ad locũ ipsum parietesq ꝓdi¬
rit uł confugerit. quib eccłiȩ con¬
rregatio continetur. Ego enĩ accepi

Expanded text:
nes sunt, de quibus dicitur: ut exhiberet sibi gloriosam ecclesiam. hoc tamen uocari etiam ipsam domum orationum idem apostolus testis est, ubi ait: numquid domus non habetis ad manducandum et bibDei contemnitis ? Et hoc quotidianus loquendi usus obtinuit, ut in ecclesiam prodire, aut ad ecclesiam confugere non dicatur, nisi qui ad locum ipsum parietesque prodierit vel confugerit, quibus Ecclesiae congregatio continetur. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
dos. ẽ. uictima redemit nos fuso sangiti¬
ne creatoris. Non tam̃ nos creauit cũ
sanguine s redemit sanguine extractati
Creauit eñinos in principio
sumꝰ. Sermo contextus adiungit. Om̃ĩa
ꝑ ipsum facta sunt & sine ipso factũ.ẽ.
nichil. Hoc ẽ quocreati sumus. Quouͦ

Expanded text:
rdos est victima, redemit nos fuso sanguirdos est victima, redemit nos fuso sanguine Creatoris. Non tamen creavit nos sanguine, sed redemit sanguine. Creavit enim nos in principio sumus. Sermo contextus adjungit, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hoc est quo creati sumus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
stituit dñs ꝓculdubioñ ẽ distinctio nͥ
int̃ aliqua duo uł plura. Nam singłari¬
tas distinctionẽ ñ requirit. Nec distinc¬
tionẽ cuiuslib& rei cõmemorauit s ad¬
didit legis. & secutus aduixit. quȩcũq
constituit dñs. Precipiendo utiq ñ ere¬
ando. Nam etiam ñnulli int̃p̃tes quę̧cũq
p̃cepit dñs transtulerunt. Sigͦ hȩc. ẽ.
distinctio legis quȩcũq p̃cepit dñs. pro¬
culdubio magna. ẽ. ista distinctio. &
recte intelligitur duo testam̃ta distin¬
guere. Eadẽ quippe sunt inuetere
&e nouo. Ibi obumbrata hic reuelata.
Ibi p̃figurata hic manifestata. Nãñ so¬
ũ sacram̃ta diuersa sunt. uerũ etiam
clarior certiorq distinctio. ẽ. quã pas
constitit. ñ istã terrenã transitoriãq
felicitatẽ a dño deo ꝓmagno munere
sꝑandã & obtandã. Quandoquidem
munigenito filio suo quẽ tanta illa ꝑ¬
pet uoluit longe aluro a se peti expec¬
tariq oportere aꝑtissima distinctione

Expanded text:
inus. procul dubio non est distinctio nisi inter aliqua duo uel plura; nam singularitas distinctionem non requirit. nec distinctionem cuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: legconstituit Dominus, praecipiendo utique, non creando. Nam etiam nonnulli interpretes, quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etiam clarior certiorque distinctio est quam passconstitit non istam terrenam transitoriamque felicitatem a domino deo pro magno munere sperandam et optandam: . quandoquidem in unigenito filio suo, quem tanta illa perpeti uoluit, longe aliud a se peti expectarique oportere apertissima distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
quib dicit apłs quod uidiciũsib mandu¬
cent& bibant. Cũ ipsam carnẽ manduceñ
&e ipsũ sanguinẽ bibant. Nunquio et uidas
magistri uenditor & traditor impius. quã¬
uis primũ ipsũ manib eius confectũ facra¬
m̃tũ carnis & sanguinis eius cũ cȩteris dis.¬
cipłis sicut aꝑtius lucas eugłista declarat
to carnem illam manducant ⁊ sanguinem
bibunt. uł cum manducaueruit & bibe¬
rint apostatȩ fuint. nũquid manent in
modus manducand illamcarnẽ & biben¬
d illum sanguinẽ. Quomodo qui man¬
ducauerit & biberit in xp̃o mance et
cauerit carnẽ xp̃i. & biberit fanguinem

Expanded text:
udicium sibi manducent et bibant, cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant ? numquid et ludas, magistri uenditor et traditor impius, quamuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista declarat,to carnem illam manducant et sanguinem bibunt uel, cum manducauerint et biberint, apostatae fiunt, numquid manent in est quidam modus manducandi illam carnem et bibendi illum sanguinem, quo modo qui manducauerit et biberit, in Christo manet et cauerit carnem Christi et biberit sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ħ indomitȩq ceruicis. Significat eñi
hereticos. Uaceas autẽ ppłorũ seductiles
animasintelligentas puto: quia facile se.¬
cunt᷑ hostauros. Nõ em̃ ppłos uniuersoᷤᷤ
sediicunt in quib sunt graues & stabiles.
Unde scriptũ ẽ. Inppło graui laudabote.
S: meis ppłis quas inuenerint uaccas. Ex
hns eñi sunt qui penetrant domos. &

Expanded text:
indomitaeque cervicis; significat enim haereticos. Vaccas autem populorum, seductibiles animas intelligendas puto, quia facile sequuntur hos tauros. Non enim populos universos seducunt, in quibus sunt graves et stabiles; unde scriptum est, In populo gravi laudabo te ; sed in eis populis quas invenerint vaccas. Ex his enim sunt qui penet
Abbreviated transcription (Latin):
in adam quando ei mulier facta.ẽ. Ut eu
hoc uideat᷑ ñ ẽ. opꝰ oculis istis corpauo
S quanto quisq ab istis uisibilib reb
ad int̾iora intelligentiȩ secesserit. hoc ẽ
autẽ quasi obdoriniscere: tanto melus&e
sinceriꝰ illito uto&e. Ipsa gͦ cognitio ueut
effectio mulieris. ẽ: de costa uiril ꝓpt̾ ut¬
nitionẽ significandam. Deiroe ut quisq
huic suȩ parti recte dñet᷑. & fiat quasi
nalis: opus ht̃ ꝑfectã sapientiã. Cuus
contẽplatio quia int̾ior. ẽ. & secrecior.
& ab om̃i sensu corporis remotissima:
conrienient̃ etiã ista soporis nomine in¬
telligi. Tunc enĩ ordinatissime caput
Qui sapientia dĩ. ẽ. Si pariat ista filios
quãitis cũ dolorib & se aouirũ suũ cor¬
uertat ut eiꝰ ipse dominet᷑. Iunc enun
potest cognosc ñ aliam partẽ in nobis
ꝑtinere ad auctnrẽ dm̃. & aliam adgas¬
tem tenebrarũ. sicut isti dicunt. S potus

Expanded text:
in Adam, quando ei mulier facta est. Ut enim in Adam, quando ei mulier facta est. Ut enim hoc videatur, non est opus oculis istis corporeis, sed quanto quisque ab istis visibilibus rebus in interiora intelligentiae secesserit hoc est autem quasi obdormiscere, tanto melius et sincerius illud videt. Ipsa enim cognitio, qua effectio mulieris est de costa viri, propter conjunctionem significandam. Deinde, ut quisque huic suae parti recte dominetur, et fiat quasi nalis, opus habet perfecta sapientia. Cujus contemplatio quia interior est et secretior, et ab omni sensu corporis remotissima, convenienter etiam ista soporis nomine intelligi potest. Tunc enim ordinatissime caput qui Sapientia est Dei. quamvis cum doloribus, et se ad virum suum convertat, ut ejus ipse dominetur. Tunc enim potest cognosci non aliam partem in nobis pertinere ad auctorem Deum, et aliam ad gentem tenebrarum, sicut isti dicunt; sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ seruile̾ locũ obtinoe. s etiam uirilis
ratio subuigar&e sibi anintalẽ partẽ suã.
ꝑ quod adutoriũ imꝑ& corpori. Ad huiꝰ
rei exẽplũ femina facta. ẽ. quã rerũ or¬
do subuigat uiro. ut quod induob ho¬
minib euidentiꝰ apparre. idẽ masculo &
femina: etiã inuno homine consid̾ari
possit. Ut appecitũ animȩ ꝑ quẽ uolup¬
tates corporis oꝑam᷑. habeat mons in¬
t̃ior tanquã uirilis ratio subiugatum.
Sic deb& uir mułierẽ regere: nec eam
ꝑmitt̃e dominari in uirũ. Quoo ub
contingit: ꝑuersa & misera domus. ẽ.
Primogͦ demonstrauit ds̃ homini qͣn¬
to melior. e̾et pecorib & om̃ib irratio¬
nabilib animantib. S hȩc facilis ratio.
ẽ: cito eñi homo intelligit se meliorẽ
ẽẽ. pecorib . Illa. ẽ. dificilis ratio qua
intelligit in se ipso aluid. ẽẽ. rationale Ex¬
quod regit: aliud animale quod regit᷑
ipsam uisionẽ secretã nomine soporis
significari arbitror: quẽ inmisit ds̃

Expanded text:
locum obtinet, sed etiam virilis ratio subjugaret sibi animalem partem suam, per quod adjutorium imperaret corpori. Ad hujus rei exemplum femina facta est, quam rerum ordo subjugat viro; ut quod in duobus hominibus evidentius apparet, id est in masculo et femina, etiam in uno homine considerari possit: ut appetitum animae, per quem de membris corporis operamur, habeat mens interior tanquam virilis ratio subjugir debet feminam regere, nec eam permittere dominari in virum; quod ubi contingit, perversa et misera domus est. 16. Primo ergo demonstravit Deus homini quanto melior esset pecoribus, et omnibus irrationabilibus animantest; cito enim homo intelligit se meliorem esse pecoribus: illa est difficilis ratio, qua intelligit in seipso aliud esse rationale quod regit, aliud animale quod regituripsam visionem secretam nomine soporis significari arbitror, quem immisit Deus