comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et querelã: s similit̃ dõ grãs mutroq referentes: pa¬
rẽ fructũ de scdis aduersisq capiemꝰ. Qualẽ se ille ue¬
rus ambidext̾ doctor gentũ fuisse testat᷑: dicens. Ẽgo
enĩ didici in quibꝰ sũ sufficiens eẽ. Scio et humiliati:¬
scio et abundare Ubiq ⁊ inom̃ib institutꝰ: et saciari
et esurire: et abundare. et penuriã pati. Omĩa pos¬
sum meo qͥ me confortat. Ergolicet dixerimꝰ biꝑtitam
cẽ temptationẽ. id ẽ. in reb uel ꝓsꝑis uel aduersis: sci¬
endũ ẽ tam̃ om̃s homines tripliciratione temptari. Pie¬
rũq obꝓbationẽ: ñnunquã obemendationẽ: int̾̃¬
dũ ob merita deliccoꝵ. Et ob ꝓbationc̃ quidẽ: ut be¬
atum abraham uł iob multosq sc̃oꝵ tͥbulationes in¬
numeras legimꝰ ꝑtulisse. Uel illud qd̾ in deuterononio
dr̃ ad popłm ꝑ moysen. Et recordaberis cuncti it. ne

Expanded text:
et querellam, sed similiter deo grates in utroque referentes paet querellam, sed similiter deo grates in utroque referentes parem fructum de secundis aduersisque capiamus. qualem se ille uerus ambidexter doctor gentium fuisse testatur dicens: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. scio et humiliari,scio et abundare: ubique et in omnibus institutus sum, et saturari et esurire et abundare et penuriam pati. omnia possum in eo qui me confortat. Ergo licet dixerimus bipertitam esse temptationem, id est in rebus uel prosperis uel aduersis, sciendum tamen omnes homines triplici ratione temptari: plerumque ob probationem, nonnumquam ob emundationem, interdum ob merita delictorum. et ob probationem quidem ut beatum Abraham, ut Iob multosque sanctorum tribulationes innumeras legimus pertulisse, uel illud quod in Deuteronomio dicitur ad populum per Moysen: et recordaberis cuncti itineri
Abbreviated transcription (Latin):
cupant᷑. Utraq enĩ mantiutunt᷑ ꝑ dextera: et inter
hec quȩ apłs dinumerat. transeuntes parit̃ dicunt.
Parma iusticiȩ: quȩ a dextrissunt et a sinist̾s. ꝑ głam
et ignobilitatẽ. ꝑ infamiã: et bonã famã. W cȩt̾a. De
qua dext̾a uel sinistra: ita salomon ex ꝑsona sponse
loquit᷑ incanticis canticoꝵ. Leua eiꝰ sub capite meo:
et dextera ciꝰ amplexabit᷑ me. Quas licet utrasq uti
les significet: tam̃ leuam sub capite suo ponit: qͥa
subiacere debent aduersȩ partes. pͥncipalicordis. Ad
hoc siquidẽ tantũ utiles st̃: ut ꝓtempore nos exerce¬
ant et erudiant adsalutẽ: ac ꝑfectos ad patientiã
reddant: Dext̾am uero ad confouendã se ac ꝑpetuo
conseruandam salutari amplexti sponsi sibimet cohe
xtri. qͣndo nos quoq rerũ p̃sentiũ copia uel mopia ñ
mutauerit: et nec illa nos ad uoluptates noxiȩ re¬
missionis impulerit. nec ista ad desꝑationẽ attraxerit

Expanded text:
uncupantur. utraque enim manu utuntur pro dextera et inter uncupantur. utraque enim manu utuntur pro dextera et inter haec quae apostolus dinumerat transeuntes pariter dicunt: per arma iustitiae quae a dextris sunt et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam eon ex persona sponsae loquitur in Cantico Canticorum: laeua eius sub capite meo, et dextera eius amplexabitur me. quas licet utrasque utiles esse significet, tamen illam sub capite suo ponit, quia subiacere debent aduersae partes principali cordis. ad hoc siquidem tantum utiles sunt, ut pro tempore nos exerceant et erudiant ad salutem ac perfectos ad patientiam - reddant. dexteram uero ad confouendam se ac perpetuo conseruandam salutari amplexu sponsi sibimet cohaextri, quando nos quoque rerum praesentium copia uel inopia non mutarit et nec illa nes ad uoluptates noxiae remissionis inpulerit nec ista ad desperationem adtraxerit
Abbreviated transcription (Latin):
quã dirissimꝰ predo intulerat spontaneã nuditatẽ. Co¬
mã quoq capitis quȩ sola de pͥoris głe reliquiis inta¬
cta remanserat: uexatori stio ꝓiecit ab scisam. Et am¬
putans id qđ seuiens reliquerat inmieꝰ: illa celesti
aduersus eũ uoce tripudiat et insultat. Si bona susce¬
pimus de manu dñi : mala ñ sustinebimꝰ: Ntidꝰ egis¬
sus sũ de utͥo matrismee: nudus reũtar illuc. Dñs de¬
dit. dñs abstulit: sicut dño placuit ita factũ ẽ: sit no¬
m̃ dñi benedictũ. Ambidextrũ merito dixerim et io¬
seph: qui in ꝓsꝑis gratior pat̾ ⁊ religiosior fr̃ib: ac¬
ceptior dõ: in aduersis castꝰ: dño fidelis:⁊ carceris im¬
tissimꝰ uinctis: inuriarũ immemor. beneficꝰ intnas:
inuidis et quantũ in ipsis fuit int̾fectorib fr̃ib ñ so¬
lũ pius. s ctiam munificusinuenit᷑. Hi gͥ eoꝵ ꝙ consi¬

Expanded text:
quam dirissimus praedo intulerat, spontaneam nuditatem. coquam dirissimus praedo intulerat, spontaneam nuditatem. comam quoque capitis, quae sola de prioris gloriae reliquiis intacta remanserat, uexatori suo proiecit abscisam et amputans etiam id quod saeuiens reliquerat inimicus illa caelesti aduersus eum uoce tripudiat et insultat: si bona suscepimus de manu domini, mala non sustinebimus? nudus egressus sum de utero matris meae, nudus reuertar illuc: dominus dedit, dominus abstulit: sicut domino placuit, sic factum est: sit. nomen domini benedictum. ambidextrum merito dixerim et Ioseph, qui in prosperis gratior patri, religiosior fratribus, acceptior deo, in aduersis castus, domino fidelis, carcere mitissimus uinctis, iniuriarum inmemor, beneficus inimicis, inuidis et quantum in ipsis fuit interfectoribus fratribus non solum pius, sed etiam munificus inuenitur. hi ergo eornmque consi
Abbreviated transcription (Latin):
toris sin uoluntate gaudebat: cũ ex locuplete pau¬
primꝰ ⁊ nudus ex diuite: ex ualido tabidus: ex ineli¬
to et głoso. ignobilis atq despectus: incorruptam
animi fortitudinẽ recentabat. Cum demiq omni
substantia atq opib destittꝰ. sterquilinii erat fa¬
ctus habitator: et uelut quidã corp ois suiscacrissimus
carmfex. testa radebat saniem ꝑfluentẽ: att ex omi
parte m̃broꝵ glebas uermiũ. mersis in ꝑfunda uulne¬
rũ digitis detrahebat. In qͥb cunctis innullã desꝑan¬
do plapsus ẽ blasphemiã: nec adu̾sus creatorẽ suũ
in aliqͦ murmurauit: qͥnimmo nequaꝗͣ tanta tem¬
ptationũ mole atq acerbitate contritꝰ. ipsũ ꝙ qd ex
omĩpͥstina facultate suo corpori suꝑfuerat indumentũ
qđ̃ ꝙ solũ quia ipso uestiebat᷑ a diaboli potuerat uasta¬
tione saluari. rescindens atq abiciens: adiecit suꝑiliã

Expanded text:
toris sui uoluntate gaudebat, cum ex locuplete pautoris sui uoluntate gaudebat, cum ex locuplete pauperrimus, nudus ei diuite, ex ualido tabidus, ea inclyto et glorioso ignobilis atque despectus incorruptam animi fortitudinem retentabat, cum denique omni substantia atque opibus destitutus sterculinii erat factus habitator et uelut quidam corporis sui seuerissimus carnifex testa radebat saniem profluentem atque ex omni parte membrorum glaebas uermium mersis in profunda uulnerum digitis detrahebat. in quibus cunctis in nullam desperando prolapsus est blasphemiam nec aduersum creatorem suum in aliquo murmurauit. quin immo nequaquam tanta temptationum mole atque acerbitate conterritus ipsum quoque quod ex omni pristina facultate suo corpori superfuerat indumentum, quodque solum quia ipso uestiebatur a diaboli potuerat uastatione saluari, rescindens atque abiciens adiecit super illam,
Abbreviated transcription (Latin):
te gła uanitatis elatꝰ: et in istis quȩ sinistrȩ partis ft̃
uirilit̃ dimicans nulla desꝑatione conciderit. ac potiꝰ
de contrariss arma quedã patientiȩ in exerciciũ uir¬
tutis assumpserit: utraq manuutit᷑ ꝓ dext̃a: et in
utroq actu triumphator effectus. tam de sinistro sta¬
rebat: ñ tam sibi eos. quam dõ subiectos ac familia¬
res cupiens exhibere.Quando ianua eiꝰ omi aduemen¬
ti patebat: quando erat pes clatidoꝵ. et octił cecoꝵ:
qͣndo de uellerib ouiũ eiꝰ. humeri calefiebant infir¬
moꝵ: quando erat orphanoꝵ pat̃. et uir unduaꝵ:
qͣndo ne in corde quidẽ suo suꝑ mimici su ruina
gauisus ẽ. Isdemq rursus ꝑ sinistrã partẽ sublimi¬
ori uirtute de adu̾sitatibꝰ triumphabat: cũ filiis
septẽ uno orbatus momento. ñ ut pat̃ acerbo lu¬
ctu conficiebat᷑. s tit uerus dei famułꝰ suꝑ crea¬

Expanded text:
te gloria uanitatis elatus et in istis quae sinistrae partis sunt te gloria uanitatis elatus et in istis quae sinistrae partis sunt uiriliter dimicans nulla desperatione conciderit ac potius de contrariis arma quaedam patientiae ad exercitium uirtutis adsumpserit, utraque manu utetur pro dextera et in utroque actu triumphator effectus tam de sinistro starebat, non tam sibi eos quam deo susceptos ac familiares cupiens exhibere, quando ianua. eius omni aduenienti patebat, quando erat pes claudorum et oculus caecorum, quando de uelleribus ouium eius umeri calefiebant infirmorum, quando erat orfanorum pater et uir uiduarum, quando ne in corde quidem suo super inimici sui ruina gauisus est. idemque rursum per sinistram partem sublimiore uirtute de aduersitatibus triumphabat, cum septem filiis uno orbatus momento non ut pater acerbo luctu conficiebatur, sed ut uerus dei famulus super crea
Abbreviated transcription (Latin):
tute transinigrat: ut nequaꝗͣ. se iam credat in carne
consistere. Habet similit̃ et sinistram: cũ temptatio¬
nũ turbinib implicat᷑: cum ad desideria carnis in¬
centiuoꝵ estib inflãmat᷑: cum ad iracundiȩ furorẽ.
ꝑturbationũ igne succendit᷑: cũ suꝑbiȩ siue cenodo¬
xiȩ elatione pulsat᷑: cũ tristicia mortẽ oꝑante depri¬
mit᷑: cũ machinis accidiȩ et impugnatione concuti¬
tur ⁊ cũq om̃i spũali feruore subtracto. quodã tepo¬
re atq irrationabili merore torpescit: ut ñ solũ cogi¬
tationib rectis ac feruentib deserat᷑: s etiam psalmꝰ.
oratio. lectio. remotio cellȩ. simul horreant: et intole¬
rabili quodã cetroq fastidio. umuersa sordeant instru¬
menta uirtutũ. Quiby cũ pulsat᷑ monachus: sinist̾s
partib se cognoscat urgeri. Quisqͥs gͥ in illis quȩ de¬
xterȩ partis cẽ p̃diximus. minime fuerit subintran¬

Expanded text:
itate transmigrat, ut nequaquam se iam credat in carne itate transmigrat, ut nequaquam se iam credat in carne consistere. habet similiter et sinistram, cum temptationum turbinibus inplicatur, cum ad desideria carnis incentiuorum aestturbationum igne succenditur, cum superbiae seu cenodoxiae elatione pulsatur, cum tristitia mortem operante deprimitur, cum machinis acediae et inpugnatione concutitur cumque, omni spiritali feruore subtracto quodam tepore atque inrationabili maerore torpescit, ut non solum cogitationibus rectis ac feruentibus deseratur, sed etiam psalmus, oratio, lectio, remotio cellae simul horreant et intolerabili quodam taetroque fastidio uniuersa sordeant instrumenta uirtutum, quibus cum pulsatur monachus, sinistris partibus se cognoscat urgueri. quisquis igitur in illis quae dextrae partis esse praediximus minime fuerit subintran
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ subsistere ꝑuidemꝰ: nec qͥsqu̾ã scõꝵ carere hac
sinistra quã diximꝰ potest. S in hoc uirtꝰ ꝑfecta dis¬
cernit᷑: si utramq in dext̾am bene utendo conu̾tat.
Et ut manifestiꝰ hoc qđ dicimꝰ possit intelligi. habet
uir sc̃s dext̾am. successus uidelicet spuales: in qͣ tẽ
consistit. quando feruens spũ desideriis ac concupis¬
centiis om̃ib dñat᷑: qͣndo ab omnidiabolica impti¬
gnatione securꝰ. absq ullo labore ac difficultate ui¬
cia carnis uel respuit. uł abscidit. Cum sublimatꝰ
a terra uniu̾sa p̃sentia atq trena ulut manẽ fu¬
mũ umbramq uacuã contemplat᷑: et ut mox tͣnsitu¬
ra contempnit. cũ futura ꝑ excessũ mentis ñ solũ
ardentissime concupiscit. uerũ etiã clariꝰ intuet᷑: cũ
efficatiꝰ spũalib pascit᷑ theoriis : cũ lucidiꝰ sibi concu¬
censꝰ adea quȩ ininsibilia sunt et ȩtña. tota animtur¬

Expanded text:
nostrum subsistere peruidemus, nec quisquam sanctorum carere hac nostrum subsistere peruidemus, nec quisquam sanctorum carere hac sinistra quam dicimus potest: sed in hoc uirtus perfecta discernitur, si utramque in dexteram bene utendo conuertat. et ut manifestius hoc quod dicimus possit intellegi, habet uir sanctus dexteram, successus uidelicet spiritales, in qua tunc consistit quando feruens spiritu desideriis et concupiscentiis omnibus dominatur, quando ab omni diabolica inpugnatione securus absque ullo labore ac difficultate uitia carnis uel respuit uel abscidit, cum sublimatus a terra uniuersa praesentia atque terrena uelut inanem fumum umbramque uacuam contemplatur et ut mox transitura contemnit, cum futura per excessum mentis non solum ardentissime concupiscit, uerum etiam clarius intuetur, cum efficacius spiritalibus pascitur theoriis, cum lucidiucensus ad ea quae inuisibilia sunt et aeterna tota animi alacr
Abbreviated transcription (Latin):
tur inbonũ: ita de infirmis ꝓnuntiat᷑ ac stultis. Oĩa
aduersaria uiro insipienti. Nec ꝓsꝑis enĩ reb ꝓficit:
nec emendat᷑ aduersis. Eiusdẽ nanq untutis ẽ tri¬
sticia fortit̃ tolerare: cuiꝰ etiã. scda moderari. Et
cũ qͥ intmno eoꝵ suꝑat᷑: neutrum sufferre certissimũ
est. Faciliꝰ tam̃ quis elidi potest ꝓsꝑis: quã aduersis.
Hec enĩ int̃dũ etiam inuitos retinent atq humili¬
ant: et compunctione saluberrima uł minꝰ peccare fa¬
crunt. uel emendant. Illa uͦ mollib mentẽ ac ꝑniciosis
extollentia blandimcntis: securos felicitatis sue ꝓuen¬
tri nuncupant᷑: ut ille aoth in libro iudicũ fuisse
describit᷑. qui utraq manu utebat᷑ ꝓ dextera. Quam
sunt et sinistra dicunt᷑. bono rectoq usu ad partẽ fe¬
cerimꝰ dexteram ꝑtinere: ut quȩcunq fuerint illa¬
partib. et ut ita dixerim manibꝰ interiorẽ hominẽ

Expanded text:
tur ad bonum ita de infirmis pronuntiatur ac stultis: omnia tur ad bonum ita de infirmis pronuntiatur ac stultis: omnia aduersa uiro insipienti. nec prosperis enim rebus proficit nec emendatur aduersis. eiusdem namque uirtutis est tristia fortiter tolerare, cuius etiam secunda moderari, et eum qui in uno eorum superatur neutrum subferre certissimum est. facilius tamen quis elidi potest prosperis quam aduersis. haec enim interdum etiam inuitos retinent atque humiliant et conpunctione saluberrima uel minus peccare faciunt uel emendant: illa uero mollibus mentem ac perniciosis extollentia blandimentis securos felicitatis suae prouendextri nuncupantur, ut ille Aoth in libro Iudicum fuisse describitur, qui utraque manu utebatur pro dextera. quam sunt ac sinistra dicuntur bono rectoque usu ad partem fecerimus dexteram pertinere, ut quaecumque fuerint inlapartibus et ut ita dixerim manibus interiorem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
et istis ipsis quib impugnari putat᷑ aduersis. tanꝗͣ
armis utendo: eisq uelut arcu et gladio scutoq
ualidissimo contra illos qui hȩc ingerunt cõmunitꝰ.
ꝓfectũ suȩ patientiȩ ac uitutis ad qͥrat: głofissimũ
constantiȩ triumphũ ex ipsis quȩ letalit̾ inferunt᷑
capiens hostiũ telis: nec ꝓsꝑis dũtaxat elatꝰ. nec de¬
ieccus adu̾sis. s itinere plano ac uia regia semꝑ incedeis.
ab illo tranquillitatis statu nequaquã leticia suꝑue¬
niente quasi in dext̾am motꝰ: nec ingruentibꝰ adu̾¬
sis tristiciaq dominante uelut ad leuam rursus im¬
pulsus. Pax enĩ multa diligentib nom̃ tuũ: et ñ ẽ
illis scandalũ. De illis uͦ qui ꝑsingulos incurrentes
casus ꝓ eoꝵ qualitate ac uarietate mutant᷑: ita dr̃.
Stultus autem sicut luna mutabit᷑. Ut enĩde ꝑfe¬
ctis ac sapientib dr̃. diligentib dm̃ omĩa cooꝑan¬

Expanded text:
et istis ipsis quibus inpugnari putatur aduersis tamquam et istis ipsis quibus inpugnari putatur aduersis tamquam armis utendo eisque uelut arcu et gladio scutoque ualidissimo contra illos qui haec ingerunt conmunitus profectum suae patientiae ac uirtutis adquirat, gloriosissimum constantiae triumphum ei ipsis quae letaliter inferuntur capiens hostium telis, nec prosperis dumtaxat elatus nec deiectus aduersis, sed itinere plano ac uia regia semper incedens, ab illo tranquillitatis statu nequaquam laetitia superueniente quasi in dexteram motus nec ingruentibus aduersis tristitiaque dominante uelut ad laeuam rursus inpulsus. pax enim multa diligentibus nomen tuum: et non est illis scandalum. de illis uero, qui per singulos incurrentes casus pro eorum qualitate ac uarietate mutantur, ita dicitur: stultus autem sicut luna mutabitur. ut enim de perfectis ac sapientibus dicitur: diligentibus deum omnia cooperan
Abbreviated transcription (Latin):
randus ẽ oꝑis: s oꝑantis affectus. Quaꝓpt̾ hec
debet in nob̃ diffinitio immobilit̃ custodiri: qd null
malũ ab alio possit inferri. nisi qͥ illud ignauia cordis¬
sui ac pusillanimitate contraxerit: hanc eandem
sententiam beato apło uno uersiculo confirmante.
Scimus autẽ qm̃ diligentib dm̃: omĩa cooꝑant᷑ in
bonũ. Dicens enĩ omĩa cooꝑant᷑ in bonũ: uniu̾sa
rit̃ comp̃hendit. Per quȩ et alio loco idẽ apłs se tran¬
sisse describit: cum dicit. Pcr arma iusticiȩ: a dextris
tristes. semꝑ autẽ gaudentes. Ut egentes: multos au¬
tẽ locupletantes. Et cętera. Omĩa gͦ quȩ ꝓsꝑa putan
mant᷑ adu̾sa. quȩ ꝑ ignobilitatẽ et infamiã euden¬
ter exp̃ssit. quȩq a sinistris eẽ descripsit. efficiun¬
tur uiro ꝑfecto arma iusticiȩ: s illata sibi magna¬
nimit᷑ sustentauerit. Qđ uidelicet ꝑhȩc dimicans.

Expanded text:
randus est operis, sed operantis adfectus. quapropter haec randus est operis, sed operantis adfectus. quapropter haec debet in nobis definitio inmobiliter custodiri, quod nulli malum ab alio possit inferri, nisi qui illud ignauia sui cordis ac pusillanimitate contraxerit, hanc eandem sententiam beato apostolo uno uersiculo coufirmante: scimus autem quoniam diligentibus deum omnia cooperantur ad bonum. dicens enim omnia cooperantur ad bonum uniuersa riter comprehendit. Per quae et in alio loco idem Apostolus se transisse describit, cum dicit: Per arma justitiae quae a dextris tristes semper autem gaudentes, ut egentes multos autem locupletantes, et cetera. omnia ergo quae pmantur aduersa, quae per ignobilitatem et infamiam euidenter expressit quaeque a sinistris esse describit, efficiuntur uiro perfecto arma iustitiae, si inlata sibi magnanimiter sustentauerit, quod uidelicet per haec dimicans
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Nec enĩ quis impiꝰ uel iniquus iccirco impu¬
nitꝰ erit: qͥa malicia sua iusto nocere ñ potuit. To¬
lerantia enim et uirtꝰ iusti: ñ illi qͥmortẽ uel suppli¬
cia intulit. s illi ꝓficit ad mercedẽ. qui illata sibi pa¬
tient̃ excipit. Idõq et hic merito puniet᷑ ꝓ crudeli¬
tatis suȩ uicio. qua malũ uoluit inferre: et ille
nichilominus nichil mali ꝑpessus ẽ: qͥa uirtute
animi sui patient̾ temptationes doloresq susten¬
tans. ea quȩ malo ꝓposito illata sunt. ad ꝓfectũ me¬
liorisstatꝰ et eternȩ uite fecit beatitudinẽ ꝑtinere. Ne¬
q enĩ patientia iob merced̃em diabolo qui cũ illu¬
striorem sins temptationib reddidit: s illi ipsi qͥ
eas uirilit̃ ꝑtulit ad quisunt. Nec iudas et̃ni suppli¬
cũ immunitate donabit᷑ quia ꝓditio ciꝰ ad salutẽ
ꝓficit gencris humani. Non enĩ ꝓuentus conside¬

Expanded text:
tunt. nec enim quia impius uel iniquus idcirco inputunt. nec enim quia impius uel iniquus idcirco inpunitus erit, quia malitia sua iusto nocere non potuit. tolerantia enim et uirtus iusti non illi qui mortem uel supplicia intulit, sed illi proficit ad mercedem qui inlata sibi patienter excepit. ideoque et hic merito punietur pro crudelitatis saeuitia, quia malum uoluit inferre, et ille nihilominus nihil mali perpessus est, quia uirtute animi sui patienter temptationes doloresque sustentans ea quae malo proposito inlata sunt ad profectum melioris status et aeternae uitae fecit beatitudinem pertinere. Neque enim patientia Iob mercedem diabolo, quia eum inlustriorem suis temptationibus reddidit, sed illi ipsi qui eas uiriliter pertulit adquisiuit, nec ludas aeterni supplicii inmunitate donabitur, quia proditio eius ad salutem generis profecit humani. non enim prouentus conside
Abbreviated transcription (Latin):
lit animo furibundo: s qualia senserit ille qui
sustinet. Iõq cum illata fuerit mors uiro scõ: ñ
ei malũ illatum eẽ credendũ ẽ. s mediũ quiddã:
qd̾ cũ peccatori malũ sit. iustorequies et absolutio
fit maloꝵs. Morsenĩ uiro requies: cuiꝰ abscondita
est uia. Et idõ nec uir iustꝰ ex hac aliqͦd patit᷑ detri¬
mentũ. qui nichil ꝑtulit noui: s id qͦd ei accessurũ
fuerat necessitate naturȩ. inimiei nequicia ñ sine p̃¬
mio uitȩ ꝑhe nnis excepit: ac debitũ mortis huma¬
nȩ qđ inexcusabili lege reddendũ ẽ. cũ fructu uber¬
rimo passionis. ac magnȩ remunerationis mercede
nichil mali ꝑpessus ẽ. s etiã mercedẽ passionis con¬
scquit᷑: quomͦ in reatũ uocabit᷑. qͥ ñ nocuit mor¬
tem inferendo. s profuit: Theodorus.
os de ꝓprietate bonimaliq uel eiꝰ qd̾ diximꝰ esse
medium disputamꝰ: ñ de affectu eoꝵ qͥ ista cõmit¬

Expanded text:
lit animo furibundo, sed qualia senserit ilit animo furibundo, sed qualia senserit isustinet. ideoque cum inlata fuerit mors uiro sancto, non ei malum inlatum esse credendum est, sed medium quiddam. quod cum peccatori malum sit, iusto requies et absolutio fit malorum. mors enim uiro requies cuius uia abscondita est. et ideo nec uir iustus ex hac aliquod perpetitur detrimentum, quia nihil pertulit noui, sed id, quod ei accessurum fuerat necessitate naturae, inimici nequitia non sine praemio uitae perennis excepit ac debitum mortis humanae quod ineicusabili lege reddendum est cum fructu uberrimo passionis ac magnae remunerationis mercedenihil mali perpessus est, sed etiam mercedem passionis adsequitur, quomodo in reatum uocabitur qui non nocuit mortem inferendo, sed profuit? THEODORVS: Nos de proprietate boni malique uel eius quod diximus esse medium disputamus, non de affectu eorum qui ista conmit
Abbreviated transcription (Latin):
ripit pat̃: Itaq mala ñnunqͣm poni ꝓ afflictio¬
nib solent: scđ̃m illud. Et penituit ds̃ suꝑ ma¬
licia quam locutus ẽ ut faceret eis: et ñ fecit. & ite¬
rum. Quia tudñe misericors et miserator. paciens
et plusquã misericors. et penitens in maliciis: id. ẽ.
ens utiles eẽ m̃ullis: ita alius ꝓpħa utiq ñ inuideis
saluti eoꝵ. s consulens imp̃cat᷑. Adde illis mala
dnẽ: ad de malaglosis t̃rȩ. Et ipse dñs. Ec̃ce inqͥt
inducam suꝑ eos mala: id est dolores ac uastitates.
quib inp̃senti salubriter castiga.ti: ad me quẽ in
reb ꝓsperis contempserunt. reuerti tandẽ ac festi¬
nare cogant᷑ inuiti. Ideoq hȩc pͥncipalia ẽẽ mala
ñ possumus diffinire. Multis enĩ ad bonũ ꝓficiuã:
et causas eternoꝵ pariunt gaudioꝵ. Et iccirco ut
putant᷑ mala nob̃ ab inmieis. uł a quibcunq ali¬
is irrogari: ñ sunt credenda eẽ mala s media. Nõ
enĩtalia inuemunt᷑. qualia putat eẽ ille qͥ intu¬

Expanded text:
ipit pater? itaque mala nonnumquam poni pro adflictionibus solent secundum illud: et paenituit deus super malitia quam locutus est ut faceret eis, et non fecit, et iterum: quia tu, domine, misericors et miserator, patiens et perquam misericors et paenitens in malitiis, id eet sens utiles esse nonnullis ita alius propheta, utique non inuidens saluti eorum, sed consulens inprecatur: adde illis mala, domine, adde mala gloriosis terrae, et ipse dominus ecce, inquit, inducam super eos mala, id est dolores ac uastitates, quibus in praesenti salubriter castigati ad me, quem in rebus prosperis contempserunt, reuerti tandem ac festinare cogantur. ideoque haec principalia eaae mala non possumus definire: multis enim ad bonum proficiunt et causas aeternorum pariunt gaudiorum. et idcirco, ut putantur mala nobis ab inimicis vel a quibuscumque aliis irrogari, non sunt credenda mala esse, sed media. Non enim talia invenientur qualia putat esse ille qui intu
Abbreviated transcription (Latin):
ptȩ uoluntatis uicio corruerunt. Uñ neq illi ĩmu¬
tabilis ec̃ naturȩ putandist̃. qͥ in illa qua creati sc̃
beatitudine ꝑseuerant: coqd̾ incontrariã partẽ ñ
fuerint similit̃ depͣuati. Auud nanq ẽ immuta
bilis naturȩ cẽ: aliud uirtutis industria boniq custo¬
dia ꝑ iminutabilis dei grãm ñ mutari. Quicqͥd e¬
ni ꝑdiligentiã uł adquirit᷑ uel tenet᷑: potest etiã
ꝑnegligentiã deperire. Idõq dr̃. Nebeatifices homi¬
nẽ ante exitũ fuũ. Quoduidelicet adhuc in collucta¬
dione quis et ut ita dixerim scaminate constitutꝰ ꝙͣ
uis umcẽ soleat. ac frequentes palmas uictorie conseq̾t᷑.
ñ potest tam̃ a mecuac suspitione incerti ꝓuentꝰ eẽ

Expanded text:
ptae uoluntatis uitio conruerunt. unde neque illi inmuptae uoluntatis uitio conruerunt. unde neque illi inmutabilis naturae esse putandi sunt, qui in illa qua creati sunt beatitudine perseuerant, eo quod in contrariam partem non fuerint similiter deprauati. aliud namque bilis naturae esse, aliud virtutis industria bonique custodia per immutabilis Dei gratiam non mutari. Quidquid enim per diligentiam vel acquiritur, vel tenetur, potest etiam per negligentiam deperire. Ideoque dicitur: Ne beatifices hominem ante exitum suum , quod videlicet adhuc in colluctatione quisque et ut ita dixerim scammate constitutus, quamvis vincere soleat, ac frequens palmas victoriae consequatur, non potest tamen a metu ac suspicione incerti proventus esse
Abbreviated transcription (Latin):
ituersus quis. uelut nouus in ea et incipiens habita¬
tor titubabit atꝙ turbabit᷑: quotiens ab cadẽ fue¬
rit cuagatꝰ. Illam nanq quã incella residens ad qͥsie¬
rat animi intentionẽ: si fuerit relaxata. recuꝑare
rursus ñ sine labore poterit ac dolore. Et ꝑhoc redu¬
ctus retro. ñ de amisso cogitabit ꝓfectu quẽ suꝑadi¬
cere potuit. si ẽ cella ñ fuisset digressus: s gaudebit
pociꝰ si illũ statũ de qͦ recidit. semetipsũ senserit rece¬
pisse. Nam sicut amissũ ac p̃teritũ tempꝰ ulteriꝰ reuo¬
car ñ potest: ita nec illa quidẽ quȩ ꝑierunt posst̃
emolumenta restitui. Quantũlibet enĩ pꝰ hȩc anmi
intentio fuerit oꝑata: instantis dici ꝓfectus. et p̃¬
sentis temporis questus c̃: ñ lucrisemel ꝑditi reparatio.
Mutabilitati atitem etiã suꝑnas potestates ut dixi¬
mꝰ subiacere: declarant illi qui de eoꝵ numero corru¬

Expanded text:
reuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitareuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitator titubabit atque turbabitur, quotiens ab eadem fuerit euagatus. illam namque quam in cella residens adquisierat animi intentionem, si fuerit relaxata, recuperare rursus non sine labore poterit ac dolore, et per hoc reductus retro non de amisso cogitabit profectu, quem superadicere potuit si e cella non fuisset excussus, sed gaudebit potius, si illum statum de quo reccidit semet ipsum senserit recepisse. nam sicut amissum ac praeteritum tempus ulterius reuocari non potest, ita ne illa quidem quae perierunt possunt emolumenta restitui. quantumlibet enim post haec animi intentio fuerit operata, instantis diei profectus et praesentis temporis quaestus est, non lucri semel perditi reparatio. Mutabilitati autem etiam supernas potestates ut diximus subiacere declarant illi, qui de eorum numero corru
Abbreviated transcription (Latin):
in librobeati iob dr̃. Quid. ẽ. homo. ut ĩmaculatꝰ sit. et
iustus appareat natꝰ de muliere: Eece int̾ scõs eius
nemo immutabilis: et celi ñ sunt mundi in conspectu
es. Et ipse de se. Egosum inqͥt ds̃. et ñ mutor. Quod
scilicet ipse sit solus naturaliter semꝑ bonꝰ. semper¬
semꝑ plenꝰ. sempꝙ ꝑfectus: cui nichil nec adicipos¬
st aliquando nec minui. Idõꝙ debemꝰ ad uirtutũ stu¬
dia irremissa cura ae sollicitudine nosmet ipsos sẽꝑ
extendere: ipsisq nos iugit̃ excreiciis occupare: ne
cessante ꝓfectu confestim diminutio subsequat᷑. Ut
eñ diximꝰ. mens in uno eodẽꝙ statu manere ñ p̃ualet.
iã est ut nec argum̃ta uirtutũ capiat. nec detrim̃ta
sustineat. Non ad qͥsisse enĩ eiꝰ. minuisse ẽ: qi desmers
ꝓficiendi appetitꝰ : ñ aberit a ꝑiculo recidendi. Idõ¬
ꝙ uigis cellȩ cõmoratio retentanda ẽ. Totiens enĩ eciã

Expanded text:
in libro beati Iob legitur: quid est homo, ut inmaculatus sit, et in libro beati Iob legitur: quid est homo, ut inmaculatus sit, et iustus appareat natus de muliere? ecce inter sanctos eius nemo inmutabilis, et caeli non sunt muidi in conspectu es . Et ipse de se: Ego sum, inquit, Deus, et non mutor , quia scilicet ipse sit solus naturaliter semper bonus, semper plenus, semperque perfectus, cui nihil nec adjici possit aliquando, nec minui. Ideoque debemus ad virtutum studia irremissa cura ac sollicitudine nosmetipsos semper extendere, ipsisque nos jugiter exercitiis occupare; ne cessante profectu, confestim diminutio subsequatur. Ut enim diximus, in uno mens eodemque statu manere non praevalet, id est, ut nec augmenta virtutum capiat, nec detrimenta sustineat. Non acquisisse enim ejus minuisse est, quia desinens proficiendi appetitus non aberit a periculo recedendi. ue iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam
Abbreviated transcription (Latin):
terit mens inuna atq eadẽ qualitate durare. Uelut
siquis contra aquas fluminis tuolenti nauẽ subige̾
remoꝵ impulsione conet᷑: necesse ẽ cũ aut uirtute
brachioꝵ torrentis aluci impetũ desecantẽ. ad suꝑi¬
ora conscendẽ. aitiremissis manib ad p̃ceps ꝓno am¬
ne reuocari. Quappt̃ istud erit euidens nr̃i indictũ de¬
trimenti: si intellexerimꝰ nos nichil ampliꝰ adqͥsisse.
Nec dubitemꝰ nos retrorsũ om̃imodis reuocatos. qua
dic ñ senserimꝰ ad suꝑiora ꝓgressos: quia ut dixi
nec in eodẽ statu mens hominis potest iugit̃ ꝑma¬
nere: nec inhac carne consistens. ita untutũ apicẽ
possidere quisqͥs ille scõꝵ. ut immobilis ꝑseueret. Ne¬
cesse ẽ enĩ aut aliqͥd adici illis semꝑ: aut miniii.
Nullaq in om̃i creatira talispoterit ẽẽ ꝑfectio. quę
mutabilitatis ñ subiaceat passiom: scd̃m illud. qd̾

Expanded text:
terit mens in una atque eadem qualitate durare. uelut terit mens in una atque eadem qualitate durare. uelut si quis contra aquas fluminis uiolenti nauem subigere remorum inpulsione conetur, necesse est eum aut uirtute brachiorum torrentis alaei inpetum desecantem ad superiora conscendere aut remissis manibus ad praeceps prono amne reuocari. quapropter istud erit euidens nostri indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progressos, quia ut dixi nec in eodem statu mens hominis potest iugiter permanere, nec in hac carne consistens ita uirtutum apicem possidebit quisque ille sanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adici illis semper aut minui, nullaque in omni creatura talis poterit esse perfectio, quae mutabilitatis non subiaceat passioni, secundum illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
Itaꝙ mensutri iusti ñ debet eẽ similis cerȩ uel altiꝰ cu¬
iusq materie mollioris. quȩ semꝑ caracteri signan¬
tium cedens. ꝓ eiꝰ forma atq imagine figurat᷑: qũaꝙ
in se tandui retinet. donec alio rursũ suꝑ imp̃sso si¬
gnaculo reformet᷑: atꝙ ita fiet ut nunquã in sua qͣ¬
litate ꝑsistens. ad formã coꝵ quȩ impͥmunt᷑ semper
conuertat᷑ ac transeat. Qum pociꝰ debet eẽ uelut
qđ dã ad amantinũ signatoriũ: ut inuiolabilem
mens nr̃a figuram sui semꝑ custodiens caracteris. u¬
niuersa quȩ incurrerint sibi. ad qualitatẽ sinstatꝰ
signet atq transformet: ipsa uͦ insigniri nullis in¬
cursibus possit.
Germanus:
Potest ne mens nr̃a unum statum itgiter retinere:
et in eadem qualitate semꝑ ꝑsistere: Theodorus.
extendens: aut si neglexerit. consequens ẽ ut retro
redeat. atq in det̾ius relabat᷑. Et iccirco nullom̾ po¬

Expanded text:
Itaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuItaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut quoddam esse adamantinum signatorium, ut inuiolabilem mens nostra figuram sui semper custodiens cbaracWria uniuersa quae incurrerint sibi ad qualitatem ani status signet atque transformet, ipsa uero insigniri nullis incursibus poeait. GERMANVS: Potestne mens nostra unum statum iugiter retinere et in eadem semper qualitate persistere? THEODORVS: eitendens, aut si neglexerit, consequens est ut retro redeat atque in deterius relabatur. et idcirco nullo modo po
Abbreviated transcription (Latin):
cuenire. idẽ salomon aliis u̾bis ita designat. Stilli¬
cidia inquiens cicient hominẽ in dic hiemali de
domo sua. Elegant̃ gͦ mentis incuriã domui cõpa¬
rauit. tectoq neglecto: ꝑ ꝙͣ pͥmo qͥdẽ uelut minu¬
dissima quȩdã penetrant ad animã stillicidia passio¬
nũ ÷ quȩ si uelut parua ac leuia negligant᷑. corrũ¬
punt tigna untutũ: et post hȩc influunt imbres
largissum uicioꝵ. ꝑ quȩ in die hyemali. id est in tp̃i
temptationis.ingruente impugnatione diaboli expel¬
lit᷑ mens dc habitatione uirtutũ: in quascilicet aliqͣn¬
ao circũspectam diligentiã retinens. uelut indomus

Expanded text:
euenire idem Salomon aliis uerbis ita designat stillieuenire idem Salomon aliis uerbis ita designat stillicidia, inquiens, eiciunt hominem in die hiemali de domo sua. eleganter ergo mentis incuriam domati conparauit tectoque neglecto, per quam primo quidem uelut minutissima quaedam penetrant ad animam stillicidia passionum. quae si uelut parua ac leuia neglegantur, conrumpunt tigna uirtutum et post haec influunt imbre largissimo uitiorum, per quem in die hiemali, id est in tempore temptationis, ingruente inpugnatione diaboli expelletur mens de habitatione uirtutum, in qua scilicet aliquando cireumspectam diligentiam retinens uelut in domus
Abbreviated transcription (Latin):
immobilit̃ ab homine possid̃eri. S ut parta iugit̃
teneat᷑: necesse ẽ eam semꝑ illa qua adqͥsita ẽ seduli¬
tate atq industria custoam. Lapsusu̾ qͥspiã nequaꝗͣ
subitanea ruma corruisse credendꝰ c̃: s aut pͣue
institutionis deceptꝰ exordio. aut ꝑ longam mentis
incuriã. paulatim untute anii decidente: et ꝑ
hoc sensim ticts increscentib casui miserabili con¬
cidisse. Ante contritionẽ eñ p̃cedit inuria: et ante
ruinã mala cogitatio. Qũeadmodũ domꝰ nunqͣ. subi¬
tanco ad rumam ꝓcumbit impulsu: nisi aut anti¬
quo uicio fundamenta. aut longa inhabitantiũ desidia.
stillicidiis pͥmũ paruissimis penetrantib corrupta sen¬
sim fuerint munim̃ta tectoꝵ. Quib ꝑ uetustã negli¬
gentiam nimaiorẽ modũ patefactis atq collapsis:
riuatm post hȩc influct plutuarũ imbriũꝙ t̃pestas
In pigriciis cnĩ humiliabit᷑ contignatio: et in
segnitia manuũ stillabit domꝰ. Qđ ammȩ spũaliter

Expanded text:
inmobiliter ab homine possideri, sed ut parta iugiter teneatur, necesse est eam semper illa qua adquisita est sedulitate atque industria custodiri. Lapsus uero quispiam nequaquam subitanea ruina conrmase credendus est, sed aut prauae institutionis deceptus exordio aut per longam mentis incuriam paulatim uirtute animi decedente et per hoc sensim uitiis increscentibus casu miserabili concidisse. ante contritionem enim praecedit iniuria, et ante ruinam mala cogitatio. quemadmodum domus numquam subitaneo ad ruinam procumbit inpulsu, nisi aut antiquo uitio fundamenti ant longa inhabitantium desidia stillicidiis primum paruissimis penetrantibus corrupta sensim fuerint munimenta tectorum, quibus per netustam neglegentiam in maiorem modum patefactis atque conlapsis riuatim post haec influet pluuiarum imbriumque tempestas. in pigritiis enim humiliabitur eontignatio, et in segnitia manuum stillabit domus. quod animae spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
na censura: necesse ẽ ut humanis uerbis et affecti¬
bi eloquat᷑. Etenim sectio uł ustio salutaris. quȩ il
lis qui ulcerũ contagione putrefacti st̃. pie infer¬
tur a medico: mala tolerantib credit̃. Nec equo
calcar: nec emendatio suauis ẽ delinquenti. Om̃s
enim disciplina his qui erudiunt᷑. amara sentit᷑
adp̃sens: sicut apłs dicit. Om̃ĩs autẽ disciplina
in p̃senti ñ uidet᷑ eẽ gaudii s meroris: postea fru¬

Expanded text:
na censura necesse est ut humanis uerbis et adfectina censura necesse est ut humanis uerbis et adfectibus eloquatur. etenim sectio uel ustio salutaris, quae lis qui ulcerum contagione putrefacti sunt pie infertur a medico, mala a tolerantibus creditur; nec equo calcar, nec emendatio suavis est delinquenti. Omnes etiam disciplinae his qui erudiuntur amarae sentiuntur ad praesens, sicut Apostolus dicit: Omnis autem disciplina in praesenti non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea au
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate suscepit. Deniq cũ beato iob diabolꝰ
adhibitis umuersis nequidiȩ suȩ machinis. ma¬
lũ hoc peccati uoluisset inferre: ac ñ solũ eum
cunctis facultatib expoliasset. uerũ etiã post illũ
de morte septem filioꝵ.tam atrocẽ tamq inspera¬
tum orbitatis dolorem. uulnere eũ pessimo a
capitis uertice usq ad plantas pedũ. et intole¬
randis cruciatib or erasset. nequaꝗͣ. et peccati
maculam quiuit infligere: qͥa in cunctis immo¬
dm̃ creasse malũuł hominibꝰ intulisse: ut ẽ illud.
Qm̃ absq me ñ ẽ ds̃. Ego dñs: et ñ alt̃. Formans lu¬
cem: et creans tenebras. Faciens pacẽ: et creansmalũ.
Et iterũ. Si est malitia in ciuitate. quã dñs ñ fecit:
mala ꝓ afflictionibꝰ ponere: ñ quia ꝑ nataͣm ꝓpriȩ
mala sint: s sc̃m hoc qd abhis sentiant᷑ mala qͥb
utilit̾ inferunt᷑. Hominib etenim disputans diui¬

Expanded text:
voluntate suscepit. Denique cum beato Job diabolus, voluntate suscepit. Denique cum beato Job diabolus, adhibitis universis nequitiae suae machinis, malum hoc peccati voluisset inferre, ac non solum cunctis eum facultatibus spoliasset, verum etiam, post illum de morte septem filiorum tam atrocem tamque insperatum orbitatis dolorem, vulnere eum pessimo a capitis vertice usque ad plantam pedum, et intolerandis cruciatibus maculam quiuit infligere, quia in cunctis inmotis deum creasse mala uel hominibus intulisse, ut est illud: quoniam absque me non est: ego dominus, et non est alter, formans lucem, et creans tenebras, facien: mala pro adflictionibus ponere, non quia per naturam proprie mala sint, sed secundum hoc quod ab his sentiantur mala quibus utiliter inferantur. hominibus etenim disputans diui
Abbreviated transcription (Latin):
tollunt᷑: ñ ex his pͥncipale bonũ obtinuisse creden¬
di sunt. qđ insolis uirtutibꝰ cẽ diffinit᷑: s mediũ
quiddã. Quia sicut iustis recte acnecessariȩ uten¬
tib utilia eẽ repꝑiunt᷑ et cõmoda: occasionẽ nãq
oꝑis dei fructusq in illiꝰ uitȩ et̃nitate parturiunt:
ita illis qui male opib abutunt᷑. inutiles st̃ atq
incõmodȩ: et occasionem peccati mortisq concin¬
nant. Hasgͥ diuisiones fixas atq immobiles reti-¬
nentes. scientesq nichil eẽ bonũ isi uirdutẽ solã.
quȩ extimore dei ac dilectione descendit: nec
malũ quicqͣm eẽ insi peccatũ solũ. et separatio¬
nẽ a deo: diligent̃ nunc discutiamꝰ. utrũ ds̃ tn¬
quam scĩs suis aut ꝑse aut ꝑ alium quepiã. infer¬
ri ꝑmiserit malũ. Quod sine dubio nusꝗͣ omĩno
reppies. Nec enĩ potuit aliquando cuiqũa nolen¬
ti ac resistenti. malũ peccati alt̃ inferre insi soli
illi qui illud in sese cordis ignauia et corrupta

Expanded text:
ipale bonum obtinuisse credendi sunt, quod in solis esse uirtutibus definitur, sed medium quiddam, quia sicut iustis recte ac necessarie utentibus utilia haec esse repperiuntur et commoda occasionem namque operis boni fructusque in illius uitae aeternitate parturiunt, ita illis qui male opibus abutuntur inutiles sunt atque incommodae et occasionem peccati mortisque concinnant. Has itaque diuisiones fixas atqnentes scientesque nihil esse bonum, nisi virtutem solam, quae ex timore Dei ac dilectione descendit, nec malum quidquam esse nisi peccatum solum et separationem a Deo, diligenter nunc discutiamus utrum Deus umquam sanctis suis, aut per se, aut per alium quempiam inferri permiserit malum, quod sine dubio nusquam omnino reperies. Nec enim potuit aliquando cuiquam nolenti ac resistenti malum peccati alter inferre, nisi illi soli qui illud in sese cordis ignavia et corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
conseqͥ medicinã: qui desꝑantes semetipsos tradide¬
runt impudiciciȩ. ioꝑationẽ omĩs erroris inimimun¬
ditiã: quiꝙ obauratione cordis et usu ac frequentia
delinquendi. pitegationẽ huiꝰ brcuissimi cuiet ulti¬
onẽ uite p̾sentis exccd̾unt. Quib etiã ꝑ ꝓpħam sermo
diumꝰ expbrat. Subticrti uossicut subucrtit dñs so¬
domã et gomorram: et facti estis sicut torris raptꝰ de
incendio: et nec sic redistis ad me. dicit dñs. Et ihere¬
mias. Interfeci et ꝑdidi popłm icũ: cctam̃ a uiis su¬
is ñ sunt rtuersi. Et iterum. Pertussisti eos et ñ doluc¬
runt: atcriuisti eos. et renucrunt accipere disciplinã.
Indurauerunt facies suas stꝑ petrã: nolucrt̃ reuerdi.

Expanded text:
es semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem omnis erroris, in inmunditiam, quique obduratione cordis et usu ac frequentia delinquendi purgationem breuissimi huius aeui et ultionem uitae praesentis excedunt. quibus etiam per prophetam sermo diuinus exprobrat: subuerti uos, sicut subuertit deus Sodomam et Gomorram, et facti estis sicut torris raptus de incendio: et nec sic redistis ad me, dicit dominus. et Hieremias: interfeci et perdidi populum meum, et tamen a uiis suis non sunt reuersi, et iterum: percussisti eos, et non doluerunt: adtriuisti eos, et rennuerunt accipere disciplinam: induraueru
Abbreviated transcription (Latin):
tissime tolerauit: sinus abrahe possidere beatissima
sorte ꝓmeruit. Egestas quoq ac ꝑsecutiones et in¬
iuriȩ quȩ mala eẽ totius uulgi opinione censent᷑.
quamsint utiles ac necessarie. etiam ex hoc liquido
compbat᷑: qđ sc̃i uiri ñ solũ eas nunquã uitare uo¬
luerunt: uerũ etiã uirtute sũma uel appetentes.
uel fortit tolerantes. amici dei effecti. et̃ne uitȩ st̃
stipendia consecuti. beato apło concinente. Propt̃
qdđ complaceo mͥ in infirmitatib. incontumeliis.
in necessitatib. in ꝑsecutionib: in angustiis pro

Expanded text:
tissime toleravit, sinus Abrahae possidere beatissima tissime toleravit, sinus Abrahae possidere beatissima sorte promeruit . Egestas quoque ac persecutiones et injuriae, quae mala esse totius vulgi opinione censentur, quam sint utiles ac necessariae, etiam ex hoc liquido comprobatur, quod sancti viri non solum eas numquam vitare voluerunt, verum etiam virtute summa, vel appetentes, vel fortiter tolerantes amici Dei effecti, aeternae vitae sunt stipendia consecuti, beato Apostolo concinente, Propter quod placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustii
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatum ac fortitudine corporis constituti: dõq
acceptissimi fuisse noscunt᷑. Et e diuerso. qui his
male abusisunt. et ea administeriũ suȩ nequiciȩ de¬
torserunt: ñ immcrito uel puniti sunt uel extincti¬
Quod frequent̾ liber regũ indicauit factũ. De ipsa
ctiam uita ac morte quia media sint: uel sci ioħis.
uel iudȩ natiuitas ꝓtestat᷑. Unius nanq intantũ
sibimet uita ꝓfuit: ut aliis quoq gaudiũ ortꝰ eius
contulisse dicat᷑. scđ̃m illud. Et multi in natiuita¬
te eiꝰ gaudebunt. De alteriꝰ uͦ dicit᷑ uita. Bontĩ
cratci. si natus ñ fuisset homo ille. De morte etiam
scõꝵ eiꝰ : De iude acsimiliũ. Mors peccatoꝵ pessima.
Infirmitas etiam carnis int̾dũ quam sit cõmoda: la¬
xaruilliꝰ pauꝑis ulcerosi. beatitudo demonstrat. Cuiꝰ
cum nulla alia turtutũ merita scͥptura cõmemoret:
ꝓhoc solo qđ egestatĩ et infirmitatẽ corporis patien¬

Expanded text:
gnitatum ac fortitudine corporis constituti, Deo quoque gnitatum ac fortitudine corporis constituti, Deo quoque acceptissimi fuisse noscuntur. Et e diverso qui his male usi sunt, et ea ad ministerium suae nequitiae detorserunt, non immquod frequenter Regnorum liber indicat factum. de ipsa etiam uita ac morte quia mediae sint uel sancti Iohannis uel Iudae natiuitas protestatur. unius namque in tantum sibimet uita profuit, ut aliis quoque gaudium ortus eius contulisse dicatur secundum illud: et multi super eius natiuitate gaudebunt. de alterius uero dicitur uita: bonum erat ei si natus non fuisset homo ille. de morte etiam s . De Judae autem ac similium, Mors peccatorum pessima . Infirmitas etiam carnis interdum quam sit commoda, Lazari illius pauperis ulcerosi beatitudo demonstrat. Cujus cum nulla alia virtutum merita Scriptura commemoret, pro hoc solo quod egestatem et infirmitatem corporis patien
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudo. uita ipsa uel mors. pauꝑtas. infirmitas
carnis. imuriȩ. et cct̾a his similia: quȩ ꝓ qualitate
et affectu utentis. uel ad bonam partẽ possunt ꝓfi¬
cere uel ad malã. Nam et diuitie ꝓficiunt frequent̃
ad bonũ scd̾m apłm. qui diuitib mundi huiꝰ p̃ci¬
pit ut facile tribuant: cõmunicent indigentibꝰ:
thesaurirent sibi fundamentũ bonũ infuturũ: ut¬
ꝑ has diuitias app̃hendant ucrãuitam. Et scđ̃m cuan
głium bonȩ sunt illis quifaciunt sibi amicos de im¬
quo mãmona. Quȩ rursus retorquent᷑ ad malũ: cũ
ad rccondendum tantũm. uel ad luxuriam congerunt᷑:
et ñ ad usus indigentiũ dispensant᷑. Potestas qͦ et ho¬
nor. corporisq robur. ac sanitas. quamfint media
et utriq conuenientia. etiam ex hoc facile comp¬
batur: quod multi scõꝵ in ueteri quidẽ testam̃to
potiti his om̃ib. et in suminis diuitiis ac culmine di¬

Expanded text:
pulchritudo, uita ipsa uel mors, paupertas, infirmitas pulchritudo, uita ipsa uel mors, paupertas, infirmitas carnis, iniuriae et cetera his similia, quae pro qualitate et affectu utentis uel ad bonam possunt partem proficere uel ad malam. nam et diuitiae proficiunt frequenter ad bonum secundum apostolum, qui diuitibus mundi huius praecipit ut facile tribuant, conmunicent indigentibus, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut per has adprehendant ueram uitam, et gelium bonae sunt illis qui faciunt sibi amicos de iniquo mammona . Quae rursum retorquentur ad malum, cum ad recondendum tantummodo vel ad luxuriam congeruntur, et non ad usus indigentium dispensantur. Potestas quoque et honor, corporisque robur ac sanitas, quam sint media et utrobique convenientia, etiam ex hoc facile comprobatur, quod multi sanctorum in veteri Testamento potiti his omnibus et in summis divitiis et culmine di
Abbreviated transcription (Latin):
Et nc̃ beatõ s dicimꝰ arrogantes. Siquidẽ ditati facti¬
sunt facientes impietatẽ: et temptauerunt dm̃ ⁊ sal¬
uifactist̃. Qũaobr̃e ut hanc ignorantiã. quȩ prauis¬
simi huiꝰ erroris radix et causa ẽ. possimꝰ euadere: pͥ¬
mũ nosse debemꝰ quiduerȩ sit bonũ. qͥd malũ: ⁊ ita
demũ suꝑhis ñ falsam uulgi. s uer̾a scͥpturarũ dif¬
finitionẽtenentes. minime infideliũ hominum
decipiemur errore:
ria sunt omĩa quȩ in hoc mundo st̃: id ẽ. bonũ.
malũ. mediũ. Debemus itaq nosse. qͥd ꝓpͥcbonũ.
qͥd malũ. qͥdue sit mediũ: ut nr̃a fides uera scientia
ra nos ad diuma ꝑducens. illi immutabili bono facit
iugit̃ inherere. E contrario nichil mali ẽẽ dicendũ ẽ.
nisi peccatũ solũ: quod abono dõ nos separans. malo
facit diabolo copulari. Media sunt quȩ in utranq par¬
tẽ ꝓaffectu et arbitrio utentis diriuari possunt: utpu¬
ta diuitie. potestas. honor. robur corporis. sanitas.

Expanded text:
 siquidem ditati sunt faeientes impietatem, et temptauerunt deum, et salui facti sunt. quamobrem nt hanc ignorationem, quae prauissimi huius erroris radii et causa est, possimus euadere, primum nosse debemus quid uere sit bonum, quid malum, et ia demum super his non falsam uulgi, sed ueram scripturarum definitionem tenentes minime infidelium hominum decipiemur errore. Tria sunt omnia quae in hoc mundo sunt, id est bonum, malum, medium. debemus itaque nosse quid proprie bonum, quid malum quidue sit medium, ut nostra fides uera scientia ra nos ad diuina perducens illi inmutabili bono facit iugiter inhaerere. et e contrario nihil malum esse dicendum est nisi peccatum solum, quod a bono deo nos separans malo facit diabolo copulari. media sunt quae in utramque partem pro adfectu et arbitrio utentis deriuari possunt, ut puta diuitiae, potestas, honor, robur corporis, sanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib suis. Non faciet dñs bene: s neq faciet ma¬
le. Uel certe cum illis inueniam᷑: qͥ huiꝰmodi queri¬
moniis am̃blasphemare dicunt᷑. Omĩs qͥ fac̃ malũ
bonꝰ ẽ in conspectu ani. et tales ei placent: aut cer¬
te ubiẽ ds̃ iusticiȩ: illam quoq blasphemiã quȩ in
subsequentib describit᷑ similit̃ adiungentes. Ua¬
nus ẽ quiseruit dõ. Aut qd̾ emolumentũ qͥa custodi¬
uimꝰ p̃cepta eiꝰ: et qͥa ambulauimꝰ tristescorã dño:

Expanded text:
in cordibus suis: non faciet dominus bene, sed neque faciet main cordibus suis: non faciet dominus bene, sed neque faciet male, uel certe cum illis inueniamur, qui huiusmodi querimoniis deum blasphemare dicuntur: omnis qui facit malum, bonus est in conspectu domini. et tales ei placent: aut certe ubi est deus iustitiae? illam quoque blasphemiam quae in subsequentibus describitur similiter adiungentes: uanus est, qui seruit deo: aut quod emolumentum quia custodiuimus praecepta ei, et quia ambulauimus tristes cora