comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licetur: quem dominum dicit
scriptura. sicut in eiusdem nar¬
rationis exordio. iusus est. in qͥt
dominus abrahe: Inuitat gͦ
& pedes lauat: & deducit abe¬
untes tanquam homines: Lo¬
quitur autem tanquam cum
domino dõ. siue cum ei ꝓmitti¬
tur filius:siue cum ei sodome
imminens interitus indicatur:¬

Expanded text:
licetur, quem Dominum dicit licetur, quem Dominum dicit Scriptura, sicut in ejusdem narrationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invitat ergo, et pedes lavat, et deducit abeuntes tanquam homines: loquitur autem tanquam cum Domino Deo, sive cum ei promittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens interitus indicatur
Abbreviated transcription (Latin):
teram meam. cum etiam sp̃c sc̃s
dominus dictus inueniatur. uͥ
apłs ait. dominus autem sp̃c ẽ:
ce ne quisquam arbitraretur fi¬
lium significatum. et ideo dic¬
tum sp̃m ꝓpter incorpoream sub¬
stantiam. secutus contexuit. uͥ
autem sp̃c domini ibi libertas:
spiritum autem domini. sp̃m
utrum aliqua extrinitate per¬
sona. an ds̃ ipse trinitas de quo
uno deo dictum est. dominum
dm̃ tuum adorabis et illi soli
seriues. uisus fuerit abrahe:
Subilice autem mambre. tres ui¬
ros uidit. quibus et inuitatis
hospicioq susceptis. et epulan¬
tibus ministrauit: sic tamen scͥp¬
tura illam remgestam narrare
cepit. ut non dicat uisi sunt ei
tres uiri: sed uisus est ei dominus:
Atq inde consequenter exponẽs
qͦm ei uisus sit. dominus. at¬
texit narrationem de tribus ui¬
ris. quos abraham ꝑ pluralem
numerum inuitat. ut hospici¬
o suscipiat: & postea singłarit̃
sicut unum alloquitur. et si¬
cut unus ei de sarra filium pol¬

Expanded text:
teram meam : cum etiam Spiritus sanctus teram meam : cum etiam Spiritus sanctus Dominus dictus inveniatur, ubi Apostolus ait, Dominus autem Spiritus est; et ne quisquam arbitraretur Filium significatum, et ideo dictum spiritum propter incorpoream substantiam, secutus contexuit, Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas ; Spiritum autem Domini Spiritutrum aliqua ex Trinitate persona, an Deus ipse Trinitas, de quo uno Deo dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies , visus fuerit Abrahae. Sub ilice autem Mambre tres viros vidit, quibus et invitatis hospitioque susceptis et epulantibus ministravit. Sic tamen Scriptura illam rem gestam narrare coepit, ut non dicat, Visi sunt ei tres viri; sed, Visus est ei Dominus. Atque inde consequenter exponens quomodo ei visus sit Dominus, attexit narrationem de tribus viris, quos Abraham per pluralem numerum invitat, ut hospitio suscipiat; et postea singulariter sicut unum alloquitur; et sicut unus ei de Sara filium pol
Abbreviated transcription (Latin):
deterra tua & de cognatione
tua & de domo patris tui. non
est aꝑtum. utrum sola uox fac¬
ta sit ad aures abrahe:an&e ocłis
post autem aliquanto aꝑtirs
dictum ẽ: Et uisus est dominus
abrahe &e dixit ei: Semini tuo
dabo t̃ram hanc. Sed nec ibi ex¬
pressum est. in qua specie uisus
eisit dominus: au̾ utrum pater.
anfilius an sp̃c sc̃s. ei uisus sit:
nisi forte ideo putant filium ui¬
sum eẽ abrahe. quia non scͥptũ
est. uisus est ei ds̃ sed uisus est
dominus: Tanquam enim ppͥe.¬
uidetur filius dominus uocari:
dicente apło. Nam & si sunt qui
dicantur dii. suie in celo. siue in
terra. sicut sunt dii multi et
domini multi: sed nobis unus
ds̃ pater: ex quo sunt omnia. et
nos in ipso. et unus dñs nr̃ ih̾c¬
xp̃c ꝑ quem omnia: & nos per
ipsum: Sed cum &ẽ ds̃ pater mul¬
tis locis inueniatur dominus
dictus. sicut est illud. dominus
dixit ad me filius meus estu ego
hodie genuite. & illud. dixit do¬
minus domino meo sede addex¬

Expanded text:
de terra tua, et de cognatione de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, non est apertum, utrum sola vox facta sit ad aures Abrahae, an et alipost autem aliquanto apertius dictum est, Et visus est Dominus Abrahae, et dixit illi: Semini tuo dabo terram hanc . Sed nec ibi expressum est, in qua specie visus sit ei Dominus; aut utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus ei visus sit. Nisi forte ideo putant Filium visum esse Abrahae, quia non scriptum est, Visus est ei Deus; sed, Visus est ei Dominus. Tanquam enim propvidetur Filius Dominus vocari, dicente Apostolo, Nam et si sunt qui dicuntur dii sive in coelo sive in terra, sicuti suntdomini multi, sed nobis unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus per quem omnia, et nos per ipsum . Sed cum et Deus Pater multis locis inveniatur dictus Dominus, sicuti est illud, Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te ; et illud, Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
ria. trinitas oꝑata est: s soliu
fili ꝑsona ẽ Uisibilem namq
filii soluis ꝑsonam: inuisibił
trinitas oꝑata est: Nec nos ali¬
quid prohibet. illas uoces fac¬
tas ad adam. non solum trin¬
tade factas intelligere. sedetiam
ꝑsonam demonstrantes eiusdẽ
trinitatis accipere Ibi enim co¬
gimur. non nisi patris acciꝑe¬
ꝑsonã uͥ dictũ ÷: hic est filius m̃s
dilectus Neq enim iħc etiam
sp̃c sancti filius. aut etiam fi¬
lius suus crediaut intelligi
potest & ubi sonuit. & clarifi¬
caui & iterum clarificabo: non¬
nisi patris ꝑsonam fatemur:
Responsio quippe est ad illam
domini uocem qua dixerat: pa¬
ter clarifica filium tuum. qđ̃
non potuit dicere. nisi deo patͥ
tantum: non & sp̃ui scõ. cuius
non erat filius: Hic autem uͥ
scriptum est. dixit dominus
ds ad adam.cur non ipsa trini¬
tas intelligatur. nil dici potest:
Similiter etiam quod scriptum
est & dixit ds̃ adabraham. exi

Expanded text:
ria Trinitas operata est, sed solius ria Trinitas operata est, sed solius Filii persona est; visibilem namque Filii solius personam, invisibilis Trinitas operata est. Nec nos aliquid prohibet, illas voces factas ad Adam, non solum a Trinitate factas intelligere, sed etiam personam demonstrantes ejusdem Trinitatis accipere. Ibi enim cogimur, nonnisi Patris accipere, ubi dictum est, Hic est Filius meus dilectus . Neque enim Jesus etiam Spiritus sancti filius, aut etiam suus filius credi aut intelligi potest. Et ubi sonuit, Et clarificavi, et iterum clarificabo, nonnisi Patris personam fatemur. Responsio quippe est ad illam Domini vocem qua dixerat, Pater, clarifica Filium tuum: quod non potuit dicere nisi Deo Patri tantum, non et Spiritui sancto, cujus non erat filius. Hic autem ubi scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Adam, cur non ipsa Trinitas intelligatur, nihil dici potest. 19. Similiter etiam quod scriptum est, Et dixit Dominus ad Abraham: Exi
Abbreviated transcription (Latin):
interrogantis secumq loquen¬
tis audisset Cuiusmodi autẽ
loquelam. tunc ds̃ exteriorib
hominum aurib insonaret.
maxime ad primum hominẽ
loquens. & inuenire difficile
est:et non hoc isto sermone sus¬
cepimus: Ueruntamen si sole uo¬
ces et sonitus fiebant. quibus
quedam sensibilis presentia dĩ.
primis illis hominibus pre¬
beretur. cur ibi ꝑsonam dĩ pa¬
tris non intelligamus nescio:
quandoquidem ꝑsona eius
ostenditur. et in ea uoce. cum
ihe inmonte coram tribus dis¬
cipulis prefulgens apparuit.
et in illa. quando suꝑ baptira¬
tum columba descendit:& in il¬
la. ubi ad patrem de sua clarifi¬
catione clamauit. eiq respon¬
sum est: et clarificaui et iterũ
clarificabo: ñ quia fieripo¬
tuit uox sine oꝑe filii. & sp̃e
scĩ: trinitas quippe in seꝑ¬
biliter oꝑatur: sed quia ea uox
facta est. quȩ solius ꝑsonam pa¬
tris ostenderet: sicut humanã
illam formam ex uirgine ma¬

Expanded text:
interrogantis secumque loqueninterrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus hominum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis illis hominibus praeberetur, cur ibi personam Dei Patris non intelligam nescio: quandoquidem persona ejus ostenditur et in ea voce, cum Jesus in monte coram tribus discipulis praefulgens apparuit ; et in illa, quando super baptizatum columba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione clamavit, eique responsum est, Et clarificavi, et iterum clarificabo . Non quia fieri potuit vox sine opere Filii et Spiritus sancti Trinitas quippe inseparabiliter operatur; sed quia ea vox facta est, quae solius personam Patris ostenderet: sicut humanam illam formam ex virgine Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Quia etiam utrum soleret adam
corporeis oculis dm̃ uidere nõ
euidenter apparet.cum p̃sertim
magna sit questio. cuiusmodi
ocłi eis aꝑti fuerint. quando ue¬
titum cibum gustauerunt: Hi
enimantequam gustassent clau¬
si erant: Illud tantum ñ temere
dixerim. si paradisum corpora¬
lem quendam locum illa scͥp¬
tura insinuat deambulare ib
dm̃. non nis in aliqua corporea
forma ullomodo potuisse: Nã
& solas uoces factas quas au¬
diret homo. ne aliquam for¬
mam uidere. dici podest. Nec
quia scriptum est. abscondit
se adam a facie domini: conti¬
nuo sequidur. ut soleret eius¬
faciem uidere: Quid si enim
non quidem uidere ipse potat.
sed uideri ipse metuebat ab eo
cuius uocem audierat. & deã¬
bulantis presentiam. presentia¬
senserat: Nam &e cam dixit dõ:
A facie tua abscondam me: Nec
ideo fateri cogunur. eum solere
cernere faciem dĩ corporeis ocu¬
lis. in qualibet forma iusibili:
quamuis de facinore suo uocẽ

Expanded text:
quia etiam utrum soleret Adam quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat? Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem
Abbreviated transcription (Latin):
absconderat:cur non iam ipse
intelligatur apparuisse abra-¬
he & moysi & quibus uoluit.
et quemadmodum uoluit. ꝑ
subiectam sͥ commutabilem
atq uisibilem creaturam: cum
ipse in se ipso atq in substan¬
cia sua. qua est incommutabi¬
lis atq inuisibilis maneat
S fieri potuit. ut aꝑsona ad
ꝑsonam occulte scriptura tͣn¬
siret: et cum patrem dixisse
narrasset fiat lux. & cetera q̃
per uerbum fecisse commemo¬
ratur. etiam filium indicaret
loqui ad primum hominem.
non aꝑte hoc explicans. s eis
qui possent intelligendum in¬
timans: Qui ergo habet iures.
quibus hoc secretum possit m̃¬
tis acie penetrare. ut ei liquido
appareat. uł posse eciam patrem.
uł non posse nisi filium. &e sp̃m
manis oclis apparere: ꝑgat in
hec scrutanda. uł si potest etiã
uerbis enuncianda. atq tractan¬
da: Res tamen.quantum ad hoc
scripturȩ testimonium attinet.
ubi ds̃ cum homine locutus ẽ.
quantum existimo occulta est:

Expanded text:
absconderat: cur jam non ipse absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse commemoratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis qui possent intelligendum intimans. 18. Qui ergo habet vires, quibus hoc secretum possit mentis acie penetrare, ut ei liquido appareat vel posse etiam Patrem, vel non posse nisi Filium, et Spirimanis oculis apparere, pergat in haec scrutanda, si potest, etiam verbis enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est:
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad litteram intelligi talis
dei deambuladio &e collocutio
nisi in specie humana: ñ uideo
Neq enim dici potest uocem
solam factam. ubi deambulas¬
se dictus est ds̃: aut eum qui de¬
ambulabat ĩloco non fuisse ui¬
sibilem: cum & adam dicat. qd̃
se abscondit a facie dei: Quis
erat ergo ille: Utrum pateran
filius. an sp̃c sc̃s. an omnino ds̃
indiscrete ipsa trinitas. in for¬
ma hominis.homini loqueba¬
tur: Contextio quidem ipsa scͥp¬
ture. nusquam transire sentitus
a ꝑsona ad ꝑsonamꝰ Sed ille
uidetur loqui ad primum ho¬
minem. qui dicebat fiat lux.
et fiat firmamentum. & cete¬
dm̃ patrem solemus accipere
dicentem. ut fiat quicquid fa¬
cere uoluit: omnia enim per
uerbum suum fecit: Quod uer¬
bum eius: unicum filium eius.
secundum rectam fidei regulã
noiumus: Si ergo ds̃ pater lo¬
cutus est ad primum hominẽ.
& ipse deambula bat ĩparadiso
aduesꝑam. & ab eius facie se ini
medio ligni paradisi peccator

Expanded text:
sit ad litteram intelligi talis sit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. Quis erat ergo ille? utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus? An omnino Deus indiscrete ipsa Trinitas, in forma hominis homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fiat lux, et, Fiat firmamentum , et caeteDeum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat quidquid facere voluit. Omnia enim per Verbum suum fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator
Abbreviated transcription (Latin):
pacifico studio requiramus.
parati corrigi.si fraterne ac rec¬
te reprehendimur.parati etiã¬
si ab inimico ueratamen dicen¬
te mordemur. utrum indiscre¬
te ds̃ apparuerit patrib nr̃is.
andequam.xp̃c ueniret in car¬
ne:analiqua ex trinitate per¬
sona. ac singillatim quasi per
patribus apparuerit. an aliqua
ex triuitate persona.X. iuuin
genesi scriptum est locu¬
tum dm̃ cum homine
quem de limo finxerat. si ex¬
cepta figurata significatione.
ut reigeste fides etiam ad litte¬
ram teneatur ista tractamus:
inspecie hominis uidetur ds̃
cum homine tunc locutus: Nõ
quidem expresse hoc in libro
positum est. sed circum stantia
lectionis id resonat: maxime
illud quod scriptum est. uocẽ
dei audisse adam deambulan¬
tis in paradiso ad uesꝑam. et
abscondisse se in medio ligni.
quod erat inparadiso. deoq di¬
centi. ubi es adã. respondisse legit᷑
Audiui uocem tuam & abscon¬
dime a facie tua: quoniam nu¬
dus sum: Quomodo enim pos¬

Expanded text:
pacifico studio requiramus, pacifico studio requiramus, parati corrigi, si fraterne ac recte reprehendimur; parati etiamsi ab inimico, vera tamen dicente, mordemur; utrum indiscrete Deus apparuerit patribus nostris antequam Christus veniret in carne, an aliqua ex Trinitate persona, an singillatim quasi per Patribus apparuerit, an aliqua ex Trinitate persona. ApparitiGenesi scriptum est, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim pos
Abbreviated transcription (Latin):
aliter: & uisibilis est ꝑse ipsum.
quia nondum carne assumpta.
substantia eius. conspicua morta¬
libus oculis fuit: &e mortalis
inquantum mutabilis: Ita et
sp̃e sc̃s. qui alias columba. aliaᷤ
ignis apparuit. Unde non tri¬
nitati aiunt. sed singulariter
& proprie patri tantum modo
conuenit quod dictum est. im¬
mortali.imusibili.soli deo. Et
qui solus habet immortalitatẽ.
et lucem habitat in accessibilẽ.
quem nemo hominum uidit.
nec uidere potest: Omissis gͦ
istis. qui nec animȩ substan¬
tiam inuisibilem nosse potu¬
erunt. unde longe remotum ab
eis erat. ut nossent unius ce so¬
lius dei id est patris. & filiĩ. et
sp̃c scĩ. non solum inuisibilem.
uerum & in commutabilem ꝑ¬
manere substantiam. ac ꝑ hoc
inuera & sincera immortalita¬
te consistere: nos qui numquã
appariusse corporeis oculis
dm̃. nec patrem. nec filium. nec
sp̃m sc̃m dicimus. nisi ꝑ sub¬
iectam sue potestati corporcã
creaturam: in pace catholica.

Expanded text:
aliter, et visibilis est per se ipsum, aliter, et visibilis est per se ipsum, quia nondum carne assumpta, substantia ejus conspicua mortalibus oculis fuit; et mortalis, in quantum mutabilis: ita et Spiritus sanctus, qui alias columba, alias ignis apparuit. Unde non Trinitati, aiunt, sed singulariter et proprie Patri tantummodo convenit quod dictum est, Immortali, invisibili, soli Deo; et, Qui solus habet immortalitatem, et lucem inhabitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest. 16. Omissis ergo istis, qui nec animae substantiam invisibilem nosse potuerunt, unde longe remotum ab eis erat ut nossent unius et solius Dei, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti, non solum invisibilem, verum et incommutabilem permanere substantiam, ac per hoc in vera et sincera immortalitate consistere: nos qui nunquam apparuisse corporeis oculis Deum nec Patrem, nec Filium, nec Spiritum sanctum dicimus, nisi per subjectam suae potestati corpoream creaturam, in pace catholica
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sanctus carnem assumpsit:
de quo utiq sine dubio tur¬
babuntur. Siꝓpter carnem
mortalis est filius: quomodo
accipiant patrem tantummͦ
sine filio.& sine spũ scõ. habere
iminortalitatem. quandoqui¬
dem sp̃c sẽs non assumpsit car¬
nem: qui si non habet immor
nem mortalis est filius: Si aut̃
de patre tantummodo dictum
est.qui solus habet immortali¬
dadem: Quo cuta ita se arbitran¬
tur. et ante incarnationem ꝑ
se ipsum mortalem filium pos¬
se conuincere: quia ipsa muta¬
bilitas. non inconuenienter
mortalitas dicitur. secundũ ꝗͣ
et anima dicitur mori. Non
quia incorpus. uel in aliquã
alderam substanciam mutatur
et uercitur: sed in ipsa sua sub¬
stancia. quicquid alio modo
nunc est. aut fuit. secundum
id quod destiterit eẽ quod erat.
mortale deprehenditur: Quia
itaq inquiunt. antequam na¬
tus ẽẽt filius dei de uirgine
maria. ipse apparuit patrib
nrĩs. non inuna eademq specie.
sedmulti formiter alider atq

Expanded text:
iam Spiritus sanctus carnem assumpsit, iam Spiritus sanctus carnem assumpsit, de quo utique sine dubio turbabuntur, si propter carnem mortalis est Filius, quomodo accipiant Patrem tantummodo sine Filio et sine Spiritu sancto habere immortalitatem; quandoquidem Spiritus sanctus non assumpsit carnem: qui si non habet immortnem mortalis est Filius: si autemde Patre tantummodo dictum est, Qui solus habet immortalitatem. Quocirca ita se arbitrantur et ante incarnationem per se ipsum mortalem Filium posse convincere, quia ipsa mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur, secundum quam et anima dicitur mori: non quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur: sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est ac fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortale deprehenditur. Quia itaque, inquiunt, antequam natus esset Filius Dei de virgine Maria, ipse apparuit patribus nostris, non in una eademque specie, sed multiformiter, aliter atque
Abbreviated transcription (Latin):
qui ista non de filio. non de spũ
scõ. sed tantum de patre accipi
uolunt: dicunt uisibilem fili¬
um.non ꝑcarnem de uirgine as¬
sumptam sed etiam antea ꝑ se
ipsum: Nam ipse inquiunt ap¬
paruit oculis patrum: Quibus
si dixeris. quomodo ergo uisibi¬
lis ꝑse ipsum filius. ita ce mor¬
talis ꝑse ipsum ⁊ut constet uob̾
quod tantummodo de patre uul¬
tis intelligi quod dictum ẽ. qui
solus habet immortalitadem:
Nam si propter carnem susceptã
mortalis est filius. ꝓpter hanc
sinite ut sit et uisibilis: Respon¬
dent. nec ꝓpter hanc se morta¬
lem filium dicere. seb sicut et
ante uisibilem: ita & ante mor¬
talem: Nam si propter carnem
filium dicunt ẽẽ mortalẽ: iam
non pader sine filio solus habci
immortalitatem: quia ce uer¬
sunt. habet immortalitatem:
Neq enim quia carnem assump¬
sit mortalem: ideo amisit ĩmor¬
talitatem suam:quandoquidẽ
nec anime humane hoc acci¬
dere potuit. ut cum corpore
moreretur. dicente ipso dño.

Expanded text:
qui ista non de Filio nec de Spiritu sancto, sed tantum de Patre accipi volunt, dicunt visibilem Filium, non per carnem de Virgine assumptam, sed etiam antea per se ipsum. Nam ipse, inquiunt, apparuit oculis Patrum. Quibus si dixeris, Quomodo ergo visibilis per se ipsum Filius, ita et mortalis per se ipsum, ut constet vobis quod tantummodo de Patre vultis intelligi, quod dictum est, Qui solus habet immortalitatem: nam si propter carnem susceptam mortalis est Filius, propter hanc sinite ut sit et visibilis: respondent, nec propter hanc se mortalem Filium dicere; sed sicut et ante visibilem, ita et ante mortalem. Nam si propter carnem Filium dicunt esse mortalem, jam non Pater sine Filio solus habet immortalitatem; quia et Veromnia, habet immortalitatem. Neque enim quia carnem assumpsit mortalem, ideo amisit immortalitatem suam: quandoquidem nec animae humanae hoc accidere potuit, ut cum corpore moreretur, dicente ipso Domino, N
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scĩ dicta est: non ita ut ap¬
pareret cius ipsasubstantia. qua¬
& ipse inuisibilis. & incominu¬
tabilis est. sicut pader & filius:
sed ut excerioribus uisis. ho¬
minum corda cominota: dem-¬
porali manifestatione uenien¬
tis. ad occultam rternitatem
semꝑ presentis. conuerterentur:¬

Expanded text:
Spiritus sancti dicta est: non ut apSpiritus sancti dicta est: non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentur
Abbreviated transcription (Latin):
ut maneret in commutabilis
forma dĩ. manifestum ẽ quoda
patre ce filio non apparentib
factum sit. quod appareret in
filio. id est ab inuisibili patre
cum inuisibili filio. idem ipse
filius uisibilis miteretur: Cũ
ergo ait & ame ipso non ueni.
Iam hoc secundum formam
serui dictum est: secundum ꝗͣ
dictum est. ego non uidico quẽ¬
q̃am: Si ergo missus dr̃. in qͣn¬
tum apparuit foris in creatura
corpr̃ali. qui intus in natura
spiritali ocłis mortalium semꝑ
occultus ẽ: iam in promptu est
intelligere etiam de sp̃u sco. cur
missus & ipse dicatur: Facta ẽ
enum quedam creature species
ex tempore: in qua uisibiliter
specie uelut columba descendit.
siue cum decem dieb ꝑactis
post eius ascensionem die pen¬
tecostes factus est subito dece
lo sonus quasi ferretur flatus
uehemens: & uise sunt illis lin¬
gue diuisȩ sicut ignis. qui et
insedit suꝑunumquemq eoꝵ:
Hec oꝑatio uisibiliter expressa.
& oculis oblata mortalib missio

Expanded text:
ut maneret incommutabilis ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Haec operatio visibiliter expressa, t oculis oblata mortalibus missio
Abbreviated transcription (Latin):
sinc tempore erat. in quo temprẽ
fieret: Ordo quippe temporum.
ineterna dĩ sapientia. sine tem¬
pore est: Cum itaq hoc a patre
& filio factum est. ut in carne
filius appareret: congruenter
dictus est missus ille qui in car¬
ne apparuit.misisse autem ille
qui in ea non apparuit: quoni¬
am illa quȩ coram corporeis o
culis foris geruntur. ab interio¬
re apparatu naturȩ sp̃alis exi-¬
stunt: ꝑ ropterea conuenienter
missa dicuntur: forma porroil¬
la suscepti hominis. filii ꝑsona
est non etiam patris: Quaꝓpter
pater inuisibilis. una cum filio
sccum inuisibili: eundem filiũ
usibilem faciendo. misisse cum
diccus est: Qui si comodo uisibi¬
lis fieret. ut cum patre inuisibi¬
lis eẽ desisteret: idest si substan¬
tia inuisibilis uerbi. in creaturam
uisibilem mutata &e transiens
uerteretur ita missus a patre
indelligeretur filius: ut tantũ
missus. non etiam cum padre
mittens. inueniretur: Cum ue¬
ro sic accepta est forma serui.

Expanded text:
sine tempore erat, in quo tempore sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporculis foris geruntur ab interiore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui,
Abbreviated transcription (Latin):
monuit: Sed quodlibet hoꝵ
sit: uerbo utiq factum ẽ: Dei
autem uerbum. ipse est dĩ filiꝰ
Qua propter cum cum pader
uerbo misit: a padre & uerbo
eius factum est. ut mitteretur.
Ergo a patre & filio missus est
idem filius: quia uerbum pa¬
tris est ipse filius: Quis enunse
tam sacrilega induat opinione
ut putet temporale uerbum
a patre factum ẽẽ. ut eternus fi¬
lius mitteretur. et in carne ap¬
pareret ex tempore: Sedutiq
in ipso dei uerbo. quod erat in
principio apud dm̃ & ds̃ erat.
in ipsa scilicet sapientia dĩ. sine
tempr̃e erat: quo tempore illam
in carne apparere oporteret: Ita¬
Q cum sine ullo inicio tpr̃is.
in principio ẽẽt uerbum. & uer¬
uerbum: sine ullo tempore in
ipso uerbo erat. quo tempore uer¬
bum caro ficret. ut habitaret
innobis: Que plenitudo tempo¬
ris cum uenisset: misit ds̃ fili
um suum factum ex muliere:
id est factum in tempr̃e: ut in¬
carnatum uerbum hominib
appareret: quod in ipso uerbo

Expanded text:
monuit? Sed quodlibet horum monuit? Sed quodlibet horum sit, Verbo utique factum est: Dei autem Verbum, ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater Verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale Verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur, et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo, quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet sapientia Dei, sine tempore erat: quo tempore illam in carne apparere oporteret. Ita cum sine ullo initio temporis in principio esset uerbum, et ueruerbum, sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum ueum suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo
Abbreviated transcription (Latin):
sit. si ipse se misit: Cui primũ
respondeo. querens ut dicat si
pocest quemadmodum eum
pater sanctificauit:. si se ipse
sanctificauit Utrumq enim
ipse dominus ait: Quem pat̃
inquit scĩficauit et misit in
hunc mundum: uos dicitis quia
blasphemat. quoniam dic̃ filius
dĩ sum: Alio autem loco ait:
Et pro cis sanctifico me ipsum:
Item quero quemadmodum eũ
pater tradidit: si ipse se tradidit.
Utrumq enu diẽ apłs paulus:¬
tore ait: Qui me dilexit. & tradi¬
dit semet ipsum pro me Credo
respondebit. si hec probe sapit.
quia una uoluntas ẽ patris et
filii et inseparabilis oꝑatio: Sic
ergo intelligat illam incarnati¬
onem. & ex uirgine natiuitatẽ.
in qua filius intelligitur missꝰ
una eademq oꝑatione patris et
filii inseparabiliter eẽ factam:
non utiq inde separato sp̃uscõ.
fortassis quod dicimus appa¬
rebit: Quomodo misit ds̃ fili
um suum. iussit ut ueniret. at
an rogauit. an tantummodo ad¬

Expanded text:
sit, si se ipse misit?" cui primum sit, si se ipse misit?" cui primum respondeo quaerens, ut dicat, si potest, quomodo eum pater sanctificauit, si se ipse sanctificauit. utrumque enim idem dominquit, sanctificavit, et misit in hunc mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quoniam dixi, Filius Dei sum . Alio autem loco ait: Et pro eis sanctifico me ipsum . Item quaero quomodo eum Pater tradidit, si se ipse tradidit? Utrumque enim dicit apostore ait: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me. Credo, respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio: Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu safortassis quod dicimus apparebit. Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atqan rogavit, an tantummodo ad
Abbreviated transcription (Latin):
at non eum priuationem uir¬
ginitatis sed differentiam sexꝰ¬
fiei hebreo loquendi more.
significari uoluisse: Cum itaq
ait. misit ds̃ filium suum fac¬
tum ex muliere: satis ostendit
eo ipso missum filium. quo
factus est ex muliere: Quod
ergo de deo natus est:in hoc
mundo erat Id autem de ma¬
ria natus est inhunc mundũ
missus aduenit: Proide mitti¬
a patre. sine spũ scõ non potuit.
non solum quia intelligitur
pater cum eum misit. id est fe¬
cit ex femina. non utiq sine
suo sp̃u fecisse. ⁊ uerum etiam quod
manifestissime atq aꝑtissime.
in euangłio dr̃ uirgini mariȩ.
querenti ab angło quemadmno¬
dum fiet istud: sp̃c sc̃s super¬
ueniet inte et iurcus altissimi
obumbrabit tibi: Et matheuis
dicit: Inuenta est inutero ha¬
bens de sp̃u scõ Quamquam
misit me &e sp̃c eius: fortasse
aliquid cogat. ut dicamus õ
a se ipso missum ẽẽ filium: qr
te omnia creantur: Et quomo¬
do iam inquit pader cum mi¬

Expanded text:
at, non eum privationem virat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus, Hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitta Patre sine Spiritu sancto non potuit, non spater, cum eum misit, id est fecit ex femina, non utique sine spiritu sancto fecisse, uerum etiam quod manifestissime atque apertissime in euangelio dicitur uirgini Mariae quaerenti ab angelo: quomodo fiet istud? spiritus sanctus superueniet in te et uirtus altissimi obumbrabit tibi. et Matthaeus dicit: inuenta est in utero habens de spiritu sancto; quamquam misit me et spiritus eius. Fortasse aliquis cogitat, ut dicamus etiam a se ipso missum esse filium, quite omnia creantur, et "quomodo iam" inquit "pater eum mi
Abbreviated transcription (Latin):
& terram ego impleo: Si aũt
de patre dictum est: ubi ẽẽ po¬
tuit sine uerbo suo&r sine sa¬
pientia sua: que ꝑtendit a fine
usq ad finem fortiter. & dispo¬
nit omnia suauiter: S neq¬
sp̃c sanctus missus est. ubi erat:
Namce ille qui non inuenit lo¬
cum quo eat a facie dĩ. & dicit.
si ascendero in celum tu ibi es
si descendero iinfernũ ades
ubiq uolens intelligi presentem
dm̃: prius nominauit sp̃m eiꝰ
Nam sic ait Quoibo a sp̃u tuo.
& quo a facie tua fugiam: Qͦ¬
cura si & filius &e sp̃c sc̃s illuc
mictuntur ubi erant. queren¬
dum est quemadinodum intel¬
ligatur ista missio: siue filii si¬
ue sp̃c scĩ: Pater enim solus. nus¬
quam legitur missus: & de filio
quidem: ita scribit apłs: Cum
autem uenit plenitudo tempo¬
ris: misit ds̃ filium suum. fac¬
tum ex muliere. factum suble¬
ge. ut cos qui sub lege erant
redimeret: Misit inquit filium
suum. factum ex muliere Qͦ
nomine quis catholicus nesci¬

Expanded text:
et terram ego impleo. si autem et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter? sSpiritus sanctus missus est ubi erat. Nam et ille qui non invenit locum quo eat a facie Dei et dicit: Si ascendero in coelum, tu ibi es, et si descendero in infernum, ades, ubique volens intelligi praesetnem Deum, prius nominavit Spiritum ejus. Nam sic ait: Quo abibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus sancti, Pater enim solus nusquam legitur missus. Et de Filio quidem ita scribit Apostolus: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere, quo nomine quis catholicus nesci
Abbreviated transcription (Latin):
de illo dixit iħc Quem mittet
pater innomine meo: & spiri¬
tus sc̃s utroq minor ẽ. quia et
pater eum mittit sicut comine¬
morauimus. & filius: cum dic̃
si autem abiero mittam eum
ad uos: Qua inquestione. pri
sit filius: Ego inquit a patre
exii. et ueni in hunc mundum:
Ergo a patre exire. & uenire uz
hunc mundum.: hoc est mitti:
Quid igitur est. quod de illo idẽ
ipse euangłista dicit: in hoc mũ¬
doerat. & mundus ꝑ eum factꝰ
est .&. mundus eum ñ cognout
Deinde coniungit in sua ꝓpri
uenit: Illuc itaq missus ẽ:
quo uenit: At si in hunc mun¬
dum missus est. quia exiit a
pat᷑ & uenit in hunc mundum
et in hoc mundo erat. illuc gͦ
missus est ubi erat: Nam et¬
uxta illud quod scripcum est
in ꝓpħa dominum dicere. ce¬
lum &e terram ego impleo. side
filio dictum ẽ. ipsum enim ñ¬
nulli uolunt indelligi uł pro¬
fecis uł in ꝓpħis locutum. quo
missus est. nisi illuc ubi erat:
Ubiq enim erat qui ait. cęlũ

Expanded text:
de illo dixit Jesus, Quem mittet de illo dixit Jesus, Quem mittet Pater in nomine meo: et Spiritus sanctus utroque minor est, quia et Pater eum mittit, sicut commemoravimus, et Filius cum dicit: Si autem abiero mittam eum ad vos. Qua in quaestione, primsit Filius? Ego, inquit, a Patre exii et veni in hunc mundum. Ergo a Patre exire, et venire in hunc mundum, hoc est mitti. Quid igitur est quod de illo idem ipse evangelista dicit: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit: deinde conjungit: In sua propria venit. Illuc utique missus est quo venit: at si in hunc mundum missus est, quia exiit a Patre et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat: illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum
Abbreviated transcription (Latin):
hic euigilent si possunt.
qui hoc etiam sibi suffragari pu¬
tauerunt. quasi ad demonstran¬
dum patrem filio maiorem: qr
dixit filius pater clarifica me:
Numquidnam & ipse maior
est illo: Porro autem si ꝓpterea
filio accipiet. ⁊deo de eo accipiet.
quia omnia que habet pater
ipsius sunt: manifestum est.
um: pater głificat filium. Uñ
cognoscitur. quod omnia quȩ
habet pater. non tantum filii.
sed etiam sp̃c scĩ sunt: quia po-
ille qui głificat eo quem głificat
maior est.sinant ut equales
sint. qui se inuicem clarificant:¬
Scriptum est autem quod et
filius glorificet patrem: Ego¬
te inquit glificaui suꝑ terram.:
Sanc caueant ne putetur sp̃c
sc̃s maior ambobus. quia głifi¬
cat filium. quem gli̾ficat pader
ipsum autem. nec a patre. nec
Quomõdo intelligenda sit mis
se conuertunt ut dicant:
Maior est qui mittit. quam qui
mittitur Proinde maior est
pater filio. quia filius a patre
se missum assidue commemo¬
rat: Maior est &e spũ scõ. quia

Expanded text:
hic evigilent, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari putaverunt, quasi ad demonstrandum Patrem Filio majorem, quia dixit Filius, Pater, clarifica me. numquidnam et ipse major est illo? Porro autem si proptereFilii accipiet, et ideo de ejus accipiet quia omnia quae habet Pater ipsius sunt; manifestum est qum, Pater glorificat Filium. Unde cognoscitur quod omnia quae habet Pater non tantum Filii, sed etiam Spiritus sancti sunt, quia poteille qui glorificat, eo quem glorificat major est; sinant ut aequales sint qui se invicem glscriptum est autem, quod et filius glorificet patrem. ego, inquit, te glorificau i super terram. sane caueant, ne putetur spiritus sanctus maior ambobus, qui glorificat filium, quem glorificat pater, ipse autem nec a patre nec QVOMODO INTELLse convertunt ut dicant: Major est qui mittit quam qui mittitur; proinde major est Pater Filio, quia Filius a Patre se missum assidue commemorat; major est et Spiritu sancto, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ur gͦ non &e pater dicitur
missus ꝑ illas species cor¬
porales. ignem rubi. & colump¬
nam nubis. uel ignis. & fulgu¬
ra in monte. & siqua talia tunc
apparucrunt. cum cum coram
locutum patribus teste scͥptura
didicimus: si ꝑillos creaturȩ mo¬
dos. &e formas corporaliter exp̃s¬
sas. & humanis aspectibus p̃¬
sentatas. ipse demonstrabatur:
Si autem filius per easdem de¬
monstrabatur. curtanto post
dicitur missus. cum ex femina
factus est. sicut dicit apłs. cum
autem uenit plenitudo dempo¬
ris. misit ds̃ filium suum fac¬
tum ex muliere: quandoquidem
& andea mittebatur cum ꝑillas
creature mutabilis formas pa¬
tribus apparebat: Aut si non
recte posset dici missus. nisicum
uerbum caro factum est. cur
talis incorporatio facta est:
Si uero ꝑ illa uisibilia quȩ ins
lege & ꝓpħis cominendantur.
nec pater. nec filius. s: sp̃e sẽs
nunc dicitur missus cum illis
modis & antea mitteretur :
In huius ꝑplexitate questio¬

Expanded text:
ergo non et Pater dicitur missus per illas species corporales, ignem rubi, et columnam nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto post dicitur missus, cum ex femina factus est, sicut Apostolus dicit, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere : quandoquidem et antea mittebatur, cum per illas creaturae mutabiles formas Patribus apparebat? Aut si non recte posset dici missus, nisi cum Verbum caro factum est; cur talis incorporatio facta est? Si vero per illa visibilia quae in Lege et Prophetis commendantur, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus nunc dicitur missus, cum illis modis et antea mitteretur? 13. In hujus perplexitate quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
do pater aliquando filius. ali¬
quando sp̃c sc̃s: an sine ulla di¬
stinctione ꝑsonarum. sicut dr̃
ds̃ unus & solus. idest ipsa tri¬
nitas. ꝑ illas creaturȩ formas pa¬
tribus apparuerit:deinde quod¬
libet horum inuentum uisum¬
ue fuerit. utrum ad hocopus
tantummodo creatura formata
sit: inqua ds̃ sicut tunc oportu¬
isse iudicauit. humanis ostende¬
retur aspectibus: anangłi qui iã
erant ita mittebantur. ut ex ꝑ¬
sona dei loquerentur. assumenteᷤ
corporalem speciem de creatura
corporea. in usum ministerii sui
sicut cuiq opus eẽt: aut ipsum
corpus suum eui ñ subduntur
sed subditum regunt. in speci¬
es quas uellent. accommodatas
aiq aptas actionib suis mutan¬
tes acq uercentes: secundum
ad tributam sibi acreatore po¬
tentiam: Postremo iudebimus
id quod querere institueramus:
quid inter illam missionem. et
istam quam in euangłio legimꝰ
distet: an missus non sit aliquis

Expanded text:
aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus; an sine ulla distinctione personarum, sicut dicitur Deus unus et solus, id est, ipsa Trinitas per illas creaturae formas Patribus apparuerit. Deinde, quodlibet horum inventum visumve fuerit, utrum ad hoc opus tantummodo creatura forsit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum minissicut cuique opus esset, aut ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, in species quas volent accommodatas atque aptas actionibus suis immutantes atque vertentes, secundum attributam sibi a Creatore potentiam. Postremo videbimus id quod quaerere institueramus, quid inter illam missionem, et eam quam in Evangelio legimus, distet: an missus non sit aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
deo. in qua ipsa trinitas intelli¬
gitur: tantum de patir.non et
de filio. et de sp̃u scõ. dietum ac¬
cipiunt: regi autem scłorum un¬
mortali. inuisibili. soli dco.honor
et gła in secula seculorum: Et
illud alterum: Beatus & solus
potens rex regum & dominus
dominantium. qui solus habet
immortalitatem. &t lucem ha

Expanded text:
Deo, in quo ipsa Trinitas intelliDeo, in quo ipsa Trinitas intelligitur, tantum de Patre, non et de Filio et de Spiritu sancto dictum accipiunt, Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum ; et illud alterum, Beatus et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium; qui solus habet immortalitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
mittamus igitur eos qui
Ynimis carnaliter naturã
uerbi dĩ atq sapientiam. quȩ in
se ipsa manens innouat omnia.
quem unicum dĩ filium dicumꝰ
non solum mutabilem. uerum
etiam uisibilem ẽẽ putaueruss
Hi enim multum crassum cor.
diuinis rebus inquirendis: au¬
datius quam religiosius attuler̃.
Anima quippe cum sit substan¬
cia spiritalis: cumq etiam ipsa
facta sit. nec ꝑ alium fieri potu¬
erit. nisi ꝑ quem facta sunt oĩa.
et sine quo factum est nichil.
quamius sit mutabilis. non est
tamen uisibilis. quod illi de ubo
ipso atq ipsa dei sapientia. per¬
quam facta est anima credider̃
cum sit illa non tantum inuisi
bilis. quod & anima est. sed etiã
in commutabilis. quod anima
nonest. Eadem quippe incom¬
mutabilitas eius commemora¬
ta est: ut diceretur. In se ipsa
manens innouat ommna: Et isti
quidem riunam erroris sui. di¬
uinarum scripturarum testi¬
moniis quasi fulcire conantes:
adhibent pauli apłi sententiam.
& quod diccum est de uno solo

Expanded text:
Omittamus igitur eos qui nimis carnaliter naturam Verbi Dei atque Sapientiam, quae in se ipsa manens innovat omnia, quem unicum Dei Filium dicimus, non solum mutabilem, verum etiam visibilem esse putaverunt. Hi enim multum crassum cor divinis rebus inquirendis audacius quam religiosius attulerunt. Anima quippe cum sit substantia spiritualis, cumque etiam ipsa facta sit, nec per alium fieri potuerit, nisi per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil quamvis sit mutabilis, non est tamen visibilis quod illi de Verbo ipso atque ipsa Dei Sapientia, pequam facta est anima, crediderunt; cum sit illa non invisibilis tantum, quod et anima est; sed etiam incommutabilis, quod anima non est. Eadem quippe incommutabilitas ejus commemorata est ut diceretur, In se ipsa manens innovat omnia . Et isti quidem ruinam erroris sui divinarum Scripturarum testimoniis quasi fulcire conantes, adhibent Pauli apostoli sententiam; et quod dictum est de uno solo
Abbreviated transcription (Latin):
serui. & agit & patitur. & ac¬
cipit. quȩ consequenter contex̃
apłs: Numiliauit se factus obe¬
diens usq ad mortem. mortem
autem crucis: ꝑꝑ quod ⁊ ds eum
exaltauit. & donauit ei nomen.
quod est suꝑ omne nomen: ut
in nomine ihu omne genu flec¬
tatur. celestium. terrestrium. &

Expanded text:
serui et agit et patitur et acserui et agit et patitur et accipit, quae consequenter contexit apostolus: humiliauit se, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. propter quod eum exaltauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium,
Abbreviated transcription (Latin):
us hominis iudicabit: quia
filius hominis iudicabit. ut
uerum sit quodait. cum uenit
filius hominis. tune congrega¬
buntur ante eum omnes gente.
et non filius hominis iudica¬
bit. ut uerum sit quod ait ego
non iudicabo. & ego ñ quero
głam meam. est qui querat &¬
iudicet: Nam secundum id qd̃
in iudicio non forma dĩ sed for¬
ma filii hominis apparebit. nec
ipse pater uidicabit Scđm ħ
enim dictum est: Pater non
iudicat quemquam: sed omne
iudicium dedit filio:. Iuod u¬
trum ex illa locutione dictum
sit quam supra commemora¬
uimus ubi ait. sicdedit filio
habere uitam insemet ipso. ut
significaret quia sic genuit fi¬
lium: an ex illa qua loquitur
apl̃s dicens. propter quod eum
suscitauit. ⁊ donauit illi nom̃ qͦd
est suꝑ omne nomen. hoc enim
de filio hominis diccum est.
secundum quem dĩ filius exci¬
tatus est amortuis: Ille quip¬
pe in forma dĩ equalis ÷ patri
ex qua se exinaniuit formam
serui accipiens. In ipsa forma

Expanded text:
us hominis judicabit, quia us hominis judicabit, quia Filius hominis judicabit ut verum sit quod ait: Cum venerit Filius hominis tunc congregabuntur ante eum omnes gentes; et non filius hominis iudicabit, ut uerum sit quod ait: ego non iudicabo et: ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et iudicet. nam secundum id quod in iudicio non forma dei, sed forma filii hominis apparebit, nec ipse pater iudicabit. secundum hoc enim dictum est: pa ter non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere uitam in semet ipso, ut significaret, quia sic genuit filium, an ex illa qua loquitur apostolus dicens: propter quod eum suscitauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen - hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem dei filius suscitatus est a mortuis. ille quippe in forma dei aequalis est patri, ex qua se exinaniuit formam serui accipiens; in ipsa forma
Abbreviated transcription (Latin):
mundi cordes: Beati enĩ mundi¬
cordei: quia ipsi dm̃ uidebunt:
Et ipsa uisio est facie ad faciem
que summum premͥum ꝓmit¬
titur iustis: & ipsa fiet cum tra¬
didit regnum deo & patri: In
quo ⁊ suȩ formȩ uisionẽ uult ĩtelli¬
gi. subiecta deo uniuersa creat᷑a.
&e ipsa. inqua filius dei filius
hominis factus est: quia scdm
hanc. & ipse filius tunc subiec¬
tus illi erit. qui sibi subiecit
omnia: ut sit ds̃ omnia in oĩb
Alioquin si filius dĩ udex in
forma in qua equalis ẽ patri.
etiam impiis iudicaturus ap
parebit : quid est quod ꝓ mag¬
no dilectori suo pollicetur dices.
& ego diligam eum & ostendam
me ipsum illi: Qua ꝓpter filius
hominis iudicaturus est. nec
tamen ex humana potestate. s
ex ea qua filius dei est.:Et rursꝰ
filius dei iudicaturus est. nec
tamen inea forma apparens. in
qua ds̃ est equalis patri: s inea
qua filius hominis est: Itaq
utrumq dici potest. & filius
hominis udicabit. & non fili¬

Expanded text:
mundicordes; beati enim mundimundicordes; beati enim mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summum praemium promittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. alioquin si filius dei iudex in forma, in qua aequalis est patri, etiam impiis cum iudicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi? quapropter filius hominis iudicaturus est, nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua filiuFilius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Fili