comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q traditioni dr atq doctrine. Qͥd
hic agis: Our tͥuis edificare domũ
in occidente littera. &e tabnactilum
tuum quod ñ h̃t fundamentum in
petre figerc firmitate. quod ñ tam
tabnacłm & domꝰ quam sepulchrũ
& memoria appellancdum est: Dp¬
terea autemtͥ dico. quod in ercisiõe
sepulchri ñ debeas laborare.qura
transferet dñs sacerdotium tuum
sic̃ tͣnsferri solet geher quod omnes
utrum int̃pretati sunt. Hebreus aci
qͥ nos in ueteris destam̃ti lectione erui¬
dunt. gallam gallinagum tͣnstulit
Sicut inquit gallus gallinatiꝰ hume¬
ro portitoris de alio loco transfertͣ ad
altum: sic de dñs de loco tuo leuiter
asportabit. & qͥ quondam habebas
coronam pontificis. & scĩficationem
mauri lamina. in qua erat scͥptum
nomen dei: coronabis tͥbtilatione
ce angustia. Et qͦm si sꝑa iniitat̃ in
dccliui loco atq spacioso stare ñ potest
s in iminsitm uolicit᷑. sic omnis po¬

Expanded text:
que traditioni dicitur atque doctrinae: quid que traditioni dicitur atque doctrinae: quid hic agis? Cur tibi vis aedificare domum in occidente littera, et tabernaculum tuum, quod non habet fundamentum, in petrae figere firmitate: quod non tam tabernaculum, et domus, quam sepulcrum et memoria appellandum est? Propterea autem tibi dico, quod in excisione sepulcri non debeas laborare, quia transferet Dominus sacerdotium tuum; sicut transferri solet GEBER , quod omnes virum interpretati sunt. Hebraeus autem qui nos in veteris Instrumenti lectione erudivit, gallum gallinaceum transtulit. Sicut, inquit, gallus gallinaceus humero portitoris de alio loco transfertur ad alium, sic te Dominus de loco tuo leviter asportabit. Et qui quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in auri lamina, in qua erat scriptum nomen Dei , coronaberis tribulatione et angustia. Et quomodo si sphaera mittatur in declivi loco atque spatioso, stare non potest, sed in immensum volvitur: sic omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ contradicat: et claudet & nonerit
qui aꝑiat. Et constituam eum pͥn¬
ctpemin loco fideli & in solrum głe¬
⁊ domus pats eius. Et erit confidens
suꝑcum omnis glosus in domo pat̾s¬
⁊ fui aminimousq ad maximum:
Iomne uas parutilum a uasis aoano¬
Iñ. & pendebunt suꝑ eum. In die illa
hec dicit dñs sabaoth inouebttͣ homo
quistabilitus erat in loco fideli. & ay
erat in eo. qm̃ dñs locutus est. Re¬
cipitur ysaic ꝓphe ut ingrediatur
ad eum qui habitat in tabnacło qͦd
hebraice dr sochen. ad sobnam p̃po¬
fitum templi: siue ut lxx tͣnstulert̃
tamiani: hoc ẽ questorem & dispen¬
satorem thesatirorum domtis dei.
Sochen audem uel tab̃naculum
interp̃tatur uel pastoforium hoc
est thalamus in quo habitat p̃po¬
situs templi. Q̾s est autem altus qͥ
habitat in tabnacło ttideorum et
in domo guondam dei infi tudaice
legis sermo & rato quȩ in uet̾is instru¬
menti lectione uersata ẽ: Huic ita¬

Expanded text:
qui claudat; et claudet, et non erit qui aperiat. Et constituam eum principem in loco fideli, et in solium gloriae domus patris ejus, et erit confidens super eum omnis gloriosus in domo patris sui a minimo usque ad maximum. Omnes vas parvulum a vasis aganoth: et pendebunt super eum. In die illa haec dicit Dominus Sabaoth: Movebitur homo qui stabilitus erat in loco fideli: et auerat in eo: quoniam Dominus locutus est. Praecipitur Isaiae prophetae ut ingrediatur ad eum qui habitat in tabernaculo, quod Hebraice dicitur SOCHEN , ad Sobnam praepositum templi, sive ut LXX transtulerunt, ταμίαν, hoc est, quaestorem et dispensatorem thesaurorum domus Dei. Sochen autem vel tabernaculum interpretatur, vel pastophorion, hoc est thalamus, in quo habitat praepositus templi. Quis est autem alius, qui habitavit in tabernaculo Judaeorum, et in domo quondam Dei, nisi Judaicae legis sermo et ratio, quae in veteris Instrumenti lectione versata est? Huic ita
Abbreviated transcription (Latin):
ris latidari nom̃ dñi dei isrł. tunc õ¬
sona uoce clamabunt ce dicent. Au
alis terre hoc ẽ a prophis ce a scĩs dñi
qͥ asstimptis alis columbe ad cȩlorũ
regna festinant. laudem eitis audi¬
inmus p̃dicari: & qͦd gła uel spesuu¬
sti ñ fit irrita. s reb omnia comple¬
antur. Dicentib itaq hec scis & hin¬
mentib de mari & leuantib uocem
suam atq laudantib: ꝓpħa sibimet¬
locutus sum mͥ int̾nio cordis affectu.
Non possum cuncta narrare q̃ cer¬
no. Heret lingua faucib meis: uox
dolore concluditur. Ue michi quan¬
tus ordo penarum ante ocłos u̾sat᷑.
meos: cerno p̃sentia q̃ futura funt.
Errant autem qͥ hoc putant ex ꝑso¬
na dei deb̃e intelligi: reram ordinẽ
ñ sequentes. MMirorq qͦ senfu ꝓ psal¬
mis ae laudib quod in hebraico dͬr
Temiroth .lxx. portenta interprecati
sint. nisi forte signum est atq porten¬
tum. ut excluso popło iudeorttm. in¬
credula priuis gentrum turba saluct

Expanded text:
Israel, tunc consona voce cantabunt, et dicent: Ab aliis terrae, hoc est, a prophetis et a sanctis Domini, qui assumptis alis columbae, ad coelorum regna festinant, laudes ejus audivimus praedicari: et quod gloria vel spes Justi non sit irrita, sed rebus omnia compleantur. Dicentibus itaque haec sanctis, et hinnientibus de mari, et levantibus vocem suam atque laudantibus, Propheta sibimetlocutus sum mihi interno cordis affectu: Non possum cuncta narrare quae cerno. Haeret lingua faucibus meis, vox dolore concluditur. Vae mihi, quantus ordo poenarum ante oculos versatur meos! cerno praesentia quae futura sunt. Errant autem qui hoc putant ex persona Dei debere intelligi, rerum ordinem non sequentes. Mirorque quo sensu pro psalmis, et laudibus, quod in Hebraico legitur ZEMROTH , LXX portenta interpretati sunt, nisi forte signum est atque portentum, ut excluso populo Judaeorum, incredula prius gentium turba salvetur.
Abbreviated transcription (Latin):
torib qui p̃uaricatitur legem. Cimor
& fouea ce laqueꝰ suꝑ uos qͥ habitatis
t̃ram. Et erit qͥ fugerit timorem ca¬
det in foueam: & qͥ exierit de fotiea ca¬
pietur laqueo. Hec ẽ catifa luctꝰ & ge¬
mitus mei. ꝓpter quam scdo dixi. se¬
cretum meum mͥ. secretũ meum mͥ.
quia omnes p̃uaricati sunt legem di
& nequaqͣm dñi pena differtur. nec
futura p̃dicitur. s imminet: & hab¬
tatores terrȩ captos tenet. Cumq se
putauerint fugisse ex alio. incident
in aliud: &e qͦcunq seuerterint. im¬
pendentem iram dni non eitadent.
Qa cacaractę de ercelzis aꝑte sunt: &
concuoentur fundamta terre. Con¬
fract̾ione confringetur terra. contri¬
done conteret᷑ terra. commocione
commouebitur terra. agitatione a¬
gitabit᷑ terra sic̃ ebrius. Et auferet᷑
quas i tabuaculum tintus noctis. et
grauabit eam iniquitas sua &e corru¬
et: & non adiciet ut resurgat. Ipt̾

Expanded text:
toribus qui praevaricantur legem. Timor et fovea et laqueus super vos qui habitatis terram. Et erit, qui fugerit timorem, cadet in foveam, et qui exierit de fovea, capietur laqueo. Haec est causa luctus et gemitus mei, propter quam secundo dixi, secretum meum mihi, secretum meum mihi: quia omnes praevaricati sunt legem Dei, et nequaquam Domini poena differtur, nec futura praedicitur, sed imminet, et habitatores terrae captos tenet. Cumque se putaverint fugisse, ex alio incident in aliud, et quocumque se verterint, impendentem iram Domini non evadent. Quia cataractae de excelsis apertae sunt, et concutientur fundamfractione confringetur terra: contritione conteretur terra: commotione commovebitur terra. Agitatione agitabitur terra sicut ebrius: et auferetur quasi tabernaculum unius noctis. Et gravabit eam iniquitas sua et corruet: et non adjiciet ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶aue ne fuspiciens celum & indens
solem ce lunam & stellas ce omnem
exercitum celi. &e ferro & cauterus in¬
digentem: scđm illud. Tisitabo m
uirga peccata eortm: & in flagellis
mniquitates eorum. Iam ce in seq̃nti¬
bus legimꝰ. Inebriatꝰ est gladiꝰ meus
incelo. Et m iob. Astra non st̾ mun¬
da in conspect̾u eiꝰ: & aduersum an¬
gelos suos ꝑuersum quid reppit. Ui¬
sitabit quoq suꝑ reges & p̾ncipes t̾re
rectores tenebrarum istarum : & sp̃ita¬
lia nequitie in cȩlestib. De quib pͥn

Expanded text:
Cave ne suspiciens coelum, et videns Cave ne suspiciens coelum, et videns solem, et lunam. stellas et omnem exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus legimus: Inebriatus est gladius meus in coelo ; Et in Job: Astra non sunt munda in conspectu ejus. Et: Adversum Angelos suos perversum quid reperit . Visitabit quoque super reges et principes terrae, rectores tenebrarum istarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
laterem & cadere murtim. Que auit̃
trroris causa sit. sequentia u̾ba mon¬
strabunt. Sol lingua hebraica trib
nominib appellatur semes
ech. anmã. quod int̾pretat᷑ calor
ariditatem sonat. OMaor autem quod
grece q̃c̃ ciux. latine dr luminare:
sols limeq commune ẽ. Rursum lu¬
na uocatur iareẽ. quod grece dicit᷑
An ne. eo quod .xxx. dierum circui¬
tu mensem efficiat: &e iabana.i. alba¬
rem. qͥ hebraice appellat᷑ lebana: u̾bi
ambiguitate decepti. Rursum pro
sol: pofuerunt murum qͥ hebraice dr
homa. Est autem hic sensus totius
capitul. fenestre cęli aꝑte sunt ut
ꝓspiciente dño terrena peccata. oĩs
figura t̃renorum oꝑum p̃teriret et
corrueret. & nequaquam ultra in pͥ¬
stinum statum resurgeret. In illa die
hoc est in die tudicii. uisitabit dñs
fcꝑ militiam stue suꝑ ornatum cȩli ĩ
excelsis: ut n solum derrena s & cele¬
stia iudicet. Qͥs sit autem ornatꝰ celi
sitie militia. moyse scribente discamꝰ

Expanded text:
laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraica tribus generibus appellatur: SEMES , et HAMMA , quod interpretatur calor, ariditatem sonat. MAOR autem, quod Graece φωστὴρ, Latine dicitur luminare, soli lunaeque commune est. Rursum luna vocatur JAREE , quae Graece dicitur μήνη, eo quod triginta dierum circuitu mensem efficiat, et LABANA ,rem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA . Est autem hic sensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata, omnis figura terrenorum operum praeteriret, et corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam, sive super ornatum coeli in excelsis, ut non solum terrena, sed et coelestia judicet. Quis sit autem ornatus coeli sive militia, Moyse scribente, discamus:
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥs qͥs int̾iores cẽ ptitant. & maiora
continere nnsteria. qͣm in testam̃to
uct̾i continent᷑: & ñ respexerunt deũ
qͥ uet̾is instrum̃ti conditor ẽ. & factorẽ
etus ne longe qͥdem indere toluert.
Et uocabit dñs ds exercituum in die
illa ad fletum &e ad planct̾am ce aqd
caluierũ & ad cingłin sacqi. Et ecce

Expanded text:
quas interiores esse putant, et majora continere mysteria, quam in Testamento veteri continentur: et non respexerunt Deum, qui veteris Instrumenti conditor est, et factorem ejus ne longe quidem videre voluerunt. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illa ad fletum et ad planctum, ad c
Abbreviated transcription (Latin):
dedic stolam. & obtulit anulum. uos
autem aquas ce panes offerte fugient
ciciꝰ tͣnseant. fugerunt enm gladios
hereticorum doctͥnam gentilium:
blasphemias iudeorum. Et qͥa mul¬
tosuiderunt eorum iacłis interfectoᷤᷤ
&e cecidisse in p̃lio plurimos: ipsi cu¬
piunt uro auxilio libari. Locus hic
ꝓpͥe aduersꝰ eos intelligi potest. qͥ tͣden¬
tes se ocio atq desidiȩ ꝓpria salute con¬
denti funt : nec penitentib atq conu̾

Expanded text:
dedit stolam, obtulit annulum : vos dedit stolam, obtulit annulum : vos autem aquas et panes offerte fugientibcitius transeant. Fugerunt enim gladios haereticorum, doctrinam gentilium, blasphemias Judaeorum. Et quia multos viderunt eorum jaculis interfectos, et cecidisse in praelio plurimos, ipsi cupiunt vestro auxilio liberari. Locus hic proprie adversus eos intelligi potest, qui tradentes se otio atque desidiae, propria salute contenti sun
Abbreviated transcription (Latin):
rentes sitienti ferte aquam. Quiha¬
bitatis tĩam austri: cum panib oc
currite fugienti. N facie emin gladioꝵ
fugerunt. a facie gladii iminentis.
a facie arcꝰ extenti. a facie grauis p̃lii:
Lxx. In oceurfum fitienqi ferte aquam.
qui habitatis in regione theman cum
panib occurrite fugientib. Apt̾ intil¬
titudinem occisoꝵs. ꝓpt̃ turbam eR¬
rantium. ꝓpt̃ multitudinem gladii.
& ꝓpter multitudinem arcuum inden¬
torum. & ꝓpt̾ multitudinem cadenti¬
um in bello. Uos qui estis in theman
qͦd intytatur auster atq ꝑfectio. &e
in eouers amini loco de ꝗͦ scriptum
est. ds ab austro uemet. & qui consũ¬
mati estis atq ꝑfecti. & habetis in uo¬
bis lum̃ scientie sc̃pturarum. ftigici¬
tib de arabia ce de saltu occurrite cũ
aqua &e panib. & nolite erpectate donec
ipsi aduosueniant: s imitamins illum
cuanglice parabolȩ patrem. qui oc¬
currit filioreuercent. Et ille qͥdem

Expanded text:
rentes sitienti ferte aquam, qui harentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Austri, cum panibus oti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii. LXX: In occursum sitienti ferte aquam qui habitatis in regione Theman, cum panibus occurrite fugientibus propter multitudinem occisorum, propter turbam errantium, propter multitudinem gladii, et propter multitudinem arcuum intentorum, et propter multitudinem cadentium in bello. Vos qui estis in Theman, quod interpretatur Auster atque perfectio, et in eo versamini loco, de quo scriptum est: Deus ab Austro veniet , et qui consummati estis atque perfecti, et habetis in vobis lumen scientiae Scripturarum, fugientibus de Arabia, et de saltu, occurrite cum aqua et panibus, et nolite exspectare donec ipsi ad vos veniant; sed imitamini illum Evangelicae parabolae patrem, qui occurrit filio revertenti. Et ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
int̃m de p̃senti loco. ceterum nomen
scͥpturarum locis diuersas intelligen¬
tias recipit. In saltu ad uesꝑam dor¬
mietis in semtus dodanim. Lxx In
saltu ad ues ꝑam dormetis. inuia
dedan. Qi in malicia ẽẽ ceꝑunt. et
pecc̃orum ingrediunt᷑ tuam. ñ dor¬
miunt nec morantur in agͥs consios
& noualib. nec in pͣtis & segetib qͣs
ad metendum ẽẽ candentes saluator
docet: nec int arbores pomiftras. s
minfructuosis saltib. uibi uepres
&e spine sunt & bestie commorantur.
De huicemodi salta ce in regamuo¬
lumine legimus quod plures deuo¬
rauerint silue uel saltus quam int̃¬
feca sunt gladio. qndo abessabon ad¬
uersus pattem extitit ꝑduellis. Rec¬
deq qͥa uesꝑa pͥncipium malorum
ẽ. inuia de insemitis habitare dñr
& in uia declan quod int̃pretatur
iudicia. Quot enim habent peccoꝵ
genera: dot iudiciorum merentor
sententias. Potest autem dedan et
grande iudicium interp̃tari. Oecur¬

Expanded text:
interim de praesenti loco. Caeterum nomen interim de praesenti loco. Caeterum nomen Scripturarum locis diversas intelligentias recipit. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. LXX: In saltu ad vesperam dormietis in via Dedan. Qui in malitia esse coeperunt, et peccatorum ingrediuntur viam, non dormiunt, nec morantur in agris consitis, et novalibus, nec in pratis, et segetibus, quas ad metendum esse candentes, Salvator docet, nec inter arbores pomiferas; sed in infructuosis saltibus, ubi vepres et spinae sunt, et bestiae commorantur. De hujuscemodi saltu et in Regum volumine legimus, quod plures devoraverit silva vel saltus, quam interfecti sint gladio, quando Absalon adversus patrem exstitit perduellis . Recteque, quia vespera principium malorum est, in via et in semitis habitare dicuntur, et in via Dedan, quod interpretatur judicia. Quot enim habent peccatorum genera, tot judiciorum merentur sententias. Potest autem Dedan et grande judicium interpretari. Occur
Abbreviated transcription (Latin):
nabo contͥtiones ur̃as: & uenite ad
me. Loca difficilia funt. & cum scd̃m
hystoriam minime pateant. cogimͣ
tuxta anagogen diuersas opinioneᷤ
sequi. Onus in arãbia. Hoc in edi¬
tione .Lxx. interp̃tum non habetur.
ħ quod sequitur in saltu ad uesꝑam
dormietis insemitis dodanim cum pͥ¬
or uisione contunctum ẽ tit legat᷑.
Gi queris quere: & apud me habita
in saltu. Arabia in lingua ña uespa
sonat: que noctis tenebrarumq pͥnci¬
pium ẽ. Omnisq qui habec initũ
peccatorum uersat᷑ inuesꝑa: qui aũ
uenit ad summum in media nocte
consistit. Unde & in egypto pͥmoge¬
nita in media noct̃e cedunt̾. & apls
dñm negauit. qͦd media nox intelli¬
gitur. Postqm autem nox p̃cessit et
cepit dies appropinqͣre. suꝑatis me¬
die noctis teneb̾s & gallolucis nu¬
cio resonante fleint amare. ce intel¬
lexit peccatum suũ. & eo tempore di¬
cere potinit. Ad uesꝑum demorabittr
flecꝰ. & ad matutinum leticia. Hoc

Expanded text:
nabo contritiones vestras, et venite ad nabo contritiones vestras, et venite ad me. Loca difficilia sunt, et cum secundum historiam minime pateant, cogimur juxta ἀναγωγὴν diversas opiniones sequi. Onus in Arabia. Hoc in editione LXX Interpretum non habetur: sed quod sequitur: In saltu ad vesperam dormietis in semitis Dodanim, cum priori visione conjunctum est, ut legatur, si quaeris, quaere: et ad me habita in saltu. Arabia in lingua nostra, vesperam sonat, quae noctis et tenebrarum principium est, omnisque qui habet initium peccatorum, versatur in vespera. Qui autem venit ad summum, in media nocte consistit. Unde et in Aegypto primogenita in media nocte caeduntur . Et ApDominum negavit, quod media nox intelligitur : Postquam autem nox praecessit, et coepit dies appropinquare, superatis mediae noctis tenebris, et gallo lucis nuntio resonante, flevit amare, et intellexit peccatum suum, et eo tempore dicere potuit: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bola euangłii missos seruos qui uoca¬
rent bonos &e malos. ac patͬs familiaᷤ
de quib libet implerent conurinũ:
quia pͥores uenire noluerint. Potest
& ecclia narrare quod dñs de seyr.
hoc ẽ de derrenis locis ad se uocfe¬
retur. seq ꝓuocet ad salutem. Et
dicit ad ipsum dñm. O custos qͥ de
nocde confingens uersaris in dtene¬
bris qui absq peccato incarne es
peccatrice qua caus a uoluisti huma¬
num corpꝰ assumere. Respondit eu¬
stos hoc ẽ samaritanꝰ. qui in euange¬
lio uulneratum fitis humeris ad sta¬
bulum reportauit.Ueint mane
&e nox. Et est sensus. Oentibtũ mul¬
titudini ortus est sol iosticię: &e iudesᷤ
uenerunt denebre iuxta quod dr a
dño. In iudicium mundi istius ego
uen: ut non uidentes uideant. & ui¬
dentes cȩqi fiant. Et ipse custos qui
dixerat uenit mane ce nor: loguitur
ad gentium multudinem. Si me
queritis. studiosius querite: & conũti¬
mini ad me filii conutentes &e egosa¬

Expanded text:
bola Evangelii missos servos, qui vocabola Evangelii missos servos, qui vocarent bonos et malos, ac patrisfamilias de quibuslibet implerent convivium, quia priores venire noluerunt . Potest et Ecclesia narrare quod Dominus de Seir, hoc est, de terrenis locis ad se vociferetur, seque provocet ad salutem, et dicat ad ipsum Dominum: O custos, quid de nocte consurgens versaris in tenebris? quid absque peccato in carne es peccatrice? qua causa voluisti humanum corpus assumere? Respondit custos, hoc est, Samaritanus, qui in Evangelio vulneratum suis humeris ad stabulum reportavit : Venit mane et nox. Et est sensus: Gentium multitudini ortus est sol justitiae, et Judaeis venerunt tenebrae. Juxta quod dicitur a Domino: In judicium mundi istius ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Et ipse custos qui dixerat: Venit mane et nox, loquitur ad gentium multitudinem: Si me quaeritis, studiosius quaerite. Convertimini ad me, filii convertentes, et ego sa
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝑat. ne lcorugiens atq circiiẽs
qͥ querit aditam ꝑ quem possit intͣte:
clausum in eccłia gregem laceret atq
disꝑdat. Respondetq eccłie multi¬
tudo. Non solumin ꝓsꝑis s &e in ad¬
uersis. hoc ẽ & in die & in nocte dria
ds p̃cepta seruabo. Ad quam loquit᷑
łs. Si uere me queris. oꝑe ostende
quod queras. nec semel tibi quefisse
fufficiat: s quem inueneris semper
inquire. &e ut ꝑfectius teneas obli¬
uiscere popłi tui &e domꝰ ꝑatris tcri.
& descrtoerrore gentilium. aptidme
ineccła commorare. Hoc turta boc
direrimus. qui uifionem idumee ħ
dant cosuocati qui pnꝰ terrems oꝑib
seruiebant. Porro turca aquilam qui
duma hoc ẽ filentium pofent ul sui¬
litudinem sic possumꝰ incelligere. ut
ad similitudinem yopł̃i isrł ꝓuocet᷑
gentrum multitudo: & uͥ prius silen¬
titm fuerat legis dei : ibi confessioniᷤ
clamor sit. & oleaster inseratur in
bonam oliam.Legimus &e in para¬

Expanded text:
rumpat: ne leo rugiens atque circuiens, rumpat: ne leo rugiens atque circuiens, qui quaerit aditum per quem possit intrare, clausum in Ecclesia gregem laceret atque disperdat. Responditque Ecclesiae multitudo: non solum in prosperis, sed in adversis, hoc est, et in die, et in nocte, tua, Deus, praecepta servabo. Ad quam loquitur Deus: Si vere me quaeris, opere ostende quod me quaeras; nec semel tibi quaesisse sufficiat; sed quem inveneris, semper inquire; et ut perfectius teneas, obliviscere populi tui, et domus patris tui, et deserto errore gentilium, apud me in Ecclesia commorare. Hoc juxta LXX dixerimus, qui visionem Idumaeae,dant vocari, qui prius terrenis operibus serviebant. Porro juxta Aquilam, qui Duma, hoc est, silentium posuit, vel similitudinem, sic possumus intelligere, ut ad similitudinem populi Israel provocetur gentium multitudo, et ubi prius silentium fuerat legis Dei, ibi confessionis clamor sit: et oleaster inferatur in bonam olivam. Legimus et in para
Abbreviated transcription (Latin):
qui de nocte. custos qui de nocte:
Dreit custos. Uenit mane ce nor.di
queritis querite conuertimini et ue¬
nite Lix. Uisio itumeȩ. Ad me cla¬
mat ex seyr. Custodite ꝓpugnacula.
Custodio mane ae nocte. Si queris
quere. & apud me habita. Uerbum
hebraicum hela. qͦd om̃s int̃pretati
sunt ad me. s uoluerimꝰ legere heli
interp̃tatur deus m̃s tiel fortis meus.
uel uoca. Et est senfus. Os qui ẽ cu¬
stos m̃s die ac nocte me ad penitentiã
uocat: ut relinquiens seyr quod inter¬
pretatur hispidꝰ ac pilostis. reuertar
& habitem apud eum. Duma uel si¬
militudinem uił silentium sonat.
idumea autẽ in terrenam uertiti
Dñs gͦ loguttur ad apłorum chorũ
ce p̃cipit ei. Ad me uoca eos qui sunt
de seyr.ut michi scrinat genttũ mul¬
ditudo. que in similicadinem esau
ncħ in se habet molle ce lene acm
tidum. s ẽ hispida fera & intrac̾tabilis.
Et o uos apłi postquam uocaueritis
ad mnenationes de seyr. custodite
eccłie ꝓpugnacła. ne facile hostis ir¬

Expanded text:
nocte? Dixit custos, venit mane, et nox. Si quaeritis, quaerite: convertimini, et venite. LXX: Visio Idumaeae, ad me clamat de Seir: Custodite propugnacula, custodio mane et nocte; si quaeris, quaere: et apud me habita. Verbum Hebraicum ELAI , quod omnes interpretati sunt, ad me, si volueris legere ELI, interpretatur Deus meus, vel fortis meus. vel voca; et est sensus: Deus qui est custos meus, die ac nocte me ad poenitentiam vocat, ut relinquens Seir, quod interpretatur hispidas ac pilosus, revertar, et habitem apud eum. Duma vel similitudinem, vel silentium, sonat. Idumaea autem in terrenam vertitur. Dominus ergo loquitur ad Apostolorum chorum, et praecipit ei: Ad me voca eos qui sunt de Seir, ut mihi serviat gentium multitudo, quae in similitudinem Esau nihil in se habet molle et leve, ac nitidum, sed est hispida, fera, intractabilis. Et o vos, Apostoli, postquam vocaveritis ad me nationes de Seir, custodite Ecclesiae propugnacula, ne facile hostis ir
Abbreviated transcription (Latin):
tans. Doct̾rina hereticoꝵ ñ in sensti
s in multiloqutio &e clamore uersat᷑.
Unde ob multitudinem deceptorum
frequens eruitas appellatur. c exultãs
ꝓpter suꝑbiam. Inflaqi eñ tument.
ce secretiora inuenisse se glandar. Int̃¬
fecti tui non interfect̾i gladio. nec
mortui tcui in bello. Lxx. Uulnerat
tui non uulnerati gladio. nec mortui
tui in bello. Maxima pars absq ullo
certamtne &e disceptatione hereticoꝵ
deceptionib fupplantatur. Et hec
est turba quam plurima. Inter fecti
uulnerati gladio: s uoluntate ꝓpͥa
ad herecicos tͣnsierunt. & cõparatio¬
ne eorum qͥ post p̾lium uictisunt. in¬
felicior ille uulneratꝰ & interfectus
ẽ. qͥ sponte se tͣctidit: qͦm & in marcy¬
rio. qͥ post penas uictus in anus dedit.¬

Expanded text:
tans. Doctrina haereticorum non in sensu, tans. Doctrina haereticorum non in sensu, sed in multiloquio et clamore versatur. Unde ob multitudinem deceptorum, frequens civitas appellatur, et exsultans, propter superbiam. Inflati enim tument, et sacratiora se invenisse gloriantur. Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. LXX: Vulnerati tui non vulnerati gladio, nec mortui tui mortui in bello. Maxima pars absque ullo certamine et disceptatione, haereticorum deceptionibus supplantatur, et haec est turba quamplurima. Interfecti ivulnerati gladio, sed voluntate propria ad haereticos transierunt, et comparatione eorum, qui post praelium victi sunt, infelicius ille vulneratus, et interfectus est, qui sponte se tradidit. Quomodo et in martyrio qui post poenas
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est ds helye. affõ. in p̃senti locoma¬
infestius ponitur. Peo enm quod lrx.¬
tͣnstulert̃ nc̃. in hebreo habet ãffo: qͦd
nos interp̃tati sumꝰ nunc quoq. Et
aquila uolens hebraicum seruare idio¬
ct̾ionem latinꝰ sermo ñ explicat. Qnͣdo
atitem dic̃ quidnam tͥ quoq est. int̃¬
rogat cur int̃ alios & ipsa conscendat:
atq opinone fublimtũ in humilib
cõmoret᷑. Et c̃ sensus. Cum phyloso¬
phi dimcant. &e omnis sapĩa scłaris
de fublimib disputans simplicitatem
contennat ecclie. cur tu qͦq ercelsa
ut ostendent ẽẽ & aliud tectum de qͦ
saluator descende ꝓhibet: quod tñ
non sit tect̾um uantm. Demiq et
apłs petrus hora orationis ui. ascen¬
dit in tectum. Nc̃ autem ut ostendet
multam hereticoꝵ uarietatem : non
unum tectum s decta plitrima no¬
minauit. Clamoris plena. urbs fre¬
quens. ciuitas erultans Lxx Reple¬
ta ẽ ciuitas clamantium. urbs exul¬

Expanded text:
: Ubi est Deus Eliae APHPHO , in praesenti loco ma: Ubi est Deus Eliae APHPHO , in praesenti loco manifestius ponitur, pro eo quod nstulerunt nunc; in Hebraeo habet APHPHO, quod nos interpretati sumus nunc quoque, et Aquila volens Hebraicum servare idioctionem 311 Latinus sermo non explicat. Quando autem dicit, quidnam tibi quoque est? interrogat cur inter alios et ipsa conscendat, atque opinione sublimium in humilibus commoretur. Et est sensus: cum Philosophi tumeant, et omnis sapientia saecularis de sublimibus disputans, simplicitatem contemnat Ecclesiae, cur tu quoque excelsa ut ostenderent esse et aliud tectum, de quo Salvator descendere prohibet : quod tamen non sit tectum vanum. Denique et apostolus Petrus hora orationis sexta ascendit in tectum . Nunc autem, ut ostenderet multam haereseon varietatem, non unum tectum, sed tecta plurima nominavit. Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans. LXX: Repleta est civitas clamantium, urbs exsul
Abbreviated transcription (Latin):
conseq̃ntia trahimͣ ad intelligentiam
spitalem: ut oms ꝑtersorum dogma¬
cum pͥncipes qͥ corruerunt de fublimi¬
tate senftis scãrum scͥpturaꝵ & ad hti¬
milia deuolutisunt. sciamus in syon
ualle uerfari. Tale qrud puto a salo¬
monem in ꝓuerbus dicere. Oclm qͥ
irridet pattem & despicit senectutem
matͥs. effodiant eum corui de conutal¬
lib: & comedant illum pulli aqͥlaꝵ.
Statm enim ut sensus hereticoꝵ irri¬
serit creatorẽ patrem &e senectutem
matͥs eccliȩ despexerit. effodietur a
tets & immundis uolucrib q̃ referumt̃
ail contrarias foratudines. nec possunt
istrufmoch dicere. leuaui ocłos meos in¬
montes unde ueniet aurilium mͥ: s in
moctum brucoꝵ animalium ad t̾rena
dep̃ssi funt. Quid nam tͥ quoq ẽ quia
ascendisti & du omnis intect̾a: Lrx
Quid factum ẽ tibi nẽ quia ascend¬
sti omnis intect̾a irana: Hoc quod
turca .lxx. int̃pretes in regum uolum¬
ne q̃ritur quid sͥuelit dicente helyseo

Expanded text:
rborum consequentia trahimur ad intelligentiam spiritualem, ut omnes perversorum dogmatum principes, qui corruerunt de sublimitate sensus sanctarum Scripturarum, et ad humilia devoluti sunt, sciamus in Sion valle versari. Tale quid puto et Salomonem in Proverbiis, dicere: Oculum qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodiant eum corvi de convallibus, et comedant illum pulli aquilarum . Statim enim ut sensus haereticorum irriserit Creatorem Patrem, et senectutem Ecclesiae matris despexerit, effoditur a tetris et immundis volucribus, quae referuntur ad contrarias fortitudines. Nec possunt istiusmomontes, unde veniat auxilium mihi : sed in modum brutorum animantium ad terrena depressi sunt. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta? LXX: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana? Hoc quod juxta LXX interpretes in Regum volumine quaeritur, quid sibi velit dicente Eliseo
Abbreviated transcription (Latin):
flecuum dño deo exerctarum inual¬
le uisionis. Serutans inurum: ce
magnificum suꝑ montem: Lxx:
ꝓpt̾ea dixi. Dimitaite me. amare fle¬
bo. Nolite contende ut consolemint
me suꝑ contͥcione filie generis mer
qͥ a dies tumultꝰ & ꝑditionis ce con¬
culcationis & error a dñosabaothĩ
ualle syon. Errant a minmotsq
ad maximum. errant suꝑ montes:
Et samuel plangebat saul: &e dñs
aduos humiliet me ds. & lugeã mul¬
dos qui ante peccatiert. ce non egerunͭ
penitentiã. Unde compatientis affec¬
tu: & ad alios loquit᷑. Quis infirmat᷑
& ego ñ infirmor: Q̾s scandalizatur

Expanded text:
fletuum, Domino Deo exercituum in valfletuum, Domino Deo exercituum in valle visionis, scrutans murum et magnificus super montem. LXX: Propterea dixi: Dimitte me, amare flebo: nolite contendere, ut consolemini me super contritione filiae generis mei: quia dies tumultus, et perditionis, et conculcationis, et error a Domino Deo Sabaoth in valle Sion; errant a minimo usque ad maximum: errant super montes. Et Samuel plangebat Saul , et Dominus ad vos, humiliet me Deus, et lugeam multos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam. Unde compatientis affectu et ad alios loquitur: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur,
Abbreviated transcription (Latin):
gatisunt. & qͥ fortes int eos erant lon¬
gius auftigerunt. Quanto enim qͥs
inheretica ꝑtiersitate prtidentior ẽ
tanto longitis recedit a dño. Quod
autem dixit uixta hebraicum. om̃s
qͥmuent funt in de: hoc uotare de¬
beinus qͦd heretiq eos quos deceꝑnit
intienisse se clieant. S inuentio eoꝵ
ꝑditio ẽ. Uemq pariter colligantuꝵ
& ꝓcul fugiunt. Nec mnͥ placet illa er¬
positio scđm diũsitatem heres eon di¬
uersa ee ce spacia fugientium. cum
scͥptura scadicat. omnes qͥ ab hereticis
sunt reꝑti partt̃ colligatos efftigisse
longiꝰ dicente dño. Qui ñ ẽ mecum
contra me ẽ: & quti mecum ñ collig̃
spargit. Vnde de moyse dr. Aipro¬
pinquauit moyses solus ad deum:
ceteri uͦ non appropinquabant. Ds̃
eminscis suis ds appropinquans ẽ
Recedite a me. amare flebo. Nolite
incumbe ut consolemini me super
uastitate filie poplimei. Dies entm
interfectionis & conculcationis et

Expanded text:
gati sunt, et qui fortes inter eos erant, longati sunt, et qui fortes inter eos erant, longius aufugerunt. Quanto enim quis in haeretica perversitate prudentior est, tanto longius recedit a Domino. Quod autem dicit juxta Hebraicum: Omnes inventi sunt in te, hoc notare debemus, quod et haeretici eos quos deceperint, invenisse se dicant: sed inventio eorum, perditio est. Denique pariter colligantur, et procul fugiant. Nec mihi placet illa expositio, secundum diversitatem haereseon diversa esse et spatia fugientium, cum Scriptura sancta dicat : omnes qui ab haereticis sunt reperti pariter colligatos, et fugisse longissime, dicente Domino: Qui non est mecum, contra me est: et qui mecum non colligit, spargit. Unde de Moyse dicitur , appropinquabat Moyses solus ad Deum, caeteri vero non appropinquabant. Deus enim sanctis suis, Deus apprRecedite a me, amare flebo: nolite incumbere ut consolemini me super vastitate filiae populi mei. Dies enim interfectionis, et conculcationis, et
Abbreviated transcription (Latin):
apłs hereticum post unam cõmu¬
nionem ꝑuersitati sue p̃ceꝑit relin
Si enim ex nob̾ fuissent. mansissent u¬
tiq nob̃cum. Horum pͥncipum fagiti¬
torum ille pͥnceps est quem idem ysai¬
as uocat draconem fugientem. colu¬
brum tortuosum qͥ cumuerba morti¬
fera in aures miserit deceptorum. du¬
re eosligat: &e de umnelis suis exire ñ
patit᷑. De quib sẽs erutus gratulat᷑
in psalmo. Anima mea sicut passer
crepta e de laqueouenangum. Et ĩ
alio loco gaudens qͦd euaserte loqͥt᷑
Susceptor nis es tu. &e refugium me¬
um ds m̃s sꝑabo in cum. qm ipse
eruet me de laqueo uenantrum &e a
uerbo asꝑosiue turbulento: qͦd ꝓpͥe
hereticorum doctrinam significat.
Om̃s qui inuenti sunt in te uuincti
funt parit̾. ꝓcul fugerunt. Lxx.
Et fortes inte longe fugerunt. Aq¬
huc sermo ꝓphe contra uallem syon.
cuiꝰ habitatores ascenderunte in tec¬
tauana. & clamauerunt clamore
confuso & uulnerat funt absq p̃lio.
cuiꝰ pͥncipes om̃s fugerunt & durel¬

Expanded text:
aereticum post unam commonitionem, perversitati suae praecipit relinqsi enim ex nobis fuissent, mansissent utique nobiscum . Horum principum fugitivorum ille princeps est, quem idem Isaias vocat draconem fugientem, colubrum tortuosum, qui cum verba mortifera in aures miserit deceptorum, dure eos ligat, et de vinculis suis exire non patitur: de quibus sanctus erutus gratulabatur in Psalmo: Anima mea sicut passer erepta est de laqueo venantium . Et in alio loco gaudens quod evaserit, loquitur; Susceptor meus es tu, et refugium meum. Deus meus, sperabo in eum. Quoniam ipse eruit me de laqueo venantium, et a verbo aspero , sive turbulento, quod proprie haereticorum doctrinam significat. Omnes qui inventi sunt in te, vincti sunt pariter, procul fugerunt. LXX: Et fortes in te longe fugerunt. Adhuc sermo Prophetae contra vallem Sion, cujus habitatores ascenderunt in tecta vana, et clamaverunt clamore confuso, et vulnerati sunt absque praelio, cujus principes omnes fugerunt, et dure li
Abbreviated transcription (Latin):
seqtit᷑ ex ꝑsona ꝓpħe dicentis tͥcura
mea ce filia aree mee que auchiui a
dño exercititum deo iorł amitmneia¬
ui tiob. turta hebraicum hunc habet
senstm. O popłe qͥ condendꝰ es in hor¬
rea mea quem iccirco triui in aree
angustuis tit palcas ab eo ercuterem.
& purissimum tritcum meis horreis
conderet᷑ quȩ atidtu a dño ex̃citiũ
deoisrł eẽ tientura untũso mundo.
hec uobis qͥ in mundo estis omnib
iorem ẽẽ ꝑsonam indelicet dñi sal¬
uatons: quod ipse loquat᷑ ad apłos.
Quȩ audiui a patre amitinciaui uob
Et qͥa ꝓhoc in.lxx. legitur. audite qͥ
relicti estis & doletis: hic mͥ turta int̃¬
p̃tationem eorum sensus iudct. O a¬
postoli de quib scripsit ysaias. insi
dñs reliquisset nobis semen quasi so¬
doma eẽmus &e similes gomorre firis¬
semus. quors reliqͥas & apłs ad roma¬
nos docet ẽẽ saluatas: qui relict̾ estiᷤ
de popło tudeoꝵ ut saluaremini ce
doletis suꝑ ꝑditionẽ gentis nr̃e. de q̃

Expanded text:
ntis: Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis, juxta Hebraicum hunc habet sensum: O popule, qui condendus es in horrea mea, quem idcirco trivi in variis angustiis, ut paleas ab eo excuterem, et purissimum triticum in meis horreis conderetur, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel esse ventura universo mundo, haec vobis qui in mundo estis omnibus riorem esse personam, videlicet Domini Salvatoris, quod ipse loquatur ad Apostolos: Quae audivi a patre annuntiavi vobis . Et quia pro hoc in LXX legitur, audite qui relicti estis, et doletis, hic mihi juxta interpretationem eorum sensus videtur: O Apostoli, de quibus scribit Isaias: Nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus , quorum reliquias et Apostolus ad Romanos docet esse salvatas : qui relicti estis de populo Judaeorum ut salvaremini; et doletis super perditione gentis vestrae, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
mare huius scł̃i uolant. & impietatẽ
suꝑant echnicorum. quos nc̃ echiopaᷤᷤ
scriptura cognominat: & dicitur ad
docerinam eorum atq sermonem. Qi
mittis in mare huiꝰ scłi libros obfides ꝑ¬
uersitatis tue: & epłas ad decipiendos
cos qui leccuri sunt. Pgunt nuncii leueᷤ
ad gentem excelsam: & ꝑegrinum popu¬
lum ce pessimum. Nullus entm eccłia¬
sticorum tm̃ ht̃ studii ubonum qͣntũ
heretici in malo: & in eose lucrum pu¬
tant consequi si alios decipiant: &e ipsi
ꝑditi cec̃os pdant. Gens autem uocat᷑
excelsa ꝓpter suꝑbiam: ce ꝑegna ce pes¬
sima quia aliena ẽ a deo. Uere gens
sine spe ẽ & conculcata cuiꝰ flumina
in tota terra imitant᷑̾ habicationem
eccliȩ: & inueniunt sͥ hospicium & te¬
gionem in qua eleuent signum doct̃¬
ne sue. & quasi scͥpturarum clangan
tuba. Quia hec dicit dñs ad me. Qr¬
escam &e considabomn loco meo siẽ me¬
ridiana lux clara ẽ: &e sicut nubes ro

Expanded text:
mare hujus saeculi volitant, et impietatem mare hujus saeculi volitant, et impietatem superant ethnicorum, quos nunc Aethiopes Scriptura cognominat: et dicitur ad doctrinam eorum, atque sermonem: Qui mittis in mari hujus saeculi libros, obsides perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos eos, qui lecturi sunt. Pergunt nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum, et pessimum. Nullus enim ecclesiasticorum tantum habet studii in bono, quantum haeretici in malo, et in eo se lucrum putant consequi, si alios decipiant, et ipsi perditi caeteros perdant. Gens autem vocatur excelsa propter superbiam: et peregrina et pessima, quia aliena a Deo est. Vere gens sine spe, et conculcata, cujus flumina in tota terra imitantur habitationem Ecclesiae, ut inveniant sibi hospitium et regionem, in qua elevent signum doctrinae suae, in qua Scripturarum clangant tuba. Quia haec dicit Dominus ad me, quiescam, et considerabo in loco meo: sicut meridiana lux clara est,
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulentos qui in apłos xp̃i transfi¬
gurent̾ appellat. Et ite ad gentem au¬
ulsam & dilaccratam. auulsam a deo.
a herecicorum morsib laccratam. Ad
populum horribilem. Hichil enim
horribilius blasphemia que ponit tn
excelsum os sutm: post quem ñ ẽ alt̃
popłs. Omne qͥppe peccatum compa¬
tatum blasphenne. leuiꝰ est. Gentem
erpectantem: expect̾antem ce conetil¬
catam. Nam om̃s heretici sib celestia
tepromittunt & pollicent᷑ ingentia.
& tam̃ a demonib conculcantur. Cuiꝰ
tram diripuerunt flumina que ñ de
celo hñt aqͣs s de terra. Qtris erum an¬
gulus ẽ. que extrema solitrido t̾arum
del quam non dat bidts hereticoꝵ ser¬
mo ꝑueniat: Itaq om̃s qͥ habitant et
morant᷑ in orbe terrarum. ad hereticoꝵ
signum qͦd quasi in montib eleuatũ
est erigunt ocłos fuos & clangorem tube
.i. doct̾rine eorum audiunt. Hec tuxta
hebraicum. C et̃m scd̾m .lxx. plangunt᷑
ale hereticorum que instar nauium ꝑ

Expanded text:
fraudulentos, qui in Apostolos Christi transfigurentur, appellat . Et ite ad gentem avulsam et laceratam: avulsam a Deo, et haereticorum morsibus laniatam. Ad populum horribilem; nihil enim horribilius blasphemia, quae ponit in excelsum os suum. Post quem non est alter populus: omne quippe peccatum comparatum blasphemiae, levius est. Gentem exspectantem, exspectantem, et conculcatam. Nam omnes haeretici sibi coelestia repromittunt, et pollicentur ingentia, et tamen a daemonibus conculcantur. Cujus terram diripuerunt flumina, quae non de coelo habent aquas, sed de terra. Quis enim angulus est, quae extrema solitudo terrarum, ad quam non turbidus haereticorum sermo perveniat? Itaque omnes qui habitant et morantur in orbe terrarum, ad haereticorum signum, quod quasi in montibus elevatum est, erigunt oculos suos, et clangorem tubae, id est, doctrinae eorum, audiunt. Haec juxta Hebraicum. Caeterum secundum LXX planguntur alae haereticorum, quae instar navium per
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad me. Adhuc intmno anno qͥsi
riorum fortutm. de filiis cedar imin¬
nuentur. Dñs enmds isrł locutus
est Ideouobis dicont occurratis cum
aqua &e panib fugientib de saltu &e
arabia: quia dñs hec fittitra pollicitꝰ
est. Sic̃ annꝰ mercennarli erto pͥtit
qui cotidie nicħ aliud nͥ mercedem fui la¬
boris expectat. uł cerde semꝑ in oꝑe est
ac labore. ut mercedem laboris accipi¬
at : sic omnis gła cedar quod interp̃¬
tatur tenebix. de qͦ ce in psalmis legi¬
mus habitaui cũ habitantib cedaꝵ
stitutos in saltu arabiȩ uulnerabat.
rediget᷑ in nichili. post quam fugien¬
tes de saltu fuerint libati. & aquam
baptism: salutaris acceꝑint. come¬
derintq cȩlestem panem. Hec enim
posumnius syon int̃pretari specłam :¬
q̃ in sublimib sita delonge uemientia
contemplat᷑. Cum gͥ syon turta leges
tͦpologie referat᷑ ad eccłiam. ut ẽ illud

Expanded text:
nus ad me: Adhuc in anno uno quasi riorum fortiter de filiis Cedar imminuentur. Dominus enim Deus Israel locutus est. Ideo vobis dico, ut occurratis cum aqua et panibus, fugientibus de saltu et Arabia: quia Dominus haec futura pollicitus est. Sicut annus mercenarii cito praeterit, qui quotidie nihil aliud nisi mercedem sui laboris exspectat, vel certe semper in opere est ac labore, ut mercedem laboris accipiat: sic omnis gloria Cedar, quod interpretatur tenebrae, de quo et in Psalmo legimus: Habitavi cum habitantibus Cedar , ui constitutos in saltu Arabiae vulnerabat, redigetur in nihili, postquam fugientes de saltu fuerint liberati: et aquam baptismi salutaris acceperint, comederintque coelestem panem. Haec enimposuimus, Sion interpretari speculam quae in sublimibus sita, de longe venientia contemplatur. Cum igitur Sion juxta leges tropologiae referatur ad Ecclesiam, ut est illud
Abbreviated transcription (Latin):
sint ignea diaboli iacula extinguere
Hoc uixta hebraicum ce ceptam suꝑ
muntum interp̃tationem. Transcamꝰ
ad editionem .lix. q̃ multum a siꝑio¬
rib discrepat. Corripit se propheta
iino fub ꝑsonasua aliorum confiet᷑
crrorem: qͥ sequentes occidentem licce¬
ram conteminunt sp̃muiuificantem.
Et imiq fecisse se cliẽ. ut non atichiret
legem sp̃italit̃. s econtͣcio festinaret
di sacram̃ta ñ eernere. nec dicere
cum dattid. reucla ocłos meos. & con¬
siderabo mirabilia de lege tuia. Iec̾co
errat cor eius. & iudaica supsticione
completꝰ non in caritate deis intino¬
re consistit: ut habeat spm̃ seruitutiͤ
intimore. & neguaqͣm fp̃m adoptio¬
ns in quo clanam abba pat. Un¬
de p̃cipitur ei ut accedat ad mensam
ciborum sp̃italium: comedantq õs
in ea qui illius sequuntun exemplum
& bibant. ce uet̃i errore contempdo
consurgant in spu qui iacebant in
littera. & fiant pͥncipes dicantq cũ¬

Expanded text:
sint ignita diaboli jacula exstinguere. sint ignita diaboli jacula exstinguere. Hoc juxta Hebraicum, et coeptam super mundo interpretationem. Transeamus ad editionem LXX, quae multum a superioribus discrepat. Corripit se Propheta, immo sub persona sua aliorum confitetur errorem, qui sequentes occidentem litteram, contemnunt spiritum vivificantem; et inique fecisse se dicit, ut non audiret legem spiritualiter: sed econtrario festinaret Dei sacramenta non cernere, nec diceret cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Idcirco errat cor ejus, et Judaica superstitione completum, non in charitate Dei, sed in timore consistit, ut habeat spiritum servitutis in timore, et nequaquam spiritum adoptionis, in quo clamamus, Abba pater . Unde praecipitur ei, ut accedat ad mensam ciborum spiritualium, comedantque omnes in ea, qui illius sequuntur exemplum, et bibant: et veteri errore contempto consurgant, in spiritu qui jacebant in littera, et fiant principes, dicantque cu
Abbreviated transcription (Latin):
Et inique egiut ñ audtrem. festinatii
ut non uidem. Errat cormeum. miqͥ¬
tas inundatie fuꝑ me. anima mea insi
te. surgite yͥncipes: parate clipeos. Pre
auditu ce uisione durissima quam cer¬
nebat de deserto maris ꝓpħauenturam
corruisse & turbatum se c̃ẽ chicit. & ꝓpe¬
mocdum caligantib ocłis &e stupefact̾a
mente nescisse quid cerneret. Illa emm
babylon ꝓ qua agtqla & theodotio de¬
nebras int̃pretati sunt ut significareN
mundum istum qͥ ui maligno positt̃s
est:. & cuiꝰ pͥncipes sunt iurta apłm pau¬
tum rectores tenebiarum istartm que
quondam uel ꝓpħe uel dco amabilis
inmensa dm̃ & illtus satitratus cibo.¬
diligentius contemplet᷑ que uentura
sunt mundo. Diciturq ꝑ cum ad
om̃s credentes ut comedentes & biben¬
des corpus dm̃ & sanguinem uertant᷑
in pͥnetpes ecclic: & cum apłis audi¬
ant. surgite arripiantq clipeum fi¬
deide armatura apłi pauli: in qͦ pos¬

Expanded text:
: Inique egi ut non audirem, festinavi : Inique egi ut non audirem, festinavi ut non viderem, errat cor meum: iniquitas inundavit super me; anima mea insiste: surgite, principes, parate clypeos. Prae auditu, et visione durissima quam cernebat de deserto mari Propheta venturam, corruisse et turbatum esse se dicit, et propemodum caligantibus oculis, et stupefacta mente, nescisse quid cerneret. Illa enim Babylon pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum istum, qui in maligno positus est , et cujus principes sunt juxta apostolum Paulum , rectores tenebrarum istarum, quae quondam vel Prophetae, vel Deo amabilis in mensa Domini, et illius satdiligenter contempletur, quae ventura sunt mundo, diciturque per eum ad omnes credentes, ut comedentes et bibentes corpus et sanguinem Domini, vertantur in principes Ecclesiae, et cum Apostolis audiant, Surgite: arripiantque clypeum fidei de armatura Apostoli Pauli , in quo pos
Abbreviated transcription (Latin):
horribili ubi ñ ẽ habitator ds. & ubiu¬
niuersa trena sunt. Et quicunq est in¬
credulus agit rem congruam infideli¬
iadis fue: & qui depopulator e uastat.
Unde auclacter contra aduersarios.
loquit᷑. Ascende elam. obside mede.
onniem gemicum deserti maris & t̃re
horribilis & uusionis durissime que
nunciata ẽ mͥ cessare feci. qͥ a lumbi mei
agentes penitentia. nequaqmn ut pritis
uoluptate s dolore funt plemi. ne ultra
ilicam lumbi mei impleti funt illusio¬
nibus. angustia enim possidet me ce tͥbu¬
latio. sicut solet tenere parturientem.
Multum int̃ se tiulgata editio ce hebras¬
cum in hoc loco dis crepat. Idcobreuit̃
aliquam carpendi. nos occasrunculam
relinquamꝰ. Corrui cum atidirem con
turbattis sum cum tuderem. emarcuit
cor mecum. tenebre stuyefecerunt me.
Babylon dilecta mea posita est mͥ inmi¬
raculum. Pone mñsam. contemplare
in specla. Comedentes ce bibentes fur¬
gite pͥncipes: arripite cligeum. Lxx.¬

Expanded text:
horribili, ubi non est habitator Deus, et ubi uhorribili, ubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt: et quicumque est incredulus agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est, vastat. Unde audacter contra adversarios loquitur, Ascende Elam; obside Mede: omnem gemitum deserti maris, et terrae horribilis, et visionis durissimae, quae nuntiata est, cessare feci. Quia lumbi mei agentes poenitentiam, nequaquam ut prius voluptate, sed dolore sunt pleni, nec ultra dicam: Lumbi mei impleti sunt illusionibus . Angustia enim possedit me et tribulatio, sicut solet tenere parturientem. Multum inter se Vulgata editio, et Hebraicum in hoc loco discrepant: ideo breviter λημῶσιν carpendi nos occasiunculam relinquamus. turbatus sum cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum. Pone mensam, contemplare in specula comedentes, et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. LXX