comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uns clericoꝵ ñ eiꝰ facultatib ẽ sust en
ꝑqͥrens: dampnũ putabat. si qͥsquam
debilis et esuriens. cybo sustentaretur
alterius: Eapoliabat filios: & inter
obuirgantes ꝓpinquos. maiorẽ se eis
loquebat᷑ Nec diu potuit excelsi apud
scłm generis. & nobilissime familiȩ:
usitationes et frequentiã sustinere
Merebat honore suo: et ora laudantiũ
declinare ac fugere festinabat Cũq
orientis & occidentis ep̃os. ob quasclã
ȩccłarũ dissensiones romȩ imꝑiales lit¬
terȩ contraxissent: uidit admirabiles
uiros xp̃iq pontifices. paulinũ antioche¬
ne urbis ep̃m. ꝙ epiphaniũ salamine

Expanded text:
quis clinicorum non eius facultatibus sustenquis clinicorum non eius facultatibus sustenrens damnum putabat, si quisquam debilis et esuriens cibo sustentaretur alterius. expoliabat filios et inter obiurgantes propinquos maiorem se eis loquebatur. Nec diu potuit excelsi apud saeculum generis et nobilissimae familiae uisitationes et frequentiam sustinere. maerebat honore suo et ora laudantium declinare ac fugere festinabat. cumque orientis et occidentis episcopos ob quasdam ecclesiarum dissensiones Romam imperiales litterae contraxissent, uidit admirabiles uiros Christique pontifices: Paulinum, Antiochenae urbis episcopum, Epiphanium, Salaminae
Abbreviated transcription (Latin):
mũ uiro demn ꝓpinquis. ꝙ totiꝰ urbis
testimomio: cũ quinq liberos edidisset.¬
blesillã suꝑ cuius morte eam rome
consolatus sũ: paulinã que scm̃ et ad¬
mirabilem uirũ. & ꝓpositi & rerum
suarũ pãmachiũ reliquit heredẽ.
adquem suꝑ obitũ eius paruũ libel¬
lũ edilimꝰ ⁊ eustochiũ. que nẽ in scĩs
locis uirginitatis et eccłe monile
nere piũ matris animũ consternauit:
et toxociũ. pꝰ quẽ parere desiuit. ut
intelligeres eam ñ diu uoluisse serui¬
re officio conuigali. sed mariti desi¬
derio. qui mares optabat liberos obe¬
disse: postqua uir eius mortuus ẽ. ita
eum planxit. ut ꝓpe ipsa moreretur:
et nobilis domus. & quondam opulen¬
tissime: om̃s pene diuitias pauꝑib
erogatas: Quid incunctos clem̃tissimũ
ammũ. ⁊ bonitatem etiã in eos quos
nĩiquã uiderat euagantẽ: Qs ĩopũ
moriens. illiꝰ uestib ñ ẽ obuolutus :

Expanded text:
mum uiro, dein propinquis et totius urbis mum uiro, dein propinquis et totius urbis testimonio, cum ! quinque liberos edidisset—Blesillam, super cuius morte eam Romae consolatus sum, Paulinam, quae sanctum et admirabilem uirum et propositi et rerum suarum Pammachium reliquit heredem, ad quem super obitu eius paruum libellum edidimus, Eustochimñ, quae nunc in sanctis locis uirginitatis et ecclesiae monnere pium matris animum consternauit, et Toxotium, post quem parere desiuit, ut intellegeres eam non diu seruire uoluisse officio coniugali, sed mariti desiderio, qui mares optabat liberos, oboedisse —, postquam uir mortuus est, ita eum planxit, ut prope ipsa moreretur, et nobilis domus et quondam opulentissimae omnes paene diuitias in pauperes erogatas? quid in cunctos clementissimum animum et bonitatem etiam in eos, quos numquam uiderat, euagantem? quis inopum monens non illiusm uestibus obuolutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. sua humilitate suꝑauit ÷¬
minimaq fuit inter omnes. ut omĩ¬
um maior eẽt: & qͣntomagis se plus
cieiciebat: tantomagis a xp̃o suble¬
uabat᷑ l.atebat: ꝙ ñ latebat: Fugien¬
do głam. głam merebat᷑. quȩ uirtu¬
tem quasi umbra sequit᷑: & appetito¬
res sui deserens: appetit contempto¬
res: S qͥd ago: narrandi ordinem p̃¬
t̃mittens: Uum in singłis teneor: ñ
seruo p̃cepta dicendi Tali gͥ stirpe
generata: iuncta uiro toxocio ẽ: qͥ¬
eneȩ ꝙ iulior altissimũ sanguinẽ
trahit: Uñ etiã. xp̃i uirgo. filia eius
eustochiũ. iulia nuncupat᷑: et ipse ui¬
lius ã magno dimissũ nom̃ iulio Et
hȩc dicimus: non quo habentibus
grandia sint: s qđ contẽpnentibus
mirabilia: Scłi hoĩes suspiciunt eos
qui his pollent pͥuilegiis: nos laucla¬
mus eos qui ꝓ saluatore ista contemp¬
serint: Et mirũ inmoclũ. quos habũ
fecunditate ac puclicicia ꝓbata. pri¬

Expanded text:
tentias sua humilitate superauit tentias sua humilitate superauit minimaque fuit inter omnes, ut omnium maior esset, et quanto se plus deiciebat, tanto magis a Christo subleuabatur. latebat et non latebat. fugiendo gloriam gloriam merebatur, quae u i uirtutem quasi umbra sequitur et adpetitores sui deserens adpetit contemptores. sed quid ago? narrandi ordinem praetermittens, dum in singulis teneor, non seruo praecepta dicendi. Tali igitur stirpe generata iunctaque uiro Toxotio, qui Aeneae et Iuliorum altissimum sanguinem trahit. unde etiam Christi uirgo, filia eius, Eustochium Iulia nuncupatur et ipse Iulius, a magno demissum nomen Iulo. et haec dicimus, non quo habentibus grandia sint, sed quo contemnentibus mirabilia. saeculi homines suspiciunt eos, qui his pollent priuilegiis; nos laudamus, qui pro saluatore ista despexerint. et mirum in modum, quos habentfecunditatė ac pudicitia pro- bata pri
Abbreviated transcription (Latin):
graccorũ ꝓgenies ẽ: alt̾ ꝑ om̃s gretias
usq hodie  et stemmatib ꝙ di¬
uitiis & nobi litate. agamennonis fer¬
tur sanguinẽ trahere: qͥ decennali tro¬
iam obsidione deleuit: Nos nichil lau
cdabimꝰ nisi qd ꝓpͥum ẽ. & de purissimo
sua ꝓ eiꝰ nomine dimiserunt: centu¬
plum in p̃sentiarũ recepturos. & infu¬
turo uitam ȩt̃nam Eax quo intelligimꝰ.
xp̃o eas contempnere: nec tumere ad
honores s ꝓ dñ fide eos parmpentlere:
Uere qd̾ pollicitꝰ ẽ seruis suis q ancillis
saluatoꝵ: reddidit in p̃senti: Nam quȩ
umius urbis contempsit głam: totius
orbis opimone cȩlebratur Imͣ rome habi¬
bara ⁊ romana t̾ra mirat᷑ Cuius eñi gen¬
tis homines:.ad scã loca non ueniunt.
Quis autẽ in scĩs locis. p̃ter paulã quod
plus inter homines miraretur inue¬
uit: Et sicut in ter multas gẽmas
p̃ciosissima gẽma micat: & uibar soł
obscurat: ita cunctoꝵ uirtutes et po¬

Expanded text:
Gracchorumque progenies est, alter per omnes Graecias Gracchorumque progenies est, alter per omnes Graecias usque hodie et stemmatibus et diuitiis ac nobilitate Agamemnonis fertur sangui- I nem trahere, qui decennali Troiam obsidione.deleuit-, nos nihil lau- I dabimus, nisi quod proprium est et de purissimo sua pro I nomine eius dimiserint, centuplum in praesentiarum recepturos m et in futuro uitam aeternam — ex quo intellegimus Christo eas contemnere: non tumere ad honores, sed pro Dei fide eos parvipendere. Vere quod pollicitus est servis suis et ancillis Salvator, reddidit in praesenti. Nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur: quam Romae habibara et Romana terra miratur. cuius enim gentis I homines ad sancta loca non ueniunt? quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, inuenit ? et sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat et iubar solis obscurat, ita cunctorum uirtutes et po
Abbreviated transcription (Latin):
tia sustinebat: quasi aꝑtos sibi celos
aspiceret. loquebatur Quis dabit m
pennas sicut colubȩ: et uolabo et re¬
sũq ꝓpͥum angłm qui custos fuit et co¬
mes ad mirabilis feminȩꝰ me nicbil
in gr̃ã. nichil dicere more laudanti¬
um: s qͥcquid dicturꝰ sum ꝓ testimo¬
mo dicere: ꝙ minus eiꝰ ẽẽ meritis. ꝙͣ
totꝰ orbis canit: sacerdotes mirantur
uͥginum chori desiderant: monachoꝵ
et pauꝑũ turba deplangit Si uult lec¬
tor breuiter eiꝰ scire uirtutes: om̃s su¬
os pauꝑes. pauꝑior ipsa dimisit Hec
mirũ de ꝓrimis. & familiola. quam
utroq sexu de seruis et ancillis in fr̃s
sororesq mutauerat. ista ꝓferre: cum
eustochiũ uirginẽ. & deuotã.xp̃ofiliã. ĩ
diuitem reliquerit: Carpamꝰ gͥ narran¬
di ordinem Alii altiꝰ repetant: et ab
incunabulis eiꝰ. ipsisq ut ita dicam ere¬
pundiis: matrẽ blesillã. et togatũ p̃fe¬
rant patrẽ: quoꝵ altera scipionu et

Expanded text:
tia sustinebat, quasi apertos sibi caelos tia sustinebat, quasi apertos sibi caelos aspiceret, loquebatur: quis dabit mihi pinnas sicut columbae et uolabo et resumque proprie angelum, qui custos fuit et comes admirabilis feminae, me nihil in gratia, nihil more laudantium, sed, quidquid dicturus sum, pro testimonio dicere et minus eius esse meritis, quam totus orbis canit, sacerdotes mirantur, uirginum chori desiderant, monachorum et pauperum turba deplangit. uult lector bremter eius scire uirtutes ? omnes suos pauperes pauperior ipsa dimisit. nec mirum de proximis et familiola, quam in utroque sexu de seruis et ancillis in fratres sororesque mutauerat, ista proferre, cum Eustochium, uirginem et deuotam Christo filiam, in diuitem reliquerit. Carpamus igitur narrandi ordinem. alii altius repetant et ab incunabulis eius ipsisque, ut ita dicam, crepundiis matrem Blesillam et Rogatum proferant patrem - quorum altera Scipionum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Neu mͥ qͥa ꝑegͥnatio mea pro¬
longata ẽ: habitaui cũ habitantib
cedar: multũ ꝑegͥnata ẽ anima mea
Nec mirũ si planxerit se uersari in te¬
nebris. hoc enĩ cedar int̾pretat᷑: cum
mundus in maligno positꝰ sit: et sict
tenebrȩ eiꝰ. ita et lumen illiꝰ lux qͦ
intenebris lucet: et tenebre eam ñ
cõp̃hendert: Unde ꝙ illud crebrius
inferebat: Aduena sũ et ꝑegͥna: sict̃
om̃s patres mei Et iterũ Cupio dis¬
solui: et eẽ cũ xp̃o Quotiens autem
infirmitate corpusculi. quam incre¬
uoluebat: Subicio corpꝰ meũ. et inser¬
uitutẽ redigo: ne aliis p̃dicans ipsa
rȩꝓba efficiar: et bonũ ẽ uinũ non
bibere. et carnem ñ manducare: ꝙ
humiliau in ieiunio animã
meãꝰ et totũ le̾tum meũ uersas¬
ti in infirmitate: & uersata sum qͣ
miseria. dum mͥ infigitur spina: Atq
inter doloris aculeos qͦs mira patien¬

Expanded text:
dicens: heu mihi, quia peregrinatio mea prodicens: heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum peregrmataest anima mea. et mirum, si planxerit se uersari in tenebris — hoc enim Cedar interpretatur -, cum mundus in maligno positus sit? et sicut tenebrae eius eius, ita et lumen eius;luxque in tenebris lucet et tenebrae eam non adprehenderunt. unde et illud crebrius inferebat: aduena sum et peregrina sicut omnes patres mei, et iterum: cupio dissolui et esse cum Christo. quotiens autem infirmitate corpusculi, quam increuoluebat: subicio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patien
Abbreviated transcription (Latin):
tera geldonis qͥ affricã tenuit filia ẽ:
Hic libellus de monogamia: sub nomi¬
ne tuo titulũ possidebit: XUiII.Iero
i cuncta mei corporis men¬
bra uerterent᷑ in linguas:
et om̃s artꝰ humana uoce so¬
narent: nichil dignũ scẽ ac ue¬
nerabilis paule uirtutib dicerẽ:
Hobilis genere: s multo nobilior sc̃ita¬
te Potens quondã diuitiis: sed nẽ po
soboles scipionum pauli heres: cuius
uocabulum trahit: Meciȩ papirie
matris africani uera. et germana ꝓge¬
mes. Rome p̃tulit bethleem: et auro
tecta fulgentia. informis luti uilitate
mutauit: Non meremͣ quod talẽ ani¬
simꝰ : s grãs agimꝰ qđ habuimꝰ: immo
habemꝰ Peo enĩ uiuunt omĩa: & qͥe
quid reu̾titur ad dñm. in familie nu¬
mero computat᷑: qͣnqͣm amissio illius.
cȩlestis domus habitatio sit. Que qͣn¬
diu in corpore fuit. ꝑegrinata ẽ a do¬
mino: et uoce sẽꝑ flebili querebatur

Expanded text:
tera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. tera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. Hic libellus de Monogamia sub nomine tuo, titulum possidebit. EPISTOSi cuncta mei corporis membra uerterentur in linguas et omnes artus humana uoce resonarent, nihil dignum sanctae ac uenerabilis Paulae uirtutibus dicerem. nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate, potens quondam diuitiis, sed nunc Chrps, suboles Scipionum, Pauli heres, cuius uocabulum trahit, Maeciae Papiriae, matris Africani, uera et germana progenies, Romae praetulit Bethlem et auro tecta fulgentia informis luti uilitate mutauit. non maeremus, quod talem amisimus, sed gratias agimus, quod habuimus, immo habemus — deo enim uiuuntDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habitatio sit; quae quamdiu in corpore fuit, peregrinata est a Domino , et voce semper flebili querebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
possessionũ tuarũ reditꝰ ꝑdidisti: quȩ
obsessam familiolã tuã morbo et fame.
cernes contabescere: S absit ut de te
talia sentiã: ut sinistrũ quippiã suspi.¬
cer. de ea quȩ suã animã dño consecra¬
uit: Hon tam tͥ quã sub tuo nomine
aliis sũ locutꝰ. quȩ otiose & curiosȩ at¬
q uerbose domꝰ circũeunt mat᷑narũ:
quarũ ds uent᷑ ẽ. & gła in confufione
earũ: quȩ nichil aliud de scripturis nͥ
digamie p̃cepta nouert̃: quȩ in alieno
corpore sua desid̾ia consolant᷑: ut quod
ipse fecert̃. alias facere uideant: et
malarũ societate palpentur Quarũ
cum impudentiam . & ꝓpositiones apłi¬
carũ sententiarũ interp̃tatione con¬
triueris.⁊ lẽgito quomͦ tibi inuiduita¬
te seruanda uiuendũ sit. librũ ad
eustochiũ de uirguitate seruanda:
et alios ad furiã atq saluiam: quar
altera ꝓbi quondã consulis mirus: al¬

Expanded text:
possessionum tuarum reditus perdidisti, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum socum impudentiam et propositiones, Apostolicarum sententiarum interpretatione contriveris, legito quomodo tibi in viduitate servanda vivendum sit, librum ad Eustochium de Virginitate servanda , et alios ad Furiam, atque Salvinam , quarum altera Probi quondam consulis nurus, al
Abbreviated transcription (Latin):
tem ueneno repꝑit: alter reu̾sus in
patͥam. in suo regno occubuit: ꝙ utͥ¬
usq ꝓuincie romani popłi uectiga¬
les st̃ Nẽ ut omĩa ꝓspero fine eue¬
nant: ꝓpter nr̃a quȩ amisimꝰ ⁊ non
habemus qđ uictis hostibus auferamꝰ.
otentiã romane urbis ardens poeta
describens: ait: Qd satis ẽ.si roma pa¬
rumẽ: Qd nos alio mutemꝰ elogio:
uid saluũ ẽ. si roma perit: N
mͥ si linguȩ centum sit oraq centũ:
ferrea uox: om̃s captoꝵ dicere penas
omĩa cesors ꝑcurrere nomina possẽ
Et hec ipsa que dixi ꝑiculosa sunt. tã
loquenti quam audientibus: ut ne
gemitus quidem liber sit. uolentib
inter ista nuptura es: Quem accep¬
tura uirũ: Credo: fugitiuũ aut pug¬
naturũ: Quid utrunq sequat᷑ intel¬
ligis: & ꝓfescennino carmine. terribi¬
lis tͥ rauco sonitu buccina conerepa¬
bit: ut quas ꝓnubas habeas forte lu¬
gentes: ut quib deliciis affluas. quȩ

Expanded text:
tem ueneno repperit, alter reuersus in tem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, sto filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sed auro et euncta supellectili uitam
redimere: Qd ñ uicio pͥncipũ. qͥuel re¬
ligiosissim sunt: sed scelere semibar¬
bari accidit ꝓditoris: qui nr̃is contra
nos opibꝰ armauit immicos: E t̃no qͦn¬
dam dedecore romanũ laborabat im¬
ꝑium. qđ gallis cuncta uastantibus fu¬
soq apud albam exercitu. romã bren¬
nius intrassetꝰ nec pristinã ab lere po¬
terat ignominã : donec et gallias geni¬
tale galloꝵ solũ. & gallogreciã. inqua
confedant occidentis orientisq uic¬
tores. suo imꝑio subiugassent: Hanni¬
bal de hyspanie finib orta tempestas.
cũ uastasset italiã: uidit urbẽͥ nec
ausus ẽ obsidere Pyrrũ tanta tenu¬
it romani nominis reuerentia: ut
deletis om̃ĩb. ẽ ꝓpinquo recedet locoͬ
nec auderet uictor aspicere: quam
regum didicerat ciuitatẽ Et tam̃
ꝓhac iniuria ñ enim dicam suꝑbiã
que bonos exitus habuit: alter toto
orbe fugitiuus. tandem bithinie mor¬

Expanded text:
sed auro et cuncta superlectili uitam sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mor
Abbreviated transcription (Latin):
uemq popłoꝵ lugdunensis & narbo.¬
naensis ꝓuinciȩ. p̃t᷑ paucas urbescum¬
cta populata st̃: qͣs ꝙ ipsas. foris gladꝰ⁊¬
et intꝰ uastat fames: Non possũ absq la¬
crimis colose facere mentionẽ: que
ut huc usq ñ rueretꝰ sc̃i ep̃i exuperii
merita p̾stitert̃ Ipse hispaniȩ iã iãq
ꝑiture cotidie contresmiscunt. recor¬
dantes irruptionis cimbricȩ: & quod
alii semel passi sunt:illȩ sepe timore
patiunt᷑: Cet̾a taceo: ne uidear de di
disputare clem̃tia Olm a mari ponti¬
co usq ad alpes iulias. ñ erant nr̃a quȩ
danubii limite. in mediis romani umn¬
ꝑii regionib pugnabat᷑ Aruer̃t ue¬
tustate lacrimȩ : p̃t̃ paucos senes. om̃s
in captiuitate et obsidione generati:
ñ desicłabant qua ñ nouerant liber¬
tatẽ: Quis hoc cred̾et. quȩ digno ser¬
mone historie comp̃hencłent. romã
ingremio suo ñ ꝓ gła sua s ꝓ salute
pugnare: ĩmo ne pugnare quidem.

Expanded text:
uemque populorum, Lugdunensis et Narbouemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis prouinciae praeter paucas urbes cuncta populata sunt, quas et ipsas foris gladius, intus uastat fames. non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non rueret, sancti episcopi Exsuperii merita praestiterunt. ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias non erant nostra, quae Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio suo non pro gloria sed pro salute pugnare, immo ne pugnare quidem
Abbreviated transcription (Latin):
turũ Uñꝙ surrepit obliuio conditi¬
onis suȩ: ut terrenũ ammal ꝙ iã iãq
soluendum.erigat᷑ in suꝑbiam: et au¬
mo celũ teneat: Uerũ quid ago : frac¬
ta naue: de mercib disputo Qui tene¬
bat. de medio fit: & ñ intelligimus
iut̃ ficiet spũoris sui: Ue pregnanti¬
b ꝙ nutͥentib indie illa: quors utͣm
miseriarũ ẽ Panca ꝑcurrã Qd rari
cissimȩ naciones: uniuersas gallias
occuparũt: Qucqͥd inter alpes et pi¬
reneũ ẽ. qđ oceano et rheno includit᷑
quadus. uuandalꝰ. sarmatha. alam. gi¬
pedes. heruli. saxones. burgundiones
alemanni: et o lugenda res publica.
bilis quondã ciuitas. capta atq subuer¬
sa ẽ: et in eccłia multa hominũ milia
trucidata: uangiones longa obsidio¬
ne delet: remoꝵ urbs p̃potens. amb¬
ani. atrebate. extremiq hominum
morim. tornacus. nemete. argentorat᷑.
translatȩ ingemaniã: aquitaniȩ. no¬

Expanded text:
turum. unde subrepit obliuio condititurum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum miseriarum pauca percurram. Quod rari cissimae nationes universas Gallias occuparunt. Quidquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod Oceano et Rheno includitur, Quadus, Wandalus, Sarmata, Halani, Gipedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alemani, et, 914 o lugenda respublica! bilis quondam civitas, capta atque subversa est, et in Ecclesia multa hominum millia trucidata. Vangiones longa obsidione deleti. Remorum urbs praepotens, Ambiani, Attrebatae, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemetae, Argentoratus, translatae in Germaniam, Aquitaniae No
Abbreviated transcription (Latin):
in patͥam reu̾tit᷑. Apłi toto orbe pere¬
grinati. uͥ es in zona. ñ uirgam inma¬
nui. nͨ caligas habuere inpedibus: et
tam̃ dicere poterant. nichil habentes
et omĩa possidentes: et aurũ & argen¬
et ambula: Non enim erant diuitia¬
rum sarcina pregͣuatiꝰ. & ido stantes
cũ helia inforamine petrȩ. ꝑ angusti¬
as acus tͣnsire poterant: et posteriora
dñi contẽplari. Nos uͦ ardemus auari¬
ciaꝰ et contͣ pecunias difputantes. au¬
ro sinũ expandimus: mchilq nobis. ẽ¬
satis Et illud qđ de megarensib dr᷑.
iure miseris coaptari potest: edificant
quasi semꝑ uicturiꝰ uiuunt quasi alt̾a
die morituri Et hec facimus. qͥa dm̃
uerbis ñ credimꝰ: qr etas optata cunctis.
ñ uicinia mortis quȩ debet̾ mortalibꝰ
lege nature: s cassa spe annoꝵ. nobis
spacia pollicet᷑: Nemo enim tam fractis
uirib & sic decrepite senectutis ẽ: ut
ñ se putet adhuc unum annũ ẽẽ uic¬

Expanded text:
in patriam revertitur. Apostoli toto orbe perein patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes . Et, aurum et argen et ambula. non enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uic
Abbreviated transcription (Latin):
nolimꝰ aliqͣndo ꝑiturũ ẽ: quã id amit¬
tere. ꝓ quo omĩa dimittenda sunt: Qs
nr̃m ñ dicam cubitũ. qđ enorme ẽ. sed
uniꝰ unciole decimã paͬtem adicere
potest ad staturam suã᷑ et solliciti su¬
inus qͥd manducemꝰ aut qͥd bibamus:
Ne cogitemꝰ gͦ de crastino: sufficit enim¬
diei malicia sua Iacob fratr̃e fugiens:
magnis in patris domo diuitiis derelie¬
tis. nudus ꝑgit mesopotamiã: Et ut no¬
bis fortitudinis p̾beret exemplui lapi¬
de capiti supposito. uidet scalã in celũ
usq surrectam. et dñm innitentẽ su¬
ꝑ eam: ꝑ quam ascendebant angłi et
descendebant: ut nec peccator desꝑet
salutem: nec iustus in sua uirtute se¬
curꝰ sit: Atq ut multa p̃teream. neq enĩ
tempꝰ ẽ ut assũpti testimonii omĩa
edisseram: post annos.xx. diues dñs.
et pater ditior. qui dudũ iordanẽ in
baculo transierat: cũ trib turmis gͦgũ.

Expanded text:
nolimus — aliquando periturum est, quam id amitnolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater baculo transierat, cum tribus turmis gregum
Abbreviated transcription (Latin):
centiores induas deuita. et iterũ. anꝰ
ut matres. adolescentulas ut sorores.
cũ omĩ castitate: quare me tu com¬
monentem ñ audias: Fuge ꝑsonas.
in quib potest male conu̾satiõis ẽẽ sus¬
picio: nec paratũ habeas illud e truuo:
Sufficit mͥ conscientia mea: ñ curo
quid de me loquantur homines:
Et certe apłs ꝓuidebat bona. ñ solum
corã dõ. sed et eoram hominibus: ne
ꝑ illũ nom̃ di blasphemaret᷑ in genti¬
bus: Habebat utiq potestatẽ sororẽ
mulierẽ circum ducendi: sed nole¬
bat se iudicari ab infideli conscien¬
tia Et cũ posset de eugłio inuere:
dieb ac noctib laborabat manib
suis: ne quem grauaret credentiũ:
Si scandalizat inquit esea fratrẽ meũ:
muset nos: Si seandalirat soror. illa
uł fr̃. ñ unũ et alterũ. sed totã eccłiã:
nec sororẽ uidebo nec fratrẽ Melius ẽ¬
enim rem familiarem minui. quam
ammȩ salutẽ: perire. quod uelimus

Expanded text:
centiores viduas devita: Et iterum: Ama anus, centiores viduas devita: Et iterum: Ama anus, ut matres: adolescentulas, ut sorores cum omni castitate; quare tu me commonentem non audias? Fuge personas, in quibus potest malae conversationis esse suspicio, nec paratum habeas illud e trivio: Sufficit mihi conscientia mea: non curo quid de me loquantur homines. Et certe Apostolus providebat bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus , ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat, inquit, esca fratrem, non mus et nos: si scandalizat soror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poteris: Aĩna tua. mat̾ et amita:
ñne auctoritatis pͥstine. honorisq
maioris st̃. dũ eas & tota ꝓuintia et
ȩccłarũ pͥncipes suspiciunt : Ergo mi¬
lites & ꝑegͥnantes. sine uxoribꝰ sua hos¬
piciolañ regunt: & nec inuitant ad
conuuia nec inuitant᷑  qͣsi ñ possis
ꝓbate ȩtatis habere famulos uł liber¬
tos. in quoꝵ nutͥta es manib: qͥ p̃sint
domui: ad publica respondeant: tri¬
buta ꝑsoluant: qui te suspiciant ut
matͦnã: diligant ut alũpnã: uenerẽt᷑
ut scãm Quere pͥmũ regnũ cli: et hȩc
omĩa apponentur tibi Si de ueste
cogitaueris: lilia tͥ de eugłio ꝓponũt᷑
Si de eybo. remittere ad aues. quȩ non
serunt nec metunt: et pat̾ tuus cȩles¬
tis pascit illas: Quante uͥgines et ui¬
duȩ. absq ulla sorde rumoris. suã sub¬
stantiolam gubernarunt: Caue ne
monia: et sustineas in media tͣnqͥllitate
naufragium: Si thimotheo dr̃. adoles¬

Expanded text:
non poteris. auia tua, mater et amita non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam subsmonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. Si Timotheo dicitur: Adoles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe iuiuenta. nec dulces natos. ueneris
nec pͤmia noris id cinerẽ. aut manes
credis curare sepultos: Cui breuiter
respondeat ipsa quȩ passa ẽ: Tu lacri¬
mis eicta meis. tupͥma furentẽ his
germana malis oneras. atq abicis hos¬
tiꝰ ñ licuit thalami exꝑtem. sine cri¬
mine uitamn degere. more fere. tales
nec tangere curas: nec seruata fides.
cineri ꝓmissa sicheo Proponis mͥ gau¬
dia nuptiarũ: ego tibi opponam pyr̃a.
gladiũ et incendrum: Non tantum
boniẽ in nuptiis. qđ sꝑamꝰͥ qͣntum
mali qd accidere potest: & timendũ
ẽ Lubido transacta semꝑ sui relinqͥt
penitudinẽ : nunqͣmq satiatur. et
extincta reaccendit᷑ꝰ usu crescit et
deficit: nec rationi paret. que un¬
petu ducitur: S dicis: Amplȩ opes.
et dispensatio rei familiaris:egent
auctoritate uiri Scilicet periert̃
domꝰ celibũ: et nͥ cũ seruulis tuis
ipsa seruieris. familie tuȩ imꝑare

Expanded text:
ere iuuenta nec dulces natos Veneris ere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare
Abbreviated transcription (Latin):
monogamia in ysaac rebeccaq p̃cesse¬
rit: cuiꝰ soliꝰ partus. dm̃ reuelatio ẽ: nec
ulla alia feminarũ. dm̃ ꝑse ipsã consu.¬
luit:Quid loqͦr de thamar. quȩ esrom
et phares geminos fudit infantes. in
qͦꝵs natiuitate diuisa maceria duos
popłos seꝑauit. & ligata manus cocci¬
no. conscientiam iudeoꝵ iam tẽ xp̃i
passione respersit: de scorto ꝓpħico. cu¬
ius similitudo uł eccłiam significat
de gentibus congregatam. uł qđ ipsi
mũ assũptam de idolatris ꝑ abraham
et moysen: dein pꝰ adulteriũ et nega¬
tionem saluatoris. sedentem plur imo
tempore sine altari. sacerdotib ac
ꝓpħis. et uiri pͥstim consortiũ p̃stolan¬
tem: ut postquã subintrauerit plemi¬
tudo gentiũ. tẽ omĩs isrł saluus fiate
Quasi inbreui tabella latissimos tͣrarũ
sinus oftendere uolui: ut ꝑgam ad ali¬
as questiuncłas: quarũ pͥma de annȩ
consilio ẽ: Solane ꝑpetua merens car.¬

Expanded text:
monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecessemonogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi imum adsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carp
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝰ nunc de continentib dr̃. qui
adheret dño unus sp̃c ẽ: et adhesit
amma mea pꝰ te: me suscepit dextera
tua Tẽ oculũ ꝓoculo: nunc uerb̾anti
maxillã. p̃bemus et alteram Illo tem
pore bellatorib dicebatur. accingere
gladio tuo suꝑ femur tuũ potentissi¬
me: modo audit petrus. conde gla¬
diũ tuum inuagina sua: qͥa qͥ gladio
ꝑcusserit. glalio et morietur: Hec
dicimꝰ ñ seꝑantes legem et eugłm. ut
marcion calũpniat᷑: sed unũ atq eũ¬
dem suscipientes dm̃. qui ꝓ uarietate
tempoꝵ atq causarũ. pͥncipiũ et finis¬
erit: ut metat. ut plantetꝰ ut habe¬
at. ut succidat: Iacit fundam̃tum:
ut edificio consũmato culmen impo.¬
nat: Alioquin. si ad sacramenta ueni
sẏna et syon. duo instrum̃ta signifi.¬
cant: lia lippientibꝰ ocłis. & rachel qͣm
iacob amat płimũ. sinagogam. eccłiã¬
q testant᷑. Uñ et anna pͥꝰ sterilis. fe¬
nenne ubertate fecundior ẽ: licet

Expanded text:
rum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui rum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui adheret Domino, unus spiritus est et adhesit anima mea post te, me suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tepore bellatoribus dicebatur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime; modo audit Petrus: conde gladium tuum in uagina sua; qui enim gladio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum, qui pro uarietate temporum atque causarum principio et fini serit, ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniaSina et Sion duo instrumenta significant. Lia lippientibus oculis et Rachel, quam Iacob amat plurimum, synagogam ecclesiamque testantur. unde et Anna prius sterilis Fennennae ubertate fecundior est, licet et
Abbreviated transcription (Latin):
ta occidentem litteram. osee ꝓpħa. ñ
solũ meretͥci: sed et adulterȩ copulat᷑:
Quod et si nobis iure conceditur: adhin¬
niamꝰ ad om̃s feminas: et in exemplũ
sodomȩ & gomorrȩ. ab ultima die de-¬
p̃hendam uendentes et ementes. nuben¬
tes et nuptũ tradentes: ut te̾ sit finis
coniugii. quando tͣminꝰ uite Qd̃ si &
pꝰ diluuium et antȩ dilumũ uguit
illa sententia. crescite et multiplicami¬
ni & replete terrãꝰ qͥd ad nos in quos
tiarum. eugłica castitate succidat. Tẽ¬
pus amplexandi: et tempꝰ longe fieri
ab amplexibꝰ Ieremias captiuitate
ꝓpinqua uxorẽ ꝓhibetur acciꝑe:
ierechiel in babylone. mortua ẽ inqͥt
uxor meaꝰ et aꝑtum ẽ os meũ Nec du¬
cturꝰ uxorem. nec ille qui duxerat: pos¬
sunt in oꝑe couigali libere ꝓpħare
Olim głe erat illũ audire u̾siculũ. filii
tui sic̃t nouella oliuarũ incircuitu
mensȩ tuȩ. et uideas filios filioꝵ. tuo

Expanded text:
ta occidentem litteram Osee propheta non ta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium uiguit illa sententia: crescite et multiplicamini et replete terram, quid ad nos, in quostiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu mensae tu
Abbreviated transcription (Latin):
olescentulȩ quarũ ñ est numerus ⁊ u¬
na est columba mea. ꝑfecta mea. una
ẽ matri suȩ. electa genitrici suiȩ: ad
archam quã petrus apłs sub typo inter¬
p̃tatur eccłie. noc cũ tͥb filiis singłas
ñ binas uxores introduxitꝰ etiam de
inmundis animãtibꝰ. bina introducũ¬
tur masculus et femina: ut ñ in besti¬
is quid̃e. serpentib. corcodrilis. ac lacer¬
tis. digania habeat locũ Qd̃ si de mũ¬
dis septena ponuntur. idẽ inparia: et
in hoc uͥginitatis ac pudiciciȩ palma
monstrat᷑ E gressus nãq de archa noe.
do uictimas iminolauit: ñ utiq de
pari. s de impari numero: quia alterũ
fȩtibus atq coniugio alterũ sacrifici¬
o p̃paratũ ẽ : At patriarchȩ ñ singłas
habuerunt uxores: immo et concu¬
binas habuere plurimas: Et ne hoc-
parum sit: dauid multas: et salomon
habuit innumerabiles: Iudas ad tha¬
mar quasi ad scortũ ingredit᷑: ꝙ iuix¬

Expanded text:
ulescentulae, quarum non est numerus. uulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. ad arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas introduxit uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praeparatum est. At patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iux
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates: maxime si se uirũ putet
ꝑdidisse ñ p̃misisse: quors alterũ dolo¬
ris: alterũ gaudii est Primi hominis
creatura: nos doceat plures nuptias
refutarez Unus adam et una ȩuaͥ
immo una ex eo costa separatur in
fȩminã: rursũq qđ diuisũ fuerat.
nuptiis copulat᷑ dicente scͥptura Prt̃
duo in earne una: ñ in duas. nec intͤͦs
Ppter qđ relinquet homo patrẽ et matͤm.
et adherebit uxorisuȩ:certe ñ uxori¬
b Qd̃ testimoniũ paulus edisserens.
ad xp̃m refert et eccłiam: ut et pͥmꝰ
adã incarne: et sed̾s in spũ monoga¬
mus sit: Una mat̾ eua cunctoꝵ uiuẽ¬
tium: et una ȩccłia parens õium xp̃ia¬
duas diuisit uxores. si hanc heretiei ĩ
plures ȩccłias lacerant: qͤ uixta apoca¬
lipsim iobis. synagoge magis diaboli
appellandȩ ft̃: qͣm xp̃i conciliabula:
Legimꝰ ĩ carminũ libro Sexaginta st̃
reginȩ. et octoginta concubinȩ. et ad¬

Expanded text:
uoluptates, maxime si se uirum putet uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christiaduas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ officium coniugale. ad uiduitatis
continentiã Extͣma immo abiecta
ne cogites: nec aliena et longe posita
exempla reqͥras: Habes ainam. mat᷑m.
amitam: quarũ tibi habundans imit¬
tatio atq doctrina. p̃cepta inuendi.
norma uͥtutum ẽ: Si enim multȩ ĩ
conugio uruentibus ad huc uiris in¬
telligt̃ illud apłi. omĩa licent sed non
omĩa expediunt: et castrant se ꝓpter
regna cȩloꝵ. uł a scda natiuitate post
lauacrũ exconsensii. uel post nuptias
exardore ficłi: cur iudua quȩ iudicio
dm̃ uirũ habere desunt. ñ illud letabũ¬
cda congeminet. dñs dedit. dñs abstultt
et oblatã occasionem arripiat libertatis
ut sui corporis habeat potestatem. ne
rursũ ancilla fiat hominis: Et certe
multo laboriosius ẽ. ñ frui eo qd habe¬
as: quam desicłare qd amiseris Unde
et uͥginitas in eo felicior ẽ qđ carnis
incentiua ñ nouitꝰ et iuiduitas in illo
sollicitior. qđ p̃teritas animo recolit

Expanded text:
est per officium coniugale ad uiduitatis est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit
Abbreviated transcription (Latin):
tis sinodicis consultationib responde¬
rem: uidi duo inter se paria uilissi¬
moꝵ e plebe hominũ cõparata: Inĩ
qui uiginti sepelisset uxores: alt̾am.
quȩ uicesimũ scdm habuisset maritũ:
extremo sibi ut ipsi putabant matri¬
monio copulatos: Sũma om̃iũ expec¬
tatio. uirorũ parit᷑ et feminarum:
pꝰ tantos rudes. quis quẽ pͥmꝰ efferret
Uieit maritꝰ.⁊ et totiꝰ urb̃ ppło confluen¬
te coronatꝰ. & palmã tenens. adoransq
bȩ feretrũ p̃cedebat: Quid dicimus
tali mulieri: Nempe illud: qđ dñs sa¬
maritane: Uiginti duos habuisti ma¬
ritos. et iste a quo nc̃ sepeliris. ñ ẽ tuus.
Itaq obsecrote religiosa in xp̃o fillia. ut
testimonia ista ñ noueris. qͥbꝰ in conti¬
nentib et miseris subuenit᷑: s illa pociꝰ
lectites. quib pudicicia coronat᷑: Suf¬
ficit tͥ. qđ ꝑ didisti pͥmũ uͥginitatis ga¬
dumꝰ et ꝑtercium uenisti ad scd̾m: io

Expanded text:
tis synodicis consultationibus respondetis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adoransque bae feretrum praecedebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id
Abbreviated transcription (Latin):
domo qͦ magna. uasa diu̾sa st̃: alia in
honorem: alia uͦ in contumeliam Est
et crater adbibendũ: ẽ et matula ad
secretiora nat᷑e: Nam cũ in semente
t̃rȩ bone centesimũ ⁊ sexagesimũ ⁊ tͥcesimũ
fructum eugłia doceant: & centena¬
rius ꝓ uirginitatis corona. pͥmũ gͣdũ
teneat: sexagenarius ꝓ labore uidua¬
rum. in seđo sit numero: tͥcenarius
fȩdera nuptiarũ ipsa digitorum con¬
iunctione testet᷑. digania ĩ qͦ erit nu¬
mero: Immo extra mimerũ Certe
in bona t̾ra ñ orit᷑. sed in uepͥbꝰ et inspi¬
netis uulpiũ. quȩ herodi impiissimo
cõꝑant᷑: ut in eo se putet laudabilẽ¬
ẽẽ. si scortis melior sit: si publicarum
libidinum uictimas suꝑetꝰ si uni sit
ꝓstituta non pluribus Rem dicturꝰ
incredibilem: multoꝵ. testimoniis ap¬
ꝓbabo Ante annos plurimos. cũ incar¬
tis eccłasticis iuuarem damasiĩ roma¬
ne urbis ep̃m: et orientis atq occiden¬

Expanded text:
domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occiden
Abbreviated transcription (Latin):
ac ueneris inseruitiũ tͣderent᷑ Qd̃ eũ
ñ impetͣrent: submouente eas lictore.
cesis paruulis liberis⁊ mane mortue st̃
reꝑtȩ: suffocatis laqueo faucib÷ et mu
matrona nobilis facietꝰ et exꝑiet᷑ alterũ
uirũ. que pͥorem aut bonũ ꝑdidit. aut
malũ exꝑta ẽ. ut rursũ contra iudiciũ
cdi facere uitat᷑: Qd̃ si statĩ scdm ꝑdide¬
erit: in quartũ quintũq ꝓcedet: ut
one uiduȩ ꝓuidendũ ẽ: ne castitatis
pͥmos excedat limites: Quos si excesse¬
rit. & uerecundiam ruꝑit matronalẽ⁊¬
momẽm debachabit᷑ luxuriã: ita ut
ꝓpħam mereat᷑ audire dicentem facies
meretͥcis facta ẽ tͥ: impudęrata es tu
Quid gͥ: Dampnamꝰ scda matͥmonia :
M inime: s pͥma laudamꝰ: Abicimus cle
eccła digamos : Absit: s monogamos.
ad continentiã ꝓuocamus: In archa noe.
ñ solũ munda: s inmunda fuert̃ aĩalia
Habuit et hoĩes: habuit & serpentes ln

Expanded text:
ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouparvulis caesis liberis, mane mortuae sunt repertae, suffocatis laqueo faucibus, et mutmatrona nobilis faciet? et experietur alterum virum, quae priorem aut bonum perdidit, aut malum experta est, ut rursum contra judicium Dei facere nitatur? Quid si statim secundum perdideerit, in quartum quintumque procedet, one viduae providendum est, ne castitatis primos excedat limites. Quos si excesserit, et verecundiam ruin omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter reginã carthaginis. ꝗͦ magis
arde uoluit. quam iarbe regi nubere
et asdrubalis uxorẽ. quȩ app̃hensis utͣq
manu liberis. insubiectũ se p̃cipitauit
incendiũ. ne pudiciciȩ dampna senti¬
ret: et lucretiã quȩ amissa gła castita¬
tis. noluit pollute conscientiȩ suꝑuiu̾e:
Ac ne multa longo sermone contexam.
que potes de pͥmo contͣ iouimanũ uolu¬
mine inedificationẽ tuã sum̾e: unu̾
tantũ qđ in patͥa tua gestũ ẽ repetam:
ut scias. pudiciciam etiam feris ac bar
baris et sanguinariis gentibꝰ ẽẽ uenera¬
bilẽ: Gens teutonum. ex ultimis occea¬
ni.atq germaniȩ ꝓfecta litorib. omnẽ
galliam. mũdauit: sepiusq cȩsis ro-¬
manis exercitibꝰ. apud aquas sextias ma¬
rio pugnante suꝑata ẽ: Quoꝵ cũ trecentȩ
matͦnȩ. cum aliis se uiris captiuitatis
conditioẽ tradendas didicissent: pͥmum
consulem dep̃cate sunt. ut tẽplo cereris

Expanded text:
breuiter reginam Carthaginis, quae magis breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris