comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł ñ uidentes. & ut uideamꝰ : c̃uertimꝰ nos ad eũ quẽ uideamꝰ. & fit in
nobis uisio quȩ ñ erat : quando nos tam̃ eramꝰ. Est enĩ homo ñiudens : &
idẽ ipse cũ uider&. dicit᷑ homo uidens. Nonergo hoc ẽ. illi uidere qđ eẽ.
hominẽ. Nã si hoc illi ess& uidere qđ esse hõminẽ: nũquã ess& homo
nisi uidens. Cũ uero ẽ. homo ñiudens & quȩrit uidere qđ ñ iud& : est
qͦquȩ erat & ẽ. quȩ se c̃uertat ut uideat. Ꝙcũ sebene c̃uerterit ĩ & ĩu
desit homo uidens ͥ prius erat homo ñ uidens. Uidere ergo accedit
illi & recedit abillo. Accedit illi cũ se c̃uerterit: recedit ab illo cũ se auerte¬
rit. Nũ quid ita filiusa absit. nũquã fuit filus m̃udens : & postea fac¬
tꝰ ẽ. uidens. Sed udere patrẽb̾c ÷ ille esse filiũ. Nos enĩ auertendo ad
peccatũ : amittimꝰ in luminationẽ &c̃ uertendo nos ad dm̃ ꝑcipimꝰ in lu¬
minationẽ: Aliud ẽ. enĩlum̃ qͦ inluminam : aliud nos qͥ inluminam᷑. Lu¬

Expanded text:
n videntes; et ut videamus, convertimus nos ad eum quem videamus; et fit in nobis visio quae non erat, quando nos tamen eramus. Est enim homo non videns, et idem ipse cum viderit, dicitur homo videns. Non ergo hoc est illi videre, quod esse hominem: nam si hoc illi esset videre quod esse hominem, nunquam esset homo nisi videns. Cum vero est homo non videns, et quaerit vidquaerat, et est qui se convertat ut videat: et cum se bene converterit et viderit, fit homo videns, qui prius erat homo non videns. Videre ergo accedit illi, et recedit ab illo: accedit illi cum se converterit, recedit ab illo cum se averterit. Numquid ita Filius? Absit. Nunquam fuit Filius non videns, et postea factus est videns: sed videre Patrem, hoc illi est esse Filium. Nos enim avertendo ad peccatum, amittimus illuminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Aliquando eñi talia nob̵ dicit quȩ ꝑtineant ad maiestatẽ :
ipse enĩ excelsus : qͥhumiles facit excel sos. Quid ergo ait.
de monstrabit mͥ. pat̾ his maiora : ut uos miremini : ergonob
ẽ. de monstraturꝰ ñ ulli. Cũ ergo nobissit de monstraturus
pat᷑ : ꝓpt̃ ea diit ut uos mirẽmini. Ex posuit enĩ qđ uoluit
dicere de monstrabit mͥ. pat̃. Quare ñdixit de monstrabit
pat̃ uobis ł sed demonstrabit filio : qr & nos membra sumꝰ filii.
& nos membra tãquã qđ discimus : ipse discit quodaminodoui
membi ris suis. Quo moqͥo discit in nobis  unde ꝓbamꝰ qe pati
ñ ne ipse ẽ. qͥ uidex infine scłi residebit: & iustos addex terã
ponens: iniquos aũ adsinistrã. Dicturus est uenitebenedicti patris
mei ꝑcipite regnũ. Esiriui enĩ & dedistis mͥ. manducare. Cũq illi res

Expanded text:
minis: aliquando enim taliminis: aliquando enim taliis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis m
Abbreviated transcription (Latin):
turus ẽ. filio: nescit enĩ ea filius. Et ille qͥloquebat᷑ ñ nouerat mor¬
tuos suscitare : ad huc discere habebat resuscitare mortuos: ꝑquem
facta st̃ om̃a  qui fecit ut uiueremꝰ qͥñ eramꝰ : adhuc habebat disce
re utresuscitaremꝰ ÷ quid ẽ. ergo quid uult dicerer descendit enĩ
adnos : & qͥ paulo ante loquebat᷑ ut ds̃ : cepit loqͥ ut homo. Ipse ẽi ta¬
m̃ homo qͥds̃ : qc ds̃ factus ẽ. homo. Sed factus qđ ñerat: ñ amit¬
tens qđ erat. Ergo accessit homodõ. ut ess&e homo qͥ erat ds̃: ñ ut
iã homo ess& & ñ ess&& ds̃. Audiamꝰ ergo eũ & fratrẽ: qͥaudiebamꝰ
c̃ditorẽ. Conditorẽ qr uerbũ in principio: fratrẽ genatũ exur¬
gine maria. Conditorẽ ante abraham : ante adam. ante t̾rã &e
cȩlũ : ante om̃a corporalia & spiritalia. Fratrẽ aũ ex semine
abrahe extribu iuda : ex uirgine israhelitica. Siergonoru

Expanded text:
turus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat morturus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat mortuos suscitare? adhuc habebat discere resuscitare mortuos, per quem facuid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Maria: conditorem ante Abraham, ante Adam, ante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica. Si ergo novimus
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Hinc enĩ iudei cõmoti: cũ quib loquebat᷑. Loquebatur uer¬
bis &tacebat intellectu. Quodammodo innuebat. intelligentib : cȩ¬
labat irascentib Hinc ergo cũ essent cõmoti uidei qe hõc sabbato dñs
Facer& : dederunt occassionẽ sermonih uic. Non ergo sic audiam
hȩc tã quã obliti quȩ supra dicta sunt : sed respiciamus illũ langui-¬
dũ. Xxo uiii annorũ subito factũ sanũ. Ad mirantib iudȩis &
iras centib : quȩ rebant tenebras magis sabbato quã lum̃ demira¬
culo. His ergo indignantib loquens ait hoc maiorahis demons¬
trabit eꝰiꝰ opera. His maiora quib qđ uidistis hominẽ factũ sa¬
ra pat̃ de monstraturus ẽ. filio. Quȩ st̃ maiora : seqͥt᷑ & dicit. Sic̃ eni
pat̃ suscitat mortuos & uiuificat: sica& filius quos uult uiuificat.
lane maiora st̃ ista. Valde enĩ plus ẽ. ut resurgat mortuus : quã
ut c̃ualescat egrotus : maiorast̃ ista. Sed quando eapat̃ de monstra¬

Expanded text:
Hinc enim Judaei commoti, cum quibus loquebatur: loquebatur verbis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum essent commoti Judaei, quia hoc sabbato Dominus faceret, dederunt occasionem sermoni huic. Non ergo sic audiamus haec tanquam obliti quae supra dicta sunt, sed respiciamus illum languinta et octo annorum subito factum sanum, admirantibus Judaeis et irascentibus. Quaerebant tenebras magis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidistis hominem factum sa dicit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt ista. Sed quando ea Pater demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas sed unũ hominẽ. sic uerbũ habens hominẽ ñ facit duas per¬
sonas sed unũ xp̃m. Quid ẽ. homo ⁊ animaracionalis habens corpus.
uiqd ẽ. xp̃s a uerbũ dĩ habens hominẽ. Uideo deqͥb reb loquar &
quis loquar. & qͥb: loquar. Nunc audite resurrectionẽ cor¬
porũ. ñ me sed dm̃ locuturũ ꝓpt̃ eos qͥresurrexer̃. surgendo amor¬

Expanded text:
hominem; sic Verbum habens hominem, non facit duas personas, sed unum Christum. Quid est homo? Anima rationalis habens corpus. Quid est Christus? Verbum Dei habens hominem. Video de quibus rebus loquar, et quis loquar, et quibus loquar. 16. Nunc audite de resurrectione corporu
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾̃ generans adate p̃cesserat filiũ : ut minorẽ filiũ gene¬
rar&. Et forte dicit aliquis qs ꝑ multa secula in senecta sua.
ds̃ sus cepit filiũ. Sic̃ pat̾ sine senectute : sic & filius sine
crem̃to. Plec ille senuit nec ille creuit: sed ȩqualis ȩqualẽ
genuit ÷ gernus a&̃nũ. Quomodo inquit aliquis. acẽer nus
a cernu quo modo flã ma tẽporai generat lucẽtẽ po¬
ralẽ. Coeua ẽ. aut flãma generans lũcẽ: quã generat :

Expanded text:
generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium genegenerans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat,
Abbreviated transcription (Latin):
factã adõ patre: sed ꝑfiliũ. Omã enĩ ꝑ ipsũ factast̃ : & sine ipso
factũ ẽ. nihil. Excute intelligentiã tuã : nec intelligentiã uo¬
candã sed plane stultitiã. Dĩ pat̾ fecit mundũ: quẽ fecit fili.¬
us alterũ mundũ Damͥ. mundũ filii. Iste in qͦsumꝰ ciꝰ e : dic
nobis aqͦ factus ẽ. sidixeris a filio errasti a patre: sidixeris apa¬
trȩ ñ a filio : respondit tibi euangeliũ. & mundus ꝑ ipsũ factus
ẽ: & mundus eũ ñ cognouit. Agnosce ergo eũ ꝑquẽ factus ẽ.
mundus : & noli esse int̾ illos quieũ qͥ fecit mundũ ñ cognoue¬
runt. Inseparabilia ergo st̃ opera patris & filii : sed hoc ẽ. non
a se. & enĩ si filius ẽ. natꝰ ẽ : sinatus ẽ: ab illo ẽ. deqͦnat᷑ ẽ: sed ta-¬
m̃ ȩqualẽ sibi genuit. Non enũ de fuit aliquid generanti:
aut tẽpus quȩ siuit ut generar& qui genuit cõ&̃nũ. Aut
matrẽ quesiuit ut generar&: quid ẽsse ꝓtulit uerbũ : aut

Expanded text:
factum a Deo Patre, sed per Filium. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum Filii. Iste in quo sumus, cujus est? dic nobis, a quo factus est? Si dixeris, A Filio; non a Patre; errasti a Patre: si dixeris, A Patre, non a Filio; respondet tibi Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus est mundus, et noli esse inter illos qui eum qui fecit mundum non cognoverunt. 8. Inseparabilia sunt ergo opera Patris et Filii. Sed hoc est, Non a se. Etenim si Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protul
Abbreviated transcription (Latin):
te nitͣ filius Fulius enĩ uidebat᷑ ut seruus : pat̃ honorificaba¬
t ut ds̃. Apparchit & filius. equalis patri: ut om̃s honori ficent
filiũ i sic̃ honorificant patre. Modo ergo hoc habemꝰ infide:
nec dicat iuuideis patrẽ honorifico. Quiđ mͥ .ẽ. cũ filioa ros¬
c pondeat illi. Qui ñ honorificat filiũ. ñ honorificat paerẽ
Mentiris bnmnino filiũ blasphemas : & patrifacis in uiriã.
Pat̃ enĩ filiũ misit : euc̃ tẽnis quẽ misit. Quo modo honorificas
nittentẽ : ubiblas phemas missũ a ecce inquit aliquis missus ẽ : & maior

Expanded text:
emnitur Filius. Filius enim videbatur ut servus, Pater honorificabatur ut Deus. Apparebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec dicat Judaeus: Patrem honorifico; quid mihi est cum Filio? Respondeat illi, Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem. Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit aliquis, missus est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ quã : sed om̃e iudiciũ dedit filio. Lego alioloco tedicentẽ. Ego
ñ uidico quẽ quã : ẽ.i qͥ quęrat & iudic&̃. De qͦdicis ẽ. qͥ querat & iu¬
dic&e : nisi depatrea ille quęrit in uiriastuas : ille iudicat in ui.¬
riistu is : qͦ modohic pat̾ ñ uidicat quẽ quã. sed omẽ uidiciũ dedit
filio: int̾rogemꝰ & p&rũ : audiamꝰ eũ loquentẽ in epistola sua.

Expanded text:
icentem, Ego non judico quemquam; est qui quaerat et judicet : de quo dicis, Est qui quaerat et judicet, nisi de Patre? Ille quaerit injurias tuas, ille judicat de injuriis tuis. Quomodo hic Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Interrogemus et Petrum, audiamus eum loquentem i
Abbreviated transcription (Latin):
idicio tustabim addexterãtua. Nũ quid & ille quiadsinuistrã
stabunt ñte uidebunt⁊ quidẽ. qđ nobis de monstrabiste
ipsũa nunc enĩ ñ deuidemꝰ cũ loqueris ⁊ respondero&e
de monstrabo me ipsũ informadĩ. Uid&is modo formã ser¬
iir ñte fraudabo ohomo fidelis crede ꝗe uidebis amas & ñ iudes.
Amor ipse ñte ꝑduco ut uideas: ama ꝑseuara in amando. Nõ
fraud abo inquit amorẽ tu ũ qͥ mundaui cor tuũ. Ut quideñ
mundaui cortuũ: nisi ut ds̃a te possit uderia beati enuĩ
inundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Sedhoc inquit seruus
tãquã cũ dͥño disputans : ñ ex pressisti cũ dixisti ibunt uis.¬
ti inuitã gernã. Non dixisti ibunt ut uideant me infor¬
madi ÷ uideant pacrẽ cuiȩqualis sumꝰ. Alibi ad tende qđ dioẽ
Hȩc ẽ aũuita &̃ nã : ut cognoscant te unũ uerũ dm̃ &quẽ misistũ¬

Expanded text:
inistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Sed hoc, inquit servus tanquam cum Domino disputans, non expressisti cum dixisti, Ibunt justi in vitam aeternam: non dixisti, Ibunt ut videant me in forma Dei, videant Patrem cui aequalis sum. Alibi attende quid dixit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misist
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsã lectionẽ &iud&e : q patrẽ ibi inuocat ut surgat latarus :
sic̃ homo inuocat patrẽ sic̃ ds̃ fecit cũ patre. Ergo & latarus qđ re¬
t̃ suscitat mortuos & iuuificat: sic̃ & filius quoi uult uiuificat :
ut alios a patre resuscitari &iuiificari : alios a filio existime¬
mos : sed eosdẽ quospat̃ suscitat &iuiuficat: ipsos & filius sus¬
citat & iuiuficat. qr om̃a ꝑ ipsũ facta st̃ & sine ipso factũ ẽ
nichil. &ut ostender& haberese quã uis a patre : tam̃ apud
patrẽ potestatẽ. idõ ait sic & filius quos uult uuuficat. ut osten¬
der& ibi uoluntatẽ suã. Et nequis dicer& suscitat pat̃ mortuos
ꝑfiliũ. sed ille tãquã exaliena potestate. tã quã minister fa
cit aliquid sic̃ angelus. Potestatẽ significauit ubi ait. sic &
filius quos uult̃ uiuificat. Non enĩ uult pat̃ aliud quã filius.

Expanded text:
arus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui reer suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater suscitat et vivificat, ipsos et Filius suscitat et vivificat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et ut ostenderet habere se quamvis a Patre datam, tamen parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult vivificat, ut ostenderet ibi voluntatem suam: et ne quis diceret, Suscitat Pater mortuos per Filium, sed ille tanquam cit aliquid, sicut angelus; potestatem significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater aliud quam Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ apud dm̃ : ꝑ quẽ facta st̃ om̃ã. Quo mõdo ergo factus ẽ. ꝓpea ut
essa qđ nos & nos in illo. Verbũ caro factũ & habitauit in nobis. Hoc
ergo nob̵ de monstraturus ẽ : hoc de monstrauit discipulis suis

Expanded text:
Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia. Quomodo ergo factus est prope, ut Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia. Quomodo ergo factus est prope, ut esset quod nos, et nos in illo? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 10. Hoc ergo est nobis demonstraturus: hoc demonstravit discipul
Abbreviated transcription (Latin):
stenditur x po ꝑxp̃m. Res mira ẽ & magnã : sed scriptura sic
loqͥt᷑. Contra dicturi sumus diuinis eloquus & ñ potius intellec¬
turi ex ipsius dono ei qͥdonauit gr̃as acturi. Quid ẽ qđ dixci
de illud inte : ponete clausis oculis uell&ẽ aliquid tollere nescit
trante capiti m̃brũ sequutũ ẽ. Si ergo inte potuit inueniri
tale aliquid ut corpꝰtuũ ostenderes corporituo: & ꝑcorpus
tuũ demonstrat᷑ aliquid corporituo : noli mirari gedictũ ÷
de monstrat᷑ xp̃o ꝑ xpm. De monstrat enĩ caput ut m̃bra uideant :¬
& doc& caput ut m̃ bra discant. Unus tam̃ homo : capud & m̃bra. noluit
sẽ separare : sed dignatꝰ ẽ. ad gluttinari. Longe a nobis erat. & mul¬
tũ longe. Quid tãlonge quã ẽditũ & conditor ⁊ quid tã longe quã
ds̃ & hõmoa q̃uidtã longe: quã iustitia & iniquitas& quid tã longe
quã &xernitas & mortalitas & ecce quã longe erat uerbũ. in principio

Expanded text:
sto per Christum. Res mira est et magna, sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donavit gratias acturi? Quid est quod dixde illud in te: pone te clausis oculis velle aliquid tollere; nescittrante capite membrum secutum est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo; noli mirari quia dictum er Christum. Demonstrat enim caput ut membra videant, et docet caput ut membra discant: unus tamen homo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid tam longe, quam conditum et conditor? quid tam longe, quam Deus et homo? quid tam longe, quam justitia et iniquitas? quid tam longe, quam aeternitas et mortalitas? Ecce quam longe erat Verbum in principio
Abbreviated transcription (Latin):
uni eaminimis meis dedistis : mͥ. dedistis. & nunc int̾rogat᷑ a nobis:
& dicamꝰ illi. Dñe quando esuris dibens cũ tudoceas om̃a statim
enĩ nob infide nr̃a respondit. Cũ uni ea minimis meis discit. Egodis¬
co. Ergo gratulem᷑ & gratias agamꝰ : ñ solũ nos axp̃ianos factos eẽ .
sed xp̃m intelligitis fr̃s gratiam dĩ suꝑnos: capitis amirationi.
gaud& e xp̃s facti sumus. Stenĩ caput ille nos m̃bra : totꝰ homo ille
& nos. Hoc ÷ qđ apłs paulus dicit. Ut ultra iã ñ simꝰ pariuili iactati :¬

Expanded text:
is dedistis, mihi dedistis; et nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. Ergo gratulemur et agamus gratias, non solum nos christianos factos esse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nob̾ dixit : qc ibi uidebimꝰ & cognosce mͦ patrẽ. & filium
ñ uidebimꝰ a audi alioloco ubi uitã ȩt̃nã nominauit : oe
expressit quid sit uita ȩt̾na. Nolitimere ñ te fallo : ñ sine
causa ꝓmisi dilectorib meis dicens. Quihab& mandata
mea & seruatea : ipse ẽ qͥidiligit me. Et qͥmediligit diligit᷑ apa¬
nee nieo & ego diligã eũ & õstendã meipsum illi. Respondes¬

Expanded text:
hoc nobis dixit, quia ibi videbimus et cognoscemus Patrem et Filiumhoc nobis dixit, quia ibi videbimus et cognoscemus Patrem et Filiumnon videbimus? Audi alio loco ubi vitam aeternam nominavit, et expressit quid sit vita aeterna. Noli timere, non te fallo: non sine causa promisi dilectoribus meis dicens, Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: et qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Respondea
Abbreviated transcription (Latin):
figeles: quando uidebit᷑ illud qđ erat in principio uerbũ ds̃ apud
dm̃ : ꝑquẽ factast̃ om̃a : quando uidebit᷑ illa formadĩ dequa dic̃
apłs. Cũ i forma dĩ ess& ñrapinã arbitratꝰ ẽ. esse se equalẽ
dõ÷ inagna enĩ illa forma. ubi adhuc ȩqualitas patris & filii
cognoscit᷑ ineffabilis inc̃prȩhensibilis. maxime paruulis. quan¬
douidebit᷑ Ecce addea terã st̃ usti : ad sinistrã st̃ iniusti : om̃s
parit̃ homines uident fillũ honinis. Uident qͥ punctus ẽ .: uident
dent agnũ d&eribu uida : uident uerbũ dm̃ apud dm̃. Quan-¬
do uidebt̃ ipse erit. & tunc se informa serui apparebit: formã
seru serus de monstrabit᷑ : formadĩ filiis seruabit᷑. Fi antergo
serui filii qͥst̃ addexterã eant in ȩt̃nũ. hereditatẽ olimpsã : quã
dubitatione fuder̃ F ant illuc & iuideant ibi: qͣuando illuc

Expanded text:
fideles? quando videbitur illud quod erat in prinfideles? quando videbitur illud quod erat in prini, de qua dicit Apostolus, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ? Magna enim illa forma ubi adhuc aequalitas Patris et Filii cognoscitur: ineffabilis, incomprehensibilis, maxime parvulis. Quando videbitur? Ecce ad dexteram sunt justi, ad sinistram sunt injusti; omnes pariter hominem vident, Filium hominis vident, qui punctus est vident, num de tribu Juda vident: Verbum Deum apud Deum quando videbunt? Ipse erit et tunc, sed forma servi apparebit. Forma servi servis demonstrabitur: forma Dei filiis servabitur. Fiant ergo servi filii; qui sunt ad dexteram, eant in aeternam haereditatem olim promissam, quam em suum sine dubitatione fuderunt: eant illuc et videant ibi. Quando illuc
Abbreviated transcription (Latin):
pore ñ iudebunt : post iudiciũ uidebitur abhis qͥ ad deaterã er̃.
H oc ÷ ergo qđ ait. Pat̃ ñ iudicat quẽ quã : sed om̃e iudiu dedit filio.
Quia manifestus ad uidiciũ ueni& filius: inhumano corpore
apparens hominib dicens dextris. Uenite benedictipatris
meiꝑcipite regnũ. Dicens sinistris. Ite inignẽ &ernũ qͥparatꝰ ẽ.
diabolo &angelis eiꝰ. Ecce uidebit᷑ forma hominis apiis & ab impiis :
aiustis. & ab iniustis: a fidelib & abinfidelib: a gaudentib: & a
plangentib : ac̃fisis. & a c̃fusis. Ecce uidebit᷑ cum iuisa fuerit illa
forma inuidicio: & fuerit ꝑ actũ iudiciũ ubi dictũ ẽ: patrẽ ñiui¬
dicare quẽ quã : sed omẽ udiciũ dedisse filio. Ad hoc qe filius
apparebit iniudicio : in forma quã ex nobis accepit.
Ouid postea fucurũ ẽ.quando uidebit᷑ formadĩ quã sitiunt om̃s

Expanded text:
pore non videbunt: post judicium videbitur ab his qui ad dexteram erunt. pore non videbunt: post judicium videbitur ab his qui ad dexteram erunt. Hoc est ergo quod ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; dicens sinistris, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur. Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit, quid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
euntẽ incȩlũ. Quomodo eũ uidebanta incarne quãtetiger̃ quã
palpauer̃. Cuiꝰ &iã cicatrices tangendo ꝓbauer̃ iuillo corpore : in
qͦ cũ eis intrauit : & exiit ꝑ qua draginta dies : manifestans eis ueri-¬
tihabitatione : ñ subiacens morti. ñ mutabile ꝑ ȩtates: ñ enĩ
sic̃ illa aoate ab infantia creuerat: sic illa atate quȩ uiuen¬
tꝰ erat uertit in senectutẽ. Man& sic̃ a scendit : uenturus ad
eos qͥb antequã ueniat uerbũ suũ uoluit prȩdicari. Sic ergoue¬
ni&& in formahumana. Hancuidebunt & impii uidebunt &̃ ad
dexterã positi: uidebunt & ad sinistrã separati sic̃ scriptũ ẽ . ui¬
debunt inquẽ pupuger̃. Si uidebt̃ inquẽ pupunger̃: corpꝰ ipsum
uidebt̃ qđ lancea pcusser̃. Lancea ñ ꝑcutitur uerbũ. Hoc ergo
impii uidere potuer : qđ & uulnerare potuer̃. Latentẽ dm̃ incor¬

Expanded text:
euntem in coelum . Quomodo eum videbant ire? In carne, quam tetigerunt, quam euntem in coelum . Quomodo eum videbant ire? In carne, quam tetigerunt, quam palpaverunt, cujus etiam cicatrices tangendo probaverunt, in illo corpore in quo cum eis intravit et exivit per quadraginta dies, manifestans se eis in veriti habitatione, non subjacens morti, non mutabile per aetates. Non enim sicut ad illam aetatem ab infantia creverat, sic ab aetate quae juventus erat, vergit in senectutem: manet sicut ascendit, venturus ad eos quibus antequam veniat, verbum suum voluit praedicari. Sic ergo veniet in forma humana: hanc videbunt et impii, videbunt et ad dexteram positi, videbunt et ad sinistram separati; sicut scriptum e. Si videbunt in quem pupugerunt, corpus ipsum videbunt, quod lancea percusserunt: lancea non percutitur Verbum: hoc ergo impii videre poterunt, quod et vulnerare potuerunt. Latentem Deum in cor
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰͦ. adhumilẽ. Omnino ẽ. qͥdã i tellectus uerus : fortis siqͦ modo
eũ tenere possumꝰ : qe pat̾ ñ iudicat quẽ quã : sed om̃e iudiciũ
dedit filio. Hoc eñi dictũ ẽ. q hominib in iudicio ñ appare¬
bit nisi filius. Pat̃ occultꝰ erit: filius manifestus. Inqͦerit filius ma¬
nifestus  in forma qua ascendit. Nã in forma dĩ cũ patre occultꝰ ::
in forma serui hominib manifestus. Non ergo pat̃ iudicat quẽ qua:
seqd ome iudiciũ dedit filio: sedmanifestum. in qͦ manifesto iudicio
filius udicabit : qc ipse udicandis apparebit. E uidentius nob osten-¬
dat scriptura : qr iste apparebit qͥ quadragesimo die post resur¬
rectionẽ suã ascendit incȩlũ uidentib discipulis suis. & uox illis
angelica. Vir̃i inquit galilei quid statis aspicientes incelũa
iste qͥ ad sumptꝰ ẽ. auobis̃ incȩlũ . sic ueni& quẽ ad modũ eũ uidistis

Expanded text:
mus ad humilem. 13. Omnino est quidam intellectus verus, fortis, si quo modo mus ad humilem. 13. Omnino est quidam intellectus verus, fortis, si quo modo eum tenere possumus, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Hoc enim dictum est, quia hominibus in judicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus erit, Filius manifestus. In quo erit Filius manifestus? In forma qua ascendit. Nam in forma Dei cum Patre occultus est, in forma servi hominibus manifestus. Non ergo Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, sed manifestum: in quo manifesto judicio Filius judicabit, quia ipse judicandis apparebit. Evidentius nobis ostendit Scriptura quia ipse apparebit. Quadragesimo die post resurrectionem suam ascendit in coelum, videntibus discipulis suis: et vox illis angelica, Viri, inquit, Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Iste qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia eiꝰ : qͥ peccatũ ñ fecit : nec inuentus ẽ. dolus in ere ei. Qui
cũ malediceret᷑ : ñ re male dicebat. Cũ in uiriã acciper&e ñmi-¬
nabat᷑ : sed cõm̃dabat illi qͥ uiste uidicat. Quomodo uerũ ẽ. quia
pat̃ ñ uidicat quẽ quã : sed om̃e udiciũ dedit filio turba murhic :
turbati desudemꝰ: desudantes purgem᷑. Conem utcũq donan¬
te ipso ÷ penearare alta secreta uer̃borũ istorũ. Tenerae for¬
tasse facinus . q discutere & scrutari ñ uolumꝰ uerbadĩ : & qua¬
re dictast̃ nisi ut sciantur ⁊ quare sonuerunt : nisi ut audi-¬
rentur a quare audita st̃ : nisi ut intelligant᷑ ⁊ confortae
ergonos & doç& nob̵ aliquid quantũ ipse dignat᷑ : & si ñdũ
pẽnetramꝰ ad fontẽ deriublobibamꝰ. Ecce ip̃se iohannes nobis
tã quã riuulus emanauit : ꝑduxit ad nosdealto uerbũ humi¬
liauit : & qͦdã mođdo strauit᷑ : ut ñ horreamus altũ ÷ sedacceda¬

Expanded text:
ore ejus; qui cum malediceretur, non remaledicebat, cum injuriam acciperet, non minabatur, sed commendabat illi qui juste judicat . Quomodo verum est quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et quare dicta sunt, nisi ut sciantur? quare sonuerunt, nisi ut audiantur? quare audita sunt, nisi ut intelligantur? Confortet ergo nos, et donet nobis aliquid quantum ipse dignatur; et si nondum penetramus ad fontem, de rivulo bihamus. Ecce ipse Joannes nobis tanquam rivulus emanavit, perduxit ad nos de alto Verbum, humiliavit, et quodammodo stravit, ut non horreamus altum, sed acceda
Abbreviated transcription (Latin):
lucerne un& : flammula tenuis qua ẽ. uno flatu possit extingui :
spargit lucẽ suã. suꝑ cuncta quȩ sub iacent. Uides lucẽ spãrsã aflã¬
mula generatã: emissa uides separationẽ ñ uides. Intelligite ergo fr̃s¬
unũ dm̃ & om̃a opera unus ds̃ hȩc eẽ. patris. hȩc esse filii. hȩceẽ. sp̃s
ut audiatis.¬
Abeo qđ scriptũ est pat̃ enĩ diligit filiũ. & omnia demonstrat ei quȩ ipse facit & maurahis de

Expanded text:
Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelligite ergo, frunum Deum; et omnia opera unius Dei, haec esse Patris, haec esse Filii, haec esse Spirut audiatis.Ab eo quod scriptum est, Pater enim diligit Filium, et omnia demonst
Abbreviated transcription (Latin):
facturũ quod homo ñ possit : hoc fecit ipse iohannes euangelista.
ranscendit carnẽ : transcendit t̃rã quã calcabat: transcendit maria
quȩ iudebat : transcendit aerẽ ubi alites uolitabant. Trans cendit
solẽ : transcendit lunã : transcendit stellas. Transcendit om̃s sp̃s
qͥ ñ uident᷑ : transcendit m̃tẽ suã ipsaratione animisui. Trancen¬
ditis ista om̃a : suꝑse effundens animã suã. Quo ꝑ uenit. quidͥudita
Inprincipio erat uerbũ. & uerbũ erat apuddm̃. Siergo separationẽ
ñ uides inluce : quid separationẽ quȩris in operea iudi dm̃: uide uer¬
bũ eiꝰ inherere uerbodicenti: qr ipse dicens. Nonsyllabis dicit : sed
splendore sapientiȩ. fulgere hoc ẽ. dicere. Quid dictũ ẽ. de sapien¬
tia ipsius a candor ẽ. lucis gernȩ. Adtende candorẽ solis : incȩlo ẽ
Si separatis candorem solis a sole: separa uerbũ a patre. Desolo loquor

Expanded text:
facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, is lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor.
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ. lã exalia parte crasorit᷑ : ubi hoc fecit cogitatiotua adhuc
ille tardus ẽ & tu om̃a ꝑa grasti. Magna ergo res ẽ. animꝰ : sed qͦmo¬
dodico ẽ: transi& ipsũ : qc & ipse animꝰ m̃utabĩlis ẽ: quã uis meliorsit
om̃i copore. Modo nouit : modo ñ nouit : modo obliuiscit᷑ : modo re¬
cordat᷑ : modo uult: modo ñ uult: modo peccat : modo uistus ẽ. Tran¬
si ergo omnẽ mutabilẽtatẽ : ñ solũ omne qđ uidet᷑. sed omne qđ mutat᷑.
Hransisti enĩ carnẽ quȩ iudet᷑ : transi cȩlũ. solẽ lunã & stellas quȩ ui¬
dent᷑ : transi & om̃e qđ mutat᷑. Iã enĩ istis transactis ueneras ada¬
nimũ tuũ : sed & ĩbi inuenisti mut abilitatẽ animi tui. Nũquid
mutabilis ẽ. ds̃ ⁊ transi ergo & animũ tuũ. effunde suꝑte animã
tuã ut c̃tingas dm̃ deqͦ tibi dicit᷑ ubiẽ. ds̃ tuus. neputes tealiquid

Expanded text:
rus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc rus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc ille tardus est, et tu omnia peragrasti. Magna ergo res est animus. Sed quomodo dico, est? Transi et ipsum; quia et ipse animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore. Modo novit, modo non novit; modo obliviscitur, modo recordatur; modo vult, modo non vult; modo peccat, modo justus est. Transi ergo omnem mutabilitatem; non solum omne quod videtur, sed et omne quod mutatur. Transisti enim carnem quae videtur, transisti coelum, solem, lunam, et stellas quae videntur; transi et omne quod mutatur. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
derasti ista om̃a consideraui inquis. Unde c̃siderasti : ipse c̃side¬
rator appareat. Ipse enĩ c̃siderator ustorũ omniũ discriminator
distinctor : & quo dam modo appensator in libra sapi entiȩ amimꝰ ẽ:
sine dubio melior ẽ. animꝰ: qͦista om̃a cogitasti quã ista om̃a quȩ co¬
gitasti. Animꝰ ergo iste : sp̃s ẽ ñ corpus transi & ipsũ ÷ c̃para ipsũ
animũ. primo : ut̃ uideas qͦ transeas : c̃para illũ carni absit. nedig̃¬
neris c̃parare : c̃para illũ fulgiri solis. lunȩ stellarũ : maior fulgor
ẽ animi. Primo cȩleritatẽ ipsius animi iude uide siñ uehem̃tior scitil¬
la ẽ. animi cogitantis : quã splendor solis lucentis. Solẽ morientẽ
tu uides : añimo motꝰ ipsius quã tardius ẽ. ad animũ tuũ ⁊ c̃itotu
potuisti cogitare qđ facturus ẽ. solaboriente : ad occidentẽ uentu¬

Expanded text:
derasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considederasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste spiritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab oriente ad occidentem ventu
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã. Vt ergo attingerẽ dm̃ meũ. deqͦmͥ. dicebat᷑ ubi ẽ ds̃
tuus: ñ effudi animã meã suꝑ carnẽ meã sed suꝑme. Trans¬
cendi me ut illũ tangerẽ. Ille enĩ ẽ. suꝑ me qͥ fecit me. Ne mo
enĩ at tingit : nisi qui transierit. Cogita corpꝰ : mortale ẽ :
t̾renũ ẽ : fragile ẽ. corruptibile ẽ. abice. Sed forte caro tẽpo-¬
ralis ẽ. Alĩa corpora cogita cȩlestia. corpora cogita maiora
meliora splendida st̃ adtende : & ipsa uoluunt᷑ deoriente ad oc¬
cidentẽ non stant : uidentur oculis ñsolũ ab homine sed & iã
apecore transi& ipsa. Et qͦmodo inquies transeo celestia cor¬
pora : cũ ambulo int̾ra non carne transis sed m̃te : abice & ipsa. Quã¬
uis luceant corporast̃. quã ius decelo fulgeant: corporast̃. Ueni. qm̃
forte ñte putas habere qͦ eas: cũ consideras ista om̃a. Et ultra celes¬
tia corpora qͦiturussum inquis. & quid m̃te transiturus sum consi¬

Expanded text:
mam meam . Ut ergo attingerem Deum meum, de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida sunt: attende et ipsa, volvuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Consi
Abbreviated transcription (Latin):
& disponit om̃a suauit̃ si quid facit pat̾ ꝑfiliũ facit. Si ꝑsapientiã
suã & iurtutẽ suã faciti ñ extra illi ostendit qđ uid eat : sed in ipso
illi ostendit qđ faciat. Qđ uid&e pat̃ uł potius quid uidet filius in patre
ut faciat & ipse a possũ forte dicere sedda qͥ possit capere ut forte possi
cogitare nec dicere ⁊ aut forte nec cogitare. a excedit enĩ nos illa diuinitas
tãquã ds̃ homines : tãquã in mortalis mortales : tãquã ȩt̃nus tẽporales.
inspir& : &donet defonte illo uitȩ nunc aliquid inrorare dignet᷑ : & des¬
tillare insitĩ nram ne in hac heremo arescamꝰ. Dicamꝰ & dñe : ciudicimꝰ¬

Expanded text:
disponit omnia suaviter ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius quid videt Filius in Patre ut faciat et ipse? Possim forte dicere; sed da qui possit capere: aut forte possim cogitare, nec dicere; aut forte nec cogitare. Excedit enim nos illa divinitas tanquam Deus homines, tanquam immortalis mortales, tanquam aeternus temporales. Inspiret et donet, de fonte illo vitae nunc aliquid irrorare dignetur et distillare in sitim nostram, ne in hac eremo arescamus. Dicamus ei, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cũ addiscipulos loqueret᷑ : dixisse illũ dedõ sũmopatre suo pat̾ nt̃ : sed
aut pat̃ ms̃ dixit : aut pat̾ ut̃ dixit : pat̾ nt̃ ñdixit. Usq ad eo loco¬
poner& hȩcduo. Uado ad dm̃ meũ inquit : & addm̃ urm: Quare ñ
dixit dm̃ nrma & patrẽ meũ diocit & patrẽ ur̃m : ñdixit patrẽ nr̃m
Sic uingit ut distinguat : sic distinguit : ut ñ se uingat. Unũ nos
uult esse inse: unũ aũ patrẽ & se. Quantũ cũq. ergo intelligamꝰ:
& quantũ cũq uideamꝰ: &iã cũ angelis ȩquati fuerimꝰ᷑ ñ uidebimus sic̃

Expanded text:
cum ad discipulos loqueretur, dixisse illum de Deo summo Patre suo, Pater noster: sed aut, Pater meus, dixit; aut, Pater vester. Pater noster non dixit, usque adeo ado ad Deum meum, inquit, et Deum vestrum. Quare non dixit, Deum nostrum? Et Patrem meum dixit, et Patrem vestrum ; non dixit, Patrem nostrum. Sic jungit ut distinguat, sic distinguit ut non sejungat. Unum nos vult esse in se, unum autem Patrem et se. 4. Quantumcumque ergo intelligamus et quantumcumque videamus, etiam cum Angelis aequ
Abbreviated transcription (Latin):
dus quẽ fecit & filius. & om̃a ꝑ ipsũ factast̃. & sine ipso factũ ẽ.¬
ꝑ ipsũ factast̃ : &nichil facitpat̃ qđ ñ ñ ꝑfiliũ faciat. Ubide¬
monstrat filiopat̃ qđ facit e nisi in ipso filio ꝑquẽ facit. Quis enĩ
locus ubide monstretur opꝰ patrifilio i quasi extra faciat & eaetra
sedeat & filius ad tendat manũ patris quẽ ammodõ faciat : ubi ẽ illa
inseparabilis trinitasa ubi ẽ. uerbũ de quodictũ ẽ. qđ ipse ẽ. uirtꝰ &
sapientia dĩa ubi qđ de ipsa sapientia scriptura dic̃ : candor ẽ. enĩ

Expanded text:
factus eper ipsum facta sunt, et nihil facit Pater quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa S
Abbreviated transcription (Latin):
doceat filiũ suũ artẽ suã & demonstr& ei quicquid facit : ut possit
&iã ipse facere. Om̃ã inquit de monstrat ei quȩ ipse facit. Cũ ergo
pat̾̃ facit filius ñ facit : ut possit uidere filius qđ pat̾ facit. Certe
om̃a ꝑ ipsũ facta st̃ : & sine ipso factũ ẽ. nichil. Hinc uidemꝰ : quẽ¬
am modũ pat̃ demonstrat filio qđ facit. Cũ pat̃ nihil faciat : nisi

Expanded text:
doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit etiam ipse facere: Omnia, inquit, demonstrat ei quae ipse facit. Cum ergo Pater facit, Filius non facit, ut possit videre Filius quod Pater facit? Certe omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hunc videmus quemdadmodum Pater demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid facit pat̃ qđ cũ uderit aliquid filius : faciat & ipse
adiquid tale in specta opere patris sui: sed id quod dixit ñ po¬
test filius ase facere quic quã nisi qđ uderit patrẽ facientem.
uiadepatre ẽ totꝰ filius & tota substantia : & potentia eiꝰ exillo ẽ. qͥ genuit¬
eũ. Modo aũ cũ dioxiss&e se hȩc facere similit̾ quefacit pat̾: ut ñ intelli¬
gamꝰ alia facere patrẽ. alia filiũ : sedsimili potentia facere filiũ ea¬
dẽ ipsa quȩ facit pat̃. Cũ pat̃ facit ꝑfiliũ. secutꝰ ait: qđ hodie lectũ audi¬
mꝰ: pat̾ enĩ diligit filiũ. & om̃a demonstrat ei quȩ ipse facit. Rursus mor¬
talis cogitat̃io ꝑt᷑ bat᷑ : de monstrat pat̃ filio quȩ ipse facit. Ergo ait
aliquis : seor sum : pat̃ facit ut possit filius uidere qđ facit Rursꝰ
occurrunt humane cogitationi tãquã artifices dño: uelut si faber

Expanded text:
aliquid Pater facit, quod cum viderit Filius, faciat et ipse aliquid Pater facit, quod cum viderit Filius, faciat et ipse aliquid tale inspecto opere Patris sui; sed quod dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quiaeum. Modo autem cum dixisset se haec facere similiter quae facit Pater, ut non intelligamus alia facere Patrem, alia Filium, sed simili potentia facere Filium eadem ipsa quae Pater facit, cum Pater facit per Filium; secutus ait quod hodie lectum audivimus, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Rursus mortalis cogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber
Abbreviated transcription (Latin):
subleuat animã : dedĩ dono & de misericordia eiꝰ qͥ unicũ suũ
misit cõ municare nobiscũ mortẽ nram : & docere nos ad in mor¬
talitatẽ suã Hunchabemꝰ magistrũ ñ peccemus : & defensorem
sipeccauerim: & sic̃ fessi atquẽ c̃uersi fuerimꝰ int̾ pellatorẽ ꝓ nob̾.
Di quidboni addnõ desideramꝰ: & datorẽ cũ patre qr ds̃ unus ẽ.
pat̃ &filius. Sed lo quebat᷑ ista homo hominib: ÷ ds̃ occultus. homo
mani festus : ut manifestos homines facer& deos.  filius dĩfac¬
tꝰ. hominis filius : ut hominũ filios facer& filiosdĩ. Qua hoc arte
sapientiȩ suȩ faciat : in eiꝰ uerbis cognoscimꝰ. Loqͥtur enĩ par¬
uulis paruis : sed ipse sic paruus ut & magnꝰ. Nos aũ paru sed
in illo magni. Loqͥt᷑ er̃go tãquã fouens & nutriens: lactantes
& amando crescentes. Dixerat ñ potest filius a sefacere quic¬
quã : nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Intelligimꝰ aũ qr ñ se orsũ

Expanded text:
m, de Dei dono et de misericordia ejus, qui Unicum suum misit communicare nobiscum mortem nostram, et ducere nos ad immortalitatem suam. Hunc habemus magistrum, ut non peccemus; et defensorem, si peccaverimus et confessi atque conversi fuerimus; et interpellatorem pro nobis, si quid boni a Domino desideraverimus; et datorem cum Patre, quia Deus unus est Pater et Filius. Sed loquebatur ista homo hominibus; Deus occultus, homo manifestus, ut manifestos homines faceret deos; et Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, et amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Intelleximus autem quia non seorsum
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo caro ambulabat & diumitas gubernabat. Pat̾ absens
erat a si absenserat. Quomodo filius ipse dicit. Pat᷑ aũ in me ma¬
nens facit opera sua i siergo pat̾ infilio manens facit opera
sua : ambulatio illa carnis suꝑ mare a patre fiebat ꝑfiliũ fie¬
bat. Ergo illa ambulatio opꝰ ẽ. patris & filii inseparabile :
utrũq ibi operantẽ : iudeo ÷ nec pat̾ filiũ deseruit nec filius
apatre discessit. Ita quicquid faca̾t filiũs ñ facit sine patre :
qe quic quid facit pat̾ non facit sine filio. exitũ esth inc.
id&se ꝗc recte nos dicimꝰ: in separabilia eẽ. opera patris & filii
& sp̃s scĩ. Nã qͦmodo tu in telligis. ec ce fecit ds̃ lucẽ &iudit
filius patrẽ facientẽ lucẽ : scđm carnalẽ intellectũ tuũ :
qc idõ ius minorẽ intelligere qdixit : ñ potest filius ase fa

Expanded text:
do ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens do ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua ? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris et Filii et Spiritus sancti. Nam quomodo tu intelligis, ecce fecit Deus lucem, et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnalem intellectum tuum, qui ideo vis mino
Abbreviated transcription (Latin):
ambulauit suꝑmare. Certe ñ facit filius quicquã : nisi qđ uide¬
rit patrẽ factentẽ. Redi ergo mecum adid qđ dicebã : ne forte
sic intelligendũ ẽ. ut dequestione ambo exeamꝰ. Nã & egoscđm
fidẽ catholicã uideo : qͦ modo exeam sine offensione sine scanda¬
lo. Iuaũ circũ dusus : quȩres qua exeas qua intraueras uide.
Forte ñ intellexisti : & hoc qđ diaxi qua intraueras uide. Porte ip-¬
sum audidicentẽ : egosũ ianua. Nonsine causa ergo quȩris qua¬
eris qua exeas & non inuenis: nisi quia ñꝑianuã intrasti. sed ꝑ
maceriã cecidisti. Ergo quẽ ammodũ potes ariuna tua : collige
te ÷ & intraꝑianuã ut sine offensione intres. & sine errore exeas :
ꝑ xp̃m ueni ne excorde tuo auferas qđ dicas. sed qđ ille ostendit
hoc loquere. Ecce fides catholica: quẽ admodũ eocit de ista ꝓpo¬
sione ⁊ ambulauit filius suꝑ mare : pedes carnis fluctibus
in posuit. Caro ambu labat & diuinitas. gubernabat. Quan¬

Expanded text:
ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quan