comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Albi scriptũ. ẽ. In cogitationib ĩpii: erit int̾ro
gatio. Ergo &e in omĩb abyssis: omĩa quȩc̃q
uoluit fecit. Latet cor bonũ: latet cor malũ.
Abyssus .e. & in corde bono: & in corde malo.
Sed hꝑc nudi st̃ dõ: quẽ nichil latet. Consolat᷑ cor
bonũ: torquet᷑ cor malũ. Dnña gͦ quęcq uoluit
fecit : in cȩlo & int̾ra. in mari & in om̃ib abyssis.
suscitans nubes ab extremo t̾rȩ. Quas nubes: Pre¬
dicatores uerbi ueritatis suȩ: de quib nubib alio loco
irascens uineȩ suȩ dicit. Mandabo nubib meis: ne
pluant suꝑ eã ibrẽ. Et parũ . ẽ. excitasse nubes
de hierłm uł de isrł. qͦs misit p̃dicare euangłiũ suũ
in toto orbe trarũ : de quib dictũ . ẽ. In omnẽ t̾rã¬

Expanded text:
riptum est: «In cogitationibus impii interrogatio erit» . Ergo, «et in omnibus abyssis omnia quaecumque voluit, fecit.» Latet cor bonum, latet cor malum; abyssus est et in corde bono, et in corde malo: sed haec nuda sunt Deo, quem nihil latet. Consolatur cor bonum, torquet cor malum. «Omnia» ergo «quae voluit, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis.Suscitans nubes ab extremo terrae.» Quas nubes? Praedicatores verbi veritatis suae. De quibus nubibus alio loco irascens vineae suae dicit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super illam imbrem» . Et parum est excitasse nubes de Jerusalem vel de Israel, quas misit praedicare Evangelium suum in toto orbe terrarum; de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
te respondet nob. ñ .ẽ. ualde magnꝰ. quẽ uideo si ame
poterit explicari: Redeat gͦ adoꝑa eiꝰ: & dicat nob̾.
Nabeat ipse in conscientia magnitudinẽ diũ quã uidit.
quã nob̾ credendã cõmendauit: qͦ nros ocłos ꝑducere ñ
potuit. & enumera quȩdã quȩ hic dñs fecit: ut & nob̾

Expanded text:
te responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Redeat ergo ad opera ejus, et dicat nobis. Habeat ipse in conscientia magnitudinem Domini, quam vidit, quam nobis credendam commendavit; quo nostros oculos perducere non potu
Abbreviated transcription (Latin):
głiũ regni in toto orbe t̾rarũ intestimoniũ om̃ib
gentib & tc̃ ueniet finis: excitat nubes ab ext̾remo
t̃rȩ. Nã crescente euangelio unde er̃ p̃dicatores
Seuangelii in finib t̾rȩ. nͥ ibi excitet nubes ab extre¬
mo t̃rȩ : De ipsis autẽ nubib quid oꝑat᷑. Ful¬
gura in pluluã fecit. Minas ad misccłam flexit:
de t̾rorib irrigauit. Quomͦ de t̾rorib irrigauit:
ñne choruscatio t̾ruit te: Sed cũ pęnitendo cor-¬
rigeris. & agnoscis hoc miscdã fieri: in pluuiã
uertit᷑ fulguris t̾ror. Qui educit uẽntos de thes-¬
auris suis. Cosdẽ puto p̃dicatores: & nubes & uen¬
tos. Nubes ꝓpt̃ carnẽ: uentos ꝓpt̾ spm̃. Nubes
enĩ uident᷑: uenti sentiunt᷑ & ñ uident᷑. Deniq qm̃
carnẽ uidemꝰ eẽ det̾ra: nubes inquit excitat ab
extremo t̃rȩ. Exp̃ssit unde excitet nubes. uenit

Expanded text:
gelium regni in toto orbe terrarum, in testimonium omnibus gentibus, et tunc veniet finis» ; excitat nubes ab extremo terrae. Nam crescente Evangelio, unde erunt praedicatores Evangelii in finibus terrae, nisi ibi excitet nubes ab extremo terrae? De ipsis autem nubibus quid operatur? «Fulgura in pluviam fecit:» minas ad misericordiam flexit, de terroribus irrigavit. Quomodo de terroribus irrigavit? nne coruscatio terruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiuntur et non videntur. Denique quoniam carnem videmus esse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit
Abbreviated transcription (Latin):
rant głam dĩ: & factura manuũ eiꝰ anñciat fir¬
mamentũ. Bi autẽ t̾ra ñ ee̾t plebs di. ñ diceret
apłs. Dĩ ȩdificatio: dĩ agricultura estis. Sicut
sapiens architectꝰ fundam̃tũ posui: aliꝰ autẽ su¬
ꝑedificat. Ergo ȩdificiũ dĩ sumꝰ: & ager dĩ sumꝰ.
Quis inquit plantauit uineã. & de fructu eiꝰ ñ ꝑ¬
om̃ib abyssis. omĩa quȩc̾q uoluit fecit. Mare .c̃.
onĩs infideles. om̃s ñdũ credentes. Et in eis omĩa
quȩ c̃q uoluit fecit. Non enĩ sęuiunt infideles:
nͥ ꝑmittant᷑. Aut undicat᷑ in eos quando ꝑuer¬
si st̃. nͥ usserit ille qui fecit om̃s gentes: Puta
qr mare . ẽ: ñ t̾ra. Nunquid idõ apotestate dĩ
omĩpotentis alienũ.ẽ Et in mari. & in om̃ib
abyssis: quȩ c̃q uoluit fecit. Qui st̃ abyssi: La¬
tentia corda mortaliũ: ꝓfundę cogitationes ho

Expanded text:
annuntiat firmamentum» . Si autem terra Dei non esset plebs Dei, non diceret Apostolus, «Dei aedificatio, Dei agricultura estis: sicut sapiens architectus fundamentum posui; alius superaedificat.» Ergo aedificium Dei sumus, et ager Dei sumus. «Quis,» inquit, «plantat vineam, et de fructu ejus non peromnibus abyssis omnia quaecumque voluit, fecit.» Mare sunt omnes infideles, omnes nondum credentes, et in eis «omnia quaecumque voluit, fecit.» Non enim saeviunt infideles, nisi permittantur; aut vindicatur in eos, quando perversi sunt, nisi jusserit ille qui fecit omnes gentes. Puta quia mare est, et non terra; numquid ideo a potestate Dei omnipotentis alienum est? «Et in mari et in omnibus abyssis quae voluit, fecit.» Qui sunt abyssus? Latentia corda mor
Abbreviated transcription (Latin):
.łpriã. exp̃ssã. simplicẽ. manifestã audite ꝓphe¬
tiã p̃dictã: uidete ĩpletã. Preualuit inqͥt
dñs: aduersꝰ eos. Propħa dicit sophonias.
aduersus repugnantes: & aduersꝰ rebellantes.
& de occisione fideliũ martyres facientes:
aduersꝰ eos. uolebant paucos xpĩanos extit¬
guere: occidẽ: sanguinẽ fuilderunt. De san¬
guine occisoꝵ tanti exurrexer̃. a quib illi
int̾fectores martyrũ suꝑarent᷑. Tanĩ & mͦ
quȩ runt ubi abscondant idola sua: qͥ pͥmo xpĩ.¬
anos ꝓpt̾ idola trucidabant. Nonne p̃ualiut
aduersꝰ eos dns : Uide si fecit qđ sequit᷑.¬

Expanded text:
propriam, expressam, simplicem, manifestam audite prophepropriam, expressam, simplicem, manifestam audite prophetiam praedictam, videte completam. «Praevaluit,» inquit, «Dominus adversus eos;» propheta dicit Sophonias. Adversus repugnantes, adversus rebellantes, et de occisione fidelium martyres facientes, adversus eos. Volebant paucos Christianos exstinguere, occidere; sanguinem fuderunt: de sanguine occisorum tanti exsurrexerunt, a quibus illi interfectores martyrum superarentur. Tamen et modo quaerunt ubi abscondant idola sua, qui primo Christianos propter idola trucidabant. Nonne praevaluit adversus eos Dominus? Vide si facit quod sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sensata nc̃ sint. quid facitis de argento & au¬
ro: Deos. Quos dõs facitis: Nonne uidetis
faber argentariꝰ. aurifex facere potuit: &
ocłos. & aures. & nares. & os. & manꝰ. & pedes.
sed nec lucẽ ocłis. nec auditũ arͥib. nec uocẽ
ori. nec sensũ narib: nec motũ manib. nec
dubio qđ fecisti: si aqͦ factꝰ es agnouiti. Beillis
autẽ qui ñ agnorier̃ qͥd dicit᷑ : Similes illis
funt qui faciunt ea: & om̃s qui confidunt
in eis. Et creditis fr̃s exprimi in eis quandã
similitudinẽ idoloꝵ: ñ quidẽ in carne eoꝵ÷
sed in interiore homine eoꝵ. Nã aures habeqs
& ñ audient: ad illos qͥppe clamat dĩ uerbũ.
Qui habet aures audiendi: audiat. Ocłos habent
& ñ uident. Habent enĩ corporis ocłos: sed ñ
habent ocłos fidei. Deniq ĩplet᷑ hȩc ꝓphetia
ꝑ om̃s gentes. Uidete quando dictũ .e. ꝑ ꝓpħam.
Nichil allegoricũ. nichil figuratũ cõmemoro.

Expanded text:
sensata sint, quid facitis homines de argento et ausensata sint, quid facitis homines de argento et auro deos? Quos deos facitis, nonne videtis faber argentarius, aurifex facere potuit, et oculos, et aures, et nares, et os, et manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum manibus, nec dubio quod fecisti, si a quo factus es agnovisti. De illis autem qui non agnoverunt, quid dicitur? «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in illis.» Et creditis, fratres, exprimi in eis quamdam similitudinem idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiore homine eorum. Nam aures habent, et non audiunt: ad illos quippe clamat Deus, «Qui habet aures audiendi, audiat» . Oculos habent, et non vident: habent enim oculos corporis, sed non habent oculos fidei. Denique impletur haec prophetia per omnes gentes: videte quomodo dictum sit per prophetam. Nihil allegoricum, nihil figuratum commemoro:
Abbreviated transcription (Latin):
Credunt. conseerant᷑: clericos sibi ordinari exigunt.
Nonne ĩplet᷑ & in serius suis aduocabit᷑: Deniq¬
post istã totã difpositionẽ & dispensationẽ: con¬
uertit se sp̃s dĩ ad exꝓbranda & irridenda ido¬
la: quȩ iã irrident᷑ acultorib suis. Idola gentiũ
argentũ & aurũ: ista omĩa dõ faciente. qͥ in
celo oe in t̾ra omia quȩ ẽq uoluit fecit: qui iudi¬
cabit plebẽ suã: & in serius suis aduocabit᷑. Qͥd
restat fignĩtũ : nͥ ridendũ ñ ador andũ: Idola
gentiũ dicturꝰ erat: fortasse ut contẽneremꝰ
ista omĩa dicturꝰ erat. Idola gentiũ lapides
&e ligna gẏpsũ & testa. Non hȩc dico: uilis
materia .ẽ. Illud qđ ualde amat. uł qđ ualde
cet argentũ. lucet aurũ: idõ ocłos habent & ñ
uident: sic qͦmͦ argentũ. ẽ. qͦmͦ aurũ. ẽ. utile :¬
Forte auaro ñ religioso: ĩmo uͦ nec auaro utile.
sed utile bene utenti: & ꝑ tius egrotationẽ

Expanded text:
Credunt, consecrantur, clericos sibi ordinari exigunt. Credunt, consecrantur, clericos sibi ordinari exigunt. Nonne impletur, «Et in servis suis advocabitpost istam totam dispositionem et dispensationem, convertit se Spiritus Dei ad exprobranda et irridenda idola, quae jam irridentur a cultoribus suis: «Idola Gentium argentum et aurum.» Ista omnia Deo faciente, qui in coelo et in terra omnia quaecumque voluit fecit, qui judicavit plebem suam, et in servis suis advocabitur; quid restat figmentum, nisi ridendum, non adorandum? Idola Gentium dicturus erat fortasse, ut contemneremus ista omnia; dicturus erat idola Gentium, lapides et ligna, gypsum et testam? Non haec dico; vilis materia est: illud quod valde amant, vel quod valde cet argentum, lucet aurum, ideo oculos habent et vident? Sic, quomodo argentum est, quomodo aurum est, utile forte avaro, non religioso; imo vero nec avaro utile, sed utile bene utenti, et per ejus erogationem
Abbreviated transcription (Latin):
uident cȩci fiant: Iudicabit gͦ dns plebe suã.
Scparabit gͦ. & ñ ibi inueni&. qͦs in regnũ suũ
restituat. Plane inueniet: & in seruis suis ã duo¬
cabit᷑. Non reppulit ait. apłs plebẽ suã: quã p̾sei¬
uit. Et unde ꝓbas: Nã & ego israhelita sũ. Er¬
a malis: hoc .c̃. inseruis suis aduocabit᷑. A quib
Agentib. Quantę enĩ gentes credendo uener̃:
Quanti fundi: Quanta loca deserta mͦ ueniunt:
Uenunt inde nescio quanti: credẽ uolunt. Dicimꝰ
eis. Quid uultis: Respondent. Nosse głam
dĩ. Credite fr̃s mirari nos: & gaude ad talẽ
uocẽ rusticoꝵ. Ueniunt nescio unde⁊ excitati
nescio aquo. Quid dicã anescio quo: Inmo
deserto. de remotissimis & arduis montib ad
ȩccłam. & hanc uocẽ habent pleriq & pene om̃s
eoꝵ: A uid eamꝰ uere intꝰ docentẽ dm̃. Implet᷑
scriptura ꝓphetica quȩ dicta. ẽ: ex̃ om̃s docibi-¬
les dĩ. Quid desidatis dicimꝰ illis: Et illi. Ui¬

Expanded text:
ident, caeci fiant? Judicavit» ergo «Dominus plebem suam.» Separavit ergo, et non ibi inveniet quos in regnum suum restituat? Plane inveniet: «Et in servis suis advocabitur. Non repulit,» ait Apostolus, «plebem suam, quam praescivit.» Et unde probat? «Nam et ego Israelita sum» . Era malis: hoc est, «Et in servis suis advocabitur.» A quibus? A Gentibus. Quantae enim gentes credendo venerunt! quanti fundi, quanta loca deserta modo veniunt! Veniunt inde nescio quanti, credere volunt, dicimus eis: Quid vultis? Respondent: Nosse gloriam Dei. Credite, fratres, mirari nos et gaudere ad talem vocem rusticanorum. Veniunt nescio unde, excitati a nescio quo: quid dicam, a nescio quo? Imo deserto, de remotissimis et arduis montibus ad Ecclesiam, et hanc vocem habent plerique et pene omnes eorum, ut videamus vere intus docentem Deum: impletur Scriptura prophetica qua dictum est, «Erunt omnes docibiles Deo» . Quid desideratis, dicimus illis? Et illi: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis esse debet. &¬
dulce nob̾ eẽ gaudendũ. ẽ:
Qͦ nos psalmꝰ iste cohortat᷑.
Dicit enĩ. Laudate nom̃ diũ.
Causãq ipsã quare iustũ
sit ut laudemꝰ nom̃ dnĩ: con¬
tinuo subiecit. Laudate serui

Expanded text:
is esse debet, et dulce nobis esse gaudendum est, quo nos psalmus iste cohortatur. Dicit enim: «Laudate nomen Domini.» Causamque ipsam quare justum sit ut laudemus nomen Domini, continuo s
Abbreviated transcription (Latin):
xit. & indomo sua stare fecit: Hȩc quisqͥs cogitat
& ingratꝰ ũ. ẽ: omĩno despicit se p̃ amore dĩsui a qͦ
sibi tanta p̃stita sunt. Et qm̃ ñ habet quid ꝓ tantis
bene ficus dõ retribuat: & qͥd ei restat nͥgrãs agere.
tionẽ ꝑt̾inet. & calict̃ dnĩ acciꝑe. & nom̃ dñi in¬

Expanded text:
xit, et in domo sua stare fecit? Haec quisquis cogitat xit, et in domo sua stare fecit? Haec quisquis cogitat et ingratus non est, omnino despicit se prae amore Domini sui, a quo sibi tanta praestita sunt: et quoniam non habet quid pro tantis beneficiis Deo retribuat, quid ei restat nisi gratias agere, tionem pertinet, et calicem Domini accipe
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ. Iui statis: ñ qͥ ruitis. Illi enĩ stare dicunt᷑ qͥ
in mandatis eiꝰ ꝑseuerant: qͥin fide ñ ficta & spe
firma & caritate arta seruiunt dõ. & honorant
ȩccłam eiꝰ: & ñ dant offensionẽ male uiuendi
eis qͥ uenire uolunt. & in uia lapides offensionis
inueniunt᷑. Ergo qui statis in domid dni: lau¬
erexit iacentes. & fecit in domo sua stare. & ipsũ
agnoscere. ipsũq laudare : Parumne hoc bene¬
ficiũ . ẽ. qđ stamꝰ in domo dnĩ: Hic interĩ in hac
ꝑegrinatione. in hac domo qđ etiã ꝑegrinationis
tab̾nacłm dicit᷑. qr hic stamꝰ: nũquid parũ grati
ee̾ debemꝰ : Nonne cogitandũ . ẽ. qr hic stamꝰ :
Nonne cogitandũ . ẽ. quid facti fuerimꝰ : Plonne
cogitandũ . ẽ. ubi iacebamꝰ: & quo collecti sumꝰ:
Nonne cogitandũ ẽ. qr om̃s impii dm̃ ñ querebant.
e ipse eos ñ quȩrentes quęsiuit. ipse inuentos exci¬
tauit. ipse excitatos uocauit: ipse uocatos introdu¬

Expanded text:
icuntur, qui in mandatis ejus perseverant, qui in fide non ficta, et spe firma, et charitate sincera serviunt Deo, et honorant Ecclesiam ejus, et non dant offensionem male vivendo, eis qui venire volunt, et in via lapides offensionis inveniunt. Ergo, «Qui statis in domo Domini, lauerexit jacentes, et fecit in domo sua stare, et ipsum agnoscere, ipsumque laudare? parvumne hoc beneficium est, quod stamus in domo Domini? Hic interim, in hac peregrinatione, in hac domo, quod etiam peregrinationis tabernaculum dicitur, quia hic stamus, numquid parum grati esse debemus? Nonne cogitandum est quia hic stamus? nonne cogitandum est quid facti fuerimus? nonne cogitandum est ubi jacebamus, et quo collecti sumus? nonne cogitandum est quia omnes impii Dominum non quaerebant, et ipse illos non quaerentes quaesivit, ipse inventos excitavit, ipse excitatos vocavit, ipse vocatos introdu
Abbreviated transcription (Latin):
docet. ñ utiq maior fit. si laudaueris: nec
minor si uituꝑ aueris. Sed qm̃ nob̾ expedit lau¬
dare dism: miscricordit̾ iubet ut laudemꝰ eũ:
ñ arrogant᷑. Audiamꝰ gͦ quid dicit. Laudate.
nom̃ dni: laudate serui dnm. Non enĩ aliquid
in congruũ facitis: laudando serui dñm. Quan
mo. rectos decet laudatio: & itẽ alibi scriptũ
ẽ. ñ .ẽ. speciosa laus in ore peccatoris. itẽq alibi
dicit᷑. sacrificiũ laudis glorificauit me. & ibi uia

Expanded text:
docet, non utique major fit si laudaveris, nec docet, non utique major fit si laudaveris, nec minor si vituperaveris? Sed quoniam nobis expedit laudare Dominum, misericorditer jubet ut laudemus eum, non arroganter. Audiamus ergo quod dicit: «Laudate nomen Domini, laudate, servi, Dominum.» Non enim aliquid incongruum facitis, laudando servi Dominum: etmo, «Rectos decet laudatio» ; et item alibi scriptum est, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» ; itemque alibi dic
Abbreviated transcription (Latin):
Egrati erunt. Et qͥd faciunt ũ laudan-
do dñmn. nͥ ut seuerũ sentiant dñm: Neq enĩ seruꝰ
ingratꝰ si dñm suũ laudare noluerit. idõ efficit ut
seruus ñ sit. Laudes ñ laudes. seriis es. Sed si laudes
tatio. Unde magis satagere debemꝰ quẽ adinodũ lau-¬
dandus sit dñs: quã dubitare laudandũ. Portat᷑ nos
tat᷑ postremo nos ipse dñs: ut laudemꝰ dñm. Non enĩ
laudib nr̃is ille crescit: sed nos. Ds̃ uec melior fit si
laudaueris: nec deterior siuituꝑaueris. Sed tu laudan¬
do bonũ. melior eris: uituꝑando deterior: bonꝰ autẽ
ille manet ut .e. Si enĩ seruos suos ipsos. bene de se meri¬
tos. p̃dicatores uerbi sui. rectores ȩccłę suę. ueneratores
nominis sui. optẽꝑatores mandati sui id docet. ut in
conscientia sua habeant dulcedinẽ bonȩ uite suę. nec
corrũpant᷑ laudib nec frangant᷑ uituꝑationib homi¬
nũ. quantomagis ipse in cõmutabilis suꝑ omiã qͥ hȩc

Expanded text:
d faciunt non laudando Dominum, nisi ut severum sentiant Dominum? Neque enim servus ingratus, si Dominum suum laudare noluerit, ideo efficit ut servus non sit. Laudes, non laudes, servus es: sed si laudes, utilis; unde magis satagere debemus quemadmodum laudandus sit Deus, quam dubitare laudandum. «Laudate» ertatur postremo nos ipse Dominus, ut laudemus Dominum. Non enim laudibus nostris ille crescit, sed nos. Deus nec melior fit, si laudaveris; nec deterior, si vituperaveris: sed tu laudando bonum, melior eris; vituperando, deterior: bonus autem ille manet, ut est. Si enim servos suos ipsos bene de se meritos, praedicatores verbi sui, rectores Ecclesiae suae, veneratores nominis sui, obtemperatores mandati sui id docet, ut in conscientia sua habeant dulcedinem bonae vitae suae, ne corrumpantur laudibus, ne frangantur vituperationibus hominum; quanto magis ipse incommutabilis super omnia qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
Bomĩ aut̃ ficientes ñ deficiaimus. tempore eni ꝓpirio
metemus. Et itum. hoc aut̃ dico inquit. Qui.
parce seminat. parce ⁊ metet. Quid aut̃ fr̃s
potentius. quã ut regnum celoꝵ ñ solũ zacheus
emat. dimictio rerum suarum. s rudua duob
mimitis i tantundem ibi utq possideant: Iuid
potentius. quã ut idem regnum. ⁊iihesauris diuiti
⁊ caliee aque frigide paupi ulert: Sunt aut̃ qui
ista ficiant dum t̾rena conquirunt. aut hic mer¬
cedem sꝑantes a dño. aut hominib placere cupien¬
tes. Sed generatio rectoꝵ benedicetur. idẽ. oꝑa eoꝵ
quoꝵ bonus as̃ isrł qui recto sunt corde. Rectũ
aut̃ eor ẽ. ñ resistere patri em̃danti:⁊ ce̾dere polli¬
centi. Non eoꝵ quibus cõmouentur pedes. ⁊i ef¬
funduntur gressus atq labuntur. sic̃ in alio psal¬
mo canitur. dum zelant inpeccatoribus pacem
peccatoꝵ udentes. ⁊ putent ꝑiꝑe oꝑa sua: quia ñ
eis merces redditur ꝑiture

Expanded text:
Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatio rectorum benedicetur; id est, opera eorum quorum bonus Deus Israel, qui recto sunt corde; rectum autem cor est, non resistere patri emendanti, et credere pollicenti: non eorum quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritur
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ frondet nurescet sicut fier&e si oportuno
eniꝰ tempore peniterae S tunc penitebit cũ de¬
sidium peccatoꝵ peribit. millo succedente solatio.
Peribit desidiu peccatoꝵ: cum transient omĩa tan¬
quã umbra. cũ feno arescente flos decid&. u̾bũ

Expanded text:
Non enim frondebit , et virescet, sicut fieret si opportuno Non enim frondebit , et virescet, sicut fieret si opportuno eum tempore poeniteret; sed tunc poenitebit, cum «desiderium peccatorum peribit:» nullo succedente solatio. Peribit desiderium peccatorum, cum transient omnia tanquam umbra , cum feno arescente flos decidet. Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. int̾ra morientium. nos credimus uidere
bona dñi: int̾ra uiuentiũ. Sed magnũ ẽ. confirma¬
tũ habere cor in cõmoueri cum illi gaudent qui
amant quod uident. ⁊ insultant ei qui quod non
uidet sꝑat. mon cõmouebitur donec uideat
⁊ipse ñ deorsum quod inmici eiꝰ s sursũ suꝑ
iminicos suos. quod occłs ñ uidit. nec auris audi¬
uit. nec in cor homiins ascendit. queꝰ p̃parauit
as̃ diligentibusseum. Quanti ual& hoc quod
bus. Non uidebat ⁊ emebat: s ille thesaurũ ser¬
uabat incelo. qui esirire ac sitire inpauperibus
scla. Cormi eiꝰ ex altabitur in gła: cuiꝰ himilitas
tur: sera illa. scilicae atq infructuosa penitentia.
Nam irascetur. Cui magis quã sibi: Cum dicet. qͥd
nobis ꝓfuit suꝑbia.⁊ diuitiarum iactantia. quid
contulit nobisꝰ Lidens cormu eiꝰ exaltari in gła.
qui sparsit. i dedit pauperibus. dentib suis frenda&
⁊ tabesee: quia illic erit ploratusi istridor dentiũ.

Expanded text:
m; nos credimus videre bona Domini in terra viventium . 7. Sed magnum est, confirmatum habere cor et non commoveri, cum illi gaudent qui amant quod vident, et insultant ei qui quod non videt sperat: et «non commovebitur donec videat» et ipse, non deorsum quod inimici ejus, sed sursum «super inimicos suos,» quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod praeparavit Deus diligentibus eum . Quanti valet hoc quod bus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, qui esurire et sitire in pauperibussaecula. «Cornu ejus exaltabitur in gloria:» cujus humilitas tur:» sera illa scilicet atque infructuosa poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam sibi, cum dicet: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis?» videns cornu ejus exaltari in gloria, qui sparsit et dedit pauperibus. «Dentibus suis frendet, et tabescet:» quia illic erit ploratus et stridor dentium.
Abbreviated transcription (Latin):
uult dare pauꝑib: ad tende qued scriptũ ẽ. habe¬
bis thesaurum incęlo. Non gͦ eris ingloriosus ig¬
noscendo. quia de ira uicta laudabilius triumpha¬
tur.⁊non egenus tribuendo. quia thasaurus celestis
tius possidetur. hunç u̾sum parturibat ille suꝑi¬

Expanded text:
vult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habevult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille su
Abbreviated transcription (Latin):
uimserator: s trae fortasse. quod iustus dñs as. Nul¬
la desꝑatione formides beate uir qui times dñm.
iinmandatis eiꝰ uoles nimis. Esto suauis nusere¬
re. ⁊ cõmocla. Ita em̃ iustus ẽ. Añs ds̃. ut iudiciũ
illi sine misericordia faciat. qui ñ fecit miscđm.
euem&e di exore suo tinquã insuauem. Dimtttte
inquit: ⁊ dimittetur uob̾. Date. ⁊ dibitur uob̾. In eo
quod dimittis ut dimittatur tͥ misereris. in eo quod
clas ut detur tͥ. cõmodas. Quanius enĩ generali no¬
mine omis imscła dicatur. qua insero subueni¬
tur: int̾ẽ. tm̃ ubi ĩ impendis nec sumptũ pecu¬
me. nec corporalis laboris instriam. s ignos¬
sic in isto uersu arbitror eẽ. distincta. suauis uir
qui miseretur ⁊⁊ cõmodat que piari ad hec simis.
F r̃s głam querit. qui desicdat uinclicari se. is adten¬
de quod scriptum ẽ. Melior ẽ. qui uincit iram:
quã qui capit ciuitatem. Diuitias querit qui ñ

Expanded text:
et miserator,» sed terret fortasse quod «justus Dominus Deus.» Nulla desperatione formides, beate vir qui times Dominum et in mandatis ejus voles nimis: esto suavis, miserere et commoda. Ita enim justus est Dominus Deus, ut judicium illi sine misericordia faciat, qui non fecit misericemovet Deus ex ore suo, tanquam insuavem. «Dimittite,» inquit, «et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» . In eo quod dimittis, ut dimittatur tibi, misereris; in eo quod das, ut detur tibi, commodas. Quamvis enim generali nomine omnis misericordia dicatur qua misero subvenitur, interest tamen ubi non impendis nec sumptum pecuniae, nec corporalis laboris industriam, sed ignossic in isto versu arbitror esse distincta, «Suavis vir qui miseretur et commodat.» Ne pigri ad haec simus, fratres. Gloriam quaerit qui desiderat vindicari se; sed attende quod scriptum est: «Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem» . Divitias quaerit qui non
Abbreviated transcription (Latin):
bauditu malo ñ timebit. quo dicetur ⁊ eis qui
isinistris sunt. ite inignem ęt̾mim. qui p̃paratus
ẽ. cdiabolo .⁊ angłis eiꝰ: ido̾q hc ñ sua querit: s que¬
iħu xp̃i. Labores patientissime sustina&: ꝓmissa fi¬
dent̃ expectat. Paratun s̃. cor eius sꝑore in año. neq
ullis temptationibus frangitur. Confirmatũ ẽ qeu̾is
ñ commoriebitur. donec uideat suꝑ inimicossuos.
Inumici eiꝰ hic uidere bona uoluer̃. ⁊cũ eis inuisibi

Expanded text:
ab auditu malo non timebit;» quod dici audiet iis qui a sinistris erunt, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis eJesu Christi; labores patientissime sustinet, promissa fidenter exspectat: «Paratum» est «cor ejus sperare in Domino.» Neque ullis tentationibus frangitur: «Confirmatum est cor ejus, non commovebitur, donec videat super inimicos suos.» Inimici ejus hic videre bona vol
Abbreviated transcription (Latin):
quia carnales diuiduntur: Adiungit. Cũ enĩ
dic̃ unus quisq urmn. ego sum pauli. ego apollo. ego
uͦ cephe. ñne cirnales estis: ⁊ scct̾m hominẽ ambula¬
tis: Rogo uos fr̃s. audite ⁊ ꝑficite. Excutite uos de
loco carnali: ꝑ gite inturturẽ. ⁊colitmbam. aues enĩ
ñ diuisit. Sed quicunq tał ꝑmanserit. ⁊ scd̃m quẽ¬
dam modum uit aptũ carnalibus. ide grenno ec

Expanded text:
quia carnales dividuntur? Adjungit: «Cum enim quia carnales dividuntur? Adjungit: «Cum enim dicit unusquisque vestrum, Ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae; nonne carnalis estis, et secundum hominem ambulatis?» Rogo vos, fratres, audite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis permanserit, et secundum quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
Ponuntur aduersus inuicem. Anes aũ ñ diuisit.
Spũales ñ habent clutifionẽ ñ cagitant inscimata
pax ẽ. in eis. Custodiunt eam inceteris quantum
possunt. Ubi ialiis deficiunt. inse tenent. Si
erit ibi inquit filius pacis. requiesc& suꝑ eã pax
ur̃a. Si quominus: aduos reu̾tetur. Non÷ filius
pacis. diuidi uoluit. Reu̾tetur adte pax tua. qr
aues ñ diuisit. Uem& cuminus. Nam cũ sedit ibi
abraham usq ad uesperam: nuenit magius t̾ror
diei iudicii. Lesꝑa enĩ illa. finis scłi: ⁊ caminus
ille uemens dies rudicii. diuisit int̾ media illa
quȩ diuisa erant. Etiam caminus si int̾ media tͣuᷤ¬
Sunt gͦ quidã carnales. ⁊ tm̃ eccłe grenio continen¬
tur. iuuentes scđm quendim modum suũ. qͥb
timenus neseducantur abhereticis. Iuã diui enim
carnales sunt: diuisibiles sunt. Aues quippe ñ diui¬
sit. Carnales diuiduntur: Non potui uobis loqui
quasi sp̃ualibus: s. qͣsi carnalibus. Et quomͦ ꝓbatur

Expanded text:
icem. «Aves autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media trannt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam modum suum, quibus timemus ne seducantur ab haereticis: quamdiu enim carnales sunt, divisibiles sunt. «Aves» quippe «non divisit;» carnales dividuntur. «Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Et quomodo probatur
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit mͥ intellectum. ipsũ exꝑinitum. Interrogite la¬
tisimas t̃ras. qui nostis. iuidete in quã multis cedris
dificent incedris libam. Non ꝓmagno habere de¬
bent cedros libam. putare illos cẽ: suꝑiores. aqͥb
eoꝵ necessaria cõplentur. Passeres enĩ sunt. illi aũ
cedri libim sunt. Ergo fulice doniis dux ẽ. passe¬
rum. Quamus incedris libam nidificent passere ᷤ
ñ t̾m̃ cedri libam duces sunt passerũ. Ecce satia¬
buntur ligna campi. om̃is popłi: ⁊ cedri libam sa¬
tiabunt᷑ quas plantauit dñs. ͥom̃s nobiles ⁊ excelsi
fideles. Illic id est incedris libani. passeres nidifi¬
cabunt. Prebebunt rimos facultatum suarũ: col¬
ligendis minutis sp̃ualibus: p̾bent. Ista faciunt hȩc
cedri libam quas plantauit dñs faciunt. ⁊libent̃
faciunt. Nouer̃ quid faciant: nouer qͥd accipiant.
Ded pusseres quanus incedris libani indificabunt.¬

Expanded text:
dedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate ladedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate latissimas terras qui nostis, et videte in quam multis cedris t, quamvis nidificent in cedris Libani, non pro magno habere debent cedros Libani, et putare illos esse superiores, a quibus eorum necessaria complentur. Passeres enim sunt; illae autem cedri Libani sunt. Ergo «fulicae domus dux est» passerum. Quamvis in cedris Libani nidificent passeres, non tamen cedri Libani duces sunt passerum. Ecce satiabuntur ligna campi, omnes populi; et cedri Libani satiabuntur, quas plantavit Dominus, omnes nobiles et excelsi fideles. Illic, id est in cedris Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos facultatum suarum colligendis minutis spiritualibus. Praebent ista, faciunt haec cedri Libani quas plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; noverunt quid faciant, noverunt quid accipiant. Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
turgescit inspem scłi huiꝰ Quis ñ cotidiȩ cupit
augere quod hab&: Ista cupiditas. p̃cisaẽ. Ibat
ininm̃sũ. accepit modum michil dimissum
est. Rorsus totum mundũ dimisit petrus. &
totum mundũ petrus accepit: qͣuasi nichil.
habentes. ⁊ omĩa possidentes. Fatiunt hoc mul¬
ti. lsta fatiunt qui parũ habent: nuenunt &¬
fiunt passcres tiles. Mimiti uidentur qui ñ habent
altitudinẽ dignitatis scłaris. indificant incedris
telligit suꝑ egenum ⁊ pauꝑem. adtendunt res sua.
ullas suas:  om̃s suꝑfluas copias quibus uidentur
excesi: ⁊p̃ bent illas serius dĩ. Dant agros. dant
hortos: edificant eccłas. monastĩa constriuunt pas.¬
seres.: ut incedris libam indificent. Passeres gͦ sati¬
antur. cedri libani quas plantauit dñs. ⁊ illic
passeres indificabunt. Ad tendite totam t̾ram. si non
ita ẽtt loquar Ista: ñ solum credidi. s nudi

Expanded text:
turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Faciunt hoc multi: ista faciunt qui parum habent, et veniunt, et fiunt passeres utiles. Minuti videntur, quia non habent altitudinem dignitatis saecularis: nidificant in cedrisntelligit super egenum et pauperem;» attendunt res suas, villas suas, et omnes superfluas copias, quibus videntur excelsi, et praebent illas servis Dei; dant agros, dant hortos, aedificant ecclesias, monasteria, colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent passeres. Ergo satiantur «cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres nidificabunt.» Attendite totam terram, si non ita est. Ut loquerer ista, non solum credidi, sed et vidi;
Abbreviated transcription (Latin):
niẽ. Etñ tantum audier̃ hoc magni s̃ audier̃ &.
pariu: ⁊uoluer hoc facere ⁊ parui. ⁊ eẽ. spũiales:
ñ uingi ux oribus. non micerari cura filioꝵ: ñ habe¬
re ꝓprias sedes. quibus deleͥgaren᷑. s ix muitam
quandam cõmunẽ. Sea quid dimiser̃ isti passeres:
Mmitti enĩ sełi huiꝰ passeres uidentur: Quia dimmiser
Quid magnũ dimiser̃ : Auꝰ se conũtit. đimisit eellã
patris siui. mopem: uix unũ lectum nunã archã.
Comĩtit se tm̃ factus c̃ passer. quesciait spulia be¬
ne. optime. Non illi insultemus: ñ illi dicamus:
nichil dumissti. Non suꝑbiat qui multa dimisit.
Petrus ut sequeretur adnm̃: n ouimiꝰ quod piscator
tores: Et tm̃ quid dixer̃: E cec nos dimisimus
⁊ secuti sumus te. Non eis drx̃. dñs. oblitus es pau¬
ꝑtatem. tuam. Quid dimisisti: ut totũ mundũ
aciꝑes: Multũ dumisit. fr̃s. mei : multũ dimi¬
sit: qui ñ solũ dimisit quicquid habebat. sed
&iam quicqͥd hab̾e cupiebat. Iuis enĩ pauꝑ ñ

Expanded text:
 tantum hoc audierunt magni, sed audierunt et parvi, et voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituales; non jungi uxoribus, non macerari cura filiorum, non habere proprias sedes quibus deligarentur, sed ire in vitam quamdam communem. Sed quid dimiserunt isti passeres? Minuti enim saeculi hujus passeres videntur. Quid dimiserunt? quid magnum dimiserunt? Alius se convertit, dimpatris sui inopem, vix unum lectum et unam arcam. Convertit se tamen, factus est passer, quaesivit spiritualia. Bene, optime; non illi insultemus, non dicamus: Nihil dimisisti. Non superbiat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur Dominum, novimus quod piscator tores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum acciperes? Multum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis enim pauper non
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ. om̃s credentes in xp̃m. exuentes se uoterẽ
hominem. ninduentes nouum. Repleta ẽ. t̾ra
creatura tura. Inimo loco t̾rę crucifixuserat.
muno exiguo loco cecidit ganim illud int̾ra et
mortificatumẽ. s magnum fructũ attulit. Singu¬
laris eras dñẽ iħu: donec transires. Agiosco malio
psalmo uocem tuam qua dixisti: singularis ego sũ
donec ꝑtranseam. Singularis gͦ eras conec transi¬
res. Singularis eras cum agnorusti occasũ tinĩ. seo
abeccasu inortum transisti. Ortus es: splenduisti
clarificatus es cũ incȩlo ascendisti: irepletae. t̾ra.
creatura tua. Psalmũ fr̃s nundũ finiurnus. sed
aliquid inde timomine xp̃i. &ĩam addier do¬
minecũ differainus:

Expanded text:
terem hominem, et induentes novum . «Repleta est terra creatura tua.» In uno loco terrae crucifixus erat, in uno exiguo loco cecidit granum illud in terram, et mortificatum est; sed magnum fructum attulit. Singularis eras, Domine Jesu, donec transires; agnosco in alio psalmo vocem tuam, qua dixisti: «Singularis ego sum, donec transeam» . Singularis ergo eras, donec transires; singularis eras, cum agnovisti occassum tuum: sed ab occasu in ortum transisti. Ortus es, splenduisti, clarificatus es, cum in coelum ascendisti, et «repleta est terra creatura tua.» Psalmum, fratres, nondum finivimus; sed aliquid inde in nomine Christi etiam ad diem Dominicum differamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dinate currens. ordinate pulchra: ordinate oriens:
ordinate occidens: ordinate ꝑagens onña tempora:
unde ꝓcessit: Ipsa aut̃ eccła. quomꝰ accipit incre¬
menta. succesus: ꝑfectionem  Quomꝰ destiati
adfinem quendam immortalitatis: Imibuca¬
comis p̃dicatur: quibus misteriis cõmendatur.
sacram̃tis occultatur Qua p̃dicatione reuela
bifecit hȩc ds̃. Uideo magna oꝑa. Quam ma¬
inficata sunt oꝑa tua dñe: Iuero ubi feaerit. Lo
non inuenio. sed uideo quid sequatur. Omĩa insapi¬
entia fecisti. Ergo omiã inxꝑo fecesti. lle contemptꝰ
ille exalapatus. ille consputus: ille spims coronatur.
ile crucifixus. oña iillo fecisti. Audio. audio. qͥa
tiam. Irrideant uidei crucifixum dnm̃n xp̃m̃.
quia scandalum ẽ. eis. irrideant pagan. crucifoxuĩ

Expanded text:
dinate currens, ordinate pulchra, ordinate oriens, dinate currens, ordinate pulchra, ordinate oriens, ordinate occidens, ordinate peragens omnia tempora, unde processit? Ipsa autem Ecclesia quomodo accepit incrementa, successus, perfectionem? Quomodo destinatur ad finem quemdam immortalitatis? Quibus praeconiis praedicatur? quibus mysteriis commendatur? quibus sacramentis occultatur? qua praedicatione revelatur? Ubi fecit haec Deus? Video magna opera: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine!» Quaero ubi fecerit, locum non invenio; sed video quid sequatur: «Omnia in sapientia fecisti.» Ergo omnia in Christo fecisti. Ille contemptus, ille expalmatus, ille consputus, ille spinis coronatus, ille crucifixus, omnia in illo fecisti. Audio, audio quid tiam. Irrideant Judaei crucifixum Christum, quia scandalum est eis; irrideant Pagani crucifixum
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ: corda infidelium. Iuam multi ger̃ lcenes
cubantes incordibus suis: Non inde crumpnit.
ñ faciunt impetum: imstam ꝑegrinantem ihrłm.
Q uare non faciunt: Siꝑa iam ortus c̃. sol: ⁊splendet
ortus ẽ. sol. ⁊ congregatisunt. ⁊incubilibus suis cuba¬
bunt. Quid tu ohomo cdi: Iuid tueccła dĩ: Auidtu
ocorptis xꝑi: cuius caput incelo ẽ: Quidtu faciso
homo unitas eius  Exi& inquit homo adopussini.
petur gͦ iste homo oꝑa bona insecuritate pacis eccłac:
opetur usq adfinem. Aliquando enĩ erit quedam
contenebratio. ⁊ fiet quidam impetus: s inuesꝑam
idẽ. infinem mundi. Modo aut̃ in pace ⁊ trinquil¬
litate oꝑatur ȩccła: quia exi&e homo ad opiis suũ.
⁊ adoꝑationem suã usq ad uesꝑam. Quam magni¬
excclẜa. Ubi facta sunt oꝑa ista tam magna : Q̾ue
ista oꝑatus ẽ. Unde ꝓcesser̃ primo ista tã pulchra:
Si adlitteram accipias: om̃is orcinata creatura. or¬

Expanded text:
eorum, corda infidelium. Quam multi gerunt leones eorum, corda infidelium. Quam multi gerunt leones cubantes in cordibus suis? Non inde erumpunt, non faciunt impetum in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? Quia jam «ortus est sol,» et splendet «ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Quid tu, o homo Dei? quid tu, o Ecclesia Dei? quid tu, o corpus Christi, cujus caput in coelo est? quid tu facis, o homo, unitas ejus? «Exiet,» inquit, «homo ad opus suum.» Operetur ergo iste homo opera bona in securitate pacis Ecclesiae, operetur usque in finem. Aliquando enim erit quaedam contenebratio, et fiet quidam impetus, sed in vespera, id est in fine mundi: modo-autem in pace et tranquillitate operatur Ecclesia; quia «exiet homo ad opus suum, et ad operationem suam usqexcelsa. Ubi facta sunt opera ista tam magna? quae ista operatus est? unde processerunt primo ista tam pulchra? Si ad litteram accipias, omnis ordinata creatura, or
Abbreviated transcription (Latin):
indi animã meam. ⁊ potestatem habeo it̾um su¬
nendi eam. Agnouit occasum suumi. ⁊ posuit
tam: ortu ẽ. sol ⁊ recepit eam. Ortus ẽ. sol. quia¬
quia occidit sol. sed non exmͣtiis c̃.Gl. Ad huc eis qui non
intelligunt xp̃m. ipsa noxẽ. Ad hic eis sol ñ ẽ. ortus.
I nstent ut intellignnit: nerapiantur arugientẽ leone.
H am ccce quibus ortusẽ. non eos audent inuadẽ catuli
lconum. Sequitur em̃. Ortus ẽ. sol ⁊ congregiti sunt.
i icubilibus suis cubabunt. Magis magisq ubi oritur
sol iste. ut intelligitur ab orbe t̾rarum : ⁊clarificetur
xp̃c. intoto mundo: congregantur catuli leonum:
illa demonia recedunt aꝑsecutionẽ eccłe: quȩ insti¬
gibant ꝑsequi domũ dĩ. oꝑando infiliis difidentiȩ.
Nam dictumẽ scđ̃m principem potestatis acris. qui nc̃
oꝑatur infiltis inficdelitatis. Modo iam quia nemo coꝵ
ꝑsequi audet eccłam. ortus ẽ sol ⁊ congregati sunt.
Et ubisunt: E incubilibis suis cubabunt. Cubilia

Expanded text:
 meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam; agnovit occasum suum,» et posuit eam; «ortus est sol,» et recepit eam. «Ortus est sol,quia occidit sol, sed non exstinctus est sol. Adhuc eis qui non intelligunt Christum, ipsa nox est; adhuc eis sol ortus non est: instent, ut intelligant, ne rapiantur a rugiente leone. Nam ecce quibus ortus est, non eos audent invadere catuli leonum. Sequitur enim: «Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Magis magisque ubi oritur sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, et clarificetur Christus in toto mundo, congregantur catuli leonum; illa daemonia recedunt a persecutione Ecclesiae, quae instigabant persequi domum Dei, operando in filiis diffidentiae. Nam dictum est: «Secundum principem potestatis aeris, qui nunc operatur in filiis infidelitatis» . Modo jam quia nemo eorum persequi audet Ecclesiam, «ortus est sol, et congregati sunt.» Et ubi sunt? «Et in cubilibus suis cubabunt.» Cubilia
Abbreviated transcription (Latin):
pientia fecisti. repleta ẽ. t̾ra creatura tua. Repleta
est t̾ra creatura xp̃i. Et quomͦ: Quomꝰ uidebimnꝰ
Quid enĩ ñ apatre ꝑfilium creatum ẽ: Insquia
ambulat i reppit int̾ris: quicquid natat ina¬
quis. quic quid uolat inaera: quicgitia incęlo
circumagitur. Quanto magis t̾ra: Totumnundꝰ
creatura dĩ. ẽ. s nescio quid hic significet. de qua¬

Expanded text:
ra creatura tua.» Repleta est terra creatura Christi. Et quomodo? Quomodo videmus: quid enim non a Patre per Filium creatum est? Quidquid ambulat et repit in terris, quidquid natat in aquis, quidquid volat in aere, quidquid in coelo circumagitur, quanto magis terra, totus mundus creatura Dei est. Sed nescio quid hic significat de qua
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ꝑ quẽ factus es. Uis audire ꝓprictate ꝑ quam
factus es: Et ubum caro factum ẽ. ⁊ habitauit in no¬
bis. Cet̾a: similitudines sut. Intellige. esto scrip¬
ture capax: ut aliud uideas obici occłis tuis. aliuo
inui cordi tuo. Sol gͦ ille iam securi dicimus sol
ille iustitię: non sine causa impus ñ oritur. ⁊ si uo¬
lunt. Ipsa eiũ sapientia dicit. Iuerent me mali:

Expanded text:
tatem per quam refectus es? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Caetera similitudines sunt. Intellige, esto Scripturae capax, ut aliud videas objici oculis tuis, aliud innui cordi tuo. 21. Sol ergo ille, jam securi dicimus, sol ille justitiae, non sine causa impiis non oritur, etsi volunt: ipsa enim Sapientia dicit, «Quaerent me ma
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ desuꝑ detur. Stabat iudex inuoꝵ mortuoꝵ.
ante hominẽ iudicem: ⁊ inflauit se homo iu¬
dex uidens ante se xp̃m ⁊ ait. Nescis quia potesta
habeo occidendi ⁊ dimittendi te: atille qui uene¬
rat ⁊⁊ eum docere aquo

Expanded text:
nisi desuper detur. Stabat judex vivorum et mortuorum nisi desuper detur. Stabat judex vivorum et mortuorum ante hominem judicem, et inflavit se homo judex videns ante se Christum, et ait: «Nescis quia potestatem habeo occidendi et dimittendi te?» At ille qui venerat et eum docere, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
enꝰ principes demomorum. ⁊ sunt demonia qͥdã
contemptibilia. Ista demonia. seduere ammas qͥr̃.
sint: quer̃ catuli leonum. anos deuorent. Ipse leo
maior princeps omiũ talium ieonum. quid de
illo dictumẽ: Nescitis q aduerirtus ur̃ diabolꝰ.
tanqua leo rugiens circuit querens que deuor&:
I dõ querentes adõ escam sibi: quia nec temptari qͥs
potest aciabolo: isi ꝑinittente. dõ. lob sc̃s ante clia¬
bolum erat: ⁊tm̃ longe abillo erat. Aspectu ante
illum: potestate remotus ab illo. Quando auderet
temptare uł carnem. uł ficultates eus. quas possi¬
debat: msi accepisset potestatem: Quare aut̃ dat̾
potestas: ͥaut ad dampnandos impios. aut ad ꝓban¬
dos pios: Iuste hoc totum dñs. agit: ⁊in neminẽ
hab& diabolus potestatem. uł inaliquid eius. nisi
ille concedat. ubiẽ. potesta summa. ⁊ sublunis.
Sic ctiabolo sic homini. Nulla ẽ. potestaᷤ in hominẽ.

Expanded text:
enim principes daemoniorum, et sunt daemonia quaedam enim principes daemoniorum, et sunt daemonia quaedam contemptibilia. Ista daemonia seducere animas quaersunt, quaerunt catuli leonum quos devorent. Ipse leo major, princeps omnium talium leonum, quid de illo dictum est? «Nescitis quia adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Ideo «quaerentes a Deo escam sibi;» quia nec tentari quis potest a diabolo, nisi permittente Deo. Job sanctus ante diabolum erat, et tamen longe ab illo erat: aspectu ante illum, potestate remotus ab illo. Quando auderet tentare vel carnem, vel facultates ejus quas possidebat, nisi accepisset potestatem? Quare autem datur potestas? Aut ad damnandos impios, aut ad probandos pios. Juste hoc totum Dominus agit; et in neminem habet diabolus potestatem, vel in aliquid ejus, nisi ille concedat, cui est potestas summa et sublimis. Sic diabolo, sic homini nulla est potestas in hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ noui uos. Quomꝰ gͦ ibi ñ noui uos. ñ quasi ignoti mͥ¬
estis. s ñ mͥ placetis. sic nhic agioiut occasũ suum.
placuit illi occasus suus. Siensꝰ  displicerae: quomͦ
pat̾etur: homim enĩ quia ñẽ. ille sol &ĩã sidis¬
pliceat passio sua: paritur ⁊ quod ñ uult. Ille aũ
non patetur: nsi ei placeret. idẽ. nisi agnosceret oc¬
boni suuim. ñ occidet. quia ipse ait. Potestatem habco
porendi animã ieam.: ⁊ potestatem habeo iterum
sum̃di eam. Nemo tollit ame annnã meam. s ego
ipsẽ cam pono ame: Ergo agnouit soloc casũ suum.¬
omni uidebatur. Tuare:: sosi nsti tenebras. ⁊ facta
. hoꝵ: ibn ꝑtransibunt om̃s bestiȩ silue. Catulile¬
onim rugientes ut rapiant. querentes adõ escam
sibi. Aic intelligam spũalit̾ catulos leonuim: nisi
spualia nequitie : Iuid intelligam. nͥ mala demoma
Que demomia: pascinitur erroribus hominũ. Sount

Expanded text:
«Non novi vos» . Quom«Non novi vos» . Quomestis, sed, non mihi placetis; sic et hic, «agnovit occasum suum,» placuit illi occasus suus. Si enim ei displiceret, quomodo pateretur? Homini enim, quia non est ille sol, etiamsi displiceat passio sua, patitur et quod non vult. Ille autem non pateretur, nisi ei placeret: id est, nisi agnosceret occasum suum, non occideret; quia ipse ait, «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse eam pono a me» . Ergo, «agnovit occasum suum.omnium videbatur. Quare? «Posuisti tenebras, et facta est nox: ibi pertransibunt omnes bestiae silvae. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi». Quid intelligam spiritualiter catulos leonum, nisi spiritualia nequitiae ? quid intelligam nisi mala daemonia, quae daemonia pascuntur erroribus hominum? Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cipline effugi& fictum: & auftra& se acogitatiombuc
que sunt sine intellectu. Nongͦ ille sol orit᷑ impiis.:
ñ oritur malis. At uͦ de isto sole quid dictumẽ: Qui
facit solem suii oriri suꝑ bonos ⁊ malos. & pluit suꝑ
iustos. ⁊ imiustos. Ergo de illo sole iustitie. nescio quio
significat psalmus iste. scđ̾m inistĩum. Ham uidemꝰ
ista fieri increatura. &ĩã scdm spetiem rerum uisi¬
biliũ. sol cognouit occasũ suũ. Quid÷ sol cognouit
occasum suum: Xp̃c agnouit passionem fuã. Dcca¬
sus xp̃i : passio xp̃i. Sed nunquid sic sol occidit ut ñ
oriatur: Nunquid qui dormit ñ adici& ut resur¬
gat: Ncͦnne ipse dix̾. dormiui conturbatus Et
de illo dictum ẽ. Exaltire suꝑ celos dĩ. Ergo sol ag¬
nouit occasũ suum. Quidẽ. agnouit: Approba¬
uit: placuit ei. Et unde ostendimus quia agnouit:
hoc ÷ placuit ei : Quid enĩ ñ nouit añs. Quid ñ
nouit xp̃c: Et tm̃ dicturus ẽ. infine quibusdam.

Expanded text:
e fugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Non ergo sol ille oritur impiis, non oritur malis. At vero de isto sole quid dictum est? «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Ergo de illo sole justitiae nescio quid significat psalmus iste secundum mysterium; nam videmus ista fieri in creatura etiam secundum speciem rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» Quid est, «Sol agnovit occasum suum?» Christus agnovit passionem suam: occasus Christi, passio Christi. Sed numquid sic sol occidit, ut non oriatur? «Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat» ? nonne ipse dixit, «Dormivi turbatus?» et de illo dictum est, «Exaltare super coelos, Deus» ? Ergo, «Sol agnovit occasum suum:» quid est, «agnovit?» Approbavit, placuit ei. Et unde ostendimus quia agnovit, hoc est, placuit ei? Quid enim non novit Deus? quid non novit Christus? Et tamen dicturus est in fine quibusdam: