comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit mala uentura
⁊ ꝓtinus templum ingressus ẽ.
ut de illo uendentes ⁊ementes
eiceret: ꝓfecto innotuit quia
runa populr maxime ex culpa
sacerdotum fuit. Tuersionẽ qͥ ppe
descrĩdens. s uendentes in templo
⁊ ementes feriens: in ip̃o effectu sui
oꝑis. ostendit. unde radix ꝓdiit
ꝑditionis. Sicut aũt euglista
alio teste didicimus: in templo
columbe uentientes. Et quid ꝑ
columbas nisi sp̃s sc̃i donum ac¬
cipitur: S uendentes ⁊ ementes
es templo eliminat: quia uł eos
qui ꝓ munere impositionẽ ma¬
nuũm tribint. uł eos qui do¬
num sp̃c emere nituntur damp¬
nat. De quo templo mox subdit᷑.
Domus mea domus orationis est.
uos aũt fecistis sslam spelun¬
cam latronum. Qui eñ ad
accipienda munera in timplo
non dantib lesiones ex quirerent
dubium non erat. Domus ergo ora¬
tionis spelunca latronum facta
fuerat: quia ad hoc ni templo as¬
sistere nouerant. ut aut nondan¬
tes munera studerent corꝑaliter

Expanded text:
narravit mala ventura, narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienon dantibus laesiones exquirerent, dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera, studerent corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sit qudo dicitur: uidens ci¬
uitatem fleuit suꝑ illam dicens.
quia si cognouisses ⁊ tir fleuit ⁊¬
enim puis redemptor ruinam ꝑ¬
fide ciuitatis: qmͣ ip̃a sibi ciuitas
ñ cognoscebat esse uenturam. Qui
a flente domino recte dicitur. qͥ a
si cognouisses ⁊ tu subaudis flereᷤ.
que modo quia nescis exisitas. uñ
carnis se uoluptatib daret. et
uentura mala non ꝓspiceret: in
die sua que aco pacem ei esse pote¬
rant habc̾at. Cur uero bona pre¬
sentia ad paceni habuerit: mani¬
festatur cum sicbditur. Nunc
asĩt abscondita sunt ab ocłis
tius. Si enim cordis eius ocislis
mala que imminerent abscon¬
dita ñ essent. leta in p̾sentibus
ꝓsperis ñ fuset. Cuius mox e¬
tiam pena que de romanis sieut
p̾dixi principib imminebat ad¬
uncta est. Qua descripta. quĩd
dominus fecerit sisbditur: quia
ingͥssus templum cepit eicere ũe¬
dentes desslo. ⁊ ementes dicens ilł
Scriptum est quia domus mea
domus orationis est. uos autem
fecisti illam speluntam latronũ.

Expanded text:
 dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox tiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptomus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum
Abbreviated transcription (Latin):
scribit Et his uidelicet qui pa¬
tres sunt ꝑ maturitatẽ pruden¬
diȩ ac doctrinȩ: & illis qui in¬
fantes ꝑ deuotionẽ humilitatis:
& eis qui adolescentes uel iuue¬
nes ꝓpter deuicta temptationũ
certamina Omnib his parit
mandat. ut utantur quidem
mundo ad neccessitatẽ: s non
diligant ad desideria suꝑflua
sicut & paulus ait. et carnis cu¬
ram ne feceritis in desideriis:
Siquis dilexerit mundum ñ est¬
mentiatur Unum cor duos tã
sibi aduersarios amoris ñ capit
Unde & dñs ait Nemo potest du¬
ob dominis seruire. Et iterum:
Non potestis deo seruire a& mam¬
mone:Sicut enim caritas pa¬
tris fons est omniũ & origo uir¬
tutum: ita dilectio mundi cunc¬
toꝵs est radix ac fomes uitior.
Unde sequitui Qm̃ omne quodd

Expanded text:
scribit, et his videlicet qui pascribit, et his videlicet qui patres sunt per maturitatem prudentiae ac doctrinae, et illis qui infantes per devotionem humilitatis, et eis qui adolescentes vel juvenes propter devicta tentationum certamina. Omnibus his pariter mandat ut utantur quidem hoc mundo ad necessitatem, sed non diligant ad desideria superflua, sicut et Paulus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Si quis diligit mundum, etmentiatur. Unum cor duos tam sibi adversarios amores non capit. Unde et Dominus ait: Nemo potest duobus dominis servire ; et iterum: Non potestis Deo servire et mammonae . Sicut enim charitas Patris fons est omnium et origo virtutum, ita dilectio mundi cunctorum est radix ac fomes vitiorum. Unde sequitur: Quoniam omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
UII. dat Pulchre autem utrumq
gare ꝓpeccatis debemus: et mi¬
petremus de dei indulgentia:
cum rogamus: Ideo & fidelem
dicit dñm ad remittenda pec¬
cata fidem pollicitationis suȩ
reseruantẽ:quia qui orare nos
ꝓ debitis & peccatis nr̃is docuit:
paterna miscłia ꝓmisit & ue¬
mã secuturã Iustum quoq eũ
asseuerat: quia uere confessio¬
ni iuste dimittat Ut remittat
inquit nobis peccata nr̃a: et
emundet nos ab omni iniqui¬
tate: Remitat in hac uita elecu¬
tis peccata cotidiana et deuia
sine quib in terris uiuere ne¬
queunt: & mundet post solu¬
tionẽ carnis ab omni iniqui¬
tate. introducens illos in eam
uitam: in qua nec uelint ultra
peccare nec ualeant: Remittit
nunc maiora temptamenta
orantib: ne uincant᷑. Remit¬
tit minima: ne ledant᷑ Mun¬
dat tunc ab omnib: ne aliqua
prorsus beatis in regno ꝑpetuo
iniquitas assit.¬
Omnib hec generalit̾ eccłȩ filuis

Expanded text:
um. Pulchre autem utrumqueum. Pulchre autem utrumquegare pro peccatis debeamus et impetremus de Dei indulgentia, cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum, ad remittenda peccata fidem pollicitationis suae servantem, quia qui orare nos pro debitis et pro peccatis docuit, paterna misericordia promisit et veniam secuturam; iustum quoque eum asseverat, quia verae confessioni inobis, inquit, peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Remittit in hac vita electis peccata quotidiana et levia, sine quibus in terris vivere nequeunt, emundat post solutionem carnis ab omni iniquitate, introducens illos in eam vitam, in qua nec velint ultra peccare, nec valeant. Remittit nunc majora tentamenta orantibus, ne vincantur; remittit minima, ne laedantur: mundat tunc ab omnibus, ne aliqua prorsus beatis in regno perpetuo iniquitas adsit.mnibus haec generaliter Ecclesiae filiis
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝓpter unitatẽ ꝑsone eius.
filii dei sanguinẽ appellat: ut
uerum eum corpus assumpsisse.
uerum ꝓ nobis sanguinẽ fudis¬
se demonstret. refellatq here¬
ticos: qui uel ueram carnem
a filio dei assumptã finsse uel
dñm iħm in carne quam as¬
sumpsit ueraciter esse passum
denegant: Cui simile ẽ quoci
paulus ait: Uos sp̃s sc̃s posuit
ep̃os regere ȩccłam dei:quam
adquisiuit sanguine suo u̾i
non est: Sine culpa in mundo
peccato: ut nos ideo sub iure
tuito reddidit qđ ñ debebat
Qui enim ꝓ nobis mortẽ carnis
indebitam reddidit: nos a
debita animȩ morte liberauit:
Si confiteam᷑ peccata nr̃a fide¬
peccato in hac uita ẽẽ non
possumꝰ: prima salutis spes
est confessio. nequisquã se
iustum putet. & ante oculos
dei erigat ceruicem: Demnde di¬
lectio: quia caritas oꝑit mul¬
titudinẽ peccatorũ: Quam ꝓp¬
terea in sequentib huius epłȩ
multiplici nobis laude cõmen¬

Expanded text:
recte propter unitatem personae ejus, recte propter unitatem personae ejus, Filii Dei sanguinem appellat, ut verum eum corpus assumpsisse, verum pro nobis sanguinem fudisse demonstraret; refellatque haereticos, qui vel veram carnem a Filio Dei assumptam fuisse, vel Dominum Jesum in carne, quam assumpsit, veraciter esse passum denegant. Cui simile est quod Paulus ait: Vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit samea , sine culpa in mundo peccato, ut nos ideo sub jure tuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Si confiteamur peccata nostra, fidepeccato in hac vita esse non possumus, prima salutis spes est confessio, neque quisquam se justum putet, et ante oculos Dei erigat cervicem. Deinde dilectio, quia charitas operit multitudinem peccatorum , quam propterea in sequentibus hujus Epistolae multiplici nobis laude commen
Abbreviated transcription (Latin):
bemus ad inuicem: quia uide¬
licet manifestum dat inditiũ
quod in uia lucis ambulando
proficimus: si frat̃ne societatis
cum qua parit᷑ ad lucẽ uerã
ꝑueniamus copula gaudemꝰ:
i lucis opera facere
lectionis iura tenere uidemus:
nec sic tanto putare debemus
nr̃o nos ꝓfectu. aut industria.
a peccatis ad integrum posse
mundari Nam sequit᷑. Et san
namq dominicȩ passionis et
preterita nobis omnia in baptis¬
mo pariter peccata laxauit : &
quicquid cotidiana fragilitate
post baptisma cõmisimus: eius¬
dem nr̃i redemptoris nob̾ gr̃a
dimitoit Maxime cum inter
opera lucis quȩ facimus humi
mittentes debitorib nr̃is nr̃a
nobis debita dimitti precam᷑:
cum memores passionis illius
libenter aduersa queq toleramꝰ:
Mire autem cum de deo loque¬
tur ait: Et sanguis iħu filn eiꝰ.
Filius quippe dei: in diuinitatis
natura sanguinẽ habere non
potuit S quia idem filius ddi
& filius hominis factus est:

Expanded text:
bemus adinvicem. Quia videbemus adinvicem. Quia videlicet manifestum dat indicium quod in via lucis ambulando proficimus, si fraternae societatis, cum qua pariter ad lucem veram perveniamus, copula gaudemus. Sed et si lucis opera facere lectionis jura tenere videmur, nec sic tamen putare debemus nostro nos profectu aut industria a peccatis ad integrum posse mundari. Nam sequitur: Et sannamque dominicae passionis, et praeterita nobis omnia in baptismo pariter peccata laxavit, et quidquid quotidiana fragilitate post baptisma commisimus, ejusdem nostri Redemptoris nobis gratia dimittit. Maxime cum inter opera lucis quae facimus, humimittentes debitoribus nostris, nostra nobis debita dimitti precamur, cum memores passionis illius libenter adversa quaeque toleramus. Mire autem cum de Domino loqueretur, ait: Et sanguis Jesu Filii ejus; Filius quippe Dei in divinitatis natura sanguinem habere non potuit; sed quia idem Filius Dei, etiam Filius hominis factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. hereses. & odia nomi¬
nat: Nequaquã gͦ sola fidei
confessio sufficit ad salutem:
cui bonoꝵ oꝑum attestatio
de est. S nec operũ rectitudo:
sine fide & dilectionis simpli¬
citate prodest iiii¬
uicumq ulla ex parte
tenebris obsidetur: soci¬
etatem ad eum in quo nichil
inquinatum incurrit. habe¬
re non ualet: Quȩ enĩ societas
luci ad tenebras: Si autem
tio uerbors. quia dm̃ esse in
luce dixit: nos autem in luce
ambulare debere: Ambulant
enim iusti in luce: cum uir¬
tutum oꝑib seruientes ad me¬
liora ꝓficiunt: Diuina autem
sc̃itas cui dicitur. tu autẽ idem
ipse es. recꝰte esse in luce memo¬
ratur:quia plena bonitas sem¬
ꝑ existens. ubi ꝓficere ualeat
ñ inuenit: Dicitur quippe fide¬
lib. Ut filu lucis ambulate :
Fructus enim lucis est in omni
bonitate & iusticia. & ueritate:
Ds̃ autem sine aliquo ꝓfectu sẽꝑ
bonus. iustus. uerusq existit:
Sigͦ in luce ambulemꝰ sicut &
ip̾se est in luce. societatem ha¬

Expanded text:
peccata, haereses, et odia nominat. Nequaquam ergo sola fidei confessio sufficit ad salutem, cui bonorum operum attestatio deest. Sed nec operum rectitudo sine fidei et dilectionis simplicitate prodest. Quicunque enim ulla ex parte tenebris obsidetur, societatem ad eum in quo nihil iniquitatum incurrit habere non valet. Quae enim societas luci ad tenebras ? Si autem o verborum, quia Deum esse in luce dicit, nos autem in luce ambulare debere. Ambulant enim justi in luce, cum virtutum operibus servientes ad meliora proficiunt. Divina autem sanctitas cui dicitur: Tu autem idem ipse es , recte in luce esse memoratur, quia plena bonitas semper existens, ubi proficere valeat, non invenit. Dicitur quippe fidelibus: Ut filii lucis ambulate . Fructus enim lucis est in omni bonitate et justitia et veritate. Deus autem sine aliquo profectu semper bonus, justus, verusque existit. Si ergo in luce ambulamus, sicut et ipse est in luce, societatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
esuꝑbia itȩ : Omne quod in
mundo est dicit. omnis qui in¬
mente inhabitant mundum.
qui amore incolunt mundum:
sicut qui celum inhabitant.
conuersationẽ habent in celis:
quoꝵ cor sursum est.quamuis
carne ambulent in t̾ra: Omne
gͦ qd̾ in mundo est. id ẽ omnes
mundi dilectores: non habent
nisi concupiscentiã carnis. & con¬
eupiscentiam oculoꝵ & suꝑbiã
uitȩ: His quippe intioꝵ uocabu¬
lis: omnia uitiorũ genera com¬
prehendit: Concupiscentia nãq
carnis est: omne quod ad uolup¬
tatẽ & ad delitias corporis ꝑti¬
net : in quib maxime sunt:
cib potus. concubitus. De quib
salomon ait: Sanguisuge due
sunt filiȩ dicentes: affer affer:
Concupiscentia oculoꝵ: omnis
curiositas quȩ fit in discendis
artib nefariis: in contemplan-¬
dis expect᷑aculis. turbib. uel
suꝑuacuis: in adquirendis reb
temporalib ⁊ indinoscendis etiã
carpendisq uitiis ꝓccimors.
Suꝑbia uite est: cum se quis iac¬
tat in honoribus. In ascensioẽ¬

Expanded text:
undo, etc. Omne quod est in mundo, dicit omnes qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut coelum inhabitant, qui conversionem habent in coelis, quorum cor sursum est, quamvis carne ambulent in terra. Omne ergo quod in mundo est, id est, omnes mundi dilectores non habent, nisi concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His quippe vitiorum vocabulis omnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia namque carnis est omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet: in quibus maxima sunt, cibus, potus, et concubitus: de quibus Salomon ait: Sanguisugae duae sunt filiae dicentes Affer, affer . Concupiscentia oculorum est omnis curiositas quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis etiam carpendisque vitiis proximorum. Superbia vitae est, cum se quisque jactat in honoribus. Per hae
Abbreviated transcription (Latin):
tia beatus ioħs & diuinȩ puri¬
tatis excellentiam monstrat:
quam nos quoq imitari iube¬
mur dicente ipso: Sc̃i estote:
cit insanum: qui dei naturam
a principe tenebrarũ bello uic¬
tam & ẽẽ intiatam dicebat: Si
dixerimus qm̃ societatẽ habe¬
mus cum eo. & in tenebris am¬

Expanded text:
tia beatus Joannes et divinae puritatis excellentiam monstrat, quam nos quoque imitari jubemur, dicente ipso: Sancti estotecit insanum, qui Dei naturam a principe tenebrarum bello victam, et esse vitiatam dicebant. Si dixerimus quoniam societatem habemus cum eo, etc. Tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est dis¬
sumptus est in
celum. & sedit a dextris dei In
ueteri testamento cognouimꝰ:
quod helyas sit raptus in celũ.
S aliud est celum aeriũ: aliud
ethereum: Celum quippe aeri¬
um: terre est ꝓrimũ Unde
& aues celi dicimus: quia eas
uolitare in aere uidemꝰ. In celũ
itaq aerium helyas subleuatꝰ
est: ut in secretam quandam
terre regionẽ repente duceret᷑.
ubi in magna iam carnis & sp̃c
quiete uiueret : quousq ad finẽ
mundi redeat. & mortis debitũ

Expanded text:
locutus est sumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum quippe aereum Elias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis ac spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat et mort
Abbreviated transcription (Latin):
ec scripximus uobis: in.¬
Iut gaudium ur̃m sit ple¬
num: Gaudiũ doctoꝵ fit ple¬
num: cum multos predicando
ad sc̃ȩ ȩcclȩ societatẽ atq ad eiꝰ
ꝑ quem ȩccła roboratur & cres¬
cit. dei patris & filii eiꝰ iħu xp̃i.
societatẽ ꝑducunt Unde etiã
paulus his quos ad fidem in¬
stituebat: ait: Implete gaudi¬
um meum: ut idem sapiatis
eandem caritatẽ habentes una¬
nimes id ipsum sapientes: Et
hec est annuntiatio quam au¬

Expanded text:
ec scribimus vobis, ut gaudium vestrum sit plenum. Gaudium doctorum fit plenum, cum multos praedicando ad sanctae Ecclesiae societatem, atque ad ejus per quem Ecclesia roboratur et crescit, Dei Patris et Filii ejus Jesu Christi societatem perducunt. Unde etiam Paulus his quos ad fidem instituebat, ait: Implete gaudium meum, ut idem sapiatis, eamdem charitatem habentes, unanimes, id ipsum sapientes . Et haec est annuntiatio quam au
Abbreviated transcription (Latin):
qui sicut innocens cum maledi¬
ceretur. non remaledixit: cum
ꝑcuteretur non reꝑcussit: quin
potius in ipsa passione. ꝓsuis
orauit inimicis dicens : pater
dimitte eis. nesciunt enim qͥd
faciunt: ita simplicitatẽ quam
Iste gͦ puer ẽ: qui imitandus
paruulis ꝓponit᷑. & sequendus:
Nam ipse dicit: tolle erucẽ tuã.

Expanded text:
qui sicut innocens, cum malediqui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
& maiores natu: dicit dñs:
Nisi conuersi fueritis. & efficiami¬
ni sicut puer iste: non introi¬
bitis in regnum cȩloꝵ: Reuo¬
cat igitur eos ad originis suȩ
fontem. & retrorsum ad infanti¬
am redire compellit : scilicet ut
qui corpore fragili senuerant.
innocentiȩ moribus renascant᷑:
sicut ait saluator. Nisi quis re¬
natus fuerit ex aqua & sp̃u scõ:
non introibit in regnum dei:
Dicitur gͦ apłis: Nisi conuersi fu¬
eritis: & efficiamini sicut puer
iste Non dicit sicut pueri isti:
s sicut puer iste: Unum eligit:
unum ꝓponit. Uideamꝰ igitur
quis ille tantus sit: qui disci¬
pulis ꝓponit᷑ imitandus: Non
hunc arbitror esse de plebe ÷ non
de publico: non de multitudine
ceterorũ: precipue qui ꝑ apłos
uniuerso mundo tribuit scĩta¬
tis exemplum: Non inquam
hunc de publico esse arbitror:
sed de cȩlo: Ipse ẽ enim de cȩlo
puer: de quo dicit ysaias ꝓpħa
Puer natus est nobis: filius datꝰ
est nobis: Ipse plane puer est:

Expanded text:
et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est,
Abbreviated transcription (Latin):
Noua res & mira: s habet hec as¬
sertio ueritatẽ.Nam ut taceam
ꝓpħarũ oracula: angłoꝵ ministe¬
ria: aꝑta sepulchri penetralia⁊
ipsum dnm post resurrectionẽ
cum discipulis loquentẽ. conuer¬
santem.edentem.thomam quoq
clauorũ uulnera etiam digito
contrectantẽ ÷ ut hec omnia pre¬
termittam: tamen fidem nr̃am
confirmat impietas iudeorum.
Nam sufficit ad credulitatẽ nobis:
eoꝵs nmiũ cauta crudelitas. Q ͦ
enim diligentius custodierunt
tumulum:eo constat illũ ma¬
nifestius surrexisse:ii.¬
uo plures iudei apposuere

Expanded text:
Nova res et mira, sed habet haec asNova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ fr̃s. om̃s in hac die sc̃ã exul¬
tare debemꝰ: nultꝰ se a cõmuni
leticia. peccatorũ conscientia sub¬
trahat: nullus a publicis uotis.
delict᷑orũ sarcina reuocetur. Qũa¬
uis enim peccator: in hac die de
indulgentia ñ debet desperare.
Est enim prerogatiua. ñ parua:
Si enim latro paradysũ meruit:
cur ñ mereat᷑ ueniam xp̃ianus :
Et si illi dñs cum crucifigitur.
miseret᷑: multomagis huic mi¬
serebit᷑ cum resurgit. Et si passi¬
onis humilitas tantũ prestitit
confitenti : resurrectionis gła
quantũ tribuet deprecanti: lar¬
gior enim ad prestandum solet
esse. sicut ipsi scitis leta uicꝰtoria:
quam addicta captiuitas:
S in xp̃i resurrecti¬
onis die: communis enim omni¬
um.communis ẽ nr̃a leticia: Com¬
munis plane: quia om̃s in illo
resurgente surreximꝰ. Omnium
enim reuixit saluti:qui ꝓ omniũ
peccatis addictus est passioni. Re¬
surrexit gͥ saluator. a mortuis:

Expanded text:
Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsulIgitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas. hristi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis.
Abbreviated transcription (Latin):
In resurrectione gͦ xp̃i: elem̃ta
omnia głant᷑ Nam & solem ipsũ.
arbitror esse in hac die solito
clariorẽ: Necesse est enim. ut sol
in eius resurrectione gaudeat.
in cuius compassione condoluit:
& cunis mortẽ lugubri quadã
caligine ꝓsecutus ẽ eius uitam
intidioris lucis splendore susci¬
piat: & tamquã bonus minister.
sicut tunc obscuratus est ad exe¬
quias sepultirȩ : sic mͦ choruscet
in resurrectionis obsequiũ:
mundo teste congemuit: Indi¬
cium enim quoddam doloris
in sole est.tanto sceleri officium
luminis denegasse: & ultione qͣ¬
dam iudeorũ oculis tenebras
infudisse: ut quorũ mentem
occitas inuaserat. eorũ oculos
cecitas occuparet ⁊nec luceret
eis mundi lumen:a quibus fu¬
erat lumen salutis extinctum:
dicii peccatorib repromissas. iã
apud superos patiant᷑. Apud
suꝑos ergo: crucifixo xp̃o im¬
morantur tenebre. Quid mirũ
si apud superos sunt tenebre:
cum lur descendit ad inferos:

Expanded text:
In resurrectione ergo Christi elementa In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; acinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum.dicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos?
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat omnẽ hominẽ. ueni¬
entẽ in hunc mundum. Quod
minferiorib luceat: ait ꝓpħa:
Qui sedebant in regione umbrȩ
mortis: lux orta est eis: Quod in
cȩlis dies iste ꝑmaneat: refert
dauid dicens: Ponam in scłm
scłi semen eius: & sedem eiꝰ sicut
dies cȩli.
uis est dies cȩli. nisi xp̃c¬
dñs : de quo dicitur per
ꝓpħam. dies diei eructat uerbũ:
Ipse ẽ enim dies filius: cui pat̾
dies. diuinitatis suȩ eructuat
archanũ: Ipse imquã est dies:
qui ait ꝑ salomonẽ: Ego feci:
ut oriretur in cȩlo. lumen inde¬
ficiens Sicut gͦ diem celi. nox
omnino ñ sequit᷑: ita & xp̃i iusti¬
ciam. peccatorũ tenebre non se¬
splendet. lucet. & fulget ⁊ neq
aliqua potest obscuritate con¬
cludi: ita & lumen xp̃i semper
micat ÷ radiat ÷ choruscat: nec
aliqua potest delict᷑orũ caligine
comprehendi Unde ait euglista
ioh̾s:Et lux intenebris lucet: &
tenebre eam ñ comprehendert̃:

Expanded text:
illuminat omnem hominem veniilluminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli Quis autem dies coeli nisi Chrstus? de quo dicitur per prophetam: Dies diei eructat Verbum . Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sesplendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscuritate concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruscat, nec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt .
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dñs: & letandum: Sed dicit
aliquis: Si in die gratulandum
est: his utiq gratulandum est
quos dies ipsa complectitur
Cȩlum autẽ & tartarus: extra huiꝰ
mundi diem sunt constituti:
Quomͦ gͥ possunt elementa. ad fes¬
tiuitatẽ huiꝰ diei uocari: quȩ¬
huiꝰ diei ambitu non tenent᷑:
Sed hic dies quem fecit dñs. pene¬
trat omnia:uniuersa continet:
celum.t̾ram.tartarumq com¬
plectitur: Lux enĩ xp̃i non pa¬
rietib obstruit᷑ : ñ elementis di¬
uiditur: ñ tenebris obscuratui
Lux inquam xp̃i. dies est sine noc¬
te:dies sine fine: ubiq: splendet:
ubiq radiat: ubiq ñ deficit : Ui.
telligas suꝑueniente xp̃i lumi¬
ne & diaboli tenebras effugari:
& peccatorũ obscura ñ subsequi:
& iugi splendore preteritas cali¬
gines depelli: subripientia
delicta ꝓhiberi. Nam quia hic
collustret: scriptura testatur
Quod enim suꝑ t̾ram fulgeat:
dicit ioħ̾s: Erat lux uera: quȩ

Expanded text:
fecit Dominus, et laetandum. Sed dicit fecit Dominus, et laetandum. Sed dicit aliquis: Si in die gratulandum est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea elementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur. Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine fine, ubique splendet, ubique radiat, ubique non deficit. Quod telligas, superveniente Christi lumine, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s hodierna die psalmus
hic legitur: in quo ꝓpħa exul¬
tandum precipit & letandum:
Omnes enim creaturas: ad huiꝰ
diei festiuitatẽ. dauid sc̃s inui¬
tat: Nam in hac die ꝑ resurre¬
ctionem xp̃i. aꝑitur tartarus :
Apertuss enim tartarus. reddit
mortuos : innouata t̾ra germi¬
nat resurgentes: celum reseratũ.
suscipit ascendentes: Deniq as¬
cendit latro in paradysum ⁊
scõrum corpora ingrediunt᷑ in
scãm ciuitatẽ: ad uiuos mortui
reuertunt᷑: & ꝓfectu quodam
in resurrectione xp̃i ad altiora.
cunct᷑a elementa se tollunt:
Tartarus quos habet reddit ad
superos: terra quos sepelit mit¬
tit ad cȩlum: cęlum quos susci¬
pit. representat ad dñm: & una
eadẽq oꝑatione. saluatoris pas¬
sio eleuat de imis : suscitat de
t̾renis: collocat in excelsis Resur¬
rectio enim . xp̃i. defunctis est
uita: peccatorib uenia: sc̃is est
ad festiuitatẽ resurrectionis
xp̃i. dauid sc̃s inuitat Nit enĩ
exultandum in hac die quã

Expanded text:
res, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem Christi aperitur tartarus, papertus enim tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis estad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in hac die quam
Abbreviated transcription (Latin):
matis constituat sacramentũ.
Aꝑti sunt inquit ei celi. Estimo.
ut in celestib cit miraculum
de his quȩ gerebant᷑ in terris:
sicut ait scͥptura. in quem con¬
cupiscunt angli ꝓspicere. Qmͦ
enim poterant ñ mirari uirtu¬
tes cȩlorum & dñationes. cheru¬
bin &e seraphin. cum uiderent
dñm sabaoth in flumine bap¬
triariꝰ Ut aũt ioh̃is attestatio
etiam cęlesti testimonio confir¬
rali specie quasi columbam
descendentem & manentẽ suꝑ
it̃m: audiuit &e patrem dicentẽ
Hic ẽ filius meus dilectꝰ: in quo

Expanded text:
matis constituat sacramentum. matis constituat sacramentum. Aperti sunt, inquit, ei coeli: aestimo ut in coelestibus esset miraculum de his quae gerebantur in terris, sicut ait Scriptura, In quem concupiscunt Angeli prospicere . Quomodo enim poterant non mirari Virtutes coelorum et Dominationes, Cherubim et Seraphim, cum viderent Dominum sabaoth in fluvio ab homine baptizari? Ut autem Joannis attestatio etiam coelesti testimonio confirrali specie, quasi columbam descendentem, et manentem super Jesum: audit et Patrem dicentem, Hic est Filius meus dilectus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ecce baptista. ꝑ qͦm crimina
dimittunt᷑. Desinite ulterius.
a conseruo ur̃o baptirari uelle:
baptizat ad uitam. Illum se¬
qͥmini: illi credite: ab illo laua¬
chrum salutis tota mente sup¬
plices postulate: a qͦ & ego
ipse baptista ur. cupio baptrari.
testimonium uocis huiꝰ. s qͥ
ꝑ ordinem uellet uniuersa
complere: nichillominꝰ bapti¬
zari se expetit ab iohanne.¬
Tunc deuotꝰ. baptista baptiran¬
di sui potentia tremefactꝰ: ait.
Ego ate debeo baptirari: & tu
uenis ad meꝰ Id̃. qñ ego cre¬
atura sum. tu creator: ego ser¬
uus. tu dñs: ego figura. tu ue¬
ritas. At iñc ait. Sine modo:
sic enim decet nos implere
omnem iustitiam. Id̃. quid
nunc ista commemorasꝰ Ro¬
positum suscepte humilita¬
tis. implendum ẽ. Tunc ille
qui p̾sumere formidabat:
uelociter paruit precipien¬
tis imperio.
s nob̾. Baptiratur: ñ
ut purificetur aquis: s ut
aquas ipse sanccificet. Baptrat᷑
nouus homo: ut noui baptis¬

Expanded text:
ecce Baptista, per quem crimina ecce Baptista, per quem crimina dimittuntur. Desinite ulterius a conservo vestro baptizari velle: baptizat ad vitam: illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester cupio baptizari. testimonium vocis hujus; sed qui per ordinem vellet universa complere, nihilominus baptizari se expetit a Joanne. Et Baptista devotus baptizandi sui potentia tremefactus ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? id est, quoniam ego creatura sum, tu Creator; ego servus, tu Dominus; ego figura, tu Veritas. At Jesus ait, Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam: id est, Quid nunc ista commemoras? Propositum susceptae humilitatis implendum est. Tunc ille qui praesumere formidabat, velociter paruit praecipientis imperio.sed nobis: baptizatur, non ut purificetur aquis, sed ut aquas ipse sanctificet: baptizatur novus homo, ut novi Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i ut aliqua nunc de
ut simul & humilitatẽ salua¬
serto ioħs baptismum pęni¬
tentiȩ. popło peccatori: ñ quo
crimina commissa deleret:
s quo emendaret errantes.
Nam remissio peccatorum: xp̃i
gr̃ȩ seruabatur. Confluebat
gͦ ad iordanem desid̃io lauach¬
ri. diu̾sorum copiosissima mul¬
titudo: quorum ce̾nt tam sce¬
lerati actus: unta tam ꝑdita:
ut eos uenerabilis baptista ui¬
pereo semini compararet. Int̾
huiꝰcemodi homines. ille uirtis¬
tum cȩlestium dñs: ille qͥ res¬
picit terram & facit eam tre¬
mere xp̃c iñc: ñ dedignat᷑ hu
milis & quietꝰ ad seruuli sui
baptismum properare.uͭi.
UI mirum de mansue¬
tudine saluatoris. si se ꝓ¬
phetȩ sui manib inclinauit:
qui se ab mimicis suis passus
ẽ crucifigiꝰ Quo ꝓꝑante ad
fluuium: talem ioħes circũ¬
stantib turbis erupit in uocẽ.
Ecce agnus đi: ecce qui tollit pec¬
cata mundi. Hoc ẽ dicere. Ces¬
sate iam. cessate a baptismo
meo. qͦ penitentia suscipitur:

Expanded text:
imi, ut aliqua nunc de ut simul et humilitatem Salvaserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commissa deleret, sed quo emendaret errantes; nam remissio peccatorum Christi gratiae servabatur. Confluebat ergo ad Jordanem, desiderio lavacri, diversorum copiosissima multitudo, quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram, et facit eam tremmilis et quietus ad servuli sui baptismum properare. Sed quid mirum de mansuetudine Salvatoris, si se prophetae suis manibus inclinavit, qui se ab inimicis suis passus est crucifigi? Quo properante ad fluvium, talem Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Hoc est dicere: Cessate jam, cessate a baptismo meo, quo poenitentia suscipitur:
Abbreviated transcription (Latin):
preteriri prȩcepta ñ pocerant:
offertur ꝓ eo purgationis ho
mum hommum sordes pur
faciem eiꝰ. concurrentes
ad se populos. & p̾dicatione
corrigeret. & pęnitentiȩ baptis¬
mo consecraret: ipse ad eum¬
ĩc inter ꝓmiscuas uilesq tur¬
bas uelut unus e populo ꝓpe.¬
rauit: & tanta sese benignissimꝰ
dignatione subiecit: ut illud
socratissimum caput. tremen¬
dum potestatib. angłis uene¬
randum. ad suscipiendũ bap¬
tismum seruuli sui manib
inclinaret. Quem uidens io¬
hannes uenientẽ ad baptis¬
mum suũ: ac dñicȩ in eo głiȩ
insignia recognoscens: dix̃ ei.
Ego debeo a te baptizari: hoc ẽ
terrenus a cęlesti: mortał ab
ȩterno: fragił a potente. Et
tu uenis ad me. ad p̾cursorem
iudex: ad creaturam creator:
rex ad ministrum: & humi¬
liabis te hͥ exiguo. cũ tua ñ
sum dignus calciamenta por¬
tare: Gi inter peccatores ad
baptismum uenis: in cuius ore
dolus inuentus ñ ẽ. & ꝑ quem

Expanded text:
praeteriri praecepta non poterant, praeteriri praecepta non poterant, offertur pro eo purgationis holnium hominum sordes purgfaciem ejus concurrentes ad se populos et praedicatione corrigeret et poenitentiae baptismo consecraret, ipse ad eum inter promiscuas vilesque turbas, velut unus e populo properavit, et tanta sese benignissimus dignatione subjecit, ut illud sacratissimum caput tremendum potestatibus, angelis venerandum, ad suscipiendum baptismum servuli sui manibus inclinaret. Quem videns Joannes venientem ad baptismum suum, ac dominicae in eo gloriae insignia recognoscens, dixit ei: Ego a te debeo baptizari . Hoc est terrenus a coelesti, mortalis ab aeterno, fragilis a potente. Et tu venis ad me? Ad praecursorem judex, ad creaturam creator, rex ad ministrum? et humiliabis te 101 mihi exiguo, cujus tua non sum dignus calceamenta portare? Tu inter peccatores ad baptismum venis, in cujus ore dolus inventus non est , et per quem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit gr̃a: qͣm subtili sacram̃¬
to trinitas se homini hocdie
reuelauit. Pater eñ auditur
in uoce: filiꝰ manifestatur in
tactu corporis sui. uel tͣnͣsitu
głiȩ suȩ omnẽ ad momentũ
creaturam sc̃ificat: uiuificat.
& illustrat. Aquas eñ consec¬
rat: dum baptriat᷑. Terram
sanctificat: dum sepelit᷑. Oor¬
tuos suscitat: dum resurgit.
Cȩlestia glificat: dum ascendit
ad cęlum. & sedet ad dexteram
nr̃ȩ auctor ȩternus. om̃ps
dñs. unigenitꝰ d̃i uim insepara¬
bilis semꝑ ꝑmanens apđ pa¬
trem. ita ꝓ nob̃ ꝑfectum sus¬
cipere dignatus ẽ hominem:
ita quod d̃s erat exmaniuit
in semet ipso: ut ꝑ omnia lega¬
lium sanctionum sacramenta
transiret. Nam ut pͥmum bea¬
tȩ matris scõ ꝓcessit ab utero:
circumcisionis signaculo dedi¬
catur: siue ut indubitatã car¬
nis suȩ ostenderet ueritatem:
siue ne cum uelut alienigenã
alumna circumcisionis ple¬
bs iudaica declinaret. Dein
quia traditȩ ꝑ moysen legis

Expanded text:
ta sit gratia, quam subtili Sacramento Trinitas se hodie homini revelavit. Pater enim auditur in voce, Filius manifestatur in tactu corporis sui, vel transitu gloriae suae omnem ad momentum creaturam sanctificat, vivificat et illustrat? Aquas enim consecrat, dum baptizatur; terram sanctificat, dum sepelitur; mortuos suscitat, dum resurgit; coelestia glorificat, dum ascendit in coelum, et sedet ad dexteram trae auctor aeternus, omnipotens Dominus, Unigenitus Dei vivi inseparabilis semper permanens apud Patrem, ita pro nobis perfectum suscipere dignatus est hominem, ita quod Deus erat exinanivit in semetipso, ut per omnia legalium sanctionum sacramenta transiret. Nam ut primum beatae Matris sancto processit ab utero, circumcisionis signaculo dedicatur; sive ut indubitatam carnis suae ostenderet veritatem; sive ne cum alienigenam alumna circumcisionis plebs Judaica declinaret. 100 Dein, quia traditae per Moysem legis
Abbreviated transcription (Latin):
sa interfici iussus es. &uix effu¬
gisti mortis imꝑium : &e iterũ
sepelis mortuos: S tobias plꝰ
timens dm̃ qͣm regem: rapiebat
corpora occisorum. & occultab¬
at in domo sua: & mediis noc¬
tib sepeliebat ea. Dm̃c xix.¬

Expanded text:
sa interfici iussus es et vix effusa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea c
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat ꝓpter blasphemiam suã:
& iratus multos occideret ex fi¬
liis isrł: tobias sepeliebat corꝑa
corum. Atubi nuntiatum ẽ regi.
iussit cum occidi: & tulit ci omnẽ
substantiam eiꝰ. Tobias uͦ cum
filio suo ce cum uxore. fugiens
nudus luuiũ: quiu multi dilige¬
bant eum. Post dies uͦ quadragin¬
ta &e quinq occidunt regem fi¬
lii ipsius: & reuersus ẽ tobias in
domum suam:& omnis facultas
eius restituta est ei. uii.
& factum eẽt prandium
bonum in domo dobiȩ:dixit fi¬
lio suo. Uade & adduc aliquos
ex tͥbu nr̃a. timentes dm̃: ut e¬
pulentur nob̃cum. Cunq abiss:
reuersꝰ nuntiauit. unum ex filiis
isrł iugulatum iacere in platea.
Statimq exiliens de accubitu suo.
relinquens prandium iciunus
ꝑuenit ad corpꝰ: &e tollens illud.
portauit ad domum suam oc¬
culte: ut dum sol occubuisset
caute sepeliret eum. uiii¬
manducauit panem cum
luctu. & tremore: memorans il
bãt aũt illum omnes ꝑximi
sui:dicentes. Iam buius rei cau¬

Expanded text:
fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post het factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumqmanducavit panem cum luctu et tremore memorans illbant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei cau
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ temporis. solus filiꝰ nr̃m corpꝰ
animamq suscepit. Xp̃c dies
ȩt̾nus. unigenitꝰ in forma d̃i ma¬
nens: xp̃c in die temporis unige¬
nitus formam serui accipiens.
Xp̃c dies ȩt̾nus. diues ꝑmanens ut
conderet nos: xp̃c in die temporiᷤᷤ
pauꝑ factus. ut redimeret nos.
tris: xp̃c indie temporis u̾bum
caro factum de utero uirginis
sponsus ꝓcedens de thalamo

Expanded text:
ilius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. tris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis sponsus procedens de thalamo
Abbreviated transcription (Latin):
uit ex nichilo: Quiꝰ ẽ menarra¬
bilis omnipotentia. qua nos
gratuta bonitate fecit : nec minꝰ
tamen menarrabilis gr̃a qua
nos ommpotentissima misera¬
tione saluauit: qui & opꝰ creatri¬
cis omnipotentiȩ gratis fecit. &
opꝰ gr̃e saluatricis omnipotente⁊¬
impleuit: illic habens potestatẽ
condendi & regendi creaturam
suam: hic habens potestatem
ponendi & sumendi ꝓ nobis
CONIPOTENTiAM dei nunc
dicimꝰ qua u̾bum quod in
principio erat. & apud dm̃ erat.
& ds erat. fecit quod non erat.
Grãm uͦ: qua u̾bum caro factum.
uenit querere & saluum facere
quod ꝑierat. Ommpotentiam:
qua fecit omnem diem. Grãm:
qua certo die concipi. & certo die
dignatus ẽ nasci. Idem gͥ mino¬
ratus paulominus ab angelis
in die factus ẽ hominum:qui
coȩt̾nus & ȩqualis deo patͥ. dies
ipso quippe ꝓpha dicit. Bene
nunciate diem de die: salutare
tuum. Quid ẽ diem de die÷ nͥ
filium de patre: Ast gͥ de patͤ

Expanded text:
vit ex nihilo. Cujus est inenarravit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenteimplevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis ipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis ȩt̾nitas. Semꝑ de
patre: de quo illi ẽ naturaliter
ȩt̾na natiuitas. Semꝑ in patre:
cum quo illi ẽ una naturaliter
equalisq diuinitas. Et alter
quidem ille quod pater ẽ: alt̾¬
ille quod filius ẽ. Nec tamen
filio deo. nascitur sermo:
digne dicimꝰ alterum ee̾ patrẽ.
& alterum filium: & nchilominꝰ
digne dicimus. unum deum ẽẽ
patrem & filium. Cum enim
dicimus alt̾um esse patrem al¬
terum filium: discretas esse ꝑ¬
sonas genitoris genitiq mon¬
stramus. Cum uͭ dicimꝰ unum
dm̃ esse patrem & filium: ip¬
sam unam naturam indiscre¬
te diuinitatis ostendimꝰ. Alt̾a
ficienter aut digne loqui
poterit. quis de quo: Homo
de deo: mortalis de inmorta¬
li ÷ uisibilis de inuisibili: mu¬
tabilis de incommutabili: opꝰ
de opifice: de creatore creatura:
de factore factura: paruus de
immenso: temporalis de ȩt̾no:
humilis de altissimo: plasmatꝰ
e limo. de illo qui ommia crea¬

Expanded text:
naturalis aeternitas; semper de naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et altquidem ille, qui Pater est, alter, qui Filius est. Neuter tamen Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est ro sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia crea
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dicere uolumꝰ: nulla in¬
uenimus uerba quib sufficient̾
aliquid dicere ualcamꝰ. El enm
hoc u̾bum ñ quod desinit ꝓla¬
tum: s quod ꝑmanet natum.
ñ transitorium. s ęt̾num: ñ fac¬
tum a deo patre s genitum:
nec solum genitum. s etiam
unigenitum. Anum quippe
u̾bum ds pater genuit de seip¬
so: ꝑ quod omnia creauit ex
nichilo. In pͥncipio enim erat
& qͣs erat u̾bum. Hoc erat in pͥn
cipio: apud dm̃. Omnia ꝑ ip̃¬
sum facta sunt: & sine ipso
factum est nichil. ii.
N hos quod ꝑ illud u̾bum
ds pater omnia fecit: ostenditur
quia hoc u̾bum genuit ipse ñ
fecit. Illud gͥ u̾bum de dõ d̾s ẽ:
de creatore creator ẽ: unde hoc
in se naturaliter habet ẽẽ quod
pater ẽ. Nlatus ẽ enim de patre
do filius d̾s: alter in ꝑsona: ñ
alius in natura. Semꝑ apud
patrem: semꝑ cum patre: semꝑ
de patre: semꝑ in patre. Semꝑ
apud patrem: cum quo illi ẽ
una naturalis inmensitas. Sẽꝑ
cum patre: cum quo illi ẽ una

Expanded text:
uo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat et Deus erat Verbum. Hoc erat in ud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est
Abbreviated transcription (Latin):
tre scio. quod ñ iusti uii.¬
ficetur homo:comparat
deo.Si uoluerit contendere
cum eo: ñ pot̾it ei respondere
ei: & pacem habuit: Qui tͣns¬
tulit montes: & nescierunt
Q prȩcipit soli. & ñ oritur: & stel

Expanded text:
re scio quod non justificetur homo compositus Deo: Si voluerit contendere cum eo, non poterit ei respondere ei, et pacem habuit? Qui transtulit montes, et nescierunt Qui praecipit soli, et non oritur  Al