comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes quia uetꝰ homo nr̃ simul
crucifrus ẽ. cumillo. ut eua¬
cuetur corpus pecẽi: et ultra ñ
seruiamus pecc̃o. Agnosce ibi
uocem tuam: ut cantet tibigła
mea. et non compungar. Mo¬
doenim cum istas corporis mqr¬
tales sartinas bauilamus:nõ
deẽ. unde compungamur. Nã
sicor non compungitur:qͣre
pectus tunditur: Cum ergo
uenerit etiam nr̃i corporis de¬
dicatio. que precessit in dñi
exemplo: tunc non compunge¬
mur. Compunctionem enim qmͣ
habemus de pecc̃o: significauit
membro facta ẽ: et uidete uͥ
dominus lancea compunctꝰ
est. Recolite inquam: recoli¬
te primam conditionẽ nrãm.
Non enim frustra ut ax. ue¬
tus homo nr̃ simul crucifixꝰ
ẽ. ut euacuetur corpꝰ peccati:.
ut ultra non seruiamus pec¬
cato. Nempe eua a qua fac¬
tum ẽ. initium peccati. sump¬
ta ẽ. ut formaretur de latere
uiri. Dormiens iacebat ille
cum factum ẽ: mortuus pen¬
debat iste cum factum ẽ. Cog¬
nata duo sunt somnus ⁊ mor̾.
latus et latus. Compunctꝰ

Expanded text:
vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Agnosce ibi vocem tuam: Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Modo enim cum istas corporis mortalis sarcinas bajulamus, non deest unde compungamur. Nam si cor non compungitur, quare pectus tunditur? Cum ergo venerit etiam nostri corporis dedicatio, quae praecessit in Domini exemplo, tunc non compungemur. Compunctionem enim, quam habemus de peccato, significavit membro facta est, et videte ubi Dominus lancea compunctus est. Recolite, inquam, recolite primam conditionem nostram: non enim frustra, ut dixi, Vetus homo noster simul crucifixus est, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Nempe Eva, a qua facta est initium peccati, sumpta est, ut formaretur, de latere viri. Dormiens jacebat ille, cum factum est: mortuus pendebat iste, cum factum est. Cognata duo sunt somnus et mors, latus et latus, compunctus
Abbreviated transcription (Latin):
luminamini. Attendite psal¬
mum dedicationis: quomodo
cantauimꝰ ex riuna edificium.
Conscidisti saccum meum. Hoc
ꝑtinet adruinam. Quid ergo ad
eilificium: Et accixisti me le¬
ticia. Uox dedicationis: ut can
ut ametis et loquentem. Quis
ẽ qui dicere poterit: domine e¬
riusti ab inferis animam meã:
Cuius anima ab inferis eruata
est. nisi de qua dictum ẽ. alio lo¬
conon derelinques animam
meam ininferno : Proponitur
dedicatio: ⁊ cantatur liberatõ.
Iubilatur canticum dedicatiõis
domus: et dicitur. Exaltabo te
domine qm̃ suscepistime: ⁊ nõ
iocundisti inimicos meos super
me. Attendite uideos inumicos.
qui se putabant occidisse xp̃m :
uicisse quasi immicum: ꝑdidisse
quasi hominem ceteris similem
atq mortalem. Resurrent t̾cia
die: et hec ẽ. uox eius. Exaltabo
te domine: qm̃ suscepisti me. At¬
tendite apłm dicentem. Propt̃
quod et deus illum exaltauit:
et dedit illi nomen quodẽ. suꝑ
omne nomen. Non iocundasti

Expanded text:
dedicationis. Attendite in Psalmo dedicationis, quem modo cantavimus, ex ruina aedificium. Conscidisti saccum meum: hoc pertinet ad ruinam. Quid ergo ad aedificium? Et accinxisti me ltitia. Vox dedicationis, Ut cantut ametis alloquentem. Quis est qui dicere potuit, Domine, eruisti ab inferis animam meam ? Cujus anima jam ab inferis eruta est, nisi de qua dictum est alio loco, Non derelinques animam meam in inferno ? Proponitur dedicatio, et cantatur liberatio: jubilatur canticum dedicationis domus, et dicitur, Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me, et non jucundasti inimicos meos super me . Attendite Judaeos inimicos, qui se putabant occidisse Christum, vicisse quasi inimicum, perdidisse quasi hominem caeteris similem atque mortalem. Resurrexit tertia die, et haec est vox ejus, Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me. Attendite Apostolum dicentem, Propter quod eum Deus exaltavit, et dedit illi nomen quod est super omne n
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum et illuminamni. et
uultus uẽ non erubescent. Si
eecedat lumen: recedis a confes¬
sione. Accedite ad eum: ⁊ illu¬
minamini. Ergo ille lumen.
nos sine illo tenebre. Si recesse¬
ris alumine: intuis tenebris
remanebis. Si ergo accesseris.
non de tuo lucebis. Fuistis autẽ
aliquando tenebre. ait apłs fide¬

Expanded text:
ad eum, et illuminamini, et ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Si recedat lumen, redis ad confusionem. Accedite ad eum, et illuminamini. Ergo ille lumen, nos sine illo tenebrae. Si recesseris a lumine, in tuis tenebris remanebis: si ergo accesseris, non de tuo lucebis, Fuistis enim aliquando tenebrae, ait Apostolus fide
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. edificari ad huc istam do¬
mum: sicut predictum ⁊ pro¬
missum ẽ. orbi terrarum. Cũ
enim edificaretur domus pꝰ
terra. Quod ibi dixit canti¬
mandatum nouum. Quid
enim habet canticum nouũ:
nisi amorem nouum: Canta¬
re amantis ẽ. Uox huiꝰ canto
mus: gratis amemꝰ. Dm̃ a
quia ẽ. in illo. aut ut sit in
illo. Hec ẽ. uera dilectio. Prop¬
ter aliud si nos diligimus:
odimus pocuis quam diligi
pauescat. quia odit animam
luam odium anime:amor
neqͥtie. Gͦ contͣodiũ neqͥtie. amor aĩẽ
Qͥ diligitis dm̃: odio habe te malũ
Bonus est deus. Oalum est quod
amas: et te ipsum malum amaᷤ.
Quomodo amas dm̃ꝰ cum ad¬
huc amas quod odit ds: Audi¬
Et quales dilexerit: si atcendam
crubescimus. Sed id non erubes
Erubescimus recordatione pre¬
teritorum: gaudemus spe fu¬
turorum. Quare enim iameru¬
bescimus quod sumꝰ: et ñ pociꝰ
confidamꝰ. quia spe salui fc̃ĩ su¬
mꝰ : Deniq audiuimus: accedite

Expanded text:
vestra, aedificari adhuc istam dovestra, aedificari adhuc istam domum toto, sicut praedictum est et promissum, orbe terrarum. Cum enim aedificaretur domus posterra . Quod ibi dixit, cantimandatum novum. Quid enim habet canticum novum, nisi amorem novum? Cantare amantis est. Vox hujus cantormus, gratis amemus: Deum quia est in illo, aut ut sit in illo. Haec est vera dilectio: propter aliud si nos diligimus, odimus potius quam diligimpavescat, odit animam suam . Odium animae, amor nequitiae. Ergo contra odium nequitiae, amor animae. Qui diligitis Dominum, odio habete malum . Bonus est Deus, malum est quod amas, et te ipsum malum amas: quomodo amas Deum, cum adhuc amas quod odit Deus? Audiet quales dilexerit, si attendamus, erubescimus. Sed ideo non erubeErubescimus recordatione praeteritorum, gaudemus spe futurorum. Quare enim jam erubescamus quod fuimus, et non potius confidamus quia spe salvi facti sumus? Denique audivimus, Accedite
Abbreviated transcription (Latin):
cuio edificemur. Edificium ĩ¬
mo edificatio habet laborem
dedicatio exultationem. Quod
hic fiebat. quando ista surge¬
bant: hoc fit modo. cum cõ¬
gregamur credentes inxp̃m
Credendo enim: quasi de siluiᷤ
et montib ligna et lapides
preciduntur. Cum uo catheri¬
rantur. baptirantur. in for¬
mantur: tanquam int̾ manꝰ
fabrorum ⁊ opificum dolant᷑.
collinant᷑. complanantur.
ueruntam̃ domus di non fi¬
unt: nisi quando caritate cõ¬
paginantur. Ligna ista et la¬
pides. si non sibi certo ordine
cohererent: si non se pacifice ĩ¬
necterent: si non se inuicem
coherendo sibi quodam modo
amarent: nemo huc intraret.
Deinde quando uides in aliqua
fabrica lapides et ligna. bene
sibi coherẽ. securus intras: eu¬
inam ñtimes. uolens ergo do¬
minus xp̃c intrare. ⁊ in nob̾
habitare: tanquam edificando
dicebat. Mandatum nouum
mum michi ñ dum facieba¬
Ut ergo eruamini de ur̃e rui¬
ne uetustate: uos inuicem a¬
mate. Consideret ergo caritaᷤ

Expanded text:
culi dedicemur. Aedificium, imo aedificatio habet laborem, dedicatio exsultationem. Quod hic fiebat, quando ista surgebant, hoc fit modo cum congregantur credentes in Christum. Credendo enim quasi de silvis et montibus ligna et lapides praeciduntur: cum vero catechizantur, baptizantur, formantur, tanquam inter manus fabrorum et opificum dolantur, collineantur, complanantur. Verumtamen domum Domini non faciunt, nisi quando charitate compaginantur. Ligna ista et lapides si non sibi certo ordine cohaererent, si non se pacifice innecterent, si non se invicem cohaerendo sibi, quodam modo amarent; nemo huc intraret. Denique quando vides in aliqua fabrica lapides et ligna bene sibi cohaerere, securus intras, ruinam non times. Volens ergo Dominus Christus intrare, et in nobis habitare, tanquam aedificando dicebat: Mandatum novum mum mihi nondum facieba Ergo ut eruamini de vestrae ruinae vetustate, vos invicem amate. Consideret ergo Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
quod offerimus: impetra qd̃
rogamus: quia potentiorẽ
ad plancandam iram iuddicis
uiuenire non possumꝰ. quã
ie que meriusti mat̾ existere eiꝰ¬
dem redemptoris ⁊ iudicis.
huccurre ergo genitrre xcp̃ipi
ilsima miseris ad te confugien¬
aduiua ⁊ refoue omnes qui in te
confidunt. Ora ꝓtocius mun¬
di piacuł: int̾ueni proclero.
intercede ꝓmonachorum choro.
exora prodeuoto femineo sexu.
hentiant omnes tuam elemen¬
tiam: quicumq ĩ uocant tuũ gło
sum nomen. Sit tibi compassio
suꝑ afflictione captiuorum:
sit pius affectus suꝑ ꝑcelorum
peregrinos. Et quia te sine fine
picis: quesumꝰ ut preces nrãs
quas tibi cum flectib fundimꝰ.
ad nm̃ ip̃a admiitas. eumq

Expanded text:
quod offerimus, impetra quod quod offerimus, impetra quod rogamus: quia potentiorem ad placandam iram judicis invenire non possumus, quam te quae meruisti mater existere ejusdem redemptoris et judicis. Succurre ergo, genitrix Christi piissima, miseris ad te confugien refove omnes qui in te confidunt. Ora pro totius mundi piaculis, interveni pro clero, intercede pro monachorum choro, ora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuam clementiam, quicunque invocant tuum nomen gloriosum. Sit tibi compassio super afflictionem captivorum, sit pius affectus super coelorum peregrinos. Et quia te sine fine picis, quatenus ut preces nostras quas tibi cum fletibus fundimus ad Deum ipsa admittas, eumq
Abbreviated transcription (Latin):
obsequium: ad cuiꝰ angłicant
tumphum: quam xp̃c ample¬
xatur. O beata maria. gaudens
ingredere paradisum: que de
terris ad celestem uitam trans¬
lata es abangłis: et int̾ choros
uirginum. siut sol fulgens.
susce pisti principatum iuper
angłos incelo. O excellentissima
quam hodie paradisus excepit
gaudens: quam cherubim et
seraphin cum laudib prose¬
cuntur: quam mr̃es candida¬
ti beatificant: quam scõrum¬
confessorum stolatus concele¬
brat numerus: cui omniũ
scãrum uirginũ cum suis pal¬
mis uictricib exultans occur¬
rit exerutus. O clarissima int̾
uirgines. que cum laudib ⁊
exaltata: ⁊ magno cum tri¬
umpho incelis es gloriosissi¬
me euecta. Accipe itaq puissi¬
ma et miscłiissima quascũq
exiles meritisq tuis impares
grãrum actiones: et cum uo¬
cusa. Admitte uras p̾ces intͣ
sacrarium ex auditionis: et
tribue nob̾is grãm reconci¬
liationis. Sit ꝑte excusabile
quod ꝑte ingerimus. Accipe

Expanded text:
obsequium, ad cujus angeli canunt obsequium, ad cujus angeli canunt triumphum, quam Christus amplexatur! O beata Maria! gaudens ingredere paradisum, quae de terris ad coelestem vitam translata es ab angelis, et inter choros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti principatum super archangelos in coelo. O excellentissima! quam hodie paradisus excepit gaudens, quam cherubim et seraphim cum laudibus prosequuntur, quam martyres candidati beatificant, quam sanctorum stolatus concelebrat numerus, cui omnium sanctarum virginum cum suis palmis victricibus exsultans occurrit exercitus! O clarissima inter virgines, quae cum laudibus et exaltata, et magno cum triumpho in coelos gloriosissime evecta! Accipe itaque, piissima ac misericordissima, quascunque exiles meritis tuis impares gratiarum actiones; et cum vocusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, et retribue nobis gratiam reconciliationis. Sit per te excusabile quod male gessimus, accipe
Abbreviated transcription (Latin):
di domina. singulari a no¬
bis preconio excollitur: que
singulare commertium mũ¬
do prebuit. Deniq tantum se
ad celi fastigia sub leuauit: ut
uerbum inprincipio apud de¬
um. de sumina celi arce suscipe
dignissima: ogenetrix głosã:¬
o sublimis puerpera: cuiꝰ iusce¬
rib auctor celi terreq commitui¬
tur. Hec est ĩmaculata coitu:
fecumla partu: uirgo lactans
dnĩnceli: angłorum cibum ⁊
hominum nutriens. Ofelicia
oscula lactentis labris inpres¬
sa. O felix puerperium. letabi¬
le angłis: optabile scĩs: neces¬
sarium ꝑditis: congruum ꝓ¬
fligatis. Quas ergo tibi laudeᷤᷤ
o domina tocius mundi sal¬
uatio. fragilitas humani ge
nerandum. et p̾ceteris hono¬
randum hunc diem: in quo
do migrauit ad xp̃m: que do¬
lori non subiacuit post partũ:
non labori pꝰ teansitum. O ad¬
mirabilem thalamum de quo
speciosus ꝓdiit sponsus. Olux
gentium: spes fidelium: taber¬
naculum głe. templum cele¬
ste: cui apłi sacrum reddunt

Expanded text:
e beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arce susciperdignissima! O genitrix gO sublimis puerpera! cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur. Haec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, fragilitas generis hum venerandum, et prae caeteris honorandum hunc diem! in quo do migravit ad Christum, quae dolori non subjacuit post partum, non labori post transitum. O admirabilem thalamum, de quo speciosus forma prodiit sponsus! O lux gentium, spes fidelium, tabernaculum gloriae, templum coeleste, cui apostoli sacrum reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
est. Tu esto hercditas mea. A¬
mo te totus: amo te toto cor¬
de: tota dmma. tota mente:
amo te. Quid erit michi. qͥc¬
quid dederis preter te: Hoc
est deum gratis amare. de d̾o
deum sperare: de deo p̾para¬
re impleri: de ip̃o saciari. Ip̃e
enim sufficit tͥ. Preter illum
nichil tibi sufficit. Nouerat
hoc phillipus: quando dice¬
bat. Domine ostende nobis
patrem: et sufficit nob̾. Qnͣ¬
doergo erit quod apłs dicit.
infine ut sit deus omnia in
omnib ut ip̃e sit nob̾. quic¬
quid hic sine illo desideramꝰ:
et cuiꝰ rei desid̾io plerumq in
illum peccamus: ꝓomnbus
ip̃e erit nobis. quando erit ds
omnia mornnib peccas in de¬
eum ut manluces: peccas in
deum ut uestiaris: peccas in
dm̃ ut uiuas: peccas indm̃
ut honoreris. Et quando or̃a
numerabo: Noli in deum ppt
ista peccare. Propt̾ cibum pec¬
cas in deum: cibus tibi eter¬
nus erit deus. Propt̾ uestẽ

Expanded text:
est. Tu esto haereditas mea, aest. Tu esto haereditas mea, amo te, totus amo te, toto corde, tota anima, tota mente amo te. Quid erit mihi, quidquid dederis mihi praeter te? Hoc est Deum gratis amare, de Deo Deum sperare, de Deo properare impleri, de ipso satiari. Ipse enim sufficit tibi; praeter illum nihil sufficit tibi. Noverat hoc Philippus, quando dicebat: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Quando ergo erit quod Apostolus dicit in fine, Ut sit Deus omnia in omnibus , ut ipse sit nobis quidquid hic sine illo desideramus, et cujus desiderio plerumque in illum peccamus? pro omnibus ipse erit nobis, quando erit Deus omnia in omnibus. Peccas in Deum ut manduces, peccas in Deum ut vestiaris, peccas in Deum ut vivas, peccas in Deum ut honoreris. Et quando omnia numerabo? Noli in Deum propter ista peccare. Propter cibum peccas in Deum? cibus tibi aeternus erit Deus. Propter veste
Abbreviated transcription (Latin):
cum int̾ homines ambularet:
cautionem fecit cum euangłm
scriberet: ad pignus ipsiꝰ. coti¬
die dicimus am̃. Signus acce¬
pisti: cotiddie erogatur tibi.
Noli desperare: quia uiuis
expignore. An forte iniuria¬
fit unigenito filio cum dicit᷑
quia donatus ẽ. nobis: tan¬
quam ip̃e futura sit nr̃a posses¬
sio: Olane ip̃e futurus ẽ. Quid
enim si quispiam hodie tibi
donet uillam amenam et fer¬
tilem. ubi te delectet semper
habitare ꝓpt̾ amenitatem: un¬
de te possis facile sustentare ꝓpt̾
felicitatem: nonne amplecte¬
ris donum. et danti magnas¬
gr̃as ageres: In xp̃o mansuri
sumus. Quomodo non erit
nr̃a possessio: ubi manebimꝰ.
et unde uiuemus: Dicat ⁊ hoc
scriptura: ne nris comecturi
aliquid contra disciplinam
uerbum dei usurpasse uidea¬
mur. Audi quid ci dicat qui¬
Dam: qui nouerat quia siłs
ꝑro nobis. quis contra nos. Do¬
minus inquit pars hereditatis
mee. Non dixit: o domine qui
das michi aliquam heraditatẽ.
Quicquid michi deleris uile

Expanded text:
cum hic inter homines ambularet; cautionem fecit, cum Evangelium scriberet. Ad pignus ipsius quotidie dicis, Amen. Pignus accepisti, quotidie erogatur tibi. Noli desperare, qui vivis ex pignore. 3. Chrifit unigenito Filio, cum dicitur quod donatus est nobis, tanquam ipse futurus sit nostra possessio? Plane ipse futurus est. Quid enim si quispiam hodie tibi donet villam amoenam et fertilem, ubi te delectet semper habitare propter amoenitatem, unde te possis facile sustentare propter fertilitatem; nonne amplecteris donum, et danti gratias agis? In Christo mansuri sumus. Quomodo non erit nostra possessio, ubi manebimus, et unde vivemus? Dicat et hoc Scriptura, ne nostris conjecturis aliquid contra disciplinam verbi Dei usurpasse videamur. Audi quid ei dicat quidam, qui noverat, quia si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus, inquit, pars haereditatis meae . Non dixit, O Domine, quid das mihi aliquam haereditatem? Quidquid mihi dederis, vile
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Nunquid terret te fre¬
mitus mundi: cui donatus
micos in hoc seculo timeamꝰ.
Quis enim nob̾ datus sit audi¬
te. In principio erat uerbum :
et uerbum erat apud. et deus
erat uerbum. Ip̃e est xp̃c. ip̃e
est unigenitus filius dei: ip̃e
est gignenti coet̾nus: omnia ꝑ
ip̃m facta sunt. Quomͦs non
nob̾ donata sunt. que ꝑ ipm̃
facta sunt. quando nobis do¬
Et ut sciatis quia ip̃e ẽ: uerbũ
caro factum ẽ. ⁊ habitauit in
nobis. Desidera et expete dona¬
tam tibi uitam xp̃i: et donec
ꝑuenias. tene pignus. mortẽ
xp̃i. Non enim ꝓmittens nob̾
uicturum se nobiscum eẽ. po¬
tuit nobis maius pignus da
re: quam mori pro nob̾. Ma

Expanded text:
. Numquid terret me fremitus mundi, cui donatus micos in hoc saeculo timeamus. Quis enim nobis donatus sit videte: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ipse est Christus, ipse est unigenitus Dei Filius, ipse est gignenti coaeternus. Omnia per ipsum facta sunt. Quomodo non nobis donata sunt, quae per ipsum facta sunt, quando nobis doEt ut sciatis quia ipse est: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Desidera et expete donatam tibi vitam Christi; et donec pervenias, tene pignus mortem Christi. Non enim, promittens nobis victurum se esse nobiscum, potuit majus pignus dare nobis, quam mori pro nobis. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
anime mee. restitutor corꝑis
mei: Quid michi deerit si m̃¬
bra mea laceret immicus:
quando capillos meos dinu¬
merat deus: Exhortans marͥ¬
tyres suos xp̃c ne abimmicis
ꝑ secutorib aliquid formidarent:
capilli inquit ur̃i numerati¬
brorum dampna: quando se¬
curitatem accipio de numero
grantissima caritate. Si deus ꝓ
nob̾: quis contra nos: Obeate¬
martyr. ecce contra de rex. ⁊ diuis:
quis contra nos: Ecce contra
te omnis populus: et dicis. qͥs
ate et gł̾ose martyr. unde mͥ
ꝓbas que dicis: si deus pro nob̾

Expanded text:
it et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formidarent, Capilli, inquit, vestbrorum, quando securitatem accepi de numero grantissima charitate: Si Deus pro nobis, quis contra nos? ae. Ecce contra te rex, et tu dicis, quis contra nos? Ecce contra te omnis populus, et tu dicis, Quis as, o gloriose martyr; unde mihi probas quod dicis, Si Deus pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs legererur. audistis. Cum
enim dixisset. si ds ꝓ nob̾. quis
contra nos. tanquam ei dice¬
retur ꝓba. quia deus ꝓ uobis:
continuo atculit grande docu¬
mentum: continuo introdu¬
xit martyrem martyrum: te¬
stem testium: illum scilicet. cui
ꝓpͥo filio pater non pepercit. s
pro nob̾ omnib tradidit il

Expanded text:
s legeretur, audistis. Cum enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet cui proprio Filio Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit il
Abbreviated transcription (Latin):
bantur obprobriis: falsis ar¬
guebantur criminib: custodi¬
is intollerabilib includebant᷑:
ungulis exarabantur: ferro ꝑi
tra nos: T̃otus mundus cont
uos. et dicitis qui contͣ nos. Res¬
pondent ip̃i. Et quis ẽ. totus
nob̾: quis contra nos: Seuire poᷤ¬
sunt: maledicere possunt: pos¬
sunt calumpniari: possunt fal¬
sis obprobriis agitare: postre¬
are. Et quid faciunt: Ecce enĩ

Expanded text:
bantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro pertra nos? Totus mundus contra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus nobis, quis contra nos? Saevire possunt, maledicere possunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postreare; et quid facient? Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis dudum tractatibꝰ
loqui consueueram: ut no¬
uo loquendi genere scĩs q̃
uobiscum degunt uirgini¬
b latino utentes eloquio.
exortationis gr̃a sermonẽ
faciam de assumptione be¬
ate et głose semꝑ uirginis
mariẽ: more corum qui de¬
clamatorie in eccłus solent
loqui ad populum: quod
utiq genus docendi nec¬
dum attigeram. S quia ne¬
gare nequeo quicquid in¬
uingitis. nimia ur̃a de uinc¬
tus dilectione: experiar que
hortamini affectu. infanci¬
um more balbucientium:
qui quetumq audierint fa¬
ri gestiunt. cum nec dum
possint ad plenum uerba
formare: Maxime.quia ꝓp̃¬

Expanded text:
qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis. anima preuersi. duri.
mortua ẽ: et tamen ꝑ ipsam
mortuam uiuit corpus. Ideo
ibi est. Mouet adoperandũ
manus: ad ambulandum pe¬
desͥ ad udendum intendit
obtutum: ad audiendum au¬
rib uclinatur: sapores diuidi¬
cat: dolores refugit: appetit
uoluptates. Omnia hec corpo¬
ris uiuentis inditia: s ex ani¬
me presentia. Interrogo cor¬
pꝰ aniuiuat. respondet michi.
uiles ambulantem: uides o¬
ꝑantem: audis loquentem:
cernis appetentem. et fugien¬
tem: et non intelligis corpus
uiuere: ꝑhec opera anime int̾
constitute intelligo corpus ui¬
uere: et interrogo ⁊ ip̃am ani¬
mam. an uiuat. Habet et ip̃a
opera sua: ꝑ que ostendat ui¬
tam suam. Peles ambulant:
intelligo. Corpus uiuit. Sed
anume presentiam quero utrũ
uiuat anima. Pedes isti ambu¬
lant. Ecce de uno motu. de ui¬
ta interrogo: et corpus ⁊ ani

Expanded text:
fidelis, anima perversi, duri, fidelis, anima perversi, duri, mortua est: et tamen per ipsam mortuam vivit corpus. Ideo ibi est: movet ad operandum manus, ad ambulandum pedes, ad videndum intendit obtutum, ad audiendum auribus inclinatur; sapores dijudicat, dolores refugit, appetit voluptates. Omnia haec corporis viventis indicia, sed ex animae praesentia. Interrogo corpus, an vivat. Respondet mihi: Vides ambulantem, vides operantem, audis loquentem, cernis appetentem et fugientem, et non intelligis corpus vivere? Per haec opera animae intus constitutae, intelligo corpus vivere. Et interrogo ipsam animam, an vivat. Habet et ipsa opera sua, per quae ostendat vitam suam. Pedes ambulant, intelligo corpus vivere, sed animae praesentia. Quaero, utrum vivat anima. Pedes isti ambulant. Ecce de uno motu. De vita interrogo corpus et ani
Abbreviated transcription (Latin):
I audiat. Quanta dicit
plangentis affectus: quanta
enumerat: quanta comine¬
morat. Et quanta ut ita dixe¬
rum doloris insania: quasi
cum sentiente soquitur: cum
loquatur cum absente. Enu¬
merat mores: emimerat in¬
ditia beniuolentie circa se. lu
es qui michi illutd dedisti: il¬
lud et illud prestitisti. Tues:
qui sic et sic me dilexsti. Si
atcendas. si intelligas. si in¬
saniam doloris p̃mas: qui
te dilexit abscessit. Frustra te
domus patitur pulsatorem:
inqua non potes inuenire
sam: quam paulo ante dice¬
bam. Mortuum ẽ corpꝰ. Qua¬
re: Quia discessit uita eius:
hoc est anuna. Uiit corpus
et impuis ẽ. ⁊ infidelis ẽ. ⁊ ad
credendum durus ẽ: ad corri¬
gendos mores ferreus. uiuen¬
te corpore mortua ẽ. anima: ꝑ
quam corpus uiuit. Tanta e¬
nim resest anima: ut ydonea
sit uitam p̾stare corpori ⁊ mor¬
tua. Tanta inquam res est ani¬
ma. tam excellens ẽ ereatura:
ut ẏdonea sit etiam mortua car¬
nem iuuificare. Nam ip̃a mor¬
tua anima impii.anima in¬

Expanded text:
i audiat. Quanta dicit plangentis affectus, quanta enumerat, quanta commemorat; et per quantam, ut ita dixerim, doloris insaniam quasi cum sentiente loquitur, cum loquatur cum absente? Enumerat mores, enumerat indicia benevolentiae circa se. Tu es qui mihi illud dedisti; illud et illud praestitisti: tu es qui sic et sic me dilexisti. Si attendas, si intelligas, si insaniam doloris premas, qui te dilexit abscessit: frustra te domus patitur pulsatorem, in qua non potes invenire sam quam paulo ante dicebam. Mortuum est corpus. Quare? Quia discessit vita ejus, hoc est, anima. Vivit corpus, et impius est, infidelis est, ad credendum durus, ad corrigendos mores ferreus: vivente corpore mortua est anima, per quam corpus vivit. Tanta enim res est anima, ut idonea sit vitam praestare corpori etiam mortua. Tanta, inquam, res est anima, tam excellens creatura, ut idonea sit etiam mortua carnem vivificare. Nam ipsa anima impii, anima in
Abbreviated transcription (Latin):
laurentium: quidum fide sua
ꝑ secutoris flãmas uicit osten¬
Ait nobis ꝑ ignem fidei. gehen¬
ne in cendia suꝑare: et amore

Expanded text:
Laurentium, qui dum fide sua persecutoris flammas vicit, ostendit nobis per ignem fidei gehennae incendia superare, et amore
Abbreviated transcription (Latin):
tam apprehendit. et ecce iam
petrus non moritur. Preceeut
omnis timor̾. nulle ultexiꝰ la¬
crime resederunt:manet be¬
atus cum xpristo. Calcauit
enuomines foris illecebras:
minas atq terrores. Negauit
se tulit crucem suam. ⁊ secutꝰ
est dñm. Audi et apłm pau¬
lum: negantem se. Michi in¬
quit absit gloriari. nisi ĩ ceu¬
ce domini nostri iħu xpristi:
cifixus ẽ. ⁊ ego mundo. Au

Expanded text:
tam apprehendit. Et ecce jam tam apprehendit. Et ecce jam Petrus non moritur; praeteriit omnis timor, nullae illi recesserunt, manet beatus cum Christo. Calcavit enim omnes foris illecebras, minas atque terrores: negavit se, tulit crucem suam, et secutus est Dominum. Audi et apostolum Paulum negantem se: Mihi, inquit, absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi cifixus est, et ego mundo
Abbreviated transcription (Latin):
modo te inueniat. Noli doce¬
re magistrum tuum: quere
de latere ipsius precium tuũ.
audi tu potius corrigentem:
noli tu uelle corrigere. ꝑuer¬
sumẽ: preposterum ẽ. Audi
quid dicat. Uade post me. Et
quia ille aint dico: uerbum
domini non tacebo: non apło
contumeliam facio. Doninus
xpristus ait. uade post mesa¬
thanas. Quare sathanas: Qa
uis ire ante me. Nonuis esse
sathanas: uade post me. Si
enim uadis post me: seque¬
ris me. Si sequeris me. tolles
crucem tuam: nec michi eris
consiliarius. sed discipulus.
Nam unde expauisti. domino
mortem suam prenuntiantẽ.
unde expauisti. nisi quia et tu
mori tuniusti: Mori timendo.
te non negasti: te male amando
ipsum negasti. Sed postea bea¬
tus petrus apostolus post quam
ter negauit dnm. et culpam
illam flendo deleuit: resurgẽ¬
te domino xpristo confirmatꝰ᷑.
edificatus. ꝓillo mortiuis est.
quem mori metuendo negaue¬
rat. Confitendo. mortem inue¬
nit: s mortem in ueniendo. iii¬

Expanded text:
omodo te inveniat. Noli doceomodo te inveniat. Noli docere magistrum tuum; quaere de latere ipsius pretium tuum. Audi tu potius corrigentem: tu noli velle corrigere; perversum est, praeposterum est. Audi quid dicat: Vade post me. Et quia ille dixit, dico; verbum Domini non tacebo, nec Apostolo contumeliam facio. Dominus Christus ait, Vade post me, satanas . Quare satanas? Quia vis ire ante me. Non vis esse satanas? Vade post me. Si enim vadis post me, sequeris me: si sequeris me, tolles crucem tuam, nec mihi eris consiliarius, sed discipulus. Nam unde expavisti, Domino mortem suam praenuntiante? unde expavisti, nisi quia et tu mori timuisti? Mori timendo, non te negasti, te male amando, ipsum negasti. Sed postea beatus Petrus apostolus, postquam ter negavit Dominum, culpam illam flendo delevit: resurgente Domino confirmatus, aedificatus, pro illo mortuus est, quem mori metuendo negaverat; confitendo mortem invenit, sed mortem inveniendo vi
Abbreviated transcription (Latin):
errores atq tortores. Quicqͥd
libebat. quicquid terrebat.
tocum contempserunt: totũ
calcauerunt. uenerunt et
adse. attenderunt se:inue¬
uerunt se. in se. Displicuert
sibi: ad eum cucurerunt a
quo formarentur: inquo re¬
uiuiscerent: inquo mane¬
rent: inquo periret quod ip¬
si ꝑsemetipsos ceperant: et
hoc maneret quod in eis ip̃e
condiderat. Hoc ẽ negare
ti passionem ait. Absit a te
domine: non fiet istud. Tune¬
bat iuta moreretur. Modo
cum scm̃ euangłm legeretur
audistis. quid beatus petrᷤ
responderit saluatori passio¬
nem suam ꝓ nob̾ p̾nuntian¬
ti: et quodam modo ꝓmitten¬
ti. Captiuus contradicebat
redemptori. Quid agit apłe:
Quomodo contradicis: quomͦ
dicis. non fiet istud. Ego Añs
non ẽ passurus: Scandalum
tibi uerbum cruus: ꝑeuntib
stultitia est. Redimendus es.
et mercatori contradicis. Dimit¬
te: paciatur. Nouit quid agat
nouit quare uenerit: nouit
quomodo de querat: nouit qͦ¬

Expanded text:
errores atque terrores, quidquid errores atque terrores, quidquid libebat, quiquid terrebat, totum contempserunt, totum calcaverunt. Venerunt et ad se, et attenderunt se; invenerunt se in se, displicuerunt sibi: ad eum cucurrerunt, a quo formarentur, in quo reviviscerent, in quo remanerent, in quo periret quod ipsi per semet ipsos esse coeperant, et hoc maneret quod in eis ipse condiderat. Hoc est negareti passionen ait: Absit a te, Domine, non fiet istud. Timebat ne vita moreretur. Modo, cum sanctum Evangelium legeretur, audistis quid beatus Petrus responderit Salvatori passionem suam pro nobis praenuntianti, et quodam modo promittenti. Captivus contradicebat Redemptori. Quid agis, Apostole? quomodo contradicis? quomodo dicis, Non fiet istud? Ergo Dominus non est passurus? Scandalum tibi verbum crucis: pereuntibus stultitia est. Redimendus es, et mercatori contradicis? Dimitte patiatur: novit quid agat, novit quare venerit, novit quomodo te quaerat, novit qu
Abbreviated transcription (Latin):
redde te ei qui fecit te. ⁊ perdi¬
tum quesunt te. et fugituũ
inuenit te. et aduersum con¬
uertit ad se. Redi ergo adte:
et uade ad illum qui fecit te.
Imitare filium illũ uniorẽ:
quia forte tues. Sopło dico.
non uni homini. Et si omnes
me audire possint: non li
co sed humano generi. Re¬
di ergo: esto filius ille iunior.
quia sustantia uiuens pro¬
dige. disꝑsa et ꝑdita eguit:
porcos pauit: fame fatigatꝰ
respirauit: recoluit memo¬
ria patrem suum. Et quid
de illo euangłium dicit: Et
reuersus ad semet ip̃m: qui
dimiserat et semetipsum. Re¬
uersus ad semetip̃m: uidea¬
mus siremanserit in semetipo
Reuersus insemet ipsum dix̃.
Surgam. Ergo ceciderat. Sur¬
gam inquit: et ibo ad patrẽ¬
meum. Ecce iam negat se:qui
inuenit se. Quomodo negat:
Audite. Et dicam illi. peccaui
se. Iam non sum dignus uoca¬
ri filius tuus. Ecce quod sanc¬
ti mr̃es fecerunt. Contempse¬
runt ea que foris erant:om¬
nes illecebras huius seculi: õs

Expanded text:
redde te ei qui fecit te, et perdiredde te ei qui fecit te, et perditum quaesivit te, et fugitivum invenit te, et aversum convertit te ad se. Redi ergo ad te, et vade ad illum qui fecit te. Imitare filium illum juniorem; quia forte tu es. Populo dico, non uni homini; etsi omnes me audire possint, non dico uni, sed humano generi. Redi ergo, esto filius ille junior, qui sua substantia vivens prodige dispersa et perdita eguit, porcos pavit, fame fatigatus respiravit, recoluit memoria patrem suum. Et quid de illo Evangelium dicit? Et reversus ad semetipsum. Qui dimiserat et semetipsum, reversus ad semetipsum, videamus si remanserit in semetipso. Reversus in semetipsum dixit, Surgam. Ergo ceciderat. Surgam, inquit, et ibo ad patremeum. Ecce jam negat se, qui invenit se. Quomodo negat? Audite: Et dicam illi, Peccavi,se. Jam non sum dignus vocari filius tuus. . Ecce quod sancti martyres fecerunt. Contempserunt ea quae foris erant; omnes illecebras hujus saeculi, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tue̾. mentiruppt̾ illam: ꝑdere
istam. Pone: deus appendat.
Qui nescit falli. nec fallere.
ip̃e appendat. Ecce ipse appen¬
dit: uide appendentem: audi
renuntiantem. Qui ꝓdest ho¬
mini dotum mundum lucret᷑.
uox diuina ẽ. Uox est appen¬
dentis. nec fallentis: renun¬
ciantis ammonentis. Tuinu¬
na parte pecuniam ponebaᷤ.
et inaltera animam. Uide uͥ
posiusti pecuniam. Qui respõ¬
det qui appendit: Tu pecuniã
posusti. Quid ꝓdest homini
si dotum mundum lucretur:
anime autem sue detͥmentũ
paciatur: Animam autem ap¬
pendere uolebas cum lucro:
appende cum mundo. Uolebas
cam ꝑdere ut abste ai quirereͤ
terra: plus habet illa ponderis.
quam celum et terra. Sed fa¬
cis hoc quia dimittendo dm̃
⁊ amando de ensti et a te: et
alia iam que sunt forisecus
pluris estimas quam tẽ. Redi
ad te. S iterum sursum uer¬
sus cum redieris adte:noli re¬
manere inte. Prius abhis q̃
foris sunt redi ad te: et deinde

Expanded text:
tuae; mentiri propter illam, perdere tuae; mentiri propter illam, perdere istam. Pone, Deus appendat; qui nescit falli, nec fallere, ipse appendat. Ecce ipse appendit; vide appendentem, audi renuntiantem: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur? Vox divina est, vox est appendentis, nec fallentis; renuntiantis, admonentis. Tu in una parte pecuniam ponebas, et in altera animam; vide ubi posuisti pecuniam. Quid respondet qui appendit? Tu pecuniam posuisti: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Animam autem appendere volebas cum lucro: appende cum mundo. Volebas eam perdere, ut abs te acquireretur terra: plus habet ista ponderis, quam coelum et terra. Sed facis hoc, quia dimittendo Deum, et amando te, existi et a te; et alia jam, quae sunt forinsecus, pluris aestimas quam te. Redi ad te: sed iterum sursum versus cum redieris ad te, noli remanere in te. Prius ab his quae foris sunt redi ad te, et deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Que sunt tempora ꝑ iculo¬
sa: Erunt homines se ipsos
amantes. Hoc ẽ. caput mali.
uideamus ergo si remanent.
uel in se: amando se. Uideamꝰ:
audiamus quod sequitur. E¬
runt inquit homines se ip̃os
amantes:amatores pecunie.
Ubies qui te amabas: Nempe
foris es. Rogo te. pecunia nun¬
quid tues: Nempe qui neglec¬
to deo amastite: amando pecu¬
niam deseriusti et te. Prius
deseriusti postea ꝑdidisti. fẽ¬
cit enu amor petunie: ut ꝑ¬
deres te. Mentiris ꝓpt̾ pecuni¬
am: os quod mentitur occidit
animam. Ecce cum queris pec¬
cuniam: ꝑ didisti animam. ꝓ
fer trutinam ueritatis non cu¬
piditatis. Profer stateram s
ueritatis: noncupiditatis. Pro¬
fer obsecro te:et pone mnuna
parte pecuniam: in altera ani¬
mam. Iam si du appendis. et ex
cupiditate fraudulentos digi¬
tos adhibes: uisut uergat par̾
que habet pecuniam. Sone. no¬
li appendere. Fraudem uis fac̾e
contra te: uideo quid agas. P¬
ponere uis pecuniam anme

Expanded text:
sa. Quae sunt tempora periculosa. Quae sunt tempora periculosa? Exunt homines se ipsos amantes. Hoc est caput mali. Videamus ergo si remanent vel in se, amando se; videamus, audiamus quod sequitur: Erunt, inquit, homines se ipsos amantes, amatores pecuniae . Ubi es qui te amabas? Nempe foris es. Rogo te, pecunia numquid tu es? Nempe qui neglecto Deo amasti te, amando pecuniam deseruisti et te. Prius deseruisti, postea perdidisti. Fecit enim amor pecuniae ut perderes te. Mentiris propter pecuniam: Os quod mentitur, occidit animam . Ecce cum quaeris pecuniam, perdidisti animam tuam. Profer trutinam veritatis, non cupiditatis: profer stateram, sed veritatis, non cupiditatis; profer, obsecro te, et pone in una parte pecuniam, in altera animam. Jam tu appendis, et ex cupiditate fraudulentos digitos adhibes; vis ut mergat pars quae habet pecuniam. Pone, noli appendere: fraudem vis facere contra te; video quid agas. Praeponere vis pecuniam animae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere quod amas. Sed inter¬
dum et agricola ꝑdit. quod
seminat. ꝓfert: spargit.abi¬
cit: obruit. Quid miraris: Iste
contemptor. ⁊ ꝑditor: auarus
est. Quid factum sit: hyems.
et estasprobauit. O stendit tͥ
gaulium mentis: consiliũ
seminantis. Ergo qui amat
animam suam: ꝑdãt eam.
Qui fructum in ea querit: se¬
minet eam. Hoc ẽ ergo negec
se: ne ꝑuerse eam amando.
rendus: ꝑuersus. cauendus.
Quisquis eium dimisso deo a¬
mauerit se. dm̃q dimiserit
amando se.non remanet nec
inse. s exit ⁊ ase. Erit exul pec¬
toris sui: contempnendo inte¬
riora amando exteriora.Quid
dixi:Omnes qui mala faciũt:
non ne conscientiam suam con¬
tempnunt : Ponit autem mo¬
dum iniquitati sue: quisquis
erubuerit conscientie sue. Er¬
go qui contempsit dm̃. ut
amaret se:amando foris qd̃
non ẽ. ip̃e. contempsit ⁊se.
uidete. audite apłm: huic sen¬
sui testimoniũ ꝑhibentem.
Innouissimis inquit tempori¬
b instabunt tempora ꝑiculo¬

Expanded text:
perdere quod amas. Sed interperdere quod amas. Sed interdum et agricola perdit quod seminat. Profert, spargit, abjicit, obruit. Quid miraris? Iste contemptor et perditor avarus est messor. Quid factum sit, hiems et aestas probavit; ostendit tibi gaudium metentis consilium seminantis. Ergo qui amat animam suam, perdet eam. Qui fructum in ea quaerit, seminet eam. Hoc est ergo neget se, ne perverse eam amando rendus, perversus cavendus. Quisquis enim dimisso Deo amaverit se, Deumque dimiserit amando se, non remanet nec in se, sed exit et a se. Exit exsul pectoris sui, contemnendo interiora, amando exteriora. Quid dixi? Omnes qui mala faciunt, nonne conscientiam suam contemnunt? Ponit autem modum iniquitati suae, quisquis erubuerit conscientiae suae. Ergo quia contempsit Deum ut amaret se, amando foris quod non est ipse, contempsit et se. Videte, audite Apostolum huic sensui testimonium perhibentem: In novissimis, inquit, temporibus instabunt tempora periculo
Abbreviated transcription (Latin):
sufferat: pacienter inquit ac¬
cipiat omnia. que patitue ꝓ
me: et sequatur me.Quo. Qꝰ
eum nouimus isse post refur¬
rectionem. ascendit enim in
celum: et sedet addext̾am pa¬
tͥs. Ibinos etiam collocauit.
Interim precedat spes ut seqͦ¬
tur ros. Quomodo debet pre¬
celere spes: nouerunt qͥ au¬
diunt sursum cor. Restat aũ
querere quantum adiuuat do¬
miiꝰ. et discutere. ⁊ illo apien¬
te intrare. ⁊illo donante in¬
uenire. et uob̃ quod in ueni¬
re potuerimus. de promere.
quid sit̾. quod ait: neget se.
Quomodo negat se qui amat
se: Ita uero rationis ẽ: s hu¬
mane. Homo michi dicit. Qꝰ¬
modo negat se qui amat seᷤ
S dicit deus homini. Neget
se: si amat se.Amando enim
se. ꝑdit se: negando se. inue¬
nit se. Qui amat inquit ani¬
mam suam: ꝑdet eam. Iussit
qui nouit qui iubeat:quia
scit consulere. qui potuit in¬
struere:et nouit reparare.
qui dignatus ẽ creare. Qui
amat ꝑdat. Luctuosa res ẽ:

Expanded text:
sufferat. Patienter, inquit, acsufferat. Patienter, inquit, accipiat omnia quae patitur propter me. Et sequatur me. Quo? Quo eum novimus isse post resurrectionem. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris. Ibi nos etiam collocavit. Interim praecedat spes, ut sequatur res. Quomodo debeat praecedere spes, noverunt qui audiunt, Sursum cor. Restat autem quaerere, quantum adjuvat Dominus, et discutere, et illo aperiente intrare, et illo donante invenire, et vobis quod invenire potuerimus depromere, quid sit quod ait, Neget se. Quomodo negat se qui amat se? Ita vero rationis est, sed humanae: homo mihi dicit, Quomodo negat se qui amat se? Sed dicit Deus homini, Neget se, si amat se. Amando enim se, perdit se: negando se, invenit se. Qui amat, inquit, animam, suam, perdet eam . Jussit qui novit quid jubeat, quia scit consulere qui novit instruere, et novit reparare qui dignatus est creare. Qui amat, perdat. Luctuosa res est
Abbreviated transcription (Latin):
nitas mr̃m
et expectatio
sanctitatis ur̃e
de nob̾ sermonem flagitat. In¬
telligunus enim nos: quod hu¬
ic diei congruit disputare de¬
bere. hoc uultis. hoc uolumus.
hoc faciat incuiꝰ manus sunt.
et nos. sermones nr̃i. Donet
facultatem qui tribuit uolũ¬
tatem. In hec enim mrẽs flagra¬
uerunt. Inuisibilium enim a¬
more succensi: usibilia cõtẽp¬
serunt. Quid amauit in se.qui
contempsit et se. ne ꝑderec
se: Templa enimdeierant:
et dm̃ uerum in se habitare
sentiebant: ideo deos falsos
non colebant. Audierant.
sitienter hauserant. medu¬
lisq intimis cordis deadade¬
rant: sibiq quodam modo
inuiscerauerant quod dominꝰ
dixit. Siquis uult post me
uenire: neget semet ipsum.
Neget inquit semet ip̃m: et
tollat crucem suam ⁊ sequat᷑
me. Hinc aliquid uolo dice:
et terret me nr̃a intentio:
get semecip̃m: ec tollat ceucẽ
suam et sequatur me: Intel¬
ligimus quid ẽ. tollat ceutẽ
suam: sustineat tribulatio
nem. Tollat enimẽ ferat:

Expanded text:
nitas martyrum, et exspectatio Sanctitatis vestrae de nobis sermonem flagitat. Intelligimus enim nos quod huic diei congruit disputare debere. Hoc vultis, hoc volumus: hoc faciat in cujus manu sunt et nos et sermones nostri; donet facultatem, qui tribuit voluntatem. In hoc enim martyres flagraverunt: invisibilium enim amore succensi visibilia contempserunt. Quid amavit in se, qui contempsit et se, ne perderet se? Templa enim Dei erant, et Deum verum in se habitare sentiebant; ideo falsos deos non colebant. Audierant, sitienter hauserant, medullisque intimis cordis tradiderant, sibique quodam modo invisceraverant quod Dominus dixit, Si quis vult venire post me? neget semetipsum. Neget, inquit, semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Hinc aliquid volo dicere, et terret me vestra intentio, get semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me? Intelligimus quid est, Tollat crucem suam; sustineat tribulationem suam: tollat enim est ferat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ergo. nega te : Noli
tu ip̃e uiuere in te. Quid est
noli tu ipse uiuere inte : Noli
facere uoluntatem tuam: s
illius qui habitat in te. Item

Expanded text:
Quid est ergo, Nega te? Noli tu ipse vivere in te. Quid est, Noli tu ipse vivere in te? Noli facere voluntatem tuam, sed illius qui habitat in te. SERM
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ fuerint imꝑata. humilẽ
studeatis habere obedientiam.
Oremus ergo pariter dilectis¬
simi: ut ep̃atus meus ⁊ michi
ꝓsit ⁊ uobis. Michienim pro¬
derit. si facienda dicam: uobis.
si faciatis audita. Si enim et
nos ꝓuobis.⁊ uos pro nobis.
cum ꝑfecto caritatis amore in¬
desinent̾ orauerimus: ad eter¬
uam beatitudinem auxilian¬
te dño feliciter ueniemus

Expanded text:
vobis fuerint imperata, humilem vobis fuerint imperata, humilem studeatis habere obedientiam. Oremus ergo pariter, dilectissimi, ut episcopatus meus mihi prosit, et vobis. Mihi enim proderit, si facienda dicam; vobis, si faciatis audita. Si enim et nos pro vobis, et vos pro nobis cum perfecto charitatis amore indesinenter oraverimus, ad aeternam beatitudinem, auxiliante Domino, feliciter veniemus
Abbreviated transcription (Latin):
Corripiendi sunt inquieti:
pusillanimes consolandi. In¬
firmi suscipiendi: contradi¬
centes redarguendi. Insidian¬
tes cauendi: imꝑiti docendi
Delidiosi excitandi: contentio¬
si cohibendi. Superbientes
repͥmendi: litigantes pacan¬
di. In opes adiuiiandi: oppssi
liberandi. Boni approbandi : mabi
tołandi. dt amandi. Inhac tanta. et
aduinate nos ⁊ orando ⁊ ob¬
temperando: ut nos uob̃ nõ
nu uobis hoc expedit ut ꝓ
salute ur̃a dei miscłiam studea¬
mus orare: ita ⁊ uob̾ oportet
ꝓnobis ad dominum preces
fundere. ne hoc incongeuum
uidicemus. quod apłm fecisse
cognoscuus. Nam in tantũ
se apud dñm commendari o¬
rationib cupiebat: ut ip̃e õr
hoc debemus loqui: quod et
nos ip̃os cohortari et nos pos¬
sit instruere. Sicut enim no¬
bis cum grandi timore ac sol¬
sicitudine cogitandum est.
qualit̾ pontificatꝰ offitium.
sine reprehensione possimꝰ
implere: ita ⁊ auobis obser¬
uandum ẽ. ut ad omnia q̃

Expanded text:
Corripiendi sunt inquieti, Corripiendi sunt inquieti, pusillanimes consolandi, infirmi suscipiendi, contradicentes redarguendi, insidiantes cavendi, imperiti docendi, desidiosi excitandi, contentiosi cohibendi, superbientes reprimendi, litigantes pacandi, inopes adjuvandi, oppressi liberandi, boni approbandi, mali tolerandi, omnes amandi. In hac tanta, et adjuvate nos et orando et obtemperando; ut nos vobis non nim vobis hoc expedit, ut pro salute vestra Dei misericordiam studeamus orare; ita et vos oportet pro nobis ad Dominum preces fundere. Ne hoc incongruum judicemus, quod Apostolum fecisse cognoscimus. Nam in tantum se apud Deum commendari orationibus cupiebat, ut ipse omni hoc debemus loqui, quod et nosmetipsos cohortari et vos possit instruere. Sicut enim nobis cum grandi timore ac sollicitudine cogitandum est, qualiter pontificatus officium sine reprehensione possimus implere: ita et a vobis observandum est, ut ad omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicam hoc me retribuere qd
pasco oues eiꝰ: etiam hoc facio.
non ego s gratia dei metum.
Ubi ergo retributor inuemar.
cum ubiq premar: Et tamen
quia gratis amamus. quia
oues pascimus: mercedem q̃¬
rimus. Qnomodo fiet iftud̾.
Quomodo cõnuenit gratis
amo ut pascam: et mercedem
posco quia pasco: Dullomodo fi¬
eret hoc: nullo modo merces
queretur abeo qui gratis ama¬
tur: nisi merces eẽt ip̃e qui ama¬
tur. Nam si hoc retribuimus
ꝓeo quod nõn redemit. quia eiꝰ
ꝑascimus oues: ꝓ ed ip̃o quid re¬
tribuimus quod nos fecit eẽ. pa¬
stores: Mali namq pastor az:
anobis absit: nr̃a malitia sumꝰ
Bomi uõ. qd̾ abillo nobis ad sit:
nisi eus gratia ẽẽ. ñ possumꝰ
Unde nos frẽs mei ꝑrecipien¬
tes rogamus uos: ne in ua¬
cuum grãm dei suscipiatis. Fa¬
cite nr̃m ministerium feue¬
tuosum. Dei agricultura esti.
Extrinsecus accipite planta¬
torem atq rigatorem: intrin¬
secus uero incrementi datorẽ.

Expanded text:
dicam hoc me retribuere, quod dicam hoc me retribuere, quod pasco oves ejus; etiam hoc facio, non ego, sed gratia Dei mecum . Ubi ergo retributor inveniar, cum ubique praeveniar? Et tamen quia gratis amamus, quia oves pascimus, mercedem quaerimus. Quomodo fiet istud? Quomodo convenit, Gratis amo ut pascam; et, Mercedem posco quia pasco? Nullo modo fieret hoc, nullo modo merces quaereretur ab eo qui gratis amatur, nisi merces esset ipse qui amatur. Nam si hoc retribuimus pro eo quod nos redemit, quia ejus pascimus oves; pro eo ipso quid retribuemus, quod nos fecit esse pastores? Mali namque pastores, quod a nobis absit, nostra malitia sumus: boni vero, quod ab illo nobis adsit, nisi ejus gratia esse non possumus. Unde et vos, fratres mei, praecipientes rogamus, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Facite nostrum ministerium fructuosum. Dei agricultura estis . Extrinsecus accipite plantatorem atque rigatorem; intrinsecus vero incrementi datorem.