comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plenius consummam dxm ipsacre¬
atura liberabitur a seruitute corru¬
ptionis. in libertatem glorie filiorum
dei. Hec erit libertas glorienam sed̾a
est gratie. prima nature. Restat simi¬
litudinem in rectitudine. rectitudine
in pace reperire. Rectum quippe legi¬
tur deus hominem fecisse. sed ipse
se miscuit questionib infinitis. Quã¬
diurectus fuit. nec ⁊ elus ernec scien¬
tia defuit. Sienim alterum deesset.
reccitudo utiq elaudicaret. Sienim
uel seiret et nollet. uel uellet recte agͥe
et nesciret. quomodorectus esset : Sci¬
endo igitur rectitudo diuinam sa¬
pientiam. bene uolendo diuinã
bonitatem imitatur. Sciendo gͥ
et uolendo bonum homo rectus effici¬
tur. merito similis est illi factus. deqͦ
legitur. Rectus dominus deus noster
et non est iniquitas in eo. Huius aũt
similitudinis sicut geminũ diximꝰ ẽe ꝓ¬
rt̃ faͤctũ sic dupplicem constat esse cor¬
ruptionem. E orrumpitur enim scien¬

Expanded text:
plenius consummanda; dum ipsa creplenius consummanda; dum ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei Haec erit libertas gloriae, nam secunda est gratiae, prima naturae. Restat similitudinem in rectitudine, rectitudinem in pace reperire; Rectum quippe legitur Deus hominem fecisse, sed ipse se miscuit quaestionibus infinitis . Quandiu rectus fuit, nec zelus ei, nec scientia defuit, si enim alterutrum deesset, rectitudo utique claudicaret. Si enim vel sciret et nollet, vel vellet recte agere, et nesciret, quomodo rectus esset? Sciendo igitur rectitudo divinam sapientiam, bene volendo divinam bonitatem imitatur. Sciendo igitur et volendo bonum homo rectus efficitur, merito similis illi factus, de quo legitur: Rectus Dominus Deus noster, et non est iniquitas in eo . Hujus autem similitudinis sicut geminum diximus esse profectum, sic duplicem constat esse corruptionem. Corrumpitur enim scien
Abbreviated transcription (Latin):
consequtionem. que est prelibatõ satie¬
tatis. In amicis perficitur. per mundici¬
am cordis et pacem. que se ita casto et¬
et̾no uinculo complecturtur. ut ab
in uicem cum per fecte fuerĩt:
nequeant separari. In altera
siquidem scilicet immundicia cordis.
reparatur imago. in altera .l. pace
similitudo innouatur. Est autem.
imago in libertate. sicut dictum est.
similitudo in rectitudine. libertas. ñ
diumam imitatur potentiam. eunis
corcuptio est superbia. corruptionis
pena infirmitas. reparatio humilitas.
per quam mundicia cordis acquiri¬
tur. Secundum illud. Asperges me
ysopo et mundabor. Undebeatus
augustinus. Quid appetit superbia
nisi potentiam: Quam si ad bene a¬
gendi facilitatem referamus. non in¬
uenit nisi anima perfecte deo subdita.
et ad eius regimen summa caritate ꝯ¬
uersa. Ecce perfectio libertatis in pre¬
senti est. liberum esse a seruitute pec¬
cati. que est cordis mundiia in futuro

Expanded text:
consecutionem, quae est praelibatio satieconsecutionem, quae est praelibatio satietatis. In amicis perficitur per munditiam cordis et pacem, quae se aeterno vinculo complectuntur, ut ab invicem, cum perfectae fuerint, nequeant separari. In altera siquidem, scilicet in munditia cordis, reparatur imago; in altera, id est parte, similitudo innovatur. Est autem imago in libertate, sicut dictum est, similitudo in rectitudine; libertas enim divinam imitatur potentiam cujus corruptio est superbia, corruptionis poena infirmitas, reparatio humilitas, per quam munditia cordis acquiritur, secundum illud: Asperges me hyssopo, et mundabor . Unde bene Augustinus: Quid appetit superbia nisi potentiam? Quam si ad bene agendi facilitatem referamus, non invenit nisi anima perfecte Deo subdita, et ad ejus regimen summa charitate conversa. Ecce perfectio libertatis in praesenti est, liberum esse a servitute peccati, quae est cordis munditia, in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
imago deformata per grãm reformat᷑.
sed et similitudo deipenitus amissa inia¬
gini superducitur. in eo minor imagi¬
reperitur. monas nonaginta nouem
additur possessio domino suo restituit᷑.
et intantum ei assimilatur. ut idem
uolendo. unus cum eo spiritus efficia¬
tur. Secundum illud. Qui ad heret
deo. unus spiritus est. Que similitu¬
do plena erit cum plene apparuerit.
Secundum illud. Scimus quia eum
apparuerit similes ei erimus quoni¬
am udebimus eum sicuti est. Interĩ
quanidii ex parte cognoscimus. ex
parce assimilamur. tanto uicinius si¬
militrdini accessuri. quanto mundi¬
ori corde deum clarius inspecturi. S
hec perfectio reseruatur amicis. mici¬
atur in ministris. Proficit paulatim
infiliis. In miristris iniciatur siue po¬
tius preparatur. per paupertatem sp̃c.
et mansuetudinem. Infiliis ꝑ esurrieri
iusticie. et misericordie exequtionem
proficit et prelibatur. Pficit per desi¬
derii esuriem. prelibatur per miscdie

Expanded text:
imago deformata per gratiam reformatur, imago deformata per gratiam reformatur, sed et similitudo Dei prius amissa imagini superducitur, in eo minor imagimonas nonaginta novem additur ; possessio domino suo restituitur, et intantum ei assimilatur, ut idem volendo unus cum eo spiritus efficiatur, secundum illud: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Quae similitudo plena erit, dum plene apparuerit, secundum illud: Scimus, quia cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Interim quandiu ex parte cognoscimus, ex parte assimilamur, tanto vicinius similitudini accessuri, quanto mundiori corde clarius inspecturi. Sed haec perfectio reservatur amicis, initiatur in ministris. Proficit paulatim in filiis, in ministris initiatur, sive potius praeparatur per paupertatem spiritus et mansuetudinem. In filiis per esuriem justitiae, et misericordiae exsecutionem, proficit et praelibatur. Proficit per desiderii esuriem, praelibatur per misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
mana a diuirra dissidet uoluntate.
Posiusti inquit me contrarium tibi ⁊
factus sum michimet ipsi grauis. et il¬
lud. Quia restitit illi et pacem habuit:
Pacem quippe nullus habere potest
donec ad uersario illi consentiat. qui
fieri uoluit pax nostra. faciens utraq
unum. dans pacem his qui longe. et
pacem his qui prope. Cum per hurus
gratiam humana uoluntas suscitata
de puluere. et detersa ei consentiendo
bonum uelle incipit. tunc ad altissi¬
mi gloriam bona uoluntas ad pacem
reconciliata redit. nec alteri ex hoc de¬
betur gloria. nisi ei cnius sola hoc in
conuerso oꝑaturgratia. Qui consenti¬
ens paulus dicebat. gratia dei sum. id
quod sum. H inciam efficitur homo
filius dei per gratiam. Secundum illd
uoluntarie genuit nos uerbo uerita¬
tis. qui pruis carni consentiendo. ꝓ¬
sentiendo propua uoluntate suus fue¬
rat per naturam. uel diaboli mala ue¬
luntate ei consentiende ꝑro culpãta.
bonum igitur uolendo. non solum

Expanded text:
mana a divina dissidet voluntate: mana a divina dissidet voluntate: Posuisti, inquit, me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis . Et illud: Quis restitit illi, et pacem habuit? Pacem quippe nullus habere potest, donec adversario illi consentiat, qui fieri voluit pax nostra, faciens utraque unum, dans pacem his qui longe et pacem his qui prope. Cum per hujus gratiam humana voluntas suscitata de pulvere, et detersa, ei consentiendo bonum velle incipit, tunc ad Altissimi gloriam bona voluntas ad pacem reconciliata redit; nec alteri ex hoc debetur gloria, nisi ei cujus sola hoc in converso operatur gratia. Cui consentiens Paulus dicebat: Gratia Dei sum, id quod sum. Hinc jam efficitur homo filius Dei per gratiam, secundum illud: Voluntarie genuit nos verbo veritatis . Qui prius carni constiendo propria voluntate suus fuerat per naturam; vel diaboli, mala voluntate ei consentiendo. Bonum igitur volendo, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. nec turbari. Est etiamin alio
rationalis hominis ueluntas ÷ fac
pro nutu suo ordinat. et sic preest uni¬
uersis. ut sit todus insingulis. sie ratio¬
nalis uoluntas in toto corpore suo. qͣi
in suo quadam mundo ubiq tota. cum
in se sit una solo nutu singula mouet
membra. imperat sensib. proueat
appecitus. et in uarios fere singulis
momentis se commutat affectus. Nc̃
enim se in fidutiam erigit. ninc mfi¬
dentiam deieit. nunc odio. nunc amo¬
re ducitur. nunc gaudio. nuc merore
distrahitur. nunc approbata et uẽhe¬
menter desiderata subito decestatur.
et ita toti corpori compatitur. ut sin¬
gulis membris. non tam membra ꝙͣ
ipsa pati iuudeatur. Ecce quam simĩ¬
lis est illi de quo legitur. Spiritus do¬
iuri repleuit orbem terrarum et hoc
quod continet omnia scientiam ha¬
bet uocis. Omnium est enim arti¬
fex omnem habens uircutem omĩa
prospiciens. S uide quam deformis
sit hec imago. quamdiu uoluntas hu¬

Expanded text:
valeat, vel turbari. Est etiam in alio quodam valeat, vel turbari. Est etiam in alio quodam rationalis hominis voluntas factpro nutu suo ordinat et sic praeest universis, ut sit totus in singulis; sic rationalis voluntas in toto corpore suo quasi in suo quodam mundo ubique tota, cum in se sit una, solo nutu singula movet membra, imperat sensibus, procreat appetitus, et in varios fere singulis momentis se commutat affectus. Nunc enim se in fiduciam erigit, nunc in diffidentiam dejicit; nunc odio, nunc amore ducitur: nunc gaudio, nunc moerore distrahitur; approbata et vehementer desiderata subito detestatur et ita toti compatitur, ut in singulis membris non tam membra quam ipsa pati videatur. Ecce quam similis est illi, de quo legitur: Spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis . Omnium est enim artifex, omnem habens virtutem, omnia prospiciens . Sed vide, quam deformis sit haec imago quandiu voluntas hu
Abbreviated transcription (Latin):
cedens. Secundiaillud. m imagine
pertransit homo. multum tamen re¬
mota. quamuis enĩ liberum sit ei
illid. Et ui dit deus cumcta que tece¬
rat et erant ualde bona. que ex creati¬
one posse non peccare. et pesse pec.¬
care accepit: peccande meruit. ut.
que cum potuit noluit. iam per se.
ne uelle possit nec etiam si uelit non
peccare non possit. Aqua miseria nõ
liberatur. nisi gratia illius qui dicit.
Siuos filius liberau̾it uere liber eritis.
Cuius gratia reformatur in bonis ima¬
go peccato deformata. ut que inpa¬
radiso accepit. posse nonpeceare. et pes¬
se nen turbari. pre his interim acci¬
piat nec peccato nes miseria supe¬
rari. Licet enim et peccet. et frustra
et misere conturbetur. tamen eam
ei non imputatur. quia iam nichil
dampnationis est. his qui sunt in. xͤ¬
shesu. qui non secundum carnemam¬
bulant. Tandem autem sic reforma¬
tarta confirmabitur. et conformabi¬
tur duune libertati. ut nec peceare

Expanded text:
cedens, secundum illud: In imagine cedens, secundum illud: In imagine pertransit homo , multum tamen remota. Quamvis enim liberum sit ei illud: Et vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona , quae ex creatione posse non peccare, et posse peccare accepit; peccando meruit, ut quae cum potuit noluit, per se nec velle possit, nec etiamsi velit, non peccare non possit. A qua miseria non liberatur, nisi gratia illius, qui dicit: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Cujus gratia reformatur in bonis imago peccato deformata, ut quae in paradiso accepit posse non peccare, et posse non turbari, pro his interim accipiat, nec peccato, nec miseria superari. Licet enim et peccet, et frustra et misere conturbetur, tamen jam ei non imputatur, quia jam nihil damnationis est his, qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant . Tandem autem sic reformata ita confirmabitur et conformabitur divinae libertati, ut nec peccare
Abbreviated transcription (Latin):
aut uult qd̃ ñ uult. Qd̃ eninegaũpetrꝰñ
e cessitatis fuit. sed uoluntatis. que iim
quamipsa sibi intulit: non ab alio
quam ase pertulit. et qui dolens ⁊
coaetius xp̃mnegauit. non tamen
nisi uolens. quia intare uelebat mor¬
tem. infirma quidem uoluntate.
sed tamẽ uoluntate. Namin quib.
erat sana ueluntas. occsdi poterant.
flecti non poterant. Uide quam libe¬
ra sit rationalis uoluntas. siue in bo¬
uo siue in male. que etiam apud in¬
feres immobilis ꝑ seuerat. Nam qued
diabolus et quilibet cum ee damp¬
ratius apudinferos. iam bonum uel¬
let non ualet. non molenta uel alie¬
na facit oppressie. sed sua ipsius in.
malo obstinata uoluntas. Sicut et
quod angelus in celo malum uelle
non potest: non facit neccessitas.
sed firma in bono ueluntas. et uolũ¬
taria firmitas. lbera est ergo inutro¬
q uoluntas sed hec libertas in male
homine misera est et infirma. Et
licet a dei unagine peratus non re¬

Expanded text:
aut vult, aut vult, ecessitatis fuit sed voluntatis; quae vim quam ipsa sibi intulit, non ab alio quam a se pertulit; et qui dolens et coactus Christum negavit, non tamen nisi volens quia vitare volebat mortem, infirma quidem voluntate, sed tamen voluntate. Nam in quibus erat sana voluntas, occidi poterant, flecti non poterant. Vide, quam libera sit rationalis voluntas, sive in bono, sive in malo: quae et apud inferos immobilis perseverat. Nam quod diabolus, et quilibet, cum eo damnatus apud inferos jam bonum velle non valet, non violenta vel aliena facit oppressio, sed sua ipsius in malo obstinata voluntas, sicut et quod angelus in coelo malum velle non potest, non facit necessitas, sed firma in bono voluntas, et voluntaria firmitas. Libera est ergo ad utraque voluntas, sed haec libertas in malo homine misera est et infirma; et licet a Dei imagine penitus non re
Abbreviated transcription (Latin):
ta. quanto in diuersa diuĩi sa. Se¬
cundum illud. Sollicita es et turba¬
ris erga plurima. cum unum sit ne¬
cessarium. Quam ineuutatera ha¬
bere se gloriabatur propħa. cum di¬
ceret. Unam petii a domino. hane
requiram. Alit̾ igitur uoluntas ho¬
minis una est ꝑ naturam. Alit̃ per
gratiam. In eo quod est ꝑ naturam
imaginemn in eo quod per gratiam.
deisimilitudinem representat. Sub¬
stantia quippe quadam imagine di¬
uinitatem uidetur iitarlin qua ta¬
lis est creata. ut in ea eternaliter per¬
seueret. Licet enim habuerit iraitium.
cum damen ignorat occasum. quod
eterratati similius. quod non sit
ipsa eternitas: Non enm rationali
carent uolurtate in sani. infantes .
ueletiam dormientes. licet usum dis¬
cernendinon habeant. Quid ratio¬
nali uoluntate petentie duine sum¬
luis: que ita libera creata est. ut nulla
uicogi pessit. nulla neccessitate mta¬
riꝰ. Nemo eram non uult quod uult.

Expanded text:
ta, quanto in diversa divisa, seta, quanto in diversa divisa, secundum illud: Sollicita es et turbaris erga plurima, cum unum sit necessarium? Quam unitatem habere se gloriabatur Propheta, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram . Aliter igitur voluntas hominis una est per naturam, aliter per gratiam. In eo quod est per naturam, imaginem; in eo quod est per gratiam, Dei similitudinem repraesentat. Substantiva quippe quadam imagine divinitatem videtur imitari, in qua talis est creata, ut in ea aeternaliter perseveret. Licet enim habuerit initium, cum tamen ignoret occasum, quid aeternitati similius, quod non sit ipsa aeternitas? Non enim rationali carent voluntate insani, infantes, vel etiam dormientes; licet usum discernendi non habeant. Quid rationali voluntate potentiae divinae similius, quae ita libera creata est, ut nulla vi cogi possit, nulla necessitate mutari? Nemo enim non vult quod vult;
Abbreviated transcription (Latin):
pter seipsum diligitur. ꝑ hane quip¬
pe similes illi efficimur. qui sola bo¬
ratate sua solem suum oriri facit suꝑ
bonos et malos et pluit super uistos
et in iustos. Siẽsie pater uerbura et
spiritus testimonium dant in celo. in
homine scilioet talib uirtutum lu¬
minarib sllustratio. quod silius sit
cestimonium perhibet spicitui nr̃o.
quod et filii dei. et xpisti coheredes
sumus. et spiritum ad optionis filioꝵ
accepimus. clamantem in nobis abba
pater. Inuenimus in nobis imaginem
trinitatis. super est unitatem. in trini¬
tate. et trinitatem in unitate aliqua
in nobis similitudine licet longe dissiłi
reperire. Quid igitur sunt hec tres uir¬
tutes. nisitres sicut diximus moderate
et ordinate affeetiones: Quid autem
sunt iste affectionez in homine insi
una hominis uoluntas. que cum dres
hoͥrum affectionum habeat effectus
in opere exterius. una tamen per¬
seuerat interius ÷ tanto ampluis
una. quanto uni deo propinquius
coniuncta: tanto ab unitate remo¬

Expanded text:
pter seipsum diligitur? Per hanc quippe similes illi efficimur, qui sola bonitate sua solem suum oriri facit super bonos et malos; et pluit super justos et injustos . Sic sic Pater, Verbum et Spiritus sanctus, testimonium dant in coelo; in homine scilicet talibus virtutum luminaribus illustrato, quod Filius sit testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei, et Christi cohaeredes sumus, et Spiritum adoptionis filiorum accepimus, clamantem in nobis: Abba Pater . Invenimus in nobis imaginem Trinitatis: superest unitatem in Trinitate, et Trinitatem in unitate, aliqua in nobis similitudine, licet longe dissimili, reperire. Quid igitur sunt hae tres virtutes, nisi tres, sicut diximus, moderatae et ordinatae affectiones? Quid autem sunt istae affectiones in homine, nisi una hominis voluntas, quae, cum tres harum affectionum habeat affectus in opere exterius, una tamen perseverat interius; tanto amplius una, quanto uni Deo propius conjuncta; tanto ab unitate remo
Abbreviated transcription (Latin):
gratie erus accedamus. qui manda¬
ta eius fortiter adimplemus. Unde
scriptum est. Sidutia magna apud de¬
um est elemos. et alibi. In hoc cognos¬
cimus quod translati sumus de mor¬
te ad uitam. quod diligimus fratres.
Quienim hñs substantiam mundi.
uiderit fratrem suum neccesse habere.
et clauserit iuscera sua abeo. non
est tantas patris. que uera uita est.
meo. S ħ testimonia uirtutum que
ad meritum dantiu quantumcumq
firma uideantur signatamen uictui¬
tum potius siuit quam uirtutes. St̃
enm bonis et malis comimunia.⁊
ita a fatius uirginib. inmo et qͣn¬
doq fortius quam a prudentiorib
rum studiis comparentur. aut nul¬
la. ant exigna Hec illis collata in¬
debuntur. s si tranitero. corpus me¬
um ita ut ardeam. et sidistͥbuero õs facuil¬
tates meas in cibos ꝓauꝑerũ ⁊ si habuero

Expanded text:
gratiae ejus accedamus, qui mandagratiae ejus accedamus, qui mandata ejus fortiter adimplemus. Unde scriptum est: Fiducia magna apud Deum est eleemosyna . Et alibi: In hoc cognoscimus, quoniam translati sumus de morte ad vitam, quod diligimus fratres. Qui enim habens substantiam hujus mundi viderit fratrem suum necesse habere, et clauserit viscera sua ab eo, non est charitas Patris, quae vera vita est, in eo . Sed haec testimonia virtutum, quae ad meritum dantur, quantumcunque firma videantur, signa tamen virtutum potius sunt, quam virtutes. Sunt enim bonis et malis communia; et ita a fatuis virginibus, imo et quandoque fortius quam a prudentioribus rum studiis comparentur, aut nulla, aut exigua, haec illis collata videbuntur. Sed si tradidero corpus meum, ita ut ardeat, et si distribuero omnes facultates me
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ceteri homineᷤᷤ raptores in iusti
ad ulterii. Iemino bis in sabbato de¬
cimas do omnium que possideo. Su¬
perbus quippe et atrogans. non ius¬
tum se esse tantum sed nstiorem cete¬
ris apparere gloriabatur. et conten¬
tus testimonio hominum. noluit at¬
tendere suum. cuiq enim testimoniũ
predicte. ut enum de ceteris taceam
atrende quantum in abstmentierar¬
tute profeceris. que omnium princi
puim et sundamertum. nutrreq
uctutum. sine qua nullus ad ueliqͣs
est accessus. Ingred̾e et explora oms
conscientie tue recessus. quomodo se
habeant mieriora et exteriora tua.
si forte necessaria ne dicam superflua
desint. Si idem nultus. ioem o euli.
sermo non dispar. eadem mertis
tranquillitas. que fuerat cum ad eẽne.
Hinc pͥane quam constans. quam fir¬
mus sis. in proposito uartutis luce tibi
clacius apparebit. alpud deum au¬
tem testimonium nobis hec prebent
fiducie. ut confidenter ad thronum.

Expanded text:
sicut caeteri homines raptores, injusti, sicut caeteri homines raptores, injusti, adulteri. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo . Superbus quippe et arrogans non justum se esse tantum, sed justiorem caeteris apparere gloriabatur; et contentus testimonio hominum noluit attendere suum: cuique enim testimonium praedictae. Ut enim de caeteris taceam, attende quantum in abstinentiae virtute profeceris, quae omnium principium est, et fundamentum nutrixque virtutum, sine qua nullus ad reliquas est accessus. Ingredere et explora omnes conscientiae tuae recessus, quomodo se habeant interiora et exteriora tua, si forte necessaria, ne dicam superflua desint. Si idem vultus, iidem oculi, sermo non dispar, eadem mentis tranquillitas quae fuerat, cum adessent. Hinc plane quam constans, quam firmus sis in proposito virtutis, luce tibi clarius apparebit. Apud Deum autem testimonium nobis haec praebent fiduciae, ut confidenter ad thronum
Abbreviated transcription (Latin):
te et dabituruobis. In ea quippe men¬
sura qua mensi fueritis rementietur uo¬
bis. et apostolus. Qui parce seminat
parce et metet. et quiseminat in bene¬
ditionib de benedictiorib et metet.
Tunc qͥppe or̃o ad dm̃ drrecta sñ offendicło pe¬
netrat celos cũ ieiuio ⁊ elemosina. uelut du¬
ab alis ab infimiseuecta ieumio uelut bni¬
uelut dextera. et fortior proficit et gub̾¬
nad: Ala ienmii troz pennas habet pͥn¬
cipales. Ieninandum est enim ab illici¬
to actu. Ab illecebroso motu. Ab illiti¬
ente affectu. Tres qͦq elaino sirpenne ft̃
principales. ut subueniat quis proxi¬
mo sermone. Subueniat de suo. uel
deserinendo ei. uel orando. ꝓipso. ħ
funt que primum testimonium dant
in terra. Testimonium apud hoĩes.
testimonium cuiq apud se ipsum. E
testimonium apud deum. Apud ho¬
mines destimoraum iusticie. emi inr¬
tebatur pharisens ille. cum diceret.
Deus gratias ago tibi. quia non sum

Expanded text:
te et dabitur vobis. In ea quippe mente et dabitur vobis. In ea quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis . Et Apostolus: Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Tunc enim oratio ad Deum directa sine offendiculo penetrat coelos, cum jejunio et eleemosyna velut duabus alis ab infimis evecta, jejunio velut sinivelut dextera et fortiori proficit et gubernatur. Ala jejunii tres pennas habet principales. Jejunandum est enim ab illicito actu, ab illecebroso motu, ab illiciente affectu. Tres quoque eleemosynae pennae sunt principales, ut subveniat quis proximo sermone, subveniat de suo, vel deserviendo ei, vel orando pro ipso. Haec sunt, quae primum testimonium dant in terra. Testimonium apud homines, testimonium cuique apud seipsum, et testimonium apud Deum. Apud homines testimonium justitiae, cui innitebatur Pharisaeus ille, cum diceret: Deus gratias ago tibi; quia non sum
Abbreviated transcription (Latin):
incipiendum. Unde et legitur. quod
eo baptizato et orante. et apertis suꝑ
cum celis ductus in desertum a spiritu
ubi eum icumasset quadraginta die¬
b et quadraginta noctib postea esu¬
riit. Hec usq ad passionem suam post¬
ea numquam omittens sic alternatis
uicib exercuit. ut non unum confun¬
deretur ab altero. sed noctem orationi
deputans diem ieiunio. predicationi
et curationi ꝑtransiret benefaciendo.
et curando opressos a demonio. Nec
solum exemplonos ad hec studuit in¬
unitare. s et uerbis commendare cura¬
uit dicens. Hoc genus non eicitur r¬
si in oratione. et ieuinio. Dulcedo si¬
quidem orationis. et intime compun¬
ctionis affectio. male cdulces carnis af¬
fectiones et immissionis ꝑ angelos ma¬
los: extundere consueuit. Ieiunium
uero exterius ad hibitis temptationib
et occatõnib peccati obruando resistit.
Helemosina ieimo et oratione munda¬
tis sanitatis gaudia et munera gratia¬
rum aequirit. sicut ait dominus. da¬

Expanded text:
incipiendum. Unde et legitur, quod eo baptizato et orante, et apertis super eum coelis, ductus sit in desertum a spiritu, ubi cum jejunasset quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, postea esuriit . Haec usque ad passionem suam postea nunquam omittens, sic alternatis vicibus exercuit, ut non unum confunderetur ab altero; sed noctem orationi deputans, diem jejunio, praedicationi et curationi, pertransivit benefaciendo et curando oppressos a daemonio . Nec solum exemplo nos ad haec studuit invitare, sed etiam verbis commendare curavit, dicens: Hoc genus non ejicitur, nisi in oratione et jejunio . Dulcedo siquidem orationis et intimae compunctionis affectio male dulces carnis affectiones, et immissiones per angelos malos extundere consuevit. Jejunium vero exterius adhibitis tentationibus et occasionibus peccati obviando resistit. Eleemosyna jejunio et oratione mundatis, sanitatis gaudia et munera gratiarum acquirit, sicut ait Dominus: Da
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens de hoc se oleo a suo redimat
creditore. et decetero ad uictum et in¬
tam: tanta olei sufficiat plenitudo.
Hoc nobis obeata mafa primo de
utero tuo. postea deore proflircit. et
quem pariendo pͥma mũdo ꝑdido salute edi¬
disti: prima etiam nominando eiusd̃
salutis gratiam prodidisti. Tu saluato¬
rimundi intranti mundum porta ex¬
trasti. tu accedentib pastorib adeũ
porta patuisti. Per te magi cum mune¬
rib stella preduce. et portam ostend̃e¬
te ad eam intrauerunt. perte hõdie

Expanded text:
sapiens de hoc se oleo a suo redimat sapiens de hoc se oleo a suo redimat creditore; et de caetero ad victum et vitam tanta olei sufficiat plenitudo. Hoc nobis, o beata Maria primo de utero tuo, postea de ore profluxit, et quem pariendo prima mundo perdito salutem edidisti, prima etiam nominando ejusdem salutis gratiam prodidisti. Tu Salvatori mundi intranti mundum porta exstitisti; tu accedentibus pastoribus ad eum porta patuisti. Per te magi cum muneribus stella praeduce et portam ostendente ad eum intraverunt. Per te usque
Abbreviated transcription (Latin):
MaRie infusum. clausum apud eũ
septem dieb permansit. et die os¬
talla per eam non tam effusum qͣm
reuelatum fuit. quia pauca ad huc
erant uasa que tantam olei ple¬
intudinem capere sufficerent et non¬
dum uenerat horailla qͦ mortuo urro
uasa uacua non pauca mutuo mue¬
niret. quib oleum infusum usq ad
effufionem excres ceret. Usq hodie.
hoc oleumuasis uaciis infundere
MaRia non cessat dum nominis hu¬
ius suauitatem inexpertis diuinitus
reuelatam. uelut lactis dulcedinem:
ex uberib maternis instillat. Et lieet
hoc oleo perfuse adolescentule nimis eum
diligeredicantur. et nomen eius ole¬
um fateantur effisum. interim tñ
dum peregrinamur a domino. in¬
fusum potius fatendum est quam
effusum. et currere dicende sunt ad¬
olescentule potiusin odore: quam
munguenti exinaniti et consũma¬
te caritatis ardore. nec stabit hoc ole¬
um donecuasa deficiant. et conscien¬
tiarum ostiis apertis queq uirgo

Expanded text:
Mariae infusum, clausum apud eum Mariae infusum, clausum apud eum septem diebus permansit, et die octava per eam non tam effusum quam revelatum fuit; quia pauca adhuc erant vasa, quae tantam olei pleitudidinem capere sufficerent, et nondum venerat hora illa, qua mortuo viro vasa vacua non pauca mutuo inveniret, quibus oleum infusum, usque ad effusionem excresceret. Usque hodie hoc oleum vasis vacuis infundere Maria non cessat, et nominis hujus suavitatem inexpertis divinitus revelatam velut lactis dulcedinem ex uberibus maternis instillat. Et licet hoc oleo perfusae adolescentulae nimis eum diligere dicantur et nomen ejus oleum fateantur effusum, interim tamen, dum peregrinamur a Domino, infusum potius fatendum est, quam effusum; et currere dicendae sunt adolescentulae potius in odore, quam in unguenti exinaniti et consummatae charitatis ardore ; nec stabit hoc oleum, donec vasa deficiant, et conscientiarum ostiis apertis quaeque virgo
Abbreviated transcription (Latin):
tranffusa. undeet ab angelo dicta
est in mulierib benedicta. non selũ
quia eue maledictio per eam est in
benelictionem conuersam sed qd
etiam ea mediante: spiritalem a d̾o
accipere merinmus benedictionem.
et benedicendiminorib: per shesitin
accepuus potestatem. donectamdẽ
infine. omni celesti beneclictione. et
gratia repleti selum iam dominum
laudare et beneticere habeamtis.
dicentes. benedictus qui uenit in
nomine domimi. et cum elisa beth
ad maRlam. benetlictus fructus
uentris tui. Ex altabitur siquidẽ
dominus solus indie illa et uelut
in resurrectionis octaua completa
generali circumcisione. ut eam ne¬
qr nubant. neq nubantur. sed pe¬
nitus tollatur de meilio membri
genitalis officium qued per absci¬
sionempreputii abrahe ostensum
est interim castigamdum. ex tunc
nomen ihesu quam sit super om¬
ne nomen benedictum. adorandũ.
atq laudandum: luce clarius
omnib aꝑparebit. tunc uerehoc
nomen oleum effusum erit. quod
primo per gabrielem archaingłin

Expanded text:
transfusa: unde et ab angelo dicta est in mulieribus benedicta; non solum quia Evae maledictio per eam est in benedictionem conversa; sed quod etiam ea mediante spiritualium a Deo accipere meruimus benedictionem, et benedicendi minoribus, per Jesum accepimus potestatem, donec tandem in fine omni coelesti benedictione et gratia repleti, solum jam Dominum laudare et benedicere habeamus, dicentes: Benedictus qui venit in nomine Domini ; et eum Elizabeth ad Mariam: Benedictus fructus ventris tui . Exaltabitur siquidem Dominus solus in die illa; et velut in Resurrectionis octava completa generali Circumcisione, ut jam neque nubant, neque nubantur, sed penitus tollatur de medio membri genitalis officium, quod per abscissionem praeputii Abrahae ostensum est, interim castigandum, ex tunc nomen Jesu quam sit super omne nomen benedictum, adorandum atque laudandum, luce clarius omnibus apparebit: tunc vere hoc nomen oleum effusum erit, quo primo per Gabrielem archangelum
Abbreviated transcription (Latin):
singłas ebdomadas iucissitudines scdm
legis p̃cepta ẜuabant. Leuitas etiã scła
legemelectos ordinabant:ce musicis in¬
strum̃tis ꝓut moyses instituerat psalłe
faciebant. Primogenitũ aũi hoĩs atq mi¬
mũdoꝵ animaliũ p̾tio reclimebant: pͥmi¬
liuos q arboꝵ fructꝰ in esũ sacerdotib cede¬

Expanded text:
singulas hebdomadas vicissitudines, secundum legis praecepta servabant , Levitas etiam secundum legem electos ordinabant , et musicis instrumentis prout Moyses instituerat psallere faciebant . Primogenitum autem hominis atque immundorum animalium pretio redimebant , primitivosque arborum fructus, in esum
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Cum ienmaiĩnt ñ exaudiam
p̃ces eorũ: ce si obtulĩnt holocausta oe
ructimas ñ fuscipiã ea. De hoc etiam a¬
mos ꝓpħ̃a ait. Odiui &e ꝓieci festiuitates
urãs. ñ capiam capiam odorẽ cecuum
ur̃õꝵ. Quod si attułis m holocaustoma¬
cipiam: & uota piguiũ ur̃orũ ñ respi¬
ciam. Auferam tumultũ carminum
uoluntas in uob̃ dic̃ dñs exercituũ: &e
munꝰ ñ suscipiam demami ur̃ã. Oe
psalmista. Sacͥfictum & oblationẽ no

Expanded text:
alibi: Cum jejunaverint non exaudiam preces eorum, et si obtulerint holocaustomata, et victimas, non suscipiam ea . De hoc etiam Amos propheta ait: Odi et projeci festivitates vestras, et non capiam odorem coetuum vestrorum. Quod si attuleritis mihi holocaustomacipiam, et vota pinguium vestrorum non respiciam. Auferam tumultum carminum voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum, et munus non suscipiam de manu vestra . Et Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
rũ finẽ sint habtt᷑i. uł apud dm̃ ullius
sint p̃tii: Ip̃i qr me de eoꝵ lib̾auit errore:
debitas ago grãs. & ut te etiam lib̾et deuo¬
tus exoro. Am̃. Titulus quurtus de sar¬
racenorum lege destruenda. & senten¬
tiaꝵ suarum stulticia confutanda.
Moyses.

Expanded text:
rum finem sint habituri, vel apud Deum sint ullius pretii? Ipsa quia me de eorum liberavit errore debitas ago gratias, et ut te etiam liberet devotus exoro. Amen. TITULUS V. De Sarracenorum lege destruenda, et sententiarum suarum stultitia confutanda. MOYSES.
Abbreviated transcription (Latin):
tam oclõs meos a uob̃. & c̃ młtiplica¬
ĩtis orõnem ñ exaudiã. Preterea õs
uos scłm moysi legem ĩ mundi estis.
Nullꝰ enim ĩ uod̃ est qui mortuoꝵ atta¬
ctu pollutꝰ ñ sit. Que scilicce macula
ñ consꝑsione tinĩs uacce rufe ñ deletur.
ꝙͣ cum ad p̾sens hab̾e ñ possitis. ab im¬
mũdicia lib̃ari nequitis. Mulieres
⁊ ur̃e om̃s fluxu pollute credũtꝰ. cũ
pͥstini desunt sacerdotes quoꝵ erat de¬
lictũ iudicio. int̾ mẽstruam ce sangͥnis
fiuxu pollutã : disc̾nere. &e filii de pol¬
lutione nati. Om̃s qͦ cibi ur̃i legis ui¬
dicio polluti ꝓbantur. Cum gͥ omoy¬
ses totagens urã ꝓbetur polluta. mu¬
lieres om̃s pollute. &e ido om̃s filii de pol¬
lutione sint nati. ꝙybiq uniu̾si ĩmundi.¬

Expanded text:
rtam oculos meos a vobis et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam . Praeterea omnes vos secundum Moysi legem immundi estis. Nullus enim in vobis est, qui mortuorum attactu pollutus non sit . Quae scilicet macula, nisi conspersione cineris vaccae rufae non deletur , quam cum ad praesens habere non possitis, ab immunditia liberari nequitis. Mulieres etiam vestrae omnes fluxu pollutae creduntur, cum pristini desint sacerdotes, quorum erat relictum judicio inter menstruam et sanguinis fluxus pollutam discernere, et filii de pollutione. Omnes quoque cibi vestri legis judicio polluti probantur. Cum igitur, o Moyses, tota gens vestra probetur polluta, mulieres omnes pollutae, et ideo omnes filii de pollutione sint pati, cibique vestri uni
Abbreviated transcription (Latin):
ignorastis. & uenistis. & stetis coram me.
in domo hcͣ in qua inuocaticm ẽ nomẽ
meñ ce dixistis. Lib̃ati sumꝰ eo qđ feciꝰ
expulitꝙ uos de cẽplo suo ce t̾rasic̃ ysaias
ꝓpħa aꝑtissime talib u̾b̃ insinuat. Qͦ
michi młtitudinẽ uictimarũ ur̃arum
dic̃ dñs: Pienꝰ sum. Holocausta arie¬

Expanded text:
me in domo hac, in qua invocatum est nomen meum, et dixistis: Liberati sumus, eo quod fecimus expulitque vos de templo suo, et terra sicut Isaias propheta apertissime talibus verbis insinuat: Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum, holocausta arie
Abbreviated transcription (Latin):
ni antiqͥ. Petrus. Huius ꝓꝓħiete
stimoĩum nich ad rir̃m attinet ꝓposi¬
tũ. Nam si p̃cedentẽ & seq̃ntem discus¬
seris hystoriã. de sacͥficiis cemplicy erre
temꝑib edificatum ẽ. dictam ẽẽ inuemes.
deexilio aũ ur̃o qđ dixi idem confirmo.
ne templi limina tereretis.Cum enim
ds ꝑ moysen sacrificia fieri precepit
ido utiq fecit. ut in eum recte creden¬
tes. & tota eũ m̃te diligentes. legis sue
p̃cepta cũ qͣnta decebat sollicitudine
&e mundicia custodirent. ñ ut furta.
honicidia. rapinas. & cet̾a exercendo
itia. necũ idoł sacrificando dilegẽ¬

Expanded text:
ni antiqui . PETRUS. Hujus prophetiae testimonium, nihil ad nostrum attinet propositum. Nam, si praecedentem et sequentem discusseris historiam, de sacrificiis templi quod Esdrae temporibus aedificatum est, dictum esse invenies . De exilio autem vestro quod dixi idem confirmo, empli limina tereretis. Cum enim Deus per Moysen sacrificia fieri praecepit, ideo utique fecit, ut in eum recte credentes, et tota eum mente diligentes, legis suae praecepta cum quanta decebat sollicitudine et munditia custodirent, non quod furta, homicidia, rapinas, et caetera exercendo vitia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ordium illuminatori.
tante cecitatis cenebras.
& si sero anro depulit aĩo.
Tibi qͦ ñ iniuste maximaᷤᷤ
grates rependo. qͥ ⁊ aꝑtissi¬
marum & in expugnabiliũ luceratio¬
nũ huiꝰ a me infidelitatis errorem tulisti.
enim nos de p̾ceptis legis minim um
qͥd agere. & id ip̃m dõ srplacere. Qđ
quare uł qua intentione dixĩs: inhian¬
ter audire desidero. Petrus. qđ
dixi uos de legis mandatio minimum qͥd
conseruare. nec auctoritatis nec rationis
cũ liquido pateat indiget ꝓ batione. ut
in ip̃is sacrificus ꝓbari potest que neqͣ qͣm
celebratis. Nam nec agni uictimam ꝓut
olim matutino & uesꝑtino immolatis tẽ¬
pore. nec neome nia rum. salb̃oꝵ. ceri¬
moniarũq holocausta. celebratis: nec
panis. rimi. &e olei. que simult᷑. ꝓposuistis¬
libamina. nec cotidianum etiam appara¬
tũ mense. in qua septima die semꝑ panes
ꝓpositionis ministrare ur̃i prẽs consueue
ꝑib tymiama turibuł impositum in tẽ¬

Expanded text:
ordium Illuminatori tantae caecitatis tenebras, etsi sero, a nostro depulit animo. Tibi quoque non injuste maximas grates rependo, qui et apertissimarum et inexpugnabilium luce rationum, hujus a me infidelit tis errorem tulisti. tem. Dixisti enim nos de praeceptis legis minimum quid agere, et id ipsum Deo non placere. Quod quare vel qua intentione dixeris, inhianter audire desidero. PETRUS. Quod dixi vos de legis mandatis minimum quid observare, nec auctoritatis, nec rationis, cum liquido pateat, indiget probatione, ut in ipsis sacrificiis probari potest, quae nequaquam celebratis. Nam nec agni victimam prout olim matutino et vespertino immolatis tempore, nec neomeniarum, Sabbatorum, caeremoniarumque holocausta celebratis, nec panis, vini et olei quae similiter postposuislibamina , aut quotidianum etiam apparatum mensae, in qua septimo semper die panes propositionis ministrare vestri patres consueverporibus thymiama thuribulis impositum in tem
Abbreviated transcription (Latin):
De legis p̾ceptis que minime obser¬
uamus nequaqͣm redarguendi sumꝰ.
cum ce prĩa nr̃a exules si mꝰ. temploq
cusationis causam inualidã ꝓtulisti.
Nam si dõ urã sacͥficia accepta ẽẽnt.ñ
uos ita de t̾ra ur̃a eietisset. ut hec que
uisserat minime possetis tmplere.
MAbsit ut nos ido desolo p̃r̃no ex¬
pulisset ne eiꝰ p̃ceptis obsecundari ua
aliqͥa iubere. qd̾ idem fieri postmodũ

Expanded text:
De legis praeceptis quae minime obserDe legis praeceptis quae minime observamus nequaquam redarguendi sumus, cum et patria nostra exules simus, temploque cusationis causam invalidam protulisti. Nam si Deo vestra sacrificia accepta essent, non vos ita de terra ejecisset, ut haec quae jusserat minime possetis implere. MOYSES. Absit ut nos ideo de solo paterno expullisset, ne ejus praeceptis obsecundari valaliquid jubere, quod idem postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
to anno om̃is fructꝰ earum scĩficabatir
laudabili dño. Primitias qͦ fructuũ
sacerdotib offerebant: & ex duab deci¬
mis unã dabant leuitis: alt̾am ihrła
ĩlo co sc̃o comedendam deportabãt.
Leui teetram decimã decime qͣmac¬
cipiebant. eisd offẽntib sacerdotib per¬
pularũ lucentis macłe. & in uarias spẽs
coloꝵ mutatoꝵ ut posset sciri qͦ tp̃r mũ¬
dũ qͥd uł ĩmundum ẽẽt. sacerdotũ erat
uiditio subdita. Lex qͦ eiꝰqui fluxũ se¬
minis patiebat᷑. ce mulieris que men¬
strius cp̃ibus seꝑabat᷑ satͥficiaq purt
ficationib eoꝵ: sac̃dotũ cõstituebant᷑ a¬
bitrio. Siquis hominis mortui tẽtori¬
um introiret. aut cadau̾ occisi tetigis¬
set. siue os illius aut sepłchrũ: tam ip¬
se qͣm uniu̾sa uasa tentorii illiꝰ ĩmun¬
da erant. donec cõbuste uitule ciñibus
asꝑsa mundarent᷑. Preterea alia qͣm¬
płima in lege p̃cepta sunt. que a uob̃
iãdudũ oĩo p̾t̾missa ft̃. Moyses.

Expanded text:
ructus earum sanctificabatur laudabili Domino. Primitias quoque fructuum sacerdotibus offerebant , et ex duabus decimis unam dabant Levitis, alteram Hierusalem in loco sancto comedendam deportabant. Levitae etiam decimam decimae quam accipiebant eisdem sacerdotibus perpularum lucentes maculae, et in varias species colorum mutatorum, ut posset sciri quo tempore mundum quid vel immundum esset sacerdotum erat judicio subdita. Lex quoque ejus qui fluxum seminis patiebatur et mulieris quae menstruis temporibus separabatur , sacrificiaque ficationis eorum, sacerdotum constituebantur arbitrio. Si quis hominis mortui tentorium introiret, aut cadaver occisi tetigisset, sive os illius aut sepulcrum tam ipse quam universa vasa tentorii, immunda erant, donec combustae vitulae cineribus aspersa mundarentur . Praeterea alia quamplurima in lege praecepta sunt , quae a vobis jam dudum omnino praetermissa sunt. MOYSES.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ legis lator moyses ado legẽ acceꝑat
lamine sp̃ualem qͥ latebat sensũ aꝑu
rant intelligebati. Qđ qr fac̃e negle¬
xert̃: idõ eoꝵ antiqͣs obseruationes
ds̃ susciꝑe renuit: quẽad mod & uet̾es
ritꝰ qͦs ante susceptã ꝑ manũ moysi
legem exccolebãt. pꝰ eandem susceptã
ꝓhibiti sũt excere. duas uideł sorores si¬
mul duc̃e uxores. ł amitam acciꝑe uxo¬
a añ legem agentes. rei ñ habebant᷑.
sic etiam a nob̃ ꝑ oĩa ẜuandam. & cre¬
do. & censeo. P etrus. Si uet̾es legis
obseruationes dño acceptabiles fuissẽt.
dũ eas oꝑe cõpleretis. nequaqͣm uos
quies cam sermonib. tito te recderegu¬
endum ẽẽ ostendam iudicio. cũ siõ
dixi nicħ nͥ pauca de legis obseruetis
p̃ceptis. & neo ip̃a ꝓut lex p̾cipit ex toto
p̃cepta habeatis. O rõnes etiã quas lo¬
co sacrificioꝵ dño funditis: ñ ut ex¬
audiant᷑ ad eiꝰ aures ascendunt. Nec
hoc maliuolentie mee potes uł audesas¬

Expanded text:
 legislator Moyses a Deo legem acceperat, lamine, spiritualem qui latebat sensum aperrant intelligebat. Quod quia facere neglexerunt, ideo eorum antiquas observationes Deus suscipere renuit, quemadmodum et veteres ritus quos ante susceptam per manum Moysi legem excolebant , post eamdem susceptam prohibuit exercere, duas videlicet sorores simul ducere uxores, vel amitam uxorem acca ante legem agentes, rei non habebantur, et sic etiam a nobis per omnia servandam et credo et censeo. PETRUS. Si veteres legis observationes Domino acceptabiles fuissent, dum eas opere compleretis, nequaquam vos quiescam sermonibus, tuo te redarguendum esse ostendam judicio, cum, sicut dixi, nihil nisi pauca de legis observetis praeceptis, et nec ipsa prout lex praecipit ex toto nt et praecepta habeatis. Orationes etiam quas loco sacrificiorum Domino funditis, non ut exaudiantur ad ejus aures ascendunt. Nec hoc malevolentiae meae potes aut audes as
Abbreviated transcription (Latin):
nie captiuitate. & dicimꝰ. & credunꝰ fuis¬
se p̾acãi & in ead completa. Nam post
ipãm &e nos diminitã aspexit oe sacri¬
ficia nrã suscepit. Petrus. Expla¬
nationi tue meus optime intellectus
concordat. Cum enim uos ds̃ de capti¬
uitate eductos ad cemplum prĩam q
reduxit. patet qr ꝓpħarũ minas cõple¬
uit. & culpis ĩdultis uictim as uras ac¬
ceptabiles habuit. E cũ pꝰea ĩpͥstina sce¬

Expanded text:
niae captivitate et dicimus et credimus fuisse praedicta, et in eadem completa. Nam post ipsam et divinitas nos respexit, et sacrificia nostra suscepit. PETRUS. Explnationi tuae meus optime intellectus concordat. Cum enim Deus vos de captivitate eductos ad templum patriamque reduxit, patet quia prophetarum minas complevit, et culpis indultis victimas vestras acceptabiles habuit. Sed cum postea i
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ad uos adult̾rum est. qr mł
totiens emit aliquam stupratam a filio.
&e contra. filius uł frater a patre corrup¬
uerũ creditum. Postquã gͦ talis dissensi¬
o inter hec p̃cepta erat: quare maho¬
metus qui tam sapiens uidetur fie¬
riuissit: Petrus. Mahometꝰ
ualde feminas diligegebat ce ꝑnimi¬
ta in eo manebat. Eł maxime qr arabes
ualde luxuriosi erant. uoluntati eoꝵ
erat omnib tunc tp̃is ut inter eos
amicicie incłm iugeret. De iudici¬
is unde supradixisti. in quibdam
sane moysi consentiunt legi: in quibus¬
dam dissentiunti Qđ &e mahomet᷑
fecit. ut aliqͣntulũ diũsa ẽet lex su¬
a a lege moysi. Auino idõ semꝑ ab¬
stinere iubentur: ne forte socu debri¬
ati patefacẽnt ruinã ppłi. Que de ꝑa¬
diso predicasti: pretermittenda sunt
qr ratione ñ possunt comꝓbari. Se¬
parata qͥppe anima a corꝑe & .iiiiͬ. elem̃¬
tis a se inuicem seꝑatis. ñ utet᷑ homo

Expanded text:
quantum ad nos adulterium est, quia quantum ad nos adulterium est, quia pater emit aliquam stupratam a filio, et contra filius vel frater a patre corrupverum creditur. Ut vero talis dissensio inter haec praecepta erat, quare Mahomethus qui tam sapiens videtur fieri jussit. PETRUS. Mahomethus valde feminas diligebat, et pernimiominum in eo manebat. Et maxime quia Arabes valde luxuriosi erant, voluntati eoruerat omnibus tunc temporis, ut inter eos amicitiae vinculum vigeret. De judiciis unde supra dixisti, in quibusdam sane Moysi consentiunt legi, in quibusdam vero dissentiunt, quod Mahometh fecit ut aliquantulum diversa esset lex sua a lege Moysi. A vino ideo semper abstinere jubentur, ne forte socii inebriati patefacerent ruinam populi. Quae de paradiso praedicasti praetermittenda sunt, quia ratione non possunt comprobari. Separata quippe anima a corpore et quatuor elementis a se invicem separatis, non utetur homo
Abbreviated transcription (Latin):
si enim hoc fecisset. ordinatus ẽẽt.
Post mortẽ uͦ ipsius socũ erus qui sec̃
morati fuerant. quisq ut ita dicam lec¬
tionem suam renuntians. alcoranũ
composuerunt: unde nescimꝰ quis
pͥor. quis post̾ĩor fuit ordo. Ido autẽ
mahometus. p̃dari. captiuare. & gen¬
tes inter ficẽ uissit. ut arabes qui de¬
um ignorantes in deserto manebant.
in predationib delectarentur & uxt
maxime uii credent. ¶E stimo
cis ẽẽ illis absolutam omem carnem.
p̃ter porci carnẽ et sanguinẽ: & mor¬
ticinum ad uescendum: nobis qͦ ab¬
soluta est om̃ĩs caro in hoc tm̃. scilicoe
in porci carne discordamꝰ. Hoc aũ fecit
mahometus. ut in eo a lege sua nosxͥ¬
ribus licere quatuor acciꝑe. &e quałr
repudiata aliam ducere. hoc nulla
qͥdem p̃cipit᷑ ratione. neq enim nisi
causa filios ꝓcreandi preceptum est
uxorem acciꝑe. Qđ aũ empticias &e cap¬
tiuas quotlibet posst̃ habere. hoc qͥd

Expanded text:
si enim hoc faceret ordinatus esset. si enim hoc faceret ordinatus esset. Post mortem vero ipsius, socii ejus qui secum morati fuerant, quisque, ut ita dicam, lectionem suam renuntians, Alcoranum composuerunt, unde nescimus quis prior quis posterior fuit ordo. Ideo autem Mahometh praedari, captivare, et gentes interficere jussit, quod Arabes qui Deum ignorantes in deserto manebant, in praedationibus delectarentur, et ut maxime illi crederent. MOYSES. cis illis absolutam esse omnem carnem, praeter porci carnem et sanguinem, et morticinum ad vescendum, nobis quoque absoluta est omnis caro. In hoc tantum scilicet in porci carne discordamus. Hoc autem fecit Mahomethus, ut in eo a lege sua nos Cribus dixisti licere quatuor accipere et qualibet repudiata aliam accipere, hoc nulla quidem praecipitur ratione, neque enim nisi causa filios procreandi, praeceptum est uxorem accipere . Quod autem emptitias et captivas quotlibet possunt habere, hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nullꝰ ñ uoluntate dĩ credit. E ĩ
alio loco. uob̃ inquit gentib: ũitas
inquit qot reuelat᷑ t̾: &e expecta donec
ds iudicet qͥsuꝑ om̃s uidex ẽ. Item
in eodem. Dñs inquit ds tuus. Sub
una lege si uelleti cruictos sine discordia
poneret. Finggit item in alio loco tãꝙͣ
sͥ ds loquat᷑. Non ĩqͥt uiolentia in lege
Qui uoliuĩt sponte sua credat. Item in
alcorano. Uos increduli ñ qđ oro ora¬
tis: nec quem oratis oro. & quem adora¬
ti non adoro. Michi lex. uob̃q dis
cors. Eẜ in alio loco ait. Non alterceris
cum att̾ius legis gentib: nͥ mollib ũ¬
bis. Quare gͦ predari. captiuare. ce gen¬
tes ui cogerẽ ad credendum uissit. & hec
omnia semitas dei ẽẽ fatetur: Dic mͥ
moyses legem que secum dissidet. qua¬
re me credere uibes: Moyses.
Liber alcorami talis est. ut postior
primum destruat ordinem. Petrꝰ
Aicoranus ñ manu mahometi scͥptꝰ ẽ:

Expanded text:
quia nullus nisi voluntate Dei credit. Et in quia nullus nisi voluntate Dei credit. Et in alio loco, vobis, inquit, gentibus veritas inquit, quod revelatur tibi, et exspecta donec Deus judicet, qui super omnes judex est. Item in eodem, Dominus, inquit, Deus tuus sub una lege cunctos si vellet sine discordia poneret. Fingit item in alio loco tanquam sibi Deus loquatur. Non, inquit, violentia in lege qui voluerit sponte sua credat. Item in Alcorano, vos increduli non quod oratis oro, nec quem oro oratis, et quem adoratis non adoro, mihi lex, et vobis cors. Et in alio loco ait: Non altercetis cum alterius legis gentibus, nisi mollibus verbis. Quare ergo praedari, captivare, et gentes vi cogere ad credendum jussit, et haec omnia semitas Dei esse fatetur? Dic mihi, Moyses, legem quae secum dissidet, quare ergo credere jubes. MOYSES. Liber Alcorani talis est, quod et posterior primum destruit ordinem. PETRUS. Alcoranus non manu Mahometh scriptus est,