comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e consc̃ĩa gͥ rogatus sum tͣctare. et
non quale̾ habeo. s qualẽ har̃e de¬
beo dicere. Hec enĩ uiꝰ gen̾is est om̃is
conscĩa. ut scilicet quicũq habent
conseĩam eandem se credant habere con¬
scĩe innocentiã. Ad signandũ gͦ est quid
sit conscĩa ⁊ unde dicat᷑. Deuĩde quantũ
ex alioꝵ occultis dat᷑ reminisei ex scripturiᷤ
intelligi. ue lut partes. immo spẽs. quasdã
consciarũ sub inferã. ⁊ ut gr̃a donauerit
absoluã. Primũ tñ lectorẽ ur̃m ad monitũ
ẽẽ uolo in his litt̾is ñ seĩam querere. s ꝯsei¬
eutiã. Habeat alias copiã lectionis siue
eiuine apud nr̃os. siue philosofice aput
nature in quisitores domesticos. aderudi¬
dionẽ scĩarũ habeat haue m̃branulam
ad inuestigationẽ ⁊ informationẽ consei¬
entiarũ. Quiditaq sit conscientia: non
diffinitione. s quadam descͥptione uide¬
ainus. Conscĩa est sui ipsius scientia. uel
de bono p̃sum̃s. uel de malo diffidens. ft̃t

Expanded text:
e conscientia igitur rogatus sum tractare, et non qualem habeo, sed qualem habere debeo dicere. Nec enim unius generis est omnis conscientia, ut scilicet quicunque habent conscientiam, eamdem se credant habere innocentiam. Assignandum ergo est quid sit conscientia, et unde dicatur, deinde quantum ex occultis datur reminisci vel ex Scripturis intelligi, velut partes imo species quasdam conscientiarum subinferam, et ut gratia donaverit absolvam. Primum tamen lectorem nostrum admonitum esse in his litteris non scientiam quaerere, sed conscientiam, habeat alias copiam lectionis, sive divinae apud nostros, sive propheticae apud naturae inquisitores domesticos ad eruditionem scientiarum, habeat hanc membranulam ad investigationem et informationem conscientiarum. Quid itaque sit conscientia, non diffinitione, sed quadam descriptione videamus. Conscientia est sui ipsius scientia vel de bono sumens, vel de malo dissidens. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
gentie mandauerunt. Proinde neutͣs
istoꝵ partes assecutus. meam ipse adun¬
ror p̃sumptionẽ. unmo tem̾itatẽ. quod
litt̾as sine lit̾tis ordinare agg̾dior. quod
tractatoris officium iam unsumo. qui nec
lecteris mninist̾io sufficio. Unum uͦ illud est. qd̾
ipse ⁊ me apud memet ipsum exeuso: ⁊ alioꝵ
redargueiom satisfacio. quia ñ inportunita¬
te ꝓpͥci. s caritate ad monitꝰ frat̾na. Hiuc me
oꝑi destinaui.:⁊ nestio si utilit̃̾. stio tñ quia
humilit̾ a bono ⁊ sc̃o uiro michiq dilectiꝰ

Expanded text:
gentiae mandaverunt. Proinde neutras gentiae mandaverunt. Proinde neutras istorum partes assecutus meam ipse admiror praesumptionem, imo temeritatem, quod litteras sine litteris ordinate aggredior, quod tractatoris officium jam insumo, qui nec lectoris ministerio sufficio. Unum vero illud est quo ipse et me apud memetipsum excuso et aliorum redargutioni satisfacio, quia non importunitate propria, sed charitate admonitus fraterna huic me operi destinavi, et nescio si utiliter, scio tamen quia humiliter a bono et sancto viro mihique dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
inmorte male conscientie torpentes. s
ad huc palpitantes quantulac̃q uita con¬
scientie bone infectas extingͣat. Surgã
tũ ⁊ ibo ad amicũ. eiius iam clausum ẽ
hostium. ⁊pueri cũ eo sunt in cubili ⁊ di¬
eam ei. Amice accõmoda michi tres pane.
ut sciam que sit conscĩa bona. que ma¬
Igit᷑ de acceptis ab amico iam repono. et
de conseĩa tractare incipio. Omiũ autẽ
tͣctandoꝵ doctͥna ita euidentior fit ad
capiendum ⁊ facilior sit ad retinendũ.
sic sub oculis compendiosa copulatione
sumul tota mat̾ia unde cͣctandum est.
ueł sĩgillatim eius partes tam manifeᷤᷤ¬
ta distinctiõe. quã certa diffinicioe sub¬
itiant᷑. hanc nãq ad octorib formã agñ¬
ui intͣctatiũ compositione tͣditam. a¬
lii nobilius ꝓ facultate boni ingenii.
exercent. alii obscurius ꝓtarditate seu¬
sus ꝑ arũ exercitati. instilo suo int̃pre¬
tantes susceptã mat̾iã post̾ioꝵ intelli¬

Expanded text:
in morte malae conscientiae torpentes, sed in morte malae conscientiae torpentes, sed adhuc palpitantes quantulacunque vitae conscientiae bonae infectas exstinguat. Surgam tamen et ibo ad amicum, cujus jam clausum est ostium, et pueri cum eo sunt in cubili et dicam ei: Amice, commoda mihi tres panes , ut sciam quIgitur de acceptis ab amico jam repono, et de conscientia tractare incipio. Omnium autem tractandorum doctrina ita evidentior fit ad capiendum et facilior ad retinendum, si sub oculis compendiosa copulatione simul tota materia unde tractandum est, vel sigillatim ejus partes tam manifesta distinctione quam certa diffinitione subjiciantur. Hanc namque a doctoribus formam agendi in tractatuum compositione traditam, alii nobilius pro facultate boni ingenii exercent; alii obscurius pro tarditate sensus parum exercitati in stylo suo interpretantes, susceptam materiam posteriorum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ine nr̃e ingen̾atione ⁊ gen̾ationẽ ꝑpen¬
ditur exẽnplo non dissimili nec mino¬
ri sollicitudine iustare debemus. ut
sciamus que sit sufficientia.⁊ que desti¬
tuant sufficientie plenam ⁊ ꝑfectam m̃¬
suram. Animadu̾to ꝓinde his te bone
amice ⁊ scẽ monache alcħi sollicitim
studus circa anime tue res familiares. c̃
ñsolum deagͥs scõꝵ doctor fertilissimis
cibum cotidie. immo cibaria collig̾e sp̃u¬
alia ñ desistans. s ad teniuissimũ nr̃e pau¬
pertatis ꝓmptuarũ. manũ porrrigis apau¬
ꝑe ñ pauꝑem postulans stipẽ. uidelicet
conscĩam. Et quomodo dabo quod ñ habe¬
o: Certe non habeo conscĩam nisi panno¬
sam ⁊ paludosam. quã si contingis. manꝰ
contaminabitur. quã siaspicias eculus
pudorabit᷑. Tittius gͥ in latibulo suo cen¬
tutabitur. ne de sepulchro euaporatioẽs
emittens nebulosas ⁊ fetidas. pestilentie ꝯflagret
in centiua. et non solũ ñexcitet ad uitã

Expanded text:
mae nostrae in generatione et generationem perpenmae nostrae in generatione et generationem perpenditur, exemplo non dissimili nec minori sollicitudine instare debemus, ut sciamus quae sunt sufficientia, et quae destituant sufficientiae plenam et perfectam mensuram. Animadverto proinde his te, bone amice et sancte monache Alcheri, sollicitum studiis, circa animae tuae res familiares cum non solum de agris sanctorum doctorum fertilissimis cibum quotidie, imo cibaria colligere spiritualia non desistas, sed etiam ad tenuissimum nostrae paupertatis promptuarium manum porrigis, a paupere non pauperem postulans stipem, videlicet conscientiam. Et quomodo dabo quod non habeo. Certe non habeo conscientiam nisi pannosam et paludosam, quam si contingis, manus contaminabitur, quam si aspicias, oculus pudorabitur. Tutius igitur in latibulo suo contutabitur, ne de sepulcro evaporationes emittens rebulosas et fetidas pestilentiae conflagret incentiva, et non solum non excitet ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ familie alim̃ta: tã est optimi uiri
sprudñtis quã uiuere non accidentalit᷑ .s.
lege certa ⁊ iusta. Uile enĩ. ⁊ opinioni bone
onerosum est. siue de manu suie de mensa
alt̾ius pendere Num̾ato itaq ⁊ apud se re¬
posito sũptu temꝑis subsequentis ianuam
future quietis solatia p̃libare incipit ho¬
mo prudens. non casu fortuito uitã acturꝰ.
sidia ne siuatienuũ uiatico suo tempꝰ an¬
ni successerit: inopia redarguat hominiᷤ
pigri inerciã. ⁊ cum pausandi debeat in¬
lieuire ocium. in eurrat famis torm̃tũ.
Proꝑat deniq extinguere molestias ex¬
actoris cotadiano rugitu intestinoꝵ sub̾ã
dep̃dantis. dum uniuersalit̃ rerũ om̃iũ
habundantia redundans exeludit angusl¬
tiã mense ⁊ messis ut sit mensis sumesse
continuatione frugalitatis. ⁊ sabbatũ ex
sabbato cont̾minatione gaudii ⁊ ocii.
Rimatis gͥ int̾noꝵ penetrabilibus. ⁊ men¬
tis recessibus ex ploratis. que in conscĩe
apotecis expense sustentationib aui¬

Expanded text:
 familiae alimenta tam est optimi viri et prudentis, quam vivere non accidentaliter, sed lege certa et justa. Vile enim opinioni bonae et onerosum est, sive de manu, sive de mensa alterius pendere. Numerato itaque et apud se reposito sumptu temporis subsequentis, jamjam futurae quietis solatia praelibare incipit homo prudens, non casu fortuito vitam acturus,sidia, ne si vacuum viatico suo tempus anni successerit, inopia redarguat hominis pigri inertiam, et cum pausandi debeat invenire otium, incurrat famis tormentum. Properat denique exstinguere molestias exactoris quotidiano rugitu intestinorum substantiam depraedantis, dum universaliter rerum omnium abundantia redundans excludit angustiam mensae et messis, ut sit mensis ex mense continuatione frugalitatis, et Sabbatum ex Sabbato conterminatione gaudii et otii. Rimatis igitur internorum penetralibus et mentis recessibus exploratis, quae in conscientiae apothecis expensa sustentationibus ani
Abbreviated transcription (Latin):
panem suauitatis rapit. hec ꝓre impati¬
entia impatientis desiderii. ꝓsilit in medi¬
os carbones. et uapores quidem sentit:
ñ urentes. sed lucentesͥ non afficientes.
sed reficientes: non comburentes sed illu¬
minantes. hec uultus suos alacritate faci¬
ei dei effigiatos. rediens a contemplatione
reportat: et de amplexib sponsi tota re¬
dolensaibera suꝑ omnia aromata fraglan¬
tia:¬

Expanded text:
panem suavitatis rapit. Haec prae impatipanem suavitatis rapit. Haec prae impatientia impatientis desiderii prosilit in medios carbones, et vapores quidem sentit non urentes, sed lucentes; non afficientes, sed reficientes, non comburentes, sed illuminantes. Haec vultus suos, alacritate faciei Dei effigiatos, rediens a contemplatione reportat, et de amplexibus sponsi tota redolens, ubera super omnia aromata fragrantia
Abbreviated transcription (Latin):
meditatione sua exarserit ignis qui ꝑpe¬
tuus in altari. sollicitudine sacerdotali
continuatur amore non necessitate obtẽ¬
perans diuinis mandatis.: panem calidum.
et suauissimum deo patri offerret: et bene̾¬
dictionem accipiet. O anima. ad uocem
sponsi liquefactal hic tuus est cib: o cor ar¬
densin iħu. hec tua est refectio. Cuius uesti¬
m̃ta sed̾m iob ⁊ cuius aromata scd̃m salomo¬
uem austro ꝑflantur: eitalia fercula p̃pa¬
rantur. frigidum non nouit abhorret tepi¬
dumł querit calidum: acutum: et suꝑfer¬
uidum. fide namꝙ calescit. siue coalescit:
spe ad ueram sublimitatem acuctur. siue
excrescit: caritate. in uirtutum plenitu¬
dinem suꝑ crescit. Hec manum fidei que ꝑ
dilectionem operaturꝰ. de prunis ignis. que
sunt in me dio cherubin. implere presu¬
mit. Hec thuribulum conscientie: angeli¬
cis naril apponere non erubescit. Hec la¬
biis imꝑatiens: ore auido: de furno gloriȩ.

Expanded text:
meditatione sua exarserit ignis qui perpemeditatione sua exarserit ignis qui perpetuus in altari, sollicitudine sacerdotali continuatur, amore non necessitato obtemperans divinis mandatis, panem calidum et suavissimum Deo Patri offeret, et benedictionem accipiet. O anima ad vocem sponsi liquefacta, hic tuus est cibus! o cor ardens in Jesu, haec tua est refectio! Cujus vestimenta secundum Job, cujus aromata secundum Salomonem austro perflantur, ei talia fercula praeparantur. Frigidum non novit, abhorret tepidum, quaerit calidum, acutum et superfervidum. Fide namque calescit, sive coalescit; spe ad veram sublimitatem acuitur sive excrescit; charitate in virtutum plenitudinem supercrescit. Haec manum fidei quae per dilectionem operatur, de prunis ignis quae sunt in medio cherubim implere praesumit. Haec thuribulum conscientiae angelicis naribus apponere non erubescit. Haec labiis impatiens ore avido, de furno gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
ustio nisi consumptionem operatur.
quid inflammatio nisi illuminationẽ:
Durũ itaq est sic accedere ut combu¬
raris. optimum uͭ et iocundum. sic in¬
herere: ut illumineris. Accedice in qͥt
psalmista. ad eum: et illuminamini
Sic accedit emundata ⁊ simplex consci¬
ential non ut ad maledictionem senti¬
at ec̾ne combustionis: sed ut heditatem obti¬
neat ꝑhenne felicitatis. Hec sunt pͥmogeni¬
ta omnis creaturȩ. nouissimis in uinea cul¬
torib. sicut et pͥmis indulta: ut sint pͥmi.
nouissimit ⁊ nouissimi ꝙͣmi. Primogenitagͥ
dabuntur: si panescalidi et feruidi sp̃c. ysaac
offerantur. Carnes hedoꝵ cum panib apponai¬
tur: ut cordis et carnis motus in ordinati. mac¬
tatione spũali extincti: saporib exquisitis.
cri diuino aptentur. Uinũ postremo his
omnib ad dendum: ut ñ ꝑ sp̃m sexuitutis. sed
ꝑ sp̃õꝵ adoptionis filioꝵͥ seruiamꝰ creatori om¬
num. Quo spũ. si concaluerit animał et in

Expanded text:
ustio, nisi consumptionem operatur? ustio, nisi consumptionem operatur? quid inflammatio, nisi illuminationes? Durum itaque est, sic accedere ut comburaris; optimum vero et jucundum, sic inhaerere ut illumineris. Accedite, inquit Psalmista, ad eum, et illuminamini . Sic accedit emundata et simplex conscientia, non ut maledictionem sentiat aeternae combustionis, sed ut haereditatem obtineat perennis felicitatis. Haec sunt primogenita omnis creaturae, novissimis in vinea cultoribus, sicut et primis indulta, ut sint primi novissimi, et novissimi primi . Primogenita igitur dabuntur, si panes calidi et fervidi spiritus Isaac offerantur, carnes haedorum cum panibus apponantur, ut cordis et carnis motus inordinati, mactatione spiritali exstincti, saporibus exquisitis, ori divino aptentur. Vinum postremo his omnibus addendum, ut non per spiritum servitutis, sed per spiritum adoptionis filiorum, serviamus Creatori omnium. Quo spiritu si concaluerit animo et in
Abbreviated transcription (Latin):
nib senior pater abundant̾̃ reficeret᷑. hisq
infusionem redditur. Hanc ꝑmde cenam.
a matre edoctus filius parat: et pͥmoge¬
nita. quȩ natura negau̾at. paterna benedie¬
tone comꝑat. Ministrat gͥ iacob patri suo
panem calidum: cum humilis et simplex
anuma. carbonib desolatoriis accensa p̃bet
creatori suo fidele ⁊ feruens obsequium.
Quo enim deuatior est spc̃:i eo calidior:
⁊ quo calidior ⁊ eo diuinis oꝑib aptior. forte
ideo seraphin obsequia. deo gͣtiora: quia fer¬
uidiora. Qui enim approximant ei:÷ app¬
ximant igni: qui facit angelos suos sp̃e
⁊ ministros suos flammã ignis. Iurta ig¬
nem uͦ nil frigidum residet. nil cepidũ.
Sienim aliquod solidum corpus ante fa¬
ciem ignis statueris: aut uritur: aut
inflammatur. Si liquidum: ant sub in¬
trante ignea ui etto caleftt: aut desic¬
cance.euanescit.hoꝵ alterum ad lucẽ.
alterum. ad detrim̃tum est. Quid eñi

Expanded text:
nibus senior pater abundanter reficeretur, hisque nibus senior pater abundanter reficeretur, hisque infusionem. Hanc proinde coenam a matre edoctus filius parat, et primogenita quae natura negaverat, paterna benedictione comparat. Ministrat igitur Jacob patri suo panem calidum, cum humilis et simplex anima carbonibus desolatoriis accensa, praebet Creatori suo fidele et fervens obsequium. Quo enim devotior est spiritus eo calidior, et quo calidior eo divinis operibus aptior. Forte Deo, seraphim obsequia, ideo gratiora quia fervidiora. Qui enim approximant ei, approximant igni qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis . Juxta ignem vero, nil frigidum residet, nil tepidum. Si enim aliquod solidum corpus ante faciem ignis statueris, aut uritur, aut inflammatur. Si liquidum, aut subintrante ignea vi cito calefit, aut desiccante evanescit. Horum alterum ad lucrum, alterum ad detrimentum est. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
moͣ filio et̾no et immortaliiħu xp̃o : ut iacob.
minori filio. pat̾nam benedictionem᷑ qͣuam
hereditatem acqͥ reret. Nisi enim a nobisac¬
ceꝑit escam: ñ dat ampliorem grãm. Digñ
siquidem ẽ. ut pat̾nam desiderantes benedi¬
etionem. desiderio p̃curramꝰ clem̃tiam dñiͥ
ut sclꝰ de iam accepus dm̃ glorificantes:
meliora. et uiciniora saluti accipiamꝰ. Pe¬
tentes gͥ inaiora. minora ñ recusemꝰ pre¬
stare: ut qui grãm remuneratͥcem queri¬
inꝰ. ⁊ cooꝑatricem ñ abiciamꝰ. Ut habeamꝰ
hereditatem: offeramꝰ panem. Hedos qͦꝙ
confessionis et penitentie offeramꝰ: ut cer¬
re pinguedinem. idest remissionẽ pecca¬
toꝵ. accipiamus. Uinum nichilominꝰ deuo¬
tionis ꝓpinemꝰ: ut rorem grẽ suꝑnȩ uinde¬
miemꝰ. Alit̾ enim potius ad maledictionẽ
qͣm ad benedictionem. lacob supponeretur.
nisi calidissimis panib ⁊ uino atꝙ hedoꝵ car¬

Expanded text:
mo Filio aeterno et immortali Jesu Christo, ut Jacob mo Filio aeterno et immortali Jesu Christo, ut Jacob minori filio, paternam tam benedictionem, quam haereditatem acquireret. Nisi enim a nobis acceperit escam, non dat ampliorem gratiam. Dignum siquidem est ut paternam desiderantes benedictionem, desiderio praecurramus clementiam Domini, ut scilicet de jam acceptis Deum glorificantes, meliora et viciniora saluti accipiamus. Petentes igitur majora, minora non recusemus praestare, ut qui gratiam remuneratricem quaerimus, cooperatricem non abjiciamus. Ut habeamus haereditatem offeramus panem. Haedos quoque confessionis et poenitentiae offeramus, ut terrae pinguedinem, id est remissionem peccatorum, accipiamus. Vinum nihilominus devotionis propinemus, ut rorem gratiae supernae vindemiemus. Aliter enim potius ad maledictionem quam ad benedictionem Jacob supponeretur, nisi calidissimis panibus et vino atque haedorum car
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑficit deficientem. Panis. corpus hominis
confirmat. sed caritas coruiuificat. Cum pa¬
ne cet̾a utilit̾ eduntur: cum caritate omni¬
a salubrit̾ sumunt᷑. Specialis cib hominũ.
panis: singularis uirtus animarũ caritas.
Sine pane uilis ẽ. uilis ẽ m̃sa: sine caritate.
contemptibilis ẽ. anima. Cum labore panis
de tẽrra educitur: cum multa instantia ca¬
ritas possidetur. Panis inuet̾atus et neglec¬
tus induratur et refrigeratur: caritas.
si ab oꝑatione cessauerit succrescente in¬
iquitate aut aboletur. aut minoratur. Ita¬
ꝙ iam recalescamus: ⁊ calidum panem si
non habemꝰ. la matre nr̃a ierłm. que¬
de sursumẽ: cum omni instantia repos¬
camꝰ. Sis enim rebecca. q̃ est eccłia. panem
calidum idest caritatem quẽ coxerat in
meridiano suȩ fidei feruore. ysaac apponit:
ñ ysaac utiꝙ /abrahe. sed̃m carnem
iam uecu.tis simo. tempoꝵ annosa re¬
uolutione. sed unigenito patͥs altissi¬

Expanded text:
tas perficit deficientem. Panis corpus hominis tas perficit deficientem. Panis corpus hominis coufirmat, sed charitas cor vivificat. Cum pane caetera utiliter eduntur, cum charitate omnia salubriter sumuntur. Specialis cibus hominum panis, singularis virtus animarum charitas. Sine pane vilis est mensa, sine charitate contemptibilis est anima. Cum labore panis de terra educitur, cum multa instantia charitas possidetur. Panis inveteratur et neglectus induratur et refrigeratur: charitas si ab operatione cessaverit, succrescente iniquitate, aut aboletur, aut minoratur. Itaque jam recalescamus, et calidum panem si non habemus, a matre nostra Jerusalem quae sursum est, cum omni instantia reposcamus. Si enim Rebecca, quae est Ecclesia, panem calidum, id est charitatem, quem coxerat in meridiano suae fidei fervore, Isaac apponit, non Isaac utique Abrahae secundum carnem jam vetustissimo temporum annosa revolutione, sed unigenito Patris altissi
Abbreviated transcription (Latin):
tem preoccupaueritͥ suꝑabit eum: et re¬
ducet ad egiptum. Si autẽ didicerit et
consueuerit in armis: nec capi nec deci¬
pifacile ab inimicis poterit:
dultimum. et suppremũ panem. qui
neq frigidꝰ. neq tepidus est. sed calid̃.
manum deo cooꝑante iam iam applicu¬
mus: ut ex eo et oꝑis fatigatio desiderabilis
refectio felicit̾ compleatur. Panis iste cordis
ũ uentͥs. ñ in secessum emittio᷑ sed iningres¬
su tab̾naculi ñ manufacti. sed de medio ro¬
tarum feruente spũ cherubm p̃sumitur.
Rumphea uelgladius u̾satilis non tangit:
quẽcunꝙ hunc panem uel in ore uelinuen¬
tre habentem inuenerit. Quando enim se
ipsam oppugnabit caritas: Que parcit etiã
inimicis : quando adu̾sabtt᷑ amicisͬ  S an est
caritas ꝓanis: Immo quid melius qͣm panis:
Nam si inicium uite humane panis:multo
magis inicium ⁊ consũmatio anime panis di¬
lectionis. Reficit panis esurientem: et cari¬

Expanded text:
tem praeoccupaverit, superabit eum et retem praeoccupaverit, superabit eum et reducet ad Aegyptum. Si autem didicerit et consueverit in armis, nec capi, nec decipi facile ab inimicis poterit. Ad ultimum et supremum panem, qui neque frigidus, neque tepidus est sed calidus; manum Deo cooperante, jamjam applicuimus, ut ex eo et operis fatigatio et desiderabilis refectio feliciter compleatur. Panis iste cordis non ventris, non in secessum emittitur, sed in ingressu tabernaculi, non manufacti, sed de medio rotarum, fervente spiritu Cherubim praesumitur. Rhomphaea vel gladius versatilis non tangit quemcunque hunc panem, vel in ore, vel in ventre habentem invenerit. Quando enim se ipsam oppugnabit charitas, quae parcit et inimicis, quando adversabitur amicis? Sed jam an charitas panis? Imo quid melius quam panis? Nam si initium vitae humanae panis, multo magis initium et consummatio animae, panis dilectionis. Reficit panis esurientem et chari
Abbreviated transcription (Latin):
tur scriptura: quia filios israhel cum emi¬
sisset pharao de terra egipti. ñ eduxit ds
ꝑuiam t̾rȩ philistiim: reputans ne forte
peniteret eum si uidisset aduersum se bel¬
la consurgere⁊ reu̾teretur in egiptũ: sed
circunduxit ꝑ uiam deserti. que est uixta
mare rubrum. Satis plane in hoc exemplo
edocemur qd̾ pͥus panis consꝑsus uelunctus.
et postea durus. ad diũ obedientiam con-¬
u̾sis apponit᷑. In suauitate namq sp̃c. quȩ
nouiter ad ueram doctrinam uenientib p̃¬
libatur. uires paulatim enutriunt᷑.: ut cũ
graue ingruerit bellum congestamanu
uicioꝵ. ⁊ non deficiat fides. modica.⁊ ñ dum
confortata. alim̃tis sp̃ualium karismatũ.
Non gͥ statim ꝑ uiam t̾re filistiim educit
egredientes de egipto dñs: qui a ñ ꝑmittit
insurgere intolerabile certamen tem¬
ptationũ: nisi docuerit manus nr̃as¬
ad bellum. Si enimphi listi
dñi ad hue
non attingen¬

Expanded text:
tur Scriptura: Quia filios Israel cum emitur Scriptura: Quia filios Israel cum emisisset pharao de terra Aegypti, non eduxit Deus per viam terrae Philisthiim, reputans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella consurgere et reverteretur in Aegyptum, sed circumduxit per viam deserti quae est juxta mare Rubrum . Satis plane in hoc exemplo edocemur, quod prius panis conspersus vel unctus et postea ad Domini obedientiam conversis apponitur. In suavitate namque spiritus quae noviter ad veram doctrinam venientibus praelibatur, vires paulatim enutriuntur, ut cum grave ingruerit bellum, congesta manu vitiorum, non deficiat fides modica et nondum confortata alimentis spiritualium charismatum. Non igitur statim per viam terrae Philisthiim educit egredientes de Aegypto Dominus, quia non permittit insurgere intolerabile certamen tentationum, nisi docuerit manus nostras bellum. Si enim PhilisthiDomini adhuc non attingen
Abbreviated transcription (Latin):
licet ⁊ ornatum aureum: ipsa diuina pre¬
cepta intelligunt᷑. Quȩ ideo u̾miculata
sunt argento.: quia distinguendũ ẽ. ubi
sit p̃ceptio exercens. subi ꝓmissio refoueis.
Demulcet namꝙ ꝓmissio: sed t̾ret p̃ceptio:
Unde iohannes. inuultu sedentis in throno. hoc
utrũꝙ simul notauit: et qui sedebat inquit.
similis erat aspectui lapidis iaspidis :⁊ sardinis.
Iaspis iuridis coloris ẽ. et aquosiꝰ ⁊ significat
ꝓmissam ĩmortalitatem: Sardius. rubeił et sig¬
nificat p̃cepti laborem. Uñ psalmista. Qͥ fingiᷤᷤ
laborem in p̃cepto. Non diffidamꝰ gͦ de labore.
si tentlimꝰ ad requiem: quia ꝑ multas tͥbulati¬
ones oportet nos intrare in regnum dei. Uñ.
post pascha.post manna. post multiplicem
consolationũ suarum uisitationem ñ statim
introdurit dñs popłm suũ in terram lacte
spendia circundux̃. ⁊ cum difficultate iti¬
neris. paucos introduxit. Unde sic loqui¬

Expanded text:
licet et ornatum aureum, ipsa divina praelicet et ornatum aureum, ipsa divina praecepta intelliguntur, quae ideo vermiculata sunt argento, quia distinguendum est ubi sit praeceptio exercens, ubi promissio refovens; demulcet namque promissio, sed terret praeceptio. Unde Joannes in vultu sedentis in throno, hoc utrumque simul notavit: Et qui sedebat, inquit, similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardinis . Jaspis viridi coloris est et aquosi, et significat promissam immortalitatem. Sardis, rubei et significat praecepti laborem; unde Psalmista: Qui fingis laborem in praecepto . Non diffidamus ergo de labore si tendimus ad requiem, quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Unde post pascha, post manna, post multiplicem consolationum suarum visitationem, non statim introduxit Dominus populum suum in terram lacte spendia circumduxit, et cum difficultate itineris paucos introduxit. Unde sic loqui
Abbreviated transcription (Latin):
erigitꝰ ñ in molliciem resoluit. habiles. ñ
debiles. ad omne opꝰ bonum efficit. ꝑ cep¬
ta deniꝙ sp̃c unctione apłi ad agones ꝓ¬
puunt:⁊ nominis iħu insignia. ubiꝙ gen¬
tium deferunt. Inde. pane duro et frigi¬
do. a ꝑsecutorib eccłie. cibati:⁊ corporis du¬
ras et asꝑas mortificationes sustinuert̃:
Inde in laborib płimis. in carcerib abun¬
dantius. in mortib freq̃nter. In de ꝑicula
num. ꝑicula ex genere. ꝑicula ex gentib.
ꝑicula inciuitate. ꝑ icła in solitudine.ꝑi¬
cula in mari. ꝑicula in falsis frĩb. ⁊ c̾to
quia post acceptionem grẽ ũ carnis dele¬
ctationes. s mundi amaritudines sꝑare
debemꝰ. Unde uent̾ sponsi distiictꝰ saphi¬
ris memorat᷑: quia nc̃ consolatione adeo
erigimur.⁊ nc̃ temptatione erudimur.
Sodalesꝙ sponsi sub eodem mistico sensu.
spontȩ ꝓmittunt murenulas aureas: ũ¬
miculatas argento. ꝑ muyenulas uide¬

Expanded text:
erigit non in mollitiem resolvit, habiles non erigit non in mollitiem resolvit, habiles non debiles ad omne opus bonum efficit. Percepta denique spiritus unctione, apostoli ad agones ppunt et nominis Jesu insignia ubique gentium referunt. Inde pane duro et frigido a persecutoribus Ecclesiae cibati, corporis duras et asperas mortificationes sustinuerunt. Inde in laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in mortibus frequenter. Inde pericula num, pericula ex genere, pericula ex gentibus, pericula in civitate, pericula in solitudine, pericula in mari, pericula in falsis fratribus, etc.quia post acceptionem gratiae non carnis delectationes, sed mundi amaritudines sperare debemus. Unde venter sponsi distinctus sapphiris memoratur, quia nunc consolatione a Deo erigimur, nunc tentatione erudimur; sodalesque sponsi sub eodem mystico sensu sponsae promittunt, murenulas aureas vermiculatas argento ; per murenulas vide
Abbreviated transcription (Latin):
enim se morti exposuerat. In hac uͭ duricia
passionum suarum amplius reficiebatur.
qͣm afficiebatur: ut eomagis sp̃c eiꝰ robora¬
laborem qͣntumlibet asꝑum. Dentes habet
exercitatos ad frangendum: non solum pa¬
nem durum.s et lapideum et ferreũ. Non
enim tantum carnis et sanguinis nouit
subigere infestationes: uerũ etiam huiꝰ
aeris principatus et potestates. Mortem
contemnit: diabolum ñ expauescit. Tam ea
que ferre. quam ea que nullomodo ferre
ualet humana fragilitas Libent̾ si sit qui
inferat excipit. dicens. ñ sunt̾ condigne
passiones huius temporis. ad futuram
gloriam. quȩ reuelabitur in nobis. Et noᷤ
itaꝙ imitatores eius effecti. sicut filii km̃i.
suetudinem animi asꝑitas: unctione suauis¬
simi olei. miserationum uidelicet dñi: re¬
molliamꝰ cor lapideum. consꝑsione uisce¬
ralium pietatum filii oleił ad tͣnquillius e¬
unctio ista solidat. ñ eneruat: ad laborẽ

Expanded text:
enim se morti exposuerat. In hac vero duritia enim se morti exposuerat. In hac vero duritia passionum suarum amplius reficiebatur quam afficiebatur, ut eo magis spiritus ejus roboralaborem quantumlibet asperum. Dentes habet exercitatos ad frangendum, non solum panem durum, sed et lapideum et ferreum; non enim tantum carnis et sanguinis novit subigere infestationes, verum etiam hujus aeris principatus et potestates. Mortem contemnit, diabolum uon expavescit. Tam ea quae ferre, quam ea quae nullo modo ferre valet humana fragilitas, libenter, si sit qui inferat, excipit, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Et nos itaque imitatores ejus effecti, sicut filii charissuetudinem animi asperitas; unctione suavissimi olei, miserationum videlicet Domini, remolliamus cor lapideum, conspersione visceralium pietatum filii olei ad elationes maris tranquillius unctio ista solidat non enervat, ad laborem
Abbreviated transcription (Latin):
scłarium affligantur cribulationib uari¬
is: pane duro et frigido reficiuntur. hinc ia¬
cob diutina lassatus ꝑegͥnatione: lapidem qͥ¬
eturus capiti supposuit: et mane surgens.
uisionisq misteria intelligens. euudem
lapidem inunxit. Lapis nanꝙ. cũ quiesc̾e
uolumꝰ inuia hac qua ambulamꝰ ad domũ
et̾nitatis. frequent̾ occurrit: cum in ipsa
qucete nrã. plena molestiarum et solictu¬
dinum conscientia sua duricia qualemẽꝙ
lassitudiuem animȩ excipit.Ss mane eundẽ
lapidem inungimꝰ: cum spẽs ad mercedes
scõꝵ. que ꝓ laborib huius noccis recompensa¬
buntur. accollimꝰ. Spes enimꝑuentionis. leui¬
gat dispendia itineris. Amor quoꝙ semꝑ qui¬
escendi leui uolatuꝑfert quodẽꝙ infortunt¬
um. cito finiendȩ ꝑ egͥnationis. Hoc unguen¬
to uuln̾a sua ungit paulus lapidatusmhoc
flagelloꝵ lacerationes. hoc multimodas pas¬
siones quas tanꝙͦ lapisẽ capiti supposuerat: potũ

Expanded text:
saecularium affligantur tribulationibus varisaecularium affligantur tribulationibus variis, pane duro et frigido reficiuntur. Hinc Jacob diutina lassatus peregrinatione, lapidem quieturus capiti supposuit, et mane surgens visionisque mysteria intelligens eumdem lapidem inunxit. Lapis namque cum quiescere volumus in via hac qua ambulamus ad domum aeternitatis, frequenter occurrit, cum in ipsa quiete nostra, plena molestiarum et sollicitudinum conscientia, sua duritia qualemcunque lassitudinem animae excipit. Sed mane eumdem lapidem inungimus, cum spem ad mercedes sanctorum, quae pro laboribus hujus noctis recompensabuntur attollimus; spes enim perventionis levigat dispendia itineris. Amor quoque semper quiescendi, levi volatu perfert quodcunque infortunium, cito finiendae peregrinationis. Hoc unguento vulnera sua ungit Paulus lapidatus, hoc flagellorum lacerationes, hoc multimodas passiones tanquam lapidem supposuerat, totum
Abbreviated transcription (Latin):
Dam detue nature ortulis colligitur in fascicu¬
lis. tam mirra. qm absinthium. in areolis diu¬
nis. ñ nisi oleum et balsamum. amara et
dura sunt q̃ tu seminas: dulcia ⁊ mollia q̃ deus.
Quid autem nurum. si que seminauit homo co¬
medendo uectum. hec et metat eundominte¬
ritum: Sic certe int̾fectores xp̃i ã grã deser¬
ti sanguinein eius seminauert᷑: immo spar¬
serunt suꝑ capita sua. dicentes: Sanguis eiꝰ
suꝑ noset suꝑ filios nr̃os. Ecce quom isti se¬
minatores pessimi. ñ faciunt fructũ natiui¬
tatisobediendo. s ꝑditionis ⁊ captiuitatis.
occidendo. Quare cibati sunt isti et tͣnsgulat.
a uespasiano et tito ex huiꝰ messi ᷤ farina eoł¬
lecto pane simul frigido int̾emptionis: et
duro ꝑpetue deuastationis. Est ⁊ alius mod̾.
quo m̃bra xp̃i cibantur: frigids et duro
pane. Nam siue a sathana colaphizentur.
sti mulis carnis. siue in torculari p̃ssurarũ

Expanded text:
nam de tuae naturae hortulis, colligitur in fascicunam de tuae naturae hortulis, colligitur in fasciculis, tam myrrha quam absynthium; in areolis divinis, non nisi oleum et balsamum. Amara et dura sunt quae tu seminas, dulcia et mollia quae Deus. Quid autem mirum si quae seminavit homo comedendo vetitum, haec et metat eundo in interitum? Sic certe interfectores Christi, a gratia deserti, sanguinem ejus seminaverunt, imo sparserunt super capita sua dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Ecce quomodo isti seminatores pessimi, non faciunt fructum nativitatis obediendo, sed perditionis et captivitatis occidendo, quare cibati sunt isti et strangulati a Vespasiano et Tito, ex hac messe et in farina collecto pane simul frigido interemptionis, et duro perpetuae devastationis. Est et alius modus quo membra Christi cibantur frigido et duro pane, nam sive a Satana colaphizentur stimulis carnis, sive in torculari pressurarum
Abbreviated transcription (Latin):
ds dicit᷑ passibilis: ũ hoc dicit᷑ scd̾m nat᷑am u̾bi
assumentis: sed scd̾m passibilitatem assumptȩ
carnis. Potes autem sine in iuria deitollere qd̾
tuum ẽ.: penam uidelicet peccati: ñ uͦ quod
deiest. sine deo p̃sum̃dum ẽ: gla scilicet
regni. In laborib itaꝙ dei suntraueris. ñ glo¬
rieris. quasi de labore tuo factumsit. s suffici¬
entiam p̃sentis necessitatis acciꝑe humilitꝰ salu¬
tem tuã ei resignando: extra nichil efferas. de
libero arbitrio p̃sum̃do. Nam pes liberi arbi¬
trii sine pede grẽ dei: necstare nec ambulare
aliqͣndo potuit uel poterit. Extra enim cum
pes suꝑbie uelliberi arbitrii. sese efferre tem¬
tauit: collisus iux multis remediis sanaripo¬
tuit ult̾ius. Attende sponsi uentrem. ubiꝙ dis¬
tinctum saphiris: ut modo celestia oꝑetur.
modo humana patiat᷑. Ne mireris ꝓ eosumere
contumelie absinthium. si p̃libasti głe oleum.

Expanded text:
Deus dicitur passibilis, non hoc dicitur secundum naturam Verbi Deus dicitur passibilis, non hoc dicitur secundum naturam Verbi assumentis, sed secundum passibilitatem assumptae carnis. Potes autem sine injuria Dei, tollere quod tuum est, poenam videlicet peccati; non vero quod Dei est, sine Deo praesumendum est, gloria scilicet regni. In laboribus itaque Dei intraveris, non glorieris quasi de labore tuo factum sit, sed sufficientiam praesentis necessitatis accipe humiliter, salutem tuam ei resignando; extra nihil efferas, de libero arbitrio praesumendo. Nam pes liberi arbitrii, sine pede gratiae Dei, nec stare, nec ambulare aliquando potuit vel poterit. Extra enim, cum pes superbiae, vel liberi arbitrii sese efferre tentavit, collisus vix multis remediis sanari potuit ulterius. Attende sponsi ventrem ubique distinctum saphiris , ut modo coelestia operetur, modo humana patiatur. Ne mireris pro eo sumere contumeliae absynthium, si praelibasti gloriae oleum,
Abbreviated transcription (Latin):
Upc̃ inqͥt factus est obediens usꝙ ad mortem:
mortem aut̾ crucis. ẜpt̾ qd̾ et ds exaltauit illũ.
ic hinc ⁊̃ petrus apłs posteriores appellat glas.
resurrectionẽ ⁊ ascensionem: que secunt᷑ passi¬
onem et crucem. Secͣunt᷑ autem glorificationes.
eiꝰ passiones: ut cum angłs apparet. siue stella
in głam pueriꝰ ac deinde fugit in egiptum. se¬
uiciam herodis: ⁊ plura his similia inueniunt᷑:
qͣndo p̃cedunt oꝑa diuinitatis: et sequuntur
passiones humanitatis. Unde ẽ illud. Post głam
misit me ad gentes. Quasi dicat. Prius facio mi¬
racula: ut sciant gentes me eẽ u̾bum quod e¬
rat in principio apud d̾m: et post. passione
consũmor ut nichominus firmaste et uera fi¬
des xp̃ianoꝵ: que credit u̾bum carnem factũ.
In miraculis enim unde uenerim: in passionib
aduerti potest ad quid uenerim. Utꝰ tam̃. idemꝙ
xpc. et qui patitur:: quia homo passibilis:. et qͥ
non patitur. quia ds impassibilis. Qndo autem

Expanded text:
ediens usque ad mortem, mortem autem crucis; propter quod et Deus exaltavit illum, etc. Hinc etiam Petrus apostolus posteriores appellat glorias resurrectionem et ascensionem, quae sequuntur passionem et crucem. Sequuntur autem glorificationes, ejus passiones, ut cum angelus apparet sive stella, in gloriam pueri, ae deinde fugit in Aegyptum saevitiam Herodis, et plura his similia inveniuntur, quando praecedunt opera divinitatis, et sequuntur passiones humanitatis. Unde est illud: Post gloriam misit me ad gentes, quasi dicat, prius facio miracula, ut sciant gentes me esse Verbum quod erat in principio apud Deum , et post, passione consumor, ut nihilominus firma sit et vera fides Christianorum, quae credit Verbum carnem factum. In miraculis enim unde venerim; in passionibus adverti potest ad quid venerim. Unus tamen idemque Christus, et qui patitur, quia homo passibilis; et qui non patitur, quia Deus impassibilis. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
endum. Nam donum dei indifferent᷑. ubiꝙ sc̃ꝑ.
et ab omnib suscipiendum: malum uͦ nrm.
quod est pena. non quod malicia: a dei iusti¬
cia illatum᷑patient̾ est sufferendum. Nimi¬
rum in iħu capite nr̃o. hanc uicissitudinem.
miraculoꝵ et passionũ. tota euangłii seri¬
es narrationib uerissimis int̾miscet. ut ci¬
tharedi euangelici. modo sonum obscurio¬
rem et grossiorem in cithara corporis iħu. as¬
serendo tribulationũ contumelias inferaut:
modo fulgurationes diuinoꝵ oꝑum et ser¬
monum rep̃sentando subtiliorem ⁊ acutio¬
rem insonent. Inde quoꝙ ẽ. quod quidam
psalmi intitulant᷑ sic: ꝓ salmꝰ cantici: alii. can¬
ticum psalmm. In de rursum ẽ: quod aliqͣn¬
do p̃currunt passiones iħu. ipsam eius
głificõnem ⁊ aliqñ sequuntur. Precurrunt:
uc ipse dñs pꝰ resurrectionẽ ait apłis. O par

Expanded text:
endum. Nam donum Dei indifferenter ubique semper, endum. Nam donum Dei indifferenter ubique semper, et ab omnibus suscipiendum, malum vero nostrum, quod est poena non quod malitia, a Dei justitia illatum patienter est sufferendum. Nimirum in Jesu capite nostro, hanc vicissitudinem miraculorum et passionum, tota Evangelii series narrationibus verissimis intermiscet, ut citharoedi evangelici, modo sonum grossiorem et obscuriorem in cithara corporis Jesu asserendo tribulationum contumelias inferant, modo fulgurationes divinorum operum et sermonum repraesentando subtiliorem et acutiorem insonent. Inde quoque est quod quidam Psalmi intitulantur sic: Psalmus Cantici, alii, Canticum Psalmi. Inde rursum est quod aliquando praecurrunt passiones Jesu, ipsam ejus glorificationem, aliquando sequuntur. Praecurrunt, ut ipse Dominus post resurrectionem ait
Abbreviated transcription (Latin):
frigido et duro. Utrumꝙ uͦ contingit. alterum
ex dono celesti. alt̾um ex m̃ito hominis. Nam
sic̃ ñ nunqͣm grã. ex oꝑib alicuius m̃tem pre¬
ueniendo ungit. in exultatione futuri p̃mii:
tum tam adm̃itum qͣm ad p̃mium excitat cle¬
ment̃. Sed quale uel ad quid ẽ m̾itum nr̃m:
Sine dubio m̃itum nr̃m ꝑ se tam malum ẽ: ut
a deo m̾̃ito deseramur: tam pessimũ: ut ñ imm̾¬
to condemnem. Ex dono autẽ dei. fit bonum ꝑ
p̃uenientem grãm. fit melius. ꝑ cooꝑantem:
ut ex deo sit panis unctus: ex homine p anis
durus in m̃sa deferatur: ut deo attribuas un¬
ctionem illuminationis: tibipeccatori durici¬
am excecationis. De celo suo ꝓfundit ds tibi
lucem: et tu de abisso tua ꝓpinas tibi in m̃saiti
confusionem. Ad eo tibi bonum: a tetibimalũ
est. Adeo tibi unguentum sanitatis: a te tibi
ueneficium mortis. Iilud gͥ omnimodo a te
suscipiendum. hoc non usꝙ quaꝙ respu¬

Expanded text:
frigido et duro. Utrumque vero contingit, alterum frigido et duro. Utrumque vero contingit, alterum ex dono coelesti, alterum ex merito hominis. Nam, sicut nonnunquam gratia ex operibus, alicujus mentem praeveniendo ungit in exsultatione futuri praemii, tum, tam ad meritum quam ad praemium, clementer excitat, Sed quale vel ad quid est meritum nostrum? Sine dubio, meritum nostrum per se tam malum est, ut a Deo merito deseramur, tam pessimum, ut non immerito condemnemur. Ex dono autem Dei, fit bonum per praevenientem gratiam; fit melius per cooperantem, ut ex Deo sit panis unctus ex homine, panis durus in mensa deferatur, ut Deo attribuas unctionem illuminationis, tibi peccatori duritiam excaecationis. De coelo suo profundit Deus tibi lucem, et tu de abysso tua propinas tibi immensam confusionem. A Deo tibi bonum, a te tibi malum est; a Deo tibi unguentum sanitatis a te tibi veneficium mortis. Illud igitur omnimodo a te suscipiendum, hoc non usquequaque respu
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex enim incendium repatͥandi est de¬
sid̾ium paterni soli. ⁊ cedium huiꝰ exilii. Ad¬
monet hoc redire: cogit illud exire. E mol¬
lit animũ. desiderium: ut confluat ad d̾m.
liber factus: exasꝑat tedium᷑: ut fugiat hĩc.
amaricatꝰ. Sic educunt᷑. et reducuntur ani¬
paseua inueniant: ñ solum in sibilo attrec¬
tatã. s etiam in flagello uerberata. Int̾¬
dum itaq p̃ualet suspirium et̾nę iocun¬
ditatis: int̾dum ardentius mouet erum¬
na p̃sentis calamitatis. Hac consid̾atione.
mͦ. duro et frigido pane uescunt᷑: modo.
uncto uel consꝑsione si semꝑ unctꝰ appo¬
ueretur. securi red deremur: uel si semꝑ
frigidus. desꝑati. et tepidi. hec autem cõmuta¬
tio sit nobis aliqͣudo ad correptionem: semꝑ uͦ.
ad itilitatem. Cum enim illustratur anima
spũali benedictione ad diligendum dm̃ pane
uncto uel asꝑso utitur: cum uͦ ꝓpriis compun¬
gitur aculeis: ad fugiendum mundum: pane

Expanded text:
Duplex enim incendium repatriandi, est deDuplex enim incendium repatriandi, est desiderium paterni solii, et taedium hujus exsilii. Admonet hoc redire, cogit illud exire. Emollit animum desiderium, ut confluat ad Deum liber factus: exasperat taedium, ut fugiat hinc amaricatus. Sic educuntur et reducuntur anipascua inveniant, non solum in sibilo attrectata, sed etiam in flagello verberata. Interdum itaque praevalet suspirium aeternae jucunditatis, interdum ardentius movet aerumna praesentis calamitatis. Hac consideratione, modo duro et frigido pane vescuntur; modo uncto vel consperso; ne, si semper unctus apponeretur, securi redderemur, vel, si semper frigidus, desperati et tepidi. Haec autem commutatio; fit nobis aliquando ad correptionem, semper vero ad utilitatem. Cum enim illustratur anima spiritali benedictione ad diligendum Deum, pane uncto vel asperso utitur, cum vero propriis compungitur aculeis ad fugiendum mundum, pane
Abbreviated transcription (Latin):
taminaᷤ licet mentem nrãm ꝑ fud̾it grã.
Unde mayses cũ bñdiceret aser. dicens. tin¬
guat pedem suũ in oleo: subiuinxit᷑. ferrũ
et es calciam̃tum eius. Animaduerte. pedẽ
tinctione madefactum: molliorem et tene¬
riorem effici. Conmodiꝰ itaq calciamentis
uteretur molliorib quam ferreis et ereis:¬
nisi ꝑ sacramentum. sub intelligeretur spi¬
rteuale mist̾ium. Quid gͥ ꝑ pedem intinctũ
in oleo. nisi mens inspirata sco spũ: Et quid
ꝑcalciamentum ferreum et exeum nͥ labori¬
osumiter. ꝑ p̾sens scłm. ad celum: Plane tan¬
qͣm calciam̃to eotidie cont̾itur pes uiam
huius scłi ꝑ ambulantis: ⁊ nͥ releuaretur
ꝑfũsione olei ꝓrsus conquassaretur. asꝑita¬
te calciamenti. Ut itaꝙ cursu celeriori. et p̃¬
sentia contemnant᷑ et futura ambicosius
appetantur᷑ gr̃arum dulcedini admiscetur
interim amaritudo huiꝰ exilii: quatinꝰ tã
suꝑna irrigatio incitet. qͣm infima exa¬

Expanded text:
tamina, licet mentem nostram perfuderit gratia. tamina, licet mentem nostram perfuderit gratia. Unde Moyses cum benediceret Aser dicens: Tingat pedem suum in oleo, subjunxit: Ferrum et aes calceamentum ejus . Animadverte pedem tinctione madefactum, molliorem et teneriorem effici. Commodius itaque calceamentis uteretur mollioribus quam ferreis, nisi per sacramentum, subintelligeretur spiritale mysterium. Quid igitur per pedem intinctum in oleo, nisi mens inspirata Spiritu sancto? Et quid per calceamentum ferreum et aereum, nisi laboriosum iter per praesens saeculum ad coelum? Plane tanquam calceamento, quotidie conteritur pes viam hujus saeculi perambulantis, et nisi relevaretur perfusione olei, prorsus conquassaretur asperitate calceamenti. Ut itaque, cursu celeriori, et praesentia contemnantur, et futura ambitiosius appetantur, gratiarum dulcedini admiscetur interim amaritudo hujus exsilii; quatenus, tam superna irrigatio incitet, quam infirma exa
Abbreviated transcription (Latin):
num in ore incipientiũ: alit̃ in ore ꝑfectoꝵ.
alit̾ in ore esurientium: atꝙ aliter in ore
iam saturatoꝵ Alit̾ in ore lugentiũ. atꝙ
alit̾ in ore letantium. Alit̾ in ore seruoꝵ:
alit̾ in ore filioꝵ: alit̾ in ore mercȩnnarioꝵ
Alit̾ deniꝙ sapir panis ferm̃tatꝰ.: alit̾ ari¬
mus. Alit̾ panes pͥmitiarum: alit̾ panes
ꝓpositionum. Alit̾ similagineus: alit̾ orde¬
aceus. Alit̾ communis: altt̃ scĩficatus. Alit̃
coctꝰ in elibano: alit̾ in sartagine: alit in
craticula: Alit̾ unctꝰ oleo: alit̾ consꝑsus.: alit̾
durus: alit̾ calidus. Uteũq autem balbuti¬
endo potuimꝰ explicauimꝰ. cuiꝰ modisint sa¬
poris omnes istipanes: p̃ter frigidum et ca¬
udumi de quib ñdum tractauimꝰ. Non aut̃
irrationabilit̾ in finem conuiuii hos reser¬
uaiuimꝰ ⁊ et pꝰ panem consꝑsum in oleo collo¬
cauimꝰ: quia dura restant nobis semꝑ cer¬

Expanded text:
nim in ore incipientium, aliter in ore perfectorum, nim in ore incipientium, aliter in ore perfectorum, aliter in ore esurientium, atque aliter in ore jam saturatorum, aliter in ore lugentium, atque aliter in ore laetantium, aliter in ore servorum, aliter in ore filiorum, aliter in ore mercenariorum, aliter denique sapit panis fermentatus, aliter azymus, aliter panes primitiarum, aliter panes propositionum, aliter similagineus, aliter hordeaceus, aliter communis, aliter sanctificatus, aliter coctus in clibano, aliter in sartagine, aliter in craticula, aliter unctus oleo, aliter conspersus, aliter durus, aliter calidus. Utcunque autem balbutiendo potuimus, explicavimus cujusmodi sint saporis omnes isti panes, praeter frigidum et calidum, de quibus nondum tractavimus. Non autem irrationabiliter in finem convivii, hos reservamus, et post panem conspersum in oleo collocavimus, quia dura restant nobis semper cer
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ũdam sed uitam. si sit necesse ꝓ xp̃o uel
frĩb ponere. Sed ne ñ ex humilitate. sed
ex p̃sumptione ad passionem ꝓsiliat. fortis¬
sime et supͣ petram fundatȩ humilitatis y¬
sopus. sequitur: ut ñ solum usꝙ ad mortem:
s usꝙ ad mortem crucis uire hec ꝑtiugat.
Iam ad ultimum. sequitur oleum exultati¬
onis: ut uidelicet ñ iam humilit̾. ñ fortit̾ can¬
tum. sed libent̃ et exultant̾ in adipe et pin¬
guedine. hostia xp̃i in carbonib passionum
ñ aduratur sed decoquatur. ñ lugeat s ride¬
at. ñ patiatur torm̃tum: sed regno potiatur.
Hoc asꝑsi oleo apłi et mr̃es: quasi ad epulas
degustant: sed scdm m̃itor suoꝵ
capacitatem. et affect um aptitudinem
unusquisq de inuisibili uerbo dei porti¬
onem sibi congruam accepit. Sic enĩ man¬
na quod de celo descendit. uariatur in odo¬
re edentium: ꝓ uarietate desid̾ioꝵ. Alit̾ e¬

Expanded text:
on undam sed vitam, si sit necesse pro Christoon undam sed vitam, si sit necesse pro Christo vel fratribus ponere. Sed ne non ex humilitate, sed ex praesumptione ad passionem prosiliat, fortissimae et supra petram fundatae humilitatis hyssopus sequitur; ut non solum usque ad mortem, sed usque ad mortem crucis, jure haec pertingat. Jam ad ultimum sequitur oleum exsultationis, ut videlicet non jam humiliter, non fortiter tantum; sed libenter et exsultanter in adipe et pinguedine, hostia Christi in carbonibus passionum non aduratur, sed decoquatur, non lugeat, sed rideat; non patiatur tormentum, sed regno potiatur. Hoc aspersi oleo apostoli et martyres, quasi ad epulas degustant, sed secundum meritorum suorum capacitatem et affectuum aptitudinem, unusquisque de invisibili verbo Dei, portionem sibi congruam accipit. Sic enim manna quod de coelo descendit, variatur in ore edentium, pro varietate desideriorum. Aliter e
Abbreviated transcription (Latin):
cum se in cinerem et puluerem ab et̾nitatis
imm arcescibilitate. ꝑ peccati p̃uaricationẽ.
forte. de puluere mortalitatis. reformari posse̾t:
uel saltem ad limum alicuiꝰ tenacitatis. In eo
melior limꝰ qͣm puluis: quia uaga leuitate et
dissolutione uana non circũfertur omni uen¬
to sicut puluis. s conglutinatur. ⁊ coaceruat᷑
ad unitatem:. in pondere humoris. habet itaꝙ
pondꝰ quod erat sine pondere. habet unani¬
mitatem quod carebat unitate: est etiam
molle quod erat siccum ⁊ absꝙ humore.
Potest exinde iam aliquid formari: cũ pͥus
ex puluere nichil aliud nisi oculus posset ce¬
cari. Iam gͥ disciplinam app̃hendit: iam p̃¬
cepta suscipitꝰ.iam ad omnem obedientiam.
ꝑ ꝓfectum coniunctionis. ugura subinitt̃e
nouit. deinde usu et consuetudine aqua ista
uertit᷑ in sanguinẽ. ñ tam̃ egipti sed xp̃i:
ut iam ꝓmptꝰ sit homo ñ lacrimã s animã. ÷¬

Expanded text:
cum se in cinerem et pulverem ab aeternitatis cum se in cinerem et pulverem ab aeternitatis immarcescibilitate per peccati praevaricationem forte de pulvere mortalitatis reformari posset, vel saltem ad limum alicujus tenacitatis. In eo, melior limus quam pulvis, quia vaga levitate et dissolutione vana non circumfertur omni vento , sicut pulvis, sed conglutinatur et coacervatur ad unitatem in pondere humoris. Habet itaque pondus, quo erat sine pondere; habet unanimitatem, quod carebat unitate, est etiam molle, quod erat siccum et absque humore. Potest exinde jam aliquid formari: cum prius ex pulvere nihil aliud nisi oculus posset caecari. Jam igitur disciplinam apprehendit, jam praecepta suscipit, jam ad omnem obedientiam, per profectum conjunctionis, jugum submittere novit, deinde usu et consuetudine, aqua ista vertitur in sanguinem; non tamen Aegypti, sed Christi, ut jam promptus sit homo non lacrymam, sed animam, n