comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedit adolescentia pueritiȩ. iuuentus
adolescentiȩ. senectus iuuentuti. Mors
omĩb. Accedit etiã alia mora: Uidetur
integrum. Recens cadauer: in putredi¬
nem soluit᷑. et ad ipsam resolutionem. ne¬
cessaria sunt tempora. donec in tabem
defluat. siccet᷑ in cinere. E ab ipsis pͥ¬
mordiis uteri usq ad cinerem extremũ
sepulchri. qnͣta int̾iacet mora: Quot
dies. qͣuȩ tempoꝵ spacia : Uenit ad resur¬
gendum: in ictu ocłi reparat᷑ Attendite¬
gͦ fr̃s: et cõꝑate q̃ cõꝑanda st̃. reb quib
comparãda st̃. Celeriꝰ mouet᷑ caro ista in
ambulando. quam formata. ẽ. quã nutri¬
ta .ẽ. quam craeuit. quã ad habitũ uiueni¬
lem ꝑuenit. integrãq etatem et staturã
ꝑcepit. Celeriꝰ mouet᷑ in ambulando: quã¬
formata ẽ. hoc in illa fiat. Porro aũt: resur¬
rectio fiet in ictu ocłi. Quanta erit celeritas
mouendi: si tanta potuit resurgendi:

Expanded text:
cedit adolescentia pueritiae, juventus cedit adolescentia pueritiae, juventus adolescentiae, senectus juventuti, mors omnibus. Accedit etiam alia mora: videtur integrum recens cadaver, in putredinem solvitur; et ad ipsam resolutionem necessaria sunt tempora, donec in tabem defluat, siccetur in cinere: et ab ipsis primordiis uteri usque ad cinerem extremum sepulcri quanta interjacet mora? quot dies? quae temporum spatia? Venit ad resurgendum, in ictu oculi reparatur. CAPUTres, et comparate quae comparanda sunt, rebus quibus comparanda sunt. Celerius movetur ista caro in ambulando, quam formata est, quam nutrita est, quam crevit, quam ad habitum juvenilem pervenit, integramque aetatem et staturam percepit: celerius movetur in ambulando, quam hoc in illa fiat. Porro autem resurrectio fiet in ictu oculi: quanta erit celeritas movendi, si tanta potuit esse resurgendi?
Abbreviated transcription (Latin):
dios nos habemꝰ: et non miram᷑. Uidendo
utimur: considando exꝑauescimꝰ. Non
inuenis aliquid qđ hinic compares cele¬
ritati: qͣntũ attinet ad corꝑis celeritatem.
Merito hinc celeritati apłs paulus facilita¬
tem resurrectionis comparauit. dicens:
nictu ocłi. Ietus ocłtẽ non in palpebris
claudendis et aꝑiendis. Nam hoc tardiꝰ
agitur: quam uidet᷑. Tardiꝰ palpebram
leuas. ꝗͣ dirigis radium. Citius radius
tuus ꝑuenit ad celum: quã palpebra
leuata ad suꝑcilium. Uidetis quid sit
ictus oculi: uidetis quã facilitatẽ apłs
resurrectioni corꝑoꝵ dederit. Quã tarde
ista creata atq formata sunt. Recolamꝰ
moras conceptꝰ. ẽt in ipsis uteris matrũ
coalescentium semina paruuloꝵ. ꝑ tem¬
poꝵ mimerum m̃bra formata dieb cer¬
tis. mensib multis: quousq illud qđ intꝰ
creatum atq formatũ. ẽ ꝓferatur in lucẽ:
Deinde qnͣta mora crescit: qnͣta mora suc¬

Expanded text:
dios nos habemus, et non miramur. Videndo dios nos habemus, et non miramur. Videndo utimur, considerando expavescimus. Non invenis aliquid quod huic compares celeritati, quantum attinet ad corporis celeritatem. Merito huic celeritati apostolus Paulus facilitatem resurrectionis comparavit, dicens, In ictu oculi . Ictus oculi est, non in palpebris claudendis et aperiendis: nam hoc tardius agitur, quam videtur. Tardius palpebram levas, quam dirigis radium. Citius radius tuus pervenit ad coelum, quam palpebra levata ad supercilium. Videtis quid sit ictus oculi: videtis quam facilitatem Apostolus resurrectioni corporum dederit. Quam tarde ista creata atque formata sunt? Recolamus moras conceptus, et in ipsis uteris matrum coalescentium semina parvulorum; per temporum numerum membra formata, diebus certis, mensibus multis, quo usque illud quod intus creatum atque formatum est proferatur in lucem. Deinde quanta mora crescit, quanta mora suc
Abbreviated transcription (Latin):
pnam quã uolebas uidere: ẽt quia int̾¬
positus erat. non poteraᷤ. Non ad ipsum
citiꝰ: et ad illam tardiꝰ. & ecce ipse in ꝓxi.¬
mo erat: et illa longiꝰ. Si ambulare uel¬
les:citiꝰ ad hominẽ quã ad columtiã ꝑue¬
uires. Quia uidere uolusti: tam cito
ad hominem quam ad columꝑnã ꝑue¬
nisti. Nicħ . ẽ. hoc : de homine de colũp¬
na. lace adhuc ocłos. Uides longe parie¬
ad solem. Quantum int̃ te et solem: Es
illa int̾ualla metiat᷑:: Qs nullo acumine
cogitationis estimet qnͣtum a te longe
sit sol: Ee tam̃ mex ut ocłm aꝑueris. ecce
tu hic es. radius tuus ubi. ẽ: Mox ut
uidere uoliusti: uidendo ꝑuenisti. Non
quesisti aramas machinas quib nitereris.
non sealas quib ascenderes: non funes
quib leuareris: non pennas qͥbus uola.¬
res. Oculum aꝑuisse. hoc ⁊ ꝑuenisse. Qͥd¬
gͦ ista celeritas. Qnͣta. ẽ: Ouid sͣ uult:
Corporis nr̃i .ẽ. de carne nr̃a emntit᷑. Ra¬

Expanded text:
mnam quam volebas videre, et quia homo intemnam quam volebas videre, et quia homo interpositus erat, non poteras: non ad ipsum citius, et ad illam tardius; et ecce ipse in proximo erat, et illa longius. Si ambulare velles, citius ad hominem, quam ad columnam pervenires: quia videre voluisti, tam cito ad hominem, quam ad columnam pervenisti. Nihil est hoc de columna et de homine. Jace adhuc oculos, vides longe pariead solem. Quantum est inter te et solem? Quis illa intervalla metiatur? Quis ullo acumine cogitationis aestimet quantum a te longe sit sol? Et tamen mox ut oculum aperueris, ecce tu hic es, radius tuus ibi est. Mox ut videre voluisti, videndo pervenisti. Non quaesisti machinas quibus nitereris, non scalas quibus ascenderes, non funes quibus levareris, non pennas quibus volares. Oculum aperuisse, hoc est pervenisse. go ista celeritas? quanta est? quid sibi vult? Corporis nostri est, de carne nostra emittitur. Ra
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ hoc: Radius oculi nostri: quo tan¬
gimus qͥcqͥd cernimus. Qͦd enim uides:
ocłi tui radio contingis. Si uelis uidere
longiꝰ. et int̾ponat᷑ aliqͦd corpꝰ. ĩrruit ra¬
diꝰ in corpꝰ obiectũ. et transire non ꝑmitat
ad id qđ uidere desideras: et dicis impe¬
dienti. Exi. obstas mͥ. Colupmã uis uidẽ:
homo in medio stat. impedit aciem tuã.
Radius tuus emissus. ẽ. s ꝑuenit usq: ad
hominem: usq ad colũpnã ꝑuenire ñ
sinit᷑. Incurritin aliud aliqͥd: ñ ꝑmittit᷑.
Ecce qui tͥ obstabat discedit e medio: ꝑue¬
nit acies quo uolebat. Modo discute. &
si potes inueni: atq responde. utrũ acies
ista. radiꝰ iste oculi tui citiꝰ ꝑuenit ad
ꝓximum. tardiꝰ ad longincũ. Uidisti ho¬
minẽ in ꝑximo c̃stitutũ tͣanta mora illũ uidisti.
tanta mora ad eũ radiũ ocłi tui tetendisti. tãt
mora ad eum oculi tui radio ꝑreue¬
nisti. qͣnͣta mora ꝑuenis. et ad illã colũ¬

Expanded text:
Quid est hoc? Radius oculi nostri, quo tanQuid est hoc? Radius oculi nostri, quo tangimus quidquid cernimus. Quod enim vides, oculi tui radio contingis. Si velis videre longius, et interponatur aliquod corpus, irruit radius in corpus objectum, et transire non permittitur ad id quod videre desideras; et dicis impedienti, Exi, obstas mihi. Columnam vis videre, homo in medio stat, impedit aciem tuam. Radius tuus emissus est, sed pervenit usque ad hominem, usque ad columnam pervenire non sinitur: incurrit in aliud aliquid, non permittitur. Ecce qui tibi obstabat, discessit e medio, pervenit acies quo volebat. Modo discute, et si potes, inveni atque responde, utrum acies ista, radius iste oculi tui citius pervenit ad proximum, tardius ad longinquum. Vidisti hominem in proximo constitutum, tanta mora illum vidisti, tanta mora ad eum radium oculi tui tetendisti, tanta mora ad eum oculi tui radio pervenisti, quanta mora pervenis et ad illam colu
Abbreviated transcription (Latin):
difficile. uł fortassis incertum: ꝗͣ sint
spacia cęlestia multo quã t̾restria lati¬
ora. Cum gͦ uideamꝰ tantam celeritatẽ
cȩlestium corpoꝵ. quȩ nob̃ uidentur
cum attendunt᷑ ñ moueri: eui celeritati
comparare possumꝰ corpꝰ angłicũ: Affu¬
erunt etiam: et qͣndo uoluerunt se con¬
spicuos tangendo̾q p̾buerunt. Lauit an¬
głis pedes abrahã. Non solum lauit il¬
la corpora: uerũ etiam contrectauit. Appa¬
ruerunt & ͣ uoluerunt: qndo uoluerunt:
quib uoluerunt. Nicħ difficultatis: ni¬
cħ omnino tarditatis sentiunt. S ñ eos
uidemꝰ currentes: ñ eos uidemꝰ de loco
in locum nuigrantes: ut nossemus ab
oculis hominũ discedentes qnͣdo uolu¬
erunt ꝑuenert̃. Non ÷ gͦ. unde etiã de
istis euidentissimũ celeritatis huiꝰ p̃bea¬
mus exemplum. Omittamꝰ in cognita: &
de in exꝑtis. nicħ temere p̃sumere audeamꝰ.
quid. cuiꝰ mesfabilẽ mirer celeritatem.

Expanded text:
difficile, vel fortassis incertum, quam sint difficile, vel fortassis incertum, quam sint spatia coelestia multo quam terrestria latiora. Cum ergo videamus tantam celeritatem coelestium corporum, quae nobis videntur cum attenduntur non moveri; cui celeritati comparare possumus corpus angelicum? Adfuerunt etiam, et quando voluerunt se conspiciendos tangendosque praebuerunt. Lavit Angelis pedes Abraham . Non solum lavit illa corpora, verum etiam contrectavit. Apparuerunt, ut voluerunt, quando voluerunt, quibus voluerunt. Nihil difficultatis, nihil omnino tarditatis sentiunt. Sed non eos videmus currentes, non eos videmus de loco in locum migrantes, ut nossemus ab oculis hominum discedentes: quando voluerunt, pervenerunt. Non est ergo unde etiam de istis evidentissimum celeritatis hujus praebeamus exemplum. Omittamus incognita, et de inexpertis nihil temere praesumere audeamus.quid, cujus ineffabilem mirer celeritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
enim non sentimꝰ. tẽ sani sumꝰ: Dicis ali¬
cui. Obserua stomacum. Respondet tͥ.
Quid ÷ stomacꝰ: felir ignorantia. Nescit
ubi habeat: qđ semꝑ sanũ ht̃. Sisanum
non. eẽt. sentiret. Si sentiret: non bono
sanitate. uenimꝰ ad celeritatẽ motꝰ. et in¬
uenimus nos plumbeos quodãmͦ. Qnͣta
est celeritas celestium corpoꝵ. Uis nosse
quanta sit: Intueris solem: et tͥ uidet᷑
quasi non moueat᷑. ẽt tam̃ mouet᷑. forte
inqͣis. Mouet᷑. s tardiꝰ. Uis nosse qͣnͣta
celeritate moueat᷑. Uis ratione colligẽ.
qđ sentis aspectu : Si recta uia ab orien¬
te usq in occidentem in hac t̾ra ueredis
quisq currẽt. ꝑ quot dies ꝑueniret. qͣ¬
libet equoꝵ uelocitate ferretur. quot
mansiones ageret : Spacium itineris
ab initio orientis usq ad finẽ occidentis:
sol qui tͥ uidet᷑ stare. uno die conficit. &¬
una nocte ad ortum redit. Nolo dicere.
quia obscurum ÷. et ad ꝑsuadendum

Expanded text:
enim illa non sentimus, tunc sani sumus. Dicis alienim illa non sentimus, tunc sani sumus. Dicis alicui, Observa stomachum. Respondet tibi, Quid est stomachus? Felix ignorantia: nescit ubi habeat, quod semper sanum habet. Si sanum non haberet, sentiret: si sentiret, non bono sanitate venimus ad celeritatem motus, et invenimus nos plumbeos quodam modo. Quanta est celeritas coelestium corporum? Vis nosse quanta sit? Intueris solem, et tibi videtur quasi non moveatur, et tamen movetur. Forte dicis: Movetur, sed tardius. Vis nosse quanta celeritate moveatur? Vis ratione colligere, quod non sentis aspectu? Si recta via ab oriente usque in occidentem in hac terra veredis quisque curreret, per quot dies perveniret? Qualibet equorum velocitate ferretur, quot mansiones ageret? Spatium itineris ab initio orientis usque ad finem occidentis sol, qui tibi videtur stare, uno die conficit, et una nocte ad ortum redit. Nolo dicere, quia obscurum est, et ad persuadendum
Abbreviated transcription (Latin):
contempni. Diximꝰ enĩ. qr ñ parcendo cor¬
pori. eidẽ etiam consulebat: ne forte fugi¬
endo temporales pęnas et. xp̃m negan¬
do. idem ipsum corpꝰ pęnis semptt̃nis
et atrocissimis suppliciis destinaret.
Pinc gͦ hortari uos cupiens et meipsum
ad p̃sentia contempnenda. futura sꝑan¬
da. etenim in hoc habitacło ingemiscimꝰ
grauati. et tam̃ mori noluiꝰ. et ex sui
pondere formidamꝰ: nolumꝰ enim spolia¬
ri. s suꝑuestiri. Et absorbeat᷑ mortale a
suscepi aliquid loqui uob̃: et pͥmit᷑ cõ¬
m̃idandam putaui hanc ipsam huiꝰ fra¬
gilis et corruptibilis corporis sanitatẽ:
et ex ipsa magnũ aliquid inueniam᷑.
n ipsa sanitate nicħ sentire: et multa
habemus intus in uiscerib nr̃is. Quis
ea nr̃m sciret: nisi in corporib lanttis
uidet.. Uiscera nr̃a. interiora nr̃a quȩ
dicunt᷑ in testina. unde nouimꝰ: & tẽ
: bonum. qnͣdo illa non sentimꝰ: qnͣdo

Expanded text:
contemni. Diximus enim quia non parcendo corcontemni. Diximus enim quia non parcendo corpori, eidem etiam corpori consulebat: ne forte fugiendo temporales poenas, et Christum negando, idem ipsum corpus poenis sempiternis et atrocissimis suppliciis destinaret. Hinc ergo hortari vos cupiens, et me ipsum ad praesentia contemnenda, futura speranda: Etenim in hoc habitaculo ingemiscimus gravati, et tamen mori nolumus, et exui pondere formidamus; nolumus enim spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a suscepi aliquid loqui vobis, et primitus commendandam putavi hanc ipsam hujus fragilis et corruptibilis corporis sanitatem, ut ex ipsa magnum aliquid inveniamus. Invenimus in ipsa sanitate nihil sentire. Etenim multa habemus intus in visceribus nostris; quis ea nostrum sciret nisi in corporibus laniatis videret? Viscera nostra, interiora nostra, quae dicuntur intestina, unde novimus? Et tunc est bonum, quando illa non sentimus. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
locem ut st̃ q̃dã animalia: qͥb nec com¬
paranda. ẽ uelocitas nr̃a. fac quẽꝗͣ ita
uelocem ut sunt aues: ñ eo ictu ꝑuenit
quo uolũit. Diu uolant aues migrando:
et aliqͣndo fessȩ insidunt arborib na¬
uium. Ergo si etiam sicut aues uolare
possemꝰ: pre desiderio ꝑueniendi tardi es¬
semꝰ. Cum uͦ fuit corpꝰ sp̃itale de quodi¬
ctum. ẽ. seminat᷑ corpꝰ animale. surget
corpꝰ spiritale: qnͣta ibi facilitas. qͣnta ce¬
leritas. qnͣta obędientia uolentis: In
nullo pondus: in nullo egestas: in nul¬
lo lassitudo. in nullo ex alia parte teni¬
erat: qđ dñs ꝑ claustra tralecit : Inten¬
dite obsecro: si possim adiuuante dño
qualib cũq uerbis expectationi uestrȩ
aut satisfacere aut non multũ deeẽ.
Nota nob occasio ÷ de corpore sp̃itali aliqͥd
disputandi ex passione mr̃is: a quo sic
uidimꝰ. et mirati sumꝰ corpꝰ int̾ torm̃ta

Expanded text:
locem, ut sunt quaedam animalia, quibus nec comlocem, ut sunt quaedam animalia, quibus nec comparanda est velocitas nostra; fac quemquam ita velocem, ut sunt aves: non eo ictu pervenit, quo voluerit. Diu volant aves migrando, et aliquando fessae insidunt arboribus navium. Ergo si etiam sicut aves volare possemus, prae desiderio perveniendi tardi essemus. Cum vero fuerit corpus spirituale, de quo dictum est, Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale ; quanta ibi facilitas, quanta celeritas, quanta obedientia volentis? In nullo pondus, in nullo egestas, in nullo lassitudo, in nullo ex alia parte renierat, quod Dominus per claustra trajecit? Intendite, obsecro, si possim adjuvante Domino qualibuscumque verbis exspectationi vestrae aut satisfacere, aut non multum deesse. Nata nobis occasio est de corpore spirituali aliquid disputandi ex passione Martyris, a quo sic vidimus et mirati sumus corpus inter tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
corpus qđ corrumpitur: id ÷ corruptibi¬
le. Aggrauat animam: id ÷ non obtẽꝑat
anime. ad niitũ omnis uoluntatis. Ob¬
temꝑat in multis. Mouet manꝰ ad oꝑan¬
dum: pedes ad ambulandum linguã ad
loq̃ndum: ocłos ad uidendum: ad sentiendas
uoces. intendit auditum. In omĩb corpus
obsequit᷑. Mutandi loci cupiditas sentit
omis: sentit pondus. Non tanta fãcil itate
mouet᷑ corpꝰ ad ꝑueniendum qͦd desiderat.
Desid̾at aliqͥs amicum uidere in corpore
constitutꝰ: in corpore constitutum. lllum
nouit. eẽ. in longuiqͦ. multȩ mansiones
int̾iacent. Anmo iam p̾cessit. Corpore
qnͣdo ꝑuenit: Tunc sentit: quale omis
portet. Non potint ad celeritatem p̾sum¬
ptam obȩdire uoluntati pondus carnis:
non potunt ea celeritate rapa qͥe uolisĩ
qua eam portat animͦ. Tardũ et onerosũ
Quid tardius: Ipsi sunt qui ꝑueniunt:
et desideria uix secunt᷑. et molim̃ta mo¬
liendo ꝑtieniunt. S fac quẽꝗͣ ita ue¬

Expanded text:
corpus quod corrumpitur, id est, corruptibicorpus quod corrumpitur, id est, corruptibile. Aggravat animam, id est, non obtemperat animae ad nutum omnis voluntatis. Obtemperat in multis: movet manus ad operandum, pedes ad ambulandum, linguam ad loquendum, oculos ad videndum, ad sentiendas voces intendit auditum: in his omnibus corpus obsequitur. Mutandi loci cupiditas sentit onus, sentit pondus: non tanta facilitate movetur corpus ad perveniendum, quo desiderat. Desiderat aliquis amicum videre in corpore constitutus, in corpore constitutum; illum novit esse in loginquo, multae mansiones interjacent: animo jam praecessit, corpore quando pervenit, tunc sentit quale onus portet. Non potuit ad celeritatem praesumptam obedire voluntati pondus carnis: non potuit ea celeritate rapi, qua voluit, qua eam portat animus. Tardum et onerosum Quid tardius? Ipsi sunt qui perveniunt, et desideria vix sequuntur, et molimenta moliendo perveniunt. Sed fac quemquam ita ve
Abbreviated transcription (Latin):
laudaui: nichil sentit lapis. nicħ arbor.
in corde nicħ sentiebat: qͣndo in nicħ senti¬
ens cadauer seuiebat. Quid enim iam facie¬
bat nicħ sentienti: qui potuit. et a sentien¬
te suꝑari : Fecit tam̃ quicqͥd potuit: fecit
iratus. S qͥ iã nicħ inpalam patiebat᷑. ĩn
occulto coronabat᷑. Tenebat enĩ sententiã
dm̃ sui. Q cũ uellet nos securos facere de
his qui corpꝰ occidunt: nolite inquit timere
eos qͥ corpus occidt̃: et pꝰea ñ hñt qͥd faci¬
ant. Quomͦ postea ñ hñt qͥd faciant. qͣñ
insanꝰ ille de uincentii corpore tanta fȩcit:
S uincentio quid fȩcit: qui etiam sentienti
nicħ fecit: Ergo non sic non sentire ut ñ
sentit lapis. ut ñ sentit arbor. ut non sentit
cadauer: s uiuere in corpore. et nichil ex eiꝰ
onere sentire. hoc ÷ sanũ. eẽ. Ꝙ tam̃ qnͣtũ¬
libet sit homo sanus. sentit etiam sani corꝑis
pondus. Aggrauat animã etiam sanũ

Expanded text:
laudavi, nihil sentit lapis, nihil arbor, laudavi, nihil sentit lapis, nihil arbor, in corde nihil sentiebat, quando in nihil sentiens cadaver saeviebat? Quid enim jam faciebat nihil sentienti, qui potuit et a sentiente superari? Fecit tamen quidquid potuit, fecit iratus. Sed qui jam nihil in palam patiebatur, in occulto coronabatur. Tenebat enim sententiam Domini sui: qui cum vellet nos securos facere de his qui corpus occidunt, Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant . Quomodo postea non habent quid faciant, quando insanus ille de Vincentii corpore tanta fecit? Sed Vincentio quid fecit, qui etiam sentienti nihil fecit? Ergo non sic non sentire, ut non sentit lapis, ut non sentit arbor, ut non sentit cadaver; sed vivere in corpore, et nihil ex ejus onere sentire, hoc est sanum esse. Et tamen quantumlibet sit homo in hac vita sanus, sentit etiam sani corporis pondus. Aggravat animam etiam sanum
Abbreviated transcription (Latin):
debo tͥ fortasse. formas coloresq sentire:
Si dicas mͥ quid ẽ. audire: respondebosonos
sentire. Si dicas quid ẽ. olfacere. respon¬
debo. odores sentire.
Quid ÷ tangere. dura uel mollia. calida ł
frigida. aspera. lenia. grauia leuia sentire
Qiuid ÷ santas: Nichil sentire. S hec ipsa
in nob̃ mͦ alioꝵ comparatione uilescunt.
Acute uides: acutiꝰ te forsitan aquila. Acute
audis: sunt bestiolȩ quȩ audiunt acutiꝰ.
Acute olfacis: canẽ sagacẽ non uincis. Acute
sapores gustando diudicas: sunt anima¬
lia quȩ mexꝑtas herbas discernunt. et
qd̃ ÷ noxium ñ attingunt. Nam tu quãli¬
bet acute discernas cybum: imprudens
irrii in uenenum. Acute semtis tangendo:
quam multȩ aues estatem futurã p̃senti¬
unt. et loca demutant. hyemẽ unminere
p̾sentiunt: ad loca calidiora demigrant.
Q đ tu cum uenerit sentis: anteꝗͣ ueniat.
illa p̃sentit. & hoc ipsum qđ in sanitate

Expanded text:
debo tibi fortasse, formas coloresque sentire. debo tibi fortasse, formas coloresque sentire. Si dicas mihi, Quid est audire? respondebo, sonos sentire. Si dicas, Quid est olfacere? respondebo, odores sentire. Quid est tangere? Dura vel mollia, calida vel frigida, aspera et lenia, gravia vel levia sentire. Quid est sanitas? Nihil sentire. Sed et haec ipsa in nobis modo aliorum comparatione vilescunt. Acute vides: acutius te forsitan aquila. Acute audis: sunt bestiolae quae audiunt acutius. Acute olfacis: canem sagacem non vincis. Acute sapores gustando dijudicas: sunt animalia quae inexpertas herbas discernunt, et quod est noxium non attingunt. Nam tu quamlibet acute discernas cibum, imprudens irruis in venenum. Acute sentis tangendo: quam multae aves aestatem futuram praesentiunt, et loca demutant; hiemem imminere praesentiunt, ad loca calidiora demigrant? quod tu cum venerit sentis, antequam veniat illae praesentiunt. Et hoc ipsum quod in sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ud enim ad refectionẽ ceꝑis lassus. initi¬
um ÷ alt̾iꝰ lassitudinis. qr in re quã sum¬
psisti ut succurres si ꝑseueres. et uide fa¬
tigaberis. In hoc gͦ infirmo et corrupti¬
bili corpore. qͥd ÷ ipsa sanitas qualiscũq:
Neqr enim hȩc quȩ in carne mortali et cor¬
ruptibili dr̃ sanitas. ullo mͦ angłoꝵ sa-¬
nitati comparanda ẽ. quoꝵ nob̃ ȩqͣlitas
tas ut dixi qualiscũq quid ht̃ dilectio¬
nis.: quã exoptabile bonum omnib:
Quantã rem ht̃ pauꝑ cum hanc solam
ht̃. quantũ ñ ht̃ diues. cum hanc solam
non ht̃: Quid se iactat copiosum: Febris
lectum ñ formidat argenteum: N timoe
pompã diuitis: ñ tunet iacula bellatoris.¬
tempserunt: qr in ipsa carne. aliam sꝑa-¬
uerunt: Tam̃ quia nondum exꝑti sumꝰ.
ex ista quam nouimꝰ. illam utcũq coni¬
ciamꝰ. Qd ÷ sanitas. Si dicas mͥ. quid ÷
uidere. qnͣtũ ad corpłs attinet. respon-¬

Expanded text:
m aliud ad refectionem ceperis lassus, initim aliud ad refectionem ceperis lassus, initium est alterius lassitudinis; quia in re, quam sumpsisti ut succurreres, si perseveres, et inde fatigaberis: in hoc ergo infirmo et corruptibili corpore, quid est ipsa sanitas qualiscumque? Neque enim haec, quae in carne mortali et corruptibili dicitur sanitas, ullo modo Angelorum sanitati comparanda est, quorum nobis aequalitas tas, ut dixi, qualiscumque quid habet delectationis, quam exoptabile bonum est omnibus? Quantam rem habet pauper, eum hanc solam habet; quantam non habet dives, eum hanc solam non habet? Quid se jactat copiosum? Febris lectum non formidat argenteum: non timet pompam divitis, non timet jacula bellatoris.tempserunt, quia in ipsa carne aliam speraverunt? Tamen quia illam nondum experti sumus, ex ista quam novimus, illam utcumque conjiciamus. Quid est sanitas? Si dicas mihi, Quid est videre? quantum ad corpus attinet, respon
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: et mortale hoc induat immortali¬
tatem. Qđ nunc. ẽ. onꝰ ẽrit honor. Qd̃ nc̃
sarcina: tẽ leuamen. Non enim habebit
hoc fragile atq mortale. qnͣdo suaꝵ par¬
tium temꝑam̾̃to modatũ. ẽ. qnͣdo in eo
nichil eꝰ aduers aliuid rixat᷑ ñ calor
suꝑat. et urget algorem. non copia frigo¬
ris feruor extinguit᷑. et dum luctat᷑ affli¬
git. non humorẽ siccitas sorbet. non in¬
undat humor. et p̃mit: s omnia quib
cõstat. concordi int̾ se iunctura librata st̃.
quȩ sanitas dr̃: Est aũt ut breuit̃ dicam
sanitas corporis: eoꝵ concordia quib con¬
stat. Hȩc gͦ sanitas id ÷ m̃broꝵ humoꝵq
concordia. in re corruptibili. in re egena
& infirma. in re q̃ adhuc esurire. et sitire
potest. stando lassari. sedendo refici. rur¬
sus sedendo lassari. esuriendo deficere.
uescendo refici. non succurrere defectioi¬
b p̃teritis. nͥ alii s inchoatis: Quicqͥd ali¬

Expanded text:
tionem, et mortale hoc induat immortalitionem, et mortale hoc induat immortalitatem . Quod nunc est onus, erit honor: quod nunc sarcina, tunc levamen. Non enim habebit ostrum, etiam hoc fragile atque mortale, quando suarum partium temperamento moderatum est, quando in eo nihil ejus adversus aliud rixatur; non calor superat et urget algorem, non copia frigoris fervor exstinguitur, et dum luctatur affligit; non humorem siccitas sorbet, non inundat humor et premit; sed omnia quibus constat concordi inter se junctura librata sunt, quae sanitas dicitur. Est autem, ut breviter dicam, sanitas corporis, eorum concordia quibus constat. Haec ergo sanitas, id est membrorum humorumque concordia in re corruptibili, in re egena et infirma, in re quae adhuc esurire et sitire potest, stando lassari, sedendo refici, rursus sedendo lassari, esuriendo deficere, vescendo refici; non succurrere defectionibus praeteritis nisi aliis inchoatis: quidquid eni
Abbreviated transcription (Latin):
corpora quasi ꝓ carcerib se habere arbi¬
trantur. qđ et rursus has putant animas
qd̃ alibi ante peccauerunt. Ds̃ aut̃ nr̃ et
corpꝰ fecit et spm: et utriꝰq creator.ẽ. utriꝰq
recreator: utriꝰq institutor. utriꝰq etiam
restitutor. Non gͦ carnẽ tanꝗͣ inimicani
uł contẽpserunt: uł ꝑsecuti sunt mr̃es.
Lemo enim unquam carnem suam odio
habuit. Magis ei consuluerunt. Qnͣdo eã
negligere uidebantur: qnͣdo in ea fidelit̃
ꝑsistentes. temporalia torm̃ta tolerabant:
et̾nam etiam ipsi carni głam̃ comparabant.
Quȩ sit aũt futura in resurrectione gła
carnis huiꝰ. q̃uis explicet uerbis: Nemo
adhuc nr̃m habendo exꝑtꝰ. ẽ. Nc̃ carnẽ
honerosam portamꝰ: quia indigã. quia in¬
firmã. qr mortalẽ. qr corruptibilẽ. Corpꝰ
enim qđ corrumpit᷑ aggrauat animam.
S noli hoc in resurrectione metuere. Opor¬
tet ut corruptibile hoc induat incorrup¬

Expanded text:
corpora quasi pro carceribus se habere arbicorpora quasi pro carceribus se habere arbitrantur, quo detrusas putant animas, quod alibi ante peccaverunt. Deus autem noster et corpus fecit et spiritum; et utriusque creator est, et utriusque recreator; utriusque institutor, utriusque etiam restitutor. Non ergo carnem tanquam inimicam, vel contempserunt, vel persecuti sunt martyres. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Magis ei consuluerunt, quando eam negligere videbantur: quando in ea fideliter persistentes, temporalia tormenta tolerabant, aeternam etiam ipsi carni gloriam comparabant.Quae sit autem futura in resurrectione gloria carnis hujus, quis explicet verbis? Nemo adhuc nostrum habendo expertus est. Nunc carnem onerosam portamus; quia indigam, quia infirmam, quia mortalem, quia corruptibilem. Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam . Sed noli hoc in resurrectione metuere. Oportet ut corruptibile hoc induat in corrup
Abbreviated transcription (Latin):
in resurrectionem uidicii. Cum dicit om̃s
qui inmonum̃tis sunt: ꝓculdubio manifestat
corpoꝵ resurrectionẽ. Iudiciũ aut̃ cũ audis.
ne tͥ canꝗͣ de cẽporali iudicio blandiaris:
Qaut̃ ñ cred. ĩã iudicatꝰ ẽ. Hȩc ergo dif¬
ferentia separat᷑a. ẽ. iustos ab iniustis: fi¬
deles ab infidelib: confessores a negatorib:
amatores uitȩ ꝑiturȩ. ab amatorib uitȩ
et̃nȩ. separatura illa discretio. & ibunt
iusti in uitam ȩt̾nam: impii uͦ in ignẽ
et̾num. Ibi cum corpore torqbuntur. qui
corpori peꝑcerunt. Tim̃do enĩ cormenta
corporis corpori peꝑcerunt. et parcendo
corpori. xp̃m negauerunt: et negando xp̃m.
penas ȩt̾nas etiam corpori distulerunt.
prudent̾ mr̃es xp̃i non sua corpora con¬
tempserunt. Puersa.ẽ. ista et mundana
phylosophia: eoꝵ qui non credunt cor¬
poꝵ resurrectionem. Uident᷑ sibi enuim qͣsi
magni corporis contemptores: quia ipsa

Expanded text:
in resurrectionem judicii . Cum dicit, Omnes in resurrectionem judicii . Cum dicit, Omnes qui in monumentis sunt, procul dubio manifestat corporum resurrectionem. Judicium autem cum audis, ne tibi tanquam de temporali judicio blandiaris; Qui autem non credit, jam judicatus est . Haec ergo differentia separatura est justos ab injustis, fideles ab infidelibus, confessores a negatoribus, amatores vitae periturae ab amatoribus vitae aeternae; separatura est illa discretio. Et ibunt justi in vitam aeternam, impii vero in ignem aeternum . Ibi cum corpore torquebuntur, qui corpori pepercerunt. Timendo enim tormenta corporis, corpori pepercerunt; et parcendo corpori, Christum negaverunt; et negando Christum, poenas aeternas etiam corpori distulerunt. prudenter martyres Christi non sua corpora contempserunt. Perversa est ista, et mundana philosophia, eorum qui non credunt corporum resurrectionem. Videntur enim sibi quasi magni corporis contemptores, quia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem suum. Nec ipsi corpori aliqͥd
timent. qm̃ ñ ÷ quo timeant. Magis si
parcant corpori: nocent et corpori. Siaũt
ꝑ fidẽ ñ parcant corꝑi: p̃stãt ⁊ corꝑi. Ecce
hoc attendite. et fidem ur̃am int̾rogate.
conditione. mortali corpore solueret᷑. Quid
ageret in resurrectione. c̃um in et̾nũ ignẽ
Qui negau̾it me inquit coram hominib:
negabo eum coram patre meo qui. ẽ. in ceł
Ecce negaret. quiescerent illi tortores: et
uulnerato animo sanum. eẽt corpꝰ. Im¬
mo occiso anmo uiueret corpꝰ. Quid ꝓdes¬
set in ȩtnum mortuo. breuis corporis uita:
Ueniret dies. quã commemorat dñs. qͣndo
omnes qui in monum̃tis sunt audient uocẽ
eius. et ꝓcedent. S cum magna differentia.
Omnes ꝓcedent: s non omnes ad eandẽ rem
ꝓcedent. Om̃s surrecturi. s ñ om̃s immu¬
tandi. Qui enĩ bene fęcerunt inquit. in
resurrectionẽ uitȩ: qui aũt male fecerunt.

Expanded text:
Creatorem suum. Nec ipsi corpori aliquid Creatorem suum. Nec ipsi corpori aliquid timent, quoniam non est quod timeant. Magis si parcant corpori, nocent et corpori. Si autem per fidem non parcant corpori, praestant et corpori. hoc attendite, et fidem vestram interrogate. conditione mortali, corpore solveretur. Quid ageret in resurrectione, cum in aeternum ignem Qui negaverit me, inquit, coram hominibus, negabo eum coram Patre meo qui est in coelis . Ecce negaret, quiescerent illi tortores, et vulnerato animo sanum esset corpus; imo occiso animo, viveret corpus: quid prodesset in aeternum mortuo brevis corporis vita? Veniret dies, quam commemorat Dominus, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent: sed cum magna differentia. Omnes procedent, sed non omnes ad eamdem rem procedent. Omnes surrecturi, sed non omnes immutandi. Qui enim bene fecerunt, inquit, in resurrectionem vitae; qui autem male,
Abbreviated transcription (Latin):
spectauimꝰ mr̃em: et amauimꝰ
tortum. inuisibilit̾ pulchrum.
Qualis enim decoris habebat¬
spm: euius fuit et cadauer inuictũ ͤ
honorẽ ꝓuidentia et consilium ommipo¬
tentis creatoris cum etiam defuncto corpori
detulit: mr̃i aliquid p̾stitit: Quid enĩ si
non sepeliretur: Ignorabat ille unde sus¬
citaret᷑. Illi in uictoria corona : et in resur¬
rectione seruata ÷ uita ȩt̾na. S de corpore
eius. eccłȩ p̾stita ẽ. consolationis memoria.
Sic plerunq ds de seruis suis p̾stat seruis
siuis qͣnͣdam dignationẽ. donans quȩ ma¬
gis ꝓsit ei cui donat᷑. quã ei de quo datur.
Sic helyam scm̃ ds̃ ꝑ auẽ pascebat. Non aũt
miscdia dei et omnipotentia defecerat. ut
semꝑ sic pasceret. Mtitit᷑ tam̃ pascendus
ad uiduam: ñ qr ñ erat quomͦ dĩ seruus
aleret᷑. s ut fidelis uidua bñdietionẽ mere
retur. Prestitit gͦ scõꝵ corpora eccłiis ad me¬
morias orationum: ñ ad głas mr̃m: lili
enim hñt integram głam suam apud

Expanded text:
spectavimus Martyrem, et amavimus totum invisibiliter pulchrum. Qualis enim decoris habebatum, cujus fuit et cadaver invictum? Dhonorem providentia et consilium omnipotentis Creatoris cum etiam defuncto corpori detulit, Martyri aliquid praestitit? Quid enim? si non sepeliretur, ignorabat ille unde suscitaretur? Illi et in victoria corona, et in resurrectione servata est vita aeterna. Sed de corpore ejus, Ecclesiae praestita est consolationis memoria. Sic plerumque Deus de servis suis praestat servis suis quadam dignatione, donans quod magis prosit ei cui datur, quam ei de quo datur. Sic Eliam sanctum Deus per avem pascebat: non autem misericordia Dei et omnipotentia defecerat, ut semper sic pasceret. Mittitur tamen pascendus ad viduam : non quia non erat quomodo Dei servus aleretur, sed ut fidelis vidua benedretur. Praestitit ergo sanctorum corpora Ecclesiis suis ad memorias orationum, non ad glorias martyrum. Illi enim habent integram gloriam suam apud
Abbreviated transcription (Latin):
gat tempestas: cum dñica serenitas conqͥ¬
escit. Igit᷑ si uniꝰ uidȩ peccato cuneti ꝑicli
uinetiam huiꝰmodi abiciamꝰ de nr̃a iaui¬
cula: ut non obdormiat. s uigilet in uobis
dñs: atq eo uigilante. nulla nos spiritalis
nequitiȩ ꝓcella concutiat. Ubi enĩ fides in¬
tegra. ẽ ibi saluator docet. uigilat. et exultat
birequies: ĩbi tranqͥllitas: ibi cunctoꝵ est
medicina. Ubi aut̃ fidei. ẽ admixta ꝑfidia.
ibi xp̃c torpet. dormit. et piger. ẽ. Iui metus.
ibi tempestas: ibi omnum ÷ discrimen. d
actib enim nr̃is. dñs nris nob̃ dormit aut

Expanded text:
gat tempestas, cum Domini serenitas conqugat tempestas, cum Domini serenitas conquiescit. 7. Igitur si unius Judae peccato cuncti periclitQuin etiam 441 hujusmodi abjiciamus de nostra navicula, ut non obdormiat, sed vigilet in nobis Dominus, atque eo vigilante, nulla nos spiritalis nequitiae procella concutiat. Ubi enim fides integra est, ibi Salvator docet, vigilat, et exsultat; ibi requies, ibi tranquillitas, ibi cunctorum est medicina: ubi autem fidei est admixta perfidia, ibi Christus torpet, dormit, et piger est; ibi metus, ibi tempestas, ibi omnium est discrimen: pro actibus enim nostris Dominus nobis obdormit aut
Abbreviated transcription (Latin):
una eademꝰ nauicula hic in tranqͥllitate
doctrinam popłis tribuit: ibi in tempesta¬
te discipulis metum mortis indicit. p̃sertĩ
cum ibi etiam cum cęt̾is apłis symon petrꝰ
eẽt. Hec aũt. ẽ causa ꝑiculi. Erat ibi symon
petrus: s erat parit̾ et iudas ꝓditor. Quã¬
ius enim illius fides fundaret nauiculã
huiꝰ tam̃ eam ꝑfidia conturbabat. Tranqͥl¬
litas ÷ ubi solus petrus nauigat: tempestas.
uͥ uidas adiungit᷑. Licet eẽt petrus firmus
suis meritis. ꝑturbabat᷑ tañ eriminib ꝓdi¬
toris. Metuentib gͥ discipłis. anxiante petͦ.
dormiebat dñs. Durum fortẽ uidebat᷑. qđ
anxiante petro dormiebat. Dormiebat pe¬
tro: ne uiglaret iudȩ. Unius igͥ delicto:
cunctoꝵ merita quatiunt᷑. Obdormit xp̃c.¬
et uentoꝵ spiramina conritant᷑. Auisqͥs
enim peccatum a̾mittit. statĩ et dormire
sibi facit dñm: et ꝓcellam sͥ sp̃uum suserat
immundoꝵ. Necesse ÷ aũt diabolica insur¬

Expanded text:
una eademque navicula hic in tranquillitate una eademque navicula hic in tranquillitate doctrinam populis tribuit, ibi in tempestate discipulis metum mortis indicit; praesertim cum ibi etiam cum caeteris apostolis Simon Petrus esset. Haec autem est causa periculi: erat ibi Simon Petrus, sed erat pariter et proditor Judas. Quamvis enim illius fides fundaret naviculam, hujus tamen eam perfidia conturbabat. Tranquillitas est ubi solus Petrus navigat, tempestas ubi Judas adjungitur. Licet esset Petrus firmus suis meritis, perturbatur tamen criminibus proditoris . Metuentibus igitur discipulis, anxiante Petro, dormiebat Dominus. Durum forte videatur quod, anxiante Petro, dormiebat: dormiebat Petro, ne vigilaret Judae; unius igitur delicto cunctorum merita quatiuntur. Obdormit Christus, ventorum spiramina concitantur; quisquis enim peccatum admittit, statim et dormire sibi facit Dominum, et procellam sibi spiritum suscitat immundorum: necesse est autem diabolica insur
Abbreviated transcription (Latin):
in qua petrus magist̾ est constitutus: dicen¬
te dño. Suꝑ hanc petram edificabo ȩccłam
meam. Que nauis in alto scłi istius ita na¬
tat: ut ꝑeunte mundo omnes quos susci¬
pit seruet illesos. Cuius figuram iã in ue¬
teri uidimꝰ testam̃to. Sicut enim noe ar¬
cha naufragante mundo cunccos qͦs susce¬
ꝑat incolumes reseruauit: ita et petri ec¬
cła conflagrante scło om̃s quos amplectit᷑
rep̃sentabit illesos. & sicut tunc tnsacco
diluuio. ad archã noe columba signum
pacis detulit: ita et transacto iudicio. ad
eccłam petri xp̃c gaudium pacis defert.
quia ipse columba uel pax ẽ: sicut ꝓmisit
dicens. Iterum uidebo uos: & gaudebit cor
de qua nunc dñs cęlestis doctrinȩ suȩ sa¬
cram̃ta deponit. legimus in matheo. dormi¬
ente dño in eadem. uentis insurgentib
ꝑturbatam. ita ut cuncti apłi mortis ꝑicu¬
lum formidarent: uideamꝰ quȩ causa ẽ. qđ

Expanded text:
in qua Petrus magister est constitutus, dicenin qua Petrus magister est constitutus, dicente Domino: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quae navis in altum saeculi istius ita natat; ut pereunte mundo, omnes quos suscipit, servet illaesos. Cujus figuram jam in veteri videmus Testamento; sicut enim Noe arca, naufragante mundo, cunctos quos susceperat, incolumes reservavit; ita et Petri Ecclesia, conflagrante saeculo, omnes quos amplectitur, repraesentabit illaesos: et sicut tunc transacto diluvio, ad arcam Noe columba signum pacis detulit; ita et transacto judicio, ad Ecclesiam Petri Christus gaudium pacis deferet; quia ipse columba vel pax est, sicut promisit, dicens: Iterum autem videbo vos, et gaudebit corde qua nunc Dominus coelestis doctrinae suae sacramenta depromit, legimus in Matthaeo , dormiente in eadem Domino, ventis insurgentibus perturbatam, ita ut cuncti apostoli mortis periculum formidarent; videamus quae causa est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
assumit eccłam. Duȩ enim quasi nauiculȩ
nauiculis. una relinquit᷑ ad t̾ram inanis
et uacua: altera ꝓducit᷑ in altum onusta
uel plena. Uacua enim synagoga relin¬
quitur in littore: quia xp̃m cum ꝓpħaꝵ
amisit oraculis. Onusta aũt ȩccła. in altũ
na suscepit. Synagoga inquam remanet
ad t̾ras: quasi t̾renis inherens oꝑationib.
Eccła aũt in altitudinem euocat᷑: quasi cȩ¬
loꝵ ꝓfunda sacram̃ta discutiens in illã
seilicet altitudinem. de qua apłs ait. O al¬
titudo diuitiarum sapientiȩ & scientiȩ dĩ.
Opterea dicit᷑ petro. duc in altum: hoc ÷ in
ioseph fabri: lie enim altiori consilio na¬
tiuitatem xp̃i diuinitꝰ approbauit: hi m̃te
iiꝑea generationẽ clestem carnalit̃ esti¬
mabant. Unde ait saluator petro: quia ñ
caro et sanguis tͥ hoc reuelauit: s pater
mĩs quim celis est. P hariseis aut̃ dixit.
Quomꝰ potestis bona loqu: cũ sitis nequã

Expanded text:
assumit Ecclesiam. 641 Duae enim quasi naviculae aassumit Ecclesiam. 641 Duae enim quasi naviculae anaviculis una relinquitur ad terram inanis et vacua, altera producitur in altum onusta vel plena; vacua enim Synagoga relinquitur in littore, quia Christum cum prophetarum amisit oraculis: onusta autem Ecclesia in altum na suscepit. Synagoga, inquam, remanet ad terras quasi terrenis inhaerens operantibus, Ecclesia autem in altitudinem evocatur tanquam coeofunda sacramenta discutiens; in illam scilicet altitudinem, de qua Apostolus ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Propterea dicitur Petro: Duc in altum , hoc est,Joseph fabri ? Ille enim altiore consilio nativitatem Christi divinitus approbavit, hi mente viperea generationem coelestem carnaliter aestimabant. Unde ait Salvator Petro: Quia non caro et sanguis tibi hoc revelavit, sed Pater meus, qui in coelis est . Pharisaeis autem dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis nequam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundere. Uidete miscđiam saluatoris.
Separat᷑ quidem ab hominib corpore: doctͥ¬
nȩ tam̃ his utilitate coniunguntur. Ubiq
miseret᷑ ubiq ꝓdest. In t̾ra posituf. ꝑ tactum
languores corpoꝵ sanat: in mari constitutus.
ꝑ doctrinam uulnera curat animaꝵ. Sed
uideamꝰ quȩ sit ista nauicula symonis pe¬
tri: quã ad docendũ de duab magis oportu¬
nam dñs uidicauit: quȩ it tutũ saluatorẽ
p̾stet ab iniuria. et credulitatis hominib
largiat᷑ eloquia. Inuenimꝰ enim iam dñm
nauigasse in alia naui.: et grauib iniuriis
⁊lacessitum. Nauigauit etim cum moyse
in mari rubro. qͣndo populũ isrł ꝑ undaꝵ
fiuenta transuexit: s grauib ⁊ affectus
iniuriis. sicut ipseatt in euangłio ad iudȩ¬
os. Si crederłtis moysi: et mͥ crederetis. In¬
iuria aũt saluatoris. ẽ meredulitas sẏna¬
goge. Ergo petri nauem eligit: moysi dese¬
rit. Hoc÷ sꝑnit synagogam ꝑfidam: fidelẽ

Expanded text:
profundere. Videte mprofundere. Videte mseparatur quidem ab hominibus corpore, doctrinae tamen iis utilitate conjungitur. Ubique miseretur, ubique prodest. In terra positus per tactum languores corporum sanat; in mari constitutus, per doctrinam vulnera curat animarum. Sed videamus quae sit ista navicula Simonis Petri quam ad docendum de duabus magis opportunam Dominus judicavit, quae et tutum Salvatorem praestet ab injuria et credulitatis hominibus largiatur eloquia; invenimus enim jam Dominum navigasse in alia navi, et gravibus injuriis lacessitum. Navigavit enim cum Moyse in mari Rubro, quando populum Israel per undarum fluenta transvexit; sed gravibus est affectus injuriis, sicut ipse ait in Evangelio ad Judaeos: Si crederetis Moysi, et mihi crederetis . Injuria autem Salvatoris est incredulitas Synagogae. Ergo Petri navem elegit, Moysi deserit; hoc est, spernit Synagogam perfidam, fidelem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbit tanta ꝑ eum benefi¬
cia popło fuisse collata: ut ꝓuocate homi¬
num turbȩ ad audiendum illum magis
irruerent quã rogarent: et medicinã sa-¬
lutis ñ sꝑarent ꝑ humilitatis gr̃am. s ꝑ
importunitatis miuriam: ita ut irruentes
sicut euangłm ait. turbas a dño iħu non
desertum separaret. non synagoga repel-¬
eret non reuerentia diuinitatis arceret.
Hec ẽ enim consuetudo infirmantium: ut
dum sꝑant suis egritudinib medicinam.
ab importuna petitione non loco ꝓhibean¬
tur. non tp̃r. non pudore. S qnͣto plus me¬
detur ille qui sanat: tanto ampliꝰ ille im¬
portumꝰ : qui laborat. Ergo cum dñs iħe ab
irruentib turbis semotus. in t̾ra. eẽ. non
posset: aspiciens in mari duas nauiculas.
unam nauẽ petri omni festinatione con¬
scendit: ut importunitatis iniuriam uel aqͣ¬
rum natura depelleret. quia doctoris reueren¬
tia minime coberebat. Atq exinde cep̃ de na¬
uicula pet̾. ad hoẽs doctrinȩ suȩ uerba

Expanded text:
bit tanta per eum beneficia in populum fuisse collata; ut provocatae hominum turbae ad audiendum illum magis irruerent, quam rogarent: et medicinam salutis non sperarent per humilitatis gratiam, sed per importunitatis injuriam; ita ut irruentes, sicut ait Evangelium , turbas a Domino Jesu non desertum separaret, non Synagoga repelleret, non reverentia divinitatis arceret. Haec est enim consuetudo infirmantium, ut dum sperant suis aegritudinibus medicinam, ab importuna petitione non loco prohibeantur, non tempore, non pudore: sed quanto plus medetur ille, qui sanat, tanto amplius ille importunus est, qui laborat. 2. Ergo cum Dominus Jesus ab irruentibus turbis semotus, in terra esse non posset, aspiciens in mari duas naviculas, unam navem Petri omni festinatione conscendit, ut importunitatis injuriam vel aquarum natura depelleret: quia eam doctoris reverentia minime coercebat: atque exinde coepit de navicula Petri ad homines doctrinae suae verba
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑempturus. Curaturus.ẽ. ñ occisurꝰ
X ꝑc dicebat: ego illi ostendam: quȩ illum
oporteat patĩ ꝓ nomine meo. S quo fine:
psum qui patiebat᷑ audi. Non sunt con¬
digne passiones huius temporis. Ipse diẽ
ex quo fructu patiebat᷑. Non sunt condi¬
gnȩ passiones huius temporis: ad futurã
glam que reuelabitur in nob̾. Seuiat
mundus. fremat mundus: increpet lin¬
guis: choruscet armis: quicqͥad potest fa¬
ciat. Quid faciet ad id qđ accepturi sumꝰ:
Apparendo qđ patior: contra id qd̾ spero.
Hoc sentio: illud credo. & tamen plus ualet
qđd̃ credo: quã qđ sentio. Quicqͥd est qđ
seuit ꝓ nomine xp̃i: si potest uiui tolera¬
bile ẽ.Si non potest uiui: migrare hinc
mium. ipsam dulcedinẽ: quȩ cũ uenerit.
sine fine erit. Opus cum fine: merces sine
saulus a saule. Recordamini enuim qui
nostis litteras dĩ: quis erat saul. Nex pes
meministis. de tribu beniamin. Inde iste

Expanded text:
non perempturus; curaturus, non occisurus. non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audi. Non sunt condignae passiones hujus temporis. Ipse dicitet quo fructu patiebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, illud credo. Et tamen plus valet quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc mium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, merces sine Saulus a Saüle. Recordamini enim qui nostis Litteras Dei, quis erat Saül. Rex pessmeministis, de tribu Benjamin. Inde iste
Abbreviated transcription (Latin):
uideat omnis caro salutare dĩ: Ne autem
desꝑemꝰ eum in ea forma uenturum ad
iudicium quã ꝓ nob̾ accepit. non in qua
semꝑ ȩqualis patri ꝑmansit: audiamꝰ et
hinc uocem angłoꝵ. Ante ocłos discipłoꝵ
suoꝵ. cum ferret᷑ in cęlum. & illi atten¬
derent. eumq corde desid̾atum aspectu
deduc̾ent: audierunt ab angłis. Uiri ga¬
lilei qui statis aspicientes in celũ: Hic
iħe qui acceptꝰ ÷ a uob: sic ueniet quomͦ¬

Expanded text:
videat omnis caro salutare Dei? ne autem videat omnis caro salutare Dei? ne autem desperemus eum in ea forma venturum ad judicium, quam pro nobis accepit, non in qua semper aequalis Patri permansit; audiamus et hinc vocem Angelorum. Ante oculos discipulorum suorum cum ferretur in coelum, et illi attenderent, eumque corde desideratum aspectu deducerent, audierunt ab Angelis: « Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui acceptus est a vobis, sic veniet quom
Abbreviated transcription (Latin):
occiderunt. uidebunt in quẽ pupugert̃.
U idebit gͦ omnis caro salutare dĩ. Corpus
ꝑ corpus: quia in uͦ corpore ueniet iudi¬
caturus. S ad dexterã positis. et in reg.¬
num cęloꝵ missis. sic se demonstrat᷑us
ẽ quomͦ iam in corꝑe uidebat᷑: ettam̃ di-¬
cebat. Qͥ diligit me diliget᷑ a patre meo:
et ego diligam eum. et manifestabo me
ipsum illi. Hoc uidȩus impius ñ uide¬
bit. Tolletur enĩ impiꝰ ne uideat clarita¬
quia cognouit infantem: & ocłis uidit. qr
portauit infantem. Utroq modo uidens
eum. agnoscens dĩ filium. et amplectens
de uirgine ꝓereatum: nunc dimittis inqͥt
dñe seruum tuum in pace: qm̃ uiderunt
ocłi mei salutare tuum. Uidete quid di¬
xerit. Tenebat᷑ enim quousq et oculis ui¬
deret: quẽ fide cernebat. Corpus paruulũ
accepit: corpꝰ amplexꝰ.ẽ: corpꝰ uidendo. id
÷ dñm in carne cernendo. ait. Uiderunt
oculi mei salutare tuum. Unde seis. ne sic

Expanded text:
occiderunt, videbunt in quem pupugerunt occiderunt, videbunt in quem pupugerunt . Videbit ergo omnis caro salutare Dei. Corpus per corpus: quia in vero corpore veniet judicaturus. Sed ad dexteram positis, et in regnum coelorum missis, sic se demonstraturus est, quomodo jam in corpore videbatur: et tamen dicebat, Qui diligit me diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi . Hoc Judaeus impius non videbit. Tolletur enim impius, ne videat claritaquia cognovit infantem; et oculis vidit, quia portavit infantem. Utroque modo videns eum, agnoscens Dei Filium, et amplectens de Virgine procreatum: « Nunc dimittis, inquit, Domine, servum tuum in pace, quoniam viderunt oculi mei salutare tuum » . Videte quid dixerit. Tenebatur enim quousque et oculis videret, quem fide cernebat. Corpus parvulum accepit, corpus amplexus est; corpus videndo, id est, Dominum in carne cernendo ait, Viderunt oculi mei salutare tuum. Unde scis, ne sic
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm. an sic̃ erat in pͥncipio u̾bũ. et uerbũ
erat apud dm̃. et ds̃ erat ũbum᷑: hinc am¬
bigit᷑: hoc querit᷑. Noli me urgere unote¬
stimonio. Cito confiteor. Uidebit omnis
quidẽ carne mortali: s adhuc illa sp̃italis
mutatio carodicenda. ẽ: qi et ipse pꝰ re¬
surrectionẽ sic dix̃. uidentib et tangenti¬
b. Palpate et uidete. quia sp̃c carnem &
ossa non ht̃: sic̃ me uidetis habere. Uide¬
bit᷑ et sic. N solum uisus. ẽ. s et uidebit᷑.
& forte tunc ꝑfectius implebit᷑ qđ dictum
ẽ: omnis caro. Modo enim uidit eum¬
eum caro: s non omnis caro. Tunc uero
in iudicio uenientem cum angłis suis ad
uidicandos uiuos et mortuos. cum audi¬
eruit uocẽ eius om̃s quist̾ in monum̾tis.
et ꝓcesserint. alii ad resurrectionẽ uitȩ.
alii ad resurrectionem iudicii: ipsã for¬
mam uidebunt. quã ꝓ nob̾ susciꝑe dig¬
natꝰ.ẽ. non solũ iusti. s etiam iniqͥ: Alii
ad dexterã. alii ad sinistrã. Quia et qui

Expanded text:
m, an sicut erat in principio Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hinc ambigitur, hoc quaeritur. Noli me urgere uno testimonio; cito confiteor: Videbit omnis quidem carne mortali, si adhuc illa spiritualis mutatio caro dicenda est; quia et ipse post resurrectionem sic dixit videntibus et tangentibus, « Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . » Videbitur et sic: non solum visus est, sed et videbitur. Et forte tunc perfectius implebitur quod dictum est, omnis caro. Modo enim vidit eum caro, sed non omnis caro: tunc vero in judicio venientem cum Angelis suis ad judicandos vivos et mortuos, cum audierint vocem ejus omnes qui sunt in monumentis, et processerint alii ad resurrectionem vitae, alii ad resurrectionem judicii , ipsam formam videbunt, quam pro nobis suscipere dignatus est, non solum justi, sed etiam iniqui, alii ad dexteram, alii ad sinistram; quia et qui