comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ila inuia. ꝑ iuga montium ⁊ ꝯcaua uallium.
ꝑ defossa t̾raꝵ: undiq prepedita. Constraue-¬
it᷑ itaq uiam plurimo sudore: usq Niceam ci¬
intatẽ: peditib. equitib. om̃iq transeunti sa-¬
fieret: qd̃ ua illa erat ꝑegrinantium. Sicq
suo tractu ꝑtransiit om̃is multitudo. excepto
qd̃ boiamundꝰ remansit cum imꝑatore: dis¬
posit᷑us cum eo de mercati ꝓmissione. S ultͣ
modum ꝓtelari debuit illa ꝓmissio: qr ante¬

Expanded text:
la invia, per juga montium, per concava vallium, per defossa terrarum undique praepedita. Constraverunt itaque viam plurimo sudore usque Nicaeam civitatem, peditibus, equis, omnique transeunti satfieret quod via illa erat peregrinantium, sicque suo tractu pertransiit omnis multitudo, excepto quod Boamundus remansit cum imperatore, dispositurus cum eo de commeatus promissione. Sed ultra modum protelari videbatur illa promissio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
onfederatis gͥ cum imꝑatore
Gallorum principib uissit im¬
ꝑator naues ad portum addi¬
ci: ut om̃is exercitꝰ sine magil
cdilatione posset cransfretal.
Primi itaq transierunt dux Godefridus. ⁊ san-¬
gredus. ⁊ usq Nichomediam ꝑrexerunt: ⁊ ꝑ
ires dies ibi feriati sunt. Uidens u̾o dux quod
nulla pateret uia transituris ꝑ quã tantum ex¬

Expanded text:
Confoederatis igitur cum imperatore Francorum principibus, jussit imperator naves ad portum adduci, ut omnis exercitus sine magna dilatione posset transfretari. Primi itaque transfretaverunt dux Godefridus et Tancredus, et usque Nicomediam perrexerunt, et per tres dies ibi feriati sunt. Videns ergo dux quod nulla pateret via transituris, per quam tantum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cisci .ii.Ad Niccam urbem ꝯuenit robur ex¬
cititus pridie nonas mai: ⁊ ante qua mercatũ
adduceret᷑: uendebatur uiginti aut triginta
denariis unus panis. Post quam u̾o princeps
boiãmundꝰ cum mercato uenit. penuria om̃i¬
deretur .iii. Pie si quidem ascensionis clo¬
mini urbem obsidione uallauerunt: ⁊ bali¬
sas.⁊ arietes. ⁊ cet̾a idgenꝰ instrumenta. quib
unhabitantes expugnare quirent. apposuert᷑.¬

Expanded text:
ciatio. Ad Nicaeam urbem convenit robur exercitus, pridie Nonas Maii, et antequam mercatum adduceretur, vendebatur viginti aut triginta denariis unus panis. Postquam vero Boamundus cum commeatu venit, penuria affuit. Die siquidem Ascensionis Domini urbem obsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caetera id genus instrumenta quibus inhabitantes expugnari quirent, apposuer
Abbreviated transcription (Latin):
q aut trucidabant: aut loris astrictos secun
ducebant. HIolebant qͥppe ut franci qui eos
insequebant᷑ quid inuenirent: ut uł sic mopi¬
A ꝯstricti ꝑsequi desisterent. Qui in hoc pir¬
denti usi sunt ꝯsilio: qr. ualde illis ꝓfuit:
nocuitq omni exercitui nr̃o. Nr̃i enim in¬
uenert᷑ tram illam desertam. in aquosã: om̃ibꝰ
bonis ꝑegrinã. Uellebant spicas segetũ iam
ad maturitatem ꝓximantiũ. ⁊ int̾ manus ꝯ¬
fricando ex pilabant: taliq cibo famẽ ut cũ
mitigabant. Ibi mortua fuit maior parse¬
qͦꝵ: ⁊ multi qui pͥus equites extitant pedites
effec ti sunt. E quitabant uaccas ac boues ⁊
magnȩ fortitudinis: ⁊ altitudinis tr̃ȩ illus
arietes.⁊ caues. Transiert᷑ itaq solum illud

Expanded text:
que aut trucidabant, aut loris astrictos secum que aut trucidabant, aut loris astrictos secum ducebant. Nolebant quippe ut Franci qui eos insequebantur, aliquid invenirent, ut vel sic inopia coacti persequi desisterent. Qui in noc, prudenti usi sunt consilio, quia illis valde profuit, nocuitque omni exercitui nostro. Nostri enim invenerunt terram illam desertam, et inaquosam, omnibus bonis vacuam. Vellebant spicas segetum ad maturitatem proximantium, et inter manus confricando expilabant, talique cibo famem utcunque mitigabant. Ibi mortua fuit major pars equorum, et multi qui prius equites exstiterant, pedites effecti sunt. Equitabant vaccas et boves, et magnae fortitudinis et altitudinis terrae illius arietes et canes. Trans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tela timent: isti uõ post quã loricati sũt tã¬
tũ timent sagutam quantũ. ⁊ stipulã: sic for¬
midãt telũ. sic̃ ⁊ fustẽ ligneũ. Heu heu trescẽ
ta ⁊ sexaginta milia fuimꝰ: ⁊ om̃s uł occisi su¬
mꝰ ab istis. uł disꝑsi fugimꝰ. Nunc quarta
dies ẽ ex quo a facie eoꝵ fugere cȩpimꝰ. ⁊ ad-¬
huc ñ minori timore quã ⁊ pͥmo die trepidamꝰ
Qua de causa si sano uultis parere ꝯslio. qͣ¬
citius ualetis a tota Romatua abscecdite.: ⁊e
illoꝵ oculus uos ꝯsideret sũma cautela ꝓue¬
ebant: hẏlarẽ uultũ quasi potiti uictoria n¬
rebant dicentes. Gaudentes ⁊ cũ letitia apit
Ne unꝰ quid̾ẽ suꝑẽ de illis: qͥn aut mortuꝰ
sit. aut teneat᷑ in uincłis ur̃is. Solimannꝰ et¬
enĩ dux nr̃ alia uia ꝓcedit: ⁊ captiuos secum
seduc tiq graues penas luebant. Nã dep̾tã¬
tes coꝵ possessiones. domos incendebant. ꝓpõs¬

Expanded text:
 tela timent; isti vero postquam loricati sunt, tan tela timent; isti vero postquam loricati sunt, tantum timent sagittam quantum et stipulam; sic formidant telum, sta sexaginta millia fuimus, et omnes vel occisi sumus ab istis, vel dispersi fugimus. Nunc quartus dies est ex quo a facie eorum fugere coepimus, et adhuc non timore minori quam et primo die trepidamus. Qua de re, si sano vultis parere consilio, qprimum valetis a tota Romania abscedite; et ne illorum oculus vos videat, summa cautela proiebant, hilarem vultum quasi potiti victoria, praeferebant, dicentes: « Gaudentes et cum laetitia aperite nus quidem superest de illis quin aut mortuus sit, aut teneatur in vinculis nostris. Solimannus etenim dux noster alia via procedit, et captivos secum seductique graves poenas luebant. Nam depraedantes eorum possessiones, domos incendebant, ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
collo mitteremꝰ: cũ subito gens unumera q̃
mortẽ ñ ueret᷑ nec timet hostẽ. crupit de mon¬
tib ⁊ indubitant̃ inseruit se nr̃is agminib:
Quoꝵ oculi ferre potant coꝵ tribiliũ armor
splendorẽ: Lancee illoꝵ choruscabãt ut mi¬
cantia sẏdera: galee. ⁊ loricȩ ut uernantis au¬
rorȩ lumina iubrantia. Fragor ar moꝵ. tribili¬
or erat sonitu tonitruoꝵ. Cũ se bello p̃parant
erectis in celum lanccis seriati incedũt: ⁊ ac
si sine u̾bo eẽnt ꝯticescunt. Cum uõ suis appro¬
ximãt adu̾sariis. t̾t laxatis loris tanto impe¬
tu irruunt: acsi leones quos stimulat ieur¬
ua fames. ⁊ sanguinẽ animaliũ siciunt. Tũc
s om̃s necant. Et quid dicerẽ de tã crudeli
gente: Nulla gens ẽ. quȩ huic ualeat resi¬
stere. quȩ fugiendi locũ possit inuenire: qr
aut diuino aut diabolico fulciunt᷑ subsidi¬
o. Om̃s aliȩ gentes nr̃os artus expauescunt¬

Expanded text:
collo immiteremus? Tum subito gens innumera, quae collo immiteremus? Tum subito gens innumera, quae mortem non veretur et hostem non timet, erupit de montibus, et indubitanter se inseruit nostris agminibus. Quorum oculi ferre poterant eorum terribilium armorum splendorem? Lanceae eorum micabant ut coruscantia sidera, galeae et loricae, ut vernantis aurorae lumina vibrantia, fragor armorum terribilior erat sonitu tonitruorum. Cum se bello praeparant erectis in coelum lanceis, certatim incedunt, et hac si sine voce essent, conticescunt. Cum vero suis approximant adversariis, tunc laxatis loris tanto impetu irruunt, ac si leones quos stimulat jejuna fames, et sanguinem animalium sitiunt. Tunc capiunt, sed omnes necant. Et quid dicere de tam crudeli gente valeo? Nulla gens est quae huic valeat resistere, quae fugiendi locum possit invenire, quia aut divino aut diabolico fulciuntur auxilio. Omnes aliae gentes nostros arcus expavescunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
dies huc illucq sic fugientes: ꝯtigit ut solunã¬
nꝰ dux illoꝵ inueniret decẽ milia arabũ uenien¬
tia sͥ in auxiliũ. Erat aũt solimannꝰ filiꝰ soli¬
manni uet̾is: qͥ totam Romaniã abstulit imꝑa¬
tori. Hic qͥppe pꝰquã de Nicea fugerat gentem
uidisset. ⁊ arabes illum : p̃ nimio dolore eqͦ lap¬
sus. in t̾rã cepit magnis uocib eiulare: seq
miseꝵ ⁊ infelicem ꝓclamare. Cui arabes infor¬
tunii sui casũ ignorantes. aiunt. O cunc torum
homiuũ impudentior. quid ita fugis: Multũ
Resume animi ꝯstantiã ⁊ reũtere ad p̃lum:
qm̃ nos uenimꝰ tibi in auxiliũ. Quib ille su¬
agna uos uerat insania. Hõdũ cognoui¬
stis uir tutẽ francoꝵ: nec exꝑti estis animosita
tes eoꝵ. Uirtꝰ eoꝵ ñ ẽ humana. s celestis aut
diabolica: nec ip̃i tam̃ in suo ꝯfidunt auxilio
s diuino. Nõne in tantũ deiunceramꝰ eos qd̾
iam parabamꝰ iliceos funes ⁊ canabinos ut coꝵr

Expanded text:
dies huc illucque fugientes, contingit ut Solimannus dux illorum inveniret decem millia Arabum venientia sibi in auxilium. Erat autem Solimannus filius Solimanni veteris, qui totam Romaniam abstulit imperatori. Hic quippe postquam de Nicaea urbe fugerat, gentem vidisset et Arabes illum, prae nimio dolore equo lapsus in terram, coepit magnis vocibus ejulare, seque miserum et infelicem proclamare. Cui Arabes infortunii sui casum ignorantes, dicunt: « O cunctorum hominum impudentior! quid ita fugis? Multum Resume animi constantiam, et revertere ad praelium, quoniam venimus tibi in auxilium. » Quibus ille, su« Magna vos vexat insania; nondum vos cognovistis virtutem Francorum, nec experti estis animos eorum. Virtus eorum non est humana, sed coelestis, aut diabolica. Nec ipsi tantum in suo confidunt auxilio, sed divino. Nonne in tantum deviceramus eos, quod jam parabamus iliceos funes et canabinos, ut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiri fortes ad miscendã ebrietatẽ: qui
iustificatis impiũ ꝓ munerib. ⁊ iustitiã
iusti aufertis ab eo. Qui declinatis
iudiciũ pauꝑum. ⁊ diripitis substanti¬
⁊ orphanus in p̃dam. Et qͥd facit̾is in
die uisitationis: ⁊ ad que cõsugie¬
tis in auxiliũ. ⁊ ubi denr liquetis

Expanded text:
 viri fortes ad miscendam ebrietatem. Qui justificatis impium pro muneribus, et justitiam 263 justi aufertis ab eo. Qui declinatis judicium pauperum, et diripitis substantiorphanus in praedam. Et quid facietis in die visitationis? et ad quem confugietis in auxilium? et ubi derelinquetis
Abbreviated transcription (Latin):
ibit faciem tuã iusticia tua: ⁊ gła dñi col¬
liget te. Tunc inuocabis: ⁊ dñs exaudiet.
Clamabis: ⁊ dicet ecce adsum. Ego enĩ sũ
qͥ deleo iniquitates tuas: ⁊ ñ memorabor.
Tu uo memor esto: ⁊ iudicem᷑. Dic tu ini¬
qͥtates tuas: ut iustificeris. Si fuerint pec¬
cata tua ut coccinũ: qͣsi nix dealbabunt᷑.
⁊ si fuerint rubra qͣsi uer miculus. uelut
lana alba erunt: os enĩ dñi locutuͣ ẽ hec:¬

Expanded text:
iem tuam justitia tua, et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce adsum . Ego enim sum, qui deleo iniquitates tuas, et non memorabor. Tu vero memor esto, et judicemur. Dic tu iniquitates tuas, ut justificeris . Si fuerint peccata tua ut coccinum, quasi nix dealbabuntur. Et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt. Os enim Domini locutum est . C
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ait. Sic̃ ex his quȩ me docuer᷑ astroꝵ
in alio meliori: ⁊ incõꝑabilit̃ eminentiori.
sicut olim balaam astrologia non uera p̃
ueritatis significante: ut omnẽ impiis ex-¬
cusationẽ adimeret. Rex gͥ ut audiuit¬

Expanded text:
tivité:« Sicut ex hiis qui me docuerunt astrorum in alio meliori, et in comparabiliter eminenciori, sibi olim Balaam, astrologia non vera proveritatis, signifficante, ut omnem impiis excusacionem adimeret »,ce qui advi
Abbreviated transcription (Latin):
ent ⁊ uidebunt głam meã: ⁊ erit celum
nouũ ⁊ t̃ra noua. quȩ ego facio manere
corã me. Et ueniet omnis caro ut ado¬
ret in conspec tu meo: dicit dñs. Et exi¬
bunt. ⁊ uidebunt cadauera hominũ: qui
p̃uaricati sunt in me. Hã uermis eoꝵ
nõ moriet᷑: ⁊ ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. Et

Expanded text:
ent, et videbunt gloriam meam; et erit coelum novum, et terra nova, quae ego faciam manere coram me. Et veniet omnis caro, et adorabit me in conspectu meo, dicit Dominus; et exibunt, et videbunt cadavera hominum, qui praevaricati sunt in me. Nam vermis eorum non morietur, et ignis eo
Abbreviated transcription (Latin):
habens opulentaᷤᷤ urbes: luceriã sepontũ.
canusium. brundusium. atq tarentum.
Sexta decima uͦ est. sicilia: quȩ mari tr¬
reno seu ionico alluitur. Septima deci
tur. Sciendũ tam̃ est: qm̃ liguriã ⁊ parteͣ
ueneciã ⁊emiliam atq flaminiã. uet̾es
historiographi galliam eis alpinam appe¬
lauere. Siquidem antiquo temꝑe brennꝰ
qui apud urbem regnabat senonensem:
cũ trecentis milib gallorum. aditaliam ue¬
nit. neam usq ad senogalliã suꝑ mare adri¬
aticum sitã occupaute. Sibi adinuicem se¬
parati sunt galli. Quorũ centũ milia delpbs
adeuntes: grecorum gladiis ꝑierunt. aAlia
uͦ centum milia intra greciam remanen¬
tes: pͥmum gallo greci a candore corꝑis.
pꝰea aut̃ galathe idem sunt appellati. hi
ergo sunt: quib scribit apłs paulus.
alia aut̃ centum milia. initalia reman¬
serunt: dicinumq mediolanũ. ꝑgamũ
⁊ brixiã construentes. cis. alpinę galliȩ

Expanded text:
habens opulentas urbes Luceriam, Sipontum, habens opulentas urbes Luceriam, Sipontum, Canusium, Brundusium, atque Tarentum. Sextadecima vero Sithilia est, que mari Tireno seu Jolico alitur. Septimadecimatur. Sciendum tamen est, quod. Luguriam, et partem Venetie, et Emiliam atque Flaminiam veteres ystoriographi Galliam Cisalpinam appellavere. Siquidem antiquo tempore Brennus, qui apud urbem regnabat Senonensem, cum trecentis milibus Gallorum ad Italiam venit, et eam usque ad Senogalliam super mare Adriaticum sitam occupavit: et ibi ab invicem separati sunt Galli. Quorum centum milia Delphos adeuntes, Grecorum gladiis perierunt. Alia vero centum milia intra Greciam remanentes, primum Gallogreci a candore corporis, postea vero Galathe idem sunt appellati. Hii ergo sunt, quibus scribit apostolus Paulus. Alia autem centum milia in Ytalia remanserunt; Ticinumque, Mediolanum, Pergamum, et Brixiam construentes, Cisalpine Gallie
Abbreviated transcription (Latin):
incipit inter alpes apenninas:nꝑgit
iuxta padi fluenta uersus rauennam.
nhec locupletib urbib decorat᷑ placen¬
tia. parma. bononia. ⁊ cornelii foro. qͦdmͦ
castrum imolas appellatur. Undecima
aut̃. flaminia uocitatur. n ẽ inter ap¬
penninaᷤᷤ alpes. ⁊ mare adriaticũ posita:
estq inea sita rauenna. Duodecima uͦ ẽ
picenus. habens ab austro apenninos
montes. ⁊ exaltera parte adriaticũ mare.
⁊ porrigitur usq adpiscariã. Appenninȩ
aut̃ alpes ꝑmediã italiam ꝑgentes: a
punicis hoc ẽ ab exercitu hannibalis.
qui ꝑ eas transitum habuit uocitant᷑
Tercia decima quoq ꝓuncia. ualeria
ñcupatur.: cui ẽ adnexa nursia. huius
ȩtiã pars occidua: etruria nominatur.
Quarta decima uͦ ꝓuincia. samniũ a
piscaria incipit: ħ inter campaniã et
Imare adriaticũ ꝑgit. huius capud est.
beneuentus ciuitas. Quinta decima
aut̃ apulla. ẽ. consociata sibi calabria.

Expanded text:
incipit inter Alpes Apenninas, et pergit incipit inter Alpes Apenninas, et pergit juxta Padi fluenta versus Ravennam, et his locupletibus urbibus decoratur, Placentia, Parma, Bononia, et Cornelii Foro, quod modo castrum Imolas appellatur. Undecima autem Flaminia vocitatur, et est inter Apenninas Alpes et mare Adriaticum posita: et in ea sita est Ravenna . Duodecima vero est Picenus habens ab austro Apenninos montes, et ex altera parte Adriaticum mare, et porrigitur usque ad Piscaniam. Apennine autem Alpes per mediam Italiam pergentes, a Punicis, hoc est ab exercitu Annibalis, qui per eas transitum habuit, vocitantur. Tertiadecima quoque provincia Valeria nuncupatur, cui est adnexa Nursia. Hujus etiam pars occidua Etruria nominatur. Quartadecima vero provincia Samnium, a Piscaria incipit et inter Campaniam et mare Adriaticum pergit. Hujus caput est Beneventus civitas. Quintadecima autem Apulia est, consociata sibi Calabria,
Abbreviated transcription (Latin):
intimabo. Italia gͦ patria. siue regio ro¬
manorum a circio in eurum extensa:
habet ab affrico tirrenũ mare. ⁊ ab orea
adriaticum sinum. Ab occidente aut̃
obicib alpium obruitur. Porro al¬
pes agallico mari. suꝑ ligusgum
sinum exurgentes. primum nar¬
bonensium fines. demũ uero galliã
rethiamq secludunt: donec in sinu
libunico defingant᷑. Habet y italia ꝓ¬
stria ñcupatur. Sccła liguria: inqua
ẽ mediolanũ atq papia. Tertia rethiao
pͥma: cui conectitur rethia sccła. intersi
ta s ẽ sita. Sexta quoq ꝓuincia tuscias.
nomiat᷑. in qua roma consistit: cui ad¬
iungitur umbria inqua ẽ perusium
nspoletiũ. Septima autem ꝓuntia. cã¬
pania aburbe sumit uutium. ⁊ ꝑting̃
usq ad siler fluuium. habetq opulenꝰ¬
silere fluuio usq adfretum siculũ suꝑ¬
ora tirreni maris ꝑtingens: inqua pestꝰ¬
lanius ⁊ regium positȩ sunt ciuitates.
Nona uͦ ꝓuincia est in alpib apenninis
sita. Decima aut̃ emilia nominat᷑. hec

Expanded text:
ilio. Italia ergo patria, sive regio Romanorum a Cirtio in Eurum extensa, habet ab Africo Tirrenum mare, et a borea Adriaticum sinum. Ab occidente autem obicibus Alpium obruitur. Porro Alpes a Gallico mari super Ligustium sinum exurgentes, primo Narbonensium fines, demum vero Galliam Rethiamque secludunt, donec in sinu Liburnio defingantur. Habet etiam Italia pstria nuncupatur. Secunda Lest Mediolanum atque Papia. Tertia Rethia prima, cui connectitur Rethia II inter tas sita est. Sexta quoque provincia Tuscia nominatur, in qua Roma consistit: cui adjungitur Imbria, in qua est Perusium, et Spoletum. Septima autem provincia Campania ab urbe sumit initium, et perstringit usque ad Siler fluvium, habetque opulenSile fluvio usque ad fretum Siculum, superiora Tirreni maris perstringens, in qua Petulanius et Regium posite sunt civitates. Nona vero provincia in Alpibus Apenninis sita est. Decima autem Emilia nominatur: hec
Abbreviated transcription (Latin):
totã quietam reddidisset italiam nar¬
ut in urbe regia iustino mandarent
dicentes. qr meluis erat romanis goths
serure quã grecis: ubi uarses eunuchꝰ
longinũ prefectũ suũ narsetis loco sub¬
stitut.S ⁊augusta sophia. hauc nar¬
seti mandauit contumeliã. ut constan¬
tinopolim remearet: ⁊ cũ puellis suis
ingenitio feminarũ lanarũ pensa
diuid̾et. Ad quȩ uerba narser dicitur
respondisse. Talem se ei telam orditurũ:
⁊ neapolim secedens. longobardis man¬
dauit. ut panꝑtina pannonie rura. qͤ
incolebant desererent:Haditaliȩ ferti¬
le solum possidendũ confluerent. Qd̾¬

Expanded text:
totam quietam reddidisset Italiam,ut in urbem regiam Justino mandarent dicentes quod melius erat Romanis Gothis servire quam Graecis, ubi Narses eunuchusLonginum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis in gynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narses dicitur respondisse eam se ei telam orditurum,  Neapolim secedens Longobardis mandavit, ut paupertina Pannoniae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum confluerent, Q
Abbreviated transcription (Latin):
dam imꝑatoris filius. Iste edictius in
libro uitȩ euiusdã sc̃i confessoris noĩȩ
nofficio sac̾dotis lemouicine ciuitatis.
corrupto nomine sicut opinor nomi¬
natur alticius. ⁊ hic illũ creditur abap¬
tisiatis lauachro suscepisse. Cuiꝰ preci¬
osissumi confessoris uitȩ seriem. partun
inculto sermone compositam. partim uͦ¬
scriptorum. uitio deprauatam conspi¬
ciens. nuꝑ corrigere statui tempꝰ quo
floruit post multorum annoꝵ exacta
curricula. moderno temꝑe designaui.
Et de ipsius scĩ quidem urtutib in ea¬
dem serie aꝑtissimo sermone u̾itatẽ
expressi. de hoc aut̃ acticio illud plane
diffinire nolui. qd̃ eiudenti testimonio.
ꝓbare non possum. melius. eẽ. cͥedens¬
illud quod me latet. seu de quibus
ambigo.deo totum relinquere:quã
dubia ꝓcertis ꝓterue defendere. hoc
tam̃ antiquus ille liber qui prefati
confessoris actus continet. mͥ uidetur
innuere: quod cirea hoc tempus de qͦ
nc̃ loquim᷑. reuerendus sacerdos ep̃c.¬

Expanded text:
filius, in libro Vitae cujusdam sancti confessoris, nomine et officio Sacerdotis, Lemovicinae civitatis, corrupto nomine sicut opinor nominatur Altitius, et hic illum creditur a baptismatis lavacro suscepisse. Cujus pretiosissimi confessoris Vitae seriem, partim in occulto sermone compositam, partim vscriptorum indicio depravatam conspiciens; nuper corrigere statui, et tempore quo floruit, post multorum annorum curricula moderno tempore designavi. Et de ipsius quidem Sancti virtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam dubia pro certis proterve defendere. Hoc tamen antiquus ille liber, qui praefati confessoris actus continet, mihi videtur innuere, quod circa hoc tempus, de quo nunc loquimur, memoratus Sacerdos e
Abbreviated transcription (Latin):
hic terrã ꝑsarũ intrauit. ⁊ eos potentissi¬
me debellauit: indeq regrediens. tantã
molem pred̾ȩ cũ elephantis multis ad¬
duxit. ut humanȩ cupiditati crederetur
namenta. ⁊ aureos machales singularũ
effigiem imꝑatoris depictã:scriptum in
circulo tyberii constantini ꝑpetui augu¬
sti. Ab alia uͦ parte habebant quadrigã

Expanded text:
 terram Persarum intravit, et eos potentissime debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur namenta, aureos etiam singularum effigiem imperatoris et scriptum in circulo: TIBERII. CONSTANTINI. PERPETUI AUGUSTI, ab alia Vero parte habentes quadrigam
Abbreviated transcription (Latin):
tinuum obsidione circumdat. uerũ
tandem belisarius machinas eras igne
consumpsit:. ⁊inde eum exturbatum
usq ad aruinũ effugauit. Et ñ multis
diebus interiectis apud rauennã inclu¬
sum. indeditionem suscepit: eumq
cum uxore sua ⁊ opib palatii constã¬
tinopolum deportauit. Sieq iustinuanꝰ
orthodoxus augustus. breui temꝑis int̃¬
uallo. de duab ualidis gentib ꝑmanũ
belisarii ducis melitr. nobiliter trim¬
phauit. Porro pꝰ belisarii discessum. go¬
thi qui transpadum ⁊⁊ in liguria consiste¬
bant. contra romanos rebellantes: ⁊ hotilã
qui & badila dicitur. sibi regem cre¬
auerunt. Qui contra romanos sepe di¬
micans: eorum uires multis uicibꝰ
fregit ac suꝑauit. Cuius regis exercitꝰ¬

Expanded text:
tegrum obsidione circumdat. Verum tegrum obsidione circumdat. Verum tandem Belisarius machinas ejus igne consumpsit, et inde eum exturbatum usque ad Ariminum effugavit, et non multis diebus interjectis, apud Ravennam inclusum in deditionem suscepit, eumque cum uxore sua, et opibus palatii Constantinopolim deportavit. Sicque Justinianus orthodoxus Augustus brevi temporis intervallo de duabus validis gentibus per manum Belisarii ducis inclyti nobiliter triumphavit. Porro post Belisarii ducis discessum, Gothi qui trans Padum et in Liguria consistebant, contra Romanos rebellantes Totilam, qui et Bajola dicitur, sibi regem creaverunt. Qui contra Romanos saepe dimicans, eorum vires multis vicibus fregit ac superavit. Coruscabat per i
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Rex quippe uuandalorũ gelimer
cũ impetum belisarii ferre nequiret:
admaurusios fugit. S eum ibi belisa¬
rius celeriter insecutus comprehendit:
yargentea uinctũ cathena secũ addux̃:
q de eo constantinopolim triumphauit.
Et ñ multo pꝰ. iustinianus augustus
eundem belisariũ aditaliam destinaũ.
Quo belisarius ueniens: pͥmo accessu
siciliam ꝑuasit. ⁊neapolim obsedit:⁊
expugnauit. ⁊ spoliauit. Quod ubi rex
italie theodoadus audiuit: uitigẽ sũi
exercitus ducem. contra eum destina¬
uit. S postquã uitige̾s campaniã est
ingressus: rex abexercitu creatus. expe¬
ditionem soluit. nrecro remeauit. Tẽ
spreto theodoaldo. ⁊ pͥma coniuge re¬
neptem. sibi matrimonio iunxit. Et
dum nouis nuptiis delectatui: belisa¬
rius romã ingreditur. ⁊ cũ gaudio sus¬
cipitur. Confestm deniq nicina occu¬
pauit loca ⁊ urbium opidorũq p̃sidia.
Quib sine dilatione patratis. uitigis ro
mam adgreditur: eamq ꝑ annum con¬

Expanded text:
cavit. Rex quippe Vandalorum Getimer cum imperium Belisarii ferre nequiret ad Maurusios fugit. Sed eum ibi Belisarius celeriter insecutus comprehendit, et argentea vinctum catena secum adduxit, et de eo Constantinopoli triumphavit. Et non multo post Justinianus Augustus eumdem Belisarium ad Italiam destinavit. Quo Belisarius veniens primo accessu Siciliam pervasit, et Neapolim obsedit, et expugnavit, et exspoliavit. Quod ubi rex Italiae Theodoaldus audivit, Vitigem sui exercitus ducem contra eum destinavit. Sed postquam Vitigis Campaniam est ingressus, et rex ab exercitu est creatus, expeditionem solvit et retro remeavit. Tunc spreto Theodoaldo, et prima conjuge reneptem sibi matrimonio junxit. Sed dum novis nuptiis delectatur, Belisarius Romam ingreditur, et cum gaudio suscipitur. Confestimque vicina occupavit loca, Romam, oppidorumque praesidia: quibus sine dilatione patratis Vitigis rex Romam aggreditur, eamque per annum in
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatus. ingenio clarus. sensu celer.
ore suauis. Qui abitalia turonis adueni¬
ens: actus beati martini quatuor libris
heroieo contexuit metro. uerum inde
assumptus: pictauorũ est ordinatus ep̃e.¬

Expanded text:
us, Ingenio clarus, sensu celer, ore suavis Qui ab Italia Turonos adveniens, actus beati Martini IV libris, heroico contexuit metro. Verum inde assumptus, Pictavorum ordinatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Et inde parisius reuersus ꝓtantis hono¬
ribus ⁊ beneficiis a deo sibi collatis. regalẽ
petro n paulo consecrari p̃cepit. Post ea
uͦ industria filii sui theoderici. lemoni¬
censes. rutenos. cadurcos. aruernos. nec¬
non ⁊reliquas aquitaniȩ gentes. seu
ꝓuincias. a rhodanis alueo usq adlige¬
ris fluium. Nitem a pẏreneis monti¬
bus usq ad ꝯ̾ceanũ: totum udelicet ala¬
rici regnũ suo copulauit regno. Ama¬
larieus quoq alarici filius. ei cessit in¬
uitus: ⁊ ab aquitania in hispaniam mi¬
grauit. Igitur gothis arrianis ab aqui¬
tania pulsis. franci catholiciipsam me¬
liori regula religionis ⁊ fidei continuo
repleuerunt. His reb chlodoueus dõ fa¬
uente patratis. ⁊ longe lateq francorũ
regno dilatato: obiit anno regni sui tri¬
cẽsimo. etatis. uͦ suȩ quadragesimo.uͦ. re¬
linquens quatuor filios regni heredes.
corum inter se diuiserunt. Et theoderi
cus sedem regni sortitus ẽ metis. chlo¬

Expanded text:
Et inde Parisios revertens, pro tantis honoEt inde Parisios revertens, pro tantis honoribus et beneficiis a Deo sibi collatis regalem itolis Petro et Paulo consecrari praecepit. Postea vero industria filii sui Theoderici Lemovicenses, Rutenos, Cadurcos, Avernos, necnon et reliquas Aquitaniae gentes seu provincias a Rhodano fluvio usque ad Ligeris alveum, et item a Pyrenaeis montibus usque ad Oceanum totum, videlicet Alarici regnum, suo copulavit regno. Almaricus quoque Alarici filius ei cessit invitus, et ab Aquitania in Hispaniam migravit. Igitur Gothis Arianis ab Aquitania pulsis, Franci catholici ipsam melioris regula religionis et fidei continuo repleverunt. His rex Clodoveus, Deo favente, patratis, et longe lateque Francorum regno dilatato, obiit anno regni sui tricesimo, aetatis vero suae quadragesimo quinto, relinquens quatuor filios regni sui haeredes. corum inter se diviserunt. Et Theodericus quidem sedem regni sui sortitus est Metis, Clo
Abbreviated transcription (Latin):
uoce audita letior effectus. ⁊ dõ gr̃as
agens inceptũ tenuit iter. Et cũ flu¬
uium cui uingenna nom̃ ẽ tͦnsire
uaellet. ꝯuadum ñ inueniret. eoquod
rit decimo miliario: ab urbe pictaue¬
nsi. ubi ambo congressi: inuicem pu¬
confossus occiditur. ⁊ exeius exereitus
huc illucq disꝑgitur. Qua patrata
itictoria: in illo anno chlodoueus bur¬
degalis hiemauit. S recedente hie¬
mali rigore. ⁊ succedente uernali tẽꝑie.
tholosam caput regni gothorũ expe
diit. ⁊ inde thesauros alarici auferens.
ad engolismã ꝓꝑauit. In cuius aduentu
murus urbis diuino nutu sponte
corruit. ⁊ aduenienti regi patens p̃buit¬
iter. Et inde turonicam usq ꝑuenit
adurbem. ubi dũ fessum recrearet ex¬
ercitum. suscepit litteras anastasii im¬
peratoris: quib illũ designabat roma¬
nȩ rei publice consulem naugustum.
Quod gratanter suscipiens: statum con¬
sulari trabea insignitus. ab illa die con¬
sul simul ⁊ augu̾stus meruit appellari.

Expanded text:
voce audita laetior effectus, et Deo gratias agens inceptum tenuit iter. Et cum fluvium, cui Vigenna nomen est, transire vellet, et vadum non inveniret, eo quod rit decimo milliario ab urbe Pictavensi, ubi ambo congressi invicem puconfossus occiditur, et ejus exercitus huc illucque dispergitur. Qua patrata victoria in illo anno Clodoveus Burdegalis hiemavit, sed recedente hiemali rigore, et succedente vernali tempore Tolosam caput regni Gothorum petiit, et expugnavit; et inde thesauros Alarici auferens ad Engolismum properavit. In cujus adventu murus urbis divino nutu sponte corruit, et advenienti regi patens iter praebuit. Inde Turonicam pervenit ad urbem, ubi dum fessum recrearet exercitum, suscepit litteras Anastasii imperatoris, quibus illum designabat Romanae reipublicae consulem, et Augustum. Quod gratanter suscipiens, statim consulari trabea indutus, ab illa die consul simul et Augustus meruit appellari.
Abbreviated transcription (Latin):
trimonium copulauit. S illa pꝰtempꝰ
modicum relicto maritali thoro. int
pictauensem urbem uestem suscep̃
religiosam: inqua ꝑseuerans. cursum
uite laudabiliter consũmauit. Porro
memorati regis theoderici filius noĩe
theodebertus. cũ eẽt miles strenuissimꝰ
adhuc patre suꝑstite italiam penetra¬
uit: n eam ab alpibus usq ad marituno¬
rum confina locorum sibi tributa¬
riam fecit. Et dum rediret: inde ducẽ
exercitus su nomine bucellenum
ad ꝑuadendam siciliam. ⁊reliqua ita¬
lie loca quȩ ñ adierat. de reliquit. S
n iterum fr̃s memorati. childebertus
atq chlotarius: a gallia ꝓdeuntes his¬
paniam intrauerunt. Quã grauit̃
deuastantes: magnam auri copiam
cũ stola sc̃i martyris iuncentii inde

Expanded text:
matrimonio copulavit. Sed illa post tempus matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua perseverans, cursum vitae laudabiliter consummavit. Porro memorati Theoderici filius, nomine Theodebertus, cum bellator strenuissimus esset, adhuc patre superstite Italiam penetravit, et eam ab Alpibus usque ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde rediret, ducem exercitus sui nomine Bucellenum, ad pervadendam Siciliam et reliqua Italiae loca, quae non adierat, dereliquit. Sed et iterum memorati fratres, Childebertus ac Clotarius, a Gallia prodeuntes. Hispaniam intraverunt; quam graviter devastantes magnam auri copiam cum stola sancti martyris Vincentii inde
Abbreviated transcription (Latin):
sigismundũ fratremq eius gothina¬
rum: prelio adgressi sunt. Statuq
in ipso pͥmo belli impetu. sigismun¬
dus achlodomiro capitur. ⁊aurelianis
ꝑducitur. ibiq ꝑimitur. ⁊ in puteum
no. sẽo construxerat mauritio. ⁊sotiis
eius: honorifice sepelitur. Demũ qͦq
nominati fr̃s burgundiã repetentes.
gothinarũ sigismundi germanum¬
uta iterum adoriuntur. S in illa expe¬
ditione: ch lodomirus interficitur.
Reliqui uͦ fr̃s childeb̾tus atq chlo¬
tarius. gothinarũ apud augnstudumũ
obsidentes interfecer̃t:⁊ totam bur¬
gundiam in suam potestatẽ redeger̃t.
Theodericus uͦ memorati regis chlo¬
douei filius maior. cũ fr̃e suo chlota¬
rio nfilio theodeberto. toringoꝵ fines
ingreditur. ⁊ fugato hermenfrido: reg¬
num eius in suam redłgit potestatẽ.
Chlotarius aut̃ inde rediens radegundẽ
bertarii regis filiã. hermenfridi nep¬
tem. secũ adduxit: ⁊⁊ eam sibi in ma

Expanded text:
Sigismundum fratremque ejus GotmaSigismundum fratremque ejus Gotmarum praelio aggressi sunt. Statimque in ipso primo belli impetu Sigismundus a Clodomiro capitur, et Aurelianos perducitur, ibique perimitur, et in puteum no sancto construxerat Mauritio, sociisque ejus honorifice sepelitur. Demum quoque nominati fratres Burgundiam repetentes Gotmarum Sigismundi fratrem iterum adoriuntur. Sed in illa expeditione Clodomirus interficitur.Reliqui vero Childebertus atque Clotarius Gotmarum apud Augustodunum obsidentes interfecerunt, et totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theodericus autem memorati Clodovei filius major cum fratre suo Clotario, et filio Theoberto Thuringorum fines ingreditur, et fugato Hermenfrido, regnum ejus in suam redegit potestatem. Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo ad portam quȩ aurea ñcu¬
ti ceco lumen indulsit. Et umpetratis
U̾bi sepe nominatus tyrannus theodi.¬
cus zelo ninuidia qua audierat eũ ab
augusto honorifice susceptum. atq te¬
datum cũ comitib eius: tenuit. ⁊⁊car¬
ceris affuctione ꝑemit. Simmachum
quoq patriciũ interfecit. S ꝯboetiũ
consularem. uirũ summȩ prudentiȩ.
qui dialectieã. arithmeticã atq musicã.
tyrannus exilii pena dampnauit: ħint̃¬
ritorio mediolanensi uigulari fec̃. Hac
tam̃im mane seu̾itatis impunitate: the¬
odericus nequaquã est gauisus. Nam
peccatis animã. exalauit. Quã ȩtiã qͥdã
soliarius apud liꝑam manens insulã.
corꝑeis oculis uidit inollam uulcani
demergi: ubi mare sicut cacabus fer¬
uescit abigne. Theoderico uͦ: athala¬
ricus nepos eius successit. Et athala¬
filii. chlodomirus uidelicet. childeb̾tꝰ
atq chlotarius. sibi inuicem federa¬
ti. regni sui fines dilatari cupientes:
burgundiȩ regnum ingrediunt᷑ Et

Expanded text:
tu ad portam, quae Aurea vociti caeco lumen indulsit. Demum vero impUbi saepe nominatus tyrannus Theodericus zelo et invidia, quod audieerat eum ab Augusto honorifice susceptum atque tractatum, cum comitibus ejus tenuit, et carceris afflictione peremit, Symmachum quoque patricium interfecit. Sed et Boetium consularem virum summae prudentiae, qui dialecticam arithmeticam, atque musicam tyrannus exsilii poena damnavit, et in territorio Mediolanensi jugulari fecit. Hac tamen immanis saevitiae impunitate Theodericus nequaquam est gavisus. Nam peccatis animam exhalavit. Quam etiam quidam solitarius apud Liparem manens insulam corporeis oculis vidit in ollam Vulcani demergi, ubi mare sicut cacabus fervescit ab igne. Theoderico vero regi Athalaricus nepos ejus successit, et Athalafilii, Clodomirus, Childebertus atque Clotarius, sibi invicem foederati, et regni sui fines dilatare cupientes, Burgundiae regnum ingrediuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
annis regnabis . decimo morieris. Qͥuꝰ
auditis rex: uehementer territus ora¬
tione petita recessit. atq exillo iã tem¬
pore minus crudelis fuit. Nam dũ pꝰ¬
pulatus fuisset. n inde reuersus. romam¬
obsidione einxisset atq cepisset: tota fer¬
me nocte suos tubis clangere p̃cepit.
ut romani agothis sese quib eumq
modis occulerent. Et non multo post

Expanded text:
annis regnas, decimo morieris'. Quibus annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non pulatus fuisset, et inde reversus Romam cinxisset, atque cepisset, tota ferme nocte suos tubis clangere praecepit, ut Romani a Gothis sese quibuscunque modis occulerent. Capta est
Abbreviated transcription (Latin):
tas non ẽ tuũ. Qui riggo ꝓtinus inter¬
ram cecidit. ⁊ quia tanto uiro illudere
p̃sumpsisset expauit. Omnes qui cũ eo
ad dĩ hominem ueniebant: terrȩ con¬
sternati sunt. Surgentes aut̃ ad eum
ꝓpinquare minime presumpserunt:
s ad suum regem reuersi nuntia uert̃
trepidi. inquanta uelocitate fuerant
deprehensi. Tunc ꝑse idem thotila: ad
dei hominem accessit. Quem eũ alon¬
ge sedentẽ cerneret: non ausus aecede
sese in terram dedit:. Cui cũ uir dĩ bis
terq diceret surge. s ipse ante eum de
derra erigi non auderet: benedictus
ihũ xp̃i domini famulus. ꝑsemet ipsũ
dignatus. ẽ. accede ad regem ꝓstratum.
Quem de terra eleuauit. ⁊de suis actibꝰ
increpauit: atq in paucis sermonib
cuncta quȩ illi erant uentura p̃nunti¬
auit dicens. Multa mala facis. ⁊ mul¬
ta mala fecisti: iam aliquando abiniqͥ¬
tate compescere. Et quidem romã in¬
gressurus es. mare transiturus. nouem

Expanded text:
tas non est tuum'. Qui Riggo protinus in tertas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet, benedictus Ihesu Christi domini famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem
Abbreviated transcription (Latin):
Et eũ illud uiterga uerterent. queren¬
tes si quod signum uel de alia monstrari
incisione potuisset: ita sanũ ⁊ intem̾atũ ẽ
ri tetigisset. Uerum cũ memoratus rex¬
ꝑgens. paulo longius substitit. eiq se
uenturum nuntiauit. Cui dũ ꝓtinus
mandatũ de monast̾i̾o fuisset. ut ueni¬
ret: ipse sic̃ ꝑfide mentis fuit. an uir
Cui calciamenta sua p̃buit. eumq in¬
na sui ꝑgere ad dei hominẽ precepit.
In cuius obsequio tres qui sibi p̃ceteris
adherere consueuerant comites misit.
Scilicet uult. ruderich. ⁊blidin: ut añ
uiri oculos. ipsum. eẽ. regem thotilã
simulantes. eius lateri ob ambularẽt.
Cui alia quoq obsequia atq spatarioᷤ
p̃buit. ut tam ex eisdem obsequus ꝗͣ ex
pͣpureis uestib rex ẽẽ putaret᷑. sũqrisd̾ẽ
riggo decorat᷑ uestibꝰ. obseq̃ntiũ freq̃ntia
nꝰ sedebat. Quẽ uenientem conspitiens.
cũ iam ab eo audiri potuisset: clama¬
uit dicens. Pone fili. pone: hoc qd̾ por¬

Expanded text:
 et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeraturi tetigisset. PETR. Quis non obstupepergens, paulo longius substetit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monastret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir cui calceamenta sua praebuit, eumque inna sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum regem Totilam esse simulantes, ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia nus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod por
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multitudine magna longobardoꝵ:
anno abincarnatione dñi quingente¬
simo sexagesimo octauo. Deinide me¬
diolanum ingressus ẽ: ⁊ intra breue
spatium temꝑis pene sibi totam p̃ter
romam n rauennã subiecit italiam.

Expanded text:
cum multitudine magna Longobardorum, anno ab Incarnatione Domini quingentesimo septuagesimo octavo. Deinde Mediolanum ingressus est; et intra breve spatium temporis sibi pene totam, praeter Romam et Ravennam, subjecit Italiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Porro longobardis adhuc inpannonia
consistentib. p̃erat albom filius aldopa:
qui ñmulto pꝰ ipsam longobardorum
gentem initaliam introduxit. Int̾ea uͦ
iustinus xp̃ianissimus augustus. contra
parthos feliciter dimicauit: ⁊tandem
cũ rege eorum fedus firmissimũ sta¬
biliuit. Qui etiã dum deficeret: iustini¬

Expanded text:
Porro Longobardis adhuc in Pannonia consistentibus praeerat Alboinus filius Aldoini, qui non multo post ipsam Longobardorum gentem in Italiam introduxit. Interea vero Justinus, christianissimus Augustus, contra Parthos feliciter dimicavit, et tandem cum rege eorum foedus firmissimum stabilivit. Qui etiam dum deficeret, Justini
Abbreviated transcription (Latin):
nisset cũ odoacrem heruloꝵ regem
uariis lictio successib debellauit: ⁊ regno
tandẽ itrici exturbatũ interfecit. De¬
mũ aut̃ .in. i regnũ italiȩ sibi p̃sũpsit:
nusurpa ⁊cã. uit. Quod ut sibi ꝑhennit̃
confirma  ret filias suas uicinis regibꝰ
copulauit dans unam earũ regi gothoꝵ¬
alarico. ⁊ alteram regi burgundionum
pulauit regi toringorũ herm̃frido. utq¬

Expanded text:
 Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum dedit regi Thuringorum Hermenfrido, et s
Abbreviated transcription (Latin):
primo anno hesꝑiarũ imꝑator auitꝰ int᷑
gallias ab exercitu suo spretus ⁊ derelictus.
aditaliam remeauit. E post paueos dies.
honore dignitatis deposito:. placentinoꝵ.
ordinatur ep̃c. Eodemq anno morianꝰ
a romanis militib apud rauennã. cesar
italie. ẽ. ordinatus. Qui quidem ad hispa¬
nias abiit. ⁊ inde contra hostes suos ad
cartaginem transire ꝓposuit: s pęnitus
pͥncipatus sui anno uix expleto. deces
liam destinauit. Qui ubi romã attigit.
ricimerem generũ suum contra alanos
direxit. ⁊ ꝑeum mulaitudinem alanoꝵ
fugauit: n regem eoꝵ. beorgicũ primo
certaminis impetu suꝑatum int̾emit.
S ñ multo pꝰ. idem arcemiꝰ ipsius rici¬
meri gen̾is sui. fraude interemptus:
regnum reliquit olibrio. Olibrius uͦ
nondũ mense octauo pͥncipatus sui
expleto: finem uitȩ fecit. Quo defun¬
cto: glicerius eius sibi p̃sumpsit ĩꝑiũ.
uerum anuo uix expleto. nepos mar¬
cellini quondam patricii sororis filius.

Expanded text:
primo anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romanis militibus apud Ravennam Caesar Italiae est ordinatus. Qui quidem ad Hispanias abiit, et inde contra suos ad Carthaginem transire proposuit, sed penitus principatus sui annoliam destinavit. Qui ubi Romam attigit, Ricemerem generum suum contra Alanos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum interemit. Sed non multo post idem Arthemius, ipsius Ricemeris fraude interemptus, regnum reliquit Olybrio. Olybrius vero non mense octavo transacto sui principatus finem vitae dedit. Quo defuncto, Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. uem anno vix expleto, Nepos Marcel lini quondam patricii sororis filius,
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ mandauit. Orestes aut̃ ubi cũ ex¬
ercitu rauennã uenit: augustulum
audiens nepos p̃sidio nudus dalmati¬
as fugit: ubi npͥuatus defecit. Augu¬
stulo uͦ in rauenna degente : odo acer
torti lingorũ rex habens secũ herulos.
diuersarumq gentiũ auxiliarios. ita¬
liam occupauit. Qui norestem int̾fec̃:
n filium eius cesarem augustulũ de
gustorum occauianus augustus obtinu¬
it. in hoc augustulo dignitatis suȩ pͥuile¬
gium ꝑdidit. n in manib regum extera¬
rum gentiũ. tandem collapsum corruit.

Expanded text:
prodire mandavit. Orestes autem ubi cum exercitu Ravennam venit, Augustulum audiens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de gustorum Octavius Octavianus Augustus obtinuit, in hoc Augustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis papa. in urbe regia germa¬
trum notarium suũ. Quos om̃s cum¬
grandi leticia suscepit elementissimꝰ
imꝑator: ⁊ remisit feliciter. P ost hor¬
midam aut̃: ioħs cathedrã meruit apłi¬

Expanded text:
venerabilis papa ab urbe regia sanctum Germatrum notarium suum, ut episgrandi laetitia suscepit clementissimus imperator, et remisit honorabiliter. Post Hormisdam autem Joannes cathedram ascendit apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Int̾ea uͦ ualentinianus imꝑator
factione heraclii spadonis. agetiũ interfec̃
patriciũ. S ñ multo pꝰ idem ualentinianꝰ
a satellitib agetii. dolo maximini comitis
egit. Uerum hac incontinentia: ñ diu letatꝰ¬
est. Nam pꝰ alterũ mensem a famulis re¬
giis. m̃bratim dilaniatus.  in tyberu est
ꝓiectus. ꝑost cuius necem: romani auitũ
cesarem creauerunt. Cum quo martianꝰ¬

Expanded text:
us. Interea Valentinianus imperator factione Heraclii spadonis Agerium patricium interfecit. Sed non multo post, idem Valentinianus a satellitibus Agerii dolo Maximini comitis egit. Verum hac incontinentia non est diu gavisus. Nam post alterum mensem a famulis regis membratim dilaniatus, et in Tiberim est projectus. Post cujus mortem Romani Avitum Caesarem creaverunt. Porro Martian
Abbreviated transcription (Latin):
ciani scilicet nualentiniam temporibꝰ
celebrata. ẽ. calcedone quarta sc̃a sinod
uniuersalis sexcentorum .xxx. reue̾n¬
dorum ep̃orum. scĩ pape leonis indu¬
stria congregata: ibiq eutiches here¬
ticus cũ dioscoro alexantrino ep̃o abd¬

Expanded text:
ciani scilicet et Valentiniani, temporibus celebrata est Chalcedoniae quarta sancta synodus universalis sexcentorum triginta reverendorum episcoporum, sancti papae Leonis industria congregata. Ibi Euthices haereticus cum Dioscoro Alexandrino episcopo abd
Abbreviated transcription (Latin):
Interim uͦ cepit regnum dilatari fran¬
corum: p̃fatus rex chlodoueus childici
filius. a beato remigio remoꝵ archiep̃o.
tali occasione uoluit baptitari. Dũ qͣda
die contͣ. alamannos confligeret. ⁊ eius
deinceps credam in te nin tuo baptita¬
bor nomine. Quod cũ dixisset: alamanni
meauit ad ꝓpria. Tunc accersito sc̃o remi¬
gio ep̃o. quod d̃õ uouerat fideliter adim¬
pleuit: ⁊baptizatus ẽ cũ gente sua. regni

Expanded text:
Interim vero coepit regnum dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ejusdeinceps credam in te, et baptizabor in nomine tuo. Quod cum dixisset Alemanni meavit ad propria. Tunc accersito sancto Remigio episcopo, quae Deo voverat fideliter adimplevit, et baptizatus est cum gente sua, regni
Abbreviated transcription (Latin):
ds colunt dos intria diuidunt᷑ generã chal¬
deos uidelicet: ⁊ grecos. ⁊ egyptios. Nam
sti fuerunt pͥncipes ⁊ magistri cet̾is genti
hinmultoꝵ dõrum cultu: ⁊ adoratione:
udeamus gͥ horum qui sint participes
tatis:÷ quiꝰ erroris. Ehaldei namq nesci¬
aites dm̃ errauert̃ pꝰelem̃ta: ⁊ cepunt cole

Expanded text:
ltos colunt deos, in tria dividuntur genera, Chaldeos, scilicet et Grecos et Egyptios. Nam isti fuerunt principes et magistri ceteris gentibus, in multorum deorum cultu et adoratione. Videamus igitur horum, qui sint participes veritatis et qui erroris. Chaldei quoque nescientes deum, erraverunt post elementa et ceperunt cole
Abbreviated transcription (Latin):
astra ordine ⁊ spa cio feruntur de signo
insignum: ⁊ nunc quidẽ occũbunt. ñc̃
aũt oriunt᷑ ⁊ scdm̃ tempora iter ꝑaguũ
ut ꝑficiant estatẽ.⁊ hiem̃ sicut orddina
cum cȩlesti ornatu. Uñ manifestũ ẽ nõ
ẽẽ celum dm̃: s opus doi:.

Expanded text:
astra ordine et spatio feruntur de loco ad locum, de signo in signum; et nunc quidem occumbunt, nunc autem oriuntur; et secundum tempora iter peragunt, ut perficiant estatem et hyemem, sicut ordinatucum celesti ornatu, unde manifestum est non esse celum deum, sed opus dei.
Abbreviated transcription (Latin):
erea ab egypto danas fr̃e postea i
regnante nͥ accepit. ħ ab oriente syrie
sub rubro mari iũcta ẽ. ab occasu libiã
ħt. a septen ͥ ͤ mare magnũ. a m̃die bo
introrsus recedit ꝓtendẽs se us ad echy¬
brib insueta. pluuiaꝵ ignara. nilus so¬
lus eam cͥcũfluẽs irrigat. ⁊ sua ĩunda¬
raꝵ frugib młtaꝵ ꝑtem t̾raꝵ frumẽ

Expanded text:
r, ab Aegypto Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethibribus insueta et pluviarum ignara. Nilus solus eam circumfluens inrigat, et inundarax frugibus multa