comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe peccator.abhac corruptio¬
ne uiciorum. illuc adglachum
compellitur transire penarũ:. ut
unde hic iniquȩ delectatẽ
inde illie iuste erucietur. Notan
loquens: prius nos acorruptione.
& postmodum agladio liberet: qa
nimirum uitã illius illie eripit ab
ultione supplicii: cur hic mentẽ
subtrahit adelectatione peccati.
Neq enim illic habet qđ formida¬
re debeat degladio sententiȩ. quẽ
hic post emendationẽ suã. pollu¬
tio non corrupit culpȩ. Bene gͦ
di. Fruens animã eiꝰ decorrup

Expanded text:
quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatus est, inde illic juste crucietur. Notandloquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene ergo dicitur: Eruens animam ejus de corrup
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet eius amore dulcedi¬
nis. sibi eoram se uiluit᷑ & postẽ
hanc utcumq ꝑciꝑe potuit: qd̾
sine illa dudũ fuisset inuenit. Cui
inherere conat᷑: s abei fortituchne
sua adhuc infirmitate repellitur
Et qͥa eius muncdiciam contẽplari
non ualet̾ flere dulce habet. sibiq
adse cadenti. infirmitatis suȩ lacͥ¬
mas sternere. Neq enĩ podest men¬
tis oculum in id qđ intra se rapt̃¬
conspererat figere: qͥa ipso uetusta¬
tis suȩ usu. deorsũ ire cõpellit᷑. Inter
hec anhelat: estuat̾ suꝑ se ire cona¬
tur: sed adfamiliares tenebras su¬
as. uicta. fadigatione relabitur Ea
ergo sic affecta anima. cont᷑ semet¬
ipsam graue certamen tolerat: &¬

Expanded text:
quia videlicet ejus amore dulcediquia videlicet ejus amore dulcedinis sibi coram se viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine, sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dad se cadenti infirmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim potest mentis oculum in id qconspexerit figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigatione relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat
Abbreviated transcription (Latin):
cere familiarius solet: quia om̃s
imaginationes eorporeas insolen¬
ter sibi obuiantes discutit̾ & cor¬
dis oculũ figere imipso radio in¬
cucumscripte lucis intendit Has¬
quippe figurarũ corꝑaliũ species.
adse intus. ex infirmitate corpis
tarit᷑ s ꝑfecte compuncta. hoc
summoꝑȩ inuigilat. ne cũ ueri¬
tatẽ querit eã imaginatio cireũ¬
scriptȩ uisionis illudat cunctãq
sibi obuiantes sib imagines rẽ¬
spuit. Quia enim ꝑulas infra se
lapsa ẽ sine illis suꝑ se ire conatͣ᷑:
ce postq̃m pmulta indecenter spar¬
sa ẽ. inunũ se colligere nicitur: ui
si magna ui amoris preualet ipsũ
unũ atq incorporeum contẽplet᷑.
Unde aliquando adqͣndã mnusitatã
dulcedinẽ interni saporis admita¬
tur: & raptim aliquo mͦ ardent spũ
afflata renouatur: tantoq magis
inhiat. qntomagis qđ amat degu¬
stat: atq hoc intrare appetit. quos
sibi dulce saꝑe intrinsecus sentit:

Expanded text:
cere familiarius solet, quia omnes cere familiarius solet, quia omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Figuras corporalium specierum ad se intus ex infirmitate corporis trahit; sed perfecte compuncta hoc summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur. Et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut, si magna vi amoris praevalet, esse unum atque incorporeum contempletur. Unde aliquando ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, ac raptim aliquo modo ardenti spiritu afflata renovatur; tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce intrinsecus sentit;
Abbreviated transcription (Latin):
uens.Quamqͣm inimaginem dĩ
ambulet homo : tam̃ uanȩ coN¬
turbat᷑ Qui rursũ ȩternã patriã
contemplatus: & hȩc mala pen¬
sans inquib erat. atq illa bona
considerans.inquib ahuc non
erat: ait heu mͥ: qd incolatus m̃s
plongatus ẽ.Et ego dixi mpauo¬
re meo: piectus sum auultu ocu¬
lor tuor. Subleuatus in extasi.
uocauerunt: ãuultu ocłoꝵ dĩ
uidit se ẽẽ ꝓiectum. Post interni
qurppe luminis uisionem. quȩ
merꝰ anima. ꝑcontemplationis gra¬
ciam. radio claritatis emicuit᷑ ad
semetipsũ redit: & cognitione ꝑcep¬
ta: uł quib illic bonis de eẽt uel qͥ¬
bus malis hie adeẽt inuenit.Neq
enĩ qͥs p̃sentis uitȩ mala sicut suñ.
conspicere p̃ualet: si bona eterne
patriȩ. ꝑ contemplationis gustũ
contingere necdum ualet. Unde:
& auultu oculorum di ꝓiectum
ẽẽ se cognouit. Subleuatus qͥppe
uidit: qđ. se hic uidere ñ posse ad
se relapsus. ingemuit ꝑ fectam sci¬
licet animã. ista compuntio affi¬

Expanded text:
m in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculorum tuorum . Sublvocaverunt, a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae in ejus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, ad semetipsum rediit; et cognitione percepta, vel quibus illic bonis deesset, vel quibus malis 752 hic adesset, invenit. Neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Uet a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod se hic videre non posse ad se relaxatus ingemuit. Perfectam scilicet animam ista compunctio affi
Abbreviated transcription (Latin):
per homines. &dormiunt inlec¬
tulo: quia nimirum tẽ secreta di¬
umitatis cognoscimꝰ: cũ abhuiꝰ
mundi tumultuosa eoncupiscen¬
tia. intra mentis nr̃ȩ cu̾bilia segre¬
gamur. Quia uero ut sepe iã dixi¬
mus. aurem cordis tumultus se¬
cularium negocioꝵ claudit. & qͥ¬
es secretȩ considerationis aꝑit:
aptȩ subiungit. Iune aꝑiet aureᷤ¬
actionib sopiuntur: aꝑta aure.
interni examinis causas auchũt
Qui. dum subtiliter uel flagella
publica. uel uchcia occulta con¬
siderant: semetipsos afficere flen¬
ẽ: & erudiens eos instruet disci¬
plina: quia consideranti menti.
& se se ꝑpȩnitentã laceranti: qͣsi
quedã plagȩ ꝑeussionis sunt. la¬
menta compunctionis. Vnde
etiam salomon. rectȩ uim ꝑcus¬
sionis utriusq coniungens. dic̃
huor uulneris abstergit mala: &
plage. insecretiorib uentris. ꝑliuo

Expanded text:
per homines, et dormiunt in lecper homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VEactionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt, qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos affligere flenEt erudiens eos instruit disciplina. - Quia consideranti menti et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens dicit: « Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris .
Abbreviated transcription (Latin):
monib sȩpe fortia dicta ꝑmiscent.
nec considerant. quid aliquando
uiuant. s pensant studioss. quid
doceant. Quoꝵ nunc heliu sp̃ẽm
tenet: qui. ñ rectȩ uiuere appetit:
s docere. Quia gͦ sciens. s arrogans
loquitur: taceamꝰ iam qđ tumidũ
uiuit: & audiam᷑. qđ solidũ dicit
Post tot itaq elatonis uerba. tan¬
dem scientiam suã ostendere in¬
maior sit ds̃ homine. Dicadur for¬
tasse abaliquo. Quis ista. uelcum
ñ audit. ignorat: S nimirũ hec
sententia uilis ereditur: si non
exipsa intentionis suȩ radice pen¬
setur. Elagellato uidelicet loque¬
batur: & ꝑcussionis uerba acce¬
ꝑat. & causas uerberum nesciebat:
ic curxo ez intulit. Respondebot̃.
qđ maior sit ds homine: ut fla
gellatus homo. considerans quia
illo maior ẽ ds: ne momne qd pa¬
ditur. eius iudicium postponat:
cui seminorẽ ẽẽ ñdubitat: & qd̃
ameliore patit᷑ iustũ eredat᷑ etiã
si eiusdem iusticiȩ causas ignorat.

Expanded text:
monibus saepe fortia dicta permiscent, monibus saepe fortia dicta permiscent, nec considerant aliquando quid vivant, sed pensant studiose quid doceant. Quorum nunc Eliu speciem tenet, qui non recte vivere appetit, sed docere. Quia ergo sciens sed arrogans loquitur, taceamus jam quid tumidum vivit, et audiamus quid solidum dicit. Post tot itaque elationis verba, tandem scientiam suam ostendere inmajor sit Deus homine. - Dicatur fortasse ab aliquo, quis ita vel cum non audit ignorat? Sed nimirum haec scientia vilis creditur, si non ex ipsa intentionis suae radice pensetur. Flagellato videlicet loquebatur, qui et percussionis verbera acceperat, et causas verberum nesciebat. Idcirco ergo intulit: Respondebo tibi quod major sit Deus homine; ut flgellatus homo considerans quia illo major est Deus in omne quod patitur, ejus judicio se postponat cui se minorem esse non dubitat. Et quod a meliore patitur justum credat, etiam si ejusdem justitiae causas ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
cillitatẽ suã conspicit᷑. ipsa ei eo¬
gntio. secret oꝵ sublimum abscon¬
ditos sinus pandit: qͥa cognitione
pressus. subtilior reddit᷑ qui ad
occulta capiatur. Heliu gͦ. infla¬
gellis beati iob. iccirco uerã ratio¬
nem ñinuenit: qͥa eã quierere hui¬
militer nescit: & increpare potiꝰ
qͣm consolari paratior fuit. Hoc
s nequaqͣm se mundũ. hoc mͦ qͦ
ei obicitur. absq peccato & inma¬
culatum & sine iniquitate fuisse.
memorauit. Sedheliu. dum cũ
alisteritate studuit increpare qͤ
dict̃a sunt mentens. addidit quȩ
dicta non sunt. Qui enim semꝑ
increpare appetunt. ꝗ nunqͣm fo¬
uere: multa plerumꝗsmerepan¬
do mengunt᷑ Nam ut arguere doe¬
tȩ uideantur: fingunt nonnun¬
quam. quȩ redarguant. Sedeũ
ipsi equino more. incursum suȩ
ostentationis ferueant: insubiec¬
torum in uectionib. exfictis sib
miquitatib campũ parant. Scien¬
dum preterea ẽ sic̃ & suꝑius dixt
qđ arrogantes uiri. inflatis suis ser¬

Expanded text:
cillitatem suam conspicit, ipsa ei cognitio secretorum sublimium absconditos sinus pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit: Hosed nequaquam mundum se hoc modo, quo ei objicitur, absque peccato, vel immaculatum, et sine iniquitate fuisse memoravit. Sed Eliu, dum cum austeritate studuit increpare quae dicta sunt, mentiens addidit quae dicta non sunt. Qui enim semper increpare appetunt, et nunquam fovere, multa plerumque increpando mentiuntur. Nam ut arguere docte videantur, fingunt nonnunquam quae redarguant; et cum ipsi equino more in cursum suae ostentationis inferveant, in subjectorum invectionibus ex fictis sibi iniquitatibus campum parant. Sciendum praeterea est, sicut et superius dixi , quod arrogantes viri inflatis suis ser
Abbreviated transcription (Latin):
tare appetit: id qd adõ factus ẽ
recognoscit. Adeonditionis suȩ
ordinem humiliter redit: dũ sua
oꝑa fugiens. talẽ se qualis adõ fac¬
tus ẽ diligit. Quia uero ꝑhanc in¬
telligentiam. gła suꝑna recipit᷑:¬
& supplicia eterna uitantur: ap

Expanded text:
tare appetit, id quod a Deo factus est tare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intelligentiam gloria sempiterna recipitur, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ aꝑtionẽ auns. disciplinã uo¬
cat: qͥa eõ mag̃ noᷤͤ afficiendo cont̾it᷑
quomagis adnos ꝑoccultã ey ĩspi¬
rationis grãm. internȩ intelligñtiȩ
sonꝰ erũpit. Neq enĩ fleret extrin¬
secus quisq: qdẽ:si non intrinsecus
potuisset sentire qd nondum ẽ. Nãq
cum nos metipsos inspicimꝰ bene
conditos:.s adꝑsuasionem diabo¬
ueam pestifera consensione deceptoᷤ:
innobisipsis attendimus. aliud eẽ
qđ fecimus: aliud qđ facti sumus:
condigone. nos nitegros: sculpa.
uiciatos.Promnde compuncti ap¬
pegmus uitare quȩ fecimus: ut
ad id qd facti fuimus. reformem̃.
Unde. & aptȩ sequitur. E⁊ auertat
eum desuꝑbia.Quid enĩ homo
de ꝓprio. isi peccatũ fecit᷑. ut sc̃ͥp¬
tum ẽ. initium omĩs peccadi super
bia liberatur. Contra conditorem
quippe supbire ẽ precepta eius
peccando  transcendere: quia quasi
ase iugũ dñationis eius excutit:
ciii. ꝑobechentiam subeẽ contem¬
pnit. At eontra. qui quod fecit. ui¬

Expanded text:
eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte sequitur: CAPUT eum de superbia. - Quid enim homo de proprio nisi peccatum fecit? Et scriptum est: « Initium omnis peccati superbbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vi
Abbreviated transcription (Latin):
temo natus ẽ coȩtemus: qđ ex¬
istens:ante scła genuit ȩqualem:
qd gignente. natus posterior ñ ẽ:
Qđ uidelicet nos mirari possumꝰ:
s intueri minimȩ ualemꝰ. Illi au¬
tem naquitatis ium. iã mirari poͤ¬
uidemus.nequaquã comp̃hendi¬
mus.Est autem: qđ deusu carni:.
attrahere adsensũ sp̃s debemus.
Nam si qͥs intenebris. clausis ocłis
iaceat᷑: atq ante eum subito lucer¬
nȩ lum̃ erumpat:clausi eius ocłi.
ipso aduentu luminis feriuntur
si poderant. Nam si ꝑfectȩ totum
uidissent: cur aꝑte quererent qd
uiderent: Sic itaq. sic sumꝰ: cum
de incomp̃hensibili naquitate in¬
tueri aliquid conamur.fo ipso e¬
nim qͦ fulgore admirationis ꝑcu¬
ditur ammus. & quasi uidet qd
uidere non ualet: uelut intenebͥs
positus uim lucis. oculis clausis
uidet Quua uero hȩc ditimnȩ na¬
turȩ secreta admiratio.ñ facile oc¬
cupats ꝑterrena desideria men¬
tib innotescit: aptȩ dei locutio.

Expanded text:
terno natus est coaeternus; quod externo natus est coaeternus; quod existens ante saecula genuit aequalem; quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posuod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, si potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim qtitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio
Abbreviated transcription (Latin):
cedentum. etiã sequentũ uitã
ipsum ñ repetit᷑. hoc intelligi sub¬
tilius potest: qđ pat̾ unigenitũ
consubstantialẽ sibi filium ge¬
niut̃. Loqui enĩ di ẽ: uerbũ ge¬
nuisse. Semel autẽ loqui ẽ: uer¬
bum aliud. preter unigenitum.
ñ habere. Unde & aptȩ subdit᷑ Et
scđo. idipsum ñ repetit: qͥa uideli¬
cet hoc ipsum uerbũ. idest filium.
ñ nͥ unicum genuit. Qd̃ autẽ non
alt. locutus ẽ. s loquitur: ñ uideli¬
cet tempus preteritũ nec futurũ
ponens: liquet omnib. quia dõ¬
tempꝰ nec pretentum congruit.
nec futurum.Tanto gͦ meo qđ li¬
bet tempus ponitur libere: qͣn¬
co nullũ uerȩ. Neq enĩ qdđ libet li¬
bere dici poterat: si saltim unum
ꝓpriȩ diceret Inde itaq dici indõ
tempꝰ audacster quodlibet licet:
unde in eo chei ꝓpriȩ nullũ licet.
Uerbum nanq pat̾ sine tempore
genuis. Et qͥs dignȩ fari queat illã
meffabilem natiuitatem. qđ de e¬

Expanded text:
aecedentium etiam vitam sequentium aecedentium etiam vitam sequentium ipsum non repetet, hoc intelligi subtilius potest, quod Pater unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui Dei est Verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et apte subditur: Et secundo idipsum non repetet, quia videlicet hoc ipsum Verbum, id est Filium, nonnisi unicum genuit. Quod autem non ait, Locutus est, sed loquetur, non videlicet tempus praeteritum, sed futurum ponens, liquet omnibus quia Deo nec praeteritum tempus congruit, nec futurum. Tanto ergo in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum vere. Neque enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quoslibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tgenuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de ae
Abbreviated transcription (Latin):
optamus: quatinus ineo qđ patm̃:
exipsa rerũ scientia consolemur.
S quia de specialib temptationib
nris neqͣuam nobis singulis specia¬
liter respondetur: adscripturã sa¬
cram recurrimus Ibi uidelicet in¬
uenimus: qđ paulus carnis infirmi¬
tate temptatus. auchuit. Suffic̃
tͥ gr̃ã mea: nam untus in infirmi¬
tate ꝑficitur. Iecirco illi ininfir¬
mitate ꝓpria dict̾um ẽ: ne sin-¬
gillatim nob̃ omnib diceretur.
Inscriptura gͥ sacra. uoce cłi afflic¬
do paulo auchuimꝰ: ne cũ fortas¬
se affligimur. singuli audire eã
priuatam consoladonẽ quereremꝰ.
spondit: quia semel loquitur. &
scdõ idipsũ ñ repetit: idest inhis
quȩ ꝑscripturam sacram adpa¬
tres nrõs ꝓtulit. nos erudire cura¬
sillanimitate conspiciunt: quia
As nobis aduerba omnia non
respondit: quia semel loquitur
satisfaqt: qͥa inscriptura. quicqͥd
potest singulis euenire. compre¬
hendit: atq milla. pexempla p̃¬

Expanded text:
optamus, quatenus in eo quod patimur optamus, quatenus in eo quod patimur ex ipsa rerum scientia consolemur. Sed quia de specialibus tentationibus nostris nequaquam nobis singulis specialiter respondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur mitate propria dictum est, ne singulatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei afflicto Paulo audivimus, ne cum fortasse affligimur singuli, audire eum privata consolatione quaereremus. respondet, quia semel loquetur, et secundo idipsum non repetet; id est, in his quae per Scripturam sacram ad patres nostros protulit, nos erudire curasillanimitate conspiciunt, quia nobis Deus ad verba omnia non respondet, quia semel loquetur satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire comprehendit, atque in illa per exempla pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut deum de cuncta rerum contro¬
uersia consulat: & responsionis er
cognita ratione. conquieseat. Helui
autẽ p̃uidens. qd scnpturã sacram
dñs conderet᷑ ut inea. uel piiblicis
uel occultis cunctoꝵ quȩstionib
responderet:ait. Aduersus eum
derit gͥ Semel loquitur ds & scdõ
idipsũ ñ repetit. Ac si diceret. Ds̃.
insinguloꝵ cordib. pͥuatis uocib
ñ respondet: s tale eloquium con¬
struit: ꝑ qđ cunctorum quȩstiorab
satisfacit. Inscriptura quippe eius
eloquii. causas nras singuli si reqͥ¬
rimus. inuenimus: nec opus est.
ut meo qđ specialiter quisq tole¬
rat. responderi sibi diuina uoce
specialiter querat. Ibi enĩ nobis
omnib. meo qđ specialiter pati¬
mur. communit̃ respondetur: ubi
uita p̃cedengum. sit forma seqñt¬
um. Ut enĩ unum ẽplurib ꝓferam:
ecce dũ passione aliqua uel molestia
carnis afficimur: scire fortasse cau¬
sas passionis eiusdẽ uel molestiȩ

Expanded text:
ut Deum de cuncta rerum controut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum derit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit: ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum questionibus satisfaciat. In Scripturae quippe eius eloquio causas nostras singuli, si requirimus, invenimus: nec opus est, ut in eo quod specialiter quisque tolerat, resspecialiter quaerat. Ibi enim nobis omnibus in eo quod specialiter patimur communiter respondetur, ibi vita praecedentium fit forma sequentium. Ut enim unum e pluribus proferamus, ecce dum passione aliqua vel molestia carnis afficimur, scire fortasse occultas causas passionis ejusdem vel molestiae
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ẽẽ inchoat: qͦ ferientis iust¬
ciã ñ acciisat. Homo nanq sub dõ
ẽ conditus: & ad cognitionis ordi¬
nem redit: qͣndo sibi ȩqͥtatem iu¬
dicis sui. etiã qñ ñ intelligit. ante¬
ponit. Bene gͦ dr: Respondebo tͥ.
qd maior sit d̾s homine. ut conside
rata potentia creatoris: deferueat
tumormentis: ꝑmemoriã con¬
ditionis. Unde dauid ꝓph̃a. cum
pcussionis pondere in excessum
uocis erumpere cogeretur:ad
sidationem condigonis suȩ se re¬
colligens. ait. Obmutui. & non
aꝑui os meũ: qm̃ tu fȩcisti me.
Pensauit enim conditionis suȩ or¬
dinem: & iusticiam ꝑcussionis
inuenit: quia qui benignȩ eum
qui non erat condidit: eũ ꝓfecto
qui erat. ñ nͥ iustȩ ꝓcussit. Sequit᷑
Aduersus eum contendis: qđ non
ad omnia responderit tͥ Semel xi.¬
loquitur ds̃: & scło idipsum non
ut inomne qdđ appecit. & non re¬
rum ordinẽ eontrariũ sentit. si
possit fieri. cur ita uł ñ ita sit. chui¬
nis sibi responderi uocib uelit:

Expanded text:
 inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Homo namque sub Deo est conditus, et ad conditionis ordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui, etiam quam non intelligit, anteponit. Bene ergo dicitur: Respondebo tibi quod major sit Deus homine, ut consrata potentia Creatoris deferveat tumor mentis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum, qui non erat, condidit, eum profecto, qui erat, non nisi juste percussisset. Adversus eum contendis quod non ad omnia responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit,
Abbreviated transcription (Latin):
inseruerunt se dolorib mults.
Qͥ enĩ multos dolores dr̃: qͣsi na¬
scentes innotuit exhac rachee
punct̾iones. Iniuniperis gͦ pec¬
cata. inradice uͦ iumperoꝵ qͥd
aliud qͣm auariciã. id: matenã
intelligimꝰ peccatoꝵ: Quia igi¬
tur plerumq: heretici sola inuer¬
bis suis exteriora lucra sectant᷑:
nec ignorant. qͥa ꝑuersa aftruuti.
s erroris p̃dicamenta ñ deseruii.
dũ sumptus ꝑciꝑe qͣsi doctoꝵ
uolunt᷑ bene deeis. sc̃i uiri nuc̃
uoce dr. Et radix iumiperoꝵ. erat
cyb eoꝵ: qͥa dũ totis mentis
suȩ sensib auanciã cogitant:
qͣsi eo alimento uescunt᷑: de quo.
nasci ꝓculduibio peccatoꝵ se¬
quentiũ punctiones solent.o.
si quando insacro eloquio quȩ¬
dã quasi prudenter inueniunt:
quȩ. dũ ñ intelligunt. ꝓsuis se¬
ẽẽ assertionib suspicant᷑: mox
miseris auditorib suis. quoꝵ
ñ animas. s substantias appe¬
tunt. hȩc uociferantes asꝑgunt. Uñ.

Expanded text:
inseruerunt se doloribus multis . inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Arbornanq iunipi: ꝓfoliis. punc¬
tiones habet. Sic quippe sunt
hirsuta quȩ ꝓfert: ut spinis similia.
contrectantem pungere ualeant.
Spina uͦ ẽ. om̃e peccatũ: qͥa dũtra¬
hit ad delect̾ationem: qͣsi pungendo
lacerat mentem. Unde. iusti uoce
et penitentis:di. Conuersus sum
merumpna mea: dũ confringit᷑
spina. Quia scilicet mens adlam̃¬
tum uertitur: ut peccati punctio.
penitendo frangatur: Intranslatio¬
ne uͦ alia:non confringis configi
spina phibetur. Qd uidelicet. ab
eodẽ sensu ñ discrepat: qͥa peniten¬
tis anim adluctum ducit᷑: dũ ꝑ¬
petrata culpa. inmemoria fira ret
catoꝵ omĩum spinȩ ꝓducuntur:
Dequa. & ꝑpaulum dĩ. Radix omĩ¬
um malorum: cupiditas. Ipsa qͥp¬
pe latenter oritur inmente: s pun¬
ctioneᷤ peccatoꝵ omnium paten¬
ter ꝓduicit mope. Quas uidelicet
punctiones abhac radice surgen¬
tes. statim p̃dicator egregiꝰ insi¬
nuat. cũ subdit. Quã. quidã ap¬
petentes errauerunt afide: &

Expanded text:
Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memoria fixa reticatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et
Abbreviated transcription (Latin):
manu pestiferȩ exꝓbrationis euel¬
enĩ pherbas n tenera ac terrȩ ꝓiri¬
ma bene inchoantiũ uta: Et qͥo
parboꝵ cortices n extenora oꝑa
eoꝵ. qui iã sublimia appetunt.
designant᷑: Praui nanq cũ rect̾a
incipientes aspiciunt: aut irriden¬
do. aut qͣsi consulendo contradict̃
Cũ uͦ iã quosdã pensant ad summa
suis oꝑib iuertunt. Herbas itaq
eis. & arboꝵ cortices mandere ẽ:
uel studia bene inchoantiũ uel
oꝑationis quorumdã iãmore ar¬
borum adsupiora tendentũ. pe¬
stiferis ꝑsuasionib. qͣsi quibdam
maliciȩ suȩ dentib dissipare.Her¬
bas mandunt repbi: cũ infirmoꝵ
mitia. irridendo consumunt. Ar¬
boꝵ qͦ cortces mandunt: cum
manu ꝑuersi consilii. auita rectȩ
crescentiũ. degmen bonoꝵ oꝑum
subtrahunt. Hos autẽ. inquibdã
act̾ib. uelut arbores expoliant:
illos uͦ. uelut herbas. qͥa despicien¬
des trahunt: qͣsi quȩ calcant. come¬

Expanded text:
manu pestiferae exprobrationis evelmanu pestiferae exprobrationis evelenim per herbas nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita, et quid arborum cortices nisi exteriora opera eorum qui jam sublimia appetunt designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa suis operibus divertunt. Herbas itaque eis et arborum cortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant come
Abbreviated transcription (Latin):
mulceant: s etiã quȩ ꝑcolorem
oculos seducant. Necessitatis igt̃
causam. inusũ uoluptatis uertere:
quid ẽ. aliud qͣm calamitati suȩ.
squalorem miseriȩ sociare: Pressa
itaq tempore aduersitatis ȩccłia.
reminiscat᷑ eoꝵ. exquoꝵ meritota¬
lia sustinet: & hcat. Qui rodebañ
insolitudine: squalentes calamita¬
te & miseria. Calamitate scilicet
ñ squalerent: si insitis necessitatib.
uoluptatũ miseriã ñ suꝑadde̾nt.
Quas uidelicet necessitates: ex pa
gunt: excruciatu penȩ. adaugm̃ta
ꝓrumpunt culpȩ. S utinã tales.
cũ admelius ꝑmutari despiciunt:
ita ꝑuersa agerent: ut nonea etiã
aliis ꝓpinarent. utinã illis sua morᷤ
sola sufficeret: ut ñuirulentis per¬
suasionib alienã etiã uitã neca¬
rent. Inuident enĩ alios esse qd ñ
sunt: dolent alios adipisci qđ per¬
dunt. Nã si qua forte malioꝵ ac̾tib
exoriri bona conspiciunt: mox ea

Expanded text:
mulceant, sed etiam, quae per colorem mulceant, sed etiam, quae per colorem oculos seducant. Nececausam in usum voluptatis vertere, quid est aliud quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex pargunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita perversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt, dolent alios adipisci quod perdunt. Nam si qua forte in aliorum actibus exoriri bona conspiciunt, mox ea
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ñ descendant. Hoc ipsũ enĩ
ẽẽ incalamitate ẽ: necessitates na¬
turȩ excarnis adhuc corruptibiliˢ
infirmitate sustinere. Quas uide¬
licet necessitatis cupiebat euadere:
qui heebat. De necessitatib meis
eripe me. Sciebat enĩplerumq uo¬
luptatũ culpas. exnecessitatũ occa¬
sione prumꝑe: & nequid sponte
illicitum admitteret. hoc ipsũ sa¬
tagebat euelli. qđ nolens exradice
tolerabat. At contra. praui gaudẽ
inhis corruptionis suȩ necessita¬
tib: quia nimirum eas adusum
uoluptatũ recorquent. Cum enĩ
reficiendis ꝙybo corporib. naturȩ
seruiunt: ꝑdelectationẽ gulȩ. inuo¬
luptatis ingluuiȩ distenduntur.
Cũ tegendis menbris uestimenta
querunt: non solum quȩ degant
s etiam quȩ extollant. expetunt.
& contra torporem frigoris.ñso¬
lum quȩ ꝑpinguehinem muni¬
ant᷑ s etiã quȩ ꝑmolliciẽ delectent
Non solum quȩ ꝑmolliciem tactũ

Expanded text:
tiam non descendant. Hoc ipsum enim tiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenduntur; cum quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant, expetunt, et contra torporem frigoris non solum, quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent: non solum quae per mollitiei tactum
Abbreviated transcription (Latin):
discernit᷑. qͥd circa illas ꝑucilitatis
studiũ. & qͥd ꝓuoluptats uicium
agatur. Crebro enĩ occasione sedu¬
ctionis inuenta. dũ necessitati de¬
bita reddimꝰ: uoluptatis uicio de¬
seruimus: & infirmitatis uelami¬
ne ante dhscretionis oculos. excu¬
satio nr̃a se palliat: ac quasi sub
patrocinio explendȩ utilitatis oc¬
aliud. quam calamitati miseriã
addere: ac uicioꝵ squalorẽ. exea¬
dem miseria multiplicare. Ynde.
scĩ uiri. inomne qđ agunt. studio¬
sissima intentione discernunt. ne
quid plus ab eis naturȩ suȩ infir¬
mitas. quã sibi debetur. exigat:
ne subnecessitatis degmine. ineiᷤ
uicium uoluptatis excrescat.
Auud enĩ exinfirmitate: aliud ex
temptationis suggestione susti¬
nent. Etquas quidã rectissimi ar¬
bitres. inter necessitatem uolupta¬
temq constituti. hanc consulen
nant. Unde fit ut ce si ifirmita¬
ts suȩ calamitatem tolerant: tam̃
adsqualorem miseriȩ ꝓnegligen¬

Expanded text:
discernitur quid circa illas per utilitatis discernitur quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis ocaliud quam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque constituti, hanc consulendnant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligen
Abbreviated transcription (Latin):
tur: chcens. Auena. etiã uiolent̃
rapiendo ñ roderent: nͥ prius ipsi
minteriorib suis soli ac uacui a
iurtutum cultura remanerent.
Bene autẽ eoꝵ qualitatẽ explicat:
dicens. Squalentes calamitate &
miseria. Egra nanq caro. si studio¬
sȩ curar negligitur: squalore suꝑ
ducto. minfirmitate deteriꝰ gͣuat᷑
Etdum calamitate egritudinis. ne¬
gligentiȩ miseria additur: gͣuior
molestia. oborto squalore tolerat᷑.¬
Natura gͥhumana bene condita. s
adinfirmitatem. uicio ꝓpriȩ uolun¬
tatis lapsa. incalamitatem cecidit:
qͥa pressa inntimeris necessitatib.
nicħ in hac uita. nͥ unde affligere¬
tur inuenit S cum eisdem nat᷑e
nĩȩ necessitatib plerunq plus qͣm
expedit. deseruimꝰ᷑: mentisq curã
negligimus: exmiseria negligen¬
diȩ. infirmitati nr̃ȩ addimꝰ squalo¬
rem culpe. Necessitates nanq na¬
turales hoc habere ualde ꝑiculo¬
sum solent: qđ sepe ineis minimȩ

Expanded text:
tur, dicens: Aliena etiam violenter tur, dicens: Aliena etiam violenter rapiendo non roderent, nisi prius ipsi in interioribus suis soli ac vacui a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, gravior molestia oborto squalore toleratNatura igitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime
Abbreviated transcription (Latin):
conant᷑ quid aliud qͣm derrã lin-¬
gunt:Quia t̾rena queq quȩ uir¬
tute nequeunt auferre: molliciȩ
linguȩ moliunt᷑. Qui uͦ in hoc
mundo aliqua potestate sufful¬
tisunt: & concupiscentes aliena.
blandiri quidẽ exfraude despici¬
unt: qͥa etiã iniusto robore possun
implere qđuolunt: hi hoc qđ ap
unt᷑. Conspiciat itaq scã eccłia ue¬
ias chuitias ȩternȩ patriȩ. conspic¬
at frequentiã suꝑnoꝵ ciuium᷑
spiciat inelectis suis cultũ mentiͤ
& innumerabiliũ bona uirtutum:
atq abeis. ad prauoꝵ uitã omni
bono destitittam. m̃tis oculum
reuocet: & exilloꝵ comꝑadione ui¬
deat. qualit̃ ista cunctis sit uurtu
tib uacua: quia suꝑna deseruit.
infima concupiuit. uideat qͦm
plerumq id qđ appetit si fortasse
prȩualet. etiã uiolenter rapit: ui¬
deat tales se qͣsi intra positos chu
puenisse: & dicat. Qui rodebant
in solitudine. Ac si aꝑtȩ conquera¬

Expanded text:
conantur, quid aliud quam terram linconantur, quid aliud quam terram lingunt? quia terrena quaeque quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod auntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu pervenisse, et dicat: Qui rodebant in solitudine. Ac si aperte conquera
Abbreviated transcription (Latin):
parte p̾fatus sũ: ꝓuurtute contem¬
plationis. nonnunqͣm solet intel¬
ligi solitudo mentis.S hoc inlo¬
co. cũ solitudo ꝑ obiurgationẽ
dr: qͥd aliud qͣm boni destitu¬
tio demonstrat᷑: Unde. et subiu¬
deȩ typo.iheremias peccatoris an¬
mã deplorat:hoens. Quomͦ sedet
sola ciuitas: plena populoᷤ: S cũ
ꝑbeatũ iob deprauis dr rodebañ
insolitudine: libet intueri hoc etiã.
qd ꝑpsalmistã dictum ẽ inimici
er. terrã lingent. Duo quippe st̃
genera hominũ: ambitioni suȩ¬
seruientum. Unum uidelicet. qđ
semꝑ adauariciã blandimentis
utitur linguȩ: aliud uͦ. qdđ aꝑta ui.
mus. Lambitur enĩ: quando hoc
qđ edi facile ñpodest. impressa lin¬
guȩ lenitate gustatur. Om̃s gͥetiã
sub sp̃e fidei prauȩ uiuentesqͥatie¬
na appetunt. s ea quȩ appetunt
rape nequaqͣm possunt: blandis
autem sermonib & qͣsi molliciȩ
dulcedinis. concupita abstrahere

Expanded text:
parte praefatus sum, per virtutem contemparte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgationem dicitur, quid aliud quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Judaeae typo Jeremias peccatoris animam deplorat, dicens: Quomodo sedet sola civitas plena populo ? Sed cum per beatum Job de pravis dicitur: Rodebant in solitudine, libper Psalmistam dictum est: Inimici ejus terram lingent. Duo quippe sunt genera hominum ambitioni servientium: unum videlicet, quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae, aliud vero, quod aperta vi mus. Lambitur autem, quando hoc, quod facile edi non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea quae appetunt rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere
Abbreviated transcription (Latin):
ignobiles ꝑactionẽ. Qui redem¬
ptori nr̃o. nulla sapientiȩ. nulla
uitȩ cognatione comunct sunt:
de qͦsalomonis uoce in laude scẽ
secuti sunt: filii stultoꝵ & igno¬
biliũ ẽẽ memorant᷑. Rectȩ autẽ¬
subiungit᷑ & int̾ra pęnit᷑ ñ par¬
entes: quiadũ hic uideri aliquid
reticoꝵ typo diximꝰ: omnino nil
obstat. si etiã depuersis atq car¬
nalib qͣmuis mrecta fide positis.
sentiamꝰ. Neq enim sca electorũ
eccłia solos sibi aduersarios de¬
putat. qui ab eiꝰ fide posit extra.
dissentunt: s eos qͦ qui uitã il¬
lius male uiuendo interius pre¬
munt. Contemplet᷑ gͥerumpna
uruentis aduersitatis afflict̃a.
quomͦ ꝓspitatis suȩ tempore.
iniquoꝵ &intra se uiuendũ gra¬
uata sit prauitate: contempletur
qđ exigentib meritis quorundã.
ñ imuste millã uita turbata sit
omniũ: &dicat. Qui rodebant in
solitudine: squalentes calamitate
& miseria. Sic̃ in pͥma huy oꝑis

Expanded text:
ignobiles per actionem, qui Redemignobiles per actionem, qui Redemptori nostro, nulla sapientia, nulla vitae cognitione conjuncti sunt. De quo Salomonis voce in laude sanctsecuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte subjungitur: Et in terra penitus non parentes. - Quia dum hic videri aliquid reticorum typo diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate gravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit omnium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis
Abbreviated transcription (Latin):
telligimꝰ peccatoꝵ: Quia audem
puersȩ mentes gaudent miniqͥ¬
tãtib qͣs flere debuerunt: omneᷤᷤ
heretici tanto se mani lȩticia ex¬
touunt: qͣntomagis adpeiora con¬
ualescunt. Atq eẽ subsentib deli¬
cias deputant: quia inde ꝑuersã
mentem adgaudium subleuañ
unde spinas peccatorũ portant.
Nam siquando aderrorem suũ ua¬
luerint quempiã trahere sese plȩci¬
ciam iact̾ant: atq unde sibi pec
gregant: inde se qͣsi eẽ duces ad
iusticiã exultant. Bene gͦ dr̃: qui
int̃huiuscemodi lȩtabant᷑: &eẽ
subsentib delicias computabañ.
Trahunt enĩ qͦs ualent. ad ꝑcdhtionẽ
suam: & subpeccatis ẽẽ uel culpiᷤ
culpas addere.credunt se uirtu¬
tum opulentiã cumulare. Seq̃ꝵ.¬
Filii stultorum. & ignobilium: &¬
licet filii: qui fuerunt erroꝵ ma¬
gistri. filii gͥdicunt᷑. ñ deeoꝵ se¬
mine. s de imitatione generati.
Qui docendo ꝑuersa stulti fuert̃
pignorantiã: uiuendo nequiter.

Expanded text:
telligimus peccatorum? Quia autem telligimus peccatorum? Quia autem perversae mentes gaudent iniquitatibus, quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi pecccongregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opulentiam cumulare. Filii stultorum et ignobiliumlicet filii qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa stulti fuerunt per ignorantiam, vivendo nequiter
Abbreviated transcription (Latin):
flumina erroꝵ ducunt. Unde et
p̃diecator egregius. cũ audtores su¬
os ñtemporaliter duci. s forti cu¬
ꝑet grauitate solidari: admonuit.
chcens. Ut iã non simꝰ paruuli fluc¬
tuantes: nec circumferamur om̃i
uento doctrinȩ. Sc̃a itaq eccłia.
ab aduersariis admodicum de¬
pressa. cum sibi audaces errantiũ
mentes insultare conspexerit᷑: quȩ
eoꝵ conuersatio fuerit ad memo¬
riã reducit:dieens. Indesertis habi¬
cabant torrentium: & incauernis
t̾rȩ: uł suꝑ glareã. Quia enĩeoꝵ
ꝑuersa p̃dicatio. amisso igne carita¬
tis. exfrigore mentis conualuit:
ꝓfecto. intorrentiũ desertis habita¬
uit. Quia uͦ aꝑta & libera ñ fuit:
meauernis latuit. Quia autẽ ple¬
bem ñ fixã s mobilẽ tenuit: non
Dequib. adhuc subditur. uim¬
ter huiuscemodi lȩtabantur.:&
eẽ sub sentib. delicias computa¬
bant. Quid. nomine sentiũ: nͥ eas
qͣs iã supradirimꝰ punctiones in¬

Expanded text:
flumina errorum ducunt. Unde et flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim eorum perversa praedicatio, amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed mobilem tenuit, non de quibus adhuc subditur: ter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. - Quid nomine sentium, nisi eas quas supradiximus, punctiones in
Abbreviated transcription (Latin):
det:dicens.Aquȩ furtiuȩ dulciores
sunt: & panis absconcht᷑ suauior.
Quȩ occulta scilicet p̃dicamenta de¬
testatur ueritas:cieens.Si qͥs uob
dixerit: ecce hic ẽ. xp̃e aut ecce il¬
lic: nolite credere. Et rursũ. Si dixe¬
rint uob̾᷑. ecce indeserto ẽ: nolite
exire. Ecce. inpenetrabilib: nolite
credere. Sic̃ enĩ fulgur exit abori¬
ente. & paret usq inoccidentem:
lta erit & aduentꝰ filii hominis.
Hoc itaq illic inpenetrabilib: qd̃
hic dr incauernis. Incauernis gͦ
heredici habitant: qͥa plerumq er¬
rorem suũ secretis p̃dicationib oc¬
custant: ut quo se doctorib pru¬
dentioribq non inchicant: eo ad se
uehementiꝰ imꝑitos trahant. Uñ.
bene etiã subinfeit᷑ uł suꝑ glaieam.
Olaream quippe. illos minutissimoᷤ
iapides dicimꝰ: qͦs aqua fluuialis
illas hominũ mentes tiabunt: q̃.
nulla grauitatis stabilitate solidã¬
tur: qͣs uelut deloco semꝑ adlocũ.

Expanded text:
det dicens: Aquae furtivae dulciores det dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, aut ecce illic, nolite credere. Et rursum: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum