comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de nobis dictũ ẽ. Uos aũt estis corpus
xp̃set menbra. Si aũt quod ñ uidemꝰ
sꝑamus ꝑ pacientiã expectamus secu¬
rr qm̃ qui resurrexit caput nr̃m ẽ:
seruat spem nr̃am. Et qm̃ prius quã
inflagello deficiamus: ut in resurrec¬
tione gaudeamus. Ita enĩ uerũ ẽ. quod
flagellat om̃em filiũ quẽ recipit: ut
nec ꝓprio filio suo peꝑcerit. s ꝓnobis
omibus tradiderit eũ. Intuentes gͦ eũ
qui sine peccati merito flagellatus est.
qui mortius ẽ. ꝓpt̃ delicta nr̃a. et re¬
surrexit ꝓpt̃ uistificationẽ nram: non
timeamus ne abiciamur flagellati: s
potuis confidamus quia recipiemur
ne gaudio relicti sumus: quia spe sal¬
ui facti sumus. Ideo et ipse apłs qui
ait. si quod ñ uidemus sꝑamus ꝑ paci¬
entiã ex pectamus: dicit alio loco Spe
gaudentes: intribulatione pacientes.
Habentes gͦ talẽ spem multa fidutia
utamur: et sermo ñr ingr̃a sit sale eõ

Expanded text:
de nobis scriptum est: Vos autem estis corpus de nobis scriptum est: Vos autem estis corpus Christi et membra . Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, securi; quoniam qui resurrexit caput nostrum est, servat spem nostram. Et quia priusquam in flagello deficiamus, ut in resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus ne abjiciamur flagellati; sed potius confidamus quia recipiemur ne gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus
Abbreviated transcription (Latin):
filii uoluntas. scd̾m equalitatẽ forme
dĩ. in qua cũ eẽt. ñ rapinã arbitratus ẽ
ẽẽ equalis dõ: et singłarit̃ obedientẽ.
scdm quod semet ipsũ euacuauit. for¬
mã serui accipiens. Nam ipse dilexit
nos: et tradidit semet ipsũ ꝓnobis ob¬
lationẽ et hostiã dõ. in odorẽ suauitats.
Sic gͦ pat̃ ꝓprio filio ñ peꝑcit. s ꝓnobis
om̃ibus tradidit eũ: ut et ipse filius
ditus ꝓpt̃ formã scrui in obꝓbriũ bomu¬
num et abiectionẽ plebis: incontume¬
lias et flagella: inmortẽ crucis: docus
nos exemplo suȩ passionis. cũ quanta
patientia in illo ambulemus: et firma¬
uit nos exemplo suȩ resurrectionis as
ab illo patient̃ sꝑare debeamus. Sicĩ
quod ñ uidemus sꝑamus: ꝑ pacientã¬
expectamus. Q uod ñ uidemus qul¬
dẽ sꝑamus: s corpus sumꝰ illius capitis.
inquo iã ꝑfectũ ẽ quod sꝑamus. De illo
eñ dictũ ẽ. quod sit caput corporis ȩccłe:
primnogenitus ipse primatũ tenens. Et

Expanded text:
formae Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Sic ergo Pater proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ut et ipse Filius ditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod nctamus. Quod non videmus quidem, speramus: sed corpus sumus illius capitis, in quo jam perfectum est quod speramus. De illo enim dictum est quod ipse sit caput corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. s etiã flagella eus tanquã bonifi¬
lii tolerabitis: ut qm̃ quod ñ uidetis sꝑa¬
tis. ꝑpacientiã expectetis. Sic agite. sic
ambulate. luxp̃o eñi ambulatis. quidi¬
xit. Ego sum uia. Quomͦ uullo ambu¬
landũ sit: discite. ñ solũ cius uerbo. s
etiã eius exemplo. Huic eñi ꝓpriofi¬
lio ñ peꝑcit pat̃. s ꝓnob̾ om̃ibus tradi¬
dit eũ. ñ utiq nolentẽ. neq recusantẽ.¬

Expanded text:
bitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni fibitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic enim proprio Filio non pepercit Pater, sed pro nobis omnibus tradidit illum : non utique nolentem, neque recusante
Abbreviated transcription (Latin):
uos aũt in laborib continentie crucia¬
mini. credendo quod ñ uidetis. Deinde
subiungunt. quod cominemorauit
apłs. Manducemus et bibamꝰ: eras eñĩ
moriemur. S uidete. quid ipse cauen¬
dũ monuerit. Corrumpunt inquit
mores bonos: colloquia mala. Sobrii
estote iusti: et nolite peccare. Cauete gͦ
pantur: et euertatur spes. et eneruetur
patientia: et diuertatis inuias prauas.
lmmo uͦ mites. atq mansueti. tenete ui¬
as rectas quas uos dñs docet: de quibus
psalmus dicit. Diriget mansuetos in.
iudicio: docebit mites uias suas. Pacien¬
tiam quippe in laborib huiꝰ uitȩ. sine
qua ñ potest custodiri spes futurȩ uitȩ.
nemo potest ꝑpetuo retinere. nisi mitis
atq mansuetus. qui ñ resistit uoluntati
dĩ. cuiꝰ uigum lene ẽ. et sarcina leius.
s credentib do. et sꝑantib in eũ. et di¬
ligentib eum. Ita quippe mites atq mã¬
sueti. non solũ consolationes eius ama¬

Expanded text:
vos autem in laboribus continentiae cruciavos autem in laboribus continentiae cruciamini, credendo quod non videtis. Deinde subjungunt quod commemoravit Apostolus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Sed videte quid ipse cavendum monuerit: Corrumpunt, inquit, mores bonos colloquia mala. Sobrii estote juste, et nolite peccare . CAPUT II.pantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est et sarcina levis, sed credentibus Deo, et sperantibus in eum, et diligentibus eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus ama
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Sustine dnm̾ uirilit̃ age. et con¬
fortetur cor tuũ. et sustine dnm. Mun¬
di eñi ꝓmissa semꝑ fallunt: dĩ uͦ ꝓmissa
nunquã fallunt. S quia mundus quod
pollicetur. hic uidetur daturus. i ẽ. in
hac tr̃a morientiũ inqua nc̃ sumꝰ: as
ant quod pollicetur. in t̾ra uiuentim
nobis daturus ẽ: multi fatigantur ex¬
pectare ueracẽ: et ñ erubeseunt ama¬
re fallacẽ. De talib dicit scriptura. Ue
his qui pdidert̃ suftincntiã. et diuerte¬
runt iniuias prauas. Cũ etiã uirilit̾ agenti¬
bus. et corde confortato dnm sustinentib
filii sempitnȩ mortis insultare ñ cessant:
lactantes suas delicias temporales. quȩ ad
tempus obdulcant fauces eorũ: postea
ũ amariores felle inuenient eas. Dicunt
enĩ nobis. Ubi ẽ. quod uobis ꝓmittitur
post hanc uitã: Quis huc inde reuer¬
sus ẽ. et indicauit uera eẽ. quȩ creditis:
Ecce nos innrarũ uoluptatũ sacietate
lȩtamur. quia quod uidemus sꝑamus:

Expanded text:
m, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Mundi enim promissa semper fallunt; Dei autem promissa nunquam fallunt. Sed quia mundus quod pollicetur, hic videtur daturus, id est, in hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem. De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit vera esse quae creditis? Ecce nos in nostrarum voluptatum satietate laetamur, quia quod videmus, speramus:
Abbreviated transcription (Latin):
Tizania: crescit palea. Sed quia toto
agro deeẽ non potest fruntũ. quod
ꝑseuerando usq ad finẽ saluũ fiat:
crescunt utraq usq ad messem. Et
putas ueniens filius hominis inue¬
niet fidem int̾ra. Quo nomine sig¬
nificantur. quicumq legis p̃uarica¬
tione imitantur eũ cui dictum ẽ.
t̾ra es et int̾ram ibis. Attam̃. et ꝓpt̃
habundantiam bonoꝵ. et ꝓpt̾ eum
cui dictum ẽ. sic erit semen tuũ si¬
cut stelle cęli. et sicut arena maris.
etiã illud non tacitũ ẽ: quia multi
ab oriente et occidente uenient. et
recumbent cũ abraham in regno

Expanded text:
zizania, crescit palea. Sed quia toto zizania, crescit palea. Sed quia toto agro deesse non potest frumentum, quod perseverando usque ad finem salvum fiat , crescunt utraque usque ad messem. Et utas, veniens Filius hominis inveniet fidem in terra ? hocque nomine significantur quicumque legis praevaricatione imitantur eum cui dictum est, Terra es, et in terram ibis : tamen et propter abundantiam bonorum, et propter eum cui dictum est, Sic erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena maris , etiam illud non tacitum est, Quia multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham e
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Hic illi dicunt. Creuerat. Quidẽ
minuta sunt: et in istam nr̃am re¬
gionem paucitatẽq reuocata. Non
te ꝑmittit dñs. intp̃tari quod ius.
Ipse qui exponit hanc parabolam.
clausit os tuũ: os sacrilegum et os
impiũ: os ꝓfanũ: os tibi contrariũ.
qui contradicis testatori. etiã te ad
hereditatẽ uocanti. Quomͦ clausit
os tuũ: Dicendo. sinite utraq cresce¬
re usq ad messe. Si iam fuit mes¬
sis. credamus eẽ frum̃ta diminuta:
quamquã ne tunc quidẽ minuent᷑:
sed in horreum recondentur. Sic em̃i
ait. Colligite primũ ⁊izania. et al¬
ligate faciculos ad comburendum
ea: frum̃tũ aũt recondite in horreum
meũ. Si gͦ usq ad messem crescunt.
post messe recondunturꝰ Imꝓbe. im¬
pie.quando minuuntur: Concedo
in comparatione ⁊izaniorũ sunul
atq palearũ frum̃ta eẽ pauciora:
tam̃ utraq crescunt usq ad mes-¬
sem. Cum enĩ habundat iniquitas:
refrigescit caritas multorũ. Crescunt

Expanded text:
. Hic illi dicunt: Creverat quidem minuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? Dicendo, Sinite utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum: crescunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne uł cohercione alienorũ peccatorum.
cauendũ ẽ. ne se extollat qui alterũ
corripit: et apłica illa cogitanda sen¬
tentia ẽ. Quappt̃ quise putat stare:
uideat ne cadat. ⁊ oris tribilit̃ ꝑsonet
increpatio. intus lenitatis teneat᷑ dile¬

Expanded text:
el coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat, qui alterum corripit, et apostolica illa cogitanda sententia: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat. Foris terribiliter personet increpatio, intus lenitatis teneatur dile
Abbreviated transcription (Latin):
quare contra quinq ostia domus mag¬
ne clauduntur: Intelligamus gͦ hem̃i
solos p̃positos. de quib hesterno die lo¬
cuti sumus. nec ad solas plebes: s pror
anime. s tales animȩ que habent ca¬
tholicam fidem: et habere uidentur
bona oꝑa in eccła dĩ. Ꝙ tam̃ ex ipsisqͥnq
st̃ prudentes et quinq fatuȩ. Quare
gͦ appellate st̃ quinq. et quare uirgi¬
nes: Prius uideamus: et deinde cetera
consideremus. Omĩs anua incorpo¬
re. ideo quinario numero censet᷑. qͥa
qͥnq sensib utit᷑. Nichilẽ eñi qđ sentimꝰ
ex corpore nͥ ratura qͥnq ꝑtita: aut ui-¬
dendo aut audiendo. aut odorandoant
gꝰtãdo. aut tãgendo. Qgͦse abstinet ab il¬
licitoinsu abstmet abillicito auditu. ab il¬
licito odoratui. ab illicito gꝰtu. abillicito

Expanded text:
quare contra quinque ostia domus magquare contra quinque ostia domus magnae claudunsolos praepositos, de quibus hesterno die locuti sumus; nec ad solas plebes; sed prorsanimae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito
Abbreviated transcription (Latin):
dentes et quinq fatue: non facile in¬
dagari potest. Ueruntam̃ scd̃m ea quȩ
continet ipsa lectio quã caritati ur̃ȩ
etiã hodie uolui recitari. quantũ michi
dñs intellectũ dare dignatur. non mi¬
chi uidetur ista parabola ł similitudo
ad eas solas ꝑtinere. quȩ ꝓpria et ex¬
cellenciore sc̃itate uirgines in eccła no¬
minantur: Quas etiã usitatiori uoca¬
bulo scĩmoniales appellare consueui¬
mus. S nisi fallor hȩc similitudo ad
uniuersã ȩccłam ꝑtinet: quamuis et si
illas solas intelligeremus quȩ. scĩmoni¬
ales uocantur. Hunquid decem sunt:
Absit. ut tanta uirginũ multitudo ad
tam exiguum numerũ reuocetur. Forte
aũt dicat aliquis. Quid si multe st̃ no¬
mine: et tam pauce st̃ inueritate. ut
uix decem inueniantur: Non ita ẽ.
Nam si solas decem uellet intelligibo¬
nas: non ibi ostenderet quinq fatuas.
Si eñi multȩ st̃ iurgines quȩ uocantur:

Expanded text:
dentes et quinque stultae, non facile indentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae continet ipsa lectio quam Charitati vestrae etiam hodie volui recitari, quantum mihi Dominus intellectum donare dignatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam Ecclesiam pertinet. Quamvis etsi illas solas intelligeremus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam si solas decem intelligi vellet bonas, non ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim multae sunt virgines quae vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore nubat. quo uniuersa morta¬
litate p̃tereunte. in mortali coniunc¬
tione fetatur. Desponsaui inqͥt uos
uni uiro: iurginẽ castam exhibere
xp̃o. Uos inquit uirginẽ: aplurali ad
singłarem concludens. Et ideo uirgi¬
nes dici possunt: et uirgo. Cur aut̃
aũt fatie ad fatiẽ. Et nc̃ ex parte:
tẽ aũt ex toto. lpsũ aut̃ in enigia¬
te et exparte nunc in scripturis aliquid
cernere. quod tam̃ sit scd̃m catholicam
fidem. ex illo pignore contigit quod ac¬
cepit uirgo eccła humili aduentu spon¬
si sui: quȩ illo ultimo aduentu cũ ueni¬
et inclaritate nuptura ẽ. cũ iam facie
ta expositio nicbil certũ intuetur. ni¬
si ut scd̃m fidem sit: neq aliis p̃uidi¬
cat. que nichilominus scdm fidẽ ẽẽ po¬
esterno die qui affiustis ꝓmissio¬
nem nr̃am tenetis: quȩ hodie nõ
solis uobis. s plurib etiã qui conuene¬
runt. dño aduuiante reddenda ẽ. Que
st̃ decem uirgines. quarũ st̃ quinq pru¬

Expanded text:
tempore nubet, quo uniuersa mortatempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singnes dici possunt, et virgo. Cur autemautem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto . Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit virgo Ecclesia humili adventu sponsi sui, quae illi ultimo adventu cum veniet in claritate nuptura est, cum jam facie ta expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit; neque aliis praejudicat, quae nihilominus secundum fidem esse poesterno die qui adfuistis, promissionem nostram tenetis: quae hodie non solis vobis, sed pluribus etiam qui convenerunt, Domino adjuvante, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque pru
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ euis. qui non coram dõ s ut
placerent hominib uisi st̃ aliquid se¬
cundiĩ p̃cepta eius oꝑari: atq ita con¬
cludit. Uigilate gͦ: quia uescitis diem
neq horam. Non mͦ illius ultimi tem¬
poris quo uenturus ẽ sponsus. s suȩ
quisq dormitionis diem et horam
nescit. Quisquis aũt paratus ẽ usq
ad somnũ. id ẽ. usq ad mortẽ quȩ om¬
nibus debetur: paratꝰ inuenietur etiã
cũ illa uox media nocte sonuerit. qua
om̃s euigilaturi sumꝰ. Quod uͦ sponso
dixit obuiam uenire uirgines. sic in¬
telligendum puto. ut ex. ipsis uirgini¬
bus constet ea quȩ dicitur sponsa:
tanquã si om̃ibus xp̃ianis in ȩccłam
concurrentib. filii ad matrẽ concurre¬
re dicantur: cũ ipsis filiis congregatis
constet ea quȩ dicitur mat̾. Nunc
eñĩ desponsata ẽ eccła. et uirgo est
ad nuptias ꝑducenda: id ẽ. cũ se con¬
tineat acorruptione scłari Illo aũt

Expanded text:
gaudium eius qui non coram deo, sed ut gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem
Abbreviated transcription (Latin):
clinantib se illis in ea quȩ foris st̃. et so¬
litis gaudere querentib. quia gaudia
int̾na non nouerant: uenit ille qui ui¬
dicat. Ꝙ que parate erant. id. ẽ. quib
bonii coram dõ destimoniũ conscien¬
tia ꝑhibebat. intrarunt cũ eo adnup
tias: Id ẽ. ubi munda anima sempit̾no
dĩ uerbo fȩcunda copulat᷑. Clausa ẽ
ianua. id ẽ. receptis illis qui st̃ in angłi¬
cam uitã inmutandi. Om̃s enĩ resurge¬
mus inquit s non om̃s inmutabunur.
clausus ẽ aditus ad regnũ celorũ. Non
eni post iudiciũ: patet precũ aut meri¬
torũ locus. Nouissime aũt uenunt
nobis. Non dictũ ẽ. quod emerut ole¬
nis afflictionib redire ad implorati¬
onem dĩ. S magna ẽ seueritas post
iudiciũ: cuiꝰ ante iudiciũ ineffabilis
miscdia progata ẽ. ltaq respondens
ait.lm̃ dico uobis nescio uos. Exil¬
la scilicet regula qua non habet ars
dĩ. hoc ẽ sapientia dĩ. ut intrent in

Expanded text:
clinantibus se illis in ea quae foris sunt et soclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibetias, id est ubi munda anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum nobis. non dictum est, quod emerint olenis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in
Abbreviated transcription (Latin):
nis: Itemagis aduendentes: et emite
uobis. Non consiliũ dedisse putande st̃:
s crimen earũ ex obliquo cominemo¬
rasse. Uendunt enĩ oleũ adulatores: qui
siue falsa siue ignorata laudando. in er¬
rores animas mittunt: et eis uana gau¬
dia tanquã fatius conciliando. aliquã
de his mercedẽ. siue ciborũ. suie pecuniȩ
siue honoris. siue alicuiꝰ commodi tem¬
poralis accipiunt: Non intelligentib
quod dictũ ẽ: qui. uos felices dicunt. in
errorem uos mittunt. Meluis ẽ oͣbuir¬
gari auisto: quã apeccatore laudari.
Cindabit me inquit ustus inmniscđia.
et arguet me: oleũ aũt peccatoris non
inpinguet caput meũ. Ite gͦ ad uenden¬
tes magis et emite uobis. Id ẽ. uideamꝰ
nunꝰ/quid uos adiunant. qui uobis lau¬
des uendere consuerunt. et uos inerro¬
rem inducere: ut non coram dõ. sed ab
hominib głam quereretis. Funtibus
auit illis eniere. uenit sponsus: id ẽ. in¬

Expanded text:
nis? ite magis ad uendentes et emite nis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuiporalis accipiunt, non intelligentibus quod dictum est, Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt . Melius est autem objurgari a justo, quam a peccatore laudari. Emendabit me, inquit, justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
re. siue bonũ suie malũ. Q dixerua
stultȩ ad sapientes. Date nobis de
oleo ur̃o: quia lampades nr̃e extin¬
guntur. Quorũ enĩ facta aliena lau¬
de fulciuntur. eadẽ subtracta defi¬
ciunt. Et de consuetudine id semꝑ
inquirit. unde gaudere animus so¬
let. ltaq hominũ qui corda non ui¬
dent. testimoniũ uolunt habere apud
dm̃. qui cordis inspector ẽ. S quid res¬
ponderunt sapientes: Neforte non suf¬
ficiat nobis. Unus quisq eñi ꝓse rationẽ
reddet: Nec alieno testimonio quisquã
adiuuatur apud dm̃. cui secreta cordis
apparent. Et uix sibi quisq sufficit. ut
ei testimoniũ ꝑhibeat conscientia sua
Quis enĩ głabitur. mundũ se babere
cor: Inde ẽ. quod apłs dicit. Michi mi
nimũ ẽ ut auobis uidicer. aut ab huma¬
no die: sed neq me ipsũ uidico. Quappt̃.
cum de se quisq aut non om̃ino. aut
iux possit ueram ꝓferre sententiã: qͦmͦ
potest de alio iudicare. cũ sciat nemo
quid agatur in homine. nisi sp̃s homi¬

Expanded text:
xerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus homi
Abbreviated transcription (Latin):
Q ista passus. resurgendo uicit. Ergo
nobis uicit. quibus securitatẽ resur¬
rectionis ostendit. Dicis gͦ dõ. Miserere
te noli conculcare: et nonte uincit homo.
Ecce eni homo potens terret te. Unde
te terret: Spolio. dampno.torqueo. oe¬
cido: et clamas tu. Miserere michi dñe:
cis. te ipsum attendis. quia tues minas
hominis: Mortuus te conculcat. Et qͥa
non timeres nisi esses homo: conculcat
te homo. Quod gͦ remediũ: O homo. he¬
re dõ. a quo factus ẽ homo. Illi adhere:
in ipso p̃sume. Ipsum inuoca: uirtus tua
ipse sit. Dic illi. Inte dñe uirtus mea: et
acomminationib hominũ cantabis.
Et quid postea cantes: ipse dñs dicit.
lndo sꝑabo. non timebo quid faciat

Expanded text:
et ista passus resurgendo vicit. Ergo et ista passus resurgendo vicit. Ergo nobis vicit, quibus securitatem resurrectionis ostendit. Dicis ergo Deo, Misererte noli conculcare, et non te vincit homo. Ecce enim homo potens terret te. Unde te terret? Spolio, damno, torqueo, occido. Et clamas tu, Miserere mei, Domine,cis, te ipsum attendis: quia times minas hominis, mortuus te conculcat; et quia non timeres, nisi esses homo, conculcat te homo. Quod est ergo remedium? O homo, haere Deo, a quo factus es homo: illi adhaere, in ipso praesume, ipsum invoca, virtus tua ipse sit. Dic illi: In te, Domine, virtus mea. Et a comminationibus hominum cantabis; et quod postea cantes, ipse Dominus dicit: In Deo sperabo, non timebo quid faciat
Abbreviated transcription (Latin):
dus: stat xpianus. quia non cadit.xͤͦ.
Nlam quare dicit dñs. gaudete quia
ego uici mundũ: Respondeamꝰ ei:
Si placet gaude S tu. Si tu uicisti:
tu gaude. Quare nos: Quare nobis
dicit gaudete. nisi quia nobis uicit.
nobis pugnauit: Ubi eñĩ pugnauit:
Quia hominẽ suscepit. Tolle quod de
uirgine natus: tolle quod semet ipsũ
ex inaniuit formã serui accipiens. in
similitudine hominũ factus. et habi¬
tu inuentus ut homo. Tolle hoc ubi
luctam̃. ubi certamen. ubi temptatio:
ubi uictoria. quã non p̃cessit pug¬
na: Inprincipio erat uerbũ. et uer¬
bũ erat apud dm̃: et ds̃ erat uerbũ.
hoc erat in principio. apud dm̃. Om̃ia
ꝑipsũ facta st̃. et sine ipso factũ est
nichil. Nunquid hoc uerbũ uideus
crucifigeret: Hunqͥd huic uerbo
impius insultaret: Nunqͥd hoc uer¬
bũ colaphis cederetur: Nunqͥd hoc
uerbũ spinis coronaretur: Ut autem
ista pateretur. uerbũ caro factũ ẽ:

Expanded text:
dus; stat christianus, quia non cadit Christus. dus; stat christianus, quia non cadit Christus. Nam quare dicit Dominus, Gaudete, quia ego vici mundum ? Respondeamus ei, si placet: Gaude, sed tu. Si tu vicisti, tu gaude. Quare nos? Quare nobis dicit, Gaudete; nisi quia nobis vicit, nobis pugnavit? Ubi enim pugnavit? Quia hominem suscepit. Tolle quod de virgine natus, tolle quod semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : tolle hoc, ubi luctamen? ubi certamen? ubi tentatio? ubi victoria, quam non praecessit pugna? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. sum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Numquid hoc Verbum Judaeus crucifigeret? numquid huic Verbo impius insultaret? numquid hoc Verbum colaphis caederetur? numquid hoc Verbum spinis coronaretur? Ut autem ista pateretur, Verbum caro factum est :
Abbreviated transcription (Latin):
forte non ꝑcutitur: Forte abestia de¬
uoratur: forte non deuoratur. Et res¬
pice om̃ia mala. Ubiq ẽ. forte erit:
forte non erit. Nunquid potest dice¬
re. forte moritur. forte non moritur:
Quomͦ medici quando inspexerint
ualitudinẽ. et mortiferã ẽẽ cognoue¬
rint. hoc ꝓnuntiant. moritur: unde nõ
euadit. Ex quo nascitur homo. dicen¬
dum ẽ. non euadit. Quando natus ẽ.
egrotare cȩpit: quando mortuus fue¬
rit. finit quidẽ egritudinẽ: s nescit
utrũ ꝑgat inpeiorẽ.: ł inierat diues il¬
le egritudinẽ deliciosã: uenit ad tor¬
tuosam. Pauꝑ uͦ ille finiit egritudi¬
nem: et ꝑuenit ad sanitatẽ.S quod
postea haberet. hic elegit: et quods
ibi messuit. hic seminauit. Ideo cũ
uiuimus uigilare debemus: et elige¬
re debemus quod infuturo teneamꝰ.
res suos: non eos ad bonũ adducit.
Laborandũ ẽ: in eo potuis ne capiat:
quã tum̃dũ ne cadat. Eece cadit mun¬

Expanded text:
forte non percutitur: forte a bestia deforte non percutitur: forte a bestia devoratur, forte non devoratur. Et respice omnia mala: ubique est, Forte erit, forte non erit. Numquid potes dicere, Forte moritur, forte non moritur? Quomodo medici quando inspexerint valetudinem, et mortiferam esse cognoverint, hoc pronuntiant: Moritur, inde non evadit. Ex quo nascitur homo, dicendum est, Non evadit. Quando natus est, aegrotare coepit. Quando mortuus fuerit, finit quidem aegritudinem: sed nescit utrum pergat in pejorem. Finierat dives ille aegritudinem deliciosam, venit ad tortuosam. Pauper vero ille finiit aegritudinem, et pervenit ad sanitatem . Sed quod postea haberet hic elegit; et quod ibi messuit, hic seminavit. Ideo cum vivimus, vigilare debemus, et eligere debemus quod in futuro teneamus.res suos, non eos ad bonum adducit. Laborandum est in eo potius ne capiat, quam timendum ne cadat. Ecce cadit mun
Abbreviated transcription (Latin):
Quid supbit tr̃a et cinis: Etiam si su¬
ꝑbit diabolus. non ẽ tra et cinis. Idõ
dictũ ẽ. Uos aũt ut homines morie¬
mini: et sicut unus de principib ca¬
detis. Non attenditis quia mortales es¬
tis.: et sicut diabolus suꝑbi estis: Uta¬
tur gͦ homo pena sua fr̃s bene: utat᷑
malo suo ut ꝓficiat bono suo. Quis nes¬
cit quia pena ẽ. necesse eẽ ut moria¬
mur÷ Et quod ẽ grauius. quando.
nescimus. pena certa ẽ: bora incerta.
certa sunt: sola mors certa ẽ. Quid ẽ.
quod dico: Conceptus ẽ puer. forte
nascitur: forte ab orsum facit. Ita in¬
certum ẽ forte crescit: forte non cres¬
cit. Forte senescit: forte non senescit.
ł orte diues erit. forte pauꝑ. Forte ho¬
noratus: forte humiliatus. forte ha¬
bebit filios: forte non habebit. ⁊ orte
ducet uxorẽ: forte non ducet. Quic¬
quid aliud nominaueris in bonis. res¬
pice et admala. F orte egrotat: forte
non egrotat. Forte a serpente ꝑcutit᷑.

Expanded text:
Quid superbit terra et cinis ? Etiamsi suQuid superbit terra et cinis ? Etiamsi superbit diabolus, non est terra et cinis. Ideo dictum est, Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis. Non attenditis quia mortales estis, et sicut diabolus superbi estis. Utatur ergo homo poena sua, fratres: bene utatur malo suo, ut proficiat bono suo. Quis nescit quia poena est, necesse esse ut moriamur; et quod est gravius, quando nescimus? Poena certa est, hora incerta: et certa sunt: sola mors certa est. Quid est quod dico? Conceptus est puer, forte nascitur, forte aborsum facit. Ita incertum est: forte crescit, forte non crescit: forte senescit, forte non senescit: forte dives erit, forte pauper: forte honoratus, forte humiliatus: forte habebit filios, forte non habebit: forte ducet uxorem, forte non ducet: et quidquid aliud nominaveris in bonis. Respice et ad mala: forte aegrotat, forte non aegrotat: forte a serpente percutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa sua uiuabunt. aut oꝑa sua pres¬
taiumus dño. miserere mei dñe. qm̃
conculcauit me homo: Homo dici¬
tur. qui scdm hominẽ uiuit. Deniq
illis qui scd̾m dm̃ uiuunt dicitur. dii
estis. et filii excelsi om̃s. Reꝓbiᷤᷤ aũt qͥ
uocati sunt ut eẽnt filii dĩ. et ẽẽ poti¬
us homines uoluerunt. id ẽ. scdin ho¬
minem iuuere: uos aũt inquit sicut
homines moriemini: et sicut unus de
principib cadetis. Ꝙ enĩ quod morta¬
lis ẽ homo: ad disciplinã illi debet ua¬
lere. non ad iactantiã. Unde se iactat
uermis. crastino moriturus: Dico cari¬
tati ur̃e fr̃s. De diabolo debent eru¬
nus: Iili dies nouissimus penalis serua¬
tur infinẽ: Tam̃ mortẽ quã nos patim.
ille non patitur. Audiuit aũt homo
morte morieris: utatur bene penasua.
Quid ẽ quod dixi.utatur bene pena
sua: Non inde eat ad suꝑbiã: unde ac¬
cepit penã. Agnoscat se mortalem: et
frangat elationem. Audiat sibi dici.

Expanded text:
opera sua juvabunt, aut opera sua presopera sua juvabunt, aut opera sua prestavimus Domino, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo ? Homo dicitur, qui secundum hominem vivit. Denique illis qui secundum Deum vivunt, dicitur: Dii estis, et filii Excelsi omnes. Reprobis autem, qui vocati sunt ut essent filii Dei, et esse potius homines voluerunt, id est, secundum hominem vivere: Vos autem, inquit, sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis . Etenim quod mortalis est homo, ad disciplinam illi debet valere, non ad jactantiam. Unde se jactat vermis crastino moriturus? Dico Charitati vestrae, fratres: de diabolo debent erunus. Illi dies novissimus poenalis servatur in finem: tamen mortem quam nos patimur, ille non patitur. Audivit autem homo, Morte morieris . Utatur bene poena sua. Quid est quod dixi, Utatur bene poena sua. Non inde eat ad superbiam, unde accepit poenam; agnoscat se mortalem, et frangat elationem. Audiat sibi dici,
Abbreviated transcription (Latin):
R̃s. quod audistis monentẽ scrip¬
turam atq dicentẽ ꝓͣpt̃ diem
nouissimũ uigilemus. unus quisq de
nouissimo suo die cogitet: neforte cũ
senseritis uł putaueritis longe ẽẽ no¬
uissimũ scłi diẽ: dormitetis ad nouis¬
simũ ur̃m diem. De nouissimo scłihu¬
iuis audistis quid  dixerit. quia nesci¬
unt eum neq angłi cȩlorũ. neq filiꝰ
nisi pat̃. Ubi quidẽ magna questio
ẽ: ne carnalit sapientes. putemꝰ aliqͥd
patrem scire. quod nesciat filius. Nã
utiq cũ dixit. pat̾ scit: ideo hoc dixit.
quia in patre et filus scit. Quid
enĩ ẽ indie. quod non inuerbo fac¬
tum est. ꝑ quẽ factus ẽ dies: Nemo
inquit querat nouissimũ diem quan¬
do futurus sit:s uigilemus om̃s bene
uiuendo. ne nouissima dies cuiusq
nr̃m nos inueniat imparatos. Et
qualis quisq hinc exierit suo no¬
uissimo die: talis inueniatur in no¬
uissimo scłi die. Nichil te adiuuabit
quod hic non feceris: unũ quemq

Expanded text:
res, quod audistis modo monentem Scripturam atque dicentem, ut propter diem novissimum vigilemus, unusquisque de novissimo suo die cogitet: ne forte cum senseritis vel putaveritis longe esse novissimum saeculi diem, dormitetis ad novissimum vestrum diem. De die novissimo saeculi hujus audistis quid dixerit: Quia nesciunt eum, neque Angeli coelorum, neque Filius, nisi Pater. Ubi quidem magna quaestio est, ne carnaliter sapientes putemus aliquid Patrem scire, quod nesciat Filius. Nam utique cum dixit, Pater scit; ideo hoc dixit, quia in Patre et Filius scit. Quid enim est in die, quod non in Verbo factum est, per quem factus est dies? Nemo ergo quaerat novissimum diem, quando futurus sit: sed vigilemus omnes bene vivendo, ne novissimus dies cujuscumque nostrum nos inveniat imparatos, et qualis quisque hinc exierit suo novissimo die, talis inveniatur in novissimo saeculi die. Nihil te adjuvabit quod hic non feceris. Unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
pelluntur: Parum ẽ. quia uirgines st̃:
et lampades habent. Uirgines ꝓpt̾ ab¬
stinentiam abillicitis sensib lampa¬
des habentes ꝓpt̃ oꝑa bona. De quib
oꝑib dñs dicit. Luceant oꝑa ur̃a co¬
ram hominib: ut uideant bona facta
ur̃a: et glificent patrem ur̃m qui incȩ¬
lis ẽ. Item discipłis dicit. Sint lum¬
bi ur̃i accincti: et lucerne ardentes.
Inlumbis accinctis uirginitas: in lucer
ci uirginitas utiq in conuigatis: tamen
etiã ibi ẽ fidĩ urginitas. quȩ exhibet
pudiciciã conuigalem. Nam ut no¬
uerit scĩtas ur̃a. non inportune scđm
animã et scđm integritatem fidei.
qua etiã fide ab illicitis abstinetur
et bona oꝑa fiunt. unũ quemq uel
unã quamq animã uirginem dici. to¬
ta eccła que constat ex uirginib et
pueris: et mariͣtis feminis et uxoratis
iuris:. uno nomine uirgo appellata ẽ.
Unde hoc ꝓbamus : Apłm audi dicen¬
tem: non solis scĩmonialib. s uniuer¬
sȩ prorsus eccłȩ. Desponsaui uos uni

Expanded text:
pelluntur. Parum est quia virgines sunt: et lampades habent. Virgines, propter abstinentiam ab illicitis sensibus; lampades habent, propter opera bona. De quibus operibus Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et lucernae ardentes . In lumbis accinctis, virginitas: in lucernci virginitas utique in conjugatis: tamen etiam ibi est fidei virginitas, quae exhibet pudicitiam conjugalem. Nam ut noverit Sanctitas vestra, non importune secundum animam et secundum integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona opera fiunt, unumquemque vel unamquamque animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritatis feminis et uxoratis viris, uno nomine virgo est appellata. Unde hoc probamus? Apostolum audi dicentem, non solis sanctimonialibus, sed universae prorsus Ecclesiae: Desponsavi vos uni
Abbreviated transcription (Latin):
quia erit: et uidetur quia ẽ. Scrip¬
tum ẽ de idolis quia non erunt:
et uidetur quia non sunt. Scriptũ
ẽ. quia ꝑdituri erant uidei regnũ:
et udetur. Scriptũ ẽ de hereticis
quia futuri erant.: et uidetur. Scͥp¬
tum ẽ et de die uidicii: scriptũ ẽ et
de p̃miis bonorũ: et de pena malorũ.
Nemo se circumueniat fr̃s. Quomͦ illa
om̃ia uenerunt quȩ ꝓmissa st̃: sic et
dies uidicii. et maloꝵ pena et iustorũ
p̃mia. sine ulla dubitatione uentura
sunt. Q ideo unus quisq nr̃m dũ li¬
cet. et cum dĩ adiutorio inpotestate
nr̃a consistit. et peccata uitare. et qͦd
bonũ ẽ exercere contendat. ut cum
ille dies terribilis et metuendus ad¬
uenerit. non cum impiis et peccato¬
ribus ꝑhenni incendio concremetur
s cũ ustis et dm̃ tim̃tib ꝑuenire ad
et̾num p̃miũ mereatur: Quod ipse
p̃stare dignetur cui ẽ honor et in

Expanded text:
quia erit; et videtur quia est. Scripquia erit; et videtur quia est. Scriptum est de idolis quia non erunt; et videtur quia non sunt. Scriptum est quia perdituri erant Judaei regnum; et videtur. Scriptum est de haereticis quia futuri erant; et videtur. Scriptum est de die judicii, scriptum est et de praemiis bonorum, et de poena malorum: nemo se circumveniat, fratres; quomodo illa omnia venerunt quae promissa sunt, sic et dies judicii, et malorum poena, et justorum praemia sine ulla dubitatione ventura sunt. Et ideo unusquisque nostrum, dum licet, et cum Dei adjutorio in potestate nostra consistit, et peccata vitare, et quod bonum est exercere contendat; ut cum ille dies terribilis et metuendus advenerit, non cum impiis et peccatoribus perenni incendio concremetur; sed cum justis et Deum timentibus pervenire ad aeternum praemium mereatur: quod ipse praestare dignetur, cui est ho
Abbreviated transcription (Latin):
corꝰ leuandũ ẽ cor. Non hic habitemꝰ
iam corde.: mala regio ẽ. amor mun¬
di. Sufficiat quod hic adhuc incat¬
ne ẽẽ uidemur: audiamꝰ apłm dicen¬
tem. Si resurrexistis cũ xp̃o. quȩ
sursum sunt sapite. quȩ sursum sĩ
querite. non que suꝑ t̾ram. Non ap¬
paret quod uobis ꝓmissũ ẽ: iam en
paratũ ẽ. sed non uidet᷑. Concupiscen¬
do inpregnari uis: hinc inpregnare.
Concupisce uitã ȩt̾nam: ad quã uitã
te inuitat ds̃. Eta sit spes tua. certus
erit partus tuuus: non erit aborsus.
Non temporalit̃ amplectẽris quod
peperis. s inȩtnum possidebis. &o
Sed ad huc retro ẽz non dabitur modo:
s dabitur postea. Uidete iam quan¬
ta dicta sint fr̃s quis illa uł numera¬
re p̃ualet: De om̃ib ein rebus que in
scripturis diuinis nobis ꝓmissȩ sunt.
una tantũmͦ remansit: Ds eñi qui
nobis intantis rebus uerũ dixit᷑. in
una nos fallit: Scriptũ ẽ de eccła.

Expanded text:
cor, levandum est cor, non hic habitemus cor, levandum est cor, non hic habitemus jam corde. Mala regio est amor mundi: sufficiat quod hic adhuc in carne esse videmur. Audiamus Apostolum dicentem: Si surrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram . Non apparet quod vobis promissum est: jam enim paratum est; sed non videtur. Concupiscendo impraegnari vis? Hinc impraegnare: concupisce vitam aeternam; ad quam vitam te invitat Deus, ipsa sit spes tua: certus erit partus tuus, non erit aborsus. Non temporaliter amplecteris quod pepereris; sed in aeternum possidebis. 5. sed adhuc retro est: non dabitur modo, sed dabitur postea. Videte jam quanta data sint, fratres: quis illa vel numerare praevalet? De omnibus enim rebus quae nobis in Scripturis divinis promissae sunt, una tantummodo remansit. Deus enim qui in tantis rebus verum dixit, in una nos fallit? Scriptum est de Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
et pepit iniquitatẽ: ita et de illis
qui ab sp̃u scõ concipiunt. scriptũ
genter adtendit. et supra dictama¬
la aut fuisse inse. aut forsitan ad¬
huc eẽ cognoscit: cito se corrigat.
Non enĩ nocent mala pret̾ita: si nõ
placent. Adbuc enĩ ẽ penitendi et
corrigendi locus. nondũ facta ẽ illa
disiunctio. alioꝵ ad sinistram. aliorũ
ad dexterã. Nondũ apud inferos sumꝰ
ubi ẽ diues ille siciens: et stillam de¬
siderans. Audiamus dum iuuimus:
corrigamus. et non concupiscamus
res alienas: et inpregnati tumeamus:
uł uelimus ꝑuenire ad illaf: et eas ad¬
ipiscendo tanquã filios osculemur.
Quando eñi concupiscit aliquis rem
alienam. sicut iam dictum ẽ: anima
sua quasi concepisse uidetur. Si uero
quod concupiscit ꝑ aliquã callidita¬
tem aut nequitiã potuerit obtinere:
quasi natũ filiũ osculari ac nutrire cog¬
noseitur. Non gͦ sic amemꝰ ista t̾rena
fr̃s: ut ꝑdamus celestia. Mutandũ est

Expanded text:
et peperit iniquitatem; ita et de illis et peperit iniquitatem; ita et de illis qui a Spiritu sancto concipiunt, scriptum genter attendit, ut supra dicta mala aut fuisse in se, aut forsitan adhuc esse cognoscit, cito se corrigat. Non enim nocent mala praeterita, si non placent; adhuc enim est poenitendi et corrigendi locus. Nondum facta est illa disjunctio aliorum ad dexteram, aliorum ad sinistram ; nondum apud inferos sumus, ubi est dives ille sitiens, et stillam desiderans . Audiamus dum vivimus, corrigamur: non concupiscamus res alienas, et impraegnati tumeamus; nec velimus pervenire ad illas, et eas adipiscendo tanquam filios osculemur. Quando enim concupiscit aliquis rem alienam, sicut jam dictum est, anima sua quasi concepisse videtur: si vero quod concupiscit, per aliquam calliditatem aut nequitiam potuerit obtinere, quasi natum filium osculari ac nutrire cognoscitur. Non ergo sic amemus ista terrena, fratres, ut perdamus coelestia. Mutandum est
Abbreviated transcription (Latin):
loco diligent̃ adtendat caritas ũra.
Si in ignem mitaitur qui non dedit
rem ꝓp̃riam. pũtas ubi mitendus ẽ.
qui inuasit alienam: Si cũ diabolo ar¬
dere habet qui nudũ non uestiuit:
putas ubi arsurus ẽ. qui ex spoliauit:¬
& ideo quocienscũq uobis euangłi¬
ca lectio recitata fuerit. inqua dicit.
ue pregnantib et nutrientib. non
hoc de mulierib legitimos uiros ha¬
bentibus credite. Quid eñi mali
fȩcit mulier: que de ꝓprio marito
concepit: Quare illi in die iudicii
male erit: qui hoc fecit quod d̃s
uissit: Non gͦ de mulierib quȩ
iuste concipiunt et pariunt hoccre¬
dendũ ẽ: sed de illis quos supra dixi¬
mus qui iniuste concupiscendo rem
alienã. inpregnati eẽ uident᷑. de qͥb
scriptũ legimus. concepit dolorẽ. et
peꝑit iniquitatẽ. Om̃is eñi concipit:
nec ullus potest eẽ sine conceptu. s
alii concipunt de xp̃o. alii de dia¬
bolo. Sicut eni de illis qui adiabolo
concipiunt dicitur: concepit dolorẽ

Expanded text:
loco diligenter attendat Charitas vestra. Si in ignem mittitur qui non dedit rem propriam; putas ubi mittendus est qui invasit alienam? Si cum diabolo ardere habet, qui nudum non vestivit; putas ubi arsurus est, qui exspoliavit ideo quotiescumque vobis evangelica lectio recitata fuerit, in qua dicit, Vae praegnantibus et nutrientibus, non hoc de mulieribus legitimos viros habentibus credite. Quid enim mali fecit mulier, quae de proprio marito concepit? quare illi in die judicii male erit, quae hoc fecit quod Deus jussit? Non ergo de mulieribus quae juste concipiunt et pariunt, hoc credendum est; sed de illis, quos supra diximus, qui injuste concupiscendo rem alienam, impraegnati esse videntur: de quibus scriptum legimus, Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Omnis enim homo concipit, nec ullus potest esse sine conceptu: sed alii concipiunt de Christo, alii de diabolo. Sicut enim de illis qui a diabolo concipiunt, dicitur, Concepit dolorem,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginibus. .xXII.¬
nt̃ parabolas adño dictas solet queren¬
tes multũ mouere ista. que de decem
uirginib posita ẽ. Et multi quidem
hinc multa senserunt: que non sũit p̃t̃
fidem. S quom partib eius om̃ibus
conueniat expositio. id elaborandũ
ẽ. Legi etiã in quadã scriptura ex ea¬
rum genere quȩ apochrifȩ nominan¬
tur. quod non sit contra catholicam
fidem. S hiuic loco michi minus con¬
gruere uisa ẽ. consideranti om̃s huiꝰ
similitudinis partes. De. qua tamen
expositione temere nichil audeo ui¬
dicare: neforte non eius inconuenien¬
tia michi angustiam fecerit: sed mea
tarditas in eam conuenientiã non ue¬
nerit. Quid aũt michi uideatur non
absurde hoc loco accipi: quantũ pote¬
ro breuit et diligent̃ ex ponã. Int̾ro¬
consummatione scłi: int multa que
loquiitus ẽ. hoc quoq dixit. Iunc
simile estimabitur regnũ cȩlorũ de¬
cem uirginibus: quȩ acceꝑunt lam¬
pades suas & ueneit̾ obuiã sponso &¬

Expanded text:
virginibus. 1. Inter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. De qua tamen expositione temere nihil audeo judicare, ne forte non ejus inconvenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea convenientiam non invenerit. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interroconsummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab oculis carnis serui forma remo¬
ta quã de uirginis utero accepit. imp
sit. purgata m̃tis acies tenderetur: iu
eodẽ sp̃u repletus apłs diceret. Et si
do curiosus s credendo certus agnos¬
cit. Non dicens incorde suo. quis asce¬
dit incelii. Hoc ẽ. xp̃m deducere:
aut quis descendit in abyssũ. hocẽ
xp̃m amortius reducere. S ꝓpe est

Expanded text:
ut ab oculis carnis servi forma remout ab oculis carnis servi forma remota, quam de virginis utero accepit, in it permansit, purgata mentis acies tenderetur: ut eodem Spiritu repletus Apostolus diceret, Et si do curiosus, sed credendo certus agnoscit: non dicens in corde suo, Quis ascendit in coelum? hoc est Christum deducere; aut, Quis descendit in abyssum? hoc est Christum a mortuis reducere