comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc uncta anagogen ut potui breui
sermone ꝑstrinxi. quȩ hebrei adbaby¬
lonia refert̃ temp̾a. & subu̾sionẽ ierłm.
qͣndo surrexit dñs t̾rã ꝑcut̾e iudeorum.
quia excelsus reputatus ẽ. ipse. Hoc p̃t̃¬
misere .lxx. & in grecis exemplarib ab
origene sub asteriscis de editione aqͥle
additũ ẽ. qͦd in hebreo ita legit᷑. hedal.
lachemmana adam. ẽcer. Nas a oaza
arti pho. chisama. ñes ashu. uͥ nos dixi¬
ximus excelsus reputatus est iste. Uer¬

Expanded text:
Haec juxta anagogen, ut potui, brevi Haec juxta anagogen, ut potui, brevi sermone perstrinxi, quae Hebraei ad Babylonia referunt tempora et subversionem Jerusalem, quando surrexquia excelsus reputatus est ipse. Hoc praetermisere LXX, et in Graecis exemplaribus ab Origene sub asteriscis de editione Aquilae additum est, quod in Hebraeo ita legitur: HEDALU LACHEM MEN AADAM ASER NASAMA BAAPHPHO CHI BAMA NESAB HU. Ubi nos diximus, excelsus reputatus est ipse:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus ẽ. ut pͥus celata ꝓiciat. & in se
eẽ. ñ patiat᷑.  talpis qͣs nos int̃p̃tati su¬
chus infructuosa. theodotio ipsũ hebrai¬
cum posuit farfaroth. Est aut̃ animal
absq ocłis qͦd semꝑ terrã fodit & hu¬
mũ egerit & radices subt̃ comedens fru¬
Uesptilio aut̃ nocturna auis quȩ con-¬
gruũ ab eis nom̃ accepit. Nyħias. eo
qͦd in nocte uolitet. Laruũ aĩalẽ. &
muriũ simile. ñ tam uoce & cantu re¬
sonans quã stridore. qͦd cũ uideat᷑ uo¬
litare lucifugũ ẽ: & solẽ uid̾e ñ patit᷑.
Istiꝰmodi aĩantib ydola cõparata st̃
quȩ ceca & tenebrosa colunt᷑ a cecis. &
omĩa dogmata contͣria ueritati. Quȩ
cum in die dnĩ fuerint d̾elicta ingre¬
dient᷑ hi qui piecert̃ ea infissuras pe¬
trarũ. caũnasq saxoꝵ. ut ñ int̾rȩ pul¬
uere & uili luto.s infirma ratione uer¬
sent᷑. & inueniant sibi diu̾sa uͥtutũ fora¬
mina ꝑ quȩ ad u̾itatẽ ualeant ꝑuenire.

Expanded text:
fectus est, ut prius caelata projiciat, et in se esse non patiatur. Pro talpis, quas nos interpretati suchus infructuosa, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit PHARPHAROTH  . Est autem animal absque oculis, quod semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter comedens, fruVespertilio autem nocturna avis, quae congruum ab eis nomen accepit νυκτερὶς, eo quod in nocte volitet, parvum animal est, et murium simile, non tam voce et cantu resonans, quam stridore: quod cum videatur volitare, lucifugum est, et solem videre non patitur. Istiusmodi animantibus idola comparata sunt, quae caeca et tenebrosa coluntur a caecis: et omnia dogmata contraria veritati. Quae cum in die Domini fuerint derelicta, ingredientur hi qui projecerint ea in fissuras petrarum, cavernasque saxorum, ut non in terrae pulvere et vili luto, sed in firma ratione versentur, et inveniant sibi diversa virtutum foramina, per quae ad veritatem valeant pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥa rex ut̃ꝙ peccaũat. aliꝰ deditꝰ fuit
uoluptati & exterarũ gentiũ amans fe¬
minas. & aliꝰ se cũ rege samarie copu¬
lans: qͦd utrũꝙ ad echncos refertur
& hereticos. in qͥb nichil est aliud nisi
fulgor elo q̃ntie. & sensus diabolica
arte constructus. & sermo mortuus qͦd
int̾p̃tat᷑ indentib : & similitudo ratio¬
nis humane. qͦd sentit᷑ insimiis: iccir¬
co in psalmis legit᷑. In spũ molento. cos¬
fringes naues tharsis. Et de his nauib
idem ysaias loqͥt᷑. Ue alis nauiũ: quȩ
st̃ tͣnsechiopiã. St̃ aut̃ ẽ contͣrio &
bone naues: de qͥb inhisdẽ psalmis

Expanded text:
Sed quia rex uterque peccaverat, alius deditus Sed quia rex uterque peccaverat, alius deditus voluptati, et externarum gentium amans feminas: alius se cum rege Samariae copulans: quod utrumque ad ethnicos refertur, et haereticos, in quibus nihil est aliud nisi fulgor eloquentiae, et sensus diabolica arte constructus, et sermo mortuus, quod interpretatur in dentibus, et similitudo rationis humanae, quod sentitur in simiis; idcirco in Psalmis legimus, In spiritu violento confringes naves Tharsis . Et de his navibus idem Isaias loquitur; Vae alis navium, quae sunt trans Aethiopiam . Sunt autem econtrario et bonae na
Abbreviated transcription (Latin):
as depinxi muros tuos: & in conspectu
meo st̃ semꝑ.Sin aut̃ hi qͥ pͥus inpug¬
nau̾ant eccłiam cognita ueritate tͥnsi¬
erint ad fidẽ. & pugnau̾int ꝓ ea qͣm
ante impugnau̾ant: tc̃ illud implebi¬
tur. cito ȩdificab̾is abhis qͥb destructa
eras. In leuitico qͦq legimꝰ domũ quȩ
in urbib muratis sit si intra annũ redẽp¬
ta ñ fuerit: emptori ȩt̾na possessione
firmari. Qd̾̃ si inuillis & uiculis sit quȩ
muros ñ habeant. semꝑ posse redimi:
naues tharsis: & suꝑ ome qͥd i̾nsu pul¬
chrũ. ẽ. ꝓ tharsis qͦd om̃s similit̃ tͥnstu¬
lert̃: soli .lex. mare int̃p̃tati st̃. Hebrei
putant lingua ꝓpͥe sua: mare tharsis
appellari. Quando aut̃ dr᷑ aliter. iã non
hebraico sermone appellari. s syriaco.
Habuit & iosaphat naues qͣs mittebat
intharsis: s contrite st̃ in asyongaber.
Habuit & salomon quȩ ibant inthar¬
sis. & pꝰ tres annos reũtebant᷑. afferebat¬
ꝙ regi argentũ. & aurũ. ebur. & simias.

Expanded text:
ros tuos, et in conspectu meo sunt semper . Sin autem hi qui prius impugnaverant Ecclesiam, cognita veritate, transierint ad fidem, et pugnaverint pro ea, quam ante impugnaverant, tunc illud implebitur: 41 Cito aedificaberis ab his, a quibus destructa eras . In Levitico quoque legimus, domum, quae in urbibus muratis sit, si intra annum redempta non fuerit, emptori aeterna possessione firmari, quod si in villis et in viculis sit, quae muros non habeant, semper posse redimi, isu pulchrum est. Pro Tharsis, quod omnes similiter transtulerunt, soli LXX mare interpretati sunt. Hebraei putant, lingua proprie sua mare THARSIS   appellari, quando autem dicitur IAM  , non Hebraico sermone appellari, sed Syriaco. Habuit et Josaphat naves, quas mittebat in Tharsis , sed contritae sunt in Asiongaber. Habuit et Salomon quae ibant in Tharsis , et post tres annos revertebantur, afferebantque regi argentum et aurum, ebur et simias.
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfundo. Quando ad ꝓfundã scien¬
tiam ꝑuen̾int. & uniu̾sa scrutantes.
osbitrat᷑: alii regionẽ putant indie.
t hor nose etiã unũ de.xii. gemmniᷤᷤ¬
lapidt appellari. qͥ apd̾ nos uocatur
n simlitudinẽ. Meliꝰ aut̃ .ẽ. tharsis uł
mare uel pelagus absolute accipere.
neq enĩ ionas de ioppe nauigans ad
indiã pot̾at ꝑuenire. ad qͣm illo ma¬
ri ñ potest nauigari: s simpliciter
ire inpelagus. & ad qͣscũq insulas ꝑ¬
chrũ est: siue ut .lxx. tͣnstulert̃. & sr̃
omnẽ aspectũ pulchritudinis nauiũ.
eodẽ sensu accipiendũ. qͦd destruatur
adie dñi qͥcqͥd pulchrũ uidet᷑ in u̾bis.
& humana ratione constructũ. si se
erigat contͣ scientiã dei E incurua¬
bitur sublimitas hoĩm. & humilia¬
in die illa. & ydola penitꝰ conterentur.
Tam diu uidet᷑ humanꝰ sermo habere
rationẽ: qͣm diu diuinȩ scientiȩ ñ fue¬
rit cõparatꝰ. Cũ aut̃ mendatiũ u̾itati
qͣsi stipula igni apꝓpinqͣu̾it. cito uora¬

Expanded text:
in profundo, quando ad profundam scientiam pervenerint, et universa scrutantes, arbitratur: alii regionem putant Indiae, et hoc nomine etiam de duodecim gemminos vocatur ris similitudinem. Melius autem est, Tharsis vel mare, vel pelagus, absolute accipere. Neque enim Jonas de Joppe navigans, ad Indiam poterat pervenire, ad quam illo mari non potest navigari; sed simpliciter ire in pelagus, et ad quascumque insulas pchrum est: sive ut LXX transtulerunt, Et super omnem aspectum pulchritudinis navium, eodem sensu accipiendum, quod destruatur a die Domini quidquid pulchrum videtur in verbis, et humana ratione constructum, si se erigat contra scientiam Dei. . Et incurvabitur sublimitas hominum, et humiliain die illa, et idola penitus conterentur. Tamdiu videtur humanus sermo habere rationem, quamdiu divinae scientiae non fuerit comparatus. Cum autem mendacium veritati, quasi stipula igni, appropinquaverit, cito vora
Abbreviated transcription (Latin):
in hebraico similiter continetur. Et mi¬
ror cur .lix. interpretes in illa dixerint
contra nideam & ierłm. & inhac de iu
dea & ierłm. insi forte qui ibi appellat᷑
gens peccatrix. popłs plenus peccatis.
semen pessimum. filii inquitatis. & pͥn¬
cipes sodomoꝵ. ac popłs gomorre. & ci¬
uitas meretͥx. & cetera huuismodi. sen¬
sum magis quam uerbum interp̃ta¬
tisunt. Ethic quia statim prosꝑapro¬
inittuntur: erit in nouissimis diebus
manifestus mons dm̃ & domus dei in
suminitate monitum. Non contra
iudeam & ierusalem: sed deiudea &
lerusalem pphetiam intellexerunt.
cum & inilla legerimus post comini¬
nationem prospera restituam uidices
tuos tt fuerunt prius. & confiliarios
tuos ficut antiquitus. Post hec uocaberiᷤᷤ
ciuitas iusti urbs fidelis: & unsta post¬

Expanded text:
in Hebraico similiter continetur. Et miror cur LXX Interpretes in illa dixerint, contra Judaeam et Jerusalem, et in hac de Jualem; nisi forte quia ibi appellatur gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen pessimum, filii iniquitatis, et principes Sodomorum, ac populus Gomorrhae, et civitas meretrix, et caetera istiusmodi, sensum magis quam verbum interpretati sunt: et hic quia statim prospera promittuntur: Erit in novissimis diebus manifestus mons Domini, et domus Dei in summitate montium, non contra Judaeam et Jerusalem, sed de Judaea et Jerusalem prophetiam intellexerunt: cum et in illa legerimus post comminationem prospera: Restituam judices tuos, ut fuerunt prius, et consiliarios tuos sicut antiquitus: post haec vocaberis ci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s montes excelsos: & suꝑõs
colles eleuatos. Sicut in bona parte ꝓ
uarietate uirtutũ montes appellant᷑
& colles: sic inter impios ꝓ diu̾sitate
uicioꝵ & maxime suꝑbiȩ. alii mon¬
tes st̃. alii colles. suꝑ qͦs erit dies dm̃: de

Expanded text:
Et super omnes montes excelsos, et super omnes Et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos. Sicut in bonam partem pro varietate virtutum, montes appellantur et colles: sic inter impios pro diversitate vitiorum, et maxime superbiae, alii montes sunt, alii colles, super quos erit dies Domini, de
Abbreviated transcription (Latin):
ui eum. & ñ est inuentꝰ locus eiꝰ. Quer¬
int̾p̃tati st̃ glandiferas nouimꝰ: quȩ
& si fecerint fructꝰ. porcoꝵ st̃ alim̃ta.
ñ hominũ. Basan:.regio ẽ. arabiȩ. cui
imꝑauit og. qͥ appellatꝰ est rex basan:
Quãs confusionẽ tnsferre uoluerimꝰ:¬
ficat qͣmbasan. Suꝑ om̃s gͦ qͥ erigunt᷑
insuꝑbiã. & faciunt oꝑa ignominie
atq in ceno libidmũ uolutant᷑: dñ uin¬
dicta consurget. Qd̃ si prudens lector
q̃sierit. cur in templo dñi cedrina lig¬
na sint posita. & incentesimo t̾cio p̾al¬
mo legamꝰ iuxta hebraicã ueritatem.
sat᷑abunt᷑ lignadm̃. & cedri libani
qͣs tu plantasti. ibi aues nidificabuñ:
& int̾ cȩt̾a ligna etiã cedri ad laudes
tur: hoc dicendũ est qͦd ex eodẽ gen̾e
hominũ alii subliment᷑ ad regnum.
alii detͣhant᷑ ad penã. Et cedri liba¬
ni quȩ ꝓpter suꝑbiã conterunt᷑: eli¬
gantur cũ boni odoris fuerint. & cũ
apło dixerint xp̃i bonꝰ odor sumus.

Expanded text:
 locus ejus . Querinterpretati sunt, glandiferas novimus, quae etsi fecerint fructus, porcorum sunt alimenta, non hominum. Basan regio est Arabiae, cui imperavit Og, qui appellatus est rex Basan, quam si confusionem transferre voluerim omnes ergo qui eriguntur in superbiam, et faciunt opera ignominiae, atque in coeno libidinum volutantur, Domini vindicta consurget. Quod si prudens lector quaesierit, cur in templo Domini cedrina ligna sint posita, et in centesimo tertio psalmo legamus juxta. Hebraicam veritatem, Saturabuntur ligna Domini, et cedri Libani, quas tu plantasti: ibi passeres nidificabunt ; et inter caetera ligna etiam cedri ad laudes tur? hoc dicendum est, quod ex eodem genere hominum, alii sublimentur ad regnum, alii detrahantur ad poenam, et cedri Libani, quae propter superbiam conterentur, eligantur, cum boni odoris fuerint, et cum Apostolo dixerint: Christi bonus odor sumus .
Abbreviated transcription (Latin):
det suꝑ eũ a quo edificata. ẽ. sic̃ illa
in syloa. quȩ decẽ & octo hoĩes inter¬
fecit. Unde & dñs loqͥt᷑ ad audientes.
Et si uos ñ egeritis penitentiã similit̾
ꝑibitis. In conseq̃ntib qͦꝙ lecturi su¬
mus. qͦd ds̃ in uinea sua ȩdificau̾it trẽ.
& fecerit torcular. & maceriã cutũded̾it.
Sed hȩc omĩa destructa st̃ atq uastata:
qͥa uano suꝑbiȩ suꝑcilio intumuerint.
Muri qͦq extruunt᷑ excelsi: ne cito ciui¬
tas destruat᷑. ne hostib pateat. qͥ circũ¬
dant᷑ ȩccliȩ a sapientissimis uitis. & oĩ
ratione firmant᷑: ne qͦd dogma ꝑu̾sũ

Expanded text:
det super eum, a quo aedificata est: sicut illa det super eum, a quo aedificata est: sicut illa in Siloa, quae decem, et octo homines interfecit. Unde et Dominus loquitur ad audientes: Et vos si non egeritis poenitentiam, similiter peribitis . In consequentibus quoque lecturi sumus, quod Dominus in vinea sua aedificaverit turrim, et fecerit torcular, et maceriam circumdederit, sed haec omnia destructa sint atque vastata, quia vano superbiae supercilio intumuerint . Muri quoque exstruuntur excelsi, ne cito civitas destruatur, ne hostibus pateat, quia circumdantur Ecclesiae sapientissimis viris, et omni rati
Abbreviated transcription (Latin):
t suꝑ omnẽ turrẽ excelsã: & suꝑ om¬
nem murũ munitũ. Qui ad uespasiam
ad riamq hec referunt temꝑa: corpͦalit̾
dicunt impleta quȩ scͥpta st̃. qͦd ñ tur¬
ris excelsã. ñ firmissimꝰ murꝰ. ñ ulla na¬
uiũ multitudo & negotiationis indu¬
stria: adu̾sũ itim romani ȩxercitꝰ po¬
tuerit p̃ualere. Sed intantũ suꝑ habita¬
tores iudeȩ uenisse formidinẽ. ut & ipsi
cũ comugib ac lib̃is auro & argento qͣ
sibi aurilio fore estimabant. infoueas
t̾re. demersisint: & ꝑ fundissima
antra sectati. di enim uoratiũ & lu¬
xuriosoꝵ uent̾. ẽ. ds. qͣre ñ auari au¬
rũ & argentũ appellet᷑ ds̃: Alĩ hȩc
uel obmunitionẽ urbis edificat᷑. uel
ob specłam ut longe ueniens cernat᷑
turrẽ. pͥus sumptib cõputatis. ne iux¬
ta eiͣngłicã parabolã. cũ explere opꝰ
neqͥuerit. irrideat᷑. Hec tͣris bene con¬
structa ꝑsistit. Si aut̃ erecta in sup¬
biã firma ñ habuerit fundam̃ta: ca¬

Expanded text:
t super omnem turrim excelsam, et super omnem murum munitum. Qui ad Vespasiani Adrianique haec referunt tempora, corporaliter dicunt impleta quae scripta sunt, quod non turris excelsa, non firmissimus murus, non ulla navium multitudo, et negotiationis industria, adversum vim Romani exercitus potuerit praevalere; sed in tantam habitatores Judaeae venisse formidinem, ut et ipsi cum conjugibus et liberis, auro et argento quae sibi auxilio fore aestimabant, in foveas terrae demersi sint, et profundissima antra sectati. Si enim voracium et luxuriosorum venter est Deus, quare non avari aurum et argentum appelletur Deus? Alii haec aurram. Turris vel ob munitionem urbis aedificatur, vel ob speculam, ut longe veniens cernatur us sumptibus supputatis, ne juxta Evangelicam parabolam , cum explere opus nequiverit, rideatur. Haec turris bene constructa persistit. Sin autem erecta in superbiam, firma non habuerit fundamenta, ca
Abbreviated transcription (Latin):
tis: bona terrẽ comedetis. Si nolueritis
& non audieritis siue ut inhebreo ha¬
arbitrium ut inutraq parte non ex
preiudicio dei: sed ex meritis finguloꝵ
uel pena uel premium sit. Bona autem
terre illa puto dici. de quib inpsalterio
leguus. Credo iuidere bona domim in
t̾ra inuentium. & beati mites qm̃ ipsi
possidebunt t̾ram. Uel certe quia iudeis
loquebat᷑ qui necdũ poterant caꝑe spirita¬
lia: pollicetur eis bona presentis scłi. ut
saltem p̾sentib inuitati faciant que pre¬
cepta sunt.Et quia uoluerunt audire.
s econtrario ꝓuocauerunt ad iracundiã
scm̃ isrł: ꝓpterea eos gladius deuorabit
id.ẽ. romanus delebit exertitus. Et hec
inquit ommia fient: quia os dñi locutũ
est. Cuius sententia ꝑmanentib homi¬
uum peccatis ñ potest iminutari.
uomodo facta est meretrix ciuitas

Expanded text:
tis, bona terrae comedetis: si nolueritis, tis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis sive ut in Hebraeo haarbitrium, ut in utramque partem non ex praejudicio Dei, sed ex meritis singulorum, vel poena, vel praemium sit. Bona autem terrae illa puto dici, de quibus in psalmo legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Vel certe quia Judaeis loquebatur, qui necdum poterant capere spiritualia, pollicetur eis bona praesentis saeculi, ut saltem praesentibus invitati faciant quae praecepta sunt. Et quia noluerunt audire: sed e contrario provocaverunt ad iracundiam Sanctum Israel: propterea eos gladius devoravit, id est, Romanus delevit exercitus. Et haec, inquit, omnia fient: Quia os Domini locutum est. Cujus sententia, permanentibus hominum peccatis, non potest immutari. Quomodo facta
Abbreviated transcription (Latin):
Stur: & si fuerint rubra quasi uermiculuᷤ:
ut lana alba erunt. Ordo precipuus. Non
enim fufficit dixisse lauamini. nifi iun¬
gat mundiestote: ut post lauachrum
aque cordis habeant puritatem. Beatie¬
nim mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebuñ.
Cumq cordis habuerint puritatem: de¬
bent auferre malum dementibus sitis ñ
in conspectu hominum. s in conspectu
dei. quem celari nichil potest.Quodq
iungit quiescite agere ꝑuerse. illud euã¬
gelicum sonat. ecce sanus factus es. noli
peccare. ne quid tibi deterius fiat. Recedẽs
Sauiciis discat bonũ. queratq iudiciũ.
oppresso fubueniat. pupillũ uiduamq
sustentet. Et si hoc fecerit: tũc peccata
que pͥus in modum coccini sanguinea
fuerant nudentur. & oꝑa cruoris ac san¬
guinis ueste dñi mutabunt᷑. que deag¬
ni confecta.ẽ. uellere. quẽ sequuntur in
apocalipsi qui uirgintratis candore re¬
splendent. Siuolueritis & audieri¬

Expanded text:
ntur. Et si fuerint rubra, quasi vermiculus: ntur. Et si fuerint rubra, quasi vermiculus: ut lana alba erunt. Ordo praecipuus: non enim sufficit dixisse, lavamini, nisi jungat, mundi estote: ut post lavacrum aquae cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat . Recedensitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi , qui virginitatis candore resplendent. Si volueritis, et audieri
Abbreviated transcription (Latin):
quid loquitur. desiderasti sapientiam: ser¬
ua mandata. & dñs tribuet tibi eam. Ꝙ
insequentib idem ysaias commemorat.
Omĩs qui non didicerit iusticiã suꝑ terrã:
ueritatem ñ faciet. Discenda est gͦ iusticia:
& magistroꝵ sapientie terenda funt li¬
mina. Querite iudicium. subuenite
oppresso. iudicate pupillo. defendite ui¬
duam: & uenite & arguite me dicit
dominus. Uictimas iudeorum euange¬
lica mandata fuccidunt: & ideo pupil¬
lis ac uiduis ꝓuidetur. ut securi de tute¬
la conigum̃ ac liberorum suorũ mar¬
tires ad bella procedant. Cum autem
nniquit hec fec̾itis: arguite me. si non reddido
prenna que pollicitus sum. Quando autem
dicit. querite iudiciũ: ostendit ñ eẽ omniũ
recte iuidicare. s eorum qui prudentessunt.
Deniq & salomon uuuisione ꝑsomnium
hoc adño postulauit: ut accepta sapientia¬
S iuste popłm iudicaret. Sifuerint pec¬
Scata ur̃a ut coccinũ. quasi nix dealbabũ¬

Expanded text:
quid loquitur: Desiderasti sapientiam, serquid loquitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus tribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. Quaerite judicium, subvenite oppressoduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare, sed eorum qui prudentes sunt. Denique et Salomon in visione per somnium, hoc a Domino postulavit, ut accepta sapientia, juste populum judicaret. Si fuerint peccata vestra ut coccinum: quasi nix dealbabu
Abbreviated transcription (Latin):
& hircoꝵ & ꝓthimiamate. neomeniis
sabbato die festo atq ieiuniis. kalendis &
aliis sollempnitatib euangelii mͥ placet
religio: ut baptizemin in sanguine meo
ꝑ lauachrum regenerationis quod solũ
potest peccata dimittere. insi enim quis
renatus fuerit ex aqua ⁊ spũ: ñ intrabit
regna celoꝵ. Ipse quoq dñs ascendens ad
patrẽ. euntes inquit docete om̃s gentes
sp̃c scĩ. Auferte malum cogitationũ
ur̃aꝵ ab oculis meis. Quod & ioh̾es bap¬
tista dicebat. Genimina iꝑarũ quis os¬
tendit uobis fugere abira uentura: faci¬
te gͦ fructus dignos penitentię. ut qͥ xp̃i
baptisma consecutus. ẽ: auferat malum
de corde fuo. & quiescat agere ꝑuerse.
ac postea discat bonum facere. scd̃in illd̃
quod alibi p̃cipitur. Declina amalo ⁊ fac
bonum. Discite bene facere. Uirtus gͦ diss¬
cenda. ẽ. Nec nature tantũ bonũ sufficit
ad iusticiam: nisi quis erudiatur congruiᷤᷤ
discipliris. Iħc quoq filius syracht tale

Expanded text:
 pro thymiamate et neomeniis, sabbato, die festo atque jejuniis, kalendis et aliis solemnitatibus, Evangelii mihi placet religio: ut baptizemini in sanguine meo per lavacrum regenerationis, quod solum potest peccata dimittere. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum coelorum . Ipse quoque Dominus ascendens ad Patrem: Euntes, inqsancti . Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Quod Joannes Baptista dicebat: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura? Facite ergo fructus dignos poenitentiae : ut qui Christi baptisma consecutus est, auferat malum de corde suo, et quiescat agere perverse, ac postea discat bonum facere, secundum illud quod alibi praecipitur: Declina a malo, et fac bonum . Discite benefacere. Virtus ergo discenda est, nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis erudiatur congruis disciplinis . Jesus quoque filius Sirach tale
Abbreviated transcription (Latin):
gunt suꝑbũ & excelsũ & sublimem
& arrogantẽ diabolũ dici putant. qͥ
suꝑbiens loqͥt᷑. suꝑ stellas cęli ponã
sedẽ meã. sedebo in monte excelso ad
lis altissimo. qͣndo ex ore infantiũ &
lactentiũ ꝑficiet᷑ laus ut destruat᷑ ini¬
micus & ultor. Et suꝑ om̃s cedros liba¬
ni sublimes & erectas. & suꝑ om̃s q̃rcus
basan. Et in xͣxͦ. uiii. psalmo canitur.
Uox dñi cont̾entis cedros: cont̾et dñs
cedros liban: & cõminuet eas qͣsi ui¬
tulũ libani. Et intricesimo uiͦ. uidum

Expanded text:
imem, et arrogantem, diabolum dici putant. Qui superbiens loquitur: Super stellas coeli ponam sedem meam: sedebo in monte excelso, sulis Altissimo : quando ex ore infantium et lactentium perficietur laus, ut destruatur inimicus et ultor . Et super omnes cedros Libani sublimes et erectas, et super omnes quercus Basan. Et in vicesimo octavo psalmo canitur: Vox Domini conterentis cedros: conteret Dominus cedros Libani, et comminuet eas quasi vitulum Libani . Et in tricesimo sexto psalm
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. exaltabit᷑ aut̃ dñs solus in die illa.
Cum hostes uen̾int & omnẽ ꝓuinciã
babilomꝰ aut romanꝰ inucro uastarit.
circũsed̾int agminabellatoꝵ ierłm:
tc̃ nec diuitiȩ. nec nobilitas gen̾is. nec
potentia dignitatũ aliquẽ defende po¬
tert᷑. s omniũ erit una captiuitas. Et
d̃s solus exaltabit᷑: cuiꝰ irã nullus pot̾it
declinare. Multi hȩc de die iudicii intel¬
ligunt. qͥd om̃is creat᷑a. cõparatione di¬
ee. seutiat. ¶Sies enĩ dñi exercituũ suꝑ
omnẽ suꝑbũ & excelsũ: & suꝑ omnẽ ar¬
sogantẽ. & ał. Et hȩc pͥorib coniungũ¬
tur. In die inqͥt illa in qua exaltabitur
dñs solus. hoc ẽ. in die ultionis dñicȩ
ercelsi qͥq & arrogantes atꝙ sublime ͤ
captiuitati & gladio subiacebunt.

Expanded text:
rum: exaltabitur autem Dominus solus in die illa. rum: exaltabitur autem Dominus solus in die illa. Cum hostes venerint, et omnem provinciam Babylonius aut Romanus mucro vastaverit, et circumsederint agmina bellatorum Jerusalem: tunc nec divitiae, nec nobilitas generis, nec potentia dignitatum aliquem defendere poterunt; sed omnium erit una captivitas, et Deus solus exaltabitur, cujus iram nullus poterit declinare. Multi haec de die judicii intelligunt, quod omnis creatura comparatione dii exercituum super omnem superbum et excelsum, et super omnem arrogantem. Et haec prioribus conjunguntur. In die, inquit, illa in qua exaltabitur Dominus solus, hoc est, in die ultionis Dominicae, excelsi quique et arrogantes atque sublimes captivitati et gladio subjace
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Ego qͥdẽ pͦpłm cohortatꝰ sũ dicens.
domꝰ iacob: uenite & ambulemꝰ in noĩe
ꝓiecit aut̃ quia aut fecit aut passus
est quȩ supͣ exposuimꝰ: ideo p̃nuntio
uobis quȩ uent᷑a st̃ mala. & hortor
ut ingrediamim petͣs. & abscondam¬
ni inspeluncis a facie babylonii. uel
romani exercitꝰ: qͣndo omĩa uastabun¬
tur. iuxta illud qͦd in euͣngłio legimus.
Tunc dicent montib cadite suꝑ nos:
& petͥs abscondite nos. luxta anago¬
gen uͦ a facie dnicȩ maiestatis p̃cipit᷑
nobis ut assumamꝰ petre fortitudinẽ.
de qua dictũ est petra refugiũ leporib
& in petͣ exaltasti me. Moyses qͦq in
foramine petre ponit᷑ ut uideat po¬
steriora dĩ: & bibat pͦpłs de spiritali
seq̃nti eos petra. Abscondit᷑ꝙ in petͣ
qͥ ingredit᷑ cubicłm suũ. & clauso ostio
ad orat patrẽ: ut int̾reno corpꝰe consti¬
tutus. tͣnseuintẽ mundi ñ sentiat tem¬
pestatẽ łi sublimis hominis hu¬
miliati st̃: & incuruabit᷑ altitudo uiro¬

Expanded text:
cens. Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine projecit autem, quia aut fecit, aut passus est, quae supra exposuimus; ideo praenuntio vobis quae ventura sint mala, et hortor ut ingrediamini petras, et abscondamini in speluncis a facie Babylonii vel Romani exercitus, quando omnia vastabuntur, juxta illud quod in Evangelio legimus: Tunc dicent montibus, cadite super nos; et petris, abscondite nos . Juxta anagogen vero a facie Dominicae majestatis praecipitur nobis, ut assumamus petrae fortitudinem, de qua dictum est: Petra refugium leporibus . et, In petra exaltasti me . Moses quoque in foramine petrae ponitur, ut videat posteriora Dei . Et, Bibebat populus de spiritali sequenti eos petra . Absconditurque in petra qui ingreditur cubiculum suum, et clauso ostio adorat Patrem, ut in terreno corpore constitutus, transeuntem mundi non sentiat tempestatem. Oculi sublimes hominis humiliati sunt, et incurvabitur altitudo viro
Abbreviated transcription (Latin):
etto ded̾at socero suo moysi consiliũ.
ut consticueret suꝑ populum tͥbunos
& aenturiones et quinquagenarios. Unde
impiuis rex mittit duos quin qͣ genarios
cũ subditis sibi militibus ut exhibe¬
ant helyam qͥ diino igne consũpti sc̃.
Terciuis autẽ saluatur ex eis qͥ comu̾sus
ad p̃ces penitentiȩ sacram̃ta cognou̾at.
nec principẽ quinquage nariũ dic̃t ad

Expanded text:
ethro dederat genere suo Mosi consilium, ut constitueret super populum tribunos et centuriones et quinquagenarios . Unde impius rex mittit duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhiberent Eliam: qui divino igne consumpti sunt. Tertius autem salvatur ex eis, qui conversus ad preces, poenitentiae sacramenta cognoverat. n
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est sermonibus. approbare nobs
p̃sertim qui uidemꝰ desertã syon. ⁊ euersã
ierłm. templũq usq ad solum dirutum.
Quod aut̃ filiam syon uocat: clementis¬
sim parentis monstrat affectum. Nec
innum si syon appelletur filia: cũ etiã
hubylon sepissime filia nuncupetur.
Ominsenĩ natura dei filii fumus: s nr̃o
uicio alieni efficimur. Iuxta anagogen
uinea dei & pomoꝵ paradysus anima
nostra appellari potest: cui si mens id.ẽ.
hoyc prefuerit. habet custodem m̃¬
tis deum. Sinautem uicia nostra qua¬
si quedam bestiȩ fuerint depredata:
relinquemur acustode deo. & omnia
nostra redigentur ad solitudinem.

Expanded text:
necesse est sermonibus approbare, nobis necesse est sermonibus approbare, nobis praesertim, qui videmus desertam Sion, et eversam Jerusalem, Templumque usque ad solum dirutum. Quod autem filiam Sion vocat, clementissimi parentis monstrat affectum. Nec mirum si Sion appelletur filia, cum etiam Babylon saepissime filia nuncupetur. Omnes enim natura filii Dei sumus, sed nostro vitio alieni efficimur. Juxta anagogen, vinea Dei et pomorum paradisus, anima nostra 18 appellari potest: cui si mens, id est, νοῦς, praefuerit, habet custodem mtis Deum: sin aurem vitia nos quasi quaedam bestiae fuerint depraedata, relinquimur a custode Deo, et omnia nostra redigentur ad solitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
uindeimauerunt eã om̃s transeuntes
uiam: & uastauit eam aꝑer desilua: ie¬
liquit templũ suũ dñs. iratusq cõsur¬
gensait. Surgite abeanius hinc: & te¬
linquetur uob̾ domus ur̃a deserta. Et
ꝑieremiam. Reliqͥ domũ meã: dmusi
hereditatẽ ineam: facta ẽ. herebitas
mea mͥ sicut leo insilua. dedit suꝑ me
uocẽ suam ꝓpterea odi eã. Similitido
aut̃ uastitatis templi & ierłm. sũpta
ẽ. ab agricolis: qui quãdiu uinea uuar
plena est ponunt custodes inumbracu¬
lis. Incucumerario quoq qd̾.lix. pomo¬
rũ custodiã uocant: paruule fiunt ca¬
sule ꝓpt̃ ardorẽ solis ac radios declinan¬
dos. Ꝙ inde uł hoĩes uł bestiolas que in¬
sidiari solent. natis frugib abigunt.
Cũ autẽ ablata fuerint istius modi ge¬
imina: remanent arentia fruticum
umbracula. casuleq recedente custode
qitia non habet ultra quod seruet. Pig
& omps deus dereliquit templum e
urbem fecit esse desertam. quod nons

Expanded text:
vindemiaverunt eam omnes transeuntes vindemiaverunt eam omnes transeuntes viam; et vastavit eam aper de silva: reliquit templum suum Dominus, iratusque consurgens ait: Surgite, abeamus hinc; et: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Et per Jeremiam: Reliqui domum meam: dimisi haereditatem meam. Facta est haereditas mea mihi, sicut leo in silva: dedit super me vocem suam, propterea odivi eam . Similitudo autem vastationis Templi et Jerusalem sumpta est ab agricolis, qui quamdiu vinea uvarum plena est, ponunt custodes in umbraculis. In Cucumerario quoque, quod LXX pomorum custodiam vocant, parvulae fiunt casulae propter ardorem solis ac radios declinandos: et inde vel homines, vel bestiolas quae insidiari solent natis frugibus, abigunt. Cum autem ablata fuerint istiusmodi genimina, remanent arentia fruticum umbracula, casulaeque, recedente custode, quia non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit Templum, et urbem fecit esse desertam: quod non
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝑseu̾abit uastitas uideoꝵ. Pos¬
sumꝰ autẽ hec tͦpologice de peccatorib
acciꝑe. qui de sc̃itate pͥstina corruert̃.
postquã contrariis fuerint traditipo¬
testatibꝰ quod omiria coꝵ bona ueniãt
ad desertũ & pͥoris iusticiȩ deus non
recordet᷑. & igne cdiaboli omĩa succendan¬
tur: & sint pabulum bestiaꝵ. De quibᷤ
& inalio loco scͥptum.ẽ. Ne tradas besti¬
is animam confitentem tibi. Dere¬
linquetur filia syon sicut umbracus¬
lũ inuinea. ⁊ sic̃ tuguriũ incucum̾arios
Quodumea appellatus sit omĩs isrł idẽ
inconsequentib ꝓpħ a testatur dicens.
Uinea enĩ dñ sabaoth: domus isrł est.
Et homo uida nouella plantatio atq di¬
lecta. & inpsalt̾io. Uineam de egypto
transtulisti: eiecisti gentes & plantasti
eam. hec innea quã du uberrimosat¬
tulit frcictus: habuit custodem deum
De quo scribitur. ñ dormitabit neq dn¬
imiet: qui custodit ifrł. Postquã uero

Expanded text:
mundi perseverabit vastitas Judaeorum. Posmundi perseverabit vastitas Judaeorum. Possumus autem haec tropologice de peccatoribus accipere, qui de sanctitate pristina corruerunt, postquam contrariis fuerint traditi potestatibus: quod omnia eorum bona veniant ad desertum: et prioris justitiae Deus non r: 17 et igne diaboli omnia succendantur; et sint pabulum bestiarum, de quibus et in alio loco scriptum est: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Derelinquetur filia Sion sicut umbraculum in vinea: et sicut tugurium in cucumerario. Quod vinea appellatus sit omnis Israel, idem in consequentibus Propheta testatur, dicens: Vinea enim Domini sabaoth, domus est Israel: et homo Juda, novella plantatio atque dilecta : et in Psalmo: Vineam de Aegypto transtulisti: ejecisti gentes et plantasti eam . Haec vinea quamdiu uberrimos attulit fructus, habuit custodem Deum, de quo scribitur: Non dormitabit, neque dormiet qui custodit Israel . Postquam vero
Abbreviated transcription (Latin):
rib eiꝰ olei mollitudine confotũ. ab eo
gͦ loco ubi supradixerat in qͦ ꝑcutiã
uos. & omne caput languidum usꝙ
ad hoc qd̾ infertur ñ est curata medi¬
camine. neq fota oleo: tnslationis si¬
militudo seruat᷑. & irremediabilium
descͥptio uulnerũ et̃nam captiuitatẽ
expͥmit iudeoꝵ. ¶ꝯ erra ur̃a deserta.
ciuitates ur̃e igne succense. regionem
ur̃am in conspectu ur̃o aliem deuorañ.
S& desolabitur sicut inuastitate hostili.
Hec sub babyloniis ex parte completa st̃.
incenso templo. subuersa ierłm. qͣndo
regionẽ decem tribuũ samaritam pos¬
sedderunt. & intantam redacta e̾. t̾ra
repmissionis solitudinem: ut aleonibꝰ
uastaret᷑. Plenius aut̃ atq ꝑfectius
quid futurũ sit romana captiuitate
describit᷑: qͣndo uniuersã iudeã roma¬
mis uastauit exercitus. ciuitatesq
succense sunt: ⁊ regionẽ eoꝵ inp̃senti¬
arũ alieni deuorant: ⁊ usq ad finem

Expanded text:
ribus ejus olei mollitudinem. Ab eo ribus ejus olei mollitudinem. Ab eo ergo loco, ubi supra dixerat: In quo percutiam vos; et: omne caput languidum, usque ad hoc quod infertur: Non est curata medicamine, neque fota oleo, translationis similitudo servatur, et irremediabilium descriptio vulnerum, aeternam captivitatem exprimit Judaeorum. . Terra vestra deserta: civitates vestrae igne succensae: regionem vestram in conspectu vestro alieni devorant, et desolabitur sicut in vastitate hostili. Haec sub Babyloniis ex parte completa sunt, incenso templo, subversa Jerusalem, quando regionem decem tribuum Samaritani possederunt, et in tantam redacta est terra repromissionis solitudinem, ut a leonibus vastaretur. Plenius autem atque perfectius quid futurum sit sub Romana captivitate describitur: quando universam Judaeam Romanus vastavit exercitus, civitasentiarum alieni devorant, et usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
uel incapite. Pon est circũligata uec
curata medicamine: neq fota oleo.
Pro quo.lxx. transtulertint. Non est
malagnia impoñe. neq oleũ neq alli¬
gaturas. usq hodie uulnus ⁊ luior et
plaga tumens popłi ifrł: non est cue¬
cumligata fasciolis. nec curata medica¬
mine. quod aquila. Alu t u cin. inter¬
pretatus est lintheola uidelicet que
ad exsiccandã sanẽ & purulentiasex¬
trahendas iniciunt᷑ uulñib neq fora
oleo. ut eoꝵ cduricia lac̾mispenitencie
molliret᷑. ꝓ fasciolis quib ifrłis nequaqͣm
circũligata st̃ uuln̾a lxx. malagna tͣns¬
tulerunt. Iacet gͦ confossus & contrucida
tus ifrł ꝗtria interfecit medicũ qui ad
curandã uenerat domũ isrł. Unde &
lonis loquuntur angłi. Curauimꝰ baby¬
lonẽ ⁊ ñ est sanata urbẽ uidelicet confu¬
sionis atq uicioꝵ. Et in euͣgłio legimus
descendentẽ de ierłm in iherico alatro¬
nib uuln̾atum curatũq asamaritano.
o post austeritatẽ uini infusã uulne¬

Expanded text:
vel in capite. . Non est circumligata, nec curata medicamine: neque fota oleo. Pro quo LXX transtulerunt: Non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturas. Usque hodie vulnus et livor, et plaga tumens populi Israel non est circumligata fasciolis, nec curata medicamine. Quod Aquila interpretatus est μότωσιν, linteola videlicet, quae ad exsiccandam saniem, et purulentias extrahendas injiciuntur vulneribus. Neque fota oleo: ut eorum duritia lacrymis poenitentiae molliretur. Pro fasciolis, quibus Israelis nequaquam circumligata sunt vulnera, LXX malagma transtulerunt. Jacet ergo confossus et ctus Israel, quia interfecit medicum, qui ad curandam venerat domum Israel. Unde et lonis loquuntur Angeli: Curavimus Babylonem, et non est sanata , urbem videlicet confusionis atque vitiorum. Et in Evangelio legimus, descendentem de Jerusalem in Jericho a latronibus vulneratum, curatumque a Samaritano: et post austeritatem vini, infusam vulne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ad se missũ filiũ dei ñ receꝑit.
tconflabunt gladios suos in uome¬
ies: & lanceas suas infalces. Om̃e bel¬
landi studiũ u̾tet᷑ ad pacẽ: & ꝓ discor¬
dia erit in toto orbe concordia. Gladii
mutabunt᷑ in uomeres. & lanceȩ in
falces: ut omisso furore bellandi. agͥ¬
culturȩ seruiant & uberrimas falcib
messes secent. Qd̃ qͥdẽ & spiritaliter
intelligipot̃: qͣndo omĩs duricia cor¬

Expanded text:
quia ad se missum Filium Dei non receperit. quia ad se missum Filium Dei non receperit. Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Omne bellandi studium vertetur ad pacem, et pro discordia erit in toto orbe concordia. Gladii mutabuntur in vomeres, et lanceae in falces, ut omisso furore bellandi, agriculturae serviant, et uberrimas falcibus messes secent. Quod quidem et spiritualiter intelligi potest, quando omnis duritia cor
Abbreviated transcription (Latin):
& religio dei. Legimꝰ qͦd sepe dñs do¬
cuerit intempło & qͦd ñ oportuerit
pes nibent᷑ audire. legẽ pͦpłs aurib
ꝑciꝑe. Qui enĩ pͥus legẽ fec̾it. pꝰea ue¬
nit ad sermonẽ. d & ierłm pͥmũ fun¬
data eccłia totiꝰ orbis eccłias semina¬
uit. Et hoc dicendũ qͦd qͥcũꝙ inspecła
& in uisione pacis fuerit: in hoc &
lex & u̾bũ dñi constitutũ sit. Et pul
de illo fonte om̃s nationes docͥna
dei significet irrigandas. E iudi¬
cabit gentes: & arguet p̾płos multos.
Ergo int̾ gs̃ & gentes iudicandũ est:
nec om̃s increduli pari sententia con¬
dẽpnandi. s ꝓ diu̾sitate meritoꝵ di¬
u̾sa passuri st̃. Post qͣm aut̃ iudicau̾it
gentes tunc arguet p̾płos multos. si¬
ue ut.lxx. tͣnstulert̃ p̃płm multum.
Et nota ordinẽ gs̃ iudicabunt᷑: qͥacre¬
dit᷑ȩ st̃. Qui enĩ ñ credit: iam iudicatꝰ
est. Popłs aut̃ multus qͦd intelligitur
isrł. neqͣquã iudicabit᷑ s arguetur:

Expanded text:
et religio Dei. Legimus quod saepe Dominus docuerit in Templo : et quod non oportuerit pes jubentur audire: legem populus auribus percipere. Qui enim prius legem fecerit, pprimum fundata Ecclesia totius orbis Ecclesias seminavit. Et hoc dicendum quod quicumque in specula et in visione pacis fuerit, in hoc et lex et verbum Domini constitutum sit. Et pulcde illo fonte omnes nationes doctrina Dei significet irrigandas. Et judicabit gentes, et arguet populos multos. Ergo et inter gentes judicandum est: nec omnes increduli pari sententia condemnandi, sed pro diversitate meritorum diversa passuri sunt. Postquam autem judicaverit gentes, tunc arguet populos multos, sive ut LXX transtulerunt, populum multum. Et nota ordinem: gentes judicabuntur, quia crediturae sunt: Qui enim non credit, jam judicatus est . Populus autem multus, qui intelligitur Israel, nequaquam judicabitur, sed arguetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cob: ut recipiamꝰ uetꝰ instrum̃tum. &
ñ scd̾m manicheũ aliã extra domum
dei iacob queramꝰ domũ. Cũ aut̃ fue¬
rimꝰ in domo dei iacob: tunc docebit
nos uias suas ꝑ qͣs gradiam᷑ ad eũ. &
ambulabimꝰ in semitis eiꝰ qͣs triuert̃

Expanded text:
cob, ut recipiamus vetus Instrumentum, et non secundum Manichaeum aliam extra domum Dei Jacob quaeramus domum. Cum autem fuerimus in domo Dei Jacob, tunc docebit nos vias suas, per quas gradiamur ad eum, et ambulabimus in semitis ejus, quas tribuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ est. postula ame & dabo tͥ gs he¬
reditatẽ tuã. & possessionẽ tuã ter¬
minos terrȩ. Ut seruiant ei iuxta so¬
phoniã sub iugo uno. De qͥb idem
opie: afferent tͥ hostias. Et in septua¬
gesimo pͥmo psalmo legimꝰ. incon¬
spectu eiꝰ ꝓcident & hiopes. In noĩe
enĩ iħu om̃e genu flectit᷑. celestiũ ter¬
restriũ & infernoꝵ E⁊ dicent.
uenite: ascendamꝰ ad montẽ dm̃ &

Expanded text:
 Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae : ut serviant ei juxta Sophoniam sub jugo uno, de quibus idem opiae afferent tibi hostias . Et in septuagesimo primo psalmo legimus: In conspectu ejus procident Aethiopes . In nomine enim Jesu omne genu flectetur, coelestium, terrestrium, et infernorum . Et dicent: Venite, ascendamus a
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. Aquo & pͥnceps tyrimerechie¬
le dicit᷑ uulneratus. Hie mons indomo
dm̃i est. quã ꝓpħa suspirat dicens. U¬
num petiui a dño hoc requirã: ut in¬
habitem indomo dm̃i om̃s dies utte
mee. Et dequa paulus scribit adtimo¬
theũ. Si autẽ tardauero ut scias quo¬
mͦ te oporteat conu̾sariindomo dei.
que.ẽ. eccłia dei uiuentis: columna &
firmamentũ ueritatis. Hec domus
edificata est fuꝑ fundamentũ apłoꝵ ⁊¬
ꝓpħaꝵ: qui ⁊ ipsi montes funt quasi
imutatores xp̃i. Dehac domo ierusalẽ
psalmista conclamat dicens. Quicon¬
fitunt indño ficut mons syon non
cõmouebitur meternũ qͥ habitat in
ierłm. montes incircumi eitis & dñs¬

Expanded text:
terram: a quo princeps Tyri in Ezechieterram: a quo princeps Tyri in Ezechiele dicitur vulneratus . Hic mons in domo Domini est, quam Propheta suspirat, dicens: Unum petivi a Domino, hoc requiram: ut inhabitem in domo Domini, omnes dies vitae meae ; et de qua Paulus scribit ad Timotheum: Sin autem tardavero, ut scias quomodo te oporteat conversari in domo Dei, quae est Ecclesia Dei viventis, columna et firmamentum veritatis . Haec domus aedificata est super fundamentum Apo qui et ipsi montes sunt, quasi imitatores Christi . De hac domo Jerusalem Psalmista conclamat dicens: Qui confidunt in Domino sicut mons Sion, non commovebitur in aeternum, qui habitat in Jerusalem. Montes in circuit
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. sed absolute de uida & ierusalem
inquo possunt & leta & tristia contine¬
ri. Et hoc considerandũ quia ibi uifio¬
nem itideat: hic uerbũ quod erat inpͥn¬
cipio apud dm̃. Et in illa iudeis comimi¬
nans ad gentiũ ueniat salutem: inista
gentiũ salute incipiens punito ifrael
ex utraq uocatione credentes inxp̃i ec¬
clesiam congreget. Et erit innouissi¬
mis dieb p̃paratus mons domꝰ dm̃ in
uerticẽ montiũ. Nouissimos dies &
ingenesi legimus quod uocante iacob
filios suos atq dicente. uenite ut an¬
mntiem uobis quid futurũ sit in no¬
uissimis dieb. Postea adiudã deciuus
semine ortus est xp̃c dixerit. Non defici¬
et pͥnceps exiuda. neq dux de femori¬
bus eius: donec ueniat cui repofitũ est.
& ipse erit expectatio gentiũ. In his
nouissimis dieb erit hora nouissima
dequa ioħes apłs loquit᷑. filioli nouis¬
sima hora est. in qua abscifus lapis
de monte sine manibus creuit in
montem magnum: & repleuit omnẽ

Expanded text:
tulit: sed absolute, de 31 Juda et Jerusalem, in quo possunt et laeta et tristia contineri. Et hoc considerandum, quia ibi visionem videat; hic Verbum, quod erat in principio apud Deum: et in illa Judaeis comminans ad gentium veniat salutem; in ista a gentium salute incipiens, punito Israel, ex utraque vocatione credentes in Christi Ecclesiam congreget. Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium. Novissimos dies et in Genesi legimus, quod, vocante Jacob filios suos atque dicente: Venite ut annuntiem vobis quid futurum sit in novissimis diebus : postea ad Judam, de cujus semine ortus est Christus, dixerit: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium. In his novissimis diebus erit hora novissima, de qua Joannes Apostolus loquitur: Filioli mei, novissima hora est ; in qua abscisus lapis de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et replevit omnem
Abbreviated transcription (Latin):
trinfeti ñ p̃ualebunt adu̾sus eã. Si¬
nle qͥd ad desid̾antẽ aĩam suã & im¬
paentes domũ dei uid̾e cupientem:
ss̃ loqͥt. Quare tͥstis es aĩa mea. & qͣ¬
re conturbas me Et iterũ. Hȩc recor¬
batus sũ & effudi in me aĩam meam:

Expanded text:
inferi non praevalebunt adversus eam . Simile quid ad desiderantem animam suam, et impatienter domum Dei videre cupientem, sanctus loquitur: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? Et iterum: Haec recordatus sum et effudi in me animam meam:
Abbreviated transcription (Latin):
mus argentũ & aurũ ꝓsermone & sen¬
suaccipi. quȩ cũ a dõ hõib data sint ut
uel loqͣnt᷑. uel sentiant dm̃. & laudent
creatorẽ suũ: illi ab utunt᷑ hoc mun̾e
in ydoloꝵ simulationẽ iuxta illud
qͦd scriptũ est. Dedi eis argentũ & au¬
rũ: ipsi uͦ de argento & auro meo. oꝑa¬

Expanded text:
mus argentum et aurum pro sermone et sensu accipi posse, quae cum a Deo hominibus data sint ut vel loquantur vel sentiant Deum, et laudent creatorem suum, illi abutuntur hoc munere in idolorum simulatione, juxta illud d scriptum est: Dedi eis argentum et aurum, ipsi vero de argento et auro meo o
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dei suꝑ capita montiũ tͣnstu¬
lerunt. Qd̃ testimoniũ hisdẽ u̾bis
& micheas ꝓpħ̾a posuit: quȩ in suo
loco exposin Et eleuabit᷑ suꝑ col¬
les. Qui in capitib montiũ ostensus
est & parat᷑: iste suꝑ colles eleuabit᷑
De qͥb montib & collib. & incanti¬
co canticoꝵ. sponsa loqͥt᷑. Uox fra

Expanded text:
um Dei super capita montium, transtulerunt. Quod testimonium eisdem verbis et Michaeas propheta posuit: quae in suo loco exposui . Et elevabitur super colles. Qui in capitibus montium ostensus est et paratus, iste super colles elevabitur. De quibus montibus et collibus et in Cantic
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dimissi sint adeo. Unde & in fine
capituli ponit᷑ egͦ dimittas eis.
Possumꝰ scd̃m anagogen & hoc dicere
qͦd om̃e dognia contrariũ ueritati.
adoret oꝑa manuũ suarũ & consti¬
tuat idola in t̾ra sua. & incuruetur
homo & humiliet᷑ uir. & se erigere ñ
possit. qͥa sit adiabolo colligatus. Ui¬
si illũ erexerit dñs. in exemplũ illiꝰ mu¬
lieris quẽ sathanas uinxerat annis de¬
aspiceret. Ne gͦ dimittas eis. ꝓ qͦ.lix.
int̾p̃tati st̃ & ñ dimitã eis. Si ds̃ loqͥt᷑
ita intelligendũ est. qͥa tanta fecerunł
ñ parcã eis. nec tã in numerabilia pec¬
cata dimittã. Si ꝓpħa: sic sentiendũ.
Ne gͦ dimittas eis: qui tanta scelera
ꝑpetrarunt. Qd̾ si de romanis intelli¬
giius uerior interp̃tatio. ẽ. qui subuer¬
tentes templũ dei. ñ eũ ad orauert᷑̃ qui
uictoriã p̃buit. s ydola manuũ suarũ.
Sin aut̃ de iudeis. ꝓpħe truculenta

Expanded text:
ideo dimissi sunt a Deo. Unde et in fine capituli ponitur: Ne ergo dimittas eis. Possumus secundum anagogen et hoc dicere, quod omne dogma contrarium veritati adoret opera manuum suarum, et constituat idola in terra sua, et incurvetur homo, et humilietur vir, et se erigere non possit: quia sit a diabolo colligatus, nisi illum erexerit Dominus, exemplo illius mulieris, quam Satanas vinxerat annis deaspiceret . Ne ergo dimittas eis. Pro quo LXX interpretati sunt: Et non dimittam eis. Si Deus loquitur, ita intelligendum est: Quia tanta fecerunt, non parcam eis, nec tam innumerabilia peccata dimittam. Si Propheta, sic sentiendum: ne ergo dimittas eis, qui tanta scelera perpetrarunt. Quod si de Romanis intelligimus, verior interpretatio est: qui subvertentes templum Dei, non eum adoraverunt, qui victoriam praebuit, sed idola manuum suarum. Sin autem de Judaeis, P