comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bene sacra historia designat. quȩ
beatum ia cob cum angło luctatũ
narrat. Cum enim ad parentes
ꝓprios rediret: in uia angłm
inuenit : cum quo in luctam mag¬
num certamen habuit: Is enim qͣ
certat in luctamine aliquando¬
uero superiorem se aliquando uͦ
eo cum quo contenderit inferiorẽ
muenit. Designet ergo angłs dm̃:
& iacob quicum angło contendit
templatione positi animam expri¬
mat. Quia uidelicet amma cum
contemplari dm̃ ntitur. uelut in
quodam certamine posita quasi
exuperat: quia intelligendo. & sci¬
endo de incircum scripto lamine
aliquid degustat modo uero suc¬
cumbit quia & degustando iterũ
deficit Quasi ergo uincitur angłs:
quando intellectu itimo appre¬
henditur deus Ded notandum
quod isdem uictus angłs. neruũ
femoris iacob tenuit eumq mar¬
cescere statim fecit: atq ab eo iacob
terimo claudicauit pede Quia scili¬
cet omip̃s deus cum iam ꝑ deside¬
rium & intellectum cognoscitur:

Expanded text:
bene sacra historia designat, quae bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in luctamine magnum certamen habuit . Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. Designat ergo angelus Dominum, et Jacob qui cum angelo cotemplatione positi, animam exprimit, quia videlicet anima cum contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exuberat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit pede, quia scilicet omnipotens Deus, cum jam per desiderium et intellectum cognoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationem ueniat᷑: ita
plerumq utiliter a contẽpbatiua
animus ad actiuam reflectitur.
Ut ꝑ hoc quod contemplatiua men¬
tem accenderit ꝑsectius actiua tene¬
atur Debet ergo nos & actiua ad
contemplatiuam transmitere: et
aliquando tamen ex eo quod intror¬
sus mente conspeximus ad actiuam
Vnde & isdem iacob post rachelis am¬
plexus ad lie rediit: quia et post
ui sum pͥncipium laboriosa boNi
operis. non est funditus deserenda:
Est autem in contemplatiua uita
magna mentis intentio. cum se ad
celestia erigit: cum in reb spt̃ialib
animum tendit: cum trans gredi
niticur: omne quod corporaliter
uidetur cum sese. angustat ut di¬
latet : & aliquando quidem uinc̃
ut reluctantes tenebras suȩ cecita¬
tis exuperat᷑ ut de incircũcripto
lumine quicdam furtim &e tenuit̃
adtingat Sed tamen ad sema¬
ipsam ꝓtinus reuerberata reuerat᷑:
atq ab ea luce ad quam respi-¬
rando transũt ad suȩ cecitatis
tenebras suspirando rediit Iđ

Expanded text:
contemplativam tendatur, ita plerumque utiliter a contemplativa animus ad activam reflectitur, ut per hoc quod contemplativa mentem accenderit, perfectius activa teneatur. Debet ergo nos activa ad contemplativam transmittere, et aliquando tamen ex eo quod introrsus mente conspeximus contemplativa Unde et idem Jacob post Rachelis amplexus ad Liae rediit, quia et post visum principium laboriosa vita boni operis non est funditus deserenda. 12. Est autem in contemplativa vita magna mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat ut dilatetur. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim et tenuiter attingat; sed tamen ad semetipsam protinus reverberata revertitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transiit, ad suae caecitatis tenebras suspirando rediit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eis Hec dicit dominꝰ ds̃ si forte
audiant: & quiescant: Et as¬
sumpsit me sp̃s . & audiui post
me uocem cõmotionis magnȩ
Benedicta gloria dñi de loco
suo. Et uocem alarum anima¬
lium ꝑcutientium alteramad
alteram & uocem rotarum
sequentium animalia: & uocẽ
commotionis magne Sp̃s
quoq: leuauit me:. & assũ psit
me: & abiiamarꝰ indignatione¬

Expanded text:
eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescantsumpsit me spiritus et audivi post me vocem commotionis magnae benedicta gloria Domini de loco suo et vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram et vocem rotarum sequentium animalia et vocem commotionis magnae spiritus quoque levavit me et adsumpsit me et abii amarus in
Abbreviated transcription (Latin):
os isrł. Et apperuios ieum. &
cibauit me uolumine illo: et
dixit ad me fili hominis uent̃
tuus comedet & uiscera tũa
complebuntur uolumine isto
quod ego do tibi Et comedi
illud: & factum est in ore meo
sicut mel dulce Et dix̃ ad me:
fili hominis uade ad domum
isrł: & loqueris uerba mea ad
eos Non enim ad populum
ꝓfundi sermonis & ignotȩ lin-¬
guȩ : quorum non possis audi¬
re sermones : Et si ad illos mit¬
teris ipsi audirent te Domꝰ
autem isrł nolunt audire te:
quia nolunt audire me Omnis
quippe domus isrł atcrita
fronte est: & doro corde: Ecce
dedi faciem tuam ualentiorẽ
facieb eorum: ut ad amantẽ¬
& ut silicem dedi faciem tuam
Ne timeas eos neq metuas a
facie eorum: quia domus exas-¬
perans est Et dixit ad me fili
hominis omnes sermones in eos
quos loquar ad te assume in
corde tuo : & aurib tus audi.
Et uade ingredere adtrans¬
migrationẽm ad filios populi
tui : & loqueris ad eos & dices

Expanded text:
Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo: Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua complebuntur volumine isto, quod ego do tibi. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce. Et dixit ad me: Fili hominis, vade ad domum Israel, et loqueris verba mea ad eos. Non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te quia nolunt audire me omnis quippe domus Israhel adtrita fronte est et duro corde ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebet ut silicem dedi faciem tuam: Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum: quia domus exasperans est. Et dixit ad me: Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices
Abbreviated transcription (Latin):
credebamur: inuisibilem suꝑ nos
naturam. & impenetrabilia eiꝰ iudi-¬
cia ꝑpendentes submrissis alis hu¬
militer stamus. Sequitua: Et suꝑ
Iuid ꝑ thronum nisi illę uirtutes
angelicȩ designantur : quȩ ipsos
quoq angelos dignitate loci supe¬
rioris excedunt: Nam cum angłi
nuncii dicantur & sepe angeli
ad nuncianda quedam hominib
ueniant thromi missi ad ministe¬
rium. nuncii nusquã legontur
quia eis longe sublimius creator
ommium p̃sidet Inde parilus
apostolus ordines celestrum agmi¬
num quos ad tercium cęlum rap¬
tus uiderat describens:ait Siue
throni. siue dominationes. siue
principatus. siue potestates õmia
ꝑ ipsum & in ipso creata sunt

Expanded text:
credebamur, invisibilem 1243 super nos credebamur, invisibilem 1243 super nos naturam, et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, submissis alis humiliter stamus. Sequitur: VERS. thronum nisi illae virtutes angelicae designantur, quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt? Nam cum angeli nuntii dicantur, et saepe angeli ad annuntianda quaedam hominibus veniant, throni missi ad ministerium nuntii nusquam leguntur, quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum, quos ad tertium coelum raptus viderat, describens, ait: Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum, et in ips
Abbreviated transcription (Latin):
in uircutibus fortes sunt. cũ altiora
dĩ conspiciunt : insuasibimet estuna-¬
tione infirim atq imbecilles fuiNT.
Sic beatus iob de quo dñs amcis illiꝰ
dixit. Non estis loquuti coram me
rectum sicut seruus meuis iob cũ
uerba dĩ colloquentis audiret: res¬
pondit dicens: Infipient̃ loqͦtussum
& quȩ ultramodum excederent
scientiam meam: Et paulo post:
Id circo ipse me rẽp̃hendo & ago peni¬
tentiam in fauilla & cinere. Iui enĩ
quantum ad homines sapienter
loquutus fuerat. loquentem sibi dm̃
audiens. insipienter eloquutum
fuisse rep̃hendit: quia in contempla¬
tione uere sapientie sua ei sapientia
uiluit:. Ad uoceni ergo de super
uenientem animalia alas po¬
nunt: quia uirtutem dĩ. siie in
natura sua contemplari reqͥramus.
suie in occultis uidicus inuestigare
cogitemus ꝓ eo quod eius alta impe¬
nitrabilia sunt nrã nob̃ siqua in¬
ẽẽ credebantur uilescunt: & qui
inquantulacumq scientia uolare

Expanded text:
in virtutibus fortes sunt, cum altiora in virtutibus fortes sunt, cum altiora Dei conspiciunt, in sua sibimet aestimatione infirmi atque imbecilles fiunt. Sic beatus Job, de quo Dominus amicis illius dixit: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus , cum verba Dei colloquentis audiret, respondit, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam . Et paulo post: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Qui enim quantum ad homines sapienter locutus fuerat, loquentem sibi Deum audiens, insipienter se locutum fuisse reprehendit, quia in contemplatione verae sapientiae sua ei sapientia viluit. Ad vocem ergo desuper enientem animalia alas deponunt, quia virtutem Dei sive in natura sua contemplari requiramus, sive in occultis judiciis investigare cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inbona credebantur vilescunt. Et qui in quantulacunque scientia volare
Abbreviated transcription (Latin):
posuit : qui eruditus omnisapien-¬
tia egyptiorum mox ut uerba au-¬
diuit dñi uerba se non habere re-¬
p̃hendit dicens. Obsecro dnẽ non
sum eloquens Ab heri & nudius
tercius ex quo locutus es ad seruũ
tuum: impeditioris & tardioris
lingue sum. Ac si aꝑte diceret. Post¬
quam a te uerba uite audio: con¬
fusum me in uerbis priorib agno¬
sco Sic ysaias cuius uita dno ad
p̃dicandum. placuerat cub eundẽ
dnm̃ contem platus carbone de-
altari in ore tractus: ait. Oe mͥ
quia tacui: quia uir pollutus
labus ego sum. Ecce ad superiora
suble uatus : sibi met ipsi de labioꝵ
pollutione displicuit: Nisi enim
celestis mundicie alta conspiceret:
ẽẽ se udicabilem non inuenisset
Sic loquente dño hieremias cdamat:
aaa dnẽ deus Ecce nescio loqui qr
puer ego sum. Iuxta enimea uerba
quȩ audiebat: uerbase non habere
cognouerat. Sic danihel sublimẽ
uisionem uidens: ꝑ plurimos dies
elanguit & egrotauit: qui & hii qͥ

Expanded text:
posuit, qui eruditus omni scienposuit, qui eruditus omni scientia Aegyptiorum , mox ut verba Domini audivit, verba se non habere deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab htertius. Ex quo enim locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Ac si aperte diceret: Postquam a te verba vitae audio, confusum me in verbis prioribus agnosco. Sic Isaias, cujus vita Domino ad praedicandum placuerat, cum, eumdem Dominum contemplatus, carbone de altari in ore tactus est, ait: Vae mihi quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Ecce ad superiora sublevatus, sibimetipsi de labiorum pollutione displicuit. Nisi enim coelestis munditiae alta conspiceret, esse se judicabilem non invenisset. Sic loquente Domino Jeremias clamat: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . Juxta enim ea verba quae audiebat verba se non habere cognoverat. Sic Daniel sublimem visionem videns, per plurimos dies elanguit et aegrotavit , quia hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim digne considerare ua¬
leat quantus suꝑ nos terror sit
confiliorum dĩ: quando & alter
ex uirtutib in finem tendit ad
uitia & alter ex uitiis in uirtatib
conchacdit sinem: uia uixta
salomonis uocem sunt iusti atq
sapientes & opera eorum in manu
dĩ: nec tamenscit homo utrum
amore an odio dignus sit sed omĩa
in futurum seruuantur incerta.
Et est uia quȩ uidet᷑ hominibus
recta: & nouissimum eius ducit
ad mortem Hec itaq occulti uidi¬
cii ꝓfunda cogitare quid ẽ alius
quam alas deponere: id est de nul¬
la iam uirtute confidere: Sed sub
magno timore trepidare: Siue em̃
omnipotentis dĩ naturam consi¬
derent siuȩ eius uidicia ꝑpedans
trepidant ꝑtimescunt: Eis ergo
quasi alas deponere est uirtutes
quas habent humiliare: Sie et
abraham alas deposuit : qui qͣndo
loqui cum dõ cepit puluerem et
cinerem se ẽẽ cognouit dicens.
loquar ad dm̃ meum cum sim
puluie & cinis: Sic moyses alas de¬

Expanded text:
Quis enim digne considerare vaQuis enim digne considerare valeat quantus supernus terror sit consiliorum Dei, quando et alter ex virtutibus in finem tendit ad vitia, et alter a vitiis in virtutibus concludit finem? Quia juxta Salomonis vocem: Sunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei. Nec tamen scit homo utrum amore vel odio dignus sit, sed omnia in futuro servantur incerta , Et: Est via quae videtur hominibus recta, et novissimum ejus ducit ad mortem . Haec itaque occulti judicii profunda cogitare, quid est aliud quam alas deponere, id est de nulla jam virtute confidere, sed sub magno timore trepidare? Sive enim omnipotentis Dei naturam considerent, sive ejus judicia perpendant, trepidant, pertimescunt. Eis ergo quasi alas deponere est virtutes quas habent humiliare. 19. Sic Abraham alas deposuit, qui quando loqui cum Deo coepit, pulverem et cinerem se esse cognovit dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis ? Sic Moyses alas de
Abbreviated transcription (Latin):
quia propheciȩ suȩ oculo simul
omnia duunitatis misteria peni¬
trare non possunt: quia sicut ait
apostolus. ex parte cognoscimus &
ex parte prophetamus : in illa im¬
mensitate secretorum uident quia
parum est omne quod uident
atq ex ipsa altitudine luminis
considerant quam minus sit
illud quod intento oculo quasi
ꝑ rimas uiderunt: Deponant ergo
alas suas cum uor suꝑ firmamen-¬
tum fit: id est humilientur in eo
quod apprehendunt : cum suꝑna
conspiciunt quȩ ab eis comp̃hendi
non possunt. Sepe etiam scorum
cogitationib ipsa que habent
bona blandiuntur: ut eorum
mentes in aliqua sui fidua ele¬
uent: Sed ꝓtinus ad occulta dĩ¬
iudicia recurrunt. quomodo alii
ex uirtutib in infernum ꝑ elati-¬
onem corriunt. Alii ex uicus
correcti ad cȩlum ꝑ humilitatem
leuantur Onde nos ad humili¬
tatem reuocans ꝓpheta terret
& ammonec dicens: Uenite &
uidete operadni: quam t̾ribilis
inconsiliis suꝑ filios hominum

Expanded text:
quia prophetiae suae oculo simul quia prophetiae suae oculo simul omnia Divinitatis mysteria penetrare non possunt, quoniam sicut ait Apostolus: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus , in illa immensitate secretorum vident quia parum est omne quod vident, atque ex ipsa immensa altitudine luminis considerant quam minus sit illud quod intento oculo quasi per rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, cum vox super firmamentum fit, id est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiciunt quae ab eis comprehendi non possunt. 18. Saepe etiam sanctorum cogitationibus ipsa quae habent bona blandiuntur, ut eorum mentes in aliqua sui fiducia elevent; sed judicia recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur. Unde nos ad humilitatem revocans propheta terret et admonet dicens: « Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . »
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ excedit. suꝑ excedendo susti nec
huius naturȩ potentiam cum
strictus animus in ea cogitat.
eius intellectum concipit. qui et
angłorum sensum sua incomp̃hen¬
sibilitate transcẽdit: Cumergo
uox suꝑ firmamentum fit .stant
animalia & subiittunt alas suas.
quia scorum mentes cum creatoris¬
sui potentiam intenta contempla¬
tione considerant : uilescunt eorũ
amino uirtutes quas habent Et
tanto fiunt apud se humiles : ꝗͣnto
eis illud altum est. quod suꝑ angłos
sonat: fortasse enim doctores sunt:
cuinceperint tacita mente cogitare
quȩ sit ineffabilis dĩ sapientia:
mentes hominum sine strepitu uer¬
borum docet: & quomodo hec eadẽ
sapientia. si auditorum mentes non
doceat. uox docentium uacue labo¬
rat : sua eis ꝓtinus doctrina uiles¬
cit quia neq qui plantat ẽ. aliqͥd
neq qui rigat. sed qui increm̃tum
dat deus: fortasse propħȩ sunt :
sed cum tacita mente considerant.

Expanded text:
superexcedit, superexcedendo sustinet. superexcedit, superexcedendo sustinet. Hujus naturae potentiam cum strictus in ea cogitat aejus intellectum concipit, qui et angelorum sensum sua incomprehensibilitate transcendit. 17. Cum ergo vox super firmaanimalia, et submittunt alas suas; quia ssui potentiam intenta contemplatione considerant, vilescunt eorum animo virtutes quas habent; et tanto fiunt apud se humiles, quanto eis illud altum est quod super angelos sonat. Fortasse enim doctores sunt; sed cum coeperint tacita mente cogitare quae sit ineffabilis Dei sapientia, quae mentes hominum sine strepitu verborum docet, et quomodo haec eadem sapientia si auditorum mentes non doceat, vox docentium vacue laborat, sua eis doctrina protinus vilescit, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Fortasse prophetae sunt; sed cum tacita mente considerant
Abbreviated transcription (Latin):
longe est : quia ubi nonẽ: ꝑ grãm
ad est ꝑ uindictam: quod omnia
tangit. nec tamen omnia eqͣliter
tangit Quedam enim tangit ut
sint. nec tamen ut uiuant & sen¬
ciant. sicut sunt cuncta insensi¬
bilia: Quedam enim tangit ut
sint uiuant & sentiant nec tam̃
ut discernant sicut sunt bruta
ammalia: quedam tangit ut
sint uiuant sentiant & discernar̃s
sicut est humana & angelicanat᷑a
Et cum ipse numquã sibimet ip̃si
sit dissimilis. dissimiliter tamen
tangit dissimilia: Quod ubique
p̃sens est. & in ueniriuix potest
qđ stantem sequimur & app̃hende¬
re non ualemus: Ponamus ergo
ante oculos mentis. que illa nat᷑a
sinͣ que tenet omnia: implet omia :
circumplectitur omnia : suꝑ exce¬
dit omnia. sustinet omnia: nec
alia ex parte sustinet: nec atq alia
suꝑ excedit: Neq alia ex parte
implec atq alia circum plectitur
Sed circum plectendo implet ĩplen¬
do circumplectitur : sustinendo

Expanded text:
longe est, quia ubi non est per gratiam, longe est, quia ubi non est per gratiam, adest per vindictam; quod omnia tangit, nec tamen aequaliter omnia tangit. Quaedam enim tangit ut sint, nec tamen ut vivant et sentiant, sicut sunt cuncta insensibilia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, nec tamen ut discernant, sicut sunt bruta animalia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, et discernant, sicut est humana et angelica natura. Et cum ipse nunquam sibimetipsi sit dissimilis, dissimiliter tamen tangit dissimilia. Quod ubique praesens est, et inveniri vix potest; quod stantem sequimur, et apprehendere non valemus. Ponamus ergo ante oculos mentis quae illa natura sit quae tenet omnia, implet omnia, circumplectitur omnia, superexcedit omnia, sustinet omnia. Nec alia ex parte sustinet, atque alia superexcedit; neque alia ex parte implet, atque alia circumplectitur; sed circumplectendo implet, implendo circumplectitur, sustinendo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: quȩ lecitia sine defectu: qui
amoris ardor. non crucians sed
delectans : quantum in eis sit
desiderrum uusionis dĩ cum sacie-¬
tate & quanta sacietas cum deside-
rio inquib nec desiderium penã
gefat. nec sacietas fastidium pa-¬
rit. quomodo inherendo beatitu-¬
dim sint beati . quomodo contem¬
plando semꝑ ꝑ ȩt̃nitatem sint et̃ni :
quomodo coniuncti uero lumini
facti sunt lux: quomͦ aspicientes
semꝑ incominutabilem mutati
sint mincommutabilitatem: Sed
cum ista de angłis cogitamus: Adhuc
uox de firmamento est non suꝑ
firmamentum: Transeat ergo
antius & ab ipsis transcendat
Omne quod creatum est in solo
creatoris sui lumine fidĩ oculos
figat : qui unus uiuificet omnia
qui creauit deus : qđ ubi que est
& ubiq totus est . quod in circũ¬
scriptus & in comp̃hensibilis
sentiri potest & uideri non pot̃
Quod nusquam de est. & tamen
ab iniquorum cogitationib lon¬
ge est: quod necibi de est. tibi

Expanded text:
Domini, quae laetitia sine defectu, qui Domini, quae laetitia sine defectu, qui amoris ardor non crucians, sed delectans; quantum in eis sit desiderium visionis Dei cum satietate, et quanta satietas cum desidrio, in quibus nec desiderium poenam generat, nec satietas fastidium parit; quomodo inhaerendo summae beatitudini sint beati; quomodo conplando semper aeternitatem sint aeterni, quomodo conjuncti vero 1241 lumini facti sint lux, quomodo aspicientes semper incommutabilem mutati sint in incommutabilitatem. Sed cum ista de angelis cogitamus, adhuc vox de firmamento est, non super firmamentum. 16. Transeat ergo animus, et ab ipsis transcendat omne quod creatum est. In solo creatoris sui lumine fidei oculos figat, quod unus vivificet omnia qui creavit Deus; quod ubique est et ubique totus est; quod incircumscriptus et incomprehensibilis sentiri potest, et videri non potest; quod nusquam deest, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe est; quod nec ibi deest, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
patimur inuiti : ut quedam cogi¬
tationum famtasthata mentem ꝑ
imagines corporeas dispergant. ne
strictȩ tota moratione se colligat:
Hec quoq uox carnis est Cum uero
& ista subigimus atq ab oculis
mentis cunctas corporeas imagines
effugamus. ipsam in nobismecipsis
naturam anime querentes qͣlis
sit quȩ carnem uiui ficare potest
sed semet ipsam stringere in bonis
cogitationib sicut desiderat non
potest: inuenimus quendã intelle¬
ctualem spm̃ ꝑ creatoris potentiã
uiuentem corpus quod sustinet
uiuficantem. Sed tam̃ obliuioni
subditum mutabilitati subiectũ
quem sepe timor afficit lecitia ex¬
tollit Ipse itaq intellectus anumȩ
uox eius est quia sonat qđ est.
Quȩ tamen adhuc uox subsir¬
mamento est sed transcendentis
animam: Vocem de firmam̃to
querimus: cum illa scorum an¬
gelorum innumera multitudo
in ommipotentis dni conspectu
qualis sic inuestigamus : quȩsit
i eis sine fine festiutas uisionis

Expanded text:
patimur inviti, ut quaedam cogipatimur inviti, ut quaedam cogitationum phantasmata mentem per imagines corporeas dispergant, ne stricte totam in oratione se colligat. Haec quoque vox carnis est. 14. Cum vero et ista subigimus, atque ab oculis mentis cunctas corporeas imagines effugamus, ipsam in nobismetipsis naturam animae quaerentes, qualis sit quae carnem vivificare potest, sed semetipsam stringere in bonis cogitationibus sicut desiderat non potest, invenimus quemdam intellectualem spiritum per creatoris potentiam viventem, corpus quod sustinet vivificantem, sed tamen oblivioni subditum, mutabilitati subjectum, quem saepe timor afficit, laetitia extollit. Ipse itaque intellectus animae vox ejus est, quia sonat quod est, quae tamen adhuc vox sub firmamento est. 15. Sed transcendentes animam, vocem de firmamento quaerimus, cum illa sanctorum angelorum innumera multitudo in omnipotentis Domini conspectu qualis sit investigamus, quae sit in eis sine fine festivitas visionis
Abbreviated transcription (Latin):
ascendamus. Sicut auditꝰ corporis
excitatur uoce: ita sensus mentis
excitatur intellectu. qui de inte¬
riorib agitur. Uox ergo ẽ. inm̃te
quasi quidam sonus intelligentiȩ
Sed sciendum est quia nrĩs sensib
Aliquando uox carnis loquitur.
aliquando uox ammȩ: aliꝗͣndo
uox firmamenti. Aliquando uox
quȩ suꝑ firmamentum est. Pona¬
mus erͣgo ante oculos quod qͥspiã
sic lesus a ꝓximo: qui ex huma¬
na ratione cogitat ut uicem lesio¬
ni reddat: malum pro malo re¬
tribuĩt Huic uox carnis loquit᷑
in niente: quia cum diuina
mandata p̃ciprant bene nos fa-¬
cere his qui nos oderunt : quisqͥs
mala facere se odientibus cogitat
in eius animo carnis uox sonat.
Multa terrena quotidie agimuis
post hec ad orationem redimus
Accenditur ad compunctionem
animꝰ : sed earum rerũ quas egimꝰ
imaginens uersantur inmente.
& intentionem compunctionis
prepediunt in oratione: Et quod
uolentes foris egemus : hoc interius

Expanded text:
ascendamus. Sicut auditus corporis ascendamus. Sicut auditus corporis excitatur voce, ita sensus mentis excitatur intellectu, qui de interioribus agitur. Vox ergo est in mente, quasi quidam sonus intelligentiae. Sed sciendum est quia nostris sensibus aliquando vox carnis loquitur, aliquando vox animae, aliquando vox firmamenti, aliquando vox quae super firmamentum est. 13. Ponamus enim ante oculos quod quispiam sit laesus a proximo, qui ex humana ratione cogitat ut vicem laesioni reddat, malum pro malo retribuat, huic vox carnis loquitur in mente, quia cum divina mandata praecipiant bene nos facere his qui nos oderunt , quisquis malefacere se odientibus cogitat, in ejus animo vox carnis sonat. Multa terrena quotidie agimus, post haec ad orationem redimus. Accenditur ad compunctionem animus, sed earum rerum quas egimus imagines versantur in mente, et intentionem compunctionis praepediunt in oratione; et quod volentes foris egimus, hoc interius
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ eis uirtutes uilescunt: Quod
eorum. stabant & submittebant alas
suas: firmamentum superiꝰ sub intel¬
lectu duplici udicauimus expo¬
nendum: Possunt enim sicut dictũ
est firmamenti nomine cȩlestes po¬
testates in telligi: & potest firma¬
menti nomine incarnatus unige¬
nitus. ꝑ hoc quod in eonatura nr̃a
ad ec̃nitatem sirmata est designari
Prius ergo quid sentimus de ange-¬
lis : & post modum de dño angeloꝵ
loquamur: Ecce enim dicitur: Cã
fieret uox suꝑfirmamentum: stabaNs
& submittebant a lassuas Iuo in
loco hoc primum sciendũ est: quia¬
nosi submittere ab inferiori ad supe¬
riora tendere. sed a superiori ad
inferiora alas deponere debec intel¬
ligi: propter hoc qđ p̃missum est.
cum starent dimictebantur penne
eorum: Querendum itaq nob̾ est
quȩ sit uox quȩ suꝑfirmamentũ
fit Sed eandem uocem melius intel¬
ligimus: si ab imis ad superiora
gradientes quasi quibusdã passib

Expanded text:
suae eis virtutes vilescunt. Quod suae eis virtutes vilescunt. Quod eorum, stabant et submittebant alas suas. 12. Firmamentum superius sub intellectu duplici 1240 judicavimus exponendum. Possunt enim, sicut dictum est , firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Et potest firmamenti nomine incarnatus Unigenitus, per hoc quod in eum natura nostra ad aeternitatem firmata est, designari. Prius ergo quid sentimus de angelis, et postmodum de Domino angelorum, loquamur. Ecce enim dicitur: Cum fieret vox super firmamentum, stabant, et submittebant alas suas. Quo in loco, hoc primo sciendum est, quia submittere, non ab inferiori ad superiora tendere, sed a superiori ad inferiora alas deponere debet intelligi, propter hoc quod praemissum est: Cum starent demittebantur pennae eorum. Quaerendum itaque nobis est quae sit vox quae super firmamentum fit. Sed eamdem vocem melius intelligimus, si, ab imis ad superiora gradientes, quasi quibusdam passibus
Abbreviated transcription (Latin):
Alia autem sunt castra p̃dicantiũ
qui huc illucq ꝓcolligendis anima¬
bus in sancti operis ꝓtnetu labo¬
rant: Alia castra continentium atq
ab hoc mundo recedentium: qui
contra malignorum sp̃itum bella
quotidie in corde se p̃parant: Alia
castra bonorum coniugatorum: qͥ
uuentes in amore omnipotentis
dĩ concorditer. sic uicissim sibi
carnis debitum soluunt: ut tam̃
quid dõ de bonis operib debeant
nullatenus obliuiscuntur:
Ded & si quaut homines delin-¬
quunt: hec incessant̃ piis actib
redimunt: Quia ergodistincti
fidelium ordines ab extu sancte
eccłie usq ad finem mundi con¬
corditer uiuentes contra potesta¬
tes aereas dimicant: castra ambu¬
lant: Et sit quasi quidam castro¬
rum sonitus : quia in eis ad laudẽ
omnipotentis dĩ : & uirtutum
gladii & arma miraculorum sonãt.
lia: quando ea quȩ dĩ sunt intenta
contemplatione considerant: Sed
eorum pennȩ deponuntur. quia
dum alta dĩ iudicia conspiciuns

Expanded text:
Alia autem sunt castra praedicantium, Alia autem sunt castra praedicantium, qui huc illucque pro colligendis animabus in sancti operis procinctu laborant. Alia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentium, qui contra malignorum spirituum bella quotidie in corde se praeparant. Alia castra bonorum conjugatorum, qui viventes in amore omnipotentis Dei concorditer, sic vicissim sibi carnis debitum solvunt, ut tamen quid Deo de bonis operibus debeant, nullatenus obliviscantur. Sed et si qua ut homines delinquunt, haec incessanter piis actibus redimunt. Quia ergo distincti fidelium ordines, ab exortu sanctae Ecclesiae usque ad finem mundi concorditer viventes, contra potestates aereas dimicant, castra ambulant; et fit quasi quidam castrorum sonitus, quia in eis ad laudem omnipotentis Dei et virtutum gladii et arma miraculorum sonant. lia quando ea quae Dei sunt intenta contemplatione considerant. Sed eorum pennae deponuntur, quia dum alta Dei judicia aspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
altare & ualde prius reconciliari
fratri tuo: & tunc ueniens offeres
munus tuum. Ecce adiscordantib
accipere non uult sacrificium. ho¬
locaustum suscipere recusat. Hinc
ergo ꝑpendite: quantuin sit malũ
discordiȩ propter quod & illud
abicitur : ꝑ quod culpa laxatur
Iuia uero electi semꝑ incaritate
coniuncti sunt & hec eadem eorũ
caritas sonum laudis reddit au¬
ctori. Malignis. uero sp̃ritib idẽ.
antiquis suis hostib penam incu¬
tit timoris: recte nunc de penna-¬
tis animalibus dicitur Cum am¬
bularent. quasi sonus erat multi¬
tudinis: ut sonitus castrorum:
Libet autem ab exortu sc̃ẽ eccłiae
fidei oculos usque ad finem mun¬
dic tenebere. & hec eadem castra
quomodo ambulent uidere:
Castra enim multitudinis appel-¬
lantur exercitus: cum in ꝓcinctu
ꝑgunt. aut incerto quolibec loco
m itinere demorantur. Castris
ergo uia est p̃sentis uita seculi: õm¬
nib concordit̃ uiuentib sanctis

Expanded text:
altare, et vade prius reconciliari altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discordantibus accipere non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite, quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Quia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris, recte nunc de pennatis animalibus dicitur: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. 10. Libet autem ab exortu sanctae Ecclesiae fidei oculo usque ad finem mundi tendere, et haec eadem castra quomodo ambulent videre. Castra enim multitudines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantur. Castris ergo via est vita praesentis saeculi, omnibus concorditer viventibus sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
resonat : in choro ennm uoces con¬
corditer cantant. Quid ergo per
timpanum nisi abstinentiam: &
quid ꝑ chorum nisi caritatis con¬
cordia designatur: Qui itaquie sic
abstinemtiam tenet ut concordiã
deserat : lauidat quidem in trmpa¬
no sed non laudat in coro. Et suns
non nulli qui dum plus sapere
quam necesse est stadent ã proxi¬
morum pace resiliunt : dum eos
uelut hebetes stultosq contẽpnuns:
Onde ꝑse ueritas ammonet dicens.
habete in uobis sal & pacem habete
inter uos Ut quisquis habere sal
sapientie studec. cur & necesse est.
quatenus a pace concordiȩ nũquã
recedat Quod uero de his duab
uirtutib diximus: hoc est de cete¬
ris omnib sciendum: Unde ter-
Pacem sequimim cum omnibus
& sanctimoniam : sine quanemo
uidebit dm̃. Quia autem nichil
sine concordia dõ placeat: ipsa ꝑ
se ueritas demonstrat dicens. Si
offers munus tuum ad altare &
ibi recordatus fueris quia frater
tuus habet aliquid aduersum te
relinque ibi munus tuum ante

Expanded text:
resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentia, et quid per chorum nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem 1239 in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli qui dum plus sapere quam necesse est student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut habetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos , ut quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum est. Pacem sectamini cum omnibus et sanctimoniam sine qua nemo videbit Deum. Quia autem nihil sine concordia Deo placeat, ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquit adversum te, relinque ibi munus tuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed noua creatura: Non enim
magni est meriti si quid foris er¬
ga nos agatur in corpore : sed
magnopere pensandum quid
agatur inmente. Nam p̃sentẽ
mundum despicere transitoria
non amare. mentem medullitꝰ
in humilitate dõ & ꝓximoster¬
nere: contra illatas contumelias
pacientiam seruare. & custocdita
corde repellere: egenis propria
triebuere:aliena minime ãbire¬
amicum in dõ diligere ꝓpter
dm̃ & eos qui immicisunt ama-¬
re: de afflictione ꝓximi lugere.
de morte eius qui inimicus est lu¬
non exultare. Hec est nouacrea¬
tura. Quan isdem magistergen¬
tium. apud alios quoq discipło ᷤᷤ
uugilanti oculo requirit: dicens
quippe hominem ꝑtinet p̃sentẽ
mundum querere. transitoria
exconcupisceseia amare. mentẽ
in suꝑbiam erigere: pacientiam
non habere: ex dolore malitiȩ
de ꝓximi lesione cogitare: sua
indigentib nondare ratq ad
multi plicandum abiena q̃rere.
nullum pure ꝓpt̃ dm̃ diligere :¬

Expanded text:
sesemagni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximis sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita corde repellere, egenis propria triamicum in Deo diligere, propter Deum et eos qui inimici sunt amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare, haec est nova creatura, quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens:quippe hominem pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, i
Abbreviated transcription (Latin):
olenT quidam
scripturã sacri
elo quii legentes
cum sublimiores eiꝰ sententias
penitrant minora mandata
quȩ infirmiorib data sunt tu-¬
menti sensu despicere : & ea uel¬
le in alium intellectũ ꝑmutare
Quistrecte in eo alta intellige-¬
rent: mandata quoq minima
despectui non haberent: quia
diuina p̃cepta sic in quib dã
locuntur magnis.ut tam̃ in
quib dam non congruant par¬
uulis. qui ꝑincrem̃ta intelli-¬
gentiȩ quasi quibdam passib
mentes crescant atq ad mabra
intelligenda ꝑueniant: Unde
nunc scõ ꝓphete dicitur fili
hominis quodcũq inueneris
comede Quicquid enĩ insacra
scriptũra inuenitur edendũ
est: quia & eius parua sĩplicẽ
componunt uitam. & eitis
magna subtilem edificant

Expanded text:
olent quidam scripta sacri eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetrant, minora mandata quae infirmioribus data sunt tumenti sensu despicere, et ea velle in alium intellectum permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in quibusdam loquuntur magnis, ut tamen in quibusdam congruant parvulis, qui per incrementa intelligentiae quasi quibusdam passibus mentis crescant, atque ad majora intelligenda perveniant. Unde nunc sancto prophetae dihominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant
Abbreviated transcription (Latin):
torib uitȩ grauitas fortitudo atq
discretio monstraretur: recte sub¬
iungitur: Et planta pedis eorũ quafi
planta pedis uituli. Iuia enim p̃di¬
catores scĩ boum nomine designant᷑
docet paulus apłs legis testimoni-¬
um exponens. Non obturabis os
bou crituranti. In scĩs ergo p̃dica¬
torib planta pedis est qͥuasi plan-¬
ta pedis uituli Scilicet mature
incedens & fortis. & diuisa Iuia
unusquisq p̾dicator & uenerationẽ
habet in maturitate. & forcitudi¬
nem in opere. & diuisionẽ ungu-¬
lȩ indiscretio: Non enimfacile
p̃dicatio eiꝰ accipit᷑: si leuis in mo¬
rib ẽẽ uidieatur Et nulla erit
maturitatis ostensio : si cont᷑ aduer¬
sa omnia non affuerit operis forti-¬
tudo: Virtutis aut meritũ ipsa
fortitudo operis ammittit: si dis¬
creta in intellectu non fuerit. Ecce¬
ustitia est enĩ sacram scripturam¬
o moder: legimus. Si omnia ad¬
uet si litteram senciamus.
uircutẽ ⁊ discretionis amisimus

Expanded text:
tis, vitae gravitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vitulta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis acreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
popłi sui. hinc salomon de eccła loqͥ¬
tur dicens. Nobilis in portis iureiꝰ
cum sederit cum senatorib terre
his itaq sub breuitate transcursis:
aduentꝰ pͥmi ordinẽ sicut cepimus
exequentes: ad euuangłistarũ ꝑso-¬
nas in expositione redeamꝰ: Sequit᷑¬

Expanded text:
populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loqupopuli sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur, dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus terrae . His itaque sub brevitate transcursis, adventus primi ordinem, sicut coepimus, exsequentes, ad Evangelistarum personas in expositione redeamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
menta uero ignis ardore soluent᷑¬
Et quia tunc scĩ om̃s qui mundũ
ꝑfecte reliquerunt cum eo iudices
uenunt: apte mor subdit᷑. Et in
medio eius similitudo quattuor
animalium: Quid enim ꝑ quattuor
animalia nisi quattuor euangłistȩ
signantꝰ. Nec in merito ꝑ euangłi¬
stas quattuor ꝑfectorum omnium
numerus exprimitur : quia om̃s
qui in eccłia modo ꝑfecti sunt. ꝑfec¬
tionis sue rectitudinem. ꝑ eorum
euuangłium diclicerunt De medio
enim euis similitudo quattuor
animaliũ. quia illi tunc eiꝰ corpo¬
riuniti eiꝰ maiestati coniuncti. &
simul facti cum eo uidices uidebuns
qui modo ꝑfecta opera uixta euitan-¬
gelica p̃cepta secuti sunt: Hinc est
enim quod ipsis scĩs apłis dicitur
Vos qui secuti estis me inregenera¬
tione cũ sederit filiꝰ hominis insede
maiestatis suȩ sedebitis & uos suꝑ¬
sedes duodecim iudicantes duodecĩ
trib isrł. hinc ysaias ait Dñs ad
iudicium uenriet cum senoribus

Expanded text:
menta vero ignis ardore solventmenta vero ignis ardore solventEt quia tunc sancti omnes qui mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, 1190 apte mox subditur: 18. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor evangelistae signantur? Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur, quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animalium, quia illi tunc ejus corpori uniti ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos suuodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus
Abbreviated transcription (Latin):
in uoluit : quos ꝓculdubio in penȩ
sue damnatione confringit¬
cuitu eius. Quia sicut fulgur exit
ab oriente & paret usq in occiden-¬
tem: ita erit aduentꝰ filii hominis
Ubi nullus tunc ad iudicium in
suamente latere ꝑmittet᷑. ql ipfo
iudicis fulgore penitratꝰ. De quo
mox iudice subdit᷑: Et de medio
eius quasi species electra: id est de
medio ignis. Ipse enĩ angłis atq
archangelis omnibq uirtutib
p̃sidens. redemptor nr̾ qui uelut
in electri similitudine unꝰ exutͣq
sit cũ patre & ad redẽptionẽ nr̃am
factꝰ ÷ mortalis cum hominibus
in suo tunc terrore uidebit᷑. eiq
ignis udicii in reproborũ iundic-¬
ta famulatur: Hinc enim scriptũ ÷
Dies dnĩ declarabit. quia in igne
reuelabitur. hinc psalmista ait
Deus manifeste ueniet : deus nr̃
& non silebit: Ignis in conspectu
eiꝰ ardebit & incircuitu eiꝰ tẽpestas
Adueniet dies dñi ut fur in quo
cȩli magno impetu transeunt. E le¬

Expanded text:
involvit, quos procul dubio in poenae involvit, quos procul dubio in poenae suae damnationis confringcuitu ejus. Quia sicut fulgur exit ab Oriente, et paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis . Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. De quo mox subditur: Et in medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster, qui velut in electri similitudinem unus ex utraque sit cum Patre, et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas Adveniet dies Domini ut fur, in quo coeli magno impetu transient, ele
Abbreviated transcription (Latin):
inuentifuerint: in pauore nimio
corda commouentur: Cum enim
ceperit impleri quod scriptumẽ.
sol obscurabitur. & luna ñ dabit
lumen suum. & stelle cadent de
celo & uirtutes cȩlorum iouebunꝰt᷑
Quȩ mens hominis erit ec̃ni udicis
sententiam non formidantis: Ibi enĩ
tunc cuncta simul peccata ante
oculos redeunt ibi omia quae
cum delectatione acta funt. ad
memorram cũ pauore reuocant᷑
Ibi caligo cogitationis misere expȩ¬
nanꝓximȩ dãnationis. Vnde
& subditur Et nubes magna. Tunc
quippe ex peccatorum memoria
seinsum mentis deprimit caligo
cecitatis: cum unigenitũ dĩ filium
in forma diuinitatis conspicere
rȩꝓbi ñ ꝑmittunt᷑ Uidebunt enĩ
in quẽ transfigerunt. Et iterum
scriptum est: Tollatur impus : ne
uideat głam dĩ Ubi & apte subdit᷑
& ignis in uoluens Quia uidelicet
ignis ille iudicii qui celum aereũ
& t̾ram concremat peccatores iam
in sua suꝑbia ñ ꝑmittit erigi: sed

Expanded text:
inventi fuerint, in pavore nimio inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorumquae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam in sua superbia non permittit erigi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ Quod in medio eiꝰdicit᷑ siue
electri sue ignis nichil obstat intelligi:
quia quattuor hec animalia scĩ scilicet
euatiglistȩ ex eiusdem domint inear¬
natione ad fidei uirtutem solida¬
tis. & in igne ꝑsecutionis multis
tribulationib afflicti Quod si quis
hec quȩ de primodnĩ aduentu di¬
ximus : etiam de secundo uelit acci¬
pere celeri assensu sequendum ẽst
quia sepe ꝓpheciȩ sp̃s ĩ uno quod
loquitur multa simul intuet᷑ Gentꝰ
enim turbinis ab aquilone uenit:
quia nimirum causa peccatoꝵ exigit
ut districti iudicii concussio. om̃ĩa
simul elementa ꝑ turbet. Terrorenĩ
ꝑturbationis ultime inde uenire
dicit᷑: unde generatur. Nam quia
ad feriendas frigidas peccatorum
mentes iudicium ꝑturbationis ul¬
timȩ agitur: recte ab aquilone
uentus turbinis uenire ꝑhibetur:
Quȩ uidelicet concussio aꝑte uent̾
turbinis dr̃: quia in illo die cunc¬
torum qui tunc in carne mortali

Expanded text:
1189 15. Quod in medio ejus dicitur, sive 1189 15. Quod in medio ejus dicitur, sive electri sive ignis, nil obstat intelligi, quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali
Abbreviated transcription (Latin):
temperat᷑. Iuia igit᷑ in unigenito dĩ
filio naturȩ diuinicatis unita ẽ: na¬
tura nr̃a : in qua adunatione. hũa¬
nitas in maiestatis gloriam excreuit.
Diuinitas uero a sui fulgoris potentia
humanis se oculis temperauit. ꝑ.
hoc quod humana natura clarior
fact̾a ẽ. quasi ꝑ aurum ereuit argen¬
tum: Et quia diuinitas a fulgore suo
nr̃is aspectib ẽ. temperata: quasi au.¬
rum nobis palluit ꝑ argentum: Illa
enim natura inimutabilis quȩ in se
manens innouat om̃nia: si ita ut est
nob̾ apparere uoluissec: fulgore stio nos
incenderet pociꝰ quam renouaret:
Sed claritatem suȩ maͬnitudinis tẽpe¬
rauit nr̃is oculis deus.: ut dum nob̃
eius claritas temꝑat᷑: etiam nra infir¬
mitas ꝑ eius similitudinem in eiꝰbice
claresceret: & ꝑ acceptam grãm ut ita
dicam suȩ habitudinis colorẽ mutare
Quasi electrum ergo in igne. ẽst deus¬
homo factus in ꝑsecutione: Sequit᷑¬

Expanded text:
temperatur. Quia igitur in unigenito Dei temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus factus homo in persecutione. Sequit