comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urlem in ol ultionem stupri. Oues eorum arm̃¬
ta. ⁊ asinos. cunctaq uastantes. q̃ in dpisb ⁊ in
agris erant. paruulos quoq ⁊ uxores eorism duxe¬
runt captiuas. quib pratratis audact̃. iacob elix

Expanded text:
urbem in ultionem stupri. Oves eorum, et armenta, et asinos, cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant; parvulos quoque et uxores eorum duxerunt captivas. Quibus patratis audacter, Jacob dix
Abbreviated transcription (Latin):
ne illicita concupiscat
Gustus ut ad gb̃am dei
manducet ⁊ uibat. Odo
in officiis deo seruant
circumcisa sunt. Si ul¬
tra p̾scriptam legẽ lux¬
utiant incireumcisa.

Expanded text:
ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei manducet et bibat; odorin officiis Deo serviant, circumcisa sunt. Si ultra praescriptam legem luxurient, incircumcisa.
Abbreviated transcription (Latin):
um mrichi adsorbendum aque
bile domine mi. Celeritero:¬
suam: ⁊ dedit ei potum. Cũq
ille bibisset. adiecit. qͦlecia
melis tiui. hauriam aquam¬
ꝙ ydriam in canalib recurr¬
it ad pͥuteum ut hauriret aqͣm¬

Expanded text:
um mihi ad sorbendum praebe Bibe, domine mi; celeriterqu dedit ei potum. Cumque ille bibisset, adjecit; Quin melis tuis hauriam aquamhydriam in canalibusit ad puteum ut hauriret aq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominem in his lãtenter fecit. ut
accessu temporis. ⁊̃ hoc mn fieret quo
in hac ꝑspicua forma uitam git
sicut fẽnum fc̃m aniquam oriretur
antecedente temꝑe. ⁊ fontis irriga¬
cione. exortum est ut suꝑ t̾rã eẽt

Expanded text:
 hominem in his fecit, ut accessu temporis etiam hoc modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super t
Abbreviated transcription (Latin):
tadiso u̾e erant¬
cebant qr msllã
legem in m̃bris
senserant. legi
mentis repugnã¬
tem. que in obe¬
dienctiam secuta
ẽ. Nichil putabãt
uelandum quia ti
senserãt refrend̃¬

Expanded text:
adiso nuda erantcebant, quia nullam legem in membris senserant legi mentis repugnantem, quae inobedientiam secuta est. Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refrena
Abbreviated transcription (Latin):
alii prudentissimus tͣncia¬
tuie clũt. Quidam codices
hñt sapientissimus. non
ꝓptie. sicut in bono solet
accipi. Sap̃ia dei uł ange¬
lorum. uel anime r̃onaut

Expanded text:
Alii, « prudentissimus, » translative dictum. Quidam codices habent « sapientissimus, » non proprie, sicut in bono solet accipi sapientia Dei, vel angelorum, vel animae rat
Abbreviated transcription (Latin):
sequentis: priori p̃tulit sermi¬
rore st̾ili ꝑmanente. Que ꝯcep¬
tum genuit filium. uocauit¬
q nomen eus reben clicens
uidit domimis humilitatem
meam. nunc amabit me uir
meus. Qursumꝙ pepit con¬
cepit ⁊ peperitq filiuur ⁊ ait

Expanded text:
sequentis priori praetulit servirore sterili permanente quae conceptum genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus rursumque concepit et peperit filium et ait
Abbreviated transcription (Latin):
pͤp quos sunt in la
pugnas. intusꝰ ipos
gaudium ⁊ coronã
suamuocant. Nas
ne fidei quo p̾dicãt

Expanded text:
 quos sunt in labpugnas, intus timores, gaudium et coronam suam uocant. nascne fidei, quo praedicant
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatus. s pumietur inpsonaliter
.i. punitio fiet de de septuplum. qꝑ
uiues in cruciatu. us ad septimam
gñationem. in qua alamech occid̃is
ergo omnis aui occidit. subaudis. li¬
berabit de ab silo cruciatu male con¬
ic̃ie. hic sensus eusdencins patec. sco
.lxx. omnis qui occiderit caym. uii.
uindictas exosoluet .i. quicumq de
in .uii. generatone eciderit ex sol¬
uet de a eruciatu ꝑ mordem. qui
usq ad tempuis illud reseruandus
es in utta. tantum ad penam que

Expanded text:
cruciatus, sed punietur impersonaliter: id est, punitio fiet de te septuplum, quia vives in cruciatu usque ad septimam generationem, in qua a Lamech occideris; ergo omnis qui occiderit, subaudi, liberabit te ab illo cruciatu malae conscientiae. Hic sensus evidentius patet. Secundum LXX. « Omnis qui occiderit Cain septem vindictas exsolvet, » id est, quicunque te in septima generatione occiderit, exsolvet te a cruciatu per mortem, qui usque ad tempus illud reservandus es in vita, tantum ad poenam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Que concepit ⁊ c̃. Geniit sẏna¬
goga pͥncipes qui ei tanquã
mariti p̾fuerunt. quoꝵ alii
apmi parentis pelb indicti
addicti sunt morti. alii imuti

Expanded text:
Quae concepit, » etc. Genuit Synagoga principes, qui ei tanquam mariti praefuerunt: quorum alii primi parentes pellibus induti addicti sunt morti; alii inutil
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum tuum. gurrexit abra¬
ham:⁊ adoraluit ppsm t̾re. tilios
si placet anime ur̃e. ut sepeliã
mortuum meum. Audite me
et int̾cedite apud enphron filiũ¬
or seoi. ut det mͥn spe luncam du¬
plicem qͣm h̃t in extrema ꝑte

Expanded text:
rexit Abraham et adoravit populum terrae filios si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema
Abbreviated transcription (Latin):
cat. multas suꝑ hoc noĩe
suspicantur in eptias cũ
lum committatum. nõ
gregam s hebreicam deb
enun est. Nemo enim alt̾a lingͣ
quemlib nocans ethimo¬
lgiam sumit uocabisli
ex alt̾a. Sarai gͥ primum
uocata est. ꝑ sin . res. ioch.
Sublata ergo ioth addita
⁊ uocata est sara. antea .ii.
dicebatur pͥnceps in ea qͣi
unius famslie mat̾. postea
absolute pͥnceps omnium
s. gentiũ paiceps fitura. Qutdam pessime sui¬

Expanded text:
cat, multas super hoc nomine suspicantur ineptias, cum lum commutatum, non Graecam, sed Hebraicam debet enim. Nemo enim altera lingua quemlibet vocans, etymologiam vocabuli sumit ex altera. Sarai ergo primum vocata est   per scin, res, iod. Sublata ergo iod addita et vocata est Sara  . Antea enim dicebatur princeps mea, quia quasi unius familiae mater: postea absolute princeps, omnium gentium princeps futura. Quidam pessime su
Abbreviated transcription (Latin):
inquit puellam hanc coniugem¬
Quod cum audisset lacob absti¬
nentib filiis. ⁊ in pastu peccorum occupatis: siluit
donec reclirent. Et egresso ã emor pr̃e sychem ut
loqueretur ad iacob. Ecce filii eius ueniebant. de

Expanded text:
inquit, puellam hanc conjugeQuod cum audisset Jacob, absentibus filiis, et in pastu pecorum occupatis, siluit donec redirent. Egresso autem Emor patre Sichem, ut loqueretur ad Jacob, ecce filii ejus veniebant de
Abbreviated transcription (Latin):
illa. ⁊ intendit aĩe
cline filie iacob. et
admauit uirginẽ
⁊locutus ẽ sed̾m
sensum uirginis
qũo uirgo dicitur
Si iain dormurit cũ
eaz nisi forte urrgo
hebreur eloquium
an pocius ꝑ cecapitu¬
lacionẽ post comne¬

Expanded text:
. Et intendit animae Dinae filiae Jacob et adamavit virginem, et locutus est secundum sensum virginis. Quomodo virgo dicitur, si jam dormivit cum ea? nisi forte virgo Hebraeum eloquium, an potius per recapitulationem post comme
Abbreviated transcription (Latin):
fidei accepit. unde y̾saac
eicurus erat. non trun
ꝓ deo aliquid perdere
lucrum est. non dampñ
todiss abrahem hoc par¬
tum non suscepiss sed
quia ille in hoc menbro¬
culpam inobediencie.¬
uit. decute ut iste ĩ ho
menbro signum obedi¬
entie scdo acciꝑet. ⁊ nt
ostenderet õbedientes
qnq generare filios ad
Queritur quomodo pue¬
ri incircumtisi qui pactũ
dei irritum ñ fecerunt
s qui eos eircumcidere
neglexerunt ꝑire debe¬
scõm opus s scd originẽ
in pͥmo homine irricm
fecerunt. in quo om̃t p¬
taũm̃t. Nascuntur enim

Expanded text:
fidei accepit, unde et ficiturus erat; nec truncpro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum.todisset, Abraham hoc pactum non accepisset. Sed quia ille in hoc meculpam inobedienvit, decuit ut iste in hoc membro signum obedientiae secundo accepisset; ut ostenderet obedientes quandoque generare filios adQuaeritur quomodo pueri circumcisi qui pactum Dei irritum non fecerunt, sed qui eos circumcidere neglexerunt perire debesecundum opus, sed secundum originem in primo homine irritum fecerunt, in quo omnes peccaverunt. Nascuntur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput lectuli. ꝙ
pꝰquam iurauit ei
filius. securus de peticione adoianit d̾m
conu̾sus ad caput lectuli. sc̃semm uir
deo decditus senectute oppssus si hebat
lectilum positum. ut ip̃e iacentis hĩtus

Expanded text:
ad caput lectuli; » quia postquam juravit ei filius, securus de petitione, adoravit Deum conversus ad caput lectuli. Sanctus enim vir et Deo deditus senectute oppressus, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ẽ uesꝑe sicut nuinc uisitato ciruitu
solis sol fieri. fcactum ẽ aũ mane. eadem
suꝑ t̾ram redeunte. ⁊ alium cdiem incho
rum. Notandum uͦ ꝙ uox. in illo triduo
omnino tenebrosa fuit. que post c̃ata sy¬
dera aliqua luce claruit. decebat ⁊̃ ułdi¬
es a luce inciꝑet. in mane seqñtis. clieitẽ¬
deretur. ut oꝑa dei a luce inchoare. ⁊ in lu¬
ce conpleta ẽẽ significarentur.
in hac uita ꝑ excionem iusticie pectatũ
deseritur. ut in ip̃a inconcussa maneant
quia sic culpam rectitudo eliminat cogi¬
tacionil nr̃e forib assidens. ut sibi aꝑiat᷑
pulsanti. uñ ait moyses tc̃a ẽ lux. ⁊ pau¬

Expanded text:
m est vespere, sicut nunc usitato circumitu solis solet fieri. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoarum. Notandum vero quod nox in illo triduo omnino tenebrosa fuit, quae post creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce inciperent, et in mane sequentis diei tenderent, ut opera Dei a luce inchoata et in lucem completa esse significarentur.in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in ipsa inconcusse maneatur: quia si culpam rectitudo eliminat, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Unde ait Moyses: « Facta est lux; » et pau
Abbreviated transcription (Latin):
istas naturas. ad deficiendum ꝓnas. ad
obecliendũ minus aptas. Notandũ ⁊̃
rium principem alt̾nitatis. qui pͥuꝰ
ab unitate discedit. ⁊ in figͣa biga¬
mine pouitur.⁊ młtoꝵ repͣhensidbi¬
lium

Expanded text:
istas naturas ad deficiendum pronas, et ad obediendum minus aptas. Notandum etirium principem alternitatis, qui primus ab unitate discedit: et in figura bigamiae ponitur et multorum reprehensibilium
Abbreviated transcription (Latin):
itq rathel. Iucducaint mchi domminus. ⁊ exaudi¬
uit uocem meam. dunic mͥ filium. ⁊ idcirco ap¬
pellauit nomen eius dan. Rursumq nomẽ ene
bala concipiens pepit alterum ꝓ quo ait̃ rachel
Conparauit me clñs cum sorore mea.⁊ inualui. uo

Expanded text:
s et exaudivit vocem meam dans mihi filium et idcirco appellavit nomen illius Dan rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rahel conparavit me Deus cum sorore mea et invalui vo
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio ingerũt
de inportune eogi¬
taciones rapere uł
uiolare cupientes.
s manu sc̃e discre¬
tionis debemus
eustodire: ꝙ foris
offerimus ne ma¬
cogitaciones rapi

Expanded text:
sacrificio ingerunt se importunae cogitationes, rapere vel violare cupientes: sed manu sanctae discretionis debemus custodire quod foris offerimus, ne macogitationes rapi
Abbreviated transcription (Latin):
rec̾te offeras. recte aũ non
diuidas : peccasti. recte offer
disc̾natur. Oblata enĩ rec
fie caute negligirus: quo
iudicetur fine nescimus
tatur causa uictutis:

Expanded text:
recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte offertdiscernatur. Oblata enim rectnere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus:tatur causa virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. quia illius risus admi¬
rationis fuit huuis dubita¬
cionis qđ̵ diudicare potuit
qui corda nouit. Negat
cara se risisse. cum deui
nõ poss lat̾e. s forte ho

Expanded text:
rit; quia illius risus admirationis fuit, hujus dubitationis, quod dijudicare potuit qui corda novit. Negat Sara se risisse cum Deum non possit latere, sed forte ho
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓgenies impioꝵ ĩ ipsa
muncli origine fiindamẽ¬
dedicant. dũ in hac uita
q̃ añ ẽ raditẽ cordic plass¬
tarit ut hic ad uotum
floreant. ⁊ a futura gła
arescant. abraam uero ĩ
casulis h̃itabat. qr scĩ hos¬
pites ⁊ peregrinos se onos¬
tunt. expectarites ciuitatẽ hũ¬
te fũ dam̃tũ ⁊ artitex deus

Expanded text:
genies impiorum, in ipsa mundi origine fundamenprimordiis dedicant, dum in hac vita quae ante est, radicem cordis plantant, ut hic ad votum floreant, et a futura gloria arescant. Abraham vero in casulis habitabat, quia sancti hospites et peregrinos se esse cognoscunt, exspectantes civitatem habentem fundamentum cujus artifex Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Moꝵ Iẽ. ysaac ap̃ alienig¬
enam gendem puteos fodit
in quo monenure: ut ĩ hac
ꝑegrinatione cogitationu
ꝓfunda penetremus.⁊ quo¬
usq uere intelligencie aqͣ
redeat inquisitionis manus
ad exhaurienda corclis t̃¬
rena nontorpescat. Alophi
dere conspicurnt: moles¬

Expanded text:
tc. Isaac apud alienigenam gentem puteos fodit: in quo monemur ut in hac peregrinatione cogitationum profunda penetremus, et quosque verae intelligentiae aqua redeat, inquisitionis manus ad exhaurienda cordis terrena non torpescat. Adere conspiciunt, abjec
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. semiuncia est¬
tine. s corrupte siclũ
aureas appendentes siclos duõ¬
et arhillas totidem pondo sic¬
loꝵ .x. Dixitq ad eam. euius
ec filia: Indica mͥ. Est in do¬
mo patris tui locus ad ma¬
uendum. Que respondit. filia
batuelis sum: filii melche
tos ex p̃duatores ꝓtu¬
lit. Aqua enim in ydria
sũia p̾dicatõnis in men¬
sura. otudet ent̾m non
plus caꝑe qͣlu oꝑeortet
capere. ydria in uiua men¬
sura u̾dicationis in oꝑe
Nec solum omnib comi¬
tio eius. s ⁊ camelis. po¬
tum p̾bet. quia u̾bum
uite non solum impisdẽ¬

Expanded text:
nitur, semiuncia esttine, sed corrupte, siclus aureas, appendentes siclos duet armillas totidem pondo sicm. Dixitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia Bathuelis sum filii Melchae, tos ex se praedicatores protulit. Aqua enim in hydria, scientia praedicationis in mensura. Studet enim non plus sapere quam oportet sapere. Hydria in ulna, mensura praedicationis in opere. Nec solum omnibus comitibus ejus, sed et camelis potum praebet, quia verbum vitae non solum pruden
Abbreviated transcription (Latin):
mentis datur. cum cura
carnis quomodo sit hñda
disponitur. ut ex uolun¬
tate non inpendatur.⁊ ex
nec̃titate non negetur. uñ¬

Expanded text:
mentis datur, cum cura carnis quomodo sit habenda disponitur, ut ex voluptate non impendatur, et ex necessitate non negetur; un
Abbreviated transcription (Latin):
Iem. Erant igitur fllii
ualentes litt̾am qui a
duplicem aspiratonem
sonat. in grecum u̾et̾e.
chi grecam addscerurt.
docentes in huius modi
uocabulit ẽẽ aspirandũ.
uñ cham transtulerũt
ꝓ eo qd est han: a quo

Expanded text:
 Erant igitur filii valentes heth litteram, quia duplicem aspirationem sonat, in Graecum vertere, χ chi Graecam addiderunt, docentes in hujusmodi vocabulis esse aspirandum. Unde Cham transtulerunt pro eo quod est Ham, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
pectorib puerorum tuorum
⁊ c̃. sig ea fame pachua defe¬
cerant in t̾ra chanaan. eur
in egypto non defeterant. cũ

Expanded text:
pecoribus puerorum tuorum, » etc. Si ergo ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cordatur. q pͥmogenitus
filioꝵ esau ex filiab eoꝵ
⁊ amalech. ⁊ reliqua seimꝰ
postea regionib ⁊ gentib¬
ydumeorum ex hic uocabu¬
la impotita:
¶eR. Iste ẽ ana qui inuenit
iam num in deserto cum
de hoc capitislo cditputan

Expanded text:
cordatus est, quia primogenitus filiorum Esau ex filiabus earum , Amalech, et reliqua, sciamus postea regionibus Idumaeorum ex his vocabula imposita. Sequitur: Ipse est Ana, qui invenit Iamin in deserto cum de hoc capitulo disputant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. disꝑsus in gentib ꝓfu¬
gus a ierusalem.lxx.gem¬
ens. ⁊ tremens. gemens. do¬
lore amissi. regni tremens
multitudine xp̃iani ꝓpłi
ne occidaris. Maior ẽ siucͥ¬
tas mea ⁊ c̃. culpam exag¬
gerat s suꝑbe confitetur

Expanded text:
etc. Dispersus in gentibus, profugus a Hierusalem. LXX: « gemens et tremens. » Gemens, dolore amissi regni; tremens, multitudine Christiani populi, ne occidaris. « Major est iniquitas mea, » etc. Culpam exaggerat, sed superbe confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
qd ẽ suꝑ omne nomen ⁊ ẽ
accepit quoq anulum
.i. pontificatum fidei. quo tre¬
dencium amime salutis sig¬
no signantur. ⁊ frontib et
cordib nr̃is ꝑ signum cri¬
cis figura et̾ni regis expͥmit᷑
stola immortalitatis. accep̾
quoq torquem auream .i.
intellectum bonum. preco

Expanded text:
quod est super omne nomen, » etc. Accepit quoque annulum, id est, pontificatum fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura aeterni regis imprimitur. stola immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco
Abbreviated transcription (Latin):
cendit pnͣiam sige. uñ
⁊ quinquagesimus pasal¬
mus penicencialis est. si
g̾ comuerterentui: salua¬
rentur: oz cum deus as¬
picit delinquentes nol¬
le ad pñiam conuerci

Expanded text:
enitentiam significat. Unde et quinquagesimus psalmus poenitentialis est. Si ergo converterentur, salvarentur. Sed cum Deus aspicit delinquentes nolle ad poenitentiam converti
Abbreviated transcription (Latin):
herbarum. s aͣntum
renuntiat uisus olp¬
hatus: gustus rẽ com¬
ꝑl pulcram suane olẽ¬
dem. sapore a insipido
Cur gͥ eam musłr tͣnto¬
oꝑe cupierit nescio ⁊
nisi forte p̃p pomi rau¬
tadẽ ⁊ odoris iocũdita.

Expanded text:
herbarum, sed quantum renuntiat visus, olfactus et gustus, rem comperi pulchram, suave olentem, sapore autem insipido. Cur ergo eam mulier tantopere cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritatem et odoris jucundita
Abbreviated transcription (Latin):
uiderurt q ambo sompninum nocte una iuxta
int̾pretacionem congruam sibi. ad quos cum intro¬
isset ioseph mane: ⁊ uidiss: eos tristes sciscitatus ẽ¬
eos cdicens. Cur tristior ẽ hodie solito facies n es

Expanded text:
ideruntque ambo somnium nocte una iuxta interpretationem congruam sibi ad quos cum introisset Ioseph mane et vidisset eos tristes sciscitatus est dicens cur tristior est hodie solito facies ve
Abbreviated transcription (Latin):
altate in quo im¬
melabantur hos¬
tie. ⁊ ianguis ad
basum alus fun¬
debatur in ꝑcetͥ¬
fuit. hot g inqui¬
unt siguificat qds
sac̾dotes manc ĩ mo¬
labant hostias ⁊ ad
ea que sibi a ppło e
lege collat a sunt

Expanded text:
Altare, quo immolabantur hostimarum sanguis ad basem illius fudebatur, in partfuit. Hoc ergo, inquiunt, significat quod sacerdotes mane immolent hostias, et ad ea quae sibi a populo ex lege collata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ci. que ẽ in agro ephron ethei contra manbre in
tra chanaan. quam emit abraliam cum agro
ab ephron echeo in possestione sepulcri. Ibi sepe¬
lierunt eum ⁊ saram uxorem eius. Ibi sepultus

Expanded text:
ci quae est in agro Ephron Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
legem sig̃c. quia qui¬
dem ex illa ꝓcreati
⁊ sub illa poslit ma¬
le intelligendo quo¬
damm se mnebriant
eaq ñ legitie utẽ¬
do infidelitatis opera
pariunt. bona ẽ enun
lex si quis ea legiti¬
me utatur:¬

Expanded text:
legem significat, quia quidam ex illa procreati, et sub illa positi, male intelligendo quodam modo se inebriant; eamque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, si quis ea legitime utatur
Abbreviated transcription (Latin):
.S. fuerunt pꝰ mortem
abel nouisse adam se
uxorem ñ ultra cognitu¬
tum nec filium genera¬
turum. S deo iubente scẽ¬
fegit uotum. ut dei filius
de eo nasce̾cur:⁊ homo re¬
dimeretur. Ue stirpe .i.
capͥm ni astiñ debust. uiste
ante lech nullum legi¬
tur genuisle. post eum
s et fillas:

Expanded text:
. Ferunt post mortem Abel vovisse Adam se uxorem non ultra cogniturum nec filium generaturum. Sed Deo jubente fregit votum, ut Dei Filius de eo nasceretur, et homo redimeretur; stirpe enim Cain nasci non debuit. Unde ante Seth nullum legitur genuisse, post eum s et filias
Abbreviated transcription (Latin):
significat . uiiͦ. clies bapti¬
zamur. omnis caro extͣ arc
ham consumpta est. qr
extxa eccłiam aqua baptis

Expanded text:
significat septimus dies, baptizamur, omnis caro extra arcam diluvio consumpta est; quia extra Ecclesiam aqua baptis
Abbreviated transcription (Latin):
tie pͥus aquas cũ celo crea¬
uit. ⁊ t̾ra. has cum uoluit
lucis gr̃a uenustauit. Et no¬
tandum cum celo duo ele¬
m̃ita mundi c̃ata sunt. Qe¬
bus alia duo inserta sunt
ne tegebant. ut ad illos us
locos ꝑtingerent. uͥ nunc̃¬

Expanded text:
tiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustavit. Et notandum quod cum coelo duo elementa mundi creata sunt, quibus alia duo inserta sunt,ne tegebant, ut ad illos usque locos pertingerent, ubi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mine mi: s magis ausculta qd loquor. agum
trado tibi. ⁊ speluncam que in eo est p̾sentib filiiꝰ
ppli mei. sepeli mortuum tuum. Adorauit abrahã
coram ppło t̾re. ⁊ locutus ẽ ad ephron: circumstan¬
de plebe. Queso ut audias me. dabo pecuniam ꝓ
cium in dex me ⁊ te. s quantum est hoc: sepeli mor¬
disset abraham appendit pe

Expanded text:
 tu magis ausculta quod loquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam prtium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mordisset Abraham, appendit pe
Abbreviated transcription (Latin):
c̃et. Rñdit. ideo illũ
nẽquissime amme
leret. qđ nec digna
eẽt:ꝑ qua aliquid
timeretur. cet̾is au
cuitle ftoieis. suil¬
lam talem ptur¬
bationem cãtere
it atiimum sapien¬
tis. quasi nicha ta¬
le ineor apparet
affectib. s pturba¬
cionem ab eis diffi
dicendom ꝑtrebati

Expanded text:
espondit ideo illum nequissimae animae beret, quod nec digna esset pro qua aliquid timeretur. ceteris autem cuisse Stoicis nullam talem perturbationem cadere in animum sapientis, quasi nihil tale in eorum adpareret adfectibus, sed perturbationem ab eis definidicendam perturbati
Abbreviated transcription (Latin):
non inpedit. et cum sana fide concordat
si aũ et scripture circumstancia trac¬
tari et discrti ñ pot̾. saltem id solũ qd
fides exigit sana. uł p̃sscribit. alliud ẽ

Expanded text:
non inpedit et cum sana fide concordat; si autem et scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
Alłe. Non iussus est abra¬
ham filium occidere. s tri¬
duo adimmolandum ducẽ¬
ut in longitudine tp̃ric tẽp¬
tatio angecetur. ꝑ triduum
enim crescentib curis pater

Expanded text:
atim jussus est Abraham filium occidere, sed triduo ad immolandum ducere, ut longitudine temporis tentatio augeretur. Per triduum enim, crescentibus curis, pater
Abbreviated transcription (Latin):
negociis urgetur. In¬
tus archana conside¬
rat foris onera carna
dubiis semꝑ ad ta¬
bernarulum recur
bensut cum foris
ambigunt. Quid
disponant ad men
tem auasi ad taler¬
naculum redeant¬

Expanded text:
negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnaldubiis semper ad tabernaculum recurrbens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant
Abbreviated transcription (Latin):
rum diebus multis:
heriditatẽ ibi. nͨ spacnira
pedis. s intelligenda e̾ he¬
reditas qͣm deus gratis da¬
turus etat. nou p̾tio empo¬
intelligitur aũ spatium cir¬
ca puteum ad illud emptio¬
abimelech. ⁊ abraham sibi iu¬

Expanded text:
rum diebus multis. haereditatem ibi, nec spatium pedis. Sed intelligenda est haereditas, quam Deus gratis daturus erat, non pretio emntelligitur autem spatium circa puteum ad illud emptioAbimelech et Abraham sibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
ra unius coloris da michi. Si quid g ex albis ⁊ nigͥc
q̃ unius coloris sunt uarium natum fũit meu̾¬
erit. Si quid uriꝰ coloris tuum .Q. rem difficilem¬
non postulo tecum facit natura pecorum ut alba¬
ex albis. ⁊ iigra nascuͣntur ex nigris. Mecum ius

Expanded text:
 unius coloris da mihi. Si quid igitur ex albis et nigris, quae unius sunt, varium natum fuerit, mesi quid vero unius coloris, tuum erit. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut albex albis, et nigra nascantur ex nigris. Mecum jus
Abbreviated transcription (Latin):
n ett pturbatio animi s
iudicium qd̾ irrogatur per¬
catori. crgitauo uero cordit
eius mutandarũ rerum
immutabilis ratio:

Expanded text:
n est perturbatio animi, sed judicium quod irrogatur peccatori: cogitatio vero cordis ejus, mutandarum rerum immutabilis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ucis. creator obtimenꝰ.
lucem dierum proferens.
pruuordiis. lucis noue
nuĩdi parcns originem.
Dui maue iũctum uesꝑi
diẽm uocari p̃cipis. tetrum
chabos illabit᷑. audi p̾ces
cum fletibꝰ: Ne miens grͣ¬
uata crimĩe. uite sit exul
mun̾e. dũ uil ꝑhẽpne cogi

Expanded text:
ucis Creator optime, Lucem dierum proferens, Primordiis lucis novae Mundi parans originem. 2. Qui mane junctum vesperi Diem vocari praecipis, Tetrum chaos illabitur, Audi preces cum fletibus. 3. Ne mens gravata crimine Vitae sit exsul munere, Dum nil pe
Abbreviated transcription (Latin):
partim resident. ip̃a autem
terra ⁊ aqua. informis dñt
mat̾ia. qr oĩa que usdemus
uł existic sumpserunt. exor

Expanded text:
partim resident. Ipsa autem terra et aqua informis dicuntur materia, quia omnia quae videmus, vel ex istis sumpserunt exor
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum qd̃ decimo mñ¬
se apparuerut cacumina
excesserant aque aslutui
dinis. ⁊ quietis. ⁊ glia resu¬
rectionis quam nescunt su¬

Expanded text:
Notandum quod decimo mense apparuerunt cacumina excesserant aquae diluvii, ernae quietis et gloriam resurrectionis quam nescivit s
Abbreviated transcription (Latin):
nomͣ: qͣln. speciem. quem uisum in
reb conditis tenec uiuit an nõ: Si
uiuit: quid agitꝰ Quid imninersi
agit. an miseram an nentrani: uinit¬
est. cum ex illa materia natura hu¬
mane anime fẽa est. irronalis uita ma¬
teria.erat anime ronalis .i. humane

Expanded text:
nomen, quam speciem, quem usum in rebus conditis tenet? uiuit, an non? si uiuit, quid agit? quid confert un gerit, an miseram, an neutram? uiuifest, cum ex illa materie natura humanae animae facta est, inrationalis ergo uita materies erat animae rationalis, id est humanae?
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃es. uasa iniquitatis ar¬
ma eorum. in acchanũ
eorum ne trt̃ anima ĩta
⁊ in conuentu ip̃oꝵ non
desoletur gloria mea qr

Expanded text:
es, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, q
Abbreviated transcription (Latin):
consummatõuem mundi
futuram ꝑ ignem. s tan¬
quani puelle ñ ꝑfecte. ile¬
q enim sciebant qd sõdo¬
mitis igne uastatis inis¬
tum spacium itegrum
remaueret. ⁊ suspicate
sunt dale aliquid fcm qͣ¬
le in temporib noe audi¬
erant.⁊ ad reꝑandum ge¬
nus humanum suꝑstites
se ẽẽ cum pĩe. Et quam¬
uis eis grande eͥmen con¬
cubitus pr̃is grauior inde¬
batur impietas si serua¬
ta castitate spem posteri¬
tatis delerent. Iõ consili¬
um ineunt. ⁊ pr̃is mesti¬
ciam ⁊ rigorem uino mol¬
liunt. ⁊ singulis suigule
noctib suscipiunt ab ig¬
norante conceptũ nec erep
ex pĩe. ⁊ dotum nomen e
redditur filius gñis mei

Expanded text:
consummationem mundi futuram per ignem: sed, tanquam puellae non perfectae, neque sciebant quod, Sodomitis igne vastatis, multum spatium integrum remaneret; et suspicatae sunt tale aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ad reparandum genus humanum superstites se esse cum patre. Et quamvis grande crimen concubitus patris, gravior videbatur impietas, si servata castitate spem posteritatis delerent. Ideo consilium ineunt, et patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et singulis singulae noctibus suscipiunt ab ignorante conceptum, nec repe, et totum nomen etredditur filius populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
Beclictus dñs d̾s
senric̃. Cum sit
deus omniuma gen¬
tium quasi ꝓpͥo uo¬
cabulo ⁊̃ in ipsis
gentib dr deus is¬
rael:. qd̃ est ex bene¬
in pplo gentiumor

Expanded text:
edictus Dominus Deus Sem. » Cum sit Deus omnium gentium, quasi proprio vocabulo etiam in ipsis gentibus dicitur Deus Israel, quod est ex benein populo gentium or
Abbreviated transcription (Latin):
S antea gigantes natos
scͥptura ꝯmemorat. sed
fotte post cuiluuium no¬
uttas gn̾is humani repa¬
randi memorat. q ip̃ cepit¬

Expanded text:
 antea gigantes natos Scriptura commemorat. Sed forte post diluvium novitas generis humani reparandi memoratur, « qui
Abbreviated transcription (Latin):
annorum genuit abram
⁊ p̾ea cum omnib suis
mansit in charam. ⁊ mor¬
tuus ẽ. Et dcm̃ ͤ abre. ut
exiret de charam. ⁊ exi¬

Expanded text:
annorum genuit Abram, et postea cum omnibus suis mansit in Charan, et mortuus est. » Et dictum est Abrae ut exiret de Charan, et exi
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt hebrei ẽẽ sem filiũ
noe ⁊ computacione ostẽ¬
dunt eum usq ad ẜsaac
urixisse. ⁊ om̃s primogeni¬
dos anoeusq ad aaron
pontitices fuisse. Salem
gentium. qr gsia capttis
Ad m̃bra refercur. Cun
bñdh̃c abrahe cirturcis o
⁊ in eo leui. sic ⁊ aaron
de quo postea sacer dociũ
ex quo uitt colligere sa¬
cerdocium eccłie hnͣtis

Expanded text:
aiunt Hebraei esse Sem filium Noe, et computatione annorum ostendunt eum usque ad Isaac vixisse: et omnes primogenitos a Noe usque ad Aaron pontifices fuisse. Salem gentium, quia gloria capitis ad membra refertur. Quoniam benedixit Abrae circumciso, et in eo Levi, et sic Aaron, de quo postea sacerdotium. Ex quo vult colligere sacerdotium Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
inhebuatus dum passus
nuis sui. Tunc nudota ẽ
mortalitas carns uideis
scandalum gentib stul¬
ticia. ip̃is autem uoca¬
tis uudeis .⁊ .G. quasi sem¬

Expanded text:
inebriatus, dum passus; nis sui, tunc nudata est mortalitas carnis. « Judaeis scandalum, gentibus stultitiam, ipsis autem vocatis Judaeis et g
Abbreviated transcription (Latin):
poralia suffic̾e putant. sõ
est gͥ censuc in crimine
s astectus. Cunc̃ta enim
que deus condidi bona
sunt. s qui bonis male
uiu̾e debuit pane moria¬
tut. paup ad requiem la¬
⁊arus ue̾nerat suꝑbum
duitem crutiabãt torm̃¬
ta. uiues tũ abraham
fũat qui lazarum in si¬
erat. qui se puluerem
⁊ cierem ⁊ cum deo lo¬
queretur estirmabat. elua
E pona feriendi sunt
qui ad sumam ñ ꝑficui¬
nt. ⁊ de minims se ex¬

Expanded text:
poralia sufficere putant. Non est ergo sensus in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt. Sed qui bonis male uo vivere debuit, pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum divitem cruciabant tormenta : dives tamen Abraham fuerat, qui Lazarum in sierat, qui se pulverem et cinerem, etiam cum Deo loqueretur, aestimabat. Qua ergo poena feriendi sunt, qui ad summa non proficiunt et de minimis se ex
Abbreviated transcription (Latin):
si suꝑat. quia intelligẽ¬
do. ⁊ ĩenciendo. de incir¬
cuispecto homine ali¬
quid gustat. Modo uero
succumbit. qr degustan¬
do it̃m deficit. quasiergo
uintitur angelus. quan¬
timo comp̾hendit᷑ deut
s notandum ꝙ idẽ uiccꝰ¬

Expanded text:
si exuberat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quantimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem vic
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. quam nondũ
ppłr̃ diuina ꝓmistione
hereclitatem aciepat. et
ibi uitam ducens utiq
in aliena t̾ra erat. ñ solura¬

Expanded text:
natus est, quam nondum populus diuina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
in quos eos iteraret. qui pͦ¬
catis tenebãtur obnoxis he¬
dienm tibiq pec̾c̃ores sig¬
nifitant. duo affecri iuben¬
tar ut duoꝵ ppłoꝵ assump¬
dio signfficetur. teneri . s. ⁊
curtumdate brachiis eiut
eruci secum aftixit. Ipse
enim in corpore suo non
tua. s aliena pec̾ta portauit

Expanded text:
in quo eos liberaret qui peccatis tenebantur obnoxii. Haedi enim ubique peccatores significant. Duo afferri jubentur, ut duorum populorum assumptio significetur. Teneri scilicecircumdatae brachiis ejus,e manuum cruci secum affixit: ipse enim in corpore suo, non sua, sed aliena peccata portabat
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. esan agticola
erat. quia iudens ꝓ
t̾renis deo seruiebeat¬
cui ñ est dc̃m ut es¬
set parꝑ sp̃u. mitis

Expanded text:
fecit. Esau agricola erat, quia Judaeus pro terrenis Deo serviebatcui non est dictum, ut esset pauper spiritu, mitis
Abbreviated transcription (Latin):
furati estis ip̃e est in quo bibit elns meus. et
in quo augurari solet. dmiris meuf pessim¬
am rem fetistis. fecit ille ut iusserat. Et apprehen¬
si ꝑ orclinem locutus est. Qui responderũt. Qua¬
re sic loquitur dominus noster ut serui tui tã¬
rum flagtii cominiserint: Pecumam quam in¬
ueramus in suminitate sactorum reportauimuᷤ
ad te de t̾ra chanaan. ⁊ quomͦ consequens est
ut furati cumus de domo clñ tui. Qui clxit¬
aurum ⁊ sargentum: ucud quemcumq fu̾it
inuentum seruoꝵ tuorum qd̃ queris moriatur
t̾raui ⁊ inebriasti eam qr
in laude bũclictioit hoc
positum ẽ ⁊ donm dei cõ¬
memoratur. apparet hauc
hebriccatem saturitatem
significare. Nam ita mebri

Expanded text:
furati estis ipse est in quo bibit dominus meus et in quo augurari solet pessimam rem fecistis fecit ille ut iusserat et adprehensis per ordinem locutus est qui responderunt quare sic loquitur dominus noster ut servi tui tantum flagitii commiserint pecuniam quam invenimus in summitate saccorum reportavimus ad te de terra Chanaan et quomodo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum erram et inebriasti eam, » quia in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebri
Abbreviated transcription (Latin):
a .in. ad clifferen¬
tiam hominit. qui
faciendus ad yma¬
ginem dei. ⁊ si p̃cep¬
ta seruaret ꝓpetua
immutabilitate
maueret. cetera uͦ
sunt. ut alia aliis¬
in alimoniam cede¬
rent. uł senio de fice

Expanded text:
» etc. Ad differentiam hominis, qui faciendus ad imaginem Dei, et, si praecepta servaret, perpetua immutabilitate maneret. Caetera vero sunt, ut alia aliisin alimoniam cederent vel senio defice
Abbreviated transcription (Latin):
ne ueroꝵ intellec¬
tuum qui de pau¬
cis uerbis cricu¬
tur et sanitate
catholice fider i¬
uui untur potissimum id cliligamus
qid̃ certum apparuerit eum sensisse ꝙ̃
legimus. si ã hoc latet. id certe qd̾ circũ¬

Expanded text:
ne verorum intellectuum, qui de paucis verbis eruuntur, et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum apparuerit eum sensisse quem legimus; si autem hoc latet, id certe quod circum
Abbreviated transcription (Latin):
uxor ducatur filio suo. Iste
corporis sui. In utrac tñ
et cibos possessorib ꝑmittũ¬
tur. quia actualis uite tisus
unicuiq contelitur. ut seru¬
net uirtutum oꝑa ⁊ fructꝰ
uisticie metat inuitam et̾nã

Expanded text:
uxor ducatur filio suo; iste orporis sui. In utramque caet cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, ut seminet virtutum opera, et fructus justitiae metat in vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
clies donec requiescat furor fr̃ris tui. ⁊ cesset ind¬
ignatio eius. oblunscatur q eorum que fecistuĩ eñ.
postea mittam ⁊ adducam te inde huc. Cur utro¬
ꝙ or̾abor filio in una die: uixit quoco rebecca ad
ysaac: dedet me uite mee propter filiat heth. Si
acceferit iatob urorem de stirpe hiunc t̾re nolo

Expanded text:
cos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo
Abbreviated transcription (Latin):
ut fieri sol ꝑ recapi¬
ticlacionem uarra
rum̃ ꝓgrescus de fili¬
is euus ad eum locũ
ꝑueniss qui de len
Ipsuis enim parauin¬
phus ⁊ pͥnceps mili¬
cie. qui ibi iuemora¬
tisunt. ⁊̃ hic memor¬

Expanded text:
ut fieri solet, per recapitulationem narrator cum progressus de filiis eius ad eum locum peruenisset, qui de lentipsius enim paranymphus et princeps militiae, qui ibi commemorati sunt, etiam hic commemor
Abbreviated transcription (Latin):
adũtendum est
mod̾amen orclin¬
atoris. quamuis
clistincta ẽ c̃atura
lignorum a sp̃et̃
rarunri aquarum
ut melementis n¬
umerari non pos¬
sint. qr tũ fixa ra¬
dicib t̾re nectun¬
tur ad eundemdi¬
em uoluit perti¬
stinere

Expanded text:
Advertendum est moderamen ordinatoris: quamvis distincta est creatura lignorum a specie terrarum et aquarum, ut in elementis numerari non possint: quia tamen fixa radicibus terrae nectuntur, ad eumdem diem voluit pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
lium celi ⁊ omninmi
peceorum que sunt
atur rõnem debere do¬
minari irrationabi
uise. serurm a homi¬
uł ad ũsitas fecit. Inicͥ¬

Expanded text:
lium coeli, et omnium pecorum quae sunt atur rationem debere dominari irrationabili vitae. Servum autem homivel adversitas fecit: iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo ht̃: manaim u
sciamus. si qñ int̾prietatũ
in alio loco ponitur. quem
locum sigrificet: ⁊ pulcre
ad frem inriquum tcurus

Expanded text:
in Hebraeo mahanaim ; ut sciamus, si quando interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre ad fratrem inimicum iturus
Abbreviated transcription (Latin):
cum ideo reus fac̃tus
siñ ꝓhibitus tetigiss non peccass. si .n.¬
uenenosam herbam prshiditus tetigeris
pena sequitur. Et si nemo ꝓhibitiss sumlit̃
pecunia. sceo ꝓhibito est peccatum. ꝙ pro¬
hscenti est dampnosum. s cum tangitur. ꝙ.
nec tangi obest. si non ꝓbibetur. nec cuilib
bonum obeclientie ⁊ malum inobedientie
sub dominatione dei. qñ admissum es¬

Expanded text:
cet ideo reus factus esi non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nvenenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similpecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet bonum obedientisub dominatione Dei, quando illud
Abbreviated transcription (Latin):
set ⁊ c̃ similit̾ fides
ritu pͥncipali .u.
sensus corporis quasi
quinc reges subi¬
debellauit quianos

Expanded text:
stice. Similiter fides ritu principali, quinque sensus corporis quasi quinque reges subjidebellavit, quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
Et suit. in sig.
⁊c̃. Quia pͥusqͣm
syderea fierent or¬
do temꝑum null̃
notabatur incli¬
ciis. uł meridiana
ra. sunt gͥ lumi¬
naria insig.⁊ c̃

Expanded text:
Et sint in signa, » etc. Quia priusquam sidera fierent, ordo temporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana ia. Sunt ergo luminaria « in signa,
Abbreviated transcription (Latin):
et .ẽ. In altero ho¬
minis signum obe¬
clientie quam de¬
lebat. In alt̾ro sa¬
cramentum uite
do m̃eretur. lignũ
cliuintcus accrpit
rit qui ex eo man¬
ducaret corpus ei
stsosli sanitate fir¬
maretur. nec ulla
infirmitate uł eta¬
te indet̾ius. ui in
eccasun laberetur:

Expanded text:
ae, » etc. In altero hominis signum obedientiae quam debebat: in altero sacramentum vitae do mereretur. Lignum divinitus accepit, ut qui ex eo manducaret, corpus ejus stabili sanitate firmaretur, nec ulla infirmitate vel aetate in deterius vel in occasum laberetur
Abbreviated transcription (Latin):
Crescite ⁊ multiplicami¬
ni. hõ ut̾rorem cetis ani¬
malib p̃ponttur in sola¬
esum transacte uindicte
⁊ ne parei homines a plu¬
esb uestis opprimantur
et sciant se irrõnabilib

Expanded text:
Crescite et multiplicamini. » Homo in terrorem caeteris animalibus praeponitur, in solatium transactae vindictae, et ne pauci homines a pluribus bestiis opprimantur, et sciant se irrationabilib
Abbreviated transcription (Latin):
lamech. qui utt̃precat᷑
humiliatus significat
deiectionẽ humani gñis
ꝙ p̃uaritante adam cor¬
tust: nec ꝑ legem ue
circumcisionem nec
ꝑ suam iusticiam surg̃e
potuit. donec post .lxx.uii
sione sanginis peccm

Expanded text:
Lamech qui interpretatur humiliatus  significat dejectionem humani generis quod praevaricante Adam corruit, nec per legem, vel circumcisionem, nec per suam justitiam surgere potuit, donec post septuaginsione sanguinis peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
adam uic ad uce denari¬
us numeus insuiuatur
complementum mandato¬
rum in eccłia. in oꝑib fi¬
guratur. cui numero si ad¬
filii noc medio reꝓbato duo¬
deuarius cõsumtnatur qͥ
in patriarchaꝵ. ⁊ appłoꝵ

Expanded text:
Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatorum in Ecclesiae operibus figuratur. Cui numero si afilii Noe, medio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑfectus. cui sep¬
tem eccł̃ie septifor¬
mi sp̃u illumina¬
te. in unã eccłiam
conconantur. noe
p etran aquã ⁊ lig¬
nu lib̾atur familia
euis. sic familia xp̃i
ꝑ baptismũ ⁊ c̃cem

Expanded text:
erfectus, cui septem Ecclesiae septiformi Spiritu illuminatae in unam Ecclesia condonantur. Noe per aquam et lignum liberatur, et familia ejus; sic familia Christi per baptismum et crucem
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nr̃m in sir̃is oꝑi¬
b ⁊ recta uita tanquam¬
distinctos istos .uii. dies¬
post quos debeat quietẽ¬
sꝑare. primo cdie lucem¬
fidei. quando primum

Expanded text:
quisque nostrum in suis oet recta vita tanquamdistinctos istos sex diespost quos debeat quietere: primo die lucemfidei, quando primum
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. Deus aũ nec cando de fessus. nec cessando¬
fesqs. refectus ẽ. s ꝑ scripturam suam ad quie¬
tis desid̾ium suum nos hoctatur dicendo se cliẽ
scĩficatse in quo requieuit. cet̾os enim diesoꝑ¬
is sui non legitur sc̃ificaise. tanqͣm apud ip̃m

Expanded text:
. Deus autem nec creando defessus, nec cessando refectus est: sed per Scripturam suam ad quietis desiderium nos hortatur, dicendo se diem sanctificasse in quo requievit. Caeteros enim dies operis sui non legitur sanctificasse, tanquam apud ip
Abbreviated transcription (Latin):
narratõ ut eam con¬
stet ẽẽ ueratem quã¬
fła in ea sunt. fasi
potiuit quam auder¬
et mentiri apud eũ
que nouerat eum ca¬

Expanded text:
narratio, ut eam constet esse veracem, quafalsa in ea sunt, falli potuit, quam audeet mentiri apud eum quae noverat eum s
Abbreviated transcription (Latin):
Neu̾timini ⁊ emuite uobis porum tritici. Cui dre¬
unuc. Ire non possumus. si fr̃ ñr minimus des
illo absente non audemus uide faciem uiri. ad
que ille responchit. uos scitis qd̃ duos genuerit
michiuxor mea. Egressus est uñus ⁊ clixistis. Bes¬
tia deuorauit eum ⁊ huc usq non comparet.Si
tͣleritis ⁊ istum. ⁊ alicuud ei inua contigerit
deduceris canos meos cum merore ad inferos. Igi¬
tur si intrauero ad seruum tuum pr̃em nr̃m ⁊
puer defu̾it. cum anima illuis ex huiue anima
pendeat: uiderit q eum non ẽẽ nobiscum mori¬
etur. ⁊ deducent famuli tui canos euis cum do¬
lore ad inferos. Ego ꝓpͥe seruus tuus sim. quiĩ
meam hunc recepi fidem. ⁊ spoponcli dicens. Ai¬
si reduxeo eum pet̾ci reus ero omni tp̃i in pat
puero in ministio domini mei.:⁊ puer ascendat
cum fr̾ib suis. Non possum reddire ad patrem
absente pu̾o. ne calamitatis que obpressurata
ẽ pĩem meum testis assistam. so se pot̾at isltra

Expanded text:
ertimini, et emite nobis parum tritici. Cui diximus. Ire non possumus: si frater noster minimus descillo absente, non audemus videre faciem viri. Ad quae ille respondit: Vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea. Egressus est unus, et dixistis: Bestia devoravit eum: et hucusque non comparet. Si tuleritis et istum, et aliquid ei in via contigerit, deducetis canos meos cum moerore ad inferos. Igitur si intravero ad servum tuum patrem nostrum, et puer defuerit cum anima illius ex hujus anima pendeat videritque eum non esse nobiscum, morietur, et deducent famuli tui canos ejus cum dolore ad inferos. Ego proprie servus tuus sim, qui meam hunc recepi fidem et spopondi dicens nisi reduxero eum peccati reus ero in patrpuero in ministerium domini mei et puer ascendat cum fratribus suis non enim possum redire ad patrem absente puero ne calamitatis quae oppressura est patrem meum testis adsistam non se poterat ultra
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb sentib a subtilitate ignis. s ñ in omnib ad
idem ꝑuenit. In u̾su enum ꝑuenit represso calo¬
te usq ad eius lumen. In auclitu usq ad liquid¬
iorem aerem calorem ignis penetrat. In olfatu
tͣnsit aerem purum. ⁊ ꝑuenit ad humidẽm

Expanded text:
omnibus sensibus ad subtilitatem ignis, sed non in omnibus ad idem pertinet, in visu enim pervenit represso calore, usque ad ejus lucem; in auditu, usque ad ejus liquidiorem aerem calor ignis penetrat; in olfactu autem transit aer purus, et pervenit ad humidam
Abbreviated transcription (French):
est cor ne noxia agttemus¬
oculi ne uanitatem uidea¬
mus. aures crecumesden / sũt
de.i obthurande. ne audi¬
ant sanguinem. ⁊ sic in
omnsb sensib celebran

Expanded text:
est cor, ne noxia cogitemuculi, ne vanitatem videamus; aures circumcidendae sunt, id est obturandae, ne audiant sanguinem: et sic in omnibus sensibus celebran
Abbreviated transcription (Latin):
meclietas.⁊ ordina¬
ta integritas. sig¬
uificatur qđ in
medio parodisi
plantatum ⁊ scĩe
uoni ⁊ mali dictũ
q aĩa que debet in
dm̃ excendi. si deo
deserto ad se cõuer¬
sa fu̾it. ⁊ potencia
sua sñ d̾o frui uo¬
luerit. pena seq̃nte
exꝑiendo eliscet
quid sit int̾ bonũ¬
lum quo cecidit
⁊ hoc erit gustasse
de ligno scie boni¬

Expanded text:
medietas et ordinata integritas signatur, quod in medio paradisi plantatum, et scientiae boni et mali dictum: quia anima, quae debet in Deum extendi, si Deo deserto ad se conversa fuerit, et potentia sua sine Deo frui voluerit, poena sequente experiendo discit quid sit intlum quo cecidit; et hoc erit ei gustasse de ligno scien
Abbreviated transcription (Latin):
ydola legimus. inhebreo te¬
raphin scriptum est. ꝙ aqui¬
la figuras uł ymagines ĩ tp̃i¬
hoc aũ iõ lico ut Eiamut
quid iliiudicium utro de¬
raphin sonet:
retur. s ꝑ antripationem
sllo nomme uocatur. quo
pͥea nuncupatus est:

Expanded text:
idola legimus, in Hebraeo theraphim scriptum est, quae Aquila figuras, vel imagines intHoc autem ideo dico ut sciamus quid in Judicum libro theraphim sonet. « retur, sed per anticipationem illo nomine vocatur, quo postea nuncupatus est
Abbreviated transcription (Latin):
fcã in uno menbro signi¬
ficat crrtumcisionem spi¬
ritualem que in corde et
in omnib sensib erchib¬
enda est. Cirtmmieidendũ

Expanded text:
a in uno membro significat circumcisionem spiritualem, quae in corde et in omnibus sensibus exhibenda est. Circumcidendum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ firmam̃tum int̾ aqͣm ⁊ aqͣm qr et
archa in qua erat noe cum filiis suis. firma¬
m̃tum erat. int̾ qͣuas inferiores in quib na¬
tabat ⁊ sr̃iores quib dpluebatur. ħ̃ etas in di¬
luuio ñ deletur. ꝙ ⁊ puricia nr̃a ñ obluuone
t̾gitur de memoria. Meminimus .ii. noc pue¬
ẽ contusio linguaꝵ. in eii qui turrem faciebãt
⁊ fit mane ad  abrabam. s nͨ ista etas sed̾a. ge

Expanded text:
tum est firmamentum inter aquam et aquam; quia et arca in qua erat Noe cum suis, firmamentum erat inter aquas inferiores in quibus natabat, et superiores quibus compluebatur. Haec aetas non diluvio deletur, quia et pueritia nostra non oblivione tergitur de memoria. Meminimus enim nos fuiest confusio linguarum in eis qui turrem faciebant, et fit mane ab Abraham. Sed nec ista aetas
Abbreviated transcription (Latin):
tenã  alis eterna ciuita¬
tem.⁊ tordferas
delicias sunt ama¬
turi.⁊ qͣntũ in seẽ
ambttõne possessuri
fitruram ciuitatẽ
quesituri.⁊ de hu

Expanded text:
t alii terrenam civitatem et mortiferas delicias sunt amaturi, et quantum in se est ambitione possessuri;futuram civitatem quaesituri, et de hu
Abbreviated transcription (Latin):
Extusatur sarai qͥl indo¬
inum pħaonis tͥnsferc
in uita. non solum ĩ
hoc qd nõ inquinatur
corpus nisi mentis con
uiro suo factum est:

Expanded text:
Excusatur Sarai, quae in domum Pharaonis transfertur invita, non solum in hoc quod non inquinatur corpus nec anima nisi mentis consttente viro suo factum est