comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noris: a quo regni grecorum hec hystoria cõ¬
putat annos. Primus pontifex onias iaddi
filius. Seds symeon. ome filius. Tercius ele
t̾auus alter onias. qui iason est appellatus.
fr᷑ oniȩ pͥoris. Nonus menelaus fr̾ iasonis.
Decimus uidas: qui alchimo temꝑtante põ¬
tificatum tudeorũ inuadere. diuino iudicio
destructo. mirabili consensu omniũ pͥmi
sacerdocii acceꝑit dignitate᷑. Spiritaliter
decalogi precepta in fide & deuocione ꝑ¬
fecte inuenitur seruasse. ipsamq legem rȩ¬
lando ab hostium manib primus post pa¬
trem armis defendisse. Qui bene inter fe¬
isse. & feni cibo uesci: quia sanctorum exẽ¬
pla secutus. ipsi enim sunt montes dei. bes¬
t̾iales ꝑ secutorũ mores contempnendo. uitã
deo placitam elegit. & uirtutũ semꝑ uirẽti
pabulo se pauisse optimũ duxit. quatinus
indeficienti anime uictu mitritus. famem
non sentiret ꝑpetuam. Nobis autem hȩc¬
lectio actuum iudȩ ita solũmͦ ꝑficit: si cõ¬

Expanded text:
poribus regni Graecorum haec historia compulit annos, quorum primus pontifex Onias Jaddi filius; secundus, Simeon Oniae filius; tertius, Eletavus, alter Onias, qui Jason est nuncupatus, frater Oniae prioris; nonus, Menelaus, frater Jasonis; decimus, Judas, qui Alcimo tentante pontifificatum Judaeorum invadere, divinoque judicio destructo, mirabili consensu omnium primi sacerdotii accepit dignitatem. Spiritaliter Decalogi praecepta in fide et devotione perfecta invenitur servasse, ipsamque legem zelando ab hostium manibus primus post patrem armis defendisse. Qui vere inter feisse, et feni cibo vesci: quia sanctorum exempla secutus ipsi enim sunt montes Dei, bestiales persecutorum mores contemnendo, vitam Deo placitam elegit, et virtutum semper virenti pabulo se pavisse optimum duxit, quatenus indeficienti animae victu nutritus famem non sentiret perpetuam. Nobis autem lectio actuum Judae ita solummodo proficit, si con
Abbreviated transcription (Latin):
constructo. Alchimꝰ uero aduersus iudam ma¬
chabeum inimicicias gerens. post non multũ
temporis dei ira ꝑcussus interut: ac sic cum õ¬
niũ iudeorũ fauore iude machabeo sacerdo¬
cium decernitur Quȩ quidem omia magis
moralẽ qͣm allegoricũ edificare uidentur intel¬
lectum: cum manifeste designent iustissimũ
indicem. atq eqͥͣssimũ retͥbuterẽ singulis ꝓut
debita eorum postulauerint m̃cedem cõdig¬
nam restituere. hoc est piis ac dm̃ timentib
p̾mia et̾̃na. impiis aũ & peccatorib & blasphe¬
miis penam ignis ꝑpetui. Nec ullꝰ debet sͥ
blandiri ꝓ terrena felicitate. ac presentis ui¬
te prosꝑitate si in peccatis degere uoluit.¬
qui bene agens. ualidis tormentis ac uariis
tribulationib in p̾senti uita coangustatur.
rauit tramite. quia scriptum est. Multe tͥ¬
bulationes iustorum: & de his omnib libe¬
rabit eos dñs. & multa flagella peccatorũ.

Expanded text:
construxit. Alcimus vero, adversum Judam Maconstruxit. Alcimus vero, adversum Judam Machabaeum inimicitias gerens, post non multum temporis ira Dei percussus interiit, ac sic cum omnium Judaeorum favore Judae Machabaeo sacerdotium decernitur. Quae quidem omnia magis moralem quam allegoricum aedificare videntur intellectum animi; manifeste designant justissimum judicem atque aequissimum retributorem singulis, debita eorum postulaverint, mercedem condignam restituere: hoc est, piis ac Deum timentibus praemia aeterna; impiis autem, et peccatoribus, et blasphemis, poenam ignis perpetui; nec ullus debet sibi blandiri pro terrena felicitate ac praesentis vitae prosperitate, si in peccatis degere volubene agens, cum validis tormentis aut variis tribulationibus in praesenti vita coangustatur, raverit tramite; quia scriptum est: Multae tribulationes justorum, et de omnibus his liberavit eos Dominus ; et: Multa flagella pe
Abbreviated transcription (Latin):
iussit ut eis est consuetudo comprehensum eod̃
loco necari. Erat autem in pꝑso loco turris.l.
pectum habebat in preceps: inde in cinerem
deici iussit sacrilegñ. omnib eum ꝓpellenti¬
b ad interitum. & tali lege preuaricatorẽ
legis contigit mori nec terrȩ dari menelaũ.¬
aram dei delicta cominisit. cuius ignis &̾ ci¬
nis erat sanctus. iꝑse in cũis morte dãꝑnatꝰ
est. Nefert autẽ iosephus sicut in suꝑiore
libro ostendimꝰ. qđ filius principis sac̾do¬
tũ onȩ. cum adhuc puerulus defuncto patre
laũ rex int̾fecisset. & pͥncipatum sac̃docii al¬
chimo dedisset non existenti de genere sac̃¬
dotum. s a lysia flexus ut transponet hono¬
rem ab ea familia ad aliam domum. fugit ad
ꝓtholomeũ regem egypti. & honorẽ meruit ab
ipso. ꝙ uxore eius cleopatra. locumq petiit in
iegione eliopolitana. ubi cuutatẽ nominis sui
condidit. templo ad similitudinẽ templi patrii

Expanded text:
iussit ut eis est consiussit ut eis est consloco necari. Erat autem in ipso loco turris quipectum habebat in praeceps. Unde in cinerem dejici jussit sacrilegum, omnibus eum propellentibus ad interitum; et tali lege praevaricatorem legis contigit mori, nec terrae dari Menelaaram Dei delicta commisit, cujus ignis et cinis erat sanctus, ipse in cineris morte damnatus est. Refert autem Josephus, sicut in superiori libro ostendimus, quod filius principis sacerdotum Oniae cum adhuc puerulus defuncto patre laum rex interfecisset et principatum sacerdotii Alchimo dedisset non existenti de genere sacerdotum flexus a Lisia, ut transponeret honorem ab ea jamilia ad aliam domum, fugit ad Ptholomeum regem Ęgypti et honorem meruit ab ipso et uxore eius Cleopatra locumque petiit in regione Eliopocondidit et templum ad similitudinem templi patris
Abbreviated transcription (Latin):
minus mille uiris repente aggressus est ci¬
uitatẽ. &x ciuib ad murũ conuolantib. ad
ultimũ comp̃hensa ciuitate : menelaus fugit
in arcem. Iason uero non parcebat in cede ci¬
uib suis. nec cogitabat ꝓsꝑitatẽ aduersus
cognatos. matum esse maximũ arbitrans hoᷤͤ¬
tium & non ciuiũ se trophea capturũ & pͥn¬
cipatũ quidẽ non oꝑtinuit: finem uero insi
diarũ confusione cepit. & ꝑfugͦ tt̃m abiit in
ammanitẽ. ad ultimũ in exicium sui cõclu¬
sus ab arecha arabum tẏranno. confugiens de ci¬
uitate in ciuitatẽ. omnib odiosus ut refuga le¬
gum & execrabilis ut patrie & ciuium hostis
in egyptũ extrusus est. Et qui multos de patͥa
expulerat. peregre periit: lacedemonas ꝓfectꝰ.¬
Menelaus autem cum apud antiochum̃ eupa¬
torem simili modo ut antea apud antiochum¬
tauit animos antiochi in peccatorem. & sugge¬
rente lẏsia hunc esse causam omniũ malorũ:

Expanded text:
minus mille viris, repente aggressus est ciminus mille viris, repente aggressus est civitatem et civibus ad murum convolantibus ad ultimum adprehensa civitate Menelaus fugit in arcem Iason vero non parcebat in caede civibus suis nec cogitabat prosperitatem adversus cognatos malum esse maximum arbitrans hostium et non civium se tropea capturum et principatum quidem non obtinuit finem vero insidiarum suarum confusione cepit et profugus iterum abiit in Ammaniten ad ultimum in exitum sui conclusus ab Areta Arabum tyrannum fugiens de civitate in civitatem omnibus odiosus ut refuga legum et execrabilis ut patriae et civium hostis in Aegyptum extrusus est et qui multos de patria expulerat peregre periit Lacedemonas profectMenelaus autem cum apud Antiochum Eupatorem simili modo ut antea dtavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum
Abbreviated transcription (Latin):
brietatẽ & moestiam. accensusꝙ animis:
andronicũ purpura exutũ circiunduci per
totam ciuitatem iubet. & eodem loco quo in
oniam impietatem commiserat. sacͥleguĩ uita
pͥuari: dño illi clignam penam retribuente.
Multis autẽ sacrilegiis in templo a lisimacho
comiiissis. menelai consilio. & diuulgata fama.
congregata est multitudo aduersum lisima
uero cm̃em in lysimachũ iecere. Et multi qͥdẽ
uulñati. quidam Autem ꝑstrati: om̃s uero
in fugam conuersi sunt᷑. Ipsum ętiam sacͥ¬
legum secus erarium interfecerunt. De his
erggo cepit uidicium aduersus menelaum
agitari. Et cum uenisset rex tẏrum. ad ipsũ
lomeo multas petunias ad suadendũ regi. Itaꝙ
ptolomeus in quodam atrio positum quasi
refrigerandi gracia regem adiit. & a senten¬
cia deduxit. Et menelaum quidem uniũsȩ
innocentes uidicarentur: morte damꝑnauit.
S cum falsus rumor exisset. tanqͣm uita
excessisset antiochus: assumptis iason non

Expanded text:
brietatem et modestiam, accensusque animo brietatem et modestiam, accensusque animo Andronicum exutum purpura circumduci per totam civitatem jubet, et in eodem loco quo in Oniam impietatem commiserat, sacrilegum vita privari, Domino illi dignam poenam retribuente. Multis enim sacrilegiis in templo a Lysimacho commissis Menelai consilio, et divulgata fama, congregata est multitudo adversum Lysimacvero cinerem in Lysimachum jecere, et multi quidem vulnerati, quidam et prostrati, omnes vero in fugam versi sunt, ipsum et sacrilegum secus aerarium interfecerunt. De his ergo coepit judicium adversus Menelaum agitari; et cum venisset rex Tyrum ad ipsum nelemaeo multas pecunias ad suadendum regi. Itaque Ptolemaeus in quodam atrio positum, quasi refrigerandi gratia, regem adiit, et a sententia deduxit, et Menelaum quidem ab univerinnocentes judicarentur, morte damnavit. Sed cum falsus rumor exisset tanquam vita excessisset Antiochus, assumptis Jason non
Abbreviated transcription (Latin):
cedente sib lisimacho. Quo tenente sacer¬
docium: menelaus antiocho absente propter
sed andas tharsenses. & malotas. ratus accepis¬
se se tempus oportunũ. aurea quȩdã uasa tẽ¬
plo furatus. donauit andronico comiti. quẽ
rex reliquit ad tuendam regionẽ. Uñ cõmotꝰ
onias semor frater euis. quem iason captiuaue¬
rat. arguebat menelaum ꝑ impietate ꝑpetra¬
ta. ipse in loco tuto se continens antiochiȩ. secꝰ
dafnem. Unde menelaus accedens ad andro¬
uicum: rogabat ut oniam interfic̃et. Quicũ
uenisset ad oniam. & datis dext̾ris cum uire¬
uirando. qͣmins esset ei suspectus. suasisset de¬
asilo procede. statim eum ꝑemit: non ueritꝰ
iusticiam. Ob quam causam non solum iudi.
s q alie quoq nationes indignabantur. ce
moleste ferebant: de nece tanti uiri iniusta
alicie locis adierunt. ꝑdentes qđ factium fu¬
erat. Ex hoc cominotus antiocbus usq ad
lacrimarũ effusionẽ. recordatus defiuicti so¬

Expanded text:
cedente sibi Lysimacho: quo tenente sacercedente sibi Lysimacho: quo tenente sacerdotium Menelaus, Antiocho absente, propter secundos Tharsenses et Mallotas, ratus se accepisse tempus opportunum, aurea quaedam vasa templo furatus, donavit Andronico comiti, quem rex reliquit ad tuendam regionem. Unde commotus Onias senior, frater ejus quem Jason captivaverat, arguebat Menelaum pro impietate perpetrata, iDafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut Onian interficeret qui cum venisset ad Onian et datis dextris cum iureiurando quamvis esset ei suspectus suasisset asylo procedere statim eum peremit non veritus iustitiam ob quam causam non solum Iudaei sed et aliae quoque nationes indignabantur et moleste ferebant de nece tanti viri iniusta Ciliciae locis adierunt, prodentes quod factum fuerat. Ex hoc commotus Antiochus usque ad lacrymarum effusionem, recordatus defuncti so
Abbreviated transcription (Latin):
dicis priuia olimpias acta. in qua choreb
eliensis uictor ext̾iait: elii agunt quinquẽ¬
tiale certaen. iiui arnis in medio expletis.
in quib principes anni constituuntur . iiii.
quam olimpiadẽ ifitus praxonidis siue emo¬
nis primus consticuit. Ab hoc tempore gͤca
de temporib hẏstoria uera creditur. Nam
ante hoc ut cuiq uisum est. diũsas senten¬
cias ptulert̃. Hunc enim quinquennalẽ ago¬
nem tunc antiochiis apud tyrum celebrasse
describitur: & ea quȩ deinde cominemorant᷑
de iasone & menelao. postea facta sunt. Iasõ
quidem qui proprium frẽm. hoc est oniam
seniorẽ symonis filium captiuau̾at. a mene¬
lao hoc est onya iuniore. qui dionimꝰ fuit.
accusatus apud regem. atq deceptus: pro¬
fugus in ammanitẽ expulsus est regionẽ.
Menelaus autem pͥncipatum quidem oꝑti¬
nuit. s de pecumis pro pontificatu regi ꝓ¬
missis nichil agebat. Ob quam causam si¬
militer & ipse remotus est a sacerdocio. suc¬

Expanded text:
m, prima Olympias acta est, in qua Choroebus Heliensis victor exstitit. Helii agunt quinquennale certamen, quatuor annis in medio expletis, in quibus principes annui constituuntur quatuor; quam olympiadem Iphicus filius Praxonidis sive Aemonis primus instituit. Ab hoc tempore Graeca de temporibus historia vera creditur: nam ante hoc, ut cuique visum est, diversas sententias protulerunt. Hunc enim quinquennalem agonem tunc Antiochus apud Tyrum celebrasse describitur, et ea quae deinde commemorantur de Jasone et Menelao postea facta sunt. Jason quidem, qui proprium fratrem, hoc est, Oniam seniorem, Simonis filium, captivaverat, ab Menelao, hoc est, minore Onia, qui binominis fuit, accusatus apud regem atque deceptus profugus in Ammanitem expulsus est regionem. Menelaus quidem principatum obtinuit, sed de pecuniis pro pontificatu regi promissis nihil agebat, ob quam causam similiter et ipse remotus est a sacerdotio, suc
Abbreviated transcription (Latin):
atq transgressorum legis dei: non alle¬
goriam aliquã ad edificationẽ utilem
nobis ingerit. s ꝑ hololor isto tempore
imitatores facinoris sui plures inuenit:¬
cum hũ qui in ȩcclesia populo đi. &
sanguini fili eius unigeniti redemptoris ꝑre¬
ponuntur. deserta eiuangelii doctrina. & ue¬
ra religione a cultu umiꝰ di qui ibi cõmendat᷑
torum attendentes fauorem: multos secum
trahunt ad ꝑdicionẽ. Isti ꝑfecto scđ̾m̃ apłm¬

Expanded text:
atque transgressorum legis Dei non alleatque transgressorum legis Dei non allegoriam aliquam ad aedificationem utilem nobis ingerit, sed, proh dolor! isto tempore imitatores facinoris sui plures inveniuntur, hi qui in Ecclesia populi Dei et sanguine ejus Filii unigeniti redempta praeponuntur, deserta Evangelii doctrina et vera religione, a cultu unius Dei qui ibi commendaturtorum attendentes favorem, multos secum trahunt ad perditionem. Isti profecto secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare grecorũ. Rogauerunt &ͦ eum
ut ꝑmuteret eis edificare gymnasium ie¬
rosolimis. Eumq concessisset: circumcisio¬
nem suam uelauerunt. ut non apparerẽt
in denudatione grecis esse dissimiles. ce¬
teraq omnia relinquentes quȩ illis mos
patrius imponebat. aliarum facta gen¬
tium ritusq sequebantur. Hec iosephus.
S miror quomͣ ipse onĩa defuncto. dicac
antiochum fratri iasonis sac̃dociũ con¬
tulisse. cum hec hẏstoria huic natracioĩ
non concordet. sicut in consequentib de¬
monstrabit᷑. Deniq antioc hus epyphanes
cum de regione ꝑtholomeorũ. quam su¬
bito inuaserat. senatus precepto recessis¬
set: iudeam uenit. ibiq iħu qui & lason
fratri oniȩ pontificatum tradidit. quode¬
inde expulso. omam cognomento mene¬
laum successorem ei dedit. Itaq ob sacer¬
docii dignitatẽ orta sedicione interꝰ pͥn¬
cipes: ingentiũ miseriarũ semina pul¬
lularunt. Hec ergo factio suꝑborum

Expanded text:
leges observare Graecorum. Rogaverunt ergo eum leges observare Graecorum. Rogaverunt ergo eum ut permitteret eis aedificare gymnasium Jerosolymis: cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt ut non apparerent in denudatione Graecis esse dissimiles; caeteraque omnia relinquentes quae illis mos patrius imponebat, aliarum facta gentium ritusque sectabantur. Haec Josephus. Sed miror quomodo ipse Onia defuncto dicat Antiochum fratri Jasonis sacerdotium contulisse; cum haec historia huic narrationi non concordet, sicut in sequentibus demonstrabitur. Denique Antiochus Epiphanes cum de regione Ptolemaeorum, quam subito invaserat, senatus praecepto recessisset, in Judaeam venit; ibique Jesu, qui et fratri Oniae, pontificatum tradidit. Quo denique expulso, Oniam, cognomento Menelaum, successorem ei dedit; itaque ob sacerdotii dignitatem orta seditione inter principes, ingentium miseriarum semina pullulaverunt. Haec ergo facta superborum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iosephus ita narrat. ꝑ idem tempus de¬
functo onia principe sacerdotũ. fratries
antiochus sacerdocii contulit pͥncipatua.
Nam filius quem onias reliquerat: adhuc
infans erat. Demonstuimꝰ autẽ singula in
loco propͥo quȩ ad hunc puerũ ꝑtinere ui¬
debantur. Ihuuero nam hic frater erat
oniȩ. p rincipatũ sacerdocui tex abstulit ira¬
tus. & dedit iuniori fratri eorũ noie onie.
principatus sacerdocii sicut prediximus
ꝑuenit. & ihc̃ quidem iasonem se nomina
uit. Onias autem. menelaus est mincuꝑatꝰ
Sedicionẽ itaq ꝑrius princeps sacetotũ
ihe. aduersus menelaum concitauit: & di¬
uisa in hutrumq populi multitudine. p
parte menelai. filu tobie consisteb. t. p̃o¬
puli uero pars plurima: iasonem adiuua¬
bat. Unde laborantes menelaus & filu
tobie. ad antiochũ discesserunt. ad noti¬
ciam eius producentes. qđ uellent patͥas
relinquere leges. & conũsationem & mores

Expanded text:
hoc Josephus ita narrat : Per idem tempus dehoc Josephus ita narrat : Per idem tempus defuncto Onia principe sacerdotum, fratri ejus Antiochus sacerdotii contulit principatum, nam filius quem Onias reliquerat adhuc infans erat. Demonstrabimus autem singula in loco proprio, quae adhuc puerum pertinere vierat. Jesu vero, qui frater erat Oniae, principatum sacerdotii rex abstulit iratus, et dedit eum juniori fratri eorum nomine Oniae. principatus sacerdotii, sicut praediximus, pervenit. Et Jesus quidem Jasonem se nominavit, Onias autem Menelaus est nominatus. Seditionem itaque prius princeps sacerdotum Jesus adversus Menelaum concitavit, et divisa in utrumque populi multitudine, pro parte Menelai filii Tobiae consistebant, populi verbo pars plurima Jasonem adjuvabat. Unde laborantes Menelaus et filii Tobiae ad Antiochum discesserunt, ad notitiam ejus producentes quod vellent patrias relinquere leges, et conversationem et mores
Abbreviated transcription (Latin):
annuisset. & obtinusset pͥncipatũ: statim
ad gentilem ritum contͥbules suos transfer¬
re cepit. Et amotis his quȩ humanitatis cau¬
sa uideis a regib fuerant constituta. ꝑ ioh̃m
patrem eupolemi. qui apud romanos de a¬
inicicia & societate functus est legatione.
legitima cuuũ iura destituens. praua institu¬
ta sancibat. Et enum ausus est sub ipsa arce
gymnasiũ constituere: & oꝑtimos quosq e¬
phoeborũ in luꝑanarib ponere. Erat autẽ
hoc non miciũ s incrementũ qđ dã. & pro.¬
fectus gentilis & alienigene conũsationis.
propter impii & non sacerdotis iasonis ne¬
phariũ & in auditũ scelus. ita ut sacendotes
non iam cura altaris officia dediti essent: s
contempto templo & sacrificiis neglectis. fes¬
tinarent participes fieri palestre. & prebiti¬
onis eius iniuste. & in exerciti᷑ disci. & pat᷑¬
os quidem honores nichili habentes. gͥcas
glorias optimas arbitrabant᷑. & reliqͣ.De¬

Expanded text:
agnovisset et obtinuisset principatum statim agnovisset et obtinuisset principatum statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam civium iura destituens prava instituta sancibat etenim ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque ephoeborum in lupanaribus ponere erat autem hoc non initium sed incrementum quoddam et profectus gentilis et alienigenae conversationis propter impii et non sacerdotis Iasonis nefarium et inauditum scelus ita ut sacerdotes iam non circa altaris officia dediti essent sed contempto templo et sacrificiis neglectis festinarent participes fieri palestrae et praebitionis eius iniustae et in exercitiis disci et patrios quidem honores nihil habentes graecas glorias optimas arbitrabantur q
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersorũ ipse est. Quod autem omas
offerens hostiam salutarem ꝑ salute uiri.
saluauit ipsum helyodorũ multa caligine
curumfusum : significat qđ miscdia redẽpto¬
ris nostri sepe in gratis & in meritis confert
beneficium conuersionis: qͣtinꝰ ꝑ eius grãm
qui semet ipsum optulit hostiam salutarẽ
ꝑ munch peccatis. exuantur errorib sius. &
liberentur a potestate sathane. cuius neqͥcia
quondam captiuati erant. ad ipsius uolun¬
tatem: ut referant gracias redemptori suo.
& laudem eiꝰ predicent in unuũsa terra.
ed post seleuci uite excessum. cũ cȩpiꝰ¬
set regnum antiochus qui nobilis ap¬
pellabatur. ambiebat iason frater onie sũ¬
mum sac̃dociũ adito rege. ꝑmttens ei argẽ¬
ti talenta .lxͣ. &. cctͣ. ꝙ ex rẽditib alus talenta
.lxxxͣ. Suꝑ hec promittebat ꝙ alia .c.l. si pote ᷤ¬
tãti eius concederetur gym̃nasiũ. & ephoebi
am ibi constituere. q eõs qui in ierosoliis
erant antiochenos scrib̾e. Quod cum rex

Expanded text:
universorum ipse . Quod autem Onias, offerens hostiam salutarem pro salute viri, salvavit ipsum Heliodorum multa caligine circumfusum, significat quod misericordia Redemptoris nostri saepe ingratis et immeritis confert beneficium conversionis, quatenus per ejus gratiam qui semetipsum obtulit hostiam salutarem pro mundi peccatis, exuantur ab erroribus suis et liberentur a potestate Satanae, cujus nequitia quondam captivi erant ad ipsius voluntatem, referant gratias Redemptori suo et laudem ejus praedicent in universa terra.  Post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiochus, qui nobilis appellabatur, ambiebat Iason, frater Oniae, summum sacerdotium, adito rege, promittens ei auri talenta LX et CCC et ex reditibus aliis talenta LXXX, super haec promittebat et alia CL, si potestati eius conan sibi constituere et eos qui in Hierosolymis erant Antiochenos scribere quod cum rex
Abbreviated transcription (Latin):
afficiunt. at ille nequaqͣm ꝑ se aliqͥd lo¬
quens. s nec eos quidem qui circum stec̾ant
deprecans: easdem uoces pari obstinatiõe
& c̃lamore repetebat. T unc pͥncipes intel¬
neq preces. neꝙ lacͥmas fudit: s eandẽ
uoce miserabilit̃. & cum quodã ululatue¬
mittens: ꝑ singula pene uerba referebat. ad¬
dens ȩtiam hoc. ue ue. ierosolimis. Hec gͦ om¬
seruos summi patrisfamilias qui ad eam ab
illo missi sunt. conuiciose tractabant atq inite¬
rimebant. Nouissime uero ipsum int̾ficien¬
tes heredem. extra castra ꝑiecerunt. Unde ip¬
se dns in euuangelio inc̾repans incredulã ci¬
uitatẽ: ait. Ierusalẽ. ierłm̃. quȩ occidis ꝓphas.
ꝙ lapidas eos qui ad te missi sunt: quociens

Expanded text:
afficiunt; at ille nequaquam pro se aliquid loafficiunt; at ille nequaquam pro se aliquid loquens, sed nec eos quidem qui circumsteterant deprecatus, eas denuo voces pari obstinatione et clamore repetebat. Tunc principes intelneque preces, neque lacrymas fudit, sed eamdem vocem miserabiliter et cum quodam ululatu emittens, per singula pene verba proferebat, addens et hoc: Vae, vae Jerosolymis. Ergo omservos summi patrisfamilias, qui ad eam ab illo missi sunt, cum irrisione tractabant atque interimebant. Novissime vero ipsum interficientes haeredem, extra castra projecerunt. Unde ipse Dominus in Evangelio, increpans incredulam civitatem, ait: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas et lapidas eos qui ad te missi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur: prodigiosus apparuit uisus. & fi¬
dem pene excedens. qđ uere falsum puta¬
retur. nisi oculorũ fidem confirmasset ma¬
lorum consecuta ꝑnicies. Et enim ꝓꝑe solis
occasum. uisi sunt currus & quadrige in
omni regione ꝑ aerem ferri. & armatorũ
cohortes misceri nubib & urbes circiumda¬
ri agminib inꝑuisis. In alia itidem die fes¬
to. qui pentecosten appellatur. noctu sacer¬
dotes ingressi templum ad ministeria ex
more complẽda pͥmo quidẽ motus quos¬
dam strepitusq senserunt: dem̃n uoces su¬
bitas audiunt dicentes. migremꝰ hinc. Ad¬
ditur etiã his aliud t̾ribilius. Et enim̃ qͥdã
ananie filiꝰ iħc noie. uir plebeius & rusticꝰ.
abundantia ꝑduraret. in die festo taberna¬
te. uox ab occidente. uorx a qͣtuor uentis. uox
ter die ac nocte ꝑ omnes plateas circumiens.
lo uiri. uelut infesti presagii indignatione
commõti. correptũ hominẽ multis ũberib

Expanded text:
vocatur, prodigiosus apparuit visus, et fivocatur, prodigiosus apparuit visus, et fidem pene excedens. Quod vere falsum putaretur, nisi oculorum fidem confirmasset, malorum consecuta pernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum, ad minmore complenda, primo quidem motus quosdam, strepitusque senserunt, tum deinde voces subitas audiunt dicentes, Migremus hinc. Additur etiam his aliud terribilius. Etenim quidam Ananiae filius Jesus nomine, vir plebeius, et rusticus, abundantia duraret, in die festo Tabernate, uox ab occidente, uox a IIII uentis, uox ter die, noctuque per omnes plateas circuiens es viri, velut infausti prodigii indignatiocommoti, correptum hominem multis verberibus
Abbreviated transcription (Latin):
aunũ. S & ante excidii tempꝰ ac belli cũ
ad diem festum ar imoꝵ conuenirent .uiii.
die m̃sis xanctici. qui est aprilis. noctistẽ¬
pore hora nona tantus luminis fulgor a¬
ram templũ ꝙ circumdedit. ut putarent
om̃s diem clarissimũ factũ. & ꝑmansit spa¬
cium hore dimidiȩ. Qđ imꝑitis qͥdẽ & ig¬
quosq doctores non latuit exiciale porten¬
tum. In eadem quoq festiuitate uitula sa¬
crificiis ad mota. & aris assistens. inter ipsa ᷤᷤ¬
imnstrorũ manus ȩnixta est agnam. S
& ianua int̃ioris edis quȩ respiciebat orien¬
tem. cum esset aȩre solido induta. ac ꝑ inde
inmensi ꝑond̾is. quȩ uix .xx. uiris summno
conatu imꝑellentib clauderetur. ferreis qͦq
uectilib & seris munita. ac pessulis in altũ
demissis teneretur obstricta. repente hora
& transacto die festo post aliquos dies pͥma
& uicesima die artemisii. qui maiꝰ apud no ᷤᷤ

Expanded text:
annum. Sed ante excidii tempus ac belli, cum populi annum. Sed ante excidii tempus ac belli, cum populi ad diem festum Azymorum convenerunt, octava die mensis Antiochi, qui est Aprilis, noctis tempore, hora nona, tantus luminis fulgor aram templumpque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum; et permansit spatio horae dimidiae, quod imperitis quidem et igquosque doctores non latuit exitiale portentum. In eadem quoque festivitate vitula sacrificiis admota, et aris assistens, inter ipsas ministrorum manus enixa est agnam. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat ad orientem, cum esset aere solido induta, ac perinde immensi ponderis, quae vix viginti viris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur obstricta, repente hora et transacto die festo, post aliquot dies, prima et vicesima die mensis Artemisii, qui apud nos Maius
Abbreviated transcription (Latin):
.XI. ꝑ aera equites discurrentes. auratas stolas
habentes. & hastis quasi cohortes arinatas.
& cursus equorũ ꝑ ordinẽ digestos. ꝙ cõgres¬
siones fieri cõminus. & scutorũ motus. &
galeatorũ multitudinẽ gladiis districtis. &
telorum iactus. & aureorũ armorũ splendo¬
rem. omnisq generis loricatũ. Quaꝑpter
om̃s rogabant in bonũ monstra conũt: &¬
reliqͣ. Porͣtenta ergo aliqͣndo porteut᷑
prosꝑa: aliqͣndo uero prefigurant adũsa. S
semꝑ iuxt̾a id qđ summꝰ arbit̾ singulis reb
aut temꝑib conuenire diiudicat. Nec mi¬
rum qd̾ in machabeoꝵ temꝑib. equites ar¬
matas stolas habentes. & hastis armate co¬
hortes ꝑ aerem discurre uisi. ac armorũ au¬
reoꝵ splendor fulgens. adũsitatẽ prenuncia¬
re futurã & cladem uideis inuenitur. cum
prefulgens gladio similis ꝑ omnia immi¬
nere desuꝑ ciuitati. & cometes precerea exi¬
cialib flaminis ardere ꝑ totum uisus est

Expanded text:
 aera equites discurrentes auratas stolas habentes et hastis quasi cohortes armatas et cursus equorum per ordines digestos et congressiones fieri comminus et scutorum motus et galeatorum multitudinem gladiis destrictis et telorum iactus et aureorum armorum splendorem omnisque generis loricarum quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti etc. Portenta ergo aliquando portendunt prospera, aliquando vero praefigurant adversa: sed semper juxta id quod summus arbiter singulis rebus ac temporibus convenire dijudicat. Nec mirum quod in Machabaeorum temporibus equites, auratas stolas habentes, armatae cohortes per aerem discurrere visae, ac armorum aureorum splendor fulgens adversitatem praenuntiare futuram, et cladem Judaeis venturam, cum praefulgens gladio per omnia imminere desertae civitati, et cometes praeterea exitialibus flammis ardere per totum visus est
Abbreviated transcription (Latin):
bus habitabant ascendere scaphas. quas
nullis immiciciis inter eos subiacentibus.
Scdm cominune itaq decretum ciuitatis.
& ipsis adquiescentib. pacisꝙ causa nich
suspectum habentib. cum in altum pro¬
cessissent. submerserunt non minus ducen¬
tos. Quam crudelitatẽ iudas in suȩ gentis
homines factam ut cognouit: ꝑrecepit ui¬
ris quierant cum iꝑso: & inuocato iusto iu¬
dice deo. uenit aduersus int̾fectores fr̃m. Et
portum quidẽ nocte succendit. scaphas ea¬
ussit: eos autem quiab igne refugerant. gla¬
scriptura narrat. habitatores fuere opꝑid
palestine. qđ diciturꝰ iorpe. & est mariti¬
mum in tribu dan constitutum. & ut de ge̾¬
tilium fabulis aliquid constringam. ibi
usꝙ hodie saxa monstrantur precelsa. in
litore maris sita. in quib andromeda reli¬
gata. persei quondam uiri sui fertur libe¬

Expanded text:
ibus habitabant ascendere scaphas quas ibus habitabant ascendere scaphas quas nullis inimicitiis inter eos subiacentibus secundum communem itaque decretum civitatis et ipsis adquiescentibus pacisque causa nihil suspectum habentibus cum in altum processissent submerserunt non minus ducentos quam crudelitatem Iudas in suae gentis homines factam ut cognovit praecepit viris qui erant cum ipso et invocato iusto iudice Deo venit adversus interfectores fratrum et portum quidem noctu succendit scaphas exusit eos autem qui ab igne refugerant glanarrat Scriptura, habitatores fuerunt oppidi Palaestinae quod dicitur Joppe, et est maritimum in tribu Dan constitutum: et ut de gentilium fabulis aliquid perstringam, ibi usque hodie saxa monstrant praecelsa, in littore maris sita, in quibus Andromeda religata, a Perseo quondam fertur libe
Abbreviated transcription (Latin):
Et cet̾a. Mensis ille qui apud grecos dr᷑
dioscori. idem est qui apud latinos uoca¬
tur uinius. Huic ergo mensi geminoruo
li iclest castor & pollux: grece dioscor uo¬
cantur. Cuius rei testis est urbs colcorum:
gis facta. ex eorum nomine dioscori cogno¬
minata est. Nam dioscori pulchri ategen¬
iudeorum coactus. antiocho ꝑsuasit cum
iudeis pactum inire. demonstrat hostes
ecclesiȩ uircute diuina sepe suꝑatos. Et li¬
cet non uoluntate tamen nȩcessitate illi
cum hoc quod uolunt. ad effectum ꝑdu¬
cere non possunt. Anno centesimo lb¬
.Uiͦiͦi. xandic mensis quinta decina. Mise¬
runt autem etiam romã epłãm ita se ha¬
bentem. Quintus memimus. & titus ma¬
nilius legati romanorũ: populo iudeoꝵ
athenenses ipse est. qui apud nos aprilis
nuncuꝑatur. & apucĩ hebreoĩ nisan: apud
quos iuxta legis preceptum idem mensis
primus est in mensib anmi: in quo etiam¬
& pascha celebrant.
oppitȩ uero tale quoddam flagicium
ꝑpetrarunt. Rogauerunt iudeos cum qͥ¬

Expanded text:
 etc. Mensis ille, qui apud Graecos dicitur Dioscorus, idem est qui et apud Latinos vocatur Junius. Huic ergo mensi Geminorum  id est Castor et Pollux, Graece Dioscori vocantur. Cujus rei testis est urbs Collorum gis fracta, et eorum nomine Dioscori cognominata est. Nam Dioscori plerisque auJudaeorum conductus, Antiocho persuasit cum Judaeis pactum inire, demonstrat hostes Ecclesiae virtute divina saepe superatos, et licet non voluntate, tamen necessitate illi cedere, cum id quod volunt ad effectum perducere non possunt. Anno centesimo octavo xandici mensis quintadecima miserunt autem etiam Romani epistulam ita se habentem Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum populo Iudaeorum Athenienses ipse est qui apud nos Aprilis nuncupatur et apud Hebraeos Nisan, apud quos, juxta legis praeceptum, idem mensis primus est in mensibus anni. in quo etiam Pascha celebrant. oppitae vero tale quoddam flagitium perpetrarunt rogaverunt Iudaeos cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
mit.Huius loci & suꝑior liber meminit.
ubi & uideorum in sabbati quiete interfectio:
& apollonii nequicia simul & int̾itꝰ eius ꝑ iudã
narratur. Qd autem antiochus preceꝑit apol¬
lonio om̃s ꝑfecte etatis interfic̾e. mulieres ac
iuuenes uendere : significat qđ antiquus hos¬
t̃is eorum necẽ maxime meditatur. quos ꝑfec¬
tos in religione xp̃iana esse cognouerit. Eos
autem qui molles atq instabiles sunt. de qͥbꝰ
scriptũ est. stultus ut luna mutat᷑: ipsos uari¬
is errorib imꝑlicatos ꝑ diuersa uicia uentilã¬
do de terra ecclie separans. in ꝓfundũ scelerũ
ꝓcul iactat. Iudas autem machabeus. qͥ
decimꝰ fuerat. secesserat in desertũ locũ: ibiq
inter feras uitam in montib cum suis agebat.
& feni cibo uescentes demorabantur ne parti¬
cipes essent coiqͥnationis. Quomͦ autem iu¬

Expanded text:
Hujus loci et superior liber meminit, ubi et Judaeorum in sabbati quiete interfectio et Apollonii nequitia simul et interitus ejus per Judaeam narratur. Quod autem Antiochus praecepit Apollonio omnes perfectae aetatis interficere, mulieres ac juvenes vendere, significat quod Antiochus hostis eorum necem maxime meditatur quos perfectos in religione Christiana esse conspexit; eos autem qui molles atque instabiles sunt, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , ipsos variis erroribus implicitos per diversa vitia ventilando de terra Ecclesiae separans, in profundum scelerum it Iudas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis sed
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ salomonẽ. & cȩc̃os sanctos in tẏpo aduentꝰ
sui: sic antixp̃c pessimum regẽ antiochuͦ. qͥ
sanctos ꝑsecutus est. templumq uiolauit. rec¬
te typum sui habuisse credendus est. Cũꝙ
appositus esset contra iudeos: misit odiosum
principẽ apolloniũ cum exercitu xͣx. & duob
milib precipiens ei om̃s ꝑfecte etatis int̾fic̃e:
mulieres ac iuuenes uendere. Qi cum uenisset

Expanded text:
praemisit Salomonem et caeteros sanctos in typum adventus praemisit Salomonem et caeteros sanctos in typum adventus sui, sic Antichristus pessimum regem Antiochum, qui sanctos persecutus est templumque violavit, recte typum sui habuisse credendus est. Cum autem appositus esset contra Judaeos, misit odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti et duobus millibus, praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere, mulie
Abbreviated transcription (Latin):
IS ita gestis: suspicatus est rex societa¬
tem deserturos iudeos. & ob hoc ꝓfectꝰ
ex egypto efferatis animis. ciuitatẽ quidẽ
arinis cepit. iussit autẽ militib interficẽ. uec
parcere occursantib. & ꝑ domos ascendentes
trucidare. Fiebant ergo cȩdes iuuenũ ac seni¬
orum. mulierũ & natorum exterminia: uͥgi¬
iasonis imꝑioꝵ & sacrilegorum interitu. cõ¬
memorata insuꝑ signorum & ꝑdigiorũ in ae¬
re uisione. ad narrationis ordinem rediit. ħ
est ad antiochi epyphanis profectionẽ de
egypto. qui irritatus inde eo qđ senatus
precepto de regione ꝑtolomeoꝵ. quã su¬
bito inuaserat iussus est recedere. efferatis
animis iudeam uenit. sicut in suꝑiore libro de¬
monstratũ ͤ  ciuitatẽ ierłm armis cępit. gentẽq
multauit. templũ spoliauit. & multa nepharia
ui ipsa terra cominisit. Qd̃ autẽ antiochus ip̃e.
antixp̃i figurã preferat: sanctorũ patrũ tͣ¬
dicione manifestissimũ est. quia sicut saluator

Expanded text:
is ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum ac seniorum mulierum et natorum exterminia virgiJasonis impiorum et sacrilegorum interitu, commemorata insuper signorum et prodigiorum visione in aere, ad narrationis ordinem rediit, hoc est, ad Antiochi Epiphanis profectionem de Aegypto, qui irritatus inde, eo quod senatus praecepto de regione Ptolemaeorum, quam invaserat, jussus est recedere, efferatis animis in Judaeam venit, sicut in superioribus demonstratum est, et Jerusalem armis cepit gentemque mulctavit, templumque spoliavit, et multa nefaria in ipsa commisit. Quod autem Antiochus ipsius Antichristi figuram praeferat sanctorum primum traditione manifestissimum est: quia sicut Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ pontificis. quem sequentia istius libri
narrant. ad antiochũ epyphanẽ ħ est nobi¬
lem. ꝓꝑter ambitionẽ summi sac̾docii conuo¬
lasse. eiꝙ ꝑsuadere ut gentilẽ ritum ieroso¬
limis inftitueret. Populus qui est ieroso¬
limis. & in iudea. senatusq & iudas. aristobo¬
lo magistro ꝑtholomei regis. qui est de ge¬
nere christorum sacerdotum. ꝙ his qui in e¬
gypto sunt iudeis salutem & sanitatẽ A¬
ristobolus hic nacione fuit iudeus. s per¬
ypateticus phylosophꝰ esse agnoscitur: qui
ad phylometorẽ ꝑcholomeum explanatio¬
nam in moysen cõmentarios scripsit. ut cro¬
nogͣphi ꝓdunt. quo ȩciam tempore syriȩ &
asie regnabat antiochus epyphanes:
De magnis periculis liberati. magnifi¬
ce gracias agimꝰ ipsi. ut pote qui adũsus ta¬
lem regem dunicauimꝰ. Ipse enim ebullire
fecit de ꝑside eos. qui pugnauerunt contra
scãm cuutatẽ. Nam cum in ꝑside essec dux
ipse. & cum ipso inmensus exercitus: cęcidit

Expanded text:
niae pontificis, quem sequentia istius libri narrant ad Antiochum Epiphanem, hoc est nobilem, propter ambitionem summi sacerdotii convolasse, eique persuadere ut gentilem ritum Jerosolymis institueret. Populus qui est Jerosolimis et in Iudea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptholomei regis, qui est de genere christorum sacerdotum, et his, qui in Ęgypto sunt Iudeis, salutem et sanitetem. ristobolus hic natione fuit Judaeus, sed Peripateticus philosophus esse agnoscitur, qui ad Philometorem Ptolemaeum explanationum in Moysen Commentarios scripsit, ut chronographi produnt, quo et tempore Syriae et Asiae regnabat Antiochus Epiphanes. De magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos nam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exercitus cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
micide truculentissim condignã reatus sui
ꝑciꝑent mercedem: ita ut partim fame ne¬
tilentia perirent. partimq occisi & captur.
in tocuis orbis partes ab hostib ducerent᷑.
dem gente & ciuitate ꝓphecirabat dicens. Mi¬
grauit iuda propt̾ afflictionẽ & multitudi¬
nem seruitutis. habitaiit inter gentes: nec ĩ¬
uenit requiem. Om̃s ꝑsecutores eius apprehen

Expanded text:
cidae truculentissimi condignam reatus sui perceperunt mercedem: ita ut partim fame netilentia perirent, partim occisi et captivi in totius orbis partes ab hostibus ducerentur; dem gente et civitate prophetavit, dicens: Migravit Judas propter afflictionem et multitudinem servitutis: habitavit inter gentes, nec invenit req
Abbreviated transcription (Latin):
autem de tribu beniamin. p̃positus tẽpli
consticutus. contendebat obsistente s pͥncipe
sacerdotum. iniquũ aliquid in ciuitate mo¬
liri. S cum uincere oniam non posset: ue¬
nit ad apolloniũ tharsee. qui illo temꝑe e¬

Expanded text:
autem de tribu Beniamin praepositus templi autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae fi
Abbreviated transcription (Latin):
que ierosolimitani iudei scribentes ad eos qͥ ꝑ
egyꝑtum fuerunt iudeos. de igne reꝑto inꝑu¬
teo in similitudinẽ aque crassȩ conu̾so. neq in
esdiȩ neq in neemiȩ scriptis aut dictis alicu¬
bi repperire potiumꝰ. sicuti nec illd̃ qđ in pos¬
teriorib de arce & tab̾naculi abscõsione ꝑ ihe¬
libro scͥptum inueniri potest. Unde cõstat
hec illos aut maiorũ suorum tradicione
didicisse: aut in apocrifis eorum libris ex¬
arata repperisse Nos ergo qđ incertum
rum libroꝵ accestacione esse manifestũ ẽ.
calamũ conuertamꝰ.¬
Gitur cum sca ciuitas habitaretur in om¬
ni pace. leges etiam adhuc oꝑtime custodi¬
rentur. propter oniȩ pontificis pietatẽ. &
ammnos odio habentes mala. fiebat ũ ip̃i reg
& principes locum sumino honore dignũ
ducerent. & templum maximis munerib
illustrarẽt. itauseleuchiis asie tex de redi¬
tib suis prestaret omnes sumꝑtus ad mi¬
nisterium sacrificiorũ ꝑtinentes symon

Expanded text:
quae Jerosolymitani Judaei scribentes ad eos qui per Aegyptum fuerunt Judaeos de igne reperto in puteo in similitudinem aquae crassae converso, neque in Esdrae, neque in Nehemiae scriptis aut dictis alicubi reperire potuimus, sicut nec illud quod in posterioribus de arcae et tabernaculi absconsione pescriptum inveniri potest. Unde constat hoc illos aut majorum suorum traditione didicisse, aut in apocryphis eorum libris exarata reperisse. Nos ergo, quod incertrum librorum attestatione esse manifestum est, calamum convertamgitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon
Abbreviated transcription (Latin):
re languores nrõs ipse tulit. & dolores nr̃oᷤ
ipse portauit: Helyodorus autẽ inuasor
& spolator eraru dñi. paganos suie iude¬
os. seu ȩciam hereticos significat. qui sine
reuerentta dei donis abiti. & in nefariũ
actum ea conuerte uolunt. Inuadunt eni
pagani thesaurũ templi dei: cum fidem ac
cultũ xp̃i destruere conantur. Inuadunt iu
dei. cum religionẽ xp̃ianã ueteris legis oe¬
rimonus confundere cupiunt. Inuadunt eti
am heretici. quando u̾itatẽ euuangelii. &
sinceritatẽ legis dĩ falsis dogiatib corrũ¬
ꝑe gestiunt. S onia orante descendit eqͦs
terribilis. arma hñs aurea. ipse uidelicet
de quo iohs in apocalipsi sua scribit dicens.
Uidi cęlũ aꝑtũ. & ecce ęquus albus. & qui se

Expanded text:
nguores nostros ipse tulit et dolores nostros ipse portavit. Heliodorus autem, invasor et spoliator aerarii Domini, paganos sive Judaeos, sive et haereticos significat, qui sine reverentia Dei donis abuti et in nefarium actum ea convertere voluit. Invadunt enim pagani thesaurum templi Dei cum fidem ac meritum Christi destruere conatur. Invadunt eum et Judaei cum religionem Christianam veteris legis caeremoniis confundere cupiunt. Invadunt et haeretici, quando veritatem Evangelii et sinceritatem legis Dei falsis dogmatibus corrumpere gestiunt. Sed, Onia orante, descendit eques terribilis, arma habens aurea, ille videlicet de quo Joannes in Apocalypsi sua scripsit, dicens : Vidi coelum apertum, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
inunicos. & conterendas prauorũ presũptio¬
incorrupta: & uestis sanguinolenta. quia morᷤᷤ
carnis eius erat innoxia. Ipseq terribilis. qͥa
ualde mirabilis. atq udex iustissimꝰ. Hic e¬
rat optimis oꝑmm̃itis ad ornatus: qui a omniũ
iurtutũ decore splendet clarissimꝰ. Cui arma
erant autea: quia oꝑa eius mirifica. Ipsius
enim dono ht̃ eccłia sua scutum fidei. lori¬
cam iusticie. galeam salutis. & gladiũ spuitꝰ
qd est uerbum dei. Quib armis. ipse cocidie
in menbris suis pugnat contͣ hostes suos.¬
Hic uidelicet eques cum inpetu helyodoro
priores calces elisit: quia eius incarnatioĩs
sacrametitũ om̃s ꝑterit hostes. hoc est paga¬
nos. iudeos & hereticos: quatinꝰ confusi ab
ĩmanitate scęlerum aliquando desistant. Il¬
l ergo duo iuuenes qui cum ipso equite ap
lyodorũ. multis plagis uerberantes. signi¬
ficant doctores utriusꝙ testam enti: quicirꝰ¬
cumstantes xp̃i incarnationẽ. uirtute fidei

Expanded text:
terrendas pravorum praesumptioincorruptus et vestis sanguinolenta, quia mors carnis ejus erat innoxia ipseque terribilis, quia valde mirabilis, atque judex justissimus est. Hic erat optimis operimentis adornatus, quia omnium virtutum decore splendor clarissimus. Cui omnia arma aurea, quia opera ejus mirifica: ipsius enim dono Ecclesia sua habet scutum fidei, loricam justitiae, galeam salutis, et gladium Spiritus, quod est verbum Dei; quibus armis ipse quotidie in membris suis pugnat contra hostes suos, videlicet hic eques cum impetu Heliodoro priores calces elisit, quia incarnationis sacramentum omnes prosternit hostes, hoc est Judaeos, paganos et haereticos, quatenus confusi ab immanitate scelerum aliquando desistant. Illi ergo duo juvenes qui cum ipso equite appliodorum multis plagis verberantes, significant doctores utriusque Testamenti, qui, circumstantes Christi incarnationem virtute fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ducerentur patres nr̃i sac̃dotes. quitunc d̾i
cultores erant. acceptum ignẽ de altati oc¬
culte absconderunt in ualle. uͥ puteus altꝰ¬
ꝙ  siccus. & in eo contutati sunt eum: itaut om¬
nib ignotus esset locus. Cum precerissent aũ
multi anni. & placuisset deo ut mitteretur ne¬
emias a rege ꝑsidis. nepotes sacerdotum illoꝵ
qui absconderant misit ad requirendũ ignem.
Et sicut narrauerunt nobis. non inuenert᷑
ignem: s aquã crassã. Et iussit eos haurire
& afferre sibi. & sacͥficia quȩ imꝑosita erant.

Expanded text:
ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos reliquerat : q creuisse fortitudinem
udeorũ. Suꝑ priorem itaq curam. hoc creᷤ¬
cente malo: incurrit in egͥtudinẽ. Quo diu
tenente. & crescentib passionib intellexit
quod moreretur: conuocans amicos mor¬
bum suum eis atrocem esse indicauit. cõ¬
fessus hec ideo se pati. qđ iudeorum gen¬
tem affligens. templum spoliasset. deu̾ꝙ
contempsisset. Quo dicto. ilico exspirauit.
Unde miror polibium megalopolitam. qđ
uir bonus existens dicit ideo ꝑisse antio¬
chum. quia uoluit templum diane in ꝑsida
deuastare. Nam qui nullatenꝰ egit peccatũ
s tantum cogitauit. nullo reatu tenetur. Si
autem polibio uidecur:. ideo antiochũ uitã
finisse. multo plus ueri simile creditur. ꝓp¬
ter templi ierosoluntani sacrilegiũ regem
rium duximꝰ significare uobis. ut uos qͦq
agatis diem scenophegiȩ. & diem ignis qͥ
datus est. qͣndo nee mias edificato templo &
altari. obtulit sacͥficia. Nam cum in ꝑsidẽ

Expanded text:
Judaeos reliquerat, et crevisse fortitudinem Judaeos reliquerat, et crevisse fortitudinem Judaeorum. Sub priorem itaque curam hoc crescente malo, incurrit in aegritudinem, qua diu tenente et crescentibus passionibus intellexit quod moreretur. Convocansque amicos morbum suum eis atrocem esse indicavit. Confessus haec ideo se pati quod Judaeorum gentem affligens templum exspoliasset, Deumque contempsisset: quo dicto, illico exspiravit. Unde miror Polybium Megalopolitam, quod, vir bonus existens, dicit ideo periisse Antiochum quia voluit templum Dianae in Persida devastare. Nam qui nullatenus egit peccatum, sed tantum cogitavit, nullo reatu tenebatur. Si autem Polybio videtur ideo Antiochum vitam finiisse, multo plus verisimile videtur propter templi Jerosolymitani excidium rium duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem