comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere ñ posse sine cibo. Qua u ꝑdunidi¬
um circit̃ annum titam qͦ qͣmͦ tͣnsigens. sensim
corꝑe deficiebat: animi inrtute semꝑ idem qͥ
ẽẽ solebat existens. Spu itaq fortis. s carne
nimium fragilis: pedes oratorium adire ne¬
quibat. At tñ consecratiomi dñici corꝑis qd̃
sp.eciali quodam deuotionis affecta uene¬
rabatur intẽe desiderans: singulis dieb illuc
se in sella faciebat deferri. A qͦ dum nos
qͥ ei seruiebamus. eum qr multum exinde
fatigabatur declinare iteremur: uix quinto¬
die ante sin exitꝰ diem euincere potuimus.
Exhinc gͦ assidue lecto deccibans: anhe¬
la uoce omnes qui ad eum accedere me¬
rebantur. in suo quemq: odine deo uniẽ
horabatur. Illuxerat dominica dies pal¬
marum: & nos ꝓmore circa eum sede
pater ut nob̃ intelligi datur: ad pascha¬
lem dommni tui curiam relicto seculo ua¬
dis. Respondit. Et quidem si uoluntaᷤ
eius in hoc ẽ: uoluntati eius libens pa

Expanded text:
vivere non posse sine cibo. Qua vi per dimidivivere non posse sine cibo. Qua vi per dimidium circiter annum vitam quoquo modo transigens sensim corpore deficiebat, animi virtute semper idem qui esse solebat existens. Spiritu itaque fortis, sed carne nimium fragilis pedes oratorium adire nequibat. Attamen consecrationi Dominici corporis, quod speciali quodam devotionis affectu venerabatur, interesse desiderans, singulis diebus illuc se in sella faciebat deferri. A quo dum nos qui ei serviebamus, eum, quia multum exinde fatigabatur, declinare niteremur; vix quinto ante sui exitus diem evincere potuimus. Exinde ergo assidue lecto decubans, anhela voce omnes qui ad eum accedere merebantur, in suo quemque ordine Deo vivere hortabatur. Illuxerat Dominica dies Palmarum, et nos pro more circa eum sedebPater, ut nobis intelligi datur, ad paschalem domini tui curiam, relicto saeculo vadis. Respondit: Equidem si voluntas ejus in hoc est, voluntati ejus libens par
Abbreviated transcription (Latin):
nam delibertate eccłiȩ ꝓ qua diu labora¬
uerat anselmus adept᷑ ẽ. Rex enim anteces¬
sorum suorum usu relicto. nec ꝑsonas quȩ
in regim̃ eccłiarum sumebantur ꝑ se eleg̃.
nec eas ꝑdationem uirge pastoralis. eccłi
Inum de concordia p̾scientiȩ et pre¬
destinationis et gr̃ȩ di cum libero arbito.
In qͦ oꝑe contra morem. moram inscͥben¬
do passus ẽ: qm̃ ex qͦ apud sc̃m esmundũ
fuerat infirmatus. donec p̃senti uitȩ sup¬
fuit. solito imbecillior corꝑe fuit. Qtiappt̃
de loco ad locum migrans.lectica deinceps
ñ eqͦ sedens uehebatur. Uexabatur p̃terea
frequentib et acerbis infirmitatib: ita ut
uix illi uitam ꝓmittere atideremtis. Ipse
tñ nunquam pͥstinȩ conuersationis ob¬
liuiscebatur: s semꝑ aut meditationibus
cibi quib humana natura uegetatur et a¬
litur. in fastidium ei u̾si sunt. Manduca¬
bat tñ naturȩ suȩ uim faciendo: sciens se

Expanded text:
riam de libertate Ecclesiae, pro qua diu laborariam de libertate Ecclesiae, pro qua diu laboraverat Anselmus adeptus est. Rex enim, antecessorum suorum usu relicto, nec personas quae in regimen Ecclesiarum sumebantur per se elegit, nec eas per dationem virgae pastoralis Ecclesinum De concordia praescientiae et praedestinationis, et gratiae Dei, cum libero arbitrio. In quo opere contra morem, moram in scribendo passus est, quoniam ex quo apud sanctum Edmundum fuerat infirmatus, donec praesenti vitae superfuit, solito imbecillior corpore fuit. Quapropter de loco ad locum migrans, lectica deinceps non equo sedens vehebatur. Vexabatur praeterea frequentibus et acerbis infirmitatibus, ita ut vix illi vitam promittere auderemus. Ipse tamen nunquam pristinae conversationis obliviscebatur, sed semper aut meditationibus cibi quibus humana natura vegetatur et alitur, in fastidium ei versi sunt. Manducabat tamen naturae suae vim faciendo, sciens se
Abbreviated transcription (Latin):
Ntes hec rex innormania positus ualde le¬
tabatur sicut ferebant hi qui ad nos inde
uemiebant: quod fuerat anselmi pace po¬
titus. Unde etiam firma sͥ spe applatdebat:
suose dominio totam normanmam sub¬
iugaturtm. Qđ & factum ẽ. Nam conser¬
to graui p̃lio.frẽm suum rob̾tum norman¬
niȩ comitem. et alios pͥncipes qui contra il¬
lum in bellum uienerunt cepit: innumerisꝙ:
ꝑ emptis. totam t̾rã uictor obtinuit: idq
audiere: eamentis concordiȩ. quam rex
cum anselmo fecerat ascͥsere. Ip̃o anno
anselmus celebrata paschali sollemnitate
icuria regis apud londoniam abiit. ad
abb̃iam sc̃i esmundi. electum inibi abba¬
tẽ sua auctoritate roboraturus: et alia q̃
Quȩ ũ sollemniter cuncta ꝑegit: grauissi¬
ma febre correptꝰ ꝑ plures dies pene usꝙ ad
emissionem ultimi flatus uexatꝰ ẽ. ꝓ quo
tinum ꝓptes eius ab sentiam. in Reb augͥti
gis londonie. cunctis pͥmorib angliȩ: uicto¬

Expanded text:
Inter haec rex in Northmannia positus valde laeInter haec rex in Northmannia positus valde laetabatur, sicut ferebant hi qui ad nos inde veniebant, quod fuerat Anselmi pace potitus. Unde etiam firma sibi spe applaudebat, suo se dominio totam Northmanniam subjugaturum. Quod et factum est. Nam conserto gravi praelio fratrem suum Robertum, Northmanniae comitem, et alios principes, qui contra illum in bellum venerunt, coepit; innumerisque peremptis, totam terram victor obtinuit, idqueaudiere, ea meritis concordiae, quam rex cum Anselmo fecerat, ascripsere. 70. Ipso anno Anselmus celebrata paschali solemnitate, in curia regis apud Londoniam abiit ad abbatiam Sancti Edmundi, electum inibi abbatem sua auctoritate roboraturus, et alia quaQuae ubi solemniter cuncta peregit, gravissima febre correptus, per plures dies pene usque ad emissionem ultimi flatus vexatus est. Pro quo turum, propter ejus absentiam in Kalendas Augusti gis Londoniae cunctis primoribus Angliae, victo
Abbreviated transcription (Latin):
chinc in assumptione beatȩ dei
genittis et ꝑpetuȩ uirginis mariȩ
rex henricus beccum adueniens: omnia
quȩ int̃ se et anselmum de sepefacto nego¬
tio resederant. moderante sedis apłicȩ san¬
ctiõe deleuit: atq de singulis ad quȩ den¬
debat. suȩ illum uoluntatis compotẽ fecit.
umgͥ angliam repetendi
sis demoraretur: rogatus ab abb̃e beccensi.
dedicauit capellam unam infra cunam
ipsitis cenobii sitam. In qͣ dedicatione qͥdã
dericus fitnesis ualitudine. nouit̃ captus. a
suis ẽ ante pontificem ductus: ilicoq ad
ne sanatus.
nisset: magno sc̃e eccłiȩ gaudio et
honore susceptus ẽ. In de euolutis ñnullis
diebus. anglus quidam uir nobilis qui¬
dem et diues. ualida corpis infirmitate
qͣuatus: ab anselmo sͥ panem benedictũ
transmitti ꝑ nuntium petiit et accepit.
Uñ paululum gustans uxta fidem suam
statim conualesc̾ẽ cepit: integreq sanitati
donatus. deo et dĩ uiro anselino ex corde
gr̃as egit.

Expanded text:
hinc in Assumptione beatae Dei genitricis et perpetuae virginis Mariae rex Henricus Beccum adveniens, omnia quae inter se et Anselmum de saepe fato negotio resederant, moderante sedis apostolicae sanctione delevit, atque de singulis ad quae tendebat, suae illum voluntatis compotem fecit. Cum igitur Angliam repetendi per demoraretur, rogatus ab abbate Beccensi, dedicavit capellam unam infra curiam ipsius coenobii sitam. In qua dedicatione quidam clericus phrenesis valetudine tunc noviter captus, a suis est ante pontificem ductus, illicoque ane sanatus. nisset, magno sanctae Ecclesiae gaudio et honore susceptus est. Inde evolutis diebus nonnullis, Anglus quidam vir nobilis quidem et dives valida corporis infirmitate gravatus, ab Anselmo sibi panem a se benedictum transmitti per nuntium petiit, et accepit. Unde paululum gustans juxta fidem suam statim convalescere coepit, integraeque sanitati donatus, Deo et Dei viro ex corde gratias egit. 69.
Abbreviated transcription (Latin):
credidur: ut ex co temꝑe ip̃e riulus ob
infusionẽ sacriolei: dirtuatirie oliuia nũ¬
cupet᷑. Interim ciuitas illa a pollutiõe
mundatur: error suꝑsticiosus abicitur:
tuba salutaris: om̃sq iuitat ac pulsat
ad gr̃am credulitatis. Armis fidei ꝯtra
spiritalium hostiũ insidias undiq
munitur. ymnꝰq nouꝰ in ea publice ca¬
nitur: et que antea creatorem suum ñ

Expanded text:
creditur, ut ex eo tempore ipse rivulus ob creditur, ut ex eo tempore ipse rivulus ob infusionem sancti olei derivative Olevia nuncupetur. Interim civitas a pollutione idolorum mundatur, error superstitiosus abjicitur, r urbem late tuba salutaris, omnesque invitat ac pulsat ad gratiam credulitatis, armisque fidei contra spiritualium hostium insidias undique munitur, ymnusque novus in ea publice canitur, et quae antea creatorem suum n
Abbreviated transcription (Latin):
dica. Domꝰ uero eiꝰ ñ post multos dies a
quidam nobił eiusdem urb̃ senator ui¬
dit somnium ad salutem cunctorũ
ciuium ꝓfuturũ. Quada nocte aspe¬
se stantem uultu elegantẽ ÷ splendissi¬
mis uestib coruscantẽ : crucemq mire
estimatiõis in manu ferentem: ac sibi
dicentem. Isti uiri qui huc uenerunt
serui sunt dei excelsi: et propt̃ ur̃ã salu¬
tem huc destinati. Et ideo si mortem euia¬
dere. et ad uitam eternã uultis ꝑuenire:
omnia quecũq uob̃ dixerint facite: et
p̃ceptis illoꝵ cum om̃i deuotione obedite.
Et hec dicens: ab ocłis erus sublatus est.
Facto autem mane conuocatis ciuib nar¬
rauit ꝑ ordinem semor que ꝑ somnũ ui¬
derat: queq audierat. Q relatione freci
ceper̃t certatim ad scõs dei currere: et sacri
baptismatis undam sicient̾ expet̾e.
Tantaq fuit ꝑtres dies ad illos concursio:
ut in flumine quod ꝑ mediam cruitatẽ
currit eos baptitarent: nec aliter eorum

Expanded text:
dica. Domus vero ejus non post multos dies a dica. Domus vero ejus non post multos dies a quidam nobilis ejusdem urbis senator vidit somnium ad salutem cunctorum civium profuturum . Quadam autem nocte aspese stantem, vultu elegantem, splendidissimis vestibus corruscantem, crucemque mirae estimationis in manu ferentem ac sibi dicentem: Isti viri, qui huc venerunt, servi Dei sunt excelsi, et propter vestram salutem huc destinati. Et ideo si mortem evadere et ad vitam aeternam vultis pervenire, omnia quae vobis dixerint facite, et praeceptis illorum cum omni devotione obedite. Et haec dicens, ab occulis ejus sublatus est. Facto autem mane convocatis civibus narravit per ordinem quae per somnium viderat, quaeque audierat. Qua revelatione freti, coeperunt certatim ad sanctos Dei currere et sacri baptismatis undam sicienter expetere. Tantaque fuit per tres dies ad illos concursio, ut in flumine quod per mediam civitatem currit eos baptizarent, nec eorum aliter
Abbreviated transcription (Latin):
meo filio ac tota familia in xp̃m tuum
credere. His gemitib motus beatus eu¬
charius ibat cum illa: et ꝓtanti miracłi
nouitate.cum eo turba copiosa. Cum
uero illuc ꝑuenisset: assumptis secum
prius quidem genua flectens. in or̃onẽ
se dedit: ac deinde ab or̃one surgens ad
corpꝰ examime accessit: tenensq manum
eiꝰ cum fiducia dixit̾. Dico tibi iuuenis
ut in noĩe iħu xp̃i qui unicum filrum
indue sua uͥtute resuscitauit: tu quoq
ad p̃sentem lucem redeas: et deinceps reli¬
cto errore demonum. creatorẽ tuum recta
fiderecognoscas. Qͥ redeunte anima stat̃i
surrexit: et nondum ꝑ fidem imbutus
õo gr̃as ag̃e cepit. Quẽ assumẽs sanctus
eucharius secũ extra domũ duxit: et corã
omim popło itrum et docius infirmitatiᷤᷤ
erꝑtem. matri reconsignauit. Tunc oñis
signa et mirabilia ꝑfamulos suos oꝑat᷑.
Eadem die babtirata ẽ albana cum filio ac
tota familia: et de popło turba non mo¬

Expanded text:
meo filio ac tota familia in Christum tuum meo filio ac tota familia in Christum tuum credere, His gemitibus motus beatus Eucharius ibat cum illa, et pro tanti miraculi novitate, cum eo turba copiosa. Cum vero illuc pervenisset, assumptis secum prius quidem flectens genua, in orationem se dedit, et ab oratione surgens, ad corpus exanime accessit, tenensque manum ejus cum fiducia dixit: Dico tibi, juvenis, ut in nomine Jesu Christi qui unicum filium viduae sua virtute resuscitavit, tu quoque ad praesentem lucem redeas, et deinceps relicto demonum errore, creatorem tuum recta fide recognoscas. Qui, redeunte anima, statim surrexit, et nondum fide imbutus, Deo gratias agere coepit. Quem assumens sanctus Eucharius, secum extra domum duxit, et coram omni populo virum et totius infirmitatis expertem matri reconsignavit. Tunc omnes signa et mirabilia per famulos suos operatur. Eadem die baptizata est Albana cum filio ac tota familia, et de populo turba non mo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. H ec p̃dicante sc̃õ euchario compuncti
sunt corde: ac se nunquã audisse talia uł¬
comꝑisse testati sunt. Affuit &ẽ huic salu¬
tifere ãmonitioni. diuine u̾tutis ꝯfirmat̾o:
& eam mox subsecuta est stupendi mira¬
culi attestatio. Nam fuit in eodẽ spectacłõ
quedã uidua noĩe albana. geñe p̃clara.
que famuł illuc cum festinatione curren¬
tib. tͥste accep̃ nuntiũ: uideł unicũ filium
suũ quem domi reliquerat infirmũ: rede¬
unte ad uitalra dolore. esse mortuuon.
Quod illa audiens: misit se statim cum
lacrimis ad pedes sc̃i eucharii dicens. Obse¬
crote renouator nr̃e urb̃ et illuminator
tocius gentis: ut mei misere iã bis orbate
miserearis: et uisc̃a pietatis suꝑ me infe¬
licissimain habere digneris. Nuꝑ emm
marito uiduata: et heu hodie miserabilit̃
unici filii morte sũ destituta. Eͦd si eũ resuᷤ¬
citau̾is: scias me certissime post hec p̃cep¬
tis tuis libentissime obedire: et cum ip̃o

Expanded text:
. Praedicante sancto Euchario, conpuncti sunt corde, ac se numquam talia audisse vel comperisse testati sunt . Affuit etiam huic salutiferae ammonitioni divinae virtutis confirmatio, et eam mox subsecuta est stupendi miraculi attestatio. Nam fuit in eodem spectaculo quaedam vidua nomine Albana, genere praeclara,  famulis illuc cum festinatione currentibus triste accepit nuncium, videlicet unicum filium suum, quem domi reliquerat infirmum, redeunte ad vitalia dolore esse mortuum. Quod illa audiens, misit se statim cum lacrimis ad pedes sancti Eucharii dicens: Obsecro te, renovator nostrae urbis et illuminator totius gentis, ut mei miserae jam bis orbatae miserearis, et viscera pietatis super me infelicissimam habere digneris. Nuper enim marito sum viduata, et heu! hodie miserabiliter unici filii morte sum destituta. Quod si eum resuscitaveris, scias me certissime post haec praeceptis tuis libentissime obedire et cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
quisq portaret. Dumq hoc fere ꝑ unius
hore spacium ageretur. et cunctis ꝑ uarios
modos nexib suꝑni numinis astric̃ti tene¬
rentur: ceꝑert omnes iam nimio dolore
fatigati absolutionem suorum membroꝵ
humiliter petere: seq credituros si absolue¬
rentur clamare.Tunc sẽs euchariꝰ it̃m ora¬
tionem ad dñm fundẽs ⁊ omnem illam re¬
bellantium multitudinem a uincło doloris
absoluit: et ad priorem statum reddita sa¬

Expanded text:
urarent. Dumque hoc fere per unius horae spatium ageretur, et cuncti per varios modos nexibus superni numinis astricti tenerentur, coeperunt omnes jam nimio dolore fatigati absolutionem suorum membrorum humiliter petere, seque credituros si absolverentur clamare. Tunc sanctus Eucharius iterum orationem ad Dominum fundens, omnem illam rebellantium multitudinem a vinculo doloris absolvit, et ad priorem statum reddita sa
Abbreviated transcription (Latin):
gallie castellum nomine elegia ꝑuenis¬
sent : ibiq aliquantum temporis com¬
morantes. omnes ad credulitatem ꝯstant̃
atq crescente eadem infirmitatis molestia:
non post multos dies uitam finuit.¬

Expanded text:
dam castellum nomine Elegia pervenissent, ibique aliquantum temporis commorantes, omnes ad credulitatem instanter et crescente eadem infirmitatis molestia, non post multos dies vitam fini
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq sẽs eucharius per singłos dies
popłm ãmoneret. ut idola uana colere
cessarent : et ad uerum dm̃ creatorẽ celi
ac t̾re se conu̾tent illiq nullomͦ uerb̃ eius
acquieuissent : quodam die cum socus
turus. Qua propter pontifices capitolu
relo contra eos accensi: maximã partem
popłi aduersus eos concitauerunt: &
expellentes eos extra ciuitatem lapidib
obruere uoluerunt. Qd uidens beatꝰ
eycharius. ad arma or̃onis se cum suis cõ¬
uertit : obsecrans u delicet cum lacrimis
ommipotentis dei clementiã. ut & ilł ꝯtͣ
meredulos pium p̃beret auxilium: et in¬
sanis infidelium turb. ad cognoscendam
fidei ueritatem. capabilem aꝑiret sensũ.
Inter hec omnis illa seuientium turba.
mirum in modum ita celitꝰ obligata est:
ut alii ex eis in ca̾sum innitentes. brachiis
extentis inflexibiles starent: alii nichilo¬
minus ꝓ colligendis lapidib deorsum
inelinati t̾re ꝓnis ceruicib inhererent:
et omnes scdm uniucuiusq motum cor¬

Expanded text:
Cumque sanctus Eucharius per singulos dies populum admoneret ut idola vana colere cessarent et ad Deum verum creatorem coeli ac terrae se converterent, illique nullo modo verbis ejus adquievissent, quodam die cum sociisturus . Quapropter pontifices capitolii zelo contra eos accensi, maximam partem populi adversus eos concitaverunt, et expellentes eos extra civitatem lapidibus obruere voluerunt. Quod videns beatus Eucharius , ad arma orationis se cum suis convertit, obsecrans videlicet cum lacrimis omnipotentis Dei clementiam, ut et illis contra incredulos pium praeberet auxilium et insanis infidelium turbis ad cognoscendam fidei veritatem capabilem aperiret sensum. Inter haec omnis illa sevientium turba mirum in modum ita coelitus obligata est, ut alii ex eis incassum jactui innitentes, brachiis extentis inflexibiles starent, alii nichilominus pro colligendis lapidibus deorsum inclinati, terrae pronis cervicibus inhererent, et omnes secundum uniuscujusque motum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tum custodit᷑. fiat nobis deniq uixta u̾bũ
tuum. ut ubi est thesaurus tuus. ibi sit et
assidue pictatis adsit omnib. in tuo ibidẽ
nomi e cong̾gatis. quod est suꝑ omne no¬
m̃. sic̃ et tu suꝑ omnia ds̃ benedictꝰ in scła.¬

Expanded text:
tum custoditur. Fiat nobis denique juxta verbum tum custoditur. Fiat nobis denique juxta verbum tuum, ut ibi est thesaurus tuus, ibi sit et assiduae pietatis omnibus adsit in tuo ibidem nomine congregatis, quod est super omne nomen, sicut et tu super omnia Deus benedictus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
ille uoluit: et continuo factum est. sicut
dictum erat ad illum. Eadem die sanus
factus. post paucissimos dies. tter arripu¬
it: et incolumis est reu̾sus ad suos. Tuum
in hoc oꝑe spm̃: tuum agnoscimꝰ pat̾ dul¬
cissime ⁊ elum. tuam considerationẽ. Tuũ
Hac opiis sic deferre college tuo. it hunc
quoq ⁊ cõmunicares honorem ⁊ amorẽ.
cũ quo uerius et felicius honorificaris
in celis. Immo uͦ tiui sunt hec omnia oꝑis:
tui mun̾is ds̃ nr̃. Tu enim omnem replesti
ab inicio temporis t̾ram p̃sentia diuuinita¬
tis: omnem aliqñ replecurus gła maies¬
tatis: cuiꝰ tam̃ partes int̾im quasdam. et
et̾no p̃electa loca consilio. excellentiꝰ ui¬
sitans. reples speciali grã scĩtatis. fac dñe
spiritali semꝑ abun. dare frum̃to ual¬
lem. quam ut faceres re qͣm nomine da¬
riorem: oignatus es tam ex imie cdaritatis
siderib illustrare duob: custodidomũ
in qua tibi geminu hoc tam p̃ciosũ deposi¬

Expanded text:
ille voluit, et continuo factum est sicut ille voluit, et continuo factum est sicut dictum erat ad illum. Eadem die sanus factus, post paucissimos dies iter arripuit et incolumis reversus est ad suos. 25. Tuum in hoc opere spiritum, tuum agnoscimus, Pater dulcissime, zelum, tuam considerationem: tuum hoc opus, sic deferre collegae tuo, ut hunc quoque ei communicares honorem et amorem cum quo verius et felicius honorificaris in coelis. Imo vero tui sunt haec omnia operis, tui muneris, Deus noster. Tu enim omnem replesti ab initio temporis terram praesentia tuae divinitatis, omnem aliquando repleturus gloria majestatis: cujus tamen partes interim quasdam, et aeterno praeelecta loca consilio excellentius visitans, reples speciali gratia sanctitatis. Fac, Domine, spirituali semper abundare frumento Vallem, quam ut faceres re quam nomine clariorem, dignatus es tam eximiae claritatis sideribus illustrare duobus. Custodi domum, in qua tibi geminum hoc tam pretiosum deposi
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiane. Iamq eatenus longa uexatio¬
ne defec̾at: ut solum amme eius exitum
fr̃s qui ei nunqͣm deerant obseruarent.
Cumq animũ eius angeret. ñ tam desi¬
derium uite p̃sentis. quã absentium deso¬
latio filioꝵ. quod ꝑegre moreretur: obni¬
repeciit ut ad tumulum scĩ deportaret᷑
abbis. Ubi cũ orasset tota deuotione qua
potuit. beati quoq epi malachie in aqui¬
lonali ipsius oratorii latere positum. cogi¬
tauit uisitare sepulcrum. auxiliũ flagi¬
tare. sed fatigationem u̾itus. ⁊ quasi iam
securus de incolumitate. quod cogitauat
ñ impleuit. Die alt̾a it̃m fis̃ adtiocans: ut
ad oratorium ueniat opem sibi postulat ex¬
hiberi. Caufantib illis . ꝑicłm si quidẽ
uerebat: omnimodis inquit oportet ut
seĩ malachie cumulum petam. Cum enim
nocte p̃cita uix cenuit̾ obdormissem: exꝑ¬
gefactus subito. udiebam uocem dicentẽ
alca uis sanari. ep̃m pete. fecerunt illi ut

Expanded text:
quotidianae. Jamque eatenus longa vexatioquotidianae. Jamque eatenus longa vexatione defecerat, ut solum animae ejus exitum fratres, qui ei nunquam deerant, observarent. Cumque animum ejus angeret non tam desiderium vitae praesentis quam absentium desolatio filiorum, quod peregre moreretur, obnixe petiit ut ad tumulum sancti deportaretur Abbatis: ubi cum orasset tota devotione qua potuit, beati quoque episcopi Malachiae in aquilonari ipsius oratorii latere positum cogitavit visitare sepulcrum, auxilium flagitare; sed fatigationem veritus, et quasi jam securus de incolumitate, quod cogitaverat non implevit. Die altera iterum fratres advocans, ut ad oratorium veniat opem sibi postulat exhiberi. Causantibus illis: periculum siquidem verebantur: « Omnimodis, inquit, oportet ut sancti Malachiae tumulum petam. Cum enim nocte praeterita vix tenuiter obdormissem, expergefactus subito audiebam vocem dicentem altera vis sanari, episcopum pete. » Fecerunt illi ut
Abbreviated transcription (Latin):
malachiam. Ipsiuis enim tunicam in qua scs̃
ille felicit̾ obdoriierat. ad missarum sibi
seruauerat celebrationem: ⁊ moriturus in
ea sese iusserat scpeliri: sicut et sc̃m̃ illum.
in sua sepelierat ueste. Quod tam̃ u̾bum et
ipsi frĩ et qͣmpłib aliis. usq ad hanc uisio¬
nem ꝓrsus erat ignotum. felix pontifex cꝰ
m̾ita pat̾ sc̃s ⁊ uiuens p̃dicau̾it et de funci.
felix caritasque in morte ñ excidit: felix
societas. quã nec illud diuortium tam cru¬
dele diremit. Glosi siquidem patres quem¬
admodũ muita sua dilexerunt se. ita ⁊ in
morte ñ sunt separati. Nam et post dies cir¬
cit̾ qͣdraginta. abbas quidam ex maioris
britannie insula: sacre illiꝰ societatis uirtu¬
tem. felicit̃ exꝑiri meruit in ieipso. Qui
codem tempore cum cet̃is coabbil suis ex
more tistercium petens. in claraualle re¬
manserat gemino quodam desꝑabilit̃ oc¬
cupatus in cõmodo: pleuresis scił et febris

Expanded text:
Malachiam. Ipsius enim tunicam, in qua sanctus Malachiam. Ipsius enim tunicam, in qua sanctus ille feliciter obdormierat, ad Missarum sibi servaverat celebrationem, et moriturus in ea sese jusserat sepeliri, sicut et sanctum illum in sua sepelierat veste. Quod tamen verbum et ipsi fratri, et quampluribus aliis usque ad hanc visionem prorsus erat ignotum. Felix pontifex, cujus merita Pater sanctus et vivens praedicaverat, et defunctus. Felix charitas, quae in morte non excidit. Felix societas, quam nec illud divortium tam crudele diremit. Gloriosi siquidem Patres quemadmodum in vita sua dilexerunt se, ita et in morte non sunt separati. 24. Nam et post dies circiter quadraginta abbas quidam ex majoris Britanniae insula, sacrae illius societatis virtutem feliciter experiri meruit in seipso. Qui eodem tempore cum caeteris coabbatibus suis ex more Cistercium petens, in Clara-Valle remanserat, gemino quodam desperabiliter occupatus incommodo, pleuresis scilicet, et febris
Abbreviated transcription (Latin):
suos quos in mundo dilexerat. in finem qͦq
diligeret. euident̾ ostendit. Apparens enĩ
cuidam frĩ in multa gła et fulgore magno
uestis ac uultꝰ. et desidantem tenere cito ꝑtͣn¬
siens aic bat: quia ꝓ quodam fr̃e simpliceue¬
ni.Audierunt hoc fr̃s ⁊ mirabant᷑: sed circa
horam diei t̾ciam u̾itas comꝓbata ẽ uisio¬
nis. Defunctus ẽ enim qͥdam frat̾ laudabi¬
lis admodum simplicitatis: et sicut omni¬
no credibile est.aniniam eius tanto duce
felicem qui ꝓ eo uenire se dixerat secum tu¬
lit. Paucis quoq expletis dieb alteri cuidã
frĩ magnifice satis apparens. et arguens de
suo nos doluisse discessu. post uerba mul¬
te consolationis et ꝓmissionem felicitatis
et̾ue iu sua ꝑscu̾antib obedientia et doct¬
naͬ. hoc etiam scito ait. et frĩb dicito cuius¬
dam uere sc̃ĩ corpꝰ. cuiꝰ et ego habeo uestem:
in oratorio eẽ sepultum. Dicebat autem ep̃m

Expanded text:
suos quos in mundo dilexerat, in finem quoque suos quos in mundo dilexerat, in finem quoque diligeret, evidenter ostendit. 1160 Apparens enim cuidam fratri in multa gloria, et fulgore magno vestis ac vultus, et desiderantem tenere cito pertransiens, aiebat: « Quia pro quodam fratre simplice veni. » Audierunt hoc fratres et mirabantur: sed circa horam diei tertiam veritas comprobata est visionis. Defunctus est enim quidam frater laudabilis admodum simplicitatis; et, sicut omnino credibile est, animam ejus tanto duce felicem, qui pro eo se venire dixerat, secum tulit. Paucis quoque expletis diebus, alteri cuidam fratri magnifice satis apparens, et arguens de suo nos doluisse discessu, post verba multae consolationis, et promissionem felicitatis aeternae in sua perseverantibus obedientia et doctrina: « Hoc etiam scito, ait, et dicito fratribus, cujusdam vere sancti corpus, cujus et ego habeo vestem, in oratorio esse sepultum. » Dicebat autem episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
siones incorde disposuisti. in ualle lacͥmarui:
felicit᷑ iam ascendisti de claraualle in mon¬
tem libani: montem candidationis: pleni¬
tudinem lucis: celsitudinem claritatis. In¬
nocens manib et mundo corde. ascendisti
in montem dñi: ad diuitias salutis. ad thes¬
auros sapientie et scientie ꝑuenisti: ubi pu¬
re puram uideas ueritatem: uͥ tinus tibi cũ
omnib scĩs magister est xp̃e. ubi omnes
iam docibiles dei. Trahe nos post te quesu¬
mus: et de monte excelso miscditer resince
uallem tuam: adesto laborantib⁊ subueni
ꝑiclitantib: ascendentib manum porri¬
ge. Dat fiduciam tua nobis ab olim exꝑta
nec exmanita modo. sed amplius cumula¬
ta benignitas: quin etiam uisio quã sub¬
nectimꝰ ab eadem nr̃a p̾sumptione ñ discre¬
pat. Prorima nocte postqͣm sacrũ corpꝰ sepul¬
ture tͣditum fuerat: quã tam adhuc ꝓfiliis
sollicitudinem gereret pat̾ scs: et quomodo

Expanded text:
siones in corde disposuisti in valle lacrymarum, siones in corde disposuisti in valle lacrymarum, feliciter jam ascendisti de Clara-Valle in montem Libani, montem candidationis, plenitudinem lucis, celsitudinem claritatis. Innocens manibus et mundo corde ascendisti in montem Domini, ad divitias salutis: ad thesauros sapientiae et scientiae pervenisti, ubi pure puram videas veritatem, ubi unus tibi cum omnibus sanctis magister est Christus, ubi omnes jam docibiles Dei. Trahe nos post te, quaesumus, et de monte excelso misericorditer respice Vallem tuam. Adesto laborantibus, subveni periclitantibus, ascendentibus manum porrige. Dat fiduciam tua nobis ab olim experta, nec exinanita modo, sed amplius cumulata benignitas. Quin etiam visio, quam subnectimus, ab eadem nostra praesumptione non discrepat. 23. Proxima nocte postquam sacrum corpus sepulturae traditum fuerat, quantam adhuc pro filiis sollicitudinem gereret Pater sanctus, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
partt̃: et ad montem q̃ndam altissimum
ꝑuenerunt. Int̾rogabat autem sc̃s an sciret
quo uenissent: ille uͦ se nescire ꝓfessus est.
Cui ipse: ad radices inquit montis libani
uenunꝰ. Et nuuc manebis hic: ego autem
ascendam in montem. Int̾rogatus qua de
causa uellet ascendere: discere uolo in qͥt.
Miratus ille. quid inqͣm ius discere pater
quem nulli hodie in scientia credimus
nulla ueri cognitio: sursum scientie pleni¬
tudoꝰ. sursum uera notitia u̾itatis: et in hoc
u̾bo dimittens eum. in montem altissimũ
subiit coram illo. Cumq intueret᷑ euntem
illum exꝑgefactus ẽ: et occurrit ꝓtinus ei
u̾bum illud quod ad ioh̃em olim de celo so¬
nuit᷑. beati mortui qui in dño moriuntur.
Ut gͦ mane locutus ẽ alb̃i suo ⁊ fr̃ib: patrẽ
sc̃m ex hac uita mig̃sse dicebat. Et notantes
diem ac diligentius inqͥrentes: ut audie¬
rant iuenerunt. Euge pat̾ sc̃ẽ qui ascen¬

Expanded text:
pariter, et ad montem quemdam altissimum pariter, et ad montem quemdam altissimum pervenerunt. Interrogabat autem Sanctus an sciret quo venissent. Ille vero se nescire professus est. Cui ipse: « Ad radices, inquit, montis Libani venimus. Et nunc manebis hic, ego autem ascendam in montem. » Interrogatus qua de causa vellet ascendere: « Discere volo, » inquit. Miratus ille: « Quid, inquit, vis discere, Pater, quem nulli hodie in scientia credimus nulla veri cognitio: sursum scientiae plenitudo, sursum vera notitia veritatis. » Et in hoc verbo dimittens eum, in montem altissimum subiit coram illo. Cumque intueretur euntem illum, expergefactus est, et occurrit protinus ei verbum illud, quod ad Joannem olim de coelo sonuit: Beati mortui qui in Domino moriuntur. Ut ergo mane locutus est abbati suo et fratribus, Patrem sanctum ex hac vita migrasse dicebat. Et notantes diem ac diligentius inquirentes, ut audierant invenerunt. Euge, Pater sancte, qui asce
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾abili eiꝰ p̃posito apparens: ualefecit illi
et ait. Nou̾is qr iam migro: nec ult̾iꝰ hic
morabor. Quod ut ille indicauit abbati.
acccłans abbas et claram uallem ueniens:
ipso die abb̃em sc̃m sic̃ dix̾at. repꝑit iam
mig̃sse. Frat̾ willermꝰ de monte pessula¬
no. cui et sup̃ fecimꝰ m̃tionem. uir magnifi¬
cus olim in scło fuit: s magnificentior in se¬
culi fuga. Hic in monastio gͣndis silue mo¬
nachꝰ factus: patrem sc̃m deuotissime ui¬
sitauit. Rediturus autem lacͥ mabilit̾ que¬
rebat᷑. quod ñ eẽt cum ultra uisurus. Cui
uir dei ne timeas ait: adhuc sine dubio
me uidebis. huiꝰ effectum ꝑmissionis deuo¬
tissimꝰ ille willermꝰ expectans: ipsa nocte
cum beatꝰ pat̾ ex hac uita decessit: in mo¬
nasterio gͣndis silue apparentem sibi uidere
meruit et dicentem. Frat willerme. Et ille.
Ecce ego dñe. Ueni inquit mecum. Ibant gͥ

Expanded text:
venerabili ejus praeposito apparens, valefecit illi, venerabili ejus praeposito apparens, valefecit illi, et ait: « Noveris quia jam migro, nec ulterius hic morabor. » Quod ut ille indicavit abbati, accelerans abbas et Claram-Vallem veniens, ipso die Abbatem sanctum, sicut dixerat, reperit jam migrasse. 22. Frater Guillelmus de Monte-Pessulano, cujus et supra fecimus mentionem, vir magnificus olim in saeculo fuit, sed magnificentior in saeculi fuga. Hic in monasterio Grandis-Silvae monachus factus, Patrem sanctum devotissime visitavit. Rediturus autem lacrymabiliter querebatur, quod non esset eum ultra visurus. Cui Vir Dei. « Ne timeas, ait, adhuc sine dubio me videbis. » Hujus effectum promissionis devotissimus ille Guillelmus exspectans, ipsa nocte cum beatus Pater ex hac vita decessit, in monasterio Grandis-Silvae apparentem sibi videre meruit, et dicentem: « Frater Guillelme. » Et ille: « Ecce ego, domine. » « Veni, inquit, mecum. » Ibant igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iistiu n dedit dñs penitentiã ad salutem:
Aut quis numeret cos. qui sub eiꝰ cura in e.
tentiam sunt adduca: Nam ex his solis q̃
iam cursum uite feliete consumau̾ant. p̃c
cos qui ꝑalia loca fuerant ꝓpagati: ea die
qua felicissimꝰ pat̾ ex claraualle montem
ascendẽ meruit clariorem: reliquit ha¬
bitantes in ea septingentas ferme animas
dño seruientes. Quid gͥ mirum sigtus cu¬
rie. si acceptus regi: si exceptus cum letitia ⁊
exultatione credatui. in quo grã dei usq
adeo uacua ñ fuit. qui tam felicit̾ tam effi¬
cacit̾ plus omnib sui temporis ⁊ multarũ
ret᷑ genationum laboraute: qui talentum
sibi traditum tam cor iltplicauit:
tantadeniq lucrar le negocio: Sed
de his hactenus: ne quis nos arguat eiꝙͣ
polliciti sumꝰ metas excedere breuitatis.
Sane inmonastio p̃dicti illius abb̃is. qui
sic eius natale p̃uidat. ea nocte quam nob̃¬
cum pat̾ sc̃s mane ꝓfecturus ultimã fecit.

Expanded text:
nisterium dedit Dominus poenitentiam ad salutem? Aut quis numeret eos qui sub ejus cura in cenitatem ad poenitentiam sunt adducti? Nam ex his solis, qui am cursum vitae feliciter consummaverant, praeter eos qui per alia loca fuerant propagati, ea die qua felicissimus Pater ex Clara-Valle montem ascendere meruit Clariorem, reliquit habitantes in ea septingentas ferme animas, Domino Servientes. Quid igitur mirum si gratus curiae, si acceptus Regi, si exceptus cum laetitia et exsultatione credatur: in quo gratia Dei usque adeo vacua non fuit, qui tam feliciter, tam efficaciter, plus omnibus sui temporis, et multarum retro generationum laboravit; qui talentum sibi traditum tam copiose multiplicavit, tanta denique lucra retulit de negotio? Sed de his hactenus, ne quis nos arguat ejus, quam polliciti sumus, metas excedere brevitatis. 21. Sane in monasterio praedicti illius abbatis, qui sic ejus natalem praeviderat ea nocte, quam nobiscum Pater sanctus mane profecturus ultimam fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
cium ad unius penitentiam peccatoris. to¬
ta illa celestis regio in letitiam suscitat᷑.
que nam illi gaudia ex hibuisse credenda
ẽ ꝑ quem gaudia tanta receꝑat de tam
mul conu̾sione et penitentia peccõꝵ:
Quis nm ualeat estimare. qͣntis in scłari
habiti et conu̾satione manentib. qͣntis et

Expanded text:
enim ad unius poenitentiam peccatoris toenim ad unius poenitentiam peccatoris tota illa coelestis regio in laetitiam suscitatur; quaenam illi gaudia exhibuisse credendus est, per quem gaudia tanta receperat de tam multorum conversione et poenitentia peccatorum? Quis enim valeat aestimare, quantis in saeculari habitu et conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
cessurum. Cuius uisionis sic ostensa u̾itas ẽ.
ut p̃dictus erir deo dignus ad celestem irłm.
i uere uisio pacis parantem iam egredi. et
paulopost secuturũ patrem sc̃m̃: felici fun¬
stus legatione p̃iret. Sed et albas quidam
satis ei habitatione uicinꝰ. nec minꝰ affectio¬
ne deuotus. paucis dicb ante felicissimum
pats huius excessum: uidebat eum p̃ciosis¬
siiis ornatum sacerdotalib indum̃tis. et ex¬
cellenti ꝑ fusum gła: cum ingenti sollemni¬
tate ad altare deduci. Ad cuiꝰ int̾itum eccłia
magna magnis resultans uocib exclamabat:
puer natus est nob̃. Uere et enim puer ip¬
se erat mitis et humilis corde. ⁊ sicut par¬
uulus accipiens regnum dei: in cuius me¬
rito gratulabunda natali angłica multi¬
tudo. et omnis parit scõꝵ eccłia dum nob̃
uideret᷑ mori. sibi illum nasci. dum hic con¬
sũmaret᷑. ibi inciꝑe. ñ tam sonoris uocibrs
qͣm uotis parib concinens exultabat. Si

Expanded text:
cessurum. Cujus visionis sic ostensa est veritas, cessurum. Cujus visionis sic ostensa est veritas, ut praedictus vir Deo dignus ad coelestem Jerusalem, ubi vere visio pacis, parantem jam egredi, et paulo post secuturum Patrem sanctum, felici functus legatione praeiret. 20. Sed et abbas quidam, satis ei habitatione vicinus, nec minus affectione devotus, paucis diebus ante felicissimum Patris hujus excessum, videbat eum pretiosissimis ornatum sacerdotalibus indumentis, et excellenti perfusum gloria, cum ingenti solemnitate ad altare deduci. Ad cujus introitum ecclesia magna magnis resultans vocibus conclamabat: Puer natus est nobis . Vere etenim puer ipse erat mitis et humilis corde; et, sicut parvulus, accipiens regnum Dei: in cujus merito gratulabunda natali angelica multitudo, et omnis pariter Sanctorum ecclesia, dum nobis videretur mori, sibi illum nasci; dum hic consummaretur, ibi incipere, non tam sonoris vocibus quam votis paribus concinens exsultabat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
abire: Et illi. Non potest adhuc tuo et nr̃o
satis fieri desiderio: donec ueniat tempus
nouoꝵ. Diccbant autem tempꝰ nouoꝵ quo
fruges noue colligerent᷑. sicut eiudent post¬
mõdum ꝓbauit euentꝰ: dum in augusto m̃¬
le decessit. Mane gͦ frat ille cui hoc ostensu
fuerat consolatꝰ est cetos uelut iam ĩminen¬
tem patͥs obitum formidantes: et qͦd uide¬
rat et audierat indicauit. Adhuc autẽ hy¬
emꝑscrat. Eodem tempore alt̾a quoꝙ tusio
prioris confiriati fuit. Nisi quod euiden¬
tius iam utriq completa uericas ꝑbat: qͣm
cuident in utq quod futurum erat dñs
reuelauit. Uidebit enum frat̃ quicdam. et ec¬
ce parabat uir beatissimꝰ ascendere iherosoli¬
mã: iamq ipso in ꝓcinctu itineris erat. Ad
quẽ uen̾abilis De qui a pͥmis fere anius
strenue satis et laudabilit̃ conu̾satus in mo¬
So absentium consueu̾at ppositoꝵ sup¬
POrC IIAS. reuerent̃ accedens: dicebat se p̃¬

Expanded text:
abire? » Et illi: « Non potest adhuc tuo, et nostro abire? » Et illi: « Non potest adhuc tuo, et nostro satisfieri desiderio, donec veniat tempus novorum. » Dicebant autem tempus novorum, quo fruges novae colligerentur, sicut evidenter postmodum probavit eventus, dum in Augusto mense decessit. Mane ergo frater ille, cui hoc ostensum fuerat, consolatus est caeteros, velut jam imminentem Patris obitum formidantes, et quod viderat et audierat indicavit. Adhuc autem hiems erat. 19. Eodem tempore altera quoque visio prioris confirmatio fuit: nisi quod evidentius jam utriusque completa veritas probat, quam evidenter in utraque quod futurum erat, Dominus revelavit. Videbat enim frater quidam, et ecce parabat Vir beatissimus ascendere Jerosolymam, jamque ipso in procinctu itineris erat. Ad quem venerabilis Odo, qui a primis fere annis strenue satis et laudabiliter conversatus in monasterio, absentium consueverat praepositorum supplere vices, reverenter accedens, dicebat se prae
Abbreviated transcription (Latin):
et timore frẽs omnes in orationib humi¬
liarent animas suas: uni eoꝵ uisio tał
apparuit. Occurrebat cum multa exulta¬
tione uiro dei extra monast̾ii claustra.
innum̃abilis multitudo. In qua tam̃ ꝓ¬
cessione solos qͥtuor p̃ euntes idem frat̾
qui uidebat agnouit. magnum illum dilec¬
torem cius atq dilectum. euiꝰ et ipse in libro
qͣrto de considatione. cum laude memuit
Gaufridum ep̃m carnotensem. humbertũ qͦq
qui igniacensis cenobi: fuerat pͥmꝰ albas: et
duos cius germnanos guidonem scilicet et ge¬
rardum. Exceptus itaq reu̾enter et p̃ osclin
pacis amica dui colloquia miscens. pat̾ sc̃s
ac bcatꝰ cũ his qͣtuor stabat. expectante seor¬
sum multitudine cetoꝵ. Neuissime salutan¬
tes cum p̃dicti uiri ex hoc sibi iam redeun¬
dum eẽ dicebant. Tum uͦ expalluit ille. et
circũfusa sibi mesticia intuum declarans
animi dolorem: quid gͦ ut sine me uultis

Expanded text:
et timore fratres omnes in orationibus humiet timore fratres omnes in orationibus humiliarent animas suas, uni eorum visio talis apparuit. Occurrebat cum multa exsultatione Viro Dei extra monasterii claustra innumerabilis multitudo. In qua tamen processione, solos quatuor praeeuntes idem frater qui videbat agnovit: magnum illum dilectorem ejus atque dilectum, cujus et ipse in libro quarto de Consideratione cum laude meminit. Gaufridum episcopum Carnotensem; Humbertum quoque, qui Igniacensis coenobii fuerat primus abbas; et duos ejus fratres germanos, Guidonem scilicet et Gerardum. Exceptus itaque reverenter, et post osculum pacis amica diu colloquia miscens Pater sanctus ac beatus, cum his quatuor stabat, exspectante seorsum multitudine caeterorum. Novissime salutantes eum praedicti viri, ex hoc sibi jam redeundum esse dicebant. Tum vero expalluit ille, et circumfusa sibi moestitia internum declarans animi dolorem: « Quid ergo, ait, sine me vultis
Abbreviated transcription (Latin):
indicante sibi eodem frẽ ex tunc innotuis¬
se testat᷑. Manifeste enum cadem hom fr̃
ille p̃dixit. qr domnꝰ rob̃tus qui hodie ab¬
bas est de duns: post hunc beatum pa¬
trem abbas futurus est clarcuallis. Nam
quod disiunctiue .ui. uel .uii. annos uictu
num. infra septimum tam̃. Prope erat iã
tempꝰ: et festinabat pat̾ sc̃s ad metam. In¬
firmabat᷑ enim. sicut in huiꝰ libelli pͥncipio
memorauimꝰ: adeo ut in illa iam infirmi¬
tate. ipsius ꝑfici turtus. iam ĩminere exitꝰ
uideret᷑. Int̾ca frẽs instare supplicõib et
obsecrationib quib pot̾ant apud dm̃.
Unde etiam scs ipse cognoscens eoꝵ p̃cib
desidium suum differri. cum aliqͣnto meliꝰ
scd̾m corpꝰ habere cepisset: congregatis
frĩb hec eadem u̾ba locutꝰ est. Quid tene¬
tis miserum hominem: Fortiores estis et
inualuistis. Parcite queso. parcite sinite
me abire. Priꝰ camen cum in sũmo ꝑiculo

Expanded text:
indicante sibi eodem fratre, extunc innotuisindicante sibi eodem fratre, extunc innotuisse testatur. Manifeste enim eadem hora frater ille praedixit, « quia dominus Robertus, qui hodie abbas est de Dunis, post hunc beatum Patrem abbas futurus est Clarae-Vallis. » Nam quod disjunctive sex vel septem annos victurnum, intra septimum tamen. 18. Prope erat jam tempus, et festinabat Pater sanctus ad metam. Infirmabatur enim, sicut in hujus libelli principio memoravimus, adeo ut illa jam infirmitate ipsius perfici virtus, jam imminere exitus videretur. Interea fratres instare supplicationibus et obsecrationibus, quibus poterant, apud Deum. Unde etiam Sanctus ipse cognoscens eorum precibus desiderium suum differri, cum aliquanto melius secundum corpus habere coepisset, congregatis fratribus haec eadem verba locutus est: « Quid tenetis miserum hominem? Fortiores estis, et invaluistis. Parcite, quaeso, parcite, sinite me abire. » Prius tamen cum in summo periculo
Abbreviated transcription (Latin):
Am de supͣ memoratis reuelationib pau¬
ca dict᷑i : ab eo sumamꝰ inicium qđ p̃dic¬
tum ẽ anno.uii. anteqͣm fieret. Erant
duo fr̃s in monast̾io de sacra beati patͥs
uita et felicib eius actib colloquentes.
Quoꝵ alt̾ ab ineunte adolescentia edu¬
catus iidem. ad alt̾m ait. Nosti quot
annos sit uicturus hic. beatissimꝰ pater
nr̃. Cui ille. Hescio inqͥt. Et alt̾. Ego ait
noui eum. sex aut septem annos adhuc in
carne uicturũ. Hoc autẽ unde sciret mini¬
me iam scire possumꝰ: quia nec tunc indicauit
q aute patrẽ sc̃m ipse decessit. Porro alt̾ius
hodicq suꝑsticis relatione hoc u̾bum nob̃
innoduit. qui tunc magis miratꝰ ẽ se audis¬
se. qͣndo ut abolim audierat: ita uidit.
Talis uͦ ille ẽ de cuius testimonio nec nos
ambigimꝰ: nec cuilibet alt̾ qui eum no¬
u̾it credimꝰ dubitandũ. Neq id solum s
quod ñ minori dignum admiratione ui¬
det᷑: nom̃ qͦ et ꝑsonam successoris ipsuis

Expanded text:
am de supra memoratis revelationibus pauca dicturi, ab eo sumamus initium quod praedictum est anno septimo ante quam fieret. Erant duo fratres in monasterio, de sacra beati Patris vita et felicibus ejus actibus colloquentes: quorum alter ab ineunte adolescentia educatus ibidem, ad alterum ait: « Nosti quot annos sit victurus hic beatissimus Pater noster? » Cui ille: « Nescio, » inquit. Et alter: « Ego, ait, novi eum sex aut septem annos adhuc in carne victurum. » Hoc autem unde sciret, minime jam scire possumus, quia nec tum indicavit, et ante Patrem sanctum ipse decessit. Porro alterius hodieque superstitis relatione hoc verbum nobis innotuit, qui tunc magis miratus est se audisse, quando ut ab olim audierat, ita vidit. Talis vero ille est, de cujus testimonio nec nos ambigimus, nec cuilibet alteri qui eum noverit, credimus dubitandum. Neque id solum, sed quod non minori dignum admiratione videtur, nomen quoque et personam successoris ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
Uam dulcis hodie dilectissi¬
mi deuotis filiis pat̾na debet
eẽ memoria: qͣm amabilis.
quã acceptabilis qͣm iocun¬
Da qͣm celeb̾s. Cum enĩsit

Expanded text:
uam dulcis hodie, dilectissimi filii, paterna debet esse memoria! quam amabilis, quam acceptabilis, quam jucunda, quam celebris! Cum enim sit
Abbreviated transcription (Latin):
cncumueniri: obseruans necui faceret. qd
sibi fien nollet. Hinc ꝓcedebat. qđ inter
placitantes residens.cum aduersani eics
ꝑ sua consilia disqtinerent qͦ ingenio qua
calliditate suiȩ catise amminicuiari. & illiꝰ
ualent fraudulenter insidian: ip̃e talia
nullatentis curans. eis quis uolebant m¬
tende. aut de euangłio. aut de alia aliqͣ
diuina scrptura. aut certe aliquid de m¬
formatiõe morum bonorum. disserebat.
Sepe etiam cum huiuscemodi auditoreᷤᷤ
deerant. suauiter in sui cordis puritate
quiescens: corꝑe dormiebat. Eueniebatq
ññqũa ut fratides subtili machinatiõe
cõposite. max tͥi sunt in audientiam illiꝰ
delatȩ. ñ quasi adormiente. qui tunc erat:
s sicut a ꝑspicaciter ingilande et intenden¬
te sint detectȩ atq: deiectȩ.C aritas enim
quȩ ñ emulatur. quȩ ñ agit ꝑperam. quȩ
ñ quent quȩ sua sunt. in eo ingebat: ꝑ qũa
quȩ indenda erant ueritate monstrante

Expanded text:
circumveniri, observans ne cui faceret quod circumveniri, observans ne cui faceret quod sibi fieri nollet. Hinc procedebat quod inter placitantes residens, cum adversarii ejus per sua consilia disquirerent quo ingenio, quave calliditate, suae causae adminiculari, et illius valerent fraudulenter insidiari; ipse talia nullatenus curans, eis qui sibi volebant intendere aut de Evangelio, aut de aliqua alia divina Scriptura, aut certe aliquid de informatione morum bonorum disserebat. Saepe etiam cum hujusce auditores deerant, suaviter in sui cordis puritate quiescens, corpore dormiebat. Eveniebatque nonnunquam ut fraudes subtili machinatione compositae, mox ubi sunt in audientiam illius delatae, non quasi a dormiente, qui tunc erat, sed sicut a perspicaciter vigilante et intendente sint detectae atque dissectae. Charitas enim quae non aemulatur, quae non agit perperam, quae non quaerit quae sua sunt , in eo vigebat, per quam quae videnda erant veritate monstrante
Abbreviated transcription (Latin):
constrinxisset.Tali gͦ molentia abbas est
effectus: ac becci debito cũ honore sacͣtus. Q¬
lemuͦ se deinceps in cunctis sanctarum uir
test: qd nunquam de ret᷑acta sc̃itatis suȩ
conuersatione. causa abbatie qͥequã mi¬
nuit: s semꝑ deuntute in uirtutem. ut
dm̃ deorum in syon meretur uidẽ. conscen¬
elegatis itaq monaft̾ii causis. curȩ
ac sollicitudim fr̃m. de quorum uita
& strenuitate certus erat: ip̃e di contem¬
platiõi. monachorum eruditioni.admo¬
nicioĩ. correctiõĩ. iugiter insistebat. Qtn¬
do autem aliquid magni in negotiis eccłiȩ
erat agendum. quod meius
absentia ñ estimabatur oportere diffini¬
ri: tunc ꝓ temꝑe et rõne negotium quod
imminebat. mediante iusticia dispone¬
bat. Abominabile quippe iudicabat
siquiduis luc̃ assequeretor: ex eo quod
alius contra moderamina iuris quauis
astutia ꝑde posset. Ande nemiem in
placitis patiebatur a suis aliqua fratide

Expanded text:
constrinxisset. Tali ergo violentia est abbas constrinxisset. Tali ergo violentia est abbas effectus, ac Becci debito cum honore sacratus. Qualem vero se deinceps in cunctis sanctarum exertest quod nunquam de retroacta sanctitatis suae conversatione causa abbatiae aliquid minuit, sed semper de virtute in virtutem, ut Deum deorum in Sion mereretur videre, conscenDelegatis itaque monasterii causis curae ac sollicitudini fratrum, de quorum vita et strenuitate certus erat, ipse Dei contemplationi, monachorum eruditioni, admonitioni, correctioni jugiter insistebat. Quando autem aliquid magni in negotiis Ecclesiae erat agendum quod in ejus absentia non aestimabatur oportere definiri, tunc pro tempore et ratione negotium quod imminebat, mediante justitia, disponebat. Abominabile quippe judicabat, si quidvis lucri assequeretur ex eo quod alius contra moderamina juris quavis astutia perdere posset. Unde neminem in placitis patiebatur a suis aliqua fraude