comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ablationẽ de hoc scło. settũ ñ nult consolani
efunctã aut̃ herode. ecce apparuit ei an¬
ge et accipe puerũ et mat̾rẽ eiꝰ. et uade in
t᷑rã ur̃ł. defuncti sunt enĩ qui querebant
animã pueri. Ex hoc loco intelligimꝰ scri¬
bas et sacerdores cum herode necem dñi
fuisse meditatos. Qui consurgens acce¬
pit puerũ et matrẽ eiꝰ. et uenit utt̾ramis¬
rahel. Audiens aut̃ ꝙ archelaus regnaret
iniudeam ꝓherode patre suo. timuit illuc
int isrł. in tellexit uideam nocari t̾ram ifrł.
Presertim cũ iuderetur ei. talem puerũ ñ
re se illi ꝑiculo. cũ posset t̾ra istł eẽ sic intel¬
ligi. ut et galilea illic deputaretur. qr et ip¬
sam ppłs isit᷑ in colebat. Due aut̃ sunt galilcȩ.
una uicina tiris de qua scriptũ est. galilee grn¬
ciũ. alt̾a cͥca tiberiadem et stagnũ genesaret.

Expanded text:
ablationem de hoc saeculo, sed tamen non vult consolari Defuncto autem Herode, ecce apparuit ange et accipe puerum et matrem ejus, et vade in terram Israel: defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus, scribas et sacerdotes cum Herode necem Domini fuisse meditatos. Qui consurgens, accepit puerum et matrem ejus, et venit in terram Israel. Audiens autem quod Archelaus regnaret in Judaea pro Herode patre suo, timuit illuc Israel: intellexit Judaeam vocari terram Israel, praesertim cum videretur ei talem puerum non re se illi periculo, cum posset terra Israel etiam sic intelligi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israel incolebat. Duae autem sunt Galilaeae, una vicina Tyriis, de qua scriptum est: Galilaeae gentium ; altera circa Tiberiad
Abbreviated transcription (Latin):
Exegipto nocaui filiũ incũ. hoc testimoniũ ẽ
uosce ꝓpħa. Post magoꝵ recessũ impletũ est
purgationis tempꝰ. et de m̃ ioscph ad monitus
ab angło. fugit inegiptũ cũ matre et puero. Ees
significat clectos sepiꝰ maloꝵ imꝓbitate fuis
esfu gandos sedibꝰ. uł exilio dãpnandos. Ubi
sumł᷑ exemplũ datur fidelibꝰ. ne disbitent ra¬
biem ꝑseqñciũ qñ oportunũ fuerit declinart
fugiendo. Uñ illud. Cũ uos ꝑsecuti sueruit inci¬
uitate una. fugite in aliam. Egiptus in t̃pr
tenebre: et sigurat gnͣtilitatẽ pecc̃is tenebrosã.

Expanded text:
um. Hoc testimonium est in Osee propheta. Post magorum recessum impletum est purgationis tempus; et deinde Joseph admonitus ab angelo, fugit in Aegyptum cum matre et puero. BEDsignificat electos saepius malorum improbitate suis effugandos sedibus, vel exsilio damnandos. Ubi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, quando opportunum fuerit declinare fugiendo. Unde illud: Cum vos persecuti fuerint in civitate una, fugite in aliam . Aegyptus interpretatur tenebrae, et figurat gentilitatem peccatis tenebrosam.
Abbreviated transcription (Latin):
humiliabitur. et crunt praua indirecta et as¬
ꝑa in uias planas. Et uidebit omis caro saluta¬
re dei. Wallis humiles designat. mons et collis
suꝑbos. Corda humiliũ doquio sacre doctͥne
et gr̃a iurtutũ teplebuntur. uixta illud. E emit¬
tit fontes in conuallibꝰ. St rursum. et cum¬
c̃ualles habundabunt frum̃to. Amontibꝰ ñã¬
q aqua dilabit᷑. quia fuꝑbas m̃tes ueritas
doctrine deserit. Prana directa fiunt. cũ cor¬
da ꝑinꝰticiam distorta adiusticiam ditigũ¬
tur: et asꝑa inuias planas inmutant᷑. cum
uimites et iracundiȩ m̃tes ꝑ infusionẽ gr̃e
ad mansuetudinẽ redeunt. ut ibi pͣdicator
plẽnã uiam inueniat. ubi pͥꝰ ꝑ asꝑitatẽ
gͣssũs ponere ñ poterat. Om̃is caro .l. omĩs
honio salutare cłi tuidebit inuiditio. i. x.¬

Expanded text:
miliabitur, et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Et videbit omnis caro salutare Dei. GREG. Vallis humiles designat; mons et collis, superbos. Corda humilium eloquio sacrae doctrinae et gratia virtutum replebuntur, juxta illud: Qui emittit fontes in convallibus ; et rursum, et valles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritas doctrinae deserit. Prava directa fiunt, cum corda per injustitiam distorta, ad justitiam diriguntur; et aspera in vias planas immutantur, cum immites et iracundae mentes, per infusionem gratiae ad mansuetudinem redeunt, ut ibi praedicator planam viam inveniat, ubi prius per asperitatem gressum ponere non poterat. Omnis caro, id est, omnis homo salutare Dei videbit in judicio, id
Abbreviated transcription (Latin):
celestis celsitudo aꝑitur. Turbatur ierosoli¬
ma fauens herodi quẽ timebat. uxta illud
salomonis. Rex intͦtus õs ministros habet
inpios. Et congregans om̃s principes sacer¬
dotũ et scribas populi. sciscitabatur abeis uͥ

Expanded text:
nditur, cum coelestis celsitudo aperitur. Turbatur Hierosolynditur, cum coelestis celsitudo aperitur. Turbatur Hierosolyma favens Herodi, quem timebat juxta illud Salomonis: « Rex injustus omnes ministros habet impios . » « Et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi sciscitabatur ab eis ubi
Abbreviated transcription (Latin):
stellam ciꝰ inoriente. et uenimꝰ adotare eũ aid
confusionsc iudõꝵs dictũ e. uidimꝰ enĩ stellã
cius. ut natiuitatẽ xͥ. agentibꝰ discerent. Suc¬
cessores balaam fuerunt magi. qui stellam
nouerut. uaticinio eiꝰ. Ille stellam uidit in
spũ. ist uderunt oculis et c̃diderunt. Utiq
non adorassent. si pariulũ tantũ mͦ c̃didissẽt.
Angłs appartut pastoribꝰ nato dño magis stel¬
la. qua iudcis tanꝙ rõne utentibꝰ creatura
rationalis p̃dicare debuit. et gentibꝰ quasi
ratione carentibꝰ signa danda erant. Et dig¬
nũ fuit. it iam loquente dño. apłi gentibꝰ p̃¬
dicarent: uec dũ eo loquente elem̃ta p̃dica¬
rent. Magi appellati sunt reges orientales. uł
quia de stirpe balaam fuerunt. qui multũ
scuut de incantationibꝰ. uel q sefellerũt he¬
rodem ꝑaliam uiã reg̃ssi in patriam. Magi
libet alia sigua putant aliqua cognoscere.
Nudiens aut̃ herodes rex iurbatus est: et
om̃is ierosolima cũ illo. Rege celi natorex

Expanded text:
dorare eum. » Ad confusionem Judaeorum dictum est vidimus stellam ejus, ut nativitatem Christi a gentibus discerent. Successores Balaam fuerunt magi, qui stellam noverunt vaticinio ejus. Ille stellam vidit in spiritu, isti viderunt oculis et crediderunt. Utique non adorassent, si parvulum tantummodo credidissent. Angelus apparuit pastoribus nato Domino, Magis stella, quia Judaeis tanquam ratione utentibus creatura rationali praedicari debuit, et gentibus quasi ratione carentibus signa danda erant, et dignum fuit, ut jam loquente Domino apostoli gentibus praedicarent. Et necdum eo loquente elementa praedicarent. Magi appellati sunt reges orientales, vel quia de stirpe Balaam fuerunt, qui multum scivit de incantationibus, vel quia fefellerunt Herodem per aliam viam regressi in patriam. Magi s, seu per quaelibet alia signa putant aliqua cognoscere. « Audiens autem Herodes rex turbatus est et omnis Hierosolyma cum eo. » Rege coeli nato rex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. Cognito loco et tempore. ꝑ sonã pueti con
uult ignorare. hecodes significat hẏpocti.¬
tas. aliud dicentes: aliud cogitantes. qui dũ
ficte dm̃i querunt. nũquã inuenite merent᷑.
Qui cũ audissent regẽ abierunt. E̾t eoet¬
stala quã uiderant inoriente. ante cedebat
eos. usq dũ ueniens staret. supra uͥ erat pu¬
er. Magis approꝑinquantibꝰ icrosolimã dis¬
paruit stella. qr quicũq appropinquat ad he¬
pocͥtas &e hereticos. dĩ lucem amittit. Set pꝰ¬
cetuens. ñ tenuit sidereas iuas. set domiu¬
uicina. stetit sitpra subaudis locum ubi erat
puer heo stella ut ait fulgenciꝰ. nũquã an¬
tea apparuit quã magis p̾uua deputaret᷑.
set tẽ c̾ata est. ꝑacto offitio mox ẽẽ desit.
Uidentes autem stellam. gauisi sunt gau

Expanded text:
US. Cognito loco et tempore personam pueri non vult ignorare. Herodes significat hypocritas aliud dicentes et aliud cogitantes, qui dum ficte Deum quaerunt, nunquam invenire merentur. « Qui cum audissent regem abierunt. Et estella quam viderant in Oriente, antecedebat eos, usque dum veniens steret supra ubi erat puer. Magis appropinquantibus Jerosolymam, disparuit stella; quia quicunque appropinquat ad hypocritas et haereticos Dei lucem amittit. Sed pocernens, non tenuit sidereas vias; sed domuicina stetit supra, subaudis locum ubi erat puer. Haec stella, ut ait Fulgentius, nunquam antea apparuit, quam magis praevia deputaretur; sed tunc creata est, et peracto officio mox esse desiit. Videntes autem st
Abbreviated transcription (Latin):
tillauerũt mirtam. Mistice stelle ortus pͥ¬
mũ amagis intellectus. indicat mox gen¬
tes inxp̃m cͣdituras: stella enĩ ꝓphicũ set¬
monẽ xp̃i ortũ confitentẽ significat. he.¬
rodes uͦ diabolum. qui cognita xͥ. nati¬
uitate ꝑsequit᷑ eũ in mͣbris suis. a quo ma¬
gi ꝑgunt. dũ abidolatria gentes recedũt.
ethicam. uł historiam. allegoriam. tropolo¬
giam. uł scẽ trinitatis fidem. Homina triũ
cus misericors. Greca lingua uocatisunt
magalat. galgalat.saracin. Magalat. intͣ¬
pr̃. nunciꝰ. Galgalat. cdeuotꝰ. Saracin. gr̃a.
Et responso accepto insonnis neredirẽt
ad herodem. ꝑ aliam uã reiłsi sunt inregi.¬
omẽm salutẽ. et sp̃e inxͦ. locare. et abitiũe
cessimꝰ inobediendo. .u iu

Expanded text:
tillaverutillaveruimum a magis intellectus, indicat mox gentes in Christum credituras. Stella enim propheticum sermonem Christi ortum confitentem significat. Herodes vero diabolum qui, cognita Christi nativitate, persequitur eum in membris suis. A quo magi pergunt, dum ab idololatria gentes recedunt, ethicam, vel historiam, allegoriam, tropologiam, vel sanctae Trinitatis fidem. Nomina trium cus misericors; Graeca autem lingua vocati sunt: Magalach, Galgalach, Saracin. Malgalach interpretatur nuntius, Galgalach devotus, Saracin gratia. « Et responso accepto in somnis ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regiomnem salutem et spem in Christo locare, et ab itinercessimus inobediendo. De eo
Abbreviated transcription (Latin):
mũ .a. indiu̾soriũ ꝙ lucas cõmemorat. in¬
uenert̃ pucrũ et matrẽ. Ioseph aut̃ idciroo
tacetur. quia nullũ de officiis ad nutͥciũ ꝑti¬
nentibꝰ cõmemoratur. uł fortassis ñ aderat. ne
male suspitionis occasio eẽnt. Et ꝓcidentes
tam m̃te quã corpore:. humilit̾ ad orant in
carne u̾bũ. Et aꝑtis thesautis suis. obtule¬
runt ei munera. Aurũ. Thus. ⁊ Mirram. In
auro regem. Inthure dm̃. In mirra morta¬
lem intellige. Aurũ nam̃q ad tributũ. thũ
adsacͥficium. mirra ad sepulturã ꝑtiuet mor¬
tuoꝵ. qr solent nurra condiri neputrescãt
iitionẽ. in homine mortis. indõ resurrectio¬
tuis. in rege iudicii. In auro quoq sapienci¬
am intellige. lit ait salomon. dhesaunis
desiderabił. requiescit inote sapientis. In
thure uͥtutẽ orationis ut illud. dirigatur
oratio mea sicut incensum incõspectu tu¬
o. In mirra intellige nr̃e carnis resurrecti¬
onẽ. mortificationẽ. Unͣ illud. Manꝰ tue dis¬

Expanded text:
 est diversorium, quod Lucas commemorat, invenerunt puerum et matrem ejus. Joseph autem idcirco tacetur, quia nullum de officiis ad nutritium pertinentibus commemoratur. Vel fortassis non aderat, ne male suspicionis occasio esset. Et procidentes tam mente quam corpore humiliter adorant in carne Verbum. « Et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. » In auro regem, in thure Deum, in myrrha mortalem intellige. Aurum namque ad tributum, thus ad sacrificium, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum, quia solet myrrnitionem: in homine mortis, in Deo resurrectionis, in rege judicii. In auro quoque sapientiam intellige, ut ait Salomon: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis. . In thure virtutem orationis, ut illud: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . In myrrha, intellige nostrae carnis mortificationem. Unde illud: Manus tuae dis
Abbreviated transcription (Latin):
eti. Non solũ angłi. set et om̃is etas et sexũ
testimoniũ nato reddit pueto. et sicut aboĩ¬
um scłoꝵ fidelioꝰ p̃sagiebatur. ita ueniens
omiũ scoꝵ laude p̃dicatur. Qͦd symeon et
anna ꝓuecti uĩm excipiunt et laudant.

Expanded text:
eri. Non solum angeli, sed et omnis aetas et sexus eri. Non solum angeli, sed et omnis aetas et sexus testimonium nato reddidit puero, et sicut ab omnium saeculorum fidelibus praesagiebatur, ita veniens omnium sanctorum laude praedicatur. Quod Simeon et Anna provecti Jesum excipiunt et laudant,
Abbreviated transcription (Latin):
sectationibꝰ seruiens uocte ac die. Iuxta
hxstoriam auna et deuote. conuersatiõis et
tencrande etatis digna. desctibit᷑. que dño
restimoniũl ꝑhibeat᷑. Miftiet autem signisi¬
cat eccłam. que inp̃senti quasi sp̃os drũ ꝙ. sus
morte uduata ẽ. Sepcies.xii.lxxxiiii. fac̾it.
qͥs. gͦ totũ uite tempꝰ. apłicis mancipat iustitu.¬
tis. quasi. lxxxiiii. annis celestis templi lani¬
na seruare. et dñi p̃stolare aduentũ laudatur᷑.
dũ adũo ꝑegrinatur. Septẽ anni ꝙͫ anna cũ
uiro iuxit. significant ꝑfectionẽ illiꝰ temporis.
quo adño incarne conuetsante docctur eccła.
hec ipsa hora suꝑueniens cõfitebanir dño. et
loquebat᷑ de illo om̃ibꝰ qui expectabant cedẽp¬
tionẽ iħerłm. Ipsa hora qua symeon accepit
puetũ. suꝑueniens anna cõfitebatur .i. lauda¬
bat dm̃. et om̃ibꝰ fidelibꝰ qui iugo hetodis
alienigenc grauati ub̃ationẽ ex pectabant. ꝓ¬
mittebat ꝑ aduentũ .xͥ. inꝓximo redeptiõẽ si¬

Expanded text:
secrationibus serviens Deo die ac nocte. » Juxta historiam Anna et devotae conversationis et venerandae aetatis digna describitur, quae Domino testimonium perhibebat. Mystice autem significat Ecclesiam, quae in praesenti quasi sponsi Domini sui morte viduata est. Septies XII, LXXXIIII faciunt.  vitae suae tempus apostolicis mancipat institutis, quasi LXXXIIII annis coelestis templi limina servare, et Domini postulare adventum laudatur, dum a Domino peregrinatur. Septem anni quibus anna cum viro suo vixit, significant perfectionem illius temporis quo a Domino in carne conversante docetur Ecclesia. haec ipsa hora superveniens confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant resurrectionem Israel. » Ipsa hora qua Simeon accepit puerum superveniens Anna confitebatur, id est laudabat Dominum, et omnibus fidelibus qui jugo Herodis alienigenae gravati liberationem exspectabant, promittebat per adventum Christi in proximo redemptionem fi
Abbreviated transcription (Latin):
nãq fuerat quia nͥ deficeret pͥnceps ex uda.
neq dux de femoribꝰ eiꝰ: c̃onec ueniat quimit.¬
tendꝰ est. Ex quo patres de egipto exierunt:
sue gentis cducibꝰ usq ad sainuelen ꝓpħam re-¬
gebantur. demĩ regibꝰ. usq ad transinigrationẽ
babilonie. Post reditũ uero de babilonie ꝑ
pontifices rerũ sũma gerebatur. usq ad ircha¬
nũ regem. simul et pontificẽ. quo ut eipto
fraude aberode: cuiꝰ patrẽ ipse de innobili ad¬
uena. hoc ẽ gentis idumẽẽ. sublim auerat: uidoe
regnũ. ipsi herodi uissu cesaris augusti. tradi.¬
tur gub̾nandũ. cuiꝰ trigesimo pͥmo anuo qui
nuttendꝰ erat aduenit. Iubethleem uide dicit᷑.
qr est alia bethleem iugalilea. Magi abori

Expanded text:
amque fuerat, quia non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est . Ex quo patres de Aegypto exierunt, suae gentis ducibus usque ad Samuelem prophetam regebantur, deinde regibus usque ad transmigrationem Babyloniae. Post reditum vero de Babylone, per pontifices rerum summa gerebatur usque ad Hircanum regem simul et pontificem: quo interempto fraude ab Herode, cujus patrem ipse de ignobili advena hoc est, gentis Idumaeae sublimaverat, Judaeae regnum ipsi Herodi jussu Caesaris Augusti traditur gubernandum, cujus trigesimo primo anno, qui mittendus erat, advenit. In Bethlehem Judae dicitur, quia est alia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ his qui ꝑcutit. Signũ cu contradicetur.
fide̾ dñict trucis accipe. de qua udiͣ ad pan¬
lũ dixerunt. Desecta hac uotũ est uobis.
ꝙ ubiq ei cõtͣdicitur. Et tuam ipsiꝰ auumã
ꝑuausibit gladius. Idest dolor diũce passi¬
onis. quia. nõ potuit filiũ uidẽ c̾cifigi siue
affectu mat̃ui doloris. et si sparet resurrec¬
turũ. Usq ad fiuẽ scłi animã eccłẽ gladins
t̾bulationis ꝑtrausit. cũ signo fioĩ ab iuꝓbis
ꝯtradicit᷑. cum multos rucit uidet. Alit̃. po¬
sitꝰ eit dũs intunã uitioꝵ. et ĩ resurrectiõẽ
ututũ. nec fit resurrectio uͥ riuua p̃cedat.
Omĩa que de xp̃o narrantur. q̃ natꝰ de uͥgiue.

Expanded text:
ii pereunt. Signum cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe de qua Judaei ad Paulum dixerunt: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Id est, dolor Dominicae passionis, quia non potuit videre filium crucifigi sine affectu materni doloris, etsi speraret resurrecturum: usque ad finem saeculi animam Ecclesiae gladius tribulationis pertransit, cum signo fidei ab improbis contradicitur, cum multos ruere videt. Aliter. Positus est Dominus in ruinam vitiorum, et in resurrectionem virtutum, nec fit resurrectio nisi ruina praecedat. Omnia quae de Christo narrantur, quod natus de virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
festis ut iherosolimam euntibꝰ. ut uĩ rede¬
untibꝰ. scorsũ uiri. seorsũ incederunt femi¬
ne. et pucri cũ quolibet parente irent. Iõ¬
q mariam et ioseph uicissim putasse. r̃n
cũ alt̃o parente eẽt uireuersione. Et fac¬
tũ est pͦtriduũ. inuenerunt illũ intẽplo seden¬
tẽ in mectio doctoꝵ. audientẽ illos et int¬
rogantem. Quasi fons sapiencie doctoꝵ me¬
di sedebat. set quasi exemplar humilitatis
pͥus int̾rogat et audit quam instruat: ne
pariuili a semotibꝰ doceri erubescant. et ne in¬
firmꝰ docere audeat. Post tͥcduũ reꝑttur uitẽ¬
plo. dans indiciũ ꝙ post triduũ triumpha¬
ł passionis resurgent. qui mortuus cͣdebat᷑.
Etupebant aut̃ om̃s qui eñ audiebãt Liu¬
suꝑ prudencia et responsis eiꝰ. et m hxnͥ.¬
uidentes ammirati sunt. Eo ampliꝰ R xiii.

Expanded text:
ierosolymam euntibus, vel inde redeuntibus, seorsum viri, seorsum incederent feminae, et pueri cum quolibet parente irent. Ideoque Mariam et Joseph vicissim putasse Jesum cum altero parente esse in reversione. « Et factum est post triduum invenerunt illum in templo, sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem. » Quasi fons sapientiae doctorum medius sedebat; sed quasi exemplar humilitatis prius interrogat et audit quam instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, et ne infirmus docere audeat Post triduum reperitur in templo dans judicium, quia post triduum triumphalis passionis resurgeret qui mortuus credebatur. « Stupebant autem omnes qui cum audiebant, super prudentia et responsis ejus. Et vide
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hic intuiiã. et̃ inresurrectionẽ multors in
isrł.ꝙ insignũ au contradicet᷑. Inriuã uł¬
toꝵ positus est dñs. qr ipse est lapis. otfen¬
nouis. et pctra: scandali .i. ruine. his qui offen¬
dunt. tierbo. nec c̃dunt: de ꝑꝰ ip̃e dicit. Siñ
neuissem. & locutus eis ñ fussem. pecõm ñ
haberent. In resurrectionẽ aut̃ eoꝵ positus
est. qui eͣdentes ineũ resurrexerunt apecca¬

Expanded text:
t in resurrectionem multorum in Israel et in signum cui contradicetur. » In ruinam multorum positus est Dominus, quia ipse est lapis offensionis, et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo, nec credunt. De quibus ipse dicit: « Si non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent . » In resurrectionem autem positus est, quia credentes in eum resurrexerunt a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cati remeliũ. et significatur ꝑ circumcisionẽ
carnis cͥcũcisio m̃tis: qua mundatur anuna a
uicis . Tres itaq constat ẽẽ cͥcũcisiones. Una
ẽ sactam̃tũ. dne iero sunt res illiꝰ sacram̃ti. ui¬
delicet circumcisio apeccato q̃ cotidie est in
amima. et circumeisio aꝑeocato et abomĩ pena
peccati. que inresurrectione erit inanima et in
corꝑe. Petruus autem cultris cͥcuncidit iosue
ti sunt dies purgationis marie sed̾m legem
moysi. culerunt illũ uuhẽtłm. ut sisterent eu

Expanded text:
cati remedium et significatur per circumcisionem cati remedium et significatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundatur anima a vitiis. Tres itaque constat esse circumcisiones Una est sacramentum, quae vero sunt res illius sacramenti, videlicet circumcisio a peccato, quae quotidie est in anima, et circumcisio a peccato et ab omni poena peccati, quae in resurrectione erit in anima et in corpore. Petrinis autem cultris circumcidit Josue ti sunt dies purgationis Mariae secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent
Abbreviated transcription (Latin):
gressibus. de quibꝰ psalmista cõmemorat. Cortritio
et infecͥitas uiuiis eoꝵ. et uiam pacis uon
cognouetunt. Potro quũ similitudinẽ carnĩ
peccati nenerat. remediũ quo caro peccati
mundabat᷑ non respuit. set circũcisus est fac¬
tus sũblege ut eam iustam eẽ ꝓbaret. et eos
qͥ sublege erant redimeret. Nota qd̾ icdẽ auxi¬
lũ curationis inlege circĩtisio contra pecca¬
ti originał uulnꝰ p̃stitit. qd nc̃ baptismꝰ teꝑe
grt confert. nͥ qd intioitus inregnũ nͣdũ pa¬
tebat circumcisis. ut mͦ baptizatũ. at uͦ nõ
solu baptismꝰ hoc facit. set eciam passioĩ
aduictio. q̃ ħ circĩttisioĩ addita ẽẽt. et simil¬
t sieret. Q uod aut̃ untali m̃bro fiebat causa
est. nͣ aliud mͣbrũ aut debile fieret aut tur
bat citcũtisio. quia inparte illa magis dñatur
cõcupiscencia. ꝑ quͣa originale pecc̾m ꝓpagat᷑.
Ubi gͦ iua peccati est. ibi apte signabatur pec¬

Expanded text:
gressibus, de quibus Psalmista commemorat: « Contritio gressibus, de quibus Psalmista commemorat: « Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . » Porro qui in similitudine carnis peccati venerat remedium, quo caro peccati mundabatur non respuit, sed circumcisus est factus sub lege, ut eam justam probaret, et eos qui sub lege erant redimeret. Nota quod idem auxilium circumcisionis in lege circumcisio contra peccati originalis vulnus praestitit, quod nunc baptismus tempore gratiae confert, non quod introitus in regnum nondum patebat circumcisis, ut modo baptizatis. At vero hoc non solum baptismus facit, sed et passionis adjunctio. Quae si circumcisioibi fieret. Quod autem in tali membro, fiebat, causa est, ne aliud membrum aut debile fieret aut turpbat circumcisio, quia in parte illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte signabatur pec
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ in ponebau̾tur pueris. uidie circum¬
tisionis eoꝵ. Sic eciam factũ est ipsi ułs.
tur. ut et eius resurrectio. Uiii. die cele¬
bitinda. et uraͣ figuraret᷑ siii. etate fu¬
tura. Sex et enĩ sunt etates in quibꝰ ꝓ
dũo laboratur. septima est animnaꝵ. usq
et totus homo uisiomi conditoris in he¬
rebit. Huc aut̃ uidens mulierem ad cõ¬
cupiscendũ eam. incircũcisũ uisũ habet.
Incircumcisi sunt auribꝰ. quibꝰ u̾itas di¬
xit. Qui ex dõ est. u̾buͣ dĩ audit. Y ropterea
uos ñ audistis. qr ex dõ nͣ estis. Incircum¬
cisi sunt lingna et manibus. quoꝵ os
locutũ est uanitatẽ. et dext̃a coꝵ dextͣa
inquitatis. Incircũcisi sunt gustu. quos
ꝓpħa redarguit dicens. Ue qui potentes
estis ad bibendũ uinũ. et iun fortes ad
mis cendam ebrictatẽ. Incircumcisi sunt
olfactu ⁊ tactu. qui uariis odoribꝰ deli¬
buti sequunt᷑ amplexꝰ meretricis. cyna¬
momo cubile suũ afꝑgentis. Incirc̃cis ft̃

Expanded text:
ris in die circumcisionis eorum. Sic etiam factum est ipsi Jesu. tur, ut et ejus resurrectio octava die celebranda, et nostra figuraretur octava aetate futura. Sex etenim sunt aetates, in quibus pro Domino laboratur: septima est animarum usqueet totus homo visioni conditoris inhaerebit. Nunc autem videns mulierem ad concupiscendam eam , incircumcisum visum habet. Incircumcisi sunt auribus, quibus Veritas dicit: Qui ex Deo est, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . Incircumcisi sunt lingua et manibus, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum, dextera iniquitatis . Incircumcisi sunt gustu, quos propheta redarguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . » Incircumcisi sunt olfactu et tactu qui variis odoribus delibuti sequuntur amplexus meretricis, cinnamomo cubile suum aspergentis. Incircumcisi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uicelestibꝰ: ueniat intẽplũ .i. aptet exẽplo
illoꝵ inquibꝰ ds̃ habitat. Ex pecter dñ. ac¬
cipiat in manibꝰ uerbũ dĩ. brachiis fidei. spei.
et caritatis amplexatur: tc̃ dimitetur ut
ñ uideat moitẽ. qr uiderit uitam. Ererat

Expanded text:
coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam. Et erat
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. Ubi ad etatẽ duodennẽ uenit: cepit api¬
re qͥd patri celesti deberet. et qͥd tͣrene mat̾.
Cuiti iubar ꝑfertionis eiꝰ incipit dedarari.
Remausit ihrsm sine parentibꝰ. ut nos ius¬
trueret sedm̃ habusse patrẽ. anͣquã uiũ¬
dus fieret. Et non coguouerunt pareutes

Expanded text:
 Ubi ad aetatem duodennem venit, coepit aperire quid Patri coelesti deberet, quid terrenae matri. jubar perfectionis ejus incipit declarari. Remansit in Jerusalem sine parentibus, ut nos instrueret se Deum habuisse patrem antequam mundus fieret. Et non cognoverunt parente
Abbreviated transcription (Latin):
utiaq nus est oblata ꝓ dño. Qui clauso hosti¬
o parem orat inabscondito. tuiturẽ offert:
qͥ pares oꝑis querit. colũbam ad altare por¬
pͥꝰ caruis corruptionẽ resurgendo calcauit.
et int̾positis diebꝰ cum carne quã hostiam fe¬
ceat. suꝑnã ciuitatẽ ascendit. Nos cciam
pꝰ inbaptismo circũcidim. apecatis. et ꝓ¬
siciente gr̃a ad alrare ing̾dinur. consectan¬
di hostia corꝑis et sanguius dñi. Omis
eciam eccła infine mũdiꝰ pͥmo in resurree¬
tione labem trene corruptionis exsuet. ac
deinceps incelestem ieħrłm tranffertur. uic¬
tunis bonoꝵ opum dño com̃data. Et ec¬
ce homo erat iniehrłm cui nom̃. sy meon. et
homo iste iustus et timoratus. ex pectans cõ¬
solationẽ isrł. Et sp̃c sc̃s erat in eo. Iuttus e

Expanded text:
utraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostiutraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad altare porprius carnis corruptionem resurgendo calcavit, et interpositis diebus cum carne quam hostiam fecerat, supernam civitatem ascendit. Nos etiam prius in baptismo circumcidimur a peccatis, et proficiente gratia ad altare ingredimur, consecrandi hostia corporis et sanguinis Domini. Omnis etiam Ecclesia in fine mundi primo in resurrectione labem terrenae corruptionis exuet, ac deinceps in coelestem Jerusalem transferetur, victimis bonorum operum Domino commendata. Et ecce homo erat in Jerusalem cui nomen Simeon: et homo iste justus et timoratus, exspectans consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
be pullos. unũ inholocanstũ. et alt̾um ꝓpec¬
cato. hanc hostiam pauꝑum uoluit dñs dari
ꝓse. pauꝑ factus ꝓ nobis. ut diuites nos face¬
ret. hic infide. heredes regni incelo. Moralit̃
aut̃ siuc qͥs fortia oꝑa. que masculi nomine.
siue infirma. que femine uocabulo distin¬
guntur. creauerit: ut hec dño ualeant con¬
secrari. ouẽ innocencie offerat. et turtutem
siue columbam. designantes gemitũ conpũe¬
⁊̃ inbonis in digetᷤ. quia quo fine consũmã¬
di sumꝰ nescimꝰ. Sunt aut̃ duo gña con¬
pũctiõis. dũ maloas retolentes supplicia ci¬
memꝰ. et dũ desiderio celestiũ ardentes. de
dilatione geinimꝰ. Uñ duo pulli offerti ui¬
bentur.S. uꝰ inholocaustũ. qnͣ amore celesti¬
ũ unflammam̃. alt̃ ꝓpeocato. dũ de malis¬
ꝑpetratis gemimꝰ. Columba que ing̃ge con¬
tẽplatiuã uitã significat. que paucoꝵ est.
Et quia utraq hostia accepta est dõ. ꝯsul̃te

Expanded text:
bae pullos, unum in holocaustum et alterum pro pecbae pullos, unum in holocaustum et alterum pro peccato. Hanc hostiam pauperum voluit Dominus dari pro se, pauper factus pro nobis, ut nos divites faceret hic in fide, haeredes regni in coelo. Moraliter autem sive quis fortia opera quae masculi nomine, sive infirma quae feminae vocabulo distinguuntur, creaverit, ut haec Domino valeant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turturem sive columbam, designantes gemitum compuetiam in bonis indigemus; quia, quo fine consummandi simus, nescimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alte in grege contemplativam vitam significat: quae paucorum est. Et quia utraque hostia accepta est Deo, consulte
Abbreviated transcription (Latin):
petuo tenebantur. Illa omĩa pͥmogenitã
signifi cabant .xͫ. qui unigenitus dĩ dignatꝰ
est᷑ fieri primogenitus om̃is cͤature. qui sin¬
głarit̃ scs est dño. qr peccatũ non fecit. nec
inuentus est dolus more ciꝰ. Moralit̾ eclã
pͥmogenita significant bona micia nr̃e ac¬
tionis. quasi incorde genita. et dñi gr̃e de¬
putanda. Male aut̃ gesta redimere fruc
piciũ eg̃ssus de uirginasse c̃dendris sit. iux¬
ta hereticos. Mistice designatur. quia dñs
apetuit uͥginis eccłe sec̾tũ genitale. ad gnͣan
darent hostiam scd̾m ꝙ dictũ est iulege dñi.
parturturũ. aut duos prillos columbarũ. dic¬
tũ est in lege ut ꝓinfante masculo die qua¬
dragesuno natiuitatis. ꝓfemina oc togesimo.
agnꝰ anniculus inmaculatus in holo caustũ
ottetͣtr. et turtut siuie pullus columbuiꝰ ꝓ
peccato. Quti aut̃ ñ posset offerre agnũ ꝓpau
ꝑtate. offerret duos turtures. uł duos colum¬

Expanded text:
erpetuo tenebantur. Illa omnia primogenita erpetuo tenebantur. Illa omnia primogenita significabant Christum, qui Unigenitus Dei dignatus est fieri primogenitus omnis creaturae, qui singulariter sanctus est Domino, quia peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Moraliter etiam primogenita significant bona initia nostrae actionis, quasi in corde genita et Domini gratiae deputanda. Male autem gesta redimere fructpitium egressus, devirginasse credendus sit, juxta haereticos. Mystice designatur, quia Dominus aperuit virginis Ecclesiae secretum genitale, ad generanddarent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duos puellos columbarum. Dictum est in lege, ut pro infante masculo die quadragesimo nativitatis, pro femina octogesimo agnus anniculus immaculatus in holocaustum offerretur, et turtur sive pullus columbinus pro peccato. Qui autem non posset offerre agnum pro prae paupertate, offerret duos turtures vel duos colum
Abbreviated transcription (Latin):
hon dixit om̃is uiliet pariens. set que sus¬
cepto seiitie peꝑerit. ad distinclionẽ illiꝰ q̃
uirgo cõcepit et peperit. Non gͦ mat᷑ fient
nec filiꝰ ĩdigebat purgari hostus. set ut uos
solue̾mur atuuore legis facti sunt sub lege.
Decretũ quoq legis erat. paruulũ axxx iiͦi
hostiam ꝓeo. pͥmogenitũ aut̃ masculũ scm
dño fieri. In quo insinuatur neminẽ nͥ in¬
ous circumcisũ dñicis dignũ conspectibꝰ eẽ.
ut ait psalmista. Non habitabit uixta te
malignus. neq ꝑmanebunt iniusti ante
oculos tuos. St sisterent eũ dño .i. offerrent
et cõsecrarent. Sicut scriptũ est ulege
dñi. Qiuia om̃e masculiuũ ad aperiens nul¬
uã. scm dño uocabitur. P recepit lex. et ho¬
minis et pecoris om̃e pͥmogenitũ mascu¬
lim sexus dño scĩficari. et sacerdotis ẽẽ. ita
ut sacerdos ꝓ hominis pͥmogenito pͣciũ ac¬
ciꝑet. et aĩal inmũdũ redimi faceret. mũ¬
da uero do offerret. Siclis argenti .u. redi

Expanded text:
Non dixit, omnis mulier pariens; sed, quae suscepto semine pepererit: ad distinctionem illius, quae virgo concepit et peperit. Non ergo mater, sicut nec filius indigebat purgari hostiis; sed ut nos solveremur a timore legis, facti sunt sub lege. Decretum quoque legis erat, parvulum a tricesimhostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. In quo insinuatur, neminem nisi vitiis circumcisum, Dominicis dignum esse conspectibus, ut ait Psalmista: Non habitat juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Ut sisterent eum Domino, id est offerrent et consecrarent. Sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit lex et hominis et pecoris omne primogenitum masculini sexus, Domino sanctificari et sacerdotis esse, ita ut sacerdos pro hominis primogenito pretium acperet, et animal immundum redimi faceret, munda vero Deo offerret. Siclis argenti quinque r
Abbreviated transcription (Latin):
pariet filiũ. legerat bos cognouit possesso¬
rẽ suũ. et asinꝰ p̃sepe diũ sui. U i debat in
eutem. Uidebat se de stirpe. dauid ortã
i nararech de spu concepisse. in betlilcem
peꝑisse. quoꝵ om̃iũ testimonia inꝓpb̃is
et in om̃ibꝰ ht̃ argum̃ta fidĩ. Si maria a
pastoribꝰ didicit. discamꝰ et nos asacerdoti¬
bus. Et reuersi sunt pastores glorifi¬
cantes et laudantes dm̃i. in om̃ibus que
audierant et uiderant sicut dictũ est
ad illos. Dehis qui andierant ab angłis
laudabant dm̃. et de his que uidierant
inbech leem glorificabanteum. Sec et ma¬
gistri spñaliũ ggũ. mͦ fideliũ castra lus¬
trant. ꝓbitatis exemꝑla querendo. mͦ ad
pastoͣle officium redeut docendo.

Expanded text:
pariet filium . Legerat: Bos cognovit possessopariet filium . Legerat: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . Videbat in entem. Videbat se de stirpe David ortam, in Nazareth de spiritu concepisse, in Bethlehem peperisse: quorum omnium testimonia in prophetis et in omnibus habet argumenta fidei. Si Maria a pastoribus didicit, discamus et nos a sacerdotibus. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum est ad illos. » De his quae audierant ab angelis laudabant Deum, et de his quae viderant in Bethlehem glorificabant eum. Sed et magistri spiritualium gregum modo fidelium castra lustrant, probitatis exempla quaerendo, modo ad pastorale officium redeunt docendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ezechias chaldeis. S imilit᷑ dicunt hic
pastores. Ui deamꝰ hoc u̾bũ quod factũ
est .i. istam rem u̾bo narrationis dig¬
nam. quã fecit ipse dñs excellentissimã.
et significouit nobis ꝑ angłos. Ubi uoͣ
dicit᷑ cognonerunt de u̾bo qd̃ dictũ erat.
accipe u̾bũ ꝓlocutione. Et om̃s qui au¬
dierant mirati sunt. et de his que dicta
erant apastoribꝰ ad ipsos. Mirantur et
de misterio in carnatinis. et de pastorũ
attesttione tanta. qui fucare audita nes¬
cirent. set simplici facundia uera pͣdi.¬
carent. S ic dñs non recͥtores. set pisca¬
tores ad eugłizandũ destinauit. Sic et
inuet̾i testamento sue dispensationis nũ
cios pastores ordinauit: idõ ñ est pariupen¬
denda pastors atestatio. ¶H. aria aut̃ con¬
seruabat omiã u̾ba hec conferens incor
de. Maraanon minꝰ ore pudica quã corꝑe
tacita confertns ea que uiderat circa se
acta. et que legerat inscripturis agenda.
Legerat in esaya. ecce uirgo concipiet et

Expanded text:
Ezechias Chaldaeis . » Similiter dicunt hic pastores: Videamus hoc Verbum quod factum est, id est istam rem verbo narrationis dignam, quam fecit ipse Dominus excellentissimam, et significavit nobis per angelos. Ubi vero dicitur: « cognoverunt de verbo quod dictum erat, » accipe verbum pro locutione. « Et omnes qui audierant mirati sunt de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. » Mirantur et de mysterio Incarnationis, et de pastorum attestatione tanta, qui fucate audita nescirent, sed simplici facundia verba praedicarent. Sic Dominus, non rhetores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Sic et in Veteri Testamento suae disptios, pastores ordinavit: ideo non est parvi pendenda pastorum attestatio. Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Maria, non minus ore pudica quam corpore, tacita confert ea quae viderat circa se acta, et quae legerat in Scripturis agenda. Legerat in Isaia: Ecce virgo concipiet et
Abbreviated transcription (Latin):
sibiłrsine initio genuit. ipso dicente ꝑ ꝓpħã
Eructauit cor meũ u̾bũ bonũ. Uł ita ii
brachio disꝑsit suꝑbos tam latentes quã
manifestos: quia cordis sui mͣte .i. intellectu
quo dm̃ uidere deberent. ꝯtra eũ elati sũt.
Deposuit potentes de sede. et exaltauit
ꝓgenies et ꝓgenies: annectit. quia ꝑ onĩs
scti geuerationes deponit potentes suꝑbos
de sede suꝑbie. et exaltat humiles pia dis¬
pensatione. Qui eiuĩ se exaltat humiliabit᷑.
qͥ se huiuiliat exaltabit᷑. Esurientes dicit
geutiles. qͥ nec legẽ habuerant nec ꝓpħas.
diuites uͦ uidõs inlege. et ꝓpħis. et psalmis.

Expanded text:
iliter sine initio genuit, ipso dicente per Prophetam: Eructavit cor meum verbum bonum. Vel ita: In brachio dispersit superbos tam latentes quam manifestos, quia cordis sui mente, id est intellectu quo Deum videre deberent, contra eum elati sunt. Deposuit potentes de sederogenies et progenies, annectit, quia per omnes saeculi generationes deponit potentes superbos de sede superbiae, et exaltat humiles pia dispensatione. Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Esurientes dicit gentiles, qui nec legem habuerant nec prophetas; divites vero Judaeos, in lege, et prophetis, et psalmis.
Abbreviated transcription (Latin):
se cõsolari noluit q̃dolebat. Non euĩ ñ erant
ꝓfectũ. ꝑmartirii głam efferebantur. Cõ¬
solatio ant̃ rei amisse erat p̾standa. ñ auc¬
te. Noluit gͦ nec potuit consolari qr ñ ft̃.¬

Expanded text:
se consolari noluit quae dolebat. Non enim erant nose consolari noluit quae dolebat. Non enim erant noprofectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. Noluit ergo nec potuit consolari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
I os. et noluit cõsolari quia ñ sunt. Que¬
ritur quomͦ rachel dr̃ plorasse filios suos
cũ tͥbꝰ inda que bethleem tenebat nͣde ca
set de sorore sualia fucrit orta. Solutio.
I on tantũ inbethleem. uerũ x̃ in om̃ibꝰ sim¬
bꝰ eiꝰ pueri sunt trucidati:. ĩ ribꝰ aut̃ ben¬
iamin que de rachel orta est. ꝓrima fuit
tͥbui uide. Uñ merito cͣdi debet multos
de beniaiun stirpe frisse occisos. quos ꝓ¬
genies rachel plorauit. S el quia rachel
iuxta bechlecm scpulta ẽ. dicitur ꝓpħico
locutionis mͦ egisse. ea que in loco eodẽ
agebantur. Rama ñ est hic nomͣ loci.
qui est uixta gabaa. set qr rama iut̃ p̃r
excelsũ. talis est sensus. Uox in excelso
audita est .i. longe late q disꝑsa. Plo¬
rauit aut̃ filios ꝓgenies rachel. et noln
tulit. quiꝰ uox et ploratus auditur. Eclã
aut̃ plorat filios. ñ itl cͥco quia ꝑemtos do¬
letet. set quia abhis ꝑimebantur. quos pͥma
geuitos filios retinere uoluit. S⁊ deniq

Expanded text:
uit consolari quia non sunt . Quaeritur quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethlehem tenebat, non de ea, sed de sorore sua Lia fuerit orta. Solutio. Non tantum in Bethlehem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt trucidati. Tribus autem Benjamin quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet multos de Benjamin stirpe fuisse occisos, quos progenies Rachel ploravit. Vel quia Rachel juxta Bethlehem sepulta est, dicitur prophetico locutionis modo egisse ea quae in loco eodem agebantur. Rama non est hic nomen loci, qui est juxta Gabaa, sed quia rama interpretatur excelsum, talis est sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Ploravit autem filios progenies Rachel, et noluiaetulit, cujus vox et ploratus auditur. Ecclesia autem plorat filios, non idcirco quia peremptos doleret, sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos retinere voluit. Sed denique
Abbreviated transcription (Latin):
lignos sp̃c ad tutelam nr̃am angłoꝵ ordi¬
uabat exercitus. Quiauͦ dcus et homo natus ẽ
hominibꝰ pax et dõ gła canitut. qui ab an¬
głis ꝓ nr̃a redẽptione glorificatur. Et quia
neq udei neq gentiles pacem habent. ñ
est enĩ pax impiis dicit dñs. Iõ det̾mina
extranei eramꝰ adõ. extraneos nos angłi
deputabant. Set quia recognouimꝰ re¬
gẽ nr̃m. angłi recognouernut᷑ nos ciues
suos etunet algłs ad orari abumana na¬
tura. quã insuo rege considerat. hinc
loth et iosue nͣ ꝓhib̾iti sunt adorare an¬

Expanded text:
lignos spiritus ad tutelam nostram angelorum ordilignos spiritus ad tutelam nostram angelorum ordinabat exercitus. Quia vero Deus et homo natus est, hominibus pax et Deo gloria canitur, qui ab angelis pro nostra redemptione glorificatur. Et quia neque Judaei, neque gentiles pacem habent, non est enim pax impiis, dicit Dominus ideo determinatextranei eramus a Deo, extraneos nos angeli deputabant. Sed quia recognovimus regem nostrum angeli recognoverunt nos cives suos; et timet angelus adorari ab humana natura, quam in suo rege considerat . Hinc Lot et Josue non prohibiti sunt adorare an
Abbreviated transcription (Latin):
saluator. qui est xp̃c dñs inciuitate dauid.
Oñi ppło fideliũ de cunctis diu̾sitatibꝰ genciũ
cong̃gando. etͣnũ gaudiũ nunciatur. Cum
nox ẽet non ait angłs hac nocte. set hodie.
quia gandiũ magnũ nunciabat. Ubi autẽ
tristia getuntur. noctis m̃tio solet fien ut ibi.
Scandalũ hac nocte paciemim. Et hocuob̾
signũ. Inuenietis infantẽ. pannis inuolutũ
et positũ in pͣsepio. Signũ salutis est fide¬
libꝰ humailitas saluatoris. que est opposita
suꝑbie ꝑquã mors. Et subito facta est cũ
an gło multitudo milicie celestis. laudan¬
ciũ dm̃ et dicenciũ. Gła maltissimis deo
int̾ra pax honunibꝰ bone uoliuitatis. Uuo
englizante angło. multitudo incõsonã lau¬
dem. ꝓrumpit: et officiũ suũ deo inpendẽs.
et nos instituens. ut quociens sacrã etudi¬
tionẽ ex fr̃is audimꝰ ore. dõ laudes corde.
ore. oꝑe. reddamꝰ. Bene inalicit celestis dic¬
tũ est. quia illi militabant. qai contra ma¬

Expanded text:
in civitate David. Omni populo fidelium de cunctis diversitatibus gentium congregando, aeternum gaudium nuntiatur. Cum nox esset, non ait Angelus, hac nocte; sed, hodie quia gaudium magnum nuntiabat. Ubi autem tristia geruntur, noctis mentio solet fieri, ut ibi: Scandalum hac nocte patiemini . Et hoc vobis signum: Invenietis infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Signum salutis est fidelibus, humilitas Salvatoris, quae est opposita superbiae, per quam mors. Et subito facta est cum angelo multitudo militia coelestis, laudantium Deum et dicentium: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Uno evangelizante angelo, multitudo in consonam laudem prorumpit, et officium suum Deo impendens et nos instituens, ut quoties sacram eruditionem ex fratris ore audimus, Deo laudes corde, ore, opere reddamus. Bene militiae coelestis dictum est quia illi militabant, qui contra ma
Abbreviated transcription (Latin):
et inuencrunt mariam et iosepł et in¬
fantẽ positũ in presepio. Sideutes aut̃
cognouerunt de u̾bo. ꝙ dictũ erat illis
de puero hoc. Non nulli querentes xp̃m
ñ inueniunt. quia desidiose querunt.
astores aut̃ inuenet̃. quia fide ñ ficta cu¬
currerunt. Sic ecctie pastores. inino quili¬
bet fideles celesti doctrina crecti. quasi por¬
tas bethleem subeuntes. reꝑiunt eccłam
catholicam quasimariam. et cetũ doctoas
quasi ioseph. atq humilem mediatoris
aduentũ scripture paganis inde̾sertũ qͦ¬
si iup̃sepio.  identes puerum cognouetũt

Expanded text:
et Joseph, et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. » Nonnulli quaerentes Christum, non inveniunt, quia desidiose quaerunt. Pastores autem invenerunt, quia fide non ficta cucurrerunt. Sic Ecclesiae pastores, imo quilibet fideles, coelesti doctrina allecti, quasi portas Bethlehem subeuntes, reperiunt Ecclesiam Catholicam quasi Mariam, et coetum doctorum quasi Joseph, atque humilem Mediatoris adventum Scripturae paginis insertum, quasi in praesepio. Videntes puerum cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
do imaginationẽ. Iõ autͣ ioseph filiꝰ dr̃ dauid.
ut maria quoq dde trĩbu dauid monstrare.¬
tur. sicut scriptũ est. Nemo copuletur ux
rinͥ detͥbu sua. Quod eĩ in ea natũ est. de
scĩ sp̃s oꝑatione est. Nasci in ea concipi est.
nasci uͦ abea. ꝓdire inlucem. P ariet autͣ
filiũ. et uocabis nom̃ eiꝰ uĩm. Ipse enĩ sal¬
uũ faci et ppłm suũ: apeccatis eoꝵ. Ethimo¬
logiam nominis exponit. Iõ enĩ iħs .i. sal

Expanded text:
do imaginationem. Ideo autem Joseph filius dicitur David, do imaginationem. Ideo autem Joseph filius dicitur David, ut Maria quoque de tribu David monstretur, sicut scriptum est: Nemo copuletur uxori nisi de tribu sua . Quod enim in ea natum est, de sancti Spiritus operatione est. Nasci in ea, concipi est; nasci vero ab ea, prodire in lucem. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Etymol
Abbreviated transcription (Latin):
ea traducere. uoluit occulte eã dimittere.
erat.: Si ñ est suspicatus. cur eam dimittere
uolebat. In iustũ eiũ erat. ut in maculatam
dimittere uellet. Iõ gͦeam dimittere uole¬
bat. qmͣ magnũ sacram̃tũ inea eẽ cognos¬
cebat. Cui approximare sese indignũ estima¬
bat. sicut et beatui petns se dño humilians
Et centurio. Non sum d̾ignꝰ. ut intres subtec¬
tũ meũ. Et elizabeth ad mariam. Uñ hoc mͥ
ut ueniat mat̾ dñi mei adme᷑. Uł alit᷑. Si¬
solus uosti alique peccasse. et eũ uis corã oi¬
bꝰ arguere: ñ es corrector set ꝓditor. Holuit
gͦ ioseph diuulgare mariam quãnis certa
eẽt suspitio adułterii. set uoluit ꝓdeẽ pec¬
canti. quod iusticie deputatũ est ei. Hec au¬
tẽ eo cogitãte. ecce angelus dñi in sominis ap¬
paruit dicens ei. Ioseph fili dauid noli tune
hoc acsi dicat. Accipe tĩconuige̾ mariam.
sponsam tuã. Apparet aut̃ angłs uigilanti
assum̃do uisibile corpꝰ. dormienti uͦ inpͥmen¬

Expanded text:
taverit, ut occulte eam dimitteret.erat? Si volebat? Injustum enim erat, ut immaculatam dimittere vellet. Ideo ergo eam dimittere volebat, quoniam magnum sacramentum in ea esse cognoscebat. Cui approximare sese indignum aestimabat, sicut et beatus Petrus se Domino humilians tor sum ; et centurio: Non sum dignus ut intres sub tectum meum . Et Elisabeth ad Mariam: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? AUGUSsolus nosti aliquem peccasse, cum vis coram hominibus arguere, non es corrector, sed proditor. Noluit ergo Joseph divulgare Mariam quamvis certa esset suspicio adulterii; sed voluit prodesse peccanti, quod justitiae deputatum est ei. Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domini in somnis apparuit hoc ac si dicat: Accipe tibi in conjugem Mariam sponsam tuam. Apparet angelus vigilanti, assumendo visibile corpus; dormienti vero, imprimen
Abbreviated transcription (Latin):
pͣgnante. Alibi concipi alibi nasci uolu¬
it dñs. ut insidiantis herodis. furorẽ faci¬
liꝰ euaderet. Hascituro dũo describitur mũ¬
dus. qr ille apparebat in carne. qui electos
ascriberet uiet̾nitate. Econtra de reꝓbis.
deleantur de libro uiuenciũ. et cũ iustis
ñ scribantur.

Expanded text:
GOR. Alibi concipi, alibi nasci voluit Dominus, ut insidiantis Herodis furorem facilius evaderet. Nascituro Domino describitur mundus, quia ille apparebat in carne, qui electos ascriberet in aeternitate. Econtra de reprobis: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur
Abbreviated transcription (Latin):
sorio. Qui mũdũ uario uestit ornatu.
uilib induit᷑. ut stolam in mortalitatĩ
reciꝑemꝰ. Manꝰ pedes q cunis astringun¬
tur:. ut nr̃e manꝰ ad bene oꝑandũ. pedes¬
nr̃i inuiam pacis dirigantur. Inp̃sepio re¬
cdinatur. ut fideles om̃s. scã udelicet aui¬
ialia carnuis sue frum̃to reficeret. qui pa¬
nis est angłoꝵ. In angusto p̃sepi conti¬
netur. ut nos ꝑcelestis regni gaudia di¬
latet. Non in domo parentũ natus est dñs.
ut ostenderet qr ꝑbumanitatẽ assũptã
quas in alieno nascebatur. ñ scd̃m potesta¬

Expanded text:
rat. Qui mundum vario vestit ornatu, rat. Qui mundum vario vestit ornatu, vilibus induitur, ut stolam immortalitatis reciperemus. Manus pedesque cunis astringuntur, ut nostrae manus ad bene operandum pedesque in viam pacis dirigantur. In praesepio reclinatur ut fideles omnes, sancta videlicet animalia, carnis suae frumento reficeret qui panis est angelorum. In angusto praesepi continetur ut nos per coelestis regni gaudia dilatet. Non in domo parentum natus est Dominus, ut ostenderet quia per humilitatem assumptam quasi in alieno nascebatur, non s