comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
murmurationes ur̃as contͣ eum.
& dabit uobis uesꝑe carnes.⁊ ma¬
ne panes. in saturctate. factũq ẽ
uesꝑe. & asceudens coturnix de
sinu arabico. ubi p̃cipue nutect
uocat. grecus: ortogomenã. Nos
uulgo curleyum dicimꝰ: ⁊icurrendo.
Mane uo̾ eũ oraret moyses : ros de¬
scendens illinitꝰ ẽ manib eius.
quẽ pͥus ymbrem suspicatꝰ est. S
cũ gustasset: sensit mellis dulce¬
dinẽ. ⁊ panẽ ꝓmissũ datum intel¬
lexit. Q iacuit ros ꝑ eireuitũ ca¬
stroꝵ. & erat granũ minutum
qͣi semen coriandri. album in mo¬
dum pruine. ⁊ qͣi pilo tonsum.
Qd̃ uidentes filii iił: dixerunt.
mahu: i. guid ẽ hoc. uñ: ⁊ deinceps
manna dictũ est. Qd̾ quidã in de¬
clinabile putant. alii in prima:
tis. Et ait moyses. hic ẽ panis da¬
tus nobis adnõ. Colligite uobis
gomor ꝑ singła capita. & college¬
runt alii plus. abii minꝰ. ⁊ mensi
sunt ad m̃suram gomor. Nec qui
plus colligerat ampliꝰ hũit: nec

Expanded text:
as contra eum, et dabit vobis vespere carnes, et mane panes in saturitate. Factumque est vespere. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, vocat, Graecus orthogometrum, nos vulgo curlegium dicimus a currendo Mane vero cum orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen coriandri, album in modum pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabile putant, alii in prima dtis. Et ait Moyses: « Hic est panis vobis datus a Domino. Colligite vobis gomor per singula capita. Et collegerunt alii plus, alii minus, et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat habuit amplius, nec
Abbreviated transcription (Latin):
S placuit om̃ib ꝯsiliũ chusi sꝑ
dixit chusi sac̾dotib: ut nuncia¬
rent dd̾: ne maneret in deserto
nocte illa. s fnsinet iordanẽ: Et
abiit ancilla ad flios sac̾dotũ qui
latebant iuxta fontẽ rogel: ferens
pannũ qͣsi ad abluendũ. ⁊ indica¬
uit eis u̾bũ chusi uidit aut̃ eos
indicauit absalon. Iosephꝰ tñ dicit:
quosdã equites uidisse eos. ⁊ nunci¬
asse absalon. Qui misit post eos ut
ꝯp̃hend̾ent᷑. at illi ing̾ssi sunt in
baurim: domũ mulieris. rogantes:
ut celaret eos. Que dimisit eos in
puteũ. ⁊ expandit uelam̃ suꝑ os
putei: quasi siccans tipsanas .i. or
deũ ad tipsanã. ⁊ sic res latuit. sũ¬
q reu̾si eẽnt qui missi fur̾ant: il¬
li ascendentes de puteo: nuncia¬
uert̃ dauid que tradita eis fu̾ant.

Expanded text:
 placuit omnibus consilium Chusai. Et dixit Chusai sacerdotibus, ut nuntiarent David, ne maneret in deserto nocte illa, sed transiret Jordanem. Et abiit ancilla ad filios sacerdotum, qui latebant juxta fontem Rogel, ferens pannum, quasi ad abluendum, et indicavit eis verbum Chusai. Vidit autem eos indicavit Absalon. Josephus autem dicit quosdam equites vidisse eos, et nuntiasse Absaloni. Qui misit post eos, ut comprehenderentur. At illi ingressi in Bahurim domum mulieris, rogabant ut celaret eos. Quae dimisit eos in puteum, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, id est hordeum ad ptisanam, et sic res latuit. Cumque reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes de puteo nuntiaverunt David quae tradita eis fuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad orauit. dicens. S alue rex. ad
quẽ ab salon. Quare ñ iuisti cum¬
amico tuo: Qui sedit. Illius ero
quẽ dñs elegit. ⁊ omĩs isrł. Cui
seruiã: Nonne filio regis : Sicut
patͥ tuo: sic parebo ⁊ tibi Tunc
ing̾ssus ẽ absalon corã ont̾ib ad
ꝯcubinas patris de ꝯsilio achito¬
eum: quia fessus ẽ. ⁊ redibunt ad
te uniu̾si qͣi unꝰ homo & ait absa¬
eiꝰ eẽ fortissimos. Si mͦ ꝑcusserit
aliquos de tuis: quicũꝙ audierit:
dicet : facta ẽ plaga in popłõ qui
sequebat᷑ absalon.  timebunt ẽẽ
tecũ. S hoc ẽ ꝯsiliũ bonũ. Con¬
greget᷑ ad te om̃ĩs isrł. & irritamꝰ

Expanded text:
adoraret, dicens: Salve rex. Ad quem Absalon: Quare non iamico tuo?» Cui ait Cusi: «Illius ero quem Dominus elegit, et omnis Israel. Cui serviam nonne filio regis? Sicut patri tuo, sic parebo et tibi». Tunc ingressus est Absalon coram omni populo ad concubinas patris de consilio Achitoeum, quia fessus est, et redibunt ad te universi, quasi unus homo. Et ait Absaejus esse fortissimos. Si modo percusserit aliquos de tuis, quicunque audierit dicet. Facta est plaga in populo, qui sequebatur Absalon, et timebunt esse tecum. Sed hoc est consilium bonum: congregetur ad te omnis
Abbreviated transcription (Latin):
hanc. Et uocauit ieremias ba¬
ruch filiũ nerie. ꝙ scͥpsit baruch
ex ore ieremie: om̃s sermones do¬
mini. & dixit ad eũ ieremias.
Clausus sum. nec ualeo ingredi
domũ dñi. Ing̾dere gͦ tu.⁊ lege
quȩ soͥpsisti: in die ieiunii audi¬
ente ppło. ⁊ uniu̾sis qui ueni¬
unt de ciuitatib suis. ꝙ fecit
baruch sicut p̃ceꝑat ei ieremias.
sepe legens in domo dñi. Factũ ẽ
aut̃ in anno qͥnto ioachĩm in m̃se
nouo: p̃dicauert̃ ieiuniũ omni
ppło in ierłm. ⁊ unau̾sis qui con¬

Expanded text:
mias Baruch filium Neriae, et scripsit Baruch ex ore Jeremiae omnes sermones Domini, et dixit ad eum Jeremias: Clausus sum nec valeo ingredi domum Domini. Ingredere ergo tu, et lege, quae scripsisti in die jejunii, audiente populo, et universis, qui veniunt de civitatibus suis. Et fecit Baruch, sicut praeceperat ei Jeremias, saepe legens in domo Domini. Factum est autem in anno quinto Joakim, in mense nono praedicaverunt jejunium omni populo in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
Utannis regnauit in ierłm. ꝙ
fecit malũ coram dño. uxta om¬
nia quȩ fec̾a̾nt patres eiꝰ. Cumq
argueret eum urias ꝓpħa: com¬
minatus ẽ ei ualde. ꝙ f̃ugit uri¬
as in egiptũ. & misit post eum
ioachim. ⁊ reduxit eũ ⁊ morte
turpissima int̾fecit eũ. Anno
qͣrto regni ioachĩ: cepit regna¬
re in babilone nabuc hodonosor.
Qui uicto rege egipti: tulit omĩa
quȩ eiꝰ fu̾ant. ⁊ riuo egipti: usq
ad flumen eufraten. & tͥnsiens
eufraten omnẽ syriã usq ad

Expanded text:
annis regnavit in Jerusalem, et fecit malum coram Domino juxta omnia quae fecerant patres ejus. » Cumque argueret eum Urias propheta, comminatus est ei valde, et fugit Urias in Aegyptum. Et misit post eum Joakim, et reduxit eum, et morte turpissima interfecit eum. Anno quarto regni Joakim coepit regnare in Babylone Nabuchodonosor, qui victo rege Aegypti, tulit omnia, quae ejus fuerant, a rivo Aegypti usque ad flumen Euphratem, et transiens Euphratem, omnem Syriam usq
Abbreviated transcription (Latin):
sermones ieremie: in introitu
porte nous domꝰ dñi. Qd cũ au¬
disset filiꝰ gamarie micheas. de¬
scendit ad pͥncipes ⁊ seniores do¬
mus regis. qui sedebant in garo¬
philatio scribȩ. Qui cũ nuncias¬
set eis quȩ audierat: ad uocaue¬
runt ad se baruch. Qui cũ legis¬
set omĩa u̾ba corã eis: obstupue¬
runt. ⁊ dixert̃ ei. Abscondere tu
⁊ ieremias. & nemo sciat ubi sitis.
Et ing̾ssi sunt ad regẽ. qui sedebat
indomo hiemali.mense nono.⁊
posita erat arula cerã eo plena pru¬
nis. Cũq legisset uidꝰ filius natha¬
nie tres pagellas uł qtuor: scidit
rex uolum̃ scalpello scribe.⁊ ꝓie¬
eit in ignẽ: donec ꝯsum̾etur. qui¬
b dam tñ ꝯtradicentib. ꝙ p̃cepit¬

Expanded text:
introitu portae novae domus Domini. Quod cum audisset filius Gamariae Michaeas, descendit ad principes et seniores domus regis, qui sedebant in gazophylacio scribae. Qui cum nuntiasset eis, quae audierat, advocaverunt ad se Baruch. Qui cum legisset omnia verba coram eis, obstupuerunt, et dixerunt ei: Abscondere tu, et Jeremias, et nemo sciat ubi sitis. Et ingressi sunt ad regem, qui sedebat in domo hiemali mense nono et posita erat arula coram eo plena prunis. Cumque legisset Judi filius Nathaniae, tres pagellas vel quatuor, scidit rex volumen scabello scribae, et projecit in ignem donec consumeretur. Quibusdam tamen contradicentibus, p
Abbreviated transcription (Latin):
caldeoꝵ: iniquitatẽ eoꝵ. & po¬
nam illũ in solitudines sẽm¬
pit̾nas ꝙ mirabant᷑ qd tam¬
audacter loqueret᷑. Nam ⁊ in
pͥncipio regni ioachim: cũ sta¬
ret in atis templi: ⁊ dixisset
hec dicit dñs: dabo domum
hanc sicut sylo: ⁊ urbem hano
dabo in maledictionẽ: app̃hen¬
derunt eũ sac̾dotes. ⁊ ꝓpħete. et
om̃is ppłc. dicentes: morte mo¬
riat᷑. Et ascenderunt de domo
regis pͥncipes uda. ⁊ sederunt
adu̾sus locũ istũ. Ecce in mani¬
bus ur̃is sũ. facite qd̾ rectũ ẽ
in oculis ur̃is. & lib̾auert̃ eum
pͥncipes a manib ppłi. ⁊ maxi¬
me aichan filiꝰ sapham. dicen¬
tes: qd micheas in dieb etechiȩ
similia p̃dicasset. ⁊ multi ꝓpħe
in dieb regũ. nec aliqͥd a regib
ꝑpessi sunt: s honorati. clause¬
runt tam̃ pͥncipes ieremiã ne
publice p̃dicaret. Dixitq tu nc
dñs ad ieremiã. Tolle uolum̃.
et scribe om̃ia u̾ba quȩ locutꝰ
sũ tibi adu̾sus uidã: ⁊ alias¬

Expanded text:
aldaeorum iniquitates eorum, et ponam illam in solitudines sempiternas . » Et mirabantur quod tamaudacter loqueretur. Nam et in principio regni Joakim cum staret in atriis templi, et dixisset: « Haec dicit Dominus: Dabo domum hanc sicut Silo, et urbem hanc dabo in maledictionem, apprehenderunt eum sacerdotes et prophetae, et omnis populus dicentes: Morte moriatur. Et ascenderunt de domo regis principes Juda, et sederunt adversum locum istum. Ecce in manibus vestris sum, facite, quod rectum est in oculis vestris . » Et liberaverunt eum principes a manibus populi, et maxime Aicham, filius Sapham, dicens quod Michaeas in diebus Ezechiae similia praedicasset, et multi prophetae in diebus regum, nec aliquid a regibus perpessi sunt, sed honorati. Clauserunt tamen principes Jeremiam, ne publice praedicaret. Dixitque tunc Dominus ad Jeremiam: « Tolle volumen, et scribes omnia verba quae locutus sum tibi adversus Judam,
Abbreviated transcription (Latin):
ignis a dño deuorauit quȩ erant suꝑ
altare. & seruatiis ẽ ignis ꝑpetiuus
usq ad tͣnsiigͣtionem babisonis. Nec
licuit deinceps ignẽ in altari appo¬

Expanded text:
s a Domino, devoravit quae erant super altare, et servatus est ignis iste perpetuus usque ad transmigrationem Babylonis, nec licuit deinceps ignem appo
Abbreviated transcription (Latin):
intrasset noe: clausit hostium
dominꝰ. & bitumi nauit ext̃ius. Et
requieuit archa suꝑ montes arme¬
nie. Illic arche reliquias: usq. mine
ꝓuinciales ostendunt: huiꝰ diliuii
⁊ archȩ ut ait iosephus. memoriã
faciunt: qui barbaroꝵ historias
ꝯscͥpserunt. de quo berosus calde¬
us: sic att. Dicit᷑ nauis eiꝰ quȩ in
armentã uenit: circa montem cordicũ:
adhuc aliqua pars esse. et quoddam
bitumen: exinde tolli.quo maxime
homines ad expiationẽ utunt᷑. Me
mnuiit eiꝰdẽ Ieroĩi egėptiꝰ: qui antiqͥ¬
tatem conscͥpsit: Manasses danas¬
cenꝰ: de eiscdem sic ait. Est suꝑ numa¬
dai: excelsus mons in armentam
qui barys appellatur. In quo multos
liberatos. ⁊ quendã in archam sumul
se: pͥma die m̃sis: apparuer̃t cacumi¬

Expanded text:
intrasset Noe clausit ostium Deus, et bituminavit exterius, et requievit arca super montes Armeniae. Illic arcae reliquias usque nunc provinciales ostendunt. Hujus diluvii, et arcae, ut ait Josephus, memoriam faciunt, etiam qui barbarorum historias conscripserunt. De qua Berosus Chaldaeus sic ait: « Dicitur navis ejus, quae in Armenia venit circa montem Cordicum, adhuc aliqua pars esse, et quoddam bitumen exinde tolli, quo maxime homines ad expiationem utuntur. » Meminit ejusdem Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem conscripsit. Manasse Damascenus de eisdem sic ait: « Et super Numidiam excelsus mons in Armenia qui Baris appellatur, in quo multos liberatos, et quemquam in arca simul se, p
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ceptus. uł inueniens suꝑnatans
cadauer inaquis: illectus est eo. ta¬
tñ iosephus ait: qd̾ cuncta reꝑiens
inundantia: reg̾ssus ẽ ad noe Emi
tiũ iam erant nudata : forte ñdum
siccata. ⁊ sic: in palude ñ potuit re¬

Expanded text:
el inveniens supernatans cadaver in aquis est illectus eo. Tamen Josephus ait, quod cuncta reperiens inundantia regressus est ad Noe. Emistium jam erant nudata? Forte nondum siccata, et sic in palude re
Abbreviated transcription (Latin):
milia galloꝵ a romanis ft̃ cesa
apud rodum: colosus magnus
filiꝰ eius ꝑtholomeus philo¬
pator. Post quẽ : ꝑtholomeus e¬
piphanes. post quẽ: ꝑtholomeus
philomector. quẽ uicit rex syrie.
antiochꝰ magnꝰ.⁊ uideã sibi sub¬
iugauit. Pontifex uideoꝵ onias
magnꝰ simonis filiꝰ. Ad quẽ ad
reꝑandũ fedus qd̃ legerat fuisse
int̾ abrahã ⁊ maiores suos: lace¬
demonioꝵ rex aruis legatos mi¬
sit Porro: antiochꝰ tͥbuta septi¬
mi anni. ⁊ ministroꝵ templi quȩ
philadelfus relaxau̾at. a iudeis re¬
uocauit. Qui dum finitimas regi¬
ones sup̃ modũ insestaret. delata
ẽ res ad romanos. & missi sunt ad
eũ: scipio nasica. ⁊ scipio affrieanꝰ.
ce ab infestatione subꝰ religione
iuris iutrandi amouerunt eim.
insitꝑ tulerunt ab eo obsidem fi
ab eis: tradidit ꝓ eo filiũ maiaẽ
scendit onias in egiptũ. ad ꝑtho¬
& occisus ẽ in ꝑside antiochus in

Expanded text:
millia Gallorum a Romanis caesa sunt. Apud Rhodum, colossus magnus filius ejus Ptolemaeus Philopater. Post quem Ptolemaeus Epiphanes. Post quem Ptolemaeus Philometor, quem vicit rex Syriae Antiochus magnus, et Judaeam sibi subjugavit. Pontifex Judaeorum fuit Onias magnus Simonis filius, ad quem, ad reparandum foedus, quod legitur fuisse inter Abraham, et majores suos, Lacedemoniorum rex Arius legatos misit. Porro Antiochus rex tributa septimi anni et ministrorum templi, quae Philadelphus relaxaverat a Judaeis revocavit . Qui dum finitimas regiones supra modum infestaret, delata est res ad Romanos. Et missi sunt ad eum Scipio Nasica, et Scipio Africanus, et ab infestatione sub religione jurisjurandi amoverunt eum. Insuper tulerunt ab eo obsidem filab eis, tradidit pro eo filium minorem scendit Onias in Aegyptum ad Ptoet occisus est in Perside Antiochus in
Abbreviated transcription (Latin):
dabis. ⁊ pauciorib minore. Qd̾ non ẽ
intelligendũ de tribub uł familiis. s
de domib. Terra enĩ equȩ dutisa se¬
cundũ sortes : data ẽ tribub.⁊ que¬
libet trib sorte partes equales dedit
familiis. familiȩ u̾o̾ iuxta nũm ca
quoq leuitȩ a mense uno ⁊ supͣ .xx.

Expanded text:
ucioribus minorem. » Quod non est intelligendum de tribubus, vel familiis, sed de domibus. Terra enim aeque divisa, secundum sortes, data est tribubus, et quaelibet tribus sorte aequales partes dedit familiis; familiae vero juxta numerum quoque Levitae a mense uno et sup
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iacob filios suos. ⁊¬
ait illis. Cong̾gamini ut annunciem
uobis quȩ fittura sunt in dieb nouis¬
simis. ad litt̾am de diuisione t̾re:

Expanded text:
autem Jacob filios suos, ait illis: Congregamini, ut annuntiem vobis quae futura sunt in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
altare aute tabuacłm sub
diuo. non directe aute introctũ:
s aliquanto ad merioiem: descen¬
dens. ita ut aute ip̃m immolantes:
stantes ad aquilonẽ: in ip̃m tab¬
possent. Et quia stabant ad aqui
lonem: qnͣdoq ad meridiem. Prant¬
q in usus eiꝰ: lebetes ad colligen¬
dos cineres cũ habundabant: ⁊
deportandos. qui in secretum lo¬
cum ⁊ mundum reponebant᷑. &
forcipes : ad emundandũ ignem
altaris. & fuscinulȩ quas grece
creagnis dicimꝰ. quia uide de calda¬
riis carnes cocte ꝓferebant᷑. & batil¬
la. quasi uatilla. a uehendo. quib
prune ab hoc altari ad altare thi¬
miamatis deferebant᷑. pret̾ caca

Expanded text:
altare ante tabernaculum sub divo, non directe ante introitum, sed aliquanto ad meridiem descendens , ita ut ante ipsum immolantes, stantes ad aquilonem, in ipsum tabpossent. Et quia stabant ad aquillonem, quandoque ad meridiem. Erantque in usus ejus lebetes ad colligendos cineres cum abundabant, et deportandos, qui in locum secretum et mundum reponebantur, et forcipes ad emundandum ignem altaris. Et fuscinulae quas Graece creagras dicimus, quia inde de caldariis carnes coctae proferebantur, et patilla, quasi vatilla, a vehendo, quibus prunae ab hoc altari, ad altare thymiamatis, deferebantur, praeter caca
Abbreviated transcription (Latin):
meros. ligatã in palliis.  petie¬
runt ab egiptiis uasa. uestesq
plurimas. & spoliauert̃ egiptios:
ex p̃cepto dñi. tum ꝓ mercede labo¬
ris qua fraudati erant: tumi ut
uide fieret tab̾nacłm. Et erant
quasi sexcenta milia uiroꝵ pe¬
ditũ. absq paruulis: ⁊ nulgo fa¬
mulantiũ eis: in num̾abili. Idu¬
xerunt secũ diu̾ si gen̾is animan
solitum adhue inundabat t̾¬
ram: in qua sepulchrum ioseph¬
erat. T̃enebant᷑ aut̃ ex iuram̃to.
effodientes: sustulert̃ ossa. quȩ sub¬
lata: legunt᷑ eis ꝓpħasse. forte: de
diffecultate ttineris. Tam̾ hebrei
tͣdunt: qd̾ ouis ex inꝓuiso astitit
ixta eos quȩ locuta est ad eos. Ob
qͣm rem: duxert̃ eam secũ multo
temꝑe ꝑ desertũ. ⁊ dixert̃ eã ouem
egipti cũ ydolis suis: corruerunt.
habitatio aut̃ filioꝵ isrł in egipto:

Expanded text:
petierunt vasa ab Aegyptiis vestemque plurimam, et spoliaverunt Aegyptios » ex praecepto Domini; tum pro mercede laboris, qua fraudati erant, tum ut inde fieret tabernaculum. Et erant quasi sexcenta millia virorum peditum, absque parvulis, et vulgo famulantium eis innumerabili, et duxerunt secum diversi generis animantsolitum, adhuc inundaret terram, in qua erat sepulcrum Joseph. Tenebantur autem juramento effodientes sustulerunt ossa, quae sublata leguntur eis prophetasse, forte de difficultate itineris. Tamen Hebraei tradunt quod ovis ex improviso astitit juxta eos, quae locuta est ad eos. Ob quam rem duxerunt eam secum multo tempore per desertum, et dixerunt eam ovem Aegypti cum idolis suis corruerunt. « Habitatio autem filiorum Israel in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
annis: seruiuit isrł in ẽgipto:
t̾ra egipti. Quod ⁊̃ mirabilis̃ ad̾o
fcm est. uł forte eadẽ die: qua exi¬
uit abraham ad ꝑegͥnandum.
ista obseruabilis ẽ dñi. qͣndo edu¬
xit eos de t̾ra egipti. d in bñdicti¬
one cerei: dicunt᷑ nocte educti:
forte intelligendũ est nocte edu
tiis nocte compulsos: Sed̾a¬
rofectiq sunt mansio.

Expanded text:
annis servivit Israel in Aegypto pterra Aegypti; quod etiam mirabiliter a Deo factum est, vel forte eadem die qua exivit Abraham ad peregrinandum. illa observabilis est Domino, quando eduxit eos de terra Aegypti, » et in benedictione cerei dicuntur « nocte educti. » Forte intelligendum est nocte eductiis nocte compulsos. « Profectique sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeussit dñs omẽ pͥmogenitum
egipti. Nec erat domꝰ: in qua ñ ia¬
ceret mortuus. dño forte ita ꝓcu¬
rante .s. ñ fuisse domũ absq pri¬
mogenito. Compulsusq ẽ pħo.⁊
dixit moysi ꝑ nuntios: ut egre¬
deretur cũ om̃ib suis. Imimo et
egiptii urgebant eos exire. Tulit

Expanded text:
cussit Dominus omne primogenitum Aegypti, nec erat domus in qua non jaceret mortuus ; Domino forte ita procurante, non fuisse domum absque primogenito. Compulsusque Pharao, dixit Moysi per nuntios, ut egrederetur cum omnibus suis; imo et Aegyptii urgebant eos exire. « Tulit
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq sex nomtnat. cananeũ. amor¬
um. In hac it̾atione uͦ: noĩat septimũ.¬
.s. gergeseum. Item nota qd̵ ab rahe ꝓ¬
missum ẽ. qd̵ decem delerent᷑ : quȩ tõ
reu̾a ibi erant. S cũ uenirent illuo
filii isrł: iam tres deletȩ erant. filii
loth: deleu̾ant gigantes. filii esau: hor¬
reos. capadoces: partẽ eueorum De

Expanded text:
um, Amorum. In hac vero iteratione nominat septimum Gergezaeum. Item nota quia Abrahae promissum est, quod decem delerentur, quae tunc revera ibi erant. Sed cum venerunt illuc filii Israel, jam tres erant deletae. Filii Lot deleverunt gigantes, filii Esau Horraeos, Cappadoces partem Hevaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erat t̾ra illa sicut t̾ra egipti. quȩ bñ¬
ficio fluminis fecundat᷑. ubi ꝑ ortos:
aquȩ deriuant᷑ irrigue. s erat mon¬
tuosa. ⁊ campestris. de celo pluuiã ex¬
pectans. & id̾o płimum ibi colendus
d̾s: ut daret eis pluuras temꝑib suis:

Expanded text:
non erat terra illa, sicut terra Aegypti, quae benenon erat terra illa, sicut terra Aegypti, quae beneficio fluminis fecundatur, ubi per hortos aquae derivantur irriguae, sed erat montuosa et campestris, de coelo pluviam exspectans; et ideo plurimum ibi colendum Deum, ut daret ei pluviam temporibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝓcedit de ore d̃i. Panẽ uocauit hic:
omnẽ cibũ ho̾is. Consueuit . st. scͥptura:
panẽ ꝓ cibo pone̾. I ẽ sensus. Noliti mi¬
rari si cibũ insolitum dedit uobis dñs.
quia ñ in solis usitatis cibis utta ho¬
minis stabilita ẽ apud dm̃: s solo u̾bi
pot̾ creare noua ex quib uiuat homo
cerant: uetustate. nec sotulares atri¬
ti erant. ⁊ qd̾ euaserant serpentes fla¬
tu uxentes circunstancta. quos forte
supͣ dixit ignitos. ⁊ scorpiones. ⁊ lip¬
sades quȩ latine dicunt᷑ situlȩ. quia
ꝑimunt hoĩem siti. & adeo paruȩ st̃:
ut cũ ꝯculcant᷑ uix uideant᷑. quarum
uenenũ ante extinguit : qͣm sentiatur.
nec tͥsticiã sentit moriturꝰ. Dicit᷑ aut̃
situla ꝑ ꝯtrariũ. uas enĩ qd̾ situlad̾r:
aufert sitim. hec affert. Sicut pha¬
retra: quȩ infert mortẽ. feretrũ: qd̾
fert uł aufert mortuũ. Ut ⁊̃ ostend̾et
q̃ necc̃itas incumb̾et eis. obseritandi p̃¬
cepta dñ in t̾ra ꝓmissioĩs: addidit. qͥa

Expanded text:
 vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari si cibum insolitum dedit vobis Dominus, quia non in solis usitatis cibis vita hominis stabilita est apud Deum, sed solo verbo potest creare nova, ex quibus vivat homo. cerant vetustate, nec solutares attriti erant, et quod evaserant serpentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et dipsades , quae Latine sitinem siti, et adeo parvae sunt, ut cum calcantur vix videantur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, nec tristitiam sentit moriturus. Dicitur autem situla per contrarium; vas enim quod situla dicitur. aufert sitim, haec affert. Sicut pharetra quae infert mortem, feretrum, quia fert vel aufert mortuum. Ut etiam ostenderet quae necessitas incumberet eis, observandi praecepta Domini, in terra promisionis, addidit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ur̾: ur̃ erit. Aueserto qd̾ est in m̃die:
⁊ libano: qui in septẽtrione: ⁊ flumine
magno eufrate: qui in oriente. usq¬
ad mare medit̾raneum: erunt t̾mini
didit quoq qd bñdictiones ⁊ maledicti¬
ones scͥptas in libro hoc tͣnsito iorda¬
ne in ingressu suo: dic̾ent in huno
modũ. Sex trib maiores natur ascen¬
derent montẽ garizim: cũ sac̾dotib ⁊
leuitis. I sex minores: montẽ hebal:
eregione. & qui ingarixim: om̃s bñ¬
dictiones dic̾e̾nt. suꝑ legis obseruatores.
& qui in hebal: respond̾ent: am̃. Post
ascendent sac̾dotes ⁊ leuite cũ aliis
ledictiones imp̃carent᷑ transgͥssorib

Expanded text:
r erit, a deserto, quod est in meridie, et Libano, qui in septentrione, et flumine magno Euphrate, qui est in oriente, usque ad Mediterraneum erunt termini didit quoque quod benedictiones et maledictiones scriptas in libro hoc, transito Jordane; in egressu suo dicerent, in hunc modum: Sex tribus majores natu ascenderent montem Garizim cum sacerdotibus et Levitis, et sex minores montem Ebal e regione, et qui in Garizim omnes benedictiones dicerent super legis observatores, et qui in Ebal responderent: Amen. Post ascenderent sacerdotes et Levitae cum aliis ledic
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ cũ hñt sortem ex p̃cipto dñi. Si gͦ
nupserint uiris trib ast̾ius: qͥa filii¬
earum sequent᷑ tribũ patris: minuet᷑
hereditas nr̃a. ce sortium distributio:

Expanded text:
nobiscum sortem, ex praecepto Domini. Si ergo nupserint viris tribus alterius, quia filiiearum sequentur tribum patris, minuetur haereditas nostra, et sortium distributio
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is t: dict̃ eũ pͥus c̾asse tenebras qͣm
tia. Obscuritas aut̃ q̃dam aeris: ado crea¬
ta ẽ. ⁊ dicta: tenebre. Uñ: ⁊ in cathalogo
c̾aturaꝵ dictũ ẽ. Bñdicite lux ⁊ teñ. dño.¬
fe̾bat᷑ suꝑ aq̃s. Sicut uoluntas artificis:
hñtis p̃ oculis omnẽ mat̾iam domꝰ faci¬
endȩ: suꝑ illã fert᷑ : dũ qͥd de quo facturꝰ
sit: disponit. p̃dictã machinã: aquas
uocat. qĩ ductilẽ mat̾iam: ad oꝑandũ ex
ea. Ido uͦ sic uariant᷑ eiꝰ not̃a: ne si uniꝰ
elem̃ti noĩe tm̃ censeret᷑: illi magis pu¬
taret᷑ accomoda hebreus ht̃: ꝓ suꝑ fere¬
bat᷑: incubabat. uł syra lingua: foue¬
bat. sic̃ auis oua. In quo: ⁊̃ cũ regimine:
nascentis mundi: notat᷑ inicium Hunc
locũ male intellexit plato. dictũ hoo pu
creante. de quo legit᷑. Smitte sꝑm̃ tuũ⁊

Expanded text:
ti, dicunt eum prius creasse tenebras quamtia. Obscuritas autem quaedam aeris a Deo creata est, et dicta tenebrae. Unde et in catalogo creaturarum dictum est: Benedicite, lux et tenferebatur super aquas, sicut voluntas artificis habentis prae oculis omnem materiam domus faciendae, super illam fertur, dum quid de quo facturus est disponit. Praedictam machinam aquas vocat, quasi ductilem materiam ad operandum ex ea. Ideo vero sic variantur ejus nomina, ne si unius elementi nomine tantum censeretur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habet pro super ferebatur, incubabat, vel Syra lingua, fovebat, sicut avis ova. In quo etiam omne cum regimine nascentis mundi notatur initium. Hunc locum male intellexit Plato, dictum hoc puttu sancto creante, de quo legitur: Emitte Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ dictum ẽ rebecoe. M aior seruiet
minori & retulit in ierłm aurum
⁊ argentũ multũ nimis. qd sc̃ifica¬
uit dño in fabricã futurȩ domꝰ. Es
quoq chorinthiũ scĩficauit. de quo
fecit salomon mare eneum. colum¬
nas ⁊ altare Porro: ioab erat suꝑ ex¬
citum: Iosaphat: erat a cõmentariis.
.i. scͥptor gestoꝵ Seribebant enĩ sin¬
guli reges cronica gestoꝵ Sadoch ⁊
abiathar : erant sac̾dotes: Sararia
uͦ: scriba .i. cancellariꝰ Bananias aut̃
erat suꝑ celethi ⁊ pheleti. qui erant

Expanded text:
Rebeccae: « Major serviet minori . » Et retulit in Jerusalem aurum, et argentum multum nimis, quod sanctificavit Domino in fabricam futurae domus. Aes quoque Corinthium sanctificavit, de quo fecit Salomon mare aeneum, columnas, et altare. « Porro Joab erat super exercitum; » Josaphat erat a commentariis, id est scriptor gestorum. Scribebant enim singuli reges chronica gestorum, Sadoc, et Abiathar erant sacerdotes; Saratas vero scriba, id est cancellarius. Banaias autem erat super Chereti et Phelethi, qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotes erant .i. digniores p̃ceteris
post regem. Sic dr̃ ietro sac̃dos fuis¬
se madian: De miphiboseth.¬
Dt recordatꝰ est dd̾ fed̾is sui qdͥ fece¬
rat cũ ionatha. ⁊ ait. Nunquid
suꝑ est aliquis de domo saul: cũ quo
factã miscd̾iam ꝓ ionatha: Cũq acce¬
pisset suꝑeẽ iiphibosech filiũ iona¬
the debilem pedib: uocauit eũ. ⁊ re¬
stituit ei omnẽ possessionẽ saul aui
sui. & constituit eum cõmensalem suũ:
tanqͣm unũ de filiis suis porro: syba

Expanded text:
sacerdotes erant, id est digniores prae caeteris post regem. Sic dicitur Jethro sacerdos fuisse Madian. CAP. XI. De MiphibosethEt recordatus est David foederis, quod fecerat cum Jonatha, et ait: « Nunquid superest aliquis de domo Saul cum quo faciam misericordiam pro Jonatha . Cumque accepisset superesse Miphoboseth filium Jonathae, debilem pedibus, vocavit eum, et restituit ei omnem possessionem Saul avi sui, et constituit eum commensalem suum, tanquam unum de filiis suis. Porro Siba
Abbreviated transcription (Latin):
num eius usq in sempit̾num⁊⁊ ego
ero illi in patrẽ. ⁊ ip̃e erit mͥ in filiũ.
Ex hac ꝓmissione conicit᷑: qd̾ saluus sit
salomons his auditis: gauisus ẽ dð de
successione regni. ⁊ ex eo p̃cipue gr̃as
de successione filioꝵ. uł: ut grãs agat
deo de beneficiis Factum ẽ aut̃ posthxo:
ꝑcussit dd̾ philisteos. ⁊ abstulit fre¬
num .i. ꝑ otestatẽ tributi quã habe¬
bant in isrł de manu eoꝵ. & ꝑcus¬
sit moab. ⁊ mensus ẽ eos funiculo .i.
cui uoluit dedit hereditatẽ. coeq̃ns
⁊ unũ ad uiuificandũ .i. ad arbitͥum
suũ: quos uoluit occidit. quos uoluit
reseruauit & factus ẽ ei moab tributa¬
rius. & ꝑeussit araderer regem soba.
Cui eũ ferrent p̾sidiũ ħri. ⁊ damascꝰ.
ꝑeussit ex eis .xx. milia. & ponens
in syria p̃sidium feciteam tribu¬
sum azaderer hostem suũ: misit ad
dauid ioram filiũ suũ cũ munerib
⁊ gr̃aꝵ actione. qd̾ hostem suũ ꝑcus¬
serat. Cũq rediret dd̾ a syria: occu rre¬

Expanded text:
n sempiternum, et ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium. » Ex hac promissione conjicitur quod salvus sit Salomon. His auditis gavisus est David de successione regni, exinde praecipue gratias de successione filiorum, vel ut gratias agat Deo de beneficiis. « Factum est autem post haec, percussit David Philisthaeos, et abstulit frenum, » id est potestatem tributi, quam habebant in Israel « de manu eorum, et percussit Moab, et mensus est David eos funiculo, » id est cui voluit dedit ei haereditatem, « coaequans unum ad vivificandum, » id est ad arbitrium suum quos voluit occidit, quos voluit reservavit, « et factus est ei Moab tributarius; » et percussit Adarezer regem Soba , cui cum ferrent praesidium Syri et Damascus; percussit ex eis triginta millia, et ponens in Syria praesidium, fecit eam tribusum Adarezer hostem suum, misit ad David Joram filium suum cum muneribus, et gratiarum actione, quod hostem suum percusserat. Cumque rediret a Syria David occurre
Abbreviated transcription (Latin):
adoptauit michol de uictoriis dã.
quiem ab hostib suis: dixit ad na¬
than uides qd ego habitem in domo
cedrina: ⁊ archa dĩ posita sit in me¬
dio pelliũ : faciã ei domũ ꝙ ait
nathan. fac quia dñs tecũ est. Nesci

Expanded text:
adoptavit Michol. CAP. X. De victoriis Davidquiem ab hostibus suis, dixit ad Nathan: Vides quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium. Faciam ei domum. Et ait Nathan. Fac, quia Dominus tecum est , » nesci
Abbreviated transcription (Latin):
unc dix̾unt uiri iericho ad hehꝰ¬
seum. Terra ħ optima ẽ.S aqua
fontis pessima: t̾ram facit sterilem
Qui assiumens uas nouũ t̾reum: mi¬
sit in illud sal. ꝙ eg̾ssus ad fontem:
misit sal in illum. Et eũ orasset: ait.
hec dicit ̃s. Sanaui aquas has. et
non erit meis mors ultra. neq sterili¬
tas. forte. morbosa erat bidentibus:
cũ sterilitate ꝙ sanatȩ st̃ aquȩ usq
in diem hanc. Cũq ascend̾et in bethel.
illudebant ei. ⁊ł duo pueri. dicentes.
Ascende calue. ꝙ maledixit eis in no¬

Expanded text:
unc dixerunt viri Jericho ad Elisaeum. Terra haec optima est, sed aqua fontis pessima terram facit sterilem . » Qui assumens vas novum terreum misit in illud sal, et egressus ad fontem misit sal in illum. Et cum orasset ait: « Haec dicit Dominus: Sanavi aquas has, et non erit in eis mors ultra, neque sterilitas. » Forte morbosa erat bibentibus cum sterilitate. « Et sanatae sunt aquae, usque ad diem hanc. » Cumque ascenderet in Bethel, illudebant ei quadraginta duo pueri dicentes: « Ascende calve. Et maledixit eis in no
Abbreviated transcription (Latin):
idest anno ⁊ parte anni. Qui dũ re¬
cumberet in domo arsa p̃fecti sui:
ꝑcussit eum temulentum ⁊ anpi
seruus suus. dux mediȩ partis equi

Expanded text:
id est anno et parte anni. Qui, cum recumberet in domo Arsa praefecti sui, percussit eum temulentum Zambri servus suus dux mediae partis equi
Abbreviated transcription (Latin):
aquilone. ꝙ neminauit pͥncipes tri¬
buũ: qui transito iordane cũ iosue ⁊
eleataro t̾ram diuid̾ent. Precepitq:
leuitas in om̃ib tribub disꝑsos : habe¬
xl uiͦii. ciuitates ad inhabitandũ. Ea
muris forinsecus ꝑ circuctũ: t̾ram
mille passuũ obtinere. In qua suburba¬
na eẽnt: ad pecora eoꝵ alenda. Ex quib
ciuitatib : sex erant rifugii. tres ul¬
tra iordanẽ. ⁊ tres citra. de quib in

Expanded text:
aquilone . Et nominavit principes triaquilone . Et nominavit principes tribuum, qui, transito Jordane, cum Josue et Eleazaro terram dividerent. Praecepitque Levitas in omnibus tribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
cathaloguis mansionũ ab exitu de
g̃ spto. fuerunt aud̃ ante transitum
m̃aris rubri: quatuor. Ramesse. Socoth.
Ethan. phiaroth. a mari rubro usq ad
syna: octo. maiith. helym. Iam suph.
qd̾ sonat mare rubrũ. uł scirpeum.
Iam enĩ: mare. suph: rubrũ. uł scupe¬
um: int̾pretat᷑. ⁊ potuit ẽẽ lacus scirpe¬
us. qͥa hebrei quãlibae aquaꝵ cong̾gati¬
onẽ: uocant mare. Post iam suph: de¬
sertum syn. defeta. Aluis raphidin.
Solitudo synai. Amonte syna usq ad ca¬
des: iugniti uira. Sepulchra ꝯcupiscñ¬
tie. asseroth. Rechina. Remmophares.
lenna. Reysa. Celatha. Mons sepher.
arada. Maceloth. ⁊haach. ⁊ haare. Mel¬
cha. Esmona. Moseroth. banciathan.
mons galad. Iethebatba. Ebrona. asi¬
ongaber. Cades:. A cades usq ad campe¬
stria moab: nouẽ. Mons hor. Salmora.
pͥhinon. Oboth. abothicabarũ. dibongath.
helmondeblathain. Montes abarin. sam¬
moysen. & distinxit t̾ minos t̾re ꝓmis¬
sionis: ab ortu ⁊ occasu. meridie. et

Expanded text:
catalogus mansionum ab exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin, Daphca, Alus, Raphidim, solitudo Sinai. A monte Sinai usque ad Cades, vinginti et una: Sepulcra concupiscentiae, Haseroth, Rethma, Remmomphares, Lebna, Ressa, Ceelatha, mons Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim, camMoysen, et distinxit terminos terrae promissionis ab ortu et occasu, meridie et
Abbreviated transcription (Latin):
Confudisti hodie uultꝰ eoꝵ qui sal¬
uam fec̾ant animã tuã. diligis odi¬
entes te. ⁊ odio habes diligentes
te. ꝓcede ⁊ alloquere seruos tuos.
alio qͥn: nec unꝰ remanebit tecum
hac nocte. ⁊ erit hoc malum tibi
suꝑ omĩa quȩ umqͣm passus es. Se¬
dit̾ gͦ rex in porta lota facie. spue¬
nit ad eũ omĩs multitudo. ⁊ be¬
nigne locutus ẽ eis de reditu dd

Expanded text:
ultus eorum, qui salvam fecerunt animam tuam. Diligis odientes te, et odio habes diligentes te. Procede, et alloquere servos tuos, alioquin nec unus remanebit tecum hac nocte, et erit hoc malum tibi super omnia, quae unquam passus es. Sedit ergo rex in porta lota facie, et venit ad eum omnis multitudo, et benigne locutus est eis. » CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cent bestie saltus: qͣm gladiꝰ. fugiens¬
q absalon suꝑ mulum: uenit ad
quercũ ꝯdensam. ⁊ int̾cepto capite
eiꝰ ramis: mulus ꝑtransiit eo suspen¬
so Qd cũ quispiam nunciasset ioab:
ait ad eũ. Quare ñ ꝯfodisti eũ: Qui
Rdit. Non mitt̾em manũ meã in fi¬
liũ regis. p̃sertim: cũ audierim eum
dicentẽ. Seruate mͥ puerũ ab salon.
d infixit ioab tres lanceas i corde
absalon. Quẽ adhuc palpitantẽ int̾¬
fecert̃ armigeri ioab. ⁊ ꝓiecert̃ eũ
in foueã grandẽ. ⁊ cõportauert̃ suꝑ
eũ aceruũ lapidũ. ut duplici morte
ꝑiret tanꝗͣ faciuoro sus: Isrł aut̃ fu¬
git in tabnacła sua Porro absalon
ad huc uiuens erexerat sibi titu¬
lum in ualle regia: quȩ duob sta¬
diis distat a ierłm: in monimentũ
nõĩs sui. ꝙ erat nom̃ tituli. manꝰ
absalon hune tittilũ quidã putant
fuisse arcũ tͥumphalem. in quo seul¬
pta erat manꝰ absalon: s iosephus
dicit: statuã fuisse marmoream:

Expanded text:
cerunt bestiae saltus quam gladius. Fugiensque Absalon super mulum, venit ad quercum condensam, et intercepto capiti ejus ramis, mulus pertransiit, eo suspenso. Quod cum quispiam nuntiasset Joab, ait ad eum: « Quare non confodisti eum? » Qui respondit: « Non mitterem manum meam in filium regis, » praesertim cum audierim eum dicentem: « Servate mihi puerum Absalon. » Infixitque Joab tres sagittas in corde Absalon. Quem adhuc palpitantem interfecerunt armigeri Joab, et projecerunt eum in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum, ut duplici morte periret tanquam facinorosus. Israel autem fugit in tabernacula sua. « Porro Absalon adhuc vivens erexerat sibi titulum in Valle regia, » quae duobus stadiis distat a Jerusalem in monumentum nominis sui, et erat nomen tituli: « Manus Absalon. » Hunc titulum quidam putant fuisse arcum triumphalem, in quo sculpta erat manus Absalon. Sed Josephus dicit statuam fuisse marmoream.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝑ uiã compedii: transiuit eum:
dauid aut̃ sedebat int̾̃ duas portas.
Specłator uͦ in fastigio porte exela¬
mauit. Uideo hominẽ currentem
solũ. ꝙ ait rex. Si solus ẽ: bonus ẽ
nunciꝰ. d it̾m ait specłator. Apparet
mͥ homo alt̃: currens solus. Dixit¬
q rex. & iste bonꝰ ẽ nunciꝰ E uenienᷤ
achimaas ad orauit dicens. Bene¬
dictus qͥeus: qui ꝯclusit homines
leuantes se ꝯtra regẽ ꝙͣ ait rex. Est
ne pax puero absalon: At ille no¬
luit indicare.Chusi uͦ suꝑuenienᷤᷤ
indicauit. ꝙ ꝯtͥstatus rex ascendit
cenacłm porte. flens oꝑto capite.
⁊ clamans. fili mi absalon: quis
mͥ tͥbuat ut ego moriar ꝓ ter ab¬
salon fili mi: fili mi absalon ¶d
audiens ppłc: timuit ing̾di ciui

Expanded text:
m. David autem sedebat inter duas portas, speculator, vero in fastigio portae exclamavit: Video hominem currentem solum. Et ait rex: Si solus est, bonus est nuntius. Et iterum ait speculator. Apparet mihi homo alter currens solus. Dicitque rex: Et iste bonus est nuntius. Et veniens Achimaas adoravit dicens: Benedictus Deus, qui conclusit homines levantes se contra regem. Et ait rex: Est ne pax puero Absalon? » At ille noluit indicare. Chusai vero superveniens indicavit. Et contristatus rex ascendit coenaculum portae flens operto capite, et clamans: Fili mi Absalon, quis mihi tribuat, ut ego moriar pro te. Absalon fili mi, fili mi Absalon. » Quod audiens populus t
Abbreviated transcription (Latin):
collegit ex̾citum. ⁊ t̾nsiuit
iordant̃. ⁊ statuit amasam suꝑ ex̾ei¬
tum: ꝓ ioab. hic erat filiꝰ abigãil:
filie naas .i. ysai. sororis dauid. Quã
iosephꝰ abigeam uocat. ⁊ erat con¬
sobrinꝰ ioab Porro: uiri fnsiorda¬
nem: ⁊ maxime berzella galaa¬
dites: obtulert̃ dauid cibaria mul¬
ta nimis. ⁊ stratoria. ⁊ tapecia. et
uasa fictilia. Porro: dauid diuisit
ppłm qui cũ eo erat in tres partes.
unã dedit ioab scd̾am abysai. t̾ci¬
am ethai getheo. qui putat᷑ fuisse
filiꝰ achis. annci dauid. Cñq uellet
egredi rex cũ eis ad pugnã. dixert̃.
non ibis: Te solũ quert᷑. alios non
curãt Cũq egred̾ent᷑ cunei ad pugnã
⁊ dicebat. Seruate mͥ ꝑueriun absalon.
&̾ fc̃m ẽ p̃liũ in die illa uxta saltũ¬

Expanded text:
collegit exercitum, et transivit Jordanem, et statuit Amasam super exercitum pro Joab ; hic erat filius Abigail, filiae Naas, id est Isai, sororis David, quem Josephus Abigeam vocat, et erat consobrinus Joab. Porro viri trans Jordanem, et maxime Berzellai Galaadites obtulerunt David cibaria multa nimis, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia. Porro David divisit populum, qui cum eo erat in tres partes, unam dedit Joab, secundam Abisai, tertiam Ethai Gethaeo, qui putatur fuisse filius Achis amici David . Cumque vellet egredi rex cum eis ad pugnam, dixerunt: « Non ibis, te solum quaerunt, alios non curant. » Cumque egrederentur cunei ad pugnam et dicebat: « Servate mihi puerum Absalon. » Et factum est praelium in die illa juxta saltu
Abbreviated transcription (Latin):
erfecta ĩgit᷑ archa: cdixit oñs
ad noe. Ingredieris archam tu:
⁊ filii tii. uxor tua: ⁊ uxores filioꝵ
uiros: ⁊ seorsum mulieres nomina¬
uit dominus cum de ingressu lo¬
queretur. ac si dic̾e̾t. ⁊emꝑe afflicti¬
onis : uacandum ẽ ab amplexib mu¬
lierũ. & ex cunctis animantib t̾re
uniu̾sȩ carnis: bina induces in
⁊ feminã. De immundis enĩ ans¬
malib fuerunt ibi duo tm̃. sed̃m
genus siũ. De mundis u̾o: septẽ
Immunda u̾o uocat ea moyses
munda: quȩ tunc ⁊̃ naturalit̃ esui
hominũ: non erant apta. Id̾o dixit
nat᷑aliter: quia nulla ad hue ad eden¬
dum concessa. Tollesq tecur̃exom¬
nib quȩ mandi possunt. ut sint
tam tibi. qͣm illis in cibum: Sque¬
ritur utrum ⁊̃ de animantib mi¬

Expanded text:
erfecta igitur arca, dixit Dominus ad Noe: Ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum m viros, seorsum mulieres nominavit Dominus cum de ingressu loqueretur. Ac si diceret. Tempore afflictionis vacandum est ab amplexibus mulierum. Et ex cunctis animantibus ut feminam. De immundis enim animalibus fuerunt ibi tantum duo secundum genus suum, de mundis vero septem. Immunda vero vocat ea Moyses munda, quae etiam tunc naturaliter esui hominum non erant apta. Ideo dixi, naturaliter, quia nulla adhuc ad edendum concessa. Tollesque tecum ex omnibus quae mandi possunt, ut sint tam tibi quam illis in escam. Si quaeritur, utrum de minutis,
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ẽ alt̾. dixĩtq mat̃. Quare ꝓpt̃
te diuisa ẽ a fr̃e maceria: & ob hoc uo¬
uitur puer in ut̾o. quȩ diuidit᷑ in
partu. ⁊ sequit᷑ puerũ. Postea egͥssus
est alt̾ cũ coccino. ⁊dictus ẽ xaram .i.
oriens. quia primꝰ apꝑaruit. uł quia
plurumn iusti ex eo nati sunt ut legit᷑
in genesi coccinũ ligauit in manu
phares. qui ab eo qd pãrietem diuiserat.
nom̾ phares sortitus ẽ. foite post: coc¬
cinũ tulit detaram. ⁊ alligauit pha¬
res. ut de similib gemellis: pͥmogem¬

Expanded text:
egressus est alter. Dixit quoque mater: Quare propter egressus est alter. Dixit quoque mater: Quare propter te divisa est a fratre tuo maceria? et ob hoc volvitur puer in utero, quae dividitur in partu, et sequitur puerum. Postea egressus est alter cum coccino, et dictus est Zaram, id est oriens, quia primus apparuit, vel quia plurimi justi ex eo nati sunt, ut legituin Genesi coccinum ligavit in manu Phares; et ab eo quod parietem diviserat, nomen Phares forte sortitus est. Forte post, coccinum tulit de manu Zaram, et alligavit Phares, ut a similibus gemellis primogen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidisset tudas: suspicatꝰ est cadesã.
.i. scortũ. Cui dixit. Sine me ut coeã
tecũ. Quȩ ait. Quid dabis mͥ: a ille. Mit¬
tam tͥ hedum degrege. & illa. patrar
qd uis: si dedis in aiabonẽ. & dedit ei¬
iudas anulũ. ⁊ armillã. ⁊ baculũ quẽ
gerebat ꝓ arra. Ad unũ gͦ ꝯcubitum:
ꝯcepit mulier geminos. ⁊ abiit. recep
rib. P ost tres aut̃ m̃ses: dictũ est iuide.
fornicata ẽ thamar. nterus eiꝰ intumuit.
Qui ait. ꝓducite. eã ut ꝯburatu. Que
cũ duce̾tur ad penã: misio socero suo
ꝑignora dicens. De uiro cuiꝰ sunt hȩc:
concepi. Qui ait. Iustior me ẽ. Quia ñ
tradidi eam sela filio meo. hec fecit. ne
periret semen silii mei. at tam̃ ult̃¬
ñ cognouit eã uidas. Instante uͦ par¬
tu: apparuert duo in ut̾o. ⁊ in ipsa
effusione: unus ꝓtubit manũ. in qua
ligauit obstetrix coccinũ. ⁊ ait. hic puer¬
egrediet᷑ prim. Illo qͦ ret̾hente manum:

Expanded text:
cum vidisset Judas, suspicatus est cadesam, cum vidisset Judas, suspicatus est cadesam, id est scortum. Cui et dixit: Sine me, ut coeam tecum. Quae ait: Quid dabis mihi? Et ille: Mittam tibi hoedum de grege. Et illa: Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem: et dedit illi annulum, et armillam, et baculum, quem gerebat, pro arrha. Ad unum ergo concubitum concepit mulier geminos. Et abiit receptiribus. Post tres autem menses dictum est Judae: Fornicata est Thamar, et uterus ejus intumuit. Qui ait: Producite eam, ut comburatur. Quae cum duceretur ad poenam misit socero suo pignora dicens: De viro cujus haec sunt concepi. Qui ait: Justior me est, quia non tradidi eam Sela filio meo, haec fecit, ne periret semen filii mei, ultra non cognovit eam Judas. Instante vero partu apparuerunt duo in utero, et in ipsa effusione unus protulit manum, in qua ligavit obstetrix coccinum, et ait: Hic egredietur prior. Illo quoque retrahente manum,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾sertum ẽ ꝑ recapitulationẽ: discedens
iudas a fr̃ib sius: iuit ad uirum odosa¬
nittem nomine hẏram: Iaccepit ibi uxo¬
rem nomine sue: filiã ohananei. que pe
sela. Dedit aut̃ uidas her pͥmogenito
uxorẽ. noĩe thamar. fuit aut̃ her neqͣm.
.i.abutens uasculo uxoris. ⁊ occisus est
tuxta uxorẽ. & dixit iudas ad onam ut
ingͥderet᷑ ad eam. ut suscitaret semen
fr̃i. In quo patet quedã uilege postea
scͥpta: quȩ ante eã fu̾ant obseritata. Qui
uidignans sibi ñ nasci fĩlios: fundebat
mo patͥs sui: donee cresc̾et sela. Quo a¬
dulto: timuit eũ dare thamar. ⁊dissi¬
mulabat. Mortua ẽ aut̃ sue̾ uxor iudȩ.
Qui ꝯsolatione accepta post luctũ: ibat
ad tondendas oues cũ hyra: opilione
suo. Qd audiens chamar: depositis ue¬
stib uduitatis: assũpsit theristrũ.
seditq in biuio itineris: qd̾ ducit thã¬
nam. hebreum sonat sedit in oculos.
Sic enĩ uocant biuiũ. ubi diligentꝰ de¬
bet aspicere uiator quo gradiat᷑. Qũa

Expanded text:
intersertum est per recapitulationem , descendens Judas a fratribus suis, ivit ad virum Odollamitem, nomine Hiram , et accepit ibi uxorem, nomine Sue, filiam Chananaei, quae pSela. Dedit autem Judas Her primogenito, uxorem, nomine Thamar. Fuit autem Her nequam, id est abutens vasculo uxoris, et occisus est juxta uxorem. Et dixit Judas ad Onam, ut ingrederetur ad eam, ut suscitaret semen fratri. In quo patent quaedam in lege post scripta, quae ante eam sunt observata. Qui indignans sibi non nasci filios fundebat mo patris sui, donec cresceret Sela; quo adulto timuit eum dare Thamar, et dissimulabat. Mortua est autem Sue uxor Judae. Qui consolatione accepta post luctum, ibat ad tondendas oves cum Hira opilione suo. Quod audiens Thamar, depositis vestibus viduitatis, assumpsit theristrum, seditque in bivio itineris, quod ducit Thamnam; Hebraeum sonat in oculos sedit. Sic enim vocat bivium, ubi diligentius debet aspicere viator, quo gradiatur. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o uendid̾unt iosepħ in
egipto phutiphari eunucho
magistro milicie pħonis. Abii
dieunt: archunachero .i. pͥncipi
cocorum. Machera enĩ: coquina
dicit᷑. uł securis coquoꝵ a ma¬
chere: qd̃ ẽ occid̾e. Nec abhorret
auero. quia aput plures natio¬
hic habuit uxorem ⁊ lib̾os. quia ⁊
ioseph filiã eiꝰ uuxit uxorem. Nec
de enuchis regis fuit. qui paruu¬
li castrabant᷑. S tͣdunt hebrei qd̾
uidens ioseph elegantẽ: emut eũ
ut ei ꝯmisceret᷑. dñs aut̃ custodi¬
ens ioseph: adeo infrigdauit eum:
ut deuiceps impotens fu̾it coire:
tanqͣm eu nucbus eẽt. Ita qd uiden¬
tes eum ierophanti arefactum: de
more suo eum pontific̾e elyopole

Expanded text:
ro vendiderunt Joseph in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt archimachero, id est principi cocorum. Machera enim coquina dicitur, vel securis cocorum a machere, quod est occidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures natioHic habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantem, emit eum ut misceretur ei. Dominus autem custodiens Joseph, illum adeo infrigidavit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti arefactum, de more suo eum pontificem Heliopole
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanguis nr̃ ẽ. &e uendiderunt
eũ madianitis .xxx. argente¬
is. Cosdem uocat madi anitas.
quos ⁊ hismaelitas. Madian
tam̃ de cethura: filius abrahx:
dicunt agar ⁊ cethurã: unam
fuisse. ⁊ ita forte nunꝗͣ seꝑat
ñ inuenit puerũ. & credens uit̾¬
emptum: scissis uestib eiulabat.
s accepto qd̾ uiue̾t: quieuit.
mittentes qui ferrent ad pattẽ.
⁊ dic̾nt. hano inuenimꝰ. uide
Quã cũ agnouisset pat̾: ait. fera
pessima deuorauit filiũ meum.
scissisq uestib. ⁊ inductus cilicio:
luxit filiũ multo temꝑe. Cong̾ga¬
tisq filiis ut lenirent dolorem
patris: noluit eos audire. s dice¬
bat. Descendam ad filiũ meũ lu¬
gens in infernũ. Erat.Ni. tunc in
inferno quidã locus beatoꝵ. lon¬
ge semotus alocis penalib. qui
ob quietẽ ⁊ seꝑationẽ ab aliis:di
cebat᷑ sinus. sicut sinum maris

Expanded text:
diderunt eum Madianitis viginti argenteis. Eosdem vocat Madianitas, quos et Ismaelitas. Madiam tamen de Cethura filius Abrahae, dicunt Agar, et Cethuram unam fuisse, et ita forte nunquam separati non invenit puerum, et credens eum interemptum, scissis vestibus ejulabat. Sed accepto quod viveret, quievit. ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus, vide Quam cum agnovisset pater ait: Fera pessima devoravit filium meum Joseph. Scissisque vestibus, et indutus cilicio luxit filium multo tempore. Congregatisque filiis, ut lenirent dolorem patris, noluit eos audire, sed dicebat: Descendam lugens ad filium meum in infernum. Erat enim tunc in inferno, quidam locus beatorum, longe semotus a locis poenalibus, qui ob quietem et separationem, ab aliis sinus dicebatur, sicut sinum maris