comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt centum qͥnquaginta tres. Qui numerꝰ
piscium inuenit᷑. quando in dext̾am partẽ
missa sunt retia: & ideo magnos id est ꝑfectos
&e regno cȩloꝵ aptos habet.Nam illa similz¬
tudo reticł non in dext̾am missi. simul cep̃
bonos &e malos: qui separant᷑ inuttore. Nẽ
enim infra retia p̃ceptoꝵ & sacram̃torum dĩ.
in eccł̃ia que nc̃ est.simul boni maliq uer¬
sant᷑. fit aut separatio in fine scł. tanquam
in fine maris. id est in littore. cum regnant
custi pͥmo demporalit̾. sicut in apocalipsi
scͥptum ẽ. deinde in et̾num. i illa ciuitate
quȩ ibi describit᷑. ubi iam conquiescente dis¬
pensatione temporali quȩ quadragenario
numero significat᷑ denarius remanet:
quam mercedem sc̃i qui oꝑant᷑ in uinea
oħ̃s baptista consid̾ata scͥptura que de illo
in eugłio legit᷑. multis ꝓbabilib docum̃tis
non absurde credit᷑ ꝓpħiȩ gestare ꝑsonam:
&e eo maxime qͦ de illo dominꝰ dicit. plus

Expanded text:
unt centum quinquaginta tria; qui numerus unt centum quinquaginta tria; qui numerus piscium invenitur, quia in dexteram partem missa sunt retia; et ideo magnos , id est, perfectos et regno coelorum aptos habet. Nam illa similitudo reticuli non in dexteram missi, simul cepit bonos et malos, qui separantur in littore . Nunc enim intra retia praeceptorum et Sacramentorum Dei, in Ecclesia quae nunc est, simul boni malique versantur. Fit autem separatio in fine saeculi, tanquam in fine maris, id est, in littore; cum regnant justi primo temporaliter, sicut in Apocalypsi scriptum est, deinde in aeternum in illa civitate quae ibi describitur , ubi jam conquiescente dispensatione temporali, quae quadragenario numero significatur, denarius remanet, quam mercedem sancti qui operantur in vinea Joannes Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectionem qmͣ denarius numerꝰ significat:
qui denariꝰ simul cum quadragenario qͥn¬
bulamus. quamuis nͣ uiuamus carnaliter:
cum ipsa temporali dispensatione copulat᷑:
recte uidet᷑ quinquagenartus numerus ad
eccłiam ꝑtinere. s iam purgatam atq ꝑfec¬
tam: q̃ temporalis dispensationis fidem atq
et̾nitatis suę spem caritate amplectitur. id ẽ
quadragenarium numerum quas dena¬
rio copulat. Hec aut̃ eccłia ad quam ꝑtinet
quinquagenarius numerꝰ. siue quia ex tͥb
generib hominum eliquat᷑. iudeis. & gen¬
tibus. & carnalib xp̃ianis. siue quia sacram̃¬
do tͥnitatis imbuit᷑: numero quosignificatur
ter ducto. ad centenarium & quinquage¬
narium ꝑuenit. Quinquaginta enim t̾
ducta: fiunt centum quinquaginta. Cui
cum addideris ipsa tͥa. quia insigne &e emi¬
nens debet eẽ. quod in nomine patͥs ce filii.
&e sp̃s scĩ. lauacro regenerationis abluitur: fi¬

Expanded text:
ad perfectionem, quam denarius numerus significat, ad perfectionem, quam denarius numerus significat, qui denarius simul cum quadragenario quinbulamus, quamvis non vivamus carnaliter, cum ipsa temporali dispensatione copuletur, recte videtur quinquagenarius numerus ad Ecclesiam pertinere, sed jam purgatam atque perfectam, quae temporalis dispensationis fidem, atque aeternitatis futurae spem charitate amplectitur, id est, quasi quadragenarium numero denario copulat. Haec autem Ecclesia, ad quam pertinet quinquagenarius numerus, quia ex tribus generibus hominum eligitur, Judaeis, gentibus, et carnalibus Christianis, sive quia sacramento Trinitatis imbuitur, numero quo signiter ducto, ad centenarium et quinquagenarium pervenit. Quinquaginta enim ter dcum addideris ipsa tria, quia insigne et eminens debet esse, quod in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti lavacro regenerationis abluitur, fi
Abbreviated transcription (Latin):
habent quadraginta quadragies. & duo qͦd
habent uicies. & quatuor qͦd habent decies. &
quinq qͦd habent octies. & octo qͦd habent
quinquies. & decem quod habent quater. &
uiginti quod habent bis: simul ducta. fuuiñ
quinquaginta. Nullus enim alius nume¬
rus metiri ꝑ partes equales quadragenartũ
numerum potest: p̃t̾ hos quos enumeraui¬
mus. & computatos ad qͥnquagenarium
numerum duximꝰ. Pactis gͦ dñs quadragin¬
ta dieb pꝰ resurrectionem cum discipulis
suis. id est comm̃dans eis qͦd ꝓ nobis tempo¬
raliter gestum est. ascendit in celum. & pꝰ
tur sp̃italit̾ ad inuisibilia capienda. qͥ uisibi¬
lib temporalib q credidant. ipsis uidelicet
decem dieb. post qͦs misit sp̃m sanctum ean¬
rionumero indicans. quam quadragenari
computatis equalib partib suis edit: & fit
quinquagenarius. Sic temporal dispen¬
satione cum equitate administrata. ꝑuentt᷑

Expanded text:
habent quadraginta quadragies, et duo quod habent quadraginta quadragies, et duo quod habent vicies, et quatuor quod habent decies, et quinque quod habent octies, et octo quod habent quinquies, et decem quod habent quater, et viginti quod habent bis, simul ducta fiunt quinquaginta. Nullus enim alius numerus metiri per partes aequales quadragenarium numerum potest, praeter hos quos enumeravimus, et computatos ad quinquagenarium numerum perduximus. Peractis ergo Dominus quadraginta diebus post resurrectisuis, id est, commendans eis, quod pro nobis temporaliter gestum est, ascendit in coelum, et ptur spiritualiter ad invisibilia capienda, qui visibilibus temporalibusque crediderant, ipsis, videlicet, decem diebus, post quos misit Spnfertur denario numero indicans, quem quadragenarius computatis aequalibus partibus suis edit, et fit quinquagenarius: sicut temporali dispensatione cum aequitate administrata pervenitur
Abbreviated transcription (Latin):
porib fubditi. Quadragenartus gͦ nũs
ut dictum est. temporalem ipsam dispensa¬
tionem ñ incongrue significare creditur.
Et fortasse hoc est quod quadraginta dies
dñs ieiunauit: scłi huiꝰ quod motu corpoꝵ
&e temporib agit᷑. ostendens inopiam. Et
quadraginta dies post resurrectionem cũ
disciplis fuit: hanc ipsam illis credo dis-¬
pensationem temporalẽ qͣm ꝓ nr̃a salute
gessit. insinuans. Quadragenariꝰ autem
numerus partib suis. quȩ illum metiunt᷑
computatꝰ. usq ad qͥnquagenarium nume¬
rum ꝑuenit. id ipsum commendans: qͣnͣ¬
doquidem ipse partes quȩ ulum met¬
untur ȩquales int̾ se sunt. quia cum equs¬
tate adminstrata corporalis & uisibilis tẽ¬
poralit̾ act̾io. ꝑfectionem homini cõmparat.
Que ꝑfectio sicut dictum est denario nũo
significat᷑. sicut quadragenarius numer
equalib suis partib in summam redactis.
sicut supͣdictum ẽ ꝑuenit̾. Unum enim qͦd

Expanded text:
poribus subditi. Quadragenarius ergo numerus, poribus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hoc est quod quadraginta dies Dominus jejunavit , saeculi hujus, quod motu corporum et temporibus agitur, ostendens inopiam: et quadraginta dies post resurrectionem cum discipulis fuit, hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute nostra gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus, partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, idipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales inter se sunt: quia cum aequitate administrata corporalis et visibilis temporaliter actio perfectionem homini comparat. Quae perfectio, sicut dictum est, denario numero significatur: sicut quadragenarius numerus aequalibus suis partibus in summam redactis dsicut supra dictum est, pervenit. Unum enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
notissimas nat᷑as. quib constat. siecam. hu¬
midam. frigidam. & calidam. & quod ꝓ¬
gressio a puncto ad longitudinem. a lon¬
gitudine ad latitudinem. a latitudine ad
altitudinem. soliditatem corporis facit.
quȩ rursꝰ quat̾nario numero continetur:
non absurde intelligit᷑ quadragenartus
numerꝰ temporalem dispensationem sig¬
nificare. quȩ ꝓ salute nr̃a gesta est. cum
dñs corpꝰ assumpsit. & uisibilit̾ hominib
apparere dignatꝰ est. Unum enim ce duo
&e tͥa .&. iiͦii. quȩ significant creatorem &e
creat᷑am. quat̾ ducta. id est ꝑ corpus dem¬
poraltt̾ demonstrata: fiunt quadragin¬
ta. Eam int̾ quatuor & quat̾ hoc interest.
quod quatuor in statusunt: & quater in
motu. Gͦ ut. iiiͬi. referunt᷑ ad corpꝰ. ita qͣter¬
refert᷑ ad tempus. Insinuat᷑q sacramentum
corporalit̾ ce temporalit̾ gestum. ꝓpt̾ eos
qui corpoꝵ amore implicati erant. & tem¬

Expanded text:
notissimas naturas, quibus constat, siccam et hunotissimas naturas, quibus constat, siccam et humidam, frigidam et calidam; et quod progressio a puncto ad longitudinem, a longitudine ad latitudinem, a latitudine ad altitudinem, soliditatem corporis facit, quae rursus quaternario numero continetur: non absurde intelligitur quadragenarius numerus temporalem dispensationem significare, quae pro salute nostra gesta est, cum Dominus corpus assumpsit, et visibiliter hominibus apparere dignatus est. Unum enim et duo et tria et quatuor, quae significant Creatorem et creaturam, quater ducta, id est, per corpus temporaliter demonstrata, fiunt quadraginta. Nam inter quatuor et quater hoc interest, quod quatuor in statu sunt, quater in motu. Ergo ut quatuor referuntur ad corpus, ita quater ad tempus: insinuaturque sacramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et tem
Abbreviated transcription (Latin):
duo. tria.iiͬͦ. Item. Caput mulieris uir. ca¬
put uiri xp̃s: caput aut̃ xp̃i ds. Si eodem mͦ
numerent᷑. inueniunt᷑ similit̾. unum. &¬
& quatuor. simul ducta. fiunt decem. Qua¬
ꝓpt̾. disciplinam quȩ insinuat conditorẽ
dm̃ &e conditam creat᷑am: recte significat
denarius numerꝰ. Et cum corpꝰ ꝑfectum atq
in ext̾minabile. subdit᷑ anime ꝑfecte atq
in extimnabil. rursꝰq ipsa subdit᷑ xp̃o. &
ille deo. non tanqm dissimilis aut alt̾ius
nature. s tanqͣm patri filiꝰ. hoc dotum eo¬
dem numero denario recte significatur.
quod post resurrectionem corporis sꝑatͣ
fut᷑um in et̾num. Et fortasse ꝓpt̾ea qui con¬
ducuntur ad uineam: denarium accipi¬
unt. mercedis nomine. Dic̃ aut̃ unumra
duo. & tͥa .&.iiͦii. simul decem fiunt. sic unũ
& duo ce tͥa & quatuor quater ducta. qua¬
draginta fiunt. Si autem quat̾narius
numerꝰ recte corpꝰ significat. ꝓpt̾ quatuor

Expanded text:
duo, tria, quatuor. Item: Caput mulieris vir, caduo, tria, quatuor. Item: Caput mulieris vir, caput viri Christus, caput autem Christi Deus . Si eodem modo numerentur, inveniuntur similiter unum, et quatuor simul ducta fiunt decem. Quapropter disciplinam, quae insinuat conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomine . Sicut autem unum et duo et tria et quatuor simul decem fiunt, sic unum et duo et tria et quatuor quater ducta quadraginta fiunt. 2. Si autem quaternarius numerus recte corpus significat, propter quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib nouem dieb conu̾tatur in sangui¬
nem. Deinde duodecim dieb solidet᷑:. reliqͥs
decem & octo formet᷑ usq ad ꝑfecta liniam̃ta
omnium m̃broꝵ.: Et hinc iam reliqͦ tempore
usq ad tempꝰ partus. magnitudine augeat᷑.
Quadraginta gͦ quinq dies addito uno qͦd
significat summam. quia sex & nouem. &
duodecim & decem & octo. in unum coactis.
fiunt quadraginta quinq: addito gͦ ut dic¬
multiplicat ꝑ ipsum senarium numerũ.
qui huius ordinationis caput tenet. fiunt
ducenti septuaginta sex. id est nouem m̃ses
&e sex dies. qͥ computant᷑ ab octauo. kł. apͥl.¬
qͦ die conceptꝰ esse dñs credit᷑. qui eodem dic
etiam passꝰ est. usq ad octauo. Rł. ianuariaᷤ.
quo die natꝰ est. Non gͦ absurde quadra¬
ginta sex annis dr fabricatum ẽẽ templũ.
quod corpꝰ eius significabat: ut qͦt anni
fuert̃ in fabricatione templi: tot dies fue¬
rint in corporis dominici perfectione. De¬
Si a capite numerent᷑: inueniunt᷑ unũ.

Expanded text:
sequentibus novem diebus, convertatur in sanguinem; deinde duodecim diebus solidetur: reliquis decem et octo, formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum; et hinc jam reliquo tempore, usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Quadraginta ergo quinque dies, addito uno, quod significat summam; quia sex, et novem, et duodecim, et decem et octo, in unum coactis, fiunt quadraginta duo: addito ergo, ut dicmultiplicati per ipsum senarium numerum, qui hujus ordinationis caput tenet, fiunt ducenta septuaginta sex, id est novem menses et sex dies, qui computantur ab octavo calnus creditur, quia eodem die etiam passus est, usque ad octavum calendas januarias, quo die natus est. Non ergo absurde quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus ejus significabat : ut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis Dominici perfectione. Si a capite numerentur, inveniuntur unum,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Quisquis aut̃ paratꝰ est usq ad somnũ.
id est usq ad mortem quȩ omnib debetur:
paratꝰ inueniet᷑ etiam cum illa uox media
nocte sont̾ut. qua omnes eiugilat᷑i sunt. QͦS
uͦ sponsȩ dixit obuiam uenisse uirgines: sic
intelligendum puto. ut ex ipsis uirginibus
xp̃ianis in eccłiam concurrentib. filii ad
matrem concurrere dicant᷑: cum ipsis filus
cong̾gatis constet ea que dr mat̾. Dunc eni
desponsata ẽ eccłia. & uirgo ad nuptias ꝑ¬
ducenda: id ẽ cum se continet a corruptiõe
scłari. Illo aut̃ tempore nubit: quo untũ¬
sa mortalitate p̃tereunte. immortal con¬
iunctione fȩtat᷑. Desponsaui inquit uos
uniuiro. uirginem castam ex̾ibere xp̃o. uoᷤ
inquit uirginem: a plurali ad singłarem
concludens. Ideo e uirgines diq possunt:
ce uirgo. Cur aut̃ quinq ut michi uidet᷑¬
expositum est. S tudemus nc̃ in enigma¬
te: tunc aut̃ facie ad faciẽ. Et nc̃ ex parte:

Expanded text:
cit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, cit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictexpositum est. Sed videmus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte,
Abbreviated transcription (Latin):
mutabimur: clausus ẽ aditꝰ ad regnum celo¬
rum. N enim post uidicium. patet p̾cum¬
aut meritoꝵ locus. Nouissime aut̃ uencunt
relique uirgines dicentes. Domine dñe api
nobis. N dictum est qd emerint oleum. Et
ideo intelligende sunt. nullo iam remanen¬
te de alienis laudib gaudio: in angustũs
e magnis afflictionib redire adimploratio¬
nem dei. S magna eiꝰseueritas post uidiciũ:
cuiꝰ ante iudicium ineffabilis misccłia p̾ro¬
gata est. Itaq respondens ait. Am̃ dico uob̃.
quod nescio uos. E illa scilicet regłã qua non
habeat ars dei. hoc est sapientia di. ut intreñ
in gaudium eiꝰ. quia non coram deo. sut pla¬
cerent hominib. uisi sunt aliquid scđm p̃¬
cepta eius oꝑari. Atq ita concludit. Uigilate
gͦ: quia nescitis diem neq horam. Non mͦ il¬
luis ultmi temporis. qͦ uenturꝰ est sponsus.
sed suȩ quisq dormitionis diem & horam nes¬

Expanded text:
mutabimur . Clausus aditus regnum coelomutabimur . Clausus aditus regnum coelorum: Non enim post judicium patet paut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nes
Abbreviated transcription (Latin):
quod dictum est. qui uos felices dicunt. in
errorem uos mittunt. Aelius est aut̃ obiuir¬
gari a iusto: qmͣ a peccatore laudari. Emen¬
dabit inquit me iustꝰ in mascłia. & arguet
me: oleum aut̃ peccatoris non impinguet
caput meum. Ite gͦ ad uendentes magis &¬
emite uob̾. id est uideamꝰ nunc quiduos ad-¬
uiuent. qui uobis laudes uendere consucr̃t.
&e uos in errorem inducere: ut non coram
deo. s ab hominib głam quereretis. Funti¬
bus aut̃ illis emere: uenit sponsus. Id est
inclinantib se illis in ea quȩ foris sunt. & so¬
ltis gaudere quęrentib. qͥa gaudia int̾na
non nouerant: uenit ille qui uidicat. Et gͦ
parate erant. id est qͥb bonum coram do de¬
stimonium conscientia ꝑhibebat. intrauer̃t
cum eo ad nuptias: id est ub munda anima
sempit̾no dei u̾bo fetanda copulat᷑. Et clausa¬
est ianua.Ciausa est ianua: id est receptis
illis qͥ sunt in angłicam uitam immutat. õs¬

Expanded text:
quod dictum est: qui uos felices dicunt, in quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — o
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: qui cordis inspector est. Sed quid
responderunt sapientes: Ne forte non
reddet. nec alieno testimonio quisquã
adiuuat᷑ apud dm̃: cui secreta cordis ap¬
parent. Et iuix quisq sibi sufficit: ut ei
testimonium phibeat conscientia sua. As
enim głabit᷑. munctum se habere cor: Inde
uobis iuidicer aut ab humano die. Sed
neq me ipsum iuidico. Qua propt̾ cum
de se quisq aut non omnino. aut uix po ᷤ¬
sit ueram ferre sententiam: qͦmͦ potest
de alio uidicare. cum sciat nemo quid a¬
gat᷑ in homine. nisi sp̃s hominis: Ite mag̃
ad uendentes & emite uob̃. N consilium
declisse putande st̃: s crimen earum ex
obliquo commemorasse. Uendunt enĩ oleũ
aclulatores. qui siue falsa siue ignorata lau¬
cdando. animas in errorem mittunt: &e eis¬
uana gaudia. tanqm fatius conciliando. a¬
liquam ab eis mercedem. fiue ciboꝵ. siue pe¬
cuniȩ. siue honoris. siue aucuiꝰ commodi
temporalis accipiunt: non intelligentibus

Expanded text:
Deum, qui cordis inspector est. Sed quid Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non o se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Indevobis judicer, aut ab humano die; sed neque memetipsum judico . Quapropter cum de seipso quisque aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus hominis ? Ite magis ad vendentes, et emite vobis. Non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex obliquo commemorasse. Vendunt enim oleum adulatores, qui sive falsa, sive ignorata laudando, animas in errorem mittunt, euana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus
Abbreviated transcription (Latin):
donec sub aduentu domini fiat resurrec¬
tio mortuoꝵ. Media aut̃ nocte. id ẽ nul¬
lo sciente aut sꝑante: qͥppe cum ipse dñs
dicat. de die aut̃ ilia & hora nemo scit. &
apłs. dies dñi tanquam fur ita in nocte ue¬
niet. ex quo significat penitꝰ latere cum
uenit: clamor factꝰ est: ecce sponsꝰ uenit.
surgite obuiam ei. In ictu ocłi. & in nouis¬
sima tuba. om̃s resurgemus. Qͦ surrexer̃
omnes uirgines illȩ & ornauerunt lam¬
pades suas. id est rationes reddendas oꝑum
suoꝵs. Oportet enim nos en̾beri ande tribu¬
nal xp̃i. ut illic recipiat unusquisq qͦd
gessit in corpore: siue bonum siue malũ.
Et dixerunt stultȩ ad sapientes. Date nob
de oleo ur̃o: qͥa lampades nr̃e extingunt᷑.
Quoꝵ enim facta aliena laude fulciunt᷑:
cadem subtcta deficiunt: & de consuetu¬
dine id semꝑ inquirit. unde gaudere
animꝰ solet. Itaq hominum qui corda ñ
uident. testimonium uolunt habere ap̃d

Expanded text:
donec sub adventu Domini fiat resurrecdonec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus . Ergo surrexerunt omnes virgines illae, et aptaverunt lampades suas, id est, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sponso xp̃o uenire obuiam. S qͥnq
fatue acceptis lamꝑadib suis. ñ sumpser̃t
oleum secum. Multi enim quamuis de
xp̃i bonitate plurimum sꝑent: gaudium
tamen ñ habent dum continent̃ uiuunt.
nisi in laudib hominum. Non gͦ habent
oleum secum. Nam ipsam leticiam oleo si¬
gnificari arbitror Ppt̾ea unxit te inquit
deus ds tuus. oleo exultationis. Qui autem
non ꝓpt̾ea gaudet. quia deo intrinsecus pla¬
cet: non habet oleum secum. Prudentes uͦ ac¬
ceperunt oleum secum inuasiscum lampa¬
dib suis: id est leticiam bonoꝵs oꝑum. in
corde atq conscientia posuerunt. Sic &
apłs monet. Probet autem se homo inqͥt:
&e tr̃ in semet ipso habebit głam. & non in
altõ. Cardante gͦ sponso. dormiert̃ om̃s:¬
quia ex utroq genere continentum ho¬
minum. siue eoꝵs qui coram deo exultãt.
siue eoꝵ qͥ intaudib hominum adqui¬
escunt. moriunt᷑ hoc int̾uallo demporis.

Expanded text:
sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omquia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
parte dicat᷑ quod impediat aliam. magna
cautio ẽ adhibenda. Uident᷑ itaq michi qͥn¬
qr uirgines significare. quinq ꝑtitam conti¬
nentiam a carnis illecebris. Continendus ẽ
enim animi appetitꝰ a uoluptate oculors:
a uoluptate aurium. a uoluptate olfacien¬
c. gustandi. tangench. S quia ista conti.¬
nentia partim coram deo fit. ut ulli placeat᷑
int̾ior gaudio conscientie. partim coram
hominib tantum. ut gła humana capia¬
tur: qͥnq dicunt᷑ sapientes. & qͥnq stulte.
utrȩq tamen uirgines. quia utrȩq conti¬
nentes: quamuis diũso fonute gaudeant
Lampades aut̃ sunt. quia manib gestant᷑
oꝑa. quȩ scdm istam continentiam fiunt.
Dictum est aut̃. luceant oꝑa ura coram ho¬
minib. Om̃s uero acceperunt lampades
suas: ae uenerunt obuiam sponso. Intelli¬
gendum est gͦ. xp̃i nomine censeri. de qͥb
agit᷑. Non enim possunt qui xp̃iam non

Expanded text:
parte dicatur, quod impediat aliam, magna parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non
Abbreviated transcription (Latin):
des. Domine dñe aꝑi nobis. At ille respon¬
dens ait. Nm̃ dico uob. nescio uos. Uigilate
gͦ: quia nescitis diem neq horam. Decem utiq
uirginum quod qͥnq admittunt᷑. quinq ex¬
cludunt᷑. bonoꝵ & maloꝵ discretionem sig¬
nificat. Qua ꝓpt̾ si uirginitatis nomen hono¬
rabile est.cur receptis exclusisq commune
est: Geinde quid sibi uult numerꝰ in utq¬
parte quinarius: Quicquid aut̃ significat
oleum. mirum uidet᷑ quod sapientes petenti¬
buis non communicant. cum &e inuidere fas
non sit eas que ita ꝑfecte sunt ut ab sponso
recipiant᷑. quo nomine nullo dubitante
dominꝰ iħs xp̃s significat᷑. & misericordes ẽe
oporteat ad p̾standum ex eo quod habent:
p̃scribente ula sententia eiꝰdem dñi dicentia
omni poscent de tribue. Quid est autem.
quod possit dando non sufficere utsq: Hec
maxime augent questionis difficultatem:
quanqͣm ce cet̾a diligent̃ considerata. ut oĩa
inunam rationem concurrant. nichq in una

Expanded text:
i nobis. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honoraest? deinde quid sibi uult numerus in utparte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus Iesus Christus significatur, et misericordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ est omni anima melius. id dm̃ dicimus.
Cui quisqͥs cum intelligit. iunctꝰ est. Qͥd enim
intelligit᷑ uerum ẽ. Nec omne quod credit᷑.
uerum est. Quicquid aut̃ uerum est. atq
a sensib &e am̃te seiunctum ẽ. credi tantum.
non tamen sentiri aut intelligi potest. Deo gͥ
iunctum est. quod intelligit dm̃. Intelligit
aut̃ rationalis anima dm̃. Nam intelligit
qͦd semꝑ cuismodi ẽ. neq ullam patit᷑ muta¬
tionem. ut corpꝰ ꝑ tempꝰ &e loca. & anima ipsa
eodem modo ẽ:melius ꝓfecto est.quam id
quod ñ ita est. Nec quicquam est melius rati¬
on ali anima. nisi ds. Cum gͥ intelligit aliqͥd
quod semꝑ eomodo ẽ ut sese habet: ipsum
sine dubio intelligit. Hec aut̃ est ipsa ueritas.
Cui quia intelligendo rationalis anima¬
iungit᷑. & hoc bonum animȩ ẽ: recte acci.¬
pitur id ẽẽ quod dictum ẽ. michi autem¬

Expanded text:
autem est omni anima melius, id Deum dicimus; autem est omni anima melius, id Deum dicimus; cui, quisquis eum intelligit, junctus est. Quod enim intelligitur verum est, nec omne quod creditur verum est. Quidquid autem verum est, atque a sensibus et a mente sejunctum est, credi tantum, non tamen sentiri aut intelligi potest. Deo igitur junctum est quod intelligit Deum. Intelligit autem rationalis anima Deum. Nam intelligit quod semper ejusmodi est, neque ullam patitur mutationem. At et corpus per tempus et locos, et anima ipsa eodem modo est, melius profecto est quam id quod non ita est. Nec quidquam est melius rationali anima, nisi Deus. Cum igitur intelligit aliquid quod semper eodem modo sese habet, ipsum sine dubio intelligit. Haec autem est ipsa veritas; cui quia intelligendo anima rationalis jungitur, et hoc bonum est animae, recte accipitur id esse quod dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
corpus non est. & tamen aliquid ẽ: aut aĩa
est. aut ea melius aliquid. Deterius em̃ om̃i
corpore. nich est. Qͥa &e si mat̾iam qͥs dixerit
unde ipsum corpꝰfit: recte qm̃ caret omni spe¬
cie. nichil dr. Rursum int̾ corpus &e animã¬
medium quod melius sit corpore. det̾ius
anima: non inuenit᷑. Siquid enim ẽẽt me¬
dium: aut uiuificaret᷑ ab anima. aut urui¬
ficaret animam. aut neutrum: Aut uiui¬
ficaret corpꝰ. aut uiuificaret᷑ a corpore: aut
neutrum. At quicquid uiuificat᷑ ab anima:
corpus est. Si quid aut̃ uuuficat animam:
melius est quam anima. Rursum qͦd uiii¬
ficat corpꝰ: anima ẽ. Qͥd uiuificat᷑ a corpore:
nich est. Neutrum uͦ id est nullius uite in¬
digens. nullamq: uitam tͥbuens: aut omni¬
no nichil est. aut aliquot corpꝰ est. aut ali¬
tale sit in rerum nat᷑a: alia questio est. Nc̃
interim ratio comꝑit. nicħ int̾ corpus & animã
eẽ. quod sit corpore meliꝰ: anima dct̾ius. Qͦo

Expanded text:
corpus non est, et tamen aliquid est, aut anima corpus non est, et tamen aliquid est, aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni corpore nihil est: quia et si materiam quis dixerit, unde ipsum corpus fit; recte, quoniam caret omni specie, nihil dicitur. Rursus inter corpus et animam, quod melius sit corpore, deterius anima, non invenitur. Si quid enim esset medium, aut vivificaretur ab anima, aut vivificaret animam, aut neutrum: aut vivificaret corpus, aut vivificaretur a corpore, aut neutrum. At quidquid vivificatur ab anima, corpus est: si quid autem vivificat animam, melius est quam anima. Rursum quo vivificatur corpus, anima est: quod vivificatur a corpore, nihil est. Neutrum vero, id est, nullius vitae indigens nullamque vitam tribuens, aut omnino nihil est, aut aliquid et corpore et atale sit in rerum natura, alia quaestio est. Nunc interim ratio comperit nihil inter corpus et animam esse, quod sit corpore melius, anima deterius. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tum dedi non escam. t Ieq enim poteratᷤ.
s neq adhuc potestis quidem. Adhuc enĩ
estis carnales. Quod gͦ in istis scđm gradus
rum congruentia uiberent᷑. Non gͦ mirum.
si hostem deceptione dignum deciꝑe uissi ft̃:
qui erant adhuc digni hostem ddecipere.S
enimiam erant idonei. quib diceret᷑. dili¬
gite inimicos ur̃os: s tales erant quib tantũ¬
modo dici oporteret᷑. Duiges ꝓoximum tuũ:
&e odies inimicum tuum. Adhuc enim
ille ꝓximus quam late intelligendus eẽt:
non erat temporis tradere. Inchoatio gͦ que¬
dam fact̾a est sub pedagogo. ut submagist᷑ ꝑ¬
fectio seruaret᷑. cum tam̃ idem ds ⁊ pedago¬
gum paruulis dederit. legem illam ꝑ fa-
diorib. id est eungłm. ꝑunicum suum. De
semper est. aut non. Et omnis anima.
omni corpore melior. Meliuis enim ome
quod uiuificat: quam id quod uiuificat᷑.
Corpus aut̃ ab anima uiui ficari. non a cor¬
pore animam: nemo ambigit. Qͦd autem

Expanded text:
tum dedi, non escam; neque enim poteratis: tum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed neque adhuc potestis; adhuc enim estis carnales . Quod enim in istis secundum gradus rum congruentia juberentur. Non ergo mirum si hostem decipi dignum decipere jussi sunt, qui erant adhuc digni hostem decipere. Non enim jam erant idonei quibus diceretur, Diligite inimicos vestros; sed tales erant quibus tantummodo dici oporteret, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum . Adhuc enim ille proximus quam late intelligendus esset, non erat temporis tradere. Inchoatio ergo quaedam facta est sub paedagogo, ut magistro perfectio servaretur: cum tamen idem Deus, et paedagogum parvulis dederit, legem illam scilicdioribus, id est, Evangelium per Unicum suum. LIVsemper est, aut non. Et omnis anima omni corpore melior est. Melius est enim omne quod vivificat, quam id quod vivificatur: corpus autem ab anima vivificari, non a corpore animam, nemo ambigit. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
De qua etiam dictum ẽ. ꝑtendit a fine us¬
q ad finem fortit. & disponit omnia sua¬
uiter. Qͦd aut̃ ꝑ animarum ministĩa sius
legib seruientia ds puniat. & dignis dig¬
na supplicia retͥbuat. cum ipse tranquillis¬
simus maneat: aꝑtissime ita scͥptum est. Ip¬
sũ qͦq pͥuniri non debet. condennas: &
exterum estimas a tua uirtute. Uirtꝰ enim
tua. iusticie tuȩ initium est. Et obhoc qͦd
omnium dñs es: omnib de parcere facis.
Uirtutem enim tu ostendis. qui non crede¬
ris ẽẽ inuirtute consũmatꝰ: s in eos qͥ sci¬
unt audaciam traducis. Tu aut̃ dñs uir
tutum cum tranquillitate iudicas: ce etim
magna reuerentia disponis nos. Item qͦd¬
pͥmo in t̾renis reb fit gradꝰ. ad cȩlestem ui¬
sticiam quȩ iam firmiorib imꝑat᷑: dñs
suis gradib animȩ doceant᷑: ce ipse dñs de¬
monstrat dicens. Multa habeo uob̃ dicere:
sp̃italib. s quas carnalib. Lac uobis po¬

Expanded text:
. De qua etiam dictum est: Pertendit a fine us. De qua etiam dictum est: Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . 3. Quod autem per animarum ministeria suis legibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est: Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtus enim tua justitiae initium est; et ob hoc quod omnium Dominus es, omnibus te parcere facis. Virtutem enim tu ostendis, qui non crederis esse in virtute consummatus, sed in iis qui sciunt audaciam traducis. Tu autem Domitutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos. Iprimo in terrenis rebus fit gradus ad coelestem justitiam, quae jam firmioribus imperatur, Dominus suis gradibus animae doceantur, et ipse Dominus demonstrat dicens: Multa habeo vobis dicere; obis po
Abbreviated transcription (Latin):
regni appetitores inhiabant. &e peterent ab
egyptiis non reddit᷑: & accipent quas red¬
dituri. Quam etiam mercedem tam dutt᷑ni
laboris atq oꝑis. ꝓtalium animarum gͣdu
non inuistam ds ẽe uoluit: de pęnam illoꝵ
qͦs digne fecit amitere id quod reddere
debuerunt. Non itaq ds deceptor est. qͦd
credere nefarium & impium ẽẽ qͥs non in¬
telligat. s meritoꝵ ce ꝑsonarum iustissimꝰ
distributor. faciens quedam ꝑse ipsum. q̃
illo solo digna sunt. eiq uni conueniuÑ.
sicuti est illuminare animas. & se ipsum eiᷤᷤ
ad ꝑfruendum p̾bendo. sapientes beatas q
p̾stare: Aua ꝑseruientem sibi creaturam
integerrimis legib ꝓ meritis ordinatans. q̃¬
dam eoꝵs iubens. quedam ꝑmittens usq
ad passerum administrationem. sic̃ dñs
in eunglio dicit: & usq ad fȩni decorem.
usq ad numerũ etiã capilloꝵ nr̃ors. diui¬
na ꝓuidentia ꝑtendente atq ueniente

Expanded text:
regni appetitores inhiabant, et peterent ab regni appetitores inhiabant, et peterent ab Aegyptiis non reddituri, et acciperent quasi reddituri . Quam et mercedem tam diuturni laboris atque operis pro talium animarum gradu non injustam Deus esse voluit, et poenam illorum quos digne fecit amittere id quod reddere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod credere nefarium et impium esse quis non intelligat? sed meritorum et personarum justissimus distributor, faciens quaedam per se ipsum, quae illo solo digna sunt, eique soli conveniunt; sicuti est illuminare animas, et se ipsum eis ad perfruendum praebendo, sapientes beatasque praestare: alia per servientem sibi creaturam, integerrimis legibus pro meritis ordinatam, quaedam eorum jubens, quaedam permittens, usque ad passerum administrationem, sicut Dominus in Evangelio dicit, et usque ad feni decorem, usque ad numerum etiam capillorum nostrorum divina providentia pertendente atque veniente
Abbreviated transcription (Latin):
catum. aut aliquem in officio suo:cui tale mi¬
nisterium non conuenient imponit᷑. Hinc ẽ
etiam quod irrationalib animantib utimur.
adeas res qͣs ꝑ homines agi nefarium est. Nam
utiq dignus est fur: morsu lacerari. Id tamen
homo agit. non ꝑse ipsum aut ꝑ filium. aut do
mesticum. uel etiam ꝑ famulum suum. s ꝑ
uanlem: quia bestiam talia facere ꝓnatͣe gͣdib
alios facere non deceat: ministia quedam ft̃
mecdia. quib digna inuingunt᷑ officia. ut eis
utens ipsa iusticia ñ solum talia pati qmq
imꝑet. qͣlia pati eum clecet. s etiam his facienti¬
bus qͦs talia facere ñminus decet. Quaꝓpter
cum ce egyptii deceptione digni ẽẽnt. & ppłs
isrł ꝓ illa etate generis humani. in tali ad¬
huc gradu moꝵs constitutꝰ cẽt. ut ñ incligne
hostem deciꝑet: factum ẽ ut iuberet d̾s uel
potius ꝓuloꝵs cupiditate ꝑmitteret. ut ua¬
sa aurea uel argentea. quib adhuc t̾reni

Expanded text:
catum, aut aliquem in officio suo, cui tale micatum, aut aliquem in officio suo, cui tale ministerium non convenienter imponitur. Hinc est etiam quod irrationalibus animantibus utimur ad eas res quas per homines agi nefarium est. Nam utique dignus est fur morsu lacerari: id tamen homo non per se ipsum agit, aut per filium, aut per domesticum, aut etiam per famulum suum; sed per canem, quam bestiam talia facere pro naturae sualios facere non deceat; ministeria quaedam sunt media, quibus digna injunguntur officia; ut eis utens ipsa justitia, non solum talia pati quemque imperet, qualia pati eum decet, sed etiam iis facientibus, quos talia facere non minus decet. Quapropter cum et Aegyptii deceptione digni essent, et populus Israel pro illa aetate generis humani in tali adhuc gradu morum constitutus esset, ut non indigne hostem deciperet; factum est ut juberet Deus, vel potius pro illorum cupiditate permitteret, ut vasa aurea et argentea, quibus adhuc terreni
Abbreviated transcription (Latin):
roris qui sibi ultro tales patres imponi cum
leticia postulauit. Quib dam enim scͥptarũ
locis aꝑtiꝰ aliquid exponit᷑: quod diligens &
pius lector etiam in aliis locis in quib minus
aꝑit᷑ intelligat. Dñs enim nr̃ sic ad salutem
est: ut non solum manifestis pascere. s etiam
obscuris exercre nosuellet. Ex hac gͥ mneffabi¬
li atq sublimi rerum administratione q̃ fit
ꝑ diuinam ꝓuidentiam. qͣsi tns scͥpta ẽ nat᷑at
lex in animam rationalem. ut in ipsa uitt huiꝰ
conũsatione moribq t̾renis. homines talitim
distribitgonum imagies seruent. Hinc est.¬
quod udex damnatum ꝓcutere indignum
sua ꝑsona ce nefarium uidicat. Tuis tam̃ uis¬
su hoc facit carnifex. qui ꝓsua cupiditate sic or¬
cdinatus est in officio. ut ꝑcutiat legum mo¬
deratione damnatum: qui posset etiam inno¬
centem sua crudelitate ꝑcutere. Nam neq ꝑse
ipsum hoc uidex facit. neq ꝑ pͥncipem. uł aduo¬

Expanded text:
roris, qui sibi ultro tales partes imponi cum roris, qui sibi ultro tales partes imponi cum laetitia postulavit . Quibusdam enim Scripturarum locis apertius aliquid exponitur, quod diligens et pius lector etiam in aliis locis, in quibus minus aperitur, intelligat. Deus enim noster sic ad salutem deratus est, ut non solum manifestis pascere, sed etiam obscuris exercere nos vellet. Ex hac igitur ineffabili atque sublimi rerum administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi transcripta est naturalis lex in animam rationalem, ut in ipsa vitae hujus conversatione moribusque terrenis homines talium distributionum imagines servent. Hinc estquod judex damnatum percutere indignum sua persona et nefarium judicat: ejus tamen jussu hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus est in officio, ut percutiat legum moderatione damnatum, qui posset etiam innocentem sua crudelitate percutere. Nam neque per se ipsum hoc judex facit, neque per principem vel advo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. ce ueritas te sp̃s ueritatis. Dignis tam̃
digna distribuens q̃m hoc quoq ꝑtinet ad u¬
sticiam & ueritatem: utit᷑ animis ꝓ meritis ce
dignitatib quȩ st̃ in gradib earum. Ut si quis¬
quam dignus est decipi. ñ solum ꝑ se ipsum ñ
cum decipiat: s neq ꝑtalem hominem qͥ iam
ur̃o est.c̃. non. non: neq ꝑ angłm cui non con¬
uenit ꝑsona fallacie. s aut ꝑtalem nominem
qͥ nondum se huiꝰmodi cupiditatib exuit. aut
ꝑtalem angłm qui ꝓ sue uoluntatis pu̾sitate. uł
aduindictam peccatoꝵs. uł ad exercitationem
purgationemq coꝵs qui scđm dm renascuntur.
in infimis nat᷑e gͣdib ordinatꝰ est. Legimus eñ.
deceptum regem falsouaticinio pseudo ꝓpħa¬
rum. Et ita legimꝰ. ut neq sine diuino iudicio
factum inueniamꝰ. qm clignus erat ille sic de¬
cipi: neq ꝑ eum angłm factum sit quem decep¬
tionis officium susciꝑe ñ deceret. s ꝑangłm er¬

Expanded text:
Veritatis: et Veritas, et Spiritus Veritatis: dignis tamen Veritatis: et Veritas, et Spiritus Veritatis: dignis tamen digna distribuens quoniam hoc quoque pertinet ad justitiam et veritatem, utitur animis pro meritis et dignitatibus, quae sn solum per se ipsum eum non decipiat, sed neque per talem hominem, qui jam vestro: est, est, non, non; neque per angelum, cui non convenit persona fallaciae, sed aut per talem hominem, qui nondum se hujus mundi cupiditatibus exuit, aut talem angelum, qui pro suae voluntatis perversitate vel ad vindictam peccatorum, vel ad exercitationem purgationemque eorum qui secundum Deum renascuntur, in infimis naturae gradibus ordinatus est. Legimus enim deceptum regem falso vaticinio pseudoprophetarum: et ita legimus, ut neque sine divino judicio factum inveniamus, quoniam dignus erat ille sic decipi; neque per eum angelum, quem deceptionis officium suscipere non deceret; sed per angelum er
Abbreviated transcription (Latin):
deo qui ẽ omnium dñs. int̾im trens gau¬
dus. qͥb adhuc inhiabant impetratis. inde
ꝓficientes & in sp̃u crescentes. audent etiã
sꝑare cȩlestia. Dicut gͦ summa & ꝓpe ch¬
uina uirtꝰ est neminem deciꝑe: sic ultimũ
uitium ẽ. quemlibet decipe. Ab hoc ul¬
timo uitio. ad illam summam uirtutem
tendentib. gͣdus est. neminem quidemuł
amicum. ul ignotum: s tam̃ inimicum
aliqnͣdo decipe. Unde ulud etiam a poeta
dictum: ꝓpe iam ꝓu̾bii consuetudinem ob¬
tinuit. Dolus anuirtꝰ quis in hoste reqͥrat:
S qm̃ ce ipse hostis potest plerunq iniuste
decips. ueluti cum pactum aliquod fit de¬
de temporali pace. qͣs inducias uocant. &
ñ seruat᷑ fides. & cȩt̾a talia: multo est pur¬
gatior summeq illi uirtuti ꝓpinquior. qui
quanquam uelit hostem deciꝑe. non eum
tam̃ decipit nisi auctoritate diuina. Deus
enim nouit uel solus uel certe longe quam¬
ꝑse ipsum. neminem decipit. Est enim pader

Expanded text:
Deo, qui est omnium Dominus, interim terrenis gaudiis, quibus adhuc inhiabant, impetratis, inde proficientes et spiritu crescentes auderent etiam sperare coelestia. Sicut ergo summa et prope divina virtus est, neminem decipere; sic ultimum vitium est, quemlibet decipere. Ab hoc ultimo vitio ad illam summam virtutem tendentibus gradus est, neminem quidem vel amicum, vel ignotum, sed tamen inimicum aliquando decipere. Unde etiam illud a poeta dictum prope jam proverbii consuetudinem obtinuit: Dolus, an virtus, quis in hoste requirat? Sed quoniam et ipse hostis potest plerumque injuste decipi, veluti cum pactum aliquod fit de temporali pace, quas inducias vocant, et non servatur fides, et caetera talia; multo est purgatior summaeque illi virtuti propinquior, qui quanquam velit hostem decipere, non eum tamen decipit nisi auctoritate divina. Deus enim novit vel solus, vel certe longe seipsum neminem decipit; est enim Pater
Abbreviated transcription (Latin):
lescentule qͣrũ non ẽ numerꝰ.lu.
enarius numerꝰ pot̃ significare uni¬
uersitatis scientiam. Que si ad int̾io¬
ra e intelligibilia referat᷑. quȩ senario nũo
significant᷑. fit quas decies series qͦd est sex¬
aginta. Si ad t̾rena ce corruptibilia. que
octonario numero significari possunt: fuit̃
decies octies qͦd est octoginta. Regine ergo
sunt animȩ. regnantes in intelligibilibus
ce sp̾italib. Concubine. quȩ mercedem ac¬
cipiunt t̾renoꝵ: de quib dictum est. acce¬
perunt mercedem suam. Adolescentule
quarum non est numerus. quarum ñ est
det̾iinata scientia. & diu̾sis dogiatibus
ꝑiclitari possunt. Ut numerus quod dictũ
est significet certam & indubitatam con-¬
firmationem scientiȩ. De annis xl.ui.¬
duodecim. decem ce octo. hȩc inunum
fiunt quadraginta quinq. Adde gͦ ipsum
unum: funt quadraginta sex. Hoc sexies.
tio humana sic ꝓcedere ce ꝑfici. ut pͥmis sex
dieb quasi lacłis habeat similitudinem:¬

Expanded text:
lescentulae quarum non est numerus . Denarius numerus potest significare universitatis scientiam. Quae si ad interiora et intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi decies sexies, quod est sexaginta: si ad terrena et corruptibilia, quae octonario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est octoginta. Reginae ergo, sunt animae regnantes in intelligibilibus et spiritualibus. Concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibus dictum est, Acceperunt mercedem suam . Adolescentulae quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia, et diversis dogmatibus periclitari possunt: ut numerus, quod dictum est, significet certam et indubitatam confirmationem scientiae. LVI. De annis quadraduodecim, decem et octo, haec in unum fiunt quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta sex: hoc sexies, tio humana sic procedere et perfici, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
go eccłia humili aduentu spons sui. Que
illo ultimo aduentu cum ueniet in claritate
nupt᷑a est: cum iam facie ad faciem contuebit᷑.
Decdit enimnobis pignus sp̃m. sicut dic̃ apłs.
Et ideo ista expositio nicħ certum intuet᷑. nisi
ut scdm fidem sit: neq aliis p̾udicat. quȩ

Expanded text:
go ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apostolus. et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ds hominib imꝑaret. S nunc de uirtutũ
gͣdib nimis longum ẽ disputare. Uerun¬
tamen qͦd ad p̃sentem questionem discuti¬
endam satis est: qnͣtum ad decipiendum
attinet. summa ce ꝑfecta uirtꝰ est. neminẽ
deciꝑe. atq illud ex̾ibere quod dictum ẽ.
Sit in ore ur̃o. est. est: non. ñ.S qͥa hoc
eis imꝑatum est.quib iam regnum cȩloꝵ
ꝓmissum est. magna aut̃ uirtꝰ est hec im¬
plere maiora qͥb debet᷑ hoc p̾mium. regnũ
enim cęloꝵ uim patit᷑. & qui uim faciunt
diripunt illud: querendum ẽ quibus
gͣdib ad istam summitatem ꝑfectionemq
ueniat᷑. In qͥb utiq gͣdib inueniunt᷑. qͥb¬

Expanded text:
 imperaret. Sed nunc de virtutum gradibus nimis longum est disputare. Verumtamen quod ad praesentem quaestionem discutiendam satis est, quantum ad decipiendum attinet, summa et perfecta virtus est neminem decipere, atque illud exhibere quod dictum est, Sit in ore vestro, Est, est; Non, non . Sed quia hoc eis imperatum est, quibus jam regnum coelorum promissum est; magna autem virtus est haec implere majora, quibus debetur hoc praemium; Regnum enim coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud : quaerendum est quibus gradibus ad istam summitatem perfectionemque veniatur: in quibus utique gradibus inveniuntur