comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus facit enim quod alteri noceat. Femellarius feminis deditus quem antiqui mulierariũ
appellabant. Flagitiosus eo quod frequentius flagitetadqueappetat libidinẽ. Furci¬
ferdicebatꝰ olim quiobleuem delictũ cogebaturadominis ignom inii magisquã subplicui
causa furcam circauiã ferre praedicans peccatũ suũ et monereceteros nequi simile peccarer
Futilis uanus superfluus loquax et ẽ meta fora auasis fictilibus quaecassetrimosa non te¬
nent qua e in ieceris Fornicarius Fornicatrixẽcuius corpus publicũ etuulgareẽ hec so
arcuatis prostrabantur quaeloca fornices dicuntur unde et fornicariae. uergilius at
queaduerso fornicae Fecunda a fetudicta quasi fecunda ẽ enim partu frequens
Flens quasi lacrimas fluens Fugitiuusnemorecta edicitur nisiquidominũ fugit nõ

Expanded text:
tus: facit enim quod alteri noceat. Femellarius, feminis deditus, quem antiqui mulierariun tus: facit enim quod alteri noceat. Femellarius, feminis deditus, quem antiqui mulierariun appellabant. Flagitiosus, eo quod frequentius flagitet atque adpetat libidinem. Furcifer dicebatur olim qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Futilis, vanus, superfluus, loquax. Et est metaphora a vasis fictilibus, quae cassa et rimosa non tenent quae inieceris. Fornicarius. Fornicatrix est cuius corpus publicum et vulgare est. Haec sub arcuatis prostrabantur, quae loca fornices dicuntur, unde et fornicariae. Vergilius Aen. 6, 631: Atque adverso fornice. Fecunda a fetu dicta, quasi fetunda. Est enim partu frequens. Feta. Flens, quasi lacrimas fluens. Fugitivus nemo recte dicitur nisi qui dominum fugit. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
autem cũ sit timidus ettimendũ significat. Fatuus ideo existi maturdictus quia
neque quod faturipsene que quod aludicunt intellegit fatuosoriginem duciquidã
putanta miratoribus fatuae fauniuxoris fatidice eosque primũ fatuos appella¬
tos quod pretermodũ ostupefacti sunt uaticinis illius usqueadamentiã. Fautor abeo
quod fabeat et consentiat. Fictor appellatus a fingendo et conponendo aliquid sicut capil¬
limulierũ lenit et pertractat unguet et nitidat Pallax quod fando idẽ loquendo decipiat
Ferui dusi racundus ira enim in flãmat. Frendens quod minando frangat dentes etcon¬
primat. Fremens Ferox ab eo quod feritatẽ exerceat ut bestia Fura furbodictus est id
ẽ a fusconam noctis ad ittẽpore. Factiosus intero ppropria cum seditiosumaccipiuo lumus
cum uero gratiosum potentẽ et quasi magnaefactionis. Facin orosus ab acticominis sonomina¬

Expanded text:
autem cum sit timidus, et timendum significat. Fatuus ideo existimatur dictus, quia autem cum sit timidus, et timendum significat. Fatuus ideo existimatur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt intellegit. Fatuos origine duci quidam putant a miratoribus Fatuae, Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius usque ad amentiam. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor appellatus a fingendo et conponendo aliquid, sicut capillos mulierum lenit et pertractat, unguit et nitidat. Fallax, quod fando, id est loquendo, decipiat. Fervidus, iracundus. Ira enim inflammat. Frendens, quod minando frangat dentes et conprimat. Fremens. Ferox, ab eo quod feritatem exerceat, ut bestia. Fur a furvo dictus est, id est a fusco. Nam noctis utitur tempore. Factiosus, inter opprobria, cum seditiosum accipi volumus: cum vero gratiosum ac potentem et quasi magnae factionis. Facinorosus a facti commisso nomina
Abbreviated transcription (Latin):
id quod dicit uel quod promitat bonũ Facilis a faciendo nec tardus. Formosus a forn
dictus formũ enimueteres calidũ et feruens dixerunt feruor enim sangui nẽ mouet san¬
guis pulcritudinẽ. Firmus unde et formosus Fedus nomen habet ab hrrcoetaedo flit¬
ra addita. hunc ueteres in graui significatione ponebant uesangui nẽ fedantẽ quosipsesa
craueratignis. Fortis quia fert aduersa uel quecũ que acciderint siuea ferro quod
sit durus nec moliatur. fragilis dictus eo quod facile frangipotest. Fessus quasi fissus
resediteffusus corpore quod magis .ẽ. propriũ et fessus rerũ a casuuenientiũ. Fatiga¬
tus quasi fatisagitatus. Formido losus a formo idẽ sangui nedictus cũ seacu¬
te uela praecordia fugiens contrait sanguis nãtimor sanguinẽ gelat. quico actus
gignit formidinẽ unde estillud. gelidus que coit formidinesanguis formido losus

Expanded text:
id quod dicit vel promittit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, unid quod dicit vel promittit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, un et fervens dixerunt. Fervor enim sanguinem movet, et sanguis pulchritudinem. Foedus nomen habet ab hirco et haedo, F littera addita. Hunc veteres in gravi significatione ponebant, utVirg. Aen. 2, 502: Saus. Fortis, quia fert adversa vel quaecumque acciderint: sive a ferro, quod sit durus nec molliatur. resedit; et fessus corpore, quod magis est proprium; et fessus rerum a casu venientium. Fatigatus, quasi fatis agitatus. Formidolosus a formo, id est sanguine, dictus, cum se a cute vel a praecordia fugiens contrahit sanguis. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illudVirg. Aen. 3, 30: Gelidusque coit formidine sanguis. Formidolosus
Abbreviated transcription (Latin):
sit praecepser pronus et si ne frenorationis: Eunucus grecũ nomen ẽ quodẽ spadohorũ qui¬
dã cocunt sed ta menuirtus in seminenulla ẽ liquoremenimhabent et temittunt sed adgy¬
nendũ in aneat que inualidũ. Effeta ab eo quod sit frequenti fetu ex austa partus enim
eam adsiduus debilẽ reddit. FacuNdus dictus quia facile sccripossit facetus qui locos & lu¬
sus gestis it fuctis cõmendat. Afaciendo dictus frugalis a frugenominatus id ẽ a fructuued par¬
si monia siueut aliiuolunt amodestia et tẽperantia Fenerator qui pecuniã de ponita pud deb¬
torẽ quasi fenoris actor nã fenus pecuni xẽ feneratorautẽ latinȩ dicitur et quidatmutuũ.
tqui accipit. Flamines pontifices idolorũ. Felixdicitur qui felicitatẽ dat felix qui accipit
et felix perquemdaturfelicita sut felix tempus felix locus. Fidelis proeoquod fitab eo

Expanded text:
sit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quisit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent et emittunt, sed ad gignendum inanem atque invalidum. Effeta ab eo, quod sit frequenti fetu exhausta. Partus enim eam assiduusa debilem reddit. Facundus dictus, quia facile fari possit. Facetus, qui iocos et lusus gestis et factis conmendat, a faciendo dictus. Frugalis a fruge nominatus, id est a fructu vel parsimonia, sive, ut alii volunt, a modestia et temperantia. Fenerator, qui pecuniam deponit apud debitorem, quasi fenoris actor: nam fenus pecunia est. Fenerator autem Latine dicitur et qui dat mutuum et qui accipit. Flamines, pontifices idolorum. Felix dicitur qui felicitatem dat, felix, qui accipit: et felix, per quem datur felicitas, ut felix tempus, felix locus. Fidelis, pro eo quod fit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tra terminossuos eiectus. Externus quod sitalienae terrae. Egens& egenus sinegente & sines¬
nere in digens Exiguus multũ egens ex enim proualde ponitur. Exilis tenuis quod possit quã¬
uisperangustũ exiresi uesineilus. Exesus quia percomesus ẽenim aridus tenuis etexilis. Ex¬
austus qui a consumtus ẽ. et in anis effectus. Exsanguis quodextra sanguinẽ Exanimis est
mortuus ex animis autẽ et ex animus dicimus sicut unanimus et unanimis inermus et iner
mis ethocñ suo arbitriosubiacet. Exustus dicitur de quonihilsu per ẽ quasi ualdeustus
exenim proualdeponitur. Ex osus abo dio dictus namantiqui et odi dicebantetosus sum.
hincẽ exosus quo utimurlicetia mosus nondicamus. Exitiosus eoquod multis exitiosit
Exsecutor ab exsequendo idẽ et exactor Effractor quod sit expugnator claustrorũ
Efferatus menteferin a effectus et ultrabumanũ modũ excedens Effrenatus ab eo quo

Expanded text:
tra terminos suos eiectus. Sic tra terminos suos eiectus. Sic genere, indigens. Exiguus, multum egens. Ex enim pro valde ponitur. Exilis, tenuis, quod possit quamvis per angustum exire sive sine illis. 90 Exesus, quasi percomesus. Est enim aridus, tenuis et exilis. Exhaustus, quia consumptus est, et inanis effectus. Exsanguis, quod sit extra sanguinem. 91. Exanimis, est mortuus. Exanimis autem et exanimus dicimumis, et hoc nostro arbitrio subiacet. Exustus dicitur de quo nihil superest; quasi valde ustus. 'Ex' enim pro valde ponitur. Exosus ab odio dictus. Nam antiqui et odi dicebant et osus sum. Hinc est exosus, quo utimur, licet iam osus non dicimus. Exitiosus, eo quod multis exitio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, quod sit expugnator claustrorum. Efferatus, mente ferina effectus et ultra humanum modum excedens. Effrenatus, ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ extra peritia et intellectu. Exornatus ualdeornatus ex enimproualdeponitur sicut
ex celsus qiuasi ualdecelsus et eximius quasi ualde aeminens Officax dictus quia nullam dif¬
sicul de tẽ babetinqualibet refacienda hinc et efficiens aeiendo dictus Exspes quodri cis
que spe Expers quia extra partẽ caruit enim parte. Exsors quia extrasortemẽ ex sul
qui d ex trasolũsuũ c quasi transsolũ missus autextrasolũ uagus nam ex solaredicuntur
quiex trasolũ cunt. Extorris quia extraterrã su ã ẽ quas exterris seddoroprilicanto¬
riscumui expulsus etcum terrore solo patrio eiectus et extorris exterra su apul sus extorris
extraterrã aut extraterminos suos quia exteretur. Ex terminatornon ille quiuul godicitur
AΦΛΝIΟ ΕHNΑΙ sed quideicit et expellita terminisciuitatis. Exterminatus ab eo quod sit ex¬

Expanded text:
i est extra peritiam et intellectum. Exornatus, valde ornatus. 'Ex' enim pro valde ponitur, sicut i est extra peritiam et intellectum. Exornatus, valde ornatus. 'Ex' enim pro valde ponitur, sicut excelsus, quasi valde celsus, et eximius, quasi valde eminens. Efficax dictus, quia nullam difficultatem habet in qualibet re facienda. Hinc et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sit sine spe. Expers, quia extra partem; caruit enim partem. Exsors, quia extra sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi expulsus et cum terrore solo patrio eiectus; et extorris, ex terra sua pulsus. Extorris, extra terram, aut extra terminos suos, quia exterretur. Exterminator, non ille qui vulgo dicitur ἀφανισθῆναι, sed qui deicit et expellit a terminis civitatis. Exterminatus, ab eo quod sit ex
Abbreviated transcription (Latin):
tebat dilatorqui a differtadpro ferendũ. Desi diosus tardus pigera desidendo uocatus
id ẽualdes edendo idẽ et desides a residendo deenimhic augentis ẽ. delerus mentede fec¬
tus peraetatẽ aputuleran uel quod a recto ordine et quasi a lira aberret lira ẽ enimarati¬
onis genus cũ agriculae facta semente dirigunt sulcos inquosomnissulcoseges decurrit: de¬
mensi dẽ que a mens id ẽ si nemen te uel quod diminutionẽ habetmentis. dẽipiens eoquodmi¬
nussa pereincipit quã quod solebant Dã natus etdã nabilis quorũ prioriamaddictus ẽ
sequens potestaddici Degulator quod guilae sitdeditus ELΟQVEΝS profusus a eloqui
Exertus in loquendo expeditus exerereenim proferre uel expedire .ẽ Gruditus quia non
rudis sediamdoctus. Expertus multũ peritus ex enim hicproualdeponitur Expersuero qu¬

Expanded text:
tebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus, tardus, piger, a desidendo vocatus, tebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus, tardus, piger, a desidendo vocatus, id est valde sedendo. Idem et resides a residendo. 'De' enim hic augentis est. Delerus, mente defectus per aetatem, ἀπὸ τοῦ ληρεῖν, vel quod a recto ordine et quasi a lira aberret. Lira est enim arationis genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quod minus sapere incipit quam quod solebat. Damnatus et damnabilis: quorum prior iam addictus est, sequens potest addici. Degulator, quod gulae sit deditus. E Eloquens, profusus eloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum peritus. 'Ex' enim hic pro valde ponitur. Expers vero, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tremums pm̃redderent terra euelut possent a trans euntibus fortecurariqui aliquan¬
dosimililabora uerant morbo. Degener aut ignobilis aut quod sit in parigenere autsidũ sit
genere optimonatus in hones teta menuiuit. Dec repitus quod mortis propriorquasi admor¬
tis tenebrasuerat sicut crepusculũ tẽpus noctis a liidicunt de crepitũ nonqui se nectute a uul¬
sus ẽ sed quii amcrepa redesierit id ẽ loquicessauerit. De pretiatus ab eo quod sit uilis nec
aliquo pretiodignus. Dirus praeparcus et teterquasidiuina ira inidactus nãdirũ dici¬
tur quod diuina inferturira alias dirus magnus. Debiscens ualdehiscens hicenim de
insidiosus uelmalignus ab eo quod deludat utenim decipiat occultã malitiã blandis ser¬
monibus ornat. Dubius quasi incertus duarũ uiarũ dela tordictus eo quod deteget quodla¬

Expanded text:
tremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquantremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inpari genere, aut si dum sit genere optimo natus, inhoneste tamen vivit. Decrepitus, quod morti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit. Depretiatus, ab eo quod sit vilis nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim 'de'insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibus ornat. Dubius, incertus; quasi duarum viarum. Delator dictus eo quod detegit quod la
Abbreviated transcription (Latin):
Diues aba ereuocatus. Decorus perfectus adecem Dulcis Decens conpositus anumero decẽ
dictus hinc et decorus et decibilis. Decibilis. Directus eo quod in rectũ uadit. Dilectus adili¬
gentia haec sunt enim signa diligendi. Diligens. Delibutus deo leounctus ut atletaesolen
uel incereu matepueri hinc et delibutum gaudio id ẽ perfusum uel plenũ. Delicatas quod
sit deliciis pastus uiuens in aepula et nitore corporis. Defessus semper in firmus qua sidiufes¬
sus. Debilis quod perbilem factus sit fragilis bilis enimhumor ẽ adficienscorpus. Decolor
quod desit illicolor Desperatus uulgouocaturmalus acperditus necia mullius prospe¬
respei dicitur a utẽ persimilitudinem aegrorũ quia ffecti et si nepedeponuntur con¬
suetudo autẽerat apudueteres ut desperatianteianuas suasconlocarentur uelut ex¬

Expanded text:
Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis. Decens, conpositus, a numero decem Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis. Decens, conpositus, a numero decem dictus. Hinc et decorus et decibilis. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in cereumate pueri. Hinc et Ter. Phorm. 856 'delibutum gaudio,' id est perfusum vel plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis et nitore corporis. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiequod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
imuntur undeet conuulsanauis cui eminentiaui tẽpestatis adimuntur ut uirgilius
uix septẽ conuulsa eundis quasi mutilate. Consumtus totus sumtus et deuoratus.
Concilia trix obsocietatẽ flagitios a e consensionis dicta eo quod in tercurratalienun¬
que nundinetcorpus hantetiam et lenonem uocant. Circũ foranus quia duocatio¬
num caus a circũfora et conuentus uagatur Collegiatus. Carpentarius
DOMΙNVS. perdiriuationem dictus quod domui praesit. Disertus doctus adisserendo dic¬
tus disposita eenim disserit. Doctus adicendo in deetdictor. Docilis non quod sitdoctus sed qui
doceripotest ẽ enim in geniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplinadictus discipli¬
na autẽ a discendo uocata. Dispensa toruocatur cuicreditur adminis tratio pecuniarũ. et io¬
o dispensator qui a prius quidabant pecuniã non nu merabantea sed adpendebant.

Expanded text:
imuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi tempestatis adimuntur, ut Vergiliusimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi tempestatis adimuntur, ut Vergilius Aen. 1, 383: Vix septem convulsae undis, quasi mutilatae. Consumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et conventus vagatur. Collegiatus. Carpentarius. Dominus per derivationem dictus, quod domui praesit. Disertus, doctus, a disserendo dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocatur, cui creditur administratio pecuniarum. Et ideo dispensator quia prius qui dabant pecuniam non numerabant eam, sed adpendebant.
Abbreviated transcription (Latin):
undeeta iuris peritis capit ediminutus dicitur. Colomis a colũ nauocatus coquoderectus
et firmissimussit. Corpulentus quod sit corpore ualidus etlentis carnibus Comesor
a comeden dosatis ẽ enimgu leacuentri in moderatededitus. Caupo pessimus deui¬
noaquã faciens. Comtus a comadictus quod sit formosus capillis uel quia comamnutrit.
Calamistratus a cala mistro id ẽ a coferreo incala misimilitudi nefacto in quocrines ob¬
torquentur utcris pisint quã incinerecalefacere solent quica pillos erispantut cala¬
mis tratisint Crispus Candidus Canus dictus a candido et candidus quasicandor¬
pellatus quod careatuisu ẽ enimluminibus amissis cecus ẽ quiut roqueoculo nonui det
Caducus acadendo dictus idẽ lunaticus eo quod certolune tẽporepatiatur. Confusus
a confusionesceleris appellatus indeet confusio. Conuulsus diciturcui sua ui aliqua ad¬

Expanded text:
unde et ab iuris peritis capite deminutus dicitur. Colomis a columna vocatus, eo quod erectus unde et ab iuris peritis capite deminutus dicitur. Colomis a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. Coa comedendo satis. Est enim gulae ac ventri inmoderate deditus. Caupo, pessimus de vius sit. Comtus a coma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. Calamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. CorpupelCaducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo lunae tempore patiatur. Confusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua ad
Abbreviated transcription (Latin):
qua si non eoctus nece sui abilis ẽ enim as peret durus. Carnifex quod carnẽ afficiat. Cruci¬
arius eoquod sit crucedignus Collega a conligationes ocietatis et amicitiae conplexudic¬
tus Coacta neus quasi conparaetatis Conplex quia uno pecoato uelcrimine alteriest
adplictus admalũ adbonũ ueronũ quã dicimus complicẽ. Consors eo quod a deũ parsper¬
in et bonorũ nam sortẽ ueteres proparte ponebant consors eo quod sit communis sostesicu
dissimils sorte Celerappellatus aceleritate quia quodusus exigit uelocius facit: Confina¬
is ab eo quod sit genere uello coadfinis. Colonus a colonia uelaba grocolendo dictus
Cognitor a cognoscendo caus amdictus. Curator quod curã ferat pueris quiad huceuuis aetau¬
assuntut ne gotiasuasatis ad minis trarenon possint. Clientes priuscolientes dicebantur

Expanded text:
quasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciquasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex, quia uno peccato vel crimine alteri est adplicatus ad malum; ad bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem veteres pro parte ponebant. Consors ergo, quod sit communis sorte, sicut dissors dissimilis sorte. Celer appellatus a celeritate, quia quod usus exigit velocius facit. Confinalis, ab eo quod sit genere vel loco adfinis. Colonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dicebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Calculator a calculis id ẽ lapillis minutis quos antiquiniia nute nentes numeros conponebant
Congulacorqui alienadicta suispermiscet sicut solent piementa ruinpila diuers amixta contun¬
derebio escolere quondã accusabatur mantuanus illeuates cũ quos dãuer susomeritrans serens
sui pes niscuis sauei compilator ueterũ ab emulis diceretur illeres pondit magnarũ uiriũ
claciã heruliextorque redemanu. Contumax abeo quod contẽnat. Cromaticus quia non
confunditur nec colorẽ mutat grecae enim chroma coloruocatꝰ. Contumeliosus qui a uelox
ẽectumet uerbis in iuriae. Contentiosus abintentioneuocatus qui non rationea liquid
sed solu pertinaciauindicat. Contẽ tibilis uelquia cont᷑uiabilis uelquia contemtus & uibis¬
idẽ sinehonore Crudelis hoc ẽ crudus quẽ greciomon appellant pertrans lationem

Expanded text:
Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator veterum ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu. 45. Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur, nec colorem mutat; Graece enim χρῶμα color vocatur. 46. Contumeliosus, quia velox est et tumet in verbis injuriae. Contentiosus, ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. 47. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus, id est sine honore. Crudelis, hoc est crudus, quem Graeci ὠμὸν appellant per translationem,
Abbreviated transcription (Latin):
solator quod solise ad plicat qui loquitur et solitudinẽleuat allo quiosuo hinc et solatiũ. Consul¬
tus ẽ qui consulitur cui contrarius est in consultus qui non accipit consiliũ Constans dictus
quodundiquestat nec in aliquam partẽ declinari potest. Confidens quod sit incunctis fi¬
ducia plenus undeet cecilius si confidentiam habes confide omnia. Castus a cauendo
dictus, Callidus fraudolentus quia cela re nouit et maleperitus callidũ autemueteres
non proastuto tantũ sed etiã proastute docto ponebant hunc et uersutũ ab eo quodanimumcito
orprat Cupidus a capiendo multũ id ẽ accipiendo uocatus cla mosus quasi cala mosus acala moscu¬
cet quod sonet Calũ niator falsicriminis accusator a caluendo frustando et decipiendo dictus

Expanded text:
solator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consulsolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui consulitur, cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus. Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a caluendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43.
Abbreviated transcription (Latin):
Baburrus stultus in eptus Biothanatus quod ẽ.bis mortuus tanathosenim grocosermone mors dicitur¬
Clarus ciccielo quod splendeat undeetclara dies prosplendore caeli. Celsusa caelo die¬
tus quodsit sublimis etaltus quasi caelestis. Castus primuma castratione nuncupatus postea pla¬
cuit ueteribus etia meos sic nominari qui perpetuã libidinis abstinentiam pollicebantur. Cel
pers qualia sunt numina in caelo quae abs que coniugiis sunt. et cel ebs dictus qua sicelobeatus
mentis et detrahendilibidine : et continens quod sea multis malis abstineat . Clemens miseri
cors ab eo quod cluat id ẽ protegat ettueatur sicut solet patronus clientẽ . Concors a conuno¬
tionecordis ẽ appellatus nam sicut consorsdicitur quis ortẽ iungit ita illeconcors dicitur qui
coringit. Contionatormultitudinis allocutor Consolator unius ad locutor et indedictus con¬

Expanded text:
Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim GraecoBaburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim GraecoClarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles pers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatusmentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, miscors ab eo quod cluat, id est, protegat, et tueatur, sicut solet patronus clientem. 37. Concors a conjunctione cordis appellatus; nam sicut consors dicitur qui sortem jungit, ita ille concors dicitur qui corde jungitur. 38. Concionator, multitudinis allocutor. Consolator, unius allocutor; et inde dictus con
Abbreviated transcription (Latin):
ximo prodest. Beniuolus quia beneuult nontamen dicimus beneuolus sicut necmaleuolus
sepeenim ex duabus partibus compositum nomen aut priorẽ aut sequentẽ litteram conrũpitnambene¬
uolentia absurdũ sonat . Blandus dulcis et inuitans ad familiarita tẽ sui Brutus quasiobrutus
qui a sensucaret ẽ enimsi neratione sine prudentia unde et illeiunius brutus ex sororetarqui¬
nii superui genituscũ eundem ca sum timeret quẽ frater inciderat qui obdiuici as et pruden¬
tiã aba uunculo fucrat occisus utilẽ tẽporisstultitiam simulauit unde etiambrutus ẽ cog¬
nominatus dũ uoca returiunius Burrus. Balbus abalando potius quã loquendodictus
uerbaenim non explicat in deet Blesus quia uerba frangit. Buccogarrulus quod ccterosoris
lo quacitate non sens uex superet. Biliosus quod sit sempertristis ab humorenigroquibilis uocatur

Expanded text:
ximo prodest. 462 26. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. ximo prodest. 462 26. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus compositum nomen, aut priorem, aut sequentem litteram corrumpit; nam benevolentia absurdum quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus est cognominatus, dum vocaretur Iunius. Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pedibileutraquemanu incunctanter utitur. Beatus dictus quasibeneauctus. scilicetabhabendo
quoduellet et nihilpatiendo quod nollet ille aũt uerebeatus quiethabet omnia qua e uultbona
et nibil uultmalae. ex his enim duobus beatus homo efficitur. Bonus a uenus tate corporis
crediturdictus postea et ad animum trans latũ nomen eum autem dicimus bonũ cui non praeua¬
letmalũ eum queoptimũ qui pecatminimum. Breuis. Benignus ẽ uirsponte adbene faciendũ
paratus et dulcis alloquionon autem multũ distat benignus abono qui a etipseadbenefaciendũ
uidetur expositus sed in eo differt quia potest bonus esse et tristior et benequidẽ facere et praes¬
tare quod poscitur non tamen suauis essenouit consortio. benignus autẽ sua cunctos nouit inuit are
dulcedine. Beneficus ab enefaciendo alteridictus unde etbeneficientia uocatur quae pro¬

Expanded text:
gladio incunctanter utitur. B 22. Beatus dictus, quasi bene auctus, scilicet ab habendo gladio incunctanter utitur. B 22. Beatus dictus, quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod velit, et nihil patiendo quod nolit. Ille autem vere beatus est, qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. 23. Bonus a venustate corporis creditur dictus, postea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum, cui non praevalet malum; eumque optimum, qui peccat minimum. 24. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt, quia potest bonus esse, et tristior, et bene quidem facere, et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio. Benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficentia vocatur, quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
Atramus et albus ille auestenigra isteabalba. Aduena eo quod aliunde adueniat
terrã colat. Ad secula eoquod sequatur aliquem lucricausa. Assiduus dicebatur
apudantiquos qui as sibus ad aerarium expensum conferendiserat. et in negotiis
quod a ppareat et uideatur et praestosit: ad obsequiũ. Agricola acolendo agro¬
si cut siluicola.: Ad tentus ut aliquid audiens tenent. Ad tonitus ueluti furore quodã
instinctus atquestupefactus dictus autẽ adtonitus a tonitruũ strepitu quasi tronitru obstupefac¬
tus et uicino fulgure aut tactu proximus: Adlectus quod sit palã electus: A bactus quod sitabactu
remotus. Abortiuus eoquod non oriatur. sed aboriatur et excidat. A doptiuus quia ortus palã ẽ ad¬
filiũ Ambo ab eo quod ẽ AN ΦΩI nomende grecolatinũ factũ littera tertia demutata Alius emul¬
tis dicitur. Alter uero eduobus uocatur Aequimanus appellatur qui gladiũ uel quod libet genus ex¬

Expanded text:
Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat.Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat.terram colat. Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius e multis dicitur. Alter vero e duobus. Aequimanus appellatur utraque manu gladium tene
Abbreviated transcription (Latin):
que in opiaminuatur Amarus a sapore trans latũ nomen babet .ẽ enim in suauis nec
nouit quem quam adconsortium suum aliqua in uita redulcedine. Adulteru iolator
marita lispudoris eo quod alteriustorũ polluat. Armiger quod armagerat. Anceps
huc et illuc fluctuans ac dubius istudanillud capiat. et inqua parte declinet. Ancsius
Atrox quod sit tetris moribus. Abstemius a temeto id ẽ uino quasi abstinens auino
Ad finis Ablactatus quod sita lacte ablatus : Neger quoda gatur infirmita teuel
tristitia ad tempus Negrotus quod sitaeger frequentius. sicut iratus etiracundus
Acrũ nosus arumine dictus quod perinopiã miserfactus esuriat etsitiat. Auspex eo
quod auiũ auspicia intendat sicut auceps quod auescapiat. Astrosus abas trodictus
quasimalos iderenatus. Aenormis eo quod normam et mensuram excedat. Ab ac¬
tor ẽ furiumentorũ et pecorũ quem uulgo abu eium uocant. ab abi gendoscilicet.

Expanded text:
que inopia minuatur.' Amarus a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec que inopia minuatur.' Amarus a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est vino, quasi abstinens a vino. Adfinis. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. Aeger, quod agatur infirmitate vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet.
Abbreviated transcription (Latin):
asinimicus inuenitur. Aequus ẽ secunnaturã iustus dictus ab aequitate hoc ẽ ab eo
quod sitaequalis undeetaequitas appellata aba equalita tequadam scilicet Aeque¬
uus ab eo quod sit alteri a equalis euo id ẽ quo eta neus Ad rogans eo quod multũ rogetur
et illefastidiosus sit Audax propriae proarrogante ponitur. Animosus quodsitanimis
et iuribus plenus : Animatus quasi animo auctus quasi animo firmatus Aelatus proeo
quod seipsum supermensurã sua meleuet dũmagnus sibi uid&ur dehisquaeagit
Adtollens quod seeleuet eterigat. Ambitiosus quod honores ambiat. Auidus dictus
ab habendo habere enimcupere ẽ. hincet auarus namquid ẽ auarũ esse progrediul¬
tra quam sufficit Auarus ex eouocatus quod sit auidus auri et num quã opibus ex¬
pleatur et quantum plus habuerit tantum pluscupiat. flaccisuper hoc cordante

Expanded text:
as inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo as inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ feminino genere dici non posse. Nam quedam sunt quae infeminino flecti non pos¬
sunt ut cursor Actor ab agendo Alumnus ab alendo uocatus licet et quialet et qui al¬
tor alumnus dicipotest idẽ et quinutrit et quinutritur sed melius tamen qui nutrit.
Amicus perdiriuationẽ quasi amicitia ecustas dictus autẽ proprieamator turpitudinis
quia amoretorquitur libidinis : Amicus abamo id ẽ a catena caritatis indeetamiquod
teneanta mabilis autẽ quod sita more dignus. Amasius eoquod sit pronus ad amorẽ
Astutus abastu uocatus quod ẽ callidi et cauti nominis quipossit si nepericulo for¬
titerfacere. Argutus quia argumentũ cito inuenit inloquendo. Acerinunam¬
quam que forma muegetus acnimius Alaceraue locita teetcursuqua si dicereta li
Selerite sicut docilis : Acmulus eius dereistu diosus qua siimitator eta mabilis ali¬

Expanded text:
autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non posautem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut cursor. Actor, ab agendo. Alumnus ab alendo vocatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, per derivationem, quasi animi custos. Dictus autem proprie: amator turpitudinis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo, id est, a catena caritatis; unde et hami quod teneant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo. Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi diceret aligceleriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
us ta men suneamores quã pulcritudo queratur. nunc autẽ illae quaeruntur.
quas a ut diuitia e aut forma non quas probitas morũ commendet: Ideo autẽ fe¬
minae subuiri potesta te consistunt. quia leuita te animi plerũ que de cipiun¬
tur unde et aequumerat easuiri autoritatere primi. pro indeet ueteres uolue¬
runt feminas innuptas quam uis perfectae aetatis essent propter ipsamani
mileuitate in tutela consistere EXPTT IIBEROCTAUUS
ORIGO QUORUN DAMNOMINUM ID ẼUNDEUENIANT
NON PENEOMNIBUS PATET PROINDE QUEDAM
NOSCENDI GRATIA HUICOPER IN TERIECIMUS:
DEQUIBUSDAM UOCABULIS HOMINUM PERDENOMNXI
icet origo nominum undeueniat ciphilosophis eam teueat
rationem ut homo abhumanitate sapiensa sapientia nominetur quia prius
sapientia dein des apiens tamenclaret alias pecialis in originequorundam nomi¬
num causa sicut homo abhumo unde propriae homo est appellatus ex quibus ex

Expanded text:
us tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, us tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt mi levitatem in tutela consistere. Liber 10: DE Origo quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus. quibusdam vocabulis hominum. Licet oriicet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exe
Abbreviated transcription (Latin):
propriae fribola uocantur fictilia uasa in utilia. Trib: autemobcausis dicitur uxor
prima ẽ causa prolis dequalegitur ingenesis et benedix̃ eosdicens crescite et multi¬
plicamini secunda causa adiutoriide qua ibi in genesi dicitur non ẽ bonũ es sehomine
solũ faciamus ei adiutoriũ simile tertia causa intcontinentia eunde dicit a postolus ut qui
se non continet nubat Ineligendo marito quattuor expectarisolent uirtus genus pulcri¬
tudo sapientia ex his sapientia potentior ẽ ad amoris affectũ refert haec quattuor uir¬
uir tute quã fortipectore et armis oratione euquib ille iactatus fatisq bella ex austa
canebat genere credo aequidẽ nec uana fides genus essedeorũ : Item incligenda uxore
quattuor res inpellunt hominẽ ad amorẽ pulcritudogenus diuitiae mores meli¬

Expanded text:
Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur2, 18: 'Non est bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutorium simile': tertia causa incontinentiae, unde dicit Apostolus, ut1 Cor. 7, 9: 'Qui se non continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor VerVirtute: Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Meli
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ conubium cũ aequales nuptiascoeunt ut putaciues romani pariutiq: dignatae conubiũ
autẽ non ẽ cũ ciues romanuscũ latina iungitur quotiens aũt conubium non ẽ. filui patrẽ
non sequuntur. Imrneus dicitur a quodã imin eo qui primus prospereusus ẽ nuptiis uel
AΠΟΓΟΥMENos quae menbrana uir ginitatis ẽ claustrũ. Contuberniũ ẽ ad tempus coe¬
undi conuentio unde et tabernaculũ quod modo huc modo illuc praefigitur Repudiũ
est quod sub testimonio testium uel praesentiuel absentimittitur . Diuortiũ ẽ quotiens
dissoluto matrimonio alter eorũ alteras nuptias sequitur. diuortiũ aũt dictũ a flexu
uiarum hoc ẽ uias in diuersas tendentes. Fribolum ẽ cũ eo animoseparantur . ut rur¬
sum ad seinuicẽ reuertantur nã fribolus ẽ uelut quasi sementis effluxae nec stabilis

Expanded text:
autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus prospere usus est nuptiis, vel ἀπὸ τοῦ ὑμένος, quae membrana virginitatis est claustrum. Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
Vidua uocata quod cũ uiro duo fuerint neccirc a consortiũ alterius uiri postmor tẽ con¬
iugis primi adheserit nã quae alteri post mortẽ prioris uiri nupserit uiduae non dicunt᷑
Itẽ uidua dicta quod sola sit nec circa consortiũ uiri coniugalia iura custodiat. pratris
uxor fatrissa uocatur mariti frater leuir dicitur Duorũ inter sefratrũ uxores ia ne¬
trices uocantur quasi eandẽ ianuam terentes uel ꝑeadẽ ianuã iter habentes. Virisoror
talos appellatur sororis uirspetiale nomen non habet nec uxoris frater. Matrimoniũ
est nobiliũ iusta conuentio et conditio Coniugiũ ẽ legitimarũ ꝑsonarũ interse coeundi
et copulandi nuptiae Coniugiũ dictũ quia coniunctisunt uel aiugo quo in nuptus copulant᷑
neresoluiet separaripos sint. Conubiũ aut̃ non anupta sed a nubendo formatũ. dicitur

Expanded text:
Vidua vocata, quod cum viro duo non fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem conVidua vocata, quod cum viro duo non fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserint, viduae non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores ianetrices vocantur, quasi eandem ianuam terentes, vel per eandem ianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. Matrimonium est nubilium iusta conventio et condicio. Coniugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tae quasi unxiores moris enĩ erat antiquitus ut nubentes puellae simul uenirent
adlimen mariti et postes ante quã n grederentur ornarent laneis uittis et oleo
unguerent et inde uxores dictae qua siunxiores quae ideo uetabantur limina cal¬
care quodillicianuae et coeant et separentur. Matrona ẽ quaeiam nupsit et dicta
matrona quasi mater natiuel quia iam mater fieri potest unde et matrimoniũ dictũ
Dis tinguitur aut̃ inter matronã et matrẽ et matremfamilia snã matrona e quia iã
in matrimoniũ conuenerunt matres quia genuerunt matres familiae quia ꝑquadam
ilris sollemnitatẽ in familiã marititransierunt. Mono gamus dictus quia unius tan¬
tũ nupsit mono enimapud grecos unũ dicitur. gamos nuptiae inter praetantur. Di¬
gamus autem et trigamus anumero uxorũ uocatus quasiduab: uel tribus maritus

Expanded text:
tae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent tae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matrem, et matrem et matremfamilias. Nam matronae, quia iam in matrimonium convenerunt: matres, quia genuerunt: matresfamilias, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, quia uni tantum nupsit. Μόνον enim apud Graecos unum dicitur, γάμος nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duabus, vel tribus maritus.
Abbreviated transcription (Latin):
tores a precando et petendo dicti. pronubadicta eo quod nubentib: prae . ẽ quaeq: nu¬
bentẽ uiro coniungit ipsa ẽ et paranimfanã nĩ fas ponsa innuptus et nimsa prola¬
bationis officio quod et ad nomen nubentis adluditur Coniuges appellati propter iu¬
gũ quod in ponitur matrimonio coniungendis. iugo enimnubentes subicisolent prop¬
ter futurã concordiã neseparentur coniuiges aut̃ uerius appellantur a prima dispon¬
sationis fide quã uis inter eos adhuc ignoretur coniugalis concubitus sicut maria io sepb
oniuxuocatur interquos nec fuerat nec futuraerat carnisulla cõmixtio Nuptae dictae quod uul¬
tus suos uelent trans latũ nomen a nuuibus quib: tegitur caelũ unde et nuptiae di¬
cuntur quod ibi primũ nubentũ capita uelantur. obnubere enim cooperire . ẽ cu¬
ius contraria in nuba hoc ẽ innupta quae adhuc uultũ suum non uelat Vxores uoca¬

Expanded text:
tores, a procando et petendo dicti. Pronuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque nutores, a procando et petendo dicti. Pronuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque nubentem viro coniungit. Ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis; et nympha pro lavationis officio, quod et ad nomen nubentis adluditur. Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores voca