comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm. locustȩ exprimant uita io¬
hannis signat: de quo. scriptumẽ.
Locustas. & mel siluestre edebat. Io¬
hannes quippe. eũ quẽ ꝓpħ̾ie au¬
clamat. Insemetipso enim desig¬
nauit dominũ. quẽ p̃uenit: qui
mmirũ inredemptionẽ nr̃am ue¬
niens: qͥa infructuosȩ gentilitatis

Expanded text:
populum locustae exprimant, vita Jopopulum locustae exprimant, vita Joannis signat, de quo scriptum est: Locustas et mel silvestre edebat . Joannes quippe eum quem prophetiae auclamat. In semetipso enim designavit Dominum, quem praevenit. Qui nimirum in redemptionem nostram veniens, quia infru
Abbreviated transcription (Latin):
cis fortitiidinẽ ministrat actionis.
Et notandum. cur hinnitus qͥ inte¬
rius nimirum ꝑguttur ducitur.
equi eollo circumdari. id: quasz
ꝑgirum trahi exterius dicat᷑: qͥa
uidelicet p̃dicationis uox de int̃¬
nis emanat: s extra cucumdat.
Nã quo alios adbeneiiuendum
suscitat: eo adbene agendum &
oꝑa predicantis ligat: ne extra
sermonẽ actio transeat. ne uoci ui¬
ta contradicat. Collo gͦ equi. hin
qđ potenter chmicantib. inmune
torques dat᷑ ut quia signa uirtu¬
tum gestant. maiora semꝑ exerce¬
ant: & debilitatis crimen incurre
metuant: dum insemetipsis iam
fortitudinis ẽ p̃miũ. qdđ ostentant.
Vnde. & recte. mlaude sapientiȩ. au¬
ditor cuilibet. ꝑsalomonẽ dicit᷑
Coronam gr̃arum accipies capitituo:
& torquẽ auream collo tuo. Seq̃e.¬
Locustarum nomine.aliquando
uideoꝵ populus:aliqͣndo.conu̾sa
gentilitas: aliquando. adulantũ
lingua: aliq̃ndo uͦ. ꝑcomꝑationẽ

Expanded text:
cis fortitudinem ministrat actionis. cis fortitudinem ministrat actionis. Et notandum cur hinnitus, qui interius nimirum per guttur ducitur, equi collo circumdari, id est quasi per gyrum trahi exterius, dicatur, quia videlicet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat. Nam quo alios ad bene vivendum suscitat, eo ad bene agendum et opera praedicantis ligat, ne extra sermonem actio transeat, ne voci vita contradicat. Collo ergo equi hinnquod potenter dimicantibus in munere torques datur, ut quia signa virtutum gestant, majora semper exerceant, et debilitatis crimen incurrere metuant, dum in semetipsis jam fortitudinis est praemium, quod ostentant. Unde recte in laude sapientiae auditori cuilibet per Salomonem dicitur: Coronam gratiarum accipies capiti tuo, et torquem auream collo tuo . SeqLocustarum nomine aliquando Judaeorum populus, aliquando conversa gentilitas, aliquando adulantium lingua, aliquando per comparationem
Abbreviated transcription (Latin):
lo eius se huitum circumdare
asserit: Hinnitu enĩ uox p̃dica¬
tionis expͥmitur. Uerus autem
quisq p̃dicator. ante. fortitudi¬
nem. & post.hinnitũ accipit:
quia cum in se prius uicia extin¬
xeritꝰ tunc. ꝓerudiendis aliis. ad
uocem p̃dicationis uenit. Equus iste
habet fortitudinẽ: qͥa adu̾sa constan¬
ter tolerat. Habet humitũ: qͥa ad
supna. blandiens uocat. Huic eqͦ.
dñs & fortitudinẽ se. & hinnitum
dare testatur: qͥa inp̃cheatore eius.
nͥ & uita & sermo conuenerit: ne¬
quaqͣm uutus ꝑfectionis apparẽ¬
bit. Non enim multũ ꝓdest.si su¬
blimis uitȩ oꝑatione suffriltus sit:
sitam̃ loquendo ñ ualet adhoc
alios excitare qd̃ sentit. Uel quid
ꝓdest. bene loquendo alios accen¬
dere: si semet ipsum indicat. ma¬
leuiuendo torpuisse: Quia gͦ in
predicatore necesse ẽ ut adꝑfectio¬
nem utraq: conueniant: eqͦ suo
dñs. & cum actionis fortitudine.
humitum uocis: & cũ himnitu uo¬

Expanded text:
lo ejus hinnitum circumdare lo ejus hinnitum circumdare asserit? Hinnitu enim vox praedicationis exprimitur. Verus autem quisque praedicator ante fortitudinem, et postmodum hinnitum accipit, quia cum in se prius vitia exstinxerit, tunc pro erundiendis aliis ad vocem praedicationis venit. Equus iste habet fortitudinem, quia adversa constanter tolerat. Habet hinnitum, quia ad superna blandiens vocat. Huic equo Dominus et fortitudinem et hinnitum se dare testatur, quia in praedicatore ejus nisi et vita et sermo convenerint, nequaquam virtus perfectionis apparebit. Non enim multum prodest si sublimis vitae operatione suffultus sit, si tamen loquendo non valet ad hoc alios excitare quod sentit. Vel quid prodest bene loquendo alios accendere, si semetipsum indicat male vivendo torpuisse? Quia ergo in praedicatore necesse est ut ad perfectionem 1017 utraque conveniant, equo suo Dominus et cum actionis fortitudine hinnitum vocis et cum hinnitu vo
Abbreviated transcription (Latin):
dxp̃m expectatͥ bene iacob eodẽ
loco. repente melectorum uoce con¬
uersus ẽ: icens Salutare tuũ ex¬
pectabo dñe. Id: non sicut antix᷑
infideles: s eum qui inredemptio¬
fideliter xp̃m. Equi nomine. pre¬
paratio rectȩ intentionis accipit̃
sicut scmptum ẽ. Equus paratus in
diem belli: s dñs salutem tͥbuit:
quia contra temptationem qͥdẽ
se animus preparat: s nͥ adiuuc¬
tur desuꝑ: salubriter ñ decertat.
mare equos tuos: turbantes aqͣs
multas. Quietȩ quippe aquȩ ia¬
cuerunt: quia humanȩ mentes.
diu sub uiciorũsuoꝵ dorpore sopitȩ
sunt. S equis dei. mare turbatũ
ẽ : quia missis scĩs p̃dicatorib. om̃e
cor. qđ pestifera securitate corpuit.
impulsu salutiferȩ timoris expa¬
uit. hoc itaq loco. equi nomine.
sc̃s predicator accipitur. cũ beato
iob dr̃. Nunquid prebebis equo
fortitudinem: aut cucumdabis.
collo eius hinitum:S qui dẽ.
fortitudinem: & postmodum. col¬

Expanded text:
to Antichristum expectat, bene Jacob eodem to Antichristum expectat, bene Jacob eodem loco repente in electorum voce conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domichristum, sed eum qui in redemptiofideliter Christum. Equi nomine praeparatio rectae intentionis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur in diem belli, sed Dominus salutem tribuit , quia contra tentationem quidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetur, salubriter non decertat. mare equos tuos, turbantes aquas multas . Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae mentes diu vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare turbatum est, quia missis sanctis praedicatoribus, omne cor quod pestifera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris expavit. Hoc itaque loco equi nomine sanctus praedicator accipitur, cum beato ius numquid praebebis equo fortitudinem aut circumdabis collo eius hinnitum numquid fortitudinem, et postmodum col
Abbreviated transcription (Latin):
celestis angusta itinera constrin¬
gentes: ñsolum nequicia callidȩ
ꝑsuasionis impetit. sed etiam ter¬
rore potestatis premit: & in ꝑse¬
cugonis angore. post beneficia
fictȩ dulcedinis: exercet cornua po¬
testatis. Quo in loco. equus hunc
mundũsignificat: qͥ pelationem
suã. incursũ labentũ temporũ
spumat. Et qͥa antixp̃c extrema
mundi apprehendere nititur:
cerastes iste. equi ungulas mordẽ
phibetur. Ungulas quippe equi.
mordere ẽ: extrema scł̃i feriendo
contingere. ut cadat ascensor eius
retro. Ascensor equi ẽ: quisqͥs extol¬
litur indignitatib mundi. Qui.
retro cadere dr. & ñ infaciem:. sic̃
saulus cecidisse memorat᷑. Infaci¬
emenim caderc ẽ: in hac uita suaᷤ
unumquemq culpas agnoscere:
easq penitendo deflere. Retro uͦ.
qͦ ñ uidetur cadere ẽ: ex hac uita
repente decidere & ad quȩ suppli¬
cia ducat᷑ ignorare. Et qͥa iudea.
erroris sui laqueds capta. ꝓxp̃o an

Expanded text:
coelestis angusta itinera constrincoelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contretro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In faciem enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere easque poenitendo deflere. Retro vero, quod non videtur, cadere est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur, ignorare. Et quia Juderroris sui laqueis capta, pro Chris
Abbreviated transcription (Latin):
luber asseritur. & mordens.Unde
& non immerito. dum isrłiticus
ppłs derras incastroꝵ particio¬
ne suscipet̾ prim̃ dan ad aqui¬
lonem castra metatus ẽ: illũ scili¬
cet signans. qui incorde suo dixe¬
rat. Sedebo inmonte testament.
mlateribz aquilonis:ascendam
suꝑ altitudinem nubium: similiͤ
ero altissimo. De quo: & ꝑꝓpħam
dr. Adan: auditus ẽ fremit᷑ equoꝵ
eius. Qui. non solum coluber:s
etiã cerastes uocatur. Cerasta enim
grece: cornua dicuntur. Serpensq
hic cornutus ẽe ꝑhibetur: ꝑquẽ
digne antixp̃i aduentus asserit᷑
etiam cornib potestatis. Quis au¬
dem nesciat. semitã angustiorẽ
eẽ. qͣm uiam: fit gͦ coluber inuia¬
dan: quia inp̃sentis uidȩ latitu¬
dine eos ambulare ꝓuocat: qͥb
qͣsi parcendo blanditur:S inuia
mordet: quia eos quib lib̃tatem
tribuit:erroris sui ueneno consii¬
mit. fit cerastes insemita: qͥa qͦs
fideles reppit & sese adprecepti

Expanded text:
luber asseritur et mordens. Unde luber asseritur et mordens. Unde et non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est ; illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . De qr: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Κέρατα enim Graece cornua Latine dicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asserituretiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; 1016 sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
mine. dignitas temporalis ac¬
cipitur: salomone attestante.
qui ait. uidi seruos mequis &e
principes ambulantes. qͣsi seruos.
suꝑ t̾ram. Omnis quippe qui pec¬
cat: seruus ẽ. peccati. Et serui. in
equis sunt: cum peccatores.pre¬
sentis uitȩ dignitatib efferunt᷑
Principes uͦ. qͣsi serui ambulant:
cum multos dignitate uirtutũ
plenos.nullus honor engit: s
summa hic aduersitas. uelut in¬
dignos deorsũ p̃mit. Hine rursũ
d̾r. Dormitauerunt. qͥ ascend̾unt
equos:id⁊ inmorte anmȩ.mentis
ocłos aueritatis luce clauserunt:
qui inp̃sentis uitȩ honore confi¬
si funt. Equi nomine. hoc ipsũ
p̃sens scłm designatur: sic̃ iacob
uoce: d̾r. Fiat dan coluber inuia:
cerastes insemita: mordens un¬
gulas equi:ut cadat ascensor eiꝰ
retro. Quo. intestimonio qͥd equuᷤᷤ
significet. melius ostendimꝰ: si &
ea quȩ circumstant. paulo subti¬
lius exponamus. Nonnulli em̃.
de tribu dan uenire antirp̃m fe¬
runt: ꝓeo qd hoc loco.dan & co¬

Expanded text:
mine dignitas temporalis accipitur, Salomone attestante, qui ait: Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram . Omnis quippe qui peccat servus est peccati, et servi in equis sunt cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur. Principes vero quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit, sed summa hic adversitas velut indignos deorsum premit. Hinc rursum dicitur: Dormitaverunt qui ascenderunt equos ; id est, in morte animae mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae honore confisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saeculum designatur, sicut Jacob voce dicitur: Fiat Dan coluber in via cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Quo in testimonio quid equus significet melius ostendimus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et co
Abbreviated transcription (Latin):
ma corda humilium pio timore
terruit: nequaqͣm ea iudicio chi¬
stricto dereliquit. Inde enĩ multi¬
cudo credentium indeum robu¬
stius stecit: unde inse humiliata
crepidauit .Nã qͥa eum ds quẽ con¬
cudt tenet: insinuat ꝑꝓpħamdi¬

Expanded text:
ma corda humilium pio timore ma corda humilium pio timore terruit, nequaquam ea judicio districto dereliquit. Inde enim multitudo credentium in Deum robustius stetit, unde in se humiliata trepidavit. Nam quia eum Deus quem concutit tenet, insinuat p
Abbreviated transcription (Latin):
quia exiudea paucos abiectos &
humiles elegit. Extrema teriȩ te¬
nuit: qͥa legis doctores deserens pi¬
seatores sumpsit. Dumq eius ex¬
trema tenet exea impios excutit:
qͥa dum infirmos fideles roborat:
fortit̃ in illa infideles damnat. Rec¬
te uͦ. etiam concutiens addidit:
qͥa ꝑaduentũ suũ inimmensã for¬
michnẽ etiã reꝓborum corda cõ¬
mouit. Concussi quippe fuerant:
qͥ dicebant. Nichil ꝓficimus: ecce
mundus totus post eum uadit.
Res autẽ quȩ concutitur: huc il¬
lucq ducta. fatigatur. Concussa
gͦ iudȩa fuerat: quȩ de xp̃o. palios
dicebat quia bonus ẽ & ꝑalios re¬
sistebat. dicens:non: sed seduicit tur¬
non poterat facere quicqͣm:atq ad
extremum palios clamabat: Si ñ
eẽt hic malefactor: non t̾ tradidis¬
semus eum. Concussi quidẽ. s ñ
ꝓstrati sunt repbi:cum mͦ miracu¬
la obstupescentes cernerent:mͦ. in¬
firmitads obpbria despicientes.
irriderent. An concussi ñ fuerant.

Expanded text:
quia ex Judaea paucos abjectos et quia ex Judaea paucos abjectos et humiles elegit . Extrema terrae tenuit, quia legis doctores deserens, piscatores assumpsit. Dumque ejus extrema tenet, ex ea impios excutit, quia dum infirmos fideles roborat, fortes in illa infideles damnat. Recte vero etiam concutiens addidit, quia per adventum suum immensa formidine etiam reproborum corda commovit. Concussi quippe fuerant qui dicebant: Nihil proficimus, ecce totus mundus post eum abiit . Res autem quae concutitur huc illucque ducta fatigatur. Concussa ergo Judaea fuerat, quae de Christo per alios dicebat: Quia bonus est . Et per alios resistebat, dicens: Non, sed seducit turnon poterat facere quidquam . Atque ad extremum per alios clamat; Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum . Concussi quidem, sed non prostrati sunt reprobi, cum modo miracula obstupescentes cernerent, modo infirmitatis opprobria despicientes irriderent. An non concussi fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
si derrestris domꝰ nr̃a hui habita¬
tionis dissoluat᷑: qđ edificatio¬
nem exdõ habemꝰ. domũ ñ ma¬
nufactam ȩternã incȩlis. Bene
autem post ortum suũ. locum
ꝓpnium aurorȩ ostendisse se ꝑ¬
hibet: quia future retributiomᷤ
beattudinem. pnusqͣm ꝑcorpꝰ
ipse innotesceret. inpaucoꝵ in¬
tellectu continuit: cũ uͦ huma¬
nȩ naquitatis infirma suscepit:
uenturȩ claritatis noticiam. in
multitudinis mnnumerȩ amore
dilatauit S cum diuni opis
mysterium sic miscłia ꝑagat. ut
tamen & ira comitetur: quatmꝰ
occultus arbit̃ alios respiciens re¬
dimat alios deserens. ꝑdat:quia
nunc. quom reꝓbos dampnet. Se¬
ens extrema terie: & excussisti im¬
pios exea: Extrema terrȩ dñs te¬
nuit: quia infine scłorum ad de¬
stitutam iã & alienigenis regib
subditã. sẏnagogam uenit: atq
exillampios excussit: qͥa spirita¬
lia fidei predicamenta renuentes.
etiam acarnalis sacrificii gła reppu¬
lit uel certe. extrema dent tenuit.

Expanded text:
ra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . Bene autem post ortum suum locum proprium aurorae ostendisse se perhibet, quia futurae retributionis beatitudinem, priusquam per corpus ipse innotesceret, in paucorum intellectu continuit. Cum vero humanae nativitatis infirma suscepit, venturae claritatis notitiam 920 in multitudinis innumerae amore dilatavit. Sed cum divini operis mysterium sic misericordia peragat, ut tamen et ira comitetur, quatenus occultus arbiter alios respiciens redimat, alios deserens perdat, quianunc quomodo reprobos damnet. Seens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? - Extrema terrae Dominus tenuit, quia in fine saeculorum ad destitutam jam et alienis regibus subditam Synagogam venit, atque ex illa impios excussit, quia spiritalia fidei praedicamenta renuentes, etiam a carnalis sacrificii gloria repulit. Vel certe extrema terrae tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait.Beatus uir qui semꝑ ẽ. paui¬
dus:Qui autem mentis ẽ. durȩ
corruet inmalum. Igitur. quia
it: atq erilla. & scribas & pharise¬
os &pontifices. impietatis sue
merito exigente repbauit:quid
adhuc deeoꝵ damnatione sub¬
datur. audiamꝰ. Sequit᷑. Hesti .iii.
tuetur ut lutũ signaculum: &¬
ud dñs plebem isrłiticam. nisi¬
lutum reppit: qͣm obsequiis
gentilium deditã. in egypto ser¬
uientẽ laterib iuenit: Quã. dũ
seruandi mysterii signaculum
fecit: Ipsa quippe diu inꝓpħia
clausum congnuit:quicquid
de se ueritas infine reuelauit.
S dum post tot chuina secreta.
post tot ꝑcepta miracula mre¬
demptoris sui aduentu plus
terrã qͣm ueritatẽ dilexit ꝑsacer¬
dotes dicens: si dimittimꝰ cũ sic.

Expanded text:
ait: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruit in malum . Igitur quia eit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audiamus. Sequitur: CAPUT IV. tuetur ut lutum signaculumud Dominus plebem Isrlutum reperit, quam obsequiis gentilium deditam in Aegypto servientem lateribus invenit? Quam dum servandi mysterii signaculum fecit? Ipsa quippe divina prophetia clausum continuit quidquid de se Veritas 921 in fine revelavit. Sed dum post tot divina secreta, post tot percepta miracula in Redemptoris sui adventu, plus terram quam veritatem dilexit, per sacerdotes dicens: Si dimittimus eum sic
Abbreviated transcription (Latin):
bilia. ñuiderent. Locũ suũ u̾itaᷤ
auiore patefecit: cũ patrẽ coram
discipulis petiit dicens. Pater:
qͦs decdisti mͥ: uolo ut ubi egosũ.
& illi fint mecum Locum suum
aurore monstrauit cũ dceret.
Li bicunq fuerit corpus: Illuc con¬
gregabuntur aquilȩ. Adhunc
locũ quẽ cognouerat. ꝑuenire au¬
nora festinabat: cũ paulus desidiũ
habere se diceret dissolui & cũ xp̃o¬

Expanded text:
bilia non viderent. Locum suum veritas aurorae patefecit, cum Patrem coram discipulis petiit, dicens: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum et illi sint mecum . Locum suum aurorae monstravit, cum diceret: Ubicunque fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae . Ad hunc locum quem cognoverat pervenire aurora festinabat, cum Paulus desiderium habere se diceret dissolvi, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
mus: cum pauca seruamus. Unde
sit plerunq ut quia qđ seruare noˢ
nouimus hoc preterire alios ui¬
demus: ilico nr̃a se melatione

Expanded text:
mus cum pauca servamus. Unde fit plerumque ut quia quod servare nos novimus, hoc praeterire alios videmus, illico nostra se in elatione
Abbreviated transcription (Latin):
aliter. qui quidem quȩ mundi
sunt concupiscunt: sed tamen
aducisitatis labore fatigantur.
Aliter. conugiis obligati: aliter.
aconugii nexib liberi. Aliter.¬
admirtionem carnis expert:
alit̃ ignorantes. Aliter. qui pec¬
cata deplorant oꝑum: alit̃. qui
cogitationum. Aliter. qui com¬
missa plangunt. nec tamen de¬
serunt: aliter. qui deserunt nec
tamen plangunt. Aliter. qui illi¬
cita quȩ faciunt. etiã laudant:
aliter. qui acciisant praua. nec
tamen deuitant. Aliter. qui re¬
pentina concupiscentia suꝑan¬
tur: atq aliter. qui inculpa ex
consilio ligantur. Aliter. qͥ licet
minima. crebro camen illicita
faciunt: atq aliter. qui se apar¬
uis custodiunt: sed aliquando
ingrauib demerguntur. Aliter.
qui bona nec inchoant: aliter
qui inchoata minime consum¬
mant. Aliter qui mala occultȩ

Expanded text:
aliter qui quidem quae mundi aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibadmistionem carnis experti, aliter ignorantes. Aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum. Aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt. Aliter qui illicita quae faciunt, etiam laudant; aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte
Abbreviated transcription (Latin):
incolumes: aliter. egri. Aliter. qͥ
flagella metuunt. & ꝓpterea in¬
nocenter uiuunt: aliter qui sic
miniquitate durucrunt. ut nec
ꝑflagella corrigantur. Alit̃ nimis
tacit: alit̃. multiloquio uacantes.
Aliter. timidi: alit̃. audaces. Aliter.
pigri: aliter. precipites. Alit̃ man¬
aliter. inconstantes. Aliter. qͥ sua
qui aliena raꝑe contendunt. Alit̃.
qui nec aliena rapiunt. nec sua
largiuntur: aliter. qui & ea quȩ
habent sua tribuunt. & alicna ra¬
pere non desistunt. Alit̃. discordes:
aliter. pacati. Alider. seminantes
iurgia: aliter.pacifici. Aliter. ad¬
monendi sunt qui sacrȩ legis uer¬
ba non rectȩ intelligunt: aliter. qͥ
rectȩ qͥdẽ intelligt̃. s humiliter
ii non locuntur. Aliter. qui cum p̃¬
dicare digne ualeant. p̃ nima humi¬
litate formidant: aliter. quos ap̃¬
dicatone imꝑfecho uel etas pro¬
hibet: et tamen precipitatio im¬
pellit Alittr: qui in hoc qđ dem¬
poraliter appetunt ꝓsꝑantur:

Expanded text:
incolumes, aliter aegri; aliter qui incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; aliter timidi, aliter audaces; aliter pigri, aliter praecipites; aliter manaliter inconstantes; aliter gulae dequi aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte quidem intelligunt, sed haec humiliter 962 non loquuntur; aliter qui, cum praedicare digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur,
Abbreviated transcription (Latin):
necat. Proqualitate gͥ audientiũ.
formari debet sermo doctorum:
ut & adsua singulis congruat:
et tamen a communis edificato¬
nis arte nunquam recedat. Qa
enim sunt intentȩ mentes auditoꝵ.
stratȩ cordarum: qͣs tangendi art¬
fex. ut non sibimet ipsi dissimile
canticum faciat. dissimiliter pul¬
sat᷑ Et iccireo. cordȩ consonam mo¬
dulationem reddunt: quia uno
quidem plectro. sed non uno im¬
pulsu feriuntur. Unde. et doctor
quisq ut inuna cunctos uirtute
cantatis edificet: ex una doctna.
nendȩ sunt feminȩ. Aliter. iuue¬
nes: aliter.senes. Aliter.mnopes:
aliter. locupletes. Aliter. leti: alit̃
tristes. Aliter. subdit: alit̃ prelati.
Alit̃ serui: aliter: dñi. Aliter. huius
mundi sapientes: aliter: hebetes.
Aliter. impudentes: alit̃.uerecundi.
Aliter.proterui:aliter: pusillammes.
Aliter. impatentes: alit̃. patientes.
Aliter. beniuoli: aliter. inuidi. Alit̃.
simplices: aliter:. impiuri. Aliter.

Expanded text:
necat. Pro qualitate igitur audientium necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorumstratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat? Et idcirco chordae consonam modulatquidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, examinata doctrina nnendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cante doctore. ipse summoꝵ con¬
ditor ministraret. Intelligentiam
qͦ gallus accipit. ut prius noc¬
tumi temporis horas discutiat᷑
&tunc demum. uocem excita¬
donis emitat: quia uidelicet
sc̃s quisq predicator. prius in
auditorib suis qualitatem uitȩ
considerat: & tunc demum. ad
erudiendum. congruam uocẽ
horas noctis discernere ẽ: pecca¬
num tenebras. apta increpatio¬
nis uoce corripe. Gallo itaq in¬
telligentia desuꝑ tribiitur: qͥa
doctori ueritatis. chscretonis uir¬
tus ut nouerit quib. quid. qͣndo.
uel quomodo inferat. chuinitus
ministratur. Non enĩ una eadẽq
cunchs exhortatio conuenit:
quia nec cunctos par morum
qualitas astringit: Sepe autem
aliis officiunt: quȩ aliis ꝓsunt.
Nam e plerunq herbȩ.que hec
animalia reficiunt: alia occidt̃.
Et lenis sibilus equos mitigat: ca¬
tulos instigat. Et medicamentũ
qđ hunc morbum imminuit: ai¬
ten uires iungit. Et panis. qui ui¬
tam fortium roborat: paruulorũ.

Expanded text:
canti doctori, ipse summorum conditor ministraret. Intelligentiam quoque gallus accepit, ut prius nocturni temporis horas discutiat, et tunc demum tionis emittat: quia videliet sanctus quisque praedicator prius in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem horas noctis discernerenum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper tribuitur, quia doctori veritatis, discretionis virtus ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficiunt, alia occidet lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum
Abbreviated transcription (Latin):
intenus innouant:ut adhoc qd̃
loquendo docent uiuendo con¬
cordent. Prius sua interna consi¬
derant: atq acunctis se uicioꝵ
sordib emundant: curantes sũ¬
mope ut contra iram. patientiȩ
luce resplendeant: contra carnis
luxuriam. etiã cordis mundicia
fulgescant: contra torporem.⁊e¬
lo candeant: contra confusos p̃¬
cipitationis motus. serena gra¬
uitate ruct lent: cont᷑ suꝑbiam.
uera humilitate luceant: contra
dmorem. radiis auctoritatis cla¬
rescant. Quia gͦ tanta prius inse
stucdia congerunt: quasi ineon¬
ceptu sc̃ȩ predicationis. menses
untutum fiunt. Quos menses.
dñs solus dinumerat: quia ea¬
dem bona. meorum cordib. ñ nͥ
qui dedit pensat. Et quia iurta
mensuram untutum. effectus et¬
am subsequitur fructuum: rec
partus earum. subaudis ut egoͬ.
qui dum incogitatione. uirtutũ
menses cdinumero: quando hoc
qđ implere appetunt. parere uale¬
ant scio: Quia nimirum dũ cor

Expanded text:
virtutibus innovant, ut ad hoc qvirtutibus innovant, ut ad hoc qloquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, rectpartus earum? 46. Viqui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cor
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ante tp̃s. lingua consiliũ
mentis eicit. qͣsi iam concepta sõ¬
boles intra uterum crescit: ut ad
auditorum noticiam. tc̃ senten
cia exeat.cordis quando ꝓlata
utiliter: quasi ꝑcongruum par
tum uiuat.Et quia hȩc homi¬
nes. imagistroꝵ mente. qͣndo
uel quom agantur ignorant:
ds uͦ. adretributionis głam. non
solum effectum considerat. sed
etiam momenta cogitationum
signat. rect̾ȩ adbeatũ iob dicit᷑
Dinumerasti menses concept̾ eaꝵ.
sub aucdis ut ego. qui inscĩs p̃¬
dicatorib. ñ solum fructus ext̾io¬
rum operum. s ⁊ ipsa ᷤ diutinas
cogitationes numero: quia &
acdretributionem seruo: Possus
etiam multiplicate uututes in¬
telligi. Inmensib qͦ. luna rena¬
scitur. Nilq obstat. si ꝑmenses.
noua regenerationis creatura si¬
gnetur: de qͣ paulꝰ apls dicit. In
xp̃o iħu. neq circumcisio aliqͥd
ualet neq p̃puqum: s noua
creatura. Scĩ gͥuir cũ se ad p̃dican
dum parant: prius se uirtutib

Expanded text:
tamen ante tempus lingua consilium mentis ejicit, quasi jam concepta soboles intra uterum crescit, ut ad auditorum notitiam tunc sententia cordis exeat, quando prolata utiliter quasi per congruum tempus partus vivat. Et quia haec homines in magistrorum mente quando vel quomodo agantur ignorant, Deus vero ad retributionis gloriam non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sed ipsas diutinas cogitationes numero, qui et eas ad retributionem servo. Vet. etiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur; nilque obstat si per menses nova regenerationis creatura signetur. De qua Paulus apostolus dicit: In Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura . Sdum parant, prius se interius
Abbreviated transcription (Latin):
gultum agri. antequã oriret᷑ in
t̾ra: omnẽq herbã regionis. Qui
enĩ diu̾sis dieb. creatum cȩlum
& t̾ram. uirgultum. herbãq nar¬
rauerat: nc̃ uno die facta manife¬
stat: ut liquido ostendẽt. qd̃ crea¬
tura omĩs. simul ꝑsubstantiam
erstitit: quãus ñ simul ꝑspẽm ꝓ
cessit. Hinc. illic qͦ scriptum est.
Creauit ds̃ hominẽ ad imaginem

Expanded text:
antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scriptum est: Creavit Deus hominem ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
medere. sic̃ bos appetit: qͥa sug¬
gestionis suȩ dente. conterere mũ¬
dam uitã spiritalium querti. S
iste. fenũ sic̃ bos comedens. uitã
spiritalium consumere dr: si. sic̃
supradictum ẽ feni nomine. ui¬
ta carnalium designat᷑. Esca qͦ
eius. electa iã ñ erit: si fenum
edens.camales rapit. S ad hec
cicius occurrit: qͥa nonnulli ho¬
minum. & apud d̾m fenũ sunt:
& apud homines.scĩtatis nomi¬
ne censentur: cũ.⁊ ante huma¬
nos ocłos. aliud ostendit uita:
& ante chuina tudicia. aliud in¬
tendit conscientia. Hi itaq apd̃
humana iudicia. electi sunt: s
apud subtile dñi examen. fȩnũ.
An ante chuinos ocłos saul fenũ
cebat: certe uidetis quẽ elegit
dñs: & de quo. paulo supitis dr̃:
electus ⁊ bonus: Quẽ enĩ peccais
popłs meruit: & apud dm repb
exstitit: ettam̃ causarum ordini.

Expanded text:
medere sicut bos appetit, quia sugmedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundam vitam spiritalium quaerit. 19. iste, fenum sicut bos comedens, vitam spiritualium consumere dicitur, cum, sicut supra dictum est, feni nomine vita carnalium designatur. Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalem rapit. Sed ad haec citius occurrit, quia nonnulli hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum cebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causa
Abbreviated transcription (Latin):
la. uno spu ꝓlata reꝑim̃. Isaias
nanq. cum cerneret uitã peccan¬
gum. abantiquo ⁊ insaciabili
hoste deuorari: ait. Leo. sic̃ bos:
ni palearumq nommne. nͥ car¬
nalium uita signat᷑: de qua. ꝑ¬
ꝓpham dr̃. omĩs caro fenũ: Qui
gͦͥ hic uehemoth: ilic leo. Qui
hic fenum: illic. palee nominã¬
tur. S ꝑscrutar mens nititur:
cur istt uel apud ysaiam leo:
uł hic dñica uoce uehemoth: in
commessatione feni uel paleȩ.
utroq loco. ñ equo s boui com¬
paret̃᷑ Qd̾ tam̃ cicius cognosci¬
mus:. si mutrisq animalib.
quȩ sit nutrimentoꝵ distantia.
ꝑpendamꝰ. Equi nanq fȩnum
quamlibet sordidũ comeduns:
aquã uͦ. ñ nͥ mundã bibunt. Bo¬
ues quidẽ aquã quamlibet
sordidam bibunt: S fȩno non
x. nͥ mundo uescuntur. Quid ẽ. gͦ
qd boui. qui mundo pabulo pa¬
scit᷑. uehemoth iste compatur: nͥ
hoc qđ de isto antiquo hoste. ꝑ
plicatos. mimis secum respicit
uoluntariȩ iacere. Fȩnum gͦ co¬

Expanded text:
u prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos ni palearumque nomine nisi carnalium vita signatur? De qua r: Omnis caro fenum . Qui ergo hic Behemoth, illic leo; qui hic fenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic dominica voce Behemoth, in comestione feni vel paleae, utroque 1057 loco, non equo, sed bovi comparetur. Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet sordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mundo vescuntur. Quid est ergo quod bovi, qui mundo pabulo pascitur, Behemoth iste comparatur, nisi hoc quod de isto antiquo hoste perplicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo co
Abbreviated transcription (Latin):
rent. in loco scõ erant: & lauda¬
bant᷑ meiuitate. qͣsi iustorum
sed tam̃ scĩtatis fauore uallant᷑.
bene quidã sapiens indicat. di¬
cens.Transi hospes: & orna men¬
sam.Transeundo nanq:.hospes
ornare mensam dr: qͥa si adalta
tatione sc̃ĩtatis eius. laus altaris
ostenditur: & ipse tam̃ apud
dm̃. mnuimero ciuium ñ habet᷑.
Aliis eius opinio ꝓficit: ettam̃
adõ extraneus ipse ꝑtransit.
Mensam itaq tͣnseundo decora¬
uit: quia stare ad sacra noluit:
qui pomne qđ agere studuit.
adhumanas laudes. mente de¬
cumt Quia gͦ nonnulli. mun¬
dam quidem uitam. ꝑstuchũ
ducunt̾. s ex illa. intus placere
non appetunt: recde & ȩsca erꝰ
electa d̃r: ettamen fenum sicut
bos comedere. uehemoth istȩ
phibetur. Quasi enm ante os
uehemoth istius. mundũ fȩnũ
int̾a atq mninfimis iacet: cũ
& uita. qͣsi innocens ꝑmanda¬
toꝵ custodiam agitur: et tam̃
int̾actionem quȩ bona osten¬
ditur. cor adappetenda subli¬
mia non leuatur. Quid itaq u¬

Expanded text:
rent, in loco sancto erant et laudabantur in ciuitate quasi iustorum sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, quia si ad altatatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia ergo nonnulli mundam quidem vitam per studium ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum in terra atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agitur, et tamen inter actionem quae bona ostenditur cor ad appetenda sublimia non elevatur. Quid itaque u
Abbreviated transcription (Latin):
se se indicat dũ cuncta qͥa simł
dũ moyses. sex dierũ mutatione
uariante. distincte craata descͥbit̃
Q  tam̃. cicius agnoscimꝰ: si ipsaᷤ
causas origiũ subtilit̾ indagamꝰ.
Rerũ quippe substantia. simul cre¬
ata ẽ s simul. sp̃es formata ñ ẽ.
Et qd simul exstitit ꝑsubstantiã
mat̾iȩ: ñ simul apparuit. ꝑsp̃em
formȩ. Cũ enĩ simul factũ cęlũ.
t̾raq describit᷑: simul spiritalia
atq corꝑalia: simul. qͥcqͥd de cȩlo
oritur: simul factum qͥcqͥd de
t̾ra ꝓducit᷑: indicat᷑. Sol quippe
standa exstitit ꝑcondidonem.
Primo die creata t̾ra dr: & dercio.
arbusta condita. & cuncta t̃rȩ
uirendia describunt᷑.S hoc. qd̃¬
indie tercio. se in sp̃e ꝓtulit: ni¬
mitũ primo. inipsa de qua ortũ
ẽ. terrȩ substantia. conditum fuit.
Hinc ẽ qđ moyses. & distinctȩ ꝑdi¬
es singłos condita omĩa retulit:
&t̃n simul omĩa creata subiun¬
xit: dicens. Iste gn̾ationes celi &

Expanded text:
se se indicat, dum cuncta quia simul dum variante distincte creata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe,stantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae generationes coeli et
Abbreviated transcription (Latin):
uicinum sibi casum suꝑbiȩ. ex
ipsa ꝓpinqui sui ꝑditone ꝑti-¬
mescat. Inhis autem uerbis sol¬
lerter intuendum ẽ: qd̃ aꝑte. uo¬
ce dnĩca. nefariũ manes dogma
rep̃henditur: qͥ dũ duo pͥncipia
loquit᷑. tenebrarum gendem ñ
factam. asserere conatur. Quomͦ
enim ñ facta gens nequissima
dr: dũ uehemoth istum. uideli¬
cet auctorẽ nequiciȩ pnaturã¬
bene concditam. se dñs fecisse te¬
statur. S quia uehemoth istȩ.
cum qͦ sit factus. auduimꝰ: ꝑdit̃
qͥd agat. audiam. Seq̃r. Fenũ¬

Expanded text:
vicinum sibi casum superbiae ex vicinum sibi casum superbiae ex ipsa propinqui sui perditione pertimescat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim non facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem nequitiae per naturabene conditum se Dominus fecisse testatur? Sed quia Behemoth iste, cum quo sit factus audivimus, perditus quid agat audiamus. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: cur de uehemoth specialit̃
đr. qđ commune cũ creatuiris om¬
nib generaliter habetur: S si re¬
rum causas subtili discussione
pulsamus: simul factum angłm
homineq̃: cognoscimus. Simul
uidelicet᷑ ñunitate temporis: s
cognitione rõnis. Simul. ꝑaccep¬
tam imaginẽ sapientiȩ: & non si¬
mul. ꝑ coniunct̾am substantiam
formȩ. Scriptum nanq ẽ: de ho¬
mine. faciamus hominem: ad
maginem ⁊ similitudinem no¬
tura. homo &angłs simul condi¬
tus exsticit: quia abomini nadu¬
ra irratonabili distinctus ꝓceffit.
Quia gͦ incuncta creadione rerum.
nullum rationale anmal. nͥ angłs
& homo ẽ: quicqͥd ratione uti ñ
podest᷑. cũ homine factum ñ est.
Dicatur itaq homins: dicat᷑ dean¬
glo: qui.⁊ si potentiã sublunita¬
tis ꝑdidit: subtilitatem tam̃ na¬
tiuȩ rationalis. minime amisit.
Eccc uehemoth quẽ feci decum: ut
dum homo. eum qͥ inratione se¬
cum factus ẽ. pisse considerat:

Expanded text:
tatur, cur de Behemoth specialiter tatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Srum causas subtili discussione pulsamus, simul factum angelum hominemque cognoscimus: simul videlicet, non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam substantiam formae. Scriptum de homine est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem notura homo et angelus simul exstitit; quia ab omni natura irrationabili distinctus processit. In cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est. Quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo eum qui in ratione secum factus est, periisse considerat,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ enĩ ȩua facta describitur: &iã
homo masculus & femina ꝑhi¬
betur. S qͥa exadę latere erat ꝓ¬
culdubio femina ꝓcessura: millo
iã computat᷑ ꝑsubstantiã: aquo
fuerat ꝓducenda. ꝑformã. Consi¬
derare tam̃ hec & inminimis pos¬
sumus: ut ex minimis maiora
pensemus.Herba nanq cũ crea¬
tur. nec dum inilla fructus sui
sem̃ ostendit᷑. Inest uͦ ei etiã cum
ñ apparet. fructus & sem̃: quia ni¬
mirum simul sunt mradicis sub¬
stantia: quȩ ñ simul ꝓdeunt. ꝑdem¬
poris incrementa. S quia hec si¬
mul creata ꝑ substandiã chcimus.
quȩ ꝓdire alia exaliis inuenimus:
qͦ pacdo. cum beato iob. uehemoth
creatꝰ assent᷑: cũ neq una sit sub̾a.
angłi & hominis.neq homo exan¬
gelo.neq angłs ex homine ꝓfera¬
tur: Si uͦ ꝓpter hoc factꝰ uehemoth
cum beato iob dr. qđ creatuia om¬
nis ab auctore qui mactone sua
nequaqͣm temporis ꝓteladone di¬
stenditur. simul condita ñ dubi¬

Expanded text:
dum Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum semen ostenditur. Inest vero ei, etiam cum non apparet, fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa. Duamul creata per substantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth creatus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
bene agere credimus. exmala m¬
tentione fuscamus: qͣnta ipsa ma¬
la sunt. quȩ mala esse. etiã cum
agimus. non ignoramus: Et si ibi
nil cernimus. ubi qͣsi discreqo¬
nis lumen denemus: qua cȩcita¬
te milla offendimus. quȩ sine di¬
scretione ꝑpetramus: Nigilanti¬
gͥ cura ꝑcuncta oꝑa. intentio nob
nr̃a pensanda ẽ: ut nil temporale
inhis quȩ agit. appetat: dotã se
insoliditatem ȩternitatis figat.
nͥ extra fundamentũ actionis ñe
fabrica ponit᷑: terra dehiscente. sol¬

Expanded text:
 agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt, quae mala esse etiam cum agimus, non ignoramus? Si igitur ibi nil discernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat; totam se in soliditate aeternitatis figat: ne si extra fundamentum actionis nostrae fabrica ponitur, terra dehiscente sol
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq sunt anmȩ: intentiones
suȩ. Nam sicut fabrica colũpnis.
columnȩ autem basib innicunt᷑.
ita uita. nr̃a intuitutib. untudes
uͦ. in intima intentione subsistun.
Et quia scriptum ẽ fundamentũ
aluid nemo podest ponere. pret̃
id qd positum ẽ. qui ẽ xp̃c iħs:¬
consistunt: qͥa nimirum quam

Expanded text:
scujusque sunt animae intentiones suae. Nam sicut fabrica columnis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod Christus Jesus , tunc bases in fundamento sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Ac si dicat: ut ego. Aꝑtȩ au¬
tem. aduindictȩ orchnem. arro¬
gantib. suꝑboꝵ culpa ꝓponit᷑.
quia mmirũnon suꝑbia de ar-
dis a dño peccator unusqͥsq
respicitur: cũ aut ãpeccato con¬
ueititur: aut ex peccato punit᷑.
De respectuenĩ conu̾sioniꝰ dr̃:quia
respexit dñs petrũ: & recordat᷑¬

Expanded text:
Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arrodis a Domino perespicitur; cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim conversionis dicitur, quia « respexit Dominus Petrum, » et
Abbreviated transcription (Latin):
rans adolescentiȩ tuȩ. Et rursũ.
si illa oblita fuerit: ego tamen
ñ obliuiscar tui. Quis enĩ nesci¬
at. qͥa dĩ memoria. nec obluione
rumpit᷑. nec recordatione sarcit᷑:
S cum aliqua deserens p̾termit¬
& cum post longũ tempꝰ. quȩ uolue¬
rit uisitat: nr̃e mutabilitatis con¬
suetudine. recordat᷑ uocat᷑. Quo enĩ
pacto. duinitatis eius uim obli¬
uio dissipat: cui. ipsa qͦ laudabił
memoria essentialiter concordat:
Nulla nanq: nͥ aut preterita. aut ab¬
sentia recordantur. Quomͦ gͦ ds̃ p̃¬

Expanded text:
escentiam tuam. Et rursus si illa oblita fuerit, ego tam en non obliviscar tui. Quis enim nesciat, quia Dei memoria nec oblivione rumpitur, nec recordatione sarcitur? Sed dum aliqua deserens praetermitcitur: et cum post longum tempus, quae voluerit visitat, nostrae mutabilitatis consuetudine recordatus vocatur. Quo enim pacto divinitatis ejus vim oblivio dissipat, cui ipsa quoque laudabilis memoria essentialiter non concordat? Nulla namque nisi aut praeterita, aut absentia recordantur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uel tinturis: ꝓcantu. gemit᷑ ha¬
bent. Quid gͦ ꝑ duos columbarũ
pullos. uel duos turtures. nͥ du¬
plex penitentiȩ nr̃e gemit᷑ desi¬
gnatur: ut cum ad offerenda bo¬
na oꝑa ñ assurgimus. nosmet ip¬
sos dupliciter defleamus. quia
& recta ñ fecimus. quia & praua
oꝑati sumus: Unde. ⁊ unus dur¬
tur ꝓpeccato: alter uͦ offerri in
holocaustum iubet᷑ Holocaustũ
nanq. totum incenfum dr: unũ
gͦ tuiturem ꝓpeccato offerimus:
cum ꝓculpa. gemitum damus.
De altero uͦ. holocaustum facimꝰ:
cum ꝓ eo qđ bona negleximus.
nosmet ipsos funditus succen
dentes. igne doloris ardemꝰ. Qa
gͥ duplex inpenitentia gemit
debetur: beatus iob. huinȩ uo¬
cis increpagone ꝓficiens. atq
insua reprehensione succrescens:
dixisse se unũ & alterũ. penitenᷤ
fatetur. Ac si aꝑtȩ dicat. Et erga
bona. ꝑnegligentiam torpui
admala. paudatiam ꝓrupi. He-¬

Expanded text:
vel turtures pro cantu gemitus havel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. 6. Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum 413 damus. De altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmdentes, igne doloris ardemus. Quia tur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per negligentiam torpui, et ad mala per audaciam prorupi: