comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. W elatus in suꝑbiã: scͥpsit ad ioas
regem isrł. Serui mͥ. sicut patres tui
seruiert dauid ⁊ salomoni. alioqͥn.
cens. Da filiã tuã filio meo uxorem.
&e indignantes bestiȩ saltus ꝯcul¬
cauerunt carduũ. P leuat te cor tu¬
um. ꝓ uictoria. Cur ꝓuocas malũ.¬
ut cadas tu & iudas tecum: & non
acquiescente amasya: cong̾ssi sunt

Expanded text:
est. Elatus enim in superbia scripsit ad Joas est. Elatus enim in superbia scripsit ad Joas regem Israel: Servi mihi, sicut patres tui servierunt David et Salomoni. Alioquin:cens: Da filiam tuam filio meo in uxorem. Et indignantes bestiae saltus conculcaverunt carduum. Elevat te cor tuum pro victoria. Cur provocas malumut cadas tu, et Judas tecum. » Et non acquiescente Amasia, congressi
Abbreviated transcription (Latin):
nis regnauit. Nom̃ matris eius
niũ hoc tm̃: qd̾ excelsa ñ abstulit.
subaudiendum ẽ uterq eoꝵ. Nec .h.
ioas excelsa abstulit. sicut uidet᷑ lit¬
tera sonare. ꝙ int̾fecit seruos qui
int̾fet̾ant patrẽ suũ. non tñ filios
eoꝵ: ꝓpt̾ legem moysi. quȩ dicit. Non
morient᷑ patres ꝓ filiis. neq filii ꝓ
patͥb. Collegit aut̃ ex̾citum: ut a¬
malechitas ⁊ ydumẽos expugnaret.
ꝙ conduxit a rege isrł centũ milia
armatoꝵ centũ argenti talentis.
ꝙ cũ eẽt in ꝓcinctu. suasit ei ꝓpħa
ut dimitt̾et isrłitas. qͥa ydola fere
cruitatẽ. ꝙ uocauit eam ietechel.
qd̾ sonat auxiliũ dĩ. Iosephꝰ tñ dicit:
uiuos quos ceꝑat eũm adduxisse ad
excelsam petram arabiȩ. ⁊ illos ex ea
p̃cipitauit. Id ip̃m quoq dicit: ꝑ a¬
lipomenon.Nam fere in om̃ib con
amalech postea ad orauit. qͥa audiuit
eos dedisse responsa:iam periisse a¬
malec: quia negligentes fuerant in
cultu eoꝵ ꝓ quo tali pena ꝑcussus

Expanded text:
Hierusalem nomen matris eius ntum hoc quod excelsa non abstulit, » subaudiendum est, uterque eorum . Nec enim Joas excelsa abstulit, sicut videtur littera sonare. Et interfecit servos, qui interfecerant patrem suum, non tamen filios eorum, propter legem Moysi, quae dicit: Non morientur patres pro filiis, neque filii pro patribus . Collegit autem exercitum, ut Amalecitas, et Idumaeos expugnaret, et conduxit a rege Israel centum millia armatorum, centum argenti talentis. Et cum esset in procinctu suasit ei propheta, ut dimitteret Israelitas, quia idola ferebcivitatem. Et vocavit eam Jectehel, quod sonat auxilium Dei. Josephus tamen dicit, vivos quos ceperat, eum adduxisse ad excelsam Petram Arabiae, et illos ex ea praecipitavit. Idipsum quoque dicit Paralipomenon : nam fere in omnibus conAmalec postea adoravit, quia audivit eos dantes responsa, ideo perisse Amalec, quia negligentes fuerant in cultu eorum. Pro quo tali poena percussus
Abbreviated transcription (Latin):
asye ꝑderent pͥncipatũ. Qd̾ quidẽ
ꝑ iẽroboã inchoatum ẽ. s postea
ꝯsumatũ est : qñ monarcha assy¬
rioꝵ translata ẽ ad medos hac
felicitate iẽreboam elatus: fecit
malũ corã dño. R missus ẽ amos
thecuytes ꝓpħa. de pastoralib ubi
ubi p̾asçebat gregem: in samariã.
ut p̃dic̾et eu̾sionem domꝰ iẽroboã.
& calamitatẽ ppłi. dicens. hec dicit
dñs. Consurgam suꝑ domũ ie roboã
in gladio. ꝙ rursum. uenit finis
amasyas sacerdos bethel iẽroboã
regi isrł: ex mandato regis ꝓhibuit
amos: ne ultra ꝓpħaret mͣ regno
decẽ tͥbuũ. Cũ antẽ amos nollet ces¬
sare: dicens se ñ esse ꝓpħam s pa¬
storem missum a dño: frequent᷑ af¬
flixit eum amasyas plagis. Tandẽ:
filiꝰ suus orias freq̃nt᷑ eũ inc̃pans:
uecte ꝑ timpora tranffixit. ⁊ semi¬
uiuus relatus in t̾ram suã: ibi mor

Expanded text:
d quidem per Jeroboam inchoatum est, sed post ea consummatum est, quando monarchia Assyriorum translata est ad Medos. Hac felicitate Jeroboam elatus, fecit malum coram Domino. Et missus est Amos Thecuites propheta de pastoribus, ubi pascebat gregem in Samariam, ut praediceret eversionem domus Jeroboam, et calamitatem populi, dicens: « Haec dicit Dominus: Consurgam super domum Jeroboam in gladio . » Et rursum. « Venit filius Amasia, sacerdos Bethel, Jeroboam regi Israel, ex mandato regis prohibuit Amos ne ultra prophetaret in regno decem tribuum. Cum autem Amos nollet cessare, dicens se non esse prophetam, sed pastorem missum a Domino , frequenter afflixit eum Amasias plagis. Tandem filius suus Ozias frequenter eum increpans, vectem per tempora transfixit, et semivivus relatus in ter
Abbreviated transcription (Latin):
ophel .N. nom̃ ẽ turris nebulose. quȩ
ñ longe erat a templo. hanc uasta¬
tionem syrie ꝑ ieroboam factam:
non legimꝰ in iona. s pret̾ cõmi¬
nationẽ eu̾sionis quã p̃dicauit
& scͥpsit: dicit iosephus eum p̃

Expanded text:
est nomen turris nebulosae, quae non longe erat a templo. Hanc vastationem Syriae per Jeroboam factam, non legimus in Jona, sed propter comminationem eversionis, quam praedicavit et scripsit, dicit Jose
Abbreviated transcription (Latin):
Iseruũ occiderit: lapidib ob
det dn̾o serui. Aiunt hebrei id̾o sie
estimatũ p̃cium serui: quia .xxͣx.
genationes eg̾sse sunt decam: quẽ
uł hedum: un iͫ. dieb dumittes cũ¬

Expanded text:
servum occiderit, lapidibus obdet domino servi. » Aiunt Hebraei, ideo sic aestimatum pretium servi, quia triginta generationes egressae sunt de Cham, quem vel haedum septem diebus dimittes cu
Abbreviated transcription (Latin):
nõlens: confugiet ad unam de.ui.
curitatib refugii. & ibi saluabit
auimã suã: ne occidat᷑ a ꝓpinquis
occisi. & erit ibi donec ꝑ iudices ci¬
uitatis eiꝰ: ꝓpinquis mortui recon¬
cilietitr. uł usq ad mortem sũm
sac̾dotis. Tunc redibit securus ad
ꝓpͥa. ꝑ industriã uero occidens. ⁊̃
ab altari euellatur. Qd de ioab fcm̃
legit᷑. Instar u̾o harum ciuitatũ:
nos habemꝰ loca deo dicata. Maiorẽ
enim ĩmunitatem p̃stant qͣm ille.
Saluat᷑ enĩ in eis ⁊̃ uolens homici¬
da ⁊ quuilibre fugiens. ⁊ am̃ quidã
exceptionẽ faciunt. Si enĩ ꝓ homi¬
eidio in eccłia facto. uł furco. uł
huiꝰmõi: ꝯfugiat ad eccłiam: dicunt
inde eum debere extrabi. ⁊ ꝑuniri.
talionis. iubens animã reddi:¬

Expanded text:
iat ad unam de sex civitatibus refugii, » et ibi salvabit animam suam, ne occidatur a proximis occisi. Et erit ibi donec per judices civitatis ejus propinquis mortui reconcilietur, vel usque ad mortem summi sacerdotis. Tunc enim redibit securus ad propria. « Per industriam vero occidens, etiam ab altari evellatur. » Quod de Joab factum legitur . Instar vero harum civitatum nos habemus loca Deo dicata, majorem tamen immunitatem praestant, quam illae. Salvatur enim in eis etiam volens homicida, et quilibet fugitivus. Tamen quidam exceptionem faciunt. Si enim pro homicidio in ecclesia facto, vel furto, vel hujusmodi confugiat ad ecclesiam, inde dicunt eum debere extrahi, et puniri. talionis jubens
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de obseruatione iubilei. qͥ lei
norum sequebat᷑. Ad cuiꝰ p̃signationẽ
septẽ annis p̾cedentib: ut tradunt
quidã in singłis neomeniis clange¬
bant tubis. A septẽ dieb ꝯtinus
ante ip̃m sollẽpnieabant clangentes
distractiones rerũ: ad pͥstinos redi¬
bant possessores. p̃ter domos que
exant in urbib muratis. quas tñ
pͥmo anno uenditionis: uenditori
redimere licebat. Exceptis domibus
leuitaꝵ. quȩ in quocunq erant loco:
in iubileo redibant. Eodem anno re¬
quiescebat t̾ra. ł odem anno: serui li¬
beri dimittebant᷑. Nam licet eẽnt
contͥbules : tñ eos uoluit dñs serui¬
tii scemate castigare ꝓpt̾ transg̾ssi¬
ones legum. Iosephus dicit. quia in
iubileo ꝯueniebant: uenditor agri
⁊ emptor. & repittantes fructus: et
expensas tam factas. in agrum fru¬
ctib exub̃asse comꝑtis: uenditor
recipiebat agrũ. Si u̾o expense tͣns¬
cendebant: hoc qd̾ deerat recipiebat
emptor. ⁊ a possessione discedebat.

Expanded text:
nus de observatione jubilaei, qui norum sequebatur : ad cujus praesignationem septem annis praecedentibus, ut tradunt quidam, in singulis neomeniis clangebant tubis, et septem diebus continuis ante ipsum solemnizabant clangentes distractiones rerum, ad pristinos redibant possessores; praeter domos quae erant in urbibus muratis, quas tamen, primo anno venditionis, venditori redimere licebat, exceptis domibus Levitarum, quae in quaecunque essent loco in jubilaeo redibant. Eodem anno requiescebat terra, et debita eodem anno, servi liberi dimittebantur. Nam licet essent contribules, tamen voluit eos Dominus servitii schismate castigare, propter transgressiones legum. Josephus dicit, quia in jubilaeo conveniebat venditor agri et emptor; et reputantes fructus, et expensas in agrum factas, fructibus exuberasse compertis, venditor recipiebat agrum: si vero expensae transcenderunt, hoc quod deerat recipiebat emptor, et a possessione discedebat.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta numerũ annoꝵ usq ad iubi¬
leum maiori.minori ue p̃cio: iube¬
bat agrum uendi. ne uenditor gra¬
uaretur: si modico uend̾et: ⁊ plu¬
rimi anni suꝑẽẽnt: usq dũ reciꝑet
qd̃ uendid̾at. & ne grauaret᷑ emptor
si multo emeret: qd̾ in ꝓximo amis¬
surus ẽẽt. Det̾minata quoq repu
habeat emptor agrum usq ad iu¬
bileum. In ip̃o enĩ omĩs uenditio
redibit ad pͥstinũ possessorem. Ter¬
ram aut̃ sic uoluit dñs uendi ab
eis: sub conditione recipiendi: qͥa

Expanded text:
juxta numerum annorum, usque ad jubilaeum, majori minorive pretio jubebat agrum vendi, ne venditor gravaretur, si modico venderet, et plurimi anni superessent, usque dum reciperet quod vendiderat, et ne gravaretur emptor, si multo emeret quod in proximo amissurus erat. Determinata quoque fruchabeat emptor agrum, usque ad jubilaeum. In ipso enim omnis venditor redibat ad pristinum possessorem. Terram autem sic voluit Dominus vendi ab eis sub conditione recipiendi, q
Abbreviated transcription (Latin):
in conuallem mambix. Cumq ham:
eleuasset oculos: uidit tres uiros. Et
occurrens: unũ ex eis adorauit. Dicit
iosephus tres angłos in specie humana
missos. ut unus nuntiaret abrahe u̾bum
oti de filio suo. duo. subu̾terent sodont̃a
Eusebiꝰ uo ait. Primo om̃ium ꝓpħatun¬
abrahȩ. u̾bum d̾i cũ in sigura apparuisset
humana: uocationẽ gentiũ pollicet᷑. et
sic apparuit ei filiꝰ. quẽ ⁊ ad orauit. S qͥa
nunꝗ̃ legit᷑ patrẽ apparuisse in subiecta¬

Expanded text:
in convalle Mambre. Cumque elevasset oculos, vidit tres viros, et occurrens illis, unum ex eis adoravit . Dicit Josephus tres angelos in specie humana missos, ut unus nuntiaret Abrahae verbum Dei de filio suo, et duo subverterent Sodomam. Eusebius vero ait: Primo omnium prophAbrahae Verbum Dei, cum in figura apparuisset humana, vocationem gentium pollicetur. Et sic apparuit ei Filius, quem et adoravit. Sed quia nusquam legit
Abbreviated transcription (Latin):
mile ẽ qd̵ pͥus homines credidit.: quib
exenia parauit. Post: angłos dei ẽẽ com¬
ꝓ bauit:. De eibo quẽ sũpserunt pot̾ dici:
qd̾ in masticando exinanitꝰ sit. sic̃ aqua:
calore ignis. Abraham stabat iuxta illos.
Sarra uo erat post hostiũ: tab̾nachꝰ. Et
uixit angłs. feu̾tens ueniã ad te tp̃r isto.
.i. eodem die reuoluto anno: ⁊ habebit sar¬
ra filiũ. Quo audito: risit sarra. Erant
enĩ ambo senes. ⁊ desierant sarrȩ fieri
muliebria .i. menstrua. quib deficientibꝰ:¬
deficit uis pariendi. Si alt̾ iuuenis eẽt:
ñ erat impossibile ex sene ⁊ iuuene pro¬
lem fieri. s ambo erant ꝓuectȩ etatis.
ad hec: etiã ip̃a sterilis erat. Risit gͦ. quia
dubrtauit. dicens. Postq̃m consenui. et
uñs meus uetulus ẽ. uoluptati oꝑam
dabo: Dixitq dñs ad abraham. Quare
risit sarra: Nunqͥd deo qͥcqͣm ẽ ddifficiler
Negauit sarra se risisse. ꝑt̾rita: Ecce
qua intentione quisq riserat: diiudi¬

Expanded text:
 prius homines credidit, quibus haec xenia paravit, post angelos Dei esse comprobavit. De cibo quem sumpserunt, potest dici quod in masticando exinanitus sit, sicut aqua calore ignis. Abraham stabat juxta eos. Sara vero erat post ostium tabernaculi. Et dixit angelus: Revertens veniam ad te tempore isto, id est, eodem die revoluto anno, et habebit Sara filium. Quo audito risit Sara. Erant enim ambo senes, et desierat Sarae fieri muliebria, id est menstrua, quibus deficientibus vis pariendi deficit. Si alter juvenis esset, non esset impossibile ex sene et juvene prolem fieri. Sed ambo erant provectae aetatis. Ad haec, etiam, ipsa sterilis erat. Risit ergo, quia dubitavit, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo. Dixitque Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, nunquid quidquam Deo est difficile? Negavit Sara se risisse perterrita. Ecce qua intentione quisque riserit, dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾ctos acclamaret: dix̾unt ei. ueni
nob̾cũ. Melius ẽ tͥ ut sis pat̾ in una
tͥbu: qm in domo unꝰ uiri. & abiit
cũ eis ferens secũ omĩa. Cũq inseq̃¬
ret᷑ eos michas cũ omi domo sua: iui¬
dens eos fortiores. ⁊ minantes mor¬
tem: reu̾scs ẽ. Illi uͦ cũ mulierib
pellectili sua : uener̾t ad ppłm lachis.
& ꝑcussert̃ eos. ⁊ urbẽ incendert. ⁊
strux̾unt sibi ciuitatẽ: non ꝓcul a
libano. ⁊ iuxta fontes iordanis. cir¬
ea maximũ campũ: sydonis. in regi¬
one roob. A appellauert̃ eã dan. quȩ
pͥus lachis uocabat᷑ posueruntq
sibrindm̃: ydolũ michȩ. toto temꝑe¬

Expanded text:
t, dixerunt ei: « Veni nobiscum. Melius est tibi, ut sis pater in una tribu quam in domo unius viri. » Et abiit cum eis, ferens secum omnia. Cumque insequeretur eos Michas cum omni domo sua, videns eos fortiores, et minantes sibi mortem, reversus est. Illi vero cum mulieribus, peet percusserunt eos, et urbem incenderunt. Et struxerunt sibi civitatem, non procul a Libano, et juxta fontes Jordanis, circa maximum campum Sidonis in regione Rohob. Et appellaverunt eam Dan, quae prius Lais vocabatur: posuerunt sibi in Deum idolum Mich
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt uyorem uiri. Qua cũ tota
nocte abusi eẽnt: dimiserunt eã
mane. Quȩ rediens ad hospitiũ: ex¬
spirauit ante ranitã. & ferens uir
etꝰ cadauer in asino: rediit in do¬
mũ sirã. & concidens eã in .xii. par¬
tes: misit in om̃s t̃minos urł. &
conclamabant singłi. Nunqͣm sie
fcłn est in ispł: ex quo ascend̾unt
patres nr̃i de egipto. Q egͥssi sunt

Expanded text:
xerunt uxorem viri. Qua cum tota xerunt uxorem viri. Qua cum tota nocte abusi essent, dimiserunt eam mane; quae rediens ad hospitium exspiravit ante januam. Et ferens vir ejus cadaver in asino rediit in domum suam, et concidens eam in duodecim partes, misit in omnes terminos Israel. Et clamabant singuli: « Nunquam sic factum est in Israel, ex quo ascenderunt patres nostri ex Aegypto. » Et egressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ub filiũ gersen. filii moysi ⁊ filios
eiꝰ : statuert̃ sac̾dotes in tribu dan.
usq ad diẽ captiuitatis sue. Cumq
replicet historta. In dieb illis ñ erat
rex in isrł. uidet᷑ ꝯsentire iosepho:
uata uiro suo: rediit in domũ patris
sui: in bethleem. Secutus eam uir
suus cũ puero ⁊ duob asinis: re¬
conciliatꝰ ẽ uxori. Quarto aut̃ die
cũ regredi uellet: tenuit eũ socer
usq in õstinũ. Quinto die sũpto
faustũ iter arripuit. Cũq tͣnssi¬
rent iuxta iebus die declinante:
noluit ing̾di opꝑidũ gentis abiene
& transuuit in gabaa: que ẽ in tͥbu
benianĩ. & nullo eũ recipiente:
sedebat in platea. Et ecce senep re¬
diens de agro: qͥ erat in monte es¬
fraim. ⁊ aduenta habitabat in ga¬
baa. Qui introduxit eos in domũ suã
Q orantib illis uenientes uiri crui¬
tatis. filii belial: dix̾unt ad dñm do¬
mus. Educ uirũ qui ing̾ssus ẽ ad te
uirginẽ. ⁊ uxorẽ uiri ꝓ uiro: edu¬

Expanded text:
 Moysi, et filios ejus statuerunt sacerdotes in tribu Dan, usque ad diem captivitatis suae. Cumque replicet historia: « In diebus illis non erat rex in Israel, » videtur consentire Josepho, irato viro suo rediit in domum patris sui in Bethlehem . Secutus est eam vir suus cum puero suo, et duobus asinis, reconciliatus est uxori. Quarto autem die cum regredi vellet, tenuit eum socer, usque in crastinum. Quinto die, sumpto faustum iter arripuit. Cumque transirent juxta Jebus, die declinante, noluit ingredi oppidum gentis alienae. Et transivit in Gabaa, quae est in tribu Benjamin, et nullo eum recipiente sedebat in platea. Et ecce senex rediens de agro, qui erat in monte Ephraim, et advena habitabat in Gabaa. Qui introduxit eos in domum suam. Et coenantibus illis, venientes viri civitatis filii Belial, dixerunt ad dominum domus: « Educ virum qui ingressus est ad te,virginem, et uxorem viri pro viro, edu
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse certamini. & ꝑcrisserunt
eos a uiro ad mulierem: solis.ecce
res. & consilio intto de dandis
uxorib.coͣ. qui remanserant:
drxerunt eis. Eece sollẽpnttas
dnĩ ẽ in sylo. ⁊ ascendent filie is¬
rael: ducentes choros ⁊ uos la¬
tentes in uineis: exite.⁊ rapite
singłi: singłas uxores. & fc̃m ẽ
ita. ⁊ restituta ẽ trib bentamĩs
Indieb illis: ñerat rex in istł.¬

Expanded text:
rfuisse certamine. Et percusserunt rfuisse certamine. Et percusserunt eos a viro usque ad mulierem, solis quadrres. Et inito consilio de dandis uxoribus ducentis, qui remanserant, dixerunt eis: « Ecce solemnitas Domini est in Silo, et ascendent filiae Israel ducentes choros, et vos latentes in vineis exite, et rapite singuli singulas uxores. » Et factum est ita. Et restituta est tribus Benjamin. « In diebus illis non erat rex in Is
Abbreviated transcription (Latin):
elegerunt uiros unũ deuiginti:
qui cõportarent cibaria. ⁊ misert̃
ad omnẽ tribũ beniam̃ dicentes.
Tradite nob̃ flagiciosos de gabaa.
ut morrant᷑. Qui noluerunt.
ĩmo dederunt eis in auxisium:
ut dextra p̃siantes. ⁊ sio fundis
lapides ad certũ iacientes : ut ca¬
pillũ quoq possent ꝑcutere. Et
te uidet᷑ fac̾e ꝓ iosepho: de tp̃r
huiꝰ cladis. & ascendentes inde:
expugnabant gabaa. & pͥma die
ceciderunt. & incendert̃ urbẽ
filii isrł. occidentes iuiros. mu¬
lieres. ⁊ paruulos. Id ip̃m faci¬
entes aliis ciitatib in benia¬
mim. De omĩ num̾o beniamĩ:
soli.de. remansert̃. qui seder̃t
in petra rẽmor.⁊ planyunt plan¬
ctu magno: iixͦi. mensib. ꝙ iu¬
rauer̾t filii isił ur maphat: qd̾
nullus eoꝵ filtas suas daret uxo¬
res filiis beniamin. Tandẽ peni¬
tentes de deletione trib uniꝰ:
requisiert̃ quis de isrł ñ ascende¬
rat cũ eis nec iuuai̾at. & inuen¬
ti sunt uiri iabes galaad: ñ int̾¬

Expanded text:
elegerunt virum unum de decem, qui apportaret cibaria, et miserunt ad omnem tribum Benjamin, dicentes: « Tradite nobis flagitiosos de Gabaa, ut moriantur. » Qui noluerunt, imo dederunt eis in auxilium tut dextra praeliantes; sic etiam fundis lapides ad certum jacientes, ut capillum quoque possent percutere. Et te videtur facere pro Josepho de tempore hujus cladis. Et ascendentes, inde expugnabant Gabaa, et prima die ceciderunt, et incenderunt urbem filii Israel occidentes viros, mulieres et parvulos, idipsum facientes aliis civitatibus in Benjamin. De omni numero Benjamin soli sexcenti remanserunt. Qui sederunt in Petra Remmon, ctu magno quatuor mensibus. Et juraverunt filii Israel in Maspha, quod nullus eorum filias suas daret uxores filiis Benjamin . Tandem poenitentes de deletione tribus unius requisierunt, quis de Israel non ascenderat cum eis, nec juraverat. Et inventi sunt filii Jabes Galaad non inte
Abbreviated transcription (Latin):
tcilit ei tanꝗͣ sac̾dot. In dieb illis:
ñ erat rex in isrł. s unꝰquisq qd̾ gͥ
rectũ uidebat᷑: faciebat. fuit alt̾
ad olescens bethlegmita. cognatus
michȩ ⁊ leuita. s pauꝑ. qui uoluit
ꝑegͥnari: ubicũq cõmodũ sibi repꝑis¬
set. Cũq declinasset in domo mi¬
chȩ. cognita causa uiȩ eiꝰ: ꝯstituit
eũ sibi s̃ac̾dotẽ. instituens sibi ꝑ sin¬
gulos annos .x. argũteos. ⁊ uestem
duplicẽ. pret̃ uictum. In dieb illis:
trib dan querebãt sibi possessionẽ.
& misert̃ qͥnq uiros ut explorarent
t̾ram in qua possent habitare.  in¬
trantes in domũ miohȩ: reqͥeueriuit
in diu̾sorio leuite. Cũq ꝯsid̾assent
uestes ⁊ ydola: abierunt. ⁊ uenert̃
lachis. & uidentes locũ uberem:⁊
magnaꝵ opum: ⁊ habitantes in ea
sine timore. ⁊ imbelles: reu̾si sunt
ẽ: castra dan. alius: eodem noĩe dictꝰ
ẽ. de quo diximꝰ in sansone. Terciꝰ. eodẽ
noĩe dictus ẽ. ubi ieroboam uitulos¬

Expanded text:
lit ei tanquam sacerdoti. In diebus illis non erat rex in Israel, sed unusquisque quod sibi rectum videbatur faciebat. Fuit autem alter adolescens Bethlehemita cognatus Michae et levita, sed pauper. Qui voluit peregrinari, ubicunque commodum sibi repset. Cumque declinasset in domum Michae, cognita causa viae ejus, constituit eum sibi sacerdotem instituens sibi per singulos annos decem argenteos, et vestem duplicem, praeter victum. In diebus illis tribus Dan quaerebat sibi possessionem, et miserunt quinque viros, ut explorarent terram in qua possent habitare . Et intrantes domum Michae, requieverunt in diversorio Levitae. Cumque considerassent vestes, et idola, abierunt, et venerunt Lais. Et videntes locum uberem, et magnarum opum, et habitantes in ea sine timore et imbelles, reversi sunt est Castra Dan, alius eodem nomine dictus est, de quo diximus in Samsone. Tertius eodem nomine dictus est ubi Jeroboam s
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ historia de
ydolo michȩ hunc autem
euentũ. ⁊ alt̾m de uyore leuite: dic̃
io sephꝰ ꝯtigisse pꝰ mortẽ iosueret
ante othomel. cũ plurimũ peccas¬
set carã dño ispłꝰ ⁊ tradidisset eos
dñs in manꝰ cbairaneoꝵ. Qui abstu¬
lerunt iude: aschalonẽ ⁊ acharon.
⁊ multas uibes in campestrib ⁊
ip̃os danitas expulsꝯs: in montes
fugere ꝯpulerunt. Eo tp̃r uir fuit
de monte effraim. noĩe michas.
Qui suscepit a matre sua: mille ⁊ cen¬
tũ argñteos uotiuos. d fecit exman¬
dato matͥs: exeis ephot. ⁊ theraphĩ.
.i. uestẽ sac̾dotalem. ⁊ydola. & seꝑa¬
uit eisedicłam in domo sua. ⁊ im¬

Expanded text:
equitur historia de idolo Michae . Hunc autem eventum, et alterum de uxore Levitae, dicit Josephus contigisse post mortem Josue, et ante Othoniel, cum plurimum peccasset coram Domino Israel, et tradidisset eos Dominus in manus Chananaeorum. Qui abstulerunt Judae Ascalonem, et Accaron, et multas urbes in campestribus, et ipsos Danitas expulsos in montem fugere compulerunt. Eo tempore fuit vir de monte Ephraim, nomine Michas, qui suscepit a matre sua mille centum argenteos votivos. Et fecit ex mandato matris suae eis ephod et theraphim, id est vestem sacerdotalem et idola. Et separavit eis aediculam in domo sua,
Abbreviated transcription (Latin):
is temꝑib fc̃m ẽ diluuiũ parti¬
culare in achaya. sub ogyge rege.
qui urbẽ quȩ uocabat᷑ acra in no¬
uans: heleusỹm not̾auit. Tunc ⁊
apud lacũ trytonidem uirgo ap¬
paruit. quã greci mineruã dixe¬
runt. hec plures artes adinuenit.¬
⁊ maxime lanificium. Eadẽ dicta
ẽ pallas. a pallane insula tracie:
in qua nuitrita ẽ. uł a pallanteᷤ
gygante. quẽ utt̾fecit. T radit᷑ aut̃
cũ ꝑ diluiuũ illud eyclades lon¬
go temꝑe obumbrate fuissent
aquis rarescentib. prima inter
eas delos: sole illuminata ẽ. ⁊ id̾o:
delos dicta. qd̾ sonat manifestũ:

Expanded text:
is temporibus factum est diluvium particulare in Achaia, sub Ogyge rege, qui urbem, quae vocabatur Acta, innovans, Eleusim nominavit. Tunc etiam apud lacum Triconidem virgo apparuit, quam Graeci Minervam dixerunt: haec plures artes adinvenit, maxime lanificium. Eadem dicta est Pallas, a Pallane insula Thraciae in qua nutrita est, vel a Pallante gigante, quem interfecit. Traditur autem, cum per diluvium illud insulae Cyclades longo tempore obumbratae fuissent, aquis rarescentibus prima inter eas Delos sole illuminata est, et ideo Delos dicta, quod sonat manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm postumi. ⁊ qͥn¬
tum: silurũ eneã his temꝑib:
homerũ fuisse quidã dñt. de qͦ
magna dissonancta ẽ apud uet̾es.
ẜrates : ponit eũ: ante descensũ¬
no a captiuitate troie. Aristareꝰ:
⁊ philocorus: temꝑe emigͣtionis

Expanded text:
rem Posthumi, et quintum Silvium Aeneam. His temporibus Homerum fuisse quidam dicunt, de quo magna dissonantia est apud veteres. Crates ponit eum ante descensuno a captivitate Troiae. Aristarchus et Philochorus tempore migrationis
Abbreviated transcription (Latin):
et liberis abiit. tulitq omnẽ ban¬
sub̃am. ⁊ greges. ⁊ quicqͥd in meso¬
potamia acquisierat. deduxit ⁊̃
lacob ut ait iosephus: medietatẽ
gregis: nesciente laban. qui eo
temꝑe ad tondendas oues ierat.
Racħel u̾o nesciente utiro: ydola
patrĩ sui p̾ciosa furata ẽ. ⁊ secũ
tuliti noni ad colendũ. qͥa docente
uiro: sciebat ñ esse colenda. s si
ꝯp̃hend̾etur patre inseq̃nte: ut
ad hec fugiendo: ueniã impet᷑rent.
Iuit gͦ iacob anine tͣnsmisso cont̃
montẽ galaad. ꝙ nuncratum est
laban die t̾cio: qd̾ fugisset tacob.
uiro meo. ⁊ id̾o uocauit puerũ
ysachar. qđ sonat m̾ces. achar
enũ m̾ces. ꝓ eo ⁊̃ sic uocauit eum:
qͥa mandragoris emerat uiri in¬
troitũ. Rursũ lẏa ꝯcepit sextũ
filiũ: ⁊ peꝑit. & aiti Mecum habi¬
tabit maritꝰ m̃s. qͥa genui ei .ui.
libos. ⁊ ob hoc uocauit ꝑueruum.
zabulon .i. habitacłm. In bibro tñ
nominũ hebreoꝵ: uiolent̃ fluxus
noctis int̾pretat᷑. Post quẽ: peꝑit

Expanded text:
et liberis abiit, tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat . Et deduxit etiam Jacob, ut ait Josephus, medietatem gregis, nesciente Laban, qui eo tempore, ad tondendas oves ierat. Rachel etiam nesciente viro idola patris sui pretiosa furata est, et secum tulit non ad colendum, quia docente viro sciebat non esse colenda, sed si comprehenderentur, patre consequente, ut ad haec fugiendo, veniam impetrarent. Ivit ergo Jacob amne transmisso contra montem Galaad; et nuntiatum est Laban die tertio; quod fugisset Jacob.iro meo, et ideo vocavit puerum Issachar; quod sonat merces. Achar enim merces. Pro eo etiam sic vocavit eum, quia mandragoris emerat viri introitum. Rursum Lia concepit sextum filium, et peperit, et ait: Mecum habitabit maritus meus, quia genui ei sex liberos; et ob hoc vocavit puerum Zabulon, id est habitaculum. In libro tamen Nominum Hebraeorum, violenter, fluxus noctis interpretatur. Post quem peperit
Abbreviated transcription (Latin):
ex annis seminabis dem¬
t̾ram tuã. ⁊ cong̾gabis frugos
eilis. Septimo anno: requiesc̾e eam
facies. uñ ⁊ dicebat᷑ annus requi¬
etionis. ⁊ ettã annus remissionis.
quia in illo nulli licebat exigere
debitũ aliqd̾: nisi eo t̾minato. & ũi
quis in eo anno ex p̃teritis frugib
succreu̾it in t̾ia: comedent pauꝑes
bestiȩ agri. Ita facies in uinea: ⁊
oliueto tuo. dum hoc obseruatũ
fuit ut ait iosephus: in anno.uiͦ.
in tantũ habundabant fruges
qd sufficiebant ad ustim septimi
⁊ octatii: aumi. ⁊ ad sementem:
in quib uoluit sibi appar̾e om̾̃e
exp̃onit sic. Non comedas eum in¬
fra octauũ diem. qͥa adhuc ñ diẜ¬
fert a lacte. Scĩ u̾o de xp̃o expo¬
nunt sic. ħon occidas xp̃m in die
ꝯceptionis sue. qd̾ tam̃ transg̾ss
sunt. dies u̾o conceptionis: uocat᷑
lac matris: qiia ex tuno in ma¬
tre parat᷑: mat̾̃ta lactis: Hebreus
ht̃ Non coques seꝑatũ in lacte
matͥs sue & ẽ sensus. seꝑatum

Expanded text:
abis terram tuam, et congregabis fruges ejus, septimo anno eam requiescere facies . Unde, et dicebatur annus requietionis et etiam annus remissionis, quia in illo nulli licebat exigere debitum aliquod nisi eo terminato; « et si quid in eo anno, ex praeteritis frugibus succreverit in ea, comedent pauperebestiae agri, ita facies in vinea, et oliveto tuo. » Dum hoc observatum fuit, ut ait Josephus in anno sexto in tantum abundabant fruges, quod sufficiebant ad usum septimi et octavi etiam ad sementem. in quibus voluit sibi apparere omne exponit sic: Non comedes eum infra octavum diem quia adhuc non differt a lacte. Sancti de Christo exponunt sic: Ne occidas Christum in die conceptionis suae; quod tamen transgressi sunt. Dies vero conceptionis vocatur lac matris, quia ex tunc in matre paratur materia lactis. Hebraeus habet: « Non coques separatum in lacte matris suae, » et est sensus: Separatum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ de carne: s de ouis sepa¬
rant᷑. quas in lacte coctas. uł cũ
lacte: comedunt. Neo id̾o de la¬
cte matris ꝓhibitũ dicunt: qd̾
in alio lacte liceat coquere. s qͥa
lac illud ꝑatius posset inueniri
lacte. Quidam tam̃ de hiis que
oũo offerunt᷑: dictũ intelligunt.
Qĩ. Non offeras agnũ uł hedum
infra octauũdiem: qͥa ñdum est
esibilis. nec differt a lacte matͥs.
Qd̾ ⁊ sup̃ dix̾at de pͥmiciis agnoꝵ¬
n fine u̾o iudicioꝵ: addidit dñs.
Si feceris hȩc: occidã omñe po¬
⁊ p̾mittam scrabones ⁊ uespas.
quȩ fugabunt eos .i. terrores no¬
minis tui. Paulatim u̾o: eiciam
eos. ne reducat᷑ t̾ra in solitudinẽ.
⁊ crescant cont̃ te bestiȩ. Ponam¬
q t̾̃minos tuos amari rubro qd̾ ẽ¬

Expanded text:
quae non de carne, sed de ovis separantur, quas in lacte coctas, vel cum lacte comedunt. Nec ideo de lacte matris prohibitum dicunt, quod in alio lacte liceat coquere; sed quia lac illud paratius possit inveniri lacte. Quidam tamen de his quae Domino offeruntur, dictum intelligunt, quasi non offeras agnum, vel hoedum infra octavum diem, quia nondum est esibilis, nec differt a lacte matris, quia et supra dixerat de primitiis agnoIn fine vero judiciorum addidit Dominus: « Si feceris hoc, occidam omnem popraemittam scabrones et vespas, quae fugabunt eos, » id est « terrorem nominis tui; paulatim vero ejiciam eos, ne redigatur terra in solitudinem, et crescant contra te bestiae; ponamque terminos tuos a mare Rubro,
Abbreviated transcription (Latin):
irant cũ eo uidentes aut̃ filii isił
qui tͣnsuallem iordanis erant stra¬
gem suoꝵ: egressi de ciuitatib su¬
is fugerunt: Alt̾a die uenientes
philistei ut spoliarent int̾fectos.
spoliauer̾t saul armis suis. ⁊ fi¬
lios esꝰ ⁊ p̃cisa capita eoꝵ: cũ ar¬
mis miserunt int̾ram suã ꝑ cir¬
cuitum. ut annunciaret᷑ hoo in
templo ydoloꝵ ⁊ in ppłis. & posu¬
erunt arma eiꝰ in templo astaroth
caput uero in templo dagon. ut
in ꝑalipomenon legit᷑. Corpꝰ uo
eiꝰ ⁊ filioꝵ: suspendert̃ in muro
bethĩan. qͣsi in oculis urł. Est enĩ
ciuitas philistam int̾minis isrł
Uiri aut̃ de iabis galaad: quos
lib̾au̾at saul ab amonitis. am¬
bulauert̃ tota nocte. ⁊ tulert
cadau̾a de muro bethsan. ⁊ ꝯbus¬
serunt ea igni. ⁊ sepeliert̃ ossa
in nemore iabes. ⁊ planxerunt
eum ieiunantes .uii. dieb: No¬
ta: qd̾ in ꝑalipomenon legitur.
Mortuus ẽ saul ꝓpt̾ iniquitates

Expanded text:
erant cum eo. Videntes autem filii Israel, erant cum eo. Videntes autem filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem suorum, egressi de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum, et in populis. Et posuerunt arma ejus in templo Astaroth, caput vero in templo Dagon, ut in Paralipomenon legitur . Corpus vero ejus et filiorum suspenderunt in muro Bethsan, quasi in oculis Israel. Est enim civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxerunt eum jejunantes septem diebus. Nota quod in Paralipomenon legitur: « Mortuus est Saul propter iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
philistei pugnabant adu̾¬
stis isrł Sauł aut̃ sciens ⁊ pru¬
dens festinabat ad mortẽ.⁊ ui
rilit̃ dimicabat. Soli quippe
magiranunes: rerũ t̾ribiliũ
sunt ꝯtẽptores. hec magnani¬
mitas: maxime ꝯuenit regib.
quos ꝓ cumulo pͥncipatus. ñ
solũ malos ñ licet ẽẽ circa sub¬
iectos: s nec medioerit̃ bonos
ẽẽ. fugerunt aut̃ filii i srł a
facie philistinoꝵ & cecid̾unt
in monte gelboe. & ꝑcussi st̃
tres filii saul. Ionathas. ami¬
nadab. melchisua. ysbosech
aut̃ domi erat Cũmq gra¬
ad armigerũ suũ. ꝑcute me
gladio tuo. ne forte incutũ¬
cisi isti illudant mͥ uiuenti.
⁊ post int̾fictant me ẜ no¬
luit armiger. & irruit saul suꝑ
gladiũ suũ. adeo enĩ defecat.: qd̃
ñ potuit se transu̾berare. Qd̃ ui¬
dens armiger suus: irruit ⁊ ip̃e
suꝑ gladiũ suũ Hic fuit doeo ydu¬
meus ut arunt hebrei. qui timu¬
it eẽ suꝑstes sauli: ꝓpt̾ dauid ħ mor¬
tui sunt om̃s domestici saul: qui

Expanded text:
Philisthaei pugnabant adversus Israel . Saul autem sciens et prudens, fesriliter dimicabat. Soli quippe magnanimes rerum terribilium sunt contemptores. Hec magnanimitas maxime convenit regibus, quos pro cumulo principatus non solum malos non licet esse circa subditos, sed nec mediocriter bonos esse. « Fugerunt autem filii Israel a facie Philisthinorum, et ceciderunt in monte Gelboë, et percussi sunt tres filii Saul, Jonatbas, Aminadab, Melchisna: » Isboseth autem domi erat. Cumque graad armigerum suum: « Percute me gladio tuo, ne forte incircumcisi isti illudant mihi vivendo, et post interficiant me. Et noluit armiger. Et irruit Saul super gladium suum. Adeo enim defecerat, quod non poterat se transverberare. Quae videns armiger suus irruit ipse super gladium suum. Hic fuit Doeg Idumaeus, ut autumant Hebraei, qui timuit esse superstes Sauli propter David, et mortui sunt omnes domestici Saul, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne in affrica. & occurrit ei achar rex
sac̾dotẽ in ierłm: exemplar eiꝰ. ut ex¬
trueret ei consimile. Quo fc̃o: cũ re¬
diisset achaz: altare eneum Enstulit᷑
a facie templi ad aquilonẽ. & suꝑ al¬
tare nouũi obtulit holocausta ⁊ paci¬
fica. De altari u̾o eneo: ut tͣdunt qui¬
dam: fecit illud horologiũ famosũ.
de quo postea dicet᷑. ꝙ p̃cepit sac̾dotib:
ut deinceps suꝑ altare nouĩi offerreñ.
Et deposuit achar lut̾es:⁊ mare ene¬
um: suꝑ pauimentũ. ut eis nullus
ut̾etur. Musac quoq sabb̃i: ⁊ ing̾ssũ
regis: reclusit in templũ dñi. ut cũ
templo ea ꝓphanaret. ut sic plac̾et
regi assyrioꝵ. Est aut̃ musac:. garo¬
philatiũ regum. sicut corbanã: sac̃¬
dotũ Ing̾ssum uͦ regis quidã dicunt:
locũ in quo rex ad orabat. uł portam
ꝑ quã ascendebat ad adorandum. Qne
omĩa obturauit achax. sicut ⁊ clau¬
serat templũ ne int᷑rent sac̾dotes:

Expanded text:
ne in Africa. Et occurrit ei Achaz rex ne in Africa. Et occurrit ei Achaz rex sacerdotem in Jerusalem exemplar ejus, ut exstrueret ei consimile. Quo facto cum rediisset Achaz, altare aeneum transtulit a facie templi ad aquilonem, et super altare novum obtulit holocausta et pacifica. De altari vero aeneo, ut tradunt quidam, fecit illud horologium famosum, de quo postea dicetur. Et praecepit sacerdotibus, ut deinceps super altare novum offerrent; et deposuit Achaz luteres, et mare aeneum super pavimentum, ut eis nullus uteretur. Musach quoque Sabbati, et ingressum regis reclusit in templo Domini, ut cum templo ea profanaret, ut sic placeret regi Assyriorum. Est autem musach gazophylacium regum, sicut corbonam sacerdotum. Ingressum quoque regis quidam dicunt locum, in quo rex adorabat, vel portam per quam ascendebat ad adorandum; quae omnia obturavit Achaz, sicut et clauserat templum, ne intrarent sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
chan. Cũq. rediret uictor reyis¬
rael in samariã eũ magna mul¬
titudine captiuoꝵ. oceurrit ei
tͥbules suos therent captiuos. quos
nisi remitt̾ent. paratus erat eis
repentinꝰ interitrs. Tune: ad con¬
siliũ barachie qui magnꝰ erat in
isrł: rex isrł exhibuit captiuis
magnã hospitalitatẽ. & lib̃os remi¬
sit ad ꝓpria Porro: scd̾o obsede¬
runt ierłm rex syrie. ⁊ rex istł. Cũ¬
q timeret acha nimis. ꝯferta¬
uit eũ ysaias. dicens. Ne timeas
ab his duab eaudis ticionũ fu¬
migantiũ. S ñ credidit ei achar.
nec uoluit querere signũ adnĩ.
ꝙͣ misit nuncios ad regẽ assyrioꝵ
teglatphalassar. dicens. Seruus tuus
sum ego. ascende & saluunt me fac de
manu regis syrie ⁊ regis isrł ꝙ infuit
rer assyrioꝵ syriam. ⁊ uastabat eam.
&̃ i̾o rediit rasyn in damaseũ.Reraut̃
assyrioꝵ cepit damascũ. ⁊ int̃fecit ra¬
syn. ⁊ damascenos tͣnstulit in eyrenen:
quȩ ẽ uersus ethiopiã. Est eñĩ alia cyre¬

Expanded text:
ham. Cumque rediret victor rex Israel in Samariam cum magna multitudine captivorum occurrit ei tribules suos contraherent captivos, quos nisi remitterent paratus esset eis repentinus interitus. Tunc ad consilium Barachiae, qui magnus erat in Israel, rex Israel exhibuit captivis magnam hospitalitatem, et liberos remisit ad propria. Porro secundo obsederunt Jerusalem rex Syriae et rex Israel. Cumque timeret Achaz nimis, confortavit eum Isaias, dicens: « Ne timeas ab his duabus caudis titionum fumigantium . » Sed non credidit ei Achaz, nec voluit quaerere signum a Domino, et misit nuntios ad regem Assyriorum Theglathphalasar, dicens: « Servus tuus sum ego: et ascende, et salvum me fac de manu regis Syriae, et regis Israel. » Etstavit eam, et non rediit Rasin in Damascum. Rex autem Assyriorum cepit Damascum, et interfecit Rasin, et Damascenos transtulit in Cyrenen, quae est versus Aethiopiam. Est enim alia Cyre
Abbreviated transcription (Latin):
mus rastro pastorali occisus ẽ a fabio
duce romuli ꝯsularib ludis: sabine
thalamoni sarte data ẽ: duci romu¬
li. uñ quia bene cesserat illi: locus
nuꝑteaꝵ exinde dictus ẽ thalamꝰ.

Expanded text:
 rastro pastorali a Fabio duce Romuli; consularibus ludis Sabinae Thalamoni sorte data est duci Romuli. Unde quia bene cesserat ei, locus nuptiarum exinde dictus est thalam
Abbreviated transcription (Latin):
starit᷑ t̾ra uida ab assyriis. In quo
pleniꝰ ꝓpħauit de destructione as¬
syrioꝵ: in ꝯsolationẽ gentis sue.
Qui tandẽ mortuus ẽ in t̾ra sua in
pace ⁊ sepultꝰ. Sub ioathan: uidit
ysaias dñm sedentẽ: & seraph mun¬
dauit labia eiꝰ. Sub eodem exorsus

Expanded text:
staretur terra Juda ab Assyriis, in quo staretur terra Juda ab Assyriis, in quo plenius prophetavit de destructione Assyriorum in consolationem gentis suae. Qui tandem mortuus est in terra sua in pace, et sepultus. Sub Joathan vidit Isaias Dominum sedentem, et seraphim mundavit labia ejus. Sub eodem exorsus
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa ñ abstultt Ipe edifica¬
uit portã domꝰ dñi sublimissimã.
quã quidã putant turrim gregis.
sola remansit: in eu̾sione facta ꝑ
caldeos: hic deuicit amonitas. s im¬
rex syrie: & pħacee rex iłrł. ceꝑunt
infestare regnũ iuida Sub ioathan.
exorsus ẽ ꝓpħare naum: de helcesi.
de tͥbu symeon. cont᷑ niniuen. p̃di¬
cens. hec dicit dñs ad niniue. Ext̃¬
minabo te. ut nequaqm ꝓgredien¬
tes de te imꝑabunt mundo. Ieroñ
so: subu̾sam niniuen a rege medoꝵ
temꝑe iose. De eu̾sione quoq fi
in hunc modũ. Palus quȩ circũdabat
eam: suꝑ inundauit eam. facto pa¬
riter t̃remotu. ⁊ igne de sublimi
emisso. De qua mundatione ui¬
det᷑ scͥpsisse in libro suo. ibi: Inun¬
dans non faciet innocentem dñs.
In tempestate ⁊ turbine: iue eiꝰ. Ta¬
men: scd̾m aliã litt̃am legit᷑ ibi:
Imundans: ñ faciet innocentẽ. łam̃
librũ suũ scͥpsit post captiuita¬
tem.x. tͥbuum: sub exechia. dũ ua¬

Expanded text:
excelsa non abstulit. Ipse aedificavit portam domus Domini sublimissimam , » quam quidam putant turrim gregis. sola remansit in eversione facta per Chaldaeos. Hic devicit Ammonitas, et imrex Syriae, et Phacee rex Israel, coeperunt infestare regnum Juda. Sub Joathan exortus est prophetare Nahum de Ecelsaei, de tribu Simeon, contra Ninivem praedicens: Haec dicit Dominus ad Ninivem: Exterminabo te, et nequaquam progredientes de te imperabunt mundo . Hieronse, subversam Ninivem a rege Medorum tempore Josiae. De eversione quoque finin hunc modum: Palus, quae circumdabat eam, superinundavit eam, facto pariter terrae motu, et igne de sublimi emisso, de qua inundatione videtur in libro scripsisse ibi: « Inundans non faciet innocentem Dominus in tempestate, et turbine viae ejus . » Tamen secundum aliam litteram legitur ibi: « Mundans non faciet innocentem. » Tamen librum suum scripsit post captivitatem decem tribuum sub Ezechia, dum va
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm .xx. annoꝵ erat. cũ regnare
cepisset. et. xui. annis regnauit. ꝙ
ambulauit in uia regum isrł. Nam
et unũ de filiis suis ꝯsecrauit ydo¬
lo. trahiciens eũ ꝑ ignẽ topheth in
ualle beennon.iuxta acheldemac.
fuit aut̃ quidã filiꝰ en non: cuiꝰ ual¬
lis illa erat. & id̾o: dicta ẽ: uallis¬
beennon .i. filii ennon. Tunc ascen¬
dit Rasin rex syriȩ: & phacet rex
isrł. in ierłm. & obsederunt eam:
pͥmo: ut ait iosephꝰ. łt congͥssus cũ
eis achar: uictus ẽ. & occisus ẽ fili
eiꝰ ⁊acharias. ⁊ multa milia cũ eo.

Expanded text:
i annorum erat cum regnare coepisset, et sedecim annis regnavit, et ambulavit in via regum Israel. Nam et unum de filiis suis consecravit idolo » trajiciens eum per ignem tophet in valle Beennon, juxta Acheldemach. Fuit autem quidam filius Ennon cujus vallis illa erat, et ideo dicta est Beennon, id est filii Ennon. « Tunc ascendit Rasin rex Syriae, et Phacee rex Israel in Jerusalem, et obsederunt eam primo, » ut ait Josephus. Et congressus eum eis Achaz victus est, et occisus est filius ejus Zacharias, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
celos attingentẽ. ⁊ angłos ascenden¬
tes. ⁊ descendñtes ꝑ eam. Iosephus
dicit. qd̾ icidit descendñtes ꝑ eam:
figuras. honestiorẽ nat᷑am habentes:
qͣm homines. ⁊ dñm innixum scale
dicentẽ sibi. Ego sũ ds ab raham: ⁊⁊
ysaac. t̾ram hanc dabo tͥ: ⁊ semini
itinere. ⁊ reducã te in t̾ram hano.
Ordine p̃postero usus ẽ dñs. pͥus enĩ
in ꝓpͥa ꝑsona: iacob custodiuit. post
sub iosue: dedit semini eiꝰ t̾ram illã.
In fine temꝑm .i. in xp̃o qui de racob:
bñdictȩ sunt tͥbus t̾rȩ. łuugilans ia¬
cob: ait. uere dñs ẽ in loco isto: ⁊ ego

Expanded text:
coelos attingentem, et angelos descendencoelos attingentem, et angelos descendentes et ascendentes per eam. Josephus dicit: Vidit descendentes per eam figuras, honestiorem naturam habentes, quam homines; et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham et Isaac. Terram hanc dabo tibi et semini itinere, et reducam te in terram hanc. Ordine praepostero usus est Dominus. Prius enim in propria persona, Jacob custodivit, post, sub Josue dedit semini ejus terram illam , in fine temporum in Christo, quia de Jacob, benedictae sunt tribus terrae. Evigilans Jac
Abbreviated transcription (Latin):
nec quiescat indignatio frĩs tui. Qd̃ ne
absq licentia patris fac̾et: ait rebecta
uiro suo. Si acceꝑit tacob uxorem de fi¬
liab eth: nolo uiuere. Et ad uocans ysa¬
ac iacob bñdixit ei. ⁊ p̾cepit eiut iret
in mesopotainiã: acciꝑe sibi uxorem
de filiab laban Uidens aut̃ esau qd̾
offendisset patre suũ. ꝓ nuptiis aliens¬
genaꝵ : iuit ad hismaelẽ patruũ suũ.
acciꝑe sibi uxorẽ filiã eiꝰͦ: malec. sororẽ
nabaiotb: uterinã. absq his. quas pͥus
habebat Igit᷑ eg̾ssus tacob deber sabee:
ꝑgebat aiam. ꝑ chananeã u̾o iter faci¬
ens: timitit incolas t̾re. Quia ut ait
iosephus: chananei erant indeuot
ysaac. pͥorib bellis eiꝰ: ualde g̃uati. ma¬
xime: cũ cartathim cepisset. cuta quã:
p̃cipue laborau̾at. Timuit gͦ macob.
apud aliquẽ ꝓuincialiũ intrare.⁊
sub diuo iacebat. Cũ aut̃ uenisset
iuxta luxan uesꝑe: subposuit capiti
suo lapidt̃. ⁊ obdormiuit. uiditq
in sompnis scalam erectam. a t̾ris

Expanded text:
nec quiescat indignatio fratris tui. Quod ne absque licentia patris fieret, ait Rebecca viro suo: Si acceperit Jacob uxorem de filiabus, Heth nolo vivere. Et advocans Isaac Jacob, benedixit ei, et praecepit ei ut iret in Mesopotamiam sibi accipere uxorem de filiabus Laban. Fidens autem Esau quod offendisset suum patrem, pro nuptiis alienigenarum, iit ad Ismaelem patruum suum, accipiens sibi uxorem filiam ejus Meleth, sororem Nabajoth uterinam, absque his quas prius habebat. Igitur egressus est Jacob de Bersabee, et pergebat Aram . Per Chananaeam vero iter faciens, timuit incolas terrae, quia, ut ait Josephus, Chananaei erant indevoti Isaac, prioribus bellis ejus valde gravati, maxime cum Cariathiarim cepisset, circa quam praecipue laboraverat. Timuit ergo Jacob, apud aliquem provincialium introire, et sub divo jacebat. Cum autem venisset juxta Luzam vespere, supposuit capiti suo lapidem, et obdormivit. Et vidit in somnis scalam erectam a terris,
Abbreviated transcription (Latin):
lapidis. semꝑ sibi honorabilẽ. & in
redttu: decimas ⁊ hositas se ei obla¬
turũ. ⁊ urbem ꝓxina ⁊̃ honoran¬
dam decreuit. uocauit eam bethel.
.i. domũ dei. uł sed̃m iosephũ .i. ho¬
stram dei. Prius enĩ a yebureis qui

Expanded text:
lapidis, semper sibi honorabilem, et in reditu decimas, et hostias se sibi oblaturum. Et urbem proximam etiam honorandam decrevit, vocans eam Bethel, id est domum Dei, vel secundum Josephum, hostiam Dei. Prius enim Jebus a Jebusaeis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
euit t̾ra.xl. amuis. ⁊ mortuus ẽ otho¬
niel hic dicit io sephꝰ occisionẽ in
beniamin fcãm: ꝓ uxore leuite. qd̾
nos infra ponemꝰ: seq̃ntes ordinẽ
huiꝰ libri Et nota qd hebrei subł
num̾o: ꝯp̃hendunt annos sexuitutis
⁊ quietis. ⁊ similit̾: sub aliis iudicib
alit̃: ñ staret historia Incidencia
n dieb othoniel: eathinꝰ regnauit
thebis. De euiꝰ filia semele: natus ẽ
dionisiꝰ. liber pat̾ Bichinia ꝯdita
ẽ a phenice. qui phenicib quasctã tra¬
didit litt̾as. & ad scribendũ. u̾micłm
instituit. uñ ⁊ color ille phericeus
dicttis ẽ. qui pꝰea litt̾a mutata: pui

Expanded text:
inta annis. Et mortuus est Othoniel. » Hic dicit Josephus, occisionem in Benjamin factam pro uxore Levitae; quod nos infra ponemus, sequentes ordinem hujus libri. Et nota quod Hebraei sub hoc numero comprehenderunt annos servitutis et quietis, et similiter sub aliis judicibus. Aliter non staret historia. Incidentia. In diebus Othoniel Cadmus regnavit Thebis ex cujus filia Semele natus est Dionysius Liber pater. Bithynia condita est a Phoenice, qui Phoenicibus quasdam tradidit litteras, et ad scribendum vermiculum instituit. Unde, et color ille Phoeniceus dictus est quo postea littera m
Abbreviated transcription (Latin):
iuderant uirtutes eiꝰ quas fecerat
eis in exitu de egipto. in deserto ⁊ in
ing̾ssu t̾re ꝓmissionis. fecert̃q malũ
in ꝯspectu dnĩ. ⁊ seruiert̃ baal. ⁊ asta¬
roth. ⁊ diis t̾re. contrax̾untq ꝯuigra:
cũ alienigenis. Qmobrem indignata
diuuiitas: ñ deleuit gentes de medio
eoꝵ ut eẽnt eis in aculeum ⁊ labore̾.
t̃didit eos dñs in manus cusanra¬
sataym: regẽ mesopotamie ⁊ syriȩ.¬
seriuert̃q ei: octo annis̃. & clamaue¬
runt ad dñm. qui suscitauit eis lib̾a¬
torem: othoniel frẽm caleph. quẽ io¬
sephus cenet uocat. qi eqͥuocũ patri.

Expanded text:
viderant virtutes ejus, quas fecerat eis in exitu de Aegypto in deserto, et in ingressu terrae promissionis. « Feceruntque malum in conspectu Domini, et servierunt Baal et Astharoth, et diis terrae, contraxeruntque conjugia cum alienigenis . » Quamobrem indignata divinitas, non delevit gentes de medio eorum, ut essent eis in aculeum et laborem. « didit eos in manus Cusankasathaim regis Mesopotamiae, servierunt quoque ei octo annis. Et clamaverunt ad Dominum, qui suscitavit eis torem Othoniel, fratrem Caleb, quem Josephus Cenem vocat, quasi equivocum patri.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noluistis audire uocẽ meã: Qnob¬
rem: dii eoꝵ erunt uobis in ruinam.
hec angło loq̃nte: eleuauer̾t uocem
suã. ⁊ fleuert̃. ⁊ uocatum ẽ nom̃ loci
illiꝰ. locus flentiũ agnominatꝰ ab eum¬
tu. Sicut ⁊ galgala: collis p̃pucioꝵ.Im
molauert̃q ibi hositas dño. Porro hic
recapitulat᷑ historia de iosue. ad ꝯtinuan¬
dam ordinis seriem: dicens. dumisit
gͦ iosue ppłm. & abiert̃ filis isrł unus¬
quisq in possessionẽ suã. seruier̃tq

Expanded text:
 noluistis audire vocem meam. Quamobrem dii eorum erunt vobis in ruinam. » Haec angelo loquente, elevaverunt vocem suam, et fleverunt, et vocatum est nomen loci illius, locus Flentium, cognominatus ab eventu, sicut Galgala Collis praeputiorum. « Immolaveruntque ibi hostias Domino. » Porro hic recapitulat historiam de Josue ad continuandam ordinis seriem dicens: Dimisit ergo Josue populum, et abierunt filii Israel unusquisque in possessionem suam, servieruntque
Abbreviated transcription (Latin):
cong̾gata. in uictuaba iduarũ
⁊ pupilloꝵ. et pleraq erant de¬
posita diuitum. Terminauert̃
aut̃ ꝓsecutionẽ huiꝰ epłe in mor¬
te nichanoris. in hunc modum.
Igit᷑ his erga nichanorem gestis:
nem faciã sermonis. ⁊ siquidem
bene: ⁊ ut historie competit. hoc
⁊ ip̃e uelim Si nautẽ minꝰ digne

Expanded text:
tualia viduarum, et pupillorum, et pleraque erant deposita divitum. Terminaverunt autem prosecutionem hujus epistolae in morte Nicanoris in hunc modum: « Igitur his erga Nicanorem gestis, nem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is iniuste aliquo temꝑe possessaẽ.
Et rediit athenobiꝰ ad regẽ. &e renunci¬
auit ei u̾ba simonis: ⁊ głam eiꝰ. Et ira¬
tus ẽ rex ira magna. Porro: tͥfoii fu¬
git nauigio in orthosyada: Rex autẽ
ꝑsequens tͥfonem: ꝯstituit cendebeũ
ducem maritimũ. ⁊ reliquit ei exer¬
citũ: ut expugnaret iudeã. Ꝙ edifica¬
uit cendebeus cedronẽ. collocans in
ea milites: ut uastarent fines uidex.
filios suos seniores. iudam ⁊ ioħem
Q ait illis. Ego ⁊ frẽs mei expugnaui¬
mus hostes isrł: ab adolescentia usq

Expanded text:
nostris aliquo tempore possessa est. » Et rediit Athenobius ad regem, et renuntiavit ei verba Simonis, et gloriam ejus. Et iratus est rex ira magna. Porro Tryphon fugit navigio in Orthosiada. Rex autem persequens Tryphonem, constituit Cendebaeum ducem maritimum, et reliquit ei exercitum, ut expugnaret Judam. Et aedificavit Cendebaeus Gedorem, collocans in ea milites, ut vastarent fines Judaeae. filios suos seniores Iudam et Iohannem et ait illis ego et fratres mei expugnavimus hostes Israhel ab adulescentia usque