comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homini. debes mͥ quia dedi tibi: et ali¬
ter dicumꝰ. debes mͥ quia ꝓmisisti mͥ.
Quando dicis. debes mͥ quia dedi tibi:
ate ꝓcessit beneficiũ. s mutuatũ. nõ
donatũ. Quando aũt dicis debes mͥ
quia ꝓmisistimͥ: tu nichil dedisti.
es tam̃ exigis. Bonitas eñĩ eius qui
ꝓmisit dabit: ne in maliciã fides cõ¬
uertatur. Qui aũt fallit: malus ẽ. Deo
aũt nunquid dicimus: redde michi
quia dedi tibi: Quid dedimꝰ dõ quan¬
do totũ quod sumꝰ et quod habemus
boni. ab illo habemus: Nichil gͦ eide¬
dimus. Non ẽ. quẽ admodũ ista uoce
exigamus debitorẽ dm̃: maxime di¬
cente nobis apło. Quis eĩ cognouit
sensũ dñi: aut quis consiliarius eius
fuit: Aut quis prior dedit illĩ. et re¬
tribuetur ei: Illo gͦ mͦ possumꝰ exige¬
re dm̃ nr̃m: ut dicamiis. Redde qd̃
ꝓmisisti: quia fȩcimꝰ quod uissisti. Et
quia colui dm̃. Quomͦ coluisses: si
uocatus ñ fiusses: Si ꝓpt̃ea te uoca¬

Expanded text:
homini, Debes mihi quia dedi tibi: et alihomini, Debes mihi quia dedi tibi: et aliter dicimus, Debes mihi, quia promisisti mihi. Quando dicis, Debes mihi, quia dedi tibi: a te processit beneficium, sed mutuatum, non donatum. Quando autem dicis, Debes mihi, quia promisisti mihi: tu nihil dedisti, et tamen exigis. Bonitas enim ejus qui promisit, dabit, ne in malitiam fides convertatur. Qui enim fallit, malus est, Deo autem numquid dicimus, Redde mihi, quia dedi tibi? Quid dedimus Deo, quando totum quod sumus, et quod habemus boni, ab illo habemus? Nihil ergo ei dedimus. Non est quemadmodum ista voce exigamus debitorem Deum, maxime dicente nobis Apostolo, Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Illo ergo modo possumus exigere Dominum nostrum, ut dicamus: Redde quod promisisti, quia fecimus quod jussisti: et quia colui Deum. Quomodo coluisses, si vocatus non fuisses? Si propterea te voca
Abbreviated transcription (Latin):
Si ds̃ ꝓnobis. quis contra nos: Prede¬
stinatis adõ. uocatis. iustificatis. glis¬
catis. qui uult aduersari: paret se si
potest bellare aduersus dm̃. Ubicia
audimus. si ds ꝓnobis. quis contra nos
nisi qui dm̃ uincit. ñ ledit nos. Et quis
ẽ. qui uincit om̃ipotentẽ: Quicumq
reluctari uoluerit: sibi nocet. Hoc ẽ.
quod et paulo ad huc saulo. de cȩlo
xp̃c clamauit. Non tibi expedit. con¬
tra stimulũ calcitrare. Seuat semas
quantũ potest: qui calces aduersus
stimulũ mittit. nonne inseipsũ seui
mendauit apłs insignes. que ꝑtineie
ad eos ꝓ quibus ẽ ds. id ẽ. p̃destina¬
tione. uocatione. iustificatione. glifi
catione: in his gͦ. iiii. rebus conside¬
rare debemus quid iam habeamꝰ. et
quid adhuc expectemus. In hisent
que iam habemus. laudamus dinle¬
gitorem: in his que nondũ habemus te¬
nemus debitorẽ. Debitor eñi factus ẽ.
non aliquid anobis accipiendo: s qͦd
ei placuit ꝓmittendo. Alit̃ eñi diciniᷤ

Expanded text:
s pro nobis, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit Omnipotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi expedit contra stimulum calcitrare . Saeviat, saeviat quantum potest; qui calces adversus stimulum mittit, nonne in se ipsum saemendavit Apostolus insignes, quae pertinent ad eos pro quibus est Deus, id est, praedestinatione, vocatione, justificatione; in his ergo quatuor rebus considerare debemus quid jam habeamus, et quid adhuc exspectemus. In his enim quae jam habemus, laudemus Deum largitorem: in his quae nondum habemus, teneamus debitorem. Debitor enim factus est, non aliquid a nobis accipiendo, sed quod ei placuit promittendo. Aliter enim dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
Ełm beatũ audiuimus exhortan¬
tem et confirmantẽ nos: cũ di¬
ceret nobis. Si ds̃ ꝓnobis: quis contra
nos:  quib aũt sit ds̃: suꝑus osten¬
dit ubi ait. Quos aũt p̃destinauit. A¬
loset uocauit. Quos aũt uocauit: illos
et iustificauit. Quos aũt iustificauit:
illos et glificauit. Quid gͦ dicemꝰ ad
hec: Si ds̃ ꝓnobis. quis contra nos: Ts
ꝓnobis ut p̃destinaret nos: ds̃ ꝓnobis
ut uocaret nos: ds̃ ꝓ nobis ut uistifica¬
ret nos: ds̃ ꝓnobis ut głificaret nos
Si ds̃ ꝓnobis: quis contra nos: Predeti¬
nauit antequã eẽmus: uocauit eum
auersi ẽẽmus: iustificauit cũ peccato¬

Expanded text:
m beatum audivimus exhortantem et confirmantem nos, cum diceret nobis: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Pro quibus autem sit Deus, superius ostendit, ubi ait: quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus pro nobis, ut praedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinavit, antequam essemus; vocavit, cum aversi essemus; justifica
Abbreviated transcription (Latin):
uendere. Beniq cũ ei dixerit quod ꝓ
mimia afflictione sua compellat᷑ dis¬
trahere: statim ille respondet. Et si nõ
habeo pecuniã ꝓpriã. undecumq stu¬
debo mutuare: ut tibi amico meo sub¬
ueniam. Et si ita necesse ẽ. etiã argen¬
teolũ meũ distraho. ne tu iniuriã pa¬
tiaris. Quando beneficiũ petebat. ꝓ¬
fessus espenitꝰ non habere. At ubi
dixit quod possessionẽ suã uenderet:
quasi amico subuenire se dixĩt. Et
cũ eũ adhanc necessitatẽ adduxerit:
dicit illi ut uenditionẽ facere debeat:
et scasella ꝓqua pruis uerbi gr̃a for¬
te centũ solidos offerebat: ut eũ op¬
primi uiderit. nec medietatẽ precii
dare adquiescit. Istis eni talib sicut
supra iam dictum ẽ: euangłista ꝓcla¬
mat. Ue pregnantib et nutrientib.
Istis eñĩ ue erit indie udicii: et ab
auditu malo non poterunt liberari:
s audituri st̃. discedite ame maledi¬
cti in ignẽ et̾num. qui paratus ẽ di¬
abolo et angłs eius: quia esuriui et

Expanded text:
endere. Denique cum ei dixerit, quod pro nimia afflictione sua compellatur distrahere, statim ille respondet: Etsi non habeo pecuniam propriam, undecumque studeo mutuare, ut tibi amico meo subveniam; et si ita necesse est, etiam argentum meum distraho, ne tu injuriam patiaris. Quando beneficium petebat, professus est penitus non habere: at ubi dixit quod possessionem suam venderet, quasi amico se subvenire dixit: et cum eum ad hanc necessitatem adduxerit, dicit illi ut venditionem facere debeat; et pro casella, pro qua prius, verbi gratia, forte centum solidos offerebat, ut eum opprimi viderit, nec medietatem pretii dare acquiescit. Istis enim talibus, sicut jam supra dictum est, Evangelista proclamat. Vae praegnantibus et nutrientibus: istis enirari; sed audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus: quia esurivi, et
Abbreviated transcription (Latin):
de tuo erat. Ostendisti michi unde pete¬
rem: cui tribuerem quod acceꝑim: cui
gr̃as agere deberẽ: ad quẽ currerem sici¬
ens unde implerer: et quo impletus eẽm.
ad quẽ custodirem. F ortitudinẽ meã ad
te custodiã. Quo te largitore impleaur:
te seruatore non ꝑdam: fortitudinem
meã ad te custodiã. Hoc ut ostenderes
michi: auertisti faciẽ tuã. et factus sum
conturbatus. Conturbatus: quia sicca¬
tus. Siccatus: quia exaltatus. Dic er¬
go siccus et aridus. ut rursus implea¬
ris. Anima mea uelut tra sine aqua
tibi. Dic. Anima mea uelut t̾ra sine
aqua tibi. Tu eñi dixeras. ñ dñs dixe¬
rat. Non mouebor inetnũ. Tu dixe¬
ras p̃sumens de te.s non de tuo: et
quasi putabas de tuo. Quid gͦ dñs¬

Expanded text:
de tuo erat. Ostendisti mihi unde petede tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatore non perdam. Fortitudinem meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea velut terra sine aqua tibi. Tu enim dixeras, non Dominus dixerat, Non movebor in aeternum. Tu dixeras praesumens de te; sed non de tuo, et quasi putabas de tuo. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cum timore et tremore: id ẽ. cũ humi¬
litate. Noli altum saꝑe:s time. Time.
ut implearif . Noli altum saꝑe. ne sicce
Opuserat ut discerẽ: Opus erat. ut ꝑdo
ctrinam legis scirẽ quid agerem: ha¬
beo liberum uoluntatis arbitriũ. Quis
me abista uia separabit: Si legas dili¬
genter. inuenies quandam de sua qua¬
dam abundantia. quã tam̃ acceꝑat. ex
doceret humilitatem. quod dederat
abstulisseꝰ ulũ uͦ subito in opẽ mansis¬
se. et miscdiam dĩ recordatione con¬
tessum eẽ. atq dixisse. Ego dixi in
abundantia inea: non mouebor inet̃¬
num. Ego dixi in mea abundantia.
S siego dixi: homo dixi. Om̃is homo
mendax. Ego dixi. Ego gͦ dixi in a¬
bundantia mea. Tanta erat abun¬
dantia. ut hoc dicere auderem: non
mouebor mȩt̃num. Quid deinde:
Dñe inuoluntate tua: prestitisti decori
meo uirtutem. duertisti aũt faciẽ tuã:
et factussum conturbatus. Ostendisti
inquit michi: quia illud quo abundabã

Expanded text:
cum timore et tremore, id est, cum humicum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne sicceropus erat ut discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. aũt. quod p̃dicato. xp̃o crucifrxo
audiunt duoUnus contempnit. alt̃
ascendit. Qui contempnit imputet
sibi: qui ascendit ñ arroget sibi. Audi¬
uit eñi aueraci magistro. Nemo ue¬
uit adme: nisi datum fuerit ei apa¬
tre meo. Gaudeat qui datumẽ. Gr̃is
agat danti. corde humili ñ arrogant.
ne quod humilis meruit. suꝑbus amit¬
tat. Nam etiã qui iam in ipsa uia uis¬
ta ambulant. si sibi eam tribuerint.
et uirib suis: ꝑeunt de illa. Idõ hu¬
militatem docens nos sc̃a scriptura.
ꝑ apłm dicit. Cũ cimore et tremors
uiam  ipsoꝵ salutẽ oꝑamini. Et ne si¬
bi inde aliquid darent. quia dixit oꝑa¬
mini. continuo subuiexit. Ds̃ eñĩ ẽ.
qui oꝑatur inuobis. et uelle. et oꝑari. ꝓ
bona uoluntate. Ds̃ ẽ qui oꝑatur in
uobisidõ cum timore et tremore. ual¬
lem facite. imbrem suscipite. Depres¬
saimplentur: alta siccantur. Grã plu¬
uia ẽ. Quid gͦ miraris. si ds̃ suꝑbis re¬
sistit̾. humilib aũt dat gr̃am: Ideo

Expanded text:
est autem quod praedicato Christo crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nis ascendentem ubi erat prus quid
sibi uult. hoc scandalizat: Putatis qͥa
de hoc corpore quod uidetis. partes fa¬
cturus sim. et menbra mea conscissu¬
rus. et uobis daturus: Quid̾.si gͣ uide¬
ritis filiũ hominis ascendentẽ ubi erat
prus: certe qui uiteger ascendere potuit:
consumi ñ potuit. Ergo et de corpore ac¬
de sanguine suo dedit nobis salubrẽ re¬
fectionẽ: et tam magnã breuit̃ soluit de
sua integritate questionẽ. Manducent
gͦ qui manducant. et bibant qui bibunt:
esuriant et sitiant. Uitam manducent:
uitã bibant. Illud manducare. refici ẽ.
S sic reficereᷤꝰᷤ ut ñ deficiat unde refice¬
ris. Illud bibere. quid ẽ. nisi uiuere:
Manduca uitã: bibe uitã. Habebis uitã:
et integra ẽ uita. Tunc aũt hoc erit.
id ẽ uita unicuiq erit corpus et san¬
guis xp̃i si quod insacram̃to uisibilit̃
sumit᷑. in ipsa ueritate spiritalit̾ man¬
ducatur.: spalit̃ bibitur. Audiuimꝰ eñi¬

Expanded text:
nis ascendentem ubi erat prius? Quid nis ascendentem ubi erat prius? Quid sibi vult, Hoc vos scandalizat? Putatis quia de hoc corpore meo quod videtis, partes facturus sum, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid, si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritualiter manducetur, spiritualiter bibatur. Audivimus en
Abbreviated transcription (Latin):
uotUIM Us ueracem magi¬
strum. diuinũ redemptorem.
humanum saluatorẽ. cominen¬
dantem nob̾ p̃ciũ nr̃m. san¬
gunem suũ. Locutus est¬
eñi nobis de corpore et
sanguine suo. quorũ.
corpus dixit escam̾ sanguinem potũ.
Sacram̃tũ fideliũ. agnoscunt fideles.
diunt: Cũ gͦ comiñdans talem escam
et talem potum diceret. nisi manduca¬
ueritis carnẽ meã. et biberitis sangui¬
nem meũ. ñ habebitis uitã inuobis.
& hoc diceret de uita. quis alus. quã
ipsa uita᷑. Erit aũt illi homini mors¬
ñ uita. qui m̃dacẽ putauerit uitam:
Scandalizati st̃ discipłi eus. Non qui¬
dem om̃s s plurimi: dicentes apud se
ipsos. Durus ẽ hic sermo. Quis cũ po¬
test audire: Cũ aũt hoc dñs apud se¬
met ipsũ cognouisset. et murmura co¬
gitationis audisset: eogitantib nec so
nantibus uoce. respondit: ut se auditos
ẽẽ cognoscerent: et talia cogitare desi¬
nerent. Quid gͦ respondit: Hoc uosscan¬
dalizat: Si ergo uideritis filiũ homi¬

Expanded text:
udivimus veracem magistrum, divinum Redemptorem, humanum Salvatorem, commendantem nobis pretium nostrum, sanguinem suum. Locutus est nobis de corpore et sanguine suo: corpus escam dixit, et sanguinem potum. Sacramentum fidelium, agnoscunt fideles.deles. Cum ergo commendans talem escam et talem potum, diceret: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis: et hoc diceret de Vita, quis alius quam ipsa Vita? erit autnon vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogitantibus, nec voce sonantibus respondit, ut se auditos esse cognoscerent, et talia cogitare desinerent. Quid ergo respondit? Hoc vos scandalizat? Si ergo videritis Filium homi
Abbreviated transcription (Latin):
post integritatem remissionis. accepisti
remediũ orationis: ad huc utiq dicis.
donec sanentur languores tut. Dimit¬
te nobis debita nr̃a. Dic gͦ animȩ tue
humilis uallis. ñ erectus collisꝰ: dic ani¬
mȩ tue. benedic anima mea dnĩm: et
noli obliusci om̃s retributiones eius.
Quas retributiones: Dic. enumera:
gras age. Quas retributiones: Qui
ꝯpiciatus fit om̃ibus iniquitatib tius.
Hoc factũ ẽ in baptismo. Quid fit mͦ:
Qui sanat om̃s languores tuos. Hoc
sit modo. Agnoscosed quãdui hic sũ.
corpus quod corrumpitur aggrauat
animã. Dic gͦ. Et quid sequitur. Qui
redimit de corruptione uitam tuam.
Post redemptionẽ de corruptione. qͥd
restat: iun Quando corruptibile
hocinduerit incorruptionẽ.
et mortale hoc induerit in mortalita

Expanded text:
post integritatem remissionis accepisti post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione vitam tuam. Post redemptionem de corruptione quid restat? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortal
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. S sufficit inquit mͥ qͦd inbaptis¬
mo accepi remissionẽ om̃ium peccator
Nunquid quia deleta ẽ iniquitas.
nita ẽ infirmitas: Accepi inquit re¬
missionẽ om̃iũ peccatorũ. Pror sus ue¬
rum ẽ. Beleta st̃ cuncta peccata. in
sacram̃to baptismatis. Cuncta ꝓrsns.
dicta. facta. cogitata: cuncta deletast.
consolatus: accipiens oleum et uiũ
uulnerib suis. Iam utiq errori enis
indultum fuit: Et tam̃ sanatur lan¬
guor instabulo. Stabulũ. si agnosci¬
tis. eccła ẽ. Stabulum modo quia ui¬
niendo transimus: domus erit. unde
nunquã migrabimus. cũ ad regnacȩ¬
lorũ sani ꝑuenerimꝰ. Interim insta¬
bulo libent̃ curemur. ñ adhuc langu¬
di de sanitate gloriemur. Ne nichi
aliud suꝑbiendo faciamus. nisi ut
nunquã curando sanemur. Bene¬
dic anima mea dñm. Dic animȩ tue.
dic. Adhuc in hac uita es: adbuc as¬
nem fragilẽ portas: d huc corpus quod
corrumpitur aggrauat animã. Adhuc

Expanded text:
ratur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptisratur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. consolatus, accipiens oleum et vinum vulneribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut nunquam curando sanemur. dic, anima mea, Dominum. Dic animae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ uos admittat aduiam ustam:
lam in illa ambulatis. Nolite suꝑbi¬
re. ne etiã de illa excidatis. Et ꝑeatis
inquit de uia iusta. Cũ exarserit in
breni ira eius Suꝑ uos ñ in longum.
Ubi suꝑbis ibi quod acceꝑas ꝑdis.
His territus homo. quasi diceret. quid
gͦ faciam: sequitur. Beati om̃s qui cõ¬
fidunt in eo. Non inse. s in eo Gr̃a
salui facti sumꝰ. Non ex nobis. s dĩ
hõc quod sepe dicit: iterũ hoc. et ĩtio
hoc: Et ꝓpe nunquã loquitur. ñisi
quando  dicit. Utinam ñ sine causa
dicã. St̃ enĩ homines ingrati gr̃ȩ. mul¬
tum tribuentes inopi sauciȩq natu¬
rȩ. Uerum ẽ. Magnas arbitri liberi
iures homo cum conderetur accepit. s
peccando amisit. Inmortẽ lapsus ẽ. in¬
firmus factus ẽ: Alatronib semuuius
iniua relictus ẽ inuimentũ suũ leua¬
uit eum transiens samaritanus. quod
intp̃tatur custos. Ad stabulũ adhucꝑ
ducitur. Quid extollitur: Ad huc cu¬

Expanded text:
aut non vos admittat ad viam justam? aut non vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam? sequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobis, sed Dei quod hoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc cu
Abbreviated transcription (Latin):
ultate ei cũ tremore. Sic Et apłs. Cũ
timore et tremore: ur̃am ipsorũ sa¬
lutem oꝑamini. Ds̃ ẽ enĩ: qui oꝑatur
in uobis. Ergo exultate cum tremore:
nequando irascatur dñs. Uideo quia
clamando p̃uenitis. Quid enĩ dictu¬
russim Scitis: quia clamando pre¬
uenistis. Et hoc unde habetis. nisi qͥa
docuit. ad quẽ credendo uenistis: Hoc
gͦ dicit. Audite quod nostis. Non doceo:
s cominemoro p̃dicando. lmmo nec do¬
ceo quia nostis. nec cominemoro quia
meministis.S simul dicamꝰ. quod nobis¬
cum tenetis Hoc dñs dicit. App̃bendite
disciplinã: exultate. s cum tremore:
ut semꝑ humiles teneatis qd̃ accepi¬
stis: nequando irascatur dñf. Utiq su¬
ꝑbis. sibi quod habent tribuentibꝰ. ñ
illi aquo habent gr̃as agentis: nequan¬
do irascatur dñs: et ꝑeatis de uia uis¬
ta. Nunquid dixit. nequando irasca¬
tur dñs: et ñ  ueniatis ad uiam ius¬
tam: Nunquid. nequando irascatur
dñs. et ñ uos ꝑducat aduiam iustam:

Expanded text:
re. Sic et Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod habent tribuentibus, non illi a quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascatur Dominus, et non veniatis ad viam justam? Numquid, Ne quando irascatur Dominus, et non vos perducat ad viam justam,
Abbreviated transcription (Latin):
quęris: et nusquã ẽ. Aculeus eñi mor¬
tis ẽ peccatũ. Apłi. ñ mea uerba sunt̃.
C̃e diceturz ubi ẽ mors aculeus tuus:
Nusquã erit peccatũ. nec quod te capiat.
nec quod te inpugnet: nec quod conscien

Expanded text:
nusquam est. Aculeus enim mortis est peccatum . Apostoli, non mea verba sunt. Tunc dicetur: Ubi est, mors, aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscien
Abbreviated transcription (Latin):
caro aũt non prodest quicquã. Uerba
quȩ locutus sum uob̃: sp̃c et uita sunt.
S st̃ inquit quidã. qui ñ credunt. lpsi
dicebant. Durus ẽ hic sermo. Quis eum
potest audire: Durus ẽ. s duris: Hoc ẽ
incredibilis. s incredulis. S ut do¬
ceret nos. etiã ipsũ credere. doni ẽe non
meriti. sicut inquit dixi uobif. Nemo
uenit adme: nisi cui datũ fuerit apa¬
tre meo. Ubi aũt hoc dñs dixerit. si suꝑ¬
iora euangłii recolamus. inueniemus
eum dixisse. Nemo uenit. nisi pat̃ qui
misit me attraxerit eũ. Non dixit du¬
xerit. s traxerit. Ista uiolentia cordi
fit: ñ carni. Quid gͦ miraris: Crede et
uenis: Ama. et traberis. Ne arbitreris
istã asꝑam molestamq uiolentiã. dul¬
cis ẽ. suauis ẽ. Ipsa suauitas te trahit.
Nonne ouis trahitur: cui esurienti herla
monstrat᷑: Et puto quia ñ corpore un¬
pellitur: s desiderio colligĩtur. Sic et
tu ueni ad xp̃m. Noli longa itinera
meditari. Ubi credis: ibi uenis. Ad ili

Expanded text:
idquam. Verba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Sed sunt, inquit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: hoc est, incredibilis, sed incredulis. CAPUT ceret nos etiam ipsum credere doni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illu
Abbreviated transcription (Latin):
liauit se factus obediens usq ad mor¬
tem: mortẽ aũt crucis. Hec ẽ miscdia
quia uenit apatre. Que igitur iusti¬
cia ẽ. qua uadit ad patrem: Sequitur. et
dicit. Propt̃ quod et ds̃ illũ ex altauit:
et donauit illi nom̃ quod ẽ suꝑ om̃e
nom̃. ut innomine iħu om̃e genuflec

Expanded text:
liavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Haec est misericordia, qua venit a Patre. Quae igitur justitia est, qua vadit ad Patrem? Sequitur et dicit: Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
nis comiñdari nobis dnm̃ nr̃m in
trinitate. Cũ eñi ueniret iħc. et bap¬
tiratus ẽẽt aioħe. dñs a seruo. quod
Fe cit ad humilita tis ex¬
plum: in ipsa quip. pehu¬
mal itate ostẽ dit impleri usti¬
ciam. quando dicente sibi
ioħe. ego ate debeo baptirari. et tuue¬
nis adme. Respondit Sine mͦUt¬

Expanded text:
ari nobis Deum nostrum in Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod fecit ad humilitatis explum; in ipsa quippe humilitate ostendit impleri justitiam, quando dicente sibi Joanne, Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me; respondit, Sine m
Abbreviated transcription (Latin):
Uuangłica lectio ꝓposuit no¬
bis unde loquamur ad ca
expectauit cor meũ tanquã uissio¬
nem ꝓferendi sermonis: ut hinc eũ in¬
telligerem loqui me uelle. quod reci¬
tari ipse uoluisset. Audiat gͦ studiu
et deuotio ur̃a: et aduuet apud ipsu

Expanded text:
angelica lectio proposuit nobis unde loquamur ad Chaexspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermonis, ut hinc eum intelligerem loqui me velle, quod recitari ipse voluisset. Audiat ergo studium et devotio vestra, et adjuvet apud ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ sp̃s sc̃s. in specie columbȩ. De¬
inde uox suꝑ consecuta ẽ. Hic ẽ filius
m̃s dilectus. in quo micbi bene con¬
sensi. Habemus gͦ dist intam quodam
mͦ trinitatẽ. Inuoce patrẽ. in homine.
filiũ: incolumba sp̃m sc̃m. Hoc quidẽ
commemorare opus erat: nã uidere
facillimũ ẽ. Euident̃ enĩ. nec ullo du¬
bitationis scrupulo. comiñdatur hic
dubitet. aut quis dicat. quid ẽ colũ
filius m̃s. Habemus distinctam tri
deo dicere. quãuis timide id dicam:
de celo descendit ad trã: dealio loco mn aliũ
locũ uox ipsa pat̾s nec de t̾ra Necde aq̃so
ñinit s deceloꝵ łriahȩc qͣsi separant᷑ locis:
separant᷑ officiis. separant oꝑibꝰ. Dicat m̃¬
aliqͥs. Ostende inseparabilẽ trinitatem.
Mem̃to catholicũ te loqui: catholicis
loqui. Fides eñi nr̃a. id ẽ. fidesuera. fi¬
des recta. fides catholica. ñ opinione

Expanded text:
in specie columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium, in columba Spiritum sanctum. Hoc quidem commemorare opus erat; nam videre facillimum est. Evidenter enim, nec ullo dubitationis scrupulo commendatur haec dubitet; aut quis dicat, Quid est columFilius meus . Habemus ergo distinctam Trindeo dicere quamvis timide id dicam, ram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat maliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad patrẽ: quid nobis ꝓdẽ: Utqͥd
a spũ scõ de hac iusticia mundus ar¬
giuitur: Et tam̃ nisi solus iret ad pa¬
trẽ: ñ alio loco diceret. nemo ascen¬
dit incelũ. nisi qui descendit decelo.
filus hominis qui ẽ incelo. S etiam
paulus apłs dicit. Nr̃a aũt conuersa¬

Expanded text:
dit ad Patrem, quid nobis prodest? Utquid ab Spiritu sancto de hac justitia mundus arguitur? Et tamen nisi solus iret ad Patrem, non alio loco diceret: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Sed etiam Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
et nos ad id ꝑtinemus quod ẽ xp̃c:
nobis simul incorporatis et illi capiti
bis dicit. gͦ abrahe semen estis: scd̃m
ꝓmissionem heredes. Si eñi unũ est
semen abrahȩ. et illud unũ semen
abrahe non intelligitur nisi. xp̃e. hoc añt
semen abrahe etiã nos sumus. hoc gͦ to¬
tum id ẽ caput et corpus. unus ẽ xp̃c.
separatos putare: quã dñs ipse comme¬
morat dicens. De iusticia: quia ad pa¬
trem uado. Cũ xp̃o enĩ et nos resurrexi¬
mus: et nos cũ capite nr̃o. xp̃c sumus.
interim fide et spe. Complebitur aũt
spes nr̃a: multima resurrectione mor¬
tuorũ. Cum aũt complebit᷑ spes nr̃a:
tc̃ complebitur etiã iustificatio nr̃a.
Quã completurus dñs. quid sꝑare de¬
beamus ostendit incarne sua. hoc ẽ
incapite nr̃o in quo resurrexit. et as¬
cendit ad patrẽ: quia scriptuĩ ẽ sic. lra¬
ditus ẽ ꝓpt̃ delicta nr̃a: et resurrexit¬

Expanded text:
et nos ad id pertinemus, quod est Christus nobis simul incorporatis et illi capiti bis dicit: Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes. Si enim unum est semen Abrahae, et illud unum semen Abrahae non intelligitur nisi Christus; hoc autem semen Abrahae etiam nos sumus: hoc ergo totum, id est, caput et corpus, unus est Chrisseparatos putare, quam Dominus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua hoc est, in capite nostro, in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus e
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã caput cũ corpore suo: Quȩ aũt
corpus eius. nisi eccłaꝰ Sicut dicit idẽ
doctor. Uos aut estis corpus xp̃i. et
menbra ex parte: Cũ gͦ nos exͤcideri¬
mus. et ꝓpt̃ nos ipse descenderit: qͥd
ẽ. nemo ascendit. nisi qui descendit.
nisi quia nemo ascendit nisi unus cũ
eo factus. et tanquã menbrũ compa¬
ctus in eius corpore qui descendit:
Sic et discipłis dicit: quia sine me ni¬
chil potestis facere. Alit̃ ẽ eñi unũcũ
patre: et alit̾ unũ nobiscũ. Unũ cum
patre ẽ: quia una substantia ẽ patris
et filii. Unũ cũ patre ẽ: quia cũ infor¬
ma dĩ eẽt. non rapinam arbitratus ẽ.
eẽ equalis dõ. Unũ aũt nobiscũ factꝰ

Expanded text:
suo? Quae autem corpus ejus, nisi Ecclesia? Sicut dicit idem doctor: Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me nihil potestis facere . Aliter est enim unum cum Patre, et aliter unum nobiscum. Unum cum Patre est, quia una substantia est Patris et Filii: unum cum Patre est, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. tanquã sunul fidelit̃ inqui¬
ramus. ut salubrit inuenire merea¬
mur. Cur gͦ hanc appellat iusticiam
quia uadit ad patrẽ: et ñ etiã quia
et inobis discamus implere ñ posse
iusticiã. si pigri fuerimꝰ p̃rogare mi¬
aliorũ: Quod cũ monuisset apłs:
continuo de ipso dño conuinxit
exemplũ. Nicbil inqͥt ꝑ contentionẽ.
neq ꝑ inanẽ głam: s in humilitate
ñtis alter alt̾utrũ existimantes su¬
ꝑiorem sibi: non quȩ sua st̃ unusquisq
itente querentes: s que aliorũ. Demn¬
de statim addidit. Singuli quique
boc sentite inuob̾: quod et in xp̃o iħu.
Qui cũ informa dĩ ẽẽt: ñ rapinã arbi¬
tratus ẽ eẽ se equalem dõ: s semet ip

Expanded text:
dum sit, tanquam simul fideliter inquidum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad Patrem, et non etiam quia et in nobis discamus impleri non posse justitiam, si pigri fuerimus praerogare mialiorum? Quod cum monuisset Apostolus, continuo de ipso Domino conjunxit exemplum: Nihil, inquit, per contentionem, neque per inanem gloriam; sed in humilitate mentis alter alterum existimantes suiorem sibi; non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde statim addidit: Singuli quique hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
n in xp̃m credit. Qui gͦ in xp̃m credit.
Et quodã mͦ unitur in eũ: et menbrũ
incorpore eiuis efficitur. Quod fieriñ
potest: nisi et spes accedat et caritas
cia. quia uado ad patrẽ: Et primo
querendũ si de peccato mundus argui¬
tur: cur et de iusticia᷑. Quis eñi de uis¬
ticia recte argui possit: Ande pecca¬
to quidẽ suo. de iusticia uͦ xp̃i mundꝰ
arguitur: Non uideo quia aliud pos¬
sit intelligi. qm̃ quidẽ de peccato inqͥt.¬
quia ñ credidert̃ inme. De iusticia.
quia ad patrẽ uado. Illi ñ credidert̃: ip¬
se ad patrẽ uadit. Illorũ gͦ peccatũ: ip¬
suis aũt iusticia. S cur in eo solo nomi
naret iusticia: quia uadit ad patrẽ:
Num ñ iusticia ẽ. etiã quod huc uenit
apatre: An illa potius miscłia ẽ. qͦd
apatre ad nos uenit: iusticia uͦ. quod
bitror: ut intanta ꝓfunditate scriptu¬
rarũ. inquib forte uerbis absconditũ
aliquid latet. quod oportune aꝑien¬

Expanded text:
non in Christum credit. Qui ergo in Christum credit, non in Christum credit. Qui ergo in Christum credit, et quodam modo unitur in eum, et membrum in corpore ejus efficitur. Quod fieri non potest, nisi et spes accedat et charitas. tia, quia ad Patrem vado? Et primo quaerendum est, si de peccato mundus arguitur, cur et de justitia. Quid enim de justitia recte argui possit? An de peccato quidem suo, de justitia vero Christi mundus arguitur? Non video quid aliud possit intelligi: qquia non crediderunt in me; de justitia vero, quia ad Patrem vado. Illi non crediderunt, ipse ad Patrem vadit. Illorum ergo peccatum, ipsius autem justitia. Sed cur in eo solo voluit nominare justitiam, quia vadit ad Patrem? Num non justitia est etiam quod huc venit a Patre? An illa potius misericordia est quod a Patre ad nos venit, justitia vero quod bitror, ut in tanta profunditate Scripturarum, in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune aperien
Abbreviated transcription (Latin):
se sp̃s sc̃s ẽ. Et idõ gr̃a dicitur. Cũ eñ
om̃s peccassent et egerent gła dĩ. qua
ꝑunũ hominẽ peccatũ intrauit inmũ¬
dũ. et ꝑ peccatũ mnors. in quo om̃s pecca¬
uerunt. Ideo gr̃a: quia gratis datur.
Ideo gratis datur: quia ñ quasi merces
redditur post discussionẽ meritorũ:
s donũ datur post ueniã delictorũ. De¬
peccato igitur argiuintur infideles:
id ẽ. dilectores mundi. Nam ipsi sign¬
ficantur mundi nomine. Cũ eñi dici¬
tur arguet mundũ de peccato: ñ alio
quã quod ñ crediderunt in xp̃o. Hoc
deniq peccatũ si ñ sit. nulla peccata
remanebunt: quia iusto ex fide uiuẽ¬
te.cuncta soluunt᷑. S multũ interest.
utrũ quisq credat ipsũ ẽẽ. xp̃m: et
utrui credat in xp̃m. Nam ipsũ eẽ
xp̃m. et demones credidert̃: nec tan
in xp̃m demones credidert̃. Ille eni
credit in xp̃m: qui et sꝑat in xp̃met
diligit. xp̃m. Nam si fidẽ habet sine
spe et sine dilectione: xp̃m ẽẽ credit.

Expanded text:
s sanctus est; et ideo gratia dicitur. Cum enim omnes peccassent, et egerent gloria Dei ; quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt : ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post veniam delictorum. peccato igitur arguuntur infideles, id est, dilectores mundi: nam ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, Arguet mundum de peccato; non alio quam quod non crediderunt in Christum. Hoc denique peccatum si non sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat ipsum Christum, et utrum credat in Christum. Nam ipsum esse Christum et daemones crediderunt, nec tamen in Christum daemones crediderunt. Ille enim credit in Christum, qui et sperat in Christum et diligit Christum. Nam si fidem habet sine spe ac sine dilectione, Christum esse credit,
Abbreviated transcription (Latin):
terea. hoc unũ p̃cȩteris imputat ds̃:
ꝑ qͦd fit ut cȩtera ñ soluantur. dũ nõ
credit in humilẽ dm̃ homo suꝑbus.
Sic eñi scriptũ ẽ. Ds suꝑbis resistit:
humilibis aũt dat gr̃am. Gr̃ã quippe

Expanded text:
terea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo superbus? Sic enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Gratia qui
Abbreviated transcription (Latin):
as. ibi tuos. Recolite dextrã et sinis¬
tram udicis ur̃i. Recolite ubi stabt̃
hedi. et ubi oues. et apparebit uob̃.
ubi dextera ubi sinistra: candida et
nigra: luminosa et tenebrosat. Pul¬
chra et deformis: acceptura regnã. et
inuentura suppliciũ sempitnum.

Expanded text:
as, ibi tuos. Recolite dexteram et sinisas, ibi tuos. Recolite dexteram et sinistram judicis nostri: recolite ubi stabunt haedi, et ubi oves : et apparebit vobis ubi dextera, ubi sinistra, candida et nigra, luminosa et tenebrosa, pulchra et deformis, acceptura regnum et inventura supplicium sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
deponit. ut possideat domũ: quia in¬
uenit ibi titulũ suũ. Quid opus ẽ ut
mutet nom̃ siĩ: Nunquid attendt̃
qͦd ait dñs petro. pasce agnos meos:
pasce oues meas: Nunquid dixit ei.
pasce agnos tuos aut pasce oues tuas:
Exclusis aũt quid dicit. in canticis
canticorũ adeccłam loquens Spon¬
sus ad sponsa: ait. Nisi cognoueris te¬
met ipsam pulchra int̃ mulieres.
exicũ. Tanquã dicens. Non ego te
eicio: exi tu: nisi tu cognoueris temet
ipsam̃ pulchra int̾ mulieres: uisi cog¬
noueris te inspeculo scripture diuine:
nisi attenderis omulier pulchra spe¬
culũ quod te falso nitore ñ fallit: ni¬
si tu cognoueris quia de te dictumẽ.
suꝑ omnẽ t̾ram gła tua. quia de te
dictum ẽ. dabo tibi gentes heredita¬
tem tuã: et possessionẽ tuã tminos
t̾re. Et alia innumerabilia testimo
Ergo exi tu inuestigiis gregum. nõ
insocietate gregis: et pasce hedos tuos.
hedos tuos. Hic oues. ibi hedioᷤ. hic me¬

Expanded text:
deponit, et possidet domum: quia indeponit, et possidet domum: quia invenit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum? Numquid attendunt quod ait Dominus Petro, Pasce agnos meos, pasce oves meas? Numquid dixit ei, Pasce agnos tuos: aut, Pasce oves tuas? Exclusis autem, quid dixit in Canticis canticorum ad Ecclesiam? Loquens sponsus ad sponsam ait, Nisi cognoveris temetipsam, pulchra inter mulieres, exi tu. Tanquam dicens, Non ego te ejicio, exi tu, nisi temetipsam cognoveris, pulchra inter mulieres, nisi cognoveris te in speculo Scripturae divinae; nisi attenderis, o mulier pulchra, speculum quod te falso nitore non fallit: nisi cognoveris quia de te dictum est, Super omnem terram gloria tua ; quia de te dictum est, Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ; et alia innumerabilia testimonErgo, exi tu in vestigiis gregum, non in societate gregis: et pasce haedos tuos ,icitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic me
Abbreviated transcription (Latin):
plus dico. et uerũ dico Ipse pat̾ erit he¬
ti: modo regenerati. Sicut uos ante
ammonui. et modo dico. et sollicitu¬
dinem meã ꝓnuntio: quia timorẽ mui¬
chimaiorẽ ingessit presens euangłi¬
calectio. Obseruate uos: nolite imita¬
ri malos xp̃ianos. Nolite dicere. faciã
hoc: quia multi fideles hoc faciunt.
Hoc ñ ẽ defensionẽ p̃parare animȩ:
s comites ad gebennã inquirere.
Crescite inhac area dñica᷑ in hac in¬
uenictis bonos. qui et uobis placeant:
si et uos boni fueritis. Nunquid enĩ
peculiũ nr̃m estis: Heretici et scis¬
matici de furtis dñicis peculia sibi fe¬
cerunt: et greges ñ xp̃i s suos con¬
tra xp̃m pascere uoluert̃. Plane in ip¬
sis dep̃dationib sius titulũ illius po¬
suer̃t: ut prede ipsorũ quasi defende¬
rentur ꝑtitulũ potentis. Quid facit
xp̃c quando tales conuertunt᷑: qui
foris ab eccła titulũ eius baptismatis
acceꝑunt: Eicit p̃datorẽ: titulũ non

Expanded text:
plus dico, et verum dico: ipse Pater erit haeplus dico, et verum dico: ipse Pater erit haeti, modo regenerati, sicut vos ante admonui, et modo dico, et sollicitudinem meam pronuntio; quia timorem mihi majorem ingessit praesens evangelica lectio: observate vos, nolite imitari malos christianos. Nolite dicere: Faciam hoc, quia multi fideles hoc faciunt. Hoc non est defensionem parare animae, sed comites ad gehennam inquirere. Crescite in hac area dominica: in hac invenietis bonos, qui et vobis placeant, si et vos boni fueritis. Numquid enim peculium nostrum estis? Haeretici et schismatici de furtis dominicis peculia sibi fecerunt, et greges non Christi, sed suos contra Christum pascere voluerunt. Plane in ipsis depraedationibus suis titulum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum potentis. Quid facit Christus quando tales convertuntur, qui foris ab Ecclesia titulum ejus Baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eñi petrus poterat prestare dño:
maxime iam inmortale corpus geren¬
ti. et incelo ascensuro: Tanquam ei
diceret. Amas me: In hoc ostende:
tia audite oues uos eẽ. xp̃i: quia et
nos cũ timore audimus. pasce oues me¬
as.Si nos cũ timore pascimus. et time
mere:
ꝑtineat gͦ ad nos cu¬
ra: aduos obedientia. Adnos¬
uigilantia pastoris: ad uos humilitas
gregis. Quamquã et nos qui uob¬
uidemur loqui de suꝑiori loco. cũ timo
ꝑiculosa ratio de ista quasi sublimi se¬
de reddatur. Pinde henũi. catholica ger¬
mina. menbra xp̃i: hoc cogitate qua¬
le caput habeatis. ł ilii dĩ cogitate
qualẽ patrẽ inueneritis. Xp̃iani. co
ñ talis qualis int̾ra possideri afiliis
ñ potest. nisi cũ mortui fuerint paren¬
tes eorũ. Nullus eñĩ int̾ra possidet here¬
ditatem patris: nisi mortui. Nos iiuo
patre nr̃o possidebimꝰ quod donauit.
quia pat̾̃ nr̃ mori ñ poterit. Plus addo.

Expanded text:
Quid enim Petrus poterat praestare Domino, Quid enim Petrus poterat praestare Domino, maxime jam immortale corpus gerenti, et in coelum ascensuro? Tanquam ei diceret, Amas me? In hoc ostende qtia audite oves vos esse Christi: quia et nos cum timore audimus, Pasce oves meas. Si nos cum timore pascimus et timemumere? Pertineat ergo ad nos cura, ad vos obedientia; ad nosvigilantia pastoralis, ad vos humilitas gregis. Quanquam et nos qui vobvidemur loqui de superiore loco, cum timormus quam periculosa ratio de ista quasi sublimi sede reddatur. Proinde, charissimi, catholica germina, membra Christi, cogitate quale caput habeatis. Filii Dei, cogitate qualem Patrem inveneritis. Christiani, cog. Non talis qualis in terra possideri a filiis non potest, nisi cum mortui fuerint parentes eorum. Nullus enim in terra possidet haereditatem patris, nisi mortui. Nos vivo Patre nostro possidebimus quod donabit: quia Pater noster mori non poterit. Plus addo,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: ut nos simus custicia dĩ in ipio.
Si eñi ñ in ipso: nullomͦ iusticia. Si
aũt in ipso: totus nobiscũ uadit ad pa¬
trem. et hec implebitur innobis ꝑfe
ceps iniquorũ. qui corde ñ habitad
nisi in hoc mundo quẽ diligunt. et
idõ mundus uocantur. Sicut nr̃a con¬
uersatio incęlis ẽ. si resurrexerimis
inxp̃o. Ergo quẽ admodũ nobiscũ id ẽ
cum corpore suo unus ẽ xp̃c: sic cum
om̃ibus impiis quibus caput ẽ cũ quo¬
dam corpore suo unus ẽ diabolus. Qua¬
ꝓpt̾ sicut nos ñ separamur aiusticia de
qua dñs dixit. quia ad patrem uado:
sic impii ñ separant᷑ ab illo uidicio de
quo dixit. quia princeps huiꝰ mundi
sectione hodierna animaduertit
caritas ura dictum eẽ petro adño. ꝑ in¬
trogationem: diligis me. Cuirespon¬
debat ille. Scis dñe. quia amote. Hoc
scdo hoc t̃cio: et ad singula uerba res¬
pondentis. dicebat dñs. Pasce agnos
meos. Comm̃dabat petro. xp̃c agnos
suos pascendos: qui pascebat et petrũ.

Expanded text:
tum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso . Si enim non in ipso, nullo modo justitia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec implebitur in nobis perceps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo, quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in coelis est, si resurrexerimus cum Christo. Ergo quemadmodum nobiscum, id est, cum corpore suo unus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps hujus mundi ectione hodierna animadvertit Charitas vestra, dictum esse Petro a Domino per interrogationem: Diligis me? Cui respondebat ille: Scis, Domine, quia amo te. Hoc secundo, hoc tertio; et ad singula verba respondentis dicebat Dominus, Pasce agnos meos. Commendabat Petro Christus agnos suos pascendos, qui pascebat et Petrum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes: ñ scđm uirile semen. Non eñi
quesiuit int̾ra patrẽ: qui iam habe¬
bat desuꝑ patrẽ. Nam utraq eiusua¬
tiuitas: mirabilis fuit. Diuina sine
matre: humana sine patre. Quid gͦ
illi quasi legis doctores. ad nichode¬
mii: Scrutare. et uide: quia ꝓpħa
agalilea ñ surgit. S dñs ꝓpħarũ: in

Expanded text:
tes, non secundum virile semen. Non enim tes, non secundum virile semen. Non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit, divina sine matre, humana sine patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad Nicodemum? Scrutare et vide, quia propheta a Galilaea non surgit. Sed Domin