comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩ arbore. et ĩ terra mdificauit.
quia et ĩ altisciuitatib. & ĩ lociͤ
humilib popłin adfidẽ collegit.
Hec & ouis et pullis desuꝑ incu¬
bat karitate. fide. et predicatiõe
baptiratos. & ñ baptiratos fouens
& nutriens. Adhuc eñi quasi oua
sunt. qui ñdũ baptitati sc̃. Qui¬
cũq gͥ ꝑuiã ambulans ad patri¬
am. & ad dm̃ cendis. tene pullos
huius auis: disce abeis qd̃ ipsi ama¬
tre didicert̃. Nõ teneas ipsã auẽ.
ꝑmitte eam uolare. ut et aliis in
locis mdificet. & ĩ aliis ciuitati¬
bus predicet. Hoc em̃i apłi facie¬
bant. & ĩ ciuitatib quȩ fidẽ sus-¬
ceperant. ep̃ĩs ordinatis. ior ad
alias conuolabant.
Sedifficaueris domum

Expanded text:
terra aedificavit, quia in altis civitatibus, et in locis humilibus populum ad fidem collegit. Haec et avis, et pullis desuper incubat, charitate, fide et praedicatione baptizatos et non baptizatos fovens et nutriens adhuc enim quasi ova sunt, qui nondum baptizati sunt. Quicunque ergo per viam ambulans, ad patriam et ad Deum tendis, tene pullos hujus avis, disce ab eis quod ipsi a matre didicerunt. Non teneas ipsam avem, permitte eam volare ut aliis in locis nidificet, et aliis civitatibus praedicet. Hoc enim apostoli faciebant, et in civitatibus, quae fidem susceperant, episcopis ordinatis, mox ad alias convolabant. « Cum aedificaveris domum
Abbreviated transcription (Latin):
pedes habet. & corporea neces¬
sitate adterram descendens
suꝑ eos gradit᷑: si iterũ hiscru¬
ribus saliens & se adsuꝑiora
eleuans uolare ceperit:ñerit
abhominabile neq: inmun¬
dũ. Quotiens em̃ corpor ser¬
uimus. totiens suꝑ terrã qua¬
tuor pedib imus. Quatuor
eni nos ferunt elementa: qͥb
ñ ad uoluptatẽ. sed ad neces¬
sitatẽ obedire debemus. Sẽꝑ
igitur salientes. semꝑq fu¬
gientes. nec inuno loco mo¬
remur: nec cibo transitorio
tquicũq mordicma eoꝵ
cetigerit: polluetur. et
erit inmundus usq aduespũ.
& si necesse fuerit. ut portet
quispiam horũ mortuũ: laua¬
bit uestim̃ta sua. & inmundus
em̃ horũ morticina. nisi eorum
mentũ pȩnitentiȩ aboꝑibus
mortuis. Eorũ gͥ morticina tan¬
git. quicũq eorũ mortua oꝑa
imitat᷑  agit. Polluit᷑ gͦ. & erit
iminundus usq aduesꝑum.
Quid est eñi usq aduesꝑum:¬

Expanded text:
pedes habet, et corporali necespedes habet, et corporali necessitate ad terram descendens super eos graditur, si iterum his cruribus saliens, et se ad superiora elevans volare coeperit, non erit abominabile atque immundum. Quoties enim corpori servimus, toties super terram quatuor pedibus imus. Quatuor enim nos ferunt elementa, quibus non ad voluptatem, sed ad necessitatem obedire debemus. Semper igitur salientes, semperque fugientes, nec in uno loco moremur, nec cibo transitorio Et quicunque morticina eorum tetigerit, polluetur, et erit immundus usque ad vesperam. Et si necesse fuerit, ut portet quispiam horum mortuum, lavabit vestimenta sua, et immundus enim horum morticina, nisi eorum mentum poenitentiae ab operibus mortuis . » Eorum ergo morticina tangit quicunque eorum opera mortua imitatur et agit; polluitur et erit immundus usque ad vesperam. Quid est enim usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
salit suꝑ terrã. comedere debe¬
tis. Ut est brucus ingenere suo.
& athiacus atq ophiomacus.
ac locusta: singula iuxta genꝰ
suũ. Quiequid aut̃ ex uolucri¬
bus quatuor tantũ habet pe¬
des. execrabile erit uobis. Quid
enĩ ꝑ uolucres. nisi sapientes:
Quid uͦ ꝑ quatuoi pedes. nsi
quatuor elementa. ex quibus
seđm corpus homo conficitur.
tur. qui soli corpon obediunt.
qui ex quatuor ut diximus
constant elem̃tis. Tales eñĩ
epicuri fuerunt. inimo & st̃.
qui corpons uoluptatẽ. sũmũ
bonũ predicant. His aut si
duo crura retro longiora ad¬
dant᷑. quibus suꝑ terrã sali¬
ant. & ab inferiorbus ad su¬
peniora se erigant & exaltent:
iam ñ ulterius inter minun¬
da anmalia cõputabuntur.
Duo eñi crura: duo sunt tes¬
tamenta. cunctis utiq cruri¬
bus longiora: siquidẽ eorum
fide. atq doctrina. suꝑ ipsos
cȩlos & usq ad thronum dei
sp̃s hominis eleuat᷑. Quicqͥd
igitur ex uolucrib quatuor

Expanded text:
salit super terram comedere debesalit super terram comedere debetis, ut est bruchus in genere suo, et attacus, atque ophiomachus, ac locusta, singula juxta genus suum. Quidquid autem ex volucribus quatuor tantum habet pedes, exsecrabile erit vobis. » Quid enim per volucres nisi sapientes? Quid vero per quatuor pedes, nisi quatuor elementa, ex quibus secundum corpus homo conficitur, tur, qui soli corpori obediunt, quod ex quatuor, ut diximus, constat elementis. Tales enim Epicurei fuerunt, imo et sunt qui corporis voluptatem summum bonum praedicant. His autem si duo crura retro longiora addantur, quibus super terram saliant, et ab inferioribus ad superiora se erigant et exaltent, jam non ulterius inter immunda animalia computabuntur. 146 Duo enim crura, duo sunt Testamenta, cunctis utique cruribus longiora; siquidem eorum fide atque doctrina super ipsos coelos et usque ad thronum Dei spiritus hominis elevatur. Quidquid ergo ex volucribus quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
i. Hec eñi pene omĩa dep̃da &e. ra¬
pna uiuunt. aliisꝙ animalib im¬
potune insidiant᷑. Inqͥb fures. la¬
tones. sacͥlegi omnesq raptores
abeccłie corpore repelluntur.
Couinũ aut̃ genus ideo abicit᷑.
quia abinsita & naturali ngre¬
dine nũquã lauat᷑. Significat
aut peccatores inma litia ꝑseue¬
rantes. & penitere nescientes. S
quid ꝑstrutionẽ. qui alasqui¬
de habet. uolare uero non pot̃.
nũ tam̃ facere recusant: Quid
ũ ꝑ noctuã. quȩ lucẽ fugit. noc¬
tẽ diligit: nͥ eos qui regẽ tenebra
fugiunt: Om̃is enĩ qui male
&bubo. de preda. & rapina ui¬
int. Upupa uero turpissimũ
animal instercore nidificat. ꝑ
qua meretrices & adulteros in¬
delligimus. Quȩ aut̃ de noctua
fdicta. de uesꝑtilione quoq
intelligantur.
one de uolucrib quod
graditur suꝑ quatuor
pedes. abominabile erit uobis.
Quicquid aut̃ ambulat quidẽ
suꝑ quatuor pedes. sed habet
longiora retro crura. suꝑquȩ

Expanded text:
 Haec enim pene omnia de praeda et rapina vivunt, aliisque animalibus importune insidiantur, in quibus fures, latrones, sacrilegi omnesque raptores ab Ecclesiae corpore repelluntur. Corvinum autem genus ideo abjicitur, quia ab insita et naturali nigredine nunquam lavatur; significat autem peccatores in malitia perseverantes, et poenitere nescientes. Sed quid per struthionem, qui alas quidem habet, volare tamen non potest, nnum tamen facere recusant. Quid vero per noctuam, quae lucem fugit, noctem diligit, nisi eos qui regem tenebrarfugiunt? « Omnis enim qui male bubo, de praeda et rapina vivit. Upupa vero turpissimum animal in stercore nidificat, per quam meretrices et adulteros intelligimus. Quae autem de noctua dicta sunt, de vespertilione quoque intelligantur. « Omne de volucribus, quod graditur super quatuor pedes, abominabile erit vobis: quidquid autem ambulat quidem super quatuor pedes, et habet longiora retro crura super quae
Abbreviated transcription (Latin):
debetis de cunctis animantib
terre. Om̃e qd̾ habet diuisã un¬
nat quidẽ. & habet ungulam
sed non diuidit eam. sicut came¬
lus & cetera ñ comedetis illud.
et int̾ inmunda reputabitis.
Similit̾ eirogrillus. & lepus
ĩmundus ẽ. qm̃ et si ruminet.
ungulam tam̃ ñ diuidit. Sic
& sus qui ungulã diuidit: sed ñ¬
ruminat. Dicendũ gͥ nobͥs est
quid sit ungulã diuidere. quid
rummare: quid comedere.
Ungula enĩ ẽ. diumna scriptu¬
ra: qua pedes animȩ mumiinit᷑.
ad ambulandũ. Hec aũt un¬
gula in litterã & sp̃m. siue etiã
innouũ & uetus diuidit̃ testa

Expanded text:
ctis animantibus terrae. Omne, quod habet divisam unnat quidem, et habet ungulam, sed non dividit eam, sicut camelus et caetera, non comedetis illud, et inter immunda reputabitis: similiter choerogrillus et lepus immundus est, quoniam, etsi ruminet, ungulam tamen non dividit. Sic et sus, qui ungulam dividit et ruminat. » Dicendum ergo nobis est quid sit ungulam dividere, quid ruminare, quid comedere. Ungula enim est divina Scriptura, qua pedes animae muniuntur ad ambulandum: haec autem ungula in litteram et spiritum, sive etiam in Novum et
Abbreviated transcription (Latin):
cisternas. et aquarũ congis¬
nidrũ uasorũ aqua ceciderit.
ominundorũ hominũ depͣ¬
uatione. corrupta fuerint qui
ñ tantũ homines. quantum
qqui. & muli. inquib ñ est in¬
allectus dici debent. polluen¬
tur & ĩmunda erunt. Quid em̃i
phec uasa. quorũ aqua nr̃is ci¬
bis & potib. suꝑ fusa eos corrũ¬
pit & polluit. nisi hereticos. ui¬
ne euangłicȩ admisceat᷑. ĩmun¬
lam eã &e pollutã facit: Hoc
est eñĩ qd̾ dicit. Om̃ĩs cib quẽ
comedetis. & om̃e liquens bibi¬
tur. si fusa fuerit suꝑ eũ aqua.
deuniuerso uase immundo:
ĩmindũ erit. Pclibanos uͦ & ci
indelligi possunt: inquorii pec¬
De cibi spuales & comestibiles
int᷑. & asuis dignitatib abici¬
nit. sinse ĩmundũ aliqd et
pollutũ cade ꝑmiserint. Seqͥt᷑.

Expanded text:
cisternas et aquarum congrelutorum vasorum aqua ceciderit, et immundorum hominum depravatione haec corrupta fuerint, qui non tantum homines, quantum equi et muli, in quibus non est intellectus, dici debent, polluentur, et immunda erunt. Quid enim per haec vasa, quorum aqua nostris cibis et potibus superfusa eos corrumpit et polluit, nisi haereticos, Judnae evangelicae admisceatur, immundam et pollutam facit. Hoc est enim quod dicit: « Omnis cibus, quem comedetis, et omne liquens, quod bibitur, si fusa fuerit super eum aqua de universo vase immundo, immundum erit. » Per clibanos vero et intelligi possunt, in quorum pectore cibi spirituales decocti, untur, et a suis dignitatibus abjiciuntur, si in se immundum aliquid et pollutum cadere permiserint. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia frangit᷑. & saluatur.
uel uirga ferrea frangit᷑ & dãp¬
natur. Sequitur.
mnis cib quẽ comedeu.
si fusa fuerit suꝑ eũ aqua
qd̾ bibitur de uniuerso uase
immundũ erit. Et quicquid
de morticinis istiusmodi ceci¬
derit suꝑ illud: immundum¬
erit. siue clibani. siue citrope¬

Expanded text:
poenitentia frangitur et salvatur, poenitentia frangitur et salvatur, vel virga ferrea frangitur et damnatur. Sequitur: « Omnis cibus, quem comedetis, si fusa fuerit super eum aqua, quod bibitur de universo vase, immundum erit. Et quidquid de morticinis istius modi ceciderit suerit, sive clibani, 147 sive chytrope
Abbreviated transcription (Latin):
horũ quicquã intro ceciderit.
polluet᷑. & iccirco frãgendũẽ.
Non solũ homines qui ĩmun¬
dorũ animaliũ morticina tan¬
gunt. uerũ etiã uasa. uestim̃¬
ta. & similia. suꝑquȩ illa cadt̃.
polluunt᷑: qm̃ ñ solũ sponde¬
& ignorant̃ peccamus. Quidẽ
eñi morticiũ manu tangere.
nisi scient̃ & sponte peccare:
Quid ẽ uͦ suꝑ aliquẽ morticinũ
cadere nisi uel nescient̃. uelñ
sponte peccare: Et homines¬
quidẽ ut rationales morticina
tangunt: suꝑ uasa uͦ &
uestimenta quasi suꝑ irrati¬
onabilia eadunt. ꝑillos igit̃
doctos & sapientes: ꝑhȩc alĩ
indoctos & insipientes intelli¬
gere possumus. Ut eñi homo
auestimento. ita sapiens distat
abinsipiente. S quia stulticia
& ignorantia neminẽ excusat:
isti quoq lauent uestimenta
sua. & polluti erunt usq adue¬
perũ. Quid ẽ usq aduesperũ:
Idẽ usq adfinẽ. & consũmatio¬
nẽ peccati. Uas aũt fictile. uel

Expanded text:
horum quidquam intro ceciderit, horum quidquam intro ceciderit, polluetur, et idcirco frangendum est. » Non solum enim homines, qui immundorum animalium morticina tangunt, verum etiam vasa, vestimenta et similia super quae illa cadunt, polluuntur, quoniam non solum sponignoranter peccamus. Quid est enim morticinum manu tangere, nisi scienter et sponte peccare? Quid est vero super aliquod morticinum cadere, nisi vel nescienter, vel non sponte peccare? Et homines ut rationales morticina tangunt; super vasa vero et vestimenta, quasi super irrationabilia cadunt. Per illos igitur, doctores et sapientes, per haec autem indoctos et insipientes intelligere possumus. Ut enim homo a vestimento, ita sapiens distat ab insipiente. Sed quia stultitia et ignorantia neminem excusat, isti quoque lavent vestimenta sua, et polluti erunt usque ad vesperum. Quid est usque ad vesperum? id est usque ad finem et consummationem peccati. Vas autem fictile, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aduespum. De urso eñi hȩc &
simia. & similib: quantum
adlitterã dicere uidet᷑. Hȩc
eñi & quadrupedia sunt. et
suꝑ manus ainbulant. Nam¬
& oculos. et totã faciem ad t̾rã
deprimunt. Significant aut̃
illos hommes quibona suꝑ¬
na. atq et̃na despicientes: om̃i
studio. & oꝑatione. omni men¬
tentione. sola terrena & tran¬
sitona diligunt. Quib apłs
loquit̃ dicens. Si consurrexis¬
te: ñquȩ suꝑ terrã. Quos etiã
ĩmundos eẽ significans ait.
Siquis fr̃ nominat᷑. & ẽ formi¬
cator. aut auarus. aut idolis
seruiens aut maledicus. aut
ebriosus: cũ huiusmodi nec
cibũ sumere. Quid sit autẽ
corum morticina tangere. et
cadauera portare: mͦ superius
diximus. Sequitur.
t suꝑ quẽ ceciderit qͥe¬
quã de morticinis eoꝵ
polluetur. tãuas ligneũ. & ues¬
timentũ. quã pelles et cilicia.
& inquocũq sit opus tingent᷑
aqua. & polluta erunt usq
ad uesꝑum. et sic postea mun¬
dabunt᷑. Uas aut̃ fictile in quo

Expanded text:
ad vesperum. » De urso enim haec, et simia, et similibus, quantum ad litteram dicere videtur; haec enim et quadrupedia sunt, et super manus ambulant. M oculos, et totam faciem ad terram deprimunt. Significant autem illos homines, qui bona superna atque aeterna despicientes omni studio et operatione, omni mententione sola terrena et transitoria diligunt. Quibus Apostolus loquitur, dicens: « Si consurrexiste, non quae super terram. . » Quos et immundos esse significafornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, cum ejusmodi nec cibum sumere. . » Quid sit autem eorum morticina tangere, et cadavera portare, modo superius diximus. Sequitur: « Et super quod ceciderit quidquam de morticinis eorum, polluetur, tam vas ligneum et vestimentum, quam pelles et cilicia, et in quocunque fit opus, tingentur aqua, et polluta erunt usque ad vesperum; et sic postea mundabuntur. Vas autem fictile, et in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sic eñi ibi scriptũ est. Qd̾ deus
sc̃ĩficauit. cune cõmune dixĩs.
ec sunt quȩ gignundur
maquis. & uescilictũ est.
Om̃e qd̾ ht̃ pennulas. &e squamas
tã inmari quã influminib et
stagnis: comedetis. Cȩtera uobis
polluta erunt. Soli em̃ illi pis¬
ces suꝑ aquas saltus dare ꝑhiben¬
tur. qui pennulas. & squamas
habent. ꝑquos illos intelliginꝰ
qui semꝑ suꝑiora appetunt. ee
lestia desiderant. & quãuis mul¬
tis aduerfitatũ procellis feriant.
cũ apło tam̃ dicunt. nr̃a conier¬
satio incęlis est. Ceteri uero qui
subundis latent. semꝑq inferi¬
ora & profunda petunt. nullisq
defideriis ad suꝑna. & cȩlestia en¬
guntur: ñ inmerito inmundidi¬
cunt᷑. & abeccłie corpore separant᷑.

Expanded text:
Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris . » « Haec sunt, quae gignuntur in aquis, et vesci licitum est. Omne quod habet pennulas et squamas, tam in mari quam in fluminibus et stagnis, comedetis; caetera vero vobis polluta erunt. » Soli enim illi pisces super aquam saltus dare perhibentur, qui pennulas et squamas habent, per quos illos intelligimus, qui semper superiora appetunt, et coelestia desiderant, et quamvis multis adversitatum procellis feriantur, cum Apostolo tamen dicunt: « Nostra conversatio in coelis est . » Caeteri vero, qui sub undis latent, semperque inferiora et profunda petunt, nullisque desideriis in superna, et coelestia eriguntur, non immerito immundi dicuntur, et ab Ecclesiae corpore sepa
Abbreviated transcription (Latin):
pori reconciliare debenus. Quid
em̃ est hẏrcũ comedere: nisi pec¬
satores eccłiȩ reconciliare: Sic
em̃ petrus apłs eos comedebat.
cuidicit᷑. macta & manduca. Hyr¬
cus aut exurit᷑. si medicina modũ
cus iste coquat᷑. Huc usq desacri¬
fieus.

Expanded text:
pori reconciliare debemus. Quid pori reconciliare debemus. Quid est enim hircum comedere, nisi peccatores Ecclesiae reconciliare? Sic enim Petrus Apostolus eos comedebat, cui dicitur: « Macta, et manduca . » Hircus autem exuritur, si medicina modum cus iste coquatur. Huc usque de sacrificiis.
Abbreviated transcription (Latin):
gregatione. Ibi eñi secreta dei re¬
uelant᷑. ibi noui & ueteris testa¬
menti misteria ex ponunt᷑. Qm̃
iriptũ est. Nolite scm̃ dare canib.
nep mittere margaritas ante por¬
cos. Comedunt etiã pectusculum
cearmũ. quatinus &e sapientes
fiant. & alt̃ alterius onera portent
ipectore eñĩ est eor. mens. & sapi¬
entia: suꝑ armos uͦ onera portamꝰ.
Dehoc aut̃ sacrificio aaron. et
filiis eius. & filiab comede relicet:
qm̃ deũ laudare. sapientiȩ oꝑam da¬
re. & aliorũ onera portare. nullus
fideliũ ꝓhibet᷑. Hinc aut̃ scqͥt᷑.
qd̾ moyses cũ quereret hyrcum
qui oblatus fuerat. exustũ rep¬
perit. Et inde irascit᷑ contra sac̃¬
dotes. quia eũ non comederant.
Phoc eni nescio quid aliud signi¬
ficare uoluerit: nisi quia peni¬
tentes. & se ꝓ suis peccatis diutiꝰ
affligentes: ñ in despectu & ne¬
gligentia habere. sed humilit̃
ce cũ letitia recipere. & eccłiȩ cor¬

Expanded text:
gregatione. Ibi enim secreta Dei regregatione. Ibi enim secreta Dei revelantur; ibi Novi et Veteris Testamenti mysteria exponuntur. Quoniam scriptum est: « Nolite sanctum dare canibus, neque mittere margaritas ante porcos . » Comedunt et pectusculum, et armum, quatenus sapientes fiant, et alterius onera portent. In pectore enim est cor, mens et sapientia; super armos autem onera portamus. De hoc autem sacrificio Aaron, et filiis ejus, et filiabus comedere licet, quoniam Deum laudare, sapientiae operam dare et aliorum onera portare nullus fidelium prohibetur. Hinc autem sequitur, quod Moyses cum quaereret hircum, qui oblatus fuerat, exustum reperit, et inde irascitur contra sacerdotes, quia cum non comederant; per hoc enim nescio quid aliud significare voluerit, nisi quia poenitentes pro suis peccatis se diutius affligentes, non despectui et negligentiae habere, sed humiliter et cum laetitia recipere et Ecclesiae cor
Abbreviated transcription (Latin):
ron. & filios eius. qui residui
erant. Tollite sacrificiũ qd̾
remansit de oblatione dĩi: &
comedite illud absq fermento
iusta altare: quia scm̃ scõrum
est. Comedetis aut̃ in loco seõ
qd̾ datũ est tibi & filus tuis. de
oblationib dm̃: sicut preceptũ
est michi. Pectusculũ quoq qd̾
oblatũ est. & armũ qui separatꝰ
est. edetis in loco mundissimo
tu &e filii tui. & filiȩ tuȩ tecũ.
Tibi enĩ ac liberis tius reposi¬
ta sunt: de hostiis salutarib
remansit de oblatione dñi: om̃is
sc̃arũ scripturarũ series intelli¬
gitur. Et hoc quidẽ sacrificium
laudis uocatur. Remansit aut̃
nobis hoc sacrificiũ de oblatiõe
pulos iniqui inter fecerint:
eorũ tam̃ memoriã. & tanta in
eorum laudib scripta uolumi¬
na. delere non potuerunt. Hoc
aũt sacrificiũ comedunt sacer¬
dotes absq fermento. & absq
ulla herecica prauitate om̃iq
corruptione iuxta altare: idẽ
inscã eccłia inconuentu fideli¬
um. in consilio iustorũ &e con¬

Expanded text:
r filios eius qui residui erant tollite sacrificium quod remansit de oblatione Domini et comedite illud absque fermento iuxta altare quia sanctum sanctorum est comedetis autem in loco sancto quod datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini sicut praeceptum est oblatum est, et armum qui separatus est, edetis in loco mundissimo tu et filii tui, ac filiae tuae tecum. Tibi enim ac liberis tuis reposita sunt de hostiis salutaribus remansit de oblatione Domini, omnis sanctarum Scripturaruum series intelligitur. Et hoc quidem sacrificium laudis evocatur. Remansit autem nobis hoc sacrificium de oblatione pulos iniqui interfecerint, eorum tamen memoriam, et tanta in eorum laudibus scripta volumina delere non potuerunt. Hoc autem sacrificium comedunt sacerdotes absque fermento, id est absque ulla haeretica pravitate, omnique corruptione juxta altare, id est in S. Ecclesia, in conventu fidelium, in concilio justorum et con
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑuenit ad uesꝑum. beatus
ille cinus peccatũ ꝑuenit ad
finem & ad occasũ. Hic enim
quia peccare cessauit. quia to¬
tum peccatũ ineo periit. &e oe¬
cidit. iam mundus est. Peos
auĩ qui mnmundorũ anmali¬
im morticina ferebant. illos
ignificari puto. qui quãuis
penitentiam accedentes. se
a preteritis peccatis uehement̃
accusent. eorũ tam̃ onera etiam
miiti ferunt. qr̃n prauã con-¬
suetudinẽ & ipsius peccati titil¬
iationẽ nundũ penitus abice¬
re & extirpare possunt. Hos
aũt oportet lauare uestimenta
sua: qm̃ ieiunuis. uigiliis. elemo¬
sins. lacrimis. orationib. con¬
uenit mundare carnẽ & oꝑa
sua. Sic tam̃ immundi erunt
usq ad solis occasum: idẽ. do¬
nec tota illa titillatio. omniꝰq
seruor praue concupiscentiȩ.
& totũ peccandi desiderium
meis occidat. & moriat᷑. Id ip
ium significat᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
it usque ad vesperum; beatus ille, cujus peccatum pervenit ad finem et ad occasum; hic enim, quia peccare cessat, quia totum peccatum in eo periit, et occidit, jam mundus est. Per hos autem, qui immundorum animalium morticina ferebant, illos significari puto, qui quamvis ad poenitentiam accedentes, se de praeteritis peccatis vehementer accusent, eorum tamen onera, etiam inviti ferunt, quoniam pravam consuetudinem, et ipsius peccati titillationem nondum penitus abjicere et exstirpare possunt. Hos autem oportet lavare vestimenta sua, quoniam jejuniis et vigiliis, eleemosynis, lacrymis et orationibus convenit mundare carnem et opera sua. Sic tamen immundi erunt usque ad solis occasum, id est donec tota illa titillatio, omnisque fervor pravae concupiscentiae, et totum peccandi desiderium in eis occidat et moriatur. Idem perum significatur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nite uͦ utrũq suscipiunt: s simulẽ
baptismo cͥc̃cisionẽ. õsq legis ceri¬
monias obseruare uolentes. rumi¬
nare aut nolt̾ aut nesciunt. Om̃s
gͥ isti ĩmundis̃. Iõq eos come¬
dere. & ȩcclastico corpori eos ĩfun¬
dẽ ⁊ ꝑmiscere ꝓhibemus. Et quã¬
uis beado petro sit dictũ. mac¬
ta & manduca. hos tam̃ man¬
ducare ñ debet. quiscificari. &¬

Expanded text:
ntra utrumque suscipiunt; sed simul cum baptismo circumcisionem, omnesque legis caeremonias observare volentes, ruminare aut nolunt, aut nesciunt. Omnes ergo isti immundi sunt, ideoque eos comedere, et ecclesiastico corpori eos infundere, et promiscere prohibemur. Et quamvis beato Petro dictum sit: « Macta, et manduca , » hos tamen manducare non debet; qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt que
de auibz comedere. non
debetis. & uitanda sunt uobis.
Aquilã et griphem. & alietum.
miluũ. acuulturẽ. iuxta gemis
suũ. & om̃e coruim generis msi¬
militudinẽ suam. Strucionem.
& noctuam et larũ. & accipittem
ussiagenꝰ suũ. Bubonẽ &e mergulũ &.
ibieinũ. et onocro calũ. et porphirio¬
nẽ herodionẽ. & caradrion. iuxtage¬

Expanded text:
ec sunt quae de avibus comedere non debetis et vitanda sunt vobis aquilam et grypem et alietum milvum ac vulturem iuxta genus suum et omne corvini generis in similitudinem suam strutionem et noctuam et larum et accipitrem iuxta genus suum bubonem et mergulum et ibin cycnum et onocrotalum et porphirione
Abbreviated transcription (Latin):
is uestimentis ut coti candichi.
& suꝑ niuẽ de albati interiors
et extcrioris hominis mundi¬
ciam & castitatẽ ꝑ omnia custo¬
diamus. Hec enĩ uestimena
scã sunt. ideoq omnia delino
fiunt. Dequib in exodo suffi¬
cient̃ diximus. Cidarim aut̃
lineam inponit capiti. quiau̾¬
tit oculos suos ne uideant ua¬
nitatẽ. Quinq eñĩ corponis sen¬
sus incapite uigent. qui si hac̃
cidarim suꝑ se habuerint. cal¬
⁊ &e unmaculati erunt. His
gͥ uestib ñ solũ sacerdos. uerũ
etiam totus popłs uestiat᷑. si
ad xp̃i corpons ce sanguinis sac̃¬
mentũ accedere uelit. Castita¬
tem aut̃ ñ solũ iurgines sed con¬
tinentes quoq & conuigati ha¬
bere posst̃. Sequit᷑.

Expanded text:
is vestimentis, ut toti candidi, is vestimentis, ut toti candidi, et super nivem dealbati, interioris et exterioris hominis munditiam, et castitatem, per omnia custodiamus. Haec enim vestimenta sancta sunt, ideoque omnia de lino fiunt, de quibus in Exodo sufficienter diximus. Cidarim autem lineam imponit capiti, qui avertit oculos suos ne videant vanitatem; quinque enim corporis sensus in capite vigent, qui si hanc cidarim super se habuerint, casti et immaculati erunt. His ergo vestibus non solum sacerdos, verum etiam totus populus vestiatur, si ad Christi corporis et sanguinis sacramentum accedere velit. Castitatem non solum virgines, sed continentes quoque, et conjugati habere possunt. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cidarim lineam imponet capi¬
t. Hec eñi uestimenta st̃ sc̃a:
quib cinctus cũ lotus fuerit
induet᷑. Innube enĩ dñs &e in
caligine prius apparebat. qͥ a
postea carnis uelamine tectu
apparere debebat. Nubes eñi
illa: xp̃i carnẽ significabat.
Apparet aut̃ etiam nunc dñs
innube suꝑ oraculũ. qm̃ insa¬
cramento & ñ in ꝓpria specie
cernit̾ suꝑ altare. Ad hoc aut̃
oraculũ. ad hoc altare. & sacra¬
mentũ accecłe : neq semꝑ. neq
om̃ib licet. Prius enĩ necesse ẽ¬
offerre uitulũ pro peccato. &
arietẽ in holocaustũ. idẽ prius
credere necesse ẽ. xp̃m dnm̃¬
nrm propeccatis nrĩs inmola¬
tum. & totũ inara crucis corpo¬
ralit̾ passũ. Hoc enĩ quia uidei
oe infideles ñ credunt. ad hoc
propitiatoriũ ñ accedunt. Cre¬
dunt eñ passũ. s ñ propeccat¬
& in bolocaustũ. Nos aut̃ qui¬
uis ista eredamus: ñ tamen ad¬
huc sufficit. nisi & sequentia
suꝑ addamus. Uestiam̃ gͥ line¬

Expanded text:
piti. Haec vestimenta sunt sancta, quibus cunctis, cum lotus fuerit, induetur. » In nube enim Dominus et caligine prius apparebat, quia postea carnis velamine tectus apparere debebat: nubes enim illa Christi carnem significabat. Apparet autem et nunc Dominus in nube super oraculum, quoniam in sacramento sub aliena specie cernitur super altare. Ad hoc autem oraculum, ad hoc altare, et sacramentum accedere, neque semper, neque omnibus licet; prius enim offerre necesse est vitulum pro peccato, et arietem in holocaustum, id est prius credere necesse est Christum Dominum pro peccatis nostris immolatum, et totum in ara crucis corporaliter passum. Hoc enim quia Judaei, et infideles non credunt, ad hoc propitiatorium non accedunt: credunt enim passum, sed non pro peccato in holocaustum. Nos autem, quamvis ista credamus, non tamen adhuc sufficit, nisi et sequentia superaddamus. Vestiamur ergo line
Abbreviated transcription (Latin):
mense patit̾ fluxũ san¬
guinis. septẽ dieb separabitur.
Om̃is qui tetigerit eam. ĩmun¬
dus erit usq ad uesꝑam. Et in
quo donuerit uel sederit. dieb
sepationis suȩ polluet᷑. Hoc aut̃¬

Expanded text:
ae patitur fluxum sanguinis, septem diebus separabitur. Omnis qui tetigerit eam, immundus erit usque ad vesperum: et in quo dormierit, vel sederit diebus separationis suae, polluetur. Qui t
Abbreviated transcription (Latin):
malignantiũ intelligi potest.
fuixũ namq sanguinis qui pa¬
titur: inpeccatis ꝑseuerat. Ouȩ
eñi anima redeunte mense hoc
patit̾: si quidẽ menses semꝑ re¬
deunt. peccatũ semꝑ reiterare
ñ tunet. Semꝑ gͥ sanguinẽ fluit.
qui semꝑ peccatũ oꝑatur. San¬
guinẽ eñi peccata significare
manifestũ est. Septẽ aut̃ dieb
seꝑatur. quia nisi peniteat et
peccare desistat. eccłie ñquã
reconciliari debet. Hanc aut̃
qui tetigerit. tangere aut̃ imita¬
ri ẽ. immundus erit. Sufficit aut̃
una expositio & inuiro qui pa¬
tit᷑ fluxũ seminis. et inmuliere
quȩ patit᷑ fluxũ sangunis. Utrũq
eodẽ potest intelligi. Unde

Expanded text:
malignantium intelligi potest. Fluxum namque sanguinis patitur qui in peccatis perseverat. Quae enim anima redeunte mense hoc patitur siquidem menses semper redeunt, peccatum reiterare non timet. Semper ergo sanguinem fluit, qui semper peccatum operatur. Sanguinem enim peccatum significare manifestum est. Septem autem diebus separatur, quia nisi poeniteat, et peccare desistat, Ecclesiae nunquam reconciliari debet. Hanc autem qui tetigerit tangere autem imitari est immundus erit. Sufficit autem una expositio et in viro qui patitur fluxum seminis, et in muliere quae patitur fluxum sanguinis; utrumque de eodem intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
iste feruor caritatis est. Hic ẽ
ille ignis. dequo dñs ait. Ignẽ
ueni mittere interrã. At uero
bonus animus. sincerus affec¬
tus. sanus intellectus. sp̃s con¬
tribulatus. ligna sunt. quȩ
hoc igne succendunt᷑. Sed il
Suꝑ altare: cordis utiq ala¬
te. Iilud em̃ cor in quo hȩc lig¬
na cõposita fuerint. & hoc ig¬
ne succensum exarserit. ho¬
iocaustũ est & oblatio suauis¬
im odoris dño. & maxime qͥ¬
dem. si sacerdos turturẽ &e co¬
lubam & cȩtera quȩ suꝑiꝰ dic¬
e ammonendo. desuꝑ ordina¬
uerit. Tale eñĩ altare semꝑar¬
inquit creaui fabrũ: & sufflan¬
tem inigne prunas. Sequitur
iterũ dee o sacrificio: qd in me¬
mona xp̃i passionis scã eccłia
ubiq sacrificat. Ideoq & de
simila fit. & memoriale appel

Expanded text:
t, fervor charitatis est. Hic est ille ignis, de quo Dominus ait: « Ignem veni mittere in terram . » At vero bonus animus, sincerus affectus, sanus intellectus, spiritus contribulatus, ligna, sunt, quae hoc igne succenduntur. Sed ubi? Super cordis utique altre. Illud enim cor, in quo haec ligna composita fuerint, et hoc igne succensum exarserit, holocaustum est, et oblatio suavissimi odoris Domino. Et maxime quidem, si sacerdos turturem, et columbam, et caetera, quae superius dicet admonendo desuper ordinaverit. Tale enim altare semper arinquit, creavi fabrum, et sufflantem in igne prunas . » Sequitur iterum de eo sacrificio, quod in memoriam Christi passionis sancta Ecclesia ubique sacrificat, ideoque et de simila fit, et memoriale appel
Abbreviated transcription (Latin):
orum pectora replent. ipsi sine pcs¬
tore eẽ ñ debent. Quasi gͥ ad pecdis
suũ. quasi ad sapientiȩ seertans
guis adeos popłs currat: & inde
pansbibat. Hoc em̃ rationale
noq & suꝑ humerale signifi¬
ur. Sectusculũ em̃ elationis.
eatmũ separationis. sic dicit:

Expanded text:
orum pectora replent, sine pecorum pectora replent, sine pectore esse non debent. Quasi igitur ad pectus suum, quasi ad sapientiae secretarium, totus ad eos populus currat, et inde sitiens bibat. Hoc enim rationale, quoque et superhumerale significant. Pectusculum enim elationis et armum separationis sic
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ: om̃e arimũ intelligimꝰ. Nongͥ
sine libam̃tis pacificorũ uictima
osserat: quia ñꝑdent hostia. quȩ
oblata ñ fuerit inarimis sineerta¬
disce ueritatis. S quid ẽ qd adipe
atq pectusculũ qd homo deo con¬
secrauit. & deuouit. sacerdoti añs i¬
dere iubet: Uult enĩ ds ut pectora
quatinus eorũ consilus. et doctima
repleant᷑. Demus eis & adipẽ nm̃:
confiteam̃ eis peccata nr̃a. Dicamsꝰ.
quid male pinguis lascuuendost¬
cerit caro nr̃a. Ip̃sorũ eñi ẽ adolere
adipẽ: ipsorũ est incendẽ & delere
Rinus quoq dext̃ de pacit¬
corũ hostiis. cedet in primitis
sacerdotis. Qui optulerit adipem.
& sanguinẽ filiorũ aaron: ipse ba¬
bebit & armũ dextrũ. inportione
sua. Sectusculũ em̃ elationis. & ar¬
mũ separationis. tuli afiliis isrł de
hostiis eorũ pacificis: & dedi aaron
sacerdoti. acfiliis eiꝰ lege ꝑpetua.
debent ad aliorũ ferenda peccata.
Dat᷑ eis & pectusculũ: qm̃ quiali¬

Expanded text:
mum intelligimus. Non ergo sine libamentis pacificorum victima offeratur, quia non proderit hostia, quae oblata non fuerit in azymis sinceritatis et veritatis. Sed quid est quod adipem atque pectusculum, quod homo Deo consecravit et devovit, sacerdoti Dominus tradere jubet? Vult enim Dominus ut pectora quatenus eorum consiliis, et doctrina repleantur. Demus eis adipem nostrum, confiteamur eis peccata nostra; dicamus eis quid male pinguis lasciviendo fecerit caro nostra. Ipsorum est adolere adipem, ipsorum est incendere et delere rmus quoque dexter de pacificorum hostiis cedet in primitias sacerdoti. Qui obtulerit adipem, et sanguinem filiorum Aaron, ipse habebit et armum dextrum in portione sua. Pectusculum autem elationis et armum separationis tuli a filiis Israel de hostiis eorum pacificis, et dedi Aaron sacerdoti ac filiis ejus lege perpetua, debent ad aliorum ferenda peccata. Datur eis et pectusculum, quoniam qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ insi ꝑsequi. ꝑdere. & occi¬
dere: Magnũ igit᷑ peccatum est:
adipẽ & sanguinẽ comedẽ. Adipẽ
aut̃ morticim. & abestia capti ani¬
malis. inuarios usus habere licet.
quia heretieorũ & philosophorum
scientia sepe nobis inmultis utilisẽ.
Sepe em̃ nobis aristotilis. priscia¬
ni. & origenis. scientia. necessaria
est. Sequitur.
ui offert uictimã pacifico¬
rum dño: offerat simul &
sacrificiũ idẽ libam̃ta eiꝰ. Tenebit

Expanded text:
aliud est, nisi persequi, perdere et occialiud est, nisi persequi, perdere et occidere? Magnum ergo peccatum est adipem et sanguinem comedere. Adipem autem morticini, et a bestia capti animalis in varios usus habere licet; quia haereticorum et philosophorum scientia saepe nobis in multis utilis est. Saepe enim nobis Aristotelis, Priscianis et Origenis scientia necessaria est. Sequitur: « Qui offert victimam pacificorum Domino, offerat simul et sacrificium, id
Abbreviated transcription (Latin):
õcutusq ẽ dñs ad moysen¬
dicens. Loquere filiis isrł. Ad ip̃e
bouis & ouis. & caprȩ ñ comede¬
tis. Adipẽ cadaueris morticini.
& eius anmalis qd̾ abestia cap¬
tumẽ: habebitis inusus uari¬
os.Siquis adipem qui offerri
debet incensũ dm̃ comederit:
peribit de popłis suis. Sangui¬
nẽ quoq omnns anmalis ñ su¬
metis incibũ: tã de auib quam
de pecconb. Om̃is anima quȩ
ederit sangumẽ: petibit de po¬
płis suis. Hec aũt quãuis superius
sufficient̃ exposita sint: pauca
tam̃ de eis dicamꝰ. Hic eñi ñ de
adipe carnis: s de anime dic̃e
uidetur. Pinguis eñi ẽ illa am
ma: quȩ his habundat. Sicut
econtrario macra ẽ. quȩ ista ñ
habet. Sanguis aut̃ ꝓ anima
ponit̃: qm̃ sedes animȩ sangͥs
est. Unde in hoc eodẽ libro tnse¬
quentib dr̃. Anima om̃nis carnis.
insanguine ẽ. Int̾dicit gͥ dñs adipẽ
& sanguinẽ comedẽ: scđm illam
significationẽ qua d̃r. quia come¬
dert̃ iacob. Sic em̃ comedẽ. quid

Expanded text:
ad Moysendicens: Loquere filiis Israel: Adipem bovis, et ovis, et caprae non comedetis. Adipem cadaveris morticini, et ejus animalis quod a bestia captum est, habebitis in usus varios. Si quis adipem, qui offerri debet in incensum Domini, comederit, peribit de populo suo. Sanguinem quoque omnis animalis non sumetis in cibum, tam de avibus, quam de pecoribus. Omnis enim anima, quae ederit sanguinem, peribit de populis suis. » Haec autem quamvis superius sufficienter exposita sint, pauca tamen de his dicamus. Hic enim non de adipe carnis, sed de adipe animae dicere videtur. ima, quae his abundat, sicut econtrario macra est, quae ista non habet. Sanguis enim pro anima ponitur, quoniam sedes animae sanguis est. Unde in hoc eodem libro in sequentibus dicitur: Anima omnis carnis in sanguine est. Interdicit igitur Dominus adipem, et sanguinem comedere, secundum illam significationem, qua dicitur: « Quia comederunt Jacob . » Sic enim comedere, quid
Abbreviated transcription (Latin):
mus ei. quia tenebrosus ẽ. sine sole
& lumine ẽ. cecus totus & errone¬
us ẽ.Phunc eñĩ prauã hereticoꝵ
doctrinã intelligimꝰ: inqua mul¬
te de xp̃o sonant blasphemiȩ. Si
quis gͦ scđm hanc doctrinã xp̃m
ĩmolauerit. crediderit. & come¬
derit: nichil ei ꝓderit. Qum po¬
tius quȩcũq anima calise edulio
contaminauerit. & his credendo
errauerit: preuaricationis reaertt

Expanded text:
mus ei, quia tenebrosus est; sine sole mus ei, quia tenebrosus est; sine sole et lumine est, caecus totus et erroneus est. Per hunc enim pravam haereticorum doctrinam intelligimus, in qua multae de Christo sonant blasphemiae. Si quis ergo secundum hanc doctrinam Christum immolaverit, crediderit et comederit, nihil ei proderit: quin potius quaecunque anima tali se edulio contaminaverit; et his credendo, erraverit, praevaricationis rea erit.
Abbreviated transcription (Latin):
uesci licitũ ẽ. Quicquid aut̃
terciꝰ inuenerit dies: ignis assu
derit: irrita fiet oblatio. nec ꝓ¬
derit offerenti. Qui potius
quȩcũq anima tali se edulio
contaminauerit: p̃uaricatioĩs
optulit. Uoto quidẽ: quia sic
disposuerat. sic ordinauerat.
sic ipse de se ante tẽpora pre¬
destinauerat. Sponte uͦ: quia
om̃ipotens est. S qui st̃ hi
duo dies. inguib has carnes
comedere licet: Quis est dies
tereius. in quo comedere ñ licei:
Ego quidẽ duos dies: duo cesta¬
menta in telligo. Inquib num¬
rũ hȩ carnes comedunt᷑: quia
eorũ reuelatione. illuminatione.
atq doctria. credunt᷑. & intel¬
ligunt᷑. Primꝰ enĩ dies liberist
est: qui nos mͦ ista docet. Quo
docente: moyses & aaron. et
multi alii xp̃i carnẽ comeder̃.
Scds uͦ dies. euangłiũ ẽ inquo
multo manifestius xp̃s ĩmolat
& credit̾: manducat᷑ & bibitur.
Ueniamus nunc adterciũ diẽ:
s ñ comedamus in eo. nec creda¬

Expanded text:
vesci licitum est: quidquid autem vesci licitum est: quidquid autem tertius invenerit dies, ignis absumderit, irrita fiet oblatio, nec proderit offerenti: quin potius quaecumque anima tali se edulio contaminaverit, praevaricatioobtulit: voto quidem, quia sic disposuerat, sic ordinaverat, sic ipse de se ante tempora praedestinaverat; sponte vero, quia omnipotens est. Sed qui sunt hi duo dies, in quibus has carnes edere licet? Et qui est dies tertius in quo comedere non licet? Ego quidem duos dies, duo Testamenta intelligo, in quibus nimirum hae carnes comeduntur, quia eorum revelatione, illuminatione atque doctrina creduntur et intelliguntur. Primus enim dies liber iste est, qui nos modo ista docet, quo docente Moyses et Aaron, et multi alii Christi carnem comederunt Secundus vero dies Evangelium est, in quo multo manifestius Christus immolatur et creditur, manducatur et bibitur. Veniamus nunc ad tertium diem; sed non comedamus in eo, ut non creda
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib unus ꝓ primitiis offert̃
dño. Proprimitiis quidẽ. quia
in xp̃i passione ipse priꝰ credi¬
dit. Unde & adnõ audire me¬
ruit. hodie mecũ eris inpara¬
diso. Hoc est enĩ qd̾ ait. & crit
sacerdotis qui fundet hostie
sanguinẽ. Illius enĩ sacerdotis
est iste panis: qui ñ aliũ nisi
propriũ pro nobis sanguinem
fudit. Cuius carnes comenden¬
tur eadẽ die. Qua die: E a utiq
qua hostia offeret᷑. Omni gͥ die
comedent᷑: siquidẽ om̃i die hos¬
tia offert̃. Quidẽ gͦ qd̾ sequitur.
nec remanebit ex eis quicquã
usq mane: Quid ẽ hoc mane:
huius utiq noctis. huiꝰ uitȩ
finis: & illius diei iitiũ quo
sol iusticiȩ oriet᷑. Tunc enĩ ñ
erit tempus has carnes come¬
dendi: tunc ñ erit tempus ad
fidem conuertendi. Crede em̃
comedere ẽ. Uis has carnes co¬
medere: Crede & manducasti.
Sequitur.
i uoto uel sponte. quis¬
piam obtulent hostiã.
eadẽ similit̃ edet̾ die. S & si
quid incrastinũ remanserit:

Expanded text:
Ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino: » pro primitiis quidem, quia in Christi passione ipse prius credidit; unde et a Domino audire meruit: « Hodie mecum eris in paradiso . » Hoc est enim quod ait: « Et erit sacerdotis, qui fundet hostiae sanguinem. » Illius enim sacerdotis est iste panis, qui non alium, nisi proprium pro nobis sanguinem fudit, cujus carnes comedentur eadem die. Qua die? Ea utique qua hostia offeretur. Omni ergo die comedentur, siquidem omni die hostia offertur. Quid est ergo quod sequitur: « Nec remanebit ex eis quidquam usque mane? » Quid est hoc mane? hujus utique noctis, hujus vitae finis, et illius diei initium quo sol justitiae orietur: tunc non erit tempus has carnes comedendi; tunc non erit tempus ad fidem convertendi. Credere enim comedere est. Vis has carnes comedere? crede et manducasti. Sequitur. « Si voto vel sponte quisquam obtulerit hostiam, eadem similiter edetur die. Sed et si quid in crastinum remanserit,
Abbreviated transcription (Latin):
since disputando. ad inpossibilia
nsducebat. Nos tam̃ qd̃ de xp̃o¬
atione ñ cõprehendimus: igne
ꝑ &e caritatis absumimus. & ñ tã¬
i argumtis. quã scõrum fidei et
uictoritatib credimus. Unde &
in hereticis ratione & argum̃tis
itistere ñ possumus. fide & aue¬
tontate & caritatis igne resistimus.
Sequitur.
Uaro quȩ aliquid tetigerit
Ammũdũ ñ comedet᷑: sed
ũburet᷑ igni. qui fuerit mundus
nuescet exea. Qui em̃ hereticis
irediderit: ñ inȩccłiȩ corpus tra¬

Expanded text:
ice disputando ad impossibilia nos ducebat. Nos tamen, quod ratione non comprehendimus, igne spiritus et charitatis absumimus, et non tantum argumentis, quam sanctorum fidei et auctoritatibus credimus. Unde etenim haereticis ratione et argumentis resistere non possumus, fide, et auctoritate, et charitatis igne resistimus. Sequitur: « Caro, quae aliquid tetigerit immundum non comedetur, sed comburetur igni: qui fuerit mundus vescetur ex ea. » Qui enim haereticis crediderit, non in Ecclesiae corpus tra
Abbreviated transcription (Latin):
aaron ȩqua mensura ꝑsingłos di¬
uidetur. Hoc audiant in porum
& insatiabiles sacerdotes. qui erpen¬
sas ȩccliasticas equalit̃ cũ oȩtens par¬
tiri refugiunt. S quia ꝑuicti¬
mã xp̃m dei uerbũ. & sapientiam
intelligimus. quid ꝑpellẽ insilit¬
teram qua spũalis intelligentia
tegitur significabimus: Sicut
enĩ qͦndã uerbũ. & sapientia dei
latebat incarne. sic & mͦ nisi sub¬
tracta pelle. & litterȩ uelamine
ñ apparet. Sacerdos gͥ qui offert
uictimã: habet pellem eius.
Qđ si de caypha qui xp̃m morti
tradidit intelligatur. ꝑspicuũe.
pellem et litterã indiuina scrip¬
tura considerabat. Nobis quoq
pellis ista ualde necessaria est:
qm̃ nisi pelle cognita carnes diffi¬
cile comedunt᷑. Inꝓmptugͥae in
potestate. pellẽ litterã & historiã
semꝑ habeamus. Sequitur:
ecẽ lex hostiȩ pacificonĩ
quȩ offert̃ dño. Si ꝓgrãrũ

Expanded text:
Aaron aequa mensura per singulos diAaron aequa mensura per singulos dividetur. » Hoc audiant importuni et insatiabiles sacerdotes, qui expensas ecclesiasticas cum caeteris partiri refugiunt. Sed quia per victimam Christi Dei verbum et Dei sapientiam intelligimus, quid per pellem, nisi litteram, qua spiritualis intelligentia tegitur, significamus? Sicut enim quondam verbum et sapientia Dei latebat in carne, sic et modo nisi subtracta pelle, et litterae velamine, non apparet. Sacerdos ergo, qui offert victimam, habebit pellem ejus. Quod si de Caipha, qui Christum morti tradidit, intelligatupellem et litteram in divina Scriptura considerabat. Nobis quoque pellis ista valde necessaria est, 139 quoniam nisi pelle cognita, carnes difficiliter comeduntur. In promptu ergo et in potestate pellem, litteram et historiam semper habemus. Sequitur: « Haec est lex hostiae pacificorum, quae offertur Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet hostiȩ sangius fundit᷑
ꝑgirũ altaris. ut semꝑ coda nr̃a
in xp̃i sanguine natent. & nũꝗͣ¬
eius passionis obluuiscam̃. Unde
etiam caudã eius offerre iube¬
m̃. Ultima eni corporis pars. cau¬
da est. Quã ipse quoq saluator
offerens ait: consũmatũ est. Ꝙ
statim inquit euangłista. incli
caudȩ semꝑ memores simus. in
Offeramus adipem. pinguedi¬
nem & renes eius: dicamus. pre¬
dicemus. & laudemꝰ pietatem.
miscđiam. castitatẽ. & continen¬
tiam eius. Hoc enĩ est sacrifici¬
um laudis. Et sacrificiũ inqͥt
laudis hononficabit me. Bre¬
uiter ista transcurrimꝰ: qm̃ fa
cile ꝑ supradicta intelligi pos¬
sunt. Sequitur.
acerdos qui offeit uicti¬
mã holocausti. habebit
pellem eiꝰ. Et omne sactificiũ
similȩ qd̾ eoquit̃ inclinabo. &
quicquid in craticula uel insar¬
tagine prepa rat᷑. eius ent sacer¬
dotis a quo offert᷑: siuie oleo cons¬
ꝑsa. siuie anda fuerit. cunctis filis

Expanded text:
videlicet hostiae sanguis funditur videlicet hostiae sanguis funditur per gyrum altaris, ut semper corda nostra in Christi sanguine natent et nunquam passionis ejus obliviscamur. Unde etiam et caudam ejus offerre jubemur; ultima enim corporis pars cauda est, quam ipse quoque Salvator offerens, ait: « Consummatum est: » et statim, inquit evangelista, « inclcaudae semper memores simus, in offeramus adipem, pinguedinem et renes ejus; dicamus, praedicemus et laudemus pietatem, misericordiam, castitatem et continentiam ejus. Hoc est enim sacrificium laudis. « Et sacrificium laudis, inquit, honorificabit me . » Breviter ista transcurrimus, quoniam facile per supradicta intelligi possunt. Sequitur: « Sacerdos, qui offert victimam holocausti, habebit pellem ejus, et omne sacrificium similae, quod coquitur in clibano, et quidquid in craticula, vel in sartagine praeparatur, ejus erit sacerdotis a quo offertur, sive oleo conspersa sit, sive arida fuerit, cunctis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
delicto: sc̃a scõrum est.
Iceireo ubi mactabit᷑ holocaus¬
tũ: mactabit᷑ & hostia ꝓ delic¬
to. sanguis eiꝰ ꝑgirũ fundecur
altaris. Offeret ex ea caudam:
& adipẽ qui oꝑit uitalia. duos
renunculos. & pinguedinem
quȩ iuxta ilia est. Reticulũq
iecons cũ renunculis: & adole¬
bit ea sacerdos suꝑ altare. incen¬
sumẽ dm̃i ꝓdelicto. Omĩs mas
culus desacerdotali genere. in
loco scõ uescet᷑ hiscarnb: quia
scm̃ scõrum ẽ. Sicut ꝓ peccato
offert̃ hostia: ita & ꝓ delicto.
Utriusq hostię lex una erit.
Quãuis enĩ peccatũ. atq de¬
lictũ. sepe indifferent ꝓ eodẽ
ponatur: differt tam̃ peccatũ
adelicto. facere em̃ contra man¬
datũ: peccatũ est. Non facere
uͦ qd̾ mandatũ precipit. delic
git & derelinquit. quo iubet᷑.
honora patrẽ & matrẽ. Unde
delictum. quasi derelictum
dici iubet᷑. ab eo qd mandatũ
derelinquatur. Et quia utriꝰq
hostiȩ est lex una: utriusq
hostiȩ sit expositio una. Ciuius

Expanded text:
um est, idcirco ubi immolatur holocaustum, mactabitur et victima pro delicto, sanguis ejus per gyrum fundetur altaris; offerent ex ea caudam et adipem qui operit vitalia, duos renunculos, et pinguedinem quae juxta ilia est, reticulumque jecoris cum renunculis, et adolebit ea sacerdos super altare. Incensum est Domini pro delicto. Omnis mare in loco sancto vescetur his carnibus, quia Sanctum sanctorum est. Sicut pro peccato offertur hostia, ita et pro delicto, utriusque hostiae lex una erit. » Quamvis enim peccatum atque delictum saepe indifferenter pro eodem ponantur, differt tamen peccatum a delicto. Facere enim contra mandatum peccatum est; non facere vero quod mandatum praecepit, delictgit, et derelinquit, quo jubetur: « Honora patrem et matrem . » Unde delictum quasi derelictum dici videtur, ab eo quod mandatum derelinquatur. Et quia utriusque hostiae est lex una, utriusque hostiae sit expositio una. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
buis hostiis pacificat᷑ ds: pene om̃s
hostiȩ pacificorũ dici posst̃. Si aut̃
ꝓgrarũ actione fuerit oblatio. ut
ꝓtantis abeo susceptis beneficiis
dño gr̃as agere uelimus: offeramꝰ
panes et lagana similãq coctam.
atq colliridas. om̃ia aut arima
& sine fermento: om̃a insuꝑ oleo
ꝑuncta. Nos em̃ ipsi hȩc omnia
sumus. De nobis em̃ apłs dicit. Ex¬
purgate uetus ferm̃tũ: ut sitis
noua consꝑsio. sicut estis arimi.
Sigͦ anmi sumus. si incorupti.
&e sinceri sumus: offeramus deo
nos ipsos ut dei imago reddat᷑ do.
Tali em̃ cibo delectat᷑ ds. Sicut¬
em̃ esca diaboli sunt peccatores:
om̃s dei misccłia ꝑfusi. Seqͥt̃.¬

Expanded text:
cificatur Deus, pene omnes hostiae pacificorum dici possunt. Si autem pro gratiarum actione fiunt oblationes, ut pro tantis ab eo susceptis beneficiis Domino gratias agere velimus, offeramus panes et lagana similamque coctam atque collyridas; omnia autem azyma et sine fermento, omnia insuper oleo peruncta. Nos enim ipsi haec omnia sumus. De nobis enim Apostolus dicit: « Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi . » Si ergo azymi sumus, si incorrupti et sinceri sumus, offeramus Deo nos ipsos, ut Dei imago reddatur Deo; tali enim cibo delectatur Deus, sicut esca diaboli sunt peccatores, omnes Dei misericordia perfusi. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis. qui fundet hostiȩ san¬
gumẽ. Cuius carnes eodẽ come¬
dent᷑ die: nec remanebit ex eis
quicquã usq mane. Qui enim
sunt isti panes ferm̃tati. quicũ
hostia grãrũ ferunt᷑: Oirũ siñ
isti sunt illi duo latrones: qui
simul cũ dño st̃ crucifixi. Quoꝵ¬

Expanded text:
e sanguinem: cujus carnes eadem comedentur die, nec remanebit ex eis quidquam usque mane. » Qui sunt isti panes fermentati, qui cum hostia gratiarum offeruntur? mirum si non sunt duo illi latrones, qui simul cum Domino sunt crucifixi:
Abbreviated transcription (Latin):
sen dicens. Applica tribũ leui.
& fac stare inconspectu aaron
sacerdotis. ut ministrent ei et
excubent. & exoment qͥcquid
ad cultũ ꝑtinet multitudinis
corã tabnaculo testimonii. et
custodiant uasa tabnaculi.
seruientes inmunsterio ciꝰ. Ba¬

Expanded text:
sen, dicens: « Applica tribum Levi, et fac stare in conspectu Aaron sacerdotis, ut ministrent ei, et excubent, et observent quidquid ad cultum pertinet multitudinis coram tabernaculo testimonii, et custodiant vasa tabernaculi, servientes in ministerio ejus.