comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptĩ conam᷑. tanꝗͣ ꝑ speculũ & in enigmate aliqͣ
ex parte contueri & inspicere figuras: pleniꝰ nob̾
reserare. & ꝑfectiꝰ dignaret᷑ aperire Uideres qͦmͦ
nobis clarescer&. cuiꝰ potissimx̃ ex spãlibꝰ hostibus.
his qͥ nc̃ impugnant isrł sp̃alẽ. figurã tenuit iste
pͥnceps de mageddã. & ille de lachis. & ille de leb¬
nã: aut cuiꝰ intͣ memae ipsũ uicii. uł erroris. quibꝰ
anima implicat᷑. formã tenent singuli quiq hod̾.
quos iħu duce int̾fȩc̃ populus dĩ:bi uidelicet
qͥ audiunt mandata eius. & p̾cepta custodiunt:
quibꝰ ipse tribu it facultatẽ. calcandi suꝑ serpen¬
tes & scorpiones. & suꝑ omnẽ potestate̾ inimici
Oremꝰ gͦ ut & nr̃i pedes tales sint. tã speciosi.
tã ualidi. qͥ possint calcare ceruices in imicorũ: qͥ
possint ita capit calcare serpentis. ut calcane.¬
um nr̃m mordere ñ possit Qui enĩ pugnat
sub iħu duce. aduersũ contͣrias potestates: deb&

Expanded text:
tentim conamur, tanquam per speculum et in aenigmate, aliqua ex parte contueri et inspicere figuras, plenius nobis reserare, et perfectius dignaretur aperire. Videres quomodo nobis claresceret, cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et ille de Lachis, et ille de Lebna, aut cujus intra memetipsum vitii vel erroris quibus anima implicatur, formam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis, ut calcaneum nostrum mordere non possit. Qui enim pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet
Abbreviated transcription (Latin):
trituranti. ñ de bobus hȩc. sed de apłis dixit.
& rursũ cũ in lege dr̃ qr abrahã duos filios ha¬
buit. unũ de ancilla & unũ de libera. ego in
his intelligo eẽ duo testanĩta & duos populos:
istã nob̾ legem quȩ sic intelligit᷑. quã sp̃alem
nominat paulus iħe dñs legit: & ipse ẽ qͥ ħ in
tẽ Legit gͦ iħc nob̾ lege̾: cũ nob̾ legis reuelat
archana: Non enĩ nos qui de ȩccła catholica sumꝰ¬
legẽ.si eam nobis legat iħe: ut ipso legente nos sen¬
sũ eius & intelligentiã capiamꝰ Aut ñ ẽ ꝑutandũ¬

Expanded text:
sed de apostolis dixerit. Et rursum cum in lege dicitur quia « Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera , » ego in his intelligo duo esse Testamenta et duos populos. Istam nobis legem quae sic intelligitur, quam spiritalem nominat Paulus, Jesus Dominus legit, et ipse est qui tem. Legit ergo nobis Jesus legem, cum nobis legis revelat arcana. Non enim nos, qui de Ecclesia sumus catholica, splegem, si eam nobis Jesus legat, ut ipso legente nos sensum ejus intelligentia capiamus. Sed tamen dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
in lingͣ sua Uides gͦ qr qͥ sub iħu militat. inco¬
lumis deb&e redire de p̾lio. nec usquã deb& ex
iaculis maligni ignitis uulnꝰ accipe. ñ in corde
pollui: ñ in cogitatione maculari: ñ ꝑ irã. ñ per
cupiditatẽ. non ꝑ aliã qͣmlib& occasionẽ. locũ
demonicis uulneribꝰ dare Quod autẽ addidit
qr nullus mittiuit in lingua sua. ħ mͥ uidetur
uirtuti qr suꝑauit adscͥpsit: sed scientes qi iħc ẽ qͥ
uictoriã tribuit. ipsi in lingua sua ñ mutiunt:
Qđ bene intelligens apłs paulus dicebat Ñ ego
autẽ sed grã dĩ quȩ in me ẽ Puto autẽ qr ad ħ¬

Expanded text:
in lingua sua. » Vides ergo quia qui sub Jesu militant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maligni ignitis vulnus accipere, non in corde pollui, non in cogitatione maculari, non per iram, non per cupiditatem, non per aliam quamlibet occasionem locum daemonicis vulneribus dare. Quod autem addidit quia nullus mutivit in lingua sua, hoc mihi videtur quia superavit, ascribit: sed scientes quia Jesus est qui victoriam tribuit, ipsi in lingua non mutiunt. Quod bene intelligens apostolus Paulus dicebat: Non ego autem, sed gratia Dei quae in me e
Abbreviated transcription (Latin):
ueteribꝰ noua concordant Promissũ ẽ ueterib
regnũ terrȩ sc̃e. terrȩ fluentis lac & mel quȩ t̾ra
tc a peccatoribꝰ & pessimis incolis ac regibꝰ tenebat᷑
Uenit in istã terrã ihe cũ exercitu dñi & urłiticis
ducibꝰ. ex pugnat om̃s. interimit. optin&: & ob
uictoriȩ meritĩ. accepit eoꝵ regna quos uicit libi
regna celorũ: sed hec regna ñ st̃ uacua. nec ina¬

Expanded text:
veteribus nova concordant. Promissum est veteribus regnum terrae sanctae, terrae fluentis lac et mel, quae terra tunc a peccatoribus et pessimis incolis ac regibus tenebatur. Venit in istam terram Jesus cum exercitu Domini et Israeliticis ducibus, expugnat omnes, interimit et obtinet, et ob victoriae meritum accipit eorum regna quos vicit. Tibi regna coelorum. Sed haec regna non sunt vacua et ina
Abbreviated transcription (Latin):
nibe tech scribit᷑: uł aliȩ cipitates sub aliis Sed
interĩ iħe int̾fecit in imioos : ñ crudelitatem do¬
cens ꝑ hoc sic̃ heretici putant. sed fict᷑a in his
quȩ gerunt᷑ sac̾menta designans: ut cũ int̾imit
eos reges qui regñ peccati tenent in nob̾. pos¬
cationẽ Quid gͦ ẽ qđ ab eis ħ loco. uelut cru-¬
dele culpat᷑ : ħ inquit qđ scͥptũ ẽ : ponite pedes
urõs suꝑ collũ eoꝵ. & interficite eos Quid quor
hec ñ crudelitas. sed benignitas & humanitas in¬
uentt᷑ : Utinã enĩ & tu talis eẽs qͥ poneres pedes
te regnũ peccati᷑. ut illis om̃ibꝰ int̾emptis. qͥ in te
regnabant oꝑe peccati. solus in te regnet iħc xp̃c¬

Expanded text:
nibezeth scribitur, vel aliae civitates sub aliis; sed interim Jesus interficit inimicos, non crudelitatem docens per hoc, sicut haeretici putant, sed futura in his quae gerunt sacramenta designans: ut cum interimeret Jesus eos reges qui regnum peccati tenent in nobis, poscationem . » Quid ergo est quod ab eis hoc loco velut credule culpatur? Hoc, inquit, scriptum est: Ponite pedes vestros super collum eorum, et interficite eos, namque hoc non crudelitas, sed humanitas et benignitas invenitur. Utinam enim tu talis esses qui poneres pedes te regnum peccati: ut, illis omnibus interremptis qui in te regnabant opere peccati, solus in te regnet
Abbreviated transcription (Latin):
uel pacificus salomon. Adsident &enĩ &̃ his
ipsis quos diximꝰ corporalibꝰ sensibꝰ nõiũ malig¬
ne uirtutes: quȩ eos ad malas concupiscentias.
& feda ministeria aĩe p̾benda sollieitent. Qs
malignas uirtutes. si fides xp̃i suꝑauerit. & in
ligno crucis eiꝰ fuerint suspense. ut de ipsis tri
noq depulsis: tẽ effictt᷑ aĩa in parte dĩ: tẽ ierłm
regnũ dĩ efficit᷑: & templũ dĩ in ea construet᷑.¬

Expanded text:
et pacificus Salomon. Assident etenim ipsiset pacificus Salomon. Assident etenim ipsiss supra diximus, corporalibus sensibus, hominum malignae virtutes, quae eos ad malas concupiscentias et foeda ministeria animae praebendo sollicitent: quas malignas virtutes si fides Christi superaverit, et in ligno crucis ejus fuerint suspensi, ut de ipsis triunoque depulsis, tunc efficitur anima in parte Dei, tunc Jerusalem regnum Dei efficitur, et templum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
onfugisse: potest hoc fortasse indicari. quia spe¬
linca locus ẽ. in ꝓfundũ terrȩ defossus Igit᷑. ẽ
it quos supͣ diximꝰ sensus cũ se terrenis actib
in corpore positi dimerserint. & nichil ad opris
dĩ sed totũ ad ministeriu corporis egerint. in
ipeluncas confuggisse dñr Sciendũ tam̃ ẽ: qđ
staipsa regna quoꝵ nc̃ reges uincunt᷑ ab iħu
ae confugiunt ad speluncas: pꝰmodũ in sortẽ
ueniunt scõrĩo & pars dni appellant᷑: sic̃ reg¬
uũ ierłm. uł lachis. uł hebron: In quo ħ arbitror
indicari. quod & isti qͥnq sensus. quos suꝑͣ expo¬
sumꝰ in corpore positi.cũ ꝑ iħ̾m fuerint deuic¬
ti. ita ut infidelitas ab eis & incredulitas de¬
pellat᷑. & cũ moruint᷑ peccato in eo ꝗͦ desinunt
a ministerio peccati: istis ipsis pꝰmodũ ministris
utit᷑ aĩa ad oꝑandũ iusticiã dĩ Et ita fit ut
in ierłm. in qua priꝰ rex neꝗ̃ regnabat & pessi¬
mus: pꝰmodũ in ea regn&e dauid potens manu

Expanded text:
confugisse, potest hoc fortasse indicari, quia spelunca locus est in profundum terrae defossus. Igitur etiam isti quos supra exposuimus sensus, cum se terrenis actibus in corpore positi demerserint, et nihil ad opus Dei, sed totum ad ministerium corporis egerint, in speluncas confugisse dicuntur. Sciendum tamen est quod ista ipsa regna, quorum nunc reges vincuntur ab Jesu et confugiunt ad speluncas, postmodum in sortem veniunt sanctorum, et pars Domini appellantur, sicut regnum Jerusalem, vel Achis, vel Ebron. In quo hoc arbitror indicari quod etiam isti quinque sensus quos supra exposuimus, in corpore positi, cum per Jesum fuerint devicti, ita ut infidelitas ab eis et incredulitas depellatur, et commoriantur peccato, in eo quod desinunt a ministerio, peccatis ipsis postmodum ministris utitur anima ad operandam justitiam Dei. Ita fit ut Jerusalem, in qua prius rex nequam regnabat et pessimus, postmodum in ea regnet David potens manu,
Abbreviated transcription (Latin):
fliger&e ħ si audiat anima minꝰ instructa in
scripturis diuinis. infirmari continuo. & peri¬
clitari potest: ita ut refugiat attholicã fidem
Non enĩ intelligu̾nt eoꝵ subreptiones Iħc enĩ
scđm mensurã fidei ipsoꝵ. cõpetens erga eos ixdi¬
ciũ tenuit. Porro autẽ raab meretrix q̃ fide
integrã credidit cũ om̃i domo sua. & explora¬
tores isrłitioos plenissima deuotione suscepit:
ex integro in consortiũ populi societatemq
suscepta ẽ. Et scͥptũ ẽ de ea qr appoiita ẽ ad
filios irł: usq in hodienũ diẽ Isti uͦ qͥ ñ tam¬

Expanded text:
fligeret. Haec si audit anima minus instructa in fligeret. Haec si audit anima minus instructa in Scripturis divinis, infirmari continuo et periclitari potest, ut refugiat catholicam fidem. Non enim intelligunt eorum subreptiones. Jesus enim secundum mensuram fidei ipsorum competens erga eos judicium tenuit. Porro autem Raab meretrix, quae fide integra cum omni domo sua exploratores Israeliticos plenissima devotione suscepit, et ex integro in consortium populi societatemque suscepta est; et scriptum est de ea quia « apposita est ad filios Israel usque in hodiernum diem. » Isti
Abbreviated transcription (Latin):
adminiculo ẽ uiti. quȩ ei us uiribꝰ nitens. uel
afferre. uel seruare potest plurimũ fructum¬
& ulmꝰ quȩ infructuosa ẽ. necessaria uidet᷑ &¬
utilis. ex hoc ipso qđ frugiferȩ deseruia
uiti Tale aliquid intellige &̃ in gabaonitas.
qr ñ deposuerunt qͥđe ueterẽ hominẽ cum
actibꝰ suis: ministrant tam̃ scĩs & seruiunt
& aliquid utilitatis impendt᷑: & tali quodã
ordine. ab iħu salutẽ cũ iuram̃ti int᷑positio¬
ne suscipiunt Ego nolebã in gabaonitarũ
ordine salutẽ consequi. nec in ligni cesoribus.
uel aquȩ gestatoribꝰ numerari. sed inter
isrłitas cuꝑẽ hered itatẽ terrę reꝓmissionis ac-¬
ciꝑe Obseruandũ sane ẽ. qđ solent heretici¬
uetus ñ rec ipiunt & dicunt Uide quomͦ ni¬
cħ humanitatis habuit iħc filiꝰ naue. ut ho¬
minibꝰ qui ad se supplices uenerant salutẽ c̃ce-¬
dens: notã eis infamiȩ. & iugũ seruitutis in¬

Expanded text:
adminiculo est viti, quae ejus viribus nitens, vel adminiculo est viti, quae ejus viribus nitens, vel ferre vel servare p ulmus, quae infructuosa est, necessaria videtur et utilis ex hoc ipso quod fructuosae deserviat viti. Tale aliquid etiam intellige in Gabaonitis, qui non deposuerunt quidem veterem hominem cum actibus suis, ministrant tamen sanctis, et serviunt, et aliquid utilitatis impendunt: et tali quodam ordine ab Jesu salutem cum juramenti interpositione suscipiunt. Ego nolebam in Gabaonitarum ordine salutem consequi, nec in ligni caesoribus vel aquae gestatoribus numerari, sed intra Israelitas cuperem haereditatem terrae repromissionis accipere. Observandum sane est quod solent hentum non recipiunt, et dicunt: Vide quomodo nihil humilitatis habuit Jesus filius Nave, ut hominibus qui ad se supplices venerant salutem concedens, notam eis infamiae et jugum servitutis in
Abbreviated transcription (Latin):
rentes: Isti gͦ ueniunt ad cħm cũ om̃ibꝰ uet usta¬
tib suis : & orant ab eo ħ tantũ ut saluent᷑. In
quidã in ȩccła. credentes quidẽ & habentes fi¬
dem in deũ. & ad quiescentes om̃ibꝰ diuinis
p̾ceptis: quiq &̃ erga seruos dĩ religiosi sunt
& seruire eis cupiunt: sed & ad ornatũ ȩccł̃
uł ministeriũ. satis ꝓmpti paratiq st̃: in acti¬
Uꝰ uͦ suis & conuersatione ꝓpͥa. obsceni sati. &
uiciis obuoluti. nec om̃ino deponentes uete¬
rẽ hominẽ cũ actibꝰ suis: sed in uoluti uetustis¬
deũ credunt. & erga seruos dei uł ȩccłȩ cultũ
uident᷑ &ẽ deuoti. nicħ adhibent em̃dationis
uel innouationis inmores: litis gͦ ih̾c dñs
ipsa eo ꝗᷤᷤ non euadit infamiȩ: Similis quoq
&̃ in libello qͥ appellat᷑ pastoris. de hi figura des-¬
cribit᷑ Ait enim. qr ẽ arbor quedã quȩ ulmus
appellat᷑. quȩ fructũ ñ affert. portat tamen
uitem quȩ affert plurimũ fructũ: & ex eo qd

Expanded text:
Isti ergo veniunt ad Jesum cum omnibus vetustatibus suis et orant ab eo hoc tantum ut salventur. In quidam in Ecclesia credentes quidem et habentes fidem in Deum, et acquiescentes omnibus divinis praeceptis, quique etiam erga servos Dei religiosi sunt, et servire eis cupiunt, sed ad ornatum Ecclesiae vel ministerium satis promti et apti non sunt, in actibus suis et conversatione propria obsceni satis et intus involuti, nec omnino deponentes veterem hominem cum actibus suis: et sicut isti quod in Deum credunt, erga servos Dei et Ecclesiae cultum videntur esse devoti, nihil tamen emendationis vel annovationis habeipsa eorum notam non evadit infamiae. Similis quoque etiam in libello qui appellatur Pastoris, de his figura describitur, ait enim: « Quae est arbor quae ulmus appellatur, quae fructum non affert; portat tamen vitem, quae affert plurimum fructum, ex eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sed infirmitati eoꝵ auxiliũ fer̾: Aut ñ tͥ pi¬
det᷑ hoc agere in nob̾ & ħ p̾cipere. illud apłi
mandatũ quod dicit. consolamini pusillani¬
mes. sustinete infirmos. patientes estote ad
om̃s: Et iterũ uos aute̾ potentior es. imbecu¬
litates infirmoꝵ sustinete ħ gͦ mͦ iħe cũ du¬
cibꝰ ⁊ pͥncipibꝰ suis ad est his qui ꝓ nomine suo¬
a contrariis uirtutibꝰ obpugnant᷑ Et ñ solum
auxiliũ prestat in bello: uerũ ⁊ ꝓducit tempꝰ
diei: & spacia lucis ꝓtelans. aduentũ discutit

Expanded text:
sed infirmitati eorum auxilium ferunt. An non tibi videtur hoc agere in nobis, et hoc praecipere illud Apostoli mandatum: « Consolamini pusillanimes, sustinete infirmos, patientes estote ad omnes ; » et iterum: « Vos potentiores, imbecillitates infirmorum sustinete . » « Ascendcibus et virtutibus suis adest his qui pro nomine suo contrariis virtutibus oppugnantur: et non solum auxilium praestat in bello, verum et produxit tempus diei, et spatia lucis protelans, adventum discutit
Abbreviated transcription (Latin):
abolo Quo destructo & extincto᷑ liłita ẽ aĩa.
a lege pͥoris & pessimi uiri: & coniuncta est
uiro bono & legitimo illi de quodicit apłs pau¬
tia. ad gemituy hunc uniꝰcuiꝰq cipitatis c̃sonat
statũ łgo puto quod meliꝰ ẽ sic intelligere bel¬
la isrłitica: & qđ sic meliꝰ p̾liari iħc putet᷑. & des¬
struere urbes & regna subuertere Sic enĩ & illud
dictũ religiosius & dem̃tiꝰ apparebit qđ dr̃ ita
subuertisse & uastasse singulas quasq urbes. ut
nichil in eis reli nq̃ret᷑ q spiraret: neq qͥ saluꝰ fieret. neꝙ qͥ ef¬
nuger& Utinã enĩ dñs de animab credentibꝰ sibi. &
quas suo uendicat regno. & de mea ipsius aĩa.
ita eiciat & extinguat oĩa pͥora mala. ut nul¬
lus in me maliciȩ sensus ultͣ respir&: nullꝰ irȩ.
nullus concuꝑ iscentiȩ alicuiꝰ malȩ. in me sal¬
uet᷑ affectus: nullus suꝑsit qui effuggiat sermo
malus de ore meo Sic gͦ potero iħu duce pur¬

Expanded text:
quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prioris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et legitimo, illi de quo dicit apostolus Pautia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et quod sic praeliari Jesus putetur, et destruere urbes ac regna subvertere. Sic enim et illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominus de animabus credentibus sibi, et quas suo vindicat regno, et de mea ipsius anima ita ejiciat et exstinguat omnia priora mala, ut nullus in me malitiae sensus ultra respiret, nullus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus, nullus supersit qui effugiat sermo malus de ore meo. Sic enim potero, Jesu duce, pur
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ amici erant. pꝰ amicicias &e familia¬
ritatẽ filiorũ isrł. inimici fixnt Gaba¬
onitas qui a filiis isrł fędus pacis ac
isq c̃fidt̃: s mittunt ad iħm auxiliũ postulan¬
tes: at ille diuino ꝑmissu ad est gabaonitis la¬
turus auxiliũ Hic iã m irabilia celitꝰ ostũdon¬
tur: Dñs desuꝑ saxa gͣndinis pluit: ⁊ qͥnq regõ
qͥ aduersũ iħm pugnabant exercitũ uastit¬

Expanded text:
prius amici erant, post amicitias et familiaritatem filiorum Israel, inimici fiunt Gabaonitis, qui a filiis Israel foedus pacis accisque confidunt, sed mittunt ad Jesum auxilia postulantes. At ille divino permissu adest Gabaonitis laturus auxilium. Ita vero jam mirabilia coelitus ostenduntur. Dominus desuper saxa grandinis pluit, et quinque qui adversus Jesum pugnant exercitum vastat
Abbreviated transcription (Latin):
in montanis: & eueos qui erant sub deserto ma¬
secma Et exierunt ipsi & reges eoꝵ cum ipsis.
sicut ẽ harena maris in multitudine: & equi.
& quadrigę multȩ nimis Et conuener̃ om̃s
reges isti: & coier̃ in unũ ad aquã maron. pug¬
nare contͣ isrł. Dixit autẽ dñs ad iħm Non ue¬
rearis a facie illoꝵ: ꝙ crastina die ad hanc ho¬
rã. ego tradam eos sauciatos ante faciem isrł:
Equos eoꝵ subneruabis : & currus eoꝵ igne exu¬
res Et uenit iħc & om̃is populus bellatoꝵ cũ
eo suꝑ ipsos ad aqu̾a maron. & subito irruit

Expanded text:
in montanis, et ad Hevaeos qui erant sub deserto Mosoma. Et exierunt ipsi et reges eorum cum ipsis, sicut est arena maris in multitudine, et equi et quadrigae multae nimis. Et convenerunt omnes reges isti, et coierunt in unum ad aquam maram pugnare contra Israel. Dixit autem Dominus ad Jesum: Non verearis faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam ego tradam eos sauciatos ante faciem Israel. Equos eorum subnervabis, et currus eorum igni exures. Et venit Jesus et omnis populis bellatorum cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
moderationẽ erga eos iustissimã seruat. ut sa¬¬
lutẽ mererent᷑. ꝗͥ parũ lic& fidei detuler̾ : nec
tam̃ sũmã regni uel libertatis accipent: ꝓ eo qđ
fides eoꝵ. nullo oꝑũ nobilitaret᷑ accessu: qm̃ fidẽ
sine oꝑibꝰ mortuam haberi ꝓnunciat apłs iacobꝰ
gurarũ adumbrationibꝰ edocem᷑: qđ si qͥ tales
st̃ in nobis. quoꝵ fides hoc tantũmͦ ht̃. ut ad
tibꝰ. officia exhibeant. seruos dĩ honorent. ador¬
mores suo̾ excolant. actꝰ em̃dent. uitia deponant. castita¬
tẽ colant. iracundiã mitigent. auaritiã repͥmant.
rapacitatẽ refrenent. maliloquia. & stultiloqͥa
uł scurrilitates & obtrectationũ uenena. ex ore
suo ñ adimant. sciant sibi qui tales st̃. qͥ emen-¬
dare se nolunt. sed in his usq ad senectutẽ ulti¬
mã ꝑseuerant. partẽ. sortẽq ab iħu dño cum

Expanded text:
moderationem erga eos justissimam servat, ut salutem mererentur, qui parvum licet fidei detulerunt, nec tamen summam regni vel libertatis acciperent, pro eo quod fides eorum nullo operum nobilitaretur accessu. Quoniam fidem sine operibus mortuam haberi pronuntiat Jacobus . jusmodi adumbrationibus edocemur, quod si qui tales sunt in nobis quorum fides hoc tantummodo habet ut ad officia exhibeant, servos Dei honorent, ad ormores suos excolant, actus emendent, vitia deponant, castitatem colant, iracundiam mitigent, avaritiam reprimant, rapacitatem refrenent, maliloquia et stultiloquia vel scurrilitates, et obtrectationum venena ex ore suo amittant; sciant sibi, quia tales sunt qui emendare se nolunt, si in his usque ad senectutem ultimam pervenerint, partem sortemque ab Jesu Domino cum
Abbreviated transcription (Latin):
cion. & ualentinꝰ ac basilides. &e teriq cũ ipsis he¬
retici. dũ hȩc nolunt sic̾ sc̃o spũ dignũ ẽ intelli¬
gere. declinauer̾ a fide. & inseruer̾ se impietatibꝰ
dicẽ ꝓferentes. uelut ꝑ hȩc quȩ sopͥta st̃ erude¬
ces iubent᷑. atq in ligno suspendere reges terrȩ
illiꝰ quã uiolent᷑ inuadunt. Atq utinã dñs
ins̃ iłx filiꝰ dĩ mͥ istud concedat: & iubeat me
pedibꝰ conculcare spm̃ fornicationis. & caleare
suꝑ ceruices spc̃ iracundiȩ & furoris. calcare
auariciȩ demonẽ: calcare iactantiã: conterere
pedibꝰ meis suꝑbiȩ spm̃. Et cũ hȩc fȩcera oꝑis
gesti sũmã. ñ mͥ sed cruci eiꝰ appendere. seqͣnti
paulũ dicentẽ. qr ꝑ ipsũ mͥ mundus crucifpeꝰ ẽ:
& ea quiȩ iã supra memor auimꝰ. qđ ait. ñ ego
autẽ. sed grã dĩ quȩ inme ẽ Qđ si ita facere
ds̃ tͣdidit uob̾ om̃s inimicos ur̃os in manus.

Expanded text:
cion, ac Valentinus, et Basilides, caeterique cum ipsis, dum haec nolunt, sicut sancto Spiritu dignum est, intelligere, declinaverunt a fide, et inseruerunt se impietatibus dicem proferentes; velut per haec quae scripta sunt crudeces jubentur, atque in ligno suspendere reges terrae illius quam violenter invadunt. Atque utinam Dominus meus Jesus Filius Dei istud concedat, et jubeat, pedibus meis conculcare spiritum fornicationis, et calcare super cervices spiritus iracundiae et furoris, calcare avaritiae daemonium, calcare jactantiam, conterere pedibus superbiae spiritum: et cum haec fecero, operis gesti summam non mihi sed cruci ejus appendere! sequens Paulum dicentem, quia per ipsum mihi mundus crucifixus est ; et ea quae superius memoravimus, quod ait, Non ego autem, sed gratia Dei, quae in me est ; quod si ita facere Deus tradidit vobis omnes inimicos vestros in manus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ꝑfectoꝵ autẽ ẽ cẏbus solidus. ex quibꝰ ipse
uelut infirini ut ft̃ mulieres holeribꝰ uescunt᷑.
Si uͦ simiͣlis om̃is accipiat᷑ ȩccła iuri qͥđe intelli¬
ex semce ipsis quȩ utilia st̃ gerunt: s imitando
meliores. & eoꝵ exempla sectando. ex quibꝰ &
Infantes uͦ erunt: qui nuꝑ fide suscepta lacte
euglico nutriuntur Proseliti autẽ. cathecumi¬
ni uidebunt᷑:. uł hi qui iã sotiari fidelibꝰ stu¬
dent De quib singulis. sim ili a &̾ ioħs sentiens
in epła sua scribit. & singulis quibꝰq ętatibꝰ ꝓpͥa
queq gesta decernit Ueruntam̃ iħu recitante
uobis lagẽ. & reuelante cordibꝰ ur̃is intelligen
tiã spalem. neq ꝓseliti id. ẽ. cathecumini diu¬
tiꝰ cathec umini maneatis: sed festinate ad ꝑci
ad numeremini Et uos infantes nolite ꝓueri ef.¬
fici sensibꝰ s malicia paruuli estote. sensibꝰ aut̾e¬

Expanded text:
dicit: « Perfectorum autem est cibus solidus, ex quibus ipsevelut infirmi, ut sunt mulieres, oleribus vescuntur. Si vero simul omnis accipiatur Ecclesia, viri quidem intelliex semetipsis ea quae utilia sunt gerunt, sed imitando meliores et eorum exempla sectando, ex quibus et Infantes vero erunt qui, nuper fide suscepta, lacte Evangelii nutriuntur; proselyti autem catechumeni videbuntur, et hi qui jam sociari se fidelibus student. De quibus singulis similia etiam Joannes sentiens, in Epistola sua scripsit , et singulis quibusque aetatibus propria quaeque gesta discernit. Verumtamen Jesum vobaudite, neque proselyti, id est catechumeni, diutius maneatis; sed festinate ad percrum Israel adnumeremini. Et vos infantes « nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli » estote. Sensibus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
incedunt. in qͦ maleclictiones ꝓlatȩ st̃. istos ali¬
os indicent. qui maloꝵs mȩtu & suppliciorum
timore cõplentes quȩ in lege scͥpta sc̃. ꝑueni¬
unt ad salutẽ Hic iã dĩ solius ẽ nosse ex õib¬
aobis filiis isrł. quis ÷ qui boni ipliꝰ desidio
suecensus facit quod bonũ ẽ: qͥ uͦ nr̃m mȩtu
gehenne & ȩt̾ni ignis terrore tendit ad boñ
& stud& ac festinat implere quȩ scpͥta sẽ Cer¬
tũ ẽ enĩ nobiliores eẽ illos. qͥ boni ipsiꝰ desiderio.
& benedictionũ amore. qđ bonũ ẽ agunt: qͣmi
ulos qui ꝓ mali mȩtu bonũ sectant᷑ Solus gͦ
iħc ẽ qui potest ex om̃i populo huiꝰmodi m̃tes
monte garie in ad benedictiones. alios uͦ statue¬
re in monte gebal ad maledictiones: ñ ut male¬
dictiones accipiant: sed ut intuentes ꝑscͥptas¬
maledictiones. & penas peocatoribꝰ constititas.
incurrere caueant eas Post hȩc refert᷑. qr legit¬

Expanded text:
incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos aliincedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicant qui malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in lege sunt scripta, perveniunt ad salutem. Hic etiam Dei solius est nosse, ex omnibus filiis Israel quis est, qui boni ipsius desiderio succensus facit quod bonum est: qui vero metu gehennae, et aeterni ignis terrore tendit ad bonum, et studet ac festinat implere quae scripta sunt: certum est enim nobiliores esse illos qui boni ipsius desiderio et benedictionum amore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus qui potest ex omni populo hujusmodi mentes monte Garizim ad benedicendum, alios vero statuere in monte Hebal, ad maledictionem; non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes maledictiones et poenas peccatorum constitutas, incurrere caveant eas. « Post haec legit
Abbreviated transcription (Latin):
& hic paulus tibi denunciat. dicens Non erit uob̾
pugna aduersũ carnẽ ⁊ sanguine̾ id. ẽ. ñ sic
pugnabimꝰ sic̃ pugnauer antiqͥ: nec in terris
nobꝰ adu̾sus hoĩes habenda st̃ p̾lia. s adu̾sũ pͥnci¬
patus. aduersũ potestates. aduersũ mundi huiꝰ re.¬
ctores tenebrarũ lam utiq intelligis. in quibꝰ locis
huiꝰdemodi sint tͥ mouenda certamina : aut si ñ ł
sufficit intellectus nͥ de̾ loca ipsa manifesta tibi
uoce signent᷑: Audi in consequentibꝰ. adu̾sũ sp̃a¬

Expanded text:
i Paulus denuntiat, dicens: Non erit vobis pugna adversus carnem et sanguinem, id est, non sic pugnabimus sicut pugnaverunt antiqui, nec in terris nobis adversus homines habenda sunt praelia, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus hujus mundi rectores tenebrarum harum . Jam utique intelligis in quibus locis hujusmodi sunt tibi movenda certamina; aut si non tibi sufficit intellectus, nisi etiam loca ipsa manifesta tibi voce signentur, audi in consequentibus; adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ docemꝰ. qr sermo hic arguit nos. qđ non
ñ continuo si ẽ aliqua differentia int̾ audito¬
res leggis & eccłam filiapꝰ isrł: auditor excludit᷑
a salute Attendite gͦ diligentiꝰ uerbis scͥpturȩ
dicentis. N erat ullũ uerbũ ex om̃ibꝰ quȩ mandauit
moyses quod ñ legerit iłx. in auribꝰ totiꝰ ȩocłȩ filioꝵ
isrł. Et addidit &ꝰ mulierib & infantibꝰ & ꝓselitiᷤ
Nouit dñs nr̃ iħc eẽ alias aures. p̃t̾ istas carnales:
reqͥrit. Unde ⁊ in eugłio pꝰea quã de singulis quȩ
op ortebat edocuit: addit & dicit Qui hab& au-¬
res audiendi audiat Quod utiq si de auribꝰ di¬
uisset carnalibꝰ. suꝑflud uidet᷑ Nemo enĩ non ha¬
bens aures ad uerb eius audienda conuenerat: S
qm̃ sciebat in aurib interioris hõis id .ẽ. in in¬
tellectu cordis recipi debere quę dicta st̃. quia
nichil ꝑdest audire sermonẽ. si ñ retineat᷑ & ser-¬
uet᷑ in corde. ⁊ccirco aures ab auditoribꝰ expos

Expanded text:
scriptum docemur, quia sermo hic arguit nos, quod non non continuo: si est aliqua differentia inter auditores legis et Ecclesiam filiorum Israel, auditor excluditur a salute. Attendite ergo diligentius verbis Scripturae dicentis: « Non erat ullum verbum ex omnibus quae mandavit Moyses quo et intendite mulieribus et infantibus et proselytis. Novit Dominus Jesus esse alias aures praeter istas carnales rit; unde et in Evangelio posteaquam de singulis quae oportebat edocuit, addit et dicit: « Qui habet aures audiendi audiat ; » quod utique si de auribus dixisset carnalibus, superfluum videretur. Nemo enim non habens aures ad verba ejus audienda convenerat. Sed quoniam sciebat, in auribus interioris hominis, id est, intellectu cordis, recipi debere quae dicta sunt quia nihil prodest audire sermonem, si non retineatur et servetur in corde, idcirco aures ab auditoribus expos
Abbreviated transcription (Latin):
iħm & ifrł simul Historia rerũ gestarũ ma¬
nifesta ẽ. nec explanatione indiget. quod
euident᷑ expletũ ẽ: Ex his tam̃ quȩ gesta st
uisibilibꝰ. nrĩ dnĩ iħu saluatoris bella ac tric¬
phos quos egerit contẽplem᷑. qͣmuis at̃ in ipsor
uisibilit̾ cernamꝰ expleta Conuener̃ enĩ reges
terrȩ senatus. popłsq & pneipes romani ut ꝙ¬
pugnarent nom̃ iħu & isrł simul Decreuert᷑
enim legibꝰ suis: ut ñ sint xp̃iani Om̃is cipitas
om̃is ordo xp̃ianoꝵ nom̃ impugnat: S siet
tt̃ om̃s illi reges conuenientes contͣ iłm. nichi

Expanded text:
ia. » Simul historia rerum gestarum manifesta explanatione non indiget, quod evidenter expletum est; et ex his tamen quae gesta sunt visibilibus, nostri Domini Jesu Salvatoris bella ac triumphos quos gerit contemplemur, quamvis etiam in ipso haec visibiliter cernamus expleta. Convenerunt enim reges terrae, senatus populusque et principes Romani, ut expugnarent nomen Jesu et Israel simul. Decreverunt enim legibus suis ut non sint Christiani. Omnis civitas, omnis ordo Christianorum nomen impugnat. Sed sicut tunc omnes ill
Abbreviated transcription (Latin):
nes quȩ peccatoribꝰ ĩminent Statuer̃ & enĩ siẽt
scͥptũ ẽ in deutero nomio. sex tribꝰ ad benedicen.¬
dũ in monte garizim. & ipsas tribus quȩ nobi.¬
liores sunt. & eximiȩ. id ẽ. sy meon. leui. iuda¬

Expanded text:
nes quae peccatoribus imminent. Statuerunt enim, sicut nes quae peccatoribus imminent. Statuerunt enim, sicut scriptum est in Deuteronomio , sex tribus ad benedicendum in monte Garizim: et ipsae sex tribus quae nobiliores sunt et eximiae, id es
Abbreviated transcription (Latin):
Et circa hanc archam testam̃ti. om̃is qui uer̾
isrł ẽ incedit: & non ẽ longe ab ea. Leute
uͦ & sacerdotes: &̾ in humeris suis eam portant
Etenĩ quicunq sacerdotali religione & scr̾tattꝰ
uixunt. t̃ solũ hi qui sedere uident᷑ in conesr
sacerdotali. s hi magis qui sacerdotalit̃ agunt
quoꝵ pars ẽ dñs. nec ulla eis poͬtio habeturin
terris: ipsi st̃ uere sacerdotes. & leuitȩ aͥni.q
in humeris suis legem dĩ portant: agendo yi¬
delic&e & implendo ꝑ opꝰ ea quȩ scͥbuntur in
lege S & ꝓselitus in qͥt & indigena simul
erant. dimidii iuxta montẽ garicim. & dimi.
bimꝰ. Uere adiutorio dĩ opus ẽ ut possimꝰ uer¬
bis nr̃is. uerba diuina disserere & ex planare:
Qui sẽ dimidii qui incedebant i uxta montẽ
garitim & qͥ st̃ dimidii. qui & ipsi licet saluantꝰ
non tam̃ potuer̃ iuxta montẽ garixim incedere:
sed incedunt iuxta montẽ gebal: Mons garitim
benedictiones hab&e: mons autẽ gebal maledictio.¬

Expanded text:
 Circa hanc arcam testamenti, omnis qui vere Israel est incedit, non enim longe ab ea. Levitae vero et sacerdotes etiam in humeris suis eam portant. Etenim quicunque sacerdotali religione et sanctitate vivunt, non solum hi qui sedere videntur in consessu sacerdotali, sed hi magis qui sacerdotaliter agunt, quorum pars est Dominus, nec ulla eis portio habetur in terris, ipsi sunt vere sacerdotes et Levitae Domini, qui in humeris suis legem Dei portant, agendo videlicet et implendo opera ea quae scribuntur in lege. Et proselytus, inquit, et indigena simul aderant; dimidii juxta montem Garizim, et dimidabimus? Et adjuto rio Dei opus est ut possimus verbis nostris verba divina disserere et explanare. Qui sunt dimidii qui incedebant juxta montem Garizim, et qui sunt dimidii qui et ipsi, licet salventur, tamen non potuerunt juxta montem Garizim incedere, sed incedunt juxta montem Ebal? Mons Garizim benedictiones habet, mons autem Ebal maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
in tabulis cordis carnalibꝰ: ñ atͣm̃to s spũ dei
uiuiꝰ. Si autẽ uis euidentiꝰ noscere in quibꝰ cor¬
dib iłx scͥpserit lege̾. & in quibꝰ ñ scͥpserit. hoc¬
&̾ tibi ex scͥpturarũ auetoritate patefaciã: ut
c̃solationẽ capias tu qͥ ex gentibꝰ uocatus es. nec
uerearis eorum iactantiam. qͥ legem moysei.
tabulis. uł cartulis scͥptã se accepisse głantu
Paulus dicit. Cũ enĩ gentes quȩ legẽ ñ habent
naturalit̾ quȩ legis it̃ faciunt : huiꝰ mnõi legẽ
ñ habentes. ipsi sibi st̃ lex: qui ostendt̃ opus le¬
gis scͥptũ in cordibꝰ suis. testimoniũ reddente
eis conscientia ipsoꝵ Si gͦ uideas gentes ad
iħm uenire. & credere ei & opus legis implere
qđ illi qui legẽ acceꝑant. implere ñ posst̃: ñ
dubites de eis dicere. qr iħc in istis lapidibus
integris deuteronomiũ scͥpsit Mouae me sane:
quod addidit in conseqͣntibꝰ scͥptura. Et in sc̃p¬
sit inqͥt iħc suꝑ lapides deuteronom iũ. cora fi¬

Expanded text:
in tabulis cordis carnalibus, non atramento, sed spiritu Dei vivi. Si autem vis evidentius noscere in quibus cordibus Jesus scripserit legem, et in quibus non scripserit, etiam hoc tibi ex Scripturarum auctoritate patefaciam, ut consolationem capias tu qui ex gentibus vocatus es, nec verearis eorum jactantiam, qui legem Moysi et tabulis et chartulis inscriptam se accepisse gloriantuPaulus dicit: « Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt, faciunt, hujusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium reddente eis conscientia . » Si ergo videas gentes ad Jesum venire, et credere ei, et opus legis implere quod illi qui legem acceperant implere non possunt, non dubites de eis dicere quia Jesus in istis lapidibus integris Deuteronomium scripsit. Movet me sane quod addidit in consequentibus Scriptura: « Et scripsit, inquit, Jesus super lapides Deuteronomium coram fi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r. ut deuterononomiũ scribat: Lt seđam le¬
gẽ in cordibꝰ credentiũ figat: atq in eorũ m̃tibꝰ
qui ad altaris constructionẽ digni sint eligi. le
xp̃o: & lex eugłii in eiꝰ corde descͥpta ẽ: & in conspe¬
angłoꝵ: eccła pͥmitiuoꝵ Si enĩ intelligamus
urłem recte dici mente dm̃ uidentẽ: rectissime
hoc de ministris angelis magis drꝰ scđm dñi
sentenciã dicentis de infantibꝰ. quod & tu fu¬
isti infans in baptismo: qr angłi eorũ semꝑui
dent faciẽ patris mei qͥ in glis ẽ Corã istis g
filiis isrł. qui aderant illo tp̃re cũ tibi fidĩ sacra¬

Expanded text:
pore ut Deuteronomium scribat, ut secundo legem in cordibus credentium figat, atque in eorum mentibus, qui ad altaris constructionem digni sunt, intelligeChristo, lex Evangelii in ejus corde scripta est, et in conspeangelorum, Ecclesia primitivorum. Si enim recte intelligamus Israelem dici mentem Deum videntem, rectissime hoc de ministris angelis dicitur, secundum Domini sententiam, dicentis de infantibus quod et tu fuisti infans in baptismo, « quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . » Coram istis igitur filiis Israel qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ salutis Ego puto qđ forte isti tales lapides.
tes: ⁊ aperientes os suũ. dixisse: Tu dñe qͥ corda
om̃iũ nosti Isti gͦ qui poterant unanimes.
una uoce. atq uno spũ orare. ipsi fortasse dig¬
nisint. qui debeant om̃s simul unũ altare con¬
struere. suꝑ qđ iħc sacrificiũ offerat patri:
unanimes unũ sentientes nichil ꝑ c̾tentionẽ.
neq ꝑ inanẽ głam gerentes sed in uno sensu.
atq in eade sententia ꝑmanentes. si forte pos.¬
simus & nos apti effici lapides ad altare: Non

Expanded text:
ficium salutis. Ego puto quod isti tales lapides ificium salutis. Ego puto quod isti tales lapides ites et aperientes es suum, dixisse: « Tu, Domine, qui corda omnium nosti . » Isti ergo qui poterunt unanimes una voce atque spiritu orare, ipsi fortasse digni sunt qui debeant simul omnes unum altare construere, super quod Jesus sacrificium offerat Patri. unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam gerentes; sed in uno sensu atque in eadem sententia permanentes; si forte possimus etiam nos apti effici lapides ad altare: non
Abbreviated transcription (Latin):
tet eẽ & altare Unde ego arbitror qđ qͥcunq
ex uob̾ lapidibꝰ uiuis. apti st̃ in hoc & ꝓpinqui¬
ꝓmpti. ut orationib uacent: ut die noctuq
obsecͣtiones offerant dõ. & supplicationũ uicti¬
mas iminolent. ipsi st̃ ex quib iħc ȩdificat alta¬
re: S intuere qͥd laudis ipiis lapidibꝰ altaris¬
adscribit᷑: sic̃ dix̃ legis lator moyses ȩdificari
altare ex lapidibꝰ integris. quib ferrũ ñ ẽ
imiectũ. Quid putas st isti integri lapides
Nouit uniꝰcuiꝰq conscientia. quiꝰ sit integer
ssit incorruptus. impollutus. ĩmaculatus in
id. ẽ. qͥ iacula maligni ignita concupiscentiȩ
ñ recepit. sed scuto ea fidei restinx & reppulit
Uel qͥsẽ ille qui ferrũ ꝑugnȩ. ferrũ belli. ferrũ
litiũ nunꝗͣ recepit. sed semꝑ pacificꝰ fuit: semꝑ
quietus & mitis. ex xp̃i humilitate formatus:
tare construx̃. ex lapidibꝰ integris quibꝰ ferrũ ñ
ẽ iniectũ. ut offerat suꝑ eos holoca usta & sacri¬

Expanded text:
oportet altare; unde ego arbitror quod quicunque ex vobis lapidibus vivis apti sunt, in hoc et prompti, ut orationibus vacent, ut diu noctuque obsecrationes offerant Deo, et supplicationum victimas immolent, ipsi sunt ex quibus aedificat Jesus altare. Sed intuere qdixit, inquit, legislator Moyses: Aedificate altare ex lapidibus integris, quibus ferrum non est injectum. Quid putas sunt isti integri lapides? Novit uniuscujusque conscientia quis sit integer, et quis sit incorruptus, immaculatus in . Jacula maligni ignita concupiscentiae non recipit, sed scuto ea fidei restrinxit et repulit. Vel quis est ille qui ferrum pugnae, ferrum belli, ferrum litium nunquam recepit; sed semper pacificus fuit, semper quietus et mitis, et Christi humilitate fundatus? tare construxit lapidibus integris, quibus ferrum non est injectum, ut offerat super eos holocausta et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in istis terrenis lapidibꝰ obseruari nouimꝰ.
ut hi qͥde lapides qui ualidiores it̃ & poten¬
tiores. pͥmi in fundamenta iactent᷑. ut ipsis
credi & suꝑponi possit totiꝰ edificii pondus:
ali uͦ qui sequentes sunt id .ẽ. paulo illis in¬
feriores. ꝓarimi in illis qui in fundam̃ta sunt
ordinent᷑: qui uͦ plus inferiores sunt. paulo su
tecti fastigia collocent᷑:. ita nc̃ &̃ intelligge. de
lapidib uiuis. ẽẽ aliquos in fundam̃tis huius
spãlis ȩdificii Qui autẽ fẽ isti: qͥ infundam̃¬

Expanded text:
autem in istis terrenis lapidibus observari novimus, et hi quidem lapides qui validiores sint et potentiores primi in fundamenta ejiciantur, ut ipsis credi et superponi possit totius aedificii domus; alii vero qui sequentes sunt, id est paulo illis inferiores, proximi illis qui in fundamento sunt, ordinantur; qui vero plus inferiores sunt, paulo supsa jam tecti fastigia collocantur: ita nunc etiam intellige de lapidibus vivis aliquos esse in fundamentis hujus spiritalis aedificii. Qui autem sunt isti qui in fundame
Abbreviated transcription (Latin):
opant᷑ iniquitatẽ. contͣrios demones adiisara
uirtutes. qui cogunt hoĩes ad peccatũ: doreno
instituendo & occulta in dipinis litteris. & o¬
cis talibꝰ in qualib nc̃ sumꝰ mysteria reserando
id÷ ex uirtutib uariis. ⁊ diuersis: De ipsa
quoq ciuitate. sanctus quisq & diligenseicit
peccatores id .ẽ cogitationes pessimas. & cupi¬
enĩ dicit: In matutinis meditabor in te: q fui¬
sti adiutor meus Quod ẽ istud matutinũt
cordibꝰ nr̃is. atq illuminans ignorantiȩ nr̃ȩ te¬
facit nos in lumine suo lum̃ uidere: Si qng
legis in scͥpturis scĩs. iustoꝵ pugnas. cedes ac
strages interemptoꝵ. & quia scĩ tulli penitꝰ
hostium parcunt. quinim mo & si peꝑceruit
reputari eis in peccatum. sicut repitatũ ẽ
sauli qͥ uiruo seruauerit agag regẽ amaleh
hoc mͦ quo supͣ exposuimus intellige bella tͦtop
qr hęc bella ab eis aduersum peccatũ gerunt᷑.
Quomͦ autẽ manebt̾ iusti. si uel parũ aliquid

Expanded text:
uitatem, contrarias daemonum adversariasque virtutes, quae cogunt homines ad peccatum docendo et instituendo, et occulta in divinis litteris ex locis talibus, in qualibus nunc sumus, mysteria reserando.id est, ex virtutibus variis et diversis. De ipsa quoque civitate sanctus quisque et diligens ejiciet peccatores, id est, cogitationes pessimas et cupiui. Justus enim dicit: « In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . » Quod est istud matutinum, cordibus nostris, atque illuminans ignorantiae nostfacit nos in lumine suo lumen videre? Si quando ergo legas in Scripturis justorum pugnas, caedes ac strages interemptorum, et quia sancti nullis penitus hostium parcunt; quin imo et si pepercefint, reputari eis in peccatum, sicut reputatum est Sauli, qui vivum servaverat Agag regem Amalec; hoc modo quo supra exposuimus, intellige bella justorum, quia haec bella ab eis adversum peccatum geruntur. Quomodo manebunt justi, si vel parvum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
rias uirtutes Utinã & ego dũ mͦ loquor aduos
uerbũ dei. cor peccatoris pulsare possem. Quod
si fecero. certũ ẽ quod gladio oris mei ꝑcutiã
fornicationẽ. ꝑcutiã maliciã. repͥmã furorẽ.
& si qua alia sunt mala. in ore gladii id. ẽ. oris
mei sertone restingũa. & ñ relinquã ex eis qͥ
saluus fiat. neq qui effugiat Si enĩ om̃s hostes
nrõs extincerimus: tc̃ uere diem festũ celebrabi¬
mus dõ: & deuictis aduersariis. leta sollempnitate
in psalmis designari. ubi dicit de se. qr in maty¬
tinis interficiebã om̃s peccatores terrȩ ut disper¬
dã de ciuitate dñ om̃s qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ¬

Expanded text:
rias virtutes. Utinam et ego modo dum loquor ad vos rias virtutes. Utinam et ego modo dum loquor ad vos verbum Dei, cor pectoris pulsare possim! quod si fecero, certum est quod gladio oris mei percutiam fornicationem, percutiam malitiam, refrenem furorem, et si qua alia sunt mala, in ore gladii, hoc est, oris mei sermone, restinguam, et non derelinquam ex eis qui salvus fiat, neque qui effugiat. Si enim omnes hostes nostros exstinxerimus, tunc vere diem festum celebrabimus Deo, et, devictis adversariis, laeta solemnitate tus propheta in psalmis designare, ubi dicit de se, quia « in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes qui o
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc cũ legunt iudercrudeles efficiunt᷑. & huma¬
nũ sanguinẽ sitientes: putantes qr & scĩ ita ꝑcus¬
ser̃ eos qui habitabant hai. ut ñ relinqueretur
lligentes. in his uerbis adumbrari mysteria. & ħ
ẽ habitaculum & qui regnar᷑ in abysso demonibꝰ.
nullũ penitus derelinquere debemꝰ. s om̃s interi¬
mere: Interimimus autẽ demones . ñ ipsã eoꝵs
substantiam ꝑimentes: sedqr opus e ac studtũ
hoc ẽ. ut peccare homines faciant. ⁊ ħ ẽ illoꝵ
uita. si nos peccemꝰ: sine dubio. interitus eorũ est
si non peccemꝰ: Int̾ficiunt gͦ habitatores hai scĩ
quiq & ꝑimunt. & nĩ dimuttunt ex eis uiuu¬
ullum. Hi sine dubio qui cũ om̃i diligentia ser¬
uant suũ cor. ne de eo cogitationes malę ꝓoe¬
dant. s & qui obseruant os suum. ut om̃ĩs
mo effugit malus Agite gͦ & uos. p̃paremꝰ nos.
ad huiuscemodi p̾lia. ꝑcutiamꝰ hai in ore gladii.
& extinguamꝰ om̃s habitantes chaos: om̃s cont᷑ͣ¬

Expanded text:
Haec cum legunt Judaei, crudeles efficiuntur, et humanum sanguinem sitientes, putantes quia et sancti ita percusserunt eos qui habitabant Ahi, ut non relinqlligunt sub his verbis adumbrari mysteria, et hoc est habitaculum, et qui regnaverunt in abysso daemonibus, nullum penitus relinquere debeamus, sed omnes interimere. Interimimus autem daemones, non ipsam eorum substantiam perimentes: sed quia opus eorum ac studium hoc est ut peccare homines faciant, et haec est illorum vita si nos peccemus, sine dubio interitus eorum est si non peccemus. Interficiuntur ergo habitatores Ahi, sancti quique perimunt, et non dimittunt ex eis ullum: hi sine dubio qui cum omni diligentia servant cor suum, ne de eo cogitationes malae procedant. Sed et qui observant os suum, ut omnis smo effugiat malus. Agite ergo et vos: praeparemus nos ad hujusmodi praelia, percutiamus Ahi in ore gladii, et exstinguamus omnes habitatores chaos, omnes contra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ iħc fugiens des gnabat: Nideamus ne forte
sit aliquidꝰ quod fugiendo uincamꝰ: Et ẽ aliꝗͣ
ꝑfecta uirtus. in fuga Paulus nos apłs docet di¬
cens. Fugite fornicationẽ Uides gͦ quendã eẽ¬
spm̃ fornicationis quẽ fugere debemꝰ. Quicunq
caste & pie in xp̃o ac pudice uolumꝰ ꝑ manere:

Expanded text:
esse quod Jesus fugiens designabat? Videamus ne forte sit aliquid quod fugiendo vincamus: et est aliqua perfecta virtus in fuga. Paulus nos apostolus docet, dicens: « Fugite fornicationem ; » vides ergo quemdam spiritum fornicationis quem fugere debemus, quicunque caste et pie in
Abbreviated transcription (Latin):
triumphans eas in ligno crucis Lic&̾ in aliis
exemplaribꝰ habeat᷑. triumphans eas in semaelpio:
sed apud g̃cos. Habet᷑ in ligno Ergo duplex est.¬
ratio dnĩcę crucis Una illa quã dicit apłs petrꝰ¬

Expanded text:
triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis exemplaribus habeatur, « triumphans eos in semetipso. » Sed apud Graecos habetest Dominicae crucis: una illa quam dicit apost
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑: quiq ex insꝑato uenientes quis enĩ sparet
gentes saluari: acriꝰ pꝰ tͥgũ aduersarios cedt. Et
qͣsi fugiens ponit᷑ popłs pͥor : Et ualde consequent.
tugere &enĩ uisi st̃. qui secunt᷑ iħma legalibꝰ one¬
rib & p̾ceptis: ab obseruatione sabb̾i: a curruncisi¬
one carnis: a irgulatione hostiarũ S tterũ ñ
fugit. qͥ secutus e̾ xp̃m per fectionẽ & plenitudi.¬
ne̾ legis Post om̃ia autẽ: & rex hai in ligno ge¬
mino. dr̃ ẽẽ suspensus ħ in loco. mysteriũ tegt᷑
tibi sermo fortasse. & nouus uidet᷑. qđ dico crux
gemina fuit. hoc ẽ gemina natione constat. & du¬
plici: q uisibilit᷑ quidẽ filiꝰ dĩ in carne crucifiꝰ:
inuisibilit̾ uͦ in ea cruce. tabulus cũ pͥncipatibus
siuis. & potestatibꝰ affixus ẽ cruci Non tͥ ħ uidet᷑
uerũ: si tibi hoꝵᷤ testẽ ꝓduxero apłm paulimᷤ
contͣriũ nobis. tulit illud de medio. affigens cruci
suȩ. exuens pͥncipatus & potestates. tradux̃ libe

Expanded text:
gatur, quinque ex insperato venientes quis enim speraret gentes salvari? acrius post tergum adversarios caedunt. Et  quasi fugiens ponitur populus prior, et velut consequentes fugeret? Etenim versi sunt qui sequuntur Jesum a legalibus oneribus et praeceptis, ab observatione sabbati, a circumcisione carnis, a jugulatione hostiarum. Sed iterum non fugit, quia secutus est Jesum, perfectionem et plenitudinem legis. Post omnia autem is etiam rex Ahi in ligno gemino dicitur esse suspensus. Hoc in loco mysterium tegitur tibi sermo fortasse et novus videtur. Quod dico crux gemina fuit, hoc est, gemina ratione constat et duplici; quia visibiliter quidem Filius Dei in carne crucifixus est; invisibiliter vero in hac cruce diabolus cum principatibus et potesta tibus affixus est cruci. Non tibi hoc videtur verum, si tibi horum testem produxero apostolum Paulum? , inquit, contrarium nobis, tulit illum e medio, affigens cruci suae, exuens principatus et potestates traduxit libere,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ: ista fuga. beatitudinẽ confert Et ñ solum
fornicationis spc̃ fugiendus ẽ sed simili mͦ sicut
dictũ ẽ fugite fornicationẽ: audiamꝰ dici ad
nos: Fũgite irã. fugite auariciã. fugite in ridiã
& liuorẽ: fugite ⁊ detractionẽ & maliloquia:
euadat Iste talis erat exercitus hai. quẽ iħc fugi-¬
endiĩ docebat milttes suos Et de his fortasse man-¬
dat discipłis suis dicens Si uoi ꝑsecunt᷑ in hac
ciuitate. fugite in aliã. Quod si & in aliã: fugite

Expanded text:
e. Ista fuga beatitudinem confert. Et non solum fornicationis spiritus fugiendus est, sed simili modo, sicut dictum est, « fugite fornicationem, » audiamus quid dicit ad nos. Fugite iram, fugite avaritiam, fugite invidiam et livorem, fugite detractiones et mala colloquia ; evadat. Iste talis erat exercitus Ahi, quem Jesus fugiendum docebat milites suos: et de his fortasse mandat discipulis suis, dicens: « Si vos persequantur in una civitate, fugite in aliam . » Quod si in aliam pe