comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt memoriam: ostendunt p̃sentib
gͦ ille laudes suas. habet m̾itis partam
ni arbttͥum uxori sexburge delegandũ
putauit. Nec deerat mulieri sp̃c̃ ad obe¬
unda regni munia. Ipsa nouos exercitꝰ
moliri: uet̾es tenere in officio:. ipsa subiectos
clem̃t̾ modari. hostib minacit̾ infremere :¬
ꝓisus omnia facere. ut nichil p̃t̾ sexum
discerneres. Uerũtam̃ plusꝗͣ. femineos
animos anhelantem. uita destituit: uix¬
annua potestate ꝑ functam. Sequens.
biennium in regno tͣnsegit escirinusre¬
gali ꝓsapie ꝓximꝰ: quippe. qui fuerit c¬
negisl ex frẽ gugillo ab nepos. Quo de¬
cedente uł morte sua. uelui aliena:. ne¬
utrum enim expeditȩ inuenio: uacan¬
tem aulam successione legitima imple¬
uit cenwinus cinegill filiꝰ. Ambo notȩ
inbellis exꝑientiȩ: siqͥdem ille m̾cios :
iste britannos auxia clade ꝑcułi̾t: sed
temporis breuitate misa̾nd. Nam imꝑi-¬

Expanded text:
fiunt memoriam, ostendunt praesentibfiunt memoriam, ostendunt praesentibergo ille laudes 45 suas, habet meritis partam ni arbitrium uxori Sexburgae delegandum putavit: nec deerat mulieri spiritus ad obeunda regni munia; ipsa novos exercitus moliri, veteres tenere in officio, ipsa subjectos clementer moderari, hostibus minaciter infremere, prorsus omnia facere, ut nihil praeter sexum discerneres: veruntamen plus quam foemineos animos anhelantem vita destituit, annua vix potestate perfunctam. § 33. Sequens biennium in regno transegit Escuinus, regali prosapiae proximus, quippe qui fuerit Chinegisli ex fratre Cuthgislo abnepos; quo decedente, vel morte sua, vel vi aliena, neutrum enim expedite invenio, vacantem aulam successione legitima implevit Chentwinus, Chinegisli filius: ambo notae in bello experientiae, siquidem ille Mercios, iste Britannos anxia clade perculerint, sed temporis brevitate miserandi; nam imper
Abbreviated transcription (Latin):
uite sc̃imoniam: his. litt̾aꝵ scientiam de¬
sid̾antib. Erat enim uir ille. tũ religioẽ
simplex: tum eruditione multiplex: et
qui famã turtute p̃iret. Lib̾alium arti¬
um epotator: ut eẽt mirabilis in singuł:
⁊ in omnib singularis. Mentior: si non
hoc testantur de uirginitate codices. Im¬
mortalis eiꝰ ingenĩ indices: quib meo
iudicio nichil dulcius nichilpiꝑatiꝰ. Quã¬
uis ut ẽ. nñ scł desidia. qͥblam pariant
nausiam: ñ attendentib qͥa iuxta mores
gentium. nat᷑alit̾ uarient᷑ modi dicta¬
minũ. Deniꝙ greq inuolutȩ. romani
tircũspecte. Galli splendide: aAngli pon¬
patice dictare solent. Sane q̃m dulce ẽ.
ignire memoriam: ñ inuitus euolu̾em
dores insumpserit. qͣntis miracłis uitam
insigniu̾it: nͥ quia ad aliud euocam᷑: et
facta eius. etiam lippienti. meratius appa¬
rent ocło: quã nr̃o possint adumbrari
pincello. Innum̾a signa. que mͦ apud eiꝰ

Expanded text:
vitae sanctimoniam, his litterarum scientiam devitae sanctimoniam, his litterarum scientiam desiderantibus. Erat enim vir ille tum religione simplex, tum eruditione multiplex, et qui famam virtute praeiret, liberalium artium epotator, ut esset mirabilis in singulis, et in omnibus singularis. Mentior, si non hoc testantur De virginitate codices immortalis ejus ingenii indices, quibus meo judicio nihil dulcius, nihil splendidius: quamvis, ut est nostri saeculi desidia, quibusdam pariant nauseam, non attendentibus qui juxta mores gentium varientur modi dictaminum. Denique Graeci involute, Romani circumspecte, Galli splendide, Angli pompatice dictare solent. Sane, quoniam dulcee exemplis ignire memoriam, non invitus evolverem dores insumpserit, quot miraculis vitam insignierit, nisi quia alias avocamur; et facta ejus etiam meracius lippienti apparent oculo, quam nostro possint adumbrari pincello. Innumera signa, quae modo apud ejus
Abbreviated transcription (Latin):
pontificatꝰ saxoniȩ gubernacula regens.
rogatꝰ sum ab abb̾ib. qui subiure parrochie
nr̃e ornobiali monachoꝵ agmini. pastora¬
li sollicitudine p̃ẽẽ noscunt᷑: uti t̾ram
illam cui inclitum ẽ. uocabulũ meildul¬
fesburc. aldelino pbro. ad degendam re¬
gularit̾ uitam. conferre largiriq dig¬
naret᷑. In quo uidelicet loco a pͥmo euo
infantiȩ. atq ab ipso tirocinio rudim̃toꝵ
lib̾alib litt̾aꝵ studiis eruditus. ⁊ingremio
scẽ matͥs eccłie nutritus. uitam duxit.
Et obhoc potissimum: hanc petitionem
locum tam sib quã successorib suis. nor¬
mam scẽ regule solerti deuotione se¬
q̃ntib frat̾na petitione coactus. ultro¬
neus concedo: ⁊ ccta. Fctum pubhice¬
s iuxta flumen
industria abb̃is. accedet fauori pontifi¬
cis: tunc res monast̾ii inimm̃sum effer¬
ri. tunc monachi undiꝙ cong̾gari. Cur¬
rebatur ad aldelmũ totis compitis: his.

Expanded text:
pontificatus Saxoniae gubernacula regens, pontificatus Saxoniae gubernacula regens, rogatus sum ab abbatibus qui sub jure parochiae nostrae coenobiali monachorum agmini pastorali sollicitudine praeesse noscuntur, uti terram illam, cui inditum est vocabulum Meildulfesburh, Aldelmo presbytero ad degendam regulariter vitam conferre largirique dignarer. In quo videlicet loco a primo aevo infantiae, atque ab ipso tirocinio, rudimentorum liberalibus literarum studiis eruditus, et in gremio sanctae matris Ecclesiae nutritus, vitam duxit. Et ob hoc potissimum hanc petitionem locum tam sibi quam successoribus suis normam sanctae regulae solerti devotione sequentibus, fraterna petitione coactus, ultroneus concedo. Actum publice juxta flumen industria abbatis accederet 44 favori pontificis, tunc res monasterii in immensum efferri, tunc monachi undique congregari: currebatur ad Aldelmum totis compitis: his
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ q̃ ꝓbes inuenies: i nepos eius
leutheruis. pꝰ ipsum in u est saxona
septenni pontificio functꝰ. Qd̾. eo ñ p̃t̾misi:
quia de annis p̃sulatus. beda nichil exp̃s¬
sum reliqͥt. Michi ex cronicis cognitum.
dissi mulare. p̃t̾ religionem uidebatur.
Simul qͥa se ingerebat occasio. amplecten¬
da erat p̃dicabilis uirim̃tio: qͥ malmes¬
beriense monast̾ium. in quo t̾rem incola¬
tus p̃tendimꝰ militiam. acri ⁊ pene diui¬
no m̃tis intuitu. ex humil ad amplissimũ
statum euexit. Qd̃ ameildulfo natione
ut auint scotto. eruditione philosopho.
ꝓfessione monacho. adeo angustis sũptib
elaboratum: ut inhabitantes egre cotidi¬
anum uictum expedirent: ipie dui mul¬
tum ꝙ librato consilio. aldelino eiusdemlos
mona cho ꝓ iure tunc ep̃oꝵ regendum con¬
tradidit. De quare. ut omnem sermonr̃
dubietatis de p̃cet᷑ offensam: u̾baeꝰ hic a¬
¶liqua intexam. Ego leutheriꝰ grã dei ep̃c.

Expanded text:
Anglorum quae probes invenies, et nepos ejus Anglorum quae probes invenies, et nepos ejus Leutherius, post ipsum in West-Saxonia septem annis pontificio functus: quod eo non praetermisi, quia de annis praesulatus ejus Beda nihil expressum reliquit, mihi ex Chronicis cognitum dissimulare praeter religionem videbatur: simul quia se ingerebat occasio, amplectenda erat praedicabilis viri mentio, qui Malmesbiriense monasterium in quo terreni incolatus praetendimus militiam, acri pene et divino mentis intuitu ex humili ad amplissimum statum evexit, quod a Meildulfo, natione, ut aiunt, Scotto, eruditione philosopho, professione monacho, adeo angustis sumptibus elaboratum, ut inhabitantes aegre quotidianum victum expedirent, ipse diu multumque 43 librato consilio Aldelmo ejusdem loci monacho, pro jure tunc episcoporum regendum contradidit. Qua de re, ut omnem sermo poster dubietatis deprecetur offensam, verba ejus hic aliqua intextam. § 30. « Ego Leutherius gratia Dei episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ confugit: ubi et ꝓpria calamita¬
te :⁊ hospitis sedulitate fidem ꝑsuasus:
triennio pꝰ resũptis uirib. regnoq rece¬
pto. Iocundum miracłm sus mitatiõis
euib exhibuit. In tantũ fortis ut qui
antea nec suos fines impune defensita¬
rat. nc̃ usꝙ quaq imꝑium ꝓrogaret.
b̾ritannos antiqͤ libertatis conscientiã
frem̃tes. ⁊ obhoc trebram rebellionem
meditantes. bis. omnino ꝓtͥuit: ⁊ in ul¬
ferium pende filium. pat̾nam ultꝰ inui¬
riam: plurima illũ parte regni trunca¬
uit. Religiosus adeo: ut pͥmꝰ antecesso¬
rum suoꝵ. in wintonia templum do.
ꝑ id scł pulcherrimũ construeret. No
loci. post̾itas in sede episcopali fundan¬
da. ⁊ si angustiori ꝑicia ꝑ eadem tñ cu¬
filio frĩs pene t̾ciam regni partem ma¬
gn̾anima lib̾cralitate ꝯmunicaret. has
animi regalis dotes. stimulis monitio
ep̃i: angilbertꝰ. de quo multa in gestis

Expanded text:
Anglorum confugit; ubi et propria calamitaAnglorum confugit; ubi et propria calamitate et hospitis sedulitate fidem persuasus, triennio post resumptis viribus regnoque accepto, jocundum miraculum suae mutationis civibus exhibuit: in tantum fortis, ut qui antea nec suos fines impune defensitarat, nunc usquequaque imperium prorogaret. Britannos antiquae libertatis conscientiam frementes, et ob hoc crebram rebellionem meditantes, bis omnino protrivit: primuferium 31 Pendae filium paternam ultus injuriam , plurima illum parte regni truncavit. Religiosus adeo, ut primus antecessorum suorum in Wintonia templum Deo per id seculi pulcherrimum construeret; quo loci posteritas in sede episcopali fundanda, etsi augustiori peritia, per eadem tamen cufilio fratris pene tertiam regni partem magnanima liberalitate communicaret. Has animi regales dotes stimulis admonitionovinciae episcopi Angilbertus, de quo multa in gestis
Abbreviated transcription (Latin):
płima decerpserat: ⁊ tunc accepta ir¬
ritatꝰ in iuria. qm̃ recruduerant odla:
multa ꝓuincialib inflixit dispendia.
regali suꝑcilio: sac̾doti se in baptismło l¬
bens substrauit. Recalcit᷑uit aliqͣntisꝑ¬
qͥcelmꝰ: donec ualitudine corporis mor¬
initꝰ. ne salutem amime neglig̾et: deuo¬
tionem consortis ⁊ ipse emulatꝰ: eodem
anno carne solutꝰ ẽ. At uͦ cinegis lus.
sexennio pꝰ. longe qͥetis grã functꝰ: annores¬
¶m tͥcesimo pͥmo uitam clausit. Successit
hereditati filius eiꝰ kenwalriꝰ: pͥmo regni
auspicio pessimꝰ. medio ⁊ ultimo tpr̃e opti¬
mis pͥncipib comꝑandus. Potestate siqͥde
iniciatꝰ adolescens. qͥ regio luxu insoles¬
cens. facta pat̾na in scd̾is pon̾et: sine recͣc¬
tatione. xp̃ianis mũ ⁊ legitimũ matͥino¬
nium abiurauit. S a penda rege mer¬
tioꝵ cuiꝰ sorori repudium dederat: bel¬
lo impetitꝰ ⁊ uictus. ad regem orientaliũ

Expanded text:
plurima decerpserat, et tunc accepta irplurima decerpserat, et tunc accepta irritatus injuria, quoniam recruduerant odia, multa provincialibus inflixit dispendia. regali supercilio, sacerdoti se in baptismo libens substravit. Recalcitravit aliquantiscelinus, donec valetudine corporis admonitus ne salutem animae negligeret, devotionem consortis et ipse aemulatus eodem anno carne solutus est . At vero Cinegislus secennio post, longae quletis gratia functus, anno regni tricesimo primo vitam clausit . § 19. Successit haereditati filius ejus Kenewalkius, primo regni auspicio pessimis, medio et ultimo tempore optimis principibus comparandus. Potestate siquidem initiatus adolescens, qui regio luxu insolescens facta paterna in secundis poneret, sine retractione Christianismum et legitimum matrimonium abjuravit: sed a Penda rege Merciorum, cujus sorori repudium dederat, bello impetitus et victus, ad regem Orientalium
Abbreviated transcription (Latin):
celrici. cinegislus. ⁊ qͥcelmꝰ. regni insulas.
equa lance induerunt. Ambo strenui ambo
mutius pietatis int̾ se c̾tantes officiis: ut
m̾ito. ꝓpt̾ insolitam regib concordiam.
fiu̾nt p̾sentib miracło. fut᷑is exemplo.
Deniꝙ bella quã płimanescias maiore
uirtute. an modatione gesserunt: uł
contͦ britannos. uł contͣ pendam regem
mercioꝵ: hominem ut suo loco dicetur.
ad furta belli ꝑ idoneum. Qui. ꝓpͥos eg̾ssꝰ
t̾mminos. dum cirecestram suis partibus
applicare conat᷑: impetum concordium
regum ñ ferens. cum paucis ꝓfugit. Qui¬
celmũ sane ñ mediocs culpa resꝑgit:
qd̾ edixuniun northammbroꝵ regem.
ꝓbate prudentiȩ uirũ subornato sicario.
insidiis appetiu̾it. d si conside̾tur illa
gentilis sententia. dolus anuirtꝰ quisin
hoste reqͥrat: facile excusabit᷑ nicħ p̃t̾
solitum fecisse: qd̾ uellicatorem potentȩ.
quo qͦ modo uolu̾it. de medio subtrahe¬
re.Nam ⁊ antea de regno uestsaxonũ

Expanded text:
i Celrici, Cinegislus et Quicelmus, regni infulas aequa lance induerunt ; ambo strenui, ambo mutuis pietatis inter se certantes officiis, ut merito propter insolitam regibus concordiam fuerint praesentibus miraculo, futuris exemplo. Denique bella quamplurima, nescias majore virtute an moderatione, gesserunt vel contra Britannos, vel contra Pendam regem Merciorum, hominem, ut suo loco dicetur, ad 29 furia belli peridoneum: qui proprios egressus terminos, dum Cirecestram suis partibus applicare conatur, impetum concordium regum non ferens, cum paucis profugit . Quicelmum sane non mediocris culpa respergit, quod Edwinum Northanimbrorum regem, probatae prudentiae virum, subornato sicario insidiis appetiverit. Sed si consideretur illa gentilis sententia, « dolus an virtus quis in hoste requirat » , facile excusabitur nihil praeter solitum fecisse, quod vellicatorem potentiae quoquo modo voluerit de medio subtrahere. Nam et antea de regno West-Saxonum
Abbreviated transcription (Latin):
epilogo cõp̃hendens: ipsius u̾ba. lec¬
tor recognoscat licebit: ne meis ser¬
monib. uł plꝰ uł minꝰ ipsa nouȩ for¬
mȩ ꝓcudat necessitas. Nit gͦ in finc
ecchastice angloꝵ historie. uix. cũ
in ceteris tum in hoc laudabilis: quod

Expanded text:
epilogo comprohendens, ipsius verba lecepilogo comprohendens, ipsius verba lector, recognoscere licebit, ne meis sermonibus, vel plus vel minus, ipsa novae formae procudat necessitas. Ait ergo in fine Ecclesiasticae Anglorum Historiae, vir tum in caeteris, tum in hoc laudabilis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xibile t̾cium costituerit: quod alt̾
de quo diximus. eadem ñ mitius de¬
coqueret᷑ ualitudine. Cũꝙ morb
in crescens iam quat̾et uitalia: socio
ad se delato. solo nutu ualedixit. S
nec ille p̃stantiꝰ ualui repend̾e offici¬
um : ut pote. qͥ propinqͥorem tendebat
ad exitum. Nam ante benedictũ de¬
functꝰ ẽ. Successit celfridus. sub quo.
res monasterii. in imm̃sum aucte. Is
cũ diut᷑no senio. uiuendi satisfecissec
desiderio: nomam ire ꝑrexit senilem
animã. ut sꝑabat. dñis effusurꝰ apłis.
S enĩ uoti effectu carens: nat᷑e debitũ
apud lingonis ciuitatem mniit. Reliqͥe
ossuũ. post̾iorib annis ad monast̾ium
ꝯspicuus alũnus eoꝵ bedain splendi¬
diorem excellentiam urget: siquide
scͥptum sit. Gła patͥs. filius sapiens: qd̾
alt̾ eum monachau̾it: alt̾ educau̾it.
Quod qͥa ipse beda. ꝓ compendio no¬
titiȩ subiecit᷑: omnem uitã suã. qͦdam

Expanded text:
xibile, tertium constituerit, quod alter, xibile, tertium constituerit, quod alter, de quo diximus, eadem non mitius decoqueretur valetudine. Cumque morbus increscens jam 83 quateret vitalia, socio ad se delato solo nutu valedixit. Sed nec ille praestantius valuit rependere officium, utpote qui propinquiorem tendehat ad exitum, nam ante Benedictum defunctus est. Successit Chelfridus , sub quo res monasterii in immensum auctae. Is, cum diuturno senio vivendi renuntiasset desiderio, Romam ire perrexit, senilem animam, ut sperabat, dominis effusurus apostolis; sed, enim voti effectu carens, naturae debitum apud Lingonis civitatem iniit . Reliquiae ossium posterioribus annis ad monasteriumconspicuus alumnus eorum Beda in splendidiorem excellentiam urget, siquidem scriptum sit « Gloria patris filius sapiens; » quod alter eum monachaverit, alter educaverit. Quod quia ipse Beda pro compendio notitiae subjecit, omnem vitam suam quodam
Abbreviated transcription (Latin):
arum edium ⁊ uitrearum fenestra¬
rum pͥmꝰ omniũ. angliam asciuerit:
totum pene euum. talia tͣnsigendoꝑe¬
grinatus. Quippe. studio ad uehendi
cognatis aliquõd insolitum: amor
patrie ⁊⁊ uoluptas elegantiȩ. asꝑos
fallebant labores. Neꝙ enim ante
bñ dictum. lapidei tabulatus domꝰ.
in britannia. nͥ ꝑ raro uidebantur:
neq ꝑspicuitate uitri penetratã
lucem edib solaris iacebat radius.
Patientiam : qd̾ in posses¬
sio¬
ne cenobii sci augustini.
apud cantuariam libent̾ ue¬
nient adriano cesserit: ñ reu̾tus
beati theodor archiepĩ suꝑcilium:
s uen̾atus magisterium. Qui dum
ꝑ alienã t̾ras cursitat. diu absens. sub¬
introductum a monachis utren¬
sib. se in consulto. abbatem. equani¬
mit̾ immo magnanimit̾ tułit : do¬
mumq reu̾sus. parilem illi honorẽ
in consessum: in omni porro potesta¬
te cõmunicati̾it. Quin ⁊ ictus para¬
lisi. tam ualidȩ. ut nichil ei ẽẽt fle¬

Expanded text:
arum aedium et vitrearum fenestraarum aedium et vitrearum fenestrarum primus omnium Angliam asciverit, totum pene aevum transigendo peregrinatus; quippe studio advehendi cognatis aliquod insolitum amor patriae et voluptas elegantiae asperos fallebant labores; neque enim ante Benedictum lapidei tabulatus domus in Britannia nisi perraro videbantur, neque perspicuitate vitri penetrata lucem aedibus solaris jaciebat radius. Patientiam, quod in possessione coenobii sancti Augustini apud Cantuariam libenter venienti Adriano cesserit, non reveritus beati Theodori archiepiscopi supercilium, sed veneratus magisterium. Quod, dum per alienas terras cursitat diu absens, subintroductum a monachis Wirensibus, se inconsulto, abbatem aequanimiter, imo magnanimiter tulerit, domumque reversus parilem illi honorem in concessu in omni porro potestate communicaverit. Quin et ictus paralysi tam valide ut nihil artuum ei esset fle
Abbreviated transcription (Latin):
chorusco t̾ras omnes ꝑstri¬
xerit. Nam ⁊ britannia. quȩ
a quib dam alter orbis appellat᷑:
quod occeano int̾fuso. ñ multis histo¬
ricis comꝑta ẽ: habet in remotissima fus
plaga locum natiuitatis eiꝰ ⁊ educatio
aue halantil monasterioꝵ florib dul¬
cis ⁊ urbium. a romanis edificararum
frequentia renidens: nunc uł anti¬
quo danoꝵ. ł recenti nortmannoꝵ
populatu lugubris. nichil qd̾ animos
multum alliciat p̃tendens. Ibi ẽ. wi¬
ra. nec egene latitu dinis. nec segnis
gurgitis amnis: qui pelago influusna¬
ues serena inuectas aura. placido hos¬
tii excepit sinu. Cuius utrasq ripas.
bene dictus quidam. eccłiis insignuiit.
⁊ monast̾ia ibidem construxit. Alterũ
petra: alt̾m pauli nomine: caritatis
⁊ regule unione ñ discreyantia.
huius inoustrã ⁊ patientiam mira¬
bitur. qui leget librum. quẽ beda
composuit de uita eius :⁊ reliquoꝵ
alb̃m suoꝵ: industriam. quod copiã
libroꝵ aduex̾it: qd̾ artifices lapide¬

Expanded text:
corusco, terras omnes perstrinxerit, nam et Britanni, quae a quibusdam alter orbis appellatur, quod oceano interfusa non multis cosmographis comperta est, habet in remotissima sui plaga locum nativitatis et educationis ave halantibus monasteriorum floribus dulcis, et urbium a Romanis aedificatarum frequentia renidens; nunc vel antiquo Danorum, vel recenti Northmannorum populatu lugubris, nihil quod animos multum alliciat praetendit. Ibi est Wira, nec egenae latitudinis, nec segnis gurgitis amnis, qui pelago influus naves serena invectas aura, placido ostii excipit gremio. Cujus utrasque ripas Benedictus quidam ecclesiis insignivit, et 82 monasteria ibidem construxit, alterum Petri, alterum Pauli nomine, charitatis et regulae unione non discrepantia. Hujus industriam et patientiam mirabitur qui leget librum quem Beda composuit De vita ejus et reliquorum abbatum suorum. Industriam, quod copiam librorum advexerit, quod artifices lapide
Abbreviated transcription (Latin):
ut postea erus multitudinis. q̃ totam
pene mnundauit britanniam. aduen¬
pulsi. regium uicum. qui ꝓximꝰ. inuo¬
lauere. uullicum. suppetias ferentem.
leco dedentes. S mox timore concͥren
usꝙ adhoc tẽpꝰ narrationem extendi¬
mus: iam nc̃ ad nor thanimbros. sic̃
ꝑolliciti sumꝰ. animum flectamꝰ. De reg
⁊ nunc necessario repetimꝰ. nĩbroꝵ.
quod hengestus. confirmato regno in can
ꝓbate exꝑientiȩ uiuenes. ad occupandas
imꝑatis insistentes: conuenientẽ studus
suis exitum habuere. Namq sepe num̾o
cũ ꝓuincialib cong̾ssi: ꝓfligatisq qui re¬
sistendum putaũant: reliquos. in fidem
acceptos. placidȩ lenitatis gr̃ã mulcebais.
Itacum ⁊ suis artib. ⁊ subiectoꝵ fauore
ñ nichil potestatis conrasissent: ñ qͣm tñ
regium nom̃ temerare meditati: eiusde
medioc̾tatis formam. in ꝑximos posteros
de. liniauerunt. Annis enĩ uno minꝰ centũ:
northanimbr duces. ꝯmuni habitu con¬

Expanded text:
ut postea ejus multitudinis, quae totam ut postea ejus multitudinis, quae totam pene inundavit Britanniam, advenpulsi, regium vicum, qui proximus, involavere, villicum suppetias ferentem letho dedentes; sed mox timore concurrenusque ad ejus tempus narrationem extendimus, jam nunc ad Northanhimbros, sicut polliciti sumus, animum flectamus. INCIPI nunc necessario repetimus, quod Hengestus, confirmato in 61 Cantia probatae experientiae viros, ad occupandas imperatis insistentes, convenientem studiis suis exitum habuere; namque saepenumero cum provincialibus congressi, profligatisque qui resistendum putaverant, reliquos in fidem acceptos placidae quietis gratia mulcebant. Ita cum et suis artibus et subjectorum favore nonnihil potestatis corrasissent, nunquam tamen regium nomen temerare meditati, ejusdem mediocritatis formam in proximos posteros delineaverunt. Annis enim uno minus centum, Northanhimbri duces communi habitu con
Abbreviated transcription (Latin):
¶Reopendune. Post illũ regnauit bricticꝰ.
annis serdecim: paucis ꝗͣ belli studiosi¬
or. frtifex amicicias componere: extͥra¬
nos blande appellare. domesticis coni¬
uere: in his dumtaxat. que iugorem
regni ñ eneruarent. Atq ut ampliorem
grãm apud ꝓpinquos locaret: filiam of¬
fȩregis mercioꝵ. eo tempore potentissi¬
mi. in coniugium accepit: de qua quod
sciam nichil liberoꝵ tulit. Cuiꝰ affinita¬
te fultus. egbirthũ solum regalis ꝓsapiȩ
suꝑstitem. quem ualidissimum suis u¬
tilitatib metuebat obicem: franciam
fugandum curauit. Nam ⁊ ipse bricti¬
cus ⁊ cet̾i infra inam reges. licet splen
cerditio traherent origiem: ñ parũ
tñ. a regiȩ stirpis linea ex orbitau̾ant.
Iuo gͥ expulso. securo resolui occeꝑat
otio: cum gens danoꝵ piratica. rapto
uiuere assueta. occulte trib nauib
aduecta: pacem ꝓuincie confudit. Qͤ
scił. manꝰ. soli ubertatem. in habitanti¬
um uirtutem. speculatum uen̾at :¬

Expanded text:
re. § 43. Post illum regnavit Brictricus annis sexdecim, pacis quam belli studiosior, artifex amicitias componere, externos blande appellare, domesticis connivere, in his duntaxat quae vigorem regni non enervarent: atque ut ampliorem gratiam apud propinquos locaret, filiam Offae regis Merciorum, eo tempore potentissimi, in conjugium accepit; de qua, quod sciam, nihil liberorum tulit. Cujus affinitate fultus, Egbirtum solum regalis prosapiae superstitem, quem validissimum suis utilitatibus metuebat obicem, Franciam fugandum curavit. Nam et ipse Brictricus, et caeteri infra Inam reges, licet nataliCerdicio traherent originem, non parum tamen a linea regiae stirpis exorbitaverant. Illo igitur expulso, securo resolvi coeperat otio; cum gens Danorum piratica, rapto vivere assueta, occulte tribus navibus advecta, pacem provinciae confudit. Quae scilicet manus, soli ubertatem, inhabitantium virtutem, speculatum venerat
Abbreviated transcription (Latin):
burgam. feminã sanȩ regii gn̾is ⁊ animi
Quȩ dum crebro uiri instillaret aurib.
ut mundanis reb. uel extremis annis ua¬
lefac̾ent. ⁊ ille hortantem de die in diem
differret: astu tandem iunc̾e parat. Cum¬
enim quadam uice apud uillam ingenti
tumultu apud regales luxus explicuissẽt:
pꝰ tridie cũ discessissent: uillicꝰ ex reginȩ
conscĩa palatium qͣnta potest deformita¬
porcamnouit̾ enixam collocat. Int̾ea cum¬
tum uxoriis delinim̃tis agg̃ditur: rogans
locum. pͥdie sardana pallicis deliciis parẽ.
nc̃ feda solitudine deformem miratur:
mulierem rediere. Tunc illa occasione au¬
cupata. letumq subridens:⁊ubi sunt ait¬
dñe coniuux. hesterm strepitus: uͥ aulea
sidoniis succis ebria: ubi parasitoꝵ dicur¬
rens petulantia. ubi dedala uasa pondẽ
metalloꝵ m̃sas ipsas on̾antia: ubi t̾ra mariꝙ¬
Et ue his qͥ hesint: quia simul tͣhent᷑. Cogi¬
ta queso. ꝙͣ. misabilit̾ defluent carnes:
q̃ mͦ in deliciis nutͥuntur. Nonne nos qui

Expanded text:
burgam, feminam regii generis et animi. Quae dum crebro instillaret auribus viri, ut mundanis rebus vel in extremis annis valefacerent, et ille de die in diem differret, astu tandem sic eum superavit. Quadam vice apud villam ingenti tumultu regales luxus explicuerant; postridie cum discessissent, villicus ex praecepto reginae, palatium quanta potuit deformitaporcam noviter enixam collocavit. Cumem uxoriis delinimentis aggreditur, rogans locum pridie Sardanapalicis parem, nunc foeda solitudine deformem, miratur. miratur. Tunc illa occasionem aucupata, laetumque subridens: « Ubi sunt, inquit, domine, hesterni strepitus, et aulaea Sidoniis succis ebria? Ubi parasitorum discurrens petulantia; ubi Daedalea vasa pondere metallorum ipsas mensas ornantia: ubi terra mariVae iis, qui haeserunt; quia simul transibunt. Cogita, quaeso, quam miserabiliter defluunt carnes, quae in deliciis nutriuntur. Nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
steoꝵ muraliũ obiectu gloecestrȩ: ⁊ cire¬
cestre.⁊ bathonie exicium effugarant.
et in confragosa saltuosaꝙ loca hodieq
detrusit. Int̾ hec tñ. quia fatalis alea inc̾¬
tis iactib. in huiꝰ uitȩ tabula. mortales elu¬
dit: tantos belloꝵ euentꝰ. offuscauit luctꝰ
domesticꝰ. Deniq cuda fratre ĩmatura
morte int̾cepto: eiꝰdemꝙ nominis filio an¬
te se in pugna extinctoͬ ambob p̃dicab¬
lis spei iuuenib. multũ felicitat sue deces¬
sisse. ñ semel suspirauit. P ostremo dieb
ultimis. ipse regno extorris. misandum
sui spectacłm bostib exhibuit. Quia enĩ
in odium sui. quasi classicũ ut robiq ceci¬
n̾at: conspirantib tam anglis ꝗͣ. brito¬
nib. apud wonesdic ceso ex̾citu: anno
tͥcesimo pͥmo. regno nudatus. n exiliũ
¶concessit: ⁊ continuo decesste. Tunc flui¬
tantes regni habenas. direxert̃ nepotes eiꝰ.

Expanded text:
strorum muralium objectu, Gloecestriae et Cirestrorum muralium objectu, Gloecestriae et Cirecestrae et Bathoniae exitium effugerant, et in confragosa saltuosaque loca hodieque detrusit. Inter haec tamen, quia fatalis alea incertis jactibus in hujus vitae tabula mortales eludit, tantos bellorum eventus obfuscavit luctus domesticus: denique Cuda, fratre immatura morte intercepto, ejusdemque nominis filio ante se in pugna extincto, ambobus praedicabilis spei juvenibus, multum 28 felicitati suae decessisse non semel suspiravit. Postremo ipse, diebus ultimis regno extorris, miserandum sui spectaculum hostibus exhibuit. Quia enim in odium sui quasi classicum utrobique cecinerat, conspirantibus tam Anglis quam Britonibus apud Wodnesdic caeso exercitu anno tricesimo primo, regno nudatus, in exilium concessit, et continuo decessit. Tunc fluitantes regni habenas direxerunt nepotes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn potiꝰ crebras circũ quaq uictorias ex¬
tendens. anno pꝰ aduentum suũ .xxͦ.iiiͦi.
in occidentali parte insule ꝙͣ. illi & est se¬
xam uocant. monarchiam adeptus est.
Qua qͥndecim annis functꝰ. fa tũ cõple¬
uit: regno toto. p̃t̾ insulam. uehtã. ad fi¬
lium deuoluto. Ea enim: in dulturegie
munificentie. potestat Wihigari nepo¬
tis stii accessit. Is. tum sanguinis ꝓpinqui¬
tate. tum bellandi artib. auicło iux¬
ta carꝰ ce lebrem in eadem insula. pͥmo
pͥncipatum: pꝰ etiam sepulturam accepit.
Dorro cenricꝰ patre ñ insi̾or: uirtute reg¬
¶filio ceaulino contulit. Huiꝰ spectatissimũ
quippe. qͥ fuerit anglis stupori. britonib
odio: ittͥsq exicio. Hoꝵ exempla. ꝓ compen-¬
dio subiciam. Ethelbrichũ cantuaritarũ
cursitantem: ꝓbȩ ag̾ssꝰ fusis auxiliis ad
sua fugauit. Britannos. qui tp̃rib patͥs et
aui. ł p̾tento deditionis umbone. ł clau¬

Expanded text:
quin potius crebras circumquaque victorias exquin potius crebras circumquaque victorias extendens anno post adventum suum vicesimo quarto in occidentali parte insulae, quam illi West-Sexam vocant, monarchiam adeptus est: qua quindecim annis functus, fatum complevit, regno toto praeter insulam Wehtam ad filium devoluto. Ea enim, indultu regiae munificentiae, potestati Wihtgari nepotis sui accessit. 27 Is, tum sanguinis propinquitate, tum bellandi artibus, avunculo juxta carus, celebrem in eadem insula primo principatum, post etiam sepulturam accepit. Porro Cenricus, patre non inferior virtute, regi sex, filio Ceaulino contulit . DE CEAULINO quippe qui fuerit Anglis stupori, Britonibus odio, utrisque exitio. Horum exempla pro compendio subjiciam. Ethelbirthum Cantuaritarum cursantem, probe aggressus fusis auxiliis ad sua fugavit. Britannos, qui temporibus patris et avi vel praetento deditionis umbone, vel clau
Abbreviated transcription (Latin):
de regno west¬
saxonum
egnũ west saxonum. quo neq ma-¬
gnificentiꝰ. neq dutt᷑niꝰ ullum bri¬
tannia uihit: a quodam cerditio pͥmum
ebulliens: mox in magnũ fastigiũ eua¬
sit. Qui gente germanꝰ amplis maiorib.
qͥppe a wodemo decimꝰ. cũ domesticis con¬
flictationib ingentes sp̃c aluisset: sta¬
tuit pata decedere: ⁊ armis. famam dilata¬
re. Id animo cõmunicato cum filio cenri¬
co: meditari ausus. Consentiente ad oles¬
cente qͥ ꝓximis głe passib patrem urge¬
ret: in britanniam cũ qͥnq ceolis copias tͣ¬
iecit. Actum anno dñicȩ incarnationis.¬
soꝙ die abritonib bello exceptus: uir. ue¬
t̾s militie. ñ difficult̾ arietantem multi¬
tudinem contudit: et fugere cõpulit.
Quo successu:⁊ sibi ꝓfundam in reliquũ
securitatem: ⁊ ꝓuincialil qui etem peꝑit.
Nam nũꝗͣ. pꝰ illum diem. lacessendum ar¬
biteati: in eius iura uolentes concessere.
N tñ ille ignauo indulgens ocioferiabat᷑:

Expanded text:
DE REGNO WEST-SAXONUM. § 16. Regnum West-Saxonum quo neque magnificentius neque diuturnius ullum Britannia vidit, 26 a quodam Cerdicio primum ebulliens, mox in magnum fastigium evasit: qui gente Germanus, amplis majoribus, quippe a Wodenio decimus, cum domesticis conflictationibus ingentes spiritus aluisset, satuit patria discedere, et armis famam dilatare. Id, animo communicato cum filio Cenrico, meditari ausus, consentiente adolescente, qui proximis gloriae passibus patrem urgeret, in Britanniam cum quinque ceolis copias trajecit. Actum anno Dominicae incarnationissoque die a Britonibus bello exceptus, vir veteris militiae non difficulter arietantem multitudinem contudit et fugere compulit: quo successu et sibi profundam in reliquum securitatem, et provincialibus quietem, peperit; nam, nunquam post illum diem lacescendum arbitrati, in ejus jura volentes concessere. Non tamen ille ignavo indulgens otio feriabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ osricus.xͣiͥ annis regnantes: hoc tm̃
memorabile habuere: quod dñi sui qͣm¬
uis m̾ito ut putabant occisi. sanguinem
luentes. fedo exitu auras polluere. Meru
ad optau̾at. Conscendit gͥ tremulũ cul¬
neus ad cet̾a: ⁊ cui ñ deerat litt̾arumꝑi¬
tial acri anmo:⁊ alacri studio compa¬
beda: qui eo tp̃re quo maximȩ litt̾atis¬
scaturiebat britannia Huic potissi¬
obtulit: eligens nimirum in illo auc¬

Expanded text:
et Osricus undecim annis regnantes, hoc tantum et Osricus undecim annis regnantes, hoc tantum memorabile habuere, quod domini sui, licet merito, ut putabant, occisi, sanguinem luentes, foedo exitu auras polluere. Meruiat. Conscendit igitur tremulum reneus ad caetera, et cui non deerat litterarum peritia acri animo et alacri studio compaBeda, qui eo tempore, quo maxime scaturiebat litteratis Britannia, huic potissiobtulit, eligens nimirum in illo auc
Abbreviated transcription (Latin):
¶ absens ñ tacuerit. Egfridi necem cũ
epła penna.Is. quia nothus ut diximꝰ
erat: factione optimatum. qͣmuis senior.
regno indignꝰ putatꝰ: in hiberniam seu
iii. seu indignatione. secesserat. Ibi et
odio german tutus. ⁊ magno ocio litt̾s
imbutꝰ. omni philosophia animũ ꝯpo¬
suerat. Quo circa imꝑii habenis aptio¬
rem estimantes. qͥ qͦndam expułant.
ultro ex petiuere. Necessitas. medelam
ad p̃ces refudit. Nec ille eos sua spe fru¬
stratus est. Nam ꝑ decem ⁊ nouem an¬
nos. summa pace ⁊ gaudio. ꝓuinciȩ p̃¬
fuit: nichil unꝗͣ. p̃ter in ꝑsecutione
picti. retenti uictoria insolent̾ abiisi:
anglosꝙ longa pace ignauiores agg̾s¬
si: fines eoꝵ. ab aquilone decurtauert̃.
to annoꝵ puerum: qui.xi annis regnũ
inumbrans. turpemq uitam. scĩmolii¬
alium stupͥs exagitans: tandem cogna¬
toꝵ insidiis cesus. eandem fortunã in
ipsos efficdit. Siquidem kenred duob.

Expanded text:
m absens non tacuerit. § 52. Egfridi necem cum m absens non tacuerit. § 52. Egfridi necem cum epistola penna. » Is quia nothus, ut diximus, erat, factione optimatum, quamvis senior, regno indignus aestimatus, in Hiberniam, seu vi seu indignatione, secesserat. Ibi, et odio germani tutus, et magno otio litteris imbutus, omni philosophia composuerat animum. Quocirca, imperii habenis habiliorem aestimantes, qui quondam expulerant ultro expetiverunt; necessitas medelam ad preces refudit. Nec eos ille sua spe frustratus est: nam per decem et novem annos summa pace et gaudio provinciae praefuit; nihil unquam, praeter in persecutione Picti, recenti victoria insolenter abusi, Anglosque longa pace ignaviores aggressi, fines eorum ab aquilone decurtaverant.to annorum puerum, qui annis undecim regnum inumbrans, turpemque vitam sanctimonialium stupris exagitans, tandem cognatorum insidiis caesus, eamdem fortunam in ipsos refudit. Siquidem Kenred duobus ,
Abbreviated transcription (Latin):
lenti. serenus indulserit: uel quod be¬
atum cuthherthũ. lacͥmis religiosa
assentatione ꝓfusis. in ep̃atum ꝓmouit.
Cet̾m horret animꝰ. meminisse impie¬
grassatus euomuit: qͣndo bonitatis
illius nausiam concipiens. patͥam cla¬
rissimo lumine uiduauit. Idem insim¬
plices ꝓt̾ius: quo morbo. nullum fere¬
tyrannum carere uideas. hibernien¬
ses. genus sane hominum innocens.
⁊ genuina simplicitate nichil unquã
mali moliens. uasta clade ꝓtriusti stt
contra in rebelles ignauus: triumphos¬
ꝙ patͥs illudens. imꝑium m̾cioꝵ ami¬
sit: qͥn ⁊ ab eoꝵ rege ethelredo filio
pende in pugna fugatus. fr̃em quoꝙ
ditionem in pictos agens: cum illis in
montes abditos consulto cedentib.
ꝑuicacit̾ instaret: cum omnib fere co¬
piis int̾iit. Pauci fuga lapsi. rem domi
nunciarunt. qͣmuis diuinꝰ cuthberchꝰ.
ꝓ fut᷑oꝵ conscientia: ⁊ itu rum retinere
temptau̾it᷑: ⁊ ipsa hora occisionis. sp̃m

Expanded text:
lenti serenus indulserit, vel quod belenti serenus indulserit, vel quod beatum Cuthbertum lacrymis religiosa assentatione profusus in episcopatum promoverit. Caeterum, horret animus meminisse impiegrassatus evomuit, quando, bonitatis illius nauseam concipiens, patriam clarissimo lumine viduavit. Idem in supplices protervus, quo morbo nullum tyrannorum carere videas, Hibernienses, genus sane hominum innocens et genuina simplicitate nihil unquam mali moliens, vasta clade protrivit. At, contra, in rebelles ignavus, triumphosque patris eludens, imperium Merciorum amisit, quin et ab eorum rege Ethelredo filio Pendae in pugna fugatus fratrem quoque ditionem in Pictos agens, cum illis in montes abditos consulto cedentibus pervicaciter instaret, cum omnibus fere copiis interiit: pauci fuga lapsi rem domi nunciarunt; quamvis divinus Cuthbertus, pro futurorum conscientia, et iturum retinere temptaverit, et ipsa hora occisionis spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ficia pietatis conu̾sus: ut dei benefic¬
is in se confluentib. digna sedulitate re¬
sponderet: xꝑiani cultus infantiam.
ꝓ nece g̾mani in regno suo palpitan¬
tem uiuacitate sua erigere.⁊ sp̃u ple
no animare contendit. Eandemꝙ mox
doctͥna scottoꝵ adultam. s in multis ec¬
cli̾asticis obseruationib fluctuantem:
ꝑ theodorũ archiep̃m canonico statu
osio debetur grã: licet egberthꝰ rex
cantuariȩ ꝓ uire ꝓuincię. multum il
feminarũ. nc̃ uiroꝵ: ab eboraco triginta
nulib. in boreali parte situm: antiquo
uocabulo strenes halh. nunc u tcebi
nuncupatũ. Qd̃. ab insignis religionis
filia in regimine succedens. magis fis¬
¶ iusta ꝑsoluit. Osuxio. cui duo erant filii:¬
minor legitimȩ susceptus. reꝓbato no¬
cho successit: etheldridȩ uxoris scĩssi¬
mȩ m̾itis qͣm suis cõmendatior. Deniꝙ.
duab ommno reb. quas ego audierim.¬
p̃dicandus: uel quod dñe uacare uo¬

Expanded text:
ficia pietatis conversus, ut Dei beneficificia pietatis conversus, ut Dei beneficiis in se confluentibus digna sedulitate responderet, christianismi infantiam pro nece germani in regno suo palpitantem vivacitate regia erigere, et pleno spiritu animare, contendit; eamdemque mox doctrina Scottorum adultam, sed in multis ecclesiasticis observationibus fluctuantem,  Theodorum archiepiscopum, canonico statu tu princeps Oswio debetur gratia, licet Egbertus rex Cantuariae pro jure provinciae multum illfoeminarum, nunc virorum, ab Eboraco triginta millibus in boreali 77 parte situm, antiquo vocabulo Streneshalh, modo Witebi nuncupatur; quod ab insignis religionis filia in regimine succedens magnis fisra justa persolvit. minor legitime susceptus, reprobato notho, successit, Etheldrithae uxoris sanctissimae meritis quam suis commendatior; denique duabus omnino rebus, quas quidemdicandus, 78 vel quod dominae vacare vo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lio qͣntum in ipsis erat. cõmitt̾ent. Ibi.
fortuna multis antea illecebs osix mum
adulata: scorpiacea cauda ꝑsequebatur.
ratus. suburbanum rus clancło conces¬
serat. Statim ꝙ a suis ꝓditus: ab osixio
int̾emptꝰ est. Uir eg̃giȩ factus ad em̾en¬
dam grãm ciuium. largitione pecuniȩ:
animȩ quoꝙ suȩ ut ferunt ñ negligeis.
m̃tis deuotione. Ita osxinus in tegri re¬
gni compos. nicħ ñ postea mollitus est:
quo existimationem purgaret suã: quo
maiestatem augeret: atrocis fact offen¬
sam ꝓbitate posterioꝵ uircutum inmi¬
nuens. Et pͥmus quidemĩdemꝙ amplis¬
simuᷤ laudum eius cumulusn extat:
qd̃ frẽm ⁊ auuncłm nobilit̾ ultꝰ. pendã
regem mercioꝵ. illud uicinoꝵ excidiũ.
illud ꝑ duellionum seminariũ exitio
dedit. Ex quo tempore. tam merciis
ꝙͣ. omnib pene anglis. uł ipse p̃sedit:
ł p̃sidentib imꝑauit. Hinc totus ad of¬

Expanded text:
praelio, quantum in ipsis erat, committerent. Ibi tunc praelio, quantum in ipsis erat, committerent. Ibi tunc fortuna, multis antea illecebris Oswinum adulata, scorpiacea cauda persequebaturratus, suburbanum rus clanculo concesserat, statimque a suis proditus ab Oswio interemptus est; 76 vir egregie factus ad emerendam gratiam civium largitione pecuniae, animae quoque suae, ut ferunt, non negligens mentis devotione. Ita Oswius, integri regni compos, nihil non postea molitus est quo existimationem suam purgaret, quo majestatem augeret, atrocis facti offensam probitate posteriorum virtutum imminuens, et primus quidem idemque amplissimus laudum ejus cumulus exstat, quod fratrem et avunculum nobiliter ultus. Pendam regem Merciorum, illud vicinorum excidium, illud perduellionum seminarium, exitio dedit; ex quo temporetam Merciis, quam omnibus pene Anglis, vel ipse praesedit, vel praesidentibus imperavit. Hinc totus ad of
Abbreviated transcription (Latin):
nio potuit argui. qͥn ꝓ animab fideliũ
suoꝵ. dnõ deo supplicaret: Ita uir in scło
in gentis głȩ. magnȩ apud dm̃ gr̃e.
anmam exuens: gͣtiosam sui. post̾is
ꝓfudit memoriam ꝑ miracłoꝵ freqͣ̃n¬
tiam. Merito. Res enim ñ ꝑtricta. s cor¬
uo rarior albo: hominem abundare¬
¶ diuitiis: ⁊ nolle lasciuire uiciis. Eogͥ¬
humanis reb exempto. os uius frat᷑
eius. apud bernicios. osuxinꝰ filius ostͥ¬
cide quo suꝑius dixi apud deirosreg.¬
mim occupauit. Quib cum pͥmo de ꝓuin¬
ciaꝵ diuisione modeste ꝯuenisset: suspen¬
so federe. in sila pacificȩ discessum. Uerũ.
ñ multo pꝰ. ꝑ homines quib nichilmagiᷤ
cordi erat ꝗͣ. discordias serere. pax inc̾tis
partionib sepe ludificata. ultimo penitꝰ
abrupta. Inuentos abiit. facinus misera¬
bile fuisse. qui regib concordiam sõdahita¬
tis inuiderent: nec ab̾tinerent. qͥn eos

Expanded text:
nio, potuit argui quin pro animabus fidelium nio, potuit argui quin pro animabus fidelium suorum Domino Deo supplicaret? Ita vir in seculo ingentis gloriae, magnae apud Deum gratiae, animam exuens gratiosam, sui posteris profudit memoriam per miraculorum frequentiam: merito. Res est enim non pertrita, sed « corvo rarior albo, » hominem abundare divitiis, et nolle lascivire vitiis. humanis rebus exempto, Oswius frater ejus apud Bernicios , Oswinus filius Osrici, de quo superius dixi, apud Deiros , regnum occuparunt: quibus cum primo de provinciarum divisione modeste convenisset, suspenso foedere, in sua pacifice discessum. Verum, non multo post, per homines, quibus nihil magis cordi erat quam discordias serere, pax incertis pactionibus saepe ludificata, ultimo penitus abrupta, in ventos abiit; facinus miserabile, fuisse qui regibus concordiam inviderent, nec abstinerent quin eos
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinaꝵ largitͥx. hodieꝙ cũ brachio.
cute ⁊ neruis incorrupta uiget. Totum
uͦ corpus reliquũ. p̃ter ossa in cin̾es re¬
solutum. ꝯmunionẽ mortalitatis ñ
euasit. Et sunt quidem. ñ nulloꝵ sc̃oꝵ
corporales exuuie: nulliꝰ omnino labiᷤ
consciȩ. Quaꝓpt̾ uid̾int alii. quo exa-¬
mine iudicium suum ponderent: e¬
go istud gratus ⁊ euidentiori miracło
diuiniꝰ ẽẽ ꝓnuncio. Nam usu ⁊ p̃ciosa de¬
gen̾ant: ⁊ quicqͥd uidetur rarius. p̃di¬
catur ub̾us. Iamuͦ suꝑfluus eẽm. sidi¬
cere affectarem ꝗͣ. sedulus fuerit. p̃ces
in altum porrigere. uotis celos on̾are.
a deo ẽ. amplior laus ista in oswaldo:
qͣm ut nr̃ã orõne indigeat cumulari.
Quando enimtogatꝰ negligeret: qui re¬
bellione ꝑpendam regem m̾cioꝵ exci¬
tata. cum stipatorib fusis. ipse quoq
feratam siluam in pectore gereret: nec
atrocitate uulnerum. nec mortis cons¬

Expanded text:
eleemosynarum largitrix, hodieque cum brachio, eleemosynarum largitrix, hodieque cum brachio, cute et nervis, incorrupta viget; totum vero corpus reliquum, praeter ossa, in cineres dissolutum, communionem mortalitatis non evasit. Et sunt quidem nonnullorum sanctorum corporales exuviae, nullius omnino labis consciae. Quapropter aestiment alii, quo examine judicium suum ponderent, ego istud gratius, et evidentiori miraculo divinius esse pronuntio: nam usu etiam pretiosa degenerant, et quidquid videtur rarius praedicatur uberius. Jam vero superfluus essem, si dicere affectarem quam sedulus fuerit preces in altum porrigere, votis coelos onerare. Adeo est amplior laus ista in Oswaldo quam ut nostra oratione indigeat cumulari. Quando enim rogatus negligeret, qui rebellione per Pendam regem 73 Merciorum excitata, cum stipatoribus fusis ipse quoque ferratam silvam in pectore gereret, nec atrocitate vulnerum, nec mortis confi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝗtra ullam necem hominum. cũ
quiete coercuit: huiꝰ regis laudes his¬
toria panagerico ꝓsequitur modo. qͣꝵ
nos competentes particulas uelut qͦdã
ꝯplectem᷑ epilogo. Qnͣtus enim in eius
pectore fidei feruor coaluerit. facile
ex hoc animadu̾tes: qd̃ si qͣndo antis¬
tes aldanus scoticȩ auditorib facienda
ꝓponeret. ⁊int̾pres deeẽt: confestim
rex ipse. qͣmuis indutus clamidem. ł au¬
ro rigentem. uł tirios murices estuan¬
tem. id munus dignant̾ corripiens. bar¬
bari sermonis inuolucrum. patrialin¬
gua expediret. Uulgatissimũ est quoꝙ¬
qd̾ crebro appositis obsoniis. cũ conuiuȩ
in cibos dentes accuerent: m̃tes inten¬
derent: ⁊ple uoluptatem frenarit: pe¬
nuria sua. pauꝑum mercatus gaudia.
Unde arbitror etiam temporalit̾ abso¬
lutam ẽẽ celestis sententie fidem: quã.
diuinũ qͦndam resultauit oracłm. Des
ari ñ ualeat: dext̾a illa regalis. tantaꝵ

Expanded text:
nis, citra ullam necem hominum, octo nis, citra ullam necem hominum, octo annis quiete coercuit. Hujus regis laudes historia panegyrico prosequitur stilo, quarum nos competentes particulas velut quodam complectemur epilogo. Quantus enim in ejus pectore fidei fervor coaluerit, facile ex hoc animadverteres, quod si quando antistes Aidanus Scottice auditoribus facienda proponeret, et interpres deesset, confestim rex ipse, quamvis indutus chlamydem, vel auro rigentem, vel Tyrios murices 72 aestuantem, id munus dignanter corripiens, barbari sermonis involucrum patria lingua expediret. Vulgatum quoque est, quod crebro appositis obsoniis, cum convivae in cibos dentes acuerent, mentes intenderent, ipse voluptatem fraenarit, penuria sua pauperum mercatus gaudia: unde arbitror etiam temporaliter absolutam esse coelestis sententiae fidem, quam divinum quondam resultavit oraculum: « ari non valeat, dextra illa regalis, tantarum
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Is fide quam ferro instructior᷑ nã
apud scottos. ubicum multa nobilium
indole exulau̾at. baptismi gr̃am meru¬
erat: cedirallam rerum gestaꝵ memo¬
ria elatum. uirum ut ipse iactabat. in
ext̾mimum angloꝵ natum: pͥmo impe¬
tu castris exuit: mox. cum omnib co
in bellum excitause. aut umncendum
rem uentilari allegans: anglos cũ bri¬
tannis tam iniquo marte confligere:
⁊ contra illos ꝓ salute decertare. qͦs
ultro ꝓ gloria lacessere consuesc̾ent.
Quare.tam acͥter. ⁊ tantis animis utro¬
biꝙ concursum: ut rectȩ dictum sit.
illum diem fuisse. quo ñ quã britan¬
nos tͥstiorꝰ nunqͣ. anglos afflasset hila¬
rior. Adeo alteri. omnib uirib effu¬
sis ult̾us respirare ñ ausi: alh̾ sacra
religione. cum regis magnanimitate
ꝯsentiente. in imnĩ sũ ꝓuecti. Deniq
ex eo tempore: ⁊ cultus ydoloꝵ ad e¬
neres usꝙ friguit: ⁊ ipse regnum¬
octo annis. latiorib quã edwinus t̾mi¬

Expanded text:
cuit. Is fide quam ferro instructior, nam cuit. Is fide quam ferro instructior, nam apud Scottos, ubi cum multa nobilium indole exsulaverat, baptismi gratiam meruerat, Chedwallum rerum gestarum memoria elatum, virum, ut ipse dictitabat, in exterminium Anglorum natum, primo impetu castris exuit, mox cum omnibus copin bellum excitavit, ut aut vincendum rem ventilari allegans, Anglos cum Britannis tam iniquo Marte confligere, ut contra illos pro salute decertarent, quos ultro pro gloria lacescere consuescent: Quare tam acriter et tanto conflictu utrobique concursum, ut recte dictum sit, illum diem fuisse, quo nunquam Britones tristior, nunquam Anglos afflasset hilarior: adeo alteri, omnibus viribus consumptis, ulterius respirare non ausi; alteri, sacra religione cum regis magnanimitate consentiente, in immensum provecti. Denique ex eo tempore cultus idolorum ad cineres torpuit; et ipse regnum latioribus, quam Edwinus, termi
Abbreviated transcription (Latin):
latidib. ⁊ nrã etate splendidum. Itaq
euis imꝑii ad eos limites increm̃ta ꝑduc¬
ta st̃: ut iusticia ⁊ pax libent̾ in mu¬
tuos amplexus concurrerent: oscłoꝵ
grãm. gͣta uicissitudine libantes. Et
ralis beatitudinis nou̾ca. turpi fortunȩ
cioꝵ: cum filio int̾emptꝰ. miserabile
uarietatis humanȩ fecit exemplum.¬
¶Occiso edwmo. filii ethelfridi. idemꝙ
tȩ florem inducti. repatͥauerunt. simulq
qui etate p̃stabat. eanfridus. cuiꝰ m̃tio
suꝑius excidit. Regnum itaq in duodis¬
cretum. Siqͥdem northanimbria.iam¬
pͥdem in geminas secta ꝓuincias: ex de¬
iris allam: ex berniciis. idam creat̾i̾at.
Qua ꝓpt̾. tunc filius patrui eduim osri¬
cus deiriam: eanfridus filius ethelfri¬
di berniciam sortiti: hereditarium
ius obtinuisse se gloriabantur. Ambo
potestate ꝑcepta. fide tͣnsfuge: ñ mul¬
ut ferunt exactum: os waldum mag¬
nȩ spei iuuenem. ad imꝑandiscĩam exer¬

Expanded text:
laudibus et nostra aetate splendidum. Itaque laudibus et nostra aetate splendidum. Itaque imperii sui ad eos limites incrementa perducta sunt, ut justitia et pax libenter in mutuos amplexus concurrerent, osculorum gratiam grata vicissitudine libantes: et ralis beatitudinis noverca, turpi fortunae ciorum, cum filio interemptus, miserabile varietatis humanae fecit exemplumOcciso. Edwino, filii Ethelfridi, iidemque tis florem induti, repatriaverunt, simulque qui aetate praestabat Eanfridus, cujus mentio superius excidit. Regnum itaque in duo discretum; siquidem Northanhimbria, jamdudum in geminas secta provincias, ex Deiris Allam, ex Berniciis Idam creaverat. Quapropter tunc filius patrui Eadwini Osricus Deiram, Eanfridus filius Ethelfridi Berniciam sortiti, haereditarium jus se obtinuisse gloriabantur: ambo potestatis compotes fidei transfugae, non mulhas moras exactum, Oswaldum, magnae spei juvenem, ad imperandi scientiam exer