comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prum ꝑgere Ubi susceptus a uene¬
rabili ep̃o epiphanio. cuius testimo¬
no głaris. uem antiochiam: ubi
fruitꝰ sum cõmunione pontificis.
confessorisq paulini: et deductꝰ ab eo
& quȩ pͥus ad me fama ꝑtulerat. ocu¬
loꝵs iudicio comꝓbaui Inde contendi
egiptum: lustraui monasteria nit̾e:
et inter scoꝵ choros. aspides latere
ꝑspexi: Ptimis concito gradu bethle¬
em meam reuersus sum: uͥ adoraui
p̃sepe et incunabula saluatoris Uidi
quoq famosissimũ lacũ: nec me in¬
erti tradidi ocio: s multa didiciquȩ
ante nesciebamz Quid autẽ de me
romȩ iudicatũ sit. & quid postea scrip¬
is quȩ simulare potes. et impunito
iactare mendacio. sed scriptis ȩccłias¬
ticis arguendus sim Uide quantũ
te timeã: Si uel paruam scedulã con¬
tra me romani ep̃i aut alterius ȩccłiȩ
ꝓtuleris: omĩa quȩ interscͥpta sunt. mea
crimina confitebor. Numqͥd et ego ñ

Expanded text:
prum pergere. Ubi susceptus a veneprum pergere. Ubi susceptus a venerabili episcopo Epiphanio, cujus tu testimonio gloriaris, veni Antiochiam, ubi fruitus sum communione pontificis confessorisque Paulini, et deductus ab eo et quae prius ad me fama pertulerat, oculorum judicio comprobavi. Inde contendi Aegyptum, lustravi monasteria Nitriae, et inter Sanctorum choros aspides latere perspexi. Protinus concito gradu Bethleem meam reversus sum, ubi odoravi praesepe et incunabula Salvatoris. Vidi quoque famosissimum lacum, nec me inerti tradidi otio; sed multa didici, quae ante nesciebam. Quid autem de me Romae judicatum sit, et quid postea scripis quae simulare potes, et impunito jactare mendacio, sed scriptis 552 ecclesiasticis arguendus sim. Vide quantum te timeam: Si vel parvam schedulam contra me Romani episcopi, aut alterius Ecclesiae protuleris, omnia quae in te scripta sunt, mea crimina confitebor. Numquid et ego non
Abbreviated transcription (Latin):
ris: et interim homo eloquentis¬
simus arte ludis rethorica: & simu¬
las te p̃terire quȩ dicis: ut qui ob¬
iecta ꝓbare ñ poteras. quasi p̃t̃iissa
facias criminosa: hȩc ẽ tua tota sim¬
plicitas: Sic amico parcis: et re¬
seruas te ad tribunalia iudieũ ut
aceruũ eriminũ mͥ dum parcis obie
urbe ordinem: Narrabo breuit᷑:
Mense autẽ augusto flantib ensis cũ
scõ uincentio prb̃o & adolescente
frẽ. & aliis monachis qui nunc iero¬
solimȩ cõmorantur. nauim in roma¬
no portu securus ascendi: maxima
me scõꝵ frequentia ꝓsequente:
Ueni regium: in scylleo litore pau¬
lulum steti: uͥ ueteres didici fabu¬
las. et p̃cipitem pellacis ulixis cur
abilem caribdis uoraginẽ: Cumq
mhͥ accolȩ illiꝰ loci multa narrarẽt.
cdarentq consilium. ut non ad ꝓ¬
thei colũpnas. sed ad didonis portũ
nauigarem: illum fugientiũ & tͦ¬
batoꝵ. hunc securi hominis eẽ eur¬
sum: malui ꝑ maleas & cycladascy¬

Expanded text:
ris. Et interim homo eloquentisris. Et interim homo eloquentissimus arte ludis rhetorica, et simulas te praeterire quae dicis, ut qui objecta probare non poteras, quasi praetermissa facias criminosa. Haec est tua tota simplicitas, sic amico parcis, et reservas te ad tribunalia judicum, ut acervum criminum mihi, dum parcis, objeUrbe ordinem? Narrabo breviter. Mense Augusto, flantibus etesiis, cum sancto Vincentio presbytero, et adolescente fratre, et aliis monachis, qui nunc Hierosolymae commorantur, navim in Romano portu securus ascendi, maxima me Sanctorum frequentia prosequente. Veni Rhegium, in Scyllaeo littore paululum steti, ubi veteres didici fabulas, et praecipitem pellacis  Al. fallaabilem Charybdis voraginem. Cumque mihi accolae illius loci multa narrarent, darentque consilium, ut non ad Protei columnas, sed ad Jonae portum navigarem: illum enim fugientium et turbatorum, hunc securi hominis esse cursum, malui per Maleas et Cycladas Cy
Abbreviated transcription (Latin):
qui accusatꝰ respondere non audes:
& tantum romanȩ urbis iudiciũ
fugis: ut magis obsidionẽ barbari¬
cam. quam pacatȩ urbis uelis senten¬
ciam sustinere: Esto. p̃teriti anni
ego epłam fruxerimꝰ recentia ad ori¬
entẽ scͥpta quis misit. in qͥb papa
anastasius tantis te ornat floribus.
ut cũ ea legeris. magis te uelis de¬
re: Simulq considera immicabi¬
lem illam prudentiã tuam: et sales
atticos. ꝙ scĩ eloquii uenustatem.
Ab aliis appeteris: alioꝵ criminatio¬
ne confoderis: et contra me furibũ¬
dus iactaris. et loqueris: Nunquid
et ego ñ possum enarrare. tu quomͦ
de urbe discesseris: quid de te in p̃¬
senti iudicatum sit. quid postea scͥp¬
tum. qͥd iuraueris: Ubi naiĩ con¬
scenderis. quã scẽ ꝑiuriũ uitaueris.
poteram pandere: sed plura seruare
statui. quam referre: hȩc sunt tuo¬
rum ornam̃ta uerboꝵ: & pꝰ ista fi
quid in te asperum dixero. statim
mͥ ꝓscpͥtionem & gladios cõmina¬

Expanded text:
qui accusatus respondere non audes. qui accusatus respondere non audes. Et tantum Romanae urbis judicium fugis, ut magis obsidionem barbaricam, quam pacatae urbis velis sententiam sustinere. Esto, praeteriti anni ego epistolam finxerim. Recentia ad orientem scripta quis misit? In quibus papa Anastasius tantis te ornat floribus, ut cum ea legeris, magis te velle dere. Simulque considera illam inimitabilem prudentiam tuam, et sales Atticos, et sancti eloquii venustatem. Ab aliis appeteris, aliorum criminatione confoderis, et contra me furibundus jactaris, et loqueris, « Numquid et ego non possum enarrare, tu quomodo de Urbe discesseris? Quid de te in praesenti judicatum sit? quid postea scriptum, quid juraveris? ubi navim conscenderis? quam sancte perjurium vitaveris? Poteram pandere, sed plura servare statui, quam referre. » Haec 551 sunt tuorum ornamenta verborum. Et post ista si quid in te asperum dixero, statim mihi proscriptionem et gladios commina
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ meis liber: & si m̃s ẽ. scedulas in¬
emendatas eusebuis furto abstulit:
Aliter ego edidi: immo nec edidi Uni
eas dedi. aut certe paucis: & tam sce¬
leratus inmicus. tam neglegentes
amici fuerunt. ut omĩum codices
abeo pariter falsarent᷑. Hec frater
lm̃e facere debueras: et non illi ter¬
gum obuertens. in me transmari¬
nas maledictoꝵ. tuoꝵ sagitas diri¬
gere: Quid enim uulnerib tuis
ꝓdest. si ego fuero uulneratus: An
solatium ꝑcussi ẽ. amicũ secũ uide¬
re morientẽ : Syricii iam in dño
morientis ꝓfers epłam: & uiuentis
anastasii dicta contempnis: Quid
enim tibi ut ais officere potest:
Qd te ĩgnorante. aut scripsit. aut for¬
te non scripsit: Et si seripsit:⁊ suf¬
ficit tibi totius orbis testimonrũ:
quod nulli uerum uidet᷑. ut tante
urbis sacerdos. uel innocenti inu¬
riã facere potuerit uel absenti In¬
nocentẽ te uocas: ad cuiꝰ interp̃tati¬
onem roma contremuit: Absentẽ:

Expanded text:
st meus liber; et si meus est, schedulas inst meus liber; et si meus est, schedulas inemendatas Eusebius furto abstulit. Aliter ego edidi, immo nec edidi. Nulli eas dedi, aut certe paucis; et tam sceleratus inimicus, tam negligentes amici fuerunt, ut omnium codices ab eo pariter falsarentur. Haec, frater charissime, facere debueras, et non illi tergum obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit, aut forte non scripsit? Et si scripsit, sufficit tibi totius orbis testimonium, quod nulli verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti injuriam facere potuerit, vel absenti. Innocentem te vocas, ad cujus interpretationem Roma contremuit. Absentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ romani ep̃i ẽ: stulte facis
ente expectare testimoniũ: cuius
auctorem et testem habeas in uici¬
no: Uade potius romã. & p̾sens
apud eum expostula: cur tibi &
absenti ⁊ innocenti fecerit con¬
tumeliã Primũ. ut ñ receꝑit
expositionem fidei tuȩ. quã oĩs
ut scribis italia cõpbauit. et baculo
tuarum uti noluerit litterarũ contͣ
canes tuos: dei nutu epłas contra te
ad orientẽ mitteret. & cauteriũ tͥ he¬
reseos dũ nescis inureret. diceretq
libros origenis ꝑiarchon ate eẽ trans¬
latos. et simplici romanȩ ȩccłiȩ ple¬
bi traditos. ut fidei ueritatem quã
ab apło didicerant ꝑte ꝑderent: et
quod tibi maiorẽ faceret inuidiam.
ausus sit criminari. hos ipsos p̃faci¬
onis tuȩ testimonio roboratos: Non
ẽ leue quod tibi impingit tantȩ
urbis pontifex: uel ab alio obiectũ
temere suscepit: Uoc iferare & cla¬
mita ꝑcompita. ꝑ plateas: nonẽ ñ¬

Expanded text:
Si autem Romani episcopi est, stulte facis Si autem Romani episcopi est, stulte facis ente exspectare testimonium; cujus auctorem et testem habeas in vicino. Vade potius Romam, et praesens apud eum expostula, cur tibi et absenti et innocenti fecerit contumeliam. Primum, ut non reciperet expositionem fidei tuae, quam omnis, ut scribis, Italia comprobavit, et baculo tuarum uti noluerit litterarum contra canes tuos. Deinde, ut epistolas contra te ad Orientem mitteret et cauterium tibi haereseos, dum nescis inureret, diceretque libros Origenis περὶ Ἀρχῶν a te translatos, et simplici Romanae Ecclesiae traditos, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per plateas: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
inalicia debachata ẽ Quam ego si epła
mea reppuline solus habere uidearis
baculum litterarũ: ñ debes turpi¬
tudinem simulare uerboꝵ. quã nus¬
quam omino legisti: sed intelligere
et confiteri. ꝑ illius uecordiam
tuis calumpniis fuisse responsum:
titisti: & turbatus. in quo figas gra¬
dum ñ reꝑis: Modo enĩ dicis ame eẽ
compositã: nunc ab eo ad te debuis¬
se transmitti. cui missa ẽ: Rursum
in iusticiã scribentis arguis: Etiam
si scripta sit ab illo siue ñ scripta: ad
te nichil ꝑtinere testaris. qui p̃cesso¬
ris eius habeas testimoniũ: et rogan¬
tem romam ut eam iliustrares pre¬
sentia tua. oppiduli tui amore cõ¬
tẽpseris Si a me fictam epłam
suspicaris⁊ cur eam in romanȩ ec¬
clesiȩ carthario non requiris: Ut
cum dep̃henderis ab ep̃o ñ datam.
inanifestissime criminis reũ tene¬
as: et nequaquam aranearũ michi
opponas cassiculos: sed fortissimo
me et solidissimo constringas rete:

Expanded text:
malitia debacchata est; quam ego si epistola malitia debacchata est; quam ego si epistola mea repuli, ne solus habere videaris baculum litterarum, non debes turpitudinem simulare verborum, quam nusquam omnino legisti; sed intelligere et confiteri, per illius vecordiam, tuis calumniis fuisse responsum. stitisti; et turbatus, in quo figas gradum non reperis. Modo enim dicis a me esse compositam, nunc ab eo ad te debuisse transmitti, cui missa est. Rursum injustitiam scribentis arguis; etiam si scripta sit ab illo, sive non scripta, ad te nihil pertinere testaris, qui praecessoris ejus habeas testimonium, et rogantem Romam, ut eam illustrares praesentia tua, oppiduli tui amore contempseris. Si a me fictam epistolam suspicaris, cur eam in Romanae Ecclesiae chartario non requiri? ut quum deprehenderis ab episcopo non datam, manifestissime criminis reum teneas: et nequaquam aranearum mihi opponas cassiculos, sed fortissimo me et solidissimo constringas reti.
Abbreviated transcription (Latin):
posuisti: ut ego id repetere meo ore
ñ audeam: Non audes repetere. qͥ
tacendo amplius criminaris: & qͥa
ñ habes quod obicias. simulas uere¬
cundiani: ut lector te putet mͥ par¬
cere: qui metuens. nec tuȩ anmȩ
peꝑcisti Quod ẽ illud testimoniũ
de scripturis. qđ de tuo illo puten¬
tissimo ore ñ exeat: aut quod ĩ scĩs
libris potest turpe memorari: Si
erubescis loqui. scribe saltem: ut
ñ ꝓcacitatis ꝓprius sermo conuin¬
cat Ht cętera sileam ex hoc uno ca¬
pitulo comꝓbabo: ferream te frontẽ
possidere fallaciȩ: Uide quantum
timeam criminationem tuam: Si
ꝓtuleris quod minaris: mea erunt
uniuersa quȩ tua st̃: Ego in uigi¬
lantio tibi respondi: eadem enim
accusabat. quę tu postea ꝙ amicus
laudas. et inunicus accusas Scio
a quo illius contra me rabies con¬
citata sit: noui cumulos tuos si¬
plicitatẽ quam omnes p̃dicant ñ
ignoro: ꝑ illiꝰ stulticiam tua in me

Expanded text:
posuisti, ut ego id repetere meo ore posuisti, ut ego id repetere meo ore non audeam. » Non audes repetere, qui tacendo amplius criminaris. Et quia non habes quod objicias, simulas verecundiam, ut lector te putet mihi parcere, qui mentiens nec tuae animae pepercisti. Quod est illud testimonium de Scripturis, quod de tuo illo pudentissimo ore non exeat? Aut quid in sanctis Libris potest turpe memorari? Si erubescis loqui, scribe saltem, ut nos procacitatis proprius sermo convincat. Ut caetera sileam, ex hoc uno capitulo comprobabo, ferream te frontem possidere fallaciae. Vide quantum timeam criminationem tuam. Si protuleris quod minaris, mea erunt universa quae tua sunt. Ego in Vigilantio tibi respondi. Eadem enim accusabat, quae tu postea et amicus laudas, et inimicus accusas. Scio a quo illius contra me rabies concitata sit, novi cuniculos tuos. Simplicitatem 549 quam omnes praedicant, non ignoro. Per illius stultitiam tua in me
Abbreviated transcription (Latin):
te consensum: Et głaris te ab ado¬
lescentia theophili fuisse adiutorẽ
et discipulũ: cũ & ille antequam
ep̃c fieret. ꝓ humilitate sibi insita
numquã docuerit. et tu postquã
hic epẽ factus ẽ. alexandriȩ non
fueris: & audes dicere in sugillatio¬
nẽ mei. magistros meos nec accuso
nec muto Quod si uerum ẽ. suspec¬
tam michi facis conuersationẽ tuã.
Nec dampno ut criminaris instituto¬
res in eos: sed metuo illud usaie: Ue
qui dicunt malũ bonum. & bonũ
malũ: qui ponunt cenebras lucem.
& lucem tenebras : qui dicunt ama¬
rũ dulce. & dulce amarũ Tu autẽ
dum inter mulsũ magistroꝵ. et ue¬
nena pariter bibis. a magistro apło
recessisti: qui docet etiam angłos et
cio Ubi enim eum scripsi. heretica
apud alexandriam cõmunione ma¬
culatũ: Da librũ: ꝓfer epłam: nus¬
quam omĩno reꝑies: Et eadem licẽ¬
tia immo impudentia qua puta
addis: Quando testimonium cle
scripturis in eum tam iniuriose

Expanded text:
te consensum? Et gloriaris te ab adote consensum? Et gloriaris te ab adolescentia 548 Theophili fuisse auditorem et discipulum: cum et ille antequam episcopus fieret, pro humilitate sibi insita numquam docuerit, et tu postquam hic episcopus factus est, Alexandriae non fueris. Et audes dicere in suggillationem mei, Magistros meos, nec accuso, nec muto. Quod si verum est, suspectam mihi facis conversationem tuam. Nec enim damno, ut criminaris, institutores meos, sed metuo illud Isaiae: Vae qui dicunt malum bonum, et bonum malum: qui ponunt tenebras lucem, et lucem tenebras: qui dicunt amarum dulce, et dulce amarum . Tu autem dum inter mulsum magistrorum et venena pariter bibis, a magistro Apostolo recessisti, qui docet etiam Angelum et cio. Ubi enim eum scripsi haeretica apud Alexandriam communione maculatum? Da librum, profer epistolam, nusquam omnino reperies, et eadem licentia, immo impudentia mentiendiaddis: « Quando testimonium de Scripturis in cum tam injuriose
Abbreviated transcription (Latin):
rit ipse qui meruit: Quid tͥ uidet᷑
de his. qui dampnati palatia obsidñt:
ꝙ facto cuneo. fidem xp̃i in uno ho¬
mine ꝑsecuntur: Meȩ autem com¬
munionis et pape theophili nullũ
alium testem uocabo. nisi ipsũ quẽ
a me lȩsum simulas: cuius epistolas
ad me semꝑ datas. etiam eo tempore
ñ ignoras. quo mͥ eas reddi ꝓhibebas.
et cotidie missis tabellariis. nimi¬
cum eius. amicũ nr̃m & familiaris¬
simũ iactitabas: et ea quȩ nẽ impu¬
denter scribis menti&baris. ut illiꝰ
contra nos oclia concitares: et iniui¬
riȩ dolor. fidi fieret oppressio Sed
uir prudens et apłicȩ sapientiȩ. tẽ¬
pore ac reb ꝓbauit ꝙ nr̃m in se ani¬
mũ: & uras contra nos insidias Si
discipuli mei ut scͥbis tͥ rome insi¬
dias concitauerumt. & iuemendatas
scedulas te dormiente furati sunt.
quis papam theophilũ aduersus ꝑ¬
duelles in egipto suscitauit: quis
regum scita: quis orbis in hac par¬

Expanded text:
rit ille qui meruit. Quid tibi videtur rit ille qui meruit. Quid tibi videtur de his, qui damnati, palatia obsident, et facto cuneo, fidem Christi in uno homine persequuntur? Meae autem communionis, et Papae Theophili, nullum alium testem vocabo, nisi ipsum quem a me laesum simulas, cujus epistolas ad me semper datas, etiam eo tempore non ignoras, quo mihi eas reddi prohibebas, et quotidie missis tabellariis, inimicum ejus amicum nostrum et familiarissimum jactitabas, et ea quae nunc impudenter scribis, mentiebaris, ut illius contra nos odia concitares, et injuriae dolor, fidei fieret oppressio. Sed vir prudens et Apostolicae sapientiae, tempore ac rebus probavit et nostrum in se animum, et vestras contra nos insidias. Si discipuli mei, ut scribis, tibi Romae insidias concitarunt, et inemendatas schedulas, te dormiente, furati sunt: quis papam Theophilum adversus perduelles in Aegypto suscitavit? Quis regum scita? quis orbis in hac par
Abbreviated transcription (Latin):
iħe dicat exclusus: hospes eram. &
ñ suscepistis me: Solos hereticos ñ
recipimus: quos uos solos recipitis:
ꝓpositum quippe nobis ẽ. pedes laua¬
re uenientium: ñ merita discutere:
Recordare fr̃ confessionis eius et pecto¬
ris. qđ flagella secuerunt: memento
carceris tenebrarũ.exilii. metalloꝵ
& ñ indignabis hospicio transeuntẽ
susceptum:In ideo tibi rebelles ui¬
demur: quia calicem aquę frigide
et tu odisse plus debeas: hereticoꝵ
factio nuꝑ fugata de egypto et ale¬
xandria se ierosolimam contulit.
& hiic uoluit copulari: ut quorũ
eẽt dolor unus. una fieret et accusa¬
tio Quos iste reppulit. sprȩuit. ab¬
iecit: dicens. se ñ ẽẽ inimicũ fide.
nec contra eccłam bella susciꝑe: qdđ
pͥꝰ temptauit. doloris fuisse ñ ꝑfidiȩ:
nec alterius appetisse innocentiam.
sed suam ꝓbare uoluisse: Impiũ pu¬
tas pꝰ sententias sacerdotum imꝑia¬
le rescriptum: quod quale sit. noue¬

Expanded text:
Jesus dicat exclusus: Hospes eram, et Jesus dicat exclusus: Hospes eram, et non suscepistis me . Solos 547 haereticos non recipimus, quos vos solos recipitis. Propositum quippe nobis est pedes lavare venientium, non merita discutere. Recordare, frater, confessionis ejus, et pectoris quod flagella secuerunt. Memento carceris, tenebrarum, exsilii, metallorum, et non indignaberis hospitio transeuntem esse susceptum. An ideo tibi rebelles videmur, quia calicem aquae frigidae et tu odisse plus debeas? Haereticorum factio nuper fugata de Aegypto et Alexandria, se Hierosolymam contulit, et huic voluit copulari, ut quorum unus esset dolor, una fieret et accusatio. Quos ille repulit, sprevit, abjecit, dicens se non esse inimicum fidei, nec contra Ecclesiam bella suscipere: quod prius tentavit, doloris fuisse, non perfidiae: nec alterius appetisse innocentiam, sed suam probare voluisse. Impium putas, post sententias sacerdotum imperiale rescriptum? quod quale sit, nove
Abbreviated transcription (Latin):
cutem insꝑato dolore rescinderes: Nne
etiam si ille dignus ẽẽt contumelus:
tu facere non deberes: Aut ego fallor:
aut illud ẽ uerũ quod płim iactitant.
origenistarũ hostes in illo ꝑsequi: et sub
occasione unius in utrumq seuire:
Si papȩ theophili sentenciis delectaris.
et nefas putas pontificum decreta con¬
uelli: quid de cęteris dicis. quos ipse
dampnauit: Quid de papa anastasioꝰ
de quo nulli ut ais uerũ uidet᷑. ut
tantȩ urbis sacerdos. uł innocenti tͥ
iniuriã facere potuerit uł absenti:
Nec hoc dico. qđ de ep̃oꝵ sentenciis iu¬
dicẽ. aut eoꝵ cupiam statita rescĩdi:
sed quod imusquisq suo ꝑiculo faciat
qd sibi iidet᷑ꝰ et ipse nouerit quomͦ
de suo iudicio iudicandũ sit: Nobis
in monasterio hospitalitas cordi est.
omnesq ad nos uenientes lȩta huma¬
nitatis fronte suscipimus: Uerem᷑
enĩ. ne maria cũ ioseph locum non
inueniat in diuersorio: ne nobis

Expanded text:
cutem, insperato dolore rescinderes? Nonne cutem, insperato dolore rescinderes? Nonne etiam si ille dignus esset contumeliis, tu facere non deberes? Aut ego fallor, aut illud est verum quod plurimi jactitant, te Origenistarum hostes in illo persequi, et sub occasione unius in utrumque saevire. Si papae Theophili sententiis delectaris, et nefas putas Pontificum decreta convelli, quid de caeteris dicis, quos ipse damnavit? Quid de papa Anastasio, de quo nulli, ut ais, verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti tibi injuriam facere potuerit, vel absenti? Nec hoc dico, quod de episcoporum sententiis judicem, aut eorum cupiam statuta rescindi; sed quod unusquisque suo periculo faciat, quod sibi videtur, et ipse noverit, quomodo de suo judicio judicandum sit. Nobis in monasterio hospitalitas cordi est; omnesque ad nos venientes, laeta humanitatis fronte suscipimus. Veremur enim ne Maria cum Joseph locum non inveniat in diversorio, ne nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nes & scorthoꝵ amatoꝵq ludiera.
quod interrogas quando pape theophi¬
li sententiam sequi ceꝑim. eiq fides
cõmumione sociatus sim. & tibi ipse re¬
spondes: tunc credo qnͣdo paulũ quẽ ille
dampnauerat. sũmo nisu et omĩb stu¬
diis defendebas. qnͣdo eum ꝑ imꝑiale
scriptum reciꝑe sacerdotium quod
ep̃ali iudicio amiserat instigabas. non
pͥꝰ ꝓ me respondebo. quam de alioꝵ in¬
iuriis loquar Cuiꝰ ẽ humanitatis. cuiꝰ¬
ue clementiȩ: insultare alioꝵ miseriis.
et uulnera cunctis aliena monstrare:
Sic ne te docuit ille samarites seminecẽ
ad stabulum reportare. oleum plagis
infundere. mercedẽ stabulario pollice¬
riͥ sic reuectare ouem. reꝑtam drag¬
mã. ꝓligum filiũ legũ ẽẽ susceptum:
Esto. ego te leseram. & quibꝰclã ut dicis
stimulis ad maledictoꝵ insaniã ꝓuo¬
caram: quid cõmeruit homo latens.
ut nudares cicatricem eiꝰ. & abductã

Expanded text:
nes et scortorum amatorumque ludicra nes et scortorum amatorumque ludicra quod interrogas, quando papae Theophili sententiam sequi coeperim, eique fidei communione sociatus sim, et ipse tibi respondes, « Tunc credo, quando Paulum quem ille damnaverat, summo nisu et omnibus studiis defendebas: quando eum per imperiale scriptum recipere sacerdotium, quod episcopali judicio amiserat, instigabas. » Non prius pro me respondebo, quam de aliorum injuriis loquar. Cujus est humanitatis, cujusve clementiae, insultare aliorum miseriis, et vulnera cunctis aliena monstrare? Siccine te docuit ille Samarites, seminecem ad stabulum reportare? oleum plagis infundere? mercedem stabulario polliceri? Sic revectam ovem, repertam drachmam, prodigum filium legis esse susceptum? Esto, ego te laeseram, et quibusdam, ut dicis, stimulis ad maledictorum insaniam provocaram: quid meruit homo latens, ut nudares cicatricem ejus, et obductam
Abbreviated transcription (Latin):
lem eiꝰ epłas contra origenem illiꝰq
discipulos. & alia aduersũ apollinarẽ
et eundem origenem. ꝑ hoc ferme
biennium int̾pretatꝰ sum: & in edifi¬
cationem eccłie legendas. nr̃e lingue
hominib dedi: aliud oꝑum eius me¬
nescio tͣnstulisse Et tam̃ tu qui pape
theophili dicis te in omnib senten¬
ciam sequi. caue ne hoc magistri et
condiscipłi tui audiant: & offendas
quampłimos. qui me latronem. te
martyrem uocant: ne irascatur tibi
qui contra papam epiphaniũ ad te
epłam dirigens. hortabatur ut per¬
maneres in fidi ueritate: ut non
mutares ullo terrore sentenciam:
Quȩ epła holografa tenetur: ab his ad
quos ꝑlata ẽ: Et post more tuo loqͤ¬
ris : de quo supra dixeras. ego tibi et¬
am furenti satifaciam. nẽ dicis. qͥd
tibi uidetur. habesne ultra aliquid
quo neruos tuȩ loquacitatis inten¬
cdas: & indignaris si putide te loqͥ
arguam: cũ comediarũ turpitudi¬

Expanded text:
lem, ejus epistolas contra Origenem illiusque lem, ejus epistolas contra Origenem illiusque discipulos, et alias adversum Apollinarium et eumdem Origenem, per hoc ferme biennium interpretatus sum; et in aedificationem Ecclesiae, legendas nostrae linguae hominibus dedi. Aliud operum ejus nescio me transtulisse. Et tamen tu qui papae Theophili dicis te in omnibus sententiam sequi, cave ne hoc magistri et condiscipuli tui audiant, et offendas quamplurimos, qui me latronem, te martyrem vocant, ne irascatur is tibi, qui contra papam Epiphanium ad te epistolas dirigens, hortabatur ut permaneres in fidei veritate, et non mutares ullo terrore sententiam. Quae epistola holographa tenetur ab his, ad quos perlata est. Et post haec more tuo loqueris, « Ut de quo supra dixeras, ego tibi etiam furenti satisfaciam: nunc dicis, Quid tibi videtur: habesne ultra aliquid, quo nervos tuae loquacitatis intendas? » Et indignaris si putide te loqui 546 arguam, cum Comoediarum turpitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sinit: Nec in tantum abutaris sim¬
plicitate lectoris. et sic omnes qui
tuam scripturam lecturisunt bru¬
tos putes: ut cum uulnera putresce¬
re sinas. sano corpori te imponẽ em¬
gia tua didicimus: nullo menbro
amputato. nec aliqua corporis par¬
te desecta hȩc est autem simplicita¬
tis pura ⁊ aꝑta confessio: quam ab
omnib italie ep̃is asseris ẽẽ suscep¬
tam: Crederem dicenti: nisi me du¬
bitare de te iste liber non p amphi¬
li faceret: Et tamen miror quom
ꝓbauit italia quod roma contempsit:
ep̃i fusceꝑint quod sedes apłica condẽp¬
casse. quod papa theophilus expositio¬
nem fidei nuꝑ ediderit. quȩ ad uos
necdum ꝑuenit: & polliceris quod
qͥcqͥd ille scripsit. tu sequaris: ł go
me hoc scripsisse ñ noui: nec istius¬
modi unquam litteras direxisse: S
tu iccirco adincerta consentis. ꝙ his
que qualia futura sint nescis: ut cer¬
te declines. et ad eoꝵ. nou tenearis
assensum: Nuas synodicam & pascha¬

Expanded text:
sinit. Nec intantum abutare simsinit. Nec intantum abutare simplicitate lectoris: et sic omnes qui tuam scripturam lecturi sunt, brutos putes, ut cum vulnera putrescere sinas, sano corpori te imponere emgia tua didicimus, « Nullo membro amputato, nec aliqua parte corporis desecta. » Haec est tuae simplicitatis pura et aperta confessio, quam ab omnibus Italiae episcopis asseris esse susceptam. Crederem dicenti, nisi me dubitare de te iste liber, non Pamphili, faceret. Et tamen miror quomodo probaverit Italia, quod Roma contempsit? scopi susceperint, quod sedes Apostolica condemcasse, quod papa Theophilus expositionem fidei nuper ediderit, quae ad vos necdum pervenit: et polliceris quod quidquid ille scripserit, tu sequaris. Ego me hoc scripsisse non novi, nec istiusmodi umquam litteras direxisse. Sed tu idcirco ad incerta consentis, et his quae qualia futura sint nescis, ut certa declines, et ad eorum non tenearis assensum. Duas, synodicam et pascha
Abbreviated transcription (Latin):
quesiui. utrum bona eẽnt an mala.
quȩ in p̃fatione laudasti: quȩ ampu¬
tatis pessimis. quasi optima remansis¬
se confessus es. et te in uerȩ argum̃¬
tationis appendi ȩquuleo: ut si bo¬
mala. statim audias: Cur gͦ quȩ ma¬
la sunt. in p̃fatione laudasti: Et ñ
illud adiunxi. quod tu callide simu¬
las: cur quȩ mala erant. ad latino¬
rũ noticiam transtulisti Mala enĩ
ostendere. interdũ ñ docentis ẽ. s
quatur errores: ut nota contemp¬
nat: quȩ nonnunquam ignota mi¬
racula sunt: Et audes post hȩc di¬
cere. quod ego auctor scriptoꝵ tali¬
um sim: tu autem ut interpres in
fueris: Recte ista diceres. si libri tui
qđ & hilarius in tͣnsferendis omeliis
eius fecit: ut et bona & mala non
int̃preti. sed suo imputarent᷑ aucto¬
ri: Si non dixisses amputasse te pes¬
sima. & optima reliquisse. utcumq
de luto euaderes: hoc ẽ quod des¬
truit strophas ingenioli tui: et te
hinc inde constrictum euadere ñ

Expanded text:
quaesivi, utrum bona essent, an mala, quaesivi, utrum bona essent, an mala, quae in Praefatione laudasti, quae amputatis pessimis, quasi optima remansisse confessus es, et te in verae argumentationis appendi equuleo, ut si bomala, statim audias: Cur ergo quae mala sunt, in Praefatione laudasti? Et non illud adjunxi, quod tu callide simulas: Cur quae mala erant, ad Latinorum notitiam transtulisti? Mala enim ostendere interdum non docentis est, sequatur errores; ut nota contemnat, quae nonnunquam ignota miraculo sunt. Et audes post haec dicere, quod ego auctor talium scriptorum sim: tu autem ut interpres, infueris. Recte ista diceres, si libri tui Quod et Hilarius in transferendis ejus Homiliis fecit, ut et bona et mala non interpreti, sed suo imputarentur auctori. Si non dixisses, amputasse te pessima, et optima reliquisse, utcumque de luto evaderes. Hoc est quod destruit strophas ingenioli tui, et te hinc 545 inde constrictum evadere non
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝓuoluntate transtuleris: hoc
enim & ipse feci. & ante me uictori¬
nus. ylarius. ambrosiusq fecerunt:
sed quare translationem hereticã
p̃fationis tuȩ testimonio roborasti:
Cogis me eadem rursus iterare: et ꝑ
meas lineas inceclere: Nicis enĩ in
eodem ꝓ logo. te ea quȩ ab hereticis
addita fuerant amputasse: et ꝓhis
reposuisse bona: Si hereticoꝵ ma¬
la abstulisti: gͦ quȩ dimisisti. uł ad¬
chidisti.aut origenis erant. aut tua:
quȩ utiq quasi bona posiusti Sed
multa in his mala negare ñ pot̾is:
Quid inquies ad me: Origeni impu¬
ta Ego enim ea tantũ quȩ ab heret¬
eis addita fuerant. cõmutaui Expo¬
ne causas: quare hereticoꝵ mala
tuleris. ꝙ origenis integra derelinqͤ¬
ris: Nonne ꝑspicuũ ẽ. qđ mala ori¬
genis ex parte subhereticoꝵ nuncu¬
patione dampnaueris. & ex parte
susceꝑis: quia ñ mala sed bona. ꝙ tuȩ
ẽẽ fidei iudicabas: hȩc sunt. de qͥb

Expanded text:
nem pro voluntate transtuleris: hoc nem pro voluntate transtuleris: hoc enim et ipse feci, et ante me Victorinus, Hilarius, Ambrosiusque fecerunt; sed quare translationem haereticam Praefationis tuae testimonio roborasti? Cogis me eadem rursus iterare, et per meas lineas incedere. Dicis enim in eodem Prologo te ea quae ab haereticis addita fuerant, amputasse, et pro his reposuisse bona. Si haereticorum mala abstulisti, ergo quae dimisisti vel addidisti, aut Origenis erunt, aut tua, quae utique quasi bona posuisti. Sed multa in his mala negare non poteris. Quid, inquies, ad me? Origeni imputa: ego enim ea tantum quae ab haereticis addita fuerant, commutavi. Expone causas, quare haereticorum mala tuleris, et Origenis integra dereliqueris? Nonne perspicuum est, quod mala Origenis ex parte sub haereticorum nuncupatione damnaveris, et ex parte susceperis, quia non mala, sed bona, et tuae esse fidei judicabas? Haec sunt de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Inte interim dum aliud agis. crim̃
fortissimũ ꝓlidisti: et oblitꝰ es ueteris
ꝓuerbii. mendaces memores ẽẽ de¬
bere: Dicis enim. in cõmentarus me¬
is quedã de origene. qͦdãde apollina¬
re. quedam ex me ipso posuisse: Sigͦ
apollinaris sunt & origenis. quȩ sub
alioꝵ nomine posui: quomodo in li¬
bris tuis mͥ erim̃ impingis. quod qͣn¬
do scribo alios. hoc dicit quidam. sic
suspicatur alius. ille & quidã ego sim:ͦ
Inter apollinarem & didimũ et expla¬
nationis stilũ et dogmatum: magna
diu̾sitas ẽ: Cum in uno capitulo di¬
uersas pono sententias: num contͣ¬
rios sensus sequi credendus sum: S
iecerit quare de origene. uel abstule¬
ris quedam uel addideris uel muta¬
ueris: et te quasi in ȩquuleo appensũ
interrogauerit. bona sunt an ma
la quȩ transtulisti: frustra simulas
innocentiam: ut interrogatione
stulta. ueram percunctationẽ exte¬
nues: Ego ñ accusaui quare orige¬

Expanded text:
» Interim in te dum aliud agis, crimen » Interim in te dum aliud agis, crimen fortissimum prodidisti, et oblitus es veteris proverbii: Mendaces memores esse debere. Dicis enim me in Commentariis meis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam ex me ipso posuisse. Si ergo Apollinarii sunt et Origenis, quae sub aliorum nomine posui: quomodo in libris tuis mihi crimen impingis, quod quando scribo: « Alius hoc dicit; Quidam sic suspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter Apollinarium et Didymum explanationis, styli, et dogmatum magna diversitas est. Cum in uno capitulo diversas pono sententias, num contrarios sensus sequi credendus sum? Sedjecerit, quare de Origene vel abstuleris quaedam, vel addideris, vel mutaveris, et te quasi in equuleo appensum interrogaverit: bona sunt, an mala 544 quae transtulisti? Frustra simulas innocentiam, ut interrogatione stulta, veram percontationem extenues. Ego non accusavi quare Orige
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ xp̃o sanguinẽ. contrarius fidei
xp̃i approbet᷑: Dic potius: inueni
librum: putaui illum martyris:
Ne timeas penitentiã: ñ iam te ur
gebo: ñ queram a quo acceꝑis Uł
mortuoꝵ aliquem nominato: uł
in platea ab ignoto homine emis¬
se te dicito: Non enĩ dampnatioem
tuã querumus: sed conuersionem:
Melius ẽ ut tu erraueris: quam ut mar¬
tyr hereticus fuerit: Interi de p̃¬
senti compede utcumq erue pedẽ:
infuturo iudicio tu uideris quid ad
martyris contra te responcleas que
nemo obiecit: et diluis quod nullus
accusat: Ais enim: quod in meis lit¬
teris legeris: Dic quis tibi ꝑmisit.
ut interp̃tans quedam auferres. qͦ¬
dam mutares. quedã adderes: statĩ¬
q tibi ipse respondes. & contra me
loqueris: Et tibi dic quȩso quis ꝑmi¬
serit. ut in cõmentariis tuis quedã
de origene. quedam de apollinare.
quedã a te ipso scriberes: & non de
origene totum. aut ate. aut ex alio:

Expanded text:
pro Christo sanguinem, contrarius fidei pro Christo sanguinem, contrarius fidei Christi approbetur. Dic potius, Inveni librum, putavi illum martyris: ne timeas poenitentiam. Jam te non urgebo, non quaeram a quo acceperis: vel mortuorum aliquem nominato, vel in platea ab ignoto homine te emisse dicito. Non enim damnationem tuam quaerimus, sed conversionem. Melius est, ut tu erraveris, quam ut Martyr haereticus fuerit. Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In futuro judicio tu videris, quid ad martyris contra te respondeas quernemo objicit, et diluis quod nullus accusat. Ais enim quod in meis litteris legeris: « Dic quis tibi permisit, ut interpretans quaedam auferres, quaedam mutares, quaedam adderes? » Statimque tibi ipsi respondes, et contra me loqueris: « En tibi dico: Quaeso quis permiserit, ut in Commentariis tuis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam de te ipso scriberes, et non de Origene totum, aut ex te, aut ex alio?
Abbreviated transcription (Latin):
consortem putabas: accusas qm̃ per
duob calumpniator ẽ martyris: e¬
go qui illum dico hereticũ ñ fuisse.
nec scripsisse librum qui ab om̃ĩbꝰ
rep̃henditur. an tu qui uolumen
hominis arrian titulo cõmutato
sub nomine martyris edidisti: Non
tibi sufficit scandalum gc̃iȩ insi illũ
et in latinoꝵ aurib ingeras: & incly¬
tum martyrẽ. tua quantũ inte est
transiatione deformes: Tu quidem
ut origenis ꝑ nos scripta defendes:
At tamen scito. romanã fidem apłica
uoce laudatam. istiꝰmodi p̾̃stigias
ñ reciꝑe: etiam si angłs alit̾ annũ¬
ci&. quam semel p̃dicatum ẽ pau¬
li auctoritate munita. ñ posse mu¬
tare: Ergo fr̃ siue a te falsatus ẽ li¬
ber ut multi putant. siue ab alte¬
ro. ut tu forsitan ꝑsuadere conabe¬
ris. & temere credidisti heretici
muta titulum: et romanã simpli¬
citatem tanto ꝑiculo libera Hon tͥ
expedit. ut ꝑ te clarissimꝰ martyr
hereticus iudicetur: ut qui effudit

Expanded text:
consortem putabas, accusas, quoniamconsortem putabas, accusas, quoniamduobus calumniator est martyris? Ego qui illum dico haereticum non fuisse, nec scripsisse librum, qui ab omnibus reprehenditur: an tu, qui volumen hominis Ariani, titulo commutato, sub nomine Martyris edidisti? Non tibi sufficit scandalum Graeciae, nisi illud et Latinorum auribus ingeras, et inclytum Martyrem tua quantum in te est translatione deformes. Tu quidem ut Origenis per nos scripta defenderes. Attamen scito Romanam fidem, Apostolica voce laudatam, istiusmodi praestigias non recipere: etiam si Angelus aliter annuntiet, quam semel praedicatum est, Pauli auctoritate munitam non posse mutari. Ergo, frater, sive a te falsatus est 543 liber, ut multi putant: sive ab altero, ut forsitan persuadere conaberis, et temere credidisti, haeretici muta titulum, et Romanam simplicitatem tanto periculo libera. Non tibi expedit, ut per te clarissimus martyr haereticus judicetur; ut qui effudit
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulum cõmutatum: cur hoc ĩ
latinam linguam uertis: Uidelicet
ut testimonio martyris omnes ori¬
genis scriptis crederent: p̃missa uni¬
one tanti auctoris & testis: Nec tibi
sufficit doctissimi uiri apologia: nͥ
scribas et ꝓprium uolumen ꝓ defen¬
sione eiꝰ ⁊÷ quib ꝑ multos dissemina¬
tis. tuto iam libros ꝑiarchon uertis
e g̃co: & hosipsos p̃fatione cõmendas
dicens. nonnulla in his ab hereticis
depͣuata. quȩ tu de alioꝵ libroꝵ ori¬
genis lectione correxeris: Me quo¬
q laudas: ne tibi amicoꝵ meoꝵ qͥs¬
piam contradicat: Origenis hyreha
celum: ut fidem in cenum depͥmas:
fratrem et collegam uocas: et imitato¬
rem te mei oꝑis confiteris: Cũq a
me translatas origenis. Lxx. omeli
in quibꝰ sic cuncta limauerĩ. ut nich
in illis quod a fide catholica discre¬
pet latinus lector inueniat: nc̃ eos¬
dem libros hereticos criminaris: et
uerso stilo. quem predicaueras quia

Expanded text:
vocabulum commutatum, cur hoc in vocabulum commutatum, cur hoc in Latinam linguam vertis? Videlicet ut testimonio Martyris, omnes Origenis scriptis crederent: praemissa munitione tanti auctoris et testis. Nec tibi sufficit doctissimi viri Apologia, nisi scribas et proprium volumen pro defensione ejus: quibus per multos disseminatis, tuto jam libros περὶ Ἀρχῶν vertis e Graeco, et hos ipsos Praefatione commendas, dicens nonnulla in his ab haereticis depravata, quae tu de aliorum librorum Origenis lectione correxeris. Me quoque laudas, ne tibi amicorum meorum quispiam contradicat. Origenis κήρυκα coelum, ut fidem in coenum deprimas: fratrem et collegam vocas, et imitatorem te mei operis confiteris. Cumque a me translatas Origenis septuaginta in quibus sic cuncta limaverim, « ut nihil in illis, quod a fide catholica discrepet, Latinus lector inveniat; nunc eosdem libros, haereticos criminaris: et verso stylo, quem praedicaveras, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nunc eadem ingeram: de tuo codice.
quasi pamphili exemplar accepimus:
sceleris a te posse confingi. Postea uero
ꝑ int̃p̃tationem tuam questione con¬
tra origenem toto orbe cõmota. inqui¬
rendis exemplarib diligentior fui:
et incȩsariensi bibliotheca. eusebriuo¬
eum dep̃hendi. quem tu solus sub noĩe
martyris edidisti. de filio & spũ scõ. in
bonam partem plerisq blasphemiis
cõmutatis: et hoc uel didimũ uł te
uel alium fecisse nescio quem. quod tu
aꝑtissime inlibris ꝑiarchon fecisse con¬
uinceris: maxime cũ idem eusebius
pamphilũ nichil ꝓpͥi opis ȩdidise. Hie
gͦ & tu. a quo exemplar acceperis: nec
michi ad subter fugiendum crimen.
mortuos aliquos nomines: ut cũ auc¬
torem ostendere non potueris illum
autem riurlus iste intuis scriniis
fontem habet: quid sequatur. etiam
me tacente non dubitas: Uerum
fac ab alio quolibet amatore orige¬
nis. libri huius titulum. et auctoris

Expanded text:
nunc eadem ingeram. De tuo codice nunc eadem ingeram. De tuo codice quasi Pamphili exemplar accepimus. sceleris a te posse confingi. Postea vero per interpretationem tuam, quaestione contra Origenem toto orbe commota, in quaerendis exemplaribus diligentior fui, et in Caesariensi Bibliotheca Eusebii sex voum deprehendi, quem tu solus sub nomine martyris edidisti, de Filio et Spiritu Sancto, in bonam partem plerisque blasphemiis commutatis. Et hoc vel Didymum, vel te, vel alium fecisse nescio quem, quod tu apertissime in libris περὶ Ἀρχῶν, fecisse convinceris: maxime cum idem Eusebius Pamphilum, nihil proprii operis edidisse. Dic ergo et tu, a quo exemplar acceperis, nec mihi ad subterfugiendum 542 crimen, mortuos aliquos nomines: ut cum auctorem ostendere non potueris, illumautem rivulus ille in tuis scriniis fontem habet, quid sequatur, etiam me tacente, non dubitas. Verum fac ab alio quolibet amatore Origenis, libri hujus titulum, et auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
edisserant: Et hoc ñ solũ scãrum inter¬
p̃tes scripturarum. s scłarium quoq lit¬
terarum explanatores faciunt: tam la¬
tinȩ linguȩ quam gc̃e: Tu in libris ꝑi
archon idipsum attendere non potes:
Arguet te enim p̃faciuneula tua: in
qua polliceris. detruncatis malis ꝙ q̃
ab hereticis addita fuerant. remansis.¬
se. ut quiequid uł bonum uł malũ
dixeris. iam ñ ei imputet᷑ quẽ trans¬
fers. sed tibi qui int̾ptatus es: nisi for¬
te hereticoꝵ errores emendare debu¬
eris. et origenis mala ꝓferre in medi¬
um S de hoc. quia nos remittis ad co¬
dicẽ: ante tibi respondimus. quã tua
non ridiculosa ut tu scribis. sed ridi¬
cula michi forte res accidit: ut post¬
quam eusebii asseruerim illũ eẽ. non
pamphili: ad extremũ dixerim. etiã¬
me ante annoᷤ plurimos hoc putasse
quod pampbili fuerit: et ate exemplar
huius uoluminis inutuasse: Uide qͣn¬
tum timeã cachinnos tuos: ut etiã

Expanded text:
edisserant. Et hoc non solum sanctarum interedisserant. Et hoc non solum sanctarum interpretes Scripturarum, sed saecularium quoque litterarum, explanatores faciunt, tam Latinae linguae, quam Graecae. Tu in libris περὶ Ἀρχῶν, idipsum obtendere non potes. Arguet enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, optima remansisse: ut quidquid ibi vel bonum, vel malum dixeris, jam non ei imputetur, quem transfers, sed tibi qui interpretatus es; nisi forte haereticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, ante tibi respondimus, quam tua non ridiculosa, ut tu scribis, sed ridicula mihi forte res accidit, ut postquam Eusebii asseruerim esse, non Pamphili, ad extremum dixerim, etiam me annos plurimos hoc putasse, quod Pamphili fuerit, et a te exemplar hujus voluminis mutuatum. Vide quantum timeam cachinnos tuos, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
omne iter dictionis tuȩ. absq palladis
ditur: Tam aꝑtum temporis m̃daciũ
ẽ: ut ñ dicam respondere. sed legere bi¬
dui mea scripta ñ occurreris Ex quo
apparet te illam epłam aut pluribus sc̃p
sisse dieb ut stili ipsius elegantia ꝓbat:
aut si tumultuaria dictio ẽ. nimium
talis sis: meditatus deterior. fueris I
ea transtulisse de greco quȩ ega pͥꝰ lati¬
no sermone transtulerim. non satis in¬
telligo quid uelis dicere: nisi forte adhuc
cõmentarios ad ephesios criminaris: &
quasi nichil tibi suꝑ hoc responsũ sit.
obduras frontis impudentiam: nec au¬
rib obduratis uoces recipis incantan¬
tis: Nos in cõmentariis et illis & aliis
et nram ⁊ alioꝵ sententias explicaui¬
mus:aꝑte confitentes quȩ sint heret¬
ca. quȩ catholica hic ẽ enim cõmenta¬
rioꝵ mos. et explanantiũ regula. ut
opimones in expositione uarias ꝓse¬
quant᷑: & qͥd uel sibi uł aliis uideatur.

Expanded text:
omne iter dictionis tuae, absque Palladisomne iter dictionis tuae, absque Palladisditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam respondere, sed legere biduo mea scripta non potueris. Ex quo apparet te illam epistolam, aut pluribus diebus scripsisse, ut styli ipsius elegantia probat: aut si tumultuaria dictio  Al. dictatalis sis, meditatus deterior fueris. 11.ea transtulisse de Graeco, quae ego prius Latino sermone transtulerim, non satis intelligo quid velis dicere: nisi forte adhuc Commentarios ad Ephesios criminaris, et quasi nihil tibi super hoc responsum sit, obduras frontis impudentiam; nec auribus obturatis, voces recipis incantantis. Nos in Commentariis, et illis et aliis, et 541 nostram et aliorum sententiam explicavimus, aperte confitentes quae sunt haeretica, quae catholica. Hic est enim Commentariorum mos, et explanantium regula, ut opiniones in expositione varias persequantur, et quod vel sibi, vel aliis videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd contra nos tendimus. cum eadẽ
oppugnemus. eadem defendamus:
Ignosce mͥ quod origenis eruditionẽ
et studium scripturarum anteqũa
eiꝰ heresim plenius nossem. in iuue¬
nili ȩtate laudaui: et ego tibi dabo
ueniam quod apologiam libroꝵ. eiꝰ
cano seripseris capite: Ante biduum
quam ad nos epłam scriberes. libel¬
los meos in manus tuas uenisse testa¬
ris: et iccirco ñ habuisse spacium ex
ocio respondendi Alioquin si medi¬
tatus in nos paratusq dixisses: fulmi¬
na iacere ñ crimina uidereris: Et qͥs
tibi credit homini ueracissimo. ut
negociator orientalium merciũ. qui
et hinc deportata uendere necesse
babebat. et ibiemere quȩ hue rursus
adueheret. bidui tantum aquileie fu¬
eritꝰ ut raptim et ex tempore contͣ nos
dictare epłam cogereris: labri enm
tui quos limasti ꝑ triennium. disertio¬
res sunt. nisi forte non fuit in p̾sentiar̃
qui tuas emendaret nenias: et iccireo

Expanded text:
quid contra nos tendimus, cum eadem quid contra nos tendimus, cum eadem oppugnemus, eadem defendamus? Ignosce mihi, quod Origenis eruditionem et studium Scripturarum, antequam ejus haeresim plenius nossem, in juvenili aetate laudavi; et ego tibi dabo veniam, quod Apologiam librorum ejus cano scripseris capite. 10. Ante biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse spatium ex otio respondendi: alioqui si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisi forte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
cusas aliũ: ab alio appeteris. & illi
Tergum obuertens. quiescentem con
iħ̾m. inuitum me et repugnantem
Denq noli accusare: et ego cessabo
defendere: Que ẽ enim audient¬
um edificatio. duos senes inter se
ꝓpter hereticos digladiari: p̃sertĩ
cum ambo catholicos se uideri ue¬
lint: Omittamus hereticoꝵ patro¬
cinium: et nulla erit inter nos
contentio E odem feruore quo ori¬
genem ante laudauimus: nẽ dãpna¬
tum toto orbe dampnemus: Iunga¬
mus dexteras: animos copulemus:
su Errauimus iuuenes: emendemꝰ
senes:Si frater es: me gaude cor¬
rectum: Si amicus sum: de conuer¬
sione tua debeo gratulari Quandi¬
u inter nos iurgium fuerit: uide¬
bimur fidem rectam. necessitatem
nobis tollunt cestimonium uere pe¬
nitentie: Si unum credimꝰ. si idem
et uolumus & nolumus. ex quo fir¬
mas nasci amicicias etiam catilina
testatur: si hereticos pariter odimꝰ.
et ueterem equȩ dãpnamus errorẽ:

Expanded text:
cusas alium. Ab alio appeteris; et illi cusas alium. Ab alio appeteris; et illi tergum obvertens, quiescentem contJesum, invitum me et repugnantem Denique noli accusare, et ego cessabo defendere. Quae enim est audientium aedificatio, duos senes inter se propter haereticos digladiari: praesertim cum ambo Catholicos se videri velint? Omittamus haereticorum patrocinium, et nulla erit inter nos contentio. Eodem fervore quo Origenem ante laudavimus, nunc damnatum toto orbe damnemus. Jungamus dextras, animos copulemus: su. Erravimus juvenes, emendemur senes. Si frater es, me gaude correctum. Si amicus sum, de conversione tua debeo gratulari. 540 Quamdiu inter nos jurgium fuerit, videbimur rectam fidem necessitate , invicem nobis tollunt testimonium verae poenitentiae. Si unum credimus, si idem et volumus et nolumus ex quo firmas nasci amicitias, etiam Catilina testatur, si haereticos pariter odimus, et veterem aeque damnamus errorem,