comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante fores templi luterem portant: ut qͥsqͥs
intrare etͣnitatis ianuam nititur: temptatio¬
nes suas menti pastoris indicet: ⁊ quasi i bo¬
um lutere cogitationis uł oꝑationis manus
lauet. Et fit plerumq ut dũ rectoris animꝰ
aliena temptam̃ta condescendendo recognos¬
cit: auditis temptationib etiam ipse pulset᷑:
quia ⁊ hec eadem ꝑ quã ppłi multitudo dilui¬
tur: aqua proculdubio luteris inquinatur.
Nam dum sordes diluentium suscipit: quasi
suȩ mundiciȩ serenitatẽ ꝑdit. S: hec neqͥꝗͣ
pastori timenda sunt: qr dõ subtilit̾ cuncta
pensante. tanto facilius a sua eripit᷑: qͣnto
misericordius ex aliena temptatione fatigat᷑.
Rursus cum me ad considerandũ confero: quał
in humilitate quasq eẽ rector debeat indistri¬
ctione ꝑpendo: qmͣ necesse ẽ. ut bene agenti¬
b sit ꝑ humilitatem sociꝰ: et cont̾ delinqͦn¬
tium uicia. ꝑ zelum iusticiȩ erectus: quatenus

Expanded text:
ante fores templi luterem portant; ut quisquis ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto fmisericordius ex aliena tentatione fatigatur. Rursus cum me ad considerandum confero qualis in humilitate, qualisque esse rector debeat in districtione, perpendo, quoniam necesse est ut et bene agentibus sit per humilitatem socius, et contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
licet compassione. necesse ẽ. ut talem se qui
preest ex hibeat: cui subiecti quiq̃ occulta qͦ
sua ꝓdere non erubescant: ut cum tempta¬
tionum fluctꝰ paruuli tolerant: ad pastoris
mentẽ quasi ad matriꝰ sinum tendant: et hoc
quod se inquinari pulsantis culpe sordibus
p̃uident: exhortationis solatio. lacͥmis oratio¬
nis lauent: unde ⁊ ante fores templi. ad ablu¬
endas ingredientium manꝰ. mare eneum idẽ lu¬
terem. duo decim boues portant. Qui quidem
facie exterius eminent: s expost̾iorib latent.
Quid namq duodecim bu̾bꝰ. nisi uniu̾sus pastor
ordo signatur De quib lex paulo disserence
dicit. Non opturabis os boui trituranti. Quoꝵ
quidem nos aꝑta oꝑa cernimꝰ. s. apud distri¬
c̾tum iudicem que illos posterus maneant
in occulta retributione. nescimꝰ. Qui tamen
cũ condescensionis suȩ patientiam diluen¬
dis ꝓximoꝵ confessionib p̃parant. uelut

Expanded text:
licet compassione necesse est ut talem se qui licet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui subjecti quique occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum suarum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc, quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant, qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo signatur? De quibus lex, Paulo disserente, dicit: Non obturabis 513 os bovi trituranti. Quorum quidem nos aperta opera cernimus; sed apud districtumin occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut
Abbreviated transcription (Latin):
getur. Intus dĩ archana considerat: foris onera
carnalium portat. Qui de reb: quoq dubus
semꝑ ad tab̾nacłm recurrit: coram testamenti
archa dñm consulit: exemplũ ꝓculdubio re¬
ctorib prebens. ut cũ foris ambigunt quid dis¬
ponant: ad mentẽ semꝑ quasi ad tab̃nacłm
redeant : ⁊uelut coram testamenti archa do¬
minum consulant: s de his in quib dubitant.
apud semet ipsos intꝰ sacͥ eloquii paginas reqͥ¬
rant. hinc ipsa ueritas ꝑ susceptionem nobis
nĩȩ humanitatiᷤ ostensa. in monte orationi
inheret: miracła in urbib exercet: imitatio¬
nis u̾iam uidelicet bonis rectorib sternens:
ut isi iam cõntemplando sũma appetunt.
necessitatib tam̃ infirmantium compatiendo
misceantur: quia tunc ad alta karitas mira¬
biliter surgit. cum ad una ꝓximoꝵ se miseri¬
cordit̾ attrabit: & quo benigne descendit ad
infima: ualent̃ recurrit ad sũma. In qua uide¬

Expanded text:
getur. Intus Dei arcana considerat, foris onera getur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nobis nostrae humanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens, ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In qua vide
Abbreviated transcription (Latin):
Quis infirinatur & ego non infirmor: qͥuis
scandalizatur:⁊ ego non uror: Hinc rursus
ait. factus sum uidĩs tanꝗͣ iudeus. Quod ui¬
delicet exhibebat ñ amictendo fidem. s ex¬
cendendo piecatem: ut in se ꝑsonam infide¬
lium transfigurans. ex semet ipso disceret.
qualit aliis misereri debuissect: quatenus
hoc illis impendẽt. quod s̾ ipse si ita ẽẽt. im¬
pendi recte uoluisset. Hinc it̾m diẽ. Siue m̃te
excedimꝰ. dõ: siue sobrii sumꝰ. uob̃: quia ⁊ semet¬
ipsum nouerat contemplando tͣnscendere :
et eundem se. auditorib condescendendo tẽ¬
perare. Hinc iacob. dño desuꝑ innitente ⁊ un¬
cto deorsõ lapide ascindentes: descendentes angło uidet
quia scł predicatores recti. non solũ sursũ sc̃m
caput eccłȩ uidelicet dñm contemplando ap¬
petunt: s deorsum quoq ad menbra illiꝰ mise¬
rando descendunt. Hinc moyses crebro taber¬
nacłm intrat ⁊exit: ⁊qui intus in contemplati¬
one rapitur: foris infirmantium negocus ur-¬

Expanded text:
Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo attemperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes et descendentes angelos vidit, quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis ur
Abbreviated transcription (Latin):
diligamꝰ. Oportet ergo uos ad hanc rem et
cȩlesti pͥmitus pͥncipi obedientes existere. &
imꝑialib etiam iussionib consentire: quati
u̾sarumq necessitatum angustie cõpͥmunt.
debeatis consolandos conuruendosq uobiscũ
in eccłasticis sustentationib libent̃ susciꝑe:
ñ quidem ut ꝑ cõmunionẽ ep̃alis throni di
gnitas diuidatur: s. ut ab ȩccła iuxta possi¬
bilitatem sufficientię debeant alimenta ꝑ¬
cipere. Sic enim ⁊ ꝑximũ indõ: ⁊ dmͣ in pro¬
ximo diligere comprobam᷑. Nullam qͥppe
eis nos in urĩs eccłns auccoritatem tribui¬
mus: s. tam̃ eos ur̃is solacus contineri

Expanded text:
diligamus. Oportet ergo vos ad hanc rem et diligamus. Oportet ergo vos ad hanc rem et coelesti primitus principi obedientes existere, et imperialibus etiam jussionibus consentire, quatenversarumque necessitatum angustiae comprimunt, debeatis consolandos convivendosque vobiscum in ecclesiasticis sustentationibus libenter suscipere. Non quidem ut per communionem egnitas dividatur, sed ut ab Ecclesia juxta possibilitatem sufficientia debeant alimenta percipere. Sic enim et proximum in Deo, et Deum in proximo diligere comprobamur. Nullam quippe eis nos in vestris Ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tamen eos vestris solatiis contineri
Abbreviated transcription (Latin):
pro seruanda iusticia scͥbo. ego absoluor. &
tu si negligis. obligaris. Terribilem iudicem
nunc tua consideratio contremiscat: ne cunc
sine causa iam timeat. eum coram illo cȩlũ
& tra tremuerit. audisti quid uolo: uide qͥd
episcopis per ulliricum. xliii¬
obinus excellentissimꝰ uir filius nr̃ p̃positus
ꝑ illiricum. scͥptis suis nobis indicasse dino¬
scitur. ad se sacͥs apicib destinatis uissum
fuisse: ut ep̃os quos e propͥis locis hostilita¬
tis furor expulerat: ad eos ep̃os qui nunc
usq in locis propͥis degunt. pro sustentatioe
ac stipendus presentis ẽẽ uitȩ iungendos.
Et licet adhoc frat̾nitatem urãm iussio pͥnci¬
palis ãmoneat: habemus tam̃ maiꝰ horum¬
mandatum ec̃ni pͥncipis. quo ad hȩc t̾ribiliꝰ
ꝑagenda compellimur: ut non dico fr̃s icoe¬
piscopos nros.s. ipsos etiam quos nobis contra¬
rios patimur. cum oportunitas postulat in
conferendis subsidus necessitatum carnaliũ

Expanded text:
pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem judicem nunc tua conscientia contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerit. Audisti quod volo, vide quid episcopis per Illyricum. Jobinus excellentissimus vir, filius noster, praepositus per Illyricum, scriptis suis nobis indicasse dignoscitur, ad se sacris apicibus destinatis, jussum fuisse episcopos quos e propriis locis hostilitatis furor expulerat ad eos episcopos qui nunc usque in locis propriis degunt pro sustentatione et stipendiis praesentis vitae esse jungendos. Et licet ad hoc fraternitatem vestram jussio principalis admoneat, habemus tamen majus his praeceptum aeterni principis, quo ad haec terribilius peragenda compellimur, ut non dico fratres et coepiscopos nostros, sed ipsos etiam, quos nobis contrarios patimur, cum opportunitas postulat, in conferendis subsidiis necessitatum carnalium,
Abbreviated transcription (Latin):
subdiacono septuaginta duos solidos tul¬
tos: ꝓquib dandis asseruit quia om̃s res
suas quas in sicilia habuit. uł uenũdadit
uł apposuit: sed scolastici dixer̃. quia de
fraudib in discussus eẽ ñ potest dũ tam̃
ad nos de campania reu̾ceret᷑. facta tem¬
pestate mortuus ẽ. Cuiꝰ te uolumꝰ uxorem
⁊ filios requirere: et quicquid uł apposuerat
uł uendiderat. apposita absolue: de uendi¬
tis precium restitue: & insuꝑ aliquod alim̃¬
tum p̃be: quia maximꝰ siciliam miserat. &
ibi ei quę asserebat abstulerat. Cognosce gͦ
que tulta sunt: iuxori filusq eius sine aliq̃
mora restitue. hȩc omĩa sollicite relege: om¬
nemq illam familiarẽ tuam neglegentiã
pꝰpone. Scͥpta mea ad rusticos quȩ direri ꝑ
om̃s massas fac relegi: ut sciant quid sibi¬
contra uolentias ex auctoritate nr̃a debe¬
plaria eoꝵ dentur. Uide ut omĩa absq In¬
minutione custodias: quia de his quȩ tibi

Expanded text:
subdiacono septuaginta duos solidos tulsubdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat, et ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognosce ergo quae ablata sunt, 77 et uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostrplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia habeat: qui eius sollicitudinis la¬
bores portat. S ⁊ quicqͥd ab aliis ex eius sub¬
stantia tenetur recollige: ⁊monastio p̃fato
trade. Pensiones xenodochii de ua noua
quantas mͥ indicasti. quia apud te habes:
nobis dirige. Actionario aut̃ quẽ in eodẽ
patrimonio deputasti: ꝓut tͥ uidet᷑ ei aliqͥd
largire. De ancilla dĩ quȩ cum theodosio fu¬
it extranea nomine: uidetur mͥ ut ei con¬
tinentiam facias si utile conspicis: aut cer¬
de donationem quam fecit. reddas. Domũ
monasterii quã antomiꝰ datis .xxx. solidis
amonast̾io tulerat: receptis solidis omni pꝰ¬
posita carditate restitue. A nulas onichinas
requisita subtilit̾ ueritate resticue: quas ꝑ
portitorem p̾sentium retransmicte. Saturni¬
no siuacat. & occupatus apud te non est:¬
eum ad nos dirige. felix conduetor domnȩ
campanȩ quem liberum reliquerat. atq
ẽẽ indiscussum iusserat: dixit sͥ amaximo

Expanded text:
stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis lastipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem, quam fecit reddas. Domum monasterii, quam Antoninus datis triginta solidis a monasterio tulerat, receptis solidis omni postposita tarditate restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem pnum, si vacat et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo
Abbreviated transcription (Latin):
statue quid accipiat: ut ei uacuus labor
suus ẽẽ non debeat. Et hoc meminerit ut
qui ȩccłȩ stipendus subsistit: ad lucra ꝓpͥa
non hanelet. Siquid uero sine peccato sine
appetitu concupiscentiȩ. ꝑ eos qui causam
eccłȩ agunt ad ȩccłam uenerit: dignum ẽ.
ut a labore suo ipsi uacui ẽẽ non debeant:
s nro seruetur iudicio. qualit̾ debeant re¬
munerari. De argento rusticiani causã sub¬
tilit̃ require: et quicquid tͥ iustum udetur
exequere. Alexandrum uirum magnificũ
ãmone: ut causam suam cum scã eccła. reci¬
dere debeat. Quod si facere forte neglexerit:
eandem causam cũ timore dĩ honestate
seruata ut potes exequere. In qua re etiã lar¬
dandum ẽ: ipsi relaxetur. dum mͦ causam
quã nob̾cũ ht̃. exeat. Donationẽ ancillȩ
dĩ quę lapsa ẽ. un monast̾io monosteo da¬
ta. om̃i postposita tarditate restitue: qua¬
tinus ipse locus ut suꝑius dixi. rerum eius

Expanded text:
statue quid accipiat, ut ei vacuus labor statue quid accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ex labore suo ipsi vacui esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam lardandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositum mentis appecita non sunt. uiolent̃
non exigant᷑: & in fut᷑a caute caueantur.
Qui uero post eandem prohibitionẽ quȩ ante
triennium facta ẽ. continent̃ cum suis uxo¬
rib uixerint: laudandi atq remunerandi
sunt : lut in bono suo ꝑmaneant exbortandi.
ordinem nolumꝰ: quia nullus debet ad mini¬
sterium altaris accedere. nisi cuiꝰ castitas an¬
te susceptum minist̾ium fuerit approbata.
Liberato negotiatori qui se eccłe cõmendauit.
qui habitat in massa cinciana: annuam con¬
tinentiam ate uolumꝰ fieri. Cuiꝰ continentiȩ
sũmã ipse existima qualis ẽẽ debeat: ut re¬
nuntiata nob̾ in tuis possic rationib impu¬
tari. De p̃senti uero indictione . ĩam a fllio
nr̃o seruo dĩ diacono ꝑcepi. fantinũ defens.
iohannes quidam monachus moriens in sex
uncias heredem dimisit. Cui hoc quidem qͥ
dimissum ẽ. trade. S ꝑ concestare eum. ut ħ
facere ulterius non p̃sumat: s: ꝓ labore suo

Expanded text:
propositum mentis appetita non sunt, violenter propositum mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis uxoribus vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis in tuis possit rationibus imputari. De praesenti vero indictione, jam a filio nostro servo Dei Diacono percepi. Fantinum defensorem Joannes Monachus quidam moriens in sex uncias haeredem dimisit, cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat. Sed pro labore suo
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient̾ debeat procurari. Si qui uero ex
familia ȩccłastica sacerdotes uł leuite. uł
monachi ł clerici. uł quilibet alii lapsi fue¬
rint. dari eos in penicentiam uolumꝰ: s
res eoꝵ ȩccłastico iuri non subtrahi. Ad usũ
tamen suum accipiant. unde ad penicendũ
subsistant: ne si nudi dantur. locis in quib
dati fuerint onerosi sint. Si qui parentes in
possessione habent: ipsis res eoꝵ tradende
sunt: & in ipsos iuri ȩccłȩ conseruantur.
Ante tͥennium subdiacones om̃iũ ȩccłarum
siciliȩ probibiti fuerant. ut more romane
quod mͥ durum atq incõpecens uidentur:
ut qui usum eiusdẽ continentiȩ non inue¬
nit. neq castitatẽ ante ꝓposuit. compellat᷑
a sua uxore separari: atq ꝓ hoc quod absit.
deterius cadant. Unde uidetur mͥ. ut apre¬
senti die omĩb ep̃is dicatur. ut nullũ fac̾e̾¬
subdiaconum p̃sumant. nisi qui se uicturũ
caste ꝓmiserit: quatinus & preterita quȩ ꝑ

Expanded text:
sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut in ipsis juri Ecclesiae conserventur. Ante triennium subdiaconi omnium Ecclesiarum Siciliae prohibiti fuerant ut more RomanaeQuod mihi durum atque incompetens videtur, ut qui usum ejusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante promisit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum subdiaconum facere praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita quae per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ egrinis. quib legati titulo aliquid dereli¬
quit: ⁊ familiȩ legatum ꝑsolui uolumꝰ. qđ
tam̃ ad nos ꝑtinet. Collecta ergo ratione
ꝓ nr̃a parte id ẽ ꝓ nouem unciis. ꝑsolus de
solidis ȩccłȩ canusinȩ uolumꝰ ut aliquid cle¬
ricis eiusdẽ eccłȩ largiaris. quatinus. ihi qui
in opiam patiuntur. sustentationẽ aliquam
habeant: & si illic uoluerit ds̃ ordinari ep̃m.
habeat unde subsistat. De lapsis sac̾dotibus¬
ac leuitis uł quolibet ex clero. obseruare ce
uolumꝰ. ut in reb eoꝵ nulla contaminatio¬
ne miscearis: s. pauꝑrima regularia mona¬
lapsos trahe: et res lapsoꝵ in eodẽ loco pro¬
ficiant. in quo agere penicentiam tradunt᷑:
quatinus ipsi ex reb illoꝵ subsidiũ habe¬
ant. qui de correptione eoꝵ sollicitudinem
gerunt.Si uero parentes babent: res eoꝵ
legitimis parentib dentur: ita aut̃ ut eoꝵ
stipendium qui in penicentia dati fuerint.

Expanded text:
et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliet peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit; et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen ad nos pertinet. Collecta ergo ratione pro nostra parte, id est pro novem unciis persolve. De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis; sed pauperrima regularia monalapsos trade; et res lapsorum in eodem loco proficiant, in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliis qui scire possunt. debitum recipe:
& uascula prefata redime. Agimꝰ aut̃ grãs
sollicitudini tuȩ. quia de causa frĩs mei pre¬
cepi tͥ. ut argentum illius recransmittere
debuisses: et sic obliuioni mandasti. ac si tͥ
aliquid ab extremo mancipio tuo diceret᷑:
quod iam uł mͦ. ñ exꝑientia s. neglegentia
tua studeat implere: uł quiqͥd eius apd̃ an¬
toniꝰum fuisse cognoueris. sub om̃i uelocita¬
te recransmitte. De causa salpingi iudei
ȩpła aliqua ẽ. inuenta. quam ⁊ fecimus
retransmitti: ut eam relegens: ⁊ subtilicer
causam eius uł uiduȩ cuiꝰdam quȩ in eo¬
dem negotio dr̃ implicata cognoscens. de
quinquaginta uno solidis qui reddi deberi
noscuntur. siẽ iustum tͥ uissum fuerit res¬
ponsum facias: ita ut res aliene iniuste
sui data ẽ. medietas redimetur. quã medi¬
etatem ex cõmuni substantia eis uolumꝰ adim¬
pleri: & non solum eis s etiam defensorib

Expanded text:
vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui reddi debere noscuntur, sicut justum tibi fuerit visum, responsum facias, ita ut res alienae injustesui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus
Abbreviated transcription (Latin):
num edocti sumꝰ. quod ex reb substantiȩ
eius possit hoc ipsum damnũ sufficienter
resarciri: uolumꝰ quingentos septẽ solidos
eisdem rusticis sine aliqua inminutione
restitui: ne in duplo uideantur exacti. Si
aut̃ supra damnũ rusticoꝵ etiam quadra¬
ginta solidi de reb theodosii remaneant.
quos iapud te diceris habere. uolumꝰ ut fi¬
liȩ eius reddantur: ut res suas quas in pigno¬
re dederat. recipere debeat. Cui etiam bacio¬
la patris sui restitui uolumꝰ. Campanianus
tario suo reliquerat. ex massa uaromana:
quod dare te annis singłis sine aliqua dubi¬
tatione precipimus nep̾ti eupli conductoris.
quamuis om̃e nͣobile eiusdẽ eupli ꝑcepit.
exceptis dumtaxat solidis: dare etiam de
solidis illius te uolumꝰ solidos uginti qͥnq.
Subpostorium aliquod argent̾um ꝓ uno soli¬
do dr̃ ẽẽ appositum: & calix ꝓ sex solidis dr̃
eẽ appositus. Int̾rogato dominico secrecario

Expanded text:
num edocti sumus quod ex rebus substantiae num edocti sumus quod ex rebus substantiae ejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. Campanianus tario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodum conductores in massis ȩccłȩ numꝗͣ
fiant: ne dum cõmodũ queritur: conducto¬
res frequent̃ mutentur. Ex qua mutatione
quid aliud agitur: nisi ut ȩccłastica p̾dia
numꝗͣ colantur: s ipsa etiam libellatica: pro¬
ut sũma pensionis fuerit. moderent᷑. Rescella ᷤ
⁊cellaria non plus de massis eccłȩ te accipere
uolumꝰ : nisi quantũ consuetudo ẽ. Tua aut̃
quȩ comparari iussimꝰ: ab extraneis compa¬
rentur. ꝑuenit aut̃ ad nos: tres libras auri
petro conductori de subpatriana in iuste
ablatas. De qua causa fantinũ defensorem
subtilit require: et si manifeste inuste et
incompetent̃ ablatȩ sunt: sine aliqua tar¬
ditate restitue. Cognouimꝰ etiam. rusticos
burdunationẽ quam iam ab eis exactã the¬
odosius minime ꝑsoluerat. it̾m dedisse: ita it
indiplo exacti sint: quod ideo factum ẽ: qr
eius substantia ad debitum eccłȩ ñ suffici

Expanded text:
commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant; ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter mutentur, ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum Ecclesiae non suff
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ut dignum ẽ. iundicetur: a cõmo¬
do aũ eiꝰ omĩmͦ : abstineatur: nisi forte pa¬
rũ aliquid ꝗ in usu exequutoris qui ad eũ
transinissus fuerit ꝓfice̾ non possit. Cogno¬
uimus etiam. quia quotiens conduetor a
liquid colono suo iniuste abstulerit. hoc
quidem aconductore exigitur: s ei non
redditur a quo ablatum ẽ. De qua re pre¬
cipimus. ut quiequid uolent̃ cuilibet ex
familia ablatum fuerit. ipsi restituatur
cui ablatum ẽ: ⁊utilitati nr̃e ñ ꝓficiat:
ne nos ipsi auetores iuolentiȩ ẽẽ iuidea¬
mur. Precerea uolumꝰ. ut siquando eos qͥ
in obsequio sunt exꝑientiȩ tuȩ. in aliqͥb
causis quȩ sunt extra patrimonium et¬
transmictis. parua quidẽ cõmoda ex eis
accipiant: s camen ita. ut in eoꝵ utilitatẽ
ꝓficiant: quia nos saculum eccłȩ ex lucris
turpib nolumꝰ inquinari. Iubemꝰ etiam ut
hoc exꝑientia tua sũmoꝑe custodiat. ut ꝑ

Expanded text:
quidem ut dignum est vindicetur. A commoquidem ut dignum est vindicetur. A commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proficere possit. Cognovimus etiam quia quoties conductor 536 aliquid colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est: de qua re praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videamur. Praeterea volumus ut si quando eos qui in obsequio sunt experientiae tuae in aliquibus causis quae fiunt extra patrimonium transmittas, parva quidem commoda ex eis accipiant, sed tamen ita ut in eorum utilitatem proficiant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui sunt pauꝑes: etiam minus dare debeqͥt.
Si qui aut̃ diuites: prefati solidi stĩmã nulla¬
tenus transgrediantur. Quod nuptiale com¬
modũ nullatenus uolumꝰ in nr̃a ratione re¬
digi: s utilitati conductoꝵ ꝓficere. Cogno¬
uimꝰ etiam quod quibdam conductorib
morientib parentes sui non ꝑmittuntur
succedere: s res eoꝵ ad usum ecclȩ ꝑtrahun¬
tur. De qua re definimꝰ. ut parentes mori¬
entium qui in possessione ȩccłe degunt.
heredes eis accedere debeant: nec aliquid
de substantia morientium subtrahatur
Si uero filios paruulos aliquis reliquerit: quo¬
usq ad etatẽ talem ueniant. ut substantiã
suam regere ualeant: ꝑsonȩ eligant᷑ caute
quib parentum eoꝵ res tradi debeant ad
custodiendum. Cognouimꝰ etiam. quod si
quis ex familia culpam fecerit: ñ in ipso
s in eius substantia uindicat᷑. De qua re
precipimꝰ: ut quisquis culpam fecerit. in ipso

Expanded text:
Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent. Si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur. Quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostra ratione redigi, sed utilitati conductorum proficere. « Cognovimus etiam quod, quibusdam conductoribus morientibus, parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur. De qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem talem veniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. « Cognovimus etiam quod si quis ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur; de qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
exigi. Preterea cognouimꝰ. quod pͥma inlatio
burdationis rusticos nr̃os uehement angustet.
ita ut pͥusquam labores suos uenundare ua¬
leant. compellantur tͥbuta ꝑsoluere. Que
dum de suo unde dare non habent: ab actio¬
narus publicis mutua accipiunt: ⁊ grauia cõ¬
moda ꝓ eodem beneficio ꝑsoluunt. Ex qua
re fit: ut dispendus grauib coangustentur.
Unde presenti ãmonitione precipimꝰ. ut om̃e
quod mutuum ꝓ eadem causa ab extͣneis
accipere poterant. a tua exꝑientia in pub¬
lico detur: et arusticis ȩccłȩ paulatim ut
habuerint accipiatur: ne dum in tempore
coangustantur. quod eis postmodũ sufficẽ
in inferendum poterat: pͥus cõpulsi uilius
uendant. ⁊ hoc eis minime sufficiat. Eue¬
uenit etiam ad nos: quod de nuptus ru¬
sticoꝵ inmoderata cõmoda ꝑcipiantur.
De quib p̾cipimꝰ : ut om̃e cõmodũ nuptiar.
unius solidi sũmã nullatenus excedat.

Expanded text:
exigi. Praeterea cognovimus quod prima illatio exigi. Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo unde dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut dispendiis gravibus coangustentur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experientia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint acccoangustantur, quod eis postmodum sufficere poterat in inferendum, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. « Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur. De quibus praecipimus ut omne commodum nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedat.
Abbreviated transcription (Latin):
pensum iͥlata subtraimꝰ. ⁊ in capite pensi¬
onis fecimꝰ crescere. it̾m in quolibet addant᷑:
⁊ inueniatur ⁊ sũma pensionis augeri: ionera
adiectionis insuꝑ rustici ꝑsoluere cõpellan¬
tur: uolumꝰ ut securitatis libellos ita de
pensionib facias: quatinus in pͥmas. dic̃s
tantam pensionem unũquẽq debere ꝑsol¬
uere inibi. abiectis siliquis. onerib. uł gramna¬
ticis. Quod aut̃ exhis minittus in usu recto¬
ris accedebat: uolo ut hoc ex p̃senti iussio¬
ne nr̃a. ex sũma pensionis in usli duo ueniat.
Ante omĩa hoc te uolumꝰ sollicite attendere:
ne iniusta pondera in erigendis pensionib
ponantur: s si qua talia inuenis frange: et
noua ⁊recta constitue. Quia ⁊ filiꝰ m̃s seruus
dĩ diaconus. iam talia inuenit. que ipsi dis¬
plicerent: s licentiam hȩc inmutare ñ habu¬
it. Suꝑ iusta ergo pondera. pret̃ excepta ⁊
uiliꝰ cibaria. nicb aliud uolumꝰ a colonis eccłȩ

Expanded text:
pensum illata subtraximus, et in capite pensipensum illata subtraximus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et onera adjectionis insuper rustici solvere compellantur, volumus ut securitatis libellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa ergo pondera praeter excepta 535 et vilia cibaria, nihil aliud volumus a colonis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta consuecudine̾ suꝑ accipiunt. quod
minui ipsi in nauib atcestantur. Cogno¬
uimꝰ etiam in aliquib massis ęccłȩ exacti.¬
onem ualde iniustissimã fieri: ita ut a sep¬
tuagenis ternis semis. qd dici nefas ẽ. condu¬
ctores exigantur: & adhuc neq hoc suffiẽ.
s insuꝑ aliquid ex usu iam multoꝵ annoꝵ
exigi dicuntur. Quam rem omnimͦ dete¬
stamur: ⁊ amputari de patrimoniis fun¬
ditus uolumus. S tua exꝑientia. siue
in hoc quod ꝑ libram amplius. siue in aliis
minutis onerib: ⁊ quod ultra rationis equi¬
tatem a rusticis accipitur penset. ⁊ omĩa
⁊pensantẽ ad septuagena uina ꝑsoluant:
ineq siliquas extra libras. neq librã maio¬
rem. neq onera supra libram maiorẽ exigi
debeant: s ꝑ existimationẽ tuam ꝓut uir¬
tus sufficit. in sũmã pensionis crescat : &¬
sic turpis exactio nequaquã frat. Ne uero
post obitũ meum hȩc ipsa onera quȩ super

Expanded text:
juxta consuetudinem superaccipiunt, quod juxta consuetudinem superaccipiunt, quod minui ipsi in navibus attestantur. Cognovimus etiam in aliquibus massis Ecclesiae 534 exactionem injustissimam fieri, ita ut a septuaginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequalitatem a rusticis accipitur, penset; et omnia ad septuagena bina persolvant; et neque siliquas extra libras, neque libram majorem, neque onera supra libram majora exigere debeant; sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super
Abbreviated transcription (Latin):
rasti: om̃s subtilit̃ ꝑ quirentes. qualit̃ dispo¬
suerimꝰ. inferius cognosces. Cognouimus
rusticos ȩccłȩ uehem̃ter infrumentoꝵ pre¬
cus grauari: ita ut in staͥtuta sũma eis
in comparatione abundantiȩ tempore ñ
tempore siue minus siue ampliꝰ frum̃ta
nascantur. in eis comparationis mensura
teneatur. frum̃ta aut̃ quȩ naufragio pe¬
reunt. ꝑ omĩa uolumꝰ reputari: ita tam̃
ut ate neglegentia ad transmittendum
minime fiat: ne dũ transinittendi tempꝰ
neglegitur: dampnum ex iudicio ur̃o gene¬
retur. Ualde autẽ iniquum ⁊ iniustum esse
ꝑspeximus. ut a rusticis ȩccłȩ de sexteriacis
aliquid accipiatur: ut ad maiorẽ modium
dare compellantur. quã in horreis ȩccłȩ in-¬
fertur. Unde presenti ammonitione p̃cipi¬
mus. ut plusquam dece ⁊ octo sextariors
modium. numquã arusticis ȩccłȩ frum̃ta
debeant accipi: nisi forte siquid ẽ. qͥ nautȩ

Expanded text:
rasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disporasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore nontempore, sive minus sive amplius frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio vestro generetur. Valde autem iniquum et injustum esse prospeximus, ut a rusticis Ecclesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur, quam in horrea Ecclesiae infertur. Unde praesenti admonitione praecipimus, ut plus quam decem et octo sextariorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. Nisi forte si quid est quod nautae
Abbreviated transcription (Latin):
se uicisse glorientur. dulcissimȩ aut̃ mͥ fr̃
subt̃ inserui. Ea aut̃ quȩ in beati iob expo¬
sitione dicta fuerant. ⁊ uob̾ dirigenda scri¬
ꝑomelias direxeram: ut cumq studui
in libroꝵ ductũ ꝑmutare. quȩ nẽ adhuc
a librariis conscͥbunt᷑: ⁊nͥ portitoris presen¬
tium me festinatio coangustassec. cuncca
uob̾ transmittere sine aliqua imminutione
uoluissem:. maxime quia ⁊ hoc ipfum opus
ad ur̃am reuerentiam scͥpsi: ut ei quẽ pre
cet̾is diligo. in meo uideoͣr labore desudasse.
Pret̾ea si uobis indulgeri tempora ab ȩccłasti¬
ea occupatione cognoscitis qͥd sit iã faciendũ
scitis: quamius etiam absentem corpore.
presentem mͥ te semꝑ intueor: quia uultꝰ
tui imaginem intra cordis uiscera impres¬
uod responsalẽ tuum tarde dimisimꝰ.
paschalis festiuitatis occupationib im¬
plicati: eum relaxare citius minime ualui¬
mus. Causas uero dequib indicandum cu¬

Expanded text:
se vicisse glorientur. Dulcissimae autem mihi fse vicisse glorientur. Dulcissimae autem mihi fsubter inserui. Ea autem, quae in beati Job expositione dicta fuerant et vobis scribitis dirihomilias direxeram, utcunque studui in librorum ductum permutare, quae nunc adhuc a librariis conscribuntur. Et nisi portitoris praesentium me festinatio coangustasset, cuncta vobis transmittere sine aliqua immunitione voluissem, maxime quia et hoc ipsum opus ad vestram reverentiam scripsi, ut ei, quem prae caeteris diligo, in meo videar labore desudasse. Praeterea si vobis indulgeri tempora ab ecclesiastica occupatione cognoscitis, quid sit jam faciendum scitis, quamvis etiam absentem corpore praesentem mihi te semper intueor, quia vultus tui imaginem intra cordis viscera impresuod responsalem tuum tarde dimisimus, Paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero, de quibus indicandum cu
Abbreviated transcription (Latin):
gno ad regnum transeat. De trina uero
mersione baptismatis. nil responderi ue
rius potest quam ipsi sensistis: quia in u¬
na fide nil officit. sc̃e̾ ȩccłȩ consuetudo di¬
u̾sa. Nos aut̃ quod t̾cio mergimꝰ. tridu¬
anȩ sepulture sacramenta signamꝰ: ut
dum t̾cio ab aquis infans educitur : resur¬
rectio tͥduani cemporis expͥmatur. Quod
si quis etiam forte ꝓsũme tͥnitatis uene¬
ratione estimet fieri: neq adhoc aliquid
obsistit baptizandũ semel in aquis mer
gere: quia dũ in tͥb subsistentus una sub¬
stantia ẽ: reprehensibile ẽẽ nullatenꝰ po¬
test. infantẽ in baptismate uł ter ł semel
mergere: quando un tͥb mersionibus
ꝑsonarum t̾mtas: ⁊ in una pocest diumnitatis
singularitas designari.S nunc usq ad here¬
ticis infans in baptisinate c̃cio mergebatur:
fiendum apud uos ẽẽ ñ censeo. ne dum
mersiones numerant. diuinitatẽ diuidant:
Dumq quod faciebant faciunt. morẽ tir̃m

Expanded text:
gno ad regnum transeat. De trina vero gno ad regnum transeat. De trina vero mersione baptrius potest quam ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio infans ab aquia educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit, baptizandum gere, quia dum in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum Trinitas et in una potest divinitatis singularitas designari. Sed si nunc usque ab haereticis infans in baptismate tertio mergebatur, fiendum apud vos esse mersiones numerant, divinitatem dividant, dumque quod faciebant faciunt morem vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
titer obuiante. iam iamq putridȩ naufra¬
gium tabulȩ sonant: flens reminiscor qd̃
ꝑdidi meȩ placidũ litus quietis: et suspiran¬
do t̾ram conspicio: quam tam̃ rerũ uentis
adu̾santib tenere non possum. Si ergo me
ctib manũ tende: ut quo laborante me
adiuuas: ex ipsa uice mercedis. in tuis qͦq
laborib ualentior existas. Explere aut̃
loquendo nullatenus ualleo gaudium
meum: quod cõmunẽ filium głofissimũ
reccaredum regem. ad catholicam fidem
integerrima agnoui deuotione conu̾fũ.
amare me etiam quem nescio fecisti. Sed
quia antiqui hostis insidias scitis. qm̃ bel¬
lum durius contra uictores proponit:
nẽ erga eundẽ filiũ suũ uestra sollercius
scĩtas uigilet: ut bene cępta ꝑficiat᷑. nec
se de ꝑfectis bonis oꝑib extollat: ut fidẽ
cognitam. uitȩ quoq meritis teneat: et
quia et̃ni regni ciuis sit. oꝑib ostendat:
quatinꝰ pꝰ multa annoꝵ curricula de re¬

Expanded text:
titer obviante jam jamque putridae naufratiter obviante jam jamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis adversantibus tenere non possum. Si ergo me,ctibus manum tende, ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior existas. Explere autem loquendo nullatenus valeo gaudium meum, quod communem filium gloriosissimum Reccaredum regem ad catholicam fidem integerrima agnovi devotione conversum,amare me etiam quem nescio fecistis. Sed quia antiqui hostis insidias scitis, quoniam bellum durius contra victores proponit, nunc erga eumdem filium nostrum vestra solertius sanctitas vigilet, ut bene coepta perficiat, nec se de perfectis bonis operibus extollat, ut fidem cognitam vitae quoque meritis teneat, et, quia aeterni regni civis sit, operibus ostendat, quatenus post multa annorum curricula de re
Abbreviated transcription (Latin):
nachatũ uenientib. sic̃ supͣ diximꝰ ꝑagere
non omittas. Ita enim dĩ placabis ocłos:
⁊impletȩ mercedis particeps inuenieris.
ta incentione uoluissem. nisi pastoralis
cuie ita me labor attereret: ut mͥ magis
flere libeat. quam aliquid dicere. Quod
ur̃a quoq reuerentia in ipso litterarum
mearũ textu uigilant̃ intelligit: quando ei
negligent̃ loquor. quẽ uehement̃ diligo.
Tantis quippe in hoc loco huiꝰ mundi flucti¬
b quatior: ut uecustam ac putrescentem
nauem quam regendam occulta dĩ disposi¬
tione suscepi: ad portum dirigere nullatenꝰ
possim. Nunc ex adu̾so fluctus. inruunt :
nunc ex latere cumuli spumosi maris intu¬
mescunt: nc̃ atergo dempestas insequi tur.
Int̃q hec omĩa turbatus. cogor mͦ in ipsa
clauum adu̾sitate dirigere: mͦ curuatõ
tpeta naui impetũ fluctuũ ex obliqͦ declinare. In¬
gemisco. quia sentio quod negligente me
crescit sentina uicioꝵ: et tempestate for¬

Expanded text:
nachatum venientibus, sicut supra diximus, peragere nachatum venientibus, sicut supra diximus, peragere non omittas. Ita enim Dei placabis oculos, et impletae mercedis particeps invenieris.ta intentione voluissem, nisi pastoralis curae ita me labor attereret ut mihi magis flere libeat, quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelliget, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navem, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur. Interque haec omnia turbatus cogor modo in ipsa clavum adversitate dirigere, modo curvato navis latere minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit sentina vitiorum, et tempestate for
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliam ȩccłam quarũ pͥdem milites fu¬
erant. sua uoluntate denuo remeare: nisi si¬
talis uitȩ monachus fuerit. ut ep̃e cui an¬
te militauerat. sac̾dotio dignũ preuidit.
ut ab eo debeat diligi: ꝙ in loco qͦ iudica¬
damus presenti ui̾ssione: ut neq monacho
alteriꝰ. de monast̾io in monasterium emi¬
grare liceat: neq eoꝵ aliquem. pecculiare
quicquã habere ꝑmittãt. S.squilibet hoc p̃¬
sumpserit: in monast̾io quo ab initio con¬
u̾satus ẽ: istb abbatis sui regula  de qua fu¬
gerat. cũ competenti cohercitione reddat᷑.:
ne si tantam iniquitatẽ. fluxam in emenda¬
tamq dimictimꝰ : ꝑeutium animȩ. a p̃posi¬
toꝵ anima requirantur. Et quia aliquo¬
monachoꝵ. usq ad tantum nefas ꝓsilisse
cognouimꝰ. ut uxores publice sortiantur :
sub om̃i eos uigilantia requiras: ⁊ inuentos
digna cohercitione in monasteriis quorũ monachi
fuerant recransmittas. S ⁊ de clericis ad mo¬

Expanded text:
vel aliam Ecclesiam, quarum pridem milites fuvel aliam Ecclesiam, quarum pridem milites fuerant, sua voluntate denuo remeare, nisi talis vitae monachus fuerit, ut episcopus cui ante militaverat sacerdotio dignum praeviderit, ut ab eo debeat eligi, et in loco quo judicas, ut neque monacho ulterius de monasterio in monasterium liceat migrare, neque eorum aliquem peculiare quidquam habere permittas. Sed si quilibet hoc praesumpserit, in monasterio in quo ab initio conversatus est, et sui abbatis sub regula de qua fugerat, cum competenti coercitione reddatur, ne si tantam iniquitatem fluxam inemendatamque dimittimus, pereuntium animae a praepositorum anima requirantur. Si quos aumonachorum 531 usque ad tantum nefas prosiliisse cognovimus, ut uxores publice sortiantur, sub omni eos vigilantia requiras, et inventos digna coercitione in monasteriis quorum monachi fuerunt retransmittas . Sed et de clericis ad mo