comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter unã substantiã ⁊m arborib xp̃c
luna xp̃c. Nempe uias omnes. ur̃a p¬
hantasmata ꝑdiderunt. Nempe encħ
aliud s̃: quã uisa furentiũ. Cur autẽ
arbitret᷑ faustus parẽ nob ẽẽ religio¬
nem circa panẽ ⁊ calicem: nescio cũ ma¬
nicheis uinũ gustare. non religio. sed
sacrilegiũ sit. In uua .Nagnoscunt dm̃
suũ: in cuppa nolunt. quasi aliquid
eos calcatus ⁊ inclusus offenderit. Nr̃
aut̃ panto ⁊icalix non quilibet quasi
ꝓpter xp̃m inspicis & in sarm̃tis ligatũ
sicut illi desipiunt. s certa consecratiõe
misticus fit nob non nascit᷑. Minde qdđ
ñ ita sit quãuis sit panis et calix alim̃
tũ refectionis. ñ sacram̃tũ religionis. nͥ
qđ benedicimꝰ gr̃asq agunus dõ inom̃i
cius munere. non solũ spũali uerũ etiã
corporali. Uob̃ aut̃ ꝑ fabulam ur̃am: in
escis omnib xp̃c ligatus apponit᷑. adhuc
ligandꝰ ur̃is uiscerib soluendusq rucda¬

Expanded text:
propter unam substantiam et in arboribus Cpropter unam substantiam et in arboribus Cluna Christus ? nempe uias omnes uestra phantasmata perdiderunt. nempe nihil aliud sunt quam uisa furentium. Cur autem arbitretnem circa panem et calicem nescio, cum Manichaeis vinum gustare non religio, sed sacrilegium sit. In uva enim agnoscunt deum suum, in cupa nolunt, quasi aliquid eos calcatus et inclusus offenderit. Noster autem panis et calix, non quilibet quasi propter Christum in spicis et in sarmentis ligatum, sicut illi desipiunt, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde quod non ita fit, quamvis sit panis et calix, alimentum t refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere non solum spiritali, uerum etiam corporali. uobis autem per fabulam uestram in escis omnibus Christus ligatus adponitur adhuc ligandus uestris uisceribus soluendusque ructa
Abbreviated transcription (Latin):
mus hõ.⁊ quicqͥd aliud innumerabilit̃
ꝑdiuersa nomina ⁊ diuersa officia p̃dica
Aut cur non sit etiã ipse m̃e: Et quid
sibi iam uul inscriptis fausti fallax cec¬
tura uerbor. ubi conatus uelut congru¬
ere ueris xp̃ianis. aquib longe nimiũ¬
q secluditur: Ait. Igitur nos patris
quidẽ di ommpotentis. ⁊ xp̃i filii eius
⁊ sp̃s sc̃i unũ idemq subtriplici appella¬
tione colimꝰ nomen. Cur i subtriplici
⁊ non potius sub multiplici ñ appellati
res est supcriplici apellatione. ensis.mu¬
cro. gladius. sicut unã rem dicitis ⁊ lu¬
nan ⁊ nauẽ inmorẽ. ⁊ luminatorem
nocturnũ. ⁊ si quid aliud uocabuli eidẽ
rei cribuistis. ita potestis dicere eundẽ
pͥmũ hominẽ quẽ spm̃ potentẽ. ⁊ quẽ
splendidentẽ ⁊ quẽ athlantẽ maximũ
s alius est ille alius atq alius ille ⁊ ille.
& neminẽ istor xp̃m dicere soletis.
Aut quomͦ unũ nomen si diuersa opera.
aut cur non totũ semel unus xp̃c. Si

Expanded text:
imus homo et quicquid aliud innumerabiliter per diuersa nomina et diuersa officia praedicataut cur non sit etiam ipse Iesus ? et quid sibi iam uult in scriptis Fausti fallax textura uerborum, ubi conatus uelut congruere ueris christianis, a quibus longe nimiumque secluditur, ait: igitur nos patris quidem dei omnipotentis et Christi filii eius et spiritus sancti unum idemque sub triplici appellatione colimus numen? cur enim sub triplici ac non potius sub multiplici non appellatires est sub triplici appellatione ensis. mucro. gladius, sicut unam rem dicitis et lunam et nauem minorem et luminatorem nocturnum et si quid aliud uocabuli eidem rei tribuitis. ita potestis dicere eundem primum hominem, quem spiritum potentem et quem splenditenentem et quem Atlantem maximum, sed alius est ille, alius atque alius ille et ille, et neminem istorum Christum dicere soletis. aut quomodo unum numen, si diuersa opera? aut cur non totum simul unus Christus, si
Abbreviated transcription (Latin):
tiã cęlebrabant futurȩ uictime quã
scã oblatione ⁊ participatione corporiᷤͤ
⁊ sanguinis xp̃i. Manichei uͦ nescien¬
tes quid dampnandũ sit insacrificiis
gentiũ. ⁊ quid intelligendũ in sacrifi¬
ciis hebreoꝵ.⁊ quid tenendũ uł obser¬
uandũ insacrificio xp̃ianoꝵ. uanita¬
tẽ suã sacrũ offerunt diabolo. qui eos
decepit. recedentes a fide. intendentes
spĩtib seductorib ⁊ doctrinis demoni¬
oꝵ in hypocrisin mendaciloquoꝵ.
Dicit gͦ faustus uł potius illi qui eiꝰ lit
teris delectant᷑. monarciȩ. opinionẽ ñ
ex gentib nos habere.s gentes non usq
adeo ad falsos dõs ẽẽ de lapsas. ut opimi¬
onẽ ãmuterent unus ueri dĩ. ex quo
est omnis qualis cũq natura. Sapienteᷤ
n eori qr sicut dicit apłs in uisibilia dĩ
a constitutione mundi ꝑ ea quȩ facta¬

Expanded text:
tiam celebrabant . futurae uictimae, quam tiam celebrabant . futurae uictimae, quam sancta oblatione et participatione corporis et sanguinis Christi. Manichaei uero nescientes, quid damnandum sit in sacrificiis gentium et quid intellegendum in sacrificiis Hebraeorum et quid tenendum uel obseruandum in sacrificio christianorum, uanitatem suam sacrum offerunt diabolo, qui eos decepit recedentes a fide, intendentes spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum. Diteris delectantur, monarchiae opinionem non ex Gentibus nos habere; sed Gentes non usque adeo ad falsos deos esse delapsas, ut opinionem amitterent unius veri Dei, ex quo est omnis qualiscumque natura. Sapientes enim eorum quia, sicut dicit Apostolus, Invisibilia Dei, a constitutione mundi, per ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt cuiusdã ueri sacrificii. Hȩc aut̃
partĩ s̃ imitam̃ta falsoꝵ ⁊ fallatium
deoꝵ hoc est demonioꝵ. suꝑbi siue ab
eis quos de ceperint diumos honores
exigentiũ sicut sunt uł erant omnia
intemplis idolisq genciliũ partim
p̃dicam̃ta uenturi uniꝰ uerissimi sacͥ¬
ficii qđ ꝓpeccatis omniũ credentiũ of¬
ferri oporteret. Qualia erant p̃cepta
diuinitꝰ antiquiᷤ patrib nr̃is. Ubi
erat ⁊ illa mistica unctio qua xp̃e p̃fi¬
gurabat᷑¬
unde et ipsum nom̃ a crismate dr̃. sroinde
uerũ sacrificiũ qđ uni uͦ debet᷑ dõ. quo
eius altare solus xp̃c impleuit. in uicti¬
mis peccorꝑ imitata. Demonia s̃ arro¬
gant᷑ ex poscunt. Unde dicit apłs Quę
immolant gs̃ demoniis immolant:iñdõ.
on quod offerebat᷑ culpans: s quia illi
offerebat᷑. Hebrei aut̃ in uictuis peco¬
rũ quas offerebant dõ multis ⁊uariis
modis sicut re tanta dignũ erat ꝓphe¬

Expanded text:
fiunt cuiusdam ueri sacrificii. haec autem fiunt cuiusdam ueri sacrificii. haec autem partim sunt imitamenta falsorum et fallacium deorum, hoc est daemoniorum, superbe sibi ab eis, quos deceperint, diuinos honores exigentium — sicut sunt uel erant omnia in templis idolisque gentilium — partim praedicamenta uenturi unius uerissimi sacrificii, quod pro peccatis omnium credentium offerri oporteret, qualia erant praecepta diuinitus antiquis patribus nostris, ubi erat et illa mystica unctio, qua Christus praefigurabatuunde et ipsum nomen a chrismate ducitur. proinde uerum sacrificium, quod uni uero debetur deo, quo eius altare solus Christus inpleuit, in uictimis pecorum imitata daemonia sibi adroganter exposcunt. unde dicit apostolus: quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, non quod offerebatur culpans, sed quia illis offerebatur. Hebraei autem in uictimis pecorum, quas offerebant deo, multis et uariis modis, sicut re tanta dignum erat, prophe
Abbreviated transcription (Latin):
rib nr̃is. Q sunt gͦ debitores ur̃ie Qmi
uos peccauer̃. Si gens tenebrarũ: num
qđ ei dimittitis debita quã usq in finẽ
acradicatã ȩt̃ no cartere concluditiꝰ. Quȩ
aut̃ debita uob̾ pocest ille dimitere qñ
misit: quã uos in illum qui mittenti ob
tẽperastis. Qut si ꝓpt̾ea ille ñ pectauit qr
hoc necessitate fecit: maior ẽ ur̃a neces¬
sitas cum iam inpugna ꝓstrati iaceatis
ꝗͣ fuit illius anceꝗͣ pugnaretis. Iam n
uos patimini cõmixtũ malũ: nichil
uob̃ debet qd ei dimittatis. aut si nec
ipse uob: multomagis nec uos illi Ubi
sunt gͦ sacrificia ur̃a. simplices ac pu-¬
re orationes. cum sint fallaces ⁊impure
blasphennȩ. Et tam̃ uolo mͥ dicatis uñ ista
ñ debentur cur laudabilit̾ in ucra
religione p̃dicantur: Si aut̃ uͦ dõ ue¬
rum sacrificiũ rite debetur. unde etiã
diuini honores recte apellant᷑ : Cetera
que dicunt᷑ sacrificia ad similitudinẽ

Expanded text:
ribus nostris. qui sunt enim debitores uestri, qui in ribus nostris. qui sunt enim debitores uestri, qui in uos peccaquid ei dimittitis debita, quam usque in finem eradicatam aeterno carcere includitis? Quae autem debita vobis potest ille dimittere, qumisit, quam temperastis ? aut si propterea ille non peccauit, quia hoc necessitate fecit, maior et uestra necessitas, cum iam in pugna prostrati iaceatis, quam fuit illius, antequam pugnaretis. iam enim uos patimini commixtum malum. nihil uobis debet, quod ei dimittatis, aut si nec ipse uobis, multo magis nec uos illi. ubi sunt ergo sacrificia uestra, simplices ac purae orationes, cum sint fallaces et inpurae blasphemiae? Et tamen uolo mihi dicatis, unde ista ista uera non debentur, cur laudabiliter in uera religione praedicantur ? si autem deo uero uerum sacrificium rite debetur, unde etiam diuini honores recte appellantur, cetera quae dicuntur sacrificia ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
do deseruistis.s ab illo dati estis hostib
ipsius. ut pax regno eius cõpararetur
lec saltem sicut obsides dari solent cum
honore custodiendi. nec sicut pastor ad
capiendã bestiã tendit insidias. Pecus
n suũ solet ponere in illa captoria ten¬
dicula: non inẽbrum suũ. Et plerumq
ita ut ante bestia capiatur. quã pecus
ledatur. Uos aut̃ menbra dĩ dati estis
hostib non ualentes eoꝵ adõ ur̃o cõpes¬
cere feritatẽ. nisi eoꝵ c̃taminati fedita¬
te: ñ habentes peccatũ ꝓpͥum s hostili
ueneno tabefacti: unde ñ potestis dicere
dñc libera nos: ⁊ ꝓpicius esto peccatis nr̃is
ꝓpt̾ nomen tuũ. s dicitis: Libera nos arte
cua. qi ut modo in regno tuo securus lu¬
geas nos. Hic p̃mimur. dilanam inqui¬
uam᷑. Hȩc uox accusatoria ẽ: non drepre¬
catoria. Nec illud potestis dicere qđ ma¬
gister uericatis docuit Dimitte nob̾
debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ debito¬

Expanded text:
do deseruistis, sed ab illo dati estis hostibus do deseruistis, sed ab illo dati estis hostibus ipsius, ut pax regno eius conpararetur ? nec saltem sicut obsides dari solent cum honore custodiendi, nec sicut pastor ad capiendam bestiam tendit insidias; pecus enim suum solet ponere in illa captoria tendicula. non membrum suum, et plerumque ita, ut ante bestia capiatur quam pecus laedatur. uos autem membra dei dati estis hostibus non ualentes eorum a deo uestro conpescere feritatem nisi eorum contaminati foeditate, non habentes peccatum proprium, sed hostili ueneno tabefacti. unde non potestis dicere domine, libera nos; et propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum, sed dicitis: libera nos arte tua, quia ut modo in regno tuo securus lugeas, nos hic premimur, dilaniamur, inquinamur. haec uox accusatoria est. non deprecatoria. nec illud potestis dicere, quod magister ueritatis docuit: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debito
Abbreviated transcription (Latin):
re simplices ⁊ puras orationes tamꝗͣ diui¬
nos honores ac sacrificia poteritis: cuinde
ipsa natura atq substantia ac diuma tan¬
ta indigna ⁊ turpia sentiatis ut non solũ
ur̃is sacrificiis ds̃ uerus non ꝓicietur s
in sacrificiis paganoꝵ ds̃ ur̃ immoletus.
Neq i in lignis solum ⁊ inherbis aut in
membris humanis. s etiam in pecors car¬
nib eum c̃caminantib ⁊ polluentib um¬
culis colligatũ eẽ censetis. Ipsa uͦ anima
ur̃a cui dõ laudem dicat. cuiꝰ particulam
in tenebrarũ gentẽ captam teneri concla¬
matis. Quid aliud quã uituperat dm̃.
quem sibi alio pacto ad uersus hostes suo ᷤ
consulere non potuisse testatur. nisi par¬
tium suarũ tanta corruptione ⁊ tam
turpi capciuitate unde ur̃ȩ etiã p̃ces
addm̃ ur̃m ñ possunt esse religiosȩ s
in uidiose. Quid a mali apud illum
cõmiseritis ut in pęna ista nunc ad eũ
gematis quẽ non ꝓpͥa uoluntate peccan¬

Expanded text:
re simplices et puras orationes tamquam diuire simplices et puras orationes tamquam diuinos honores ac sacrificia poteritis, cum de ipsa natura atque substantia diuina tanta indigna et turpia sentiatis. ut non solum uestris sacrificiis deus uerus non propitietur, sed in sacrificiis paganorum deus uester immoletur? neque enim in lignis solum et in herbis aut in membris humanis, sed etiam in pecorum carnibus eum contaminantibus et polluentibus uinculis conligatum esse censetis. ipsa uero anima uestra cui deo laudem dicat, cuius particulam se ipsam in tenebrarum gente captam teneri conclamans quid aliud quam uituperat deum, quem sibi alio pacto aduersus hostes suos consulere non potuisse testatur, nisi partium suarum tanta corruptione et tam turpi captiuitate ? unde uestrae etiam preces ad deum uestrum non possunt esse religiosae, sed inuidiosae. quid enim mali apud illum commiseratis, ut in poena ista nunc ad eum gematis, quem non propria uoluntate peccan
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. Ita ⁊inentem cuã aram fecisti:
s uide cuiuis. Exipsis .n. artib & disciplins
tuis apparet quib eam imbutã ẽẽ dixisti.
llȩ artes ⁊ disciplinȩ uetant. panem poen¬
gere mendicanti homini: ut marte ur̃a
cũ sacrificio crudelitatis ardeatis. Ialem
aram dño destruentẽ qui ex lege cõmeno¬
rat quali odore delectat᷑ ds̃ dicens. Miscdio
uolo quã sacrificiũ. Ubi aut̃ hoc dñs c̃.¬
inemorauit ad tendite. cũ scilicet transirit
ꝑ segetẽ. ⁊ esurientes discipłi eius uellereis
spicas. Qđ homicidiũ ẽẽ uos dicitis ex
disciplina ur̃a: qua imbuitis mentẽ ur̃am
aram sane ñ dĩ s demonior mendacilo¬
quioꝵe. ex quore doctrinis mnaista caute¬
riatur maligna conscientia. homicidium
apellans. quã ueritas in nocentiã dicit
ta enim uidȩis ait. ubi uos quoq futuro
ꝑ cussit atq destruxit. Si sciretis quid sit
miscdiam uolo quã sacrificiũ: numꝗͣ. con¬
dempnassetis in nocentes. Quas aut habe¬

Expanded text:
 XVI. Ita et mentem tuam aram fecisti, sed vide cujus. Ex ipsis enim artibus et disciplinis tuis apparet, quibus eam imbutam esse dixisti. Illae artes et disciplinae vetant panem pogere mendicanti homini, ut in ara uestra cum sacrificio crudelitatis ardeatis: talem aram domino destruente, qui ex lege commemorat, quali odore delectatur deus dicens: misericordiam uolo quam sacrificium. ubi autem hoc dominus commemorauerit, adtendite, cum scilicet transiret per segetem et esurientes discipuli eius uellerent spicas, quod homicidium esse uos dicitis ex disciplina uestra, qua inbuistis mentem uestram. aram sane non dei. sed daemoniorum mendaciloquorum, ex quorum doctrinis inusta cauteriatur maligna conscientia, homicidium appellans, quam ueritas innocentiam dicit. ita enim Iudaeis ait, ubi uos quoque futuros percussit atque destruxit: si sciretis, quid sit "misericordiam uolo quam sacrificium", numquam condemnassetis innocentes. Quas autem habe
Abbreviated transcription (Latin):
quit scłi huius ex cecauit mentes in fideli¬
um. Dm̃ quidem nominans qr siciam
uocaret᷑ a suis. s adiciens qdđ mentes excecet:
ut ex hoc intellegat᷑ non eẽ uerus ds̃.

Expanded text:
quit, saeculi huius excaecauit mentes infidelium, deum quidem nominans, quia sic iam uocaretur a suis, sed adiciens, quod mentes excaecet, ut ex hoc intellegatur non esse uerus d
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrat. s in se ipso fuerit apatre
maledictus: In tercio detimo. de sole et
luna calia dicta sunt tamꝗͣ sentiant. et
ideo colerent uanos ad oratores suos. quã¬
uis uerba ibi accipi possint ab animali
ad manimale trans lata. mͦ locutionis qͥ
uocatur grece meta fora. sicut de mari
scriptum ẽ quod fremat inutero matris
suȩ uolens ꝓgredi. cum utiq non habeat
uoluntatẽ : In undecimo. Ab sit inquã.
ut sit inm̃bris scõiũ etiam genitabilib

Expanded text:
demonstrat, sed in se ipso fuerit a patre demonstrat, sed in se ipso fuerit a patre maledictus. in quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tamquam sentiant et ideo tolerent uanos adoratores suos, quamuis uerba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata modo locutionis, qui uocatur graece metafora, sicut de mari scriptum est, quod fremat in utero matris suae uolens progredi, cum utique non habeat uoluntatem. in undetricensimo: absit, inquam, ut sit in membris sanctorum etiam genitalib
Abbreviated transcription (Latin):
redditur ratio: Hurira auit tr̃s fuerunt:
Inquib hoc contigit. ut unius de functi
qui uocabat᷑ heli duceret alter uxoiẽ qui¬
uocabat᷑ iacob a quo matheus narrat geni¬
tũ ẽẽ ioseph. S uterino fr̃i suo eum genuit.
cuius filiũ lucas dicit fuisse iosepħ. non utiq
genitũ. sȩd ex lege ad optiuũ. Hoc in corũ
litteris inuentũ est. qui recenti meroria post
ascensionẽ dñi de hac re scripserunt: Nan
iacob patrem iosepħ de priori marito mathan
qui fuit pater iacob. auus iosepħ scdm
matheum. et de marito posteriore melchi
perit heli. cuius filius ad optiuus erat ioses¬
ph. non tacuit africanus:Itiod quidem
cum fausto responderẽ nondum legeramE
sed tam̃ ꝑ ad optionem potuisse continge̾.
ut linus homo duos haberet patres. dubi¬
care non poteram. In duodecimo et in
tercio decimo libello. de filio noe qui est ap¬
pellatus cham. ita disputatũ est. camꝗͣ
non in filio suo chanaãn sicut scripcura

Expanded text:
redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quibus hoc contigit, ut unius defuncti, qui uocabatur Heli, duceret alter uxorem, id est Iacob, a quo Matheus narrat genitum esse Ioseph; sed uterino fratri suo eum genuit, cuius filium Lucas dicit fuisse Ioseph, non utique genitum, sed ex lege adoptiuum. hoc in eorum litteris inuentum est, qui recenti memoria post ascensionem domini de hac re scripserunt. nam it Iacob, patrem Ioseph, de priore marito Mathan, qui fuit pater Iacob, auus Ioseph, secundum Matheum, et de marito posteriore Melchi peperit Heli, cuius erat adoptiuus Ioseph, non tacuit Africanus. quod quidem, cum Fausto responderem, nondum legeram, sed tamen per adoptionem potuisse contingere, ut unus duos haberet patres, dubitare non poteram. In duodecimo et in tertio decimo de filio Noe secundo, qui est appellatus Cham, ita disputatum est, tamquam non in filio suo Canaan, sicut scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eoꝵ đm. ⁊ incarnationẽ xp̃i: scriptu¬
ras aut̃ noui testam̃ti quib ꝯuincit᷑. fal¬
satas ẽẽ dicentẽ: scripsi grande opꝰ: uerbis
eiꝰ ꝓpositis. reildens responsiones meas. Cri¬
ginta et tres disputationes sunt. quas etiã
libros cur non dixerim: nescio. Nam et¬
si sunt in eis aliqui breues: tam̃ libri sunt.
Unus uero eorũ ubi a nob̃ ad uersus crii¬
nationes eius patriarcharũ uita de fendit᷑:
tantȩ ꝓlixitatis ẽ. quantȩ nullus fere libro¬
rũ meoiũ: In libro gͦ cum soluerẽ questi¬
onem quomͦ potuerit duos patres habere
ioseph: dixi quidem quod ab alio gen̾atꝰ.
ab alio fuerit ad optatus: s genus quoq
ad optionis dicere debui. Sic etũ sonat
quon dixi. tamꝗ eum uiuus adoptauerit
oluis pater: Lex autẽ filios etiam mortui
ad ortabat: iubens ut frĩs sine filiis mor¬
tui aͥuceret fr̃ uxorem. ⁊ fr̃i de functo sem̃
ex ea dem suscitaret. Que ꝓfecco de duo¬
bus unius hominis parsib expeditior ibi

Expanded text:
incarnationem Christi, scripturas autem noui testamenti, quibus conuincitur. falsatas esse dicentem, scripsi grande opus uerbis eius propositis reddens responsiones meas. triginta et tres disputationes sunt, quos etiam libros cur non dixerim? nam etsi sunt in eis aliqui breues, tamen libri sunt. unus uero eorum, ubi a nobis aduersus eius criminationes patriarcharum uita defenditur, tantae prolixitatis est, quantae nullus fere librorum meorum. In libro ergo tertio cum soluerem quaestionem, quomodo potuerit duos patres habere Ioseph, dixi quidem, quod ex alio natus, ab alio fuerit adoptatus, sed genus quoque adoptionis dicere debui; sic enim sonat, quod dixi, tamquam eum uiuus adoptauerit alius pater. lex autem filios etiam mortuis adoptabat iubens, ut fratris sine filiis mortui duceret frater uxorem et fratri defuncto semen ex eadem suscitaret. quae profecto de duobus unius hominis patribus expeditior ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ri usta siquę nunc reuelata s cunc sic
p̃nunciari oportebat: quã nos desipientẽ
ẽẽmꝰ. si nunc iam manifestato nouo testa¬
m̃to. illius p̃nunciatiuas obseruationes
aliquid nob prodẽe putaremꝰ. sicut sacri¬
legi ⁊ impii: si eosdẽ libros qui ꝓpt̾ nos
scripti s̃. ut ea quȩ iam nob reuela¬
ta ⁊ in manifestatione annunciata sc̃
tanto ante figuris p̃nuntiata cognoᷤᷤ¬
centes. fidelius et firmiꝰ teneremꝰ: ideo
putaremꝰ abiciendos. qr ea quȩ ibi scrip¬
ta s̃. non iã obseruare corporalit̃. sed
Scripta s̃. it ꝓpt̃ nos. inquos finis scłors
obuemt. sicut itẽ dicit ide apłs. Omĩa¬

Expanded text:
ri, ista quae nunc reuelata sunt. tunc sic ri, ista quae nunc reuelata sunt. tunc sic praenuntiari oportebat, quam nos desipientes essemus, si nunc iam manifesto nouo testamento illas praenuntiatiuas obseruationes aliquid nobis prodesse putaremus. sicut sacrilegi et inpii, si eosdem libros, qui propter nos scripti sunt, ut ea. quae iam nobis reuelata et in manifestatione adnuntiata sunt, tanto ante illis figuris praenuntiata cognoscentes fideliter et firmiter teneremus, ideo putaremus abiciendos. quia ea. quae ibi scripta sunt, non iam obseruare corporaliter. sedscripta sunt enim propter nos, in quos finis saeculorum obuenit, sicut item dicit idem aposto
Abbreviated transcription (Latin):
Terra ui: purgam̃tis carnis. ũ fecib fecun¬
datur. Eligant qͥd sit mundius. aut iã
correcti desinant ẽẽ in mundi. ⁊ infide¬
les. quib nichl sit mundũ. ⁊ nobiscũ am¬
plestant̃ apłm dicente. Omnia munda:
mundis. Dñi ẽ terra ⁊ plenitudo eius.
Om̃s creata di bona c̃ Omĩa qͥppe quȩ
naturalit̾ st̃. in ordine suo bona s̃.⁊ nemo
in eis peccat. ñ qui oidine suũ ind̃i obedi¬
entia fega ñ custodiens: eoꝵ qͦq ordinem
male utendo ꝑ turbat. satres auc̃ nr̃i qͥ
do placuer: tenuer̃ ordinẽ suũ in ipsa
obetlientia. ut quicqͥd c̃s cemꝑibꝰ congru¬
is iubendo distribuit: sic obseruarent
que ad modũ ille distribuit. Itaq non
solũ carnes adcybos datas cũ om̃s nat᷑a
rerũ manifestacio p̃figuraret᷑. S et a¬
zimũ panẽ et cet̾a huiꝰ modi. in quib
fuisse
illius temꝑis et illius populi homines si
obseruare contẽpnerent qͣndo illa sic fie¬

Expanded text:
terra uero purgamentis carnis, non fetibus fecunterra uero purgamentis carnis, non fetibus fecundatur. eligant, quid sit mundius, aut iam correcti desinant esse inmundi et infideles, quibus nihil sit mundum, et nobiscum amplectantur apostolum dicentem: omnia munda mundis; domini est terra et plenitudo eius; omnis creatura dei bona est. omnia quippe, quae naturaliter sunt, in ordine suo bona sunt et nemo in eis peccat, nisi qui ordinem suum in dei oboedientia non custodiens eorum quoque ordinem male utendo perturbat. Patres autem nostri, qui deo placuerunt. tenuerunt ordinem suum in ipsa oboedientia. ut quicquid deus temporibus congruis iubendo. distribuit. sic obseruarent. quemadmodum ille distribuit. itaque non solum carnes ad cibos datas, cum omnes natura rerum manifestatio praefiguraretur, sed et azymum panem et cetera huiusmodi, in quibus fuisse illius temporis et illius populi homines, si obseruare contemnerent, quando illa sic fie
Abbreviated transcription (Latin):
fabulam mundiores st̃ principes cenebras
quor parentes arbores fuer̃. quã ipse ma¬
nicheus. quẽ pat̾ ⁊ mat̃ concũbendo gen¬
erunt: Nundiores etiã pediculi eoꝵ qui
c̃cũbentib nati s̃. Aut si iam qͥcquids
carne etia sine concubitu nascit᷑. ꝓpteru
putant inmundũ quia ipsa caro ex con¬
cubitu ẽ. in munda erunt holera ⁊ frugi
quȩ de stercoub fercilius uberiusq sur¬
rexer̃. Ubi uideañ quid faciant uł quid
tespondeant. qui fruges dicunt muna¬
ores
ẽt quã carnes. Nam stercore quid inmũ¬
dius qd ex carne ꝓicitur. ut qͥd feraciꝰ fru¬
gib ad hibetur e Certe ipsi dicunt ꝑ at¬
triciones ⁊ digestiones cyboꝵ fugere inde
uitã. ⁊ exiguam qͥddam instercore rema¬
nere. Cur gͦ ubi exigua uita reman&.
in de cybi ur̃i hoc ÷ fruccus t̾rȩ de sterco¬
re ⁊ meliores ⁊ maiores et plurec existũte
Caro n purgam̃tis t̾rȩ: s fecib pascitur.

Expanded text:
fabulam mundiores sunt primi principes tenebrarum. fabulam mundiores sunt primi principes tenebrarum. quorum parentes arbores fuerunt. quam ipse Manichaeus. quem pater et mater concumbendo genuerunt, mundiores etiam peduculi eorum. qui concumbentibus nati sunt. aut si iam quicquid ex carne etiam sine concubitu nascitur, propterea putant inmundum, quia ipsa caro ex concubitu est, inmunda erunt olera et fruges, quae de stercoribus fertilius uberiusque surrexerint. ubi uideant, quid faciant uel quid respondeant, qui fruges dicunt mundiores esse quam carnes. nam stercore quid inmundius ex carne proicitur et quid frugibus feracius adhibetur? certe ipsi dicunt per adtritiones et digestiones ciborum fugere inde uitam et exiguum quiddam in stercore remanere. cur ergo ubi exigua uita remanet, inde cibi uestri, hoc est fructus terrae de stercore et meliores et maiores et plures existunt? caro non purgamentis terrae. sed fetibus pascitur;
Abbreviated transcription (Latin):
frugib ĩmundiores. S indelicet fallacẽ
castitatẽ suã ostentare conantes. eo putã
ĩmundiorẽ carnẽ. qͦd de concubitu exis
quasi non tanto uehem̃tiꝰ cogitant᷑ m̃b
illi diuino manducando succurrereiqͣi¬
to illic artiꝰ colligatũ putant. Postrema
si ista causa ẽ maioris inmundiciͤ carmũ.
ea comedant ammaliũ corꝑa. quȩ ñ dia
cubitu oriunt᷑. sicut s̃ in numerabilia gi¬
nera genera uerimniũ. quoꝵ ñ nullos uis¬
go edunt quedã uenetiȩ regiones. exar¬
borib natos. Ranas eciã quas reperis
ex una pluuia cra generat. in escã isti as¬
sumere debuer̃. ut dĩ sui mẽbra calib fo¬
mis cõmixta liberarent. si eam caruẽ de¬
testant᷑. quȩ concubitu ꝓpagat᷑ ⁊ genus bi¬
manũ erroris arguerent quod gallinis
columbisq uescant᷑. ex masculoꝵ femita¬
rũq coitu ꝓcreatis. ⁊ mundiores cęli ⁊ t̾ri
filias ranas abiciant. Nlam scđm istorũ

Expanded text:
frugibus inmundiores. sed uidelicet fallacem frugibus inmundiores. sed uidelicet fallacem castitatem suam ostentare conantes eo putant inmundiorem carnem, quod de concubitu existat, quasi non tanto uehementius coguntur membro illi diuino manducando succurrere. quanto illic artius conligatum putant. postremo si ista causa est maioris inmunditiae carnium, ea comedant animalium corpora. quae non de concubitu oriuntur, sicut sunt innumerabilia genera uermium, quorum nonnullos uulgo edunt quaedam Veneticae regiones ex arboribus natos. ranas etiam, quas repente ex una pluuia terra generat, in escam isti adsumere debuerunt. ut dei sui membra talibus formis commixta liberarent, si eam carnem detestantur, quae concubitu propagatur. et genus humanum erroris arguerent, quod gallinis columbisque uescantur ex masculorum feminarumque coitu procreatis et mundiores caeli et terrae filias ranas abiciant. nam secundum istorum
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ pacto ñ st̃ imunda holera uł poma.
quȩ utiq sicut supͣ dictũ ẽ. cũ decerpunt᷑
aut euellunt᷑. moiunt᷑ e Hoꝵ quippe
homicidioꝵ rei ẽẽ nolunt. dũ nichil ext̾ra
uł ex arbore de cerpunt. De unde cũ duaᷤ
animas ẽẽ in uno animantis corꝑe affirmãt.
unã bonã de gente lucis. alterã malam de
gente tenebrarũ. nũqͥd cũ occidit᷑ animal
bona anima fugit. ⁊ mala remanet e Sin
hoc eẽt : sic uiueret animal occisũ quomͦ
uiuebat ingente tenebrarũ quando solẽ
sus gentis habebat animã. qua &̃ rebel¬
lauerat ad uersũ regna diuina. Cum gͦ
in morte cuiꝰ libet animalis utraq anima
tbona ⁊mala utraq aĩa deserat carnem.
cur munda caro dr̃. quasi asola bona
aĩa deserat᷑ ÷ quia ⁊si aliquȩ reliquiȩ re¬
manẽt. exutraq remanent. Nec ipsum
dͥppe fimũ dicunt remanere sine aliquib
eriguis reliquii membroꝵ di. Nullã gͥ
causã reꝑiunt. cur asseuerent carnes

Expanded text:
munda olera uel poma, quae utique, sicut supra dictum est. cum decerpuntur uel auelluntur, moriuntur? horum quippe homicidiorum rei esse nolunt, dum nihil ex terra uel ex arbore decerpunt. deinde cura duas animas esse in uno animantis corpore adfirmant, unam bonam de gente lucis, alteram malam de gente tenebrarum, numquid, cum occiditur animal, bona anima fugit et mala remanet? si enim hoc esset, si uiueret animal occisum, quomodo uiuebat in gente tenebrarum, quando solam suae gentis habebat animam, qua etiam rebellauerat aduersum regna diuina? cum ergo in morte cuiuslibet animalis utraque anima. et bona et mala, deserat carnem, cur inmunda caro dicitur, quasi a sola bona anima deseratur? quia etsi aliquae uitae reliquiae remanent, ex utraque remanent; nec ipsum quippe fimum dicunt remanere sine aliquibus exiguis reliquiis membrorum dei. nullam igitur causam reperiunt, cur adseuerent carnes
Abbreviated transcription (Latin):
purpurã ⁊Ionostimã uestẽ indui: aliq̃n¬
peccatũ peccatũ fuit. nc̃ ñ ẽ. peccatũ. d
in ordinate uiuere. ⁊ diuersi generis ꝓfeᷤᷤ¬
siones uelle miscere ut ul sc̃imonialis
habeat ornam̃ta nuptiarũ. uł ea quȩ se
non c̃tinens nupsit speciẽ uirginis gerat:
omnimꝰ peccatũ ẽ. Et siquid aliud inc̃¬
uenient᷑ ex diuerso genere inuita cuiꝰq
c̃texit᷑. Uerũ illud tc̃ figurabat᷑ inuesti¬
b. qđ nc̃ declarat᷑ in morib. Illud it erat¬
e tempꝰ significandi: hoc manifestandi.
Sipsa scriptura quȩ tt̃ fuit exactrix oꝑũ
significantiũ: nc̃ testis ẽ rerũ significata¬
rũ et quȩ tc̃ obseruabat᷑ ad p̃nunciatiõe:
ntĩc recitat᷑. ad confirmationẽ. Bouẽ
& asinũ ad oꝑandũ iungere : tẽ non lice¬
de boue triturante ñ infrenando scriptu¬
rã recoleret dicentẽ Nũquid a̾e bubus
cura ẽ deo  Quare gͦ nũc legit᷑. q̃n

Expanded text:
purpuram et linostima ueste indui aliqpurpuram et linostima ueste indui aliquando peccatum fuit, nunc non. est peccatum. sed inordinate uiuere et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiusque contexitur. uerum illud tunc figurabatur in uestibus, quod nunc declaratur in moribus; illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. ergo ipsa scriptura, quae tunc fuit exactrix operum significantium. nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. bouem et asinum ad operandum iungere tunc non licetolum, cum de boue triturante non infrenando scripturam recoleret dicentem: numquid de bubus cura est deo? quare ergo nunc legitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ris cestam̃ti peccatũ fuit. ꝙp̃r aut̃ noui
testamti ñ ẽ peccatũ s inspe futuri scli
quã habemꝰ in ꝑ & o qui et animã
credere aliquid̃ exueteris corruptionis
necessitate atq indigentia nos passuros
uł acturos semꝑ peccatũ ẽ. quã diu uol¬
uunt᷑ isti septẽ dies. quib ꝑ agit᷑ tempus.
S hoc ueteris cestam̃ti cẽporib infigura¬
occultatũ. a quib dã scĩs in telligebatur.
tpr aut̃ noui cestam̃ti in mami sistatioe
reuelatũ. popłs pdicat᷑. Unde scriptura
ipsa tc̃ erat p̃ceptũ : nunc testimoniũ.
Scenophegia ñ celebrare: aliqͣndo peccatũ
fuit. nc̃ ñ ẽ. peccatũ. Labernaculo aut̃ dĩ
qd est eccła ñ cõpaginari: semꝑ pectatũ
est. S tc̃ agebat᷑ sub p̃cepto figurato:
nc̃ legit᷑ in testimonio reuelato. Ilam &
illud qd factũ est ñ diceret᷑ tabernaculũ
testimoniin alicui ueritati q̃ suo tp̃r decla¬
randa erat. qͣdam c̃gruentia significati¬
ons attestaret᷑. Lineis uestib miscere

Expanded text:
amenti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe futuri saeculi, quam habemus in Christo, qui et animam credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti temporiboccultatum a quibusdam sanctis intelligebatur, tempore autem Novi Testamenti in manifestatione revelatum populis praedicatur. Unde Scriptura ipsa tunc erat praeceptum, nunc testimonium. Scenopegia non celebrare aliquando peccatum fuit, nunc non est peccatum; tabernaculo autem Dei, quod est Ecclesia, non compaginari, semper peccatum est: sed tunc agebatur sub praecepto figurato, nc legitur in testimonio reuelato. nam et illud quod tunc factum est non diceretur tabernaculum testimonii, nisi alicui ueritati, quae suo tempore declaranda erat, quadam congruentia significationis attestaretur. lineis uestibut miscere
Abbreviated transcription (Latin):
dico esurienti panẽ ñ porrigitis. misc¬
dẽs estis inpecora. qͥb aĩas humanas
in ẽe creditis. dñs aũt i t̃t cin ea cru¬
delis fuit. cũ demones in gregẽ porcoꝵ
cũ id ab eo peterent ire ꝑmisit. ui de
nondũ demonstrato ꝑpassionẽ sacrificio
corporis siu cuidã lepso que mundauerat.
ait. Uade & ostende ce sacerdoti. et

Expanded text:
ndico esurienti panem non porrigitis, misericorndico esurienti panem non porrigitis, misericordes estis in pecora, quibus animas humanas inesse creditis. dominus autem Iesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit. qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui cuidam leproso. quem mundauerat, ait: uade et ostende te sacerdoti, et
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpter ille. ẽ misericordior int̃ uõ
qͥ se potuerit ita exercere. ut nichil eius
ualitudimi obsit sepe crudos cybos sum̾e
⁊ multa consumere. Uos aut̃ ⁊ tantas
penas ęscȩ ũre irrogando crudelit̾ man¬
ducatis et a m̃broꝵ diuinoꝵ purgatiõe
tam̃ etiã sacrificia ueteris cestam̃ti ex¬
ecrari et ydolatriã nominare. et in huiꝰ¬
modi sacrilegiũ nos qͦq sõciare. Unde
ꝓ nob̃ prius respondemꝰ. sic ea iam n
ẽe in oꝑib nr̃is: ut tam̃ ea inmysteriiᷤᷤ
diuinarũ scripturarũ ad incelligenda
quȩ his p̃munciata s̃ amplectam. quia
⁊ ipsa figurȩ nr̃ȩ fuer̃ ⁊ omnia talia
mulcis ⁊ uariis modis unũ sacrificiũ
cuiꝰ memoriã celebramꝰ: significauer̃t.
Unde isto reuelato & suo tẽp̃r oblato.
illa de agendi cęlebritate sublata s̃. sed
uos mouet animaliũ. cũ ista om̃is cre¬
atura usib hominũ quoda mͦ conditi¬
onaliter seruiat. d uos qui homini m̃¬

Expanded text:
Quapropter ille est misericordior inter vos, Quapropter ille est misericordior inter vos, qui se potuerit ita exercere, ut nihil ejus valetudini obsit, saepe crudos cibos sumere, et multa consumere. Vos autem et tantas poenas escae vestrae irrogando crudeliter manducatis, et a membrorum divinorum purgatione tamen etiam sacrificia Testamenti Veteris exsecrari, et idololatriam nominare, et in hujusmodi sacrilegium nos quoque sociare. Unde pro nobis prius respondemus, sic illa jam non esse in operibus nostris, ut ea tamen in mysteriis divinarum Scriquae his praenuntiata sunt, amplectamur, quia et ipsa figurae nostrae fuerunt et omnia talia multis et uariis modis unum sacrificium, cuius nunc memoriam celebramus, significauerunt. unde isto reuelato et suo tempore oblato illa de agendi celebritate sublata sunt, sed uos mouet animalium, cum ista omnis creatura usibus hominum quodam modo condicionaliter seruiat. sed uos, qui homini me
Abbreviated transcription (Latin):
cuerunt. ut hoc non tantũ de pomis
uerũ etiã de holerib om̃ĩb facerent
si aut̃ non euellat᷑ aut decidat᷑ aut de
ad escam nullo parto potest. Hoc ergo
uenire ñ ualeretis. non illi tam multi
cruciatus qͦs inp̃parandis escis membris
dĩ ur̃i non dubitatis inferre. At enĩ
plorat arbor cũ fructus carpit᷑. hoc qͥppe
dicere ñ erubescitis. Certe nouit omnia
uita quȩ ibi ẽ. ⁊ p̃sentit quis ad eam con¬
ueniat. Uenientib gͦ electis et poma car¬
pentib gaudere debuit. ñ plorare illũ
transitoꝵ dolorem tanta felicitate com¬
pensans. et cantã euadens miseriã si in
alios incidisset. Cur itaq pomũ non
deterpatis. cũ decerpto cãmultas plagas
doloresq ingeratis. respondete si potestis.
Ilec ipsa ieiunia uob̃ competunt. Nont
oportet uacare fornacẽ. in qua sp̃uale
aurũ de stercoris cõmixtione purgat᷑. et
a miserandis nȩxib diuina m̃bra soluumt᷑

Expanded text:
cuerunt, ut hoc non tantum de pomis, cuerunt, ut hoc non tantum de pomis, verum etiam de omnibus oleribus facerent. Si autem non vellatur, aut decidatur, aut qad escam nullo pacto potest. Hoc ergo venire non valeretis, non illi tam multi cruciatus, quos in praeparandis escis, membris Dei vestri non dubitatis inferre. At enim plorat arbor, cum fructus carpitur: hoc quippe dicere non erubescitis. Certe novit omnia vita quae ibi est, et praesentit quis ad eam veniat. Venientibus ergo Electis, et poma carpentibus, gaudere debuit, non plorare: illum transitorium dolorem tanta felicitate compensans, et tantam evadens miseriam, si in alios incidisset. Cur itaque pomum non decerpitis, cum decerpto tam multas plagas doloresque ingeratis? Respondete, si potestis. Nec ipsa jejunia vobis competunt: non enim oportet vacare fornacem, in qua spirituale aurum de stercoris commixtione purgatur, et a miserandis nexibus divina membra solvuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit. s etiã nũc quando iam suꝑflua.
est ipsam potiꝰ ceneretis quã istã ur̃am ñ
significationẽ acceptabilẽ s errorẽ dãpna¬
bilem quã & non implendo rei estis scđm
opimonẽ ur̃ȩ uanitatis. ⁊ implendo uani
estis scđm iudiciũ ueritatis. Dicitis it do¬
lorem sentire fructũ cũ de arboore carpitur.
sentire cũ concidit᷑. cũ ceritur. cũ coqͥtur. cum
manducat᷑. Non gͦ tebuistis uesci. nisi eis
quę cruda ⁊ illesa possunt transuorari. ut
unũ saltẽ dolorẽ cũ decerpuntur non a uob̃
s aur̃is auditorib paterent᷑. S dicitis. Quomͦ
sub uenimꝰ cante uitȩ. si eã tantũ ab sumimꝰ.
quȩ in cocta ⁊ molia possunt ab sorberi
Sigͦ ista cõpensatione cam multos cybis
ur̃is dolores infigitis: cũ ab illo solo ab¬
stinetis. ad quẽ maxime ista necessitas
cogite Nam fructus potest ⁊ crudus
cõmedi.sicut se non nulli ur̃m exer¬

Expanded text:
non fuit, sed etiam nunc, quando iam superflua non fuit, sed etiam nunc, quando iam superflua est, ipsam potius teneretis quam istam uestram non significatione acceptabilem, sed errore damnabilem; quam etiam non inplendo rei estis secundum opinionem uestrae uanitatis. et uani secundum iudicium ueritatis. dicitis enim dolorem sentire fructum, cum de arbore carpitur, sentire cum conciditur, cum teritur, cum coquitur, cum manducatur. non ergo debuistis uesci nisi eis. quae cruda et inlaesa possunt transuorari. ut unum. saltem dolorem, cum decerpuntur, non a uobis, sed a uestris auditoribus paterentur. Sed dicitis: quomodo subuenimus tantae uitae, si ea tantum absumimus, quae incocta et mollia possunt absorberi ? si ergo ista conpensatione tam multos cibis uestris dolores infligitis, cur ab illo solo abstinetis, ad quem maxime ista necessitas cogit? nam fructus potest et crudus comedi, sicut se nonnulli ue
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ. manducando atq ructando uos asseritis
sub uenire & Accipitis gͦ uiuentes cuturbi¬
cas. quas sipossecis deglutire deberetis. ut
post illud unum uulnus in qͦ eas cũ decer¬
psit ur̃ auditor reus factus. est ur̃a indul¬
gentia liberande. salcẽ de inceps ad officinã
aqualiculi ur̃i ubi dm̃ ur̃m illo p̾lio con¬
fractũ reformare possetis inlese atq in-¬
tegrȩ ꝑuenirent. Nunc anteꝗͣ aũt eis
conterendis bentes incumbant minutatĩ
si hoc palato placuerit concidunt᷑. a uobis.
Quib cam crebriuulnerib eatłĩ. quomͦ uos
non estis reic. Uidete quẽ admodũ uob̃ ex¬
pediret ut quod uno die inseptẽ faciunt
iudei. uos cocidie faceretis. ⁊ atali etiã dome¬
stico oꝑe cessaretis. Iam quid inigne cucur¬
bite patiant᷑. ubi certe ñ reformat᷑ uita ꝗͣ
in eis ẽ. ñ i feruens olla sc̃o uentri cõparari
potest. et cam̃ irridetis camꝗͣ suꝑfluã sab

Expanded text:
dae manducando atque ructando uos adseritis dae manducando atque ructando uos adseritis subuenire? accipitis ergo uiuentes cucurbitas, quas, si possitis, degluttire deberetis, ut post illud unum uulnus, in quo eas cum decerpsit uester auditor reus factus est uestra indulgentia liberandus, saltem deinceps ad officinam aqualiculi uestri, ubi deum uestrum illo proelio confractum reformare possitis, inlaesae atque integrae peruenirent. nunc autem antequam eis conterendis dentes incumbant, minutatim, si hoc palato placuerit, conciduntur a uobis; quibus tam crebris uulneribus earum quomodo uos non estis rei? uidete, quemadmodum uobis expediret, ut quod uno in septem diebus faciunt Iudaei, uos cotidie faceretis et a tali etiam domestico opere cessaretis. iam quid in igne patiantur, ubi certe non reformatur uita, quae in eis est? non enim feruens olla sancto uentri conparari potest; et tamen inridetis tamquam superfluam sabb
Abbreviated transcription (Latin):
spes reuelata est nr̃ȩ quietis et̃nȩ. non
tam̃ ad legendũ et intelligendũ quia ꝓ¬
ꝑheticis temporib cum ẽent ista quȩ nob̃
hoc temp̃r patefacta sc̃. non tantũ ser¬
monib s et actib p̾figuranda ⁊ p̃nuntian¬
da illo signo qd̵ legimꝰ: res ista p̃notata
ẽ quam tenemꝰ. Uos aut̃ uolo mͥ dicatis.
cur ur̃am cessationẽ nolitis implere.
Iudei quippe sabbato suo qd ad huc car¬
naliter sapiunt. non solum in agro fruc¬
cum nullũ decerpunt. s nec in domo con¬
cidunt aut coquunt. Uos aut̃ cessans¬
tes quidẽ expectatis quis auditorũ
ur̃oꝵ ꝓpter uos pascendos cultello uel
falcicula armatꝰ in hortũ ꝓsiliat. homici¬
dia cu curbitarũ. quarũ uobis afferat mi¬
rum dictu uiua cadauera. Nlam si non
eas occidit. quid uob̃ intali facto mecuitiᷤ
Di aut̃ occidunt᷑ cũ decerpunt᷑. quomͦ
eis in est uita. cui purgandȩ acq recrean¬

Expanded text:
spes reuelata est nostrae quietis aeternae, non spes reuelata est nostrae quietis aeternae, non tamen ad legendum et intellegendum, quia propheticis temporibus cum essent ista, quae nobis hoc tempore patefacta sunt non tantum sermonibus, sed et actibus praefiguranda et praenuntianda, illo signo, quod legimus, res ista praenotata est, quam tenemus. uos autem uolo mihi dicatis, cur uestram cessationem nolitis inplere? Iudaei quippe sabbato suo, quod adhuc carnaliter sapiunt, non solum in agro fructum nullum decerpunt, sed nec in domo concidunt aut coquunt. uos autem cessantes quidem expectatis, quis auditorum uestrorum propter uos pascendos cultello uel falcicula armatus in hortum prosiliat, homicida cucurbitarum, quarum uobis adferat, mirum dictu, uiua cadauera. nam si non eas occidit, quid uos in tali facto metuistis? si autem occiduntur, cum decerpuntur, quomodo eis inest uita, cui purgandae atque recrean
Abbreviated transcription (Latin):
stitui. ⁊ placet tͥ etiam inflagitiis quȩ illo
m̃bro ab ĩpudicis hominib ꝑpetrant᷑
ipsũ dm̃ ur̃m cui nichil est mundum.
ex parte suȩ naturȩ cõmaculari atq cor¬
rumpi: Quid it pacit᷑ in uariis turpib
corruptelis. quẽ comugali quoq c̃cubitu
soletis. ergone deerat dõ ubi p̃figuraret
signaculũ iusticiȩ fidei. nͥ in illo m̃bro. res¬
pondet᷑. Cur n et ibi non Pruno quia
om̃ia munda mundis. quanto magis do.
de inde quia hoc apłs dixit signaculũ da.¬
cũ abrahȩ iusticic fidei intali circũcisione
Uos aut̃ nolite erubescere si potestis cum
uob̾ dicit᷑. ergone deerat do ur̃o quid age¬
ret. ne suȩ naturȩ partẽ istis membris ꝗͣ
quȩ sic despuitis implicaret & udenda
inde subsistit. quib casti ad hibent uere¬
cundiã.: impudici petulantiã. ds̃ ĩsticiã.
Cessationẽ uero sabatorũ iam qͥdem
suꝑ uacuã dicimꝰ ad obseruandũ. ex quo

Expanded text:
stitui; et placet tibi etiam in flagitiis, quae illo stitui; et placet tibi etiam in flagitiis, quae illo membro ab inpudicis hominibus perpetrantur, ipsum deum uestrum, cui nihil est mundum, ex parte suae naturae conmaculari atque corrumpi? quid enim patitur in uariis turpibus corruptelis, quem coniugali quoque concubitu d soletis:ergone deerat, ubi deus praefiguraret signaculum iustitiae fidei, nisi in illo membro ? respondetur: cur enim et ibi non ? primo quia omnia munda mundis, quanto magis deo. deinde quia hoc apostolus dixit signaculum datum Abrahae iustitiae fidei in tali circumcisione. uos autem nolite erubescere, si potestis, cum uobis dicitur: ergone deerat deo uestro, quid ageret, ne suae naturae partem istis membris, quae sic despuitis, inplicaret? pudenda ue propaginem, quae inde subsistit: quibus casti adhibent uerecundiam, inpudici petulantiam, deus iustitiam. Cessationem uero sabbatorum iam quidem superuacuam ducimus ad obseruandum, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
parte qua ib tenet᷑ immundũ factum
dicere cõpellant᷑. quippe: quẽ emundari
oportere asser̃t quod donec fiat quantum
inla U labore ⁊ dolore afflictionũ. s &̃
in uolutate corruptelarũ. Ei namq se bu¬
cunt parcere qd ñ concũbunt ne nodis
carneis artius implicet᷑. ⁊ sordidius inqͥnet᷑.
Cum gͦ apłs dicat. omma munda mũ¬
dis: utiq bominib qui possunt indete¬
rius uoluntatis ꝑuersitate mutari. qͣn¬
comagis om̃ia munda s̃ dõ qui semꝑ
in cõmucabilis ⁊ in contaminabilis ꝑma¬
net e De cuiꝰ sapientia diuina: diccũ
ẽ in eis libris quos rep̃hendendo
uehem̃tius inquinamini. qd nichil in¬
quinatũ in illam in currat. et attingat
ubiq ꝓpt̾ suã mundiciã. Qua ꝓpter
o immundissuna uanitas. itane displict
tͥ inm̃bro humano unde humana ge¬
neratio ꝓpagat᷑. signũ regenerationis huma¬
ne illum cui munda s̃ omia dm̃ iussisse cõ¬

Expanded text:
parte, qua ibi tenetur, immundum factum parte, qua ibi tenetur, immundum factum dicere compellantur; quippe quem mundari oportere asserunt: quod donec fiat, quantumin labore et dolore afflictionum, sed etiam in voluptate corruptelarum. Ei namque se dicunt parcere, quod non concumbunt, ne nodis carneis arctius implicetur, et sordidius inquinetur. Cum ergo Apostolus dicat, Omnia munda mundis, utique hominibus qui possunt in deterius voluntatis perversitate mutari; quanto magis omnia munda sunt Deo, qui semper incommutabilis et incontaminabilis permanet? De cujus sapientia divina dictum est in eis Libris, quos reprehendendo vehementius inquinamini, quod nihil inquinatum in eam incurrit, et attingit ubique propter suam munditiam . Quapropter, o immundissima vanitas, itane displicet tibi in membro humano, unde humana generatio propagatur, signum regenerationis humanae, illum cui munda sunt omnia Deum jussisse con
Abbreviated transcription (Latin):
passionis c̃cuis. post diem tam̃ sabbi. hoc e post
septimũ occauus fuit: ꝓfecto spoliarent᷑ car¬
nali uelam̃to mortaliũ desiderior. ⁊ cordis cir¬
cũcisione gaudentes. ñ eam in carne ad umbra¬
tam figuratãq deriderent: tempore ueteris
testam̃ti. qua uis iam ꝙp̃r noui testam̃ti fueri
obseruariq non cogerent. In quo i m̃bro
c̃gruentiꝰ ex poliatio carnalis ⁊ mortalis concdi¬
piscentiȩ figurat᷑. quã unde carnalis et mor¬
talis fetus exorit᷑ e S sicut dicit apłs om̃ia
munda mundis. inmundis ⁊ insidelib ni
chil ẽ mundũ. s polluta s̃ eors ⁊ mens et con¬
cientia. Itaq isti qui nimis sibi mundi ui¬
dent᷑. qui illa m̃bra camꝗͣ in munda adũ¬
santur uł ad uersari se fingunt. in eas uifi¬
delitatis et errous immundicias inciderc̃.
ut cũ de cestant᷑ circitisionẽ carins quam
colligaia et in quinata detineri. ut cum
carnẽ immũdam dicunt. et dm̃ illic ex

Expanded text:
passionis tertius, post diem tamen sabbati. hoc est post passionis tertius, post diem tamen sabbati. hoc est post septimum octauus fuit, profecto spoliarentur carnali uelamento mortalium desideriorum et cordis circumcisione gaudentes non eam in carne adumbratam figuratamque deriderent tempore ueteris testamenti, quamuis iam tempore noui testamenti fieri obseruarique non cogerent. in quo enim membro congruentius expoliatio carnalis et mortalis concupiscentiae figuratur, quam unde carnalis et mortalis fetus exoritur? sed, sicut dicit apostolus, omnia munda mundis; inmundis autem et ihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia . Itaque isti, qui nimis mundi sibi videntur, quia illa membra tanquam immunda aversantur, aut aversari se fingunt, in eas infidelitatis et erroris immunditias inciderunt, ut cum detestentur circumcisionem carnis, quam colligata et inquinata detineri: ut cum carnem immundam dicunt, et Deum illic ex