comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in mult is ab his qui descend̾ãt
de irłm. s non poterant ꝓba¬
re que obiciebantur ei: pau¬
lo in omnibus rõnem reddẽ¬
te Festꝰ aũt uolens placere
uideis ait paulo. Uis ascẽd̾e
mierusalem. ⁊ de his placere¬
iudicari aput me. Ad quẽ
paulus. ad tribu nal cesaris
sto. ubi oportet me uidica¬
ri. Erat aũt sedes in cesarea
iuxtam quam stabat pau¬
lus quã parau̾at hodes cesa¬
ri. ut inea sedet si quãdo
ueniret ĩcesaream. uel qͦs
mitret iudices. ⁊ excusabat
se paulus dicens. Iudei ñ
nocui sicut nosti. si quid dig¬
num morte cõmisi: uolo
mori. Si uero nichil cõmisi
nemo est qui audeat metͣ¬
dere ill. quia cesarem appel¬
io. Tunc festus cum cõsilio
cendit rex agrippa in cesare¬
am. cũ uxore sua beronice.
enim soror eius. id est cognata.
secunclum ylioma hebreorum.
⁊ denerrime eam cliligebat. ⁊
ĩponebatur ei ꝙ abutabatur ca
Descendit aũt rex agrippa ince¬
saream audito ꝙ ess ibi festris.

Expanded text:
in multis ab his, qui descenderant in multis ab his, qui descenderant de Hierusalem, sed non poterat probare, quae objiciebantur ei, Paulo in omnibus rationem reddente. Festus autem volens placere Judaeis, ait Paulo: « Vis ascendere in Hierusalem, et de his judicari apud me? Ad quem Paulus: « Ad tribunal Caesaris sto, ibi oportet me judicari. » Erat autem sedes in Caesarea, juxta quam stabat Paulus, quam paraverat Herodes Caesari, ut in ea sederet, si quando veniret in Caesaream, vel quos mitteret judices. Et excusabat se Paulus dicens: « Judaeis non nocui, sicut nosti. Si quid dignum morte commisi, volo mori; si vero nihil commisi, nemo est qui audeat me tradere illis, quia Caesarem appello. Tunc Festus cum consilio cendit Agrippa in Caesaream cum uxore sua Berenice. enim soror ejus, id est cognata secundum idioma Hebraeum, et tenerrime eam diligebat, et imponebatur ei quod abutebatur ea. Descendit autem rex Agrippa in Caesaream, audito quod ibi esset Festus,
Abbreviated transcription (Latin):
dificaretur ab herode. dicta est. pir¬
gostratonis. Felix aũt primum foũ
partem uiðeorum. donec exhausit
mar supia eorum. Postea fourt par¬
tem gentilium. intantũ ꝙ mili¬
tibus gẽtilium dedit licentiam i¬
trandi domos iudeorum. ⁊ cliri¬
pieudi boam eorum unde accusa¬
ennio abaccusatione amotutus est.
a p̃sidatur ⁊ substitutus est ei festus.
Uolens aũt sme p̃sidatus sui placere
iudeis. reliqͥt paulum tuc̃tum. Feᷤ¬
tus aũt cũueniss ĩ ꝑuinciam post
triduum ascendit ierosoli mã
a cesarea. ⁊ rogauerunt eum pͥcipeᷤ
sacerdotum. ⁊ pͥmi uideoꝵ. ut iu¬
beret ad cluci paulum in irłm.
ꝑantes ei insidias ut uoc cid̾ent
eum inura. Festus aũt respondit.
se incesaream celerius descensu¬
rum. ⁊ eoꝵ accusationum. sipa¬
riter desceend̾ent ibidem audido¬
ebus mirłm. descendit in
cesaream. ⁊ sedit ꝓtribunali. &
ꝓductus est. paulus in medi¬
um eorum ⁊ accus atus est.

Expanded text:
dificaretur ab Herode dicta est Pyrdificaretur ab Herode dicta est Pyrgo Stratonis. Felix autem primo fovit partem Judaeorum, donec exhausit marsupia eorum, postea fovit partem gentilium in tantum quod militibus gentilium dedit licentiam intrandi domos Judaeorum, et diripiendi bona eorum. Unde accusaennio ab accusatione amotus est a praesidatu, et substitutus est ei Festus. Volens autem in fine praesidatus sui placere Judaeis, reliquit Paulum vinctum . Festus autem cum venisset in provinciam , post triduum ascendit Hierosolymam a Caesarea, et rogaverunt eum principes sacerdotum, et primi Judaeorum, ut juberet adduci Paulum in Hierusalem, parantes ei insidias, ut occiderent eum in via. Festus autem respondit se in Caesaream maturius descensurum, et eorum accusationem, si pariter descenderent, ibidem audituebus, descendit in Caesaream , et sedit pro tribunali, et productus est Paulus in medium, et accusatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r oportuno accersianite. hoc ã
dicebat sperans se ali quid. ac
cepturum ab eo. putabat pau¬
lum hr̃e peccuniam. Unde fre¬
quentius accersiens eum: loqͤba¬
tur cũ eo. Biennio aũt cõpleto
successit festꝰ felici missus anero¬
ne. si aũt intelligatur biennio a
p̃sidatu felicis uon pott̾x starei
cũ a longe retro constitutꝰ esset.¬
p̃ses aclaudio. E estus aũt mictꝰ
est a nerone. qui successit clau¬
clio.si aũt intelligat᷑ biennio. ab
accusatõne pnuli. nec sic poterit
stare. Non enĩ iã fluxerant . uͦ.
anni ex quo uenerat in irłm. In¬
telligendum: est ergo abiennio
ab accusatione felicis. ex quo scł
iudeos ⁊ gentiles in cesarea.
de honore ciii litatis Iudeienĩ
preferebant se gentilibus quia hodes
ascalonita qui circcisionem accepit.
fuerat conditor ciuitatis. ⁊ applła¬
uerat &e saream iihonore cesaris. gẽ¬
tilres se p̃ferebant uideis dicentes.
ꝙ ãgentibus facta est. Orimaria
edificatio ciuitatis. que ante ꝙͣ ree¬

Expanded text:
ortuno accersiam te . » Hoc autem dicebat, sperans se aliquid ab eo accepturum. Putabat enim Paulum habere pecuniam, unde frequentius eum accersiens, loquebatur cum eo. Biennio autem completo successit Festus Felici missus a Nerone. Si autem intelligatur biennio a praesidatu Felicis, non poterit stare, cum a longe retro constitutus praeses a Claudio. Festus autem missus est a Nerone qui successit Claudio. Si autem intelligatur biennio ab accusatione Pauli, nec sic poterit stare. Non enim adhuc fluxerant duo anni, ex quo venerat in Hierusalem. Intelligendum est ergo biennio ab accusatione Felicis, ex quo scilJudaeos et gentiles in Caesarea de honore civilitatis; Judaei enim praeferebant se gentilibus, quia Herodes Ascalonita, qui circumcisionem accepit, fuerat conditor civitatis, et appellaverat eam Caesaream in honorem Caesaris. Gentiles se praeferebant Judaeis, dicens facta est primaria aed ficatio civitatis, quae antequam reae
Abbreviated transcription (Latin):
ut humane tractaret eum. nͥphi¬
b̾et amicos eius inciuitatibus per
qͣs tiñsibant ei ministͣre. P seqͥt᷑ ergo
lucas deꝓgssu itineris ascenden¬
des inquid nauem. ad rumetieã.
incepimus nauigare. cirea asi
loca. E uidam sillabic ando uolut
distinguere adrometinam: ut dica¬
tur secundum eos nauis seł romã¬
tendens. s melius anoĩe ciuitatis
dr adrimetina. Adrimetis enim
est ciuitas affrice. Bost ħ enumer¬
at lucas ciuitates: ꝑ quas tͣnsibãt.
qͣs ñ ÷ necesse enumerare. nͥ illaᷤ in
quib aliqua gesta sunt. q̃ nõ stp̃¬
mittenda. Int̾cet̾as uener̃ listrã. u¬
bi habuit̃ paulꝰ płes amicos. qͥmi¬
nisfͤuer̃ ei. ibi ĩueniens cent᷑io na¬
uem alexãtua nauigãtẽ ĩitaliã. tnͤ¬
posuit noᷤ ĩ eã. dicit lucas denaui
garemꝰ lẽte. uẽto scł. ire liberius ꝓ¬
hibente. tandẽ ad nauigauimꝰ ẽte.
Et iñ uix deuenimꝰ ĩ locũ qͥ dr᷑ bo¬
niportus. ⁊ ibi młto tẽꝑe ñ fiuimus

Expanded text:
ut humane tractaret eum, nec prohiberet amicos ejus in civitatibus, per quas transibat, ei ministrare. Prosequitur ergo Lucas de progressu itineris. Ascendentes, inquit, navem Adrumetinam, incepimus navigare circa Asiae loca. Quidam syllabicando, volunt distinguere, ad Rumentinam, ut dicatur secundum eos, navis ad Rumtendens, sed melius a nomine civitatis dicitur Adrumetina. Adrumetis enim est civitas Africae. Postea enumerat Lucas civitates per quas transibant, quas non est necesse enumerare, nisi in quibus aliqua gesta sunt non praetermittenda. Inter caetera venerant Listram, ubi habuit Paulus plures amicos, qui ministraverunt ei. Ibi inveniens centurio navem Alexandrinam navigantem in Italiam, transposuit nos in eam, ut dicit Lucas, de navgavimus lente, vento scilicet ire liberius prohibente, tandem adnavigavimus Cretae, et inde vix devenimus in locum qui dicitur Boni portus, et ibi multo tempore fuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
auid aũt uolens amplia¬
re cultum dei. uidens ꝙ
nõ suffic̾e̾t unus sũmus sac̾dos
administrationi quia si ĩfirma¬
retur non erat interim qͥ moẽsũ
pon̾et ꝙ necesse erat singul die¬
manas que iure hereditario de¬
uolute sunt ad posteros eorum.

Expanded text:
David autem volens ampliaDavid autem volens ampliare cultum Dei, videns, quod non sufficeret unus summus sacerdos ad ministrationem, quia si infirmaretur, non erat interim qui incensum poneret, quod necesse erat singulis diemanas, quae jure haereditario devolutae sunt ad posteros eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beronice. ⁊ qui assidebant
. u cum secessissent loquebant᷑
ad inuicem dicentes. nichil clignõ
morte aut uinculis fecit hõ iste.&
ait agrippa ad festũ. dimitti pot̾at
homo iste si non appellasset ad ce¬
sarem. ⁊ decreuit agrippa quia appel¬
lauerat: mittendum esse ad cesarẽ.
Et traditus est paulus iulio centu¬
rioni cohortis auguste magistro
militum. qui missi fuerant abau
elem sũmum sacerdotem. c̃ ñ esset
clegen̾e a aron & hic ponit iosephꝰ.⁊
cathalogum sacerdotum qͥ fuerãt
abinstitutione sacerdotum. usq ad
t̃minum eiusdem. sub distintio¬
ne triũ tẽporum. ab aaron usq
ad tempus d̾d. ⁊ fuerunt sĩgłi.
ii. annis. & succedebant filii patͥ¬
buis. Eumogenitus filius aaron. scł.¬
tum. eleazar successit ei in sũmũ
Nam de ichamar ñ erant sũmi
sacerdotes. s minores nisi pauci.
circa tempora dauid. Nam in hely.
de ythamar. quem de posuit sa lo¬
mon. ⁊ eius loco statuit sad oc qͥ
dȩ sacerdotibus iudeorum.

Expanded text:
et qui assidebant eis. Et cum secessissent, loquebantur adinvicem, dicentes: Nihil dignum morte aut vinculis fecit homo iste. Et ait Agrippa ad Festum: « Dimitti poterat homo iste, si non appellasset ad Caesarem. » Et decrevit Agrippa, quia appellaverat, mittendum esse ad Caesarem. Et traditus est Paulus Julio centurioni cohortis Augustae , militum scilicet, qui missi fuerant ab Auelem summum sacerdotem, cum non esset de genere Aaron. Et hic ponit Josephus catalogum sacerdotum, qui fuerant ab institutione sacerdotii, usque ad terminum ejusdem, sub distinctione trium temporum, ab Aaron usque ad tempus David, et fuerunt singuli 612 annis, et succedebant filii patribus, primogenitus filius Aaron, sct Eleazar, successit ei in summum Nam de Ithamar non erant summi sacerdotes, sed minores, nisi pauci circa tempora David. Nam in Heli s de Ithamar, quem deposuit Salomon, et ejus loco statuit Sadoch, qude sacerdotibus Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocauit paulum. Brusilla ista¬
uidea erat. ⁊ pulcherrima qͣm
olim cõcupierat lazitus. rex a¬
marorum.⁊ cum uellet eam du¬
c̾e̾ negauit dicens. quod nullomͦ
nube incircũciso. Postea ille cir¬
cũcidit se. ⁊ duxit eam. Quo¬

Expanded text:
et vocavit Paulum. Ista Drusilla Judaet vocavit Paulum. Ista Drusilla Judaea erat pulcherrima, quam olim concupierat Lazitus, rex Amazonum. Et cum vellet eam ducere, negavit dicens, quia nullo modo nuberet incircumciso. Postea ille circumcidit se, et duxit eam.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidi epistolam in hẽ
modum. Claudius lisias.
optimo p̃sidi felici. słt. aro
Nec seruauit quod in epiᷤ¬
tolis nr̃is seruamus ñ enim¬
nom ex celletioris ꝑsone p̾mi¬
quierat inferior ꝑsona p̃side.
paulo tradita epistola p̾si¬
di. statuer̃ paulũ ante eũ.
de cilicia. ait p̃ses. Audiam
te cũ accussator es tu uene¬
rint. ⁊ iussit eum custodi
imp̃torio herodis. Post enĩ
aũ dies lescendit pͥnceps sa¬
cerdotum ananias cum senio¬
ribus. ⁊ cũ oratore quodam tertul¬
lio qui eẽt ad uocatus eorum. ⁊ ꝑ¬
orauit c̾culliꝰ añ felicẽ. ⁊ in młtis
accussauit paulum. Postea anno¬
ente p̾side. Respondit paulus.
Et audito quod esset controu̾sia
de lege eorum. paruipendens felyx
ait. Audiam uos cũ tribunus u¬
sias descendit. ⁊ iussut paulũ
esse in libera custodia. ut lib̾e
posset eg̾di. ⁊ ĩgredi. ⁊ deambu¬
lare. ⁊ non ꝑ hibet᷑ quisꝗͣ de suiͤ
ei ministrare. Post a li quot dieᷤ
felix uenit cũ uxore sua lusiua.

Expanded text:
praesidi epistolam in hunc modum . « CLAUDIUS Lysias optimo praesidi, FELICI salutem. » Nec servavit quod in epistolis nostris servamus. Non enim excellentioris personae praemiqui erat inferior persona praeside. tii cum Paulo, tradita epistola praesidi statuerunt Paulum ante eum, de Cilicia, ait praeses: « Audiam te cum accusatores tui venerint, et jussit eum custodiri in praetorio Herodis. » Post quinque autem dies descendit princeps sacerdotum Ananias, cum senioribus et cum oratore quodam Tertullo, qui esset advocatus eorum. Et peroravit Tertullus ante Felicem, et in multis accusavit Paulum. Postea annuente praeside, respondit Paulus Et audito quod esset controversia de lege eorum, parvipendens Felix ait: Audiam vos cum tribunus Lysias descenderit, et jussit Paulum esse in libera custodia, ut libere posset ingredi, et egredi, et deambulare, et non prohiberetur quisquam de suis ei ministrare. Post aliquot vero dies, venit Felix cum uxore sua Drusilla,
Abbreviated transcription (Latin):
cui hoc reuelaret. ⁊ conuocatiᷤᷤ
duobus centurionibus. ait
eant usq cesaream. pedes
ñeant pedestres. ⁊ lancea¬
rios ducentos. a tercia hora
paulo ⁊ comitibus suis. ⁊ ꝑ¬
ducite eum sanum ⁊ ĩcolu¬
mem. ad felicem p̃sidem.

Expanded text:
cui hoc revelaret. Et convocatis cui hoc revelaret. Et convocatis duobus centurionibus ait eant usque Caesaream pedestrt qui non eant pedestres, et lancearios ducentos a tertia hora Paulo et comitibus suis, et perducite eum sanum et incolumem ad Felicem praesidem.
Abbreviated transcription (Latin):
mens tribunus ne disꝑetur: par¬
raꝑo eum de medio eorum. ac
lo clominus dicens. Constans es¬
to. sicut enĩ testificatus es de
me mirlm sic de ꝯportet ⁊ rome
acta aũt clie est ĩmorte pau¬
collegerunt se quidami li.
exuideis.⁊ de uouerant se male¬
dictioni. si comederent uł bibe¬
rent. cdonec occiderent paulũ.
fecerant. Et accesserunt ad pͥnci¬
pes sacerdotum.⁊ seniores dicẽ¬
des. De uotione deuouimus. nos.
nichil gustaturos. donec occida¬
mus paulum. ꝑ su adete ergot¬
buno. ut ad huc ꝓ ducat eũ ĩme¬
dium ad uos tanqͣ adliquĩo si¬
tis sercius de eo cognituri. nos
uero parati erimus ⁊ interficie¬
mus eum. E uod audiens ne¬
pos. pauli flliꝰ sororis eius. intͣi
it castra ⁊ nũciauit hoc paulo.
Et ad uocans paulus unũ de
centur ionibꝰ ait. Adolescẽtem hẽ
perduc adtribunum. ht enim
aliquid indicare illi. Et eũ ueni¬
set adolescens ad tͥbunũ ex posint¬
ei dolos. ⁊ in sidias iudeoꝵ ccͣ pau¬
lum. Gunc dimittens tribunus

Expanded text:
mens tribunus ne discerperetur Paurapere eum de medio eorum, ac ei Dominus, ait: Constans esto: sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic te oportet et Romae acta autcollegerunt se quidam ex Judaeis , et devoverunt se maledictioni, si comederent, vel biberent, donec occiderent Paulum, onjurationem fecerant, et accesserunt ad principes sacerdotum et indicaucrunt dicentes: deuotionem uouimus nos nihil gustare in totum, donec occidamus Paulum; buno, ut adhuc perducat eum in medium ad vos, tanquam aliquid sitis certius cognituri de eo. Nos vero parati erimus interficere eum. Forte hoc audiens nepos Pauli, filius sororis ejus, intravit in castra, et nuntiavit hoc Paulo. Et advocans Paulus unum de centurionibus ait: « Adolescentem hunc produc ad tribunum, habet enim aliquid indicare ei. » Et cum venisset adolescens ad tribunum exposuit dolos, et insidias Judaeorum contra Paulum. Tunc dimittens adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
time feste. s ueritatis. ⁊ sobrietatis
uerba eloquor. scit enim hec rex asͥ
ppacunis p̃sencia loquor. nichiłe
enim horum eum late̾ arbit᷑e. Neg
enĩ qͥcqͣm horũ in angulo fcm ẽ.
Credis agrippapphetis: scio quia ediᷤᷤ.
Ad quem agrippa. ĩ modico suades me.
fieri xp̃ianum:. Ad quẽ paulus. opto

Expanded text:
optime Feste, sed sobrietatis et veritatis optime Feste, sed sobrietatis et veritatis verba loquor. Scit enim rex Agrippa, in cujus praesentia loquor. Nihil enim horum eum latere arbitror. Nec enim quidquam horum in angulo factum est. Credis, Agrippa, prophetis? Scio, quia credis. Ad quem Agrippa: In modico suades me fieri Christianum. Ad quem Paulus: Opto
Abbreviated transcription (Latin):
hunc cle quo uniuersa multi¬
tu do uideorum in derpellauit
me ierosolimis dicentes eum diq¬
num morte. ego autem nichil coꝰ
appellante ad augustum. eum
romam mitt̾e clecreui. s irratio¬
nabile mͥ uidetur mittere eum
uictum. ⁊ causam eiꝰ non signi¬
fic are. Icleo consulo te fr̃ hoc rex
agrippa quia non habeo quid certũ
scribam cle eo. T unc agrippa ad
paulum. per mittitur tibi loqui
pte. Eunc paulus extensa mam
iore concionantium. uel ad faciẽd
silentum cepit de omnibus reddere
rationem. suꝑ quibus accus abat᷑
a iucleis. Beatũ me in quit reputo
rex agrippa quia in audientia tua
sum responsurus. c̃ ꝑitus sis in lege
moysi. ⁊ nou̾is consuetudinem iu¬
deorum. ꝓpt̃ ꝙ obsecro ut patient̃
me audias. ⁊ pro secutus est. modũ
conu̾sionis sue. ⁊ super quo aceus are¬
tur a uicdeis. Et post multos sermone̾
pauli respondit festus uoce magna.
insanis paule. multe litt̾e faciunt de¬
insanire. Non insanio inquit op

Expanded text:
hunc, super quo universa multitudo Judaeorum interpellavit me Hierosolymis, dicentes eum dignum morte. Ego autem nihil in appellaverit ad Augustum, eum Romam mittere decrevi. Sed irrationabile mihi videtur mittere aliquem vinctum, et causam ejus non significare. Ideo consulo te super hoc, rex Agrippa; quia non habeo quid certum scribam de eo. « Tunc Agrippa ad Paulum: « Permittitur tibi loqui pro te. » Tunc Paulus extensa manu more concionantium, vel ad faciendum silentium, coepit de omnibus reddere rationem, super quibus accusabatur a Judaeis. Beatum, inquit, me reputo, rex Agrippa, quia in audientia tua sum responsurus, cum peritus sis in lege Moysi, et noveris consuetudines Judaeorum. « Propter quod obsecro, ut patienter me audias. » Et prosecutus est modum conversionis suae, et super quo accusaretur a Judaeis. Et post multos sermones Pauli, respondit Festus magna voce: Insanis, Paule: multae litterae te faciunt insanire. Non insanio, inquit Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne aũ cesauit sac̾dotiũ uso ad
reditum decaptiuitate sub
⁊orobabel. ⁊iħu magno sacer¬
dote. ⁊ inde usq ad tẽpa ma¬
chabeorum. fuit tẽpꝰ sacerdocii.
Tempꝰ aũt machabeoꝵ ñ depu¬
tat᷑ sac̾docio. qr idẽ erant duces
⁊ sac̾dotes. ⁊ sic usq ad hodem

Expanded text:
tione autem cessavit sacerdotium, usque ad reditum de captivitate sub Zorobabel et Jesu magno sacerdote. Et inde, usque ad tempora Machabaeorum fuit tempus sacerdotum. Tempus autem Machabaeorum non deputatur sacerdotio, quia idem erant duces et sacerdotes, et s
Abbreviated transcription (Latin):
mate mͦ ĩiudeo industͥa pauli.
ostera autẽ die uolens scire
diligentius causã accusa¬
tionis pauli. soluit eum. ⁊ iussit
ꝓducẽs paulum statuit eũ ĩter
eos. ⁊ cepit palam lo qui incon¬
cdomini. usq in hodiernũ diem
⁊ statim pͥnceps sac̾dotũ anam¬
as p̾cep̃ astantibus. ut percutẽt
os eius. qͣi inpudent̃ glorians.
Ad quẽ paulus. Beuciet te deu
pares de albate. quasi dic̾et. Uĩ¬
dicabit inte d̾s. õ ypocͥta. Quia
cũ sedens super chat̾edram mo
reputes. blasphemũ. nõ me ui¬
dicas legiᷤᷤ ordine. Que cepit
blasphemũ extra cãstra eduei
⁊ eductũ ab oĩ ppło lapidari. Uł
forte ꝓpħauit ꝑaulus dabolit¬
at ne sac̾dotii uideoꝵ dicens.¬

Expanded text:
aeos ex industria Pauli. Postera autem die volens scire diligentius causam accusationis Pauli , solvit eum, et jussit Et producens Paulum, statuit eum inter eos. Et coepit Paulus palam loqui conum, usque in hodiernum diem. » Et statim princeps sacerdotum Ananias praecepit astantibus, ut percuterent os ejus, quasi impudenter gloriantis. Ad quem Paulus: « Percutiet te Deus, paries dealbate. » Quasi dicat: Vindicabit in te Deus, o hypocrita, quia cum sedeas super cathedram Moyreputes blasphemum, non me judicas legis ordine, quae praecipit blasphemum extra castra educi, et eductum ab omni populo lapidari. Vel forte prophetavit Paulus de abolitione sacerdotii Judaeorum, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
p̃side iudee solicitabant eam. ꝑ
uideos ut nub̾et el ⁊ candem ad¬
hoc inducta est. Exemplo cognã¬
de sue bonitate. q̃ olim dimisso
iuro suo nupserat ditiori seł̃z
agrippe regi. filio h̾odis agrippe.
qui habebat terram uleraior¬
danem. Dimisso igit᷑ pͥori uiro
seł lazito rege ama ⁊ orum. nupit
drusilla felici.  drusilla quia
iudea erat libenter audiebat
paulum cle fide. que est mirłm¬

Expanded text:
aeses Judaeae, sollicitabat eam per Judaeos, ut nuberet ei. Et tandem inducta est ab hoc exemplo cognatae suae Beronice, quae olim dimisso viro suo nupserat ditiori, scilicet Agrippae regi, filio Herodis Agrippae, qui habebat terram ultra Jordanem. Dimisso igitur priori viro, scilicet Lazito rege Amazonum, nupsit Drusilla Felici; haec Drusilla, quia Judaea erat, libenter audiebat Paulum de fide, quae est in J
Abbreviated transcription (Latin):
nem dedisset eligendi iħm innoꝰ¬
centẽ. aut barrabã latronẽ: elege¬
runt barrabã. Scribit᷑ barrabas:
⁊ sonat filiꝰ magist᷑. S cͥbit᷑ barab
bas: ⁊ sonat filius patris. Qd̃ pila¬

Expanded text:
nem dedisset eligendi Jesum innocentem, aut Barrabam latronem, elegerunt Barrabam. Scribitur Barrabas, et sonat, filius magistri, scribitur etiam Barabas, et sonat, filius patris. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ad pilatum uxor sua dicens
Nichil t̾ͥ ⁊ iusto illi. Multa enim
passa sum ꝑ uisũ dormiens ꝓpt̾
eum. Iam d̾i nutu potãt cogno¬
scere diabolus misteriuĩ crucis.
⁊ id̾o. laborabat: ne xp̃c in oreret᷑.
Forte: iam gaudebant scĩ in in¬
ferno: uñ hoc notauit uidens
aũt pilatꝰ quia nichil ꝑficeret.
s magis tumultꝰ fieret. lauit ma

Expanded text:
ens: Nihil tibi, et justo illi. Multa enim passa sum per visum, dormiens, propter eum . » Jam Dei ortu poterat cognoscere diabolus mysterium crucis, et ideo laborabat, ne Christus moreretur. Forte jam gaudebant sancti in inferno, unde hoc notavit. « Videns autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fiere
Abbreviated transcription (Latin):
dies. Moysetas uͦ: aliqͣntulũ hono¬
rauit. fecit enĩ eos custodes the¬
sauroꝵ d̾i. ⁊ uasoꝵ: que reges d̾odi¬
care contingerit. ⁊ collecte ec¬
diȩ omnẽ dispositionẽ suam in¬
dicauit. deposcens filios suos:
ut ñ grauit̾ ferrent mininum
⁊ constitutionẽ edificii tẽpli: om̃i¬
b suadentib salomoni tradidit
S ⁊ tc̃ oblationis pͥmitias faciens:
tum ⁊ currum d̾i faciendũ. quo¬
⁊ cherubin eẽnt. sub qͦs constitue¬
rent archam. Principes uͦ ⁊ sac̾do¬
tes: leuite ⁊ seniores ppłi: obtuler̃t

Expanded text:
dies. Moyseitas vero aliquantum honoravit. Fecit enim eos custodes thesaurorum Dei, et vasorum quae reges Deo dicare contingeret, et collectae Ecclesiae omnem dispositionem suam indicavit, deposcens filios suos, ut non graviter ferrent minimum,et constitutionem aedificii templi omnibus suadentibus Salomon tradidit, sed et tunc oblationis primitias faciens, tum, et currum Dei faciendum, in quo cherubim esset, sub quo constituerunt arcam. Principes vero, et sacerdotes, et levitae, et seniores populi obtule
Abbreviated transcription (Latin):
ut auocaret eũ ⁊ ait ioab. Non
egrediar. s moriar hic. Qd̃ cum
renunciasset bananias regi: dix̃
ei rex. fãc ei sicut locutꝰ ẽ. & int̾¬
fecit eum bananias ad cornu al¬
taris. ⁊ sepultꝰ ẽ in domo sua in
deserto. & constituit rex bananiã
ꝓ eo suꝑ exercitũ. uocauit qͦq rex
ñ egredieris inde. qͣcũq die tͣnsi¬
eris torrentẽ cedron: scito de int̾¬
ficiendũ. Qͥ respondit. Bonꝰ est ser¬
mo regis. Sic faciam. & habitauit
in ierłm tͥb annis. factũ ẽ aũt
post ħ: ut fugent serui semey
ad achis regem geth. & descendit
semey in geth. ⁊ redux̃ eos. Quod

Expanded text:
ut advocaret eum. Et ait Joab: « Non ut advocaret eum. Et ait Joab: « Non egrediar, sed moriar hic. » Quod cum renuntiasset Banaias regi, dixit ei rex: « Fac ei sicut locutus est, » Et interfecit eum Banaias ad cornu altaris, « et sepultus est in domo sua in deserto. Et constituit rex Banaiam pro eo super exercitum. « Vocavit quoque rex non egredieris inde. Quacunque die transieris torrentem Cedron, scito te interficiendum. Qui respondit. Bonus est sermo regis, sic faciam. » Et habitavit in Jerusalem tribus annis. Factum est autem post hoc, ut fugerent Semei servi ad Achis regem Geth, et descendit Semel in Geth, et reduxit e
Abbreviated transcription (Latin):
regem: positꝰ ẽ ei trhonꝰ ad dex¬
teram regis. ⁊ ait. Paruulã peti¬
cionẽ deprecor a te. ne confundaᷤᷤ
faciem meam. Det᷑ abysac suna¬
mites adonie fr̃i tuo uxor. & in
dignatꝰ rex ait. Quare postulas
secum potentes: abiathar.⁊ ioab.
⁊ abysac ẽ qͣi regina ⁊ potens. son¬
tra animam suam locut᷑ ẽ adon¬
as. ⁊ in oꝓpbrium patͥs. Uiuit do¬
doti dixit rȩx. uade in agrũ tuũ.
nec ampliꝰ ad faciem meam in¬
grediaris. Uir mortis es. s hoc te
liberat: qͥa sepe cũ patre meo la¬
borasti.⁊ portasti archã coram eo.
Abiccto gͥ abiathar: translatũ ẽ
sacerdotum ad sadoc.⁊ de domo
ythamar: ad domum elearar. sic̃
post phinees filium eleatari: pͥ¬
uati sacerdotio .u. ioseph qͥ genuit
ioathã. Qui: mareoth. Qͥ: asophi.
Qui: achitobi. Achitobi aũt: ge¬
nuit sadoc. Porro: ioab n fugit
in tab̃nacłm dñi.⁊ app̾bendit cor¬
nu altaris. & misit rex bananiã

Expanded text:
regem, positus est ei thronus ad dexregem, positus est ei thronus ad dexteram regis, et ait: « Parvulam petitionem deprecor a te, ne confundas faciem meam. Detur Abisag Sunamitis Adoniae fratri tuo uxor. » Et indignatus rex ait: « Quare postulas secum potentes Abiathar et Joab. » Et Abisag est quasi regina, et potens. Contra animam suam locutus est Adonas, et in opprobrium patris. « Vivit Dodoti dixit rex: « Vade in agrum tuum, nec amplius ad faciem meam ingrediaris; vir mortis es, sed hoc te liberat, quia saepe cum patre meo laborasti, et portasti arcam coram eo. » Abjecto igitur Abiathar, translatum est sacerdotium ad Sadoc, et de domo Ithamar ad domum Eleazari, sicut autem post Phinees filii Eleazar privati sacerdotio quinque. Joseph qui genuit Joathan, qui Mareoth, qui Asophi, qui Achitob. Achitob autem genuit Sadoc. Porro Joab fugit in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. Et misit rex Banaiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ belli in pace .i. sanguinem qͥ
ñ debet fundi nͥ in bello: fudit
temꝑe pacis. ⁊ eoꝵ: cũ quib ha¬
bebat pacem. & posuit cruorẽ
prelii in balteo suo. ⁊ in calciam̃¬
to suo .i. cruor ñ ẽ resꝑsus suꝑ ar¬
ma ipsiꝰ: quia cũ eis ñ dimicabat.
quebat᷑. ⁊ ẽ sensus. Ñ ui s dolo
occidit cos. uł alit̾. Uiri bellato¬
res insignia oꝑum suoꝵ in ar¬
mis suis describebant ad ostenta¬
tionem głe. S cum ioab ħ tãqͣm
facinora ostentare publice ñ au¬
deret: saltẽ in balteo ⁊ in calcia¬
mento descͥpsit. & addidit dđ.
facies ei iuxta sapientiã tuam.
ne descendat pacifice ad inferos
S ⁊ filiis berzellai reddes gr̃am.
⁊ erunt cõmensales tus. Semey
quoq iemineum qͥ maledix̃ mͥ:
circa tumulum cuiꝰ fecit salomõ.
sicut infra dicemꝰ. Alii uͦ: nondũ
uartago condita ẽ. ut quidam
uolunt: a karthedone tyrio.uł
bersabee: ut impetraret a rege
Sͥ dari abisag sunamitẽ in uxo¬
rem. Que cum ingressa eẽt ad

Expanded text:
belli in pace. » id est sanguinem, qui non debet fundi, nisi in bello, fudit tempore pacis, et eorum cum quibus habebat pacem, « et posuit cruorem praelii in balteo suo, et in calceamento suo, id est cruor non est respersus super arma ipsius, quia cum eis non dimicavit, quebatur. Et est sensus: Non vi, sed dolo occidit eos. Vel aliter: Viri bellatores insignia operum suorum in armis suis describebant, ad ostentationem gloriae. Sed cum Joab haec tanquam facinora ostentare publice non auderet, saltem in balteo et in calceamento descripsit. Et addidit David: « Facies ei juxta sapientiam tuam, ne descendat pacifice ad inferos. Sed et filiis Berzellai reddes gratiam, et erunt commensales tui. Semei quoque Jeminaeum, qui maledixit mihi, Circa tumulum ejus fecit Salomon sicut infra dicemus. Alii vero nondum Carthago condita est, ut quidam volunt, a Charcedone Tyrio, Bethsabee, ut impetraret a rege sibi dari Abisag Sunamitidem uxorem . Quae cum ingressa esset ad
Abbreviated transcription (Latin):
mone suꝑ thronũ: adorauit dã
in lectulo suo d̾m. qui dederat en
sedentẽ in solio: in oculis suis. Por¬
ro: adonias ⁊ inuitati ab eo: cum
estimarent tumultũ ortũ in ciui¬
tate: cucurrit ad eos ionathas fi¬
lius abiathar. indicans eis quȩ¬
facta fuerant. ⁊ abiit unꝰqͥsq in do¬
mũ suam. Adonias aũt timens
salomonẽ: abiit in tabnacłm ⁊ te¬
nuit cornu altaris. thimiamatis.
dicens. se ñ egressurũ: nͥ iuraret
ei de uita conseruanda. & iurauit
ei salomon dicens. Uade in domũ

Expanded text:
mone super thronum, adoravit David mone super thronum, adoravit David in lectulo suo Deum, qui dederat ei sedentem in solio in oculis suis. Porro Adonias et invitati ab eo cum aestimarent tumultum ortum in civitate, cucurrit ad eos Jonathas filius Abiathar indicans eis quae fuerant, et abiit unusquisque in domum suam. Adonias autem timens Salomonem abiit in tabernaculum, et tenuit cornu altaris thymiamatis, dicens se non egressurum, nisi rex juraret ei de vita conservanda, et juravit ei Salomon dicens: « Vade in domum
Abbreviated transcription (Latin):
te. sũq aliis uocatis ad conuiui¬
um filium meũ ñ uocauit: scio:
qͥa cũ dormicris cũ patͥb tuis:
ego ⁊ filiꝰ m̃s erimꝰ peccatores .i. iu
dicabim᷑ morte: digni. ego: ut ad¬
ultã. ille: ut adultere filiꝰ. Adhuc
ea loquente: intͣuit nathan ⁊ ait.
Dñe mi rex: dixisti tu. adonias
regnet post me: ⁊ ñ indicasti mͥ
seruo tuo: & ait rex ad bersabee.
uiuit dñs: qͥ eruit animã meã
de om̃i angustia: qͥa sic̃ iuraui
tͥ: sic faciam hodie. & dixit ad
sadoc ⁊ nathan. ⁊ bananiã. Tolli¬
te uobiscũ seruos dñi ur̃i. ⁊ i¬
ponite salomonẽ filiũ meũ suꝑ
mulam meã. ⁊ ungant eũ in re¬
gem: sadoc ⁊ nathan: ad fontẽ
gẏon. & canentes: ponite eũ suꝑ
soliũ meũ. s respondit banani¬
as. am̃. Sũpsitq sadoc cornu olei
de tabnacło.⁊ inunx̃ eũ ⁊ cecine¬
runt buccina. & dix̃ om̃is ppłs
uiuat rex salomon. ⁊ insonuit
t̾ra a clamore eoꝵ. & sedente salo¬

Expanded text:
te. » Cumque aliis vocatis ad convivite. » Cumque aliis vocatis ad convivium, filium meum non vocaverit, scio quod « cum dormieris cum patribus tuis, ego et filius meus erimus peccatores, » id est judicabimur morte digni, ego ut adultera, ille ut adulterae filius. « Adhuc ea loquente, intravit Nathan, et ait: « Domine mi rex, dixisti tu: Adonias regnet post me, et non indicasti mihi servo tuo? » Et ait rex ad Bethsabee: « Vivit Dominus, qui eruit animam meam ab omni angustia, quia sicut juravi tibi, sic faciam hodie.  Tollite vobiscum servos domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ungant eum in regem Sadoc et Nathan ad fontem Gihon, et canentes ponite eum super solium meum. Et respondit Banaias: Amen. Sumpsit autem Sadoc cornu olei de tabernaculo, et inunxit eum, et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. » Et insonuit terra a clamore eorum, et sedente Salo
Abbreviated transcription (Latin):
senuerat. Cũq oꝑiret᷑ uestib:
ñ calefiebat. S inuenert̾ ei abi¬
sag sunamitẽ.puellã pulchrã
nimis. q̃ dormiebat cum rege.
⁊ calefaciebat eũ. ⁊ ministra¬
bat ei. Rex uͦ ñ cognouit eam.
adonias aũt quartꝰ filiꝰ dauid.
cũ eẽt primogenitꝰ int̾ suꝑsti¬
tes filios regis: fiduciã habuit
regnandi. os fecit sͥ currũ ⁊ eqͥ¬
tes. nec corripuit eũ pat̾. & ser¬
mo eiꝰ erat cum ioab. ⁊ abiathar
sacerdote. Alii uͦ ministeriales
regis. ⁊ robur exercitꝰ: ñ erat cũ
eo. Preparauit aũt adonias sol¬
lẽpne coniuuiũ in orto regali:
uixta fontẽ rogel. ⁊ uocauit
filios regis ⁊ seruoꝰ. Robustos
au̾t s non fauentes: ⁊ salomo¬
nem: ñ uocauit. Nathai aut ẽ
monuit bersabee: ut intͣret ad
regem.⁊ posuit u̾ba sua m ore ei.
Que ingressa ad regẽ: ait. Dñe mi.
tu iurast ancille tuȩ Salomor
filiꝰ tuus regnabit post me. & ecor
nunc adonias regnat te ignoran¬

Expanded text:
senuerat. Cumque operiretur vestibus senuerat. Cumque operiretur vestibus non calefiebat . » Et invenerunt ei Abisag Sunamitem puellam pulchram nimis, quae dormiebat cum rege, et calefaciebat eum, et ministrabat ei. « Rex vero non cognovit eam. » Adonias autem quartus filius David, cum esset primogenitus inter superstites filios regis, fiduciam habuit regnandi, et fecit sibi currus et equites; nec corripuit eum pater, et sermo ejus erat cum Joab et Abiathar sacerdote. Alii vero ministeriales regis, et robur exercitus non erant cum eo. Praeparavit autem Adonias solemne convivium in horto regali juxta fontem Rogel, et vocavit filios regis, et servos, robustos autem et sibi non faventes, et Salomonem non vocavit. Nathan autem monuit Bethsabee, ut intraret ad regem, et posuit verba sua in ore ejus. Quae ingressa ad regem ait: « Domine mi, tu jurasti ancillae tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ecce nunc Adonias regnat, te ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ obsecro manꝰ tua contͣ me: ⁊
contͣ domũ patͥs mei. s misertꝰ
dñs ait ad angłm. Sufficit. son¬
tine manũ tiram. In illa die dixͣ
gad ad dauio. Constitue altare
dño in area areuma iebusei.Et
ascendens dauid dix̃ ad areumã.
uende mͥ aream tuã: ut edificẽ
ibi altare dño. ⁊ cesset int̾fectio.
Qui respondit. accipiat eã dñs
dño holocausta graturta. ẜmit
gͦ dauid aream: d̾ c. siclis auri. ut
altare dño. ⁊ obtulit holocausta
⁊ pacifica. ⁊ ꝓpiciatꝰ ẽ dñs terre
Hic ẽ mons moria: ut aiuntꝰ
hebrei. in qͦ abraham uoluit
offerre filium.⁊ obtulit arietẽ
ꝓ eo. ẜa tempestate: tab̃nacłm
⁊ altare. qd̾ fecerat moyses: erał
in excelso gabaon. licet archa
gad templũ ibi futurũ: decre¬
regũ. Quia licet in p̃cedent oꝑe
actum sit de duob regib hebre¬
oꝵ: ñ simł regnantib: tam̃ qͥa
in isto oꝑe agit᷑ de regib qui si¬
mul regnauert̃ in iuda ⁊ isrł:
mĩto regũ dicit᷑. Et rex dauid

Expanded text:
contra me, et contra domum patris mei. » Et misertus Dominus ait ad angelum: « Sufficit, contine manum tuam. » -- « In illa die dixit Gad ad David: Constitue altare Domino in area Areuna Jebusaei. » Et ascendens David dixit ad Areuna: « Vende mihi aream tuam, ut aedificem ibi altare Domino, et cesset interfectio. Qui respondit: « Accipiat eam dominus Domino holocausta gratuita. » Emit ergo David aream « sexcentis siclis auri, » ut altare Domino, et obtulit holocausta, et pacifica, et propitiatus est Dominus terrae. » Hic est mons Moria, ut aiunt Hebraei in quo Abraham voluit offerre filium, et obtulit arietem pro eo . Ea tempestate tabernaculum et altare quod fecerat Moyses erat in excelso Gabaon, licet arca eGad templum ibi futurum, decreRegum, quia licet in praecedenti opere actum sit de duobus regibus Hebraeorum, non simul regnantibus, tamen quia in isto opere agitur de regibus, qui simul regnaverunt in Juda et in Israel, merito Regum dicitur. « Et rex David
Abbreviated transcription (Latin):
moysi iabus. De morte dauid.
ꝓppinquauert̾ aũt dies dauid
ut moreret᷑. & it̾auit salomoni
mandata de cultu d ⁊ lege ser¬
uanda.⁊ pietate.⁊ iusticia circa
suos. memorans: ꝓmissionẽ di
sͥ factam de semine suo iugit
regnaturo: si custodirent filii
testam̃tũ eiꝰ. ⁊ testimonia q̃ doc̾et
eos. Tria uͦ suꝑaddidit de ioab.¬
⁊ de filiis berzellai. ⁊ de semei diceis.

Expanded text:
CAP. III. De morte David. « Appropinquaverunt autem dies David, ut moreretur . » Et iteravit Salomoni mandata de cultu Dei, et lege servanda, et pietate, et justitia circa suos, memorans promissionem Dei sibi factam de semine suo jugiter regnaturo, si custodierint filii testamentum ejus, et testimonia, quae doceret eos . Tria vero superaddidit de Joab, et filiis Berzellai, et Se
Abbreviated transcription (Latin):
ppło regem se filiũ fecisse: con¬
sos. sacerdotes. ⁊ leuitas. & inun¬
cto it̾m salomone: ⁊ confirmato
ab om̃ib regno salomonis: coram
om̃ib p̃cepit salomoni de legum
custodia. ⁊ iusticia.⁊ pietate. E p̾¬
cepit ut edificaret templum d̾o:
dicens se iam p̃̾parasse ei aurum.
⁊ eris: supͣ numerũ. Lapidum qͦꝙ
⁊ lignoꝵ: maximã copiã. Leuitas
qͦq diuisit in tres ordines. In aaro¬
nitas. moysetas. ⁊ leuitas. Aaroni¬
tas qͦq diuisit per gn̾ationes
⁊ inuenit de eleazar: xui. ⁊ de y.¬
thamar.uiii. & elegit ex unaqͣꝙ
eaꝵ: unũ pontificem. precipieis.
ut singłi ministrarent a sabbo
in sabbatum. Sadoc tñ⁊ abiathar:
preessent uniuersis.
& ꝓiecert̃ sortes corã¬
rege: de ebdomadi¬
b ordinan. dis. De le¬
ratores fabrice tẽpliͤ¬

Expanded text:
isse, conrsos, sacerdotes et levitas, et inuncto iterum Salomone, et confirmato ab omnibus regno Salomonis, coram omnibus praecepit Salomoni de legum custodia, et justitia, et pietate. Et praecepit ut aedificaret templum Domino dicens se jam praeparasse ei auri decem et aeris supra numerum, lapidum quoque et lignorum maximam copiam . Levitas quoque divisit in tres ordines, in Aaronitas, Moyseitas, et Levitas. Aaronitas quoque divisit per generationes, et invenit de Eleazar sexdecim et de Ithamar octo. Et elegit ex unaquaque illarum unum pontificem, praecipiens ut singuli ministrarent a Sabbato in Sabbatum, Sadoc tamen et Abiathar praeessent universis. rojecerunt sortem corarege de hebdomadis ordinandis. De Leratores fabricae templi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi positũ numerũ plebis. hic
aũt: numerũ nobiliũ. Porro: cũ
extendisset angłs ꝑcussor manũ
suam ad ierłm: ut disꝑde̾t eã:
⁊ staret iuxta areã areuma iebu¬
ser: qui ⁊ ornã dicit᷑: uidit eũ dq̃

Expanded text:
ibi positum numerum plebis, hic autem numerum nobilium. Porro cum extendisset angelus percussor manum suam ad Jerusalem, ut disperderet eam, et staret juxta aream Areuna Jebusaei, qui et Ornan dicitur, vidit e
Abbreviated transcription (Latin):
erat in lege moysi. Qd̾ attendeis
dauid: ait ad dñm. Obsecro dñe
tͣnsfer iniqͥtatẽ serui tui. qͥa pec¬
caui nimis. Diluculo: misit ad
eũ dñs gad ppħam. tres supplici
conditiones portantẽ. Qͥ ait. Aut
.uII. annis ueniet tͥ fames in
regno tuo. aut tͥb m̃sib fugies
aduersarios tuos. aut tͥb dieb
erit pestilentia in ppło tuo. E ait
mem eligo: pauꝑũ erit supplic¬
um. ⁊ ñ diuitũ. Si uictoriã hosti¬
um: suppliciũ erit exergtꝰ: ⁊ non
meũ. qͥ circũuallabor fortissimis.
Eligam gͦ plagam: cõmunẽ regi
⁊ plebi. Melius est enĩ ut incidã
in manꝰ dñi misericordis: qͣm in
manꝰ hominis. Misit gͦ dñs pe¬
stilentiã in isrł: demane usq ad
tempꝰ constitutũ .i. usq ad horã
prandii scdm iosephum. uł usꝙ

Expanded text:
lege Moysi. Quod attendens David, ait ad Dominum: « Obsecro, Domine, transfer iniquitatem servi tui, quia peccavi nimis. » Diluculo misit ad eum Dominus Gad prophetam tres supplicii conditiones portantem. Qui ait: « Aut septem annis veniet tibi fames in regno tuo, aut tribus mensibus fugies adversarios tuos, aut tribus diebus erit pestilentia in populo tuo. » Etmem eligo, pauperum erit supplicium, non divitum. Si victoriam hostium, supplicium erit exercitus, et non meum, qui circumvallor fortissimis. Eligam ergo communem plagam regi et plebi. « Melius est enim ut incidam in manus Domini misericordis, quam in manus hominis. Misit ergo Dominus pestilentiam in Israel de mane usque ad tempus constitutum, » id est usque ad horam prandii, secundum Jo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ regis. ⁊ mandatũ eiꝰ tͣnsg̾ssꝰ
es: Reddidit dñs maliciã quã
fecisti patͥ meo: in caput tuũ.
& int̾fecit eum rex ꝑ manum
bananiȩ. ⁊ confirmatũ ẽ regnũ
in manu salomonis.De somni

Expanded text:
s, et mandatum ejus transgressus es? Reddat Dominus malitiam, quam fecisti patri meo in caput tuum. » Et interfecit eum rex per manum Banaiae. Et confirmatum est regnum in manu Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
mos diximꝰ: numerat ip̃m dđ
sic. Dauid sedens in cathedra
sapientissimꝰ: pͥnceps int̾ tres.
ip̃e ẽ qͣi tenerrimꝰ ligni u̾micłs.
⁊ c̾.q̃ non mutant᷑. ⁊ dicit eum¬
multos occidisse impetu uno.
quia ꝓ peccato qd̾ impetuose
fecit in bersabee: multi occisi
ligni. qͥ teredo. uł terebella drͣ.
qui mollis durũ lignũ ꝑforat.
dum tangit᷑: nichil molh  illo.
qn tangie. nichil duriꝰ. Sic ⁊ dd
in pressuris. ⁊ domi. ⁊ circa sub¬
iectos: mansuetior fuit cet̾is. In
throno: ⁊ contͣ hostes: nullus eo
acutior. & cõmendat᷑ hic dauid
in tͥb. In sapientia.humilitate.
⁊ fortitudine. Porro: reliqͥ.xxx.
quos fortes diximꝰ: postea enu¬
merant᷑. int̾ qͦs ñ enumeratur
indignꝰ ꝓpt̾ mortem abner ⁊ ama

Expanded text:
mos diximus, numerat ipsum David mos diximus, numerat ipsum David sic: « David sedens in cathedra sapientissimus princeps inter tres, ipse est quasi ten quae non mutantur. Et dicit multos eum occidisse impetu uno, quia pro peccato quando impetuose fecit in Bethsabee multi occisi ligni, qui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes diximus, postea enumerantur inter quos non enumerantur indignus propter mortem Abner et Ama
Abbreviated transcription (Latin):
dit leonẽ in hunc modum.
Temꝑe niuis lapsus ẽ leo in
cist̾nam. &ͥ nullum uidens eg̾s¬
sum: orificiũ enĩ cisterne ni¬
ue dãpnatum erat: ruigiebat.
Quem audiens bananias dũ
it̾ age̾t: descendit ad eũ in
baculo manꝰ. eumq ꝓstrauit.
Terciũ de fortiorib: nec regum
nec iosephus ponit hic. S recur¬
rendũ ẽ: ad sobochay. de quo in
ꝓrimo dictum ẽ. Isti tres: opꝰ fe¬
cerunt magnificum qd̾ sequit᷑
in ualle raphaim: usꝙ ad ciuita¬
tem bethleem. & erat penuria
aquȩ in ierłm. Dauid aũt ascen¬
derat in arcem ad¬
ꝑalipomeñ astantib aquã de
eam quȩ erat iuxta
Tunc isti tres ꝑ me¬
dium ostium rter
facientes:uenert̃¬
ad bethleem. & hau¬
rientes aquã: denu¬
o ad regem ꝑ eoꝵ castra reu̾si st̃
ita ut palestini fiduciam eoꝵ
obstupescentescentes: a dunica¬
tione cessarent. Delata siquidẽ
tamqͣm libamen dño. de salu¬
te uiroꝵ gr̃as agens. Ab hac e¬
num̾atione fortiũ: hebreus

Expanded text:
dit leonem in hunc modum. dit leonem in hunc modum. Tempore nivis lapsus est leo in cisternam, qui nullum videns egressum, orificium enim cisternae nive damnatum erat, rugiebat. Quem audiens Banaias, dum iter ageret, descendit ad eum in baculo, manibusque eum prostravit. Tertium de fortioribus, nec liber Regum, nec Josephus ponit hic. Sed recurrendum est ad Sabochai, de quo in proximo dictum est. Isti tres opus fecerunt magnificum, quod sequitur. in valle Raphaim, usque ad civitatem Bethlehem; et erat penuria aquae in Jerusalem. David autem ascenderat in arcem adam astantibus aquam de eam, quae erat in Tunc isti tres pedium hostium iter facientes venerad Bethlehem, erientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini fiduciam eorum obstupescentes a dimicatione cessarent. Delatam siquidem tanquam libamen Domino, de salute virorum gratias agens. Ab hac enumeratione fortium Hebraeus
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ de cisterna bethleem. Histo¬
ria uͦ regũ: refert illud ad tres se¬
quentes: qͦs fortiores diximꝰ. quoꝵ
primꝰ: erat abysai. frat̾ i oab. Ip̃e
est qͥ leuauit hastã suã cont᷑. ccͣeͤ
qͦs int̾fecit. optimꝰ qͥdem. s usq
ad tres pͥmos ñ ꝑuenit. Post hc̃:
erat bananias. qui ꝑcussit duoᷤ
leones moab.i. pͥncipes. qͦs para¬
lipomenon dicit arietes. Ip̃e qͦq
int̾fecit uirũ egẏptium .i. imita¬
torẽ egyptii: blasphemantis d̾m.
quẽ int̾fecit moyses. hc̃ dicunt
hebrei fuisse semey. quẽ post in¬
terfecit sub salomone. Aliũ qͦq
uirum egyptiũ int̾fecit: dignũ
spectaculo. altitudinis .u. cubitoꝵ.
habentem in manu hastam. ad
quem uenit bananias in uͥga.
⁊ extorsit hastã de manu ei. ⁊ oc¬
cidit eum hasta sua. Ierꝰ tam̃
gẏptio: de semey. qͥ habuit ha¬
stam in manu.i. legem d̾i. qͣm
si meditatꝰ fuisset ꝑmanen¬
do in ierłm: ñ ꝑiret. Idẽ occi¬

Expanded text:
aquae de cisterna Bethlehem. Histoaquae de cisterna Bethlehem. Historia vero Regum refert illud ad tres sequentes, quos fortiores diximus, quorum primus erat Abisai frater Joab. « Ipse est qui levavit hastam suam contra trecentos quos interfecitres primos non pervenit. » Post hunc erat Banaias, qui percussit duos leones Moab, id est principes, quos Paralipomenon dicit arietes . « Ipse quoque interfecit virum Aegyptium, » id est imitatorem Aegyptii, blasphemantem Dominum, quem interfecit Moyses. Hunc dicunt Hebraei fuisse Semei, quem post interfecit sub Salomone. « Alium quoque virum Aegyptium interfecit, dignum spectaculo, » altitudinis quinque cubitorum, « habentem in manu hastam ad quem venit Banaias in virga, et extorsit hastam de manu ejus, et occidit eum hasta sua. » Hieronymgyptio, de Semei, qui habuit hastam in manu, id est legem Dei: quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem non periret. Idem occi
Abbreviated transcription (Latin):
annum̾atꝰ. Cathalogꝰ fortium
orro: circa regẽ erant dauid.¬
om̃s fortissimi. quoꝵ insigni
tñ cet̾is erat dauid. sedens in
cathedra sapientissimꝰ. & ita e
simi. alii tres: ñ ad eo fortes. s t̃n
uͦ: fortiores eis. tres uͦ reliqͥ: fortis¬
simi. & scdm banc expositionem:
princeps int̾ tres: ip̃e ẽ qͣi tener¬
rimꝰ ligni u̾miculus qͥ octingen¬
tos int̾fecit ĩpetu imno. Iosephꝰ
dicit: nongentos. Paralipomeñ:
ccc. Iste: ñ nominat᷑ hic ab histo¬
ria. Paralipomenon uocat eũ.
iesboam. Iosephꝰ: eusebium. Nec
legit᷑ uͥ hoc factũ fuerit. nͥ qͣntũ
hic cõmemorat᷑. Post hunc erat
cleatar filiꝰ patrui dauid. qͥ ꝑcus¬
sit philisteos: donec deficẽt manꝰ
eiͦ. ⁊ obrigescẽt cũ gladio. Post hẽ
erat sẽmaa ararites. quẽ iosephꝰ:
semeiã uocat. Q cum fugisset ppłs.
solus stetit in agro lentis.⁊ ꝑcussit
philisteos ⁊ fecit salutẽ in israel.
His tͥb iosephꝰ attͥbuit delationẽ

Expanded text:
AP. XXII. Catalogus fortium David. Porrocirca regem erant omnes fortissimi, quorum insigniotamen caeteris erat David, « sedens in cathedra sapientissimus, » esimi, alii tres non adeo fortes, sed tamen vero fortiores eis, tres vero reliqui fortissimi. Et secundum hanc expositionem CPrinceps inter tres ipse est, quasi tenerrimus ligni vermiculus, qui octingentos interfecit impetu uno. » Josephus dicit nongentos, Paralipomenon trecentos: iste non nominatur hic ab historia. Paralipomenon vocat eum Jesboam, Josephus Eusebium. Non legitur ubi hoc factum fuerit, nisi quantum hic commemoEleazar filius patrui David, qui percussit Philisthaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Post hunc erat Semma Ararites, quem Josephus Semeiam vocat. Qui cum fugisset populus solus, stetit in agrolentis, et percussit Philisthaeos, et fecit salutem in Israel. His tribus Josephus attribuit delationem
Abbreviated transcription (Latin):
rorem dñi uidet᷑ qͣi expon̾e ꝑ ali¬
pomenon dicens. Consurrexit
sathan adu̾sus isrł. ⁊ incitauit
dauid: ut numeraret ppłm. Et
ait rex ad ioab. Pambula om̃s
trib isrł.⁊ numera ppłm. ut sciã
numerũ eiꝰ. Intelligens aũt io¬
ab qd̾ de elatione hoc dicẽt: ait.
Adaugeat d̃s ad ppłm tuũ. S qͥd
ne offendas d̾m. Cũq nollet rex
mutare ꝓpositũ: egressus ioab
pͥncipes militũ: numerauert̃
ppłm ⁊ rediert̃ post nouẽ menseᷤ.¬

Expanded text:
rorem Domini videtur quasi exponere Paralipomenon, dicens: « Consurrexit Satan adversus Israel, et incitavit David, ut numeraret populum . » Et ait rex ad Joab: « Perambula omnes tribus Israel, et numera populum, ut sciam numerum ejus. » Intelligens autem Joab quod de elatione hoc diceret, ait: « Adaugeat Deus ad populum tuum, sed quid ne offendas Dominum. Cumque nollet rex mutare propositum, egressus est Joab, et principes militum, et numeraverunt populum, et redierunt post novem mense
Abbreviated transcription (Latin):
utͣmq huiꝰ sacͣmenti comestio¬
nẽ innuens. Nec enĩ in calice
dix̃ accipite. s ministrans: dix̃:
bibite. Et nota. qͥa¬
corpꝰ meũ: hic ẽ san¬

Expanded text:
utramque hujus sacramenti comestionem innuens. Nec enim de calice dixit: Accipite; sed ministrans dixit: « Bibite. » Et nota qcorpus meum, hic est san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatiᷤ tol¬
grece: dicit᷑
tine: ab ag¬
noscendo: qͥa
in magno
grege solo
balatu ag
uit patrem
obedientia.¬
⁊ matrem:¬

Expanded text:
ccatis noGraece dicitur tine ab agnoscendo; quoniam in magno grege solo balatu matPatrem obedientia, matrem
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Filio aũt salomonis: dabo
ieroboã intumescens suadebat
ꝓpło. ut recedẽt a salomone. Qͣm
obrem: salomon uoluit eũ int̾fi¬
cere. Tc̃ ieroboã fugit in egyptũ:
ad susac regẽ egypti: usꝙ ad mor¬
tẽ salomonis. Reliquũ u̾boꝵ sa

Expanded text:
Israel; filio autem Salomonis dabo uJeroboam intumescens suadebat populo, ut recederet a Salomone. Quam ob rem « Salomon voluit eum interficere. Tunc Jeroboam fugit in Aegyptum ad Sesac regem Aegypti, usque ad mortem Sa