comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiȩ fomes ẽ ꝓieiunio frẽm quã ꝓ refectione neglige¬
re: nsi quod ꝑniciosiora et a remedus longinqͥora
sunt uicia. quȩ subspecie uirtutũ ⁊ imagine spua¬
liũ itrũ uident᷑ cmergere: quam illa quę ex aꝑto ꝓ
carnali uoluptate gignunt᷑. Hec enĩ uelut palã expo¬
siti et manifesti langores: et arguunt᷑ cõminus ⁊ sa¬
nant᷑. Illa uͦ dũ sub p̃textu untutũ gerunt᷑ : incura¬
ta ꝑdurant: et deceptos quosq ꝑiculosiꝰ faciunt ac de¬
sꝑatius egrotare. Nam illud ridiculũ qualit̃ oxꝑmat᷑.
qđ ñnullos post illum pͥmȩ renuntiationis ardorem.
quo uel res familiares uel opes plurias ac militiã
scłi relinquentes. semet ipsos ad monasteriũ contu¬
lerunt. tanto cernimꝰ studio in his que penitꝰ absci¬
di ñ possunt. et quȩ nequeunt in hoc ordine ñ ha¬
beri. quamuis parua uiliaq sint. eẽ deuictos: ut

Expanded text:
perbiae fomes est pro ieiunio fratrem quam pro refectione neglegeperbiae fomes est pro ieiunio fratrem quam pro refectione neglegere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt uitia quae sub specie uirtutum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut palam expositi ac manifesti languores et arguuntur comminus et sanantur, illa uero, dum sub praetextu uirtutum teguntur, incurata perdurant et deceptos . quosque periculosius faciunt ac desperatius aegrotare. Nam illud ridiculum qualiter expromatur, quod nonnullos post illum primae renuntiationis ardorem, quo uel res familiares uel opes plurimas ac militiam saeculi relinquentes semet ipsos ad monasteria contulerunt, tanto cernimus studio in his, quae penitus abscidi non possunt et quae nequeunt in hoc ordine non haberi, quamuis parua uiliaque sint, esse deuinctos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
effrenata lib̃tate incachinnos fatuos risusq dissoluit᷑.
Et illa qͥdẽ taciturnitate congaudet: hȩc uͦ dedigna¬
tur silentio coartari: nec confundit᷑ passim ꝓloqui
res incongruas et ineptas: dũ erubescit uel inferior
cet̾is uel indoctior iudicari. Alia ob elationẽ eleri¬
catus ambit officiũ: altera despicit: ut pote iudi¬
cansillud aut dignitati pͥstinȩ aut uitȩ. aut nataliũ
suoꝵ meritis in congruũ uel indignũ. Quarũ q̃ de¬
terior ꝓnuntiandasit: unusqͥsq discutiat ac ꝑpen¬
dat examen. Unũ sane atq idẽ in obedientiȩ genꝰ
c̃: uel ꝓpt̃ oꝑationis instantiã uel ꝓpt̃ ocii deside¬
rium: senoris uiolare mandatũ. Tamq dispendi¬
osum ẽ ꝓsomno quã ꝓuigilantia. monasterii statuta
conuellere. Tantũdẽq ẽ abbatis transire p̃ceptũ ut
legas: quantũ si contempnas ut dorimias. Nec aliꝰ su¬

Expanded text:
effrenata libertate in cachinnos fatuos risusque . dissoluitur. effrenata libertate in cachinnos fatuos risusque . dissoluitur. et illa quidem taciturnitate congaudet, haec uero dedignatur silentio coartari nec confunditur passim proloqui etiam res incongruas et ineptas, dum erubescit uel inferior ceteris uel indoctior iudicari. alia ob elationem clericatus ambit officium, altera despicit, utpote iudicans illud aut dignitati pristinae aut uitae ac natalium suorum meritis incongruum uel indignum. quarum quae deterior pronuntianda sit, uniuscuiusque discutiat ac perpendat examen. unum sane atque idem inoboedientiae genus est uel propter operationis instantiam uel propter otii desiderium senioris uiolare mandatum, tamque dispendiosum est pro somno quam pro uigilantia monasterii statuta conuellere, tantundemque est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum si contemnas ut dormias, nec alius su
Abbreviated transcription (Latin):
cetus. reseruant: quẽ uelut abbates instituere se posse
p̃sumunt. Qui sinuaritate uiã ꝑfectionis inqͥrerens:
hoc pociꝰ tota uirtute ꝑficere niderent᷑: ut scilicet exu¬
ti ñ solũ pecuniisuerũ etiam affectionib pͥstinis et
distensionib uniu̾sis. semet ipsos singłares ac nudos.
ita subsenioꝵ imꝑio collocarent: ut curam ñ mͦ alio¬
rũ nullã. s nec sui quidẽ gererent. Econtrario autẽ
cuenit: ut dum fr̃ib p̃eẽ festinant: nunꝗͣ seniori¬
b ipsi subiciant᷑: et a suꝑbia inchoantes. dũ alios in¬
struere cupiunt: nec discere ipsi. nec agere ea q̃ st̃
docenda. mereant᷑. Qui necesse c̃. ut scđm saluatoris sen¬
tentiã cȩci duces çcoꝵ effecti: parit̃ infoueã cadant. Cuiꝰ
suꝑbiȩ licet unũ sit genꝰ: duplex tamen ẽ species. Una:
quȩ seueritatẽ grauitatẽq iugit̃ imitat᷑ : alia: que

Expanded text:
coetus reseruant, quem uelut abbates instituere se posse coetus reseruant, quem uelut abbates instituere se posse praesumunt. qui si in ueritate uiam perfectionis inquirerent, hoc potius tota uirtute perficere niterentur, ut scilicet exuti non solum pecuniis, uerum etiam affectionibus pristinis et distentionibus uniuersis semet ipsos singulares ac nudos ita sub seniorum imperio conlocarent, ut curam non modo aliorum nullam, sed ne sui quidem gererent. e contrario autem euenit, ut dum fratribus praeesse festinant numquam senioribus ipsi subiciantur et a superbia inchoantes, dum alios instituere cupiunt, nec discere ipsi nec agere ea quae sunt docenda mereantur: qui necesse est ut secundum saluatoris sententiam . caeci duces caecorum, effecti pariter in. foueam cadant. cuius superbiae licet unum, sit genus, duplex tamen eius est species: una quae serietatem grauitatemqae iugiter imitatur, alia quae
Abbreviated transcription (Latin):
infructuosa. noxiisq sentib occupata. sem̃ u̾bi
salutaris expendant: s ut contempnentes eã. nouã
pociꝰ ex colant t̾ram: id est erga paganos ac scłares om¬
nẽ doctrinȩ culturã aut u̾bi transferant salutaris in¬
stantiã. Quod ita legit᷑. Hec dicit dñsuiro iuda et habi¬
sacoruerłm. Nouate uob̃ nouale: et nolide serere suꝑ
spinas. Deniq qͦd pudet dicẽ. ita plerosq ab renunti¬
asse conspicimꝰ: ut nicħ ampliꝰ immutasse de ant̾iori¬
b uiciis ac morib comꝓbent᷑. nͥ ordinẽ tantũmͦ atq
habitũ scłarem.Nam ⁊ adquirere pecunias gesti¬
unt quas nec antea possederunt : uel certe qͣs ha¬
buerant retinere ñ desinunt: aut qͦd ẽ lugubriꝰ etiã
amplificare desid̾ant. sub hoc p̃textu. uel qđ famu¬
los suos exinde semꝑ uel fr̃s alere se debere iustum
ẽẽ contendant: uel certe sub optentu congregandi

Expanded text:
infructuosa terra noxiisque sentibus occupata semen uerbi infructuosa terra noxiisque sentibus occupata semen uerbi salutaris expendant, sed ut contemnentes eam nonam potius excolant terram, id est erga paganos ac saeculares omnem doctrinae culturam ac uerbi transferant salutaris instantiam, quod ita legitur: haec dicit dominus uiro Iuda, et habitatori Hierusalem: nouate uobis nouale, et nolite serere super spinas. Denique, quod pudet dicere, ita plerosque abrenuntiasse conspicimus, ut nihil amplius inmutasse de anterioribus uitiis ac moribus conprobentur nisi ordinem tantummodo atque habitum saecularem. nam et adquirere pecunias gestiunt quas nec ante possederunt, uel certe quas habuerant retinere non desinunt ant, quod est lugubrius, etiam amplificare desiderant sub hoc praetextu, quod uel famulos suos exinde semper uel fratres alere se debere iustum esse contendant, uel certe sub obtentu congregandi
Abbreviated transcription (Latin):
dus. In eo factꝰ etiam scłari deterior: qđ nec miserũ se.
nec cecũ. aut nuidũ. aut emundatione dignũ. uel egere
monitis alicuiꝰ aut institutione eognoscit: et obhoc ne
exhortationẽ quidẽ ullã u̾bi salutaris admitcit: ñ in¬
telligens ipso monachi se nomine p̃grauari ac dẽpͥmi
opinione cunctoꝵ: qua dũ credit᷑ ab om̃ib sc̃s ⁊ uelut
dei famulus colit᷑: necesse ẽ ut infut᷑o uehementiori
iudicio peneq subdat᷑. Postremo qͥd diutius immora¬
mur in his quȩ nob exꝑimento satis comꝑta sc̃ ac ꝓ¬
bata: frequent̃ uidimꝰ de frigidis atq carnalibꝰ id.ẽ.
de scłarib atq paganis ad sp̃ualem ꝑuenisse feruorẽ:
dc tepidis atq ammalib omĩno ñ uidimꝰ. Quos etiã
ꝑꝓpħam ita legimus dñm detestari: ut spũalibꝰ ui¬
ris atq doctoribꝰ p̃cipiat᷑: ut ab eis monendis docen¬
disq disce. dant: ⁊ nequaꝗͣ uelut insterihi t̾ra. aut

Expanded text:
dus: in eo factus etiam saeculari deterior, quod nec miserum se dus: in eo factus etiam saeculari deterior, quod nec miserum se nec caecum ac nudum aut emendatione dignum uel egere monitis alicuius aut institutione cognoscit et ob hoc ne exhortationem quidem ullam uerbi salutaris admittit, non intellegens ipso monachi se nomine praegrauari ac deprimi opinione cunctorum, qua dum creditur ab omnibus sanctus et uelut dei famulus colitur, necesse est ut in futuro uehementiori iudicio poenaeque subdatur. postremo quid diutius inmoramur in his quae nobis experimento satis conperta sunt ac probata? frequenter uidimus de frigidis atque carnalibus, id est de saecularibus ac paganis ad spiritalem peruenisse feruorem, de tepidis atque animalibus omnino non uidimus. quos etiam per prophetam ita legimus dominum detestari, ut spiritalibus uiris atque doctoribus praecipiatar, ut ab eis monendis doeendisque discedant et nequaquam uelut in sterili atque
Abbreviated transcription (Latin):
chũ nec tñ uiamꝑfectionis arripiens scđm regłam
disciplinȩ. ab illo semel spũalis feruoris igne dis¬
ad fontẽ uerȩ purificationis ac ꝑfectionis culm̃
quandoq compunctus accurrit: et horrescens il¬
lũ in quo ẽ infidelitatis gelidissimũ statũ. sp̃s ardo¬
re succensus. ad ꝑfectionẽ faciliꝰ conuolabit. Nã
qͥ semel ut diximus tepido exorsinicio. monachi ce¬
ꝑit abuti uocabulo. nec tam̃ humilitate ac fer¬
uore qͦ debuit iter huiꝰ ꝓfessionis arripuit: infectꝰ semel
ac miserabililue. et in ea qͦdãmͦ resolutꝰ. nec ex sese ult̾iꝰ
ꝑfecta saꝑe: nec alt̾iꝰ poterit monitis erudiri. Dic̃ enr̃m
cord̾suo scd̃m illam dñisententiã: qͥa ditiessũ. ⁊ locuples.
⁊ nulliꝰ egco. Cin illud qͦq qd̃ subseqͥt᷑. consequent̃ apta
bit᷑. Tu autẽ es miser. ⁊ miserabilis: ⁊ pauꝑ. ⁊ cecꝰ. ⁊ nu¬

Expanded text:
chum, nec tamen viam perfectionis arripiens secundum regulam chum, nec tamen viam perfectionis arripiens secundum regulam disciplinae, ab illo semel spiritalis fervoris igne disad fontem verae purificationis ac perfectionis culmen, quandoque compunctus, accurrit, et horrescens illum, in quo est, infidelitatis gelidissimum statum, spiritus ardore succensus, ad perfectionem facilius convolabit. Nam qui semel, ut diximus, tepido exorsus initio monachi coepit abuti vocabulo, nec tamen humilitate ac fervore quo debuit iter hujus professionis arripuit, infectus semel hac miserabili lue, et in ea quodammodo resolutus, nec ex se ulterius perfecta sapere, nec alterius poterit monitis erudiri. Dicit enim in corde suo, secundum illam Domini sententiam, quia dives sum et locuples, et nullius egeo. Cbitur: tu autem es miser et miserabilis et pauper et caecus et nu
Abbreviated transcription (Latin):
uenti m illo tepido statu. qui tet̾rimꝰ iudicat᷑. euo¬
ita dicentis. Utinam calidus esses aut frigidꝰ. Nc̃ aũt¬
qͥa tepidus es: incipiã te euomere exore meo.Nec
noxie tepefactos cũ quadã conuulsione pectoris sui
cuomendos cẽ ꝓnuntiat: qͥ cũ salutarẽ qͦdãmͦ ei po¬
tuissent p̃bcre substantiam. auelli ab illiꝰ uiscẽri
b maluerunt: tanto dec̾iores effecti illis qͥ nunꝗͣ ori
dñico illatist̃ cibis: qͣnto id qͦd nausea compellente
picimꝰ. odibiliꝰ detestam᷑. Quicqͥd enĩ frigidũ c̃ etiã
ore nr̃o susceptũ. uertit᷑ in calorẽ: et salutistra sua
poris abiectum ẽ. ñ dicam labiis amouere: s etiã emi¬
nus intueri sine ingenti horrore ñ possumꝰ. Rectissi¬
me gͦ pronuntiat᷑ deterior: qͥa faciliꝰ ad salutarẽ
conu̾sionẽ ac ꝑfectionis fastigiũ całnał qͥs. id est
scłaris uel gentilis accedit: quã is qui ꝑfessus mona¬

Expanded text:
uenti in illo tepido statu, qui deterrimus iudicatur, euouenti in illo tepido statu, qui deterrimus iudicatur, euonouerimus ita dicentis: utinam calidus esses aut frigidus. nunc autem tepidus es, et incipiam te euomere ex ore meo. nec noxie tepeactos cum quadam conuulsione pectoris sui euomendos esse pronuntiat, qui cum salutarem quodammodo ei potuissent praebere substantiam, aubus maluerunt: tanto deteriores effecti illis qui nunquam ori Dominico illati sunt cibis, quanto id quod, nausea compellente, projicimus, odibilius detestamur. Quidquid enim frigidum est, etiam ore nostro susceptum vertitur in calorporis abiectum est, non dicam labiis admouere, sed etiam eminus intueri sine ingenti horrore non possumus. rectissime ergo pronuntiatur esse deterior, quia facilius ad salutarem conuersionem ac perfectionissaecularis vel gentilis, accedit, quam is qui professus mona
Abbreviated transcription (Latin):
qͥspũales estis: instruite eos qͥ eiꝰmodi st̃ in spũ lenitatis
Itaq festinandũ ẽ nob̃. ut cũ renunciantes desieri¬
mꝰ eẽ carnales. id est a scłariũ ceꝑimꝰ conu̾satione
seiungi: et ab illa manifesta carnis pollutione ces¬
sare: spũalẽ statũ ꝓtinus app̃hendẽ tota uirdute m¬
tam᷑. ne forte blandientes nob qd̾ uidem᷑ scd̃m ext̾iorẽ
hominẽ huic renuntiasse mundo. uel carnaliũ for¬
nicationũ deseruisse contagia. tanqͣ. qͥ sũmã ꝑfe¬
ctionis ꝑhoc app̃henderimꝰ. remissiores deinceps erga
emundationẽ cet̾arũ passionũ lentioresq reddamͣ:
⁊ int̾ ut᷑q detenti. gradũ spũalis ꝓfectꝰ asseqͥ neq̃ a¬
mꝰ: existimantes ad ꝑfectionẽ nob̃ abunde stiffice̾.
qd̾ ext̾iore homine uideam᷑ de conu̾satione mun-¬
dihuiꝰ ac uoluptatibꝰ segregati. uł qd immunes su¬
mus a corruptela et cõmixtione carnali: et ita in¬

Expanded text:
qui spiritales estis instruite eos qui eiusmodi sunt in spiritu lenitatis. qui spiritales estis instruite eos qui eiusmodi sunt in spiritu lenitatis. itaque festinandum nobis est, ut oum renuntiantes desierimus esse carnales, id est a saecularium coeperimus conuersatione seiungi et ab illa manifesta carnis pollutione cessare, spiritalem statum protinus adprehendere tota uirtute nitamur, ne forte blandientes nobis, quod uidemur secundum exteriorem hominem huic renuntiasse mundo uel carnalium fornicationum deseruisse contagia, tamquam qui summam perfectionis per hoc adprehenderimus, remissiores deinceps erga emundationem ceterarum passionum lentioresque reddamur et inter utraque detenti gradum spiritalis profectus adsequi nequeamus, existimantes ad perfectionem nobis abunde sufficere, quod exteriore homine uideamur de conuersatione mundi huius ae uoluptatibus segregati, uel quod inmunes simus a corruptela et conmixtione carnali, et ita in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾ carnẽ ⁊ sp̃msuscitat᷑. quantũ uidet᷑ nob̃
euident̾ exp̃ssũ ẽ: ita ut eam ipsis quodãmͦ mani¬
b nrĩs palpabilẽ factam eẽ credamꝰ. Et iccirco
hanc qͦq rationẽ nob̾ similiter cupimꝰ aꝑiri: qͥd
int̾sit int̾ carnalẽ ⁊ animalẽ uirũ: uel quead¬
modũ animalis carnali possit eẽ deterior. Danel.
cđ̾m definitionẽ scripturȩ tres st̃ animarũ sta¬
tus. Primꝰ carnalis: scd̃s animalis: terciꝰ spũa
lis. Quos in apło ita legimꝰ designari. Nã de car¬
nali: ita dr̃. Lac uob̃ potũ dedi ñ escam. Necdũ
enĩ poteratis: s ne adhuc quidẽ potestis. Adhuc e-¬
nim estis carnales. & iterũ. Ubi enim est int̾ uos
relus et contentio: ñne carnales estis: De animali
quoꝙ ita cõmemorat᷑. Animalis aut̃ hõ ñ ꝑcipit ea quȩ ft̃
spc̃ dĩ. Stulticia c̃ enĩ illi. Despũaliuͦ. Spũalis uͦ exami¬
nat omĩa: ipse aut̃ anemine diuidicat᷑. Ꝙ it̾m. Uos

Expanded text:
quae inter carnem ac spiritum suscitatur, quantum uidetur nobis, euidenter expressum est, ita ut eam ipsis quodammodo manibus nostris palpabiiem factam esse credamus. et idcirco hanc quoque rationem nobis similiter cupimus aperiri, quid intersit inter carnalem et animalem uirum uel quemadmodum animalis carnali possit esse deterior. DAlmIEL: Secundum definitionem scripturae tres sunt animarum status, primus carnalis, secundus animalis, tertius splis. Quos in Apostolo ita legimus designari. Nam de carnali ita dicitur: Lac vobis potum dedi, non escam. Necdum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. Adhuc enim carnales estis ; et iterum: Ubi enim est inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? De animali oque taliter commemoratur: Animalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei: stultitia enim nat omnia, ipse autem a nemine diiudicatur, et iterum: uos
Abbreviated transcription (Latin):
strictionẽ uel continentiȩ teneremꝰ: nͥ nos ħ dclla
dio carnis increscens humiliaret atq retunderet:
⁊ adu̾sus spũaliũ quoq uicioꝵ purgationẽ solli¬
citos redderet et intentos. Deniq inhis qͥ spado¬
nes st̃ corpore. iccirco hunc amii teporẽ plerũq
ineẽ dep̃hendimus: quia uelut absoluti ab hac
necessitate carnali. nec labore continentiȩ corpora¬
lis nec contritione cordis se estimant indigere. Et
hac securitate resoluti: nunꝗͣ. ꝑfectionẽ cordis s
ne spũaliũ qͥdẽ uicioꝵ purgationẽ uel querere
inueritate. uel possidere festinant. Qui statꝰ a car¬
nali qualitate descendens. efficit᷑ animalis: qui
est ꝓculdubio deterior gradus. Ipse ẽ enĩ qͥ de fri¬
gido ad cepidum transiens: detestabilior uoce¬

Expanded text:
strictionem uel continentiae teneremus, nisi nos haec strictionem uel continentiae teneremus, nisi nos haec titillatio carnis increscens humiliaret atque retunderet et aduersus spiritalium quoque uitiorum purgationem sollicitos redderet et intentos. Denique in his qui spadones sunt corpore idcirco hunc animi teporem plerumque inesse deprehendimus, quia uelut absoluti ab hac necessitate carnali nec labore continentiae corporalis nec contritione cordis se existimant indigere, et hac securitate resoluti numquam perfectionem cordis, sed ne spiritalium quidem uitiorum purgationem uel quaerere in ueritate uel possidere festinant. qui status a carnali qualitate discedens efficitur animalis, qui est procul dubio deterior gradus. ipse est enim qui de frigido ad tepidum transiens detestabilior do
Abbreviated transcription (Latin):
cit pusillũ quid dedinantẽ a dño ꝑdidisse: nec pos¬
se huiꝰ purificationis donũ nͥ ꝑsoliꝰ dei grãm posside¬
ri: docentib nos quodãmͦ ipsius rei exꝑimentis. ut
si integritatẽ cordis ꝑpetuo conseqͥ delectam̃: humi¬
litatis studeamꝰ uirtutẽ iugit̃ obtinere. Huiꝰ gͥ puri¬
tatis elationẽ ꝑniciosiorẽ futurã cunctis sceleribꝰ at¬
q flagiciis. et obhanc nicħ nos emolumenti con¬
secuturos ꝓqualibet castitatis integritate: testes
st̃ ille uirtutes quarũ suꝑiꝰ fecimꝰ mentionẽ :⁊ quȩ cũ
nullas huꝰmodi titillationes carnis habuisse credan¬
t᷑: ob solam cordis elationẽ ꝑpetua ruma dde illa sub¬
limi celestiq statione deiecte sunt. Essemꝰ itaq pem¬
tus sine remedio tepidi. ut pote ñ habentes indicẽ
negligentiȩ nr̃ȩ uel incorpore nr̃o uel in conscien¬
nis ꝑuenire feruorem: s ne frugalitatis qͥdẽ di

Expanded text:
cit pusillum quid declinantem a domino perdidisse, nec poscit pusillum quid declinantem a domino perdidisse, nec posse huius purificationis donum nisi per solius dei gratiam possideri, docentibus nos quodammodo ipsius rei experimentis, at si integritatem cordis perpetuo consequi delectamur, humilitatis studeamus uirtutem iugiter obtinere. Huius igitur puritatis elationem perniciosiorem futuram cunctis sceleribus atque flagitiis et ob hanc nihil nos emolumenti consecuturos pro qualibet castitatis integritate testes sunt illae uirtutes quarum superius fecimus mentionem, quae cum nullas huiusmodi titillationes carnis habuisse credantur, ob solam cordis elationem perpetua ruina de illa sublimi caelestique statione deiectae sunt. essemus itaque penitus absque remedio tepidi, utpote non habentes indicem neglegentiae nostrae uel in corpore nostro uel in conscienumquam peruenire feruorem, sed ne frugalitatis quidem di
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ult̾us nos inquietandos eẽ credamꝰ: et ꝑhoc
uelut qui ñ gestemus corruptelã carnis insecretis
conscientiȩ nix̃ fticrimꝰ elati: suo nosrursũ ꝗͣuis
qͥeto ac simpliciuisitans fluxu humiliat ac retun¬
dit. nosq homines eẽ stimulis suis ad monet. Qͦ¬
dãmͦ enĩ cum in cet̾is generibꝰ uicioꝵ ⁊ qͥdẽ gͣuiori¬
b magisq noxiis indifferentiꝰ scleamꝰ incurrere:
nec tam facile ineoꝵ compungam᷑ admissu: in hoc
peculiarius humiliat᷑ conscientia nr̃a: ꝑq hanc
illusionẽ. neglectarũ qͦq passionũ recordatione mor¬
det᷑: euident̃ intelligens immundã se factam na¬
turalib incentiuis: quȩ cũ eẽt immundior spũa¬
lib uicis ignorabat. E recurrens ꝓtuꝰ ad em̃¬
dationẽ anterioris ignauiȩ. cõmonet᷑ parit̃: nec suꝑ suc¬
cessib p̃terite puritatis debere confidere. quã se ꝓspi¬

Expanded text:
carnis ulterius nos inquietandos esse credamus et per hoc, carnis ulterius nos inquietandos esse credamus et per hoc, uelut qui non gestemus corruptelam carnis, in secretis conscientiae nostrae fuerimus elati, suo nos rursum quamuis quieto ac simplici uisitans fluxu humiliat ac retundit nosque homines esse stimulis suis admonet. quodammodo enim, cum in ceteris generibus uitiomm et quidem grauioribus magisque noxiis indifferentius soleamus incurrere nec tam facile in eorum conpungamur admissu, in hoc peculiarius humiliatur conscientia nostra perque hanc inlusionem neglectarum quoque passionum recordatione mordetur, euidenter intellegens inmundam se factam naturalibus incentiuis, quae cum esset inmundior spiritalibus uitiis ignorabat, et recurrens protinus ad emedationem anterioris ignauiae commonetur pariter nec super successibus praeteritae puritatis debere confidere, quam se perspi
Abbreviated transcription (Latin):
ne remedio ẽ. Sicut enĩ nulla t̾rena sollicitante ma¬
ttria corruit: ttane indulgentiã quidẽ aut locũ po¬
test penitudinis obtinere. Quib ex reb cuident col¬
ligit᷑. qd ñ solũ noxia ñ sic hec q̃ cont se inuicẽ sus¬
citat᷑ in nob̾ carnis sp̃cq contentio: uerũ etiã mul¬
tam nob conferat utilitatẽ. Primo: qͦd desidias ac
negligentias nr̃as statim arguit.:⁊ et ut qͥdã diligen¬
tissimus pedagogus a districtionis ⁊ disciplinȩ linca
nunꝙͣ. nos deuiare concedens. si paululũ qͥd seueri¬
tas nrã mensuram congruȩ scrictatis excesserit. fla¬
gellis incentiuoꝵ stimulat confestĩ et increpat: atq
ad competentẽ reuocat parcitatt̃. Scdo: qd̾ ꝓca
stimoniȩ ac puritatis integͥtate. cũ dĩ grã conceden¬
te. ita nos longo tempore a genitali pullulatione ui¬
dĩmꝰ immunes : ut ne ipsa qͥdẽ simplici cõmotione

Expanded text:
ne remedio est. sient enim nulla terrena sollicitante mane remedio est. sient enim nulla terrena sollicitante materia conruit, ita ne indulgentiam quidem aut locum potest paenitudinis obtinere. quibus ex rebus euidenter colligitur, quod non solum noxia non sit haec quae contra se inuicem suscitatur in nobis carnis spiritusque contentio, uerum etiam multam nobis conferat utilitatem. Primo quod desidias ac neglegentias nostras statim arguit et ut quidam diligentissimus paedagogus a districtionis et disciplinae linea numquam nos deuiare concedens, si paululum quid securitas nostra mensuram congruae serietatis excesserit, flagellis incentiuorum stimulat confestim et increpat atque ad conpetentem reuocat parcitatem. secundo quod pro castimoniae ac puritatis integritate, cum dei gratia concedente ita nos longo tempore genitali pollutione uiderimus inmunes, ut ne ipsa quidem simplici conmotione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficienda desidia nullo carnis obstacło retardari: de¬
mones scilicet ac spũales nequicias. ⁊ qͥdẽ cũ fint de e¬
minentiore angłoꝵ ordine deuoluti. detestabiliores
et̃ hominibꝰ contemplam: eo qͦd possibilitate eoꝵ de¬
siderns adiacente. id qd nequit̃ semel conceꝑint. in re-¬
uocabili malo ꝑficere ñ morent᷑ ⁊ qr sic̃ ẽ animꝰ eoꝵ
uelox ad excogitandũ: sic ad ꝑficiendũ ꝑnix ⁊ ab-¬
soluta substantia: Dũꝙ suppeditat eis ꝓna facultas¬
ad ea quȩ uolucrint ꝑagenda: conceptũ malũ nulla
intc̃edens delib̃atio salutaris emendat. Spũalis nã
excusationẽ in scst exortȩ prauȩ ñ recipit uolunta¬
tis: ita ueniã malignitatis excludit: qͥa nulla quẽ¬
admodũ nos ad peccandũ impugnatione carnis ex¬
trinsecꝰ lacessita c̃: s uicio soliꝰ malȩ uoluntatis ac¬
censa. Et obhoc sine uenia peccatũ: et languor si¬

Expanded text:
desideria perficienda nullo carnis obstaculo retardari, daedesideria perficienda nullo carnis obstaculo retardari, daemones scilicet ac spiritales nequitias, et quidem cum sint de eminentiore angelorum ordine deuoluti, detestabiliores esse hominibus contemplamur, eo quod possibilitate eorum desideriis adiacente id quod nequiter semel conceperint inreocabili malo perficere non morentur: quia sicut est animus eorum velox ad excogitandum, sic ad perficiendum pernix et absoluta substantia; et dum suppeditat eis prona facilitas ea quae voluerint peragendi, conceptum malum nulla intercedens deliberatio salutaris emendat. CAPUT XIV. Deexcusationem exortae in sese prauae non recipit noluntatis, ita ueniam malignitatis excludit, quia nulla quemadmodum nos ad peccandum inpugnatione carnis extrinsecus lacessita est, sed uitio solius malae uoluntatis accensa. et ob hoc sine uenia peccatum et languor si
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ inmo aduersus eos qͥ diumã eiꝰ attentare ceꝑar̃
maiestatẽ consensus noxius: nisi cos dispensadione
dei repugnans int̾se diu̾sitas lingue ꝑ dissonantiã
uocis in meliorẽ statũ ꝓficere compul isset: ⁊ qͦs ad
excidiũ fui animauerat ꝑniciosa consensio. ad salutẽ
reuocasset bona utilisq discordia: incipientes scilicet
humanã fragilitatẽ int̾cedente diuisione sentire: qͣ
ꝑnoriã conspirationẽ. elati añ nesciebant. In tantũ uͦ
utilis nob̃ ex eius pugnȩ diuersitatc conc̃tatio nascit᷑. et
salutaris ex hac conccitatione dilatio: ut resistente soli¬
ditate corporea. dũ ab eoꝵ effectui quȩ nequit̃ mente con¬
cepimus retardam᷑⁊ ñnunꝗͣ. in meliorẽ statũ seti peni¬
tudine subsequente. seu cmendatione quadã que solet
ꝓcrastinatione oꝑis ⁊ recogitatione int̾ueniente descende.
corrigam᷑. Deniꝙ hos qͥs intelligimꝰ ad uoluntatũ suarũ

Expanded text:
deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant maiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei repugnans inter se diuersitas linguae per dissonantiam uocis in meliorem statum proficere conpulisset, et quos ad excidium sui animauerat perniciosa consensio, ad salutem reuocasset bona utilisque discordia, incipientes scilicet humanam fragilitatem intercedente diuisione sentire, quam per noxiam conspirationem elati antea nesciebant., In tantum uero utilis nobis ex huius pugnae diuersitate cunctatio nascitur et salutaris ex hac concertatione dilatio, ut resistente soliditate corporea, dum ab eorum effectu quae nequiter mente concepimus retardamur, nonnumquam in meliorem statum seu paenitudine subsequente seu emendatione quadam, quae solet procrastinatione operis et recogitatione interueniente descendere, corrigamur. denique hos quos intellegimus ad uoluntatum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
nossuꝑbiȩ grauiore confodiat: s hoꝵ pugnȩ equili¬
bratio uxta succedens. sanãet moderatã int̾ utraq uir¬
tutũ reseret uã: itiere regio docens militẽ xp̃i semꝑ
incedere. Atq ita fiet. ut cũ ꝓtepore huiꝰ ꝙͣ diximꝰ igna¬
iussimȩ uoluntatis ꝓpensius mens ad desid̃ia car¬
nis fuerit deuoluta: sp̃c concupiscentia refrenet᷑:
nequaꝗͣ eo uiciis ad quiescente t̾renis. Rursũq si ĩ¬
moderato feruore ꝑ excessũ cordis ad impossibilia fu
nis ad iustum retrahat᷑ ex amen: et transcendens uo¬
luntatis int̃ tepidissimũ statũ. cõmodissima temꝑiȩ
planoꝙ tramite cũ sudoris industria uiã ꝑfectionis
incedat. Simile qͥ etiã in illiꝰ turris instructione
legimꝰ a dño dispensatũ in libro geneseos: uͥ linguaꝵ
oborta repente confusiosacͥlegos ausus hominũ ne¬
fandosꝙ compescuit. ꝑmansisset enĩetiã ibi ad u̾sus

Expanded text:
nos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilinos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilibratio iusta succedens sanam et moderatam inter utraque uirtutum reseret uiam, itinere regio docens militem Christi semper incedere. atque ita fiet, ut cum pro tepore huius quam diximus ignauissimae uoluntatis propensius mens ad desideria carnis fuerit deuoluta, spiritus concupiscentia refrenetur, nequaquam eo uitiis adquiescente terrenis, rursumque si inmoderato feruore per excessum cordis ad inpossibilia fuenis ad iustum retrahatur examen et transcendens uoluntatis nostrae tepidissimum statum commodissima temperie planoque tramite cum sudoris industria uiam perfectionis incedat. simile quid etiam in illius turris extructione legimus a domino dispensatum in libro Geneseos, ubi linguarum oborta repente confusio sacrilegos ausus hominum nefandosque conpescuit. permansisset enim etiam ibi aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ etiã cordis lectione. uigiliis. oratione continua. ⁊ soli¬
tudinis squalore capiamꝰ: patientiã uͦ ͥbulationũ exer¬
ciciis retentemꝰ. Cum blasphemiis et ohꝓbrioꝵ saturita¬
te nr̃o seruiamꝰ auctori: ueritatẽ cũ inuidia mundi huiꝰ
⁊ inmiciciis si necesse fuerit exequam᷑. Et tali colluctati¬
one in nr̃o corpore militante: ꝓtractis nob̃ abhac igna¬
ua securitate atq ad istum quẽ nolumꝰ laborẽ ac uir¬
tutũ studia ꝓuocatis. ȩqualitas optime media retentet᷑:
⁊ tepidũ inẽ uoluntatis arbitriũ. hinc sp̃s feruor. illinc
carnis gelidissimꝰ rigor. moderatissimo calore contem¬
ꝑent: ac neq ad effrenata carnis uicia mentẽ ꝑtrahi.
concupiscentia sp̃s sinat: nec rursus ad uirtutũ ir¬
rationabiles appetitꝰ fragilitas carnis spm patiat᷑
extolli: ne uel inde omnigenũ pullulent fomites ui¬
cioꝵ: uel hinc elatio morbi pͥncipalis emergens. telo

Expanded text:
nem etiam cordis lectione, uigiliis, oratione continua et solinem etiam cordis lectione, uigiliis, oratione continua et solitudinis squalore capiamus, patientiam tribulationum exercitiis retentemus, cum blasphemiis et obprobriorum saturitate nostro seruiamus auctori, ueritatem cum inuidia mundi huius et inimicitiis, si necesse fuerit, exsequamur, et tali conluctatione in nostro corpore militante protractis nobis ab hac ignaua securitate atque ad istum quem nolumus laborem ac uirtutum studia prouocatis aequitas optime media retentetur, et tepidam nostrae uoluntatis arbitrium hinc spiritus feruor, illinc carnis geiidissimus rigor moderatissimo calore contemperent, ac neque ad effrenata uitia mentem pertrahi concupiscentia spiritus sinat nec rursus ad uirtutum inrationabiles adpetitus fragilitas carnis spiritum patiatur extolli, ne uel inde omnigenum pullulent fomites uitiorum uel hinc elatio morbi principalis emergens telo
Abbreviated transcription (Latin):
mietate sp̃c reuocat ac retardat. Et ita fit ut utͣq
contupiscentia tali colluctatione alt̃ne sibimet re-¬
pugnante: animȩ uoluntas q̃ nec totã se carnalibꝰ de-¬
sideriis dedere. nec uirtutũ uult laborib desudare.
quodã iusto moderamine temꝑct᷑. dũ hec in utͣq con¬
tentio illã ꝑniciosiorẽ excludens animȩ uoluntatẽ:
ut qͣndã equitatis librã instatera nr̃i corporis collo¬
cat: quȩ sp̃s carnisq confina iusto discernt exami¬
ne: nec a dextris mentẽ sp̃c ardore suecensã. nec a leua
carnẽ uicioꝵ aculeis. p̃ponderare ꝑmittens. Dum
hȩc pugna cotidianis dieb utilit̃ exagitat᷑ in nob̾:
ad illud quartũ qd̾ nolumꝰ salubrit̾ uenire cõpelli¬
m̃: ut puritatẽ cordis ñ ocio nec secuiritate. s ui
gistidore ⁊ contricione sp̃c ad quiramꝰ: castitatẽq carnis. di¬
strictis ieiumis. fame. siti ac uigilantia retentemꝰ. Directio¬

Expanded text:
imietate spiritus revocat ac retardat. Et ita fit ut utraque imietate spiritus revocat ac retardat. Et ita fit ut utraque concupiscentia, tali colluctatione alterna sibimet repugnante, animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum vult laboribus desudare, quodam justo moderamine temperetur, dum haec inter utraque contentio illam perniciosiorem excludens animae voluntatem, ut quamdam aequitatis libram in statera nostri corporis collocat, quae spiritus carnisque confinia justo discernit examine, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens. Dumque haec pugna quotidianis diebus utiliter exagitatur in nobis, ad illud quartum quod nolumus salubriter venire compellimur, ut puritatem cordis non otio nec securitate, sed ugi sudore et contritione spiritus adquiramus castitatemque carnis districtis ieiuniis, fame, siti ac uigilantia retentemus, directio
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. quales st̃ illi mapocalipsi increpatione do
mini castigant᷑. scio oꝑa tua. qͥa neq frigidus es. neq
calidus. utinã frigidus esses aut calidus. nc̃ autẽ tepi¬
dus es. et incipiam de euomere ex ore meo: nsi hunc
tepidissimũ statum altrinsecus hȩc insurgentia bel¬
la dirumꝑent. Namcũ famulantes huic uoluntati nr̃e
adhanc remissionẽ uolucrimꝰ nosmet ipsos paululũ
relaxare: confestimaculei carnsinsurgunt. susq
nos uiciis ac passionibꝰ sauciantes. nequaꝗͣ in illa
qua delectam᷑ puritatis qualitate stare ꝑmittunt:
atq ad illã quã horremꝰ frigidam uoluptatũ plenãq
sentib ꝑtrahunt uiã. Rursussi sp̃s feruore succensi oꝑa
carnis uolentes extinguere: sine ullo respectu fragili¬
tatis humanȩ totos nosmetipsostemptauerimꝰ ad im¬
moderata uirtutũ studia cordis elatione conferre:
int̃pellans imbecillitas carnis ab illa rep̃hensibili m¬

Expanded text:
faceret quales sunt illi qui in Apocalypsi increpatione Dofaceret quales sunt illi qui in Apocalypsi increpatione Domini castigantur: scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses aut calidus. nunc autem tepidus es, et incipiam te euomere ex ore meo, nisi hunc tepidissimum statum altrinsecus haec insurgentia bella disrumperent. nam cum famulantes huic uoluntati nostrae ad hanc remissionem noluerimus nosmet ipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgunt suisque nos uitiis et passionibus sauciantes nequaquam in illa qua delectamur puritatis qualitate stare permittunt, atque ad illam quam horremus frigidam uoluptatum plenamque sentibus pertrahunt uiam. rursum si spiritnB feruore succensi opera carnis uolentes extinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae totos nosmet ipsos temptauerimus ad inmoderata uirtutum studia cordis elatione conferre, int
Abbreviated transcription (Latin):
hic irrogatis sibi iniuriis ac ꝑsecutionibꝰ gła ac̃¬
tur.
Nter hasgͥ utrasq concupiscentias animȩ. uoluntas in
meditulio quod ã uituꝑ abiliore consistens: nec uicioꝵ
flagiciis oblectat᷑. nec uirtutũ doloribꝰ ad qͥescit: sic
querens a passionib temꝑtari carnalibꝰ: ut nequaꝗͣ
udit dolores necessarios sustinere. sine qͥbꝰ desidia
sp̃s nequeunt possideri: absq castigatione carnis ca¬
stimoniã corporis desiderans obtincre: sine uigiliarũ
labore. cordis ad quirere puritatẽ: cũ reqͥe carnis spũ¬
alib extiberare uirtutib : absq ulliꝰ exasꝑatione con-¬
uicii. patientic grãm possidere: humilitatẽ xp̃i sine
honoris mundani exercere iactura: religionis sim¬
plicitatc̃ cum scłari ambitione sectari: xp̃o cũ ho¬
minũ laude ac fauore seruire: districtionẽ ueritatis.
sine cuiuspiã ueltenui offensione ꝓferre: postremo¬

Expanded text:
hic inrogatis sibi iniuriis ac persecutionibus gloriahic inrogatis sibi iniuriis ac persecutionibus gloriatur. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae uoluntas in meditullio quodam uituperabiliore consistens nec uitiorum flagitiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, absque castigatione carnis castimoniam corporis desiderans obtinere, sine uigiliarum labore cordis adquirere puritatem, cum requie carnis spiritalibus exuberare uirtutibus, absque ullius exasperatione conuicii patientiae gratiam possidere, humilitatem Christi sine honoris mundani exercere iactura, religionis simplicitatem cum saeculari ambitione sectari, Christo cum hominum laude ac fauore seruire, districtionem ueritatis sine cuiuspiam uel tenui offensione
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cotidie intra nos gerit᷑ bellũ: dũ concupiscentia
carnis quȩ p̃cipitant̃ fert᷑ ad uicia. his quȩ ad p̃sentẽ
requiẽ ꝑtinent delitiis gaudet: quibꝰ ecortra concu¬
piscentia sp̃s aduersata. ita desidat tota spu alibꝰ stu¬
diis inherere: ut etiã necessarios carnistisuis optet
xuriis ac libidine delectat᷑: sp̃c ne ipsis qͥdẽ naturalibꝰ
desideriis ad quiescit. Illa cupit saciari sommno: reple¬
ri cibo. hic ita uigiliis et ieiniis sagmat᷑: ut ne ad
ipsũ quidẽ necessariũ uitȩ usũ. somnũ cibũq tielit
admitte. Illa umu̾sis exuberare copiis concupiscit:
hic ne ipsiꝰ quidẽ exigui panis cotidianã substantiã
habere contem: tus ẽ. Lauacris illa nitescere. et co¬
tidianis adulantiũ cimeis appetit constipari: hic
squalore sordiũ et in accessibilis heremi uastitate
congaudet: cunctoꝵq mortaliũ p̃sentiã ꝑhorre¬
scit. Honorib illa et laudib hominũ confouet᷑

Expanded text:
 bellum, dum concupiscentia carnis quae praecipitanter fertur ad vitia, his quae ad praesentem requiem pertinent, deliciis gaudet. Quibus econtra concupiscentia spiritus adversata, ita desiderat tota spiritalibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet xuriis ac ldesideriis adquiescit. illa cupit satiari somno, repleri cibo, hic ita uigiliis et ieiuniis saginatur, ut ne ad ipsum quidem necessarium uitae usum somnum cibumque uelit admittere. illa uniuersis exuberare copiis concupiscit, hic ne ipsius quidem exigui panis cotidianam substantiam habere contentus est. lauacris illa nitescere et cotidianis adulantium cuneis adpetit. constipari, hic squalore sordium et inaccessibilis heremi uastitate congaudet cunctorumque mortalium praesentiam perhorrescit. honoribus illa et laudibus hominum confouetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uersus carnẽ. Neq enĩ de reb substantialibꝰ loqͥt᷑: s
de actualib quȩ inuno eodẽq homine uł parit̃ uł
sigillat̃. cũ quadã temporis uicissitudine ⁊ mutadi¬
onc luctant᷑. Quã obrẽ in hoc loco carnẽ ñ hominẽ.
id ẽ. hominissubstantiã. s uoluntatẽ carnis ⁊ desidia
pessima debemꝰ acciꝑe: sicut nec sp̃m qͥdc̃ aliꝗͣ remsub¬
nis m̃ꝑficietis. Caro enĩ concupiscit adu̾sus spm̃: sp̃s¬

Expanded text:
ubstantialibus loquitur, sed de actualibus, quae in uno eodemque homine uel pariter uel singillatim cum quadam temporis uicissitudine et mutatione luctantur. Quamobrem in hoc loco carnem non hominem, id est hominis substantiam, sed uoluntatem carnis et desideria pessima debemus accipenon perficietis. Caro enim concupiscit adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
ut dri suspitiones quasdã ex his quȩ exposita sunt
intelligentiȩ colligamꝰ: uolumꝰ tamen qͥa se huius
questionũ. portio intellectus ẽ: et maxima pars
intelligentie. scire quid nescias. ꝓpt̃ qͦd dicit᷑. Insi¬
pienti int̾roganti. sapientia rtputabit᷑. Quia licet
is qͥ int̃rogat ium ꝓposite questionis ignoret: t̃n
qͥa prudent̃ inquirit. et intelligit qd ñ intelligat:
hoc ipsũ itputat᷑ illi ad sapientiam. eoqͦd qͥd nesci¬
re prudent᷑ agnoiit. Scdm diuisionẽ itaq nr̃am:
tits hoc locorts ab apło nominari tident᷑. Concupi¬

Expanded text:
ex his quae exposita sunt intellegentiae colligamus, uolumus tamen, quia se huius estionum pintelligentiae scire quid nescias. Propter quod dicitur : Insipienti interroganti sapientia reputabitur, quia licet is qui interrogat, vim propositae quaestionis ignoret, tamen quia prudenter inquirit, et intelligit quod non intelligat, hoc ipsum illi reputatur ad sapientiam; eo quod quid nesciret, prudenter agnoverit. Secundum divisionem itaque vestram tres hoc loco res ab Apostolo nominari
Abbreviated transcription (Latin):
meliorẽ nos statũ ꝓuocans atq compellens: qua sub¬
iam plucere uideat᷑: tam̃ quia necdũ possumꝰ apłi
sententiam aliquidũ ꝑtudere: uoltimꝰ hȩc aꝑ¬
trus nob explanari. T̃ res emmres hic indicari ui¬
dent᷑.Prima. carnis aduersus sp̃m pugna : Scd̾a.
sp̃s aduersus carnẽ concupiscentia: Tercia. uo¬
luntas nrã. qtiȩ ueltit media collocat᷑: de qua dicit᷑.

Expanded text:
meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua subraelucere uideatur, tamen quia necdum possumus apostoli sententiam ad liquidum peruidere, uolumtius explanari. tres enim res hic indicari uidentur, prima carnis aduersus spiritum pugna, secunda spiritus aduersus carnem concupiscentia, tertia uoluntas nostra, quae uel
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ adu̾stis se inuicc̃ pugna. hanc uidet᷑ hab̃e cauisã
atq rationẽ: ut ea quȩ uolimꝰ inquit fac̾e nequea¬
mꝰ. Quarta gͥ suꝑ est causa. quam minime uos ui¬
distis: ut illud scilicet qd̾ nolumtis faciamꝰ. Nc̃ gͦ opꝰ
ẽ nob̃ ut pͥtis duarũ concupiscentiarũ uim id est
carnis et sp̃s agnoscamus: et ita demũ quȩ uo¬
luntas sit nr̃a quȩ int̃ utraq posita ẽ. discutẽ ua¬
leamꝰ ⁊ deinde qͥd possit uoluntatis nr̃ȩ ñ esse si¬
Imiliter discernamus.
ocabulũ carisinscripturis sc̃is multifariã legi¬
mus nominari. Nã ñnuquã significat hominẽ
integrũ: ia est qui ex corpore constat ⁊ aĩa: ut ibi
⁊ u̾bũ caro factũ ẽ. et uidebit oĩs carosalutare dĩ

Expanded text:
hanc uidetur habere causam atque rationem, ut ea quae uolumus, inquit, facere nequeamus. quarta igitur superest causa quam minime uos uidistis, ut illud scilicet quod nolumus faciamus. nunc ergo opus est nobis, ut prius duarum concapiscentiarum uim, id est carnis et spiritus, agnoscamus, et ita demum quae uoluntas sit nostra, quae inter utraque posita est, discutere ualeamus, deinde quid possit uoluntatis nostrae non esse similiter discernamus. Vocabulum carnis in scripturis sanctis multifarie legimus nominari. nam nonnumquam significat hominem integrum, id est qui ez corpore constat et anima, ut ibi: et uerbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
ctus autem in hoc uerbo senex: dicebat ad
seipsum. Arsenr: si monachus es: uade in
montem. Et inter hec occurrerunt ei ale¬
xander et zoilus discipuli eiꝰ. Et cũ cecidis¬
sent ad pedes eius: proiecit se etiam senex
in t̾ram: et flebant simul. Dixit autem se¬
nex. Non audistis quia egrotaui: Et dixert̃
ei. Etiam audiuimus. E ille. Quare inqͥt
non uenistis uidere me: Et dixit ei alexan¬
der. Quia diuisio tua non fuit nobis accep¬
tabilis: qm̃ multi ex ea contristati sunt dicen¬
ces. Nlisi in obedientes fuissent seni: nequa¬
qũase separasset ab eis. Et dixit elsenex. Et
ego cognomi quia hoc diceret᷑: sed iterũ di¬
eturi sunt homines. quia non inueniens
columba requiem pedibus suis ⁊ reuersa
est ad noe marcam. In hoc igraur uerbo cu¬
rati funt animi discipuloꝵ eiꝰ: et ꝑmanse¬
runt cũ eousq ad ultimũ uitȩ suȩ tempꝰ¬

Expanded text:
ctus autem in hoc verbo senex, dicebat ad ctus autem in hoc verbo senex, dicebat ad seipsum: Arseni, si monachus es, vade in montem. Et inter haec occurrerunt ei Alexander et Zoilus discipuli sui. Et cum cecidissent ad pedes ejus, projecit se senex in terra, et flebant simul. Dixit autem senex: Non audistis quia aegrotavi? Et dixerunt ei: Etiam, audivimus. Et ille dixit: Quare non venistis videre me? Et dixit Alexander: Quia divisio tua a nobis non fuit nobis tolerabilis, quoniam et multi ex ea contristati sunt, dicentes: Nisi inobedientes fuissent seni, nunquam se separasset ab eis. Et dixit eis senex: Et ego cognovi quia hoc diceretur; sed tamen iterum dicturi sunt homines: Quia non inveniens columba requiem pedibus suis, reversa est ad Noe in arcam . In hoc igitur verbo curati sunt animi discipulorum ejus, et permanserunt cum eo usque ad ultimum vitae ipsius tempu
Abbreviated transcription (Latin):
edente eodem abbate arseno aliquan¬
do minferioribus partibus egypti: cum
illic oportunitates pateretur. uisum est ei de¬
relinquere cellam. et nichil ex ea secum dolle¬
lo dixit. Ueni mecum usq ad flumen: et que¬
re michi nauiculam. alexandriam nauigan¬
tem: et ita nauigas etiam tu ad frẽm tuũ.
tacuit: et ita diuisi sunt ab inuicẽ. Descendit
autẽ senex circa partes alexandriȩ: et egrota¬
uit egritudine magna. Discipuli autẽ: di¬
cebant adinuicem. Putasne aliquis nr̃m
contristauit senem: et ꝓpterea diuisus est
a nobis: Et non inueniebant inse ingrati¬
tudinis causam: neq quia inobedientes ei
aliquando fuissent. Cum uero sanus fuisset
senex: dixit ad scipsum. Uadam ad patres
meos. Et ita nauigans. uenit in locũ qui dici¬
tur petra: ubi erant supradicti ministri eius.
Cum uero iurta flumen esset: puella quȩdã
ethiopissa ueniens. tetigit peram ciꝰ. Senex
autem increpabat eam. Illa uero dixit. Si
monachus es: uade inmondem. Compun¬

Expanded text:
edente eodem abbate Arsenio aliquando in inferioribus partibus Aegypti, cum illic importunitates pateretur, visum est ei derelinquere cellam suam; et nihil ex ea tollle, veni mecum usque ad flumen, et quaere mihi naviculam in Alexandriam navigantem, et ita navigabis etiam tu ad fratrem tuum. tacuit, atque ita divisi sunt ab invicem. Descendit autem senex circa partes Alexandriae, et aegrotavit aegritudine magna. Discipuli autem ejus dicebant ad invicem: Putasne aliquis nostrum contristavit eum, et propterea divisus est a nobis? Et non inveniebant in se ingratitudinis causam, neque quia inobedientes ei aliquando fuissent. Cum vero sanus factus fuisset senex, dixit ad seipsum: Vadam ad Patres meos. Et ita venit in locum qui dicitur Petra, ubi erant supradicti ministri ejus. Cum vero juxta flumen esset puella quaedam Aethiopissa, veniens tetigit melotem ejus: senex autem increpavit eam. Illa vero dixit: Si monachus es, vade in montem. Compun
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt duo fr̃s magnę uitȩ in congrega¬
tione: et meruerunt uidere singuli gr̃ã
deim alterutro. Factum ẽ autẽ ut aliquan
do unus ex eis egrederet᷑ in sexta feria extra
congregationem: et uideret quendã mane
manducantẽ. Dixit autem ei. Hac hora
manducas insexta feria: Die autẽ sequen¬
ti: facta ẽ celebratio missarũ scđm consuetu¬
dinẽ. Intuens autẽ fr̃ eius. uidit grãm quȩ
ei data fuerat discessisse ab eo: et contristatꝰ ẽ
Qui cũ uenisset in cellam: dicit ei. Quid feci¬
Ille autẽ respondens dix̃. Ego neq in actu
neq in cogitationib conscius michi sũ ali¬
euiꝰ mali. Dicit ei fr̃ suus. Ne sermonẽ ali
quẽ locutus es: E recordatus dixit. Etiam̃
hesterna die uidi quendam mane come.
dentem: et dixi ei. Hac hora manducas
in sexta feria : Hoc ẽ peccatũ meũ. S labo¬
ra mecum duas ebdomadas: et rogemus
dm̃ ut michi ignoscat. fecerunt ita. Et pꝰ
duas ebdomadas. uidit fr̃ grãm dei ite¬

Expanded text:
uerunt duo fratres magnae vitae in congregatione, et meruerunt videre singuli gratiam Dei in alterutrum. Factum est autem aliquando ut unus ex eis egrederetur in sexta feria extra congregationem, et videret quemdam mane comedentem. Dixit autem ei: Hac hora manducas in sexta feria? Die autem sequenti facta est celebratio missarum secundum consuetudinem. Intuens vero frater ejus, vidit gratiam quae 596 ei data fuerat discessisse ab eo, et contristatus est. Qui cum venisset in cellam, dicit ei: Quid feciIlle autem respondens dixit: Ego neque in actu, neque in cogitationibus conscius mihi sum alicujus mali. Dicit ei frater ejus: Nec sermonem odiosum aliquem locutus es? Et recordatus dixit: Etiam. Hesterna die vidi quemdam comedentem mane, et dixi ei: Hac hora manducas in sexta feria? Hac est peccatum meum; sed labora mecum duas hebdomadas, et rogemus Deum ut mihi indulgeat. Fecerunt ita; et post duas hebdomadas vidit frater gratiam Dei ite
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. ne unquam m̃tis nr̃e uigor blandis seducti¬
co nulla penitus in ciborũ qualitate uel mͦ adimit¬
tat᷑ adiectio: s ab escis quarũ continentia diebꝰ
ꝓfestis integritatẽ pudicitiȩ tuebamͣ ⁊ etiã die¬
b celeberrimis similit̃ temꝑemꝰ: ne ledicia festi¬
uitatis ꝑnitiosissimã nob̃ carnaliũ incentiuoꝵ
suscitans pugnã uertat᷑ inluctũ:⁊ illãq excel¬
lentiorẽ nob quȩ gaudio incorruptionis exul¬
tat festiuitatẽ mentis eripiat: et incipiamꝰ post breuẽ
carnalis lȩticie uanitatẽ amissam cordispudiciciã
longo penitentiȩ merore deflere. Studendũ quin
immo ẽ: ut ñ frustra ad nos illa ꝓpheticȩ adhorta¬
cionis cõmonitio dirigat᷑. Cȩlebra iuda festuitates
tuas: et redde uota tua. Si em̃ continentiȩ iugi¬
tatẽ int̾iecta dierũ sollemnitas ñ mutaritꝰ speci¬
alib feris iugit̃ ꝑfruim᷑: et ita nob̃ a seruili oꝑa¬

Expanded text:
dum est, ne umquam mentis nostrae uigor blandis seductidum est, ne umquam mentis nostrae uigor blandis seductico nulla penitus in ciborum qualitate uel modo admittatur adiectio, sed ab escis, quarum continentia diebus profestis integritatem pudicitiae tuebamur, etiam diebus celeberrimis similiter temperemus, ne laetitia festiuitatis perniciosissimam nobis carnalium incentiuorum suscitans pugnam uertatur in luctum illamque excellentiorem nobis quae gaudio incorruptionis exultat festiuitatem mentis eripiat et incipiamus post breuem carnalis laetitiae uanitatem amissam cordis pudicitiam longo paenitentiae maerore deflere. studendum quin immo est, ut non frustra ad nos illa propheticae adhortationis commonitio dirigatur: celebra Iuda festiuitates tuas, et redde uota tua. si enim continentiae iugitatem interiecta dierum sollemnitas non mutarit, spiritalibus feriis iugiter perfruemur, et ita nobis a seruili opera