comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quiepiscopatum desiderat. bonũ op desi¬
derat. Exponere uoluit quid sit episco¬
patus. quia nom .e. operis non honoris
Grecum .e enim: atque indeductũ uocabu¬
lum. quod ille quip̃ficitur. eis quibus p̃¬
ficitur suꝑ intendit. curam scilic& coꝵ
quip .ee. dilexerit non ꝓdesfȩatiq ab
studio cognos aende ueritatis nemo ꝓhi¬
betur: qđ ad laudabile ꝑtin& otium
Locus uero superior sinequo regi populus
non potest. & suta teneat̾ atq adminis¬
tretur ut dec&. tam̃ indecent appent᷑
Quam obrem otium scm̃ querit caritas.
ueritas negotium iustũ suspip̾it necessi¬
tas caritatis: quam surcinã sinullus in¬
ponit: ꝑcipiendę atq intuende uacan¬
dum .ẽ. ueritati Si aute inponit̾. susci¬
pienda .e. propter caritatis neces sitatem:
sed net sic omnimodo ueritatis ddectatio
deserenda .e. ne sub trahatur illa suauitas
&obprimat ista necessitas. Quã obre¬
summum bonum i uitatis di cũ sit pax
acternia atq ꝑfecta. non ꝑquã morta¬

Expanded text:
Qui episcopatum desiderat, opus bonum desiderat. Exponere voluit quid sit episcopus  Forte episcopatus, quia nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, et inde ductum vocabulum, quod ille qui praeficitur eis quibus praeficitur superintendit, curam scilicet eorqui praeesse dilexerit, non prodesse. Itaque ab studio cognoscendae ueritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium; locus uero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur adque administretur ut decet, tamen indecenter adpetitur. Quam ob rem otium sanctum quaerit caritas ueri-. tatis; negotium iustum suscipit necessitas caritatis. Quam sarcinam si nullus inponit, percipiendae adque intuendae uacandum est ueritati; si autem inponitur, suscipienda est propter caritatis necessitatem: sed nec sic omni modo ueritatis delectatio deserenda est, ne subtrahatur illa suauitas et obprimat ista necessitas. CAsummum bonum ciuitatis Dei cum sit pax aeterna adque perfecta, non per quam morta
Abbreviated transcription (Latin):
& salubris fida rutłim̃ta uelut falsa & ri¬
denda contẽpnunt. Quiuero scđm dm̃sa¬
piunt : omnia quancre dibilia uident᷑
hominib & tam̃ scripturis scĩs quarũ iam
ueritas multis modis asserta ẽ. continen¬
tur maximum argumtũ. Tenent ueracẽ
dĩ ommipotentiã : quãcertũ habent nullo
modo in as potuis se m̃tiri: & posse facere
quod inpossibile .ẽ. infideli EX PLICIT¬

Expanded text:
et salubris fidei nutrimenta uelut falsa et riet salubris fidei nutrimenta uelut falsa et ridenda contemnunt. Qui uero secundum Deum sapiunt, omnia, quae incredibilia uidentur hominibus et tamen scripturis sanctis, quarum iam ueritas multis modis adserta est, continentur, maximum argumentum tenent ueracem Dei omnipotentiam, quem certum habent nullo modo in eis potuisse mentiri et posse facere quod inpossibile est infideli. LI
Abbreviated transcription (Latin):
animositate seucecitate non credit. quȩ iam
ueritatẽ suã orbi demons trauere terrarum.
In illo itaq iudicio uelcirca illud iudicium has
res didicimꝰ &̃ uenturas. Hdiam thes bitẽ
fidem iudeorum: anti cristũ ꝑ secuturũ xp̃m
iudicaturũ : mortuorum resurractionẽ :
bonoꝵ malorũq diremłtionẽ : mundicon¬
flagrationẽ: eius deq renouatione
Quaeom̃a quidem uentura. eẽ. credendũ . ẽ.
S edquib modis & quo or dine ueniant.
magis tunc docebit rerum experientia: quã
nunc ad ꝑ fectum hominum intellegentia
ual& consequi Exifamo tam̃eo quo a mę
cõmemorata sunt ordine. eẽ. uentura duo
nob adhoc opusꝑtineites: reliqui sunt libri
utadiuuante dño ꝓmissa compleamus
Quorum erit unus dema lorũ supplicio: ali¬
us defelicitate iustorum inquib maxime
sicut ds̃ donauerit argum̃ta refellenter
humanaq: contra p̾dicta ac ꝓmissa diuina
sapienter : siue miseri rodere uidentur:

Expanded text:
animositate seu caecitate non credit, quae iam animositate seu caecitate non credit, quae iam ueritatem suam orbi demonstrauere terrarum. In illo itaque iudicio uel circa illud iudicium has res didicimus esse uenturas, Heliam Thesbiten, fidem Iudaeorum, Antichristum persecuturum, Christum iudicaturum, mortuorum resurrectionem, bonorum malorumque diremtionem, mundi conflagrationem eiusdemque renouationem. Quae omnia quidem uentura esse credendum est; sed quibus modis et quo ordine ueniant, magis tunc docebit rerum experientia, quam nunc ad perfectum hominum intellegentia ualet consequi. Existimo tamen eo quo a me commemorata sunt ordine esse uentura. Duo nobis ad hoc opus pertinentes reliqui sunt libri, ut adiuuante Domino promissa conpleamus; quorum erit unus de malorum supplicio, alius de felicitate iustorum; in quibus maxime, sicut Deus donauerit, argumenta refellentur humana, quae contra praedicta ac promissa diuina sapienter sibi miseri rodere uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
cium. Eece mani festum .e. quod absconditũ
querebamꝰ. Hoc enim . ẽ. nouis simum iudiciũ
quod ponat interra cumuenerit ipse decdo
dequo iamuidanꝰ impletum quod hic ultimũ
positum .ẽ. & in nomineci gentes sperubt
Perhoccerte quod nogari non potest: Qiam
illud credatur quod inpudent̃ negatur
Quis enimsperar& quod &iam hiqͥnolunt
adhuc credere inxp̃m̃ iam nob cũ uident:
& qmñ negare nom possunt. Dentib suis fre¬
ment & tabescunt. Quis inquã sperare
gentes in xp̃inomine speraturas quando
tenebatur. ligabatur cedebat̾ in ludebat᷑¬
& cruci figebatur : quando & ipsidiscipuli
spem ꝑdiderant quamin illo habereiamcepe¬
rant : qđ tunc uix unꝰ latro sperauit incruce:
nunc sperant gentes longe lateq diffusae.
& nein & nũ moriant᷑ ipsa inqua illemortuus ÷
cruce signant. Nullus igitur uł nogat ułdu
teris p̾nuntiat᷑ nouissimũ futurũ. eẽ. iudiciũ:
nisi quieis dem litteris nescio qua incredibili

Expanded text:
m. Ecce manifestatum est quod absconditum quaerebamus; hoc enim est nouissimum iudicium, quod ponet in terra, cum uenerit ipse de caelo, de quo iam uidemus inpletum, quod hic ultimum positum est: Et nomine eius gentes sperabunt. Per hoc certe quod negari non potest etiam illud credatur quod inpudenter negatur. Quis enim speraret, quod etiam hi, qui nolunt adhuc credere in Christum, iam nobiscum uident et. quoniam negare non possunt, dentibus suis frendent et tabescunt? Quis, inquam, speraret gentes in Christi nomine speraturas, quando tenebatur ligabatur, caedebatur inludebatur, crucifigebatur, quando et ipsi discipuli spem perdiderant, quam in illo habere iam coeperant? Quod tunc uix unus latro sperauit in cruce, nunc . sperant gentes longe lateque diffusae, et ne in aeternum moriantur, ipsa in qua ille mortuus est cruce signantur. Nullus igitur uel negat uel teris praenuntiatur, nouissimum futurum esse iudicium, nisi qui eisdem litteris nescio qua incredibili
Abbreviated transcription (Latin):
ponat᷑. tantũ modo ꝓpt̃ ipsum iudicium ꝓps
deb& intellegi. qui a & si pat̃ iudicabit ꝑad
uentũ filu hominis iudicabit. Namipseꝑsie
p̃sentię manifestationẽ non udicat que quã
sed omne iudiciũ dedit filio qui manifestabĩ
homo iudicaturus sicut homo .ẽ. iudicatꝰ
Quis .ẽ. enim alius doquoitẽ ds̃ loquit᷑ ꝑ quã
sub nomine ia cob &isrł decuius sanine

Expanded text:
ponatur, tantummodo propter ipsum iudicium Christus ponatur, tantummodo propter ipsum iudicium Christus debet intellegi, quia etsi Pater iudicabit, per aduentum filii hominis iudicabit. Nam ipse per suae praesentiae manifestationem non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit Filio, qui manifestabitur homo iudicaturus, sicut homo est iudicatus. Quis est enim alius, de quo item Deus loquitur per Esaiam sub nomine Iacob et Israel, de cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ta spũgratiȩ et miscđȩ. lam fideles nondã¬
nabuntur cumimpiis parentib: suis dolebt̃
tamen tamqo am ipse fecerint qđ ab illis
factum .ẽ. Nonigitur dolebt̃ reatu crim¬
nis: sed pietatis affectu. Sancubi dixer̃¬
lxX interp̃tes. & aspicient ad mepeo
quod in sultauer̃ sicut int̃ p̃tatũ . ẽ. & he¬
breo & aspicient ad mequẽcon fixerunt
ponere maluer. eius uniuerse non defuit
passioni. Nam et detento. & alligato. &
adiudicato & ad ꝓprio ignominiose ues¬
tis induto & spinis coronato. & calamo
in capite ꝑcusso & inridenter fixis genib
adorato: & crucẽ suã portanti & inligno
iampendenti utiq: insultauer̃. Proin de
interp̃tationen non sequentes unã sedutrãq
iungentes: cum & insultauerunt & confixe.
legimꝰ plenius ueritatem dominicȩ passions
cognoscimꝰ Cumergo in ꝓpheticis littois
ad nouissimũ iudicium faciendũ ds̃ legnꝰ
.eẽ. uenturus: & sicius alia distinctio non

Expanded text:
to spiritu gratiae et misericordiae iam fideles non damto spiritu gratiae et misericordiae iam fideles non damnabuntur cum inpiis parentibus suis, dolebunt tamen tamquam ipsi fecerint, quod ab illis factum est. Non igitur dolebunt reatu criminis, sed pietatis adfectu. Sane ubi dixers: Et adspicient ad me pro eo quod insultauerunt, sic interpretatum est ex Hebraeo: Et adspicient ad me, quem confixerunt; tuaginta ponere maluerunt, eius uniuersae non defuit passioni. Nam et detento et adligato et adiudicato et obprobrio ignominiosae uestis induto et spinis coronato et calamo in capite percusso et inridenter fixis genibus adorato et crucem suam portanti et in ligno iam pendenti utique insultauerunt. Proinde interpretationem non sequentes unam, sed utramque iungentes, cum et insultauerunt et confixerunt legimus, plenius ueritatem dominicae passionis agnoscimus. Cum ergo in propheticis litteris ad nouissimum iudicium faciendum Deus legitur esse uenturus, etsi eius alia distinctio non
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ sapsum xp̃s ostendit adiungendo
atq dicendo. & aspicient adme ꝓeo qđ
insultauerunt & plangent suꝑ eum planc¬
tum quasi suꝑ carissimum siue dilectum
& dolebt̃ dolore quasi suꝑ unigenitum.
Penitebit quippe iudeos indie illa &iam
quod in eius passione insultauer xp̃o cũad
cum aspexerint in sua maiestate uenientẽ
cũq eẽ. cognouerint quẽprius humilẽ in
suis parentib in luserunt. Quamuis & ipsi
parentes eorum anteillius impiecatis auc¬
tores resurgentes uidebt̃ eum: sed punien¬
di iamnon ad huc corrigaidi Nonita que
hoc loco ipsi intellogendi sunt ubi dictũ . ẽ.
& effundam suꝑ domũ đd & suꝑ habitatores
adme ꝓeo quodinsultauer̃ : sed tam̃ deilloꝵ
stirpe descandunt uenientes qui ꝑ heliam
illo tẽpor ecredituri sunt. sed sicut dicimꝰ
iudȩis uos occidistis xp̃m. quãuis hoc pa¬
rentes corum fecerint: sic& isti sedo lebunt
focis se quod ammodo : quod fecer̃ illi exqͦr
stirpe descendunt. Quamuis ergo accep¬

Expanded text:
gendo adque dicendo: Et adspicient ad me pro eo quod insultauerunt, et plangent super eo planctum quasi super carissimum siue dilectum et dolebunt dolore quasi super unigenitum. Paenitebit quippe Iudaeos in die illa, etiam quod in eius passione insultauerint Christo, cum ad eum adspexerint in sua maiestate uenientem eumque esse cognouerint, quem prius humilem in suis parentibus inluserunt; quamuis et ipsi parentes eorum tantae illius inpietatis auctores resurgentes uidebunt eum, sed puniendi iam. non adhuc corrigendi. Non itaque hoc loco ipsi intellegendi sunt, ubi dictum est: Et effundam super domum Dauid et super habitatores ad me pro eo quod insultauerunt; sed tamen de illorum stirpe uenientes, qui per Heliam illo tempore credituri sunt. Sed sicut dicimus Iudaeis: \'Vos occidistis Christum\', quamuis hoc parentes eorum fecerint: sic et isti se dolebunt fecisse quodam modo, quod fecerunt illi, ex quorum stirpe descendunt. Quamuis ergo accep
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis trans lata miscere Ac sic qđ¬
ammodo uelare quoddr̃. pͥotuit deillo
scłm uita mortalium tur bulentum & ꝓ¬
cellosum: qđ maris nomin& figurauit &
ciuitatem inquit magnam hierusalem
nouam ui di descendentem decęlo adõ.
aptatam qua sinouam nuptam ornatõ.
marito suo. & audiui uocẽ magnã dechro¬
no dicentem. Ecce tabnaculũdi cum
hominib & habitabit cumeis : & er̃

Expanded text:
verbis translata miscere, ac si quverbis translata miscere, ac si quodammodo velare quod dicitur, de illo saeculum vita mortalium turbulentum ac procellosum, quod maris nomine figuravit. Et civitatem, inquit, magnam Jerusalem novam, vidi descendentem de coelo, a Deo aptatam quasi novam nuptam ornatam marito suo. Et audivi vocem magnam de coelo dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabi
Abbreviated transcription (Latin):
scire arbitror neminem: Nisi forte
cui sp̃s diuinus ostendit: Tunc figu¬
ra huius mundi mundanorũ ignium
con flagratione preceribat. sicut
factumest munda r um aquarũ in uun¬
datione diliuui:. Illautiq ut dixi
conflagrationemundana elementorũ
corruptibilium. qualitates quȩ corpo¬
ribus nris corruptibilib congrue¬
bant. ardindo penitus interibunt: at¬
que ipsa substantia eas qualitates ha¬
bebit: Quaecorporib inmortalibus
mirabili mutatione conueniant
Utscilic& munđ inmelius innouatus:
apte accommodetur hominib &iã
carne in melius innouatis: Quod aut̃
ait & mare iamnonerit: utrumaxi¬
mo illo ardore sicͤ etur. anipsũ uerta¬
tur inmelius. non facile dixerim
Caelum quippe nouum & terram nouã
futuram logimus: Demare autẽ nouo
aliquid me uspiam legisse non recolo.
ritur. Sed tunc non deisto finescłi lo¬
quebatur. nec proprię dixisse uidet
mare. sedtam quãmare: quamuis & si¬
cut amat prophetica locutio ꝓpruis

Expanded text:
scire arbitror neminem, nisi forte scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit, tunc figura huius mundi mundanorum ignium conflafactum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt; atque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus immortalibus mirabili mutatione conveniant: ut scilicet mundus in melius innovatus, apte accommodetur hominibus etiam carne in melius innovatis. Quod autem ait, Et mare jam non est: utrum maximo illo ardore siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerim. Coelum quippe novum et terram novam futuram legimus: de mari autem novo aliquid me uspiam legisse, non recolo; ystallo , Sed tunc non de isto fine saeculi loquebatur: nec proprie dixisse videtur mare, sed tanquam mare. Quamvis et nunc, sicut amat p
Abbreviated transcription (Latin):
quit inuenti in libro uite scripti. missi
sunt instagnum ignis: nondm liber iste
commemorat neobliuios qͥtradat
sed predest inationem signi ficat cor
quibus a&ernadabitur uita: Nequerni
nesciteo s ds̃. et in hoclibro legit ut
sciati sed potius ipsaeius presentia. de
illis qui falli non potest. liberest uite
iudicandos malos: testatut &iam de
bonis dicat Lamenim & plicauit. qđ
breuit adño dictum est: Sicibunti: sti
in supplicium a&ernum: Sequitur
uta plicet quodetiam ibi conectitur.
Iustiautem inuitam acternam: Ct
uidiinquit caelumnouum. etcer¬
ramnouam: Nam primum caclũ
et terra recesserunt: etmareiam
non est: Istofict oidine. quosuperi¬
us prcoccupando iam dixit. uidisse
se supercronum sedentem: cuius afa¬
cie fugit cielum etterra: Iudicatis
quippe his quiseripti non sunt in libro
uite & macter num ignem missis.
qui ignis cuius modi et inquamundi uł
rerum parte futurussit. hominem

Expanded text:
quit, inventi in libro vitae scripti, missi quit, inventi in libro vitae scripti, missi sunt in stagnum ignis. Necdum liber iste commemorat ne oblivione fallatur, sed praedestinationem significat eorum quibus vita dabitur aeterna. Neque enim nescit eos Deus et in hsciat; sed potius ipsa eius praescientia de illis, quae falli non potest, liber est uitae, iudicandos malos, restat ut etiam de bonis dicat. Iam enim explicauit quod breuiter a Domino dictum est: Sic ibuntaisti in supplicium aeternum; sequitur ut explicet, quod etiam ibi conectitur: Iusti autem in uitam aeternam. Et uidi, inquit, caelum nouum et terram nouam. Nam primum caelum et terra recesserunt, et mare iam non est. Isto fiet ordine, quod superius praeoccupando iam dixit, uidisse se super thronum sedentem, cuius a facie fugit caelum et terra. Iudicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro uitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
los qui etiam poenas apud inferospen¬
dunt Seenimab furde crediuid& anti¬
fidem locis quie dematormentis ipiorũ
Sienim non absurde crediuid&uranti¬
fidem locis quidem ator mentis impioꝵ ramo¬
tissimis sedapud inferos fuisse. deneceos indexp̃i
erueret : Profecgo denceps bonifideles.
effuso illo precio iam redemptiptors
inferos nesciunt. donecetum recep¬
tis corporib bonar ecipi ant quȩ me
rentur Cum autem dixiss& et iudica¬
tisunt singuli scđm faciasua: bi euit
subiecit quemadmodum fuer intiu¬
dicati Et mors et infernus inquit. mis¬
sis unt in stagnum ignis. His nominib:
significans diabolum. qmmortis estauctor¬
infernarumque poenarum. uniuer¬
sam ques imuldemonum soci&item: Hoc
enim quod supracuidentius preoccupan¬
do iam dixerat: etdiabolus qui seduce¬
bat eos missus est instagnumignis & sul¬
phuris: quod uero ibi obscurius ad¬
iunxeratdicens. Quo & bestia etpseu¬
do ꝓph&a: hicaptus: et quinon sunt in¬

Expanded text:
los, qui etiam poenas aput inferos penlos, qui etiam poenas aput inferos pendunt. Si enim non absurde credi uidetur antifidSi enim non absurde credi videtur, antifidem, locis quidem a tormentis impiorum remotissimis, sed apud inferos fuisse, donec eos inde sanerueret, profecto deinceps boni fideles effuso illo pretio jam redempti, prorsus inferos nesciunt, donec etiam receptis corporibus, bona recipiant qurentur. Cum autem dixisset: Et iudicati sunt singuli secundum facta sua, breuiter subiecit, quem ad modum fuerint iudicati: Et mors et infernus, inquit, missi sunt in stagnum ignis, his nominibus significans diabolum, qinfernarumque poenarum, universamque simul daemonum societatem. Hoc est enim quod supra evidentius praeoccupando jam dixerat: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris. Quod vero ibi obscurius adjunxerat, dicens quod et bestia et pseudopropheta, hic apertius, Et qui non sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
liremortuos suos : pos sunt mortui&iã
ꝓpt̃ hocdici quod mor taliagerunt
cor pora : unde et apłs Corpus quidem
ut mortuum est ꝓpt̃ peccatum sp̃s autem
uiuit ꝓ pt̃ iustificationem: Vtrumque
in homineuiuente atquein hoccor pore
constituto eẽ demonstrat. et cor pus
mortuum et sp̃s uitam: Nec tam̃dixit
corposinortale sedmortuum. quam¬
uis eadem paulo post&i m mortalia
corpora sicut usitatius uocantur
appellec. Hosergo mortuos exhibu¬
it marequiin eoerant: id÷ exhibuit
homines hoc seculum quicũq in eo
eran quia nondumabierant : Et
mors & infernus inquit: red diderunt
mortuos suos quos insehabebant: Ma¬
reghibuit: qui sicut inuenti sunt ad fu¬
erunt: mors uero et infernus red dider̃:
N ẽ frustrafortassenonsatis fuit ut dice¬
r& mors aut infernus: sed utrumque
dictum est: mors ꝓpt̃ bonos. quitantum¬
modo mortem ꝑ p&i potuerunt non
et infernum: Infernus autem ꝓpt̃ma¬

Expanded text:
lire mortuos suos . Possunt mortui etiam lire mortuos suos . Possunt mortui etiam propter hoc dici, quod mortalia gerunt corpora: unde Apostolus, Corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum; spiritus autem uita est propter iustitiam, utrumque in homine uiuente adque in hoc corpore constituto esse demonstrans, et corpus mortuum et spiritum uitam. Nec tamen dixit corpus mortale, sed mortuum, quamuis eadem paulo post etiam mortalia corpora, sicut usitatius uocantur, appellet. Hos ergo mortuos exhibuit mare, qui in eo erant, id est, exhibuit homines hoc saeculum, quicumque in eo erant, quia nondum obierant. Et mors et infernus, inquit, reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Mare exhibuit, quia, sicut inuenti sunt, adfuerunt; mors uero et infernus reddiderunt, reuocarunt. Nec frustra fortasse non satis fuit ut diceret mors aut infernus, sed utrumque dictum est: mors propter bonos, qui tantummodo mortem perpeti potuerunt, non et infernum; infernus autem propter ma
Abbreviated transcription (Latin):
explicar&ur ipse ordo cõmodius.
& iam deiudicandis mortubs̃ quod
iam dix erat suorepet iuit loco: Cũ
enim dixis set et & hibuit mortuos
mare qui in eoerant. et mors et infer¬
nus reddiderunt mortuos quos in se
habebant: moxad didit quod pau¬
lo ante posuerat. et iudicati sunt
singuli scđm facta sua. Hoc estenim
quod superius dixer at : etiudicatis
mortui secundum factasua: Sedquis
erant nequeenim quiinmar i moriunt᷑
non sunt in inferno: aut corpora coꝵ
seruantur inmari. aut quod ÷ ab¬
surdius marehabebat bonos mortuos.
et in fernus malos: quos hoc putauerit.
Sed ꝓfecto conuenienter quidam hoc
loco marȩpisto scło positumacipiunt:
Cumergo& quos hic inuenietxp̃s incorpo¬
re constitutos. simul significar&
cum eis quiresurrecturisunt iudican¬
dos&iam ipsos mort uos appellauit
Etbonos quibus dr̃. Mortui enimestis
& uitaurã absconditaest cum xp̃o indõ.
et malos de quibus dr̃. sinemortuo ssepe¬

Expanded text:
explicaretur ipse ordo, commodius explicaretur ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam dixerat, suo repetiuit loco. Cum enim dixisset: Et ex hibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se habebant: mox addidit quod paulo ante posuerat: Et iudicati sunt singuli secundum facta sua. Hoc est enim quod supra dixerat: Et iudicati sunt mortui secundum facta sua. CAPUT erant? Neque enim qui in mari moriuntur, non sunt in inferno, aut corpora eorum servantur in mari; aut, quod est absurdius, mare habebat bonos mortuos, et infernus malos. Quis hoc putaverit? Sed profecto convenienter quidam hoc loco mare pro isto saeculo positum accipiunt. Cum ergo et quos hic inveniet Christus in corpore constitutos, simul significaret cum iis qui resurrecturi sunt judicandos, etiam ipsos mortuos appellavit, et bonos quibus dicitur, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo ; et malos de quibus dicitur, Sine mortuos sepe
Abbreviated transcription (Latin):
guli singulorum. Scriptur a uero ist.
unum uolens intellegi. et alius inquit
liber aꝑtus .e: Qua edam igitur uis.ẽ.
Intelleg enda diuina: qua fi& uttuiq
opera sua uel bona uel mala cuncta
Inmemoriam reuocentur. & m̃tis in¬
tuitu mira celeritate cernant̾. ut ac¬
cus& uel ex cus& scientia conscientiã.
atq ita simul &oms & singuli iudi¬
centur: quaenimirum uis diuina: libri
nom accepit: In ea quippe quodam¬
modo legitur: quic quidͤ faciente¬
colitur U tautem ostendat quimor¬
tui iudicandisint pus illi & magni.
recapitulando dicit. taiquã adio
rediens quod p̃terierat potius ue¬
distulerat & exhibuit mortuos
marequuneo erant : & mors & infer¬
nus reddide runt mortuos quos
in sehabebant. Hoc proculdubio pͥ¬
us factum .e. quã. eeñt. mortui iudi¬
cati: & tamen illud prius dictum .e.
hoc .e. ergo quod dixi recapitulando
cum adid rodisse quod inter miserat
Nunc autem ordinem tenuit: atque ut

Expanded text:
guli singulorum. Scriptura vero ista guli singulorum. Scriptura vero ista unum volens intelligi, Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur vis est intelligenda divina, qua fiet ut cuique opera sua, vel bona vel mala, cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; ut accuset, vel excuset scientia conscientiam; atque ita simul et omnes et singuli judicentur. Quae nimirum vis divina, libri nomen accepit. In ea quippe quodammodo legitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut autem ostendat, qui mortui judicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tanquam ad id rediens, quod pdistulerat. Et exhibuit mortuos mare qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos quos in se habebant. Hoc procul dubio prius factum est, quam essent mortui iudicati; et tamen illud prius dictum est. Hoc est ergo quod dixi, recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. Nunc autem ordinem tenuit, adque ut
Abbreviated transcription (Latin):
sibit hic mund. Unde& apls dicit:
preterit enim figura huius mundi. uo¬
louos sine sollicitudine. eẽ: figura
ergo p̃terit. nonnatura Cu mergose
ioħs uidisse dixiss& sedentẽ super
illos. & aꝑcisunt libri &ulius liba ꝑtꝰ ẽ¬
facta sua libros dix̃ eẽ. aꝑtes & librũ :
sed librum cuius modi nonta cuit.qͥ . ẽ.
inquit uitȩ unius cuiusq: Ergo illili¬
bri quos priore loco posuit. in tellogen¬
disunt sci & ueteris & noui ut in illis os¬
tender&ur quads̃ ficri sua mandata
ius sis s&. In illo autem qui ẽ. uitae
unius cuiusq quid horum quisque
non fecis set siue feciss&: quiliber sicar¬
naliter cogit&ur. Quisqus magnicu¬
dinem aut longitudinem ualcataes¬
cimare. autquanto tempore legipo¬
ter it liber. in quoscripti sunt uniue¬
seuitȩ uniuersorum. antantus ange¬
lorum numerus aderit quantus ho¬
minum erit. etuitam sua quisq: ab argło
sibi adhibito audiat recitari. Non
ergo unus liber erit omnium. sed sin¬

Expanded text:
sibit hic mundus. Unde et apostolus dicit: sibit hic mundus. Unde et apostolus dicit: Praeterit enim figura huius mundi, uolo uos sine sollicitudine esse. Figura ergo praeterit, non natura. Cum ergo se Iohannes uidisse dixisset sedentem super illos, et aperti sunt libri; et alius liber aperfacta sua . Libros dixit esse apertos, et librum: sed librum cujusmodi non tacuit; qui est, inquit, vitae uniuscujusque. Ergo illi libri, quos priore loco posuit, intelligendi sunt sancti et veteres et novi, ut in illis ostenderetur quae Deus fieri sua mandata jussisset: in illo autem qui est vitae uniuscujusque, quid horum quisque non fecisset, sive fecisset. Qui liber si carnaliter cogitetur, quis ejus magnitudinem, aut longitudinem, valeat aestimare? aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt universae vitae universorum? An tantus Angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et vitam suam quisque ab Angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed sin
Abbreviated transcription (Latin):
& cruciabuntur die & nocte inscla
scłorum Bestiam bene intellegi ipsam
impiam ciuitatem. supra iam dixim:
tus e. aut imagoilla iđ est figm̃tũ¬
illud dequ nibilocuti sumꝰ: pos hȩc ipsu
nouis simum iudicium qđ erii. Inseda
re surractione mortuorum quatorpoꝵ .e.
recapitulando nar rans quomodo sibi
fuerit reuelatum: Quidunquit thro¬
num magnum & candidum . et sedente
suꝑ cum cuius a facie fugit calũ &tra.
& locus corum inuentus non .ẽ. Non ait
uidi thronũmagnũ & candidum &
sedente suꝑ cum. & ab eius facię fugit
caelum & terra. qmnon tunc factũ .e.
id .e. antequã. et. deuiuis & mortuis
iudicatum. sed eum seuidisse dixit
inthrono sedentem. acuius faciȩ fugit
caelum et terra Sed postea: ꝑacto qͥppe
iudicio tunc .eẽ. desin& hoccaelum &:
hȩc terra: quando incipi&. eẽ. caelũ
nouum. & terra noua: mutatione nãq:
rerum. non omnimodo interitu tran¬

Expanded text:
et cruciabuntur die ac nocte in saecula et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum . Bestiam bene intelligi ipsam impiam civitatem, supra jam diximustus est, aut imago illa, id est figmentum, de quo ibi locuti sumus. Post haec ipsum nouissimum iudicium, quod erit in secunda resurrectione mortuorum, quae corporum est, recapitulando narrans quo modo sibi fuerit reuelatum: Et uidi. inquit, thronum magnum et candidum et sedentem super eum, cuius a facie fugit caelum et terra, et locus eorum inuentus non est. Non ait: lVidi thronum magnum et candidum et sedentem super eum, et ab eius facie fugit caelum et terra\', quoniam non tunc factum est, id est, antequam esset de uiuis et mortuis iudicatum; sed eum se uidisse dixit in throno sedentem, a cuius facie fugit caelum et terra, sed postea. Peracto quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu tran
Abbreviated transcription (Latin):
& cum finta fucrint millo anni solu&
satanas decustodia sua: autnon reg¬
ni huius scorum intellegam. annos
mille finiri. sed uin culo diaboli atq
custo die. ut annos mille. iđ annos
om̃s suos quȩque pars habeit. di¬
uersis acproprus ꝓlixitatibus
finiendos. ampliore scorum regno
breuiore diaboli uinculo. a utterte
qm̃ trium annorum & ssex mensium
breuis simum spatium .ẽ. cõputari
noliusse credatur. Siue quod minus
satahe uinculum. siue quod amplius
uiditur regnum habere scorũ. sicut
operis uolumine disputaui qm̃ plus
aliquid erant. & tamen quadringen¬
tisunt nuncupati & talia sepe reppe¬
riuntur in litteris sacris siquis adutat
Post hancotutem commemor ationem
nouissime ꝑ secutionis : breuiter con¬
plec titur totum quodultimo iã iudi¬
principeciuitas inimica passura . ẽ:
dicit enim: & diabolus qui seducebat
cosmissus .ẽ. in stagnum ignis & sul¬
phuris: quo & bestia pscudo ꝓphita

Expanded text:
et cum finiti fuerint mille anni, soluetur et cum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de custodia sua, aut non regni huius sanctorum intellegamus annos mille finiri, sed uinculi diaboli adque custodiae, ut annos mille, id est annos omnes suos, quaeque pars habeat diuersis ac propriis prolixitatibus finiendos, ampliore sanctorum regno, breuiore diaboli uinculo; aut certe, quoniam trium annorum et sex mensum breuissimum spatium est, conputari noluisse credatur, siue quod minus satanae uinculum, siue quod amplius uidetur regnum habere sanctorum, sicut imo huius operis uolumine disputaui; quoniam plus aliquid erant, et tamen quadringenti sunt nuncupati; et talia saepe reperiuntur in litteris sacris. si quis aduertPost hanc autem commemorationem novissimae persecutionis, breviter complectitur totum, quod ultimo jam judiprincipe civitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo bestia et pseudopropheta;
Abbreviated transcription (Latin):
regnum xp̃i nonerant quos xp̃s ex¬
cellentius possidebat: absur dissimũ
idquidom .e. & omnimodo adue sandũ
Sedcerte animȩ uictrices glorio sissimor
mar tryrum omnib dolorib ac laborib
superatis atq finitis. posita quã morta¬
lia mebra posuerunt. cum xp̃o utique
regnauerunt & regnant. done fini¬
antur milleanni ut postea receptis &ia
corporib iaminmortalib regnãnt:
proinde trib illis annis atq: dimidio.
anime occisorum ꝓcius martrno &
quȩ antea decorporib exierunt & quȩ
ipsa nouissima ꝑ sccatione sunt exiturę
regnabunt cum illo. donoe finatur
mortale sclm & ad illud regnum ubi
mors nonerit transcatur. Quo circa
cum xp̃o regnantium scorum plures anni
crunt. quam uinculi diaboli atq: custo¬
diȩ.: quia illi cum suo rege di filio. iam
diabolo nonligato &iam ꝑtres illos
annos ac semis regnabunt Reman&
igitur. ut cum audiamꝰ sacer dotes di
& xp̃i regnabunt cumeo mille annis.

Expanded text:
regnum Christi non erant, quos Christus exregnum Christi non erant, quos Christus excellentius possidebat. Absurdissimum id quidem et omni modo auersandum. Sed certe animae uictrices gloriosissimorum martyrum omnibus doloribus ac laboribus superatis adque finitis, postea quam mortalia membra posuerunt, cum Christo utique regnauerunt et regnant, donec finiantur mille anni, ut postea receptis etiam corporibus iam inmortalibus regnent. Proinde tribus illis annis adque dimidio animae occisorum pro eius martyrio, et quae antea de corporibus exierunt, et quae ipsa nouissima persecutione sunt exiturae, regnabunt cum illo, donec finiatur mortale saeculum et ad illud regnum, ubi mors non erit, transeatur. Quocirca cum Christo regnantium sanctorum plures anni erunt quam uinculi diaboli adque custodiae, quia illi cum suo rege Dei filio iam diabolo non ligato etiam per tres illos annos ac semissem regnabunt. Remanet igitur, ut, cum audimus: Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis.
Abbreviated transcription (Latin):
ces satura .cẽ. significat. ut dendeper¬
secutionis illius tempus nec ad sc̃orũ
regnum nec adcus todiam satane quo¬
rum utrumq inmille antus .e. ꝑtinere.
sed suꝑ additum .e. & extra conputan¬
dum .ce. credatur. Cogem fateri scõs
in illa ꝑ secutione regnaturos ñ . cẽ. cũ
xpo. Sed quis audeat dicere tunccũ
illo non regnatura membra sua quan¬
do ei maxime atque fortis sime cohe
rebunt. & quo tepore quanto erit
acrior impetus belli. tanto maior gła
non cedenti. tanto densior corona mar¬
trrii. Aut si ꝓpter tribulationes quas
passuri sunt non dicendis regnaturi:
consequens erit ut &iam superioibus
dibus in eis demmille annis quicuq
tribulantur scõrum eo ipso tempore tri¬
bulationis sua cum xp̃o non regnasse
dicantur. ac ꝑ hoc & illi quorũ animas
auctor libri huius uidisse se scribit oc¬
cisorum ꝓpter tes cimonium ihũ & ꝓpt̃
uerbum di nom regnabant cum xp̃o
quando patiebat᷑ ꝑ secutionem & ipsi

Expanded text:
cessaturum esse significat. Unde si percessaturum esse significat. Unde si persecutionis illius tempus, nec ad sanctorum regnum, nec ad custodiam Satanae, quorum utrumque in mille annis est, pertinere, sed superadditum et extra computandum esse credatur, cogimur fateri sanctos in illa persecutione regnaturos non esse cum Christo; sed quis audeat dicere tunc cum illo non regnatura sua membra, quando ei maxime atque forrebunt, et quo tempore, quanto erit acrior inpetus belli, tanto maior gloria non cedendi, tanto densior corona martyrii? Aut si propter tribulationes, quas passuri sunt, non dicendi sunt regnaturi: consequens erit, ut etiam superioribus diebus in eisdem mille annis, quicumque tribulabantur sanctorum, eo ipso tempore tribulationis suae cum Christo non regnasse dicantur; ac per hoc et illi, quorum animas auctor libri huius uidisse se scribit occisorum propter testimonium Iesu et propter uerbum Dei, non regnabant cum Christo, quando patiebantur persecutionem, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
annis hõc paruum temporis spatiũ
ambigitur. Quia sidixerimꝰ ad cosdẽ
annos hoc ꝑtinere: nontanto tepore
sed prolixiore cum xp̃o &iam regnũ
scõrum repperietur extendi. quam
diabolus alligari: ꝓfecto enĩ scĩ cum
suo rege &iamin ipsa p̾cipue ꝑ secu¬
tione regnabant m ilitia tanta uin¬
tentes. quando iam diabolus nonerit
alligatus ut cos ꝑsoqui omnib uirib
possit Quomodo ergo ista scriptu¬
ra cis dem mille annis utrũq deter mi¬
nat. diaboli scilic&. alligationim reg¬
nuq: scorum cum trium annorũ & sex
mensium intor uallo prius designitꝰ
alligatio diaboli. quamregnũ scorũ.
hoc spatium non conputandum inmille
annis sed eis impletis potius adicien¬
dum. ut ꝓprię pos sit intellogi. ꝗd cũ
dixis s& sacer dotes di & xp̃ĩ regna¬
bunt cum eomille annis adiecit. & cũ
finiti fuerint mille anni solu& satanas
decustodia sua. Isto enim modo & reg¬
no scõrum & uinculum diaboli simul

Expanded text:
annis hoc paruum spatium annis hoc paruum spatium ambigitur: quia si dixerimus ad eosdem annos pertinere, non tanto tempore, sed prolixiore cum Christo regnum sanctorum reperietur extendi, quam diabolus alligari. Profecto enim sancti cum suo rege etiam in ipsa praecipue persecutione regnabunt mala tanta vincentes, quando jam diabolus non erit alligatus, ut eos persequi omnibus viribus possit. Quomodo ergo ista scriptura eisdem mille annis utrumque determinat, diaboli scilicet alligationem regnumque sanctorum, cum trium annorum et sex mensium intervallo prius designatur alligatio diaboli, quam regnum sanctorum  hujus hoc spatium non computandum in mille annis, sed eis impletis potius adjiciendum, ut proprie possit intelligi. Quod cum dixisset, Sacerdotes Dei et Christi et regnabunt cum eo mille annis, adjecit: Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua. Isto enim modo et regnum sanctorum et vinculum diaboli simul
Abbreviated transcription (Latin):
in superabiles fiunt scĩ. unde excru¬
ciantur inimici. Sicut enim in bono
positum .ẽ. Telus domꝰ tuȩ comedit me.
Item econtrario. Tedus occupauit
plebem ineruditam. & nunc ignis con¬
trarios comed&: et nunc utique. ex¬
cepto scilic& ultimi illius igne iudicui:
aut sitam plagam qua ꝑ cutien disunt
ecłȩ ꝑ sec utores. ueniente iam xp̃o
quos uiuentes Inueni& suꝑ terram.
quando interfici& antichristum
spũ oris sui agnem appellauit des¬
cendentem decęlo. eosque comedente.
Neque hoc ultimum supplicium erit im¬
piorum. sed illud quod facta cor porũ
re surrectione passuri sunt. Haec ꝑse¬
cutio nouis sima quae futura .e. ab
anti christo. sicut iam diximus. quia
& in hoc libro superius. & apud dani¬
helen prophetam positũ .ẽ. trib annis
& sex m̃sibus erit quod ump̃ quã uis
exiguum utrum admille annos ꝑti¬
neat quib & diabolum ligatũ dicit
& scõs regnare cumxp̃o. aneis dem

Expanded text:
insuperabiles fiunt sancti, unde excruinsuperabiles fiunt sancti, unde excruciantur inimici. Sicut enim in bono positum est: Zelus domus tuae comedit me: ita e contrario: Zelus occupauit plebem ineruditam, et nunc ignis contrarios comedet. Et nunc utique, excepto scilicet ultimi illius igne iudicii. Aut si eam plagam, qua percutiendi sunt ecclesiae persecutores ueniente iam Christo, quos uiuentes inueniet super terram, quando interficiet Antichnstum spiritu oris sui, ignem appellauit descendentem de caelo eosque comedentem: neque hoc ultimum supplicium erit inpiorum, sed illud quod facta corporum resurrectione passuri sunt. Ccutio nouissima, quae futura est ab Antichristo sicut iam diximus, quia et in hoc libro superius et aput Danielem prophetam positum est, tribus annis et sex mensibus erit. Quod tempus, quamuis exiguum, utrum ad mille annos pertineat, quibus et diabolum ligatum dicit et sanctos regnare cum Christo, an eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
non sit nisi xp̃i ecła toto terrarum
orbe diffusa: ac ꝑ hoc ubicumque
tunc erit qua cinomnibus gentibus
erit. quod significatum .ẽ. nomine
latitudinis terrȩ : ibi erunt castra
scõrum. ibierit dilectadõ ciuitas
eius ibi ab omnib: inimicis suis. quia
hoc .e. in angustias tribulationis ar¬
tabitur. urguebitur. concludetur.
nec militiam suam deser& quȩ uocabu¬
losuo est appellata castrorum. Quđ¬
utro ait & des cendit ignis decaelo &
comedit tos: non e xtronum putandũ
est id eẽ. supplicium quoderit cũ dic&.
discedite ame malodicti inignem a& ter¬
num Tunc quippe inignom mittentur
ipsi: nonignis decaelo ueniet in ipsos
Hic autem bene intellogitur ignis decelo
deipsa firmitate scõrum. qua non
cessuri sunt se uientib utcorũ faciant
uoluntatem: Firmamentum . ẽ. enim
caelum: cuius firmitate illi crucia¬
buntur ardentis simo zelo. qm̃non
potuerunt ad trahere in par tes anti
medit̃ eos & hoc ado: quidi muncre

Expanded text:
non sit nisi Christi Ecclesia toto terrarum non sit nisi Christi Ecclesia toto terrarum orbe diffusa: ac per hoc ubicumque tunc erit, quae in omnibus gentibus erit, quod significatum est nomine latitudinis terrae, ibi erunt castra sanctorum, ibi erit dilecta Deo civitas ejus; ibi ab omnibus inimicis suis, quia hoc est, in angustias tribulationis arctabitur, urgebitur, concludetur; nec militiam suam deseret, quae vocabulo est appellata castrorum. uero ait: Et descendit ignis de caelo et comedit eos: non extremum putandum est id esse supplicium, quod erit, cum dicetur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Tunc quippe in ignem mittentur ipsi, non ignis de caelo ueniet in ipsos. Hic autem bene intellegitur ignis de caelo de ipsa firmitate sanctorum, qua non cessuri sunt saeuientibus, ut eorum faciant uoluntatem. Firmamentum est enim caelum, cuius firmitate illi cruciabuntur ardentissimo zelo, quoniam non poterunt adtrahere in partes Antichmedet eos, et hoc a Deo, quia Dei munere
Abbreviated transcription (Latin):
catisunt. isti ee. cum dictũ .e. nationes
quae sunt in .iiiͦi. angulis terrȩ. easq
subiecit ee. gog. & magog. quor um
interp̾tationem nominum eẽ. conpe¬
rimus. Sog. tectum. magog deta¬
tio tamqutm domus et ipsequi ꝓce¬
dit dedomo: Gentes ergosunt inquib
dici bolum ueludincibisso. supe¬
rius intellege bamus inclusum: et ꝓ¬
se deillis quod conmodo sese effereis
et ꝓcedens ut illes intrectũ. & ipse
d&ecco. Sicutem utrumque refe¬
ramus adgentes. non nullahorum
ad illas alterum addi etbolum: et tec¬
tum ipsesunt quia in eis nunc includt
Et quod conmodo tegit᷑ inimicosanti¬
quus : et detecto ipsierunt quando
in apertum odium deo perto eruptu¬
resunt: Quoduero ait. et ascendr̃
super terrȩ latitudinem & cinxerunt
castra scõrum & dilectam ciuitatẽ.
non utique adunum locum uenis se
ueluenturi es se significati sunt. qua¬
si uno deali  loco futura sint casira
scõrum & dilecta ciuitas. cum hȩc

Expanded text:
cati sunt isti esse, cum dictum est nationes cati sunt isti esse, cum dictum est nationes quae sunt in quattuor angulis terrae, easque subiecit esse Gog et Magog. Quorum interpretationem nominum esse comperimus Gog tectum, Magog de tecto; tamquam domus et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis quodam modo sese efferens et procedens; ut illae sint tectum, ipse de tecto. Si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, qet quodammodo tegitur inimicus antiquus; et de tecto ipsae erunt, quando in apertum odium de operto erupturae sunt. Quod vero ait, Et ascenderunt super terrae latitudinem, eo cinxerunt castra sanctorum et dilectam civitatem : non utique ad unum locum venisse, vel venturi esse significati sunt, quasi aliquo uno loco futura sint castra sanctorum et dilecta civitas; cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
soluetur satanas decustodia sua: &
exibit ad seducendas nationes quȩ
sunt in angulis terrȩ. gog. & magog.
& trah& cos in bellum quorũ numerus
est utarena maris. Ad hoc ergo tunc
seduc&. itt in hoc bellum trahat. Nam
& antea: modis quibus potuerat ꝑ ma¬
la multa & uaria seducebat. Exibit
autẽ dictum .e. uta ꝑtam ꝑ secutionẽ
delatebris erumpens odiorũ: hȩc enim
er it nouissima ꝑsecutio nouis simo
imminente iudicio: quã sca eela ato¬
to terrarum orbe patietur. uniuersa
scilic& ciuita s xp̃i ab uniuersa dia¬
boli ciuitate. quanta cumq erit utr¬
que suꝑ terram. Gentes quippe istas
quas appellat. gog. & magog: non
sic sunt accipiende tamquã sint aliqu
in aliqua parte terrarum barbari con¬
stituti. siue quos quidem sus piantur
getas. & masagitas. ꝓpter litteras hor
nominum primas. siue aliquos alios
a lienigenas & a romano iurȩ seiunctos
Toto nam queor be terrarum signifi¬

Expanded text:
soluetur satanas de custodia sua, et soluetur satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quattuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eos in bellum, quorum numerus est ut harena maris. Ad hoc ergo tunc seducet, ut in hoc bellum trahat. Nam et antea modis quibus poterat per mala multa et uaria seducebat. Exibit autem dictum est <in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum.\' Haec enim erit nouissima persecutio, nouissimo inminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terrarum orbe patietur, uniuersa scilicet ciuitas Christi ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. Gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. Toto namque orbe terrarum signifi
Abbreviated transcription (Latin):
dño ftat aut cadit. & quise putat sta¬
re caueat necadat puto enĩ qđ in anim
nonincorpore casus iste cauendus .e.
sugitur cadientium .ẽ. resurrectio Ca¬
dunt autem &animę. prostcto & ani¬
mas resur gere confitndum .e. Quod
autem cum dixis s&. inistis scđa mors
non hab& potestatem. adiunxit
atqueait. sed erunt sacer dotes di &
.xp̃i. & rognabunt cumo mille annis.
qui propriȩ iam uocantur in ecła
sacer dotes. sed sicut om̃s xp̃os dicim
ꝑꝑter misticum crisma: sicom̃s sacer¬
dotes ꝗm membra sunt sacer dotis.
Dequibus apłs petrus. Plebs inquit sca
regale sacer dotium. Sane lic& bre¬
uiter atq transcunter: in sinua uit. ee.
hoc .e. patris & filii quamuis ꝓpt̃ for¬
mam seruisicut hominis filius. ita &iã
sacer dos xp̃s effectus sit in aeternum.
secundum or dinem melchi sedhȩc De
qua re in hoc opere non semeldixim:¬
& cum fintt fuerint inquit mille anni.

Expanded text:
Domino stat aut cadit; et: Qui se putat staDomino stat aut cadit; et: Qui se putat stare, caueat ne cadat? Puto enim quod in anima, non in corpore casus iste cauendus est. Si igitur cadentium est resurrectio, cadunt autem et animae: profecto et animas resurgere confitendum est. Quod autem, cum dixisset: In istis secunda mors non habet potestatem, adiunxit adque ait: Sed erunt sacerdotes Dei et Christi et regnabunt cum eo mille annis: s dictum est, qui proprie iam uocantur in ecclesia sacerdotes; sed sicut omnes christos dicimus propter mysticum chrisma, sic omnes sacerdotes, quoniam membra sunt unius sacerdotis; de quibus apostolus Petrus: Plebs, inquit, sancta, regale sacerdotium. Sane, licet breuiter adque transeunter, insinuauit esse hoc est Patris et Filii; quamuis propter formam serui sicut hominis filius, ita etiam sacerdos Christus effectus sit in aeternum secundum ordinem Melchisedech. De qua re in hoc opere non semel dixim cum finiti fuerint, inquit, mille anni,
Abbreviated transcription (Latin):
surrectiois par ticeps fier&. atque
in eo potesiatem scđa mors non haber&
Cunt quiputant resur rectionem dici
non posse nisi corporum: ideoq istã
quoque primam incoporib futura
ec̃ contendunt. Quorum enim . ẽ. in¬
quit cadere: eorum .ẽ. resur gere
Cadunt autem corpora moriendo:
nam eccadendo cadauera nuncupant
Nonergo animarum inquiunt resurre¬
tio potest .or. sed corporum: s ed quid
contra apłm dicunt. qui eam resurrec¬
Sirisur rexistis cum xp̃o quaesur sũ sunt
sapite. Quem sen sum uerbaliis alibi
posuit dicens. Ut quon admodum
xp̃s resurrexit amortuis ꝑ gloriã
patris: sic& nos innouitate uitȩ am¬
bulemus. Hinc .ẽ. & illud. Resurgequi
dormis & ex surge amortuis. & in lu¬
minabitte xp̃s. Quod autẽ dicunt
non posse resurgere nisi quica dunt¬
& ideo putant resurraectionẽ ad cor¬
pora non adanimas ꝑtinere quia cor¬
porum .e. cadoe Cur non audiunt
non recedatis ab illo necadatis. & suo

Expanded text:
surrectionis particeps fieret atque surrectionis particeps fieret atque in eo potestatem secunda mors non haberet. Sunt qui putant resurrectionem dici non posse nisi corporum ideoque istam quoque primam in corporibus futuram esse contendunt. quorum enim est, inquiunt, cadere, eorum est resurgere. cadunt autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. sed quid contra apostolum dicunt, qui eam resurrecsi resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite. quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: ut quemadmodum Christus resurrexit a mortuis per gloriam patris, sic et nos in nouitate uitae ambuledormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. Quod autem dicunt non posse resurgere, nisi qui cadunt, et ideo putant resurrectionem ad corpora, non ad animas pertinere, quia corporum est cadere: quur non audiunt: Non recedatis ab illo, ne cadatis, et: Suo
Abbreviated transcription (Latin):
damnationẽ scilic& quȩ scda mors dr̃:
Done finiantur enim mille anni. qui¬
cumque nonui xerit id .ẽ. toto istorẽ¬
pore quoagitur prima resur rectio
non audierit uocem filiidi. & aduitã
demoꝵte transierit: ꝓfec to inis ta
resurrectione quaecar nis. ẽ. inmortẽ
sedam cumipsa carne transibit seqͥt᷑
dum & dicit. Hat resurrec tio pma. ẽ.
beatus et sc̃s qui hab& in hacprima re¬
surrectione partem iđ par ticeps eiꝰ ÷
Ipse .ẽ. autẽ par ticeps eius: quiñ solũ
amorte quȩ inpec catis .ẽ. reuiuescit.
uerum &iam ineo quod reuixerit per¬
manebit: Inistis inquit scđa mors
non habet potes tatem: hah& ergo in
reliquis dequib superius ait. Reliqui
corum non ui xerunt donec fini antͥ
milleanni : qm̃ isto toto teporis interuallo
quod milleannos uocat. quantũ cũque
in eo quisque eorum incorpore non re¬
uixit amorte. in qua eum tenebat im¬
pietas. ut sic re uiuis cendo prime re¬

Expanded text:
damnationem scilicet, quae secunda mors dicitur. damnationem scilicet, quae secunda mors dicitur. Donec finiantur enim mille anni, quicumque non uixerit, id est, toto isto tempore, quo agitur prima resurrectio, non audierit uocem filii Dei et ad uitam de morte transierit, profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, in mortem secundam cum ipsa carne transibit. Sequitur enim et dicit: Haec resurrectio prima est. Beatus et sanctus qui habet in hac prima resurrectione parteipse est autem particeps eius, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reuiuescit uerum etiam in eo quod reuixerit permanebit. in istis, inquit, secunda mors non habet potestatem. habet ergo in reliquis, de quibus superius ait: reliqui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni, quoniam toto isto temporis interuallo, quod mille annos uocat, quantumcumque in eo quisque eorum uixit in corpore, non reuixit a morte, in qua eum tenebat impietas, ut sic reuiuescendo primae re