comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit sacrificu huiꝰ effectus: unctio
aurium & manuum pedumq de¬
monstrat. Per obȩdientiam quippe
nr̃am actionesq bonas atq con¬
u̾sationem cęlebratur: unde &r au
res nr̃e unguntur: ut in obȩdientia
adam carentes: unigeniti obȩdien¬
tiam consequantur. Postq hȩc ex¬
trema manuum unguntur & pe¬
dum: quia non solum manus. s ꝙr
pedes pio actione accipiuntur
Quod probatur ex eo quod dauid dic̃.
Pes meus stetit in uia recta. ft rursus.
Statuit supra petram pedes meo e.
Quia aut̃ actiones. quasdam bonas.
quasdam aut̃ malas habemꝰ: i figu¬
ram maloꝵ sinistra gerit: recte
dextra unguitur. Confortant̃ enĩ
ea quȩ unguntur: & destruuntur
atq disꝑduntur ea quȩ non ungun¬
tur. Quod aꝑte demonstrat. disper¬
dens ȩgrptum angelus: quia uͥ un¬
ctio immolati inueniebatur. non ꝑ¬
cutiebat. S tamen pͥmꝰ sacerdos
sanguine. & posteum filui eius. scd̃m
legem unguebantur: quia & ipse
dñs pͥmus in cȩna mistica intelligi¬

Expanded text:
sit hujus sacrificii effectus unctio aurium et manuum pedumque demonstrat: propter obedientiam quippe nostram actionesque bonas, et conversationem celres nostrae unguntur; ut in obedientia Adam carentes, Unigeniti obedientiam consequamur. Postque haec, extrema manuum unguntur et pedum, quia non solum manus, sed et pedes pro actione accipiuntur. Quod probatur ex eo quod David dicit: Pes meus stetit in via recta ; et rursus: Statuit supra petram pedes meos . Quia autem actiones quasdam bonas, quasdam autem malas habemus, et figuram malorum sinistra gerit, recte dextra ungitur, confortantur enim ea quae unguntur, et destruuntur atque disperduntur ea quae non unguntur. Quod aperte demonstrat disperdens Aegyptum angelus, quia ubi unctio immolati inveniebatur, non percutiebat: sed tamen primus, sacerdos sanguine, et post eum filii ejus secundum legem ungebantur, quia et ipse Dominus primus, in coena mystica, intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ipse quidem substantialiter:
nos uero oꝑatione eius & gr̃a.
Propterea unguntur quidẽ simul
cum a aron filii eius. s non talia
in eis. qualia & in aaron in uncti¬
one aguntur. sicut manifestant
sequentia. S etiam in hoc mens
in presenti figenda ẽ: quod non
frustra hȩc in xpm̃ accipiamus.
Sciens enim eccłam dicere bȩc le¬
gis lator mẏsteria. conuocariom¬
nem cetum. siue sinagogam p̃¬
cepit. id ẽ. quod greci ȩccłasten di¬
cunt. ad ianuam tab̾na culi testi¬
monii. Quȩ sinagoga ñ potest
alit̾ ad hanc legem cõmunionẽ
habere. nisi ad ȩccłam conueniat:
apud quam harum figurarum
ueritas conseruatur. fecit moy¬
ses ut dñs imꝑauerat. Congrega¬
taq om̃i turba ante fores. ait.
Iste ẽ sermo quem iussit dñs fieri.
statimq obtulit aaron & filios eiꝰ.
Cumq lau isset eos. uestiuit ponti
ficem subucula linea. accingens
eum balteo. ⁊ induens tunicam
iacinctinam. & desuꝑ humerale
imposuit. Quod astringens cin

Expanded text:
tur ipse siquidem substantialiter, nos vero operatione ejus et gratia: propterea unguntur quidem simul cum Aaron filii ejus, sed non talia in eis, qualia et in Aaron in unctione aguntur, sicut manifestant sequentia: sed etiam in hoc mens in praesenti figenda est, quod non frustra haec in Christum accipiamus, sciens enim Ecclesiam dicere haec legislator mysteria, convocari omnem coetum sive Synagogam praecepit, id est, quod Graeci Ecclesiastae dicunt, ad januam tabernaculi testimonii. Quae synagoga non potest aliter ad hanc legem communionem habere, nisi ad Ecclesiam conveniat, apud quam harum figurarum veritas conservatur. Fecit Moyses ut Dominus imperaverat, congregataque omni turba ante fores ait: Iste est sermo quem misit Dominus fieri: Statimque obtulit Aaron et filios ejus, cumque lavisset eos, ficem subucula linea, accingens eum balteo, et induens tunica hyacinthina, et desuper humerale imposuit, quod astringe
Abbreviated transcription (Latin):
& nouit̃ ꝑcipientes optulerimus.
qm̃ necdum subtilit̾ eius ꝓferre my¬
st̾ia capimꝰ. ut farmam offeramus
aut similam. necessarium ẽ. ut uiren¬
lxx. dicunt. ut recentia fricta. ma¬
tura fracta offeramꝰ. Quemadino¬
dum enim humectos fructus. et
qui necdum possunt moli ut fiant
farina aut simila. quando uolueri¬
mꝰ aptos ȩsui reddere. igne eos con¬
fringentes. paleas eoꝵ in eo quod
eos frangimꝰ separamꝰ : sic quicũq
necdum scientiam solidam habe¬
mꝰ. nec subtilem excelsamq theo¬
logiam. necdum enĩ illam discer¬
nere idonei sumꝰ: sp̃alium sc̃pturar
ꝑfectam scientiam non habentes: opꝰ
habemꝰ eam in igne sp̃c frigere. id est
illius oꝑationem ⁊ subministrationẽ

Expanded text:
et noviter percipientes obtulerimus, et noviter percipientes obtulerimus, quoniam necdum subtiliter ejus proferre mysteria capiamus, ut farinam offeramus aut similam necessarium est, ut virenut Septuaginta dicunt, ut recentia fricta matura fracta offeramus. Quemadmodum enim humectos fructus, et qui necdum possunt moli ut fiant farina aut simila, quando voluerimus aptos esui reddere, igne eos confringentes, paleas eorum in eo quod eos frigimus separamus, sic quicunque necdum scientiam solidam habemus, nec subtilem excelsamque theologiam, necdum enim illam discernere idonei sumus, spiritualium Scripturarum perfectam scientiam non habentes: opus habemus eam in igne spiritus frigere, id est, illius operationem et subministratione
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fedis dĩ tui. Qd si fedus siue
testamentum rationale ẽ: utiq &
sal rationale ẽ. Ergo testam̃ti eũgłi¬
ci:isalis apłici. precõmonere nos le
dño de spicis adhuc uirentib. tor¬
res eas igni: ⁊confringes in morem
farriᷤ : & sic offeres pͥmicias tuas
dño. fundens supra oleum. ichus¬
imponens. quia oblatio dm̃i ẽ. De qua
adolebit sac̾dos in memoria mun̾is.
partem farris fracti. & olei. ac totum
chus. Non solos precepit dĩ noticiã
siue scientiam eos offerre qui in ea¬
dem scientia multum tempꝰ ꝑman¬
serunt: s unchoantes illam. quał
fuit paulus. Mox enim ut uocatꝰ eͣ:
predicauit. Propt̃ quod sic quȩ nẽ
dicuntur intelligamꝰ. Primitiuus
dõ ẽ. is qui nouit᷑ cepit credere: &
qui ei nullum pridem diuinȩ sci¬
entiȩ optulit fructum. Si ergo ei
sacrificium u̾bi dĩ offerimꝰ. scienti¬
am eius nouiter inchoantes: uuren¬
tia quidem ut nouit̾ quid discentes.

Expanded text:
inquit, sal foederis Dei tui. Quod si foedus sive inquit, sal foederis Dei tui. Quod si foedus sive testamentum rationale est, utique et sal rationale est. Ergo testamenti evangelici, et salis apostolici praecommonere nos vult Domino, de spicis adhuc virentibus, torres eas igni, et confringes eas in morem farris, et sic offeres primitias tuas Domino, fundens supra oleum imponens, quia oblatio Domini est, de qua adolebit sacerdos in memoria muneris, partem farris fracti et olei ac totum thus. Non solos praecepit Dei notitiam sive scientiam eos offerre qui in eadem scientia multum tempus permanserunt, sed et inchoantes illam, qualis fuit Paulus; mox enim ut vocatus est praedicavit, propter quod sic quae nunc dicuntur intelligamus. Primitivus Deo est is qui noviter coepit credere, et qui ei nullum pridem divinae scientiae obtulit fructum. Si ergo ei sacrificium verbi Dei offerimus, scientiam ejus noviter inchoantes, et virentia quidem ut noviter quid discentes
Abbreviated transcription (Latin):
cis. qr sal pro apłica sapientia dixit:
Plane hoc nob̾ dñs ostendit. dicens
aplis. Uos estis sal cĩe. Si aut̃ sal
euanuerit. ad nichilum ualebit ult.
nisi ut mittatur foras & conculeetur
ab hominib. Propt̾ea aut̃ sal apłicã
sapientiam appellauit: qr sieut om¬
nis cib ad nutriendum aptus om̃i¬
mͦ sale conditur. ita om̃is sermo u¬
tilis adiuuandum. apłicȩ omnim᷑
neressarium habec sapientiȩ con¬
dimentum. Proptẽa non ẽẽ minus
sal a sacͥficiis. s in om̃i munere prece¬
pit sal offerri: ut quodẽq docueris.
quodc̃q correxeris. in quac̃q uirtute
conu̾satus fueris. ad apłicam emula¬
tionem atq imitationem oꝑeris.
memorq sis pauli dicentis. imitato¬
res mei estote: sic̃ ⁊ ego. xp̃i. Q rurs.¬
ediflcati suꝑ fundam̃tum apłorum
& propħarum. ipso sũmo angulari
lapide. xp̃o iħu. Quia aut̃ non sim¬
pliciter sal dixit. s illud intelligibi¬
le. legis lator innuit: ñ auferes sal

Expanded text:
. Quod sal pro apostolica sapientia dixit, plane hoc nobis Dominus ostendit, dicens apostolis: Vos estis sal terrae: si autem sal evanuerit ad nihilum valebit ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus . Propterea autem sal apostolicam sapientiam appellavit, quia sicut omnis cibus ad nutriendum aptus omnimodo sale conditur, ita et omnis sermo utilis ad juvandum apostolicae omnimodo necessarium habet sapientiae condimentum, propterea non esse minus sal a sacrificiis, sed in omni munere praecepit sal offerri: ut quodcunque docueris, quodcunque correxeris, in quacunque virtute conversatus fueris, apostolicam aemulationem atque imitationem opereris, memorque sis Pauli dicentis: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Et rurscati super fundamentum apostolorum et prophetarum, ipso summo angulari lapide Christo Jesu . Quia autem non simpliciter sal dixit, sed illud intelligibile legislator innuit: Non auferes,
Abbreviated transcription (Latin):
ret omĩa. Tradet in manib sac̾dotis.
ipsi uidelicet.xp̃o: qui pꝰquã appro-¬
pinquauit altari qͥui in cęlis ẽ. appro¬
pinquauit aut̃ carne ꝑ ascensionem.
nũquã enim separatur adiuinitate:
tollet memoriale de sacͥficio. ab un¬
dantiam scientiȩ siue oognitionis.
sic̃ suꝑ iam docuimꝰ. quod suꝑ altare
adolebit. apud se custodiens illud in
scłm futurum. Quicquid aut̃ reliquũ
ẽ. idẽ. qͥuantum scire nos ⁊ ꝑscrutari
precepit. hoc aaron erit ⁊ filioꝵ eiꝰ.
id ẽ.: ihis qui sublimia de dõ cogitare
⁊ sentire possunt tradidit. quos filios
mans. hoc legis lator scͥpsit: scã qͥppe
absq ferm̃to fiet. nec quicꝗ̃ fermenti
ac mellis adolebitur in sacͥficiũ dño.
Primitias tantum eoꝵ offeretis ⁊ mu¬
nera. suꝑ altare uͦ ñ ponentur in o¬
uult habere doctrinã dr̃ cũ ext̾iori
scientia. Qd enim fermentũ alie¬
nam doctrinam appellat. apte ipse
dñs docuit dic̃s̃ dis suis. Atcendite a

Expanded text:
ensavit. Tradet in manibus sacerdotis, ipsi videlicet Christo, qui postquam appropinquavit altari qui in coelis est, appropinquavit autem carne per ascensionem. Nunquam enim separatur a divinitate: Tollet memoriale de sacrificio, abundantiam scientiae sive cognitionis, sicut supra jam docuimus. Quod super altare adolebit, apud se custodiens illud in saeculum futurum. Quidquid autem reliquum est, id est quantum scire nos et perscrutari praecepit; hoc Aaron erit et filiorum ejus; id est et his qui sublimia et de Deo cogitare et sentire possunt tradidit, quos filios mans hoc legislator scripsit; sancta quippe absque fermento fiet; nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domini. Primitias tantum eorum offeretis et munera. Super altare vero non ponentur in ovult habere doctrinam Dei cum exteriori scientia; quod enim fermentum alienam doctrinam appellat, aperte ipse Dominus docuit dicens discipulis suis: Attendite a
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ quidam ur̃ poeta dix̃. huiꝰ igenus
sumꝰ. Iui inueniens ũbũ exteriꝰ ad
occasionem dĩ scientiȩ aptum. ñ quidẽ
respuit. nec tam̃ addidit. neq enĩ inde
ultra cestimonia multiplicauit. Qua¬
re: quia placuit dõ ꝑ stulticiam pre¬
dicationis sic̃ ipse paulus ait. saluos
facere credentes. ut fides ur̃a ñ sit
in sapientia hominũ. s in uirtute dĩ.
P ropt̃ quod ait legis lator. Suꝑ altare
uero ñ imponentur. iii odorem suaui¬
tatis. Et cum liceret dici ñ ponunt᷑.
ñ ponentur dix̃. ostendens qr ⁊si nos
temptauerimꝰ de exteriorib diumni¬
tatis adipisci noticiam. ad altare dĩ
hoc tale sacͥficium non ascendit.
nec odor fit suauitatis dño. s inferi¬
orib deputatur tale sacͥficium. Et
utputa quod de t̾ra ht̃ subsistentiã.
ad t̾ram depͥmitur. Quicquid optu¬
leris sacͥficii sale condies. nec aufe

Expanded text:
Sicut quidam vester poeta dixit, hujus et genus Sicut quidam vester poeta dixit, hujus et genus sumus , qui inveniens verbum exterius ad occasionem Dei scientiae aptum, non quidem respuit nec tamen addidit, neque enim inde ultra testimonia multiplicavit. Quare? Quod placuit Deo per stultitiam praedicationis, sicut ipse Paulus ait, salvos facere credentes. Ut fides nostra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei, propter quod ait legislator, super altare vero non ponentur in odorem suavitatis, et cum liceret dici non ponuntur, non ponentur dixit, ostendens quod et si nos tentaverimus de exterioribus divinitatis adipisci notitiam, ad altare Dei hoc tale sacrificium non ascendit, nec odor fit suavitatis Domino, sed inferioribus deputatur tale sacrificium, et ut pote quod de terra habet subsistentiam, ad terram deprimitur. Quidquid obtuleris sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
paganoꝵ doctrinã intelligi ꝓpt̾ suaui¬
tatem u̾boꝵ &r dulcedinem eloquii: sa¬
lomon in proubus docet dic̃s. Non
respicias ad mulierem meretricẽ. fauus
enim distillans labia meretricis: miti¬
dus oleo guttur eius. Nouissima autẽ
illiꝰ amara quasi absintium. Nouissi¬
ma aut̃ quȩ: quando uidelicet inter
ueram sapientiam:⁊ ifictam. falsoq u¬
tentem nomine. discernere ceperis. Nã
licet ȩccłȩ in canticis canticoꝵ dicat
Mel ⁊ lac sub lingua tua: Non contͣdic̃
p̃sentib. s ⁊ ualde consentit. Neq enĩ¬
dix̃ in lingua tua .s. sub lingua. ut
ostendet qr paganoꝵ sapientia: iui¬
subiecta ẽ. Ergo hoꝵ non uult ince¬
gram deo doctrinam offerri. Inde di¬
cit. non adolebitur in sac̾ficium. qd̾ ẽ
in holocaustum. Primitias cantũ eoꝵ
offeretis. Precepit enim ex parce illius
sapientiȩ pͥmitias offerri. ñ aut̃ plã¬
ne ea uti. s quẽadmodũ cum paulus
apud athenienses contionaretur dic̃s.

Expanded text:
paganorum doctrina intelligi, propter suavitatem verborum et dulcedinem eloquii, Salomon in Proverbiis docet, dicens: Non respicias ad mulierem meretricem, favus enim distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus, novissima autem illius amara quasi absinthium . Novissima autem quae? Quando videlicet inter veram sapientiam et fictam falsoque utentem nomine discernere coeperis; nam licet Ecclesiae in Canticis canticorum dicat: Mel et lac sub lingua tua , non contradicit praesentibus, sed et valde consentit, neque in lingua tua dixit, sed sub lingua, ut ostenderet quod paganorum sapientia et Judsubjecta est: ergo horum non vult integram Deo doctrinam offerri; inde dicit: Non adolebitur in sacrificium quod est in holocaustum, primitias tantum eorum offeretis. Praecepit enim ex parte illius sapientiae primitias offerri, non autem plene ea uti; sed quemadmodum cum Paulus apud Athenienses concionaretur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
adipem tollet. & adolebit suꝑ al¬
tare. Sic faciet & de hoc uitulo
quomͦ fecit &r pͥus. Et rogante pro
eis sac̾dote: propitius erit dñs. Ipsũ
aut̃ utulum efferet extra castra.
atq comburet. sic̃ ⁊pͥorem uitulũ:
quia pro peccato ẽ. multitudinis
Nichil in his legis lator cõmutauit
quod ẽẽ possit extra predictum sa¬
crificium. quod ẽ pͥncipis sac̾d otũ.
Idem enĩ a curba isrł ꝙ a sac̃̾dote of¬
ferri precepit. Uitulum enim qr
hic or illic dixit. Similit̾ etiã san¬
guinem in tabnaculo testimonii
offerri iubet. uitulum aut̃ extra
castra incendi: atq aꝑtissime in his
quȩ dicta sunt ostenditur. qi eadẽ
erant plebis sac̾dotisq peccata.
Nam quam ob causam idem saen¬
ficium pro eis offerret: Quod aut̃
de sacͥficio inmutatum ẽ. hoc ma¬
gis ad firmitatem ꝑtinet. qd unũ
sit sacͥficium. Nam in sac̾dote ñ
dixit. si cognouerit peccatum. nec
enim ignoraturus erat dñs pecca¬

Expanded text:
adipem tollet, et adolebit super aladipem tollet, et adolebit super altare: sic faciens et de hoc vitulo quomodo fecit et prius, et rogante pro eis sacerdote, propitius erit eis Dominus. Ipsum autem vitulum efferet extra castra, atque comburet, sicut et priorem vitulum, quia pro peccato est multitudinisNihil in his legislator commutavit quod esse possit extra praedictum sacrificium, quod est principis sacerdotum. Idem enim a turba Israel et a sacerdote offerri praecepit, vitulum enim et hic et illic dixit. Similiter etiam sanguinem in tabernaculo testimonii offerri jubet, vitulum autem extra castra incendi. Atque apertissime in his quae dicta sunt ostenditur quia eadem erant plebis sacerdotisque peccata, nam quam ob causam idem sacrificium pro eis offerret. Quod autem de sacrificio immutatum est, hoc magis ad firmitatem pertinet, quod unum sit sacrificium, nam in sacerdote non dixit, si cognoverit peccatum suum. Nec enim ignoraturus erat Dominus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
docens:⁊ non me tenuistis. Hoc
aut̃ factum ẽ: ut complerentur
scͥpturȩ prophetarũ. & rursus.
Iħc aut̃ uidens quod omĩa confũ¬
mata ẽẽnt. ut impleretur scͥpt᷑a :
dixͣ. Sitio. S cum ꝑ singula figu¬
ra dominice passionis appareat.
tam̃ planius legislator uidetur
hoc in sequentib figurare my¬
st̾ium. Quod si omĩs turba ifrł
ignorauerit. ⁊ ꝑ imꝑitiam fecerit
quod contra mandatum dñi est.
&r postea intellexerit peccatum
suum: offeret uitulum pro pecca¬
to. adducetq eum ad ostium tab¬
naculi. q ponent seniores ppłi
manꝰ suꝑ caput eius coram dño.
Immolatoq untulo in conspectu
diũ. inferet sac̾dos qui unctus ẽ.
de sanguine eius in tabnaculum
testimonii. tincto digito asꝑgens
septies contra uelum. Ponetq
de eo sanguine in cornib altaris.
quod ẽ coram dño in tab̾nacło
testimonii. Reliquum aut̃ sangui¬
nem fundet iuxta basim altaris
holocaustoꝵ. quod ẽ in ostio tab̃¬
naculi testimoni. Omnẽq eius

Expanded text:
 non me tenuistis, hoc autem factum est ut complerentur Scripturae prophetarum . Et rursus: Jesus autem videns quod omnia consummata essent, ut impleretur Scriptura, dixit, Sitio . Sed cum per singula figura Dominicae passionis appareat, tamen planius legislator videtur hoc in sequentibus figurare mysterium. Quod si omnis turba Israel ignoraverit, et per imperitiam fecerit quod contra mandatum Domini est et postea intellexerit peccatum suum offeret vitulum pro peccato adducetque eum ad ostium tabernaculi et ponent seniores populi manus super caput eius coram Domino immolatoque vitulo in conspectu Domini inferet sacerdos qui unctus est de sanguine eius in tabernaculum testimonii tincto digito aspergens septies contra velum ponetque de eodem sanguine in cornibus altaris quod est coram Domino in tabernaculo testimonii reliquum autem sanguinem fundet iholocaustorum, quod est in ostio tabernaculi testimonii. Omnemque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ conu̾satio in cęlis ẽ. Iacob uero
ait᷑. Quȩ aut̃ desursum ẽ sapientia.
pͥmũ quidem benigna ẽ: Sapien¬
tiam dicens unam de generalib
eẽ uirtutib. Post hanc enĩ fortitu¬
& cet̾ȩ. cũ hac ordinantur. Quȩ dũ
sint quatuor. ut arbitror. excellent̃
cornua p̾dicti altaris. qr genera st̃
aliarum uirtutum. conuenienter
nominantur. Ait autem & ysaias.
uirtutum eius. Has dñi unguit ꝓ¬
prio sanguine. uirtutem eis prestãs
maiorem profectioremq ut contra
adu̾sarioꝵ uires preualere possint.
Omnem reliquum sanguinem uitu¬
li. fundi cirea basim altaris holo¬
causti. quod ẽ in tab̾naculo testimo¬
nii. precepit. Altare holocaustoma¬
tis. rursus xp̃i corpꝰ intelligamus.
Sicut enim ipse sac̾dos ⁊ sacrificiũ
ẽ. sic ⁊ altare ẽ. Si aut̃ in multis no¬
minib unum ẽ quod significat᷑.
Dixi ͫ quippe eum oportere intelligi
etiam uelum: nicħ ẽ. quod ex hoc
possit obsistere. Dum enim multe

Expanded text:
autem conversatio in coelis est . Jacobus vero ait: Quae autem desursum est sapientia, primum quidem benigna est . Sapientiam dicens unam de generalibus esse virtutibus. Post hanc enim fortituet caeterae cum hac ordinantur, quae dum sunt quatuor, ut arbitror, excellenter cornua praedicti altaris, quia genera sunt aliarum virtutum convenienter, nominantur. Ait autem et Isaias:virtutum ejus. Has Dominus ungit proprio sanguine, virtutem eis praestans majorem perfectioremque, ut contra adversariorum vires praevalere possint. Omnem reliquum sanguinem vituli fundi circa basim altaris holocausti, quod est in tabernaculo testimonii praecepit. Altare holocaustomatis rursus Christi corpus intelligamus. Sicut enim ipse sacerdos et sacrificium est, sic et altare est; si autem in multis nominibus unum est quod significatur, diximus quippe eum oportere intelligi etiam velum, nihil est quod ex hoc possit obsistere; dum enim multae
Abbreviated transcription (Latin):
&r dixi ad eum. Quid sunt duȩ oli¬
uȩ iste ad dexteram candelabri. &
ad sinistram eius : Et respondi se¬
cundo.& dixi ad eum. Quid sunt
duȩ species oliuarum. quȩ sunt
iuxta duo rostra aurea. in quibus
suffusoria ex auro: Qait ad me di¬
cens. Numquid nescis qͥd sunt hȩc
Et dixi. Nescio dnẽ. Et dixit. Isti sunt¬
duo filii olei splendoris. qui assistũt
dominatori unuise terre. Et quidẽ¬

Expanded text:
et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae, ad dexteram candelabri, et ad sinistram ejus? Et respondi secundo, et dixi ad eum: Quid sunt duae spicae olivarum, quae sunt juxta duo rostra aurea, in quibus sunt suffusoria ex auro et ait ad me dicens numquid nescis quid sunt haec et dixi non domine et dixit isti duo filii olei qui adsistunt Dominatori universae terrae et conve
Abbreviated transcription (Latin):
ris dñi. Quia aut̃ sanguinẽ oportet
nos in passione eits accipere. ꝓbant
pilati & iudeoꝵ u̾ba. Dum enim tra¬
deretur cruci. ipse quidem clamat.
mundus sum a sanguine iusti huiꝰ
Illi aut̃. sanguis eius suꝑ nos. & suꝑ
filios nrõs. huiꝰ asꝑsionis ⁊ pecrus¬

Expanded text:
rus. Quia autem sanguinem oportet nos in passione ejus accipere, probant Pilati et Judaeorum turbae; dum enim traderetur cruci, ipse quidem clamabat: Mundus sum a sanguine justi hujus . Illi autem: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Hujus aspersionis et Pe
Abbreviated transcription (Latin):
generis humani significat. quȩ cru¬
cifixus in se suscepit. Hec enim fimꝰ
dñi ueri similit̃ dicuntur. fimꝰ quippe
cum sit inmundus gerentẽ ñ pol¬
luit. neq nature nr̃e ẽ. quamuis sit
in nob̾: sicut &r peccata nr̃a quȩ por¬
tauit dñs. & aliena fuerunt ab eo.
& eum nullatenꝰ polluerunt: ꝑ man¬
sit enim sine peccato. Totum ergo
uitulum. id ẽ. totum xp̃m. extra ca¬
stra in loco mundissimo ubi effun¬
di cineres solent. eici legis lator iu¬
bet. Aꝑtissime sacrificui xp̃i locum
significare studens extra castra enĩ
passus ẽ: quod testatur paulus dic̃s.
Ideo & iħe ut scĩficaret plebem. extra
portam passus ẽ. Quis aut̃ mundꝰ ẽ
cineris locus: golgocha uidelicet:
ꝙ in tantũ mundus: ut mundum
totum ipse mundaret. Cineris aut̃
recte locus dictus ẽ: quia in ipso ex¬
tincta sunt peccata humani gen̾is:
unde & mundus locus appellat᷑.
passionis gesta sunt: adimplenda

Expanded text:
generis humani significat, quae crugeneris humani significat, quae crucifixus in se suscepit, haec enim fimus Domini verisimiliter dicuntur, fimus quippe cum sit immundus, gerentem non polluit. Neque naturae nostrae est quamvis sit in nobis, sicut et peccata nostra quae portavit Dominus, et aliena fuerunt ab eo, et eum nullatenus polluerunt, permansit enim sine peccato. Totum ergo vitulum, id est, totum Christum, extra castra in loco mundissimo ubi effundi cineres solent ejici legislator jubet, apertissime sacrificii Christi locum significare studens, extra castra enim passus est, quod testatur Paulus, dicens: Ideo et Jesus ut sanctificaret plebem extra portam passus est . Quis autem mundus est cineris locus? Golgotha videlicet, et in tantum mundus, ut mundum totum ipse mundaret; cineris autem recte locus dictus est, quia in ipsa exstincta sunt peccata generis humani, unde et mundus locus appellatur. omino tempore passionis gesta sunt, ad implenda
Abbreviated transcription (Latin):
Caro enim in dño omĩs eius huma¬
nitas. qr u̾bum caro factumẽ. dr̃
Propt̃ quod & carnem eius cum capi¬
te & pedib. uel cum capite & extre¬
mis. uidelicet pedib Sic enim cec̾i
int̾pretum ediderunt. uissit incen¬
di: ut ꝑ predicta u̾ba eum qui pro
nob̾ passus ẽ. eẽ apͥncipio. & in no¬
uissimis. intelligeremꝰ. De quo ait
pauluf. Quia in ipso creata sunt
omĩa. que in cęlis & que in terra.
uisibilia ⁊n uisibilia. siue chroni
siue dominationes. siue pͥncipatꝰ
siue potestates. omĩa ꝑ ipsum. &
in ipso creata sunt. Et ipse ẽ. ante
omĩa: iomiã in ipso constant. Et
ipse ẽ. caput corporis ȩccłȩ. qui ẽ pͥn¬
cipium. pͥmogenitus amortuis. ut
sit ipse in om̃ib pͥmatum tenens.
mentis intelligibilis uenter figuram
gerit. sicut in sacrificus alioꝵ holo¬
caustoꝵ ostendimꝰ. ex eo mente̾ ha¬
buisse nr̃am eum qui pro nob̃ passꝰ
ẽ. minime ignorãmus. quod quidã
hereticoꝵ negant. Fimꝰ aut̃ peccata

Expanded text:
omnis ejus humanitas, quia Verbum caro factum est, dicitur, propter quod et carnem ejus cum capite et pedibus vel cum capite et extremis, videlicet pedibus. Sic enim caeteri interpretum ediderunt, jussit incendi ut per praedicta verba, eum qui pro nobis passus est esse a principio, et in novissimis intelligeremus, de quo ait Paulus, quia in ipso creata sunt omnia quae in coelis, et quae in terra, visibilia et invisibilia. Sive throni, sive dominationsive potestates. Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnia, et omnia in ipso constant. Et ipse est caput corporis Ecclesiae, qui est principium primogenitus a mortuis, ut sit ipse in omnibus primatum tenens .mentis intelligibilis venter figuram gerit, sicut in sacrificiis aliorum holocaustorum ostendimus, ex eo mentem habuisse nostram eum qui pro nobis passus est, minime ignoramus, quod quidam haereticorum negant. Fimus autem peccata
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ intelligibile altare corpꝰ dñi et
beatus paulus intelligit. ipso docen¬
te cognosce: Ait enim. habemꝰ alta¬
re de quo edere non habent potesta¬
tem. hi qui tabnaculo deseruiunt:
Corpus uidelicet xp̃i dicens: de illo e¬
altare necessarie in introitu tab̃na¬
culi testimonii. idẽ. in introitu ce¬
loꝵ ẽ. quia ꝑ ipsum ingressum ha¬
bemꝰ in cęlis. S iam reliqua sacͥficu
discutiamꝰ. Quec̃q enim in sacfieio
pacificoꝵ seu salutari precepit. eadẽ
fleri etiam in hoc precepit. Duos
renunculos iubet auferri. ꝙr recicu¬
lum quod ẽ suꝑ eos. & adipem ieco¬
nam epatis. & adoleri ea suꝑ altare
holocaustomatumt. In duob sacri¬
ficium diuidens. quatenus om̃ib
liceat. xp̃i sacficium imitari. id est
tam his qui inferioris sunt conu̾sa¬
tionis. eis quippe conuenire paci¬
ficoꝵ diximꝰ sacͥficium. quam al¬
tiora sapientib quib imitari suf¬
ficit quȩ sequuntur. Pellem uero: iõs
carnes cũ capite ⁊ pedib untestinis.

Expanded text:
autem intelligibile altare corpus Domini, et beatus Paulus intelligit ipso dicente cognosce; ait enim: Habemus altare de quo edere non habent potestatem hi qui tabernaculo deserviunt, corpus videlicet Christi, de illo ealtare necessarie in introitu tabernaculi testimonii, id est in introitu coelorum est, quia per ipsum ingressum habemus in coelis. Sed jam reliqua sacrificii hujus discutiamus; quaecunque enim in sacrificio pacificorum seu salutari praecepit, eadem fieri etiam in hoc praecepit: duos renunculos jubet offerri, et reticulum quod est super eos et adipem jeconam hepatis. Et adoleri ea super altare holocaustomatum, in duobus sacrificium dividens, quatenus omnibus liceat Christi sacrificium imitari, id est, tam his qui inferioris sunt conversationis, eis quippe convenire pacificorum diximus sacrificium, quam altiora sapientibus, quibus imitari sufficit, quae sequuntur: Pellem vero et omnes carnes cum capite et pedibus et intestinis,
Abbreviated transcription (Latin):
ao sca scõrum. Nec enim ut ad com¬
munem cibum. s. sic̃ admysticum
aterribilẽ & celestẽ accedunt. Ad
quẽ qui temere accedunt. nonsim¬
pliciter peccant: iniquitatẽ delec¬
ti sui portare dicuntur. Belictum
autem ꝓprie alegis latore dicitur.
peccatum qͦd indeum cominittit᷑.
et ea que adhoc ꝑtinent. insacrificus
que ꝓdelictis offeruntur. pridẽ ostñ¬
dimus. Unde & nunc cum dixis¬
set ne forte sustineant iniquitatem
delicti sui. recte subdidit. ego dñs
qui scĩfico eos. Hoc ostendeus.quia
delictum. idẽ impietas indm̃. in¬
competens scõrum ꝑceptio appel¬
latur. Tendit enim addm̃ scĩficã¬

Expanded text:
do Sancta sanctorum; nec enim ut ad comdo Sancta sanctorum; nec enim ut ad communem cibum, sed sicut ad mysticum et terribile et coeleste accedunt: ad quem, qui temere accedunt, non simpliciter peccant, iniquitatem delicti sui portare dicuntur. Delictum autem proprie a legislatore dicitur peccatum, quod in Deum committitur, et ea, quae ad hoc pertinent in sacrificiis, quae pro delictis offeruntur, pridem ostendimus. Unde et nunc, cum dixisset: Ne forte sustineant iniquitatem delicti sui, recte subdidit: Ego Dominus, qui sanctifico eos; hoc ostendens, quia delictum, id est, impietas in Deum, incompetens sanctorum perceptio appellatur, tendit enim ad Deum sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
ximum. dehis uidelicet que ualde
suꝑna sunt. suspicemur. Quicumq:
ignorans eorum uirtutẽ sicut diti¬
mus. addet quintam eiꝰ suꝑ eo uel
cũ eo. & dabit sacerdoti inscũariũ
Scĩficationem enim mystici sacrificii
& a sensibilib ad intelligibilia trãs¬
lationem. siue committõnem qui
uerus ẽ sacerdos. uidelicet. xp̃o opor¬
tet dari: idest ipsi de eis miraculũ
cedere etimputare. qͥa ꝑeius urtu¬
tem. & platũ abeo uerbum. que ui¬
dentur. tam scĩficata sunt. qua cunc¬
tum carnis excedunt sensum. Rec¬
te ergo addidit. Nec contaminabt̃
scĩficata filioꝵ isrł quȩ offerunt do¬
mino. ne forte sustineant iniquitatẽ
delicti sui. cum scĩficata comedint.¬
iet ipsis quintã que ꝓlata ẽ uideli¬
cet uerbum eius quod nr̃os ꝓducit
sensus ad subluniora. non contami¬
nant scã scõrum. ut pote qualia opor¬
ut decis intelligentes. sed nec inducũt
iuꝑse iniquitatem delicti. incomeden¬

Expanded text:
proximum, de his videlicet, quae valde proximum, de his videlicet, quae valde superna sunt, suspicemur. Quicunqueignorans eorum virtutem sicut diximus, addit quintam ejus super eo vel cum eo, et dabit sacerdoti Sanctificationem mystici sacrificii, et a sensibilibus ad intelligibilia translationem sive commutationem ei, qui verus est sacerdos, videlicet Christo, oportet dari, id est, ipsi de eis miraculum cedere et imputare, quia per ejus virtutem et prolatum ab eo verbum, quae videntur tam sanctificata sunt, quam cunctum carnis excedunt sensum. Recte ergo addidit: Nec contaminabunt sanctificata filiorum Israel, quae offerunt Domino: ne forte sustineant iniquitatem delicti sui, cum sanctificata comederint.metipsis quintam quae prolata est, videlicet verbum ejus, quod nostros producit sensus ad sublimiora, non contaminant Sancta sanctorum, ut pote qualia oportet de eis intelligentes, sed nec inducunt super se, iniquitatem delicti in comeden
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria quidẽ ꝑcipit. nescit autẽ
mnẏsterioꝵ iuirtutẽ: adquẽ salomon
dicit: uel magis sp̃c qui ineo ẽ. Qñdo
sederis ut comedas cum principe.
diligenter attende que posita sunt
ante te: Aꝑte etipse compellens. &
cogens eum qui ignorat. addere
quintam partem: hec enim quinta
addita. intellig̾ẽ nos intelligibilit̃
diuina et mystica fac̃ Quid autem
sit quinta. ipsa te uerba legis latoris
docere possunt. Ait enim. Ad deł qͥn¬
tam partem. cum eo qͦd comedit.
Et quomͦ eius quod iam comedit &
consumpsit. addere qͥs quintã po¬
cest. Neq enim aliud aut aliunde.
sterium. Ipse enim liberat nos ab
ignorantia. remouetq nos
arbit᷑ari. sed diuine ea et spãliter
accipi sancit. Quod quinta ꝓprie
nominat᷑. quia qui in nobis ẽ diuin
sp̃s. et sermo quem tradidit. quinq
qui innobis sunt componit sensus
t non solum nr̃m gustũ ꝓduc̃ ad
mysterium. sed et auditum et uisũ
& tactum & odoratum. ita ut nil
ineis minoris rationis & ĩfirme m̃tin

Expanded text:
t autem mysteriorum virtutem. Ad quem Salomon dicit, vel magis Spiritus qui in eo est: Quando sederis, ut comedas cum principe, diligenter attende, quae posita sunt ante te . Aperte et ipse compellens et cogens eum, qui ignorat, addere quintam partem; haec enim quinta addita intelligere nos intelligibiliter divina et mystica facit. Quid sit autem quinta, ipsa te verba legislatoris docere possunt; ait enim: Addit quintam partem cum eo quod comedit. Et quomodo ejus quod jam comedit et consumpsit addere quis quintam potest: neque enim aliud aut aliunde, ominicum mysterium; ipse enim liberat nos ab ignorantia, removetque nosarbitrari, sed divine ea et spiritaliter accipi sancit, quod quinta proprie nominatur, quia qui in nobis est divinus Spiritus, et sermo quem tradidit, quinque qui in nobis sunt componit sensus. Et non solum nostrum gustum producit ad mysterium, sed et auditum et visum et tactum et odoratum; ita ut nihil in eis minoris rationis, et infirmae menti
Abbreviated transcription (Latin):
qd uistum est Propterea. quod diunt
possessio agri et domus ẽ. hoc pau¬
peri mensura uini et tritici. et pans
pondus ẽ. et alia exquib utã cotti¬
dianam ducit: sed nec iniustum in
iudicio mentis faciamus. nec men¬
suras et stateras eius que natura¬
liter nobis insita ẽ iusticiȩ corrum¬
pamus: aliter nr̃a. & aliter ꝓximi pee¬
cata iudicantes. Ait enim dñs. Inquo
iudicio iudicaueritis. iudicabimim.
E inqua mensura mensi fueritis m¬
tietur uobis. qͦd ipse interpretans qͥn¬
admodum deberet intelligi. subdidi
Quid autẽ uides festucam ioculo
frĩs tui. trabem autem quȩ inoco
tuo ẽ non uides: sed nec inpond̾ib
et stateris & mensuris diuinis no¬
ceamus. seo uistas stateras et mensu¬
ras et pondera. id⁊ leges scriptun
diuinȩ custodiamꝰ. Hullatenus eis
stateram aut pondus suꝑ imponen¬
tes ꝓprium: neq hoc quod phan¬
mandata di. ꝓpter traditiones ur̃as
llum enim ad memoriã nr̃am qui

Expanded text:
quod justum est. Praeterea quod diviti quod justum est. Praeterea quod diviti possessio agri et domus est, hoc et pauperi mensura vini et tritici, et panis pondus est, et alia ex quibus vitam quotidianam ducit. Sed nec injustum in judicio mentis faciamus, nec mensuras et stateras ejus, quae naturaliter nobis insita est justitiae corrumpamus, aliter nostra, et aliter proximi peccata judicantes. Ait enim Dominus: In quo judicio judicaveritis, judicabimini, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quod ipse interpretans, quemadmodum deberet intelligi subdidit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est non vides? Sed nec in ponderibus et stateris et mensuris divinis noceamus, sed justas stateras et mensuras et pondera, id est, leges Scripturae divinae custodiamus. Nullatenus eis stateram aut pondus super imponentes proprium, et neque hoc quod Pharmandata Dei propter traditiones vestras . Illa enim ad memoriam nostram quia
Abbreviated transcription (Latin):
deterra egypti. Custodite omnia p̃cep¬
ta mea. et uniu̾sa iuidicia. et facite ea.
ego dñs. Similis ẽ etiam hȩc sancio
precedentib qͣndo post lucrum litt̾ȩ.
eiuis etiam spirituui ꝑscrutati fu¬
erimus. Non ergo fieri oportere inui¬
stum in iudicio: inp̃cedentib p̃cepit.
N unc autem nec in mensuris in uiste
agere. nec inpondere. nec instateris. p̃¬
cepit ne forte his ipsis que qͣsi dermi¬
ni sunt uisticiȩ. ad iniusticiã utamur
Proterminis enim iusticiȩ: uendentib
etementib. aut aliquolibet modo con¬
trahentib. mensure dantur & pon¬
dera: Quemadmodũ leges uidican¬
tib. Unde de non faciendo iniusto
iudicio: etiam de non immutandis
stateris et ponderib. sed et de sertario.
modio uel habendo tusto. id: de om̃i
mensura uni et olei. addidit. ab
omni utiq iusticia que erga ꝓxi¬
mum gerit᷑. tam inmaiorib quã
inminorib. precepit abstinendum :
quia quodiniustum ẽ ubiq ab ho¬
minabile ẽ. Placet autem dõ semper

Expanded text:
epta mea et universa judicia et facite ea. Ego Dominus. Similis est etiam haec sanctio praecedentibus, quando post lucrum litterae ejus, etiam spiritum perscrutati fuerimus. Non ergo fieri oportere injustum in judicio in praecedentibus praecepit. Nunc autem nec in mensuris injuste agere, nec in pondere, nec in stateris praecepit, ne forte his ipsis quae quasi termini sunt justitiae ad injustitiam utamur. Pro terminis enim justitiae vendentibus et ementibus, aut alio quolibet modo contrahentibus mensurae dantur, et pondera, quemadmodum leges judicantibus: unde de non faciendo injustum judicium, et de non immutandis stateris et ponderibus, sed et de sextario modiove habendo justo, id est, de omni mensura vini aut olei, additur ab omni utique injustitia, quae erga proximum geritur, tam in majoribus quam in minoribus praecepit abstinendum. Quia quod injustum est, ubique abominabile est. Placet autem Deo semper
Abbreviated transcription (Latin):
porcos Qui comederit de scĩcatis
ꝑignorantiã. ad det quintã partẽ
cum eo quod comedit. et dabit sa¬
cerdoti in scũarium. Nec contami¬
nabunt scĩficata filiorum isrł que
offerunt dño. ne forte sustineant
iniquitatẽ delicti sui. cũ scĩficata¬
comederint. ego dominus qui scĩfico
eos. Scã scõrum sunt ꝓprie xp̃i my¬
steria. quia ipsius ẽ corpꝰ de quo ga¬
briel adiurginem dicebat. Sp̃s sc̃s

Expanded text:
m. Qui comederit de sanctificatis m. Qui comederit de sanctificatis per ignorantiam, addet quintam partem cum eo quod comedit, et dabit sacerdoti in sanctuarium. Nec contaminabunt sanctificata filiorum Israel, quae offerunt Domino: ne forte sustineant iniquitatem delicti suicomederint: Ego Dominus, qui sanctifico eos. Sancta sanctorum sunt proprie Christi mysteria, quia ipsius est corpus, de quo Gabriel ad Virginem dicebat: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nas uerbi gra iudeos paganos aut
hereticos ꝑtiuẽt agens. et societatẽ
eoꝵ amplectens. primicias scĩficatoꝵ.
id÷ corpore mystico. non uescet᷑. Sin
uero filia sacerdotis effecta ꝑeam qͤ
dicta ẽ regenerationem. alienigenȩ
conuincta fuerit. hereticũ qͥdagens
uel uidaicum uel gentile. et uidua
facta fuerit uel repudiata. relinquẽs
errorem funditus. & quodãm sepeli¬
ens illum. et abiniqua semetipsã
ab soluens commixtione. reũsa fue¬
rit in domum suã paternã id÷ eccłi
nutriebatur iuuenescens uirtutib.
entum effusum ẽ nomen tuũ. ꝓp¬
terea ad olescentulȩ dilexerunt te:
de panib patris sui. id÷ xp̃i. comedet
Si enim matrẽ eccllam unusquisq no¬
strum & patrẽ xp̃m habet om̃ĩs
alienigena comedendi exeis ñhabet
potestatem. id÷ qui aliena xp̃o et le¬
gibus eius et gle agit. Eius enim
lex ẽ non dabitis scm̃ canib. neq
mittatis margaritas ur̃as ante

Expanded text:
nas, verbi gratia, Judaeos, paganos, aut nas, verbi gratia, Judaeos, paganos, aut haereticos pertinent agens, et societatem rum amplectens, primitias sanctificatorum, id est, corpore mystico non vescetur. Sin vero filia sacerdotis effecta per eam quae dicta est regenerationem, alienigenae conjuncta fuerit, haereticum quid agens vel Judaicum vel gentile, et vidua facta fuerit vel repudiata, relinquens errorem funditus et quodammodo sepeliens illum, et ab iniqua semetipsam absolvens commistione, reversa fuerit in domum suam paternam, id est, Enutriebatur, juvenescens virtutibus entum effusum est nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te , de panibus patris sui, id est, Christi comedat, si enim matrem Ecclesiam unusquisque nostrum, et patrem Christum habet. Omnis alienigena comedendi ex eis non habet potestatem, id est, qui aliena Christo et legibus ejus et gloriae agit. Ejus enim lex est: Non dabitis sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante
Abbreviated transcription (Latin):
euis nutriti. & mindelligibili domo
xp̃i uidelicet ȩccłia educati sunt ꝑ
parentum fidem: hi depanib eius
mẏsticis & uiuificantib comedent.
Si filia sacerdotis cuilibet expopulo
nupta fuerit. dehis que scĩficata
sunt. et de primicus. non uescetur.
Sin autem uidua uel repudiata abꝰq
libis reuers a fuerit addomum pa¬
tris sui: sicut puella consueuerat.
aletur cibis patris sui. Omnis alie¬
nigena. comedendi exeis ñ habet po¬
testatem. Quod autẽ nr̃a tranlatio
habet si filia sacerdotis cuslibet ex
populo nupta fuerit .lxx. edunt.¬
lienigene. Non nob sufficit infide
nutriri xp̃i. sed et ꝑmanere et cres¬
cere inea. et nulli alienigenarum.
tionis commisceri. Necqͥa de patͥb su¬
nus fidelib ideo iã inscĩs p̃sumam᷑
nisi etipsi fideles ꝑsistamus. ꝓpte¬
rea filia intelligibilis sacerdotis.
id÷ anima omnis regenerata ab
eo ꝑbaptisma. Si uiro alienigene
coniuncta fuerit. que ad alienige¬

Expanded text:
ejus nutriti et intelligibili domo ejus nutriti et intelligibili domo Christi, videlicet Ecclesiae, educati sunt, per parentum fidem. Hi de panibus ejus mysticis et vivificantibus comede« Si filia sacerdotis cuilibet de populo nupta fuerit, de his quae sanctificata sunt, et de primitiis non vescetur. Sive autem vidua, vel repudiata, et absque liberis, reversa fuerit ad domum patris sui, sicut puella consueverat, aletur cibo patris sui. Omnis alienigena comedendi ex eis non habet potestatem. Quod autem nostra translatio habet, Si filia sacerdotis cuilibet ex populo nupta fuerit genae, non nobis sufficit in fide nutriri Christi, sed et permanere, et crescere in ea, et nulli alienigenarum, tionis commisceri; nec quia de patribus sumus fidelibus, ideo jam in sanctis praesumamus, nisi et ipsi fideles persistamus: propterea filia intelligibilis sacerdotis, id est, anima omnis regenerata ab eo per baptisma. Si vero alienigenae conjuncta fuerit, quae ad alienige
Abbreviated transcription (Latin):
mercennaruis ẽ. et non ꝑtinet ad
eum deouib. hos recte ascõꝵ ꝓ
hibet ꝑceptione. neq enĩ sunt di¬
ni participari eis. que uel desidio¬
se. uel ꝓpt̃ aliquod cominodũ agunt
Quem autẽ sacerdos emerit. & qui
uernaculus domus euis fuerit. In
comedent exeis. Qui alienigenas im¬
pios uidelicet & infideles. aparti¬
cipatione diuinorum ꝓhibuit.o¬
stendit. quia et his simutent᷑ ab
errore & adxp̃m accedant ꝑmit¬
cit que sc̃a sunt. Nemo enim alie¬
nigena ꝑnaturam ẽ. sed uoluntate
quidã sibi adsciuerunt aliena¬
dionem adõ. Quot qͦt gͦ exhis intel¬
ligibilis sacerdos possidet emptici¬
os. id÷ quotquot emit ꝑeuuange¬
licam doctrinã et grãm. hec ẽ enĩ
dñi conquisitio. et uerbũ argentr̃
ẽArgentum igne ex aminatum.
teriẽ purgatum. Redemit autẽ
cos qui uolunt ei seruire. Auo autẽ
nulli. sicut paulus dixit. Precio empti
estis. nolite fieri serui hominum.
sed et uernaculi eius. idẽ qui infide

Expanded text:
mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Hos recte a sanctorum prohibet perceptione; neque enim sunt digni participari eis, quae vel desidiose, vel propter aliquod commodum agunt. Quem autem sacerdos emerit, et qui vernaculus domus ejus fuerit, hi comedent ex eis. Qui alienigenas, impios videlicet et infideles a participatione divinorum prohibuit, ostendit quia in his si mutentur ab errore, et ad Christum accedant, permittit quae sancta sunt. Nemo enim alienigena per naturam est, sed voluntate quidam sibi asciverunt alienationem a Deo. Quotquot ergo ex his intelligibilis sacerdos possidet emptitios, id est, quotquot emit per evangelicam doctrinam et gratiam: haec est enim Domini conquisitio, et verum argentum est, Argentum igne examinatum terrae purgatum. Redemit autem eos qui volunt ei servire. Alii autem nulli: sicut Petrus dixit: Pretio empti estis, nolite fieri servi hominum; sed et vernaculi ejus, id est, qui in fide
Abbreviated transcription (Latin):
in .lxx. translatione. non dixit si¬
pliciter a bestia captum. s addidit
inmundum. qui ẽ. a bestia captus.
putas non ẽ omĩm᷑ ummundus:
Et dicimꝰ nequaquam. Neq enim
omĩs qui a bestia capitur. iam
om̃im᷑ ab ea & occiditur: forsitan
enim & postꝗͣ capitur liberatur.
sicut petrus. Incidit enim in dia¬
boli laqueum. dempore negatiõis:
s resipiscens euasit: & dicit cum
dauid. Anima mea sieut passer.
erepta ẽ de laqueo uenantium.
hic ergo inmundus non ẽ s: quedã
differentiȩ: Id est scđm . lxx. mor¬
ticinoꝵ positȩ sunt. De quibꝰ que¬
dam dixit ẽẽ pecora. quedam uͦ
abominationes. Morticinũ autẽ

Expanded text:
in LXX translatione non dixit siin LXX translatione non dixit simpliciter, a bestia captum, sed addidit immundum, qui est a bestia captus, putas non est omnimodo et immundus? et dicimus nequaquam: neque enim omnis qui a bestia capitur, jam omnimodo ab ea et occiditur, forsitan enim et postquam capitur, liberatur, sicut Petrus: Incidit enim in diaboli laqueum, tempore negationis, sed resipiscens, evasit. Et dicit cum David: Anima mea sicut passer erepta est de laqueo venantium . Hic ergo immundus non est, sed quaedam differentiae, idem secundum LXX, morticinorum positae sunt, de quibus quaedam dixit esse pecora, quaedam vero abominationes. Morticinum aute
Abbreviated transcription (Latin):
apłos docuit. dicens. Adhuc et
uos sine intellectu estis: Nescitis
quia omẽ quod ingreditur in os.
in uentrem uadit.:⁊ in secessũ emit¬
titur: Quȩ aut̃ egrediuntur de
ore. de corde exeunt: & hȩc inqui¬
nant hominem. Et enim de cor¬
de exeunt cogitationes malȩ. ho¬
micidia. adulteria. falsa testimo¬
nia. furta. blasphemiȩ:. hȩc sunt
quȩ comquinant hominem. Pro¬
pt̃ quod ꝙ inmundȩ res. utpote
polluentes eos a quib tanguntur.
id ẽ. eos qui eis cõmunicant. ale¬
gis latdre intellectȩ suint mortiei¬
nȩ. his similis ẽ in polluendo. homo
qui ꝑ peccatum mortuus ẽ. De qͣli¬
b dñs dicebat. Dimitte mortuos.
sepelire mortuos suos. Abestus aut̃
captus ẽ. qui oꝑante in eo diabolo
tractus ẽ ad aliquam actionẽ ma¬
lam. quẽadmodum iuidas ad traden¬
dum dñm. De quo ioħs eũgłista
ait. Et facta cęna. inmittente dia¬
bolo in cor eius. ut traderet eum
iudas simonis scariothis. Quia aut̃

Expanded text:
apostolos docuit dicens: Adhuc et apostolos docuit dicens: Adhuc et vos sine intellectu estis? Nescitis quia omne quod ingreditur in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur? Quae autem egrediuntur de ore, de corde exeunt, et haec coinquinant hominem: etenim de corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, falsa testimonia, furta, blasphemiae, haec sunt quae coinquinant hominem . Propter quod et immundae res, ut pote polluentes eos a quibus tanguntur, id est, eos qui eis communicant a legislatore intellectae sunt morticinae; his similis est in polluendo, homo qui per peccatum mortuus est. De qualibus Dominus dicebat: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos. A bestiis autem captus est, qui, operante in eo diabolo, tractus est ad aliquam actionem malam, quemadmodum Judas ad tradendum Dominum. De quo Joannes evangelista ait: Et facta coena, mittente diabolo in corde ejus ut traderet eum Judas Simonis Iscariotis . Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc ergo ostendit. quia ce: hoc ob¬
lationem eam uidelicet quȩ ad
penidentie ab solutionẽ ꝑtinet. ne¬
cessariam habeamꝰ. Si peccauerit¬
anima. & audierit uocem iurantis.
cestisq fuerit. quod aut ipse uidit
aut conscius sit. id ẽ. si aliquo fur¬
tum aut dolum faciente. & iusui¬
randum pro eis dante. uidens ali¬
quis furtum uł dolum quem fecit.
uł alit̾ conscius. quod false iuret
non prodiderit. portabit iniqui¬
tadem. Et recte: Nam cui licuit
arguere peccatum. & cexit: adu¬
tor eius proculdubio factus ẽ. Qui
uero auxiliatus ẽ: in semet ipsum
peccatũ traxit. Non solum aut̃ p̃¬
dicti peccati in mundicitiam eui¬
tandam putauit: s ⁊ siquis tetige¬
rit omnẽ rem inmundam. aut
morticinam. aut a bestiis captam:
ñ corporis. s rei inmundas actio¬
nes ostendere cupiens: nec illa
inmundicias quas uideoꝵ gens
existimat. Quȩ sint aut̃ actiones.
quarum cõmunicatio sicut in¬
mundarum euitanda ẽ: saluator

Expanded text:
Nunc ergo ostendit quia et in hoc obNunc ergo ostendit quia et in hoc oblationem, eam videlicet quae ad poenitentiae absolutionem pertinet necessariam habeamus. Si peccaveritanima, et audierit vocem jurantis, testisque fuerit quod aut ipse vidit, aut conscius sit, id est, si aliquo furtum aut dolum faciente, et jusjurandum pro eis dante, videns aliquis furtum vel dolum quem fecit, vel aliter conscius quod falso juret, non prodiderit, portabit iniquitatem. Et recte: nam cui licuit arguere peccatum, et texit, adjutor ejus procul dubio factus est; qui vero auxiliatus est, in semetipsum peccatum traxit. Non solum autem praedicti peccati immunditiam evitandam putavit, sed et si quis tetigerit omnem rem immundam, aut morticinam, aut a bestiis captam, non corporis, sed rei immundas actiones ostendere cupiens, nec illas immunditias quas Judaeorum gens existimat. Quae sint autem actiones quarum communicatio sicut immundarum evitanda est, Salvator