comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribit apłi¬
philemoni
colosensi.
qui nulla eccłiastice mi¬
nistracionis p̃ ditus erat
dignitate: s uir lauda¬
bilis implebe. Qui fami¬
liares litt̾as mittit ꝓhone

Expanded text:
scribit Philemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro
Abbreviated transcription (Latin):
iscipe illũ sic̃ me. Si eñ ñ suscipis:
G̃ es socius. Si aut aliquid nocuit
iut debet: ħ m̃ imputa. Nuc̃ extu¬
ionẽ om̃em ꝯuellit cum sibi im¬
tandũ eȩ dic̃. si uel lesit uel debc
quid. E ut magis credat᷑ qd̾ dicit:
lit. Ego paulus sc̃psi manu mã. Ego
dam t̾: uel hic uel in futuro. Led
n t̃ dico ut ñ dicã t̃ qd̾ ñ modo
Quasi. iiinꝰ exigo ate: qͣm debes de¬
uide supponit᷑ adiuracio cũ ait. Ita
o fr̃ ego fruar te in dño. Id est gaude¬
bo de te imegno dĩ: si fecis qd̃ rogo.
cens.E go ꝯ fidens ĩobedientia tua scͥp¬
si t̾ sciens ꝗd̾ et faciens supͣ id qd̃ di¬
co. ꝓ uocat eum sic blandiẽdo. ut am¬
plius faciat: qͣm postulat᷑ abeo. So¬
let enĩ fieri ut qui de se uidet bene
sentiri: meliorẽ se p̃beat. deinde u
sollicitiorẽ eum faciat. & ad obedien¬
dũ ꝓntiorẽ: uent̾ũ se ad illũ significat
subdens. Simul aut ⁊ para mͥ hos¬
ꝑiciũ .I. el hoc potest eũ mou̾e ad ue¬

Expanded text:
suscipe illum sicut me; si enim non suscipis, non es socius. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Nunc excusationem omnem convellit, cum sibi imputandum esse dicit, si vel laesit, vel debet aliquid. Et ut magis credatur quod dicit, addit: Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam tibi, vel hic vel in futuro. Reddam tibi, dico: Ut non dicam tibi quod, non modo Quasi dicat: Minus exigo a te quam debes. Deinde supponitur adjuratio, cum ait: Ita, o frater, ego fruar te in Domino, id est gaudebo de te in regno Dei, si feceris quod rogo. cens: Ego confidens in obedientia tua scripsi, sciens quod facies supra id quod dico. Provocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo. Solet enim fieri ut qui de se videt bene sentiri, meliorem se praebeat. Deinde ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum significat, subdens: Simul autem et para mihi hospitium, vel hoc potest eum movere ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
ñido qd mũdꝯ iste c̾atꝰ a do malꝰ sit:
s qr in eo fuit mala. Ex ħ sensu dr
dies mali s̃. dies ia cob pessimi. mũdꝰ
innaligno positꝰ. tep̾ra ꝑicłosa. saltꝰ
qͦ qͥsut̃ pleni latronib. ⁊ gladiꝰ qͦ
ciuor esfũdit᷑. ⁊ calix qͦ tienenũ tẽꝑat᷑
mała dicũtur. qr ñ solũ tẽpr̃a s ⁊̃ lo¬
ca u instrum̃ta. maloꝵ tͣxerũt infa¬

Expanded text:
n ideo quod mundus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia in eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum temperatur, mala dicuntur, quia non solum tempora, sed etiam loca et instrumenta malorum traxerunt infa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃dans ꝑsonã suã qͣm pseudo depͥ¬
mebãt. ꝑ ost salutacionẽ: de leuitate
eos redanguit. Pꝰ ꝑsonã suã laus ꝯm̃dat.
Deinde legẽ moysi multis modiᷤ in¬
ꝓbat. dicẽs eam ñ ẽẽ tenendã ꝑtꝰ xͦ:¬

Expanded text:
dans personam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non esse tenendam
Abbreviated transcription (Latin):
lus iam a
mũdo trã¬
sit᷑us. hãc
idem scribit
aroma de carce timothio:
infirmitatibꝰ et adu̾sita¬
tibꝰ iam fatigato. ut ꝯstã¬
ter laboret in dĩ gr̃a sibi
credita. Exortans eum
ad mriũ młtis modis.
et ut ꝑseu̾et in officio
recte p̃dicacionis.⁊

Expanded text:
lus jam a mundo transiturus hanc item scribit a Roma de carcere Timotheo infirmitatibus et adversitatibus jam fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio rectae praedicationis et
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit: s eiꝰ discipłi.
archipꝰ ⁊ epafras Archipꝰ
uͦ in eis minist̾iũ acce-¬
ꝑat. E pafras aut̃ ab
eis oriundꝰ ab apło ĩ¬
structꝰ: doctͥnam
archippi ꝯfirma¬
t̾iat. Archippo gͦ
Suꝑ uiener̃ aut̃ pseudo apłi. qͥ eos
cũtere intebant. carnales obseruãcias
p̃dicãtes. ⁊ philosophicis disputacio¬
nibꝰ sĩplicitatẽ eoꝵ irretire conãtes.
paul cuiꝰ auctoritas celebris erat.
qĩ mediꝰ iudicat: q̃ pars pociꝰ sit
dẽs qͦmꝰ sufficiẽs ẽ ad om̃ia. larnalia

Expanded text:
dicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo Supervenerunt autem pseudoapostoli qui eos evertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint dens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
opłm nñat. qͥ a nũqͣm de eo minꝰ uel
ꝯtͣ eũ senserãt. Idõ gͦ dignitatẽ si̾ppͥuit.
qͥa de eo recte senciebat. U ẽ intencio
apłi in hac epła. cohortari philipẽses ad
paciencia tͣ tͥbulationes: &e ad⁊stanciã
tͣ pseudo p̾dicatores. Nod. talis ẽ. More
solito: salutacionẽ p̾̃mittit. Deinde gras

Expanded text:
ominat, quia nunquam de eo minus vel contra eum senserant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo recte sentiebant. Et est intentio Apostoli in hac Epistola cohortari Philippenses ad patientiam contra tribulationes, et ad constantiam contra pseudopraedicatores. Modus talis: More solit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sͥ romã ꝑ epafroditũ miserãt gaude
se dic̃. P remitens gͦ salutacionẽ: ait ł auł
Ei timotheus. li moth eũ apponit: qͥa hũe
piãt. Setui iħu xͥ. Nom̃ dignitatis
tacet qͦd ẽ apłs. qͥa nõ erat opꝰ auctori¬
tate: cũ recta de illo sentirent. Condicio¬
mnẽ fatet᷑. qͥa casto timore xͣ subãnt: ue¬

Expanded text:
t gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus et Timotheus. Timotheum apponit, quia hunc piant. Servi Jesu Christi. Nomen dignitatis tacet quod est Apostolus, quia non erat opus auctoritate cum de illo recta sentirent. Conditionem fatetur, quia casto timore Christo subditi v
Abbreviated transcription (Latin):
siss.⁊ si crucifixus ẽ ressurrex̃. tam̃
auortuis: et młtis tam̃ uidentibꝰ: sus¬
apente eum mibe in celum ascendit
heigo putatur imbellititas: ibi
aplait potẽtia. Neq erubescas me

Expanded text:
xus est, resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus suscipiente eum nube, in coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas, me
Abbreviated transcription (Latin):
auls
lus iam a
mũdo trã¬
sit᷑us. hãc
idem scribit
aroma de carce ti motho:
infitmitaribꝰ et ad u̾sita¬
tibꝰ iam fatigato. ut ꝯstã¬
ter laboret in dĩ gr̃a sibi
credita. Eaoitans eum
ad mriũ młtis modis.
et ut ꝑseu̾et in officio
recte p̃dicacionis:⁊
quid fut᷑um sit tem¬
nẽ. ⁊ ad palmã martirii : ⁊ quedã ad¬
huc addere de episcopali officio. Nodꝰ
talis. Primo salutat: deinde gras agit
de bono qd̃ habet. ubi suũ uidendi
eũ desid̾ium ostendit. Postea monet
ad p̾dicandũ et ad pacientiã martirii.
suo exemplo ⁊ aliis modis. Inde dic̃:
quales fut᷑i sint innouissimis diebꝰ.
landẽ: de temp̃rȩ resolutionis sue iᷤ¬

Expanded text:
aulus lus jam a mundo transiturus hanc item scribit a Roma de carcere Timotheo infirmitatibus et adversitatibus jam fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio rectae praedicationis et quod futurum sit novnem, et ad palmam martyrii, et quaedam adhuc addere de episcopali officio. Modus talis: Primo salutat, deinde gratias agit de bono qeum desiderium ostendit. Postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis. Inde dicit quales futuri sunt in novissimis diebus: tandem de tempore resolutionis suae in
Abbreviated transcription (Latin):
Ago gͦ gr̃as deo mõ de ħ qd̾ sine int̾¬
missioẽ habeã memoriã tui ui or̃onibꝰ
mĩs: scilicet oraus tͥ malora dona
exortatio: ad ult̾iora. deo mõ dico: cui
fides ẽ utrorũꝙ. scilicet antiquorũ:
et mod̾noꝵ iustorũ. Seruicio dico:
in ꝯsciencia pura. sit sit ⁊ tua. Ego
dico: nocte ac die desid̾ans uidere
te : qr ms uisus ȩet tua ꝯfirmatio.
& sic qui gaudeo de te bono ĩ plerer
gaudio: dete ꝑfecto .S. nde subdit
desidero de uide: ut implear gau¬
dio de tua ꝓfectione.⁊ iõ ꝙr memor
sum lacͥmarũ tuarum. Fleuit enĩ
tymotheus apaulo dimissꝰ ꝑatus cũ
eo ire : ad omĩa ꝑicła. Qd̃ gͣ p̃sens
habuit: absens teneat. Ego dico ac¬
cipiens ętiã .i. habens recordationẽ
enis fidei que inte ẽ ñ ficta: .i. ñ in
uentitia uel fragilis. que ⁊̃ ꝯmoueat
te: cum etiam infenunis fu̾it firma.

Expanded text:
 Deo meo, de hoc quod sine intermissione habeo memoriam tui in orationibus meis, scilicet orans tibi majora dona,est sapiens exhortatio ad ulteriora. Deo meo, dico, cui fides est utrorumque, scilicet antiquorum et modernorum justorum. Servio, dico, in conscientia pura, sic sit et tua. Ego, dico, nocte ac die desiderans videre te, quia meus visus esset tua confirmatio, et sic qui gaudeo de te bono, implerer gaudio de te perfecto. Unde subdit: desidero te videre, ut implear gaudio, de tua perfectione, et ideo quia memor sum lacrymarum tuarum. Flevit enim Timotheus a Paulo dimissus, paratus cum eo ire ad omnia pericula. Quod ergo praesens habuit, absens teneat. Ego, dico, accipiens, id est etiam habens recordationem ejus fidei quae est in te non ficta, id est non inventitia vel fragilis, quae etiam commoneat te, cum etiam in feminis fuerit firma.
Abbreviated transcription (Latin):
apłis resistat pꝰea instruit de ep̃opali
offitio. docens qͣles de s ẽ beat ordina¬
Cas reciꝑe debeat. pꝰea de modo cor

Expanded text:
 resistat; postea instruit de episcopali officio, docens quales debeat ordinacipere debeat; postea de modo cor
Abbreviated transcription (Latin):
auLUS
ephesiis. Ephe¬
sii aũt sunt
asram. hii
ꝑ patilum ñ
fundati : s
confirmati fuerãt infide. Cos
enim ñ fundauit apł̃s infide:
s ꝯfirmauit. multa ꝓeis passa¬

Expanded text:
aulus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi r Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis pass
Abbreviated transcription (Latin):
institutꝰ sũ saciari. ita uñ necet
sacietas: & esurme. ita ne deficia.
⁊ penuriã ꝑati. qͥa nec de pentiria
ꝯtristor: nec de habundancia ꝯxilto
Sciens qͥa habundancia freqnt̃ exto¬
llit. ⁊ penuria tolerata diuicias
eo ⁊ ct̃. Nĩ. nõ solũ scio ista: s t̃ pos¬
fũ exeqͥ. eo ⁊fortante: qͥ me docuit.
gaudeo qͥbꝰ carere possem uermn¬
tam̃ bene fecistis qͣntũ ad nos: qd̃¬
itũ ẽ facitis ꝯmunicantes ur̃a bona
tribulatom mȩȩ. Inde gaudet. i de
pascit᷑. qr illi bene fecer: nõ qͥa ciꝰ
angustia relaxata ẽ. Scitis autan¬

Expanded text:
institutus sum satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, et penuriam pati, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias si dicat: Non solum scio ista, sed etiam possum exsequi eo confortante qui me docuit. gaudeo quibus carere possem. Verumtamen bene fecistis, quantum ad vos, qtum est facitis; et communicantes vestra bona tribulationi meae. Inde gaudet, inde pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia ejus angustia relaxata est.
Abbreviated transcription (Latin):
borum meorum. E marchꝰ osobris lx¬
nabe. De quo marcho uł barnaba: Aa¬
pistis mandata ista .s. quod discessile
ame: lideo ne recipietis illum.d. sim̃
uenĩt ad nos: excipite illum. uł accen¬
tis mandata: s. quod rediit adme. Ei¬
m̃i inregno di p̾dicando. Qͥ mͥ posito in
tbulatone s̃ ꝯsolatio: uicem meã sup¬
plendo. Salutat uos epaphras qͥ erus

Expanded text:
borum meorum; et Marcus consobrinus Barnabae, de quo, Marco vel Barnaba, accepistis mandata, ista, scilicet quod discessisset a me, et ideo non reciperetis illum; sed si modo venerit ad vos, excipite illum. Vel, accepistis mandata, smei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat vos Epaphras qui ex v
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit. s exꝰ discipłi.
archipꝰ ⁊ epafras dachipꝰ
uͦ in eis minist̾iũ acce¬
ꝑat. E pafras aut̃ ab
eis oriundꝰ ab apło ĩ¬
structꝰ: doctnam
archippi ꝯfirma-¬
uat. Archippo gͦ¬
cũtere intebant᷑. carnales obseruãcias
p̃dicãtes. ⁊p̃hilosophicis disputacio¬
inhꝰ smlicitatẽ eoꝵ irretire conãtes.

Expanded text:
dicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmat. Archippo evertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes.
Abbreviated transcription (Latin):
aulus et sil¬
hanc eplãm
item scribit.
apłs: thessalo¬
nicensibꝰ. Orta enim aput
greos grauiori tribulatõne:
item monet ees ad patiẽtiã.
oftendens uistum di uiditiũ.
ut boni głam osequantur
ma epła quedam dix̃ de
aduentu dnĩ ⁊
de resiurectione
mortuorum:
Iunde putabat᷑
dies dni instare. Nunc autem aliaiam

Expanded text:
aulus et SilHanc epistolam item scribit Apostolus Thessalonicensibus. Orta enim apud Graecos graviori tribulatione item monet eos ad patientiam, ostendens justum Dei judicium ut boni gloriam consequantur, ima epistola quaedam dixit de adventu Domini, de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Domini instare, nunc aliam scribit
Abbreviated transcription (Latin):
fidei imbiberant spm̃. ut spe fut᷑oꝵ etiã
aciuibꝰ suis no credentibꝰ. ꝑicła deuoto
animo ꝓ nomine xͥ sustinerent. Erãt tñ
int̾ ess aliqui ociosi ⁊ curiosi. aliqͥ ⁊̃ de
resurrectione minꝰ sentientes. ẜ ideo: ni¬
mis tenẽ de morte amicoꝵ dolentes. Aliqͥ
ĩ eoꝵ erant fornicatores. hos gͦ inhac ẽ¬
rigant. Scpsit autem abathenis. sẜ ẽ in¬
tos corrigere. ibonos ad ꝑseuãntiã alioꝵ¬
q eorrectionem: cohortari. Modꝰ tał ẽ. Mo
re suo salutatõnem p̾mittit. Qua p̾miᷤ¬
sa: de bonis eoꝵ grãs agit. ꝯmemorans
mdum: ⁊malorum sustinentiã. R ut ad
ꝑseua̾ndum magis eos ꝓuocet: de s̃ qͦq
laboribꝰ. ⁊ euͣgłii uitate. ⁊ prudent̾ int̾ eco
ouersatione. ⁊quanto affectu eos desidet
uidere: int̾serit. Deinde praues. ut aluxi᷑a.
iocio. ⁊curiositate ꝯtineant obsecrat. ⁊
mortuos resurrecturms ꝯfirmat. Circa finẽ.
morał ẽ instructio. Premitit aũ salutõnẽ

Expanded text:
imbiberant spiritum, ut spe futurorum etiam a civibus suis non credentibus, pericula devoto animo pro nomine Christi sustinerent. Erant tamen inter eos aliqui otiosi et curiosi; aliqui etiam de resurrectione minus sentientes, et ideo nimis temere de morte amicorum dolentes; aliqui etiam eorum erant fornicatores. Hos ergo in hac Erigant. Scripsit autem ab Athenis. Et est intos corrigere, et bonos ad perseverantiam aliorumque correctionem cohortari. Modus talis est: De more suo salutationem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans ionis modum et malorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem,
Abbreviated transcription (Latin):
littant inhunc modum. sirã sit uob̾:
ipax. E xposita ne ex ponas: ne aclũ ag¬
tionem. pͥmum ꝯfirmat bonos de ꝓfec¬
tu illorum rẽferens grãs deo: aqͦ sunt
omnia bona. ħ mͦ. sirãs agimꝰ deo sẽꝑ
ꝓ omnibꝰ uob̃. qr sunt bona que inub
sunt: ladeo sunt. Nos dico: fatiente
inbono. Orationibꝰ dico habitis: sñ
int̾missione c̾tarum horarum. Uñ au
gͣs agat: ostendit subdens. Nos dico
laboris ut̾i quem habuerunt ꝓse: ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
lutant in hunc modum; Gratia sit vobis et pax. Exposita ne exponas, ne actum agtionem primum confirmat bonos, de profectu illorum referens gratias Deo a quo sunt omnia bona, hoc modo: Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, quia sunt bona quae in vobis sunt, et a Deo sunt. Nos dico, facientesin bono. Orationibus, dico, habitis sine intermissione certarum horarum. Unde autem gratias agat, ostendit, subdens: Nos, dico,laboris vestri quem habuerunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
metropoł e̾ macedonie:
que ẽ ꝓuincia g̾corum.
lesalonicenses gͦ sunt
macedones. qui facile
bulationes. nec ꝑ pseu¬
do p̾dicatores potuer̾t

Expanded text:
metropolis est Macedoniae, quae est provincia Graecorum. Thessalonicenses ergo sunt Macedones, qui facile tribulationes, nec per pseudopraedicatores potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dr̃ punctũ ł nota: aliq̾ ferro tac̃ta.
ẽ sensꝰ. Ideo ñ deboe fieri mͥ molenta. qͣr
ego habeo alios ꝯflictꝰ ⁊ c̾tamina: q̃ in
passionibꝰ qͣs pacior mecũ dimicant. Gr̃ã¬
dñi ⁊ c̾t. Ecce cõdusio epłe. qͣsi subscͥpcio
seruitꝰ. ñ rixa. ñ iurgium: s gr̾a dñi. ñ.¬

Expanded text:
ur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persecutionibus quas patior mecum dimicant. Gratia. Ecce conclusio Epistolae, quasi subscriptio, servitus, non rixa, non jurgium, sed gratia
Abbreviated transcription (Latin):
unde imꝑiꝰ infultat. irnaetq philosophꝰ.
ñ teneam. Qi nec ego unmũdo aliqͥd cu¬
pio: nec ipse suũ mine aliqͥd cognoscit:
sic̃ dñs ait. Uenit pͥnceps iniidi huiꝰ:
⁊ ine ñ haber qͥcqͣm. Ex ẽ sensꝰ. pir¬

Expanded text:
Unde impius insultat, irridetque philosophus. non teneam. Quia nec ego in mundo aliquid cupio, nec ipse aliquid suum in me cognoscit, sicut Dominus ait: Venit princeps mundi hujus et in me non habet q
Abbreviated transcription (Latin):
scilic ⁊ sibi mũdũ crucit᷑ixũ : ⁊ se mũ¬
do. Plertimnq .1. cõtigit. ũ homo mũdũ
m̃te ñ teneat: s tñ mũdꝰ eum suis cu¬
pidinibꝰ uel occupationibꝰ astͥngit. Et mor¬
tuus ẽ hoõ mũdo. ⁊ mũdꝰ eum qͣsi uinus
ꝯspic̃: dum alio intentũ ĩ suis actibꝰ raꝑe
ꝯtendit. S nec paulꝰ mũdũ cupit. nec
mundꝰ eum: ũ induobꝰ mortius neut̃
neutrũ uidet. Qͥ a gͦ nͨ paulꝰ mũdi głiã
querebat: nec amũdi głia ipse qͣrebat᷑.¬
fixum eẽ głiabatur. Ix eñi iħu o ct Qsi.¬

Expanded text:
dum crucifixum et se mundo. Plerumque enim contingit ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus eum suis cupiditatibus vel occupationibus astringit. Et mortuus est homo mundo, et mundus cum quasi vivus concupiscit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Sed nec Paulus mundum cupit, nec mundus eum, ut in duobus mortuis neuter neutrum videt. Quia ergo nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatufixum esse gloriabatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
lathis. Galathe
se miscuer̃. Unde illa ꝓuincia.
pͥꝰ galla g̾cia: deinde gallacia
appellata ẽ. Unde cũ g̾ci acuti
ingenii sint: illi tñ galathe
stulti.⁊ ad ĩtelligẽdum
tardiores erant: sic̃
ce ĩdociles galli. hii
u̾itatẽ fidei ⁊ doctͥne

Expanded text:
latis. Galatae se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
e linguã expauescas alienam. De qͣ
uce. ũ ñ erubesc̾emꝰ : eã in ipsa fronte
urpudoris domicilio locauimꝰ. Idõ eñĩ
rux infronte edentium ubi est sedes¬
ecundie figit᷑. ut de nuĩe eiꝰ fides ñ
rubescat: ⁊ magis dĩ głiam qͣm homi¬
um diligat. Signum uetis destam̃ti
cumcisio inlatenti carne: fignum

Expanded text:
ne linguam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Signum veteris Testamenti circumcisio in latenti carne, signum
Abbreviated transcription (Latin):
Presentis gͥ tempris iminẽtiã ostendit.¬
dicens dñi unigenitũ suũ nob̃ misisse
et ineo nob̃ locutũ: ut auditorũ mñtes eri¬
geret .i. fideliũ quibꝰ scribit iudeorũ.
ne qr multis malis que ill̃ accidant ual¬
de afflicti ⁊ ꝯtricti erant: putarent ex ħ
se in ferriores cet̾is ac miseriores eriste.
Ideoq ut eos ꝯsoletͣ atq erigat maiori gr̃a
p̾ditos ininicio epłe sue de clarat: qr an¬
tiquis qͥdẽ ꝓpħe missi s̃: nob̃ aũt filius.
et illis serui ⁊ cũ serius locuti s̃: nob̾
aut̃ dñs. ⁊uidã tam̃ u̾itatis calumpnia¬
tores. hanc epłam ñ ẽȩ pauli dic̃e ausi
s̃: eo qd̃ nom̃ eiꝰ intititulo uõ habeat:
et longe splendidiore atq facũdiore sti¬
lo qͣm alie resplendeat: sed aut barna
titulata nõ ẽ: gͦ nec aliciiꝰ illorũ. Im¬
mo nulliꝰ om̃ino: cum nulliꝰ nom̃ ha¬
sus erat: quibꝰ legis destructor uidebat᷑.
Iulia gͦ nõ eorũ s gentiliũ apłs erat.¬

Expanded text:
Praesentis igitur temporis eminentiam ostendidicens Dominum unigenitum suum nobis misisse, et in eo nobis locutum ut auditorum mentes erigeret, id est fidelium quibus scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae illis acciderant valde afflicti et contriti erant, putarent ex hoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobis autem Filius, et illis servi et conservi locuti sunt, nobis autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabtitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen hasus erat, quibus legum destructor videbatur. Quia ergo non eorum, sed gentium Apost
Abbreviated transcription (Latin):
doctor eg¬
gregiꝰ gen¬
smnistiũ suũ uolens honorificare: iux¬
ta qd̃ inepła ad romanos. ait qͣndui¬
qͥdẽ sum apłs genciũ: honorificabo
minist̾iũ inm̃. temꝑtas si quomͦ ad
emulandũ ꝓuocẽ carnẽ mãm: eccłiĩ
hebreorũ hanc ȩpłam sc̃psit. agens
tis modis. fidẽ iħu xp̃i absq legalibꝰ suf
fice ad iusticiã ⁊ salutẽ: legalia uero p̾t¬
xp̃i passionẽ. nõ tm̃ ñ ꝓficẽ: uerũ etiã¬

Expanded text:
doctor egregius, genministerium suum volens honorificare juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu sum Apostolus gentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam , Hebraeis hanc Epistolam scripsit, agens ltis modis fidem Jesu Christi absque legalibus fieri ad justitiam et salutem, legalia vero post passionem non
Abbreviated transcription (Latin):
a dño qͣudo uenit romam. ad ductꝰ ab
his qui perant uidee: obhoc qr cesarẽ
appeslauit. Nã cũ uenisset romam. du¬
obꝰ anuis masit in lib̾a custodia: et pꝰt
ȩtiã tͣnsiit ad allas naciones que erãt
diaboli. qͥ sic̃ ait petrꝰ tanqͣm leo rugi¬
ens circuit querens quẽ deuoret. Q cũ
ñ potest aiustitia remoũe apłm. uel de
uita uoluit tollere: ne alus ꝓdeẽt. Qd̃
qi nõ potest: insultat ei apłs dicens.
Lib̾auit me ⁊ dñs ab om̃i oꝑe malo.
et saluũ nie faciet dicẽs in regnũ suũ
celeste. idẽ tͥ sꝑare licet. Cui ẽ głia in se
lam. aquila erat uir pͥsce. aput istos
hospitabat᷑ apłs. Et honesifori domũ .i.
familiã. E rastꝰ remãsit corithi. T̃ rophi¬
niũ aũt reliqui infirmũ mileti. Id eo hoꝰ
nñat. ut uenies ꝑ eos uisitet. Festina
ante hẏemem uenire. ꝙ pt̾ imbres ⁊ fri¬
gora ꝯmonet: ut autuo ueniret. Salu¬
tant te eubolꝰ. et pudens. ⁊ lius: ⁊ cla¬
salutat. Quasi subscribens hoc mͦ. dñs¬

Expanded text:
ando venit Romam, adductus ab his qui praeerant Judaeae, ob hoc quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera custodia, et post etiam transivit ad nationes quae erant diaboli, qui, sicut ait Petrus, tanquam rugiens circuit quaerens quem devoret . Qui cum non potest a justitia removere Apostolum, vel de vita vult tollere ne aliis prodesset. Quod quia non potest insultat ei Apostolus, dicens: Liberavit me etiam Dominus ab omni opere malo, et salvum me faciet, ducens in regnum suum coeleste, idem tibi sperare licet, cui est gloria in lam. Aquila erat vir Priscae: apud istos hospitabatur Apostolus. Et Onesiphori domum, id est familiam. Arastus remansit Corinthi; Trophimum autem reliqui infirmum Mileti, id est ideo hos nominat ut veniens per eos visitet. Festina ante hiemem venire propter imbres et frigora, commonet ut autumno veniret. Salutant te Eubolus, et Pudens, et Linus, et Clasalutat, quasi subscribens hoc mod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dico ad quelibet: s ad u̾sus nece¬
sarios. Hoc ideo: ut ñ sint in frũctu
osi.⁊ iata parabolã arboris que
ñ facit fructũ bonũ ÷ excidant᷑. et
inignẽ mittant᷑. Ideo iubet illis
sũmptꝰ necessarios dari. quia dig¬
nũ erat ut qui sp̃ualia tradebant᷑
nõ illis. de ȩẽnt carnalia. Appollo
ep̾ẽ fuit corinthiorũ qui ꝓpt̾ se¬
diciõnẽ ꝯcitatã adu̾sum se apseudo¬
apłis: discesserat cum zena socio
suo ad titũ crecensem epm̃. S co¬
rinthiis iam sedatis ꝑ epłas pau¬
li. mandat cito ut pͥusqͣm ueniat
nicopolĩ p̃mittat eos : ita sollicite ũ
nichil in iatico eis desit. Salutãt
te om̃s qui mecũ s̃. ꝙͥ p̾ter ꝯpendi¬
um : simł om̃s ꝯsalutatores signi¬
ficat. Saluta eos qui nos amant
ñ ficte: s infide. idest fideli affec¬
tu. deinde gen̾alit̾ om̃s salutat.
dicens. Ei ra dei sit cum om̃ibꝰ ub am̃¬

Expanded text:
Non dico ad quaelibet, sed ad usus neceNon dico ad quaelibet, sed ad usus necessarios, et osi, et juxta parabolam arboris quae non facit fructum bonum, excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet illis sumptus necessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. Salutant te omnes qui mecum sunt; propter compendium simul omnes consalutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Q uitandi s̃. qr freqͤncius correcti : ex̃¬
citaciores ȩent ad malũ. d̾ uita dico.
cuł: Eccȩ. Sciens qr qui eiꝰ modi ẽ .i.
quid qr scient̾ peccat: ꝓprio udicio
ꝯ dempnatꝰ. ꝓ prio iudicio se ꝯdemꝑ¬
nat. qui errorẽ laudat: ⁊ u̾itatẽ iuu¬
tuꝑat. Cum misero adte arthemam
uł titicũ. qui itim ꝓuideat cretensibꝰ
dum ad me ueneris: festina ueni
re nicopoli: ibi enĩ statui hyemare.
Idẽo dicit ut festinet post epłam da¬
tam uenire q uult eũ ui dere cau-¬
sa affectus: et ut pleniꝰ ꝯfirmet in
eccłiastica disciplina. S enam legis ꝑi¬
tum. Ideo ħ dicit. ñ qr ꝑicior sit a
pło: s qr huiꝰ ꝓfessionis fuerat in
sinagoga. & apollo qui ꝑfectꝰ erat
inscͥpt᷑a. sollicite p̃mitte: ita sol¬
licite. ut nichil desit illis. Id est
ut que ad uaticũ uecessaria s̃ eis.
iant aliena. X quasi quis qͦreret
unde aut res erit illis .U. nde ha¬
bet titus qd̾ eis admaticũ largia
ip̃is in bonis oꝑibꝰ dando ininists

Expanded text:
qui vitandi sunt, quia frequentius correcti exercitatiores essent ad malum. Devita, dico, cur? Ecce, sciens quia qui hujusmodi est, id quit, quia scienter peccat, proprio judicio condemnatus. Proprio judicio se condemnat, qui errorem laudat, et veritatem vituperat. Cum misero ad te Artemam vel Tychicum, qui interim provideat Cretensibus, dum ad me veneris, festina venire ad me Nicopolim, ibi enim statui hiemare. Ideo dicit ut festinet post Epistolam datam venire, quia vult eum videre causa affectus, et ut plenius confirmet in ecclesiastica disciplina. Zenam legisperitum. Ideo hoc dicit, non quia peritior sit Ahujus professionis fuerat in Synagoga, et Apollo, quia perfectus erat in Scriptura, sollicite praemitte, ita sollicite, ut nihil desit illis, id est ut quae ad viaticum necessaria sunt eis, rant aliena. Et quasi quis quaereret: Unde autem res erit illis? Unde habet Titus quod eis ad viaticum largiatipsis in bonis operibus dando ministris.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiastica disciplina Ayto
eñi relicto crete ep̃o. ex
humilitate ⁊ simplicitate
nimis patienti: anicho¬
poli scribit de ey̾ali osfi¬
cio imꝑiose et potes¬
tatiue tractando. Pre¬
scripta ei sua aucto

Expanded text:
esiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua aucto
Abbreviated transcription (Latin):
uite et̾ne: hoc scđm spem et si nõ¬
dum scq̃m rem. Et iste sermo .s. qd̃
delis .i. uerax. E de his p̃dictis: uo¬
lo te ꝯfirmare alios ut cu rent in
re alios: qr hec p̃dicta s̃ bona inse ꝙ
utilia aliis hominibꝰ. Stultas aũt queᷤᷤ
tas aut̃ questiones ubi nec salus nec
ntilis sciencia ẽ: et genealogias .i. o̾ri¬
ginũ enum̾iationes ⁊ ꝯtenciones quas
de lege faciunt. uͥ decibis quos alii as¬
serunt disc̾nendos alii nõ: ⁊ pugnas
legis. ut qͣndo in em̃data script᷑a de
annis matusale. ⁊ de huimodi aliis
ꝯtraria uel imposibilia sentire uidet᷑:
deuita. Sunt enĩ ĩutiles .i. sine fruc

Expanded text:
 et hoc secundum spem, etsi nondum secundum rem. Et iste sermo, scilicedelis, id est verax. Et de his praedictis volo te confirmare alios ut curent in re alios, quia haec praedicta sunt bona in se, et utilia aliis hominibus. Stultas autem. tas autem quaestiones, ubi nec salus, nec utilis scientia, et genealogias, id est originum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii non, et pugnas legis, ut quando in emendata Scriptura de annis Matussalae, et de hujusmodi aliis contraria, vel impossibilia sentire videtur, devita. Sunt enim inutiles, id e
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ i ueste legalis pontifics eet
coccus biftiuct᷑ qui habet specieis¬
uis. Ignis aũt duo fac̃ N. ri elie¬
cec. Ita ⁊ pontifex gladio p̃dicatio¬
nis . s iguito eloquio utere debet mor¬
daci increpacione ⁊ metuendta s ie¬
natione. ⁊ lucẽ blandis fouenado et
delectabilia ꝓmictendo. Ideo de Mã¬
na dicit᷑. qd̾ indurabat᷑ ad ignẽ: et
liquescebat ad solem. & baeulꝰ pon¬
tificalis. ab inferiori puugit: et iusu¬
no ui ant̾iora extendit᷑ iuse rediens
qr eccliasticꝰ doctor gladio uerbi pu¬
gere debet. idest asꝑe redarguere pec¬
cantes qd̃ ẽ exinforiori nat᷑a: ⁊ corret¬
tos inant̾iora dirig̾e. ita tam̃. ut ad
ꝓpͥam ꝯscienciã sui ꝯsid̾atione redeat.
si forte inse habeat: qͦ aliis anuutiat.
Est gͥ intentio apłi instruere citũ de
ep̃ali officio. atq mon̾e ut id imꝑiose
tractet: et hereticos uitet. Mlodꝰ talis¬
Impͥmo salutat. Seinde ĩstruit de
ep̃ali officio. docens eũ qͥd ag̾e debeat.¬

Expanded text:
Unde in veste legalis pontificis erat coccus byssinus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit, urit et lucet, ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dicitur quod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid ag
Abbreviated transcription (Latin):
tea monet eũ deuitandis hereticis.
Premittit aũt salutationẽ dicẽs. Pati¬
lus nomiẽ. seruus ꝯditione. ñ tam̃
pc̃ci misera seruitute: s dĩ quadã
nobilitate. Iliter moy ses ⁊ dauid sũs
et p̃dicans fidẽ: qͣm tenent uel qua
saluant᷑ electi dĩ. Et iõ magis ꝓ ea
laborandũ ẽ. R scd̾m agnicionẽ uita¬
tis. que u̾itas ẽ sc̃m pietatẽ: Idest

Expanded text:
tandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus conditione, non tamen peccati misera servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Moyses et David servi tenens et praedicans fidem quam tenent, vel qua salvantur electi Dei, et ideo pro ea laborandum est, et secundum agnitionem veritatis, quae veritas est secundum pietatem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ creauit e¬
piscopũ. Com¬
monens eũ fo¬
re sollicitũ: in
eccłiastica disciplina Ayto
eni relic̾to crete ep̃o. ex
humilitate ⁊ simplicitate
nimis patienti: anicho¬
poli scribit de eỹali offi¬
cio imꝑiose et potes¬
tatiue tractando. P re¬
scripta ei sua aucto

Expanded text:
quem creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ce siluanus¬
thessaloni¬
censibꝰ. Te¬
salonica.
metropoł ẽ macedonie:
que ẽ ꝓuincia g̾corum.
sesalonicenses gͦ sunt
macedones. qui facile
bulationes. nec ꝑ pseu¬
do p̾dicatores potuert¬

Expanded text:
 SilvanusThessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quae est provincia Graecorum. Thessalonicenses ergo sunt Macedones, qui facile tribulationes, nec per pseudopraedicatores potuer
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃õ: ut cum silentio. s. non rumo¬
rosi oꝑantes. manducent panẽ suum
.i. ꝓprii laboris. ssẽ autem hac oecasiõe
nunistrare cessarent pauꝑibꝰ: ad didit.
Uos autem sis̾: nolite deficere bñfati¬
entes pauꝑibꝰ. quia ⁊si oꝑentur: posst̃
tamen non nullis indigere. Eł ideo mo¬
net. nẽ illi qui habeant unde seruis dĩ
necessaua p̾berent: hac occasione pig¬
rescerent. Nõñ enim inrep̾hensione ue¬
nit. qui humanus ẽ in largiendo: s hic
qui cum possit laborem ferre: ociose uult
uitam agere. Quod siquis non obedie
⁊cecã. quidem .i. s siquis non obedierit
hunc notate .i. quid sit michi signifi¬
eate. uel notate:i. rep̾hendite. uel ita.
erepauimꝰ illum. E ne omisceam ini
cum illo: ut ofundatur. Io est er̃ubes¬
cat abiectus a bominibꝰ: ut sic se subiti¬
at p̾ceptis apłi. E tamen nolite ex isti¬
mare eum quasi inunicum. ut odio
habeatis illum: s ex dilectione corripi¬
ce eum ut fre̾m. Ips& autem deus pa-¬

Expanded text:
isto, ut cum silentio, scilicet non rumorosi, operantes manducent panem suum, id est proprii laboris; ne autem hac occasione ministrare cessarent pauperibus, addidit: vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes pauperibus quia et si operentur, possunt tamen nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possit laborem ferre, otiose vult vitam agere. Quod si quis. Quasi , etc. Quod, id est sed, si quis non obedierit,r Epistolam, hunc notate, id est qui sit mihi significate. Vel, notate, id est reprehendite. Vel ita: crepabimus illum, et non commisceamini cum illo ut confundatur, id est erubescat abjectus ab omnibus, ut sic se subjiciat praeceptis Apostoli. Et tamen nolite aestimare eum, quasi inimicum, ut odio habeatis eum, sed ex dilectione corripite ut fratrem. Ipse autem Deus pa
Abbreviated transcription (Latin):
copum. uõ Smonet ut sollicitus sit.
ineccłastica ordinatione. Tymotheo
enĩ inasia relicto ep̃o se̾bit paulꝰ deps

Expanded text:
um commonet ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de
Abbreviated transcription (Latin):
nium epłatum. salutationem se sub¬
cribere testatur ut sub nomine eius
epistola. nulla accipiatur: que non
fuerit manu eius subscripta. Expliẽ
iste. fuit filus muli¬
eris fidelis. patre gẽ¬
tili ꝓcreatus. s cum
non eẽt cucumcisũ
huic dabant bonu̾
testimoniu̾
fis qui erant
hstris ⁊hy
como: hunc
uoluit paulꝰ ꝓficisci secum: uõ cc̃ci

Expanded text:
nium Epistolarum salutationem se subscribere testatur, ut sub nomine ejus Epistola nulla accipiatur, quae non fuerit manu ejus subscripta. IN iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
aulus et sil¬
hanc eplam
item scribit.
apłs: thessalo¬
nicensibꝰ. Orta enim aput
grecos grauiori tribulatone:
unde putabat᷑
nicħ oꝑantes. s de alienis curiose agẽ¬
tes. hoc̃ modo merentur pasci. Quod factũ
enim deus uenter ẽ. qui feda cura. neces¬

Expanded text:
aulus et SilHanc epistolam item scribit Apostolus Thessalonicensibus. Orta enim apud Graecos graviori tribulatione unde putabatur il operantes, sed de alienis, curiose agentes. Hoc modo merentur pasci, quod factum enim Deus venter est qui foeda cura neces
Abbreviated transcription (Latin):
aulys
uinctus
Hanc epłã
philemoni
colosensi.
qͣui nulla eccł̃iastice mi¬
instracionis p̃ditus erat
dignitate: s uir lauda¬
bilis implebe. Qui fami¬
liares litt̾as mictit ꝓhone¬
simo seruo suo qui cum d

Expanded text:
aulus vinctus,Hanc EpistoPhilemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo servo suo, qui cum d
Abbreviated transcription (Latin):
dicensium eccła legatur. Ꝙ uob leil¬
tur ea uł uos legatis eam: que las¬
dicensium ẽ. I est qͣm ego ilł mili
uł qͣm ipĩ michi miserunt. Ut iude¬
tis hic eẽ responsum questionibꝰ ils
Exħ loco intelligimis. quod genoalle
sunt instructiones apłi. & ãdoũmll

Expanded text:
dicensium Ecclesia legatur, et vobis legatur ea, vel vos legatis eam quae Laodicensium est, id est quam ego illis misi, vel quam ipsi mihi miserunt, ut videatis hic esse responsum quaestionibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt instructi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmonet. uit qui regendam eccłiam
eonum accepit. sit sollit̾itus de eis. s
quia pleb̾ carisa seribitur epła i deoñ
Ad rectorem destinatur: s adeccłam.
Salutatõ mea: icetã. Qłi. ut scians
ame missam epłam: salutatõ mea:
manu pauli scͥpta ẽ. Q anteqͣm salu¬
tationem ponat. p̃mitit ex hortatõ¬
nem dicens. Memores estote uincło¬
rum meorum .i. inmente habete qͣ
ħ dicit ut tales se prebeant. ꝓquib
non egre ferat se pati inuirias. ut si¬
miłr paciantur. uł ut ꝓ eo orent: uł¬
ut necessaria ministrent. Qne aũ sit
salutatio ostendit dicens. Cirã dnĩ sħu.
sit uobcum am̃.¬

Expanded text:
monet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et quia plebis causa scribitur Epistola, ideo non ad rectorem destinatur, sed ad Ecclesiam. Salutatio. Quasi dicat: Ut sciatis a me missam Epistolam, salutatio mea manu Pauli scripta est. Et antequam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memores estote vinculorum meorum, id est in mente habete qua Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit salutatio, ostendit addens: Gratia Domini Jesu sit vobiscum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
ut remaneres ephesi: ad ordinan
res quibusdam discretis acath
fide tam doctoribꝰ quam mino
dcctores alit̾ docẽnt qͣm nos:i¬

Expanded text:
ut remaneres Ephesi, ad ordinandntiares quibusdam discretis a Catholica fide, tam doctoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓpħarum explanat. ⁊adedificatõnẽ
g̾dicat: nolite eum despicere neq con¬
cenmere. Nontamꝰ omnia indiscrete
ecipiatis: s ꝓbate idẽ ratione discii¬
te. omnia ꝓbanda. ẜerta enim non indi¬
gent discussione. s quod bonum ẽ .i.¬

Expanded text:
ta prophetarum explanat, et ad aedificationem praedicat, nolite eum despicere, neque contemnere; non tamen omnia indiscrete recipiatis. Sed probate, id est ratione discutite omnia probanda; sed certa enim non egent discussione
Abbreviated transcription (Latin):
consulit. nec contra euiusqͣm inuin¬
as tenet libidinem uindicandi. ut ue¬
laciter dicat. sicut inos dimittimus
debitoribꝰ nostris: & tam eo ipo quod ħ¬
dleit sine peccato: se non eẽ declarat.
Inmultis enim offendimus omnes.
Item. Not̾a quod tria posuit. quibus
rono constat .i. spiritum. animam.
ueduꝰ. Seilicet illud quo intelligimꝰ
dicuntur:. quia sepe anima cum spiritu
nominatur. Uel spiritus pon̾itur hic ꝓ
donis spiritus sancti. Et ẽ sensus. Ita sane¬

Expanded text:
consulit nec contra cuiusque iniuriconsulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod dicit, sine peccato se non esse, declarat. In multis enim offendimus omnes . Item, nota quod tria posuit quibus homo constat, id est spiritum, animam et corpus, scilicet illud quo intelligimusdicuntur, quia saepe anima cum spiritu nominatur. Haimo Vel spiritus ponitur hic pro donis Spiritus sancti. Et est sensus: Ita san
Abbreviated transcription (Latin):
to inali p̾tendit. ⁊ si non sit malum.
olie p̾cipitanter agere. Solet enim
spintus mundi. fallacit dicere bona.
unter ħ sub inducere pͣua. ut ꝑ hec
que bona sunt: accipiant ⁊ mala.
deo monet omnia ꝓbare. ⁊quicqͥd
sone ⁊ibenedictimꝰ fuerit recinere.
eo prelates ⁊ subditos ita moneo.
cet uos ꝑ omina que docui ita .s. ut
spiritus uester. de quo alibi. renoua
non consentiendo carni. E hoc: usq ui
ni. ⁊ corpꝰ seruetur sine querela. ut .s.
cus homo sit ꝑfectus. Aliqñ enun in¬
quinatur anima ꝑcogitationẽ malã.
i est mundum tamen corpꝰ. Ideoq spi¬
ritum in homine mundum dicit ẽẽ
deb̾e. Si autem mala uita uł cogita¬
tio intercedat: non erit integer sp̃s.
Ꝙ nota quod ait sine querela: non si¬
O quod de solo in hac uita unigentto¬
fec dictum ẽ. aliud sine querela. quodi
de multis iustis etiam inhac utta di¬
ei potest: quia ẽ quidam modꝰ bone
ni malum uult. ⁊ quibꝰ potest fidelit

Expanded text:
m mali praetendit, etsi non sit malum, nolite praecipitanter agere. Ambrosius Solet enim spiritus mundi fallaciter dicere bona, et inter haec subinducere prava, ut per haec quae bona sunt, accipiantur et mala. Ideo monet omnia probare, et quidquid sobrie et bene dictum fuerit retinere.Ego praelatos et subditos ita moneo, cet vos per omnia, quae docui, ita, scilicet ut spiritus vester, de quo alibi: Renovamnon consentiendo carni: et hoc usque in ni, et corpus servetur sine querela, ut, scilicet tus homo sit perfectus. Aliquando enim inquinatur anima per cogitationem malam, et est mundum totum corpus: ideoque spiritum in homine mundum dicit esse debere; si autem mala vita vel cogitatio intercedat, non erit integer spiritus. Et nota quod ait, sine querela, non sio, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae ni male uult et quibus potest fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ ⁊minoribꝰ. E quia noluotias Mas
sui concordat alia iutera s. gratlam
nolite celare. Qłuos subditi nolitesp¬
nere illorum ꝓpħias. Ecee quid dixt
guere.s. si cͣui spiritus sanctus ad
horam quid reuelat: notite ꝓhibere
loqui quod sentit. quia deus quti s
Non hoc ideo dicit. quod spiritus sanc¬
tus qui unuis substantie ẽ cum pa¬
tre. ⁊ filio extingui possit: s qͣntum in
ipsis ẽ. Extuictores eius mi̾to uocantur.
qui ita agunt ut ex tinctum ueline
Spiritum gͦ sanctum. qui datus ef

Expanded text:
 minoribus. Et quia voluntas Dei est sui concordat alia littera, scilicet gratiam nolite celare. Et vos subditi, nolite spernere illorum prophetias. Ecce quid dixit, nguere, id est: Si cui Spiritus sanctus ad aurem quid revelat, noli prohibere loqui quod sentiNon hoc ideo dicit, quod Spiritus sanctus, qui unius substantiae est cum Patre et Filio exstingui possit, sed quantum in ipsis est, exstinctores ejus merito vocantur qui sic agunt ut exstinctum velint. Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ephesiis. Ephe¬
siĩ aut̃ sunt
asiam. hii
fundati: s
confirmati fuerat̃ infide. Cos
enim ñ fundauit apłs infide:
s ꝯfirmauit. multa ꝓeis passꝰ¬

Expanded text:
Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis pass
Abbreviated transcription (Latin):
lathis. Galathe
se miscuer̃. Unde illa ꝓuncia.
appellata ẽ. Unde cũ g̾ei acuti
ingenii sint: illi tñ galathe
stulti . ⁊ ad ĩtelligẽditmn
tardiores erant: sic̃
&e ĩ dociles galli. hii
u̾itatẽ fidei ⁊ doctͥne

Expanded text:
latis. Galatae se miscuerunt. Unde illa provincia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
in hõib ab eis pellũt u̾itatẽ. ⁊ ⁊ inmictũt diabolũ. ⁊ ita ex¬
cludũti p̃m. Si qͥo .n. dix̾is cc fidẽ. intret putredo deuetie¬
no serpentis.: ⁊ nascunt᷑ uermes m̃dacioꝵ.⁊ nicħ in tegrũ re¬
manet. Idõq sic̃ patͥb nr̃u adu̾sus leorẽ opꝰ erat patientia.
sic nob adu̾sus draconẽ ingilantia. Tũc .R. cogebat. nc̃ docet.
tunc ing̾ebat uiolentias. nc insidias. Uidebat᷑ tũc fremẽs.
nitate fidĩ. ꝗͣ gestat in corde. Modo gͦ aĩa uͥginitatẽ tuã
serua. p̾ea fecundanda in ãplexu spõsi tui. Sepite gͦau
tacit. qd̃ gestũ ÷ in ꝑadiso illo. hoc gerit᷑ in eccła. Nemo
gͥ uos seducat ab isto ꝑadiso. eccłe sufficiat ꝙ ibi lap¬

Expanded text:
in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo,tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lap
Abbreviated transcription (Latin):
citatu Cassitudo.q. caruiũ ⁊ deliciose
epule ꝓuocant corpꝰ ad libidinẽ. Is qͥ¬
inanducat. Sup̃ precepit nõ discepta
inãducat. om̃ia indifferent̾. ñ sꝑuat¬
ñ mãducãtẽ .i. abstinentem. quia uolũ¬
tatis ÷ edere. ⁊ ñ ed̾e. ⁊ ido q̃stio huic fie

Expanded text:
citatur. Crassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libidinem. Is qui manducat. Supra praecepit non disceptarmanducat omnia indifferenter non spern manducantem, id est abstinentem, quia voluntatis est edere, vel non edere, et ideo quaestio huic fie
Abbreviated transcription (Latin):
et m̃te. quia in nobis ẽ unde gemimꝰ. nõ solũ ꝓ aliis.
hoc capitłm suta ut tͣctatũ ÷ aꝑiat᷑: nõ ucidimꝰ in
illas molestias quib pleriq hoĩes contͣ catholicam
disciplinã quedã dr̃e cogunt᷑. Scio .n. uanos here¬
ticos de hoo capitło mlt̾a ĩpia ⁊ inepta iactasse. qr¬

Expanded text:
s carne et mente, quia in nobis est, unde gemimus, non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse, q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam qd ⁊̃ dignior c̃ãtura .i. sũmi angłi. sublimesq
uirtutes doleant.⁊ gemant. anteꝗͣ lib̾emͣ peuitus.
s nõ ÷ uerũ. Nã ⁊ si nos adiuuant. sine dolore hoc fac̾e
credendi sc̾. ne miseri existunent᷑. presertĩ quia dix̃
eãdem creaturã. queꝯ gemiscit.⁊ dolet. uanitati¬

Expanded text:
am dignior creatura, id est summi angeli sublimesque virtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati