comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiduȩ ⁊ patͥmonio crucifixi se uł
suos ditare festinent: gratis dan¬
tes qͦd gratis acceꝑunt. Gratis fa¬
cientes iudicium iniuriã patien¬
tib: uindictam innationib in¬
crepationes in populis. Qui de
suie absentes siue p̃sentes conten¬
dant placere tͥ placere deo. Qui
adte redeant fatigati quidẽ non
s suffarcinati. Simul et głantes
ñ qͦd curiosa seu preciosa queq t̾¬
rarum attulerint̾ s qͦd reliquerĩt
pacem regnis. legem barbaris. qͥe¬
tem monasteriis: eccłiis ordinẽ:
clericis disciplinam. dõ populũ
acceptabilem. secdatorem bonoꝵ¬
oꝑm. Dignũreor ad medium uenire
factum dulcis memoriȩ mardimi
nr̃i. Nosti hoc. s an memineris igno¬
ro. Is cardinalis prb̃r. functus ali¬
quando legatione indatia. tã pau¬
per remeauit:ut pene expensis ⁊
equis deficientib. iux ꝑueniret
florentiã. Ibi ep̃s loci donauit ei
equum: quo pisas usq ibi eramꝰ tẽ.

Expanded text:
viduae, et patrimonio Crucifixi se vel viduae, et patrimonio Crucifixi se vel suos ditare festinent, gratis dantes quod gratis acceperunt, gratis facientes judicium injuriam patientibus, vindictam in nationibus, increpationes in populis. Qui de sive absentes, sive praesentes contendant placere tibi, placere Deo. Qui ad te redeant fatigati quidem, sed non suffarcinati: simul et gloriantes, non quod curiosa seu pretiosa quaeque terrarum attulerint, sed quod reliquerint pacem regnis, legem barbaris, quietem monasteriis, ecclesiis ordinem, clericis disciplinam, Deo populum acceptabilem, sectatorem bono. Dignum reor ad medium venire factum dulcis memoriae Martini nostri. Nosti hoc; sed an memineris, ignoro. Is cardinalis presbyter, functus 441 aliquando legatione in Dacia, tam pauper remeavit, ut pene expensis et equis deficientibus, vix perveniret Florentiam. Ibi episcopus loci donavit ei equum, quo Pisas usque, ubi eramus tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
mentientib. paulum blasphemã¬
ñ sꝑnant s doceant᷑ diuites ñ pal¬
pent s terreant: pauꝑes ñ graueñ
s foueant: minas principum ñ
paueant s contempnant. Qui ñ
cum turba intrent. nec cũ ira exe¬
ant: qui eccłias ñ spolient. szemen
dent. Qui marsupia non exhau¬
riant᷑. s corda reficiant & crimi¬
na corrigant fame ꝓuideant suȩ:
ne ͤ inuideant aliene. Qui orandi
studiũ gerant ⁊ usum habeant:
& de omni re orationi plus fidãt¬
quã suȩ industriȩ ut labori. Quoꝵ
ingressus pacificus:. molestus exi¬
tus sit. Quoꝵ sermo edificatio. ꝙͣ
uita iusticia. quoꝵ p̃sentia grata:
quoꝵ memoria inbenedictione.
Qui se amabiles p̃beant ñ uerbo
s oꝑe: reuerendos exhibeant. sed
actu. ñ fastu. Qui humiles cũ hu¬
milib & cũ innocentib innocen¬
tes:duros dure redarguant ma-¬
lignantes coherceant. reddant re¬
tributionẽ suꝑbis. Qui ñ de dote

Expanded text:
mencientibus, Paulum blasphemanmencientibus, Paulum blasphemannon spernant, sed doceant; divites non/palpent, sed terreant, pauperes non gravent, sed foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sedent. Qui marsupia non exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrigant; famae provideant suae, nec invideant alienae. Qui orandi studium gerant, et usum habeant, ac de omni re orationi plus fidantquam suae industriae vel labori. Quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit: quorum sermo aedificatio, quorum vita justitia, quorum praesentia grata, quorum memoria in benedictione. Qui se amabiles praebeant, non verbo, sed opere: reverendos exhibeant, sed actu, non fastu. Qui humiles cum humilibus, et cum innocentibus innocentes; duros dure redarguant, malignantes coerceant, reddant retributionem superbis. Qui non de dote
Abbreviated transcription (Latin):
mansueti ad patientiam. subiecti
ad disciplinam. rigidi ad censurã.
catholici ad fidem. fideles ad dispẽ¬
sationem. concordes ad pacem: con¬
formes aduntatem. Qui sint in
iudicio recti. in consilio ꝓtudi. in
iubendo discreti. in disponendoĩ¬
dustrii. inagendo st̾enui. in loqñ¬
do modesti. in aduersitate securi.
inꝓspitatẽ deuoti. in telo sobrii.
in miscdia remissi. in ocio ñ ociosi.
in hospicio ñ dissoluti. in conuuio¬
ñ effusi. in cura rei familiaris non
anxii. aliene ñ cupidi. suȩ ñ ꝓdigi:
ubiq ⁊ momnib circum specti. &
legatione ꝓxp̃o fungi quotiens
opus erit. nec iussi renuant: nec ñ
iussi affect̾ent. Qui qͦd uerecundȩ
excusant. obstinatius non recuset
Qui missi post aurum ñ eant. sed
xp̃m sequantur. qͥ questum lega¬
tionem ñ estiment. nec reguirañ
datum. s fructum. Qui regib io¬
hannem ex hibeant. egyptiis mo¬
ysen.fornieantib finees. heliam
ydolatris.heliseum auaris. petrõ

Expanded text:
mansueti ad pacienciam, subiecti mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia ‹non› remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti; qui legacione pro Christo fungi, quociens opus erit, nec iussi rennuant nec non iussi affectent; qui quod verecunde excusant, obstinacius non recusent; qui missi post aurum non eant, sed Christum sequantur; qui questum legacionis non estiment nec requirant datum, sed fructum; qui regibus Iohannem exhibeant, Egipciis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam ydolatris, Helizeum avaris, Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
consilium ẽ omĩa fac cũ consilio
& post factum ñ penitebis. Et
hoc tibi ꝑsuade qui admittendi
sunt difficile in curia posse ꝓbati:
& ideo si fieri potest uiros ꝓbatoᷤᷤ
oportere deligi non ꝓbandos. Nos
inmonasteriis om̃s recipimꝰ spe
meliorandi. At curia bonos faciliꝰ
reciꝑe qͣm facere consueuit. Qͦd
si plures in ea defecisse bonos quã
quib nec defectus timeatur. nec
ꝓfectus optetur: ut pote iã ꝑfectis
Itaq non uolentes neq currentes
assumito. s cunctantes s renuen¬
des. Etiam coge illos ⁊compelle in¬
trare. Intalib ut opiranor reqͥescet
sp̃s tuus. qui non sint atcrite fron¬
tis. s uerecundi. s timorati. preter
dm̃ tam̃ timeãt nil. nichil sperent
nͥ adõ. Qui aduentantium ñ manꝰ
attendant̾. s necessitates. Qui stent
uiriliter ꝓ afflictis: & iudicent in
equitate ꝓmansuetis derre. Qui
sint compositi ad mores ꝓbati ad
scĩmoniam. parati adobedientiã.

Expanded text:
consilium est: Omnia fac cum consilio, consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, quamquibus nec defectus timeatur, nec profectus optetur, utpote jam perfectis. 12. Itaque non volentes, neque currentes assumito, sed cunctantes, sed renuentes: etiam coge illos, et 440 compelle intrare. In talibus, ut opinor, requiescet spiritus tuus, qui non sint attis, ‹sed› verecundi, sed timorati; preter deum tamen timeant nichil, nichil sperent nisi a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam,
Abbreviated transcription (Latin):
optinere uoluerit. De qualib dic̃
scriptura. Est qui se humiliat ne¬
quiter:⁊ interiora eius plena sunt do¬
lo. De uobis ipsis sume sententiȩ nꝰ
eiuidens ac familiare exemplũ. Qnͣ¬
tos qͦs supplices admisistis: post¬
modum sustinuistis graues. inso¬
lentes. contumaces. rebelles. Quod
quidem interius malum degunt
pͥncipia: posteriora ꝓdunt. Uerbo¬
sulum ⁊dolescentẽ & studentem elo¬
quentiȩ cum sapientiȩ sit inanis:
ñ aliud quam iusticie hostem re
magister. Manus cito nemini im¬
posueris. Excluso itaq uniu̾soħ
pestilenti genere hominũ: cure tͥ
maxime sit introducere tales qͦs
postiodum introduxisse non pe¬
niteat. Turpe ẽ tͥ sepius retractare
qͦd feceris: & iudicium caũ freqñ¬
der ꝑiclitari non decet. Uiligenter
ꝓinde omẽ qͦd faciendum erittc᷑¬
ta apud te:⁊ cum his qui te diligt̃
Tracta ante factum: quia post fac¬
tum sera retractatio ẽ. Sapientis

Expanded text:
obtinere voluerit: de qualibus dicit obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . De vobis ipsis sume sententiae hujus evidens ac familiare exemplum. Quantos quos supplices admisisti, postmodum sustinuisti graves, insolentes, contumaces, rebelles? Quod quidem interius malum tegunt principia, posteriora produnt. Verbosulum adolescentem, et studentem eloquentiae cum sapientiae sit inanis, non aliud quam justitiae hostem repdicit tibi Magister: Manus cito nemini imposueris . 11. Excluso itaque universo hoc pestilenti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisse non poeniteat. Turpe est tibi saepius retractare quod feceris, et judicium tuum frequenter periclitari non decet. Diligenter proinde omne quod faciendum erit, tracta apud te, et cum his qui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum sera retractatio est. Sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
portunitas aut necessitas meret᷑
At istud in his quȩ nr̃a sunt. Uͥ autẽ
ñ licet qͦd uolo facere qͥs locꝰ rogan¬
ti: Nforte qui me rogat hoc rogat
ut qͦd uult uelle liceat mͥ. et ñ mag̃
ut uelim. Alius ꝓ alio. alius forte
& ꝓse rogat iP quo rogaris: sit su¬
spectus. Qui ipse rogat ꝓse: iã iudi¬
catus ẽ. Nec interest ꝑse an ꝑ aliũ
qͥs roget. Clericum curiam freqñ¬
tantem qui non sit de curia: ad idẽ
noris ꝑtinere ambitͣium genus.
Adulantem ⁊ ad placitum cuiusq
loquentem: unum de rogantib
puta etiam si nichil rogauerit
Scorpioni ñ ẽ infacie qͦd formides:
s pungit a cauda. Si ad talium
blandicias cortuum ut assolet
molliri senseris: memineris scͥptũ.
Omnis homo pͥmum bonũ unum
ponit: cũ autem inebriati fuerus
tunc id qͦd deterius ẽ Pari pondere
estimau̾is eius humilitatem qui
timet: ⁊ euis qui sperat. Uiri calli¬
di ⁊ dolosi ꝓprium eẽ solet: cunc
p̃dendere humilitatem cum aliqͥd

Expanded text:
portunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem non licet quod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat, hoc rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat. Pro quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris scriptum: Omnis homo primum bonum vinum ponit; cum autem inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . Pari pondere aestimaveris ejus humilitatem qui timet, et ejus qui sperat. Viri callidi et dolosi proprium esse solet tunc praetendere humilitatem, cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
rebellionẽ corruit: quiq prius la¬
denter arrogans fr̃s contempserat
iam patenter inobediens etiã ma

Expanded text:
rebellionem corruit: quippe prius latenter arrogans fratres contempserat, jam patenter inobediens etiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate abscondit᷑. Caritas qͥp¬
pe cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ.
Et beati quoꝵ remisse sunt iniqui¬
imputabit dñs peccatum.
Diuinȩ gͥ similitudinis
suminum gradum summi angłi
tenent: nos infimum. adam de¬
nuit medium. Porro demones
nullũ. Suꝑniꝰ nempe spiritib
datum ẽ. sine peccato & mise-¬
na ꝑdurare: adȩ autẽ absq hiᷤ
quidem eẽ. sed non etiã ꝑmane:
nob̾ uͦ ne esse quidem absq his.
s ipsis tantum non cedere. Cete¬
rum diabolus & menbra eius
sicut numqͣm uoluit reluctari pec¬
cato: sic num qͣm possunt penã

Expanded text:
in charitate absconditur. Charitas quipin charitate absconditur. Charitas quippe cooperit multitudinem peccatorum . Et: Beati quorum remissae sunt iniquiimputavit Dominus peccatum . Divinae ergo similitudinis summum gradum summi angeli tenent, nos infimum: Adam tenuit medium, porro daemones nullum. Supernis nempe spiritibus datum est sine peccato et miseria perdurare: Adae autem absque his quidem esse, sed non etiam permanere: nobis vero ne esse quidem absque his, sed ipsis tantum non cedere. Caeterum diabolus et membra ejus, sicut nunquam volunt reluctari peccato, sic nunquam possunt poena
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec amitci queant aliquom᷑¬
nec minui. Huius biꝑtite simi¬
litudinis sapientie & potentiȩ
dĩ. non quidẽ in gradu summo
s qui ipsi tamen esset ꝓximior
homo in paradyso conditus ẽ.
Quid enim uicinꝰ ad non posse
peccare uel turbari. inquo utiq
iam scõs angłos stare. & deum
semꝑ ẽẽ dubium non ẽ. quam
posse & non peccare. & non dur¬
bari: in quo homo ꝓfecto creat᷑
ẽ: A quo illo ꝑ peccatum. immo
nob̾ in uio ⁊ cum illo eorruentib:
rursus ꝑ grãm non quidẽ ipsum
s ꝓ ipso quen dam inferiorem gra¬
dum recepimꝰ. Neq enĩ hic pos¬
sumus penitus ẽẽ sine peccato
seu miseria: possumꝰ tam̃ gr̃a ui
uante nec peccato suꝑari nec mi¬
seria. Quamquam tamen scͥpt᷑a
loquatur. omĩs qui natus ẽ ex dõ
non peccat. S hoc dic̾tum ẽ. de
predestinatis ad uitã: non quod
omnimoñ peccent. s qͦd pecca¬
tum ipsis non imputetur: qͦd ut
punitur condigna penitentiał

Expanded text:
ut nec amitut nec amitnec minui. Hujus bipartitae similitudinis sapientiae et potentiae Dei non quidem gradu summosed qui ipsi tamen esset proximior, homo in paradiso conditus est. Quid enim vicinius ad non posse peccare vel turbari, in quo utique jam sanctos angelos stare et Deum semper esse dubium non est, quam posse et non peccare et non turbaratum, imo nobis in illo et cum illo corruentibus, rursus per gratiam, non quidem ipsum, sed pro ipso quemdam inferiorem gradum recepimus. Neque enim hic possumus penitus esse sine peccato, seu miseria: possumus tamen, gratia juvante, nec peccato superari, nec miseria. Quanquam tamen Scriptura loquatur: Omne quod natum est ex Deo non peccat . Sed hoc dictum est de praedestinatis ad vitam: non quod omnitum ipsis non imputetur, quod vel punitur condigna poenitentia, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Iuto autem in his trib lib̃tatib
ipsam ad quam conditi sumꝰ
conditoris ymaginem atq si¬
militudinem contineri:. & yma¬
ginem quidem in lib̃tate arbiq:
in reliquis autem duab biꝑtitã
quandã consignari similitudi¬
nem. Hinc ẽ fortassis qͦd solum
liberum arbitrium sui omĩno
defectum. seu diminutionem
ñ patitur. qͦd in ipso potissimũ.
etnȩ & incommutabilis duuni¬
tatis substantiua quedã ẏmago
impressa uideatur.
am & si habuerit initium. nes¬
cit tamen occasum: nec de iusti¬
sticia uł gła. capit augmentum:
nec de peccato siue miseria. detͥ¬
mentum. Quid eternitati simi¬
lius qͦd non sit ȩternitas: Porro
in aliis duab libertatib. qm̃ ñ
solum exparde minui. s extoto
amitti possunt: accidentalis q̃¬
dam magis similitudo sapien
ni suꝑducta cognoscitur. Demq
die alii quidẽ plus. alii minꝰ
aut in ipsis ꝓficimus aut ab
ipsis deficimus. Pos sunt etiã
sic amitti. ut iam non ualeant
recuꝑari: possunt & ita possidi.

Expanded text:
uto autem in his tribus libertatibus ipsam, ad quam conditi sumus, Conditoris imaginem atque similitudinem contineri: et imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis, quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso potissimum aeternae et incommutabilis divinitatis substantiva quaedam imago impressa videatur. Nam, etsi habuerit initium, nescit tamen occasum, nec de justitia vel gloria capit augmentum: nec de peccato sive miseria detrimentum. Quid aeternitati similius, quod non sit aeternitas? Porro in aliis duabus libertatibus, quoniam non solum ex parte minui, sed et ex toto amitti possunt; accidentalis quaedam magis simni superducta cognoscitur. Dènique die alii quidem plus, alii minus, aut in ipsis proficimus, aut ab ipsis deficimus. Possent etiam sic amitti, ut jam non valeant recuperari. Possunt et ita possideri,
Abbreviated transcription (Latin):
possimus libertate complaciti.
Sic ꝓfecto dĩ in nob̃ reꝑamus y¬
maginem.sic antiquo honori
illi capessendo quem ꝑ peccatũ
amisimꝰ. ꝑ grãm p̃paramur. Et
beatus: qui de se audire merebi¬
tur. Quis ẽ hic & laudabimꝰ eũ:
Fec̃ enim mirabilia in uita sua:
potuit transgredi & non ẽ. trans

Expanded text:
possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem: sic antiquo honori illi capessendo, quem per peccatum amisimus, per gratiam praeparamur. Et beatus qui de se audire merebitur: Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua: qui potuit transgredi, et non est trans
Abbreviated transcription (Latin):
ouum quidẽ canticum
illud qͦd solis dabit᷑ in re¬
Igno di eantare uirginib
ipsam uirginum reginã
cum ceteris immo primã int̾ ce.¬
teras ẽẽ camturam: nemo qͥ am¬
bigat. Puto autem illã pret̃ illud
qͦd solis licet cum omnib tam̃
uirginib ei ut dixi commune
erit: dulciori quodã atq elegan¬
tiori carmine letificaturam esse
ciuitatem dĩ. Cuius ttaq dulci¬
sonos depromere uł exprimere.

Expanded text:
ovum quidem canticum illud, quod solis dabitur in regno Dei cantare virginibus, ipsam virginum Reginam cum caeteris, imo primam inter caeteras esse cantaturam, nemo est qui ambigat. Puto autem illam, praeter illud quod solis licet, cum omnibus tamen virginibus ei, ut dixi, commune erit, dulciori quodam atque elegantiori carmine laetificaturam esse civitatem Dei. Cujus utique dulcisonos depromere vel exprimere
Abbreviated transcription (Latin):
factum si defendit᷑ ñ fuisse pec¬
catum: pͥuatum habuisse consili¬
um indubitanter credendus: & at¬
si de senptina hoc non habeamus.
am uͦ necessarium
in comiutabile quid accipi ue
Ilim Esquidem nil congruentiꝰ qͣm
qͦd diuina ita constat & ȩterna ra¬
tione firmatũ: ut nulla ex eausa
possit uł ab ipso dõ aliquatenus
immutari. Subhoc genere ẽ. om̃is
illa sermonis dnici in monte ha¬
biti spiritalis tradicio: & quicqͥd
de dilectione humilitate. mansue¬
tudine. ceterisq uirtutib tã inno¬
uo qͣm in uederi destam̃to spirita¬
liter obseruandum contraditur.
Hȩc quippe talia sunt: quȩ nec li:¬
ceat nec expediat aliquando non
haberi. Eo siquidẽ immobiliter
quo & naturaliter bona: nunqͣm
nͥ innocenter nunqͣm nͥ salubrit
aut imꝑantur aut obseruantur.
Omni tempore. omĩ ꝑsonȩ:mortẽ
contempta custodita salutem
oꝑantur

Expanded text:
factum si defenditur non fuisse pecfactum si defenditur non fuisse peccatum, privatum habuisse consilium indubitanter credendus est, etsi de Scriptura hoc non habemus . 7. Jam vero necessarium Incommutabile quid accipi 503 velim? Equidem nil congruentius, quam quod divina ita constat et aeterna ratione firmatum, ut nulla ex causa possit, vel ab ipso Deo, aliquatenus immutari. Sub hoc genere est omnis illa Sermonis dominici in monte habiti spiritualis traditio, et quidquid de dilectione, humilitate, mansuetudine, caeterisque virtutibus, tam in Novo, quam in Veteri Testamento spiritualiter observandum contraditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec expediat aliquando non haberi. Eo siquidem immobiliter, quo et naturaliter bona, nunquam nisi innocenter, nunquam nisi salubriter aut imperantur, aut observantur. Omni tempore, omni personae, mortem contempta, custodita salutem operantur
Abbreviated transcription (Latin):
miuolabile nominaui: illud ĩtel¬
ligo qͦd non ab homine t̾ditum
s diuinitus ꝓmulgatum. nͥ a dõ
qui tradidit mutari omĩno non
patitur: ut exempli causa. ñ oc¬
cides. ñ mechab̃is. ñ furtũ facies:
& reliqua illius tabtilȩ legis scita.
Quȩ ⁊ si nullã ꝓrsus humanam di¬
spensationẽ admittunt. nec cuiꝗͣ
hominũ ex his aliqͦd aliquomͦꝰ sol¬
uere aut licuit. aut licebit ds̃ tñ
misceri precepit. Quorum utiq
alterum qͥd nͥ graue furti facinuᷤ
alterum qͥd nͥ flagicii turpitudo
reputaretur: si non excusasset
utrumq factum auctoritas im¬
ꝑantis: Sane ubi similealiqͥd ali¬
qͣndo a scĩs hominib fuisse legit᷑
usurpatum. scnptura non indican¬
te qͦd ds̃ ita p̃ceꝑit: aut eos peccaᷤ¬
se fatendum ẽ. sic̃ homines: aut
certe si ẽ ꝓphas familiare dĩ confili¬
um accepisse. Ande & unum ex¬
emplum pono qͦd occurrit. de sã¬
sone: qui seipsum una cũ hostib
opprimens interfecit. Quod utiq

Expanded text:
iolabile nominavi, illud intelligo, quod non ab homine traditum, sed divinitus promulgatum, nisi a Deo qui tradidit, mutari omnino non patitur: ut, exempli causa, Non occides, Non moechaberis, Non furtum facies , et reliqua illius tabulae legiscita: quae, etsi nullam prorsus humanam dispensationem admittunt, nec cuiquam hominum ex his aliquid aliquo modo solvere, aut licuit, aut licebit; Dominusmisceri praecepit . Quorum utique alterum quid nisi grave furti facinus, alterum quid nisi flagitii turpitudo reputaretur, si non excusasset utrumque factum auctoritas imperantis? Sane ubi simile aliquid aliquando a sanctis hominibus fuisse legitur usurpatum, Scriptura non indicante quod Deus ita praeceperit; aut eos peccasse fatendum est, sicut homines; aut certe, sicut prophetas, familiare Dei consilium accepisse. Unde et unum exemplum pono quod occurrit de Samsone, qui se ipsum una cum hostibus opprimens interfecit . Quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illis. Quid item tam indignũ
tͥ quam ut totum tenens non sis
contentus toto. isi minutias qͣs¬
dam atq exiguas portiones ipsiꝰ
tͥ credite uniu̾sitatis tanqͣm ñ sint
tuȩ satagas nescio quomͦ adhuc
facere duas: Abi etiam memisse te
uolo parabole nathan: de homi¬
ne qui multaᷤ oues habens unã
quȩ erat pauꝑis concupunt.Huc
qͦ ueniat factum immo faci nus
regis achab: qui rerũ summã de-¬
nebat ⁊ unam uineam affectauit.
Auertat ds̃ ate qͦd ille audiuit: oc¬
cidisti ⁊ possedisti. Nolo autẽ p̃ten¬
das mͥ fructum emancipationis ip¬
ores: Inspice diligentius taliũ uͥq
libertoꝵ & facultates & uitas: si ñ
pudenda admodum & tenuitas ĩ
his. & millis secularitas inuenit᷑.
Matris noxiȩ lib̾tatis. gemina so¬
boles hȩc. Quid ni peccet licentius

Expanded text:
est illis . Quid item tam indignum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam, atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo adhuc facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan de homine, qui multas oves habens, unam que erat pauperis, concupivit. Huc quoque veniat factum, ymmo facinus, regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat deus a te, quod ille audivit: Occidisti et possedisti. Nolo autem pretendas michi fructum emancipacionis ipores? Inspice dililibertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius
Abbreviated transcription (Latin):
b. ualere in dño semꝑ. Ne¬
scriptum metim ad epłas du¬
orum carnotensium quorumdã
monachoꝵ: uob̃ primum ut ꝓ¬
miseram destinare curaui.Ub
& aliud qͦ impletum ẽ qͦd iussistis.
Nam cum breuiter rescribere de
ur̃o in libri ut cernitis longitudi

Expanded text:
 valere in Domino semper. Rescriptum meum ad epistolas Carnotensium quorumdam monachorum, vobis primum, ut promiseram, destinare curavi: ubi et aliud quoque impletum est quod jussistis. Nam cum breviter rescribere decvestro in libri, ut cernitis, longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
non accepisti:
rearis.sanaris.
saluaris. Quid horum tibi exte
ohomo: Quid horum non impos.¬
sibile libero arbitrio: Nec creare qͥ
non eras. nec iustificare peccator.
nec mortuus poderas de ipsum
resuscitare: ut cetera p̃termittã
bona quȩ aut sanandis neces¬
saria sunt aut saluandis repo¬
sita. Qͦd dicimꝰ: de pͥmo patet & ul

Expanded text:
non accepisti? Crearis, sanaris, salvaris. Quid horum tibi ex te, o homo? quid horum non impossibile libero arbitrio? Nec creare qui non eras, nec justificare peccator, nec mortuus poteras te ipsum resuscitare: ut caetera praetermittam bona, quae aut sanandis necessaria sunt, aut salvandis reposita. Quod dicimus, de primo patet et ul
Abbreviated transcription (Latin):
riabor si potero in mea infirmitate
in. mei nerui contractioneut tua
uir tus id÷ humilitas ꝑficia¬
tur in me. Nam sufficit michi
grã tua: cũ defecerit uirtus mea .Pe¬
dem ꝓfecto gr̃ȩ fortiter figens.⁊ me¬
um qui infirmus ẽ leniter trahens.
securus ascendam ꝑscalam humi¬
litatis: donec ueritati adherens. ad
latitudinẽ transeam caritatis. Tc̃
psallam cum gratiarũ actione ⁊
dicam: statuisti in loco spacioso
pedes meos. Sic arta uia cautiꝰ¬
stric̾tm inceditur: sic ardua scala
tutius pedetentim ascenditur: sic
tamen firmius claudicando acce¬
ditur. S heumͥ: quia incolatꝰ m̃s
ꝓlongatus ẽ. Qs dab̾ mͥ pennas sicut
columbe. quib celerius uolem ad

Expanded text:
riabor, si potero, in mea infirmitate, riabor, si potero, in mea infirmitate, in mei nervi contractione, ut tua virtus, id est humilitas, perficiatur in me. Nam sufficit mihi gratia tua, cum defecerit virtus mea. Pedem profecto gratiae fortiter figens, et meum qui infirmus est, leniter trahens, securus ascendam per scalam humilitatis: donec veritati adhaerens, ad latitudinem transeam charitatis. Tunc psallam cum gratiarum actione, et dicam: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Sic arcta via cautius inceditur strictim, sic ardua scala tutius pedetentim ascenditur; sic  ad veritatem tamen firmius claudicando ascenditur. Sed, heu mihi! quia incolatus meus prolongatus est? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, quibus celeriu
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc quidem de suꝑbis. S qͥd
de illoꝵ capite quid de illo qui
dicitur rex suꝑ om̃s filios suꝑ¬
qui alta alonge cognoscit. suꝑbi¬
entem: & illam inme derribilem
intonet uocem. Tu quidem filiuᷤ
excelsi eras. s sicut homo morieriͤ.
& sicut unus de principib cades.
Quis non abhuius tonitrui uoce for¬
midet: Oquam salubrius ad tac¬
tum angłi neruus femoris iacob
emarcuit: qͣm angłi suꝑbientis.
intumuit. euanuit. ruit. Utinam
& meũ neruum angłs tangat
ut marcescat: si forte exhac ĩfir¬
mitate incipiam ꝓficere: qui ex
mea firmitate non possum nisi
angłs non dñi s sathanȩ colafi¬
zabat: responsum audiuit. Suf¬
ficit tͥ grã mea: nam iuitus in
infirmitate ꝑficitur. Quȩ uutꝰ
Ipse apłs respondeat. libenter gla
intelligis. de qua specialiter dixe¬
rit: quia xp̃c om̃s uirtutes habu¬
it. S cum om̃s habuit p̃ omnib
tamen unam id÷ humilitatẽ nob̃
inse commendauit cum ait. Dis

Expanded text:
25. Et hoc quidem de superbis. Sed quid 25. Et hoc quidem de superbis. Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur rex super omnes filios supqui alta a longe cognoscit, superbientem; et illam in me terribilem intonet vocem: Tu quidem filius Excelsi eras, sed sicut homo morieris, et sicut unus de principibus cades . Quis non ab hujus tonitrui voce formidet? O quam salubrius ad tactum angeli nervus femoris Jacob emarcuit , quam angeli superbientis intumuit, evanuit, ruit. Utinam et meum nervum angelus tangat ut marcescat, si forte ex hac infirmitate incipiam proficere, qui ex mea firmitate non possum nisi angelus non Domini, sed Satanae colaphizabat, responsum audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Quae virtus? Ipse Apostolus respondeat: Libenter glorintelligis, de qua specialiter dixerit, quia Christus omnes virtutes habuit. Sed, cum omnes habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humilitatem, nobis in se commendavit, cum ait: Disc
Abbreviated transcription (Latin):
repens. adhuc subinferiore laboro:
ad q̃d camen iam ipso uiuante quo
& uocante: mͥ scalam erexi. Illic siqͥ
iterẽ: quo ostenda in salutare dei.
Iam dñm desuꝑ innixum suspi¬
cio: iam ad uocẽ ueritatis exulto.
Uocauit me: & ego respondi illi.
Oꝑi manuum tuarũ porriges dex¬
teram. Tu quidem dñe gressus me¬
os dinumeras:s ego lentꝰ ascensor.
fessus uiator. diuerticula quero.
Ue mͥ si tenebre me comp̃hendañ:
aut si mea fuga fiat inhyeme uel
insabbato: dum nunc ad lucem
cum tempꝰ acceptabile & dies sa¬
lutis sunt. ꝓficisci dissimulo. Qͥd
moror: Ora ꝓ me fili. fr̃. sociȩ: &
particeps ꝓfec̾tus mei si quis est
indũo.Ora omnipodentem qua¬
tinus sic pigrum roboret pedẽ
ut tamen non ueniat mͥ pes suꝑ¬
biȩ. Et si enim pes piger ut adue¬
ritatem ascendat ydoneus ñ est:
dolerabilior ẽ tamen isto qui inea
stare non potest: ut habes ibi ex¬
pulsi sunt nec potuerunt stare

Expanded text:
repens adhuc sub inferiore laboro? repens adhuc sub inferiore laboro? Ad quod tamen jam, ipso juvante, quo et vocante, mihi scalam erexi. Illic siquidem iter est, quo ostendat mihi salutare Dei. Jam Dominum desuper innixum suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et ego respondi illi: Operi manuum tuarum porriges dexteram . Tu quidem, Domine, gressus meos dinumeras, sed ego lentus ascensor, fessus viator, diverticula quaero. Vae mihi, si tenebrae me comprehendant, aut si mea fuga fiat in hieme, vel in Sabbato: dum nunc ad lucem, cum tempus acceptabile et dies salutis sunt, proficisci dissimulo. Quid moror? Ora pro me, fili, frater, socie, et particeps profectus mei, si quis est, in Domino. Ora Omnipotentem, quatenus sic pigrum roboret pedem, ut tamen non veniat mihi pes superbiae. Etsi enim pes piger, ut ad veritatis gradum ascendat, idoneus non est: tolerabilior tamen est isto, qui in ea stare non potest, ut habes ibi: Expulsi sunt, nec potuerunt stare .
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs scilicet santa uisione. adignat᷑
eleuatꝰ ẽ. Raptꝰ ẽ paulus: raptꝰ ẽ he¬
lias: translatus ẽ enoch: redemptor
nr̃ legitur eleuat᷑: hoc ẽ ex se ipso le¬
uat᷑ ñ aliunde aduitꝰ. Deniq ñ
currus uehiculo. ñ angłiam¬
miniculo. s ꝓpͥa uirtute subnixum:
suscepit eum nubes ab ocłis eorum.
Cur hoc : Anfessum iuuit: An pi-¬
grum impulit: An cadentẽ sustimi¬
it: Absit. Sed suscepit eum ab ocłis
carnalib discipuloꝵ: qui ⁊ si xp̃m
nouerant scdm carnem. s ultra iã
in scđ̾o ꝑ earitatem sp̃s aggregat: ad
tertium ꝑ contemplationem pater
exaltat. Primo humiliantur in ue.¬
ritate: & dicunt. Inueritate tua hu¬
miliasti me. Scdõ congaudent ue¬
ritati: & psallunt. Ecce qͣm bonũ
autem uentati. Tercio ad archana
ueritatis rapuntur: & aiunt. Se¬
ego miser suꝑflua magis loquaci¬
tate. qͣm sp̃s uiuacitate. duos celos
suꝑiores ꝑcurro: qui manib pedibꝰq

Expanded text:
quos scilicet tanta visione dignatur, quos scilicet tanta visione dignatur, elevatus est. Raptus est Paulus, raptus est Elias, translatus est Enoch : Redemptor vero noster legitur elevatus, hoc est, ex seipso levatus, non aliunde adjutus. Denique non currus vehiculo, non angeli adminiculo, sed propria virtute subnixum suscepit eum nubes ab oculis eorum . Cur hoc? An fessum juvit? an pigrum impulit? an cadentem sustinuit? Absit. Sed suscepit eum ab oculis carnalibus discipulorum: qui, etsi Christum noverant secundum carnem, sed ultra jam in secundo per charitatem Spiritus aggregat, ad tertium per contemplationem Pater exaltat. Primo humiliantur in veritate, et dicunt, In veritate tua humiliasti me . Secundo congaudent veritati, et psallunt, Ecce quam bonumautem, veritati . Tertio ad arcana veritatis rapiuntur, et aiunt, Seego miser superflua magis loquacitate, quam spiritus vivacitate duos coelos superiores percurro, qui manibus pedibusque
Abbreviated transcription (Latin):
dñi misit me. Et ꝑeundem ꝓpħam.
Et nunc inquit dñs misit me: & sp̃s
euis. Lego & de spũ sc̃o. Paraclytus
autem sp̃s sc̃s: quẽ mittet pat̃. ĩ.n.
meo. &: cum assumptꝰ fuero. mittã
Patrem autem in sua ꝑsona. licet nuͤ¬
qͣm ñ sit: nusqͣm tamen inuenio nͥ
incęlis. Ut in euuangłio. Et pat̃ m̃s qͥ¬
ẽ in celis. & in oratione. Pat nr̃ qui
esincelis. Vnde numirum colligo. qͦd
qr pat non descendit apls ut eum
uideret ad tercium cȩlum ascende
quidẽ ñ potuit: quo tamen se rap
sedõ: dic̃ tͥ dauid. Asummo cȩlo egͥs-¬
sio eius. Ad qͦd iterum ñ subito raptꝰ
nullum. iuix enim uł se ipsum destẽ
aut arbitrum habere potuit ipso
ꝑhibente nescio ds̃ scit: s ut omp̃s
qui quando uoluit descendit qͣndo
uoluit ascendit. ꝓ suo arbitrio arbi¬
tros ⁊ spec̾tatores. locum. ⁊ tempꝰ. diẽ
& horam expectans: iudentib uliꝰ

Expanded text:
Domini misit me . Et per eumdem prophetam: Domini misit me . Et per eumdem prophetam: Et nunc, inquit, Dominus misit me et Spiritus ejus . Lego et de Spiritu sancto, Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo ; et, Cum assumptus fuero, mittam sanctum. Patrem autem in sua persona, licet nusquam non sit, nusquam tamen invenio nisi in coelis, ut in Evangelio, Et Pater meus qui in coelis est ; et in oratione, Pater noster qui es in coelis . 23. Unde nimirum colligo, quod quia Pater non descendit, Apostolus ut eum videret, ad tertium coelum ascendere quidem non potuit, quo tamen se raptsecundo, dicit tibi David: A summo coelo egressio ejus . Ad quod iterum non subito raptus, nullum vix enim vel seipsum testem aut arbitrum habere potuit, ipso perhibente, Nescio, Deus scit : sed ut Omnipotens, qui quando voluit descendit, quando voluit ascendit, pro suo arbitrio arbitros et spectatores, locum et tempus, diem et horam exspectans, videntibus illis,
Abbreviated transcription (Latin):
confidã. ut ꝓ labore diffidam. Qͥ
emm docetur. aut ducitur: ex h
ipso qͦd docentẽ uł ducentem se¬
quitur laborare. comuncitur: ⁊ali¬
quid de se agit. ut ad destinatum¬
uł locum. uł sensum ꝑtrahatur:
ita ut dic̃e possit. non autem ego
s grã d̃i mecum. Qui uͦ rapitur:
non suis uirib s alienis innixus.
tanquam nescius quocumq por¬
tatur:nec de toto inse nec de par¬
de głatur:uͥ nec ꝑse nec cum alioa¬
liquid oꝑatur. Ad primum itaq
siue ad medium cȩlum. ductus ut
adiutꝰ apłs ascend̾e potuit ad derctum
autẽ ut ꝑueniret. rapi oportuit.
Nam ⁊ filius adhoc legitur descendiᷤᷤ¬
se ut uoearet iuuaret ascensuros
ad pͥmum: ⁊ sp̃s sc̃s missus fuisse.
se: ut ad terras legitur missus fuis¬
se. Lego certe qͦd miscđia dñi plena
ẽ terra: & pleni sunt cęli ⁊ terra
gła tua: ⁊ multa huusmͦi: lego &
de filio. Postquam uenit plenitu¬
do temporis: misit ds̃ filiũ suũ.
& ipse filius loquitur de se. Sp̃s

Expanded text:
confidam, vel pro labore diffidam. Qui enim docetur aut ducitur, ex hoc ipso quod docentem vel ducentem sequitur, laborare convincitur, et aliquid ex se agit, ut ad destinatum locum vel sensum pertrabatur, ita ut dicere possit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Qui vero rapitur, non suis viribus, sed alienis innixus, tanquam nescius quocunque portatur, nec de toto in se, nec de parte gloriatur, ubi nec per se, nec cum alio aliquid operatur. Ad primum itaque sive ad medium coelum ductus vel adjutus Apostolus ascendere potuit: ad tertium autem ut perveniret, rapi oportuit. Nam ad hoc et Filius legitur descendisse, ut vocaret et juvaret ascensuros ad primum: et Spiritus sanctus missus fuisse, se, aut 569 ad terras legitur missus fuisse. Lego certe, quod misericordia Domini plena est terra ; et, Pleni sunt coeli et terra gloria tua, et multa hujusmodi. Lego et de Filio, Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Et ipse Filius loquitur de se, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
matur scds. Decimꝰ: tercius. Nonꝰ:
quartus. Octauus: quintus. Septi¬
mus: sextus. Sextus: septimꝰ. Qntꝰ.
octauus. Quartus.: nlonus. Tercius:
decimꝰ. Scd̾s: undecimꝰ. Primus:
duodecimus. Quib suꝑbiȩ gradi¬
bus inte inuentis. immo recognitiᷤ.
iam non laboras inquerendo uiã

Expanded text:
niatur secundus; decimus, tertius; nonus, niatur secundus; decimus, tertius; nonus, quartus; octavus, quintus; septimus, sextus; sextus, septimus; quintus, octavus; quartus, nonus; tertius, decimus; secundus, undecimus; primus, duodecimus. Quibus superbiae gradibus in te inventis, imo recognitis, jam non laboras in quaerendo via
Abbreviated transcription (Latin):
& psallam. Bonum mͥ dñe quod
humiliasti me: bonum mͥ lexo.¬
tui .s. in.a.℥.a. Duas tibi uias ui¬
detur dauid ꝓposuisse. s unam
noueris ẽẽ: ipsã tam̃ ase diuersã
⁊ diuersis nominib appellatam:
aut in iquitatis ꝓpt̾ descendentes.
aut uentatis ꝓpt̃ ascendentes. Qͥa
⁊idem gradus sunt ascendentiũ
insolium ⁊ descendentium. ⁊ ea-¬
dem uia accedentium ad cui¬
tatem ⁊ recedentium: ⁊ unum
ostium ẽ ingredientium domẽ.
⁊ egredientium. Punam deniq
scalam. ascendentes angłi ⁊ des¬
cendentes iacob apparuert̃ spec̾tant
ħ: ut uidelicet si ad ueritadẽ redire
cupis. non necesse sit uiã querere
nouam qͣm non nosti.s notam
qua descendisti: quatinꝰ reciꝓcis
gressib tua ipse uestigia sequenᷤ
ꝑ eosdem gradus humiliatꝰ ascen¬
das. ꝑ quos suꝑbiendo descendãs:
ita ut qui duodecimus suꝑbiȩ fu¬
it descendenti primus humilita¬
tis sit ascendenti. Undecimꝰ: inue¬

Expanded text:
et psallam: Bonum mihi, Domine, quod et psallam: Bonum mihi, Domine, quod humiliasti me; bonum mihi lexvias videtur David proposuisse, sed unam noveris esse; ipsam tamen a se diversam, et diversis nominibus appellatam, aut iniquitatis propter descendentes, aut veritatis propter ascendentes: quia et iidem gradus sunt ascendentium in solium, et descendentium; et eadem via accedentium ad civitatem, et recedentium; et unum oset egredientium. Per unam denique scalam ascendentes Angeli, et descendentes Jacob apparuerunt . Quo spectant haec? Ut videlicet si ad veritatem redire cupis, non necesse sit viam quaerere novam quam non nosti, sed notam qua descendisti: quatenus reciprocis gressibus tua ipse vestigia sequens, per eosdem gradus humiliatus ascendas, per quos superbiendo 571 descenderas: ita ut qui duodecimus superbiae fuit descendenti, primus humilitatis sit ascendenti; undecimus, inve
Abbreviated transcription (Latin):
caritate: Quȩ qm̃ desunt: deduc
me dñe in iua tua.⁊ ingrediar in
ueritate tua: & ueritas lib̾abit me
Ue mͥ qͦd de uia descendi. Nisi enĩ
prius leuider:. inaniter descendiᷤ¬
sem: in ascendendo tam dui. tam
grauiter non laborassem. S quid
dico descendi : Nã fortasse rectꝰ dixerĩ:
sit pessimꝰ. s paulatĩ descendit. alioqͥn
qͣmͦ stabit illud: impiꝰ cunctiᷤ dieb
uitȩ sue superbit: Deniq sunt
uiȩ quȩ uidentur hominibus bo¬
nȩ :tamen ad malum deducunt.
Est gͦ uia descensionis: sicut ⁊
ascensionis. & uia ẽ ad bonum:⁊
uia ẽ ad malum. Caue malã: elige
bonam. Si ꝑte non potes: ora cũ
ꝓpħa ⁊ dio Uiam iniquitatis a¬
moue ame. Quom: & lege tua
miserere mei. Illa scilicet lege qͣm
dedisti delinquentib in uia: id÷
derelinquentib ueritatem. De qͥb
unus ego sum: qui uere auenta¬
de cecidi. S numquid qui cadit
non adiciet ut refurgat: Ppter
hoc uiam ueritatis elegi. qua hu
endo descendi. Ascendam in qͣm

Expanded text:
sunt, deduc me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua, et veritas liberabit me. Vae mihi quod de illa descendi. Nisi enim prius leviter, inaniter descendissem; in ascendendo tamdiu, tam graviter non laborassem. Sed quid dico, Descendi? nam fortasse rectius Cecidi fit pessimus, sed paulatim descendit. Alioquin quomodo stabit illud: Impius cunctis diebus vitae suae superbit? Denique sunt viae, quae videntur hominibus bonae, et tamen ad malum deducunt. 27. Est ergo via descensionis, sicut et ascensionis. Et via est ad bonum, et via est ad malum. Cave malam, elige bonam. Si per te non potes, ora cum propheta, et dic: Viam iniquitatis amove a me. Quomodo? Et de lege tua miserere mei; illa scilicet lege, quam dedisti delinquentibus in via, id est derelinquentibus veritatem, de quibus unus ego sum, qui vere a veritate cecidi. Sed numquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat? Propter hoc viam veritatis elegi, qua ascendo descendi. Ascendam, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. feruore iusticiȩ uincantꝰ ignorã¬
tiam liberalitate repellant: ne si nẽ
egentem. nudã. infirmam. uerita¬
tem ignorant: cum potestate magna
⁊ iurtute uenientem. terrentem. ar¬
guentem. sero cum rubore cognoscãt.
frustra cum tremore respondeant.
qͣndo te uidimꝰ egere. ⁊ ñ ministra¬
iuimꝰ tͥ Cognoscetur certe dñs iu¬
dicia faciens: qui nunc ignoratur
miscđiam querens. Deniq uidebt̃
inquẽ transfixerunt. Similit ⁊ aua¬
ri. quem contempserunt. Ab om̃i gͦ
labe. infirmitate. ignorantia studio¬
ue contrac̾ta. flendo. iusticiã esurien¬
do. oꝑib miscdiȩ insistendo. mun¬
datur ocłs cordis: cui se in sui pu
Cum sint itaq tres gradus seu statꝰ
ueritatis: ad primum ascendimus
ꝑlaborem humilitatis: ad scđm ꝑ
affectum compassionis: ad tercium.
ꝑexcessum comtemplationis. In
primo u̾itas repꝑitur seuera: inscdo
pia: intercio pura. Ad pͥmum ratio

Expanded text:
nis fervore justitiae vincant, ignorannis fervore justitiae vincant, ignorantiam liberalitate repellant: ne si nunc egentem, nudam et infirmam veritatem ignorant, cum potestate magna et virtute venientem, terrentem, arguentem, sero cum rubore cognoscant, frustra cum tremore respondeant: Quando te vidimus egere, et non ministravimus tibi? Cognoscetur certe Dominus judicia faciens , qui nunc ignoratur misericordiam quaerens. Denique videbunt in quem transfixerunt : similiter et avari quem contempserunt. Ab omni ergo labe, infirmitate, ignorantia studiove contracta, flendo, justitiam esuriendo, operibus misericordiae insistendo, mundatur oculus cordis, cui se in sui purum videbunt . Cum sint itaque tres gradus seu status veritatis, ad primum ascendimus per laborem humilitatis, ad secundum per affectum compassionis, ad tertium per excessum contemplationis. In primo veritas reperitur severa; in secundo, pia; in tertio, pura. Ad primum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑseuerant᷑ atrib impedimentis.
que aut ignorantia. aut infirmita¬
te aut studio contraxerunt. cordis
aciem mundant: quo ꝑcontempla¬
dionem ad terciũ ueritatis gradum
ꝑtranseant. He sunt iuȩ quȩ uiden¬
tur hominib bonȩ: illis dũ taxat
qui letantur cum malefecerint. ⁊ ex¬
ultant in reb pessimis: ac se de in¬
firmitate uł ignorantia tegunt. ad
excusandas excusationes in peccatiᷤˢ.
S frustra sibi de infirmitate uł igno¬
rantia blandiuntur: qui ut liberiꝰ
peccent. libenter ignorant uł ĩfrx¬
mantur. Putas primo homini pro¬
fuit. licet ipse ñ libenter peccauit:
qͦd se ꝑuxorem tanqͣm ꝑ carnis in-¬
firmitatem defendit: Aut pͥmi mar-¬
tẏris lapidatores. qm̃ aures suas con¬
tinuerunt: ꝑ ignorantiã excusabile ᷤ
erunt: Qui gͥ studio ⁊ amore peccan¬
drauentate se sentiunt alienatos ⁊
infirmitate ⁊ ignorantia pressos:
studium ingemitum. amorẽ in me¬
rorem conuertant: infirmitatẽ car-¬

Expanded text:
si perseverant, a tribus impedimentis, quae 567 aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio contraxerunt, cordis aciem mundant, quo per contemplationem ad tertium veritatis gradum pertranseant. Hae sunt viae, quae videntur hominibus bonae, illis duntaxatqui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis , ac se de infirmitate vel ignorantia tegunt ad excusandas excusationes in peccatis . Sed frustra sibi de infirmitate, vel ignorantia blandiuntur, qui ut liberius peccent, libenter ignorant, vel infirmantur. Putas, primo homini profuit, licet ipse non libenter peccavit, quod se per uxorem, tanquam per carnis infirmitatem, defendit ? aut primi martyris lapidatores, quoniam aures suas continuerunt , per ignorantiam excusabiles erunt? Qui igitur studio et amore peccandi a veritate se sentiunt alienatos, infirmitate et ignorantia pressos; studium in gemitum, amorem in moerorem convertant, infirmitatem car
Abbreviated transcription (Latin):
se ante. se: tales se uidere cogunt.
quales uł ase uideri erubescunt.
Dumq sibi displicet qͦd sunt. ⁊ ad
id suspirant qͦd non sunt. qͦd utiq
ꝑse fore diffidunt: uehementer sese
lugentes. id solum consolationis in¬
ueniunt: ut seueri iudices sui. qui
scilicet amore ueri esuriant & sici¬
ant iusticiam usq ad condemptum
sui: districtissimam de se exigant
satisfactionem.: & de cetero emendatio¬
nem. S cum se ad id sufficere ñposse
conspiciunt: cum enim fecernt oĩa
quȩ mandata fuerint sibi. seruos se
inutiles dicunt: de iusticia ad mise¬
ricordiam fugiunt. yt autem illam
consequantur: consilium u̾itatis
sequuntur. Beati misericordes:. qm̃. m.
u̾itatis qͦ eam in ꝓrimis inquirunt:
dũ de suis alioꝵ necessitates exqͥruñ:
dum exhis quȩ patiuntur. patien¬

Expanded text:
se ante se, tales se videre cogunt, se ante se, tales se videre cogunt, quales vel a se videri erubescunt. Dumque sibi displicet quod sunt, et ad id suspirant quod non sunt, quod utique per se fore diffidunt; vehementer sese lugentes id solum consolationis inveniunt, ut severi judices sui, qui scilicet amore veri esuriant et sitiant justitiam, usque ad contemptum sui districtissimam de se exigant satisfactionem, et de caetero emendationem. Sed, cum se ad id sufficere non posse conspiciunt cum enim fecerint omnia quae mandata fuerint sibi, servos se inutiles dicunt , de justitia ad misericordiam confugiunt. Ut autem illam consequantur, consilium Veritatis sequuntur: Beati misericordes, quoniam iveritatis, quo eam in proximis inquirunt; dum de suis aliorum necessitates exquirunt; dum ex iis quae patiuntur, patien
Abbreviated transcription (Latin):
ne quem decipiat: sciens quia om̃s
peccauerunt ⁊ om̃s egent gła dĩ.
Phariseus se solum decipit. quẽ so¬
lum excipit: dum ceteros dãpnat.
ꝓpħa se non excipit a communi mi¬
senia: ne excipiatur a miscdia. Pha¬
riseus exsufflat miscđiam: dũ dis¬
simulat miseriam. Propħa affirmat
tam de omnib qͣm de se: omĩs ħo
mendax. Phariseus confirmat de
omnib pret se: non sum inquieis
sicut ceteri hominum. Et grãs ag̃.
ñ quia bonꝰ. s qi solus. Non tam de
bonis quȩ habet: qͣm de malis quȩ
in aliis uidet. Nondum de suo tra¬
bem eiecerat: & festucͥ s in ocłis frm̃
enumerat. Nam subdit. Iniusti. ia¬
piores. Non frustra ut arbitror exces¬
sum aꝓposito feci: si utriusq exces¬
sus differentiam intellexisti. Iam ad
ꝓpositum redeundum ẽ. Quõ itaq
uentas sibi iam in notescere.ac per
hoc uilescere fecit: necesse ẽ. ut cun¬
cta quȩ amare solebant & ipsi sibi.
amarescant. Statuentes nimirum

Expanded text:
ne quem decipiat: sciens quia omnes ne quem decipiat: sciens quia omnes peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Pharisaeus se solum decipit, quem solum excipit, dum caeteros damnat. Propheta se non excipit a communi miseria, ne excipiatur a misericordia: Pharisaeus exsufflat misericordiam, dum dissimulat miseriam. Propheta affirmat tam de omnibus, quam de se: Omnis homo mendax: Pharisaeus confirmat de omnibus praeter se, Non sum, inquiens, sicut caeteri hominum Et gratias agit, non quia bonus, sed quia solus: non tam de bonis quae habet, quam de malis quae in aliis videt. Nondum de suo trabem ejecerat, et festucas in oculis fratrum enumerat. Nam subdit: Injusti, captores . Non frustra, ut arbitror, excessum a proposito feci, si utriusque excessus differentiam intellexisti. 18. Jam ad propositum redeundum est. Quos itaque veritas sibi jam innotescere, ac per hoc vilescere fecit, necesse est, ut cuncta, quae amare solebant, et ipsi sibi amarescant. Statuentes nimirum