comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positio p̃cedentis. scilicet in ȩt̾num. nedicendo in et̾num: hoc
pͥsens seculum acciꝑes. Delesti ergo nomen impioꝵ in st̃nũ
tranquillo. Et uere quia frameȩ inmici genitiuus casus est: ia¬
est rebelliones diaboli. et diuersi errores quib animas occidit:
defecerunt in sinem. ic est ꝑ xp̃m. in pͥmo aduentu ex parce et in
in futuro aliquid ualent hostis frameȩ. S tunc deficient penitus
ubi dolosa et fraudulenta consilia: quasi curie locũ optinent. Qui
pͥncipatui quasi sacellites et ministri ad sunt officia singłorum
menbroꝵ: sicuit oculi ad cutiositatẽ. aures ad lasciuiam. et manus
ad rapinam. et in hunc modum cetera menbra tẏrannico pͥncipa¬
tui. id est ꝑuersis consilus militant. Huius ciuitatis quasi plebs
est om̃s delicate affectiones et turbulenti mous animi: cotidianas
seditiones in homine agitantes. Has ergo ciuitates ubi rex. ubi cu¬

Expanded text:
positio praecedentis, scilicet in aeternum, ne dicendo, in aeternum, hoc positio praecedentis, scilicet in aeternum, ne dicendo, in aeternum, hoc praesens saeculum acciperes. Delesti ergo nomen impiorum in aetertranquillo. Et vere, quia VERS. g., Gl. int. id est rebelliones diaboli, et diversi errores quibus animas occidit, defecerunt in finem, id est per Christum in primo adventu ex parte, et in in futuro aliquid valent hostis frameae; sed tunc deficient penitusubi dolosa et fraudulenta concilia, quasi curiae locum obtinent. Cui principatui, quasi satellites et ministri adsunt officia singulorum membrorum, sicut oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, manus ad rapinam, et in hunc modum caetera membra tyrannico principatui, id est perversis consiliis militant. Hujus civitatis, quasi plebs est, omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Has ergo civitates ubi rex, ubi cu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. uel ad xp̃m dirigitur sermo Sedisti. quasi feci si uudici
est aci q exteram patris. Tudico sedes qui iudicas. id est uidicab̾
in finem iustitiam. quia xp̃e in fine iuste iuidicabit. qui ꝑaterom¬
ne iudicium dedit. Dico sedes ad deiteram patris. unde imit¬
tens sp̃m. scilicet in apłis et ꝑ apłos. Increpasti gentes: ꝓ pecea¬
oraim: factus pius. u el impius id est diabolus ꝑut amissa
pocestate adeo. ꝑͥut impius quia delesti nomen eoꝵ impiorum
Non enim dicuntur impii qui deo credunt: et hoc in etnum
uel in seculum. scilicet p̃sens. et in seculũ seculi. scilicet in ec̃nũ
Seculum est hoc p̃sens quod uoluitur uicissitudine temporũ
sibi succedentiũ. Seculum est seculi ȩt̃num. quod incomuta¬
bili ec̃nitate consistit: cuius istud seculum imago est et um¬
bra : Uel quod dicit in seculum seculi. det̾minatio est et ex¬

Expanded text:
peccatis. Vel ad Christum dirigitur sermo. Sedisti, quasi dicat: fecisti peccatis. Vel ad Christum dirigitur sermo. Sedisti, quasi dicat: fecisti est, ad dexteram Patris. Tu, dico, sedes, qui judicas, id est judicabis, in fine justitiam, quia Christus in fine juste judicabit, cui Pater omne os, increpasti gentes pro peccaus, factus pius. Vel impius, id est diabolus, periit amissa potestate a Deo. Periit impius, quia delesti nomen eorum, impiorum. Non enim dicuntur impii qui Deo credunt. Et hoc in aeternum, vel in saeculum, scilicet praesens, et in saeculum saeculi, scilicet aeternum. Saeculum est hoc praesens, quod volvitur vicissitudine temporum sibi succedentium; saeculum saeculi est aeternum, quod incommutabili aeternitate consistit, cujus istud saeculum imago est et umbra. Vel quod dicit, in saeculum saeculi, determinatio est et ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum scilicet aiabolum retrorsum. id est quia dum d. aboleunt
conuertisti recro. amisso iure. qui ante aduentum xp̃i p̾cedebat
impii urta illud conuerte impium et non erit. Et hoca fasieur
scilidet a cogitatione dei: quia inquitatũ eoꝵ non recordabidur.
Ita ꝑitt ille quidixit. uiuo ego iam non ego: iuutt uero suite rp̃c¬
Ueł inmalo potest accipi. Quia diabolum conu̾tisti infugamec
bonis.ꝑibunt in die iudicii a facietua. a facie. id est ab rmpu ꝗ¬
natione tua. cum dices. Ite maledicti m ignem et̃num. Demde os¬
tendens ꝑ quid conuersus sit diabolus retro: subilit. Lm¬
fecisti: Quasi conuersus est retro inimicus. et ꝑierunt impii s
ap̃c egit contia impios accusatus Iudiciũ dico et causam meũ.
⁊ meam: quia qui in seriuerunt. ad utilitate meam fueruir. Qua
liter et n aite aicunt ientũ suum quo ituntur adbene uauigan¬
dum. Sequitur. Sedisti uel sedes. quasi fecisti causam meam ꝑhoc
Tu dico sedisti. qui uidicas opater iustitiam scilicet att xp̃s mora¬

Expanded text:
 scilicet diabolum retrorsum, id est quia, dum diabolum convertisti retro amisso jure, qui ante adventum Christi praecedebat, impii, juxta illud: Converte impium, et non erit . Et hoc a facie tua, scilicet a cognitione Dei, quia iniquitatum eorum non recordabitur. Ita periit ille qui dixit: Vivo ego, jam non ego; vivit vero in el in malo potest accipi, quia diabolum convertisti in fugam. bonis. Et peribunt in die judicii, A facie tua, id est ab impugnatione tua, cum dices: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Deinde ostendens per quid conversus sit diabolus retro, subdit: fecisti, quasi dicat: Conversus est retro inimicus, et perierunt impii; GChristus egit contra impios accusatus. Judicium dico et causam meam et meum; quia mihi servierunt, et ad utilitatem meam fuerunt. Aug. Qualiter et nautae dicunt ventum suum, quo utuntur ad bene navigandum, sedisti, vel sedes, quasi dicat: Fecisti causam meam per hoc,. Tu, dico, sedisti, qui judicas, o Pater, justitiam, scilicet ut Christus moria
Abbreviated transcription (Latin):
factus pauꝑi. Quomodo ergo dicitis. ut ad uos cinseam. Uel ita
Nietas anime nieȩ transinigra. a tuo imo in montẽ. ia est in emientiã
intellectus quam nos habemus. et ita eris sicut passer. qui in altis ii¬
dificat. Et quomodo hoc dicitis: Quasi mirũ est. Neide fidelis in¬

Expanded text:
pauperi. Quomodo ergo dicitis, ut ad vos transeam? Vel ita: pauperi. Quomodo ergo dicitis, ut ad vos transeam? Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra, a tuo imo, in montem, id est in eminentiam intellectus, quam nos habemus. Et ita eris sicut passer, qui in altis nidificat. Et quomodo hoc dicitis? Quasi dicat: Hoc mirum
Abbreviated transcription (Latin):
Diptitus. est psalmus. ꝓrmo deherticis agit qui satolico. i sriam p̾¬
utatẽ uolunt comiertere Scdo dicit quod itarursq dec so. sci licer
bonis et malis. Ibi. Iustus autẽ. hereticis ergo respondens cum iucre¬
xp̃c. inquo confido. quẽ teneo: qui est mons in uertice montĩ. Qiomꝰ
eigo dicitis: ecce increpatio animȩ mee. Quid. Transmigra in montẽ.
hoc fecero. ero sicut passer id est sicut auis: ia est instabilis et leuis uũ¬
fittanseo. Ponitur enuim speties ꝓ genere. Uel ita. Dicitis anme meer
transmigra in montẽ. Alia litera. Id est in nos qui sumui montes. Mon¬
tes uere sunt ꝑ suꝑbiam: non ꝑ humilitate. ut iusti. Et debes ad nos
transire. quia tues sicut passer. id est pennatus uirtutib et preceptis
en hec que obteuditis ut transeam adios: non sinunt me transire.
qͥa ficut passer sum habeo domũ. ubi requiescam: scđm illud. Etenim
passer inuenit fibi domum. S quã domum: Iñm qui est refugium

Expanded text:
 qui Catholicos in suam pravitatem volunt convertere; secundo dicit: Quid utrisque det Deus, scilicet bonis et malis. Ibi, justus autem. Haereticis ergo respondens, cum increin quo confido, quem teneo, qui est mons in vertice montium. Quomodo ergo dicitis. Ecce increpatio; animae meae, quid? Transmigra in monte, haec fecero, ero sicut passer, id est sicut avis, id est instabilis et levis suem. Ponitur enim species pro genere. Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra in montes, alia littera, Aug. id est in nos, qui sumus montes. Montes vere sunt, per superbiam, non per humilitatem, ut justi. Et debes ad nos transire, quia tu es sicut passer, id est pennatus virtutibus, et praeceptis. Sed haec quae obtenditis ut transeam ad vos, non sinunt me transire, quia si passer sum, habeo domum ubi requiescam, secundum illud: Etenim passer invenit sibi domum . Sed quam domum? Dominum, qui est refugium
Abbreviated transcription (Latin):
est apłorum. ꝑfecisti laudem. Uel de pueris hebreoꝵ potest acci¬
pi: quia ex uerbis illoꝵ pueroꝵ ꝑfecta est laus. quod uidebatur
pueriliter agi. s sancti sp̃c instinctu fiebat. Et est sensus. łx ore
infantiũ et lactentium ꝑfecisti laudem. idest ex uerbis puerorũ
hebreoꝵ ꝑfecisti laudem. Et hoc totum ꝓpter inimicos tuos confun
tur sapientia humana .s diuinitus data. Et hoc ideo fecisti: ut de¬
struas inmicum. id est udeum. et ultorem uel defensorem. Iudeus
eium inunicus est dei. dum patrem solum defendit: qͥa qͥ non hono¬
rificat silium non honorificat patrem. Uel imimnicus est uoto. et in¬
tor scilicet suȩ sectȩ defensor. Sequitur. Om̃ uidebo. Quasi uere

Expanded text:
sti laudem. Cassiod., Rem. Vel de pueris Hebraeorum potest accipi, quia ex verbis illorum puerorum, perfecta est laus. Quod videbatur pueriliter agi, sed sancti Spiritus instinctu fiebat. Et est sensus: ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, id est ex verbis puerorum Hebraeorum perfecisti laudem. Et hoc totum propter inimicos tuos confundtur haec sapientia humana, sed divinitus data. Et ideo hoc fecisti, ut destruas inimicum id est Judaeum, et ultorem vel defensorem. Judaeus enim inimicus est Dei, dum Patrem solum defendit, quia qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem . Vel, inimicus est voto, et ultor scilic
Abbreviated transcription (Latin):
it ei tanta mala facere: Nico irritauit: et uere. Bixit eiũ in corde
antup̃c: d o cu ł̾s uides id est noscis. ut id est qualiter tradas eos
scilicet antixp̃m et complices fuos: in manus tuas id est ĩurndis¬
de iniurus sibi illatis: quia timent laborare uel rasci. Sie et isbe im¬
pius de ddeo putat. quod non ualeat ds tot mala punire: sine labo¬
re et ira. Sensus aute iste. ꝓnuntiationẽ querit. in quasi erratuem fu¬
erit obscuratur. Sic enim dixte impiis non requiret ds. quasi deus
laborem et iram consideret. ut tradat eos in manus suas. ia ẽ quasi la¬
borare et irasci tnneat. et id̾o pareat eis. ne puniendo eos laboret et cur¬
betur ira scut aliquando faciunt homines. dissimulata uindicraet
ne laborent uel irascantur. Et est sensus. Pyett antrep̃e non requiret
ałs: mala quȩ facio. Et dixit quod tuo as uides iad est sustines mala:
et impunita dimittis. Ideo qm̃ tu laborẽ et doloee ułirã considas ut

Expanded text:
it ei tanta mala facere? Dico irritavit, et vere dixit enim in corde sanus tuas. » Vides, id est, nosti, ut, id est qualiter, tradas eos, scilicet Antichristum et complices suos in manus tuas, id est in vindicde universis sibi illatis, quia timent laborare, vel irasci: sic et iste impius de Deo putat quod non valeat Deus tot mala punire sine labore et ira. Sensus autem iste pronuntiationem quaerit, in qua, si erratum fuerit, obscuratur. Sic enim dixit impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas, id est quasi laborare et irasci timeat. Et ideo parcat eis, ne puniendo eos laboret, et turbetur ira sicut aliquando faciunt homines, dissimulata vindicta ne laborent vel irascantur. Et est sensus. Dixit Antichristus: Non requiret Deus mala quae facio. Et dixit quod tu, o Deus, vides, id est, sustines mala, et impunita dimittis. Ideo quoniam tu laborem et dolorem, vel iram consideras, ut
Abbreviated transcription (Latin):
menta recondentur in orreis:palee ueno cõburentur igne mestinqͥ¬
bili. Uel eccłia dicitur torcular: ideo quia in ea intellectus uerbi di.
dum sono uocis ministratur. quasi uinũ includitur umacis. et
sic fertur ad aures quasi ad torcular ubi discernitur: quia sonus
ualet aurib. Intelletꝰ uͦ a memoria auditoꝵ quasi a quodam la¬
cu excipitur. Inde inmentis habitum et moꝵ disciplinam. tanq̃.
de lacu incellas transit: in quib si negligentia non accuerit: ue¬
tustate firmabitur. Uel torculana sunt etiam martyria. ubi corpo¬
ra eoꝵ qui ꝑ xp̃i nomine afflictione ꝑsecutionũ calcantur. quasi acina
remanent in terra: animȩ uero ad requiem habitationis celestis ema¬
nant. et quia hec fiunt in eccłus. ideo et ipse eccłie torcularia dicu¬
tur. ẜt est sensus tituli. Psalmus iste dauid ꝓphete tendens in fruẽ

Expanded text:
menta recondentur in horreis, paleae vero comburentur igne inexstingumenta recondentur in horreis, paleae vero comburentur igne inexstinguibili. Vel Ecclesia ideo dicitur torcular, quia in ea intellectus verbi Dei, dum sono vocis ministratur, quasi vinum includitur in vinariis, et sic fertur ad aures, quasi ad torcular, ubi discernitur, quia sonus valet auribus, intellectus vero a memoria auditorum, quasi quodam lacu excipitur: inde in mentis habitum et morum disciplinam, tanquam de lacu in cellas transit, in quibus, si negligentia non acuerit, vetustate firmabitur. Vel torcularia sunt etiam martyria, ubi corpora eorum qui pro Christi nomine afflictione persecutionum calcantur, quasi acina remanent in terra; animae vero ad requiem habitationis coelestis emanant. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo ipsae Ecclesiae torcularia dicuntur. 17 Et est sensus tituli, Psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil de uisibilib torcularib in textu huius psal¬
nificatis. id est de eccłus quia de eccłie constitutione et causa con¬
stitutionis hic agitur. scilicet de xp̃i ascensione. et sp̃c saneti missi¬
one. Cum enim dñs post resurrectionẽ ascendit: misit spm̃ u
area. Multis enim et uaris similitudinib eadem res inscripturiᷤ
sepe insinuatur. Ido uero aieȩ uel torculari comꝑatur: quia sicut
in area grana a paleis. et in torcularib uinũ diuiditura uina¬
cus: ita in eccłia boni amalis oꝑe mist̾iorũ separantur. non add¬
loco sed asfectu. et quasi ategumentis purgantur: ut frum̃¬
ca marea apaluis. torcularib uina exuuntur aumaciis: quȩ
tamen necessana erant ut si mul nascerentur et crescerent. et ad ma¬
turitatẽ puenirent. Itameccłia ammutio maloꝵ est necessaria bo¬
nis: qui simul incipiunt ut crescant et consũmentur :s. boni in
bono malim malo. In futuro uero etiam loco separabuntur. cũ fru¬

Expanded text:
Nihil de visibilibus torcularibus, in textu hujus psalnificastis, id est de Ecclesiis; quia de Ecclesiae constitutione, et causa constitutionis hic agitur, scilicet de Christi ascensione, et Spiritus sancti missione. Cum enim Dominus post resurrectionem ascendit, misit Spirituarea. Multis enim et variis similitudinibus eadem res in Scripturis saepe insinuatur. Ideo vero areae vel torculari comparatur, quia, sicut in area grana a paleis, et in torcularibus vinum dividitur a vinatiis, ita in Ecclesia boni a malis opere ministeriorum separantur, non loco, sed affectu; et quasi a tegumentis purgantur, ut frumenta in area a paleis, et in torcularibus vina exuuntur a vinatiis. Quae tamen necessaria erant, ut simul nascerentur et crescerent, ad maturitatemque pervenirent. Ita in Ecclesia admistio malorum est necessaria bonis: qui simul incipiunt, crescunt, et consummantur, sed boni in bono, mali in malo. In futuro vero etiam loco separabuntur, cum fru
Abbreviated transcription (Latin):
agit hic ꝓpheta de hereticis. qui in eccłia puerida menbrea mentio¬
untur se xp̃m habere. atq ab unius ecclic uete madris uberiui alios
auertere. atq arriꝑe moliuntur: et ad se trahere uolure asferman¬
ces quod apud se sit xpc et quasi pie studio seq ammnomentes. uit ab
Et est sensus cituli. Psalmus iste dirigens nos infinem id est in xomest

Expanded text:
Agit hic Propheta de haereticis, qui in Ecclesia putrida membra mentiAgit hic Propheta de haereticis, qui in Ecclesia putrida membra mentiuntur se Christum habere, atque ab unius Ecclesiae verae matris uberibus alios avertere atque abripere moliuntur, et ad se trahere volunt, affirmantes quod apud se sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad Et est sensus tituli: Psalmus iste, dirigens nos, in finem, id est in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
petere as audit. Sequitur. Iudicare pupillo. Eece desideriũ paupe¬
rum. Eoꝵ desideruĩ enim est te iudicare. id est ut tuiudices pupa¬
lo non cenformi seculi et humili non suꝑbo. Aliud est enum iueucan
pupillũ. aluia udicare pupillo. Iudicat enĩ pupillum etiam qui con¬
aempuat. Iudicat uero pupillo. qui ꝑillo ꝓfert sentenciam. Ei otest¬
dum quod hic inemoratur scãs aduentus ad iudicĩ qui manifest
ent cumiste psalmus de occultis filii agat. sicut eiculus insinu do se
et ille aduentus nunc inter occulta filis recte ponitut quia de eo nemo
scit neq angli. neq uiraites. neq filius hominis. Nonutiq: ad eoes¬
noscendum: s ac pdendum. Sequitur. Ut non apponat. Quasi I deo¬
mo purus non ads. non apponat ultra. ut fecit in terra. magnificare
se. id est maguum se facere suꝑ terrani. Tuñe enim om̃ia mala si¬
entur. cum homo id est auctor maloꝵ cum sua plebe dampnabit᷑:¬
n dño confido. ticulus Infinem saads uenbra menti

Expanded text:
terram. » Judicare pupillo. Aug. Ecce desiderium pauperum. Eorum enim desiderium est te judicare, id est ut judices, Pupillo, non conformi saeculo, et humili, non superbo. Aliud est enim judicare pupillum, aliud judicare pupillo. Judicat enim pupillum, etiam qui condemnat. Judicat vero pupillo, qui pro illo profert sententiam. Et notandum quod hic memoratur secundus adventus ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis filii agat, sicut titulus insinuat. Sed et ille adventus nunc inter occulta filii recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscendum, sed ad prodendum nobis ut non apponat, Gl. imo purus, non Deus, non apponat ultra, ut fecit in terra, magnificare se, id est se magnum facere super terra. Tunc enim omnia mala finientur, cum homo, id est auctor malorum, cum sua plebe damnabitno confido. Titulus, In finem, psalmus David.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. uel spiritaliter de uideis circundabit te. amando uel ꝑsequendo.
sicut ante dictum est. Et ꝓpter hanc scilicet ꝓpter amantẽ sinago gã
psequente in qua locum non inuenis. regredere ialtum. id ẽ sub¬
trahe te his quite ꝑsequuntur. Et conuenit hec sententia in par¬
te:cum p̃cedenti. Uel ita ab illo loco exurge dñe inira tua. id est
exerce iram tuam contra inimicos meos scilicet iudeos dic̃ ȩccłia.

Expanded text:
lis, vel specialiter de Judaeis. Circumdabit te, amando vel persequendo, lis, vel specialiter de Judaeis. Circumdabit te, amando vel persequendo, sicut ante dictum est. Et propter hanc, scilicet propter amantem Synagogam rpersequentem, in qua locum non invenis, regredere in altum, id est subtrahe te his, qui te persequuntur. Et convenit haec sententia in parte cum praecedenti. Vel ita ab illo loco: Exsurge, o Domine, in ira tua, id est exerce iram tuam contra inimicos meos, scilicet Judaeos, dicit Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
tis quod mandasti. id est quia huinilitatẽ prȩcipis eam pͥor imple.
hrumilis appare: ut a te diseant ali suꝑbiam uincete. ne possideant᷑
cundederunt enim xp̃m popłi. uł humilem contẽpnentes ut ꝑse¬
quentes uel amando ut credentes. Et o dñe regredere resurgendo.
ascendendo in altum. id est in celum ꝓpter hanc. id est ꝓpter sinago¬
gam tredituram. ut de alto mittas sp̃m quo fit congregatio: uel ꝓ¬
pter hanc scilicet ꝓpter ꝑsequentẽ sin agogam regredere in altũ.
te illi subtrahendo. quasi quia locum non habes in malis. subtra¬
hete illis. Uelita ab illo loco. exurge in p̃cepto. ubi precatur xp̃i
resurrectionẽ: sicut in p̃cedenti uersu eiusdem incarnationẽ. Quasi
appare ꝑ carnem. et o dñe deus m̃s erurge. id est toto notus efficere or
be resurgendo. et hoc in p̃cepto implendo quod mandasti id est ut
p̃ceptum humilitatis quod mandasti facias homines adimplere.
Et hoc in de sequitur. quia sinagoga poplorum. id est de diuersis popu¬

Expanded text:
tis, quod mandasti, Aug. id est, quia humilitatem praecipis, eam prior imple; humilis appare, ut a te discant alii superbiam vincere, ne possideantur cumdederunt enim Christum populi, vel humilem contemnentes, ut persequentes; vel amando, ut credentes. Et, o Domine, regredere, resurgendo, ascendendo, in altum, id est in coelum, propter hanc, id est propter Synagogam credituram, ut de alto mittas Spiritum quo fit congregatio. Vel propter hanc, scilicet propter persequentem Synagogam regredere in altum te illi subtrahendo, Cassiod., Alcuin. quasi dicat: quia locum non habes in malis, subtrahe te illis. Vel ita ab illo loco: Exsurge in praecepto, ubi precatur Christi resurrectionem, sicut in praecedenti versu, ejusdem incarnationem, quasi dicat: Appare per carnem. Et resurgendo. Et hoc, in praecepto implendo, quod mandasti, id est ut praeceptum humilitatis, quod mandasti, facias homines adimplere. Et hoc modo sequitur, quia Synagoga populorum, id est de diversis popu
Abbreviated transcription (Latin):
bor. Quinta paisubi ẽ ꝑsalmi conclusio. Quasi enim om̃ia i sum¬
mã colligens dicit se alacriter confiteri. Quasi et quia aduitori¬
um meum est a dño. ideo confitebor año: id est laud abo dñm. et¬
hoc scđm id est ꝓpter iustitiam eius. hȩc eium confessio non est pec¬
catorum q iustitie dei: qui iustus ustos ꝓtegit. et malos ꝓ sua
piorum. qui nolentes sue culpe atbuere quod peccant mala sua
excusant ꝑfortunam uel fatum. uel diabolum cui potest resisti.
Quidet merita animarũ. sic ordinari a deo. ut aum sua cuiq tribu¬
untur: pulchritudo uniuersitatis nulla ex parte uioletur: in om¬
nib laudat dm̃. c̾̃istinguens aliua am̃ fecisse et ordinasse. uide¬
licet uniu̾sum bonum: aliud aut̃e non fecisses: ordinasse ut
re ad gaudiũ ꝑtinet: ficut penitentia peccatoꝵ ad cristitiam. Pot̃
et hic psalmus in ꝑsona xp̃i intelligi: si ea que humiliter sunt
dicta. ad infirmitatem nr̃am referantur: quã ipse xp̃c gestauto.¬

Expanded text:
od. Quinta pars, ubi est psalmi conclusio, qua omnia in summam colligens, dicit se alacriter confiteri, quasi dicat: Et quia adjutorium meum est a Domino, ideo confitebor Domino, id est laudabo Domcundum, id est propter justitiam ejus. Haec enim confessio non est peccatorum, sed justitiae Dei, qui intus justos protegit, et malos pro suapiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod peccant, mala sua excusant per fortunam, vel fatum, vel diabolum, cui potest resisti, videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum, distinguens aliud Deum fecisse et ordinasse, videlicet universum bonum: aliud autem non fecisse, sed ordinasse, utre ad gaudium pertinet, sicut poenitentia peccatorum ad tristitiam. Potest et hic psalmus in persona Christi intelligi, si ea quae humiliter sunt dicta ad infirmitatem nostram referantur, quam ipse Christu
Abbreviated transcription (Latin):
Primo laudes xp̃i describuntur: scilicet maiestas eius et opario
ercelsa Sẽdo dicit: naturam hominis olim uiciatam. in xp̃o suꝑ
om̃ia exaltatam Ibi. Quid est homo. A laude ergo incipiens ꝓpha¬
ait. O dñe omniũ scm potentiam. qui es specialiter dñs nr̃. secundũ
receptionẽ et cultum: nomen tuũ. id est gła et fama amirabile est
ꝓpter creaturas quas fecisti et regis et quã admirabile est: quasi infi¬
nite. Nullus enim sufficit om̃s creaturas cognoscere. in quibus
stite Neergo udei uel quilibet sibi uendicent. quasi ꝓpͥum quod ẽ¬

Expanded text:
s est psalmus: Primo, laudes Christi describuntur, scilicet majestas ejus et operatio excelsa; secundo, dicit naturam hominis olim incitatam in Christo super omnia exaltatam, ibi, Quid est homo. A laude ergo incipiens pt. Domine omnium, secundum potentiam. Qui es specialiter Dominus noster, secundum receptionem et cultum, nomen tuum. id est, gloria et fama, admirabile est, propter creaturas quas fecisti et regis, et quam admirabile quasi dicat, infinite. Nullus enim sufficit omnes creaturas cognoscere, in quibus tistae. Ne ergo Judaei vel quilibet sibi vindicent quasi proprium quod e
Abbreviated transcription (Latin):
qua eius. id est leuior est lugua eius. quȩ intus in anima nocet. illa
insidet uias. ut int̾ficiat in nocente ᷤᷤ dicens. Sedet quasi cum mora
in insiduis. cum diuitib huius seculi. quos ditabit. et munerib cu¬
mulabit: quoꝵ falsam felicitatẽ. ail alios decipiendos ostentabit. In¬
sidus dico positis in occultis. id est in ambiguis: ubi non facile intelli¬
gitur. quid appetendum sit. quid ue non. Ad quid ibi sedet: Ut int̃¬
ficiat uinocentẽ: ex iiinocenti faciendo nocentem. Deinde exponit infi¬

Expanded text:
gua ejus, id est saeculorum est lingua ejus quae intus in anima nocet illa egua ejus, id est saeculorum est lingua ejus quae intus in anima nocet illa einsidet vias, ut interficiat innocentes, dicens: VERS. 30.-- in insidiis cum divitibus hujus saeculi, quos ditabit, et muneribus cumulabit, quorum falsam felicitatem, ad alios decipiendos, ostentabit. Insidiis dico positis in occultis, id est, in ambiguis, ubi non facile intelligitur quid appetendum sit, quidve non. Ad quid ibi sedet? ut interficiat innocentem ex innocenti, faciendo nocentem. Deinde exponit insi
Abbreviated transcription (Latin):
ni est. uel ita. Ego non mouebor. Hic distingue. id est non inquie¬
calbor s potus a generatione p̃senti. tendens in generationẽ futurã.
semꝑero sine malo id est sine inquietatione. Demde erequitur eius
Hos sibi ꝓmittit ille cuius os maledictione plenum est: ia est blasphe¬
mus. et contumeliis. B̾ ene intra os eius diatur ẽẽ maledictio non extra
quia effectu caret. alebit emin tantũmodo ad eum ꝑdendũ: non no¬
cebit electis. Et os eius plenum est amaritudine: id est aniaris uerbis
deatur. Uel sub lingua est labor et dolor id est cogitationes eius st̃
de labore scõrum. et dolore corporeo: quia cogitabit qualiter scõs affli¬
gat et occidat: quod in marty̧rib ab eo et a suis occisis patet. Uel¬
ita. Labor scõrum. et dolor qui est extra in penis corporeis: est sub lin¬

Expanded text:
rium est. Cassiod., Alcuin. Vel ita, Ego non movebor, hic distingue, id est non inquierium est. Cassiod., Alcuin. Vel ita, Ego non movebor, hic distingue, id est non inquietabor, sed potius, a generatione praesenti tendens, in generationem futuram semper ero sine malo, Rem. et Alcuin. id est sine inquietatione. Deinde exsequitur ejus Hoc sibi permittit ille cujus maledictione os plenum est, id est blasphemiis et contumeliis. Aug. Bene intra os ejus dicitur esse maledictio, non extra, quia effectu caret. Valebit enim tantummodo ad eum perdendum, et non nocebit electis. Et os ejus plenum est amaritudine, id est amaris verbis, eatur. Cassiod. Vel sub lingua ejus labor et dolor, id est cogitationes ejus sunt de labore sanctorum, et dolore corporeo, quia cogitabit qualiter sanctos affligat, et occidat: quod in martyribus ab eo et a suis occisis patet. Vel, labor sanctorum, et dolor, qui est extra in poenis corporis, est sub lin
Abbreviated transcription (Latin):
sine malo. id est fama mea non transibit de hac p̃senti generatione ad
posteros uisi malis artib. ẽ ale culmen et tam excelsum principatum
sibi aditum molitur ad famam tam autt̾nam: ut apud posteros
etiam celebretur. Et qui non possunt bene in notescere. cupunt uel
male de se homines loqui: dum modo nomen eoꝵ latissime ꝑuaget᷑.
Uel ita. Datt. Ego mouebor ageneratione mortali. ad generationẽ
immortalem: Si non sine malo. id est non sine malis artib. Putabte
enim antrep̃c se malis artib. et non aliter uenturũ cum corpore de
mortali generatione in et̃nam. de terra in celum. Quod et si mon ma¬
gus putauit. cum sceleratis artib celum se arbitatus est adeptu¬
rum: et de humana generatione. indiuinam aitib magicis transi¬
turum. Uelita. Non mouebor ageneratione in generationẽ. id
est gentes occupabo. s non sine malo: id est sine peccato. quod ei ꝓpͥ

Expanded text:
sine malo, Aug. id est fama mea non transibit de hac praesenti generatione ad sine malo, Aug. id est fama mea non transibit de hac praesenti generatione ad posteros, nisi malis artibus tale culmen et tam excelsum principatum sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Vel ita, dixit, ego movebor a generatione mortali, in generationem immortalem; sed non sine malo, id est non sine malis artibus. Putabit enim Antichristus se malis artibus, et non aliter venturum cum corpore de mortali generatione, in aeternam; de terra in coelum: quod et Simon Magus putavit, cum sceleratis artibus coelum se arbitratus est adepturum, et de humana generatione in divinam artibus magicis transiturum. Vel ita, movebitur a generatione in generationem, id est omnes gentes occupabo, sed non sine malo, id est sine peccato, quod ei prop
Abbreviated transcription (Latin):
lum luce ueritatis deseri. cum magnũ malum putent homines eẽ
oc łorum corporaliũ cecitatem. qua lux ista retrahitur. Nequitie au¬
tẽ causa suȩ est: quod dm̃ non habet aute oculos. Et ideo uie illius. id
est cogitationes. et consilia et oꝑa inquinate sunt: id est sordent in om¬
ni suo cẽpore. id est in om̃i tempore uitȩ suȩ. uel i om̃i tempore. id est
ad cõparationem om̃iun. qui fuerunt in aliquo tẽpore. Quod in¬
tat quod non iudicet ds. Quia enim differtur iudiciũ. nonputat
se pumiendũ. Et ideo etiam inquinate sunt: quia om̃ium inimicoꝵr
suoꝵ dñabitur. Dicitur enim om̃s reges suꝑaturus. ut solus regnet
et sedeat in tẽplo dei: ex tollens se supra om̃e quod colitur et dicitur
ds. Et quia ꝑ malas et nefarias artes ad illud mane culmen dñati¬
uideatur. Qiud dixit. Non mouebor a generatione in generationem

Expanded text:
lum luce veritatis deseri, cum magnum malum putent homines esse lum luce veritatis deseri, cum magnum malum putent homines esse oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur. Aug., Atem suae est causa, quod Deum non habet ante oculos suos. Et ideo viae illius, id est cogitationes, et consilia, et opera, inquinatae sunt, id est sordent in omni suo tempore, id est omni tempore vitae suae. Vel, in omni tempore, id est ad comparationem omnium, qui fuerunt in aliquo tempore. Quod intat quod Deus non judicet, quia enim differtur judicium non putat se puniendum. Et ideo etiam inquinatae sunt quia omnium inimicorum suorum dominabitur. Dicitur enim omnes reges superaturus, ut solus regnet et sedeat in templo Dei, extollens se supra omne quod colitur, et dicitur Deus . Et quia per nefarias et malas artes ad illud inane culmen dominativideatur. Quid dixit? Non movebor a generatione in generationem
Abbreviated transcription (Latin):
correctio. et assit adulatio. Adulantiũ linguę: alligant animas in
hensor. Sa etiam auditur laudator: unde subdit. Et iniquus. quod est
nocendo aliis benedicitur. quasi ds. Et ꝑ hoc peccator scilicet antirp̃e¬
exacerbauit dñm. id est uerum dm̃ in iram ꝓuocauit: ut ab eo pum¬
atur. yel ita. Niri quod peccator laudatur in desiderus. et hoc me
ruerit. quia peccator. scilicet antixp̃c exacerbauit uel irritauit
dñm ut hȩc patiatur. id est correctionis flagella ab eo suspendant᷑.
Uel ds qui solet alios querere et a malis reuocare non queret eum.
id est non attendet peccata eius ut hic ulciscatur. in futuro grauius
puniturus. et hoc scđm multitudinẽ irxe sue. id est dei et quia deusei
uenire sinit. Magna enim ira dei est. quando peccantẽ non corripit:
s uagam licentiam in peccatũ ruendi ꝑmittit. Unde ad peccantem
synagogam dicit. Recessit atezelus ms̃. non uisitabo suꝑ filias
tuas. et urores cum fornicatȩ fuerint. Et tanta est ua dei uel nequi

Expanded text:
t., Aug., Alcuin. Adulantium linguae alligant animas in ehensor, sed etiam auditur laudator. Unde subdit, et iniquus, quod est nocendo aliis, benedicitur, quasi Deus. Et per hoc peccator, scilicet Antier. id est verum Deum in iram provocavit, ut ab eo puniatur. Vel ita dixi quod peccator laudatur in desideriis, et hoc utique meruit, quia peccator, scilicet Antichristus, exacerbavit vel irritavit Dominum, ut haec patiatur, Aug. id est correctionis flagella, ab eo suspendantur. Vel Deus qui solet alios quaerere, et a malis revocare. Non quaeret eum, Aug. id est non attendet peccata ejus, ut hic ulciscatur, in futuro gravius puniturus. Et hoc secundum multitudinem irae suae, id est Dei. Et hoc ideo, qervenire sinit. Magna enim ira Dei est, quando peccantem non corripit, sed vagam licentiam in peccatum ruendi permittit. Unde ad peccantem Synagogam dicit: Recessit a te zelus meus. Non visitabo super filias tuas et uxores cum fornicatae fuerint Et tanta est ira Dei, vel nequi
Abbreviated transcription (Latin):
subueniat. Quasi diceret: si hoc feci hoc michi contingat. S quia
non merui. dñe exurge. id est appare ꝑ carnem. Dormit enun dum
in secretis siuis latet in cognitus. Appare dico in ira ttia: ia est inu̾m
dicta tua contra diabolum. ꝑ fẽctus enim iste non p̃catur hic aduer¬
sus homines s: aduersus diabolum. ut possessionem ad mittat. id
est peccatores et impios: qui suit eius possessio. ẜ ui enim iustificat᷑
impus. er possessione di aboli migrat in tẽplum dei. Et quia ablatio ho¬
minis pena est diaboli ideo dicitur. ira dei contra eum unde subdit. et

Expanded text:
nt. quasi dicat: si hoc feci, hoc mihi contingat; Aug. sed, quia non merui, o Domine, exsurge, id est appare per carnem. Dormit enim, dum in secretis suis latet incognitus. Cassiod. Appare, dico, in ira tua, id est in vindicta contra diabolum. Perfectus enim iste non precatur hic adversus homines, sed adversus diabolum, ut possessionem amittat, id est peccatores et impios, qui sunt ejus possessio. Aug. Cum enim justificatur impius, ex possessione diaboli migrat in templum Dei. Et quia ablatio hominis poena est diaboli, ideo dicitur ira Dei contra eum. Unde subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Prius enim fraudator leditur dampno innocentie: quã alius
quia noluit ipse peccatum euadere. s seruus ẽe peccati: libidine
Anante ratiori. et ideo ipse inferior grauatur iniquitate. que se¬
det suꝑ talentum plumbim ⁊acharia ppħa: et in illum descendit
et onerat ut non reuolet ad requiem scõrum. Uel distingue int̃
caput et uerticem: et conuertetur et descendet. Caput est anima¬
eius: ia est in animam et in uerticem ipsius. id est in tationẽ cui do¬

Expanded text:
o. Aug. Prius enim fraudator laeditur damno innocentiae, quam alius o. Aug. Prius enim fraudator laeditur damno innocentiae, quam alius uia noluit ipse peccatum evadere, sed servus esse peccati, libidine dominante rationi. Et ideo ipse inferior gravatur iniquitate, quae sedet super talentum plumbi, in Zacharia propheta, et in illum descendet; et onerat, ut non revolet ad requiem sanctorum. Vel distingue inter caput et verticem, et convertetur et descendet. Cassiejus, id est in animam. Et in verticem ejus, id est in rationem cui do
Abbreviated transcription (Latin):
inmanifesto est quod non ex deos: ex homme est causa damp¬
nationis: quia iniquus similis est apienti lacum et effodienti.
et incidenti in foueam quã fecit. Et uere quia concepit. adiabo¬
lo scilicet. ꝑsuggestionem. dolorem. ia est appetitũ temporali ũ
rerum. qui dicitur dolor. quia dolor est malis de trenis rebus
amissis. ꝓ quib mala machinantur. Hee sunt semen: unde mi¬
quitas. id est inuistitia nascitur. Unde addit. Et parturit ia
ẽ nititur efficere inuisticiam. scilicet ut decipiat ꝓximum: et
huiusmodi. Et tandem pepit. ia est efecit: et emisit miquitatẽ.
Iniquitas: hoc est quod mniustitia. hoc ergo peꝑit. quod parturi¬
uit. in quo notatur peccatum oꝑio patrat. emisit em̃ iniqͥtatẽ
cum ad aetum ꝑduxit: et in emissa iniquitate. est lacus. id est
stando oꝑi fraudis. Et incidit in foueam quam fecto: id est si¬
milis est incidenti in foueam pariendo. id est fraudem ꝑpetrando

Expanded text:
in manifesto est quod non ex Deo est, sed ex homine est causa damnationis, quia iniquus similiter est aperienti lacum et effodienti, et incidenti in foveam quam fecit. Gl. int., Aug. Et vere, quia concepit a diabolo, scilicet per suggestionem, dolorem, id est appetitum temporalium rerum. Qui dicitur dolor, quia dolor est malis de terrenis rebus amissis, pro quibus mala machinantur. Hae sunt semen, unde iniquitas, id est injustitia nascitur. Unde addit: Et parturit, id est nititur efficere injustitiam, scilicet ut decipiat proximum. Et hujusmodi, et tandem peperit, id est effecit et emisit, iniquitatem. Iniquitas hoc est quo injustitia. Hoc ergo peperit, quod parturit. In quod notatur peccatum operis patrati. Emisit enim iniquitatem, cum ad actum perduxit. Et in emissa iniquitate, est lacus, id est stando operi fraudis. Et incidit in foveam quam fecit, id est similis est incidenti in foveam, pariendo, id est fraudem perpetrand
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt argento. hoc autẽ diuinȩ disposttoni tributtur. non quia ip¬
sa peccatores faciat:s quia ipsa de malis eorũ ordinat. cum pecea¬
uerit. ułde bonis utrumq potest accipi. łidem enim uasa mortis
in mortem. aliis odor uite in uitam. Et est sensus. Et in eo arcuid est
in sacra scriptura. parauit uasa mortis id est apłos. qui quibdam
sunt odor mortis: et eoidem effecit saꝗtitas suas ia est odorem uite
inuitam: ardentib amore uerbi. Post hanc autẽ dispensationem. et
ꝓ peccatis maloꝵ ueniet iustũ uidiciũ de quo dicit. qd̃ nonpar di
et ineffabile lumen de se ꝓfert unde pumantur inqui:. s ipsa
peccata uertuntur homini in penani ut quȩ fuerunt delectam¬
ta homini facienti. sint instrumenta do pumenti. Ecce inquit par

Expanded text:
ti sunt argento. Hoc autem divinae dispositioni tribuitur, non quia ipti sunt argento. Hoc autem divinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa peccatores faciat, sed quia ipsa de malis eorum ordinat, cum peccaverint; vel de bonis utrumque potest accipi. Idem enim sunt vasa mortisin mortem, aliis odor vitae in vitam . Et est sensus: et in eo arcu, id est in sacra Scriptura, paravit vasa mortis, id est apostolos, qui quibusdam sunt odor mortis. Et eosdem effecit sagittas suas, id est odorem vitae in vitam, ardentibus amore Verbi. Post hanc autem dispensationem, et pro peccatis malorum veniet justum judicium. De quo dicitur, quod non pax Dei et ineffabile lumen de se profert, unde puniantur iniqui; sed ipsa peccata vertuntur homini in poenam, ut quae fuerunt delectamenta homini facienti, sint instrumenta Deo punienti. VER
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ ardent. ut om̃ia resistentia. et a ꝓposito reuocantia: contemp¬
nant dicentes. Quis me separabit a caritate xp̃i. Uel uasa morᷤ
et sagittas ꝓ eodem accipit. scilicet quedam loca obscura scripture
sacix. unde mors est hereticis praue intelligentib. s ardentib
studio eadem loca sunt sagitte: quia ipsa difficultate intelligen¬
di exercitantur. ut sane caꝑe ualeant: et alris apire. uel uasa mor
tis et sagittas dicit hereticos. qui ex eodem areu sacre scripture in
animas non caritate inflammandas. s uenenis pimendas insili¬
unt. Quod non contingit: nisi ꝓmertts hominum parat eium
et disponit deus. ut quidem malo uoto legentes ꝓpter pecca¬
ta male intelligant. in scripturis. quod est eis pena pecati. Et illiꝰ
quasi spinȩ et sagatȩ. a fomno ercitant honos catholicȩ eccliȩ filios:
ut scripturis intelligendis inuigilent. ut manifesi fiant qui pba¬

Expanded text:
coelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemcoelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemnant, dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? Vel, vasa mortis, et sagittas, pro eodem accipit, scilicet, quaedam loca obscura Scripturae sacrae. Alcuin. Unde mors est haereticis prave intelligentibus, sed ardentibus studio eadem loca sunt sagittae, quia ipsa difficultate intelligendi exercitantur, ut sane capere valeant, et aliis aperire. Aug. Vel, vasa mortis et sagittas dicit haereticos, qui ex eodem arcu sacrae Scripturae in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt: quod non contingit, nisi pro meritis hominum. Parat enim et disponit Deus, ut quidam malo voto legentes, propter peccata male intelligant in Scripturis, quod est eis poena peccati; et illi quasi spinae et sagittae, a somno excitant bonos catholicae Ecclesiae filios, ut Scripturis intelligendis invigilent, ut manifesti fiant qui proba
Abbreviated transcription (Latin):
simodo est patiens e. nisi conuer si tuetitio o imniqui unueruit g la¬
dium suum. uel frameam suam splendificauit. Alia litera. G ladi
tus fuit. s in scdo coruscabit lumensius: terror erit impus. Uel
gladium suum ubrauit. id est manifestam uindictam ereret.
Nec in p̃dictum est hoc: quia arcum suum cetendit et parauit il
duricia uet̾is flectitur et domatur. Tetendit ergo arcum: tẽpan¬
do uetus testamentũ ꝑ nouum. Parauit arcum perplanationem
expositionis. ꝑ quã intelligibilem fecit: et dicit hoc asimili. Sicio
enim qui tendit arcum minatur.ita et ꝑscripturam ininatur
malis łs: ne putetur remissa patientia dei. Et quasi parauit
mortis dicuntur. Quos parat in scriptura. non faciendo: s errarep¬
mittendo. Pt ex eodem areu iaculatur sagitas fuas id est apłos: de
quib alibi. Sagitȩ potentis acute. Quas sagitas effecit. ia est opa¬
tus est: ardentib amore di. qͥ his sagitos uulnerati tanto amore requ

Expanded text:
modo est patiens, sed nisi conversi fueritis iniqui vibravit gladium, vel, frameam suam splendificavit. Alia littera: Gladiutus fuit; sed in secundo coruscabit lumen suis, terrorem impiis. Vel: Gladium suum vibravit, Rem. id est manifestam vindictam exeret. Nec impraedictum est hoc, quia arcum suum tetendit et paravit ilduritia Veteris flectitur, et domatur. Tetendit ergo arcum, temperando Vetus Testamentum per Novum. Paravit arcum, per explanationem expositionis, per quam intelligibilem fecit. Et dicit hoc a simili. Alcuin. Sicut enim qui tendit arcum minatur, ita per sacram Scripturam minatur Deus malis, ne putetur remissa Dei patientia. VERS. 14.-- « mortis dicuntur, quos parat in scriptura non faciendo, sed errare permittendo: et ex eodem arcu jaculatur sagittas suas, id est apostolos, de quibus alibi: Sagittae potentis acutae . Quas sagittas effecit, id est operatus est. Ardentibus amore Dei. Qui his sagittis vulnerati, tanto amore regni
Abbreviated transcription (Latin):
impii: ubi maiam dei lucem uidebunt. cui aliquid confiteantur.
Uel mortem dicit peccatum. quod contepta diuma lege cõmitcit᷑:
ut aculeũ mortis mortem apellemus. eo quod mortem generet. Acu¬
leus enim mortis peccatũ est: in quo in memor est dei. qui p̃cepta
eius contẽpnit. Infernum autẽ dicit ceatat̾ẽ animi: quã incurrit
quis cum desꝑat. Cecitas enim desꝑationis peccantẽ. id est morien¬
tem excipit: et inuoluit ut dectir in reꝓbum sensum. Litera sic con¬
tinuatur. ideo ita genio pro peccato et doleo: qm̃ non est in morte qui

Expanded text:
impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis mortem appellamus, eo quod mortem generet. Aculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic continuatur: Ideo ita gemo pro peccato et doleo, quoniam non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutes. et hoc ꝓpter iinscdiam tuam non meritis meis: quia iusta
morte. Saluũ ine facppter miscđiam tuam. hoc non mutat᷑. Seq̃r.¬
Om non est Quasi ideo hic festino dimitti: quia post mortem
in inferno non accipitur confessio. Et hoc est. Qm̃ non est in morce¬
qui memor sit tui. ad ueniam scilicet in morte: id est postquã mor¬
tuus est.Iñtelligit enĩ nunc ẽẽ tempus conu̾sionis: quia cũ hȩc
uita transietit. non restat nisi retributio. Non est qui memor sit
tui in morte. In inferno aut̃e quis conficebitur tibi: Nullus
confitebitur: adueniam scilicet uel post udicium. Non ẽ ergo
contra hoc quod in inferno confessus est diues ille euangelicus.
qui latarum uidit in requiȩ: et si de ꝓfundo. cuius latari cõpa¬
ratione: confiteri coactus est inala sua. usq adeo ut etiam fres ro¬
get ab his p̃moneri. s post iudicium in ꝑsundiorib tenebris ert̃

Expanded text:
tutes. Et hoc, propter misericordiam tuam, non meritis meis, quia justa tutes. Et hoc, propter misericordiam tuam, non meritis meis, quia justa morte, salvum me fac propter misericordiam tuam; hoc non mutatur. Seqm non est, quasi dicat: Ideo hic festino dimitti, quia post mortem vel in inferno non accipitur confessio. Et hoc est, quoniam non est in mortequi memor sit tui, ad veniam, scilicet in morte, id est postquam mortuus est. Aug. Intelligit enim nunc esse tempus conversionis, quia, cum haec vita transierit, non restat nisi retributio. Non est qui memor sit tui in morte: in inferno autem quis confitebitur tibi? Cassiod. Nullus confitebitur ad veniam, scilicet, vel post judicium. Non est ergo contra hoc, quod in inferno confessus est dives ille evangelicus, qui Lazarum vidit in requie, etsi de profundo, cujus Lazari comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt
Abbreviated transcription (Latin):
cepte sanitatis. et etiam ideo ut ostendatur quȩ pena sit non conũ¬
sis. si tanta est difficultas conuersis. Unde alibi. Si iustus uix salua¬
bitur. impius ubi parebit: Uel ita. potest intelligi. Miserere mei
bata sunt. id est mnens mea conturbatur ad penitentiã. et anima mea
o tu d ñe differs. Quasi quid restat quin sanes: Nichil. Et ideo tu
s. sicut ꝓpħa dicit. tanquã diluculum paratũ inueniemus illũ:
quo sentit laboreni. Nurum enĩ est et laboriosum ad serenitatẽ et
tranquillitatẽ aiuine lucis: a trenarum cupiditatum caligine re¬
torqueri. Unde postquã dixit conuertere. aldit: et eripe anmam
ineam. peccatis ligatani. Quasi inconuersione multis impeditã ho¬
stib et oppssam. tanquã inhetentem ꝑ plexitatib huius seculi. et spi¬
nas quasclam dilacerantiũ desiderioꝵ in ipsa conuersione patientẽ.
et saluũ me fac. ia est fac me incolumem ꝓficere in bonũ dando uir¬

Expanded text:
ceptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non converceptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultas est conversis. Unde alibi: Si justus vix salvabitur, impius ubi parebit? . Vel ita potest legi: miserere mei, bata sunt, id est mens mea conturbatur ad poenitentiam. Et anima mea, go, usquequo? o Domine, tu differs? quasi dicat: Quid restat quin sanes? nihil. Et ideo tu s, sicut propheta dicit: Tanquam diluculum paratum inveniemus illum . quo sentit laborem. Durum enim est, et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Unde, postquam dixit: Convertere, addit, et eripe animam meam peccatis ligatam, quasi in conversione, multis impeditam hostibus et oppressam, tanquam inhaerentem perplexitatibus hujus saeculi, et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversione patientem. Et salvum me fac, id est fac me incolumem proficere in bono, dando vir
Abbreviated transcription (Latin):
et non parum sum infirmus. s usq ad ossa ꝑuenit infirmitas. ul
est ad robur anime. et hoc ualde: et hoc est quod ait uere sum infir¬
mus. qm̃ conturbata sunt ossa mea: id est fortitudo animȩ. Neinde
sequitur expressio ossium cum ait. et anima mea. ec ce ossa. turbata
cura me. ut sapiens medicus: quia ego sum egrotus. tu medicus.
Ego habeo nifumitate. tu sanitatem. Ego sum infirmus ꝓ peccato:
cu sana me ꝑmiscđiam. Oro ut sanes. et tu dñe differs. s usquequo:¬
tio dei s: ideo cdiffert ut ꝑsuadeat animȩ. in quȩ inala se p̃cipitauit
et ideo etiam qͥa nonilum hic tam ꝑfecte orat ut dicatur ei. adhuc
de loquente dicam ecce adsum: et etiam ex difficultate sanatio¬
nis. inde magis caueat sibi. Quod eium facile sanatur: non multũ
cauetur. Ex difficultate autẽ sanationis. sit diligentior eustodia re¬

Expanded text:
Et non parum sum infirmus, sed usque ad ossa pervenit infirmitas, id Et non parum sum infirmus, sed usque ad ossa pervenit infirmitas, id est ad robur animae, et hoc valde. Aug. Et hoc est quod ait: vere sum infirmus Quoniam conturbata sunt ossa mea, id est fortitudo animae. Deinde sequitur expositio ossium cum ait: Et anima mea, ecce ossa turbata Hier. quasi dicat cura me ut sapiens medicus, quia ego aegrotus sum, tu medicus: ego habeo infirmitatem, tu sanitatem; ego sum infirmus pro peccato, tu sana per misericordiam. Oro ut sanes, et tu, Domine, differs, sed usquequotio Dei; sed ideo differt, ut persuadeat animae in quae mala se praecipitavit. Et ideo etiam, quia nondum hic tam perfecte orat, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difficultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia re