comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secd ligna fenum stipulam. de his enim
dictum ẽ quod ꝑ ignem salui erunt. qm̃
fundamenti merito non ꝑibunt. sicẽ
intelligendum. ut his manifestis non
inueniatur eẽ contrarium. Ligna qup¬
pe ⁊ fenum ⁊stipula non absurde accipi
possunt rerum scłarium. quamuis
licite concessarum tales cupiditates ut
amitti sine dolore non possint. Cim au
to habet locum id est ut ei nichilante¬
ponatur. ⁊ malit homo qui tali dolore
uritur. reb quas ita diligit magis ca¬
rere quam xp̃o. ꝑ ignem fit saluus. Si
autem res eiꝰ modi temporales ac scłaroz
tempore temptationis maluerit te¬
nere quam xp̃m. eum in fundamen¬
to non habuit quia hec priore loco ha¬
buit eum inedisicio prius non sit ali¬
quid fundamento. Ignis enim de quo eo
loco locutus ẽ apłs talis debet intelligi. nt
ambo ꝑeum transeant. idest ⁊ qui eclificat
super hoc fundamentũ aurum. argentũ.
lapides preciosos. ⁊ qui edificat ligna fenũ

Expanded text:
sed ligna, fenum, stipulam de his enim sed ligna, fenum, stipulam de his enim dictum est quod per ignem salvi erunt, quoniam fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum est, ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autfundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit alquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et
Abbreviated transcription (Latin):
iuuante potui clemonstraui eam fidem sal¬
uos facere. quam satis euident̃ expressit
paulus apłs dicens. In xp̃o enim iħu. neq
circumcisio quicquam ualet. neq prepuciũ.
sed fides que ꝑ dilectionem oꝑatur. Nam fides
habers. opera autẽ non habeat. nunquid po¬
terit fides aluare eum: Porro autem si bo¬
mo sceleratus ꝓpter solam fidem ꝑignem sal¬
uatur. et sic ẽ accipiendum quod ait beatus
paulus. ipse autẽ saluus erit sic tam̃ quasi
lus ait. Nolite errare. Neq fornicatores
neꝙ y dolis seruientes. neq adulteri. neꝙ
molles. neq masculorum concubitores ne
ledici. neq rapaces regnum dei possidebt̃.
Si enim etiam in istis ꝑseuerantes cri¬
minib tamen ꝓpter fidem xp̃i salui ert̃
quomodo in regno dei non erunt: S quia
timonia falsa ẽẽ non possunt. illud quod
obscure dictum ẽ his de qui suꝑedificãt
fuꝑ fundamentũ quod ẽ xp̃c. non aurũ¬
non argentum. non lapides preciosas.

Expanded text:
juvante potui, demonstravi, eam fidem saljuvante potui, demonstravi, eam fidem salvos facere, quam satis evidenter expressit Paulus apostolus, dicens: In Christo enim Jesu neque circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed fides quae habere, opera autem non habeat, nunquid poterit fides salvare eum? Porro autem si homo sceleratus propter solam fidem per ignem salvatur, et si sic est accipiendum quod ait beatus Paulus apostolus: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi lus: Nolite, inquit, errare, neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque moleque rapaces regnum Dei possidebunt. Si enim etiam in istis perseverantes criminibus, tamen propter fidem Christi salvi erunt, quomodo in regno Dei non erunt? 11. « Sepertissima testimonia falsa esse non possunt; illud quod obscure dictum est, de his qui superaedificant super fundamentum, quod est Christus, non aurum, argentum, lapides pretiosos,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. cum ipsi ẽẽ non desinant mem¬
bra meretricis. Item in eolibro ciuius
titulus ẽ de fide spe ⁊ caritate. quem
scͥpsi ad filium meũ frẽm tuum lau¬
rentium. ista de hacre uerba mea st̃.
Creduntur inquam aquib clam
etiam hi qui nomen xp̃i non relin¬
quunt. ⁊ eus lauachro in eccłia bap¬
tizantur. nec ab ea ullo scismate uel
heresi preciduntur. in quantis libet
scelerib uiuant. que nec diluant pe¬
nitendo. nec elemosinis redimant. s
in eis usq ad huius uite ultimum di¬
em ꝑtinacissime ꝑseuerent. salui futu¬
ri ꝑignem. licet ꝓ magnitudine faci¬
norum flagitioꝵ q diutarno non tam̃
et̃no igne puniri. S qui hoc credunt¬
⁊ tamen catholici sunt humana quadã
beniuolentia michi falli uidentur. Nam
scriptura duuna aliud responder con¬
sulta. Librum autẽ de hac questione cõ¬
scripsi. cuius titulus ẽ de fide et operibꝰ
ubi scłm scripturas scãs quantũ domino ad¬

Expanded text:
Christi, cum ipsi esse non desinant memChristi, cum ipsi esse non desinant membra meretricis » . 10. Item in eo libro cui titulus est, de Fide, Spe, et Charitate, quem scripsi ad filium meum fratrem tuum Laurentium, ista de hac re verba mea sunt: « Creduntur, inquam, a quibusdam, etiam hi qui nomen Christi non relinquunt, et ejus lavacro in Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniti. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divina aliud consulta respondet. Librum autem de hac quaestione conscripsi, cujus titulus est, de Fide et Operibus; ubi secundum Scripturas sanctas, quantum Deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
prescribit quia dñs ei quod petebat dedit.¬
eum. cum ante dixisset. non ẽ bonum tollere
panem filioꝵ. et mittere canib. quia ille cor¬
dis inspector. mutatam uidit quando lau¬
dauit. & ileo non ait o canis magna est
fides tua. sed omulier magna est fides tua.
Mutauit uocabulum. quia mutatum
iudit affectum. atq illam correctionem
ad fructum ꝑuenisse cognouit. Miror
autem si laudaret in ea fidem sine oꝑib
posset operari fidem mortuam. ⁊ quã
iacobus dicere minime dubitauit fidẽ
non xp̃ianorum s demonum. Postremo
si istam chananeam nolunt intelligere mu¬
tasse ꝑditos mores. quando eam xp̃c con¬
temnendo ⁊ corripiendo redarguit. quos¬
cunq inuenerint tantũmodo credere
uitam uͦ inquinatissimam nec saltim
occultare. s etiam libere profiteri. ac
nolle mutare. sanent filios eorum si pos¬
sunt. sicut sanata ẽ filia chananee mu¬
lieris. non ta men eos faciant membra

Expanded text:
praescribit, quia dominus ei quod petebat dedit,praescribit, quia dominus ei quod petebat dedit, cum ante dixisset: non est bonum tollere panem filiorum et mittere canibus, quia ille cordis inspector mutatam uidit, quando laudauit. et ideo non ait: o canis, magna est fides tua! sed, O mulier, magna est fides tua ! Mutavit vocabulum, quia mutatum vidit affectum, atque illam correptionem ad fructum pervenisse cognovit. Miror autem si laudaret in ea fidem sine operibposset operari, fidem mortuam, et quod Jacobus dicere minime dubitavit, fidem non Christianorum, sed daemonum. Postremo si istam Chananaeam nolunt intelligere mutasse perditos mores, quando eam Christus contemnendo et corripiendo redarguit: quoscumque invenerint tantummodo credere, vitam vero inquinatissimam, nec saltem occultare, sed etiam libere profiteri, ac nolle mutare; sanent filios eorum, si possunt, sicut sanata est filia Chananaeae mulieris; non tamen eos faciant membra
Abbreviated transcription (Latin):
diam. ne forte eam saluam faceret red¬
dens pocius quam exigens debitũ con¬
iugale. profecto nec dolebit carnaliter
cum atali conubio separabiturꝰ. Neq
enim in ea cogitabat nisi que sunt dei.
quomodo placeret deo. Ac ꝑ hoc inquan¬
tum aurum argentum lãpides preci¬
osos illis cogitationib suꝑ edifica¬
bat. in tantum nullum detrimentum
patietur. in tantũ structura eius que
non erat fenum a nullo incendio cre¬
mabitur. Siue gͦ in hac tantum uita
homines ista patiantur. sue etiam post
ueritatis iste inrellectus huiꝰce senten¬
tie. Ueruntamen si ẽ etam alius qui
michi non occurrit pocius eligendus.
istum quandiu tenemus. non
coginur dicere iniustis. non
subditis. scelesti. contaminatis. prr¬
cib: ꝑuris. ⁊ si quid aliud sanc doctrine
aduersatur que ẽ sodm euangłium głe
mentum baptismi eius accipiatis. etiam si
uitam istam pessimam ñ mutaueritis salui
eritis. Unde nec illa mulier nob̾ chananea

Expanded text:
diam, ne forte eam saluam faceret, reddiam, ne forte eam saluam faceret, reddens potius quam exigens debitum coniugale, profecto nec dolebit carnaliter, cum ab illo tale conubium separabitur; neque enim in ea cogitabat, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. ac per hoc, in quantum aurum, argentum, lapides pretiosos illis cogitationibus superaedificabat, in tantum detrimentum nullum pateretur, in tantum structura eius, quae non erat fenea, nullo incendio cremaretur. Siue ergo in hac tantum uita homines ista patiuntur siue etiam post ueritatis iste intellectus huiusce sententiae. uerumtamen etiam si est alius, qui mihi non occurrit, potius eligendus; istum quamdiu tenemus, non cogimur dicere iniustis, non subditis, scelestis, contaminatis, parcibus, peiuris et si quid aliud sanae doctrinae aduersatur, quae est secundum euangelium gloriae et sacramentum baptismi eius accipiatis, etiamsi uitam istam pessimam non mutaueritis, salui eritis. Ynde nec illa nobis mulier Chananaea
Abbreviated transcription (Latin):
ti si uiro dicat nonero uxor tua nisi
michi de latrocinio diuitias congregas. aut
nisi solita lenocraia quib niãm domum.
transsigebas. etiam xp̃ianus exerceas. aut
si quid aliud uel facinorosum. uel flagitio¬
sum inuiro nouerat quo delectata. uel
libidinem explebat. uel facilem iuctum
habebat. uł etiam incedebat ornatior.
Tunc enim ille cui hoc ixor dicit. si ue¬
raciter egit penitentiam aboperib mor¬
tius quando accessit ad baptisium. ha¬
betꝙ infundamento fidem que ꝑ dilec¬
tionem oꝑatur. ꝓculdubio plus tenebi¬
turꝰ amore diuine gratie. quam car¬
nis uxorie. ⁊ membrũ quod eum scanda¬
lizat. fortiter amputabit. Quemcũq
autem in hac direptione dolorem cor¬
dis ꝓpter carnalem affectum coniugis
sustinebit. hoc est detrimentũ quod
patieturꝰ. hic ẽ ignis ꝑquem feno arden
te saluabitur ipse. Si autem iam sic habe¬
at uxorem tanquam non habens. non ꝓp¬
ter concupiscentiam. sed ꝓpter misericor¬

Expanded text:
ti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi ti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter amputat. quemcumque autem in hac diremptione dolorem cordis propter carnalem affectum coniugis sustinebit, hoc est detrimentum, quod patietur, hic est ignis, per quem feno ardente ipse saluabitur. si autem iam sic habebat uxorem tamquam non habens, non propter concupiscentiam, sed propter misericor
Abbreviated transcription (Latin):
damento fidem. que ꝑ dilectionem oꝑa¬
tur. neq huic ista ulla ratione nel
cupiditate preponant. in oorum amiᷤ¬
sione passi deuimentum. ꝑ ignẽ quen¬
dam doloris ꝑueniunt ad salutem.
Aquo dolore atq detrimento tanto ẽ
quisq securior. quanto ea uł minus
am auerit. nel tanquam non habens
habuerit. Quu uͦ propt̃ illa uel tenenda
uel ad hipiscenda. homicidium. adulte.¬
rium fornicationem ydolatriam et si¬
milia quecunq cominiserit. non ꝓpt̃
fundamentum ꝑignem saluabitur
sed amisso fundamento eterno igne tor¬
quebitur. Quamobrem ⁊ illud quod di¬
cunt. ueluti probare cupientes quan¬
tum ualeat sola fides ubi apłs dicit qͦd
si infidelis discedit discecdat: non est
enim seruitu t subiectus frater
uel soror uibunꝰmodi id est ut ꝓpͥ¬
ter fidem xp̃i etiam ipsa uxor legitima
cum uiro xp̃iano ꝓpter hoc quia xp̃i¬
anus ẽ ꝑmanere noluerit. non atten¬
dunt eo modo illam redissime duit¬

Expanded text:
damento fidem, quae per dilectionem operadamento fidem, quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda homicidium, adulterium, fornicationem, idololatriam et similia quaeque commiserit, non propter fundamentum per ignem saluabitur, sed amisso fundamento aeterno igne torquebitur. Quamobrem et illud, quod dicunt, ueluti probare cupientes, quantum ualeat sola fides, ubi apostolus dicit: quod si infidelis discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est, ut propter fidem Christi ipsa uxor legitima cum uiro christiano propter hoc, quia christianus est, permanere noluerit, non adtendunt eo modo illam rectissime dimit
Abbreviated transcription (Latin):
uade. uende omnia que habes ⁊ da pau¬
perib. ⁊ habebis thesaurum incelis ⁊
ueri sequere me. edificaret suꝑ illud
fundamentum. aurum. argentum.
lapides preciosos. Non enum cogitaret. nisi
tum. lapides preciosi. Porro si circa diui¬
tias suas quodam carnali teneretur
affectu. quamuis ex eis multas elemo¬
sinas faceret. nec ad eas augendas frau¬
dis aliquid rapineq moliretur. aut ea¬
rum minuendarũ. aut amittendarũ
metu in aliquod facinus. flagiciũ ue
laberetur. alioquin iam se isto modo ab
illius fundamenti stabilitate subtra¬
heret. sed ꝓpter carnalem ut dixiquẽ
in eis habebat affectum quo talib boniᷤ
sine dolore carere non posset edificaret
suꝑ fundamentũ illud ligna fenum
stipulam. maxime si et urorem sicha¬
beret. ut etiam ꝓꝑter ipsam cogitaret
ea que sunt mundi quomodo ꝑlaceret
uxori. Hec igitur qm̃ affectu dilecta car¬
nali non sine dolore amtumur. ꝓꝑterea
qui ea sic habent ut habeant in fun¬

Expanded text:
de omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo; et ueni, sequere me, aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos; non enim cogitaret, nisi tum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae sunt mundi, quomodo placeret uxori. haec igitur quoniam adfectu dilecta carnali non sine dolore amittuntur, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fun
Abbreviated transcription (Latin):
gent. ⁊ aliquanto certe diuturniore igne
purgari. quam in et̃num perire: S fal¬
saerunt illa: que obscuritatem. am¬
biguitatemq non habent. Si habeam
omnem fidem. ita ut montes transferam.
caritatem autẽ non habeam nicbil sũ.
& quid proderit fr̃s mei si fidem quis di

Expanded text:
rant, aliquanto certe diuturniore igne rant, aliquanto certe diuturniore igne purgari, quam in aeternum perire? sed falsa erunt illa, quae obscuritatem ambiguitatemque non habent: Si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum ; et, Quid proderit, fratres mei, si f
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq opus quale sit. ignis probabit.
Si cuius opus manserit. quod suꝑ edificauit
mercedem accipiet. Cuius autẽ opus arserit.
damnium patietur. Ipse autem saluuserit:
sictamen quasi ꝑ ignem. Quod ita intelligẽ¬
bona opera adiciunt. Illi autẽ ligna. fe¬
num stipulam qui cum eandem fidem ha¬
beant male operãtur. unde arbitrantur
ꝑ quasdam penas ignis eos posse purgari
ad salutem ꝑcipiendam. merito funda¬
menti. Hoc si ita ẽ: fatemur illos laudabili
caritate conari. ut omnes indiscrete ad
mittantur ad baptismum. non solum ad¬
ulteri ⁊ adultere contra sentenciam domu
falsas nuptias pretendentes. uerũ etiã
publice meretrices. in turpissima. ꝓfessio¬
ne ꝑseuerantes. Quas certe nulla negli¬
gentissima eccłia consueuit admutere
nisi ab illa primitus prostitunione libera¬
tas. Seclista ratione cur non omnimodo
admittantur. omnino non uideo. Quis
enim non malit eas posito fundamento
licet ligna. ⁊ fenum. et stipulam congre¬

Expanded text:
sit ignis probabit. si cuius opus permanserit, quod super er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegenbona opera adiciunt; illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fatemur istos laudabili carmittantur ad Baptismum, non solum adulteri et adulterae, contra sententiam Domini falsas nuptias praetendentes; verum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseverantes, quas certe etiam nulla negligentissima Ecclesia consuevit admittere, nisi ab illa primitus prostitutione liberatas. Sed ista ratione cur non omnimodo admittantur, omnino non video. Quis enim non malit eas posito fundamento, licet ligna, fenum et stipulam conge
Abbreviated transcription (Latin):
men etiam si non possit religiosus a¬
micus ubi elegit humare quem dili¬
git. muillomodo debet a supplicationib
necessariis in eius commendatione cessa¬
re. Ubicunq enim iaceat uelnon iaceat
defuncti caro sp̃ui requies acquirenda
est. qui cum inde exiret secum abstulit

Expanded text:
men etiamsi non possit ubi religiosus amen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
iniisibilis uoluntas ⁊ cordis intentio deo
nota sit. non ille indigeat his indiciis. ut
animus ei pandatur humanus. sed his
magis seipsum excitet homo adorandum
gemendum ꝙ humilius atq ꝑfectius. Et
nescio quomodo cum hi motus corporis fieri
nisi motu anini precedente non possint
eis dem rursus exterius ini sibiliter factiꝰ
ille interior inuisibilis qui eos fecit au¬
getur. Ac ꝑ hoc cordis affectus qui ut fie¬
rent ista precessit: quia facta sunt cres¬
cit. Ueruntamen si eomodo quisꝙ tenea¬
tur. ueletiam ligetur. ut hec de suis mẽ¬
bris. facere nequeat. non sdeo ñ orat
interior homo. ⁊ ante oculos dei in secre.¬
tissimo cubili ubi compungitur. sternit᷑.
Ita enim cum plurimum intersit ubi
ponat corpus mortu sui qui prospũ
eius deo supplicat: quia ⁊ precedens af¬
fectus locum elegit scm̃ et illic corpore
posito recordatus locus sc̃s. eum qui pre¬
cesserat renouat ⁊ auget affectum. ta¬

Expanded text:
inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, ta
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ deessent iste supplicationes que fi¬
unt recta fide ac pietate pro mortius.
puto quod nichil prodesset spiritib eorum quã¬
libet locis scĩs exanima corpora ponerentur.
Cum gͦ fidelis mater fidelis filii defuncti corpis de¬
siderauit in basilica martyris poni. siquidem ere¬
didit eius animam meritis martyris adiuua¬
ri. hoc quod ita credidit supplicatio quedã
fuit. et hec profuuit. si quid profuit. Et qͦd
ad idem sepulchrum recurrit animo. ⁊ fili¬
um precib magis magis q commendat.
adiuuat mortui spm. non mortui corporis
locus. sed ex loci memoria uiuus matus affec¬
tus.Simul enun ⁊quis ⁊cuz commendan¬
dus sit. non utiq infructuose religio¬
sam mentem precantis attingit. Nam et
orantes de membris sui corporis faciunt.
quod supplicationib congruit. cum genua
figunt cum extendunt manus. ueleti¬
am prosternuntur solo. ⁊ si quid ali¬
ud faciunt uisibiliter. Quamius eoꝵ

Expanded text:
autem deessent istae supplicationes, quae fiautem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod moneat mentem. idest admone¬
at. nuncupatur. Propt̃ quod ⁊ greci men¬
myon uocant. quod nos memouam seu
monumentũ appellamus. qm̃ lingua
eorum memoria ipsa qua meminimus
menie dicitur. Cum itaꝙ recolit animꝰ
uͥ sepultum sit km̃ĩ corpus. et occurrit
locus nomine martyris uenerabilis. eidẽ
martyni anunam dilectam commendat
recordantis ⁊ precantis affectus. Qui cũ
defunctis ac fidelib kmĩs exhibetur.
eum prodesse non dubium est hiis quicũ
in corpore uiuerent talia prodesse sibr.
post hanc uitam meruerunt. Uerum et
si aliqua necessitas. uel humari corpora
uel intalib locis humari. nulla data
facultate ꝑmittat. non sunt pret̃mit¬
tende supplicationes pro spiritib mor¬
tuorum. quas faciendas pro omnib in
tis nominib eorum sub generali com¬
memoratione suscepit eccłia. ut quib
ad ista desunt parentes aut filii aut
quicunq cognati uel amici. ab una euis
exhibeantur pia matre communi. Si

Expanded text:
eo quod moneat mentem, id est admoneeo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur. propter quod et Graeci μvημεῑοuocant, quod nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus initis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si
Abbreviated transcription (Latin):
am sepeliendis corporib proisus apud
memoriam scõrum locus bone affectionis
humanitas ẽ erga funera suorum. Qm̃ si
non nulla religio ẽ ut sepeliantur. non po¬
test nulla non ẽẽ. quando uͥ sepeliantur at¬
tenditur. Sed cum talia uiuorum sola¬
tia requirantur. quib eorum pius animꝰ¬
in suos amicos appareat. non uideo que sĩt
adiumenta mortuoꝵ. nisi ad hoc ut dum
recolunt ubi sunt posita eorum quos
diligunt corpora eisdem scĩs illos tanquã
patronis susceptos a pud dominũ adiuua¬
dos orando cominendent. Quod quidem face¬
re possent. etiam si talib locis eos huma¬
re non possent. S non ob aluid uel memo¬
rie uelmonumenta dicuntur. ea que insig¬
niter fuint sepulchra mortuorum. nisi qr
eos qui inuentium oculis subtracti sunt
ne obliuione etram cordib subtrahantur
in memoriam reuocant. et admonendo fa¬
ciunt cogitari. Nam ⁊ memorie nomine
id aꝑtissime ostenditur. ⁊ monumentũ

Expanded text:
prouisus sepeliendis corporibus apud prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum
Abbreviated transcription (Latin):
uel condiendis uel tranfferendis ꝓphetico sp̃u
dicta intelligi uoluerunt. Non autẽhic
locus ẽ ut ea ꝑtractemus. cum sufficiant
ista que liximus. S si ea que sustentandis
uiuentib sunt necessaria. sicut uictus et
amictus quamuis cum graui afflictione
desint. non frangunt ibonis ꝑferendi to¬
lerandiꝙ uirtutem. nec eradicant ex a¬
nuna pietatem. sed excitatam facuint
fecundiorem. quantomagis cumdesint ea
que curandis funerib condiendisq cor¬
porib defunctorum adhiberi debent ñ
efficiunt miseros. in occultis piorum sedib
iam quietos: Ac ꝑ hoc quando ista cada¬
uerib xp̃ianorum in illa magne urbis.
uel etiã aliorum oppidorum uastatione
defuerunt. nec uiuoꝵ culpa ẽ. qui ñ
potuerunt ista prebere. nec pena mor¬
tuoꝵ qui non potuerunt ista sentire. Hec
transtuli. quia facilius hoc ame recense¬
ti potuit. quam id ipsũ alio modo eloquẽ¬
dum fuit. Quod si uerum ẽ. profecto eti

Expanded text:
uel condendis uel transferendis prophetico spiritu uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos dm̃ ꝓmeruisse teste angło commen¬
datur. Ipse quoꝙ dñs die teitio resurrectu¬
rus religiose mulieris bonum opus predicat
predicandumq commendat. quod unguen¬
tum preciosum suꝑ membra eius effuderit.
atq hoc ad eum sepeliendum fecerit. E lau¬
dabilit̾. cõmemorantur in euangłio qui
corpus eius de cruce acceptum diligenter atꝙ
honorifice tegendum sepeliendum ꝙ curarũt.
Uerum iste auctoritates non hoc admonent qͦd
insit ullus cadauerib sensus. sedl ad dei proui¬
dentiam. cui placent etiam talia pretatis
officia. corpora quoꝙ mortuorum ꝑtinere sig¬
nificant. ꝓpter fidem resurrectionis astruen¬
dam. ubi ⁊illud salubriter discutitur qnͣta
possit eẽ remuneratio pro elemosinis quas ui¬
uentib ⁊ sentientib exhibemus. si neq hoc
apud deum perit. quod ex aninus hominũ
membris ossicii diligentieq ꝑsolutuir. Sunt qͥdẽ
⁊ alia. que sc̃i patuarche de corporib sius

Expanded text:
mortuos deum promeruisse teste angelo commenmortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiã ex aliorum elementorum se¬
cretissimo sini. quo dilapsa cadauera
recesserunt in temporis puncto reddenda
et redemn tegranda ꝓmitntur: Nec ideo
tamen contemnenda ⁊ abicienda sunt
corpora defunctoꝵ maximeq iustorum
atꝙ fidelium quib tanquam organis
⁊ uasis ad omnra opera bona sc̃s usus
ẽspiritus. Si enim paterna uestis et
anulus. ac si quid huius modi tanto ci.¬
carius ẽ posteris. quanto erga paren¬
tes maior affectus. nullomodo ipsa sꝑnen¬
da sunt corpora que utiq multo fami¬
liarius atꝙ coniunctius quam queli¬
bet indumenta gestamus. Hec enim ñ
ad ornamentum uel ad adiutorium quod
adhibetur extrinsecus. sed ad ipsam na¬
turam hominis ꝑtinent. Unde etiã an¬
tiquorum iustorum funera officiosa pie¬
tate curata sunt. ⁊ exequie celebrate. et
sepulchra prouisa. Ipsiꝙ cum uiuerent de se¬
peliendis uł etiam tranfferendis suis corpori¬
bus filiis mandauerunt.  tobis sepeliendo

Expanded text:
uerum etiam ex aliorum elementorum seuerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur! Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo
Abbreviated transcription (Latin):
uorum solatia. quam subsidia mortuorũ.
Si aliquid prodest impio sepultura pre¬
ciosa. oberit pio uilis aut nulla. Precla¬
ras exequias in conspectu hominum. pur¬
purato illi diuiti turba exhibuit fa¬
mulorum. sed multo clariores in cons¬
pectu domini ulcero so illi pauperi. minis¬
tetium prebuit angłorum. qui eum ñ
extulerunt in marmoreũ tumulum s
in abrahe illum sustulerunt sinum. Ri¬
dent hec illi contra quos defendendam sus¬
cepimus ciuitatem dei. Ueruntamen sepul¬
ture curam etiam eorum philosophi con¬
tempserunt. & sepe uniuersi exercitu
dum protercena patria morerentur. ubi
postea iacerent. uel quib bestiis. esca fie¬
rent non curarunt. Placuit de hac re poe¬
tis eorum plausibiliter dicere. Celo tegi¬
tur qui non habet urnam. Quanto me¬
lius debent de corporib insepultis insultare ⁊p̃ia¬
nis quib ⁊ ipsius carnis membrorumꝙ
om̃ium reformatio. non solum ex terra

Expanded text:
uorum solacia quam subsidia mortuorum. uorum solacia quam subsidia mortuorum. si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio uilis aut nulla. praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diuiti turba exhibuit famulorum, sed multo clariores in conspectu domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem dei. uerum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contempserunt. et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet urnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ri non sinant. falsum ẽ gͦ quodait. qui
ueritas dixit. Dictum ẽ enim aliquid
eos facere cum occidunt. quia in corpo¬
re sensus ẽ occidendo. post uero nichil
labere quod faciant. quia nullus sen¬
sus est in corpore occiso. Multa itaꝙ
corpora xp̃ianorum. terra non texit
sednullum eorum quisq acelo et terra separauit.¬
rauit. quam totam implet presentia
sua qui nouit unde resuscitet quos cre¬
posuerant mortalia seruorum tuorum
escas uolatilib celi. carnes sc̃õrum tuo¬
rum bestiis terre. Effuderunt sangui¬
nem eorum tanquam aquam incirtui¬
tu iherłm. ⁊ non erat qui sepeliret. Sed
magis ad exaggerendam crudelitatẽ
eorum qui ista fecerunt. non ad eorum in¬
felicitatem qui ista ꝑpessisunt. Quamuis
enu hec in conspectu hominum dira et
dura uideantur. sed preciosa in conspectu
domini mors scõrum eius. Promde istaom¬
nia. idest curatio funeris. conditio sepultu¬
re. pompa exequiarum. magis sunt ui¬

Expanded text:
ri non sinant. falsum est ergo quod ait: qui ri non sinant. falsum est ergo quod ait: qui ueritas dixit. dictum est enim aliquid eos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occidendo, postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora Christianorum terra non texit, sed nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creposuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguinem eorum tamquam aquam in circuitu Hierusalem, et non erat qui sepeliret, sed magis ad exaggerandam crudelitatem eorum, qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius. proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessa ẽ xpĩanis temporib. imputando
etiam id obicuint. quod sins illic non sub¬
nenerit. xp̃c. Quib cum responsum fuerit
aninas fideliũ prosue ficei mentis ab illo fuisse sus¬
ceptas insultant de cadaueribus insepultis. To¬
tura itaꝙ istum de sepultira locrum uet¬
bis talib explicaui. At enim in tanta raqͥt
sitage cad auerum. nec sepeliri potuerũt
Deꝙ istud pia fides nimium reformidat
tenens predictum. nec absumentes
bestras resurrecturis corporib obfiitu¬
ras. quiorum capillus capitis non ꝑibit.
uullo enim modo diceret ueritas. No¬
lite timece eos qui occidunt corpus am¬
mam autem non possunt occidere: si
quicquam obesser. future uite quicquid
inimici de corporib occisorum facere uo¬
luissent. Sed forte quispiam sic absur¬
dus est. ut contendat eos qui corpus
occidunt non debere tuneri ante mor¬
tem. ne corpus octidant. ⁊ timeri debere
post mortem. ne corpus occisum sepeli¬

Expanded text:
perpessa est, Christianis temporibus inputando perpessa est, Christianis temporibus inputando etiam id obiciunt, quod suis illic non subuenerit Christus. quibus cum responsum fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis ab illo fuisse susceptas, insultant de cadaueribus insepultis. totum itaque istum de sepultura locum uerbis talibus explicaui. At enim in tanta, inquam, strage cadauerum nec sepeliri potuerunt. neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, si quidquam obesset futurae uitae quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus occisum sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
locus corporis sui oꝑosius inquirendum ẽ.
Ac primum utrum inter sit aliquid.
ad inferendam. uel augendam iniserrã
post hanc uitam spiritib hominum.
si eorum corpora sepulta non fuerint. nõ
scdm opinionem ut cunꝙ uulgatam.
uidendum. Neq enim credendum est si¬
cut apud maronem legitur. insepultos
nauigando atꝙ transeundo inferno am¬
ne prohiberi. quia scilicet nec ripas datur
horrendas ⁊rauca fluenta transportan.
prtꝰ quam sedib ossa qui euerunt. Quis
cor xp̃ianum inclinet his poeticis fabri¬
losis ꝙ figmentis cum domutꝰ iħc ut uit
manus inimicorum qui eorum corpora ĩ
potestate haberent securi occũberent
xp̃iani nec capillũ capitis eorum asserat
periturum exhortans netimeant eos qui cũ
corpus occiderint amplius non habeant qͥd
faciant: Unde in primo libro de ciuitate dei
satis quantum existimo sum locutus. ut
eorimi dentem recunderem. qui barbaricã
uastitatem precipue quam nuper roma

Expanded text:
locus corporis sui, operosius inquirendum est. locus corporis sui, operosius inquirendum est. ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam uel augendam miseriam post hanc uitam spiritibus hominum, si eorum corpora sepulta non fuerint, non secundum opinionem utcumque uulgatam, uidendum. neque enim credendum est, sicut apud Maronem legitur, insepultos nauigando atque transeundo inferno amne prohiberi, quia scilicet nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius, quam sedibus ossa quierunt. quis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque figmentis, cum dominus Iesus, ut inter manus inimicorum, qui eorum corpora in potestate haberent, securi occumberent christiani, nec capillum capitis eorum adserat periturum, exhortans ne timeant eos, qui cum corpus occiderint, amplius non habent quid faciant? unde in primo libro de \'Ciuitate dei\' satis, quantum existimo, sum locutus, ut eorum dentem retunderem, qui barbaricam uastitatem, praecipue quam nuper Roma
Abbreviated transcription (Latin):
Genere igitur uite quod gessit quisq ꝑ coe¬
pus efficitur. ut prosint uel non prosint
quecunq proillo piefiunt cum reliquerit
corpus. Nam meritum si nullum ꝑ quod
frustra post hanc uitam queritur. Ita fit
ut neq inaniter eccłia uł suorum cura
pro defunctis quod potuerit religionis
impendat. et ferat unusquisꝙ sccłm ea
que gessit ꝑcorpus siue bonum siue ma¬
lum. Ut enim hoc quod impenditur possit
ei prodesse post corpus. in ea uita ẽ acqui¬
situm quam gessit in corpore. Poterat in¬
quisitioni tue sufficere mea breuis ista
responsio. sed quia alia mouent quib res¬
pondendum eristimo. parumꝑ attende. In
machabeorum libris legimus oblatum
pro mortius sacrificium. S et si nusquã
in scripturis ueterib omnino legerettir
tas. ubi in precib sacerdotis que domino
do ad eius altare funduntur. locum su¬
um habet. etiam commendatio mortuoꝵ.
S utrum aliquid prosit anime mortui

Expanded text:
genere igitur uitae, quod gessit quisque per corgenere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. Poterat inquisitioni tuae sufficere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, tas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Sed utrum aliquid prosit animae mortui
Abbreviated transcription (Latin):
prodesse post mortem. si fide suorum hu¬
mando eius corpori. talis ꝓuideatur lo¬
cus. in quo appareat opitulatio etiam isto
modo quesita scõrum. S cum hec ita sint
quomodo huic opinioni contrariũ non sit
ea que ꝑ corpus gessit. siue bonum siue ma¬
lum. non te satis uidere significas. hec
quippe apłica sentencia ante mortem
admonet fieri. quod possit prodesse post
mortem. non tunc quando recipiendũ est
quod quisꝙ gesserit ante mortem. Uerũ
hec ita soluitur questio. Qm̃ quodam ui¬
te genere acquiritur.dum in hoc corpore
iutur. ut aliquid adiunent ista defũc¬
tos. Ac ꝑ hoc sccłm ea que ꝑ corpꝰ gesserunt¬
eis que post corpus religiose pro illis facta fu¬
erint adiuuantur. Sunt enim quos nichil
omnino adiuuant ista. siue pro eis fiant. qͦ¬
rum tam sunt mala merita. ut nec talibus
digni sint adiuuari. siue pro eis quorũ tam
bona. ut talib non in digeant adiumentis.

Expanded text:
prodesse post mortem, si fide suorum huprodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sint, quomodo huic opinioni contrarium non sit ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunteis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerande pauline rescriptorum
debitor fun. ex quomichi scripsisti
ꝑ homines filie nr̃e religiosissime
flore. querens a me utrũ prosit
cuiq post mortem. quod corpus eius apud scĩ
alicuius memoriam sepeliatur. hoc enim abste
iudua memorata petiuerat. pro defuncto in
eis partib filio suo ⁊ rescͥpseras. consolans eam
idꝙ etiam nuncians de cadauere fidelis iuue¬
nis cynegii. quod materno ⁊ pro affectu desidera¬
uit ẽẽ completum. ut scilicet in beatissimi feli¬
cis confessoris basilica poneretur. Qua occasi¬
one factum ẽ. ut ꝑ eosdem ꝑlatores litterarũ
tuarum etiam michi scriberes ingerens huiꝰ¬
cemodi questionem. atq ut responderem qͥd
inde michi uideretur exposcens. nec tacens
ipse quid sentias. Nam dicis uideri tibi non
ẽẽ inanes motus animorum. religiosorum
atq fidelium. pro sus ista curantium. Ad¬
uingis etiam uacare non posse. quoduni¬
uersa pro defunctis eccłia supplicare consu¬
euit. Ut hinc ⁊ illud conici possit homini

Expanded text:
enerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me utrum cuique post mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in beatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatores litterarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici possit, homini
Abbreviated transcription (Latin):
cellit. De ip̃o quippe beata ẽ rõnalis cre¬
atura quecunq beata est. non ipse de
illa. Unde sccłm hoc melius accipitur qd̾
scriptum ẽ paxdei que precellit omnem in¬
tellectum. ut in eo quod cixit omnem.
nec ipse intellectus scõrum angłoꝵ eẽ possit ex¬
ceptus. sed dei solius. Neq enim et ipsius intel¬
lectum. paxeus excellit. Ixnii

Expanded text:
aecellet. De ipso quippe beata est rationalis creaecellet. De ipso quippe beata est rationalis creatura, quaecumque beata est, non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, Pax Dei quae praecellit omnem intellectum: ut in eo quod dixit omnem, nec ipse intellectus sanctorum Angelorum esse possit exceptus; sed Dei solius: neque enim et ipsius intellectum pax ejus excellit.
Abbreviated transcription (Latin):
axista precellit sicut lxui¬
scriptum ẽ omnẽ intellectum neq
sciri a nob̾. nisi cum ad eam uenerimꝰ potest.
Quomodo enim pacisicantur celestia. nͥ nob̃
id est concordando nob̃cum: Nam ibi semꝑ
ẽ pax. et inter se unit̾isis intellectualib cre¬
aturis. et cum suo creatore. Que paxpre¬
cellit ut dictum ẽ omnem intellectũ. sed
utiq nr̃m. non eorum qui semꝑ uident fa¬
ciem patris. Nos autẽ quantus cũq sit ĩ
nob̃ intellectꝰ humanus. ex parte scimꝰ
⁊iudemus nunc ꝑspeculum in enigmate.
Cum uͦ equales angłis dei fuerimus.
tunc quẽ ad modum et ipsi udebimꝰ facie
ad faciem. tantamꝙ pacem habebimus
erga eos quantam et ipsi erga nos. quia
tantum eos dilecturi sumus. quantũ
ab eis diligemur. Itaꝙ pax eorum nob̃ no¬
ta erit. quia ⁊ nr̃a talis ac tanta erit:
nec precellet tunc intellectum nr̃m. dei
uͦ pax que illic est ergaeos. et nr̃m et
illoꝵ intellectum sine dubitatione p̃¬

Expanded text:
ax ista praecellit, sicut scriptum est, omnem intellectum ; neque sciri a nobis, nisi cum ad ea venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia nisi nobis, id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo Creatore. Quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum qui semper vident faciem Patris. Nos autem, quantuscumque sit in nobis intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione pr
Abbreviated transcription (Latin):
gitationum offensionib apło iacobo confi¬
tente ac dicente. in multis enim offendimꝰ
omnes oportet ut cotidie crebroq oremꝰ dñm
atq dicamus climitte nob̃ debita nostra
nec in eo quod sequitur mentiamurꝰ sicut
et nos dimintimus debitorib nr̃is. lxxxi

Expanded text:
gitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis debita nostra; nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus debitoribus nostri