comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ꝑtres noctes ꝯtinuas Inuetiq st̃ ꝓdentẽ
ay genardo taddictus est genardꝰ ⁊ wigenard
rex genardo ⁊ Comegardo amputati nislia ⁊ oł̃os¬
adduceut᷑ ad ect̾am sc̃i uedasti ⁊ ñ potunt moũ̾i
ad ducta młcitudme boñ ⁊ reliq̃ntes inplaustro
suma festmatce ꝓdux̃unt illa duo bones scĩ mͣr¬

Expanded text:
tum est per tres noctes continuas. Inventique sunt, prodente eos Genardo; et adductus est Genardus et Winegarrex Genardo et Winegardo amputari virilia, et oadducerentur ad ecclesiam Sancti Vedasti, et non potuerunt moveri adducta multitudine boum. Et relinquentes in plaustro summa festinatione perduxerunt illa duo boves ad
Abbreviated transcription (Latin):
S ip̃a die cum rege ĩmissa cõitans. exemplo doͥ
ꝑsecutorẽ sit fuget. ꝙ ĩ luxoniẽsi monastĩo deo
ẜuiẽs ⁊ ebronio qui ibi ĩhĩtu monatali latita¬
bat tota caritate s̾muit. Nec mora rege mor¬
tuo cũ theod̾icus regnaret gaudẽtes ciues edue
ep̃m suũ adeũt cũ mltis lacrunis eũ rogantes
ut ad ecc̃am suã iam dui destitutã rediret ꝯpul¬
sus gͥ suoꝵ cunũ desidio ⁊atb̃is imꝑio adsedem su¬
am cum hynore rediit. ⁊statĩ aportatans ebꝰ nius
tarege senescalli digͥcatẽ ad eptus qui pͥus oĩb
malus fuerat postea peior fuit. totoq stͥudio be
nulitib ut eũ de urbe ab strih̾ent ꝯꝑiens hec
uir dei ppłmuisi tũ p̃dicabat. monuit ne tune¬
rent. ⁊ statun de ur̃be ĩ ornatu ponificali ꝓpssus

Expanded text:
sed ipsa die cum rege in missa communicans exemplo domini sed ipsa die cum rege in missa communicans exemplo domini persecutorem sic fugit quod in Luxouiensi monasterio deo seruiens etiam Hebroino qui ibi in habitu monachali latitabat tota caritate seruiuit. Nec mora: rege mortuo cum Theodericus regnaret gaudentes ciues Edue episcopum suum adeunt cum multis lacrimis eum rogantes ut ad suam ecclesiam iam diu destitutam rediret. Compulsus igitur suorum ciuium desiderio et abbatis imperio ad sedem suam cum honore rediit et statim apostatans Hebroinus et a rege senescalli dignitatem adeptus, qui prius omnibus malus fuerat, postea peior fuit. Inter cetera enim militibus ut eum de urbe abstraherent, comperiens hoc uir dei populum ubi tunc predicabat monuit ne timerent; et statim de urbe in ornat
Abbreviated transcription (Latin):
ñatus uolutate dei ⁊ueñabiliũ pͥncipum. qui c̃
ip̃o psule remi agebant. childeritũ fremregis do¬
tharii adolentẽ ualde ydoneũ p̃fecit mregem. S
iram regis ⁊pͥncipũ ũebat᷑ asuo itaq seꝑx frustra¬
tus mecu mortis arege petiit. ut relisto scło ĩmo¬
nartio ꝑ man̾et quo ꝯtedente ⁊ trẽm suũ theod̾i¬
cum ne ꝯͣ regnũ aliquid moliret᷑ iulibili custodi¬
a decinc̃te ĩtarita ꝑace fuit res pu ͣ ut tota frã¬
tia sc̃itate ep̃i ⁊ regali ĩdustrie ꝯgand̾ent. u̾m pꝰ
antiũ dyabolo adusitatis tur̃binẽ ꝯcitãte misti¬
dio infestabat. ꝙ oꝑtuitatẽ ⁊ med̾ mortis eius
attentiꝰ ĩquirebat q ep̃t blande fens ⁊ om̃s ĩ immi¬
cos suos ut amiccy amplectẽs egit cũ rege ut dre
pasce ĩurbe cui p̃erat celebraret ⁊ ecce ip̃a die
nũtiatũ est ei. ꝙ rex nlła noc̾te ꝙ qͥd demorte eiꝰ
traccau̾at ꝑfic̾e detuiss at ille nicħ trepidans.

Expanded text:
neratus, uoluntate dei et uenerabilium principum qui cum ipso presule rem agebant, Childericum fratrem regis Clotarii adulescentem ualde ydoneum prefecit in regem. Sed iram regis et principum uerebatur. A sua itaque spe frustratus metu mortis a rege petiit ut relicto seculo in monasterium permaneret. Quo concedente et fratrem suum Theodoricum ne contra regnum aliquid moliretur in liberali custodia detinente, in tanta pace fuit res publica ut tota Francia sanctitati episcopi et regali industrie congauderet. Verum post annum dyabolo aduersitatis turbinem concitante, rex malidio infestabat quod oportunitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiatum est ei quod rex illa nocte quicquid de morte eius tractauerat perficere decreuisset. At ille nichil trepidans,
Abbreviated transcription (Latin):
galliã qͥdam rex paganus aftricanus coll¬
iis excitib yspaniã ꝯquisunt eicctis ⁊ int̾fectis c̾cͥo¬
dib opidoꝵ ⁊ ur̃biũ quos karolus reliccis magnis
aͥtitib reũsus ẽ inyspnia ⁊ erat dux ex̃tituum
ubode angletis p̃r rolandi. cum ã ap̃ britamã
urben bascloꝵ es̃titus karoli hospitatꝰ eẽt qͥdam
uendidit ⁊ p̃tium cibis ⁊potib uelcct expendit.¬

Expanded text:
Galliam, quidam rex paganus Africanus collectis exercitibus Hispaniam conquisivit, ejectis et interfectis custodibus oppidorum et urbium, quos Carolus relispaniam: et erat dux exercituum Milo de Anglieris, pater Rollandi. Cum autem apud Bayonnam urbem Basclorum exercitus Caroli hospitatus esset, quidam vendidit; et pretium cibis et potibus et vest
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ quib degam᷑ Quo ille ꝑcepto ingenti gaudi¬
o repletus. primũ quid̃ apuo se utrũ ꝑ uo tp̃re
denuit. postea ũo cum ad expeditões bellicas urge¬
retur. Unũ eoꝵ nõĩe clem̃tem ingallia ꝑisiꝰ .s. re
sid̾e fecit. cui ⁊ pũos nobilissimes mediocres ñ fine
satis młtos ꝯm̃dauit ⁊eis ꝓut ncc̃ia hũerũt uictu¬
tast̾ium sc̃i augͦti ixͣ titinẽsem ciuitatẽ dele¬
gauit. ut illuc qui uoluissent ad discend̾ ꝯg̾gari po¬

Expanded text:
nta et quibus tegamur. Quibus ille percepto ingenti gaudio repletus primum quidem apud se, utrumque parvo tempore tenuit. Postea vero cum ad expeditiones bellicas urgeretur, unum eorum nomine Clementem in Gallia residere praecepit, cui et pueros nobilissimos, mediocres et infimos, satis multos commendavit, et nasterium sancti Augustini juxta Ticinensem urbem delegavit, ut illuc ad eum qui voluissent, ad discendum congregari po
Abbreviated transcription (Latin):
t̾hoc de hib̾nia cũ m̃tatorib britãnis ad litus gal¬
lie deuemire uiros ⁊ inscłarib ⁊ĩsacris scͥpturis ĩ¬
comꝑabilit̾ cruditos. qui cotidie cũ nnitħ osten¬
d̾et uenale ad ꝯueĩentes em̃di gr̃a tutbas cla¬
mare solebant. Si quis sap̃ie cupidꝰ est ueniat
adnos taccipiat. namuenilł est a pd̃ nos tam di¬

Expanded text:
tos de Hibernia cum mercatoribus Brittannis ad litus Gallie/ devenire, viros et in sęcularibus et in sacris scripturis incomparabiliter eruditos. Qui cum nihil ostenderent venale, ad convenientes emendi gratia turbas clamare solebant: 'Si quis sapientię cupidus est, veniat ad nos et accipiat eam; nam venalis est apud nos’.
Abbreviated transcription (Latin):
ytaliam uenit. aut ad repetend̾ regnũ ut ad ĩfe¬
tendam ultõem qui ũto bello cũ francis tentus
abeis arma morte ꝑemptꝰ est. Anno .ix. karolꝰ¬
manis ĩcantado discrepare metenses ũo sola na¬
ture leuitate paululũ quid dissonare ꝑcantores
correxit. cuta pauꝑes ⁊̃ sollicitus ñ solũ in regnosꝭ¬

Expanded text:
Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aut ad inferendam ultionem; qui inito bello cum Francis, tentus ab eis amara morte peremptus est. 790. 9. manis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno
Abbreviated transcription (Latin):
saxonib heresbͣth castrum obsidentib gͣłia dei suꝑ
flamantib quosdam motꝰ ut inbello ꝑ aera danti¬
b karolus saxomã issut tempestas p̾tiit iminites
irrũpit ⁊ ad ħ eos imnpeslit ut se ⁊ priam eided̾at ⁊ da¬
tis obfidib se xͥnuos futuros sp̃odeant. ex cronicis

Expanded text:
Saxonibus Heresburch castrum obsidentibus, gloria Dei sflammantibus, et quosdam motus ut in bello per aera dantibus. Carolus Saxoniam velut tempestas proterit, munitiones irrumpit, et ad hoc eos impetit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se Christianos futuros spondeant. Post Cons
Abbreviated transcription (Latin):
eos edito. młtis scͥpturaꝵ ĩductõnib toborato ecro
res ĩ fumaint fideq rectin solidauit. h ⁊̃ offer
uit. karolus rex ad saxonitũ bellũ intendit hereibu¬
rch casti saxonũ capit. hormẽsul fuũ destruxto
ibiq siti laborante ex̾cicu ĩcorrente largissime a¬
que effule st̃. dĩno iuitu uotiq compos. karolus
obsides accepit a saxonsbr. Anno . xxxii. adͥ anus¬

Expanded text:
eos edito multis Scripturarum inductionibus roborato, eorum errores infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offervit Karolus rex ad Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit a Saxonibus. 773. 32. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
scũiq ep̃m cotadic iudis pedib ꝑ ꝙdam finui¬
ũ sũ accutissimos lapides decurrẽdem deducrtau¬
diens. ꝙ uir sc̃s dm̃ ĩ tante cruciatu laudaret p̃ci¬
osa ei lingua cũ labus tradiit eũ cuidã custodi
nt eũ minis supplicuis reẜnaret. at ille uolẽs eũ¬
uidecent᷑ tractare ĩ quodã monaft̾io sc̃imonialiũ
eũ reposuit ⁊ ibi panlulũ ꝯmoratꝰ. dinitus plen̾
offm loq̃ndi ⁊ p̃ditandi recepit. Iutea rex theod̾i¬
tus cũ hẽbronio ꝯtiliũ ꝯuecauit. in quo di iudio̾

Expanded text:
scopum tota die nudis pedibus per quendam fluuium super acutissimos lapides decurrentem deduci; et audiens quod uir sanctus deum in tanto cruciatu laudaret, precisa ei lingua cum labiis tradidit eum cuidam custodi et eum nouis suppliciis reseruaret. At ille indecenter tractare in quodam monasterio sanctimonialium eum reposuit et ibi paululum commoratus diuinitus plenum officium loquendi et predicandi recepit. Interea rex Theodericus cum Hebroino concilium conuocauit in quo dei iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ bello suspendit ĩ patibilo. rex ño sairicenoꝵ ã
mirmomini ab hyspãma missis legatis ⁊ tam̃t¬
b datis ⁊ acceptis oꝑtat gr̃am regis ⁊ amicitiam.
atcerit sãctonas capit ibiq. W̾aiferi iurem sõ¬
roris inepotes captas serũ ab ducit. rome ppͣ pau¬

Expanded text:
aptum a suis in bello, suspendit in patibulo. Rex Saracenorum Arminintes ab Hispania missis legatis, et muneribus datis et acceatterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum abducit. Romae Paulo pa
Abbreviated transcription (Latin):
iis ẜnus. Audiuimꝰ p̾t̾ea ꝙ optumates pene om̃s
gentis m̃toꝵ tuo exemplo łuuas uxores deẜant
tadult̾as ⁊ sc̃imoniales ꝯstupiẽt ꝙ qͣm sit ab
honestate ꝑ egͥnũ. doceat uos aliene gentis ĩstitu¬
tõ. nã mantiqua saxonia uͥ ulła ẽ xp̃i cogntio.
giuirgo inpr̃ua domo uł maritata sb̃ ꝯuuge fu¬
etit adult̃ata manu ꝓpͥa sttangulatã cremant ⁊
suꝑ fossã sepulte coꝵpͣtorẽ suspendũt aut cingłs¬
tenus ustib abscisis flagellant eam caste mat᷑¬
dissimũ genus hõmi hũc morẽ ut marctomottuo

Expanded text:
 pene omnes gentis Merciorum tuo exemplo legitimas uxores deserant, et adulteras et sanctimoniales constuprent. Quod quam sit ab honestate peregrinum, docent vos alienae gentis instituta. Nam in antiqua Saxonia, ubi nulla est Christi cognitio, si virgo in paterna domo, vel maritata sub conjuge fuerit adulterata, manu propria strangulatam cremant, et super fossam sepultae corruptorem suspendunt; aut cingulotenus, vestibus abscissis, flagellant eam castae matrdissimum genus hominum, hunc habet morem: ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam die iux̾ fontẽ illũ mprtuo suo iirabilĩ
oriẽtem sede̾t id̾ gendislph. cum uxore suai
adult̾a. cepit illam arguere deadult̾ii sui ĩ fami¬
a. ꝙ tͥmen cum illa uehem̃ter negaret. facillunã
fer mͥ lapsslũ defundo fontitłi hi. si illesũ brac

Expanded text:
die juxta fontem illum in horto suo mirabiliter orientem sederet idem Gengulfus cum uxore sua adultera, coepit illam arguere de adulterii sui infamia. Quod crimen cum illa vehementer negaret, facillimam affer mihi lapillum de fundo fonticuli hujus. Si illaesum brac
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas sptc in pc̃a regum ⁊pͥncipũ publice ar¬
guendo ꝑ qͣm cum p̾sertris uite sc̃imonia adco¬
tonã ignam marcirii felicit̃ ꝑuenit. huic bone¬
facio successit bullus dequo lasuit᷑ uita scĩ goatis
⁊iii u̾sus. Antistes bislus ꝙ ũ est sanccior ullus
Pollens dm̃a tͥbuente dõ medicina Occurcit
morbis ut totus p̾dicat orbis. ciuui. detirãmde¬

Expanded text:
et libertas spiritus in peccata regum et principum publice arguendo; per quam cum praecedentis vitae sanctimonia, ad coronam et gloriam martyrii feliciter pervenit. Huic Bonefacio successit Lullus: de quo loquitur Vita sancti Goaris, et hi versus: Antistes Lullus, quo non est sanctior ullus, Pollens divina, tribuente Deo, medicina. Occurrit morbis, ut totus praedicat orbis. Ethebald
Abbreviated transcription (Latin):
lunis qui sepissime ĩ fluie ꝓximo se ĩmergebat ad
restringend̾ calorẽ corꝑis ita ut ⁊̃ cruste glacieꝵ
cuta eum de ueste sua defluerẽt. nã uestiñta hũda
⁊ algida de fliu̾e nũcqͣm deponẽbat donec de suo corͦ
calefierẽt ⁊ siccarentur. cui cũ dr̃etur. qr̃e tantam
aspitatem frigoris patetur nrudit frigidiora u¬

Expanded text:
linus: qui saepissime in flumine proximo se immergebat, ad restinguendum calorem corporis, ita ut etiam crustae glacierum circa ipsum de veste sua defluerent. Nam vestimenta humida et algida de flumine nunquam deponebat, donec de suo corpore calefierent et siccarentur. Cui cum diceretur, quare tantam asperitatem frigoris pateretur, respo
Abbreviated transcription (Latin):
si anteꝙͣ ad sci bũdcĩ aꝓpͥnqͣssent tumilũ indesola¬
tõem ⁊ formidinẽ st ꝯuͣsi ⁊ tãta cegitate ꝑcussi ut nͨ
ĩuicẽ se recognosc̾e quir̾ent. Cum ã se dĩna ult̾re
quo ad restos campanoꝵ ĩpegissent quas ĩmagna
ceꝑũt trissx ñ enim alit̾ pot̾ant hus qui foris re¬

Expanded text:
ent tumulum, in dissolutionem et formidinem sunt conversi, et tanta caecitate percussi, ut nec invicem se recognoscere quirent. Cum autem se divina ultione quo ad restes campanarum impegissent, quas vi magna coeperunt trahere; non enim aliter poterant his qui foris re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatore ꝯstantino poł. iam dui aĩo desciũant. nũc
accepta occõnis oꝑꝑtiutate qr młr excecato ini¬
ꝑatoͭ ꝯstantino filio suo eis imꝑabat imo õim cõ¬
sensu karolo regi ĩꝑatorias laudes aclamãt. eũ
ꝑmanũ leonis pp ᷑ coronãt cesarẽ ⁊ angtũ appel¬
laut pipinũ ũo filiũ eiꝰ regem ytalie collaudãt

Expanded text:
peratore Constantinopolitano jam diu animo desciverant, nunc accepta occasionis oportunitate quam mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu, Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manus Leonis pape coronatus, Cesarem et Augustum appellant. Puppinum vero filium ejus regem
Abbreviated transcription (Latin):
res fecit. Sarracem exaffita duce ab dirama filio
lubaie arirei ĩ hyspãniam transfretãt eam que
dͥ uendicant ita regnũ wisigottoꝵ isuenoꝵ est de¬
structũ ⁊ redaccũ id sarratenis. ams ꝑlus minus
cc.xlui. euolutis. exquo asichia expuli ¶ auuł¬

Expanded text:
cit. Saraceni ex Africa, duce Abdyrama filio Muhaviae amirei, in Hispaniam transfretant, eamque sibi vindicant. Ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est et redactum sub Saracenis, annis plus minus 346 evolutis, ex quo a Scithia expulsi su
Abbreviated transcription (Latin):
Nuo eiꝰdem .uii. iudeus qͥ dam maleficus
ꝑmitẽs. gyrch eũ .xl. ãns pͥncipaturum
luad ut in toto regno suo dei iscoꝵ ymagines.
deponi editat. Qui sepe dui regnadi seduitꝰ edictũ
quid ꝓponit ipe cã mox obit. potqm euelid pͥn¬
cipatur sarracenis anus .xx. Anno esdem .uiii. leo ĩ
ꝑator aqͦdam boser refuga fidei seductꝰ ꝯͣ ymagĩes

Expanded text:
 33. 24. Judeus quidam maleficus promittens Gizid, eum 40 annis principaturum, suadet ut in toto regno suo Dei sanctorumque imagines deponi edicat. Qui spe diu regnandi seductus, edictum quidem proponit, ipse tamen mox obit. Post quem Elvelith principatur ator a quodam Beser refuga fidei seductus, contra ima
Abbreviated transcription (Latin):
ftãdei gemte que tocies nos liłusti lbanos m̃o. de
ĩuitis filii tui Et suus ut ymagiẽtusm nõ
m̃gaus inmari ñge illos. ⁊ ciuħ dixissent ille se¬
creto ymaginẽ temuit sb̾uudãs ⁊statm ꝓtella lus¬
renit ⁊ or̃s naues sarratenoꝵ aut nisit aut fur.¬

Expanded text:
ta Dei Genitrix, quae toties nos liberasti, libera nos modo de inimicis Filii tui; et si vis, ut imaginem tuam non mergamus in mari, merge illos. » Et cum hoc dixissent, ille secreto imaginem tenuit sub undas; et statim procella surrexit, et omnes naves Saracenorum aut mersit, aut fr
Abbreviated transcription (Latin):
illd̾ ꝙ expendebat. paꝵ panis comedebat s qͣrtã
ꝑdem arietis aut gaͣllinas duas. aut anserẽ unũ
aut sportulã ꝑtinã aut pauonẽ aut gruẽ aut
leporẽ iniũ integrũ edebat Modicũ uiũ ⁊aꝙͣ
limpbã sobrie bibebat. Tante fortitudĩs erat
ꝙ militẽ armatũ siꝑꝑ equũ sedentẽ añtite capi¬
tis us ad baasses simnil cũ oquo uno ictu ꝓpͥa spa¬
ta serabat . iiii. ferraturas equoꝵ fimł manib¬

Expanded text:
d dependebat. Parum panis comedebat; sed quartam partem arietis, aut gallinas duas, aut anserem unum, aut spatulam porcinam, aut pavonem, aut gruem, aut leporem integrum edebat. Modicum vinum et lympham sobrie bibebat. Tantae fortitudinis erat, quod militem armatum super equum sedentem, a vertice capitis usque ad bases simul cum equo uno ictu propria spata secabat: quatuor ferraturas equorum simul manib
Abbreviated transcription (Latin):
diuẽ nesite sangͥnee collegit tũt pontifex fatiẽs
signs trutis. ĩ crepanit maligaũ ditẽs. Ininite
ccłm q̃m ñ dedisti nec possis aufr̾e. Moꝵ decollecc̾te¬
nesite inale docomi siłitudĩem sb̾tilit sanguis ẽ¬
rupit. Quo flue̾te sine lesione ĩmundꝰ spt exuit¬

Expanded text:
dinem vesicae sanguine se collegit. Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti, nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente, sine laesione oculi, immu
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Anuo .iiiͦi. saxones uͥtute karoli ꝯtͥti reddunt
strare extrueit ⁊ aquisgiam basilicã płime płcri¬
tudiuis ad cuiꝰ struct᷑am a ioma ⁊ raauẽna colũpuas
⁊marmors de uehi fecit. Anne .u. leo romane ectẽ
xtimꝰ. psidet qui mox clauẽ ꝯfessionis scĩ petri cã
uexillo romane urbis karolo regi misitiex c̾mtis

Expanded text:
. 27. 17. Saxones virtute Karoli conterriti, reddunt strare. Extruxit etiam Aquisgrani basilicam plurimae pulchritudinis, ad cujus structuram a Roma et Ravenna columnas et marmoresiae presidet. Qui mox clavim confessionis sancti Petri cum vexillo Romanae urbis K
Abbreviated transcription (Latin):
cregit suꝑ sc̃e ccutis lignũ ne aliqͣm dei scc̃e q ei
ymaginem ueñarent᷑. eos quo qui dei gm̃tricem
ĩ uocabant ⁊eos ⁊̃ qui iugslias deo agẽtant. eec qui
ect̃is assueti religiose uiuẽbant. eos qui a iuram̃¬
tis ⁊ ĩ mũdiciis ab ftinehãt. eoc qui reliquias sc̃õꝵ
penes se hẽbant. hos ⁊hiꝰ damptiãs primoniis pͥ

Expanded text:
e crucis lignum, ne aliquam Dei sanctorumque ejus imaginem venerarentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui aecclesiis assueti religiose vivebant, eos qui a juramentis et immunditiis abstinebant, eos qui reliquias sanctorum penes se
Abbreviated transcription (Latin):
timẽs ne forte exmiratłoꝵ freq̾ntia socu sui re¬
ñentis displic̾e̾t relicto eo intiorem hemũ pene¬
trauit. ⁊ ibi t̾eruo solis subaꝵ radicib ⁊ lacte
cdam cerue uixit. uͥ dum regis arug̾i uena¬
uent᷑ c̾uam lacte suo gidiũ mitebat. uicentes
eam discopłatis nfanb ĩ sequit᷑. aquib cum
uethem̃tius ingẽtur. ad pedes sc̃i egidii qͣt ad
ifugiuĩ cue̾tit ⁊muox cam̃b adsuce redeũtib
noꝵ suꝑuemiẽs inanit̾ fatigato domũ redire ⁊

Expanded text:
timens ne forte ex miraculorum frequentia socii sui reuerentie displiceret relicto eo interiorem heremum penetrauit et ibi triennio solis herbarum radicibus et lacte cuiusdam cerue uixit. Vbi dum regis armigeri uenarentur ceruam que lacte suo Egidium nutriebat uidentes eam discopulatis canibus insecuntur; a quibus cum uehementius urgeretur ad pedes sancti Egidii quasi ad refugium cucurrit et mox canibus ad suos redeuntibus nox superueniens inaniter fatigat
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ⁊ciũ die t̾cia insaltũ ꝓꝑant. insã ceruam
ĩstantiꝰ inseqͣntes us ad locum uͥ egidiꝰ mora la¬
cur. ⁊directã a qͦdam ꝯͣ t̾iram sagitta egidius
icanitie ueñand̃ ⁊ t̾uam ad pedes eiꝰ iacentem
uisso ⁊̃ cruore de corpe eiꝰ manãte. uimis amlo
oxt̃iti int̾rorabant᷑. quis ⁊uñ eẽt. ⁊ tur ĩtanta
hemo hĩtaret. quisne eũ tema grauit᷑ uult̾iass

Expanded text:
nt uisam ceruam instantius insequentes usque ad locum ubi Egidius morabatur; et directa a quodam contra ceruam sagitta Egidius pro et canitie uenerandum et ceruam ad pedes eius iacentem, uiso etiam cruore de corpore eius manante nimis ambo conterriti interrogant quis et unde esset et cur in tanta heremo habitaret quis
Abbreviated transcription (Latin):
tit. uxortũ eius qͣmius minis pauida remãsit.
cui ille noli tĩie surrexit amorte qua tenebar
nuend̾ est mͥ amodo qͣm pͥus. statĩq surgẽs ab¬
uisit sc̾am suã intres ꝑtes ⁊ quibꝰ unã ꝯugi alt̃¬
am filiis tradidit t̾ciam ũo statĩ pauꝑib non
pestu ⁊tlarꝰ neste meducebat. ĩ cedelamꝰ catiti ꝯͣ so¬
lis ortũ solticialẽ. deuenimꝰ ã ad uallẽ latissimã

Expanded text:
tit. Uxor tamen ejus, quamvis nimis pavida esset, mansit. Cui ille: Noli timere. Surrexi a morte, qua tenebar: vivendum est mihi a modo quam prius. Statimque survisit substantiam suam in tres partes, e quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, tertiam statim pauperibus. Non pectu, et clarus veste me ducebat. Incedebamus taciti contra solis ortum solstitiale
Abbreviated transcription (Latin):
lbet abĩsama qua flagrabat. s illo ut ꝙͦ dam
plianio ĩemendatꝰ ꝑmansit. uenit quippe pestiles
mors ĩ cipiens asicilio tacibria ĩ regiam utbemr⁊
ara cemi deuastauit. ut ⁊ in ip̃a płes domꝰ uideg ͤ
aaudentur. eo ꝙ ũ eẽt qui eas ĩħitaret fẽbant᷑ ⁊¬

Expanded text:
hiberet ab insania, qua flagrabat. Sed ille ut Pharao quondam inemendatus permansit. Venit quippe pestilens mors incipiens a Sicilia et Calabria in regiam urbem, et ita eam devastavit, ut et in ipsa plures domus integrae clauderentur, eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
nem ĩ paunũto ꝑ iguorantiã sonũ fecit. quo audi¬
to ałbas nesciẽs. quis ħ fetiss ait. quisqͥs hũt so¬
uũ fecit. stutĩ ambislet ad cruce̾ bunt st̃s lamb¬
tus illito iuidis pedib ĩcilic̃õ delecto exiliẽs. ad cu¬
tẽ cuccit. Ibiq tam du sb̾uue iglacie fixꝰ steaiti
don ͨ fr̃ib pꝰ matutĩas se caleficiẽtib atbas eũ
distaltitꝰ ꝑ sisffet. reminis cẽs p̾cepit fr̾ib ut illic
ꝓpantes ꝓstuati corã eo hũilit̾ pecent ut rediret.
petentibꝰ ueĩam ñ solũ clem̃ter ĩ dussit. s ⁊̃ delom¬

Expanded text:
nem in pauimento per ignorantiam sonum fecit. Quo audito abbas nesciens quis hoc fecisset ait: «Quisquis hunc sonum fecit statim ambulet ad crucem». Tunc sanctus Lambertus illico nudis pedibus in cilicio de lecto exiliens ad crucem cucurrit ibique tamdiu sub niue et glacie fixus stetit donec fratribus post matutinas se calefacdiscalciatus persisteret reminescens precepit fratribus ut illuc properantes prostrati coram ipso humiliter peterent ut rediret. petentibus ueniam non solum clementer indulsit, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
uem amiciciã xeniola que insecrecis hẽbat lar¬
gitus est die asce̾siois ꝯͣ oratoriũ quo orare q¬
sueu̾at sb̾iecto tilicõ decũbens illibato sensu ⁊hy
seq̃nte tam suã odore ut otus qui astabant inꝑ
diso se c̃ẽ dr̃ent. humatꝰ est in eod̾ momist̾io cñ

Expanded text:
em amicitiam xeniola, quae in secretis habebat, largitus est. Die Ascensionis contra oratorium quo orare consueverat, subjecto cilicio decumbens, illibato sensu, et bsequente tam suavi odore, ut omnes qui astabant, in paradiso esse se dicerent. Humatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuicum mir ad huc hr̃et nit̾o iudit insompno aqͥ¬
lam uolitãtem supͣ leccũ suũ ⁊ sec̾cio ĩclamantem
⁊ ei nescõ quid ꝓmittentẽ. que tũ exuoce aquile e¬
ugilass ꝑt̃rita nscais ceꝑit cgiare de somꝑno ꝙͥ¬
st̃m uil ut ueniret toraret ꝓea qui cũ uenisset
riticib eruduri. ⁊cũ iam sciret totã artẽ illã inftã
lam de auro ⁊̃gẽnus pultħrima facet. prudit ei
magr̃ sci ł ligii se ĩuenisse artifitẽ qui optune re¬
gi fater quicꝙͥ uellet ⁊ accipiẽs arege auri massã
maguã. trardidit eligio. qui exeod̾ pond̾e duas
cellas pulcħrimas fecit ⁊ de fent una regi alt̾am
penes se decimut. qͣm cũ om̃s mirarent᷑. rex eũ co

Expanded text:
Quem cum mater adhuc haberet in utero, uidit in sompno aquilam uolantem supra lectum suum et se tertio inclamantem et ei nescio quid promittentem. Que cum ex uoce aquile euigilasset, perterrita nimis cepit cogitare de sompnio sanctum uirum ut ueniret et oraret pro ea. Qui cum uenisset rificibus erudiri. Et cum iam sciret totam artem illam, uenit lam de auro et gemmis pulcherrimam faceret, respondit ei magister sancti Eligii se inuenisse artificem qui optime faceret regi quicquid uellet. Et accipiens a rege magnam massam auri tradidit Eligio. Qui ex eodem pondere duas sellas pulcherrimas fecit; et deferens unam regi, alteram penes se retinuit. Quam cum omnes mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ño fuitil ꝙ fec̾at patefecit ard̾e s euilans ela¬
mabat. ⁊ alud loqui ñ pot̾at uͥ extentis bracoiis
sinũ cũ furto abscondito demonstrabat. sslemor¬
nocte cum inbalilita sc̃i petri ingllaret ⁊ psalleret
qͥdam monachꝰ qui rñtius uugilabat repẽte ꝯspex̃.
⁊ tanꝙͣ duas fulgentes lampades oculos illiꝰ in sp̃n

Expanded text:
a Domino, furtum quod fecerat patefecit. Ardere se eiulans inclamabat et aliud loqui non poterat, nisi extensis brachiis sinum cum furto abscondito demonstrabat. Illo mornocte dum in basilica sancti Petri vigilans psalleret, quidam monachus, qui interius vigilabat, repente conspexit et, tamquam duas fulgentes lampadas, oculos illius in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tusles ed domũ suũ que longe erao dut̾et. Siciẽ¬
ti ep̃o qͥdam ꝯmitãtiũ potũ dedit istidã lix ĩmẽ¬
sa ĩ tnod̾ corone caput eiꝰ cͥꝯdedit qmͣ cũ młti de
celo uenisse uid̾unt. quid ħ eẽt ab ip̃ ep̃o q̃siert
pstupore seminius corruetãt post or̃om ĩcolumeᷤ
eleuauit. ⁊ ut religiose se deiuceps hab̾ent obti¬
nuit. Audiẽs ħ ebromus mussis .iii. spicłator¬
b eum decollari fcepit. eductũ est decustodia al
ild abdita salt̾aũ dedux.ssent ñ inquit opꝰ fr̃es

Expanded text:
miles ad domum suam que longe erat duceret, sitienti episcopo quidam comitantium potum dedit et statim lux immensa in modum corone caput eius circumdedit. Quam cum multi de celo uenire uiderunt quid hoc esset ad ipso episcopo quesierunt.  suos qui pre stupore semiuiui corruerant post orationem incolumes eleuauit et ut religiose deinceps se haberent obtinuit. Audiens hec Hebroinus missis quatuor spiculatoribus eum decollari precepit. Eductum ergo de custodia cum ad abdita saltuum deduxissent «Non es
Abbreviated transcription (Latin):
uussoris. ad ħ illoꝵ tres dĩnitus emĩdati. cũ ꝓstra¬
ti ueniam p̾carent᷑. qͣrtus eis ꝯuicias ⁊ sc̃mi post
orõm decollans stans corpus ĩpulsu pedis adc̾ã¬
deiecit. s pde modicũ ip̃e furẽs tademotie ũgnẽ
lit. qui sibi referret cc̃icudĩem hł rei S miles ĩ¬
udus tirbus cumbã sci pede ꝑcitiẽs. cũ dixisset.
moriat᷑ qi mortuũ imracła face posse credit. mor
arreptꝰ a demone ub̾ito moriẽs morte ꝓpͥa scm̃ ar¬
plius quida uit. biis auditis̃ impiꝰ apostata fiens
oĩo cum fide acced̾et qui ñ statim ab oĩ molestia

Expanded text:
illorum tres diuinitus emendati cum prostrati ueniam precarentur quartus eis conuicians et sanctum post orationem decollans stans corpus impulsu pedis deiecit; sed post modicum ipse furens et a demone in ignem uc misit qui sibi referret certitudinem huius rei. Sed miles inuidus et superbus tumbam sancti pede percutiens cum dixisset: «Moriatur qui mortuum miracula facere posse credit», mox arreptus a demone et subito moriens morte propria sanctum amplius commendauit. Hiis auditis impius apostata fremens aruit ut nullus omnino cum fide accederet qui non statim ab omni molestia
Abbreviated transcription (Latin):
tuitate andegaua tatris ꝓte coħeus dãptis eẽt
cuicer effecca p̃teunte bo aibino fiebat in solẽ¬
tia de uocĩb ĩclusoꝵ Tunc adudicẽ p̾cator aite¬
dit. rogans ut eos pietatis cã decustodia relam
tet. ꝙ cum ille aure suida differret. inor pontitex
sto dm̃ setida pecit̃one ꝯũtens. tam familiares
uces ingessit. ut inleco qus oconem sc̃s albuiꝰ
effuoit nure magnitudins saxens quadrus exi¬
lieus ꝑte aditũ fac̾et cart̾atis qr aũ p̾tem soli

Expanded text:
civitate Andecava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieret carceratis, quia ante ei
Abbreviated transcription (Latin):
te ẜuare cupietes dep̃cabant᷑ dñm. ut uolupratũ
ueneua acoedib eoꝵ dignaret᷑ repelse. demde oran¬
te ba augadasma ugine ut speciositas silius inde
cocyta mox apꝑuit ut a ꝯsortis hõim. quiqr catu
uidiss extimplo seg̾gandã decͥueret medicoꝵ dem¬
ĩ uiginitatis uoto utã elegiss simre. optoĩquit
ii geuitor ⁊ totis uisib exors. nã xp̃t qͥm ꝯcupiui¬

Expanded text:
deprecabantur Dominum, ut voluptatum venena a cordibus eorum dignaretur repellere. Deinde orante beata Angadrisma virgine, ut speciositas illius in decooperta mox apparuit, ut a consortiis hominum, quicumque eam vidisset, extemplo segregandam decerneret. Medicoin virginitatis voto vitam elegisset definiri. 'Obto, inquam, mi genitor, et totis nisibus exoro alt
Abbreviated transcription (Latin):
cecid̾at. orando effecit. ut patena abimio maris
reuecca maru nũstr ad heret. Postẜ filius
rathbodici ducis alõ uulfrãno baptus malbis
positus exspirauit. Moxł entt as frisones ut
ꝑatibulo orante a sc̃o iuslfrãno diupta st iex¬
cła que guttur esꝰ stringebant ⁊illesus crrint ĩ

Expanded text:
ena ab imo maris revecta manui ministri adhaereret. Post haec filius Rabodi ducis a beato Vulfranno baptizatus, in albis positus exspiravit. Mos autem erat apud Frisones, utpatibulo. Orante autem sancto Vulfranno, dirupta sunt vincula, quae guttur illius constringebant; et illaesus corruit in
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ brachia sc̃i ẽthb̃ti. ossa reliqui corꝑis cũ regina
ostritula upeor echelredi regis ñitoꝵ filia regis os¬
um caritate prm duccabar domo monast̾io suo
mortuo qͥetem ossium qr sr̃ eos bellico mr reg¬
nũ acceꝑat. s nocte ĩ tempesta ꝑlui̾nam decelo
sr̃ reliquias emissã. istcto petierunt ꝙ añ reice¬
rant. ibi excadẽti sangͥne reuirrut cespes. quo
tib igius uitabundꝰ effugit. puliuscłs lauature
reliqmaꝵ eius m̃tis ĩ poteris sanat. stipes qui retẽ¬
tem cruorẽ susceꝑat letura sua sanitatẽ tͥbuit

Expanded text:
teneri, aiunt. Ossa reliqui corporis cum regina Ostdritha, uxor Ethelredi regis Merciorum, filia regis Oswi, charitate patrui ducta, Bardenio monasterio suo, mortuo qnum acceperat. Sed, nocte intempesta, per lucernam de coelo super reliquias emissam, ultro petierunt, quam ante rejecerant. Ibi ex cadenti sanguine reviruit cespes, quo tibus ignis intabundus effugit. Pulviculus lavaturae reliquiarum ejus mentis impotes sanat. Stipes qui innocentem cruorem susceperat, lotura
Abbreviated transcription (Latin):
laub̾tũ ut oraret sif ceꝑat rogau̾nt. ⁊ uuox ĩ or̃o¬
ne cũ lacͥmus ĩmod̾ cruris ꝓstratũ irruẽtes impi
directo iaculo ꝓemuut. ⁊ sic eis descedẽtib pancier
eiꝰ famłis euadentes corꝰ eius otisito nanigio ad
pontificalẽ ecr̃am ꝑdux̾unt. sbiq cũ magnatirsꝰ
tiuitatis tͥsticia ꝯpletis officiis ĩ sepulcro pp hostes¬

Expanded text:
Lambertum ut oraret sicut ceperat rogauerunt et mox in oratione cum lacrimis in modum crucis prostratum irruentes impii directo iaculo peremerunt; et sic eis discedentibus pauci ex eius famulis euadentes corpus illius occulto nauigio ad pontificalem ecclesiam perduxerunt; ibique cum magna ciuitatis tristitia completis officiis in sepulchro p
Abbreviated transcription (Latin):
cissir huit inde iaccabant᷑ cũ impetu. nã cum
unũ suffere ũ pot̾ãt. in aluid transiliebãt ⁊ co¬
tabam intra me ꝙ intiꝰs ẽẽt ductor aũt meus
cogitatõi mee Rendens ñ inquit ut putas ħͥ est ĩ¬
fͣnus. ⁊ cum ꝓgredemur iudiloca itu cenebris ita
ductoris mei Et ecce crẽbri flãmaꝵ globi ascẽ¬
dentes deputeo ⁊rursus decidetes mennd̾. ⁊ statim
ductor m̃s disparint. ⁊ me solũ reliquit. erãt ã fa¬
stigia flãmaꝵ plena sp̃ib hõim instar fauillaꝵ
cum fumo ascendenti ⁊ re labentiũ ⁊ fetor ĩꝯꝑa¬
bilis cũ illis ebulliebat int̾ea turba demonũ ta¬
hm̃ans ⁊ĩ sultans. qn aĩas hoĩm educebat rate¬
nebras equib unus erat accõsus ut cłicus qͥdare
laytus q̃dam femĩa ⁊ descend̾unt tũ eis ĩ medi¬
ui baratri ardẽtis. qͥdam ã sp̃t deabisso illo ascẽ¬

Expanded text:
cissim hinc inde jactabantur cum impetu. Nam cum unum sufferre non possent, in aliud transiliebant: et cogitabam intra me quod infernus esset. Ductor autem meus cogitationi meae respondens: Non, inquit, ut putas, hic est infernus. Et cum progrederemur, vidi loca tenebris ita et vestem ductoris mei: et ecce crebri flammarum globi ascendentes de puteo, et rursus decidentes in eumdem. Et statim ductor meus disparuit, et me solum reliquit. Erant autem fastigia flammarum plena spiritibus hominum instar favillarum cum fumo ascendentium et relabentium, et fetor intolerabilis cum illis ebulliebat. Interea turba daemonum cachinnans et insultans, quinque animas hominum educebat in tenebras. E quibus unus attonsus erat ut clericus, quidam laicus, quaedam femina: et descendunt cum eis in medium baratri ardentis. Quidam autem spiritus de abysso illa asce
Abbreviated transcription (Latin):
riuis ꝑtib de p̾daca redempta ẽ auenabili
b̾nabat. fuit ã de claro sangͥne saxonũ aspatu
decora uultu hylaris. ĩcessu grauis pudita sõbria
prudeus ⁊ cauda hũilis ⁊ grtiosa adeoꝵ placuit
gnitate om̃ib semiorib indm̃ domo ita hũslit̾
obseq̃batur ut ei calciam̃ta decaħet ⁊ det̾ger¬

Expanded text:
vili pretio vendita, redempta est a venerabili bernabat. Fuit autem de claro sanguine Saxonum, aspectu decora, vultu hilaris, incessu gravis, pudica, sobria, prudens et cauta, humilis et gratiosa: adeoque placuit dignitate omnibus senioribus in domo domini sui ita humiliter obsequebatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiliũ u̾bo ⁊ exemplo ꝯũteret ĩsurgentes meũ duo
maligni eum isuos grauit᷑ infestare ceꝑsit. S ani¬
ti pontificis l młtis ĩuiriis iam oppssi eoc ut iñ ue¬
uant occid̾unt . s dono ꝯsangͥuens eoꝵ qui occisi fu¬
erant domestitꝰ pipim regis audita uoce suoꝵ inst̃m
uoluit iũdicae lamb̾tũ ⁊ cñ armato ex̃titu leod iũ
ĩtrans domũ epi. sic obsedit. ꝙ pũ domꝰ foris uenies
uiro dĩ qui tota nocte mor̃one iugllañat. obsessã
domũ ab hostib nũciauit. at ip̃e fidens in dño ut
eꝙ expuguar muctonẽ arcipuit. ⁊statĩ ud se red¬
ens gladiũ demanu ꝓietit. incliꝰuidicãs ut ꝑsis¬

Expanded text:
ntilium uerbo et exemplo conuerteret, insurgentes in eum duo maligni eum et suos grauiter infestare ceperunt, sed amici pontificis licet multis iniuriis iam oppressi eos sicut meruerant occiderunt. Sed Dodo consanguineus eorum qui occisi fuerant domesticus Pipini regis audita nece suorum in sanctum uoluit uindicare Lambertum. Et cum armato exercitu Leodium intrans domum episcopi sic obsedit quod puer domus foris ueniens uiro dei qui tota nocte in oratione uigilauerat obsessam domum ab hostibus nuntiauit. At ille fidens in domino ut eos expugnaret mucronem arripuit; sed statim ad se rediens gladium de manu proiecit, melius iudica
Abbreviated transcription (Latin):
gladio ꝑ cussit ĩ pectore. Qui cũ ad huc ulet ꝓp
occisore suo dumi croratet. isle gladio capt᷑ etis
ꝑ tuslit cerebq eiecit. Q uidã nio ex hui qurab¬
sb̾ito domũ illã spłendẽtes m̃ qua sci ili cũ dño
corrnens fcõ dextro brachio cetoꝵ m̃bioꝵ debsi¬
datẽ incurrit. qui cũ illa poss meditia curati.
ad se reu̾sus adsc̃m piectum se cũ uore ꝯtulit.

Expanded text:
gladio percussit in pectore. Qui cum adhuc uiueret et pro occisore suo dominum exoraret, ille gladio caput eius percussit cerebrumque eiecit. Quidam uero ex hiis qui msuper domum illam splendentes, in qua sancti illi cum uno corruens fracto dextro brachio ceterorum membrorum debilitatem incurrit. Qui cum nulla posset medicina curari, ad se reuersus ad sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ecce b̾tumꝰ eloquinꝰ. ¶ enobiũ fioriacẽse ⁊ leode¬
bolde ałłe. fundat ᷑ tñ młto post corpꝰ sc̃i bñdifti ab¬
latis abangilinfo monacho acastro cassino dela¬
tum. illuc tnsportat᷑. corpus uo sorons eius sg̃e sco¬
lastite cynomãnis tͣnsfert᷑. anno ꝯstaritm . xͦ. ind

Expanded text:
ertuinus, Eloquius. Coeonobium Floriacense a Leodeboldo abbate fundatur, et non multo post corpus sancti Benedicti abbatis, ab Agiulfo monacho a castro Cassino delatum, illac transportatur. Corpus vero sororis ejus sanctae Scholasticae Cynomannis transfertur. 652. 9
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sacratio sc̃i petri ĩ uenit capsam argentoa inlaco ob¬
sturissimo ułto ãnositatis ita ut argẽtea ñ apperet
deosͥ reuelaute mane sigillu erat exp̃ssũ ⁊insigillo
plumatiũ elesericũ suppõitũ ꝙ tĩstaurati dr̃ quo ab¬
lato ĩuenit crucẽ diu̾sis lapidib p̃ciosis ꝑoruaitam
de quatracto .uis. petrales ĩ quib genñe clause erãt
uenit int̾ius repositam. ꝙ liguũ die exaltatõnis sc̃
trucis adorat᷑ ⁊ostulat᷑ ab oĩ ppłs. hic ꝯstituit ut ho¬
ra frict̾onis dñiti corꝑis. agnus dei adero ⁊ ppło

Expanded text:
in sacrario Beati Petri invenit capsam argenteam in loco obscurissimo multae annositatis, ita ut argentea non appareret, et Deo revelante; in quo sigillum erat expressum, et in sigillo plumatium holosericum superpositum, quod stauraci dicitur. Quo ablato invenit crucem diversis lapidibus pretiosis exornatam: de qua tractos quatuor petales, in quibus gemmae clausae erant ci invenit repositam. Quod lignum die Exaltationis sanctae crucis adoratur, et osculatur ab omni populo. Hic constituit, ut hora confractionis Dominici corporis, Agnus Dei a clero et populo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt sc̃õ uigiliꝰ de ꝯpendio ad ꝓpͥam ueħetur urbem
de latus ẽ ꝑ urbem senonicã. cuni tusiret añ qͣndã
domũ in qua rei iĩsti cathenis tenebant. s̾ito rup¬
tis cathenis de carce exietunt. ⁊b̃i uigslii exeqinas
olebrantes ⁊ tathenas suas ad ecc̃am be marie ip̃r

Expanded text:
autem sanctus Vigilius de Compendio ad propriam ueheretur urbem, delatus est per urbem Senonicam. Cumque transiret ante quandam domum in qua rei uincti cathenis tenebantur, subito ruptis cathenis de carcere exierunt. Et beati Vigilii exequias celebrantes et cathenas suas ad ecclesiam beate Mar
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s̃ u̾o richarius natꝰ est ĩuilia centula ꝓ¬
ĩtie pontine quide rustico fc̃s est rur relig¬
olus uotissimus ꝯu̾sus est admagnã religione
ꝓthaldocũ sac̃dotem q̃m in hybuia nenientẽ hos¬
picõ suscepit. uescebat᷑ pane ordeaceo ciñe ꝯmixto
ut aqua cũ latͥmis temꝑata leꝓsos lalueis fous¬
bat tead̾ post ip̃os intrabat p̃dicauit i britannia
qͣm ip̃e famulus dei utr̃q ⁊scĩtatis sue bñdcd̃em io¬
borauit. ⁊ sat̾dotali ant ͭ ͤ lib̾a noce castigauit. dem̃¬
tians ei ne inscłari suꝑbiret potentia ne infugiti¬

Expanded text:
um Richarius natus est in villa Crintula povinciae Pontivae, qui de rustico factus est vir religione notissimus. Conversus est ad magnam religionem per Caidocum sacerdotem, quem de Hibernia venientem hospitio suscepit. Vescebatur pane hordeaceo cinere commisto, et aqua lacrymis temperata: leprosos balneis fovebat, et eadem post ipsos intrabat. Praedicavit in BritanniaQuem ipse famulus Dei utrumque et sanctitatis suae benedictione roborauit et sacerdotali auctoritate libera uoce castigauit, denuntians ei ne in saeculari superbiret potentia, ne in fugiti
Abbreviated transcription (Latin):
solario cũ mltis aliis resideret. ttes ras eotide¬
rant qui acarnib abstiuelũt qus cũ. slir tẽte¬
d̾eut. sc̃s piectus eox admonuit ut qs ueñari. eebe¬
baut irtide̾do ñ intreparẽt. S tur ali ñ secortiã¬
eut sbito pauimtum solarii cũ nrisoribᷤ eeccdit
ma̾sit. Cum igͥ felix ep cuiitatis obil uaene

Expanded text:
solario cum multis aliis resideret, tres inter eos aderant qui a carnibus abstinebant. Quos cum alii deriderent, sanctus Preiectus eos admonuit ut quos uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et remansit. Cum igitur Felix epi
Abbreviated transcription (Latin):
betꝰ orbatꝰ est ñ pietatis oꝑe delectatũ estimo. s
ep̃i de rogatõe. Nam pena sb̾sequens ĩnotuit qr
p̃cedens illa suspicõ sinc culpa ñ fint. st̃ namq¬
ñ nuilli ꝙ idcͥto bona face student ut gñ̾im alie¬
ne oꝑatonis obnbilent. nec pascunt᷑ bono ꝙ fati¬
unt s laude bom qua cet̾os p̃munt qͣ dere exitio¬

Expanded text:
batus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namq, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existi
Abbreviated transcription (Latin):
Onreuenus cellensis madelgaruis dux qur eutu
uual dedrudis castailocensis. sorar qno unaldeten¬
dis aldegiradis mellodiesis. trudo ⁊ hasrem ẽ sis¬
intyronẽ xp̃i a dolescebat. pͥter hoc talii młn dean¬
glia uł scocia ingalliis ꝑ egrmantes u̾bum dei seĩ¬

Expanded text:
enus Cellensis, Madelganus dux, qui et Waldetrudis Castrilocensis, sororque Waldetrudis Aldegundis Melbodiensis; Trudo etiam Hastyronem Christi adolescebat. Praeter hos etiam multi de Anglia et Scotia in Galliis peregrinantes, sci
Abbreviated transcription (Latin):
gus uocsb or̃ones eoꝵ int̾rumꝑe dicẽs. recedite
ecte dracomi ad deuorand̾ datꝰ sum. qui pp̃ ur̃um¬
p̃sentiam medeuorare ñ pp̃t. cap̃ meũ uim ĩ suo
ore ab sorbuit. dade locũ ut me nͥ ampliꝰ cruciet
d faciat ꝙ fturus est. si ei ad deuorand̾ datus
sum qre pp nos moras patior. Tunc fr̃es ceꝑunt

Expanded text:
gnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui prsentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
remus. cũ aĩa eiꝰ imp̃o sit. qͣra resuscitatũ iussit nesti
rrirepansan. quo audito ĩleccatores es it̾mi eu ab:
mortem petebunt. quẽ uix ab eoꝵ maraib et puit ⁊
se abeis collegio sb̾traxit ꝑꝑ uitãdam głiam ⁊ catũse¬
cuitatis ap regẽ impetrauit ꝓeo. Indyccesi eiꝰ ꝯdant
pb̾ minis ĩ famis erat q̃m cũ ĩts eligius fraqnter co

Expanded text:
in ipso sit. Quem resuscitatum jussit vestiri, et repausari. Quo audito, insectatores ejus iterum eum ad mortem petebant: quem vix ab eorum manibus eripuit; et se ab ejus collegio subtraxit, propter vitandam gloriam; et chartam securitatis apud regem impetravit pro eo. Haec sunt nimis infamis erat. Quem cum sanctus Eligius frequenter co
Abbreviated transcription (Latin):
deuotissimꝰ ĩ ugilãbat ita ut quos hospltõ rece¬
piis manib ꝓpis pedes ab lũct illosq uestitos
atq refestos d̾e ducens. iuox alios refcillandos
susciꝑet. porro abstinẽtie illuis normã euarrare
quis ualeat. maxĩc cum uit̃dũ post tͥduana seu¬
⁊ ampliꝰ ꝓtracta ieuinia pane ordeaceo uł limphe
poculo uictituret ĩdutus uall iugit̃ inrtusetꝰ oculte¬

Expanded text:
devotissimus invigilabat, ita ut, quos ospicio recepisset, manibus propriis pedes ablueret, illosque vestitos adque refectos deducens, mox alios refocilandos peret. Porro abstinenciae illius normam narrare quis valeat, vel maxime cum interdum post triduana seu amplius protracta ieiunia panem ordeacio seu limphae poculo victitaret? Indutus namque iugiter intrinsecu
Abbreviated transcription (Latin):
It leodegarius ꝙͦ dam auobilissimis ⁊ re ꝑr¬
ligiosis ꝑentib regi clothario ꝯm̃datꝰ ⁊ adi¬
done auũtulo suo pictanẽsi ep̃o eruditꝰ ⁊ ardia conꝰ
ꝯstitutus tanta om̃ untutũ gr̃a ẏfulgẽbat ꝗd̾
nobilitatẽ gñis maiore moꝵ nobilitate decorãs
⁊̃ qͣndam ałbaciã monachoꝵ ad p̾ces ep̃i ftremi¬
issime gub̾uat pͦt ħ decedẽte clothario ⁊ succedẽ

Expanded text:
is Leodegarius a nobilissimis et religiosis parentibus regi Clotario commendatus et a Didone auunculo suo Pictauensi episcopo eruditus et archidyaconus constitutus tanta omnium uirtutum gratia prefulgebat quod nobilitatem generis maiore morum nobilitate decorans etiam quandam abbatiam monachorum ad preces episcopi strenuissime gubernabat. Post hec decede
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ tangͥe me ñ potũunt. ⁊ ecce qiͣ fulgo᷑ stelle mi¬
cantis iit̾ tenebras post me apꝑuit. hic erat dͤ¬
tor m̃s qui mox eo fugauit qui ꝯñsus ad dext̾qu
cepti meduce ad ortum solis brumalẽ ⁊ mox in
lucẽ serenã adduccus. uidi mur̃ ꝑ maximũ cus
lougitudĩs taltitudis qiͣ nlłs t̾niinꝰ uidebat᷑ in qͦ
statim nescõ quo ordine fumus ĩ sũmo rerat ĩbi
sb̾tus campus latissimis flosculis sinantib ⁊ o¬
dore suauissimo ylerus aluce flariore sole medi¬
ano inquo agmna afłoꝵ płima ⁊ sedes isedes
młte letantium. ⁊ cũ me it̃ illos duc̾et. cogitisba

Expanded text:
 me tangere non poterant: et ecce quasi fulgor stellae micantis inter tenebras, post me apparuit. Hic erat ductor meus, qui mox eos fugavit: qui conversus ad dexteram coepit me ducere ad ortum solis brumalem; et mox in lucem serenam eductus, vidi murum permaximum, cujus longitudinis et altitudinis quasi nustatim nescio quo ordine fuimus in summo, et erat ibi subtus campus latissimus et laetissimus, flosculis vernantibus et odore suavissimo plenus, et luce clariore sole meriano: in quo agmina albatorum plurima; et sedes multae laetantium. Et cum me inter illos duceret, cogitabam
Abbreviated transcription (Latin):
cepissent crebesce in ppło mox remociora a
ragiorib uulgi expetiit loca. Int̾dum calriatõ
iptuatiũ regis igniis uoraxuexaret atq eructi¬
ans excellentissima flãma domos cͥꝯ qͣq asfines.
pnnacit᷑ lambent icpente exurgẽs ois tiuiitas u¬
usa quo audito noe ue loi gͣssu ad domsi uiri se per¬

Expanded text:
coepissent crebrescere in populum, mox remociora a fragoribus vulgi expetiit loca, in quibus nis vorans vexaret, adque eructuans excelsissima flamma domus circumquaque adfinis menaciter lambiret. Repente exurgens omnis civitas, vest. Quo audito, nos veloci gressu ad domum viri sancti per
Abbreviated transcription (Latin):
ntusitato miracilo etga se cũstos q qui cũ co ud¬
crant oĩpotentis di ⁊ iram cguouit ⁊ gr̃am nã cũ
incoꝵ mortẽ uentoꝵ nimetatib eleuati fluctus
ẜuirẽt exnam clam st̃ ꝑditi arbor abscisa ẽ uela
ĩundis ꝓiecta totũq uas nais qͣssatũ in iuiic fẽ¬
tib ab om̃i fũat ꝯpage sua dissolutũ remisq i

Expanded text:
ui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissol
Abbreviated transcription (Latin):
uota expedebat a deo donati sͥ aliqͥd demenib̾s eiͦ
ti caudoris aꝑꝑere ustens leto domi dei acceꝑit. ad
ꝙ adorandum tres ep̃i uemẽtes cũ de ħ sc̃o piguo¬
re ꝑtem elice uelent tres sangͥnis guttas exeo¬
stiłiare ĩ luitheo suppõito stupueit isingłi singi¬
las semuisse st letaa. Desidius memie̾is ep̃¬

Expanded text:
uota expetebat a deo donari sibi aliquid de membris eius; ri candoris apparere uidens leta donum dei accepit. Ad quem adorandum tres episcopi uenientes cum de hoc sancto pignore partem elicere uellent tres sanguinis guttas stillare in lintheo supposito stupuerunt et singuli singulas se meruisse letati s
Abbreviated transcription (Latin):
iis dormit inxp̃o. actor H aruulfus ut a¬
it pectꝰ damianꝰ p̃r pipini fuit ⁊ auus karo li ma¬
gui hic ñ ꝓcul aflandria ĩ lotharingia ducatũ
tenebat. qͦui cũ uxoris ⁊ filioꝵ affr̃m. p̾ponens ħ¬
mũ pet̾et ꝯtigit ut ꝑfluuũ mosellam tͣnsitũ
bret ad cuiꝰ pontis medul nemiẽs uͥ flumꝰ ꝓfimi¬

Expanded text:
ius dormit in Christo. Hic Arnulphus, ait Petrus Damianus, pater Pipini fuit et avus Caroli Magni. Hic non procul a Flandria in Lotharingia ducatum tenebat. Qui, cum uxoris et filiorum affectus postponens, eremum peteret, contigit ut per fluvium Mosellam transitum haberet. Ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃henso baculo quosustentor nade ad boliũ ini¬
ꝑantis q uoce dicigto. signo diuce crucis p̃ lato
mo dos suppleat. s alia incede̾s latͥa ista sinat
diens relicto alueo collis lat̾a cedens flue̾ta ꝑ ar¬
dua conꝰ iat̾a ułut alis strutos latites sustente¬

Expanded text:
prehenso baculo quo sustentor vade ad Bobium, imperantisque voce dicito signo dominicae crucis praelato,modos suppleat, sed alia cedens latera ista sinat vius relicto alveo collis latera cedens, fluenta per ardua collis latera velut ales strictos latices sustenta