comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deuasis sanesacrisi tagerendũ ẽ. Altaris palla. cathe
steriũ inferant᷑. ubi nullꝰ transitꝰ habeat᷑. aut in pa¬
ricte. aut infossis pauim̃toꝵ actent᷑. neuitroeu
didata fuerint ministerio. diaconicũ humilib mi¬
nistris intra scũariũ lauent. ñrecientes foras asa¬
crario uelamina diũce m̃sȩ nefortepulius dnĩci
corporis maledecidat syndone foris delata. &erit
hoc operantipeccatũ. Idcircoinsacrario ministris
p̃cipimꝰ cũ diligentia custodire. Pallȩ in alia pelui

Expanded text:
De vasis sane sacris ita gerendum est: Altaris palla, cathedsterium inferantur, ubi nullus transitus habeatur, aut in pariete, aut in fosdidata fuerint ministerio, diaconi cum humilibus ministris intra sacrarium lavent, non ejicientes foras a sacrario velamina Dominicae mensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat, syndone foris delata, et erit hoc operanti peccatum: idcirco in sacrario ministris praecipimus cum diligentia custodire. Pallae in alia pelve
Abbreviated transcription (Latin):
hoc malũ agitur a qͥb ꝑpetrat᷑. qͥa sic̃ nec suo itanec
redeb&. Multominꝰ aut̃ fraudẽ facere defabulta¬
tib eccłiasticis. qm̃ hoc faceresacrilegiũ ẽ & pareri¬
m̃ ananiȩ & saffirȩ. atq uide furis qͥsãcras oblationes
qͣadisus fideliũ acpauperũ mittebant᷑ asportabat&
furabat᷑. Nã aliud ẽ sine dispendio ȩccłȩ amicis & pau
erant. & usib illius ac pauperũ seu hospitũ inpendi
carnaliũ carnalit̃ usib sine duino respectu ainfer¬
uire. & denichil habentib ꝓmotꝰ pbr ñ presumat

Expanded text:
hoc malum agitur a quibus perpetratur; quia sicut nec suo, ita nec re debet, multo minus autem fraudem facere de facultatibus ecclesiasticis: quoniam hoc agere sacrilegum est, et par crimen Ananiae et Saphirae, atque Judae furis, qui sacras oblationes, quae ad usus fidelium ac pauperum mittebantur, asportabat et furabatur. Nam aliud est sine dispendio ecclesiae amicis vel erant, et usibus, illius ac pauperum seu hospitum impendi, carnalium carnaliter usibus sine divino respectu inservire. Et de nihil habentibus promotus presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰcũq fuerit miferatione collectꝰ c̃testationis ung̃.¬
ponat epłam. sut siis qͥ colleetꝰ ẽ. intra .x. diesque fu¬
sitꝰ &agnitꝰ ñ fuerit. fecurꝰ habeat qͥ collegit
da eccłastica districtione dĩpnabit᷑. sic̃ patrũ sanxit
ab om̃ib querela ꝓcessit. eos ñ admiscđiam iãs cari¬
b ex poni qͦs colligere calũ niaris metu. quãius in¬
felix a p̃ceptis mifcđtȩ mens humana de tract&.
id obferuandũ ẽ ut scđm statuta fidelissimo au¬
de altari dnĩ codre minister adnunti&. ab
ȩccłastico rapositũ t̾e collectũ. ut intra .x. di es
abexpositionis die expositũ recipiat. Siqͥs seꝓba
ꝑpetuũ cũ dĩgrã sisoluerit possideat. Siqͥs expsitoꝵ
hocordinte calectoꝵ repetitor ł calũpniator ex¬
titerit. ut homicida habendus . ẽ. & de ecł us faci

Expanded text:
cujuscumque fuerit miseratione collectus, contestationis ponat epistolam, ut si is qui collectus est intra X dies quaesitus, agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit.da ecclesiastica districtione damnabitur, sicut Patrum sanxit ab omnibus querela processit, eos non jam misericordiae sed canibus exponi, quos colligere calumniarum metu, quamvis inflexa praeceptis misericordiae mens humana detrectet, id observandum est, ut secundum statuta fidelissimorum Auinico die minister annuntiet ab ecclesiastico expositum esse collectum, ut intra dies decem ab expositionis die expositum recipiat, si quis se pperpetuum cum Dei gratia, si voluerit, possideat. Si quis expositorum hoc ordine collectorum repetitor, vel calumniator exstiterit, ut homicida habendus est. CAP. CCI
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ p̃om̃ib seruet᷑. Sedrectores ȩccłarũ pacẽ &
uitã ac menbra ei cũ uiram̃to obtinere stude¬
ant. tam̃ legitinte cõponat. qͥcqͥdiniqͣ fecerat.¬
& si insequutor magistris eccłe oboedire
õsqͥ ad eccłam c̃fugerint tradiñ debere s loci Cp̃o¬
reuerentia & int̾cessione defendi. Siqͥs aut̃
mancipia cle ricoꝵ ꝓsis mancipiis ad ȩxcłam
c̃fugrentib crediderit occupanda ꝑ om̃s eccłas
districtissimadãpnatione feriat᷑ len
qͥc qͥd ꝓemunitate uiolata emĩdatũ ẽ. altari solua¬
t. cuiꝰcũq fuerit ȩccła illa. De sugientib ad

Expanded text:
e omnibus conservetur, sed rectores ecclesiarum pacem et vitam, ac membra ei cum juramento obtinere studeant: sed tamen legitime componat, quidquid inique fecerat: et si insequutor magistris ecclesiae obedire ad Ecclesiam confugerint, tradi non debere, sed loci reverentia et intercessione defendi. Si quis autem mancipia clericorum pro suis mancipiis ad Ecclesiam confugientibus crediderit occupanda, per omnes Ecclesias districtissima damnatione feriatur. CAquidquid pro emunitate violata emendandum est. altario solvatur, cujuscunque fuerit Ecclesia illa.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ susceperit. statĩ ad seruitiũ dnĩ suicogat᷑ re
sẏnodo decretũ ẽ. ut hiqͥfugiunt inimicos suos.
aut inxccłam. aut in atriũ eccłe. aut indomũ
rp̃i. aut inclaustrũ regulariũ. ninde abstrahan¬
t᷑. nͥ prius suꝑsaera accepta securitate aꝑfecuto¬
rib de morte de debilitate. & om̃ĩ penarũ ge¬
re sint securi. & iãsiseruisint illoꝵ qͥ eos inse¬
quunt᷑ i taut eirei cuieriminosi fuerint desatis¬
munione pͥuet᷑ donecsatis faciat.Item¬

Expanded text:
mentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire synodo decretum est ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in Ecclesiam, aut in atrium Ecclesiae, aut in domum episcopi, aut in claustrum regularium non inde abstrahantur, nisi prius super sacra accepta securitate a persecutoribus de morte, de debilitate, et omni poenarum genere, sint securi: etiam si servi sint illorum, qui eos insequuntur, ita ut ei cuimunione privetur quousque satisfaciat. C
Abbreviated transcription (Latin):
nũ instituta hi qͥ eos repetunt sacram̃ta reddider̃
& sac̃dos eccłȩ ipsius ab eccłȩ ñ abstraxerit forib
aut fuga taliũ si euenerit sac̃ doti. qͣrenda ẽ aut
dãpnoꝵ sententia scđm electionẽ pͥncipis. huiꝰ modi
sac̃ dotis irroganda. i ep̃s monasteriũ facat. ul¬
in parrochia sua monasteriũ c̃struere forte uo
re debebit ut hac tẽperam̃ti eqͥtate seruata &
regulis aut quã ꝓsius munificare uoluerit sepulti
& una tantũ mͦ qͣ placuerit ex his duab remune

Expanded text:
num instituta, hi qui eos repetunt sacramenta reddiderint, num instituta, hi qui eos repetunt sacramenta reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius ab ecclesiae non abstraxerit foribus, aut fuga talium si evenerit, sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia secundum electionem principis hujusmodi saci. Prore debebit, ut, hac temperamenti aequitate servata, et regulis, aut quam pro suis magnificare voluerit sepulturut unum tantummodo, quae placuerit, ex his duabus remune
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ qͣsdã serpturis qͣsdã uͦ apłica auctoritate traditi¬
ones ꝑsuccessiones inministerio c̃firmatas accepimꝰ qͥb
par uirtꝰ & idẽ utrisq pietatis affectꝰ quinsit quotꝰ qͥsq
ł aliqͦntũ sacrarũ expertꝰ scripturarũ hesitauerit.
Sieiũ attẽptaueris c̃surtudires eccłȩ. ñ scripturas apa
trib traditas nichilestimare qͣntũ religio detrim̃ti
latura sit. despitientib liqͥdo c̃stabit. Quꝑ̧ eñ ut
indeordinamꝰ scriptura salutiferȩ crucissignaculo
fideles docuit insigniri. Quȩ multifariã digesta.
E sumandis accõmodantia mssteriss. Quȩ orientẽ uersꝰ
nos orare litterarũ formap̃stituit: Benedicimꝰ fontẽ
baptismatis. oleũ unctionis. huc accedit. qđ ter in mer¬
gimꝰ qͥs baptizamꝰ. oleoungimꝰ. uerbis abrenuntiare
satanȩ & angelis riꝰmformam᷑. Ende & hȩc & alia in hunc
modũ non pauca. nͥqͥatacita ac mistica traditione
a patrib eccłasticomore reuerentiori diligentia

Expanded text:
tionum quasdam scripturis, quasdam vero apostolica traditione per successiones in ministerio confirmatas accepimus; quibus par virtus et idem utrisque pietatis effectus quin sit, quotusquisque vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit. Si enim attentaverimus consuetudines Ectribus traditas nihili aestimare, quantum religio detrimenti latura sit despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, Scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta sm quasi vim consummandis accommodantia mysteriis. Quae Orientem versus nos orare litterarum forma praestituit? Benedicimus fontem baptismatis, oleum unctionis. Huc accedit quod ter immergimus quos baptizamus, oleo ungimus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita ac mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
sueuit. Ubidũ die quadã fuiss& ingressus. inuenit
quendã in cognitũ uirũ. ad suũ obsequiũ paratũ
qͥ sibi depedib calciam̃ta abstraher&. uestim̃ta
susciper& et exeunti a calone sabana p̃her&. atq
om̃e ministeriũ cũ magno famulatu ꝑ ager&. Cũq
hoc sepius feciss&. idẽ prbt die qͣdã adbalnea itur:
intra sem& ipsũ cogitans dix̃. Uiro illi qͥ mͥ sol& tã
deuotissime ad lauandũ obsequi ingratꝰ apparere
tare. Ic̃ duas secũ oblationũ coronas detulit. Qi
mox ut ꝑ uenit ad locũ hoiẽm inuenit. atq exmo¬
re eiꝰ obseqͥo in om̃ib usus ẽ. Lauit itaq & cũ iã ue¬
stitꝰ uoluiss& egredi. hoc qđ secũ detulit. obsequen¬
ti sibi uiro ꝓbenedictione obtulit p&cend utbeni¬
gne susciper&. qđ ei karitatis gr̃a offerr&. Cui
ille merens afflictꝰq respondit. Michi istaqͣre das
pat̃. Iste panis sc̃s ẽ. & ego hc̃ manducare ñ possũ.

Expanded text:
Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum, ad suum obsequium paratum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti a calore sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fecisset, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparertare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox, ut pervenit ad locum, hominem invenit: atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulit obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens, afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, et ego hunc manducare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fidei testimoniũ. Nã & antiqͦrũ iustorũ funera
officiosa pietate curata st̃. exxqͥȩ celebratȩ & se pul¬
tura p̃ iusã Ipsi qͦq cũ uiderent desepeliendis uel
aiã trans ferendis corporib filus mandauert̃
& a sepeliendo mortuot dm̃ ꝓmeriusse teste an¬
gło cõmendant᷑. Ipse qͦꝙ dñs die t̃cia resurrectur
feligiose mulieris bonũ opꝰ p̃dicat. p̃ dicandũ q
cõmendat qđ unguentũ p̃ciosũ suꝑ menbra eiꝰ
effuderit. atq hoc ad se peliendũ fecerit . R ⁊ lauda¬

Expanded text:
inis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et lauda
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ c̃tractũ. Sedom̃s omino sac̃dotes huiꝰ mͦ alienati¬
one abstineant: penas timentes qͣs leoniana c̃stitu
ꝓhibita alienatione senserit. ł eccłam dãpno affe¬
cerit. itaut in postremũ lyno cominsit. Nonsolũ
aut̃ ipse s &iã successoreseiꝰ teneant. sure ipse
archidiaconꝰ alienauerit. siue respiciens alienan¬
tẽ ep̃m non ꝓhibuerit. multomagis sic̃ senferit
tabellionẽ qͥ talia int̃dicta strum̃ta c̃seripserit.
ꝓpetuo ex ilio tradiopaet&. Magistratꝰ aut̃ qͥeadẽ
strum̃ta admifer᷑. & ad offitiabes qͥ operã deder̃
& monum̃tis intim̃tur. donationes ł ceterȩ ali
enationes actis int̃uenientib c̃firment᷑. Non
solũ magistratꝰ s &iã dignitate & facultatib
suis cedant. Remittit aut̃ c̃stitutio eaqͣ inp̃te¬
rito tẽnore actasunt. Excepit aũt qͦsdã c̃tac tꝰ quos
locꝰ uene rabilis inqͥ peregrini suscipiunt᷑. Ptothomiũ
id .ẽ. locꝰ itenerabilis. uiqͦ pauperes & infirmi homi¬

Expanded text:
tuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant poenas timentes, quas Leoniana constituprohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno affecerit, ita ut in posterum oeconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse oeconomus alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit, et multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta instrumenta conscripserit, perpetuo exsilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem instrumenta admiserunt, et officiales, qui operam dederunt, ut monumentis intimenationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homi
Abbreviated transcription (Latin):
habitant multitudo testat᷑. qđ quidã artis eoꝵ
martiris. uixtã portã scĩ laurentii a c̃iugesua
sepultꝰ ẽ. Seqͥntiuͦ nocte exsepultura eadẽ audi¬
ente custode eiꝰspiritꝰ cepit clamare. ardeo. ardeo
re qualit̃ corpꝰ eiꝰ e̾e̾t insepulchro de qͦtalia cla¬
mar&. Quia perientes fepulchr̃ũ. uestim̃ta qͦq

Expanded text:
 quidam artis corum martyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte, ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: Ardeo, ardeo. re qualiter ejus corpus esset in sepulcro, de quo talia clamarent. Qui aperientes sepulcrum vestimenta quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ sitis & iã sac̃ dotũ mentesobtin&. Multreni fide¬
liũ inamore ap̃i & martirũ in parrochiis ep̃oꝵbasi¬
lica c̃stituunt. oblationes c̃scribunt sac̃do tes hyc
auferunt. atq inusus suos c̃uertunt. bide ẽ qđ cul¬
tores sacroꝵ deficunt. dũ stipendia suaꝑdunt. Inde
sac̃do tãliom̃a auferunt᷑. Proqͣre c̃stitutũ ẽ ap̃senti¬

Expanded text:
jus sitis etiam sacerdotum mentes obtinet. Multi enim fidelium in amorem Christi et martyrum in parochiis episcoporum basilicas construunt, oblationesque conscribunt; sacerdotes autem auferunt, et in usus suos convertunt. Inde est quod cultores sacrorum deficiunt, dum stipendia sua perdunt. Inde sacerdotali omnia auferuntur. Pro qua re constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͣ quã ꝓiciant᷑. nͥsint paganoꝵ. fedtumuli qͥappa¬
rent ꝓfundius in t̾rã mittant᷑. & pauim̃to de suꝑ
facto nullo tumuloꝵ uestigio apparente. ȩccłȩ
reuentia c̃seruet᷑. Vbiuͦ tanta ẽ multitudoca¬
dauerũ. ut hoc facere difficile sit. locꝰ ille ꝓꝙmi¬
terio habeat᷑ ablatoinde altari. & in alioloco ẽsti¬
tione iudicent᷑. qͥtinꝰ eos sacraloca ñ liberant sculpa
temeritatis accusat. De eadem re¬

Expanded text:
nequaquam projiciantur, nisi sint paganorum, sed tumuli qui apparent profundius in terram mittantur, et pavimento desuper facto nullo tumulorum vestigio apparente, Ecclesiae reverentia conservetur. Ubi vero tanta est multitudo cadaverum, ut hoc facere difficile sit, locus ille pro coemeterio habeatur, ablato inde altari, et in alio loco constitione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
laͥcis p̃cepit. multo magis sac̃dotib qͥb & orandi & ii¬
sacrificandi iuge offitiũ ẽ. seꝑdebebunt ab huiꝰmͦ¬
c̃sortio abstinere. Quisic̃taminatꝰ fuerit carnali
c̃cupiscentia. qͦpudore ł sacrificare forsitanusur Ex¬
pabit. aut qͣcscrentia qͦue merito exaudiri fecre.¬
dit. cũ dictũ sit omĩa munda mundis. comqͥnatis uonsi. qp̃¬

Expanded text:
laicis praecepit, multo magis sacerdotibus, quibus et orandi sacrificandi juge officium est: semper debebunt ab hujussortio abstinere. Qui si contaminatus fuerit carnali concupiscentia, quo pudore vel sacrificare forsitan usurpabit, aut qua conscientia, quove merito exaudiri se credit, cum dictum sit: Omnia munda mundis co
Abbreviated transcription (Latin):
sponte collatũ fuerit. inditiorib locis duaspar tesin
us pauperũ. t̃ciã instipendia eederederio&ꝵ aut mo¬
monachoꝵ. Inminorib uͦ locis ꝑqͣin t̃ clerũ & paupe¬

Expanded text:
sponte collatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in sponte collatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum
Abbreviated transcription (Latin):
nstruendisunt pb̃ri parit̃ & ammonendi.
quatim̃ noueriit decimas & oblationes qͣsa fidelib
iccipiunt. pauperũ & hospitũ & peregrinorũ :¬
restipendia. &ñquasi suis. s qͣsi conmñdatis uti.
De qͥb om̃ib sciant serationẽ reodituros incspec¬
administrauerint. dãpna passuros. Qualit̃ uͦ dispen¬
siridebeat. canones scĩ instituut. scilic&. ut .iii.
partesindefiant una aofabricã ꝑccłẽ rtleuandã
altera pauperib distribuenda. t̃cia pbro cũ suiscle¬
ricis habenda. qͣr ta ep̃o reseruanda. ut qͥc qd ea inde
iusserit prudenti c̃siliofiat. De ilł qui dm̃ heri
ugustinꝰ ait inlibro deheredib Nolisub aȩ̃ facunt.
imagine pietatis augerepecuniã dic̃s. Filiis meis
feruo hasres. Quare ñpotius feruas illiqͥte exnichilo
creauit. qͥtepascit. & filios tuos seruats Nonite nre¬
lius creatorituo thesaurizabis ꝗ filiis: Itẽ idẽ. Qua
tatutũ ẽ ut qͥcqͥd tẽporeimperiinrĩ afidelib eccłẽ

Expanded text:
nstruendi sunt presbyteri pariterque admonendi, quatenus noverint decimas et oblationes, quas a fidelibus accipiunt, pauperum et hospitum et peregrinorum stipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti: de quibus omnibus sciant se rationem posituros in conspecadministraverint, damna passuros. Qualiter vero dispensari debeant, canones sancte instituunt. Scilicet, ut quatuor partes inde fiant, una ad fabricam ecclesiae relevandam, altera pauperibus distribuenda, tertia presbytero cum suis clericis habenda, quarta episcopo reservanda, ut quidquid exinde jusserit, prudenti consilio fiat. CAP. CXXXIX.-- Ubiugustinus dicit in libro De haeredibus: « Noli sub imagine pietatis augere pecuniam, dicens: Filiis meis servo has res. Quare non potius servas illi, qui te ex nihilo fecit, qui te pascit, et filios reservat? Nonne melius Creatori tuo thesaurizabis quam filiis? » Ac Statutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
eccłẽ aliqͥd uenundasse qͥasacrilegiuĩ c̃misit. placuit
eũ inordinatione eccłe ñ habrri. luditio tam̃ epĩdi
mobilia adornam̃ta diuina aliqͥd iꝑpetuũ alie¬
nare tẽptauerit. amatoꝵ alienator urenditaq
honoris sui amissione multet᷑

Expanded text:
esiae aliquid venundasse, quia sacrilegium commisit, placuit eum in ordinatione Ecclesiae non haberi. Judicio tamen episcopi mobilia ad ornamenta divina, aliquid in perpetuum alienare tentaverit, donator, alienator ac venditor, honoris sui amission
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ placatꝰ. largius presta quȩ necessarias. sic̃ superius
ostendimꝰ. Et ut sac̃ dotesac ministri ȩcłẽ cura &
sollicitudine necessitudinũ corporaliũ. sine qͥb hȩc
uita transigiñpotest. releuati liberiores fiant ad
meditationẽ diuine legis & doc trinȩ administrati¬
onẽ. atq spiritalis seruitii uoluntariã expłetionẽ.
& ut munꝰ popłi in cotidiana oblatione dnõ in mo¬
pauperũ & restaurationẽ ȩccłarũ ꝓficiat. Quattu¬
& enĩ partes uicta canones furidebent deoblati¬
onib fideliũ. ut una sit ep̃i alteracdericoꝵ t̃cia pau¬
perũ. quarta restauratioruȩccłȩ feruet᷑.¬

Expanded text:
 placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius  placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius ostendimus. Et ut sacerdotes ac ministri Ecclesiae cura et sollicitudine necessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati, liberiores fiant ad meditationem divinae legis et doctrinae administrationem, atque spiritalis servitii voluntariam expletionem. Et ut munus populi in quotidiana oblatione Domino immopauperum et restaurationem ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes, juxta canones, fieri de fidelium oblationibus debent, ut una sit episcopi, altera clericorum, tertia pauperum, quarta restaurationi ecclesiaru
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ decime ex debito reposci debeant
Decimas dõ & sac̃dotib dĩdandas. abrahã
doctores scĩ c̃memorant. & ꝓfecto dignũ erat. ut
hifrahelitȩ decimas peccoꝵ & frugũ. & om̃iũ pecu¬
narũ dñodarent: qͥros liberauerat decẽ plagis
qͥb ꝑcussit egiptũ . & innoiussima plaga pͥmogeniradi¬
ta cunctoꝵ disꝑdidit. grãmq suis p̃stitit. ut impec¬
tratis pecuniss expoliarent egiptũ. Deqͥb decimis
augustinꝰ doc toruenerabilis doctor dic. Decimȩ
exdebitoreqͥrunt᷑. Qđ si dicer& ds̃ nẽpe insesphom
mea ẽ terra ꝗͣ colis. meas semina qͣspargis. mea
animalia qͣfatigas. insẽ solis calor. & cũ om̃a mea
sint : tuqͥminꝰ accõmodas. solã decimã merebaris.
rũ tantadiligentia obseruara. ut demiuimus qͥba
cimas dar&: cur ñ maioristudio plebs ꝑugłica eãdẽ im¬
pleat uissionẽ . ciui& maiornumerꝰ ẽ sac̃dotũ. & since¬
ri&r cultꝰ sacram̃toꝵ. Ideogͥ dandȩ s̃. ut hac deuotione¬

Expanded text:
is ex debito reposci debeant. Decimas Deo et sacerdotibus Dei dandas, Abraham doctores sancti commemorant. Et profecto dignum erat ut Israelitae decimas pecorum, et frugum, et omnium pecuniarum Domino darent, qui eos liberaverat a decem plagis, quibus percussit Aegyptta cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis, Augustinus doctor venerabilis dicit: Decimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus: Nempe meus est homo, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, meus est solis calor; et cum omnia mea sint, tu qui minus accommodas, solam decimam vix merebaris, rum tanta diligenti observaret, ut de minimis quibusque cimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? Cui et major numerus est sacerdotum, et sincerior cultus sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
Aeccłȩ antiqͥtꝰ c̃stitutȩ nec decimis. nec aliis
possessionib ꝓnous oratoriis sine c̃sensu & csilio
uiressuas ꝓanimasua ad casã dĩ tradere
uoluerint. domi traditionẽ faciant corãtestib
legitimis & qͣ in hoste factȩ s̃ traditiones deqͥb
nulla ẽ questio. stabiles ꝑmaneant. Siuͦ aliqͥsalii
res suas tradiderit. & in hostẽ ꝓfectꝰ fuerit qͥ res¬
qͥb traditiofactar̃ ressuas recipiat. Siuꝰ & ipse
mortuus fuerit. heredeseiꝰ legitimi res traditas
alienare p̃sumant. Qđ sinecessitas certa cõpulerit.
ut ꝓȩccłȩ aut necessitate aut utilitate. ł inusus¬
fructu ł indirectauenditione aliqͥd distrahat᷑.

Expanded text:
Ecclesiae antiquitus constitutae, nec decimis, nec aliis possessionibus pro novis oratoriis sine consensu et conciliouas pro anima sua ad casam Dei tradere voluerit, domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quae in hoste factae sunt traditiones, de quibus nulla est quaestio, stabiles permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit et in hostem profectus fuerit, equibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas alienare praesumant: quod si necessitas certa compulerit, ut pro ecclesiae aut necessitate aut utilitate vel in usufructu vel indirecta venditione aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
one sac̃dotali. eoꝵ suscriptione qͤ fac ta fuerit uen¬
ditioroboret᷑. Alit̃ factauenditio ł transactio ñ ua¬
tẽ c̃tulerit. qđ tam̃ iubemꝰ .xxx. solidoꝵ numerꝵ
modũ int̾rula. in umola. ł hospitiola tenere qđ
amplius datũ fuerit ꝑmanumissoris mortẽ adcur¬

Expanded text:
one sacerdotali, eorum subscriptione quae facta fuerit venditio roboretur, aliter facta venditio vel transactio non vate contulerit, quod tamen jubemus viginti solidorum numeri modum in terrula, vineola vel hospitiolo tenere: quod amplius datum fuerit post manumissoris mortem ec
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ ut dũ picturã illius uides ad illũ animomardes¬
cas. cuiꝰ maginẽ uideredesideras. Abreñfacimꝰ. si
ꝑuisibilia iniusibilia de monstramꝰ. Sic homoqͥaliũ
ardeut̃ uidere desiderat. autsponsa amando deside¬
rat qđ uidereconat᷑. sic̃ tingit eã ad balneũ aut ad
eccłam irestatĩ ꝑuiã incedendi sep̃para. ut deiisi¬
ñideopetis ut qͣsi dm̃ colas. s obrecordationẽ filiidĩ
miriꝰ amore recalescas. cuiꝰ te imnaginẽ uidere c̃side¬
ras. Et nos qͥdẽ nc̃ qͣsiante diuinitatẽ ꝓsternim᷑. seo
illũ adoramꝰ qũe pimaginẽ aut natũ aut passũ. sed
inthronosrdentẽ recordamꝰ. & dũ ipsã picturã qͥn
seroturã ad ntemoriã filudi rid ueimꝰ. arimum
nir̃m autderesurrectione letificat. aut depassione
emulcat. Ideoq direximꝰ tͥ imaginẽ saluatoris &¬

Expanded text:
tatum, ut dum picturam illius vides, ad illum animo inardescas, cujus imaginem videre desideras. Ab re non facimus, si per visibilia invisibilia demonstramus. Sic homo qui alium ardenter videre desiderat, aut sponsam amans videre conatur, si contigerit eam ad balneum, aut ad Ecclesiam ire, statim per viam incedenti se praeparat, ut de visiris nostri non ideo petis, ut quasi Deum colas, sed ob recordationem filii Dei in ejus amore recalescas, cujus te imaginem videre desideras. Et nos quidem non quasi ante divinitatem ante illam proillum adoramus quem per imaginem aut natum, aut passum, sed et in throno sedentem recordamur. Et dum nobis ipsa pictura quasi scriptura ad memoriam Filium Dei reducit, animum strum aut de resurrectione laetificat, aut de passione demulcet. Ideoque direximus tibi surtarias
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. ut qͥsqͥs dõ suũ abstrahit. neforte ds ꝑpeccatũ
aliqͥ epĩ & abbates qͥdecimas dareñsinerent adec
creuit sacer iste c̃uentꝰ. ut epĩ & abbates deagris
& uineis qͣ ad suũ ł fr̃mstipendiũ habent. decimas
adeccłas deferrifaciant. Familiȩ uͦ ibident de¬
cimas suas ubi infantes suos baptizant. & ubiꝑ
totũ annicirculũ missas audiunt. Denonis ⁊ dt

Expanded text:
Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum aliqui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dare crevit sacer iste conventus ut episcopi et abbates de agris et vineis, quae ad suum vel fratrum stipendium habent, decimas ad ecclesias deferri faciant; familiae vero ibi dent decimas suas, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum anni circulum missas audiunt. Ex concilio T
Abbreviated transcription (Latin):
solꝰ missã celebrare p̃sumat. qͥaitanec ũbadnĩ
saluatoris qͥb mysteria corporis sius discipłisce
rant nec & iãmipsis actib apłoꝵ sienucleatĩ le¬
gant᷑. ita fieri debere ullom inuenit᷑. Unde con¬
uertendꝰ immo in t̃rogandꝰ nob̵ iudet᷑ huiꝰmͦ
corporis & sangͥnis dñi c̃secrator. qͥb dic̃. Oñs uobcũ¬

Expanded text:
solus missam celebrare praesumat, quia ita nec verba Salvatoris, quibus mysteria corporis et sanguinis sui rant, nec etiam in ipsis actibus apostolorum, si enucleatim legantur, ita fieri debere ullo modo invenitur. Unde conveniendus immo interrogandus nobis videtur huiusmodi corporis et sanguinis Domini s
Abbreviated transcription (Latin):
mittimꝰ. ñ hoctorpori s occupationi deputate. Lato
marsiliensi ciuitate moradetineat. s ad frẽm & coepm¬
nr̃msiagriũ. cũscĩtatis ur̃ȩ solatio dõptegente ꝓficis u¬
cat᷑. Preterea indico dudũ ad nosuenisse. qđ frat̃¬
nitastua qͦsdã imaginũ adoratores aspiciens easdẽ
eccłȩ imagores c̃fregit atq: proret̃. Et qͥdẽ telũ
uos ne qđ manu factũ adorari possit habusse lauda¬
uimꝰ. s frangere easdẽ imagiresñ debuisseuidica¬
mꝰ. Idcirco enĩ pictura in ȩcłiis adhibet᷑. ut hi qͥlitte¬
ras nesciunt. saltẽ inparietib uidendolegant. quȩ
legere in codicib ñ ualent. Tuagͥfrat̃nitas & illa
colligerent & popłs inpicturȩ ad oratione minime

Expanded text:
mittimus, non hoc torpori, sed occupationi deputate. LatorMassiliensi civitate mora detineat, sed ad fratrem et coeprum Syagrium cum sanctitatis vestrae solatio, Deo protegente, proficiscatur. Praeterea indico dudum ad nos pervenisse quod fraternitas vestra, quosdam imaginum adoratores aspiciens, easdem in Ecclesiis imagines confregit atque projecit. Et quidem zelum vos, ne quid manufactum adorari posset, habuisse laudavimus, sed frangere easdem imagines non debuisse indicamus. Idcirco enim pictura in Ecclesiis adhibetur, ut hi qui litteras nesciunt, saltem in parietibus videndo legant quae legere in Codicibus non valent. Tua ergo fraternitas et illas colligerent, et populus in picturae adoratione minime
Abbreviated transcription (Latin):
& pꝰeabenedictionẽ in popłodant. Qđ deincepsint̃ di¬
cimꝰ s pꝰorationẽ d̃icã & c̃iunctionẽ panis & xalicis.
benedictio in popłm sequat᷑. & tc̃ demũcorporis & san¬
gͥnis dñi sacram̃tũ sumat᷑. eouidelic& ordine. ut sac̃¬
dos & leuita ante altare c̃municent. uichoro. & cberꝰ
go facta oblatione ñ c̃municauerit. aut causa dicat
& sirationabilis fuerit ueniã c̃seqͣtur. aut sindicerit
c̃munione pͥuet᷑ tãꝗ qͥ popło causa lesionis extiterit.
dans de eo suspectionẽ qͥsa craficauit. qđ recte ñobtu
uditũ ẽ. Aliqͦspbros missas celebrabeead Re. Ilerit

Expanded text:
ea benedictionem populo dant, quod deinceps interdicimus; sed post orationem dominicam et conjunctionem panis et calicis benedictio in populum sequatur, et tunc demum corporis et sanguinis Domini sacramentum sumatur, eo videlicet ordine ut sacerdos et levita ante altare communicent, in choro clerus, go, facta oblatione, non communicaverit: aut causam dicat, ut, si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit, dansuditum est aliquos presbiteros missam celebrare, et
Abbreviated transcription (Latin):
ni c̃trariũ. pietas fideliũ nouit. Unde om̃ib pbris
int̃dicimꝰ. ut nullꝰ in posterũ hoc facere p̃sumat.
s ipse cũ reuerentia sumat. & diacono & subdiacono
qͥministri s̃ altaris colligenda tradat. Illudaciã at¬
tendat. ut eosꝓpͥamanu cõmunics. Nulliaũt̃
laico aut feminȩ rukaristiã inmanib ponat. s tantũ

Expanded text:
elium novit. Unde omnibus presbyteris interdicimus ut nullus in posterum hoc facere praesumat, sed ipse, cum reverentia sumat, et diacono aut subdiacono qui ministri sunt altaris colligenda tradat. Illud etiam attendat ut eos propria manu communicet. Nulli autem laico aut feminae Eucharistiam in manibus ponat, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
misteria cilicessunt a patenȩ. Deqͥl bonifatius
martur & ep̃s intr̃ogatꝰ silicer& inuasculis ligneis sacra¬
m̃ta c̃ficere. respondit. Quondã sac̃ dotes aurei ligne¬
is calicib utebant᷑. nc̃ econtra lignei sac̃dotes aureis
utut᷑ calicib Tepherinꝰ seactꝰ decimꝰ romanꝰ ep̃o
patenis uitreis missas celebrare c̃stituit. Tc̃ deinde ur¬
urbanꝰ &c tauus decimꝰ p̃p. om̃a ministeriasacrafecit
argentea. In hoc enĩ sic̃ in reliqͥscultib magis magisq

Expanded text:
mysteria, calices sunt et patenae. De quibus Bonifacius martyr et episcopus interrogatus, si liceret in vasculis ligneis sacramenta conficere, respondit: Quondam sacerdotes aurei ligneis calicibus utebantur: nunc econtra lignei sacerdotes aureis utuntur calicibus. Zepherinus XVI, Romanus episcopus, patenis vitreis missas celebrare constituit. Tunc deinde Urbanus decimus octavus papa omnia ministeria sacra fecit argentea. In hoc enim, sicut et in reliquis cultibus magis et magis per
Abbreviated transcription (Latin):
iplures heredes c̃tenderit dec̃muniȩcła auferri
uibeat ep̃s reliqͥas sacras & eccłam claudi. donec c̃mia¬
c̃muni c̃sensu & c̃silioepĩ statuant ibi pbrm & unde uiuat.
c̃siderandũ ẽ quatinꝰ si sca̾m ꝓuidentiã & ad monitio¬
nẽ ep̃i ipsi coheredes eas uoluerint tenere & honora¬
re faciant. Sinaut̃ hoc c̃tradixerint. inepĩ potesta¬
c̃ midio temaneat. utrũ eas ita c̃sistere ꝑmittat. aut reli¬
simultas oriat᷑. ut de uno altari quattuor partes fiant.
giñpossit. p̃cipiat᷑ ab ep̃o cuntatis. ut nullomͦ ibi missa¬
rũ sollẽpnia celebrent᷑. donec illiad c̃cordiã redeant.
& pariuoto atq c̃silio eccła illasac̃ dotẽ canoni ee
habeat. qͥlibere suũ ministeriũ ibi ꝑagere possit.

Expanded text:
plures heredes contenderint de communi ecclesia, auferri jubeat episcopus reliquias sacras, et ecclesiam claudi, donec communi consensu et consilio episcopi statuant ibi presbyterum, et unde vivat.onsideratum est, quatenus si secundum providentiam et admonitionem episcopi, ipsi coheredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, ut in episcopi potestate maneat, utrum eas ita consistere permittat, aut relidem divisionem simultas oriatur, ut unius altaris quattuor partes fiant, on possit, praecipiatur ab episcopo civitatis, ut nullo modo ibi missarum solempnia celebrentur, donec illi ad concordiam redeant, et pari voto atque consilio ecclesia illa sacerdotem canonice habeat, qui libere suum min
Abbreviated transcription (Latin):
luidẽ enĩ preturã ad orare. aliud ꝑpicturȩ historiã
qͥosit adorandũ addiscere. Nã qđ legentib scriptura
hoc idiotis prestat pictura cernentib qͥi in ipsa ignoran¬
tes uident qđ feqͥ debeant. inipsalegunt qͥlitteras
nesciunt. Unde & p̃cipue gentib ꝓ lectione pictura
ẽ qđ magnopere tuqͥin t̃ gentes habitas. atrendere
debueras nedũ recto telo incaute succenderis. Prangi
gͥ ñ debuit. qđ ñadorandũ ȩccłiis. s ad instruendas
ut pastorisintemeri nom̃ exceller& ñculpadisꝑsoris

Expanded text:
ud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras; ne, dum recto zelo incaute succendereri non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas ut pastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris
Abbreviated transcription (Latin):
b similib inretitos ministeria sacroscã tractare
tribuat᷑. Quib sim hoc opere positis aliqͥd ꝓpͥe
necessitatis occurrat. qͥsor sua fideliũ salute c̃fi¬
dat. ubiministros ipsos curationis humanȩ tanta
ꝑspexerit calamitate uexari : Atq ideo necessario
sauciatũ fortassis autdebilẽ nequaquã scãc̃ tinge¬
re lex diuinaꝑmisit. qͥntomagis donicȩlestis dis¬
pensatores e ñ c̃uenit. qđ ẽ orterius ñtẽperieu¬
losos

Expanded text:
sionibus irretitos ministeria sacrosancta tractare tribuatur: quibus si in hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurrat, quis de sua fidelium salute confidet, ubi ministros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario sauciatum fortassis, aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit; quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius, mente perculsos
Abbreviated transcription (Latin):
cedant. s in locis siuisstent. & ibi sac̃dos earũ oblatio¬
nes dõ oblatas suscipiat. Memores enĩ t̾ent
feminȩ infirmitatis suȩ & secꝰ in becillitatis. &
idcircoscã qͣlib& inministerio eołȩ c̃tingereꝑ¬
timescant. qͣ &iã laiciuri ꝑtimeredebent. ne
orre pȩnã subeant. qͥdũ archã dni extraordina¬
ria c̃tingere uoluit. duõ ꝑcutiente interiit.

Expanded text:
cedant, sed locis suis stent, et ibi sacerdos earum oblationes Deo oblaturus accipiat. Memores enim esse debent feminae infirmitatis suae at sexus imbecillitatis, et idcirco sancta quaelibet in ministerio Epertimescant. Quae etiam laici viri pertimescere debent, ne Ozae poenam subeant, qui, dum Arcam Domini extraordinarie contingere voluit, Domino percutiente, interiit
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ ꝓutruꝰ lib& ecdẽ facultates admittunt.
sic̃ dudũ racionabilit̃ ẽ decretũ c̃uenit fieriporti si capi¬
ones. Q uarũ sit un apontificis. altera dericoꝵ. t̾ciã
sac̃ dotis int̾erit inte grãministrisȩccłȩ memora¬
tã dependere qͣntitatẽ. sic cler ultra delegatã sibis o eod
sũ mã nichil insolent̃ nouerit expetendũ. Fauͦ ca
qͣ i ꝑccłasticis ꝑdificiis ad tributa sunt. hiuc operi
ueraeit᷑ p̃rogata locoꝵ doceat instauratio manifesta
scõꝵ. qͥarefas ẽ. sisacris ȩdib destitutis inlucrũ suũ
p̃sul impendia his designata c̃uertat. Ipsã nichilomi¬
nꝰ ascriptã pauperib portionẽ. quãuis diuinis rati¬
onib sedispenssasse monstraturꝰ te uideat᷑. tam̃
iuxta qđ scriptũ ẽ. ut uideant operaurãbona&

Expanded text:
facultas admittit sicut dudum rationabiliter est decretum convenit fieri portiones, quarum sit una pontificis, altera clericorum, paupsacerdotis intererit integram ministris Ecclesiae memoratam dependere quantitatsummam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter prorogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est, si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his designata convertat, ipsa nihilominus ascripta pauperibus portione. Et hanc quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse dicatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera vestra bona
Abbreviated transcription (Latin):
t aũt in om̃ib obferuantia
possit sacrificuoblatioindubitant᷑ uteret᷑ ne his tantũ
admissis ad hancdeuotionẽ qͥpͥus aduenerint iudeantur
Ii qͥ pꝰmodũ ẽfluxerint ñrecepti. cũplenũ pretatisatq
rationis st. ut quotrens basilicã ad quãit᷑ p̃sentianoue
plibisinutemerit. totiens sacrificiũ subsequens offerat᷑¬

Expanded text:
observantia na non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur; ne his tantum admissis ad hanc devotionem, qui primi advenerint, videantur hi, qui postmodum confluxerint, non recepti, cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam, in qua agitur, praesentia novae plebis impleverit
Abbreviated transcription (Latin):
absq magna necessitate fieri debere liqu& om̃ĩb
nũ cultũ explendũ legimꝰ. & ñ solũ diuinis p̃ceptis
ac p̃cib rasacrasse. s &iã scĩ oleiuntione dño iuben¬
te ꝑlinis secognonimꝰ. Qualit̃ aũt hȩc facta sunt &
ñ alii ipsasacra ꝗ sac̃dotes sacraunctione delibuti.
dñoq cũ uestib scĩs sacrati. & leuitȩ tractabant.
ferebant. erigebant. deponebant. impsis institu¬
tionib quȩ iubente dno ꝑmossen c̃scriptȩ sunt.
inlege dnĩ repperit᷑. Qualit̃ gͦ dauio regũpussimꝰ

Expanded text:
absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus num cultum explendum legimus : et non solum divinis praeceptis ac precibus ea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione, Domino jubente, perlinisse novimus. Qualiter autem haec facta sint, non alii ipsa sacra quam sacerdotes sacra unctione delibuti, Dominoque cum vestibus sanctis sacrati et levitae tractabant, ferebant, erigebant, et deponebant, in ipsis institutionibus quae, jubente Domino, per Mosen conscriptae sunt in lege Domini rep
Abbreviated transcription (Latin):
lis apłicȩ ur̃is debeͣmꝰ c̃sultis respondere & quis ñ
ꝓlice s succincte hoc agere ꝓpt̃ qͣsdã alias occupa¬
tiones festinaremꝰ. denuotam̃ sinecesse fuerit onalio
obhas ł aliasnecessitates qͣsiad caput mittereca
ȩcła qͦndo eugłia legunt᷑ sedere & dnĩ saluatoris
uerba ñstantes s fedentes audire. & hoc & maioꝵ
traditione se accepisse testant᷑. qđ nullatenꝰ dei¬
crps fieri sinatis apłica auctoritate mandamꝰ¬

Expanded text:
dis apostolicae, vestris deberemus consultis respondere. Et quamvis non prolixe, sed succincte hoc agere propter quasdam alias occupationes festinaremus: denuo tamen si necesse fuerit ob has vel alias necessitates quasi ad caput mittere chEcclesia quando Evangelia leguntur sedere, et Domini salvatoris verba non stantes, sed sedentes audire, et hoc ex majorum traditione se accepisse narrant. Quod nullatenus deinceps fieri sinatis apostolica auctoritate mandamu
Abbreviated transcription (Latin):
acẽ gͥ asseris ante c̃fecta misteria
qͦsdã popłu mpetrare. ł sibunt̃ sacerdotes tradere.
da. ꝑquã c̃stat popłm ad om̃a qͣmministeriisaguntur
atq inȩccła cebebrant᷑ p̃biusfec̃sensũ. ac finita eͣe.
pacis c̃cludendȩ signaculo demonstf̃ent᷑. Qͥspni¬

Expanded text:
acem igitur asseris ante confecta mysteria quosdam populis imperare, vel sibi inter sacerdotes tradere, da. Per quam constet populum ad omnia quae in mysteriis aguntur, atque in Ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis signaculo demonstrentur. De n
Abbreviated transcription (Latin):
pessimꝰus est apua q̃sdã iidiũcis dieb siue inqͥb liba
festiuitatib maemissã cebebrare. quãuis& siꝑdefunc¬
tis sit cũ audierit abscrdat & ꝑ totũdiẽ apͥmomant
ebrietati & cõmessationi potus ꝗ dõ deferuiat. Admonen¬
dusẽ popłs ut ante publicũ ꝑactũq officiũ adcibũñaoce¬
dut s om̃s adpublicãscãmmatrẽ ȩccłam missarũ sollẽp¬
ia & p̃dicationt̃ audituri c̃ueniant. Et ut sac̃ dotes
missas horatcia celebrent ut popłs apublicis sollẽpni
bñ abstrahat᷑. s sac̃ dotes qͥncir cuttuur bis aut in eadẽ urbe
sunt. apopłis sic̃ predrernꝰ nunũ adpublicã missãr ũ cele¬
brationẽ citemant exceptis dõsacratis femous qͥb mos ẽ.
ad publicũ nẽgredi s claustris monasterui c̃tineri.

Expanded text:
s est apud quosdam in Dominicis diebus, sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quamvis et si pro defunctis sit, cum audierit abscedat: et per totum diem a primo mane ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus est populus, ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat: sed omnes ad publicam sanctam matrem ecclesiam missarum solemnia, et praedicationem audituri conveniant: et ut sacerdotes missas hora tertia celebrent, ut populus a publicis solemnibus non abstrahatur. Sed sacerdotes qui in circuitu urbis aut in eadem urbe sunt, et populus, ut praediximus, in unum ad publicam missarum celebrationem conveniant, exceptis Deo sacratis feminis, quibus mos est ad publicum non egredi, sed claustris monasterii contineri.
Abbreviated transcription (Latin):
Regorius seruus di pb̃r & abbas monasteriiscĩthe¬
iIi c̃stituti. insinuauit nob̵ eo qđ homines fundi
fulloniaciuiris scȩ eccłȩ Romanȩ fines fundi
ꝑuadere. & ideo uolumꝰ accedente te ad panormi¬
tanã ꝓiuntiã questionẽ ipsã taliratione discute¬
rednõ apud possessorẽ sicutihactenꝰ posfessũ ẽ uide¬
lic& ꝑmanente. ut simonasteriũ p̃fatũ scĩ theodo¬
rifines deqͥb causatiomota ẽ. inc̾cussis qͣdraginta
annis repperisse possedisse. nullã de inceps& iam

Expanded text:
regorius servus Dei, presbyter et abbas monasterii sancti Thenstituti, insinuavit nobis homines fundi Fulloniaci, juris sanctae Ecclesiae Romanae, fines fundi pervadere. Et ideo volumus accedentem te ad Panormitanam civitatem, quaestionem ipsam tali ratione discutere, dominio rei apud possessorem, sicuti hactenus possessum est, videlicet permanente, ut si monasterium praefatum sancti Theodori fines, de quibus causatio mota est, inconcussis quadraginta annis possedisse repereris, nullam deinceps, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
canonũ institu ta seruent᷑. ut omã in xp̃i potestate
c̃sistant. De hisaut qͣ altarib offerunt᷑. t̃cia parsfide¬
lit̃ ep̃is deferant᷑. duȩ clericis. Decimȩ aut̃ scđm qͦsdã
singulis annis t̃cia pars aut int̾cianota. Sedtam̃
nos seqͣntes romanos singulis annis quartã partẽ
fuerunt eccłe baptismales. & d euotiofacta fiit
iux ta qđ ep̃s ipsius pariochiȩ ordinauerit. om̃imodis
fiant donate. Etꝑ donationes regũ aut ceteroꝵ dm̃
tim̃tiũ bonoꝵ hominũ. adepiscopia ł monasteria
aliqͣ resdelegata ẽ. & exipsisreb antiqͥtꝰ ad ipsas
pͥores ȩccłas decimȩ datȩ furerint. ipsa antiqͣdona¬
tio ł deuotio firma & stabilis om̃inoꝑmaneat. tam̃

Expanded text:
canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis offeratur, duae clericis. Decimae-autem secundum quosdam singulis annis, tertia pars, aut in tertio tota: sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, baptismales, et devotio facta fuit, juxta quod episcopus ipsius paroechiae ordinaverit, omnimodis fiant donatae. Et si per donationes regum aut caeterorum Deum timentium bonorum hominum ad episcopia seu monasteria aliquae res delegatae sunt, et ex ipsis rebus antiquitus ad ipsas ecclesias priores decimae datae fuerunt, ipsa antiqua donatio vel devotio firma et stabilis permaneat. Tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
aut subfeqͣntis explenda benedictione sac̃dotis. qͥa
nec ꝑfectauideri possunt. nͥ ꝑfec tionis ordine cõple¬
mat. ubrefficatiã ꝓsperitatis unitas fideirep̃sentat
Qđ &iã csultũ cunctiordinis clericundultũ eͥe sibi

Expanded text:
aut consequentis complenda benedictione sacerdotis: quae aut consequentis complenda benedictione sacerdotis: quae nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine complemat, ubi efficaciam prosperitas unitas fidei repraesentat. Quod etiam consultum cuncti ordinis clerici individuum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ł corporis qualiba ualitudo &ccurrat quȩ autcorpꝰ x
subito subrui faciat. autm̃tẽ alienatione ł ter¬
sire cle oͦpia suffragat᷑. habeat qͥsqͥs ille amens dõ
atq sacrificans uicinisolaminis aduitorẽ ut sialiq̃
casuille qͥofficiaimpleturꝰ accedit turbatꝰ fuerit
& ad terrã elis: a t̃gosẽꝑ habeat qͥ eiꝰ uicẽ exceqͥtur
intrepidꝰ & officiũ ad incorptũ adimpleat.
ichil c̃traordies statutũ temeritatis ausup̃sumat᷑
neq ulla qͣsũma ueneratione cenfent᷑. ł onũno p̃sũp̃¬
nec in t̃rupta noscunt᷑ ne langoris ꝓuentu robore
salutis natura pͥuet᷑. Nonsolũgͦ fragilitati c̃sulit᷑
humanȩ. sed &iã sacris mysterioꝵ dĩꝓudent᷑ ha¬
bere solatiũ. Censuimꝰ gͥ c̃uenire ut cũ asac̃dotib
missarũ tẽpr̃ scã mysteria c̃secrent᷑. siepritudinis
accidat qͥlib& euentꝰ. qͦcoeptũ nequeat c̃secrationis
plem̃tũ mnitiatis misteris c̃petit ꝗ aut incipientis

Expanded text:
l corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel tersive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem, ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit, turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat, qui ejus vicem exsequatur intrepidus, et officium incoept ordinis statum temeritatis ausu praesumatur, nec illa quae summa veneratione censentur vel minimo praesumptnec interrupta noscuntur, nec languoris praeventu, robore salutis natura privetur. Non solum ergo fragilitati consulitur humanae, sed etiam sacris ministeriorum Dei . Censemus ergo convenire, ut cum a sacerdotibus missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis plementum initiatis mysteriis competit, quam aut incipientis
Abbreviated transcription (Latin):
sa c̃sulit᷑ in p̃sũptionis ꝑnitiẽ c̃uertat᷑. nullo p̾cibũ
potũq siue qđ lib&s minimũ sũptũ missas facere.
nullꝰq absq patentis molestiȩ ꝓuentu. minister
ł sac̃dos cũcȩperit in ꝑfecta officia p̃sumat omĩno
relinqͤre. Siqͥs hȩc temerarie p̃supserit. excõmu¬
nicationis sententiã susturebit. Iuci

Expanded text:
sulitur in praesumtionis perniciem convertatur, nullus post cibum potumque quamlibet minimum sumtum missas facere, nullus absque proventu patentis molestiae minister vel sacerdos, quum coeperit, imperfecta officia praesumat omnino relinquere. Si quis haec temerare praesumserit, excommunicationis sententiam sustine
Abbreviated transcription (Latin):
t nullꝰ pb̃r p̃sumat calicẽ ł patenã ł palliũ altaris
łuestuntũ sac̃ dotale autlibrũ eccłasticũ tab̾narioł
ꝓcedat adpopłm s llaintra scã dimittat. acollo qͥedius¬
norediens. Et cuitabnas aobibendũ a sacris canoniben¬
gridi ꝓhibet᷑ scĩficata socronittrio. ne adc̃tigen¬

Expanded text:
ter praesumat calicem vel patenam, vel pallium altaris, vel vestimentum sacerdotale, aut librum ecclesiasticum tabernario vel procedat ad populum, sed illa intra sancta dimittat a colloquio divino rediens. Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacro