comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis synodi niceni. uel sci calccdonen¬
sis concilii regulas. non secunt᷑ cͥum utro¬
rũq scã decreta. ex euangłico et apl̃ico
manifestũ sit fonte ꝓdire: et quicquid
non est de irrigatione xp̃i. poculi esse
iuꝑci. Prenoscat gͥ pietas tua. uenerabi¬
lis imꝑator. hos quos spondeo dirigendos.
ñ ad confligendũ cũ hostib fider. nec
ad certandũ contra illos. a sede apłico
ꝓfecturos. qr de reb et ap̃ niceã. et ap̃ calce¬
donã. sic̃ deo placuit definitis. nullum
audemꝰ inire tractatũ. camquã dubia
paruulorũ nr̃õrum: qui post lactis ali¬
moniam. cibo desiderant solidiore saci¬
ri. ministerii nr̃i presidium non negamꝰ:
et sic̃ simpliciores ñ sꝑuimꝰ. ita a rebelli¬
b hercticis abstinemus. memores pre¬
cepti dñici. dicentis. Nolite dare sc̃m
canib neq miseritis margaritas ur̃as.
ante porcos. Nimis quippe indignũ.
nimisq inuistũ est. eos ad libertatẽ

Expanded text:
rabilis synodi Nicaenae, vel sancti Chalcedonenrabilis synodi Nicaenae, vel sancti Chalcedonensis concilii regulas non sequuntur; cum utrorumque sancta decreta ex evangelico et apostolico manifestum sit fonte prodire, et QUIDQUID non est de irrigatione Christi, poculi esse viperei. Praenoscat igitur pietas tua, venerabilis imperator, hos quos spondeo dirigendos, non ad confligendum cum hostibus fidei, nec ad certandum contra ullos, a sede apostolica profecturos, quia de rebus et apud Nicaeam et apud Chalcedonam, sicut Deo placuit, definitis, nullum audemus inire tractatum: tamquam dubia parvulorum nostrorum, qui post lactis alimoniam cibo desiderant solidiore satiari, ministerii nostri praesidium non negamus: et sicut simpliciores non spernimus, ita a rebellibus haereticis abstinemus: memores praecepti Domini, dicentis: Nolite dare sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos . Nimis quippe indignum nimisque injustum est eos ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
tio incrementũ. et ad iectionẽ plenitudo
ĩ recipit. Unde cũ sciam te uenerabilis
imbutũ in nulla fidei parte nutare. s
sc̃o ꝑfectoq udicio a prauis recta discer¬
nere. et a refutandis amplectenda diuidẽ.
obsecro ne humilitatẽ meam diffidentia
putes ẽẽ culpandã. cum hec mea caucio.
non solũ uniuersali eccłȩ confulat. s eti¬
am tuȩ gle famuletꝰ: ne sub imꝑu tui tẽ¬
pore et hereticorũ aucta uideat᷑ imꝓbi¬
tas. et catholicorũ ꝑturbata secitritas:
inuobis spm̃ dei. satis uos instructum
esse ꝑspiciã. ne fidei urẽ ullus possit er-¬
ror illudere. preceptioni tam̃ urẽ in eo
adnitar obedire. ut aliqͦs de fr̃ib meis
dirigam. qui apud uos presentiȩ mee
instar exbibeant. et quȩ sit apłice fidei
regula. licet ut dixi. uobis bene sit nota
demonstrent:patefacientes in omnib
et ꝓbantes. ñ esse omnino inter catholi¬
cos computandos. qui definitionẽ uene¬

Expanded text:
tio incrementum, et adjectionem plenitudo tio incrementum, et adjectionem plenitudo non recipit. Unde, cum sciam te, venerabilis imbutum, in nulla fidei parte nutare, sed sancto perfectoque judicio a 1341 pravis recta discernere et a refutandis amplectenda dividere, obsecro ne humilitatem meam de diffidentia putes esse culpandam, cum haec mea cautio non solum universali Ecclesiae consulat, sed etiam tuae gloriae famuletur: ne sub imperii tui tempore et haereticorum aucta videatur improbitas, et catholicorum perturbata securitas. Cin vobis Spiritum Dei satis vos instructos esse perspiciam, nec fidei vestrae ullus possit error illudere, praeceptioni tamen vestrae in eo adnitar obedire, ut aliquos de fratribus meis dirigam, qui apud vos praesentiae meae instar exhibeant, et quae sit apostolicae fidei regula, licet, ut dixi, vobis bene sit nota, demonstrent, patefacientes in omnibus et probantes, non esse omnino inter catholicos computandos, qui definitiones vene
Abbreviated transcription (Latin):
se naturam. Detestandum gͦ nobis est ꝑ¬
seueranter q uitandum. quod fraus bere¬
tica nititur optinere: nec in aliquam dis¬
ceptationẽ. pie et plene defimta reuocan¬
da sunt:. ne ad arbitriũ dãpnatorũ. ipsi
de his uideam᷑ ambigere. quȩ manifestũ
qui abhis quȩ celitus sunt constituta dis¬
sentiunt. suis opinionib relinquant᷑ et
ab unitate eccłȩ cum ea quã elegerunt
ꝑuersitate. discedant. Nam nullo modo
sieri potest itt qui diuinis audent contͣ¬
dicere sacramentis. aliqua nobis cõmuni-¬
one socient᷑. Lactent se insui eloquii uani¬
cate: et de argumentationũ suarũ uersu¬
tia que immica est fidei głent᷑: nobis pla¬
eat apłicis obedire preceptis. dicentibus
Videte ne quis uos decipiat. ꝑ philosofi¬
ultionũ conditionib subdo. quas non.
solũ auccoritas. beate memoriȩ pͥncipis
marciani. s: etiã ego mea consensione fir¬
maui: qr sic̃ sc̃e ucraciterq dixistis. ꝑfec¬

Expanded text:
se naturam. Detestandum ergo nobis est pse naturam. Detestandum ergo nobis est perseveranterque vitandum, quod fraus haeretica nititur obtinere, nec in aliquam disceptationem pie et plene definita revocanda sunt, ne ad arbitrium damnatorum ipsi de his videamur ambigere, quae manifestum qui ab his quae coelitus sunt constituta dissentiunt, suis opinionibus relinquantur, et ab unitate Ecclesiae cum ea quam elegerunt perversitate discedant. Nam nullo modo fieri potest ut qui divinis audent contradicere sacramentis, aliqua nobis communione socientur. Jactent se in sui eloquii vanitate, et de argumentationum suarum versutia, quae inimica est fidei, glorientur: nobis placet Apostoli obedire praeceptis, dicentis: Videte ne quis vos decipiat per philosophiultionum conditionibus subdo, quas non solum auctoritas beatae memoriae principis Marciani, sed etiam ego mea consensione firmavi. Quia, sicut sancte veraciterque dixistis, perfec
Abbreviated transcription (Latin):
ria potius expetamus. Nam que patefae¬
ta sunt querere. quȩ ꝑfecta sunt retracta¬
re et que sunt definita conuellere. quid a¬
liud est. quã de adeptis. gr̃am non referrẽ.
et ad interdicte arboris cibum imꝓbos ap¬
petitus. mortisere cupiditatis extendere
Ende. quia ad pacem unuiersalis ȩccłȩ et
ni sollicitiore respicere: euident᷑ agnoscis
qđ magnis hereticorũ audet᷑ insidiis. ut
inter euthichs. dioscoriq discipłos. et eum
quẽ apłica sedes direxerit. diligentior tam¬
quã nichil ante fuerit definitũ tractatus
habeat᷑: e quod totius mundi catholici
sacerdotes. scã calcedonensi sy nodo ꝓbant.
gaudentq firmatũ. in inturiã etiam sa¬
cratissimi concilii nicen. efficiat᷑ infir¬
misticus ille patrũ numerus definui.
ne catholicorum confessio aut unigenitũ
dei filiũ in aliquo crederet patri imparẽ
aut eundem cum factus est filius homuns
non ueram carnis nr̃e atq animȩ habuis¬

Expanded text:
ria potius expetamus. Nam quae patefacria potius expetamus. Nam quae patefacta sunt quaerere, quae perfecta sunt retractare, et quae sunt definita convellere, quid aliud est quam de adeptis gratias non referre, et ad interdictae arboris cibum improbos appetitus mortiferae cupiditatis extendere? Unde quia ad pacem universalis Ecclesiae, ni sollicitiore respicere, evidenter agnoscitis quod magnis haereticorum audetur insidiis, ut inter Eutychis Dioscorique discipulos, et eum quem apostolica sedes direxerit, diligentior, tamquam nihil fuerit ante definitum, trachabeatur, et quod totius mundi catholici sacerdotes sancta Chalcedonensi synodo probant gaudentque firmatum, in injuriam etiam sacratissimi concilii Nicaeni efficiatur infirmysticus ille Patrum numerus definivit, ne catholicorum confessio, aut unigenitum Dei Filium in aliquo crederet Patri imparem, aut eumdem cum factus est filius hominis non veram carnis nostrae atque animae habuis
Abbreviated transcription (Latin):
leoni augusto. Multo gaudio mens mea
exultat in dño et magna mͥ est racio głan¬
di. cum clementię urẽ excellentissimã fi¬
dem. augeri ꝑoinnia donis gr̃ȩ cȩlestis
agnosco: et ꝑ incrementa diligentiȩ deuo¬
tionẽ inuobis animi sacerdotalis exꝑior.
Nam in ur̃ȩ pietatis alloquiis. ñ dubie
patet. qđ ꝑ uos in cotius ȩccłȩ salute. sp̃c¬
sc̃s oꝑet᷑ et qͣntũ uniu̾soꝵ fideliũ precibus
sit optandũ. ut in omnẽ głam ur̃m ex¬
tendat᷑ imꝑium. qui supracurã rerum
temporaluĩ. religiose ꝓuidentiȩ famula¬
tũ. diuinis et eternis dispositionib ꝑse¬
ueranter impenditis int scilieet catholica
fides. que humanũ genus sola uiuificat.
sola scĩficat. in una confessione ꝑmaneat:
et dissensiones. quȩ de terrenarũ opimo¬
nũ uarietate nascunt᷑ a soliditate illius
nobis diuinitus conferent᷑. si de his quȩ
sunt prestita. non inueniam᷑ ingradr et tã¬
quã nulla sint quȩ ad epti sumus. contra¬

Expanded text:
LEONI Augusto. Multo gaudio mens mea exsultat in Domino, et magna est mihi ratio gloriandi, cum clementiae vestrae excellentissimam fidem augeri per omnia donis gratiae coelestis agnosco et per incrementa diligentiae devotionem in vobis animi sacerdotalis experior. Nam in vestrae pietatis alloquiis non dubie patet quod per vos in totius Ecclesiae salute Sps operetur, et quantum universorum fidelium precibus sit optandum ut in omnem gloriam vestrum extendatur imperium, qui supra curam rerum temporalium, religiosae providentiae famulatum divinis et aeternis dispositionibus perseveranter impenditis: ut scilicet catholica fides, quae humanum genus sola vivificat, sola sanctificat, in una confessione permaneat, et dissensiones quae de terrenarum opinionum varietate nascuntur, a soliditate illius nobis divinitus conferentur, si de his quae sunt praestita non inveniamur ingrati, et tamquam nulla sint, quae adepti sumus, contra
Abbreviated transcription (Latin):
eterne. ad quã . nͥ ꝑ mediatorẽ dei et homi¬
nũ. hominẽ iħ̃m xp̃m. non potest iꝑueni
ri. Sicut enĩ ait beatus petrus apłs. nͣ
b. in qͦoporteat no ᷤᷤ saluos fieri. nec est re¬
demptio captiuitatis humane. nͥ in san¬
guine ciuis. qui dedit semet ipsũ redẽp¬
tionẽ pro omnib et qͥsicut predicat be

Expanded text:
aeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et homiaeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum non potestri. Sicut enim ait beatus Petrus apostolus: Non lo, in quo oporteat nos salvos fieri. Nec est redemptio captivitatis humanae in sanguine ejus qui dedit semetipsum redemptionem pro hominibus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
litate sentimus. Dicant gͦ isti hipocri¬
te:qui cecis m̃tib lum̃ nolunt recipere
ueritatis. in qua forma. crucis ligno dñs
maiestatis. xp̃e affixus sit: quid iacu¬
erit in sepulchto. et reuoluto monumen¬
ti lapide. que tercio die caro surrex̾it. et
in qua post resurrectionẽ suam. ñ cre¬
dentes quosdã discipłos arguebat. et
hesitationẽ cunctantiũ confutabat. cũ
diceret. palpate et uidete. quia spc̃ carnẽ
et ossa non habet. sicut me uidetis ha¬
bere: et apło thome. infer manũ tuam
in latus meum. et uide manus meas.
et pedes. et noli esse incredulus. s fidelis
Quanta manifestatione corporis sui.
iam hereticoru̾ mendacia destruebat:
ut uniuersa eccła xp̃i imbuenda doc¬
trinis. hoc ñ sibi dubitaret credendũ.
quod apłi susceperant. predicandum.
Ac si intanta luce ueritatis. tenebras
suas heretica obduratio non relinquit̃ os¬
tendant unde sibi spem uite polliceant᷑

Expanded text:
alitate sentimus. Dicant ergo isti hypocrialitate sentimus. Dicant ergo isti hypocritae, qui caecis mentibus lumen nolunt recipere veritatis, in qua forma crucis ligno Dominus majestatis Christus affixus sit? quid jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide quae tertio die caro surrexerit, et in qua post resurrectionem suam non credentes quosdam discipulos arguebat, et haesitationem cunctantium confutabat, cum diceret: Palpate et videte quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere? et apostolo Thomae: Infer manum tuam in latus meum, et vide manus meas et pedes, et noli esse incredulus sed fidelis? Qua utique manifestatione corporis sui jam haereticorum mendacia destruebat, ut universa Ecclesia, Christi imbuenda doctrinis, hoc non sibi dubitaret credendum quod apostoli susceperant praedicandum. Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. ñ ꝓtestaret᷑ ibhs. ecce agnus dei.
ecce qͥ tollit peccata mundi. Sine uer¬
bi potentia. non fieret redintegratio de¬
biliũ. et uuificatio mortuorũ: et sine
ueritate carnis. nec cib iei uno. nec som¬
nus esset necessariꝰ. fatigato. Postremo
sine uerbi potentia. ñ se dñs patͥ ꝓsitere¬
cur equalem: et sine ueritate carnis. ñ
idem diceret. patrem se esse maiorem: cum
catholica fides utrumq suscipiat utrũ¬
q defendat: quȩ scđm confessionẽ beati
apłi petri. unum xp̃m. di uiui filiũ. et
hominẽ credit et uerbum. Qũauis ita¬
q ab illo inicio. quo in udero uirginis.
uerbũ caro factum est. nichil umquam
inter utramq formã diuisionis extite¬
rit. et ꝑ omnia incrementa corporea. u¬
nius ꝑsonȩ. fuerint totius temporis acti¬
ones: ea ipsa tamen que inseparabiliter
facta sunt. nulla cõmixtione confundi¬
mus.s quid cuius formȩ sit. ex oꝑm qͣ¬

Expanded text:
carnis non protestaretur Joannes: Ecce Agnus Dei, carnis non protestaretur Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum; et sine veritate carnis nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato. Postremo sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem; et sine veritate carnis non idem diceret Patrem se esse majorem; cum catholica fides utrumque suscipiat, utrumque defendat, quae secundum confessionem beati apostoli Petri unum Christum Dei vivi Filium et hominem credit et Verbum. Quamvis itaque ab illo initio quod in utero virginis Verbum caro factum est, nihil unquam inter utramque formam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones; ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla commixtione confundimus; sed quid cujus formae sit ex operum qu
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate congressus. bis uictoriã suã
cribuit: in quorum corpore triumpha-
na ꝑsona sit. quȩ inseparabiliter atq in¬
diuise. cõmunes habeat acctiones. incelli¬
gende tamen sunt. ipsorũ oꝑm qualita¬
tes: et sincere fidei contẽplatione cernen¬
dum est. ad quȩ ꝓuehat᷑ humilitas car¬
nis: et ad quȩ. inclinet᷑ altitudo diuini¬
iatis. Quid sit qđ caro sine uerbo non
agit: quid sit qd uerbũ. sine carne non
efficit. Sine uerbi enim potentia. nec con
ciꝑet uirgo uec pareret: et sine ueritate
carnis. obuoluta pannis infantia. non
iaceret. Sine uerbi potentia. non adora¬
rent magi puerum. stella indice decla¬
ratũ: et sine ueritate carnis. ñ iuberetur
tnsferri in egiptũ puer: et abherodis ꝑse¬
cutione subduci. Sine uerbi pocentia.
ñ diceret uox patris missa de celo. hic est
filius meus dilectus. in quo mͥ bene com¬
placuit. ipsum audite: et sine ueritate

Expanded text:
humilitate congressus, his victoriam suam humilitate congressus, his victoriam suam tribuit, in quorum corpore triumphavina persona sit, quae inseparabiliter atque indivise communes habeat actiones, intelligendae tamen sunt ipsorum operum qualitates, et sincerae fidei contemplatione cernendum est, ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo deitatis: quid sit, quod caro sine Verbo non agit; et quid sit, quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potenciperet Virgo nec pareret, et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum; et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui: ipsum audite: et sine veritate
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uerus et eternus pontisex. altari cru¬
cis ꝑ immolationẽ sue carnis imposuit:
Quauis enim. multorũ scõrum. incon¬
spectu dnĩ preciosa mors fuerit nulltꝰ
tamen insontis occisio. redemptio fuit
mundi. Acceꝑunt uisti. non dederunt
coronas: et de fortitudine fideliũ. exẽpla
nata sunt patientiȩ. non dona iusticie.
Singłares quippe in singłis mortes fue¬
runt: nec alterius quisquã debitũ. suo fi¬
ne ꝑsoluit: cum inter filios hominum.
agnus immaculatus extiterit. in quo
omnes crucifixi. omnes mortui. omnes
sepulti.omnes sunt etiam fuscitati. De
quib ipse dicebat. Cum exaltatus fuero
a terra: omnia traham ad meipsũ. Fides
et enĩ uera iustificans impios. et creans
iustos. ad humanitatis suȩ tracta par.¬
ticipẽ. in illo acquirit salutẽ. in quo solo.
homo se inuenit in nocentẽ: liberũ babens
ꝑ gr̃am dei. de cius potentia głari. qui con¬
cra bostẽ humani generis in carnis nr̃e

Expanded text:
quod verus et aeternus Pontifex altari cruquod verus et aeternus Pontifex altari crucis per immolationem suae carnis imposuit? Quamvis enim multorum sanctorum in conspectu Domini pretiosa mors fuerit, nullius tamen insontis occisio redemptio fuit mundi. Acceperunt justi, non dederunt coronas, et de fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae, non dona justitiae. Singulares quippe in singulis mortes fuerunt, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit, cum inter filios hominum uAgnus immaculatus, exstiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes sunt etiam suscitati. De quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum. Fides est enim vera justificans impios et creans justos, ad humanitatis suae tracta participem, in illo acquirit salutem in quo solo homo se invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui contra hostem humani generis in carnis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
atoris impleret. nͥ qui in forma dei eqͣt¬
est patri. in forma serui particeps ẽẽt et
nr̃iꝰ ut mortis uincłm. unius preuari¬
catione contractũ. unius morte. qͥ solus
morti nichil debuit. solueret᷑. Effusio
enim ꝓ in iustis. sanguinis iusti. tam po¬
tens fuit ad ƿriuilegiũ. tam diues ad
preciumꝰ: ut si uniuersitas captiuorum.
in redemptorẽ suũ crederet. nullũ dia-
et grã. Et cum sub peccati preiuidicionate
potestatẽ acceꝑunt ad iusticiã renascen¬
di ualidius factum est donũ liberta¬
tis. quã debitum seruitutis. Quã itaq
sibi in huius sacramenti presidio spem
relinquunt. qui in saluatore nrõ. negant
humani corporis ueritatẽ. Dicant quo
sacrificio. reconciliati: dicant quo san¬
guine. sint redempti. Quis ẽ ut apl̃s ait.
qui tradidit semet ipsũ ꝓ nobis. oblatio¬
nẽ et hostiã deo. in odorẽ suauitatis. Aut
qđ umꝙͣ sacrificiũ sacratius fuit quam

Expanded text:
atoris impleret, nisi qui in forma Dei atoris impleret, nisi qui in forma Dei est Patri, in forma servi particeps esset et nostri? Ut mortis vinculum, unius praevaricatione contractum, unius morte, qui solus morti nihil debuit, solverenim pro injustis sanguinis Justi tam potens fuit ad privilegium, tam dives ad pretium, ut si universitas captivorum in Redemptorem suum cbundavit gratia. Et cum sub peccati praejudicio 83 nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius factum est donum libertatis quam debitum servitutis. Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatore nostro negant humani corporis veritatem? Dicant quo sacrificio reconciliati, dicant quo sanguine sint redempti. Quis est, ut Apostolus ait, qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis? Aut quod unquam sacrificium sacratius fuit quam
Abbreviated transcription (Latin):
cuos. Et in sp̃m sc̃m. In qua ꝓfessione.
hoc euidentissime continet᷑: qd̃ ctiã nos
de dñi incarnatione confidemur. et credi-¬
mus: qui ad salutẽ humani generis re¬
formandã uerã carnẽ nr̃ę fragilitatis.
non de celo secũ deculit. s in utero uirgi¬
nis matris assũpsit. Quicumq
alieni. ut uerbo dei atempore incarnati¬
onis humane. carnis denegent uerita¬
tẽ: ostendant in quo sibi xp̃ianũ no¬
men usurpent. et cum euangłio ueri¬
tatis. qua racione concordent: si beate
uirginis partus aut caro sine deitate.
aut deitas. est orta sine carne. Sicut
enim negari non potest.euangłista di-¬
cente. qd uerbũ caro factum est. et habi¬
tauit in nobis: ita negari non potest. be
ato paulo apło predicante. qđ deus erãt
in xp̃o mundũ reconcilians sibi. Quȩ
autẽ reconciliatio esse posset. qua huma¬
no generi reppiciaret᷑ deusꝰ. nͥ omnium
causam. mediator dei hominũq susci¬
ꝑet: Qua uero racione. ueritatẽ medi¬

Expanded text:
ua professione hoc evidentissime continetur, quod etiam nos de Domini incarnatione confitemur et credimus, qui ad salutem humani generis reformandam veram carnem nostrae fragilitatis non de coelo secum detulit, sed in utero virginis matris assumpsit . Quicunqualieni, ut verbo Dei a tempore incarnationis humanae carnis denegent veritatem, ostendant in quo sibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ita negari noato apostolo Paulo praedicante, quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Quae autem reconciliatio esse posset qua humano generi repropitiaretur Deus, nisi omnium causam mediator Dei hominumque susciperet? Qua vero ratione veritatem medi
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabiliter manente unitate ꝑsonȩ.
cui que non habuit conferrentur. Nã
scđm potentiam deitatis. in differenter.
omnia que habet pater: etiam filius ha¬
bet: et que in forma serui a pate accepit.
eadem in forma deretiam ipse donauit.
Scdm formã enĩ dei. ipse et pater unum
sunt: scdm formã autem serui. non uen̾
facere uoluntatẽ suã s uoluntatẽ eius
qui misit eum. Sed̾m formã dei. sicut
pater habet uitam in semet ipso. sic dedit
et filio uitam habere insemet ipso: scđ̾m¬

Expanded text:
inseparabiliter, manente unitate personae, inseparabiliter, manente unitate personae, cui quae non habuit confsecundum potentiam Deitatis indifferenter omnia quae habet Pater, etiam Filius habet, et quae in forma servi a Patre accepit, eadem in forma Dei etiam ipse donavit. Secundum formam enim Dei, ipse et Pater unum sunt ; secundum formam autem servi, Non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum . Secundum formam Dei, Sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
et uere deitatis. uereq humanitatis. in
ipso una prorsus eademq ꝑsona sit: ex¬
altationẽ tamen qua illum sic̃ doctor
gentium dicit exaltauit deus. et. dond¬
uit illi nomen qđ suꝑ omne nomen ex¬
cellit. ad eam intelligimus ꝑtinere formã.
quȩ ditanda erat tante gl orificationis
augmento. In forma quippe dei. equa¬
lis erat filius patri: et inter genitoiem
atq uni genitum nulla erat in essentia
discretio nulla in maiestate diuersitas nee
ꝑ incarnationis misteruĩ aliquid deces¬
serat uerbo qd ei patris munere redde¬
ret᷑. Forma autẽ serui ꝑ quã impassibi¬
lis deitas. sacramentũ magne pietatis
impleuit. humana humilitas ẽ. que in
głam diuinȩ potestatis euecta ẽ. in can¬
cam unitatẽ. ab ipeo conceptu uirginis
deicate et humanitate conserta ut nec
sine homine diuina. nec sine deo ageren¬
tur humana. Propter qđ sicut dñs ma¬
iestatis. dr crucifixus. ita qui ex sempi¬
ternitate. equalis est deo dr exaltatus qi

Expanded text:
et verae deitatis veraeque humanitatis in ipso una prorsus eademque persona sit, exaltationem tamen, qua illum, sicut Doctor gentium dicit, exaltavit Deus et donavit illi nomen; quod super omne nomen excellit; 84 ad eam intelligimus pertinere formam quae ditanda erat tantae glorificationis augmento. In forma quippe Dei aequalis erat Filius Patri, et inter genitorem atque unigenitum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas, nec per incarnationis mysterium aliquid decesserat Verbo quod ei Patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est quae in gloriam divinae potestatis evecta est in tanta unitate ab ipso conceptu Virginis deitate et humanitate conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter quod sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita qui ex sempiternitate aequalis est Deo dicitur exaltatus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uenire et diligent᷑ inqͥreire ne forte bec dif¬
finitio teneatur. et hic excessus. qui priori¬
b uidet᷑ repugnare temporib nr̃ȩ coni¬
uentiȩ uel negligentie deputet᷑ et fiat in
nr̃is dieb quod nũquã ante presũptum
est. Quia uero oportet fr̃nitatẽ tuam.
curȩ istius mecũ esse participẽ. et ne qͥd
tale accidat p̃cauere: erebrius religiosis¬
simo et fidelissimo pͥncipi. dignare sug¬
gerere: ut in dissimulanter: iubeat egipti¬
os admonere. ne in sũme festiuitatis die
aut dissensione aliqua aut transgressioe
peccet᷑. Quicqͥd autẽ de hac re. diligentiꝰ
inuestigare. sollicitudo ur̃a potuerit. cito
ad noticiã meã. glosissimus imꝑator ui¬
beat ꝑuenire: quia et ad ipsius. et ad omĩ¬
um salutẽ ꝑtinet. ut dei cultus nullo er-¬

Expanded text:
venire, et diligenter inquirere, ne forte haec devenire, et diligenter inquirere, ne forte haec definitio teneatur, et hic excessus qui prioribus videtur repugnare temporibus nostrae conniventiae vel negligentiae deputetur, et fiat in nostris diebus quod nunquam ante praesumptum est. Quia vero oportet fraternitatem tuam curae istius mecum esse participem, et ne quid tale accidat praecavere, crebrius religiosissimo et fidelissimo principi dignare suggerere, ut indissimulanter jubeat Aegyptios admonere, ne in summae festivitatis die, aut dissensione aliqua, aut transgressione peccetur. Quidquid autem de hac re diligentius investigare sollicitudo vestra potuerit, cito ad notitiam meam gloriosissimus imperator jubeat pervenire, quia et ad ipsius, et ad omnium salutem pertinet, ut Dei cultus nullo er
Abbreviated transcription (Latin):
theophilus. ad augustũ theodosiũ
senorẽ scribens ꝑ centũ annos a pͥmo pͣ¬
dieti pͥncipis consolatu. digessit ordinẽ
festi. Cuius instructionis septuagesimꝰ
quartus nunc annus euoluit᷑ opilione
consule. pͥdie idus aplis celebrata est sa¬
cra sollẽpnitas. Unde sequenti anno pͥ¬
die nonas aprilis eadem festiuitas racio¬
nabiliter consequit᷑. S annus qͥ erat sep¬
tilagesimus sȩxtus memorati epĩ annoca¬
tionẽ. habere cognoscit᷑: quȩ a totius anti¬
quitatis exẽplo et ab omni patrũ aucto
ritate discordat. Siquidem in octauũ
Rł darũ maiarũ. dñicũ pascha transtu¬
lertt. prefinitos antiquitatis limites ni¬
constituerunt alii. potuerit annotare.
Unde quia ñ medio cris mͥ sollicitudo
puli diligenter exposur et supplicit᷑ potu¬
laui. ut oꝑam suã quẽad modũ consue¬
uit. religionis cultui dignant᷑ impendat.
ut eos qui huiꝰ supputationis ꝑfectã ui¬
dent᷑ habere noticiã. in unũ uibeat con¬

Expanded text:
Theophilus ad Augustum Theodosium seniorem scribens, per centum annos a primo praedicti principis consulatu digessit ordinem festi. Cujus instructionis septuagesimus quartus nunc annus evolvitur Opilione consule. Pridie Idus Aprilis celebrata est sacra solemnitas, unde sequenti anno pridie Nonas Aprilis eadem festivitas rationabiliter consequitur. Sed annus qui erat septuagesimus sextus memorati episcopi annotationem habere cognoscitur, quae a totius antiquitatis exemplo, et ab omni auctoritate Patrum discordat. Siquidem in octavum Kalendarum Maiarum Dominicum Pascha transtulerit, praefinitos antiquitatis limites niconstituere alii potuerit annotare. Unde quia non mediocris mihi sollicitudo puli diligenter exposui, et suppliciter postulavi, ut operam suam, quemadmodum consuevit, religionis cultui dignanter impendat, ut eos qui hujus supputationis perfectam videntur habere notitiam, in unum jubeat con
Abbreviated transcription (Latin):
ultis diuinaꝵ scͥpturaꝵ
testimonus edocemur:
quantum elemosinaꝵ meritũ. ⁊ quã¬
ta sit uirtus. Certum ẽ enĩ unũ quẽq
nrũm anime sue bñfacere: quotiens
miscđia sua in opie succurrit alienȩ.
ꝓmpta gͦ dilectissimi ⁊ facił ap̃noᷤ
eẽ largitas debet: sicredimus id sibi
unumquẽq prãre. ꝙ indigentib tri¬
buit. Thes aurũ enim suũ condit in
celo: qui xp̃mpascit in pauꝑe. Beni¬
gnitatem itaq in hoc x. dispensatio¬
nẽ diuine pietatis agnosce: idcͥco n
te abundare uoluit. ut ꝑte alius ñ
egeret: Ec ꝑ ministeriũ oꝑis tui. pau¬
ꝑem ab egestatis labore. te a peccato¬
rum multitudine lib̾aret. Omira ꝓ¬
uidentia ⁊ bonitas creatoris: ut uno
facto duob uellet eẽ succursum. uẽ¬
tura gͥ dnĩca dies: collectarum futu¬
ut singłi quiq ⁊pauꝑum memine¬

Expanded text:
Multis divinarum Scripturarum testimoniis edocemur quantum eleemosynarum meritum et quanta sit virtus. Certum est enim unumquemque nostrum animae suae benefacere, quoties misericordia sua inopiae succurrit alienae. Prompta ergo, dilectissimi, et facilis apud nos largitas esse debet, si credimus id sibi unumquemque praestare quod indigentibus tribuit. Thesaurum enim suum condit in coelo qui Christum pascit in paupere. Benignitatem itaque in hoc et dispensationem divinae pietatis agnosce. Idcirco enim te abundare voluit, ut per te alius non egeret, et per ministerium operis tui pauperem ab egestatis labore, teque a peccatorum multitudine liberaret. O mira providentia et bonitas Creatoris, ut uno facto duobus vellet esse succursum! Ventura igitur Dominica dies, collectarum futuut singuli quique et pauperum memine
Abbreviated transcription (Latin):
Iunt: ꝑ manꝰ imp̃onẽ suscipi conueniat
i autẽ de quib scͥpsisti. ñ se bapti ⁊a¬
tos nesciunt. s cuiꝰ fidei fuerint qͥ eos bap¬
trauerunt se nescire ꝓfitent᷑. quolibet mͦ
formã baptismatis acceꝑint. bapcirandi
ñ sunt. s ꝑmanus imponẽ. inuocata uir
tute sp̃c scĩ. quã ab hereticis acciꝑe ñ potu¬
erunt. catholicis copulandi sunt. De his
Qqͥ conuuuis gentiliũ et escis ĩmolaticiis usi sc̃.
i conuuio solo gentiliũ et escis im¬
molaticus usi sunt. possunt ieiuniis et
manꝰ imp̃one pirrgari: ut deinceps aby do¬
lochitis abstinentes. sacͣm̃torũ xͥ possint
ẽe participes. Si autẽ aut idola adoraue¬
runt. aut homicidus uel fornicationibus

Expanded text:
unt, per manus impositionem suscipi conveniat. unt, per manus impositionem suscipi conveniat. Si autem de quibus scripsisti non se baptizatos nesciunt, sed cujus fidei fuerint qui eos baptizavere se nescire profitentur, quolibet modo formam baptismatis acceperint, baptizandi non sutus sancti, quam ab haereticis accipere non potuerunt, catholicis copulandi sunt. De his qui convivio gentilium et escis immolatitiis usi sunt. XXX. Si convivio solo gentilium et escis immolatitiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothytis abstinentes sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis vel fornicationibus
Abbreviated transcription (Latin):
s spontaneo iudicio uirginitatis ꝓposi-¬
tum. atq habitũ susceꝑunt si post ea nup¬
tias eligunt. preuaricant᷑ etiã si consec̃tio
ñ accessit: cuiꝰ utiq ñ fraudarent᷑ mun̾e.
si in ꝓposito ꝑmanerent. De his qͥb dubi ũ
ẽ utrũ baptisina ꝑceꝑint necesse ẽ ut renascant᷑
Si nulla existant inclicia int̾ ꝓpinqͦs
aut familiares. nulla inter clericos acq
uicinos. qͥb hii de qͥb q̃rtt᷑ baptitati fuis¬
se doceant᷑: agendũ est ut renascantur.
ne manifeste ꝑeant. In quib qđ ñ ostendi¬
tur gestũ racio non sinit ut uideat᷑ iteratũ.
Qui autẽ possunt reminisci. qđ ad ecclam
ueniebant cũ parentib suis: possunt recor¬
dari an qd̃ eorũ parentib dabat᷑. acceꝑint.
s si hoc etiam ab corũ memoria alienũ est.
conferendũ cis uidet᷑ qđ collatũ ẽe nescit᷑
quia ñ cemeritas interuenit p̃sũptionis.
uͥ est diligentia pietatis. Qd eos qͥ se bap¬
tiratos agnoscunt s in qua fide nesci¬

Expanded text:
, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiam si nondum eis non accessit, cujus utique non fraudarentur munere, si in proposito permanerent. De his quibus dubium est, utrum baptisma receperint, necesse est ut renascantur. Si nulla existant judicia inter propinquos aut familiares, nulla inter clericos aut vicinos, quibus hi de quibus quaeritur baptizati fuisse doccantur, agendum est ut renane manifeste pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Qui autem possunt reminisci, quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possent recordari an quod eorum parentibus dabatur, acceperint. Sed si hoc etiam ab eorum memoria alienum est, conferendum eiQuia non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est diligentia pietatis. Quod eos qui se baptizatos agnoscunt, sed in qua fide nesci
Abbreviated transcription (Latin):
ontrarium est omnino redire ñ debeat¬
ȩccłasticis reglis. post penicentiȩ actionẽ.
redire ad mlitiam scłarem: cũ apłs dicat.
nemo militans deo. implicat se negotus¬
militiȩ mundanȩ. uoluerit implicare.
Qđ adolescens si urgente quocũq ꝑicło
penitentiã gessit et ñ se contineat ab uro¬
ris aplexi potest remedium sustiuere.
N adolescentia constitutus.
si urgente aut metu aut captiuitatis ꝑi¬
culo. penicentiã gessit et postea timens
lapsum incontinentiȩ uuenilis. copłam
uxoris elegit. ne crim̃ fornicationis incur¬
reret: rem uidet᷑ fecisse uenialẽ. si preter
coniugem nullã omnino cognouerit.
In qͦ tam̃ non regłam consticuimꝰ: s qͥd sit
tolerabiliꝰ estimamꝰ. Nam scđ̾m uerã cog¬
nitionẽ: nuchil magis ei congruit qͥ peni¬
tentiã gessit. quã castitas ꝑseuerans et m̃¬
nachi deseruerit publica sit satisfacti

Expanded text:
ontrarium est omnino ecclesiasticis regulis, post penitentie actionem, redire ad militiam secularem, cum apostolus dicat: Nemo militans deo implicat se secumilitia mundana voluerit implicare. Quod adolescens, si, urgente quocunque periculo, poenitentiam gessit, et se non continet, uxoris potest remedio sustineri. XXV. In adolescentia constitutus, si, urgente aut metu mortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae, venialis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem, nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius aestimamus. Nam secundum veram cognitionem nihil magis ei congruit qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans et men
Abbreviated transcription (Latin):
multis etiã licitis abstinere: dicente apło.
Omĩa licent: s ñ omĩa expediunt. Nñ
si penicens ht̃ causã. quã negligere non
debeat. melius exigit ȩccłasticũ. quã forẽ¬
se iudicium. Qđ penitenti nulla luc̃
negotiationis exercere conueniat
ualitas lucri negotiantẽ aut excu¬
sat aut arguit: qr est honestus questus.
et turpis. Ueruntñ penitenti meliꝰ est
dispendia pati. quã ꝑicłis negotiationis
obstringi: ꝙ difficile ẽ intͣ em̃tis uen¬
dentisq cõmerciũ ñ int̾uenire peccatũ.¬

Expanded text:
is abstinere, dicente Apostolo: « Omnia licent, sed non omnia expediunt . » Unde si poenitens habet causam quam negligere non debeat, melius exigit ecclesiasticum quam forense judicium. Quod poenitenti nulla lucra negotiationis exercere conveniat. Qualitas lucri negotiantem aut excusat aut arguit, quia est honestus quaestus et turpis. Verumtamen poenitenti melius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo arbitͥo aut uoluntate susceptũ. dese¬
ri ñ potest. absq peccato: qđ eni qͥs uouit
deo. debet et redaere. Uñ qͥ relicta singła¬
ritatis ꝓfessione. ad militiã uel ad nup¬
tias deuolutus est publice penitentiȩ sa¬
tisfactione purgandus est. quia et si in¬
nocens militia. et honestũ podest ce̾ con¬
iugiũ: electionẽ meliorũ destrausse tͣns¬

Expanded text:
o arbitrio aut voluntate susceptum deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere . Unde qui relicta singularitatis professione, ad militiam vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est: quia etsi innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem meliorum deseruisse trans
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ obitus. usq ad cõmunionis remedi¬
um differret᷑. Nos autẽ quib iuuentib
non cõmunicauimꝰ: mortuis cõmunica¬
re non possumus. De his qui penitentiã¬
de mͦ gͣuius delinquendi ut penitentia
que dilata ẽ. cũ studiosiꝰ petita fuerit ñ
neget᷑: ut qͦ qͦmͦ ad indulgentiȩ medicinã
anima uulnerata ꝑueniat. Quod o¬
porteat eum qͥ pro illicitis ueniã poseit
etiam a mulcis licitis abstinere.uiii.
Aliuid quidẽ est debita iusta repos&e:
aliud. ꝓpͥa ꝑfectionis amore. contẽpnere.¬

Expanded text:
talium obitus non usque ad communionis remedium differretur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumus. De his qui poenitentiade modo gravius delinquendi, ut poenitentia quae dilata est cum studiosius petita fuerit non negetur, ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. Quod oporteat eum qui pro illicitis veniam poscit, etiam a multis licitis abstinere. Aliud quidem est debita juste reposcere, aliud propria perfectionis amore
Abbreviated transcription (Latin):
ge : in maiestate diuina manens dĩ ũ¬
bum ꝑ qđ facta sunt omina. ꝓinde
qui informa dĩ fec̃ hominem inforia
serui factus ẽ homo: s utrumq ds̃ de
potentia suscipientis. utrumq homo
de humilitate suscepti. Tenet enim si
ne defectu ꝓprietatem suam ut᷑q nc̃a:
&. sic̃ formam serui forma dĩ ñ adimit:
ita formam dĩ. serui forma ñ minuic.

Expanded text:
ge ; in majestate divina manens Dei Vege ; in majestate divina manens Dei Verbum, per quod facta sunt 75 omnia . Proinde qui in forma Dei fecit hominem, in forma servi factus est homo; sed utrumque Deus de potentia suscipientis, utrumque homo de humilitate suscepti. ne defectu proprietatem suam utraque natura, et sicut forma servi Dei formam non adimit, ita forma Dei servi formam non minuit.
Abbreviated transcription (Latin):
enimmirabił sacre uirginis partus. ue¬
re humanã. uere diuinã. una edidit ꝓ¬
le. naturam: Quia ñ ita ꝓprietates su¬
as tenuit utraq suba. ut ꝑsonarum¬
in eis possit eẽ discretio. Nec sic crea¬
tura in societatem sui creatoris assup¬
ca ẽ: ut ille habitator & ille̾ eẽt habi¬
tacłm: s ita ut nature alter altera¬
natura misceretur. Et quamuis alia
sit quȩ suscipitur alia uͦ quȩ suscip̃.
tem utnusq diuersitas. ut unusidẽ¬
q sit filius qui se ꝙ. scdm qd uerus ẽ
unitatem dilectissimi qua creatori
creatura conserit̾. intelligentiȩ ocłis
cernere cecitas arriana ñ potuit. que
unigenitũ dĩ eiusdem cum patre głȩ
dĩ ut ostendat in se ñ discrete neq
alterus cẽ ꝑsone. sic cum eadem dic̃
serui quam nr̃e reꝑatioĩs causa in
sclorum fine suscepit minor ẽ patire.
informa aut̃ dĩ in qua erat ante scla.
equalis ẽ patri. In humilitate hu¬
mana factus ex mulicre faccꝰ sub ic¬

Expanded text:
enim mirabilis sacrae Virginis partus vere humanam vereque divinam una edidit prole naturam, quia non ita proprietates suas tenuit utraque substin eis possit esse discretio; nec sic creatura in societatem sui Creatoris est assumpta, ut ille habitator, et illa esset habitaculum; sed ita ut naturae alteri altera misceretur. Et quamvis alia sit quae suscipitur, alia vero quae suscipit nit utriusque diversitas, ut unus idemque sit Filius, qui se, et secundum quod verus est unitatem, dilectissimi, qua Creatori creatura conseritur, intelligentiae oculis cernere caecitas Ariana non potuit, quae Unigenitum Dei ejusdem cum Patre gloriDei ut ostendat in se non dicretae, neque alterius esse personae, sic cum eadem dicitservi, quam nostrae reparationis causa in fine saeculorum suscepit, minor est Patre; in forma autem Dei, in qua erat ante saecula, aequalis est Patri. In humilitate humana factus est ex muliere, factus sub le
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipiamus gͦ regentis nos ueritatis.
ñ graue nec asꝑum iugum᷑ ꝙ simus eiꝰ
humilitatis similes. cuiꝰ głe uolumus
eẽ conformes: ipso auriliante x. ꝑdu¬
cente nos ad ꝓmissiones suas. qui scđm
magnam miscđiam suam potensẽ no¬
stra peccata delere. ⁊ sua in nob̾ dona

Expanded text:
tis nos veritatis non grave nec asperum jugum, et simus ejus humilitati similes, cujus gloriae volumus esse conformes: ipso auxiliante et perducente nos ad promissiones suas, qui secundum magnam misericordiam suam potens est peccata nostra delere, et sua in nobis dona
Abbreviated transcription (Latin):
tiquitate cessauit. qd p̃dicauerunt
apłi: ħ annuntiauerunt ꝓphȩ. Nec
scro ẽ impletum:ꝙ semꝑ ẽ creditum.
Sapientia uero .x. benignitas deihac
salun feri oꝑis mora capatiores nos
sue uocationis effec̃. ut qd multis sig¬
nis. multis uocib multisq misteriis.
ꝑ tot fuerat scła nuntiatum. in hisdi
tanto constantiorem in nob gigne¬
ret fidem: quanto p̃dicatio eiꝰ : anti¬
quior precessiset ⁊ crebrior. Nõ itaq
nouo consilio. ds̃ reb humanis. nec
sera miseratione consuluit. s a cõsti¬
tutione mundi. unam eandemq
om̃ib causam salutis instituit. Grã
enĩ dĩ. qua semꝑ uniuersitas iustifi¬
cata scõꝵ: aucca ẽ. xp̃o nascente. non
cepta. Et hoc magne pietatis sac᷑¬
mentũ. qͦ totus iam mundus imple¬
tus ẽ tam potens etiam in suis signiss¬
tionib fuit. ut ñminus adepti sit̃.
sta pietate dilectissimi. tante innos di

Expanded text:
tiquitate cessavit. Quod praedicaverunt tiquitate cessavit. Quod praedicaverunt apostoli, hoc annuntiaverunt prophetae; nec sero est impletum, quod semper est creditum. Sapientia vero et benignitas Dei hac salutiferi operis mora, capaciores nos suae vocationis effecit; ut quod multis signis, multis vocibus, multisque mysteriis per tot fuerat saecula praenuntiatum, in his ditanto constantiorem in nobis gigneret fidem, quanto praedicatio ejus et antiquior praecessisset et crebrior. Non itaque novo consilio Deus rebus humanis, nec sera miseratione consuluit; sed a constitutione mundi unam eamdemque omnibus causam salutis instituit. Gratia enim Dei, qua semper est universitas justificata sanctorum, aucta est Christo nascente, non coepta; et hoc magnae pietatis sacramentum, quo totus jam mundus impletus est, tam potens etiam in suis significationibus fuit, ut non minus adepti sint sta pietate, dilectissimi, tantae in nos di
Abbreviated transcription (Latin):
ludibrium. qͦ captiuȩ m̃tes suꝑbien¬
ti diabolo seruiebant. ñ sufficiebat
doctrina legalis: nec ꝑ solas cõortati¬
ones ꝓpħicas. poterat natura nr̃a re¬
parari. S aditienda erat ueritas
redemptionis. mortalib institutis:
⁊ corruptam ab initio originem. no¬
uis renasci oportebat ex ordiis. offe¬
renda erat ꝓ reconciliandis hostia:
ut ꝑ ħ ꝓpositum dĩ qͦ peccatũ mũ¬
di in iħu xpĩ placuit natiuitate
ac passione delere. ad omuium ge¬
nerationum scła ꝑtineret: nec tur¬
barent nos s potus confirmarent
misteria ꝓ tempoꝵ ratione uaria¬
ta: cũ fides qua uiuimꝰ nulla fu¬
erit etate diuersa. Cessent gͥ illoꝵ
querelȩ qui impio murmure diui¬
nis dispensationib obloquentes. de do¬
minicȩ natiuitatis tarditate causan
sum. qd inultima mundi etate sit ge¬
stum. uerbi incarnatio hoc contulit
facienda qd̾ facta: x. sacramentum sa¬
lutis humanȩ innulla umquam an¬

Expanded text:
ludibrium, quo captivae mentes superbienludibrium, quo captivae mentes superbienti diabolo serviebant, non sufficiebat doctrina legalis, nec per solas cohortationes propheticas poterat natura nostra reparari; sed adjicienda erat 76 veritas redemptionis moralibus institutis, et corruptam ab initio originem novis renasci oportebat exordiis. Offerenda erat pro reconciliandis hostia, ut hoc propositum Dei, quo peccatum mundi in Jesu Christi placuit nativitate ac passione deleri, ad omnium generationum saecula pertineret; nec turbarent nos, sed potius conmysteria, quae temporum ratione variata, cum fides qua vivimus nulla fuerit aetate diversa. Cessent igitur illorum querelae, qui impio murmure divinis dispensationibus obloquentes, de Dominicae Nativitatis tarditate causantsum, quod in ultima mundi aetate sit gestum. Verbi enim incarnatio hoc contulit faciendum, quod factum; et sacramentum salutis humanae nulla umquam an
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatis excludit. Nicħ ibi habet
et̃nitas tp̃ale: nicħ natura dissimile.
llna illic uoluntas ẽ. eadem suba par
potestas: et ñ tres di s unus ds̃: quia
uera ⁊ inseꝑabił ẽ unitas. ubi nulla
pot̃ eẽ diuersitas. In integra gͥ ueri
hominis ꝑfectaq natura uerũs natꝰ
ẽ ds̃: totus in suis. totus in nrĩs. Nrã
aut̃ dicimus. quȩ in nob ab initiocre¬
ator condidit.: quȩ reꝑanda suscep̃.
nam illa que deceptor inuer̃. ⁊ hõ
deceptus admisit. nullum habuer̃
in saluatore uestigium. Nec quia
sine sorde peccĩ: humana ꝓuehens.
diuina ñ minuens. Exinanitio enĩ¬
tudinem ab originalib uinculis ꝙ.
amundanis reuocemur errorib: ip̃e
ad nos descendit. ad quem nos non po¬
teramus ascende. Quia ⁊ simultis in¬
erat amor ueri: incertaꝵ tam̃ opini¬
onum uarieta tęfallentiũ demonum
decipiebãtur astutia. Et falsi nomi¬
nis scientia indiuersas compugnã¬
tesꝰ sententias. humana ignorantia
trahebatur. Ad auferendum aut̃ ħ

Expanded text:
s excludit. Nihil enim ibi habet aeternitas temporale, nihil natura dissimile; una illic voluntas est, eadem substantia, par potestas, et non tres dii, sed unus est Deus; quia vera et inseparabilis est unitas, ubi nulla potest esse diversitas. In integra igitur veri hominis perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, totus in nostris. Nostra autem dicimus, quae in nobis ad initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit. Nam illa quae deceptor intulit et homo deceptus admisit nullum habuerunt in Salvatore vestigium. Nec quia sine sorde peccati, humana augens, divina non minuens, quia exinanitio ernam beatitudinem, ab originalibus vinculis et a mundanis revocaremur erroribus, ipse ad nos descendit, ad quem nos non poteramus ascendere, quia etsi multis inerat amor veri, incertarum tamen opinionum varietas fallentium daemonum decipiebatur astutia, et falsi nominis scientia in diversas compugnantesque sententias humana ignorantia trahebatur. Ad auferendum autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ueritas uisibił & corꝑalis apparu¬
it: ñ segni neq carnali lecitia diem
dnĩce natiuitatis celebrare debemus:
qd digne & intelligenter fiet a singłiꝰ.
si meminerit quisq cuius corꝑis m̃brũ
sit.⁊ cui capiti coaptatũ: ne sacre edifi¬
cationi. discors compago ñ hercat. Con¬
sid̾ate dilectissimi & scđm illuminati¬
onem sp̃s scĩ prudent̃ aduertite. quis
nascendo: ita .x. nos facti sumus ip̃ius
Qui formam nob suę mansuetudini
⁊ humilitatis insinuans. ea nos uircu¬
te imbuit qua redemit: ipso dño pol¬
licente. Uenite ad me om̃s qui labo¬
ratis & honerati estis. ⁊ egouos reficiã.
Tollite uigum meum suꝑuos &. disci¬

Expanded text:
pparuit, non segni, neque carnali laetitia diem Dominicae Nativitatis celebrare debemus. Quod digne ac diligenter fiet a singulis, si meminerit quisque cujus corporis membrum sit, et cui capiti coaptatum; ne sacrae aedificationi discors compago non haereat. Considerate, dilectissimi, et secundum illuminationem Spiritus sancti prudenter advertite, quis nascendo, ita et nos facti sumus corpus ipsius Qui formam nobis suae mansuetudinis et humilitatis insinuans, ea nos virtute imbuit qua redemit, ipso Domino pollicente: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite
Abbreviated transcription (Latin):
ota quidem sunt uob̾ dilectissi¬
mi & frequenter audita quȩ
ad sacramentum ꝑtinent sollẽpni¬
tatis hodierne: s sic̃ illesis oculis uo¬
lupcatem affert lux ista uisibilis: ita
cordibꝰ sanis. ȩt̃num dat gaudiũ nati
sacramentum. qͦ filius dĩ consempit᷑¬
nus ẽ patri. s etiam ad huncortũ qͦ
uerbum caro factum ẽ credimus ꝑti¬
nere ꝙ dictum ẽ: generationem eius
quis enarrabit. Ds̃ itaq dĩ filius
par atq eadem cum patre ꝙ. de patir
natura. uniuersitatis creator .&. do¬
minus. totus ubiq prescns & uniũ
sa excedens: in ordine temꝑum quȩ
ipsuis dispositione decurrunt. hunc
sibi diem quo in salutẽ mundi exbe¬
ata maria nasceret᷑ eleg̃: integro ꝑ
omiã pudore gn̾antis. Cuiꝰ iurginita
sic ñ ẽ uiolata partu. ut ñ fuerat te¬
merata conceptu: ut impleret᷑ sic̃ alt

Expanded text:
ota quidem sunt vobis, dilectissimi, et frequenter audita, quae ad sacramentum pertinent solemnitatis hodiernae; sed sicut illaesis oculis voluptatem affert lux ista visibilis, ita cordibus sanis aeternum dat gaudium nativsacramentum, quo Filius Dei consempiternus est Patri, sed etiam ad hunc ortum, quo Verbum caro factum est , credimus pertinere, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? Deus itaque Dei Filius par atque eadem de Patre et cum Patre natura, universitatis Creator et Dominus, totus ubique praesens, et omnia totus excedens, in ordine temporum, quae ipsius dispositione decurrunt, hunc sibi diem, quo in salutem mundi ex beata Virgine Maria nasceretur, elegit, integro per comnia pudore generantis. Cujus 74 virginitas siut non est violata partu, sic non fuerat temerata conceptu. Ut impleretur, sicut ait