comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: eo quod ad sumpta auer¬
bo unigenito. ut in mortalis
constitueretur in celo. Hoc enĩ
modo se iturum dixit ad pa-
ibat qui cum illo erat: s hoc
erat ire ad eum & recedere
a nobis. mutare atq inmor¬
tale facere. quod mortale sus.¬
cepit ex nobis: et ad dexteram
constituere patris. ꝑ quod
dicit quod factum fuerit:
quod eum post mortem ui.¬
suri erant uuentem. et ad
patrem ascendentem.:Quo
uiso illud fuerant credituri.
quod ipse esset xp̃s filius dĩ. qui
potuit hoc ͤ facere cum predixisset.
Poterant enim dubitare si filius
dĩ esset: cum eum uiderunt mo¬
riturum. Sed cum uiderunt
eum resurrexisse. credebant in qͦ
ante dubitabant᷑ Et confirmata
est fides in cordibus eorum quã
illis predixerat: qui et ore pro¬
misit quod facturus erat. & oꝑe
compleuit quod ante predixe¬
rat. Deinde quid dicit: Tam
non multa loquar uobiscum:
Uenit enim princeps mundi hu¬
uis: quis nisi diabolus: & in
me non habet quicquam Nul¬

Expanded text:
est, eo, quod assumpta est a verest, eo, quod assumpta est a verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo. Hoc enim modo se iturum dixit ad ibat qui cum illo erat; sed hoc erat ire ad eum, recedere a nobis; mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et ad dexteram constituere Patris, et levadicit, cum factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad Patrem ascendentem: quo viso, illud fuerant credituri quod ipse esset Christus Filius Dei, qui potuit hoc facere cum praedixisset, » Poterant enim dubitare si Filius Dei esset, cum eum viderunt moriturum: sed cum viderunt eum surrexisse, credebant in quo antea dubitabant, et confirmata est fides in cordibus eorum quam illis praedixerat, qui et ore promisit quod facturus erat, et opere complevit quod ante praedixit. Deinde quid dicit: Jam non multa loquar vobiscum, venit enim princeps mundi hujus: « Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam; nul
Abbreviated transcription (Latin):
qualis patri. ꝑ hoc erat iturus
ad patrem: in quo uenturus
est. uiuos uidicaturus & mor¬
tuos. Per illud uero quod est
equalis patri. numquam re¬
cessit a patre: sed cum illo est
ubiꝙ totus ꝑ diuinitatem.
quam nullus continet locus.
Ignoscamus geminam sub¬
stantiam xp̃i Diuinam scilicet
qua equalis est patri. huma¬
nam: qua maior ẽ pater. Utrũ¬
xp̃s: ne sit quaternitas. s tri¬
nitas ds̃. Sicut enim unus
est homo anima rationalis
& caro: sic unus est xp̃s. deus
et homo: Ac ꝑ hoc. xp̃s est. ds.
anima rationalis. et caro.
singulis confiremur. Quis
est ergo per quem factus est
mundus: xp̃s ih̃s. sed in for¬
ma dĩ. Quis est sub pontio
gulis: quibus homo constat.
Ous non est derelictus mi.
in carne sola. Dicitur ergo. &¬
in his singulis xp̃s. Terum hec
om̃a. non duo. uel tres. s unus
est xp̃s .I deo ergo dixit. Si di¬
ligeretis me. gauderetis utiq
quia uado ad patrem. Qm̃
nature humane gratulanoũ

Expanded text:
qualis Patri, per hoc erat iturus qualis Patri, per hoc erat iturus ad Patrem, in quo venturus est vivos judicaturus et mortuos. Per illud vero, quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed cum illo est ubique totus per divinitatem quam nullus continet locus. Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrums est Christus, ne sit quaternitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro; sic unus est Christus Deus et homo; ac per hoc Christus est Deus, anima rationalis et caro; singulis confitemur. Quis ergo est per quem factus est mundus? Christus Jesus, sed in forma Dei. Quis est sub Pontio gulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in is, sed in carne sola. Dicitur ergo in his singulis Christus; verum haec omnia non duo vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quomodo naturae humanae gratulandum
Abbreviated transcription (Latin):
lis pax. qualem ille habuit
cum se ipso: qui nullum ha¬
buit in se ipso peccatum. Hõ
quomodo mundus dat: ego
do uobis. Id est non quomodo
in mundi homines sepe sibi
in sua malicia concordant:s
quomodo qui sibi in scĩtate
concordant. & in xp̃i se carita¬
te conuingunt. Nontur bet᷑
re poterat cor illorum. quod
ibat ab eis quam uis uenturꝰ
esset ad eos: ne forsitan gre¬
gem lupus hoc interuallo
inuaderet. pastore absente.
Sed aquibus homo abscedebat.
ds̃ non relinquebat. Et idem
ipse xp̃s: et homo et ds̃. Er¬
go ibat ꝑ id quod homo erat.
et manebat per id quod d̾s
erat Igitur ds̃ qui nullo con¬
tinetur loco. discedit ab eoꝵ
cordibus. qui eum relinqut̃
moribus non pedibus: &ue¬
niet ad illos. qui conuertũ¬
tur ad eum. non facie sed fi¬
de: et accedunt ad eum nõ
carne. s caritate. Si dilige¬
retis me. gauderetis utiq
quia ego ad patrem uado:
quia pater maior me est.
per quod igitur filius non est ae¬

Expanded text:
lis pax, qualem ille habuit lis pax, qualem ille habuit cum seipso qui nullum habuit in seipso peccatum. Non quomodo mundus dat, ego do vobiin mundo homines saepe sibi in sua malitia concordant: sed quomodo qui sibi in sanctitate concordant et in Christi se charitate conjungunt. Non turbeturre poterat cor illorum quod ibat ab iis, quamvis venturus esset ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: et idem ipse Christus et homo et Deus. Ergo ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat. Igitur Deus qui nullo continetur loco, discedit ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus non pedibus, et veniet ad illos qui convertuntur ad eum non facie sed fide, et accedunt ad eum non carne sed charitate. Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego ad Patrem vado, quia Pater major me est. Per quod igitur Filius non est ae
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris. Nemo enim docenti
homini tribuat quod exore
docentis intellegit: quia nisi
intus sit qui doceat. docꝰtoris
lingua exterius inuacuum
laborat. Aliter itaq predicantem
xpͣm audierunt uidei: aliter apos¬
toli. Illi ad uidicium. isti ad salu¬
tem: Quia hos sp̃s in animo do¬
cuit: quod foris audierunt in
aure: Pacem relin quo uobis:
pacem meam do uobis. In pace
relinquo uos: in pace inueniã
uos. Hic relinquo: illic do. Seqͦn¬
tibus relinquo: ꝑuenientibus
do. Pacem suam reliquit nobis
in hoc scł̃o: pacem suam dabit
nob̾ in futuro scło. Pacem suã¬
reliquit nobis ut nos inuicẽ
diligamus: pacem suam da¬
bit nobis. ubi numquam in¬
uicem dissentire possimus.
Quid est quod dicit. pacem me¬
am do uobis: & non dixit pa¬
cem meam relinquo uobis: for¬
tassis quia aliter nunc: aliter
tunc pax erit. Hic uero bella
cum uitiis habemus: ideo non
addidit meam: illic uero in
eterna pace.eterna erit tran¬
quillitas et concordia. Et ta¬

Expanded text:
doctoris. Nemo enim docenti doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Aliter itaque praedicantem Christum audierunt Judaei, aliter apostoli: illi ad judicium, isti ad salutem. Quia hos Spiritus in animo docuit, quod foris audierunt in aure. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. In pace relinquo vos, in pace inveniam vos. Hic relinquo, illic do, sequentibus relinquo, pervenientibus do. Pacem suam reliin hoc saeculo, pacem suam dabit nobis in futuro saeculo. Pacem relinquit nobis, ut nos invicem diligamus: pacem suam dabit nobis, ubi nunquam invicem dissentire possimus. » Quid est quod dicit: Pacem meam do vobis, et non dixit: Pacem meam relinquo vobis? Fortassis quia aliter nunc, aliter tunc pax erit; hic vero bella cum vitiis habemus, ideo non addidit meam: illic vero in aeterna pace, aeterna erit tranquillitas et concordia, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
sio dequa superus dixit spi¬
ritalis est. quȩ solis scĩs dat᷑:
hec uero de qua nunc dicit.
corporalis est. De sua p̾sentia
corporali tantum modo dixit.
quam utrumq & iusti & impii
uidere potuerunt. Illa in eter¬
num beatificat liberatos: hec in
tempore uisitat liberandos.
Hec inquit locutus sum uobis
apud uos manens. Utiq p̾sentia
corporali: unͣa cum illis uisibi¬
libis loquebatur. Daraclytus
autem sp̃s sc̃s quem mittet pat̾
in nomine meo. ille uos doce¬
bit om̃a: et suggeret uobis om̃a
quȩcumq dixer̃o uobis. Multa
dixit audientibus infidelibus
que in eoꝵ corda locum non in¬
uenerunt: quia sp̃s sc̃s intus
eos non docebat. Multa dicit
cotidie ꝑ scõs predicatores. quȩ
audientes interius non reci¬
piunt: quia sp̃s sc̃s non sugge.¬
rit eis interuis. que audierũt
exterius. De quo recte promit¬
titur: ipse uos docebit omnia.
Quia nisi isdem sp̃s cordi ad sis¬
tat audientis: otiosus est sermo

Expanded text:
sio, de qua superius dixit, spisio, de qua superius dixit, spiritalis est, quae solis sanctis datur: haec vero de qua nunc dicit, corpcorporali tantummodo dixit, quam utrique et justi et impii videre potuerunt. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Haec, inquit, locutus sum vobis apud vos manens, utique praesentia corporali una cum illis visibiliter loquebatur. Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Multa dixit audientibus infidelibus quae in eorum cordibus locum non invenerunt, quia Spiritus sanctus intus eos non docebat: multa dicit quotidie per sanctos praedicatores quae audientes interius non recipiunt, quia Spiritus sanctus non suggerit eis interius quae audierunt exterius. De quo recte promittitur, ipse vos docebit omnia, qui nisi idem Spiritus cordi assistat audientis, otiosus est sermo
Abbreviated transcription (Latin):
fine etiam suam manifesta¬
tionem. De qua manifesta¬
tione discipulus in terroga¬
uit: & audiuit ad hanc ma¬
nifestationem. ꝑ dilectionem
ueniendum esse. Qui non
diligit me:sermones meos
non seruat.Hi sunt qͥ patrẽ
e sp̃m sc̃m numquam uident: fi¬
lum autem non ut ben᷑eficent᷑.
sea ut udicentur ad modicum
uident. Nec ipsum in forma dĩ.
abi est cum patre & spũ scõ pari¬
ter inuisibilis: sed in forma ho¬
minis. ubi esse mundo uoluit
ribilis. It sermo quem audis¬
lis non est meus: sed eius qui
misit me patris. Quid est qđ
prius. plurali numero sermo¬
nes dixit: nunc autem singu¬
lari. sermo: fortassis pͣredicati.¬
onis ibi sermones monstraret.
hic uero se ipsum qui est uer¬
bum patris. Et idõ non sum:¬
quia a se ipso non est sed apa¬
tre. sicut nec sua est inago
sed patris. nec suus filius sed
patris. N ecte igitur auctori
tribuit. quicquid facit equa¬
lis: aquo habet hoc ipsum
qͦd illi est indifferenter equa

Expanded text:
fine etiam suam manifestafine etiam suam manifestationem. » De qua manifestatione discipulus interrogavit, et audivit ad hanc manifestationem per dilectionem veniendum esse. Qui non diligit me, sermones meos non servat. « Hi sunt qui Patrem et Spiritum sanctum nunquam vident: Filium ased ut judicentur ad modicum vident nec ipsum in forma Dei ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis, sed in forma hominis ubi esse mundo voluit ribilis. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Quid est quod prius plurali numero sermones dixit, nunc autem singulari sermonem? fortassis praedicationis ibi sermones monstravit, hic vero se ipsum qui est Verbum Patris, et ideo quia a seipso non est, sed a Patre: sicut nec sua est imago, sed Patris; nec suus Filius, sed Patris. « Recte igitur auctori tribuit quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequa
Abbreviated transcription (Latin):
in epistola sua idem iohannes
dicit. Qui dicit quia diligo
dm̃. & mandata eius non cus¬
todit: mendax est. Uere enim
diligimus dm̃. si mandata
eius obseruamus: et a nr̃is
nos ad mandata illius uolup¬
tatibus coartamus. It pater
meus diligit eum: Quia ope¬
ra quȩ pater facit: hec & simi¬
liter filius facit. It qui diligit
filium. diligit & patrem. Et
qui diligitur a filio. diligitur
a patre. Et ad eum ueniemus
& mansionem apud eum faci¬
emus. Oui enim uere dm̃ di
ligit. nec temptationis tempo¬
re recedit ab amore dei: ad hũc
ueniunt pater & filius spirita¬
li accessione: & mansionem aput
eum habent. Ille enim uere amat
cuius uidelicet mentem delec¬
tatio praua ex consensu non
superat. Nam tanto quisq a
superno amore disiungitur.
quanto inferius delectatur.
Dilectio scõs discernit a mundo
quȩ facit unanimes habita¬
re in domo. In qua domo fa¬
cit pater & filius mansionẽ:
qui donant et ipsam dilec¬
tionem: quibus donent in

Expanded text:
in Epistola sua idem Joannes in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus Deum, si mandata ejus observamus, et a nostris 601 nos ad mandata illius voluntmeus diligit eum, quia opera quae pater facit, haec et similiter filius facit, et qui diligit filium, diligit et patrem, et qui da Patre. Et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui enim vere diligit Deum, nec tentationis tempore recedit ab amore Dei, ad hunc veniunt Pater et Filius spiritali accessione, et mansionem apud eum habent. Ille enim vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu suo non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. « Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo. In qua domo facit Pater et Filius mansionem: qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc ut recte uiuant ex fide
que ꝑ dilectionem oꝑatur.
tunc adhoc diliget ut per¬
ueniant ad uisionem ueri¬
tatis. quam ꝑ fidem gusta¬
uerant. Non autem frustra
addidit. & manifestabo ei me¬
ipsum. Se uero secundum
humanitatem cunctis in
iudicio manifestabit. solis¬
uero iustis & scĩs. diuinitatis glo¬
riam. in qua equalis est patri &
spiritui scõ. ad beatitudinem et̃
nam manifestaturus erit. Sicit
ei uidas. Non ille scariothis.
Dñe. quid factum est quia nobis
manifestaturus es. te ipsum &
non huic mundo: Interro gauit
discendo causam ueritatis. Iste.
est uidas. cuius epistola legitur
in eclesiis xp̃i: non ille traditor.
Ideo aliter interrogauit: aliter
ille proditor: cum ait. Numqͥd
ego sum: Ille simulator accessit
ad mensam magistri: iste ue¬
ritatis in quisitor. in terrogauit
dñm. Qui respondit ihs. Si
quis diligit me:sermones me¬
os seruabit. ꝑrobatio gͦ dilecti¬
onis: exhibitio est operis. Hinc

Expanded text:
ad hoc, ut recte vivant ex fide, ad hoc, ut recte vivant ex fide, quae per dilectionem operatur: tunc ad hoc diliget, ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant. Non autem frustra addidit: Et manifestabo ei meipsum. » Se vero secundum humanitatem cunctis in judicio manifestabit: solisvero justis et sanctis divinitatis gloriam, in qua aequalis est Patri et Spiritui sancto, ad beatiicit ei Judas, non ille Scariothis: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non huic mundo? Interrogavit discendo causam veritatis. Iste est Judas cujus Epistola legitur in ecclesiis Christi, non ille traditor. Ideo aliter interrogavit iste, aliter ille proditor, dum ait: Nunquid ego sum? Ille simulator accessit ad mensam magistri, iste veritatis inquisitor interrogavit Dominum. Cui respondit Jesus: Si quis diligit me, sermones meos servabit. « Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt: quo ipsum scientie
fontem uicinius sine fine
conspiciunt. Et omnibus
huius promissionem beatitu¬
dinis promitteret. non solũ
modo apłis: mox subiunxit.
ui habet mandata mea &
seruat ea: ille ẽ qui diligit
me. Oui autem diligit me.
diligetur apatre meo: et
ego diligam eum et ma¬
nifestabo ei me ipsum. Ubi
omni intentione consideran
fiteri: sed mandata xp̃i quȩ dis.¬
cendo habemus. oꝑando serua-¬
re. Qui habet inquit manda¬
ta mea et seruat ea: ille est qͥ
diligit me. Qui habet in me¬
moria. & seruat in uita: Qui
habet in sermonibus. & seruat
in moribus: Qui habet audien.¬
do. & seruat faciendo: Aut qͥ
habet faciendo. et seruat ꝑ¬
seuerando. Ipse est inquit qͥ
diligit me. Notandum quia
cum presentis temporis uer¬
bo diceret. qui autem diligit
me. adiecit de futuro. dilige¬
tur a patre meo. & ego diligã
eum: et manifestabo ei me¬
ipsum. Diligit namq etiam
nunc. dilectores suos cum pa¬
tre filius. Sed nunc diligit

Expanded text:
sunt, quo ipsum scientiae sunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Ut ergo omnibus hujus promissionem beatitudinis promitteret non solum modo apostolis, mox subjunxit: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit . Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. « Ubi omni intentione considerandfiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare: » Qui habet, inquit, mandata mea, et servat ea, ille est qui me diligit, « qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando, ipse est, inquit, qui diligit me. » « Notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me, adjecit de futuro: Diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit
Abbreviated transcription (Latin):
temporis uerbum. propter
significandam celeritatem
Illoꝵ autem. qm̃ in sclĩ differ¬
tur finem: non ait uiuitis.
sed uiuetis. Duas gͦ resur¬
rectiones. suam scilicet mox
futuram. & nostram in secu¬
li fine secuturam. duobus
uerbis presenti temporis
et futuri. eleganter breuit᷑¬
q promisit. In illa die inqͥt
uos cognoscetis. quia ego su
in patre meo: & uos in me.
& ego in uobis. In quo die:
nisi de quo ait. & uos uiue¬
tis: Nouerant aplĩ cunc
essẽ xp̃m in patre per uni¬
tatem in diuidue diuni¬
pas: nouerant se esse in xp̃o. ꝑ
sisceptionem fidei & sacramen¬
grum eius: nouerant ueracit᷑
iuuere tunc esse xp̃m in pa¬
ire in se esse xp̃m per dilecti¬
onem & obseruantiam man¬
darorum eius. Nouit et hoc
sca dĩ eclesia: sed longe me¬
lus & plenius in illa die de
qua dixit et uos iuuetis:
In qua ueraciter uiuere in¬
apiunt: hoc est in die resur¬
rectionis. quando eo perfec¬
tius cuncta quȩ scienda st̃¬

Expanded text:
temporis verbum, propter temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam in saeculi differtur finem, non ait, vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine secuturam, duobus verbis, praesentis temporis et futuri, eleganter brevitrque promisit. In illa die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi, de quo ait: et vos vivetis? Noverant apostoli tunc esse Christum in Patre per unitatem individuae divinitatis, noverant se esse in Christo per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverat veraciter vivere tunc esse Christum in Patre, in se esse Christum per dilectionem et observantiam mandatorum ejus. Novit et hoc sancta Dei Ecclesia, sed longe melius et plenius, in illa die, de qua dixit: et vos vivetis, in qua veraciter vivere incipiunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos relinqueret orfa¬
nos. Sed non reliquit orfanos.
quibus & prebuit se ipsum
uiuum. post passionem suã
in multis argumentis per
dies quadraginta. Et post
dies decem ad sumptionis
suȩ. sp̃s scĩ illis de celo carisma¬
ta donauit. ubi ipsum xp̃m
ad eos uenisse nullus ambi¬
git: qui inseparabilem scẽ
trinitatis naturam. uirtute
& operatione esse cognouit.
Adhuc modicum & me iam
mundus non uidet: uos aut̃
uidetis. Nodicum erat usq
ad tempus explete passionis:
exquo illum reprobi uidere
non ualebant.Soli et enim
iusti qui morte illius erant
contristati: gaudium resur.¬
rectionis eius uidere merue¬
runt. Quia ego uiuo: & nos ui¬
uetis. Quid est. quia ego ui¬
uo & uos uiuetis: Cur dep¬
senti dixit se uiuere. illos
autem de futuro esse uictu¬
ros. nisi iutam etiam cariuis
utiq resurgentis. qualis in
ipso precedeb aat. & illis ẽ
pollicitus secuturam: et qͥa
ipsius mox futura fuerat re¬
surrectio. presentis posuit

Expanded text:
discipulos relinqueret orphadiscipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos quibus et praebuit se ipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadraginta et post dies decem assumptionis suae. Spiritus sancti illis de coelo charismata donavit, ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtute et operatione esse cognovit. Adhuc modicum, et me jam mundus non videt, vos autem videtis me. Modicum erat, usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi videre non valebant; soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis ejus videre meruerunt. » Quia ego vivo, et vos vivetis. « Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit
Abbreviated transcription (Latin):
usibiles caritatis oculos. quibꝰ
solum modo sp̃s sc̃s uideri po¬
test. et sciri et sciendo intelle¬
gi. Tos autem cognoscetis eum:
quia apud uos manebit. & in
uobis erit. Arit: ut maneat
ineternum. Dñm namq sal.¬
uatorem. & infideles ante pas¬
sionem in carne uiderunt:
sed quia filius dĩ esset. quia
parad ytus a dõ missus in mũ¬
dum. non nisi fideles scire
potuerunt. Sp̃m autẽ scm
neq oculis uidere infideles.
neq animo ualebant cognos¬
cere: quia non indutus hu¬
manitate discipulis apparu¬
it : sed ita ad eos uenire: ita
apud eos maluit manere.
ut inipsis eorum coroibus.
gratissimam sibi sedem con¬
secrar&. Hoc est enim quod
ait. Uos autem cognoscetis eum: qr
apud uos manebit. & in uobis
erit. Qui autem inuisibiliter
in hac uita manet cum electis:
uisibiliter utiq eis gratiam sue
cognitionis exhibet. Nonre¬
linquam uos orfanos: ueniã
ad uos. Uidebatur infidelibus:
quia moriens in cruce dñs.

Expanded text:
visibiles charitatis oculos, quibus visibiles charitatis oculos, quibus solummodo Spiritus sanctus videri potest, et sciri, et sciendo intelligi. « Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. » Erit, ut maneat in aeternum. Dominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt, sed quia Filius Dei esset, quia paracletus a Deo missus in mundum, nonnisi fideles scire potuerunt. Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo volebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait: « Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit et in vobis erit. Qui autem invisibiliter in hac vita manet cum electis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos: veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quod moriens in cruce Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ne habituri erant. Id est dũ
inigneis linguis uenit. & se¬
dit suꝑ eos : & linguis loque¬
lantur ma gnificantes dm̃
ligabo patrem meum & aliũ
paraclytum dabit uobis: ostẽ¬
dens se ipsum esse paraclytũ
habebant autem & prius pa¬
radytum. ipsum ui delicet
dñm. secum in carne cõmorã¬
tem: cum & miraculorum dul¬
cedine. & ope predicationis.
ne propter infidelium ꝑsecu.¬
nonem scandalizari possint.
erigi et confortari solebant.
Nogabo diocit propter huma¬
nitatem: qui dat cum patre
per diuinitatẽ. Ut maneat
uobiscum in eternum. In et̾¬
num namq manet cum scĩs.⁊
quos & in hac uita semper
inuisibiliter mlustrat: & in
futuro. ad contemplandam
ꝑpetuo speciem suȩ maiesta¬
tis introducit. Sp̃m ueritatis
quem mundus non potest ac¬
cipere: quia non uidit eum nec
scit eum. Nundum autẽ appel
lat homines: mundi amori da¬
tos. Mundus gͦ eum accipe¬
re non potest: id est mundiales
homines. qui non habent in¬

Expanded text:
ne habituri erant: id est, dum ne habituri erant: id est, dum in igneis linguis venit, et sedit super eos, et linguis loquebantur magnificantes Deum. Rogabo Paparacletum dabit vobis, ostendens seipsum esse paracletum. Habebant autem et prius paracletum ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem: cum et miraculorum dulcedine, et opere praedicationis, ne propter infidelium persecutionem scandalizari possent, erigi et confortari solebant: Rogabo, dixit, propter humanitatem, qui dat cum Patre per divinitatem, ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae majestatis introducit. Spiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non vidit eum, nec scit eum. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori datos. Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, quia non habent in
Abbreviated transcription (Latin):
quam nosmet ipsos: Ideo pe
tendum est ut fiat uoluntas eus
in nobis. Continuo subiecit. it
gorificetur pater in filio. Nul¬
lomodo igitur sine patre filius
facit. nec pater sine filio. Facit
ergo pater in filio ut gͣlorifice¬
tur in patre: Et facit filius in
patre. ut pater glorificetur
in filio: qm unum sunt. pat̾¬
& filius. Sequitur enim. Si
bis. Quio est qđ dicit. quod
diligentibus dm̃ et seruanti¬
bus mandata eius sp̃s para¬
sp̃m scm diligit dm̃. meret᷑
diligendo ut plus habeat.¬
& plus habendo plus diligat.
paraclytus quippe: consolator
inter pretatur. Et sp̃s sc̃s rec¬
te paraclytus uocatur: quia
corda fidelium. ne inter huiuꝰ
sclĩ aduersa deficiant. celestis
uite desideriis subleuat ac
reficit. Habebant itaq disci¬
puli sp̃m scm: sed occulta quadam
nspiratione. ꝑ quem dñm dili¬
gbant: sed non dum habebant.
sicut dñs promittebat. Habe¬
lant siquidem occulte. quem
postea quadam manifestatio¬

Expanded text:
quam nosmetipsos quam nosmetipsos tendum est ut fiat voluntas ejus in nobis. » Continuo subjecit: Ut glorificetur Pater in Filio. « Nullo modo igitur sine Patre Filius facit, nec Filius sine Patre. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio, quoniam unum sunt Pater et Filius. » Sequitur: CAPUT XXXV. bis. Quid est quod dicit, quod diligentibus Deum et servantibus mandata ejus Spiritus paraSpiritum sanctum diligit Deum, meretur diligendo ut plus habeat, et plus habendo plus diligat? « Paraclitus quippe consolator interpretatur, et Spiritus sanctus recte Paraclitus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficit. » Habebant itaque discipuli Spiritum sanctum, sed occulta quadam inspiratione, per quem Dominum diligebant, sed nondum habebant, sicut Dominus promittebat. Habebant siquidem occulte, quem postea quadam manifestatio
Abbreviated transcription (Latin):
sum facere. quam uerba salu¬
tis predicare. Quod ipse fecit
sine nobis: dum hȩc dixit.
Sequitur. Quia ego ad patrẽ
uado: & quod cumq petieri¬
tis in nomine meo hoc faciã
In his uerbis: magnam spem promi¬
sit orantibus. Sic ergo perrexit
ad patrem. ut non derelinque¬
ret indigentes. sed exaudiret
petentes Tamen non om̃a peten¬
tes. seo quȩ ad salutem pertinẽt
petentium. Ideo dixit. si quid
petieritis in nomine meo. hoc
faciam. Quid est in nomine.
meo. nisi in nomine saluatoris:
Si petieritis quȩ ad salutem ꝑ¬
tinent uobis: in nomine meo
delectant mala et non delectãt
bona: rogare potius debemus
dm̃. ut delectent bona: quam
ut concedantur mala. Qui gͦ
petierit in nomine quod est
illis qui credunt in eum hoc
facit: qm̃ hoc sicut saluator
facit. Si autem qui in eum
credit. aliquid per ignoranti¬
am contra salutem suam pe¬
tit: non in nomine saluatoris
petit: quia saluator ei non erit.
si qui̾s eius salutem impedit

Expanded text:
sum facere, quam verba salusum facere, quam verba salutis praedicare, quod ipse fecit sine nobis. Dum haec dixit, sequitur: Quia ego ad Patrem vado, et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. In his verbis magnam spem promisit orantibus. « Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes: » tamen non omnia petentes, sed quae ad salutem pertinent petentium: ideo dixit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, hoc faciam. Quid est, in nomine meo, nisi in nomine Salvatoris? Si petieritis quae ad 599 salutem pertinent vobis, in nomine meo delectant mala, et non delectant bona, rogare potius debemus Deum, ut nos delectent bona, quam ut concedantur mala, ut delepetierit in nominillis datum qui credunt in eum, hoc facit, quo hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum credit, aliquid per ignorantiam contra salutem suam petit, non in nomine Salvatoris petit, quia Salvator ei non erit; si quis ejus salutem impedi f
Abbreviated transcription (Latin):
do: & quod petieritis in nomi¬
ne meo. hoc faciam. Qui dix̃̃
faciet. post.ait faciam: Tam¬
quam diceret. Non uobis hoc
inpossibile uideatur. Non e¬
nim poterit esse maior me: qͥ
credit in me.Ideo maiora
non per se facit s ꝑ me: quia
in me credit. Nec est defectio
potestatis. sed miseratio pieta¬
tis. Duies gͦ ab eo recessit tris.¬
tis. non recipiens uerba salutis.
Ipostolis igitur predicantibus.
multi diuites pauperiem uolun
illo audiens unus non fecit. fe¬
cerunt multi: cum loqueretur
per discipulos magister bonus.
Ecce maiora fecit predicans acre¬
dentibus. quam locutus audi¬
entibus: sed hoc per predicato¬
res. Num quid omnes qui cre¬
dunt in eum predicatores sũt:
tamen dicit: qui credit in eum.
opera facere maiora. In hoc oꝑe
fidei. faciemus opera xp̃i: quia
et ipsum credere in xp̃m. opus
non utiq sine nobis. Prius gͦo
inde et ipse facit subsequens
tus fiat : fortassis mauis est
opera salutis nr̃e nos per ip¬

Expanded text:
do. Et quodcunque petieritis in nomido. Et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Qui dixit faciet, post ait faciam, tanquam diceret: Non vobis hoc impossibile videatur, non enim poterit esse major me, qui credit in me. Ideo majora non per se faciet, sed per me, quia in me credit: nec est defectio potestatis, sed miseratio pietatis. Dives ergo, qui ab eo recessit tristis non recipiens verba salutis. Apostolis igitur praedicantibus, multi divites pauperiem voluntillo audiens unus non fecit, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus: » sed hoc per praedicatores. Nunquid omnes, qui credunt in eum, praedicatores sunt? Tamen dicit, qui credunt in eum, opera facere majora. « In hoc opere fidei facimus opera Christi, quia et ipsum credere in Christum opnon utique sine nobis. Prius ego inde et ipse faciet  Ms., facit subsequens tus fiat? » Fortassis majus est opera salutis nostrae nos per ip
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dixit. quid potuerunt
facere: sed que sunt tandem
ista maiora: an forte quod e¬
gros. ipsis transeuntibus eti¬
am eoꝵ umbra sanabat. ma¬
ius est enim ut sanet umbra:
quam fimbria. Illud ꝑse. hoc
per ipsos: sed utrumq in se.
Uel maiora sunt apostolorum¬
opera in omnium gentium
salute: quam xp̃i. tantum mͦ
in salute uideorum. & hoc
in paucissimis. Tamen utrũq
⁊t ille fecit᷑. Et salutem aliquoꝵ
mudea per se: et salutem gen¬
num per apostolos. Nec solum
papostolos. s & per alios quoq
predicatores. Unde subiunaeit.
gait. Oui credit in me oꝑa
quę ego & ipse facit. & maiora
horum facit. Non quo maior
sit magistro discipulus. uel
dño seruus. uel adoptatus u¬
igenito. uel homo deo: sed
quod ꝑ illos. ipsa dignaretur
eadem maiora facere. Unde
maiora facere potuissent. mox
ostendit dicens: Qui credit
in me. opera que ego facio &
ipse faciet: & maiora horum
faciet: continuo secutus aduin¬
ixit. Quia ego ad patrem ua¬

Expanded text:
tibus dixit, quid potuerunt tibus dixit, quid potuerunt facere? Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus etiam eorum umbra sanabit? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria, illud per se, hoc per ipsos, sed utrumque in se; vel majora sunt opera apostolorum in omnium gentium salute, quam Christi tantummodo in salute Judaeorum, et hoc in paucissimis. Tamen utrumque et ille fecit, et salutem aliquorum in Judaea per se, et salutem gentium per apostolos: Nec solum per apostolos, sed et per alios quoque praedicatores. Unde subjunxit et ait: Qui credit in me opera  et ipse faciet, et majora horum faciet . « Non quo major sit magistro discipulus, vel Domino servus, vel adoptatus unigenito, vel homo Deo: sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere. » Unde majora facere potuissent, mox ostendit; dicens: Qui credit in me, opera, quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet, continuo secutus adjunxit: Quia ego ad Patrem va
Abbreviated transcription (Latin):
qui loquor: ei quippe tribu¬
it quod facit. de quo est ipse
qui facit. Pater enim deus
non de alio: filius autem ds
est quidem patri equalis. s
de patre do. Idõ ille ds̃. seo
non de dõ. It lumen. sed nõ
delumine. Iste uero ds de
deo. lumen de lumine De¬
niq adiungit & ait. Honcre¬
ditis quia ego in patre. & pa¬
ter inme est: Alioquin pro¬
pter opera ipsa credite. Antea
solus philippus arguebatur:
nunc autem non ibi eum solum
fusse. qui esset arguenous. offei¬
ditur. Propter opera ipsa inqͥ
credite: quia ego in patre. &pi¬
ter inme est. Neꝙ enim si sepa¬
rati essemus: inseparabiliter
oꝑari ulla ratione possenus.
Sed quid est quod sequitur.
amen amen dico uobis. qui
credit in me oꝑa quȩ ego facio
et ipse faciet. & maiora horũ
faciet: quia ego ad patrem ua¬
do. Non se extollat seruus suꝑ
dnm: nec discipulus super
magistrum. Maiora quam
ipse facit: diocit eos esse factu¬
ros. Sed sine illo ut insequen¬

Expanded text:
qui loquor. Ei quippe tribuqui loquor. Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego ad Patrem vado? Non se extollat servus super dominum, nec discipulus super magistrum. Majora quam ipse facit dixit eos esse facturos, sed sine illo, ut in sequen
Abbreviated transcription (Latin):
esset pater. quam filius: in cuiꝰ
esset uisione sufficiens beati¬
tudo. Quam uocem discipu¬
li: rselarguit magister dicens.
cognouistis me esse in patre.
& patrem in me : philippe: qui
uidet me. uidet & patrem.
Qui me intellegit: utiq & patrẽ
in me intellegit. Sed ideo ma¬
gister discipulum arguebat:
qm cor postulantis uidebat.
ramquam enim melior pater
esset quam filius. ita pbilip
pus patrem nosse cupiebat:
& idõ nec filium sciebat. quo
meluis esse credebat. Ad hũc
sensum corrigendũ dictũ ẽ.
qui uidet me uidet et patrem.
Quomodo tu dicis ostende nob̾
patrem: Uideo quomodo tu
dictum non alterum queris
uidere similem. sed illum pu¬
tas esse meliorem. Non creois
quia ego in patre: et pater in
ratim desideras nosse : Dcinde¬
non ad solum philippum: seo
ad eos pluraliter loquitur.
Uerba que ego loquor uobis:
ame ipso non loquor. Pater
autem in me manens: facit
opera. Quid est ame ipso nõ
loquor.: nisi a me ipso non sũ

Expanded text:
esset Pater quam Filius, in cujus esset Pater quam Filius, in cujus est visione sufficiens beatitudo. Quam vocem discipuli redarguit magister dicens: cognovistis me esse in Patre, et Patrem in me. Philippe, qui videt me, videt et Patrem. Qui me intelligit, utique et Patrem meum intelligit. « Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior Pater esset qupus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in ratim desideras nosse? Dnon ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur: Verba quae ego loquor vobis a me ipso non loquor. Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quid est, a me ipso non loquor? nisi a me ipso non sum
Abbreviated transcription (Latin):
eps conuicit eum scire. dum
ut. Igo sum uia et ueritas. &
iita. Quasi dixisset. Si me
sitis: uam scitis. Pgo sum ad
quem itur. id est ueritas: et
ego sum uita. in qua statis.
sime scitis: & uiam scitis. Et
quo ibo scitis: & ubi mansuri
erͣitis scitis. Qui ad patrem
uadunt: per me uadunt.
It qui ad patrem uenunt. ad
me ueniunt: quia ego & pa¬
ter unum sumus: & in me
manent: Quia hec est uita
eterna. ut cognoscant te so¬
lum uerum dm̃. et quem
cutus est dicens. Nemo uenit
ad patrem.nisi per me. Roc¬
ponens quid sit. quod ait
ego sum uia: statim subiun¬
gens. Si cognouisetis me:
utiq & patrem meum cog¬
nouissetis: quia ego sum ueritas.
in uero patre. Et amodo cog¬
noscetis eum: & uidistis eum.
Si me spiritaliter cognoscitis. &
uidetis illum cognoscitis & ui¬
detis: quia ego & pater unum
sumus. Unum natura: non
unus ꝑsona. Dicit ei phippꝰ
Hoc non intellegens. Dñe. os¬
tende nobis patrem: & sufficit
nobis. Quasi melius aliquio

Expanded text:
Christus convincit eum scire dum Christus convincit eum scire dum ait: Ego sum via, et veritas, et vita. Quasi dixisset: Si me scitis et viam scitis; et ego sum ad quem itur, id est, veritas, et ego sum vita in qua statur. Si me scitis et viam scitis, et quo ibo scitis, et ubi manserieritis, scitis. Qui ad Patrem vadunt, per me vadunt; et qui ad Patrem veniunt, ad me veniunt, quia ego et Pater unum sumus; et in me manent, quia haec est vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem cutus est dicens: Nemo venit ad Patrem nisi per me. Exponens quid sit, quod ait: Ego sum via, statim subjungens: Si cognovissetis me, utique et Patrem meum cognovissetis: quia ego sum veritas, in vero Patre. Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Si me spiritaliter cognoscitis, et vidistis, illum cognoscitis et videtis quia ego et Pater unum sumus, unum natura, non unum persona. Dicit ei Philippus, hoc non intelligens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Quasi aliquid melius
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ uobis. Sed modo uado pars¬
re uobis locum. Quomodo ao
illas mansiones menbra ꝑue¬
nissent. si caput non precessis¬
set: parauit nobis locum. du
pro nobis mortiuis ẽ. & resur¬
rexit: ummo & ascendit ince¬
los. Hec omnia pro nobis fe¬
cit.: ut nobis pararet locum
in regno patris sui. Si abie¬
ro & preparauero uobis locũ
iterum ueniam ad uos. Si
abiero per carnis absentiam
ueniam per diuinitatis p̃¬
sentiam: in qua uobiscum
ascendendo ad celos: ueniã
iterum iudicare uiuos &
mortuos. Quod angeli ad¬
testati sunt dicentes. Hic
iħs qui assumptus est auobis.
sic ueniet quemadmodum
iudistis eum euntem ince¬
lum. Sequitur. Et accipiam
uos ad me ipsum: ut ubi sum
ego. & uos sitis. Hoc est quod
insequentibus diait. Uolo
pater ut ubi sum ego: & isti
iut mecum. It quo ego uado sci
esauiam scitis qua uado. Idẽ
ienitur scitis. Dicit ei thomas.
qe nescimus quo uadis: et
uomodo possumus uiam sci¬
i: uidebatur ei nescire: quod

Expanded text:
utique vobis. Sed modo vado parautique vobis. Sed modo vado parare vobis locum. Quomodo ad illas mansiones membra pervenissent, si caput non praecessisset? Paravit nobis locum, dum pro nobis mortuus est et resurrexit, imo et ascendit in coelos: haec omnia pro nobis fecit, ut nobis pararet locum in regno Patris sui. Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum veniam ad vos. Si abiero per carnis absentiam, veniam per divinitatis praesentiam, in qua vobiscum ascendendo ad coelos, veniam iterum judicare vivos et mortuos, quod angeli attestati sunt dicentes: Hic Jesus qui assumptus est a vobis, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Sequitur: Et accipiam vos ad meipsum: ut, ubi sum ego, et vos sitis. Hoc est, quod in sequentibus dixit: Volo Pater, ut, ubi ego sum, et isti sint mecum. Et quo ego vado, sciet viam scitis. Quo vado, id est, venitur, scitur. Dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis, et quomodo possumus viam scire? Videbatur ei nescire quod
Abbreviated transcription (Latin):
ON TURBGTUR COruestrũ
credit᷑e in dm̃. & in me
creoite. Ne mortem tam¬
et ideo turbarentur: consolatus
etĩam eos dm̃ se esse contestans.
Consequens est enim. ut si indm
creditis. & in me credere debe¬
atis: Quod non esset consequẽs.
uersa sunt: ideo in domo patris.
mansiones multe sunt. Tullꝰ
eorum alienabitur ab illa do¬
mo: ubi mansionem pro suo
quisq accepturus est merito.
Ideo non tur betur cor uestrũ.
Nam unus denarius.omnibꝰ
in uia laborantibus datur.⁊
id est omnibus in eccła ꝑfidẽ
laborantibus. uita datur eter¬
na. Sed multe mansiones. di¬
uersas meritorum in una ui¬
ta ȩterna significant dignita¬
tes. Iritq omnia in omnibus:
quia ds caritas ẽ. Sic enim
quisq etiam ipse habet: cum
amat in altero quod ipse nõ
habet: quia regnat in omni¬
bus unitas caritatis. Sequit᷑.
Sicominus dixcissem uobis:
quia uado parare uobis locũ.
Si alicubi. nisi in domo patris
mansiones multe essent: dixissem

Expanded text:
on turbetur cor vestrum. on turbetur cor vestrum. Creditis in Deum, et in me credite. « Ne mortem tanet ideo turbarentur, consolatur eos, etiam Deum se esse contestans. Consequens est enim, ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens,  sanctorum diversa sunt, ideo in domo Patris mansiones multae sunt. « Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. » Ideo non turbetur cor vestrum. Nam unus denarius omnibus in vinea laborantibus datur, id est, omnibus in Ecclesia per fidem laborantibus vita datur aeterna. « Sed multae mansiones, diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates, eritque Deus omnia in omnibus, quia Deus charitas est. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet, quia regnat in omnibus unitas charitatis. » Sequitur: Si quo minus dixissem vobis, quia vado parare vobis locum. Si alicubi, nisi in domo Patris mansiones multae essent, dixissem
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Qui nesciebat aude¬
bat: & qui presciebat docebat.
Respondit iħs. Inuam tuã
pro me ponis: quod promit¬
tis: modo non potes. Prius
est anima mea prote ponen.¬
oa: ut possis postea animã¬
tuam pro me ponaere.Quid tan¬
tum presumis: quid de te sentis:
quid te esse credis: audi quid sis.
Amen amen dico tibr: non canta-¬
bit gallus. donec me ter neges.
Icce quomodo tibi cito apparebit
qui magna loqueris: et te par-¬
uulum nescis. Qui michi pro¬
mittis mortem tuam: ter ne¬
gabis uitam tuam. Nam tim̃¬
do mortem carnis tue: mortem
dabis anime tue. Quanta enĩ
ẽ uita. confiteri xp̃m: tanta mors
est negare xp̃m. Hic ammo¬
nere oportet. ne quis de suis
iuribus confidat: dum aduni¬
us ancille uocem. tanta titu¬
bat columna: nec de suis des¬
perare peccatis. Nam petrus
mortuus est negando: reiuait
plorando. Sed mortuus quia
superbe ipse de se presump¬
sit: u̾iarit autem humiliter
plorando. quia benigne res.¬
pexit eum pietas saluatoris.

Expanded text:
cebat. Qui nesciebat, audiecebat. Qui nesciebat, audiebat; et qui praesciebat, docebat. Respondit Jesus: Animam tuam pro me pones. Quod promittis, modo non potes; prius est anima mea pro te ponena, ut possis postea animatuam pro me ponere. « Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi: Non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim est vita confiteri Christum, tanta mors est negare Christum. » Hinc admonere oportet, ne quis de suis viribus confidat, dum ad unius ancillae vocem tanta titubat columna; nec de suis desperare peccatis. Nam Petrus mortuus est negando, revixit plorando; mortuus, quia superbe ipse praesumpsit, revixit autem humiliter plorando, quia benigne respexit eum pietas Salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
mum. It qui scẽ atq spirita.¬
liter diligit proximum: qͥd
in eo diligit nisi dm̃: ipsaẽ
dilectio ab om̃i mundana
dilectione discreta: quam
distinguendo addioit dñs
Sicut dilexi uos. Cum dñs
iħs scãm dilectionem qua
se inuicem diligerent disci¬
pulis commendaret. Dicit
ei sy mon petrus. Domine
quo uadis: Sic utiq hoc dixit
nagstro discipulus. & dño seriuis.
ainquam sequi paratus. Propte¬
ra quippe dñs qui eius animũ
uidit quare hoc interro gaue¬
nt. sic ei respondit. Quo ego ua¬
do. non potes me modo sequi.
sunquam diceret. Propter qđ
tulit: Standem spem quam
non tulit. sed potius dedit. se¬
quenti uoce firmauit. adden¬
do atq dicendo. Sequeris aut̃
postea. Respondit petrus: qua¬
re te non possum sequi modo:
animam meam pro te ponã.
Quid in animo eius esse c̃upi¬
ditatis uidebat: quid urium
non uidebat. Uoluntatem suã
iactabat infirmus: sed inspi¬
cebat ualitudinem medicus.
Iste promittebat: ille prenos¬

Expanded text:
mum, et qui ante atque spiritamum, et qui ante atque spiritaliter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Dominum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos, cum Dominus Jesus sanctam dilectionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado non potestis me modo sequi. Tanquam diceret: Propter quod tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit addendo atque dicendo: Sequeris autem postea. Respondit Petrus: Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esse cupiditatis videbat? Quid virium non videbat? Voluntatem suam jactabat infirmus, sed impendebat valetudinem medicus. Iste promittebat, ille praenos
Abbreviated transcription (Latin):
nei esse possent ꝑgere quo
ille antece debat. Nandatũ maͥt
inqͥtnouum do uobis. ut diliga¬
tis inuicem. Hi sunt gres suꝰ.
quibus sequendus est xp̃s.¬
Hoc autem manoatum carita¬
tis Innouat quippe audien¬
tem. uel potius obedientẽ
Non om̃s sed ista dilectio: quã
gueret. ad didit. Sicut dilexi
uos. Dilectio ista non mno¬
uat. ut simus homines noui:
seo heredes testamenti noui.
Hec dilectio populum nouũ
collegit axpo Mec et antiquos pa
tres innouabat. ut essent in api
eredentes: qui uenturus erat
redimere. eos. Audiant enun
atq eustodiant manoatum no¬
esse unici filii dei: qui se ipsum
in hac dilectione tradioit pro
nobis. Nam et in hoc manoa.¬
to. illud mandatum est quos
prius ponitur. diliges dnm
dm̃ tuum ex toto corde tuo.
ex tota anima tua. ex tota
m̃te tuai. sed bene intellegen.¬
tibus. utrumq inueni᷑n sin¬
gulis. Nam et qui diligit om:
non cum potest ꝯtẽpnere p̃ci¬
pientem ut diligat praxi¬

Expanded text:
nei esse possent pergere, quo nei esse possent pergere, quo ille antecedebat: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus; » hoc mandatum charitatis. « Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio, quam gueret, addidit: Sicut dilexi vos. Dilectio ista nos innovat, ut simus homines novi, sed haeredes Testamenti Novi. Haec dilectio populum novum colligit Christo. » Haec et antiquotres innovabat ut essent in Christum credentes qui venturus erat redimere eos. Audiant enim atque custodiant, Mandatum noesse unici Filii Dei, qui seipsum in hac dilectione tradidit pro nobis. Nam et in hoc mandato illud mandatum est quod prius ponitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua. Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis; nam et qui diligit Deum non eum potest cohibere praecipientem ut diligat proxi