comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt Quare mͦ cui datur sp̃s scs. non loquit᷑
omnium linguis: Hoc enim tunc erat indi¬
eium uenientis in homineꝰ sp̃s scĩ: ut lingͥs
omnium loquerẽtur: Mͦ quid: dicturus es
hereticȩ: quia non datur sp̃s sc̃s: Non dico
uͥ datur An non datur: Si non datur qͥd est
qđ agitis. loquendo: baptizando: benedicen¬
do: Quid ẽ qđ agitis: In ania celebratis Gͦ
datur Si datur qͣre linguis omnium ñ loquun¬
tur qͥb dat᷑: Hunqͥd defecit donũ dĩ: anminor ẽ
fructus: Creuerunt ⁊ uania: s et triticum Si¬
nite utraq crescere: usq admessem: Non dixit
crescant ⁊ uania: decrescat frumentũ Utrũq
unc enim nondum erat eccłia ꝑterrarũ orbẽ
diffusa: ut menbra xp̃i in omnibꝰ gentib lo¬
querent᷑: Tunc implebatur inuno qđ p̃nun¬
tiabat᷑ in omnib. Iam totũ corpꝰ xp̃i loquit᷑
omĩum linguis: et quib nondum loquitur

Expanded text:
runt. Quare modo cui datur Spiritus sanctus, non loquitur runt. Quare modo cui datur Spiritus sanctus, non loquitur omnium linguis? Hoc enim tunc erat indicium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est fructus? Creverunt zizania, sed et triticum: «Sinite utraque crescere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescat frumentum; utrumque tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia cicatrices ostendit: quia ut crucifirus ẽ.
ut sepultus. ita redditus: ita demonstratus:
Optime credis Audi illum loquentẽ: inquem
credis Predicabitur innomine eiꝰ penttentia.
et remissio peccatoꝵ ubi: Platas terras Si
uellem ego aliuid dicere iam luctans aduersus he¬
reticos: iam pugnans. iã habens cum uus conflic¬
tũ tante questionis: ñ ulud dicerem sic contͣ
p̃sentes hereticos: qͦmͦ ulud dix̃ ille contra fu¬
turos: Quid uis amplius: Remissio peccatoꝵ
inxp̃i nomine p̃dicatur ubi: ꝑ om̃s gentes:
Unde: Incipiens abierłm: Communica hie ec¬
ierłm oȩlesti. Abhac enim incipit: adillam ter¬
minat Inilla tota eccłia erit: abista exordiũ
fidci sumpsit lege actus apłoꝵ. si forte mentior.
quomͦ ibi erant congregati discipłi cum uenit
ti. in quos uenit sp̃s sc̃s Quare ñuis loqui om¬
mum linguis: Ecce ibi om̃s linguę sonue¬

Expanded text:
quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demonstratus: optime credis; audi illum loquentem in quem credis. «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Ubi? Per latas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes haereticos, quomodo illud dixit ille contra futuros. Quid vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecilla Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit. 19. Lege Actus Apostolorum, si forte mentior, quomodo ibi erant congregati discipuli, cum venisunt in quos venit Spiritus sanctus . Quare non vis loqui omnium linguis? Ecce ibi omnes linguae sonue
Abbreviated transcription (Latin):
biscum sũ: usq inconsum mationem scłi Sed
ait dñs: Holite credere: Qui dicit ecce hic. & ee¬
ce ulic. partes ostendit. Ego totum emi Di¬
cat mͥ hoc euuangłium: Dic hoc ipse exeugłio.
qͥa iam resurrexisti amortus ut credant tibi
qͥ credunt moysi et ꝓpħis: dic mͥ hoc tu Audi
Oportebat xp̃m pati & resurgere tercia die: &
p̃dicari in nomine eius penitentiã. et remissi
onem peccatoꝵ ꝑom̃s gc̃s. incipientib abihe¬
rusalem Quid est heretice: Certe cũ recitarẽ
moysen. cum recitarẽ ꝓpħas: distulisti adeum
qͥ resurrecturus erat amortius: Ecce resurrex̃:
ecce dixit Iam nullã habet dubitationẽ eccłia¬
xp̃i. demonstratũ ocłis: contrectatũ manibꝰ
discipłoꝵ. Ecce qͥ resurrexit amortuis. utr̃q
ostendit: Ostendit caput: ostendit menbra:
ostendit sponsum. ostendit sponsam Aut
utrumq mecum crede: aut illud indampnatio¬
nem tuã credis Quid enim: Quia surrexit
amortius: quia ineo corꝑe resurrexit: Bene:

Expanded text:
 consummationem saeculi» . Sed ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ecce illic,» partes ostendit; ego totum emi. Dicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejuorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem» . Quid est, haeretice? Certe cum recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit, ecce dixit; tam nullam habet dubitationem EccChristi, demonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem corpore resurrexit? Bene,
Abbreviated transcription (Latin):
addandum collecta. Erogari sibi uult ds̃. ex u¬
lo qđ dedit Quid enim das qđ ile nondedit:
Quid enim habes qđ non accepisti : Aut uͦ nori
dico dõ: s cuilibet detuo das aliquid De cliꝰ
das: qͥ ubet ut des Prerogator esto: ñinuasor.
ditur:. Qudi apłm hoc dicentem Michi aut̃
minimum ẽ: ut a uob̃ diudicer Quando eñ
potestis duuidicare conscientiã meam: Qndo

Expanded text:
ad dandum collecta» . Erogari sibi vult Deus ex iad dandum collecta» . Erogari sibi vult Deus ex illo quod dedit. Quid enim das quod ille non dedit? quid enim habes quod non accepisti ? Aut vero, non dico, Deo, sed cuilibet de tuo das aliquid? De illidas, qui jubet ut des. Praerogator esto, non invasorditur. Audi Apostolum hoc dicentem: «Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer» . Quando enim potestis dijudicare conscientiam meam? quando
Abbreviated transcription (Latin):
tors Uidete quia nõ solũ pauca sunt que uo¬
bis sufficiant. s nec ipse ds̃ multa auob̃ querit.
Quere quantum tͥ dedit: et exeo tolle qđ sufficit.
cȩtera que suꝑflua iacent. alioꝵ sunt necessaria
Suꝑflua diuitum: necessara sunt pauꝑum
R es aliene possident᷑: cũ suꝑflua possidentur
Faciens gͦ huiusmodi miscdias. & uiam p̃cipue
que gratis constat. Dimitte sicut dimittim¬
bona oꝑa ut iã diximꝰ. tc̃ ñ eĩt necessaria quia
nullus erit miser inquẽ facienda sit miscđia:
expectabis securus uidicium. ñtam securus de
autem inquit miscđia iudicio: He putes frat̃.
qͥa tunc ñ ẽ iustus. quando tui miseret᷑. aut
recedit aregła iusticie sue Et cum dampnat
iustus ẽ: et cum miseretur iustus ẽ Q d enm
tã iustum: quam reddere misciam prerogã¬
ti: Quid tam iustum: quã ut in qua mensura
rigis manum: et petis adeo Audi scripturam
Non sit manus tua porrec̾ta adaccipiendum: et

Expanded text:
tori? Videte quia non solum pauca sunt quae votori? Videte quia non solum pauca sunt quae vobis sufficiant; sed nec ipse Deus multa a vobis quaerit. Quaercaetera quae superflua jacent, aliorum sunt necessaria. Superflua divitum, necessaria sunt pauperum. Res alienae possidentur, cum superflua possidentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, et illam praecipue quae gratis constat, «Dimitte, sicut dimittimbona opera, ut jam diximus, tunc non erunt necessaria, quia nullus erit miser in quem facienda sit misericordia; exspectabis securus judicium, non tam securus de autem,» inquit, «misericordia judicio.» Ne putetis, fratres, quia tunc non est justus, quando nostri miseretur, aut recedit a regula justitiae suae. Et cum damnat, justus est; et cum miseretur, justus est. Quid enim tam justum, quam reddere misericordiam praeroganti? Quid tam justum, quam ut in qua mensura rigis manum, et petis a Deo: audi Scripturam, «Non sit manus tua porrecta ad accipiendum, et
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃terita obliuiscat᷑ Iam dixit sibi bene ẽ ꝓ
cedit regula dethesauris di: examinat liqͥdũ:
Et qͥs głabitur castum se habere cor: Etqͥs głabit᷑
mundum se ẽẽ apeccato: S qͥd dixit script̃a:
si iusticia sine miscdia ꝓlata fuerit: inquoli¬
bet qͦd dampnet inueniet Que nos consolat᷑
scriptura: quȩ hortat᷑ admiscdiam faciendã:
ut omnino crebrescamꝰ ĩerogando qd ãpliꝰ habemꝰ.
Nulta autẽ suꝑflua habemus: si non nisi necessa¬
tia deneamꝰ. Na si inania queramus: nichil suf¬
ficit fr̃s: queramus qđ sufficit opi dĩ. ñ qđ
sufficit cupiditati nr̃e Cupiditas nr̃a non est
opus di: forma nr̃a. corpꝰ nr̃m. anima nr̃a.
hoc totum opus di Quere quȩ sufficiant: &
uidebis quam pauca sint Uidue suffecerunt
duo nũmi ad faciendam miscđiam: suffece¬
runt duo nũt ademendum regnum dĩ.
Aduestiendos tociens uenatores: qͥd sufficit edi¬

Expanded text:
et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Sed quid dixit Scriptura? si justitia sine misericordia prolata fuerit, in quolibet quod damnet inveniet. Quae nos consolatur Scriptura? Quae hortatur ad misericordiam faciendam, ut omnino crebrescamus in erogando quod amplius habemus. Multa autem superflua habemus, si nonnisi necessaria teneamus: nam si inania quaeramus, nihil sufficit. Fratres, quaerite quod sufficit operi Dei, non quod sufficit cupiditati vestrae. Cupiditas vestra non est opus Dei. Forma vestra, corpus vestrum, anima vestra, hoc totum opus Dei. Quaere quae sufficiant, et videbis quam pauca sint. Viduae suffecerunt duo nummi ad faciendam misericordiam , suffecerunt duo nummi ad emendum regnum Dei. Ad vestiendos toties venatores quid sufficit edi
Abbreviated transcription (Latin):
rant eis Date nob̾ oleum: quia faces nr̃e extin¬
guuntur Quid ille sapientes: He forte ñsuf¬
monere erat. Quid uob̾ mͦ possunt: aquibus
emere solebatis adulationem: Et cum eunt
inquit. intrauerunt iue et clausum ẽ ostiũ:
Cum eunt corde: cum talia cogitant: cum se
abilla intentione alienant. et retro preterita
sua recordantur. eunt qͣsi aduendentes & non
inueniunt. tunc fauentes non inueniunt tẽ
laudantes aquib solebant laudari. et quasi
excitari adbona oꝑa: ñ robore boue conscien¬
tiȩ. s incitamento linguȩ aliene Et ulud qđ̃
dictũ ẽ. ne forte non sufficiat nob: magna c̃¬
sideratione humilitatis dictũ ẽ. Oleũ enim
qł gestamꝰ inconscientia: iudiciũ ẽ nr̃m. de
nobis ipsis. qͥles simus. Et difficile ẽ ut dese
qͥsq ꝓfecte iudicet. fis̃ mei quantũlibet homo
ꝑficiat: quantumlibet se adanteriora extendat:

Expanded text:
rant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinrant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinguuntur.» Quid illae sapientes? «Ne forte non sufmonere erat, Quid vobis modo prosunt a quibus emere soletis adulationem? «Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat,
Abbreviated transcription (Latin):
bebit głam. et ñ inaltero he sunt gͦ uirgines sa¬
pientes Stulte autẽ accendunt qͥdẽ lamꝑade.
identur quidem lucere oꝑa earũ: sed deficiũt
et extinguuntur: qͥa ñ deoleo interiore pascun¬
tur Et dormiunt om̃s tardante sponso: qͥa
exutroq genere hominũ obdormiscunt in
morte. et de uus fatius. et dehis sapientibus tar¬
dante aduentu dñi: ituri inmortẽ istam tẽ¬
poralẽ & iusibilem quã sõni loco scripturas po¬
nere. notum ẽ omnib xp̃ianis: cum dic̾ et de
multi infirmi & egri: et dormiunt sufficient̃
Dormũctĩquit: id moriuntur S ecce uentur
ẽ sponsus & om̃s surgent: s non om̃s intrabt̃.
Deficiente ope stultarum uirginum ñhabentiũ
oleum conscientie: ñ inuenient aquib emant
qđ uis solebant uendere adulatores Abirri¬
dentib enim dicitur. ñ inuidentib: ite emite
uob̾ Petierant enim stultȩ asapientib & dixe¬

Expanded text:
bebit gloriam, et non in altero» . Hae sunt ergo virgines sabebit gloriam, et non in altero» . Hae sunt ergo virgines sapientes. Stultae autem accendunt quidem lampades; videntur quidem lucere opera earum: sed deficient, et exstinguentur; quia non de oleo interiore pascuntur. Et dormiunt omnes tardante sponso: quia ex utroque genere hominum obdormiscunt in mortem; et de illis fatuis, et de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus Christianis. Cum diceret de «multi infirmi et aegri, et dormiunt sufficienter» : Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis solebant vendere adulatores. Ab irridentibus enim dicitur, non ab invidentibus: «Ite, emite vobis.» Potierant enim stultae a sapientibus, et dixe
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ uectes portarũ eius Nã si tu ẽẽ uoluers
aut ñ uirgo corde. aut et si uirgo. int̃ fatuas uir¬
gines: foris remanebis: et frustra pussabis.
Quȩ sunt fatuȩ uirgines: & ipse quinq sunt:
Quȩ nͥ animȩ que habent istã continentiam
carnis: ut uitent corruptelas ab omnib sen¬
sib uenientes: qͦs sensus iam enumeraui: ui¬
tant ueluti corruptiones. uenientes undiq:
et ñ inconscientia gerunt bonũ suũ coram de¬
ocłis: s placere inde uolunt hominib & iudi¬
ciũ secuntur alienũ Fauores uulgi aucupam᷑:
uiles sibi sunt conspectatorib ẽẽ care uoluit.
ñ eis sufficit conscientia Merito ñ portant ole¬
um secum Oleum autẽ ẽ. ipsa głatio: ꝓꝑter
nitorem & splendorẽ Sed qͥd dic̃ apłs: Uide iur¬
gines sapientes: portantes oleũ secum: Opus
autẽ suũ ꝓbet unusqͥsq: et tc̃ insemet ipso ha¬

Expanded text:
buntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris buntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris aut non virgo corde, aut, etsi virgo, inter fatuas virgines; foris remanebis, et frustra pulsabis. 11. Quae sunt fatuae virgines? Et ipsae quinque sunt: quae, nisi animae quae habent istam continentiam carnis, ut vitent corruptelas ab omnibus sensibus venientes, quos sensus jam enumeravi? Vitant veluti corruptiones venientes undique, et non in conscientia gerunt bonum suum coram oculis Dei: sed placere inde volunt hominibus, et judicium sequuntur alienum. Favores vulgi aucupantur; viles sibi sunt, cum spectatoribus esse charae volunt; non eis sufficit conscientia. Merito non portant oleum secum. Oleum autem est ipsa gloriatio, propter nitorem et splendorem. Sed quid dicit Apostolus? Vide virgines sapientes portantes oleum secum: «Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso ha
Abbreviated transcription (Latin):
popłs dĩ Uterq sexus popłs dĩ. et unꝰ popłs.
et unicus popłs: et una eccłia. et una colũba:
atq inhac uirginitate milia scõꝵ Ergo qͥn¬
q uirgines. om̃s animas intraturas in regnũ
di significant: ñsine causa qͥnario numero:
qͥa quinq sunt corpis sensus notissimi omĩb.
ꝑquinq enim ianuas: intrat aliqͥd ꝑ corpus
adanimum: Aut pocłos intrat qđ concu¬
piscas male: aut ꝑaures. aut ꝑolfactum. aut
ꝑgustum. aut ꝑcontactum Phas quinq
ianuas quisqͥs ñ admiserit corruptionẽ int̃
quinq uirgines computa t᷑. Admittunt᷑ autem
corruptiones pulicita desicłia Suid autẽ liceat
et qͥd ñ liceat: pleni sunt libri scripturarũ. Ergo
opꝰ ẽ. ut sis inillis qͥnq uirginib: ñtimebis qd
dictum ẽ. nemo intret Dicitur enĩ hoc: et fiet
hoc. S cũ intraueris nemo contra te claudetᷤ
s te ingresso claudunt᷑ porte ihrłm: et firma¬

Expanded text:
populus Dei: uterque sexus populus Dei, et unus populus, populus Dei: uterque sexus populus Dei, et unus populus, et unicus populus; et una Ecclesia, et unica columba: atque in hac virginitate millia sanctorum. Ergo quinque virgines omnes animas intraturas in regnum Dei significant; non sine causa quinario numero, quoniam quinque sunt corporis sensus notissimi omnibus. Per quinque enim januas intrat aliquid per corpus ad animam: aut per oculos intrat quod concupiscas male, aut per aures, aut per olfactum, aut per gustum, aut per contactum. Per has quinque januas quisquis non admiserit corruptionem, inter quinque virgines computatur. Admittuntur autem corruptiones per illicita desideria. Quid autem liceat et non liceat, pleni sunt libri Scripturarum. Ergo opus est ut sis in illis quinque virginibus. Non timebis quod dictum est, Nemo intret. Dicitur enim hoc, et fiet hoc; sed cum intraveris: nemo contra te claudet; sed te ingresso, claudentur portae Jerusalem, et firma
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs tenere ñpossumus Quare hoc: Quia ñ¬
dum ꝑfectio: nondum illa beatitudo Quare
hoc: quia adhuc area nondum horrtum.
iunc g̃ qͥd ñ ut ñ timeas tale aliqͥd futurũ:
at. nemo intret Nemo ereat. gaudeam⁊ ne¬
mo intret timeamꝰ Nec hoc timeas cum in¬
traueris Dicitur tantũmꝰ: esto innumero uir¬
ginum. quȩ portarunt oleum secum Uirgi¬
nes enim ille animas significant: Hon enim
uere qͥnq erunt: s inquinq illis milia sunt.
Iumero illo quinario milia intelliguntur: ñ
feminarum tantum. s et uirorum: quia ut̃q
sexus. r femina: quia eccłie ut̃q sexus hoc
ẽ ȩccłia. diectur uirgo Desponsaui uos uni
iuro. uirginẽ castam exhibere.xp̃o Paucorũ
ẽ uirgiitas incarne: omniũ debet ẽẽ incorde¬
U irginitas carnis. corpꝰ intactum: uirginitas
cordis fides incorrupta Ergo dicit᷑ uirgo
tota eccłia: et masculino genere appellatir

Expanded text:
quos tenere non possumus. Quare hoc? Quia noquos tenere non possumus. Quare hoc? Quia nondum perfectio, nondum illa beatitudo. Quare hoc? Quia adhuc area, nondum horreum. Tunc ergo quid, nisi ut non timeas tale aliquid futurum? at, nemo intret. Nemo exeat, gaudemus: Nemo intret, timemus. Nec hoc timeas; cum intraveris, dicetur; tantummodo esto in numero virginum quae portarunt oleum secum. 10. Virgines enim illae animas significant. Non enim vere quinque erant, sed in quinque illis millia sunt. In numero illo quinario millia intelliguntur, non feminarum tantum, sed et virorum: quia uterque sexus dicitur femina, quia Ecclesia; et uterque sexus, hoc est Ecclesia, dicitur virgo. «Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo» Paucorum est virginitas in carne, omnium debet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo dicitur virgo tota Ecclesia, et masculino genere appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim illius ciuitatis laudes tc̃ cum uide¬
bimus & amabimus. & laudabimus. uoce ꝓ¬
inhac carne constituti. futiua gaudia beatoꝵ
eructantes inaures nr̃as. excitent amore uliꝰ
cuutatis ferucamus desiderio: ñ simꝰ spũ pi
gri Sed uidete qͣlem ierłm dicit laudaturam
dm̃: et unde laudaturam: Pfectione quadã be¬
laudabo: Qm̃ confirmauit inquit uectes
portarum tuarum: Adtendite fr̃s mei Con¬
firmauit inquit uectes portarum tuarum:¬
U ecci um confirmatio. non ẽ portarum aꝑtaꝵ
s clausarum: Unde pleriq codices habent. con¬
firmauit seras portarum tuarum: Adtendat
caritas ur̃a Conclusam ierłm dicit laudare
int̾ scandala. multi qͦs nolumꝰ intrant: mul¬
ti & si nolumus exeunt: ideo crebrescunt
scandala Et qm̃ habundauit iniquitas ait
ueritas refrigescit caritas multoꝵ: ꝓpt̃ intͣn¬
tes qͦs diuidicare non possumꝰ : et exeunteᷤ

Expanded text:
Non enim illius civitatis laudes, tunc cum videNon enim illius civitatis laudes, tunc cum videbimus et amabimus et laudabimus, voce pin hac carne constituti, futura gaudia beatorum, et eructantes in aures nostras, excitent amorem illius civitatis. Ferveamus desiderio, non simus spi Sed videte qualem Jerusalem dicit laudaturam Deum, et unde laudaturam: perfectione quadam belaudabo? «Quoniam confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Attendite, fratres mei. «Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Vectium confirmatio non est portarum apertarum, sed clausarum: unde plerique codices habent, «Confirmavit seras portarum tuarum.» Attendat Charitas vestra. Conclusam Jerusalem dicit laudare inter scandala. Multi quos nolumus, intrant; multi, etsi nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scandala: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intrantes, quos dijudicare non possumus; et exeuntes,
Abbreviated transcription (Latin):
noĩa. nͥ spectacula: ne putent se gentes habere
spectacula & nos non habere Aliquando teatro
dimisso aut amphitheatro: cum ceꝑit exila
cauea euomi turba ꝑditoꝵ aliquando tenen¬
tes in animo fantasias uanitatis suȩ. & menio¬
riã suã pascentes reb ñ solum inutilib. sed &
ꝑtutiosis. gaudentes ineis tanquam indulcib.
sed pestiferis. Uident plerunq ut fit transire
seruos dĩ : cognoscunt ipso habitu. uł uestis.
uel capitis. uł forte notos habent: et dicunt a pd̃
semet ipsos. uł secum: Omiseros istos: qͥd ꝑdt̃
bonum ulud putant: bene nobis uolunt S
qͥ diligit iniquitatem: odit animam suam:
Si odit animam suam: quomͦ diligit animã
meam: Tamen ipsa ꝑuersa & inanis et ua¬
na beniuolentia ẽ: si benuiolentia dicenda ẽ
Dolent nos ꝑdere qđ amant: oremus. ne ꝑdant
qđ amamus Uidete ierłm. qualem ex hortet᷑
adlaudem: uł potus p̃sentiat laudaturam

Expanded text:
nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere spectacula, et nos non habere. Aliquando, dimisso theatro aut amphiteatro, cum coeperit ex illa cavea evomi turba perditorum, aliquando tenentes in animo phantasias vanitatis suae, et memoriam suam pascentes rebus non solum inutilibus, sed et perniciosis, gaudentes in eis tanquam in dulcibus, sed pestiferis; vident plerumque, ut fit, transire servos Dei, cognoscunt ipso habitu vel vestis vel capitis, vel fronte notos habent, et dicunt apud semetipsos et secum: O miseros istos, quid perdubonum illud putant. Bene nobis volunt: sed qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si odit animam suam, quomodo amabit animam meam? Tamen ipsa perversa et inani et vana benevolentia, si benevolentia dicenda est, dolent nos perdere quod amant; oremus ne perdant quod amamus. Videte qualem Jerusalem exhortetur ad laudem, vel potius praesentiat laudaturam.
Abbreviated transcription (Latin):
multos putamus ibi nunc sedere futuros non
solum. xp̃ianos. sed etiam epos. Ex preteritis fut̃a
conicimus: exhis quȩ iam facta funt. que ds̃
facturus ẽ prenuntiamus Uigilent p̃ces ur̃e Ñ
gratis gemitis fr̃s: Prorsus uli qͥ euaserunt dep̃¬
cantes ꝓhis qui ꝑiclitantur qͥa et ipsi fuerunt
innumero ꝑiclitantium exaudiunt᷑: et abstra¬
het ds̃ acaptiuitate babilonie plebem suam:
redimet omnino &eruet. ꝑficietur numerus
scõꝵ gestantium imaginem dĩ Non ibi erũt
quoꝵ imaginem ds̃ inciuitate sua. sꝑnet. &
adnichilum rediget: quia et ipsi inciuitate
sua hoc ẽ. babilonia. imaginem eius adnichil¬
mus inspe: et desideremus ipsam rem Col
lauda qͥa exmultis constas: lauda quia unũ
unum laudamus: Idem multi qͥunum: quia
iie in quo unum semꝑ unus. Quare in quit
uersis causis Hierłm dicta. uisio pacis: syon
dicta ẽ speculatio Uidete si aliud sonant ista

Expanded text:
multos putamus ibi nunc sedere, futuros non multos putamus ibi nunc sedere, futuros non solum christianos, sed etiam episcopos? Ex praeteritis futura conjicimus; ex his quae jam facta sunt, quae Deus facturus est praenuntiamus. Vigilent preces vestrae; non gratis gemitis, fratres. Prorsus illi qui evaserunt, deprecantes pro his qui periclitantur, quia et ipsi fuerunt in numero periclitantium, exaudiuntur; et abstrahet Deus a captivitate Babyloniae plebem suam, redimet omnino et eruet, et perficietur numerus sanctorum gestantium imaginem Dei. Non ibi erunt, quorum imaginem Deus in civitate sua spernet, et ad nihilum rediget; quia et ipsi in civitate sua, hoc est Babylonia, imaginem ejus ad nihilmus in spe, et desideremus ipsam rem. «Collauda,» quia ex multis constas; «lauda,» quia unum unum, laudamus. Iidem multi qui unum; quia ille in quo unum, semper unus. 8. Quare, inquit Jerusalem dicta est Visio pacis: Sion dicta est Speculatio. Videte si aliud sonant ista
Abbreviated transcription (Latin):
solet intitulis scribi litere felix Collauda ieru
adnichilum rediges: hi sunt qui modo gaudẽt
talib pompis: Inter illos sunt: qui ꝓpttrea ho¬
die ñuenerunt quia munus ẽ. Cui munus:
cui dampnum: Aut unde munus: aut un¬
de dampnum: Non enim illi tantum qui ta¬
lia edunt dampno feriuntur: s maiori dãpno
ꝑcutiuntur. qui talia libent̃ intuentur. Illorũ
archa. auro exinanitur: istoꝵ pectus iusticie diui¬
cus expoliatur: Plangunt pleriq editores: uenden¬
tes uilias suas Quomodo debent plangere pecca¬
tores:: ꝑdentes animas suas: Itane adhoc clama¬
uit dominus dñico die. uigilate: ut hodie si ui¬
gilaretur: Obsecro uos otiues ierłm: adiuro
p̃ces: Uideant: sentiant qͥa nugantur: et mul¬
tum intenti in illa spectacula que illis placẽt:
aliquando & se spectent sibiq displiceant: In
multis enim iam factum gaudemus Et aliqñ
nos qͦ ibi sedimus & insaniuimus: et quã

Expanded text:
solet in titulis scribi, Utere felix: «Collauda, Jersolet in titulis scribi, Utere felix: «Collauda, Jerem ipsorum ad nihilum rediges» . Hi sunt qui modo gaudent talibus pompis: inter illos sunt qui propterea hodie non venerunt, quia munus est. Cui munus est? cui damnum? Aut unde munus? aut unde damnum? Non enim illi tantum qui talia edunt, damno feriuntur; sed majori damno percutiuntur, qui talia libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; istorum pectus justitiae divitiis exspoliatur. Plangunt plerique editores, vendentes villas suas: quomodo debent plangere peccatores, perdentes animas suas! Itane ad hoc clamavit Dominus dominico die, «Vigilate,» ut hodie sic vigilaretur? Obsecro vos, o cives Jerusalem. adjuro  Videant, sentiant quia nugantur; et multum intenti in illa spectacula quae illis placent, aliquando et se spectent, sibique displiceant. In multis enim jam factum gaudemus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, et insanivimus: et quam
Abbreviated transcription (Latin):
stiȩ patientes. & adhuc hic positi & inipsa con¬
tricione conuersantes: p̃mittunt gaudiũ spei.
etanhelant inillã qͣsi conungentes corda sua
angłis dĩ & futuro illi populo. secũ ingaudio
factura es. oierłm: Transit certe & labor et ge¬
mitus Quid factura es: Aratura: seminatu¬
ra: nouellatura : nauigatura es: negotiatura
es: Quid factura es: Anmillis oꝑib quamus
bonis. & de miscđia uenientib exerceri te ad¬
huc oportet: Considera numerum tuũ: con
sidera undiq societatem tuam: Uide utrum
aliqͥs esuriat: cui porrigas panem uide utrũ
aliqͥs sitiat: cui des calicem aque frigidȩ. Ui¬
de utrum aliqͥs apud te mͦ peregrinus ẽ: quem
hospicio recipias Uide utrum aliqͥs eger: quẽ
uisites: Uide utrum aliqͥs ẽ qui litiget: quem
contordes: Uide utrum aliqͥs moriatur: quẽ
sepelias Quid gͦ factura es: Collauda ierłmdo
minum Ecce hoc ẽ negotium tuum: Sicut

Expanded text:
stiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa constiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et futuro illi populo secum in gaudio factura es, o Jerusalem? Transiet certe et labor et gemitus. Quid factura es? aratura, seminatura, novellatura, navigatura es, negotiatura es? Quid factura es? An in illis operibus, quamvis bonis et de misericordia venientibus, exerceri te adhuc oportet? Cosidera undique societatem tuam: vide utrum aliquis esuriat cui porrigas panem, vide si aliquis sitiat cui des calicem aquae frigidae, vide utrum aliquis apud te modo peregrinus est quem hospitio recipias, vide utrum aliquis aeger quem visites, vide utrum aliquis litiget quem concordes, vide utrum aliquis moriatur quem sepelias. Quid minum;» ecce hoc est negotium tuum. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ abeunt: idem redeunt: Post septuaginta
gͦ annos cum ꝓpħat iheremias reparari ciuita
tem iherłm. & factum ẽ ut et ibi significaret᷑
imago futuroꝵ: significatum ẽ nob̃. pꝰ omnẽ
istã uolubilitatẽ temporis quȩ septenario nu¬
mero uoluitur: futuram illã ciittatẽ nr̃am. iã
ineternitate inuno die Inilla quippe habita¬
tione. tempus non uoluitur: quia habitatorib
ñ labitur. Hanc cum uiderent. inspũ ꝓpħȩ iu
ones: scđ̃m actus hominum: signa erant. &
Multum enim nob̃ eam cominendat sp̃s dei
infundens nob̃ amorem illuis: ut ei suspirem̃
et inperegrinatione ingemiscamus: & adil¬
lam uenire desideremus: Amemus illam:
et ipsum amare. ambulare ẽ: Ecce amemus
num gregẽ omnium ciuiũ
undiq collectoꝵ adillam ci¬
uitatem: uident gaudium
masse. post trituras. post uentilationes iã missȩ
in horreum: nicħ timentes. nicħ laboris et mole¬

Expanded text:
iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta ergo annos, cum prophtem Hierusalem, et factum est ut ibi significaretur imago futurorum, significatum est nobis post omnem istam volubilitatem temporis, quae septenario numero volvitur, futuram illam civitatem nostram in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus non volvitur, quia habitator ibi non labitur. Hanc cum viderent in spiritu Propheones, secundum actus hominum, signa erant et Multum enim nobis eam commendat Spiritus Dei, infundens nobis amorem illius, ut ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et ipsum amare ambulare est. Ecce amemus num gregem omnium civium, undique collectorum ad illam civitatem; vident gaudium massae, post trituras, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et mole
Abbreviated transcription (Latin):
U oce cantamꝰ. ut nos excitemus: corde cantamus
ut illi placeamus Aggei ⁊racharie. psalmus
dr̃. Aggeus et ⁊ acharias ꝓpħȩ fuerunt: Erant
int̾ra portauit umbrã cuiusdã cȩlestis In illius gͦ
ciuitatis captiuitate cũ eẽnt: inbabilonia ꝓ¬
phauerunt: Propħȩ isti reparationẽ ierłm ꝓpħa
captiuitatem: siuie reagnoscimus nr̃am peregri¬
nationẽ Inhoc enim mundo in his tribulatio¬
nibꝰ scłi. in hac turba multiplici scandalorum:
qͦdamm᷑ incaptiuitate gemimꝰ: sed erigemur.
Prenuntiat᷑ ciuitas nr̃a noua futura: equalis: Nã
et pꝰ istorũ ꝓpħationem: et uisibilit̃ contigit
ut totũ explicaretur qđ ad ꝑsoluendam ima¬
ginẽ ꝑtinebat Reparata ẽ ierłm. pꝰ septuagin¬
ta annos captiuitatis: Sic ieremias ꝓpħa septua¬
guta annis: septenario illo numero omnẽ uo¬
lubilitatem huiꝰ temporis significat Septena¬
rio enim numero uoluunt᷑ dies hii sic̃ nostis.

Expanded text:
Voce cantamus, ut nos excitemus; corde cantamus, Voce cantamus, ut nos excitemus; corde cantamus, ut illi placeamus. «Aggaei et Zachariae» Psalmus dicitur. Aggaeus et Zacharias prophetae fuerunt. Erant in terra portavit umbram cujusdam coelestis. In illius ergo civitatis captivitate cum essent in Babylonia, prophetaverunt prophetae isti reparationem Jerusalem, captivitatem, si vere agnoscimus nostram peregrinationem. In hoc enim mundo, in his tribulationibus saeculi, in hac turba multiplici scandalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. Nam et post istorum prophetationem, et visibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis, septenario illo numero omnem volubilitatem hujus temporis signat: septenario enim numero volvuntur dies hi, sicut nostis;
Abbreviated transcription (Latin):
non uenderet beatum ñfaceret: quisqͥf quod
emit. nouit quia transiet. et de his omnibꝰ &¬
si habundantibꝰ. si circumfluentib ñ p̃sumit.
facitq exeo qđ habet miscđiam cum eo qui
non habet. ut & ipse accipiat qđ non habet.
abillo qui omnia habet: quisqͥs talis ẽ. securꝰ
expectat diem nouissimum. quia non ẽ prẽt̃
archam: Iam inter ligna imputribilia compu¬
tat ex quib archa fabricatur: Non gͦ timeat¬
uenturum d̃m: sed et spere t et desidenet: Hon enĩ
ueniet ille adinferendas penas: s adfiniendas
Qđ ergo monuit euuangłium: impletur eius ci¬
uitatis desidio qͣm psalmus cantat: ita congru¬
it eugłium huic cantico Et qͣm ciuitatem
psalmus iste cantat: audiamus Audiamus:
et cantemus gaudiũ nr̃m: Cum hec audimꝰ.
canticum dĩ ẽ: Non enim tantũ eantamꝰ: q̃n
uoce et labiis sonamꝰ canticum. Est ⁊ canticum
intꝰ: qͥa sunt ⁊ aures cuiusdam intus.

Expanded text:
 maneret, beatum non faceret; quisquis quod  maneret, beatum non faceret; quisquis quod emit, novit quia transiet; et de his omnibus etsi abundantibus, etsi circumfluentibus non praesumit, facitque ex eo quod habet, misericordiam cum eo qui non habet, ut et ipse accipiat quod non habet, ab illo qui omnia habet: quisquis talis est, securus exspectat diem novissimum, quia non est praeter arcam; jam inter ligna imputribilia computatur, ex quibus arca fabricatur . Non ergo timeatnturum Dominum; sed speret, et desideret: non enim veniet illi ad inferendas poenas, sed ad finiendas s. Quod ergo monuit Evangelium, impletur ejus civitatis desiderio, quam Psalmus cantat: ita congruit Evangelium huic cantico. 5. Et quam civitatem psalmus iste cantat, audiamus. Audiamus, et cantemus; gaudium nostrum, cum hoc audimus, canticum Dei nostri est. Non enim tantum cantamus, quando voce et labiis sonamus canticum; est et canticum intus, quia sunt et aures cujusdam intus.
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur hoc mundo tanquã ñutentes sint.
Preterit enim figura huiꝰ mundi Uolo uos
sine sollicitudine eẽ Qui gaudiũ totũ suũ
totamq felicitatem suã constituit in man¬
ducando. e bidendo: uxorem ducendoꝰ emen¬
do.uendendo. utendo mundo isto: sine solli¬
citudine ẽ et talis. s prẽt archã: ue ili adi¬
luuio Eqͥs aũ siue manducat siue bibit.
siue aliquid agit omnia ingłam dĩ facit: &
si aliqua tristicia ẽ de reb scłarib sic flet. ut
intus spe gaudeat. & si aliqua leticia ẽ. in rebꝰ
scłarib. sic gaudet. ut intus spiritalit time¬
at. nec donet se corrumpendum felicitati. nec
cedat aduersitati frangendum: hoc ẽ enim
flere.tanquam non flentem. & gaudere tan¬
quam ñgaudentem: quisqͥs & si habet uxorẽ
eiusq infirmitati compatiens reddit. non
exigit debitum: aut si ꝓpt̃ ꝓpriam infir¬
mitatem ducit uxorem. plangens potiꝰ quia
sine uxore non potuit. quam gaudens quia du¬
xit. quisquied uendit qđ nouit qͥa et si¬

Expanded text:
tur hoc mundo, tanquam non utentes sint: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui gaudium totum suum totamque felicitatem suam constituit in manducando, bibendo, uxorem ducendo, emendo, vendendo, utendo mundo isto, sine sollicitudine est et talis - sed praeter arcam: vae illi a diluvio. Quisquis autem, sive manducat, sive bibit, sive aliquid agit, omnia in gloriam Dei facit : et si aliqua tristitia est de rebus saecularibus, sic flet, ut intus in spe gaudeat; et si aliqua laetitia est in rebus saecularibus, sic gaudet, ut intus spiritualiter timeat, nec donet se corrumpendum felicitati, nec se det adversitati frangendum hoc est enim flere tanquam non flentem, et gaudere tanquam non gaudentem: quisquis et si habet uxorem, ejus infirmitati compatiens, reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit: quisquis vendit quod novit quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
genti Nemo uos fullat ñ annuntiatũ ẽ alicui
gñti hoc iudiciũ dĩ. Quomͦ patiantur iusti & in¬
iusti: quomͦ ꝓmerito om̃s: quomodo in grã dĩ
non : inmeritis suis liberentur ipsi iusti: non
annuntiatum ẽ hoc uniuerse genti. sed soli
iacob. soli isrł: Quid ergo nos facimus: si ñ an¬
nuntiauit uniu̾sȩ genti. s tantum iacob tan¬
tum isrł: Ubi erimus nos: iniacob. & inisrł:
udicia sua non manifestauit eis: Quibꝰ: Om¬
nib gentib. Et quomͦ uocate sunt niues so¬
luto cristallo: Quomͦ uocatȩ sunt gentes ui¬
stificato paulo: Quom̾: nisi ut eẽnt inia cob:
Precisus ẽ oleaster: ut insereretur inoliuam: lam
adoluiam ꝑtinet: iam non debent dici gentes
s una gens inxp̃o: gens iniacob. gens inisrł. Qre
gens iacob. et gens isrł: Quia iacob deysaac:ẏsa¬
ac de abrahã. Abrahe aut̃ qͥd dictum ẽ: Inse¬
mine tuo benedicent᷑ õs gentes. hoc idẽ dictũ
ẽ adysaac: hoc et adiacob. Ptinemus ergo

Expanded text:
genti.» Nemo vos fallat: non nuntiatum est alicui genti hoc judicium Dei, quomodo patiantur et justi et injusti: quo modo pro merito omnes; quomodo in gratia Dei, non in suis meritis liberentur ipsi justi. Non annuntiatum est hoc universae genti; sed soli Jacob, soli Israel. Quid ergo nos facimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob et in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, ho
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendit abraham: audierunt qđ ait ddñs. Ne
sciebatis quia oportebat impleri quȩ scripta sũt
inlege moysi et ꝓpħis & psalmis de me: Ecce qͥ
crediderunt moysi et ꝓpħis: uidete quem admo¬
dum exipsoꝵ testimonio credunt ei. qͥ surgit a
mortiuis Iunc aꝑuit illis sensum ut intelligert̃
scripturas: et dixit eis Qm̃ sic scriptum ẽ. ⁊sic
tercia. Habes iam sponsum ȩccłiȩ: et non hinc
tacuit moyses. non hinc tacuerunt ꝓpħȩ: xp̃m
resurrecturum amortuis tercia dicꝰ passurum¬
et resurrecturum: Descriptus ẽ nob̃ sponf̾ut ñ
erremus Sed nescio qui existunt. et quia non
erramus insponso. & ipsi uident᷑ ea quȩ et nos
credere desponso: ut amenbris sponsi nos auo¬
cent: et dic̃t̃ nob. Ipse ẽ qͥdẽ sponsu ᷤ quẽ creditis:
quẽ et nos credimus: s sponsa non ẽ eccłia ip¬
sa quam tenctis: Et quȩ illa ẽ: pars donatis
Et hoc ẽ qđ tu dicis: Hoc tu dicis. ansponsus:

Expanded text:
reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, Quoniam sic sc.» 18. Habes jam sponsum Ecclesiae. Et non hinc tacuit Moyses, non hinc tacuerunt Prophetae, Christum resurrecturum a mortuis tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus?
Abbreviated transcription (Latin):
dempturus isrł Putauerunt hoc: iam ñ pu¬
tabant: iam spes cum eis ñ erat: et cũ eis. xp̃c
nonerat:S qui se reddidit. & spem reduxit:
postea dixit postea quã eum illi infractione
panis cognouerunt. & obtulit se aliis discipłis
suis: cum putarent spm eẽ: palpate & uidete
quia sp̃s carnem &osa non habet. sic̃ uidetis¬
me habentem: Et cum adhuc pregaudio trepi¬
darent: habetis hic altqͥd qd manducet᷑: Acce¬
pit: benedixitꝰ manducauit: dedit eis. &¬
expressa ẽ. ueritas corporis: ablata ẽ omĩs suspi¬
cio falsitatis Quid deinde : Non sciebatis. quia
oportebat impleri omĩa que scripta sunt inlege
moysi & ꝓpħis & psalmis de me: Et quia illicre¬
debant moysi et ꝓpħis: uerum enim erat. quod
dixit abraham. si moysen et ꝓpħas ũ audiunt.
nec siquis amortius resurrexerit credent: qͥaergo
credebant moysi & ꝓpħis: et nonerant de ipsis qͦs

Expanded text:
dempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non pudempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non putabant. Jam spes cum eis non erat, et Christus cum eis erat: sed qui se reddidit, et spem reduxit. Postea ergo dixit, posteaquam eum illi in panis fractione cognoverunt, et obtulit se aliis discipulis suis, cum putarent spiritum esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos
Abbreviated transcription (Latin):
dit se discipłis suis Nuptiȩ ipsuis. ipse sponsus.
eccłia sponsa: Ecce sponsus qui dicebat᷑ mortu¬
us: ab sumptus: finitus: ecce integer surrexit:
ecce ostenditur ocłis discipuloꝵ: ecce prebetur
contrectantib manib: ecce tetigerit citatce ᷤᷤ ꝗ de¬
spati s̃ uulnerũ Exhibuit se ocłis eoꝵ uidendum:
manib contrectandũ: putant spiritum eẽ De¬
sꝑauerant enim desalute sua Exhortatur
cum trepidarent adhuc pregaudio. sic habes
scriptum: Et si certa sunt. quȩ multum le¬
ta sunt: creduntur: Dubitatio quedã ueluti
tardius credentis. condit uoluntatẽ tenentis:
ut plus homo gaudeat. cum uenerit qđ desꝑa¬
uerat: Nam adipsum gaudium condiendum.
et augendum: noluit se statim cognosci Tenu¬
it uisus discipłorum suoꝵ: ulorum duoꝵ. quos
inuenit. inuia colloquentes. iam in desꝑatione
& dicentes : nos autem sꝑabamꝰ quia ille eẽt re¬

Expanded text:
dit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, dit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem sperabamus quia ipse esset re
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit abinferis: qͥ uerum de inferis diceret:
et si adinftros non ueniret: Tamen ꝓpt̃ uoces im¬
peritorum malorum. ecce ipse mortuus est.
ecce surrexit abinferis Iuid dicis heretice:
quid dicis: Mͦ te audiã. Finitȩ sunt om̃s ex¬
cusationes tuȩ: et si u̾ba diceres duitis apud in¬
feros constituti Surrexit amortuis xp̃s Digna¬
ris uł ipsum audire: E cce qd forte similis es di¬
uiti mortuo uuius. Desiderabas. surrexit ab in¬
feris. Honpat̃ tuus. non auus tuus: non illi
surrexerunt: qͥ nescio qͦs nomine traditionis in¬
famauerunt: S ecce ñ infamauerunt: uerũ
dixerunt: Uis nosse quã nicħ adme. Audiam̃
simul qͥd dixerit: qͥ surrexit abinferis: Quid plu¬
ribꝰ inmorer: Audiamus : iam aꝑiatur euan¬
głium: legatur qđ factum ẽ. tanquã fiat Po¬
nantur ante ocłos nr̃os gesta preterita: ꝓpt̃ ca¬
uenda futura Ecce xp̃c surgens amortus: ostñ¬

Expanded text:
surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, osten
Abbreviated transcription (Latin):
utrum audiendus sit moyses & ꝓpħȩ: qui fi¬
dei sue testimonia tanta exhibuerunt: cum
iudeamus sic currere res humanas ut abipsis
predic̾te sunt. Quid dubitatis adhũc eredere
moysi et ꝓpħis: Quid dubitatis audire Anfor¬
te queritis resurgentẽ amortuis: utrũ &ipse
uob dicat deeccłia sua: Quesiuit hoc diues ap̃
inferos aliquem exmortuis mitti ad frẽs suos:
reprehensus ẽ. quia hoc. quesiuit: sufficere debu¬
erunt fr̃ib eius moyses et ꝓpħȩ. Adhoc uie
frustra quesiuit: ut uos iam exemplo ammoni¬
ti. ne frustra et sero querentes. sic̃ uie torquea¬
mini: audiatis moysen & ꝓpħas. Quid dixit
moyses: Insemine tuo benedicentur om̃s gente.
Quid dixerunt ꝓpħe: Commemorabuntur &
conuertentur addñm. uniuersi fines terre:
Adhuc mͥ dicturus es Surgat aliqͥs amortius
ego ñ credo nͥ aliqͥs inde uenerit et dixerit: odnẽ
ris resurgeret Et ipse auquis ñ quic̃q s ueritaᷤᷤ

Expanded text:
utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fiutrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, nisi aliquis inde venerit, et dixerit? O Domiris surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas