comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poliato npise t clolo quaenita tuctoria Certa autemuc coriae uebo cciso hostis uele¬
poliatio uelutrumq: Nonest̃ autem iucunda uictoria qua eperinmenda de crio ses tels
contngit. Echoc estq uodlaudat sallustius. Duces ditopaminasusanłee uoroitua de¬
horest Pb uo padietae est greca significatione Aotoydio icicnto erercitude¬
borest publicae ostontin Praccedit autemuiccoria pompiom. Nseo quodituris adhoc
hostumo. Primum est uictoria uotum. Tropeũ dictũ a potestropes Ide a conuensione
trsun fons elebe dobrii Siciiplenae tropcum. Qua nondum plenamest iutonam consecu¬
tus. sdonenum obtinut sen sugauit exercitum. haerdmen nomina ser iue toris cociuiscu¬
Umpiquillus auten trumnebumlatinaedieit potius appenraenum ꝗ ipoetus confun¬
to papulo duaciconcedendo nercitimiudiare solitumtrt Secundosenatum ter
depopiluon Sii stta orion apudromanos mosut triumphantes qua don gisucter entur

Expanded text:
turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est, vel occisio hostis, vel eturpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est, vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo toest publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam, ideo quod ituris ad hoc certamen primum est victoriae votum. Tropeum dictum ἀπὸ τῆς τροπῆς, id est a conversione triumphus debetur, semiplenae trophaeum; quia nondum plenam est victoriam consecutus: non enim obtinuit, sed fugavit exercitum. HaeTranquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui trtriumpho concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, terpopulum. 4. Erat autem apud Romanos mos ut triumphantes quadrigis veherentur,
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod sit orridum Vnde illud bella horridabella Quum bellum contrasit per¬
muma pncelia dicuntur ab in p̃mendo ostis ostem ⁊inde et plaligna quibuua p̃mitur
puona goe inceo quodinitiousum fuis set in bello pugnis contendere Vel quia primo
bello pugnis incipiebant. Vnde et pugna etiam duorum est Aliquando et sino sero im
Quattuor autem in bello geruntur. Pugna fuga uictoria pax. Pacis uocabulum uide tip
a pacto sumtum. Posterius autem accipitur pax foedus primuminitur. Foedus est pax
quae fit interdimicantes. Vela fide uela fecialib: idẽ sacerdotib: dictum Peripso senim
fiebant federa sicut persacculares bella. Alusoedera dicta putant a porca fede etcrud&i¬
occisa Euius mors obtabatur eiquia paceresilis set. Vergilius et cesa ingebant federa
qQuod .ui idest uruite adipiscatur hoc ẽeñius gentium uimui expelleter ia dicti

Expanded text:
eo quod sit horridum; unde illud eo quod sit horridum; unde illud simum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Aloccisa: cujus mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius: Et caesa jungebant foedera quod vi, id est, virtute adipiscatur: hoc est enim jus gentium, vim vi expellere: nam
Abbreviated transcription (Latin):
discensionem animorum seditionem uocari. Quam grecidiasta sinuocaot ellum
multus nonsst  Tumultus autem sinebello esse non potest: Quid estenim aud
tumulus nisiper turbatio tanta ut m aiortimor oriatur: Vnde etiam ditustunt ui¬
tus quasi timereltus Gt auius autem essetumultum quam bellum nã in belloua ccutione sui
intumultuno nucdent Differt autem bellum pugna et praelium Nambellum
unines sumdiciturut punicum. huius pares sunt pugnae uttannensis termensis
Qun summnuna pugna multa sunt proelia: Aliudenim in cornib aliudin media
aliudextrema aciegeritur: Bellumigitur est totum. pugna unius duas
pmadium pars pueneest .i Bellum ante aduellumuocatum. Eoquodduae sunt
partes dimicantium. Vel quod alterum faciat uictorem alterum uictum
Postea mutata et de tracta littera dictum bellum. Alii per antifra sinputant dictum

Expanded text:
dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci διάστασιν vocant. Quo dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci διάστασιν vocant. Quo multus non sit. Tumultus autem esse sine bello non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior timor oriatur?' Unde etiam dictus tumultus, quasi timor multus. 'Gravius autem esse tumultum quam bellum; nam in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictum
Abbreviated transcription (Latin):
utatitumultus: Sicut intersillam et marium quibellum ciuile inuiceminuna
sttees serunt plusquam ciuilebellum est ubi non solum ciuescertant
Sedet cognati: qualeactum ẽ int caesarem et ponpeium quando gener et
socer inuicem dimica uerunt. Si qui demin hac pugna fratercum fratretru
dimicauit: Et pater aduersus filium arma portauit ulucanus in fratru¬
catiderunt praemias fratres : Item cui ceruix cesa parentis cederetam ou
bellaitaq: dicuntur interna externa seruilia socialia piratica Nam pira¬
tica bella sunt sparsala tronum manus permaria Mio paronib leuibus et
tibus. Quos primum gneus pompeius post multam uastationem quamterma maru¬
q diue gerant miraceleritate conpres sit acsuperauit: Sicut autembellum uocetir
quod contra hostes agitur ita tumultus quod cuilis editione concitatur. Nam sedi¬
to est dissensio ciuium:: Dicta quod seor sum alii ad alios eant: Alii existimant

Expanded text:
citati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una citati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile bellum est ubi non solum cives certant, sed et cognati; quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit, et pater adversus filium arma portavitceciderunt praemia fratris. Item: Cui cervix caesa parentis cederet. 5. Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum manus per maria myoparonibus levibus, et tibus, quos primum Cnaeus Pompeius post multam vastationem, quam terra marique egerant, mira celeriquod contra hostes agitur, ita tumultus quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium, dicta quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
rimus bella intulit uinius assyriorum rex. Ipse enim finib
suis ne quaquam contentus humanae societatis foedus in rumpens exer¬
itus ducere aliena uastare liberos populos aut trucidare aut subicere caepit
utins uer samque asiam usq: a dlrbiae fines noua seruitute perdomuit. Hinciam
studut orbis in mutuo sanguine alterna crassa recede. Quattuor autem sunt
genera bellorum Idest iustum iniustum cuile et plusquam ciuile. Iustum
bellum est̃ quodex producto geritur dereb repetitis. Aut propulsandorum
hostium causa  Iniustumbellum est quod de furore non legitima ratione initur
dseiquo ins e publica cicerodicit.: Illa iniusta bella sunt quaesuno tuini
necaus susceptaic Nam extraulciscendiaut propulsandorum ostium
causabellumgeriuistum nullum potest : Et hocidem tullius paruis inter¬
iects subdidit Nullum bellum iustum habetur inisidenun cia dudito et¬
ifisindid dicnnis derepetitis reb:: Ciuilebellum est interciues ora sẽ ditio etton¬

Expanded text:
rimus bella intulit Ninus Assyriorum rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus inrumpens exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare aut subicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc iam studuit orbis in mutuo sanguine alterna crassare caede. Quattuor autem sunt genera bellorum: id est iustum, iniustum civile, et plus quam civile. Iustum bellum est quod ex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica Cicero dicit 3, 35: 'Illa iniusta bella sunt quae sunt sine causa suscepta. Nam extra ulciscendi aut propulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cives orta seditio et con
Abbreviated transcription (Latin):
xpia nocumcir censiinsania. Cumin pudicitiateatri Cum anfitea tricrudelitate
Cuma trocitatearenae Cumlixuria ludi. Dm̃enim negat quitalia praesumit. Fid crxp̃i¬
a nacpracuari catoreffectus: quid denuo appetit quod inlauacro iam pridem renun¬
tiauit . Id est diabulo pompis etoperibuscius

Expanded text:
Christiano cum Circensi insania, cum inpudicitia theatri, cum amphitheatri crudelitate, Christiano cum Circensi insania, cum inpudicitia theatri, cum amphitheatri crudelitate, cum atrocitate arenae, cum luxuria ludi. Deum enim negat qui talia praesumit, fidei Christianae praevaricator effectus, qui id denuo appetit quod in lavacro iam pridem renuntiavit; id est diabolo, pompis et operibus eius.
Abbreviated transcription (Latin):
te ferebat rete. quodiaculum appellatur. Vt aduersarium cuspide insequente operire
Inplicitumq uirib superaret. Qua earmatura pugnabat neptuno tridentis causa :
ecutor ab insequendo retiarium dictus. Cestabat enim cuspidem et mas samplumbeam.
Quae aduersari imiaculum in pediret : Vt ante quam ille feriret reteiste ex superaret.
Hacc armatura sacrata eratuulcano. Ignis enima qua msemper insequitur. Id eoq: cumreci¬
erat fugientes in ludo homines iniectolaqueo. Inpeditos consecutosq prostrare. Amictos bon
pellicco : Veletum pugnaerat ut ultrocitroq tela oblectarent. Erat enim eorum
uaria pugna et spectantib: gratior quam reliqua. Veletes aut̃ nuncupatos siue a uolita¬
emissas bestias iuuenes exciꝑere. Pugnare aduersus cas. Vltron cofunere certa .r e.
non solum bominumuitis sed et demonumiussis instituta sunt. Proindenihiles sedebet

Expanded text:
t occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, t occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, inplicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa. De secutoribus . Secutor ab insequendo retiarium dictus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim semper insequitur, ideoque cum retierat fugientes in ludo homines iniecto laqueo inpeditos consecutosque prostrare amictos umbone pellicio. De velitibus . Velitum pugna erat ut ultro citroque tela obiectarent. Erat enim eorum varia pugna et spectantibus gratior quam reliqua: velites autem nuncupatos sive a volitaemissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ultroneo funere certare, non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta sunt. Proinde nihil esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
nfiteatrum locus est spectaculi ubipugnant gladiatores. Et inde ludumgla datorium
Vdictum quodine oniuene susum armorumdiuers omotucondiscant. Et modo inter seu
aut ladis aut pugnis certantes modo contrabestias incedentes: Ubinonodio sed er oemio in let¬
ti subeunt feraleter tamen Anfitatrum dictum quodex duob teatris sit factumbo
Nam ansiteatrum rotundum est teatrum uero ex medio anfiteatro est. Semicirculi figurã¬
habens Et enera gladiatorum plura Quorum primus ludu sequestrium Duo
enim equites precedentib prius signis militarib: unus a porta orientis alter ab occidentis prece¬
debant. In equis albis. Cum a ureis galeis minorib: et abiliorib: armis. Sicq: a trociperse uera¬
tia prouirtute sua iniebant pugnam. Dimicantes quousq alter in alterius morte prosiliret.
Vc iaberet quicaderetca sumgloriam qui perimeret. Quac armatura pugnabat martis duci
causa Retiarius ab armature genere ingladiatorioludo contra alterum pugnante moccui¬

Expanded text:
phitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores. Et inde ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant, et modo inter se aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes; ubi non odio, sed praemio inlecti subeunt ferale certamen. Amphitheatrum dictum, quod ex duobus theatris sit factum. Nam amphitheatrum rotundum est; theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figur Genera gladiatorum plura, quorum primus ludus equestrium. Duo enim equites praecedentibus prius signis militaribus, unus a parte orientis, alter ab occidentis procedebant in equis albis cum aureis galeis minoribus et habilioribus armis; sicque atroci perseverantia pro virtute sua iniebant pugnam, dimicantes quousque alter in alterius morte prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret. Quae armatura pugnabat Martis Duellii causa. De retiariis . Retiarius ab armaturae genere. In gladiatorio ludo contra alterum pugnantem fereba
Abbreviated transcription (Latin):
Alea idest lusus tabulae inuenta a grecis inotio troranibelli A quodã milite alea no¬
sdictis quod oioetarsuomenaccepit Tabulaluditur pirgo calculistesserisqut a Po no¬
us dctus cuodper euin tesserepergant. Sui quodturris speciem habtat : Nan greciturren¬
raurisimli tud inefingere Namribus tesseris ludereperibent proptertri a seditampo
cocidi stneta rsoter nes ases homins  er naris linospnopter tempora angienentis
senionem qui eis in iactuboni affert uitant aut̃ canem quia damnosus est unum enĩ
aliosuagos appellant. At uero quimoueriomnino non pos suntincitos dicunt
Vnde et egentes homines incitiuocantur. Quibus spesultra procedendinulla restat
Ab hac arte frauset mendaciumatque periuriumnum quã ab est. Postremoetodiui
et damnarerum. Vnde etaliquando propterhaec scelera interdicta legib fuit
DEPIIA Pila propria edicitur quod sit pilisplena. haec etsfera aferendo

Expanded text:
Alea, id est ludus tabule, inventa a Grecis in ocio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo etiam ars nomen accepit. Tabula luditur pyrgo calculis tesserisque. Pyrgus dictus, quod per eum tessere pergant sirerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere perhibent propter tria saeculi telocis distinctas propter aetates hominum ternariis lineis propter tempora argsenionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem quia damnosus est; unum enimalios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat. § 68 De interdictione aleae. Ab hac arte fraus et mendacium atque periurium numquam abest, postremo et odium et damna rerum; unde et aliquando propter haec scelera interdicta legibus fuit. § 69 De pila. Pila proprie dicitur quod sit pilis plena. Haec et sfera a ferendo
Abbreviated transcription (Latin):
et duo decim multiplicata faciunt seꝑtua gies depundius media octo & nouẽ multiplicata tantundẽ
et dicta musi caperdiriuationẽ amusis. Musae autem appellatae opotuma so id ẽ atqua erendo¬

Expanded text:
et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX multiplicata, tantumdem et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX multiplicata, tantumdem et dicta musica per derivationem a Musis. Musae autem appellatae
Abbreviated transcription (Latin):
consaituta  Sphera ẽ figura in rotundũ formaemta partibus cunctis aequalis peman
cibus ẽ figura solida quaelongitudinclatitudine etalcitudine continetur eI Cylindrus ẽ figura quã drata
habens superius semicirculum scrum Cononfigura quae ab amplo in angustum finit sicut orto gonium uba
Prramis ẽ figura quae in modumsoIignis ab amplo in acumen consurgitignis enim apud grecos. prrina ppea atu¬
A Sicut autem in fradecemomnis ẽ numerus ita et in trahunc circulum omniũ figurarũ conludit ambitus¬
inaa prima autem figura huius artis punctus ẽ cuius pars nulla ẽ Secundalinea praeter latitudinem
longitudo Recta linea est quae ex ae quo in suis punctis lac& superficies uero qđ longitudines
et latitudines solas baba supeficies uero fines lina eae sunt quorũ forme ideo in superi oribus
decemfiguris posita esunt quia intra eas inueniuntur. Numeros autem secundum geometriam
itaqueris. Ix trema qui peeius multiplicata tantum faciunt quantũ & media duplicata. Vt puta sex

Expanded text:
constituta.o Sphaera est figura in rotundum formata, partibus cunctis aequalis.o Cubus est figura propria solida, quae longitudine, latitudine et altitudine continetur.o Cylindrus est figura quadrata, habens superius semicirculum.o Conon, figura quae ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium.o Pyramis est figura, quae in modum ignis ab amplo in acumen consurgit; ignis enim apud Graecos πῦρ appellatur.o Sicut autem infra X omnis est numerus, ita intra hunc circulum omnium figurarum concluditur ambitus.o Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, praeter latitudinem longitudo. Recta linea est, quae ex aequo in suis punctis iacet. Superficies vero, quod longitudines et latitdecem figuris posite non sunt, quia intra eas inveniuntur. Numeros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI
Abbreviated transcription (Latin):
a bagan nuiut diximu sꝑuer senomine sarra ceniuocantur quiex sarra segeni tosglorantur eł iluste lipsisant
palestaii qua ꝑ litere sermno abracus nonhabet sed proco pbi grecoutatur in dephilistep palestinis licurtur
namuine ueti dcesana diu noaerpraotibrtur autem lin gua acbrua acereri aefgeconis do us luoflt sa

Expanded text:
ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicNam antea Aerii diceban
Abbreviated transcription (Latin):
regnadipopulus ẽ diuisus tunedua erib quaedestir peruda roges habebunt sudicoru nomen soreaue suidu
ouauaus sdecẽ tribuũ qua ein samaria regẽ sibiconstituit ob popubimagnitudint̃ pristinum nomenreanuitis ł
Sa marita norũ gens supsit exordiũ ab asstriis quitransinigrati habtauerunt in samaria. quilat nacinter pretant̃
sustodes eo quod captiuato srł i stunterrã rogioniscorũ adcustodiã conlocati sint. Tenixcathim frater dehebis
acg iptiorũ in striã ꝓfectus a pud sidonẽ regnauit. Eosq populosex suonomine fenices exq puintiã feniciã nuncu¬
pauit : si donesautẽ aciuitate qua euocutur sidon traxis seuo cabu lũ perhibentur. Sarra cenidicti uel qui aex sra
geniti sepraedicent uel sicutgent les aiunt quodexoriginesynorũ sint qua si srrigine hi ꝑamplt habitant solitu¬
dinẽ psi suntet smahelitae ut libergeneseos docet quod sintex ismabeluc ⁊ psiceuara fili sonibeli fiesita ne soit

Expanded text:
regna Dei populus est divisus, tunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captivato Israel isti in terram regionis eorum ad custodiam conlocati sunt. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque Provinciam Phoeniciam nuncupavit. 56. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. 57. Saraceni dicti, vel quia ex Sara genitos se praedicent; vel, sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syrigenae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex
Abbreviated transcription (Latin):
it aut prima origo nominis eorum temporũ u&ustate non pateat. lamuero hii quianti podaedicun᷑
eo quod contrarii. ẽẽ uestigiis nostris putatur . ut quasi subterris posita aduersa pedib: Nr̃iscalcent
uestigia nullaratione credendum ẽ quia nec soliditas patitur neccentrũ terrȩ: sed neq: hoculla histor
cognitione firmatur. sed ho po&ae quasi rationando coniectant. Ti tanas autem quosdam ingrecia fer̃
fuis serobustos. & excellentes uirib: populos quos fer̃fabulae abirata contradeos terra ad eius ultionẽ
creatos. unde&atanes dicti sunt Anotucticeo id estabultione quod quasiulciscendaemãris t̃rac
causa in deos armati existerent. quos fabulae ad ouebello fuis se superatos atq: extinctos fingunt
propter quod ecȩlo iactis fulminib: interierunt. D

Expanded text:
ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. §
Abbreviated transcription (Latin):
solis uicinitate in sederunt quorum tressunt populi esperigara mantes & indi. esperisunt occidentis . Gara¬
mantes tripolis indiorientis. Trogoditae gens a&hiopum. ideonun cupati. quod tanta celeritate.
pollent ut feras cursur pedum ac sequantur. Panfagii & hii in a& hiopia sunt Quib: esca ẽ quid quid
mandi potest & omnia fortuitu gignentia unde & appellati. Ictio fagi quoduenando in mariualeas
& piscib: tantum a lantur. hu post indos montanas regiones tenent. quos subactos alexander
magnus piscib: uesci prohibuit. Antropofagi gensas perima subregionesiricumsita. Quiqui a
humanis carnib uescuntur id eo antropofagi nominantur. Itaq: sicut his. it a & ceteris gentib:
perscła auta regib: auta locis. aut amorib: aut ex quib: lib& aliis causis inmutata uocabulus

Expanded text:
solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garasolis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
masulos uocamus Dequib uergilius. Hic mihimassilegentis monstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt
ameridiae usq: oceanum esperium peruagantes his nomengauloem insula dedit que ẽ iuxta &hiopiam
ubi nec serpens nascitur. neq uiuit Gamarantes populia frice propecirenas in habitantes a garamante
rege apollonis filio nominato quiibi exsuo nomine garama oppidum condidit. Sunt autem proximi
gentib & hiopum. Dequib uergilius extremigaramantes. extremiautem quia seui &a consortio hu¬
manitatis remoti esperii uero sunt quicircaspaniam commorantur. Nam spania esperiae thiopesdict
a filiocham qui uocatus ẽ cus ex quo originem trahunt. Chusenim ebraicha lingua ethiops interp̃tat᷑
hii quondam abido flumine consurgentes iuxta a egrptum. internilum & oceanum in meridie subipsa

Expanded text:
Massulos vocamus, de quibus VergiliusAen. 4, 483: Hic mihi Massylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt Massulos vocamus, de quibus VergiliusAen. 4, 483: Hic mihi Massylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autgentibus Aethiopum. De quibus Virgilius: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam commorantur; nam Hispania Hesperia dicitur. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes juxta Aegyptum inter Nilum
Abbreviated transcription (Latin):
gentib: amissoduce passimsibi sedes quaerebant. ex eonumero medi & perse armeni nauib: in a fricã trans¬
uecti proximamari. loca occupauere. Sed perse dummateria in agris pro construendis domiciliis ñ inuener̃
& ignara lingua conmertium prohiber& perpatentes agros. & diuersas solitudines uagabantur. & apabula¬
onib: uagabundis sem& ipsos proprialingua numnde sappellauerunt id ẽ sin eo ppido uagos & errantes¬
Mediautem cumlibus semis cuerunt qui proximi spania in habitabant quorum nomenpaulatim libies cor
rui ipereb arbaralingua. Mauros: propter medos appellantes. Lic& mauri obcolorem a grecis uocentur
Grecienim nigrum mauronuocant esti fero quippecalore afflati specie matri coloris dicunt. Massilla
ciuitas africa ẽ ñ longeabatlante &ortis esperidum a quaciuitate massiliuocati sunt . quos nos corruptae

Expanded text:
gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transgentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transvecti, proxima mari loca occupavere. Sed Persae dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignota lingua commercium prohiberet: per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et perambulationibus vagabundis, semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et errantesMedi autem cum Libyis se miscuerrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte
Abbreviated transcription (Latin):
libi am exercitum. et ibiuictis ostib: consedisse eiusq posteros ex nomine a taui & a fros & a fricam nun¬
cupasse. peniautem carthaginiens essunt a fenicib: nuncupati quicumdidone profecti sunt. Tirios uero
atiria urbe fenicum nominatos. dequa profecti sunt. et in a fricae litus uenerunt. G&uli g&edicuntur
fuisse qui ingentia gminea. locissuis manib: conscendentes : loca sirtium. in libia occupauerunt. Et qui a
exgentis uenerant diriuato nomine g&uli cognominati sunt. Vnde & opinio ẽ apud grecos ab antiquaco¬
natione mauros consanguinitate propinquos sibi uocare. Africam autem initio habuere libies deinde
a fri. post haec g&uli. post tremum mauri & numides Mauri & numidae ut a friputant sic sumpserunt
exordium & uocabulum Nam post quaminspania hercules interiit. exercitus eius compositus exuariis

Expanded text:
Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nunLibyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes loca Syrtium in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, inde derivato nomine Getuli cognominati sunt: unde et opinio est, apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit et exercitus ejus compositus ex variis
Abbreviated transcription (Latin):
fratris inuisum patri telamoni dumñ reci per&ur in regnumcrprum concessisse. Ibiq urbem nomui
antique patriae salaminam condidis se. Indead galleciam profectus expositis sedib: exloco genti nom̃
dedisse. Astures gensspania euocata eo quod uirca sturam flumen serti montib: sil uisq crebris
in habitent Cantabrigensspaniae a uocabulo : & iberi amnis. cuiinsidunt appellati. horum animus
ptinax & magis ad latrocinandum & adbellandum uel ad perp&iendum uerbera semper parati.
Cel tiberi exgallis celticis fuerunt. quorum ex nomine appellata ẽ regio celtiberia Nam ex flumine
spaniae ibero ubi consederunt. et exgallis. quia celtici dicebantur. mixto utroq: uocabulo celtiberi nun¬
cupati sunt. A fri appellati ab uno exposteris abrae. quiuo cabatur afer quidicitur duxis seaduersus

Expanded text:
fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus
Abbreviated transcription (Latin):
pelles ballos natura fero ces atq acriore s ingenio peruidemus quod natura climatum faciint. Galliaut̃
senones antiquitus . ⁊onones dicebantur. quodliberumospitio recepissent. postea .⁊. in .s. lit tera cõmutati
sacca oppidum fuit iuxta pirineum a quo sunt cognominatibaccei. De quib: creditur dixisse po&am
quasi uuaccones .c. in .s. lit terademutata. Quos genus pompeius edomita spania . & ad trium phum
uenirefestinans Depirineuugis deposuit & in unumoppidum congregauit. Vnde& conuenarum utbs
nomen accepit . Spani ab ibero amne primumiberi postea abspalo spanicognominati sunt Galleci
ando redicti unde&galli Reliqui senims paniae populis candidiores existunt. Hii grecam sibioriginĩ
asserunt unde& naturali in genio callent. Si quidem post finem troianibelli teucrum morteaiacis

Expanded text:
pelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem pelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus creditur dixisse poetacquasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis insederunt & nomengentis obtinuerunt. Saxomim gens. in oceanilitorib: & paludib: inuiis
morum nuncupantss existimant sunt enimin illis mores inconditi naturalis ferocitas animorum. B ritones
num & praestans ca&eris piraticis. Franci aquodam proprioduce. uocariputantur. Alii eosa feritate
quidam. latinae nominatos suspicantur. eo quod bruti sunt. Gens intraoceanum interfusomari. quasi extra
orbemposita. De quib: uergilius totodiuisos orbebriatanos Scottipro prialingua nomen habent apicto
corpore eo quod aculeis ferreis cuma tramento figurarum stimate ad notentur Talli acando r&orpo¬
in uncupati sunt Gallaenim grecae . lacdicitur unde& sibilla sic eos appellat. quumait dehis.:
Tunc lactea colla auro innectuntur. Secundum diuersitatem enimca eli & facies hominum & colores & cor¬
porumquantitates & animorum diuersitates existunt. inderomanos graues grecos leues. A fros uersi

Expanded text:
fluminis insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceani litoribus et paludibus inviis morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorun. Brittonesnum et praestans ceteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur. Alii eos a feritatequidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animorum diversitates e
Abbreviated transcription (Latin):
aretra sagitta rum teca aferendo iacula dicta. Sicut et feretrum ubi funus defertur.
Quae idcirco ethimologiam communem habenit quia faretra mortem feretrum mortuum por¬
at Coriti propriae sunt arcuum tece. Sicut sagittarum faretre. Sagina appellata
eo qđ inea mucro uel ladius baioletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat Clitte¬
ra prog posita Aliigreco nomine tecam uocariadserunt quo dibirponatur aliquid
Inde etbiblioteca librorum repositio dicitur. Dolones sunt paginae ligneae intraquas latet
pue subbaculi specie . Dolones autem ado lodicti sunt quod fallant et decipiant ferrocum
speciem praeferent ligni Hos uulgus graonomine exos uocat. Idestacutos. Vnde
Et apud medicos acutos morbus ex eauocatur. Arcus uocatus eoquod arceat aduersariũ

Expanded text:
t. De faretris . Faretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. t. De faretris . Faretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quae idcirco etymologiam communem habent, quia pharetra mortem, feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vocari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi specie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et decipiant ferro, quum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocant, id est acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. Arcus vocatus eo quod arceat adversarium.
Abbreviated transcription (Latin):
quam ab usiuae dicatur et gladium ut est illud at non hoctelum mequoui dextera uersat
propriae aut̃ telum a longitudine dictum. Vnde et mustelum dicimus quod longior sitquã
mus. Cuspis hastilis amentata acespitedictus. Quod ẽ uirgulta. Vergilius et pastoral
praefixacuspide mirtum. Propriae aut̃ cuspis posterior pars astaeest
Sagitta a sagaci iactuidẽ uelo ciictu uocata. Pinnis enimfertur quasi auis. Vt celeriter
mors percurrat ad hominem. Has primumcre Ienses usisunt. Quib: pinne ut diximus ideo
ad glutinantur ut leues sint et praeuolent. Scaptos Spicula sñt sagittae uellanceae bre¬
bres Abspicarum specie nuncupate Scorpio est sagitta uenenata arcuuel tormentis
excussa. Quaedum ad hominem uenerit uirus quo figit in fundit. Vnde et scorpionom̃ accepił

Expanded text:
quam abusive dicatur et gladium, ut est illud Virg. Aen. 9, 747: At non hoc telum, mea quod vi dextera versat. quam abusive dicatur et gladium, ut est illud Virg. Aen. 9, 747: At non hoc telum, mea quod vi dextera versat. Proprie autem telum a longitudine dictum: unde et mustelam dicimus quod longior sit quam mus. Cuspis hastilis amentata, a cespite dictus, quod est virgulta. Vergilius Aen. praefixa cuspide myrtum. Proprie autem cuspis posterior pars hastae est. De sagittis . Sagitta a sagaci ictu, id est veloci ictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde et scorpio nomen accepi
Abbreviated transcription (Latin):
st enim genus gallicitheliex materia quam maximelenta. Quaeiactu quidem non longe propt̃
grauitatem euolat. Sed quo peruenit uinimia perfringit. Quod si ab artifice mitta turrur¬
imredit ad cumquimisit. Huic meminit uirgł dicens teo tonicoritusolitior quaere categas
Vnde et eos spanigallitauta nos uocant. F alarica estte lumingenstornofactum. habens
errum cubitale et retunditatem deplumbo inmodums ferae in ipsa summitate. Dicitur
etiam etignem habere adfuxum. hoc autem telopugnatur de turrib Quas dicifalas manifestũ
Iuenalis consulis ante falas delfinorumq: columnas. Afalis igitur dicta est farica. Sicut amu
brata falarica neruis. Vergilius ueroait turnum manu falarice iaculasse. Pila sunt arma
iaculorum atq: telorum a torquendo uelemittendo uocatae. De quib: lucanus signa pares
aquilas et pilaminantia pilis. Cuius singulare pilumdicitur. Telum uocatur secundum
grecam aethimologiam. AΤΟΤΟΥΤΗΛΟΟΕΝ Quidquid longeiaci potest quam¬

Expanded text:
st enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicens Aen. 7, 741: Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo, in modum sphere in ipsa summitate, dicitur etiam et ignem habere affixum: hoc autem telo pugnatur de turribus, quas dici phalas manifestIuvenalis "consulit ante falas delphinorumque columnas" . ergo a falis dicta est falarica, sicut a mubrata falarica nervis. Vergilius vero ait Turnum manu †falaricae †iaculasse Aen. 9, 705. Pila sunt arma iaculorum atque telorum a torquendo, vel emittendo, vocatae. De quibus Lucanus 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Cuius singulare pilum dicitur. Telum vocatur secundum Graecam etymologiam, ἀπὸ τοῦ τηλόθεν, quidquid longe iaci potest: quam
Abbreviated transcription (Latin):
diasito iđẽ cauallo qđ entis ordent᷑ sicut aũt crabrones nascumtur deequorũ carnib putridis ita exlus iterũ sepe
nascuntue scarbos upde e cognominatisunt : Tauriuocantur. scarabei t̃ restres ricino similes. Bu praestis ani¬
malẽ parã in italia&similli mũ scarabeo longi pedũ falitunt herbas bouẽ mixinȩ unde et nom̃ babet deuoratũq
tuato fellr ia infla mlatut nũpu so iuandela s arabeorũ genꝰ ẽ eo qđ gradiens uel uolans lucet Blatea colore¬

Expanded text:
d est a caballo, quod ex eis creentur. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex his iterum saepe d est a caballo, quod ex eis creentur. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex his iterum saepe nascuntur scarabaei; unde et cognominati sunt. Tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes. Buprestis animal est parvum in Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rump
Abbreviated transcription (Latin):
Apesdicae eo qđ sepedib inuice alldgent uł ꝓ eo qđ sinepedibi nasunt᷑ : nĩposita et pedes et pimas accipiunt hiac soller¬
tes neenerandi mellis officio ad signitas in colunt sedes domicilia in enarrabil arte c̃ponunt exuariis florib fauũ
cdunt text sq ceris in numera plecastra replent exercitũ et reges habent p̃lia mouenti fumũ figiuit̃ tumultu exas pe
suit bas pleriq oxꝑtĩ deboũ cadiuerib nasci &ãphiscreaudis uitulorũ occisorũ carnes uerberantur ut expictrefic¬
to cruorsuermes ercentir qui postea efficunt᷑ a pes pͥprie tam̃ apes uocant᷑ hortadebab sicut cabmones deequis fu¬
cdemilis Vespede sinis : Cẽstros grecia ppellant qui in extremis faborũ partib maiore s ercantur quos aliqui
neg ms pu tant dictai qđeastaducant Fuicus ẽ maior a pgcabroneminor ditus aũt fucus qđ alienos laberes elet
qus figus. Dopuscitur enĩqđ n laborauit: De quo uirgiluis agnauũ fucus petus a p̃sepibi arcet uespae cabrones uoca¬

Expanded text:
Apes dictae, vel quod se pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exaspeue experti sunt de boum cadaveribus nasci. Has pro iis creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis. Castros Graeci appellant, qui in extremis favorum partibus majores creantur, quos aliqui reges putant dicti, quod castra ducant. Fucus est major ape, scabrone minor. Dictus autem fucus quod alienos labores edat, quasi fagus. Depascitur enim quod non laboravit. De quo Virgili
Abbreviated transcription (Latin):
Singularitergentes singulas procreauerunt. quorum primus elam aquoela¬
mitaẽ principes persidis secundusassur aquo as srriorum pullulauitimperiũ Tertias arfaxat
schaldaeorũ exorta .ẽ. Quartus ludiaquo lidii quintus ara aquo srri quorum metropo¬
lis fuitda mascus
FILII ARAM NEPOTES SEM QUATT UOR

Expanded text:
singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
adpersonaecolor ẽ peruenirent et populũ dum in ludisa gerent fallerent modo in
specieuiri modo infeminae modo tonsimodo crinitia noliet uirginali a ceteraques pecie
aeta tesexuque diuerso ut fallant populũ dum in ludis agunt quaes pecies argumen¬
titrans lutaẽ in his qui falso uultu incedunt et simulant quod non sunt nã rp¬
pocritae dici nom possunt ex quo fora s exierint. Humatus quo d sit humorectus ide sepultus
NCΕΝΟSUS quodintus uim habea t sggnendiqun n libieturtem inuentordictus

Expanded text:
ad personae colorem pervenirent et populum, dum in ludis agerent, fallerent; modo in ad personae colorem pervenirent et populum, dum in ludis agerent, fallerent; modo in specie viri, modo in feminae, modo tonsi, modo criniti, anuli et virginali ceteraque specie, aetate sexuque diverso, ut fallant populum, dum in ludis agunt. Quae species argumenti translata est in his qui falso vultu incedunt et simulant quod non sunt. Nam hypocritae dici non possunt, ex quo foras exierint. Humatus, quod sit humo tectus, id est sepultus. I Ingeniosus, quod intus vim habeat gignendi quamlibet artem. Inventor dictu
Abbreviated transcription (Latin):
honorabilis qua sihonoreabilis hoc ẽ aptus. Honestus quod nihil habea turpitudinisnã quic
ẽ honestas nisionor perpetuus idẽquasi honorisstatus. Hamanus quodbabcatcircaho¬
mines amorẽ et miserationis affectũ undeethumanitas quanos inuicẽtuemur. Habi¬
lis quod sit adbabendũ commodus atqueaptus. Honerosus plus ẽ quã honcratus siuescele¬
rosus quã sceleratus. Hirsutus ab eo quod sit hirtus et pilis orridus. Hippocrita grecoser¬
mone in latinũ simulator interpretatur quidũ intus malussit bonũ sepala mostendit
Brppoenim falsum crisiniudiciũ interprȩtatur nomen autem ippocritae tractũ¬
estabs pecieeorum qui in ex pecta culis contexta facie incedunt distinguentes uultũ
ceruleominio que colore et ceteris pigmentis habentes simulacraoris linteagip¬
sata etua rio colore distincta nonnũ quam et colla et manus cretaperunguentes ut

Expanded text:
Honorabilis, quasi honore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid Honorabilis, quasi honore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid est honestas nisi honor perpetuus, id est quasi honoris status? Humanus, quod habeat circa homines amorem et miserationis affectum. Unde et humanitas dicta, qua nos invicem tuemur. Habilis, quod sit ad habendum commodus atque aptus. Honerosus plus est quam honeratus, sicut scelerosus quam sceleratus. Hirsutus, ab eo quod sit hirtus et pilis horridus. Hypocrita Graeco sermone in Latino simulator interpretatur. Qui dum intus malus sit, bonum se palam ostendit. Ὑπὸ enim falsum, κρίσις iudicium interpretatur. Nomen autem est specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum caeruleo minioque colore et ceteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gipsata et vario colore distincta, nonnumquam et colla et manus creta perungentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus puera nutricae autabscoladiscessit fugitiuus nonẽ. GloNio sus a frequen¬
tia claritatis dictus pro .Cq littera commutata gloriosus alaurea dictus quaedatur ui¬
toribus Enarus sciens cui contrarius ignarus nesciens. Grauis uenerabilis unde et contẽtibiles leues
dicimus grauis proconcilio et constanti adictus quia non leui motu dissilit sed fixa constar
gratus tantũ animo gratis simus etanimo etcorporedicitur. Graticus ab eo quod gratis
faciatbonũ. Gratiosus quod plus unicuique quã meretur tribuit Ctrrulus propriae
dicitur quiuulgo uerbosus appellatur accedente letitia nec ualens nec uolenstacere
sũ tũ nomen a gragulis auibus quiin portunaloquacitate semperstrepunt necus¬
quã quiescunt. Ganeo luxor iosus et quã quã in occultis locis et sub terraneis qua e
gangia greciuocant. Cluto agula id ẽgolosus humilis quasihumoadclinis

Expanded text:
parvulus puer a nutrice aut ab schola discessit, fugitivus non est. Gloriosus a frequenparvulus puer a nutrice aut ab schola discessit, fugitivus non est. Gloriosus a frequentia claritatis dictus, pro C G littera conmutata. Gloriosus a laurea dictus quae datur victoribus. Gnarus, sciens; cui contrarius ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantgratus tantum animo: gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod gratis faciat bonum. Gratiosus, quod plus unicuique quam meretur tribuit. Garrulus proprie dicitur, qui vulgo verbosus appellatur. Accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam quiescunt. Ganeo, luxuriosus, et quamquam in occultis locis et subterraneis, quae γάνεια Graeci vocant. Glutto, a gula, id est gulosus. Humilis, quasi humo adclinis.