comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ facimꝰ: si in filios hominum. sum
pͥncipes ñ ẽ sꝑandum: Quid facimꝰ: Beatꝰ
cuiꝰ deus ia cob aduitor eiꝰ. Non ille homo.
aut ille homo: ñ ille angłs. aut ille angłs:
s beatꝰ cuiꝰ ds̃ iacob adiutor: quia & ipsi ia¬
cob sic fuit adutor. ut de iacob facer& isrł.
Magnum adiutorium. Isrł iam uidens dm̃.
Hic gͦ positus & ꝑ egrinꝰ. nondum uidens: si
habueris aduitorem dm̃ iacob. ex iacob eris
isrł. & eris uidens dm̃: & ꝑi& om̃is labor &
om̃is gemitus. Transient curę mordaces.
succedent laudes felices: beatus cuiꝰ ds̃ ia¬
cob aduitor est eiꝰ. huiꝰ iacob. Quare iste
beatꝰ : interim adhuc in hac uita gemens
Spes illiꝰ in dnm̃n dm̃ ipsius. Idõ beatꝰ. quia
spes ipsiꝰ in dnm̃ dm̃ ipsiꝰ. In quo ẽ spes ipsiꝰ.
ipse erit rex ipsiꝰ. Fr̃s: anforte erraui quia
dixerim nr̃m futurum dmn: Quid si dicerẽ
hereditatem nr̃am futurum Spes mea
es tu: portio mea in terra uiuentium. Lu

Expanded text:
Quid ergo facimus, si in filios hominum, si in principes non est sperandum? quid facimus? «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est:» quia et ipsi Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus:» hujus Jacob. Quare iste beatus, interim adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu
Abbreviated transcription (Latin):
nec cęlum sum: nec t̾ra sum: nec mare sũ:
s in terra sum. Uel hoc concedis mͥ: qͥa in
terra es. Audi quiͣ non tantũ cęlum &
terrã & mare ds̃ fecit. Fecit enĩ cęlũ &
tͣram & mare : & omia quȩ in eis suat.
Si gͦ om̃ia quȩ in eis st̃: & te. Parũ dico
te: & passerem. & locustã. & uermicu¬
lum. Nichil horum non ille fecit: & cu
ra c̃ de om̃ibꝰ. Non ad p̾ceptũ cura ẽ: nã
p̃ceptũ soli homini dedit. Dicit enĩ psal¬
mꝰ. Homines & ium̃ta saluos facies dñe
scđ̾m multitudinẽ miscd̾iȩ tuȩ deus

Expanded text:
nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim «coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt.» Si ergo «omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies, Domine; secundum multitudinem misericordiae tuae., Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tetaiñ diceudum ẽ de dõ cogitauit: Si
terram. mare. & om̃ia quȩ in eis st sfor
dicturꝰ erat homo iste. Uideo quidem omui
magna ista. celum. & terram. mare tecit
mala cogitatio: de his esto. quibꝰ pauloante
loquebamur. Laudabo dnm̃ in uita mer
psallam dõ meo quandiu sum. S iste alis
allo quit᷑ nescio qͦs tepidos qͦs exhortatur
& quasi ueretur ne desperent de se. qa ul
non sunt in conspectu dei. Multorũ enm.
tales sunt cogitationes. S idõ deseruntur.
& ꝑgunt ꝑ quȩ lib& peccata: quia ñ credĩ
curare diñ quid agant. Audi eloquia di¬
uina: noli te desꝑare. Qui curauit facere
te: non curat reficere te. Nonne ds̃ tuus
ẽ. qui fecit cęlum. & terram. & mare
Si ista sola dicer&: forte responderestu.
Deus qui fecit cęlum. & terram. & mare:
magnꝰ ds̃. Sed numquid cogitat de meꝰ
Ipse te fecit: diceret᷑ tͥ. Quomͦ: Numqͥd
ego sum cęlum. aut ego sum terra: aut
ego sum mare  Et qͥdem manifestũ ẽ

Expanded text:
tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et terram, mare fecit mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo deserunt Deum, et pergunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
acellentiȩ laudati. Ecce stat: cantat dõ
aliqͣndo ꝓlixiꝰ. & sepe labia mouentur ad
antum. cogitatio aictem ꝑ nescio qͣ desidia
lolat. Stabat gͦ mens nr̃a quodãmͦ ad lau¬
dem dei: & anima nr̃a ꝑdiu̾sas cupiditates.
uel curas nego ciorum. hac atq illac fluita¬
bit. Quasi desuꝑ attendit ipsa mens ad flu¬
ãdem bac atq illac: & eiꝰ in quietudine
molestiarũ quasi conu̾sa alloqͥtur. Lauda
anima mea dnmͣ. Quid .e. qͦd de aliquibꝰ rebꝰsata¬
gis. Quid.ẽ. qͦd te occupat cura tͣrenarum
rerum atq mortalium.Sta mecum: lau¬
da dum̃. Et quasi ipsa anima pͣgrauata &
non ualens ita consistere ut dignum ẽ. res¬
pond& menti. Laudabo dnm̃ in uita mea.
Quid. ẽ. in uita mea. Quia in morte mea mͦ¬
sum. Ergo priꝰ exhortare te & dic: lauda
anima mea dnm. Respond& tͥ anima tua.
Laudo quantũ possum: tenuit᷑: exilit᷑. in¬
firmit᷑. Quare. Quia qͣndiu sumꝰ in corpo¬

Expanded text:
excellentiam laudati? Ecce homo stat, cantat Deo excellentiam laudati? Ecce homo stat, cantat Deo aliquanto prolixius, et saepe labia moventur ad cantum, cogitatio autem per nescio quae desideria volat. Stabat ergo mens nostra quodam modo ad laudem Dei, et anima nostra per diversas cupiditates vel curas negotiorum hac atque illac fluitabat. Quasi desuper attendit ipsa mens ad fluitantem hac atque illac, et ejus inquietudinem molestiarum quasi conversa alloquitur: «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid est quod de aliis rebus satagis? quid est quod te occupat cura rerum terrenarum atque mortalium? Sta mecum, lauda Dominum. Et quasi ipsa anima praegravata, et non valens ita consistere ut dignum est, respondet menti: «Laudabo Dominum in vita mea.» Quid est, «in vita mea?» Quia modo in morte mea sum. Ergo prius exhortare te, et dic, «Lauda, anima mea, Dominum.» Respondet tibi anima tua: Laudo quantum possum, tenuiter, exiliter, infirmiter. Quare? Quia quamdiu sumus in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
in supplicium conu̾tentur. Sic enim factũ
sfr̃s mei. Accępit homo corpꝰ tanꝗͣ in famu¬
lubens supra se conditorem. infra se qͦd sub
ilo conditum ẽ. In medio qͦdam loco ratio¬
nalis anima constituta. legem accepit. hȩ¬
rere suꝑiori. regere inferiorem. Legere nͣ
potest inferiorem: nisi regatur a meliore.
irabitur ab inferiore: deseruit gͦ meliorẽ.
Non potest regere qͦd regebat: qͥa regi
noluit a qͦ regebatur. Nodo gͦ redeat: lau¬
d&. Consilium sibi ex luce dei dat ipsa
anima. ꝑ rationalem m̃tem: unde conce¬
pit consilium. fixum in ętͣnitate auctoris
sui. Legit ibi quiddã trem̃dum: laudan¬
dum: amandum: desidandum & appeten¬
dum. Nondum ten&̾: nondũ capit. cho¬
ruscatione quadam ꝑstringit᷑: ñ ẽ tam
ualida. ut maneat ibi. Itaq colligit se
r̃m laudes dei ͣ quid ẽ. qͦd laudamus:
Mlagnum ẽ qͦd laudamꝰ: sed qͦ laudamꝰ
idhuc infirmũ ẽ. Quando impl& laudẽ

Expanded text:
in supplicium convertentur. Sic enim factum in supplicium convertentur. Sic enim factum est, fratres mei: accepit homo corpus tanquam in famuhabens supra se Conditorem, infra se quod sub illo conditum est; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem. Regere non potest inferiorem, nisi regatur a meliore. Trahitur ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur. Modo ergo redeat, laudet. Consilium sibi ex luce Dei dat ipsa anima per rationalem mentem, unde concipit consilium fixum in aeternitate auctoris sui. Legit ibi quiddam tremendum, laudandum, amandum, desiderandum et appetendum: nondum tenet, nondum capit; coruscatione quadam perstringitur, non est tam valida ut maneat ibi. Itaque colligit se nostrum laudes Dei? Et quid est quod laudamus? Magnum est quod laudamus; sed quod laudamus adhuc infirmum est. Quando implet laudator
Abbreviated transcription (Latin):
Quacũq corporeis sensibꝰ conuerteris:
occurrit tͥ celum. occurrit tͥ tͣra. Quod
amas in terra terrenum ẽ: quicquid amas
& in cęlo corporeum ẽ. Ubiq laudas: &
ubiq amas. Quomͦ ẽ laudandꝰ ille. qͥ fecit
ista quȩ laudas Lam gͦ diu occupata ui¬
xisti: & desidioꝵ diuersitate uerberata.
portas plagas sauciata: diuisa ꝑ amores
multos: ubiq inquieta: nusquã secura.
Colligere ad te ipsam: quicquid tͥ foris pla¬
cebat. quere quẽ habeat auctorẽ. Nil me¬
liꝰ in terra u̾bi grã qͣm hoc & illud: aurum.
argentũ. animalia. arbores. amenitãtes
Totã t̾̃ram cogita. Quid meliꝰ incęlo sole
luna: sẏderibꝰꝰ Totum cȩlum cogita.
ama fabricatorem. Non occuperis in eo qͦd
factum ẽ: & recedas ab eo qui fxcit. Hec
enim quibꝰ occuparis sub te fȩcit: quia sub
scipso te fȩcit. Si hęrebis suꝑiori: calcabis
iiferiora. Si enim recedis a suꝑiore: ista tͥ

Expanded text:
Quacumque corporeis sensibus te converteris, Quacumque corporeis sensibus te converteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: quod amas in terra, terrenum est; quidquid amas et in coelo, corporeum est. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu occupata vixisti, et desideriorum diversitate verberata, portas plagas, saucia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem habeat auctorem. Nihil melius in terra, verbi gratia, quam hoc et illud: aurum, argentum, animalia, arbores, amoenitates, totam terram cogita. Quid melius in coelo sole, luna, sideribus? Totum coelum cogita. ama fabricatorem. Non occuperis in eo quod factum est, et recedas ab illo qui fecit. Haec enim quibus occuparis, sub te fecit, quia sub seipso te fecit. Si haerebis superiori, calcabis inferiora; si autem recedas a superiori, ista tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lauda anima mea dnm̃ Caro ñ dietiet
lica corpꝰ anglicum inferiꝰ ẽ qͣm anima a¬
silium supiori dare non potest. Infelire
ipsa anuma. si a corpore expectat consilũ
Earo bene obȩdiens: famula ẽ anime. Ila
regut: hec regitur. Illa imꝑat: ista fanu¬
latur. Quando potest carodarehoe llũ
anime Quis gͦ ẽ qui dicit. lauda aninu
mea dnm: Nichil inuenimꝰ ampliꝰ ni
mine: quam carnem & animam. T otꝰ honao
hoc ẽ sp̃s & caro. An forte ipsa anima lbi
dicit. & sibi quodam mͦ unꝑat: &. se gebo¬
tatur. atq excitat. Quibciam enimꝑ
turbationibꝰ ex quaddam sui parte flui¬
tabat: ex quadam uͦ parte quam uotat
mentem rationalem. illam qua cogiat
sapientiam inherens dnõ iam. & suspirans
in illum anima. adu̾tit quasdam suas in¬
feriores partes ꝑturbari motibꝰ scłaribꝰ.
& cupiditate quadam t̾renoꝵ desidioꝵ
ire in ext̾iora. relinquere interiorẽ dm̃.

Expanded text:
«Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit licet corpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
ti plerumq resuituꝑatas pponimꝰ rebꝰ lauda¬
tis. Natura animȩ p̾stantior ẽ qͣm natura
corporis: excellit multũ. Res sp̃italis est:
res incorporea ẽ: uicina ẽ substantiȩ dĩ. in¬
uisibile qͥddam ẽ: regit corpꝰ: mou& m̃bra.
dirigit sensus. p̃parat cogitationes: exerit
actiones: capit rerum infinitarũ imagines.
animȩ: Et si in laudibꝰ animȩ deficit᷑: que
laus ẽ eiꝰ qui animam condidit: Et tam̃
tanta ẽ eiꝰ graͣ: ut dicat homo iste lauda
anima mea dnmͣ. Quis potest laudare dm̃.
Si dicer& te ipsam lauda: fortasse deficer&.
Lauda inquit dnm: conare pietatis affec¬
tu: deficies in laudibꝰ eiꝰ. Expedit tͥ defice¬
re laudandodeum: qͣm ꝓficere laudando
te. Cum enĩ laudas dm̃. non explicas qͦd
uis: extenditur in interiora cogitatio tua:
ipsa ertensio. capatiorem te factt eꝰ quen
laudas. Quus gͦ ẽ ut dicere ceꝑam. qͥ iliti

Expanded text:
ti plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum imagines; animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
ui & posui ante te utrumq. uituꝑans unũ.
laudans aliud. Post hanc uctuꝑationem. lau¬
dationẽq meam interroga me quid horum sit
meliꝰ: respondebo. Aurum meliꝰ ẽ & etiã sor¬
didum: quam plumbum purgatum. Unde
purgatum: & meliꝰ. Quia nondum purgatũ
ẽ u̾ituꝑatũ eͣ. Plumbum quare laudatũ
EQuia iam purgatũ ẽ: ut meliꝰ esse pos¬
sit. Item dicis equi optimũ. & hominem
pessimum: tam̃ equo laudato p̃ponis ho¬
minẽ uituꝑatũ. Si enim interrogeris ex
his duobꝰ qͦd sit meliꝰ. responsurꝰ es nomo:
non meritis. sed natura. In artibꝰ dicis
optimum sutorem. uerbi grã: &̃ rephendis
aliquẽ uirisperitum. qͦd multas leges igno¬
r&. Sutorem laudasti: uirisperitum repͣ¬
hendisti. Ea his tamͣ duobꝰ quere quis sit
melior: imꝑitior uirisperitus. ꝑfecto suto¬
ri p̃ponitur. Intendat caritas ur̃a. Ita mul¬
tis rebꝰ uituꝑatis. aliisq laudatis: int̾roga¬

Expanded text:
vi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, vi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum purgatum. Unde Purgatum et melius. Quia nondum purgatum est, vituperatum est. Plumbum quare laudatum est? Quia jam ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interroga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cuncta ereaturȩ. & uidebitis. qͦd dicimꝰ ñ ẽẽ incredi¬
bile: ut qͥmuis anima uituꝑabilis. laudabi¬
lior sit tam̾ laudabili corpore. Duo quȩdam
st̃: anima & corpꝰ. Animam uituꝑo: corpꝰ
laudo. Animã uttuꝑo. qͥa iniqua ẽ: corpꝰ
laudo qͥa sanum ẽ. ĩ amen in suo genere ani¬
mam laudo. uel in suo genere animã culpo:
& in suo genere corpꝰ laudo uel culpo. Si me
int̾roges qͥd sit meliꝰ : utrum qͦd uituꝑaui.
an qͦd laudaui: mirabilem responsionẽ re¬
cepturꝰ es. Ego certe illud uttuꝑaui. & hoc¬
laudaui: int̾roga tu tam̃. qͥd sit meliꝰ: res¬
pondeo ẽẽ meliꝰ qͦd uttuꝑaui. eo qͦd laudaui.
Si miraris in his duobꝰ: attende illa duo
in ꝓmptu posita. quȩ cõmemoraui de auro
& plumbo. Ecce uituꝑaui aurũ. Non bo¬
num aurum: sordidum: & ñ ita fulg&.
nori ita purgatum. Optimum hoc plumbũ.
nichil purgatiꝰ. Illud uituꝑaui. illud lauda¬

Expanded text:
per cunctas creaturas, et videbitis quod dicimus non esse incrediper cunctas creaturas, et videbitis quod dicimus non esse incredibile; ut quamvis anima vituperabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore. Duo quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudo, quia sanum est. Tamen in suo genere animam laudo, vel in suo genere animam culpo; et in suo genere corpus laudo, vel culpo. Si me interroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Ego certe illud vituperavi, laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulget, non ita purgatum. Hoc plumbum optimum, nihil purgatius. Illud vituperavi, hoc lauda
Abbreviated transcription (Latin):
catum. qͣndiu undigens. qͣndiu corruptibile.
qͣndi ita mutabile. ut ne puncto qͥdem tem¬
poris consistat in se. ꝓculdubio tale ẽ ut op¬
temꝰ redemptionẽ illiꝰ: quasi tale quandoq
ñ tale. s quale erit aliqͣndo: quale idem
apłs dicit alio loco. O port& corruptibile
hoc induere incorruptionẽ: & mortale hoc
induere immortalitatẽ. S etiam cũ fuerit
tale corpꝰ nr̃m. corpꝰ iam cȩleste & spiritale:
corpꝰ angłicum in societate angłorum: nec
sic dabit consilium animȩ. Semꝑ enĩ corpꝰ
uilis excellentissimo corpore excellentior
inuenit᷑. Nec uob̾ hoc quasi mirabile usde¬
atur: quia & uilis anima quȩlib& pecca¬
trix. melior est qͦlib& magno & p̃stantissi¬
mo corpo̾re: non ẽ melior meritis. s na¬
tura. Est qͥdem anima peccatrix: est qͥbꝰ¬
dam concupiscentiarũ sordibꝰ inquinata.
Tam̃ meliꝰ ẽ essordidum aurum: quam pur¬
gatissimum plumbum. Ita currat animꝰ ur̃.

Expanded text:
catum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim corpvilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. Ita currat animus vester
Abbreviated transcription (Latin):
minum quibꝰ ñ ẽ salus. In uno filio homi¬
nis salus: & in ipso. non qͥa filiꝰ hominiss
qͥa filiꝰ dei : non ꝓpt̾ id qͦd suscepit ex tes
ꝓptͣ id qͦd seruauit in se. Ergo in nullo ho¬
mine salus: qͥa & in illo idõ salus. qͥa ds.
dictum ẽ: ex quibꝰ xp̃c scđ̾m carnẽ. Exui¬

Expanded text:
minum, quibus» «non est salus.» In uno filio homiminum, quibus» «non est salus.» In uno filio hominis salus; et in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propter id quod servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia et in illo ideo salus, quia Deus, dictum est: «Ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
enum nescio qua infirmitate anima huni¬
homo magnꝰ. ꝑ quem possis liberari. arids
quasi desꝑatione frigescit. Promitit᷑ aips¬
lium mortalis & gaudes: ꝓmatit᷑ im morta¬
lis & trutis es. Promitit᷑ tͥ qͦd liberat e
tecũ liberandꝰ. & tanquam aliquo maguo
auxilio exultas: ꝓmittit᷑ ille lib̾ator qu
liberatore non indigae. & quasi ad fauilla
desꝑas. Ue talibꝰ cogitationibꝰ. Longe pe¬
grinant᷑: uere misera. & magna mors in
eis. Apꝓpinqua: incipe desiderare: incipe
querere & agnoscere eum a qͦ factꝰ es. Non
enim deserit opꝰ suum: si ab oꝑe ñ deserat᷑.
Conu̾te gͦ te ad illum cui dicis: laudabo
dnm̃ in uita mea. psallam dõ meo qͣndiu
sum. Mon& enim iam impletꝰ tanto spu
iste: & dicit quasi de longe remotis. & lon¬
ge ꝑegrinantibꝰ. & non solum dm̃ ñ uolen
tibꝰ laudare. s nondũ uel de dõ sꝑantibꝰ.
nolite confidere in pͥncipes. & in filios ho¬

Expanded text:
enim nescio qua infirmitate anima humaenim nescio qua infirmitate anima humahomo magnus, per quem possis liberari: arridequasi desperatione frigescit. Promittitur auxilium mortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod liberet te tecum liberandus, et tanquam aliquo magno auxilio exsultas: promittitur ille liberator qui liberatore non indiget, et quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere misera et magna mors in eis. Appropinqua, incipe desiderare, incipe quaerere et agnoscere eum a quo factus es. Non enim deseret opus suum, si ab opere suo non deseratur. Converte ergo te ad illum cui dicis, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Monet enim nos jam impletus tanto spiritu iste, et dicit quasi longe remotis, et longe peregrinantibus, et non sodare, sed nondum vel de Deo sperantibus: «Nolite confidere in principes, et in filios ho
Abbreviated transcription (Latin):
bas: auertisti te ad aliqͦd negocium: iam non
psallis. & es. Ecce es: & non psallis. ł ortassis eti¬
am cupiditate inclinatꝰ ad aliquid. ñ solum
non psallis. s & offendis auditum eiꝰ: & es. Ta¬
men quȩ erit illa laudatio: ubi quandiu es
laudes.. Sed quid ait. Quandui sum. Ali¬
qͣndo forte ñ erit.Lmmo ȩtͣnum erit ipsũ du.
& idõ uere diu erit. Nam quioqͥd finem hab&
in tpͣre : qͣmlib& longum sit. diu ñ ẽ. Psallam
dõ meo qͣndiu sum. Enterim bene laudabis dm̃
in uita tua: psallis de futuro. dõ tuo qͣndiues.
Bene hic quicquid p̃sum̃dum ẽ. de illo spera.
Non uos deserat spes in ista ꝑegrinatione &
temptatione: in istis imꝓbitatibꝰ & insidiis
inunici: circũstrepentibꝰ undiq tempestatibꝰ
scłi. undiq in laboribꝰ constituti. Quid gͦ fa¬
ciemꝰ: Audi qͦd sequatur. Nolite confidere
in pͥncipes. Fr̃s magnũ negociũ hic accipi¬
rͣ diuina uox ẽ: & desuꝑ sonat nob̃. Nodo

Expanded text:
bas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non bas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid, non solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen. Quae erit illa laudatio, ubi quamdiu es laudes? Sed quid ait, «quamdiu sum?» Aliquando forte non erit? Imo aeternum erit ipsum diu, et ideo vere diu erit. Nam quidquid finem habet in tempore, quamlibet longum sit, diu non est. «Psallam Deo meo quamdiu sum.» 9. Interim bene, laudabis Dominum in vita tua, psallis de futuro Deo tuo quamdiu es. Bene: quidquid hic praesumendum est, de illo spera. Non nos deserat spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitatibus et insidiis inimici, circumstrepentibus undique tentationibus saeculi, undique in laboribdere in principes.» Fratres, magnum negotium hic accipimus; divina vox est, et desuper sonat nobis. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
tur: hic gemitꝰ: hic temptationes: hic angu¬
stie. hic merores. hic ꝑicula: laudabit anima
psalmo: beati qui habitant in domo tua. in
scła scłorum laudabunt te: qͣndo totũ nego¬
cium nr̃m. laus erit ipsa. S qͣndo hocͥ In
uita mea. Modo enim quidͤ. Poss& tͥ dicere:
mors mea. Unde mors tua. Quia ꝑegrinor
a dño. Si enim herere illi. uita ẽ: recedere
ab illo mors ẽ. Sed te quidem consolat᷑ spes.
Iam uiuis in spe: de spe lauda : de spe can¬
ta. Unde mors tua ẽ non cantes: unde uiuiᷤᷤ.
canta. Mors tua ẽ de merore huiꝰ scłi: uiuis
in spe futuri scłi. Laudabo inquit dñm in
uita mea. Et qͦmͦ laudabis dnm̃ tuũ sallã
dõ meo quandiu sum. Qualis illa laudatio.
Psallam dõ meo quandu sum. Uidete fr̃s mei.
quale erit illud esse. Ubi sempit᷑na laudatio
erit: sempttͣnum esse erit. Eece malus es.
Num qͥd psallis dõ tuo. qͣndiu es: Eoce psalle¬

Expanded text:
tur; hic gemitus, hic tentationes, hic angutur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabit anima psalmo, «Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum negotium nostrum ipsa laus erit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus saeculi, vivis in spe saeculi futuri. «Laudabo,» inquit, «Dominum in vita mea.» 8. Et quomodo laudabis Dominum tuum? «Psallam Deo meo quamdiu sum.» Qualis illa laudatio, «Psallam Deo meo quamdiu sum?» Videte, Fratres mei, quale erit illud esse. Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psalle
Abbreviated transcription (Latin):
sum: pregrauor. Quid gͦ Silebis: & ñ lau¬
dabis ꝑfe̾cte dnmͣ. Lau̾dabo dnm in uita
mea. Quid ẽ. in uita mea. Opes mea tu
es. hic: spes mea es tu hic dicimꝰ: portio aut̃
mea non hic. s in terra uiuentium. Nam
ista terra morientium. Hac transimꝰ: sed
interest quo: qm̃ & malꝰ homo ꝑegrinatur
hic. & bonꝰ homo ꝑegrinat᷑ hic. Non enim
bonꝰ transit. & malꝰ hic ꝑman&: aut mał
transit. & bonꝰ hic ꝑman&. Ambo transe¬
unt: ẜ non ambo ad unum. Duo erant. pauꝑ¬
& ulcerosus. ad ianuam diuitis iacens: &
diues indutus purpura & brsso. in epulis
cotidie splendidis. Ambo hic erant: am¬
bo hic transierunt: s ñ ad unum locum.
Diu̾sa loca suscipiunt: quia diu̾sa meri¬
ta ꝑdicunt. Transut pauꝑ in sinum abra¬
he. & tͣnsut diues ad torm̃ta infegorum:
uicini corpore in terra. ille in domo. ille
ante ianuam: pꝰ mortem tantũ separati.
uita autẽ nr̃a ꝑfecta. non ẽ nisi illa quȩ ꝓmitti¬

Expanded text:
or. Quid ergo? silebis, et non laudabis perfecte Dominum? «Laudabo Dominum in vita mea.» 7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» . Nam ista terra morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, vita autem nostra perfecta non est, nisi illa quae promitti
Abbreviated transcription (Latin):
ad locum bonum transierit. ad iustos si ta¬
n trausiit. Nam qui sic loquebat᷑: nescio
qͦ transierit. Loquebat᷑ enim suꝑba. & ne-¬
seio qͦ ronseant tales homines: nisi quia
inspicio alterũ psalmum. & uideo malũ
eoꝵ eẽ tͣnsitum. Uidi impiũ exaltari suꝑ
cedros libani. & tͣnsiui & ecce ñ erat: & quesi

Expanded text:
ad locum bonum transierit, ad justos: si taad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
s canalis qͥa ipse manat: dicat & p̃co quia
& ipse liberat. Ego in aquam attendo fon¬
tem: in uocem p̾conis. agnosco uidice̾. Non
eris tu plane auctor. salutis meȩ: ille erit
de qͦ securꝰ sum. De te incertꝰ sum: si ñ sisar¬
tu de te. Ab illo gͦ mͥ salus qͥ ẽ suꝑ omĩa:
quia dni ẽ salus: Tu int̾ filios hominum:
tuint᷑ pͥncipes: s audio uocem psalmi. No
qͥ stͣ isti filii hominum: Quid sint. uis sci¬
nt. Eaiet spc eiꝰ : & reuertetur in terram
suam. Ecce totum qͦd loquitur nesciens
qͣndiu loquatur: minatur. nesciens qͣn¬
quando nescit reu̾tet᷑ in t̾ram suam. Exeun¬
te spũ: caro reu̾tetur in terram. Sed quia
caro erat quȩ sic loquebatur: de me enim
p̃siume & ego tͥ do non dicerent. nisi illi de
quibꝰ dictũ ẽ quia caro sunt: exi& Sp̃s eiꝰ¬
& reu̾tet᷑ in terram suam. In illa die peri¬
eut om̃s cogitationes eorum. Ubi ẽ tempus
Ubi ẽ suꝑbia. Ubi ẽ iactantia forte

Expanded text:
et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis ar et tu de te. Ab illo ergo mihi salus, «qui est super omnia;» quia «Domini est salus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed audio vocem Psalmi, «Noquid sunt isti filii hominum? Quid sunt vis scire? «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens qua exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum est, «Quia caro sunt» Gen. VIsuam: in illa die peribunt omnes cogitationes ejus». Ubi est typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scđ̾m carnẽ: id. ẽ. suꝑ om̃ia ds̃ beneditꝰ
in scła. Idõ in illo salus: qͥa dñi ẽ salus
Dicit enim aliꝰ psalmꝰ. Diũ c̃ salus: & suꝑ
ppłm tuũ benedictio tua. Et sine causa
sibi arrogant homines: qͥa dant salut̃
Sibi dent. Responde suꝑbo homini. Uli¬
riaris: qͥa dicis tedare m salutem. libida
Uide si habes eam. Considans bene fras¬
litatẽ tuam: uides. quia nondũ habet
Uig li grgnere ut expectẽ ate: si expe¬
pho nominũ in quibꝰ ñ ẽ salus. Ecce scio
ꝗ pͥncipes ꝓceiunt nescio unde: & dicunt.
ro bagtizo: & ego qͦd dedero hoc ẽ scm: &
⁊ ab alio acceꝑis. nichil accępisti: si a me
acceꝑis. aliqͥd accȩpisti. O. homo. o pͥnceps.
niͣ filios hominũ uis esse. & intͣ pͥncipes
quibꝰ ñ eͣ salus. Ideo gͦ habeo salutẽ: qͥa tu
mͥ das : Tuum ẽ enim qͦd das: Aut uͦ etiam
tudas: Ulel hoc dicendum ẽ quia tu das:
Dicat & fistula qͦd ipsa dat aquam: dicat

Expanded text:
enim secundum carnem id est, «super omnia Deus benedictus in saecula.» Ideo in illo salus, quia «Domini est salus.» Dicit enim alius psalmus: «Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. Sibi dent. Responde superbo homini: Gloriaris, quia dicis te dare mihi salutem; tibi da. Vide si habes eam. Considerans bene fragilitatem tuam, vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspeminum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quod dedero, hoc est sanctum: et si ab alio acceperis, nihil accepisti; si a me acceperis, aliquid accepisti. O homo, o princeps, inter filios hominum vis esse, et inter principes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat
Abbreviated transcription (Latin):
rogat eger: non tam̃ recedit. Et ꝓpe ẽ & nͣ
facit : & ido̾ magis non facit. quia prope ẽ
Curando enim imposuit qͦd imposuit : &¬
curando non facit qͦd rogatur. Non te ex¬
audit ad p̃sentem uoluntatem. exaudien¬
do ad futuram sanitate̾: & hoc utiq ad uo¬
luntatẽ. Nam utiq sanꝰ ẽẽ uult: etiã qui
uri non uult. Prope ẽ gͦ dñs om̃ibꝰ uiuocan¬

Expanded text:
rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et non rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et non facit; et ideo magis non facit, quia prope est. Curando enim imposuit quod imposuit, et curando non facit quod rogatur. Non te exaudit ad praesentem voluntatem, exaudiendo ad futuram sanitatem; et hoc utique ad voluntatem: nam utique sanus esse vult, etiam qui uri non vult. «Prope est»
Abbreviated transcription (Latin):
si talibꝰ hominibꝰ ꝓponat᷑ & dicat᷑: qͥd si ista
om̃ia de quibꝰ gaudes uelit tͥ auferre deus.
lam non amabitur. Non erit qͥ dicat: dñs
dedit dñs abstulit. sicut dño placuit tta fa¬
ctum ẽ : sit nom̃ dñi benedictum. S forte
cui abstulit. qͥd dicit: Ds̃ qͥd tͥ fȩci. Quare
mͥ abstulisti: & illis dedisti: Iniquis das. &
tuis tollis: Accusas dm̃ quasi inuistum: &
de laudas quasi iustum. Conuertere: accu¬
sa te: lauda illum. Tunc eris rectꝰ. cum in
om̃ibꝰ bonis quȩ facit ds̃ tͥ plac&: in om̃ibꝰ
malis quȩ pateris. ds tͥ non displic&. Hoc
ẽ inuocare dm̃ in ueritate. Qui nc inuocãt
dm̃. ex audit eos: ꝓpe ẽ: ibi est. Nondum de¬
dit qͦd uis: ibi ẽ tam̃. Quomͦ medicꝰ si forte
aliquid imponat. uel oculo. uel uisceribus
qͦd urendo san&: si rog&s eger ut tollatur.
ille medicus expectat tempꝰ. non facit qͦd

Expanded text:
si talibus hominibus proponatur et dicatur. Quid, si ista si talibus hominibus proponatur et dicatur. Quid, si ista omnia de quibus gaudes, velit tibi auferre Deus? jam non amabitur; non erit qui dicat, «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Sed forte cui abstulit, quid dicit? Deus, quid tibi feci? Quare mihi abstulisti, et illis dedisti? Iniquis das, et tuis tollis. Accusas Deum quasi injustum, et te laudas quasi justum. Convertere; accusa te, lauda illum. Tunc eris rectus, cum in omnibus bonis quae facit, Deus tibi placet; in omnibus malis quae pateris, Deus tibi non displicet. Hoc est invocare Deum in veritate. Qui sic invocant Dominum, exaudit eos: «prope est,» id est, nondum dedit quod vis, ibi est tamen. Quomodo medicus si forte aliquid imponat vel oculo, vel visceribus, quod urendo sanet; si roget aeger ut tollatur illi, medicus exspectat tempus, non facit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tem qui nichil habebam: & seruientẽ mͥ. Et
hoc ipse dedit: uerum dicis. Dedit in qͥt
filios & multos & bonos: dedit familiam:
dedit om̃ia bona. Idõ amas: ldo̾ nichil am¬
pliꝰ queris: Esto esuriens: adhuc pulsa ad
ianuam patrisfamilias. Hab& adhuc qͦd
d& : in mendicitate es cũ om̃ibꝰ his quȩ acce¬
pisti. & nescis. Pannosam carnem mortalita¬
tis adbuc portas: stolam głȩ immortalitatis.
numqͥd accepisti. & quasi iam saciatꝰ ñ ro-¬
gas. Beati qui esuriunt & sitiunt iusticiã.
quia ipsi saturabunt᷑. Ergo si bonꝰ ẽ ds̃. qͥa
ista tͥ dedit: qͣntum beatior eris. cũ seipsũ
dedit. Desid̾asti tanta ab illo: rogote. desi¬
dera & ipsum. Non enim uere dulciora sunt
ista qͣm ille: aut ex aliqͣ parte cõparanda stͣ
illi. Ergo qͥ ipsum a qͦ accepit de quibꝰ gaud&.
p̃ponit his om̃ibꝰ rebꝰ quas accipit: ipse in¬
uocat eum in ueritate. Nam ut noueritis

Expanded text:
tem, qui nihil habebam, et servientem mihi. Et tem, qui nihil habebam, et servientem mihi. Et hoc ipse dedit; verum dicis. Dedit, inquit, filios, et multos et bonos, dedit familiam, dedit omnia bona. Ideo amas? Ideo nihil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibus his quae accepisti, et nescis. Pannosam carnem mortalitatis adhuc portas; stolam illam gloriae immortalitatis numquid accepisti, et quasi jam satiatus non rogas? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invocat Deum in veritate. Nam ut noveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
intribulationibꝰ constituti. priꝰ iusticiã
el laudauer: & sic beneficia petiuerunt:
Priꝰ dixerunt: iustum ẽ qͦd facis. Sic ro-¬
gauit daniel. sic alii scĩ. Iusta sunt iudicia
tua: bene passi sumꝰ: recte passi sumꝰ. Non
dederͣ dõ iniusticiam suam: non ei dedert
iniquitatẽ & insipientiam. Laudauer̃ pͥ¬
mum flagellantẽ: & sic senserunt cibantẽ.
iniustum. quando aliquid mali forte patit᷑.
sed ipsiꝰ iusticiam laud& & suam iniusticiã
accus&. Iustus dñs in om̃ibꝰ uiis suis: & Sc̃s
in om̃ibꝰ oꝑibꝰ suis. Prope ẽ dñs om̃ibꝰ inuo¬
cantibꝰ eum. Et ubi ẽ istud. erit enĩ cũ in¬
uocabunt me. & non exaudiam eos. Ergo
uide qͦd sequitur. Om̃ibꝰ qui inuocant eũ
in ueritate. Nam multi eum inuocant.
non in ueritate. Aliud ab illo quer. & ip¬
sum non querunt. Quare amas dm̃. Qͥa
dedit mͥ sanitatem. Istud manifestũ ẽ: ip.¬
se dedit. Non enim ab ullo ẽ ulla salus: nisi
ab ipso. Quia dedit mͥ inquit uxorem diui¬

Expanded text:
nibus constituti, prius justitiam ejus laudaverunt, et sic beneficia petiverunt. Prius dixerunt: Justum est quod facis. Sic rogavit Daniel, sic alii sancti: Justa sunt judicia tua, bene passi sumus, recte passi sumus . Non dederunt Deo injustitiam, non ei dederunt iniquitatem et insipientiam. Laudaverunt primo flagellantem, et sic senserunt cibantem: injustum, quando mali aliquid forte patitur; sed ipsius justitiam laudet, et suam injustitiam accuset: «Justus Dominus in o Prope est Dominus omnibus invocantibus eum.» Et ubi est illud, «Erit enim cum invocabunt me, et non exaudiam eos» ? Ergo vide quod sequitur: «Omnibus qui invocant eum in veritate.» Nam multi eum invocant non in veritate. Aliud ab illo quaerunt, et ipsum non quaerunt. Quare amas Deum? Quia dedit mihi sanitatem. Istud manifestum est, ipse dedit: non enim ab ullo est ulla salus, nisi ab illo. Quia dedit mihi, inquit, uxorem divi
Abbreviated transcription (Latin):
di subiecti st̃ nob̾ ꝓpt̾ nom̃ tuũ: & ille qͥ
numerat multitudinẽ stellarũ. & om̃ibꝰ
eis nomina uocans. sciens multos dictu¬
ros eẽ. nonne in nomine tuo demonia
eiecimꝰ. qͥbꝰ dicturꝰ ẽ in finẽ ñ noui uos.
quia eos non numerauit in multitudine stel¬
larum. nec eis nomina uocauit: nolite inquit
in hoc gaudere quia sp̃s uob̃ subiecti sunt:
sed gaudete quia nomina ur̃a scͥpta st̃ incę¬
lis. Qũi numerat multitudinẽ stellarum.
& om̃ibꝰ eis nomina uocans. Magnꝰ dñs nr̃

Expanded text:
di subjecti sunt nobis propter nomen tuum.» Et ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans,» sciens multos dicturos esse, «Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus?» quibus dicturus est in fine, «Non novi vos;» quia eos non numeravit in multitudine stellarum, nec eis nomina vocavit: «Nolite,» inquit, «in hoc gaudere, quia spiritus vobis subjecti sunt; sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo» . «Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis
Abbreviated transcription (Latin):
erit illa iocunda laus. Alio loco dr̃: ñ ẽ spe¬
ciosa laus in ore peccatoris: Si gͦ in ore pecca¬
enim iocundũ: qͦd speciosum. Uis gͦ ut dõ
tuo iocunda sit laus. Noli bonȩ cantilene
tuȩ obstrepere moribꝰ malis. Deo nr̃o io¬
cunda sit laus. Quid dixit. Qui laudatiᷤ.
bene uiuite. Laudatio impioꝵ: offendit
dm̃. Plus ille attendit qͥd uiuas: qͣm qͥd so¬
nes. Certe cũ eo quẽ laudas pacem habere
uis. Quomͦ cũ illo queris pacem: qͣndo a te¬
ipso dissonas. Quomͦ inquies. a me ipso dis¬
sono. Aliud sonat lingua: aliud indicat
uita. Deo nr̃o iocunda sit laus Lotest enim
laus iocunda esse hominis. cũ audit concin¬
nis acutisq sententiis & suaui uoce lau¬
dantẽ: sed dõ nr̃o iocunda sit laus. cuiꝰ
aures ñ ad os sed ad cor. ñ ad linguam sed

Expanded text:
erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speerit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccaenim jucundum, quod speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũ somnꝰ aduenerit.: Et cũ dormis. non te
excitar a quiete. mala conscientia tua: &
innocentia somni tui. laudat dm̃. Si gͦ lau.¬
das. ñ tantum lingua canta: sed etiã assũp¬
to bonorũ oꝑum psalterio. qm̃ bonꝰ psalmꝰ.
Laudas cum agis negociũ: laudas. cũ cỹ¬
bum & potum capis. Laudas cũ in lecto re¬
quiescis: laudas cum dormis. Quando non
laudas: Perficiet᷑ in nob̃ laudatio dĩ. cum
ad illam ciuitatẽ uenerimꝰ: quando effecti
fuerimꝰ equales angłis dei: quando nulla
nos corporalis necessitas ulla ex parte sollici¬
tat: non fames. non sitis. int̾pellat: non estꝰ
fatigat: non frigꝰ constringit: non febris
deicit: non mors finit. Aa illã ꝑfectissimã
laudem exerceamꝰ nos: laudatione ita in
bonis oꝑibꝰ. Propt̾ea cũ dixiss&. laudate do¬
minũ qm̃ bonꝰ psalmꝰ: deo nr̃o inquit iocun¬
da sit laus: Quomͦ erit iocunda laus dõ nr̃o:¬
Si bene uiuendo laudetur. Audi qͥa tunc

Expanded text:
cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus nos laudatione ista in bonis operibus. 3. Propterea cum dixisset, «Laudate Dominum, quoniam bonus psalmus: Deo nostro,» inquit, «jucunda sit lausSi bene vivendo landetur. Audi quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tas. s modeste & frugalit̾. & temꝑant᷑ man¬
ducando & bibendo: quia hoc dicit apłs.
siuie manducatis. siue bibitis. siue qͥd facitiᷤ.
omĩa in gła dĩ facite. Si gͦ bene agis. qͦd &
manducas & bibis. & ad refectionẽ corporis
sumis. reparationẽq mbrorum. gr̃as agens
ei qui tͥ p̃buit mortali & fragili ista sup¬
dat dm̃. Si uͦ modum naturę debitum
immođatione uoracitatis excedas. & ui¬
nolentia te ingurgites: quantalib& lau¬
des dĩ lingua tua son&. uita blasphemat:
Post cybũ & potũ reqͥescas ut dormias. nec
in lecto turpit̃ aliqͥd agas. nec excedas
ultͣ concessã licentiã in lege dĩ: sit castꝰ
cũ coniuge thorꝰ: & si ẽ cura ꝓpagandi li¬
beros. ñ sit effrenata luxuries libidinũ.
defer in lecto tuo conuigi tue. quia m̃bra
xp̃i estis ambo: ambo ab illo conditi: ambo
sanguine ipsiꝰ reparati. Hȩc agens laudas
eum: nec om̃ino silebit laudatio tua. Quid

Expanded text:
tas, sed modeste et frugaliter et temperanter mantas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, quod et manducas et bibis, et ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista suplaudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid,
Abbreviated transcription (Latin):
adhoram laud&: uita tua semꝑ laud&. Inde
gͦ bonꝰ psalmꝰ. P salmus quippe cantatꝰ ẽ: non
quilib& s ad psalterium. Psalterium autem
organum qͦddam est cantilenȩ: sicut lyra.
sicut eythara. & huiꝰ modi organa quȩ inuen¬
ta sunt ad cantandum. Qui gͦ psallit. non
sola uoce psallit: sed assumpͦto etiam qͦdã
organo qͦd uocatur psalterium. accedentibꝰ
manibꝰ uoci concordat. Uis gͦ psallere: Non
solum uox tua son& laudes dei: s oꝑa tua
concordent cũ uoce tua Cũ uoce gͦ cantaue¬
ris. silebis aliquando: sic cant& uita ut nũꝗͣ
sileas. Negocium agis. & fraudem cogitas. silũ¬
enim laudat᷑ ds̃ de bono oꝑe tuo. oꝑe tuo lau
tuo. blasphemas dm̃. Itaq ad auriũ exhor¬
tationem canta uoce: corde ne sileas: uita
ne taccas. Non cogitas in negocium fraudẽ.
psallis dõ. Cum manducas & bibis psalle: non
int̾miscendo sonorũ suauitates ad aures ap¬

Expanded text:
ad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalterium. Psalterium autem quoddam organum est cantilenae, sicut lyra, sicut cythara, et hujusmodi organa, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluenim Deus laudatur de bono opere tuo, opere tuo laudtuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures ap
Abbreviated transcription (Latin):
illo p̃stari ñ pois. test. Deum securꝰ lau¬
da: quẽ nemo potest dicere ñ posse p̃stare.
qͦd tu poteris desid̾are. Proposita spe mer¬
cedis alicuiꝰ. laudare debemꝰ dm̃: ñ tantũ
daturũ quicquid cupimꝰ. Dat̃ ẽ enim: &
qͦd mali filii cupiunt. non dat. Laudem᷑
s quod iudicat dandũ ẽẽ. quẽ laudamꝰ:
Ille enun nouit. quid dari nob̃ expediat.
ꝓdesse. si auferret᷑ ab illo stimulus carnis
suȩ. angłs sathanȩ a quo colaphiz abat᷑: sic̃
gaui ut auferret᷑ a me: & dixit mͥ. Suffi¬
cit tͥ grã mea: nam uirtꝰ in infirmitate
ꝑficitur. Desid̾auit aliquid: non conces¬
sum ẽ ad uoluntatem. ut consolet᷑ ad sa¬
uitatem. Hic gͦ quid nob̃ ꝓpositum ẽLau¬
date inquit dnm. Quare laudamꝰ dnm:¬
Qm̃ bonꝰ psalmꝰ. Ipse psalmꝰ. laus dñi ẽ
Hoc gͦ ait: laudate dñm. qm̃ bonum est
m in aliud forte agendũ qͦd restat. &
aliȩ actiones cum occurrerint nobis lauda¬

Expanded text:
illo praestari non potest: Deum securus lauillo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poteris desiderare. Proposita ergo spe mercedis alicujus laudare debemus Deum, non tamen daturum quidquid cupimus. Pater est enim, et quod mali cupiunt filii, non dat. Laudemussed quod judicat dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat; sperabat sibi prodesse, si auferretur ab eo stimulus carnis suae, angelus satanae a quo colaphizabatur, sicut gavi, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Desideravit aliquid; non concessum est ad voluntatem, ut consuleretur ad sanitatem. Hic ergo quid nobis propositum est? «Laudate,» inquit, «Dominum.» Quare laudemus Dom est psalmus.» Ipse psalmus laus Domini est. Hoc ergo ait, Laudate Dominum, quoniam bonum est Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, lauda