comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non possit: Sed ideo etiam
hȩc omĩa aptius conuenire.
Creuisse certe trꝑecatis curri¬
cula usq adrobusta iuuenilis cor
qui nicħ uis ẽẽ ꝓprium carnis
prtas ne uerbum cum ea car¬
ne qua exiurgine natum ẽ
ꝑetatum successiones & ꝑincre¬
m̃ca menbroꝵ parit᷑ creuit.
ce inmaiore sui corporis mole
solidatus ẽ. Noli orote cauilla¬
ri elige unum qđ uelis crescere
carnis scio quas angustias paci-¬
aris quib an heles eEtib. Si
dicas ꝓprium ẽẽ carnis ꝓprie¬
tatem nacure fateris. Si dicas
ce carnis ẽẽ & uerbi qd̃ quidem
uerum ẽ ꝑunitatem ꝑsone ñ
ꝑ propͥetatem nature. Si inqͣm
dicas ce uerbi eẽ hoc ȩtatis aug¬
mentum mutabilem introdu¬
cis atq conuertibilem dei uer¬
bum. forde enim quedam por¬
cio eius uirginalem uterum
impleuerat. Ꝙ ideo hȩc exigua
porcio cum corꝑe suo sensit
augmentum. Dum illa maior
que restabat & que uterum uir¬
ginis non impleuerat. Paulatĩ

Expanded text:
non possit; sed ideo etiam non possit; sed ideo etiam haec omnia aptius convenire. Crevisse certe per aetatis curricula, et usque ad robusta juvenilis corpqui nihil vis esse proprium carnis, putasne quod Verbum cum ea carne, qua ex Virgine natus est, per aetatum successiones, et per incrementa membrorum pariter crevit, et in majorem sui corporis molem solidatum est? Noli, rogo te, cavillari, elige unum quod velis. Crescere carnis. Scio quas angustias patiaris, quibus anheles aestibus. Si dicas proprium esse carnis proprietatem naturae fateris. Si dicas et carnis esse et Verbi quod quidem verum est per unitatem personae, non per proprietatem naturae; si, inquam, dicas Verbi esse hoc aetatis augmentum, mutabile introducis atque convertibile Dei Verbum. Forte enim quaedam portio ejus virginalem uterum impleverat; et ideo haec exigua portio cum corpore suo sensit augmentum; dum illa major quae restabat, et quae uterum Virginis non impleverat, paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
uidere diem unam filii hoĩs
ꝙ non iuidebitis: S & nob̃cũ
ẽ & non ẽ nob cũ. qr quos reli¬
quit & aquib discessit huma¬
nitate sua non reliquit nec
deseruit diuinitate sua. ꝑfor¬
mam enim serui. quã abstu
ꝓpͥetacem. Sepultum euifiliũ.
Om̃s legimꝰ. om̃s credimꝰ om̃s
parit᷑ predicamꝰ. nec ullus au¬
det ambigere xp̃ianus. Iam
hic siplacet pacifica modaci¬
one tractemus. quid eius po¬
tuerit sepeliri. utrum uerbum
an anima. an corpus. ansimul
omĩa sed ꝑabsurdum aut uer¬
bum aut animã cdicere lintei ᷤ
obuolutum. Restat ergo ut so¬
lum corpus quod ex anime erat
quod etiam sepeliencium ma-¬
nib ferebatur fuerit sindone
circumdatum. & insepulcri
gremio conlocatum. Iam hĩc
argumentari non opus ẽ ubi
se ipsa ueritas manisestius ꝓ¬
dit. Uerbum dei excubiarum
officio non eguit. Anima se¬
peliri non potuit. Sola igit᷑
sepultum apłica auctoritas
docuit. Cernis ergo eẽ aliqͥd
ꝓprium carnis qđ uerbi eẽ

Expanded text:
em unum Filii hominis, et non videbitis ? Sed et nobiscum est, et non est nobiscum. Quia quos reliquit et a quibus discessit humanitate sua, non reliquit, nec deseruit divinitate sua. Per formam enim servi, quam abstulproprietatem. Sepultum Dei Filium omnes legimus, omnes credimus, omnes pariter praedicamus, nec ullus audet ambigere Christianus. Jam hic, si placet, pacifica moderatione tractemus, quid ejus potuerit sepeliri, utrum Verbum, an anima, an corpus, an simul omnia? Sed perabsurdum est, aut Verbum, aut animam dicere linteis obvoluta. Restat ergo ut solum corpus quod exanime erat, quod etiam sepelientium manibus ferebatur, fuerit in sindone circumdatum et in sepulcri gremio collocatum. Nam hic argumentari non opus est, ubi se ipsa veritas manifestius prodit. Verbum Dei exsequiarum officio non eguit: anima sepeliri non potuit: sola igitursepultum apostolica auctoritas docuit. Cernis ergo esse aliquid proprium carnis quod Verbi esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾ria nec tñquis piam ausus
est uel audet dicẽ hominem
duas ꝑsonas habe. in quo tantaᷤᷤ
ꝓprietatũ diffẽncias cernit in¬
ẽẽ. Sed istorum demeritas quȩ
ꝓnumero naturarum diu̾si¬
tatem ingerit ꝑsonarum.
apłica ẽ tandem auctoritate
frangenda. & penitꝰ contẽnda
Apłs certe nouerat xp̃m utriꝰ¬

Expanded text:
propria. Nec tamen quispiam ausus propria. Nec tamen quispiam ausus est vel audet dicere hominem duas personas habere, in quo tantas proprietatum differentias cernit inesse. XII. Sed istorum temeritas quae, pro numero naturarum, diversitatem ingerit personarum, apostolica est auctoritate frangenda, et penitus conterenda. Apostolus certe noverat Chri
Abbreviated transcription (Latin):
turalib ꝓprietatib substitu¬
de. ut nicħ communionis
nicħ societatis ad se inuicem
habeant. set pͥuato quodã
ce solitario iure ꝓpriȩ sancci¬
onis ministerium impleant
unus tam̃ idemq est homo.
qui qm̃ quinq corporalib
sensib quinaria ꝓprietate
ase inuicem diffẽntib constat.
Quinq scđm istoꝵ deliram̃¬
ta ꝑsonas hab̾e debuerunt.
ut quante sunt ꝓprietates
sensuum. tanta eẽt &e numo¬
sitas ꝑsonarum. De hinc in¬
edia adficiet. comecłe. sicire.
& bib̾e. sedere. & incecłe. cubi¬
tum ire. & de somno surg̃e.
algorem ꝑpeti. & estib u ri.
licet non sine anime conpassi¬
one corpus aut patitͣ aut agat.
Cam̃ hȩc carnis sunt ꝓpria
Item sape intelligere obliuis¬
ci inmemoriam reducere. le¬
ticia efferri. tristicia deici.
mansuescere lenicate furore
atq ira in manescere. & quã¬
plura his similia quȩ ꝑsequi
longum ẽ licet non sine corꝑe
agant᷑ in anima. tñ animȩ st̃

Expanded text:
turalibus proprietatibus substituturalibus proprietatibus substitutae, ut nihil communionis, nihil societatis ad se invicem habeant, sed privato quodam et solitario jure propriae 10 functionis ministerium impleant; unus tamen idemque est homo, qui, quoniam quinque corporalibus sensibus, quinaria proprietate a se invicem differentibus constat, quinque secundum istorum deliramenta personas habere debuerat, ut quantae sunt proprietates sensuum tanta esset et numerositas personarum. Dehinc inedia affici et comedere, sitire et bibere, sedere et incedere, cubitum ire et de somno surgere, algorem perpeti et aestibus uri, licet non sine animae compassione corpus ea aut patiatur aut agat, tamen haec carnis sunt propria. Item sapere, intelligere, oblivisci, in memoriam reducere, laetitia efferri, tristitia dejici, mansuescere lenitate, furore atque ira immanescere, et quamplura his similia, quae persequi longum est, licet non sine corpore agantur in anima, tamen animae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ibi calumpniari ei uolueris.
de uno homine. multos hoĩes
facias. Hominẽ ergo ꝑ ordina
tribuciones quinq constare
sensib nemo quis nesciat. Qͥ
sensus ita officii sui ꝓprietatẽ
naturalicer obtinent ut nicħ
secum habere commune. ni¬
chil sibi de alderius ꝓpriecace
ualeant uindicare. Et ut
omĩa specialit̃ commemorẽ
uisus ita ministerii sui ꝓpͥũ
officium gerit. ut nec audire.
nec adorare. nec gustare. nec
contrectare aliquid possit
auditus. Ita naturȩ suȩ ad¬
ministrat officium. ut nec
uidendi. nec aͦdorandi. nec
gustandi. nec contrectandi
officium subeat. Odoratꝰ quoq
sic samulus sui obsequio fun¬
gitur. ut nec audiat. nec ui¬
deat. nec gustet aliquid nec
contrectet gustus etiam nec
nec contrectet. Cactus deniq
qui ẽ ulcimus sensus. nec ui¬
sione fruitur. nec audicum
ꝑcipit nec odorem capit. nec
gustum discernit. Et cũ sint
hec om̃s menbroꝵ species tã
diuerse tam discrecȩ. ita na-¬

Expanded text:
ibi calumniari volueris, ibi calumniari volueris, de uno homine multos homines facias. Hominem ergo per ordinstinctiones quinque constare sensibus, nemo est qui nesciat: qui sensus ita officii sui proprietatem naturaliter obtinent, ut nihil secum habere commune, nihil sibi de alterius proprietate valeant vindicare. Et ut omnia specialiter commemorem, visus ita ministerii sui proprium officium gerit, ut nec audire, nec odorari, nec gustare, nec contrectare aliquid possit. Auditus ita naturae suae administrat officium, ut nec videndi, nec odorandi, nec gustandi, nec contrectandi officium subeat. Odoratus quoque sic famulatus sui obsequio fungitur, ut nec audiat, nec videat, nec gustet aliquid, nec contrectet. Gustus etiam nec nec contrectat. Tactus denique, qui est ultimus sensus, nec visione fruitur, nec auditum percipit, nec odorem capit, nec gustum discernit. Et cum sint hae omnes membrorum species tam diversae, tam discretae, ita na
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sp̃s sc̃ĩ non nulla ꝓpria
que nec ad patrem. nec ad filiũ
ꝑtinere monstrant᷑. Tres ase
inuicem separatos criminent᷑
catholicos colere deos. Sed ne
forsitan inopinata questione¬
neturberis. audi ꝑsingula sus¬
cepta hominis dispensacionẽ.
s ad solum ꝑtinet siliũ. Propͥe
enĩ filius. non pat̾ deuirgine
natus ẽ. Pursus illa que sepe
audica ẽ uox. hic ẽ filius m̃s di¬
lum. Item columbe species
que miordane apparuit. ce
ignearum linguarum multi
dubices. audi manisestius. Ro¬
prium patris ẽ genuisse. & ꝓ¬
prium filii ẽ natum fuisse.
Nec omino reciꝓcat in aliam
ꝑsonam quod ẽ unicuiq ꝑsone
specialit ꝓprium. Si ergo hȩ
tres ꝑsone habentes singule
ꝓprietates suas quib significã¬
cius distinguat᷑. non quibus
separent᷑. unus ẽ ds̃ quomͦ
filius salua utriusq naturȩ
ꝓprietate. non unus ẽ xp̃s:
disputare uelimus pleraq
inuenies. ita ꝓprietate quadã
sequestraciꝰ distincta ut si ce

Expanded text:
etiam Spiritus sancti nonnulla propria quae nec ad Patrem nec ad Filium pertinere monstrantur, tres a se invicem separatos criminentur catholicos colere deos. Sed ne forsitan inopinata quaestione turberis, adverte per singula, suscepti hominis dispensationem ed ad solum pertinet 9 Filium: proprie enim Filius, non Pater de Virgine natus est. Rursus illa quae super eum audita est vox: Hic est Filius meus dilum. Item columbae species quae in Jordane apparuit, et ignearum linguarum multipdubites, audi manifestius. Proprium Patris est genuisse, et proprium Filii natum fuisse, Nec omnino reciprocat in aliam personam, quod est unicuique personae specialiter proprium. Si ergo hae tres personae habentes singulae proprietates suas, quibus significantius distinguantur, non quibus separentur, unus est Deus; quomodo Filius, salva utriusque naturae proprietate, non unus est Chrisdisputare velimus, pleraque invenies ita proprietate quadam sequestratius distincta, ut si et
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃. Q quod ip̃e ait. ance a¬
braham egosũ. non potest adhu¬
manitatis eius reserri naturam quȩ
inicium sumsit exiurgine. Rursisᷤ
quod de eo dicit᷑. Puer autẽ cresce¬
bat or confortabatur. repletus sap̃ra
& gr̃a dei suꝑ eum. Ecum eẽt anno¬
rum duodecim. ascendit cũ paren¬
tib miherosolimis. & quod infert᷑.
Hc autẽ ꝓficiebat ȩtate or sapien¬
cia. & gr̃a apud dm̃ ce homines. N
pocest deitatis eius. nacure congru¬
ere. quia deitas. nec ȩtatis ꝓfectũ
accipit. nec aliquod sentit augm̃¬
tum. nec curricło subicitur dem¬
porum. nec numero calculat᷑ annoꝵ.
& ut omĩa breuit̾ dicam. non ẽ uniꝰ
naturȩ. licet sit unionis ꝑsonȩ. patrẽ
sibi equalem dicere. & patrise mino¬
rem adserere. micium non habere.
exinicio subsistere. hȩc ẽ naturarum

Expanded text:
 1. Et quod ipse ait: Ante Abraham ego sum , non potest ad humanitatis ejus referri naturam, quae initium sumpsit ex Virgine. Rursus quod de eo dicitur: Puer autem crescebat et confortabatur, repletus sapientia: et gratia Dei super eum ; et: Cum esset annorum duodecim, ascendit cum parentibus Hierosolymis; et quod infertur: Jesus autem proficiebat aetate, et sapientia, et gratia apud Deum et homines; non potest deitatis ejus naturae congruere; quia deitas nec aetatis profectum accipit, nec aliquod sentit augmentum, nec curriculo subjicitur temporum, nec numero calculatur annorum. Et ut omnia breviter dicam, non est unius naturae, licet sit unius personae, Patrem sibi aequalem dicere, et Patre se minorem asserere: initium non habere, et ex initio subsistere. Haec est naturarum
Abbreviated transcription (Latin):
rum adserit aquo sine dubio
numqͣ recesfit: Sed hoc erat
ire adpatrem & recedere a nob̾.
duferre de hoc mundo natu¬
ram. quã suscepit ex nob̾.ui¬
des ergo eidem naturȩ ꝓpriũ
fuisse ut aufer ret & abiret
anob̃. Que infine dempoꝵ red¬
denda ẽ nob̃. scd̃m ad testanciũ¬

Expanded text:
rum asserit, a quo sine dubio rum asserit, a quo sine dubio nunquam recessit? Sed hoc erat ire ad Patrem et recedere a nobis, auferre de hoc mundo naturam 6 quam susceperat ex nobis. Vides ergo eidem naturae proprium fuisse ut auferretur et abiret a nobis, quae in fine temporum reddenda est nobis, secundum attestantiu
Abbreviated transcription (Latin):
utroq subsistens. utroq non
nascens. apparet eum utriusq
ẽẽ natiuꝵ. qr neutrũ potest a¬
bab naturis ꝓprietatis nomen
refugiunt nescio. Nam eousq
ꝑfidie uelamine obducuntur.
ut non uideant non incelli¬
gant in xp̃o. aliud diuinitati
aliud humanitati eiꝰ congrue¬
re.licet sit utrumq conmune.
Ait namq discipłis suis. Sidi¬
ligeretis me gauderetis. quia
uado ad patrem.qr pat̾ maior
me ẽ. & iterum. Expedit uob̃
ut ego eam. Si ego non hablero
paraclitꝰ aduos non ueniet.
Et certe uerbum dei. uirtus
dei. sapiencia dei. semꝑ apud
patrem & inpatre fuit. Etiam
qͣndo in nob̾ innob nob̃ cũ fuit.
Neq enim cum t̾rena miseri¬
cordit incoluit de celesti habi¬
cacione recessit. Cum patre
enim ubiq ẽ dotꝰ pari diuini¬
tate quã nullus continet locꝰ
Plena sunt quippe omĩa filio
nec ẽ aliquis locus. diuinitatiˢ
eius presencia uacuus.Unde
ergo & quose iturum dicit.
aut quomͦ se ad patrem ꝑrectu¬

Expanded text:
utroque subsistens, utroque non utroque subsistens, utroque non carens, apparet eum utriusque esse naturae, quia neutrum potest ababus naturis proprietatis nomen refugiunt, nescio num eo usque perfidiae velamine obducuntur, ut non videant, non intelligant, in Christo aliud divinitati, aliud humanitati ejus congruere, licet sit utrumque commune. Ait namque discipulis suis: Si diligeretis me gauderetis, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est . Et iterum: Expedit vobis ut ego eam; si enim non abiero, Paracletus ad vos non veniet . Et certe Verbum Dei, virtus Dei, sapientia Dei, semper apud Patrem et in Patre fuit, etiam quando in nobis nobiscum fuit. Neque enim cum terrena misericorditer incoluit, de coelesti habitatione recessit. Cum Patre enim ubique est totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Plena sunt quippe omnia Filio, nec est aliquis locus divinitatis ejus praesentia vacuus. Unde ergo, et quo se iturum dicit? aut quomodo se ad Patrem perrectu
Abbreviated transcription (Latin):
tum non ce ds̃: idem impiissime
predicet᷑. Non itaq debem̃ ꝑhane
stulte predicacionis insaniam di¬
gnacionis dignitatisq cassare
misterium. dignacionis scilicet.
qr ds̃ dignatꝰ ẽ fieri homo. digni¬
tatis autẽ quia uerbinatura
incarnis adunacione inmuca¬
biliter ꝑmanente.ꝑunius ꝑso¬
ne arcanum.idem homo ẽ ds̃.
Et hic sens catholicus natura¬
rum insese coeuncium aduna¬
cionem ñ naturȩ unionem ad¬
micit. dum exduab adunatiᷤ
hisdemq manentib unus ds̃.
istos. qui unam tantũm concẽ¬
dunt ẽẽ naturam. aut uerbi
mutata ẽ incarne ut fieret
una. Aut carnis inuerbo consũ¬
pta ẽ. ut extanciam sui abolici¬
onem admittens omĩno esse
non posset ut sola uerbi rema¬
neat una. Quod quã sit impiũ
quãq sacrilegum aꝑtissime mͥ
cognoscere uidetur. Quisqͥs apli¬
ca docmata non hum̾a cõmen¬
ca sectat᷑. Quia uero idem ds̃̾
homo ẽ. &idem homo ds̃ ẽ. ex

Expanded text:
tummodo, non et Deus idem impiissime tummodo, non et Deus idem impiissime praedicetur. Non itaque debemus 5 per hanc stultae praedicationis insaniam, dignationis, dignitatisque cassare mysterium. Dignationis scilicet, quia Deus dignatus est fieri homo. Dignitatis autem, quia Verbi natura in carnis adunatione immutabiliter permanente, per unius personae arcanum idem homo est Deus. Et hic sensus catholicus naturarum in sese coeuntium adunationem non naturae unionem admittit; dum ex duabus adunatis, iisdemque manentibus, unus Deus istos qui unam tantummodo contendunt esse naturam, aut Verbi mutata est in carnem, ut fieret una; aut carnis in Verbo consumpta est, ut exstantiam sui per sui abolitionem amittens omnino esse non possit, ut sola Verbi remaneat una. Quod quam sit impium, quamque sacrilegum apertissime mihi cognoscere videtur, quisquis apostolica dogmata, non humana commenta sectatur. Quia vero idem Deus homo est, et idem homo Deus est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
curũq iudicare uiuos ⁊ mor¬
cuos. cum ip̃m dñm dixisse ñ
ne sciat. cum uenerit fili hoĩs
in głam patris sui. non quod ut
sepe diximꝰ alius sit filiꝰ hominᷤᷤ
alius filius dei. Sedusq ad eo osten¬
dere uoluit nr̃i generis naturam.
ꝑcõmixcionis indiuinã unitatẽ
non fuisse consumptam ut se etia
incȩlo positum filium hominis
dicat. ut ꝑueri appellacionẽ noĩs
uericatem agnoscas naturȩ ma¬
nencis: Si ergo nunc usq manet
uerbi intemerata natura. Manet
etiã quã idem sine sui mutacione
suscepit humanitatis inlibata
natura. Quomͦ defenditur ho¬
die unam eẽ tantum mͦ xp̃i na¬
turam siuna ẽ: ꝓfecto igit᷑ exdu¬
abus abolita ẽ una. Que nam gͥ:
Sihumana sola ẽ ergo uerbi nat᷑a.
ciem intuencium ocłis idem dñs
apparebat sicut rursus meadem
corporis forma conpungencium
ocłis inconsũmacione temporis
sese de monstrat. Nam si harum
duarũ una extincta uel pocius

Expanded text:
turumque judicare vivos et morturumque judicare vivos et mortuos; cum ipsum Dominum dixisse non nesciat, Cum venerit Filius hominis in gloria Patris sui ? Non quod, ut saepe diximus, alius sit Filius hominis, alius Filius Dei: sed usque adeo ostendere voluit nostri generis naturam per commixtionis individuam unitatem non fuisse consumptam, ut se etiam in coelo positum Filium hominis dicat, ut per veri appellationem nominis, veritatem agnoscas naturae manentis. Si ergo nunc usque manet Verbi intemerata natura, manet etiam, quam idem sine sui mutatione suscepit, humanitatis illibata natura. V. Quomodo defenditur hodie una esse tantummodo Christi natura? Si sic est: profecto igitur ex duabus abolita est una. Quaenam igitur? Si humana, sola est ergo Verbi natura, ciem intuentium oculis idem Dominus apparebat; sicut rursus in eadem corporis forma compungentium oculis in consummatione temporis sese demonstrabit. Nam si harum duarum una exstincta vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
si non ita ẽ. Quio sibi ergo uult.
quod nec tantis concilioꝵ decet̾is
nec tam płimis antiquoꝵ pacrũ
sentenciis cedunt: Accusant gͥ
infandum nestorii errorem unũ
tatem nacure uideamur. ad¬
serere. Sed nos unum xp̃m eũdẽq¬
dei filium. & hominis filiũ. non
duos ꝓficemur. Et ita uerbum
intra uirginei uteri secreta car¬
nis sibi inicia conseuisse. idẽ in¬
carnatum fuisse. ut cam̃ uerbi
natura non mutaret᷑ incarne.
Itemq carnis naturam. ita ꝑsus¬
cipientis conmixcionem inu̾bi
transisse ꝑsonam. ut tam̃ fuerit
inuerbo consumpta. Manet eñi
eñi sacrilega opinione indutus
eo usq desipiat: Quis intam
abruptum erroris baratrũ se-¬
met ip̃m iniciat ut filiũ dei si¬
ne sua ꝓpria carne quã insacre
uirginis utero in esfabili socie¬
tatis ꝑmixtione ita sibimet ad¬
tinauit. ut uerbũ homo. & hõds̃.
demq unus non mutatis na¬
ture generib fieret. Neget ho¬
die sedere addextam patris uẽ¬

Expanded text:
si non ita est, quid sibi ergo vult si non ita est, quid sibi ergo vult quod nec tantis conciliorum decretis, nec tam plurimis antiquorum Patrum sententiis cedunt? Accusant igitur infandum Nestorii errorem per tem naturae videamur asserere. Sed nos unum Deum, eumdemque Filium Dei, et hominis 4 Filium, non duos profitemur: et ita Verbum intra virginei uteri secreta, carnis sibi initia consevisse, id est incarnatum fuisse, ut tamen Verbi natura non mutaretur in carnem. Itemque carnis naturam ita per suscipientis commixtionem in Verbi transisse personam, ut non tamen fuerit in Verbo consumpta. Manet enim enim sacrilega opinione indutus eousque desipiat? Quis in tam abruptum erroris baratrum semetipsum injiciat, ut Filium Dei, sine sua propria carne, quam in sacrae Virginis utero ineffabili societatis permixtione ita sibimet adunavit, ut Verbum homo, et homo Deus, idemque unus, non mutatis naturarum generibus fieret, neget hodie sedere ad dexteram Patris, ven
Abbreviated transcription (Latin):
eum armis uiuifice leccionis ins¬
cruxero. & mulca testimoniorũ
iacła filtum dei. dm̃ uerũ eẽ con¬
destancia uibrauero. Ilecesse habeo
int̾ cet̾a: etiã illud oppone quod
insimilicudine hominũ factus sit.
& habitu inuentꝰ ut homo. Inquo
mͥ loco. manicheus transgulat. &¬
ad se recursũ fecisse cũ tota. ouan-¬
tis ãi exulcacione uociferacur.
Sed mulcum ẽ & nimis operosum
talia sencenciarum tendicła re¬
uoluere. Quib heretice machina¬
cionis fraudulenta subrepcione
maiorib disputatum ẽ. Quod etiã
simerroris eoꝵ distinccione nul¬
li condentur libri. hoc ip̃m solũ.
quod heretici sunt ꝓnunciati
orchodoxoꝵ se curacionis sufficẽt
Nunc istos uideamus quoꝵ m̃tẽ
anguis ille deterrimꝰ a castitate
sidei que ẽ in xp̃o iħu. Ita corru¬
pit. ut inapertum nesande pre¬
dicacionis. adult̾inam froncem
eoꝵ inpudenciȩ callo obductam
armauerit. Ut iure ineis ꝓfeticũ.
illud oracłm ualeat redundare
facies meretricis facta ẽ tibi. Nã

Expanded text:
nis instruxero, et multa testimoniorum jacula, Filium Dei Deum verum esse contestantia vibravero, necesse habeo inter caetera etiam illud opponere, quod in similitudinem hominum factus sit, et habitu inventus ut homo . In quo me loco Manichaeus strangulat, et ad se recursum fecisse cum tota ovantis animi exsultatione vociferat. Sed multum est, et nimis operosum, talia sententiarum tendicula revolvere, quibus haereticae machinationis fraudulenta subreptio limajoribus disputatum est quod etiam si in erroris eorum destructionem nulli conderentur libri, hoc ipsum solum quod haeretici sunt pronuntiati, orthodoxorum securitati sufficeret, nunc istos videamus quorum mentem anguis ille teterrimus a castitate fidei, quae est in Christo Jesu, ita corrupit, ut in apertum nefandae praedicationis adulterium frontem eorum impudentiae callo obductam armaverit, ut jure in eis propheticum illud oraculum valeat redundare: Facies meretricis facta est tibi . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
conser iptas fides huc usq nescis¬
tis.Non enim eguistis litt̾a qui
sp̃t abundabatis neq officium
manus adscribendum desicdas¬
tis: qui qđ corde a uob credãbat:
ore ad salucem ꝓfitebamini. Nec
necessarium habuistis ep̃i leg̃ẽ
quod iegeneracione neophici d ee at feris

Expanded text:
conscriptas fides huc usque nesciconscriptas fides huc usque nescitis! Non enim eguistis littera, qui spiritu abundabatis. Neque officium manus ad scribendum desiderastis, qui quod corde a vobis credebatur, ore ad salutem profitebamini. Nec necessarium habuistis episcopi legere, quod regenerati neophyti tenebatis
Abbreviated transcription (Latin):
consisto: uere dm̃ nesciunt. Acq
utinam penitꝰ nescirent: cum
ꝓdiui ore enim uenia ignorarẽt
qua obtrectarent. Sed hoꝵ epis
iam pͥdem ꝑalios amisit. Nam
illa in pͥmo conlate exposicioniˢ
fides hanc habuit necessitatem:
quia apud sirmium: pime¬
morem gestoꝵ suoꝵ dictoꝵq
osium: noue & tam̃ soporade
iam diu impietatis doctrina
pruꝑat. Sed deo nicħ loquor: Q
Iocirco ẽ reseruatꝰ: ne iudicio hu¬
mano ignoraretur qualis ance
ad ꝑfessionem sub scribende ficdei:
aliqui eoꝵ qui ante aliud scrip¬
serant cogentur. Nec queror de
pacientissimis uiris orientalib
episcopis: quib sufficit post blaᷤ¬
phemie uoluntatem coacꝰte sal¬
tim sidei ꝓfessio. Eratulandũ
enim uidetur: in tanta blasphe¬
mancium episcopoꝵ heretica
ꝑtinacia: aliquẽ exhis suscipi
penitentem. Sed interͣ obeacos
uos indño &e gloriosas: qui per¬
sectam. acq aplicam fidem cons¬
ciencia & ꝓfessione retinentes:

Expanded text:
consisto, vere Deum nesciunt. Atque consisto, vere Deum nesciunt. Atque utinam penitus nescirent; cum procliviore enim venia ignorarent, quam obtrectarent. Sed horum epijam pridem per alios amisit. Nam illa in primo collatae expositionis fides hanc habuit necessitatem: quia apud Sirmium per immemorem gestorum suorum dictorumque Osium novae et tamen suppuratae jam diu impietatis doctrina proruperat. Sed de eo nil loquor, qui idcirco est reservatus, ne judicio humano ignoraretur qualis ante ad professionem subscribendae fidei aliqui eorum, qui ante aliud scripserant, cogerentur. Nec queror de patientissimis viris Orientalibus episcopis, quibus suffecit post blasphemiae voluntatem coactae saltem fidei professio: gratulandum enim videtur in tanta blasphemantium episcoporum haeretica pertinacia, aliquem ex his suscipi poenitentem. Sed inter haec, o beatos vos in Domino et gloriosos, qui perfectam atque apostolicam fidem conscientiae 499 professione retinentes,
Abbreviated transcription (Latin):
cione non constat. Et idcirco ep̃i
incelligenciȩ sensu loquentes ob
difficultatem naturał incelligen¬
cie: c plurimis definicionib q
copiosiorib uerbis usi sunt addo¬
cendum utͤ sensum audienciũ
distinccionem edite pmulta ue¬
ritatis imbuerent: de de diuinis
reb nicħ aliud ꝑicłosum aut obs¬
curum: in hac multimoda plu¬
rium sentenciarum absolucione
frequent᷑ exponi fides cepte sunt:
necessicatem hanc furor hereticus
inponit. Nam tantũ ȩccłiarum
oriencalium ꝑicłm ẽ: utrarũ
sit huiꝰ fideiq quał sit uos iudica¬
te: aut sacerdoces aut pͦpłm inue¬
niri. Multa enim ꝑ quosdam im¬
pietati auctoritas data ẽ: & exilii
ep̃iscopoꝵ quoꝵ causam nonig¬
noratis aucꝰte sunt ꝓfanoꝵ. Non
peregrina loquor neq ignora¬
ta scribo audiui ce iudi uicia
presencium non laicoꝵ sed epis¬
copoꝵ. Non absq ep̃o eleusio et
paucis cum eo exmaiori parte a¬
siane decem ꝓuincie: intͣ quas

Expanded text:
tione non constat. Et idcirco episcopi tione non constat. Et idcirco episcopi intelligentiae sensu loquentes, ob difficultatem naturalis intelligentiae, et plurimis definitionibus et copiosioribus verbis usi sunt ad docendum: ut et sensum audientium distinctione editae per multa veritatis imbuerent, et de divinis rebus nihil aliud periculosum aut obscurum in hac multimoda plurium sententiarum absolutione frequenter 498 exponi fides coeptae sunt: necessitatem hanc furor haereticus imponit. Nam tantum Ecclesiarum Orientalium periculum est, ut rarum sit hujus fidei quae qualis sit, vos judicate aut sacerdotes aut populum inveniri. Male enim per quosdam impietati auctoritas data est: et exsiliis episcoporum, quorum causam non ignoratis, vires auctae sunt profanorum. Non peregrina loquor, neque ignorata scribo: audivi ac vidi vitia praesentium; non laicorum, sed episcoporum. Nam absque episcopo Eleusio et paucis cum eo, ex majori parte Asianae decem provinciae, intra quas
Abbreviated transcription (Latin):
non dicac: sed exquodemaria
dicat anachema sit. hẏlarius
oncludi dampnacio eius
heresis ꝓpt̃ quã conuentũ erat
exposicione tocius sidei cui
ad uersabatur oportuit quȩ
inicium dei filii expartu uirginiᷤ
menciebatur. Hoc enim fidei nr̃ȩ
scd̾m euangłicam & apłicam doc¬
trinam pͥncipale ẽ: uit dñm noᷤᷤ¬
patre: nec honoris confessione
nec uirtutis potestate nec sub̃e di¬
uersitate. nec inderuallo tempo
ligitur episcopoꝵ consiliis atq
sentenciis quesita ueritas ẽ: & in¬
telligencie racio exposita ꝑsin¬
gulas scripte fidei ꝓfessiones
singłis quib que generib impie
p̃dicacionis excinctis. Non enim
infihitus & inmensus ds̃ breuib
humani sermonis eloquiis uel in¬
telligi potuit uel ostendi. Fallit
enim plerumq ꝙ audientes ꝙ do¬
centes breuicas uerboꝵ & compẽ¬
dio sermonum: aut non incelligi
pocest qł sequit᷑ aut etiam corrum¬
pitur quod significatum magis
quam enarratum racionis absolu¬

Expanded text:
non dicat, sed ex quo de Marinon dicat, sed ex quo de Maridicat, anathema sit. » Quae oncludi damnatio ejus haeresis, propter quam conventum erat, expositione totius fidei cui adversabatur, oportuit: quae initium Dei filii ex partu Virginis mentiebatur. Hoc enim fidei nostrae secundum evangelicam et apostolicam doctrinam principale est, Dominum nosPatre nec honoris confessione, nec virtutis potestate, nec substantiae diversitate, nec intervallo temporligitur, episcoporum consiliis atque sententiis quaesita veritas est, et intelligentiae ratio exposita est per singulas scriptae fidei professiones: singulis quibusque generibus impiae praedicationis exstinctis. Non enim infinitus et immensus Deus brevibus humani sermonis eloquiis vel intelligi potuit, vel ostendi. Fallit enim plerumque et audientes et docentes brevitas verborum: et compendio sermonum aut non intelligi potest quod requiritur, aut etiam corrumpitur quod significatum magis, quam enarratum, rationis absolu
Abbreviated transcription (Latin):
ilium innascibilem confice¬
ri inpiissimum. Iam enim non
erit ds̃ unus: qr dm̃ unum pre¬
dicari natura unus innascibił
di exigit. Cum ergo ds̃ unꝰ sit
duo innascibiles ẽẽ non possunt.
Cum idciroo ds̃ unus sit: cum
& pat̾ ds̃ sit. & filius ds̃ sit quia
innascibilitas sola penes unũ sit.
filius aut̃ idcirco ds̃ qi ex innasci¬
bili eẽncia natus existat. Respuit
ergo innascibilem filium p̃dica¬
re fides sc̃a: ut ꝑ unum innasci¬
bilem dm̃ unum dm̃ predicet ut
nacuram unigenicam ex innasci¬
bili genicam eẽnciam inuno in¬
nascibił dei nomine complectat᷑.
Caput enim om̃ium filius est:
sed caput filii ds̃ est: & adunum
dm̃ omĩa: hoc gradu atq hac cõ¬
fessione referuntur: cum abeo
sumant uniuersa pͥncipium:
cum ipse pͥncipium sit. Sinodus
EEt it̾m confirmantes xp̃ia¬
nissimi incellectum dicimus:¬
qm̃ siqͥs xp̃m dm̃ filium deian¬
ce scła subsistentem: ce ministnͣ¬
tem pacri adom̃ĩum ꝑfeccionẽ

Expanded text:
ilium innascibilem confiteilium innascibilem confiteri, impiissimum est. Jam enim non erit Deus unus: quia Deum unum praedicari natura unius innascibilis Dei exigit. Cum ergo unus Deus sit, duo innascibiles esse non possunt: cum idcirco Deus unus sit cum et pater Deus sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsistat. Respuit ergo innascibilem Filium praedicari fides sancta; ut per unum innascibilem Deum, unum Deum praedicet: ut naturam unigenitam, ex innascibili genitam essentia, in uno innascibilis Dei nomine complectatur. Caput enim omnium Filius est, sed caput Filii Deus est. Et ad unum Deum omnia hoc gradu atque hac confessione referuntur: cum ab eo sumant universa principium, cui ipse principium sit . XXVII. « Et iterum confirmantes Christianismi instum Deum Filium Dei ante saecula subsistentem et ministrantem Patri ad omnium perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
trauit. Hylarius Cum non
exuoluntate ut cet̾a filius sub¬
sistere doceretur ne scđm uolũ¬
tatem tantum non etiam scd̃m
naturam habere eẽnciam data
hereticis occasio uidebatur: ut
necessitatem deo patri gignendi
ex se filii adscrib̾ent canquã na¬
ture lege cogente inuitus edil̃it.
Sed hȩc passionum non ẽ indeo
patre condicio cum in enarrabi¬
li or ꝑsecta naciuitate filii: nec
uoluntas sola genuit filium
nec demutata aut coacta im¬
perio naturalis legis essenten¬
cia ẽ nec adgignendum quesita
substancia ẽ nec gignentis inge¬
nito diuersa nacura ẽ: nec in
dempore patͣni nominis solitu¬
do: s ance tp̃ra omĩa pat̾ ex natȩ
suȩ eẽncie impassibilit̃ uolens:
silio dedit naturalis natiuita¬
innascibilem &e sine inicio dicat¬
filium: tanqua duo sine pͥncipio
& duo innascibilia & duo innata
dicens duos faciat deos: anache¬
ma sit. Caput enim quod ẽ pͥncipi¬
um om̃iũ filius. caput aut̃ quod
ẽ xp̃i ds̃: sic enim adunum ini

Expanded text:
tre Filius. --Cum non ex voluntate, ut caetera, Filius subsistere doceretur, ne secundum voluntatem tantum, non etiam secundum naturam haberet essentiam; data haereticis occasio videbatur, ut necessitatem Deo patri gignendi ex se Filii adscriberent, tamquam naturae lege cogente invitus ediderit. Sed haec passionum non est in Deo patre conditio: cum inenarrabili et perfecta nativitate Filii, nec voluntas sola genuit Filium, nec demutata aut coacta imperio naturalis legis essentia est. Nec ad gignendum quaesita substantia est, nec gignentis in genito diversa natura est, nec in tempore paterni nominis solitudo: sed ante tempora omnia Pater ex naturae suae essentia, impassibiliter volens, Filio dedit naturalis nativitainnascibilem et sine iniFilium, tanquam duo sine principio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, anama sit. Caput enim est et principium omnium Filius, caput autem Christi Deus. Sic enim ad unum omni
Abbreviated transcription (Latin):
ras quas diucius intra mat̾ni uc̃i
hospicium. usq adlegicimũ partus
diem ꝑegit insinuo puerꝑe cunas.
uagitum infantis etatis ꝑfectum
adultimum passionis ludibria.
crucis patibulum. confixiones
clauoꝵ aꝑti lat̾is cruorẽ simul ce
laticis discensionem sepulturam
resurreccionem. ¶quod ip̃e dñs¬

Expanded text:
ras, quas diutius intra materni uteri ras, quas diutius intra materni uteri hospitium, usque ad legitimum partus diem peregit 3 insinuo: puerperii cunas, vagitum infantis, aetatis profectum, ad ultimum passionis ludibria, crucis patibulum, confixiones clavorum, aperti lateris cruorem simul et laticem, descensionem, sepulturam, resurrectionem, et quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ꝑegrinum ȩccłiȩ fortitudo
exꝑicur. Talib penȩ abuniu̾sis
hereticis questionũ turbiniba
gicata. triumphum decontraris
or immobilitatem sorcita ẽ dead¬
uersis. Nam dum se contra sabel¬
lium armigero certamine aprat
gignit. alius qui gignit & alius
sit ꝓcedens. alius dequo ꝓcedit.
alius mittens. alius missus. alius
nr̃e fragilitatis officia explet: aliꝰ
qui sine his om̃ib manet uideaᷤᷤ
ilico arrium tanꝗͣ triumphał
uictorie suscepta materia elaciꝰ
insulcare & sub detestabili ꝑfidiȩ
suȩ ugo sidelium uelle colla su¬
bicere. Cognoscit inquiens pocio¬
rem ẽẽ qui mictit eoqui mittit᷑.
Inseriorem eẽ qui obsequit᷑. dig¬
niorem cui munificencia exibetͣ.
Manicheũ itidem cum deuerita¬
te dñici corporis opcundo. quod
non fallaci simulacione & qͥb dã
lusionũ p̃stigiis suerit susceptũ.
tumentem uirginis aluium ad¬
lego prestolati temporis temporismo¬

Expanded text:
nihil peregrinum Ecclesiae fortitudo nihil peregrinum Ecclesiae fortitudo experitur, talibus pene ab universis haereticis quaestionum turbinibus agitata; triumphum de contrariis, et immobilitatem sortita de adversis. Nam dum se contra Sabellium armigero cartamine aptaregignit, et alius qui gignitur; et alius sit procedens, alius de quo procedit; alius mittens, alius missus; alius nostrae fragilitatis officia explet, alius Pater qui sine his omnibus manet. Videas illico Arium tanquam triumphalis victoriae suscepta materia elatius insultare, et sub detestabili perfidiae suae jugo, fidelium velle colla subigere. Cognoscite inquiens, potiorem esse qui mittit eo qui mittitur; inferiorem esse qui obsequitur, digniorem cui munificentia exhibetur. III. Manichaeum itidem cum de veritate dominici corporis obtundo, quod non fallaci simulatione et quibusdam illusionum praestigiis fuerit susceptum, tumentem Virginis alvum allego; praestolati temporis mo
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitanȩ non rectͣis sed
dissipatoris non pastoris sed dep̃¬
datoris sacrilegum dogma. et
eutichetis nesariam &r de testa¬
bilem sectam. ita serpentine
grassacionis sese calliditas dem¬
perauit. ut utraq non sine u¬
triusq ꝑicło pleriq uitare poᷤᷤ
sint. Dum siqͥs nestorii ꝑfidiam
dampnat. eutichetis putatur.
errori succumbere. Rursus dũ
eutichiane hereseos impietatẽ
destruit. nestorii arguit᷑ dogma
erigere. Sed has in anium accu¬
sacionum nebulas illi offendũt
precipue qui aut inpericie ui¬
cio. aut condencionis morbo e¬
grotant. & dum petulantis am¬
mi suꝑcilio erigunt᷑. antiquitꝰ
traditas apatrib fidei regulas
obhoc solum dispiciunt ut ma¬
le conceptas nouitatũ suarum
sencencias ȩccłiȩ intromittant.
Ob id etiam noui tanꝗͣ dialedi¬
ce artis magistri. non canquã
uere xp̃i discipli ancipias respo¬
sionis ineuitabilem sillogismũ
tendunt.arbitrantes posse se
his ꝓposicionũ laqueis animaᷤᷤ

Expanded text:
Constantinopolitanae, non rectoris sed dissipatoris, non pastoris sed praedatoris sacrilegum dogma, et Eutychetis nefariam et detestabilem 2 sectam, ita serpentinae grassationis sese calliditas temperavit, ut utrumque sine utriusque periculo plerique vitare non possint; dum si quis Nestorii perfidiam damnat, Eutychetis putatur errori succumbere. Rursum dum Eutychianae haeresis impietatem destruit, Nestorii arguitur dogma erigere. Sed has inanium accusationum nebulas illi offundunt praecipue, qui aut imperitiae vitio, aut contentionis morbo aegrotant; et dum petulantis animi supercilio eriguntur, antiquitus traditas a Patribus fidei regulas ob hoc solum despiciunt, ut male conceptas novitatum suarum sententias Ecclesiae intromittant. Ob id etiam nobis, tanquam dialecticae artis magistri, non tanquam vere Christi discipuli, ancipitis responsionis inevitabilem syllogismum tendunt, arbitrantes posse se his propositionum laqueis animas
Abbreviated transcription (Latin):
Sendit᷑. et ꝑ ꝯsulũ regũq successum multa necessaria ꝑscrutant᷑. De generib historie.
enus hystorie rriplex ẽ. ẜpimetris namq appellat᷑ uniꝰ dici gestio. Hoc iiu.¬
apud nos diariũ uocat᷑. Nam q latini diurnũ. greci epimerida dict. lea¬
lendaria appellant᷑ que in menses singłos digerunt᷑. Annales sunt res singło¬
rũ aioꝵ queq eñi digna memoriae.dom. imiliciaeq. mari. ac t̾rae. ꝑ ãnoᷤᷤ
in comentaruis acta s̃. ab. anniu̾sariis gestis annales nominauer᷑. Hystoria aut
Int̾ hystoriã aũt et annales hoc int̾ ẽ. qd ystoria ẽ eoꝵ tp̃rm q̃ uidimꝰ. Annales nͦ s̃
eoꝵ annoꝵ quosaetas nr̃a nõ nouit. Onde salustius ex historialib. eusebius et
iheronimꝰ ex annalib et hystoria ꝯstant. Item int̾ hystoriã et argunientũ et
et si facta nõ sune. fieri tam̃ possũz. Fabule uero sũt. que nec facte s̃. nͨ fieri pos¬

Expanded text:
saria perscrutantur. De generibus historiae . Genus historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. Annales sunt res singulorum annorum. Quaequae enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terrae per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. Historia auInter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus ex annalibus et historia constant. Item inter historiam et argumentum et etsi facta non sunt, fieri tamen possunt. Fabule vero sunt, que nec facte sunt, nec pos
Abbreviated transcription (Latin):
cognosci a nobis oportet: ut de cogni¬
tis ac familiarib absolutior sermosit.
C t̾nitas patris. ut libro ant̾iore tra¬
III. illud humano sensu concipi poterit:
excedit. Ipse extra om̃ia. et in om̃ib
capiens uniuersa. et capiendꝰ anemine.
Non accessu. decessu ue mutabilis. seo
imusibilis. in comp̃hensibilis. plemis ꝑ¬
fectus. ȩt̾nus. non aliunde quid sumẽs.
sed ad id quod ita manet. sibi ipse suf
tempꝰ ex se filiũ genuit. non ex aliqͣ.
non ex nichilo. qr ex se filiũ. non ut
partũ. qr nebil in deo demutabile.
aut uacuum ẽ. non partẽ sui uł di

Expanded text:
cognosci a nobis oportet, ut de cognicognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore traquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens universa et capiendus a nemine, non accessu decessuve mutabilis; sed invisibilis est, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid sumens, sed ad id quod ita manet sibi ipse sufftempus ex se filium genuit, non ex aliqua non ex nihilo, quia ex se filium: non ut partum, quia nihil in Deo demutabile aut vacuum est; non partem sui vel di
Abbreviated transcription (Latin):
quod in att̾o sit. eque id ipsum extra
altum sit. Et cum necesse sit ea de
quib agat᷑. nonsolitaria sibi eẽ. nume
tia. non posse se inuicẽ continere. ut
qui aliqͥd aliud intra se habeat. atq ita
maneat. manensq semꝑ ext̾ior. ei ui¬
cissim quem intra se habeat. maneat
eque semꝑ int̾ior. Hȩc qͥdem sensus ho.¬
minũ non consequet᷑. nec exemplum
aliquod reb diuinis. comparatio hu¬
mana pestabit. seo quod intelligibile ẽ.
homini. deo ẽẽ possibile ẽ. Hoc nonita
a me dictũsit. ut ad rationẽ dicti . ea.¬
t̾m sufficiat auctoritas. qd̾ a deo dictũ
sit. Cognoscendũ itaq atq intelligẽ¬
dũ est. qͥdsit illud. ego in patre. et pa¬
ter in me: si tam̃ comp̃hendere hoc ita
it ẽ. ualebimꝰ. ut qd̾ nat᷑a rerum pa¬
ti non posse existimat᷑. id diuine ueri¬
tatis ratio consequat᷑. atq ut faciliꝰ in¬
consequi possimꝰ. priꝰ patrẽ et filium.
scd̃m diuinarũ scriptarũ doctrinam

Expanded text:
quod in altero sit, aeque id ipsum extra quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibus agitur, non solitaria sibi esse, numetia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se habeat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. 2. Cognito Paconsequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
sini ꝑ sioem donii ip̃s haulierit. habe¬
bit quidẽ naturã dm̃ intelligendi. sed
lum̃ scientiȩ non habebit. Muiꝰaut̃¬
num. Et qd̾ ubiq non deest. in tan¬
tum dat᷑: in qͣntum qͥs uolet sume¬
re. In tantũ residet. in gntum quis
uoluerit ꝓmereri. Hoc usq in consum¬
mationẽ scłi nobiscũ. hoc expectatio¬
nis nr̃e solaciũ. hoc in donorũ oꝑatio¬
nib fut᷑ȩ spei pignꝰ ẽ. hoc m̃tium lu¬
men. hic splendor animorũ ẽ. Igit᷑
et deinceps p̃ceptorũ fide. atq obserua¬
difficultatẽ dicti quo dñs ait ego i
patre et pat̾ in me. muttis exẽplis
ad intelligentiȩ fidem coaptat. ita ut
neq non credendũ de se deo sit. neq
opinandũ extra rationẽ fidei ẽẽ. intel¬
Ffert plerisq obscuritatẽ ser¬
mo dñi: cum dicit ego in pa¬
tre et pat̾ in me. Et non u¬
merito. Natura enĩ intelligẽ¬
tiȩ humanȩ. rationẽ dicti istĩ non ca¬
pit. Uidet᷑ namq non posse effici. ut

Expanded text:
si per fidem donum Spiritus hauserit, habebit quidem naturam Deum intelligendi, sed lumen scientiae non habebit. Munus autnum: et quod ubique non deest, in tantum datur in quantum quis volet sumere; in tantum residet, in quantum quis volet promereri. Hoc usque in consummationem saeculi nobiscum, hoc exspectationis nostrae solatium, hoc, in donorum operationibus futurae spei pignus est hoc mentium lumen, hic splendor animorum est. Hic eet deinceps praeceptorum fide atque observadifficultatem dicti, quo Dominus ait, Ego in Patre, et Pater in me, multis exemplis ad intelligentiae fidem coaptat: ita ut neque non credendum de se Deo sit; neque opinandum, extra rationem fidei esse intelffert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pͦs. ꝑducens fenũ umentis. qr
inferior turba subsidia temꝑalia
cultorib suis ministrat. Fenũ
simplex quilibet ĩ fide ut ĩ apoc̾.
dirent rudes infide. fenũ opus
deuota bonã actionem. fenum
carnalis quisq ut in iob. fenum
enestra ẽ os hominis ut in li¬
bro iosue. Appendit raab fu nicłm
coccineũ in fenestra. qr sc̃ã eccłia
passionẽ xp̃i in ore p̃dicare non
cessat. Fenestra fides. ut in libr
regum. Aꝑi fenestrã oriental̃.
.i. fidem habe in te xp̃ianam
ꝑ fenestras miracła xp̃i ut in¬

Expanded text:
« Producens fenum jumentis, » quod inferior turba subsidia temporalia cultoribus suis ministrat. Fenum, simplex quilibet in fide, ut in Apocalypsi: « dirent rudes in fide, « neque devota bonam actionem. Fenum, carnalis quilibet, ut in Job: « Ecce enestra est  hominis, ut in libro Josue: « Appendit funiculum coccineum in fenestra, » quod sancta Ecclesia passionem Christi in ore praedicare non cessat. Fenestra, fidelis, ut in libris Regum: « Aperi fenestram orientalem, » id est, fidem habe in te Christianam. Per fenestram, mirac
Abbreviated transcription (Latin):
quia omnis qui ad uitã penitendo
redit filius ẽ eccłie. filius ppłs uida¬
icus ut in eu̾głio. Etat senior filiꝰ
in agro. qr uocato ad fidem ppłogen¬
tili. plebs uidaica in ext̾iorib ꝑer
rorem u̾satur. filius ppłs gentiũ¬
rediit aduitam ꝑfidem. ꝑ filios
angłi ut in iob. Quadam aut̃ die
cum uenissent filii dei. qr boni

Expanded text:
quod omnis qui ad vitam poenitendo redit, filius est Ecclesiae. Filius, populus Judaicus, ut in Evangelio: « Erat senior filius in agro; » quod vocato ad fidem populo gentili, plebs Judaica in exterioribus per errorem versatur. Filii alieniredit ad vitam per fidem. Per filios angeli, ut in Job: « Quadam die, cum venissent
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ iob. Si multiplicati fuerint
qui heretici doctͥnam suscipiunt.
quotqͦt fuerint ad dampnationẽ ꝑ¬
ueniunt. ꝑ filios homines a deo
creati ut in iob. Orabam filios ut̃i
mei .i. homines quos creando ge¬
nui. ip̃e homo factus humilit̾ ex¬
oraui. ꝑ filios opera bona ut ĩ paulo.
Saluabit᷑ mulier ꝑ filioꝵ gen̾a¬

Expanded text:
us Job: Si multiplicati fuerint qui haeretici doctrinam suscipiunt, quotquot fuerint, ad damnationem perveniunt. Per filios homines a Deo creati, ut in Job: « Orabam filios uteri mei, » id est, homines, quos creando genui, ipse homo factus humiliter exoravi. Per filios, bona opera, ut in Paulo: « Salvabitur mulier per filiorum genera
Abbreviated transcription (Latin):
tus destinatam. ꝑ filios uiri scĩ ut
in epła iohannis. Nunc filii dei su¬
nascunut. ꝑfilios ali qͥ de bonaui¬
ta redeunt. ad iniqͥtatem ut ĩ pͦs. filii
abonis actib recesserunt et ad pecc̃a
redierunt. ꝑ filios. sequaces alioꝵ
ut in iob. Longe fient filii impiia sa¬
lute. qr qui imprũ quemilibet ad ini¬
quitatem sequunt᷑. ad uerã salutẽ

Expanded text:
s destinatam. Per filios viri sancti, ut in Epistola Joannis: « Nunc filii Dei sunascimur. Per filios illi qui de bona vita redeunt ad iniquitatem, ut in Psalmis: « Filii bonis actibus recesserunt et ad peccata redierunt. Per filios sequaces aliorum, ut in Job: « Longe fient filii impii a salute; » quod qui impium quemlibet ad iniquitatem sequuntur, ad veram salutem
Abbreviated transcription (Latin):
bdedit. fermentũ elatio ut in
paulo. Modicũ fermentũ totã
massã corrumpit. qr parua ela¬
tio multa bona destruit. ferm̃¬
tum simulatio ut in eu̾głio. At¬
tendite aferm̃to. pha. qd ẽ. ypo.¬
termentũ. malicia ut ĩ paulo.
meutũ appetitꝰ laudis. ut inle¬
oꝑa bona sine appetitu laudis
humane.xxuii errum est
quasi paleas ferrũ. qr diabolꝰ in
menbris suis p̃dicationis iaculũ
qͣi aliqͥd contep̃tibile eẽt estimabit.
tio dep̃ssit uitameiꝰ. ferrũ. dura
consuetudo peccati ut in pͦs. Uĩc¬
tos in mendicitate et ferro. quia
in indigentia sp̃uali. et dura cõ¬
suetudine peccati fuerunt. fernũ
uir sc̃s ut in iob. ferrũ de terra
tollitur. qr qui mollis et carnal
erat iam sp̃ualis ⁊ robustꝰ effectꝰ
est. Ferrũ sermo durꝰ ut in deyt̾.¬

Expanded text:
Noe. Fermentum, elatio, ut in Paulo: « Modicum fermentum totam massam corrumpit, » quod prava electio multa bona destruit. Fermentum, simulatio, ut in Evangelio, « Attendite a fermento Pharisaeoermentum, malitia, ut in Paulo: mentum, appetitus laudis, ut in Le» id est, opera bona, sine appetitu laudis humanae. Ferrum est quasi paleas ferrum, » quod diabolus in mentibus suis praedicationis jaculum, quasi aliquid contemtile esset, aestimabit. tio depressit vitam ejus. Ferrum, dura consuetudo peccati, ut in Psalmis: « Vinctos in mendicitate et ferro, » quod in indigentia spirituali et dura consuetudine fuerunt. Ferrum, viri sancti, ut in Job: « Ferrum de terra tollitur, » quod qui mollis et carnalis erat, jam spiritualis et robustus effectus est. Ferrum, sermo durus, ut in Deut
Abbreviated transcription (Latin):
emina ẽ affectꝰ carnał xuii
ut in exodo. Si femina: reseruate.
qr diabolꝰ carnales affectꝰ desid̾at
refoueri. Fenuina pro sexi acci¬
pitur ut in genesi. Masculũ et
feminã fecit eos. qr duplici sȩxu
masculino scił. et feminino genꝰ
eminalia sunt insignia castica-¬
tis ut in exodo. facies ⁊ feminalia
linea. qr ad nitorem nos castitatis¬

Expanded text:
emina est affectus carnalis, ut in Exodo:  « Si femina, reservate, » quod diabolus carnales affectus desiderat refoveri. Femina, pro sexu accipitur, ut in Genesi: « Masculum et feminam fecit eos, » quod duplici sexu, masculino videlicet et feminino, genus eminalia sunt insignia castitatis, ut in Exodo: « Facies et feminalia linea, » quod ad nitorem nos castitatis