comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia natura uniꝰcuiꝰq rei exdiuersitate cõ¬
ponitur: in sacro eloqͥo ꝑrẽ quãlib& licite
diuersa figurant᷑. Habet qͥppe leo uirtutẽ:
habet & seuitiã. Uirtute gͦ dnm̃: seuitiadi¬
abolũ signat. Hinc enĩ de domino dr̃. Uicit
leo detribu iuda: radix dauid. Hinc de dia¬
bolo dictũ est. Aduersarius ur̃ diabolus.
sicut leo rugiens: cirtuit querens quẽ deuo¬
ret. Leenȩ autẽ nomine aliquando scã ȩccłi.
aliquando babilonia designatur. Pro eo enĩ
cauerunt eã filiĩ institorũ: nec ꝑtransiuit
peã leena. Auquando uero leenȩ nomine.
huius mundiciuitas. id est babilonia ex pͥ¬
mitur: quȩ contra uitã innocentiũ. imma¬
nitate crudelitatis efferatur. Quȩ antiquo
hosti quasi seuissimo leoni sociata: ꝑuersȩ
ꝑsuasionis eiꝰ semina concipit: & reꝓbos
ex se filios ad similitudinẽ illiꝰ quasi crude¬
les catulos gignit. Catuli autẽ leonũ sunt
qui lib&e reꝓbi: ad iniquã uitã malignorũ

Expanded text:
Quia natura uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scriptum est: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Leaenae autem nomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim caverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujus mundi civitas, id est Babylonia, exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit. Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi, ad iniquam vitam, malignorum
Abbreviated transcription (Latin):
humanis fauorib caret. Translatione autẽ
quippe paruũ ualde est animal formicis
aduersũ: quodse sub puluere abscondit: &¬
formicas frum̃ta gestantes int̾ficit: int̾fec¬
tasq consumit. Mirmicoleon autẽ latine
dr̃. uł formicarũ leo: uł certe exp̃ssius for¬
mica parit᷑ &e leo. Recte autẽ leo & form
ca nominatur: quia siue uolatilib seu quib¬
libet aliis minutis animalib formicaẽ: ipsis
autem formicis leo. Has autẽ quasileo deuorat:
sed ab. lis quasi formica deuorat᷑. Cũ igit᷑
eliphar dicit. mirmicoleon ꝑiit: quid inbea¬
to iobsubmirmicoleontis nomine. nisi pa¬
uorẽ & audatiã rep̃hendit: Acsiaꝑte dicat.
Non iniuste ꝑcussuses: qr contra erectosti¬
midus: contra subditos audax fuisti. Acsi
aꝑte dicat. Contra astutos ce formido pres¬
sit: contra simplices cemeritas inflauit. des
prȩdã iã mirmicoleon ñhabet: ꝙ timidatua
elatio dum uerberib p̃mit᷑. ab aliena lesione
ꝓhibet᷑ Sedquia amicos beatuob hereticor

Expanded text:
n parvos sunt. --Translatione autem quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos beati Job haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
quã foras ꝑturbationũ strepitꝰ diligunt.
sed apudsem&e ipsos intꝰ intranqͥllitatis
raliũ rerũ tumultꝰ. intra seme ipsas uer¬
sare ñcessant: &iã cũuacant. Incogitati¬
one enĩ seruant de picta quȩ amant: &
quãuis nichil exceriꝰ faciant: apudsemoe¬
ipsas tam̃ subpondere inqͥete quietis e¬
laborant. Qb siearundẽ rerũ usus &ad mini¬
stratio p̃beatur: seme ipsas funditꝰ dese¬
runt: & fugitiua hȩc temporalia ꝑ inten¬
tionis cursũ. continius cogitationũ pas¬
sib sequunt᷑. Diȩ aut̃ m̃tes hȩc & cũ de

Expanded text:
quam foras perturbationum strepitus diligunt, quam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis ralium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis laborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiuino amore int̾mittendo post po¬
nunt: ne dũima indesinent᷑ occupant:
corfunditus a summis cadat. Sciunt enim
quia nequaquã mens ad suꝑna attollitur:
si curarũ cumultib continue ininfimis
occupatur. Quid enĩde dõ occupata ob¬
tineat: quȩ de illo apprehendere aliquid
etiã uacans laborat: Bene autẽ ꝑ psalmi¬
qui uacare dõ negligit. suo sibi iudicio
lum̃ eiꝰ uisionis abscondit. Hinc & iã ꝑ mo¬
ysen dr̃. ut pisces qui pennulas ñ habent:
ñ ed ant᷑. Pisces nãq qui habent pennu¬
las: saltꝰ dare suꝑ aquas solent. Soligͦ in
electorũ corpore quasi cyb transeunt:
qͥ in eo quod imis deseruiunt: aliquan
do suꝑna conscendere m̃tis salcib sciunt:
ne semꝑ inꝓfundis curarũ lateant: & nul¬
la eos amoris sũmi quasi liberi aura aeris
contingat. Quigͦ reb tempoialib occupan¬
tur: tunc bene exteriora disponunt: cũ
sollicitȩ adinteriora refugiunt: cũ nequa¬

Expanded text:
pro divino amore intermittendo postpopro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmiqui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequa
Abbreviated transcription (Latin):
sed ego subnulliꝰ redigar potestate. Cum
enim mens concepta desideria sequit᷑: ser¬
uire reb conuincitur: quarũ amore su¬
ꝑatur. Ded paulus cuicuncta licent: sub
nullius potestate se redigit: qr semce ipsũ.
&iã alicitis restringendo ea quȩ delecta¬
ta p̃merent. despecta transcendit. Beatꝰ
state fuit: innotescat dicens. Nonne dissi¬
mulaui: Potestas nãq cũhabet᷑: & cogi¬
tanda ẽ. adutilitatẽ. & dissimulanda ꝓpt̃
tumorẽ : quatinꝰ isqui ea utitur. & ut ꝓdes¬
se debeat posse se sciat: & ut extolli non
debeat. posse se nesciat. Qualis uero inore
fuerit: adiungat dicens. Nonne silui:
Qualis erga illicita oꝑa: adhuc subiciat.
Nonne quieui: Potest autẽ silere ce qͥes¬
cere: adhuc subtiliꝰ ꝑscrutari. Dilere nãq
est: m̃tem at̾renorũ desideriorũ uoce re¬
stringere. Uis enim magni clamoris ẽ: tu¬
inpotestate st̃: cũ t̾renarũ actionũ strepitꝰ

Expanded text:
sed ego sub nullius redigar potestate . Cum sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Qustate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tuin potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ factus fuerat ꝑdidit: quia humilit̃ no¬
luit dissimulare quod fecit. & q elatiõe
cogitationis se suꝑ homines extulit: ipsũ
quẽ cõmunẽ cũ hominibus habuit. sensũ
hominis amisit. Sepe uero. quimpodesta¬
te sunt. adsubiectorũ passim contumeli¬
as erũpunt: & hoc quod inuigilantes re¬
gimin seruiunt: plinguȩ ꝓcacitatẽ ꝑdt̃:
minoriscilicet formidine. iudicis uerba pen¬
santes: quia qͥ sine causa fratrifatuũ dixe¬
rit: gehennȩ se ignib addicit. Sepe hi qͥ
inpotestate sunt. dũ se se & alicitis retine¬
re nesciunt: adillicita oꝑa & inqͥeta dila¬
bunt᷑. Solus enĩ inillicitis ñcadit: qͥ se aliqͣn¬
do & alicitis caute restringit. Qua uide¬
licet constrictione religatũ bene se paulus
insinuat: dicens. Omĩa michi licent: s ñoĩa
expediunt. Atq ut ex ipsa religatione
ostenderẽt. inquanta se m̃tis libertate di¬
lataret: ilico adiunxit. Omĩa michilicent:

Expanded text:
enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noenim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabruta diffrenatur. Cumq facere quod
libet licet: iuste sibi omẽ estimat licere qd̃
libet. Sed scĩ uiri cum mundi huiꝰ potesta¬
te fulciunt᷑: tanto sub maiori m̃tis discipli¬
na se redigunt: quanto sibi ꝑ impatientiã
potestatis suaderi illicita quasilicentius
sciunt. Cornãq a consideranda sua gła re¬
pͥmunt: linguã ab immoderata locutiõe
restringunt: opus ab inqͥetudinis uagati
mittunt: dum que se ad cunctautiles esti¬
mant: &iã impensȩ utilitatis sibi meritũ
dãpnant. Ut enim cuius lib& facta dignio¬
ra sint. necesse. ẽ. ut ei apudse semꝑ indig¬
na uideant᷑: ne eadẽ bona actio agentis
cor subleuet: & subleuando plus auctorẽ
de elatione deiciat: quã ipsos forte quib
impendit᷑ iuuet. Hinc ẽ. enĩ quod rex ba¬
biloniȩ. dũelata m̃te apd̾se tacitꝰ uoluẽt
dicens: ñ ne hȩc ẽ. babilon quã ȩdificaui:
inirrationale animal ꝓtinꝰ uersus ẽ. Qđ

Expanded text:
per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatiomittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quibus forte impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uesaniam ꝑducunt. & alios ꝓsꝑa qr de mul¬
cent. ab insania mitigant: alios quia ele¬
uant. funditus ab omĩ spe conuersionis
eradicant. Cunctos autem uitia ad ima ꝑ¬
trahunt: sed cam̃ quidã eõ abhis faciluiᷤᷤ
redeunt: quose ineis corruisse altiꝰ erub escurl
Ꝙ sempuirtutes ad suꝑna subleuant: sed
ñ nũquã quidã dũ cͣmorẽ de uirtute con¬
cipiunt: ꝑ ipsũ tramitẽ ascensionis cadt̃.
Quia gͦ potestas diuinȩ irȩ minime cogno¬
scit᷑: incunctis necesse ẽ. ut si ne cessatiõe
timeat᷑. Seqͥtur. Nonne dissimulaui:
Nonne silui: Nonne quieiue &ł uenit sup
me indignatio. Quãuis quolib& in locopo¬
sti. cogitando. loquendo: agendo peccemꝰ
cunc tam̃ ꝑtriahȩc animꝰ effrenatiꝰ rapitur:
cũmundi huiꝰ ꝓsꝑitate subleuat᷑. Nã cũ p̃¬
ite se potestate cȩteros conspicit: alta
de se elate cogitans sentit. & cũ auctorita¬
te uocis anullo resistit᷑: lingua licentius

Expanded text:
vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulvesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timnonne silui? nonne quievi? et venit super me indignatio. - Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, agendo, loquendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur: qꝙ corpꝰ a deuotionis suȩ ministi¬
rio retardat᷑. Cumq se mercedẽ ñaugere
considerant: ce iã transacta oꝑa displicuisse
formidant. Unde beatꝰ iob cũ rugitũ suum
quasi inundantes aquas diceret: ilico ad¬
& pauent: & magnis se lam̃tis ctuciant: q
deseri formidant. Ꝙ quãuis de correctione
sua gaudeant: eorũ tam̃ trepidã m̃tẽ cor¬
rectio ipsa ꝑturbat: ne malũ quod tole¬
rant. ñ pia ꝑcussio disciplinȩ sit. sed auim¬
aduersio iustȩ uindictȩ. Qđ bene psalmi¬
sta considerans ait. Quis nouit potestatẽ
irȩ tuȩ: Potestas qͥppe diuinȩ irȩ nr̃añ
potest m̃te cõp̃hendi qi eiꝰ dispensatio
obscuris suꝑnos dispositionib sepe unde
estimat᷑ deserere. inde nos recipit: & unde
nos reciꝑe credit᷑ inde derelinquit. ut ple¬
do irasit. qͦd grã putat᷑. Nonnullos enĩfla¬
gella corrigunt: ñ nullos adimpatientiȩ

Expanded text:
vertitur, quia corpus a devotionis suae ministevertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico adet pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut pledo ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ cũinundant: cũ impetuueniunt :
&e crescentib multiplicit̾ uoluminib
intumes cunt Electi uero dũm̃tis suȩ ocłis
diuina uidicia apponunt: dũ de occul¬
ta suꝑ se sententia trepidant: dũ se ad dm̃
ꝑuenire posse confidunt. sed tam̃ne ñ
ꝑueniant metuunt: dũ preteritorũ suorũ
recolunt quȩ deflent: dũqͤsibi adhuc fu-¬
tura st̃. qr nesciunt ꝑtimescunt: quasi gͦ¬
dã in eis aquarũ more uolumina colligunt᷑.
quȩ in meroris rugitꝰ quasi insubiecta li¬
tora defiuunt. Uir gͥ sc̃s uidit quanta sint
in lam̃tis pęnitentiȩ uolumina cogitatio¬
nũ: atq ipsas meroris undas inundantes
positi trepidant: ac ne in eisdẽ occulto ali¬
quo errore displiceant: continuis lam̃tis
uacant. Quoscũ diuina subito flagella cor¬
ripiunt: auctoris sui se grãm offendisse
suspicantur q uel infirmitatib prepedta
uł amaritudinib p̃ssi ad impẽdenda pn¬
mis pia oꝑa ñ assurgunt. Et cor inlam̃tũ

Expanded text:
Aquae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes in ipsis bonis operibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum
Abbreviated transcription (Latin):
num est ꝓfecto quod tollit. Heliphar qͥppe q
beatũ iob incolumitatis suȩ tempore laudan¬
da egisse cognouit: ꝑcussione sub̾equente
hȩc illum tenuisse phypochrisin credidit. di¬
cens ligris ꝑiit: eo quod ñ habera&e p̃dã. Ac
si aꝑte dicat. Uarietas tuȩ simulationis extin

Expanded text:
num profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia num profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis ex
Abbreviated transcription (Latin):
dine int̾rumpente uariat᷑. Sepe enĩdũ de
castitatis mundicia ex tollit᷑. sorde auariciȩ
fedat᷑. Sepe dũ de uirtute largitatis speci¬
osus ostendit᷑. luxuriȩ macuł inqͥnat᷑. Se¬
pe dum castitatis atq largitatis decore uesti¬
tur: uelut exzelo iustitiȩ crudelitatis atro¬
citate fuscat᷑. Sepe largitate: castitate: pie¬
iate: ex pulchrauisione induit᷑: sed inter¬
fusa obscuritate suꝑbiȩ notat᷑. Sicq fit ut
inter mixtis uicus dũ mundã in se speciem
hẏpochrita ñostendit: quasi unũ colorẽ tigris
habere nequaquã possit. Que uidelicet tigris.
rapit p̾dã: qr humani sibi fauoris usurpat sAl¬
głam. Quienĩ rapta laude extollit᷑: quasi p̃¬
da saciat᷑. Bene autẽ hypochritarũlaus: pre¬
da dr̃. Prȩda qͥppe ẽ: cũ aliena uiolent᷑ aufe¬
runt᷑. Omĩs autẽ hypochrita quia uitã iusti¬
ciȩ si mulans. iustorũ sibi laudem arripit: alie¬

Expanded text:
dine interrumpente variatur. Saepe enim dum de dine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alie
Abbreviated transcription (Latin):
pellat: nisi ut paulo ante p̃misimꝰ seueritatẽ
uirie. Quid uocẽ leenȩ: nisi loquacitatẽ cõniu¬
gis: Quid dentes catulorũ leonũ: nͥ edacitatẽ
plis: Quia enĩfilii conuiuantes extincti st̃:
dentiũ exp̃ssione signant᷑. Quȩ cuncta dum
contrita eliphar rigidus exultat: quasi iure
pationis ingeminat: cum subiungit. Tigris
nisi beatũ iob. nota uarietatis signat: uel a¬
sꝑsum maculis simulationis : Omĩs nãq simu
lator in eo quod iuderi rectus appetit: mundũ
se ꝑ omnia ñostendit: qr dum uirtutes qͣsdã
ꝑypocrisin assumit. & occulte semce ipsũ ui¬
ciis subicit: quedã latentia uicia repente in
faciem erumpunt. & suꝑductȩ simulatio¬
nis. quasi uisionis coriũ ex ad mixtione sua
uariũ ostendunt: ut plerũq mirũ sit. cur
hõ qui cantis uirtutib pollẽre cernit. & iã
tam reꝓbis actib inqͥnet᷑. ded nimirum
om̃is ypochrita tigris ẽ: qr dũ mundus co¬
lor de simulatione ducitur: uiciorũ nigre¬

Expanded text:
pellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure pationis ingeminat, cum subiungit: VERS. 1nisi beatus Job nota varietatis signa? vel aspersum maculis simulationis? Sed nilator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigre
Abbreviated transcription (Latin):
diue heretici quorũ amicos beati iob tene¬
re speciẽ diximꝰ : siue ꝑuersi qui libet qͦm
inordinate redarguunt: tã rep̃hensibilit̃
exortant᷑. Ait nãq Quis umquã in nocens
put: aut quando rectideleti sunt. Sepeqͥp¬
pe hic de innocentes ꝑeunt: & rectifunditꝰ
delent᷑: sed cam̃ adȩt̾nã głam peundo ser¬
uant᷑. Si enĩ nullus in nocens ꝑiret: ꝓpħa
ñ dicerae. Iustꝰ ꝑiit: & nemo.ẽ. qͥrecogitet.
Sirectos ds̃ ꝓuidendo ñraꝑet: nequaquã
de iusto sapientia dixisset. Raptꝰ est. ne
malitia mutaret intellectũ eiꝰ Si ĩtũ anim¬
aduersio nulla ꝑcuteret: petrꝰ minime pre¬
nunciaret dicens. Tempus ẽ ut iudiciũ in¬
cipiat de domo dñi. Illigͦ ueracit᷑ rectisunt:
quiamore suꝑnȩ patriȩ adcuncta p̃sentis
uitȩ aduersa p̃parantur. Nã qui ꝓet̃ns bo¬
nis malahic ꝑpeti metuunt: uidelicet rechiñ
sunt. Sed eliphar uel deleri rectos. uł innoca¬
tes hic ꝑire ñestimat: qi sepehi qͥ ñspe cee¬

Expanded text:
ive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coele
Abbreviated transcription (Latin):
qui plerũq diu hic subsistere & iustis felicꝰ
ꝑmit tuntur: Hinc nãq de illis iterũ ꝑpsal¬
mistã dr̃. In laborib hominũ ñ sunt: & cũ ho¬
minib ñ flagellabunt᷑. hinc ieremias ait.
Quare uia impiorũ ꝓsꝑat᷑: Quia enĩ sicut
scriptũ est. dñs paciens redditor ẽ: sepe diu
colerat: quo sinꝑpetuũ dampnat. Nonnũ¬
quã uͦ concite ꝑcutit: quia pusillanimita¬
cem innocentiũ consolando concurrit: Ali
atͣ: ut iustorũ mundiꝰ uita purgetur: ali¬
quando uͦ in iustos celerit᷑ trucidat: eorũq
interitu innocentiũ corda confirmat. Si
eni nunc om̃s male agentes ꝑcuteret: extre¬
mũ iã iudiciũ quib exhiberet: Siautem
nullũ omĩno ꝑcuteret: quis dm̃ reshuma¬
nas curare credidisset: Nonnũquã gͦ ini¬
quos ferit: ut ostendat qr inulta mala ñ
deserit. Nonnumquã uͦ iniqͦs diu tolerat.
ut considerantib insinuet: ad qd eos iudi¬

Expanded text:
qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliqtitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judi
Abbreviated transcription (Latin):
nare est. fraudulenta dicere: dolores autẽ
metere.ẽ. dicendo p̾ualere. Uel certe doloras
seminant. qui ꝑuersa pagunt: dolores me¬
tunt: cum de eadẽ ꝑuersitate puniunt᷑. fru¬
ctus qͥppe doloris ẽ. retributio dãpnationis.
Sedcum ꝓtinꝰ subinfertur. qr qͥ dolores semi¬
nant & metunt. flante dño ꝑeunt ce irȩ eiꝰ
sp̃u consumunt᷑: hoc loco doloris messioñ
iã pęna sed adhuc ꝑfectio iniqͥtatis ostendi¬
tur: qua ex diuinȩ irȩ spũ eiꝰdẽ messionis
pena subrogat᷑. Seminant gͦ hic dolores &
metunt: quia iniqua sunt quȩ faciunt: &¬
in ipsa iniquitate ꝓsꝑantur: sic̃ de iniqͦp
psalmistã dr̃. Polluunt᷑ uiȩ eiꝰ in omni cẽpr̃e
auferunt᷑ iudicia tua a facie eiꝰ. omniũ ini¬
micorũ suorũ dñabit᷑. De quo paulo post
subdit᷑. Sub lingua eiꝰ labor & dolor. dolo¬
res itaq seminat: cum ꝑuersa agit. Dolo¬
res metit: cũ ex eisdẽ ꝑuersitatib tempora¬
liter excrescit. Quomͦ gͦ flante deo ꝑeunt:

Expanded text:
nare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uindictã peccatoris exequit᷑: is qui insemet¬
ipso tranquillus est: ꝑeuntib turbulentus
uidetur. Mensqͥppe repba qi aduersum suis
actib iudicẽ conspicit: quasi cõmotꝰ eiostendi¬
tur: ꝙ inconspectu illiꝰ. reatu suoipsa cur¬
batur. Sed postquã quasi clem̃ter ad monu-¬
it: aꝑtȩ increpationis uerba subiungit diceis.¬

Expanded text:
vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetvindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed postquam quasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. ꝙr ab exteriorib causis introrrsus iu¬
dicis consiliũ concipit: & ab int̾no consilio
extrorsus sententiam emittit. Quasi flante
dõ ab exteriorib aliquid introrsus trahit᷑:
quando foris mala nr̃a conspicit: & intus
iudicium disponit. E rursũ quasi flante dõ.
ab interiorib sp̃s extrorsus emittitur: quan¬
do ab int̾no conceptu consilũ exteriꝰ iudi¬
cium dampnationis infert᷑. Bene itaq dr̃.
quod qui dolores seminant. flante dõ ꝑeurs:
q unde foris ꝑuersa faciunt: inde & ab in¬
timis recte feruint᷑. Uel certe cũ flare ds̃
dicit᷑: qr & statĩ irȩ eiꝰ sp̃s subinfert᷑: appel¬
latione flatꝰ illiꝰ. potest ipsa eiꝰ animaduersio
designari. Nosqͥppe cũ irascimͣ: flatu furoris
inflãmamur. Ut gͦ uindictã cogitans dñs de¬
monstretur: flare irascendo dr̃⁊ non qͦ ipse
innatura sua mutabilitatis uicissitudinẽ re¬
cipit: sed quopost longã patientiã quando

Expanded text:
dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ctis generalit̃ dr̃: ex magna parte ꝓcul
dubio ueritatis uirtute euacuat᷑. Sed tunc
uera erit: cũ iã iniqͥtatis dilatio ñ erit. Quȩ
hoc fortasse mͦ intelligi rectiꝰ potest: qm̃
nec innocens ꝑit. nec rectus delet᷑: qr cesi
carne hic atterit᷑: inconspectu et̃n iudi¬
cis uera salute reparat᷑. & qui seminant do¬
lores. & metunt: flante deo ꝑeunt: ꝙr quan¬
to hic altiꝰ ꝑuerse agendo ꝓficiunt: tanto
duriꝰ subsequenti dãpnatione feriuntur.
Sed cũ eidẽ sententiȩ p̃mittit᷑ recordare:
uidelicet patet. ꝙ transacta res admñtẽ re¬
ducit᷑: ñ autẽ futura nunciatur. Tunc ergo
eliphaz. ueriꝰ diceret: sihȩc de iniqͥs gene¬
raliter fieri extrema animaduersione cre¬
didisset. Sed adhuc quod flare ds̃ dr̃ urg&¬
ut subtiliꝰ discernatur. Nos qͥppe cũ flamꝰ:
aerem ab exteriorib introrsus trahimꝰ:
& introrsus tractũ. hunc exteriꝰ reddimus.
Flare gͦ deus inuindictȩ retributione

Expanded text:
itur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset. 37. ut subtilius discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione
Abbreviated transcription (Latin):
b modis bonorũ uitã impetunt: qr aut
praua eos dicere asserunt: aut recta ñser¬
uare quȩ dicunt. Unde & beatꝰ iob inferiꝰ
ab amicis suis delocutione rep̾henditur.
nunc aucẽ recta dixisse̾. sedhȩc ñ seruasse la¬
ceratur. Ab iniquis gͦ mͦ bonorũ locutio: mͥ
actio reꝓbatur: quatruꝰ aut rep̾hensa lin¬
gua taceat: aut eiusdẽ linguȩ suȩ adiudi¬
cata testimonio incrimin e uita succũbat.
E notandũ quod prius laudes linguȩ infe¬
runt: & post modũ delingͦue infirmitate
conquerunt᷑. Iniqͥ & enĩ ne publice praui
uideantur: loquunt᷑ aliquando bona de iu¬

Expanded text:
bus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de ju
Abbreviated transcription (Latin):
bustius colerat. Nã minꝰ inse conualuit: quẽ
aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod fer¬
re contrarietatẽ ñualet: pusillanimitatis
suȩ gladio confossus iacet. Quia uero pfectio
de patientia nascitur: statĩ post patientiã
ens ñ est. Nam qui alienã imꝑfectionẽ fer¬
re ñualens deserit: ipse sibi testis ẽ. quod
ꝑfecte nec dũ ꝓficit. Hinc in euangłio ue¬
ritas dicit. Inpatientia ur̃a: possidebitis
animas ur̃as. Quid est enĩ animã possidere.
nisi ꝑfecte inom̃ib uiuere: cunctis m̃tis
motib ex uirtutis arce dnãri Qui igit᷑ pati¬
entiã tenet: animã possidet: qr inde contra
aduersa omĩa fortis efficitur: unde sibi & se¬
ipsum uincendo dominat᷑. E quo se lauda¬
biliter frangit: infractũ se fortit ex erit: qr
cũ insuis se uoluptatib suꝑat: se se ad con
ripuit: nc̃ aliqua uelut exortando subiun¬

Expanded text:
bustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem bustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, ens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contripuit, nunc aliqua velut exhortando subjun
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: & fortitudini patientiã: & patientiȩ
ꝑfectionẽ iũxit. Inuia &e enĩ dei atimore
incipit᷑. ut ad fortitudinẽ ueniat᷑. Nam sic̃
in uia scłi audacia fortitudinẽ: ita inua
dei audacia debilitatem parit. Q sic̃ in uia
scłi timor debilitatem: ita inuia dei timor
fortitudinẽ gignit: salomone attestante
qͥ ait. Intimore dñi. fiducia fortitudinis.
Timori qͥppe dñi inẽẽ fiducia fortitudinis
dr̃: qr nimirũ mens nr̃a tanto ualentius
terrores rerũ temporaliũ despicit. quanto
se auctori eorundẽ tẽporaliũ ueraciꝰ ꝑformi-¬
dinẽ subdit. Quȩ intimore dñi constituta.
ñ inuenit extra quod metuat: ꝙ dũ recto¬
metu conditori om̃iũ iungit᷑: potestate
quadã suꝑ omĩa subleuatur fortitudo au¬
dem ñ nͥ in aduersitate ostenditur: unde &
mox p̾fortitudinẽ patientia subrogat᷑. Tan¬
co enĩ se unusqͥsq ad fortitudinẽ ꝓfecisse
ueriꝰ demonstrat: quanto aliena mala ro¬

Expanded text:
nem, et fortitudini patientiam, et patientiae nem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, qumetu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala ro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrahunt: & credendũ sibi incontrariis. ex
eo quod & ꝓsꝑaloquebant᷑ ostendunt. Ian¬
toq mala quasi ueriꝰ insinuant: quanto & bo¬
na quasi deuote laudabant. Adusũ gͦ intor¬
quent criminis uoces fauoris: dũ iustorum
uitã inde post grauiꝰ uulnerant: unde hanc
paulo ante specietenꝰ defendebant. Sepe
autẽ eorũ bona quȩ priꝰ habita despiciuti.
hȩc postmodũ quasi pdita mirantur. Unde
& eliphar scĩ uiriuirtutes. q amissas asserit.
enumerando subiungit dicens. limor tuus:
rũ cuarũ. Quȩ nimirũ cuncta eisententiȩ
subrogat: quã p̾misit dicens. Nunc autẽ
uenit suꝑte plaga & defecisti: tetigit te
& conturbatus es. Omĩa gͦ simul interisse
asserit: ineo quod beatũ iob turbatũ flagel¬
lo reprehendit. Ded intuendũ ualde ẽ. qi
quãius inconuenient̾ increpat: congru¬
ent̃ tam̃ ordines uirtutũ narrat. Quã tuor
qͥppe gradib uitãbeati iob uirtutib enu¬
merando distinxit: dũ & timori fortitudi¬

Expanded text:
in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens: CAPUT XVI  r gradus. --Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis refectione saciat᷑. Nisi
enim suspiret noncomedit: qr quise in hoc
exilio ꝑdesidioꝵ celestiũ lam̃ta ñhumiliat :
int̾nȩ patriȩ gaudia ñdegustat. Auerita¬
tis enim pabulo ieium sunt: qui inhac
pegrinationis in opia lȩtantur. Suspirat
autẽ qui comedit: quia quoᷤᷤ amor ueri¬
taris afficit: & iã refectio contẽplationis
pascit. Duspirans ꝓpħa comedebat: cũ
diceret. fuerunt michilacrimȩ meȩ pa¬
nes. luctu enĩ suo anima pascit᷑: cũ adsu¬
ꝑna gaudia flendo subleuat᷑. Ꝙ intꝰ quidẽ
doloris sui gemitũ tolerat: sed eo refecti¬
onis pabulũ ꝑcipit: quouis amoris pla
crimas emanat. Unde & eandẽ lacrima¬
rũ uimbeatꝰ iob adhuc sequit᷑ dicens. &¬

Expanded text:
contemplationis refectione satiatur. Nisi contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitus tolerat; sed eo refectionis pabulum percipit, quo vis amoris per lacrymas emanat. Unde et eamdem lacrymarum vim beatus Job adhuc sequitur, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
too enĩ nr̃. qr nob in hoc exilio deiectiᷤ liicẽ suȩ uisio¬
niꝰ abstuilit: sese nr̃is odis qͣsi intenebraꝵ latibulo
abscondit. Quaᷤ nimirũ cȩcitatiꝰ nr̃ȩ tenebraᷤ cũ studio¬
se c̃spicinꝰ iñtẽ ad lam̃ta ꝓuocamꝰ. Net enĩ cȩcitatẽ
quã foris patitur. si humilit̾ memunt qͦuiin
tiorib lumine pͥuat᷑. Cumq tenebras qͥbus circ̃¬
datur respicit: splendoris intimi artlen¬
ti se desiderio affligit: omĩq intentionis
annisusem&e ipsã concutit: & suꝑnã lucẽ
quã condita deseruit repulsa querit. Un¬
de fit plerũq ut in ipsis piisfletib illa in¬
t̃ni gaudii claritas erũpat: & mens quȩ
intorpore priꝰ cȩca iacuerat: ad inspectio¬
nẽ fulgoris intimisuspiriis uegetata conua¬
lescat. Unde bene sequit᷑. Anteqͣm come¬
dã suspiro. Comedere nãq ẽ animȩ: su¬
ꝑnȩ lucis contemplationib pasci Suspi¬
rat gͦ anteqͣm comedat: quia priꝰ gemi¬
tu tribulationis afficit᷑: & post modum

Expanded text:
tor noster, nobis in hoc exilio dejectis, lucem suae visionis abstulit, si se nostris oculis, quasi in tenebrarum latibulo abscondit. Quas nimirum caecitatis nostrae tenebras cum studiose conspicimus, mentem ad lamenta provocamus. Flet enim caecitatem quam foris patitur, si humiliter meminit quod in interioribus lumine privatur. Cumque tenebras, quibus circumdatur, respicit, splendoris intimi ardenti se desiderio affligit; omnique intentionis adnisu semetipsam concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequitur: Cationis. --Comedere namque est animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ces quippe ingeminat animꝰ: cũ exultat
Vnde & ueralȩtitia psalmista crebro.
repetũt: hoc quod se exauditũ ẽẽ cog¬
nouit dicens. Exaudiuit dñs uocem
fletꝰ mei: exaudiuit dñs dep̃cationẽ
cunt: magno se metu &riã in ipsa exultatio¬
ne concutiunt: qr & siiã de cuius libet ꝓcella
tempestatis erepti sunt: eẽ setam̃ adhuc in
incerti maris dubiis fluctib sciunt. & sic spe
exultant:ut pauore trepident: sic pauore
trepidant: ut spei fiducia exultent. Unde ꝑ
eundem psalmistã dr̃. Seruite dño intimo¬
re: & exultate ei cũ tremore. At contra hiqͥ
de specie scĩtatis intumescunt. cũunũ qͦd¬
libet uiciũ suꝑant mox m̃tẽ insuꝑbiã erigt̃¬
quod fortasse semel aꝑiculo tempestatiserep¬
ci sunt. iã quia in mari nauigent. obliuis¬
cunt᷑. Magnosse in omĩb estimant: & uicis¬
se ͤ antiquũ aduersariũ funditꝰ putant. Infra
se cunctos respiciunt: quia ꝑ sapientiã tran¬

Expanded text:
ces quippe ingeminat animus cum exsultat. ces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem cunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigquod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam tran
Abbreviated transcription (Latin):
Recte autẽ mirmicoleon: id ẽ. leo & formi¬
ca dr̃. Formicis enĩ ut diximꝰ leo est: uolati¬
lib formica: quia nimirũ antiquus hostis
sicut contra consentientes fortis ẽ: ita con¬
tra resistentes debilis. Dienĩ eiꝰ suggestio¬
nib assensus prebet᷑: quasi leo tolerari ne¬
quaquã potest. Si autẽ resistit᷑: quasi for¬
mica atterit᷑. Aliis gͦ leo ẽ. aliis formica:
quia crudelitatẽ illius carnales m̃tes uix
tolerant: spiritales uero infirmitatẽ illiꝰ pe¬
de uirtutis calcant. Heretici igitur qr de scĩ¬
tatis p̃sumptione suꝑbiunt: quasi exultan¬
tes dicunt. Mirm icoleon uel certe tigris
piit: eo quod ñ haberet prȩdam. Ac si apte
dicant. Uetustus aduersariꝰ innobis p̃dam
ñ habet: quia quantũ ad nr̃a studia iã uictꝰ
iacet. Id circo autẽ mirmicoleontis appel¬
latione uel tygridis repetit᷑ qui iã contrit᷑
leonis rugitu fuerat designatꝰ: qr quic

Expanded text:
Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formiRecte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia qu
Abbreviated transcription (Latin):
pati sunt hunc uocabulo tigridis repetiit.
quẽ leonis appellatione signauit. datan
qͥppe & ꝓpt̾ crudelitatẽ leo dr̃: & propt̃
multi formis astutiȩ uarietatẽ ñ inc̃¬
grue tigris uocat᷑. Modo enĩ se sic̃
ẽ. ꝑditus humanis sensib obicit: mͦ
quasi angłum lucis ostendit: mͦ stul¬
torũ m̃tes blandiendo ꝑsuador:
mͦ adculpã t̾rendo ꝑtrahit: mͦ sua¬
dere uitia aꝑte nititur: mͦ insuis sugge¬
stionib sub uirtutis specie palliat᷑. Hȩc itaq
belua. quȩ tanta uarietate resꝑgit᷑: ure ti¬
gris uocatur: que apud septuaginta int̃¬
pretes ut p̃fati sumꝰ mirmicoleondr̃. Quod
uidelic& animal absconsum puluere.formi-¬
cas ut diximꝰ frum̃ta gestantes int̾ficit:
quia nimirũ apostata angłs int̾rã decȩ¬
lis ꝓiectꝰ: iustorũ m̃tes que bonorũ sibi oꝑũ
refectionẽ p̃parant. in ipso actionis itine¬
re obsidet. Cũq has ꝑ insidias suꝑat: qͣsi
formicas frum̃ta gestantes impuisus necat.

Expanded text:
s repetit quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat.