comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod facilius intelligitur. Quid ha¬
bet anima tua uitus: Cominemo¬
ra ᷤ. recole. Non eñi quod dicturussũ.
id posco ut credatur nuchi. Noli ac¬
ceptare: si te ñ inueneris. Intuere gͦ:
s primo quod exciderat uideanius.
patris tantũ imago ẽ. s patris et
filii: et utiq iam consequent̃ et sp̃ssc̃i.
Genesis loquitur. Faciamus inquit
hominẽ. adimaginẽ et similitudi¬
nem nr̃am. Non gͦ facit pat̃ sine fi¬
lio: nec filius sine patre. Faciamus
hominẽ: adunaginẽ et similitudi¬
nem nr̃am. Faciamus. non fatio. aut
fac. aut faciat ille: s faciamus ad
imaginẽ. ñ tuã. aut ieã. s ad nr̃am¬
Ergo int̾rogo. dissimilẽ rem quero.
Nemo dicat. Ecce quid comparauit
dõ. Iam locutussum. et p̃locutus.
et cautos reddidi. et cautus fui. Lon¬
ge ista distant. a summis una. ab in¬
commutabilib mutabilia. acreanti¬
bus creata: adiuinis humana. Ec¬
ce pruo hoc comiñdo: quia quod

Expanded text:
quod facilius intelligitur. Quid haquod facilius intelligitur. Quid habet anima tua? Intus commemora, recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, videamus, Patris tantum imago est, sed Patris et Filii; et utique jam consequenter et Spiritus sancti. Genesis loquitur: Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo facit Pater sine Filio, nec Filius sine Patre. Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Faciamus; non, Faciam; aut, fac; aut, faciat ille: sed, faciamus aa imaginem; non, Tuam; aut, meam; sed, ad nErgo interrogo, dissimilem rem dico. Nemo dicat: Ecce quod comparavit Deo. Jam locutus sum, et praelocutus, et cautos reddidi, et cautus fui. Longe ista distant, a summis ima, ab incommutabilibus mutabilia, a creantibus creata, a divinis humana. Ecce primo hoc commendo, quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
homo: ad uerte si uerũ ẽ quod dico.¬
Habesne corpus babes carnẽ: Habeo
inquis. Nam uude ẽ. unde in loco sũ.
unde de loco in locũ moueor:Unde
uerba loquentis audio: nisi ꝑ aurem
carnis: Unde os loquentis iudeo. nisi
ꝑ oculos carnis: habes. constat: necdui
satagendũ ẽ. de re manifesta. Uide
aliquid alud: ude quod oꝑatur ꝑ
carnẽ. Audiseñi aure: s ab aure au¬
dis. Alius ẽ intus. qui audit ꝑ aurẽ.
Uides ꝑ oculũ: ipsũ intuere. Ando¬
mũ agnouisti̾. habitatiorẽ neglexi¬
sti: Nunquidnã iudet oculus ꝑ se ip¬
sum: Nonne alius ẽ. qui uidet ꝑ
oculũ: Nondico. Non uidet oculus
mortut. Dequo constat corpore habi¬
tatorem abscessisse: s oculus de re
alia cogitantis. ñ uidet fatiẽ p̃sentis.
Respice gͦ interiorem: tiuũz ibi enim
magis aliqua similitudo requiren¬
da ẽ. quorundã triũ separatim de¬
monstratorũ. iseꝑabilit oꝑantiũ.
Quid habet mens tua ͤ. forte quero:
multa inuenio. S aliquid ꝓximũ ẽ:

Expanded text:
o homo, adverte si verum est quod dico.Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem carnis? Unde os loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per oculum? Non dico, Non videt oculus mortui, de quo constat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re alia cogitantis, non videt faciem praesentis. Respice ergo interiorem hominem tuum. Ibi enim magis aliqua similitudo quaerenda est quorumdam trium separatim demonstratorum, inseparabiliter operantium. Quid habet mens tua? Forte si quaeram, multa invenio: sed aliquid proximum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ passionẽ filii: qui ꝓprio filio nõ
peꝑcit: s ꝓ nobis om̃ibus tradidit
illũ. faciat et filius passionẽ suã. qui
me dilexit: et tradidit semet ipsum
ꝓme. ĩ radidit pat̃ filiũ tradidit filiꝰ
se ipsũ. Passio hec uni facta ẽ. s ab
utroq facta ẽ. Sicut gͦ natiuitatem
ita passionẽ xp̃i nec pat̃ fecit sine
filio: nec filius sine patre. Tradidit
pat̃ filiũ: tradidit filius seipsũ. Quid
hic fecit uidas nisi peccatũ: Transe¬
amus et hinc. ueniamus ad resurre¬

Expanded text:
Pater passionem Filii: Qui proprio Filio non Pater passionem Filii: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Faciat et Filius passionem suam: Qui me dilexit, et tradidit semetipsum. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Passio haec uni facta est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum? Transeamus, et hinc veniamus ad resurre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognouert̃ cubile uiri. Hoc gͦiã
notũ eẽ debet. nec teneat nosꝰ ut
alia quȩ merito tenebunt. dño ad¬
uiuante explicare possimꝰ. Proba¬
tam: ꝓbemus et afilio factã. Quȩ
namnatiuitas filii de urgine ma¬
ria: Certe assumptio forme serui
inuirginis utero. Nunquidnã. ẽ
aliud nasci filio. nisi acciꝑe formã
serui inuirginis utero:: Audi qͥa
hoc et filius fecit. Qui cũ informa
dĩ eẽt. ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ
equalis dõ. s semet ipsũ exina¬
niuit formã serui accipiens Cũ
uenit plenitudo temporis. misit ds̃ fi¬
lũ suũ factũ ex muliere: qui factus ẽ
ei ex semine dauid scdm carnẽ. Uide¬
muis gͦ natiuitatẽ a patre factam. S
quia ipse. filius semet ipsu exina¬
nuit formã serui accipiens: uide mꝰ
natiuicatẽ filii et ab ipso filio factam.
ełbatũ ẽ boc: Transeamus hinc. Inten¬
ti aliud accipite: quod ex ordine se
tre factã: et afilio factam. Faciat et¬

Expanded text:
non cognoverunt cubile viri . Hoc ergo jam non cognoverunt cubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet; nec teneat nos, ut alia, quae merito tenebunt, Domino adjuvante, explicare possimtam, probemus et a Filio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae servi in virginis utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere; qui factus est ei ex semine David secundum carnem : videmus ergo nativitatem Filii a Patre factam; sed quia ipse Filius semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, videmus nativitatem Filii et ab ipso Filio factam. Probatum est hoc; transeamus hinc: intenti aliud accipite, quod ex ordine seqtre factam, et a Filio factam. Faciat
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inquit plenitudo temporis:
misit ds̃ filiũ siũ natũ ex muliere.
factũ sub lege: ut eos qui sub lege
erant redimeret. Audistis: quia pla¬
nũ et aꝑtũ ẽ. intellex istis. Ecce pa¬
ter fecit filiũ nasci de uirgine. Cũ
eni uenisset plenitudo temporis
misit ds̃ filiũ suũ. utiq pat̃ xp̃m.
Quom̾ eũ misit: Factũ ex mulie¬
re. factũ sublege. Fecit gͦ cũ pat̃ ex
muliere sublege. Anforte hoc mouet.
dicit ex muliere: ñ moueat: ñ inmo¬
remur. Neq eñi rudibus loquor.
Utrumq scriptura dicit: et ex uir¬
gine. et ex nuiliere. Ex uirgine qͦ¬
modo: Ecce uirgo inut̃o accipiet:
et pariet filiũ. Ex muliere aũt. si¬
cut audistis. Non ẽ contrariũ. Pro¬
prietas eñi locutionis ebreȩ. mulie¬
res ñ corruptas uirginitate: s femi¬
nas appellat habes euidentẽ scrip¬
turam geneseos: quando primo
eua facta ẽ: formauit eam nͣmuli¬
erem. Dicit etiã alio loco scriptura.
iubere dnm separari mulieres quȩ

Expanded text:
itudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum muliere natus. An forte hoc movet, dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine quomodo? Ecce virgo in utero accipet, et pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis loquebaris. Et quia defecisti
indiuinis. cuãq infirmitatẽ debita
humilitate confessus es: ad humana
uenistiaibi discute. Queris inpecore:
queris insole. in stella: Quid eñi hoꝵ.
factũ adimaginẽ et similitudinẽ dĩ:
Prorsus. familiaruis et melius aliquid
borum: queris inte. Hominẽ eñi ds̃
fecit ad imaginẽ &e similitudinẽ suã
Inte quere: neforte imago trinitatis.
habeat aliquod uestigiũ trinitatis.
& quȩ imago: Facta longe distans.
ge. Non quomͦ imago filius hoc quod
pat̃. Alit̾ eñĩ imago infilio: alit̃ in
speculo. Multũ distat. Infilio iago
tua: tu ipse es. Hoc ẽ eñi filius. quod
tu: natura. Substantia hoc quod tu:
ꝑsona alius quã tu. Non gͦ homo ima¬
go tanquã unigenitus filius: s ad
imaginẽ quandã et quandã similitu¬
dinem factus. Querat inse aliquid. si
possit inuenire: et tria quedã.que
separabilit̃ demonstrent᷑. inseparabi¬
liter oꝑentur. Querã: querite mecũ.

Expanded text:
jestatis loquebaris; et quia defecisti jestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium Trinitatis. Et quae? Imago facta longe distans: , non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo imago tanquam unigenitus Filius, sed ad imaginem quamdam et quamdam similitudinem factus. Quaerat in se aliquid, si possit invenire, et tria quaedam quae separabiliter pronuntientur, inseparabiliter operentur. Quaeram, quaerite mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
bendere potiusti: cogitatione tua te
decepisti. Hoc gͦ ñ ẽ: si comp̃hendisti.
Si aũt hoc ẽ: ñ comp̃hendisti. Quid
qͦ uis loqui. quod comp̃hende ñ po
ciusti: Uideamus gͦ. ne forte increa¬
tura inuenianus aliquid: ubi ꝓbemꝰ
aliqua tria. et separabilit demonstra¬
ri es inseptrabilit̃ oꝑari. Quo ibimꝰᷤ
adcelip ut oosole. et luna. et siderib
displitemus otrã. ut forte de frutec¬
tis. be arborib de animalib tram im¬
plentibus: Ande ipso cęlo. ande ipsa
t̾ra: quȩ continent om̃ia. quȩ st̃ incȩ¬
lo et int̾ra: quãdiu homo circuis crea¬
turam: Adte redi: te uide. te inspice:
te discute. Increatura queris aliqua
tria: et separatim demonstranda. et
inseparabilit̃ oꝑantia: Si increatura
queris: inte prius quȩre. Non eñi cu.
non es creatura. Similitudinẽ quȩ¬
ras. Quesiturus es in pecore: De dõ
eñi loquebaris cũ quereres quandã si¬
militudinẽ. de trinitate in effabilis ma¬

Expanded text:
ehendere potuisti, cogitatione tua te ehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis loqui, quod comprehendere noudo. Videamus ergo, ne forte in creatura inveniamus aliquid, ubi probemus aliqua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut forte de frutetis, de arboribus, de animalibus terram implentibus? An de ipso coelo, an de ipsa terra, quae continent omnia quae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo circuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonstranda, et inseparabiliter operantia: si in creatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris. Quaesiturus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Trinitate ineffabilis Ma
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur cotidie ubi ẽ ds̃ tius ꝑue¬
nisse spĩtali quodã contactu adillã
incõmutabilẽ lucẽ. eamq infirmi¬
tate conspectus ferre ñ ualiusse. et
insuã quasi egritudinẽ atq lango¬
rem iterũ recidisse. et comparasse se
illi: et sensu adhuc coͣmtemꝑari non
posse aciẽ m̃tis suȩ luci sapientie dĩ.
Et quia hoc in extasi fecerat. abrep¬
tus ẽ asensib corporis: et subreptꝰ
indm̃. Atubi quodãmͦ adõ ad homi¬
nem reuocatus ẽaait. Ego dixi inexta¬
si mea. Uidi eñi nescio quid in extasi:
quod diu ferre ñ potui. Et redditus
mortalib menbris et multis mortaliũ
cogitationib acorpore quod aggrauat
animã: dixi. Quid: cłiectussum a fa¬
cie oculorũ tuoꝵ. Longe sursũ ẽ: lon¬
ge deorsũs Quid gͦ dicamꝰ fr̃s de deo:
Si eñi quod uis dicere. suscepisti. non
ẽ ds si sic comp̃hende potusti: Aliud
com̃p̃hendisti ꝓdõ si quasi comp̃¬

Expanded text:
diceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pediceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pervenisse spirituali quodam contactu ad illam incommutabilem lucem, eamque infirmitate conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est, ait, Ego dixi in ecstasi mea. Vidi enim nescio quid in ecstasi, quod diu ferre non potui; et redditus mortalibus membris, et multis mortalium cogitationibus a corpore quod aggravat animam, dixi. Quid? Projectus sum a facie oculorum tuorum. Longe sursum es, longe deorsum sum. Quid ergo dicamus, fratres, de Deo? Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi compr
Abbreviated transcription (Latin):
et illud: quid quidẽ quod ds̃ ẽ. pie cre¬
datur. sce cogitetur: et quantũ dat᷑.
quantũ potest. ineffabilit̃ intelliga¬
tur. Quiescant uerba. cesset lingua:
cor excitetur: cor illuc leuetur. Non
enĩ ẽ illud tale quod incor homius
ascendat: s quo cor hominis ascendat.
Adtendamus creaturã. Inuisibilia em̃
dam consuetudinis familiaritatẽ. in¬
ueniamus aliquã similitudinẽ. un¬
de ꝓbeinus eẽ aliqua tria. que tria se¬
parabilit̾ ꝓferantur: inseparabilit̃
mo. Uidete prius quid ꝓmitcitur:
neforte increatura inueniã. quia cre¬
ator a nob̾ excelsus ẽ. et forte uerba
cuiꝰquã nr̃m. cui fulgor ueritatis ali¬
qua m̃tẽ quasi coruscatione ꝑstru¬
git. potest dicere uerba illa. Ego di¬
xi inextasi mea. In extasi tua quid
dixisti: iectus sum a facie oculoꝵ
tuoꝵ. Et eñi iudetur michi iste qui
hocdixit. leuasse ad dm̃ animã suã.
et effudisse suꝑ se animã suã. cũ ei

Expanded text:
et illud, quidquid est quod Deus est, pie creet illud, quidquid est quod Deus est, pie credatur, sancte cogitetur; et quantum datur, quantum potest, ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud tale, quod in cor hominis ascendat, sed quo cor hominis ascendat. Attendamus creaturam: Invisibilia enimdam consuetudinis familiaritatem, inveniamus aliquam similitudinem, unde probemus esse aliqua tria, quae tria separabiliter proferantur, inseparabilitermo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia Creator a nobis excelsus est. Et forte verba quisquam nostrum, cui fulgor veritatis aliqua mentem quasi coruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum a facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit, levasse ad Deum animam suam, et effudisse super se animam suam, cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit pat̃ amortuis: resurrectionẽ
tam̃ filii et pat̃ et filius oꝑatus ẽ. Ha¬
betis ꝑsonarũ distinctionẽ: et oꝑati¬
onis inseparabilitatẽ. Nongͦ dicamꝰ
aliquid patrẽ oꝑari sine filio: aliqͥd
filiũ sine patre. Au forte mirac ula
quȩ fecit iħc mouent uos. ne forte ali¬
qua ipse fecerit. quȩ ñ fecit pat̃: Et
ubi ẽ. pat̾ aũt inme manens. fecit
oꝑa sua: Hec que diximus plana
erant: tantũ dicenda erant. Non
laborandũ ut intelligerentur s cu¬
randum ut cõmemorarent᷑. Aliquid
orem intentionẽ uram requiro: et
deuotionem apud dm̃. Et eñi locis
corporalib ñ tenent᷑ nec occupant᷑
nisi corpora. Ultra locos corporales ẽ
diuinitas. Nemo eã tanquã in spa¬
cio requirat. Ubiq inuisibilis: et
inseparabilit. adẽ. Non in parte ma¬
ior inparte minor: s ubiq totanus¬
quam diuisa. Quis udet hoc: Qs
capit hoc: Compescamꝰ nos. Memi¬
nerimus: qui. unde. loquamur. Illud.

Expanded text:
s: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo dicamus aliquid Patrem operari sine Filio, aliquid Filium sine Patre. An forte miracula quae fecit Jesus, movent vos, ne forte aliqua ipse fecerit, quae non fecit Pater? Et ubi est, Pater autem in me manens, ipse facit opera ? Haec quae diximus plana erant, tantum dicenda erant: non laborandum ut intelligerentur, sed curandum ut commemorarentur. 15. Deuorem intentionem vestram requiro, et devotionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas: nemo eam tanquam in spatio requirat. Ubique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. Potestatem inquit habeo po¬
nendi animã meã: et potestatem
habeo iterũ sumendi eam. Nemo
tollet eã ame: s ego pono eam ame.
ꝓmisumis. ꝓpositiones nr̃as firmis¬
simis ut arbitror testimoniorũ docu¬
mentis ꝓbauimꝰ. Tenete quod audis¬
tis. Breuit̃ replico: et rem utilissimã
quantũ existimo m̃tib ur̃is collocã¬
dam comm̃do. Pat̃ ñ ẽ natus de uir¬
gine: natiuitatẽ tam̃ istam filii. et

Expanded text:
ratis. Potestatem, inquit, habeo poratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, promisimus: propositiones nostras firmissimis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. Tenete quod audistis. Breviter replico, et rem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendo. Pater non est natus de virgine: nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ resurrectionẽ filii: ꝓpt̃ hoc eñi
exaltauit eũ: et donauit ei nom̃ qd̃
e suꝑ om̃e nom̃. Resuscitauit gͦ pa¬
ter filiũ. ex altando eũ: et excitando
eũ amortuuis. Nunqͥd et filius resus¬
citat se ipsũ: Resuscitat plane.
Infigurã sui corporis. de templo dixit.
Soluite templũ hoc: et intriduo resus¬
citabo illud. Postremo sicut ad passio¬
nem ꝑtinet anuã pouere: sic ad re¬
surrectionẽ animã iterũ sumere. Uide¬
amus si filius quidẽ animã suã posir¬
it: et ei animã suã pat̃ reddidit. non
ipse sibi. Pat̃ eñi quia reddidit inani¬
festum ẽ. Inde eñi psalmus dicit. Et
resuscita me: et reddam eis. S quia
et filus animã suã sibi reddidit. qͥd
a nobis expectatis: Ipse dicat. Potesta¬
tem habeo ponendi anuã in eã. Non¬
dum dixi quod ꝓmisi ponendi dixi:
s iam clamastis. quia p̃uolatis. Eru¬
diti quippe inscola magistri cȩlestis.
tanquã lectiones intente audientes
pie reddentes: quid sequatur igno¬

Expanded text:
pter hoc enim exaltavit eum, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Resuscitavit ergo Pater Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semetipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Nondum dixi quod promisi. Ponendi dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non igno
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ om̃ia: Omĩa inquit ꝑ ipsũ factast̃.
Et societatem inculcans. tardis. du¬
ris. litigiosis: addidit. Et sine ipso
Om̃ia ꝑipsũ facta ft̃. Intelligimus
utiq uniuersam creaturã factam ꝑ
filiũ. fecisse patrẽ ꝑ uerbũ suũ dm̃ ꝑ
uirtutẽ et sapientiã suã. Nlunquid
dicturi sumus. omia quidẽ quando
creata st̃ ꝑ ipsũ facta st̃. s ñc non om¬
nia ꝑ ipsum facit pat̃ : Absit. Rece¬
dat hec cogitatio a fideliũ cordib:
abigatur asensu deuotorũ: ab intel¬
lectu piorũ. Fieri ñ potest. ut ꝑ ipsũ
creauerit: et ñ ꝑ ipsũ gubernet. ab¬
sit ut sine ipso regatur quod ẽ: qn
ꝑ ipsũ factũ ẽ ut eẽt. S et hoc testi¬
monio scripture doceamur. ñ solũ

Expanded text:
sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris, litigiosis, addidit, Et sine ipso Omnia per ipsum facta sunt; intelligimus utique universam creaturam factam per Filium, fecisse Patrem per Verbum suum, Deum per Virtutem et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regatur quod est, quando per ipsum factum est ut esset. Sed et hoc testimonio Scripturae doceamus, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tis eni quid susceꝑimus:n solũ quid.
uerũ etiã qui: unde uolumus dice¬
re. ubi positi. quomͦ positi: incorpore
quod corrumpit᷑ et aggrauat animã:
&e deprimit t̾rena in habitatio sensũ
multa cogitantẽ. Quomodo istũ sen¬
sum amultis ex traho. et ad unũ dm̃
trinitatẽ inseparabilẽ colligo᷑ ut ali¬
quid uideatur. quod dicatur: Putas¬
ne in hoc corpore quod aggrauat ani¬
mam.ut aliquid uob̃ digne loquar
sissimis faatrib ꝓpont᷑.Solet in nͥᷝatot
uerbi dĩ sermone uersart Solet ꝓ
hac multũ pulsari ad dñm. dicentib
hominibꝰ. facit aliquid pat̃. quod ñ
facit filius: aut facit aliquid filius.
qͦd ñ facit pat: Interunde patre et
filio dicamꝰ. Cũ aũt hinc expedierit
conatũ nr̃m cui dicimus. aduitor¬
nequaquã discedere. De patre gͦ et filio
fr̃s audite. F acit aliquid pat sine fi¬
lio: Respondemꝰ. Non. andubitatis:
Quid eñi facit sine illo. ꝑ quẽ facta

Expanded text:
tis enim quid susceperimus; non solum quid, tis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam qui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positi in corpore quod corrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum a multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar, sissimis fratribus proponi, solet in amatorum verbi Dei sermone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum, dicentibus hominibus: Facit aliquid Pater, quod non facit Filius; aut facit aliquid Filius quod non facit Pater? Interim de Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit conatum nnequaquam discedere. Fratres, audite: fratres, audite. Facit aliquid Pater sine Filio? Respondemus, Non. An dubitatis? Quid enim facit sine illo, per quem facta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptionis .s testimonio lectionis
collecta: nec heretica temeritate incer¬
ta. s apłica ueritate fundata. hoc in¬
sinuat. hoc nouimus. hoc credimus:
Hoc et si ñ uidemus oculis. nec ad huc
corde quãdu fide mundamur. ipsa
tam̃ fide rectissime ac robustissime
retinemus. patrem. filiũ. sp̃m sc̃m an¬
ñ sit pat.: ut pat̃ ñ sit filius: ut sp̃s sc̃s
nec pat̃ snec filius. s patris et filii sp̃s.
Hanc ineffabilem trinitatẽ apud
se ipsam manentẽ. om̃ia innouantẽ.
creantẽ. recieantẽ. mittentẽ. reuocan¬
tem. udicantẽ. liberantẽ. Hanc ergo
crinitatẽ in effabilẽ. simul nouimus.
Ecce seorsũ uenit filus in homine:
seorsũ sp̃s sc̃s de celo descendit inspe¬
cie columbe: seorsum uox de celo so¬
nuit. hic ẽ filuis m̃s. Ubi ẽ insepara¬
bilis trinitas: facit uosꝑme ds̃ in¬
tentos: orate ꝓnobis. et quasi aꝑien¬
tes sinũ donet ipse unde qd̃ aꝑiustis
impleatur. collaborantes nobis. Uide¬

Expanded text:
sumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur; ipsa tamen fide rectissime, ac robustissime retinemus Patrem, Filium, Spiritum non sit Pater, ut Pater non sit Filius, ut Spiritus sanctus nec Pater sit Filius, sed Patris et Filii Spiritus. Hanc ineffabilem Divinitatem apud seipsam manentem omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem; hanc ergo Trinitatem ineffabilem simul novimus eEcce seorsum venit Filius in homine, seorsum Spiritus sanctus de coelo descendit in specie columbae, seorsum vox Patris de coelo sonuit, Hic est Filius meus. Ubi est inseparabilis Trinitas? Fecit vos per me Deus intentos. Orate pro nobis, et quasi aperientes sinum: donet ipse unde quod aperuistis impleatur. Collaborate nobis. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ facta st̃. et sine ipso factum
ẽ nichil. S ꝑ ipsũ etiã regit et dis¬
ponit que facta st̃. Agnoscitis ergo
xp̃m dĩ urtutẽ et dĩ sapientiã: ag¬
noscite dictũ et de sapientia. attin¬
git afine usq ad finẽ fortit: et dis¬
ponit omĩa suauit̃. Non gͦ dubite

Expanded text:
psum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: sed per ipsum etiam regi et disponi quae facta sunt. Agnoscitis ergo Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam: agnoscite dictum et de Sapientia, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non ergo dubite
Abbreviated transcription (Latin):
placeat soluta ecce quod dico: ut li¬
beret et me et uos. Inuna enĩ fide sta¬
mus in nomine xp̃iͭ et inuna domo
sub uno dño uuumus: et in uno cor¬
pore menbra sub uno capite sumus.
et uno sp̃u uegetamur. Ut gͦ diis
ab his angustiis molestissime questi¬
onis liberet et me qui loquor et
uos qui auditis: hoc dico. Filius qui¬
dem in quã ñ pat̃ natus ẽ de uirgine
maria: s ipsã natuutatẽ filii ñpatris.
de uirgine maria. et pat̾ et filius oꝑa

Expanded text:
placeat et soluta. Ecce quod dico, ut liplaceat et soluta. Ecce quod dico, ut liberet et me et vos. In una enim fide stamus in nomine Christi, et in una domo sub uno Domino vivimus, et in uno corpore membra sub uno capite sumus, et uno spiritu vegetamur. Ut ergo Dominus ab his angustiis molestissimae quaestionis liberet, et me qui loquor, et vos qui auditis, hoc dico: Filius quidem, non Pater, natus est de virgine Maria; sed ipsam nativitatem Filii, non Patris, de virgine M
Abbreviated transcription (Latin):
tre: et testimoniũ de scripturis ad¬
hibiusti. nichil facere patrẽ sine
filio. quia omĩa ꝑ ipsũ facta st̃: nec
quod factũ regi sine filio: quia ipse
ẽ sapientia patris attingit afine
usq ad finẽ fortit̃. et disponit om̃ia
suauit̃. Modo mͥ dicis: quasi contra
te ipsũ loquens. Filius natus ẽ de
uirgine. ñ pat̃. filuis passus ẽ ñ pat̃:¬
⁊ iluis resurrexit amortuis ñ pat̃.
Ecce teneo aliquid facere filiũ: qͦd
ñ facit pat̾. Aut gͦ confitere facere
aliquid filiũ sine patre: aut confite¬
re. etiã patrẽ natũ. passum. mortuũ.
resurrexisse. Aut illud: aut illud dic.
Elige unũ ẽduob. Ego neutrũ eligo
Nec hoc nec illud dico. Nec aliquid fa¬
cere filiũ sine patre dico. quia m̃tior
si dixero. nec patrẽ natũ. passũ. resur
rexisse dico: quia nichilominus ñti¬
or si hoc dixero. Quomͦ inquit ex pli¬
caberis abhis angustiis: Placet uo¬
bis questio ꝓposita:. ds̃ adiuuet. ut

Expanded text:
tre; et testimonia de Scripturis adtre; et testimonia de Scripturis adhibuisti, nihil facere Patrem sine Filio, quia omnia per ipsum facta sunt; nec quod factum est regi sine Filio, quia ipse est Sapientia Patris, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter. Modo mihi dicis quasi contra te ipsum loquens: Filius natus est de virgine, non Pater; Filius passus est, non Pater; Filius resurrexit, non Pater. Ecce teneo aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Aut ergo confitere, facere aliquid Filium sine Patre; aut confitere etiam Patrem natum, passum, mortuum, resurrexisse. Aut illud, aut illud dic: elige unum de duobus. Ego neutrum eligo, nec hoc, nec illud dico. Nec aliquid facere Filium sine Patre dico; quia mentior, si hoc dixero: nec Patrem natum, passum, mortuum, resurrexisse dico; quia nihilominus mentior, si hoc dixero. Quomodo, inquit, explicaberis ab his angustiis? CAPUT bis quaestio proposita: Deus adjuvet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nichil filus sine patre facit. Occur¬
rit questio: quã innomine dñi et
eus uoluntate soluendam suscepimꝰ
Si nichil facit pat̾ sine filio. et nich
filuis sine patre. ñne quasi conse¬
quens erit. ut et patrẽ dicamꝰ natũ
de uirgine maria. patrẽ passũ sub
pontio pilato. patrẽ resurrexise.
et incelũ ascendisse: Absit. Non hoc
dicimus: quia non hoc credimus. Cre¬
didi eñi: ꝓpt̃ quod et locutussum.
Et nos credimus: ꝓpt̾ quod et loqui¬
mur. Quid ẽ infide: Quia filius de
uugine natus ẽ: ñ pat̃. Quid ẽ infide:
Quia filius passus subpontio pilato
et mortuus ñ pat̃. Excidit nob̾ quos¬
dam male intelligentes uocari patri¬
passianos. qui dicunt ipsũ patrẽ na¬
tum exfemina ipsũ patrem passũ.¬
et ipsũ eẽ patrẽ qui ẽ filius. duo eẽ.
nomina non res duas :. Et remouit
istos eccła catholica acommunione
scõrũ. ne aliquẽ deciꝑent: ut separati
aliquis michi. Tu dixisti nichil face¬
repatrẽ sine. filio. neq filiũ sine pa¬

Expanded text:
. Occurrit itaque quaestio, quam in nomine Domini et ejus voluntate solvendam suscepimus. Si nihil facit Pater sine Filio, et nihil Filius sine Patre; nonne quasi consequens erit ut et Patrem dicamus natum de virgine Maria, Patrem passum sub Pontio Pilato, Patrem resurrexisse et in coelum ascendisse? Absit. Non hoc dicimus, quia non hoc credimus. Credidi enim propter quod locutus sum: et nos credimus propter quod et loquimur . Quid est in fide? Quia Filius de Virgine natus est, non Pater. Quid est in fide? Quia Filius passus est sub Pontio Pilato, et mortuus, non Pater. Excidit nobis, quosdam male intelligentes vocari Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, ipsum Patrem passum, ipsum esse Patrem qui est Filius, duo esse nomina, non res duas. Et removit istos Ecclesia catholica a communione sanctorum, ne aliquem deciperent, ut separati aliquis mihi: Tu dixisti, nihil Patrem facere sine Filio, neque Filium sine Pa
Abbreviated transcription (Latin):
expediti. s forte uerbis meis. uideamꝰ
ꝑtinet gͦ adme sc̃orũ librorũ testimo¬
niis demonstrare natiuitatẽ filii et
patrẽ oꝑatum et filiũ: ita passionẽ.
ita resurrectionẽ: ut cũ filii tantum
sit et natiuitas. et passio. et resurrec¬
tio: hec tam̃ tria que ad filiũ solũ ꝑti¬
nẽt. nec apatre solo facta st̃. nec asolo
filio. s apatre utiq et afilio. Proba¬
mus singula. Iudices audistis: causa
ꝓposita ẽ: testes ꝓcedant. Dicat mi¬
chi udiciũ ur̃m: quod solet causas
agentib dici. doce quod ꝓmittis. Do¬
ceo plane adiuuante dño: et celestis
iuris recito lectionẽ. Intente audis¬
tis ꝓponentẽ: audite intentius iam
ꝓbantem. De xp̃i natiuitate michi¬
primo docendũ ẽ. quomͦ eam et pat̃
fecerit. et filus fecerit: quamius ñ¬
nisi ad filiũ ꝑtineat. quod fecit pat̃
et filius. Paulũ recito idoneũ uiris
diuini consultũ. Nlam et causidici
habent hodie paulũ dictantẽ iuira

Expanded text:
forte verbis meis, videamus tinet ergo ad me sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposita est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius jam probantem. 9. Filii nativitatemprimo docendum est, quomodo eam et Pater fecerit, et Filius fecerit, quamvis nonnisi ad Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. Nam et causidici habent hodie Paulum dictantem jura
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: de suꝑbia angłi cecidert̃. Si singula
ur̃a bona considerẽ: melior es patre
tuo qui nuptias contempsisti: et tu
melior matre tua. quȩ nuptias con¬
tempsisti. Et eni melior ẽ uirginalis
sc̃itas: quã pudicicia conuigalis. Ista
duo simul si comparentur:⁊ meluis ẽẽ il¬
lud quã illud quis dubitat: S adden¬
do alia duo. suꝑbiã et humilitatẽ: mis¬
tis duob int̾rogo uos: et debis respon¬
dete michi. Quid ẽ melius. suꝑbia an
humilitas: Respondes. humilitas. lin¬
ge illã uirginali scĩtati. Suꝑbia uͦ non
solũ non sit inuirginitate tua: s non
remaneat nec in matre tua.Si eñi tu
tenueris suꝑbiã. et tua mat̃ bumili¬

Expanded text:
est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula vestra bona considerem, melior es patre tuo, qui nuptias contempsisti; et tu melior matre tua, quae nuptias contempsisti. Etenim melior est virginalis sanctitas, quam pudicitia conjugalis. Ista duo simul si comparentur, melius est illud quam illud: quis dubitat? Sed addendo alia duo, superbiam et humilitatem; in istis duobus interrogo vos, et de his respondete mihi: Quid est melius, superbia, an humilitas? Respondes, Humilitas. Junge illam virginali sanctitati. Superbia vero non solum non sit in virginitate tua, sed non remaneat nec in matre tua. Si enim tu tenueris superbiam, et tua mater humili
Abbreviated transcription (Latin):
hominib s etiã parentib ingrati sint:
et aduersis parentes extollant᷑. Quare:
Quia illi genuert: isti nuptias contẽp¬
serunt. Unde ingrati eẽnt qui nuptias
contempsissent: nisi illi genuissent:
S melior ẽ filius patre suo coniugato:
quia ipse ñ duxit uxorẽ. Et melior ẽ
filia matre sua maritata: quia ipsa ñ
quesiuit uirũ. Si suꝑbior: nullo modo
melior. Si melior: sine dubitatione hu¬
milior. Si uis te inuenire meliorẽ: inter¬
roga animã tuã. si uides inflationem:
ubi inflatio: ibi inanitas ẽ. Diabolus
ubi inane muenerit: nidũ facere mo¬
ꝑbis continentib ex pedit cadere. ut
in eo ipso in quo se extollunt humili¬
entur. Quid eñi ꝓdẽ. cui ẽ continen¬
tiã. si dñetur suꝑbia: Contempsit
unde natus ẽ homo: et appetit unde
decidit diabolus. Nuptias contemp¬
sisti: bene fecisti. Aliquid melius egisti
s noli suꝑbire. De nuptiis homo natꝰ

Expanded text:
hominibus, sed etiam parentibus ingrati sint, hominibus, sed etiam parentibus ingrati sint, et adversus parentes extollantur. Quare? Quia illi genuerunt, isti nuptias contempserunt. Unde ingrati essent qui nuptias contempsissent, nisi illi genuissent? Sed melior est filius patre suo conjugato, quia ipse non duxit uxorem: et melior est filia matre sua maritata, quia ipsa non quaesivit virum. Si superbior, nullo modo melior: si melior, sine dubitatione humilior. Si vis te invenire meliorem, interroga animam tuam, si vides ibi inflationem. Ubi inflatio est, inanitas est. Diabolus ubi inane invenerit, nidum facere moperbis continentibus expedit cadere, ut in eo ipso in quo se extollunt humilientur. Quid enim prodest cui inest continentia, si dominatur superbia? Contempsit unde natus est homo, et appetit unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti, bene fecisti; aliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nuptiis homo natus
Abbreviated transcription (Latin):
cuta st̃. Nolite gͦ ꝓmagno habere.¬
negat qđ petis. Cũ uͦ ea quȩ ds̃ laudat.
mittit. ab illo petitis. securi petite: et in¬
cumbite quantũ potestis in orationib.
ut sumatis. Illa eñĩ ꝓpicio dõ concedun¬
tur: ila. eius ñ ira s miscdia largiuntur.
Quando aũt petitis temporalia. cum
modo petite: cũ timore petite. illi com¬
mittite. ut si ꝓst̃ det: si scit obeẽ. ñ det.
Quid aũt obsit quid ꝓsit: medicus no¬
les: st̃ suꝑbi: ñ sibi ꝓmittant suꝑbi reg¬
num dĩ. Excellentior locus ẽ. quo du¬
cit continentia: s qui se exaltat humi¬
liabitur. Quid queris celsiorẽ locum
appetitu celsitudinis. quẽ potes app̃¬
hendere retentione humilitatis: Si
extollis te: ds̃ deicit te. Si tu deicis
te: ds eleuat te. Sentencia dñi ẽ: nec
addi aliquid. nec detrahi potest. Usq
aũt ẽo continentes homines plerumq
suꝑbuint.: ut non solĩ quibuscumq

Expanded text:
cuti sunt . Nolite ergo pro magno habercuti sunt . Nolite ergo pro magno habernegat quod petis. Cum vero ea quae Deus laudat, mittit, ab illo petitis; securi petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: illa ejus non ira, sed misericordia largiuntur. Quando autem petitis temporalia, cum modo petite, cum timore petite: illi committite, ut si prosunt, det; si scit obesse, non det. Quid autem obsit, quid prosit, medicus noles, sunt superbi. Non sibi promittant superbi regnum Dei. Excellentior locus est, quo ducit continentia: sed qui se exaltat, humiliabitur . Quid quaeris celsiorem locum appetitu celsitudinis, quem potes apprehendere retentione humilitatis? Si extollis te, Deus dejicit te: si tu dejicis te, Deus elevat te. Sententia Domini est: nec addi aliquid, nec detrahi potest. Usque adeo autem continentes homines plerumque superbiunt, ut non solum quibuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
mearũ ne extollar: datus ẽ michi sti¬
mulus carnis mee. ingłs sathane. qui
gaui ut auferret eũ ame: et dixit mi¬
chi. Sufficit tibigr̃a mea. Nam uirtꝰ
ininfirmitate ꝑficitur. Petit eger. ut
quod ad salutẽ apponit medicus. cũ
uoluerit egrotus auferatur. Medicus
dicit. non: mordet s sanat: tudicis tol¬
le. quia mordet: Medicus dicit. Non
tollo. quia sanat. Tu admedicũ. Qua¬
tem: quia exaudiuit ad sanitatem.
Namñ ẽ magnũ exaudire dõ aduo¬
luntatẽ: non ẽ magnũ: ne putetis mag¬
num eẽ hoc. Quando quisq orat ꝓ
magno. et exauditur: quere quid
orat.: quere in quo exaudiat᷑. Nam ñ
habeatis ꝓmagno exaudiri ad uo¬
luntatem: habete ꝓmagno ex audi¬
ri adutilitatẽ. Ad uoluntatẽ etiã de¬
mones exauditi st̃: et ad porcos qͦs
pecierunt ire ꝑmissi st̃. Ad uolunta¬
tem etiã princeps eorũ diabolus ex¬
auditus ẽ: a quopetitus iob temp¬
cibus eẽt in ore eorũ. nostis quȩ se¬

Expanded text:
mearum ne extollar, datus est mihi stimearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, gavi, ut auferret eum a me: et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Petit aeger, ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad medicum quaad voluntatem, quia exaudivit ad sanitatem. Nam non est magnum, exaudiri a Deo ad voluntatem; non est magnum. Ne putetis magnum esse hoc, quando quisque orat, pro magno, si exauditur. Quaere quid orat, quaere in quo exaudiatur. Nam non habeatis pro magno, exaudiri ad voluntatem: habete pro magno, exaudiri ad utilitatem. Ad voluntatem etiam daemones exauditi sunt, et ad porcos quos petierant, ire permissi sunt . Ad voluntatem etiam princeps eorum exauditus est diabolus; a quo petitus Job tencibus esset in ore ipsorum, nostis quae conse
Abbreviated transcription (Latin):
anima solidatur. quia ñ inflatur. Sci¬
entia ait apłs. inflat. Quid gͦ: Scien¬
tiam fugere debetis: et electuri estis
nichil scire. potius quã inflari᷑ Ut¬
quid uob̾ loquimur: Simelior ẽ ig¬
norantia quã scientia. utquid uobis
disputamꝰ : Ut quid ista distinguimꝰ:
Ucquid quod nostis ammonemus. qͦd
ñ nostis inferunus: Scientia cauen¬
da ẽ. ne inflet. Ergo amate scientiam:
s ante ponite caritatẽ. Scientia si so¬
scientia: ubi caritas ñ edificat. Ubi
aũt edificat: solidata ẽ. Nonẽ ibi in¬
flatio: ubi petra ẽ fundamtũ. In tan¬
appositũ sibi ẽẽ diceret stimulũ car¬
nis. angłm sathanȩ. a quo colafizaret᷑.
Qui colafizatur: caput euis tundit᷑.
ne erigatur: et ibi de scientia metus
erat inflationis: hoc ẽ elationis. Ait
eni. Inmagnitudine reuelationum
mearũ ex tollar. Ibi gͦ metuenda erat
elatio: ubi erat rerũ magnarũ reue¬
latio. In magnitudine reuelationũ¬

Expanded text:
anima solidatur, quia non inflatur. Scianima solidatur, quia non inflatur. Scientia, ait Apostolus, inflat. Quid ergo? scientiam fugere debetis, et electuri estis nihil scire potius quam inflari? Utquid vobis loquimur, si melior est ignorantia quam scientia? utquid vobis disputamus? utquid ista distinguimus? utquid quod nostis admonemus, quod non nostis inferimus, si scientia cavenda est, ne inflet? Ergo amate scientiam, sed anteponite charitatem. Scientia si soscientia, ubi charitas non aedificat: ubi autem aedificat, solidata est. Non est ibi inflatio, ubi petra est fundamentum. CAappositum sibi esse diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum erat revelatio: « In magnitudine revelationu
Abbreviated transcription (Latin):
huc deẽ: ingemiscis. Et cũ ingemis¬
cis: curaris. Humilis si cris: tucior
ambulabis. Non p̃cipitab̾is: ñ infla¬
cit om̃ia sine qua nichil ualent
om̃ia. Ꝙ que ubicũq fuerit: tra¬
hit ad se om̃ia. Ipsa ẽ que ñ emulat.
Queris causã: attende qͦd sequitur.
Non inflatur. Prior ẽ inuiciis suꝑ¬
bia. ut dicere ceꝑam: deinde inui¬
dia. Non enĩ inuidia peꝑit suꝑbi¬
am: s suꝑbia peꝑit inuidiã. Non
enĩ inuidet: nisi amor excellentie
amor excellentiȩ: suꝑbia uocatur.
Cũ gͦ inordine prior sit suꝑbia.
sequat᷑ aũt inuidia ÷ apłs in lau¬
dibus caritatis. noluit dicere pri¬
us. ñ inflatur. et postea. ñ emulat᷑.
s prius dixit. ñ emulatur. postea.
ñ inflatur. Quare hoc: Quia cũ
dixisset ñ emulatur. quasi quesitu¬
rus eras causã. quare ñ emulatur.
subdit. ñ inflatur. Ergo si idõ ñ emu¬
latur. quia ñ inflatur: si inflaretur.
emularet᷑. Hoc inuobis crescat: et

Expanded text:
huc deest, ingemiscis; et cum ingemishuc deest, ingemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis, non inflacit omnia, et sine qua nihil valent omnia, et quae ubicumque fuerit trahit ad se omnia. Ipsa est quae non aemulatur. Quaeris causam? Attende quod sequitur: Non inflatur . Prior est in vitiis superbia, ut dicere coeperam, deinde invidia. Non enim invidia peperit superbiam, sed superbia peperit invidiam. Non enim invidet, nisi amor excellentiae. Amor excellentiae, superbia vocatur. Cum ergo in ordine prior sit superbia, sequatur autem invidia; Apostolus in laudibus charitatis noluit dicere prius, Non inflatur; et postea, Non aemulatur: sed prius dixit, Non aemulatur; postea, Non inflatur. Quare hoc? Quia cum dixisset, Non aemulatur, quasi quaesiturus eras causam, quare non aemulatur; subdidit, Non inflatur. Ergo si ideo non aemulatur, quia non inflatur; si inflaretur, aemularetur. Hoc in vobis crescat, et
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia. Non potest suꝑbus ẽẽ. et nõ
inuidus. Inuidia ẽ filia suꝑbie. S ista
mat̃ suꝑbia. nescit ẽẽ sterilis. Ubi fue¬
rit. continuo parit. Ut aũt ñ sit in
uobis: hoc cogitate. ꝑsecutionis tem¬
pore ñ solã agnẽ fuisse coronatam
uirginẽ: s et chrispinã mulierem.
Et forte qͦd ñ dubitat᷑ aliqui tẽ de
continentib defecer̃t: et multi de
conuigatis pugnauer̃t. atq uicert̃.
Unde ñ frustra dicit apłs. om̃ibus
menbris xp̃i. Alt̃ alterũ existiman¬
tes sibi suꝑiorẽ: et honore mutuo p̃¬
uenientes. Hec enĩ si cogitetis: ñ erttis
apud uos magni. Magis eñĩ cogitare
debetis. qͥd uob̾ desit: quã qͥd uobis
adsit. Quod habes. caue ne ꝑdas. Qõ
nondũ habes. supplica ut habeas.
Inquantis sis minor. tibi cogitandum
ẽ: ñ inquantis sis maior. Si enĩ cogi¬
tas quantũ p̃cessisti alterũ: tie tu¬
morẽ. Si uere cogitas quantũ tibi ad¬

Expanded text:
invidia. Non potest superbus esse non invidia. Non potest superbus esse non invidus. Invidia filia est superbiae: sed ista mater nescit esse sterilis; ubi fuerit, continuo parit. Ut autem non sit in vobis, hoc cogitate, persecutionis tempore non solam Agnen fuisse coronatam virginem, sed et Crispinam mulierem: et forte, quod non dubitatur, aliqui tunc de continentibus defecerunt, et multi de conjugatis pugnaverunt, atque vicerunt. Unde non frustra dicit Apostolus omnibus membris Christi: Alter alterum existimantes superiorem sibi, et honore mutuo praevenientes . Haec etenim si cogitetis, non eritis apud vos magni. Magis enim cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor, tibi cogitandum est; non in quantis sis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterum, time tumorem. Si vero cogitas quantum tibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑauit corpus: ut ñ eẽnt scissure
incorpore. Nouimis aũt menbra
xp̃i: que conuigalem habent uitã.Si
menbra xp̃i st̃. id ẽ si fideles st̃: si futu
honorẽ deferant uobis: nouimis qͦd
meliores ẽẽ uos uidicant quã ipsi st̃.
S quantũ uos illi igͣnorant: tantũ et
uos mutuam honorificentiã eis presta¬
re debetis. Si enĩ ẽ inuobis scĩtas. ti¬
mete ne ꝑdatis eã. Unde : ꝑ suꝑbiã.
alit̃ ꝑit sc̃itas casti si adulter fuerit:
alit̃ perit. si suꝑbus fiat. Et audeodi¬
cere: conuigalẽ agentes uitã: si tenẽt
humilitatẽ: suꝑbis castis meliores st̃.
Consideret eñi caritas ur̃a: quod dico
Diabolũ attendite. Nunqͥd iniudicio
dĩ ei obiciendũ adulteriũ ẽ. aut for¬
nicatio: Nichil horũ facit. qui ñ ha¬
bet carnẽ. Sola eũ suꝑbia et iniudia:
mittit in ignẽ et̃nũ. Serius gͦ dĩ cui¬
subrepserit suꝑbia: continuo ibiẽ et

Expanded text:
temperavit corpus, ut non essent scitemperavit corpus, ut non essent sciorpore . Novimus autem membra Christi, quae conjugalem agunt vitam, si membra Christi sunt, id est, si fideles sunt, si futurhonorem deferunt vobis; novimus quod meliores esse vos judicant, quam ipsi sunt. Sed quantum vos illi honorant, tantum et vos mutuam honorificentiam eis praestare debetis. Si enim est in vobis sanctitas, timete ne perdatis eam. Unde? Per superbiam. Aliter perit sanctitas casti, si adulter fuerit; aliter perit, si superbus fiat. Et audeo dicere, conjugalem agentes vitam, si tenent humilitatem, superbis castis meliores sunt. Consideret enim Charitas vestra quod dico: diabolum attendite, numquid ei in judicio Dei objiciendum est adulterium aut fornicatio? Nihil horum facit, qui non habet carnem. Sola eum superbia et invidia mittit in ignem aeternum. CAPUT V. subrepserit superbia, continuo ibi est et