comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riq putauert̃ ꝓpterea non ani¬
mã uiuã sed reptilia animarum
uiuarũ pisces esse appellatus quo
eis nulla memoria sit nec aliqua
uita ueludrationi uicinior sed
fallit eos experientia minor nã
quidã scripserunt quae anima¬
duertere potuert̃ in uiuaris
pisciũ multa miranda sed &iam
si falsa scripserunt. memoriã
tamen pisces habere cercissimu.
ẽ. quod ipsesum expertus haec ex¬
periantur quipossunt & uolunt
Nã quidã fons magnus bellensium
regionũ fere plenus. ẽ piscium
solenit autẽ homines desuꝑ inti¬
entes eis aliquid iacere quod sibi
uel praeripiant confluenites
uel interse diripiant concer¬
tantes quo. partu ad suefacti
deambulantib: suꝑ oram fontis
hominibus ipsi quoq: cũ eis gregatim nutando
cunte trecedunt expectantes unde aliquid
aut̃ &uestus & uolatilib antea homines no¬
mina in posuerunt quã pis cibus quia prius
uisa & cognita sunt pisciũ uero postea
paulatim cognitis generibus nomina insti¬

Expanded text:
 putauerunt propterea non ani putauerunt propterea non animam uiuam, sed reptilia animarum uiuarum pisces esse appellatos, quod eis memoria nulla sit nec aliqua uita uelut rationi uicinior; sed fallit eos experientia minor. nam quidam scripserunt, quae animaduertere potuerunt in uiuariis piscium, multa miranda. sed etiamsi forte falsa scripserunt, memoriam tamen pisces habere certissimum est. quod ipse sum expertus, et experiantur, qui possunt et uolunt. nam fons quidam magnus Bullensium regionum fere plenus est piscium. solent autem homines desuper intuentes eis aliquid iacere, quod sibi uel praeripiant confluentes uel inter se diripiant concertantes. quo pastu adsuefacti deambulantibus super oram fontis hominibus ipsi quoque cum eis gregatim natando eunt et redeunt, expectantes, unde aliquid autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina insti
Abbreviated transcription (Latin):
alibi deest & iterũ sullesinus maris
montib: copia aut fluuius iNter¬
lauentib: transitus inpeditur sed
unus natura in prȩssus tam quã
patriae finibus unum quemq
sese tenere & ultra in colas ꝓde
genera pisciũ quae non in genui
facilitate loca mutent sed fouen¬
di pastus necessitate quemopor¬
tuno & qua legitimo ꝓcurantes
flatus petunt & adillud septt̃ triona¬
lio mare partium quadã nature lege
uiolento impocu profluentes ꝑgunt¬
enĩ astatis tempone ad sracũ ponti
eoquod reliquomaris sinu hicsimus dul¬
cior sit non eũ tamdiu solei fr&o quã¬
diuc&eris inmoratur eaq: fit causa
ut nonom nẽ aqua exauriat quaedules
& generare & partus possit proprio
enutrire quã teneris faus laborẽ
aliene regionis ferreuix posseNT
eoqđ uenerit agmine reuertuntur
quis piscib haec anuntiat loca aut p̃
uersorũ suũ in fundit imperium
qui mutis ammantibus naturalis
discipline ordinẽ tribuit nãple¬

Expanded text:
alibi deest iterum. ille sinus maris alibi deest iterum. ille sinus maris montibus copia aut fluuiis interlabentibus transitus inpeditur, sed usus natura inpressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere et ultra incolas prodire genera piscium, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fovendi partus necessitate; quem opportuno atque legitimo procurantes flatus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege m pontum violento impetu profluentes. Quenim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis  generare et partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possinteo quo uenerant agmine reuertunturquis piscibus haec adnuntiat loca, praeciiuersorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat, n
Abbreviated transcription (Latin):
mine qđ enĩ nobis est sp̃s ita illis aqua uiuen¬
diministrat substantiã non int̃ duso com
sublatideaqua sine substantia sua uiuies se
non possunt & causa manifesta est qm̃ nob̵
quas nunc plicant & colligunt nunc explicaNT
atq: ad periunt. in hanc ergo collectionẽ
xaꝑtionem. dum sus cipitur aqua & trans¬
mittitur acpenarat respirationi
sedutrasq: partes armate sunt dentib:¬
trans mittanit. nesidiutius cibum
dentib: eorum esca possit auferri
tamen escaurus in hisruminare
ꝑhib&ur. ut ferunt hii quibus fuit
minutis uermibus sunt tamen quiin¬
uicem redeborent & sua carne
pascuntur : minor apud illos esca
maioris est rursum ipse maior
aualidiore in auditur & fit esca
alteris predatur alieni & inunũ¬
sane sine quadã dotenature mane
domicilia hab&q sui generis nul¬
lus excedat non incursat alienus.¬
hoc quippe genꝑ pisciũ in illos ei nu
maris alitur & gignitur. illud in
alio deniq: non repperies confusa
genera piscium sed qđ hic abundat

Expanded text:
qua. sicut nobis spiritus ita illis aqua uiuendi ministrat substantiam. nos intercluso commsublati de aqua sine substantia sui esse non possunt. et causa manifesta est, quoniam quas nunc plicant et colligunt, nunc explicant atque aperiunt. in hac ergo collectione et apertione dum suscipitur aqua et transmittitur ac penetrat, respirationis sed utraque pars armata est dentibqua sunt et, si diutius cibum dentibus eorum esca posset auferri tamen scarus in his ruminare perhibetur, ut ferunt quibus autminutis vermibus. Sunt tamen qui invicem se devorant, et sua carne pascuntur. Minor apud illos esca majoris est, rursus ipse major a validiore invaditur, et fit esca alterius, praedator alieni. Itaq sine quadam dote naturae manerdomicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienushoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. denique non repperies confusa genera piscium, sed quod hic abundat
Abbreviated transcription (Latin):
Pitiũ uocatũ uolunt eo qđ hoc genere
marioracula apullinisit editanã
quã in parnaso pitomem serpentẽ
inuindictã maris sagatis insequerte
acole delfici hoc illũ maro ortatis
dicentes ut ait terrentianus. R.¬
Pitium apollinem uocariagunt api¬
tone in mense molis serpentem cuiꝰ
non magis uenena quã magnitudo
t̃rebat hunc apollo sagit tarum
ictibus sternens nominis quoque
spolia repor tauit ut pitius uoca¬
r&ur unde & obhoc insigne uicto¬
riae picicius laracae branida cons
test enim essepi&as &sulle quipius erat
factus est impius ipseperut pi&ate
Nihil abstulit.
ir. Pix grecũ nomen est quã illapis sec
uocant aliiuolunt expino picem uoca¬
ri haec agraetis appellatur douia
Nr̃a malem dicere possumus cuius ꝓ¬
babilis splendens lenis & munda.

Expanded text:
autem vocatum volunt eo, quod hoc genere metri oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, dicentes, ut ait Terentianus m Apollinem vocari aiunt, a Pythone immensae molis serpente, cujus non magis venena quam magnitudo terrebat. 55. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens, nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur; unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constest enim esse pietas, etsi ille qui pius erat, factus est impius. Ipse perdidit pietatem, nihil abstulit. it. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda.
Abbreviated transcription (Latin):
Pirgus dictus. qđ ꝑeum tessere ꝑgurT.
siue quod turris speciem habeat. Nã
greci turrem pirgum uocarit.
Tirricius dictus est quia hic as siduo uel
iNcertã me uel in ludu puerili sepius
frequeritabatur.
Pirricius dictus apirro filio acillius¬
eoquod a summus patris armatus
eodem maro salutauerunt uNđ
& piricia iuuenita apud graecos
saltatio dicitur.
igriibus nuncupatus:
grecae erum ignis
piro uocatur.
iste est enim quiini
galliam adq spaniam quasi
dein dustria munimentum inat̃iac&.¬

Expanded text:
Pyrgus dictus quod per eum tesserae pergant, sive quod turris speciem habeat. Nam Graeci turrem πύργον vocant.Pyrrichius dictus est, quia hic assidue, vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. dictus sic a Pirro filio Achillis, quia ad funus patris armatus eo metro saltaverit, unde et pirrichia apud Grecos saltatio dicitur.ignibus nuncupatus: Graece enim ignis pyr vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam quasi industria munimentum interjac
Abbreviated transcription (Latin):
thologum nr̃m mosen quiunum dm̃
p̃uener̃ hac ꝑ hoc quanitũ ad graecos
ad tin& inqua lingua litterȩ huiussłi.
maxime feruer̃ Nibilhabent unide
sapientiã suã iactent que religio nr̃a
ubiuera sapientia est. si non superior
& pilo dicitur apila ubi pigmentum
contunditur

Expanded text:
theologum nostrum Moysen, qui unum uerum theologum nostrum Moysen, qui unum uerum praeuenerunt; ac per hoc, quantum ad Graecos adtinet, in qua lingua litterae huius saeculi maxime ferbuerunt, nihil habent unde sapientiam suam iactent, quo religione nostra, ubi uera sapientia est, si non superior,  pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur
Abbreviated transcription (Latin):
sumitur & ubi materia cumdõ aequatur
tenonis disciplina est & ubi quid deignieo
deo legitur eraditus in t̃uenit eadem
materia apud her&icos & philosophos
uolutatur idem retractus implicantur.
fectas repperiuntur fuisse. Nam &
socrates a theniensis magister omnium
qui tunc maxime claruer̃ tenens in ea
paste quȩ moralis uel actiuia dicitur.
Principatũ post esdram in chronis inuenitat.
Non uulto post &iam platonatus est qui
longe coceros sacratis discipulos ante ir &
quibus si ad damus duã superiores qui non¬
dum philosophi uocanitur septem scilic&
sapienites acdeincẽps philosophi corqui
taloa suc cesser̃ anaximandrum sclic&¬
& anaximenem & anaxagoꝵ. aliosq
nullos antequã phitagoras. sephilos ophũ
primus ꝓfiterocur. Nec illi ꝓphoras nrõs
uniuersos temporis antiquitate p̃cȩdiũ
quando quidem tales quam caeri
fuer̃ regnante romolo eminius¬
refertur solugitur illi theologi
poxe orfeus linus moseus &quis alius

Expanded text:
sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, idem retractatus inplicantur.phetas reperiuntur fuisse. Nam ipse Socrates Atheniensis, magister omnium, qui tunc maxime claruerunt, tenens in ea parte, quae moralis uel actiua dicitur, principatum, post Esdram in chronicis inuenitur. Non multo post etiam Plato natus est, qui longe ceteros Socratis discipulos anteiret. Quibus si addamus etiam superiores, qui nondum philosophi uocabantur, septem scilicet sapientes ac deinde physicos, qui Thaleti successeret Anaximenem et Anaxagoram aliosque nonnullos, antequam Pythagoras philosophum primus profiteretur: nec illi prophetas nostros uniuersos temporis antiquitate praecedunt, quando quidem Thales, post quem ceteri fuerunt, regnante Romulo eminuisse fertur, qupoetae, Orpheus, Linus, Musaeus et si quis alius
Abbreviated transcription (Latin):
exposuerunt quia euanuerunt iN
cognitionibus suis.
icentes enim se esse sapientes.
stulti facti sunt platonici quidem de cũ
curatorem & arbitrem & iudicem dicuiat
epicorei otiosum & inex estitatum.
Demundo autem platoniai. affirmanT
incorporalem histoici corporalem
epiusius athomis phitagoras exmuneris
eraditus exigni unde & auarro ignem
mundi. ummum dicit ꝓinde quodin
mundo ignis omnia guberni& sicut ani¬
mus in nobis quam uanissime quicum . ẽ.
inquid innobis ipsisumus cum exite mori¬
mur ergo &igrus cumdemunob. ꝑfulgo¬
ra ꝓficis citur munidus emoritur.
Hu philosophoꝵ etrores &iã & apud
ecclesiã. induxerunt hereses. inde eones
& forme nescioq: inde apud arrum.
trinitas nominis & apud ualentinum pla¬
tonicus furtor. Idem astecinis ds̃ melior
de tranquillitate abisto initis enim uene¬
rat᷑ & ut animȩ interrȩ dicitur. epicurus
obseruatꝰ & ut carnis restitutio negetur:
Deuana omnium philosophorum scola

Expanded text:
suerunt, quia evanuerunt in cogitationibus suis. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt. Item Platonici quidem Deum curatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici adfirmant incorporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: 'Qui cum est,' inquit, 'in nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam et apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες et formae nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola
Abbreviated transcription (Latin):
isiđt Piritis. lapis ꝑsicus aeris simulans
mus illisit igniis siquidem facile
scentillas emitat hic tenentis ma¬
Num. siue ementius praelma¬
nomen accepit est alius piritis
uulgaris quem uiuum lapidem
appellant quiferro uellapide
ꝑcussus scintillas emittit quae
excipiunitur sul fure uel aliis
phuriguis i uel sohis & dicto
celerius prȩb& ignem hunc
uulgus uocarem porã uocat.

Expanded text:
s Persicus lapis fulvus, aeris simulans mus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius premanomen acvulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro, vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulphure, vel aridis fungis, vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
islo Patus uocatar hebraicalingua
ab olcariamola quaeb& apud
cos uelbata nominatur capiens
quin quaginta sextaria quait
m̃sura una mole uiceꝓteritur

Expanded text:
s. Batus vocatur Hebraica lingua ab olearia mola, quae 'beth' apud eos vel 'bata' nominatur, capiens quinquaginta sextaria; quae mensura una molae vice proteritur
Abbreviated transcription (Latin):
dita ẽ sucuium uoluptatis quod
quidam &iam uersibus hocdistin¬
xit coniugis intereabasium oscula
dantur amicis suciuici lasciuis
la sciu is miscentur gratalabellis

Expanded text:
ditiei, suauium uoluptatis. Quod quidam etiam uersibus his distinxit: «coniugis interea basium, oscula dantur amicis, suauia lasciuis miscentur grata labellis
Abbreviated transcription (Latin):
Bathin indunibeleuestis linta quibus
facminalia ut arbitror significatur
Batenimapudhebrros linum dicidir
unde &mquidam locis legitur q¬
efoth. bat hoc efothlincum non

Expanded text:
Baadim in Danihele uestes lineae quibus feminalia, ut arbitror, significantur. Bat enim apud Hebraeos linum dicitur. unde et in quibusdam locis legitur Ephod Bat, hoc est Ephod lineum, non
Abbreviated transcription (Latin):
Batis marciauna uclud quidam di¬
cantꝰ. sextarios contum mensur a autꝰ
grecae m& rondicitur. unde &
m&r&a appellatur. notandum
uero quod mensura hebrcum
nomene

Expanded text:
Batus. Metreta una, ut quidam dicunt, habet sextarios centum, mensura autem Graece ΜΕΤΡΟΝ dicitur, unde et metreta appellatur; notandum uero quod mensura, Hebraeum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
s axeac calciamtum comedorũ
erat sicut trago ediorũ coturni
Quos quidem &iaem calonesi ppel¬
latTꝰ
eo quod ex sulice fierent nam greci

Expanded text:
axea calciamenta comedorum erant, sicut tragedorum coturni, quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent. Nam Greci
Abbreviated transcription (Latin):
Bases fulturtie s̃ columnarum quae
a fundam̃to consurgunt & super¬
positae fabricac sustinent pondus.
Bases aut nom p&re & fortissimȩ srro
sermone
Basilla regina
uocantur quoditiꝰ qua basespopulũ
sustinent and& basescoronas habeał
Quanto enim quis que magis pͥponitur
tanto amplius pondere laborũ grauat᷑¬
Basilicae prius uocabunturregum
habitacula unde & nomen habea
nam basileusrex & basili cae regiae
habitationes. nunc aut ideo diuina
templaba silica e nominantur. quia ibi
regiomnium do cultus & sacrificia
offcruntur

Expanded text:
Bases fulturae sunt columnarum, quae a fundamento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermonea vocantur, quod tamquam bases populum sustinent, unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis preponitur, tanto amplius pondere laborum gravatBasilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam basileus rex, et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
Basiliscus grac. latincintꝰ ptatur regulus¬
eo quod rex serpentium sit ad eoutcum
aidentes fugiant quici ol fatosuo eosnecat.
nam et hominemuł aspiciat interimit
si qui demeius as pectunulla auis uolans
in lue sctransit. sed quamuis ꝓcalsit
eius orecumbus teuide uoratur
amustelis tamenu incitur quas illio
homines inftrunt cauernis in quibus
delitiscunt it aque eouisofugit quem ille
ꝑsequitur & occidit. nihilenim parens
illererum si nere medio confatuit. ẽ
aũt longididine semi pedalis albis
maculis linutus

Expanded text:
asiliscus Graece, Latine interpretatur reguluseo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed quam procul sit ejus ore combusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis, in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit. Quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis albis maculis lineatus
Abbreviated transcription (Latin):
placitum sine tempore. cuius
nulla pars est sigruficatiua. separa¬
tiua. ut socrates: uerbum est.
quod sigruficat tempus. cuius pars
ruhil extra sigruficat sed semper
eorum quaede altero dicuntur notat.
ut cogitat. disputat: oratio est.
uox signuificatiua. cuius partium
aliquit separatum. significatiuum .t.
ut socrates disputit.
Enuntiatio. oratio est uox sigruficatiua.
de eoquod est aliquit uel non est. ut
socrates est. sorates non est.
Adfrmatio est. enuntiato alicunus
de aliqua  ut socrates. est
Nggotiatio est. ralicuius ab aliquo. ut
socrates non. est.
Contradictio est. adfirmationis et nega¬
tionis oppositio. ut socrates dis. pu¬
tat. socrates. nondisputat.
unlitas perier menia rum baec est
quod ex his inter p̃tameri tis. sillogis¬
mifuint. Vride & analettica.
per tractatur emidrin

Expanded text:
placitum sine tempore, cuius placitum sine tempore, cuius nulla pars est significatiua separata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars nihil extra significat, et est semper eorum quae de altero dicuntur nota, ut cogitat, disputat. Oratio est uox significatiua, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Utilitas Perihermeniarum haec est, quod ex his interpretamentis syllogismi fiunt. Unde et analytica pertractantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
sulori Periermenias liber subtilis simus ninis
ot peruarias formas iterationes¬
quae cautis simus de quo dicitur
aristoteles quanido periermenias
scriptitabanit calamum inmente
tinguebat.¬
sł ÷ Pracfauior periermenarum¬
⁊ Omnis quipperes. quaeimuest et uno
significatur sermone aut pernomen
sigrũ ficatur: Aut per uerbum.
quaedue pastes orationis interprae.¬
taritur: totum quicquid conceperit:
mens ad lo queridum.
Omnis enum elocutio concepte reimen¬
tis interpres est. hanic aristoteles
uir inrerum expressione & faciendis
sermorubus peritissimus perierme¬
niam nominiat. quam interpra&a¬
tionem nos appellamus.
Scilic& quodres menite conceptas
prolatis sermonibus interpraetatur
percata frasira. et apoftasm d est
negationem ut homo non currit
Inhis itaq periermenis supradictis
filo sopbus de septem speciebus tractat.
Idest de nomine deuerbo deoratio
ne. deenuntiatione. de afiru None
deniegatione  de contra dictine
N omen est. uox sigrnficatiua. stcundũ

Expanded text:
 Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum. Omnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum: quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid conceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpretetur per cataphasin et apophasin, id est negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus hilosophus de septem speciebus tractat, id esne, de enuntiatione, de affirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est uox significatiua secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ut auras uitales carpit. significauit
erum per copulationem uerborum.
unam rem. boc est uiuit hc aut̃ trophus:
gemiius est nam aut ueritatem
splendide producit. aut feditatẽ
circuitu leuitatd au̾lu¬
Veritatem spleradide producit
lumine terras. titoni croccum lin¬
quenis auitora cubile¬
aut dies oitusserat. et in bu colicis
euitatii: sicut placitum quae petiuit
circuitu euitat obscenitatem et
detenter : os tendit concubitum.
Item apostolos mutauerunt natura¬
lem usum inieum usum qui est.
contranaturam & cetera.

Expanded text:
 Auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est vivit. Hic autem tropus geminus est. Nam aut veritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu evitat. Veritatem splendide producit,lumine terras Tithoni croceum linquens Auaut dies ortus erat. et in bucolicis: euitat, sicut: placidumque petiuit circuitu euitat foeditatem et decenter ostendit concubitum. et apostolus: mutauerat naturalem usum in eum usum qui est contra naturam Vulgata
Abbreviated transcription (Latin):
ader turrem uero ader̃ turrem regis
significare hoc esttongregationis & co&
quod micheas prophetatestadur dicens
Et tuturris gregis nebuldsã filiasion

Expanded text:
et turrim Ader turrim gregis significare, hoc est congregationis et coetus quod et Micheas propheta testatur, dicens: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion
Abbreviated transcription (Latin):
Votatus autem uterus qđ duplexit
& ab utraque induas ediuidãt
partos qta indiuersum diffuse¬
hac replexe circum plicantur
interius impleatum f&um hino
& uter quod ediquid. in trinsecas
habuerit & membra & uiscera

Expanded text:
Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusac replexae circumplicantur el quod interius impleatur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera
Abbreviated transcription (Latin):
Positumẽ figura paragra focontraria¬
& ideo sic formata quia sicut illae
principia Niota ita istafines
a principibus separat
Posiuraẽ figura ad distinguendos sensus
perloca & commata & ꝑiodos quedum
ordinesuo apponitur sensum nobis
lectionis ostendit
Dictae autem positurae uel quia punctus
positus ad notantur. uel qui a ibiuox
propter uallo distinctionis deponitur

Expanded text:
a   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separatPositura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectionis ostendit. Dictae autem positurae, vel quia punctis positis annotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur
Abbreviated transcription (Latin):
Prandium ab apparatu aedenchi dictũ
propriȩ aut u&eres prandium uocabarit
omnium militum erbum aritepugnẽ
unđẽ illud ducis alloquiũ prandeamꝰ
tam quum adinferos caencitos¬

Expanded text:
Prandium ab apparatu edendi dictum; proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam, unde est illud ducis alloquium: Prandeamus, tanquam ad inferos coenat
Abbreviated transcription (Latin):
isid Memplum ciuitatem a egrpticedi¬
ficciuit apo fosiouis filius cumin se¬
cunda aegyptoregncu& haeẽ:
urbis ubicarta nascitur ubi &iã ob¬
timi matematici fuerung nam hanc
urbem magicis artibus deditam
pristini us quead presenstemp:
uestigia erroris ostendunt
Memfisciuitas aegrptiorum ubi
carccusus inuentus ẽ. primunsi¬
cut ait lucanus conficitur bibola
mẽ fitis carta papiro

Expanded text:
o. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostenduntest Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus 4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro
Abbreviated transcription (Latin):
ensuocata quodemincatanimã
quod excellit in anima mensuoccitꝰ
tam quam capud eius ułoculus unde
& ipsehomo sȩcm̃ m̃tẽimago dĩ di¬
citꝰ it adut̃ haecomã Adiuncta sunt
animȩ utinaressit: ꝓefficientiis enĩ¬
causarum diuersa nomina sortita ẽ
animanã memoria m̃ sest. unde&
ria ẽ dumrectum iudicat : ratio est.
dũ sp̃crat sp̃s est. dumaliquidsentit
sensus est namin de animus sensus
dicitur: prohisquesentitunde & sen¬
tentia nom enaccepit.

Expanded text:
ocata quod emineat in anima quod excellit in anima, mens vocatur, tanquam caput ejus vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita enim haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enicausarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde ria, dum rectum judicat ratio est, dum spirat spiritus est, dum aliquid sentit sensus est. Nam inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ant ciuitatem: quoi simunimenta ur¬
bis ad est tutamenta munium autẽ
dictum que simanu factum. sic& muri
muniant. &tuantur interionturbi ssnoenia
autem dupplicem habent significatio¬
nemnaminterdũmocma abusiuedicti
onsa aedifica publiccĩciuiati s iutdiui¬
dimus muros & mocnia pandimus urbis
ꝓpriue autẽ moenia s tantũ mũromurꝰos
autc̃ in turribus propugnaculis qlie
ornatur
esđ Moenianus collegacrassi inforopiec̃
materia sutȩssent locain quib: expec¬
tantes insisterente uee enomine eus
moeniana appellatã sunt
H acc & solaria quid parent soli pꝰhȩ
alii lapid calu materia aedifica repbit¬
cibus maniana & forib: & domib: ad¬
iecerunt.

Expanded text:
ant civitatem, quasi munimenta urbis, id est tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum: sic et muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive dicuntur omnia aedificia publica civitatis, ut: Dividimus muros, et moenia pandimus urbis: proprie autem moenia sunt tantum muri: murus autem turribus propugnaculisque ornatur Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ł Melotis in regnum libropellis simplex.
quammonachi a egrptũ &iam nuñc
utuntur ex uno later edependens..¬
melotis que&iã perta uocatur pellis . ẽ.
caprina dc̃ollo pendens precinctausq
adlumbos. ẽ. autem habitus propriȩ
ñecessarius ado peris exercit᷑um fi¬
ebat autem prius ut quidã existimant
depelliculis melonum unde etmelotes

Expanded text:
. Melotae, in Regum libro, pellis simplex, qua monachi Aegyptii etiam nunc utuntur, ex uno latere dependens.Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ antiqui definer̃ quã diuluna zodia¬
cuncirculum perducits antiquia ut̃ gentiles
mensib: nomina quȩdamexdus suis que¬
dam exctusis qued am uero exnumeroin¬
tes a martio quia exipso anniorentis ordinẽ
regem prius annumin menses diuidis¬
se idus hłđs quȩ o inter calares diesins¬
tituis se. in codicib: aut̃ scãrum scripturdrũ
duo decimm̃ ses fuisseanni &iam antedi¬
luuiũ ostendunt᷑ sicenimibilegitur : aqua
aut̃ minuabat᷑ usq: adundecimmensem.
undccima a ut̃ mensẽprima dicmensis ap¬
paruer̃ capittimontium sic enimi tunc
dinumerabant᷑ menses sicut & nunc sed ñ
quos leł de sed quos luna coepta & finita
condudit.
Menses aut̃ omnes apud latinos exkalen¬
dis sumunt principium apudbebrtos.
ex lunȩ nacentis recursum apud uegrp¬
tios aut̃ principia mensium antełet¬

Expanded text:
autem antiqui definierunt: quamdiu zodiacum circulum perducit. Antiqui autem gentiles mensibus nomina quaedam ex diis suis, quaedam ex causis suis, quaedam vero ex numero imtes a Martio, quia ex ipso anni orientis ordinem regem prius annum in menses divisisse, Idus, Kalendasque, et intercalares dies instituisse. In Codicibus autem sanctarum Scripturarum duodecim menses fuisse anni etiam ante diluvium ostenditur. Sicut enim ibi legitur: Aqua autem imminuebatur usque ad undecimum mensem. Undecimo autem mense, prima die mensis apparuerunt capita montium. Sic enim tunc dinumerabatur mensis, sicut et nunc. Sed non quos Kalendae, sed quos luna coepta et finita concludit.Menses autem omnes apud Latinos ex Kalendis sumunt principia. Apud Hebraeos ex lunae nascentis recursu. 7. Apud Aegyptios autem principia mensium ante
Abbreviated transcription (Latin):
dem ensis nomenẽ grecum delune nomine
neuocaitur. unde &apud hebreos m̃ses
legitimi ñ exsolis circulo. sed ex lunecur¬
sũ enumerant᷑ qͦu eẽ denoua ad nouã
acgrptu autem primippt̃ lunȩ uelociorẽ
cursũ & neerror computationi sei uelocita

Expanded text:
Mensis nomen est Graecum de lunae nomine ne vocatur. Unde et apud Hebreos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error computationis ejus velocit
Abbreviated transcription (Latin):
Melos ex numero cidadum una.
omnium in sularum rotundissima.
unde et non cupata. historia dicit ex
ia sonenatum fuis sephilomelum &
plutum exfilo  p areantam genitum.
quidesuo nomine parom insula nripĩ
pellauit. prius aut̃ minola deinde
paros dicta dequa uirgilius. niueãq
parongignit enimmarmor candi¬
dissimum. quod parium dicunt. mit¬
tit & sardũ lapidem inarmoribus
quidem prestantiorem. & in tergtenis
iulissimum

Expanded text:
Melos ex numero Cycladum, una omnium insularum rotundissima, unde et nuncupata. 178 29. Historia dicit ex Jasone natum fuisse Philomelum et Plutum; ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suo nomine Paron insulam et oppidum appellavit, prius autem Minoia, deinde Paros dicta. De qua Virgilius: Niveamque Paron. Gignit enim marmor candidissimum, quod Parium dicunt. Mittit et sardan lapidem, marmoribus quidem praestantiorem, sed inter gemmas vilissimum
Abbreviated transcription (Latin):
mentdum in libroͥs propriae dicitur
unde eteinenda redicimus. nam menda¬
tium in c&eris rebus est
dictus quiaminus ha¬
apud antiquos claudere egenum & ma¬
num extenderequasimanu dicere

Expanded text:
Mendum in libro proprie dicitur, unde et emendare dicimus. Nam mendacium in caeteris rebus estdictus quia minus haapud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere
Abbreviated transcription (Latin):
gyuti etẽgcmmantis nature higritus
atque in hisque uraenda sunt & set an¬
da ex ac&omlinitus ita obstupesccre
facit corpus ut non sentiat cruciatũ.
meminerunt diceredebemus non
memini mefecis s&inamꝰ iemini ser¬
moẽ totus pr&eriti temporis. qui
ante actam rem in presensreuocat.
& si dixeris memini inefecis secuo pre¬
respondim& ello utdebuit iam illud
cantando solitum meminime con¬
cis nequȩ inuenitur it ab aliis inagnis
auctoribus memini positum sit ut
non addatur autẽẽ. autaliquid a lꝰ¬
is sermo qui presens temp: restituat
memini terturribus altiscoritum

Expanded text:
gypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum.me facere dicere debemus, non memini me fecisse. nam memini sermo est totus praeteriti temporis, qui ante factam rem in praesens reuocat, et si dixeris memini me fecisse, duo praerespondi Metello, ut debui, etiam illud cantando {solitum} memini me concis. neque inuenitur ubi ab aliis magnis auctoribus memini positum sit ut non addatur aut esse aut aliquantus sermo qui praesens tempus restituat, memini me turribus altis / Coryc
Abbreviated transcription (Latin):
niuistus rex quiuĩpsẽim pentuit salens
iustus proeo quod discernens sdcram̃¬
ta legis & euuangelii non pecudum
uictim assed oblationem panis & di¬
licis in sacrificium obtulit

Expanded text:
iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
Melinum dictum quod eius modime¬
calli ferax ẽ una excicladib in si¬
lamdos nomineẽ enim candr¬
da necutuntur eapiccores ꝓpter
nimiam pinguedinem

Expanded text:
Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem
Abbreviated transcription (Latin):
ragẽ MM eli tigrece appellationis. ẽ quod ap
apibus nomen habere probat᷑ nam
ap̃is grace mllȩr& ditur. anteautem
mella derorcerant unueniebatur ᷑ que
hucusque in indiã & arabia comnligatũ
repperiatur ramis inherens in similitu¬
dinem s alisomne autem mel dulcȩ. sardũ
amarum ẽ absintius cauisa cuius copia eius
regiones a pes nutriuntur
sed&iam saluci est. fauoͦ escnimobdul¬
cat curat uulnera internis que mnedica¬
mentũ in fundit ulceribus
Mella quam greci loton appellan
que uulgo propter formam & colorem fcua
siricadicitur arborẽ enimmagna fructũ
ferens conmes tibilẽ maiorempiperqgustu.

Expanded text:
at. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere probatur; nam apis Graece μέλισσα dicitur. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntursed etiam saluti est. fauces obdulcat et curat uulnera, internis quoque medicamentum infundit ulceribusMella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syrica dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, maiorem pipere, gustu
Abbreviated transcription (Latin):
memnonites aues a egrptiae appel¬
late . alo coubi meminon peruit nam
cateruatim aduolare dicuntur. ex
egrpto adiliumiuxta memnonis
scpulchrum & proindecas Aienses
men nonias uocant. quintoa utẽ
pugnã uiessi seunguib: rostrisq: delacerant

Expanded text:
Memnonides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant
Abbreviated transcription (Latin):
Di cuntautem hebraci quod ex nomine sdio.
đs quodapudillos tora gramum est lit¬
teram abrabac & sarrat ad diderunt. Dice¬
batꝰ eniꝰ primum abraͥ am quod int ptutut¬
dnximꝰ patꝰ excclsus. & postea uocat c̃abrabã
qđ trans fert᷑ pat̾ multorum. Namquod sequi¬
t̾gentiũ non hab& in nomine sed subauditur
uecmirandum quare cumapud grecos & nose
alittera uid& additanos e quidem lit terã
hebrȩam additam dixcrimus. ydioma enĩ
lingna eillius est perquidem scribere
sedpor a legere sicut econtrario legitur¬
a littera sept ꝑ .c. ꝓnuntiant

Expanded text:
Dicunt autem Hebraei quod ex nomine suo Deus, quod apud illos tetragrammum est, he litteram Abrahae et Sarae addiderit. Dicebatur enim primum Abram, quod interpretatur pater excelsus; et postea vocatus est Abraham, quod transfertur pater multarum; nam quod sequitur gentium, non habetur in nomine, sed subauditur. Nec mirandum quare cum apud Graecos et nos a littera videatur addita, nos he litteram Hebraeam additam dixerimus. Idioma enim linguae illius est per he quidem scribere, sed per a legere: sicut econtrario a litteram saepe per he pronuntiant
Abbreviated transcription (Latin):
ãbsconditum differentia ẽ. Abs consum est
acuius lib& artecelatimi. Absconditum uero¬
est naturalit abditum conditum uero est
non abs consum unde& consuere dicitur quan¬
dorupta atque aꝑtti quacque texantur
Absictos zonmanigrã & pondero sa distus¬
ta ũcnis rubentibus hacr ex caleficta ignisep
Absida grecosermonc. lactinc int̃ p̃tatur¬
lucida coquodlumineacaptoparemores¬
Mendeat. sedutrum absidam. An.absidem
dicere debcamus hodierbigenus ambiguũ
Absintium. zncum nomen est caius pbabiba¬
est quodinporti regioner nascitur. unde&¬
absintium ponticum nominatur.

Expanded text:
Absconditum et absconsum. Absconsum est cujuslibet arte celatum, absconditum vero naturaliter abditum. Conditum est enim, non consum. Inde et consuere dicitur, quanerupta atque aperta quaeque texunturApsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni sepAbsida Graeco sermone, Latine interprlucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum Absinthium Graecum nomen. Cuius probaest quod in Ponti regione nascitur; unabsinthium Ponticum nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lac agrecosermone diriucitum est : ꝓ
candore : grecienimalbum gleucondi¬
cunt lacuero & sanguis quod nutrit¬
& quod nutritur : Nam late nutrim
Lacuim nominis a coloretrabit quod
sit alb: liquorlcucos enim grecialbum
dicunt cuius natur a ex sanguine cominu¬
tatur : Nam post partum siquis san¬
guinis nondum fucrit uterinu trimentũ
consumptum naura. lim eatufluit in
mammas et carumuirtute albescens lac¬
tiꝰ accipit qualitatem̃duitũ¬
demone semdȩ filios parta absparco fi¬
lio foronciuocataqui fuit filius inacup¬
samautem es sesparcam quam & lacede¬
moniamciuitatem at quo inde lacedemo¬
nias sparta nos diciuit¬

Expanded text:
Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore. Graeci enim album leucon dicunt, lac vero et sanguis quod nutrit et quod nutritur. Nam lacte nutrimur, Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cudaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici
Abbreviated transcription (Latin):
& quod mortalib: adistamuitam
commodius ducendam bencficim ul¬
ta contulerehonorem halio is meru¬
is sediuinum.
namideo mercurius qua simediuscur¬
rens dicitur. appellatus. quod sermo
icurrat inter homines inedius currens¬
dictur appellatus quod sermocurrat.
pnt&atio quatad sermonemutique
pertin&er¬

Expanded text:
t quod mortalibus ad istam uitam commodius ducendam beneficia multa contulerint, honores ab eis meruisse diuinos. nam ideo Mercurius, quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inter homines medius ; idedicitur appellatus, quod sermo currat rpretatio, quae ad sermonem utique pertine
Abbreviated transcription (Latin):
Agmendicitur cum exercitus
enim exercitus ambulans. nam
agmendicitur. quod longitudine
dircctum ẽ quale sol& cõ qmexer¬
citus portis procedit quicquid
fuerit aliud abusiue dicitur.

Expanded text:
Agmen dicitur cum exercitus enim exercitus ambulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit. Quidquid fuerit aliud, abusive dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
resilit. Namplinius dicit animalia cũ acutis
uniguibus frequenter parare nonposse
uiciantur enim in trinsetus semouenitibus

Expanded text:
resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus
Abbreviated transcription (Latin):
abisrabel uocabulo diriuatur principẽ
sonat. sensus itaq est hicnon uoccibi¬
turnomentuum sub plancator: hoc
estia cob: sed uocabitur nomentuum
lucteot poruisti princeps uocaberis.
si aute manccum quids̃ sum siuc angelus
qnm̃ pleriqs qua euariut interpnr&atꝰ
pugnar eootiusti quantomagis cum homi¬
nibus hocc̃ cumosau. Quem formada¬
remondebes illudautem quod in libro
nominum incer pr&atur hisraheluir
uidens dm̃ : siue mens uidens dm̃om¬
nium pene sermone d&ritum non tamen
uerequam uiolentermihinterpr&ctũ
uid &ur hicenim his rahel. perh. litteram
scribitur odsini rexaleph lamet quiin t̃p̃

Expanded text:
ab Israel vocabulo derivatur, principem sonat. Sensus itaque hic est: Non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est, Jacob, sed vocabitur nomen tuum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum qui Deus sum, sive angelus; quoniam plerique varie interpretantur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus? hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum, interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scrib
Abbreviated transcription (Latin):
la corpore sed egruegiapia sublimis af¬
fectu quac indicta Perumomnium p̃tio¬
siores auronidos instruit quics apient᷑
nidificat. Nidus enims apientiae p̾ti¬
osior c̃auro. quid enim sapienti quã
& uolandi uaga libertate pociatur
& hominis domicilus paruulos suos
& tecta conmend& ubis obolem nullus
ut a primo ostupullos suos humaneus ui
conuersationis ad suescat & prest& ab
inimi corum auium insidus tutores tũ
illic p̃darum quam grecia domos sibi
sineullo adiu corctam quam astis pe¬
ricia componat. legitenim fistubas
ore casq: luto in linit ut conglutina¬
repossit sed quiclutum pedib: nõ
ipotest deferre sumitatẽ pennarum aque
infundit ut fticilehis puluis adhercat

Expanded text:
la corpore, sed egregie pio sublimis adfectu, quae indiga, rerum omnium pretiosores auro nidos instruit, quia sapienter nidificat; nidus enim sapientiae potior est auro. quid enim sapientius, quam ut et uolandi uaga libertate potiatur et hominum domiciliis paruolos suos et tecta commendet, ubi subolem nullus ut a primo ortu pullos suos humanae usu conuersationis adsuescat et praestet ab inimicarum avium insidiis tutiores. Tum illud praeclarum, qua gratia domos sibi sine ullo adjutore tamquam artis perita componat. Legit enim festucas ore, easque luto illinit, ut conglutinare possit. Sed quia lutum pedibus non potest deferre, summitatem pennarum aquae infundit; ut facile his pulvis adhaereat
Abbreviated transcription (Latin):
& excctus a nastitur :÷ ⁊racundia nuttmuiti¬
umnaturale & perp&uum est. ergoratus
protem pore concitatus i racundus autem
frequentor inesctur & adleuem sermonis
auntm quasi auento folium commo u& ur

Expanded text:
et ex causa nascitur; iracundia autem uitium naturale et perpetuum est. Item iratus pro tempore concitatur, iracundus autem frequenter irascitur et ad leuem sermonis auram, quasi a uento folium, commouetur.
Abbreviated transcription (Latin):
enim appellate sunc illius populipar¬
tes ex quo proptersolomonis offensam
tempor efilii eius roboam qui patris¬
uoce sit in regnum dõ uindicante diuisus
est. proinde tribus decemquemaccepit
hieroboamseruus solomonis sex eis in
samaria constitutus propriae uocaban¬
turi srł quamuis hoc uniuersu illius po¬
pulinomen ess& duabus uero tribus iu¬
due is lic& & beniamin quae propter
dauid nȩpenitus regnum stirpiscius
fuis s& eradicatum remanserant sub¬
iacentes ciuitati. herus alemiudȩ nom̃
fuit quicupsaerit tribus undedauid
beniaminucro tribualtent idestregnũ
sicut dixi peruinenserat unde fuitrexsa
ul antedauid sed simul isteduae trib:
ut datũ est iud auocaibantur & hocno¬
minediscerndiantur abisrł quod appel¬
labantur propriaed camtribus haben¬
tes suum fegem
tuncenim hoc nomen accepit quando
tota nocte lucatus uicit incestamine
angelum & oriente luci ferobenedictus c̃
inde propteriisionem dĩ i srł appella¬

Expanded text:
enim appellatae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, Deo uindicante diuisus est. Proinde tribus decem, quas accepit Hieroboam, seruus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi nomen esset. Duabus uero tribubus, Iudae scilicet et Beniamin, quae propter Dauid ne penitus regnum stirpis eius fuisset eradicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc nomine discernebantur. ab Israel, quod appellabantur proprie decem tribus habentes suum regemTunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appella
Abbreviated transcription (Latin):
sis lingua cgrptiorum appellatur quã
i sinuolunt ẽt ftnt autem ysis regina egyp¬
tiorum inachis regis filia qua edegraccia
ueniens aegyptios litioras docuit & lute¬
ras colere instituit propter quod &ttrra
eius nomine appellaueruntl¬

Expanded text:
sis lingua Aegyptiorum terra appellatur, quam Isim volunt esse: fuit autem Isis regina Aegyptiorum, Inachi regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit, propter quod et terram ejus nomine appellaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt & ali interpnaetes qui ex he¬
brea lingua in gracm. sacra eloquia
trans tulerunt nam secundam editi
onem aqui la terciam & quastam
theudocion & simmachus ediderunt
ambo iudeiꝓseliit. Quinta uero uul¬
garis illa interpnactatio cuuiꝰ auctorñ
appar&. & hobhoc sine nomine
incerpr&is quint aedicionuncupat᷑
Pra&erca sextam & septimamedi¬
tionem origenis miro labore reppe
rit & cum ceris supradictis editioni
Nam latinoruminter practum qui
degreco innrm̃ eloquium transtuleruntut
meminit scs̃ augusanus infinitus numerus
est sicui eniminquid primis fiderãporib:
ad manus uenie quodex greco atq: aliquan¬
tulum sibi utriusq: linguam pericid sen¬
sit ausus ẽ statm interpractari atq: indie
accidit taminnumenibiles apud latinos
extitis seinterp̃res. De ebreo autemin lati¬
num eloquium tantum modo heronimus
prbt̃ trium linguarum peritus casdem
fudit cuius incerp̃tatio merito c&eris an¬
tefestur Nam ẽ & uerborum tenatior
rior

Expanded text:
fuerint et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra illa eloquia transtulerunt, onem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti; quintam vero garis illa interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis. Quinta Editio nuncupatur. 4. Praeterea sextam et septimam Editrit, et cum caeteris supradictis editionibNam Latinorum interpretum qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt, ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus , trium linguarum peritus, ex Hebfudit, cujus interpretatio merito caeteris antefertur. Nam est, et verborum tenacior, rior