comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cerent hanc. etiam ꝓsꝑantem. mini¬
mȩ amarent. Sc̃a autem ȩccłia. in
electis suis cotidie quantus sit re¬
bus exteriorib cursus. conspicit:
& iccirco mintimis pedẽ sollicitȩ
intentionis figit. Unde. & apte sub
Congrua ualde similitudine temp̃
camis telȩ comparatur: quia sic̃
tela filis: sic uita mortalis. dieb sin¬
gulis ꝓficit. Sed qđ adaugmentũ
ꝑcipitꝰ adincisionem tendit: quia
sic̃ & suꝑius diximus. cum temꝑa
ꝑcepta pretereunt: uentura bitui¬
antur: & deuniuerso uitȩ spacio.
eo fiunt pauciora quȩ ueniunt: q̃ͦ
multa sunt quȩ transierunt. Tela
quippe. infra supraq religata: du¬
obus lignis innectitur. ut texatur.
Sed quo inferius texta inuoluitur:
eo supius texenda deplicatur: &
unde se adaugmentũ multiplicat:
inde fit minus qđ crescat. Sic nimi¬
rum uitȩ nr̃ȩ tempora. & transacta
quasi infenus inuoluimus: & uen¬
cura asuꝑiori deplicamus: quia qͦ

Expanded text:
cerent, hanc etiam prosperantem minicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte subCongrua valde similitudine tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit; sed quo ad augmentum proficit, eo ad incisionem tendit, quia, sicut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo
Abbreviated transcription (Latin):
curis inseruiunt: eongruȩ cutis uo¬
cantur. Quȩ nimirum eutis.arescen¬
do attrahitur: quia mentes carna¬
lium. dum p̃sentia diligunt. et qͣsi
iuxta posita concupiscunt: adfuti¬
ra tendi ꝑlonganimitatem nolunt.
Qui. dũ inteme spei pinguedinem
negligunt: ut attrahant᷑. arefiunt :
quia si eoꝵ corda despatio ñsicca¬
ret: nequaquã estus hec pusillan¬
mitatis attraheret. Hanc nanq at¬
uactionem psalmista formidau̾at:
cũ siccitatem mentis metuens. di¬
cebat. Sicut adipe pinguedinis:
repleatur anima mea. Adeps quip¬
pe pinguedmis. animã replet: cũ
hanc eontra p̃sentium desidioꝵ
estum. suꝑnȩ spei infusio refouet.
Cutis gͦ arescens attrahitur: cũ cu
addesꝑationem siccatũ. inauctoris
sui amorẽ non tenditur:sed inse¬
metipso utita dixerim. rugõsa co¬
gitatione replicatur. Pensandum
uͦ ẽ: qđ carnales mentes. iccireo
p̃sentia diligunt: quia uitã carnis.
qͣm fugitua sit. minue ꝑpendunt.
Nam si uelocitatem transitus er aspi¬

Expanded text:
curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendere per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam aestus haec pusillanmitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrahitur cum cor ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur. Cymvero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspi
Abbreviated transcription (Latin):
adp̃inium retributionis erigitur.
qui ꝑhoc qđ nunc exhibet. inap¬
Sed quia uita hypoeritȩ. scirpi ap¬
pellatione signata. qualiter inu¬
dicio reprobetur. audiuimus: pri¬
usquam districtus iudex appare¬
aĩ. qualis abhominib habeatur.
audiamus. Sequitur. H umectus¬

Expanded text:
ad praemium retributionis erigitur, ad praemium retributionis erigitur, qui per hoc quod nunc exhibet in apSed quia vita hypocritae, scirpi appellatione signata, qualiter in judicio reprobetur audivimus, prius quam districtus judex appareat, qualis ab hominibus habeatur audiamus. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
stricti examinis. omĩs acta fidu¬
lieni oris testimonia abesse cog¬
nouerit adsua se opera nume¬
randa conuertit. Unde adhuc
subditur. E ulciet eam: & ñ eon
surget: hoc nanq qđ ꝑse stare
ñ ualet: fulcitur. ut stet: quia cũ
uitam suã hypocrita labefactari
imudicio conspicit: hanc fulcien¬
do statuere. operum enumeratio¬
ne contendit. Annonlaudis suȩ
habitaculum hinc inde fulciunt.
qui facta sua. ut prefati sumus. in
iudicio enumerantes dicunt: dñe
dñe. nonne innomine tuo ꝓphaui¬
mus. & intuo nomine demonia e¬
iecimus. & iinomine tuo uirtu¬
tes multas fecimus: Sed domuᷤ
laudis. tot alligationib fulta mi¬
nimȩ consurgit: quia ꝓtinus iu¬
dex dicit. Nunquam noui uos: di¬
scedite ame. qui operamini iniqͥ¬
aiem. St sciendum ẽ: quia hoc
qd surgit: ab infimis. ad suꝑiora se
erigit. Domus gͦ hypocritȩ sur¬
gere ñualet: quia ꝑomne quod
iuxta precepta cȩlestia agere po¬
tuit: aterra animũ nunquã le¬
uauit. Iure igitur tunc nequaqͣm

Expanded text:
stricti examinis omnis anteactae fidulieni oris testimonia sibi deesse cognoverit, ad sua se opera enumeranda convertit. Unde et adhuc subditur: Fulciet eam, et non surget. Hoc namque, quod per se stare non valet, fulcitur ut stet, quia cum vitam suam hypocrita labefactari in judicio conspicit, hanc fulciendo statuere operum enumeratione contendit. An non laudis suae habitaculum hinc inde fulciunt, qui facta sua, ut praefati sumus, in judicio enumerantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Sed domus laudis tot allegationibus fulta minime consurgit, quia protinus judex dicit, Nunquam novi vos, discedite a me qui operamini iniquitatem . Et sciendum est quia hoc quod surgit ab infimis ad superiora se erigit. Domus ergo hypocritae surgere non valet, quia per omne quod juxta praecepta coelestia agere potuit, a terra animum nunquam levavit. Jure igitur tunc nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cut repulsi iniudicio impii dicere
Enauimus auia uentatis: etlum̃
iusticiȩ ñluxit nobis: et sol non
est ortus nobis. Ante solem igit᷑
scupus humidus cernitur: qͥa
priusqͣm diuina districtio in iu¬
dicio candeat: omĩs hẏpocrita.
infusum se scĩtatis giã ostentat.
Quasi uuirens aspicitur: quia iustus
estimatur. honoris locũ obtinet

Expanded text:
io impii dicere Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ante solem igitur scirpus humidus cernitur, quia prius quam divina districtio in judicio candeat, omnis hypocrita infusum se sanctitatis gratia ostentat; quasi virens aspicitur, quia justus aestimatur, honoris locum obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
lampades nĩȩ extinguuntur. Die¬
um quippe aproximis petere e
gloriam boni oꝑis a testimomo
oris aliem implorare Mens etens
uacua: cũ de cunctis laborib suis
nil se intus tenusse iueneris. te¬
stmonium foris querit. Acii apte
fatuȩ urgines dicant. Cum nos
repelli sine retributione conspici¬
stis. Sed frustra tunc hypocrita
inhac domo laudis innititur: qa
nil ei iniucdicio. atcestatio huma¬
na suffragatur: quia eandẽ laudẽ
quã post intestimonio exigie us
minumnere recepit. Uel certȩ super
domũ suam hypocrita inittuis
cum uanis fauorib deceptus q
defiducia sanctitatis eleuatur. Ill¬
ta quippe hẏpocritȩ in occuls
mala faciunt: quȩdã uero hond
inpublico. Cumq ex bonis pato¬
tib laudes recipiunt᷑ ab occul¬
tis malis considerationis oclos
auertunt: talesq se estimans
quales foris audiunt᷑ non quals
intus nouerunt. Unde fit pletius
ut a dsuꝑnum quoq iudicuss
cũ fiducia ueniant: quia dales se

Expanded text:
lampades nostrae exstinguuntur . Olelampades nostrae exstinguuntur . Oleum quippe a proximis petere est gloriam boni operis a testimonio alieni oris implorare. Mens etenim vacua, cum cunctis suis laboribus nihil se intus tenuisse invenerit, testfatuae virgines dicant: Cum nos repelli sine retributione conspicistis. Sed frustra tunc hypocrita in hac domo laudis innititur, quia nihil ei in judicio attestatio humana suffragquam post in testimonio exigit, prius in munere recepit. Vel certe super domum suam hypocrita innititur, cum, vanis favoribus deceptus, quasi de fiducia sanctitatis elevatur. Multa quippe hypocritae in occulto mala faciunt, quaedam vero bona in publico. Cumque ex bonis patentibus laudes recipiunt, ab occultis malis considerationis oculos avertunt; talesque se aestimant, quales foris audiunt, non quales intus noverunt. Unde fit plerumque ut ad supernum quoque judicium cum fiducia veniant, quia tales se
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut domus exterions conuersatio¬
nis ẽ ȩdificium qcͣ in habita. cor¬
pus: ita domus cogitationis nĩȩ ẽ
res quȩlibet qͣm ꝑdilectionem in¬
habitat animus. Omne qui ppe
qđ ailigimnus: qͣsi inhoc. eorde qui¬
escentes habitamus. Unde paulus.
qui insuꝑnis cor fixerat: interra
quidem positus. sedtamen ateria
extianeus. dicebat. Nr̃a conucrlatio
incelis est. Mens itaq hẏpocrite
ni aliud momine qđ agit n opi¬
nionis suȩ gloriam cogitat nec cu¬
rat quo pͥost meritum ducat sed
qui interim dieaturꝰ. Oomus s
eius est: delectatio fauoris. Quã.
quasi quietus inhabitat: quia p
cuncda sua opa achanc se intra ans¬
mum reelinat. Sed stare hȩc domꝰ
nonuales: quia laus cũ uita p̃tentꝰ
ethumanus fauor iniudicio non
subsistit VInde & fatuȩ uirgines.
quȩ oleum inuasis ñsumpserant.
quia maliens scilicet uocib glo¬
nam. & non insius conscientiis ha¬
bebant: cuibatȩ ꝓsporsi p̾sentiã
dicunt. Date nobis de oleo ur̃o. qd

Expanded text:
Sicut domus exterioris conversationis est aedificium quod inhabitat corpus, ita domus nostrae cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes habitamus. Unde Paulus, quia in supernis cor fixerat, in terra quidem 278 positus, sed tamen a terra extraneus, dicebat: Nostra conversatio in coelis est . Mens itaque hypocritae nihil aliud in omne quod agit nisi opinionis suae gloriam cogitat, nec curat quo post per meritum ducitur, sed quid interim dicatur. Domus ergo ejus est delectatio favoris, quam quasi quietus inhabitat, quia per cuncta sua opera ad hanc se intra animum reclinat. Sed stare domus haec non valet, quia laus cum vita praeterit, et humanus favor in judicio non subsistit. Unde et fatuae virgines, quae oleum in vasis non sumpserant, quia in alienis scilicet vocibus gloriam et non in suis conscientiis habebant, turbatae per sponsi praesentiam, dicunt: Date nobis de oleo vestro, quia
Abbreviated transcription (Latin):
admirationis gloriam expetunt:
uentate attestante. quȩ ait Exder¬
minant enim facies suas: ut ap¬
pareant hominib ieiunantes. Nã
ora pallescunt: corpus debilitate
quãtitur: pectus interrumpentib
iuspiriis urgecur. Sed inter hec.
abore  ꝓximorum. sermo admira¬
donis quęntur: nilq tanto labo¬
re aliud nisi estimatio humana
cogitatur. Quos nimirũ. bene sy¬
mon ille significat: qui. dnĩcȩ pas¬
sionis dempore. in angaria crucem
portat: dequo. scriptum est. Inue¬
nerunt hominem cyreneum. uens¬
entem obuiam sibi: nomine symo¬
nem. Hunc angariauerunt: ut coi¬
leret ciuoem ihu. Qd enĩ ꝑangariã
agimꝰ: ñ hoc exstudio amoris oꝑam.
Ciucem ergo iħu mangariã porta¬
re ẽ afflictionẽ abstinentiȩ ꝓalia
quã necesse ẽ intentione tolerare.
Annon ihu crucem mangaria por¬
iat: qui quasi adpreceptum dñi
camnem coma sedtamen spinta¬
lem patriã non amant: Unde &
quaqͣm moritur: quia omnis hy¬

Expanded text:
admirationis gloriam expetunt, admirationis gloriam expetunt, Veritate attestante, quae ait: Exterminant facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Nam ora pallescunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur. Sed inter haec, ab ore proximorum sermo admirationis quaeritur, nihilque tanto labore aliud, nisi aestimatio humana cogitatur. Quos nimirum bene Simon ille significat, qui dominicae passionis tempore in angariam crucem portabat, de quo scriptum est: Invenerunt hominem Cyrenaeum, venientem obviam sibi, nomine Simonem; hunc angariaverunt, ut tolleret crucem Jesu . Quod enim per angariam agimus, non hoc ex studio amoris operamur. Crucem ergo Jesu in angaria portare est afflictionem abstinentiae pro alia quam necesse est intentione tolerare. An non Jesu crucem in angaria portat, qui quasi ad praeceptum Domini, carnem domat, sed tamen spiritalem patriam non amat? Unde et quaquam moritur, quia omnis hy
Abbreviated transcription (Latin):
cestimoniis accingunt: nec tamen
phȩc uitam audientium. s ꝓpos
fauores querunt: quia nec ꝓferre
alia nouerunt: nsi quȩ auditorum
corda actrependendas laudes excu¬
centiis exteriorib occupata: igne
diuni amoris ñ calet: & ic cireo.
adsuꝑnum desidenum infłama¬
re auditores suos nequeunt uer¬
ba:quȩ frgido corde ꝓferuntui
Neq enim res quȩ insemetipsa
arserit aliud accendit Unde fł
plerumq ut hypocntarum dicda
& audientes ñerudiant: et eosden
ipsos qui se ꝓferunt elatos lauaib
aeteriores readant. Accestani
et enim paulo: scientia inflat: Cali¬
tas uero ȩdificat. Cum gͦ cartias
edificando non erigit: scientia in¬
flanco ꝑuertit Pierumq se hyro¬
cntȩ mira abstinentia affligull.
omne robur corporis atteruncis
quasi carins iuitam funditus is
care uiuentes. extingunt. Sicq.
ꝑabstinentiam mordi apꝓpiant:
ut pene codidie morientes uiauant.
Sed adhȩc humanos oculos quȩrt̃:

Expanded text:
testimoniis accingunt, nec tamen testimoniis accingunt, nec tamen per haec vitam audientium, sed proprios favores quaerunt, quia nec proferre alia noverunt, nisi quae auditorum corda ad rependendas laudes excucentiis exterioribus occupata igne divini amoris non calet; et idcirco ad supernum desiderium inflammare auditores suos nequeunt verba quae frigido corde proferuntur. Neque enim res quae in se ipsa non arserit aliud accendit. Unde fit plerumque ut hypocritarum dicta et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui se proferunt elatos laudibus deteriores reddant. Attestante etenim Paulo, Scientia inflat, charitas aedificat . Cum ergo charitas aedificando non erigit, scientia inflando pervertit. Plerumque se hypocritae mira abstinentia affligunt, omne robur corporis atterunt, et quasi carnis vitam funditus in carne viventes exstinguunt, sicque per abstinentiam morti appropiant, ut pene quotidie morientes vivant. Sed ad haec humanos oculos quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam supplicia apenunt:
quia phȩc ꝓfecto colligitur. nil
fuisse omnia. quȩ transire potue¬
runt Unde. & recte subditur. Si c̃¬
ne hypocitarũ fiducia alanearũ
celis similis dicitur: quia omne
quod adoptinendam gloriam ex¬
sudant᷑ uentus uitȩ mortalis dis¬
sipat fam qm ȩcerna ñ queruns
uona demporalia. cũ tempore amit¬
tunt fensandũ quoq ẽ. qđ fila.
aranes ꝑordinem ducunt: quia
sua hẏpocritȩ quasi sub discretio¬
ne opera disponunt. Arancarũ
cela studiosȩ texitur: sed subito
fatu dissipatur: quia quicqͥd
hypocrita cum labore peragił
aura humam fauoris tollii. Q
ddum in appetitu laudis. opus
deficit: quasi inuentum labor
euanescit. Sepe nanq et ulo
adp̃sentis uitȩ terminũ hypo¬
entanum facta ꝑdurant: sed
quia phȩc. auctoris laudem
non quetunt bona ante di ocu¬
los nunquam fuerunt. Plerumꝙy
enim ut prediximus. sacrȩ legis
eruditione fulciuntur: doctrme
uerba ꝑꝓferunt: omne qd sentiues

Expanded text:
scientiam supplicia aperiunt, quia per haec profecto colligitur nihil fuisse omnia quae transire potuerunt. Unde et recte subditur: Cne hypocritarum fiducia aranearum telis similis dicitur, quia omne quod ad obtinendam gloriam exsudant ventus vitae mortalis dissipat. Nam quoniam aeterna non quaerunt, bona temporalia cum tempore amittunt. Pensandum quoque est quod fila araneae per ordinem ducunt, quia sua hypocritae quasi sub discretione opera disponunt. Aranearum tela studiose texitur, sed subito flatu dissipatur, quia quidquid hypocrita cum labore peragit aura humani favoris tollit; et dum in appetitu laudis opus deficit, quasi in ventum labor evanescit. Saepe namque et usque ad praesentis vitae terminum hypocritarum facta perdurant, sed quia per haec auctoris laudem non quaerunt, bona ante Dei oculos nunquam fuerunt. Plerumque enim, ut praediximus, sacrae legis eruditione fulciuntur, doctrinae verba proferunt, omne quod sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
gloriȩ. mundo uiuit. Quo contra:
Qui autem sunt xp̃i: carnem suã cru¬
cifixerunt cum uiciis et concupiscen¬
tiis. Cum uiciis quippe et concu¬
piscentiis. carnem crucifigimus:
si sic gulam restringimus. ut iã de
mundi gloria nil quȩramus. Nam
qui corpus macerat: sed honoribus
anhelat: crucem carni intulit: secd
mundo ꝑconcupiscentiã peius ui¬
uit: quia et sepe ꝑscĩtatis imaginẽ.
locum regiminis indignus asseqͥt̃
quẽ. nisi aliquid inse uirtutis ostñ¬
deret: nullo ꝑcipere labore mererẽt᷑
Sed transit qđ delectabiliter obtinet
et penaliter qdsequitur.manet.
Sanctitatis nunc fiducia. more ho¬
minum ponitur: sed cum inter¬
nus iudex secreta cordis examinat:
destes uitȩ exteriꝰ ñq̃runt᷑. Bene gͦ¬
nunc dicitur:sicut dela aranearũ.
fiducia eius: quia apparente cor¬
dis teste pretent omne. qđ extenꝰ
de humano fauore confidit. Uude.
& adhuc aptȩ subiungitur. Iumi¬

Expanded text:
ed mundo vivit. --Quo contra Qui autem sunt Christi carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Cum vitiis quippe et concupiscentiis carnem crucifigimus, si sic gulam restringimus, ut jam de mundi gloria nihil quaeramus. Nam qui corpus macerat, sed honoribus anhelat, crucem carni intulit, sed mundo per concupiscentiam pejus vivit, quia et saepe per sanctitatis imaginem locum regiminis indignus assequitur, quem, nisi aliquid in se virtutis ostenderet, nullo percipere labore mereretur. Sed transit quod delectabiliter obtinet, et poenaliter quod sequitur manet. Sanctitatis nunc fiducia in ore hominum ponitur; sed cum internus judex secreta cordis examinat, testes vitae exterius non quaeruntur. Bene ergo dicitur: Sicut tela aranearum fiducia ejus, quia apparente cordis teste, praeterit omne quod exterius de humano favore confidit. Unde et adhuc apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cadionis.idest ꝑearnem uerbi. sana¬
ientur. Ait gͦ. Sculti qͦ despiciebañ
me. Acsi aꝑte cdiceretur. &abipsis
despectus sum: ꝓ quib. stultus
estimari. uentus nonsum. quia
iudeorum plebs. cũ miracula nr̃i
redemptoris cerneret:.Hunc exsi¬
gnis honorabat. dicens: hic ẽ. xp̃c:
conspiceret: eum creatorem credere
dedignabatur: dicens: non. sed se¬
ducit turbas: recte subiungitur.¬
Et cũ abeis recessissem: detrahebars
mͥ. Quasi accedebat quippe ad
corda populoꝵ. dñs: cum eis mi¬
racula demonstrabat. & quasi re¬
cedebat: cum nulla signa ostendẽt.
Sed recedenti dño detrahebant: cũ.

Expanded text:
ionis, id est per carnem Verbi sanarentur. Ait ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: et ab ipsis despectus sum pro quibus stultus aestimari veritus non sum. Et quia Judaeorum plebs cum miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex signis honorabat, dicens: Hic est Christconspiceret, eum creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit turbas ; recte subjungiturEt cum ab eis recessissem, detrahebant mihi. - Quasi accedebat quippe ad corda populorum Dominus, cum eis miracula demonstraret, et quasi recedebat, cum nulla signa ostenderet. Sed recedenti Domino detrahebant, cu
Abbreviated transcription (Latin):
inlaterib aquilonis: infrigido suo
corde repbatur. Rursũ. plignum.
incarnata di sapientia figuratur:
sic̃ de ea scriptum ẽ. Lignum uitȩ
ẽ. his:qui apprehenderint eã. &
sicut ipse ait. Si inuiridi ligno ħ
faciunt: marido qͥd fiet: Hoc itaq
loco.cum lignũ p̃fertur homini:
qͥd homo.nͥ carnalis quisq accipi¬
tur: Quid ligni nomine. nͥ iusti
uniuscuiusq uita signatur: Li¬
gnum &enĩ habet spem: si p̃cisũ
fuerit: rursũ uirescit: qͥa cũ ĩmor¬

Expanded text:
in lateribus Aquilonis , in frigido suo in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia cum in mor
Abbreviated transcription (Latin):
ub queso est: S quia hoc iurta¬
litterã patet: debemus sensũ adin¬
teriora reducere: et qualiter hec
iuxta sp̃m intelligi debeant. ꝑseni¬
tari. Inscmptura et enim sacra. ligni
nomine. aliquando crur: aliqͣn¬
do.uir iustus. aut iniustus etiam:¬
aliquando uͦ. incarnata dĩ sapien¬
tia figuratur. Crux etenim lig¬
no signatur: cum dicitur. Mitia¬
mus lignum inpanem eius. li¬
gnum quippe inpanẽ mittere
ẽ: dñico corꝑi crucem adhibere.
aut etiam in iustus exprimitur.
minus humiliaui lignum subli
me: & exaltaui lignũ humile: qͥl
iurta eiusddem ueritatis uocẽ om̃s
qui se exaltat humiliabit᷑: & qui
se humiliat. exaltabitur. Salomos
ꝙͦ ait. Si cecidit lignum. ad austrũ.
aut adaquilonem: in quocumq
loco cecidert: ibi erit. Indie etenim
mortis suȩ. iustus adaustrum cadit:
peccator adaquilonẽ: qͥa & iustus.
ꝑferuorẽ sp̃s adgaudia ducitur:
& peccator. cũ apostata angło. qui
dirit. sedebo inmonte destamenti.

Expanded text:
Mercenarius quanto longe est a fine oplitteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. aut etiam injustus exprimitur, mi humile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
ad sequenda studia pͣuitatis irritant᷑
recte additur. Ot adnichilũ redac¬
d sunt om̃s artus mei. Sic̃ enim ꝑ
ossa.fortes: sic partus. infirmi qͥq
designari solent. Menbra gͦ eccłiş ad
nichilum rediguntur: qͣndo eximi¬
tatione prauoꝵ inhoc mundo cre¬
scentũ. infirmi quiq deterius infir¬
mantur. Uidentes et enĩ felicitatem
maloꝵ: sepe & abipso fidei statu
tunt: & uelut innichilum redigun¬
tur: quia dũ manentem di essentiã
deserunt: diligentes transitoria. qͣsi
ad ñ esse tendunt. Bene autem dr:
loris ȩccłiȩ. mͦ ẽ. et tempus gaudii.
postmodũ sequetur. Sepe uͦ contin¬
git ut scã eccłia ñ solum infideles
atq extra positos aduersarios toleret:
s eoꝵ qͦ insidias atq aduersitatem
iuir ferat. qͦs intus habet. Vnde beati
iur uoce: apte mox subditur.Et¬

Expanded text:
ad sequenda studia pravitatis irritantur, ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et ad nihilum redacti sunt omnes artus mei. - Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur, quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium, infirmi quique deterius informantur. Videntes etenim malorum felicitatem, saepe et ab ipso fidei statu tunt, et veluti in nihilum rediguntur, quia dum manentem Dei essentiam deserunt, diligentes transitoria, quasi ad non esse tendunt. Bene autem diciloris Ecclesiae modo est, et tempus gaudii postmodum sequetur. Saepe vero contingit ut sancta Ecclesia non solum infideles atque extra positos adversarios toleret, sed eorum quoque insidias atque adversitatem vix ferat, quos intus habet. Unde beati viri voce apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
increpandi sunt: ne si p̃dicator ta¬
cet. culpã apꝓbasse uideatur: atq
hȩc crescens in exemplum ueniat:
quã pastoris lingua ñ secat. Sc̃a gͦ¬
facta maloꝵ sub dispensatione in¬
uectionis increpat᷑. labia qͣsi parcens
mouet: sedtamen parcendo ñ parcit
qͥa abinuectione culpȩ generaliter
ñ tacet: quȩ specialiter tacet. Sequit᷑¬
Sed quid agam: Si locutus fuero.
ñ quiescet dolor m̃s: & si tacuero:
ñrecedet ame. Hoc ꝑsonȩ beati iob
qualiter congruat: nullus ignorat
cum loquitur. dolor ñ quiescit. qͣn¬
do locutione sua ꝑuersos corrigi
minimȩ conspicit. et cum tacet do¬
lor mininȩ recedit: qͥa ⁊ si adusata con¬
ticuerit hoc ipsum amplius qđ tacet.
gemit: quia se tacente. ꝑuersoꝵ cul¬
pas excrescere conspicit. Sequitir.
Tunc autem oppressit me dolor
mitur: quando inmalicia sua crescẽ
ꝑuersos intuetur. & quia dũ praui
crescunt. etiã infirmi qui mea sunt.

Expanded text:
increpandi sunt, ne si praedicator taincrepandi sunt, ne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Vel facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet. Sequitquid agam? Si locutus fuero, non quiescit dolor meus, et si tacuero, non recedit a me. - Hoc personae beati Job qualiter congruat, nullus ignorat;cum loquitur dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit, et cum tacet dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: VERS. 8. Nunc autem oppressit me dolor mitur, quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pauci crescunt, etiam infirmi qui in ea sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid itaq isti p̃dicator suus nͥ par¬
cens minimȩ pepcit: cui & specia¬
uter correptionis uerba ñ intulit.
ectam̃ uulnus illius. sub commu¬
ni admonitione ꝑcussit: Unde
fit plerumq ut eo uehementius
ꝓpetratam culpã lugeat: qͦ reatũ
suũ. & cum se ꝑcussum sentiat ne¬
nis arte agendũ ẽ: ut qͥ exaꝑta
correptione deteniores fiunt: quo¬
dam tempamento correptionis.
adsalutem redeant. Unde etiam
paulus dicit. Quȩ putamꝰ igno
biliora esse menbra corporis: his.
cum damus. & quȩ in honesta s̃
nr̃a: abundantiorem honestatem
habent. Honesta autem nr̃a: abun
dantiorem nullius egent Sic̃ enĩ
inhonesta menbra incorpore:Ita
quidam sunt intra sc̃am ȩccłiam.
potentes & ꝓterui: qui.dũ aꝑta in¬
uectione feriri nequeunt: qͣsi hono¬
re tegminis uelant᷑ S hȩc: de occul¬
tis potentum delictis loquimur.
Nam quando & aliis cognoscentib
peccant: aliis etiã cognoscentib

Expanded text:
Quid itaque isti praedicator suus nisi parQuid itaque isti praedicator suus nisi parcens minime pepercit, cui et specialiter correptionis verba non intulit, et tamen vulnus illius sub communi admonitione percussit? Unde fit plerumque ut eo vehementius perpetratam culpam lugeat, quo reatum suum et cum se percussum sentiat nenis arte agendum est 420 ut qui ex aperta correptione deteriores fiunt quodam temperamento correptionis ad salutem redeant. Unde etiam Paulus dicit: Quae putamus ignbiliora esse membra corporis, his hcumdamus: & quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Hoostra nullius egent . Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam, sunt intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi, qui dum aperta invectione feriri nequeunt, qre tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus
Abbreviated transcription (Latin):
parcens pepcit: Quia dũ correptio¬
nis uerbum ñ distulit: citius hunc
aculpa liberauit. Liberȩ enim ar¬
guens non pepcit:s in eo qđ cor¬
rerit. pepcit. At contra. potens &
ꝓteruus. cum aliquid ꝓpetrasse co¬
gnoscitur: tempus quentur. ut de
malo qđ fecit. increpetur. Nisi enĩ
p̃dicator sustineat. quando ferre con¬
gruȩ correctionem possit: auget
ineo malum qđ insequitur. Sepe
enim contingit: ut talis sit. qui
nulla increpationis uerba suscipiat.¬
Quid itaq in huius culpa p̃dicatori
agendũ ẽ. nͥ ut insermone ad mo¬
nitionis. quẽ ꝓ communi salute
omnium auditoꝵ fac̃. tales culpaᷤ
admediũ dediicat. quales eum ꝑ¬
petrasse considerat: qui & presto ẽ.
& de se solo adhuc argui ñpotest.
ne detenior fiat: Et cũ generalit̃
cont᷑ culpã inuectio intendit᷑:
correptionis uerbũ libent̃ admen¬
tem ducitur: qͥa podens prauus
ignorat. qđ sibi hoc specialit̃ dicat

Expanded text:
parcens pepercit, quia dum correptioparcens pepercit, quia dum correptionis verbum non distulit, citius hunc a culpa liberavit? Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At contra potens et protervus, cum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus quaeritur ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando ferre congrue correptionem possit, auget in eo malum quod insequitur. Saepe enim contingit ut talis sit qui nulla increpationis verba suspiciat.Quid itaque in hujus culpa praedicatori agendum est, nisi ut in sermone admonitionis, quem pro communi salute omnium auditorum facit, tales culpas ad medium deducat quales eum perpetrasse considerat qui et praesto est, et de se solo adhuc argui non potest, ne deterior fiat? Et cum generaliter contra culpam invectio intenditur, correptionis verbum libenter ad mentem ducitur, quia potens pravus ignorat quod sibi hoc specialiter dicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bis mitib lenimus. Sunt nanq¬
non nulli. qͥdũ interna nesciunt:
de malis exteriorib despabiliter
assligunt᷑. De quib ꝑpsalmistã dr̃
Inmiseriis ñ subsistent. Ile et enm
bene nouit in exteriorib miseriis
subsistere: qui scit semꝑ de spe in¬
tema gaudere. Qd uͦ ñ ait. parcens:¬
s qͣs paircens uobis. nequaq̃m hoc
negligenter pretereundũ puto: quia
scã eccłia disciplinȩ uigorẽ. cũ ꝑmix¬
tione mansuetudinis seruans. aliqn
malis & qͣsi parcens ñ parcit: aliqñ
uͦ. & qͣsi ñ parcens parcit. Qđ melius
ostendimus: si ipsa quȩ plerumq
accidunt ꝓferamus. Ponamꝰ itaq
ante ocłos mentis. duos prauos in
quoꝵ sit unus podens & ꝓteruus:
alter mitis & subditus. Si qͣ miti
& subdito culpa subripuerit: Hanc
ꝓtinus increpando p̃dicator inseqͥt̃
Corripit: eũq corripiendo aculpa
liberat: atq aduiam rectitudinis
reformat. Quid itaq huic. nisi non

Expanded text:
bis mitibbis mitibnonnulli qui dum interna nesciunt de malis exterioribus desperabiliter affliguntur, de quibus per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe interna gaudere. 6. sed quasi parcens vobis, nequaquam hoc negligenter praetereundum puto, quia Ecclesia disciplinae vigorem cum permistione mansuetudinis servans, aliquando malis et quasi parcens non parcit, aliquando vero et quasi non parcens parcit. Quod melius ostendimus, si ipsa quae plerumque accidunt proferamus. Ponamus itaque ante oculos mentis duos pravos in quorum sit unus potens et protervus, alter mitis et subditus. Si qua miti et subdito culpa subripuerit, hanc protinus increpando praedicator insequitur et corripit, eumque corripiendo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudinis reformat. Quid itaque huic nisi non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm maledictio esse monstratur.
Inhis autẽ uerbis hoc beatus iob mon¬
stratur intendere. ut amici qͥ dolo¬
n alius ꝑcaritatem cõmpati ness¬
ebant: ab expimento discerent. alienȩ
afflictiomi qualit̃ miseren debuissent:
atq domati dolorib. asua passione
traherent. consolationẽ aliis qualit̃
inferrent: & tẽ. salubrius intrinsecus
uiuerent: cũ. aliquid exdiinsecus de
infirmitate sentirent. Notandũ. qdđ¬
ñ ait: esset anima mea ꝓanima ur̃a:
s utinam esset anima ur̃a ꝓanima
mea: quia ꝓfecto sibi malediceret: si
se illis fieri similẽ optaret. Illis uero
meliora uoluit: qͦs sibi fien similes
quesiuit. Consolamur uͦ prauos
inflagello constitutos: cum. de ex¬
deriori ꝑcussione. intenorẽ in eiscon-¬
ualescere salutem indicamus. Ca¬
put etiã mouemus: cũ mentẽ quȩ
principale nrm ẽ. ad compassionẽ
inflectimus: eosq inter flagella ro¬
boramus: cũ. doloris eoꝵ ium. uer¬

Expanded text:
quam maledictio esse monstratur. quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimento 419 discerent alienae afflictioni qualiter misereri debuissent; atque, edomiti doloribus, a sua passione traherent consolationem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notandum, qnon ait: Esset anima mea pro anima vestra, sed, Utinam esset anima vestra, pro anima mea. Quia profecto sibi malediceret, si se illis similem fieri optaret, illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagello constitutos, cum de exteriori percussione interiorem in eis convalescere salutem indicamus. Caput etiam movemus, cum mentem, quae principale nostrum est, ad compassionem inflectimus, eosque inter flagella roboramus, cum doloris eorum vim ver
Abbreviated transcription (Latin):
ns: Mali uiri cũ aliis sibi similib
conuiciosa uerba ꝓferunt: eo citr
obmutescunt: qͦ de se talia mox
audiunt: qͣlia suis auditorib di¬
cunt. Cum autẽ bonos uiros. ꝑ
conuiciosa uerba iaculantur. nil
eis molestiȩ exconuicio nascitur:
quia contra tacentes loquuntur:
nec compelluntur audire qd̃ st̃:
quia iusti conuicia ñ reddunt. etiã
dũ coguntur audire qđ non sunt.
Bene gͦ dicitur ut aliquid tͥ mole¬
stum ẽ si loquaris: Ac si aꝑte cdhcere¬
tur. Eo plus loquens: quo ame mo¬
lestum aliquid de tua actione non
stus quid facere potuit:s ne iusti¬
ciam deserat: qđ facere potuit decli¬
ma uĩa: ꝓ anima mea. Consolarer
& ego uos sermonib: & mouerem
caput meũ suꝑ uos. Roborarẽ uoᷤ
ore meo: & mouerem labia mea qͦsi
ẽ: ut prauis mentib. quȩ humana
p̃dicatione corrigi nequeunt: diui¬
na flagella optar benignȩ debeant
Qđ. cum magno fit amoris studio:
uidelicet. cum ñerrantis pena. sed
correptio queritur: & oratio potiꝰ

Expanded text:
Mali viri cum aliis sibi similibus conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quo de se talia mox audiunt qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per conviciosa verba jaculantur, nil eis molestiae ex convicio nascitur, quia contra tacentes loquuntur, nec compelluntur audire quod sunt, quia justi convicia non reddunt, etiam dum coguntur audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actione non stus quid facere potuit; sed ne justitiam deserat, quod facere potuit decliima vestra pro anima mea: Consolarer et ego vos sermonibus, et moverem caput meum super vos. Roborarem vos ore meo: et moverem labia mea, quasi est ut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet non errantis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit. Sensus cordis mer tur¬
bati sunt. Uteri itaq nomine. recde
mens accipitur: quia sic̃ ꝓles in
utero concipitur: sic cogitatio in
mente generatur. & sic̃ inuentre.
cibi: ita continentur inmente co¬
gitationes. Yterus itaq hẏpocri¬
te p̃parat dolos: quia tanto semp
maiorẽ maliciã contra ꝓximos
inmente concipit: quanto solus
p̃omnib uideri innocentior que¬
rit Hȩc id̾cuto eliphat ꝓtulit
quia beatum iõb tanto ꝑcussum
uerbere ꝓpt̃ hypocrisim putauit:
S euis uerba et si multis congruus.
abipso solo aliena sunt. ꝓquo solo
dicebantur: quia sc̃s uix. nil in suᷤᷤ
actib dupplicitatis habuitꝰ quẽ.
testis ueritas. de cordis simplicta¬
te laudauit.

Expanded text:
adjunxit: Sensus cordis mei turadjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit.
Abbreviated transcription (Latin):
placere appetit solus estimationẽ
capiat unde & sequit᷑ Concepit
dolorem. & pepit iniquitatẽ. &ute¬
rus eius p̃parat dolos. Dolorẽ qͥp¬
pe concipit. cum puersa cogitat
iniqutitatem parit Cum explere ce¬
perit qcꝰ cogitauit. Inuidendo. do¬
lorem concipit: derogando. iniqͥ¬
tatem parit. Grauis quippe ẽ in¬
iquitas: quando is qui puersus
ẽ ostendere alios ꝑuersos moli¬
tur: ut inde ipse qͣsi sc̃s appareat
quo alios scõs ñ esse docuerit. Sci¬
endũ uͦ. qđ insacro eloquio. uen¬
tris uel uten nomine:mens solet
intelligi. Hinc ẽ enim: qd ꝑsalo¬
monem dicitur. Lucerna dñi. spi¬
raculum hominis: quȩ inuesti¬
gat omnia secreta uentris. Lux
culum homini prestat aduitã. Que
uidelicet lux omnia secreta uentris
inuestigare d̃r: quia occulta mentiᷤ
penetrat: ut ea quȩ de seipsa late¬
reducat. Hinc. iheremias ait. Uentrẽ
meũ. uentrẽ meũ doleo. Qui. ut uen¬
trem suum. qͥd dixisset. ostenderet

Expanded text:
placere appetit solus aestimationem placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et sequitur: CAPUTdolorem, et peperit iniquitatem, et uterus ejus praeparat dolos. - Dolorem quippe concipit, dum perversa cogitat; iniquitatem parit, cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo, dolorem concipit; derogando, iniqtatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux culum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latereducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
recusat: plus ẽ. qđd sibi retribui ap¬
petit:cũ ultra meritum laudari de¬
siderans. munus abore querit.Et
quia in ipso laudis appetitu nimio
cor ardore succenditur: dicat᷑ rec̾te.
Et ignis deuorabit tabernacula eoꝵ:
qͥ munera libenter accipiunt. Sin¬
uͦ eoꝵ tab̃nacula. corꝑa debemus
acciꝑe. in quib illoꝵs animȩ habi¬
tant: ignis eoꝵ tabernacula de¬
uorat: quia qui hic inmente ar¬
dent igne auariciȩ: illic etiã incar¬
ne concremantur ignib gehennȩ.
Quia mens hypoeritȩ nunqͣm uacat
amala cogitatione: nã siue terrena
queq seu laudem appetat. hȩc aliis
inuidet. quȩ sibi tribui anhelai: &
tanto ceteros ostendere ꝑuersos mo¬
litur: qͣnto uideri sanctior omnib
appetit ut exeo qđ alii despicabileᷤᷤ
fiunt: ipse reuerentior semꝑ appa¬
reat. Unde fit: ut de opinione pro¬
ximi ante humana iudicia. linguȩ
suȩ laqueos prȩtendatꝰ ut eoꝵ q̃b

Expanded text:
recusat, plus est quod sibi retribui aprecusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. um tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
auariciȩ accensi. eo maiora de se
oꝑa humanis oculis ostendunt:
quo ampliora sibi abhominibus
offerri mimera appetunt. Unde ad¬
huc subditur. Et ignis deuora xxii
bit tabernacula eoꝵ: qͥ munera
libenter accipiunt. Sic̃ enĩ corpꝰ
intabernaculo: sic mens habitat
incogitatione. S ignis tab̃naclã
deuorat: cũ estus auariciȩ. cogita¬
dones deuastat. Et sit plerumq.
ut hẏpocrita aurũ uel quȩq bona
corꝑalia abhominib acciꝑe con¬
tempnat: s quia hȩc ñ accipit᷑. ma¬
iores abeis reciꝑe laudes querit. &
fortasse. munus se accepisse ñestimat:
qͥa bona corꝑalia accipe recusat.
Unde. sciendum ẽ: quia aliquando.
munus amanu: aliquando uͦ ab
ore. porrigitur. Nã qͥ nummũ tribu¬
it: munus exmanu dedit. Qui au¬
tem uerbũ laudis impendit: mu¬
nus abore ꝓtulit. Hypocrita itaq.
et si exteriora dona. quȩ terrenȩ for¬
sitan necessitati congruunt. accipe

Expanded text:
avaritiae accensi, eo majora de se avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subditbit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. - Sicut enim corpus in tabernaculo, sic et mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere
Abbreviated transcription (Latin):
itaq hoc inse fidelis anima osten¬
dit: qͣsi oliua. florem ꝓtulit: s cum
quidã extalib rursus ceperint
mundi gloriã quã contempserã
querere: & terrenis reb qͣs spreius¬
se uidebant᷑ insatiabiliter in hiato
uacare iurgiis: ꝓximoꝵ lesiones exqͥ¬
rere: nimirũ ꝓicit oliua florem. quẽ
ꝓposuit: quia rudimenta boni stu¬
dii. adꝑfecta oꝑa ñ ꝑduxit. Sed sei¬
endum ẽ. quia hȩc eis semꝑ eueni¬
unt: qui deum puro ac simplici
studio non sequuntur. Unde rectȩ
subditur. Congregatio enĩ hypo¬
critȩ:sterilis. Cepta enĩ bona ñ amit¬
teret: si hypocrita ñfuisset. Cõngre¬
gant uͦ hẏpocritȩ bona oꝑa: s eoꝵ
sterilis ẽ. ipsa congregatio: quia ꝑ
hoc qd agunt. fructum recipe in
eterna retributione ñ appetunt.
Fecundi ac uirides insuis oꝑib hu¬
manis oculis uidentur: s incon¬
spec̾tu occulti iudicis infecundi
& aridi apparent. Sepe uero estu

Expanded text:
itaque hoc in se fidelis anima ostenitaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cũ inflore ẽ: si immodata
nebula tangitur: aplenitudine
fructuum uacuatur. & quotiens
inchoantes quiq bona oꝑalau¬
dari abaspicientib cepint. atq
insuis laudib delectari: fit cali¬
go inteligentiȩ in cogitations. it
iam discernere nequeat. qua inten¬
tione qͥd faciat: et fructũ ꝑdit oꝑiᷤ
uelut foris exnebula fauoris. Un¬
de bene ꝑsalomonem dr. Mane
surgamus adiuneas: uideamꝰ si
fructus parturiunt. florent qͥppe
uinee: cum mentes fideliũ bona
oꝑa ꝓponunt.S fructus ñ pari¬
unt: si abeo qdđ ꝓposuerint. aliqͥb
uicti errorib infirmantur. Non gͦ
intuendũ ẽ. si uineş floreant: sed si
flores ad partũ fructuũ conualescãt
qͥa mirũ ñẽ si quis bona inchoet:
s ualde mirabileᷤ. si intentione rec¬
hoc opus qđ bonum creditur amit¬
tatur. Nam quosdã sepe uidemus.
tenena quȩ possederant reliquisse:
et nil iã transitoriũ querere: nullis
ꝓhac uita iurgiis admisceri. Cum

Expanded text:
iva cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera, laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibus victi erroribus infintuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant; quia nil mirum est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione rechoc opus, tatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
lemosinas facimus: qͣsi ꝓ praius
actib p̃cium damus. Unde ꝑ ꝓ
phetam. de eo qui hec ñagit dicit̃
Non dabit dõ deꝓpiciationẽ suã: nec
precium redemptionis animȩ suȩ.
Nonnunquã uͦ huites elati. inferio¬
res opprimunt: aliena rapiunt:
ettamen qͣsi quȩdã aliis largiunt᷑.
Et cũ multos deprimant: aliqͣndo.
quibdã opem defensionis ferunt:
& ꝓ iniquitatib qͣs nunqͣm desert
dare precium uidentur.S tẽ elemo¬
sinȩ p̃ciũ nos aculpis liberat: cum
ppetrata plangimus. & abdicamꝰ.¬
Nam qui. et semper peccare uult.⁊
qͣsi semꝑ elemosinã largiri: frustra
precium tribuit: qͥa ñ redimit ani¬
mam suã. qͣm auiciis ñ compescit.
Unde nunc dicitur: ñ credit. frustra
errore deceptus. qđ aliquo precio
redimendus sit: quia elemosina
suꝑbi chuitis. eũ redimere ñualet᷑
qͣm ꝑpetiata simul rapina pauꝑis.
ante dĩ oculos ascendẽ ñꝑmittit.

Expanded text:
leemosynas facimus quasi pro pravis leemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit, dicitur: « Non dabit propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . » Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur. et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamNam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere non permittit.