comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiq lati ligneis formis esticiunt᷑. quoꝵ crites dic̃r in quib latũ ꝓ hisdẽ latib crudiᷤᷤ
portare solent. Sunt eñi cõneriones cannarũ dicti a not̾oc te pat̾ir. idẽ ꝗ se n̾uce
tencant. Hurũ aũt uocatũ quidã ꝑ antifrasin putant d nõ sit mundũ. Nã omne¬

Expanded text:
ti, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis ti, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones cannarum, dicti apo tou cratein, id est, quod se invicem teneant. Lutum autem vocatum quidam per antiphrasim putant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanẽt᷑. quib ne ignis quidẽ noc&. Namex his &̃ forme funt ĩ quib era
fundunt᷑. Uiridis silex uehem̃ter et ipe igni resistens. s& nusꝙͣ copioso et ubi
ĩuenit᷑ lapis ñ sarũ ẽ. pallid ĩcem̃to rararo utilis. Globo ꝯtra ĩuirias fortis. soc
instiuctura infidꝯ. nͥ fuerit multa suft̾renatõne deuicto. Fluuiatilis silex semꝑ
ueluti madens ẽ. Hunc estate exhiberi oport& nͥ ante bienniũ inserere instructu¬
ris domoꝵ fictiliũ oꝑum parietes et fundam̃ta coetis lat̾culis. at tecta imbriculis
tegulisq aptant᷑. cegule uocate ꝙ tegant edes. et imbrces d accipiant inbres.
⁊egule aũt prime positõnis nom̃. cuiꝰ dimimitiuũ tigillũ. Lat̾uili uͦ uocati qđ lati
form̃t᷑. circũ actis undiq . iiii. tabulis. Lateres. aũt crudis̃. q ez ip̃i & inde nomuiaa¬

Expanded text:
permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiuntpermanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiuntfunduntur. Viridis silex, vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiosus, et ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. 13. Globus contra injurias fortis, et in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. 14. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hunc aestate exhiberi oportet, nec ante biennium inserere in structuris domorum.  Fictilium optegulisque aptantur. Tegulae vocatae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cujus diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis undique quatuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nomina
Abbreviated transcription (Latin):
br̃. Arenitiꝰ lapis ꝯcretꝯ maris harenis. Hic et bibulo dr̃. suat em̃ humorẽ acceptũ.
Nem et ĩberici gaditanꝰ. ab insula occani ubi plurimꝰ excidit᷑. iꝑinꝰ sbalbidꝰ eum
punetis ngris. dum atq fortissimꝰ. Cocleatiꝰ cocleis lapillisq et harena ox .td. asꝑ¬
rimꝰ et int̾dũ fistulosꝰ. Columbinꝯ a colore aius nuncupato natura uicinꝰ gipso.
etꝰ mollicie simillimꝰ. Molaris ĩ parietib utilis. qr ẽ quedã pinguior natura eiꝰ. dura¬
qr et asꝑa . ex quo ee̾ et mole fiuu̾t. unde et nom̃ trax̃. huius qͣtuor gen̾a. Alb aug̃.¬
ꝑmirit. ac fistuloso. Cisfungia lipis creato exaqua. leuis ac fistuloso. et cim̃is apto.
Silex duro lapis ex ciuĩ gen̾e nigri sciliea obtimmi quibdã in locis. et rube̾tes.
Albi scilieoe contra uerustitẽ incorrupti. Idem et ĩ monim̃tis sculpti et ĩ corrupti

Expanded text:
bus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. bus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque et arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura vicinus gypso et mollitie simillimus. Molaris in parietibus utilis, quia est quaedam pinguior natura eius, duraque et aspera. Ex quo etiam et molae fiunt; unde et nomen traxit. Huius quattuor genera: albumixtus ac fistulosus. Spongia lapis creatus ex aqua, levis ac fistulosus et cameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
herere ñ p̃ferrũ. Itẽ ꝯstructõ a multitudine lapidũ et lignoꝵ dicta. unde et stru¬
es. Ahud ẽ em̃ edificatõ aliud instaniatõ. Nã edificatõ noua ostructõ ẽ. Instauia¬
tio nͦ. q reparat᷑ ad instar prioris. Nam instar ueteres ꝓ similtudine ponebã. inde
et instamare dicebãt. Constar aũt ꝯstructõ fundam̃to lapidib. alce. harenaies big¬
nis. fiundam̃tũ dictũ q̃ fundo sit edificis. Idẽ et sementũ a cedendo lictũ q crasso l
pide surgat. Lapides inftructuris apti: albꝰ. tiburtinꝰ. Columbinꝰ. Fluuiatilis. isfun
tabilis in oꝑe ẽ. ita ut in eo qi in ligno littere scribant᷑. Tiburtinꝰ a loco italie dictꝰ
qi dũ si⁊ ad f̾abncã f̾ortis: napore tam̃ dissilit. Tofus edificiis mutilis ẽ. fundam̃tis
apto. m ortalitate et mollicia. Ex estu eñi et halitu malis fricat᷑ et uerb̾atur himbi¬

Expanded text:
haerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta, unde et struhaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta, unde et strues. Aliud est enim aedificatio, aliud instauratio. Nam aedificatio nova constructio est. Instauratio vero, quod reparatur ad instar prioris. Nam instar veteres pro similitudine ponebant. Inde et instaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena et lignis. Fundamentum dici. Lapides in structuris apti sunt albus, tyburtinus, columbinus, fluviatilis, futabilis in opere est, ita ut in eo qqui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. Tophus aedificiis inutilis est, fundamentis aptus, mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbri
Abbreviated transcription (Latin):
Flam forbũ ẽ calidũ. unde feruidũ. Unde et formosos dicimꝰ. quib calor sangui¬
nis ruborẽ et puleritudinẽ creat. Luna dicta eoqd lene faciat. nã liniũ lene ẽ. Ci¬
clũ ẽ unde et oꝑant᷑ argentarii aquo et celata uasa dicunt᷑.
¶lN fãbricis parietũ aiqe tectoꝵ greci inuentorẽ dedilũ asser̾. .i. de fabricis pari¬
iste eñi primꝰ didicisse fabricĩ aminerua dr. fabrosaũt siue artifices greci tecto¬
nosuocant. idẽ instructores. Architecti aũt cem̃tarii ẽ qui disponũt ĩ fundam̃tis.
dude et apło de seme c ipso. Quasi sapiens inquit architecto fundam̃tũ posui.
Alatones dicti a machinis ĩ quib insistunt p̃p altitudinẽ parietũ. De dispositẽe.i
instringat. & coherere faciat. ut lapides luto. et ligna & lapides inuicẽ sibi.
Nam instinctõ ferri maquã instructura ẽ. Nisi em̃ candens tingat᷑. stringo e co¬

Expanded text:
Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguiNam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur. In fabricis parietum atque tectorum Graeci inventorem Daedalum asserunt. Iste enim primus didicisse fabricam a Minerva dicitur. Fabros autem sive artifices Graeci tectonas vocant, id est instructores. Architecti autem caementarii sunt, qui disponunt in fundamentis; unde et Apostolus de semetipso: Quasi sapiens, inquit, architectus fundamentum posui . Machiones dicti a machinis, in quibus insistunt propter altitudinem parietum. CAPUT , eo quod instringat et coherere faciat, ut lapides luto et ligna et lapides invicem sibi.Nam intinctio ferri in aqua strictura est. Nisi enim candens tingatur, stringi et co
Abbreviated transcription (Latin):
mortimnat q tiritdnt a purentio dicta e. Carbo ũ q̃ flĩmi carte. quidũ intiss cre¬
dit᷑ in aioris fit uirtutis. Nam iterũ incensꝯ fortiore luce calescit. cuiꝰ tanta ẽ oe ȩx
sine igne firmitas ut nullo humore corrũpat᷑. ułła uetustate uincat᷑. Extinctꝰ eñi
tantũ incorrupribilit᷑ durat. uͭ hi qͥlimites figũt eos ĩ fossa t̾ra subst̾nant. & lapi¬
des desuꝑ signẽt᷑ ad o uincendũ litigationẽ pꝰ qͣntalib& scła. fixũq lapidẽ limitẽ ẽ cognoscĩt.
cudamꝰ. io ẽ fe̾riendo ꝓducamꝰ. cudere eñi cedere et ferire ẽ. Det̾es au̾t̾ ñ incudẽ
uocabant᷑. soe intudemon. qđ in ea metallũ tundit᷑. hoc ẽ tendit᷑. unde et tudiᷤ
instat: ai arculꝯ ferrũ multoꝵ magnis ictib tundit. forcipes qͣi ferricipes. eođ fer¬
rũ candẽs capiat teneãtq siue q ab his aliquid forbũ cipimꝰ et tenemꝰ qi forbicapsᷤᷤ

Expanded text:
na autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse agnoscant. cudamus, id est feriendo producamus; cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis us ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. fĩstule aquarũ sunt dicte đ aquas fundant et mutant. Nam stola grece mir¬
tere. forme earũ ꝓ magnitudine aque et ea pacitate fuiz. ꝑ quas aq̃ ꝑcertos mo¬
dulos diuidunt᷑. e quibus ẽ uncia. et quinaria. digitus quadratus. digitus ro¬
tundus. et ceteri modi euiq cause.iiii. de uenustate.
illud ornam̃ti et decoris causa edificus adicit᷑. ut tectoꝵ. auro distincta laq̃aria et precio

Expanded text:
t mittant. Nam στολα Graece mittere est. Formae earum pro magnitudine aquae et capacitate fiunt, per quas aquae per certos modulos dividuntur. E quibus est uncia et quinaria, digitus quadratus, digitus rotundus, et ceteri modi quique. De venustate illud ornamenti et decoris causa edificiis additur, ut tectorum auro distincta laquearia, pretio
Abbreviated transcription (Latin):
LeN io c̃ luso tabule ĩuenti a grecis ĩ ocio tiriam belli. De pentrur¬
i quodã milite alea nomine. a quo et ars nom accep̾. Tabula luditur pir¬
Mlci li nocati qđ lenes sunt. et totundi. unde et calculꝯ dr lapis breuis qͥ sine
estia fui breuitate calcat᷑. Itẽ calculi qđ ꝑ uias ordinales eant qͣi ꝑcalles. Deles
cant. eo d eriliendo discurr̃. Olimaũt̾ tessere iacula appellabãt᷑ ab iaciendo.
uidam aũt alcatores sibi uident᷑ phisiologice ꝑ allegoriã De figuris.¬
hanc artẽ exercere et sb̾ quadã rerũ similitudine fingere. Nam trib tesseris
ludere ꝑhibent p̃p tria scłi tp̃ra. p̾sentia. pret̾ita. et futura. qr ñ stant sac decurẽ.
Soe et ip̃as uias senariis locis distinctas p̃petates hominũ. Ternariis lineis pp
tp̃ra argum̾taut᷑. inde et tabulã ternis descriptã dic̾ lineis. De uocabulis. Ui¬

Expanded text:
lea, id est lusus tabulae, inventa a Graecis in otio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo et ars nomen accepit. Tabula luditur pyralculi vocati quod lenes sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordinales eant, quasi per calles. cant, eo quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula appellabantur, a iaciendo.uidam autem aleatores sibi videntur phisiologice per allegoriam hanc artem exercere et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere se perhibent, per tria seculi tempora, presentia, preterita et futura: quia non stant, sed decurrunt: sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter etates hominum, trinariis lineis propter tempora argumentant
Abbreviated transcription (Latin):
Sic itaq creator nr̃ ac dispensator cuncta mocłat᷑. ut cũ alto altĩ donã diui¬
na q̃ in se ñ ꝑcip̃ possidenda ribiunntꝰ caritas cumulet᷑. Deniq tunc bene
multifornus grã dispensat᷑. qndo acceptũ donũ et ei quihoc ñ hẽ credit qͣno
time noũ prudencia sc̃itatis ur̃e hiuc rei congruere totũ. et quicqͥt sũmatĩ
tenigit. ea ꝓculdubio nosse meli latoe. Hullũ itaq hoc solũ suꝑẽ qͥex mag¬
no oꝑe peto ut prestes postulata. et si ñ pro me salte ꝓ ip̃a caritate diunitꝰ
imꝑtita. ꝓ q̃ iuben et nosse et p̾stare oĩa. et sine q̃ nichil r om̃ia. Soec et si
suꝑfiua si q̃ negligent. si q̃ min bumilit. aut imitilit potĩ effudi quã dixi.

Expanded text:
Sic itaque Creator noster ac dispensator cuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habent creditur, quando time novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et si non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter au
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ sic pollicitꝰ sum nuisi epꝰ de origine qͣrundã rerũ. ex uet̾is lẽcconis¬
ꝑ recordatone collectũ ate i quibidã locis ad notatũ sicuri extat cons

Expanded text:
 sicut pollicitus sum, misi opus de origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione collectum, atque ita in quibusdam locis adnotatum, sicut exstat consc
Abbreviated transcription (Latin):
uociferatõ. qͦ c̾ei cur q̃so te mi dñe ñ tribuas q rogaris: Unũ scus¬
nictĩ q̃i fingẽs me nolle negiti. soe querã. et instant᷑ querã. quo usq¬
piã. aut eliciã pullimo redẽptore iubente. Querite ex inuenietis. Et
es forte calũ pniante. Hinc et ego scienti tua ingero. nec stulta iactatõe
i aliqͥd suggero. Incipiẽs ꝓfecto presunio nõ tam̃ erubesco imꝑitꝰ disertis¬
atio loqͥ aplici menior p̃cepti. qͦ preciꝑis libent susfetre insipiente᷑. quã ob iẽ¬

Expanded text:
ociferatio. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scmittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousqpiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scienti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui, apostolici memor praecepti, quo praeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobre
Abbreviated transcription (Latin):
Si uiã reseras capiena uducizer uah ac ꝓpmna fronte ñ me confodieris sti¬
muilis uerecũdie. eigine mee locũ cleđis uenie. q̃q diligebas qualib
imerito ñ uissens reprobare qr ignominiosũ ualde uidet᷑ ac uile si nec dũ
sitiatꝰ quis a caritite ab eo quẽ amabat inuenit᷑ recedẽ. Obseqͥo aũr mee sun¬
orare digneris quatmꝰ cotidie fluctuantẽ animã malis tuo int̾cessu lucreriᷤ.
mͥ fuit diuad te loqui. qͣi corã positꝰ nultũ uidere faciei tue. Ideo nͦ uerbo¬

Expanded text:
sed viam reseras capiendae fiduciae, cum in hac prima fronte non me confoderis, stimulis verecundiae, et ignaviae meae locum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae serorare digneris: quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu lucreris, mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus vultum viderem tuae faciei, ideo nec verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tis gr̃am sitentib aninus scie̾q fame cruciatis. imꝑtiri ñ dedigneris. Nõ
solũ saltẽ pesqͥ ad̾uincta discui es. possim aluo eccłe. membroꝵ scilicox̾ iudici.
obedientie discursii parere. nͨ pͥncipatui capitis imꝑati obseq̃ndo placere. qͥn
ex si de in honestiorib mẽbris me ec̾ sciã. sufficiat qr q̃ te constat a capite ꝑce¬
pisse. ꝑ me dignũ ẽ egetere. nec te me nõ eget ꝙͣ uis minimũ. xp̃ xiĩa sã¬
guine redẽpͥtũ. Nam nec dic cap̃ pedib. ñ estis nͥ necessatii. qm q̃ iudent᷑

Expanded text:
ri non dedigneris. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo Ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo placere? Quin et si de inhonestioribus membris me esse sciam, sufficiat quia quae te constat a capite percepisse per me est dignum egerere, nec te, me non egerere, quamvis minimum, Christi tamen sanguine redemptum. Nam nec dicit caput pedibus: Non estis mihi nec
Abbreviated transcription (Latin):
in honore. ꝙ non aliꝰ qͣm qͥ acceptꝰ e.
honor datꝰ ẽ. Neq ob aliud datus
ẽ: qͣm ut om̃s unũ eẽnt. Et cum
ꝑhonorẽ datũ filio. et filio p̾stitum
credentib om̃s unũ sint: quero qͦmͦ
filiꝰ diu̾si honoris apatre sit. cũ cre

Expanded text:
in honore; quia non alius, quam qui acceptus est, honor datus est; neque ob aliud datus est, quam ut omnes unum essent. Et cum per honorem datum Filio, et a Filio praestitum credentibus, omnes unum sint; quaero quomodo Filius diversi honoris a Patre sit, cum cre
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uoluntas. cũ uolũtus motus.
m̃tis sit. atuero honor. natͣe aut
sp̃es aut dignitas. Honorẽ gͦ. accep¬
tum a patre filiꝰ. õib qͥ in se credit᷑
sũt dedit: non utiq uolũtatem.
Que si cdata ẽẽt: non hab̃et fioes p̃¬

Expanded text:
quod voluntas; cum voluntas motus quod voluntas; cum voluntas motus mentis sit, at vero honor naturae aut species aut dignitas. Honorem ergo acceptum a Patre Filius omnibus qui in se credituri sunt dedit, non utique voluntatem: quae si data esset, non haberet fi
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sint: sic̃ tu pat̃ in me et ego in
te: ut et ipsi sint in nob. Pro his pͥ¬
mũ p̃catio ẽ. de qͥb dicit᷑. ut om̃s unũ
sint. Tũ deinde unitatis ꝓfectꝰ. exẽ¬
plo unitatis ostendit᷑. cũ ait. Sicut
tu pat̾ mme. et ego inte: ut et ip¬
si sint in nob̾. Ut sicitt pat̃ infilio.
et filiꝰ in patre ẽ: ut ꝑ huiꝰ unitatis
sent. Sed qr soli patri et filio ex nata
ꝓpͥum ẽ. ut unũ sinit. q ds̃ ex deo. et
umgenitꝰ ex innascibili non potest
iisi moriginis suȩ eẽ. nat᷑a. ita ut et
in fuba natiuitatis suȩ qͥ genitus ẽ.
existat. neq aliam aut diu̾sam diui¬
nitatis natiuitas. habeat quam ex
qua ꝓfecta ẽ ueritatẽ. nicħ nob̾ am¬
biguũ dñs ad fidẽ relinquens. abso¬
lutȩ unitatis huiꝰ toto docuit con¬
seq̃nti sermone natam. Id enĩ seqͥt᷑.
Ut et mundꝰ credat qm̃ tu me misi¬
quom erũt: mox docem̃. Et qͥego
honorẽ quẽ dedisti mͥ: dedi eis. Et
nũc int̾rogo. utrũ id ipsũ sit honor.

Expanded text:
go in te, ut et ipsi sint in nobis. Pro his primum precatio est, de quibus dicitur, Ut omnes unum sint: tum deinde unitatis profectus exemplo unitatis ostenditur, cum ait: Sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre estsint. --Sed quia soli Patri et Filio ex natura proprium est ut unum sint, quia Deus ex Deo, et unigenitus ex innascibili non potest nisi in originis suae esse natura; ita ut et in substantia nativitatis suae qui genitus est exsistat, neque aliam ac diversam divinitatis nativitas habeat, quam ex qua profecta 221 est, veritatem: nihil nobis ambiguum Dominus ad fidem relinquens, absolutae unitatis hujus toto consequenti sermone docuit naturam. Id enim sequitur: Ut et mundus credat, qquomodo erunt, mox docemur: Et ego honorem, quem dedisti mihi, dedi eis . Et nunc interrogo, utrum id ipsum sit honor,
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiȩ crimine. spẽ simplicẽ ꝑdi¬
dit. Habet enĩ non tam ueniã qͣm
p̃miũ ignorari qd̾ credas: qr maxi¬
mũ stipendiũ fioei ẽ. sꝑare quȩ ne-¬
scias. Atuero ultimȩ impietatis fu-¬
ror est. aut intellecta non credere.
aut intelligentiã corrupisse credendi.
test intelligentia non exstare dic¬
torũ. Dñs patrẽ orat. ut qͥ insecre¬
dituri sint: unũ sint. Qͥd hic ȩqͣm¬

Expanded text:
telligentiae crimen spem simplicem perditelligentiae crimen spem simplicem perdidit. Habet enim non tam veniam, quam praemium, ignorare quod credas: quia maximum stipendium fidei est, sperare quae nescias. At vero ultimae impietatis 220 furor est, aut intellecta non credere, aut intelligentiam corrupisse credendi. test intelligentia non exstare dictorum. Dominus Patrem orat, ut qui in se credituri sint, unum sint, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑ rem eandẽ unũ sũt. nat᷑a etiam
unũ sũt. non t̾m uolũtate. qr et ip̃i
res eadem effectisũt. et eiꝰdẽ rei atq
semꝑ contͣdictio stultoꝵ: ad stulticiȩ
demõstrationẽ. qr quȩ ingenio insipi¬
entis. aut ꝑu̾sȩ intelligentiȩ adu̾fũ
ueritatẽ coaptant᷑. dũ et inconcussa
et immobił ẽ: uecesse ẽ. ut quȩ e diuer¬
so sunt. et fassa intelligant᷑ et stul¬
ta. Laborantes enĩ heretici falłe ꝑ
id qd̃ dictũ ẽ. ego et pat̾ uũ sumꝰ.
ne nat᷑e in his unitas. et indifferens
diuinitatis sub̃a cred̾et᷑: s ex dilectiõe
mutua. ⁊ ex uolũtatũ concordia u¬
nũ e̾e̾nt : exẽplũ unitatis istiꝰ ut
suꝑiꝰ demõstrauimꝰ. etiã dictis dñi¬
cis ꝓtulert̃. Ut om̃s unũ sint sicut
tu pat̾ imne. et ego inte: et ipsi sĩt
in nob̃. Extra ȩuangłica ꝓmissa est
qͥsqͥs extra fidẽ eoꝵ ẽ. Et impiȩ in¬

Expanded text:
qui per rem eamdem unum sunt, natura etiam qui per rem eamdem unum sunt, natura etiam unum sunt, non tantum voluntate: quia et ipsi ressemper contradictio stultorum ad stultitiae demonstrationem: quia quae ingenio insipientis aut perversae intelligentiae adversus veritatem coaptantur, dum et inconcussa et immobilis est, necesse est ut quae e diverso sunt, et falsa intelligantur et stulta. Laborantes enim haeretici fallere per id quod dictum est: Ego et pater uuum sumus , ne naturae in his unitas et indifferens divinitatis substantia crederetur, sed ex dilectione mutua et ex voluntatum concordia unum essent, exemplum unitatis istius, ut superius demonstravimus, etiam ex dictis dominicis protulerunt: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis . Extra evangelica promissa est, quisquis extra fidem eorum est: et impiae in
Abbreviated transcription (Latin):
natẽ. Non nr̃a loqͥm᷑. neq ad illu¬
dendas audientiũ aures. corrupto
dictoꝵ sẽsu aliqua ex his ementita
cõpingimꝰ. s sanȩ doctrinȩ formam
tenentes: quȩ sincera sũt sapimꝰ et
p̃dicamꝰ. Docet enĩ apłs ex natura
sacram̃toꝵ e̾ẽ hanc fideliũ unita¬
tem. ad galathas scribens. Quot¬
qͦt enĩ in xp̃o baptizati estis. xp̾m
induistis. Non inest uids neque
grecus. non in est seruꝰ neq liber.
non inest mascłs neq: femina. Õs
unũ sũt in tanta gentiũ conditi¬
onũ sexuũ diu̾sitate. nũqͥd et as¬
sensu uolũtatis ẽ. aut ex sacram̃¬
tiunitate. qr his et baptismum
sit unũ. ⁊ unũ xp̾m induti om̃s
sũt: Qͥd gͦ. hic animarũ concor¬
dia faciat. cũ ꝑ id unũ sint. qd̃¬
induant᷑: Aut cũ qͥplantat et qͥ
rigat unũ sint. nũqͥd non ꝑhoc u¬
nũ sũt qr ipsi inuno baptismo renati
una uniꝰ regen̾antis baptismi dispen¬
satio sit: Nunqͥd non et idem agũt:
Nunqͥd non in uno unũ sũt: Itaq

Expanded text:
ntia. --Non nostra loquimur, neque ad illudendas audientium aures corrupto dictorum sensu aliqua ex his ementita compingimus: sed sanae doctrinae formam tenentes, quae sincera sunt sapimus, et praedicamus. Docet enim Apostolus ex natura sacramentorum esse hanc fidelium unitatem, ad Galatas scribens: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non inest Judaeus neque Graecus, non inest servus neque liber, non inest masculus neque femina; omnes unum sunt in tanta gentium, conditionum, sexuum diversitate; numquid ex assensu voluntatis est, aut ex sacramenti unitate, quia his et baptisma sit unum, et unum Christum induti omnes sunt? Quid ergo hic animorum concordia facietsunt. --Aut cum qui plantat, et qui rigat, unum sint; numquid non per hoc unum sunt, quia ipsi in uno baptismo renati una unius regenerantis baptismi dispensatio sint? numquid non idem agunt? numquid non in uno unum sunt? Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
rogo utrũ fides una. anne alt̾a sit.
Una certe. etiã ipso apło auctore.
umã fidẽ sicuti unũ dñm.⁊ unum
baptisma.⁊ unã spẽ. ⁊ unũ dm̃ p̃di¬
cante. Si gͦ. ꝑfidẽ. id ꝑumꝰ fidĩ na
turã unũ om̃s erant. quomͦ nat᷑alẽ
in his intelligis unitatẽ. qͥ ꝑ nat᷑ao
umꝰ fidci unũ sũt: Dir̃s enĩ rena¬
ti erant ad innocentiã. ad inmorta¬
litatẽ. ad cognitionẽ dĩ. ad spẽ fidĩ.
Et si hec non possũt sibi ẽẽ diu̾sa.
qr et spes una ẽ. et ds̃ unꝰ ẽ. sicuti
et dñs unꝰ ẽ. et baptisma regen̾ati¬
onis unũ ẽ. Si hec assensu pocuis
unũ sũt ꝙ̃m nat᷑a: his qͦ qͥ in hec re¬
nati sũt: unitatẽ uolũtatis ascribe.
Siuͦ regen̾ati in uniꝰ uitȩ atq et̾̃ni¬

Expanded text:
rrogo, utrum fides una, anne altera sit? rrogo, utrum fides una, anne altera sit? Una certe, etiam ipso Apostolo auctore , unam fidem, sicuti unum Dominum, et unum baptisma, et unam spem, et unum Deum praedicanturam unum omnes erant; quomodo non naturalem in his intelligis unitatem, qui per naturam unius fidei unum sunt? Omnes enim renati erant ad innocentiam, ad immortalitatem, ad cognitionem Dei,ad spei fidem. Et si haec non possunt sibi esse diversa, quia et spes una est, et Deus unus, sicuti et Dominus unus est, et baptisma regenerationis unum est: si haec assensu potius unum sunt, quam natura; his quoque, qui in haec renati sunt, unitatem voluntatis adscribe. Si vero regen
Abbreviated transcription (Latin):
qui creditͣi sũt ꝑ uerbũ eoꝵ in me.
ut om̃s unũ sint : sicut tu pat̾ ĩme.
et ego in te: ut et ipsi suit in nob̾:
ut qr hoĩes refundi in dm̃ non possũt.
uł ipsi inuicẽ in unũ atq in discre¬
tũ aceruũ coire. id qd̃ unũ fũt: ex
unitate sit uolũtatis. cũ et om̃s d̃o
placita agũt. et ipsis non dissidenti¬
b int̾ se animoꝵ motib coeant. at
q ita unũ eos ẽẽ. non nat᷑a eficiat:
s uolũtas. Nescit plane saꝑe: qͥ dm̃¬
nescit. Et cũ sapientia xp̃s sit: ne¬
cesse ẽ. ut extra sapientiã sit: qͥxp̃m
aut ignorat: aut odit. Ut isti qui
maiestatis dnm et regẽ scłoꝵ. ⁊ uni¬
genitũ dm̃. creat᷑am dei uolũt. pociꝰ
ẽẽ: qͣm filiũ. ⁊ cũ stulte m̃tiant᷑ stul¬
tiꝰ tñ in defensione m̃dacii sui sapiũt.
Dilata enĩ paululũ etiã nũc eaquȩ
in deo patre et in deo filio ẽ. unitatis
ꝓpͥetate. ex his ipsis qͥb utunt᷑. refel¬
na et cor unũ õĩum erat. Et int̾¬

Expanded text:
 in me, ut omnes unum sint sicut, tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis : ut quia homines refundi in Deum non possunt, vel ipsi invicem in unum atque indiscretum acervum coire, id quod unum sunt, ex unitate sit voluntatis, cum et omnes Deo placita agant, et ipsi non dissidentibus inter se animorum motibus coeant; 218 atque ita unum eos esse non natura efficiat, sed voluntas. nescit. Et cum sapientia Christus sit, necesse est ut extra sapientiam sit, qui Christum aut ignorat, aut audit: ut isti, qui majestatis Dominum, et Regem saeculorum, et unigenitum Deum creaturam Dei volunt potius esse quam filium: et cum stulte mentiantur, stultius tamen in defensione mendacii sui sapiunt. Dilata enim paululum etiam nunc ea, quae in Deo patre et in Deo filio est, unitatis proprietate, ex his ipsis quibus utuntur refelma et cor unum omnium erat. Et inte
Abbreviated transcription (Latin):
cte natiuitatis beatissima fide. uiciũ
omĩe et duoꝵ dõꝵ. et dĩ singlaris extin¬
git᷑. cũ qͥ unũ sũt: non sit unꝰ. et qui
non unꝰ ẽ: non t̾n ab eo qͥ non ẽ. ita ex
aliqͦ differat: ut ut̃q non unũ sint.
Hec gͥ. qr heretici negare non possũt.
qͥppe cũ sint tam absolute dicta. atq
intellecta: t̾n stultissimo impietatis
suȩ m̃dacio neganda corrũpunt. Id
enĩ qd̾ ait ego et pat̾ unũ sumꝰ: tẽp¬
tant ad unanimitatis referre. cõsen¬
sũ. ut uolũtatis inhis unitas sit:
id qd̾ idem uolũt: unũ sint. Et illud
suȩ aptant. Multitudinis aut̃ cre¬
dentiũ erat anima una. et cor unũ.
ut ammarũ et cordiũ diu̾sitas. in
cor unũ atq ammã. ꝑ cõuenientiã
eiꝰdẽ uolũtatis unitas sit. Nel illud
qd̃ ad corinthios scribit᷑. Qui plãtat¬

Expanded text:
issima fide, vitium omne, et duum deorum, et Dei singularis exstinguitur: cum qui unum sunt, non sit unus; et qui non unus est, non tamen ab eo qui est, ita ex aliquo differat, ut uterque non unum sint. quia haeretici negare non possunt, quippe cum sint tam absolute dicta atque intellecta, tamen stultissimo impietatis suae mendacio neganda corrumpunt. Id enim quod ait: Ego et Pater unum sumus , tentant ad unanimitatis referre consensum; ut voluntatis in his unitas sit, id quod idem volunt, unum sint. Et illud,fensioni suae aptant: Multitudinis autem credentium erat anima et cor unum ; ut animarum et cordium diversitas, in cor unum atque animam per convenientiam ejusdem voluntatis unitas sit. Vel illud, quod ad Corinthios scribit
Abbreviated transcription (Latin):
beate ȩt̾nitatis spẽ in patris et fi¬
lii confessione sectantes. demõstra¬
responsionis ordinẽ sũpsimꝰ. ut ue¬
iam ex deo patre natiuitatẽ unige¬
eũ in dm̃ alt̾um non seꝑaret. Et qͣm¬
qͣm ad id nos intelligentiȩ senfus im¬
pleret. nec in nat᷑ͣa eadẽ. natͣarũ. no¬
mina cõuenirent. et non unũ eẽnt.
qͥb id qd̾̃ sũt. non differet in genere.
t̾n ipsis hoc dĩ nr̃i ꝓfessionib placu¬
it ostendi. Qui cũ freq̃nt̾ fioei ac spe
i mx̃ dm̃ unũ intiniasset. ut sacra
q fir maret: dixit. Ego et pat̾. unũ
sumꝰ. Di scitis me: scitis et patrem
meũ. et qͥ me uidet: uidet et patrẽ.
Et pat̾ qͥ in me manec: ipse facit
oꝑa sua. Et credite mͥ: qr pat̾ in me¬

Expanded text:
beatae aeternitatis spem in Patris et Fibeatae aeternitatis spem in Patris et Filii confessione sectantes, demonstraresponsionis ordinem sumpsimus, ut veram ex Deo patre nativitatem unigeeum in Deum alterum non separaret. Et quamquam ad id nos communis intelligentiae sensus impelleret; ne in natura eadem naturarum nomina convenirent, et non unum essent, quibus id quod sunt non differret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum intimasset, ut sacramsso probatoque firmaret dixit: Ego et Pater unum sumus: et, Si scitis me, scitis et Patrem meum: et, Qui me vidit, vidit et Patrem: et, Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua: et, Credite m
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in eo nom̃. in nullo eã quȩ uera
sola ẽ. uniꝰ dei fidẽ destruat.⁊ ꝑ hoc
pat̾ filio maior sit: qr differente na¬
tura. cũ non nͥ ds̃ unꝰ ẽ. maior pater
sit ꝓpͥetate natẽ. sitq hic nũcupatꝰ
filiꝰ. ⁊ creatio ex dei uolũtate subsistẽs
qr et minor patre sit.⁊ ds̃ non sit. qr
d̾s̃ imnꝰ. dm̃ aliũ e̾ẽ non patit᷑. et qui¬
minor. ẽ necesse ẽ. ut natͣȩ ab eoqͥ
se ẽ. maior. alienȩ sit. Et hi qͥdem
qͣm ridicłi in eo sũt p̾scribentes deo
cũ assert̃ ex uno nasci nicħ posse. qr
imiu̾sarũ rerũ ex duoꝵ cõuĩctione
natiuitas ẽ. Dm̃ aut̃ indemutabi¬
lem. nullã ex se natiuitatẽ tribue¬
re posse nascenti. q nec accessionud
qd̃ non demutat᷑. obnoriũ sit. necso¬
litarii atq uniꝰ nat᷑a id inse ha¬
beat conditionis: ut gen̾et. Nos¬
aut̃ euangłicã atq apłicam fidem
doctrims spiritalib assequuti. et

Expanded text:
hoc in eo nomen in nullo eam, quae vera hoc in eo nomen in nullo eam, quae vera sola est, unius Dei fidem destruat: et per hoc Pater filio major sit, quia differente natura, cum non nisi Deus unus est, major Pater sit proprietate naturae; sit que hic nuncupatus filius, et creatio ex Dei voluntate subsistens, quia et minor Patre sit; et Deus non sit, quia Deus unus Deum alium esse non patitnecesse est ut naturae ab eo, qui se est major, alienae sit. Et hi quidem quam ridiculi in eo sunt, praescribentes Deo, cum asserunt, ex uno nasci nihil posse, quia universarum rerum ex duorum conjunctione nativitas est: Deum autem indemutabilem nullam ex se nativitatem tribuere posse nascenti; quia nec accessioni id quod non demutatur obnoxium sit, nec solitarii atque unius natura id in se habeat conditionis, ut generet. autem evangelicam atque apostolicam fidem doctrinis spiritalibus assecuti, et
Abbreviated transcription (Latin):
obtamꝰ ad uera. Piis enĩ fidei nr̃e ꝓ¬
fessionib has impiȩ ꝑfidiȩ suȩ contra¬
dictiones elaborauert̃. ut pͥmũ reqͥ¬
rant utrũne nob in fide d̃s̃ unꝰ sit.
Deinde subiciãt an etiã xp̃s. ds sit:
postremo an pat̾ maior sit filio. ut cũ.
audierint in ꝓfessione dm̃ unũ. utan-¬
tur ea adid: ne xp̃s. ds̃ sit. Non enim
de filio q̃runt an ds̃ sit: s id t̾m uolũt.
de xp̃o int̾rogando ne filiꝰ sit: ut
simplicis fidei hõiem captantes.
ꝑ uniꝰ eũ dei fidẽ. axp̾i dei cõfessi¬
one depellant: dũ iam non unꝰds̃
contendũt cũ dicũt. si unꝰ ẽ. qͥsqͥs ille
aliꝰ uidebit᷑ eẽ. iam non erit. Quod
si aliꝰ ẽ:iam unꝰ hic non erit. cũ na¬
tura non sinat. ut uͥ aliꝰ ẽ. ibi unꝰ
sit. aut ibi sit unꝰ: uͥ aliꝰ sit. Dehĩc
cũ facilitatẽ credentis atq audien¬
tis. arte subdolȩ huiꝰ asseationis e¬
ne potiꝰ qͣm ex nat᷑a sit. qr gen̾ale

Expanded text:
aptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae paptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae professionibus has impiae perfidiae suae contradictiones elaboraverunt, ut primum requirant, utrumne nobis in fide Deus unus sit; deinde subjiciant, an etiam Christus Deus sit; postremo, an Pater major sit Filio: ut cum audierint in professione Deum unum, utantur ea ad id, ne Christus Deus sit. Non enim de Filio quaerunt, an Deus sit: sed id tantum volunt, de Christo interrogando, ne filius sit; ut simplicis fidei hominem captantes, per unius eum Dei fidem a Christi Dei confessione depellant, dum jam non unus Deus scontendunt, cum dicunt, Si unus est, quisquis ille alius videbitur esse, jam non erit. Quod si alius est, jam unus hic non erit: cum natura non sinat, ut ubi alius est, ibi unus sit: aut 216 ubi sit unus, ubi alius sit. Dehinc cum facilitatem credentis atque audientis, arte subdolae hujus assertionis ene potius quam ex natura sit; quia generale
Abbreviated transcription (Latin):
neq sermo nrͣ. ꝑ deflexus qͦsdã. atq
anfractꝰ oberrans.⁊ ex deuiis atq er¬
raticis cunicłis em̾̃gens. ueritatem
qͣrat. Pociꝰ qͣm ostendat. tũ deinde
ut quȩ ab illis maniũ ac fallaciũ.
sententiarũ argutꝰ. ad sp̃em ueri blã¬
dientis aptant᷑: ea ipsa cõscientiae
d̾ium ridicła ẽẽ. et mepta: pandam.
Non enĩ sufficit nob̃ docuisse quae
pia sũt: nͥ piissima ea eẽ. ꝑ id intelli¬
gant᷑. dũ quȩ impia sũt resellunt᷑.¬
Ut uͦ bonis et prudentib uiris na¬
turȩ ac studii ẽ. toto se ad beatȩ spei
ne in aliqͦ minor sit. expectatione ꝓ¬
cinctꝰ: ita istis heretico furore am̃tib
sollicitudinis maximȩ ẽ. toto adu̾fus
pis fidei ueritatẽ. impietatis suȩ. in¬
genio laborare. ut adu̾sus eos. qͥ reli¬
giosi sũt. uindicantes se irreligiosi.
et ultra spẽ uitȩ nr̃ȩ. uite suȩ desꝑa¬
tione potiores sint: et plus impẽdãt
cogitationis ad falsa: qͣm nos doctͥnȩ

Expanded text:
neque sermo noster per deflexus quosdam atque anfractus oberrans, et ex deviis atque erraticis cuniculis emergens, veritatem quaerat potius quam ostendat: tum deinde ut quae ab illis inanium ac fallacium sententiarum argutiis ad speciem veri blandientis aptantur, ea ipsa conscientiae omnium ridicula esse et inepta pandamus. Non enim sufficit nobis docuisse quae pia sunt, nisi piissima ea esse per id intelligantur, dum quae impia sunt refelluntUt vero bonis et prudentibus viris naturae ac studii est, totos se ad beatae spei ane in aliquo minor sit exspectatione procinctus; ita istis haeretico furore amentibus sollicitudinis maximae est, toto adversus piae fidei veritatem impietatis suae ingenio laborare: ut adversus eos, qui religiosi sunt vincant esse irreligiosi; et ultra spem vitae nostrae vitae suae desperatione potiores sint; et plus impendant cogitationis ad falsa, quam nos doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut ipse inpatre ẽ. et pat̾ in
eo ẽ: ita om̃s ihis unũ sint. Qiuid
hic eqͣnimitatẽ. qͥd ꝑ uolũtatis assen¬
sum. ammȩ et cordis unitatẽ intro¬
ducis: Fucrat namq in uerboruor
copia et ꝓpͥetate. ut si uolũtas unũ
eẽ eos faceret. dñs ita p̃caret᷑. patea
sic̃ nos unũ uolumꝰ. ita et illi unũ
uelint: ut unũ ꝑ concordiã simuꝰ
om̃s. Aut forte qͥuerbũ ẽ. sig̾catio¬
nem u̾bi ignorauit: Et qͥ ueritas
ẽ. loqͥ uera nesciuit: Ꝙ qui sapien¬
dia ẽ. in stultiloqͥo errauit: Et qui
uirtꝰ ẽ. in ea fuit infirmitate. ne
posset eloqͥ. quȩ uellet intelligi:
Loquutꝰ plane ille ẽ. uera et sincr¬
ra fidei ȩuangłice sacram̃ta. Neq so¬
lum loquutꝰ ẽ. ad sig̾cationẽ. s etiã

Expanded text:
 et Pater in eo est, ita omnes in his unum sint. Quid hic aequanimitatem, quid per voluntatis assensum animae et cordis unitatem introducis? Fuerat namque in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus ita precaretur: Pater, sicut nos unum volumus, ita et illi unum velint, ut unum per concordiam simus omnes. Aut forte qui verbum est, significationem verbi ignoravit? et qui veritas est, loqui vera nescivit? et qui sapientia est, in stultiloquio erravit? et qui virtus est, in ea fuit infirmitate, ne posset eloqui quae vellet intelligi? Locutus plane ille est vera et sincera fidei evangelicae sacramenta. Neque solum locutus est ad significationem, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne una sit. ȩuangłista enĩ dictũ a dño
docuerat. Qui me uidet: uidet ⁊ pa¬
trem. S nuqͥd doctor gentiũ paulꝰ.
uirtutẽ dicti dñici aut ignorauit
aut tacuit dicens. qͥ ẽ. imago dei in¬
uisibił: Et int̾rogo utrũ uisibilis
maginari possit ad sp̾em. Imago enĩ
formã necesse ẽ. eiꝰ reddat: cuiꝰ et ima¬
qo ẽ Qui uolũt aut̃ alt̾iꝰ gen̾is in fi¬
lio ẽẽ natam. cõstituãt cuiꝰmodi fi

Expanded text:
ne una sit. Evangelista enim dictum a Domino docuerat, Qui me vidit, vidit et Patrem . Sed numquid doctor gentium Paulus virtutem dicti dominici aut ignoravit, aut tacuit, dicens: Qui est imago Dei invisibilis ? Interrogo utrum visibilis maginari possit ad speciem? Imago enim formam necesse est ejus reddat, cujus et imago est. Qui volunt autem alterius generis in Filio esse n
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ oꝑa dĩ ͤ & dixit illis: hoc ẽ.
opus dĩ ut credatis ei quem mi¬
sit ipse. Sacͣmtum &e corporatioĩs
⁊ diuinitatiꝰ sue dñs exponens
fidei ꝙͣ nr̃e et spei docttinã loquitꝰ
ẽ ut escam non int̾euntẽ s ꝑmaneu¬
tem in ȩt̾num. oꝑarem᷑. ut hanc ȩ¬
t̾nitatis escam dari nob̃ afilio homi¬
nis meminisseniꝰ: ut filiũ hois signa¬
tũ a deo patre sciremꝰ. ut hoc ẽẽ opꝰ
dĩ nosc̾emꝰ: crede in eũ quẽ misisset.
Et qͥs equẽ pat̾ misit: Nempe quẽ
signauit ds. Et qͥs equẽ signaunt dẽ
Fsliꝰ utiq hõis escam scilicet p̃bens ui¬
Illi namq qͥ oꝑabunt᷑ escã non int̾e.¬
untẽ. Atq itaq oꝑa escȩ est: eadem
oꝑatio dĩ ẽ. in eũ scilicet credidisse:
quẽ misit. S hȩc loqͥt᷑ filiꝰ hõis. Et
quomͦ escam uitȩ ȩt̾nş filiꝰ hõis dabit:
S sacram̃tũ salutis suȩ nescit: qͥ nes

Expanded text:
s: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum, quem misit ille . Sacramentum et corporationis et divinitatis suae Dominus exponens, fidei quoque nostrae et spei doctrinam locutus est: ut escam non intereuntem, sed permanentem in aeternum operaremur, ut hanc aeternitatis escam dari nobis a filio hominis meminissemus, ut filium hominis signatum a Deo patre sciremus, ut hoc esse opus Dei nosceremus, credere in eum quem misisset. Et quis est, quem Pater misit? Nempe quem signavit Deus. Et quis est, quem signavit Deus? Filius utique hominis, escam scilicet praebens viIlli namque qui operabuntur escam non intereuntem. Atque ita quae opera escae est, eadem operatio Dei est, in eum scilicet credidisse quem misit. Sed haec loquitur filius hominis. Et quomodo escam vitae aeternae filius hominis dabit? Sed sac
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. dũ nob̃ corpꝰ ẽ. qͥ dĩ imago ẽ. dũ qͥ
pͥmogenitꝰ create ẽ: idem pͥmogenitũ
ad ȩt̾nitatẽ ẽ. ut cui spiritalia debẽt.
in pͥmogenito creata qd̾ maneant :
ei et humana debeant. qd̾ in pͥmoge¬
nito ex mortius. renascant᷑ ȩt̾na.
Ipse ẽ. enĩ iniciũ. qͥ cũ filiꝰ sit: na¬
in õib teneat ipse pͥmatũ. Et quia
omĩa ei cõstant. ⁊ in ipso cõplacita
plenitudo cõfistit. dũ in eoꝑipsũ in
eũ reconciliant᷑ omĩa: in qͦ ꝑ ipsũ in
ipso oĩa sũt creata. Sentis ne iamqͥd

Expanded text:
um nobis corpus est, qui Dei imago est; dum qui primogenitus creaturae est, idem primogenitus ad aeternitatem est, ut cui spiritalia debent, in primogenito creata, quod maneant; ei et humana debeant, quod in primogenito ex mortuis renascantur aeterna. Ipse est enim initium, qui cum filius sit, imain omnibus teneat ipse primatum. Et quia omnia ei constant, in ipso complacita plenitudo consistit; dum in eo per ipsum in eum reconciliantur omnia, in quo per ipsum in ipso omnia sunt creata.
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis plenitudo ẽ. Quȩ si nõ pa¬
tris ẽ quẽ mͥ dm̃ aliũ. uniꝰ dĩ sallar
p̃dicator imponis. cuiꝰ diuinitatis
plenitudo habitet in xp̃o: Si uͦ pa¬
tris ẽ: edoce qͣm corꝑalit᷑ hec in eom
habitet plenitudo. Si enĩ corꝑali mͦ
patrẽ infilio claudis. pat̾ in filio ha¬
bitans. non exstabit in sese. Sinu̾
qd ẽ. pociꝰ corꝑalit̾ in es manens di¬
uinitas. nat᷑ȩ in eo dei ex dõ signi¬
ficat ueritatẽ dũ in eo ds̃ ẽ.: non
aut ꝑ dignationẽ. aut ꝑ uolũtatẽ.

Expanded text:
vinitatis plenitudo est? Quae si non Patris est, quem mihi Deum alium unius Dei fallax praedicator imponis, cujus divinitatis plenitudo habitet in Christo? Si vero Patris est, edoce quomodo corporaliter haec in eo habitet plenitudo. Si enim corporali modo Patrem in Filio credis; Pater in Filio habitans non exstabit in sese. Si vero, quod est potius, corporaliter in eo manens divinitas naturae in eo Dei ex Deo significat veritatem; dum in eo Deus est, non aut per dignationem aut per voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
dicans. ut neq ꝑ alt̾iꝰ gen̾is dm̃ in dõs
duos fides aplica deꝑeat. neq inseꝑa¬
bilis a patre filiꝰ d̾s. unici ac singłaris
dĩ. p̃dicandi occasionẽ impiã p̃beat.
Dicens enĩ informa dĩ. et in gła dei
patͥs: neq differre docuit. neq non
existentẽ. nos existimare ꝑmisit.
Namq qͥ informa dĩ ẽ. neq in alt̾ũ
dñi ꝓficit: neq etiã ipse non ds̃ ẽ.

Expanded text:
dicans, ut neque per alterius generis Deum in deos duos fides apostolica depereat, neque inseparabilis a Patre Filius Deus unici ac singularis Dei praedicandi occasionem impiam praebeat. Dicens enim, in forma Dei, et in gloria Dei patris, neque differre docuit, neque non exsistentem nos existimare permisit. Nam qui in forma Dei est, neque in alterum Deum proficit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑał in xp̃o ẽ: non ex parte s tota.
neq porcio ẽ: s plenitudo. ita corꝑa¬
lit̾ manens. ut unũ sunit. Ita unũ
sũt: ut a deo non differat ds̃. ita in¬
differens a dõ d̃s. ut ꝑfectũ om̃ sub¬
stituerit ꝑfecta natiuitas. Ita aut̃
habitet plenitudo.:¬
iber nonꝰ in refellendis here¬
ticorum fraudib totꝰ digestus est.
qͥb corrupto dep̃uatoq sensu ex dic¬
torũ dnicoꝵ ꝓfessionib ad infirmã¬
dam unigeniti dei diuinitatẽ resi¬
stentib ita respondet. ut oib dictoꝵ
causis. ex his ipsis uł introgationũ.
uł tẽpoꝵ. uł dispensationũ gen̾ib
demonstratis non ꝑtineat adcontu¬
meliã uerȩ diuinitatis. qd̵ ad sacram̃¬
tũ fidei ȩuãgłioȩ. sub dispensatiõe et
tẽporis et natiuitatis et nõis p̾dicat᷑.

Expanded text:
Christo est, non ex parte, sed tota; neque portio est, sed plenitudo: ita corporaliter manens, ut unum sint; ita unum sunt, ut a Deo non differat Deus; ita indifferens a Deo Deus, ut perfectum Deum substituerit perfecta nativitas; ita autemhabitet plenitudo.IX. In repellendis haereticorum fraudibus totus digestus est: quibus corrupto depravatoque sensu ex dictorum dominicorum professionibus ad infirmandam unigeniti Dei divinitatem resistentibus ita respondet, ut omnibus dictorum causis ex his ipsis vel interrogationum vel temporum vel dispensationum generibus demonstratis, non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et temporis et nativitatis et nominis praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
scribent hunc sp̃m xp̃m formabili et
corꝑali mͦ non erit muisibił dĩ imago
corꝑeus. nec indefiniti sp̃es. diffinita
tacuit quał eẽt. qͥ ẽ imago dĩ inui¬
sibił. Dns enĩ dixerat. Si non facio
oꝑa patris mei: nolite mͥ cred̾e. Hinc
uidi inse patiẽ docens. qd̾ oꝑa ei esti¬
ceret. ut intellecta nat᷑e uirtꝰ. na
ait. Qui ẽ. imago dĩ inuisibił. pͥmo¬
genitꝰ om̃is creat̾ȩ. qi in ipso cõstitu

Expanded text:
scribent hunc spiritum Christum formabili et corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut intellecta naturae virtus nait, Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso cons
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ipse ẽ. id etiã ꝑ natiuitatẽ dĩ in
dm̃ natũ ẽ. neq diu̾sũ aut differẽs
aliqͥd in dõ ẽ: qͣm id qd̃ corꝑaliter
ris: Quid maniũ deceptionũ do¬
ctrinis inheres: Quid mͥ affers ima¬
nunitatẽ. concordiã. creat᷑am: Hle¬
nitudo diuinitatis in xp̃o ẽ. corꝑa¬
lit̃. T̃enuit aut̃ etiã in hoc apłs fi.
dei suȩ legẽ. ut corꝑalit̃ in xp̃o in¬
habitare plenitudinẽ diuinitatis
doc̾et. Et ne ad unionẽ impiam
fidĩ sermo decid̾et. nec ad alt̾iꝰ natͣe
intelligentiã furor irreligiosus erũ¬
ꝑet. habitans enĩ in xp̃o plenitudo
diuinitatis corꝑalit᷑: nec singłaris
nec seꝑabił ẽ: dũ nec se patit᷑ a corꝑa¬
li plenitudine corꝑał plemitudo dis¬
cerm. nec habitans diuinitas ea
ipsa intelligi potest ẽẽ diuinitatiꝰ
habitatio. atq ita xp̃s ẽ: ut corꝑa¬
lit̾ plenitudo diuinitatis in xp̃o
sit. Sic uͦ in xp̃o sit diuinitatis
corꝑalit̾ plenitudo: ut in eo in habi

Expanded text:
nativitatem Dei in Deum natum est; neque diversum aut differens aliquid in Deo est, quam id quod corporaliter ris? 253 quid inanium deceptionum doctrinis inhaeres? quid mihi affers unanimitatem, concordiam, creaturam? Plenitudo divinitatis in Christo est corTenuit autem etiam in hoc Apostolus fidei suae legem, ut corporaliter in Christo inhabitare plenitudinem divinitatis doceret: ne ad unionem impiam fidei sermo decideret, nec ad alterius naturae intelligentiam furor irreligiosus erumperet. Habitans enim in Christo plenitudo divinitatis corporaliter, nec singularis nec separabilis est: dum nec se patitur a corporali plenitudine corporalis plenitudo discerni, nec habitans divinitas ea ipsa intelligi potest esse divinitatis habitatio. Atque ita Christus est, ut corporaliter plenitudo divinitatis in Christo sit; sic vero in Christo sit divinitatis corporaliter plenitudo, ut in eo inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs creat᷑e ẽ: qr in ipso ereata oĩa
sũt. Et ne qd̾ in ipso creata oĩasũt.
non ad id ipsũ qͥsꝙ̃ aud̾et referre :
ait. Om̃ia ꝑ ipsũ. ⁊ in ipso condita
sũt: et ipse ẽ. ante õs. et oĩa ipsi cor¬
stant. Om̃ia itaq ipsi cõstant. qͥa¬

Expanded text:
omnis creaturae est, quia in ipso creata omnia sunt. Et ne quod in ipso creata omnia sunt, non ad ipsum quisquam auderet referre, ait, Omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse est 249 ante omnes, et omnia ipsi constant . Omnia itaq
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ natȩ. s ꝑfecta natiuuitate indm̃
ꝑfectũ genite diuitatis: cuiꝰ hec na-¬
turalis conscientiȩ fiducia ẽ. ut dicat
ego in patre. et pat̾ in me: et rurfũ.
onna quȩ patris sũt: mea sũt. Nichil
enĩ ei ex deo deest. quo oꝑante: iloq̃n¬
te. uiuso. ds̃ et oꝑat᷑ et loqͥt᷑. et uidet᷑.
sermone. uł uisu: nec solitariꝰ ds̃ ẽ. qͥ
in oꝑante et loq̃nte. et uiso do. ds̃ o
ꝑatus et loquutꝰ. ⁊ uisus sit. Hoc ȩx¬
cłia intelligit. hoc sẏnagoza non cre¬
dit. hoc philosophia non sapit. unũ
ex uno. et totũ a toto. dm̃ et filium.
neq ꝑ natiuitatẽ patri ademisse qd̃
totũ se. neq hoc ipsũ totũ non secum
nascendo tenuisse. et qͥqͥs in hac infi¬
delitatis stulticia detinebit᷑: aut ui¬
deoꝵ sectator. aut gentiũ ẽ. Ut aut̃¬

Expanded text:
in Deum natae; sed perfecta nativitate in Deum in Deum natae; sed perfecta nativitate in Deum perfectum genitae divinitatis, cujus haec naturalis conscientiae fiducia est, ut dicat: Ego in Patre, et Pater in me : et rursum: Omnia quae Patris sunt, mea sunt . Nihil enim ei ex Deo deest, quo operante et loquente et viso, Deus et operatur et loquitur et videtur. sermone, vel visu. Nec solitarius Deus est, qui in operante et loquente et viso Deo, Deus et operatus et locutus et visus sit. Hoc Ecclesia intelligit, hoc Synagoga non credit, hoc philosophia non sapit, unum ex uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut Judaeorum sectator, aut gentium est