comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crgro cantat. in uita cantat. Sequitur. psallam deo ineo quam duu
suoi: quia in ilto sine fiue sum. Pallam quam diu sum. id est sine
sine. Hoc ideo dicit ne putecur alius eẽ actus illiuis utte. Qea inne
psallere. Na ñ potest uenire in fastidium qui laudatur. non uente
mlicet nescienti. sit ei iocundum. et reuera est quia suauis est des.
confestio tua. Alia lectera habet. suaius sit ei dispitatio mea. Idem
sensus. Disputatio enim hominis ad diñ: est confessio peccatoꝵ que
suauis est deo. E onsitere engo deo quoi es. fac bona oꝑa et idispitas.
terende psaia. Nuserte nequitias ab animis ur̃is. discite bene fa¬
cere. iudicate pupillo. et uenite et dispitemus: dicit dñs. Disputa¬
tio est ergo tua sactificium humilitatis tuȩ: quod est deo suaue.
Ren uero. quasi diceret. hoc est ei suaue. quid tibi suaue: Ẽxce fgo
uero delectabor in dũo. Ecce bona cõmutatio. suauis est tibi ipsius
gra sicut ei tuum eloquium. Deficiant. Dico delectabor indo¬

Expanded text:
t. Psallam Deo meo quandiu sum, quia in illo sine fine sum. Psallam quandiu, scilicet, id est sine fine. Hoc ideo dicit, ne putetur alius esse actus illius vitae, quam psallere, quia non potest venire in fastidium, qui laudatur non venit indicet nescienti, sit ei jucundum, et revera est, quia suavis est Deo confessio tua. Alia littera habet: Suavis est ei disputatio mea, idem sensus. Disputatio enim hominis ad Deum est confessio peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; fac bona opera, et disputas. Unde Isaias: Auferte nequitias ab animis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et venite, et disputemus, dicit Dominus . Disputatio est ergo tua, sacrificium humilitatis tuae, quod est Deo suave. Ego vero. Quasi dicat: Hoc est ei suave, quid tibi suave? ecce, Ego vero delectabor in Domino. Ecce bona commutatio. Suavis est tibi ipsius gratia, sicut ei. Tuum eloquium dico, delectabor in Do
Abbreviated transcription (Latin):
s dampnatio peccati: et remissio dei. Eogita omĩa mala tua.
quia quot ea sunt: tot bonȩ retributiones dei sunt. Nongͦ
ante oculos tuos poterunt esse omnes retribittiones dei. nsi
ante oculos tuos fuerint om̃ia peccata uia. Et nota quod ñ aitt
tributiones s retributiones. Alud enim debebatur. et aliua
redaitũ est: quod non debebatur. Tribuit homo mala ꝓ bo¬
nis. et retribuit ei deus bona ꝓ malis. Pro quib bonis cributt
homo mala: Ecce bouum est quia homo est et quia uiuit. et qͥa
ad imaginem dei factus est: ꝓ quib cum debuisset readdere dõ¬
suisimilitudinem redait disimilituamentee o ioemalis redai

Expanded text:
sed damnatio peccati, et remissio Dei. Cogita omnia mala tua, sed damnatio peccati, et remissio Dei. Cogita omnia mala tua, quia quot ea sunt, tot bonae retributiones sunt Dei. Non enim ante oculos poterunt esse omnes retributiones Dei, nisi ante oculos tuos fuerint omnia peccata tua. Et nota quod non ait retributiones, sed retributiones ejus; aliud enim debebatur, et aliud redditum est quod non debebatur. Tribuit homo mala pro bonis, et retribuit ei Deus bona pro malis, pro quibus bonis tribuit homo mala. Ecce bonum est, quia homo est, et quia vivit, et quia ad imaginem Dei est factus, pro quibus cum debuisset homo reddere Desui similitud
Abbreviated transcription (Latin):
Post prȩces pauꝑis secuntur preconia
gaudentis. bmines enim qui in xp̃o
sunt: quasi unus homo sunt. qui hic
loquitur. et excitat atq hortatur am¬
mam suam: ut benedicat dñm. uolenc
diffinire. cur sit benedicendus. causan
enim laudis supponit. nequis ad hoc
rinuematur. Et est sensus tituli ipsi dauid. id est xp̃o. fit iste
ea quȩ antiquis contulit. et posteris collaturus est. Ibi. faciens
miscłias. S ertio ꝑ celestes et om̃s alias creaturas: monet bene¬
quens scđ̾m supiorem uim animȩ. id est rationem: erortatur ani¬
mam ad benedicendum dm̃ dicens. Damina mea benedic dño¬
id est laud a dm̃ qui dicit. Sacrificium laudis honorificabit
nie Elama ergo uoce si est homo qui audiat. sine uoce clama.
sinon est qui audiat homo. quia audit deus. Peinde iterat ex¬
p̃ssius quod dixerit. et om̃ia quȩ intra me sunt. id est om̃is co
Auuquam eñ deest qui audiat int̾iara. et ideo: nunquam
retributiones eius. Nonsit ante oculos tuios delectatio peccati.

Expanded text:
Post preces pauperis, sequuntur praeconia gaudentis. Omnes enim qui in Christo sunt, quasi unus homo sunt, qui hic loquitur et excitat atque hortatur animam suam, ut benedicat Dominum, volens diffinire cur sit benedicendus. Causam enim laudis supponit, ne quis ad hoc piger inveniatur. Et est sensus tituli: Ipsi David, id est Christo, fit iste ea quae antiquis contulit, et posteris collaturus est, ibi, faciens misericordias. Tertio per coelestes, et omnes alias creaturas, monet benequens secundum superiorem vim animae, id est rationem, exhortatur animam ad benedicendum, dicens: O VERS. 1.-- « Benedic, anime . Clama ergo voce si homo est, qui audiat; sine voce clama, si non est qui audiat homo, quia audit Deus. Deinde iterat expressius quod dixerat: Et omnia quae intra me sunt, Cassiod. id esAug. Nunquam enim deest qui audiat interiora, et ideo nunquam retributiones ejus: non sit ante oculos tuos delectatio peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Demde sequitur quinta plaga. Posuit pluuias eorgan¬
dinem i est ꝓ pluuia quȩ fecundat: facta est grando que taatt
arefaet. Et est hoc simile diccum illi quoad supra posuit. et dedit
tram eoꝵ ranas. et ignem cõburentem dest tue mina selui bo¬

Expanded text:
dum. Deinde sequitur quinta plaga. VERS. 31.-- « Podum. Deinde sequitur quinta plaga. VERS. 31.-- « Pod. id est pro pluvia quae fecundat, facta est grando, quae tacta arefacit . Et hoc simile dictum illi quod supraposuit, et dedit terra eorum ranas, et ignem comburentem, id est fulmina, sci
Abbreviated transcription (Latin):
contͣdictionib suis sermones eiꝰ di. Uł sicut in quibꝰaã eodicib repi¬
tur. et non exacerbauert scilicet moxses et aaron setmones eiꝰ di.
quia illos etiam durissimos. scilicet egiptios patienter tulerun.
ꝓptet mandatũ dñi: donec om̃ia in eis que deus disposuit fierc̃o¬
morte.: et occidit pisces eoꝵ. U e ergo sit in aquis spes uitȩ illis
hominib cum in aqua mortair quod ibi uaturaliter nutritur.
E dedn terra eoꝵ ranas. Ecce tertia plaga. uel scđm aliam ltit̃am.
Et̃ dedit terrã eoꝵ ranas. ulest terram eoꝵ conuerat ii rauas. qͥa
tot fuerunt ranȩ: ut hoc ꝑ yꝑbolem dicatur. et erant ranȩ in
penetralilib regum ipsoꝵ. Socii ranarũ fiuut pͥncipes qui sub
qui nec par est muscis. Si aute queritur quando dixerit deus
hoc respondemus: quod in uerbo eius hoc erat sine rẽpore ante¬
quã fierit incẽpore ꝑ ipsum uerbũ. licet ꝑ angłos. uł ꝑmoisen
et a aron quodã modo dixit ut fieret tune: quando fuerat tacien¬

Expanded text:
sicut in quibusdam codicibus reperitur: Et non exacerbaverunt, scilicet Moyses et Aaron, sermones ejus Dei, quia illos etiam durissimos, scilicet Aegyptios, patienter tulerunt, propter mandatum Domini, donec omnia in eis quae Deus disposuit fiermortem; et occidit pisces eorum. Ne ergo sit in aquis spes vitae illis hominibus, cum in aqua moritur. Quod ibi naturaliter nutritur. dedit terra eorum ranas. Aug. Ecce tertia. Secundum aliam litteram, et dedit terra eorum ranas, id est terram eorum convertit in ranas, quia tot fuerunt ranae, ut hoc hyperbolice dicatur, et erant ranae in penetrabilibus regum ipsorum. Socii ranarum fiunt principes, qui sub qui nec par est muscis . Si autem quaeritur quando dixerit Deus hoc, respondemus quod in verbo ejus hoc erat sine tempore, antequam fieret in tempore per ipsum verbum, licet per angelos, vel per Moysen, et Aaron quodam modo dixit, ut fieret tunc quando fuerat facien
Abbreviated transcription (Latin):
ue gͦ et catuili sunt demones. qui tepore passioiuis xp̃i inuenerũe
sibunt ad hoc utiq ut rapiant et querant adeo escami sibi. quia
nec teptare possunt: nisi deo ꝑmittente. Ortus. postquã dit̃¬
non possunt. uel incubilib id est in cordib ꝑtinatium ꝑmanent.
et hoc est quod dicit ortus est sol. id est xp̃c recepit animam quã
posuit. et congregati sunt catuli leonum. quia recediut aꝑse¬
cutione eccłiȩ. in coto orbe clarificato xp̃o. Quib enim ortus ẽsol
non audent eos inuadere leones. qͥa habent signum tabu. scrip¬
tum infrontib suis. ut illi qui in ierechiele hoc signo sunt lib̾ati.
ortu congregantur: sic xp̃o in aliquo occidente ꝑ pecratũ uigent
mala. eodem resurgente ꝑ gram fugiunt. Sequit᷑ et in cubilibus
suis. id est in cordib in fidelium. collocabuntur. nec iam facient

Expanded text:
e et catuli ergo sunt daemones, qui tempore passionis Christi invenerunt sibunt ad hoc utique, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi, quia nec tentare possunt, nisi Deo permittente. VERS. 23.-- « Ortnon possunt, vel in cubilibus, id est in cordibus pertinacium permanent. Et hoc est quod dicit, ortus est sol, id est Christus recepit animam quam posuit, et congregati sunt catuli leonum, quia recedunt a persecutione Ecclesiae in toto orbe clarificato Christo. Quibus enim ortus est sol, non audent eos invadere leones, qui habent signum thau scriptum in frontibus suis, ut illi qui in Ezechiele hoc signo sunt liberati ortu congregantur, sic Christo in aliquo occidente per peccatum, vigent mala, eodem resurgente per gratiam fugiunt. Et in cubilibus suis, Aug. id est in cordibus infidelium, collocabuntur, nisi jam facient
Abbreviated transcription (Latin):
plannties campoꝵ qui pͥus latebant sub aquis qui siuite: uel ap
copecentẽr disposuro. uel isti Sicut etiam de aquis dilitu it recisti.
uel fecit. ⁊ b̾nert̾ra eis immergitur. nec eis amodo eget÷ Unde sub¬
ltt.  Uirminũ posuisti aquis. hoc de aquis diluiis quẽ nontuã¬
sgredientur aque. neq coni̾ttentur. id est non redibunt oꝑire ter
sclicet a płos et alios prelatos eccłiȩ ꝑ campos subditos. Q uasi
dicͥet. aquȩ psecutionum. formnidabunt. quȩ pͥus opiebant montẽ
est iAlis sugientib eminent montes in salutem popłorum. et hoe
est ascendunt montes id est prelati exaltati sunt iibera prela¬
none. it campi. id est subditi descendunt uoluntaria subectio¬
ne. it usti en illi. suie in loco quẽ fundasti eis. id est faciunt se¬
cunlũ dona: quȩ contulisti eis. elios enim ueadit ꝓpħas alios
euanglistae. et huiꝰmodi: terminũ posiusti quẽ nondiansꝗue¬

Expanded text:
planities camporum, qui prius latebant sub aquis, qui sunt. Vel, appplanities camporum, qui prius latebant sub aquis, qui sunt. Vel, appdisposuit, vel disposuisti. Sicut etiam de aquis diluvii fecisti vel fecit, quod nec terra eis immergitur, nec eis amodo eget. Unde subdit: Terminum posuisti aquis. Hoc de aquis diluvii. Quem non transgredientur aquae, neque convertentur, id est non redibunt, operire tscilicet apostolos et alios praelatos Ecclesiae, per campos subditos, quasi dicat: Aquae persecutionum formidabunt, quae prius operiebant montes, et illis fugientibus eminent montes in salutem populorum. Et hoc est: ascendunt montes, id est praelati exaltati sunt libera praelatione, et campi, id est subditi, descendunt, voluntaria subjectione. Et isti et illi sunt, in loco quem fundasti eis, id est faciunt secundum dona quae contulisti eis; alios enim dedit prophetas, alios evangelistas, et hujusmodi . Terminum posuisti aquis quem non transgre
Abbreviated transcription (Latin):
ddacro ⁊ uene abyssus cribulationũ circundat ȩccłiam. quia mo¬
tes non t̃ren. sed tribulationũ fluccus magni: itt montes alcenõ¬
dunt. Ascendunt ut montes cum seuiunt fluctus. et descenat̃
renquando uult: et cum uult humiliat. apta dispositione. ⁊er¬
cendunt dico: in locum quẽ fundasti eis. fundauit eium eio lo¬
cum. Est quidam metus. quasi ꝓfundus locus. quo recepta sũt
quodãmodo corda maloꝵ id est quodam niȩtu cõpressit corda
setuop mala sunt sed quieta. Et G erminum. i est finem posu
sti quẽ non trans gredientur. finem namq impositum. noi pos¬
siuit trausgredi. neq conuertentur id est redibunt opire ceruã
ud est odin. quia et si leues fluctus assiliunt terram tam ecclie
ailuiuo non opiunt. ut iam liceat ȩccłiȩ libere prx̧dicare. et sieii
pstrepunt adhuc murmurant pagani. Sonitũ littoꝵ audio di
endutii ꝑ uereas t̃ribiles cessauerunt. quib cessantib ascendunt
monit et d escendunt campi. id est apparet altaudo monaicrm. et

Expanded text:
cumdat Ecclesiam, quia montes non terreni, sed tribulationum fluctus magni ut montes, ascendunt. Ascendunt ut montes cum saeviunt fluctus, et descendunt re quando vult, et cum vult humiliat, apta dispositione. Descendunt, dico, in locum quem tu fundasti. Fundavit enim eis locum. Est quidam metus quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo corda malorum, id est quodam metu compressit. Corda servorum mala sunt, sed quietata. Et VERS. isti quem non transgredientur. Finem namque impositum non possunt transgredi; neque convertentur, id est redibunt operire terram, id est Ecclesiam, quia etsi leves fluctus assiliunt, terram tamen Ecclesiae diluvio non operiunt, ut jam liceat Ecclesiae libere praedicare. Etsi enim perstrepant adhuc et murmurent pagani, sonitus littorum audio, diluvii per ventos terribiles cessaverint, quibus cessantibus ascendunt montes et descendunt campi, id est apparet altitudo montium, et
Abbreviated transcription (Latin):
Q respiett miscłia terram humane mentis. quȩ erultabat de
bonitate sua ets̃ uites opulentie suȩ tribuebat. quam dñs re spi¬
cori et facit eami teemere. M elior est tremor humilitaas. quam
salutem. deus enĩ est qui oꝑatur om̃ia in uobis. et ipse est qui
tangut cõprctione uel ammissione rerum. montes. id est eos
qui suꝑpbi erant iactantes se. Et tacti: fumigant. id est precem
eo uedduno: quiaute se rogari uolebant. et suꝑiorem non ro¬
Gabant. s modo rogant. et sacrificiũ eordis fumigat. ad dm̃. Iuci¬
par ec siere. quia et fumus eccutit lacimias. Cantabo. Teitia¬
paro ubi ꝑinitat se semꝑ cantaturum. Quasi dicẽt. hec predicta
mea psenti et sut̾a saił spei et speciei. MModo enim spes est urta nĩa post¬

Expanded text:
 respicit misericordia terram humanae mentis, Aug. quae exsultabat de bonitate sua, et sibi vires opulentiae suae tribuebat, quam Deus respicit, et facit eam tremere. Melior est tremor humilitatis, quamsalutem . Deus enim est, qui operatur omnia in nobis. Et ipse est qui tangit compunctione, vel amissione rerum, montes, id est eos qui superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est precem Deo reddunt, qui ante se rogari volebant, et superiorem non rogabant; Aug. sed modo rogant, et sacrificium cordis fumigat ad Deum. Incipit etiam flere, quia et fumus excutit lacrymas. PARS IIpars, ubi promittit se semper cantaturum. Quasi diceret: Haec praedicta esenti et futura; spei et speciei. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
coman ioe iłic scdm carnem humiliatus. et incęlis exaltatus. sius
locum fect ad ecerna: demnde narrat quȩ tulett ioseph in hu¬
ruilit ane sue et quomodo sublimatus est dicẽs. Humiliaue

Expanded text:
 quanto magis Jesus secundum carnem humiliatus, et in coelis exaltatus suis  quanto magis Jesus secundum carnem humiliatus, et in coelis exaltatus suis locum fecit ad aeterna. Aug. Deinde narrat quae tulerit Joseph in humilitate sua, et quomodo sublimatus est, dicens: VE
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc . et. idest quia uocauit deus famem suꝑ t̾ram. Ita dicit uocas¬
se famem. quasi ꝑsonam animatã: quȩ posset obedire uocanti.¬
Uel potius uocauit famen id est dixtt. ut fames cet. id est iussit
es imactit quȩ iamerat in dispositione. ita uocauit. et id est qͥa
cortrurt id est consumpsit om̃e firmainentit panis. et ꝑ hoc qi¬
sierunt degente ingentẽ: et de regno ad popłm alterum. Sea¬
isit ante eos uirum Uide quomodo usus est deus malis in bo¬
nuni⁊ ofepli ptum uenditus a srib postea in egipto ꝓ ustaia est
sublimatus d e quo subdit. inseruum. et cecera. Quasi qũẽ misit.
et quom̾is eece. Iosepb in seruũ uenundatis est a fratrib quos postea
et patrem inegipto recepit. t̃ramq obtimam apharadie ẽ la¬
risecu. Si audem ioseph humiliatus et exaltatus locum fecita
a d tẽ poralia bona popło dei ut firmaretur suꝑ mimicos qu

Expanded text:
per hoc. Et id est, quia vocavit Deus famem super terram. Ita dicit vocasper hoc. Et id est, quia vocavit Deus famem super terram. Ita dicit vocasse famem quasi Vel potius, vocavit famem, id est dixit ut fames esset, id est jussit esse in actu, quae jam erat in dispositione, ita vocavit; et, id est quia contrivit, id est consumpsit, omne firmamentum panis. Et per hoc transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum. Seit ante eos virum. Aug. Vide quomodo Deus usus est malis in bonum, Joseph enim venditus a fratribus, postea in Aegypto pro justitia est sublimatus . De quo subdit: in servum, etc. Quasi dicat: Quem misit et quomodo? Ecce: Joseph in servum venundatus est a fratribus, Hier. quos postea et patrem in Aegypto recepit , terramque optimam a Pharaone eis dari fecit . Si autem Joseph humiliatus et exaltatus, locum fecit ad temporalia bona populo Dei, ut firmaretur super inimicos:
Abbreviated transcription (Latin):
olite tangere xp̃os meos. Hȩc uerba licet in historia non sint. tam̃
uel latenter aixit ea deus in cordib hominum uel ꝑ angłm. Quod
autẽ dicit xp̃os. nullum moueat. quia iam tunç xp̃iani erant
et si latenter. unde abraham exultauit ut uideret diem meum.
uidit et gauisus est. R ullus enĩ preter hanc fidem. uel ante in¬
carnationem. uel post: deo reconciliatus est. Unus enĩ mediator
est dei et hominũ homo xp̃e iłic. Sequitur. et nolite malignari
in ꝓpħis meis. I oc aꝑte de abraham constat quod ꝓpłia fuerio: sic
et de alus credendum est. Et uocauit. Quarta pars ubi incp̃
narrare quomodo factum est. ut transirẽt de regno ad regnum.
Quasi. Si queris quomodo transier̃ de gente in gentẽ. Et de reg¬
no ad popłm alterum: ecce. ocauit famem suꝑ t̾ram et cecera.
usq ibiaet auxit popłm suum uehementer. Quasi. ꝑtransiert

Expanded text:
os meos. Aug. Haec verba licet in historia non sint, tamen os meos. Aug. Haec verba licet in historia non sint, tamen vel latenter dixit ea Deus in cordibus hominum, vel per angelum. Quod autem dixit christos, nullum moveat, quia jam tunc Christiani erant, etsi latenter. Unde Abraham exsultavit ut videret diem meum; vidit et gavisus est . Nullus enim praeter hanc fidem, vel ante incarnationem, vel post, Deo reconciliatus est. Unus enim mediator est Dei et hominum Jesus Christus . Et nolite malignari in prophetis meis.  Hoc aperte de Abraham constat, quod propheta fuit: sic et de aliis credendum est. PARS IV. VERnarrare, quomodo factum est, ut transierunt de regno ad regnum. Quasi dicat: Si quaeris quomodo transit de gente in gentem, et de regno ad populum alterum, ecce: Vocavit famem super terram, etc., usque ibi et auxit populum suum vehementer; quasi pertransierint
Abbreviated transcription (Latin):
lis uite fiet subdit hic: quid patrib prestitit et filiis eorum tamcat
et filus eorum tam carue quã fide. ñ ut his hereant. s ea ad bonum
et̃num referant quod facuit. s his allecti ustificationes et legem
dei requitent. ẜ um eẽnt nunnero breui. Exequitur historiam et breui¬
ter tangit. qͦt in egiptum transierunt. Quasi hoc ꝓmisit deus.
ẜum eẽnt numero breui. id est paucissimi. antequã in egipto multi¬
plicarentur. et incole. id est aduene tius. scilicet tertȩ chanaan.
Et ꝑtransierunt de gente ingentẽ. Proponit breuiter. quob p̾ca .i
runt dico ad popłm alt̾m. Et̃ quomͦꝑ duiare potueroᷤ. sc̃ce. Non¬
reliquia ia est non ꝑmisit hominem nocere eiꝰ: et corripuit ꝑͥ eis
reges. ut regem gerare abimelech ne noceret ysaac derebecta. et regẽ
egipti pharaonem ne noceret abraham desarasorripuit dicens.¬

Expanded text:
lis vitae fiet? subdit hic quid patribus praestitit et filiis eorum tam carlis vitae fiet? subdit hic quid patribus praestitit et filiis eorum tam caret filiis eorum, tam carne quam fide, non ut his haereant, sed ea ad bonum aeternum referant. Quod faciunt si iis allecti, justificationes et legem Dei requirunt. Cum essent numero brevi. Aug. Exsequitur historiam et breviter tangit, quod in Egyptum transierunt, quasi dicat: Hoc promisit Deus; cum essent numero brevi, id est paucissimi, antequam in Egypto multiplicarentur; et incolae, id est advenae ejus, scilicet terrae Chanaan.ertransierunt de gente in gentem. Aug. Proponit breviter quod postea runt dico, ad populum alterum. Et quomodo perdurare potuerunt? Ecce: VERS. 14.-- « Non reliquit hominem nocere eis, ereges ut regem Gerarae Abimelech, ne noceret Isaac de Rebecca ; et regem Aegypti Pharaonem, ne noceret Abraham de Sara . Corripuit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cens uabo tibi tram chanaan. id est quod ab ea signatur dedut eis
enim etiam hanc t̾ram. insigura et̾nȩ hereditatis. ad quã ecnam
hereditatẽ non om̃s ꝑtinent. Iaeoq addit. funiculũ hereditatis
aliuinȩ p̃destinationis signati sunt. Uel ideo dicit funiculũ. quia
sicut sumeulo distribita est terra ꝓmissionis in diuersas partes.
ita in uita gc̃na diuersȩ sunt mansiones. uuta illud.In domo ꝑa
terra chanaan: nomen eius aꝑit. Int̾pretatur enim chanaan hu¬
milis. quia in eam nemo intrat: nisi humilis S ex historia idẽ
Ideo exculso chanaan. datur terra semini abrahȩ. Is ist seruilis
timor. qui non manet in domo inȩtnum: quia carttas fora
mittt timorem. et manet filius in domo met̾num. E ongrue gͦ
hereditas gna dicitur terra chanaan: quia ab ea serui repellur¬
gratis cẽ colendum. qm̃ autem occurrebat animo parue fidei. si ds
gratis est colendus. et ipse est h ereaditas. Quid de necessitatib morta¬

Expanded text:
cens: Dabo tibi terram Chanaan Aug. id est quod ab ea signatur; dedit enim eis etiam hanc terram in figura aeternae haereditatis, ad quam aeternam haereditatem non omnes pertinent. Ideoque addit, funiculum haereditatisdivinae praedestinationis signati sunt. Vel ideo dicit, funiculum, quia sicut funiculo distributa est terra promissionis, in diversas partes, ita in vita aeterna diversae sunt mansiones; juxta illud: In domo paitas dicitur terra Chanaan, nomen ejus aperit. Interpretatur enim Chanaan, humilis, quia in eam nemo intrat, nisi humilis. Sed ex historia idem . Aug. Id est Deo excluso, Chanaan datur terra semini Abrahae. Is est servilis timor, qui non manet in domo in aeternum, quia charitas foras mittit timorem, et manet filius in domo in aeternum . Congrue ergo haereditas aeterna, dicitur terra Chanaan, quia ab ea servi repellungratis esse colendum quoniam ante occurrebat animo parvae fidei. Si Deus gratis est colendus, et ipse est haereditas, quid de necessitatibus morta
Abbreviated transcription (Latin):
aunt uel bene uiuiurt⁊ uel iersin non illa repba quȩ occiat pro¬
pħas. sed illa que multos filios parit. uocata respondet. non cori¬
tipnit difructum redcdit. PE oce quia et cui responatt. etubi pespon¬
ait . In uia ia est in rp̃o scilicet iunitate fidei eius. non i nse res¬

Expanded text:
credunt vel bene vivunt, vel Jerusalem, non illa reproba quae occidit procredunt vel bene vivunt, vel Jerusalem, non illa reproba quae occidit prophetas, sed illa quae multos filios parit, vocata respondet, non contemnit, sed fructum reddit. Ecce quid et cui respondit, et ubi respondit, in via, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ims erporib liberaret scilicet apłos et alios bonos eͥe illo popso
qui fuerunt silii eoꝵ. quos diabolus int̾emtt. E eicioi ibis¬
rati auiuntient in syon nomen dñi qͥ redictt sutura. hoc erum unss¬
dem eiris aimuntient in ierłm. id est in generali eccłia tta annũ¬
cient Ioi conueniendo popłos munum et reges ut seriu aost dor¬
mino hoc non mittatur. Eespondit ei. Quarta pars ubi post cer
cituiiem ueniȩ dicit. quod de sua breuitate ad etuatatem tran¬
seat. Quasi. Hico ut anmintient nomen dm̃i. et laudem eiues inde¬
rełm. E respondat ei año scilicet lans uel ierłm suꝑiora erba unde¬
catei responduisse. aut laudem aut ierł̃m. Supra enĩ memorauenat
laudem et iersim: et popłos et reges. s ad poplos uel ad reges noni
nuiero dicit respondit. intelligitur respondisse laus uel url tre
Haus respondet. quando eigñas agunt uocati ab illo. dum cre

Expanded text:
paternis erroribus liberaret, scilicet apostolos, et alios bonos de illo populo, paternis erroribus liberaret, scilicet apostolos, et alios bonos de illo populo, qui fuerunt filii eorum, quos diabolus interemit, ut sic ipsi liberati, annuntient in Sion nomen Domini. Praedicit futura. Hoc enim in Sdem ejus annuntient in Jerusalem, id est in generali Ecclesia, ita annuntient, in conveniendo populos in unum, et reges ut serviant Domino. Haec non mutantur. titudinem veniae dicit quod de sua brevitate ad aeternitatem transeat. Quasi dicat: Ut annuntient nomen Domini, et laudem ejus in Jerusalem. Et respondit ei, Domino, scilicet laus vel Jerusalem. Superiora verba indicant respondisse ei aut laudem aut Jerusalem. Supra enim memoraverat et laudem et Jerusalem, et populos et reges. Sed ad populos vel ad reges non psingulari numero dicit respondit, intelligitur respondisse laus, vel Jerusalem: laus respondet, quando ei gratias agunt vocati ab illo, dum bene
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ. quas cõpedes solut̃it. qui martyres occidunt. et solutis uer¬
tuntur ingłam. Sequitur. t solueret filios int̾emptoꝵ. uel¬
mur a nodis peccatoꝵ. et a uinculis cupiditatum. P rosperit er
go añs intertam: ut audiret gemitus cõpeditoꝵ. cimore et dis¬
ciplina eius. uel compeditoꝵ peccatio. uel mortalitatesfirubisti¬
uert filios intempitoꝵ. id est nos apeceatis  ende alibi. Dir uprs
uineusia mc̃a. del quid audiret. et solueret .ad hoe t uam arnum¬
tient quo non licuit. cum int̾ficerentur cõpediti notien dñi idẽ
laudem as deieẽntia in syon. iad est inecelia. et laudemeips senueopa
copeditoꝵ sompediti dicuntur sc̃i ueteris testañ i. qui lergalib
uinculis asftricti: non sunt usi noxia libtate. qui cum gemetet filo¬
rabant ut deus mundum apecatis solueret. Et urt solueret sili¬
es intemptoꝵ. ia est filios eoꝵ qui fraude diaboli ꝑemgti siuti a

Expanded text:
gloriae . Quas compedes solvunt qui martyres occidunt, et solutis vergloriae . Quas compedes solvunt qui martyres occidunt, et solutis vertuntur in gloriam, ut solveret filios interemptorumur a nodis peccatorum, et a vinculis cupiditatum. Prospexit ergo Dominus in terram, ut audiret gemitus compeditorum, timore et disciplina ejus. Vel, compeditorum, peccatis, vel mortalitate. Ut solveret filios interemptorum, id est nos a peccatis. Unde alibi: Dirupisti vincula mea . Ad quid audiret et solveret? ad hoc, VERd non licuit cum interficerentur compediti, nomen Domini, id est laudem de Dei essentia, in Sion, id est in Ecclesia; et laudem ejus compeditorum. Compediti dicuntur sancti Veteris Testamenti, qui legalibus vinculis astricti non sunt usi noxia libertate, qui cum gemitu orabant, ut Deus mundum a peccatis solveret, et ut solveret filios interemptorum, id est filios eorum qui fraude diaboli sunt perempti a
Abbreviated transcription (Latin):
et nota. quia supra dixit. Edificauit dñs syon. et item scriban¬
tur. hȩc modo utrũq declarat. scilicet quid dixit scribendum.
et quomodo edificauit. hoc est enim quod dixit scribendum sei
de adhumiles ueniret humilis. et sic edificauit syon. et nota
quia ꝓpħa ut p̃terita ilicit quȩ adhuc erant futura. Reinde.
rum. id est scõrum. qui sunt compediti timore dei. et disciplina
eius. Timor namq dei. cõpedes sunt in quib gemunt scĩ ad
impetrandam miscłiam. nisi emin cõpedib timoris ligati eẽnt
martyres. dura et molesta aꝑsecutorib non suftinussent. Ue
his compedib scriptura sapientiȩ dicit. Audi fili et excipe sen¬
tentiam ineam. et ne abitias consiliũ meum. et infer pedem tuũ
in compedes illius. et intorquẽ eius collum tuum. et erunt tibi
cõpedes eius in ꝓtectionẽ fortitudinis. et torques illius in stolam

Expanded text:
Et nota quia supradixit, aedificavit Dominus Sion, et item, scribanEt nota quia supradixit, aedificavit Dominus Sion, et item, scribantur haec. Modo utrumque declarat, scilicet quid dixit scribendum, et quomodo aedificavit. Hoc est enim quod dixit, scribendum, scd humiles veniret humilis, et sic aedificavit Sion. Et nota quia Propheta ut praeterita dicit, quae adhuc erant futura, Gl. Aug. id est sanctorum, qui sunt compediti timore Dei et disciplina ejus. Timor namque Dei compedes sunt, in quibus gemunt sancti ad impetrandam misericordiam. Nisi enim compedibus timoris ligati essent martyres, dura et molesta a persecutoribus non sustinuissent. De his compedibus scriptura Sapientiae dicit: Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum, et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum, et erunt tibi compedes ejus in protectione fortitudinis, et torques illius in stolam
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ⁊pter unitatẽ pacis eccłiȩ. multi.: ꝓpter lacttudineio. S¬
Toe mintoratur. minc curritur. nuine cims taenquã panis man¬
aucatur. et nunc: potus cum fietu miscetur ne m fituio: sercur
queratur in aniter petatur. frustra pul setur foris remanereur.
cum quinq uirginib fatuis. Sequitur. et non spreiut preces¬
pra penitentia sordebat iam honore ꝓphetȩ aecoratus precipit.
hec quy dgeit cestimomio scripture firmari. ut etas futura. ea discat.
ad opus generationis nouȩ. hȩc enim quando scribebantur. non
sic ꝓderant grnerationi ueteris testamenti. ꝓsunt uero alteri gene¬
rationi id est noue. Unde subdit. et popls qui creabitur. noua
creatura in xp̃o non dico qui creatꝰ ẽ. laudabit dñm. qui sibi sub¬
uenit. Unde apłs dicit. Si qua in xp̃o noua creatura est: uetera
transiert̃. et ecce facta sũt om̃ia noua. Quia ꝓspecit. post gemi
tus dolentis. iam sunt uerba consolationũ. iam gaudet pauper.

Expanded text:
dicitur propter unitatem pacis Ecclesiae; multi propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur, nunc cinis tanquam panis manducatur, et nunc potus cum fletu miscetur, ne in futuro sero quaeratur, inaniter petatur, frustra pulsetur, foris remaneatur, cum quinque virginibus fatuis. Et non sprevit precepra poenitentia sordebat, jam honore Prophetae decoratur. Praecipit haec quae dixit testimonio Scripturae firmari, ut aetas futura ea discat. ad opus generationis novae. Haec enim quando scribebantur, non sic proderant generationi Veteris Testamenti; prosunt vero alteri generationi, id est novae. Unde subdit: Et populus qui creabitur. Nova creatura in Christo, non dico qui creatus est, laudabit Dominum, qui sibi subvenit. Unde Apostolus dicit: Si qua in Christo nova creatura est vetera transierunt. Et ecce facta sunt omnia nova II Cor. tus dolentis, jam sunt verba consolationum; jam gaudet pauper.
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ orbẽ c̾re. qd fuit magnũ miracłm Maius enĩ est qd totũ orbam¬
terre a morte et̃na ererit: q̃uã qd̵ mortuos suscitauit .s. aluante do¬
co sibi dõ. hoc addit quia multi saluantur corporaliter s sibi pp¬
sis non ei. quia accepta corporali sanitate lasciuiunt. Qui enĩ
egroti casti erant: sanati ad ulteri fiunt. Et qui cum egrota¬
rent. neminem ledebant receptis uirib: oppͥmũt innocentes. Isti
gͥ sanati sunt s non eisilli qui ꝑ fidem intus sanantut ei sanã¬

Expanded text:
est quod totum orbem a morte aeterna erexit, quam quod mortuos suscitavit. Salvavit dico, sibi Deo. Hoc addit, quia multi salvantur corporaliter, sed sibi ipsis, non ei; quia accepta corporali sanitate lasciviunt. Qui enim aegroti erant, casti, sanati, adulteri fiunt; et qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus opprimunt innocentes. Isti ergo sanati sunt, sed non ei, sed illi qui per fidem intus sanantur, e
Abbreviated transcription (Latin):
sonor sed signoꝵ. et ꝓdigioꝵ ꝑ eos fecit. st est. P osuit ineis ut
sicuoꝵ suoꝵ. id est ꝑ eos fecit signa. quȩ tanquã uerba aliquia ligo¬
ficabant. et posuit uerba ꝓdigioꝵ suorũ. id est ꝑ cos fecio ꝓdigia¬
subadit. ¶isit tenebras et obscurauit. hoc ad littam inter pla¬
gus egipti legitur. quia tenebras inter alias plagas passi sunt. s
quod hic dicit melius sic accipimus. ut intelligamus corda eorũ
obscurtta. qui precepta dei sꝑnebant. et est cõpetens initiũ pla¬
garum cecitas. sine qua non incurrissent cetera. Sequitur. Etñ¬

Expanded text:
sonorum, sed signorum et prodigiorum per eos fecit signa. Et est, posuit in eis verba sonorum, sed signorum et prodigiorum per eos fecit signa. Et est, posuit in eis verba signorum, id est per eos fecit signa, quia tanquam verba aliquid significabant. Et posuit verba prodigiorum suorum, Cassiodsuos. » Misit tenebras, et obscuravit. Aug. Hoc ad litteram inter plagas Aegypti legitur, quia tenebras inter alias plagas passi sunt , sed quod hic dicit, melius sic accipiamus ut intelligamus corda eorum obscurata, qui praecepta Dei spernebant. Et est cogarum caecitas, sine qua non incurrissent caetera. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
sior et ad gł am nominis suiusus est. sicut sequentia docert. oo
conuĩ cit cor eoꝵui odirent popłin eius: et ut dolum faceremt iser¬
mos eiis. scilicet ut ope luti et lateris minuerentu seru deu er
reide quomodo his usus sit ad głam suani. incipit exponere de¬
ule dl ocit ⁊ nia uoderatione hec om̃i a egissec. et nisit alar p ii qurat
elegit ipsum. Sufficeret dicete quẽ elegto. si nichil est quer quem
erieo u uod addit ipsum sed consuetudo dutine locutionis et aa
norũ suoꝵ et pdigioꝵ suorum in tetta cham. id est quib predicabat
ab sis. que sigͥna et ꝓdigia. dñs eẽc facturus in terra ebant. el ita.
uerba signoꝵ suorum non accipit uerba quib fierent signa: nl¬
iustitmtine uerbis facta sunt: uel iurga uel manu eitenta S quia
ipsafacta uon erant significationis inania: sicut uerba que loqua¬
mur. ideo et ipsa dicta sunt uerba. Uerba ergo non locum areu

Expanded text:
sui, et ad gloriam nominis sui usus est, sicut sequentia docent. Dico, sui, et ad gloriam nominis sui usus est, sicut sequentia docent. Dico, convertit cor eorum ut audirent populum ejus. Et ut dolum facerent in servos ejus, scilicet ut opere luti et lateris minuerentur servi Dei. Deinde quo modo his usus sit ad gloriam suam, incipit exponere dieleelegit ipsum. Sufficeret dicere quem elegit, sed nihil quaerendum est in eo quod addit ipsum, sed consuetudo divinae locutionis est ad norum suorum et prodigiorum suorum in terra Cham, id est quibus praedicabatur ab eis, quae signa et prodigia Dominus esset facturus inter Cham. Aug. Vel ita, verba signorum non accipit verba quibus fierent signa. Multa enim sine verbis facta sunt, vel virga, vel manu extenta, sed quia ipsa facta non erant significationis inania, sicut verba quae loquimur, ideo et ipsa dicta sunt verba. Verba ergo non vocum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
et cor eoret quoa aeus sit auctor mali. Non enlinellige naũ
est uel credendum. quod aeus cor hominis ad facienda perata
coibentut: ue quod parium peccatum sit odisse populũ dei.
Eto d obue facerent in seruos euis Istorũ tamgrautĩ pereitin dei¬
tor duur. est. deuo. tiu muillius etiam leiussum peceatsatetto rran¬
denduis est. sed mirabilis dei bonitas etiam malis oete autctur sei
enim ipsi uieto suo maleeio ille de malo ilioꝵ henesittitrs En
enus arrequ ã odisient popłm eius bonierant s maliqiũi et impii
tales erant qui facile incolis sius telicibi inuiderent. quiet go pu¬
uit feliettatem isł. hoc ilri beneficio illi au imandendiueo nie au
sea o oiuiabam molierant. Nonitaq cor illor malum ficieno
sed nopło suo benefacicindo cor corũ iponte malũi conlerin s auuenoo¬
o nultipl icauute ut odirent ꝑ inuidiam popłm eius imillliaei
st octium aliene felicitauis quo illoꝵ odio ad erereitationem popti

Expanded text:
t cor eorum, quia Deus sit auctor mali. Non enim intelligendum est vel credendum quod Deus cor hominis ad facienda peccata convertat, vel quia patrum peccatum sit odisse populum Dei. Et dolum facerent in servos ejus. Istorum tam gravium peccatorum auctor non est Deus, quia nullius etiam levissimi peccati auctor credendus est; sed mirabilis Dei bonitas, etiam malis bene utitur. Cum enim ipsi vitio suo mali essent, ille de malo illorum benefecit. Non enim antequam odissent populum ejus boni erant, sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. Dum ergo auxit felicitatem Israel, hoc Dei beneficio illi ad invidendum conversi sunt, quia jam mali erant. Non itaque cor illorum malum faciendo, sed populo suo benefaciendo. Cor eorum, sponte malum, convertit, dum suos multiplicavit, ut odirent, per invidiam populum ejusst odium alienae felicitatis, quo illorum odio ad exercitationem populi
Abbreviated transcription (Latin):
in firosis amnfclxa sunt. icdest foraitudo animi recordatione pecea¬
ton quasi fina contrahitur. uel timore uidicii. confrira sunt ossa
mea Iam snu frigitur homo: dum cimet se atsurum. Se puitur
est muetiant fenumi bene hoc dicit: quia omis caro fenumi
femim qui ipe uiret. s ꝑcussum facile sentit in ruinam. sic homi¬
nio cais in lege ari uirens ab eadem succisa arescit. et aruit cor
moca aest uerrum ste ilitate peccati Si unde ho conigus
Neua ubłaest sum comediere panem meum. id est uerbum deicusto¬
Aiuia pbla pe captĩ dia elo dedit omisit. et bibit uenenũ serpentis
comeitien doeups m̃ al gne ꝑsuasioiu. s modo crucifixo dũo. ⁊t edit
comemoratis et cmedit panem qui de cȩlo descendit. Nota qd̵
attoblituo sum. Natura enim peccantiũ ostenditur. quiadũ pec¬

Expanded text:
in frixorio confrixa sunt, id est fortitudo animi recordatione peccatorum, quasi frixa contrahitur, vel timore judicii. Confrixa sunt ossa mea. Jam enim frigitur homo, dum timet se arsurum. VERS. 5.-- « est miseria, ut fenum. Bene hoc dicit, quia omnis caro fenum . Fenum quippe viret, sed percussum facile sentit injuriam: sic hominis caro in lege Dei virens, ab eadem succisa arescit. Et aruit cor meum sterilitate peccati. Aug. Sed unde hoc contigit? quia oblitus sum comedere panem meum, id est verbum Dei custodire, quia praeceptum quod Deus dedit, omisit, et bibit venenum serpentis, consentiendo ejus malignae persuasioni. Sed modo crucifixo Domino, redit commemoratio, et comedit panem qui de coelo descendit . Nota quod ait, oblitus sum; natura enim peccantium ostenditur, Ca
Abbreviated transcription (Latin):
caritas accipitur. et est. Quitegis aquis suꝑiora eius. id est spũ¬
alib donis eoꝵ munis carttatẽ. nequid eos ab ea separare possto
Sequitur. Qui ponis nubem ascensum tuum. accipitur et hoc
bene ad litt̾am. et inistice. xp̃e enim in nube ascendit. sic et sc̃ĩ ra¬
tur. atensa est scriptura. nec desunt nubes quȩ in eam ducuro¬
Sequitur. Qui ambulas suꝑ pennas uentoꝵ. ad litẽam; Ututꝰ
est motus aeris. cuius uelocitas ꝑpennas signatur. sed deus hãc
uelocitatẽ suꝑat. qui ubiq presens est. Unde ueloctter currte
sermo eius: cito implens quioquid uult. Mistice uenti sunt aĩe.
pennȩ uirtutes que sunt induab alis. id est in duob p̃ceptis
caritatis. S ed caritatem om̃ium suꝑat caritas xp̃i. Et ẽ. Qui
ambulas siꝑ pennas uentoꝵ. id est excedis agilitatem cognitioniᷤᷤ

Expanded text:
charitas accipitur. Et est, qui tegis aquis superiora ejus, id est spircharitas accipitur. Et est, qui tegis aquis superiora ejus, id est spiritualibus donis eorum munis charitatem, ne quid eos ab ea separare possit. VERS. 4.-- « Qui ponis nubes ascbene ad litteram, et mystice. Christus enim in nube ascendit, sic et sancti raitur. Extensa est Scriptura, nec desunt nubes quae in eam ducunt. Qui ambulat super pennas ventorum, ad litteram ventus est motus aeris, cujus velocitas per pennas signatur: sed Deus hanc velocitatem superat, qui ubique est praesens. Unde: Velociter currit sermo ejus , cito implens quidquid vult. Mystice venti sunt animae; pennae virtutes, quae sunt in duabus alis, id est in duobus praeceptis charitatis; sed charitatem omnium superat charitas Christi, et est, qui am
Abbreviated transcription (Latin):
teis cuis discurrẽt aq̃tuȩ. et nemo alienus cõmunicet tibi. et qͥa
nullus in ea uel in s̃pũ alienus cõmunicat bonis: sicut in bap¬
tismo et in ceteris bonis uel sacramentis. alieni autẽ sunt onĩs
qui audiunto. Non noui uos. Et est sensus. T egis uel ꝓregis.
bonis: quȩ tegitur malis. Uel suꝑiora ꝑ accipiuntur duo p̃tep¬
ta caritatis: ꝑ aquas intelligitur sp̃c sanctus. uel caritas ipsa
illud onerat ut iectum a parietib aliquando ab eo qͦd degitur.
ñ sustentatur. nec ouerat. s ipsum subleuat. ita hic accipttar cũ
ait. qui ꝓtegis id est subleuas suꝑiora eius scripturȩ. id est duo p̾¬
cepta caritatis. aquis. id est caritate uel diuino sp̃u. quo facilia
fiunt que aliter eẽnt difficilia. ꝓtegit euim deus et subleuat di
p̃cepta cantatis: Uel ita qui tegis aquis id est spũali sensu suꝑio¬
m eius. id est suꝑficiem sccipturȩ. uel ꝑaquas dona ꝑ supiora

Expanded text:
teis tuis discurrent aquae tuae, et nemo alienus communicet tibi . Et quia teis tuis discurrent aquae tuae, et nemo alienus communicet tibi . Et quia nullus in ea, vel in spiritu alienus communicat bonis, sicut in baptismo et in caeteris donis vel sacramentis. Alieni autem sunt omnes qui audiunt: Non novi vos . Et est sensus: Tegis, vel protegisbonis, quae tegitur malis. Vel per superiora accipiuntur duo praecepta charitatis; per aquas intelligitur Spiritus sanctus, vel charitas ipsa. illud onerat ut tectum a parietibus. Aliquando ab eo quod tegitur, non sustentatur nec onerat; sed ipsum sublevat: ita hic accipitur, cum ait: Qui protegis, id est sublevas, superiora ejus, Scripturae, id est duo praecepta charitatis, aquis, id est charitate, vel divino spiritu, quo facilia fiunt, quae aliter essent difficilia. Protegit enim Deus et sublevat dicuin. Vel ita: Qui tegis aquis, id est spirituali sensu, superiora ejus, id est superficiem Scripturae. Vel per aquas dona, per superiora
Abbreviated transcription (Latin):
dens dico. sicut pellem. id est ꝑ mortales predicatores. Uerbũ
enim dei quod ubiq erat. sed mundus eum non cognouit. per
mortales cepit cognosci. et post eos magis innotuit. Sequitur:
quitegis uel ꝓtegis aquis suꝑiora eius. hoc quoq ad litc̃am
bene intelligitur. Sunt enimaquȩ suꝑ firmamentum diuisȩ
ab aquis quȩ sub eosunt quȩ ꝑfundunt terram. nistice su¬
ꝑiora sacrȩ scripturȩ quam supra celum aliximus. caritas est:
que est eminentior uia. ut ait apłc. Ad huc eminentiorem iuã
uobis demonstro. Si linguis om̃ium loquar et cet̾a. Aque sunt
sp̃e sanctus. Unde dñs in euangłio. Qui crediderit inme. Numi¬
na de uentre cius fluent aquȩ uiuȩ. quod exponens euangłista
addit. hoc autẽ dixit despũ quom accepturi erant. eredentes in
cum. his igitur aquis teguntur suꝑiora. id est ꝑ eum spm̃ habe¬
tur caritas: q tegitur alus non bonis: Uude inꝓuerbus In pla¬

Expanded text:
dens dico sicut pellem, id est per mortales praedicatores. Verbum dens dico sicut pellem, id est per mortales praedicatores. Verbum enim Dei, quod ubique erat, sed mundus eum non cognovit , per mortales coepit cognosci, et post eos magis innotuit. Qui tegis vel protegis, aquis superiora ejus coeli. Hoc quoque ad litteram bene intelligitur. Sunt enim aquae super firmamentum divisae ab aquis quae sub eo sunt, quae perfundunt terram Mystice superiora sacrae Scripturae, quam supra coelum diximus, charitas est: quae est eminentior via, ut ait Apostolus. Adhuc eminentiorem viam vobis demonstro. Si linguis hominum loquar et as sanctus. Unde Dominus in Evangelio: Qui crediderit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quod exponens evangelista addit: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum . His igitur aquis teguntur superiora, id est per eum spiritum habetur charitas, sed non tegitur aliis nisi bonis. Unde in Proverbiis: In pla
Abbreviated transcription (Latin):
indueret: Conuerso ad ipsum sermone: exponit tues. Exten
scriptura sacra accipitur. ꝑ pellem que mortius animalibus
detrahitur: mortalitas preilicantiũ accipitur. Unde primi
parentes adam et eua. post transgressionem facti mortales:
indicti sunt tunicis pelliceis. Uerbum tam̃ dei est et̃uum
et deus apud dm̃. Et quia in sapientia dei: non cognouit dm̃¬
mundus. ꝑ stultitiam predicationis. id est ꝑ mortales predi¬
catores qui stulti uidebantur: saluat deus credentes. et in
mortali homine facit cognosci uerbum immortale. Bene etiã
pellib cõparantur p̃dicatores: quia sicut mortius animaliba
maior usus pellium estuta uerbum dei non tantũ ꝑ predica¬
tores. unmo et post eos magis innotuit. Mortui enim sunt
ꝓpħas enim uiuos sola iudea habet: mortuos. om̃s gentes.
es. extendens celum. id est sacram scripturam. ut tegat omẽm
orbem t̾rarum. et ꝑ eam cognoscatur et̃num dei uerbum. exten¬

Expanded text:
indueret, converso ad ipsum seindueret, converso ad ipsum seScriptura sacra accipitur. Per pellem quae de mortuis animalibus detrahitur, mortalitas praedicantium accipitur. Unde primi parentes Adam et Eva post transgressionem facti mortales, induti sunt tunicis pelliceis . Verbum tamen Dei aeternum est, et Deus apud Deum. Et quia in sapientia Dei non cognovit mundus Deum, per stultitiam praedicationis, id est per mortales praedicatores, qui stulti videbantur, salvat Deus credentes , et in mortali homine facit cognosci Verbum immortale. Bene etiam pellibus comparantur praedicatores, quia sicut mortuis animalibus major usus pellium est, ita verbum Dei, non tantum per praedicatores, imo etiam post eos magis innotuit. Mortui enim sunt Prophetas enim vivos sola Judaea habet; mortuos omnes gentes, es extendens coelum, id est sacram Scripturam, ut tegat omnem orbem terrarum; et per eam cognoscatur aeternum Dei Verbum. Exten
Abbreviated transcription (Latin):
confessi suint: qͥ fr̃iumnen cognttione. el tta Tueluisti consessio¬
wem et decorem i est ecłiam in quapus cont̾essio pecc̃orun ꝓsea
aecus uustureũ. uit placeat sponso. id est prius est urea confessio
pectatoꝵ postquam feditatẽ deponit. deinde decor iurtutũ ꝑ quẽ
placer: specioso forma pre filus hominũ. et es amictus lumiue
sicut uestinento id est eccłia. Ipsa enim est uestis sine macula et
ad licceram sic. Quasi diceret. Quȩ consitentur: c̃elum derra ma¬
re cum ornatu suo om̃i. de quib singulis. subsequenter agit. Et
pͥus decelo ddicens. Ti es extendens celum. ad litt̃am celum q̃ ni
teccum mundi extendit deus. facit deus amplum firmamentũ.
ut tegat orbem terrarũ. et hoc sicut pellem. id est non labore ali¬
quo ut tu homo tectum tuum extenlis: S tam facile ut pellẽ
quis. Uum uero ait sicut pellem: designat etiam ipsum ẽẽ oꝑ¬
turam om̃iun. que circa om̃ia est mistice etiam potest legi.

Expanded text:
sti confessionem et decorem, id est Ecclesiam, in qua prius est confessio peccatorum: postea decus virtutum, ut placeat sponso, id est prius est in ea confessio peccatorum, per quam foeditatem deponit: deinde decor virtutum, per quem speciosa forma prae filiis hominum . Et es amictus lumine sicut vestimento, id est Ecclesia: Ipsa enim est vestis sine macula et ad litteram. Quasi dicat: Quae confitentur coelum, terra, mare, cum omni ornatu suo, de quibus singulis subsequenter agit, et prius de coelo, dicens: Tu es extendens coelum. Aug. Ad litteram coelum, quasi tectum mundi extendit Deus; facit enim amplum firmamentum, ut tegat orbem terrarum. Hoc sicut pellem, id est non labore aliquo, ut tu, homo, tectum tuum extendis, sed tam facile ut pellem quis; dum eraturum omnium quae circa omnia sunt. Mystice etiam potest legi,
Abbreviated transcription (Latin):
dicendus. Quasi dicẽt. Ideo es benedicendus. qui a o domine
deus meus proprie deus et meus. qui magnus es natura. mag¬
es. qui semꝑ in te magnus. qui non potes crescere. uel minui.
quia ꝑfectus es: ꝑ hoc quia. Indiusti confessionem et decorẽ.¬
magnificatur ꝑcognitionem. qͥ in se in cõmutabilit̃ iagnũ
est. cuius magnitudo neccepit nec defintt. łt est sensuas: honlo¬
asti confessionem ec decorem. amictus lumine sicut ⁊t estuudato.
Nest uncdiq habens creaturas quȩ de conftensesi o al est didu claut¬
e eqi ut aerorede duminose. ueltta itc contesis mopebr sicest
pus dedor uero in ẽcutia notetur sic Irduisti consenonem. lel est
bau dlm ⁊iuaturarum: et decoem qui esfabilis est in eentia dei et
es aaena cus tumine si cuo uestimento iaest uexe undi qe aabi sere
equa habita  uucem in accessibilem. ad quam nemo ꝑ se agrenlere

Expanded text:
dicendus. Quasi dicat: Ideo es benedicendus, quia o Domine dicendus. Quasi dicat: Ideo es benedicendus, quia o Domine Deus, proprie Deus et meus, qui magnus es natura. Mages, qui semper in te magnus, qui non potes crescere vel minui, quia perfectus es. Per hoc, quia. VERS. 2.-- « Confessionem et decoremagnificatur per cognitionem, qui in se incommutabiliter magnus est, cujus magnitudo nec coepit, nec desinit. Et est sensus: Induisti confessionem et decorem, Amictus lumine sicut vestimento, id est undique habes creaturas, quae te confitentur, Haym., Alcue sunt decorae et luminosae. Vel ita, ut confessio in operibus sicut prius, decor vero in essentia notetur, sic, induisti confessionem, id est laudem creaturarum, et decorem, qui ineffabilis est in essentia. Et es amictus lumine sicut vestimento, id est lux undique tibi est, qui habitas luce