comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& auia sua impia. ipse quidem in
iniquitate sua moriet᷑: ti aut̃ animã
tuã liberasti. Tunc enĩ subiectus
morit᷑ sine te: quando incausa mor¬
tis contradictorem ꝑtulerit te. Nã
morti cui non contradicis. adiungeris.
Et notandũ que sint quȩ debeant
ab speculatore p̃dicari: nimirũ fides
& oꝑatio. Nam ait. Si aut̃ tu an¬
nuntiaueris impio. & ille ñ fuerit
conuersus ab impietare sua. & a uia sua
impia. Impietas quippe ad infidelita¬
tem ꝑtinet: uia uͦ impia ad prauam
actionẽ. Et om̃is speculator hoc ha¬
bere debet studii: ut prius ad pietatẽ
fidei. post modũ ad pĩã uiam id ẽ
ad bonã actionẽ trahat. Sed quia
ad exhortationẽ sermo se intulit:
innotescere breuit debemꝰ. in ore pas¬
toris quantꝰ ẽẽ debeat orcło. atq
consideratio locutionis. Eensare & enĩ
doctor debet: quid loquat᷑. cui loqua¬
tur. quando loquat᷑. qualit̃ loquat᷑.
& quantũ loquat᷑. Si eñĩ unũ hoꝵ

Expanded text:
a; ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est ad bonam actionem trahat. 1286 12. Sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris quantus esse debeat ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum
Abbreviated transcription (Latin):
Furtũ ergo qđ ex concupiscentia ꝓcessit.
ti fac̾tũ est culpe p̃cedenti: poccatũ &
Musa peccati culpe subsequenti: quia
de illa natũ hanc genuit. Qđ bene
paulus apłs de quibdam dm̃ intelli¬
gentib sed ñ honorantib insinuat di¬
cens. Cũ cognouissent dm̃. ñ sicut dm̃

Expanded text:
furtum ergo quod ex concupiscentia processit, furtum ergo quod ex concupiscentia processit, ti factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non s
Abbreviated transcription (Latin):
getur. Peccatũ uero qđ ex peccato se¬
quit᷑. peccatũ simul ẽ & pena peccati:
qͥa excrescente cecitate. ex retributio¬
ne prioris culpe generat᷑: ut quasi iã
quȩdam sint in peccatore supplicia.
ipsa increm̃ta uitioꝵ. Fit uͦ ñ nunꝗͣ.
ut unũ idemq peccatũ. & peccatũ sit.
& pena peccati:simul & causa peocati.
rem ꝓxi mi concupiscere: quã qͥa
aꝑte ñ ualuit. furto diripuit. Sed
in furti accusatione posit᷑: se hanc
diripuisse iureiurando denegauit.
Huic ergo concupiscentia peccatũ fuit.
.&. causa peccati: qͥa ꝑ eam ꝑuenit
ad rapinã. Ipsũ uero furtũ quo rem
concupitam diripuit. & peccatũ ei
factũ ẽ & pena peccati: qͥa ex retribu¬
tione iam ñ represse concupiscentie
fac̾tũ ẽ ut ueniret ad furtũ: & culpa
cordis excresceret ui oꝑe. ex culpa ee
citatis. Sed qͥa furtũ ꝑuirio tegere cu¬
rauit: ex peccato rursũ peccatũ genuit¬

Expanded text:
getur. Peccatum vero quod ex peccato segetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati, simul et causa ximi concupiscere quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit
Abbreviated transcription (Latin):
quđ dicimꝰ. Cur adhuc ei omp̃s ds̃
offendiculũ ponit: quẽ iam impegis¬
se &. cecidisse ꝑ miquitatẽ quã ꝑpe¬
trauerit. conspicit: Sed districta st̃¬
dĩ om̃ipotentis iudicia᷑ .&. qͥ peccatorẽ
dui expectat ut redeat: non redeunu.
atq contẽpnenti ponit adhuc ubi
grauius impingat. Peccatũ quippe
qđ ꝑpenitentiã citius non deletur.
aut peccatũ est & causa peccati. aut
peccatũ ẽ. & pena peccati: aut peccatũ
simul & causa & pena peccati. Om̃e
enĩ qđ prius cõmittit᷑: peccatũ est.
Sed si citius penitendo non tergiturꝰ
iusto udicio omp̃s ds̃ obligatam
pacatis mentẽ. etiam in culpã alterã
ꝑmitut cadere: ut que flendo & cor¬
rigendo noluit mundare qđ fecit.
peccatũ incipiat peccato cumulare.
Peccatũ ergo qđ penitentiȩ lamento
non diluit᷑. peccatũ simul ẽ & causa
peccati: qͥa ex illo oritur. unde ad¬
huc peccatoris animus altius obli¬

Expanded text:
quod dicimus. Cur adhuc ei Deus omnipotens quod dicimus. Cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetraverit conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia; et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. 24. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur peccatum est. Sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit emendare quod fecerit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obli
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit. qͥa iusto ne peccaret denun¬
tiauit: cũ iustus ad peccatũ p̃dicato¬
re tacente cecidit. predicator quia
tacuit reus tenet᷑. Sed quis nr̃m
rogo ad hec sufficiat. ut ñ solũ pecra¬
tores studiose corripiatꝰ. sed etiã iustis
inuigilet ne cadant: Nos enĩ in fir¬
mitatis nr̃e conscii cũ iustos uirosco¬
scimus. ammonere eosnon p̃sumimꝰ.
ut iustitiȩ uiã teneant. quã qͥa tenent
uidemꝰ: & tam̃ predicatoris ẽ debitum.
etiã iustos ammonere. Unde p̃dica¬
to egregius dicebat. Sapientib &
insipientib debitor sũ. In his uͦ om̃ib
que de iusto ad iniquitatẽ conuerso
dicta sunt: hoc ẽ laboriosũ ad loquen¬
dũ. hoc ualde ꝑtimescendũ. qđ dñs
dicit. Ponã offendiculũ coram eo. Ait
eni. Si conuersus iustus aiustitia sua
fecerit iniquitatẽ. ponã offendiculũ
cnam eo. Nos enĩ dicimꝰ. qͥa si iniqͥta¬
tem fecerit. offendit: & uerũ ẽ om̃ino

Expanded text:
liberavit quia justo ne peccaret denunliberavit quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, rogo, ad haec sufficiat, ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? Nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etiam justos admonere. Unde praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . 23. In his vero omnibus quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Nos enim dicimus quia si iniquitatem fecerit, offendit, et verum est omnino
Abbreviated transcription (Latin):
moriet᷑ qͥa ñ anñciasti ei: ĩ peccatosuomori
et᷑: &e ñ ert̃ ĩ memoria iꝰticiȩ enis quas
fecit: sanguinẽ uͦ eiꝰ de manu tua
reqͥram. Quia iusto qui in peccato ce¬
cidit p̃dicator tacuit: eiꝰ sanguiis
reus tenet᷑. Et qui sollicit᷑ eẽ non
studuit in p̃dicatione. fac̾tus ẽ parti¬
ceps in damnatione. Sed cũ dicitur
in peccato suo morietur. & ñ erunt in
memoria iusticie eiꝰ quas fecit: hoc
nob̃ maxime considerandũ ẽ. quia
cũ mala cõmittimꝰ. sine causa ac
memoriã bona nr̃a trainsacta reuoca
mus: qm̃ in ꝑpetratione maloꝵ nul¬
la debet eẽ fidutia bonoꝵ p̃teritorũ.
Sed queri potest utrũ iusto postquã
ceciderit p̃dicandũ sit: an priusquam
cadat inuigilare p̃dicator debeat.
ne ad casum ueniat. ꝓculdubio &
priusquã cadat. Nam sequitur
non peccet iustus. &. ille non peccaue¬
rit: uuens inuet. qͥa tu annuntia¬
sti ei ͭ tu aut̃ animã tuã liberasti.
Si ergo p̃dicator ideo animã suã

Expanded text:
r, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. 21. Quia justo qui in peccato cecidit praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus 1289 quas fecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo postquam ceciderit praedicandum sit, an et priusquam cadat? Invigilare praedicator debet, ne ad casum veniat, procul dubio et priusquam cadat. Nam sequitur:non peccet justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei; tu autem animam tuam liberasti. 22. Si ergo praedicator ideo animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
b ad meliora surgentib eoꝵ quoq
p̃dicatorib gr̃a multiplicat᷑: propha
dicat. Sp̃c quoq eleuauit me: &
assumpsit me. Inde enĩ predicator
magis ac magis eleuatur. & assumit᷑.
unde auditor ad meliorẽ uitã mu¬
tatur. Sed querendũ nob̃ ẽ cũ spc̃
mentẽ non eleuet. nisi assumpserit:
cur prius eleuauit. & post modũ di¬
citur. assũpsit. Sed hoc loco assũpsit
dictũ est: constant̃ tenuit. Nam st̃
non nulli quos eleuat sp̃c. sed ñ assu¬
mit: quoꝵ & intellectus ad spiritalia
emicat: & tam̃ uita in factis carna
sed assumptꝰ non erat: qui & ueracit̃ po¬
tuit post futura ꝓspicere. & tam̃ a terre¬
nis desideriis mentẽ noluit seꝑare. Sed

Expanded text:
ibus ad meliora surgentibus, eorum quoque ibus ad meliora surgentibus, eorum quoque praedicatoribus gratia multiplicatur, propheta dicit: Spiritus quoque elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assucur prius « elevavit » et postmodum dicitur « assumit: » sed hoc loco « assumpsit » dictum est, constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat spiritus, sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalsed assumptus non erat, quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem no
Abbreviated transcription (Latin):
de hac eadẽ scã ȩccła seriptũ ẽ. Riuos
eiꝰ inebrians. multiplicas generatio¬
nes eus: in stillicidiis eiꝰ letabit᷑ cũ
exorietur. Riuii quippe ȩccłȩ scĩ pre¬
dicatores sunt: qui terrã cordis nr̃i
infundunt. Ded cum inebriant᷑
riui. generationes ȩccłȩ multiplican¬
tur: quia cũ uberiorẽ grãm sp̃c pre
dicatores accipiunt. ficleliũ nume¬
licidiis letatur. In stillicidio & enĩ aqͣ
de tecto in terrã cadit: quȩ de celo¬
ceciderat in tectũ. Cectũ uero ȩccle
scĩ predicatores sunt: qui nos int̾ce¬
dendo & ammonitionib muniendo
protegunt. Sed qͥa illoꝵ cor diuin¬
tus in prȩdicatione infuncdit̾: quasi
aqua de cęlo uenit in tectum. Quia
uero nos eoꝵ uerbo irrigam᷑: quasi
aqua de tecto defluit in terram.
Sc̃a itaq eccła dũ exorit᷑. in stillici
diis letabitur: quia cũ in fide & ho¬
nis operib nascitur. ea quȩ accipit
dona considerat: & in uerbis predi¬
cantiũ exultat. Quia ergo auditon¬

Expanded text:
a scriptum est: Rivos ejus inebrians multiplica generationes ejus, in stillicidiis suis laetabitur cum exorietur . Rivi quippe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur, quia cum dicatores accipiunt, fidelium numellicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quae de cceciderat in tectum. Tectum vero Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui nos intercedendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit 1279 in terram. Sancta itaque Ecclesia, dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur, quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Quia ergo auditor
Abbreviated transcription (Latin):
probus thesaurrat: quia dũ ad peni¬
tendũ tempus accipit᷑ . & ad peccan¬
dũ exhibet᷑ ipsũ remediũ gr̃e uertit
ds qͥa collata remedia conspicit ad
culpe augmentũ trahi: Epsam beni¬
gnitatẽ quã contulit in iudien
districtionẽ uertit: ut inde post am¬
plius feriat. unde modo amplius ex¬
pectat: Et qͥa homo deserere malum
ñ uult ut uiuat: augeat unde mo¬
riatur. Sed siue iustus in culpa. siue
peccator in morte corruat: speculatori
timendũ ẽ ne hunc ex suo silentio re¬
atus peccantiũ parit inuoluat. Sed
inter̃ĩ dũ loquor. auertere amemet¬
ipso oculos uolo. Et ecce iterũ sermo
diuinus me impingit in memet ipso.
ut meã negligentiã uideã : & michi
dici hec que audio ꝑtimescã. Sicut
enĩ suꝑius dixi: cui cor in innumeris

Expanded text:
probus thesaurizat, quia dum ad poenitentiam tempus accipit et ad peccandum expendit, ipsum remedium gratiae vertit potens Deus, quia collata remedia conspicit ad culpae argumentum trahi, gnitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius di
Abbreviated transcription (Latin):
increpatione post çȩtera subiungit.
Oinsensati galathȩ qͥs uos fascina¬
uit: Mentes & enĩ dure nisi aꝑta
essent increpatione ꝑcusse: nullo mͦ
malũ cognoscerent qđ egissent. Nã
sepe hi qui impudentes sunt tantũ
se peccasse sentiunt. quantũ de pecca¬
tis quȩ fecerint increpant᷑. ut mino¬
res culpas suas estiment. quas minor
inuectio castigat: & quas uehem̃¬
ter obiurgari uiderint. maiores eeͣ
deprehendant. Unde necesse est
ut semꝑ sermo p̃dicantis cũ audito¬
rũ debeat qualitate formari: ne
aut uerecundis aspera. aut impu¬
dentiby lenia loquat᷑. Quid aut̃
mirũ si hoc uerbi dĩ erogator faci¬
at. cũ & agricola qui semen interrã
mittit. prius terre qualitatẽ p̃uidet
quib seminib apta uideat᷑. &. post¬
quã qualitatẽ preuiderit terre. tunc
semina spargit: Sed quia de qua¬
litate doctrinę locutionẽ longius
traximꝰ: õportet ut ad eũ quẽ cepimꝰ

Expanded text:
increpatione post caetera subjungit: increpatione post caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus
Abbreviated transcription (Latin):
rinthios qͥdam om̃i gm̃ repleti. &
erant quidã in ꝑsonarũ fauorib exci¬
siͥ cepit ã laudib ꝑfectoꝵ ut mo¬
desta inuectione ad rep̃hensionẽ ꝑ¬
tingeret infirmoꝵ: & in hoc quoq ad
medicinã cordis a medicina corporis
usũ trahens. Nam cũ feriendum
uulnus medicus aspicit: prius ea
membra quȩ cirta uulnus sana sunt
palpat: ut post ad ea quȩ uulnerata
sunt leniter palpando ꝑueniat. Cũ
ergo paulus ꝑfectos in corinthiis lau¬
dauit: sana membra iuxta uulnus
tetigit. Cum uͦ infirmos de diuisione
rep̃hendit: uulnus in corpore ꝑcussit.
Uideamꝰ tam̃ hunc ipsũ qui tanta
modestia atq mansuetudine ad cor¬
ripiendos corinthios ducit᷑. qualit̃
contra galatas qui a fide discesserant
exercet᷑. Nulla enĩ modestiȩ patienuia
p̃missa. nulla locutionis dulcedine
p̃rogata: eos quos afide discessisse co¬
gnouit. ab ipso epłȩ suȩ exordio in¬
uehendo redarguit. Nam p̃missa

Expanded text:
rinthios quidam omni gratia repleti, et rinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemiss
Abbreviated transcription (Latin):
iotd unusqͥsq ur̃m dicit. Ego qͥdẽ
sum pauli. ego aut̃ apollo: ego uero
cephe. ego autẽ xp̃i. Ecce quos in om̃i
uerbo & in om̃i scientia laudauerat
quib nil deee̾ in ulla grã dixerat.
paulisꝑ loquens ad increpandũ leni¬
ter ueniens. diuisos erga seipsos rep̃hen¬
dit. Et quoꝵ prius salutẽ narraue¬
rat: post modũ uulnera patefecit. Perit᷑
enĩ medicus uulnus secandũ uidens.
sed egrũ timidũ ẽẽ conspiciens. diu
palpauit. & subito ꝑcussit. Prius blan¬
dam manũ laudis posuit: & postmodũ
ferrũ increpationis fixit. Nisi enĩ uere¬
cunde mentes fuerint palpando rep̃hen¬
se. ita ut ex aliis reb audiant qđ in
consolationẽ sumant: ꝑ increpationẽ
protinꝰ ad desꝑationẽ cadunt. Sed
nunqͥd mentitꝰ ẽ paulus ut prĩ eis nil
dese in om̃i gr̃a diceret: qͥb põstmodã
dicturus erat unitatẽ deesse: Absit
hoc: ut quis de illo talia uel desipi¬
ens credat. Sed quia erant int̃ co¬

Expanded text:
od unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius blandam manum laudis posuit, 1288 et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensconsolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia ens credat? Sed quia erant inter Co
Abbreviated transcription (Latin):
Si conuersus iustus aiustitia fecerit
iniqͥtatem: ponã offendiculũ coram
co. alc si aꝑte dicat. Quia uidere peni¬
tendo noluit. ubi iam impẽgit: ĩusto
cũ iudicio deserens. ponã ei. ut & ali¬
bi impingat. Qđ tam̃ dñi ponere ẽ.
nequaquã ad peccandũ premere: sed
nolle apeccato liberare. Sic̃ de phara¬
oue dicit᷑. Ego indurabo cor eiꝰ. Non
eñi cor peccantis dñs obdurat: sed ob¬
durare dicit᷑. cũ ab obduratione non
liberat. Misericors enĩ ds̃ tempꝰ nob̃
ad penitentiã relaxat. Sed cũ ei grẽ
patientiã nos ad augmentũ uertimus
culpe: Hoc ipsũ tempus qđ ad par¬
cendũ pie disposuit. districtius ad
feriendũ uertit: ut cũ reuerti quis
etiam spatio temporis accepto nolue¬
rit. ꝑ hoc mala sua ad recrtũ augeat.
ꝑ qđ ea diluere potuit. si conuerti
uoluisset. Unde scriptũ ẽ. Ignoras.
qm̃ benignitas dĩ ad penitentiam
te adducit: Scđm duritiã autẽ
tuã & cor impenitens thesaurizas

Expanded text:
stus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quomͦ iustus & omp̃s ds̃ cũ prece¬
dentib peccatis irascitur. ꝑmit tit ut
cecata mensetiam in aliis labatur.
Unde moyses ait. Nondũ completa
ipsoꝵ: ut non intrent in iustitiã tuã.
git. quando peccato peccatũ additur:
ut ante dĩ oculos adiunctis in iqͥtatib
anima eruentet᷑. Paulus quoq ait.
Ut impleant peccata sua semꝑ. Ioħ̃i
quoq ꝑ angłm dicit᷑. Qui nocet. no¬
ceat adhuc: & qui insordib ẽ. sordescat

Expanded text:
est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praeceest quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum completa ipsorum, ut non intrent in justitiam tuam . git quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semper . Joanni quoque per angelum dicitur: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus es
Abbreviated transcription (Latin):
miltudinẽ imaginis corrui ptibilis
hominis: & uolucrũ & quadru¬
pedũ. & serpentiũ. Ecce ẽ peccatũ: &
pena peccati. Sed peccatũ solũ modo
&. pena peccati esset: si ñ adhuc ex hoc
peccato & aliud sequeret᷑. Nam post
infidelitatẽ eoꝵ subdit᷑. Propt̃ qđ tra¬
didit illos ds̃ in desidderia cordis eoꝵ
in ĩmunditiã. ut contumelũs affici
ant corpora sua insemet ipsis. Quia
igit᷑ cognoscentes dm̃i. ñ sic̃ dm̃ glorifica¬
uerunt: ex eo peccato & causa peccati
ad hoc qͦq ꝑducti sunt. ut ad cultũ
serpentiũ & uolucrũ laberent᷑. Sedq
ꝑ hanc etiã cecitatẽ usq ad ĩniunditiã
& carnis contumelias ceciderunt: ipsa
insidelitatis eoꝵ cecitas p̃celenti intes¬
lectui & peccatũ ẽ .&. pena peccati. Sub¬
sequenti uero ĩmunditie peccatũ facta
ẽ &. causa peccati. Sed quia de his
in libris moralib dui tractatũ ẽ: nob
nunc ineis diutius ĩmorandũ ñ est.
Hoc aut̃ nob̃ cũ tremore considerandũ

Expanded text:
maginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contuant corpora sua in semetipsis . Quia igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ista proficere sua uirtute ñ ualet
homo: recte nunc dicit᷑. Manus enĩ
dñi erat mecũ confortans me. Ma¬
nus aut̃ dñi in sacro eloquio aliquan¬
confortans. discipulis dicebat. Sine
me nichil potestis facere. In om̃e gͦ
qđ cogitamus. in om̃e qđ agimus.
semꝑ orandũ ẽ. ut & ipso aspirante
cogitemus & ipso adiuuante faciamꝰ:¬

Expanded text:
ad ista proficere sua virtute non valet ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur: « Manus enim Domini erat mecum, confortans me. » Manus enim Domini in sacro eloquio aliquanconfortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil potestis facere . » In omne ergo quod cogitamus, in omne quod agimus, semper orandum est, ut et ipso aspirante cogitemus, et ipso adjuvante faciam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ reprehendere. & gemitib puni¬
re: Nullus hec agere nisi quẽ di¬
uina gratia roborauerit. ualet. Un¬
de & subditur. Canus enĩ dñi
erat mecũ confortans me. Ad bona
quippe assurgere ꝑfecte ñ possumꝰ: insi
nos sp̃c & preueniendo eleuet. & sub¬
sequendo confortet. Sed querendũ¬
ẽ cũ suꝑius de uolumine qđ acceꝑat
scriptũ sit. & factũ ẽ in ore meo sic̃
mel dulce: qua ratione post modũ
dicit᷑. abii amarus in indignatione
sp̃e mei. Mirũ quippe ualde est:
si dulcedo simul & amaritudo con¬
ueniant. Sed iuxta suꝑiorẽ sensum
sciendũ ẽ. qͥa cui sermo dĩ in ore cordis
dulcis ẽẽ cȩperit: huiꝰ ꝓculdubio contͣ¬
semet ipsũ animus amarescit. Quo
enĩ in illo subtilit̾ discit qualiter
se reprehendere debeat. eo se durius
ꝑ amaritudinẽ penitentiȩ castigat:
quia tanto sibi magis displicet quan¬
to in sacro uolumine amplius de om̃i¬
potente dõ uider qđ auet. Sed qͥa

Expanded text:
ipsum reprehendere et gemitibus puniipsum reprehendere et gemitibus punire? Nullus haec agere, nisi quem divina gratia roboraverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit, « Et factum est in os meum quasi mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei. » Mirum quippe valde est, si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcescere coeperit, hujus procul dubio contra se animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit, qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsam conscientia: accusat qđ
egit᷑ꝰ. daninat ꝑ penitentiã qđ ac¬
cusat. Fit rixa in animo. parturi¬
ens pacẽ cum dõ. Sic achab in iquus
rex apropħa rep̃hensus cũ contra se
diuinã sententiã audisset. ꝑtimu¬
it. & magno merore depressus est:
ita ut propħe suo dñs diceret. Non¬
ne uidisti humiliatũ achab coram
me : Quia igit᷑ humiliatꝰ ẽ mei
causa: non inducã malũ in dieb ei.
In quib dñi uerbis pensandũ ẽ. quo¬
modo ei in electis suis meror ama¬
ritudinis placeat qui amit tere
dere p̃sens scłm: Aut quomͦ ei grata
sit spontanea afflictio pro culpis in
eis qͥ sͥ placent: si hec ad tempꝰ pla¬
cuit & in eo qui displicebat. Sed¬
sciendũ ẽ. qͥa nullus hec pro amore
om̃ipotentis dñi ex toto corde agere
sumpserit. Nam quando homo ex
sua uirtute sufficiat terrena despicere:
celestia amare: pacẽ cũ dõ quęrere: se¬
cũ rixam subire: in cogitatione semer¬

Expanded text:
semetipsam conscientia, accusat quod semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. rex a propheta reprehensus cum contra se divinam sententiam audisset, pertimuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? quia igitur humiliatus est causa mei, non inducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat, qui amittere erdere praesens saeculum: aut quomodo ei gratia sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit in illo qui displicebat sciendum est, quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semet
Abbreviated transcription (Latin):
apponit scientiã apponit dolorẽ. Ce¬
lestia & enĩ cognoscentes terrenis ani¬
mũ subdere dedignam᷑: & dũ plus
sapere incipimꝰ: de his quȩ male egimꝰ.
nob̃ ipsis irascimur. Et fit in multa
sapientia multa indignatio: qͥa quan¬
to plus proficimꝰ in cognatione: tan
to nob̃ indignamur amplius de per¬
uerso oꝑe: atq cũ scientia dolor cres¬
citꝰ. qͥa quanto magis ȩterua cogno¬
scimus: tantomagis eẽ nos in huuis
exilũ miseria dolemus. Uel sicut
trauslatione alia dicit᷑. Et qͥ addit
scientiã. addit laborera. Quo eñĩ
scire incipimꝰ quȩ sint celestia gaudia:
co magis ut erroꝵ nroꝵ laqueos pos¬
simus euadere. flendo laboramꝰ. In
multa ergo sapientia. multa ẽ indig¬
natio: qͥa si ȩterna iam sapimꝰ. concũ¬
piscere temporalia dedignam᷑. Si
eterna iam sapimꝰ nosmet ipsos despi¬
cimus. egisse hoc qđ nos potuit ab
et̃nitatis amore seꝑare. Rep̃hendit

Expanded text:
apponit scientiam apponit dolorem . Coeapponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ore gustauerit quȩ sit illa dulce¬
do celestiũ prȩmioꝵ: qui illi ymnidi¬
ei angłoꝵ chori: que in comp̃hensibi¬
lis uisio scẽ trinitatis: huic quanto
illud dulce fit qđ intꝰ uidet: tanto
in amaritudinẽ uertit᷑ om̃e qđ foris
sustinet. Rixatur secũ de his que
male se egisse rerolit:  sibimet ipsi dis¬
plicet. cum ei ille placere iam cȩperit.
qui omia creauit. Reprehendit se de
cogitationib. insequit᷑ de uerbis: &
punit flendo de factis. Suꝑnis inhi¬
at: terrena iam om̃ia ꝑ mentis despec¬
tũ calcat. Et quãdiũ illud quod
desiderat adhuc ꝑ speciem ñ habet:
flere dulce habet. seq continiis lam̃¬
tis affligere. Et quia nec se c̾ẽ in
patria ad quã creatus ẽ uidet: in
huiꝰ uitȩ exilio nil ei plus aliud quã
sua amaritudo placet. Dedignatur
& enĩ subiacere temporalib: & arden¬
ter suspirat eternis. Unde recte quoq
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Eo qđ in multa
sapientia multa sit indignatio: &. qui

Expanded text:
lcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. is cui dona scĩ sp̃c creuerant. cur
amarus abibat. An om̃e cor qđ idem
spc̃ assumit. amarũ in indignatione
spc̃ sui facit: Unde sciendũ est. qͥa
cui adhuc uita p̃sens dulcis ẽ: etiam¬
si uerbũ dĩ loqui uideat᷑. eleuatus &
assumptꝰ predicator ñ est. Mentẽ enĩ
quã scs sp̃c replet: in amaritudinẽ tem¬
poralium. delectatione ȩternoꝵ cõmo¬
uet. Dulce enĩ ẽ esse in reb humanis:
sed ei qui adhuc de celestib gaudia
nulla gustauit: quia quanto delecta¬

Expanded text:
charissimi, cui dona sancti Spiritus creverant cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assuanctus replet, in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus a
Abbreviated transcription (Latin):
futura sunt. Quid ẽ gͦ qđ post se
propħa uocẽ audiuit cõmotionis
magnȩ: nisi qđ post sermonẽ p̃dica¬
tionis qui fit ad corda peccantiũ.
lamenta pęnitentiũ sequunt᷑ : Fer¬
uersi & enĩ quiq dũ praua agunt.
& a iustis recta ñ audiunt. nesciunt
quã sint grauia quȩ cõmit tunt: atq
ex ipsa sua ignorantia in suo stupore
securi sunt. & iacentes in culpis quasi
molliter qͥescunt: sic̃ de qͦdã peccatore
& securo popło dicit᷑. Requieuit in
fecib suis: qͥd securus iacuit in peccatis.
Cũ uero audire ꝑuersi uerbũ p̃dicatio¬
nis ceperint. quȩ sint supplicia eterna
cognoscere. qui terror iudicu. quã sub¬
tilis examinatio de singulis quibq
peccatis: ilico contremiscunt: implent᷑
gemitib: & ñ se capientib suspirus
anxiant᷑: atq magno pauore concussi.
in luctu & fletib erũpunt. Propħã
ergo uox magnȩ cõmotionis sequit᷑:
quia post uerbũ p̃dicationis. conuer¬

Expanded text:
sunt . Quid est ergo quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus jacuit in peccatis . 28. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque, magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conver
Abbreviated transcription (Latin):
taniũ carnis immunditi am uin¬
cunt. corpus in castitate custodiunt.
nec tam̃ adhuc animũ sic̃ debent ꝓxi¬
mis inclinant. sed ꝑ rigorem suꝑbie
in cogitatione se eleuant: in istis pars
una compluta ẽ qͥa fructũ fecit. &
pars quę compluta non ẽ aruit: quia
exhortationis uerbũ non plece suscipi¬
ens. a bonc ope sterilis remansi. Seqt¬

Expanded text:
jam carnis immunditiam vinjam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis remansit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
tatem unã: & suꝑ ciuitatẽ alteram
non plui. Pars una compluta ẽ:&
scipit. alia suscipe recusat. suꝑ unam
ciuitatẽ dñs pluit. & suꝑ alterã ñ pla¬
it. Cum uͦ & ipse qui proximos audit.
ab aluis se uitus corrigit. atq ab alis
emendare contẽnit: una eademq a¬
uitas & ex parte compluit᷑. & ex parte
arida remanet. in qua ase p̃clicationis
pluuiã repellit. Sunt s eñ quidam
qui exhortationis uerba om̃ino non
cuidiunt: hi penitꝰ susciꝑe pluuiã no¬
lunt. Et sunt qͥdam qui audiunt:
sed tam̃ medullitus non sequuntur:
qͥa alia in se uitia resecant. seq̃ in ali¬
is grauit̃ ꝑdurant. Sepe enĩ quosdã
uidemus. quia ꝑ p̃dicationis uerbũ
a semet ipsis auaritie estũ repellunt:.
& non solũ iam aliena non rapiunt:
sed & propria indigentib largiuntur.
N Iec tam̃ ire stimulos edomant: nec
patientie moderamina ꝑ mentis tran¬
quillitatẽ seruant. Et sepe alii ad
exhortationis uerbũ in se met ipsis

Expanded text:
tatem unam , et super alteram tatem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta est, scipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, sed tamen hanc medullitus non sequuntur, quia alia in se vitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃m ostencdut᷑ etiã de confusione
saluatus. Propħa ergo ad transinigra¬
tionẽ loquit᷑. cũ illos increpat qui
ab statu rectitudinis ad erroris uitia
transmigrando ceciderunt. Sequit᷑.¬
t soqueris ad eos: & dices. Hec
dicit dñs ds̃. si forte audiant & qui¬
escant. Quod toties diuinis uocib
difficultas audiendi repẽtit᷑. ut di¬
catur si forte audiant: qͥd aliuci
quã transmigrati popłi duritia de¬
signatur: In quib uerbis magna
nuntiat difficile audiri: cur nos mi¬
seri contristam᷑ cũ sepe afratrib in
nr̃a ammonitione contenim᷑. Nam
crebro delinquentes alloquim᷑. fre¬
quenter increpamꝰ: sepe cũ eis blan¬
dis sermonib agimus. Et tam̃ si al¬
ter audit alter audire contemnit:
alter ex parte uerbũ ex hortationis
suscipit. & ex parte recipere recusat:
ita ut cotidie impleri uideamꝰ hoc
qđ ꝑ propħam aliũ dñs nariat. qͥa
fecerit iratus cũ dicit. Plui suꝑ erui¬

Expanded text:
m ostenditur etiam de confusione m ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad transmigrationem loquitur, cum illos increpat qui a statu rectitudinis ad erroris vitia transmigrando ceciderunt. Sequitt loqueris ad eos, et dices: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. 23. Quod toties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, Si forte audiant, quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna nuntiat difficile 1272 audiri, cur nos miseri contristamur, cum saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod illis sepe solet euenire: qui
cũ bona agunt. in his de sua uirture
głant᷑. Unde psalmista ne auisione
pacis id ẽ a bonis actib captiuus ad
babyloniã emigraret: dño supplicans
dicit. Adiutor m̃s non emigrabo. Si
enĩ in se confideret: a iustitie actib
cadendo migrasset. Sed neq hi qui
ab statu rectitudinis in praua actione
ceciderunt desperandi sunt: qͥa ecce¬
& hic propħa ad transmigrationẽ ba¬
byloniȩ mittit᷑: Et ꝑ propħam ali¬
um dñs dicit. Et uenies usq ad ba¬
bylonẽ: ibi liberaberis. Sepe enĩ qͥs
postquã in confusionẽ uitioꝵ cecide¬
rit: erubescens mala que perpetrauit.
ad penitentiã redit: seq a suis lap¬
sib bene uiuendo erigit. Quid gͦ
iste: nisi usq ad babylonẽ uenit.
& liberatus ẽ: Qui postquã confu¬
sus mente ꝑuersa ꝑpetrauit: hec ipsa
crubescens mala quȩ fecit. se contra se
erigit: & bene operando ad statũ rec¬
titudinis redit. In babylonẽ itaq

Expanded text:
Quod illis solet saepe evenire qui Quod illis solet saepe evenire qui cum bona agunt, in his de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista ne a visione pacis, id est a bonis actibus captivus ad Babyloniam dicit: « Adjutor meus non emigrabo. » Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. Sed neque hi, qui ab statu rectitudinis in prava actione ceciderunt, desperandi sunt, quia recte propheta ad transmigrationem Babyloniae mittitur. Et per prophetam alium Dominus dicit: Et venies usque Babylonem, et ibi liberaberis . Saepe enim quis postquam in confusionem vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque a suis lapsibus bene vivendo erigit. Quid ergo iste nisi usque ad Babylonem venit, et ibi liberatus est? Qui postquam, confusus mente, perversa perpetravit, haec ipsa erubescens mala quae fecit, se conerigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit: in Babylonem itaque
Abbreviated transcription (Latin):
effeta. id ẽ adaꝑire dicit᷑. Et statim
aꝑtȩ sunt aures eiꝰ: & solutũ ẽ uincu¬
lũ linguȩ eiꝰ. Qua in re notandũ ẽ:
quia propt̃ clausas aures dictũ est
ad aꝑire. Sed cui aures cordis ad obe¬
diendũ aꝑte fuerintꝰ ex subsequenti
etiam facienda aliis loquat᷑. Ubi
& bene additur. Et loquebat᷑ recte.
Ille enĩ recte loquit᷑: qui prius obedi¬
endo fecerit que loquendo ãmonet
eẽ facienda. Quod uero ad transmi¬
grationẽ Apopl̃i ãmonendã propħa
mittitur. non solũ ea transmnigratio
debet intelligi quȩ eiꝰ popłi erat in
corpore: sed etiam que facta fuerat
in mente. Ab iherłm quippe ad ba¬
byloniã uenerat. Et qͥd iherłm nisi
uisio pacis: qͥd babylonia nisi confu¬
sio uocat᷑: Quisquis uͦa rectis oꝑib
in puersis actib cadit. qm̃ a bono stu¬
dio ad uitia defluit. quasi ab iherłm
ad babylonie ciuitatẽ uenit. Culm̃
enĩ bone conuersationis deseruit: atq
in transmigratione confusionis iacet.

Expanded text:
statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est Adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti etiam facienda aliis loquatur. Ubi et bene additur: Et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur qui prius obediendo fecerit quae loquendo admonet esse facienda. 21. Quod vero ad transmigrationem populi admonendam propheta mittitur, non solum ea transmigratio debet intelligi quae ejus populi erat in corpore, sed etiam quae facta fuerat in mente. A Jerusalem quippe ad Babyloniam venerat. Et quid Jerusalem nisi visio pacis, quid Babylonia nisi confusio vocatur? Quisquis vero a rectis operibus in perversis actibus cadit, quoniam a bono studio ad vitia defluit, quasi ab Jerusalem ad Babyloniae civitatem venit. Culmen enim bonae contemplationis deseruit, atque in transmigratione confusionis jacet.
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ quoq leuauit me: & assũp¬
sit me. Cur qui se assumptum
iam ab spũ dixerat: iterũ eleuatũ
& assumptũ narrat: Sed ad al¬
tiora mens predicantiũ ꝓficit. eum
ꝑ eos sensus audientiũ ad om̃ipo¬
tentis dĩ desideriũ cõmouet᷑: Quia
uidelicet p̃dicatores scĩ iccirto pro¬
ficiunt. ut ꝑ eoꝵ ministeriũ dona

Expanded text:
 quoque elevavit me, et assumpsit me. 41. Cur qui se assumptum jam a spiritu dixerat iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Qui videlicet praedicatores sancti idcirco profic
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet gentes in sacrae lectionis
pabulo os cordis aꝑiunt. & in oceul¬
to sicut pauꝑ comedunt: qͥa cum
festinatione. & silentio uerba uitȩ
legentes sumunt. Sed seiendũ est. qͥd
quanto auditores in caritate. atq in¬
tellectu ꝓficiunt: tanto scĩs predicato¬
rib maior gratia sp̃c datur. Unde cũ
prius propħa dixisset. assumpsit
me sp̃c. & audiui post me uocem
cõmotionis magne: post uocem
cõmotionis magnę uocẽ alarum

Expanded text:
videlicet gentes in sacrae lectionis videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum prius propheta dixisset: Assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem commotionis magnae alaru
Abbreviated transcription (Latin):
gius. Post primã ergo uocẽ cõmotio¬
nis magne. Ad extremũ quoq uox
magne cõmotionis fit: quia qͥ cogno¬
scendo dm̃ cȩpimꝰ peccata plangere.
iam diligendo quẽ cognoscimus. ñ
cessamus eũ cũ fletib desiderare. Post
rotarũ itaq uocẽ uox magnȩ cõmo¬
tionis sequit᷑: quia cũ testamenta dĩ
in aure cordis sonare ceꝑintꝰ. audien¬
tium spc̃ ex amore compunctus. ad
tium sapida. Hinc ẽ qł ab aman¬
tib plerunq in silentio quasi furtiue
& tacite legunt̾. Unde ꝑ propħam
quoq aliũ dicit᷑. Frecidisti in aliena¬
tione capita potentiũ: mouebunt᷑
in ea gentes adaꝑient ora sua. sic̃ pauꝑ
edens in occulto. Omp̃s enĩ ds̃ in
alienatione capita potentiũ p̃cĩdit:
qͥa iudeoꝵ suꝑbiam a semet ipso
alienando reppulit. In qua aliena¬
tione gentes mote sunt: qͥa dũ iudei
a fide caderent. ad cognitionẽ fidei
corda gentiũ cueurrerunt. Que

Expanded text:
gimus. Post primam ergo vocem commotiogimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad tium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae