comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insaniunt: aut certe uaticinantur falsa: aut ui¬
uunt in iuste. aut peierant cito. Dum enim con¬
fidutit in idolis quȩ st̃ sine anima: male urantes.
renoceri se ñsperant. Utraq gͦ illis euenient
digne: qm̃ male senserunt de deo attendentes idoł:
et in iuste uirauert̃ in dolo contẽpnentes iustitiã.¬
Non enim uirantium est uirtus: sed peccantium
pena ꝑambulat sẽꝑin in iustoꝵ preuaricationẽ.
i autem dsnr̃ suauis et uerus es: xxxiiiii.¬
patiens. et inmiscdia disponens omĩa. & enim
si peccauerunus tui sumus: scientes magnitudinẽ
tuam. & si nͥ peccauerimus: scimus qm apud te
sumus computati. Nosse eninte. consũmata
iustitia. ẽ: et scire iusticiam et uirtutẽ tuam.
radix.ẽ. inmortalitatis. xxxUI.¬
on enim in errorem induxit nos hominum ma.¬
le artis ex cogitatio. nec umbra picturę labor
sinc fructureffigies sculta ꝑ uarios colores. cuiꝰ
aspectus insensato dat concupiscentiam: et

Expanded text:
insani fiunt, aut uaticinantur falsa, aut uiinsani fiunt, aut uaticinantur falsa, aut uiuunt iniuste, aut periurant cito. dum enim confidunt in idola, quae sunt sine anima, male renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitianon enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et
Abbreviated transcription (Latin):
uolens illi qui se assumpsit: claborauit arte sua.
ut similitudinem in melius figuraret. Multitu.
do autem hõminum adducta ꝑspetiem oꝑis: cũ
qui ante tempus tanquam homo honoratus fue
iuentes homines: in cõmunicabile nomen lapidib
circa dĩ scientiã: s et in magnouiuenteᷤᷤ in scientie
bello. det & tam magna mala. pacẽ appellant.
Aut enĩ filios suos sacrificantes. aut obscura
sacrificia facientes: aut in sanie plenas uigilias
habentes: neq uitam. neq nuptias mundas iã
custodiunt: sed ẽt alius aliũ ꝑinuidiam occidit.
aut adulterans contristat. Et omnia cõmixta
sunt: sangus. homicidium. furtum. et fictio. cor¬
ruptio. infidelitas. turbatio. et ꝑiurium: tumul¬
tus bonoꝵ. dñi in memoratio. anmarum in qui¬
natio. natiuitatis immutatio. nuptiarum in cons¬
dorum enĩ idoloꝵ cultura omĩs mali causa est:
et initium et finis. Aut enim dum lȩtantur

Expanded text:
e illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, e illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius fido autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuervientes homines incomunicabile nomen lapidibus circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias habentes, neque vitam neque nuptias mundas jam custodiunt, sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat; et omnia commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconsdorum enim idolorum cultura omnis mali causa est, et initium, et finis.
Abbreviated transcription (Latin):
idolorum: et ad inuentio illorum corruptio uite
est. Neq enim erant abinitio: neq ert̃ in ꝑpetuũ:
Suꝑ uacuitas eram hominum hoc adinucuit in
orbem terrarum: et ideo breuis illorum finis in¬
uentus. ẽ. Acerbo enim luctu dolens pater. cito si
bi rapti filii fecit imaginem: et illum qui tc̃ ho¬
mo mortuus fucrat. nc̃ tanquam dm̃ colere cȩpit:
et constituit inter scruos suos sacra. et sacrificia. Dẽ
inde inter ueniente tempore. conualescente iniqͥ
consuetudine. hic error tanquam lex custoditus. ẽ.
i tirannorum imperio colebantur figmenta
Hos quos inpalam honorare ñ poterant homines
ꝓpter quod longe essent: elonginquo figura illoꝵ
allata. euidentem imaginem regis quẽ honora¬
re uolebant fecert: ut illum qui aberat tanquã
presentem colerent sua sollicitudine. Puexit aut̃
adhorum culturam. et hos qui ignorabant.
artificis eximia diligentia. Ille enim plus placere¬

Expanded text:
idolorum et adinventio illorum corruptio vitae idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu bi rapti filii fecit imaginem, et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam Deum colere coepit, et constiinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placer
Abbreviated transcription (Latin):
dens am̃ potens es ex om̃ib sanare ctiam sisine
rate quis ad eatꝯ sed ut ñ essent uacua sapientiȩ tue
oꝑa: propter hoc etiam et exiguo ligno credunt
homines animas suas: et transcuntes mare ꝑra¬
tem liberati surit. Abinitio enun cum perirent
suꝑbi gigantes: spes orbis terrarum ad ratẽ fugi¬
ens remisit Ccło senicui uatiuitatis: quę manu tua.
erat gubernata. B encaictum.c̃. enim lignum
ꝑ quod fit iusticia. ꝑmanus autem qđ fit idolũ¬
maledictum. ẽ. et ipsum et qui fecit illud: quia
ille quidem oꝑatus. ẽ: illud autẽ cum cẽt fragi¬
le.ds cognominatus. ẽ. Similit̃ autẽ odio sunt
deo: impius et impietas eius. Et enim quod fac¬
tum est: cum illo qui fecit torm̃ta patietur. I pt̃
hoc et idolis nationum ñ erit respectus : qm crea¬
ture dei in odium. factȩ st̃. et intẽptationẽ ani¬
mis hominum: et inmuscipulas pedibus insipi¬
entium. Initium enim fornicationis c̃. ex quisitio¬

Expanded text:
dens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine dens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
ens. et faciat ei dignam habitationẽ: inpariete.
ponens illud. confirmans ferro ne forte cadat pros¬
piciens illi: sciens qm̃ ñ potest se adiuuare. Ima¬
go enim est: et opus. est illi aduitorium̃. & de
substantia sua et de filus sius. et denuptus uotum
faciens: inquirit. Non erubescit lequi cum illo qͥ
sine anima. e: et ꝓsanitate quidem infirmum
deprecatur: et ꝑuita mortuum rogat. et in adiu¬
torium inutilem inuocat: et proitinere petit
abco qui ambulare non potest zet de adquirendo
et de oꝑando. et de om̃ium rerũ cuentu. petit ab
eo qui in omnibus. c̃. in utilis. tcrum alius na¬
iugare cogitans. et ꝑferos fluctus incipiens iteꝵ
facere: ligno portante se. fragilus lignum in uo¬
cat. Illud enun cupiditas ad quirendi ex cogita¬
uit: et artifer. sapientia fabricauit sua. Tua. aut̃
pater gubernat prudentia: qm̃ dedisti in mari
uiam. et int̾ fluctus semitã firmissimam: osten¬

Expanded text:
ens et faciat ei dignam habitationem in pariete ens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam osten
Abbreviated transcription (Latin):
potuert̃ scire ut possent estimare sct̃m: quo m
huius dnm̃ ñ facilius inuenert̃: xxxiii.¬
N felices autẽ sunt. et intermortuos spes illoꝵ .ẽ.
qͣuia appellauert̃ deos oꝑa manuũ hominum
aurum et argentum. artis inuentionem. et¬
similitudines animalium. aut lapidem in u¬
tilẽ: opus manus antique Aut siquis arcifex
faber. de silua lignũ rectum secauerit: et huiꝰ
docte eradat omnem corticem. et arte sua usus dili¬
genter fabricet uas utile in cõuersatione uite.
reliquias huius oꝑis ad preparationem esce abutat᷑:
ex reliquũ horum quod adnulłum usum facit
lignum curuum & uerticibus plenum. sculpat di¬
ligenter ꝑuacuitatem suam: et ꝑscientiam artis
sue figuret illud. et assimilet illud imagini homi¬
nis: aut alicui exanimalibus illud cõparet: per¬
liniens lubrica. et rubicundũ faciens fuco colo¬
rem illius: et omnem maculã que in illo est plimi¬

Expanded text:
potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perlini
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. ꝓpter qđ et finis condempnationis illo¬
ani sunt autem om̃s homines in quibus non
sub.ẽ. scientia dei: et de his quȩ uidentur bona.
ñ potuert intelligere eum qui.ẽ. neq oꝑibus at¬
tendentes agnouert quis esset artifex: sed aut
ignemaut spm̃ aut citatum aerem. aut gurum
ffellarum. aut nimiam aquã. aut solẽ. Aut lunã:
rectores orbis terrarum adcos putauerunt. Quor
sispetie delectati. deos putauert̃: scint quanto
his dñator eoꝵ spetio est. Speciei enim gen̾ator.
hȩc omnia constituit aut suc Et ꝑ
constitut fortior .ẽ. illis. ꝓmagnitudine enim
spetiei et creature: cognoscibilit poterit hoꝵ
creator uideri. Scã tamen adhuc in hisminor.c̃.
quęrela. & hi enim fortassis errant:. xxxiii.¬
Sõi querentes. et nolentes inuenire. & enm cũ
in oꝑib illius conuersentur. inquirunt
et ꝑ suasum habent: qm̃ bona st̃ que uidentur.
Iterum autẽ nec his debet ignosci. Sicnĩ tantũ

Expanded text:
noverunt propter quod et finis condemnationis illnoverunt propter quod et finis condemnationis illunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutconstituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum
Abbreviated transcription (Latin):
litia: cum quanta diligentia iudicas filiostuos
quoꝵ parentib urimenta et cõuentiones dedisti
bonarum ꝓmissionum: Cum gͦ nobis disciplinã
das. inimicos nros multiplicit᷑ flagellas: xxxi¬
t bonitatem tuam cogitemus iudicantes: et cũ
de nobis iudicatur. spemus miscdiam t̾uam. Un¬
de et illis qui in uita sua insensate et in iuste uixer.
ꝑhec que coluerunt dedisti summa torm enta.
Et enim in erroris uia duitius errauert: deos esti¬
mantes hȩc quȩ in animalibꝰ sunt suꝑ uacua: in¬
fantum in sensatoꝵ more uiuentes ꝓpter hoc tan¬
quam pueris insensatis: iuditium in derisum de¬
disti. Qui autem ludibriis et increpationibus ñ
correpti st̃: dignum aci uiditiũ ex ꝑti st̃. In his e¬
nim que patiebantur moleste ferebant: in quib
patientes indignabantur. Phec quosputabunt
deos in ipsis cum exterminarent᷑: uidentes illũ
quem olim negabant se nosse: deum uerum aq¬

Expanded text:
litia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos litia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum a
Abbreviated transcription (Latin):
das qm̃ non inuiste iudicas iudicium. Neq rex
neq tirannus in conspectutuo inquirent. dehi
quos ꝑdiditi. Cum sis gͦ iustus: iuste omnia
disponis. Ipsum quoq qui non debet puniri con¬
dempnas: et exterum estimas atua uirtute
Uirtus enim tua iusticie initiũ ẽ: et obhoc qd
omnium dñs es. om̃ibꝰ te parcere facis. Uirtu¬
tem cm̃ ostendis tu qui non crederis. c̃e. in uir¬
tute consummatus: et hos qui te nesciunt au¬
datia tradiicis. Tu autẽ dominator uirtutis. cũ
tranquillitate iudicas: et cum magna reue¬
rentu disponis nos. Sub est enĩ tibi cũ uolueris
posse. Pociusti autem ppłm tuũ ꝑtalia oꝑa:
quoniam oportet iustum ẽẽ & humanum.
& bone spei fecisti filios tuos.XXX.¬
an iudicans das locum inpeccatis. penitentiȩ.
s Si enĩ inimicos seruoꝵ tuoꝵ. et debitos morti.
cum tanta cruciasti actentione. et libasti dans
tempus et locum ꝑ quȩ possint mutari ama¬

Expanded text:
das quoniam non iniuste iudicasti neque rex das quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a ma
Abbreviated transcription (Latin):
dicamina et sacrificia in iusta filioꝵ suoꝵ ne¬
catores sine miscdia: et comestores uiscerum
hominum. et deuoratores sanguinis a medio
sacramento tuo. et auctores paren ani¬
marum in auxiliatarũ uoluisti pđe ꝑ manus
parentũ nr̃oꝵ: ut dignam ꝑcipent peregri¬
nationem pueroꝵ dĩ. que t̾ omnũ carior.ẽ.
terra. Sed et his tanquam hominibꝰ ꝑepcisti:
et misisti antecessores exercitus dui uespas. ut
illos paulatun exterminarent ̃ quia in po¬
tens eras in bello subicere impios iustis. aut
bestiis seuis. aut uerbo duro simul extermi¬
nare: sed partib iudicans. dabas locum pę¬
nitentie: non ignoraus q̃m̃ iniqua est natio
eoꝵ. et naturalis malitia ipsoꝵ: et qm̃ non
poterat mutari cogitatio illoꝵ in ꝑpetuum.
Semen enĩ erat maledictum abinitio: nec timens
sinatiõe perint qͥs tufccisti: Nec enĩ est alius ds̃
quam tu. cuius cura. ẽ. de omnibus: ut oiten¬

Expanded text:
dicamina et sacrificia iniusta et filiorum nedicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium cterra. Sed et his tanquam hominibus pepercisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis saevis, aut verbo duro simul exterminare; sed partibus judicans dabas locum poenitentiae, non ignorans, quoniam nequam est natio eorum, et naturalis malitia illorum, et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum. Semen enim erat maledictum ab initio; nec timens si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
tas bestias: aut uaporẽ igneum spirantes. aut
odorem fumi ꝓferentes: Aut horrendas ab ođ¬
scintillas emittentes. quarum ñ solum lesura
poterat illos exterminare: sed et aspectus ꝑ ti¬
morem occidere. Sed et sine his unospũ occidi
poterant. ꝑsecutiorem passi ab ipsis factis suis:
m̾ tanquam momentum statere. sic ante te est
orbis terrarum: et tanquam gutta roris ante¬
lucani. que descendit interrã. Sed miscreris om¬
nium qm̃ omĩa potes: et dissimulas peccata ho¬
minum ꝓpter pęnitentiam. Diligis enim om¬
na quȩ sunt : et nichil odistihoꝵ que fe¬
citi: Nec enim odiens aliquid constituisti. Quo¬
mͦ autem posset aliquid ꝑmanere nͥ tu uoluisses.
dut qđ ate uocatum non esset conseruaretur:
quibus peccant ammonens alloqueris: ut
relicta malicia credant in te dñe. Illos enĩ
antiquos in habitatores scẽ tuę terre quos ex¬
horruisti: qm̃ odibilia t̾ oꝑa faciebant. ꝑ me¬

Expanded text:
tas bestias aut vaporem igneum spirantes aut tas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oscintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis eis resistet quoniam tamquam momentum staterae sic ante te est orbis terrarum et tamquam gutta roris antelucani quae descendit in terram sed misereris omnium quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam diligis enim omnia quae sunt et nihil odisti horum quae fecisti nec enim odiens aliquid constituisti quomodo autem posset aliquid permanere nisi tu voluisses aut quod a te vocatum non esset conservaretur quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae terrae odiens quoniam odibilia tibi opera faciebant per me
Abbreviated transcription (Latin):
temptati sunt. et quidem cum miscdia disci¬
plin̾am accepert̃: scierunt quẽ adiodũ cũ ira
iudicati impii tormenta paterentur. Hos qui¬
dem tanquam pat̾ monens ꝓbasti. illõs autem
tanquam durus rex interrogans condempnasti.
Absentes e̾num et p̃sentes: similit̃ torquebantur.
Duplex enim illos acceperat tedium: et gemitus
cum memoria p̾teritoꝵ. Cum enim audirent
ꝑsua tormenta bene secum agi. cõmemorati st̃
dnm̃: ammirantes in finem exitus. Quẽ enĩ
in ex positione praua ꝑ iectum deriscrunt: infi
nem euentus mirati st̃. non similiter iustis faci¬
ens. ꝓcogitationibus autem in sensatis: iniqͥta¬
tes illoꝵ
q quidam errantes colebant mutos serpentes
et bestias suꝑ uacuas: in misisti illis multitudi¬
nem mutoꝵ animalium in uindictam: ut sci¬
rent quia ꝑque peccat quis. ꝑ hec et torquetur.
sa. ĩmittere illis multitudinẽ ursoꝵ. aut au dda¬
ces leones: aut noui generis ira ple̾nas. aut igno¬

Expanded text:
tentati sunt, et quidem cum misericordia discitentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Dcum memoria praeteritorum. Cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi, commemorati sunt Dominum, et admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione prava projectum deriserunem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum d quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur nsa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et igno
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt spolia impioꝵ: et decantauerunt
dne nomen scm tuum. Q ictricem manum
tuam laudauerunt pariter: qm̃ sapientia ape¬
ruit os mutoꝵ: et linguas in fantium fecit diser¬
tas. Direxit oꝑa illoꝵ in manibꝰ ꝓphe sc̃i. It̾ fece¬
runt ꝑ descrta quę ñ in habitadantur: et in lo¬
cis desertis fixert̃ casas: Stetert̃ contra hostes:
et de mimicis se uindicauert̃. Sitiert̃ et in uoca¬
uerunt te. et data .ẽ. illis aqua de petra altissi
ma: et requiessitis de lapide duro. ꝑquȩ enim
pęnas passi sunt inimici illoꝵ. adefectione potꝰ
sui : In eis cum abundarent filii isrł. lętati st̃.
Phec cum illis de essent: bene cum illis actũ. ẽ.
Nam ꝓfonte quidem sempiterni fluminis: hu-¬
manum sanguinem dedisti in iustis. Qui cum
minuerentur in traductione infantium occisoꝵ:
dedisti illis abundantem aquam in sꝑate:
ostendens ꝑ sitim quȩ tunc fuit quẽ ad modũ
tuos exaltares. et aduersarios necares. Cum enĩ-

Expanded text:
 et decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunsui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerendedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam ueram: ut sciam dispositionẽ orbis
t̾rarum. et uirtutes elementoꝵ: initium et con-¬
summationẽ. & medietatẽ tẽpoꝵ: uicissitudinũ
ꝑmutationes a c̃sũmationes tẽpor: moꝵ muta
tioes. & diuisioneᷤᷤ tempoꝵ: anni cursuᷤᷤ & stellarũ
dispositioneᷤᷤ: nat᷑as aĩaliũ. & iraᷤᷤ bestiarũ: iñuen¬
torum. et cogitationes hominũ differentias uir-¬
gultoꝵ. et uirtutes radicum: et quȩc̃q st̃ abscon¬
sa et inpinsa didici. Omniũ enim artifex docuit
me sapientia. Est enim in illa sp̃s intelligentie:
qͥnichil uetat benefac̾e: humauꝰ benignꝰ. stabilis.¬
certus. securus: omnẽ habens uirtutem. onna pro.¬
spitiens : et qui capiat om̃s sp̃s intelligibiles: mundꝰ.

Expanded text:
scienscienterrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum permutationes et consummationes temporum, aiones temporum, anni cursus et stellarum disposiciones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et cogitaciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus intelligencquem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis etc.
Abbreviated transcription (Latin):
diri in cõparatione illius: nec cõparaui illila¬
pidẽ pretiosum: qm̃ om̃e aurũ in cõparatione¬
illius harena.ẽ. exigua: et tanquam lutũ esti-¬
mabitur argentum in conspectu illius. Super
lucc habere illam: qm̃ in extinguibile. c̃. lum̃
enis. Uenert̃ autem michi omnia bona parit̃
cũ illa: et in numerabił honestas ꝑmanus illiꝰ.
& lȩtatus sum in omnibꝰ: qm antecedebat me¬
inat᷑. ẽ. Quam sine fictione didici. et sinc inui¬
dia cõmunico bonis illius: et honestatẽ illius ñ
abscondo. Infuntꝰ enĩ thesaurus . ẽ. hominibus:
Qͦ qͥusisunt. participes facti st̃ amicitię dei: ꝓpt̃
disciplinam doni cõmendati. Michi autẽ det
ds dicere exsententia. et p̾sumere digna horum
quȩ dantur: qm̃ ipse sapientie aux est. et sapi-¬
entium emendator. In manu enim illius et noᷤᷤ
et sermones nr̃i: et om̃is sapientia et oꝑũ sci¬
entie disciplina. Ipse enĩ dedit mͥ hoꝵ que st̃

Expanded text:
duxi in comparatione illius; nec comparavi illi laduxi in comparatione illius; nec comparavi illi lapidem pretiosum, qipsius arena est exigua, et tanquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius: super luce habere illam quoniam inextinguibile est lumen illius venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat nium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus ent amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bo: qm̃ talis homo ñ erit particeps sapientie. Mul¬
titudo autem sapientium. sanitas. ẽ. orbis t̾rarum:
et rex sapiens. ppłi stabilimentum est. Ergo acci¬
pite disciplinam ꝑsermones meos: et ꝓdit uobis.
Sum quidem et ego mortalis homo similis xii.
omnibus: et ex genere terreni illius qui prior
finctus. ẽ. et in uentre matris figuratus sum caro
Decẽ mensium tempore coagulatus sum in san¬
guine. exsemine hominis et delectamento som¬
nii conuenientis: et ego natus accȩpi cõmunem
aerem: et insimiliter factam decidi terrã: et pͥ¬
mam uocem similem omnibus emisi plorans.
In in uolumentis nutritus sum: et curis mag¬
nis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nati¬
uitatis initium. Unus gͦ introitus est omnibꝰ
aduitam: & similis exitus. xIIII.¬
ropter hoc optaui. et datus . c̃. michi sensus: ce
inuocaui. et uenit. in me spc sapientie. & p̃po¬
sui illam regnis et sedibus: et diuitias nichil ẽẽ.¬

Expanded text:
quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Mulquoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis. Sum quomnibus, et ex genere terreni illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro; decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine ex semine hominis, et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae: et praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil
Abbreviated transcription (Latin):
suis in ueniet. Cogitare gͦ de illa. sensus.ẽ. cõsũ¬
matus: et qui uigilauerit ꝓpt̃ illam cito erit se¬
curus: qm̃ dignos se. ipsa circuit querens: et in
iiis sins ostendet se illis hilarit᷑: et in omm pru¬
dentia occurrit illis. Iutium curm illius. ueris¬
sima. ẽ. discipline cõcupiscentia. Cura gͦ disci
pline. dilectio. ẽ: et dilectio. custodia legũ ipsiꝰ catemolg̃ ili
est. Custoditio autem legur: consũmatio in cor¬
ruptionis. ẽ.
Ncorruptio autc̃ facit. c̾ẽ. ꝓximum deo. Con¬
cupiscentia itaq sapientie: deducet ad regnũ
ꝑpetuum. Sigͦ delectamini sedibꝰ et sceptris
reges ppłi: diligite sapientiam ut in ꝑpetuũ
ppłis. Quid c. autẽ sapientia. et quẽ ad modũ
facta sit referam: et ñ abscondam auobis sacram̃¬
ta dei: sed abinitio natiuitatis in uestigabo: et
ponam in lucem scientiam illuis. et ñ p̃tcribo ue.¬
ritatem: neq cum inuidia tabescente iter habe¬

Expanded text:
us suis. Cogitare enim de illa sensus est consumus suis. Cogitare enim de illa sensus est consummatus; et qui vigilaverit pro illa, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circumit quaerens, et in viis ostendet se illis hilariter, et in omni prodentia occurrit illis. Initium enim illius verissima est discplinae dilectio est, et dilectio custoditio legum illius est, custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est, incorruptio autem facit esse proximum deo. concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. si ergo delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum . Quid est autem sapientia, et quemadmodum facta sit referam, et non abscondam a vobis sacramenta Dei, sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius, et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habe
Abbreviated transcription (Latin):
est a dnõ potestas uobis. et uirtus ab altissimo: qͥ
interrogabit oꝑa ur̃a & cogitationes serutabitur:¬
dicastis. neq custodistis legẽ iustitie: neq scđm
uoluntatem dei ambulastis. Horrende et cito ap
presunt fict: exiguo enim conceditur miscđia.
Potentes autem potenter tormenta patientur.
Non enim subtrahet ꝑsonam cuiusquam dñs: nec
lum et magnum ipse fecit: et equaliter cura . ẽ.
illi de omnibus. Fortioribus autem fortior instat
cruciatio. Aduos gͦ reges st̃ hi sermones mei: ut
discatis sapientiam. et ñ excedatis. Qui enim cus¬
todierint iusticiã. uiste iustificabunt᷑: et qui di¬
dicerint iusta. inuenient quid respondeant
oncupiscite gͦ sermones icos.
abhis qui diligunt cam: et inuenietur abhis qui
quert̃ illam. Preoccupat qui se concupiscunt.
ut illis se pͥor ostendat. Qui de luce ugilauerit
ad illam. ñ laborabit: assidentẽ autẽ illam foribꝰ

Expanded text:
est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitursimo. Qui non custodistis legem iustitiae neque secundum voluntatem Dei ambulastis, horrende et cito apppraesunt fiat. Exiguo enim conceditur misericordia, potentes enim potenter tormenta paciuntur. Non enim subtrahet personam cuiusquam Dominus, nlum et magnum ipse fecit, et equailli pro omnibus fortioribus autem fortior instat cruciatio ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeant conab his qui diligunt eam; et invenitur ab his qui quaerunt illam. Praeoccupat qui se concupiscunt, ut illis se priorem ostendat. Qui de luce vigilaverit ad
Abbreviated transcription (Latin):
brachio suo defendet illos. Accipiet armaturam
telus illuis: et armabit creaturam adultionem
imimicoꝵ. Induet ꝓtorace iustitiam: et accipiet
ꝓgalea iudicium certũ. Sumet scutum in expuig¬
nabile ȩ̨quitatem: acuet autem di ram irã in
lanceam: et pugnabit cum illo orbis terrarum
contra insensatos. Ibunt directe emissiones ful¬
goꝵ: et tanquam habenę curuato arcu nubiũ
ex terminabuntur: et adcertum locum in silietl
& apetrosa ira plene mittentur grandines. Scall¬
descet in illos aqua maris: et flumina concur¬
rent duriter. Contra illos stabit sp̃s uirtutis: et
tanquam turbo uenti diuidet illos: et adheremũ
ꝑducet omnem terram iniquitatis illoꝵ. & maligꝰ¬
nitas cuercet sedes potentium. Melior est sapientia
qͣuires: et uir prudens magis quam fortis.
udite gͦ reges & intelligite: discite iudices finium
terre : p̾rebete aures uos qui continetis multicudi¬
nes. et placetis uobis in turbis nationum: qͥm̃ data

Expanded text:
efendet illos accipiet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis udite ergo reges et intellegite discite iudterrae, praebete aures. uos, qui continetis multitudinem et placetisuobis in turbis nationum; quoniam data
Abbreviated transcription (Latin):
rectas. et ostendit illi regnum dei: et dedit illi
scientiam scoꝵ. Honestauit illum in laboribus:
et compleuit labores illius. Infraude circum ue¬
nientium illum. affuit illi: et honestum illum
fecit. Custodiuit illum abinimicis: & a seduc¬
torib tutauit illum. Ꝙ certamen forte dedit
illiut uinceret: ut sciret qm̃ omnium poten¬
tior est sapientia.
Ic uenditum iustum ñ dereliquit: sed apeccato¬
rib liberauit eum. Descenditq cum illo in fo¬
ueam: et inuinculis ñ dercliquit illũ: donec

Expanded text:
rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam sanctorum honestavit illum in laboribus et conplevit labores illius in fraude circumvenientium illum adfuit et honestum illum fecit custodivit illum ab inimicis et a seductoribus tutavit eum et certamen forte dedit illi ut vinceret ut sciret quoniam omnium potentior est sapientia ec venditum iustum non dereliquit sed a peccatoribus liberavit illum descendit cum illo in foveam et in vinculis non dereliquit illum donec
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ illũ de limo t̾rȩ a dedit illiuirtutẽ c̃tinendioia
b hac ut recessit in iuitus inira sua: ꝑitã xx.
homicidi fr̃nitas deꝑiit. ꝓpt̾ qͣđ cum aqua de¬
leret terram: iteru̾ saluauit sapientia. x¬
Ser contẽptibile lignum. iultum gubernans. Hec¬
et inconsensu nequitie. cum senationes contu
lissent: sciuit iustum. et conseruauit sine que¬
rela deo: et infiliis miscdiam fortem custodi
ec iustum aꝑeuntib impiis libauit fugientẽ.
descendente igne inpentapoli: quibus intesti¬
monium nequitię fumigabunda constat
deserta terra⁊ et incerto tẽpore fructus haben¬
des arbores: et incredibilis anime memoria.
stans figm̃tũ sał. Sapientiam enim p̃tereun¬
des. ñ tantum in hoc lapsi st̃ ut ignorarent bo¬
na: sed et in sipientie suȩ reliquert̃ hominibꝰ
memoriã: ut in his quȩ peccauert̃ nec latere
potuissent. Sapientia autem hos quise ob¬
seruant: adolorib libabit. xxiii.¬
Iec autem ꝓfugum. ire fris iustum deduxit ꝑuias

Expanded text:
duxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans het in consensu nequitilissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericordiam fortem custodiit fugientem descendentem ignem in Pentapoli cuius in testmonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra et incerto tempore fructus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias
Abbreviated transcription (Latin):
corripiers iudicium. Incogitationibꝰ enim im¬
pi: int̾rogatio erit. Sermonum auttm illius
iuditio ãdi dnm ueniet: et ad correptionem ĩnqͥ¬
tatũ illius. Qm̃ auris zeli audit omnia: et tu¬
multus murmurationum non abscondetur.

Expanded text:
et subditur: In cogitationibus enim impii interrogatio erit; sermonum autem illius auditio ad Dominum veniet, et ad correptionem iniquitatum illius. Quoniam auris coeli audit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus gͦ si sermones illiꝰ ueri sint. et tẽp¬
temus quȩ uentura st̃ illi: et sciemꝰ que ert̃
nouissima illius. Si enĩ.ẽ. uerꝰ filius dĩ. sus¬
cipiet illum: et lib̾abit illum de manu contra¬
riorum. Contuinelia et tormento interrogeniꝰ
illũ: ut sciamus reu̾entiã illiꝰ & pbemꝰ patientiã
eiꝰ. Aorte turpissima ẽdẽpnemꝰ illũ. erit enĩ ei re¬

Expanded text:
uideamus ergo, si sermones illius ueri sunt, et temtemus, quae uentura sunt illi. et sciamus, quae erunt nouissima illius. si enim uerus dei filius est, suscipiet illum et liberabit illum de manibus contrariorum. contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam ipsius. morte turpissima conde
Abbreviated transcription (Latin):
catur in manu temulenti. sic parabola in ore
stultorum. Iudicium deteriinat causas: & qui
imponit stulto silentium iras mitigat. Sicut ca¬
nis qui reuertitur ad uomitum suum: sic inprũ¬
dens qui iterat stulticiam suam. Nidisti homi¬
nem sapientem sibi uideri: inagis illo spem ha¬
bebit stultus. Dicit piger: leo inuia. leena in
itinerib. Sicut ostrum uertitur in cardine suo.
ita piger in lectulo suo. Abscondit pigir marꝰ
sub ascelła sua: a laborat si ad ossuum cas con¬
uercerit. Sapientior sibi piger uidetur. septem
uiris loquentibus sententias. Sicut qui apprehen¬
dit auribus canem sic qui transit & inpatiens
commicetur rixc alterius. Sicut noxius est qui
mittit lanceas & sagittas in morteni: sic uir qui
fraudulenter nocet amico suo. Q cum fuerit

Expanded text:
catur in manu temulenti: sic parabola in ore catur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit stultus. Dicit piger: Leaena in via: leo in itineribus: Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo.sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico s
Abbreviated transcription (Latin):
.II. Aqua frigida animȩ sitienti: & nuntius bonuꝰ
de tra longuiqua. fons turbatus pede & uena cor¬
rupta: iustus cadens coram impio. Sicut qui mel.
comedit multum. non est ei bonum: sic qui scru¬
tator est mai estatis opprimetur a gloria. Sicut
urbs patens. a absq inurorum ambitu: ita uir
decens est stulto gloria. Nam sicut auis ad alta
tiansuolans. a passer quolibet uadeus: sic male¬
dictum frustra ꝓlatum inquempi im suꝑueniet.
fagellum equo & chamus asino. & uirta in dor¬
so imprudentium. Ne respondeas stulto uxta
stulticiam suam: ne efficiaris ei similis.L.
Responde stulto ixta stultitiã sua: ne sibi sapiens e̾e
Tiudeatur. Uaudus pedibus & iniquit̾atem bibens.
qui mittit uerba ꝑ nuntium stultum. Quo modo
pulchias frustra habet claudus tybias. sic inde¬
cens est in ore stultorum parabola Sicut qui
mittit lapidem in aceruum mercurii: ĩta qui tri¬
buit insipienti honorem. Quomodo si spina nas¬

Expanded text:
ni. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus ni. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir,decens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nas
Abbreviated transcription (Latin):
misit eum: animam illius requiescere facit. Nu¬
bes & uentus & pluiȩ non sequentes: uir głosus
a ꝓuussa non complens. Patientia lenietur prin¬
ceps: & lingua mollis confringet duriciam. Mel
micnisti. comede qd̃ sufficit tibi. ne forte satiat᷑
Subttahe pedem tuum de domo ꝓximi tui: ne¬
forte satiatus oderit te. Iac̾ulum & gladius a sa¬
gita acuta: homo qui loquitur contia ꝓrimũ
suum testimonium falsum. Dens putridus & pes
lassus. qui sperat suꝑ infidili in die angustie:
a amittit pallium in die frigoris. Acctum in nitro.¬
& qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea
uesfimnento & uernus ligno: ita tristicio uiri no¬
cet cordi. Si esurierit inimicus tuus ciba illum.
si siti erit da ei aquam bibere. Prunas enim con¬
gregabis suꝑ caput eius. & dñs reddet ei Uentus
aquilo dissipat pluuias: a facies tristis linguam
detiahentem. Melius ẽ. sedere in angulo idomati.
quam cum muliere litigiosa. & in domo comiu¬

Expanded text:
misit eum, animam ipsius requiescere facit. Numisit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte ssubtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acet qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri noo. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitierit, da ei aquam bibere: Prunas enim congregabis super caput ejus, Et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguamin angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo commu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitas quasi uir armatus. He quoꝗ parabolę
salomonisqual runfulennt ar ereile regi
tda. Gta dĩ celare uerbum: & gła regum inuestĩ¬
gare sermonem. Celum sursum & terra deorsũ
& cor regum insccutabile. Aufer rubiginem de
angento: & egredictur uas purissimum. Aufer
impietatem de uultu regis: & firmabitur iusti¬
cia thronus eius. Ne głosus appareas coram rege:
& in loco magnorum ne steteris. Melius est eni
ut dicatur tibi ascende huc: quam ut humilie¬
ris coram principe. Quę uidert ocłi tui ne ꝓfe¬
ras in iurgio cito: ne postea emendare ñ possis
cum dehonestaueris amicum tuum. Causam
tuam tracta cum annco tuo. & secretum tra¬
neo ne reueles. ne forte infultet tibi cum audierit
& ex probrare non cesset. Gr̃a & amicitia liberant.¬
in lectis argenteis: qui loquitur uerbum in tempo¬
re suo. In auris aurca a margaritũ fulgens. qui
arguit sapientem. & aurem obedientem. Sicut
frigus niuis in die messis. ita legatus fidelis ei qui

Expanded text:
dicitas quasi vir armatus haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri uda gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset mala aurea in lectin lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Innocens credit omni uerbo: astutus con¬
sidat gressus suos. Sapiens timet & declinat a¬
malo. stultus transilit & conficdit. Inpatiens
oꝑabitur stulticiam: & uir uerbosus odiosus ẽ.
Possidebunt paruuli stulticiam a astuti expec¬
abunt seientiam. lacebunt inali aute bonos:
& iigi ante portas iustoꝵ. Etiam ꝓtimo suo
euꝑ odiosus erit: amuici uͦ diuitum muit. Qui

Expanded text:
nus innocens credit omni verbo astutus connus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum etiam proximo suo pauper odiosus
Abbreviated transcription (Latin):
erudit. Iustus comedit a replet aniia suam
ienter autẽ impioꝵ insaturabilis. AXa¬
Sipiens mulier edificat domum suam.ups
recto iti nere & timens dm̃. despicitur ab eo qui
infami graditur uia. In ote stubti uirga supl ie
labia aute sapientium custodiunt eos Ubiñ
segetes. ibi manifesta fortitudo boum. Testis fi¬
delis ñ mentietur. ꝓfeit aut̃ mendatiũ q lo¬
sus testis. Querit derisor sapientiam. & ñ inue¬
niet: doctrina prudentium facilis. Uade con¬
tra uitiim stultũ. & nescit: labia prudentie ẽ
sapientia Callidie intelligere uiam suam: &n
prudentia hubto  errans. Stultus illudit pecca¬
tum. inter iustos morabit gra. Cor qđ nouit
amaricudine anie sue: in gaudio eius n misce¬
bitur extraneus. Domus impioꝵ delebit̾. tabna¬
cula iustorum germinabunt xxxi.
Quia quę uidetur homuli iusta. nouissima
uit ei deducunt ad mortem. Risus dolore̾ mis¬
cebitur. & extrema gaudia luctus occupat. Uiis
suis replebitur stultus: a suꝑ eum erit uirbo.¬

Expanded text:
erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit dorecto itinere et timens deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapientium custsegetes: ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentietur: profert mendacium testis dolosus. Querit derisor sapientiam: et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum: et nescit labia prudentie. Sapientia callidi: est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum inter iustos morabitur gratia cor quod novit amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscebitur extraneus domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bo