comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł qui ꝓmittit ħe¬
ditatẽ. & est arraeꝰ.
uñ subd̾. qui ẽ ꝑignꝰ¬
h̾editatis nr̃e. Diffu
sa ẽ caritas: ecce iam ex quantulocunq pigno¬
re deambulatds innob̾. & sic: pignꝰ accepimuᷤ.
Quida tñ codices. meliꝰ hñt. arram. Cande quip¬
perẽ int̾ptetes dic̾e uoluerunt. Int̾est tñ ali¬
quid in loq̃ndi usu: int̾ arram &e pignꝰ. Pignꝰ
enĩ qñ datur. soluto eo ꝑ quo ponit᷑: aufertur.
Arra u̾o est: cũ de ip̃o p̾ciodat᷑ aliquid qd̾ ñ est
auferendũ. s cõplendũ. Si gͦ caritatẽ mͦ d̾s tan
reddita. auferendu ẽpignus a nob̃: Absit. Sed
hoc qd̾ dedit. implebit. Id̃o meliꝰ habetur arra:
qͣm pignus. Dedit nob̃ sp̃m. ad hoc utiq s. in re¬
dẽptionẽ acqͥsitionis .i. ad hoc: ut sanguine erꝰ
redẽpti aiure immici. uͥ ult ñ dñet᷑ nob̾ inimicꝰ
acquiramꝰ dđm. uł acqͥramͣ dõ. Ad hoc enĩ rede¬
ropterea

Expanded text:
l qui promisit haereditatem, et est arrha ejus. Unde subdit: Qui est pignreditatis nostrae. Diffussa est charitas? Ecce jam ex quantulocunque pignore deambulat Deus in nobis, et sic pignus accepimus. Quidam tamen codices melius habent arrham; eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, soluto eo pro quo ponitur, aufertur; arrha vero est cum de ipso datur aliquid quod non est auferendum, sed coreddita, auferendum est a nobis pignus? Absit! sed hoc quod dedit implebit Ideo melius habetur arrha quam pignus. Dedit nobis spiritum, ad hoc utique, scilicet in redemptionem acquisitionis, id est ad hoc ut sanguiredempti a jure inimici, et ultra non dominetur nobis inimicus. Acquiramus Deum, vel acquiramur a Deo. Ad hoc enim rederopterea
Abbreviated transcription (Latin):
mus festinare millam
na patrum incredulorum.
galib sedib uenit: ẽ. uiuꝰ.
quem: infideles mortuum¬
putant. s u̾e uiuus est.
los iudicauit: uob̃ uidex

Expanded text:
mus festinare in illam a poena incredulorum, galibus sedibus venit, est vivus, quem infideles mortuumputant; sed vere vivus est, los judicavit vobis jude
Abbreviated transcription (Latin):
tus homo sit ꝑtectꝰ. Aliq̃n enĩ inquinat᷑ aĩa.
ꝑ cogitationẽ malam. & ẽ mundũ tñ corpus.
Id̃oq. sp̃m in homine mundũ: dicit ẽẽ deb̾e.
Si aut̃ mala uita: uł cogitatio: int̾cedat: non
erit integer sp̃s. Et nota: qd̾ ait: sine q̃rela
ñ: sine pecc̃o. Aliud est enim: esse sine peccato
qd de solo in hac uita uigenito: dictum est.
aluid: eẽ sine q̃rela. qd de multis iustis: etiam
in hac uita dici potuit. quia ẽ quid̃a modus
bonȩ uitȩ. de quo: etiã in ista conu̾satione:
iusta q̃rela eẽ non possit. Quis enĩ querit᷑
iuste de homine: qui nemini malũ uult:
& quib pot̾ fideliter ꝯsulit: nec contra euiꝰ¬
qͣm iniurias. denet libidinẽ uindicandi:
ut u̾acit᷑ dicat: sicut &̾ nos dimittimꝰ. de.n.¬

Expanded text:
sit perfectus. Aliquando enim inquinatur anima per cogitationem malam, et est mundum totum corpus: ideoque spiritum in homine mundum dicit esse debere; si autem mala vita vel cogitatio intercedat, non erit integer spiritus. Et nota quod ait, sine querela, non sine peccato. Aliud est enim esse sine peccato, quod de solo in hac vita Unigenito dictum est; aliud esse sine querela, quod de multis justis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus de
Abbreviated transcription (Latin):
sionis. & nisiuideret in¬
traturos quosdã. non
t̃imnaret diem. Daiid
nempe licet ellet lub lege mente in positus
in temꝑe gr̃e. dicens hodie: t̾cionunciat: reqͥem
illo temꝑe ꝯsũmandam. Et quasi aliquis que¬
reret: quid opꝰerat illis dicẽ: nolite. obdri. cor. uraᷤ
Respondet. subdens. ualde opus erat. & .i. quia:
hii quib priorib annunciatum ẽ: non introie¬
runt in ueram requiẽ. quam t̾ra ꝓmissionis de

Expanded text:
sionis, et, nisi videret intraturos quosdam, non terminaret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen positus in tempore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore consummandam. Et quasi aliquis quaereret quid opus erat illis dicere, nolite obdurare corda vestra, respondet subdens: Valde opus erat. Et, id est quia, hi quibus prioribus nuntiatum est, non introierunt in veram requie
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾soꝵ. Patientiã pͥmã
memorat. quȩ ad mores
ꝑtinet. qͥ a uiu illos por¬
s tauit: qͣsiimpatienteᷤᷤ¬
egros. ut adhibita po¬
testate signoꝵ: quasi
medieina: curaret uul

Expanded text:
a. Patientiam primam memorat, quae ad mores rtinet: quia diu illos portavit, quasi impatienteegros, ut adhibita potestate signorum, quasi medicina curaret vul
Abbreviated transcription (Latin):
Naudit gͦ xp̃ianꝰ. cum
mr̃dationib: factꝰ sum
insipiens .i. uideor. fac¬
tus insipiens. s ura¬
Q culpa. qr uos me coe¬
gistis qͥ debiustis ꝯtͣ
pseudo cõm̃dare me.
uñ subdit Ego eñi de¬
bui a uob̾ cõmendari qd̃
uos ñ fecistis. ⁊ ido. coac

Expanded text:
 cum mendationibus factus sum insipiens, id est videor factus insipiens sed vestra culpa, quia vos me coegistis, qui debuistis contra pseudo commendare me. Unde subdit: Ego enim debui a vobis commendari; quod vos non feci
Abbreviated transcription (Latin):
nor illis. nec in p̾̃dicati¬
one. nec in signis facien¬
dis. nec dignitate minor
ẽ. s tẽpore. Si aũ de tp̃r
ei p̾scribendũ putat᷑. gͦ¬

Expanded text:
nor illis, nec in praedicatione, nec in signis faciendis; non dignitate minor est, sed tempore. Si autem de tempore ei perscribendum putatur
Abbreviated transcription (Latin):
dib. in contu¬
meliis.in ne¬
cessitatib. in
ꝑsecutionib
in angustiis
enim infirmor
tunc potens
sum factus sũ
insipiens. uoᷤᷤ
me coegistis:
Egoenĩ debui
auobis com¬
mendari. Ni¬
chil enĩminꝰ
feci ab his qͥ
sunt supra
Cam ce si ni¬
chilsum: sig¬
na tamen a¬
postoli facta
in om̃ĩ pati
mi illatis: ꝓ xp̃o. Et
recte: in his placeo.
Cum enĩ infirmor ex¬
terius: tune potens
uerum ẽ enim: qr tunc
Ambr̃¬
uincit. xp̃ianus: eũ ꝑd̾e

Expanded text:
bus in contumeliis in necessitatibus in persecutionibus in angustiis enim infirmor tunc potens sum factus sum insipiens vos me coegistis ego enim debui a vobis commendari nihil enim minus fui ab his qui sunt supra tametsi nihil sum signa tamen apostoli facta in omni patmi illatis pro Christo. Et recte in his placeo. Cum enim infirmor, exterius, tunc sum poteno. Et recte in his placeo. Cum enim infirmor, exterius, tunc sum potens
Abbreviated transcription (Latin):
infirmita¬
igitur: ñ inuitus. s libenter
głabor in infirmitatib meiᷤ
ad hoc datis: ut uirtus xp̃i.
infirmitates: ñ solum in hrᷤ
głabor ad alios: s enã pla¬
cco mͥ .i. multum delector:
in infirmitatib. & in quib¬
delectetur. exponit .s. in con¬
tumelus uerboꝵ. in necessi¬
tatib .i. in penurus necessa¬
riorum. in ꝑsecutionib. que
fiunt de loco ad locũ. in an¬
gustiis .i. in anxietatib an

Expanded text:
infirmitaigitur non invitus, sed libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ad hoc datis, ut virtus Christi infirmitates, non solum in his gloriabor ad alios, sed etiam placeo mihi, id est multum delector. In infirmitatibus et in quibdelectetur exponit: In contumeliis verborum; in necessitatibus, id est in penuriis necessariorum; in persecutionibus quae fiunt de loco ad locum; in angustiis, id est in anxietatibus an
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Ab ipsociũ fact sunt scd̾m d̾itatẽ. & ita scd̃m dĩ¬
tatẽ. caput. ẽ eccłie. sed̾m qͣm dedit ei ẽẽ caput. illũ
añ omĩa gignendo. E st etiã &e ꝓpͥe dicit᷑ caput: sed
humanitatẽ. scd̾m qͣm ꝯiungitur ei ȩccłia. & nat᷑a
&e gr̃a. Nam in co plenitudogr̃e fuit. de cuiꝰ plenitu¬
dine. nos accepimꝰ. nullũq maiꝰ donũ p̃stare d̃s ho
minib posset: qͣm ut u̾bum suũ. ꝑ qd̾ ꝯdidit omĩa
fac̾et illisd caput. & illos ei tanqͣm menbra coapta¬
ret. ut esset filius dĩ. & filiꝰ hoĩs. unꝰ d̃s cum patre

Expanded text:
Ab ipso enim facti sunt secundum deitatem, et ita secundum deitatem caput est Ecclesiae, secundum quam dedit ei esse caput illum ante omnia gignendo. Est etiam et proprie dicitur caput secundum humanitatem, secundum quam conjungitur ei Ecclesia, et natura et gratia. Nam in eo plenitudo gratiae fuit, de cujus plenitudine nos accepimus. Nullumque majus donum praestare Deus pominibus, quam ut Verbum suum, per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei, et filius hominis, et unus De
Abbreviated transcription (Latin):
cantib ut in dext̾am part̾̃e mitt̾ent retia. qui
etiã dixit se in iudicio agnos ad dext̾am. hedos
ad sinistram: esse positurũ. Uł ita constituens
enĩ om̃e iudicium pat̾ dedit filio. id̃o ad dexte¬
ram dĩ sed̾e dicit᷑ quasi uidex. Uñ ait iudeis. Amͦ
uidebitis filium hominis sedentẽ ad dexterã¬

Expanded text:
piscantibus ut in dexteram partem mitterent retiapiscantibus ut in dexteram partem mitterent retiadixit agnos ad dexteram, haedos ad sinistram se positurum Vel ita: constituens, enim omne judicium Pater dedit Filio , ideo ad dexteram Dei sedere dicitur quasi judex. Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sede
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatus ẽ inqͣm in xp̃o. ita .s. Suscitans illũ a mor¬
tius & ꝯstituens illũ ad dext̾am suã .i. in et̾a be¬
atitudinc. Non eos audiamꝰ qui negant ad dex¬
teram patris sed̾e filium. dicentes. siunqͥd as
pat̾ ht̃ latus dextrũ uł sinistrũ sicut corpora:
Recnos hoc de do sentimus. Nulla enĩ forma cor¬
poris ũs finitur uł dcludit᷑. s dext̃a di est beati¬
tudo etͥna. quȩ scĩs datur. sicut sinistra eiꝰ dicitui
miseria ꝑpetua. q̃ impiis datur. & est. ꝯstituens
scõꝵ ꝯsistit in resurrectione saluatoris. ut in ea
cognoscant fideles: qͥd cis ꝓmissum ẽ. Simib
enim inodo exdollentur supra celos cum xp̃o
sicut ip̃c dicit. Pat̃: uolo ut ubi ego fuero: ⁊ hu
mecum sint. qͥa & corpꝰ xp̃i qd̾ est eccłia: in ip̃a
dext̃a .i. in ip̃a batitudine erit. qͣmuis enĩcorpꝰ
nr̃m nundũ ibi sit. tñ spes nr̃a iam ibi est. Id̾o
&e dñs post resurrectionẽ iussit discipłis pis

Expanded text:
t suscitans illum a mortuis, et constituens illum ad dexteram suam, in aeterna beatitudine. Non eos audiamus qui negant ad dexteram Patris sedere Filium, dicentes: Nunquid Deus Pater habet latus dexterum, vel sinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nulla enim forma corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera Dei est beatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinistra ejus dicitur miseria perpetua quae impiis datur. Et est, constituens iae sanctorum consistit in resurrectione Salvatoris, ut in ea cognoscant fideles quid eis promissum est. Simili enim modo extollentur supra coelos cum Christo; sicut ipse dicit: Pater, volo ut ubi ego fuero, et hi mecum sint . Quia et corpus ejus, quod est Ecclesia, in ipsa dextera, id est in ipsa beatitudine, erit. Quamvis enim corpus nostrum non ibi sit, tamen spes nostra jam ibi est. Ideo et Dominus post resurrectionem jussit discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ .i. unitaci gr̃a oe natura.⁊ plenitudo eiꝰ .s. ĩplens
eũ. ut habeat m̃bra omĩa. & u̾e ẽ plenitudo eius:
qͥa ipse ẽ qui adimpletur ꝑ eos. Cum enĩ regressi
ad confessionẽ flectunt genu xp̃o: ipse adĩplet᷑.
qͥ a recedentib euacuari uidetur. ꝑ eos adimplet᷑.
dico. tr̃iens. omĩa in omĩb hic uł in futuro. quia
menbra nichil ei conferunt. s ip̃e omĩa menbri.
qui ido dr ẽẽ omĩa inom̃ib qr omĩa ab ip̃o sunt

Expanded text:
ns eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo ejus quia ipse est qui adimpletur per eos. Cum enim regressi ad confessionem flectunt genu Christo adimpletur, quia recedentibus evacuari videtur. Per eos adimpletur dico, tamen ens omnia in omnibus, hic vel in futuro, quia membra nihil ei conferunt, sed ipse omnia membris. Quod ideo dicitur esse omnia in omnibus, quia omnia ab ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
um. s differt stella a
stella inclaritate.⁊ ert̃
diu̾se mansiones in do¬
mo patͥs. ⁊ int̾ alios cla¬
riꝰ fulgentes apłi. altꝰ sedebunt. Un in tab̾nacło
dñi suꝑ mensam facta erat corona int̾rasilis. al¬
ta digitis qͣtuor & oꝑiens tota mensã & suꝑ oã
alta corona aureo la. ꝑ coroña alta digits qͣtuor
fectio remunerationis eoꝵ. qͥ i doctorib excel¬
lunt. Ido apłe ait: q̃ sit suꝑeminens. mag̾ gle¬

Expanded text:
sed differet stella a stella in claritate, et diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in terra simul alta digitis quatuor et operiens totam mensam, et super eam altera corona aureola. Per coronam altam digitis quatuor fectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo Apostolus ait, quae sit supereminens mag
Abbreviated transcription (Latin):
cum iudicio. s cũ temitate inconsid̾ata. Non enĩ
intelligit ibi eẽ: ueram & salubrẽ: & quod̃amodo
germanã: atq radicabilem: xp̃ianam societatem
ũn. istos seꝑauit. quos ad suas diuitras ꝯgrega¬
insipiens. Eis enĩ quib pͥmosapiens erat: tunc
erit insipiens. cum apparebit. qr dementia eius:

Expanded text:
cum iudicio, sed cum temeritate inconsiderata. non enim intellegunt ibi esse ueram et salubrem et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separauerunt, quos ad suas diuitias congregainsipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius
Abbreviated transcription (Latin):
usq oixit: se ꝓ eis gr̃as
ag̾e. & orare. hic det̾mi¬
nat: de die iudicii. ob¬
secrans eos: ne leuit᷑¬
&e facile de aduentu
dñi: quasi ĩminenti:¬
opinionẽ recipiant

Expanded text:
usque dixit se pro eis gratias agere et orare: hic detnat de die judicii, obsecrans eos ne levitfacile de adventu Domini quasi imminentiopinionem recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Istierant pseudo. qui
sic xp̃m p̾dicabant: ut &e¬
legẽ seruandam docerent.
crucẽ p̃dicabant: ut a fi¬
delib questum acciꝑens.
legẽ: ut iudeis placerent
Uł forte hoc id̾o dicit: qd̾
sent: ꝓͥori titu uuient. & patriis cerimonus de¬
fluerent. Quicunq gͥ circuncisus erat:. licet in
xp̃m cred̾et. qͣsi ud̾s habebatur in gentib. Qui
uͦ incircuncis. se ñ eẽ uid̾m p̃pucio preferebat: ꝑse¬
cutionib tã gentiliũ quã iudoꝵ fiebat obnoxius.¬
has gͥ ꝑsecutiones. hii quigalathas depraua¬
uerant. declinare cupientes: circuncisionẽ ꝑde
fensione. discipłis ꝑsuadebant. Nam nec uidei ꝑ¬
seqͥ cos pot̾ant. nec gentiles quos uidebant.⁊ ꝓ¬
selitos circuncide: & ipsos legalia obseruare. Ne
modi. ad bonos mores ꝑtinentia. q̃ nisi caritate

Expanded text:
t. Isti erant pseudo, qui sic Christum praedicabant ut elegem servandam docerent. Crucem praedicabant, ut a fidelibus quaestum haberent; legem, ut Judaeis placerent. c. Forte hoc ideo dicit, quiasent, proprio ritu viverent, et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque enim circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Has igitur persecutiones hi qui Galatas depravaverant declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant nec gentiles quos videbant et proselytos circumcidere, et ipsos legalia observare. Neq alia hujusmodi, ad bonos mores pertinentia: quae nisi charitate
Abbreviated transcription (Latin):
co: usq ad finẽ ma
mea manu. ut scia¬
berem. quia pseudo
instant.⁊ hoc ẽ. Q¬
cunq enim uolunt
placere uideis infi¬
delib in carne .i. in
carnalib obseruan

Expanded text:
ad finem scrobis mea manu, ut sciaberem, quia pseudo instant. Et hoc est: Quicunque enim volunt placere, Judaeis infidelibus, in carne, id est in carnalibus observan
Abbreviated transcription (Latin):
ad alt̾am partẽ gladii ꝑtinet. sã & ido. duotesta¬
menta dicunt᷑. qr uetꝰ terrena ꝓmittit. nouum:
ȩt̾na. De hoc gladio. dñs ait. Non ueni pacẽ mitt̾e:
s gladium. Iste gladiꝰ. uere ẽ acutꝰ. qr eũ quẽ ferit
a mundo diuidit. Et qͥa armatura hec ñ est nisi
a gr̃a. subdit. Per¬

Expanded text:
alteram partem gladii pertinet. Nam et ideo duo testamenta dicuntur, quia vetus terrena promittit, novum aeterna. De hoc gladio Dominus ait: Non veni mittere pacem, sed gladium . Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit a mundo dividit. Et quia armatura haec non est nisi a gratia, subdit: P
Abbreviated transcription (Latin):
nisi habita arma¬
tura uirtutũ. & ut
ꝑ fecti uirtutib: poᷤᷤ¬
sitis stare in omĩb.
liter. quotiens ꝓuoca¬
mini: succincti lũbos
piscentias: cingulo
castitatis. succingen
in lumbis maxime ui¬
get. uł. in caritate. hoc
facite .i. ꝑ caritatem.
faciendo. ne pateat lo¬
cꝰ hosti. & estote calcia¬
ti pedes .i. affectiones
ure. sint munite uir¬
tutib. ne auiciis pun¬
gant᷑. & hoc. in p̃ꝑati¬

Expanded text:
nisi habita armatura virtutum, et ut perfecti virtutibus possitis stare in omnibus,liter, quoties provocamini, succincti lumbos piscentias, cingulo castitatis, succingentin lumbis maxime viget. Vel, in charitate, hoc facite, id est per charitatem. faciendo, ne pateat locus hosti; et estote calceati pedes, id est affectiones vestrae sint munitae virtutibus, ne a vitiis pungantur: et hoc, in pra
Abbreviated transcription (Latin):
emꝰ. quȩ excipit immi¬
coꝵ tela & repellit. tanqͣm seutũ. fides enim
scutũ est. sub qua uł quo. iusticia q̃ int̾iora tͣns¬
figiñ sinit: tuta ẽ. sicut sub munimine om̃ĩũ
uircutũ. qd̾ ꝓtendit᷑. ante omĩa arma. qd prius
impugnat᷑ diabolꝰ. Uñ. pͥma petit cãpũ dubia
sub sorte duelli. pugnatura fides. Hanc gͥ sumite:
ut scutũ. in qͦ possitis extinguere omĩa tela .i. as
sultus nequissum diaboli. tela dico: ignea: qr de
uicio inuicium incendunt. & assimite galcã salu¬
tis. spe suꝑnȩ salutis gaudentes. Galca enĩ ẽ. salꝰ
et̾na. cuĩ memoria: & spes m̃tem obuoluit ne defi¬
ciat. & talib armis splendidissimis .s. sp̃ualib oe
insuꝑ abilib armati. hosti ñ ceditis. Ad ipsum u̾o
dr̃ gladius bis acutus. docens de tẽꝑalib. &e de
ct̾nis illoꝵ consolationẽ in uet̾i. istoꝵ ꝑfectionem

Expanded text:
 quae excipit inimicorum tela, et repellit tanquam scutum. Fides enim scutum est, sub qua vel quo justitia quae interiora transfigi non sinit, tuta est, sicut sub munimine omnium virtutum quod protenditur ante omnia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. Hanc igitur sumite ut scutum, in quo possitis exstinguere omnia tela, id est assultus, nequissimi, diaboli. Tela, dico, ignea, quia de vitio in vitium incendunt. Et assumite galeam salutis, spe supernae salutis gaudentes. Galea enim est salus aeterna, cujus memoria et species mentem obvolvit, ne deficiat, et talibus armis splendidissimis, id est spiritualibus et insuperabilibus armari, hosti non ceditis. Ad ipsum enim Dei gladius bis acutus, docens de temporalibus et de aeternis: illorum consolationem in Veteri, istorum
Abbreviated transcription (Latin):
debet habere p̾dicator.
ne ille qui p̃dicat: pede
ñtis t̾ram tangat .i.
ꝓt̾renis faciat. Hac sig
ꝙ pes. sit tectus: nec nu¬
dus ad t̾ram .i. nec oc¬
eultet᷑ euangłium: nec

Expanded text:
debent habere praedicatores, ne ille qui praedicat pede mentis terram tangat, id est pro terrenis faciat. Hac sign pes sit tectus neque nudus ad terram, id est nec occultetur Evangelium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. ñ ñ s hoc qd̾ amplius ẽ: amalo ẽ. & si ñ ama¬
lo est nirantis: a malo ẽ ñ credentis. Id̃oq ñauit:
siquis ampliꝰ facit. malum est . s. qd ampliꝰ est.
a malo ẽ. Seqrͣ. Deinde
uem p̃dicare in partes
syrie. ⁊ cilicie. E ramaũ
patet: qõ nec ęccłie indce
me docuerunt. q̃ .s. tẽ
erant ꝑse. non admit¬
tȩ eccłiis gentium. Tan¬
tum aut̃ habebant
auditum. de me .i. quod
de me audierant. me¬
morie mandauerant.

Expanded text:
 non; sed hoc quod amplius est, a malo est : et si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Ideoque non ait, si quis amplius facit, malum est; sed, quod amplius est, a malo est. Deinde veni praedicare in partes Syriae, et Ciliciae. Eram autem patet quod nec Ecclesiae Judaeae me docuerunt, quae scilicet erant per se, non ammistae Ecclesiis gentium. Tantum autem habebant auditum de me, id est quod de me audierant, memoriae mandaverant,
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̾cipue p̾dicatum. Iam enĩ abip̃is p̾dicabat᷑
accẽpit. & ꝑ hoc u̾bum: & siñ ꝑ eos: cum acce¬
pisset ad̾o illud: credidit paulus. uñ. & ꝯtulit
cum illis euangłm: ⁊ dextras accepit. qr idẽ
u̾bum: cum eis: & si ñ ꝑ eos: hũit. Ip̃a enun
collatio: uin am doctrinȩ speciem: extussa om¬
ni lepre uanetate. monstrauit. Lepsi em̃ quos dñs
in euangłio curasse legit᷑. & misisse ad sacerdotes:
ut seeis ostend̾ent: ñ absurde intelligunt᷑ illi qui
scientiã ue fidi non habentes: uarias doctrinas ꝓ¬
fitentur erroris. Nulla porro falsa doctrina ẽ: quę

Expanded text:
psis praedicabatur, accepit, et per hoc verbum, et si non per eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et contulit cum illis Evangelium, et dextras accepit, quia illud verbum cum eis, etsi non per eos habuit. Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem excussa omni leprae varietate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profiten
Abbreviated transcription (Latin):
post p̃dicationẽ syriȩ
&e cilicie: cũ questio eẽt
cendi dico: cum barna
testes hũi. quib pat̾et¬
falsum eẽ: me aliud de¬
gentib. aliud de iudeiͦ
p̃dicare: Ascendi aũt
ñ solum mea dispositi¬
nẽ dei. &e non dico. didi¬
ci ab illis. tanquã ma¬
iorib s ꝯtuli cum illis¬
tanquam amicis.⁊ pa¬
rib euangłm xp̃i. qd̃ p̃¬

Expanded text:
post praedicationem Syriae et Ciliciae, cum quaestio esset cendi, dico, cum Barnabtestes habui, quibus patefalsum esse me aliud gentibus, aliud Judaeis edicare. Ascendi autem, non solum mea dispositinem Dei. Et non dico didici ab illis tanquam a majoribus, sed contuli cum eistanquam amicis et parib
Abbreviated transcription (Latin):
uera quecun¬
q pudica:
quecunq ui¬
sta:. quecunq
sc̃a. quecun¬
ꝙ amabilia:
quecunq
bonȩ famȩ
siqua uirtuᷤ
siqua laus¬
hec cogitari
quȩ & didi¬
cistis. & acce¬
pistis. & au

Expanded text:
era: quecunque pudica: quecunque justa: quecunque sancta: quecunque amabilia: quecunque bone fame. Si qua virtus. Si qua lauhec cogitate que et didicistis: et accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib. Uł ita ddistingue. ut hoc siꝗͣ laus. re¬
feratur ad famã. ⁊ illud. si qͣ uirtꝰ. referatur ad
alia p̃dicta. hoc modo cogitate q̃cunq sunt
ua. itatñ: si q̃uirtus est ineis & cogitate que¬
cunq sunt bonȩ fame. si qͣ laus: disci est in eiᷤ
ħec inquã cogitate. quȩ oĩa. & didicistis. me
uos docente.⁊ accepistis ut digna teneti.
Itẽ. hec ido cogitanda st̃. qͥa et audistis ab

Expanded text:
laribus. Vel ita distingue, ut hoc, si qua laus referatur ad famam; et hoc, si qua virtus referatur ad alia praedicta, hoc modo: Cogitate quaecunque sunt vera, etc., si qua virtus est in eis, et cogitate quaecunque bonae famae, si qua laus disciplinae est in eis: hoc, inquam, cogitate quae omnia didicistis, me vos docente, et accepistis, ut digna teneri. Item haec ideo cogitanda sunt, quia et audistis, ab
Abbreviated transcription (Latin):
q̃cunꝙ sunt iusta ad
in ꝓpria uita. & ut minꝰ
dicatur: q̃cunq fc̃ ama¬
bilia .i. digna amari ut
modestus incessus. hu¬
habeat᷑ mala opinio.s
bona. ut ꝓsint aliis. no¬
bis enĩ uita nr̃a necessa¬
ria est. alus: fama nr̃a.
ꝓinde: quisquis a cri¬
minib flagicioꝵ uitã
suam eustodit. sibi bñ
facit. Quisquis aut̃ cẽ¬
misericors est. quȩ bo¬
nȩ famȩ sunt dico:
siqua tͥn uirtꝰ est meis.
uł siqͣ laus discipline
xp̃iane. Non enĩ curan¬
da est bona fama de ui¬
entia mundi. uł de aliiᷤ¬

Expanded text:
que, sunt justa, ad in propria vita, et ut minus dicatur quaecunque sunt amabilia, id est digna amari, ut modestus incessus, huhabeatur mala opinio, sed bona, ut prosint aliis. Nobis enim nostra vita necessaria est, aliis fama nostra. Proinde quisquis a criminibus flagitiorum vitam suam custodit, sibi bene facit. Quisquis autem etmisericors est. Quae bonae famae sunt, dico, si qua tamen virtus est in eis, vel si qua laus disciplinae Christianae. Non enim curanda est bona fama de vientia mundi, vel de alii
Abbreviated transcription (Latin):
tis:. in sua uel
illoꝵ tͥbulatio¬
ne: suasit. nc̃.
de ĩmundicia.
minorib suadet. exhor¬
tans eos ad ꝯtinentiã.

Expanded text:
tis in sua vel illorum tribulatione suasit, nunc de munditia minoribus suadet, exhortans eos ad continentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
at caritatẽ nr̃am
quis de uob̃ possit
ꝯq̃ri. & ut sitis: in
ꝑ hoc existentes:
siti m̃te: in aduen¬

Expanded text:
at charitatem vestram quis de vobis possit conqueri, et ut sitis in  hoc existentes asiti mente in adven
Abbreviated transcription (Latin):
diuites: s qui uolunt
eẽ: meid̾t in tẽptationẽ
& in laq̃um diaboli ipso
actu. Non ẽ enĩgenꝰ mali
qõ ñ ex cupiditate aliq̃n¬
ñ ꝓueniat. qr radix est
om̃ium maloꝵ. Et no¬
ta qr hoc d̾r his. quiuo¬
lunt diuites ẽẽ.: & ñ ft̃.

Expanded text:
divites, sed qui volunt esse, incidunt in tentationem et in laqueum diaboli, ipso actu. Non est enim genus mali quod non ex cupiditate aliquando proveniat, quia radix est omnium malorum. Et nota quod hoc dicitur his qui volunt divites
Abbreviated transcription (Latin):
s dare pauꝑib. Et ad¬
dit. & incidt in desid̾ia
młta. quȩ diuitie nutͥ¬
unt mutilia & nociua.
qd peius ẽ. & quomͦ no¬
cent: ostendit. subdeis.¬
Cl que desid̾ia. mergunt
homines in int̾itum
Radix enĩ genał est om̃i¬
um maloꝵ. cupiditas.
plus habendi quã opor¬
tet. hac. &e diabolꝰ occioit.
&e pͥmi hoĩes. Aliqͥ libri
ħnt. Radix omium ma¬
loꝵ ẽ auaricia. quȩ ꝓpe¬

Expanded text:
et addit: Et incidunt in desideria multa, quae divitiae nutriunt, inutilia et nociva: quod pejus est. Et quomodo nocent ostendit, subdens: Quae desideria mergunt homines in interitum Radix enim generalis omnium malorum est cupiditas plus habendi quam oportet. Hac et diabolus cecidit, et primi homines. Aliqui libri habent: Radix omnium malorum est avaritia, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
ra attendantur.
niat excupiditate. Et ẽ utiꝙ aliqͥs homo. quiex
qͥ non amaret excellere. nͥ putaret ꝑ hoc. maio¬
res diuitias hab̾e Sequitur: Quam cupiditatem:.
qͥ dam appetentes Quienĩ pecumã apperse: cuꝑe

Expanded text:
ra attendantur. niat ex cupiditate. Et est utique aliquis homo qui ex qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
biũ est: quia nec mo¬
riendo possumꝰ aufer¬
re quid .i. aliquid. de
mundo. Uñ iob. Nudꝰ
exiiii de ut̾o matris mȩ.¬

Expanded text:
bium est, quia nec moriendo possumus auferre quid, id est aliquid de mundo. Unde Job: Nudus exivi de utero matris me
Abbreviated transcription (Latin):
uere: ñ dignitatẽ. labo¬
rem: ñ delicias. ñ cresce
fastigio. s humilitate decrescere. ut fiat seruuᷤᷤ
rachele decora facie: s ñ relicta cũ iacob: intret
ad lyam. ocłis lippã. & de monte. cum moyse:
descendat ad campos .i. de ocio contẽplatio¬
nessendlabore actionis. Non eni sic eẽ quisos¬
dobet otiosus ut incode ocio itlitatẽ ncos
lectatis ueđ eñ ea quisq ꝓficiat & qd inuentio¬

Expanded text:
ere, non dignitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servus eRachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non lecta
Abbreviated transcription (Latin):
ticis. uł scismaticis. ubi fides. & dilectio: & sobria
scĩficatio: ñ inuenit᷑. & id̾o addidit: si ꝑmansint.
Alioqͥn. si ad lutam accipiat᷑. quasi inane ẽ qd̾ att
Nonne magis uirgo di: S mulier: Typus ẽ car¬
nis.adam:. rõnis. quȩ pennis uirtutum uolat
ad dm:. ut passer ad domũ. Uñ ꝓpħa. Passer in¬

Expanded text:
io et sobria sanctificatio non invenitur. Et ideo addit, si permanserint. Alioquin si ad litteram accipiatur, quasi inane est quod aiNonne magis virgo Dei? Sed mulier typus est carnis, Adam rationis, quae pennis virtutum volat ad Deum, ut passer ad domum. Unde Propheta: Passer in
Abbreviated transcription (Latin):
gienda. Mediauͦ quȩ int̾ uirtutes & uicia sunt:.
nec fugienda ft̃. nec appetenda. ut cͥeũcisio ⁊ p̾pu¬
tium. ꝗ nicħ ualent in xp̃o. s fides. ñ utiq ociosa.
Nãce demones credunt: & otremiseunt. Quiaũ
ñ credunt. tardiores sunt & peiores ꝗͣ demoneᷤ
S multũ int̾est. utrum qͥs credat ip̃m xp̃m ẽẽ
aneredat ini xp̃m. Namipm eẽ xp̃m demones¬

Expanded text:
gienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio et praeputium quae nihil valent in Christo, sed fides, non utique otiosa, Nam et daemones credunt et contremiscunt : qui autem non credunt, tardiores sunt et pejores quam daemones. Sed multum interest utrum quis credat ipsum Christum esse, an credat in
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Suꝑbiam ela¬
dam pontificũ. ꝑcutit¬
qͥ dedignant᷑ dep̃cari
suos subditos: quatinꝰ¬
Dant. Orate dico: Con¬
fioimus enĩ de uobis.
entiam habe bonã uoluntate de¬
solum ingentilib
uolentes etiã in fut᷑o:¬
b bene uo¬
os quam gentiles. ħ¬
id̃o diẽ: qr eulpabatur
apłc a quib dam: qd̃¬
saRI suã gentẽ negligeret. s ostendit se¬
accusat nec nob̾ ꝯscii sumus. qd uob̃ infidi¬
as fecimus nichil eũ fictione ꝓtulimꝰ. nicħ
negociationis gr̃a fecimꝰ. ne ergo sinistre
quid arbitremimi de nob̃. fortassis enĩ. in
talib accusabatur.

Expanded text:
s. Superbam elumdam pontificum percutiti dedignantur deprecari suos subjectos quatdant. Orate dico,fidimus enim de vobis, entiam, id est bonam voluntatem desolum in gentilibus, volentes, etiam in futuro bene coos quam gentiles. ideo dicit quia culpabatur Apostolus a quibusdam quod sua negligeret; sed ostendit seaccusat, nec nobis conscii sumus quod vobis insidias fecerimus, nihil cum fictione protulimus, vel negotiationis gratia fecimus. Ne ergo sinistre quid arbitremini de nobis, fortasse enim in talibus accusabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ cura eoꝵ. si de uo¬
rint. eo qd̾ ñ ꝓficiatis.
Et nota. q̃d̾ ait: ñ expedit uob̃. non dico. ñ ex¬
pedit illis. quib ꝓdest. tristari de uob̃. Nam il¬
li p̃positi: qñ contristantur de malis ur̃is: ex¬
p̾lati &e subditi. ut simulde mercede gaudeamꝰ¬
Uł ita ut c̃ gaudio. Iõo obedire debetis illis.

Expanded text:
obis cura eorum, si de vorint, eo quod non proficiatis. Et nota quod ait, non expedit vobis. Non dico, non exetiam illis prodest tristari de vobis. Nam illi praepositi, quando contristantur de malis vestris, expraelati eVel ita, ut cum: ideo obedire debetis illis,
Abbreviated transcription (Latin):
erat. iuisibilem &
incorporeũ habitare.¬
destatis: in substantia iusibili & inuisi¬
bili. Audiant gͦ. & ueniant cultores elementoꝵ
& credant in xp̃m. ut fiant maiores eoꝵ qͦs nc̃
xp̃m sunt. qui xp̃c: est cap̃. ñ modo hominũ: s
etiã. om̃is principatus & potestatis angłicȩ.

Expanded text:
erat invisibilem et incorporeum habitare in substantia visibili et invisibili. Audiant ergo et veniant cultores elementorum et credant in Christum ut fiant majores eorum quos nunc Christum sunt. Qui Christus est caput, non modo hominum, sed etiam principatus et potestatis angelicae.
Abbreviated transcription (Latin):
tactus. Ita in x habitat om̃s plenitudo diuinitatiᷤ.
q ille ẽcaput in quo sunt õs sensꝰ. Inscĩs uo. qua¬
Sisoluis tactus ẽ quib datus est sp̃s ad mensuram.
Qtetea. ẽ alusd. quo int̾sit plane: int̾ illud eaput.
&e cũlib menbri excellentiã. qi singulari qͣdam sus¬
ceptione hõĩs. factus ẽ homo ille: unaꝑsona eũ
u̾bo. De nullo em̃ scõꝵ dici potuit: uł pot̾. uł po¬
terit y̾bum caro factum est. Nullus sc̃oꝵ. quali¬
ber p̃sentia gr̃e. unigeniti nom̃ accepit. ut qd est
upsum ubum añ scła: hoc td̃e simul c̃ assũpto ho¬
mine dicẽtur. Et ẽ sũma intelligentiȩ talis. inip
uos estis repleg doms
elem̃ta. Incredentib¬
qd: elem̃tis ꝯcedi non
potuit. qr indignum

Expanded text:
tactus. Ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt sensus, in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus Spiritus ad mensuram. Praeterea est aliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim sanctorum dici potuit vel potest, vel poterit: Verbum caro factum est . Nullus sanctorum qualibet praesentia gratiae Unigeniti nomen accepit . Ut quod est ipsum Verbum ante secula, hoc simul cum assumpto homine diceretur, et est summa omnis intelligentiae talis: In ips estis repleti, donis elementa. In credentibd elementis concedi non potuit, quia indign
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens ẽ. & ubiꝙ totꝰ presens. nec tñ. ubiq ha¬
bitans . s. in tẽplo suo tm̃. & captt᷑ habitans:
ab alus amplius. ab aliis minus. S de solo ca¬
lit̃. Non hoc id̃o dicit: qr corporeus sit ds. s ubo
transsato usus ẽ. q in templo manufacto. olim.
modo. sit corpꝰ & impletio umbrarũ legis .i sig
inficationũ illarũ.: ipse sit u̾itas.Sicut gͦ ipsẽ
fige. translatiue. non ꝓprie dicte sunt umbre

Expanded text:
praesens est, et ubique totus praesens, nec tamen ubique habitans, sed in templo suo tantum et capitur habitans ab aliis amplius ab aliis minus, sed de solo caliter, non hoc ideo dicit, quia corporeus sit Deus, sed verbo translato usus est quia in templo manufacto olim nomodo sit corpus et impletio umbrarum legis, id est significationum illarum ipse sit veritas. Sicut ergo ipsae figurae translative non proprie d
Abbreviated transcription (Latin):
Uł manẽ & fallacem
philosophiam. ñ a do
xdinatã. s ab imbecillitate ratiocinationis hu¬
mane. q̃ potentiã di intra conscientiã suã coar¬
tut ñ aliter eredens d̾m face̾: uł posse: qͣm car¬
nalis ratiosuadet. q̃ omĩno cauenda ẽ. q mundi
cultͥx ẽ ñ dei ⁊ a xp̃o retrahit. in qͦ ꝑfectio diuini¬
tatis ẽ. qr omĩa ht̃. quȩ pat̃. Uł dum ait. scd̾m
elem̃ta: illos tangit: qui quasi prudentꝰ ydola
les cunq adoratores sumuilachroꝵ. s qͣsi docti¬
ores interp̃tatores signoꝵ: cauendos esse. uel
fallaciam appellat: qd de lege sͥuanda dict̃ psendo¬
p̃dicatores. ⁊ illa d̾r manis: qr in hac falsitate.
nulla ẽ ittilitas. qd solet esse aliqñ in falsis. shi¬
losophiã dicit: ea quib hoc ꝓbare uolunt. qd̾
asserunt. Et ẽ sensꝰ. Uidete nc qͥsuo ᷤᷤ deci trahen¬
quisitas: ad ꝓband̃u. uł imꝑꝓband̾: qd de leged̾r.¬
& ꝑmanẽ fal .s. ꝑ illudi qͦd ꝓbat᷑. sieqͥs decipiat

Expanded text:
ut inanem, et fallacem. Philosophiam dicit non a Deo ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est non Dei, et a Christo retrahit in quo perfectio divinitatis est, quia omnia habet quae Pater. Vel dum ait, secundum elementa, illos tangit, qui quasi prudentius expolescunque adoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum, cavendos esse. Vel fallaciam appellat quod de lege dicunt pseudopraedicatores, et illa dicitur inanis, quia in hac falsitate nulla est utilitas; quod solet esse aliquando in falsis. Philosophiam dicit ea quibus hoc probare volunt, quod asserunt. Et est sensus: Videte ne quis vos decipiat, trahenquisitas ad probandum vel improbandum: quod de legeis decipiat
Abbreviated transcription (Latin):
nã ñ ꝑ meũ meritum:
s ꝑ grãm suam. &. ad
hoc utiq uocauit: ut
lium ingentib. oe ip̃e
itiq qui me nasci fe¬
eit: ad hoc me ducere
potuit. Ante enĩ quã
aliquis nascatur. scit
ds quis futurus sit.
mia legit᷑. Prius quã
de formarẽ in ut̃o: no¬
ui te. Quigͦ p̾seit fu¬
turos añquam sint:
cũ uult: nasci fucit
ut sint.⁊ iam natos qͦs
uult: ꝑ gr̃am uocat:
ut iusti sint. sic̃ paulũ
uocauit ꝑ gr̃am: ut

Expanded text:
n per meum meritum, sed per gratiam suam, et ad hoc utique vocavit, ut lium, in gentibus. Et ipse utique qui me nasci fecit, ad hoc ducere me potuit. Ante enim quam aliquis nascatur, scit Deus quis futurus sit mia legitur: Priusquam te formarem in utero, novi te . Qui ergo praescit futuros antequam sint, quoscunque vult nasci, facit ut sint, et jam natos quos vult per gratiam vocat ut justi sint, sicut Paulum vocavit per gratiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iacobmoriens. Fide:¬
habita de his quȩ ñ
se. quia singulis: can¬
cellatis manib. ꝓpͥ¬
am bñdictionẽ uedit.¬

Expanded text:
Jacob moriens, fidehabita de his quae nonaim et Manasse, quia singulis cancellatis manibus propriam benedictionem dedit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ d̾s: potentia. qua
pat̾. affectu .i. dulcedi¬
ne caritatis. qͥ dilexit
nos dando filium fuũ
cȩloꝵ. & dedit spẽ¬

Expanded text:
dicitur Deus, potentia qua Pater, affectu, id est dulcedine charitatis, qui dilexit nos dando filium suum coelorum. Et dedit spe
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a sua. Ip̃e inqͣm
qui iam tot fecit.
ex hortetur corda
impugnatores:
inomii oꝑe bono.
ce sermone bonoz¬
agit. currat sine
impedimento ad
om̃s gentes. ut
multi uelociter
conutantur. &e cla¬
gibił fiat hoĩb. sur

Expanded text:
gratia sua. Ipse inquam qui jam tot fecit, exhortetur corda impugnatores, in omni opere bono et sermone bonoagit, currat, sine impedimento ad omnes gentes ut multi velociter convertantur, et clagibilis fiat hominibus. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uob̾: & ñ instat
dies dĩi. Itaq frẽs
state immobiles in
fide. & ut stetis: tene¬
de traditiones qͣs a no¬
bis didicistis. usq ad in¬
tellectum. siue ꝑ ser¬
monẽ p̾sentẽ. siue ꝑ¬

Expanded text:
sunt nobis, et non instat dies Domini, itaque fratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive per sermonem praesentem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
iusto ipse iudicio. qͣmuiᷤ
faciat ille inqͦ maligno¬
ꝙ consilio. ꝓmde: uidi¬
cati. seducentur. & se¬
ducti. iudicabunt᷑. s iu¬
dicati iudicio dĩ. occulte
iusto. & iuste occulto:
seducentur. Seducti aũ
iudicabunt᷑. nouissimo
manifestoq iudicio. ꝑ
xp̃m iustissime iudica

Expanded text:
usto ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo et maligno consilio, proinde judicati seducentur, et seducti judicabuntur; sed judicati judicio Dei occulte justo et juste occulto, seducentur. Seducti autem judicabuntur novissimo manifestoque judicio per Christum justissime judica
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Non gͥ ꝑ eã bndic¬
tioẽ: qr data ẽ pͣt mul¬
tum tempꝰ: a ꝓmissione
facta abrahȩ.Sigͦ de ea
esset b̾ndictio. homines

Expanded text:
enit. Non igitur per eam benedictio est, quia data est post mulum tempus a promissione facta Abrahae. Si ergo esset benedictio, homines
Abbreviated transcription (Latin):
inquietos. Et est intentio apostoli in hac
epystola: bonos & quietos ad patientiam
monere. & inquietos: corrigere. & quȩ ob¬
scure in precedenti epystola dixerat: hic
aliquatenus aperire. Modus talis. Primũ
salutat . deinde gr̃as agit de bonis eorum.
Oostea: monet ad patientiam: & ad constar¬
tixpr sigua. licet obscura denunciat. agens
de abolttione romam regni. & interfectione
Istitres sunt. quoꝵ nomine seribitur hec
& prima epla. seribunt: ȩccłiȩ thessalom¬

Expanded text:
inquietos. Et est intentio Apostoli in hac inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantus Christi signa licet obscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Isti tres sunt quorum nomine scribitur haec et prima epistola, scribunt Ecclesiae Thessalo
Abbreviated transcription (Latin):
n pia ep la queda dixit de aduertudm̃¬
de deresurrcctione mortuorum unde pu¬
tabatur dies domini instare: nunc ali¬
am scribit epłam. in qua significat: Li¬
cet obscure. nec enim aꝑte potest. de abo¬
uitione romani regni &e de antixpr apa¬
rentia & dampnatione. & de quordamꝰ
fratrum inquietioine. Scribit etiam. nor
Instate dicindomini. sicut occasione prioris
priorem epłam legendo: peruenissent ad il¬
lums locum ubi dieit apostolus. morto m
up̃o in aduentii enis resurgent prim.
deupoe nos qui uiuumus: qui residui sumꝰ
simmil rapicmur cum illis: conturbati siant.
mmiumꝙ perterriti. putantes. iicinim
esse diem domini. & timentes: ne damp¬
narentur cum diabolo. eo quod tarde ad
fidem uenientes. imꝑfecti essent. Iõoꝙ
hoc comperto. scripsit eis: non immine¬
re diem uidicu suo tempore. ne apłe. in
hoc mentitus: per omnia reprobaretur.
Sel ne diabolus hoc expectantib: aliqua
fraude illuderet. C orrigit autem asperius

Expanded text:
in prima epistola quaedam dixit de adventu Domini, de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Domini instare, nunc aliam scribit epistolam in qua idem significat, licet obscure. Nec enim aperte potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit etiam non instare diem Domini, sicut occasione prioris priorem Epistolam legendo pervenissent ad illum locum, ubi dicit Apostolus: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius
Abbreviated transcription (Latin):
bes grates ag̾e: uel fu¬
s importumꝰ uideris:
ei qui libent̾ non audit.
qd̾ tñ aliquando ei pro
illi eẽ oportunũ. qd eiui¬
detur importunum. di
mansucto & modesto.
Multi enĩ: quamius ꝑ
turbatores a medico
etrina dullas penetrante. sa¬
dicatꝰ in multiloqͥo ñ effugies peccatũ. n est di¬
cat. insta oportune importune. Intanti loquio
enĩ. ñ est multum: qd ẽ necessarium. Et argue
de peccatis negligentes.Uł ita pot̾ distingui. In¬
sta: oportune importune argue Deinde. certa
contexuntur. obseera .i. a diura uolentes. in crepa:
asꝑis u̾bis. ꝑsistentes. & hoc. inom̃i patientia
repugnantium: & doctrina accipientiũ .i. ita¬
accipientes. Et nota: qͥa huic acriori: ꝑsuadet
apłc: patientiam: tyto: nimis patienti. ꝑsuad
sustinebunt sanã uoc

Expanded text:
bes grates agere, vel fused importunus videris ei qui libenter non audit, quod tamen aliquando ei prodilli esse opportunum, quod ei videtur importunum, dilmansueto et modesto. Multi enim quamvis per erturbatiores a medico in medullas penetrante, sadicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicat, insta opportune importune. In tantiloquio enim non est multum quod est necessarium. Et argue, de peccatis negligentes. Vel ita potest distingui. Ista opportune importune argue. Deinde caetera contexuntur. Obsecra, id est adjura volentes, increpa, s persistentes, et hoc, in omni patientia repugnantium aimo Et nota quod huic acriori persuadet Apostolus patientiam, Tito nimis patienti persuadet sustinebunt sanam doc
Abbreviated transcription (Latin):
.i. intus in conscientia sua pura. habebit głam .i.
.s. cum alter eum laudat. Quienĩ ht oscientiã
boni oꝑis: ñ debet de hoc apud alium głari. ce
laudẽ suam foris fundẽ. s in semetipo humiłr
głari. uł ita. & sic .i. si actus suos ꝯsideret. sciens¬
neminẽ deb̾e głari. se mundum hr̃e cor. inseip
iudicat. ut ue sit iustus. Qui enĩ ue̾ iustꝰ est.
alt̾m sibi pporiit. qr plus sua mala scit: quã al¬
teriꝰ. quoꝵ cognitio. sibi gła est. Gaudet enim:
dum cognoscit morbum suum. quẽ sanare

Expanded text:
Id est intus in conscientia sua pura. Gloriam habebit. scilicet cum alter eum laudat. Qui enim conscientiam boni operis habet, non debet de hoc apud alium gloriari, et laudem suam foras fundere, sed in semetipso humiliter gloriari. Vel ita: Et sic, id est si actus suos neminem debere gloriari se mundum habere cor, in seipjudicat ut vere sit justus. Qui enim vere justus est, alterum sibi praeponit, quia plus sua mala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim dum cognoscit morbum suum quem sanare
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi enĩ oneris nom̃ sub diu̾sis sig̾cationib acce¬
peris: ꝓculdubio putabis eunde sibi in loq̃ndo
qͥ eũ paulo ante dic̾et. alt̾ alt̾ius .o. por. hic dicit
de infirmitatis. de quib supͣ egit: alia reddende
dorationis de actib nr̃is. de quib hic agit. Illa.
cũ frib sustentanda cõmunicantur. hec ꝓpria
ab uno quoq portant᷑. hec onera: pecc̃a sunt.¬

Expanded text:
nisi oneris nomen sub diuersis significationibus acceperis, procul dubio putabis eundem sibi in loquendo qui cum paulo ante diceret: alter alterius onera portdae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tem curate¬
ipsum ꝓba¬
bilem exhi¬
bere do.o¬
perarium
inconfusi¬
bilem. recte
tractantẽ
u̾bum ue¬
ritatis.

Expanded text:
tem cura teipsum probabilem exibere Deo, operarium inconfusibilem, recte tractantem uerbum ueritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Non putonos inuenire posse ubi hismael ꝑcus¬
sus fu̾it ysaac. s tm̃ illud. qd̾ cum filiꝰ egyptiȩ¬
ludet cum ysaae:. indignata sit sara cum uidit
pueros simul ludentes. ⁊ dixit. Eice. ⁊c̃. Qidẽ
hoc. Quid enĩ mali fecͥat hymael puero ysaae.
qͥa ludebat cũ illo: S illa lusio. illusio erat. Ila
lusio. deceptionẽ sig̾cabat. Illũ lusum: sara intel
mnaioris ad minorẽ: illusio ẽ & deceptio. qͥa
sciens se hab̾e alia negocia. quȩ intendit. si¬
inulat quedam puero .i. infirmo ludens cum
ALo & fraudes facit.Sic ⁊ mͦ plus ꝑsecuntur.
qui nos illudendo seducunt. & sicut sara intel¬
lerit ludum illum: ita ox eccłia intelligit lusum
iudei. ciect sunt ab ecłia. &e a gr̃a patͥs. necũ
ce hetici ⁊ fili eoꝵ. Om̃s etiã qͥ in eccłia t̾renã
felicitatẽ querunt a domino: adhuc adhis¬
maelem ꝑtinent. Ipsi sunt qͥ cͣdicunt sp̃ua¬
lbꝰuiri ꝓficientib ⁊ detrahunt illis. & hñt la¬
bia iqua. ⁊ linguas subdolas gͦ ysaac cũ

Expanded text:
um ejus. Non puto nos invenire posse ubi Ismael persecutus fuerit Isaac; sed tantum illud quod cum filius Aegyptiluderet cum Isaac indignata sit Sara, vidit pueros simul ludentes; et dixit: ejice, etc. Quid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio illusio erat, illa lusio deceptionem significabat; illum lusum Sara intellemajoris ad minorem illusio est et deceptio, quia sciens se habere alia negotia quae intendit, simulat quaedam puero, id est infirmo ludens cum illo et fraudes facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo seducunt. Et sicut Sara intellexit lusum illum, ita et Ecclesia intelligit lusum Judaei ejecti sunt ab Ecclesia et a gratia Patris, necnon et haeretici et filii eorum. Omnes etiam qui in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Domino, adhuc ad Ismaelem pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua, et linguas subdolas. Ergo Isaac cum