comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem: habet uitam aeternam. continuo subiecit. Et ego resuscitabo
eum: innouissimo die. Ut habeat interun scdm spiritum uitam aeternam.
in requie quae scõrum sp̃s suscipit. Quod autem ad corpꝰ atan&ȩ: nec eis
uita ȩterna fraudetur. s in resurreetione mortuorum nouissimo die. Caro
eniminea inquit uere ẽ. cibus: & sanguis meus uere ẽ. potꝰ. Cuinenim cib
& poti idappetant homines ut non esuriant neq siciant: hoc ueractter
non prestat. nͥiste cibus & potus. qui eos a quib sumitur immortales &
incorruptibiles. facit: idẽ. societas ipsascorum. ubi pax erit & unitas
plenaatq ꝑfecta. Propterea quippe. sicut etiam ante nos hoc intellexert̃
mendauit. quȩ adunum aliquid rediguntur ex multis. Nanq aliud
inunum ex multis granis confit: aliud mnunum exmultis acinis confluit.
eraq iam exponit: quomodo iofiat quod loquitur. & quid sit mandi¬

Expanded text:
sanguinem, habet vitam aeternam; continuo subjecit, Et ego resuscitabo sanguinem, habet vitam aeternam; continuo subjecit, Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Ut habeat interim secundum spiritum vitam aeternam in requie, quae sanctorum spiritus suscipit: quod autem ad corpus attinet, nec ejus vita aeterna fraudetur, sed in resurrectione mortuorum novissimo die. 17. Caro enim mea, inquit, vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Cum enim cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant; hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam ante nos hoc intellexeruntmendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis granis confit: aliud in unum ex multis acinis confluit. 18. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit mandu
Abbreviated transcription (Latin):
societatem uult intelligi corporis & menbrorum suorum : quod ẽ. sc̃a eccła
inpraedestinatis & uocatis : & iustificatis. & glorificatis scĩs: & fidelibus eiꝰ.
Q uorum primum iam factum ẽ : id ẽ. praedestinatio. Secundum & tercium
faccume. & fit & fice. idẽ. uocatioce iustificatio. Quartum uͦ nunc inspe ẽ:
inre autem futurum ẽ: idẽ. glorificatio. Huius rei sacramentum. id. ẽ
unitatis corporis & sanguinis xp̃i : alicubi cotidie. alieubi certis interuallis
dierum indnica mensa praeparatur : & demensa dominica sumitur. quib¬
dam aduitam : quibusdam adexitium. Resuero ipsa cuius sacramentum ẽ.
omni homini aduitam. nulli adexitium: quicunq eus particeps fuerit.
Ne dutem putarent sic misto cibo & potu promitti uitam aeternam: ut qui
eam sumerent iam noncorpore morerentur. buic cogitationi. ẽ. dignatus
occurrere. Nanicum dixiss&. qui manducat meam carnem & bibit meũ

Expanded text:
societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est sancta Ecclesia societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est sancta Ecclesia in praedestinatis et vocatis, et justiorum primum jam factum est, id est praedestinatio; secundum et tertium factum est et fit et fiet, id est vocatio et justificatio; quartum vero nunc in spe est, in re autem futurum, id est glorificatio. Hujus rei sacramentum, id est unitatis corporis et sanguinis Christi alicubi quotidie, alicubi certis intervallis dierum insdam ad vitam, quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16. Ne autem putarent sic in isto cibo et potu promitti vitam aeternam, ut qui eam sumerent, jam nec corpore morerentur; huic cogitationi dignatus est occurrere. Nam cum dixisset, Qui manducat meam carnem, et bibit meum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quis uam sit modus manducandi istum panem ignoratis: uerutam
nisi mandueauertts carnem filii hominis. & biberitis eius sanguinem.
non habebitisuitam in uobis. Haee nonutiq cadaueribus: s. iuentibus¬
loquebatur. Unde me istam iutam intelligentes: & dehac re liaigarent.
nec istum sangiumembibit. Nam temporalem uitamsine illo habe homir
ducat euis carnem & bibit eus sanguinẽ: baboe uitam a etea ra mn.
A dutrunq autem respondit: quoddixit ȩternam. Nonita ẽ. in bac esca.
quam sustentandȩ huius temporalis uitȩ causa sumunus. Haniqui eam
non sumpserit: nonuuio. Nec tamen qui eam sumpserit: iuu&. fieri
enun potest: ut senuo udl morbo. uelalliquo casu. plurimi & qui eam
sumpserint moriantur. Inhocuͦcibo & potu. idẽ. corpore & sanguine dnĩ.
nonita ẽ. Nanicȩ qui eam non sumunt non habent uitam : & qui eam sumunt
habent uitam. & hanc utiq uitam eternam. Hunc itaq cibum & potum.

Expanded text:
et quisnam modus sit manducandi istum panem, ignoratis; verumtamen et quisnam modus sit manducandi istum panem, ignoratis; verumtamen nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitisloquebatur. Unde ne istam vitam intelligentes de hac re litigarent, nec istum sanguinem bibit; nam temporalem vitam sine illo, utcunque us carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est corpore et sanguine Domini, non ita est. Nam et qui eam non sumit, non habet vitam: et qui eam sumit, habet vitam, et hanc utique aeternam. Hunc itaque cibum et potum
Abbreviated transcription (Latin):
A ccedat: credat. uniat indõdedõ: incorporetur ut uiuificetur. Noni abhor¬
reat a compage nicubrorum: nonsit putre menbrum quod resecari me¬
reatur. non sit distortum: de quo erubeseatuf. Sit pulchrum: st aptun
si sanum: hereat corpori. uuat indõdedõ. Nunc laborꝙ interra: t¬
p̾caregn& meaelo. litigabant gͦ uidaci: adinuicem. dicentes. Quomodo
potest hic nobis carnem suam dare admanducandum.o Litigabant utiꝙr
ad inuicem: qũm panem concordiȩ non intelligebant nec sumere uolebart
Iam qui manducant talem panem: nonlitigant adinuicem. qm̃unus pauis.
um am corpusmulti sumus: &x ꝑhunc facit ds uniusmodi babitare indomo
Quod autem admuicem litigantes. quaerunt quomodo possit dñs dare
carnem suam aamanducandum: nonstatim audiunt. s aahuc cis dã¬
Linen amen dico uobis: nisi mandueritis carnem filui homuuis. & bibertas
euis sangumem: non habebitis iutam inuobis. Quomodo quidem elatur

Expanded text:
Accedat, credat, vivat in Deo. De Deo incorporetur, ut vivificetur. Non abhorAccedat, credat, vivat in Deo. De Deo incorporetur, ut vivificetur. Non abhorreat a compage reatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, tigabant ergo Judaei ad invicem dicentes: Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum? « Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis unum corpus multi sumus, et per hunc facit Deus unius moris habitare in domo . Quod autem ad invicem litigantes quaerunt, quomodo possit Dominus carnem suam dare ad manducandum, non statim edunt  Aug., a nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Quomodo quidem edatur,
Abbreviated transcription (Latin):
num. Et panis quem ego dabo: caro mea ẽ promundi uita. Hoc quando capor
caro: quod dixit panem carnem. & Uocatur caro: quod noncapit caro. Et ido
magis non capit caro: quia uocatur caro. Hocenim exhorruerunt: hoc
uiuct: ñ sit corpusxp̃i. Incelligite frsmei: quid dixerim. homo es: oꝵ
sp̃i habes: & corpus hab&s. Sp̃mdico. qui anumauocatur: qua constans ꝯd
homoq Conftans enim examimacȩ corpore. habes itaꝙ sp̃m iusibilem: &¬
corpususibile. Dic michi: quid ex quouiuat. Sp̃stuus uunit &xcorpore
tp ancorpuscuum ex spu tuo.s Respondor omĩs qui uuut. Sorpusutiꝙ
meum : uiuit de spu meo. Uis gͦ & tuuiuere de spũ xp̃i. & Incorpore esti
int Iunquid enim corpꝰ meum uuut de spũ meo & Meũ uiuit de spu
unum corpus. multi sumꝰ: Osacramentum pietatis: õsignum unitatis.
ouinculum earitatis. Quiuult iuuere: hab&r ubi iuuat. haboe unde uiuat.

Expanded text:
num; et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet num; et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc vivit, nisi corpus Christi. Intelligite, fratres mei, quid dixerim. Homo es, et spiritum habes, et corpus habes. Spiritum dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respmeum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu unum corpus multi sumus . O sacramentum pietatis, o signum unitatis, o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
patresillorum. quibus nos similes sumus: non quib illi similes fuerun
Et adiungit. Et oñs eundem potum spũalem biberunt: aliud illi. aliud
nos: sci specie uisibili. quod tamen hocidem significaroꝵ uirtute spu¬
ali. Q uomodo enim eundempotum. o Bibebant inquit de spuali :¬
sequente eos petra. P etra autem erat xp̃s. Inde panis: inde potus.
Percussac̃. petra uirgabis. Gemia percussio: duo ligna crucis significabat.
hicẽ. gͦ panis decaelo descendens: ut siquis exipso manducauerit. non mo¬
riatur. Sed quod ꝑtin&ȩ adiurtutẽ sacramenti: nonqd pertina&e adu
sibile sacramentum. Qui manducat intus. nonforis: qrui manducat
incorde. non qui prȩmit dente. Ego sum panis uius: qui de cȩlo descen¬
di.Idouiuus: quia decȩlo descendi. Decelo descendit & manna. Sedmaia
umbra erat: iste ueritas ẽ. Si quis manducauerit ex hoc pauȩ: uii& in aeter.¬

Expanded text:
patres illorum: quibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. patres illorum: quibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? Bibebant, inquit, de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inde potus. Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex riatur ; sed quod pertinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum; qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ideo vivus, quia de coelo descendit. De coelo descendit et manna; sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
infideles patres infidelium: murmuratores. patres murmuratorum.
I amde nullare magis dm̃ offendisse: ille populus dictus t̃: quam conti
dm̃ murmurrando. Ideo & dñs cosuolens ostendere talium filios: huc
ad eoscoepit. Quid murmuratis ininuicem murmuratores. filui murmu-¬
ratorum. & Patresuri manna manducauerunt. & mortui sunt. Nonqͥa
malum erat manna: s quia male manducauerunt. Hicẽ. panis: qui de.
eaelo descendit. Hunc panem significauit manna: hiunic panem significaũ
altare dĩ. Dacramenta illa fuerunt: insignis diuersast̾: inre quȩ signifi¬
citur pariast᷑. Apłm audi. Holo enimuosinquit ignorare fr̃s: quia patres
nr̃i om̃s subnube fuerunt. & omnesmare transserunt: ꝙ omnesit⁊ꝗt
moyse baptizati sunt: innube & inmari. Et omnes eandem escam spũalem
manducauerunt. Spũalem utiꝙ eandem. Nam corporalem alteram:
quia illi manna. nos aliud. Sp̃ualem uͦ quamnos : sed patresnr̃i. non

Expanded text:
infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Dominum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo et Dominus eos volens ostendere talium filios, hinc ad eos coepit: Quid murmuratis in invicem, murmuratores, filii murmuratorum? Patres vestri manna manducaverunt, et mortui sunt: non quia malum erat manna, sed quia male manducaverunt. 12. Hic est panis qui de coelo descendit. Hunc panem significavit manna, hunc panem significavit altare Dei. Sacramenta illa fuerunt: in signis diversa sunt; in re quae significatur paria sunt. Apostolum audi: Nolo enim vos, inquit, ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moysen bapmanducaverunt. Spiritalem utique eandem, nam corquia illi manna, nos aliud: spiritualem vero, quam nos. Sed patres nostri, non
Abbreviated transcription (Latin):
aliuiduirtus sacramenti. Quam multi de altari accipiunt: & moriuntꝰ.
ꝙ accipiendo moriuntur. Unde dicit aplꝰ: iudicium sibi manducat
& bibit. N am bucella dominica: uenenum fuit uidȩ. & tamen accepit
& cum accepit meum inunicus intrauit. Nonquia malum accepit :
sed quia bonu male malus accepit. Uidete gͦ fr̃s. Panẽ caelestem
spualiter manducate: innocentiam ad altare apportate. Peccata &¬
sifunt cotidiana: uel nonsint mortifera. Antequam ad altare acceda¬
tis: actendite quiddicatis. Dimitte nobis debita nr̃a: sicut & nos dimit¬
timus debitoubus nris. Dimittis: dimittetur tͥ. Securꝰ accede. Panis. ẽ.:
nonuenenum. Sedude si dimutis. Nam sinon dimittis mentiris: & cimentiris
quem non fallis. Mentiris dõ potes: fallere dmnon potes. Nouit ille qui
agat. intuste uidet: intuste examinat. intus inspicit: incusuidicat. intus

Expanded text:
aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est, non venenum. Sed vide si dimittis: nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbitis. & manducauerunt manna: & mortui sunt. Quare mandu¬
equerunt & mortiu sunt a Quia quod uidebant credebant: quod ñ
udebant non intelligebant. Idõ patresuri: quia similes estis ulorum.¬
mei admortem istamuisibilem & corporalem: nunquid nos non morinꝰ
qui manducamus panem de caelo descendentem.& Sic sunt mortui & illi:
quem admodum nos sumꝰ morituri. quantum attin& ut dixi ad mortem
huius corporis uisibilem atq carnalem. Quantum autẽ ꝑtinq addillam
mortem dequa terroꝵ dñs. quia mortui sunt patres istorum: mandu-¬
cauit manna & moy ses: manducauit manna& aaron: manducauit
matia & fuices: manducauert ibi multi. quidño placuerunt. &
mortu non sunt. Quare. e Quia uisibilem cibum spũ aliter intellexer̃.
spualiter esuyierunt: spũaliter gustauerunt. ut spũaliter satiarentu
Nam& nos hodie accipimus uisibilem cibum: s alud . ẽ. sacramentum.

Expanded text:
. Quid est unde superbitis? Manducaverunt manna, et mortui sunt. Quare mandu. Quid est unde superbitis? Manducaverunt manna, et mortui sunt. Quare manducaverunt, et mortui sunt? Quia quod videbant, credebant: quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum.mei, ad mortem istam visibilem et corporalem, numquid nos non morimur qui manducamus panem de coelo descendentem? Sic sunt mortui et illi, quemadmodum nos sumus morituri; quantum attinet, ut dixi, ad mortem hujus corporis visibilem atque carnalem. Quantum autem pertinet ad illam mortem, de qua terret Dominus, qua mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
ahit audientẽ. Admoneat quod sequitur. A. menamen dico uobis. qui
credit mine: haba uitam aeternã.R euelare sẽ uoluit: quid es sce.
me. Quid ẽ. autem habe me.  hab̾e uitam aeternam. Uita aeterna mortem
as sumpsit : uta ȩterna moriuoluit. sedde tuo: nonde suo. Accepit ate
ubimoreretur protẽ. Abhominibus enim carnem assumpsit: sednoninore
hominum. Nam patrem habens incaelo: matrem legit interra. Et illic
natiis sine matre: & hic sine patre. Assumpsit gͦ uita mortem: ut uita
occideret mortem. Nam qui inme credit inquit: hab&ꝵ uitam aeternam.
Non quod patet: sed qd̾ latoe. Uita enim aeterna: ũbum i principio erat.
apua dm̃. & ds̃ erat ũbum: & uita erat lux hominum. Ipsa uita ȩterna:
dedit &̧ carni susceptae uitam aeternam. Moriuenit: seddietercio resur-¬
rexit. Inter ubum suscipiens. & carnemresurgentem: morsmedia con

Expanded text:
trahit audientem. 10. Admoneat quod sequitur: Amen, amen dico vobis, qui trahit audientem. 10. Admoneat quod sequitur: Amen, amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam aeternam. Revelare se voluit quid esset: me. Quid est autem habere me? Habere vitam aeternam. Vita aeterna mortem assumpsit, vita aeterna mori voluit; sed de tuo, non de suo: accepit a te, ubi moreretur pro te. Ab hominibus enim carnem assumpsit, sed non more hominum. Nam Patrem habens in coelo, matrem elegit in terra: et illic natus sine matre, et hic sine Patre. Assumpsit ergo vita mortem, ut vita occideret mortem. Nam qui in me credit, inquit, habet vitam aeternam: non quod patet, sed quod latet. Vita enim aeterna Verbum: in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum et vita erat lux hominum . Ipse vita aeterna, dedit et carni susceptae vitam aeternam. Mori venit, sed die tertio resurrexit. Inter Verbum suscipiens, et carnem resurgentem, mors media con
Abbreviated transcription (Latin):
e habitauit innobis. Exponit hoc & ipse: & ostendit nobis quiddix eri
Qui audiuit ãpatre & didicit: uenit adme. Continuo subiecit: quod cogi¬
tare possimus. Nonquia patrem uidit quisquam : nisi ĩs qui ẽ. adõ
hic uidit patrem. Quidẽ. quod ait. ego uidipatrẽ. uosnonui distis pa-¬
rem. & tamennon admeuenitis. nisi trahamini ãpatre. o Quid ẽ. autẽ
uostrahi apatre. nͥ discere apatre. Quid ẽ. discere ãpatre. nisi audire a
patre.a Quid. ẽ. audire apatre. nisi audire ubumpatris. idẽ me. a¬
N eforte gͦ cundico uobis. omnis qui audiuit apatre & didicit. dicatis apd̾
os: s nunquam uidimus patrem. quomodo discere potumus ã patre.
ameipso audite. Nonquia patremuidit quisquam: s quiẽ. ado. hicuidit
pacrem. Ego noui patrem: quia ab illo sum. sed quomodo ũbum abillo
cuusẽ. ũbum: non quod sonat & transit. s qd mance cun dicente: &

Expanded text:
et habitavit in nobis . 9. Exponit hoc et ipse, et ostendit nobis quid dixerit, et habitavit in nobis . 9. Exponit hoc et ipse, et ostendit nobis quid dixerit, Qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Continuo subjecit quod cogitare possemus: Non quia Patrem vidit quisquam, nisi is qui est a Deo, hic vidit Patrem. Quid est quod ait? Ego vidi Patrem, vos non vidistis Patrem; et tamen non venitis ad me, nisi trahamini a Patre. Quid est autem vos trahi a Patre, nisi discere a Patre? quid est discere a Patre, nisi audire a Patre? quid est audire a Patre, nisi audire Verbum Patris, id est me? Ne forte ergo cum dico vobis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, dicatis apud vos, Sed nunquam vidimus Patrem; quomodo discere potuimus a Patre? a meipso audite: Non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ego novi Patrem, ab illo sum: sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum; non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et
Abbreviated transcription (Latin):
pater. Docendo delectat: nonnecessitatem imponendo. Ecce quomiodotrahit.
Erunt omnes docibiles dĩ: trahere dĩ ẽ. Om̃is qui audit ãpatre & didicit.
magistrum homines nonuider. filium uiderunt.o Filius dicebat.
sedpater docebat. Ego cum homo sim. quem doceo.o Quem fr̃s. nisi
cum qui audit ubumincum.o Siego cum homosim. illum doceo qui
audit u̾bum meum: illum doce & pater. qui audit uerbum eix s.
Suillum doc& pater qui audit ũbum eiꝰ : quȩre quid sit xp̃s. & inuenies
ũbum eiꝰ. Inprincipio erat u̾bum : nonin principio fecit dĩ ũbum.
quomodo inprincipio fecit dis caelum & terram. Eece quia non e. crea-¬
tura : disce trahi adfilium apatre. Doceat te pater: audiũbum eius.
Q uodũbum enis inquis audio. Inprincipio erat ũbum. Honfactum ẽ:
s erat. Et ũbum erat apud din: & ds̃ erat ũbum. Quomodo homines
incarne constituti. audiant tale ũbum. a. duiaũbum caro factum ẽ.:

Expanded text:
Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est. Omnis qui audivit a Patre et didicit, magistrum homines non viderunt, Filium viderunt? Filius dicebat, sed Pater docebat. Ego cum homo sim, quem doceo? quem, fratres, nisi eum, qui audivit verbum meum? Si ego cum homo sim, illum doceo qui audit verbum meum; illum docet et Pater, qui audit Verbum ejus: si illum docet Pater qui audit Verbum ejus; quaere quid sit Christus, et invenies Verbum ejus: In principio erat Verbum. Non, In principio fecit Deus Verbum; quomodo, In principio fecit Deus coelum et terram : ecce quia non est creatura. Disce trahi ad Filium a Patre; doceat te Pater, audi Verbum ejus. Quod Verbum ejus, inquis, audio? In principio erat Verbum; non factum est, sed erat: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo homines ant tale Verbum? Quia Verbum caro factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sitit. Abi .o. Inresurrectione mortuorum: quia ego resuscitabo eum uino-¬
ufsimodie. Scriptum ẽ. eniminprophetis. Et erunt om̃s docibilesdĩ. auare
hocdixi ouuidei . s Pater uos non docuit. quoinodo me potestis agnoscere.Ø
Omnes regni ulius homines: docibiles dĩ erunt. non ab hominibus dudient.
Et si abhominibus audiunt: tamen quodincelligunt. intus datur. intus
choruscat. intusreuelatur. Quid faciunt homines. forinsecꝰ annuntiantes.o
Quid facio ego modo. cumloquor. a Strepitum ũborum ingero auribus
ur̃is. Hisi gͦ reueloe ille quimtus ẽ: quiddico aut quidloquor. a Exteric
cultor arboris : interior. ẽ. ereator. Quirigat & qui plantat. extrinsecus
operatur. Hoc facimus nos. Sedneq qui plantat ẽ. aliquid neq qui rigat.
sed qui incrementum dat ds̃. Hocẽ. erunt omnes docibiles dĩ. Qui om̃s .Ø
Ominis qui audiuit apatre & didicit: uenit adinẽ. U idete quomodo trabit

Expanded text:
sitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novsitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novissimo die. 7. Scriptum est enim in Prophetis, Et erunt omnes docibiles Dei. Quare hoc dixi, o Judaei? Pater vos non docuit; quomodo potestis me agnoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui s docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsae. attractio. Ramum uiridem: ostendis oui: & trahis illam. Nuces puero
aemonstrantur. & trahitur. Q uo currit. trahitur: amando trabitur. sine
lesione corporis traitur: cordis uinculo tralnitur. Sigͦ ista quȩ inter delitias
uoluptatesq terrenas reuelantur amantibis trabunt. qm̃uerumẽ. tralit¬
suaquenq uoliuitas: nontrat reuelatus xp̃s aꝑatre ⁊ quidem̃ fortius desiderat
animaquam ueritatem.: Quo auidas fauces hab̾e debae. unde optare utt
samium sit intus palatum uera uidicandi: nut manduc& & bibat sapientia
usticiam: ueritatem. aeternitatem. Ubi autem hoc o Ibi melius. ueriꝰ
ibi: plenuis ibi. Ham hic facilius possumus esurire: & hoesi bonam spem
quimisit me traxerit eum. quid subiecit. o & ego resuscitabo eum. tmo¬
un simodie. Reado illi quod amat: reddo quodsperat. Uidebit: quod ad¬
hue non inderido credidit manducabit quod esurit: saturabitur eo quod

Expanded text:
ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero demonstrantur, et trahitur: et quo currit trahitur, amando trahitur, sine laesione corporis trahitur, cordis vinculo trahitur. Si ergo ista quae inter delicias et voluptates terrenas revelantur amantibus, trahunt; quonisua quemque voluptas; » non trahit revelatus Christus a Patre? Quid enim fortius desiderat anima quam veritatem? Quo avidas fauces habere debet, unde optare ut sanum sit intus palatum vera judicandi, nisi ut manducet et bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? 6. Ubi autem hoc? Ibi melius, verius ibi, plenius ibi. Nam hic facilius possumus esurire, et hoc si bonam spem qui misit me, traxerit eum, quid subjecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sua sentit & ruminat aequalem eẽ. patri eum inquem credidit: ipsum trahit
pater acfilium. Arrianus credidit ereaturam: Noneumtraxit pater: qͥa
non considerat patrem. qui filium noneredit acqualem. Quid dicis õarri. &¬
Nonte craxit pater. Nonenim intellexisti patrem: cuius filium negas. Aliud
cogitas. nonẽ. ipse filius. Hecãpatre traheris: nec ad filium traberis. Aliud
in filius: aliud quod tudicis. Fõtinus dixit. Homo solus . ẽ. xp̃s. non ẽ.
&e ds̃. Quisic credit: non pater eum traxit. Quem pater traxit: tuesinquit
xp̃s filiusdĩ uiui. Non sicut propħa: nonsicut iohannes. non sieut aliquis
magnꝰ: ustus s sicut unicus: sicut aequalis. tues xp̃s filius dĩuuu. Uide
qiuia tractus. ẽ: &x apatre tractus . ẽ. Deatis es simon bariona: quia non
tibir euel auit caro & sanguis. s pater meus quiicelise. Ista reuelatios i¬

Expanded text:
sua sentit et ruminat aequalem esua sentit et ruminat aequalem ePater ad Filium. Arius credidit creaturam, non eum traxit Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? Non te traxit Pater: non enim intellexisti Patrem, cujus Filium negas: aliud cogitas, non est ipse Filius; nec a Patre traheris, nec ad Filium traheris: aliud est enim Filius, aliud quod tu dicis. Photinus dixit: Homo solum est Christus, non est et Deus. Qui sic credit, non Pater eum traxit. Quem Pater traxit, Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi. Non sicut propheta, non sicut Joannes, non sicut aliquis magnus justus; sed sicut unicus, sicut aequalis, tu es Christus Filius Dei vivi. Vide quia tractus est, et a Patre tractus est. Beatus es Simon Bar-Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio,
Abbreviated transcription (Latin):
abubtate domus tuae. & torrente uoluptatis tuȩ potabis eos: qrim apud teẽ.
fons uitae. & in lumine tuo uidebimus lumeri. Da tamen amantem:
sentit quoddico. Dadesiderantem. da feruentem. Damista solitudine pere-¬
grinantẽ atq sitientem : & fontem aeternȩ patriae suspirantem. Datalem:
& sait quid dicam. Siautem frigido loquor: quid loquor. & Tales erant
isti: qui iuicem murmurabant. Pater inquit quemtraxerit: uenit adme.
Quidẽ. autem. quempater traxerit.o Cumipse xp̃s trahat. quare uoluit dicere
quemtraxerit pater.o Si trahendisumus: ab illo trahamur. eiudicit quȩdam
quȩ diligit. Post odoremunguentorũ tuorum. curremus. Sed quid intelligi
uoluit: adũtamus fr̃s. & quantum possumꝰ capiamus. Trahit pater ad
lium eos qui propterea credunt infilium: quia eum cogitant patrem ha
dm. Ds enim pater: aequalem sibi genuit filium. Et qui cogitat atq infide

Expanded text:
ab ubertate domus tuae, etab ubertate domus tuae, etfons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Da amantem, et sentit quod dico. Da desiderantem, da esurientem, da in ista solitudine peregrinantem atque sitientem, et fontem aeternae patriae suspirantem: da talem, et scit quid dicam. Si autem frigido loquor, nescit quid loquor. Tales erant isti qui invicem murmurabant. Pater, inquit, quem traxerit, venit ad me. 5. Quid est autem, Pater quem traxerit; cum ipse Christus trahat? Quare voluit dicere, Pater quem traxerit? Si trahendi sumus, ab illo trahamur cui dicit quaedam quae diligit, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Sed quid intelligi voluit, advertamus, fratres, et quantum possumus capiamus. Trahit Pater ad Filium eos qui propDeum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium, et qui cogitat atque in fide
Abbreviated transcription (Latin):
maxime diuinis intelligendis longe remoti sunt: in hoc scripturarum scãrum
euangelico ũbo forsitan reprehendamur. & dicatur nobis. Quomodo uoluntate
credo. sitrahor.o Ego dico. parum uoluntate : & iamuoluptate traheris. Aiuid
c̃. trahi uoluptate. & Delectare indño: & dabit tͥ petitiones cordistui. Est quȩdam
uoluptas: cui panis dulcis . ẽ. ille cȩlestis. Porrosi poetȩ dicere licuit: trahit sua
quenq uoluptas. non necessitas s uoluptas: non obligatios delectatio. quant
fortius nos dicere debemus trahi hominem ad xp̃m: qui delectatur ueritate.
delectatur beatitudine. delectatur iustitia. delectatur sempiterna uita
quod totum xp̃s. ẽ.o Anuero habent corporis sensus uoluptates suas. & animꝰ
seritur a uoluptatibus sius.& Sianimus non hab& uoluptatessuas. unde
dr̃. filii autem hominum subtegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabunt᷑

Expanded text:
maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum evangelico verbo forsitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto fortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita, quod totum Christus est? An vero habent corporis sensus voluptates suas, et animus deseritur a voluptatibus suis? Si animus non habet voluptates suas, unde dicitur, Filii autem hominum, sub tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
le repetiuit. Letigit me aliquis. Illa tangit: turba praemit. Quidẽ. tetigit
nisi credidit. o Unde & mulieri post resurrectionem dixit. uolenti se mittere
adpedes eius. Holime tangere : nondum enim ascendi adpatrem. Quod uides:
hoc solum me ẽẽ. putas. Holime tangere quidẽ.o Hocsolum me ẽẽ.putas. qd̾
tibi appareo. Holi siceredẽ: hoc ẽ. noli me tangere. Hondum enim ascendi ad pa-¬
trem. Tibi non ascendi. Naminde nunquam recessi. Interra non tangebat stantẽ.
quomodo tanger& ad patrem ascendentem. & Sic tamensic se tangiuoluit. sic
tangitur ab eis a quibus bene tangitur. a scendens ad patrem. manens cum
itre : aequalispatri. Inde & hic siadũtitis: nemouenit adme nisi quem pat
attraxerit. Holite tac̃ogitare inuitum trahi. Inuitus trahitur animus:
& amore. Hectimere debemus: ne abhominibus quiũba ꝑpendunt. & arebus

Expanded text:
ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxerit. Noli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus
Abbreviated transcription (Latin):
D endice cordis: surgit ista confesso. Aliquando audis confitentem: ꝙ nescis
credentem: sednec debesuocare confitentem. quemiudicas noncredentem. Hoc
ẽ. enim confiteri: dicere quodhabes incorde. Si autem aliud incorde habes.
aliud dicis. loqueris. nonconfiteris. Cum gͦ inxp̃m corde credatur: quod nemo
utiq facit inuitꝰ : qui autem trahitur tanquam inuitꝰ ogi uidetur. quomodo
istam solumꝰ quaestionem: nemo uenit adme. nisi pater qui misit me traxerit
cum.o Si trahitur ait aliquis: inuitus uenit. Sunuitusuenit: neccredit.
Sinoncredit : nec uenit. Non enim ad xp̃m ambulandocurrimus: s cre
Nec motucorporis: sed uoluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae finibriã
tetigit. magiscetigit: quam turba quae prȩssit. Ideo dñs dixit. Quis me tetigit.o
Et mirantes discipuli: dixerunt. Turb ͤte comprimunt: & dicis quis metetigit.o

Expanded text:
De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tanquam invitus cogi videtur; quomodo istam solvimus quaestionem, Nemo venit ad me nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et
Abbreviated transcription (Latin):
manducat: inuisibiliter saguiatur. quiamiusibiliter renascitur. Infans intꝰ
ẽ. noius intus e. U bi nouellatur: ibi satiatur. Qiuid gͦ talib murmurantib
respondit iħe : Holite murmurare adimuicẽ. Tanquani dicens. Nemo potest¬
uenire adme: nisipater qui misit me traxerit eum. Magna grãe comm̃datio.
Nemouenit. nisi tractus. Quem trabat & quemnontrahat: quare illum trahat
&e illumn nontrahat. noliuelle iudicare: si nonius errare. Semel accipe: &
initellige. Nondum traheris: oraut traharis. Quid hicdicemꝰ fr̃s. & Sitrahimꝰ
Intrare qiuuisquam aeccłam potest nolens: accedere ad altare potest nolens.
cciꝑe sacramentum pocest nolens. credere non potest nisi uolens. Si corpori
crederetur: fieroe innolentib Sed non corpore creditur. Apłm audi. Corde
creditur adiustitiam. E quid sequitur.o. Gre autem confessio fit adsalutem.

Expanded text:
manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus intus est: ubi novellatur, ibi satiatur. 2. Quid ergo talibus murmurantibus respondit Jesus? Nolite murmurare ad invicem. Tanquam dicens, Scio venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum. Magna gratiae commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. Quid hic dicimus, fratres? Si traIntrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem .
Abbreviated transcription (Latin):
saturaci: uisticiam di non esuriebant. Quidẽ. hoc iustitiadĩ. & iustitiã hominis:
Iustitiadi hic dr̃: nonquaustus. ẽ. ds̃: s quamdat hommi ds̃. ut ustus sit ho-
ꝑam̃. Quae autem erat illorum iustitia. Quadesius uiribus praesumebant: & quasi
impletores legis seipsos ex suauirtute dicebant. Nemo autem implet legem: nisi
quem a diuuerit grãidẽ. panis quideca elo descendit. Legisenim plenitudo: com¬
pendio. ut ait aplꝰ: caritas ẽ. Caritas. nonnuminmi seddĩ. Caritas. non terrae. non
cieli: sedeius qru fecit caelum & terram. Unde ista caritas homini. & Ipsum
audiamus. Caritas di uiquit diffusa ẽ. incordibusuris: ꝑspm sc̃m quidatus e.¬
iuis. Daturus gꝰ ds sp̃m sc̃m: dixit se panẽ qui de caelo descendit. hortans ut cre¬
damusineum. Erede enimineum: hoc ẽ. manducare panem uiuũ. Qiuicredit.

Expanded text:
saturati, justitiam Dei non esuriebant. Quid est hoc, justitia Dei et justitia hominis? saturati, justitiam Dei non esuriebant. Quid est hoc, justitia Dei et justitia hominis? Justitia Dei hic dicitur, non qua justus est Deus, sed quam dat homini Deus, ut justus sit homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, charitas est : charitas non nummi, sed Dei; charitas non terrae, non coeli, sed ejus qui fecit coelum et terram. Unde ista charitas homini? Ipsum audiamus: Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum nctum, dixit se panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum. Qui credit,
Abbreviated transcription (Latin):
legeretur auduumus. panem seeẽ. dixissoȩ qui decelo descendit:
murmurauerunt uidaei & dixerunt. Nonne hic ẽ. iesus
filius ioseph. cuius nosnouimus patrem& matrẽ.& Quomodo
gͦ dicit hic. quia decaelo descendi. Isti apane decaelo longe
erant: neccum esurirentur nouerant. Faucescordis languidas
habebant: auribus aꝑtis surdicrant. Uidebanrt: & cȩcistabant. Panis qiuippe iste:
interioris hominis quaerit esuriem. Unde alio loco dicit. Beati qui esuriunt &
sitiunt iustitiam : qninipsi saturabuntur. Iustitiam uero nobis ẽẽ. xp̃m: paulus
ostolus dicit. Acꝑhoc: quiesurit huncpanem. esurit iustitiam. Sediustitiar
quae decaelo descendit. iustitiam quam dat d̃s: non quam sibi facit homo. Sienĩ
nullam sibi homo facero iustitiam: nondiceroe idem apl̃s deuidacis. Ignorantes
enum di ustitiam. & suam uolentes constituere: iustitiȩ di non sunt subiecti. Inde
it isti: qui panem decȩlo descendentem nonintelligebant. quia sua uistitia

Expanded text:
legeretur, audivimus, panem se esse dixisset, qui de coelo descendit, murmuraverunt Judaei, et dixerunt, Nonne hic est Jesus filius Ioseph cuius nos novimus patrem et matrem quomodo ergo dicit hic quia de caelo descendi respondit ergo Ieerant, nec eum esurire noverant, quia fauces cordis languidas habebant. Auribus apertis surdi erant. Videbant, et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis quaerit esuriem. Unde alio loco dicit, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Justitiam vero nobis esse Christum Paulus apostolus dicit . Ac per hoc qui esurit hunc panem, esuriat justitiam; sed justitiam quae de coelo descendit, justitiam quam dat Deus, non quam sibi facit homo. Si enim nullam sibi homo faceret justitiam, non diceret idem apostolus de Judaeis, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Inde erant isti qui panem de coelo descendentem non intelligebant, quia sua justitia
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatem huius scłi : ad consolationem dedit non adcorruptionem.
Rursusq quite flagellat inisto seculo: ademendationẽ. non addam¬
nationem facit. ferto patrem erudientem: ne sentias uidicẽ punientẽ.
Hȩc cotidie dicimus uobis : & sepe dicenda sunt: quia bona & salutaria

Expanded text:
felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutaria
Abbreviated transcription (Latin):
etiam lib̾atus abillis lȩtalib & grandibus peccatis. qualia sunt facinora.
homicidia : furta. adulteria: propter illa quae minuta uidentur ee.
peccata. linguae. aut cogitationum : aut immoderationis in reb concessis
facit ueritatẽ confessionis: & uenit adlucem inoꝑibus bonis. qum mi-
nuta peccata plurasi neglegantur occidunt. Minutae st̃ guttȩ quae
fiumina implent: minita sunt grana harenae. s simulta inponatur.
praemit. atq opprimit. hoc facit sentina ueglecta: quod facit fluctus
irruens. Paulatim ꝑsentinam intrat: s diu intrando & non ex hau-¬
riendo. mergit nauem. Quid ẽ. autem ex haurire: nisi bonis oꝑib
agere ne obruant peccata: gemendo. ieuinando: tribuendo. ignoscer¬
do :: Iter autem huius scłi molestum ẽ. plenum ẽ. temptationibus.
Inrebus prosꝑis ne extollat: in rebus adũsis ne frangat. Quitͥ dedit

Expanded text:
etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in operibus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit
Abbreviated transcription (Latin):
o. Auerte faciem tuam apeccatis meis. & qua fronte dicit. nisi iterũ dic
qum facinus ieũ ego cognosco : & peccatum meum coram me ẽ. semꝑ:
Sit ante te : quodnonuis esse ante dm̃. Si autem postte feceris peccatũ tuum:
retorquet tibi illud dñs ante oculos tuos. Et tunc retorquet: quando iam
ȩnitentiae fructus nullus erit. Currite : ne tenebrae uos comp̃hendant
fratres mei. eugilate ad salutem ur̃am: euigilate cum tempiis ẽ. Nullus
retardetur atemplo dĩ : nullus retardetur aboꝑe dñi. nullus auocetur
aboratione continua: nullus a solita deuocione fraudetur. Euigilate gͦ:
cum dies. ẽ. lucet dies : xp̃s ẽ. dies. Paratus. ẽ. ignoscere: s agnoscentib
P unire autẽ defendentes sẽ: & ustos se iactantes. & putantes se eẽ. aliqͥd
cum nichil sint. Indilectione autem eiꝰ & inmiscdĩa eius qui ambulat.

Expanded text:
Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant , fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fecit. O portet ut oderis inte opꝰ tuum : & a mes inte opꝰ di. Cum aute
ceperit tͥ displicere quod fecisti: inde incipiunt bona opera tua. quia
accusas mala oꝑatua. Initium operum bonorum: confessio ẽ. operum
malorum. facis ueritatem : & uenis adlucem. Quid ẽ. facisucritatem:
Nonte palpas. nontibi blandiris: nont̾ adularis. non dicis iustus sum cũ
siniquus : & incipis facere ueritatem. Uenis autem ad lucem: ut ma¬
festentur opera tua. quia indõ sunt facta : quia & hoc ipsum quod tibi di-¬
splicuit. peccatum tuum. nontibi displiceroꝵ: nisi ds̃ tibi luceret. & eius
nonentem lucẽ. & fugit eam : ut non arguantur oꝑa eius mala quȩ d
Qui autem facit ueritatẽ : accusat inse mala sua. non sibi parcit: nonsibi
ignoscit ut ds̃ ignoscat: quia quod uult. ut ds̃ ignoscat. ipse agnoscit. &
uenit ad lucem : cui grãs agit. quod illi quid inse odiss&e ostenderit. Dicit

Expanded text:
quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium bonorum operum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua quia in Deo sunt facta, quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus monentem lucem, et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua, non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat; quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem, cui gratias agit quod i
Abbreviated transcription (Latin):
dlucem. u E Hoc enim sequitꝰ. Qui autẽ facit ueritatẽ. uenit adluc
ut manifestent᷑ oꝑa eiꝰ quia in do sunt facta.. Quomͦ quidã bonum opris
ens ille in quo figurata. ẽ. mors dñ. eos sanat qui morsi fuerant
& ꝓpter morsum serpentis erectus . ẽ serpens. id . ẽ. mors dnĩ propter
mortales homines quos inuenit in iustos. quomͦ intelligit᷑. hoc .ẽ. uidi¬
cium qm lux uenit inmundũ. & dilexer homines magis tenebras qualucẽ. a
Erant enim mala opera corum. Quid ẽ. hoc: quorum enim erant bona
opera:: nonne uenisti ut iustifices impios. sed dilexerunt inquit tenebras
magis quam lucem. Ibi posuit ium. multi enim dilexerunt peccata sua.
multi confessi sunt peccata sua. Qui confitetur peccata sua: & accusat pec-¬
cata sua. iam cum dõ facit. accusat dĩ peccata tua. Si ꝙtu accusas: con-¬
ungeris dõ. Quasi duae res sunt : homo & peccator. Quod audis homo:
ds fec. Quodaudis peccator : ipse homo fec̃: Dele qđ fecisti: ut ds̃ saluet:

Expanded text:
 Hoc sequitur: « Qui autem facit veritatem venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. » Quomodo ergo quidam bonum opus ens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos, quomodo intelligitur: « Hoc est judicium, quoniam lux venit in mundum, et dileErant enim mala opera eorum? Quid est hoc? Quorum enim erant mala opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunmagis quam lucem. Ibi posuit vim; multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia, qui confitetur peccata sua et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet