comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant: ee in alieno felices recu¬
sant. Inuisti aut̃ quanto longius
tanto interra altius fundam̃ta
cogitationis figunt. Ninc est qd̾
abipso humanę conditionis exor¬
dio in prole electa enoch septimuᷤ
naseitur. Hinc est qd̾ cam pͥmum
filiũ enoch uocat: atq ex eiꝰ nomine
ciuitatẽ quam condidit appellat.
Enoch quippe. dedicatio dr̃. Iniqui
gͦ se inpͥmordus dedicant: quia
in hac uita quę ante ẽ. cordis radi¬
cem plantant: ut hic ad uotum
floreant: & a sequenti patͥa funditꝰ
arescant. Unde et contra inelectt¬
rum parte enoch septimus orit᷑.
quia eoꝵ uitȩ festa dedicatio infi¬
ne seruatur. Hinc est qd̃ attestan¬
te paulo abraham incasulis habi¬
tat: quia habentem fundamenta
ciitate qu̾a suꝑnꝰ artifer construit ex¬
transire ad ȩterna neggligunt:
non intuentur. mentem in amo¬
rem uitȩ p̾̃sentis figunt: & quasi
longe habitationis in ea sibi fun¬
damenta construunt: quia inter
renis rebus ꝑdesid̃ium solidantur.

Expanded text:
desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc esfilium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem, quam condidit, appellat. Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita quod ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria arescant. Unde et e contra in electorum parte Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est, quod attestante Paulo, Abraham in casulis habitat ; quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, extransire ad aeterna negligunt, non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum constternis rebus per desiderium non solidantur.
Abbreviated transcription (Latin):
in sca ȩccła quanto sanc̾tioreᷤᷤ quiq
sunt. tanto pauciores. Quȩ in sum¬
mo ad illum ꝑducit᷑ qͥ solus homo
in hominib . & sine ullius cõꝑatiõe
natus est sc̃s: qui iuxta psalmistę
uocẽ factus ẽ sic̃ passer unicꝰ inedifi¬
cio. Tanto gͦ magis mali tolerandi
sunt. quanto & ampliꝰ habundant.
quia & areȩ tͥtura pauca sunt gra¬
na quȩ seruant᷑ horreis: & grandẽ
acerui palearum qͥ ignib conburũt᷑.

Expanded text:
in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur, qui solus homo in hominibus, et sine ullius comparatione natus est sanctus. Qui juxta psalmistae vocem: Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto etiam plus abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum, qui ignibus comburunt
Abbreviated transcription (Latin):
m de rȩpborum multitudine specie
tenus intra ȩccłam positoꝵ. et elec̾to¬
rum paucitate tractaretur: ad uinc
fuit. Archa inundis diluuii quȩ hu¬
ius ȩccłe typum gessit: & ampla in
inferiorib. & angusta insuꝑioribus
fuit. Quȩ insũmitate etiam sua ad
unius mensurã excreuit cubiti.
Inferius quippe quadrupedia: su
denda est. Ibilata extitit uͥ bestias
habuit: ibi angusta. uͥ homines
seruauit: quia nimir̃ scã ȩccła in
carnalib ampla est. inspu̾alibus
angͦta. Ubi enĩ bestiales hominũ
mores tolerat. ibi latꝰ sinũ laxat. Ubi
aut̃ eos habet qui spu̾ali ratione
suffulti sunt : illic quidẽ ad sũmũ
ducitur. s tamen quia pauci st̃
angustatur. Lata quippe iua est.
quȩ duc̃ ad ꝑditionẽ: & multi sũt
qui uadunt ꝑ eam. Et angusta
porta ẽ. quȩ duc̃ ad uitam: & pauci
st̃ qui inueniunt eam. Eo aut̃ usq
archa. angustat᷑ insũmis: qͦusq ad
m̃surã unius cubiti ꝑducat᷑. quia

Expanded text:
m de reproborum multitudine specie tenus intra Ecclesiam positorum, et electorum paucitate tractaretur, in est:--Arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit. Quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atqudenda est, ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet, qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur. Sed tamen quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam. Et angusta porta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ om̃ipotens ds̃ qͥ nulla mutabili¬
tate humanȩ conditionis asstrui¬
gitur. nec ei qd̾ eẽ. ẽ. eẽ desit ex tem¬
pore. penituisse de sua conditione
descͥbitur: nͥ qd̾ plerumq insacͦ elo¬
quio. sic̃ sapientes dei sermonẽ tra¬
hunt a sapientib scłi. sio nunc ꝓ uti¬
litate hominis. uocem inse humanȩ
passionis ipse conditor hominũ su¬
mit ds: Ut uidelicet dicat᷑ peni¬
tuit eum qd̾ hominẽ feciss int̾ra:
cum ꝓfecto constet quia is qͥ cunc¬
ta pͥusquã ueniant conspicit: ne¬
quaquã pꝰquam aliqͥd fec̾it penitñ¬
do respiscat. Ut gͦ mirum non ẽ. si
spũales plerumq utant᷑ u̾bis car¬
nalium: sic neq si ipse ineffabilis et
creator sp̃c om̾ium. ut ad intellec̾tũ
suũ carnem ꝑtrahat. in se ipso car¬
nis sermonem format. ex eiii¬

Expanded text:
d omnipotens Deus, qui nulla mutabilitate humanae conditionis astringitur, nec ei quod esse est, desit ex tempore, poenituisse de sua conditione describitur, nisi quod plerumque in sacro eloquio sicut sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sic nunc pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicatur: Poenituit eum, quod hominem fecisset in terra? Cum profecto constet, quia is qui cuncta prius quam veniant conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit poenitendo resipiscit. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neque si ipse sub se ineffabilis, et Creator omnium spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in seipso carnis sermonem format.
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ consuetudinis iam sepultꝰ: quia
intra conscientiam suã absconsus
iacet ꝑnequitiã. a se ipso foras exeat
per confessionem. Mortuo enim ue¬
ni foras dicitur: ut ab excusatiõe
atq occultatioe peccati. ad accusa¬
tionem suam ore ꝓpͥo exire ꝓuoce¬
tur. Unde dauid ꝓpħ̃a ab illa tan¬
ti morte faciuoris reuiuiscens. ad
uocem dñi quasi foras exut: dũ
ꝑ nathan correptus qd̃ fecerat ac¬
cusauit.¬
riȩ. aut cogitatiõe ꝑpetrat᷑ aut
U nde & serpenti a domino dicitur.
Pectore ꝙuentre repes. Serpenͦ ui¬
delicet uentre repit: quando ho¬
stis lubricus ꝑhumana menbra
sibimet subdita usq ad expletionẽ
oꝑis luxuriam exercet. Serpens
aut̾ repit pectore: quando eos qͦs
in oꝑe iuxuriȩ non ualet ꝑtrahe¬
re. polluit incogitatione. Alius
itaq luxuriam iam ꝑpetrat ac¬
tione: huic serpens repit ex uen¬
tre. Alius aut̃ ꝑpetrandam uer¬
sat inmente: huic serpens repit

Expanded text:
lae consuetudinis jam sepultus, quia lae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan correptus, quod fecerat accusavit.riae aut cogitatione perpetratur aut Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes. Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos, quos in opere luxuriae non valet pertrahere, polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt: & cum de uitio suo qͥsq
arguitur. sub defensionum u̾bis qͦsi
sub quibusdam se arborum folus ab¬
scondit: & uelut adquedam excusa¬
tionis suȩ opaca secreta faciem cog¬
nitoris fugit. dum non uult cog¬
nosci qd̾ fecit. In qua uidelic&s. oc¬
cultatiõe: non se dño: s dñm ab¬
scondit sibi. Agit qͥppe ne omĩa
uidentẽ uideat: non aut̃ ne ipse
uideatur. Quo contra cuiq pecca¬
tori iam exordium illuminatiois
est. humilitas confessionis: quia
sibimet ipsi iam parcere rennuit.
qui malum non erubescit confite¬
ri qd̃ fecit: & qͥ defendendo accusa¬
re potuit. accusando celerrime se de¬
fendit. Unde & mortuo lazaro qui
mole magna premebatur: nequa
quam dicitur reuuusce. s ueni fo¬
ras. Ex qua scilicet resurrec̾tione
quȩ gesta est in illius corpore. sig¬
natur qualiter nos resuscitemur
incorde: cum uidelicet mortuo dr
ueni foras: ut nimirum homo in
peccato suo mortuus. & ꝑ molẽ ma¬

Expanded text:
trahunt, et cum de vitio suo quisque trahunt, et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verba quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur, neqquam dicitur, Revivisce, sed, Veni foras. Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta est in illius corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur, Veni foras. Ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueniam: non est de culpa reqͥsitꝰ
nt̾rogatus itaq homo est ubi esset:
ut ꝑpetratam culpam respiceret:
& confitendo cognosceret. qua lon¬
ge aconditoris sui facie abesset. S
adhibere sibiet utriq defensiõĩs
solatia. quam confessionis elegert᷑.
Cumq excusare peccatum uoluit iur
ꝑmulierem: mulier ꝑ serpentem:
aurerunt culpam quam tueri co¬
nati sunt: obliq adam dñm tangen
qd ipse pecrati eoꝵ auctor extiterit¬
qui mulierem fecit: & eua culpa ad
dñm referens. qui serpentem in pa¬
radẏso posuiss. Qui enim ore dia¬
boli fallentis audierant. eritis sic
dii: quia deo similes ẽẽ in diuinita¬
te nequiuerunt. ad erroris sui cu¬
mulũ. dm̃ sibi facere similem in
culpam conati sunt. Sic gͦ reatum
suũ. dũ defendere moliunt᷑ ad dide¬
runt: ut culpa eoꝵ atrocior cdiscus¬
sa fieret. quam fuerat ꝑpetrata.
Unde nunc qͦ humani gn̾is rami.
ex hac adhuc radice amaritudinẽ

Expanded text:
ad veniam, non est de culpa requisitus. ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt, cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt, oblique Adam dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiteriqui mulierem fecit: Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuit. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis sicut dii , quia esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Dominum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum, dum defendere moliuntur addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
erȩ humilitatis testimonia sunt.¬
& iniquitatem suam quemq cog¬
noscere: & cognitam uoce confessi¬
onis aꝑire. At contra usitatũ hu¬
mani gn̾is uitium est. & labendo
peccatum conmitte: & conmissum
negando abscondere: & conui ctũ
defendendo multiplicare. Ex illo
quippe lapsu pͥmi hominis hȩc aug¬
menta nequitiȩ ducimus: ex quo
ipsam radicem traximus culpẽ. Sic
namq ille dum uetitum lignũ con¬
tigiss: abscondit se a facie dñi int̾
ligna paradysi. Inqua absconsiõe
scilicet quia dm latere non pot̾at
non latendi effec̾tus descͥbitur. s
affectus notatur. Qͥ cum arguere
tur adño qd̾ de ligno uetito conti¬
giss: ilico respondit. Mulier quã
dedisti mͥ sociam: ipsa mͥ dedit de
ligno & comedi. Ipsa quoq inqui¬
sita mulier respondit. Serpenᷤᷤ de¬
cepit me. & comedi. Ad hoc quippe
requisiti fuerant: ut peccatum qd̃
transgrediendo conmiserant. confi¬
tendo delerent. Unde & serpens il¬
le ꝑsuasor quia non erat reuocandꝰ

Expanded text:
erae humilitatis testimonia sunt, iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum negando defendere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis, haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione scilicet, quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur. Qui cum artur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus
Abbreviated transcription (Latin):
ni peccanti ꝓlatum ẽ cum audiuit:
maledicta terra in opere tuo. Ma¬
ledic̾tum iusticiȩ iudicio ꝓfert᷑.
cũ ad abraham dr: maledicã ma¬
ledicentib tibi. Rursum quia
maledic̃tum non iudicio iusticiȩ
s liuore undic̾te ꝓmitur: uoce
pauli p̾dicantis amonem᷑ qui ait.
Benedicite. & nolite maledicere.
Srursum. Neq maledici regnum
dei possidebunt. Ds gͦ maledic̃e¬
hibetur. quia qd̾ homo agit ma¬
licia uindictȩ. deus non facit nͥ
examine & uirtute iusticiȩ. Cũ
uͦ sc̃ĩ uiri maledic̾tionis senten¬
tiam ꝓferunt: non adhanc ex uo¬
to ultionis s ex iusticiȩ examine
erũpunt. Intus enim subtile dĩ
uidicium aspiciunt: & mala fo¬
ris exsurgentia. quia maledic̃to
maledic̾to non peccant. qͦ ab int̾¬
no uidicio non discordant. Hinc
ẽ qd̾ petrꝰ in offerentẽ sibi pecuni¬
as symonem: sententiã maledic̃ti¬
onis intorsit dicens. Pecunia tu¬
a tecum sit in ꝑditiõe. Q enim
non ait est.ẜ sit: non indicati¬

Expanded text:
ni peccanti prolatum est cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis ammonemur, qui ait: Benedicite et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . maledicere, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia quia maledicto in maledicto non peccant, quod ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem, sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait, est, sed sit, non indicati
Abbreviated transcription (Latin):
ri noluit:. quia uidelios. sp̃s qͦ¬
peccando a u̾itate disiungitur
eo m ruinȩ suȩ audatia nequiꝰ obdu¬
ratur. ꝑ timorem quidem adam se¬
met ipsum absconsurus fugerat:
s tamen requisitus innotuit. quan¬
tum etiam timens tumebat. Cũ e¬
nim expeccato presens pena metu¬
ctur. & amissa dei facies ñ amat᷑:
timor ex tumore eͥ. ñ ex humilitate.
Suꝑbit quippe. qui peccatum si lice¬
at non puniri non deserit. Etiam eiꝰ¬
dem quatuor modis peccatum consũ¬
matur in opere. Prius namq latenꝰ
culpa agitur: postmodum uͦ etiam
ante oculos hominum sine confusiõe
reatus aꝑitur: dehinc inconsuetu di¬
nem ducitur: ad extremũ uͭ uel fal¬
se spei seductio nib uł obstinatiõe
miserȩ desꝑationis enutͥtur. In er¬

Expanded text:
ri noluit culpam, quia videlicet spri noluit culpam, quia videlicet sppeccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audaciam nequius obduratur. Per timorem quidem Adam semetipsum absconsurus fugerat, sed tamen requisitus innotuit, quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Eisdem et Quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur, postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur, dehinc et in consuetudinem ducitur, ad extremum quoque, vel falsae spei seductionibus, vel obstinatione miserae desperationis enutritur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor modis peccatum ꝑ petratur
in corde: iiiͣi. consũmat᷑ in opere.
In corde namq suggestiõe. delecta¬
tiõe. consensu: & defensionis auda¬
tia ppetratur. Fit enim sugge¬
stio ꝑ adu̾sarium: delec̾tatio per
buit extollit: & deiciendo ele¬
uat. s grauiꝰ eleuando supplan¬
tat. Unde & illam pͥmi hominis
rec̾titudine̾. antiquus hostis
hus .iiͦii. ic̾tibus fregit. Nam ser¬
pens suasit: eua delec̾tata est:
adam consensit. Qͥ etiam requi¬
situs: confiteri culpam ꝑauda¬
tiã noluit. Noc uͦ inhumanoge¬
nere cotidie agitur: qd ac̾tũ in
pͥmo parente nr̃i gn̾is non ig¬
noratur. Serpens suasit. quia
occultus hostis mala cordibus
hominum latent̾ suggerit. P¬
ua delectata ẽ: quia carnalis sen¬
sus ad u̾ba serpentis mox se de¬
lec̃tiõe substernit. Assensum uͦ
adam mulieri p̾positus p̾buit.
quia dum caro in delec̾tionem
rapitur. etiam a sua rectitudine
sp̃c infirmatus inclinat᷑. Et re¬
quisitus adam culpam confite¬

Expanded text:
tuor modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per buit, extollit, et dejicienda elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit; nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus, confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit; quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confite
Abbreviated transcription (Latin):
ym de discretiõe in bono
Rec̾te offertur. cum rec̾ta intenti¬
one quid agitur: s rec̾te ñ diui¬
ditur. si non hoc qd̾ pie agitur
etiam subtiliter discernatur. Oblata
enim recte diuidere est: quelibet bo¬
na nr̃a studia sollicite discernendo
pensare. Qs nimirum qui agere
dissimulat: etiam rec̾te offerenꝰ pec¬
cat. Sepe gͦ s. quod bono studio ge¬
rimus: dum discernere caute ne¬
gligimus. qͦ uidicetur fine nesci¬
mus. E nonnunquã hoc fit reatꝰ
criminis: qd̾ putat᷑ causa uͥtutis.
Recte aut̃ offerimus. cũ bono studi¬
uidimꝰ. si habere discretione in bo¬

Expanded text:
m de discretione in bonis ecte offertur cum recta intentione quid agitur, sed recte non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studividimus, si habere discretionem in bo
Abbreviated transcription (Latin):
extirpare. Qͥ tamen cum ab in¬
tio dep̃henditur: ꝓcutere calcane¬
um molitur: quia &si suggesti¬
one pͥma intentionẽ non ꝑcutit.
deciꝑe infin̾e tendit. Si autem se¬
mel cor mnintentiõe corrumpitur:
sequentis actionis medietas & ter¬
minꝰ ab hoste callido secure posside¬
tur: qm̃ totam s arborem fruc̃tꝰ
ferre conspicit. quã ueneni dente
in radice uiciauit. xiii¬
maledic̃ta terra iopere tuo. Cũ
maledic̃tionis iaculum diuina
uox graui instruat ultiõe plec̾¬
tendum. ita ut regni qͦ cȩlestis
aditum claudat: quid ẽ. qd̾ nunc
peccanti homini interrȩ maledic̃¬
tiõe diuina uoce hoc qd̃ homo fa¬
cere ꝓhibetur infertur: S sci¬
endum÷ qd̾ scͥptura sacra duob
modis maledic̃tum memorat: a¬
liuid udelic& qd̾ approbat. aliud
qd̾ dampnat. Alit̾ enim maledic¬
tũ ꝓfertur iudicio iusticiȩ: alit̾
liuore uindictȩ. Maledic̾tũ quip¬

Expanded text:
exstirpare. Qui tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum molitur, quia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in fine tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. QuiMaledicta terra in opere tuo. --Cum maledictionis jaculum divina vox gravi instruat ultione plectendum, ita ut regni quoque coelestis aditum claudat, quid est quod nunc peccanti homini in terrae maledictione, divina voce hoc, quod homo facere prohibetur, infertur? Sed sciendum est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictu
Abbreviated transcription (Latin):
to cȩlestib ꝑ contemplationis radi¬
um inherere desiderant: tanto in
terra edificare refugiunt. ubi se
ꝑegͥnos & hospites nouerunt: pau¬
lo attestante qui ait. Nrã autem
conu̾satio incęlis est. ꝙ it̾m. Hos
aut̃ edificamini domũ non ma

Expanded text:
in coelestibus per contemplationis radium inhaerere desiderant, tanto in terra aedificare refugiunt, ubi se peregrinos et hospites noverunt, Paulo attestante, qui ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Et iterum: Vos autem aedificamini domum non ma
Abbreviated transcription (Latin):
gine nascimur: radicis amaritu¬
dinẽ quasi in uirgulto retinemꝰ.
Nam quia ex illo originem ducimꝰ
eus cursum nascendo sortimur: ut
eo ipso cotidiano mom̃to qͦ uiuzmͦ.
incessanter a uita transeamꝰ: & ui¬
uendi nob spacium unde crescere
creditur. inde decrescat: quia dũ
infantia ad puericiam. puericia
ad adolescentiam. ad olescentia uͦ ad
uiuentutẽ. uiuentꝰ ad senectutẽ.
senectꝰ transit ad mortẽ: incursu
uitȩ p̾sentis. ipsis suis augm̃tis
ad detrimenta impellit᷑: & inde
semꝑ deficit. unde se ꝓfic̾e̾ inspa¬
cium uitȩ credit. Fixum etenĩ
statum hic habere non possumꝰ.
nis eusdemq lapsu tractaret᷑.
ut manente illo recederent tem¬
pora: nec cum temꝑib ipse tran¬
siret. Stabat enim mom̃tis decur¬
rentib: quia nequaꝗͣ. ad uitȩ ter¬
sire est. Quem uidelicet lapsum pri¬
mus homo ante culꝑam habere non
potuit: quia tempora eo stante tran¬
sibant. S pꝰquam deliquit. in quo¬

Expanded text:
gine nascimur, radicis amaritugine nascimur, radicis amaritudinem, quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento, quo vivimus, incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, nis, ejusdemque lapsu tractaretur,ut manente illo decederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae tersire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
homo dei sum: descendat ignis de
cȩlo & consumat uos. Quoꝵ utro¬
rumq sententia quanta u̾itatis
racione conualuit: t̾minꝰ caus ȩ
monstrauit. Nam & symon ȩter¬
na ꝑditione interut: & duos qͥn¬
quagenarios desuꝑ ueniens flam¬
ma consumpsit. Hirtus gͦ subseqͣns
testificatur: qua mente maledic̾ti¬
onis sententia ꝓmatur. Cum enĩ
& maledicentis innocentia ꝑmans
& tamen eum qͥ maledicit᷑ usq ad
int̾itum maledic̃tio absorbet: ex
utriusq partis fine colligitur. qr
a bono & intimo iudice in reum sen¬
tentia sumpta iaculatur.
Stabat tanto robustius: quanto se¬
per stanti artius inherebat. At uͥ
uetitum contigit: max offenso cre¬
atore cepit ire cum tempore. Unde
& ei dic̾tum est. Terra es. & inter¬
ram ibis. Statu uidelicet inmor¬
talitatis amisso. cursus eũ mor¬
talitatis absorbuit: & dũ a iuu̾e¬
tute ad senium. & senio traheret᷑
ad mortẽ: transeundo didic᷑. stan¬
do qͥd fuit. Cuiiꝰ nos quia de ꝓpa¬

Expanded text:
ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur. stabat tanto robustius, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso Creatore coepit ire cum tempore, unde et ei dictum est: Terra es, et in terram ibis. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit, et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit, stando quid fuit. Cujus quia de propa
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑdeambulationẽ amisso ȩt̾nita¬
tis statu. mutabilitatis suȩ incon¬
stantiam cerneret: & ꝑ auram fer¬
uore caritatis expulso toeporẽ suũ
animaduerteret: & ꝑ declinationem
solis cognosceret: qd ad tenebras ꝓ
Nocauit dñs deus adam. & dixit ez.¬
Ubi es: Qd est quod dñs adam post
lapsum requirit ubi es: Nunqͥd¬
nam diuina potentia nesciebat.
pꝰ culpam seruus ad quȩ latibula
fugerat: S quia uidit in culpa
lapsum. iam sub peccato uelut ab
oculis u̾itatis absconditum: quia
tenebras erroris euis non apꝓbat.
quasi ubi sit peccator ignorat:
eũq & uocat & requirit dicens.
Adam ubi es: Phoc qd̾ uocat signũ
dat: quia ad penitentiã reuocat.
Phoc qd̾ requirit. aꝑte insinuat: qr
peccatores uire dampnandos igno

Expanded text:
et per deambulationem amisso aeternitaet per deambulationem amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram fervore charitatis expulso torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras prVocavit Dominus Deus Adam, etc.--Quid est quod Dominus Adam post lapsum requirit: Ubi es? Nunquidnam divina potentia nesciebat post culpam, servus ad quae latibula fugerat? Sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat, eumque et vocat, et requirit, dicens: Adam, ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat, quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos igno
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dei deambulantis inparady¬
so ad auram pꝰ meridiem: abscon¬
dit se int̾ ligna paradysi. Quid
eͥ enĩ qd̃ pꝰ peccatum hominis in
paradyso dñs iam non stat s deam¬
bulat: nisi quod irruente culpa se a
coede hominis motum demonstrat:
Quid est quod ad auram pꝰmeridiem:
nisi quod lux feruentior u̾itatis ab¬
scesserat. & peccatricem animã cul¬
pȩ suȩ frigora constringebant: Ad
auram namq pꝰmeridiem pͥmus
Quia enim m̾idianum caritatis ca¬
lorem ꝑdiderat: iam sub peccati uͦ¬
bra quasi sub frigoris aura torpe¬
bat. sicut de eodem peccante ho¬
mine scͥptum est. quia secutus est
umbram. Calorem enim caritatiᷤᷤ
fugiens. u̾itatis solem homo dese¬
ruit: & sub umbra se interni fri¬
goris abscondit. Unde & uoce eius¬
dem u̾itatis dic itur. Habundaũ
iniquitas. refrigescet caritas mł¬
toꝵ. Increpauit gͦ adam deambu¬
b. non solum sermonib sed etiam
reb aperiret: quatinus peccator
homoꝰ ꝑ uerba qd fecerat audiret:

Expanded text:
paradiso, ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi. Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus non jam stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa, se a corde hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Ad auram namque post meridiem primus Quia enim meridianum charitatis calorem crediderat, jam sub peccati umbra, quasi sub frigore aurae torpebat. Sicut de eodem peccante homine scriptum est: Quia secutus est umbram. Calorem enim charitatis fugiens, veritatis solem homo deseruit, et sub umbra se interni frigoris abscondit. Unde et voce ejusdem veritatis dicitur: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas m. Increpavit ergo Adam, deambusuam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret,
Abbreviated transcription (Latin):
adam uocem dñi dei deambulantiᷤᷤ
in paradyso ad auram pꝰ meridiẽ:
abscondit se inter ligna paradysi
Non nunquã ꝑ angłos uerbis si¬
mul et rebus loquit᷑ deus: cum
quibꝰdam motib insinuat hoc qd̾̃
sermonib narrat. Neq enim adã
pꝰ culpam indiuinitatis substanti¬
a dm uidere potuit: s increpatio¬
nis uerba ꝑangłm audiuit. Deqͦ¬

Expanded text:
Adam vocem Domini deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi. Nonnunquam per angelos verbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitate videre Deum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit. D
Abbreviated transcription (Latin):
a bomipotente deo munus ex manu
non accipitur: qd̾ corde obligato in
malicia ꝓfertur. Mundari etenĩ
debet pͥus animus. qui munꝰ offer¬
re uult deo: quia om̃e qd̾ dat᷑ deo
ex dantis mente pensatur. Cunc̃ta
itaq m aliciȩ macula ab int̾iore
nr̃o aromine cogitationis in¬
mutatioe tergenda est: quia irã
iudicis placare nescit oblatio. nͥ
ex mundicia placeat offerentis.
Un de scͥptum est. Resper cds ad a¬
bel & admunera euis: ad cainuͦ
& admunera eius non respexit.
Neq enĩ sacrum eloquiũ dic̃. res¬
perꝰ ad munera abel & ad cain mu¬
nera non respex: s pͥus ait quia
resper ad abel. ac deinde subiunxͣ.
& ad munera eiꝰ: & rursum dicit.
qr non respex ad cain. acdeinde sub¬
didit. nec ad munera eius. Ex dan¬
tis quippe corde: id qd̾ ddat᷑ accipr
Iccirco non abel ex mun̾ib s era¬
bel munera oblata placuerunt.
Prius namq ad eum legr dñm re¬
sperisse qui dabat. quã ad illa quȩ
dabantur: ut audito scilic& narra

Expanded text:
 omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia profertur. Mundari etenim debet prius animus, qui munus offerre vult Deo, quia omne quod datur Deo, ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed prius ait: Quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, et ad munera ejus. Et rursum dicit, quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ. Inforib peccatũ tuũ aderit
s subte erit appetitus eius. &. tu
dominaberis illius. Inforib pes
catum adest: cum in cogitatiõib
pulsat. Cuiꝰ appetitꝰ subt̃ ẽ. eiq
homo dñinatur: si cordis nequi¬
tia inspec̾ta citius p̾mitur: & pri¬
usquam ad duriciam crescat. re¬
luc̾tanti menti subigat᷑. In expo

Expanded text:
tur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibendo ꝓuocauit. Certe cũ ad
redemptoris nr̃i muncula credñ¬
tiũ turba confiueret: cum sacer¬
dotes p̾płi inuidiȩ facib accensi
dicentes. iudetis quia nichil ꝓfici¬
mus. ecce mundus totꝰ pꝰ eum abut:
nt abillo ium tante concursioniꝰᷤ ab¬
scinderent. finire eius potentiam
morte conati sunt. dicentes: expedit
ut unus homo moriatur: s ñ tota
ginꝰ ꝑeat. S redemptoris mors ad
coniunctionẽ sui corꝑis ide. eccłȩ
ualuit: non ad separation̾ẽ. Redi¬
git gͦ & hoc ad pietatis suȩ obseqͥ¬
um: qd contra illum humana cru
alia concedit ꝓpitius. alia ꝑmittit
iratus. atq ea que ꝑmittit sic tole¬
rat: ut hȩc insui consilii usum u
dei contͣrium non sit: quia dũ
inbonũ usum mala fac̾ta uertũ¬
t̃: eiꝰ consilio militant. etiã quȩ eiꝰ
consilio repugnant. Hinc enĩ ꝑ
psalmistam dr̃. Magna opera
dñi. exquisita in om̃s uolunta¬
tes eius. Sic quippe eiꝰ oꝑa mag¬

Expanded text:
ohibendo provocavit. Certe cum ad ohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae facibus accensi dicentes: Videtis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crualia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum veDei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera mag
Abbreviated transcription (Latin):
seph. loseph qui int̾ fr̃s undeci
usq adfinem iustus ꝑseueras se
descbitur. solus talarem tunicã
habuisse phibetur. Qͥd ẽ gͦ tala¬
ris tunicaꝰ nisi ac̾tio consũma¬
ta: Quasi enĩ ꝓtensa tunica ta¬
lum corꝑis oꝑit: cum bona acti¬
o ante dei oculos usq ad uitȩ nos¬
t̾minũ tegit. Unde & ꝑ moysem
cauda hostiȩ in altari offerri pre¬
cipitur: ut uidelicet om̃e bonũ
Qd̾ incipimꝰ. etiam ꝑseueranti fine

Expanded text:
. Joseph qui inter fratres undecim usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibetur. Quid est ergo talaris tunica, nisi actio consummata. Quasi enim propensa tunica talum corporis cooperit, cum bona actio ante Dei oculos, usque ad vitae terminum nos tegit. Unde et per Moysen, cauda hostiae in altari offerri praecipitur, ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine
Abbreviated transcription (Latin):
sublimia respic̃: iam in hunc mũ¬
dũ duplicib incedere desid̾̃us ne¬
scit. Ino enim pecde innitit᷑. qui
solo dei amore roboratur. Et neces¬
see᷑ ut alius marceat: quia m̃tis
uirtute crescente. oportet ꝓculclu¬
bio ut carnis fortitudo torpescat.
Unde & ꝓpħa cum uisionem dei se
consperisse diceret: adiunx᷑.E lan¬
gui & egrotaui ꝑdies płimos Q
a cum ad uirtutẽ mens stringi¬
tur: a fortitudine ꝓpͥa caro lassat᷑.¬

Expanded text:
sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Hinc propheta, cum visionem Dei se conspexisse diceret, adjungit, Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens stringitur, a fortitudine propria caro lassat
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uidelicet cognitȩ debet nr̃a ac̃¬
tio deuote famulari: & quasi ducẽ
sui itineris ꝑsequiꝰ ne ei etiã nolenꝰ
seruiat. si hanc suꝑbiens declinat.
Ui tari enim uis suꝑni consuis¬
i nequaquam pot̾: s mag¬
na sͥ uirtute hanc temꝑat.
qui se sub eius nutib refrenat.
eiusq sͥ pondera leuigat. qͥ hȩc ex¬
subiec̾to cordis humero uolens por¬

Expanded text:
cui videlicet cognitae debet tio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat: ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens por
Abbreviated transcription (Latin):
sa u̾itas non uidet. Cui u̾itati
tanto magis se longe existimat.
quantomag̾ appropinquat. qͥ a
nisi illam ut cumq conspiceret: ne¬
quaqua eam conspicere se non pos¬
se sentiret. Annisus gͦ animi dũ
in illa intendit᷑: inmensitatis eiꝰ
choruscante circumstantia reuer¬
beratur. Ipsa quippe cunc̾ta im¬
plens. cuncta cͥcunstat. Et iccir¬
co mens nr̃a nequaq̃. se ad compre
hendendam incͥciun scͥptam cͥcum¬
stantiã dilatat: quia eam inopi¬
a sue cͥcũscͥptionis angustat. Un¬
de & ad semet ipsam citius labit᷑.
& ꝓspectis quasi quibusdã u̾itatis
uestigiis. ad sua ima reuocat᷑. Hec
ipsa tamen ꝑcontẽplationẽ facta
non solida & ꝑmanens uisio: s ut
ita dixerim quasi quedam uisioi̾s
imitatio. dei facies dr̃. Quia enim
ꝑfaciẽ qu̾elibet cognoscimꝰ: non
inm̾ito cognitionem dei. faciẽ epꝰ¬
e ad faciem. Acsi diceret. Cognoui
dm̃: quia me cognoscere ipse dig¬
natꝰe. Quam cognitionẽ plenissi¬

Expanded text:
sa veritas non videt. Cui veritati sa veritas non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopiae suae circumscriptio angustat. Unde et ad semetipsam citius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vnum facie ad faciem, ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Uidi dnm facie ad faciem:¬
ipsa ꝑse i̾ntas dicat. nemo uidit
faciem meam umquã: qͦmͦ iacob
testatur dicens. uidi dnm facie
ad faciem: Humanȩ & enim men¬
tis oculo interiori purgato. dium
uicioꝵ omnium tbulationis ig¬
ne erugo fu̾it concremata: tunc
mundatis ocłis coedis illa lȩtier¬
a pat̾ȩ celestis aꝑitur: ut pͥus pur¬
gemus iugendo qd̾ fecimus: et
pꝰmodum manifestꝰ contẽplem᷑ ꝑ
gaudia qd̃ queramꝰ. Pruis a men¬
tis acie exurgente tͥsticia. inter¬
posita maloꝵ caligo det̾gitur:
& tunc resplendente raptim coru¬
scatione incͥcumscͥpti luminis u¬
lustratur Quo ut cumq conspec̃¬
to. ingaudio euiusdam securi¬
tatis absorbetur: ꝙ. quasi pꝰ defec̃¬
tũ iuitȩ p̾sentis ultra se rapta ali¬
quo mͦ inquadam nouitate uite
recreatur. Ibi mens ex inmenso
fonte infusione suꝑni roris asꝑgi¬
tur. Ibi non se sufficere adio qdᷤ
rapta ẽ contemplat᷑. & u̾itatẽ sen¬
tiendo uidet. quia quanta ẽ ip¬

Expanded text:
tum est: Vidi Dominum facie ad faciem,se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam , quomodo Jacob testatur, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiori purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne aerugo fuerit concremata, tunc mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia, quod quaeramus. Prius a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudium cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta aliquo modo in quadam novitate vitae recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ubi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt, quia quanta est ip
Abbreviated transcription (Latin):
legi mentis mee: & captiuũ me du¬
centẽ inlege peccati. quȩ ẽ. in men¬
bͥs meis Qui ꝓfecto iccirco tempta¬
tur: ut inbono robustius ex ipsa
infirmitatis suȩ cognitione soli¬
detur. Ad ẽ. gͦ qd̾ ille compungit᷑
& tamen iusticie non appropinqͣt.
iste tẽptatur et tamen eũ culpa
non inquinat: nisi hoc qd̾ aꝑte os¬
tenditur. quia nec malos bona un¬
ꝑfec̾ta adiuuant: nec bonos mala
inconsũmata condempnant: Uir¬
tutis namꝙ pondus oracio non ha¬
bet: quam nequaq̃. ꝑseuerantia ꝯ¬
tinui amoris tenet Quo contͣ be¬
ne de anna flente ꝑhibetur. Uultꝰ
ꝙeius non sunt amplius indiuer¬
sa mutati: quia uidelicet mens
eiꝰ nequaꝙͣ pꝰ p̾ces inepta lȩticia la¬
sciuiendo ꝑdidit: qd̾ orationiᷤ suȩ

Expanded text:
mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Qui profecto idcirco tentatur, ut in bono robustius, ex ipsa infirmitatis suae cogitatione solidetur. Quid ergo est quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quia nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? Virtutis namque pondus oratio non habet, quam nequaquam perseverantia continui amoris tenet. Quo contne de Anna flente perhibetur: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati , quia videlicet mens ejus nequaquam post preces inepta laetitia lasciviendo perdidit, quod orationis su
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ. quia ita plerumq mali
plerumq boni innoxie tẽptan¬
tur adeulpam Eit quippe mira exi¬
gentib m̾itis dispositionis int̾nȩ m̾¬
sura: ut uilli dum de bono aliquid
agunt. qd tamen non ꝑficiunt:
suꝑbe inter ipsa quȩ etiam plenis¬
sime ꝑpetrant. mala confidant:
isti dum de malo temptant᷑. cui
nequaq consentiunt. qͦ ꝑ infirmita¬
tẽ titubant. eo gressus coedis ad iꝰ¬
ticiam ꝑhumilitatẽ ueruis figant.
Balaam quippe iustor tab̾nacula re¬
spiciens: ait. Moriatur anima me¬
a morte iustoꝵ: ⁊ fiant nouissima
mea hoꝵ similia. Cuicum compũc¬
tionis tempꝰ recessit. in eoꝵ ꝑditio

Expanded text:
derent quia ita plerumque maliplerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
Labrum eneũ moyses ponit in
qͥ sac̾dotes lauari debeant ⁊ sc̃a
scorum ingredi: quia lexdes pͥus noᷤ
lauari ꝑ compunc̾tionẽ precipit:
ut nr̃a inmundicia ad penetrandã
secretorum dez mundiciã non sit
indigna. Qd̾ bene labrum de spe¬
culis mulierũ ꝑhibet factum: q̃
ad tab̾naculi ostium indesinent̾
excubant. Specula quippe sunt¬
mulierum p̾cepta dei. inquib
quȩ ineis sunt feditatis macłȩ
dep̾hendunt: cogitationũ uici¬
a corrigunt: & quasi renitñtes
uultus ueluti ex reddita yma¬
gine componunt: quia dum p̾¬
ceptis dñicis sollert̾ intnͣdunt.
in eis ꝓculdubio uł quid in se
cȩlesti uiro placeat. uł quid dis¬
pliceat agnoscunt. Quȩ qͣndiu
in hac uita sunt: et̾num tab̾na¬
cłm ingredi nequaꝙͣ possunt.
S tam̃ ad ostium tab̾nacħ mulz
eres excubant. quia sc̃ȩ animȩ
etiam cum infirmitate adhuc
carnis grauantur. amore tam̃
continuo ingressũ et̾ni intitus
obseruant. Moyses gͦ labrum¬

Expanded text:
Labrum aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant, et sancta ctorum ingredi; quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubant. Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei in quibus quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt; quia dum praeceptis Dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat, agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium taeres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labru
Abbreviated transcription (Latin):
Pext̾iora desid̾ia uagatur. ꝙ. ceca
mens qͦ ducit᷑ nesciat. ⁊ carnis su¬
⁊ ulecebs sese libent̾ subdat. Aliqͣn¬
do uͦ pͥus oesid̃̾ia carnis ebulliunt:
& pꝰlongum usum illiciti oꝑis. ocu¬
lũ cordis claudunt. Nam sepe mens
rec̾ta cernit. nec tam̃ audent̾ cont̃
pu̾sa se erigit: ⁊ reniteus uincit᷑.
dum hoc ipsum qd̃ tangit agit di¬
iudicans. ⁊ carnis suȩ delectatiõe
supatur. Quia enĩ plerumq pͥus
oculus contẽplationis amittitur:
n pꝰ ꝑcarns desid̾ia huius mundi
laborib aminus subiugat᷑. sanson
testatur ab allophilis captus: qui
pͣquã ocłos ꝑdidit. ad molã oepu¬
tatus ẽ quia nimir maligni sp̃c
postquam temptationum stimulis in¬
tus aciem contemplationis effodiũt:
foris incͥcuitum laborem mittunt.

Expanded text:
exteriora desideria vagatur, ut caeca mens, quo ducatur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa se erigit, et renitens vincitur, dum hoc ipsum, quod agit, dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatupostquam oculos perdidit, ad molam deputatus est : quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris in circuitum laborum mittunt.