comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidiam magis excitare poterant pec¬
catori: s quia in puluerem nunc redac¬
ti sumus ariditate peccati. Miserere
eis qui se infeliciter ꝑculerunt. subue¬
ni qui in illo munere tuo minime cõ¬
sistere uoluerunt. Tu enĩ solus pius
es peccatorib. quia delinquentes se gra¬
Sunt species definitionum que ꝑ rerum
similitudines aliquas explicant᷑. ut ẽ
illud. Ego sum uia ueritas ⁊ uita. Sie
i in hoc ⁊ in subsequenti uersu constat
esse formatum. quem ad modum si in¬
terroges quid est homo. respondetur
fenum dies eius. quod sũma hilarita¬
te pullulat. s celerrima uelocitate de¬
siccatur. Fenum est qđ pluuiis ueloci¬
ter in auras caput erigit: s: in ardorib
colla deponit. Et ne forsitan aliquid
soliditatis hanc comparationẽ putares
habere: addidit: ⁊ sicut flos agri ita flo¬
rebit. flos agri multo celerius transit
quam fem uiriditas ꝑmanere mons¬
tratur. S quãuis pulcherrimũ uide¬

Expanded text:
vidiam magis excitare poterant pecvidiam magis excitare poterant peccatori; sed quia in pulverem nunc redacti sumus ariditate peccati. Miserere eis qui se infeliciter perculerunt: subveni qui in illo munere tuo minime consistere voluerunt. Tu enim solus pius es peccatoribus, quia delinquentes se graSunt species definitionum quae per rerum similitudines aliquas explicantur, ut est illud: Ego sum via, veritas et vita . Sic et in hoc et in subsequenti versu constat esse formatum. Quemadmodum si interroges, quid est homo? respondetur, fenum dies ejus, quod summa hilaritate pullulat, sed celerrima velocitate desiccatur. Fenum est quod pluviis velociter in auras caput erigit, sed in ardoribus colla deponit. Et ne forsitan aliquid soliditatis hanc comparationem putares habere, addidit, et sicut flos agri ita floriet. Flos agri multo celerius transit quam feni viriditas permanere monstratur. Sed quamvis pulcherrimum vide
Abbreviated transcription (Latin):
regni heredes esse meruerunt. Sequit᷑.
ita misertus est dñs timentib se. Dũ
dicit ita: designat nobis paterne cor¬
rectionis affectum. Pater enĩ carnalis
qui uult filium suum bonis actib
erudiri. frequenter eum corripit. fre¬
quenter flagellat sicut salomon ait.
gella cum adhuc tener est ⁊i cetera. Ip¬
si enim parentes uere diligunt filios
suos. qui eis sub pietate districti sunt
S ic ⁊ dñs nrͣ flagellat omnẽ filiũ quẽ
recipit:i timentes se ad studiũ bonȩ
iungendum est. Causa eium reddit᷑
cur misereatur ut pater. Scilicet qm̃
nosmet ipsos ab illa naturali digni¬
tate deiecimus. ⁊ a factura creatoris
repulsi sigmentum esse monstramur
Merito gͦ subuenire sibi postulat: qui
spem in uirib ꝓpriis non habebat.
Sequit᷑ memento dne quod puluris su¬
mus. Dicit enĩ. Menior esto dñẽ. non
quia nos ex limo creasti. non qr ĩmor
inaginem ⁊ similitudinẽ tuam pla¬
smare dignatus es. qr ista omnia in¬

Expanded text:
ejus haeredes esse meruerint. Sequitur, ejus haeredes esse meruerint. Sequitur, ita misertus est Dominus timentibus se. Dum dicit, ita, designat nobis paternae correctionis affectum. Pater enim carnalis qui vult filium suum bonis actibus erudire, frequenter eum corripit, frequenter flagellat, sicut Salomon ait: gella, cum adhuc tener est , etc. Ipsi enim parentes vere diligunt filios suos qui eis sub pietate districti sunt. Sic et Dominus noster flagellat omnem filium quem recipit, et timentes se ad studium bonae jungendum est. Causa enim redditur cur misereatur ut pater: scilicet quoniam nosmetipsos ab illa naturali dignitate dejecimus, et a factura Creatoris repulsi, figmentum esse monstramur. Merito ergo subveniri sibi postulat, qui spem in viribus propriis non habebat. Sequitur, Memento, Domine, quod pulvis sumus. Dicit enim, Memor esto, Domine, non quia nos ex limo creasti  ed., formastimaginem et similitudinem tuam plasmare dignatus es, quia ista omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as. O edit aliam pulcherrimã com¬
parationem beneficio diuino. Oriens
est inicium bonȩ uitȩ nrȩͣ. occasus
malȩ conuersationis affectus. In occa¬
su enĩ eramus: cũ peccati uinculo ce¬
nebamur astricti. In oriente autem
sumus. qñ ꝑ aquã regenerationis nos
sol uerissimuis inuisitat:i tenebras fa¬
cit nr̃orum discedere peccatorũ. Tan
cum nobis peccata nr̃ã donant᷑: quan¬
tum potest clara dies a tenebrosa noc¬
te distare Siue oriente significat
regnum dei. occasu uero gehennã. quȩ
cantũ a beatorum sede dissociata ẽ qͣn¬
tum dicit ille pauꝑ in abrahe sinib:
gnum firmatum est. Sicut miseretur
pater filuis: ita misertus est dñs timen¬
tib se. E cce iam non extraneis neq lon¬
ginquis comparationib agitur. s ad ipsa
uiscera pietatis uocabula sociant᷑. Sic e¬
nim miscretur itt pater. s quib ips ⁊ pa¬
ter est: sic corripit ut filios. s qui eius

Expanded text:
nostras. Dedit aliam pulcherrimam comnostras. Dedit aliam pulcherrimam comparationem beneficio divino. Oriens est initium bonae vitae nostrae, occasus malae conversationis affectus. In occasu enim eramus, cum peccati vinculo tenebamur astricti; in oriente autem sumus, quando per aquam regenerationis nos Sol verus invisitat, et tenebras facit nostrorum discedere peccatorum. Tantcum nobis peccata nostra donantur, quantum potest clara dies a tenebrosa nocte distare. Sive per orientem significat regnum Dei; per occasum vero gehennam, quae tantum a beatorum sede dissociata est, quantum dicit ille pauper in Abrahae sinibus gnum firmatum est . Vers. 13. Sicut miseretur pater filiis, ita misertus est Dominus timentibus se. Ecce jam non extraneis neque longinquis comparationibus agitur; sed ad ipsa viscera pietatis vocabula sociantur. Sic enim miseretur ut pater, sed quibus ipse pater est; sic corripit ut filios, sed qui regni
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Scilicet qm̃ supplicantib ita piꝰ
est. ut tunc magis eum dignet᷑ absol¬
uere. quando se studuerit unusqͥsq
mauit d̾s miscdiam suã suꝑ tim̃tes e¬
um. Diligentius ꝑscrutemur quids
uelit ista comparatio. Tanto maiorem
dicit a meritis eorum miscdiam diũ
quam retribuit fidelib suis. quantũ
potest a terra cȩli sũmitas eleuari. Qua
comparatione illud quoq significat.
quia sicut cęlum terras oꝑit. ⁊ compe¬
centia beneficia cemporib sui homini
tribuit. modo pluuias influendo. mͦ
prestando serena. mͦ ipsum aerem uen¬
tis saluberrimis temꝑando. Ita ⁊ mi
flagellat ut erudiat. probat ut prestet.
⁊ ꝑ diuersas oꝑas beneficiorũ una uo¬
luntas est subuenire peccantib. S ut
cotius sententie uirtus possit intelligi
breuiter dicendum est. Si fas est ut
celum non cooꝑiat terras: potest fieri
ut dñs non ꝓtegat sibi purissime ser
occasu: elongauit a nobis iniqͥtates

Expanded text:
nobis; scilicet quoniam supplicantibus ita pius nobis; scilicet quoniam supplicantibus ita pius est, ut tunc magis eum dignetur absolvere, quando se studuerit unusquisqumavit Dominus misericordiam suam super timentes eum. Diligentius perscrutemur quid sibi velit ista comparatio. Tanto majorem dicit a meritis eorum misericordiam Domini quam retribuit fidelibus suis, quantum potest a terra coeli summitas elevari. Qua comparatione illud quoque significatur, quia sicut coelum terras operit, et competentia beneficia temporibus suis homini tribuit, modo pluvias influendo, modo praestando serena, modo ipsum aerem ventis saluberrimis temperando: ita et flagellat ut erudiat, probat ut praestet, et per diversas operas beneficiorum una voluntas est subvenire peccantibus. Sed ut totius sententiae virtus possit intelligi, breviter dicendum est: Si fas est ut coelum non cooperiat terras, potest fieri ut Dominus non protegat sibi purissime servoccasu, elongavit a nobis iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
re diligunt. qui illecebras scłi cum suo
auctore contempnunt. E contra illis¬
in finem irascetur. quib dicturus est.
ite in ignem eternum. Magna infeli¬
citas pire sub pio dñõ. ut tardes illi sa¬
tisfacere. cui te cognoscis errasse. Maxi¬
me cum supplicationẽ tuam uacuam¬
esse non sentias. si tamen eam incegro
animo te obtulisse cognoscas. Potest
hoc ⁊ de popło iudaico sentiri. quẽ con¬
uertendum constat in finem scłi. De
quo ⁊ apłs dicit. Cecitas ex parte in isrł
contigit. ut plenitudo gentiũ introi¬
ret:⁊ sic omnis isrł saluus fieret. Non¬
scdm peccata nr̃a fecit nobis. neq scdin
iniquitates nr̃as retribuit nobis. Sen¬
gr̃am gratis non habeat. dum lex sub
peccato cuncta concludat. sicut cesta¬
tur apłs. O mina ds conclusit in incre
men cõmuniter bonis malisq: spm do¬
nat. salutem cribuit. indigentias adi¬
mit:⁊ generaliter bonus est. Addidit.
neq scđm iniquitates nr̃as recribuit

Expanded text:
re diligunt, qui illecebras saeculi cum suo re diligunt, qui illecebras saeculi cum suo auctore contemin finem irascetur quibus dicturus est: « Ite in ignem aeternum . » Magna infelicitas perire sub pio Domino. Ne tardas illi satisfacere, cui te cognoscis errasse, maxime cum supplicationem tuam vacuam non sentias, si tamen eam integro animo te obtulisse cognoscas. Potest hoc et de populo Judaico sentiri, quem convertendum constat in fine saeculi. De quo et Apostolus dicit: « Caecitas ex parte in Israel contigit, ut plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret secundum peccata nostra fecit nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis, Sengratiam gratis non habeat, dum lex sub peccato cuncta concludat, sicut testatur Apostolus: Omnia Deus conclusit in incredmen communiter bonis malisque spiritum donat, salutem tribuit, indigentias adimit, et generaliter bonus est. Addidit, neque secundum iniquitates nostras retribuit
Abbreviated transcription (Latin):
misedie suȩ dona largitur. Dotest e¬
nim aliquis misericors ⁊ miserator c̃ẽ
in una duabq causis. Miserleors au-¬
tem ⁊ miserator naturaliter preter do¬
minũ nullus poterit inueniri. S ħ
ideo misericors premissum ẽ: ut mise¬
ratorẽ dnm non ad tempus s iugiter
approbares. Hȩc figura dr paratioma¬
sia. id est denominatio. quȩ similitu¬
dine sermonis concitat audientis af.¬
fectum. Adiecit patiens. quod neces¬
se est consequi misodem. Nullus enĩ
misericors: nisi qui ⁊ patiens. Sic enĩ
et longanimitatis contempnis. igno
fecisti ⁊ tacui. Existimasti imquitatem.
quod ero tui similis. Sequitur. ⁊ mul¬
tum misericors. Multum re uera ẽ mi¬
sericors. qui audiens omnino blasphe¬
nias uoces. solem suum facit oriri suꝑ
gitur. expectat errantes. ut debeant sua
nem irascet᷑ neq in ęternũ indignabi¬
tur. In illis scilicet qui deuota satisfa¬
ctione reuerti cognoscuntur qͥ ad eũ redi¬

Expanded text:
misericordiae suae dona largitur. Potest emisericordiae suae dona largitur. Potest enim aliquis misericors et miserator esse in una duabusque causis; misericors autem et miserator naturaliter praeter Dominum nullus poterit inveniri. Sed hic ideo misericors praemissum est, ut miseratorem Dominum non ad tempus, sed jugiter approbares. Haec figura dicitur paronomasia, id est denominatio, quae similitudine sermonis concitat audientis affectum. Adjecit, patiens, quod necesse est consequi misericordem; nullus enim misericors, nisi qui et patiens. Sic enim et longanimitatis contemnis? Ignorafecisti, et tacui. Existimasti iniquitatem, quod ero tibi similis . Sequitur, et multum misericors. Multum revera misericors, qui audiens omnino blasphemas voces, Solem suum facit oriri supegitur; exspectat errantes, ut debeant sua nem irascetur, neque in aeternum indignabitur. Illis scilicet qui devota satisfactione cognoscunt, qui ad eum redi
Abbreviated transcription (Latin):
prestiterit seruis suis ne quis de futã
retributione dubitare potuisset. S in¬
tende quẽ admodum mor ses ⁊ isrł.
indicatus est distinetione uerborũ.
Notas fecit moysi uias suas. quando ei
gem conscriberet mores doceret. ⁊ in
laret. Sequit᷑. filiis isrł uoluntates
suas. Hic uoluntates posuit non uias.
quia non omnis isrł suscepto uerbo
dmiͣ in eius uissionib ambulauit.
Scunus eium quas seditiones popls ille
fecerit. itt uoce iudicis mereretur au¬
dire. popłs hic dura ceruice est. Idoq
illis uoluntates dnĩ non uias in notu¬
isse dicit. quia multa pars eoru uiã
dnĩ declinare presumpsit. Sic autẽ
moysi exemplum hic positum intel¬
lige. ut tam̃ hoc cotidie dnm ⁊ oꝑa¬
tum ⁊usq ad finem scłi oꝑari posse
cognoscas. Misericors ⁊ miserator do¬
nunus. patiens ⁊ multũ miserieors.
Misericors est: qui a natura sua elemen¬
tissimus approbat᷑. Miserator: quando

Expanded text:
praestiterit servis suis ne quis de futura praestiterit servis suis ne quis de futura retributione dubitare potuisset. Sed intende quemadmodum Moyses et Israel indicatus est distinctione verborum. Notasgem conscriberet, mores doceret, et inlaret. Sequitur, filiis Israel voluntates suas. Hic voluntates posuit, non vias, quia non omnis Israel, suscepto verbo Domini, in ejus jussionibus ambulavit. Scimus enim quas seditiones populus ille fecerit, ut voce judicis mereretur audire: Populus 344 hic dura cervice est . Ideoque ergo illis voluntates Domini, non vias innotuisse dicit, quia multa pars eorum viam Domini declinare praesumpsit. Sic autem Moysi exemplum hic positum intellige, ut tamen hoc quotidie Dousque ad finem saeculi operari posse cognoscas. Vers. 8. Misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors. Misericors est qui natura sua clementissimus approbatur. Miserator, quando
Abbreviated transcription (Latin):
roganti tibi quid sit dñs: respondis. Fã¬
ciens miscdias ⁊ iudicium omnib in¬
iuriam patientib. Quappter abunde
designatus est dñs dĩ. cum nulli alteri
possit conuenire quod dictum est. Illis
autẽ miscdias. facit. qui nuserti fuerint
sicut ȩugłin dicit. beati miscdes. qm̃¬
ipsi miscdiam consequent᷑. Sequit᷑ et
uidicium omnib in uiriam patientib
Hoc illis ꝓmittit᷑: qui patientie munere
siderant ulcisci. furoremq suum ini¬
mici ꝑ secutione satiare contendunt:
uindictam dnõ non ieseruant. qui a
se credunt posse distringere. qđ debe
in quo se et mundus sentiat consolatũ.
S ic enim tibi locurus es ut nobis dice¬
res. Sic tͥ ꝓfuisti: ut ⁊ nos sine dubita¬
tione saluares. Notas fecit uias suas
moysi. filus isrł uoluntates suas.
Suꝑius dixerat quas retributiones in
illo scło plebs beata mereretur. nunc
autẽ ueniens ad scdam narrationem.
ꝑ unius exemplum ꝓbat quanta ⁊ hic

Expanded text:
roganti tibi quid sit Dominus? respondes: Faroganti tibi quid sit Dominus? respondes: Faciens misericordias et judicium omnibus injuriam patientibus. Quapropter abunde designatus est Dominus Deus, cum nulli alteri possit convenire quod dictum est. Illis autem misericordias facit qui miserti fuerint, sicut in Evangelio dicit: Beati misediam consequentur . Sequitur, et judicium omnibus injuriam patientibus. Hoc illis promittitur qui patientiae munere siderant ulcisci, furoremque suum inimici persecutione satiare contendunt, vindictam Domino non reservant, quia se credunt posse distringere, quod debin quo se et mundus sentiat consolatum; sic enim tibi locutus es, ut nobis diceres; sic tibi profuisti, ut et nos sine dubitatione salvares. Vers. 7. Notas fecit vias suas Moysi, filiis Israel voluntates suas. Superius dixerat quas retributiones in illo saeculo plebs beata mereretur; nunc autem veniens ad secundam narrationem, per unius exemplum probat quanta et hic
Abbreviated transcription (Latin):
ta libertate decerꝑe. Quȩ iutelligens
unde ei ꝑiculum uitȩ possit accidere.
omnia sibi eius impedimenta submo¬
ueat. Quo facto in antiquã ualitudi¬
nem corporis sui.escarũ solita ꝑ ceptione
reuocatur. Sic anima in pͥstinã sanitatẽ
reuertitur: si peccata sua in petra que
uertitur enim ad cibos salutares. quan¬
do delieta quȩ sunt impedimenta et̃nȩ
uitȩ dnõ prestante respuerit. faciens
iuriam patientib. Postquã dixit retͥ¬
butiones dnĩ quas hic conuersis in il¬
lo scło ueraciter creditur posse p̾stare:
nunc dicit breuiter quia dñs miscdi¬
as faciat sperantib inse: & uindictã p̃ste
patientib cunctis iniuriam. ut nulbꝰ
in eis possit dubitare quȩ dicta sunt.
qñ ipsum dñm tali diffinitione mon¬
stratum esse cognosceret. Hic enim uer¬
sus ꝑ modum diffinitionis edictus est.
quando per illud quod singlariter
efficit. aliquis indicatur. Nam inter¬

Expanded text:
ta libertate decerpere, quae intelligens ta libertate decerpere, quae intelligens unde sibi periculum vitae possit accidere, omnia sibi ejus impedimenta submoveat. Quo facto in antiquam valetudinem corporis sui, escarum solita perceptione revocatur. Sic anima in pristinam sanitatem revertitur, si peccata sua in petra quaeertitur enim ad cibos salutares, quando delicta, quae sunt impedimenta aeternae vitae, Domino praestante, respuerit. Versjuriam patientibus. Postquam dixit retributiones Domini, quas hic conversis in illo saeculo veraciter creditur posse praestare, nunc dicit breviter, quia Dominus misericordias faciat sperantibus, et vindictam praestet patientibus cunctis injuriam; ut nullus in eis possit dubitare quae dicta sunt, quando ipsum Dominum tali definitione monstratum esse cognosceret. Hic enim versus per modum definitionis edictus est, quando per illud quod singulariter efficit, aliquis indicatur. Nam inter
Abbreviated transcription (Latin):
rectione conceditur. id est cum corru¬
ptibile hoc induerit incorruptionem.
⁊ mortale hoc induerit immortalitatẽ.
Tercio redimit de interitu uitam nr̃am.
qñ nos ab eternȩ mortis calamitate su¬
binouerit. Scilicet ut nen audi amus
ite in ignem ȩternum. qui paratus est
diabolo ⁊ angłis eius. Quarto satiat
in bonis desideriũ beatorum. cum eis
Quinto coronat in miseratione ⁊ mise¬
ricordia sua. quando iam beatis pre¬
mia digna restituit. Sicut dicit apłs.¬
De cetero suꝑest mͥ corona iusticiȩ. quã
reddet nͥ dñs in illa die iustus iu¬
dex. Hoc forte significant quinq pa¬
nes. unde popłi longa ieiunia satia¬
uit. qm hȩc & his similia in magnũ mis¬
terium p̾cessisse noscunt᷑. S ꝑscrutandũ
est cur aquilȩ introducat᷑ exemplumi.
Huic aui iam etate ꝓuectȩ suꝑnũ labiũ
cornea inflexione nasutũ. tantũ fertur
excrescere: ut ei uon sit uberũ escas soli¬

Expanded text:
rectione conceditur, id est, Cum corrurectione conceditur, id est, Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Tertio, redimet de interitu vitam nostram, quando nos ab aeternae mortis calamitate submoverit; scilicet, ut non audiamus: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quarto, satiat in bonis desiderium beatorum, cum eis  Ibidem, 34. Quinto, coronat in miseratione et misericordia sua, quando jam beatis praemia digna restituit  ed., resDe caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Hoc forte significant quinque panes, unde populi longa jejunia satiavit: quoniam haec et his similia in magnum mysterium praecessisse noscuntur. Sed perscrutandum est cur aquilae introducatur exemplum. Huic avi jam aetate provectae, supernum labium cornea inflexione nasutum, tantum fertur excrescere, ut ei non sit liberum escas soli
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ laudare numꝙͣ desinit: qui colla¬
ta beneficia non potest obliuisci. Intu-¬
ere preterea quod dictum est retributiones.
est eium quod obliuisci nulli fas est.
ut qui erat obnoxius pene. dignus fie¬
ret mox honore. S que iste sint retribu¬
tiones dni: consequenter enarrat. quas
si homo cogitat. beneficia ipsius cota
mente collaudat. Qui ꝓpicius fuit om¬
nib iniquitatib cuis. qui sanat om̃s
languores cuos. Qui redimit de interi¬
tu uitam tuam. qui satiet in bonis de¬
siderium tuum Qui coronat te in mi¬
seratione ⁊ miscdia. reuouabttur sicut
aquile iuuentus tua. In his trib uer¬
sib exponunt᷑ sub quinaria diuisione
retributiones futuri scłi. quas scĩs suis
na. aut nimis suauia beneficia colli¬
guntur. Orimo enĩ fit ꝓpicius pecca¬
tis eorum. qñ remissis delictis in pace
diguatur suscipe peccatores. Sedo sa¬
nat omnes languores fidelium. cum se¬
curitas ⁊ immortalitas ȩterna in resur-¬

Expanded text:
enim laudare nunquam desinit, qui collaenim laudare nunquam desinit, qui collata beneficia non potest oblivisci. Intuere praeterea quod dictum est, retributiones: est enim quod oblivisci nulli fas est, ut qui erat obnoxius poenae, dignus fieret mox honore. Sed quae istae sint retributiones Domini consequenter enarrat, quas si homo cogitat, beneficia ipsius tota mente collaudat. nibus iniquitatibus tuis; qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de interitu vitam tuam; qui satiat in bonis desiderium tuum; qui coronat te in miseratione et misericordia: renovabitur sicut aquilae juventus tua. In his tribus versibus exponuntur sub quinaria divisione retributiones futuri saeculi, quas sanctis suis na aut nimis suavia beneficia colliguntur. Primo enim fit propitius peccatis eorum, quando remissis delictis in pace dignatur suscipere peccatores. Secundo, sanat omnes languores fidelium, cum securitas et immortalitas aeterna in resur
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit diuersis cladib liberata. benefi¬
ciorum omniũ recordet᷑ auctorẽ. ne si¬
bi aut alteri cuiquã putet esse tribu
endum. quod a solo dño constat esse
concessum. Est enĩ gratũ ⁊ honestissi¬
mũ dicendi genus: cum anima loqui.
ut uniuersi intelligant omnimodis ap¬
petendũ quod sibi saluberrimũ ꝓpħia
noscitur dedisse consilium. Sequitur.
⁊ omnia interiora mea nomen scm̃ eius.
Iuteriora sunt anime: cogitatio multi¬
plex. urtusq racionis: ipsam quippe
uoluit cum anima conuenire. ut ar¬
monia fideli laus dnĩ adunatis uirib
assonaret. Sepe enĩ anima uult aliqͥd
agere. ⁊ ꝑ fantasticas imaginationes elu¬
ditur. S uir sc̃s in dni laude nichil a
se uoluit deuiare. s omnia uno concen.¬
tu canere. quȩ culpabiliter sibi poterant
uerboiũ. ut studiũ maximũ concitaret
geminata sententia. nec adopus tale a¬
uima dissimulatione noria segnior cẽ
uideret᷑. ante omnia mouens ut se cunc¬
ta ab eodem meminerit accepisse. Ille

Expanded text:
fuerit diversis cladibus liberata, beneficiorum omnium recordetur auctorem: ne sibi aut alteri putet endum, quod a solo Domino constat esse concessum. Est enim gratum et honestissimum dicendi genus cum anima loqui, ut universi intelligant omnimodis appetendum, quod sibi saluberrimum propheta noscitur dedisse consilium. Sequitur, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Interiora sunt animae, cogitatio multiplex, virtusque rationis. Ipsam quippe voluit cum anima convenire, ut harmonia fideli laus Domini adunatis viribus assonaret. Saepe enim anima vult aliquid agere, et per phantasticas imaginationes eluditur. Sed vir sanctus in Domini laude nihil a se voluit deviare, sed omnia uno concentu canere, quae culpabiliter sibi poterant verborum, ut studium maximum concitaret geminata sententia: ne ad opus tale anima dissimulatione noxia segnior esse videretur: ante omnia monens, ut se cuncta ab eodem meminerit accepisse. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
rit qui diũ precepta custodiunt. qui mã¬
data eius oꝑib sunt memores non stu¬
dio cantilene. Nam ⁊ si quis psalterium
uoce reddat. memor eius non est insi
que p̃cipiuntur effecerit. Ideo enĩ dic¬
ta sunt ut faciant: non ut sola uocife¬
ratione cantent᷑. Ande doctissimus
pater augustinꝰ in hoc psalmo dispu¬
tans. psalterium se non tenere ꝓfessus ẽ.
nec totius legis dieta recolere. scilicet ut
non solum ad audiendum. s marime
ad faciendum cunctorum studi a con¬
citaret. Memoria est enĩ ꝑ quã animꝰ
repetit que audita. uisa. factaq cogno
scit. Ons in celo parauti sedem suam.
⁊ reguum eius omniũ dominabitur.
Nenit ad futuri uidicu formidabilem
predicationem. ne peccautium mentes
insolescerent. cum ultionẽ uenturam
malorũ actuum non timerent. Dicit
enim parauit sedem suam. Hoe ad
Et ne aliqua impotentia dnĩ mordere¬
ris: ipsum dicit parasse sedem suam.
qui uidicaturus est mundum. Ad¬

Expanded text:
xit, qui praecepta Domini custodiunt, qui manxit, qui praecepta Domini custodiunt, qui mandatorum ejus operibus sunt memores, non studio cantilenae. Nam et si quis Psalterium voce reddat, memor ejus non est, nisi quae praecipiuntur effecerit. Ideo enim dicta sunt, ut fiant, non ut sola vociferatione cantentur. Unde doctissimus Pater Augustinus in hoc psalmo disputans, Psalterium se non tenere professus est, nec totius legis dicta recolere; scilicet ut non solum ad audiendum, sed maxime ad faciendum cunctorum studium concitaret. Memoria est enim per quam animus repetit, quae audita, visa, factaque cognoinus in coelo paravit sedem suam: et regnum ejus omnium dominabitur. Venit ad futuri judicii formidabilem praedicationem: ne peccantium mentes insolescerent, cum ultionem venturam malorum actuum non timerent. Dicit enim, paravit sedem suam. Hoc ad Et ne aliqua impotentia Domini mordereris, ipsum dicit parasse sedem suam, qui judicaturus est mundum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. eternitatẽ dni absolute designat.
Considera etiam quod addidit suꝑ tim̃¬
tes eum. ne ⁊ illi hoc in se crederent ẽẽ
faciendum. qui ei sceleratis ausib ser¬
iure contempnunt. Sequit᷑. ⁊ iusticia
euis suꝑ filios filiorum. Filios sicut se¬
pe iam dictum est. unius cuiꝰq actus
debemus aduertere. filios filioiũ oꝑin
nr̃orum iustissimã retributionẽ. Nã
sicut nos oꝑ am nr̃am quodãm᷑ gene¬
ramus: ita nob̾ retributiones rerum no¬
stre generant actiones. Hanc unusqͥsq
iustus recipiet: cum in eterna fuerit
beatitudine collo catus. Multi enĩ fi¬
delium filios non habuerunt aut
sterilitatis euentu aut uirginitatis
studio. Quod si ad litteram uelis ad¬
uertere. qđ ab sit. plurimi scõium ista
promissione fraudantur. Nam ⁊ in sub¬
sequentib spiritaliter dictũ ee declarat᷑¬
Custodientib cestamentum eius :i me¬
moria retinentib mandata eius ut fa¬
eiant ea. Isti sunt filii quos suꝑius di¬

Expanded text:
i, aeternitatem Domini absolute designat: Considera etiam quod addidit, super timentes eum, ne et illi hoc in se crederent esse faciendum, qui ei sceleratis ausibus obedire contemnunt. Sequitur, et justitia ejus super filios filiorum. Filios sicut saepe jam dictum est uniuscujusque actus debemus advertere; filios filiorum, operum nostrorum justissimam retributionem. Nam sicut nos operam nostram quodammodo generamus, ita nobis retributiones rerum nostrae generant actiones. Hanc unusquisque justus recipiet, cum in aeterna fuerit beatitudine collocatus. Multi enim fidelium filios non habuerunt, aut sterilitatis eventu, aut virginitatis studio. Quod si ad litteram velis advertere quod absit plurimi sanctorum ista promissione fraudantur. Nam et in subsequentibus spiritualiter dictum esse declaratCustodientibus testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea. Isti sunt filii quos superius di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticia eius suꝑ filios filiorum. Ex¬
posita est prius ueraciter humana cõ¬
ditio ꝓpter insolentium presumptio¬
nes illicitas. nunc insinuat spem que
fideles debeat consolari. Quia licet
fragiles simus debeamus aduertere. ⁊
quid ꝑ dnĩ grãn consequamur possimꝰ
audire. Et nota quod dixit a scło. idest
cum administrari ceptus est mundus.
⁊ diuerse creaturȩ auctoris sui mune¬
re ꝓruꝑunt. Unde ⁊ mͥ uidetur hic
conuenienter aduerti. Et adam sicut
multi patrum dixerunt aᵈ dnĩ grã fu

Expanded text:
et justitia ejus super filios filiorum. Exposita est prius veraciter humana conditio propter insolentium praesumptiones illicitas; nunc insinuat spem, quae fideles debeat consolari: quia licet fragiles simus debeamus advertere, et quid per Domini gratiam consequamur, possimus audire. Et nota quod dixit, a saeculo, id est, cum administrari coeptus est mundus, et diversae creaturae auctoris sui munere proruperunt. Unde et mihi videtur hic convenienter adverti, et Adam sicut multi Patrum dixerunt a Domini fu
Abbreviated transcription (Latin):
conclusit psalmũ. que pulcherri¬
mũ fecit inicium. s qm̃ in scͥpt̾is
diuinis omnia sacramentorũ ub̃¬
tate pinguescunt: hȩc similitudo
sicut iam dictumẽ in octauo psal¬
mo illos indicat ut opinor. qui atͥa
fidei sinceris mentib ingressi sunt.
⁊ uitã suam głoso fine dnõ prestan¬
te concludunt. Oigna cõmonitio
ꝑ quã se fidelis auima consolet᷑. que
contra amnes oasus tamquã clipeus
in expugnabilis assumat᷑. Nam si
eum semꝑ benedicimus: ab eo iugi¬
ter custodimur. Con clu sio
enedictio diĩ timentib eum

Expanded text:
conclusit psalmum, quae pulcherriconclusit psalmum, quae pulcherrimum fecit initium. Sed quoniam in Scripturis divinis omnia sacramentorum ubertate pinguescunt, haec similitudo sicut jam dictum est in octavo psalmo illos indicat, ut opinor, qui atria fidei sinceris mentibus ingressi sunt, et vitam suam glorioso fine Domino praestante concludunt. Digna commonitio, per quam se fidelis anima consoletur, quae contra omnes casus tanquam clypeus inexpugnabilis assumatur. Nam si eum semper benedicimus, ab eo jugiter custodimur. Conclusio psalmi. Benedictio Domini timentibus eum
Abbreviated transcription (Latin):
tercia iteratione geminat᷑. Quȩ figu¬
ra łr opembasis. decorum schema siuie
in laudib suie in uituꝑationib ad
animos erigendos uerbum sepius
iterare quod dictum est. Dixit autẽ
prius illos debere benedicere. qui do¬
mini uissiones efficiunt. nunc am¬
monet ipsam oꝑam diĩ auctorem
suum debere laudare. ut terrena
cȩlestiaq concluderet. Nam cum co-¬
tum opus eius sit. omnia debent su¬
um benedicere creatorem. Sequitur.
in omni loco dñationis eius. Sicut
nulla creatura a laudib dnĩ iubet᷑
excipi: ita nec locus quisquã relinqͥ¬
tur quiꝰ cali munere segreget᷑. Nam
cum dr̃ in omni loco dñationis eius.
nichil excipitur. quia ubiq dñat᷑.
significans forte eccłam catholleam.
quȩ ꝓ totum mundũ erat dñõ pres¬
cante creditura. Ipsa eni ubiq do¬
minũ benedicit. ubiq collaudat.
⁊ grãs maximas hĩnnica exultati¬
one concelebrat. Addidit. benedic
anima mea dnm. Ipsa sententia

Expanded text:
tertia iteratione geminatur. Quae figutertia iteratione geminatur. Quae figura dicitur epembasis, decorum schema sive in laudibus, sive in vituperationibus ad animos erigendos verbum saepius iterare, quod dictum est. Dixit autem prius illos debere benedicere, qui Domini jussiones efficiunt; nunc admonet ipsam operam Domini auctorem suum debere laudare, ut terrena coelestiaque concluderet. Nam cum totum opus ejus sit, omnia debent suum benedicere creatorem. Sequitur, in omni loco dominationis ejus. Sicut nulla creatura a laudibus Domini jubetur excipi, ita nec locus quisquam relinquitur, qui a tali munere segregetur. Nam cum dicitur, in omni loco dominationis ejus, nihil excipitur, quia ubique dominatur. Significans forte Ecclesiam catholicam, quae per totum mundum erat Domino praestante creditura; ipsa enim ubique Dominum benedicit, ubique collaudat, et gratias maximas hymnidica exsultatione concelebrat. Addidit, Benedic, anima mea, Dominum. Ipsa sententia
Abbreviated transcription (Latin):
iterata iudicauit inuitatione solidan¬
dam. ut infirmitas humana cogno¬
sceret. quam saluberrimũ esset ob edi¬
re dnõ. quando ipsiuis uoluntati cȩlo¬
rum militat fortitudo. Et itende ꝓ¬
pͥetates emicare uerborum. Prius di¬
xit qui faciunt uerbum eius. ⁊ ne
uerbum intelligeres quod uerberato
aere ab hominib solet ꝓferri: Addi-¬
dit. qui faciunt uoluntatẽ eius. An¬
głis enĩ uerbum dnĩ est uoluntas
eius. qm̃ illa sublimis spiritalis q
substantia beatorũ angłorum cum
dnm contuet᷑. ibi ueritatẽ eius uo¬
luntatis agnoscit. Nec opus est loqͥ
quib se diuinitas ꝓpiciata patefeͬcit.
Non enĩ cis deus uerbato acre loquit᷑.
s inspiramine suo uoluntatis eorum
ad suum uelle conuertit. Sic erunt
ut credimus ⁊ beati homines postꝙͣ
regni ȩterni fuerint p̃mia consecuti.
Benedicite dñm omnia oꝑa eius. in
omni loco dñationis eius benedie a¬
nima mea dño. B enedicite: nunc

Expanded text:
iterata judicavit invitatione solidaniterata judicavit invitatione solidandam, ut infirmitas humana cognosceret quam saluberrimum esset obedire Domino, quando ipsius voluntati coelorum militat fortitudo. Et intende proprietates emicare verborum. Prius dixit, qui faciunt verbum ejus. Et ne verbum intelligeres, quod verberato aere ab hominibus solet proferri, addidit, qui facitis voluntatem ejus. Angelis enim verbum Domini est voluntas ejus: quoniam illa sublimis spiritualisque substantia beatorum angelorum, cum Dominum contuetur, ibi veritatem ejus voluntatis agnoscit. Nec opus est loqui, quibus se Divinitas propitiata patefacit; non enim eis Deus verberato aere loquitur, sed inspiramine suo voluntates eorum ad suum velle convertit. Sic erunt, ut credimus, et beati homines postquam regni aeterni fuerint praemia consecuti.Benedicite Dominum, omnia opera ejus, in omni loco dominationis ejus; benedic, anima mea, Dominum. Benedicite, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad audiendam uocem sermonũ eius.
Cum suꝑuis de bominib: ꝓpħa loque¬
ret᷑ uenit ad tertiam narrationem. uͥ
cȩlestes creaturas alloquit᷑ ut dñi lau¬
des debeant celebrare. Et qm inter ip¬
sos angłos est magna discretio. illos
dens neq homines neq spiritales sub¬
stantias admunisterium cante maies¬
tatis accedere. nͥ qͥ eius uoluntatib ob¬
secundant. Sie enim cõmonet. omnes
angłi eius. Eius quippe. de illis dicit᷑.
qui ab ipsuis imꝑio nequãqͣ. recedere
uoluerunt. Sequitur aliquid expres¬
sius. potentes uirtute qui facitis uer¬
bum eius. Ipsi enu uirtute possunt.
qui eius uissis obediunt. P otest autẽ
⁊ diabolus non uirtute s prauitate.
non honoie si presumptione. Poceutes
siquidem ili uere dicendi sunt. qui
uerbo diĩ parere concendunt. Et ne
aliquid relinqueret᷑ ambiguũ cautiꝰ
insinuat. ad audiendam uocem ser¬
monum eius. scilicet ut sint humi¬
les non suꝑbi. Ipsi sunt enĩ digni be
Rem magnam. rem omnino sublimem

Expanded text:
sermonum ejus. Cum superius de hominibus propheta loqueretur, venit ad tertiam narrationem, ubi coelestes creaturas alloquitur, ut Domini laudes debeant celebrare. Et quoniam inter ipsos angelos est magna discretio, illos dens neque homines, neque spirituales substantias ad ministerium tantae majestatis accedere, nisi qui ejus voluntatibus obsecundant. Sic enim commonet, omnes angeli ejus. Ejus quippe de illis dicitur qui ab ipsius imperio nequaquam recedere voluerunt. Sequitur aliquid expressius, potentes virtute, qui facitis verbum ejus. Ipsi enim virtute 346 possunt, qui ejus jussis obediunt. Potest autem et diabolus non virtute, sed pravitate; non honore, sed praesumptione. Potentes siquidem illi vere dicendi sunt, qui verbo Domini parere contendunt. Et ne aliquid relinqueretur ambiguum, calcatius insinuat, ad audiendam vocem sermonum ejus, scilicet ut sint humiles, non superbi. Ipsi sunt enim digni benRem magnam, rem omnino sublimem
Abbreviated transcription (Latin):
ascensus iste ꝓficiat ⁊ paulatĩ altiora petenꝰ.
indicia nobis suȩ ꝓfectionis ostendat Nlã
qͥ prius ad montes ocłos leuauit: nunc ad¬
ad ipsum dñm lumina sui cordis erexit.
itt qui spiritalib gressib celsiora nitebat᷑
ascendere. diuine fe misedie feliett᷑ ꝓxi¬
inaret. Pulchrũ expectaculũ. subire ho
solus efficit: qui de sepulchro latarũ ue¬
iure p̃cepit. qui mergantẽ petrũ porrecta
dextera lib̾auit. qui hely am atq enohe
iuuentes transtulit. ⁊ his similia. quȩ co¬
tidie uirtus diuinitatis oꝑat᷑. Istos ergo
gradus illi conscendunt. qui in caritate
unum sunt. Ad caput enĩ festinare neq̃
unt: nͥ qͥ xp̃i membra esse meruerunt.
Quaꝓpter sicut hunc mirabilẽ ascensum
corde respeximus: ita nunc psalmi altitu
qd̃ cenebat. cautus ex ipsa parte qua
creuerat. pͥmo ingressu ꝑseuerantiã precũ
deuotus exequitur. ut suscepta munera
diuino piemio contineret. Sodo: dm̃ de¬

Expanded text:
ascensus iste proficiat, et paulatim altiora petens, ascensus iste proficiat, et paulatim altiora petens, indicia nobis suae perfectionis ostendat. Nam qui prius ad montes oculos levavit, nunc ad ipsum Dominum lumina sui cordis erexit: ut qui spiritualibus gressibus celsiora nitebatur ascendere, divinae se misericordiae feliciter proximaret. Pulchrum spectaculum, subire homsolus efficit, qui de sepulcro Lazarum venire praecepit , qui mergentem Petrum porrecta dextera liberavit : qui Eliam atque Enoch viventes transtulit , et his similia, quae quotidie virtus Divinitatis operatur. Istos autem gradus illi conscendunt, qui hic charitate unum sunt. Ad caput enim festinare nequeunt, nisi qui Christi membra esse meruerunt. Quapropter sicut hunc mirabilem ascensum corde respeximus, ita nunc psalmi altitudd tenebat, et cautus ex ipsa parte qua creverat, primo ingressu perseverantiam precum devotus exsequitur, ut suscepta munera divino praemio contineret. Secundo Dominum de
Abbreviated transcription (Latin):
dde ce. More ꝑfectorum uiroiũ pacẽ predicãs.
pacis suȩ sigua demonstrat. Dicit enĩ pacẽ
mos suos. ut instructi hac uirtute: concor¬
diam diligerent. ac quererent unitatem.
net. ut non ꝓpter laudes aut cõmoda sua
quieũq doceat. s misedi animo ꝓpter fr̃s
laboret ⁊ ꝓximos. sicut ait apłs. non q̃rens
qđ mͥ utile est: s qđ multis. Non gͣ ꝓpter
utilitatẽ suam cẽporalẽ locutũ se dicit pa¬
ut eam salutariter desiderantes unanimi¬
tatis se uinculo colligarent. Cum uero diẽ
in qua scõrum cetus est. idest adunatio be¬
ret alicui rei sic affectũ deberi. ut dñi cari¬
tatẽ pretermitere uideret᷑: ad didit quare
bona quesiuerit iherłm. seilicet quia do¬
mus est dnĩ. adquẽ bene refertur. qͥcqͥd
dilectionis impenditur. Conelusio.
gradu caritatis uerba ꝓfuderit:⁊
in ꝓfectu eius p̃stante dño gaudeamꝰ. Quã¬
tum enĩ scõrum qͥs ascendendo ꝓfictt. tan¬

Expanded text:
de te. More perfectorum virorum pacem praedicans, de te. More perfectorum virorum pacem praedicans, pacis suae signa demonstrat. Dicit enim pacem mos suos, ut instructi hac virtute concordiae diligerent ac quaererent unitatem. net, ut non propter laudes aut commoda sua quisquam doceat; sed misericordi animo propter fratres laboret et proximos, sicut ait Apostolus: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis . Non ergo propter utilitatem suam temporalem locutum se dicit paut eam salutariter desiderantes, unanimitatis se vinculo colligarent  ed., colligerin qua sanctorum coetus est, id est adunatio beret alicui rei sic affectum deberi, ut Domini charitatem praetermittere videretur, addidit quare bona quaesiverit Jerusalem; scilicet quia domus est Domini, ad quem bene refertur quidquid dilectionis impenditur. Conclusio psalmi. s verba profuderit, et in profectu ejus, praestante Domino, gaudeamus. Quantum enim sanctorum quis ascendendo proficit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
merentur esse creatoris: ⁊qͥcqͥd ei ꝓmitcit᷑.
ipsius consideratione p̃stat᷑. Pax ista ẽ quã
nulla bella concutiunt. quam seditio nul¬
la conturbat. s sine fine possidebit᷑. quod
ibi xpĩ miseratione confert᷑ Dax enĩ apar¬
cendo siue a pascendo dicta est. Sequitur.
⁊ abundantia inturrib tuis. Hec est a¬
bundantia de qua suꝑius dixit. ⁊ abun¬
dantia diligentib te s hic ꝑturres aliqͥd
significantius uidet᷑ expressũ. ut hanc
abundantiã non equalem omnib s in¬
telligeres esse potiorĩ: Turres enim sunt
quȩ obiectu ⁊ altitudine sua ciuitates de¬
fendunt. ⁊ uenientes inimicos pͥma fron¬
te suscipuunt: unde non imꝓbe martires
significatos aduertimꝰ. qui oppositione
corporis sui ei uitatem dei pia confessione
defendunt. ⁊ quasi eminentia edificia. ito
hostib fulei repugnare noscunt᷑. Propter
sr̃s meos ⁊ ꝓximos meos. loquebar pacem

Expanded text:
merentur esse Creatoris; et quidquid eis promittitur, merentur esse Creatoris; et quidquid eis promittitur, ipsius consideratione praestatur. Pax ista est quam nulla bella concutiunt, quam seditio nulla conturbat: sed sine fine possidebitur quod ibi Christi miseratione confertur. Pax enim a parcendo, sive a pascendo dicta est. Sequitur, et abundantia in turribus tuis. Haec est abundantia de qua superius dixit: Et abundantia diligentibus te. Sed hic per turres aliquid significantius videtur expressum, ut hanc abundantiam non aequalem omnibus, sed intelligeres 435 esse potiorem. Turres enim sunt quae objectu et altitudine sua civitates defendunt, et venientes inimicos prima fronte suscipiunt. Unde non improbe martyres significatos advertimus, qui oppositione corporis sui, civitatem Dei pia confessione defendunt, et quasi eminentia aedificia ita hostibus fidei repugnare noscuntur. Verproximos meos, loquebar pacem
Abbreviated transcription (Latin):
id est popłi fidelis. qͥ tempore iudicii in
pacis eternitate recipit᷑. Admonet gͦ pro¬
pħa qđ scit eẽ uenturũ ut illi qui cũ do¬
mino iudicabunt. talib uiris in illa
patria congaudeant. qui ⁊ hic pacẽ dili¬
gant ⁊ ibi ȩternȩ pacis p̃mia consequant᷑.
e quia in fine sententiȩ iherłm posuit. cõ¬
uersus ad ipsã. breuissima demonstratio¬
ne cõplexus est. habundantia diligentib
te. Omnia enim bona illis habundare
manifestum est: qui diligunt iherłm. Nã
⁊ si hic pauꝑes fuerint: ibi bonorũ omĩũ
diuites erunt. qui hic fragiles. ibi in defec¬
u. qui hic temporales. ibi eterm. ⁊ qͥequid
bonorũ esse potest. tta clesti abundantia
iberłm loquit᷑. cui optat calia. qualia scit
esse uentura. Nirtus quippe ipsius pax si¬
ne dubitatione scõrum est. quȩ uocat ⁊
caritas. de qua scriptum est. ds carttas est.
Per hanc enĩ fiunt unũ: ꝑhanc templum

Expanded text:
id est populi fidelis, qui tempore judicii in id est populi fidelis, qui tempore judicii in pacis aeternitate recipitur. Admonet ergo propheta quod scit esse venturum; ut illi qui cum Domino judicabunt, patria congaudeant, qui et hic pacem diligunt, et ibi aeternae pacis praemia consequuntur. Et quia in fine sententiae Jerusalem posuit, conversus ad ipsam brevissima demonstratione complexus est: Abundantia diligentibus te. Omnia enim bona illis abundare manifestum est, qui diligunt Jerusalem; nam qui hic pauperes fuerint, ibi bonorum omnium divites erunt; qui hic fragiles, ibi indefecti; qui hic temporales, ibi aeterni; et quidquid bonorum esse potest, ista coelesti abundantia Jerusalem loquitur, cui optat talia qualia scit esse ventura. Virtus quippe ipsius pax sine dubitatione sanctorum est, quae vocatur et charitas; de qua scriptum est: Deus charitas est . Per hanc enim fiunt unum, per hanc templum
Abbreviated transcription (Latin):
intueri: Oauid uero significat xp̃m no¬
men ex parente carnis assumptũ. Et intu¬
ere quẽ admodũ ciuitatis illius facta de¬
scriptio est. ut diceret quid ibi agendum
sit. quẽ ad modum construat᷑. qui illuo as¬
cendant. quid ibi acturi sint. Quod sche
mino prestante iudicaturi. Nomen istud
equiuocũ est. In hoc enĩ loco rogate. inter¬
rogate significat non supplicate. Derqui¬
rere enim ⁊ rimari cuncta conuenit u¬
dicantẽ .s hoc ibi non fit sermonib neq
interrogatione uocis s tacita mentis con¬
sideratione. Omnes sunt cum dnõ sic̃
dictum est iudicaturi. quando illumina¬
ti atq sc̃ificati illam uerã cognoseunt ẽẽ
ueritate. quã dñs ꝓp̾o ore dicturus ẽ. Pa¬
cificos enim quertt dñs. pacificos quertt¬
⁊ cohors tota scõrum. qui caritate plenis¬
simi sunt. qui modestia pollent. qͥ pia hu¬
militate precelsi sunt. Hoc eni ⁊ scõs uult
querere. quȩ nouit dñm posse diligere.

Expanded text:
intueri. David vero significat Christum, nointueri. David vero significat Christum, nomen ex parente carnis assumptum. Et intuere quemadmodum civitatis illius facta descriptio est, ut diceret quid ibi agendum sit, quemadmodum construitur, qui illuc ascendant, quid ibi acturi sint? Quod schemmino praestante, judicaturi. Nomen istud aequivocum est. In hoc enim loco, Rogate, interrogate significat, non supplicate. Perquirere enim et rimari cuncta convenit judicantem; sed hoc ibi non fit sermonibus, neque interrogatione vocis, sed tacita mentis consideratione. Omnes sunt cum Domino sicut dictum est judicaturi, quando illuminati atque sanctificati illam revera cognoscent esse veritatem, quam Dominus proprio ore dicturus est. Pacificos enim quaerit Dominus: pacificos quaerit et cohors tota sanctorum, qui charitate plenissimi sunt, qui modestia pollent, qui pia humilitate praecelsi sunt. Haec enim et sanctos vult quaerere, quae novit Dominum posse diligere.
Abbreviated transcription (Latin):
nib intelligendũ qđ racionabiliter senti¬
atur. sic̃ iam in alio psalmo dictum est.
quis est homo qui uult uitã: Et in eugl̃i
o dñs: si ius uenire ad uitã: serua manda¬
ta. Non enim dixit eternã. qdđ est omni¬
modis sentiendũ. Hȩc figura dr̃ eclipsis:
et quia illi deest necessarius sermo: defec¬
tus uocat᷑. S tamen quȩ sint iste sedes. lau¬
dando consequenter exponit dicens. se¬
des suꝑ domũ dauid. Suꝑ domũ dicit
suꝑ familiã xp̃i. quia clariores ibi erũt
aliqͥ scõrum areliquis fidelib Sic̃ dictta płs.¬
Sicut. stella ab stella differt in claritate. sic
erit ⁊ resurrectio mortuorum. Nã si ali¬
cui seruorũħ int̾ con famulos suos de
dnĩ sui animo aliqd ampliꝰ scire głosũ
ẽ. qnͣtomagis in illa domo xpi potest ẽẽ
mirabile. aliquẽ. contẽplationẽ dnĩ plus
habere ut tancomagis ab alio distet. qnͣ¬
to eum diuinitatẽ eius contigerit ampłs

Expanded text:
nibus intelligendum quod rationabiliter sentinibus intelligendum quod rationabiliter sentiatur, sicut jam in alio psalmo dictum est: Quis est homo qui vult vitam ? Et in Evangelio Dominus: Si vis venire ad vitam, serva mandata ; non enim dixit, aeternam, quod est omnimodis sentiendum. Haec figura dicitur ellipsis, et quia illi deest necessarius sermo, defectus vocatur. Sed tamen quae sint istae sedes, laudando consequenter exponit, dicens: Sedes super domum David. Super domum dicit, super familiam Christi, quia clariores ibi erunt aliqui sanctorum a reliquis fidelibus, sicut dicit Apostolus: Stella ab stella differt in claritate, sic erit et resurrectio mortuorum . Nam si alicui servorum hic inter confamulos suos de domini sui animo aliquid amplius scire gloriosum est, quanto magis in illa domo Christi potest esse mirabile aliquam contemplationem Domini plus habere, ut tanto magis ab alio distet, quanto eum divinitatem ejus contigerit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ compar audientiũ. unum facit esse
uidiciũ. quauis reliqui tacuisse noscant᷑
Sederunt autẽ qđ dictum est: preteritum
tempus ponttur ꝓ futuro. quia omnia uer¬
ba dei sic firma sunt. ut quauis credant᷑
esse uentura: stabilitate sua estimes esse
iam facta. s pscrutem̾ quid sit hoc qđ
sunt dei. In ipsis enim sedendo grã eos sue
maiestatis illuminat. sicut legitur. Sedes
sapientiȩ anima iusti. Et alibi. suꝑ quẽ
requiescit sp̃s meus. nsi suꝑ humilem
⁊ quietum ⁊ trementẽ uerba mea : Seqͥt̃.
in uidicio. quo scilicet nisi illo futuro de
quo legimus. pater non iudicat quemquã.
s omne iudiciũ dedit dedit filio: s̃ qͣuis
non posuerit quale udiciũ uelit incelui¬
gi. absoluta tamen racione cognoscimus
illud esse. ubi ⁊ scĩ sedebunt. ⁊ simul cũ
dño iudicabunt. qđ in scripturis aiui¬
nis fiequenter inuenis dictũ. ut ñ expͥ
matur res ipsa quȩ dr̃. s cam̃det homi¬

Expanded text:
enim compar audientium, unum facit esse enim compar audientium, unum facit esse judicium, quamvis reliqui tacuisse noscantur. Sederunt autem quod dictum est, praeteritum tempus ponitur pro futuro, quia omnia verba Dei sic firma sunt; ut quamvis credantur esse ventura, stabilitate sui aestimes esse jam facta. Sed perscrutemur quid sit hoc quod sunt Dei; in ipsis enim sedendo gratia eos suae majestatis illuminat, sicut legitur: Sedes sapientiae anima justi ; et alibi: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea? Sequitur, in judicio, quo scilicet, nisi illo futuro de quo legitur: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ? Sed quamvis non posuerit quale judicium velit intelligi, absoluta tamen ratione cognoscimus illud esse ubi et sancti sedebunt, et simul cum Domino judicabunt. Quod in Scripturis divinis frequenter invenisr; sed tamen det homi