comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
õiũ dolũ cõptehendete uidit᷑. suecess.¬
rũ. ⁊ aoopnu pattis. ¶Scosiusus si¬
nefructulegcais erit. adẽpta fructuse
us a. satis dare uib ptor. hoc merito. ut a
solousu. nõ ⁊ defructu caucaĩ. ergo⁊ si
si uctũ nouintent᷑.

Expanded text:
ium dolum comprehendere uidetur successorum et adoptiui patris. Sed si usus sine fructu legatus erit, adempta fructus causa satisdari iubet praetor: hoc merito, ut de solo usu, non etiam de fructu caue‹a›tur. Ergo et si
Abbreviated transcription (Latin):
fũdũ cuinspiã coce̾dat᷑. ł relinquia
nõeiũ ꝑuillã ip̃am. nec ꝑmelias ui¬
neas ire. agere. sinendus est. cũ io
q cõmode ꝑ altam partẽ facẽpossit
min̾ore seruientis fũdi dẽtrim̃to. Ue¬
rũcõstitit. ut quaͣ primũ uiã direxiᷤᷤ¬
s⁊ eademũ.uia.ire. agere. deb⁊̃ nec
ãplius mirtande eius potestatẽ habe¬
ret. sicutisabino quoq idebat᷑. ꝗar
gum̃to rĩui utelut᷑. quẽ primo qua¬
ub ducere licuiss⁊: posteaqua du¬
cͣtus eẽt. tñs fferre nõlicet. ꝙ et in
uia seruã dũ ẽt uerũ est.
ꝑefacto irinõpossit. uce̾ focdiendo. su¬
błruenoo. itaer facc̾ie. ꝓculus. ait.

Expanded text:
fundum cuiuspiam cedatur uel relinquatur, non enim per uillam ipsam nec per medias uineas ire agere sinendus est, cum id aeque commode per alteram partem facere possit minore seruientis fundi detrimento. uerum constitit, ut, qua primum uiam direxisset, ea demum ire agere deberet nec amplius mutandae eius potestatem haberet: sicuti Sabino quoque uidebatur, qui argumento riui utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, transferre non liceret: quod et in uia seruandum esse uerum est. pere facto iri non possit, licere fodiendo substruendo iter facere Proculus ait.
Abbreviated transcription (Latin):
iciant̃ pacti. ł ꝓdołi eceptioe occur
⁊ sibiplacẽ ¶Udũ adici serumu¬
tib possecõstat. ultiri quogn̾e uei¬
culi agat᷑. ł nõagat̃. ł uti ut equodũ
taorat. uelut cerisi ponous ueatur. ł
res illem̃s ducant᷑. aut carbo porieum
nt̃ ualla dicru ⁊ onłrũ. nõ ad ip̃is cau¬

Expanded text:
iciantur, pacti uel per doli exceptionem occurret sibi placere. Modum adici seruitutibus posse constat: ueluti quo genere uehiculi agatur uel non agatur taxat vel ut certum pondus vehatur vel grex ille transducatur aut carbo portetur. Intervalla dierum et horarum non ad temporis cau
Abbreviated transcription (Latin):
utñdi fruendi. uisseparatũ nõht̃. nec
erũ põt ei suus fũdus scruire. desuon
tiõ dealie̾no iure quẽꝙ agere oporti.
Quãquã enĩ actio negatiua clño cõ¬
petat ad ũsus fructuariũ. magistũ
desuo iure agere uidetur quã alie

Expanded text:
utendi fruendi ius separatum non habet: nec enim potest ei suus fundus seruire: de suo enim, non de alieno iure quemque agere oportet. quamquam enim actio negatiua domino competat aduersus fructuarium, magis tamen de suo iure agere uidetur quam alie
Abbreviated transcription (Latin):
stimiꝰatioem ear p̃stet. Quotiens gͥ
non er stunate residotẽ ouitur. ⁊
¶Sibdiis merstimatis aliquio
afcessur. hoc adcõpenũdiũ muliet
ꝑunz. Si aliquid decessit muu
dotalium pẽcoꝵ ãdmaĩtũ ꝑtin q ĩ
fructib computantur. Sic tm̃ ut
sis inlocum dmõtuqi capitũexagra¬
tis. residuũ infructib mũtusha¬
bea̾t. quia fructus dotis ad cumꝑti¬
uent Si añmatmõiũ cristimate
res dotales sunt. ħeristimatio quãi
subconditiõe ẽ. Namq hanc ht̃.
Sccutus gͥ nuptiis erstimatio rerũ

Expanded text:
tet. quotiens igitur non aestimatae res in dotem dantur, et Si praediis inaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, muldotalium pecorum ad maritum pertinent, quia fructibus computantur, sic tamen, ut sis in locum mortuorum capitum ex adgnatis residuum in fructum maritus habeat, quia fructus dotis ad eum pertineat. Si ante matrimonium aestimatae res dotales sunt, haec aestimatio quasi sub condicione est: namque hanc habet secut
Abbreviated transcription (Latin):
oitio. it quiri non pr̃. pl ic secutis i.¬
ptus mulier sobuto mitrimõĩo dotis
eractiõe habebit nisifete sic accepto
tulit ertͣncus ut ip̃esiquoquomodo
solutum suit matrimõium condos¬
tioc̃m habeat. Tuncem̃ non habebit
mulier actioem. Sẽcłmn que constru¬
ta dote. ꝓ. icceptilatioẽ. ⁊ secutis nupꝰ¬

Expanded text:
ictio adquiri non potest. Plane secutis nuptiis mulier soluto matrimonio dotis exactionem habebit, nisi forte sic accepto tulit extraneus, ut ipse, quoquo modo solutum fuerit matrimonium, condictionem habeat: tunc enim non habebit mulier actionem. secundum quae constituta dote per acceptilationem et secutis nupt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dotẽ legat siquid maĩto legaũ iudn¬
dumẽ inlcgitũ ualeat. Et nonputo
ualẽ. Nuncum creclitõi debitor le¬
gat idquoddb nullum legatum
est quod  filie legauit. ual leçia¬
nun. Dos enimeyꝓmissiõc maĩtodbe¬
tur. legatũfilis. Et siquidẽ hoc ãmo
testatoe mẽe filii ostendi̾t ut duplici

Expanded text:
et dotem legat, si quidem marito legauit, uidendum est, an legatum ualeat, et non puto ualere: nam cum creditori debitor legat id quod debet, nullum legatum est. quod si filiae legauit, ualet legatum: dos enim ex promissione marito debetur, legatum filiae. et si quidem hoc animo testatorem esse f
Abbreviated transcription (Latin):
brtnt̃. Filius ptironi in libtã putr¬
nam eanbq uroem iduiris quod ipsi
patrono dãctur er sranua legis acõmo
nifilius uiuo altẽo lbta cõr : ĩlroc̾m
durit. Siignomĩnios amlibtam suã¬

Expanded text:
.Filio patroni in libertam paternam eandemque uxorem idem iuris, quod ipsi patrono daretur, ex sententia legis accommodni filius uiuo altero libertam eorum uxorem duxerit.Si ignominiosam libertam sua
Abbreviated transcription (Latin):
on solum siestimatũ
fundui s⁊ ĩ. siñ estimatus indore
datus ẽ.⁊ alias cumnecesse . hãt mu¬
lier duplum ꝓmtt̃e ꝓmisit qui
ipẽ sundusest indotẽ quod cum
q ꝓt̃ eum consecutus fuĩt amulĩe
mãitus qͦnq ressituet. mulic̃i de
dote agen᷑ti.

Expanded text:
on solum si aestimatus fundus, sed etiam si non aestimatus in dotem datus est et alias, cum necesse non habeat mulier duplum promittere, promisit: quia ipse fundus est in dote, quodcumque propter eum consecutus fuerit a muliere maritus, quandoque restituet mulieri de dote agenti.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥta actionẽ pigneraciã apparebit.
Et cñi siccũ fundũ cornelianũ pi¬
gnori causa tibi tradidisẽ postra ex
conuentione sunt ũticianũ ĩħtibi
tradidim ut cornelianron michire¬
scitueres minine puto dubitan¬
dum cit quinstatĩ recte płgnẽa¬
titia adrecipiendũ cornelianum

Expanded text:
ca actionem pigneraticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidisse‹m›, postea ex conuentione fundum Titianum in hoc tibi tradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia ad recipiendum Cornelianum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pecuniã debitã accep̃. ꝑ it cnĩ ab surciũ ẽ eũ
Q ab initio negauit pecuniã suscerise. post¬
qua sui̾t c̃uictꝰ eã accepisse. ꝓbationes non
ẽ ⁊ sudiosus pat̃ familias. cui ꝑsonã incre¬
dibie ẽ maliquo facile erraise. ⁊ ido cũ qui
dic indebita soluise. cõpelli ad ꝓbationes
q pdolũ accipientis. ⁊ aliqũa iustã igno

Expanded text:
 pecuniam debitam accepit: per etenim a‹b›surdum est eum, qui ab initio negauit pecuniam suscepisse, postquam fuerit conuictus eam accepisse, probationem non est et studiosus pater familias, cuius personam incredibile est in aliquo facile errasse. et ideo eum, qui dicit indebitas soluisse compelli ad probationes, quod per dolum accipientis uel aliquam iust
Abbreviated transcription (Latin):
siq̃ crreb cõpĩlib uelũ indoie tpr
suitutis datis exstiñt. uidantur cati¬
uo mlliti obetur ¶ Sispanꝰ doͬni mu¬
lier nupfĩ. distinguendũ arbitor
cistratus suĩt necne. ut incistrato
dicis dotẽnoneẽ. Inco qui cͤastratꝰ ẽ.¬

Expanded text:
 rebus corporalibus velut in dotem tempore servitutis datis exstiterint, videantur ea tatio mulieri debeatur. Si spadoni mulier nubserit, distinguendum arbitror, castratus fuerit necne, ut in castrato dicas dotem non esse: in eo qui castrat
Abbreviated transcription (Latin):
tit. uͥmulieriscõmisse sunt. uide¬
bim haꝵ rerum noĩe sinonrddã¬
tur utrũroꝵ admotaꝵ. andẽpõi¬
ti. anmaͬndati mulier agẽ possit.
⁊ sicustodia mãito commutiturs
põitił mandati agi potũ. siminuᷤ
dum. sinon amaͦnẽ eas commissũ:

Expanded text:
i mulieri commissae sint. videbimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. et si custodia marito committitur, depositi vel mandati agi poterit: si minus, dum, si non amove
Abbreviated transcription (Latin):
cdigãt pttꝰ drsoitutois cognstisse cũĩd̃o
marimne matrc̃ ꝑtuli. nefilie nuptuiᷤ
tutõi comnuttet. ¶ulier lib̃te
nũ acpatronis ui mili ratiõe conuingit᷑
tutor quiratioẽs cuatõi redlidit scruta¬
ridebuit puellamsuã añ constitutũ tp̃s
cratis cuis urocm duce nec matrt eralio

Expanded text:
utoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret. Mulier liberto viri ac patroni sui mala ratione coniungitur. Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
ciumẽ ꝓpt̃ cdil itiocm que forte nondolo
tias impediri eicus itiõe ꝑct̃p̃ta.¶ Qua
uis oratioĩs cautũ sit ne uroẽm tutor
pupillã suã clucit. tm̃ intelugñtoũ ẽ
nec cdespord̃it᷑ qud̃d̃ posse. nun cum q̃

Expanded text:
er dilationem, quae forte non dolo, tias impediri excusatione recepta. Quamvis verbis orationis cautum sit, ne uxorem tutor pupillam suam ducat, tamen intellegendum est ne desponderi quidem posse: nam cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i collita doãtiouid afur. atq ideo
nonualeat. ¶Simulier sedicat cͥcũ¬
uum d̾cdit. nontantum in ħquod
minoi̾s estimͣ. iũ su̾eo actũim. ut
siuim sibi restituaatur. nuõsime¬

Expanded text:
mpus collata donatio uideatur: atque ideo non ualet.Si mulier se dicat circumuum dedit, non tantum in hoc, quod minoris aestimauit: in eo acturam, ut seruus sibi restitu‹a›tur. enim
Abbreviated transcription (Latin):
plane sirty libellus maĩto dtur. ut
ronit uulgo fic̃iuidmus. nammuliqr
rł cumꝙ libellũ mai̾to offerre. ut
his subscͥbat. quaĩ res acciꝑit. ⁊ uelud
cyrophgraiphumeius urõ tct̾m t es

Expanded text:
plane si rerum libellus marito detur, ut Romae volgo fieri videmus nam mulier re eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et velut chirograp
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui inͥmatrimõn honcĩbus scr¬
usuĩs obcbait nuptura dott̃ ꝓiłss
quodhis sibidbẽt. post contͣctas nup¬
tias secuti tpĩs usua̾s nont̃e dot᷑ues.
quia illaobligitiototi touc̃t᷑. pind̾
acsisolitũ dbitũ mulici indotẽ ab

Expanded text:
it, quia nisi matrimonii oneribus serusuris debebat, nuptura dotem promisisset quod is sibi deberet, post contractas nuptias secuti temporis usuras non esse dotales, quia illa obligatio tota tolleretur, perinde ac si solutum debitum mulieri in dotem ab
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. ⁊ onorãiũ tutõem ꝑiculu solcre
piͣtisi malc passit ãministraĩ tutelam
quin aũ ille quicũd̾at᷑ ẽ tutor cͥessat
uiã ministratiõc. ꝑtineat ade ratiõe
nonẽ dubitandũ. quia ꝑiñ tẽãctur
er sacͥs constinõib itꝙ sigississ ꝗͥ

Expanded text:
ctum est et honorarium tutorem periculum solere pati, si male passus sit administrari tutelam. Quin autem ille, qui, cum datus est tutor, cessat in administratione, pertineat ad orationem, non est dubitandum, quia perinde tenetur ex sacris constituti
Abbreviated transcription (Latin):
fauõis ratioe pͥuiegiũ quodi̾nt
ꝑsoales accioẽs ũtitur tribui pla
riphonui. Quamuis inbo¬
nis matdossit mulicis mñ ẽ. Ft m̃c¬
iusrito placuit ut si indotẽ fundũ
incstimatũ decł cuuisnoe ouple
rito euictus fu statĩ eamer stipulati¬

Expanded text:
favoris ratione privilegium, quod inter personales actiones vertitur, tribui plaionum Quamvis in bonis mariti dos sit, mulieris tamen est, et merito placuit, ut, si in dotem fundum inaestimatum dedit, cuius nomine duplae rito evictus sit, stati
Abbreviated transcription (Latin):
scuatocm dceꝑit quãi ingenui ⁊ cinu¬
pta ẽ adcremplum p̃toi̾s eclica dandã
incĩ acc̾iotin quia crdote nullum lu
tum c̃ necutor pupillã filiosuo t sibi
nuptin collocet. ⁊̃ ncpos significat᷑.¬
tñ tutele adcũꝑtincat ansĩtntia orati¬
onis contineit᷑. luti sipupilla ab hosti¬
br cspt funit faisis alicgationib atut¬
la se eicus añt ut ex sicͥs constitunõibuᷤᷤ
ꝑiculũ adcum ꝑtincat. ⁊ dicñdum est¬

Expanded text:
senatorem deceperit quasi ingenua et ei nupta est, ad exemplum praetoris edicti dandam in eam actionem, quia ex dote nullum luctum est, ne tutor pupillam vel filio suo vel sibi nuptum collocet, etiam nepos significattamen tutelae ad eum pertineat, an sententia orationis contineatur? veluti si pupilla ab hostibus capta fuerit aut falsis allegationibus a tutela se excusaverit, ut ex sacris constitutionibus periculum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tium sponsalibtasmif it cũ alio connubid̃
accip̃c dbcinus cumquinoncõsũsit addiuo¬
tium. iocirco nec afiuoso dutndo soluit
se huius iegis necessitare nec si abignoantt
du̾ite. Rogtͥus n hi̾c iuitus dr̃quã qu̾i
ononsa¶ Siab hostib parronu captusg¬

Expanded text:
onubium accipere debemus eum, qui non consentit ad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic inuitus dicitur quam qui dissensit.Si ab hostibus patronus captus
Abbreviated transcription (Latin):
nate eiuctephtis. ꝗ si celtas iotus suͥ e¬
uictis. nõ piniuisoporio fũdi: ꝓboni¬
tatelocioit regtessus quio enĩ si quos fu¬
it inagro p̃tiosissimũ hoc eiuctũ est. aut
ꝗ fuit magrouilissim ũ estim᷑ibitur lo
aqualitis. ⁊ sicerit regressus.

Expanded text:
certus locus sit evictus, non pro indiviso portio fundi, pro bonitate loci erit regressus. quid enim, si quod fuit in agro pretiosissimum, hoc evictum est, aut quod fuit in agro vilissimum? aestimabitur loci qualitas, et sic erit regressus.
Abbreviated transcription (Latin):
fiut. ducenta uig era ꝑalluuionẽ accesse¬
rit.: acpostea pinduu sopatͦs.u. totius e¬
uictasit: ꝑ iñ pars .u. prabittur: acsisola
ducent᷑adeilł mille iugib q̃traditast.
fuisset̃ eiucta. ꝗa alliunõĩs piculũ nõ
prãt ueditot. Quesitũ est. Simille uige
rib traditis ꝑiss ⁊̃ duceata. mox allumo
ꝑ aliãpartẽ fũdi. ducenra attulisset. ac
parte aucͣtor tenẽt᷑. dixci cõseg̃ns et suꝑ¬
iorib ut nec pars . u. mulle iugerit. neq
qrta debebat᷑ euictiõĩs noĩe. s⁊ ꝑ intene

Expanded text:
us ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta sit, perinde pars quinta praestabitur, ac si sola ducenta de illis mille iugeribus quae tradita sunt fuissent euicta, quia alluuionis periculum non praestat uenditor.Quaesitum estribus traditis perissent ducenta, mox alluvio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac parte auctor teneretur. dixi consequens esse superioribus, ut neque pars quinta mille iugerum neque quarta debeatur evictionis
Abbreviated transcription (Latin):
lus. ł minor sit. ł mulier. ł forte ui
quidẽ ꝓfecte pietatis. s mile. agricultor.
ꝑ forensiũ rerũ ex pers. ⁊ alias simplicita¬
te gau̾dens.⁊ desidiae deditꝰ. tc̃ eũ qui acce¬
p̃ pccunias ostende beneeas accerisse
dcbitas ei fuise solutas. : siñ ostendĩt. re
sit inqĩ posiõne filianonis. qr sic gͦ nõ sit

Expanded text:
sit vel mulier vel forte vir quidem perfectae aetatis, sed miles vel agri cultor et forensium rerum expers vel alias simplicitate gaudens et desidia deditus: tunc eum qui accepit pecunias ostendere bene eas accepisse et debitas ei fuisse solutas et, si non ostenderit, eas s
Abbreviated transcription (Latin):
git. ¶uqño ⁊̃ redibi mancipiũ clebe¬
bit. licet extimatoria. idẽ qnͣtomi nõs
agamus. Namsiadõ nullius sĩt p̃tii. ut
ne expecdiat ꝗd̾ talẽmancipiũ dñohabe
uł utisi furiosũ. aut lunaticũ sit. licet
extimatoĩa actũ fuit᷑. offo tñuidicis cõ¬
tinebitur. ut redibito mancipio. p̃tiũre
cipratur. ¶Si quis cũ cõsiliũ iniss ⁊ ftau¬
alias. ni siuellet cos fraudare. tenetur cre
man᷑ebit obligatũ. ⁊̃ siredhibitus fuit ser¬
uus. quẽ admocdũ sicũ alimasset. aut u¬
sũ fruciã eius: nõ recteredhibeat. nisire¬
dẽptit sit: ⁊ pignore lib̾atͦ telhibeai ¶Si
sub cõclitioe hõcp̃tussit. redibitoĩa acti¬
o añt conclitionẽ existentẽ inutilit̃ agit᷑.
ꝗ anõciũ ꝑfectaẽptio arbitrio uidicis in
clitiõe. iterũ agipotĩts int̃ clũ ⁊ sipura
sit uencutio. ꝑꝑ uiris cõclinonẽ in suspẽ¬
so est uł urisi seruus inquo alfius usus ftu

Expanded text:
iquando etiam redhiberi mancipium debebit, licet aestimatoria, id est quanto minoris, agamus: nam si adeo nullius sit pretii, ut ne expediat quidem tale mancipium domini habere, veluti si furiosum aut lunaticum sit, licet aestimatoria actum fuerit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mani quis, cum consilium inisset fraualias, nisi uellet eos fraudare, tenetur credmanebit obligatum, etiamsi redhibitus fuerit seruus: quemadmodum, si eum alienasset aut usum fructum eius, non recte redhibetur nisi redemptum, sic et pignore liberatum redhibetur. Si sub condicione homo emptus sit, redhibitoria actio ante condicionem exsistentem inutiliter agitur, quia nondum perfecta emptio arbitrio iudicis impndicione iterum agi poterit. Interdum etiamsi pura sit uenditio, propter iuris condicionem in suspenso est, ueluti si seruus, in quo alterius usus fru
Abbreviated transcription (Latin):
nosetit̃ põita. nec nuptie secute sec¬
uola. ait matͥmoĩi cuisi acceptilitiõe
upt̃ põit ̃ non secatĩ nuptiis. nullĩce: a
idqͣ ioo suo loco minc obligitioc̃mi:
Que sũtitia ueãe. Quonens niu¬

Expanded text:
rit interposita nec nuptiae secutae, Scaeuola ait matrimonii causa acceptilationem interpositam non secutis nuptiis nullam esse atque ideo suo loco manere obligationem. quae sententia uera est.Quotiens au
Abbreviated transcription (Latin):
consequatur. Cũ igitur neq corpus. noq
petimia eptori absit. nõ oportet cõmitti
stipulanonẽ qũaius su ip̃e iudicio accep¬
touicius c̃ti.:⁊ utisextimationẽ sustuliss
placeat cõmutistipulationẽ. ⁊ ut ip̃e uił e
dẽ libroscripsit. neq hab̾e lit cũ cuius sip̃

Expanded text:
consequatur: cum igitur neque corpus neque pecunia emptori absit, non oportet committi stipulationem: quamuis, si ipse iudicio accepto uictus esset et litis aestimationem sustulisset, placeat committi stipulationem, ut et ipse Iulianus eodem libro scri
Abbreviated transcription (Latin):
maniã tñsitnuł emi. et partẽ pretii in¬
tuli. cũ inresi eluã quantitarẽ hr̃s cp̃¬
toris comuenirerip. q̃stionẽ retulit cli¬
cẽs has posses siõe ex p̃cetoprincipali.
partim distẽtas. partim uet̾ani inp̃mia
assigͥnãtas q̃ro anhuus modi eiꝑiculũ
aducnditorẽ ꝑtinẽ possit. Pauł .R. fu

Expanded text:
mania trans Renum emit et partem pretii intulit: cum in residuam quantitatem heres emptoris conueniretur, quaestionem rettulit dicens has possessiones ex praecepto principali partim distractas, partim ueteranis in praemia adsignatas: quaero, an huius rei periculum ad uenditorem pertinere possit.Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
ctus euictis sit: quã rẽsipossideri. reti¬
nere potuit. peti aũt utilit̃ nõpoñi. uł
ip̃oiure ꝓmissor clupleturus cat. ł certe
dolimaliexiipnõe setucripossit. Enta
siculpa. ł sponte cluplestipulatõs posses¬
sio amissa fuit ¶ Quolib⁊ tp̃r uendito
ridenamaripot. ut de eare agñda adsit
ꝗ a nõp̃fimtur ceriũ tp̃o incastipulanos¬

Expanded text:
si possideret retinere potuerit, peti autem utiliter non poterit, vel ipso iure promissor duplae tutus erit vel certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa vel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit. Quolibet tempore venditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia non praefinitur certum tempus in ea stipula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd clicemus.: ut puta acceptũ ꝗd̾ cũpupillotu¬
tore auctõe fuit iuidiciũ. s⁊ aͥ sñte pupillo
tutor causã gñ. ⁊ uidicatũ est cc̃ tutorẽ qt̃
nõ dicemus cõmitistipulatiõe: et enł̃ actã
eẽ causã palã est.⁊ sans est ab eocui ps agñ

Expanded text:
d dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipulationem? etenim actam esse causam
Abbreviated transcription (Latin):
ilienauitibi. ut conoĩe nõ obligaretis. si
cũ postea abste emã ⁊ satis ꝓcinctione
michides̃. excipienciũ acautione qͦ ꝓͥ
meobuganis sit. ꝗa ⁊̃ nõ excepto co. agñ¬
do conõie cc̃te dolimali exceproe pos¬

Expanded text:
alienavi tibi: ut eo nomine non obligeris, si eum postea abs te emam et satis pro evictione mihi des, excipiendum cautione, quod pro me obligatus sit, quia etiam non excepto eo agendo eo nomine contra te doli mali excep
Abbreviated transcription (Latin):
tioutroq uenierit̃. nõ est scꝑandũ pretiũ
E⁊ q̃nto minois cũueniret utrũq funt noͣn
riaueneut̃. eclicto exp̃ssũ est. ut cũ alt̃m ĩ
eacausasit ut reo hib̃idebeat. utrũq redi¬
beat᷑. in quare tam ep̃tori quã uenditori
consulitur. dũium̃ta nõ seꝑontur simili
modo. ⁊ sitriga uenierit. reohibenda cĩt
tota: ⁊siquadriga. reohibeatur. Si siduo
pariamulaust̃. ⁊una mula uiuosasit. uł
pur. solũpar reotuibebitur. altmnõ. sitũ n
dũ sĩt̃ paria cõstituta.s⁊ siplicit̃ quat¬
tuor mule unͤo p̃tio uenierit. unias erit
nuie redlubitio. nõ õium nã ⁊ sipolia
uguerit: diccius unũ eqsi qui uitiosus est.

Expanded text:
tio utraeque uenierint, non est separandum pretium, sed quanto minoris cum ueniret utrumque fuit, non ria uen‹e›unt, edicto expressum est, ut, cum alterum in ea causa sit, ut redhiberi debeat, utrumque redhibeatur: in qua re tam emptori quam venditori consulitur, dum iumenta non separantur. simili modo et si triga venierit, redhibenda erit tota, et si quadriga, redhibeatur. sed si duo paria mularum sint et una mula vitiosa sit vel par, solum par redhibebitur, alterum non: si tamen nondum sint paria constituta, sed simpliciter quattuor mulae uno pretio venierint, unius erit mulae redhibitio, non omnium: nam et si polia venierit, dicemus unum e
Abbreviated transcription (Latin):
quã quis infuitutẽ uxorẽ habutt. quasi so¬
crũ. cũ cñi cognatio suił inttilligit᷑ quare
ñ affinitas inelligũ. s imrͣe dubia certius
modestius ẽ huiusmod miptiis abstine.
⁊nur᷑ intelligant᷑. ut sciamus ouia aliceot

Expanded text:
quam quis in seruitute uxorem habuit, quasi socrum. cum enim cognatio seruilis intellegitur, quare non et adfinitas intellegatur? sed in re dubia certius et modestius est huiusmodi nuptiis abstinere.Nunc et nurus intellegantur, ut sciamu
Abbreviated transcription (Latin):
tis noxisq solutũ eẽ promittere nõ
debes. p̃tet quã quod iussutuo fece¬
rat aut cius cuitu eum alienaue
numisisti: Predhibitoriã. ⁊ quanto
minoris denegmdã tibi labeo ait. sic̃
ciuple acuoꝑiret. ergo ⁊ quod aduer

Expanded text:
tis noxisque solutum esse promittere non debes, praeterquam quod iussu tuo fecerat aut eius cui tu eum alienavernumisisti, et redhibitoriam et quanti minoris denegandam tibi Labeo ait, sicut duplae actio periret: ergo et qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cuius marmmapars inueninõe fuit.
ꝗaplerũq uenalitiarii ita societatem
agere equũ enĩ cdilib uisũ est. uł inu¬
nũ exnis euius maior pars aut nulla
parte minor eẽt: edilicias actiões cõpeĩe
necoget etur ẽptor. cũmultis lit̃igͣare:
quãuis actio ex cp̃to cũsinglis sit ꝓportio¬
ne quasoni fucit̃. Nã idgnus hõul adlu¬
crũ potius. uł turpit̃ facienclũ ꝓnius
ẽ. ¶Inrcombitoria. ł extimatoia. po
fugĩsimł tenĩpot. Nam potest dici.
statimͤait. ẜuus traditus ẽ. conmit¬
tt̃ stipul moquanti intet est cp̃to

Expanded text:
um cuius maxima pars in uenditione fuerit, quia plerumque uenaliciarii ita societatem agere: aequum enim aedilibus visum est vel in unum ex his, cuius maior pars aut nulla parte minor esset, aedilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamvis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius vel turpiter faciendum pronius est. In redhibitoria vefugam simul teneri potest: nam potest dici nstatim enim ut servus traditus est committitur stipulatio quanti interest empto
Abbreviated transcription (Latin):
mationĩ nisipħis ꝑatus sit seruunoxe no¬
minerelinq̃re Ittm qͣro sinole estimatio¬
nẽ t p̃tiariũ iesutuore. anseruus ⁊ eltru¬
pctulio ł acp̃uõ redhibitisciui. ex duplesti¬
pulauoe: Pereb osurtũ ablaus. ias sũ

Expanded text:
o his paratus sit seruum noxae nomine relinquere.Item quaero, si nolit aestimationem et pretia rerum restituere, an seruus retinpeculio uel de pretio redhibiti serui ex duplae stipul
Abbreviated transcription (Latin):
S  neccctpnonib dicendũ ẽ. rcũ partib
actoris sungi oportere. ip̃u ꝙ exceptiõc:
ł ut i̾tione inplere ut puta sipiͤt
conuenti cccptiõe utatur. docẽdb pi¬
ccũ conuntũ factucẽ: ¶ Cuquis pro¬
mississt. Iudicio sesisti.⁊ rei. pcã abfu¬

Expanded text:
In exceptionibus dicendum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem velut intentionem implere: ut puta si pacti conventi exceptione utatur, docere debet pactum conventum factum esse. Cum quis promisisset iudicio se sisti et rei pub
Abbreviated transcription (Latin):
aͣq neꝗ ci sinio inuinditiõe accefsit
Iuia ussiduaest duplestipulatio. idcirto plo¬
ciui. ⁊̃ exẽp̃to agiposse. si cluplã uendior
mancipii nõcaurat. Ea enĩquest̃ mb̃i s et
cõsuctuduus. inbonesidĩ uidiciis debe ãt

Expanded text:
 ei servo in venditione accessit. Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam venditor mancipii non caveat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bis euisd̾ reiestimationẽ cõsequatur
simancipiũ teclibnũ fuit. Inqualioc ñ quę¬
ritur anmancipĩ in caus areclibitiõis suũ
sei hoc tantũ: ansit reclibitũ. nec inm̃to.
iniqũuest ens posttaqua uenditor agnouit
i eci picnoom ancipiũ ee idincausar eohibi¬

Expanded text:
bis eiusdem rei aestimationem consequatur. si mancipium redhibitum fuerit: in qua non hoc quaeritur, an mancipium in causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum, an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam venditor agnovit recipiendo mancipium esse id in causa redhibi
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑꝙ oͣ nam̃ti agitur. et ĩnactĩoẽ. et ĩ
sedicto adiettũest. ut noeudi causa ornata
cucta ee. pom̃ enĩ uimenti ornatũ itmens
causiduci dem̃uenire. ¶Sipluruum̃¬
tauenierĩt: nõ oĩa ert̃ redhi bendappu¬
nius ornam̃tũ. Nã ⁊ siuitiosũ sit unilui¬

Expanded text:
e ornamentis agitur, et in actione et in edicto adiectum est: "vendendi causa ornata ducta esse": poterit enim iumentum ornatum itineris causa duci, deinde venire. Si plura iumenta venierint, non omnia erunt redhibenda propter unius ornamentum: nam et si vitiosum sit unu
Abbreviated transcription (Latin):
te talesit ꝗ. diuusionẽ non recipiat. in pu¬
posse negauimus.¶Nutellus quoq
scribit si seruus cõis seruu emĩt. ⁊ sit incau¬
sarecuibitiõis. unũ ex dm̃s ꝓpartesuare¬
cũeptor plures hrdes octitmt. nec õs ad

Expanded text:
te tale sit, quod diuisionem non recipiat, ut puposse negauimus.Marcellus quoque scribit, si seruus communis seruum emerit et sit in causa redhibitionis, unum ex dominis pro parte sua recum emptori plures h
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iure uti. ut uitii morbĩq appellatio
nõ uideat᷑ ꝑtinere nisi adcorpora. ¶Ini¬
ꝓmisit. simĩnus nõ. ⁊ iõnõiatimde crro¬
ne. ⁊ fugitiuo excipit hoc enĩ aĩuitiũ est
nõcor poĩs. Unꝗdã uimenta pauida. ⁊ ca¬
scitrosa. morbosi nõ ct̃ admianda dix᷑ ert̃
Animienĩ nõcor pois hor uniũcẽ. ¶ In

Expanded text:
hoc iure uti, ut uitii morbique appellatio non uideatur pertinere nisi ad corpora: anipromisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse.In
Abbreviated transcription (Latin):
ficiusit. manclatũest pẽcluu an. oquĩ fuisse
idclũtaxat input. uẽp̃toĩ. exfactoꝑcuatoris.
et familie. ꝗ nõ fuit passurus seruus nisiei
utnusset .ꝙ. aũt passurus eit ⁊̃ si nouenisset.
ineocõcecli ep̃toriserũi suinaxe decltionẽ. et
exco in ꝗdq procuritor cõmiserit. solũ ac¬
tionũ prãn de necessitate ei inuigi. Quid
ẽ factus seruus. nõsoliladcorpͥus. s ⁊ animi¬
uitia reserendũ est. in putisi initatiõe con¬
seruor apud ep̃torẽ t factus est. alcator
forte. ł umarus. leroncus sit set notandũ

Expanded text:
factum sit, mandatum est.Pedius ait aequum fuisse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris et familiae, quod non fuit passurus seruus nisi uenisset: quod autem passurus erat etiam, si non uenisset, in eo concedi emptori serui sui noxae deditionem et ex eo, inquit, quod procurator commisit, solum actionum praestandarum necessitatem ei iniungi. Quid factus est servus, non solum ad corpus, sed uitia referendum est, ut puta si imitatione conseruorum apud emptorem talis factus est, aleator forte uel uinarius uel erro euasit.Sed notandum
Abbreviated transcription (Latin):
totacansa adhõiẽ restituendũ iniudicioũ¬
satur. ⁊tã fructus uenut̃. quãidꝗ dct̾ior
factus est. Cct̃aq c ueniut. Iudicienĩ. statĩ
at ꝙuidex faciusest. oĩum renlofficiũ in¬
cũbit q̃cũꝙ iniuidicioilsantur. Ea aũt q̃
ant uicdicus cõtingũt. nõualde adeũ¬

Expanded text:
em restituendum in iudicio versatur, et tam fructus veniunt quam id quo deterior factus est ceteraque veniunt: iudici enim statim atque iudex factus est omnium rerum officium incumbit, quaecumque in iudicio versantur: ea autem quae ante iudicium contingunt non valde ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
seꝙͣ uitii ꝗd habe uidetur. quianeq cie
fortitudine. ꝗd cius detrahatur. neq de
unlitatẽ. cũ aognandũ nũquã sit habi¬
lis cęlius quoq scribit. nõ omĩa animali¬
castrationẽ factast̃ in betilliota. ⁊ iõmulił
nõ ẽẽ uitiosũ. Id̾ refeit offilũs extimasse.
equũ castrati. sanũeẽ. sicut spado quoq
sanus est. S⁊ si cp̃tor ignorauit uenditor¬
D scit. ex epto cẽ actionẽ ⁊ utril est quoo
lis sit ut tñs iũginõ possit. ansanasit. ⁊

Expanded text:
e uidetur, quia neque de fortitudine quid eius detrahitur neque de utilitate, cum ad generandum numquam sit habilis. Caelius quoque scribit non omnia animalicastrationem facta sunt inbecilliora: et ideo mulum non esse uitiosum. idem refert Ofilium existimasse equum castratum sanum esse, sicuti spado quoque sanus est, sed si emptor ignorauit, uenditor scit, ex empto esse actionem: et uerum est quod lis sit, ut transiungi non possit, an sana sit. et
Abbreviated transcription (Latin):
ris iuclicio agepõt. Uerbigr̃a. Si cõstan¬
tẽ. aut labori osũ aut curacẽ. iugilacẽ ẽẽ
aut cocsrugalitatesuapeculiũ adq tinẽ
clesidiosus. sonnuculosus. p̃ĩger. ĩarcdũ.
cõmessor. inueniatur. hec. osauiciiltur co
re abco exigatur. f cũ quodã tẽꝑam̃to. ut
si foi te costanẽ ex affir muuet. nõex ic¬
tag̾uitas. ⁊ cõstantia quasi aphilosophod̾¬
sicletur. ⁊ silaboriosũ. ⁊ ugilacẽ affirma¬
uĩt cẽ: nõ cõtinuus labor ꝑdies noctesq
abco enganir. fihec oĩa ex bono ⁊ equomo¬

Expanded text:
icio agere potest: verbi gratia si constantem aut laboriosum aut curracem vigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem desidiosus somniculosus piger tardus comesor inveniatur. haec omnia videntur eo igatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmaverit, non exacta gravitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et vigilacem adfirmaverit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec omnia ex bono et aequo mo
Abbreviated transcription (Latin):
itriũ diẽ meliorẽ cõditionẽ inuerasset. fu¬
eritq traclita: ⁊ forte ẽp̃tor añt quãme¬
lior cõdino offeret̃. hãc rc̃ pignõi dedisset.
ri obligate erãt. serũquẽ cmat redibu¬
erit: anciesinat s. uianelocusee. ⁊ mag̃
ẽ nedesinat. nisi exuolũtate creclitõis hoc
factũ est. ¶ Sunuenditioẽ pignois cõsñ¬
sestrit cieditor. ł ut debitor hãc rẽꝑmu¬
tet. łcdonet. ł inclotẽ cletur. dicenlũeit
pignu lib̾ari. insisalua causapignoĩs

Expanded text:
certum diem meliorem condicionem invenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offeretur, hanc rem pignori dedisset, ri obligatae erant, seruum quem emerat redhibuerit, an desinat Seruianae locus esse? et magis est, ne desinat, nisi ex uoluntate creditoris hoc factum est. Si in uenditione pignoris consenserit creditor uel ut debitor hanc rem permutet uel donet uel in dotem det, dicendum erit pignus liberari, nisi salua causa pignoris
Abbreviated transcription (Latin):
accidit: ꝙ corpussuũ in aliqua nalini¬
dinẽ inmittit. Destib ceciliũ distm¬
guetrctanus dicit. ut sinai᷑ astilis sit.
sanasit. siuitiocor poĩs. c̃ ¶Itẽ dlego
⁊q p̃ssus. aut ⁊̃ pigrcia surgñdi uri¬
nã faciat. Sin aũt untiouesite. collet¬
tũ humorẽ continere nõ pd̃t. nõqa
urinã inlectofacit. s ⁊ ꝗa uiniosa ui¬
re alicuius p̃cisasit. toucremago
quã prãc reclibitionẽ. ꝗ morb mi

Expanded text:
accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret.De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si uitio corporis, contra.Item de eo que pressus aut etiam pigritia surgendi urinam faciat: sin autem uitio uesicae collectum umorem continere non potest, non quia urinam in lecto facit, sed quia uitiosam uea alicuius praecisa sit, tollere magis quam praestare redhibitio
Abbreviated transcription (Latin):
cipalit nenit. Nã urte cuuliut megrastr̃ q̃
dolia accessura fundodicta fuit Exhocͥtasi
certũ corpus accessumii fui̾t dictũ. Nlasi ser¬
uus cũpeculiouenieñt. cam incipia quȩ in
petulio siu̾̃nt. sanaeẽ prãe uenditor nõde
peculiu taiepraẽ operiere.⁊ qũe admnodũ
cditate. aut inpeculio ¶ d̾ait. ⁊ si funclio
cũ instru m̃to uenierit. ⁊ urinstrum̃ tomã¬

Expanded text:
cipaliter ueniit: nam iure ciuili, ut integra sint quae dolia accessura fundo dicta fuerint. sed hoc ita, si certum corpus accessurum fuerit dictum: nam si seruus cum peculio uenierit, ea mancipia quae in peculio fuerint sana esse praestare uenditor non depeculium tale praestare oportere, et quemadmodum editate aut in peculio. idem probat et si fundus cum instrumento venierit et in instrumento ma
Abbreviated transcription (Latin):
SI .I. S offilus ar. Sinoi cugitus
sit abscisus. menbrũue quidiaceratũ.
quãius cõsanauit. sitñ obeãtrem eomi¬
nus impossit nduidi sanũeẽ cãtonẽ
quoq scribelego. cuius digitus demanu.

Expanded text:
 Idem Ofilius ait, si homini digitus sit abscisus membrive quid laceratum, quamvis consanaverit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non videri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu
Abbreviated transcription (Latin):
uus eam̃tenerecurit adsũ. extrahabitan¬
onẽ lib̃tifugisset. s⁊ int᷑ eeles patroni. et ĩ¬
tota nocte oblituit. incłicẽ fugnuuã celsꝰ
uit. Planesitalẽtusto̾cuã cahiditanonõ
nabuit. ⁊ ineacella libtus habitauit. cuico¬
mune. ⁊ ꝓmisscuũ pluriũ cellaꝵ if est. ccͣ¬

Expanded text:
uus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellarum iter est, c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcohoĩa. ł siquid accessioĩs nõie. dari aũt
nõid solũ accipiemus ꝗ nuãtur uenditori.
ut putap̃tũ: ⁊usuras cius. sit ⁊ siꝗd ep̃tio¬
nis causa erõgatũest. hoc aũt itademum
siue plures.Set alforteusus fruciue ppri¬
tuciur ¶ Sipeculiũ quęslu apuo ep̃torem

Expanded text:
omine, vel si quid accessionis nomine. dari autem non id solum accipiemus, quod numeratur venditori, ut puta pretium et usuras eius, sed et si quid emptionis causa erogatum est. hoc autem ita demum sive plures. Sed et si forte usus fructus proprituetur. Si peculium quaesiit apud emptorem,
Abbreviated transcription (Latin):
tur sanũ uidĩ pedus scribit. ait crã ĩ¬
oqualitatemaxillaꝵ. oculoꝵ brachi¬
cm. siuchil exministio prando subtra¬
hit. extraredibitionẽ cẽ ẜet latus . et
crus breuius: põt afferre inpeclim̃tũ.
ergoet hic eiãt recubndis siqui nat᷑a
gutturo sussit. aut oculos eminẽte. lõ
sanur iudet̃. Itẽ scenclũ est sceua nõct᷑
morbosis. t uitiosu᷑ pret̃ quãsimbecil

Expanded text:
tur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus.Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur.Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbec
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃torem accipe clebemus eũ ep̃tio emit.
qi ẽptoĩs. uenditoris loc̾ohab̾ ⁊ uirũq
posse ex nocecdicto ceꝑiri ¶ps. uñ.
redibinõis.ui. merses utiles hãt. Si
Saũt mincipiũnõr edhibettur. sei qͣnto

Expanded text:
cedunt. emptorem accipere debemus eum qui pretio emit. que emptoris et venditoris loco haberi et utrumque posse ex hoc edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto
Abbreviated transcription (Latin):
hoccauctocõtineri ¶uł ait. u̾idiciũ
reohibitorie accioĩs. utrũq id uͤeclitorẽ
et eptorẽ. quodãmodo uuntegrũ restitu¬
ereclebere. quaresiue ep̃toĩseruus furtũ
fecit. siue alii cuilibet. obq. furtũ ep̃to
aliꝗd p̃stit̃it. nõ alit̃ cogetur hoĩe uen¬

Expanded text:
cium redhibitoriae actionis utrumque, id est uenditorem et emptorem quodammodo in integrum restituere debere.Quare siue emptori seruus furtum fecerit siue alii cuilibet, ob quod furtum emptor aliquid praestiterit, non aliter hominem uen
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex qua cũq causa det̃ius factũsit. io
arburiouidici estimetur. ⁊ uenditoĩ
reliq̃u̾a am̃t quȩ cliximus. nolit ep̃tor
redlere: sufficiat uenditõĩ exũendi¬
toactio. ¶Iubẽt ccͣles restitui. ⁊ qd̾
uenditiõi accessit. ⁊ siqui accessiões ip̃e¬
p̃stm̃t. ut ut̃q resoluta ep̃tiõe. nichil
ãpluis cõseqͣuatur: quã nõ hab̾et siuen¬
ditiofactanõcẽt ¶ Ex cipitur ⁊̃ illeꝗ
cãpitalcstaudẽ admisit. Capitalẽfrau¬
dẽ admute est: tale aliꝗd clelinq̃re pꝑ¬

Expanded text:
ut ex quacumque causa deterius factum sit, id arbitrio iudicis aestimetur et uenditori reliqua autem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio.Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessiones ippraestiterit, ut uterque resoluta emptione nihil amplius consequatur, quam non haberet, si venditio facta non esset. Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisit. capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, p
Abbreviated transcription (Latin):
bachaus sit.⁊ resposa readidit. hicꝰ¬
neq eo noĩe ꝗ aliqño iotecit. actioest
sicuti si aligño febtẽhabuit. Ccc̃msi
nichilominus manẽt incouitio. ut
cir cafanaba chaĩ solet. ⁊ quasidemẽ

Expanded text:
sit et responsa reddiderit, tameneque eo nomine, quod aliquando id fecit, actio est, sicuti si aliquando febrem habuit: ceterum si nihilo minus permaneret in eo vitio, ut circa fana bacchari soleret et quasi demens
Abbreviated transcription (Latin):
pũbem. neꝙ furiosũ capitalẽ fraudẽꝰ
iuderi admisisse ¶ Exciptnur et ille:
ꝗ mortis conciscenb̾ causa quid fecit᷑.
Malus strinis crecditu est: ꝗaliquidfa¬
cit. quomagrsecreb hũanis extrahat
ut puta laqueũtor sit. siue promedica¬
m̃to uencnũbibit p̃cipitẽne sest exal
N tomiserit. aliuoue ꝗd fccit: quofacto¬

Expanded text:
puberem neque furiosum capitalem fraudem uideri admisisse.Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto
Abbreviated transcription (Latin):
ut putasiqus bãbussit. Nãhunc un¬
tosũ magiscẽ. quamorbosũee. Ego
hõis inpecliat. idclabit reclibitioĩ locũ.
Dũmodomeminĩmus ndutiqq. lib
qualciussimũ efficẽ. ut morbosus uiti¬
osusq hãtur. Prom̃ltras febricula.
nieñ hec potuert. ¶Exꝙhitãꝙ gra

Expanded text:
ut puta si quis balbus sit, nam hunc vitiosum magis esse quam morbosum. ego hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo memquam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuis febricula ni enim haec potuerunt. exempli itaque gra
Abbreviated transcription (Latin):
loma uendi clissecdicctur. iudicͤiũ clabi¬
mus. ¶ Cusa huias ecdicti pponeuor
est. ut octiaratur fallacus uencienti¬
ũ iep̃toĩb succuratur. ꝗ cũq decepti
iniqũ. potuit enĩ canotababe uethi¬
⁊̾tot̾. neq enĩ int̃ est epͣtođ curfallat
ignorutuuenitois. ancuicut ate¬

Expanded text:
lo uendidisse dicetur, iudicium dabimus'.Causa huius edicti proponendi est, ut occurratur fallaciis uendentium et emptoribus succurratur, quicumque decepti iniquum: potuit enim ea nota habere uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an
Abbreviated transcription (Latin):
uus cẽcepit. ꝗa sinc suge cõsilioid focit.¬
Q auĩt edues. noxa solutus nosit. sic in¬
telligenciũest ut hoc nõ debeat ꝓnũtiari
nullã eũ noxã comisisse. s⁊ istua noxa sola¬
tũtẽ. hoc est noxali uidicio subieetũ nõẽe
egosinoxã cõmisit nec ꝑmanet. noxa
solims iuditur. noxas accipetiebemus.
priuatas. hoest eas quecũ ꝙ cõmatuntur
exdelictis. uõpublicis crimuub. exq̃braga¬
tur uidicuis noxalib. deniq sp̃alit̃ ca̾uet᷑
infradecapitalib frandib. expriuans
aũt noxiis. oritur oamiũpecumariis. si

Expanded text:
e consilio id fecit.Quod aiunt aediles 'noxa solutus non sit', sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet, noxa solutus uidetur.Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓclẽe. Cũ aũi cũ sernoeius cõuenĩt ꝑ
ip̃am pacti exceptionẽ cõuenudebet.
si certares ẽ queuenit porest clicicleRe¬
liquaparte abintio agioporte. nec obstat
exc̃eptio ¶IIudtenẽdũ est. siquis coĩs
rcipartẽ ꝓindi uiso dedit ypothece. cliu¬
siõefactacũsotio. nõutiq cã partẽ credi¬
toĩ obligatã eẽ: quȩ eiobtingit ꝗ pigno

Expanded text:
e: cum autem cum seruo eius conuenerit, per ipsam pacti exceptionem conuenti debetsi certa res est quae uenit, potest dici de reliqua parte ab initio agi oportere nec obstat exceptio.Illud tenendum est, si quis communis rei partem pro indiuiso dederit hypothecae, diuisione facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingi
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit. quius solutũ eepactũ prima
uosuntut dõat oi costasat. Qminimi
le pecuniedo monẽ lex facit. cuindest
locus inpignore liłindo. ¶Defensorab¬
sentis cauitĩonẽ iudicatũ soliupstum. In
dnm iuclicioposteam̃s latofidĩ uissore ob
rẽ iudicatã. quas defensor dedit. nõtene¬
nepignus apossessorepẽtiet̃t. et possessor
litis extimanonẽ obrułit. ⁊ ab eo clebitor
rẽ uendicet: nõ alit̃ hoc facẽ cõceclitur. nͥ¬

Expanded text:
pignoris solutum esse pactum prima voluntate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem lex facit, cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solvi praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenene pignus a possessore petierit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor rem vindicet, non aliter hoc facere co
Abbreviated transcription (Latin):
ealogati q̃ sub cõclitioe datacrat depignore
rcisue cõuẽmis ⁊. et postea cad ipapignora ob.
pecuniã creditã pignoĩ de̾cłi. ac post cõcli¬
tio legatoꝵ extint. Inc quo ꝙ tuendũ eũcu¬
i pris pigni datũeẽt. extimaui. ¶Iiua

Expanded text:
ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae convenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pign
Abbreviated transcription (Latin):
oruluscanõnẽ cã cẽ ꝗdãputãt iubi
hõ lumint ad citonichi uio ¶Q uesi¬
tũ est. anbalb ⁊ blesio. ⁊atip̃sig. isq
quitar clu ioquit᷑. ⁊ uarus. et̃ u̾aticus
bosus. magnaciũpars hõi aligno dca¬
tecaret. neq idõmorbosist. presertun :¬
cũsine cicutib nascamur. nec ibõminꝰ
sanislimus. donee dentes nãmis. auo¬

Expanded text:
ubi homo lumine adhibito nihil uidet.Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus et uatius bosus: magna enim pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes ha
Abbreviated transcription (Latin):
uł est. sł nõ michi ana pignoĩs i pothcctue
noĩesit resobligata. Siue alioͣpossioe̾ñte.
prior creditorꝰ uenoicet ypothecaĩa actio¬
ne. ⁊ ille excipiat sinõcõuenit ut sibiressit
obligata. hłc inmodũ sup̃ relatũ teplicã¬
cõdẽpnatus exp̃fatis modis litis extima¬
tiõẽ ex soluit. anꝑiñ sccdo cretitõi teneat.
primus ꝗ sine ypotheca creclidit. post.s

Expanded text:
is est 'si non mihi ante pignori hypothecaeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum repliccondemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsolverit, an perinde secundo creditori teneatur, primus, qui sine hypotheca credidit, post s
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. Questtũ est anũnus quisq eoꝵ de¬
bitoe sibi adicto cessante insolutione:
ꝓ soli dopignus slbeonõit obligatum
uende possit. respõdipõdipoptisse. R¬
Quib moĩs pignusul y potheca sol
gona ges sit. ⁊pignora¬

Expanded text:
runt. quaesitum est, an unusquisque eorum, debitore sibi addicto cessante in solutione, pro sol‹i›do pignus sub eo nomine obligatum uendere possit. respondit potuisse. QUIBUS MODIS PIGNUS UEL HYPOTHECA SOLUgotia gessit et pignora
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ cetoꝗ inductares est. ꝙ postrrius fac¬
tũ est. ¶Si defutãre cõueit ut ypoͣthe¬
cesit. sicutic̃ departu. hoc q̃ntur. anan¬
cilla cõuentioĩs tp̃r inbõis fuit debitõi
infructib sicurnit ut sit̃ pignoi: oq qͣrũ¬

Expanded text:
sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est. Si de futura re convenerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc quaeritur, an ancilla conventionis tempore in bonis fuit debitoris: et in fructibus, si convenit ut sint pignori, aequ
Abbreviated transcription (Latin):
ouũt. puto eũ manclati hab̾e
accionẽ. Ignoscendũ ẽ enĩ sinõ ela
uin. u̾it debitorẽ soluisse. Nebtio
u debuit notũ fac̾e̾ si fior iissori
rã se soluisse. ne forte creditorob¬
⁊ excutrat ei sũmã in qua sidĩ uisit
hoc idẽ tractari ⁊ ĩ side uissore potẽ.
sicũ soluiss.⁊ non etrtiorauit reũ.
sic dem̃ reus soluit . q. solpe eũ notio¬
dõtebat. ⁊ credo sicũ pois cũ certi¬
orare nõ fecit. oportẽ mantati a¬
getẽ sidĩ uissorem reppelli: dolo¬

Expanded text:
o eum mandati habere actionem: ignoscendum est enim ei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obet excutiat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, sic deinde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo
Abbreviated transcription (Latin):
uillam edifici̾t uelles renunti astimiai
d opus tibi loci ui pont cõpẽi nonpoi¬
se minõis trectutiꝵ cim uillamc̃itire
teliquum rescitua. ¶ ¶essem in spi¬
ciente colonocũ alici et non ignora¬

Expanded text:
uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi de opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: reliquum restituas. Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignora