comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ando uel etiam contra ueniendo. sicut de
alȩxandro erario apłs dicit: expedit ei ut
mola asmaria suspendat᷑ collo eius. & p̾ci¬
pitetur in ꝓfundum maris: id est congruit
eiut cupiditas rerum temporalium cui
stulti &e cȩci colligant᷑. eum deuinetum pon¬
dere suo deducat ad int̾itum. xxuiii. Qđ d
oblatus est debitor domino decem milium
talentoꝵ. & iussit eum uenundari. & uxorẽ eiꝰ
& filios eius. & omnia quȩ habebat. & reddi:
intelligendum est decẽ p̃ceptoꝵ legis fuisse
eum debitorem⁊ & ꝓ cupiditate atq oꝑibus
suis. tanqm uxore & filuis penas soluere de¬
buisse: quod est p̃cium eius. Precium enim
uenditi. supplicium damnati intelligit᷑.
Q uot dixit noluit ignoscere conseruo
suo.s abiit &e misit eum in carcerem & cȩt̾a:
intelligendum. tenuisse contra eum hunc
animum. ut supplicia illi uellet. Conserui
autem qui narrauerunt dño quȩ fiebant
potest intelligi eccłia: quȩ ce illum soluit. &¬

Expanded text:
erando, vel etiam contraveniendo, sicut de erando, vel etiam contraveniendo, sicut de Alexandro aerario Apostolus dicit ; expedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et praecipitetur in profundum maris: id est, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum pondere suo deducat ad interitum. XXV. oblatus est debitor domino decem millium talentorum, et jussit eum venundari, et uxorem ejus et filios et omnia quae habebat et reddi, intelligene debitorem; et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit, Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, et reliqua; intelligendum, tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem qui narraverunt Domino quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, quae et illum solvit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum uesꝑe. Et item de tribulatione ante
aduentum suum fut᷑a: cui simile est mane
roseum cum tristicia cȩlum. Xxiii.
Quod dixit dñs helyas quidem uenturus ẽ
& restituet omnia: id est uel eos qͦs ꝑsecutio
antixp̃i conturbauerit: uel ut ipse restituat
moriendo quȩ debet.ixiiii. Quod dix̃
uoluptatem carnis.xu. Item quod
dicunt discipłi. quare nos non potuimꝰ eicẽ
eũ: ne ilł miracłis faciendis extollerent᷑
in suꝑbiam:admoniti sunt potiꝰ ꝑhumilita¬
tem fidei. quasi ꝑ synapis granum elationẽ
t̃renam quȩ nomine montis significata ẽ.
curare ut transiret. xxui Quod dixit
dum ẽ lib̃os ẽẽ filios: id est non ẽẽ uectigales.
Multo gͦ magis liberi ẽe debent in quolibet
regno t̾reno. filii regni illius. sub quo sunt
omnia regna terrena.xxuii Quod do¬
minus dicit. qui autem scandalizauerit u¬
num ex pusillis istis. id est ex humilibus.
quales uult ẽẽ discipłos suos. non obtemꝑ¬

Expanded text:
coelum vespere: et item de tribulatione ante coelum vespere: et item de tribulatione ante adventum suum futura, cui simile est mane roseum cum tristitia coelum. XXI.Quod dixit Dominus, Elias quidem venturus est, et restituet omnia; id est, vel eos quos persecutio Antichristi conturbaverit; vel ut ipse restituat moriendo quae debet. XXII. Ib. XVII, voluptates carnis. Item quod dicunt discipuli, Quare nos non potuimus ejicere eum? ne illis miraculis faciendis extollerentur in superbiam, admoniti sunt potius per humilitatem fidei, quasi per sinapis granum, elationem terrenam, quae montis nomine significata est, curare ut transiret. XXIII. Ib. XVIIdum est liberos esse filios, id est, non esse vectigales. Multo ergo magis liberi esse debent in quolibet regno terreno filii regni illius sub quo sunt omnia regna terrena. XXIV. minus dicit, Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, id est, ex humilibus, quales vult esse discipulos suos, non obtemp
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͣs eccł̃ia septiformis quȩ in apocalypsi
etiam describit᷑ ꝑtinet. id est omnis qui ꝑ¬
seuerauerit usq in finem. Ille enim qͥ dixit.
putas ueniet filius hominis & inuemiet fidẽ
suꝑ t̾ram. significauit quidem in extremo
conuiuiĩ relĩqui posse & deseri ȩscas suas:
S qm̃ item ipse dicit. qui ꝑseuerauerit us¬
q in finem hic saluus erit: significauit ñ
defuturam eccłiam quȩ septenario numero
cosdem septem panes. abundantius recipi¬
at. & latitudine cordis que ipsam ꝑseueran¬
tiam insportis uidet᷑ significare. contineat
uod dixit dñs facto uesꝑe dicitis xxii
serenum erit. rubicundum est enim eclum:
id est sanguine passionis xp̃i in pͥmo aduentu
indulgentia peccatoꝵ dat᷑. Et mane hodie dem¬
pestas. rubet enim cum tͥsticia cȩlum: id est qͦd
scdo aduentu igne p̾cedente uenturus est. fã¬
ciemgͦ celi iudicare nostis: signa autem tem¬
porum non potestis. Signa tempoꝵ dixit de
aduentu suo uel passione:cui simile est roseỹ

Expanded text:
ad quas Ecclesia septiformis, quae in Apocalypsi etiam describitur , pertinet, id est, omnis qui perseveraverit usque in finem. Ille enim qui dixit, Putasne, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri escas suas: sed quoniam ipse item dixit, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; significavit non defuturam Ecclesiam, quae septenario numero eosdem septem panes abundantius recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, contineatuod dixit Dominus, Facto vespere dicitis, Serenum erit; rubicundum est enim coelum; id est, sanguine passionis Christi, in primo adventu indulgentia peccatorum datur. Et mane, Hodie tempestas; rubet enim cum tristitia coelum; id est, quod secundo adventu igne praecedente venturus est. Faciem ergo coeli judicare nostis; signa autem temporum non potestis? Signa temporum dixit de adventu suo vel passione, cui simile est roseum
Abbreviated transcription (Latin):
&e notissumi.Tercia ab abrahamusq ad cda¬
uid. Sic enim matħs euangłisti partitur.
Quarta a dauid usq ad transnigrationẽ
in babiloniam. Quinta a traisimgratione
in babiloniam usq ad aduentam domini.
Secta. ab aduentu dñi usq ad finem scħ
sꝑanda ẽ: qua ext̾ior homo tanquam senec¬
tute corrumpit᷑. qui etiam uetꝰ dicit᷑. de intĩor
renouat᷑ de die indiem. Inde requies
sempit̾na est. quȩ significat᷑ sabbato. Huic
rci congruit: quod homosexta die factꝰ est.
ad imaginem & similitudinem dei. Nemo
aut̃ ignorat. hominum uitam. um aliquid
administrantem. cognitione & actione
fulciri. Nam ce actio demeraria ist ꝯme cog¬
nitione: & sine actione ignaua cognitio. S
pͥma uita hominis cui nulla aoministra

Expanded text:
 notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad Da notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda est: qua exterior homo tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitur, et interior renovatur de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Huic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administra
Abbreviated transcription (Latin):
abel iustus a fratre int̾ficit᷑. &e dñs a iudeis t
Qͥd arca noe. tanquam in diluuio scłi eccła
gub̃nat᷑: Oͦ d ysaac immolandus ducitut
& aries ꝓ illo in sentib tanquam crucifixus
agnoscit᷑. Quod in duob ab rahe filũs. uno
de ancilla altõ de libera. duo testamenta in¬
telliguntur: Quod duo popłi in geminis
sicut dñs iudeis ꝑsequentib. apud gentes cla¬
rificatꝰ est. Longum ẽ singła commemorare:
cumita concludat apłs & dicat. Hec autem
infiga tontingebant eis. Scͥpta sunt autem¬
ad correptionem nr̃am in quos finis sclorum
unum hominem constitueris. Que senectꝰ.
sexta etate significat᷑. qua dominꝰ uenit. St̃
enuim ȩtates sex: etiam in uno homine. Infan¬
tia. pueritia. adolescentia. iuuentꝰ. grauitã.
&e senectꝰ. Prima itaq generis humani etas ẽ.
ab adam usq ad noc. Scd̾a. a noe usq ad
abraham. Qui articłi euidentissimi sunt.¬

Expanded text:
Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: quod arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi in geminis,sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorare singula, cum ita concludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum unum hominem constitueris, sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ euangłii ꝑsona in ipso domino. qui per
ꝓpħiam p̃nunciabatur. tuiꝰ auget᷑ p̃dicatio
ꝑimiũsum orbem t̾rarum. ab ipso domini
aduentu. ꝓpħia autem minuit᷑. postquam
id quod p̃minciabat aduenit. Itaq dominꝰ
dicit: lex & ꝓphe usq ad ioħm baptistam.
Abhinc regnum dei p̃dicat᷑. Et ioħs ipse. illũ
inquit oportet crescere. me autem minui.
Quod & dieb quib natisunt. & mortibus
quib passi funt. figuratum est. Nascit᷑ nãq
ioħs ex quo dies incipit minui: nascit᷑ dñs
et quo dies incipit crescere. Capite ille minu¬
to ostendit p̃sentem. quem uenturum ab ex¬
ordio generis humani cecinerat: incipit mi¬
nui: atq inde crescere p̃dicatio regni dei. Et
ideo baptirauit ioħs in penitentiam. finit᷑
enimuet᷑ uita usq ad penitentiam: atq in¬
abcis qͥ pie querunt: & ad hȩc inuestigan᷑¬
da diuinitꝰ adiuuant᷑. Maxime tamen
illis euidentiorib rerum figuris apparet. hd

Expanded text:
autem Evangelii persona in ipso Domino, quae per autem Evangelii persona in ipso Domino, quae per prophetiam praenuntiabatur, cujus augetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini adventu: prophetia autem minuitur postquam id quod praenuntiabat advenit. Itaque Dominus dicit: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuto ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inab eis qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamen illis evidentioribus rerum figuris apparet: quod
Abbreviated transcription (Latin):
diceret dñs nemo nouit filiũ
nisi pater: non dixit.& cuiuo¬
luerit pat̾ reuelare: quemad
i diceret. nemo nouit patrem nͥ
filiꝰ. addidit: & cui uoluerit filiꝰ reuelare.
Quod non ita intelligendum est. quasi filiꝰ
a nullo possit cognosci nisi a patre solo. pater
autem non solum a filio. hetiam ab eis quibꝰ
reuelauerit filius. Sic enim potiꝰ dictum est:
ut intelligamꝰ & patrem & ipsum filium ꝑ
filium reuelari: qͥa ipse est menti nr̃e lumen:
ut quod postea intulit & cin uolu̾̃it filius reue¬
lare. non patrem tantum s etiam filium acci-¬
pias. Ad totum enim quod dixit illatum ẽ.
Uerbo enm suose pat̃ declarat: ũbum autem
non solum id quod ꝑtĩbum declarat᷑. sed
etiam se ipsum declarat.
oħs baptista considerata scͥptura quȩ de illo
in euglio legit᷑. multis ꝓbabilib documentᷤ
non absurde credit᷑ ꝓphetiȩ gestasse ꝑsonam:
erordio generis humani usq ad aduentum
dñi de dño facta ẽ. imaginem gestat. Est

Expanded text:
diceret, Nemo novit Filium nisi Pater, non dixit, Et cui voluerit Pater revelare; quemadmodum cum diceret, Nemo novit Patrem, nisi Filius, addidit, et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit cognosci, nisi a Patre solo; Pater autem non solum a Filio, sed etiam ab eis quibus revelaverit Filius. Sic enim potius dictum est, ut intelligamus et Patrem et ipsum Filium per Filium revelari; quia ipse est menti nostrae lumen: ut quod postea intulit, et cui voluerit Filius revelare, non tantum Patrem, sed etiam Filium accipias: ad totum enim quod dixit, illatum est. Verbo enim suo ipse Pater declaratur: verbum autem non solum id quod per verbum declaratur, sed etiam seipsum declarat.s Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imaginem gestat. Est
Abbreviated transcription (Latin):
UNT ouedam expositiones quorun¬
dam locorum ex euanglio scđm ma¬
theum. ce aliȩ similit̾ scđm lucam :
in unũ librum illȩ: in alt̾um iste
redactȩ sunt. Titulus huiꝰ oꝑis est.
questiones euangłioꝵ. S quare illa sola
de supradictis euangłicis exposita fuerint
quȩ his libris meis continent᷑. & quȩ ista
sint: ꝓlogꝰ meus adiunctis atq annume¬
ratis cisdem questionib. ita ut quisq quod
legere uolũit numeros secutꝰ inueniat: Sa¬
tis indicat. In pͥmogͦ libro in eo quod posi¬
tum est. dñm̃ seorsum duob discipłis suã
retulisse passionem:mendositas codicis
nos fefellit. Nam .xii. scͥptum ẽ. ñ duob.
Inscđo libro uolens exponere quomͦ duos
patres potuerit habere ioseph. cuiꝰconiunx
dicta ẽ uirgo maria: illud quod ꝑhibet᷑
fratrem duxisse defuncti fratris uxorem. ut
ci semen scdm legem suscitaret. ideo dixi eẽ
infirmum: qm eum qui nasceret᷑ nomen
defuncti lex iubebat acciꝑe. non est uerum.

Expanded text:
unt quaedam expositiones quorundam locorum ex euangelio secundum Matheum et aliae similiter secundum Lucam; in unum librum illae, in alterum istae redactae sunt. titulus operis huius est: quaestiones euangeliorum. sed quare illa sola de supra dictis euangelistis exposita fuerint, quae his libris meis continentur, et quae ista sint, prologus meus adiunctis atque adnumeratis eisdem quaestionibus ita, ut quisque legere quod uoluerit numeros secutus inueniat, satis indicat. In primo ergo libro in eo, quod positum est, dominum seorsum duobus discipulis suam rettulisse passionem, mendositas codicis nos fefellit; nam duodecim scriptum est, non duobus. in secundo nolens exponere, quomodo duos patres potuerit habere Ioseph, cuius coniux dicta est uirgo Maria, illud, quod perhibetur fratrem duxisse defuncti fratris uxorem, ut ei semen secundum legem suscitaret, ideo dixi esse infirmum, quoniam qui nasceretur nomen defuncti lex eum iubebat accipere. non est uerum;
Abbreviated transcription (Latin):
rXUIIuid sit quod ait.g̾ libi st̃ fiuii: cum tributuim exigeretur
Uxui. Quid sit quod ait. qͥaut̃ scandalizau̾̃it unũ ex pusillis istis¬
rriii . Quod oblat᷑ est ei debitor decem milium talentors
XNDe diuite qui non intrat in regnum dei.¬
I Quod duob scorsum discipłis se passurum indicat
itr. Quos cum ab iheri co egredet᷑ duos cȩcosilluminauit
xxxINuid sit quod ait discipulis. dicetis monti huic tolle &
iacta te i mane¬
IIIIuid sit quod ait . & qͥ cecidit suꝑlapidem istũ confringet᷑.
XIIIII De homine rege qui fecit nuptias filio suo
rAU De septem fratribus qui unam urorem habuerunt

Expanded text:
XIII. Quod ait, Ergo liberi sunt filii, cum tributum exigeretur. XXIV. Quod ait, Qui autem scandalizaverit unum ex pusillis istis. XXV. Quod oblatus est ei debitor decem millium talentorum. XXVI. De divite qui non intrat in regnum Dei. XXVII. Quod duobus seorsum discipulis se passurum indicat. XXVIII. Quod cum Jericho egrederetur, duos caecos illuminat. XXIX. Quod ait discipulis, Dicetis monti huic, Tolle et jacta te in mare. XXX. Quod ait, Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. XXXI. De homine rege qui fecit nuptias filio suo. XXXII. De septem fratribus qui unam uxorem habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
s cui rapina non sit ẽẽ equalem patͥ: & filiꝰ
hominis ñ sic̃ filii hominum in quib non ẽ
salus: s p̃participib suis. Non enim iustus
tantum sic̃ iob:sic̃ paulꝰ is ic̃ eccłia ⁊s etiam u¬
stificans. tanqm unigenitꝰ a patre: plenꝰ gr̃a
& ueritate. Ad insinuandam gͦ differentiã
diuine humanitatis eiꝰ in qͦ pͥnceps huiꝰ mun¬
di nicħ inuenit. qͥa in passione que non ra¬
puit tẽ exoluebat: & iustificationem scõrũ
ꝑ peccatoꝵs remissionem. qͥb scĩs. in unum re¬
dactis. fit corpꝰ eiꝰ eccłia. cuius oe particula ẽ
iob scđm hẏstoriam qͥa iustificatꝰ & figura
est. Ubi eras cum fundarem t̾ram: Utrum
qͥa ñdum erat. anqͥa ñ ꝑ eum fundata ẽ sic̃
ꝑ unicum filium: &e t̾ram istam. anipsam eccle¬
siam.Ipsa autem accepit lapidem angularẽ.
de qͦ mox dicturꝰ est. Indica mͥ si nosti scientã
hec enim quȩ a dño ꝓnob̃ temporalit̃ gesta

Expanded text:
sed cui rapina non sit esse aequalem patri, et filius sed cui rapina non sit esse aequalem patri, et filius hominis, non sicut filii hominum, in quibus non est salus, sed prae participibus suis: non enimiustus tantum. sicut Iob, sicut Paulus, sicut ecclesia, sed etiam iustificans tamquam unigenitus a patre, plenus gratia et ueritate. ad insinuandam ergo differentiam diuinae humanitatis eius, in quo princeps huius mundi nihil inuenit, quia in passione, quae non rapuit. tunc exsoluebat, et iustificationem sanctorum per peccatorum remissionem, quibus sanctis in unum redactis fit corpus eius ecclesia, cuius et particula est Iob secundum historiam quia iustificatus et figura est. ubi eras cum fundarem terram? utrum quia nondum erat, an quia non per eum fundata est, sicut per unicum filium? et terram istam, an ipsam ecclesiam? ipsa enim accepit lapidem angularem, de quo mox dicturus est. indica mihi, si nosti scientiam: haec enim quae a domino pro nobis temporaliter gesta
Abbreviated transcription (Latin):
digne se acciꝑe disciplinam. quasi ult ñ sit.
qͦ ꝑillam ꝓficiat. Sciendum est enim sic in
pͥncipio lib̾ huiꝰ chabolo laudatum iob testi¬
monio dei. & in fine tͥb amicis eius:ut tam̃
nosset ds quantum ei deeẽt ad ꝑfectionem ⁊ qͦ
etiam laudabiles scdm hanc uitam uiros:⁊
deo iam placentes pat̾na flagella ꝑducunt:
que noluit ab apło remouere dicens.Suffic̃
tͥ gr̃a mea. Nam uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑.
Accingere tanqͣm uir lumbum trium. Sig¬
nificat ad hoc pati dura & amara dei seruos
in hoc scło: ut om̃s affectiones suas a terre¬
narum delectationum fluxu colligant. at¬
q constͥngant. Int̾rogabo te: tu autem res¬
ponde mͥ. Ubi eras cum fundarem t̾ram: hĩc
iam commendare incipit eminentiam dñi
cussoꝵs uenenata suasione serpentis: ne in
se sibi qͥsq ẽẽ salutem putet. Ille enim deus.
non sic̃ dictum ẽ. dii estis & filii altissimi:

Expanded text:
digne se accipere disciplinam, quasi ultra non sit, digne se accipere disciplinam, quasi ultra non sit, quo per illam proficiat. sciendum est enim sic in principio libri huius diabolo laudatum Iob testimonio dei et in fine tribus amicis eius, ut tamen nosset deus quantum ei deesset ad perfectionem, quo etiam laudabiles secundum hanc uitam uiros et deo iam placentes paterna flagella perducunt; quae noluit ab apostolo remouere dicens: sufficit- tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. accingere tamquam uir lumbum tuum: significat ad hoc pati dura et amara dei seruos in hoc saeculo, ut omnes affectiones suas a terrenarum delectationum fluxu colligant atque constringant. interrogabo te; tu autem responde mihi: ubi eras cum fundarem terram? hinc iam commendare incipit eminentiam domincussorum uenenata suasione serpentis, ne in se sibi quisque esse salutem putet. ille enim deus, non sicut dictum est: dii estis et filii altissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quapropt̃ & sapientes q̃mins cordis illumina¬
tione non lingue iactatione sapientes sint. &
reges sp̃ualit̃ iudicantes t̾ram: ipsi autem a
nemine iudicent᷑. Serunant tam̃ dño in timore
& exultent cum tremore. ne ꝑeant de uia rec¬
ta. Ds enim est qui oꝑat᷑ in eis: & uelle & oꝑa¬
ri ꝓbona uoluntate. Et postquam quicuit
helyu. loqui:
icit dñs ad iob ꝑ turbinem nubis. Etiamsi
hoc mͦ uox ista facta ẽ. qͦmͦ ad moysen: uel qͦ
modo cumse dñs trib discpłis inmonde osten¬
disset᷑tam̃ quod non dictum est simplicit̃ ꝑ
arbitror: qͦd non ꝑsanam carnem int̾rogatus
hoc ẽ temptatꝰ est iobs ꝑ tͥbulationem ꝑtur¬
bationemq carnis.Qͥs est qui celat me con¬
silium condemnens sermones incorde.⁊ me
putat dare : Nemo est gͦ qͥ se immeritum pati
aliqͥd asꝑum dicat. qͥa si ñ fact̾is saltem u̾bis
peccat᷑: & si ñ uerbis: saltem temeraria p̃sũp

Expanded text:
quapropter et sapientes quamuis cordis inluminaquapropter et sapientes quamuis cordis inluminatione, non linguae iactatione sapientes sint et reges, spiritaliter iudicantes terram, ipsi autem a nemine iudicentur, seruiant tamen domino in timore et exultent cum tremore, ne pereant de uia recta; deus enim est, qui operatur in eis et uelle et operari pro bona uoluntate. Et postquam quieuit Eliu loqui, dixit dominus ad Iob per turbinem nubis: etiam si hoc modo uox ista facta est, quo modo ad Moysen, uel quo modo cum se dominus tribus discipulis in monte ostendisset, tamen quod non dictum est simpliciter "arbitror, quod non per sanam carnem interrogatus, hoc est tentatus est Iob, sed per tribulationem perturbationemque carnis. quis est qui celat me consilium, continens sermones in corde, et me putat latere? nemo est ergo qui se inmeritum pati aliquid asperum dicat; quia si non factis, saltem uerbis peccatur; et si non uerbis, saltem temeraria praesum
Abbreviated transcription (Latin):
milem uirtuti eiꝰ. Solus enim hic peccata ñ
fecit. nec inuentꝰ est dolus in ore eius. Solus
enĩ d̃s uerax: omnis autem homo mnendax.
Unde uicit. cum iudicaret᷑ d̾s homo factus.
Qui iuste iudicat iñ putas ex audire eum:
Non itaq homo de uenia desꝑando. addat
peccata peccatis: tanqͣm addictꝰ iam dam-¬
nationi:qͥa certꝰ est. de iusticia dei: sub qua
non potest cẽ impunitꝰ. Ita enim ds iuste ui¬
dicat ut etiam eiatidiat ueniam dep̃cantes:
& tantomagis quantomagis iuste iudicat.
Nenim iusti iudicii ẽ. pęnitentes supplices
miscere cum his quirecus ant humilitatem
& satisfactionem penitentiȩꝓpt̃ea timebunt
eum homines.Si se homines ẽẽ meminerint
confitendo peccata sua qͥa adhuc homines st̃:
qͥb dictt᷑. Nonne homines estis: Timebt̃ qͦq
eum ce sapientes corde.Ne sibi tͥbuendo quod
accepunt. & dicendosc ẽẽ sapientes. stulti fiañ.
Potest enim auferri suꝑbis: qͦd dat᷑ humilibus.

Expanded text:
milem uirtuti eius: solus enim hic peccatum non milem uirtuti eius: solus enim hic peccatum non fecit nec inuentus est dolus in ore eius; solus enim deus uerax, omnis autem homo mendax: unde uicit, cum iudicaretur, deus homo factus. qui iuste iudicat, non putas exaudire eum? non itaque homo de uenia desperando addat peccata peccatis; tamquam addictus iam damnationi, quia certus est de iustitia dei, sub qua non potest esse inpunitus. ita enim deus iuste iudicat, ut etiam exaudiat ueniam deprecantes.  tanto magis, quanto magis iuste iudicat. non enim iusti iudicii est paenitentes supplices miscere cum his qui recusant humilitatem et satisfactionem paenitentiae. propterea timebunt eum homines: si se homines esse meminerint confitendo peccata sua, quia adhuc homines sunt. quibus dicitur: nonne homines estis? timebunt quoque eum et sapientes corde:ne sibi tribuendo quod acceperunt et dicendo se esse sapientes stulti fiant. potest enim auferri superbis, quod datur humilibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sp̃m dixit. de qͦ dictum est. Ab increpa
ꝑcorrectiones enim temptationum ostendit᷑
hominib meritum eoꝵ. qͥa ipsi peccatis suis
tenebre sunt. & egent gła dei. ut illiꝰ lumine
illustrari uelinit. illi dantes honorem non sibi.
atꝙ ita deposita suꝑbia mundent᷑ a delicto
magno. Nam sp̃s sc̃ificationis ñ transit:
s manet. db aquilone nubes coloris aurei.
Ab sceleratissima impietate & adeo longe
remota. ueniunt tam̃ conuersi atq mun¬
dati & illuminati sapientia. Unde. nisi per
grãm:̃qua non merita attendunt᷑. s pecca¬
ta dimitiunt᷑: Uude ille cum sibi uellet ig¬
nosci. doceam inqͥt iniqͦs uias tuas. & impii
ad te conũtent᷑. Tanqͣm nubes ab oriente uł
aquilone iam coloris aurei. illuminatis te¬
nebris fuis. In his ẽ magna gła. & honor om¬
mpotentis. Cui plurimum dimittit᷑: pluri¬
mum diligit. Qm̃ potest & impium iustifi¬
care qͥ est omps. Et non inueniemꝰ ahum si¬

Expanded text:
hic spiritum dixit, de quo dictum est: ab increpathic spiritum dixit, de quo dictum est: ab increpatper correptiones enim tentationum ostenditur hominibus meritum eorum, quia ipsi peccatis suis tenebrae sunt et egent gloria dei, ut illius lumine inlustrari uelint, illi dantes honorem, non sibi, atque ita deposita superbia mundentur a delicto magno; nam spiritus sanctificationis non transit, sed manet. ab aquilone nubes coloris aurei: ab sceleratissima inpietate et a deo longe remota ueniunt tamen conuersi atque mundati et inluminati sapientia. unde? nisi per gratiam, qua non merita adtenduntur, sed peccata dimittuntur. unde ille cum sibi uellet ignosci, doceam, inquit, iniquos uias tuas, et inpii ad te conuertentur, tamquam nubes ab oriente uel aquilone iam coloris aurei inluminatis tenebris suis. in his est magna gloria et honor omnipotentis: cui plurimum dimittitur, plurimum diligit, quoniam potest et inpium iustificare qui est omnipotens. et non inuenimus alium si
Abbreviated transcription (Latin):
tis głet᷑: quȩ iudeoꝵ erat suꝑbia. Quare do¬
ce me qͥd dicamꝰ ei: ce requies camus multa
dicentes. Qla non est quod e dicant cõuic¬
ti nullum se habe meritum ꝑ se ipsos: s eiꝰ
indigere miscd̃ia. Nunqͥd liber aut scriba
a̾sistis mͥait stans faciam hominem tacere:
Quare gͦ non dicis si habes qͦd dicas:N
enim quas dictantimͥ excipis. ut tũ nicħ
dicas: s utiq colloquim᷑. Omnib autem ñ
est uisibile lumen. qͦd refuiget in nubib
Redit ad ea que dicebat de spe remissionis
peccatorum. & illuminationis grẽ ꝑ mise¬
ricordiam dei. Refulget enim lum̃ in nubib:
non tamen ipsarum nubium ẽ propͥum. Ii
luminant᷑ enim. Alud est enim qͦd fulget
sub lumine: aliud quod refulget illustratũ.
S non est omnib uis ibile. Multi eum putãt
lumine suofulgere ammas:cum sapientes
ft̃. Unde st̃ illi qui dicentes se ẽẽ sapientes
stulti facti. Et sp̃s transit &e mundabit eas.

Expanded text:
tis glorietur, quae Judaeorum erat superbia. Quare dotis glorietur, quae Judaeorum erat superbia. Quare doce me quid dicamus ei, et requiescamus multa dicentes. Quia non est quod ei dicant convicti, nullum se habere meritum per seipsos, sed ejus indigere misericordia Numquid liber aut scriba assistis mihi, ut stans faciam hominem tacere? Quare ergo non dicis, si habes quod dicas? Non enim quasi dictanti mihi excipis, ut tu nihil dicas; sed utique colloquimur. Omnibus autem non est visibile lumen, quod refulget in nubibus. Redit ad ea quae dicebat de spe remissionis peccatorum et illuminationis gratiae per misericordiam Dei: refulget enim lumen in nubibus. Non tamen ipsarum nubium proprium est; illuminantur enim. Aliud est enim quod fulget suo lumine, aliud quod refulget illustratum. Sed non est omnibus visibile. Multi enim putant lumine suo fulgere animas, cum sapientes sunt. unde sunt illi, qui dicentes se esse sapientes stulti facti sunt. et spiritus transit et mundabit eas:
Abbreviated transcription (Latin):
gelistarum. non absurde accipiunt᷑ terra
ab austro. Sicut autem celos euangelistas
solemus acciꝑe. ut est cȩli enarrent głam dei:
De his enam dictum est. In omnem t̃ram exi¬
uit sonꝰ eorum. & infines orbis t̾re tĩba eorum:
Ita t̾ras recte accipimꝰ plebes quib euangel¬
zatum ẽ. Et qm̃ plebes quȩ de iudea credide¬
rant postea quam quieuerunt exeuntes de
hac utta ñc̃ enim hic non st̃: firmata ẽ tam̃
auctoritas euangłistarum in eccłiis quȩ suñ
ex gentib. firmat autem miscd̃ia dei. ñ iam
opitulante auctoritate eccłiarum iudee q̃¬
in xp̃m ẽ. ꝓpt̃ea sensꝰ hic ẽ: ut ꝑint̾rogatio¬
nem ꝓnunciet᷑. Nunquid tũ quies cente t̾¬
ra ab austro. id est iam non existente in hac
uita plebe ulla xp̃iana exiudeis.firmabis
cum eo euangelistas & diuinarum scͥpt᷑aꝵ
gentib eqͣlit̃ ad uidendum fus st̃: Gr̃am qͥp¬
pe dei comm̃dat & miscdiam.neqͥs de mera¬

Expanded text:
gelistarum, non absurde accipiuntur terra gelistarum, non absurde accipiuntur terra ab austro. sicut autem caelos euangelistas solemus accipere, ut est: caeli enarrant gloriam dei — de his enim dictum est: in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum — ita terras recte accipimus plebes, quibus euangelizatum est. et quoniam plebes quae de Iudaea crediderant, posteaquam quieuerunt exeuntes de hac terra — nunc enim hic non sunt; firmata est tamen auctoritas euangelistarum in ecclesiis quae sunt ex gentibus, firmata autem misericordia dei, non iam opitulante auctoritate ecclesiarum Iudae— propterea sensus hic est, ut per interrogationem pronuntietur: numquid tu quiescente terra ab austro, id est iam non existente in hac uita plebe ulla christiana ex Iudaeis, firmabis cum eo euangelistas et diuinarum scripturarum Gentibus aequaliter ad videndum fusi sunt? Gratiam quippe Dei commendat et misericordiam, ne quis de meri
Abbreviated transcription (Latin):
antes de oꝑib suis. Cum faceret lucem de
tenebͥs. Cum iustificaret impios. stustiꝰ enim
aliqͣndo tenebrȩ:. nc̃ autem lux in domino.
Scit differentiam nubium. Cuangelistarum:
aliors sibi ante passionem aliorum pꝰ passio¬
nem credentium. Et ingentes lapsꝰ malorum.
N eorum qui elapsi sc̃ crucifigentes eum. ut
eos postea peniteret & baptizarent᷑ in eo:sed
eorum laps qui nec corrigi potuerunt. ꝑseue¬
rant̾ etiam postea ꝑsequentes eccłiam. hors
enim ñ parui s ingentes lapsꝰ sunt. Tua uͦ
stola est ualida. Dignitas suꝑba. Canquam
in eum qͥppe dr. quide oꝑib suis audet extol¬
li. Quiescente t̾ra ab austrofirmabis cum eo
cȩlos qͥ equalit̃ ad uidendum fusi sunt: Ab
austro tr̃am. congruent̃ intelligimꝰ eos qͥ de
iudeis crediderunt in xp̃m. Sic̃ enim sol ab
aquilonali t̾ra remotior ẽ. australi autem uiq¬
nior: ita qͦs ꝓpe inuendos dicit apłs. luci euan¬

Expanded text:
antes de operibus suis. cum faceret lucem de antes de operibus suis. cum faceret lucem de tenebris: cum iustificaret inpios; fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. scit differentiam nubium: euangelistarum aliorum sibi ante passionem, aliorum post passionem credentium. et ingentes lapsus malorum: non eorum qui elapsi sunt crucifigentes eum, ut eos postea paeniteret et baptizarentur in eo, sed eorum lapsus qui nec corrigi potuerunt, perseueranter etiam postea persequentes ecclesiam; horum enim non parui, sed ingentes lapsus sunt. tua uero stola est ualida: dignitas superba; tamquam in eum quippe dicitur, qui de operibus suis audet extolli. quiescente terra ab austro firmabis cum eo caelos, qui aequaliter ad uidendum fusi sunt? ab austro terram congruenter intellegimus eos qui de Iudaeis crediderunt in Christum. sicut enim sol ab aquilonari terra remotior est, australi autem uicinior, ita quos prope inuentos dicit apostolus luci euan
Abbreviated transcription (Latin):
Eugłm incarnationis suȩ. Et ipsa ꝑcir¬
cuitum ũtit᷑. ꝑ orbem t̾rȩ ipsa tractatur
Ingub̃naculis. Ad oꝑandum omnia que
mandauerit eis. Bubnacula in qͥb illa
nubes ꝑ circuitum ũtt᷑. p̃dicatores sunt
uerbi: ꝑ qͦs eccł̃ie gub̃nant᷑ ad operanda
omnia mandata cdei. Hec constituta sunt
de scdm carnem natꝰ est & passꝰ & resur rex̃
& ascendit in celum. Et hac enim geniti
erant apłĩ & multi fr̃s ꝓpe iuenti & Sal¬
ui facti. site ante passionem eiꝰ ꝑ ipsum uo¬
Siue in mis cdia inueniri uoluerit eam.
Illam nubem scihieet in miscłia uoluerit
inuemri: a credentib gentib. Hoc enim se¬
quit᷑. Gentes autem suꝑ mis cłiam glorif⁊¬
care dm̃. Aurib ꝑcipe hec iob. Quasi reno¬
uat intentionem:dicturꝰ de uocatione gen¬
tium. Sta & cõmonere uirtutem dñi. Noli
moueri mente. aliqͥd tͥ tͥbuendo. Scimus
qͥa ds posuit oꝑa sua. Reꝓbans utiq glori¬

Expanded text:
euangelium incarnationis suae. et ipsa per cireuangelium incarnationis suae. et ipsa per circuitum uertitur: per orbem terrae ipsa tractatur. in gubernaculis ad operandum omnia quae mandauerit eis: gubernacula, in quibus illa nubes per circuitum uertitur, praedicatores sunt uerbi, per quos ecclesiae gubernantur ad operanda omnia mandata dei. haec constituta sunt de secundum carnem natus est et passus et resurrexit et ascendit in caelum — ex hac enim geniti erant apostoli et multi fratres prope inuenti et salui facti — siue ante passionem eius per ipsum uosiue in misericordia inueniri uoluerit eam: illam nubem scilicet in misericordia uoluerit inueniri a credentibus gentibus; hoc enim sequitur: gentes autem super misericordiam glorificare deum. auribus percipe haec, Iob: quasi renouat intentionem dicturus de uocatione gentium. sta et commouere uirtutem domini: noli moueri mente aliquid tibi tribuendo. scimus quia deus posuit opera sua: reprobans utique glori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerant᷑ ut refriges cat eoꝵ caritas ex a¬
bundantia iniquitatis. Merito enim con¬
tingit. dum spem suam non in deos in ho¬
minib ponunt. Et ab sp̃u dei dabit᷑ glacies.
Non solum ex abundantia iniquors friges¬
cent qͥ spem ponunt in hominib: s etiam
ex oꝑib bonis eors in qͥb est sp̃s dei. Dures¬
cunt quidam quasi glacie huoris. quib ẽ
paulus ordor mortis inmortem. Et ad hec qͥs
idoneusut intelligat qm̃ recte ac iuste ab
sp̃u dei dabit᷑ glacies: Sic̃ enim carnalibus
homines laudantib contingit ex iniquitate
hominum frigescere desꝑandoita carnalibꝰ
ab hominib iaudari cupientib contingit
ex hominum iusticia durescere inuidendo.
Gub̃nat autem aqͣm qualit̃ illi placuerit
Ut pluat suꝑ unam quitatem ⁊ suꝑ aliã ñ
pluat: qͦd ad imbrem attinet spũalem. pro
subditarum aut ñ subditarum meritis
gari: disseminauit nubem lucem suam.

Expanded text:
perseuerant. ut refrigescat eorum caritas ex aperseuerant. ut refrigescat eorum caritas ex abundantia iniquitatis; merito enim contingit eis, dum spem suam non in deo, sed in hominibus ponunt. et ab spiritu dei dabitur glacies: non solum ei abundantia iniquorum frigescent, qui spem ponunt in hominibus, sed etiam ex operibus bonis eorum, in quibus est spiritus dei, durescunt quidam quasi glacie liuoris, quibus est Paulus odor mortis in mortem. et ad haec quis idoneus, ut intellegat quoniam recte ac iuste ab spiritu dei dabitur glacies? sicut enim carnalibus homines laudantibus contingit ex iniquitate hominum frigescere desperando, ita carnalibus ab hominibus laudari cupientibus contingit ex hominum iustitia durescere inuidendo. gubernat autem aquam qualiter illi placuerit: ut pluat super unam ciuitatem et super aliam non pluat, quod ad imbrem adtinet spiritalem pro subditarum aut non subditarum meritis gari. disseminauit nubem lucem suam:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem carms intuentes. Precipiens nu¬
bi estosuꝑ t̃ram. Carni suȩ: ut ꝑ sacram̃tum
accipiat᷑ in memoria eiꝰ ad imitationem hu¬
militatis & formationem caritatis. Et tem.¬
pestas pluuiȩ. & tempestates imbrium po¬
testates eiꝰ. Est enim nubes qͥdem suꝑ t̾ram:.s
qnͣdo expͥmat᷑ ad irriganda corda ꝑ pluuiã
imbresq sermonis. qͦd fit cum sacramenta
intelligunt᷑: non in nr̃a s in ipsiꝰ potestate ẽ.
Inmanu omnis hominis signat. Significat
ei ꝑ oꝑa eiꝰ qͣm reus sit: ut sciat omnis homo
infirmitatem suam l&e clamet. infelix ego
homo qͥs me libabit de corpore mortis huiꝰ.
Introierunt autem bestiȩ sub ꝓtectione: &
quieuerunt in cubili. Intͦierunt autẽ pecca¬
tores sub indulgentia gr̃ȩ. Et quieuerunt
in conscientia remissis peccatis. De promp¬
tuariis suꝑuenit tempestas. Temptatio de
occulto rerum ordine. Et de ꝓmptuariis
frigꝰ. de secretis iudicium: in eos qui non

Expanded text:
firmitatem carnis intuentes. praecipiens nufirmitatem carnis intuentes. praecipiens nubi: esto super terram: carni suae, ut per sacramentum accipiatur in memoria eius ad imitationem humilitatis et formationem caritatis. et tempestas pluuiae et tempestas imbrium potestatis eius: est enim nubes quidem super terram; sed quando exprimatur ad inriganda corda per pluuiam imbresque sermonis, quod fit cum sacramenta intelleguntur, non in nostra, sed in ipsius potestate est. in manu omnis hominis signat: significat ei per opera eius quam reus sit, ut sciat omnis homo infirmitatem suam et clamet: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? introierunt autem bestiae sub protectione et quieuerunt in cubili: introierunt autem peccatores sub indulgentia gratiae et quieuerunt in conscientia remissis peccatis. de promptuariis superuenit tempestas: tentatio de occulto rerum ordine. et de promptuariis frigus: de secretis iudicium in eos qui non
Abbreviated transcription (Latin):
uentum eiꝰ nouissima tuba scd̃i aduentꝰ eiꝰ
in claritate. Ionabit in sonitu suꝑbiȩ suȩ.
Suꝑbiam ꝓcelsitudine posuit: quia pͥmꝰ
aduentꝰ in humilitate fuit. Et ñ pot̾it inue¬
stigari cum audita fũit uox eiꝰ. Nunc ergo
querat᷑ dñs dum inueniri potest. Hoc ẽ com¬
prehendi ad salutem ꝑfidem non fictam: tẽ
enim non pot̾it cum uenerit iudicare ⁊i au.¬
dita fuerit uox eius dicentis. Ite in ignem
et̾num: qm̃ sera tc̃ erit co infructuosa infide¬
lium penitentia. Tonabit fortis in uoce sua
mirabilit̃. Qͥa non fortitudimis eiꝰ s infirmi.¬
tatis nr̃e ex participatione mortalitatis uox
illa fuit pͥmi aduentꝰ eiꝰ de qͦ dictum ẽ. Qͦd
infirmum ẽ dei fortiꝰ est hominib. fecit enĩ
magna quȩ nes ciebamꝰ: hec in pͥmo adcientu:
ce ideo postea ad exigenda quȩ dedit. Iudex
uent᷑us est. Quem nes ciebamꝰ autem dictũ
est ex ꝑsona eoꝵ qͦs latuit diuinitas dñi: im¬

Expanded text:
uentum eius nouissima tuba secundi aduentus eius uentum eius nouissima tuba secundi aduentus eius in claritate tonabit. in sonitu superbiae suae: superbiam pro celsitudine posuit, quia primus aduentus in humilitate fuit. et non poterit inuestigari, cum audita fuerit uox eius: nunc ergo quaeratur dominus, dum inueniri potest, hoc est comprehendi ad salutem per fidem non fictam; tunc enim non poterit, cum uenerit iudicare et audita fuerit uox eius dicentis: ite in ignem aeternum, quoniam sera tunc erit et infructuosa infidelium paenitentia. tonabit fortis in uoce sua mirabiliter: quia non fortitudinis eius, sed infirminostrae ex participatione mortalitatis uox illa fuit primi aduentus eius, de quo dictum est: quod infirmum est dei, fortius est hominibus. fecit enim magna quae nesciebamus: haec in primo aduentu; et ideo postea ad exigenda quae dedit iudex uenturus est. quae nesciebamus autem dictum est ex persona eorum, quos latuit diuinitas domini, in
Abbreviated transcription (Latin):
sis enim annunciat᷑ qui adhuc enitunt᷑ as¬
cendere: qͥa cum ascenderint non opꝰ erit an¬
nunciatore. facie ad faciem uidentib. Contͣ
euinuͦ quod ait ascendere nitunt᷑ non qͣsi ad¬
uers antes. s obuiam euntes: sic̃ apłs dicit in
obuiam xp̃o. Sedin hoc obstupuit cor me¬
um. admiratione. Et euulsum ẽ de loco suo
De t̾renis reb. qͥb delectabat᷑ ut sursum habe¬
aturad dñm. dudite sonitum t̾roris ⁊ uocis
eius. Hinc enim apparet ista in sp̃u dicere.
Nam incipit dicere: Cur euulsum sit cor
eiꝰ de locosuo: auctoritate scilicet euangelii
ꝑ totum orbem t̾ribilit̾ sonantis. Penitentiã
agite. apꝓpinquabit enim regnum cȩloꝵ.
Et strepitu oris illiꝰ exeunt. Ad eos utiq qͥ fo¬
ris sunt in delectationib rerum uisibilium.
Subt̾ uniu̾sum celum circuit. & lumen eiꝰ
in finib t̾rȩ. Dum ecclia ꝑ om̃s gentes diffun¬
ditur. Post eum fremet uox. Post pͥmum ad¬

Expanded text:
sis enim adnuntiatur, qui adhuc enituntur assis enim adnuntiatur, qui adhuc enituntur ascendere, quia cum ascenderint, non opus erit adnuntiatore facie ad faciem uidentibus. contra eum uero quod ait " ascendere nituntur", non quasi aduersantes, sed obuiam euntes, sicut apostolus dicit: in obuiam Christo. Sed et in hoc obstupuit cor meum: admiratione. et euulsum est de loco suo: de terrenis rebus, quibus delectabatur, ut sursum habeatur ad dominum. audite sonitum terroris et uocis eius: hinc eum adparet ista in spiritu dicere; nam incipit dicere cur euulsum sit cor eius de loco suo, auctoritate scilicet euangelii per totum orbem terribiliter sonantis: paenitentiam agite; adpropinquauit enim regnum caelorum. et strepitu oris illius exeunt: ad eos utique qui foris sunt in delectationibus rerum uisibilium. subter uniuersum caelum circuit, et lumen eius in finibus terrae: dum ecclesia per omnes gentes diffunditur. post eum fremet uox: post primum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uelint. Si aut̃ ab eo qͦd sunt manꝰ: his qͥ de
manib suis. hoc ẽ de oꝑib extollunt᷑:
se ipsos iustificantes. Contexit enim lum̃
ad hoc dixit ne uideat᷑ ab eis: qͥa excecatũ
est insipiens cor eoꝵs. Et mandauit de
eo in contrarium. Ut qui faciunt ueritatẽ
uel dimittendo ut dimiitat᷑ eis. uł confi¬
tendomala sua ut gr̃e dĩ subdant᷑. ipsi
ueniunt ad lucem: ut manifestent᷑ opera
eors qm̃ in deo sunt oꝑata: ñ in ipois. Con¬
trarius est enim. & immani misericors: &
suꝑbo humilis. Ut nunciaret suꝑ illo ami¬
cosuo. Suꝑ illolumine. hoc est de illo quod
contexit ut abscondẽt immani & ingrato.
Uel id annunciaret hoc est aꝑiret. ñ iam
seruo sub lege s reconciliato ꝑ grãm: ut ami¬
cosuo imitator suo: qͥa & filius hominis ñ
uenit ministrari. S ministrare. Possessionẽ.
contͣ eoᷤm qui ascendere nitunt᷑. Ut ipsum
lum̃ possideant. qͥse a t̾renis extrahunt. Ip.¬

Expanded text:
velint: si autem ab eo quod sunt manus; his qui de velint: si autem ab eo quod sunt manus; his qui de manibus suis, hoc est de operibus, extolluntur se ipsos iustificantes. contexit enim lumen ad hoc dixit, ne uideatur ab eis, quia excaecatum est insipiens cor eorum. et mandauit de eo in contrarium: ut qui faciunt ueritatem, uel dimittendo ut dimittatur eis uel confitendo mala sua ut gratiae dei subdantur, ipsi ueniant ad lucem, ut manifestentur opera eorum, quoniam in deo sunt operata, non in ipsis. contrarius est enim et inmani misericors et superbo humilis. ut nuntiaret super illo amico suo: super illo lumine, hoc est de illo quod contexit ut absconderet inmani et ingrato, ut id adnuntiaret, hoc est aperiret, non iam seruo sub lege, sed reconciliato per gratiam; aut amico suo, imitatori suo, quia et filius hominis non uenit ministrari, sed ministrare. possessionem contra eum qui ascendere nituntur: ut ipsum lumen possideant, qui se a terrenis extrahunt. ip
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Nec mutat᷑ cor tuum a corpore. ¶ele¬
uatum a t̾ra. sursum habeat᷑ ad dñm. Si
cogitau̾it extendere nebulam. Ut qui ui¬
dent cȩci fiant. Eque ut tab̃nacłm expandit
eam. In carne qͥppe mortali tanquam tab¬
naculo habitans. ꝓ eam ñ est agnitꝰ a ꝑsecuto¬
rib dum eis cessit: & eã extendit atq expan¬
dit in eruce. Eece fundit suꝑ omnia lucem
suam. Qͣm absconderat cum cȩcitas ex par
te israel ficret: effũdit suꝑ om̃s gentes. Et ra¬
dices maris contexit. Cupiditatem scłi re¬
darguit. N enim ad abscondendum lux
contegit. s ad manifestandum. In eis enĩ
iudicauit popłos. Ostendendo illis peccata
eoꝵs: ꝑ lucem ueritatis. Dabit escam plu¬
rimis. Utiq agnoscentib cum arguunt᷑
peccata sua: & esurientib ac sitientibus
iusticiam. In manib contexit lum̃. Si ab
eo qͦd st̃ immanes:his qui non dimittunt
peccata hominib cum sibi a deo dimit

Expanded text:
Domini . Nec mutatur cor tuum a corpore: ut eleDomini . Nec mutatur cor tuum a corpore: ut elevatum a terra sursum habeatur ad Dominum. Si cogitaverit extendere nebulam: ut qui vident, caeci fiant . Aeque ut per tabernaculum expandit eam. In carne quippe mortali tanquam tabernaculo habitans, per eam non est agnitus a persecutoribus, dum eis cessit, et eam extendit atque expandit in cruce. Ecce: fundit super omnia lucem suam, quam absconderat, cum caecitas ex parte in Israel fieret, effundit super omnes gentes. Et radices maris contexit. Cupiditatem saeculi redarguit. Non enim ad abscondendum lux contegit, sed ad manifestandum. In eis enim judicavit populos, ostendendo illis peccata eorum per lucem veritatis. Dabit escam plurimis: utique agnoscentibus, cum arguuntur peccata sua, et esurientibus ac sitientibus justitiam. In manibus contexit lumen. Si ab eo quod sunt immanes; his qui non dimittunt peccata hominibus, cum sibi a Deo dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ecce d̾s multꝰ & nes ciemꝰ. Multꝰ: quia
sic̃ abundauit peccatum suꝑabundauit
gr̃a. Nesciem autem. ex ꝑsona eoꝵ dict̾um ẽ¬
quoꝵs ex parte cȩcitas facta est: donec pleni¬
tudo gengum intͣret. Numerꝰ annoꝵ eius
infinitꝰ. ꝓpt̃ ȩt̃nitatem positum ẽ. Et nume¬
rabiles stellȩ & pluuie. Hoc enim qͦd hoĩes
p̃dicator es impleuit eugł̃m numerabile ẽ
usq in consummationem scłi. donec aufe¬
ratur scientia que ex parte est: & ueniat qͦd
ꝑfectum ẽ facie ad faciem. Effundetͣ imber
ꝑsemitas suas. Non enim uiȩ maloꝵ capiens
eum. fluent nubes: & denebrascent suꝑ ho¬
mines plurimos. Qa & si obuelatum est
eugłm: in his qͥ ꝑeunt ẽ obuelatum: horam
constituit iumentis: & sciunt cubilis ordi¬
nem. Qm̃ agnouit bos possessorem fuum:
&e asinꝰ p̃sepe dñi sui. In his omnib non ob¬
stupes eit animꝰ eiꝰ. Initio sapientię timor

Expanded text:
sunt. ecce deus multus, et nesciemus: multus, quia sunt. ecce deus multus, et nesciemus: multus, quia sicut abundauit peccatum, superabundauit gratia; nesciemus autem ex quorum ex parte caecitas facta est, donec plenitudo gentium intraret . Numerus annorum ejus infinitus: propter aeternitatem positum est. Ei autem numerabiles stillae pluviae. Hoc enim, quod homines praedicatores implevit Evangelium, numerabile est usque consummationem saeculi, donec auferatur scientia quae ex parte est, et veniat quod perfectum est, facie ad faciem . Effundetur imber per semitas suas. Non enim viae malorum capient eum. Fluent nubes, et tenebrascent super homines plurimos. Quia etsi obvelatum est Evangelium, in his qui pereunt est obvelatum. Horam constituit jumentis, et sciunt cubilis ordinem. Quoniam cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In his omnibus non obstupescit animus ejus. Initium sapientiae timor
Abbreviated transcription (Latin):
&e qͥ se exaltat humiliabit᷑. S cura. ne qͥd faci¬
as indecens. Ne nomen dñ dĩ& doctͥna blas¬
phemet᷑: dum dictint. quoꝵs iudicium inru¬
stum ẽ. faciamꝰ mala: ut ueniant bona. Hoc
enim elegisti suꝑ mopiam. N solum elegi¬
sti inopiam confitentis:s suꝑ hanc uite ac
moꝵ decꝰ : ut doct̾na salutaris ornet᷑ in om¬
nibus. Eece ds consolabtt᷑ uel roborabitur
infortitudine. sua. Qͥa &e s crucifixus est ex
infirmitate. ẜuruit ex uirtute d̃. Qͥs enim
est sic̃ ille potens.uł qͥs ẽ qui dis cutiat eius
oꝑa: Tauqm iudicans de illo:cum ipse Sit
iudex uiuoꝵ & mortuoꝵ. Aut qͥs est qͥ dicat
es inique: Mem̃to quia magna st̃ oꝑa eiꝰ:
quem laudauert̃ uiri. Euanglistȩ atq om̃s
p̃dicatores u̾bi ministĩo suo uita congruen¬
tes.Omnis homo respieit ad eum. Memor
infirmitatis humane.Qͥ cunq compungun¬
tur homines pęnitentia peccatoꝵ.homines

Expanded text:
et qui se exaltat, humiliabitur. sed cura ne quid faciet qui se exaltat, humiliabitur. sed cura ne quid facias indecens: ne nomen domini dei et doctrina blasphemetur, dum dicunt, quorum iudicium iustum est: faciamus mala ut ueniant bona. hoc enim elegisti super inopiam: non solum elegisti inopiam confitentis, sed super hanc uitae ac morum decus, ut doctrina salutaris ornetur in omnibus. ecce deus consolabitur, uel: roborabitur in fortitudine sua: quia etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit ex uirtute dei. quis enim est sicut ille potens? uel quis est qui discutiat eius opera? tamquam iudicans de illo, cum ipse sit iudex uiuorum et mortuorum. aut quis est qui dicat: egit inique? memento quia magna sunt opera eius, quae laudauerunt uiri: euangelistae atque omnes praedicatores uerbi ministerio suo uita congruentes. omnis homo respicit ad eum: memor infirmitatis humanae. quicumque compunguntur homines: paenitentia peccatorum homines