comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biles. ñsiti s fame interisse asserit
quia hi qui preesse uidebantur.
dum totos se exteriori intelligen¬
tiȩ dederant: qđ deintimis discu¬
tiendo manderentñhabebant.
Quia uͦ sublimiorib abinterno ĩ¬
intelligentia & mexterioribus
exsiccatur: rec̾te illic adiungit᷑
Multitudo eius. sit exaruit. Le si
aꝑtȩ diceret. Dum uulgus. uitȩ
suȩ stuchũ deserit: iam. nec fluen
lexisse testantur: qui repbanti se
iudici conquerentes dicunt. man¬
ducauimus & bibimus coram de
Qđ. aꝑtȩ exponendo.subiungunt
& inplateis nris docuisti. Quia gͦ
sacra eloquia. inlocis obscuriorib
exponendo frangunt᷑ in locis uͦ
aꝑtiorib: ita ut inuenta fuerint.
potantur: dicatur rectȩ. Mitten¬
tes. uocabant dres sorores suas: ut
comederent &biberent cum eis.
Acsi aptȩ diceret᷑ Infirmos quosq
blanda adie ꝑsuasione deduce¬
bant: quatinus eor mentes. &
magna ꝑcontemplationẽ disse¬
rentes pascerent: & parua.physto¬
riam dadentes. nutrirent. Seq̃r.¬

Expanded text:
biles non siti, sed fame interiisse asserit; quia hi qui praeesse videbantur, dum totos se exteriori intelligentiae dederant, quod de intimis discutiendo manderent non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno inintelligentia etiam in exterioribus exsiccantur. Unde recte illic adjungitur. Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: Dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluentllexisse testantur, qui reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
apłis post p̃dicationem dñs pe¬
des lauit: ut uidelicet apte mon¬
stiaretur quia plerum q et inbo¬
no ope. peccati puluis contrahi¬
tur: & mde inquinant̃ uestigia
loquentium: unde audientium
corda mundantur. Nã sepe non¬
nulli. dũ exhortationis uerba fa¬
ciunt: quamlibet teniuiter ie se
intrinsecus quia ꝑeos puurgatio¬
nis grã deriuatur. extollunt. Cũꝙ
uerbo aliena oꝑa diluunt. quali
exbono itinere. puluerẽ male co¬
etationis sumunt. Quid s fuit
post p̃ducationẽ pedes discipuloꝵs
susq cordis abinterna elatione
mundare: nec obstat ab omni¬
moda mediatoris iscientia. qđ
ens ẜ inlocutione sua ignoranti¬
am nrãm suscipiens atqr dũ sũds¬
pit docens ĩ nunquã qriali exm̃a
dubitatione loquitur: sicut dlis̃
ueniet fidem suꝑ teriã: Expletis
eigo conuiuiis sacrificiũ iob ꝓti
iiis osfferens. dicebat᷑ ne forte per¬
cauerint filii mei & benedirerint
deo incordib suis: quia redem¬
ptor nr̃ postquã p̃dicatores suos

Expanded text:
apostolis post praedicationem Dominus pedes Iavit , ut videlicet aperte monstraretur quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur; et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audiencorda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum susque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda mediatoris scientia, quod ens, sed in semetipso ignorantiam nostram suscipiens, atque dum suscipit, docens; nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut alibi veniet fidem super terram? Expletis ergo conviviis, sacrificium Job pro filiis offerens dicebat: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudine. culpȩ memoria:
non quȩ mentem polluas. s
ut dum ddoloris sui animus. l¬
ne dolore reminiscitur: & de¬
uitorem se medico uerius intel¬
ligat. et eo magis acceptam sa¬
lutem diligat quo. de molestia
meminit. quid euasit. In illa
itaꝙ leticia. sic tunc sine tecdio
mala nr̃a conspicimus. sicui
nunc inluce posit. sine ulla
cordis caligine animo tene¬
bras uidemus: quia et si obscu¬
rum ẽ. qdmente cernimus: de
iudicio s̃ hoc luminis: non
depassione cecitatis. Et mẽt¬
num ergo laudem miscđiȩ
largitori nr̃o referimus: & ne¬
quaquam miseriȩ conscientia
grauamur: Quia dum mala
nr̃a sine aliquomentis malo
respicimus: & nunquam erit
qd corda laudantium detranͤ¬
actis iniquitatib polluat: &
semꝑ erit qđ hȩc adlaudem li¬
beratoris accendat. Quia ergo
internȩ lucis requies sie inse
magnos subleuat. ut tamen
nec paruulos derelinquat:
dicatur rectẽ paruus & magn.
ibi sunt. Quia autem sic ibi

Expanded text:
beatitudine culpae memoria, beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, sed ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mo peccati sui memoria dan¬
gitur: ereptum se unde. gra¬
culatur: Aut quomodo lar
gtori grãs refeit de uenia quã
accepit: si interueniente. ob¬
luione transactȩ nequitiȩ.
esse se penȩ debitorem nescit:
Neq enim neglecte pretereum¬
dum ẽ qđ psalmista artMi¬
sericordias tuas dñe inȩt̾nũ
isse miserum ignorat: Et si
miseriȩ transactȩ non memi¬
nit: unde largitati misedie
laudes reddlit: Sedrursum
querendum ẽ quomͦ electoꝵs¬
mens. ꝑfecta esse inbeatitudi¬
ne poterit. si hanc inter gaudia
memoria sui reatus tangit aut
quomodo ꝑfectȩ lucis clare¬
scit gloria: quã reducta ada¬
nimum obumbrat culpa.ð
sciendum ẽ quia sicut sepe
nunc tristium leti reminiscim̃
ita tunc transacte nequitie .¬
ne lesione nr̃e beatitudinis re¬
corddamur. Plerun q enim ain¬
columitatis tempore. admemo¬
nam ddolores preteritos sine do¬
lore reducimus: et quo egros
recolimus. eo nos incolumes
plus amamus. Esrit gͦ & milla

Expanded text:
mo peccati sui memoria tanmo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut gitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum isse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electomens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus; et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa
Abbreviated transcription (Latin):
reminiscitur: graui de iudicio
timore terretur: iam se ꝑfectȩ
conuertit᷑ sed adhuc ꝑfecte in
securitate non erigit: quia dũ
quanta sit districtio extremi
examinis. pensat: inter spem.
& formidinem. sollicita trepi¬
dat: quia iustus iudex ueni¬
ens. quid de ꝑpetratis reputet:
quid relaret ignorat. Nam. quã¬
praua commiserit. meminit:
sed an commissa dignȩ defle¬
uerit nescit: ac. neculpȩ imma¬
nitas modum penitentiȩ tran¬
seat. metuit & plerun q culpã
iam ueritas relaxat: sed mens
afflicta. adhuc deuenia. dum
ualde sibi est sollicita. trepidat.
Seruus ergo hic iam fugit dñm÷¬
sed liber non est: quia peceatũ
suum homo iam corrigen do
& penitendo deserit: seci tam̃
ahuc districtum iudicem
deeius retributione ꝑtimel¬
dubietas non enit: ubi iam se¬
curam mentem. culpe suȩ me¬
moria non addicitꝰ: ubi non
subreatu animus trepidat.
sed de eius indulgentia. libe
exultat. Sed si nulla ibi ho¬

Expanded text:
reminiscitur, gravi de judicio reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Jam se perfecte convertit; sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi eac formidinem sollicitus trepidat, quia, justus Judex veniens quid de perpetratis reputet, quid relaprava commiserit, meminit; sed an commissa digne defleverit, nescit; ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dsed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimesdubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi ho
Abbreviated transcription (Latin):
quamius non una sit omnib
sublimitas uitȩ̃. Paruum & ma¬
gnum. in hac luce conspererat:
qui exuoce capitis dicebat. Im¬
ꝑfectum meũ uiderunt oculi
tui: & in libro tuo om̃s scriben¬
tur. Paruum & magnum con¬
spexerat: cum dicebat Benedi¬
xit om̃s timentes se dñs: pusil¬
los cum maiorib Bene autẽ
suo. Scriptum quippe ẽ. Omĩs
qui peccat: seruus est peccati.
Quia nimirum quisquis se pra¬
uo desiderio subicit iniquita¬
tis dominio. dudum libera m̃¬
ds colla supponit S huic do¬
minio contradicimus: cum. in¬
iquitati quȩ nos cȩperat. re¬
luctamur: cum consuetudi¬
ni uiolenter resistimus: & per¬
uersa desideria calcantes:con¬
tra hȩc ius nobis libertatis in¬
genitȩ uendicamus: cum culpã
pęnitendo ꝑcutimus: et ma¬
culas sordium fletib lauamꝰ.
Perun q autem. iam quidem
minit. deplorat: iam prauȩ ac¬
ta non solum deserits amaris¬
simis etiam lamentis punit
Sed tamen dum eoꝵ quȩ egit.

Expanded text:
quamvis non una sit omnibus quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat, cum dicebat: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus . 71. Quis suo. Scriptum quippe est, Omnis qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Plerumque autem jam mens quidem minit, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit; sed tamen dum eorum quae egit
Abbreviated transcription (Latin):
sentit Dicat᷑ gͦ de iustis. ñ exaudie¬
runt uocẽ exact̾oris: qm̃ suggestio¬
nẽ eiꝰ & si audiunt. qͥa temptant᷑
non exaudiunt: quia consen
sermone sepius replicat: bea¬
tus iob. quia internȩ pacis fre¬
quentiã diligens. conspicit de¬
scriptioni eius iterum seruit.
ibi sunt: & seruus. liber adño
suo. Quia inhac uita nobis
ut quo alius hic alium mer¬
to suꝑat: illic alius alium re¬
tributione transcendat Undo
ineuuangłio ueritas dicitłi
domo patris mei mantiones
multȩ sunt̃. S ineisdem mul¬
tis mansionib erit aliquo nͦ
ipsa recributionũ diuerlitas
concors: quia tanta uis milla
pace nos sociat: ut qd inie qle
non acceꝑit: hoc. se accepille
malio exultet. Unde. & ñ equl
laborantes inuinea: eque
cuncti denarium sortiuntur. Et
quidem apud patrem mansio¬
nes multȩ sunt: & tamen eun¬
dem denarium dispares labo¬
ratores accipiunt: quia una
cunctis erit beatitudo leticiȩ:

Expanded text:
sentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudiesentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia tentantur; non exaudiunt, quia consentsermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum servit, ibi sunt, et servus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retriin Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors; quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea , aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit beatitudo laetitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
molestia.Bene autẽ dr̃. qͦndam
uinch: quia dum uia semꝑ
presens leticia cernitur omne
qđ erit et defluet quasi prete¬
ntum iam uidetur. Dum enĩ
rerum finis attenditur: om̃e
qd preterit quasi iam fiusse
pensatur. S om̃s ii qͦs ulue
requies interna suscipiet hic
interim quid egerint narret
debet exactoris nomine intel¬
ligi. nisi importunus ille ꝑ¬
suasor. qui humano generi
semel nummũ deceptionis
contulit. et abhoc cotidie ex¬
petere mortis debitũ ñ desistit
quiinparadyso homini. pec¬
cati pecuniã commodauit.
s iniquitate crescente. hane
cotidie cũ usuris exigit: De hoc
exactoꝵe. in euglio ueritas dicit.
Et iuder tradet te: exactori. huiꝰ
igitur exactoris uor est: tem¬
ptatio miserȩ suggestionis.
Audimus autem uocem erac¬
toris: cum eius temptatione
pulsamur. S non exaudimꝰ.
si pulsati resistimus. Auddit
enim. qui temptationem sen¬
tit: exaudit uͦ qͥ temptationi con¬

Expanded text:
molestia. Bene autem dicitur, Quondam molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi con
Abbreviated transcription (Latin):
bili carne exiumur: quasi ab
his quib nunc astringimur.
molestiȩ uinculis.relaxamur.
Presentari nanq iã deo cupimꝰ:
sed adhuc mortalis corporis ob¬
ligatione p̃pedimur. Iure ergo
uincti dicimur: quia adhuc
incessum nr̃i desiderii addm.
liberum non habemus. Unde.
bene paulus eterna desid̾ans.
sed tamen adhuc corruptionis
suȩ sarcinã portans: uinctus.
clamat Cupio dissolui: & eẽ
cum xp̃o. Dissolui enim non
quereret: nͥ se ꝓculdubio uinc¬
tum uideret. Hȩc autẽ uincła.
quia cercissimȩ rumpenda. in
resurrectione conspexerat: iã
quasi rupta gaudebat ꝓpħa:
cum diceret. Dirupisti uincła
mea: tibi sacrificabo hostiam
lux interna recipiat: & dicat
Ibi: impii cessauerunt atumul¬
dus inillo intimo sinu requie¬
scant: & dicat. Et ibi. requieue¬
runt fessi robore Contempletͣ.
qđ cuncti simul corruptio¬
nis suȩ uinculis absoluti ad
illa libertatis gaudia incor¬
rupta ꝑueniant: & dicat. Et
quondã uincti pariter. sine

Expanded text:
bili carne exuimur, quasi ab bili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine
Abbreviated transcription (Latin):
stium tegimus. ne frigus intẽ¬
rimat: &quesita indumenta
ꝓicimus. ne calor exirat. Iot
gͥ diuersitatib succurrentes.
quid aliud agimus. nisicor¬
ruptibilitati seruimus: ut
saltem multiplicitas impen¬
si obsequii corpus sustineat
quod anxietas infirme mutabi¬
litatis grauat:Unde bene per
paulum dicitur. Uanitati enĩ
creatura subiecta est ñuolens:¬
sed ꝓpter eum qui subiecit in
spe: quia & ipsa creatura libe¬
rabitur aseruitute corruptioniᷤ.
inlibertatem glȩ filioꝵ dĩ. Ua¬
nitati quippe creatura ñuolens
subditur: quia homo qui in¬
genitȩ constantiȩ statum uo¬
lens deseruit: pressus iustȩ mor¬
talitatis pondere. nolens muta¬
bilitati suȩ corruptionis seruit.
S creatura hȩc tunc aseruitute
corruptionis eripitur: cum ad
filioꝵ dei gloriam. incorrupta
resurgendo subleuatur. hic itaq
electi molestia uincti sunt: qͥa
adhic corruptionis suȩ pęna
deprimuntur.S cũ corrupti¬

Expanded text:
stium tegimus, ne frigus intestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatura subjecta est nin spe: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo, qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptioni suae poena deprimuntur. Sed cum corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
quos cum accensus sp̃s adsi¬
num pacis intimȩ pleno dess¬
derio ꝑtrahat. feruenti certa¬
mine caro ꝑturbat: Quȩ et¬
si iam ante faciẽ uelut exad¬
uerso. acie erecta non obuiat:
adhuc damen amentis dorso.
quasi captiua sũmurmurat:
quamuis timendo: sed tam̃
turpi strepitu incorde speciẽ
pulchrȩ quietis fedat̃. Electigͥ
& si ualenter omnia superant:
cum securitatem pacis internȩ
desiderant: grauis eis ẽ. mole¬
stia. adhuc habere qđ uincant.
Quib exceptis: ea etiam uincula
sustinent: quȩ grauis exterius
necessitas astringit. Esurire qͥppe.
sitire. lass escere: uincula corrup¬
tionis sunt. Quȩ scilicet solui
nequeunt: nisi cum milla im
tas ꝑmutatur Replemꝰ et enĩ
refectionib corpus. ne extenu¬
atũ deficiat: extenuamꝰ absti¬
nentia. ne nos repletũ premat.
Uegetamus hoc motib ne suu
inimo bilitatis intereat: sed
citius hoc collocando sistimꝰ
ne ipsa sua uegetatione. suc¬
cumbat. Adiumento hoc ue¬

Expanded text:
quos cum accensus spiritus ad siquos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necsitire, lassescere vincula corruptionis sunt, quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam tas nostra permutatur. Replemus enim refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat; vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat: sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat; adjumentis hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
stia. Iustos enim. quamuis nul¬
lus desiderioꝵ carnalium tu¬
multus possideat: duris tam̃
uinculis eos inhac uita posi¬
dos. suȩ molestia corruptionis
ligat. Scriptum quippe est.
Corpus qđ corrumpitur aggra¬
uat animam: & deprimit der¬
rena inhabitatio sensũ mul¬
ta cogitantem. Eo itaq ipso.
quo adhuc mortales sunt:cor¬
ruptionis suȩ pondere grauã¬
turꝰ
& astricti molestia. uincti sunt:
quia milla adhuc libertate
uitȩ in corruptibilis ñ ex surgt.
Aliud nanq demente: aliud. de
corpore tolerant: & contra se¬
metipsos cotidie. ininterno cer¬
tamine exsudant. Annon du¬
ro molestiȩ uinculo ligantur.
quoꝵ nimirũ mens. sine labo¬
re mignorantia soluitur. &
non nisi cum stucho laboris eru¬
ditur: coacta erigitur: libens
iacet: abinfimis uix leuatur:
& tamen eleuata. ꝓtinus labi¬
tur: semetipsam laboriosȩ uin¬
cendo. suꝑna conspicit: sed re¬
uerberata:lumen qd se irradhi¬
auerat. refugit: Annon duro
molestiȩ uinculo ligantur:

Expanded text:
sti. --Justos enim quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis 135 ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Ibi requieuerunt fessi rõ¬
bore. Ac si aꝑtȩ insinuet: di¬
cens.Illic requies lucis remu¬
nerat: quos hic. interius recre¬
ans ꝓuectus fatigat. Nec mo¬
uere debet qđ lucem nominãs
nequaquam subdidit in hac:
sed ibi. Quam enim contine
electos conspicit: quasi locũ
nr̃m hanc esse deprehendit
Unde psalmista. cum incom¬
mutabilitatem ȩternitatis con¬
spiceret dicens: tu autẽ idem
ipse es. &anni tui non deficien:
hanc electorum locum esse de¬
nuntiat. dicens. filii seruoꝵ
tuoꝵs in habitabunt ibi. Deus
enim. qui sine situ omnia con¬
tinet: nobis adse uenientibus
locus non localis manet: Ad¬
quem locũ. dum ꝑtingimus:
etiam ipsa inhac uita mentis
nr̃ȩ tranquillitas. quanta fue¬
rit ꝑturbatio. uidemus: quia
&si iam iusti. inprauoꝵ com¬
paratione quieti sunt: inesti¬
matione tamen quietis inti¬
mȩ omnim quieti non sunt.
Unde. & bene subditur. Et qͦn¬

Expanded text:
cat: Ibi requieverunt fessi rocat: Ibi requieverunt fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum locum esse denuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Deus enim, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus; quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tamen quietis intimae omni modo quieti non sunt. Unde et bene subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuia nimirũ mens. dũ occultȩ
locutionis aspiratione tan¬
gitur. astatu suȩ fortitudins
infirmata. ipso quo absorbet̃
desiderio liquatur: & inde se
apud semetipsam fessã inue
nit: unde ultra se ẽẽ conspic̃
fortitudinem. quã conscendit
Hinc ꝓpha. cum uisionem de
conspexisse se diceret adiunx̃
elangui. et egrotaui ꝑdies plu¬
rimos: quia cum adiurtutẽ
mens stringitur: a fortitudins
ꝓpria.caro lassatur. Hinc iacob.
quia angelum tenuit:. uno mox
pede claudicauit: quia qͥuero
amore sublimia respicit: iã in
hoc mundo. du plicib ince¬
dere desideriis nescit. Uno enĩ
pede innititur: qui solo dĩ amo¬
re roboratur & necesse ẽ ut alrꝰ
marceat: quia mentis uirtute
crescente: oportet ꝓculdubio.
ut carnis fortitudo torpescat
Beatus gͥ iob. alta fidelium cor¬
da respiciat: atq ꝑpendat. quẽ
sinum intimȩ quietis inueni¬
unt. dum aiurib ꝓpriis inde¬
um ꝓficiendo. lassantur: & di¬

Expanded text:
Quia nimirum mens dum occultae Quia nimirum mens dum occultae locutionis aspiratione tangitur, a statu suae fortitudinis infirmata, ipso quo absorbetur desiderio liquatur; et inde se apud snit, unde ultra se conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis foBeatus igitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et di
Abbreviated transcription (Latin):
tione lassantur. Hinc psalmi¬
sta. amoris sui robore fessus:
dicebat. Defecit in salutare
tuũ anima mea. Insalutare
enim dĩ ꝓficiendo defecerat:
qui eternitatis lucem deside¬
rans.acarnis iam fiducia fra¬
ctus. anhelabat. Hinc rursus
dicit Concupiuit et defecit
anima mea: inatria dñi. Qui
nimirũ cum diceret. concu¬
piuit: rectȩ subdidit. & defec̃
quia ualde minor est diuini¬
tatis concupiscentia: quã non
mox etiam ꝓprius sequitur de¬
fectus. Qui enim adappeten¬
da atria ȩternitatis accendit᷑.
dignum ꝓfecto ẽ. ut ab hoc
temporalitatis amore lasset̃.
ut tanto frigescat astudio scłi:
quanto surgit ardentior in
amorem ci. Quem scilicet si
ꝑfectȩ arripit᷑ mundum etiã
plene derelinquit: et eo fun¬
ditus temporalib moritur:
quo adsuꝑnam uitam altiuˢ.
afflatu ȩternitatis animatur.
An non robore suo fessam se in¬
uenerat. quȩ dicebat: anima
mea liquefacta ẽ. ut locutus ẽ.

Expanded text:
tione lassantur. Hinc Psalmitione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam fectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat a studio saeculi, quanto surgit ardentius in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit, et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. Annon robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locutus est ?
Abbreviated transcription (Latin):
mitis sũ et humilis corde. &
inuenietis requiẽ animab ur̃is:
iugum enĩ meum suaue ẽ &
onus meum leue: Quid enim
graue mentis nr̃ȩ ceruicib im¬
ponit: qui uitari omne desi¬
derium qđ ꝑturbat. precipit:
Quid graue subiectis iubetꝰ qͥ
declinari laboriosa huiꝰ mun¬
di itinera admonet: Attestan
ne impii intenebrarũ suarum
tumultu remanerent. Contẽ¬
pletur gͦ uir sc̃s. qđd lux ꝑ in¬
carnationis suȩ misterium.
ergraui labore impios eripit:
dum abeoꝵ cordib. desideria
prauitatis tergit. Contemplet̃.
quod conuersi quiq quietem
quam ꝑcipere mȩternitate de¬
siderant᷑. hic iam. ꝑtranquilli¬
tatem mentis degustant: &
dicat. Ibi impii cessauerunt
atumultu: & ibi requieuert̃
fessi robore. Om̃s enĩ qͥin hoc
tes sunt: ñ robore defessi.qͥuͦ in
auctoris sui amore roborantur:
quo magis inconcupita dei forti¬
tudine conualescunt. ed aꝑ
pria uirtute deficiunt: et qͦ
robustius eterna appetunt:
eo atemporalib salubri defec¬

Expanded text:
um et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris; jugum enim meum suave est, et onus meum leve est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa mundi hujus itinera admonet? Attestantne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt fetes sunt, auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defec
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. In hac itaq luce impii atu¬
multu cessant: dum ꝑuersoꝵ
mentes. ueritate cognita. laborio¬
sa mundi desideria fugiunt: &
tranquillitati intimi amoris
adquiescunt. An non adcessa¬
tionem uocat lux ipsa quȩ ait̃
uenite adme om̃s qui labora¬
tis & onerati estis. et ego uos re¬
ficiam. tollite iugum meum

Expanded text:
 . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. Annon ad cessationem vocat lux ipsa quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis; et ego reficiam vos. Tollite jugum meum
Abbreviated transcription (Latin):
bore. Paulo ante iã dirimus: qͥa
corda peccantiũ. ꝑhoc qd stre¬
pitus desiderioꝵ possidet: gra¬
uis cogitationũ instigantiũ
dumultus premit. S inhac lu¬
ce. quã concepti minime uide¬
runt: atumultu suo. impii ces¬
sare ꝑhibentur: quia nimirũ
mediatoris aduentum. quem
patres inlege positi diu presto¬
lati sunt. aduitȩ suȩ requiem
populi gentiles inuenerunt:
paulo attestante. qui ait Qd̃
querebat isrb hoc non est con

Expanded text:
Paulo ante jam diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uel iurta se aliud nͥsẽp esse ha¬
bet hoc qd erit. hoc qđ preterit
conspicit: ac infra supraq m̃¬
tis oculum dendit: & uenien¬
tia uel transacta considerans:
adeternum esse medullitus
mardescit: dicens. Nunc enĩ
dormiens silerem.Nunc qͥppe:
presentis ẽ. temporis. Et quid
ẽ stantem semꝑ inpresenti qui¬
etem querere: nisi ad illud cui
nichil uenit. nichil preterit. gau¬
dium ȩternitatis anhelare:
Qđ̾ nimirum ueritas semꝑ esse
suũ ut nobis ut cunq infun¬
deret: moyse mediante insinu¬
at dicens. Ego sum: qui sum.
Et dices filiis ilrł̃. Qui est: mill
conspicit: quia semꝑ p̾sens gau¬
dium querit: quia uenture lu¬
cis memorat: quia electoꝵ erꝰ
ordines enumerans pensat: ip¬
sam iam nobis aꝑtius quietem
huius lucis insinuet: & quid
apud illam cotidie. de prauoꝵ
conuersione agitur: uerbis ma¬
nifestiorib demonstret. Seq̃r¬

Expanded text:
vel juxta se aliud, nisi semper esse havel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demonstret. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
Hi nanq qui post acceptã le¬
gem. in hoc mundo nati suñ:
auctori suo. eiusdem legis sũt
admonitione concepti. S ta¬
men concepti lucem minime
uiderunt: quia adaduentũ
incarnationis dnĩce. quãuis
hanc fideliter crederent: ꝑue¬
nire nequiuerunt. Incarnat᷑
quippe dñs:dicit. Ego sum
lux mundi. Atq: ipsa lux ait.
Multi ꝓpħȩ & iusti desideraue¬
runt uidere quȩ uidetis: & ñ
uiderunt. Concepti gͥ. non ui¬
derunt lucem: quia et adspem
uenturi mediatoris. aꝑtis ꝓ¬
phetarum uocib excitati:. ne¬
quaquã potuerunt cernere eiꝰ
incarnationem. Inhis itaq
conceptus interior formam
fidei edidit: sed hanc usq ad
aꝑtam uisionem diuinȩ p̃sen¬
diȩ non ꝑduxit: quia prius hoᷤᷤ
amundo mors interueniens
rapuit: quã manifesta mundũ
eternitatis plenus: manu cor¬
dis. cuncta  labentia admemo¬
riam stringit. Et quia angu¬
sta ẽ omnis creatura creatori.
ꝑeundem sp̃m. qui nichil inse

Expanded text:
- Hi namque qui post acceptam le- Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus quippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt . Concepti igitur non viderunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum eternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se
Abbreviated transcription (Latin):
caligantib carnis ocłis. peta¬
tem quidem.p̃sentia ñuidit:
sed ꝑuirtutem ꝓphetici sp̃s.
infuturis etiã scłis. magna ui¬
dendi luce radiauit. Ibi iacob:
qui iram frĩs humiliter fugit:
clementer edomuit. Qui ꝓle
quidem fecundus ex titit: s
tamen sp̃s ubertate fecundior.
eandem ꝓlem sub ꝓphetiȩ suȩ
uinculis astrinxit. Bene autẽ
abortiuum hoc absconditũ
dicitur: quia amundi pͥmor¬
dus dum quosdã paucos mo¬
yse scribente cognoscimus:
pars nobis maxima humani
generis occultatur. Neq enĩ
tot iustos solũmͦ. usq ad acceptã
legem ex titisse.credendum est.
qͥt moyses breuissima descrip¬
tione ꝑstrinxit. Quia gͦ amundi
pnmordio edita multitudo bo¬
noꝵ. exmagna parte noticiȩ nr̃ȩ
subtrahitur:abortiũ hoc ab¬
sconditum uocatur. Qđ & non
substitisse dicit᷑: quia enumera¬
tis paucis. eoꝵ frequentia. nullo
apud nos memoriȩ scripto reti
concepti ñuiderunt lucem.

Expanded text:
caligantibus carnis oculis, per aetacaligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae sconcepti non viderunt lucem.
Abbreviated transcription (Latin):
ante plenum dempus oritur:
extinc̾tum. ꝓtinus occultatur.
Quos igitur sc̃s uir allos abor¬
tiuos uocat cum quib se quie¬
scere potiusse considerat: nisi
electos quosq qui abipso mun¬
di primordio. ante redemptio¬
nis tempus exorti sunt. & tam̃
huic mundo semetipsos mor¬
dificare curauerunt: Qui con¬
scripte legis tabulas non ha¬
bentes. quasi abutero mortui
sunt: quia auctorem suũ. na¬
turali lege timuerunt. Et cũ
uenturũ mediatorẽ crederent:
studuerunt summoꝑȩ morti¬
ficatis uoluptatib etiã quȩ
scripto ñ acceperant precepta.
seruare. Tempus itaq illud qd̃
iurta mundi initium. mortu¬
os huic scło patres nros ꝓtulit:
quasi abortiui uterus fuit Ibi
nanq abel: qui occidenti se frĩ
restitisse ñ legitur. Ibi enoch: qͥ
talẽ se exhibuit: ut ambulatu¬
rus cum dño. transferretur. Ibi
noe: qui ꝑhoc qđ diuino exa¬
mini placuit inmundo: mun¬
do suꝑstes fuitlbi abraham:
qui dũ peregrinus ẽ. scło: ami

Expanded text:
ante plenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt? Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere, mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
bus terrȩ. Exreb insensibilib
discimus: quid desensibilibus
atq intelligibilib sendiamus.
Terra nanq: aere fecundat᷑: aer au¬
tem excȩli qualitate disponitur.¬
Sic iumentis. homines: hominib.
angłi: archangeli uͦ. ipsis angłis
presunt. Nam qđ iumentis.ho¬
mines presint: & usu cemimus:
& psalmistȩ uerbis docemur: qͥ
ait.Omnia subiecisti subpehi¬
bus eius:oues. & boues uniuer¬
sas:insuꝑ et pecora campi.Qa
uero angli hominib presint:¬

Expanded text:
 . Ex rebus insensibilibus  . Ex rebus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint
Abbreviated transcription (Latin):
ante transgressionem homo ñ
sensit: quia nimirũ qđ̃ de infir¬
mitate posset tolerare. ñ habuit
Postquam uͦ se sponte hosti sub¬
didit: astrictus culpȩ suȩ uin¬
culis. inquib dã ei etiã nolens
seruitz & clamores inmente pa¬
titur: cũ caro spiritui reluctatur
An non clamores intrinsecus au¬
diebat. qui prauȩ contra se legis
uerba tolerabat dicens: udeo
aliam legem inmenbris meis re¬
pugnantem legi mentis meȩ.
et captiuum me ducentem inle¬
ge peccati. quȩ ẽ inmenbriᷤ mes.
Contempletur ergo uir sẽs inqͣn¬
ta cordis pace quiesceret: si serpen¬
tis uerba susciꝑe homo noluis¬
set: et dicat. Nunc enim dormi¬
ens silerem: et somno requiesce¬
rem: idest intra secretum men¬
tis adconditoris contemplatis¬
s nem
secederem: nisi me extra me. tẽ¬
ptationum tumultib. consen¬
sus primi culpa ꝓdidisset. Huiꝰ
autem quietis gaudiis. cũ qͥb
etiã sociis ꝑfrueretur: adiungat

Expanded text:
ante transgressionem homo non ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat,
Abbreviated transcription (Latin):
poss et. Ubi.. igitur post re¬
demptionis tempus. carnis mor¬
te interposita electi transeuntꝰ il¬
luc ꝓcul dubio parentes primi.
si inconditionis suȩ statu ꝓsti¬
tissẽt: etiam sine morte corpoꝵ.
transferri potuissent. Dormiens
igitur sileret: et somno suo. ho¬
mo requiesceret: dũ adeternȩ
patriȩ requiem ductus. quasi
secessum quendã aclamore hoc
humanȩ infirmitatis inueniret
Post peccatũ nanq quasi cla¬
mans uigilat: qui contentio¬
nem carnis ꝓpriȩ repugnans.
portat hoc quietis silentium.
homo conditus habuit: cum
contra hostem suũ. liberũ uo¬
luntatis arbitrium accepit
Cui qͥa sua sponte succubuit: mox.
de se qd̾ contra se ꝑstreꝑet. in¬
uenit mox incertamine. infir¬
mitatis tumultus repꝑit. Etqͣ¬
uis inpace silentii ab auctore
fuerat conditus: hosti tamen
sponte substratus. clamores de
pugna tolerauit. Ipsa enĩ carnis
suggestio: quasi quidã clamor
ẽ. contra quietem mentis. Quã.

Expanded text:
posset. Ubi igitur post reposset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mors acrius puniret. Cur exceptꝰ
mȩ meconsensus subiec̾tis pra¬
uitati sensib excepisset: ne ipsa
me consensio ad audatiam dete¬
rius raperet. Cur lactatus ube¬
rib: Ac si dicat Utinam blandi¬
ri mn.saltem post mala ꝑpetra¬
ta noluissem: ne tanto me ne
quius culpȩ astringerem: qͣnto
me inilla mollius fouerem. His
itaq reprehensionũ suarũ uoci¬
bus: inparente primo. se peccasse
redarguit: sed si aderumnam
huius exilii nequaquã homo
peccando descenderet: dicat.
qua ꝑfrui quiete potuisset.
scerem. Adhoc inparadyso ho¬
mo positus fuerat: ut si se adcon¬
ditoris sui obedientiã uinculis
caritatis astringeret: adcȩlestẽ
sine morte carnis transiret. Sie
nanq immortalis ẽ. conditus: ut
tam̃ si peccaret. & mori poss et.¬
& sic mortalis ẽ conditus. ut si ñ
peccaret. etiã non mori posset
atq exmerito liberi arbitrii.bea¬
titudinẽ illius regionis attinget
inqua. uel peccare uel mori non

Expanded text:
mors acrius puniret! Sequitur: Cumors acrius puniret! Sequitur: Cume me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. s. --Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non
Abbreviated transcription (Latin):
tori nuntiabant. Unde & adlucẽ
animus moritur: citius adiutã
reducitur. si suꝑ hunc sollicitȩ co¬
gitationes uiuunt. Aliquando
autem. sicut & suꝑius dictum ẽ
falsa spes mentem non intercip̃.
sed hanc deterius desꝑatio con¬
figit. Quȩ dũ omnẽ spẽ ueniȩ
funditus interimit: erroris lacte.
animam uberius nutrit Consi¬
deret igitur sc̃s uir. post primã
culpam. quanta deteriꝰ homo
mala commisit: postquam pa¬
radysum ꝑdidit. usq ad qͣnta
huius exilii p̃rupta descendit:
et dicat. Quare non inuulua
mortuus su: Idest. cum serpen¬
tis suggestio me peccatorẽ con¬
ciperet: cunc uitmã que me morᷤ
sequeretur.agnouissem: ne usq
ad delectationem suggestio ra¬
peret: & morti artius ligaret
Egressus exutero. ñ statim perii:
Ac si dicat. Utinã adexteriorem
delec̾tationem exiens. quo inte
riori lumine priuabar. agnouis¬
sem: et saltem inipsa delectati¬
one occumberei: ne ꝑconsensũ

Expanded text:
tori nuntiabant. Unde et protinutori nuntiabant. Unde et protinuanimus moritur, citius ad vitam reducitur, si sugitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutritderet igitur sanctus vir, post primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendit, et dicat: Quare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectariore lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum