comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ aliqͥs habeat filiũ unicũ gaudec as
illũ magis q solus oĩã possessuir. e.
s̃ habebit qͥcũ illo diuidant ħeditatẽ. ⁊
paupior remaneat. N sic ds̃. Unicũ eun¬
dẽ ipsũ quẽ geruierat. ⁊ ꝑ quẽ cuncta cre¬
nati sumꝰ de dõ. qͦmͦ ille uiugenitꝰ: s ad op¬
tatiꝑ grãm ipiiꝰ. Iile eñi ueñ unigenitꝰ sol¬
u̾e peccata qͥb peccatis implicabainͣ: ne
redes qr hereditas eiꝰ ñ fit angꝰta: si mtil¬
t possederint. Illi ipsi certe illo possiden¬
te fiunt hereditas illiꝰ ⁊ illsiucissĩ fit he¬
ditas ipsorũ. Audi. qͦmͦ ipsi fiant ħeditas
ipsiꝰ. Dns dix̃ ad me filiꝰ ms es tu: ego hodie
genuite. Postula ame: ⁊ dabotͥ gĩ łeditatẽ

Expanded text:
gaudet ad illum magis; quia solus omnia possessurus est, et non habebit qui cum eo dividat haereditatem, ut pauperior remaneat. Non sic Deus: Unicum eumdem ipsum quem genuerat, et per quem cuncta crenati sumus de Deo, quomodo ille Unigenitus, sed adoptati per gratiam ipsius. Ille enim venit Unigenitus solvere peccata, quibus peccatis implicabamur, ne redes; quia haereditas ejus non fit angusta, si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt haereditas ipsius, et ipse vicissim fit haereditas ipsorum. Audi quomodo ipsi fiant haereditas ipsius: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu; ego hodie genui te. Postula
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Ñ st̃ c̃dignȩ passioẽs huiꝰ tẽpr̃is: ad
acept᷑i sumꝰ. Appendo qd̾ patior: contͣ
rabile. ẽ: si ñ pot̃ iiii. migrare hĩc fac̃.
Iextinguit: s accelerat. Qͥd accelerat: Ip¬
sũ p̃mur̃ ipsã dulcedinẽ. Q cũ uen̾it: sine
fine erit. Opꝰ aĩ fine:merces sine fine.

Expanded text:
dignae passiones hujus temporis, ad accepturi sumus? Appendo quod patior contra rabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, merces sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ n ⁊ ipse heres sit. in corꝑe suo
intelligat᷑ heres. idẽ. in ȩcła cuiꝰ co¬
heredes sumꝰ quãuis ex uob̾ constet:
quẽ admodũ filii etꝰ matris dicim᷑. qũa¬
uis ex nob̾ constet. S rursũ queri pot̃.
cuiꝰ morte facti sumꝰ etiã nos ħeditas dĩ:
tenebam᷑. ł ost aũ cũ dicimꝰ mͥ mundꝰ
crucifraxꝰ. ẽ. & ego mundo: possideat
nõs xͦ mortuo illo qͥ nõ possidebat:
cũ ei reniuitiamꝰ morimꝰq illi & ipse in¬

Expanded text:
si et ipse haeres sit, in corpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quemadmodum filii ejus matris dicimur, quamvis ex nobis constet. 3. Sed rursum quaeri potest, cujus morte facti simus etiam nos haereditas Dei, tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
damamꝰ inqͥt albapat. Q iterũ ait. Misit
d̾s sp̃m fili sui incordanrã: clamantẽ
abba pat̾. Oportuit cĩiut bonꝰ magist̾
⁊ uerꝰ saluator infirmiorab cõpatiens.
in se ipso demonstraret ñ debe suo ᷤ
marcẏres desꝑare: si q̃ farte cordib
eor irrepet sub tp̃s passionis ex huma¬
na fragilitate tristicia. cũ eã uinc̾ent
uoluntati sue p̃ponendo uoluntatẽ dĩ:
qr ille scit qͥd expediat qͥb consulit.

Expanded text:
t: misit deus spiritum suum in corda nostra clamantem abba pater. oportuit enim ut bonus magister et uerus saluator infirmioribus conpatiens in se ipso demonstraret non debere suos martyres desperare, si qua forte cordibus eorum inreperet sub tempus passionis ex humana fragilitate tristitia, cum eam uincerent uoluntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille scit, quid expediat quibus consulit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat hanc lucẽ : Cũ sanꝰ factꝰ fuo¬
rit ille.: nec inuenit qͥd dignũ rependat
sanatori suo. Qntũlib& eñĩ ille det. qͥl
dabit tale: qͣle ille p̃stitit: Ut plurmũ
u̾it ille qr tuchil dat: uideat uitenebᷤ
qd̾ dat. Qͥd gͦ dabimꝰ nos madico illi. oci¬
los int̾ioris nr̃i sananti. ad uidendã qͣn¬
Q ramꝰ. inueniamꝰ si possumꝰ ⁊ in angͥtus
inqͥsitiois nr̃e exclamemꝰ. Qd retribuã¬

Expanded text:
ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimumverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiores nostros sananti, ad videndam quaQuaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribua
Abbreviated transcription (Latin):
miã diuina porrex̃: ut qͦmͦ cũq certiere
iut̾em. qd̾ ñ euident̃ atq ꝑspicue cerne¬
bamꝰ: idipsũ morit᷑ qd in ennginate cerne¬
bamꝰ : cũ facie ad facie ad faciẽ cernere
qd̃ auferet᷑. Cũ aũ uin̾it qd̾ ꝑfectũ . ẽ:¬

Expanded text:
icordia porrexit, ut quomodocunque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moreretur, quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere quod aufert
Abbreviated transcription (Latin):
unentẽ. intuebat᷑ & dñis dicens. La ñ
dico uos seruos: qr seruus nescit qͥd faci¬
at dñs eiꝰ. Nille utiq seruus ad timorẽ
ꝑtinens castũ cui dr̃: euge serue bone¬
⁊ fideł int᷑ ingaudiũ diu tu: s ille
sermis ꝑtinens ad timorẽ. foras a carita¬
te mutendũ. De qͦ alibidic̃. Seruus ñ
manet in domo in ȩt̾niũ: filiꝰ aũ mana

Expanded text:
cens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem
Abbreviated transcription (Latin):
castꝰ ꝑmanens in scłm scłi. Illũ timorẽ
qͥñ .ẽ. in caritate: attendebat apłs cũ
dicebat. N enĩ accepistis sp̃m seruitutis.
iterũ intimore. Illũ aũ timorẽ castũ at¬
tendebat: cũ dicebat. Noli altũ saꝑe: s
time. luillo timore quẽ foras caritas mit¬
nt: ẽ. etiã seruitꝰ simul foras cũ ipso ti¬
more mittenda. Utrũq em̃ siunxit
apłs. hoc ÷ & seruitutẽ ⁊ timorẽ: dic̃¬
do: ñ eñi accepistis sp̃m seruitutis iterũ

Expanded text:
morem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis it
Abbreviated transcription (Latin):
agernsẽ i dolarꝰ õs cͤat᷑a c̃gemisc̃ ĩdol&e: usq adhuc¬
Usq adhuc aũ recte dix̃: qr etiã si s̃ aligͥ
ũ insinu abrahȩ. & latro ille cũ dño in
padiso c̃stitutꝰ illo die qͦ credidit dolere
destiu̾tꝰ. tñ usq ad huc oĩs creat᷑a c̃ge¬
miscit ⁊ dolet. q̃ inhis qͥ ñdũ lib̾atiꝰ st̃

Expanded text:
gemiscit, et dolet. Usque adhuc autem recte dixit, quia etiamsi sunt aliqui jam in sinu Abrahae, et latro ille cum Domino in Paradiso constituturus ipso die quo credidit, dolere destiterit; tamen usque adhuc omnis creatura congemiscit et dolet, quia in his qui nondum liberati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ peccatũ reliqͥtꝰ neq in sanabilẽ uolut¬
S. eẽ. peccantẽ. Quia & ipsa creatã. idr ipse
hõ cũ iã signaculo imaginis ꝓpt̾ peccatũa¬
misso. remansit tantũm creat᷑a. ⁊ ipsati.¬
q creatura. id ẽ. & ipsa q̃ ñdũ uocat᷑ fu¬
oꝵ forma ꝑfecta .s. tantẽ uocat᷑ creat᷑a lib̾abit᷑

Expanded text:
tum reliquit, nec insanabilem voluit esse peccantem. Quia et ipsa creatura, id est ipse homo, cum jam signaculo imaginis propter peccatum amisso remansit tantum creatura, ipsa itaque creatura, id est ipsa quae nondum vocatur filiorum forma perfecta, sed tantum vocatur c
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ qͦlex intabulis lapideis conscripta. ẽ.
timor incussus. ẽ. eis qͥ grãm ñ dũ intelli¬
gebant. ut de sua infirmitate atq pec¬
catis ꝑlegẽ c̃uinc̾ent᷑ s lex illis fieret
fide iħu xp̃i. De hoc aũ sp̃u ad optioĩs

Expanded text:
Dei, quo lex in tabulis lapideis conscripta est, timor incussus est eis qui gratiam nondum intelligebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem convincerentur, et lex illis fieret fide Jesu Christi. De hoc autem spiritu adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
nis mortificau̾itis: uiuetis. Hoc .ẽ.
corpꝰ nr̃m inbac uita. actiones carnis
spũ mortificareꝰ. cotidie affligeꝰ minuere :
frenare: int̾imere. Qua multa enim
ꝓficientes iã ñdelectant: q̃ antea de¬
lectabant. Qndo gͥ delectabat & ñ
ei c̃sentiebat᷑: mortificabat᷑. Quia iã
ñ delectat: mortificatũ. ẽ. Cũ gͦ di¬
nis mortificau̾itis uiuetis: id.ẽ. illas
c̃cupiscentias carnis qͥb ñ c̃sentire
magna laus . ẽ. qͣs ñ hab̾e ꝑfectio ::
ã hic metuendũ. ẽ. ne qͥsq rursus
ad mortificandas actiones carnes:
tolleret humanꝰ sp̃s. & ad hos opꝰ
se idoneũ firmũq tictaret : subie¬
hii fili s̃ dĩ. N qͥ scđm carnẽ suã

Expanded text:
nis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortificatum est. Calca nis mortificaveritis, vivetis, id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est, jam hic metuendum est, ne quisquam rursus ad mortificandas actiones carnis, tolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjehi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ incarne. Dic̃ aliqͥs.Si hec natura
pura ñ .ẽ. uł uiciosa pͥmordia. qr talis
ñ ẽ ereatꝰ adã: cur xp̃s longe eoecellen¬
tiꝰ ⁊ certe sine ullo pecrato natꝰ ex uirgi¬
ne. in hac tñ infirmitate atq etate pro.¬
creatꝰ apparuit : Huic ꝓpositioni resp̃¬
demꝰ. Adã ꝓpt̃ea ñ talẽ creatũ: qr nulliꝰ
parentis p̃cedente pec̃coñ. ẽ. creatꝰ in car¬
ne peccati. nos ideo tales: qr uliꝰ p̃cedex¬
te peccato nati sumꝰ incarne peccati:¬

Expanded text:
naturae purae non sunt, sed uitiosae primordia, quia talis non est creatus Adam, cur Christus longe excellentior et certe sine ullo peccato natus ex uirgine in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit?\' huic propositioni respondemus Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato non est creatus in carne peccati, nos ideo tales, quia illius praecedente peccato nati sumus in carne peccati
Abbreviated transcription (Latin):
tun s̃ corꝑe. Atende qͥppe debent cor¬
pꝰ qͥdẽ adhuc peccati m̾itũ gerere: qd̃
condition mortis obstrictũ. ẽ: s iam
sp̾m cepisse uiu̾e ꝓpt̾ usticiã fides.
qͥ ⁊ ipse in homine fuerat qͣdã morte

Expanded text:
turi sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte
Abbreviated transcription (Latin):
ad optionis filioꝵ : inqͦ clamamꝰ abba pat᷑.
uał res. ẽ. sipignꝰ tale. ẽ: Nec pignꝰ. s
arra dicenda. ẽ. Pignꝰ etũ qnͣdo ponut᷑
cũ fuerit res ipsa reddita: pignꝰ aufer¬
t᷑. Atra aũ de ipsare dat᷑ q̃ dando ꝓ¬
nutctt᷑. ut res qnͣdo reddit᷑ impleat᷑.
ñ solũ pat̾. s abba pat̾ dum̃ dixisse

Expanded text:
 Pater. Qualis res est si pignus tale est; nec pignus sed arrha dicenda est. Pignus enim quando ponitur, cum fuerit res ipsa reddita, pignus aufertur. Arrha autem de ipsa re datur quae danda promittitur, ut res quando redditur impleatur non solu
Abbreviated transcription (Latin):
sub grã. & cũ bene pugnat. adiutus
strenuis bellatorib. & oꝑũ carnis quã¬
ius inuictis mortificatorib. aliqͣ nul¬
nera peccatoꝵ. ꝓpt̃ q̃ sananda coti¬
die ueracit᷑ dicant. dimtte nob̾de¬
bita ña: Contͣ eadẽ uitia. contͣ dia¬
bolũ pͥncipẽ. regẽq uitioꝵ. multo ui
silantiꝰ & acriꝰ ipsa oratione certante̾:
ne ualeant aliqͥd mortiferȩ suggesti¬
ones quib instigat insuꝑ pecratorẽ
ad sua excusanda potiꝰ qũa accusan¬
da peccata : ac sic illa tulnera ñmͦ ñ
sanent᷑  uerũ etiã ⁊ si mortifera ñeraNł:
grauit̃ ⁊ letalit̃ infigant᷑. Qcũqi enũ

Expanded text:
sub gratia et, cum bene pugnat adiutus, tamen etiam strenuis bellatoribus et operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multgilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne valeant aliquid mortiferae suggestiones ejus, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda, potius quam accusanda peccata; ac sic illa vulnera, non modo non sanentur, verum etiam etsi mortifera non erant, graviter et lethaliter infigantu
Abbreviated transcription (Latin):
facta. ẽ. ꝑpt̃ petcatũis nec mortalitatẽ
habitura. ẽ. quã corpꝰ animale hahuit
ante pecratũ: ñ ait qui suscitauit xp̃m
iłim amortius uiuificabit ⁊ mortua cor¬
uiuisicabit inqͥt ⁊ mortalia corꝑa ur̃a.
ut scilic& iã ñ solũ ñsint mortua. s nec
mortalia. cũ animale resurget inspĩta¬
le. ⁊ mortale hoc induet ĩmortalitatẽ:
⁊ absorbebit᷑ mortale a uita. Cũ eni p̃

Expanded text:
facta est propter peccatum, sed nec mortalitatem habitura est, quam corpus animale habuit ante peccatum, non ait \'qui suscitauit Christum Iesum a mortuis uiuificabit et mortua coruiuificabit, inquit, et mortalia corpora uestra, ut scilicet iam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, cum animale resurget in spiritale et mortale hoc induet inmortalitatem et absorbebitur mortale a uit
Abbreviated transcription (Latin):
fiant: nec sic tñ ut serui. eẽ. desistã.
s ut tanꝗͣ. filii dño ⁊ patri lib̾alit̾ ser¬
uiant: qr & hoo acceꝑunt. Dedit
enũ potestatẽ ille unicus. filios difie¬
ri credentib in nomine etꝰseosq ad mo¬
nuit pet̾e.q̃rere. pulsare. ut accipians.
⁊ inuenant. ⁊ aꝑiant᷑ eis. addens in¬
crepationẽ ⁊ dicens. si uos cũ sitis mi¬
li. nostis bona data dare filiis utis

Expanded text:
sic tamen, ut serui esse desistant, sed ut tamquam filii domino et patri liberaliter seruiant, quia et hoc acceperunt; dedit enim potestatem ille unicus filios dei fieri credentibus in nom i ne eius eosque admonuit petere, quaerere, pulsare, ut accipiant et inueniant et aperiatur eis, addens increpationem et dicens: si u o s, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis nostis,
Abbreviated transcription (Latin):
cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qͥdatꝰ.ẽ. nob̾:
secutꝰ aduingit. Non enĩ accepistis
sp̃m seruitutis. iterũ intimore. Qͥd. ẽ.
iterũ: Qmͦ terrente molestissimo pe¬
dagogo: Qͥd. ẽ. iterũ : Sic̃ in monte
sẏna accepistis spm seruitutis. Dic̃ aliqͥ.
Aliꝰ. ẽ. sp̃s seruitutis aliꝰ. ẽ. sp̃s lib̾tatis:
Si aliꝰ. eẽt. ñdiceret apłs iterũ. Idẽ gͦ
tabtilis cordis in dilectionẽ. Audistis
qͦmͦ longe positã plebẽ. uoces. ignis. fu¬
mꝰ in monte t̾rebatꝰ qͦmͦ aũ ueniens
sp̃s sc̃s. igneis linguis suꝑ unũquẽq
indilectione: ut ñ serui. s filii simꝰ. Q
eñi adhuc iõ bene agit qr pęnã tun&ͥ
⁊ dm̃ ñ amat: ñdũ . ẽ. int̃ filios. Utinã
caritas lib̾a. ẽ. fac uel timore pęnȩ :
siñdũ potes amore iusticiȩ. Ueniet do¬
mina & seruus abscedet: qr cõsũmata
caritas foras mittit timorẽ. S acce

Expanded text:
 nobis : secutus adjunxit, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Quid est, iterum? Quomodo terrente molestissimo paedagogo. Quid est, iterum? Sicut in monte Sina accepistis spiritum servitutis. Dicit aliquis: Alius est spiritus servitutis, alius spiritus libertatis. Si alius esset, tabulis cordis in dilectionem. Audistis quomodo longe positam plebem voces, ignis, fumus, in monte terrebant; quomodo autem veniens Spiritus sanctus igneis linguis super unumquemque in dilectione; ut non servi, sed filii simus. Qui enim adhuc ideo bene agit, quia poenam timet, Deum non amat, nondum est inter filios: utinam charitas libera est. Fac vel timore poenae, si nondum potes amore justitiae. Veniet domina et servus abscedet, quia consummata charitas foras mittit timorem . Gre
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ uixeritis: moriemini. Si autẽ
sp̃n facta carnis mortisicauatis: uiue.¬
tis. Qͥs ⁊ aliud ꝗͣ hoc. si scd̾m mortẽ
uixeritis totũ moriet᷑: si aũ scđ̾m ui¬
tã uiuendo. mortẽ uiuificau̾itis. to¬

Expanded text:
oriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, to
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa. & in tota m̃teͥ ⁊ diligens ꝓxi¬
mũ suũ ñ carnalit̃: s tanqͣm se ip¬
sũ. Se aũ sp̃italit̃ diligit: qui ex toto
qd̾ in eũ uiuit. dm̃ diligit. In his eñi
duob p̃ceptis. tota lex pendet ⁊ ꝓpħȩ¬

Expanded text:
ima, in tota mente, et diligens proximum suum non carnaliter, sed tanquam seipsum. Se autem spiritualiter diligit, qui ex toto, quod in eo vivit, Deum diligit. In his enim duobus praeceptis tota Lex pendet, e
Abbreviated transcription (Latin):
agunt᷑ hi filii st̃ dĩ iñ qr ipsi nichil
agunt. s ne nichil boni agant: ab ono
agunt᷑ ut agant. Nã tantomagis effici¬
t᷑ quisq filiꝰ bonus : qͣnto largiꝰ ei dat᷑
a patre. sp̃s bonꝰ. Plus. ẽ. ꝓculdubio Exlibro sententiar̃ ꝓ¬

Expanded text:
aguntur, hi filii sunt, non quia ipsi nihil agunt, sed ne nihil boni agant a bono aguntur ut agant. Nam tanto magis efficitur quisque filius bonus quanto largius ei datur a Patre spiritus bonus. Plus est procul dubio, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ quib nocuit aquarũ diuisio. ut in¬
it ille sps irȩ dĩ. Unde significat᷑ ꝓpt̃ di¬
u̾sas oꝑationes & effectus sp̃s dĩ dissimilit̃
appellari: cũsit unus atq idẽ. ille dũ¬
taxat : qui etiã sp̃s sẽs in unitate trinita¬
tis accipit᷑ : P inde ñ arbitror aliũ quã

Expanded text:
ejus, quibus nocuit aquarum divisio, ut init ille spiritus irae Dei? Unde significatur propter diversas operationes, et effectus spiritum Dei dissimiliter appellari, cum sit unus atque idem, ille duntaxat, qui etiam sanctus Spiritus in unitate Trinitatis accipitur. Proinde non arbitror alium, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lic& adhuc corꝑe mortis huiꝰ onerem᷑ :
iã scd̾m int̾iorẽ hominẽ cepta reno¬
uatione. infides iusticiã respiramus.
tñ ne humana ignorantia de resur¬
rectione corꝑis nichil sꝑaret.: etiã ip¬
sĩ qd̾ ꝓpt̃ m̾itũ peccati inp̃senti scło di¬
xerat mortuũ. in futuro ꝓpt̃ usticiȩ
m̾itũ dic̃ uiuificandũ:. nec sic ut tantũ

Expanded text:
licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃cipit᷑ ut decluiemꝰ a malo. & fa¬
ciamꝰ bonũ. Si hoc nos t̃ agimꝰ. s id
eñiut agant: nĩ ut ipsi nihil agant.
adhocꝰ eis offendit᷑ qͥd ag̾e debeat᷑:
ut qͣido id agt̃ sic̃ agendũ. ẽ. io. ẽ.

Expanded text:
a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut ag
Abbreviated transcription (Latin):
manet inmẽbris eoꝵ qͥ ex aqͣ & spũ
renati s̃. tãꝗͣ ñ sit eiᷤ facta remissio. uͥ
omino plena ⁊ ꝑfecta fit remissio pec¬
catoꝵ. oĩb inimicitiis int̃fectis qͥbus
seꝑabamꝰ a deo: si manet inuetustate
carnis tanquã suꝑatũ &e ꝑemptũ siñ s¬

Expanded text:
manet in membris eorum qui ex aqua et spiritu renati sunt, tanquam non sit ejus facta remissio, ubi omnino plena et perfecta fit remissio peccatorum, omnibus inimicitiis interfectis, quibus separabamur a Deo: sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, si
Abbreviated transcription (Latin):
t̾at . ẽẽ. mortale quauis ñ moriturũ. sic̃
hoc nr̃m pot̾ ut ita dicã. eẽ. egrotabile.
qͣuis ñegrotaturũ. Cuiꝰeñi caro. ẽ. q̃ ñ
egrotare possitꝰ. etiã si aliqͦ casu priꝰꝗͣ
egrotet occũbat: Sic & illud corpꝰ iã
erat mortale. quã mortalitatẽ fuerat ab¬
sũptura mutatio ĩetnã. incorruptionẽ si
in hoĩe iusticia. ẽẽt. id ÷ obȩdientia ꝑma¬
nͥet: s ipsũ mortale ñ. ẽ. factũ mortuũ.¬

Expanded text:
terat esse mortale, quamuis non moriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quamuis non aegrotaturum. cuius enim caro est, quae non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? sic et illud corpus iam erat mortale. quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorruptionem, si in homine iustitia, id est oboedientia, permaneret; sed ipsum mortale n
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiȩ ñ c̃sentit ad malũ. N enum
qd̾ uolo facio bonũ inqͥt: s qd̾ nolo ma¬
lũ hoc ago. Si aũ qd̾ nolo ego hoc facio.
iã ñego oꝑor illud: s qd̾ habitat in me
peccatũ. Id repetiuit inculcans. & tãqͣm
tardidissimos de sũmo sõpnio excĩtans:

Expanded text:
entiae non consentit ad malum. non enim quod uolo facio bonum, inquit, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatu 111. id repetiuit inculcans et tamquam tardissimos de somno excitans:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uiuitis: s spũ actiones carius mor¬
tificatis. Ut enĩ ñ se extollerent qͥb
ista dicebat. excistimantes se suo spũ
tanta hȩc bona oꝑa fac̾e posse. ñ di spea
cũ dixisset. si aũ sp̃u actiones cariis
mortificau̾itis uiuetis: canuo sube¬
cit. Qͦꝰ tqͦt em̃i spu dĩ agunt᷑: hi filis
s̃ dĩ. Qñdo gͦ spũ actiones carms
mortisicatis ut uiuatis. illũ głificate᷑ il.¬
lũ laudate: illi grãs agite. cuiꝰ sp̃u agi¬
mini ut ista ualeatis: ut uos filios dei
adiutorio legis. sine ad uitorio gr̃ȩ. c̃.¬
sidentes inuirtute suaͥ suo spũ agunt᷑:

Expanded text:
nem vivitis, sed spiritu actiones carnis mortificatis. Ut enim non se extollerent quibus ista dicebat, existimantes se suo spiritu tanta haec bona opera facere posse, non Dei; propterea cum dixisset, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, continuo subjecit, Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Quando ergo spiritu actiones carnis mortificatis ut vivatis, illum glorificate, illum laudate, illi gratias agite, cujus spiritu agimini ut ista valeatis, ut vos filios Dei adjutorio legis, sine adjutorio gratiae, confidentes in virtute sua, suo spiritu aguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
te corꝑism̃tẽ tñ ad c̃sensionẽ peccati
ñ subuigant: ita etiã ñ regnat pecca.¬
tũ innr̾o mortali corꝑe. quauis ñ pos¬
sit nͥ in habitare ineo. qndiu mortale
corpꝰ. ẽ. ł rimo enĩ ñ regnat cũ m̃te
seruimꝰ legi dĩ. quauis carne legi pec¬
cati. id. ẽ. pęnali c̃suetudini. cũ ex illa
existunt desid̾ia qͥb tñ ñ obȩdĩmꝰ pꝰcea
uͦ ex om̃i parte extinguit᷑: qr si sp̃se¬

Expanded text:
ccati non subjugant. Ita jam non regnat peccatum in nostro mortali corpore ; quamvis non possit nisi inhabitare in eo, quamdiu mortale corpus est. Primo enim non regnat, cum mente servimus Legi Dei, quamvis carne legi peccati , id est, poenali consuetudini, cum ex illa existunt desideria, quibus tamen non obedimus. Postea vero ex omni parte exstinguitur. Quoniam s
Abbreviated transcription (Latin):
carnis inimica. ẽ. indm̃. Legi eñ des
ñ .ẽ. subiecta. nec em̃ pot̃: uelut sidi¬
camꝰ iniusticia. iusticia. ẽẽ. ñ pot̃. Mun¬
dũ qͥppe ait hoc loco significaris dilec¬
tores mundi: q̃ dilectio ñ ẽ. apatre.
Prudentia carnis irumica. ẽ. indm̃: legi
eñi dĩ ñ.ẽ. subiecta. neq enĩ pot̃.
ũ eñi caritas legẽ impleat. prudentia
Auͦ cõmoda tẽporalia sectando spĩtali ca¬

Expanded text:
Dei non est subjecta, nec enim potest. Velut si dicamus: Injustitia justitia non esse potest. Mundum quippe ait hoc loco, significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre. Prudentia carnis inimica est in Deum, legi enim Dei non est subjecta; neque enim potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali cha
Abbreviated transcription (Latin):
uod dixerat. sine lege
enĩ peccatũ mortuũ. ẽ. ñ intelligamus
nͥ tanqͣm ñ sit. latet: ñ apparet: pęnitꝰ
ignorat᷑ : tanquã in nescio qͥb ignoran¬
tiȩ tenebris sit sepultũ. & qd̾ ait. ego
aũ uiuebã aliqnͣdo sine lege. qͥd ait. nͥ
uiu̾e mͥ uidebar: E qd̾ adiunoeit ad¬
ueniente mandato peccatũ reuiã: qͥd
.ẽ. aliud quã emicͥuit ⁊ apparuit: Ne
apparebat admissũ. Cũ aũ a nascentib
trahit᷑. tanquã mortuũ sit latet. donti
repugnans iusticiȩ malũ eiꝰ ꝓhibitione
sentiat᷑: cũ aliud ubet᷑ atq ꝓbat᷑ͥ aluid
delectat atq dñat᷑. Tunc peccatũ qͦdã¬
mͦ in noticiã nati hoĩs reuutiscit : qd̾ in
noticia pͥmi facti hõis aliqͣndo iã uixt.
de paulo possit intelligi. Scimꝰ em̃ in¬
qͥt qm̃ lex sp̃itał. ẽ: ego aũ carnalis sũ

Expanded text:
uod dixerat, Sine lege enim peccatum mortuum est; non intelligamus nisi tanquam non sit, Latet, non apparet, penitus ignoratur, tanquam in nescio quibus ignorantiae tenebris sit sepultum. Et quod ait, Ego autem vivebam aliquando sine lege; quid ait, nisi, Vivere mihi videbar? Et quod adjunxit, Adveniente autem mandato peccatum revixit; quid est aliudtum satis apparebat admissum; cum autem a nascentibus trahitur, tamquam mortuum sit, latet, donec repugnans iustitiae malum eius prohibitione sentiatur, cum aliud iubetur atque adprobatur, aliud delectat atque dominatur; tunc peccatum quodammodo in notitia nati hominis reuiueseit, quod in notitia primum facti homide Paulo possit intelligi. Scimus enim, inquit, quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum .
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena. hoc uidet᷑ suad̾e ne gratis co¬
lat᷑ dĩ: s qr aliqͥd dat int̾ra. ideo d¬
ligat᷑. Qd amas. ͥit dm̃ ñ ames: Dic mͥ.
masi potes aliqͥd: qd̾ ipse ñ fec̃. Circũ spice
uniu̾sã creaturã: uide utrũ alicubi cu¬
piditatis uisco tenearis ⁊ & a diligendo
creatore inpediaris: nͥeare quã creaũ.
ipse negligis. Quare aũ amas ista. nͥqr
pulchras : Posst̃. eẽ. tã pulchra: quã ille
iqͥfacta s̃ : Miraris hȩc. qr ñ illũ uides:¬

Expanded text:
 ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, q
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine carnis peccat. ħ in car¬
ne peccati: s insimilitudine cirnis
peccati. Qͥd ht̃ caro peccati: Qontt
&e̾ peccatũ. Qͥd habuit similitudocar¬
nis peccati: Mortẽ sine peccato. S
haberet peccatũ. caro ẽẽt peccati:
si mortẽ ñ hab̾et ͥ ee̾t sumilitudo
carnis peccati. Talis uenit saluator.
Uenit: mortuꝰ.ẽ: s mortẽ occĩdit. Fini.¬
uit inse: ꝗͣ timebansꝰ. S̾cepit illã &
occidit illã: qͦmͦ sũmꝰ uenator leonẽ
suscepit.⁊ necauit. Nã prudentia cas.¬
nis mors. ẽ: prudentia aũ sp̃s. uita&¬

Expanded text:
in carne peccati, sed in similitudinem carnis peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si haberet peccatum, caro esset peccati; si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Venit, mortuus est, sed mortem occidit. Finivit in se quam timebamus. Suscepit illam, et occidit illam, quomodo summus venator leonem suscepit et necavit. Nam prudentia carnis mors est; prudentia autem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ .ẽ. ipse: negas ⁊ tu xp̃m incarne
uenisse. Magnũ qͥd hic attulit. mer¬
cator iste. De regiõe sua ueniens iste
mercator: inuenit in regioẽ nr̃a qd
ci& mori. Plena. ẽ. tra his mercib n
ci ⁊ mori. Natꝰ. ẽ: ⁊ mortuꝰ. ẽ. S qͣu

Expanded text:
Si non est ipse, negas et tu Christum in carne venisse. Magnum quid huc attulit mercator iste. De regione sua veniens iste mercator invenit in regione nostra quod et mori, plena est terra his mercibus, nasci et mori. Natus est et mortuus est. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
manũ in corꝑeͫ s scripturã q̃ facta ẽ.
ꝑ manũ q̃ erat i corꝑe. Sicgͦ pecca¬
tũ dñi qd̾ factũ. ẽ. de peccato: qr ide
carnẽ sũpsit de massa illa. q̃ mortẽ me¬
ruerat ex peccato. Et eñi ut celeriꝰdicã.
dite qͥd dic̃. Uidet᷑ cͣfiteri xp̃m incar¬
ne uenisse: s discussus inuenit᷑ nega¬
re. Ap̃e enĩ in carne ueñ q̃ insimilitu¬
dine. eẽt carnis pecrati: ñ eẽt caro pec¬
cati. Apłi u̾ba s̃. Misit ds̃ filiũ suũ in
similitudinẽ carnis peccati. ñ insimilitu¬
dinẽ carnis qͣsi caro ñ. eẽt caror s insi¬
militudinẽ carnis peccati: qr caro erat.
s peccati caro ñ erat. Iste aũ pelagius.
⁊ cet̾a carnẽ oĩs infantis: carni xp̃i cota¬

Expanded text:
acta est per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim ut celerius dicam, dite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse: sed discussus invenitur negare. Christus enim in carne venit, quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati. Apostoli verba sunt: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Non in similitudinem carnis, quasi caro non esset caro; sed in similitudinem carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis carni Christi cona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tĩmatꝰ ẽ. mortalis. Nlatꝰ . ẽ. de sp̃i
sc̃õ: ex maria u̾irgine. Nũ qͥd nosu
Nos de adã & eua. Illa ꝑ crupiscentiã
carnis: ille aũ ñ ꝑ ipsã. Maria eñi ur¬
go sine uirili amplea u sine ccupis¬
centiȩ estu: qm̃ ne pat̾et᷑ huno etũ.

Expanded text:
natus est de Spiritu sancto ex Maria virgine. Nunquid nos sic? Nos de Adam et Eva: illa per concupiscentiam carnis; ille autem non per ipsam. Maria enim virgo sine virili amplexu, sine concupiscentiae aestu: quoniam ne pateretur hunc aestum
Abbreviated transcription (Latin):
& tͥ dico hoc qd̾ donastistȩ. ñ ẽ. ipse. Coce
udeo ȩccłam matrẽ. testimoniũ redderi¬
tẽ: ipsis ub̃ib sius. Accurr̃ matres cũ
paruuł filiis: inger̃ saliatori saluan¬
dos: ñpelagio dãpnandos. Mlat̃ q̃lib&
mulier. pietate currens cũ paruulo fi¬
lio dic̃. Baptietͤ. ut saluet᷑. Pelagus
contͣ. Qd saluet᷑. Ñ. ẽ. qͦd in eo saluetur.
Iichil ht̃ uicii: nichil extrãduce dapna
ueñ incarne: saluator. ẽ. Q maioꝵ &
minoꝵ saluator.ẽ. ⁊ grandiũ & infaxi.¬

Expanded text:
se. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non est quod in eo sanetur, nihil habet vitii, nihil ex traduce damnatvenit in carne, salvator est majorum et minorum, salvator est grandium et infa
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. Ciliriũ fortasse appellaut¬
dñs. carnis suȩ mortalitatẽ. Quare cili¬
ciũ : pt̃ similitudinẽ carnis peccat.
Apłs eñĩ dicit. Aisit dł filiũ suũ insi¬
militudinẽ carnis peccati. ut de pecca¬
to dap̃naret peccatũ in carne. hoc. ẽ.
filiũ suũ induit cilicio. ut de cilicio
ipsa dico anima scã ⁊ m̃te hoĩs. quẽ
entia coaptau̾at: s nec in ipso corꝑe
peccatũ erat ullũͥ s similitudo carnis
peccati erat in dño: qr mors ñ.ẽ. nͥde
peccatoꝰ ⁊ utiq corpꝰ illud mortale erat.
Nã nͥ mortale. ẽẽt ñ moreret᷑ ñ resurg&.
tũ q̃ facta. ẽ. peccato. qͦmͦ dr̃ lingua
greca. lingua latina ñ ipsũ mebrũ car.¬
nis: si qd̾ fit ꝑ mẽbrũ carnis. Nã lingua
in mẽbris nr̃is unũ ẽ. de cęteris. sic̃
oculi. nasꝰ. aures.⁊ cęt̾a : lingua autẽ
greca. u̾ba s̃ grecaͥ ñ qr u̾ba lingua:

Expanded text:
. Cilicium fortasse appellat carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio  dico anima sancta et mente hominis, quem entia coaptaverat; sed nec in ipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia mors non est nisi de peccato , et utique corpus illud mortale erat. Nam nisi mortale esset, non moreretur; tum, quae facta est peccato, quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum carnis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, sicut oculi, nasus, aures, et caetera: lingua autem graeca, verba g
Abbreviated transcription (Latin):
a corꝑe. Non enĩ ⁊ ille substantiã car¬
nis accusat. cũ dic̃ lib̾ari se cuꝑe de
corꝑe mortis huiꝰꝰ cũ etiã corꝑis sic̃
aĩe natura. dõ bono auctoꝵ tribu¬
enda sit: s utiq de uitiĩs corꝑis dic̃.
Iã de corꝑe mors corꝑis scꝑat: s contrac¬
ta ex illo uitia coherent. qͥb iusta pę¬
na debet᷑ ꝗͣ etiã in inferno diues ille
inuenit. Hinc se ñ pot̾at utiq lib̾are:
qͥdic̃. Qs me lib̾abit de corꝑe mortis
tũ ignoscant᷑ : q̃ fieri inꝑfecta ñ possint :
Dimitte hominẽ: clamet: qd̾ clamabat.
Neñi tantũ desid̾at ut ꝑ indulgentia sit
de p̃t̾itis inpunitꝰ: s etiã ut sit de ce¬
tero ad ñpeccandũ. fortis & ualidꝰ. cõ¬
delectat᷑ eni legi dĩ scđm int̾iorẽ homi¬
nẽ: uidet aũ aliã legẽ inmẽbrissuis:¬

Expanded text:
 ? non enim et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se non poterat utique liberare qui dieit: quis me liberabit d e corpore mortis tum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem alia
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dũ in hoc stadio uite humanȩ
aĩa degit. uincat eas qͣs adu̾sũ se
nutriuit cupiditates fruendo mora¬
lib  e ad eas uincendas gr̾a dĩ adiu¬
uari se credat. ĩte illi seruiensͥ
& bona uoluntate sine dubitatioĩ
reꝑabit᷑: i a multis mutabilib ao
unũ incõmutabile reu̾tet᷑. reformata
ꝑ sapientiã ñ formatãꝰ. s ꝑ quã forinaxi¬
t᷑ uniu̾sa : fruet᷑q dõ ꝑ sp̃m scm̃ qd̾. ẽ.

Expanded text:
 dum in hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur, reformata per Sapientiam non formatam, sed per quam formantur uni
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. N c̃ gͦ implendꝰ. ẽ. gradꝰ sub gr̃a.
ut faciamꝰ qd̾ uolumꝰ sp̃u eciã si carne
ñ possumꝰ id. ẽ. ñ obȩdiamꝰ desidiis pec¬
cati. ad p̃benda illi mẽbra nr̃a arma
iniqͥtatis: etiã si ñ uale mꝰ effic̾e̾ ut eadẽ
desidia ñ existant: ut quãuis ñdũ simꝰ e
in pace illa ȩt̾na. & ex om̃i parte hoĩs¬

Expanded text:
gradus sub gratia, ut faciamus quod volumus spiritu, etiamsi carne non possumus; id est, non obediamus desideriis peccati ad praebenda illi membra nostra arma iniquitatis , etiamsi non valemus efficere ut eadem desideria non existant: ut quamvis nondum simus in pace illa aeterna ex omni ho
Abbreviated transcription (Latin):
a corruptione corpꝰ elꝰ uel uenundatũ
aliqͣndo in pͥma tnsgressione p̃cepti.¬
ut ut hab̾et corpꝰ corruptibile qd aggra¬
intelligi. etiã si in sua ꝑsona ñ se solũ sed
om̃s accipi uelit: qͥ se nouerit sp̃itali di¬
lectione cũ carnis affectione. sine ꝯsensioe
ꝯflig̾e : An forte meciumꝰ ea q̃ secuntur.
qd eñi oꝑor ignoro. Non enĩ qd̃ uolo
hoc ago: s qd̾ odi illud facio. Ne forte
ex his uerb̃ qͥsq consentire carnis c̃cu¬
cet᷑. s considandũ. ẽ. qd̾ ad iungit.
iaũ qd̾ nolo hoc facio. consentio legi:
qm̃ bona. ẽ. Magis enĩ se dic̾ legi con¬
sentire: quã carnis c̃cupiscentię. Hac̃
em̃ peccati nomine appellat. Facere
gͦ se dic̃ ⁊ oꝑari ͥñ affectu consentiend
⁊ implendi: s ipso motu c̃cupiscendi.
sentio: qr nolo qd̾ ñuult. Deuide dic̃.¬

Expanded text:
um aliquando in prima transgressione praecepti, ut haberet corpus corruptibile quod adgraintellegi, etiamsi in sua persona non sc solum, sed omnes accipi uelit, qui se nouerunt spiritali dilectione cum carnis affectione sine consensione confligere? An forte metuimus ea quae sequuntur: quod enim operor, ignoro; non enim quoduolo, hocago, sed quod odi, illud facio, ne forte ex his uerbis quispiam consentire carnis concuandum est quod adjungit: Si autem quod nolo, hoc facio, consentio legi quoniam bona est. Magis enim se dicit legi consentire, quam carnis concupiscentiae. Hanc enim peccati nomine appellat. Facere ergo se dixit et operari, non affectu consentiendi et implendi, sed ipso motu concupiscendi. sentio
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis : ⁊ relinqͥt uisticiã q̃ ꝓpt̾ea te¬
nereconabat᷑ ut hab̾et illud qd se nc̃
uidet amitt̾e: si illã tenuerit. Tercia
.ẽ. uita sub gr̾aꝰ qͣndo nichil tpr̃ali
cõmodi iusticiȩ p̃ponit᷑: qd̾ nͥ caritate
spitali quã dũs exẽplo suo docuit. & gr̾a

Expanded text:
cupiditatis, et relinquit justitiam: quam propterea tenere conabatur, ut haberet illud quod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est vita sub gratia, quando nihil temporalis commodi justitiae praeponitur: quod nisi charitate spirituali, q
Abbreviated transcription (Latin):
nis: & ea q̃ sequunt᷑ eundẽ sensũ mag̃ma¬
gisq demonstrant. S adhibendꝰ. ẽ.
modꝰ. Uisũ aũ aliqͣndo etiã mͥ fuerat. ho¬
minẽ sublege isto apħ sermone descri¬
biͥ. s uim mͥ postea ista uerba fecert̃
qd̃ ait: nc̃ aũ ĩañ ego oꝑor illud. Adhoc
enĩ ꝑtinet qd̃ ait pꝰtea. nulla gͦ cdẽp¬

Expanded text:
nsum magis magisque demonstrant; sed adhibendus est modus. Visum autem aliquando etiam mihi fuerat \'hominem sub lege\' isto apostoli sermone describi sed uim mihi postea ista uerba fecerunt, quod ait: nunc autem iam non ego operor illud. ad hoc enim pertinet quod ait et postea: nulla ergo condem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ meliꝰ incelligr ñ ego oꝑorn q ñconsentit
exlb̾e mẽbra sua. arma uuqͥtatis pec¬
cato. Nã ⁊ si c̃cupiscit. ⁊ c̃sentit. & ag̃.⁊
qͣm ñ ipse illud oꝑat᷑. etiã si se oꝑariꝰ
doleat. & uinci grauit̃ ingemiscat:
sime oftendit: scio enĩ qd̃ ñl⁊ bitat¬
ume hoc. ẽ. in carne mea bonum:
Si eni ñ expon̾et adiuingendo. hoc . ẽ.¬
incarne mea: alit̾ fortasse acciꝑet᷑
qd dix̃ in me. Ac ꝑ hoc uersat hoc
idẽ repetens: & inculcans U elle eñiad¬

Expanded text:
consentit exhibere membra sua arma iniquitatis peccato. nam si et concupiscit et consentit et agit, quomodo non ipse illud operatur, etiamsi se operari doleat et uinci grauiter ingemescat? sime ostendit ? scio enim quia non habitatinme, hocest in carne mea, bonum. si enim non exponeret adiungendo: hoc estin carne mea, aliter fortasse acciperetur quod dixit: in me. ac per hoc uersat hoc idem repetens et inculans: u e 11 e enimad
Abbreviated transcription (Latin):
aũ carnalis sũ & uenundatꝰ sub pecc̃o:
& hoc terciũ. captiuantẽ in lege pecca¬
ti qd̃. ẽ. in mẽbris meis: pot̾ uideri
apłs eũ describe. qͥ sublege ad huc
uiuit: ñdũ sub gr̃a. S sic̃ illa duo ex
carne ñ .ẽ. aliena natura. s nt̃a. Sic̃
gͦ exposuit ipse qͥdixerat. scio qr ñ¬
habitat in me. hoc. ẽ. in carne mea
bonũ: sic iã ex illiꝰ expositioẽ hunc
locũ debemꝰ acciꝑe. tanquã dixerit
in lege peccati q̃. ẽ. in mẽbris meis:
deinde subiungit ꝓpt̃ qd dixcerat. mi¬

Expanded text:
 carnal is su m, et: u enundatus sub peccato, et hoc tertium: captiuantem in lege peccati, quaeest in membris meis, potest uideri apostolus tum describere, qui sub lege adhuc uiuit, nondum sub gratia. sed sicut illa duo expcarne non est aliena natura, sed nostra. sicut ergo exposuit ipse quid dixerit: scio enin me, hocestin carne mea, bonum, sic etiam ex illius expositione hunc locum debemus accipere, tamquam dixerit: — lege peccati. quae est in membris meis. Deinde subiungit propter quod dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. amatori. nͥ qr p̃ponit᷑ creatori. Qre
aliaꝰ bona q̃ dat ⁊ ñ bonis. Pecumam
ius a dõ: ht̃ & latro. Uxquẽ: fecundita¬
tẽ filioꝵ : salutẽ corꝑis: dignitatem
ẽ. totĩ ꝓpt̃ qd̾ eũ colis. Nutabt̃ pedestui:
putabis te sine causa colere: qnͣdo ineis
uides ista. qui eũ ñ colunt. G ista om̃ia¬
dat etiã malis: se solũ seruat bonis. Ui¬
usicabnos. Nã mortui eramꝰ. qñdo t̾re¬

Expanded text:
ia praeponitur Creatori. Quare talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis a Deo? Habet et latro. Uxorem, fecunditatem filiorum, salutem corporis, dignitatem est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eram
Abbreviated transcription (Latin):
possibile erat legis: inqͦ infirmabat᷑
ꝑ carnẽ. Reb ellaͥt᷑ eñi caro tua: sub¬
uigabat te caro tua. Audiebat legẽ:
⁊ plus incitabat c̃cupiscentiã tuã. In¬
firmabat᷑ gͦ lex litt̾ȩ. in carnẽ. Ac ꝑ
hoc. impossibile erat legis litt̾e lib̾ari

Expanded text:
possibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem. Rebellabat enim caro tua, subjugabat te caro tua; audiebat Legem, et plus incitabat concupiscentiam tuam. Infirmabatur ergo lex litterae per carnem: ac per hoc impossibile erat legis litte
Abbreviated transcription (Latin):
Nouitatis gaudio suspend̾is: uecustatis
onere p̃grauaris. Incip̃ tͥ. ẽẽ. bellum
ad u̾sꝰ te. s ea qͣ parte displices tͥ uin¬
geris dõͥ ⁊ ex qͣparte iã uingeris deo.
idoneus eris ad uincendũ te: qr ille
dic̃ apłs. Mente seruio legi dĩ: carne
aũ legi peccat. Uñ m̃te: Quia dis¬
plic& tͥ: uita tua mala. Unde carne:
Quia ñdesunt suggestioẽs ⁊ delectatio¬
nes male. s ex eo qd̾ m̃te nungeris dõ:
uincis qd̾ inte ñ uult seqͥ. Precessisti
enũ ex parte: & ex parte tardas. Trahe
te ipsũ ad illũ: qͥte suꝑ te tollit. Pon¬
de qͦdã uetustatis depͥmeris: clama &
dic. Infelix ego hõꝰ qͥs me lib̾abit de
corꝑe mortis huiꝰ : Qͥs me lib̾abit::

Expanded text:
Novitatis gaudio suspenderis sed vetustatis onere praegravaris. Incipit tibi bellum esse adversum te; si ex qua parte displices tibi jungeris Deo, ex qua parte jam Deo jungeris, idoneus eris ad vincendum te, quia ille dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mortali corpe: s de corpore
inqͥt mortis huiꝰ: sic̃ etiã illud. Corpꝰ
Nec ibi ait mortale s mortiũqͥu̾auis utiq
& mortale qr moriturũ: ñ ita creden¬
ddũ fusse illa corpora. s lic& animalia.
ñdũ sp̃italia: ͥ ñ tam̃ mortuaͥ id. ẽ. q̃ neces¬
se.cẽt ut morerẽt᷑. qd̾ ea die factũ. ẽ. qͣ
lignũ contͣ uetitũ teciger̃. Ita illi hoc̃s am¬
malia qͥdẽ corpora gerentes. s ñ moritu¬
ra nͥ peccassent: acceptura aũ angłicam
formã cȩlestẽq qͣlitatẽ: mox ubi p̃ceptũ
tͣnsgressi s̃. coꝵ mẽbris uelut aliqͣ egri¬
tudoletalis mors ipsa concepta. ẽ. muta¬
uitq illã qualitatẽ qͥ corpori sic dñaban¬
t᷑ut ñ dic̾ent: uideo aliã legẽ in mẽbriᷤᷤ

Expanded text:
 sed de corpore, inquit, mortis hujus. Sicut etiam illud: Corpus nec ibi ait, mortale, sed mortuum, quamvis utique et mortale quia moriturum, non ita credendum est fuisse illa corpora, sed licet animalia nondum spiritalia, non tamen mortua, id est, quae necesse esset ut morerentur, qlignum contra vetitum tetigerunt. Ita illis homines animalia quidem corpora gerentes, sra, nisi peccassent, acceptura autem angelicam formam caelestemque qualitatem, mox ubi praeceptum transgressi sunt, eorum membris uelut aliqua aegritudo letalis mors ipsa concepta est mutauitque illam qualitatem, qua corpori sic dominabantur, ut non dicerent: uideo aliam legem
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ: cuiꝰ indomite uolentia trahit᷑
incaptiuitatẽ: recolat qntũ pot̃ qͣlẽ
pacẽ peccando amiserit. ⁊ exclamet.
nfelix ego hõ: qͥsme lib̾abit de corꝑe
dñm nr̃m. Ita enĩ cũ se infelicẽ ex¬
clamat᷑. lugendo implorat consola¬
toris auxiliũ: nec pariuis .ẽ. ad bĩ¬
tudinẽ accessus. cognitio infelicitatiᷤᷤ
suȩ. &̾ ideo bĩ etiã lugentes: qm̃ ipsi
Nuides qͥd intꝰ confligit inte. de te.
adu̾sꝰ te : Non audis pugnantẽ &
c̃fitentẽ: & adutoriũ inpugna de¬
sid̾antẽ: N audis athletã dñi abago¬
intheta petentẽ auxiliũ pugne suę:
Iem̃ sic te spectat ds̃ cercantẽ: qͦmͦ te
spectat editor si forte pugnes inam¬
phiteatro. Ille tͥ p̃miũ dare pot̾ si ui-¬
ceris: ad iuuare te ꝑiditantẽ ñ pot̾.
Isic spectat d̾s. Uide gͦ. attende eũ qͥ

Expanded text:
torum, cujus indomita violentia trahitur torum, cujus indomita violentia trahitur in captivitatem, recolat, quantum potest, qualem pacem peccando amiserit, et exclamet: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore Iesum Christum. ita enim, cum se infelicem exclamat, lugendo implorat consolatoris auxilium, nec paruulus est ad beatitudinem accessus cognitio infelicitatis suae, et ideo beati etiam lugentes, quoniam ipsi Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, atte
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ qͣndã in cõauuimꝰ ͥ q̃ sumꝰ necessa¬
tio morituri: Hoq eñi tã necesse. ẽ. cũ
ipso morbo mari. qui ydrops. uł sinteri¬
cusuł elefantiosus factꝰ fuerit: quã cũ
qͥ hoc corpꝰ hab̾e ceꝑit. in qͦ om̃s hoĩes
natura s̃ filii ire:qr hoc ñ fecit nͥ pena
peccati. Si eñi creator om̃ps. in effabili¬
magnꝰ. ẽ. apib donauit. ut sic oꝑent᷑
gmerartionẽ filioꝵ: quẽadino dũ cere
speciẽ liqͦr ẽq mellis: cur incredibi¬
le uideat᷑ primis hominub talia
fecisse corpora. ut siñ percissent &
morbũ quendã qͦ morerent᷑ conti¬
nuo c̃cepissent. eo nutu imꝑarent
mẽbris quib fetus exorit᷑. qͦ pedib
cũ ambulat᷑ ut neq cũ ardore semi¬
naret᷑. neq cũ dolore pareret᷑
illiꝰ q̃ repugnat legi m̃tis. in mẽbris
c̃cepte mortis habe meruer̃ quẽ
nuptiȩ ordinant: continentia cohi¬
tionẽ. adu̾sꝰ rectã uoluntatẽ suã re¬
bellare sentit ꝑconsuetudinẽ pecca¬

Expanded text:
tudinem quamdam inchoavimus, qua sumus necessario morituri? Neque enim tam necesse est eum ipso morbo mori, qui hydrops, vel dysentericus, vel elephantiosus factus fuerit, quam eum qui hoc corpus habere coeperit, in quo omnes homines natura sunt filii irae , quia hoc non fecit et? si enim creator omnipotens ineffabilimagnus est, apibus donauit, ut sic operentur generationem filiorum quemadmodum cerae speciem liquoremque mellis, cur incredibile uideatur primis hominibus talia fecisse corpora, ut, si non peccassent et morbum quendam, quo morerentur, continuo concepissent, eo nutu inperarent membris, quibus fetus exoritur, quo pedibus, cum ambulatur. ut neque cum ardore seminaretur neque cum dolore pareretur. illius, quae repugnat legi mentis, in membris conceptae mortis habere meruerunt; quem nuptiae ordinant, continentia cohitionem adversus rectam voluntatem suam rebellare sentit per consuetudinem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tit legi qr bona. ẽ. Noc eñĩ uult &̾
ipse qd̾ lex.qr uult ipse ñ c̃cupisc̾e:
⁊ lex dic̃. ñ c̃cupisces. In hoc qm̃uult
qd̾ ⁊ lex uult. ꝓculdubio c̃sentit legi:
c̃cupiscit tñ. qrͥ ñ ẽ sine peccato: s
iã ñ ipse oꝑat᷑ illud. s id qd̾ in illo
habitat peccatũ. Scit etũ qr ñ ha¬
bitat in carne eiꝰ bonũ uͥ habitat peccatũ÷
s ñ ei c̃sentiendo uiuit ex fide:qr inuo¬
cat dm̃i. ut aduiuet᷑ pugnans contra
peccatũ. Qd̾ ut om̃ino ibi ñ sit. adiac&̃

Expanded text:
tit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum. ideo non bitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet