comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puloꝵ .i. credentiũ ⁊ ñ credentiũ. fuer̃t tñ boni
⁊ fideles de esau. qd̾ probat iob qui fuit exfiliiᷤ
csau quintus ab abralã. hoc est nepos esau. dẽ
inde exponit ip̃e apłe auctoritatẽ subdens .i.
Non qui filii car. ft̃ hii ft̃filii dei. demẽ ꝙ fi
qui filii st̃ pro .i. qui sola dei ꝓmissione gene¬
rantur ut ysaac estimantur in semine qr ex
dei uocatõe sũt. Qd̾ aut̃ ysaac ex dei ꝓmissi¬
one sit ostendit ex ipsis u̾bis ꝓmissiomi sõ¬

Expanded text:
 est credentium, et non credentium. Fuerunt tamen boni et fideles de Esau quod probat Job, qui fuit ex filiis Esau, quintus ab Abraham, hoc est nepos Esau. August. Deinde exponit ipse Apostolus auctoritatem subdens, id est non qui filii carnis sunt, hi sunt fiii Dei, idem est quod filii rantur, ut Isaac, aestimantur in semine, quia ex Dei vocatione sunt. Quod autem Isaac ex Dei promissione sit, ostendit ex ipsis verbis promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
cum hysmael deabraham natus reꝓbatꝰ sit.
de quo eodẽ ysaac natus sola gr̃a ÷ saluatus.
Ista uͦ ꝓmissio facta rebecce oftendit qd̾ p̃p
nullum meritũ suum ⁊ parentũ aliqͥs eli¬
gatur s sola gr̃a. Uigilantissime gait ex
uno ꝯcubitu. nepat̾nis meritis ⁊ mat̾uis tri

Expanded text:
cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nullum meritum suum, vel parentum aliquis eligitur, sed sola gratia. Vigilantissime igitur ait, ex uno concubitu, ne paternis meritis vel maternis tri
Abbreviated transcription (Latin):
bn apłisonare. q̃i apłe suo tempore demonstra¬
uerit dicm iudiciiuenturum. quocirea ⁊thex¬
scribitur epła. ubi exhortatur eos ne t̾reantur
qui uiuum corpore inueniendi sunt in aduẽ¬
tudm̃. ⁊ seillis ultimis ideo connumerat.qr cũ e¬
isunum corpus est. ⁊ qr apłi illis ultimis simi¬
les sunt in passionib. ⁊ uere iui reperti non
preuenient mortuos in resurrectione. Qmpo

Expanded text:
 sonare, quasi Apostolus suo tempore demonstraverit diem judicii venturum. Quocirca et Thesscribitur Epistola, ubi hortatur eos ne terreanturqui vivi in corpore, inveniendi sunt in adventu Domini; et se illis ultimis ideo commemorat, quia cum eis unum corpus est, et Apostoli illis ultimis similes sunt in passionibus. Et vere vivi reperti non praevenient mortuos in resurrectione, quin
Abbreviated transcription (Latin):
tetis cumi huadducẽ¬
dos. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. hoc
enim dicimus uõbis
us nos docuit qr nos
longõ tempore .i. illi
de nobis qui ium in¬
uementur. ⁊ qui õib¬
p̃cedentib scĩs t tor

Expanded text:
cum Jesu adducedos: et hoc est quod ait, hos enim dicimus vobis us nos docuit, quia nlongo tempore, id de nobis qui vivi invenientur, et qui omnibaecede
Abbreviated transcription (Latin):
mutata sicpermanebunt. qr facta dei iam sub
etͣnitate stabunt. nec ad corruptionẽ reu̾tentur.
.i. edernitas tua ñ deficiet. Stra hec qd̾ drxit ꝑi¬
bunt. ⁊ est sensus. eũ ñ mutaris nec deficis. Qd̾
ad filium dictum est. ac per hoc ⁊̃ de deo filio cõ¬
ut filius in suasuba credecetur ẽẽ mutabilis tã¬
hanc tantam blasphemiã ñ emendabis nͥ credi¬
dens in assumptione hõis accessisse filio qd̾ nõ
erat. ⁊ ñ decessisse ł deferisse qd̾ erat. Uel misti ce

Expanded text:
mutata sic permanebunt, quia facta Dei jam sub aeternitate stabunt, nec ad corruptionem revertentur.aeternitas tua non deficiet, contra hoc quod dixit peribunt. Et est sensus: Tu non mutaris nec deficis, quod ad Filium dictum est, ac per hoc etiam Deo Filio conut Filius in substantia tua crederetur esse mutabilis, taHanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non decessisse vel defecisse 235 quod erat. Vel mystice
Abbreviated transcription (Latin):
non hñtes qͥd diidicemꝰ
hoc orat apłe ut hus bene
agentib ineis cortipiẽda
ñ inuemiant.⁊ sic reprobi
appareant. ꝓbati i uiden¬
tur dum iudicant pecca

Expanded text:
non habentes quid vindicemus. Hoc orat Apostolus, ut his bene agentibus, in eis corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccat
Abbreviated transcription (Latin):
nobis c̃eut declinemꝰ a malor faciamꝰ bonil: Non
enĩ ait apłi. monemus. docemus. s orantꝰ. q sciebat
hec oĩa non ualere. que plantando ⁊ rigancofacie¬
bat in aperto. nisi proillis exaudiret orantẽ. qͥ dat
re ĩ uia recta ⁊ ꝑseuerare in maudatis ⁊ placere illiĩ¬
⁊ ꝯftititum. ⁊ ita bñdictõꝵ nĩasquas supernos fa¬
cimus fr̾as mei enacuant. cxĩaniunt. elidĩt. ⁊ sub¬
latio est amen. Qͥd dicis onoue heretice. dicis qr non
peccare in potestate sichabemus ut hoc sine adiutorio
dumegre implere possimus . ꝓlane inquit liberam
arbititũ adhoc nobis sufficit. Quare g dexit ipłe o
aliquid. Non enĩ uoluntas nr̃a agit nich. s solañ
sufficit. Maluit tñdicere oramꝰ ut ipsã gr̃am com
mendaret. ut intelligerent illi qñ ñ faciuntaliqͥd
mali. ñ solũ sita uoluntate se uitare malũs adiu¬
torio dei adimplere qd iuissũ ÷. Ergo q̃np̃cipiturag¬

Expanded text:
nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Non enim, ait Apostolus, monemus, docemus, sed oramus: quia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat re in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illiconstitutum, et ita benedictiones nostras quas super nos facimus fratres mei evacuant, exinaniunt, elidunt, et subid dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Aposaliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tmendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei implere quod iussum est. Ergo, fra
Abbreviated transcription (Latin):
.i.ĩ ꝯscientus uestris. Huic sensui ꝯcordat alia lit̾a
que ÷ erga uos ubi habetur in uob̾. a. infirimsu.
nes uos. Qa si aꝑfidis infirmabantur ap̃crecen¬
tes ñ erat hec infirmitae s profectus. qr hinc po¬
tentiores fiunt fidelex. Mors gͥ illata a ꝑfidisiui¬
ta est erga credentes. qr utute dei resurgent ut

Expanded text:
in conscientiis vestris. Huic sensui concordat alia littera quae est erga vos, ubi habetur in vobis. Quasi dicat: penes vos. Quia, si a perfidis infirmabantur apud credentes, non erat haec infirmitas, sed profectus, quia hinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo illata a perfidis, vita est erga credentes, quia virtute Dei resurgent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tionis eiusñ a semine iuirili s longe alit̃ ac desuꝑ
uenit. ꝓuide scd hc qd̃ de matit accepit ⁊̃ in lum¬
bis abrahe futt. Ille ÷ gͣ decunatus in abrahã qui
sic fuit in lumbis eiꝰ sicut in lumbis sin pacris ⁊ ip
sc abraham fuit .i. qui sic est natus de patreabra¬
han. sicut de suo patre natus est. abraham ꝑlẽ¬
rand̾ modicin ã ꝑtinu̾nt. illud in abeahe carne
docimabatur qd curabatur ñ illd̾ undecurabat᷑.¬

Expanded text:
e aliter ac desuper venit. Proinde secundum hoc quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id est qui sic est natus de patre Abraham, sicut de suo patre natus est Abraham perandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur quod curabatur, non illud unde curabat
Abbreviated transcription (Latin):
citando. Iõq diuina promidentia. hercticos mł
tosẽes puntuit. ut cumĩsultant nob̾e int̾rogãt
rios que nescimus. i sic excutiamꝰ pigriciã ⁊ di¬
ninas scͥpturas nosse cupiamꝰ. yñait. Oportet
hereses eẽ. Non uult apłe nec optat ut heresor
quid ⁊ utile subdit. ut ñ tm̃ reprobi qui dicũt
ego sum pauli s ĩ qui probati st̃ inuo .i. inter¬

Expanded text:
a providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut haereses it utile, subdit: Ut non tantum reprobi qui dicunt: Ego sum Pauli , sed et qui probati sunt, manife
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ .i. malicia quam
michi obtuler̃t. que
runt fiat ipsis in la.
tumi mͥ obtulerunt.
sic fiat illis ipsa iniqͥ¬
reficintur ⁊ saginantur. Iudei uͦ de littera. le¬
gis p̾sumunt. ⁊ sp̃ualem intelligentiã ⁊tẽp¬
nentes. ad mensam sedent esurientes. Hec er¬
gomensa .i. scͥptura sacra eoꝵ .i. eis ante alies
oblata coram ipsis posita. qr in eius carnalib
obseruantuis delectantur. uel corã eisideo posi¬
ta dr̃. qr si rationem uellent attende possent ĩ¬
captiuitatis. dum zelo eiꝰ. xp̃m occiderunt. ⁊ in
illa captiuitate fuit eis cã scandali ⁊ opprobrii

Expanded text:
id est malitia quam mihi obtulerunt, quam runt, fiat ipsis in laqutum mihi obtulerunt, sic fiat illis, ipsa iniqreficiuntur et saginantur. Judaei vero de littera legis praesumentes et spiritualem intelligentiam contemnentes ad mensam sedent esurientes. Haec ergo mensa, id est Scriptura sacra, eorum, id est eis ante alios oblata, cobservationibus delectantur; vel, coram eis, quia si rationem vellent attendere, possent captivitatis, dum zelo ejus Christum occiderunt, et illa captivitate fuit eis causa scandali et opprobrii
Abbreviated transcription (Latin):
co. ut in deł huterrenas cãs examuent qͥ ext̾ioꝵ
rerum sap̃iam perceperunt. & aut̃ sp̃ualib do¬
nis ditatift̃ t̾rensnon debent negotiss impli¬
c̃ari. ubi dum ñ coguntur ĩftriora pona dispone¬
reualeãt bonis superiorib deseriure. S tãma
dignum est tractanda cõmittant ł ꝑ segerãt.
Si ñ est. Redit ad illud qd̾ supra redarguit

Expanded text:
as causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum dignum est tractanda committant vel per se gerant. Sic non est. Redit ad illud quod supra redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
fiͣluet. Nam si fornicatio camis detestanda ẽ
delitas: S qr italicitum est ut ñ expediat.
ne p̃p ꝯnigu separatões ipsam doctrinã salu¬
tis hoĩes offensi exhorreant. interceditapłc ⁊
egitur tñ qd̃ esoras propła ĩmo dñs ꝑ eum
ñ modo ꝑmisit sed ⁊̃ iussit ifraelitis ixores di¬
mittere aliemgenigenas per quas ibant ad
deos alienos. non ille ꝑmaritos acquirebã
ysen dominus iusserat. ne quis uxorẽ alie¬
ngenam duceret. Merito ergoquas duxre
Non enim impittand̃ est matrimoniũ qd̃
extra decretum dei factum est. s cum cognoᷤ¬
citur em̃dand̾. Cum si cepisset gentib euan¬
gelium p̾dicari. iam ꝯiunctos gentiles gen¬
tilib cõꝑit diuges. ex quib si non ambo cre¬
derent sedunus uel una ⁊ infidelis cũ fideli¬

Expanded text:
t. Nam si fornicatio carnis detestanda est delitas. Sed quia ita licitum est, ut non expediat, ne propter conjugum separationes ipsam doctrinam salutis homines offensi exhorreant, intendit Apostoluen quod Esdras propheta, imo Dominus per eum non modo permisit, sed etiam jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxeNon enim imputandum matrimonium quod extra decretum Dei factum est, sed cum cognoscitur emendandum est. Cum vero coepisset gentibus Evangelium praedicari, jam conjunctos gentiles gentilibus comperit conjuges, ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fidel
Abbreviated transcription (Latin):
uluit. ut si quis aliter
agat ñ sit tnͣsgressor sicut ⁊ post de uirgi¬
nib ꝯsuluit. Monet gͦ qd̾ est lucrandi oe¬
casio cumposset licite relinquere sedñ expe¬
uñ.iam di lõquimur .s. discessio fidelis ab ĩ¬
fi deli. Q d̾ ñ ꝓhibet dñs. qr coramillo ñ÷ in¬
atur sed ꝯsilii uoluntate libere faciat. Hoc
gͥ uisum est micha apłm monendo dixisse. Cõ¬
iũx eiim fidelis licite pot̃ celinq̃re infidelem.
ydolatria ciuĩ ⁊ quelibet noria suꝑstitio fornĩ¬
catio est. ⁊ dñs cã fornicationis ꝑmisit quidẽ¬
apło monendi. ut qui uolucrit ñ dimittat
infidelem. que forsan fict fidelis. ⁊ qui uolu̾it
licite dimitiere possit. Quia enim fidelis ĩ fide

Expanded text:
ulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expeunde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non eatur, sed consilii voluntate libere faciat. Hoc ergo mihi visum est Apostolum monendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis permisit quide monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infide
Abbreviated transcription (Latin):
÷. hec iuisio nob̾ promittit᷑. ad hancnsionẽ eru¬
desiiet c̃e ĩꝑfecta. s nec ip̃a nec eiꝰ accus destruet᷑.
Oe gͦ qd ex parte est destruetur utł ex toto it fides
⁊ spes. uelex parte ut sc̃ĩa. ẽ ⁊ actus ⁊ incoꝰ destru¬
etur ⁊ caritatis ⁊̃ modꝰ quidã tolletur. s ñ ip̃a nõ¬

Expanded text:
. Haec visio nobis promittitur, ad hanc visionem erudesinet esse ex parte, sed nec ipsa, nec ejus actus destruetur. Omne ergo quod ex parte est, destruetur, vel ex toto, ut fides et spes; vel ex parte, ut scientia, cujus actus et modus destruetur, et charitas, cujus quidam modus tolletur, sed non ipsa, n
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut. appareat pectat̃ ꝑmandatũ. Quocͦo
cium apparet si ignoratur. S ignoro sic dict̃
est hoc loco ut intelligatur ñ approbo. scd̃ hãc
locutionẽ dicit dñs peccatorib. ñ noui uos.
Non ciũ cum aliquidlatet. s pecc̃a non in¬

Expanded text:
tum ut appareat peccatum per mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc loco, ut intelligatur, non approbo. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus: Non novi vos . Non enim eum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
onem per eũ acciꝑẽt.
blasphemandi. ⁊ hoc¬
facerem uel lucrarer
ysi recipiunt. quib¬
eẽ a deo. s ex ea docet
xp̃m. sicut mulier
samaritaua ꝑ legẽ
docta dixit. Scio quia
messias uenit cũ tñ¬

Expanded text:
onem per eum acciperent blasphemandi. Et hocfacerem, vel lucrarer ysi recipiunt, quibsse a Deo, sed ex ea docet um, sicut mulier Samaritana, per docta, dixit: Scio quia Messias venit. Cum t
Abbreviated transcription (Latin):
uel illa legalia serua¬
pꝰ xp̃m sine pecto posse sẽruari. inquit enim:
loꝵ. qr in xp̃o iħu nec cirtũtisio est aliqͥd nec
p̃putiũ. Dispensatorie itaq simulabat seuide¬
uideum. Sed augꝰ dicit hoc fieri compassione
q̃i eger. ñ cum se febres habere mẽtitur. sedcũ
aĩo ꝯdolentis cogitat. qͣmi seru in sibi uelit si
iim sicut quidam putant. libere enĩ hoc fecit

Expanded text:
 illa legalia servatum sine peccato posse servari. Inquit enim Hristo Jesu, nec circumcisio est aliquid, nec praeputium . Dispensatorie itaque simulabat se Judaeum. Sed Augustinus dicit hoc fieri compassione quasi aeger; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quomodo serviri sibi velit sieum, sicut quidam putant. Libere enim illa fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tib fimisse putatꝰ: Iudeus enĩ erat. ⁊ cutũcis̾
iu̾e ac si circũtisus ñ eẽt. hoc eiĩiã in potestate
te ut udeus qd̾ erat uyxit. sicut nec fallacit gẽ¬
sic ⁊ iudeoꝵ sacram̃ta ñ faslacit᷑ suscepit. at̃ ifł
simplex istis ẽet dupler. aliud habensi corde.

Expanded text:
tibus finxisse putatus est; Judaeus enim erat et circumcisus it ita vivere ac si circumcisus non esset. Hoc enim jam in potestate te ut Judaeus quod erat, vixit, sicut nec fallaciter gensic et Judaeorum sacramenta non fallaciter suscepit, ut illis simplex, istis esset duplex, aliud habens in corde,
Abbreviated transcription (Latin):
utile sibi asserit. facit.
i deo dampnatus est qr¬
uis enim fiat ⁊̃ qd̾ bonum est. ⁊̃ si non faciend̾ cre¬
ea ĩdicans alios mundos alios imundos dam¬
pnatus est .i. dampnatioriẽ sibi acquirit ⁊ preci
qr infideliter egit non credens omnia minida cẽ
dubitans infide ⁊ ea comedens que ĩmunda pu¬
tat. ⁊ ita non sed̾m fidemagit. fi des enĩ nr̃a uult
ut homo agat hoc qd bene intelligit c̃ẽ agendũ.
⁊ peccatum est. qd alit̃ fit quã probatium est. por¬
cat gͦ ille qui ad fidem ꝯuetsus est in hoc qr cibos
non ex fide est peccatum est .i. d̃is infidelium in¬
ta est peccatum. qr omnis infidelit̾ uiuens uel
agens ueliementer peccat ⁊ mlbonum est siuie
summobono. ubi deest agnitio eterue ⁊ ĩcomu
tabilis uitatis falsa untus est ⁊̃ in optursmo¬

Expanded text:
utile sibi asserit facit. Ideo damnatus est,vis etiam fiat quod bonum est, si tamen non faciendum creea judicans alios mundos, alios immundos. Damnatus est, id est damnationem sibi acquirit, et praeci infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et ea comedens quae immunda putat, et ita non secundum fidem agit. Fides enim nostra vult ut homo agat hoc quod bene intelligit esse agendum, et peccatum est quod aliter fit, quam probatum est. Peccat ergo ille qui ad fidem conversus est in hoc quia cibonon ex fide, est peccatum, id est omnis infidelium vita peccatum est, quia omnis infideliter vivens vel agens, vehementer peccat, et nil bonum est sine summo bono, tabilis veritatis: falsa virtus est in optim
Abbreviated transcription (Latin):
properia uł detractio¬
tium tibi in me o pat̃
runt speluncam latronum ⁊ inomnib alie it¬
dei miebi imꝑia ingesserunt. qr dixerunt mepoc¬
care in te qui potius me non recipiendo quẽ mi¬
sistis exprobrauerunt te ⁊ peccauerunt uite
non recipiendo me. ⁊ ideo me occiderunt q̃si

Expanded text:
properia, vel detractiotium tibi in me, o Pater, runt speluncam latronum, et in omnibus aliis Judaei mihi improperia ingesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, non recipiendo me, et ideo me occiderunt, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtup̃ia. fastidiebant qͥppe qd̾ habebant. ꝙ uͦ
ñ habebant ĩpudenter petebant. Peticrunt
Concupiert̃ carnib uesci quib pluebatur
manna de celo. ⁊ ut sciremus dei creaturam¬
ñ ẽẽ culpabilem. q creatura dei omnis rona
est. s inobedientiam ꝯtumatem ⁊ ĩ ordinatã¬
primus hoinuenit. ⁊ esau pͥmatum suũ ñ ꝓpt̃¬
cibo carnis refectum. ioħem mirabili abstineu¬
tia p̾ditum aĩalib .i. locustisin escam cedenti¬
b non fuisse pollutum. Et scio esan lenticule
ꝯcup̃ia deceptum. ⁊ dd̾ p̃p aque desideriũ a seĩp̃o
reprehensum. ⁊ regem nostrũ non de carne sed

Expanded text:
tia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis bona est; sed inobedientiam contumacem, et inordinataprimus homo invenit; et Esau primatum sucibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne, sed
Abbreviated transcription (Latin):
truamꝰ opus dei. ułtta¬
iinge. ideo iterũ dico¬
non debes cumoffendi¬
culo fratrisedere quia¬
destrueres opus dci. et
dei .i. fidem ⁊ alias iur¬
tutes ⁊ bona que in ei
deus oꝑatus est. ñ dico

Expanded text:
truamus opus Dei. junge: Ideo iterum non debes cum offendiculo fratris edere, quiadestrueres opus Dei. Et Dei, id est fidem et alias virtutes, et bona quae in eis Deus operatus est, non dico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdis. ⁊ hec est. Cu ha¬
bes tidem q̃ credis oĩa
ẽẽ munda ⁊ edenda.
abstinente ne ci noce¬
as. ut ita pacem serucͤ
apd̃ deum. Ideo istud

Expanded text:
dis, et hoc est, tu habes fidem, qua credis omnia esse munda et edenda, abstinente ne ei noceas, ut ita pacem serves apud De
Abbreviated transcription (Latin):
at .i. in quo est ei cã
dampnatõis. Offẽ¬
dit enĩ qr a fide rec¬
ta discedit. auscã¬
tur.aut infirmat᷑¬
de ⁊ sinon offendit. ĩ
firmatur enĩ qui ñ

Expanded text:
t in quo esset ei causa damnationis. Offe enim, quia a fide recta discedit. Autur. Aut infirmetsi non offenditur. firmatur enim q
Abbreviated transcription (Latin):
tiles ñ posse fieri q̃i to¬
tum genus sit repudi
batio parua ex aliqua re assumptio ad exꝑi¬
m̃tum totius masse ut ex cibo ⁊ potu. Cum
enĩ delibatio uniuis sube sit cum massa. ñ po¬
test delibatio ẽẽ sanct᷑a. ⁊ massa ĩmunda. de¬
libatio enĩ de massa est. et siradix ẽ sc̃a .i. si
patriarche a quib ꝯtrahunt humorẽ fider:¬
dix bona bonũ succũ diffundit in ramos ubi
hunt fructꝰ boni saporis. ita ⁊ apłi ⁊ alii qu

Expanded text:
tiles non posse fieri, qua si totum genus sit repudiabatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. Delibatio enim de massa est. Et si radix est sancta, id est si patriarchae a quibus contrahunt humorem fidedix bona bonum succum diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qu
Abbreviated transcription (Latin):
de se ẽe sapi.a senon adco. stulti f. st̃. in deũ. ecce
u culpa monstratur⁊ qͣ n obscuratũ est cor eoꝵ
ibi. stulti factist᷑. Qd̃ est iundicta. Sxpientes.
enim in naturis rerum stulti facti sunt in deo
cursus ayderum ⁊ qͣntitatem elementoꝵ. deũ aũ
eoꝵ sꝑnebant. ideo q stulti facti ft̃. Si enim ħlau¬
danda sunt. qͣnto magis creatorilloꝵ: U ider̃t
gͣ ueniendum ẽẽt. s ingrati ei qui illis p̾stitit
ut uiderent. sibi uoluerunt tribuere. qd̾ uide.¬
bant. ⁊ facti suꝑbi amiser̃t ⁊̃ qd̾ uidebant. elisi
pectati. De quo dictum est. initium oĩs pecca¬
ti suꝑbia est. Suꝑbieñt aut̃ dicentes se ẽẽ sapi¬
tenendum qd uidere poterant b illo sanarent᷑.
qui dederat ut uid̾ent. Si enĩ ħ facerent. huimili¬
tatem seruarent. ⁊ possent purgari. atq illi be¬
atissime templationi coherere. & a uero super¬
bia erat in eie obumbranit cos cecitas. Qd̃ enĩ¬
tead i̇dola ⁊ simulacta. ⁊ ad culturas demonio¬

Expanded text:
de, se esse sapientes a se non a Deo, stulti facti sunt in Deum. Ecce ubi culpa monstratur; et quomodo obscuratum est cor eorum, ibi, stulti facti sunt, quod est vindicta. Sapientes enim in naturis rerum, stulti facti sunt in Deocursus siderum et quantitates elementorum; Deum autem eorum spernebant. Ideoque stulti sunt. Si enim haec laudanda sunt, quanto magis Creator illorum? Viderunt ergo quo veniendum esset, sed ingrati ei qui illis praestitit ut viderent, sibi voluerunt attribuere quod videbant; et facti superbi, amiserunt etiam quod videbt, de qua dictum est: Initium omnis peccati superbia est . Superbierunt autem dicentes se esse sapitenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaerere. Quia vero superbia erat in eis, obumbravit eos caecitas. Quod enim te, ad idola et simulacra, et ad culturas daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. uintitur capitur. trahitur. possidet᷑.
Aquo enĩ quisuictus est. huce ⁊ sęriis ad¬
dictus est. ⁊ fit peccatũ ꝯsequens p̾cedentis¬
cum feminis. Diligent̃ aĩadu̾tend̾ ⁊ qd̾ ħ¬
liciam non facit. ĩ temptator enĩ maloꝵ est.
Qͥ gͦ dicit deum hoĩes ad ifta ñ cogere. s dig¬
nos deseri tm̃ deserere uerissime dicit. Dese
incordib hominũ ad melinandas uolunta¬
tei coꝵ quocũq uoluctit siue. ad bona ꝑmi
sericordiam sua sine ad mala pro meritis corũ.
iudiciontiq suo aliq̃n aꝑto aliqͣndo occultosẽ
tem eoꝵ ad malũ. Qd̾ ñ ita est intelligendũ.
q̃i deus malitiam ĩꝑtiat᷑. s qr sieut apponit
gr̃am unde melinatur hominũ uoluntas ad

Expanded text:
sentit: vincitur, capitur, trahitur, possidetur. sentit: vincitur, capitur, trahitur, possidetur. A quo enim quis victus est, huic et servus addictus est; et fit peccatum consequens poena praecum feminis. Diligenter animadvertendum est litiam non facit, intentator enim malorum. Qui ergo dicit Deum homines ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere, verissime dicit. Deserin cordibus hominum ad inclinandas voluntates eorum quocunque voluerit, sive asericordia, sive ad mala pro meritis eorum: judicio autem suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper tem eorum ad malum: quod non ita intelligendum est, quasi Deus malitiam impertiat, sed quia sicut apponit gratiam, unde inclinatur hominum voluntas ad
Abbreviated transcription (Latin):
pectati. peccatumnamq qd̾ penitentia ñ
diluttur suo pondere moxad aliud trahit.
Unde fit ut non solũ peccatũ sit l ⁊ c̃a pc̃ci.
Ex illo quippe culpa subseqns drtut. peccatũ
uero qd̃ ex peccato oritur non solum peccatũ
s pena peccati est. qr iusto indicio deus corpec
latriam .i. qr cultum ⁊ religionẽ dei ymagim¬
b tradi dert̃. deus tradidit illos .i. subtrahendo
gr̃am tradi ꝑmisit. Nich̾enim absq entlꝑ
missione fit in malis. ista utiq obscuratiorĩ
ra ⁊ grauia pecc̃a collapsi sũt. tradidit dico p̾¬
us indesid̾ia cordis cordis dico qd̾ erat coꝵ .i.
a deo sibupsis relictũ. a quib sit paratrane¬
rat. ñ a deo postea tradidit illos inĩmundi¬
cor. s. ꝯtu. qnͣtum ad naturã.i. ut corpora na¬
turalit̾ repugnantia quadã in applicarẽt.
afficunt ⁊ inficiunt corpora sua. ipsi dicola¬
a se ipsis. Non emĩ habet hõ heca deo. s dicit᷑
hiis tradi. qr desertus a deo cedit hni atq cõ¬

Expanded text:
 Peccatum namque quod poenitentia non diluitur, suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed et causa peccati. Ex illo quippe culpa subsequens oritur. Peccatum vero quod ex peccato oritur, non solum peccatum, sed et poena peccati est, quia justo judicio Deus cor peclatriam, et quia cultum et religionem Dei imaginibus tradiderunt, Deus tradidit illos, id est subtrahendo gratiam tradi permisit. Nihil enim absque ejus permissione fit, etiam in malis. Ista utique obscuratio, ra et graviora peccata collapsi sunt. Tradidit, dico, prius in desideria cordis, cordis dico; quod erat eorum, id est a Deo sibi ipsis relictum, a quibus sic paratum fuit, non a Deo, et post ea tradidit illos in immundis, quantum ad naturam, id est ut corpora naturaliter repugnantia, quadam vi applicarent, afficiunt et inficiunt corpora sua. Ipsi dicoa semetipsis. Non enim habet homo haec a Deo, sed dicitur his tradi, quia desertus a Deo cedit his atque con
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qr głam incorruptibił dei .i. cultura dõdedi
tam qr ĩ corruptibilis est. mutauer̃t q̃ntũ ad
ymaginis nolucrum. eoce maior ebetudo. ⁊ m̃¬
mulum ebetudus ostendend̾. Sic enĩ deima¬
iestatem ⁊ głam mitauert̃. ut eoꝵ que mini¬
ma ⁊ parua sunt. similitudini dei. honorificẽ¬
tiam darent. Hic gͦ dampnat simulacra im¬
pioꝵ. in quib alii solem. alii terrã. alii hoĩes
cradiuersis temporib a romamis colebantur.
Mosenĩ fuit ab antiquoromanis adorare sy¬
mulacra hominũ. ut romuli. iouis ⁊ alioꝵ. ⁊
maxime ab aduentu enee i ythaliã. uolucr̃
aũ ⁊ quadrupedũ ⁊ serpentum simulacra colr¬
crunt ex quo alexandria ab augusto uicta ẽ¬
hil item iundicta dei
ꝯtra eos ostenditur.
deseruntur a deo hiiqͥ¬
u̾itatẽ dei in miquita

Expanded text:
iam incorruptibilis Dei, id est culturam debitam Deo, qui incorruptibilis est, mutaverunt, quantum ad imaginis volucrum. Ecce major hebetudo! ebetudinis ostendendum. Sic enim Dei majestatem et gloriam minuerunt, ut horum quae minima et parva sunt similitudini, Dei honorificentiam darent. Hic ergo damnat simulacra impiorum in quibus alii solem, alii terram, alii homines cra diversis temporibus a Romanis colebantur. Mos enim fuit ab antiquo Romanis adorare simulacra hominum, ut Romuli, Jovis, et aliorum, et maxime ab adventu Aeneae in Italiam. Volucrum autem et quadrupedum, et serpentium simulacra coluerunt, ex quo Alexandria ab Augusto victa eHic item vindicta Dei contra eos ostenditur. deseruntur a Deo hi qtatem Dei in iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
tuis est enĩ apłs gentib totius orbis p̃dicates
at reliqui sugulis punciss tatti ft̃ legati ⁊ p̃¬
dicatores. Est aut̃ cuangeliũ bona amiuncia¬
tio. eu enĩ grece iactine bonũ. angelus nuncĩ
inde euangelium bonum nunciumi ⁊ bona ã¬

Expanded text:
s est Apostolus gentibus totius orbis praedicator, at reliqui, singulis provinciis facti sunt legati ac praedicatores. Est autem Evangelium, bona annuntiatio, εὖ enim Graece, Latine bonum, ἄγγελος nuntius, inde Evangelium, bonum nuntium, vel bona a
Abbreviated transcription (Latin):
temporis antiqͥtate. ab
auctore. atestib. a mat̾i¬
a. Atemporis si antiqͥtate
⁊ abauccore simul cõmẽ¬
dat sic dicens. Qd̾ euan¬
gelium aute completi¬
onẽ ꝑmiserat gratis qs
pater. Nonnenit ut su

Expanded text:
temporis antiquitate, ab auctore, a testibus, a materia. A temporis vero antiquitate et ab auctore simul commendat, sic dicens quod Evangelium ante completionem promiserat gratis Deus Pater. Non venit ut su
Abbreviated transcription (Latin):
tincte g nc̃ añ glam iltam qua apparebit qd̃ su
dolem᷑. dum facta carnis ꝑ abstinentiã morti¬
ficamus. dum adũsorum aculeos ꝑ patienti¬
am sustinemꝰ. quales nc̃ apparemus. fili aũ di
sitate a creatura filios q̃i diftinguens ait. sipͦ¬
Non enĩ creatura reuelationẽ expectat altĩ
lis futura ÷. ut si diceretur oꝑante pictore. sub¬
iectis sibi colorib ⁊ ad opus eius paratis. xxpoc¬
tatio colorum manifestationẽ ymagniis er¬
pectat. nõ qr tunc alii etũt. aut ñ color es erũt

Expanded text:
tincte ergo nunc ante gloriam illam qua apparebit quod su corpore dolemus, dum facta carnis per abstinentiam mortificamus, dum adversorum aculeos per patientiam sustinemus, quales nunc apparemus. Filii autem sitate a creatura filios, quasi distinguens ait: ExspeNon enim creatura revelationem naturae alteriualis futura est, ut si diceretur, operante pictore subjectis sibi coloribus, et ad opus ejus paratis exspectatio colorum manifestationem imaginis exspectat, nunc quia tunc alii erunt, aut non colores erunt
Abbreviated transcription (Latin):
s qr aliam dignitatẽ habebunt. uel simplicit̃
creatura diciurtur boni eo qd̵ manent in cre.ͭ¬
tione dei. uelidem boni per excellentiã dicuntir
creatura. qr sunt causa omnium. hec gͦ creat᷑a
expect.at qr non dum apparet qd̾ est reueł. fi.¬

Expanded text:
 aliam dignitatem habebunt. Vel simpliciter creatura dicuntur boni, eo quod manent in creatione Dei; vel iidem boni per excellentiam dicuntur creatura, quia sunt causa omnium. Haec ergo creatura exspectat, quia nondum apparet quod est, revelati
Abbreviated transcription (Latin):
de tenebant ore ꝯfessi st̃. No̾n gͦ in cassũ atł¬
crunt. nͥ illi qui penitentia reiuixer̃t ut pe¬
trus. qui in illa negatõe intus u̾itatẽ teneb
at. ⁊ foris mendacium ꝓferebat. Cur eñ la¬
crimis diluit qd̾ ore negauerat. si saluti faci¬
ebat qd̃ corde tenebat. Querens gͦ a deo pacẽ
ñ aliud habebat in ꝓfessione ores. aliud in ar¬

Expanded text:
de tenebant, ore confessi sunt. Non ergo incassum aderunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in ar
Abbreviated transcription (Latin):
lum. ⁊ hoc ẽ qd̾ait ne
dixeris. ħec aĩiiustici
de spedei que ẽ inxp̃o¬
ne diffidat hõ xp̃m
spoliasse infernũet
disse ex quib iustus¬
efficttur. De has ergo

Expanded text:
um. Et hoc est quod ait, ne dixeris. Haec autem de spe Dei quae est inne diffidat homo Christum spoliasse infernum, disse, ex quibus efjustus. De hac ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dentib. ⁊ hoc in salutẽ
.i.ut deus det illis fidẽ
ꝑ qͣm saluent᷑. Atcen¬
tatur ꝓñ credentibus
ex gr̃a detur. qr ñ ipa
Sn̾sio sñ dei adiutorio

Expanded text:
dentibus, et hoc in salutem, id est ut Deus det illis fidem per quam salventur. Attencatur pro non credentibus, ex gratia detur, quia nec ipsa conversio sine Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tominꝰ descendert᷑. Si aũ illi ñ descenderũt tũc
nec xp̃e. qui ñ nisi ꝓ sllis ubandis descendit.i
a xndacrum est. auis cnĩ ascend̾. ĩ ce. Ideo ne ħ
dicas. qr id dicere cit xp̃m de celo doduc̃e qñtuer
ad teꝑtinet. qr hec infidelitas quantũ in te ca
xp̃m de celo ad terram deducit. ⁊̃ siłt cum audiᷤᷤ
p̃dicari qd̾ tp̃e ad infernũ descendit. Noli dr̃e¬

Expanded text:
to minus descenderunt. Si autem illi non descenderunt, tunc nec Christus qui non nisi pro illis liberandis descendit. E, mendacium est. Quis enim ascendet in coelum, ideo ne hoc dicas, quia hoc dicere est Christum de coeloascendet? Quia haec infidelitas, quantum in te est, Christum de coelo ad terram deducit. Aut cum audieris praedicari quod ad infernum descendit, noli d
Abbreviated transcription (Latin):
unuet mea .i. ñ punietur legali pena. qr lex
moysi reos illos non faciebat si seruaretur .i. ui
uebant faciendo legem. ⁊̃ uocat hic ufticiã
legis oꝑa illa legalia uñ ⁊ in moy se ita habet᷑
Qui fecerit ea uiuet mitt. Tmebant utiq ne
siñ ea fecissent paterentur lapidationẽ ł aliqͥ¬
morte pumat᷑. Noñ est gͦ magna iusticia ti¬
mere nech̃t m̃itum ap̃deum. Aliud ẽ g non
iustificari ap̃deũ. aliud ñ oĩo iustificari. & oĩo
ñ iustificatur. nec illa seruat que t̃ꝑ̃ale hñt p̾¬
m̃ium nec illa que et̾num. & s̃ in oꝑib logis
iustifitantur temporalẽ inde expectant mer
dam ẽ ut sic dicam terrena carnalis q iusticia
demnde de iusticia fidei subdit. Que aũ.e. de il¬

Expanded text:
us, id est non punietur legali poena, quia lex Mosi reos illos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, vel aliqmorte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent praemium, nec illa quae aeternum; qui vero in operibus legis justificatur, temporalem inde exspectat merdam est, ut sic dicam, terrena carnalisque justitia. Deinde de justitia fidei subdit, quae autem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
alios pses. ⁊ ia eo qd̾ alu tenent tenete. ideo sic argint
eos qr talos se p̾bebant el atc̃e uanitatis .o. si ipsi nõ
qͥs uere est ꝓph̾a aũ sp̃u¬
quin si ꝯtrauãdit nec
dicens tangit psendop
uina sed terrena docelũt

Expanded text:
alios plures. Et ideo quod alii tenent, tenete. Ideo sic arguit eos, quia tales se praebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non vere est propheta, aut spquin si contra vadit, nec dicens tangit pseudoap divina, sed terrena docebant.
Abbreviated transcription (Latin):
bet c̃ẽ uedificatio. Sibi
cõpungitur ex husqre¬
gillatim n płes d debẽt
eẽ qui linguis loquinit᷑.¬
Ideo dicit duo uł trefqr
sufficit sermotot ho
quid dicant an accipiẽ¬

Expanded text:
e, ubi aedificatio; sibi compungitur ex hgillatim, non plures ergo debent esse qui linguis loquunIdeo dicit duo vel tres, quia sufficit sermo tot hoent, quid dicant, an accipie
Abbreviated transcription (Latin):
.&. ꝑu̾ba que non licet ho. lo.i. u̾bis explicare. Drͣit
eqͥd̾ qd poss hõĩb dici. ⁊ tenunt ap̃se qd̾ ñ poss dici.¬
ũ possumꝰ. S s diceremꝰ illi. regamus te explica ma¬
gnitudinẽ ipsius. ĩne hoc forte redet nobis: Non i
ualde maginis q̃. uideo si ame pot̾ explicari. Dem̃¬

Expanded text:
it quod posset hominibus dici; et tenuit apud se quod non posset dici. Si enim diceremus illi: Rogamus te, explica magnitudinem illius. Nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? E
Abbreviated transcription (Latin):
tus. regiones ꝙ consumit. ⁊ sicut ferm̃tũ reg
modica uidetur ⁊ nichili. s cum farme ꝯsper¬
sum totam massã suouigore corruꝑit ĩ illĩ
ium tnͣsit omne qd̃ mixtum ÷. ita ⁊ doctrina ꝑ¬
u̾sa. ab umo incipiens iux duos aut tres pͥmũ
in exordio reꝑit au ditores. S paulatĩ ut can
biũ unius pecudis scabies totũ cõmaculat gre¬
gem. Igitur ⁊ scintilla statimut apparuerit.

Expanded text:
 regionesque consumit; et sicut fermentum res modica videtur et nihili, sed cum farina conspersum totam massam suo vigore corruperit, in illius vim transit omne quod mistum est, ita et doctrina perversa ab uno incipiens, vix duos aut tres, primum in exordio, reperit auditores, sed paulatim ut canbium, unius pecudis scabies, totum commaculat gregem. Igitur et scintilla statim ut apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuit ñ obedire u̾ita¬
di. que ultro se ĩgerite
Exercicim illoꝵ in
oꝑa fidei bonũ tuisse
cursum suum effica¬
marent. uñut nulli
eoꝵ credãt hortatur.
audiendo. qui oꝑa le

Expanded text:
ivit non obedire ti, quae ultro se ingerit? Exercitium illorum era fidei bonum fuisse cursum suum efficamarent. Unde ut nulli  credant hortatur, audiendo qui opera le
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat illa tenere. ne uideantur ĩpbata. potiuᷤ.
ꝙͣ terminata. gentibuero ñ sũt imponenda ne
doerant sepelienda. non ut sacrilegia gentiũ.
fugienda. postea uero tanqm cũ honore sepul¬
eie spesponatur. siue ñ. obseruantib dixit nox¬
ia ẽẽ. nisi dispens atorie custodiantur. ⁊ scd̾ hoc
ita hiclocuis exponitur. Si cir. xͦnii. ꝓ.iio. qr circ̃¬

Expanded text:
venerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne do erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepuleis spes ponatur sive non, observantibus noxia esse dicit, nisi dispensatorie custodiantur; et secundum hoc ita hic locus exponitur. Si circumcidamini Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. Equatur p̃pucio circumcisio. hiis enĩ qui
in xp̃ouolunt unuere uirtutes appetende sũt.
⁊ uicia fugienda. Media uͦ que inter uͥtutes ⁊ ui¬
cia sunt. nec fugienda sunt nec appetenda ut cit
dilectio est. Sine dilegtione fides manis est. fides
monsis. Nam ⁊ demones credũt ⁊ ꝯtremiscunt.
qui aut̃ non credũt. tardiores sunt. ⁊ peiores ꝙ̃

Expanded text:
aequatur praeputio circumcisio. His enim qui in Christo volunt vivere virtutes appetendae sunt, et vitia fugienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut cirdilectio; sine dilectione inanis est fides;monis. Nam et daemones credunt et contremiscunt : qui autem non credunt, tardiores sunt et pejores qua
Abbreviated transcription (Latin):
lig. fe. sti. in quo manfeste ostenditur eẽ q̃dã
peccata ita leina ut stipule comparentur. feno.
⁊ lignis. Sciend̾ q̃ qd̾ sicut fundamentũ corpo¬
ralis fabrice est inimoita fundam̃tum sp̃uał¬
lis edificatio tendit ad sũma uͥ sumum ẽ fun¬
damentum. Nam ⁊ ponderum gemina sunt
unt ut igis ⁊ oleum. Semper enĩ ignis suꝑi
sedens ad dexteram patris. uel alit̾ pot̾ accipi ab
illo loco. ut sapiens archit̾. fun .po. Sapiens ar¬

Expanded text:
lam. In quo manifeste ostenditur esse quaedam peccata ita levia, ut stipulae comparentur, feno et lignis. Sciendum quoque quod sicut fundamentum corporalis fabricae est imo, ita fundamentum spirilis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt unt, ut ignis et oleum. Semper enim superiora isedens ad dexteram Patris. Vel aliter potest accipi ab illo loco: Ut sapiens architectus fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
uissima que ignis facile ꝯsumat. de quib tñ
licet miimnis illie nicħpurgationis quis ob¬
tinebit. nisi in hacuita positui hoc̃ p̾romerea
habeo signum xp̃i ⁊ sacramenta non delebor in
eternum. S per ignem saliuis ero. ait enĩ apłe¬

Expanded text:
vissima, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, vissima, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, licet minimis, illic nihil purgationis quis obtinebit, nisi in hac vita positus hoc promereaturhabeo signum Christi, et sacramenta, non delebor in aeternum, sed per ignem salvus ero. Ait enim Ap
Abbreviated transcription (Latin):
re qͣm xp̃o. Nec timo¬
re amittendi talia:
deserit xp̃m quãuis
doleat cum amittit.
ritur dolore amissoꝵ. non tñ ea p̾fert deo. ⁊ si
g urit eum dolor amissoꝵ. ñ subuertit. neq¬
ptione munitum. ⁊ ideosaluꝰ erit q̃i per ignẽ.
iste ignis est temptatio tribulationis de qua
scnptum est. uasa figuli probat fornax.⁊ hoĩe
iustos temptatio tribulationis. Hic q̃risolet
ꝑ illa tria signata aut mala sunt. ad qd̾ dicũt
quidam per illa tria. mala oꝑa ĩñtelligi s bõa
ad suftentationem indigentium ex mĩa. s q¬
lium. Ideo hec oꝑa dicuntur arsura. ñqd̾ eo py¬
affectum habent cum hec facuit. nec ille ter¬
renus affectus est adco malus ut destruat fun
talis enim affectus uenialis est. S potius ug.s
ligi. tñ si quis de igne future purgationis acci¬
piat. pensand̾ soslicite : qr eum dix̃ per ignẽ¬
uł es uel plumbum edificat.i. pec̾ca maiora
⁊ ideo duriora atq tunc in solubilia. Sed qui

Expanded text:
re quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, ritur dolore amissorum, non tamen ea praefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amissorum, non subvertit, neqtinus Et ideo salvus erit, sed quasi per ignem. Iste ignis est tentatio tribulationis, de qua scriptum est: Vasa figuti probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Hic quaeri solet per illa tria signata, aut mala sunt. Ad quod dicunt quidam per illa tria mala opera non intelligi, sed bona quae ad sustentationem lium, ideo haec opera dicuntur arsura, non quod eo pualiquem habent cum haec faciunt: nec ille terrenus affectus est adeo malus, ut destruat fundTalis enim affectus venialis est. Vel potius lignelligi, tamen si quis de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est, quia illum dixit per ignees, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et ideo duriora, atque tunc insolubilia; sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ⁊ frmola que sr̃edificant. rumam
faciant. manente tñincolumi fundam̃to
net. Ideo de superedificatione uidendũ ÷. fun¬
iłx. qr nemo pͥter xp̃m loquens sua cõmenta:
⁊ absurdas nõis dignitas accepta. biles
faciat. Si qͥs aut̃ sr̃edificat sr̃ fun. hoc. au. ar.¬
la pre. proclaram doctrinã signific̃. intrib a¬
liis. friuola ⁊ uana doctrina significatur. que ⁊¬
si modo fallit in igne tñ apparebit qi ardebit
na inigne õĩb apparebit. Nc̃ enim quos dam

Expanded text:
fuerint et frivola quae superaedificant, ruinam faciant, manente tamen incolumi fundamento, net. Ideo de superaedificatione videndum est. Funia nemo praeter Christum, loquens sua commenta cet absurdas nominis dignitas acceptabiles faciat. Si quis autem superaedificet supra fundamentum  praeclaram doctrinam significat. In tribus aliis frivola et vana doctrina significatur, quae etsi modo fallit. in igne tamen apparebit, quia ardebit na in igne omnibus apparebit, nunc enim quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
tant ⁊̃ hoc ipsum eis faciat ꝑficere in bonũ. qr
liumiliores redcunt atq doctiores. Discũt enĩ
di. Uñ. Scruite domino in timore. ⁊ ẽ. ⁊ alibi
Non alta sapientes. Qm̃uis gͦ ipsa mors car¬
nis de peẽco pͥmi hõns originaliter uenerit. tñ
bonus eius usus głosissimos martẏ resfecit.
dolores ꝙ hominĩ qmq̃. de pectoꝵ ⁊ maxime
est ⁊ ipsa nita unculo mortis obstricta tñ ĩ
remissis peccatis remanere debuert. ut habe¬
ret hõ cum quib ꝑu̾itate certaret. ⁊ ũ cxere̾e¬
tur uirtus fidelum ut nõuus hõ mt̃ hec ma¬
la nouoscło p̾paretur miscriam ꝙ̃. meruit ista
uita dampnata sapient̾ tolerans. ⁊ qr funct

Expanded text:
tant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim di. Unde: Servite Domino in timore, etc. , et alibi: Non alta sapientes . Quamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit.doloresque hominum quanquam de peccatorum et maximeest et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium, ut novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et
Abbreviated transcription (Latin):
isti deputabuntur ap̃deum ⁊ hõies. ueita lege
factores legis iustificabunt᷑ .i. apd̾ deu in iusti
gi postea nistificari. s potius sic ut sciamus
auter ñ ẽe factores logis nͥ nstificentur. ut ñ
iustificatio factorib accedat. s ut factores iu¬
stificatio p̃cedat. ut si diccretur. hoĩes creabũ¬
ñ faciunt ut iustificentur. s iustificantur
nitur. ut cum d̾r facientes bonũ honorabũ¬
tur ⁊ hoĩes lib̾abunt᷑. intelliget equid̃ honor.
accedere iambomis ⁊ lib̾atioillis quiiã crant
hõĩes. S ñ ita hic accipiend̾ ÷. s potius sicũ srͣ

Expanded text:
sti deputabuntur apud Deum et homines. Vel ita lege, factores legis justificabuntur, id est justi gis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabunnon faciunt ut justificentur, sed justificantur nitur, ut cum dicitur: Facientes bonum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. hoc g sicut ⁊ omina alia pat̃ ⁊ filsꝰ ⁊ am¬
boꝵ sp̃e simul ⁊ concorditer oꝑantur. E ed si
aliud est qͣm iusta uindicta.Si gͣ iusta diui¬
na uindicta tale nomen accepit. reconcilia
.s. cum reatu pẽne absoluim. Non enĩ inimi¬
cieramus deo. nisi quẽadmod̾ iusticie inmi
ca sunt peccata.⁊ ideo remissis pectatis tales ũ¬

Expanded text:
ipsum. Hoc ergo sicut et omnia alia Pater et Filius, et amborum Spritus simul et concorditer operantur. Sed si est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale nomen acceperit, reconciliacet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, et ideo remissis peccatis tales
Abbreviated transcription (Latin):
dẏabolus ⁊ homo quid adusus deum dicerent.
oĩo ñ hr̃ent. atq in actione cause penitus defi¬
cerent. Oyabolus ciuĩ deo ĩniriam fecisse ꝯiumc̃¬
o mancipans. sue seruitutis dampnũ intulit ho¬
mini qͦ: iniuriam focisse ninceretur dyabolĩ.
qr dyabolus nũquã meruit potestatẽ hr̃e suꝑ
hominẽ. Sedhomo meruit ꝑculpam pati dĩab¬
oli tyraumdem. Si gͥ deus qui utriq preerat po¬
tertti a hominem libare uellet: sola sue iussionis
⁊ filium pro nobis in mortẽ tradidit. ꝑqͣm ius¬
tificati sumꝰ ⁊ reconciliati deo. Hoc est p̃cĩrotõ

Expanded text:
diabolus et homo quid adversus Deum dicerent? omnino non haberent, atque in actione causae penitus deficerent. Diabolus enim injuriam fecisse Deo co mancipans, suae servitutis damnum intulit. Hoquoque injuriam fecisse convinceretur diabolus, ia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussioniset Filium pro nobis in mortem tradidit, per quam justificati sumus et reconciliati Deo. August. Hoc est p
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis qui ĩdigni
ca fiumus. in hoc cm̃¬
magnits effectus di¬
lectionis mittentis¬
patris ⁊ uemientis fi¬
in nob̃ est erhibitus

Expanded text:
in nobis, qui indigni ea fuimus. In hoc magnus effectus dilectionis mittentiPatris, et venientis Filii nobis est exhibitus
Abbreviated transcription (Latin):
postea dyabolum uicit. Iusicia qr nullũ pec¬
catum habuit. ⁊ ab illo iniustissime occisus
morit᷑us. E ed nonne iure eqͥssimo dỹabo¬
op᷑ erat illum ẽẽ ⁊ hominẽ ⁊ deũ. Nisi enĩ ho
eẽt non posset occidi. nisi deus ẽẽt ñ crederetur
uoluisse qd̃ potuit. s ñ potuisse qd uoluit. Iu¬
sticia gͦ humilitatis hominẽ liberauit quem

Expanded text:
postea. Diabolum vicit justitia, quia nullum pecpostea. Diabolum vicit justitia, quia nullum peccatum habuit, et abmoriturus. Sed nonne jure aequissimo diaboerat opus illum esse et hominem, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset occidi; nisi Deus esset, non crederetur voluisse quod potuit, sed non potuisse quod voluit. Justitia ergo humilitatis homin