comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transmisit.Utrũq originis ele¬
m̾tum confitedur carnẽ. t̾ram:
sanguinẽ aqua. nam licet alia
sit facies qualitatis: hoc est quod
exalio. aliud fit: ceterũ quid est
sanguis. quã rubens humor⁊
quid caro. quã terra. conu̾sa infi¬
guras suas: Considera singulas
qualitatessmysculos. ut et gleba:
ossa. ut saxa etiam circũpapil¬
las. calculos quosdam: aspice ner¬
uoꝵ tenaces. conexos. ut traduces
radicĩet uenarum ramoso s dis¬
cursus. ut ãbages riuoꝵ et lanu¬
gines ĩ masculi s. et comam. eͣt ces¬
pitem: et ipsos medullarũ in abdi¬
to thesauros. yt metalla carnis ħ
onũa terrene. originis signa⁊ ĩ xͦ
modo hoĩem existimatũ. quã ex
humana tantum mͦ hoĩem existi¬
matũ. quã ex humana tantũ¬
substantia corꝑis: aut edite ali¬
quid in illo cȩleste deseptentrio¬
nib ut uirgiliis. et succulis em̃di¬
catũ. Nam qͣ enumerauimꝰ. adeo
trene testimonia: carnis sunt. ut

Expanded text:
transmisit, utrumque originis eletransmisit, utrumque originis elementum confitetur: carne, terrenum; sanguine, aquenum. Nam, licet alia sit species qualitatis, hoc est, quod ex alio aliud fit, caeterum, quid est sanguis, quam rubens humor? quid caro, quam terra conversa in figuras suas? Considera singulas qualitates, musculos ut glebas, ossa ut saxa, etiam circum papillas calculos quosdam; aspice nervorum tenaces connexus, ut traduces radicum et venarum ramosos discursus, ut ambages rivorum, et lanugines ut muscos, et comam ut cespitem, et ipsos medullarum in abdito thesauros, ut metalla carnis. Haec omnia terrenae originis signa et in Cmodo hominem existimatum, quam ex as tantummodo hominem existimatum quam extantem humana substantia corporis. Aut edite aliquid in illo caeleste de Septentrionibus et Virgiliis et Suculis emendicatum. Nam quae enumeravimus, adeo terrenae testimonia carnis sunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
Aut eam agnoscant: qua etiã
cȩlestis melior eẽ ñ potuit: Le¬
gimus plane: pͥmus homo de
derrelimo: scd̃s homo decelo:
Nontam̃ ad materie differentiã
s pectat: s tantum t̾rene retro
substantie carnis prims homi¬
nis idest adȩcelestem de spu sub¬
carnem celestẽ hoĩem refert᷑ ut
quos cõparat. constet in hac car¬
ne terrenã cȩlestis fieri: Spũsci¬
licet. quod si scd̾m carnem quo¬
q celestis xp̃c: non conparentur
illi. non scd̾m carnẽ celestes.Sigͦ
quȩ fiunt acȩlestes. qualis et xͣ.
terrenã carnis substantiã ges¬
tant᷑ hinc quoq confirmatib
ipsum etiã xp̃m. in carne t̾rena
fuilse oelestem. sicut sc̃. qͥ eiad
tum aliud eẽ. ut non suggerat. un¬
de sit acceptum: Om̃is materia.
sine testimonio originis suȩ ñ
est. et si demutetur. in nouam
ꝓpͥetatem. ipsum certe corpꝰ hoc¬
nr̃m. quod deluno figuratum ::¬
etiã ad fabulas nationũ ueritaᷤᷤ

Expanded text:
aut eamdem agnoscant, qua etiam aut eamdem agnoscant, qua etiam coelestis melior esse non potuit. Legimus plane : Primus homo de terrae limo; secundus homo de coelo. Non tamen ad materiae differentiam spectat, sed tantum terrenae retro substantiae carnis primi hominis, id est Adae, coelestem de spiritu subcarnem, coelestem hominem refert: ut quos sic comparat, constet in hac carne terrena coelestes fieri, spiritu scilicet. Quod si secundum carnem quoque coelestis Christus, non compararentur illi non secundum carnem coelestes. Si ergo qui fiunt coelestes, qualis et Christus, terrenam carnis substantiam gestant; hinc quoque confirmatur, ipsum etiam Christum in carne terrena fuisse coelestem, sicut sunt qui ei aaliud esse, ut non suggerat unde sit acceptum. Omnis materia sine testimonio originis suae non est, etsi demutetur in novam proprietatem. Ipsum certe corpus nostrum, quod de limo figulatum etiam ad fabulas nationum veritas
Abbreviated transcription (Latin):
dum hc̃ instituerit: et institu¬
to eo penitentiam admiserit. &.¬
hoc. suo loco tractabimꝰ: Namẽ
nob et aduersus illos libellõsan
qui sp̃m et uoluntatẽ et uirtu¬
tem x habuerit. ad eaopera dig¬
nũ aliqͥd pȩnitentia fecerit:
cũ anglm etiam defigura erra¬
tice ouis int̾pretentur deste
gͥ penitentia. institutoris sui
peccatũ erit mundꝰ Si quidẽ
omĩs penitentia. c̃fessio est de¬
licti: quia locum non habet ni¬
si indelicto: Simundus delictũ
ẽ: quia corpus et m̃bra delictũ
erit: Proinde & cȩlũ et cȩlestia
cũ cȩlo. si celestia & quic qͥd inde
conceptũ ꝓlatumq ẽ. mala ar¬
bor malos fructos edat: necessẽ
de peccati constitit elem̃tis: pec¬
catrix. depeccatorio censuit: ꝓar
iamerit eiꝰ substantia. id est nos¬
tra: quã ut peccatͥcem.xͦ dedig¬
natur inducere. Ita si nichilde
ignominia inter ẽ. aut aliquã
purioris notȩ materiam ex co¬
gitent .xͦ. quib displicet nr̃a

Expanded text:
dum hunc instituerit, et institudum hunc instituerit, et instituto eo poenitentiam admiscuerit. Et hoc suo loco tractavimus: nam est nobis adversus illos libellus, an qui spiritum et voluntatem et virtutem Christi habuerit ad ea opera, dignum aliquid poenitentia fecerit, cum angelum etiam de figura erraticae ovis interpretentur. Teste igitur poenitentia institutoris sui, delictum erit mundus; siquidem omnis poenitentia confessio est delicti, quia locum non habet nisi in delicto. Si mundus delictum est quia corpus et membra, delictum erit proinde et coelum, et coelestia cum coelo. Si coelestia, et quicquid inde conceptum prolatumque est, mala arbor malos fructus edat necesse esde peccati constitit clementis, peccatrix de peccatorio censu, et par jam erit ejus substantiae, id est nostrae, quam ut peccatricem Christo dedignantur inducere. Ita si nihil de ignominia interest, aut aliam purioris notae materiam excogitent Christo, quibus displicet nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quomͦ docuit negandos pro
dĩ oꝑe. s et alia est fĩgura sina¬
goge. inmatre adiuncte: et iude¬
orum infrĩb incredulis. forsera⁊
in illis isrł: discipuli aute̾ noui.
intus audientes. et credentes &.
quã potiorem matrem. et digni¬
orem frat̃nitatem: recusato car¬
naligenere nuncupauit. eodem
sensũ deniq et illi exclamatio¬
ni respondit: non matͥs uterũ
et ubera negans. sed feliciores de
lis istis capitulis. quib maxime in¬
structi sibi uidentur marcion &
appelles. scd̃m ueritatem integri.
et dorrupti euangelii int̃prȩtatis.
satis eẽ debuerat ad ꝓbationem
onem natiuitatis.S qm̃ et ipsi
appelliaci carns ignominiã prȩ¬
tendunt: maxime quã uolunt
abigneo illo prȩside eẽ: Alui sollici¬
tatis animalib abstructam. et
ic circo indignã xp̃o. d idcirco
desiderib illi substantiã cõpe¬
tisse debemꝰ eos de sua paratura
re ꝑcutere: Angelum quendã
inclitum nominant. quimun¬

Expanded text:
tes qutes quDei opere. Sed alias figura est synagogae in matre abjuncta, et Judaeorum in fratribus incredulis. Foris erat in illis Israel; discipuli autem novi intus audientes, et credentes, etabant, quam potiorem matrem, et digniorem fraternitatem, recusato carnali genere, nuncupavit. Eodem sensu denique et illi exclamationi respondit, non matris uterum et ubera negans, sed feliciores deslis istis capitulis, quibus maxime instructi sibi videntur Marcion et Apelles, secundum veritatem integri et incorrupti Evangelii interpretatis, satis esse debuerat ad probationem onem nativitatis. Sed quoniam et isti Apelleciani carnis ignominiam praetendunt maxime, quam volunt ab igneo illo praeside mali sollicitatis animabus adstructam, et idcirco indignam Christo, et idcirco de sideribus illi substantiam competisse, debeo illos de sua paratura repercutere. Angelum quemdam inclytum nominant, qui mun
Abbreviated transcription (Latin):
cans. et ꝓ bans xp̃m: legem et
ꝓphetas ad implens. tanti retro
eui caliginẽ dispargens. indigne
usus est hoc dicto adꝑcuciendã
incredulitatẽ foris stantium: uł
ad excuciendam inportunitatẽ.
aboꝑe uocantium: ceterũ ad ne¬
gandã natiuitatem: aliꝰ fuisset ei
locus & tempus. et ordo sermo¬
nis: Non eiꝰ quipossit ꝓnunciari.
etiam abeocui et mater eẽt ⁊ fr̃s.
Cũ indignatione parentes negat:
non negat: s ob iurgat: deniq po¬
tiores fecit aliosiet meritũ pre¬
lationis ostendens Audientiam
scilicet u̾bi demonstrat. qͣ ꝯdi¬
tione negauerit matrẽ et fr̃s:
Qua enĩ sibi alios ad optauit. qui
ei ad herebant: ea negauit illos
qui abeo ab sistebant: Solet etiã
adimplere xp̃s: Quod alios docet.
quale gͦ erat̾si docens non tanti
faceret patrem aut matremaut
fr̃s. quanti dei u̾bũ ipse u̾bũ¬
dĩ. adnunciatã matrẽ ⁊ frat̾nitatẽ
de sereret: ilegauit itaq paren¬

Expanded text:
cans et probans Christus, legem et cans et probans Christus, legem et prophetas adimplens, tanti retro aevi caliginem dispargens, indigue usus est hoc dicto ad percutiendam incredulitatem foris stantium vel ad excutiendam importunitatem ab opere revocantium? Ceterum ad negandam nativitatem alius fuisset ei locus et tempus et ordo sermonis, non eius qui posset pronuntiari etiam ab eo cui et mater esset et fratres. Cum indignatio parentes negat, non negat, sed obiurgat. Deniqtiores fecit alios, et meritum praelationis ostendens. audientiam scilicet verbi, demonstrat qua conditione negaverit matrem et fratres. Qua enim alios sibi adoptavit, qui ei adhaerebant, ea abnegavit illos, qui ab eo absistebant. Solet etiam id implere Christus, quod alios docet. Quale facere matrem aut patrem aut fratres quanti dei verbum ipse dei verbum annuntiata matre et fraternitate desereret? Negavit itaque paren
Abbreviated transcription (Latin):
S q̃ sio ratio responsi matr̾e et fr̃s
ad presens negantis. discat etiã
appelles: fr̃s domini non credi¬
derant in illum: sicut in euan¬
gelio ante martionem edito ꝯ¬
tinetur. Mat̾ ȩque nonde monᷤ¬
tratur ad hesisse illi. cũ martha
et maria alia: quȩ inconmertiũ
eiꝰ frequententur: hoc deniq
apparet incredulitas eorũ. Cum
iħs doceret uiã uitȩ: cũ dĩ reg¬
nũ prȩdicaret: cum langorib
et uitiis medendis oꝑaretur. ex¬
traneis defixis millum. tanĩ ꝑ¬
ximi aberant: Deniq suꝑueni¬
unt: et foris subsistunt. nec in¬
troeunt: Non conputantes scili¬
cet. quid untus ageretur: Nec
sustinent saltim quasi necessa¬
rium aliquid a fferrent. eo qͦd
ille tum maxime agebat:s am¬
plius int̾ pellant: et tanto oꝑe
auocatũ uolunt. Orote appelles.
uel tumartion. si forte tabulam
ludens. uł de histrionib aut̃ iur¬
giis contendens. tali nuncio auo¬
careris÷ Nonne dixissesquȩ mͥ

Expanded text:
Sed, quae ratio responsi, matrem et fratres Sed, quae ratio responsi, matrem et fratres ad praesens negantis, discat etiam Apelles. Fratres Domini non crediderant in illum, sicut et in Evangelio ante Marcionem edito continetur. Mater aeque non demonstratur adhaesisse illi, cum Martha et Maria alia in commercio ejus frequententur. Hoc denique in loco apparet incredulitas eorum: cum is doceret viam vitae, cum Dei regnum praedicaret, cum languoribus et vitiis medendis operaretur, extraneis defixis in illum, tam proximi aberant. Denique superveniunt, et foris subsistunt, nec introcunt, non computantes scilicet quid intus ageretur; nec sustinent saltem, quasi necessarius aliquid adferrent eo quod ille tum maxime agebat; sed amplius interpellant, et a tanto opere revocatum volunt. Oro te, Apelles, vel tu, Marcion, si forte tabula ludens, vel de histrionibus, aut aurigis contendens, tali nuntio acareris, nonne dixisses: Quae mihi
Abbreviated transcription (Latin):
taretur. earũ ꝑsonarũ ad nunci¬
atione: que poterant etiam na¬
to xp̃o ñ fuisse:. Om̃s nascimuir:
et tam̃ nͨ om̃s aut fr̾s habemiꝰ
aut matrẽ: Ad huc potest & pa¬
trem magis habere quã matrem: &
auunculos magis quã fr̃s. adeo ñ
conpetit temptatio naͣuitati:
quã licet. sine matͥs et sine fr̃m
nominatione constare faciliꝰ
plane est. ut certe illumͥ matrẽ
et fr̃s habere. diuinitatempotiꝰ
temptauerint eiꝰ quã natiuita¬
tem: anintus agens. sciret. qͥd
foris eẽt̾m̃datio petitus prȩsen¬
sentia nonerant. Nisi quod nec¬
sic ualuisset temptationis in¬
geniũ: poterat enĩ euenire. ut
quos illi nunciabant foris esse.
ille eos scire absentes: aut uel
ua litudinis. uel negocii. uł pere¬
grinationis note iam necessita¬
te.nemo temptat. eo mͦ. quo sci¬
nis referre: Nulla gͥ mat̾ia tẽp¬
tationis cõpetenter liberatur
simplicitas ñtiatoris: quod ue¬
re mat̾ et fr̃s eiꝰ suꝑ uenissent.

Expanded text:
taretur, earum personarum annuntitaretur, earum personarum annuntiatione quae poterant etiam nato Christo non fuisse. Omnes nascimur, et tamen non omnes aut fratres habemus aut matrem. Adhuc potest et patrem magis habere quam matrem, et avunculos magis quam fratras. Adeo non competit temptatio nativitatis, quam licebat et sine matris lot sine fratrum nominatione constare. Facilius plane est ut certi illum ut matrem et fratres habere divinitatem potius temptaverint cius quam natitem: an intus agens, sciret quid foris esset, mendacio petitus praesensenti non erant: nisi quod, etsi vacuisset tentationis ingenium, poterat evenire, ut quos illi nuntiabant foris stare, ille eos sciret absentes esse, vel valetudinis, vel negotii, vel peregrinationis nota jam necessitate. Nemo tentat eo modo, quo posnis referre. Nulla igitur materia tentationis competente, liberatur simplicitas nuntiatoris, quod vere mater et fratres ejus supervenissent.
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs. quos ñ habebat: Hoc quidem
scriptura ñdicit: alias ñ tacens:
cũ quid temptationis grã factũ
ẽ. erga eum. Ecce inquit surrex̃
legis doctor. temptans eum: &.
alibi & accesserunt adeum fr̃s¬
eiꝰ temptantes: quos nemo ꝓhi¬
bebat: hic quoq significare tẽp¬
tandi gr̃a factum ñ recipio. qͦd
extra scͥpturam de tuo infers
de hinc materia temptationis
debet subesse: quid temptando
eẽt. annon: Si enim hoc negaũ
responsio eiꝰ. hoc captauit nun¬
ciatio temptatoris: Sed nulla :÷¬
temptatio. tendens ad agnitionẽ
eiꝰ. dequo dubitando temptat:
ista subito ꝓcedit: ut ñante
prȩcedat questio: quȩ dubita¬
tionẽ inferens. cogat tempta¬
tionẽ: Porro sinus quã denati¬
uitate xͥ uolutatũ est. quod tu
argum̃̾taris. uoluisse illos ꝑtẽp¬
tationẽ sciscitari quod nũquã
ꝓduxerunt. Inquestione. eo adi¬
cimꝰ. etiã si temptandꝰ eẽt denati¬
uitate: Nonutiq hoc modo tẽp¬

Expanded text:
fratres, quos non habebat. » Hoc quidem fratres, quos non habebat. » Hoc quidem Scriptura non dicit, alias non tacens, cum quid tentationis gratia factum est circa eum: Ecce, inquit , surrexit legis doctor temptans eum. Et alibi, Et accesserunt ad eum pharisaei temptantes eum. Quod nemo prohibebat hic quoque significari temptandi gratia factum. Non recipio quod extra scripturam de tuo infers. Dehinc materia temptationis debet subesse. Quid temptandumatusne esset an non? Si enim hoc negavit responsio eius, hoc captavit nuntiatio temptatoris. Sed nulla temptatio, tendens ad agnitionem eius de quo dubitando temptat, ita subito procedit, ut non ante praecedat quaestio quae dubitationem inferens cogat temptationem. Porro si nusquam de nativitate Christi volutatum est, quid tu argumentaris voluisse illos per temptationem sciscitari quod nunquam produxerunt in quaestionem? Eo adicimus etiam, si temptandus esset de nativitate, non utique hoc modo temp
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ infringetur separata c̃ditio
dominice carnis: ex causa alteriꝰ
dispositionis: homo uere futur
usq ad mortem eam carnẽ opor¬
tebat ut in dueret. cuiꝰ mors. eã
porro carnẽ. cuiꝰ est mors. natiui
natiuitate contenditur:. Om̃s qͥ
respuunt eam. ut p̃iudicantem
de carnis inxͦ ueritate: ipsũ dñm
nob̶ martionieo libello qͦ euan¬
geliũ ipsius ꝓuocaumꝰ: Conside¬
randã scilicet mat̾iam ꝓnuntia¬
tionis istius pͥmũ quidem nũ¬
quã quisquã ad ñciasset illima¬
trem et fr̃s eius foris stare: Qui
non certus eẽt. habere illũ ma¬
trem et fr̃fiet ipsos eẽ. quos tũc
nunciabat: uel retro cognitos. uł
tunc ibidem conꝑtos: Licet prop¬
terea abstulerint heresesiste de
euangłio. quod creditum patrẽ
eiꝰ ioseph fabrũ. & matrẽ mariã
et fr̃s et sorores eiꝰ aut hoĩeso¬
tos sibiẽẽ dicebant: qui miraban¬
tur doctͥnã eiꝰ: Sed temptandi
grã. nunciauerant ei matrẽ et

Expanded text:
tamen infringitur semel separata conditio tamen infringitur semel separata conditio Dominicae carnis, ex caussa alterius dispositionis. Homo vere futurus usque ad mortem eam carnem oportebat ut indueret, cujus est mors: eam porro carnem, cujus est mors, nativitnativitate contenditur, omnes qui respuunt eam ut praejudicantem de carnis in Christo veritate, ipsum Deum nobis Marcioni eo libello, quo ad Evangelium ipsius provocavimus, considerandam scilicet materiam pronuntiationis istius. Primo quidem, nunquam quisquam adnuntiasset illi matrem et fratres ejus foris stare, qui non certus esset habere illum matrem et fratres, et ipsos esse, quos tunc nuntiabat, vel retro cognitos, vel tunc ibidem compertos, licet propterea abstulerint haereses ista de Evangelio, quod et creditum patrem ejus Joseph fabrum, et matrem Mariam, et fratres et sorores ejus optime notos sibi esse dicebant, qui mirabantur doctrinam ejus. « Sed tentandi gratia nuntiaverant et matrem et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos. quod nat᷑a non sunt: Cur
non ualeant et ex nulla sub¬
stantia facere: Si funt qͦd ñ st̾.
cur ñ ex eo fiant quod ñ est: qͦd
autẽ non ẽ: cum fit. ex nichilo
est: Ppterea nec relinquitur.
nec ostenditur: quid postea fac¬
tum sit corꝑib illoꝵ: Quod de
nichilo fuit: nichil factũ ẽ. pos¬
sunt nichil ipsũ conũtere incar¬
nem: Qui semet ipsos potuer̃t
conũtere incarnẽ: plus est. na¬
turã demutare: quã facere ma¬
teriã. Sed& sidemateria necesse
fuit angelos sũpsisse carnẽ: cre¬
dibiliꝰ utiq est. deterrena mate¬
ria. quã de ullo genere cȩlestiũ
substantiarũ. cum adeo terrene.
qualitatis extiterit: ut terrenis
pabulis pasta sit: fuerit nc̃ quo¬
q si derea eodem mͦ t̾renis pabu¬
lis pasta: Quando terrena ñ esset:
Cũ terrena cȩlestib pasta est.
quando cȩlestis noneẽt: Legimꝰ
enĩ mandatũ populo e sui fuisse.
Panẽ inqͥt angeloꝵ edit homo Ñ

Expanded text:
ipsos quod natura non sunt, cur ipsos quod natura non sunt, cur non valeant etiam ex nulla substantia facere? Si fiunt quod non sunt, cur non ex eo fiant quod non est? Quod autem non est, cum sit, ex nihilo est. Propterea nec requiritur, nec ostenditur, quid postea factum sit corporibus illorum. Quod de nihilo fuit, nihil factum est. Possunt nihil ipsum convertere in carnem, qui semetipsos potuerunt convertere in carnem. Plus est naturam demutare, quam facere materiam. Sed et si de materia necesse fuisset angelos sumpsisse carnem, credibilius utique est de terrena materia, quam de ullo genere coelestium substantiarum; cum adeo terrenae qualitatis extiterit, ut terrenis pabulis pasta sit. Fuerit nunc quoque siderea eodem modo terrenis pabulis pasta, quando terrena non esset; quo terrena coelestibus pasta est, quando coelestis non esset legimus enim manna esui populo fuisse: Panem, inquit , angelorum edit homo ; non
Abbreviated transcription (Latin):
uos hoc non recipitis: Nonenĩ
xp̃m recipientes. quia iã tc̃. et
alloqui. et liberare. et iudicare
humanũ genus ediscebat in
carnis habitu non nate adhuc
quia ñdũ moritura erat: nisipͥuᷤ
et natiuitas eiꝰ et mortalitas ad¬
nunciarentur. Igitur ꝓbent
angłos illos desiderib accepisse
substantiã carnis: Si non ꝓbant:
quia nec scͥptũ est: nec xͥ caroinde
erit. cui angelorũ ac cõmodant
exemplũ Constat angelos carnẽ
non ꝓpͥam gestasse: ut pote na¬
turȩ substantie spiritalis: et si
corꝑis alicuiꝰ. sui tam̃ generis. in
carne autem humana transfi¬
gurabilis ad tempꝰ: ut uideri
et congredi cũ hoĩb possent: Gͥ
cũ relatum ñsit. unde sũpserit
carnẽ: relinquitur intellectui
angłice potestatis ex nulla ma¬
teria corpus sib sumere: quan¬
to magis inquies exaliqua cer¬
tumest: Sed de nichilo constat
qͦd creaturam ñ ex hibet. cete¬
rum quia ualent facere sem&¬

Expanded text:
vos hoc non recipitis, non cum vos hoc non recipitis, non cum Christum recipientes qui iam tunc et adloqui et liberare et iudicare humanum carnis habitu, non natae adhuc, quia nondum moriturae, nisi prius et nativitas ejus et mortalitas adnuntiarentur. Igitur probent angelos illos de sideribus accepisse substantiam carnis. Si non probant, quia nec scriptum est, nec Christi caro inde erit, cui angelorum accommodant exemplum. Constat angelos carnem non propriam gestasse, utpote naturas substantiae spiritalis, et, si corporis alicujus, sui tamen generis; in carnem autem humanam transfigurabiles ad tempus, ut videri et congredi cum hominibus possent. Igitur, cum relatum non sit unde sumpserint carnem, relinquitur intellectui angelicae potestatis, ex nulla materia corpus sibi sumere. « Quanto magis, inquis, ex aliqua certum est! » Sed nihil de eo constat, quia Scriptura non exhibet. Caeterum, qui valent facere semet
Abbreviated transcription (Latin):
scribentroptinere. Igit᷑ qui car¬
nẽ xͥ ad exemplũ ꝓponunt ange
in carnẽ ꝓcesserint nullus ũꝗͣ
angelus ideo descendit. ut cruci¬
figeretur: ut mortem exꝑiret᷑:
ut amorte suscitaretur. Sinũꝗͣ
do acciꝑint carnẽ: non uenerant
mori. ideo nec nasei: At uero.xͨ.
mori missus. nasei quoq necessa¬
rio habuit. ut mori possit. n̾enĩ
mori solet: nisi quod naseitur:
mutuũ debitũ est inter se na¬
tiuitari cum mortalitate for¬
ma moriendi: causa nascendiẽ
Si propt̾ id quod moritur mortu¬
us est xp̃said autem moritur.
quod ⁊ nascitur: Con sequense¬
rat inimo precedens. ut ȩquȩ
nasceretur ꝓpter id quod nas
citur: quia propt̃ ipsum mori
habebat. quod quia nascitur
moritur. ñ conpetebat ñ nasci:
ꝓpt̾ quod mori conpetebat. At¬
quitẽ quoq inter angłos illos.
ipse dñs apparuit abrabe sine
natiuitate. cũ carneis scilicet.
ꝓ eadem cause diuersitate. Sed

Expanded text:
scribenti obtinere. Igitur, qui carscribenti obtinere. Igitur, qui carnem Christi ad exemplum proponunt angelin carnem processerint. Nullus umquam Angelus ideo descendit, ut crucifigeretur, ut mortem experiretur, ut a morte resuscitaretur. Si numqudo acceperint carnem. Non venerant mori; ideo nec nasci. At vero Christus mori missus, nasci quoque necessario habuit, ut mori posset. Non enim mori solet, nisi quod nascitur. Mutuum debitum est inter se nativitati cum mortalitate. Forma moriendi, caussa nascendi est. Si propter id quod moritur mortuus est Christus, id autem moritur quod et nascitur, consequens erat, imo praecedens, ut aeque nasceretur pcitur, quia propter id ipsum mori habebat quod, quia nascitur, moritur. Non competebat non nasci pro quo mori competehat. Atquin tunc quoque inter angelos illos ipse dominus apparuit Abrahae sine nativitate, cum carne scilicet, pro eadem causae diversitate. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nos resistemus: Confitentes. uere
corpꝰ habuisse. xp̃m: Unde mat̾ia
si non ex ea qualitate inqua uide¬
batur᷑. Unde corpus. si cͤaro corpuᷤ:
unde carorsinonnata: quia ñ nas¬
ci haberet: ea futura quȩ nascitur:
desiderib inqͥunt. et substanciis
suꝑiorib mundi: mutuatꝰ. est
carnem. & utiq ꝓponunt Non
ẽẽ mirandũ. corpus sine natiuita¬
te: Cũ et apud nos angelis licue¬
rit. nulla uteri opera. in carne ꝓ¬
cessisse: agnoscimus Quidẽ ita
relatumised tam̃ quale est. ut alte¬
rius regule fides abea fide quã in¬
pugnat. instrum̃tũ. argum̃ta¬
tionib mutuet᷑. Quid illi cũ moy¬
se qui dm̃ moysi reicit: Si aluis
d̃s ẽ: alit̾ sint res eiꝰ. Sedutantur
heretici om̃s scripturis eiꝰ: cuꝰ
utuntur et iam mundo erit illiᷤᷤ
hoc quoq intestimoniũ uidicii:
qͦd de exemplis ipsius. blasphemi¬
as suas instruunt: facile est ue¬
ritatietiã nicħ tale adũsus eosp̾er¬

Expanded text:
nos resistemus. Confitentur vere nos resistemus. Confitentur vere corpus habuisse Christum. Unde materia, si non ex ea qualitate, in qua videbatur? unde corpus, si non caro corpus? unde caro, si non nata? quia nasci haberet, ea futura quae nascitur. De sideribus, inquiunt, et de substantiis superioris mundi mutuatus est carnem: et utique proponunt non esse mirandum corpus sine nativitate, cum et apud nos angelis licuerit nulla uteri opera in carnem processisse. Agnoscimus quidem ita relatum; sed tamen quale est, ut alterius regulae fides ab ea fide quam impugnat instrumentum argumentationibus suis mutuetur? Quid illi cum Moyse, qui Deum Moysi rejicit? Si alius Deus est, aliter sint res ejus. Sed utantur haeretici omnes Scripturis ejus, cujus utuntur etiam mundo: erit illis hoc quoque in testimonium judicii, quod de exemplis ipsius blasphemias suas instruunt. Facile est veritati etiam nihil tale adversus eos prae
Abbreviated transcription (Latin):
& circũuenit oĩũ oculos: oiu̾ sen¬
sus: omniũ accessus. et contactus
eras. s dealiqͦ cireulatorio cȩtur. Nec
Nec salutis pontificem. s ex pecta¬
culi artificem. Nec mortuoꝵ resus
discentes pontificsilliꝰ. suprama¬
gistrũ sapere cõpulsi concedunt¬
xp̃o carnis ueritatẽ.sine prȩ iudi¬
tio tam̃ renuende natiuitatis: ha¬
buerit inquiunt carnẽ: dũ omĩ¬
no ñ natã. ꝑuenimꝰ gͥ de calcaria
qͦd dici solet in carbonaria: amar¬
cione adappellen: qui postea ꝗͣ
ad disciplinã marcionis in muli¬
erem carnẽ lapsus est. De huic
in uirginẽ filuminẽ spũ uersũ ẽ
soliclum xp̃s corpꝰ. s sine natiui¬
tate suscipere abea carnẽ: et an¬
gelo qͥdem illi filuminensi eadẽ
uoce apostolꝰ respondebit: Quia
ipsũ illũ iam tẽ precanebat di¬
cens: Etiam si angłs decȩlo. alit̾
euangłitauerit uobis. quã nos
euangeli tauimus. anathemasit:
his uero qui insuꝑ argum̃tantur

Expanded text:
et circumvenit omnium oculos, omnium senet circumvenit omnium oculos, omnium sensus, omnium accessus et contactus. eras, sed de aliquo circulatorio coetu, nec nec salutis pontificem, sed spectaculi artiflcem, nec mortuorum resudiscentes Pontici illius, supra magistrum sapere coChristo carnis veritatem, sine praejudicio tamen renuendae nativitatis. Habuerit, inquiunt, carnem, dum omnino non natam. Pervenimus igitur de calcaria, quod dici solet, in carbonariam, a Marcione ad Apellem, qui posteaquam a disciplina Marcionis in mulierem carne lapsus, et dehinc in virginem Philumenem spiritu eversus est, solidum Christi corpus, sed sine nativitate, suscepit ab ea praedicare. Et angelo quidem illi Philumenes eadem voce Apostolus respondebit, qua ipsum illum jam tunc praecinebat, dicens : Etiamsi angelus de coelis aliter evangelizaverit vobis, quam nos evangelizavimus, anathema sit. His vero quae insuper argumentantur,
Abbreviated transcription (Latin):
humane aequa utiq nature
cuiꝰq ueritate dispuncta est.
mines ꝓbauerunt: si uirtutes
non sine spui: ꝓ inde et passio¬
nes nonsine carne: Si caro cum
passionib falsa et sp̃s ergocũ
uirtutib falsus quid. eũ dimi¬
dias mendatio: xp̃s totus ueri¬
tas fuit: Maluit crecli et nasei:
quã exaliqua se parte m̃tiri-
& quidem insemet ipsũ. quod
carnẽ gestaret si ne ossib durã:
sine musculis solidam: sine san¬
guine cruentamisine tunica
uestitam: Sine fame esurientẽ:
sine dentib edentẽ: si ne lingua
loquentẽ. ut fantasma aurib
fuerit sermo eiꝰ. ꝑimaginẽ uo¬
cis fuit: Itaq fantasma etiam
post resurrectionẽ. cũ manus
et peles suis discipłis inspicien¬
do sufferret: Aspicite ait.qm̃
egosum: qͥa sp̃s ossa non habet.
sĩc̾ me habentẽ uidetis. Sine du¬
bio manus & pedes et ossa. que sp̾s
non habet.s caro. Quomꝰ hanc uo¬
cem interpretaris marcion: quia
tantũ infers : Eoce fallit et decipit

Expanded text:
humanae, aequa utique naturae humanae, aequa utique naturae utriusque veritate dispuncta est, minis probaverunt. Si virtutes non sine spiritu, proinde et passiones non sine carne: si caro cum passionibus ficta, et spiritus ergo cum virtutibus falsus. Quid dimidias mendacio Christum? Totus veritas fuit. Maluit, crede, nasci, quam ex aliqua parte mentiri, et quidem in semetipsum; ut carnem gestaret sine ossibus duram, sine musculis solidam, sine sanguine cruentam, sine tunica vestitam, sine fame esurientem, sine dentibus edentem, sine lingua loquentem; ut phantasma auribus fuerit sermo ejus per imaginem vocis. Fuit itaque phantasma etiam post resurrectionem, cum manus et pedes suos discipulis inspiciendos offerret : Aspicite, inquit, quod ego sum, quia spiritus ossa non habet, sicut me habentem videtis , sine dubio manus et pedes et ossa, quae spiritus non habet, sed caro. Quomodo hanc vocem interpretaris, Marcion, qui a tantum infers Iesum? Ecce fallit et decipit
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus est cdei filius non pu¬
det. quia pudendũ est: et mortu
in illo erunt. supse ñ fuit uerus:
si non uere habuit inse. quod fige¬
retur: quod moreretur. qͦd sepeli¬
retur. et resuscitaretur: carnẽ
scilicet hanc sanguine suffusã:
ossib substruct᷑am. neruis in¬
tertam. uenis ĩplexam: quȩ nas¬
ci et morinouit. humana sine
dubio. ut nata de homine. ideo
hoĩs filiꝰ ⁊ si nichil hominis. et ni¬
chicl ex homine: Hisi si aut aliud
ẽ. homo qua caro: aut aliudca¬
ro hominis quã ex homine: Aut
aliud maria quã homo: aut hõ
d̾s. Marcion ⁊ alit̾ non dicetur
homo xp̃s. sine carne: nec hoĩs fi¬
lius: sine aliquo parente hoĩe:
Sicut nec deus sine spũ dĩ: nec di
filiꝰ sine deo patre.: Ita utrĩq sub¬
stantie census. hoĩem et dm̃ exi¬
buit: hinc natũ. inde ñnatum:
hinc carneirnde spiritalem. huic
infirmũ: inde pre fortem. hinc
morientem: in de uiuentẽ: Que
ꝓpͥetas conditionũ. diuine et

Expanded text:
Crucifixus est dei filius; non puCrucifixus est dei filius; non pudet, quia pudendum est. Et mortuuomodo vera in illo erunt, si ipse non fuit verus, si non vere habuit in se quod figeretur, quod moreretur, quod sepeliretur et resuscitaretur? carnem scilicet hanc sanguine suffusam, ossibus structam, nervis intextam, venia implexam, quae nasci et mori novit, humanam sine dubio, ut natam de homine. Ideoqhominis filius, si nihil hominis et nihil ex homine? nisi si aut aliud est homo quaro hominis, quam ex homine; aut aliud Maria, quam homo, aut homo deus Marcionis. Aliter, non diceretur homo Christus, sine carne; nec hominis filius, sine aliquo parente homine: sicut nec Deus, sine Spiritu Dei; nec Dei Filius, sine Deo patre. ita utriusque substantiae census hominem et Deum exhibuit: hinc natum, inde non natum; hinc carneum, inde spiritalem; hinc infirmum, inde praefortem; hinc morientem, inde viventem. Quae proprietas conditionum, divinae et
Abbreviated transcription (Latin):
illũ & natiuitatis & infancie una¬
ginaria et uaccua ludibria subi¬
re potuisse.S iam hic responde:
interfector ueritatis: Nonne ue¬
re crucifixus ẽ dñs: Nonne uere
mortius: ut uere crucifixus est:
Kionne uere suscitatus. ut uere sci¬
licet et mortuus: falsum statuit
inter nos scire paulꝰ tantũ cruci¬
fixũ: falso sepultũ ingessit. falso
resuscitatũ inculcauit: falsa ẽ gͥ
et fides nr̃a: & fantasma ẽ. totum
iͦdsꝑimꝰ axp̃o: scelestissime hoiũ:
qͥ in t̾emptores excuisas dñi. Nicħ
enĩ abhis passus ẽ xp̃s. Sinichilue¬
re est passus. parce unice spei totiꝰ
orbis. quid destruis Necessariũ de¬
decus fidei: Quodcũq dõ indignũ
ẽ mexpedit: saluus sum: si ñ con¬
fundar de dño meo: Quime in¬
quit confusus fuerit: confundar.
et ego ego eiꝰ. alias non inuenio
matherias confusionis. quȩ me ꝑ
contẽptum ruboris. ꝓbent bene
inpudentẽ. et feliciter stultũ.

Expanded text:
illum et nativitatis et infantiae imaillum et nativitatis et infantiae imaginariae vacua ludibria subire potuisse. Sed jam hic responde, interfector veritatis. Nonne vere crucifixus est Deus? nonne vere mortuus, ut vere crucifixus? nonne vere resuscitatus, ut vere scilicet mortuus? Falso ergo statuit inter nos scire Paulus tantum Jesum crucifixum? falso sepulturum ingessit? falso resuscitatum inculcavit? Falsa est igitur et fides nostra, et phantasma est totumisto. Scelestissime hominum, qui interemptores excusas dei. Nihil enim ab eis passus est Christus, si nihil vere est passus. Parce unicae spei totius orbis, qui destruis necessarium dedecus fidei. Quodcunque deo indignum est, mihi expedit. Salvus sum si non confundar de domino meo. Qui mei, inquit, confusus fuerit, confundar et ego eius. Alias non invenio materias confusionis quae me per contemptum ruboris probent bene impudentem et feliciter stultum.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: Quere gͦ dequib dixerit: et
site p̾sũpseris inuenisse: NU e¬
rit tamstultũ. quã credere indm̃i
natũ: et quidem ex uirgine. et
quidẽ carnatũ: Quiꝑ illas nat᷑e
contumelias uolutatus sit. dicat
hec aliquis stulta ñ eẽ: et alia sint
quȩ ds̃ inemulationẽ elegerit.
sapientie secularis & tam̃ apud
illam. faciliꝰ creditur iuppiter
plane et alia tamstultaꝰ que ꝑ¬
tinent ad contumelias ⁊ passio¬
nes dĩ. apud prudentiã dicant.
dni crucifixũ. Aufer qͦq hoc mar¬
tion: immo hoc potius. Qtud enĩ
indigniꝰ dõ: Quid magis erubeᷤᷤ¬
cendum. nasci anmori: carnem
gestas se. ancrucem circũcidi. an
suffici: edoͣ cari. ansepelires. in pre¬
sepe deponi: an inmonum̃tum
recludi: Sapientioreris:. si nec ista
credideris. s non eris sapiens. nisi
stultꝰ in scło fueris: ci. dei stulta cre¬
dendo: an ideo passiones axp̃o non
rescidisti: quia ut fantasina uaca¬
bat a sensu earũ: diximꝰ retro. eq̃

Expanded text:
t. Quaere ergo de quibus dixerit; et si te praesumpseris invenisse, non erit tam stultum, quam credere in Deum natum, et quidem ex virgine, et quidem carneum, qui per illas naturae contumelias volutatus sit. Dicat haec aliquis stulta non esse, et alia sint, quae Deus in aemulationem elegerit sapientiae saecularis. Et tamen apud illam facilius creditur Jupiter plane et alia tam stulta, quae pertinent ad contumelias et passiones Dei; aut prudentiam dicant Deum crucifixum. Aufer hoc quoque, Marcion, imo hoc potius. Quid enim indignius Deo? quid magis erubescendum, nasci an mori? carnem gestare, an crucem? circumcidi, an suffigi? educari, an sepeliri? in praesepe deponi, an in monumento recondi? Sapientior eris, si nec ista credideris. Sed non eris sapiens, nisi stultus saeculo fueris, Dei stulta credendo. An ideo passiones a Christo non rescidisti, quia ut phantasma vacabat a sensu earum? Diximus retro aeque
Abbreviated transcription (Latin):
ueterẽ hoĩem manifeste no¬
tat. Exponere enim inquit
scđm pristinã conu̾sationẽ
ueter̾e hoĩem. non scd̾m ali¬
cuiꝰ substanciȩ senuum: ne¬
q eiũ carnẽ precepit depo¬
namus. sed que & alibi car¬
nalia ostendit oꝑa. ñ corꝑa ac¬
cusanẜde quib & hic subicit:
deponentes mendatiũ. loqͥ¬
mini ueritatem unus quis¬
alterutrũ sumꝰ. Irascimini
autẽ: & nolite delinquere:
Sol non occidat suꝑ iracun¬
diã urãm. ne dederitis diabo¬
lo locũ. Qui furabatur. iã ñ
furet᷑ immo pocius laboret.
oꝑando manib: ut habeat
inꝑtiri indigenti. Omĩs
sermo turpis non ꝓcedat ex
dificationẽ fide rut gr̃ã au¬
dientib prest&. ⁊ nolite con¬
tristari sp̃mdei sc̃m. inqͦ sig

Expanded text:
veterem hominem manifeste noveterem hominem manifeste notat: Expone enim, inquit, secundum pristinam conversationem ueterem hominem, non secundum alicuius substantiae senium. neque enim carnem praecipit deponamus sed quae et alibi carnalia ostendit, opera, non corpora accusans, de quibus et hic subicit: deponentes mendacium loquimini ueritatem unusquisalterutrum sumus. irascimini autem et nolite delinquere. sol non occidat super iracundiam uestram. neque dederitis diabolo locum. qui furabatur, iam non furetur, immo potius laboret operando manibus, uti habeat impertire indigenti. omnis sermo turpis non procedat ex dificationem fidei, ut gratiam audientibus praestet. et nolite contristare s
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam: corruptionem ꝑpe¬
tuam ueteri defendant. Id
nec anima nouus homo. qͥa
posterior est carnłideo uetꝰ.
quia prior. Quantulũ enĩ
tẽporis inter manũ dei et
flatum. au sim dicere: etiã¬
si multo pͥor anima quani
caroreo ipso quod anina in¬
pleri expectauit pͥorem eã
fecit. omĩs enĩ consũmatio
atq ꝑfectio. et si ordine po¬
situm. adȩefectũ anticipat.
magis illud prius est sine
quo pͥora ẽẽ non possunt: sica¬
rouetus homo: quando istud:
apͥmordio: ad quurada nouuᷤ
totus ex nouo. Netus nemo:
nam exinde abenedictione
geniture caro atq ani¬
ma simul fiunt. sine calculo
temꝑis: ut quȩ simul inute¬
ro etiam seminant᷑. quod
dociumꝰ incõm̃tario: Ani¬
mȩ contemporant fetu. coe¬
tant natu duos istos hoĩes:
sane exsubstancię duplici. Hou
tam̃ & etate. sic unũ edunt
dum prior ne utraẽ citi est
totus. nos autẽ ueteres aut
nouos eẽ. qua enĩ alterũpos¬
sinius eẽ nescimꝰ. s apostolł

Expanded text:
imam, corruptionem perpetuam veteri defendat, id stantias, nec anima novus homo, quia posterior; nec caro ideo vetus, quia prior. Quantulum enim temporis inter manum Dei et adflatum; ausim dicere, etiamsi multo prior anima quam caro, eo ipso quod anima impleri se expectavit, priorem eam fecit. Omnis enim consummatio atque perfectio, etsi ordine postumat, effectu tamen anticipat. Magis illud prius est, sine quo priora non possunt. Si caro vetus homo, quando istud? a primordio? atquin Adam novus totus, et ex novo vetus nemo. Nam et exinde a benedictione geniturae, caro atque anima simul fiunt, sine calculo temporis; et quae simul in utero etiam seminantur, quod docuimus in Commentario animae, contemporant foetu, coaetant natu duos istos homines, sane ex substantia duplici, non tamen et aetate. Sic unum edunt, dum prior neuter est. Citius est, totos nos aut veteres aut novos esse: qua enim alterum possimus esse, nescimus. Sed Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
pisceret. s ad templum. orandi
gratia ꝓp̾bectꝰ: scͥptura diuine̾
in pressus. Sic oportebat de pre¬
hendi. cui ultro deus apostolum
miserat: ad quẽ rursus sp̃s. ut se
curriculo eunuchi adiungeret
iussit. scriptum ipsius fide̾r expli
tentia: hoc genus hoĩes. quod ⁊ ip¬
si retro fuimus
cȩci sine domini lumine na¬
tura tenus. norunt passionẽ

Expanded text:
pisceret, sed ad templum orandi pisceret, sed ad templum orandi gratia profectus scripturae diuinae impressus sic oportebat deprendi, cui ultro deus apostolum miserat, quem rursus spiritus ut se curriculo eunuchi adiungeret iussit: scriptura ipsius fideitentiam hoc genus hominum, quod et ipsi retro fuimus, caeci, sine Domini lumine, natura tenus norunt passione
Abbreviated transcription (Latin):
capit numerari:. quod ñ habet᷑.
lta pͤossunt accipere: quia ñ ha¬
bent: s de isto plenius iam nob̃
in greco qui eam scͥpturam ꝯs¬
truxit. quasi titulo pauli de suo
cũ mulans conuictum atq con¬
fessum. id se amore pauli fecisse.
loco decessit. quam enĩ fidei ꝓ¬
ximũ uidetur. ut is docendĩ et
tingued didaret femine p otes¬
tatem. qͥ nec discere quidẽ cons¬
tanter mulieri ꝑmisit. taceant
inquit̃ et domi uiros suos con¬
sulant.ceterum baptismũ ñ
ti te dato. suũ habertitulum ꝓ¬
prie ad elemosinam ꝑtinentẽ.
immo illud potius respiciendũ:
nolite dare sc̃m cãnib. et porciᷤ
ꝓicere margaritas urãs. ⁊ manꝰ
ne facil e inposueritis. nec amar¬
si quia philippus tã facile tinxit
eunucum: recogitemus mani¬
festam et exertam dignationẽ
dñi int̾cessisse sp̃s philippo
p̃ceperat in eam uiã tendere:
spado & ipse inuentus est ñ otio¬
sus. nec qui subito tingui cõcu¬

Expanded text:
capit numerari quod non habetur; capit numerari quod non habetur; ita nec possunt accipere, quia non habent. Sed de isto plenius iam nobis yterum, qui eam scripturam construxit, quasi titulo Pauli de suo cumulans, conuictum atque confessum id se amore Pauli fecisse loco decessisse. quam enim fidei proximum uideretur, ut is docendi et tinguendi daret feminae potestatem qui ne discere quidem constanter mulieri permisit? taceant, inquit, et domi maritos suos consulant. Ceterum baptismum non tti te dato\' suum habet titulum perinde ad eleemosynam pertinentem. immo illud potius perspiciendum: nolite dare sanctum canibus et porcis proicere margaritam uestram, et: manus ne facile imposueris, ne parsi Philippus tam facile tinxit eunuchum, recogitemus manifestam et exertam dignationem domini intercessisse. spiritus Philippo praeceperat in eam uiam pertendere; spado et ipse inuentus est non otiosus, nec qui subito tingui concu
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝑconditione. tunc temꝑis ad
corinthios scripta sunt: Qm̃ scis
mouebantur: dum alioͣs paulo¬
se deputet: alius apollo. ꝓpterea
quod pacificus apostolus. ne sibi
omĩa defendere uideretur. non
ad tinguendum se missum ait .s
ad p̾dicandum. nã et prius ẽ prę¬
dicare: posterius tinguere. si pr̾i¬
us predicatum: puto autẽ. licuit
us ad controuersiam baptismi
uentilatur. sanex e texam quod
supra omisiꝰ ne inminentes sens
uidear int̾ scindere. unum omĩuo
sane sanȩ que custodiendũ sit
dignius qui retractet. ad nos enĩ.
edictum est. heretici aut̃ nullũ
consortium habent nr̃e discipli¬
ne. quos extraneos ut qu̾e testant᷑
ipsa adempt oꝰ cõmunicatione.
non debeo in illis cognoscere quod
mͥ est prȩceptũ. quia nec deus u¬
nus est nob̾ & illis. nec unus ẽ xp̃s:
Id est idem: gͦ nec baptismũ unum:
qͦd ante idem quod cũ rite ñ ha¬
beant. sine dubio ñ habent. nec

Expanded text:
haec pro condicione tunc temporis ad haec pro condicione tunc temporis ad Corinthios scripta sunt, quoniam sllos mouebantur, dum alius Paulo deputat, alius Apollo. propter quod pacificus apostolus, ne sibi omnia defendere uideretur, non ad tinguendum ait se missum, sed ad praedicandum. nam et prius est praedicare, posterius tinguere. et prius praedicatum. puto autem, licuit us ad controuersiam baptismi uentilatur. sane retexam quod supra omisi, ne imminentes sensus uidear intercidere. unus omnino s sane quae custodiendum sit, digne quis retractet. Ad nos enim editum est. Haeretici autem nullum habent consortium nostrae disciplinae, quos extraneos utique testatur ipsa ademptio communicationis. Non debeo in illis cognoscere quod mihi est praeceptum, quia non idem deus est nobis et illis, nec unus Christus, id est idem, ideoque nec baptismus unus, quia non idem; quem cum rite non habeant, sine dubio non habent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionemq eius: addito &
ampliato sacram̃to: obsignatio
baptismi. uestim̃tum quod̾ ad¬
modo fidei:que retro erant nu¬
da. nec porentiam habuit sine
sualege.: lex enim tingendi inpo¬
sita est. et forma prȩ scriptarite in¬
quit. docete nationes. tinguen¬
tes eas in nomine patris et filii
et sp̃s sci. huic legi co llata defi¬
nitio illa. Nisi quis renatus fue¬
rit exaqua & spũ sc̃õ. non intro¬
ibit in regno celoꝵ: Obstingu¬
it fidem. ad baptismi necessĩtate.
itaq om̃s ex inde credentes tin¬
guebant᷑. t unc et paulus ubi
credidit. tunc tinctus ẽ. et hoc
estꝰ ei dñs in illa plaga oratioĩs
prȩceperat. Ex surge dicens. et in
monstrabitur. quid debeas age¬
re: Scilicet tingui. quod solum
ei dederat aliquin. satis didice¬
Hon enĩ me ad tinguendũ xp̃s
misit: quasi hoc argum̃to. bap¬
tismum ad imatur: cur ergo
tinexit gauim et crispũ cũ ste¬
lis preceperat tinguere. Uerum

Expanded text:
surrectionemque eius, addita est surrectionemque eius, addita est ampliatio sacramento, obsignatio baptismi, uestimentum quodamodo fidei, quae retro erat nuda, nec potentiam habuit sine sua lege. Lex enim tinguendi imposita est, et forma praescripta. Ite, inquit, docete nationes, tinguentes eas in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Huic legi collata definitio illa: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum coelorum , obstrinxit fidem ad Baptismi necessitatem. Itaque omnes exinde credentes tinguebantur. Tunc et Paulus ubi credidit, tinctus est . Et hoc est quod Dominus in illa plaga orbationis praeceperat: Exsurge, dicens, et intmonstrabitur quid debeas agere, scilicet tingui, quod solum ei deerat. Alioquin satis didiceNon enim me ad tinguendum Christus misit , quasi hoc argumento Baptismus adimatur. Cur enim tinxit Gaium et Crispum et Stelis praeceperat tinguere. uerum
Abbreviated transcription (Latin):
adlectionis et ex inde inuidiȩ
familiaritatis prȩrogatiua cõ¬
pendiũ baptisii confere pos¬
s eũ illum opinor Sequebatur:
illum qui credenti cuiq salu¬
tem pollicebatur: fides tua te
agebat saluũ faciet. remittunt᷑
tibi peccata: credenti utiq nec
tam̃ tinctũm. id si apostolis de¬
fuit. nescio quoꝵ. fides tua sit:¬
Uno uerbo dnĩ suscitatus atilo¬
neo dereliquit patrẽ et na¬
uem. & artem qua uitam sus¬
tentabat: deseruit patris exe¬
qui asperspexit sũmũ illud clm̃
preceptum. qui patrem aut ma¬
trem mͥ preposuerit. ũ est me
dignus: aute ꝑfecit quã audi¬
uit: hinc gͦ scȩlestissimi illi ꝓ¬
uocante quiestiones. adeo dict
baptismum ñ est necessariũ:
quib fides satis est. ħd nanit̾a
ra concludent: et sequentia an¬
te cetlentib prȩualent. fuerat
salus retro ꝑfidem nudam ante
dĩi passionem et resurrectionẽ:
at ubi sides aucta ẽ. credentibis
innatiuitatem. passionem. re¬

Expanded text:
adlectionis et exinde indiuiduae adlectionis et exinde indiuiduae familiaritatis praerogatiua compendium baptismi conferre posset, cum illi, opinor, sequebantur illum qui credenti cuique salutem pollicebatur. fides tua te, aiebat, saluum fecit, et, remittentur tibi peccata, credenti utique nec tamen tincto. id si apostolis defuit, nescio quorum fide uno uerbo domini suscitatus teloneum dereliquit, patrem et nauem et artem qua uitam sustentabat deseruit, patris exsequias despexit, summum illud domini praeceptum, qui patrem aut matrem mihi praetulerit, non est me dignus, ante perfecit quam audiuit. Hic ergo scelestissimi illi prouocant quaestiones. adeo dicunt: baptismus non est necessarius quibus fides satis est; nam ra concludunt et sequentia antecedentibus praeualent. fuerit salus retro per fidem nudam ante domini passionem et resurrectionem; at ubi fides aucta est credendi in natiuitatem passionem re
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei. Unde subgeritur. cũ
aduersantes dño tin gui uolue¬
runt. eos quidñm sequebant᷑
tinctos non fuisse. neccũ emulis
sapuissemaxime quando dñs
cii ad herebant. destimonio io¬
hannẽ extulisset: nemo maior
int̾ natos feminarũ. iohanne
baptuatore. alii plane satis co¬
acte inniunt tc̃ apłos baptismeͥ
uicem implesse.cum in nauicu
tem. satis mersum. ut opinor aũ
aliud ẽ asꝑgi uel int̾cipi uiolen¬
tia maris aliud tingui disci¬
plina religionis: Ceterum na¬
uicula illa figuram eccłȩ prȩfe¬
tib idẽ ꝑsecutionib & tempta¬
tionib inquietet᷑. dño ꝑpeni
tentiam uelut dormiente. do¬
nec orationib sc̃oꝵ inultimis
suscitatus. cõpescat scłm: et tͣn¬
quillitates suis reddat: Nc̃ siue
tincti quomͦ fuerunt. siue illo¬
ti ꝑseuerauerunt: ut et illud
dictum dñi de uno lauachro.
sub petri ꝑsona. ad nos tantum¬
modo spectet: de salute tam̃
apostoloꝵ satis temerariumẽ
estimare:. quia illis uelprime

Expanded text:
isaei? unde et suggeritur, cum aduersantes domini tingui noluerint, eos qui dominum sequebantur tinctos fuisse nec cum aemulis suis sapuisse, maxime quando dominus, cui adhaerebant, testimonio Iohannem extulisset, nemo, dicens, maior inter natos feminarum Iohanne baptizatore. alii plane satis coacte iniciunt tunc apostolos baptismi uicem implesse, cum in nauicultem satis mersum. ut opinor autem, aliud adspergi uel intercipi uiolentia maris, aliud tingui disciplina religionis. ceterum nauicula illa figuram ecclesiae praefetibus id est persecutionibus et temptationibus inquietatur, domino per patientiam uelut dormiente, donec orationibus sanctorum in ultimis suscitatus compescat saeculum et tranquillitatem suis reddat. nunc siue tincti quoquo modo fuerunt siue illoti perseuerauerunt, ut et illud dictum domini de uno lauacro sub Petri persona ad nos tantummodo spectet, de salute tamen apostolorum satis temerarium est aestimare, quia illis uel primae
Abbreviated transcription (Latin):
gerent. Immo ⁊ ueteres eoꝵ
cespites uellerent. Id circo iam
oñis retro ambiguitates. et quan¬
tas uolunt parabolas. aꝑta at¬
q ꝑspicua totius sacram̃ti prȩ¬
dicatione discussit. ꝑ nouã pro¬
phetiã deparaclito inunamtem.
Cuiꝰ siauseris fontem. nullã po¬
teris sitire doctrinã: Hullus te
ardor exur& questionũ resur¬
rectionẽ quoq carnis usque¬
quaq potando. refrigerab̾iᷤ.

Expanded text:
gerent, immo et ueteres eorum gerent, immo et ueteres eorum cespites uellerent, idcirco iam omnes retro ambiguitates et quas uolunt parabolas aperta atque perspicua totius sacramenti praedicatione discussit per nouam prophetiam de paracleto inundantem. cuius si hauseris fontes, nullam poteris sitire doctrinam, nullus te ardor exuret quaestionum: resurrectionem quoque carnis usquequaque potando refrigerabis.