comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tace: & docebo te sapientiã. Q enĩ ueraciter
quert̃ audire qđ iustũ ẽ: eqͣnimit̃ expectats
audire qđ quert̃. Helyu autẽ qr ueraciter
reqͥsitionis uerba ñ ꝓtulit. dici qđ quesierat
ñ ꝑmisit: s mox qđ intrinsecꝰ gestabat eru¬
pit: qualẽq se in ocłis suis habebat. ostendit
dicens: Tace. & docebo te sapientiã. Arrogan¬
tes enĩ uiri quando aliqͥd humilit̾ sonant.
diu in eiꝰdẽ humilitatis specie ñ ꝑdurant:
cũ fortasse quert̃ ut audiant. mox loqñdo
obuiant. ne doceant᷑: qr suꝑficiẽ uocis qũã
ꝓtulerant. citiꝰ ostentationis intentio com¬
pͥmit. quȩ ex radice cordis exurgit: atq
eãdẽ humilitatis formã specietenꝰ sũptã.
eo celeriꝰ ꝓbant. qr aliena ẽ. quo illã diu.¬
tiꝰ tenere ñ posst̃. Ecce helyu iustitiã cũ
reqͥrit ut discat. ꝓmittit qr doceat: ecce
quasi reqͥrendo qđ iustũ ẽ. aliqͥd planũ
sonuerat lingua: s mox celare ñ potuit
hoc qđ altũ tumebat in conscientia. Nã

Expanded text:
 enim veraciter quaerunt audire quod justum est, aequanimiter exspectant audire quod quaerunt. Eliu autem, quia veraciter requisitionis verba non protulit, dici quod quaesierat non permisit, sed mox quod intrinsecus gestabat erupit, qualemque se in oculis suis habebat ostendit, dicens: Tace, et docebo te sapientiam. Arrogantes enim viri quando aliquid humiliter sonant, diu in ejusdem humilitatis specie non perdurant. Cum fortasse quaerunt ut audiant, mox loquendo obviant ne doceantur, quia superficiem vocis quam protulerant citius ostentationis intentio 778 comprimit, quae ex radice cordis exsurgit, atque eamdem humilitatis formam eo celerius probant quia aliena est, quo illam diutius tenere non possunt. Ecce Eliu justitiam cum requirit ut discat, promittit quia doceat. Ecce quasi requirendo quod justum est aliquid planum sonuerat lingua; sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat conscientia. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
beat. hac locutione manifestat. qua dicit.
adtende iob. & audi me. & tace dũ ego loqͦr:
Immensa enĩ suꝑbia ẽ. a seniore sibi reue¬
rentiã exigere: & silentiũ imꝑare meliori.¬
Na autẽ p̃dicatores iusti dũ qͦslibet cor¬
ripiunt. sepe ꝑ humilitatis grãm ad cogi¬
tationũ suarũ intima reuertunt᷑. atq in eo
ipso qđ corripiunt. ne qͥd fortasse fallant᷑.
exqͥrunt. correptisq licentiã tͥbuunt. ut si
qͥd ꝓ se ipsi iustiꝰ sentiunt fateant᷑. Hoc ñ¬
nũquã etiã arrogantes imitari appetuns:
paulisꝑ enĩ in uerbis elatione postposita.
quasi eoꝵ qͦs corripiunt si forte reperiri po¬
tuerint iustitiã quert̃: ñ qr ita sentiunt.

Expanded text:
beat hac locutione manifestat, qua dicit: Attende, Job, et audi me, et tace dum ego loquor. Immensa enim superbia est, a seniore sibi reverentiam exigere, et silentium imperare melioria autem praedicatores justi dum quoslibet corripiunt, saepe per humilitatis gratiam ad cogitationum suarum intima revertuntur, atque in eo ipso quod corripiunt, ne quid fortasse fallantur exquirunt, correptisque licentiam tribuunt, ut si quid pro se ipsi justius sentiunt fateantur. Hoc nonnunquam etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper enim in verbis elatione postposita, quasi eorum quos corripiunt, si forte reperiri potuerint, justitiam quaerunt, non quia ita sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ sententiȩ amouere conat᷑: qͥd aliud
loquit᷑ quã id qđ primis hominib dixit. cur
p̃cepit uobis ds̃ ut ñ comederetis de om̃i lig¬
no paradysi:S qr diuino munere redẽptus
homo iustitiã recepit qũa dudũ conditꝰ ami¬
sit: robustiorẽ se iã contra blandim̃ta calli¬
dȩ ꝑsuasionis exercet: qr exꝑim̃to didicit ꝗͣ¬
tũ obȩdiens eẽ debeat p̃cepto. Et quẽ tunc
culpa duxit ad pęnã: nc̃ pena sua restrin¬
git a culpa: ut tantomagis delinquere me¬
tuat. quanto cogente supplicio. & ipse iam
qd̃ ꝑpetrauit accusat. Unde & seqñ Re-¬

Expanded text:
divinae sententiae amovere conatur, quid aliud divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustiorem se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringit a culpa, ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio et ipse jam quod perpetravit accusat. Unde et se
Abbreviated transcription (Latin):
pe fit cũ accipit᷑: qui tam̃ dĩ ẽ: qr ab illo dat᷑.
Et dĩ ẽ gͦ ex munere: & nr̃ fit ueracit᷑ ꝑ ac.¬
ceptionẽ. Ita gͦ hoc loco homini suã iustitiã
dñs reddet: ñ quã ex semet ipso habuit. s
qũã conditꝰ ut haberet accepit: & quã lap¬
sus ꝑseuerare noluit. Illã gͦ iustitiã reddo
ds̃ homini ad quã conditus fuit. ut inhe.¬
rere dõ libeat: ut minacẽ eiꝰ sententiã ꝑti-¬
mescat: ut serpentis callidi blandis ĩa pro¬
egit: hoc cotidie antiquus hostis agere ñ
desistit. Uerba qͥppe dĩ de cordib homi¬
minũ molit᷑ euellere: atq in eis ficta pro¬
missionis suȩ blandim̃ta radicare: cotidie
id qđ ds̃ minat᷑ leuigat: & ad hoc credendũ
qd falsũ ꝓmittit inuitat. Falso enĩ pollicet᷑
tẽporalia: ut m̃tib hominũ ea supplicia
leuiget. quȩ ds̃ minat᷑ ȩterna. Nã cum p̃-¬
Temporalẽ concupiscentiã tangite: & in hoc
mundo sublimes apparete. Et cũ timorem

Expanded text:
ui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homini suam justitiam Dominus reddit, non quam ex semetipso habuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam reddet Deus homini, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis jam proegit , hoc quotidie antiquus hostis agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare; quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falsum promittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Nam cum praTemporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem
Abbreviated transcription (Latin):
teris peccatorib deficit. Na gͦ hõ iste humi¬
lit̃ corruptioni se ꝓpinquũ ẽẽ cognouit: be¬
ne de eo dr̃. libera eũ ut ñ descendat in cor-¬
ruptionẽ: ut eo magis euadat penã. quo
ocłos suos ñ auercit a culpa. Na uͦ nullus
erat cuiꝰ meritis nobis dñs ꝓpitiari debuis¬
set: unigenitꝰ patris formã infirmitatis
nr̃ȩ suscipiens. solus iustus apparuit. pro
peccatorib intcedens. Et bene ꝓ redẽpto
homine iste loquens angłs dicit. inueni in
quo ei ꝓpitier: acsi aꝑte mediator dĩ atq ho-¬
minũ dicat. Na nullꝰ hominũ fuit qui corã
do int̾cessor iustus ꝓ hominib appareret. me¬
met ipsũ ad ꝓpitiandũ hominib hominẽ feci:
& dũ me hominẽ exhibui. in quo iusto homi¬
ne hominib ꝓpitiarer inueni. Et qr infir¬
mitatẽ suscipiens dñs. dũ pęnã nr̃am mori

Expanded text:
teris peccatoribus deficit. Quia ergo homo iste humiteris peccatoribus deficit. Quia ergo homo iste humiliter corruptioni se propinquum esse cognovit, bene de eo dicitur: Libera eum, ut non descendat in corruptionem, ut eo magis evadat poenam, quo oculos suos non advertit ad culpam. Quia vero nullus erat cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset; Unigenitus Patris, formam infirmitatis nostrae suscipiens, solus justus appeccatoribus intercedens. Et bene pro redempto homine iste loquens Angelus dicit: « Inveni in quo ei propitier. » Ac si aperte mediator Dei et hominum dicat: Quia nullus hominum fuit, qui coram Deo intercessor justus pro hominibus appareret, memetipsum ad propitiandum hominibus hominem feci; et dum me hominem exhibui, in quo justo homine hominibus propitiarer, inveni. Et quia infirmitatem nostram suscipiens Dominus, dum poenam nostram morie
Abbreviated transcription (Latin):
is uirib longe se a corruptione iudicaret.
S qr corruptioni apꝓpinquauit humilit̾ de¬
bet ab ea miscdit liberari: ut eo contͣ impug¬
nantia uicia fortis sit. qđ se suis meritis cog¬
noscit infirmũ. Qsquis enĩ supͣ se extollit᷑.
ipso elationis suȩ pondere grauat᷑: & eo se
in infimis mergit. quo in suꝑbiȩ uiciũ ꝓruers.
ab eo qui uere excelsus ẽ elongauit: atq inde
magis ima appetit. unde se coniunctũ sũmis¬
estimauit: sicut ꝑ ꝓpħam extollenti se animȩ
dr̃. Quo pulchrior es descende: & dormi cũ
incircũtisis. Om̃is enĩ qui feditatẽ infirmi-¬
tatis suȩ considerare negligit. s ꝑ elationis
fastũ uirtutis suȩ głam atcendit: unde pul-¬
chrior ẽ inde descendit: qr extollendo se de
suis meritis inde in ima interius corruit. un¬
de glosũ se ẽẽ iudicauit. Qdescendens cũ in¬
circũcisis dormit: qr in ęternã mortẽ cũ ee¬

Expanded text:
is viribus longe se a corruptione esse judicaret. is viribus longe se a corruptione esse judicaret. Sed quia corruptioni appropinquavit humiliter, debet ab ea misericorditer liberari: ut eo contra impugnantia vitia fortis sit, quo se suis meritis agnoscit infirmum. Quisquis enim supra se extollitur, ipso elationis suae pondere gravain infimis mergit, quo in superbiae vitium proruens ab eo, qui vere excelsus est, elongavit, atque inde magis ima appetit, unde se conjunctum aestimavit, sicut per Prophetam extollenti se animae dincircumcisis . » Omnis enim, qui feditatem suae infirmitatis suae considerare negligit, sed per elationis fastum virtutis suae gloriam attendit, unde pulchrior est, inde descendit, quia extollendo se de suis meritis, inde in ima interitus corruit, unde gloriosum se esse judicavit. Qui descendens cum incircumcisis dormit, quia in aeterna morte cum cae
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiã mereret᷑ ostendit. Seqr̃. Mise¬
rebit᷑ eius & dicet. libera eũ ut ñ descendat
in corruptionẽ: inueni in quo ei propitier.
miseret᷑ hominis qđ formã hominis sũpsit:
qua miscda redẽpto homine dr̃ patri. libe
turã hominis assumendo liberã demonstra¬
re. Ex ea qͥppe carne quã sũpsit. etiã hanc
ostendit liberã quã redemit. Quȩ redẽpta¬
caro uidelicet nos sumꝰ. qui cognitione nr̃i
reatus astringim᷑: s mediatoris tanti eqͥtate
liberam᷑: sicut ipse ait. Si uos filiꝰ liberauerit:
uere liberi eritis. Et bene ꝓ hoc redẽpto ho¬
mine dr̃. ñ descendat in corruptionẽ: suꝑius¬
enĩ dictũ fuerat. apꝓpinqͣuit corruptioni a-¬
ma eiꝰ: postmodũ dr̃. ñ descendat in corrup¬
tionẽ: acsi diceret. Na cognoscendo infirmi¬
tatẽ suã ẽẽ se corruptioni ꝓximũ ñ ignorat:
iccirco ad corruptionis interitũ ñ descendat.
Ad corruptionẽ enĩ iuste descenderet: si su¬

Expanded text:
ndit. Sequitur: « Miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, ut non descendat in corruptionem; inveni in quo ei propitier. miseretur homini, quo formam hominis assumpsit. Qua misericordia redempto homine dicit Patri: « Libturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne, quam assumpsit, etiam hanc ostendit liberam quam redemit. Quae redempta videlicet caro nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur. Sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Et bene pro hoc redempto homine dicitur: Non descendat in corruptionem. pinquabit corruptioni anima ejus; postmodum dicitur: Non descendat in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se corruptioni proximum non ignorat, idcirco ad corruptionis interitum non descendat. Ad corruptionem enim juste descenderet, si su
Abbreviated transcription (Latin):
eã a me. s ego pono eã a me ipso. Rursũ ñ
ut reliqui suscitatus ẽ: qr nr̃a resurrectio in¬
ta ẽ. Et nos quidẽ ꝑ illũ resurgimꝰ: nã ipse
ꝑ se. Neq enĩ qui ds̃ erat sicut nos ab alio
ut resuscitari potuisset. indigebat. In eo gͦ
eiꝰ resurrectio distat a nr̃a: qđ non ꝑ nosin&¬
ipsos resurgimꝰ sicut ipse. Pro eo enĩ qđ sim¬
plicit̃ homines sumꝰ. suꝑiori adiutorio ut
resurgere ualeamꝰ indigemꝰ: ille autẽ eiꝰdẽ
exhibuit: qua tam̃ solus in humanitate ꝑ.
bis magnitudine potentiȩ. s sola concordat
nobis ueritate naturȩ: bene dr̃. qr ꝓ nobis

Expanded text:
eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut nos suscitatus est, quia nostra resurrectio inta. Et nos quidem per illum resurgimus, nam ipse per se. Neque enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra, quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ipse. Pro eo enim quod simpliciter homines sumus, superiori adjutorio ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem exhibuit, quam tamen solus in humanitate perbis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae, bene dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uidet᷑ ex simili curaret ex iusto: & dũ ue-¬
ritate generis concordat conditioni. uirtute
artis obuiaret egritudini. Na gͦ in carne
ueniens dñs ñ culpã nr̃am ex uicio. ñ penã
ex necessitate suscepit. nulla enĩ labe pec¬
cati pollutꝰ reatus nr̃i teneri conditione ñ
potuit. atq ideo mortẽ nr̃am om̃i necessi¬
tate calcata cũ uoluit sponte suscepit: recte
similib loquit᷑: qr nec ita natus ut reliqui.
nec ita mortuus. nec ita resuscitatus: non
cunda exhibuit: & incorrupta seruauit. Rur¬
sũ nos om̃s cũ nolumꝰ morim᷑: qr ad solue̾n¬
dȩ penȩ debitũ culpȩ nr̃ȩ conditione coarta
mur: ille autẽ qr nulli admixtus ẽ culpȩ.
nulli ex necessitate succubuit pęnȩ. S quia
culpã nr̃am dñando subdidit. pęnã nr̃am
miserando suscepit. sic̃ ipse ait. potestatẽ ha¬
beo ponendi animã meã & potestatẽ habeo
iterũ sumendi eã. Qetiã p̃misit. nemo toll&s

Expanded text:
dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum vedum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret aegritudini. Quia ergo veniens Dominus, non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit nulla enim labe peccati pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit, rectesimilibus loquitur, quia nec ita natus ut reliqui, nec ita mortuus, nec ita resuscitatus. Non cunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culmur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam praemisit: Nemo tollit
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. magni consilii angłs: Na enĩ greca
uocatur. Et bene ait. si fuerit ꝓ eo angłs
loquens: qr sicut ait apłs. etiã int̃pellat
unũ de similib. Mos medicinȩ ẽ. ut aliꝗͣ¬
do similia similib. aliquando contraria
contrariis curet: nã sepe calida calidis. se¬
pe autẽ frigida calidis. calida frigidis sa¬
nare consueuit. Ueniens gͦ ad nos desuꝑ
medicus nr̃. tantisq nos inueniens lan¬
guorib pressos: quiddã nobis simile. & qͥd¬
dã contrariũ opposuit. Ad homines qͥp¬
pe hõ uenit: s ad peccatores iustus. Con¬
cordauit nobis ueritate naturȩ: s discre¬
pauit a nobis ueritate iustitię. Uiciosus
enĩ homo corrigi ñ poterat: nisi ꝑ dm̃.
Uideri autẽ debuit qui corrigebat: ut
p̃bendo imitationis formã anteactȩ ma-¬
litiȩ mutaret uitã. S uideri ab homine
ñ poterat ds. Homo gͦ factus ẽ: ut uide¬
ri potiusset. Iustus gͥ atq inuisibilis ds̃
apparuit similis nobis homo uisibilis: ut

Expanded text:
 magni consilii Angelus? » Quia enim Graeca elus vocatur, et bene ait: Si fuerit pro eo Angelus loquens, quia, sicut ait Apostolus, « etiam interpellat « Unum de similibus. » Moris medicinae est, ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, saepe autem frigida calidis, calida frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quoddam nobis simile, et quoddam contrarium opposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat, nisi per Deum. Videri autem debuit, qui corrigebat; ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutaret vitam. Sed quia videri ab homine non poterat Deus, homo factus est, ut videri potuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pungit᷑. cũ gaudia suꝑna conspiciens. spe¬
quadã & securitate roborat᷑. Illa cõpunctio
afficientes ac tristes: hec uͦ lȩtas lacrimas mous.
Iubilũ nãq dr̃. quando in effabile gaudium
m̃te concipit᷑: qđ nec abscondi possit. nec ser
gaudiũ m̃te conciꝑe. quantũ sermone ñ ua-¬
lent aꝑire. ait. Beatus popłs qui scit iubila¬
tionẽ. Non enĩ ait. qui loquit᷑. s qui scit: qr
sciri quidẽ iubilatio intellectu potest. s di¬
ctu expͥmi ñ potest. Sentit᷑ ꝑ illã qͥppe qđ
ultra sensũ est: & cũ uix ad hoc contẽplan¬
dũ sufficiat conscientia sentientis: quando
ad hoc expͥmendũ sufficiet lingua dicentiᷤ:
Na gͦ cordib nr̃is lux se ueritatis in sinu¬
ans. mͦ districtã iustitiã p̃tendendo contͥ¬
stat. mͦ int̾na gaudia aꝑiendo lȩtificat: pꝰ
tẽptationũ amaritudines. post tribulationũ

Expanded text:
pungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spepungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spequadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas movet. Jubilum namque dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermgaudium mente concipere quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia aperiendo laetificat; post tentation
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑: ꝑ qđ semet ipsũ nobis similẽ osten¬
dit. Loqui qͥppe eiꝰ uel int̃pellare ẽ: ipsum
se ꝓ hominib hominẽ demonstrare. Et be¬
ne cũ dixerit unũ de similib loquit᷑. ilico
adiunxit. ut adnuntiet hominis equitatem:
qr nisi ille hominib similis fieret. equus hõ
ante dm̃ ñ appareret. Inde qͥppe adnuntiat
equitatẽ nr̃am: unde susciꝑe dignatus ẽ in-¬
firmitatẽ nr̃am. Om̃s uidelicet nos inimi-¬
ca illa ꝑsuasio. in culpe contagiũ ab ipsa ra.¬
dice pullularat: nulłꝰq erat qui apud dm̃
ꝓ peccatorib loquens. a peccato liber appa¬
reret: qr ex eadẽ massa editos. eque cunctos
par reatus inuoluerat. Proinde uenit ad
nos unigenitus patris: assumpsit ex nobis
naturã. ñ ꝑpetrans culpã. Sine peccato qͥp.
pe ẽẽ debuit. qui ꝓ peccatorib int̾uenire
potuisset: qr nimirũ alienȩ pollutionis con-
tagia ñ tergeret. si ꝓpria sustineret. Bene
hominis adnuntiauit: int̾cedens enĩ ꝓ pecca¬

Expanded text:
loquitur, per quod semetipsum nobis similem ostendit. Loqui quippe ejus, vel interpellare, est ipsum se pro hominibus hominem demonstrare. Et bene cum dixisset: Unum de similibus loquitur, illico adjunxit: Ut annuntiet hominis aequitatem. Quia nisi ille hominibus similis fieret, aequus homo ante Deum non appareret. Inde quippe annuntiat aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est infirmitatem nostram. Omnes videlicet nos inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat , nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus loquens, a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat . Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe 762 esse debuit, qui pro peccatoribus intervenire potutagia non tergeret si propria sustineret. Bene hominis annuntiavit. Intercedens enim in c
Abbreviated transcription (Latin):
uim suꝑnę dispensationis insinuans de ele-¬
cti uniuscuiꝰq ꝑcussione intulit dicens. ap¬
ꝓpinquauit corruptioni anima eiꝰ. & uita
illiꝰ mortiferis: & dũ tẽptatũ hominẽ demon
strat unũ. in qua teptatione sit positũ huma¬
nũ genꝰ ostendit uniuersũ. Dũq narrat qͥd
specialit̃ agatur in singulis: liquido inti-¬
mat qͥd generalit̾ agatur in cunctis. Sic
enĩ tẽptationẽ ex pressit quoꝵdã proprie
singuloꝵ: ut possit intelligi & uniuersalit̃
om̃ium. Cunctũ qͥppe electoꝵ genꝰ in hac
uita huiꝰ tedio laboris afficitur: unde &
mox huic generali pestilentiȩ. generale sub¬
intulit remediũ medicinȩ dicens. Si fue¬

Expanded text:
im supernae dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demont unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
illo quippe scriptũ . ẽ. & cũ iniquis depu¬
tatus.ẽ: de illo rursũ dr̃. langores nr̃os
ipse tulit: & dolores nr̃os ipse portauit.
Eant gͦ om̃s arrogantes. & ȩstimatione pra¬
uoꝵ uitam mordeant innocentũ: scit ele¬
ctoꝵ eccł̃a. & illoꝵ facta. & hoꝵ uerba tole¬
rare. scit prauoꝵ m̃tes tolerando conuer¬
tere: qui & si conuerti nequiuerint. eoꝵ
tam̃ ignominiã ȩqͣnimit̃ suffert. Perpen-¬
dit quippe quia ad duplex eiꝰ p̃miũ ꝓfic̃
nec multitudo locoꝵ extollat te: s ait.
nec multitudo locoꝵ inelin& te O mĩs
enĩ qui temporalit̃ extollit᷑. eo ipso quo
extollit᷑ inclinat᷑: quia cũ se exteriꝰ erig̃.
intus cadit. Helyu itaq casum cordis in
elatione intuens ait. nec multitudo locoꝵ
inclin& te: acsi uoce arrogantiũ sc̃ẽ eccłȩ
dicer&. Caue ne si uniuersitatis uenera

Expanded text:
illo quippe scriptum est: Et cum iniquis depuillo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimatione pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffert. Perpendit quippe quia ad duplex ejus praemium proficit Nec multitudo locorum extollat te, sed ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Omnis enim qui temporaliter extollitur eo ipso quo extollitur inclinatur, quia cum se exterius erigit, intus cadit. Eliu itaque casum cordis in elatione intuens, ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si voce arrogantium sanctae Ecclesiae diceretur: Cave ne, si universitatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
dam iure rep̃hendunt. hoc iniuste ad
crim̃ om̃iũ ꝑtrabunt: neqͦqͣm udelic&
ꝑpendentes qͦd sint in ea qui & despici¬
entes nouerint temporalia ꝑfecte rege-
re. & amantes ȩt̃na plenis desideriis ex¬
spectare: & dispensationẽ potestatis accep¬
tȩ ꝑagere. & humilitatis insitȩ ministe¬
riũ custodire: ut nec humilitatis causa
curas suscepti regiminis negligant: nec rur-¬
sũ occasione regiminis in eis humilitas in¬
tumescat. Et si quidã fortasse intra ipsã
sunt. qui ñ dĩ s suȩ głȩ sub religionis pre¬
textu deseruiunt: studeat tam̃ eos aut
si ualet districte corrigere, aut si ñ uals.
ȩqͣnimit̃ tolerare: &̃ uel corrigendo illos
quasi filios amplectitur. uel tolerando qͣ
suꝑbiam laceretur uita iustoꝵ: scit qͦd
in eius crim̃ extendit᷑. quieqͥd taliũ pra¬
uitate peccatur: s notã alieni criminis
sustinere tantominus metuit qͣnto &
caput suũ talia tolerasse cognoscit. De

Expanded text:
sdam jure reprehendunt, hoc injuste ad sdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae ministerium custodire, ut nec humilitatis causa curam suscepti regiminis negligant, nec rursum occasione regiminis in eis humilitas intumescat. Etsi quidam fortasse intra ipsam sunt qui non Dei sed suae gloriae sub religionis praetextu deserviunt, studet tamen eos, aut, si valet, districte corrigere, aut, si non valet, aequanimiter tolerare; et vel corrigendo illos quasi filios amplectitur, vel tolerando quar eorum superbiam laceretur vita justorum, scit quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quęrunt᷑ iniuste innocentes affli¬
gi: & nitorem disciplinȩ eiꝰ cõmutant ap¬
pellatione nequitiȩ. Unde helyu figu¬
ram arrogantiũ seruans. beatũ iob qͦsi
ammonens. ait. Non te gͦ suꝑet ira: ut
motũ deputant: quicqͥd a scã ȩccła gerit᷑
censura disciplinȩ. Et qͥa humanȩ lau¬
dis appetitu benigni student sẽꝑ appa¬
rere: nullos censent districtionis seue-¬
ritate corrigendos. Unde & a bonis recto¬
rib sicut suꝑius dictũ .ẽ. opprimi esti¬
mant: qͦs inuitos cernunt a uiciis coher¬
ceri. Aucꝰtore aut̃ dño quia in cunctis
mundi partib sca ȩccła culmine religi¬
onis excreuit: hanc ipsam temporalem
potentiã qua quidẽ bene utit᷑ obtrectan¬
rogantiũ uoce dicat᷑. Quia ubiq fidei
reuerentia coleris: caue ne eiꝰdẽ reueren¬
tiȩ fastib extollaris. Quosdã qͥppe con¬
spiciunt quia sub religionis obtentu iu¬
cio elationis intumescunt: & qͦd in qͥb¬

Expanded text:
quasi queruntur injuste innocentes affliquasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846 arrogantium servans, beatum Job quasi admonens, ait: Non te ergo superet ira, ut motui deputant, quidquid a sancta Ecclesia geritur censura disciplinae, et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtionis severitate corrigendos. Unde a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant, quos invitos cernunt a vitiis coerceri. Auctore autem Domino quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, quia quidem bene utitur, obtrectanrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, et quod in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
dicib donoꝵ in paucis uͦ. s antiquiorib.
locoꝵ inuenimus. S quia expositione ñ
indig&. si dicat᷑. nec multitudo donorum
inclin& te: hoc magis exponi placuit qͦd
cũ difficultate aliqͣntula uidet᷑ aperiri.
Hec autẽ quantȩ elationis uerba sint. ipse
qui eas formauit cumor ostendit. S quia¬
& helyu arrogantiũ. & beatũ iob tenere
typum diximus electoꝵ: si ea subtilius
discernimus. etiam nc̃ intra ȩccl̃am qͦmͦ
arrogantib congruant. demonstramus.
S c̃i uiri aliena oꝑa etiã parua mirantur.
sua uͦ etiã magna despiciunt. At contra
arrogantes aliena etiã magna despiciunt:
sua uel quȩ parua sunt ãmirant᷑: & plerũ.¬
q de suis malis bona estimant: de alienis
autẽ bonis mala sentire ñ cessant. Nam
ut quicqͥd uirtutis ab aliis agit᷑. iniqͥtatiᷤᷤ
nota laceret᷑: & bonȩ pondus actionis uer-¬
tunt in maculã criminis. Sepe enĩ cum
uident ab ȩccla districte prauos corrigi.

Expanded text:
dicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo donorum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur aperiri. Haec autem quantae elationis verba sint, ipse qui ea formavit tumor ostendit. Sed quia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi,
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis. Paulus bene agentib fr̃ib p̃la¬
tũ se ẽẽ nesciebat. cũ dicer&. ñ quia domi¬
namur fidei ur̃ȩ. s adiutores sumꝰ gaudii
ur̃i: atq ilico adiunxit. fide enĩ statis.
fide statis: ęquales enĩ uobis sumꝰ. ubi uos
stare cognoscimꝰ. Quasi p̃latũ se fr̃ib c̾e̾

Expanded text:
potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelapotestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum s
Abbreviated transcription (Latin):
si necte diceret᷑. Scit enĩ quid loqͥ debeat:
s cui loquat᷑ ignorat. Uera sunt nãq quȩ
dixit: s a beati iob increpationib aliena:
quia tanto hac correptione ñ eguit: qͦnto
nec aliqua pusillanimitate peccauit. Sed
elatio suꝑboꝵ: occulto iudicio cũ beato
iob agitur. ut post flagella pęnarũ. etiã
ꝑ uerba arrogantiũ crescat. Ecce enĩ tan¬
tomagis a suꝑbiȩ ministro despicit᷑. qͥnto
magis auctoritate intrinsecus. id ẽ. humi¬
postqͣm tot fortia se dixisse cognouit. quid
elationis gestar& aꝑuit. atq beatũ iob
alta de se sentiendo despexit dicens.¬

Expanded text:
uid loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate peccavit. Vetelatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae ministro despicitur quanto a magistra veritate intrinsecus idempostquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo despexit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
lustrant ꝑ circuitũ quocũq eas uoluntas
gubernantis duxcrit. Ad om̃e qͦd p̃cepit
illis suꝑ faciẽ orbis terrarũ: siue in una¬
tribu. siue in terra sua: siue in quocũq
loco miscd̃iȩ suȩ eas iusserit inueniri.
Ausculta hȩc iob: sta & considera miracła
dĩ. N ũqͥd scis qͣndo p̃ceꝑit ds̃ pluuiis ut
ostenderent lucẽ nubiũ eius: Numquid
nosti semitas nubiũ: magnas & ꝑfectas sci¬
entias: Nonne uestim̃ta tua callida suñ.
cũ ꝑfecta fuerit terra austro: Tu forsitan
cum eo fabricatꝰ es cȩlos: qui solidissimi qͦ¬
dent lucẽ subito: aer coget᷑ in nubes: &
uentꝰ transiens fugabit eas. Ab aqͥlone
aurũ ueni&: & a dõ formidolosa lauda-

Expanded text:
ncta per circuitum quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praecepit illis super faciem orbis terrarum. Lumen utribu sive in terra sua sive in quocumque loco misericordiae suae eas iusserit inveniri ausculta haec Iob sta et considera miracula Dei numquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium eius numquid nosti semitas nubium magnas et perfectas scientias nonne vestimenta tua calida sunt cum perflata fuerit terra austro tu forsitan cum eo fabricatus es caelos qui solidissimi qudent lucem subito aer cogitur in nubes et ventus transiens fugabit eas ab aquilone aurum
Abbreviated transcription (Latin):
& emotũ . ẽ. de loco suo. Audite auditionẽ
in terrore uocis eius: & sonitũ de ore illiꝰ
ꝓcedentẽ. Sub om̃s cȩlos ipse considerat:
& lum̃ illius suꝑ t̾̃minos terrȩ. Post eum
rugiet sonitus tonabit uoce magnitudi¬
nis suȩ: & ñ inuestigabit᷑ cũ audita fue¬
rit uox eiꝰ. Tonabit ds̃ in uoce sua mira-

Expanded text:
et emotum est de loco suo. Audite auditionem in terrore ejus vocis, et sonum de ore illius procedentem. Subter omnes coelos ipse considerat, et lumen ipsius super terminos terrae: post eum rugiet sonitus; tonabit voce magnitudinis suae. Et non invetigabitur cum audita fuerit vox ejus: to
Abbreviated transcription (Latin):
ctã m̃tẽ. tã multiplices cogitationes ꝓde¬
re se posse p̃sumpserat. cũ dicebat. Prote¬
ctor m̃s & in ipso sꝑaui: subiciens popłos
sub me. Scĩs quippe m̃tib popłi subigun¬
tur: cũ ab eis ꝑ districtȩ seueritatis p̃sen¬
tiam cogitationes stultȩ dissiliunt: ut ñ
ꝑ abrupta fantasmatũ rapiant. s ratio¬
ni subditȩ a corde humilit̾ conquiescañ.
Na gͦ posit᷑ in tẽptatione animꝰ qui de se in ꝓs¬
ꝑis maiora p̃sumebat. tumultꝰ spei desꝑatio¬
nebras incide: ne qui in tranqͥllitate de te
alta senseras. in ꝑturbatione qͦq deter ius
cogitationũ te caligine confundas. Quod
recte helyu dicer&: si tam̃ cui diceret sci¬
r&. Nam hȩc beato iob tanto minꝰ congru¬
unt: qͣnto ab illo om̃ia altius sciunt᷑. Qͥa
uͦ ut sepe diximus. arrogantes dũ p̃sumuns
docere. qͦs ñ debent. usq ad contumeliosa
increpationũ uerba delabuntur. subditur

Expanded text:
n nocte multiplices cogitationes n nocte multiplices cogitationes re se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. ia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperatioeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbatione quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, dum praesumunt docere quos non debent, usque ad contumeliosa increpationum verba dilabuntur, subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cũ suborta de temptatione tristicia.
consolatione concita ñ finit᷑. Nox ꝓtrahit᷑:
quia meror animi confusis cogitationib
elongat᷑. Nam dũ mens posita in temptati¬
one considerat. qͦd a uirtutis suȩ pristina
soliditate repellit᷑. suꝑductis merorib. qͣ¬
si quibdã tenebris cȩcat᷑ atq ab om̃i luce
gaudii eius ocłs claudit᷑. dũ sollicita trepi¬
dat. ne hoc qͦd e̾e dudũ cȩꝑat. funditus a-¬
mittat. Unde & bene dr̃. qͦd in hac nocꝰte
ꝓ robustis popłi ascendunt: qͥa uidelic& in
hoc merore tẽptationis ꝓ robustis motib.
de ꝓsiliunt. Nam dũ se in ꝑturbatione
conspicit iam pene amisisse qͦd fuerat:
fluctꝰ in se innumeros tumultꝰq coaceruat.
Modo tranquillitatẽ suã quia ꝑdidit dol&
mͦ ne usq ad praua oꝑa corruat ꝑtimes¬
cit: mͦ in quo culmine steterat meminit:
mͦ in quo uicioꝵ ꝓfundo ꝑ delectationem
iaceat attendit: mͦ ad resumendas uires¬
uires se reparat: mͦ se resumere quasi u-¬

Expanded text:
tur, cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non sinitur; nox protrahitur, quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatione, considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne, hoc quod esse dudum coeperat, funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc moerore tentationis pro robustis motibus de prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi vi
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uincens scientiã nr̃am: numerꝰ
annoꝵ eius inestimabilis: qͥ aufert ftillas
pluuiȩ. & imbres effundit ad instar gur-¬
gitũ: qui de nubib pluunt. quȩ p̃texunt
cuncta desuꝑ. Si uoluerit extendere nubes
quasi tentoriũ suũ. & fulgurare lumine
suo desuꝑ: cardines qͦq maris oꝑi&. Per
hȩc enĩ iudicat popłos: & dat escas multas

Expanded text:
magnus vincens scientiam nostram numerus magnus vincens scientiam nostram numerus annorum eius inaestimabilis qui aufert stillas pluviae et effundit imbres ad instar gurgitum qui de nubibus fluunt quae praetexunt cuncta desuper si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum et fulgurare lumine suo desuper cardines quoque maris operiet per haec enim iudicat populos et da
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione: & om̃s robustos fortitudine.
Acsi aꝑte diceret᷑. Om̃e qͦd intrinsecꝰ de bo
na actione intumueras reprime: & cordis
motus quos ex recto oꝑe robustos habue¬
ras depone: quia iam in ipsa aduersitatis
temptatione consideras. qm̃ frustra priꝰ
de te magna elatꝰ estimabas. Quȩ udeli¬
o& magnitudo idcirco absq tribulatione
deponenda dr̃: quia nimirũ cũ ꝑ tempta¬
tionẽ humilitas ꝓficit ꝓsꝑa ẽ ipsa aduer¬
tam̃ sine magna tribulatione ñ agit᷑. cũ
tranquilla mens irruente tẽptatione qͦsi
repentino hoste turbat᷑. Ipsa nãq tẽptati¬
onis aduersitas dũ se m̃ti inserit. qͣsdam
in illa tenebras gignit: eãq obscuritate
suȩ amaritudinis turbat: quȩ apud se du-¬
dũ uirtutũ dulcedine irradiata claruerat.

Expanded text:
tribulatione, et omnes robustos fortitudine. tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si aperte diceretur: Omne quod intna actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa advertamen sine magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claru
Abbreviated transcription (Latin):
sti quippe sunt motus cordis: cum nulla
nisi quȩ uirtutis sunt sentiunt: s magni¬
tudinẽ. & robustos motus deponimꝰ: qͣndo
pulsante uicio cogimur pensare qͥd sumꝰ.
Robustos motus deponimꝰ qͣndo ñ iam de
uirtute attollimur. s in culpa consentien¬
do obrui de ipsa qua quatimur infirmita¬
te formidamꝰ. Multũ nãq de se animus
confidit: qͣndo sibi ad uotũ uires suppe¬
tere conspicit. lam sibi fiduciã arrogat:
iam se idoneũ etiã ad cuncta uirtutũ cul¬
mina quȩ sola cogitatione conceꝑit putat.
S cũ hunc temptatio subito oborta trans¬
uerberat: eas quȩ natȩ de uirtutib fue¬
rant elatas cogitationes funditus tͣbat.
Quasi securã quippe urbẽ inopinatꝰ hostis
ingredit᷑: & repentino gladio suꝑboꝵ cuuũ
colla feriunt᷑. Nichil gͦ tc̃ nisi continuus
luctus agit᷑: dũ capta urbs. a nimia mag¬
natoꝵ suoꝵ gła. cede int̾ueniente uacuat᷑.
Unde nẽ dr̃. Depone magnitudinẽ tuã absq

Expanded text:
sti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelic& scire se talia solos putant.
Cum uͦ ad aliqua consolationis uerba des-¬
cendunt. statĩ uiluisse se ȩstimant: & ꝑ in¬
crepationis tumidȩ asꝑitatẽ. qͥsi qͦddã sibi
ingeniũ reformant: ut qui condescendisse
blandientes uisi sunt. exorta subito incre¬
patione timeant᷑. Unde & mox helyu sub¬

Expanded text:
quia videlicet se scire talia solos putant. quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu sub
Abbreviated transcription (Latin):
et̃noꝵ bonoꝵ uolens retributione consola-¬
ri: qͦd iure ei debeat᷑ ex meritis. ex sem&¬
ipso quasi gratuito ꝓmittit dicens. Reqͥes
aut̃ m̃sȩ tuȩ erit plena pinguedine. Seqͥt᷑¬
Causa tua quasi impii iudicata . ẽ. Causam
iudiciũq recipies. Bonoꝵ causa iusticia. ẽ
Quoꝵ causa quasi impii iudicat᷑: qͥa eoꝵ hic
iusticia pat̾no flagello castigat᷑. ut ad ãpli¬
orẽ uigilantiã. ñ solũ p̃ceptione mandatoꝵ.
s etiã uerberũ ꝑcussione docaeant᷑. S cau¬
sam iudiciũq recipiunt: qͥa ex ea iusticia
qua mͦ uiuunt. tẽ in culmine iudiciariȩ
potestatis enitescunt: ut tanto tẽ potentiꝰ
cuncta iudicent. qͣnto nc̃ in eis subtilius
cuncta iudicant᷑. Hȩc helyu quasi noua
spondendo intulit: quȩ beatꝰ iob sẽꝑ creden-
tes exaggerent. & si qͦd forsitan bonũ di¬
cunt. hoc uelut in cognitũ ꝓferant. Unde
fit ut etiam doctiores se docere audeant:

Expanded text:
aeternorum volens retributione consolaaeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. SeqCausa tua quasi impii judicata est, causam judiciumque recipies. - Bonorum causa tristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fatigatur, ut ad ampliorem vigilantiam, non solu. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendotes exaggerent, et si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant,
Abbreviated transcription (Latin):
co consisters anima. si semel lapsa in aliqua
se peccati m̃sura retiner&. S cũ peccato in
quo labit᷑ ñ potest ẽẽ contenta: dũ cotidie
ad deteriora deicit᷑. quasi in puteo qͦ cecidit.
fundd̃ ñ inuenit. quo figat᷑. Esset enĩ fun¬
dus putei: si fuiss& m̃sura peccati. Vnde
bene alias dr̃. Peccator cũ uenerit in ꝓfun¬
dũ maloꝵ. contẽpnit. Redire nãq dissi¬
mulat: quia misereri sibi posse desperat.
S cũ desꝑando amplius peccat: qͣsi puteo
suo fundũ subtrahit: ne ubi retineri pos¬
est. refectio satictatis internȩ. Quȩ pin-¬
guedine plena dr̃: quia in ęt̃nȩ uolupta¬
tis delectatione p̃parat᷑ Huiꝰ m̃sȩ epulas
esuriebat ꝓpħa cũ dicer&. satiabor dũ ma-¬
nifestabit᷑ gła tua. Huiꝰ m̃se pocula sitie¬
bat dicens. Sitiuit anima mea ad dm̃ ui-¬
uũ: qͣndo ueniã & parebo ante faciem dĩ:
Helyu itaq in beato iob temporalia uerbera

Expanded text:
co consisteret anima, si semel lapsa in aliqua co consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri posest refectio satietatis internae; quae pinguedine plena dicitur, quia in aeternae voluptatis delectatione praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ Cũ gͦ dicer& os angustũ: explere ꝓ¬
fundi uoraginẽ uolens. subdidit. & ñ ha¬
bente fundam̃tũ subter se. Quẽ eni rap̃
iniquitas: infernꝰ absorb&. Infernꝰ uͦ rec¬
te fundũ ñ habere credit᷑. qͥa qͥs qͥs ab illo
Dilatauit infernus animã suã: & aꝑuit os
suũ absq ullo termino. Sieut gͦ sine ter¬
mino dilatatꝰ dr̃. quia ad se płi̾mos trabit:
ita sine fundo altus ñ incongrue credit᷑.
quia eos quos in se suscipit. quasi in qͦdã
abysso suȩ imm̃sitatis absorb&. Itaq cum
dicer&. saluabit de de ore angusto latissi-¬
me: apte subuixit. & ñ habente fundam̃tũ
subter se. Acsi dicer&. De ore angusto sal¬
uabit: qͦd subse fundũ ñ hab&. Qa enĩ
ꝑ peccatũ tendit᷑ ad infernũ quẽ a pecca¬
do saluat. de ore angusto liberat: quẽ uͦ
de ore angusto eripit. ab inferni ꝓfundo
tinet᷑ ita corruens quasi in quodã fundi lo¬

Expanded text:
natur. Cum ergo diceret os angustum, explere pnatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo tinetur, ita corruens quasi in quodam fundi lo
Abbreviated transcription (Latin):
tis difficultatib angustamur. S hȩc he
conueniret. Pro culpa enĩ flagellatũ cre-¬
didit: & idcirco eũ in os angustũ cecidis¬
se iudicauit. Quo enĩ eũ ualidiorib ui¬
dit plagis affici. eo deteriorib iniquitatib
gella eiꝰ augm̃tũ e̾ent meriti. ñ pęna pec¬
cati. Cũ uͦ eũ in os angustũ cecidisse fate¬
atur: adhuc qͣsi latiꝰ exsequit᷑ in qͣnta iob
ꝓfunditate teneatur. dicens. Et ñ haben¬
fundam̃tũ ñ hab&: quia ñ ex ꝓpria nat᷑a
subsistit. Malũ quippe sine substantia
est: qͦd tam̃ utcũq sit. in boni natura co¬
alescit. Igitur os angustũ nullũ subter se
dr̃ habere fundam̃tũ: qͥa peccati inquina¬
tio subsistendi ius ñ hab& ꝓpriũ. Qa uͦ
a fundo dr̃ fundam̃tũ. possumꝰ etiã fun¬
dam̃tũ ꝓ fundo positũ ñ inconuenient̃
acciꝑe: sicut auditꝰ ab aure dr̃ & tam̃
plerũq ipsa auris auditꝰ nomine desig¬

Expanded text:
tis difficultatibus angustamur. 844 67. In tis difficultatibus angustamur. 844 67. In conveniret. Pro culpa enim flagellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit inigella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profunditate teneatur dicens: CAPUT fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine desig