comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab utroq ÷ abstinendum: ñ illicitũ
ꝓillicito faciendum. Si enĩ facturꝰ
ẽ qd̃ ñ liceat iam faciat adult̾tum.
& ñ faciat homictonm. ut uiuẽ¬
te uxore aliam ducat. ñ humanum

Expanded text:
ab utroque est abstinendum, non illicitum pro illicito faciendum. Si enim facturus est quod non licet, jam faciat adulterium, et non faciat homicidium, ut, vivente uxore, aliam ducat, et non humanum
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse uidemꝰ ut qui carẽt ocło sacerdotii
officium ad ipisci non possit. S nec illi ul¬
latens qiͣ in compensationem iniuriesa¬
cratus ordo concedi pot̾te. qui ad tantam sa

Expanded text:
ibus, ut qui careret oculo, sacerdotii officium adipisci non possit. Sed nec illi ullatenus quasi in compensationem injuriae sacratus ordo concedi poterit, qui ad tantam sa
Abbreviated transcription (Latin):
piscopꝰ. ¶Hoc autem ñ de omnib mem¬
bris intelligenoum ⁊. Qui enĩ ocłm cafu ami¬
serit licet ñ uolũit: tam̃ sacerdotium adi¬
pisci ñ pot̾. Uñ pelagiꝰ scͥbit rufino episcopo.¬
Ilon fiat sacer̾dos. tui ocultis zerutur.
ieuangłica ammonitio iracundiam nec
Iusq ad u̾bum furentem ꝓsilire ꝑmit¬
tit. ne si racha fiũ suo quil dixit retis sit ge¬
henne ignis: quali putamꝰ pena plectenoũ
bolo raptus ad iracundiam ⁊ ut fuste ñ solutm
ꝑcutt̾et. s etiam erueret ocłm fu̾il: Et qͣmuis
htuꝰmodi excesfũs gratniori eẽt pena plecten¬
dus. bene tam̃ fr̃uitas tua fecit ab officio ec̃
pbri remouere. hoc tam̃ sollicitudinis tue sit
ut locum penitentie constittias. & inaliquo
eum monastr̃o retritoas. laica sibi tm̃ cõiti
mone concessa. In loco autẽ huiꝰ altam de ne¬
cesse ÷ ordinare pbim. Nlam illi cui erutꝰ: ods

Expanded text:
ian. Hoc autem non de omnibus membris intelligendum est. Qui enim oculum casu amiserit, licet desit voluntas, tamen sacerdotium adipisci non potest. Unde Gelasius scribit Rufino Episcopoa sacerdotii, cui oculus erutus est. Si evangelica admonitio iracundiam nec usque ad verbum furentem prosilire permittit, ne, si Racha fratri suo quis dixerit, reus sit gehennae ignis: quali putamus poena plectendum esse, bolo raptus est ad iracundiam, ut fuste non solum percuteret, sed etiam erueret oculum fratris? Et quamvis hujusmodi excessus graviori esset poena plectendus, bene tamen fraternitas tua fecit ab officio eum presbyterii removere. Hoc tamen solicitudinis tuae sit, ut locum ei poenitentiae constituas, et in aliquo eum monasterio retrudas, laica tantummodo sione concessa. In loco autem illius alium te necesse est ordinare presbyterum, nam illi, cui erutus es
Abbreviated transcription (Latin):
minat & absporcat hostiłe Nonne dictturꝰ
ẽ dñs cira passuł es tot mopes fame mori:
Et cente habebal attitm intmstrasses alimo¬
nec redempti ab hoste occisi funte Melais
fuerat ut uasa uutientium sertianes qͣm
metallortm. huᷤ non posset responsum re¬
fertn. Quid emm dicenes Timiti ne tem¬
plo d̃i ornatus deesset. Pesponoet auicũ
sacram̃ta ñ querit neq auro placent q̃
auro ñ emunt᷑. Ornattᷤᷤ sacroꝵ redemp¬
ia que redinunt animal amorreIlle giereᷤ

Expanded text:
minat atque asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, unde ministrasses alimo ab hoste occisi sunt? Melius fuerat, ut vasa viventium servares quam metallorum. His non posset responsum referri. Quid enim diceres? Timui, ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt, neque auro placent quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemsa, quae redimunt
Abbreviated transcription (Latin):
initiata ñ eẽnt᷑. Demꝙ cõminuta postre¬
mo confiata ꝑituritas erogationes dispẽ¬
sata egentib captitioꝵ quoꝙ p̃ciis ꝓfe¬
cenunt. Quod si desunt noua . & que neqͣ¬
qͣm untiata tudeant᷑ in hutmodi qͦs supͣ¬
dixi tistł omnia arbitrorpie posse conũici

Expanded text:
minuta, postremo conflata, per minutas erogationes dispensata egentibus, captivorum pretiis profecerunt. » Quod si desint nova, et quae nondum initiata videantur, in hujusmodi, quos supradixi usus, omnia arbitror pie posse converti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtarbant imfir mol bonol qͣm cortigant ani
gñali obuirgatione ferienda: & maxi¬
me fi oceasionem atq oportunrarẽ p̃bu¬
erit aliqd̃ flagellum desuꝑ dñi. quo eol
appareat suis ꝓm̃itis uapuilare ¶No

Expanded text:
perturbant infirmos bonos, quam corrigant animgenerali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis meritis vapulare.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepł dictantib lib̃m concedat᷑ utiꝙ pꝰ
baptismni regenerationẽ a pͥncipibi pol¬
cẽre mortem alicuiꝰ. uł sanguinem dere¬
atri. Quam rem pͥncipes ntimiqͣm sine
cognitione concedunt. si ad indices com¬
missa ip̃a uł cͥmina semꝑ remittunt. ut
catisa coginta: iundicent. Qd̾ citm queli¬
tum fici̾t delegata. aut absolutio. aut dãp¬
uatio ꝓnegotii qualitate ꝓfert᷑. & diiñ

Expanded text:
ces dictantibus liberum concedatur, utique post baptismi regenerationem, a principibus poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt, sed ad judices commissa ipsa, vel crimina semper remittunt, ut causa cognita, judicentur. Quae cum quaesitori fuerint allegata, aut absolutio, aut damnatio pro negotii qualitate profertor. Et dum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ¶Resitum: etiam suꝑ his qui ꝓꝰ bap¬
dismum aininistrauerunt. & atit torm̃ta
sola exercuert̃. aut etiã capitalẽ ꝓtulert̃
sententiam incħ dehis leginiꝰ amaiorib dił¬
fintum. Meminerant entm a deo potesta¬
tes has fuisse concessas. & ꝓpt̾ uindictam¬
noxiorum gladium suisse ꝑmissum. &. dĩ
ministĩo ẽẽ datum inhuimodi uindices.¬

Expanded text:
II. Quaesitum etiam est super his, qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam, nihil de his legibus a majoribus definitum est. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et noxiorum gladium fuisse permissum et Dei ministrum fuisse datum in huiusmodi vindic
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis ind¬
uentul fui̾t reus sacͥlegii. ep̃is uł abba¬
tib sitie ꝑsoms ad quas quertmonia sacͥle
genti purissim componat. Sacͥlegium cõ¬
cłiasticos passus. qui incircuitti eccłie sue¬
ruit. tit domos que infra p̃dictos passus
sũnt aliquid m̃ diripiendo. uł auferen¬
do seu qtri inturiam aut ablationẽ rerũ
intułit dĩcu arma ñ ferentib uł monachiᷤ
siue dõ detiotis omnib ꝙ eccłiasticis ꝑsomił.
Capelle que st̃ infra ambitum muroꝵ cal¬
relloꝵ: ñ ponunt᷑ in hac .xxx. passuũ obser¬
liatione. Similit̾ sacͥlegium cõmittit᷑ ati¬
ferendo sacrũ desacro. uł ñ sacrũ de sacro

Expanded text:
uisquis inventus fuerit reus sacrilegii, episcopis vel abbatibus, sive personis, ad quas querimonia sacrilegenti purissimi componat. § 1. Sacrilegium cominta ecclesiasticos passus qui in circuitu ecclesiae fuerint: vel in domibus quae infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis sive deo devotis omnibusque ecclesiasticis personis. Capelle que sunt intra ambitum murorum castellorum, non ponuntur in hac XXX passuum observatione. Similiter sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro vel non sacrum de sacro
Abbreviated transcription (Latin):
micum tuũ. ¶ Sed aliud ÷ ex caritate a¬
lioꝵ cͥmina deferre. ut quoł secreca ãmo¬
nitione corrig̾ẽ ũ posscimꝰ conuictos tudicil
sententia corripiat: atq aliud insidranto
falsa obicere. uł infulcando tiera facile ex ꝓ¬
brare. Illud enim caricatis. hoc uͦ impietatis ẽ
offictum. Uñ in eifdem ꝓuerbis dicit᷑. Uerba
impiorum insidiant᷑ sanguit os tustorum

Expanded text:
ibet, sed aliud est ex charitate aliorum crimina deferre, ut quos secreta admonitione corrigere non possumus, convictos iudicis sententia corripiat. Atque aliud insidiando falsa obiicere, vel insultando vera facile exprobrare. Illud vero charitatis, hoc autem impietatis est officium. Unde in Proverbiis dicitur: Verba impiorum insidiantur sanguini, os iustorum
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃ta altaris ñ nisi aietunis ho¬
minib celebrent᷑. excepto uno die
anmu̾sario quo cena dm̃ celebrat᷑. Nam
si aliquoꝵ ꝓ meridiano temꝑe. defunc¬
toritm. stue episcoporum siue cet̃orum
cõm̃datio facienda ẽ. solis or̃onib fiat.
si illi qui faciunt iam pͣnsi inuemunt᷑.¬

Expanded text:
acramenta altaris non nisi a jejunis hominibus celebrentur, excepto uno die anniversario quo coena Domini celebratur. Nam si aliquorum meridiano tempore defuncorum, seu elericorum, sive caeterorum commendatio facienda est, solis orationibus fiat, si illi qui faciunt jam pransi inven
Abbreviated transcription (Latin):
Nolent plures qui se ietuare pui
eruit ad horam nonam manducare. qͥ
uullatenꝰ ieuinare credendisunt. si ante
manducaũnt qͣm uesꝑtinum celebret᷑
officium. Concurrendum enĩ ad missã ÷¬
& auoitis missarum sollempniis & ties¬
ꝑtims officiis largitis elemosinis ad ci¬
bum accedendumẽ. Si uͦ aliquis constri¬
quatuor tempoꝵ circa uesꝑtinas horas.
Insabbato uͦ sancto circa noctis mittum
missatꝵ sollempnia sunt celebrantoa. Uñ
leo episcopꝰ. Q uod a patͣo nr̃is &.c̃. Item
gelasius. ordinationes pbr̃oꝵ. Item pela¬
gius. uilectionis tue scͥpta. Require intra¬
ctatu oroinandoꝵ ¶Pnima quoꝙ par¬
braro ticet
ecesse ẽ auteni ut q̃dam ppłi paris
sua deuotione pͥtiet᷑ siiniꝰ tantũ
muse more senuato. sacͥficium offerriñ¬
ñ ꝑessit nili pͥma diei parte conuenĩnt
Stiroiose gͦ fr̃mtatem tuam familia rit̃
Admonem᷑. ut qd̾ nr̃e consuetudini ex
forma pat̃ne traditionil insedit. tua qͦ
cuta ñ negligat. ut ꝑ omnia nobilfioe

Expanded text:
olent plures qui se jejunare puterint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis nequatuor temporum circa vespertinas horas, in sabbato vero sancto circa noctis initium missarum solennia sunt celebranda. Unde Leo episcopus: Quod a patribus nostris. Item Gelasius: Ordinationes presbyterorum. Item Pelagius: Dilectionis tuae rescripta. Require in tractatu ordinandorum. In prima quoque parbrare licet. Necesse est autem, ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint nisi qui prima diei parte convenerint. Studiose ergo dilectionem tuam et familiariter admonemus, ut quod nostrae consuetudini ex forma paternae traditionis insedit tua quoque cura non negligat, ut per omnia nobis fide
Abbreviated transcription (Latin):
amtiustĩo & uacet aclero. ¶Hac aucto¬
ritate dacita intelligi. qd̃ illi quiuxores
hñt. uł acciꝑe uolũttit. nec diaconel nec
sacerdotes fiera possiut. isi continentiã
nus qui se caste uictuitum non ꝓmitcit.
ullum facere fub diaconum p̃siunat

Expanded text:
isterio et vacet a clero. Gratian. Hac auctoritate datur intelligi, quod illi, qui uxores habent vel accipere volunt, nec diaconi, nec sacerdotes fieri possunt, nisi continentiam nus, qui se caste victurum non promiserit. Nullum facere subdiaconum praesumant
Abbreviated transcription (Latin):
emo eccłiam edificet anteqͣ. ecclia¬
cuitatis ep̃s ueniat. & ibidẽ cru¬
cem figat. puiblicum atͥum designet. ⁊ an¬
te p̃fimat qui trult edisicare: que ad limmi¬
naria .&. ad custodiam. & ad stipendia
custoditm sufficiant. & ostensa donatiõe
fic domũ edificet Et postqͣm consecrata
sũit. atͥum etoem eccłie scã aqua consꝑgat.

Expanded text:
emo Ecclesiam aedificet antequam civitatis episcopus veniat, et ibidem crucem figat publice, et atrium designet, et ante praefiniat qui aedificare vult, quae ad luminaria, et ad custodiam et stipendia custodum sufficiant, et ostensa donatione sic domum aedificet. Et postquam consecrata fuerit, atrium ejusdem Ecclesiae sancta aqua conspergat.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis uĩe decretũ confułendo delib̾a¬
utmꝰ. Constũimꝰ itaq ut sifreq̃nt̾ hoc mor¬
bo tangit᷑ ab oblatione & missauũ celebra¬
tione onrnib modis ꝓhibeat᷑. Indecens ẽ eĩ
& ꝑiculosum ut inconsecratione eucbari¬
słie morbo uictus epilentico cadat. siuͦ dei¬

Expanded text:
auctoritatis nostrae decreto consulendum deliberavimus. Consulimus itaque ut, si frequenter hoc morbo tangitur, ab oblatione et missarum celebratione modis omnibus prohibeatur. Indecens enim est et periculosum ut in consecratione Eucharistiae morbo victus epileptico cadat. Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
te ũboꝵ iurare aliud simplicit̾ intentio¬
nem suam uirando demĩnitiare: sic altud
ẽ simplici intentione iuram̃tum fantũ re¬
cipere. altud in recipiendo calliditate uti.
alicui fubuenire. Ds̃ auitem duplicitatus
asꝑnator simplicem intentionem utͥusq con¬
sidat & ta m ex parte recipientis qͣm ex par¬
de p̃stantil. ĩiborum artem asꝑuat᷑ ¶ De
itirandtm debeat cogi. De quo inpͥmo
amnili qui sine rationabili iurare¬
ecate sunt ñ cogant᷑ iuirate. & qui semel
ꝑuittuᷤ ftr̃t nec testissit post hoc nec ad sa¬
cramentum ualqt acced̾e nec in sua cauisa
nec inalt̾ius uirator existat. Item ex con

Expanded text:
te verborum iurare, aliud simpliciter intentionem suam iurando denunciare, sic aliud est simplici intentione iuramentum factum recipere, aliud in recipiendo calliditate uti. alicui subvenire. Deus autem duplicitatis aspernator simplicem intentionem utriusque considerat, et tam ex parte recipientis quam ex parte praestantis verborum artem aspernatur ejurandum debeat cogi? De quo in primarvuli qui sine rationabili aetate sunt non cogantur jurare: et qui semel perjuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa, vel alterius, jurator existat. CAP. 24. - N
Abbreviated transcription (Latin):
biteiui houore decorati. potestatem hñc sol
Deni delo magis amarittidinis qͣm dilectio¬
nis inflaminati. asserentes monachos qui
mundo mortui sunt. ⁊ deo uiuunt. sacer
dotalis offici potentia indignol. neq peni¬
tentiam. neq xͥanitatem largiri. neq absol¬
tiete posse ꝑ sacerdotalis officii dititintꝰ sibi
intunctã potestatem. S omnino labunt᷑.
almificus huicemodi rei aliquomꝰ fiit int̾¬
dictor. S eosscłanium negotiorum: edixte
tis &e ominũ scõꝵ patcum institutis ñ solum
monachis s eciam canonicis magnoꝑe imꝑa

Expanded text:
byterii honore decorati, potestatem habent lidem, zelo magis amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserentes monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacedotalis officii potentia indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii divinitus sibi injunctam potestatem. Sed omnino labuntur.almificus, hujus rei aliquo modo fuit interdictor, sed eos saecularium negotiorum edixit ntis, et omnium sanctorum Patrum institutis non solum mo
Abbreviated transcription (Latin):
mũitaq tractandum̃ : titrtĩ sotas ancum
alhis inmonastĩo ui̾e debeas. Michi placet
ut habeas scõꝵ contub̾ntm nec tp̃e te doce¬
ał ce abiq doctore ingrediattil itiam qm̃
nnqͣm ingressts es. tem gelasitł ppͣ. Inlo¬
co in quo abbas iudicatũt monachus eliga¬
ticu .&: ab episcopo sacerdoł orouet R.

Expanded text:
mumque tractandum est, utrum solus, an cum aliis in monasterio vivere debeas. Mihi quidem placet, ut habeas sanctorum contubernium, nec ipse te doceas, et absque doctore ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es. C. XXVIII. In loco, quo abbas judicaverit, monachus eligatur, et ab episcopo sacerdos ordinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
contienit citiq ex eo qd monachus ẽ alitid
ex eo qd cłictis ẽ Ex eo qd̾ monachus ẽ: sua
& aliorum peccata deflendi ht̃ officium.
Ex eo qd̃ clicus: docendi & pascendi ppłm.
Monachos atitem usꝙ ad tempꝰ eusebi. ⁊o¬
simi ce sororii. monachos simplicit̾ & non
se miunum uit sacerlotem eligͥent: quieil
mussarum sollempitia .⁊ ebtarea ¶ uͦ
ppłi eletione. episcoporum institutionẽ.
abbis consensti. potestarem suam exequi

Expanded text:
enit cuique ex eo, quod monachus est: aliud ex eo, quod clericus. Ex eo, quod monachus est, sua, et aliorum peccata deflendi habet officium: ex eo, quod clericus, docendi et pascendi populum. § 3. Monachos vero usque ad tempus Eusebii, Zosimi et Siricii, monachos simpliciter, et non se in unum, ut sacerdotem sibi invenirent, qui eis missarum solemnia celebraret. C. puli electione, episcoporum institutione, et abbatis consensu potestatem suam exsequi
Abbreviated transcription (Latin):
Qlico um officia cęlebrare monachi pbra ñ
&e mortuoꝵ. portione itiste ꝑfrui debere
modata dispensatione comm̃dam᷑: St uix¬
ta apłm. de altano ci sertitunt uitientes
ꝑ obsequitim diñce plebis panem & uinũ
inimaculata bñdictione dranfforment in

Expanded text:
icorum officia celebrare monachi presbyteet mortuorum portione justa perfrui debere, moderata dispensatione commendamus, ut, juxta Apostolum de altario, cui serviunt, viventes, per obsequium dominicae plebis panem et vinum immaculata benedictione transforment in
Abbreviated transcription (Latin):
oderamine aplice atictoritatis decerni¬
niul: ut monachi si pbii honore dedica¬
uifunt. cum ligandi soluendiq potestate de
canone: ad sram ꝑximoꝵq utilitatem m̃tco
ꝑfectioris tusticie ñ intñ qmͣcet̾ĩ sacerdotes lati

Expanded text:
oderamine apostolicae auctoritatis decernimus ut monachi, si presbyterii honore dedicati sunt, cum ligandi solvendique potestate deccanonem ad suam proximorumque utilitatem merito perfectioris justitiae non minus quam ceteri sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
Nterdicimꝰ etiam abbatibus & monachis
publicas pententias dare &. infirmoł
iuisitare. & unctionel facere & missał ꝓti¬
blical cantare: crisma. oleum. & consecra¬
tiones altartum. ordinationel lĩcoꝵ ab

Expanded text:
nterdicimus etiam abbatibus et monachis publicas poenitentias dare, infirmos visitare, et unctiones facere, et missas publicas cantare. Chrisma et oleum, consecrationes
Abbreviated transcription (Latin):
.Gg̃. Missas celebuari: mortuos sepelire. in
monastio non prolubeat
Sapitrs abbas monast̃ sancti gregonii
insintiatit nobis pluuuua se a ur̃a san¬
attate granaimina sustiñe q d ineodeii ino¬
nastio mussas ꝓhibeas celebtati mortuos. ⁊¬

Expanded text:
lebrari, et mortui sepeliri in monasterio non prohibentur. Agapitus abbas monasterii S. Gregorii insinuavit nobis, plurima se a vestra sanctitate gravamina sustinere, quod in eodem monasterio missas prohibeas celebrari, mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
euuenit ad nos tm̃ ualde miram̃ quod
quidã monachi & abbates in parrochia
ur̃a contra sanctortim patrũ decreta. ep̃alia
tura & ossitia sibi arrogant̾ uendicant: cu¬
delicet penitentiam. rentissionem peccatoꝵ
recouciliationẽ: decimal & eccłial. cum abłq

Expanded text:
ervenit ad nos, unde valde miramur, quod quidam monachi et abbates in parochia vestra, contra sanctorum Patrum decreta, episcopalia jura et officia sibi arroganter vindicant, videlicet poenitentiam, remissionem peccatorum, reconciliationem, decimas et eccl
Abbreviated transcription (Latin):
Lidum est nobis qualoam feminas desi¬
iose. quałdam rͦ fraitoulent̃ ut aiti¬
ris suis separent: ꝓpͥos filios coram ep̃is ad
confirmandum tentisse. Uñ noł digur
miximꝰ ut si qua milier filittn fitimi de¬
sidia aut eraude aliqͣ coram ep̃o dent̾te.¬

Expanded text:
bis est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram ep
Abbreviated transcription (Latin):
dicenł. llon separet᷑ a iuiro que filiastrũ
lier que inrifilium ex alia femina
ligionis obtentii oebet contrx dimitt¬
tere contugem. ꝑtinec autem ad ingeni
uxoris exium. que hñs odio uirum. uł
infirittatem eiꝰ ñ consid̃ans. qͣi causa pi¬
etatis oꝑat᷑ impietatem: maxi me cim a¬
postosu p̃cipiat. solite inquienl fraicoa.¬
rensiuicem inłi exconsensu ad tempꝰ. ut ua¬

Expanded text:
IV. Non separetur a viro quae filiastrum r quae viri filium ex alia femina ligionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis operatur impietatem, maxime quum Apostolus praecipiat: Nolite, inquiens, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut va
Abbreviated transcription (Latin):
N Paucta sy nodo stacutum ÷: ut nemo ana
constictitos. ñ illos suꝑ nos. & sic̃ maior non
pot̾ amtnore titoicati. ita nec obligari q.
rarum ÷ omne qd̾ magiuum ÷. Portamts
onera omuiũ qui gratiant᷑. qͥnmmo hoc
portat in nobił beattis petrtis apłs cuiꝰitice¬

Expanded text:
Nicaena synodo statutum est, ut nemo anatconstitutos, non illos super nos, et sicut major non potest a minore judicari, ita nec obligari, quia rarum est omne quod magnum est. Portamus onera omnium, qui gravantur, quinimo haec portat in nobis B
Abbreviated transcription (Latin):
litem exequat᷑ Aut si tusta int̾cessenit catisamm¬
alitis annꝰ et tiroulgeat᷑. Qtio transacto: lice
ñ completa rata manet sententia appellatio¬
ne cessante. Cum untis mensil suꝑest exbien¬
mo. licet utictori ingredi ut retił qtierat᷑ Quo
sitie iutiento siue ñ: stial afferat allegatiões.
ut tis consirmet᷑ uł rescindat᷑ sententia om¬
ni casti absente. in expenłas conidempnanoo
lis que sꝑat᷑ inconfistortum pͥncipis inferri.
absq dampno more ianet utacta: dotiec
Imꝑator archaoius. & hon. statuisle legunt᷑.
sciãt se hab̾e licentiã afbtͥam comnutandi. Se ꝯn. Sigtusirntꝰ.¬
&. fuos libelos recupanoi: ne taste penitu¬
Est autẽ qñ appellationem int̾poni ñ :
necesse. In eodem nanq libro. & eodem .t.¬
idem imꝑatores decretienunt. Nlominatio¬
nẽ uͦ libellis. tił edictis facte. citra conciltum
publicum ñ ualent: a quib nec appellare

Expanded text:
litem exsequatur, aut, si justa causa intercesserit, alius annus indulgeatur, quo transacto lite non completa rata manet sententia. § 1. Appellatore cessante, quum unus mensis superest ex biennio, licet victori ingredi ut reus quaeratur, quo sive invento sive non, suas afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis condemnando lis, quae speratur in consistorium principis inferri, absque damno morae manet intacta, donec Impp. Arcadius et Honorius statuisse leguntur: sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenituEst autem quando appellationem interponi non est necesse. In eodem namque libro, et eod. tidem Impp. decreverunt: Nominationes vero libellis vel edictis factae, citra concilium publicum non valent, de quibus nec appellare
Abbreviated transcription (Latin):
natus:. Ildicib autẽ ñ solum stiscipien¬
de appellationis necessitas uid̃r impostea.
uerũ etiã .xxx. oiertm spatia ex die senten¬
tie disfunta funt intra que gesta tma cum re¬
lationetitigatorib contienit p̃staui. Litiga¬
torib copia ẽ. etiam ñ conscͥptis libellil ilico
uoce appellare. cum rel tudicata poposcerit
tam incutilib qͣm incͥminatib causil:¬

Expanded text:
num Iudicibus autem non solum suscipiende appellationis necessitas videtur imposita, verum etiam III dierum spatia ex die sententie diffinita sunt, intra que gesta, una cum relatione, litigatoribus convenit prestari. Simitoribus vero copia est, etiam non conscriptis libellis, illico voce appellare, cum res iudicata poposcerit, tam in civilibus, quam in criminalibus causi
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝓtiocare. Imꝑator tustimanꝰ sebit.
iquis inquacumq lite treratm ꝓuocamit
non liceat ei t̾cio in eadem lite siꝑ hifo ẽ
capitulis ꝓuocatione uti uił sententias excel¬
lentissimorim p̃fectoꝵ p̃torio retractare. li¬
centia data litigatorib arbit᷑o. dato tp̃iꝰ ati¬
dientiam qui eum dedit ante litis contesta¬
tionem ritiocare: & huiꝰmodi peticione ni¬
nine ꝓuocationis ium obtinente. Supͦ¬

Expanded text:
 unica, imperator Justinianus scribit: Si quis in quacunque lite iterum provocaverit, non liceat ei tertio in eadem lite super eisdem capitulis provocatione uti, vel sententias excellentissimorum praefectorum praetorio retractare, licentia danda litigatoribus, arbitro dato, ipsius audientiam, qui eum dedit, ante litis contestationem invocare, et hujusmodi petitione minime provocationis vim obtinente.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de nat᷑ali impossibilitate statutũ
ẽ. hec autẽ malẽficii impedim̃to non
frigcoitate nat᷑ali debitum ꝯmigale ꝓ
liceat ei eciam in hoc casui a taro fuo dił¬
ceder & alii se coptilare. ¶e his ita scͥ¬
bit ilmanꝰ remensis auehiep̃s. Siꝑ¬

Expanded text:
hoc de naturali impossibilitate statutum est. Haec autem maleficii impedimento, non frigiditate naturali debitum conjugale liceat ei etiam in hoc casu a viro suo discedere, et alii se copulare. De his ita scribit Hincmarus Remensis Archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
q gradusit. ita oportet me attenoere
quemadmodum ip̃iꝰ quoꝙ gradꝰ aliqͣ
fenitna ꝓpͥe ꝓpinquitatis sit. qd̾ mini¬
rum uxori mee de ꝓpinquitate uiri
siti incunctis cognationis gradib con¬
uenit obseruari. Qui uͦ alit̃ sentiunt

Expanded text:
 me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uñ fabianꝰ pp̃¶¶Ri ꝓpinquã sui san¬
tia excusent᷑. Uñ inconcilio apud uer¬
iquis cum matre & filia formcatꝰ
ẽ ignorande matre de filia. ⁊ filia de
matre. ille nungͣm accipiat uxorem.
Ile uͦ si nolunt accipiant mnauitos. Si
autem hoc sciernt ⁊p̃e femine. absq
maritis ꝑpetuo maneant. Item ex eõ¬
dem.
ihomo formcatus su̾it cum muli¬

Expanded text:
um Fabianus papa: Qui propinquam santia excusentur, ut in concilio apud VerSi quis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
de assinttate qͣm diettil pareitelã
ẽẽ que ad uirum ex parte uxons. seu q̃
ex parte turi ad uxorem ꝑtinet. mani¬
festa ratio ẽ. quia si scdm dumnam sen¬
tentiam. ego & uxor faimꝰ una caro. ꝓfe¬
ctomͥ ce ssti mea suaq parentela. & pro¬
pinquitas una efficit᷑. Qtio cͥca ego & inxo

Expanded text:
de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifesta ratio est, quia secundum divinam sententiam, ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi sua meaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soro
Abbreviated transcription (Latin):
Uortuntoam relatione fide oportet¬
lium nĩus auxib intimatum : quod
lanfreous episcopts qui ce iunems ẽẽ dicit᷑
uenatiom sit deditus. qd̾ uitium eciã płtri¬
mos decłicali cathalogo genere duntaxat
num iste si ita ut autonumꝰ. m̾ido iuenis
dicit᷑. qui uiuemilib desidiis occupatꝰ nlł.
quadã filia stia iimod̾atam teneat fami¬
liauitatem.⁊ ob id mala fama ei orta sit.
Pqtia re a sanclitate tua cet̾isq coepilcopis
suis ammonitrl atq correctus : s ntillate¬
nus emendatus. Que res in hoc maxime
oisplicet. & magis ac magił det̾ioriem de¬
se reddit opinionem: inquo beatitudim tue
& coepiscopoꝵ suoꝵ rationib non obedit. &
ꝑmobedientiam incuilpam ꝓthoplasti d la¬
bit᷑. Oportet gͦ fr̃mitatem tuam sy nodale

Expanded text:
uorumdam relatione fidelium auribus nostris intimatum est quod Lanfredus episcopus, qui et juvenis esse dicitur, venationi sit deditus. Quod vitium plurimos etiam de clericali catalogo genere duntaxat enis dicitur, qui juvenilibus desideriis occupatus nulla quadam filia sua immodliaritatem, et ob id mala fama ei orta sit. Pro qua re a sanctitate sua caeterisque coepiscopis suis commonitus ac correptus est, sed nullatenus emendatus. Quae res in hoc maxime displicet, et magis ac magis de se deteriorem reddit opinionem. In quo beatitudini tuae et coepiscoporum suorum rationibus non obedit, et per inobedientiam in culpam protoplasti relabitur. O
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi mu fũes &e sorores ex illi duob pͥmil
nuillihomines erant fieri gͦ debuit qd̾
potuit ut existente copia uñ duce̾ntur.
uxores. que iam ñ erant sorores ñ solum
linano genẽ crescente. etiam int̾ impi¬
os deoꝵ multoꝵ falsorsq cultores sic
obsentiani cernumꝰ. ut etiã si ꝑu̾sis legib
ninittant᷑ fr̃ua coniugia. melior tam̃ cõ¬
suetuido. ip̃am malit exhorrere licentiã.
latio gͥ mauis &e fenitne qͣnttm attinẽt
ad genul humanũ. quiddã seminariũ
carttatil celesti uͦ ctuitas opꝰ ht̃. ut noxã
gñatiomi euadat ¶Iac traꝙ confuetu¬
dine que ab ip̃o exordio humane ꝓpaga¬
tionuᷤ originem hũit qͣm nuilla lex contͣ
uibendo euacnauerat. exctisant᷑ abrahã
ysaac & iacob& cet̃i qui de ꝓpͥa cognatiõe
ducebant uxores. Consanguineoꝵ gͦ cõ

Expanded text:
i fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum humano genere crescente, etiam inter impios deorum multorum falsorumque cultores, sic observari cernimus, ut etiamsi perversis legibus permittantur fraterna conjugia, melior tamen consuetudo ipsa malit exhorrere licentiam, ulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generationis evadatdine, quae ab ipso exordio humanae propagationis originem habuit, quam nulla lex contra jubendo evacuaverat, excusantur Abraham, Isaac, et Jacob, et ceteri, qui de propria cognatione ducebant uxo
Abbreviated transcription (Latin):
tim consanguineoꝵ conunctio. qͣntominꝰ
necessaria ꝓbat᷑. Uñ huiꝰmodi coptila: pꝰ¬
ea lege ꝓhibita inuenit᷑: dño dicente ꝑ
moysen. turpitiroinem sororis tue ñ retie¬
fadi ex pultiere: etiam contugis eiꝰ ex utuila¬
tere mautum feminaꝵq contunctione opꝰ
habet. ut gignendo multiplicaret᷑. nec ẽent
ulli homines nili qui ex duob natifussene
uiri comuges sorores suas acceꝑunt. qd̵ ꝓ¬
fecto qͣnto ⁊ antiquiꝰ compellente necessita
te: tanto postea factam ÷ dampnabiltul
religione ꝓhibente. habita ÷ enĩ ratio cer¬
tissima caritatis. ut homines quib eẽt atti¬
lis atq honestissima concordia diũsartum
necessititotnũ tundĩs necterent᷑. nec imꝰ
inimo inultal habet. s smngle sparg̃ent̃¬
insingulis ac sic ad sotialem iuitã dili¬

Expanded text:
ctio, quanto minus necessaria probatur. Unde hujusmodi copula postea lege prohibita invenitur, Domino dicente per Moysen: Turpitudinem sororis tuae non revefacti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicarent, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitte, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima caritatis, ut homines, quibus esset utilis atque honestissima concordia, diversarum necessitudinum vinculis necterentur, nec unus in una multas haberet, sed singulae spargerentin singulos, ac sic ad socialem vitam dili
Abbreviated transcription (Latin):
ultra ꝓtendit᷑: nec infra subfistit. Quin¬
to: quomͦ graoꝰ consanguinteatis com̃pu¬
tandi fint. S exto: qutireturando ꝓ-¬
piquitatẽ sirmare debeant. Septimo:
decipi. &. cansa consanguinitatis aliqͣm
a uiro stio separare: que post quadrienni¬
um nuptiis hinc iñ celebratis dep̃hen¬
dit᷑ ñ fuisse consanguiea pͥoris. an scd̃a cõ¬
uigia suit rescuoenda. & pͥora sint redin¬
tegranda. NIecimo: sirelicta alicuiꝰ de ꝓpͥa
cognatione ad scd̃as nuptias transierit
an ꝓles ex eis suscepta. possit ꝑting̃e ad
consorttum alicuiꝰ de cognatione pͥoris in¬
m Cõ crisanguineas nr̃as. stue uxoris
nr̃e incomugitm nobis duc̃e liceat: exem¬
plil & auctontatib ꝓbat᷑ abraham nãq
sanai filiam fũs siui soronei iuidel locb.¬

Expanded text:
ultra protenditur, nec infra subsistit? Quinto, quomodo gradus consanguinitatis computandi sunt? Sexto, qui jurejurando propinquitatem firmare debeant? Septimo, decipi, et causa consanguinitatis aliquam a viro suo separare, quae post quadriennium nuptiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuisse consanguinea prioris, an secunda conjugia sint rescindenda, et priora sint redintegranda? Decimo, si relicta alicujus de propria cognatione ad secundas nuptias transierit, an proles ex eis suscepta possit pertingere ad consortium alicujus de cognatione prioris m consanguineas nostras sive uxoris nostrae in conjugium nobis ducere liceat, exemplis et auctoritatibus probatur. Abraham namque Sarai filiam fratris sui sororem videlic
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cum dnab sororib fornicatus
fuĩt. &e soror sororem ab egoem antea
Tupͣtam nescierit. uł se sororem eiꝰ qͣm antea
suptãt ñ intellex̾it si digne penitin̾it & le
ꝯtinẽ ñ ualuĩt: post anno sᷤ un. coniugia illisᷤ
ñ negent᷑. Si autẽ ñ ignorauerint: tił̃q ad
mortem acontugio abstineant Item ex eo
siquis cum matre & filia formcatul est
ignorante matre defilia & flla de ma¬
tre. ille ntinqͣm accipiat uxorem. Ile uͦ stuo¬
lit̾̃it. accipiant maritos. Si autẽ oc scieris
ip̃efemine. absq mauitis ꝑpetuonaneant
tem ex eodem.
utoam forncatus⁊ cum qͣdã muliere
& postea siliꝰ nesciens patͥs fc̃m. stupia¬
uit earoem. Quod cum pater rem sciret.
de se filioq confessus Statuerunt meltꝰ
eẽ tit talit᷑ lapsis tam̃ digna penitentia
legitima ꝑmittant᷑ contugia qͣm forte
detius delinquerent. forncaria autem
ane ipe contugs manere.

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a conjugio abstineant. De eadem Si quis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam mu; postea filius nesciens factum patris, stupravit eamdem. Quod quum pater resciret, de se filioque confessus est. Statuerunt, melius esse, ut taliter ipsis cum digna poenitentia legitima permittantur conjugia, quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro nupserat alieno. hoc si semꝑ
nesciat nunqͣm erit ad ult̾a. Si autẽ hoc¬
lieno sciens cribau̾it. Sicut inture p̃dio
itum quisꝙ tamdiri bone fid̃i possessor
alienum. Cum uͦ scierat nec ab aliena pol¬
sessione recesseigt tẽ male frõi ꝑhibegni.

Expanded text:
viro nupserit alieno? Hoc si semper nesciat, nunquam ex hoc erit adultera: si autem lieno viro sciens cubarum tamdiu quisque bonae fidei possessor alienum; quum vero scierit, nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei possessor
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate cogente. mnalium duca¬
fdtm seu ꝓuintiã fugit & uxor eiꝰ cum ua¬
lec & pot̾ amore parentum aut rerũ sua¬
num eum sequi noltũt ip̃a omni tempore
semꝑ inmpta ꝑmaneat. Ille uͦ quti neces¬
sicate cogente in alia patͥa manet siuie qr¬

Expanded text:
abili cogente in alium ducatum seu provinciam fugerit, et uxor ejus, cum valet et potest, amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore semper innupta permaneat. Ille vero qui necessitate cogente in alia patria manet, si nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs moysi. uit millus ducet ipxorem insi
de ꝓpͥa traibu & familia. Item. si aliquis
absq lib̃is moreret᷑ p̃cepit dñs ut fũ
eiꝰ uxorem defuncti sͥ copularet. & ex ea
sem̃ fr̃ĩ suo suscitaret. Porro ad quolcũq
lex tp̃a ꝑuienit. eiꝰ p̃ceptis ꝓbant᷑ obnoxii.
nisi que uł ergłicis mandatis. uł apłicis
instituts. euacuata monstrent᷑ nullo aũ
euglii p̃cepto. uł apłico instituto. consan¬
guneoꝵ contunctionel ꝓhibite inuem¬

Expanded text:
nus Moysi, ut nullus duceret uxorem, nisi de propria tribu et familia. Item, si aliquis absque liberis moreretur, praecepit Dominus, ut frater ejus uxorem defuncti sibi copularet, et ex ea semen fratri suo suscitaret. Porro, ad quoscunque lex ipsa pervenit, ejus praeceptis probantur obnoxii, nisi quae vel evangelicis mandatis vel apostolicis institutis evacuata monstrantur. Nullo autem evangelii praecepto vel apostolico instituto consanguineorum conjunctiones prohibitae inve
Abbreviated transcription (Latin):
oñ & tam̃ nirauit. llon enim audiendi st᷑
quihas tarationes ẽẽ non putant. Quid. ix.
facient de illa: Cotidie morior ꝑ nr̃am głã:¬
exemplaria manifestissimam uirationem
ẽẽ osfenorent. Phibem̃ gͥ turare cupiditate
aut dilectione nirandi. Quantus enĩ iura¬
lo sio ñ tam̃ ÷ a malo tuo. s infirmitatil aut

Expanded text:
 tamen. Non enim audiendi sunt qui has jurationes esse non putant. Quid enim facient de illa: Quotidie morior per exemplaria manifestissimam jurationem esse convincunt. Prohibemur ergo jurare cupiditate aut delectatione jurandi. Quamvis enim jural
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i quod bene nostis magist̾ĩum.
non solum de sacerdotum uerũ etiam
scłarium utilitatib debet ẽẽ sollicitũ.
ꝓpt̾ea frat̾ntatem ur̃am scire tiolumꝰ
hunc p̃sentem pb̃ram ad sedem apłicã
uenisse. nõbisq itiolentiam & excom¬
inuincationem suam ꝑ ordinem reculisse.
qd̃ etiam sine iusto legis tramite illistia
ẽẽt ablata eccłia. Similit᷑ indicauit qd eã
alius dato mune sacerdos. relo ductusmn¬
uidie tisupare p̃sumpsit. Inde parentel
eiꝰ magno dolore compulsi pb̃rm illt̃
qui suam tenebat eccłiam mox compre¬
hendunt. & eiꝰ oculos eruerunt Tam̃ ip¬
se sepe dictus sacerdos dicit qđ absq sua
uoluntate. ⁊ sine eiꝰ consilio hoc fit ꝑ ac¬
tũ. Quod fi ita ẽ ut ip̃e sco ore testatus est.
uobis magnoꝑe ꝓuidendum ẽ ut su p̃e
canoince excomumcattis non ẽ: canoni¬
ca suꝑ eum fiat remissio.tem etecħ.

Expanded text:
ri quod bene nostis magisterium non solum de sacerdotum, verum etiam de saecularium utilitatibus debet esse sollicitum, propterea fraternitatem vestram scire volumus hunc praesentem presbyterum ad sedem apostolicam venisse, nobisque violentiam et excommunicationem suam per ordinem retulisse; quod etiam sine justo legis tramite illi sua fuisset ablata ecclesia, similiter indicavit: quam alius dato munere sacerdos zelo ductus invidiae usurpare praesumpsit. Inde parentes ejus magno dolore compulsi presbyterum illum, qui suam tenebat ecclesiam, mox comprehenderunt, et ei oculos eruerunt. Tamen ipse saepe dictus sacerdos dicit quod absque sua voluntate et sine ejus consilio hoc sit peractum. Quod si ita est, ut ipse nobis suo ore testatus est, vobis magnopere providendum est, ut, si canonice ipse excommunicatus non est, canonica super eum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
nigio. ab episcopo ꝑscrutet᷑: quib sigr̃acasti clerico.¬
tatis deo inspirante placiit &e ꝓmissiones ca¬
stimonie fue absꝙ contugali necessitate se¬
spopondint seruaturos: qui tanqͣm appeti¬
tores artissime ine leuissimo dñi trigo dñt
suibuant᷑ ac pͥmum subdiaconi ministãca¬

Expanded text:
ugio ab episcopo perscrutetur. Quibus si gratia castitatis Deo inspirante placuerit, et professionem castimoniae suae absque conjugali necessitate spoponderint servaturos, hi, tanquam appetitores arctissimae vitae, levissimo Domini jugo subdantur; ac primum subdiaconatus minist
Abbreviated transcription (Latin):
incomparem fas :t dimictis ergo
uxoiem qiͣ &̃ titre sine cͥmine. &e putas
hoc tibi licere qr lex humana ñ phibet.
sequeuił: dm̃ uerete: Auoilegem dñi
cui obsequunt᷑ eciam qui leges fextuit.
quoᷤ d̃s ꝯnnxit homo ñ seꝑet. tem
tore lege data ut pͥmo ꝑmitteret᷑ ei rem¬
familianem libẽ diutius oroinanex tunc
demi respoitõe. obiectis. hoc omnel le¬
ges tam eccłiastice qͣm uulgaues publiceq
p̃cipiunt. Si autẽ demulienib & scłam¬

Expanded text:
in comparem fas est? dimittis ergo uxorem quasi jure, sine crimine, et putas, id tibi licere, quia lex humana non prohibet? sequeris, Deum verere; audi legem Domini, cui obsequuntur etiam qui leges ferunt: Quod Deus conjunxit homo non separet. C. tore lege data, ut primo permitteretfamiliarem libere diutius ordinare, tunc demum responderet objectis. Hoc omnes leges tam ecclesiasticae quam vulgares publicaeque praecipiunt. Si autem de mulieribus et sa
Abbreviated transcription (Latin):
cͥminis. uxores suas int̾sic̃e. s eccłiastita
disciplina sp̃ualigladio. ñ mat̾iali e̾mi¬
nosis ferire iubet: illo uidelicet gla¬
dio quo peciuus iubet᷑ mactaie &. man¬
ducare. De quo etiã gl̃adio: xp̃s ait in
euangłio. Nlon ueni pacem mitt̃e in
terram s gladtum. hinc idem ncholã

Expanded text:
uas interficere. Sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali criminosos feriri jubet; illo videlicet gladio, quo Petrus jubetur mactare et manducare. De quo etiam Christus ait in evangelio: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium. Hinc idem Nicolaus
Abbreviated transcription (Latin):
possessiones atq eiꝰ fructus anteceptam ac¬
cusationem pͥmates & sẏnodꝰ. ep̃o de quo
agit᷑ funditus restittiant. tem eusebiꝰ.
lec conuocari ad sẏnodum. nẽc inaliquo
debet idicata expoliats¬
ur̃is in partib aꝓpͥis ouib accusatos. Ali¬
quos uidł ex suspitione. &. aliquos ex certa
rõne: & idcirco quofdam sitis eẽ rẽb expo¬
liatos. quofdam uͦ a ꝓp̾a sede depulsos. Q uos
sciatis nec ad synodum comptitntialem. nec
ad gn̾alem posse contiocari. nec in aliqͦ tadi¬
cari: anteqͣm cuncta que eis fublata st̃ legi¬
bus potestati eoꝵ redintegrent᷑tem tu

Expanded text:
 atque fructus omnes ante coeptam accusationem primates et synodus episcopo, de quo agitur, funditus restituant. C. IV. Nec convocari ad synodum, nec in aliquo debet judicari spoliatvestris in partibus a propriis ovibus accusatos, aliquos videlicet ex suspicione, et aliquos ex certa ratione, et idcirco quosdam suis esse rebus exspoliatos, quosdam vero a propria sede pulsos; quos sciatis nec ad synodum comprovincialem, nec ad generalem posse convocari, nec in aliquo judicari, antequam cuncta quae eis sublata sunt, legibus potestati eorum redintegrentu
Abbreviated transcription (Latin):
siquis eos tuste accusare tolĩit: equo ꝑicłõ
facere. Iudices enĩ ẽẽ decer nentes ep̃oł recta
sapientes. & ineccłia contiemientes ubi te
pena feriendifunt. Qui maccułatione defici¬
unt: canonũ censura disfinit. Penam enim
illati cͥminis cum dispendio estanationis
excipient. Uñ gatus ppͣ. De lus qui non ꝑ¬
btanda obitiun.
deculit: atictoritate. huiꝰ sanctioni sin¬
iadͥt̃bisi. Suti. no pridoris. & estimationil dispendio diseat
sibi aliene uerecuntoie imptine inltoraur: sal¬

Expanded text:
si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere; judices esse decernentes episcopos recta sapientes, et in ecclesia convenientes, ubi tesena feriendi sint qui in accusatione deficiunt, canonum censura definit. Poenam enim illati criminis cum dispendio existimationis accipient. Unde Caius Papa: C. I. De iis, qui non probanda objiciunt. detulerit, auctoritate hujus sanctionissustinere; ut damno pudoris, existimationis dispendio, discat sibi alienae verecundiae impune insidiari sal
Abbreviated transcription (Latin):
conũti ñ pot̾ qr ꝓcurator conditionẽ eccłie
pot̃ fac̾e meliorem ñ det̾iorem. sipeccato ab¬
batis possessionel monastñ anferri ñlicer.
quomodo delicttim ep̃i uertet᷑ iidãpnũ
eccłie. ut iñ detͥmenttm cause sue pacias᷑:
s detͥmentum cause pati. ñ sic ⁊ accipien
ꝓtinuria illata mulcabit᷑ si ꝓpͥa habiũt.¬

Expanded text:
uia procurator conditionem ecclesiae potest facere meliorem, non deteriorem; si peccato abbatis possessiones monasterii auferri non licet: quomodo delictum episcopi vertetur in damnum ecclesiae, ut inde detrimentum causae suae patiatur? Sed detrimentum causae pati non sic est accipiendpro injuria illata mulctabitur et propria habuer
Abbreviated transcription (Latin):
side possunt.uñ ep̃i sine bñficitio sine
p̃tio eccłial uł dectinas laicis dedĩnt: domũ
oratiomis. domũ negotratiomis. & speltineã
lafis faciunt. Uñ post eũsionem cathe¬
dre acecu fideltum segregati: et̾no t̾ibere.

Expanded text:
sidere possunt. Unde episcopi, sive beneficio sive pretio ecclesias vel decimas laicis dederint, domum orationis domum negotiationis et speluncam latronum faciunt. Unde post eversionem cathedrae a coetu fidelium segregati aeterno verbere
Abbreviated transcription (Latin):
plebes quał ad firam cachedram existi
lentib ꝑlebib: caule sue detͥm̃tum pati
isse. Ilec sͥ quisq blandiat᷑ si a pͥmate ut
recĩneat ltt̃as impectatũt. S siue habe¬
at lict̾ał siue ñ habeat contiemat eum qͥ
tenet: & eiꝰ litt̃as accipiat ut eum apꝑa¬
reat pacifice tentisse eccłiam ad le ꝑtinen¬
tem. Si aucẽ ille aliqͣm questionem reculit¬

Expanded text:
plebes, quas ad suam cathedram existimlentibus plebibus, causae suae detrimentum patiaisse. Nec sibi quisquam blandlitteras impetrarit. Sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eam qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si autem ille aliquam quaestionem retul
Abbreviated transcription (Latin):
tet audem nos congruenttul decimas &.
pͥmitiał qual ture sacerdotum ẽẽ sancimꝰ
ab onmi pplõ acciꝑe: quas fĩdeles dño p̃¬
cipiente offerunt. tuxta taticinũ ma
in horcetim meñ: ut sit cibul indomo
mea. Has uͦ deciinas sub mami episcopi

Expanded text:
tet autem congruentius nos decimas et primitias, quas jure sacerdotum esse sancimus, ab omni populo accipere, quas fideles Domino praecipiente offerunt, juxta illud vaticinin horreum meum, ut sit cibus in domo mea. § 2. Has vero decimas sub manu episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
cum eodem pari consortio honorem & potesta¬
tem accepertunt ip̃mq pͥncipem eorum ẽẽ
uoluerunt: qui etiam tubente dño in toto
orbe t̾rarum diffusi euangłm p̃dicauer̃t.
Ip̃is quoq decedentib in loco eorum surrexe¬
runt ep̃i. quoꝵ or dinatio p̾taxato fieride¬
bet oroine e metito. quol qui receꝑit & ũ¬

Expanded text:
cum eodem pari consortio honorem et potestatem acceperunt. Ipsumque principem eorum esse voluerunt; qui etiam, jubente Domino, in toto orbe terrarum dispersi Evangelium praedicaverunt . Ipsis quoque decedentibus, in loco eorum surrexerunt episcopi, quorum ordinatio praetaxato fieri debet ordine et modo. Quos qui recipit et ve
Abbreviated transcription (Latin):
sacre scͥptuue auctoritas non occurrit.
at ad dtuina recurrite scͥpta gc̃a si nec in
illis. ad catholicam eccłie hystorias cathilicas
a doctorib catholicis scͥptas manũ mitte. Si
dare.Quod si mhis omnib inspectis hitiꝰq̃¬
stionis qualitas ñ lucide inuestigat᷑ semo¬
res ꝓunitie congrega. ⁊ eos int̾roga. faciliꝰnã
tre meo. ¶hecretis romanoꝵ pontifi

Expanded text:
sacrae Scripturae auctoritas non occurrit. at, ad divina recurre scripta Graeca. Si nec in illis, ad catholicae Ecclesiae historias catholicas a doctoribus catholicis scriptas manum mitte. Si dare. Quod si in his omnibus inspectis hujus quaestionis qualitas non lucide investigatur, seniores provinciae congrega, et eos interroga. Facilius nare
Abbreviated transcription (Latin):
oño disponente regunt᷑ Quctorttate
bere dicit᷑ s postea in constantiopolitana
synodo ecclĩa constantinopolit̾ icdi a sede a¬
postolica locum accepit. Uñ meadem syno
constantinopolitanus obtinet locum.
Uonstantinopolitane ciuitatis ep̃m hr̃e
oportet pͥmattis honorem post roma¬
stanopolitanam constat ẽẽ subiectam:¬

Expanded text:
Domino dispbere censetur. Sed postea in Constantinopolitana synodo ecclesia Constantinopol. secundum a sede apostolica locum accepit. Unde in eadem SynoConstantinopolitanus obtinet locum. Constantinopolitanae civitatis episcopum habere oportet primatus honorem post Romastantinopolitanam constat esse subjectam