comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flãma ardeat: usq ad consensũ tam̃ tẽpta¬
modis gulȩ uiciũ tẽptat Aliqͣndo nãq in¬
digentiȩ tẽpora p̃uenit: aliqͣndo uͦ tẽpꝰ ñ
p̃uenit: s cibos lautiores quęxit. Aliqͦndo
quȩlibs sum̃da sint p̃parari accuratiꝰ appe¬
tit: aliqͣndo aut̃ & qualitati cibor & tẽpori
congruit: s in ipsa qͣntitate sum̃di. m̃surã
refectionis excedit. Nũñqͣm & abiectiꝰ.ẽ qͦd¬
desiderat: & tam̃ ipso ȩstu imm̃si desiderii
deterius peccat. Mortis qͥppe sententiam
patris ore ionathan meruit: qͥa in gustu
mellis constitutũ edendi tẽpꝰ antecessit: &¬
ex egipto popłs eductꝰ in beremo occubuit.
quia despecto manna. cibos carniũ petiit.
puer ñ antiquo more coctas uellet de sa¬
crificio carnes acciꝑe. s crudas quȩrer&. qͦs
accuratius exhiber&: & cũ ad ihrłm dr̃. hȩc
fuit iniqͥtas sodomȩ sororis tuȩ suꝑbia satu¬

Expanded text:
flamma ardeat, usque ad consensum tamen tentaflamma ardeat, usque ad consensum tamen tentagulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero etdesiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, qui in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, puer, non antiquo more coctas, vellet de sacrificio et carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicfuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia, satu
Abbreviated transcription (Latin):
princeps coquoꝵ destruit qͥa uirtutes ani¬
mȩ dũ ñ restringit᷑ uent̃ ꝑdit. Hinc. ẽ. qͦd
paulus contra ihrłm menia decertanti ui¬
res coquor principi subtrahebat cũ dicer&.
Castigo corpꝰ meũ. & seruituti subicio: ne for¬
te aliis p̃dicans. ipse reꝓbus efficiar. Hinc
etiam p̃misit dicens. Sic curro quasi in in¬
certũ: sic pugno quasi aerẽ uerberans: qͥa
cũ carnẽ restringimꝰ. ipsis continentiȩ nr̃ȩ
ictib. ñ aerẽ. s ĩmundos sp̃c uerberamus.
Et cũ hoc qͦd ẽ. intra nos subicimꝰ: extra posi¬
tis aduersariis pugnos damꝰ. Hinc. ẽ. quod¬
rex babylonis succendi fornacẽ uib&: nap¬
tȩ. stupȩ. picis. & malleoli ministrari conge¬
riem p̃cipit: s tam̃ abstinentes pueros hoc
lic& innumeras cibor concupiscentias nr̃is
obtutib opponat. qͥb libidinis ignis crescat:
& a carnalis concupiscentiȩ estib illesȩ ꝑ¬
durant: ut &. si usq ad temptationẽ cordiˢᷤ

Expanded text:
princeps coquorum destruit, quia virtutes animae dum non restringitur venter, perdit. Hinc est quod Paulus contra Jerusalem moenia decertanti vires coquorum principi subtrahebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Hinc etiam praemisit, dicens: Sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . Quia cum carnem restringimus, ipsis abstinentictibus non aerem sed immundos spiritus verberamus. Et cum hoc quod est intra nos subjicimus, extra positis adversariis pugnos damus. CAP. rex Babyloniae succendi fornacem juberet, naphtae, stupae, picis, et malleoli ministrari congeriem praecepit, sed tamen abstinentes pueros hoc licet innumeras ciborum concupiscentias nostris obtutibus opponat, quibus libidinis ignis crescat, et a carnalis concupiscentiae artibus illaesae perdurant; ut et si ad tentationem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ris. iustȩ dampnationis meritũ etiam in
uocabulũ nominis trahunt. Contra hos ge¬
deon cũ trecentis ꝑgit ad p̃liũ. Sol& in cen¬
tenario numero. plenitudo ꝑfectionis intel¬
ligi. Qd gͦ int̃ ductũ centenariũ numerũ
designat᷑. nisi ꝑfecta cognitio trinitatis:
Cum his qͥppe dñs nr̃ aduersarios fidei de¬
struit: cũ his ad p̃dicationis bella descen¬
dit: qui possunt diuina cognoscere: qͥ sci¬
unt de trinitate quȩ ds̃.ẽ. ꝑfecta sentire.
Notandũ uͦ ẽ quia iste trecentoꝵ numerus
in tau litt̃a continet᷑: quȩ crucis speciẽ
tens. Cui si suꝑ transuersam lineã id quod
in cruce emins adderet᷑: ñ iã crucis spe¬
cies. s ipsa crux e̾et. Quia gͦ iste trecento¬
rũ numerꝰ in tau litt̃a continet᷑. & ꝑ tau lit

Expanded text:
ris justae damnationis meritum etiam in ris justae damnationis meritum etiam in vocabulum deon cum trecentis pergit ad bellum. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis; cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quod iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in T lit
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc quȩ facta sunt ꝑpendamus. Gedeon
itaq ad pliũ ueniens. redẽptoris nr̃i signat
aduentum: de quo scriptũ. ẽ tollite portas
principes ur̃as. & eleuamini portȩ ȩt̃nales:
& introibit rex głe. Qs. ẽ iste rex głe: Dñs
fortis & potens: dñs potens in p̃lio. Hunc re¬
dẽptorẽ nr̃m ñ solũ oꝑe. s etiã nomine ꝓ¬
phetauit. Gedeon nãq int̾p̃tat᷑ circuiens
am om̃ia circũplectit᷑: & tam̃ ꝑ dispensati¬
pensatione nos redimens: diuinitate cun¬
cta cõplectens: & humanitatẽ intra uterũ
sumens. in quo uto & incarnatꝰ e̾e̾t. & clau¬
sus ñ ee̾t: quia & intra uterũ fuit ꝑ infir¬
mitatis substantiã. & extra mundũ ꝑ po¬
tentiã maiestatis: Madyan uͦ int̃p̃tat᷑ de
iudicio. Ut enĩ hostes eiꝰ repellendi destru¬
endiq e̾e̾nt: ñ de uicio repellentis. s de u¬
dicio iuste iudicantis fuit. Et iccirco de
iudicio uocant᷑: quia alieni a gr̃a redẽpto¬

Expanded text:
haec quae sunt facta pendamus. Gedeon haec quae sunt facta pendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens am omnia complectitur, et tamen per dispensatipensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? In quo utero et incarnatus est, et clausus non est. Quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vocantur: quia alieni a gratia Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
sert̃ intra lagunculas: & tubas in dextera.
lagenas aut̃ in sinistra tenuert̃: & ad hos¬
tes cõminus uenientes cecinerunt tubis.
Confregert̃ lagunculas. & lãpades apparue
rt̃: & hinc tubarũ sonitu. illinc lampadũ
choruscatione territi. hostes sunt in fugã
conuersi. Od hoc ẽ. qͦd tale bellũ ꝑ ꝓpħam
ad machan adducit᷑: & aduentu redẽptoris
nr̃i istius pugnȩ uictoria cõparat᷑: An in¬
dicare nobis ꝓpħa studuit. qͦd aduentũ re-¬
dẽptoris nr̃i contra diabolũ. illa sub gede¬
on duce pugnȩ uictoria designauit: Ta¬
lia illic nimirũ acta sunt: quȩ qͣntoma¬
gis usũ pugnandi transeunt. tanto ampliꝰ
a ꝓphetandi mysterio ñ receduĩ. Quis
enĩ uiqͣm cũ lagenis & lampadib ad p̃li¬
um uenit: Qs contra arma ueniens. ar¬
ma deseruit: Ridicula nobis hȩc ꝓfecto¬
fuerant: si t̃ribilia hostib ñ fuissent. Sed
uictoria ipsa atcestante didicimꝰ: ne parua

Expanded text:
serunt intra lagunculas, et tubas in dextra, serunt intra lagunculas, et tubas in dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare propheta nobis studuit, quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praeium venit? Quia contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante didicimus, ne parvi
Abbreviated transcription (Latin):
mano genere redẽpto cõpescuit. Suꝑauit
sceptrũ exactoris eiꝰ: cũ regnũ eiudẽ diabo¬
li qui ꝓ pestifera ꝑpetratione uicior. exige¬
re consueuerat debita tributa pęnarũ. de
fideliũ corde destruxit. S qͦm hec acta st̃¬
audiamꝰ. Subiunctũ . ẽ. ilico: sicut in die
madian. Non abre arbitror. si hoc madya¬
nitarũ bellũ qͦd in cõparatione aduentus
dñici a ꝓpħa uigilant̃ illatũ. ẽ aliqͣnto latiꝰ
disserã. In libro quͥppe iudicũ. gedeon con¬
tra madyanitas dimicasse describit᷑. Cũ
exercitus multitudinẽ ad bella ꝓducer&:
diuina illi admonitione p̃ceptũ. ẽ ut ad
fluuiũ ueniens. om̃s qͦs flexis genib aquaᷤ
haurire conspicer&. a belloꝵ conflictu remo¬
uer&. Actũq ẽ: & trecenti uiri tantummͦ
qui stantes manib aqͣs hauserant remanse¬
runt. Cum his ad p̃liũ ꝑgit: eosq ñ armiᷤ.
s tubis. lampadib & lagenis armauit. Nã
sicut illic scriptũ. ẽ accensas lampades mi¬

Expanded text:
it. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde destruxit. Vet. audiamus. Subjunctum est illico: Sicut in die Madian. Non abs re arbitror si hoc Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Dominici a propheta vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret. Actumque est ut trecenti viri tantummodo, qui stantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades mi
Abbreviated transcription (Latin):
nã & ponunt eã sub modio: s suꝑ cande¬
labrũ. In modio enĩ cõmodũ temporale:
in lucerna aut̃ lux p̃dicationis accipit᷑.
Lucernam gͦ sub modio ponere. ẽ ꝓpt̃ tẽpo¬
rale cõmodũ grãm p̃dicationis abseonde-¬
re: qͦd nemo utiq electoꝵ facit. Et bene
illic addit᷑. s suꝑ candelabrũ. In cande-¬
labro enĩ statꝰ corporis designat᷑: cui lucer¬
na supponit᷑: dũ eidẽ corpori cura p̃dica¬
tionis antefert᷑. Bene itaq ꝑ ꝓpħam dic¬
tũ. ẽ. sceptrũ exactoris eiꝰ suꝑasti. sicut
in die madian. S quia exponendi ꝓphe¬
tici destimonii gr̃a longe digressi sumꝰ ad
oꝑis nr̃i ordinẽ reuertamur. Igit᷑ postqͣm
dictũ ẽ clamorẽ exactoris ñ audit. quia

Expanded text:
nam et ponunt eam sub modio, sed super candenam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum . In modio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio ponere est propter temporale commodum gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur. Cui lucerna supponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamorem exactoris non audiit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ apparentib miracłis. in fugã uersi st̃.
qͥa pauore cont̾riti. a ꝑsecutione fideliũ
cessauert̃. Predicationẽ scilics tubarum.
fractis lagenis corpor. tusis tumuert̃ lam¬
padib miracłor. Intuendũ . ẽ. etiã id qͦd
illic scriptũ. ẽ. quia in dextra tubas. lage¬
nas aut̃ in sinistra tenuert̃. Pro dextro e¬
nĩ habere dicimur. qͥeqͥd ꝓ magno pensa¬
mus: ꝓ sinistro uͦ qͦd ꝓ nichilo ducimus.
Bene gͦ illic scriptũ. ẽ qͦd in dextera tubas.
& lagenas in sinistra tenuert̃: quia xp̃i
martyres ꝓ magno habent p̃dicationis
gr̃am: corpor uͦ utilitatẽ ꝓ minimo. Qͥs¬
qͥs enĩ plus facit utilitatẽ torporis quã
grãm p̃dicationis: in sinistra tubã. atq
in dextera lagenã ten&. Si enim priori
loco gr̃a p̃dicationis attendit᷑. & posterio¬
ri utilitas corporis: certũ. ẽ. qͥa dextris tu¬
bȩ. & sinistris lagenȩ teneant᷑. Hinc dñs¬
ait in ȩuuangło. Neq accendunt lucer-¬

Expanded text:
 in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextra lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur. Cum init in Evangelio: Neque accendunt lucer
Abbreviated transcription (Latin):
racłis. ut hostes suos ex diuina luce ꝓ¬
sternerent: quatinus neqͣqͣm dõ erecti
resisterent. s eũ subditi formidarent.
Et notandũ qͦd stetert̃ hostes ante lage¬
nas. fugert̃ ante lampades: qͥa nimirũ ꝑ¬

Expanded text:
raculis ut hostes suos ex divina luce praculis ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum p
Abbreviated transcription (Latin):
endo ꝓsternerent: eorũq gladios ñ armiᷤ
& gladiis. s patientia suꝑarent. Armati
enĩ uenert̃ sub duce suo ad p̃liũ marty¬
res nr̃i: s tubis: s lagenis: s lampadib.
Qui sonuert̃ tubis. dũ p̃dicant: confrege¬
runt lagenas. dũ soluenda in passione
sua corpora hostilib gladiis opponunt:
resplenduert̃ lampadib. dũ post soluti¬
onẽ corpoꝵ miracłis choruscauert̃. Mox¬
q hostes in fugã uersi sunt: qͥa dũ mor
tuor martyrũ corpora miracłis chorus¬
care conspiciunt. luce ueritatis fracti.
qͦd impugnauert̃. credidert̃. Cecinert̃
gͦ tubis: ut & lagenȩ frangerent᷑. Lage¬
nȩ fracte sunt: ut & lãpades apparereñ.
Apparuert̃ lampades. ut & hostes in fugã
uerterent᷑: id ẽ p̃dicauert̃ martẏres. do¬
nec eoꝵ corpora in morte soluerentur.
Corpora eoꝵ in morte soluta sunt: ut mi¬
racłis choruscarent. Choruscauert̃ mi¬

Expanded text:
endo prosternerent, eorumque gladios non armis, endo prosternerent, eorumque gladios non armis, non gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri; sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversituorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti quod impugnaverunt crediderunt. Cecinere ergo tubis, ut lagenae frangerentur, lagenae fractae sunt ut lampades apparerent, apparuerunt lampades ut hostes in fugam verterentur, id est praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur. Corpora eorum in morte soluta sunt ut miraculis coruscarent; coruscavere mi
Abbreviated transcription (Latin):
curuatione signat᷑: recte rursũ ꝑ paulũ
dr̃. Remissas manus. & dissoluta genua¬
erigite: & rectos gressus facite pedib ur̃iᷤᷤ.
Hii igit᷑ xp̃o duce ad bellũ ꝓdeunt. qui hoc
qͦd ore annuntiant. oꝑe ostendunt: qui
fluenta doctrinȩ spiritalit hauriunt. nec
tam̃ in prauis oꝑib carnalit̃ inflectunt᷑.
quia sicut scriptũ. ẽ. ñ . ẽ. speciosa laus in ore
peccatoris. Itũ ẽ gͦ ad p̃liũ cũ tubis. cũ lam¬
padib. cũ lagenis: atq iste ut diximꝰ. fuit
ordo p̃liandi. Cecinerunt tubis: intra la¬
genas autẽ sunt missȩ lampades. Confra¬
ctis uͦ lagenis. lampades ostensȩ sunt: qͥrũ
choruscante luce hostes t̾riti in fugã uer¬
tunt᷑. Designat᷑ itaq in tubis clamor p̃di¬
cationũ. in lampadib claritas miracłor.
in lagenis uͦ fragilitas corpoꝵ. Tales qͥppe
secũ dux nr̃ ad p̃dicationis p̃liũ duxit. qͥ
despecta salute corpoꝵ hostes suos mori¬

Expanded text:
curvatione signatur, recte per Paulum curvatione signatur, recte per Paulum dicitur: Remissas manus, et genua dissoluta erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris . Igitur Christo duce ad bellum prodeunt, qui hoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritualiter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur: quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi? Cecinerunt tubis; intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos mori
Abbreviated transcription (Latin):
tib illi designati sunt. quib dictũ.ẽ. si qͥs
uult post me uenire. abneg& sem& ipsũ.
& tollat crucẽ suã. & sequat᷑ me. Qui se¬
quentes dñm tanto uerius crucẽ tollunt:
frontes uiroꝵ gem̃tiũ & dolentiũ. Uel
certe in his trecentis qui in tau litt̃a con
tinent᷑. hoc exprimit᷑: qͦd ferrũ hostium
erucis ligno suꝑet᷑. Ductiq sunt ad flu¬
uiũ ut aqͥs biberent: & quiq aqͦs flexis
genib hausert̃. a bellica intentione re¬
moti sunt. Aquis nãq. docꝰtrina sapien¬
tiȩ: stante ante genu recta oꝑatio desig¬
natur. Qui gͦ dũ aqͥs bibunt genu fle¬
xisse ꝑhibent᷑. a bellor certamine ꝓhibi¬
ti recessert̃: quia cũ illis xp̃c contra ho¬
stes fidei ꝑgit ad p̃liũ. qui cũ doctrinȩ
fluenta hauriunt. rectitudinẽ oꝑm non
inflectunt. Om̃s qͥppe tc̃ bibisse aquam:
s ñ om̃s recto genu stetisse narrati st̃.
R eꝓbatiq sunt qui genua dũ aqͦs biberens
ximus. dissolutio oꝑm in ipsa genuũ in-¬

Expanded text:
nt quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, fronte virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecenttinentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium, ut aquas biberent. Et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque doctrina sapientiae, stantis autem genu, recta operatio significatur. Qui ergo dum aquas bibunt genu flexisse perhibentur, ab eorum certamine prohibiti recesserunt: quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, a rectitudine operum non inflectuntur. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt qui genua dum aquas biberent, ximus, dissolutio operum in ipsa genuum in
Abbreviated transcription (Latin):
in suȩ altitudinis erectione ꝑsisterent. Sed
uideamꝰ ceruã sese ut pariat incuruantẽ.
Ego igit᷑ ñ potui uobis loqui qͣsi spiritalib.
s quasi carnalib: tãqͣm paruulis in xp̃o¬

Expanded text:
in suae altitudinis erectione persisterent; sed in suae altitudinis erectione persisterent; sed videamus cervam sese ut pariat incurvantem: Ego igitur non potui vobis loqui, quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in
Abbreviated transcription (Latin):
mittebat: qͣndo eisdẽ post se redeuntib
exclamare cogebat᷑ dicens. Oinsensati ga-¬
lathȩ quis uos fascinauit: & sic stulti estis
ut cũ spũ ceꝑitis nc̃ carne consumamini:
Uel certe. Currebatis bene: qͥs uos impedi¬
uit ueritati ñ obȩdire: Qualis in huius
ceruȩ partu rugit᷑ fuit: quȩ du conceptoᷤᷤ
filios cũ tot difficultatib peꝑit. & qͦndo¬
nouit: Consideremꝰ qͥd doloris habuerit
quid laboris: & quȩ postqͣm potuit con¬
cepta edere. rursũ cõpulsa. ẽ. extincta su¬
scitare. Notandũ uͦ sũmoꝑe. ẽ. qͦd istȩ ceruȩ
incuruant᷑ ut pariant: qͥa nimirũ si erectȩ
starent. parere ñ ualerent. Nisi enĩ p̃dica¬
tores scĩ ab illa imim̃sitate contẽplationis in¬
ternȩ qͣm capiunt. ad infirmitatẽ nr̃am hu¬
millua p̃dicatione. quasi qͥdã incuruatio¬
ne descenderent: nũqͣm utiq in fide filios
ꝓcrearent. Nobis quippe ꝓdesse ñ possent.: si

Expanded text:
mittebat, quando eisdem post se redeuntibus mittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit! et: Sic stulti estis, u coeperitis, nunc carne consummamini? Vel certe: Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandonovit? Consideremus quid doloris habuerit, quid laboris, quae et postquam concepta potuit edere, rursum est compulsa, exstincta suscitare. Notandum vero summopere est quod cervae incurvantur ut pariant, quia nimirum si erectae starent parere non valerent. Similiter praedicatores sancti, nisi ab illa immensitate contemplationis internae quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione, quasi quadam incurvatione, descenderent, nunquam utique filios in fide procrearent. Nobis quippe prodesse non possent, si
Abbreviated transcription (Latin):
cio. futurũ foras effectũ oꝑis intͦ pondere
cogitationis penso: Sequit᷑. Incuruant᷑ ad¬
unt quippe dũ ꝑ incuruationẽ suã in con-¬
uersatione lucis auditor animas gignunt:
quia ab ęt̃nis nos suppliciis remouere nisi
flendo & dolendo ñ possunt. Predicatores
enĩ scĩ nc̃ in lacrimis seminant ut segetẽ
postinodũ gaudioꝵ metant: nc̃ qͣsi ceruȩ
in dolore partus st̃. ut spiritali ꝓle postmo¬
dũ sint fȩcundȩ. Ut enĩ unũ de multis lo¬
quar: uideo paulũ quasi qͣndã ceruã in par¬
tu suo magni doloris rugitꝰ emittentem.
Ait enĩ. Filioli mei qͦs iterũ parturio: donec
& mutare uocẽ meã: qm̃ confundor in uob̾.
Ecce mutare uult uocẽ in partu suo: ut p̃di¬
cationis sermo in rugitũ uertat᷑ doloris.
Mutare uult uocẽ: qͥa qͦs iã p̃dicando pepere¬
rat. reformando gemens iterũ parturie¬
bat. Qualẽ rugitũ hec cerua pariens e¬

Expanded text:
cio, futurum foris effectum operis intus in pondere cio, futurum foris effectum operis intus in pondere cogitationis penso. Sequitur: CAPUT unt quippe, dum per incurvationem suam in conversatione lucis auditorum animas gignunt, quia ab aeternis nos suppliciis removere nisi flendo et dolendo non possunt. Praedicatores enim sancti nunc in lacrymis seminant, ut segetem postmodum gaudiorum metant. Nunc quasi cervae in dolore partus sunt, ut spiritali prole postmodum sint fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum parturio, donec et mutare vocem meam; quoniam confundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugitum vertatur doloris; mutare vult vocem, quia quos jam praedicando pepererat, reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens e
Abbreviated transcription (Latin):
uiri cũ ad p̃dicandũ parant. priꝰ se interiꝰ
uirtutib innouant: ut hoc qͦd loquendo
docent. iuiuendo concordent: priꝰ sua int̾na
considerant. atq a cunctis se uicioꝵ sordi¬
b emundant: curantes sũmoꝑe. ut contͣ
irã. patientiȩ luce resplendeant: cont᷑ car¬
nis luxuriã etiã cordis mundicia fulges¬
cant: contra torporẽ zelo candeant: contra
confusos p̃cipitationis motꝰ serena grauita¬
te rutilent: contra suꝑbiã uera humilita¬
te luceant: contra timorẽ radiis auctori¬
tatis clarescant. Quia gͦ tanta priꝰ in se
studia congert̃: quasi in conceptu sc̃ȩ p̃di¬
cationis m̃ses uirtutũ funt. Quos m̃ses
dñs solus dinumerat: quia eadem bona
in eoꝵ cordib ñ nisi qui dedit pensat. Et
qͥa iuxta m̃surã uirtutũ. effectus etiam
subsequit᷑ fructuũ: recte subiungit᷑. s scisti
in cogitatione uirtutũ m̃ses dinumero. qͣn¬
do hoc qͦd implere appetunt. parere ualeant
scio: quia nimirũ dũ cordis occulta conspi¬

Expanded text:
um se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspi
Abbreviated transcription (Latin):
ea se implere posse diffidunt maiorũ uita
conspiciant: atq in eor considerata fortitu¬
dine bonor operũ fȩtus ponant. Ut enim
pauca de multis loqͣr. quatinꝰ studiosꝰ lector
multa in paucis intelligat: iste uerboꝵ con¬
tumeliis p̃ssus. cũ uircutẽ patientiȩ serua¬
re ñ sufficit. dauid factũ ad memoriã re-¬
ducit: quẽ cũ semei tot conuiciis urger&. &
armati ꝓceres ulcisci contenderent. ait. Qd
mͥ & uobis filii saruiȩ: Dimittite eũ ut ma¬
ledicat: dñs enĩ p̃cepit ei ut maledicer& da

Expanded text:
ea se implere posse diffidunt, majorum vitam ea se implere posse diffidunt, majorum vitam conspiciant, atque in eorum considerata fortitudine bonorum operum fetus ponant. Ut enim pauca de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in paucis intelligat, iste, verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat. Qui cum a Semei tot conviciis urgeretur, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut malediceret Da
Abbreviated transcription (Latin):
cutit᷑. eiq dr̃. Nũqͥd nosti tempꝰ partꝰ ybicũ
in petris: uel parturientes ceruas obserua¬
sti: Acsi dicat᷑ ei. Iecirco de egisse aliquid
sublimit̾ credis: quia illud tẽpꝰ necdũ p̾uides
quo spiritales magistri in mundũ missi ꝑ do¬
ctrinã antiquoꝵ patrũ filios generant.
suisq mͥ laborib animarũ lucra cõportant.
N am si illor fructũ quasi ybicũ ceruarũq par¬
tus aspiceres: ualde humilit̃ de tua uirtute
sentires. Magna qͥppe quȩ agimꝰ qͥsi minima
ducimꝰ. cũ hec ꝑfortiora exempla pensamꝰ: s tc̃
apud dm̃ cresc̃t ꝑ meritũ: cũ apud nosm& ip¬
sos ꝑ humilitatẽ decresẽt. Possunt uͦ ceruaꝵ¬
significatione doctores: appellatione autem
ybicũ qui animalia sunt minima auditoreᷤᷤ
intelligi. In petris uͦ ybices pariunt: quia ad
exercenda sca oꝑa ꝑ exempla patrũ p̃ceden¬
tiũ fecundant᷑: ut cũ fortasse p̃cepta subli-¬
mia audiunt. & infirmitatis ꝓpriȩ conscii.

Expanded text:
d nosti tempus partus ibicum in petris, vel parturientes cervas observasti? Ac si dicatur ei: Idcirco te egisse aliquid sublimiter credis, quia illud tempus necdum praevides quo spiritales magistri in mundum missi per doctrinam antiquorum patrum filios generant, suisque laboribus animarum mihi lucra comportant. Nam si illorum fructum quasi ibicum cervarumque partus aspiceres, valde humiliter de tua virtute sentires. Magna quippe quae agimus quasi minima ducimus, cum haec per fortiora exempla pensamus. Sed tunc apud Deum crescunt per meritum, cum apud nosmetipsos per humilitatem decrescuntsignificatione doctores, appellatione autem ibicum, qui animalia sunt minima, auditores intelligi. In petris vero ibices pariunt, quia ad exercenda sancta opera per exempla patrum praecedentium fecundantur, ut cum fortasse praecepta sublimia audiunt, et, infirmitatis propriae conscii,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs afflictionẽ meã. & reddat mͥ bonũ pro
maledictione hac hodierna. Ex qͥb ꝓfecto
uerbis indicat. qͥa ꝓ ꝑpetrato bethsabee sce¬
lere. exurgentẽ contra se filiũ fugiens. redu
quib se purgari. sibiq misereri posse iudi¬
cauit. Tunc enĩ illata conuicia bene toleramꝰ:
cũ in secreto m̃tis ad male ꝑpetrata recur¬
rimꝰ. Leue quippe uidebimꝰ qͦd iniuria ꝑcu¬
timur: dũ in actione nr̃a conspicimꝰ qͥa peiꝰ
est qͦd merem᷑. Sicq fit. ut contumeliis gr̃a

Expanded text:
tionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat quia pro perpetrato Bethsabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxquibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod m
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ille qui postmodũ uoce angłica ꝓ cog¬
nitionis int̾nȩ concupiscentia uir desideri-¬
orũ dr̃. prius in aula regia carnis in se de¬
sideria edomusse memorat᷑: ut nichil ex
delectabilib cibis attinger&: s lautis ac
molliorib duriora atq asꝑa cibaria p̃fer¬
r&: ut dũ sibi extĩoris cibi blandim̃ta sub¬
traher&. ad int̾ni pabuli delectam̃ta ꝑue¬
niret: & tunto auidius gustũ sapientiȩ in¬
tus acciꝑ&: qͣnto saporẽ carnis ꝓ eadẽ sapi¬
entia foras robustius rep̃ssisss. Si enĩ a
carne hoc qͦd lib& abscidimꝰ: mox in sp̃u qͦd
delectat inuenimꝰ. Intentioni qͥppe animȩ
si extior euagatio claudit᷑: intĩor secessus
aꝑit᷑. Nam quo extra se spargi ꝓpt̃ discipli¬
nã mens ñ potest: eo suꝑ se intendere ꝑ ꝓ
uectũ potest: qͥa & in altũ crescere arbor
cogit᷑. quȩ ꝑ ramos diffundi ꝓhibet᷑ & cũ
riuos fontis obstriumꝰ. fluenta surgere ad
suꝑiora reuocamꝰ. Igit᷑ dũ studiosi qͥq scor

Expanded text:
dit. Ille quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desiriorum dicitur , prius in aula regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robustius repressisset. Si enim a carne hoc quod libet abscindimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens non potest, eo super se intendere per profectum potest, quia et in altum crescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi quique sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulentiꝰ innotescit: ut p̃missis minis
quasi ex sonttu pharetrȩ t̾reant. cũ p̃dica¬
tor dĩ aꝑtas contumelias uelut comminꝰ
ferientia iacula ñ formidat. Cũ uͦ eisdẽ
minis minime tret᷑: mox ꝑsecutor. crude.¬
litas ad supplicia manifesta ꝑducitur.
Unde bene postqͣm dictũ. ẽ. suꝑ ipsũ sona-¬
uit pharetra: ilico addit᷑. Uibrabit hasta.

Expanded text:
fraudulentius innotescit, ut praemissis minis fraudulentius innotescit, ut praemissis minis quasi ex sonitu pharetrae terreat, cum praedicator Dei apertas contumelias velut cominus ferientia jacula non formidat. Cum vero eisdem minis minime terretur, mox persecutorum crudelitas ad supplicia manifesta perducitur. Unde bene postquam dictum est: Super ipsum sonabit pharetra, illico additur: CAPUT XXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
de carcere paulũ quȩrebant: ut consiliorũ
suor ictib quasi saltẽ sagittarũ dolo int̾¬
ficerent. quẽ congressione ꝑsecutionis publi¬
cȩ suꝑare neqͥqͣm possent. Pharetra gͦ sonu¬
it: qͥa occultȩ machinationis ad paulũ cau¬
adhuc in pharetrȩ sonitu aliquid subtiliꝰ
inuenimꝰ. Sepe enim aduersarii dũ consilia
contra bonos ineunt. prauis inuentionib
innitunt᷑: ad excogitande: dolos se confert̃.
s tam̃ qui eosdẽ dolos ꝓdere bonis debeant
ipsi instituunt. Latent̃ ipsi transmittunt.
ut crudelis supplicioꝵ p̃paratio dũ qͥsi fur¬
tiue innotescit᷑. ampliꝰ timeat᷑. s audientis
animũ plus suspecta uulnera qͦm ꝑcepta
ꝑturbent. In pharetra enĩ sagittȩ dũ lateñ
& sonant: mortẽ etiã ñ uisȩ denuntiant.
Pharetra gͦ contra equũ sonitũ reddit: dũ
contra p̃dicatorẽ scm̃ occulta prauoꝵ ma-¬
chinatio consiliũ suũ qͦd fraudulent̃ oꝑit.

Expanded text:
de carcere Paulum quaerebant , ut consiliorum de carcere Paulum quaerebant , ut consiliorum suorum ictibus quasi clam sagittarum dolo interficerent quem congressione persecutionis publicae superare nequaquam possent. Pharetra ergo sonuit, quia occultae machinationis ad Paulum cauadhuc in pharetrae sonitu aliquid subtilius invenimus. Saepe enim adversarii consilia contra bonos ineunt, pravis inventionibus innituntur, ad excogitandos dolos se conferunt, sed tamen qui eosdem dolos prodere bonis debeant, ipsi instituunt, latenter ipsi transmittunt, ut credulis suppliciorum praeparatio dum quasi furtim innotescitur, amplius timeatur, et audientis animum plus suspecta vulnera quam percepta perturbent. In pharetra enim sagittae 1026 dum latent et sonant mortem etiam non visae denuntiant. Pharetra ergo contra equum sonitum reddit, cum contra praedicatorem sanctum occulta pravorum machinatio consilium suum, quod fraudulenter operit,
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. qͣndo ex occulto consilio aꝑtã ds̃ senten¬
tiã iaculat᷑. Pharetrȩ qͦq nomine prauor
machinatio designat᷑: sicut ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
dolos qͦs bonis excogitant secretis machina¬
tionib occultant: quasi in pharetra sagit¬
tas parant: &. in hac p̃sentis uitȩ caligine.
uelut in obscuro rectos corde feriunt: qͥa
maliciosa eoꝵ iacula & sentiri ꝑ uulnꝰ pos¬
sunt: s tam̃ uenientia dep̃hendi ñ possuĩ.
Igit᷑ quia equus dĩ nulla aduersitate t̾̃ret᷑.
eiq qͦ magis obuiat᷑. eo ui intentionis suȩ
suꝑ armatos hostes feruentior ducit᷑: ꝑse¬
cutores eiꝰ qui se etiã ferientes uinci senti¬
unt. turbati ad consiliũ reuertunt᷑: doloᷤ
p̃parant: & uelut ex longinquo mutendo
machinatione longe feriant. cui aꝑtis con¬
gressionib inanit apꝓpinqͣnt. Hec tẽ suꝑ
equũ dĩ pharetra sonuerat: cũ qͣdraginta
uiri qui in eiꝰ morte coniurauerant. educi

Expanded text:
citur, quando ex occulto consilio apertam Deus sentencitur, quando ex occulto consilio apertam Deus sententiam jaculatur. Pharetrae quoque nomine pravorum machinatio designatur, sicut dolos quos bonis excogitant secretis machinationibus occultant, quasi in pharetra sagittas parant, et in hac praesentis vitae caligine, velut in obscuro, rectos corde feriunt, quia malitiosa eorum jacula et sentiri per vulnus possunt, et tamen venientia deprehendi non possunt. Igitur quia equus Dei nulla adversitate terretur, eique quo magis obviatur, eo vi intentionis suae super armatos hostes ferventior ducitur, persecutores ejus, qui se etiam ferientes vinci sentiunt, turbati ad consilium revertuntur, dolos praeparant, et velut ex longinquo mittendo machinatione longe feriant, cui apertis congressionibus inaniter appropinquant. Haec tunc super equum Dei pharetra sonuerat, cum quadraginta viri qui in ejus mortem conjuraverant educi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ iam dolor de p̃senti ꝑcussione sentit᷑. Qa
gͦ uir sc̃s uentura aduersa ñ metuit. pauorẽ
despicit: quia uͦ nec suꝑuenienti ꝑcussione
uincit᷑. neqͣqͣm gladiis cedit. Contra hc̃ itaq
equũ tot sunt gladii hostiũ: quot genera ꝑse¬
cutionũ. Quȩ cuncta obuians suꝑat: qͥa amo¬
re uitȩ sese ad interitũ parat. S qͥa tã ro-¬
bustissimũ pectꝰ qͦmͦ se iacłis opponat audi¬
uimꝰ: nc̃ quid ab aduersariis agat᷑ audiamꝰ.
dĩ occultũq consiliũ aliqͣndo uͦ clande¬
stina prauor machinatio designat᷑. Per pha¬
retrã iustũ dĩ occultũq consiliũ exprimit᷑.
sicut isdẽ beatꝰ iob supiore parte testat᷑. di¬
cens. Pharetrã enĩ suã aꝑuit .& afflixit me.
id ẽ. occultũ suũ consiliũ detexit.& publica
me ꝑcussione uulnerauit. Sicut enĩ in pha¬
retra sagitȩ: sic in occulto dĩ consilio latent
sententiȩ. Et quasi ex pharetra sagitta edu¬

Expanded text:
vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat audivimus, nunc quid ab adversariis agatur audiamus. Dei occultumque consilium, aliquando vero clandestina pravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consilium exprimitur, sicut idem beatus Job superiore parte testatur, dicens: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me . Id est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic in occulto Dei consilio latent sententiae; et quasi ex pharetra sagitta edu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ille dux sapiens. ẽ: qui contra hostiles cu¬
neos exercitũ p̃ceps admou&. Neq ille dux
fortis: qui semꝑ hc̃ abhostis facie cauendo
subducit. Scire nãq dux deb&. mͦ ab hostili
impetu exercitũ caute subtrahere: mͦ hostẽ
circũ fusis cornib coartare. Quod nimirum
sollicite ꝑfecti p̃dicatores exhibent: cũ modo
ꝑsecutionis rabiẽ declinantes nouert̃ sapien¬
ter. s ñ eneruit cedere: mͦ autẽ ꝑsecutionis
impetũ contẽpnentes nouert̃ ei fortit̃ s non
p̃cipitant̃ obuiare. Quia autẽ sc̃s uir cũ cõ¬
gruũ cernit. ictib pectꝰ obicit. & uenientia
iacula. uel moriens retundit: recte dr̃ in
occursũ ꝑgit armatis. De quo adhuc bene
Uideamꝰ qͦmͦ pauorẽ despiciat: qui ipsos ad¬
uersarior gladios enumerans calcat. Ait
enĩ. Quis nos separabit a caritate dĩ: Tribu¬
latio. an angustia. an fames. an ꝑsecutio: In
pauore aut̃ uentura pęna metuit᷑: in gladio

Expanded text:
enim ille dux sapiens est, qui semper contra hostiles cuenim ille dux sapiens est, qui semper contra hostiles cuneos exercitum praeceps admovet; neque ille dux fortis, qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circumfusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene ideamus quomodo pavorem despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio
Abbreviated transcription (Latin):
satio uocat᷑: & quasi prudent̃ impetũ decli¬
nasse se assert̃. cũ fugientes turpit̾ in t̾ra
feriunt᷑. Unde necesse. ẽ. ut in causa dei
cũ res dispensationis agit᷑. metꝰ cordis sub¬
tilissima libratione penset᷑: ne ꝑ infirmi¬
tatẽ timor subrepat: & sese ꝑ dispensatio¬
nis imaginẽ rationẽ fingat: ne culpa se
prudentiã nominet: iãq nec ad pęnitenti¬
am animꝰ redeat: qͣndo hoc qͦd inique ꝑpe¬
trat. uircutẽ uocat. Restat gͥ ut in dubuᷤᷤ
quisq dep̃hensus. cũ quȩlib& sibi aduersitaᷤ
immins. prius intra sems ipsũ contra for¬
titudinẽ & p̃cipitationẽ pugns: quatinꝰ nec
formidolose se subtrahat. nec p̃cipitant̃ oppo¬
nat. Ualde p̃ceps. ẽ. qui semꝑ se aduersis ob¬
icit: & ualde pauidꝰ qui semꝑ abscondit. S
hȩc meliꝰ in bellis spiritalib discimꝰ: si formã
exercitii a corporalib bellis trahamꝰ. Neq

Expanded text:
satio vocatur, et quasi prudenter impetum declisatio vocatur, et quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscec melius in bellis spiritalibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Non enim loco uirtus. s locꝰ uirtuti
defuit: & iecirco fortissimꝰ miles ab obsidi¬
onis angustia certaminis cãpũ quȩsiuit.
Ubi autẽ subiuganda regi ꝓprio multa ad¬
uersarior colla conspexit: subire bellũ uł
cũ morte ñ timuit: sicut ipse cũ iherusoli¬
mã ꝑger&. eũq discipuli passione illiꝰ ꝑ pro¬
phetiã p̃scita ꝓhiberent: sibims ipsi attesta¬
t᷑ dicens. Ego enĩ ñ solũ alligari. s & mori
in ihrłm parat᷑ sũ ꝓ nomine dñi iħu: neq enĩ
facio animã meã p̃ciosiorẽ qͣm me. Qui igit᷑
hic hostiles cuneos etiã p̃scita passione sua
imꝑterit᷑ petiit: illic de dispensatione fu¬
isse edocuit. ñ de timore qͦd fugit. Qua in
re pensandũ. ẽ. quia ille labores quosdã ꝑ
dispensationis iudiciũ laudabilit̃ declinat.
qui ꝓ dõ maiores alios fortit̾ tolerat. Nã
sepe ab hominib timor debilis. cauta dispen¬

Expanded text:
vit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti vit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi versariorum colla conspexit, subire bellum, vel cum morte non timuit; sicut ipse cum Jerosolymam pergeret, eumque discipuli passione illius per prophetiam praescita prohiberent, sibimetipsi attestaretur, dicens: Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu: neque enim facio animam meam pretiosiorem quam me . Qui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, non de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab hominibus timor debilis, cauta dispen
Abbreviated transcription (Latin):
trepidus abscondit: nisi hoc qͦd necesse est
ut in eiꝰ arcificiosa uirtute discamꝰ. aduer¬
sarior pugnã & constant̃ aliqͥndo appete¬
re. & prudent̃ aliqͥndo declinare: Neces-¬
se quippe. ẽ. ut ꝑ om̃e qͦd agiꝰ. in m̃tis tru¬
tina positũ. hinc pondus. illinc fructũ nr̃i
laboris ȩstimemꝰ: Et cũ pondus fructũ
suꝑat. laborẽ quisq innoxie declinat: dũ¬
mͦ se in aliis exerceat. in qͥb lucro fructu¬
ũ pondus laboris uincat. Cum uͦ subse¬
quenti qͥntitate fructuũ m̃sura laboris¬
aut ȩquat᷑. aut uincit᷑: labor sine graui cul-¬
pa declinat᷑. Vnde p̃dicator sc̃s cũ damasci
ualde obstinatas m̃tes ꝑsequentiũ cerner&:
eor noluit aduersitati confligere: quia &¬
sem& ipsũ quẽ ꝓfuturũ multis nouerat. ui-¬
dit posse deficere: &aut nullis se illic. aut
paucis ꝓdesse. Secessũ gͦ a certamine petiit:
& pugnaturũ felicius ad alia se bella serua¬

Expanded text:
trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laborisaut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella serva
Abbreviated transcription (Latin):
ephesior: & impleta. ẽ. ciuitas confusione: &
impetũ fecert̃ uno animo in theatro. rap¬
to gaio & aristarco macedonib comitib pau-¬
re in popłm. ñ ꝑmisert̃ discipłi. qͥdã autẽ
& de asiȩ principib qui erant amici eiꝰ mi-¬
sert̃ ad eũ: rogantes ne se dar& in theatrũ.¬
In quib ꝓfecto uerbis agnoscimꝰ qͦd impetu
contra cuneos aduersantes irruer&: nisi
eũ ꝑ amicos & discipłos caritatis frena te¬
nuissent. S si obuiare hostib. si ultro pug¬
nã petere. si nosm&. ipsos semꝑ relinquere
incursũ nr̃i feruoris debemꝰ: quid ẽ qͦd
idem p̃dicator egregius. de sem& ipso fate¬
tur dicens. damasci p̃posit᷑ gentis arathȩ
regis. custodiebat ciuitatẽ damascenorũ
ut me cõp̃hender&.: & ꝑ fenestrã in spor¬
ta demissus sũ ꝑ murũ. & effugi manꝰ eiꝰ:
Qd .ẽ. qͦd equus iste mͦ sponte armator. cune¬
os impetit. & mͦ se ab armatis hostib qͦsi

Expanded text:
Ephesiorum; et impleta est civitas confusione, et Ephesiorum; et impleta est civitas confusione, et impetum fecerunt uno animo in theatrum, rapto Gaio et Aristarco Macedonibus, comitibus Paure in populum, non permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae principibus, qui erant amici ejus, miserunt ad euIn quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
s eis etiã in occursũ ꝑgit: unde bene hic
addit᷑ in occursũ ꝑgit armatis. Plerũq
enim quieti atq inconcussi relinquim᷑.
si obuiare prauis ꝓ iusticia ñ curamus.
S si ad et̾nȩ uite desideriũ animꝰ exarsit:
si iam uerũ lum̃ intrinsecꝰ respicit: si in
se flamma scĩ feruoris accendit: in qͦn¬
tũ locus admittit. in qͣntũ causa exigit.
debemꝰ ꝓ defensione iusticie nosm& ipsoᷤᷤ
obicere: & ꝑuersis ad iniusta erũpentib
etiam cũ ab eis. ñ quȩrimur obuiare. Nã
cũ iusticiã qͦm nos amamꝰ in aliis feriNi.
nos nichilominꝰ sua ꝑcussione confodiuii.
etiã si uenerari uideant᷑. Quia gͦ uir sc̃s
prauis ac maleagentib se se etiã cũ non
carib excitatũ contra armatos hostes qͦntus
paulũ feruor accenderat: qͣndo eũ ephesi ad
irrumpendas theatri turbas reli flãma
rapiebat. Scriptũ quippe. ẽ Repleti sunt
ira: & exclamauert̃ dicentes. magna diana

Expanded text:
sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque isi obviare pravis pro iusticia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si iam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum causa exigit, debemus pro defensione iusticiae nosmet ipsos obicere et perversis ad iniusta erumpentibus etiam, cum ab eis non requirimur, obviare. Nam cum iusticiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussioetiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non caribus excitatum contra armatos hostes, quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rap ebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana