comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delit agens: festinauit pͥmo mane debitas reddi tori
suo grãs rependere. Assumens enĩ secũ boues. uenit ad
ostendens. Et quia multum plorans ut inqͣrendio bouẽ
uł in recipiendo p̃gaudio. ocłorũ quoq aciẽ ñ minimõ
lescrat: & huiꝰ detrimti solaciũ. a beato felice querens¬
accep̃. siq domũ redii. duplii. grẽ cȩlestis muncre le¬
tatus. Cumq in honore eiusde confessoris angustior
ȩcclia fabricarct᷑: crant in ꝓximo ipsiꝰ eccłiȩ duo rusti¬
ca edificia importuna situ simul et deforma uisu: quȩ
oinc̃ decꝰ eccliş. ñ parũ sua obscuritate fedabant. Vo¬
lens auĩ uencrabił ac deo dilcttꝰ antistes paulinꝰ colli hec
edificia. & mundari loca in quib sita fuctant: postula¬
uit cos ad quoꝵ possessionẽ ꝑtinebant. hanc beato felici
p̃bẽre reuerentiã: ut ad illustrandũ decorandũq locũ ec¬

Expanded text:
deliter agens, festinavit primo mane debitas redditori deliter agens, festinavit primo mane debitas redditori suo gratias rependere. Assumens enim secum boves, venit ad ostendens. Et quia multum plorans, vel inquirendo suos boves, vel in recipiendo prae gaudio, oculorum quoque aciem non minimum laeserat: et huaccepit. Sicque domum rediit, duplici gratiae coelestis munere repletus. Cumque in honorem ejusdem beati confessoris angustior ecclesia fabricaretur, erant in proximo ipsius ecclesiae duo rustica aedificia importuna situ, simul et deformia visu, quae omne decus ecclesiae non parum sua obscuritate foedabant. Volens autem venerabilis ac Deo dilectus antistes Paulinus tolli haec aedificia, et emundari loca in quibus sita fuerant, postulavit eos, ad quorum possessionem pertinebant, hanc beato Felici praebere reverentiam, ut ad illustrandum decorandumque locum ec
Abbreviated transcription (Latin):
uespa sietus e uiolentia turbȩ: cosac̃s ꝓpullatus abedi¬
b uenit autẽ domũ: nec ꝑmissus c̃ continus in
lamentes noctem ducere ꝑuignc. Uerum qr omĩs qͥ
ortic ascipit &s qui querit inuenit. & pulsanti apict᷑
metlio nocas tempors eũ ecerio hominib ac rtin õdbo
quietis ipse solus excitante se suo dolore. ac pauꝑtate
puigil iacci&: mirum dictu uenerẽ subito ad ostiũ eiꝰ
boucs qͦs querebat: diumo uidelicet nutu et p̃donib
ercpti. & ad domũ dñi ꝑ loca aia int tenebras noccis
errorisq reuocati: pulsantesꝙ cornib ostia eiꝰ in qͦ ma¬
nebat tugurio. iam sele aduenisse signabant. D ule
dens. diucius fores apire tardauit: donec idem boues
q̃li causam tarlantis dñi intelligentes. mugitu quoq
misso se cẽ qui ad ostia domestica pulsassent demonst̃¬
rent. Receptis aus bob rusticꝰ. ñ rusticȩ ẜ docte acti¬

Expanded text:
vespera, ejectus est violentia turbae, et sacris propulsatus ab aedivespera, ejectus est violentia turbae, et sacris propulsatus ab aedibus. Venit autem domum, nec omittit continuis in lamentis noctem ducere pervigilem. Verum quia omnis qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur, medio noctis tempore cum caeteris hominibus ac rebus omnibus quietis, ipse solus excitante suo dolore ac paupertate pervigil jaceret: mirum dictu, venere subito ad ostium ejus boves, quos quaerebat, divino videlicet nutu et praedonibus erepti, et ad domum domini per loca avia inter tenebras noctis errorisque revocati: pulsantesque cornibus ostia ejus in quo manebat tugurii, jam sese advenisse signabant. Sed illdens, diutius fores aperire tardavit, donec iidem boves, quasi causam domini tardantis intelligentes, mugitu quoque emisso se esse, qui ad ostia domestica pulsarent, demonstrarent. Receptis autem bobus rusticus, non rustice sed docte ac fi
Abbreviated transcription (Latin):
stmꝑ cõtnunicare gaudebat. Eandem aut̃ & i habitu
parsimoniã uir beatissi mus sectabatur.ita ut simplici
to liqͥd uͦ sup cẽt pauꝑib crogaret. etsi foret aliunde
contingeto: ut geminũ haber&e indiumñtum: mox nui¬
dum meliore refouit. Tali uiuens pietate uir: &e no¬
mans de̾ metito felix. plenus dicrum ato opum bonoꝵ
defuncitꝰ ẽ. ac uiã patrũ secuꝰ ȩcna ẽ receptꝰ ingła: sic etã
signa quȩ mȩccłia in qua scpultus ẽ sunt facta ꝑ plura
itendoᷤ patta mereedt cõmodans. Qs cũ multa mobs
uiaia diligeis atq scruar&: quadã nocte furto ablatos
bdacti. at manc facto: cum cos furatos certissime cõ¬
uissea. amisa onĩ spe suȩ gͤsicionis uł inuentionis. pe¬
in tapros carsu. eccliam ic̃i felicis: ibidemq aduenitis.
anus tores domus sis̃ ꝓstnitur. fixoq intram uultu
implorat de obsttrat scm̃ felicẽ reddere sib boues quoᷤ

Expanded text:
semper communicare gaudebat. Eamdem autem et in habitu semper communicare gaudebat. Eamdem autem et in habitu parcimoniam vir beatissimus sectabatur, ita ut simplici o superesset, pauperibus erogaret: et si forte aliunde contigit ut geminum haberet indumentum, mox nudum meliore refovit. Tali vivens pietate vir et nomine et merito Felix, plenus dierum atque operum bonorum defunctus est: ac viam patrum secutus, aeternam est receptus in gloriam, sicut etiam signa quae in ecclesia in qua sepultus est sunt facta perplura utendos pacta mercede commodans: quos cum multa inops cura diligeret atque servaret, quadam nocte furto ablatos perdidit: ac mane facto, cum eos furatos certissime comperisset, amissa omni spe suae quaesitionis vel inventionis, petit rapido cursu ecclesiam sancti Felicis; ibidemque adveniens, ante fores domus sanctae prosternitur, fixoque in terram vultu implorat et obsecrat sanctum Felicem reddere sibi boves quos
Abbreviated transcription (Latin):
id facere consenticnis. forti sententia suggestiones coꝵ repel¬
libai diceus. Omĩa ñ licent. s. ñ omĩa expediunt. Absit
cnĩ ut res quas causa confessionis ꝑdidi tept̃iam: absit
ui terrenas opes quas celestiũ bonorum contemplaciõe
semel contempsi. qͣsi hec mͥ minꝰ sola sufficiant ulla tati¬
one reposcã: quinpotiꝰ pauꝑ sp̃u scquar iħm. quo opu¬
lentiꝰ regnicȩloꝵ dona ꝑcipiam. Nec diffidendũ qͥn
ille qui me et uincuł tenebrisq diri carceris eripint:
ab omnib hominib secictũ tanto tp̃ꝵ paut. euã
cȩttro uitȩ mes spacio iactantt̃ in se cogitatũ incũ iple
cnutriat. Nunc retinens animũ beatus confessor. tria
tantum iugtra ruris modici. & hec conducta: &e unũ
orticłm ꝓprii iutis unde uiueret habuit: s et ut̃q ne
uno qͥbem famulo adiutꝰ ꝓpria manu coluit. fructũ
aut̃ ciusdem suȩ messis uł ortuli adultu.: cum pauꝑibꝰ

Expanded text:
id facere consentiens, forti sententia suggestiones eorum repelid facere consentiens, forti sententia suggestiones eorum repellebat, dicens: « Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt. Absit enim ut res, quas causa confessionis perdidi, repetam; absit, ut terrenas opes, quas coelestium bonorum contemplatione semel contempsi, quasi haec minus sola sufficiant, ulla ratione reposcam: quin potius pauper spiritu sequar Jesum, quo opulentius regni coelorum dona percipiam: nec diffidendum quin ille, qui me et vinculis tenebrisque diri carceris eripuit, et ab hominibus secretum tanto tempore pavit, etiam caetero vitae meae spatio, jactantem in se cogitatum meum, ipse me enutriet. Hunc retinens animum beatus confessor, tria tantum jugera ruris modici, et haec conducta, et unum hortulum proprii juris, unde viveret, habuit. Sed haec utraque, ne uno quidem famulo adjutus, propria manu coluit: fructum autem ejusdem suae messis, vel hortuli adultum cum pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ. Nec mora felix in cp̃atu omĩum iuditio eligĩ
am humilitatis quantã in corde habet sublinittat n¬
sinuaret: uerctunda se uoce. ne hc̃ gradum suscipe il¬
beret excusaut: dicens cõpb̃rm suũ quintũ muldbl
gmꝰ honore p̃fati gradus posse subire. eo qd̃ ille sculi
dieb anteꝙ̃ ipse ad honorẽ prbrii fuiss ꝓmotus. lus
et ipst plebem officio. felix doctͥna reger&. Quiudelĩs
felix constantia confessionis & uirtute humilitatis a¬
sũmus uoluntarie pauꝑiatis amator extitit. Posials
namq ex patna bereditate p̃dia multa. domo q as
uitias ilurimas ẜ tempore psecationis ꝓs̃chae all¬
ta amisetat. At uꝰ pact ȩcclus redadna. cum pose ls
sua repetert nequaq̃ ultra uolebat: s amicis suadentib
ut dibita sibi iura repcieret: quȩ recepta cum fenore mag¬
nȩ merccdis disꝑgere ac dare paupib posset: nullatenꝰ

Expanded text:
ultimum. Nec mora: Felix in episcopatu omnium judicio eligitur, ultimum. Nec mora: Felix in episcopatu omnium judicio eligitur, etiam humilitatis quantam in corde haberet sublimitatem insinuaret, verecunda se voce, ne hunc gradum suscipere deberet, excusavit, dicens compresbyterum suum Quintum, multo dignius honorem praefati gradus posse subire, eo quod is septem diebus ante quam ipse, ad ordinem presbyterii fuisset promotus. Quod beret, et ipse plebem officio, Felix doctrina regeret. Qui videlicet Felix, cum constantia confessionis et virtute valde summus voluntariae paupertatis amator exstitit. Possederat namque ex paterna haereditate praedia multa, domosque ac divitias plurimas, sed tempore persecutionis ta amiserat. At vero pace Ecclesiis reddita, cum posset jura sua repetere, nequaquam ultra volebat: sed amicis suadentibus, ut debita sibi jura reciperet, quae recepta cum fenore magnae mercedis dispergere ac dare pauperibus posset, nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
parco nimirũ uictu. s celetꝰ mumstrato. uitã dittiss f¬
licẽ. Quo tp̃r ꝑhibct᷑ ȩtiam diuinȩ collocutionis donos¬
piꝰ dignꝰ fuisse habitꝰ. Herebat autc̃ cisdem in quibi mor¬
bat᷑ habitacłis cistña uctꝰ: de qua ip̃se in pͥmis potu pau
ꝑem hauriebat. Q cum hec nimio estatis cẽt siccata cales.
ñ tam̃ beato confessori umndc uiucr& dcfuit. Et cnĩ piꝰ condi¬
ꝓsus ac scceno aȩre. ꝓ ut opꝰ habebat occulti toris geam
qua siciens eccitaret᷑ ministrauit. Eompleto aut̃ hoc tp̃r
ammoiitꝰ ẽ. oraculo diuino ꝓcedere de latebris: eoqd̾ ñ
psctucionis turbo ꝑtransiret. Qui ut repentinus appati¬
it in publico: g̃cissims ab omĩb quasi e paradilo uenial
suscepiꝰ ẽ. Cepitq ex rempore fidem consirmatt omiũ. q
seuicia tempestatis erat ñ minimũ conuulsa. Intca de
dileciꝰ antistes maximꝰ: longͣ ꝓueciꝰ ctatt. dic̃ clausti

Expanded text:
parco nimirum victu, sed coelitus ministrato, vitam duxisse fparco nimirum victu, sed coelitus ministrato, vitam duxisse felicem. Quo tempore perhibetur etiam divinae collocutionis dono saepius dignus fuisse habitus. Erat autem iisdem, in quibus morabatur, habitaculis, cisterna vetus, de qua ipse in primis pauperem potum hauriebat: sed haec cum nimio aestatis esset siccata calore, non tamen beato confessori, unde viveret, defuit. Etenim pius condiprorsus ac sereno aere, prout opus habebat, occulti roris gratiam, qua sitiens recrearetur, ministravit Completo autem hoc tempore, admonitus est oraculo divino procedere de latebris, eo quod jam persecutionis turbo pertransisset. Qui ut repentinus apparuit in publico, gratissime ab omnibus, quasi a paradiso veniens, susceptus est. Coepit autem ex tempore fidem confirmare omnium, quae saevitia tempestatis erat non minimum convulsa. Interea Deo dilectus antistes Maximus, longa provectus aetate, diem clausit
Abbreviated transcription (Latin):
timebo mala qm̃ tu metum es. Die autẽ facta: sccessit
in locum int̾ ipsa edificioꝵ tecta secreciorẽ: ubi sex m̃¬
sib continuis abhominũ qͥdem noticia om̃ĩum segre¬
gatus .s. diuinȩ p̃sentiȩ gr̃a fruitus. manebat abscon
ditus uidelicet iuxta.
acem plalmiste
tato ordine: tanto temporis spacio pauit. Mlanebat nãq
inuitinis ȩdib quedã deuota deo mulier: cuiꝰ ministerio
tur. Cõquebat enĩ panes mulier. qͦquebat alias cłcas in
cybaria domiꝰ suȩ. & facia mexcessu mntis. co loci inferbat
has ubi fclix confissor latebat. ibiq lum̃das illi ponebat:
tta ut neq huc se intrasse neq redisse scut uiq̃ posset. sed
ĩparatas eicas. domi sc posuissi credens. ita scmꝑ abibat.
ponende incmor: et posite mox ĩmemor dee. Sic beatũ
felicẽ fcrunt sex ut dixi m̃sib in cisde latebris obscuria
angusti tetti mansisse: abhumana quidẽ socittate le¬

Expanded text:
timebo mata, quoniam tu mecum es. Die autem facto, secessit timebo mata, quoniam tu mecum es. Die autem facto, secessit in locum, inter ipsa aedificiorum tecta secretiorem, ubi sex mensibus continuis ab hominum quidem notitia omnium segregatus, sed divinae praesentiae gratia fruitus, manebat absconditus, videlicet juxta vocem Psalmistaetato ordine tanto temporis spatio pavit. Manebat namque in vicinis aedibus quaedam mulier Deo devota, cujus ministerio tur. Coquebat enim panes mulier, coquebat alias escas in cibaria domus suae: et facta in excessu mentis, eo loco inferebat has, ubi Felix confessor latebat, ibique sumendas illi ponebat, ita ut neque huc se intrasse neque redisse unquam scire posset: sed praeparatas escas domi se posuisse credens, ita semper abibat, ponendae memor, et mox positae immemor escae. Et sic B. Felicem ferunt sex, ut dixi, mensibus in iisdem latebris obscuri et angusti tecti mansisse, ab humana quidem societate se
Abbreviated transcription (Latin):
eius inuentione longiꝰ abstraher&. gͦ. rcccdamꝰ. Nlam hic
diicius cõmorari. ciȩ hic hominis laubras scrutari. uͥ
ipsa locifacies neminẽ intrasse p̃monstrat. Sic delusa sol¬
licitudo q̃tenciũ. discedunt ꝓpcic. frem̃tes: & ñ minus q̃
infeucẽ rabida ñuit frendentes incũ. qui sc in loca talia.
suis dolis induxerit. Ubi multa claruit sapientia mũ¬
di conditoris ac ꝓtectoris nr̃i. Certe nõ numqͣ muri
uibium altissimi ac munitissimi. ciues suos obsiden¬
tib aducrsarii ꝓdunt mag̃ quã lib̾ant: et humiles x
nearum casib nc inueniri uł capi possint abscondit:
Uere et uentrabił pat̃ paulinꝰ dehis loquens ait: ubic̃q
murus aranca fict. Discesserunt gͦ incrmbentt iam utᷤ¬
ꝑa hostes: et felix illis abcuntib lib̃ior alias petit late¬
bras: gaudens de adiutorio diuinȩ ꝓtectionis. sccumq
decantt᷑ns. Si ambulem in medio umbrȩ mortis: non

Expanded text:
ejus inventione longius abstraheret: ergo recedamus ac ejus inventione longius abstraheret: ergo recedamus ac dimittamus hic hominis latebras scrutari, ubi ipsa loci facies neminem intrasse praemonstrat. » Sic delusa sollicitudine quaerentium, discedunt propere frementes et non minus quam in Felicem, rabida mente frendentes in eum qui se in loca talia suis dolis induxerat: ubi multa claruit sapientia pii conditoris ac protectoris nostri. Certe nonnunquam muri urbium altissimi ac munitissimi, cives suos obsidentibus adversariis produnt magis quam liberant: et humilem Chnearum casibus, ne inveniri vel capi posset, abscondit, vere ut venerabilis Pater Paulinus de his loquens ait: . . . . murus aranea fiet. Discesserunt ergo, incumbente jam vespera, hostes, et Felix illis abeuntibus, liberior alias petit latebras, gaudens de adjutorio divinae protectionis, secumque decantans: Nam etsi ambulem in medio umbrae mortis, non
Abbreviated transcription (Latin):
tert̃ alio. & quos forte obuios habebant. int̾rogabant ubi
quẽ querebant ostendit. Qui g̃uius furente: statim uesti¬
gra beati felicis insccunt᷑. At ille appropinqͣntib se eis am¬
monitꝰ tumultu p̃currentis ciuitatis. & clamorib attoni¬
ti uulgi aduentu hostiũ: secessit in locũ sccrcciorẽ: qui nil
quidẽ munim̃ti firmioris habens. semiruti tantũ muri
crat fragmine p̃scptus. E mox ut uirum dĩ recepit: mi
creuit ibidẽ agger: quicundem loc̃ p̃cluder&. S et aranea
diuino nutu. cui omĩs creatura deseruit: confestĩ nutan¬
tes ipso in loco telas suspendit. Quo cũ ꝑuenissent obstu¬
pucit̾ hostes: & p̃sso gradu loquebant᷑ mutuo dicentes
Non ne stultum c̃ nos huc hominẽ quertudo ingredi:
cũ liquido apparcat neminẽ hic p̃isse. quia si qͥsq̃ intiasb.
tat gͦ quia qͥ huc scctssissc felicem ftc̃. astu dix̃. ut nos ab

Expanded text:
terunt alio, et quos forte obvios habebant, interrogabant ubi terunt alio, et quos forte obvios habebant, interrogabant ubi quem quaerebant, ostendit. Qui gravius furentes, statim vestigia beati Felicis insequuntur. At ille, appropinquantibus eis, admonitus tumultu praecurrentis civitatis, et clamoribus attoniti adventu hostium vulgi, secessit in secretiorem locum, qui nil quidem munimenti firmioris habens, semiruti tantum muri erat fragmine praeseptus: sed mox ut virum Dei recepit, mircrevit ibidem agger qui eumdem locum praecluderet: sed et aranea divino nutu, cui omnis creatura deservit, confestim nutantes ipso in loco telas suspendit. Quo cum pervenissent, obstupuerunt hostes, et presso gradu loquebantur mutuo, dicentes: « Nonne stultum est nos huc hominem quaerendo ingredi, cum liquido appareat, neminem hic praeisse? quia si quisquam intrasset, tat ergo quia qui huc secessisse Felicem dixit, astu fecit, ut nos ab
Abbreviated transcription (Latin):
talis. ñ modicũ fucrant conturbati. Nõ solũ u̾bo. ẜ ce suo
illos docebat exemplo: & ꝓp̾a mundi. et adu̾sa despictre:
sola et̃ns patriȩ gaudia q̃reit: solam suꝑni iudicis irã
formidart. Rursum mota ꝑsecuciont q̃ritur felix: ue¬
muntq hostes ad habitacłm eiꝰ. illũ otius raꝑe ac morti
t̃dere sicientes: qui tc̃ forte abȩdib suis absens. in medio
ciuitatis cũ amicis consistebat. & more sibi solito u̾bum
fidei cirestantib turbis p̃dicabat. Quẽ co loci eẽ audicu¬
tes adu̾sarii: mox strictis gladiis accurrt̃. S ꝑuenienteᷤ
ad cũ nrutati diuina ꝓuisione. aut uultu ipsiꝰ aut cord̃
bant. Introganti  b aut̃ ipsum ubi ec̃c felix
nunar uire prudentissimꝰ diuinitꝰ
attum ẽc̃ ne cũ agnosecrent: ridensꝙy in quientib nescio
inquit felicem quẽ qucritis. Nec ꝓrsus fefelit: nemo eñ
se ipsum facic ño uit Quistatim relinquentes cũ diuer¬

Expanded text:
tatis non modicum fuerant conturbati. Nec solum vero verbo, sed et suo tatis non modicum fuerant conturbati. Nec solum vero verbo, sed et suo illos docebat exemplo et prospera mundi et adversa despicere, sola aeternae patriae gaudia quaerere, solam superni judicis iram formidare. Rursum mota persecutione, quaeritur Felix, veniuntque hostes usque ad habitaculum ejus, illum ocius rapere ac morti tradere sitientes: qui tum forte ab aedibus suis absens, in medio civitatis cum amicis consistebat, et more sibi solito verbum fidei circumstantibus turbis praedicabat. Quem eo loci esse audientes adversarii, mox strictis gladiis accurrunt: sed pervenientes ad eum, mutato divina provisione aut vultu ipsius, aut corde Interrogantibus ergo ipsum, ubi esset Felix, intellexit vir prudentissimus, divinitus actum esse, ne eum cognoscerent, ridensque inquirentibus: « Nescio, inquit, Felicem, quem quaeritis. » Nec prorsus fefellit: nemo enim seipsum facie novit. Qui statim relinquentes eum, diver
Abbreviated transcription (Latin):
rtuocatꝰ ad uitã. Unde nate mi complire festinꝰ ceptum
opus pictatis curato: & impositũ me huictis domum
reporiate latage. Quib dictis felix cȩlerrunc qd iubebat̃
expleuit: reuectumq in humcris ẽxͣtistitẽ ad suã donũ
retulit: quã unica seiuabat anus. In tantũ aut̃ antiste̾
uencrabił. a mundi erat reb alienat᷑: ut illi de omi cur¬
ba domꝰ & sũma cenẜ anus una suꝑcẽt. Pulsatis g̃ forib
heato felici debitã gr̃arum retulit actionẽ: & imposita
capiti eiꝰ dextera: pat̾na illũ bñdicione donauit. Qui gẽ¬
sus inde: paucis dicb & ipsc indomo sua donec ꝑsicuci¬
onis turbo cessaret delituit. Qd̃ dum ficr&. deseruit late¬
bras: & letantib de suo aduentu ciuib stłe letum reddi¬
dit: ac pomiã digrelicus solabat᷑ & confortabat u̾bo ex¬
ortacionis animos singłoꝵ: qui accrbitate p̃misse tẽpes¬

Expanded text:
revocatus ad vitam. Unde, nate mi, complere festinus coeptum revocatus ad vitam. Unde, nate mi, complere festinus coeptum pietatis opus curato, et impositum me humeris domum reportare satage. » Quibus dictis, Felix celerrime quod jubebatur, explevit: revectumque humeris antistitem suam ad domum retulit, quam unica servabat anus. In tantum namque antistes venerabilis a mundi erat rebus alienatus, ut illi de omni turba domus, et summa census, anus una superesset. Pulsatis ergo foribus, beato Felici debitam gratiarum retulit actionem, et imposita capiti ejus dextera, paterna illum benedictione donavit. Qui egressus inde, paucis diebus et ipse in domo sua, donec persecutionis turbo cessaret, delituit. Quod dum fieret, deseruit latebram, et laetantibus de suo adventu civibus sese laetum reddidit: ac per omnia digrediens, solabatur et confortabat verbo exhortationis animos singulorum, qui acerbitate praemissae tempes
Abbreviated transcription (Latin):
lalutaris infudit Al uo gustato: mor pat scnsum c animȩ
ucib ad loq̃ndum soluta t. At ubi plenȩ reunuscens
felicẽ et̃ qui ad se querendũ uenir&e agnouit: paĩna il¬
lum pietate complexꝰ: & quare tam sero ueniret conq̃stꝰ:
ad iͣe uenturũ ꝓmiscrat. Hides autẽ quia et si fragilita¬
te uiciꝰ corporis ad horã cessi: solidã tam̃ animi fidelis
constantiã seruaui: sic etiã loci illiꝰ ad quẽ sccessi statꝰ ui¬
dicai. Poterã qͥdem aduicũ aliquẽ. siue aliã urbẽ ubi ab
bostib cͣcm tuiꝰ intrare: simͥ uilis fides & cara hec uita
fuiss. Nẽ aut cuncia hominũ refugia declinans. ad de¬
serta montiũ consugiens. diuinc tantũ me gix̃ tuicioniq
crclidi. ut uidelicet inc ipse quoc̃q mͦ uł ordine uellet
aut in hac uita conseruarte. aut in futurã t̃nsferret. Neq
aduentu. ꝑ quẽ ab ipso ut ita dixcrim liminc morts sũ

Expanded text:
salutaris infudit. Quo gustato, mox Pater sensum animae salutaris infudit. Quo gustato, mox Pater sensum animae ucibus ad loquendum soluta est. Et ubi plene reviviscens, Felicem esse qui ad se quaerendum venisset agnovit, paterna illum pietate complexus, et quare tam sero veniret conquestusad me venturum promiserat. Vides autem quia etsi fragilitate victus corporis ad horam cessi, solidam tamen animi fidelis constantiam servavi, sicut etiam loci hujus, ad quem secessi, status indicat. Poteram quidem ad vicum aliquem sive aliam urbem, ubi ab hostibus essem tutus, intrare, si mihi vilis fides et chara haec vita fuisset. Nunc autem cuncta hominum refugia declinans, ad deserta vero montium confugiens, divinae tantum me gratiae tuitioni credidi, ut videlicet me ipse quocunque modo vel ordine vellet, aut in hac vita conservaret, aut in futuram transferret. Nequeadventu, per quem ab ipso, ut ita dixerim, limine mortis sum
Abbreviated transcription (Latin):
& osclatus: cepitq temptare si forte crehro hanelitusm
oris. et sui foti corpis. aliqͥd caloris posset geliis ciłꝰ arty¬
b asfere. Cum uͦ diu laborans. neq clamando. ncq tan¬
gendo aliqͥd uitalis stnsꝰ in eiꝰ poss. uł animo excitare
uł corport: s. neq ignẽ aut alim̃tũ in ꝓrrimo quo cũ
rigentẽ. ac tabentẽ retrcaret. haberet: tandẽ inuento
salubri consilio. flectit itnua sua ad patre dni nr̃i ibri
suũ. Nec mora exaucditꝰ uidit pendenit᷑̃ uicims insen¬
tib uuã: et illsꝰ cẽ mimꝰ agnouit. qui naturarũ condi¬
tor: alꝙ auctor omiũ. & aquã dcpcc᷑ ꝓdurtt arida: et
iosam cũ uoluit inuinũ comicrat. Letatusq nultũ hoc
munere diuinȩ pictatis. tulit racennĩ: ato ados ep̃i
morientis admonit. sẜ quia ille strits bentib instar
mortmn ut pote oiĩ sensu o cordis et aninȩ carens. ob¬
elix prbr felici manuũ suarũ luctamine apuit arida
ciues labia o si oneꝰ rcioluta uua q̃tum potuit sucei

Expanded text:
 Patrem, coepitque tentare, si forte crebro anhelitu sui oris et sui fotu corporis, aliquid caloris posset gelidis ejus artubus afferre. Cum vero diu laborans, neque clamando, neque tangendo aliquid sensus vitalis in ejus posset vel animo excitare vel corpore, sed neque ignem aut alimentum in proximo, quo eum rigentem ac tabescentem recrearet, haberet: tandem invento salubri consilio, flectit genua sua ad Patrem Domini nostriplere valeret. Nec mora, exauditus vidit pendentem vicinis in sentibus uvam: et illius esse munus agnovit, qui naturarum conditor atque auctor omnium, et aquam de petra produxit arida, et ipsam cum voluit in vinum convertit. Laetatusque multum hoc munere divinae pietatis, tulit racemum, atque ad os episcopi morientis admovit: sed quia ille strictis dentibus instar mortui, utpote omni sensu et cordis et animae carens, oblnctus presbyter Felix felici manuum suarum luctamine aperuit arida ejus labia, et sic ori ejus resoluta uva, quantum potuit succi
Abbreviated transcription (Latin):
pentina inuasit temeritas: Quis uob ꝑsuasit dorum mõꝵ
nẽ cruci affixcrunt. Tunc scĩ semini repleti spu scõ dixe¬
runt adeos. O obatati corde. o imꝓfunda demersi cali¬
torum dep̃ssi: penarum indeficientiũ morte ꝑpetua con¬
dempnati: antiqui hostis hetrore decepti. qͥd nos saxa &
cȩtera metalla in hominũ esficies. ab hominib figurata
adorare cõpellitis: quȩ nullũ uite spitacłm habere uidc̃¬

Expanded text:
pentina invasit temeritas? Quis vos persuasit culturam pentina invasit temeritas? Quis vos persuasit culturam ne cruci affixerunt. Tum sancti repleti Spiritu sancto dixerunt ad eos: O dementes in profunda demersi calile peccatorum poenarum indeficientium morte perpetua condemnati, antiqui hostis errore decepti, quid nos saxa et caetera metalla, in hominum effigies ab hominibus figurata, adorare compellitis, quae nullum vitae spiraculum habere viden
Abbreviated transcription (Latin):
trinã & ꝑfectã infide ap̃i confessiont̃: credulitatis uerã
& manifestã. ꝑrifusionẽ sc̃i sp̃s fidem cũ cognouit eosdẽ
res labons fui fructꝰ congͣgauit: & non pꝰ multũ tẽpus ꝓ
ꝑceptuit. ut simulacbrũ nemesis conftingerent. Duode¬
cĩ uͦ tẽpla quȩ indomo coꝵ. constituta erant funditꝰ euer¬
terent: ipsas etiã ydolorum statuas simul inconfractio¬
nẽ redactas ꝓtinus dissiparent. feceruntq scrui omĩa:
to ꝑcurrens. cunctos t̃minos ciuitatis linguonicȩ pa¬
nifestissime declinasse: & in iħm xpm̃ omnẽ ponenteᷤ
fuduciã ac doꝵ simulachra ꝓnichilo habentes. & omĩ
abusione despicientes: a fundam̃tis cũ ipsis idolis euer¬
ti nulsisse. Erescit rumor ĩmensꝰ in popło. excitant᷑ inira¬
cundiã pͥmattos. iudices & saterdotes ydoloꝵ.: & ninmo
furore iuccensi addĩ puctos undiq conuemunt. Cong̃¬
gatiq in unũ: dixerunt pͥores ad eos. Quȩ uos tam re¬

Expanded text:
tatis veram et manifestam, per infusionem sancti Spiritus, ut cognovit eosdem res laboris sui fructus congregans, non post multum tempus pro praeceperunt ut simulacrum Nemesis confringerent, et duodecim templa, quae in domo eorum erant constituta, funditus everterent; ipsas etiam idolorum statuas simul in confractionem redactas, protinus dissiparent: feceruntque servi omnia tata percurrens cunctos terminos civitatis Lingonicae peramanifestissime declinasse, et Jesu Christi omnipotentis fiducia, Deorum simulacra pro nihilo ducentes et in omni abusione despicientes, a fundamentis cum ipsis idolis everti jussisse. Crescit rumor immensus in populo, excitantur in iracundiam primates, judices et sacerdotes idolorum, et nimio furore succensi ad Dei pueros undique conveniunt; congregatique in unum dixerunt primates ad eos: Quae vos tam re
Abbreviated transcription (Latin):
giat. Ipsius enĩ ꝑuersa adinuencio in hoc mundo y¬
dola figurauit: qui adam pͥmũ hominẽ in paradiso
constitutũ ꝑ p̃uaricationẽ decepit. Derclinqͥte gͦ dil¬
cissum nepotes omĩa ydola demonib consec̃ta: eocita¬
guitate confitemini. Hunc uitũ scm̃ benignũ quõ
stantẽ corã uob̃ cernitis de longinqͣ regione aduos ꝓl¬
etate diuina credite fuisse transmissũ. Attenditt ad
dunt. Discite ab eode scam doctrinã: plꝰ omĩ munce

Expanded text:
giat ipsius peruersa adinuencio . in hoc mundo| igiat ipsius peruersa adinuencio . in hoc mundo| idola figurauit . qui adam primum hominem in pa| radyso constitutum . per praeuaricationem decepit.| Derelinquete ergo dulcissime nepotis omnia idola| demonibus consecrata . et creaguitate confitemini. Hunc virum sanctum Benignum, quem stantem coram vobis cernitis, de longinqua regione ad vos pietate divina credite fuisse transmissum. Attendite igitur ad dunt, discite ab eodem doctrinam plus omni munere
Abbreviated transcription (Latin):
cong̾gari et litorib coartari mom̃ti sententia ordina¬
uit. Rinxit celũ stellis. & dno luminaria p̃cipua consti¬
tueus quȩ omĩa succidua uicissitudine que frcerat ea¬
ornarent: ac uestita lumine cuncta detegertat. omĩno
nc̃. omnia mundi queq animantia crescencia uł uiueti-
cia cadc̃ constitucione creauit. Postitino hominẽ adi¬
maginẽ & similitudinẽ suã formare dignaiꝰ ẽ: quẽ ao
hoc sapientiş et scientiȩ & intelligcntiȩ siglaridono
locupletauit: ut tanti mundi magnitudins fabtica:
uł omĩa quȩ patraure diligenciꝰ requirat. Non ut ꝑig¬
norantie desidiã pꝰponat auctorẽ. s ut discernat borũ
a malo: & simulachra hominũ manu facta ex diu̾sis
metalli sensu carentia. oĩq uitali spiramine desolata:
& adhumanã deceptionẽ diabolica adinuentione fi
at: uerũ ȩtiãut ĩmunda oĩ abusione despiciendo disfi¬

Expanded text:
congregari et litoribus cortari+ momenti sen| tencia ordinacongregari et litoribus cortari+ momenti sen| tencia ordinauit Pincxit caelum  stillis . et duo lumi| naria praecipua constituens . quę omnia succidua| uicissitudine quę fecerat exornarent ac uestita lumine .| +cuncta detegerent omnino nia quae mundi quaeque animantia crescentia, vel viventia sunt, eadem constitutione creavit. Postremo hominem ad imaginem et similitudinem hoc sapienciae et intellegentiae singolari| dono locopletauit . ut tante mundi magnitudinis| fabrecę . uel omnia quę parauit diligencius requerat| non per ignorantiae desidiam postponat auctorem| ut discernat bonum . a malo ut simulacra hominum| manu facta ex diuersis metallis . sensu carentia . et| omni uitali spiramini desolata . ad humana decep| cionem diabolica adinuentione figat .| uerum etiam+ inmunda in omni abusione dispecta .| defu
Abbreviated transcription (Latin):
tidunensi diocesi in iulla sede loco plurimũ indim¬
ns p̃dicationib augm̃tantes: ñ pꝰ multũ spaciũ sub
aurtliano pͥncipe felici st̃ mnr̃io coronati. Scm̃ nãq¬
benignũ p̃fatus faustꝰ sorori suȩ ꝓ munere diumo si¬
cut erat de p̃senti tͣnsiilit. Illa eni stilicet ueluti man¬
na quod de celo delcendit: cũ omĩ ueneratione suscc¬
in agio cui pasmasꝰ nom̃ ẽ adsimulachrũ deȩ nemclis
ritu solito ꝓfana sacͥficia offerebant: & de suꝑsticiosis li¬
baminib a uiȩ suȩ residua rescruauerant. Quã muttan
tis ad conuiuiũ: seruata ꝓtulerunt. Illa aut̃ omĩa ꝓici¬
cns canib: respuit tamq̃ stercus. Tunc accedens ad cos¬
uũ cc̃: cui angłi & om̃is crcatura iustam reddt̃ scrurtu¬
tt̃. Qui mundũ omnẽ constituit. omnẽq rerũ mateti¬
em libratã uerbi subita disposicione cõposuit. Cęli alti¬
tudinẽ eadẽ iussione extendit. t̃rarum spacia multi¬
plicia late lacius dilatauit. Imm̃lum abyssi pclagus

Expanded text:
in agustudinse . in uilla sede| loco plurimum in diuinis praedicationibus augmen| tantes . non post multum spacium sub auriliano| principe felici sunt martyrio coronati. Sabenignum . praefatus faustus sororis suae pro mu| nere diu\i/no sicut erat de praesenti transmisit. Illa| eum scilicet ueluti manna quae de caelo discendit| cum omne ueneratione suscein agro cui pasmasus nomen est| ad simulagrum deae nimisis . ritu solitu profana| sacrificia offerebant . et de supersticiosis libaminibus| auiae suae residua reseruauerant. Quam inuitan| tes ad conuiuium . seruata protulerunt. Illa omnia| proiciens canibus . respuit tamqesse, cui angeli et omnis creatura justam exhibent servitutem, qui mundum omnem constituit, omnemque rerum materiam libratam verbi subita dispositione composuit; coeli altitudinem . eadem iussione extendit terrarum spacia| multiplicia late lacius dilatauit. Inmensum abysi| pelagum .
Abbreviated transcription (Latin):
indicio designatas. uł in ppitua memoria retinendas:
in noctis tenebris adhuc positi. illuminati iã p̃destina
His trib pueris optentu auiȩ antea ẽ tͥnitas reuelataꝑ¬

Expanded text:
indicia designatas .| uel in perpetua memoria retenendas indicia designatas .| uel in perpetua memoria retenendas in noctis tenebris| adhuc poseti . inluminati. Iam praedistiHis tribus pueris obtentii auiae . antea est| trinitas reuelata
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi in celo suꝑ sede magnã sedente. qͣsi ex electro ce gr̃¬
ms maiestalis potintia tadiantẽ: cutꝰ splendor ĩmensꝰ
ieũ obumbrauit aspectũ: & obstuporẽ nimiũ. pa¬
uor cordis mei truit intellectũ. Tunc uultu sercno¬
ad se me uocans: ait. Noli timcit: coronã uictoriȩ pro¬
mierebis. Tercio loco: meleosippꝰ uisionẽ suã eaposut.
Iidi &e ego neltio quẽ tegẽ magnũ satis singłare sceptrs̃
tenentẽ: qui nos tres parit̃ ad suã mili ciã ꝓuocabat:
litteris aurcis scͥhebat donis indeficientib simul remu
nerabat. Suphis ad me exortandũ.: addidit ddicens.
Heleosippe: uos tret fĩs in meo palacio collocare decre¬
ut recto tramite gradientes. libetati de tenebrosa calig¬
ne uerum lum̃ contemplari possitis: & de condempna¬
tione mortis. ad uitam ueniatis ꝑpetuã. Nlec & alia pluri¬
ma adhortacionũ utrba: mͥ rex quẽ dixi narrauit ui
uisu. O quã admirandaᷤᷤ quã concordantes: os uniꝰ rci

Expanded text:
gnam sedentem quasi| exletro et gemmis . magestatis potenciam radiantem .| cuius splendor inmensus . meum obumbrauit aspectum .| et ob stupore nimio . pauor cordis mei terruit intellectum| Tunc uultu sereno . me uocans ad se dixit . noli timere| coronam uicturiae promerebis. Tercio loco meleu| sypphus uisionem suam exposuit. Vidi et ego| nescio quem regem magnum . satis singolari exceptra| tenent. litteris aureis| scribebat. Donis nos indeficientibus simul remu| nerabat . super his ad me ortandum addedit di| cens Meleusyppe . uos tres fratres in meo palatio| conlocare decreut recto tramite gradientes . liberate de tenebrosa| caligine . uerum lumen contemplare possetis . et de| condennatione mortis . ad uitam ueniatis perpetuam| Haec et alia plurima adortacionum uerba . mihi rex| quem dixi narrauit in uisu. O quam admirandas .| quam concordantes et unius rei
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis efficerent xp̃ianã. Ille aut̃ ꝓpt̃ ꝑsecutionẽ
um symphorianũ adolescentẽ. scõꝵ p̃dicationib uł di¬
uina p̃destinatione: succiduis temꝑib p̃clarũ mrem fu¬
turũ. Et scĩs tradens manib ut a scõ baptirartt᷑ bcingno:
& de sco fontis latiacbro. ut a scõ exciꝑetur andochio:i¬
tidem attencius dcp̃catus ẽ. Illi uͦ opꝰ ad qđ uentrant.
alacres ꝑagentes. & tanti uir optemꝑantes p̃cib. per
baptismi grãm uoluntatis suȩ desidio inom̃ĩb satife

Expanded text:
baptismatis efficerent christianam| ille autem propter baptismatis efficerent christianam| ille autem propter um, Symphorianum adolescentem, sanctorum praedicationibus vel divina praedestinatione succiduis temporibus praeclarum martyrem futurum. Et sanctis tradens manibus, ut a sancto baptizaretur Benigno, et de sacro fontis lavacro a sancto susciperetur Andochio, attentius deprecatus est. Illi vero opus ad quod venerant alacres peragentes, et tanti viri obtemperantes precibus, per baptismi gratiam, voluntatis suae desideriis in omnibus sa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis studio destinait: uiros scilicce uirtatib p̃stan¬
maris sustincee ñ tanlos. ꝓegrinationes ambient᷑ et puir¬
de expetert hylares: ac pͥarenirs ꝓreligione xxp̃i gratant
reliquere. penarũ suplicia. uł bcatȩ morts passiones de¬
siderare pocius quam timere. Qui uiti tres obedicado
scĩs monius nauicłam ascendentes: sc̃s scis uale dicens
policarpꝰ: ita tracdidit in mandatis. Ite uiri fortes in forti¬
adipisci mereamini sempit̃nã. fructꝰ laboris ur̃i multipli¬
ti opulentia cumulentur: iustoꝵs paradisi sedes ꝑ uos pluri¬
mum de scãrum animarũ adquisicione lecent᷑. His et
nauigantes felicit̃ gub̃natione diuina: ad massiliensiũ lit¬
tora celcriꝰ ꝑuenerunt. Eg̾ssiq ad terras dĩ angło p̃cedente.
ꝓsꝑum it̃ agenits: ednã ciuitatẽ ing̃diunt᷑. Ibiq dĩ ꝓui¬
sione reꝑto fausto nobilissime familie uro. senatoria dig¬
nitate conspicuo. et p̃toriams fascib sublimato: gͣtissime¬

Expanded text:
edicationis causa destinavit, viros scilicet virtutibus praestanmaris sustinere non tardos, peregrinationes ambienter expetere hilares ac parentes pro religione Christi gratanter relinquere, poenarum supplicia vel beatae mortis passionem desiderare potius quam timere. 4. Qui viri tres obedientes sanctis monitis, naviculam ascendentes, sanctis sanctus valedicens Polycarpus, ita tradidit in mandatis: Ite, viri fortes, in fortiadipisci sempiternam. Fructus laboris vestri multiplici opulentia cumulentur; justorum paradisi sedes per vos plurimum de sanctarum animarum acquisitione laetentur. His et gantes| feliciter . gobernatione diuina ad massiliensium| litora celerius peruenerunt . egressique at terras . dei| angelo praecedente . prospero iter agentes . eduam| ciuitatem ingrediuntur ibiqusione, reperto Fausto, nobilissimae familiae viro, senatoria dignitate conspicuo, et praetorianis fascibus sublimato, g
Abbreviated transcription (Latin):
Pius pastor subueni gregi quem nunc usq pastorali so¬
usti affectu. Age ne ꝑcat grex tibi commnissus a do:
defende a lupo quem rabido dilacerat dente. Unde il¬
mia ille pietate ꝑmotus. uniuersis indicto iciumno ad¬
sessorem alloquitur plande. ut impiã desinat ꝓscquis¬
sionẽ. S ubi mens dura fastit ñ frangeret. acspitus ab¬
tib sacerdotis acrior magis mag̃q fer uesceret cellila li.
beatus terrȩ prosternitur. scm tundit uerbeie pacul.
petit a dño quod a p̃side nequiuerat obtinere. & saills

Expanded text:
Pie pastor, subveni gregi, quem usque nunc pastorali foPie pastor, subveni gregi, quem usque nunc pastorali fovisti affectu. Age ne pereat grex tibi commissus a Deo: defende a lupo quem rabido lacerat dente. Unde ille nimia pietate permotus, universis indicto jejunio, assessorem alloquitur blande, ut impiam desinat prosequi jussionem. Sed ubi mens dura fastu non frangeretur, ac spretis affatibus sacerdotis acrior magis magisque fervesceret, cellulam petit beatus, terrae prosternitur, sanctum tundit verbere pectus, petit a Domino quod a praeside nequiverat
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq cunct parit indño crediderant saluatorẽ. Ille to¬
cius bonitatis emulus. & humam generis deceptor anti¬
quus malignis quibusdam uiris int̾no bello ȩccliamis
pace quiescentem. cũ omni plebe nititur impugnare.
et principem quendã galliarum ꝓuinciarum cupidra¬
tis ardorc inflaniat. & occultis psuasionib urgit utbi¬
turicam plebem cum ȩccłiȩ sacerdotib nefando censu
conscribat. & uelud quendam bestiam bino ore sibilan¬
tem binisq linguis diabolica uenena. uibrantẽ. ex sirs
fautorib unim memoratam plebem quatere mutit. S
manentẽ a scłis liberatam nefandus minister subce¬
dulitatenregia congerit descruire. Uniuersi afflciont
impiã non oc ferentes. tanta multitudo ad pium aon¬
fluxit pastorem. tantusq plangenciũ elcuatis uocibꝰ n¬
crepuit flagor ut putaretur audienciũ terribile cẽ to¬
nitruum. Hoc solum uoces omnium conclamabant.

Expanded text:
ubique cuncti pariter in Dominum crediderant Salvatorem, ille toubique cuncti pariter in Dominum crediderant Salvatorem, ille totius bonitatis aemulus et humani generis deceptor antiquus, malignis quibusdam viris interno bello Ecclesiam in pace quiescentem cum omni plebe nititur impugnare, et principem quemdam Galliarum provinciarum cupiditatis ardore flammat, et occultis persuasionibus urget, ut Bituricam plebem cum Ecclesiae sacerdotibus nefando censu conscribat: et velut quamdam bestiam bino ore sibilantem, binisque linguis diabolica venena vibrantem, ex suis factoribus unum, memoratam plebem quatere mittit. Sermanentem a saeculis liberam cum nefandus minister sub crudelitate regia cogeret deservire; universi afflictionem impiam non ferentes, tanta multitudo ad pium confluxit pastorem, tantusque plangentium elevatis vocibus increpuit fragor, ut putaretur audientium terribile esse tonitruum. Hoc solum voces omnium conclamabant:
Abbreviated transcription (Latin):
iat. Ilico medio rogo auxilium apparet. scm̃ columbȩ
domo. Ereptas pastor oues. salutarib instrint monitis.
ꝑ cuius doctrina inter casdem hodie castitatis ꝓpositum
fulget. Quç dum sapientie stucdio semet gestiunt. non so
uasa munda ad sapientiam. Ex quibu diuini uerbi concu¬
bitus scõs & immortales expetunt. ex quib posteritas re¬
linquatur: nequaꝗͣ corruptele mortalitatis obnoxia.
Abstinentiȩ uͦ ac sobrictans et honestatis gr̃a quanta int̃
easdem pulchro decorc refulgcat: uires reducere supari
N unc ad narrationis nr̃ȩ re dcamus sermonẽ. Procui ab
urbt anatra loco qui dicitur securib p̾cepit alborem
succidere immanc̃. Quodq actus succisa corruit uelox
cinus exputris mente detentus. in aliud attonitus sys¬
cens mortem non rcfugit demens. Protinus saccrdos ma¬
num cum crucis eleuat signo. arborem uercit muabilii
syderum infinitis signorum miracłis. ugente fide. qua

Expanded text:
rat Illico medio rogo auxilium apparet sanctum columbae rat Illico medio rogo auxilium apparet sanctum columbae domos. Ereptas oves pastor salutaribus instruit monitis, per cujus doctrinam inter easdem hodie castitatis propositum fulget. Quae dum sapientiae studio semet gestiunt, non solraeparantes vasa munda ad sapientiam, ex quibus Divini verbi concubitus sanctos et immortales expetunt, ex quibus posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia; abstinentiae vero ac sobrietatis et honestatis gratia quanta inter easdem pulchro decore refulgeat, vires edicere superant. Nunc ad narrationis nostrae redeamus sermonem. 23. Procul ab urbe, loco Anatra qui dicitur, securibus praecepit arborem succidi immanem; quo actu succisa corruit velox, unus ex pueris mente detentus in aliud attonitus sistens, mortem non refugit demens. Protinus sacerdos manum cum crucis elevat signo, arboremque vertit in altrum siderum miraculis, vigente fide, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝑgens. flammnarũ togum cũ canticis spiritalibus cir¬
cum it: mitis modis cum bacculo t̃minum defigit igne¬
us collis quem non transgredi nequeat. Omĩ ex parte
tur flamint munũ. Cahos fugiunt: quem ñ transgie¬
di audent. Tripudians pater: ad çccłiam remeat: cancis
matutinis horis debita ꝑsolucit laudes. Addamus tc̃i¬
um miracłors simile gestum. Monasterium quoddam
in eadem urbe uir dĩ summo construxerat nisu: in
quo uirginum ac continencium fȩminarum inclusetat
agmen: ubi structuram lapidum grandeuis extitit edibꝰ
Casu cuiusdam dein cautis cum noctis silentia fierent abig¬
ne pariete prerepto paulatim crescens extenditur. Mox
domo preruptas: uitinas aduingere ꝓꝑat. Iamq moles
flammarum in magnũ excrcuerant montem. Tandem
dĩ sacer ouium suarum accitus occurrit adcaulas im¬
mense altitudinis eum crucis signo flammis resistere pa-¬

Expanded text:
pergens flammarum rogum cum canticis spiritualibus cirpergens flammarum rogum cum canticis spiritualibus circuit. Miris modis cum baculo terminum defigit, igneus collis quem non transgredi queat. Omni ex parte tur flammae in unum, chaos fugiunt quo non transgredi audent. Tripudians Pater ad ecclesiam remeat gaudens, matutinis horis debitas persolvere laudes. 22. Addamus tertium miraculorum simile gestum. Monasterium quoddam in eadem urbe vir Dei summo construxerat nisu, in quo Virginum ac continentium feminarum incluserat agmen: ubi structuram lapidum grandaevis extulit aedibus. Casu cujusdam de incautis, cum noctis silentia fierent, ab igne parieti praerepto paulatim crescens extenditur: mox domo praerupta vicinas attingere praeparat. Jamque moles flammarum in magnum excreverat montem. Tandem Dei sacerdos ovium suarum accitu occurrit ad caulas; immensae altitudinis cum crucis signo flammis resistere pa
Abbreviated transcription (Latin):
cit deuorat tecta. Iamq respsa ceꝑunt quati uniu̾sa. Et
minante ruma ualidas reppiunt flammnas. Copiosus ig¬
nis in pauorcm reddiderat umu̾sos. Ob difficultatẽ i¬
tmã: cum nemo auderet ascendete tecta. Presidio desꝑa¬
ta. fugam arripiunt uniuersi. Cum crucis uexillo ma¬
ni sacerdos resistere nititur flammas. et mirantib omĩ¬
bus ita flammarum globi ex templo cestinctisunt: an¬
tequam manum suã dĩ scrinis ret̾heret. ac si aquarum
magni fluminis impetu undiq fuissent uallati. Refe¬
tamus nempe huic simile gestum. Infra menia urbis
quitam dc illustrib femina spicis segetum horicum re-¬
plcuerat magnum. In tempesta nocte furtuim scelestus
ingreditur igni comecto mox flamma undiq circum¬
dant. Nec lattie quiuit. quod luctus omĩum manifes¬
tat tumultꝰ increpuit. Ubi uir beatus sopore depromit᷑
insueto: tandem ꝑ discipłm causa repꝑit gesti cursu ppe

Expanded text:
citer devorat tecta, jamque ea respersa coeperunt quati universa, et citer devorat tecta, jamque ea respersa coeperunt quati universa, et minante ruina validas reperiunt flammas: copiosus ignis in pavorem reddiderat universos. Ob difficultatem nimiam cum nemo auderet ascendere tecta, praesidio desperati fugam arripiunt universi. Cum crucis vexillo manu sacerdos resistere nititur flammis, et mirantibus omnibus ita flammarum globi extemplo restincti sunt, antequam manum suam Dei servus retraheret, ac si aquarum magni fluminis impetu undique fuissent vallati. 21. Referamus huic simile gestum. Infra moenia urbis quaedam de illustribus femina spicis segetum horreum repleverat magnum. Intempesta nocte furtim scelestus ingreditur, ignique conjecto mox flammae circumdant. Nec latere quivit, quod luctus omnium manifestat: tumultus increpuit, ubi vir beatus sopore deprimitur consueto. Tandem per discipulum causam reperit gesti, cursu praepeti
Abbreviated transcription (Latin):
socios euocat: pontifici nunciat. Qui iubet abstractum
corpus ad nonam usq seruati: & refectis omnib oratio¬
nis pecut locum. Et quidem statim ut poposcerat uiui¬
ficationt̃ exanimis elicuerat. S ideo a sexta tribus credi¬
dit int̾cedere horis: ut nullidubium eẽt uere fuisse de¬
sunctum. Tandem aboratione surgit. & suo conspettu
examie p̃cepit sistert. Cicuatas manii crucis imp̃ssit ima¬
ginẽ. Resumpto spũ. passim defunct: m̃bra mouentur.
Ad uocem antistitis uelocit surgit incolumis. Recepto uigo¬
re: ꝓpͥ̃is remcat gressibi. Quodam temporc quidam deop¬
timatib nomine theogisilus uisendi grã ad beatum ue¬
nit antistitem: dilectionẽ adhibet quam nouerat omĩb
imptiri. Et cum eẽt hyemps nimia congeruntur pa¬
pura igni. Ministrorum m̃tes fortasse detente. inaliud de
casu ignis nemo sollicitus adfuit. Tandem flanima uelo¬

Expanded text:
socios evocat, et pontifici nuntiat qui jubet abstractum socios evocat, et pontifici nuntiat qui jubet abstractum corpus ad Nonam usque servari. Et refectis omnibus, orationis adiit locum. Et quidem statim ut poposcerat, vivificationem ex animis elicuerat; sed ideo a Sexta tres credidit intercedere horas, ut nulli dubium esset vere fuisse defunctum. Tandem ab oratione surgit, et suo conspectui exanimem praecepit sisti, elevataque manu crucis impressit imaginem, resumptoque spiritu passim defuncti membra moventur: et sic ad vocem antistitis velociter surgit incolumis, et recepto vigore propriis remeat gressibus. 20. Quodam tempore quidam de optimatibus, nomine Theodegisilus, visendi gratia ad beatum venit antistitem. Dilectionem adhibet quam noverat omnibus impertiri; et cum esset hiems, nimia congeruntur pabula igni. Ministrorum mentes fortasse detentae erant in aliud, de casu ignis nemo sollicitus fuit. Tandem flamma velo
Abbreviated transcription (Latin):
has: et non crit intis ult mors: neq sttriitas. Quod cũ
factum fuissit. subito pessimus hostis ex codem loco ita fuga¬
tus c̃: ut subfelicitate ex tunc uiucisi transcunt: a piscium
copia littori trabant. et nemo ꝑicłm scnciat. Reddita ẽ igit̃
bopło salus ablata c̃ infirmitas aque. Non longum pꝰ tẽ¬
pus sequitur: non longe clarior uirtus. Ctim unꝰ ex rusti¬
cis obmitigandum estitium feruorem ulttriorcmst ꝓuecisset
in flumen: ilico sathanȩ laqueis uinctꝰ uitam uolent̃
abrupit. Hic locus non longe ab assuicȩ ponitur domo:
ubi dĩ sc̃s in cuiusdam exedre locum refectionis gr̃a cum
frĩbus discumbebat. Int̾ẽa anus quedarn ȩminusq consi¬
stebat repperta innuit manu minis & qui in conspectu¬
beati antistitis assistebant. At illi ꝑ unum ex construs in¬
dicium rci ꝑcunctari nititur. Et uentum ad locum inchi¬
cat mulier quendam in yma demetsum spũ caruisse. Tũ

Expanded text:
has, et non erit in eis ultra mors, neque sterilitas. . Quod cum has, et non erit in eis ultra mors, neque sterilitas. . Quod cum factum fuisset, subito pessimus hostis ita fugatus est, ut sub felicitate ex tunc universi transeant, et piscium copiam in littore trahant, et nemo periculum sentiat. Reddita est igitur populo salus, ablata est infirmitas aquae. 19. Non longum post tempus sequitur longe clarior virtus. Cum unus ex rusticis ob mitigandum aestivum fervorem ultroneus se projecisset in flumen, illico Satanae laqueis vinctus, vitam violenter abrupit. Hic locus non longe a basilicae ponitur domo, ubi Dei sanctus in cujusdam exedrae loco refectionis gratia cum fratribus discumbebat. Interea anus quaedam eminus consistebat, et repente innuit manu ministris qui conspectu antistitis sistebant. At illi per unum ex conservis indicium rei percunctari nituntur, et dum ventum est ad locum, indicat mulier quemdam in ima demersum spiritu caruisse. Tum