comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lierem peperisse serpentem. Unde
lucanus. Matrem q suus contereu¬
it infans. Portentuosa uero leuem
sumunt mutationẽ erempli causa.
Cum lex digitis nati. Portenta igit᷑
uel portentuosa existunt. Alia ama¬
guitudine tocius corporis. ultra con¬
nuinẽ honũ modum quantus fuit ci¬
cion in nouẽ iugerib iacens. homero
testante. Alia a ꝑuitate totiꝰ corpis.
ut naui. uel quos greci pigmeos uotãt
eo ꝙ sint statura cũbitales. Alia a
magni tudine ꝑciũ ueluti capite in¬
formi aut suꝑfluis membroꝵ ꝑtib.
ut bicipites. uel t̾manꝰ uel emodon¬
procedunt dentes. Alia a defectu ꝑtiũ
in quib altera pars plurimũ deficit
ab altera. ut manꝰ a manu. uel pes
a pede. Alia discissione ut sine ma¬
nu aut capite generata. quod greti
sterisios uocant᷑. Alia ꝑ munera
quando solum caput aut crus uasci¬
tur. Alia que in ꝑte transfigurant᷑.
sicus qui leonis habent uultum uel
cans uel taurinũ caput aut corpꝰ.

Expanded text:
lierem peperisse serpentem. Unde lierem peperisse serpentem. Unde Lucanus 1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
abusione tamen scͥptorum plerumq
corrũpit᷑. Quodam autẽ portentoꝵ
creitiones in significationib futuris
constitute iudent᷑. uult em̃ deus in¬
terdum uentura significare. per ali¬
qua nascentiũ noxia. sicut et ꝑ somp¬
nos. et ꝑ oracula. quib premoneat
itq significet quibusdã uel homĩb
uel gentib futurã cladem. quod plu¬
rimis etiã erꝑmentis probatũ est i
xerxen quippe uulpes ex equa creata
solui regnũ portendit. Alerandro et
muliere monstrũ creatũ quod supe¬
rioris corporis ꝑtes hominis sed mor¬
tuas habuerit. inferiores diũsarum
bestiarum sed uiuentes significare
repentinã regis int̾fectionem. Duꝑ¬
iuxerant eñ deteriora melioribus:
Sed hec monstra que in significatio¬
nibus dant᷑ non diu uiuunt. sed cõ¬
tinuo ut na fuerint occidunt. Inter
portentũ autẽ et portentuosum dif¬
fert. llam portenta sunt que trans¬
figurant᷑. sicut fect᷑ n umbria mu¬

Expanded text:
abusione tamen scriptorum plerumque abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ defunctus quod ab officio sit uite
depositus. siue quod sit die functus
Sepultul aut̃ dictul eo q iamt line
pulso et palpitatione est. id est sine mo¬
tu. Sepelire autem est condere corpus.
Namhumare obruere dicimus. hoc est
contra naturam nata udẽt᷑.
uoluntas creatoris cuiusq condite ⁊ ei
natura sit. unde et ipi gentiles. dm̃
modo naturam modo dñ appellant.
Portentũ gͦ fit. non contra naturã.
sed contra quã est nota natura. Por¬
tenta autẽ et ostenta. monstra atq
prodigia idõ nũcupant᷑ ꝙ portendere
acqr ostendere monstrare ac preditare
aliqua futura uident᷑. Nam porten
ta dicta ꝓhibentur a portendendo id
est p̃ostendendo. Ostenta autem qd̾
ostendere quicquã futurũ iudeantur.
Prodigia quod porro dicant.id est fu¬
tura predicant. Mlonstra uero a mo.¬
uitu dicta. quod aliqiud significando
demonstrent. siue quod statĩ mõstrẽt
quod appareat. Et hoc proprietatis est

Expanded text:
ergo defunctus, quod ab officio sit vitae ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est contra naturam nata videnturvoluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nata dicta perhibentur a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent: sive quod statim monstrent quid appareat. Et hoc propriet
Abbreviated transcription (Latin):
incurrit. Tria sunt aut̃ genera mor¬
tis. A cerba. ĩmatura natuzalis.
matura id est naturalis senũ. Illoc¬
tuus autẽ ex qua ꝑte orõnis declĩe¬
tut incertũ est. Nlam sicut ait ce¬
sar ab eo quod est morior. in ꝑtici.¬
pio preteriti temporil in tul exire
ardiuis. Conuenient̾ itaqr factum¬
est. ut quẽ admodũ id quod signi.¬
ficat non potest agendo. ita et ipm̃
nomẽ non possit loquendo declma¬
ri Om̃is aut̃ mortuus aut fumis
est aut cadauer. funꝰ est si sepeliet᷑.
et dictũ funus a funib accensis. qͦs
ante feretrũ papiris cera cit cunda¬
tis ferebant. Cadauer autẽ est si
in sepulcrũ iacet. Ilam cadauer
noĩa tum a cadendo. qr iacu stare
non potest. quod dum portat᷑ ere¬
quias dicimꝰ. crematũ reliquias.
Conditum iam sepultum. Corpus
De functus uocatus. qr compleuit
uite officium. llamdicimꝰ furictus
officio. qr olficia debita compleuit.
Unde est et honorib functus. Hinc

Expanded text:
incurrit. Tria sunt autem genera morincurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepultum. Corpus Defunctus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
etas et semũ. Senes enĩ ꝑ manam
etatum delirant. Pueri ꝑ lascumiã
et infanciã ignorant quidagant.
Sener aut̃ t̾antũ masculim generis
est. sicut anꝰ femitum. Nani anus
dicit᷑ sola mulier. Anus aũt appella¬
ta a multis amis quasi anosa. Nã
si toẽ esses nomen cur diceret: terẽ
quia uetusta. Sicut autẽ a sene se¬
nectus. ita ab anu anulitas noiãta
est. Cancies autẽ nominata a can¬
dore. quasi candiçies. Unde est illud.
Florida iuuentul lactea canicies pro¬
ut deceret candida. Senectus autẽ
multa secum et bona fert et mala
bona qr nos a potentissimis dĩis lib̾a̾t
uoluptatib imponit modũ. libidĩs
frangit impetus. auget sapientiam
dat maturiora consilia. Mala autẽ
qr semuni iiserrinum est debilita¬
nuuntur corporis uires. senectus et
morbus. Mlors dicta quod sit amari
uel a marte qui est effector mortiũ.
siue a morsu bominis p̾mi. quod ue¬
tite arboris pomũ mordens mortem

Expanded text:
aetas et senum. 28. Senes enim per nimiam aetas et senum. 28. Senes enim per nimiam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini geest, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentiquia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, voluptatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est debilitanuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem
Abbreviated transcription (Latin):
mulo famula ita a iuiro uirago uira¬
Luic et uirginis nomẽ quid̃ ꝑ synco.¬
pant putant. femina uero a ꝑtib
femorũ dicta. ubi sexus species auiro
distinguit᷑. Aln greca ethimologia
feminã ab ignea ui dictam putant.
quia uehement̾ concupiscit. libidino¬
siores em̃ uiris feminas esse tam in
mulierib ꝙͣ in animalibs. Unde mimꝰ
amor apud antiquos femineus uoca¬
batur. semor est ad huc uiridior. in¬
adolescencior. non utiq magis ado¬
lescens sed minꝰ ut semor. Alinus
senex. ubi comꝑatiuus gradus minꝰ
significat a positiuo gͥ semor non sa¬
tis sener. sicut iuuenior intra iu̾iue.¬
nem sicut pauperior intra pauperẽ.
Senes autẽ quidam dictos putant
a sensus diminutione. eo ꝙ iam per
uetustatem desipiant. Nlam phisiti
ris sangiims. Prudentes calidi. uñ
et senes in quib iam friget. Et pue¬
⁊i in quib necdũ calet. minꝰ sapiũt.
Indo est quod conuenit sibi infantum

Expanded text:
mulo famula, ita a viro vira. Himulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. 28 Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminae sunt, tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. 25. Senior est adadulescentior», non utiqlescens, sed minus; ut senior minus senex; ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis senex, sicut junior intra juvenem, sicut pauperior intra pauperem. 27. Senes autem dictos quidam putant a sensus diminutione, eo quod jam prae vetustate desipiant. Nam physici ris sanguinis, prudentes calidi. Unde et senes in quibus jam friget, et pueri in quibus necdum calet, minus sapiunt; inde est quod convenit sibi infantum
Abbreviated transcription (Latin):
er. detracta litera. uel nuit.ita ap¬
pellata est mulier. Utriq enĩ forti¬
tudine et in becillitate corporũ se¬
ꝑantur. sed ideo uirtus maxima
niri. mulieris minor. ut patiens
uizo esset. scilicet ne feminis repu¬
gnantib libido cogeret uiros. aliud
appetere aut in aliũ sexum proru̾e.
scripture. Nam eua statim facta de
latere uiri sui nũdumi contacta a
uiro imilier appellata est. dicente
scriptura. Et formauit eã i mu¬
lierem. uirgo auiridiori etate dic¬
ta est sicut᷑ et uirga et iutula. ali¬
as ab incorruptione quasi urago qd̾
ignoret feminam passionem. uirago
uocata qr uirum agit. boc est oꝑaͦ
uirilia facit et masculimi iugoris ẽ.
Antiqui enĩ fortes feminas it᷑a noca.¬
bant. Uirgo autẽ non recte uirago
dicit᷑. si non uiri offitio fungit᷑. Ilu¬
lier uero si uirilia oꝑa facit recte uira¬
go dicit᷑. ut amarona. que uero nũc
femina. antiquitus irago nocaba¬
tur. licut a leruo serua. licut a Ra.¬

Expanded text:
er, detracta littera, vel mutata, aper, detracta littera, vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere.Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. 22. Virago vocata, quia virum agit, hoc est, opera virilia facit, et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dicitur, ut Amazon. 23. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur, sicut a servo serva, sicut a fa
Abbreviated transcription (Latin):
latinum. Nam et in plalmo ubi le
babet orphano. Puberes a pube id ẽ
a pudenda corporis parte nũcupati.
ꝙ hec loca tunt p̾mum lanuginem
inducunt. Quidam autẽ ex̾ amul
pubertatẽ existimant. id est eum pu¬
berem esse qui qua tuordecim annos
expleuerit. ꝙͣnuis tardissime pubes¬
cat. Certillimũ autem puberem ẽẽ
qui et ex habitu corporis pubertatẽ
ostendit et generare iam possit.
Puerpere lunt que anil puerilib
dictus eo quod sit ad gignendũ adul¬
tus. siue accrescere et augeri. Inuemis
rint. Est enĩ iuuenis in ipõ etatis
in tremento positus. et ad auxiliũ
preparatus. Nam iunare hominis
est opus aliquod conferentis. Sicut
aut̃ tricesimus ꝑfecte etatis est an¬
nis in hominibꝰ ita in pecudib ac
uimentis t̾cius :obustissimꝰ. Uir nũ¬
cupatus quod maior in eo uis ẽ quã
in femina. Unde et uirtus nomen ac¬
cepit. siue quod in agat feminani.
Mulier uero a mollicie tanꝙͣ molli¬

Expanded text:
Latinum. Nam et in psalmo, ubi leLatinum. Nam et in psalmo, ubi lehabet ὀρφανῷ. Puberes a pube, id est a pudenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, quae annis puerilibus dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. 16. Juverint. Est enim juvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam juvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem triginta perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac jumentis tertius robustissimus. 17. Vir nuncupatus, quod major in eo vis est, quam in femina. Unde et virtus nomen accepit, sive quod vi agat feminam. 18. Mulier vero, a mollitie, tanquam molli
Abbreviated transcription (Latin):
monstrantes. Infans dicit᷑ homo pͥ¬
me etatis. Dictus autẽ infans quia
adbuc fati nescit. id est loqui non p̃t
Nondum em̃ bene ordinatis dentib
necdum lanugniem florem q gena¬
rum habens. hn sunt esteti. id est a
phebo dicti. nec dum uiri. ad olescentii¬
li lenes. Puet aut̃ t̾b modis dicitur.
pro natiutate ut esaias. Puerna.¬
tus est nobis. pro etate ut octomus
deceminis. Unde est illud. Iam pueri¬
le ugum tenera ceruice gerebat.
Pio obsequio et fidei p̾ucitate. ut
dñs ud prophetam. Puer meus es
tu noli tiere. dũ iam ierennas lõ.¬
ge puer icie ercessissetanuos. Pu¬
ella est punla. quasi pulla. unde pu
pilos non peo condicione sed pro eta¬
te puerili uocamꝰ. Pupilli auten
dicti. quasi sine otulis hoc est parẽ¬
tib orbi. hn autẽ pupilli uere dicũ¬
tur. quorũ patres añ decesserunt
quã ab hns nomen acciperent. ce¬
ttr crbi uocant᷑. orfam idem q̃ et
pupilli. Illud eiũ grecũ nomẽ est. hoc

Expanded text:
monstrantes. 9. Infans dicitur homo prmonstrantes. 9. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est, loqui non potest; nondum enim bene ordinatis dentibusnecdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est, a Phoebo dicti, necdum viri, sed adolescentuli leves. 11. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias: Puer natus est nobis. Pro aetate, ut octennis, decennis. Unde est illud: 26 Jam puerile jugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad prophetam: Puer meus es tu, noli timere, dum jam Jeremias longe pueritiae excessisset annos. 12. Puella est parvula, quasi pulla; unde et pupillos, non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti, quasi, sine oculis, hoc est, a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uuentus. grauitas atq se.¬
nectus. Prima etas infancia est pu¬
eri nascentis ad lucem que porrigit᷑
in septẽ annos. Secunda etas ꝓueri¬
cia es id est pura et nec dũ ad gene
randum apta. tendens usꝗ ad quartũ
moris id est grauitas. que est declina¬
tio aniuentute m senectutem. nũdũ
senectus. sed iam nũdũ iuuentus qr se¬
moris et ał est quã greci pbr̃ uocant.
Nam sener apud grecos non pbr̃ sed
geronta dicitur. que etas a quĩqua¬
gesmio amio incipiens. septuagesimo
terminatut. Sexta etas senectus q̃
mullorũ annorum tempe finit᷑. sẽd post
quĩq illas et ates quantũtumq uite
est senectuti deputatur. Semũ aũt
pars est ultima senectutis. dicta qd
sit terminꝰ serte etatis. In hns igit᷑
sex spaciis philosophi utã desc̾pserũt
humanani. in quib mutat᷑ et currit
ad mortis termnũ ꝑuenit. Pgamꝰ
gͦ breuiter per predictos gradul etatũ¬
tũ ethimologias corũ in homines de¬

Expanded text:
juventus, gravitas atque sejuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est, pura, et necdum ad gerandum apta, tendens usque ad decimunioris, id est, gravitas, quae est declinatio a juventute in senectutem, nondum senectus, sed jam non juventus, quia senioris aetas est quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas quinquagesimo anno incipiens, septuagesimo terminatur. 7. Sexta aetas, est senectus, quae nullo annorum tempore finitur, sed post quinque illas aetates quantumcunque vitae est, senectuti deputatur. 8. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam descripserunt humanam, in quibus mutatur, et currit, et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum etymologias earum in homine de
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. Quia sicus in terra multa se¬
mina occulta. sit et in nobis semina
celant᷑ figuras parentũ redditura.
t̾no autẽ semine puellas nasti et ex
mat̾no pueros. qr om̃is partus con¬
stat duplici semine. cuiꝰ ꝑs maior cũ
inualuerit occupat similitudinem
serus. In corpore nro quedam tantum
utilitatis calusa facta sunt. ut iuste¬
ra. quedam et utilitatis et decoris.
ut sensũs in facie. et in corpor e manꝰ
ac pedes quorũ membroꝵ et utilitas
magna est et species decentissima.
quedam tantum decoris ut mamille
in uiris et in bt̾rorũq sexu. Umbilicꝰ
quedam discretionis ut nni uris geni¬
talia. barba prolira. pectus amplum
In mulieribus lenes gene. et angustũ
pectus. Ad concipiendos autẽ et por¬
tandos fetꝰ renes et latera dilacata
quod ad hominem et ad partes acti¬
net corporis ex ꝑte. dictum est nunc
tates cius subingamus. cup̃n. de eta
kadus etutis sex suntbeꝰ
Infancia. puericia. adoles

Expanded text:
fieri, quia sicut in terra multa sefieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. no autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. adus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia,
Abbreviated transcription (Latin):
bus non adheret. labit᷑ enĩ nec ht̃
uim adherendi. Smulit̾ et crassũ
non habet iñ gignendi. quia mulie¬
bri sangium mistere se non pocest.
propt̾ nmiã sui spissitudinem: His
et steriles mares uel feminas fieri ul
q eo sit et uita omnns et sapiencia.
Temde quadragesimo die totum
corpus ex pleri quod ex abortiombus
ut terunt collectum eĩt. ñln fetus a
rapite sumere dicunt exordium. Unde
et in aiuũ fetib pͥmũ otulos fingi
in onis udemus. fetus autem noiãtꝰ
quod adbut i utero foneat᷑. cuius se¬
cunde dicunt᷑ folliculus qui cũ in fan¬
te simul nascit᷑: continet q eum. dic¬
tus qr et cum egrẽdiet ᷑ sequit᷑. Nasci
autem par̾busꝰ similes aiunt si pat̾nũ
semen ualidior sit. matrib si mat̾s.
hat uatione simeles erp̾ti uultus. Q
autẽ utus q parentis figurã reddñt
equalit᷑ mirto pat̾no mat̾ noq semine
concipiunt᷑: auorũ praauorũ q similes

Expanded text:
bus non adhaerere; labitur enim nec habet bus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vein eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes
Abbreviated transcription (Latin):
iactũ siunit᷑ aut a terra aut ab u¬
tero. ad gignendũ uel fructum. uł
betus. Est em̃ liquor ex cibi et corpo¬
ris decortione factus. ac diffusus
ꝑuenas atq medullas. qui inde de¬
sudatus in modũ sentine concrescit
in renibus. eietusq ꝑ coitum et
m utero mulieris susceptus colore
a acircuitũ lunaris lummins quo so¬
let hoc euenire profluuiũ: luna
eñ grece menẽ dicit᷑. hec muliebria
nũcupant᷑. Nam mulier solum a¬
minal menstruale est. cuiꝰ cruoris
contactu fruges non germinant.
a cescunt᷑ musta moriunt᷑ herbe.
amictunt arbores fetus. ferrũ ⁊ ubi¬
go corrũpit. ingrescunt era. si qui
canes inde ederiit in rabiem efferũt᷑
Glutinũ affalti quod nec ferro nec
aquis dissoluit᷑ cruore ipso pollutũ
sponte disꝑgitur. Post plurimos aũt
dies menstruos. id eo semen non eẽ
generabile quia iam non est men¬
ltrualis sangnis a quo ꝑfusum ier¬
getur. Tenu̾e semen lotis mulieri¬

Expanded text:
jactum sumitur, aut a terra, aut ab ujactum sumitur, aut a terra, aut ab utero ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, ejectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus, calorea a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebri
Abbreviated transcription (Latin):
defluunt. Uterũ sole mulieres hñt.
in quo concipiant ad similitudinẽ
cauliculi. Tamen auctores uterum
pro utriusq serus uentre plerũq
ponunt. Nec poete tm̃ modo sed et
ceteri. Uocatus autem uterus quod
dupler sit. et ab utraq in duas se
didat ꝑtes que in diuersum diffu¬
se ac retlere circũplicant᷑ in modũ
cornuũ arietis. uel quod interuis
impleatur fetu hinc et utet quod
aliquid int̾nsetꝰ babuerit ut mem¬
bra et uiscera. Aqualitulꝰ autem
proprie porci est. hinc aduentrem
translatio. matrix dicit᷑ quod fetꝰ
in ea generet᷑. Semen enĩ receptũ
confouet confocũ corporat. corꝑa¬
tũ in membra distinguit. uulua
uocata quasi ualua id est ianua
uentris uel quod semel recipiat. uł
ꝙ ex ea fetus procedat. uesica dicta¬
pletur et humore discendit᷑. cuius
usus in nolucribus non habetur.
monstratur. qui humor. uulgo lociũ
dicit᷑. quod eo lota id est mũda uesti¬
menta efficiant᷑. Semen est quod

Expanded text:
defluunt. Uterum solae mulieres habent, defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum pro utriusque libet sexus ventre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et ceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornuum arietis, vel quod interius impleatur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod fetus in ea generetur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, cortum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. ina collecta completur et humore distenditur. Cujus usus in volucribus non habetur. monsdicitur, quod eo lota, id est, munda vestimenta efficiantur. 23 139. Semen est quod
Abbreviated transcription (Latin):
existeret. quẽ quidã etiã ⁊isus cau¬
sia factum existimant. Nam splene
ridemus. felle irascimur. corde sapimiꝰ
iecore amamus. Quibus quatuor
elementis constantibus in tegrum est
pellatum quod sit folliculus gestans
humorem qui uocat᷑. bilis. Stoma¬
excipiat atq ad intestina transut¬
tat. Iutestina dicunt᷑. eo ꝙ corporis
interiore ꝑte cobibeant᷑. que idcirco
sunt᷑ mõ ut susceptas estas paulatĩ
egerant et suꝑ additis cibis nõ impe¬
diant᷑. Omentum membranum
testinũ quod discerint uentrem et
teron dicunt. ieiuna. tenue intesti¬
num. Unde et ieuimũ dicit᷑. Uenter
autẽ et aliuis et uterus int̾ se diffe¬
runt. Uenter est qui accepto cibo
digerit. et apparet extrinsecus.ꝑ
tenditq apectore usq ad inguinem.
Et dictus uent᷑ quod ꝑ totũ corpus
uite alimenta uehit. Aluus est qͥ
cibum recipit et purgari solet. Sa
et uocatus aliuis quod abluatur id
est purget. Ex ipõ sordes stercorum

Expanded text:
existeret: quem quidam etiam risus cauexisteret: quem quidam etiam risus causa factum exiridemus, felle irascimur, corde sapimus, jecore amamus, quibus quatuor elementis constantibus, integrum est pellatum, quod sit folliculus gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomaaccipiat, atque ad intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiori parte cohibentur, quae idcirco sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum,testinum, quod discernit ventrem et ἔντερον dicunt. Ieiuna tenue intestinum, unde et ieiunium dicitur. Venter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purgari solet. SalEt vocatum alvum quod abluatur, id est purgetur: ex ipso enim sordes stercorum
Abbreviated transcription (Latin):
cordis flabellum sit in quo pneuma
id est sp̃t mest. ꝑ quẽ motus et agitã¬
tur et mouent᷑. uñ et pulmones uo.
enuttit et recipit. a quo mouentur
pulmones. et palpitant ad apperiẽdo
se ut flatũ capiant. et strigendo ut
eiciant. est enĩ organũ corporis : Iecur
nomen habet eo ꝙ ignis ibi habeat
sedem qui in terebro subuolat inde
ad oculos ceteros qr sensus et membͣ
diffundit᷑. et calore suo ad se suitum
er cibo tractũ uertit. in sanguinem.
quem ad usum pascendi nut̾endiq
singulis membris prebet. In iecore
autem consistit uoluptas et concu¬
piscencia. iuxta eos qui de phisicis
disputant. fibre ietoris sunt extre¬
mita tes sicut et extreine ꝑtes filoꝵ
in uitib siue quasi lingue eminentes.
dictas autẽ febras quod apud genti¬
les in sacris ad febi aras ferebant᷑
ab at iolis. quib oblatis atq sucten¬
sis responsa acciperent. Splen risꝰ¬
ex contraria ꝑte iecoris ne natua

Expanded text:
 eo quod cordis flabellum sit, in quo pneuma,  eo quod cordis flabellum sit, in quo pneuma, id est spiritus est, per quod et agitatur et movetur, unde et pulmones vocaemittit et recipit, a quo moventur pulmones et palpitant, et aperiunt se ut flatum capiant, et stringunt ut ejiciant, est enim ut organum corporis. Jecurnomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen ex contraria parte iecoris, ne vacua
Abbreviated transcription (Latin):
ta hñt spacia. daccilicũ ꝑcussum quã¬
diu sine uitio sunt si qñ uͦ cicatiores
ut mirmiti zontes. mortis signa sunt.
natantis sangnĩs atq ⁊ iui ꝑ corpus.
omne diuisi quib umũ sa mẽbra irei¬
almientũ ex greca ethimologia nomẽ
duxit. quod uegetet᷑ et sustentet᷑ et
uiuat. Sanguis autẽ est dum in corꝑe
est. effusus uero cruor dicit᷑. Nam cru¬
or uocatus ab eo quod effusus decur¬
rit. uel ab eo ꝙ currendo corruat. il
lni cruorem int̾pretant᷑ sanguinem.
corruptũ qui emittit᷑. Aln auint̾ uo¬
catũ sangninẽ quod suauis sit. San¬
gius aũt non est integer insi in uiuẽ¬
tibus. Namdicũt phisici minui san¬
gunem ꝑ etatem. unde in sensib tre¬
mor est. Proprie autẽ sanguis amme
possessio est. inde genas lacerare mu
lieres in luctu solent. unde et purpu¬
ree uestes et flores purpurei mortus
ex greco trahit uocabulum. Greci
enĩ pulmonẽ pleumon uocant. eo ꝙ

Expanded text:
ta habent spatia; dactylicum percussum, quamta habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores ut μυρμίζοντες, mortis signa sunt. natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inriis, ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur, et sustentetur, et vivat. Sanguis autem est, dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus, eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii autem cruorem interpretantur sanguinem corruptum, qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem, quod suavis sit. 123. Sanguis autem non est integer, nisi in juvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem, unde in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est; inde genas lacerare in luctu mulieres solent, unde et purpureae vestes, et flores purpurei mortuis ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant
Abbreviated transcription (Latin):
Item lacerti siue mures qr sic in singłis
m̃bris cordis locata sunt. ut cor in me¬
dia totius corporis parte sit. appellan¬
tur q a nomine similiũ amnialium
sub terra delitiscentiũ. Nam inde mus¬
culi amuricũ similitudine et thori
receptaculum uite a greca appellati¬
one dirmatũ quod illi cardian dicũt.
siue a cura qr in eo enĩ omĩs sollicitu¬
do et sciencie causa manet. Quod
ideo pulmomi uicinũ est. ut cum ira
ascendit᷑ cordis pulmonis humore
tempetur. Huiꝰ due arterie sunt e
quib simstra plus sanguinẽ habet.
dertra plus spiritum. unde et in dex¬
tro brachio pulsum inspicimus. Pre¬
cordia sunt loca cordis uicina. quib
sensus ꝑcipit᷑. Et dicta p̃cordia eo
quod ibi sit p̾ncipium cordis. et cogi¬
tationis Pulsus uocatus quod pal¬
picet. cuiꝰ indicio aut infirmitatem
intelligimiꝰ aut salutẽ. huiꝰ duplex
est motus. aut simplex aut compoĩ¬
tus Simplex qui ex uno saltu cõstat.

Expanded text:
Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: ipatefacti. Cor a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat;
Abbreviated transcription (Latin):
logia nomen sortiti sunt. hos enm
greci podas dicunt qui alt̾ns motib
solo fixi incedunt. Plante a plam¬
cie nũcupate. qr non rotunde ut in
quadrupedib ne stare possit bipes
homo. sed plane atq longiores for¬
mate sunt. ut stabiliꝰ corpus effi¬
cerent. Sunt autẽ plante anterio¬
res partes que etiã de multis ossib
constant: Calcis pͥma pars plante
a callo illi nomen impositũ quo ter¬
ram calcamus. Hinc et caltaneus.
Solum inferior ꝑs pedis dictum qr
eo terre uestigia inpͥmimꝰ. Sed et
solum dicit᷑ omne quod aliquid susti.¬
net quasi solidum unde et terra so¬
lum quod cuncta sustineat. et solum
pedis. ꝙ totam corporis molem portet.
uistera non tnĩ intestina dicimus sed
quicquid sub corio est auisco quod est
nit̾ cutem et carnem. Item iuscera
uit alia id est circũfusa cordis loca
quasi iuscora eo ꝙ ibi uita id est aiã
continetur. Item iuscera capita neruo¬
rum ex sanguine et neruis copulata.

Expanded text:
logia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata.
Abbreviated transcription (Latin):
flectunt᷑ non supra sicu̾t in brachiis
Genua sunt cõmixtiones femorũ
et cruriũ. et dicta genua eo quod i
utero sint genis opposita. Coherẽt
enĩ ibi sibi et cognata sunt oculis
lacrimarum indicibus et miseri
cordie. Nam agenis genua dicũt᷑.
Demq complicatũ gigni formari¬
q hominen. ita ut genua lurlum
sunt. quib ocłi formant᷑. ut taui
acre conditi fiant. ut enmus ait.
Atq genua cõp̾mit. Artagena inde
est ꝙ homines dũ ad genua se proster¬
nunt. statĩ lac̾mantur. uoluit enĩ
eos natura uterũ mat̾nũ rememora¬
zi. ubi quasi in tenebris consedebãt.
anteꝙͣ uenirent ad lucem. Erura
et gressum facimꝰ. sunt sub genib
usq ad suras: Tibie uotate quasi
tube.sunt enĩ et longitudine et spẽ
similes. Talus dictus a talo. Nam
colus est eminens rotunditas. unde
et fastigium templi rotundi colus
uocat᷑. Talus autẽ sub crurib est
sub talo calcanei. Pedes mobile fũ¬

Expanded text:
flectuntur, non supra, sicut in brachiis. flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurium: et dicta genua, eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, laccordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Ennius inc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
creatur et gignit᷑. Hec et pudenda
pro uerecundia siue a pube. unde et
indumento operiuntur. Dicunt᷑
autem ista et inhonesta. qr non
habent eam speciem decoris sicut
proprie dicitut humor fluens a na
duobus. Hn semen calamo mĩstrãt
quod ab spine medula et a rembus
et a lumbis suscipiunt. ad gram̃
pellis in qua testiculi sunt. Poste¬
uiora uͦ uocata quod retrosunt et
a nultu adu̾sa. nedũ aluũ purga¬
mꝰ in quinemꝰ aspectũ. Meatus
inde appellatꝰ qr ꝑ eũ meant id est
egerunt᷑ stercora. femora dicta sũt¬
quod ex ꝑte a femina sexus uiri dis¬
crepet. sunt aũt ab inguinib usq
ad ianua. Femina autem per diri¬
uationem femorũ ꝑtes sunt quib
mequitando tergis equorũ adhe̾mꝰ.
Unde et p̃liatores olim sub feminib
equos amisisse dicebant᷑. Core¬
axes. In ip̃is enĩ femora mouentur.
quoꝵ concaua uertebra uocant᷑ qr
fragines qr subtus frangunt᷑. idest

Expanded text:
creatur et gignitur. Haec et pudenda creatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube. Unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eamdem speciem decoris sicut proprie dicitur humor fluens a natduobus; hi quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta suntquod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxaaxes; ipsis enim femora moventur. Quorum confragines dicuntur, quia subtus franguntur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uene et medulle tenueni liqͦ¬
rem delũdant in renb qui liquor
rursus a renib calore uenerio resolu¬
tus decurrit: Lumbi ob libidims las¬
ciuam dicti qr in uiris causa corporee
uoluptatis in ipĩs est sicut in umbi.¬
lico feminis. Unde et ad iob in exor¬
dio sermonis dictũ est. Accinge sicut
uit lumbos tuos. ut in hus esset re¬
listendi preparatio. in quib libidĩs
est usitata dominandi occasio. Umbi¬
litus est mediꝰ locus corꝑis. dictus qd̾
sit umbus iliorum. Unde et umbo
appellat᷑ locus in medio dipei. a quo
greco sermone appellatũ quod ibi
nos obuoluamur. Grece eñ ilios ob¬
uoluere dicit᷑. Climes uocate quod
sint iueta colum. quod est longo. Na¬
tes quod in ip̃is muitim᷑ dũ sedemus.
Unde et conglobata est ni eis caro ne
p̃ueniente corporis. mole ossa dolerẽt.
Genitalia corporis ꝑtes sunt ut no¬
men ipm̃ docet gignende sobolis ac¬
ceperunt uocabulum. quodhiis pro¬

Expanded text:
Nam venae et medullae tenuem liquNam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est 38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iutes quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsum docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his pro
Abbreviated transcription (Latin):
quod aptior sit ad leuandũ aliquid
et portandum. Ipã em̃ gestat di.¬
peum ensem furetram et reliqua
onera ut expedita sit dextra ad a¬
gendum. Dorsũ est a ceruice usq
ad renes. Dictũ aũt dorsum. quod
sit suꝑficies durior corporis in modũ
saxi fortis. ad portandũ et ad per¬
peciendum. Terga qr in easuppini
iacemꝰ. in t̾ra. ꝙ solus homo potest
Nam muta aĩalia aut in uentre
aut in latere iacent. Unde in aiãli¬
bus terga abusine dicunt᷑. Scapła
las est. unde et nominatũ. pale
sunt dorsi dextra leua qr eminen
quod habeat radiolos acutos cuiꝰ
nincture spondilia appellant᷑. apt̾
partem cerebri. que fert᷑ ꝑ eos lon¬
go tactii. ad ceteras corporis ꝑtes.
Satra spma est una ꝑpetue spine
pemiũ infante concepto nascitur.
Ideoq et hostia id pͥmũ a gentilibus
dus suis dabat᷑. unde et sacra spia
dicit᷑. Renes ait uarro dictos quod
riui ab hns obscenii humoris nascan᷑

Expanded text:
quod aptior sit ad levandum aliquid quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapullas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminenquod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur.
Abbreviated transcription (Latin):
adhereant. Ossa sũt iobur corporis¬
et solidamenta. In hnis enĩ posicio
omnis robur q subsistit. Ossa aũt
ab usto dicta. propter quod cremarent
ab antiquis siue ut alii putant ab
ore eo quod ibi pateant. Nam ubiq
cute uiscerib q obiecta celantur.
medulle appellate quod madefatiãt
ossa. urigant enĩ et confortant.
nodis grassiorib conglobate. Dicte
ita eo quod in flaxionẽ membrorum
ula u̾tant᷑. E artilagines ossa.
mollia et sine medulla. Quod genꝰ
auricule et nariũ dist̾minat. et
costarum extremitates habent.
liue oꝓcula olliũ. que mouentur.
Et ducte cartilegines quod leui at¬
trictu carent dolore dum plectũt᷑¬
Costas appellari quidam putant.
ꝙ ab ip̃is interiora custodiantur
et tota mollicies uentris uallata
saluctur. latus qr iacentib nobis
latet est em̃ leua ꝑs corporis. Dec¬
tro autem lateri habilior motus ẽ
leuo fortior et oneri ferendo acco¬
modatior unde et leua nũcupata

Expanded text:
adhaereant. 86. Ossa sunt corporisadhaereant. 86. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, proab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. nodis grossioribus conglobatae, ita dicta eo, quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia, et sine medulla: quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur: et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore, dum plectuntCostas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata,
Abbreviated transcription (Latin):
spiramenta dicunt . eo quod ꝑ eos
inuificus sp̃c̃ exteriꝰ mĩstretur. Ar¬
uina est ꝑnguedo quidẽ cuti adhe¬
rens. Pulpa est caro sine piguedi¬
ne dicta. quod palpitet. ħ esilit em̃
sepe. hanc pleriq et iuscũ nominãt
propt᷑ quod glutinosa sit. Mleuibra
sunt ꝑtes corporis artus qiuib colligãt᷑
membra ab artando dicta. Nerui gre¬
ca dirinatione appellati. quos illi neu¬
tra uocant. Aln latine uocatos neruos
putant. eo quod artuũ cõiuntiones
iuitem hns mhereant. id est ab in¬
herendo. Maximã autem urium
substanciam neruos facere certissi¬
mum est. Nam quantũ fuerint
densiores tanto propensius augesc̾e
firmitatẽ. Artꝰ dicti quod colligati
inuicẽ nerus artentur id est strĩ¬
gant᷑ quorũ diminutia sunt ar¬
ticula. Nam articula dicimꝰ mem¬
bra maiora ut brachia. articulos
minora ut digitos. Compago capi¬
ta sunt ossiũ dicta. eo quod sibi cõ¬
pacta neruis uelut glutmno quodã

Expanded text:
spiramenta dicuntur, eo quod per eos spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet; resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, eo quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus colligantur membra, ab arctando dicti. 83. Nervi, Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum conjunctiones invicem his inhaereant; id est, ab inhaerendo. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam
Abbreviated transcription (Latin):
papant dũ lat sugunt. pro inde ma¬
ntilla est omis emitiẽtia uberis.
Papilla uero breue ilud unde lac
trahit᷑. Ubera dicta uel qr lacte
uberta uel ubera qr humida. humore
sclicet latis mͥ morem iuiarum plena.
lac iũ nominis a colore trahit. quod
at albus liquor. leucos em̃ grece al¬
bum dicunt. cuiꝰ natura ex langniẽ
bmutant᷑᷑ Nam post partũ siquid
sangiũs nũdum fuerit uteri nutri¬
mento consumptum. naturali motu
Quit in mãmas et earũ iurtute
albescentis lactis accipit qualitatẽ.
Cutis est que in corpore p̾ma est ap¬
pellata. quod ipã corpori supꝑoĩta
grece incisio dicit᷑ .i. pellis. quod ext̾¬
nas iniurias corporis tegendo pellat.
pliuuasq et uentos solisq ardores
pferat. Pellis autẽ mox detracta
subatta iam coriũ dicit᷑. Corium
auitẽ ꝑ dirmuationem caro appellauit
quod eo tegat᷑. sed hoc i brutis aĩa¬
libus propriũ est. pori corporis greco¬
nomine appellant᷑ qui latine prop̾e

Expanded text:
pappant, dum lac sugunt. Proinde mapappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus propriunomine appellantur qui Latine proprie