comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prehendit S iãiste suꝑbus et
arrogans. qua sententia conuin¬
catur audiam: De duob qͥppeci
debitoribus paradigma opponi¬
tur:⁊ quoꝵ unus minus. alius am¬
plius debet: utrorumq uebito di¬
misso. quis amplius. debiti lar¬
gitorem diligat interrogatur:
Quib uerbis: ꝓtinus ille respon¬
dit Ille plus diligit: cui plus
dimittitur Quainre notandũ
ẽ: quia dum sua sententia phari¬
seus conuincitur: quasi frenẽticꝰ
funem portat ex quo ligẽtur:
Enumerant᷑: bona peccatricis: enu¬
merantur mala falsi iustr. cũ di¬
citur: Intraui in domũ tuam:
aquam pedib meis non dedisti.
Hec autẽ. lacrimis rigauit pedes

Expanded text:
prehendit. 4. Sed jam iste superbus et prehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis ri
Abbreviated transcription (Latin):
eisq compati. culpam suã con¬
fitentib nolunt: ac uelut pha¬
risei more. a peccatrice muliere
tangi despiciunt: Que ꝓfecto
mulier. si ad pharisei pedes
uenisset: nimirũ calcibus re¬
pulsa. discederet: inquinari enĩ
se alieno peccato crederet: Sed
quia hunc uera sua iusticia ñ re¬
plebat: de alieno uulnere egrota¬
cum peccatores quosq conspici¬
mus: nosmecipsos prius. in illoꝵ
calamitate defleamus: quia for¬
tasse in similib aut lapsi sumꝰ:
aut labi possumus: si lapsi nͣ
sumꝰ Et si censura magisterii
debet semꝑ uirtute disciplinȩ
uicia ꝑsequi: oportet tamen.
ut sollicite discernamꝰ. quia di¬
strictionem debemus uiciis:
compassionem nature Si enĩ
feriendus ẽ peccator: nutrien¬
dus est ꝓiximus Cum uͦ iam
ꝑ penitentiam ꝑcutit ipse qd̃
fecit: iam ñr ꝓximus. peccator
non ẽ: quia cum dei se iustici¬
a contra se dirigit: & hoc in
se punit. qd̾ iusticia diuinare¬

Expanded text:
eisque compati culpam suam coneisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotacum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina re
Abbreviated transcription (Latin):
in culpa Sed hoc phariseus
incuens. despicit: & non solum
uenientem peccatricem mulie¬
rem. sed etiam suscipientẽ dñm
hic. si esset ꝓpħa: sciret utiq quȩ
riseus ueraciter apud se suꝑbus.
& fallaciter iustus: egram repre¬
hendit de egritudine. medicũ
de subuentione: qui ipse quoq
de elationis uulnere egrotabat.
& ignorabat Inter duos autẽ
egros medicus aderat: s unus
eger in febre integrum sensũ
tenebat: alter uͦ in febre carnis.
& sensum ꝑdiderat m̃tis Illa
quippe flebat. quod fecerat:
phariseus autẽ falsa iusticia
elatus. uim sue inualitudinis
exaggerabat In egritudine gͦ
& sensum ꝑdiderat: qͥ hoc ipsũ
qͦq quod a salute longe esset.
ignorabat Sed inter hec. nos
gemitus cogit. quosdam nr̃i or¬
dinis uiros intueri: qui sacerdo¬
tali officio prediti. si quid for¬
tasse iustȩ exterius uel tenuicer
egerint: ꝓtinus subiectos de¬
spiciunt: & peccatores quosq
in plebe positos dedignantur

Expanded text:
in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum “Hic si esset propheta, sciret utique que riseus ueet fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur,
Abbreviated transcription (Latin):
traxit intus: qui.ꝑ mansuetudi¬
nem suscepit foris: Sed iamtex¬
tum sc̃ĩ euuangłii ꝑcurrentes:
ipsum quoq ordinem quo ue¬
nerit sananda. uideam᷑ Atculit
alabastrum unguenti: & stans
retro secus pedes iħii. lacrimis
cepit rigare pedes eius: & capil¬
lis capitis sui tergebat: & oscula¬
batur pedes eius: & unguento
ungebat: Liquet fr̃s. quod illi¬
citis actibus prius mulier inten¬
ta: unguentum sibi. ꝓ odore sus
carnis adhibuit. Quod gͦ sibi
turpiter exhibuerat: hoc iam dõ
laudabiliter offerebat: Oculis
terrena comcupierat: sed hos
iam ꝑ penitentiam conterens.
flebat Capillos ad compositi¬
onem uultus exhibuerat: sed
iam capillis lacrimas t̃gebat:
Ore. suꝑba dixerat: s pedes dñ
osculans: hoc in redemptoris
sui uestigia figebat Quot gͦ
in se habuit oblectamenta: tot
de se inuenit holocausta Con¬
numerum criminum: ut totũ
seruiret deo in penitentia: qͥc¬
quid ex se dm̃ contempserat

Expanded text:
traxit intus, qui per mansuetuditraxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Connumerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat
Abbreviated transcription (Latin):
emolliant: Considerauit nãq
quod fecit: & noluit moderari
quid faceret:. Suꝑ conuiuantes
ingressa ẽ: non iussa uenit: in¬
ter epulas. lacrimas obculit:
Discite. quo dolore ardet: quȩ fle¬
re & inter epulas non erubescit:
Hanc uͦ quam lucas peccatricem
mulierem. ioħs mariã nominat.
illam ẽẽ mariam credimus: de
qua. marcus septem demonia
ciecta fuisse testatur Et quid ꝑ
septem demonia: nisi uniuersa
uicia designant᷑: Quia enim se¬
ptem diebus. omne tempꝰ com¬
prehenditur: rectȩ septenario
numero. uniuersitas figuratur:
Septem gͦ demonia. maria habu¬
it.: quȩ. uniuersis uitiis plena
fuit. Sed ecce qr qͣpitudinis suȩ
maculas aspexit: lauanda ad
uantes non erubuit: Nam quia
semetipsam grauiter erubescebat
intus: nichil esse credidit quod
uerecundaretur foris: Quidgͥ
miramur fr̃s: mariam uenientẽ.
an dñm suscipientem: Suscipi¬
entẽ dicam: an trahentem: Sed
melius. trahentem & suscipientẽ:
quia nimirũ ipse eam ꝑ miscdiã

Expanded text:
deravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad 594 convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
nob lectio
recitata. S
ne aliquibꝰ
ipsa eius
planities alta fortasse uideat᷑:
eam sub breuitate transcurri¬
mus: quatinus eius expositio.
ita nescientib fiat cognita :
ut tam̃ scientib ñ sit onerosa.
Quia uiris luxuria in lumbis
sit. feminis in umbilico: testa¬
tur dñs: qui de diabolo ad
beatum iob loquitur: dicens.

Expanded text:
 lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ et uenture mortis tempꝰ igno¬
ramus : & post mortẽ. operari ñ
possumus: suꝑẽ. ut ante mortẽ.
tempora indulta rapiamꝰ. Sic
enimsic. mors ipsa cũ uenerit.
uincitur: si pͥusqͣm ueniat. sc̃ꝑ

Expanded text:
 et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper
Abbreviated transcription (Latin):
benignitas dei. ad penidentiã
autẽ tuam. & cor impenitens:
thesaurizas tibi iram. in die tre
& reuelationis iusti iudiciidĩ
Hinc. psalmista ait Ds̃ iudex iu¬
stus: fortis & longamimis Die¬
turus quippe longammẽ. pre¬
misit iustum: ut quẽ uides
peccata delinquentium diu
patienter ferre: scias hunc
quandoq etiam districtȩ iu¬
dicare. hinc. ꝑ quendam sapi¬
entem dicitur Altissimus est
ens enim redditor dicit᷑: quia
peccata hominũ et patitur et
reddit: Nam quos diu ut con¬
uertantur. tolerat: ñ conuersoo.
durius dampnat Ad excutien¬
dã uͦ mentis nr̃ȩ desidiam. etiã
exteriora dampna ꝑ similitude¬
nẽ ad medium deducunt᷑: ut ꝑ
hȩc animus. ad suam custodiã
suscitetur Nam dicit᷑. Hoc aut̃
scitote: quia si scir et paterfa¬
milias qua hora fur ueniret:
ugilaret utiq: & ñ sineret pso¬

Expanded text:
benignitas Dei ad poenitentiam benignitas Dei ad poenitentiam  tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enimens enim redditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique,
Abbreviated transcription (Latin):
centia. uel uiuentus: quȩ aucto¬
ritate sacri eloquii. unũ sunt:
dicentis.: Letare uiuenis: in ad¬
olescentia tua: Tercia autem:
senectus accipit᷑. Qui gͦ uigi¬
lare in pͥma uigilia noluit:
custodiat uel scd̾am: ut qui
conuerti a prauitatib suis
in pueritia neglexit: ad uia ᷤᷤ
uitę. saltem in tempore iuuen-¬
cuidis euigilet. Et qui uigilare
in scda uigilia noluit: terciȩ
uigiliȩ remedia non amittat:
ut qui & in iuuentute ad uias
uite non uigilat: saltem in se¬
nectute resipiscat. Pensate fr̃s
km̃i: quia concliisit dĩ pietas.
duritiam nram Non est iam:
quid homo excusationis inue¬
niat. Ds̃ despicitur. & exspectat:
contempni se uidet. & reuocat.
Inuiriam de contemptui suo su¬
scipit: ectamen quandoq reu̾¬
tentib etiam premia ꝓmittit
Sed nemo hanc eius longanimi¬
tatem negligat: quia tanto di¬
strictiorem iusticiam in iudi¬
cio exiget: quanto longiorẽ
patientiam. ante iudicium
prerogauit Hinc etenim:
paulus dicit Ignoras. qm̃

Expanded text:
s, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissimi, quia conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
magno fletu destari solet. qͥa
quousq corpus eius sepulture
traderent: ab eorum naribus.
odoris illius fraglantia nonre¬
cessit: Ecce quo fine ex hacin¬
ta exiit. qui in hac uita ȩquani¬
miter flagella tolerauit. suita¬
ͣ uocem dominicam. bonatra
fructum ꝑ patientiam rẽddidit:
que erarata discipliue uomere.
ad remunerationis segetem per
dite. quod excusationis argu¬
mentum in illo districto iudi¬
cio habituri sumus nos qui ã
bono opere torpentes. & res ꝙ
manus accepimus: si precep¬
ta dominica egenus & sine
manib impleuit: Non con¬
tia nos dñs tunc apłos osten¬
dat: qui ad regnum secum
turbas fidelium predicando
traxerunt: Non contra nos mar¬
tyres exhibeat: qui ad celestem
patriam sanguinẽ fudendo
ꝑuenerunt Quid tunc dictu¬
ri sumus. cum hunc de quolo¬
quuti sumus seruutum uidẽ¬
rimus. ⁊ cui longus languor
brachia tenuit. sedtamen hȩc
a bono opere ñ ligauit: Hec
uob̾cum fr̃s agite: sic uos ad

Expanded text:
magno fletu attestari solet quia magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervdite quod excusationis argumentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ignoraret Studebat in dolo¬
re semꝑ grãs agere: hymuis
dei & laudibus. diebus ac no¬
ctibus uacare Sed cum iam
tempꝰ esset. ut tanta eius pati¬
entia remunerari debuisset:
menbrorum dolor ad uitalia
rediit Cumq se iam mortiꝓ
ximũ agnouit: peregrinos ii¬
ros atq in hospitalitate susce¬
ptos admonuit ut surgerent:
ꝙ cum eo psalmos ꝓ expecdta¬
tione exitus decantarent us
cum eis & ipse moriens psalle¬
ret: uoces psallentium repente
compescuit: cum derrore magni
clamoris dicens. Tacete. Num¬
quid ñ auditis: quantȩ resonãt
laudes in cęlo: Cumq ad eas¬
dem laudes. quas intus audi¬
erat. aurem cordis intenderet:
scã illa anima. carne soluta ẽ.
Sed exeunte illa. tanta illic fra¬
glantia odoris aspersa ẽ: ut õs
illi: qui aderant. inestimabili
suauitate replerentur: ĩta ut ꝑ
hoc patenter agnoscerent qđ
eam laudes in celo suscepissers.
Cui rei monachus nrͣ interfuit.
qui nunc usq uiuit: & cum

Expanded text:
ignoraret. Studebat in doloignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
niat: quanto nunc eius rubi¬
ginem ignis tribulationis pur
N ea porticu quȩ eun Egat.¬
tibus ad eccłiam beati clem̃tis
est ꝑuia: fuit quidam seruulꝰ
nomine: quem. multi ur̃m me¬
cum nouerunt: rebus pauꝑ:
meritis diues: quẽ longa egri¬
tudo dissoluerat Nam a pͥme¬
ua etate. usq ad finem uite:
paraliticus iacebat. Quid dicã
quia stare ñ poterat: qͥ nunꝗͣ
in lecto surgere uel ad sedendỹ
ualebat: Nunqͣm manũsuã
ad os diicere: nunqͣm se potu¬
it in latus asiud declinare:¬
Huic ad seruiendum. mater cũ
fratre aderat: & quicquid ex
elemosina potuisset accipere:
hoc eorum manib pauperib
erogabat Nequaquam licteraᷤᷤ
nouerat: sed scripturȩ sacrȩ
sibimet codices emerat: & re¬
ligiosos quosq in hospitali¬
tate suscipiens: hos coram se
legere sine intermissione faci¬
ebat factumq est: ut quan¬
tum ad mensuram ꝓpriam ple¬
nȩ sacram scripturam disceret:
cum sicut dixi. litteras funditꝰ

Expanded text:
niat, quanto nunc ejus rubiniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paraquia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinareHuic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus
Abbreviated transcription (Latin):
si non ȩquanimit᷑ etiam primo¬
rum mala toleramus Quanto
enim quisq altius ꝓfecerit:
tando in hoc mundo inuenit
qđ durius portet: quia cum
a presenti scło. mentis nr̃e di¬
lectio deficit: eiusdem scłi ad¬
uersitas crescit: hinc ẽ enim.
qđ plerosq cernimus & bona
agere: ettamen sub graui tribu¬
lationum fasce desudare: Ter¬
rena ĩam desideria fugiunt:
ectam̃ flagellis duriorib faci¬
gantur: Sed iuxta uocem dñi.
fructum ꝑ patientiam reddũt.
quia cum humiliter flagella
suscipiunt: post flagella ad
requiem sublimiter suscipiit¬
tur: Sic uua calcibus tindit᷑:
et in uini saporem liquatͣ Sic
oliua contusionib expressa a¬
murcam suam deserit: & in o¬
lei liquore pinguescitz Sic per
tricuram arcȩ. a paleis grana se¬
parantur: & ad horreum pur¬
gata ꝑueniunt: Quisquis gͦ
appetit plenȩ uitia uincere: stu
ddeat humiliter purgationis
suȩ flagella tolerare: ut tanco
post ad iudicem mundior ue¬

Expanded text:
si non aequanimiter etiam proximosi non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior ve
Abbreviated transcription (Latin):
se fieri similem optauit. Et obli¬
tus ẽ. quod planxerat: cumer¬
tinguere noluit. qd̾ ꝑ auaricĩ¬
am ardebat Notandum uͦ ẽ.
quod exponens dñs dic̃. quia
sollicitudines. ꝙ uoluptates.
& diuitiȩ suffocant uerbum.
Suffocant enim: quia impor¬
timis cogitationib suis. guit᷑
mentis strangulant. Et dum
bonum desiderium intraread
cor ñ sinunt: quasi adicum
flatus uitalis necant Nocan¬
dum etiam. qd̾ duo sunt quȩ
diuitiis iungit: sollicitudi¬
nes uidelicet & uoluptates: quia
ꝓfecto ce ꝑ curam. m̃tem oiprimt:
& ꝑ affluentiani. resoluunt:
Reenim contraria: possessoreᷤ
suos & afflictos & lubricos
faciunt. Sed quia uoluptas
conuenire ñ potest cum affli¬
ctione: alio quidem tempore.
ꝑ custodiȩ suȩ sollicitudinem
affligunt: atq alio. ꝑ abundan¬
tiam ad uoluptates emolliurs.
Cerra autẽ bona. fructum ꝑ patĩ¬
entiam reddit: quia scilicet
nulla sunt bona quȩ agimus:

Expanded text:
se fieri similem optavit; et oblise fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam detestantur: rerũ om̃i¬
um contemptũ laudant. s
mox ut uiderit animꝰ quod
concupiscat: obliuiscitur qd̾
laudabat. Multi cum u̾bũ
contra luxuriam audiunt:
pollutiones carnis. ñ solum
ꝑpetrare non appetunt: sed
etiam ꝑpetratas crubescunt:
Sed mor. ut carnis speties eoꝵ
oculis apparet: sic mens ad de¬
siderium rapitur: ac si adhuc
ab ea nichil sit contra hȩc ea¬
dem desideria deliberatum
Et dampnanda agit: quȩ qͥc¬
quid egisse se meminit: etiã
ipsa dampnauit Sepe etiã
contra culpas conpungim᷑:
eitam̃ pꝰ fletum. ad culpas
redimus Sic balaam israeli¬
tici popłi tabernacula contẽ¬
platus. fleuit: eisq se similẽ
fieri in morte poposcit. di¬
cens Moriatur l anima mã
morte iustorum. E & fiant no¬
uissima mea. horum similia. S
mor. ut hora compunctionis
transũt: in auaritiȩ nequitiã
exarsit: Nam ꝓpter promissa
miinera. in eius popłi morte
consilium dedit: cuius morti.

Expanded text:
ritiam detestantur, rerum omniritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. in memorĩa ñ tenetis Ecce
transit om̃e qđ agitis: & adex¬
tremũ iudicium. sine ulla mo¬
menti interpositione. cotidie uo¬
lentes nolentesq ꝓperatis. Cur
gͦ amatur: quod relinquit᷑: Cur
illud negligitur. quo ꝑuenit᷑:
Mementote. qđ dicitur: Si quis
habet aures audiendi: audiat:
Omnes enim quĩ illic aderant:
aures corporis habebant: Sed
qui cunctis aures habentibus.
Curate gͦ: ut acceptus sermo
in cordis aure remaneat. Cura¬
te.ne semen iuxta uiam cadat:
ne malignus sp̃s ueniat: & a
memoria uerbum tollat Cura¬
de. ne petrosa terra semen exci¬
piat: & fructum boni operis. si¬
ne ꝑseuerantiȩ radicibus mit¬
tat. Alultis enĩm sibet quod
audiunt: boni oꝑis initia pro¬
ponunt: s mox ut fatigari ad¬
uersitatib ceꝑint: inchoata
derelinquunt Petrosa gͦ t̾ra
humorẽ ñ habuit: quę hoc
qđ germinauerat. ad fructũ
namq. cum uerbũ contra aua-¬
ritiam audiunt: eandem aua-¬

Expanded text:
tiae, in memoria non tenetis. Ecce tiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus SCurate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem ava
Abbreviated transcription (Latin):
cruentant: quas bene hoc inlo¬
co. alio euuanglista testante. ne¬
quaqͣm do s minus diuitias:
s fallaces: diuitias appellat.
Fallaces enim sunt: quȩ nob̾cum
diu ꝑmanere ñ possunt: falla¬
ces sunt: quȩ. mentis nr̃e inopi¬
am non expellunt: Sole aucẽ
diuidiȩ uere sunt: quȩ nos diui¬
tes uirtutib faciunt Si gͦ fr̃s¬
km̃i. diuites esse cupitis: ueras
diuitias amate Si culmen ueri
honoris queritis: ad cȩleste re¬
gnum tendite: Si głam digni¬
tatum diligitis: in illa suꝑna
angłoꝵ curia asscribi fẽstinate:
Uerba dei quȩ aure ꝑcipitis. m̃te
retinete: Cibus enim mentis:
ẽ sermo dei Et quasi acceptusᷤ
cibus stomacho languente re¬
icitur: quando auditus sermo.
inuentre memoriȩ ñ tenecur:
Sed quisquis alimenta ñ retin&e.
huius ꝓfecto uita desperatiur
Eternȩ ergo mortis ꝑiculum
formidate: si cibum quidem
sc̃ę exhortationis accipitis s
uerba uitȩ. idest alimenta iusti¬

Expanded text:
cruentant. Quas bene hoc in locruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus 1489 faciunt. Si ermi, divites esse cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ fr̃s Rm̃i audistis. expositio¬
ne ñ indiget: E ammonitione
Quam enĩ ꝑ semet ipsam ueritaᷤ
exposuit: hanc discutere hu¬
mana fragilitas ñ p̃sumit: S
est. quod sollicitȩ in hac ipsa
expositione dominica pensatt
debeatis: quia si nos uobsã
uerbum. agrum mundũ. uolu¬
cres demonia. spinas diuitias.
significare diceremus: ad cre¬
dendum nob̃. mens forsitan
urã dubitaret: Unde & isdem
dñs ꝑ semetipsum dignatus
ẽ exponere quod dicebat: ut
sciatis rerum significationes
querere. in his etiam quȩ ꝑ se¬
met ipsum noluit explanare
Exponendo gͦ quod dix̃. figu¬
rate se loqui innocuit: qͣtinus
certos uos redderet: cũ uobis
nr̃a fragilitas uerboꝵ illius
figuras apperiret Quis enim
mͥ unquam crederet. si spinas
diuitias interpretari uoluissẽ:
maximȩ cum illȩ pungant. iste
delectent: Ettamen spinȩ st̃:
quia cogitationum suarum
punctionib mentẽ lacerant:
& cum usq ad peccatum ꝑtra¬
hunt: quasi inflicto uulnere.

Expanded text:
rissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
uidentia. incerta cogitare: Ter¬
renarum rerum uos cura non
aggrauet: Quantissibet enĩauri
et argenti molibus circundetur.
quibuslibet preciosis uestibus
induatur caro: quid ẽ aliud ꝗͣ
caro: Nolite gͦ attendere quid
habetis: sed quid estis Uultis
audire quid estis: Propħa in¬
dicat. dicens Uerȩ. fenum est
ppłs: Si enim fenum popłs
ñ ẽ. ubi sunt illi: qui ea quȩ ho¬
die colimus uobiscum. transa¬
cto anno beati felicis natalicia
celebrarunt: O quanta & qua¬
lia: de presentis uicȩ ꝓuisione
cogitabant: Sed subripiente
mortis articulo. repente in his
quȩ preuidere nolebant. inuen-¬
ti sunt: & cuncta simul tempo¬
ralia quȩ tractata quasi stabili¬
ter tenere uidebant᷑. amiserunt:
Si gͦ transacta multitudo gene¬
ris humani. ꝑ natiuitatẽ uiru¬
it in carne: ꝑ mortẽ arint inpul¬
uere: uidelicet fenum fuit: Qa
gͥ momentis suis horȩ fugiunt:
mercede teneant᷑: Audite quid
sapiens salomon dicat: Qd̃cumq

Expanded text:
videntia incerta cogitare. Tervidentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet enim argenti et auri molibus circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beatae Felicitatis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere; videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine. etiam exortatio
subinfertur: cũ dicitur: Et uos
estote parati: quia qua hora ñ
putatis. filius hominis uenit
Nesciente enim patrefamilias.
fur domũ ꝑfodit: quia dum
ã sui custodia sp̃c dormit: un¬
ꝓuisa mors ueniens. carnis nr̃e
habitaculum irrumpit. Et eũ
quẽ dñm domꝰ inuenerit dor¬
mientem. necat: quia cũ uentu¬
ra dampna sp̃c minime p̃uidet:
hunc. mors ad supplicium nesci¬
endem rapit furi aucẽ resiste¬
ret. si uigilaret: quia aduentũ
iudicis. qui occultȩ aminã rapł.
precauens: ei penitendo occur¬
reret: ne impenitens periret.
horam uͦ ultimã dñs nr̃ iccirco
nobis uoluit esse in cõgnitam:
ut semꝑ possit esse suspecta:
ut dum illam p̾uidere ñ possu¬
mus: ad illam. sine intermissi¬
one preparemur: Prouide fr̃s
mei. in conditione mortalita¬
tis ur̃ȩ. mentis oculos figite:
uenienti uos iudici. per fletus
cotidie et lamenta preparate:
Cum ccrta mors maneat om̃ib:
nolite de temporalis uite pro¬

Expanded text:
tio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae pro
Abbreviated transcription (Latin):
ma uigilia negligentes existũt:
Prima quippe ingilia: pͥmeus eta¬
tis custodia c̃ Sed neq sic despe¬
randum ẽ: & ã bono opere ces¬
sandum. Nam longanimitatis
suȩ patientiam insinuans dñs:
subdit.. Et si uenerit in scda

Expanded text:
ima vigilia negligentes existunt? ima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
illos discumbere: et transiens mi¬
nistrabit illis: Precinget se: idẽ.¬
ad retributionẽ preparat faciet
illos discumbere: id est inet̃na
quiete refoueri: Discumbere qͥp¬
pe nr̃m: in regno quiescere est.
Unde. rursum dñs dicit. Uenient.
& recumbent cum abrahai et
ysaac. & iacob Transiens autẽ
dñs ministrat: quia lucis suȩ
illustratione nos satiat Prausi
re uͦ dictum ẽ: cum de iudicio
ad regnum redit: Uel certȩ dñs
nobis post iudicium transit:
quia ab humanitatis forma. in
diuinitatis sũȩ contemplatio
nem nos eleuat & transire eiꝰ ẽ.
in claritatis suȩ speculationem
nos ducere: cum eum quem in
humanitate in uidicio cernimꝰ:
etiam in diuinitate post iudici¬
ueniens. in forma serui om̃ib
apparet: quia scͥptum ẽ. Nide¬
bunt. in quẽ transfixerunt. S
repbi in suppliciũ corruunt:
iusti. ad claritatis suȩ głam per¬
trahuntur: sicut scͥptum est.
Tollatur impius: ne uideat gło¬
riam dĩ. Sed quid. si serui in pͥ¬

Expanded text:
e, et transiens ministrabit illis. Praecingit se, id est retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum, in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatnem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judici1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in pr
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. a scĩmonialis habitus ex¬
cellentia corruit ad penam:
& frater hic. de quo ista narra¬
ui.ab ipso mortis articło. rediit
ad ȩternam uitam. Nemo ergo
scit. quid de se in occultis deĩ
uocatĩ pauci uero electi. Quia
igitur nulli de se cercum est.
electum se esse: restat. ut om̃s
trepident: omnes de sua acti¬
one formident: omnes in sola
diuina miscdia gaudeant: nulg¬
lus de suis uirib presumat:
Est. qui ꝑficiat fiduciam nr̃amsꝰ
ille scilicet. qui in se dignatus
est assumere naturam nr̃am:¬

Expanded text:
dixi, a sanctimonialis habitus exdixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam n
Abbreviated transcription (Latin):
uos moras patior: Tunc fr̃s ce¬
perunt ei dicere: Quid ẽ. qd̾ lo¬
queris fr̃: Signum tibi sc̃ȩ ctu¬
cis imprime: Respondebat ille.
ut poterat: dicens Uolo me si¬
gnare: sed non possum: quia ã
dracone premor: Cumq hoc fr̃s
audirent: ꝓstrati in derrã. cumla¬
crimis ceperunt ꝓ ereptione illiꝰ.
uehementius orare: Et ecce subi¬
to cepit melioratus eger. quibus
ualebat uocib exultare: dicens:
Grãs deo: ecce draco qui me adde¬
uorandum acceperat. fugit: ora¬
tionibus ur̃is expulsus ẽ: stare
ñ potuit Pro peccatis meis mͦ
intercedite: quia conuerti paratꝰ
sum: & secularem uitã funditus
relinquere Homo gͦ. qui sicut iã
dictum ẽ. ab extrema corporis fu¬
erat parte premortuus.:⁊ reserua
uersacione eadem flagellis erudi¬
tus:⁊ atq ante paucos dies. excre¬
scente corporis molestia. defun¬
ens ñ uidit: quia illum ꝑ cordis
immutationẽ uicit Ecce fr̃s
km̃i. gordiana quam suꝑius

Expanded text:
vos moras patior? Tunc fratres coevos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille ut poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia a dracone premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatusversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunonem non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius
Abbreviated transcription (Latin):
se ad sc̃ȩ conuersationis habitũ
uenire: iurando: irascendo: de¬
ridendo: testabatur: In hac aut̃
pestilentia. quȩ nuper huius
urbis populum magna ex parte
consumpsit: ꝑcussus in inguine
ẽ. ꝑductus ad mortẽ. Cumq ex¬
tremum sp̃m ageret: conuenert̃
frs : ut egressum eius orando ꝓte¬
grent Iam corpus eius ab extre¬
ma fuerat parte premortuum:
in solo tantumm  pectore. uitalis
adhuc calor anhelabat Cuncti
autem fr̃s. tanto ꝓ eo ceꝑunt enixi-¬
us orare: quanto eum iam uide¬
bant sub celeritate discedere: cũ
repente cepit eisdem fr̃ibus assi¬
stentibus. annisu quo poterat cla¬
mare: & orationes eoꝵ interrũꝑe:
dicens. Recedite recedite: ecce dra¬
com add deuorandum datus sum:
qui. ꝓpt̾ ur̃am presentiam deuora¬
re me ñ potest Caput meumin
suo ore iam absorbuit: date locũ.
ut me ñ amplius cruciet: s faci¬
at quod facturus ẽ: Si ei ad de¬
uorandum datus sum. quare ꝓpt̃

Expanded text:
se ad sanctae conversationis habitum se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter
Abbreviated transcription (Latin):
beatorum martyrum iohannis
& pauli eccłiam situm ẽ. gratia
conuersationis uenit: qͥ diu regu-¬
lariter ꝓtractus. quandoq susce¬
ptus ẽ: quem fr̃ suus ad mona¬
sterium. ñ conuersationis studio.
sed carnali amore sequutus ẽ Is
autẽ. qui ad conuersationem ue¬
nerat: ualde frĩbus placebat:
At contra. fr̃ illius: longe a uita
illius ac moribus discrepabat:
Niuebat tamen in monasterio: ne¬
cessitate potius. qͣm uoluntate
Et cum in cunctis actibus ꝑu̾sus
existeret: ꝓ fr̃e suo. ab omnibus
equanimiter tolerabatur. Erat
enim leuis eloquio: prauus acti¬
one: cultus uestib. morib in¬
cultus: Ferre uͦ ñ poterat: si quis
illi de scĩ habitus conuersatione
loqueretur: Facta autẽ fuerat
uita illius cunctis fr̃ibus uisu
grauis: sedtamen ut dictum
ẽ ꝓ fr̃is sui grã. erat cunctis
tolerabilis Aspernabat᷑ ualde:
si quis sibi aliquid de prauitatis
suȩ correptione loqueretur
Sona. ñ solum facere: sed etiam
audire non poterat: Nunqͣm

Expanded text:
beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
humiliabit᷑. Et crunt praua
in directa: & aspera in uias pla¬
nas Et uidebit om̃is caro salu¬
tare dei Dicebat gͦ ad turbas:
quȩ exiebant ut baptirarent᷑
ab ipso: Genimina uiperarũ:
quis ostendit uob̃ fugere a
uentura ira: Facite gͦ fructus
dignos penitentie: & ne cepe¬

Expanded text:
 et erunt prava in directa et aspera in vias planas et videbit omnis caro salutare Dei dicebat ergo ad turbas quae exiebant ut baptizarentur ab ipso genimina viperarum quis ostendit vobis fugere a ventura ira facite ergo fructus dignos paenitentiae et ne c
Abbreviated transcription (Latin):
miter expectat Nam illi tecros sp̃s
ante mortẽ uidisse. et inducias
petisse. quid ꝓfuit: qui easdem
inducias quas petuit. ñ accepit:
ista cogitemus: ne nob̃ in uacu¬
um tempora pereant: et cunc
queramus ad bene agendum
uiuere: cũ iam compellimur
de corpore exire Mementote:
quid ueritas dicat. Orate. ne fi¬
at fuga ur̃a hyeme. uel sabbato.
Plegis quippe mandatũ: ambu¬
lare longius. sabbato ñ licet.
Hyemps quoq ad ambulandũ
impedimentũ est: uen quia
gressus ambulanit: et tium.
corpor frigoris astring̃.
Lit ergo Orate: ne fiat fuga
ur̃a hẏeme. uel sabb̃o. Ac siaꝑ¬
tȩ dicat Uidete. ne tunc quera¬
tis peccata ur̃a fugere: quando
iã ñlicet ambuilare Illud ergo
tempꝰ quo fugere ñ licet: mͦ de¬
bet cogitari dum licet: Illa ho¬
ra ẽ. nr̃i exitus semꝑ intuenda:
ista redemptoris nr̃i ammoni¬
tio. ante mentis oculos semꝑ
ponenda: qui ait: Uigilate
itaq: quia nescitis diem. neq

Expanded text:
miter exspectat. Nam illi tetros spiritus miter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora est nostri exitus semper intuenda; ista Redemptoris admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qui ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque
Abbreviated transcription (Latin):
clamorib uocare: dicens Maxi¬
me. curre Nunqͣm cibi aliquid
mali feci In fide tua me susci¬
pe Turbatus mox maximus
affuit. Iugens et ꝑstrepens fami¬
lia conuenit Eos autẽ quos ille
insistentes sibi grauiter colera¬
bat: ipsi malignos sp̃s uidere
non poterant: s eorum presen¬
ciam. in confusione. in pallore.
ac tremore illius qui trahebat᷑.
uidebant: Pauore autẽ cetrȩ eo¬
rum imaginis: huc illicq uer¬
tebatur in lectulo Iacebat in
sinistro latere: aspectum eorum
ferre ñ poterat Uertebaturad
parietẽ: me ibi aderant. Cũq
constri edei ctus nimis relaxa¬
riiam pe posse desperaret:
cepit magnis uocib clamare
Inducias uel usq mane: indũ¬
cias uel usq mane Sed cũ hec
clamaret: in ipsis suis uoeibus.
de habitaculo suȩ carnis euul¬
sus ẽ De quo nimirũ constat.
quia ꝓ nobis ista ñ ꝓse uiderit:
ut eius uisio. rob̃ ꝓficiat: quos ad¬
huc diuina patientia longani¬

Expanded text:
clamoribus vocare, dicens: Maxiclamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longani