comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe in infernũ iuxta ipsũ sunt: in qͥb
isdẽ malignus sp̃c mortuus iac&: qui
iniquitatis eiꝰ gladio ꝑcussi cecidert̃.
U nde scriptũ. ẽ. Qui liberasti dauid
seruũ tuũ: de gladio maligno. Rȩete
autẽ dr̃ . & in congerie mortuoꝵ uigi¬
labit: qͥa nc̃ in congregatione peccan¬
tiũ astutiȩ suȩ insidias exerit. Pro eo¬
aut̃ qͦd in mundo raritas bonorũ est.
& multitudo maloꝵ. recte mortuorũ
congeries nominat᷑ ut ipsa iniquoꝵ
multitudo signet᷑. Lata enĩ uia ẽ. quȩ
ducit ad ꝑditionẽ: & multi st̃ qͥ ingre¬
diunt᷑ ꝑ eam. Sathanȩ itaq in conge
rie mortuoꝵ uigilare. ẽ: in reꝓboꝵ cor¬
dib maliciȩ suȩ astutias exercere.
reis cocyti. Greca lingua cocytus. lu¬
cꝰtus dr̃. Qui tam̃ luctus feminarũ
uel qͦrũlibs infirmantiũ solet intel¬
ligi. Sapientes uͦ huius scłi. a luce ueri¬
tatis exclusi: quasi umbras qͦsdã de¬
ueritatis inquisitione tenere conati st̃.
tauert̃: uidelic& designantes. qͦd bii

Expanded text:
in inferno juxta illum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Recte autem dicitur: Et in congerie mortuorum vigilabit, quia nunc in congregatione peccantium astutiae suae insidias exerit. Pro eoautem quod in mundo raritas bonorum est, et multitudo malorum, recte mortuorum congeries nominatur, ut ipsa iniquorum multitudo signetur. Lata enim via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui ingrediuntur per eam . Satanae itaque in rie mortuorum vigilare est, in reproborum cordibus malitiae suae astutias exercere. reis Cocyti. ctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Utaverunt, videlicet designantes quod hi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco plus fuit innumerabiles dixis¬
se. qͦm om̃s. Post se enĩ omnẽ hominem
trah&: qͥa in trib annis & dimidio om̃
qͦs in studiis uitȩ carnalis inuenerit.¬
iugo suȩ dominationis astringit. An¬
te se uͦ innumerabiles traxit: quia ꝑ
quinq milia & adhuc ampliꝰ annoꝵ
curricula. qͣmuis carnales om̃s trahe¬
re minime potuit. multo tam̃ plures
sunt in tam longo tempore hii quos
ante se innumerabiles rapit: quam
om̃s qͦs in tã breui tempore rapiendoᷤ
inuenerit. Bene gͦ dr̃ & post se omnẽ
hominẽ trah&. & ante se innumera¬
biles: quia & tẽ minus tulit cũ om̃s
tulerit. & nc̃ ampliꝰ diripit. cũ corda
om̃iũ inuadit. Hȩc beat᷑ iob qͥa contra
iniquoꝵ principẽ. mire disseruit qͥa
in hac uita extolli ꝑmittit᷑. s in ad¬
uentu dñi destruet᷑ de se patent̃ os¬
tendit. quia flagella dñica ñ ex offen¬
sione susceꝑit: qm̃ si iniquus quisq

Expanded text:
hoc loco plus fuit innumerabiles dixishoc loco plus fuit innumerabiles dixisse, quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit; quia in tribus annis et dimidio, omnes quos in studiis vitae carnalis inveneritis damnationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit, quia per quinque millia, et adhuc amplius annorum curricula, quamvis carnales omnes trahere minime potuit; multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi, quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur: Post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles, quia et tunc minus tollit, cum omnes tulerit, et nunc ampium invadit. Haec beatus Job, quia contra iniquorum principem mire disseruit, qui in hac vita extolli permittitur, sed in adventu Domini destruetur, de se patenter ostendit quia flagella dominica non ex offensione susceperit, quoniam si iniquus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
iqui patris. ñ solũ sua quȩ addidit.
s etiã patris peccata persoluat: cũ uiiꝰ
patris quib iratũ dñm ñ ignorat. etiã
suã adhuc maliciã adiungere ñ formi¬
dat. Et iustũ. ẽ: ut qui sub districto
iudice uias parentis iniqui ñ timet
imitari: cogat᷑ in uita p̃senti etiã cul¬
pam parentis iniqui ꝑsoluere. Vnde
& illic dictũ .ẽ. Anima patris mea ẽ
uerit ipsa moriet᷑: qͥa in carne ññqͣm
filii etiã ex patris peccato perimunt᷑.
deleto aut̃ originali peccato. ex paren¬
tũ nequitia in anima ñ tenent᷑. Quid
enĩ. ẽ. quod paruuli filii plerũq a de¬
monib arripiunt᷑: nisi qͦd caro filii ex
patris pęna multat᷑: In sems ipsũ enĩ
ꝑcutit᷑ pat̃ iniquuis: & ꝑcussionis iuim
sentire contẽpnit. Plerũq ꝑcutit᷑ in fi¬
liis. ut acrius urat᷑: & dolor patris car¬
ni filioꝵ reddit᷑: qͣtinꝰ ꝑfilioꝵ pęnas
mens patris iniqua puniat᷑. Cũ uͦ non

Expanded text:
iqui patris non solum sua quae addidit, iqui patris non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata persolvat, cum viis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam adhuc suam malitiam adjungere non formidat; et justum est ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris meverit, ipsa morietur , quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato ex parentum nequitia, in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acriter uratur, et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus filiorum poena mens patris iniqua puniatur. Cum vero non
Abbreviated transcription (Latin):
in isrł. Ecce om̃s animȩ mex̧ sunt.
Ut anima patris: ita & anima filii mea
est. Anuna quȩ peccauerit: ipsa mori¬
etur. In utraq gͥ hac sententia dum
dissimilis sensus inuenit᷑: auditoris
animus ut discretionis uiã subtilit̃
requirat instruit᷑. Peccatũ qͥppe origi¬
nale a parentib trahimus: & nisi per
grãm baptismatis soluatur. etiã paren¬
tũ peccata portamꝰ: qͥa unũ adhuc ui¬
delicet cũ illis sumꝰ. Reddit gͦ peccata
patrũ in filiis: dũ ꝓ culpa parentis
ex originali peccato anima polluitur
prolis. Et rursũ ñ reddit parentum
peccata in filiis: qͥa cũ ab originali
culpa ꝑbaptismũ liberamur: non iã¬
parentũ culpas. sqͣs ipsi cõmittimꝰ ha¬
bemus. Quod tam̃ intelligi etiã alit̃
potest: quia quisqͥs praui parentis ini¬
quitatẽ imitat᷑. etiã eius delicto con¬
stringit᷑. Quisqͥs aut̃ parentis iniqͥta¬
tẽ ñ imitat᷑: nequaqͣm delicto illius
grauat᷑. Vnde fit: ut iniquus filiꝰ in¬

Expanded text:
cce omnes animae, meae sunt; ut anima patris, ita et anima filii, mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur . In utraque igitur hac sententia dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo peccata parentum in filios, dum pro culpa parentex originali peccato anima polluitur prolis; et rursum non redduntur parentum peccata in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, non parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tamen intelligi aliter potest, quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur; unde fit ut iniquus filius, in
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ districti iudicis sententia uene¬
rit. oms iniqui qͣsi paleȩ ante uentũ
erunt: qͥa ut ita dicã irȩ flatu subi¬
to leuant᷑. atq asportant᷑ ad ignem
qͦs hic in suis qͦndã p̃iudiciis quasi
duri ponderis suꝑ iacentẽ molẽ in¬
digentiũ lacrimȩ moueri ñ pot̾ant.
& ad rapientis iudicis manũ leues
sunt: qui ꝑ iniusticiã ꝓximis graues

Expanded text:
districti judicis sententia venerit, omnes iniqui quasi paleae ante ventum erunt: quia, ut ita dicam, irae flatu subito levantur atque asportantur ad ignem, quos hic in suis quondam praejudiciis quasi duri ponderis superjacentem molem indigentium lacrymae movere non poterant. Et ad rapientis judicii manus leves su
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ & ñ silebit. Ignis in conspectu eius
ardebit: & in circuitu eiꝰ tẽpestas ua¬
lida. Huiꝰ enĩ tempestatis turbine ab
ȩt̃ni conspectu iudicis iniqui rapiun¬
tur: & qui hic m̃tẽ ꝑuerso desiderio
solidauerant. ibi paleȩ & fauilla uide¬
bunt᷑. qͥa eos ad ȩt̾na supplicia tͣbo
rapiens asportat. Sequit᷑. Ds̃ seruabit

Expanded text:
 silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Hujus enim tempestatis turbine ab aeterni conspectu judicis iniqui rapiuntur; et qui hic mentem desiderio perverso solidaverant, ibi paleae et favilla videbuntur: quia eos ad aeterna supplicia turbo rapiens asportat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sulphur & sp̃c ꝓcellarũ. pars calicis
eoꝵ. Dicendo enĩ laqueos. ignis. sul¬
phur. & sp̃c ꝓcellarũ: multos nimirũ
dolores intulit: s qͥa ab his dolorib
peccator qui ñ corrigit᷑. ad ȩt̃na suppli¬
cia uocat᷑. eos dolores ñ iã totũ calicẽ.
s partẽ calicis dixit: qͥa uidelic& eoꝵ
pars hic quidẽ ꝑ dolores incipit᷑ s in
ultione ꝑpetua consũmat᷑. De quoꝵ¬

Expanded text:
us procellarum, pars calicis eorum . » Dicendo etenim laqueos, ignis, sulphur, et spiritus procellarum, multos nimirum dolores intulit. Sed quia ab his doloribus peccator, qui non corrigitur, ad aeterna supplicia vocatur, eosdem dolores non jam totum calicem, sed partem calicis dixit, quia videlicet eorum passio hic quidem per dolores incipitur, sed in ultione perpetua consummatur. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad habendũ concessa sunt: ita multi
germinent ad custodiendũ. S qͥa di
xit exultant lusib: ipsũ qͦq infantũ
lusũ in domũ iniquoꝵ. ne uilẽ ualde
dñi honorib & reb tument: subiec¬
ti in ludicris actib gaudent. Sed o
beate uir qui tã multa nobis de iniqͦ¬
rũ uoluptatib narras: iã du. ẽ. qͦd in
eoꝵ descriptione loqueris: post mul¬
ta breuit̾ distingue ea quȩ sentis.
in puncto ad inferna descendunt.
Ecce beate uir eoꝵ gaudia narraueras.
qͦmͦ nc̃ asseris qͦd in puncto ad infer¬
na descendant. nisi qͦd om̃is longitu¬
do temporis uitȩ p̃sentis punctꝰ esse
cognoscit᷑: cũ fine t̾minat᷑: Cũ enim
ad extremũ qͥsq ꝑducit᷑. de p̃terito
iam nichil ten&e: quia tẽpora cuncta
dilapsa sunt: in futuro nichil hab&:
quia uniꝰ horȩ mom̃ta ñ restant. Uita
gͦ quȩ sic angustari potuit: punctus
fuit. Ut enĩ p̃diximꝰ: in puncto stilũ
ponimus & leuamus. Quasi gͦ in pun¬

Expanded text:
ad habendum concessa sunt, ita multi germinent ad custodiendum. « Et ixit Exsultant lusibus, ipsum quoque infantium lusum in domo iniquorum ne vilem valde domini honoribus et rebus tument, subjecti in ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid tam multa nobis de iniquorum voluptatibus narras? Jam diu est quod in eorum descriptione loqueris, post multa breviter distingue quae sentis. in puncto ad inferna descendunt. - Ecce, beate vir, eorum gaudia diu narraveras, quomodo nunc asseris qna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis 488 vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in pun
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ & ueni& tͥ: & in uiis tuis splende¬
bit lum̃. Qui enĩ humiliatꝰ fuerit erit
in gła: & qui inclinauerit ocłos suos
ipse saluabit᷑. Saluabit᷑ in nocens: sal¬
uabit᷑ aut̃ mundicia manuũ suarũ.
Respondens aut̃ iob dixit. Nunc quoq
in amaritudine. ẽ. sermo ms: & manꝰ
plagȩ meȩ aggrauata. ẽ. suꝑ gemitũ
meũ. Quis mͥ tribuat ut cognoseam

Expanded text:
t in viis tuis splendebit lumen qui enim humiliatus fuerit erit in gloria et qui inclinaverit oculos suos ipse salvabitur salvabitur innocens salvabitur autem munditia manuum suarum respondens autem Iob dixit nunc quoque in amaritudine est sermo meus et manus plagae meae adgravata est super gemitum meum quis mihi trib
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ad breue tempꝰ elegit hic sub fla-¬
gello gemere: qͣm ȩt̃nȩ ultionis suppli¬
cia tolerare. S neq in hac uita hii qui
in ea ꝓsꝑari appetunt: continue ꝓspe-¬
rant᷑. Nam plerũq eoꝵ gaudia subor¬
ti gemitꝰ int̾rũpunt. Unde & subdit᷑¬

Expanded text:
 ad breve tempus eligit hic sub fla ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus interrumpunt. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
longe sit a me. Bona in manu habet.
qui despiciendo temporalia. sub domi¬
nio m̃tis p̃mit. Nam qͥs qͥs ea minime
diligit: se magis illis qͣm sibi ipsa sub¬
ponit. Multi & enĩ iustoꝵ in hoc mun¬
do diuites fuert̃: reb & honorib suf
fulti haberi ui pe debant᷑. Quoꝵ
m̃tẽ quia eoꝵ inꝯ quȩ aderant de¬
lectatio nimia non possidebat: bo¬
na illoꝵ in manu erant: qͥa potestati
animi subiecta tenebant᷑. At contra
iniqui ita se totis desideriis in exteri¬
orũ rerũ appetitionib fundunt:
ut ñ magis ipsi habita teneant. sed
ab his quȩ habent. captiua m̃te te¬
neantur. Quia igit᷑ ñ sunt in manu
eoꝵ bona sua. recte subiungit᷑ con¬
siliũ eoꝵ longe sit a me. Quid nãq
est iniquoꝵ consiliũ. nisi terrenã głam
quȩrere: ȩt̃nã negligere: salutẽ tẽpo¬
ralẽ cũ dampno int̾iori appetere: & do¬
tationes intuens asꝑnet᷑ & dicat. con¬
siliũ eoꝵ longe sit a me: qͥa nimirũ

Expanded text:
niqui. --Bona in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit. Nam quisquis ea nimie diligit, se magis illis quam sibi ipsa supponit. Multi etenim justorum in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dotationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ attendit. Fugit arma ferrea. & ir¬
ruit in arcũ ereũ: qͥa dũ p̃sentes ne¬
cessitates metuens. multa ꝑ auariciã
rapit. extremi iudicii districtis se ꝑ¬
cussionib ante ponit: & cũ fugit ar¬
ma ferrea. ab arcus ȩrei sagittis inue¬
nitur: qͥa mala temporalia stulte p̃ca¬
uens. sententia ȩt̾̃na ꝑcutit᷑. Qui enĩ
hic inopiȩ duriciã cũ culpa fugit: illic
ꝑpetuitatẽ iustȩ ultionis inuenit. Sed¬

Expanded text:
non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irnon attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa per avaritiam rapit, extremi judicii districtis se percussionibus anteponit. Et cum fugit arma ferrea, ab arcus aerei sagittis invenitur, quia, mala temporalia stulte praecavens, sententia aeterna 481 percutitur. Qui enim hic inopiae duritiam cum culpa fugit, illic perpetuitatem justae ultionis invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝑ timorẽ. Sciendũ qͦd ñnulli qui
dũ potiores uideri appetunt: ad alie-¬
narũ rerũ ambitũ succendunt᷑. Et
sunt ñnulli qui dũ sibi subsidioꝵ ne¬
cessaria deesse timent. m̃tẽ ad auari¬
ciã relaxant. & aliena ambiunt: cũ
sua sibi sufficere ñposse suspicantur.
Om̃is uͦ necessitas ñ in congrue ferrũ
uocatur. quia uitã inopis meroriᷤᷤuul¬
nere cruciat: sicut de eiꝰ qͦq necessita¬
tib scriptũ. ẽ: qui a fr̃ĩb uenditꝰ af¬
flictã uitã ducebat. Ferrũ ꝑtransi¬
it animã eiꝰ. Quid gͦ sunt arma fer¬
rea. nisi necessitates uitȩ p̃sentis: qͤ
durȩ p̃munt. & uitã inopis insequut᷑
Ferrũ qͥppe erugo consumit. Eis autẽ
difficilius sol&. Ferro gͦ necessitas pre¬
sens. quȩ transitoria. ẽ: ere autẽ. senten¬
tia ȩterna figurat᷑. Et quia udiciũ
suꝑnũ ab iniquis m̃tib ñ attendit᷑.
iuste arcui cõparat᷑.: qm̃ uelut ex in¬
sidiis ꝑcutit: dũ illud is qui ꝑcutit᷑

Expanded text:
i dum potentiores videri appetunt, ad alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritiam relaxant, et aliena ambiunt, cum sua sibi sufficere non posse suspicantur. Omnis vero necessitas non incongrue ferrum vocatur, quia vitam inopis moeroris vulnere cruciat, sicut de ejus quoque necessitatibus scriptum est qui a fratribus venditus afflictam vitam ducebat: Ferrum pertransivit animam ejus . Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necessitates vitae praesentis, quae dure premunt, et vitam inopis insequuntur? Ferrum quippe aerugo consumit, aes autem difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui comparatur, quoniam velut ex insidiis percutit, dum illud is qui percutitur
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. iã cũ fructu laborẽ exiberent:
quia cũ mens in p̃cib ad auctoris sui
speciẽ anhelat. diuinis desideriis in¬
flãmata. suꝑnis coniungit᷑ ab inferi
orib separat᷑: amore fauoris sui se
aꝑit ut capiat. & capiens inflaminat.
& suꝑior amore. iã sursũ ire. ẽ: dũq
magno desiderio ad cȩlestia inhiat.
miro mͦ hoc ipsũ qͦd acciꝑe quęrit de¬

Expanded text:
rerent, iam cum fructu laborem exciperent; rerent, iam cum fructu laborem exciperent; quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammatoribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit de
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ds̃ in oratione ñ quęrit᷑. citiꝰ animꝰ
in oratione lassat᷑: quia cũ illa quisq
postulat. quȩ fortasse iuxta occultum
iudiciũ ds̃ tribuere recusat. ipse qͦq
uenit in fastidio. qui ñ uult dare qͦd
amatur. S se magis dñs qͣm ea quȩ
condidit uult amari. ȩt̃na potiꝰ quã
t̃rena postulari: sicut scriptũ .ẽ. Quȩ¬
rite primũ regnũ dĩ & hȩc om̃ia adi-¬
cient᷑ uobis. Qui enĩ ñ ait. dabunt᷑. s
usu uͦ temporalitas eẽ deb&: & illud
datur. & hoc niirũ ex abundanti suꝑ¬
addit᷑. Et tam̃ sepe homines dũ bona
temporalia postulant. ȩt̃na uͦ premia
ñ requirunt: petunt qͦd adicit᷑. & il¬
lud ñ desiderant. ubi adiciat᷑: nec lu¬
crũ suȩ eẽ petitionis deputant. si hic
sint temporalit̃ pauꝑes. & illic beati¬
tudine diuites. si in ȩt̃nũ uiuant: s
solis ut dictũ. ẽ. uisibilib intenti la¬
borant in postulatione. renuunt in¬
uisibilia mercari: qͥa si suꝑna quȩ¬

Expanded text:
ratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit vult amari, et aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Qui enim non ait dabuntur, sed usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen sępe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulationis rennuunt invisibilia mercari. Qui si superna / quę
Abbreviated transcription (Latin):
trahit᷑ lucerna impii quȩ uidebat᷑ ex¬
tincta. ẽ Sepe impius p̃sentis honoris
głam lucernã putat: s dũ sublata dig¬
nitate deicit᷑. lucerna extincta. ẽ: quȩ
iuxta desideriũ lucebat. Sepe impiꝰ
opes terrenȩ substantiȩ adesse sibi qͣsi
magnã luminis lucernã putat. s cũ
irruente dãpno i diuicias qͦs plꝰ se
amat ꝑdiderit:. ux. quid iste aliud
qͣm lucernã incu Sius lumine gau¬
debat amisit: Qui gͦ gaudere de ȩt̃¬
nis ñ appetit: neq hic ubi solidari
uult. potest continue lȩtari. Nã qͦti¬
ens lucerna impiorũ extinguit᷑. diui¬
piis suꝑuenit: cũ doloꝵ fluctꝰ ex aliqͣ
aduersitate patiunt᷑. Om̃ps enim ds̃¬

Expanded text:
trahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoris gloriam lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult, potest continue laetari. Nam quoties lucerna impiorum exstinguitupiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua adversitate patiuntur. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
neant quȩ dicunt᷑: qͥa uidelic& suꝑbis
m̃tib pondus graue. ẽ. oneris: docꝰtri¬
na humilitatis. Seqͥt᷑. Nũqͥd contra
hominẽ disputatio mea. ẽ: ut merito
ñ debeã contristari: Om̃is qui deo
placet: si hominib displic&: causam
tristiciȩ nullã hab&. Qui autẽ aut
hominib placens dõ displic&s. aut si¬
mul dõ & hominib displicere se cre¬
dit: si hc̃ tristicia ñ afficit. a uirtute
sapientiȩ alienus extitit. Beatus aut̃
iob displicuisse se dõ int̃ flagella cre-¬
didit: & idcirco animũ ad tristiciam
uocauit. qͥa despiciendus ñ erat: cui
se displicuisse formidabat. Si autẽ
de uitȩ suȩ meritis contra hominẽ
disputar&: neqͣqͣm contristare debu¬
issa. S quia ꝑflagella p̾sentia anceps
factus de ante acta uita fuerat: in
flagello tristiciam requirebat. Unde

Expanded text:
neant quae dicuntur, quia videlicet superbis neant quae dicuntur, quia videlicet superbis mentibus pondus grave est oneris doctrina hominem disputatio mea est, ut merito non debeam contristari? - Omnis qui Deo placet et hominibus displicet causas tristitiae nullas habet. Qui autem aut hominibus placens Deo displicet, aut simul Deo et hominibus 486 displicere se credit, si hunc tristitia non afficit, a virtute sapientiae alienus existit. Beatus autem Job displicuisse Deo inter flagella se credidit, et idcirco animum ad tristitiam revocavit, quia despiciendus non erat cui se displicuisse formidabat. Si autem de vitae suae meritis contra hominem disputaret, nequaquam contristari debuisset; sed quia per flagella praesentia anceps factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Boni & enĩ cum loquunt᷑. duo st̃. quȩ in
suis locutionib attendunt: ut uide¬
lie& aut sibi aut auditorib suis. aut
sibim& ipsis solis ꝓsint: si auditorib ꝓ¬
desse ñ possunt. Cũ enĩ bene audiun¬
tur: bona quȩ dicunt. sibi simul & au¬
ditorib ꝓsunt. Cũ uͦ ab auditorib
deridentur. sibi ꝓcul dubio Prestitert̃.
qͦs a culpa silentii liberos fecert̃. Beat᷑
itaq iob ut sibi & aliis auditorib ꝓsit:
dicat. Audite quȩso sermones meos: &
agetis pęnitentiã. Ut aut̃ ipse qͦd de-¬
b& exsoluat: etiamsi auditorib ꝓdẽe
ñ ualeat: adiungit. Sustinete me ut
ego loqͣr. & post mea si uidebit᷑ uerba
ridete. Et notandũ qͥa dũ subiunge-¬
r&. agetis pęnitentiã. p̃misit audite.
cũ uͦ subder&. post mea si uidebit᷑ uer¬
ba ridete: p̃misit sustinete me. Audi¬
re quippe uolentis. ẽ: sustinere nolen¬
tis. Amici gͦ eius si doceri appetunt au¬
diant: si aut̃ irridere parati sunt. susti¬

Expanded text:
Boni etenim, cum loquuntur, duo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non possunt. Cum enim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam si auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, susti
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. considerate quȩ ȩgi: & ãmirami¬
ni in hac ꝑcussione qͣm patior. Qui
cat. Scientes bona quȩ ȩgi & conside¬
rantes mala quȩ patior: uosme. ipsos
etiã a uerboꝵ culpa cõpescite: atq in
meis ꝑcussionib ur̃a dãpna formida¬

Expanded text:
Id est, considerate quae egi, et admiramini in hac percussione quae patior. Qui cat: Scientes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formida
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ culpã labat᷑. Ait gͦ supponite di¬
gitũ ori ur̃o: id ẽ. locutioni ur̃ȩ dis¬
cretionis uirtutẽ adiungite: ut per
hȩc quȩ recte contra hypochritam
dicitis: quib st̃ dicenda uideatis.
ꝑtimesco: & concutit carnẽ meã tre¬
mor. Quia gͦ beat᷑ iob actuũ suoꝵ
oblitͦ ñ fuerit. extrema eiꝰ locutio

Expanded text:
culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori vestro, id est, locutioni vestrae discretionis virtutem adjungite, ut per haec quae recta contra hypocritam dicitis quibus sint dicenda videatis. pertimesco, et concutit carnem meam tremor. - Quia beatus Job actuum suorum oblitus non fuerit, extrema ejus locutio
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã. Quod enĩ cũ dicer& audite.
addidit quęso: cũ qͣnta humilitate lo¬
quat᷑ insinuat: dũ contra contra se su¬
ꝑbientes rogat: ut eoꝵ sensũ ad salu¬
tis doctrinã deducat. Scĩ autẽ uiri
dũ intra uniuersalẽ ȩcclam ñ solum
docere recta. s etiã ꝑuersa tolerare pa¬
rati sunt: irrideri ñ metuunt. Unde

Expanded text:
cum diceret Audite, addidit Quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra se superbientes rogat, ut eorum sensum ad salutis doctrinam reducat. Sancti autem viri dum intra universalem Ecclesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metuunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
confotũ. ẽ. erump& in regulũ: qͥa is
qui in se nutrienda aspidũ consilia
recipit. m̃brũ iniqui capitis factus
in corpus antixp̃i accrescit. De hoc
itaq hẏpochrita dicat᷑. Caput itaq¬
aspidũ sugit. & occidit eũ lingua ui-¬
ꝑe: qͥa cũ iniquã suggestionẽ antiqui

Expanded text:
confotum fuerit, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam su
Abbreviated transcription (Latin):
tum culpa feriunt᷑: quid aliud aꝑte di-
catur intelligi. nisi qͦd illoꝵ etiã pęnas
luunt. quoꝵ facta secuti sunt: Unde¬
tionẽ. Na enĩ usq ad triã & quartã
ꝓgeniẽ eam qͣm imitant᷑ filii paren¬
tum uitã possunt uidere: usq ad eos
ultio extendit᷑: qui uidert̃ qͦd male se
claudit. s ad extremũ pęna aꝑit: rec¬
te subiungit᷑ Et cũ reddiderit: tunc
sciet. Nescit enĩ impiꝰ mala quȩ fecit:
nisi cũ ꝓ eisdẽ malis puniri iã cȩꝑit.
tui. Tunc nãq intelligit qͦd audiuit:
cũ se iã ꝓ contẽptu uexari doluerit.
Hinc ꝑ balaam de sem& ipso dr̃. Dixit
homo cuiꝰ obturatꝰ. ẽ ocłs: dix̃ auditor
sermonũ dĩ. qui uisionẽ om̃ĩpotentis
intuitꝰ ẽ: qui cadit & sic aꝑiunt᷑ ocłi
eius. Consiliũ quippe contra israhe¬
litas p̃buit: s post in pęna uidit: qͥd
prius ex culpa cõmiserit. Electi aut̃
qui ne peccare debeant ꝓuident: eis
uidelic& ocłi ante casũ patent. Iniqͦ

Expanded text:
tum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quorum facta secuti sunt? Undegeniem. Qui enim usque ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt quod male seqclaudit, sed in extremum poena aperit, recte subjungitur: Et cum reddiderit, tunc sciet. Nescit enim impius mala quae fecit, nisi cum pro eisdem malis puniri jam coeperittui . Tunc namque intelligit quod audivit, cum se jam pro contemptu vexari doluerit. Hinc per Balaam de semetipso dicitur: Dixit homo, cujus obturatus est oculus: dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadet: et sic aperientur oculi ejus . Consilium quippe contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem quia ne peccare debeant praevident: eorum videlicet oculi ante casum patent. Iniquus
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ. ẽ. In maliuolã animã.: ñ introi¬
bit sapientia. Et ꝑ psalmystam dr̃
Diuites eguert̃ & esuriert̃. Si enim de
exteriori fame egestas eoꝵ & esuries
diceret᷑. ꝓfecto diuites ñ ẽẽnt: qͥ pane
corporis indigerent. S qͥa dũ exteriꝰ
multiplicantur. interius inanes fiuis.
& diuites parit̃ & egentes ẽẽ memo¬
rant᷑: quia uidelic&e pane sapientiȩ
saciari minime merent᷑. Filii itaq
huiꝰ hẏpochritȩ atterent᷑ ȩgestate:
quia hii qui in hypochrisin ex eiꝰ imi-¬
tatione nascunt᷑. dũ ueritatis solidi¬
tatẽ ñ tenent: in cordis egestate de-¬
ficiunt. Sequit᷑. Et manꝰ illiꝰ reddeñs
illi dolorẽ suũ. Quid ꝑ manus: nisi
oꝑa designantur: Manus itaq illiꝰ
ei dolorẽ reddent: qͥa dampnationẽ
iustam ex iniqui recipiet oꝑatione.
Bene aut̃ ñ dabunt. s reddent dicit᷑
quia ꝑuersȩ eius actiones ȩternum
ei suppliciũ quasi qͦddã debitũ sol¬
uent. S priusqͣm ad ȩt̃na supplicia

Expanded text:
um est: In malevolam animam non introibit sapientia . Et per Psalmistam dicitur: Divites eguerunt, et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent. Sed quia dum exterius multiplicantur, inet divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiari minime merehujus hypocritae atterentur egestate, quia hi qui in hypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestate deficiunt. Sequitur: Et manus illius reddent illi dolorem suum. - Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet operatione. Bene autem non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
N ichil gͦ de his quȩ agit: in tẽpore dãp-¬
nationis eius abscondet᷑. Et si quidẽ
acta illius mͦ hominib ꝑ duplicitatẽ
multa celant᷑. s in dampnationis diẽ
quicqͥd in eo intrinsecus latebat osten¬
ditur. Unde adhuc subiungit᷑. Aꝑtũ¬

Expanded text:
Nihil ergo de his quae egit in tempore damNihil ergo de his quae egit in tempore damnationis ejus absconditur, et si quidem acta illius modo hominibus per duplicitatem multa celantur, sed in damnationis die quidquid in eo intrinsecus latebat ostenditur. Unde apte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia. & eos p̃ssit qui una sapiunt.
Possunt uͦ ꝑ terrã ñ peccatores & reꝓbi:
s hii qui terrenis actib occupati. ele¬
mosinarũ. & lacrimarũ ope ad ȩt̃nã
uitã ꝑueniunt. designari. De quib
ꝑ psalmistã dr̃: cũ uenire dñs ad iu¬
diciũ nunciaret᷑. Aduocauit cȩlos sur¬
sum.& terrã: ut discerner& popłm suũ
Cȩlos quippe sursũ aduocat: cũ hii qui
sua omĩa relinquentes. conuersationẽ
uitȩ cȩlestis tenuert̃. ad consedendum
in udicio uocant᷑: atq cũ eo iudices
ueniunt: Terra etiam sursum uocat᷑.
cum hii qui terrenis actib obligati
fuerunt: in eis tam̃ plus cȩlestia quã
terrena lucra quȩsiert̃. quib dr̃. hos¬
pes eram & collegistis me: nudus &
oꝑiustis me. Hypochritȩ itaq huiꝰ. cęli
iniquitatẽ reuelant. atq aduersꝰ eũ
terra consurgit: dũ & hii qui cũ deo
uidices ueniunt. & hii qui ꝑ iudiciũ
liberant᷑ prauitatis illius testes existuñ.

Expanded text:
 eos pressit qui ima sapuerunt. Possunt vero per terram non peccatores et reprobi, sed hi qui, terrenis actibus occupati, eleemosynarum et lacrymarum ope ad aeternam vitam perveniunt designari, de quibus per Psalmistam dicitur, cum venire Dominus ad judicium nuntiaretur: Advocavit coelos sursum 484 et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat cum hi qui, sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt ad consedendum in judicio vocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt, quibus dicitur: Hospes eram et collegitis me; nudus, et operuistis me . Hypocritae itaque hujus coeli iniquitatem revelant, atque adversus eum terra consurgit, dum et hi qui cum Deo judices veniunt, et hi qui per judicium liberantur pravitatis illius testes existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius in medio eiꝰ ẽ: suꝑ limpidissimã
petrã effudit illũ: ñ effudit illũ suꝑ
terrã. ut poss& operiri puluere. Per
terrã uidelic& & puluerẽ peccatores:
ꝑ petrã uͦ limpidissimã iustũ signans:
qui grauib peccatoꝵ contagiis ñ exas¬
peratur. Sanguis gͦ suꝑ limpidissimã
petram effundit᷑. qͣndo malicia cruen¬
tȩ m̃tis in afflictione iustȩ animȩ gras
ste affligere: multo tam̃. ẽ. grauius
stis nocere. Quia gͦ hic iniquus & iu¬
stis parit̃ nocuit & iniustis: in accu¬
satione condempnationis. reuelabunt

Expanded text:
ejus in medio ejus est, super limpidissimam petram effudit illum; non effudit illum super terram, ut possit operiri pulvere . Per terram videlicet et pulverem peccatores, per petram vero limpidissimam justum signans, qui gravibus peccatorum contagiis non exasperatur. Sanguis ergo super limpidissimam petram effunditur, quando malitia cruentae mentis in afflictione justae animae grassinjustos injuste affligere, multo tamen est gravius stis nocere. Quia ergo hic iniquus et justis pariter nocuit et injustis, in accusatione condemnationis revelabunt
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: recte de eo dr̃. Uadent & ue¬
nient suꝑ eũ horribiles: quia quot
uiciis decidentib & succedentib pre¬
mitur: tot malignis spiritib eiꝰ ani¬
mus. quasi euntib ac redeuntib de¬
uastat᷑. S hȩc quȩ agit extrinsecus:
ꝑ partes ꝓdeunt m̃ti cuiꝰ simul om̃ia
mala colligant᷑. Unde & subdit᷑. Om̃¬

Expanded text:
dunt, recte de eo dicitur: Vadent, et vedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
bonis uidelic& m̃tib pauendi atq
fugiendi: Et quia idẽ maligni sp̃c cer¬
tis quibq uiciis singuli obsequi sunt
credendi: cũ ꝑuersus iste alia quidẽ
uicia. ad mom̃tũ deserere uidet᷑. sed
alia agere incipit: suꝑhẽ ꝓfecto hor-¬
ribiles uadunt & ueniunt: qͥa ꝑuersi
m̃tẽ & si alia mala desert̃: alia occu¬
pant. Sepe nãq uideas iniquũ in t̾re-¬
na potestate constitutũ graui furore
cõmoueri: quicqͥd ira suggesserit ex¬
equi: & si furor abscesserit: mox eius
m̃tẽ luxuria deuastat. Et cũ luxu¬
ria ad tempꝰ int̾mittit᷑ elatio ꝓtinus
quasi de continentia in eiꝰ cogitatio¬
ne subrogat᷑. atq ut a cetĩs timeat᷑.
appetit uideri t̃ribilis. S cum res
exigit. ut loqui qͥd duplicit̃ debeat:
quasi postposito terrore suꝑbiȩ remis¬
sa locutione blanditur. Et cũ suꝑbꝰ
uideri desierit: duplex ẽẽ ñ ꝑtime¬
scit. In cuiꝰ gͦ m̃te uicia uiciis succe¬

Expanded text:
bonis videlicet mentibus pavendi atque bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succe
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua. Fulgur quippe cũ repente de¬
suꝑ uenit: cũ t̾rore ante ocłos clare¬
scit: claritatẽ ostendit: & ante posita
ꝑcutit. S ic sic uidelic& iniquus cum
głam uitȩ p̃sentis sumpserit: unde
in hoc mundo ꝑ potentiã clarus os-¬
tendit᷑ inde agitur ut multi ferian-¬
tur. Quasi fulgurare iniqui. ẽ in
huius uitȩ honore clarescere. S qͥa
splendore głȩ illius ȩt̃nis gehennȩ sup¬
pliciis mancipat᷑ recte nc̃ dr̃. fulgu¬
rans in amaritudine sua. Qui enĩ
modo qͦsi ex trore & claritate feri¬
ens gaudet: inde post supplicia in
ꝑpetuũ sustin&. Et quidẽ de qͦdam
diuite scriptũ. ẽ: quia epulabat᷑ co
aliud fulgurare. Nonnũquã quippe
splendor sine ꝑcussione. ẽ: fulguris uͦ
nomine splendor exprimit᷑ cũ ꝑcus¬
sione. Qui itaq in potestate positꝰ
aliis noc&. ñ incongrue fulgurans dr̃.
quia inde ipse contra bonos qͣsi ex lu¬
ce głȩ extollit᷑ unde bonoꝵ uita cru¬
ribiles. nisi maligni sp̃c appellant᷑.

Expanded text:
em. Fulgur quippe, cum repente desuper venit, cum terrore ante oculos clarescit; claritatem ostendit, et anteposita percutit. Sic videlicet iniquus, cum gloriam vitae praesentis assumpserit, unde in hoc mundo per potentiam clarus ostenditur, inde agitur ut multi feriantur. Quare fulgurare iniqui est, in hujus vitae honore clarescere. Sed quia splendor gloriae illius aeternis gehennae suppliciis mancipatur, recte nunc dicitur: Fulgurans in amaritudine sua. Qui enim modo quasi ex terrore et claritate feriens gaudet, inde post supplicia in perpetuum sustinet. Et quidem de quodam divite scriptum est quia epulabatur qualiud fulgurare. Nonnunquam quippe splendor sine percussione est, fulguris vero nomine splendor exprimitur cum percussione. Qui itaque in potestate positus aliis nocet, non incongrue fulgurans dicitur, quia unde ipse contra bonos quasi ex luce gloriae extollitur, inde bonorum vita cruribiles, nisi maligni spiritus appellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uberes ager attulit. s ad recondendũ
loca ñ sufficiunt: multiplicat᷑ diues
quid faciat ignorat. O angustia ex sa¬
cietate nata. Ubertate agri: angustat᷑
animus auari. Dicens nãq qͥd faciam.
ꝓfecto indicat. qͥa uotoꝵ suoꝵ effectib
p̃ssus sub quodã rerũ fasce laborabat

Expanded text:
uberes ager attulit; sed quia ad recondendum uberes ager attulit; sed quia ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, dicens namque: quid faciam, profecto indicat, quia votorum suorum affectibus pressus sub quodam rerum fasce laborabat
Abbreviated transcription (Latin):
subsequenti pęna cruciat᷑. si in hac sal-¬
tem uita liber ẽẽ ꝑmittit᷑. S nulla .ẽ.
libertas in culpa: qͥa scriptũ. ẽ. Ubi sp̃e
dñi. ibi libertas. Eplerũq ꝑuersȩ m̃ti
ipsa culpa fit pęna. Unde & recte sub
Prius quippe anhelat. ꝑ auariciã concu¬
pita congregare: & cũ quasi in quodã
uentre auariciȩ multa congesserit: sa¬
ciãtus artatur: qͥa dũ anxiat᷑ qͣlit̃ ad qͥ¬
sita custodiat. ipsa eũ sua satietas an¬
gustat. Diuitis enĩ cuiusdã uberes fru¬
ctus ager attulerat: s qͥa ubi eos tantoᷤᷤ
reponer& ñ habebat. dixit. Quid faciã
qͦd ñ habeo quo congregẽ fructꝰ meos:
Et dixit. Hoc faciã. Destruã horrea
mea. & maiora edificabo. Qui ergo ex
abundantia coangustat᷑ dicebat. quid
faciam: quasi multo cibo pressus estu-¬
abat. Pensemꝰ qͦt uotis appetit. ut ube-¬
res fructꝰ ager illius afferr&. Ecce au¬
tem uota completa sunt: qͥa fructus

Expanded text:
subsequenti poena cruciatur, si in hac salsubsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menti ipsa sua culpa fit poena. Unde --Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare; et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus arctatur, quia dum anxiatur qualiter acquisita custodiat, ipsa eum sua satietas augustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat, sed quia ubi eos tantos reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, et mabundantia coangustatus dicebat, quid faciam, quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret. Ecce autem vota completa sunt, quia fructus
Abbreviated transcription (Latin):
popłs rlesiderare ꝑhibetur. Adhuc
ȩscȩ eoꝵ erant in ore ipsoꝵ. & ira dei
ascendit suꝑ eos: & occidit płimos eoꝵ
Solent nãq tardius apparere diuina
iudicia: cũ p̃pediunt᷑ ne implere̾ ua
leant mala uota. Nam qͣntũ citius
malũ uotũ impleri ꝑmittit᷑: plerũq
tantũ celerius punit᷑ Vnde gͦ hẏpo¬
chrita festine multiplicat᷑. ut potens
sit. inde agit᷑ cũ celeritate ne sit: qͥa
& arbusta quȩ tardius crescunt an¬
nosa ꝑdurant: & quȩ in temporis bre¬
uitate ꝓficiunt. celeriꝰ arescunt: &
quasi cũ festinant ẽẽ tendunt ñeẽ.
euis. ẽ: om̃e qͦd hic ꝑuerso desiderio
concupiuit. S ꝑcusso hypochrita de
cibo suo nichil reman&: qͥa cũ ipse
ad ȩtna supplicia ducit᷑. a cunctis bo¬
nis quȩ hic possederat alienat᷑. Un
rat toller&. S qui omĩa ambiens time-¬
re iudicẽ noluit: ex hac luce subtractꝰ
ad uidicẽ nudus uadit. Cui tam̃ ini¬
quo ad retributionẽ minus. ẽ. qͦd in

Expanded text:
Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad non ejus est omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat alienatur. Unrat tolleret. Sed quia omnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ex culpa feriuntur. S quia intͦ quȩ
ꝓsꝑant᷑ audiuimus: in agris quoq
quȩ ꝓspitas arrideat uideamꝰ. Seqͥt᷑.¬
Bos eoꝵ concepit: & ñ abortiuit. Uac¬
ca peꝑit: & ñ. ẽ. priuata fętu suo.
Uulgaris locutionis usus. ẽ ut bouẽ
masculũ. & uaccã feminã uocemꝰ:
generis appellat. Unde nẽ dr̃. Bos
eoꝵ concepit: & ñ abortiuit. Uacca
peꝑit: & ñ. ẽ priuata fetu suo. Dñis
gregũ prima felicitas. ẽ: si grex steri¬
litatẽ ñ habens concipit: scđa si con¬
ceptꝰ ad partũ uenit: t̾̃cia aut̃ si hoc
qͦd partũ ẽ. ꝑ nutrm̃ta ad ꝓfectũ
ducat᷑ . Ut gͦ tota simul adesse impis
demonstrara: eoꝵ greges beat᷑ iob asse¬
rit concepisse. & ñ auortisse: peꝑisse.
& fȩtu ꝓprio ñ eẽ priuatos. Minor au
tẽ felicitas. ẽ: si cũ greges crescunt. cu¬

Expanded text:
ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae prosperantur audivimus, in agris quoque quae prosperitas arrideat videamus. SeqBos eorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Vulgaris locutionis usus est ut bovem masculum et vaccam feminam vocet, sgeneris appellat. Unde nunc dicitur: Bos eorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota simul adesse impiis demonstraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, cu
Abbreviated transcription (Latin):
rat: possidere ñ pot̾̃it. Maioris qͥp¬
pe iracundiȩ ẽ: cũ & hoc tribuit᷑ qͦd
male desiderat᷑: atq inde repentina
ultio sequit᷑: qͥa hoc qͦq obtinuit. qͦd
dõ irascente concupiuit. Unde & per¬

Expanded text:
rat, possidere non poterit. Maioris quiprat, possidere non poterit. Maioris quippe iracundię est, cum et hoc tribuitur, quod male desideratur, atque inde repentina ultio sequitur, quia hoc obtinuit, quod deo irascente concupivit. Solent
Abbreviated transcription (Latin):
culpa subiungit᷑. Discedite a me ma¬
ledicti in ignẽ ȩt̃nũ: qui paratus. ẽ.
diabolo & angłis eiꝰ. Si igit᷑ tanta pę¬
na multatur qui ñ dedisse conuincit᷑.
qua pęna feriendus. ẽ qui redargiut᷑
abstulisse: Rapuit gͦ & ñ ȩdificauit
eam: qͥa ñ solũ de suo nil tribuit. sed
etiã qͦd erat alienũ tulit. Bene autẽ
subdit᷑. Nec. ẽ saciatus uent̃ eiꝰ. Uent̃
quippe iniqui auaricia.ẽ: qͥa in ipsa
colligit᷑. qͥcqͥd ꝑuerso desiderio glutit᷑
Liquet uͦ qͥa auaricia desideratis reb
ñ extinguit᷑ s auget᷑. Nã more ignis¬
cum ligna quȩ consumat acceꝑit &¬
crescit: & unde uidet᷑ ad mom̃tũ flã¬
ma comprinu. inde paulopost cernit᷑
dilatari. Et sepe omp̃s ds̃. cũ amarȩ
m̃ti uehem̃t̃ irascit᷑: priꝰ ei ꝑmittit
ad uotũ cuncta suppetere & post hanc
ultionẽ subtrahit: ut ꝓ eis debeat sup¬
plicia sempit̾na tolerare. Unde & sub¬
ditur. Et cũ habuerit quȩ concupie¬

Expanded text:
te a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur tanta poena multatur, qui non dedisse sua convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur aliena abstulisse? Rapuit ergo, et non aedificavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditur: Nec est satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur. Nam more igniscum ligna quae consumat acceperit, accrescit; et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et saepe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et post hanc per ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia ęterna tolerare. Unde et subditur: Et cum habuerit, quae concupie
Abbreviated transcription (Latin):
pochritȩ intulit pęnã: ꝓtinꝰ adiungit
culpã. Nec ullã qͣmlib& narrat: s eã
de qͦ om̃s oriunt᷑. Scriptũ quippe est.
bio malis om̃ib demonstrat᷑. Nã sub
iungit. Qm̃ confringens nudauit pau¬
ꝑis domũ: rapuit & ñ ȩdificauit eam
nec. ẽ. saciatꝰ uent̾ eiꝰ. Domũ pauperis
confringit & nudat: qͥa eũ quẽ ꝑ po¬
tentiã conterit. ex spoliare qͦq ꝑ aua¬
riciã ñ erubescit. Rapit eã. & ñ ȩdi¬
ficat. Acsi aꝑte diceret᷑. Qui hanc
ȩdificare debuit: insuꝑ rapit. Uentu

Expanded text:
pocritae intulit poenam, protinus adjungit pocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: bio malis omnibus demonstratur. Nam subconfringens nudavit pauperes, domum, rapuit et non aedificavit eam, nec est satiatus venter ejus. - Domum pauperis confringit et nudat, quia eum quem per potentiam conterit, exspoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit insuper rapit. Rapu