comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ut uentũ ẽ. ad cõuiuium: reqͥrentes sollicite senc̃
nequaꝗͣ reppert. S nec homo qͥdẽ extitit: qͥ eũ debasi¬
lica exixx uidisset. Credo aliꝗͣ fuisse uirtutẽ angłicã.
quȩ et beatũ uirũ se uidisse ꝓnuntiauit. & deuceps
nulli cõparuit. Inqͦ loco ex illa die multe uirtutes
facte st̃. quȩ ꝑne glegentiã ñ sunt scripte. Hlos uͦ de
quãto tẽpore nr̃o aut fieri uidimꝰ. aut factũ certe
cognouimꝰ: silere ne qͥuimus:
diq obstructo aditu. cotidianis dieb ad scãm basiꝰ¬
licã recurtebat. & inclinãs se adorationẽ labia tantũ
mouebat. Nã nullã poterat uocẽ emittere sensu in¬
tegro. s crat multatus uotis officio. Q tã ꝓmpte ui¬
debat᷑ orare. ut flere cerneret᷑. int̾ ipsa tacitus u̾ba
plerũq aut siqͥs ꝓmercedis respectu aliqͥd elemo¬
sine contulisset. continuo hoc similib pauꝑib eto¬
gabat: &e stipẽ abaliis nutu postulans stipendia

Expanded text:
m, requirentes sollicite senem, nequaquam reperiunt. Sed nec homo quidem exstitit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo aliquam fuisse virtutem angelicam, quae et beatum virum se vidisse pronuntiavit, et deinceps nulli comparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per negligentiam non sunt scriptae. Nos vero quantum tempore nostro aut fieri vidimus, aut factum certe cognovimus, silere nequivimus. dique obstructo aditu, quotidianis diebus ad sanctam basilicam recurrebat, et inclinans se ad orationem, labia tantum movebat. Nam nullam poterat vocem emittere sensu integro, sed erat multatus vocis officio. Qui tam prompte videbatur orare, ut flere cerneretur inter ipsa tacita verba plerumque. Cui si quis pro mercedis respectu aliquid eleemosynae contulisset, continuo hoc similibus pauperibus erogabat, et stipem ab aliis nutu postulans, stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
cigneo. inclum̃to putpureo. crucẽ gestans manli
słans ante eã ait scc̃ sanactis in nomine. xp̃i relc̃¬
toris nr̃i. Et app̾hensa manu eiꝰ misit digitũ liuũ
int digitos illĩ qͥcdauserant palmã. et patũꝑ mo¬
ueris dnex̃ aos. Dũ hȩc iniuisu uideret. euiqilans
defiuente adhuc sanguine. sanã deuauit inci¬
ꝯfestiuitate uͭ beati ioħis
cũ iͥplo achmuissatũ sollepnia couenut quliẽt
queła accepto sarculo agtũ acdit ut scilite
uulsã mali seminis ⁊ ueania messẽ sola piũ lis

Expanded text:
ans manu, stans ante eam ait: Nunc sana eris in nomine Christi Redemptoris nostri. Et apprehensa manu ejus, misit digitum suum inter digitos illius, qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu videret evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit festivitate vero beati Joannis cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam accepto sarculo, agrum adiit, ut scilicet evulsa mali seminis zizania, messem sola purgaret;
Abbreviated transcription (Latin):
nit innomine dñi. Illo gͦ die cũ sero iã factum cet.
ce ipse solus aforis ante tumulũ decubaret. subito
factꝰ ẽ inextasi. et pauore ꝑtectitꝰ iacbat ut mortiuus.
cũ ut ipse iefert ꝑduarũ horarũ aut ampliuis fu¬
isset oppressus. tanquã de somno euigilans lubito
acta sunt. ore ꝓpͥo reserauit. Clericusq factꝰ inco¬
lumis hospitiolũ suũ rediuit.uo celelra
emiq codẽ anno cũ festiuitas que inestiuo celebrã
desiderabilis ppłis adueniset dericus qͥda cuus
odm nubes tetra contexerat. ac ne lum̃ uidẽ po¬
Set aiebat ecde beati confessoris adiut. igula¬
ta cũ teliqͥ s nocte illucescente celo dude boalilisa
ꝓcedit iusũ quẽ olim ꝑcdiderat ntpe metus¬

Expanded text:
nit in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero factum esset, nit in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in extasi et pavore perterritus iacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum aut ampliuisset oppressus, tanquam de somno evigilans, subito acta sunt ore proprio reseravit: clericusque factus, incolumis ad hospitiolum suum rediit. CA eodem anno, cum festivitas, quae in aestivo celebratur, desiderabilis populis advenisset, clericus quidam, cujus oculum nubes tetra contexerat, ac ne lumen videre posset arcebat, aedem beati Confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, illucescente coelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, rec
Abbreviated transcription (Latin):
ris hoc signaculo meo munitũ atq cooꝑtũ reliqͥ. Post
oies aut̃ uiͤ iterũ ꝓspiciens. plus ibi quã unũ sextariũ
irpꝑi. Aduocans enĩdiaconẽ. & hoc ei ostendens. af¬
firmabat cũ uram̃to tantũ tc̃ in effractã ꝑisse ãpullã
quãtũ nc̃ inistã decerneret. que usq hodie indĩ noĩe
beneficiũ petentib prãt. Ipse quoq pꝰea ab hoc ungento
simiłe infirmũ ꝑungens oleo crescente sanauit et mul¬
tos de inceps ꝑillud sanitati restituit.
roferat &x andegaua regio miraculũ suũ: deqͦ alomitis
quidã ꝓcedens cũ contractis pedib ac manib lingua
etiã debilis beati confessoris tẽpłu expetiit Ubicũ
tota quadragesima resedisset. assidue orans ac deỹ¬
cans ut eͣ uirtꝰ scĩ antistitis uisitaret. aduenit dies
ab arboꝵ foliis uias incedens ierosolimis uenit tͥba
psequente atq clamante. osanna benedictꝰ quiue¬

Expanded text:
ris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post ris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies antem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum sistarium repperi. Advocans enim diaconem et hoc ei ostendens, adfirmabat iuramento, tantum tunc in effractam perisse ampullam, quantum nunc in ista decernerit. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinceps per illum sanitati restituit. 33. Proferat et Andecava regio miraculum suum, de qua Allomeris quidam procedens cum contractis pedibus ac manibus, lingua etiam debilis, beati confessoris templum expetiit. Ubi cum tota quadragisima resedisset, assidue orans ac depraecans, ut eum virtus sancti antistitis visitaret, advenit dies ab arborum spoliis vias incedens, Hierusolymis venit, turba prosequente atque clamante: Osanna, benedictus qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ beati antistitis. eã domi cũ timore & ueneratiõe
reportat Eequa rursũ ꝑ unctꝰ ꝓtiuꝰ omĩs ailor qͥeuit
in cõmodi nec ab eocłẽ ultra confractꝰ ẽ. Qͥdetiã de.eacdẽ¬
apulla pꝰ he actũsit ñ sine graui suspitio atq miradõ
memoramꝰ. Nlã cũ in ante dicti diaconi hospitiolo de
frust a decidit cõminuta. Esfusũq oleũ uelocit̾ t̾ra ab¬
soibiut. Tam̃ puer qͥ aderat cũ uedisset factũ accepto
uascło ipsã t̾rã expͥmens parũꝑ oleielicuit rosãq quȩ
esfusa fuerat. cũfracto uitro colligens exhibuit. Qd
ego accipiens diligent᷑ inuasculũ alterũ transmu¬
taui. Frat enĩ m̃sura olei quasi dimidii calicis par¬
uuli. &e tam̃ inuasculo duoꝵ digitoꝵ tantã altitu¬
dinẽ fecit. Incrastino aũt ꝓpͥi ciens erat altitudo olei
quatuor cligitoꝵ. Obstupe factꝰ ego obuirtutẽ scĩliqͦ¬

Expanded text:
virtutem beati antistitis, eam domi cum timore et veneratione virtutem beati antistitis, eam domi cum timore et veneratione reportat. Ex qua rursum perunctus, protinus omnis ardor quievit incommodiampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atque miraculo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hospitiolo de frusta decidit comminuta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset fractum, accepto vasculo, ipsam terram expremens, parumper olei elicuit, rosamque, quae effusa fuerat, cum effracta vitra collegens, nobis exibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei quasi dimedii calicis parvuli, et tamen in vasculo duorum digitorum tantum altitudinem fecit. In crastino antem prospiciens, erat altitudo olei quasi quattuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstratũ marmoris. corruens ꝑstitisset illesa Qͥ d gͦ
nuꝑ actũ ẽ Multos intestimoniũ exhibens dedatabo.
Qͥ aã delia conib nr̃ĩs male aquartani tipi febit crucia¬
bat᷑. Quẽ cũplerũq arguerẽ cur signis adbasilicã
sci ꝓficisceret᷑ nec excorde oraret. ut ci uirtꝰ pontificis
subueniret tande a nob cõpulsus adbeatũ tumulum
puoluit᷑ tremens. De hic cũ paulisꝑ ignis febriũ qͥcius¬
set iogat sibi exhiberi ãpulłã rosatio oleo semi plenã.
Iã eñ adipsa febit̃ ex inde licet parũ ꝓfeciset. multũ tam̃.
expenderat et erat meclia. e ungensq ab hoc liquore.
frontẽ ce tĩpora: postulat ut uasculũ secus beati tumu¬
lũ poneret᷑. Quarta uͭ die cũ cũ febtis utgeret basilicã
petist: ꝓuolutꝰq diutissime orauit. App̾hensa enĩ am¬
pulłã quã teliquerat mediã inuenit plenã. Admuaisq

Expanded text:
super stratam marmoris corruens perstetisset inlaesa. Quid ergo super stratam marmoris corruens perstetisset inlaesa. Quid ergo nuper actum est, multos in testimonium exhibens, declarabo. Quidam de diaconibus nostris male a quartani tipi febre cruciabatur; quem cum plerumque arguerem, quur segnis ad basilicam sancti proficisceretur nec ex corde oraret, ut ei virtus pontificis subveniret, tandem a nobis conpunctus, ad beatum tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper ignis febrium quievisset, rogat, sibi exhiberi ampullam cum rosatio oleo semiplenam, – iam enim ad ipsam febrem, exinde licet parum proficisset, multum tamen expenderat, – et erat valde media. Perunctum ab hoc liquore frontem et timpora, postulat, ut vasculum secus beati tumulum poneretur. Quarta vero die cum eum febris urgueret, ad basilicam petiit provolutusque diutissime oravit. Adprehensam enim ampullam, quam reliquerat mediam, invenit plenam, admiransque
Abbreviated transcription (Latin):
dit abra qued̃a religiosa ui ficbtiũ optessa omẽm
usum menbroꝵ solatantũ lingua famulante ꝑdi¬
derat. Nã cũ manib simul ac pedib contractis iace¬
ret et die nocteq: beati flagitaret auxiliuĩ: iusũ ẽ eiqua¬
dã nocte uenisse ad se senẽ qͥ molli tactu menbra eiꝰ cuc̃¬
ta tractaret. Exꝑge facta mane. sentit pedes cũ una
erat uigilia detransitu confessoris. Mediȩ aũt noctis
tepore iãtransacta uigilans. nescio qͦt̾rore concutitur.
et subito manꝰ ciꝰ contracta dirigit᷑. Stupente aũt pͦpło.
cuncta quȩ pͥuis ꝑtulerat narrabat: cognoscens ipsius
fuisse urtutẽ p̃us milla eratione pecłũ. qͥ nc̃ inmanus
suȩ directione clarebat.
st̃ dicturi. qͥseuerũ inuita sci antistitis mentitũ ce
ꝓnunciant: hã audiui qu̾ecłã. neꝙͣ. ut ciedo spũ re¬
pletũ ploquentẽ ñ potuisse fieri: ut oleũ sub martini
benedictione creuiset. S ne hoc qđ elapsa ampulla

Expanded text:
dit. Apra quaedam religiosa vi febrium obpressa, omne dit. Apra quaedam religiosa vi febrium obpressa, omne usum membrorum, sola tantum lingua famulante, perdiderat. Nam cum manibus simul ac pedibus contractis iaceret et die noctuque beati flagitaret auxilium, visum est ei quadam nocte venisse ad se senem, qui molli tacto membra eius cuncta tractaret. Expergefacta mane, sentit pedes cum una erat vigilia de transitu Confessoris. Mediae autem noctis tempore jam transacto, 1059 vigilans nescio quo terrore concutitur, et subito manus ejus contracta dirigitur. Stupente autem populo, cuncta quae prius pertulerat enarrabat: cognoscens ipsius eamdem fuisse virtutem prius in illa erectione pedum, quae nunc in manus suae directione clarebat. sunt dicturi qui Severum in Vita sancti Antistitis mentitum esse pronuntiant? Nam audivi quemdam, nequam, ut credo, spiritu repletum, proloquentem non potuisse fieri ut oleum benedictione crevisset, sed nec hoc, quod elapsa ampulla
Abbreviated transcription (Latin):
uo ceci exbiturica uenientes. are factis palpebris et
glutino iunctis: ad pedes beati cdoni orantes decubabant.
Factũẽ aut ut indic festiuitatis suȩ astante p̾pso dũ ur¬
tutes deuita illiꝰ legerent᷑ factꝰe. suꝑillos splendor co¬
tu̾co similis. Et confractis ligatutis quȩ palpebras ob¬
serauerant: defluenit exocłis sanguine late uisũ pattute
cuncta ceruere meruerunt.
ulier queda cuiꝰ os patulũ nuimiꝰ cũ febie ligucrat ut
nec linguã tegere posset s tantũ mugitũ ut animal
ñ uoce ut homo poterat emittebat. fide instigante cũ
magna anumi confidentia attia boni confessoris aggit¬
ditur. ibiq multis dieb residens. et stipẽ simul atq
oris aꝑtionẽ postulans. tandẽ scĩ uittute respicitur.
Nã quadã diȩ dnĩca dũ missarũ sollẽpnia celebrarent᷑.
bcret᷑ upncta dereb beati confessoris redẽptae᷑ et nc̃
cũ uocis officio ingenua ꝑseuerat.

Expanded text:
Duo caeci ex Biturigo venientes, arefactis palpebris et Duo caeci ex Biturigo venientes, arefactis palpebris et glutino coniunctis, ad pedes beati domni orantes decubabant. Factum est autem in die festivitatis suae, adstante populo, dum virtutes de vita illius legerentur, factus est super illos splendor corrusco similis, et confractis ligaturis, quae palpebras obseraverant, defluente ex oculis sanguine, late visu patente, cuncta cernere meruerunt. 30. Mulier quaedam, cuius os patulum humor nimias cum febre ligaverat, ut nec linguam regere possit, sed tantum mugitum at animal, non vocem at homo poterat emittebat, fide instigante, cum magna animi confidentia atria beati confessoris adgreditur; ibique multis diebus resedens et stipem simul atque oris apertionem postulans, tandem a sancti virtute respicitur. Nam quodam die dominico, dum missarum solemnia celebrarentur, beretur vincta, de rebus beati Confessoris redempta est: et nunc cum vocis officio ingenua perseverat
Abbreviated transcription (Latin):
ens quinquagesima die ab ydiope conflatꝰ interit.
ed nec hoc silebo qđ illo tẽpore alueus fuius
nutu dĩ uł uirticte beati uiri absq pluiuarũ inun
dationib repletꝰ. hostẽ necuutatẽ lecderet transut
ꝓhibuit. Indic aut̃ illa recuttentis sollepnitatis qua
dñs ꝓmundi salute ꝑpensus confuso ꝓditore discipło
epulũ apłis ministrauit cũ om̃s ad eccłiam ꝓpera¬
rent desiderabilia dnõ uota ꝑsoluere quedã mulier
dut turna cecitate grauata cũ ec̾t inuilla flere
cepit et dicete. Ut mͥ. quȩ cecata petcatis non meieor.
hanc festiuitatẽ cũ reliquo p̾pło expectare. Tc̃fletu
magno solo ꝓstrata. nom̃ beati inuocat confessoris.
Completa aũt oratione. luci pͥstine restituit᷑. Paup
recepto lumine: ob teddendas do grãs adbeatã basi¬
licã cũ ammirabili ocdoꝵ claritate ꝑuenit. S. unus
ex ineiguminis dic illa scĩ uirture curatꝰ est.

Expanded text:
ens, quinquagesima die ab hydrope conflatus interiit. ens, quinquagesima die ab hydrope conflatus interiit. Sed nec hoc silebo, quod illo tempore alveus fluvii nutu Dei vel virtute beati viri absque pluatem laederet, transire prohibuit. 28. In die autem illa recurrentis solemnitatis, qua Dominus pro mundi salute perpessus, confuso proditore discipulo, aepulum apostolis ministravit, cum omnes ad eclesiam properarent desiderabilia Domino vota dissolvere, quaedam mulier diuturna caecitate gravata, cum esset in villa, flere coepit et dicere: 'Vae mihi, quae caecata peccatis non mereor hanc festivitatem cum reliquo populo spectare!' Tunc cum fletu magno solo prostrata, nomen beati invocat confessoris; completa autem oratione, luci praestinae restituitur. Porro, recepto lumine, ob reddendas Deo gratias ad beatam basilicam cum admirabili oculorum claritate pervenit. Sed et unus ex inerguminis die illa sancti virtute curatus est. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑituli cerneret. pauore cont̾rit᷑. in hac uoce pͥmum
obseratũ aꝑuit os. Dnẽ martine lib̾ame. & sic
erumpens abore et faucib cꝰsangius. auditũ
parit᷑ et eloquium recepit.
mpptꝰ abinminenti mortẽ cepisset. iocelenꝰ cũ cin¬
bomannicis grauit᷑ ciuuitatẽ tumꝰ ensem oppͥmebat.
dut cuncta deuastans nulla spẽ alimonii indo¬
nos gcłiȩ uł pauꝑũ hospitiola relinqueret Posttra
aut die legates adciuitatẽ mittit. ut homines qͣ
debant extraherent᷑ aclericis. Qdsidiffectet᷑ fieri ũni¬
uersa ꝓmittit incendio concremari. Et nos hȩc audien¬
tes. mesti ualde basilicã scͣm a dimꝰ. etbeati augxilia
flagitamꝰ Statimq paralitica que ꝑduodecim annos
fuerat contracta dirigit᷑. Ipse ũ rocolenis ultetiorem
ripã aggressus. morbo confestim tegio sauciat᷑ atq
abinfirmitatib herodianis quee narrate longũ
uidet᷑ allisuset sicut cera afacie ignis gutatim deflu¬

Expanded text:
periculi cerneret, pavore conterritus, in hanc vocem primum periculi cerneret, pavore conterritus, in hanc vocem primum obseratum aperuit os: Domne Martine, libera me. Et sic erumpens ab ore et faucibus ejus sanguis, auditum pariter et eloquium recepit. emptus ab imminenti morte, cepisset, Ruccolenus cum Cenomanicis graviter civitatem Turonus obpremebat, ita ut cuncta devastans nullam spem alimonii in domos eclesiae vel pauperum hospitiola relinqueret. Postera autem die legatos ad civitatem mittit, ut homines, qu basilicam resedebant, extraherentur a clericis; quod si differebatur fieri, universa promittit incendio concremari. Haec nos audientes, maesti valde basilicam sanctam adimus et beati auxilia flagitamus. Statimque paralytica, quae per duodecim annos fuerat contracta, dirigitur. Ipse vero Ruccolenus ulteriorem ripam adgressus, morbo confestim regio sauciatur atque ab infirmitatibus Herodianis, quae enarrare longum videtur, allisus, et sicut cera a facie ignis guttatim deflu
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑ coscdẽq ferre ñtoleraret. limina beati confes¬
sous adiuit. Ibiq dieb multis cũ summa parsimo¬
ma demoratꝰ cligitos durctos manꝰq retulit sanas.
Post annos aũt fere quinq pessimũ incurrit in cõ
modum. & dũ in nunia febre atterit᷑ uocis elocutio¬
ne multat᷑. Creptꝰq afebre. sine loquele officio ꝑma¬
nebat. S talit̾ fucrat aditꝰ ous eiꝰ obstructus. ut nec
qualẽtumq mugitum posset emitere: s annec¬
tens cũ corrigia tres tabulas manu ferebat isdẽ int̾
se collisas. sonũq quẽ abore ñdabat: tabulis ꝓfere¬
bat. Hoc opꝰ unitorib utileẽ. cũ uineas ab infestan¬
nũ auium caterius defensait minant᷑. Cũ aut ue¬
nusset ante dictꝰ ad scĩ basilicã. inea nocte inqua dñs
beati pedes ugilare disposuit. T̃ ransacto aũt tẽꝑe
mnedie noctis. obdormuiit. Qͥ cũ nescio qͥd ꝑuisũ

Expanded text:
pateretur eosdemque ferre non toleraret, limina beati confespateretur eosdemque ferre non toleraret, limina beati confessoris adivit. Ibique diebus multis cum summa parsimonia demoratus, digitos directos manusque retulit sanas. Post annos autem fere quinque pessimum imodum, et dum vi nimiae febris atteritur, vocis elocutione mulctatur, ereptusque a febre sine loquelae officio permanebat: sed taliter fuerat aditus oris ejus obstructus, ut nec qualemcunque mugitum posset emittere; sed annectens cum corrigia tres tabulas manu ferebat, easdem inter se collidens, sonumque, quem ab ore non dabat, tabulis proferebat. Hoc opus vinitoribus utile est, cum vineta ab infestantium avium catervis defensare conantur. Cum autem venisset antedictus ad Sancti basilicam in ea nocte in qua DomiBeati pedes vigilare disposuit. Transacto autem tempore mediae noctis, obdormivit. Qui cum nescio quid per visum
Abbreviated transcription (Latin):
nobcusoin uabitait. nec om̃no cutdit diabdõ
qͥnic unquã ꝓtulit uerũ. Ille abinitio mendax ẽ et
inueritate non stetit. Me aut̃ ista dicente omiũ luctꝰ
laxat᷑ ingaudiũ. ipse etiã infirmꝰ corã nob̾ assureis.
mexcessis dõ. qͥ sic̃ quondã pastores angłoꝵ. lumine
ita nos hodie p̃sentia confessoris beati clarificauit. et
tũ nob̾ ad eẽ p̾senti uirtute monstrauit. Et sic atimore
iumici om̃s erepti. xp̃i p̃sidio roboratisurt.
apparuit: cũ osmiti cuiꝰdã obstrusum corã ppso resera¬
ut. Paulus qͥdã condatensis dericꝰ anatiuitate ꝓaders.
manꝰ clausas laborioso mundo ꝓtulit. inusu laboris
iners. Et hoc cur accidit. utrũ hic au̾parentes ciꝰ pet¬
cauerint. ut sic mancus nasceret᷑. ñ ẽ nit̃ discietio¬
nis exsoluere. Unũtam̃ scimꝰ qd̾ in eũ sic̃ &e in reliqris
infirmisẽ ostensa grã saceidotis. Nã cũ factꝰ ee̾t decẽ
annoꝵ & accrescentib unguib graues dolores manuũ

Expanded text:
abitat, nec omnino credite diabolo, qui nihil umquam protulit verum. Ille ab initio mendax est et in veritate non stetit'. Me autem ista dicente, omnium luctus laxatur in gaudium. Ipse etiam infirmus coram nobis adsurgens, in excelsis Deo, qui, sicut quondam pastores angelico lumine, ita nos hodie praesentia confessoris beati clarificavit et, eum nobis adesse, praesenti virtute monstravit'. Et sic a timore inimici omnes erepti, Christi praesidio roborati sunt.apparuit, cum os muti cuiusdam obstrusum coram populo reseravit. Piolus quidam Condatensis clericus a nativitate procedens manus clausas laborioso mundo protulit, in usu laboris inertes. Et hoc cur accesserit, utrum hic aut parentes eius peccaverint, ut sic mancus nasceretur, non est nostrae discretionis exsolvere. Unum tamen scimus, quod in eum, sicut et in reliquis infirmis, est ostensa gratia sacerdotis. Nam cum factus esset decim annorum et adcrescentibus unguibus graves dolores manuum
Abbreviated transcription (Latin):
lida manum retulit sanã.¬
ati qͦcł̃a mͦ ordinie. pictauensis mulier meruit
obtinere medeła. Nã hȩc contractis inuol̃a cligitis
ungiu b q defixis. in ipsius ut dicã ossib tota
iã manu putre facta uenit ad scĩ festuuitatẽ de¬
uota: optabiłẽ expetens medicinã. Igit᷑ spectans
ex more sollepnib scĩ dieb dicit illis. Integio qͥ¬
dẽ corde addeposcendũ beati p̃sidiũ uenimꝰ. 
obsistentib peccatis ñ meruimꝰ qđ petaebamꝰ acciꝑe
Consũmata gͦ nc̃ oratione reu̾tamĩ ad patriã fiden¬
fideł oratio. łlec et his similia agens quasi scõ
uale dicens discessit. Uergente quoq inuesꝑam
die ꝓpe amnis catis tipã accepit mansiont̃. Ad
mediũ fete noctis exꝑgefacta.gtãs do re¬

Expanded text:
lidam manum extulit sanalidam manum extulit sanaPari quodammodo ordine Pictavensis mulier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota jam manu putrefacta, venit ad Sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur, spectatis ex more solemnibus, dicit suis: Integro quidem corde ad deposcendum Beati praesidium venimus, sed obsistentibus peccatis, non meruimus quod petebamus accipere. Consummata ergo nunc oratione, revertamur ad patriam, fidenfidelis oratio. Haec et his similia aiens, et quasi Sancto valedicens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Ad medium autem fere noctis expergefacta, gratias Deo re
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ festiuitatis humo ꝓstrata orabat. Tertia aũt
die p̾scãm festuitatẽ cũ sui redire urgerent: ro¬
gat se adbeati sepulchtũ deduci. Ibiq iterũ atq
iterũ ꝓstrata. de palla que scm̃ tetigit tumulũ
ocłos ab stergẽs et ualedicens: discessit. Cũq iã in
erant. ita cͥe auint. sc̃ illa. Non reu̾tar inqͥt nͥ grãs
paccepta sanitate teferã pattono. redeuntẽ aũt et m
laude antistitis declamantẽ. multi iudert̃. Quȩ
cõplita oratione gaidens abscessit
arida detulit. Post quartã aũt diem sollẽpnitatis
beate dui stans ad pedes. oraret. spectante ppło di¬
tecti sunt digiti eiꝰ. Uiditq omĩs conuentꝰ plebis
magnalia dĩ qualit̃ inficiebat᷑ manꝰ asanguine.
ascendebatq gradatim ꝑarentes uenas. et ita etat
manꝰ bibula. ut putares spongiã dui aricła. lim¬
phis iniectã sicient̃ haurire liquorẽ. Repleis
gͦ uenis roboratisq neruis rubescente cute pal¬

Expanded text:
tempus festivitatis humo prostrata orabat. Tertia autem tempus festivitatis humo prostrata orabat. Tertia autem die post sanctam festivitatem, cum sui redire urguerent, rogat, se ad beati sepulchrum iterum prostrata, de palla, quae sanctum tegit tumulum, oculos abstergens, et valedicens discessit. Cumque jam in erant, ita esse aiunt. Tunc illa: Non revertar, inquit, nisi gratias pro accepta sanitate referam patrono. Redeuntem autem, et in laudem Antistitis declamantem multi viderunt. Quae completa oratione gaudens discessit.aridam detulit. Post quartam autem diem solemnitatis beatae, dum stans ad pedes oraret, spectante populo directi sunt digiti ejus; viditque omnis conventus plebis magnalia Dei, qualiter inficiebatur manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam diu aridam lymphis injectam, sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis, roboratisque nervis, ac rubescente cute pal
Abbreviated transcription (Latin):
parentes. adbeati cũ basilicã ꝑduxert̃. Ibiq ꝑlon¬
gũ tẽpꝰ oratione facta sanꝰ abscessit. uouens ut sin¬
ꝯłis annis ueniens. uota scõ redderet confessori.
Deinde admonasteriũ sibi ꝓximũ humiliatis ca¬
pillis ac pb̃r orcdinatꝰ. cepit dõ strenue deseriuire
ñtar̃ teddenis que ꝓmiserat beato pontifici. Quar
to antio data ut credo iterũ inimico ineum po
testate: ruit in rediuiua amentia. Et constrictꝰ
ut fuerat pͥus cathenis: ad scam reducit᷑ ecłẽ. Cibi
ꝑsex dies aut eo ãpliꝰ degens iniugiliis et oratio¬
nib & teddens que pͥus ignaue fraudauerat: sanꝰ
domi regredit᷑. S peccatis facientib iterũ uino
sepus madefactꝰ: in eacdẽ tribulatione obiit.
i singła quȩque uł quȩ agunt᷑ ł quȩ acta sunt
ꝓsequam᷑. magnũ cumulũ congerimꝰ de mirabi¬
lib confessoris. Puella uͭ ex lesuensi iã adulta: lum̃

Expanded text:
parentes ad Beati eum basilicam perduxerunt: ibiqparentes ad Beati eum basilicam perduxerunt: ibiqgum tempus facta, sanus abscessit, vovens, ut singulis annis veniens, vota sancto redderet confessori. Deinde ad monasterium sibi proximum humiliatis capillis ac presbiter ordinatus, coepit Deo strenue deservire, non tamen reddens, qua promiserat beato pontifici. Quarto igitur anno data, ut credo, iterum inimico potestas, rursum ruit in rediviva amentia, et constrictus, ut fuerat prius, catenis, ad sanctam reducitur aedem; ubi per sex menses aut eo amplius degens in vigiliis et orationibus, reddens quae prius ignave fraudaverat, sanus domi regreditur. Sed, peccatis facientibus, iterum vinum saepius madefactus, in eadem tribulatione obiit. 54. Si singula quaque, vel quae aguntur vel quae acta sunt, persequamur, magnum comulum congerimus de mirabilib
Abbreviated transcription (Latin):
tellites cũ magna festinatione curtentes eleuato
puluere monum̃ti defect̃ ad egrotũ. Delibutũq
cũ uano bibenctũ porriguint. Quo hausto ita omĩs
dolor fugatꝰ ẽ. ut ipsa hora tedderet᷑ incolumis.
nib beata expetunt p̾ndia confessoris. Inqͦ illud ẽ.
p̃ceteris admitanddũ. qualit̾ sensus hominũ diaboli
arte fraucdatꝰ restituat᷑. Qda uͦ baiocasinus cuusdũ
utno namtũ hausto turbatꝰ ꝑuiã incederet. subito
diu̾sis flantib uentis. puluis cãpi cõmouet᷑. et mix¬
tum ut solet cũstipulis in sublime leuat᷑ fitq totꝰ¬
aer una nubes pulucris. dequo hic oꝑtus amisso
sensu ilico deicit᷑. lgit᷑ pꝰ paululũ asuis inuertus.
domi turbulentꝰ adducit᷑. Hinc effretus factꝰ co¬
nabat᷑ fugere. nemine ꝑsequente. Qͥd pluta: Artat᷑
uinicuł constipat᷑ cathenis et incustodia detinct᷑
Quidentib fremens obnegatã fuge lib̾tatẽ: ꝓpͥis se
morsib lacerabat. Dũ aũt hȩc agerent᷑: ã moniti

Expanded text:
tione currentes, elevatum pulverem monumenti deferunt ad aegrotum, delibutumque cum vino bibendum porrigunt. Quo hausto, ita omnis dolor fugatus est, ut ipsa hora redderetur incolumis.nibus beati expetunt praesidia Confessoris. In quo illud est prae ceteris admirandum, qualiter sensus hominum diaboli arte fraudatus restituat. Quidam ergo Baiocasinsis civis, dum vino nimium hausto turbatus per viam incederet, subito diversis flantibus ventis pulvis campi commovetur, et mixtum, ut solet, cuaer una nubes pulveris, de qua hic opertus, amisso sensu, equo dejicitur. Igitur post paululum a suis inventus domum turbulentus adducitur. Hinc effrenis factus conabatur fugere, nemine persequente. Quid plura? Arctatur vinculis, constipatur catenis, et in custodia detinetur. Qui dentibus fremens ob negatam sibi fugae libertatem, propriis se morsibus lacerabat. Dum autem haec agerentur, admoniti
Abbreviated transcription (Latin):
cii. Us que qͦ conturbamini & tardatis: non uidetis
donum martinũ stantẽ uos uiuare paratũ simanꝰ
apponitis. Tc̃ iactans palliũ quo utebat᷑. posuit manꝰ
ad sarto fagũ cũ reliquis sacerdotib crucib paratis
accciris. Impositaq antiphona: deicrunt cuncti
uoces psallentiũ in excelso. Tam̃ ad senis conatũ pro

Expanded text:
eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad diem festũ uicinos pontifices. s et abbatũ acdiu̾soꝵ
clericoꝵ ñ minimã multitudinẽ. Et quia hoc inca¬
lendis uili agere uolebat. uigilata una nocte. facto
mane accepto sarculo. t̾ram quȩ suꝑ scm̃ erat
tumulũ ceperunt effodere. Quo de tecto: manus
ut eũ cõmouerent iniciunt. Ibiq multitudo tota
laborans. nichil ꝓrsus ꝑ totã diem ꝓfecit. Uigilata
deniq alia nocte: mane tẽptantes iterũ nichil omĩ¬
no agere potuerunt. Tc conturbati atq exterriti.
qͥd faccrent nesciebant. Dicit eis unꝰ exclericis. Scitis
Tẽ reuiniis et orationib ac uigi psallẽptio die noctuq
insistentes: triduũ illud continuatim duxerunt.
Quarta aũit die accedentes ponentesq manꝰ: non ua¬
lebant penitus mouere sepulchrui. Puiore aũt om̃s
ex territi. iã in hoc stantes ut terra uasculũ quod de¬
texerant oꝑirent. apparuit eis ueneranda canitiȩ senex
instar niuis candorẽ efferens dicens se ee̾ abbatẽ. et ait

Expanded text:
t abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud coQuarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit᷑. fuerit angło annuente translatũ. Anno sexa¬
gimo quarto pꝰ transitũ głosi dõn martini: beatus
dañta tẽpli ãpliora quã fuerant suꝑ berta m̃bra
locate disposuit. Qs sagaci insistens studio: mirifi¬
s mancipauit esfectu. Dequa fabrica. multũ quod
oqueremur erat. S quia p̃sens ẽ conticere ex inde
Neluis putaiumꝰ. Adueniente g̾ optato tẽpore saccr¬
bt: ut tẽpłu dedicaret᷑. . scm̃ coipusculũ alecto uͥ¬

Expanded text:
adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus damenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut te
Abbreviated transcription (Latin):
particulȩ a scĩ tẽplo delatȩ. quã reꝑtã & igni iniectam
ꝓtinꝰ cunctũ restrinx̃ incendiũ. nouoq miraculo cera
quȩ ignẽ alere erat solita: iuolentias ignis ui scitatis
oppressit. Hȩc paulinꝰ insexto oꝑis sui libro uersu con¬
cũ adeũ huiꝰ indiculi carta uenisset: nepos eiꝰ graui
tencbat᷑ in cõmodo. At ille confisus inuirtute sci ait.
Sitͥ inquit placet beate martine ut aliqua intua laude
onscͥ bam: appareat suꝑ hunc infirmũ. Positaq carta
pectori ciꝰ: ex timplo recedente febre sanatus ẽ. qͥ erat e¬
grotꝰ. S & fortunatꝰ pb̃r omẽ opꝰ uite eiꝰ inquatuor li¬
bni u̾su conscripsit. His nos illecti. & si ĩꝑiti: teptamꝰ

Expanded text:
particulam a sancti templo delatam. Quae repertam et igni iniectam, protinus cunctum restinxit incendium, novoque miraculo cera, quae ignem oppressit. Haec Paulinus in sexto operis sui libro versu concum ad eum hujus indiculi charta venisset, nepos ejus gravi tenebatur incommodo. At ille confisus in virtute Sancti: Si tibi, inquit, placet, beate Martine, ut aliquid in tua laude conscribam, appareat super hunc infirmum. Impositaque charta pectori ejus, extemplo recedente febre sanatus est, qui erat aegrotus. Sed et Fortunatus presbyter omne opus Vitae ejus in quatuor libris versu conscr
Abbreviated transcription (Latin):
Tu instlix nega dos tuos. qui st̃ lapides & ligna: & crea
etuis penis & ꝑpetins incendiis subiacebis. T̃ẽ cõmotͦ¬
que intentionẽ animi tui: ut uitȩ tus possit eẽ con¬
suitũ. Agatha . E go inhis penis ita delector. sic̃ qui
honũ nunciũ audit. aut sic̃ qui uidet quẽ diu desi¬
deraut: aut qu inuenit chesauros itiltos: ita ego

Expanded text:
dixit tu nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et aeternis poenis et perpetuis incendiis| subiacebis. Tunc iratque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesa
Abbreviated transcription (Latin):
nis ac miracłis longe lateq crebrescere. Et q̃nto co¬
tidianis increm̃tis fideliũ multitudinẽ plus augs¬
ri conspexerat: tanto diliginciꝰ iniunctũ ministirum
regulatit ordinare studebat. Hic ei cnĩ. quãms ẽcui
magne auctoritatis & prudentiȩ: nibil tam̃ saple
impio quasi liba utens potestate exetcnt: ẜ omma ̃¬
milit atq simplicit̾ egit. cõmunẽꝙ se subditis. stu ds
scȩ dilctionis exibut. In omĩb gciã que ꝓbabli dẽ¬
asfictos. paiuit eehis que habebat cgeno: ucliua uoe

Expanded text:
gnis et miraculis longe lateque clarescere, quanto cotidianis incrementis fidelium multitudinem plus augeri conspexerat, tanto diligentius injunctum ministerium regulariter ordinare studebat. Hic etenim quamvis esset vir magnae auctoritatis et prudentiae, nichil tameimperio quamsi libera utens potestate exercuit, sed omnia humiliter atque simpiciter egit, communemque se subditis studio sanctae dilectionis exhibuit; in omnibus etiam quae probabiliter gesafflictos, pavit ex his quae habebantur egenos, ve
Abbreviated transcription (Latin):
concilium & si adimꝑiũ urm̃ eas signare compellor.
dũ uos causam dĩ recusatis oefendett: ipse potens c̃
uindicate. Quo facto: anttq̃ culogias eiꝰ cxcõmunicata
psona ore suscipet expirauit. Et pͥusquã portitor ad¬

Expanded text:
concilium: Etsi ad imperium vestrum ego signare compellor, concilium: Etsi ad imperium vestrum ego signare compellor, dum vos causam Dei recusatis defendere, ipse potens est vindicare. Quo facto, antequam eulogias excommunicata persona in ore susciperet, expiravit; et priusquam portitor p
Abbreviated transcription (Latin):
lectionc ipsa inflebotomi similitudine subtuit san¬
guis erupit. Quo flucnte. sinc icsiono ĩmundꝰ bostis
cuatiuit: & puella in columis imꝑante signocrucis e¬
uasit. D et hoc magnainitatis exemplũ oportunum
ducit᷑ ciplicandũ quod ꝓdĩ negocio ap̃ cum ñ fucrit
ulla regum potentũq psonalis acceptio. Dcniq ad cu¬
mulũ celestis grt̃ conquitudũ. incestarũ nuptiarum
exctrabilis copulationis uita condempnans. bcati
nullus digne poterit explicart. Si quide mar effici
cupicns.: si non dcfuisset dexttra ꝑcussoris.S ꝓcul
dubio palmã mr̃is meruit: qui uocis desidia ñ absc̃dit
Unde p̾t̾ labores ieliqͥs ctiam psinodos ꝓtpsa causa scpi
in iuncione ut ex cõmunicatas a se ꝑsonas absolucret:
iurtute frm̃ coactus c̃. Et cum rogart᷑ ut culogias q̃s
reliqui antistites ad psonã cõmunione suspensã diri¬
gentes bñdixerunt. & ipse signant ait. Ao sac̃dotale

Expanded text:
lectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanlectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente sine laesione oculi inmundus hostis evanuit et puella incolomis imperante signo crucis evasit. 49 Sed et hoc magnanimitatis exemplum oportunum ducitur explicandum, quod pro dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis acceptio. Denique ad cumulum caelestis gratiae conquirendum incestarum nuptiarum execrabiles copulationes iure condempnans, beatumnullus digne potent explicare: siquidem martyr effici cuperet, si non defuisset dextera percussoris, sed procul dubio palmam martyrii meruit qui voti desideria non absconditUnde praeter labores reliquos, etiam per synodos, pro ipsa causa saepius orum injunctione, ut excommunicatas a se personas absolveret, vi fratrum coactus est. Et cum rogaretur ut eulogias, quas reliqui antistites ad personam communione suspensam dirigentes benedixerant, et ipse signaret, ait ad sacerdotale
Abbreviated transcription (Latin):
QEt. dil intencullacense monastĩo scnonieie monachꝰ
cum in ciuitate andegaua turris porit cobcitns dãp¬
natus c̃. carcer effecta. p̃tereunte beato albino fiebat re¬
clamatio de uocib inclusoꝵ Tunc uidici p̃cator acce¬
dit: ut bos pietatis causa dc custodia relaxaret. Quod
cum ille aure surda differret. mox pontifex ad am̃ sefi¬
da pccicione conu̾tens. tam familiari uoce suggessit ait
in loco quo orationẽ sc̃s effudit magnitudinis mire.¬
saxcus quadrus exiliens porit aditum fieret cartera¬
tis. quia ante eius p̃ces soliditatẽ suf̃ lapis seruare
non potuit. Hinc egͣssi quas i de sepulchro uiuentẽ.
in basilica scĩ maurilionis donno albino gram te
ferentes: se ad uestigia cius ꝓstraucrunt. o quod suspec¬
tos de funere transire feterat ad salutẽ. Item dũ q̃dã
ciꝰ ocłm insimilitudint̃ ucsicȩ sanguinis sccollegit. T̃c̃
pontisex facitus signum crucis increpuit diccus. Inimi¬
ee ocłm quẽ non dedisti. noc possis auscrre. Mox de col¬

Expanded text:
. Cum in Tincillacense monasterio Gennomerus monachus Cum in civitate Andecava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieret carceratis, quia ante eius precem soliditatem suam lapis servare non potuit. 46 Hinc egressi quasi de sepulchro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino gratias referentes, se ad vestigia eius prostraverunt, eo quod suspectos de funere redire fecerat ad salutem. 47 Item dum quaedam eius oculum in similitudinem vesicae sanguineae se collegit. 48 Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti nec possis auferre. Mox de col
Abbreviated transcription (Latin):
illuminati: tandt̃ aliqñ sum̃tes lumina dici ab umb᷑
His & conseq̃ntib infinitis muacłis. ut sũmi pontificis
m̃bra recubant insepulchris. attam̃ ꝑ creatoris gram
inȩc̃na scła unuunt merita confessoris. Hic itaq gle¬
sti dono uenerandis florib adornatꝰ. uiginti agnis ce
sex m̃sib pontificalt̃ apicẽ eccłiastica regłarit censura
octogesimũ annũ beatitudinis culminc felicit̃ ex¬

Expanded text:
illuminati; tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra illuminati; tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra His et consequentibus infinitis miraculis, et si summi pontificis membra recubant in sepulcris, attamen per Creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt merita confessoris. Hic itaque coelesti dono, venerandis floribus adornatus, viginti annis et sex mensibus pontificalem apicem ecclesiastica regulariter censura us beatitudinis culmine feliciter ex
Abbreviated transcription (Latin):
causa consultinꝰ occurrit. S qm̃ eius singła ñ uale¬
niꝰ reterere. sufficiat dc płimis uł pauca orxisse. Illuid
quoq beatissimi testimoniũ uiuentis pꝰ obitũ ne¬
cissartum credidimꝰ ꝑcteris explicanoñ. q licet et̃¬
neretur clausum corpꝰ cius in tumulo. attam̃ iusti animȩ
ferens m̃bra sc̃i in nouã basilicã deuote t̾nsponere. &
ꝓpter cellulȩ angustiã inqua conduꝰ fuerat: ñ daret᷑
sacri corporis extͣhendi licentia cunctis hesitantib &
incertis quid agtrent: curis se popularib se uirtus
beatissimi uiri mediatrix interserit. Nam expectan¬
tib hominib et nichil delib̾antib repente nutu di¬
umo descisso paricte cellulȩ qui erat ad pedes cius apar¬
te orientali tres lapides decidunt. scilicet uato signo ꝑ
qualem locũ se rogaret educi posse. Int̾ea facto adi
ꝑati rodditi sunt saluti. ac nerui p̃mortu uiuificari di¬
dicert̃ meritis descpulti. Statimq duo eeti sunt parit̃

Expanded text:
rrit 19. Sed quia ejus singula non valemus retexere, sufficiat de plurimis vel pauca dixisse. Illud quoque beatissimi testimonium viventibus post obitum necessarium credimus prae caeteris explicandum, quia licet teneretur clausum corpus ejus in tumulo, attamen justi animae vellent membra sancti novam basilicam transponere, et, propter cellulae angustiam in qua conditus fuerat, non daretur sacri corporis extrahendi licentia, cunctis haesitantibus et incertis quid agerent, curis popularibus se virtus beatissimi viri mediatrix interserit. Nam exspectantibus omnibus, et nihil deliberantibus, repente, nutu divino, discisso pariete cellulae, qui erat ad pedes ejus, a parte orientali tres lapides deciderunt, scilicet dato signo, per qualem locum se juberet educi posse. 20. Interea facto aditperati, redditi sunt sanitati, ac nervi praemortui vivificari didicerunt de meritis sepulti; statimque duodecim sunt pariter
Abbreviated transcription (Latin):
altum sibi fecit sterni. Auẽ dum ꝑ ipsũ it gracdicõ¬
pellciet: ac si muro impehiente osus ure ñ ualuit. Ix¬
telligens nichil ꝓfecisse mutasse uchicłm. nisi mu¬
lastio occursum: cep̃ ab equo disccre qd̾ homo pe¬
DElcitio in uã que ad sacerdotẽ lucebat. ci eti. al¬
Ritalt cdiscurieit. ac si creptꝰ de fouca campi mollis
it ttm uiuã ꝓfirrt. Dum ad ciuitatẽ uenit᷑. ipscut¬

Expanded text:
alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi comalterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi compelleret, ac si muro impediente, caesus ire non valuit. Intelligens nihil profecisse mutasse vehiculum, nisi mutaret occursum, coepit ab equo discere quod homo peDeflectens in viam quae ad sacerdotem duceret, ea coepit alacritate discurrere, ac si ereptus de fovea campi mollis re rem vivam proferre. Dum ad civitatem Venetis ips
Abbreviated transcription (Latin):
ma & regule tenore ꝑuestigia magistri gradicns. lon¬
tantũmͦ derico: quẽ contͣctio neruoꝵ & debilitas ma¬
nuũ. totũ reddiderat in officiosũ. Qui aduenerabilẽ
iluestrũ ãminicło uehicł c̃. aclatus: & abillo scĩfica¬
ti olci liqͥpre ꝑunctꝰ: mox oĩs cont̾ctio necuoꝵ. atq in
cur uatio poplitũ extenta: & plante pedũ ciꝰ solidate
st̃: sanitatiq c̃ restitutꝰ. A debilitait uͦ manuũ: ꝑbea¬
tum germanũ parisiacȩ ciuitatis cp̃m. postea merint
curati. sic̃ scriptum ingestis habet᷑ p̃fati bcati gtrora¬

Expanded text:
ma et regulae tenore per vestigia magistri gradiens lontantummodo clerico, quem contractio nervorum et debilitas manuum totum reddiderat inofficiosum. Qui ad venerabilem Silvestrum adminiculo vehiculi est delatus, et ab ipso sancti olei liquoreoplitum extenta, et plantae pedum ejus solidatae sunt, sanitatique est restitutus; a debilitate vero manuum per beatum Germanum Parisiacae civitatis episcopum postea meruit curari. Scriptum in gestis habetur praefati beati Germa
Abbreviated transcription (Latin):
tum decarcere. decollauerunt iussu furiosi placidi
urbis p̃fecti. Tunc a proculo et esybo atq apossoni¬
o ablatum corpus uenerandũ axp̃isti mr̃is ualer¬
tini ad suam ȩccłiam interannȩ urbis nocturno
itinere transtulerunt. Ibiq insuburbano empto ter¬
ie spacio. non longe abeadem ciuitate sepulture ho¬
nestissime tradidunt. Ubi cum cotidianis ugiliis.
consulart lucentio. Qui lucentius agnoscens quod
proculus et essibus atq apollonius populos mul¬
tos quod cognouerant amatores haberent. timens
nc uiolenter apopło tollerentur. noctis medio suis
cos iussit tribumalib prescrtari. Quos cum uidisset.
nec blandim̃tis decipi: nec terrorib fatigari: iussit
tos ut capitalem subient sententiam. Ipse autẽ cum
officio suo fugiens. & quo prexit non se ꝑmisit scue. Lc̃
popłs omnis. luctũ de nece eorum: & gaudiũ de
martyrio habuerunt. Quiq a scõ abundio nonlon¬

Expanded text:
tum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, tum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, Vrbis prefecti. Tunc a Proculo, Efibo atque Apollonio ablatum corpus uenerandum Christi martyris Valentini ad suam ecclesiam Interamnae urbis nocturno itinere transtulerunt; ibique, in suburbano empto terrae spatio, non longe ab eadem ciuitate, sepulturae honestissimae tradiderunt. Vbi cum cotidianis uigiliis consulari Lucentio. Qui Lucentius agnoscens, quod Proculus et Efybus atque Apollonius populos multos, quos cognouerant, amatores haberent, timens ne uiolenter ei a populo tollerentur, noctis medio suis eos iussit tribunalibus presentari. Quos cum uidisset nec blandimentis decipi, nec terroribus flagitari, iussit eos capitalem subire sententiam. Ipse autem statim cum officio suo fugiens, et quo perrexit, non se permisit sciri. Tunc omnis populus luctum de nece eorum, et gaudium de martyrio habuerunt. Quique a sancto Abundio non lon
Abbreviated transcription (Latin):
grator cum coniuge et omĩ domo sua credidit: ce bap
tini: nulla potuit ratione suaderi. Proculus uͦ et efy¬
bus atq apollonius abicicntes studia humane sapi¬
entiȩ. ita se contulerunt ad dñm: ut ultra penitus ni¬
chil humanarum legerent litterarum. s conuersi ad
dnm̃ sp̃alibus studuis se tradid̾unt magistro. cuiꝰ ñ
tantum uerba.ẜ etiam facta mirabilia probaretur.
nt̃ta ꝑhos confluebat multitudo scolasticoꝵ ad xpm̃
ita ut abundius pfecti urbis filius animo ducerccur:
& tota fidei plenitadine. xpĩ se famulũ puolica uo¬
ce clamabat. T̃unc indignatio pene omĩum senatoꝵ
accensa ẽ. et tentus ẽ sc̃s ualentinus epc atq uirgis ce¬
sus: compellebatur sacrificare demomiis. Et post diu¬
turnã cędẽ custodiȩ mancipa tur. & uidentes eũ cons¬
tanter gloriari. & omĩum qui ꝑ ipsum xxp̃o crccdi¬
derant animoᷤᷤ confortantẽ. medio noctis suentio eiec¬

Expanded text:
Craton cum coniuge et omni domo sua credidit, et baptCraton cum coniuge et omni domo sua credidit, et baptre nulla potuit ratione suaderi. Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes studia humanae sapientiae, ita se contulerunt ad Dominum, ut ultra penitus nichil humanarum legerent litterarum. Sed conuersi ad Dominum, spiritalibus studiis se tradiderunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mirabilia probarentur. Interea per hos confluebat multitudo scolasticorum ad Chri- stum, ita ut Abundius, prefecti Vrbis filius, animo duceretur, et tota fidei plenitudine Christi se famulum publica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis cesus, compellebatur sacrificare demoniis, et post diuturnam cedem custodiae mancipatur. Et uidentes autem eum constanter gloriari, et omnium, qui per ipsum Christo crediderant, animos confortantem, medio noctis silentio eiec
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s ualentinus ep̃s A uir difide plenus clauso ostio.
stratoq humi cilicio eleuauit puerum cerimonem
delecto. et ꝓiecit cum semmecem in illo cilicio in quo
ipse orare consueuerat. Et ꝑ totam noctem in dĩ lau¬
dib et orationib ꝑuigilans. ingens lum̃ circa medi¬
ã noctis horã cͣantum apparuit. ut his qui inspecta¬
culis erant circa cubicłm putarent intus fiammas
accendi. sed spacio unius ͥbre tͣnsacto surgens. sanissimꝰ
pucr simul cȩpit uoce clara indĩ laudib in columis
concrepare. Audientes autem illum parentes cius
deo canere. cuius ꝑ tres annos solum gemittm audie¬
rant mugitumq reddentem. om̃s simul gaudentes
foris. ut rescraret eis sc̃s ualentinus exorabant. At ille
fine imponeret: scs ualentintis reserat claustra cubi¬
cłi. & ccrimone iuuenem parentib acsi nichi ꝓpessꝰ
fuiset. ab omni egritudine liberatum adsignat. Tunc

Expanded text:
sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lumen circa mediam noctis tantum apparuit, ut hi, qui in spectaculis erant circa cubiculum, putarent intus flammas accendi. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque reddentem, omnes simul gaudentes, fores ut reseraret eis, sanctum Valentinum exorabant. At ille finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et Cerimonem iuuenem parentibus, ac si nichil perpessus fuisset, ab omni egritudine liberatum assignat. Tunc