comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. in. in .s. significasse dñm iħm: qui
corã abimelech. qd̾ int̾pretat᷑ patris
mei regnũ. s. coram uideis. inmutaũ
uultũ suũ .i. sacͥficandi ritũ. q̃n ĩmo¬
lato iã paschȩ uet̾is agno. sumens pa¬
nẽ aeuinũ. ferebat᷑ in manib suis dicẽs
Hoc est eoꝙꝰ meũ. hic ẽ. sanguis meus
Hoc autẽ hac remissionis ce gr̃ẽ die
asistit. tenens panẽ ce uinũ ỹuitat õs.
ad corꝑis ce sanguinis sui conuiuiũ:
nullũ iustũ. nullũ excipiens peccato¬
rẽ. dicensq ꝑ hora pontificũ. uenite fi¬
lii. audite me: cuiꝰ peecatoris uł saxeum
pectus. ad lam̃tum penitentiȩ ñ emol¬
liat᷑: Magna uox inuitantis ẽ: magnꝰ
ae capax suscipientis sinꝰ est. O m̃s eccłe
patent ianuȩ ut adu̾tas neq ab austͦ.
neq ab aquilone uenientes .i. neq uiᷤᷤ¬

Expanded text:
i coram Abimelech, quod interpretatur patris mei regnum, scilicet coram Judaeis immutavit vultum suum, id est sacrificandi ritum, quando immolato jam Paschae veteris agno, sumens panem et vinum ferebatur in manibus suis, dicens: « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus » Hoc autem hac remissionis et gratiae die assistit, tenens panem et vinum, et invitat omnes ad corporis et sanguinis sui convivium, nullum justum, nullum excipiens peccatorem, dicensque per ora pontificum: Venite, filii, audite me, cujus peccatoris vel saxeum pectus ad lamentum poenitentiae non emolliatur? Magna vox invitantis est magnus et capax suscipientis sinus est, omnes ecclesiae patent januae, ut advertas neque ab austro neque ab aquilone venientes, id
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe: ce sic̃ supͣdictũ ẽ. semel officio sa¬
cerdotii sui functꝰ e. tindens sacm̃tũ
corporis ae sanguinis sui: statimq sac¬
dos ipse qui ae hostia. captus &e ligatus.
ta est. nisi ut miseros peccatores solu̾et

Expanded text:
iae, et sicut supra dictum est: Semel officio sacerdotii functus est, tradens, sacramentum corporis et sanguinis sui, statimque sacerdos ipse, qui et hostia, captus et ligatus, ta est, nisi ut misericors peccatores solveret
Abbreviated transcription (Latin):
mei u̾nulam. Nunc restat ut conatib me¬
is fauor celestis arrideat ⁊ neglegentias ho¬
minũ pie mod̾atioĩs ub̃tate ꝯponat. Domi¬
na ut supͣ salutẽ debitã dicens : p̃cor ut nẽ
geminã sollicitudinẽ ꝓutrisq suscipias
⁊ d̾o nr̃o ꝯm̃dare assiduis p̃cibꝰ ñ omittas.¬
sinceritas. ⁊ longe positos ñ relinquit. Quid
possit uera fides intelligat. qui tunc adipiscit᷑
bñficia. qũ desinit supplicare. Ego mͥ debeo
qͦd ad stationẽ p̃cum transgargara positus ꝑ¬
uenisti. tu luce ꝯscĩe amicos.i litta̾s unoatetẽ¬
ꝑe diuisisti. Sectans ñ solũ longinqua s abdi¬
ta. ita ut misquã te sagacis boniꝑsecutor in¬
ueniat. Semꝑ ⁊ Inc qͥde̾ latentia int̾ lepores
cubilia diligebas. s sepe latebiã tuã qui p̃sso
Me uestigia rimatus ẽ inuenit. Nunc altior ꝯsi¬
lio credo ut ma¬
iores accendes. de homi¬
nũ cetibꝰ sub¬
moust. Ergo so

Expanded text:
mei uernulam. nunc restat, ut conatibus memei uernulam. nunc restat, ut conatibus meis fauor caelestis adrideat et neglegentias hominum piae moderationis ubertate conponat. domina, ut supra, salutem debitam dicens precor, ut nunc geminam sollicitudinem pro utrisque suscipias et deo nos commendare adsiduis precibus non omittas.sinceritas et longe positos non relinquit. quid possit uera fides, intellegat qui tunc adipiscitur beneficia, quando desinit supplicare: ego mihi debeo, quod ad stationem precum trans Gargara positus peruenisti. tu luce conscientiae amicos et litteras uno a te tempore diuisisti, sectans non solam longinqua sed abdita, ita ut nusquam te sagacis boni persecutor inueniat. semper et hic quidem latentia inter lepores cubilia diligebas, sed saepe latebram tuam qui presso ore uestigia rimatus est inuenit. nunc altiori consilio, credo, ut maerores accenderes, te hominum coetibus submouisti. ergo so
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾aliũ debuit cura susciꝑe: ante iudicii cõ¬
uenientis temꝑa: religionis titulis insignisti
Ueneranda quidẽ eccłastiei forma seruitii
s que ad duas partes animũ ñ relaxet. Unũ
⁊ difficile iter ẽ.quo itur ad xpm̃. nec occupa¬
tos multiplicit̾ aliqñ uia arta suscepit. ẜꝑan¬
tes ad se de discipliminis scłaribꝰ salutis opifex
ñ refutat. s ire ad illas quemꝙͣ de suo nitore
ñ patitur. Iam si eum mundo subtraxeras:
mundi in eo schemata ñ requiras. Erubesco
eccłiastica ꝓfitentem: ornam̃tis scłaribꝰ expo¬
lire. Annuerã qͦd ꝑpatͥciũ diaconũ quãtum
imꝑauit postulasti. Quid oportuit eum alit̃
adme quam diebꝰ ip̃is inuentusẽ destinari.
Si iudiciũ meũ ꝯfulis. uolo ad me ꝑtinentes
magis mito scõs eẽ quã titulo. Uere animũ
meum de quietis statiõe ad cogitationũ pelag̾
expulisti. Suscepi tñ d̾o auspice sanguinis

Expanded text:
liberalium debuit cura suscepisse, ante iudicii conliberalium debuit cura suscepisse, ante iudicii conuenientis tempora religionis titulis insignisti. ueneranda quidem ecclesiastici forma seruitii, sed quae ad duas partes animum non relaxet: unum et difficile iter est quo itur ad Christum nec occupatos multipliciter aliquando uia arta suscepit. properantes ad se de disciplinis saecularibus salutis opifex non refutat, sed ire ad illas quemquam de suo nitore non patitur. iam si eum mundo subtraxeras, mundi in eo schemata non requiras: erubesco ecclesiastica profitentem ornamentis saecularibus expolire. adnueram quod per Patricium diaconum, quantum ipse asseruit, postulasti: quid oportuit eum aliter ad me, quam diebus ipsis inuentus est, destinari? si iudicium meum consulis, uolo ad me pertinentes magis merito sanctos esse quam titulo. uere animum meum de quietis statione ad cogitationum pelagus expulisti. suscepi tamen deo auspice sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
Um insiciam sublimitas tua p̃loquit᷑:
eruditionis secreta pacesecit. Impugnaᷤᷤ
ꝑfectione qͦd adseris. Nam dũ te saluo pudoie
inlittãrũ eẽ ꝯfirmas. qͥdnature uigor. qͥd stu¬
oioꝵ lima ꝯtulerit declarasti. Credat mͥ sub¬
limitas tua imbuendũ lib̾alib disciplinis
iam sius bonis ditauit. si talis lingua ꝓscqͥtur.
fr̾atriᷤᷤ pauli filiũ: facunda adstipulatio ⁊ cõm̃¬
Uat ⁊ edocet. Nichil longe degentibꝰ magistriᷤ
opꝰ ẽ: qñ digna laude loquitur qͥ dirigit᷑ ad
oocentẽ. Erubesco insinuatũ minus inue¬
nisse quã deculit. Dm̃ rogans: ut qͦd de me
ꝑ affectionẽ p̃sumitis ingenii ualeã
re salutationis po tñ honor accepto. quibꝰ
libet officium nstũ ⁊ fiẜ sermonis i¬
pendite. Dum mͦ sollicitudini mee
de ꝓsꝑitate ur̃a mul plex scͥptionis cu¬
ra respondeat. Ca mello en nodiꝰ
N ter cepisti nr̃m: nescio quem secuta con¬
siliũ. siam paruulũ tuũ quem scudioꝵ

Expanded text:
m sublimitas tua praeloquitur, eruditionis secreta patefecit: inpugnas perfectione quod adseris. nam dum te saluo pudore inlitteratum esse confirmas, quid naturae uigor, quid studiorum lima contulerit, declarasti. credat mihi subli mitas tua, inbuendum liberalibus disciplinis iam suis bonis ditauit. si talis lingua prosequitur fratris Pauli filium, facunda adstipulatio et commendat et edocet. nihil longe degentibus magistris opus est, quando digna laude loquitur qui dirigit ad docentem. erubesco insinuatum minus inuenisse quam detulit, deum rogans, ut quod de me per adfectionem praesumitis ingenii ualeam re salutationis accepto quibus libet officium sermonis inpendite, dummodo sollicitudini meae de prosperitate uestra multiplex scriptionis cura respondeat. VIIII. CAMILLAE ENNODIVS. Intercepisti nostrum nescio quem secuta consilium. nam paruulum tuum, quem studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
antiphoniȩ. ppłe ms: qͥa eduxi te:
Ed ułtͣ debuiꝰ quȩ aportando crucẽ.
decantant᷑. sensib parũ aut nichil
differentes. u̾bis quoq hac modula¬
tione consimiles. triplicem significãt
scͥpturã tituli. sensũq eiꝰ c̃sonant. qͥ
suꝑ capud̾ dñi ebraicȩ grecȩ. ac lat̾.
descriptus ẽ. nc nararenus. rex uide¬

Expanded text:
antiphonae, Popule meus: Quia eduxit te, quid ultra debui, quae apportando crucem decantantur, sensibus parum aut nihil differentes, verbis quoque ac modulatione consimiles, triplicem significant Scripturam tituli, sensumque ejus consonant, qui super caput Domini Hebraice, Graece ac Latine descriptus est: » Jesus Nazarenus rex
Abbreviated transcription (Latin):
s hac die p̃cipue sollẽpnes ꝓ illa oratio¬
nes. scd̃m graduũ uł dignitatũ ordineᷤᷤ
ac diu̾sitates a sacdote ꝑ orante ratio¬
nabilit̾ institutȩ sunt. Hac enĩ die
saluator nr̃ ꝓcunctis orauit: ae cõmu¬
ne ꝓ omĩb sacͥficiũ factus ẽ. de quib.
ce passioni appropinqͣns. ĩmo iã ad a¬
ram crucis ꝑene assistens. cũ ꝓ discipłiᷤ
suis oraret. dixit. Non ꝓ his tm̃ rogo:
s &e ꝓ his qui credituri sunt ꝑ u̾bum
eorũ in me. N empe hic erat ille mag¬
ni consilii angłs: de quo in apocalip¬
si legimꝰ. Stenit angłs iuxta arã tem
aram templi .i. in conspectu eccłiȩ as¬
sistens. aureũ imacłati corporis thur¬
ribulũ. in conspectu d̃i. pendens in cru¬
ce sustulit: ce orationis incensũ dignũ.
cũ clamore ualido & multis lacͥmis
cunctis orationes offerrimꝰ: iuxta qd̃
illic qͥdẽ additũ e̾. & data sunt ei incen

Expanded text:
sed hac die praecipue solemnes pro illa orationes secundum graduum vel dignitatum ordines ac diversitates, a sacerdote perorandae, rationabiliter 74 institutae sunt. Hac enim die Salvator noster pro cunctis oravit, et commune pro omnibus sacrificium factus est, de quibus et passioni appropinquans, imo jam ad aram crucis pene assistens, cum pro discipulis suis rogaret, dixit: « Non pro his tantum rogo, sed et pro his, qui credituri sunt per verbum eorum in me . » Nempe hic ille erat magni consilii Angelus , de quo in Apocalypsi legimus: « Stetit angelus juxta aram temaram templi, id est in conspectu Ecclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuribulum in conspectu Dei, pendens in cruce sustulit, et orationis incensum dignum cum clamore « valido et multis lacrymis,cunctis orationes offerimus, juxta quod illic additum est: « Et data sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rex ẽ. iudeoꝵ licet hoc illi negauer̃t.
& titulũ ꝙͦ mutari uoluert̃ dicentes.
noli scribere rex iudeorũ. s quia ip̃e
dixit rex sum iudeorũ: hoc in eidem
antiphonis astriit᷑. ab effectu uerũ
ce antiquũ exponẽdo regis offm̃. iudł.
int᷑dux̾it. E quia causa hec. iħe na
cit᷑. Saluatori tuo. qd̾ e̾. in illo titulo.
lo nararenꝰ. Hebraicȩ uͦ ñ respondet᷑.
uidełe qd̾ gens illa regem suũ ad huc
negat. titulũq illũ. auerso corde ma¬
ledicit ac detestat᷑. Supͣdictas gͦ can¬
tando antiphonas illo defert᷑ catpx:
quo sͥ grecȩ ac lat̾. fidelit̾ respondet᷑
Quia uidelicet crucifixꝰ dñs anegan¬
tib iudeis sese ꝓmo uens. ad confes¬
sionem gentiũ ꝓfisciscit᷑. apportanti
b apłis. &e cantantib n. totis uirib
obprobriũ crucis. quã ñ erubescunt.
multa passis: grauiq ꝑsecutionũ põ¬
dere fessis: qͦd ce pulchre significatur.
ꝑ hoc qͦd eiusdem crucis portitores.

Expanded text:
rex Judaeorum, » licet hoc illi negaverint, et titulum quoque mutare voluerint, dicentes: « Noli scribere rex Judaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum Judaeorum ; » hoc in eisdem antiphonis astruitur ab effectis, verum et antiquum exponendo Regis officium, vidintroduxerit. Et quia causa haec Jesus Ncitur, Salvatori tuo, quod est in illo titulo Jlo Nazarenus, Hebraice; vero non respondetur, videlicet, quia gens illa regem suum adhuc negat, titulumque illum averso corde maledicit et detestatur. Supradictas ergo cantando antiphonas illo defertur crux, quo sibi Graece et Latine fideliter respondetur, quia videlicet, crucifixus Dominus, a negantibus Judaeis sese promovens, ad confessionem gentium proficiscitur, appropiantantibus, id est totis viribus opprobrium crucis , quam non erubescunt multa passis gravique persecutionum pondere fessis; quod et pulchre significatur per hoc quod ejusdem cruris portatores
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cũ singłis orationib ad ꝓnũ¬
tiationẽ diaconi.genua flectamꝰ. in
introheat: cecitas. quȩ contigit in isrł:
nulliꝰ orõnis manu depelli. ia expelli
pot̾. I taq diuinis nec deb̾e. nec uelle.
aut posse contraire iudiciis ꝓsitenteᷤ.
uehem̃tẽ ꝓ illis nc̃ intendend̾a ñ ẽe oro¬
nem significamꝰ. mn eo qͦd genua ñ flec¬

Expanded text:
cum in singulis orationibus ad pronuntiationem diaconi genua flectamus, inintroeat, caecitas, quae contingit in Israel , nullius orationis manu depelli vel expelli potest. Itaque divinis nec debere, nec velle, aut posse contraire judiciis profitentes, vehementer pro illis nunc intendendam non esse rationem significamus in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
hõ appetiuit. ascend̾e. Cũ enĩ dixiss ip̃e.
diligite inimicos ur̃os. benefacite his
qͥ oder̃t uos: statim adiecit᷑. ut sitis filii
patͥs ur̃i. qͥ in celis ẽ: ac si diceret. Non
magnificentia scĩe de qͣ p̃sumens satha¬
nas dixit in corde suo. simił ero altissi
efficiens: ut altissimo similes sitis. Nec
ego uobis filior d̾i dignitatẽ in uideo:
ñ enĩ rapinã arbitiatꝰ sũ me eẽ eqͣlem

Expanded text:
homo appetivit, ascendere. Cum enim dixisset ipse: « Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos , » statim adjecit: « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . » Ac si diceret: Non magnificentia scientiae de qua praesumens Satanas, dixit in corde suo: Similis ero Altissia est efficiens ut Altissimo similes sitis: Nec ego vobis filiorum Dei dignitatem invideo; non enim rapinam arbitratus sum me esse aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ legemq subire iusticiȩ: Quapp̃.
añqͣm informa serui maliciã uitȩ hu¬
p̃cepta c̃.ã. hõ factus eẽt. imposuit al¬
tiora: ad modũ ꝓbi regis ac strenui. qͥ
dũ inp̾ma acie cõmiserit cũ hoste ac̃
certamine fessus. cruentisq insignis
ituln̾ib cũ discͥmini uniu̾sos eripu̾it:
tũ demũ dat p̃cepta fortitudinis fidu¬
cialiꝰ. iustiꝰ constantiꝰ. ut pote factis
dicta iuuantib: militib q m᷑murare
de labore. ł delicias querere. uiso ducis
sangͥne. ñ audentib. Itaq pͥusqͣm cir¬
cũdatꝰ eẽt ĩ firmitate dũfuͥ̾tutũ. dic¬
tũ est antiqͥs: ñ occides Qñ autẽ idẽ

Expanded text:
dicium legemque subire justitiae: Quapropter antequam in forma sui militiam vitae supraecepta; cum autem homo factus esset, imposuit altiora ad modum regis probi ac strenui: qui dum in prima acie commiserit cum hoste, acri certamine fessus, cruentisque insignis vulneribus, cum discrimine universos eripuit, tum demum dat praecepta fortitudinis, fiducialius, justius, constantius, utpote factis dicta juvantibus; militibusque murmurare de labore, vel delicias quaerere, viso ducis sanguine, non audentibus. Ita priusquam circumdatus esset infirmitate Dominus virtutum, dictum est antiquis:
Abbreviated transcription (Latin):
sitate potentiȩ nullatenꝰ nmnor ẽ. diui¬
nȩ tanta magnitudo iusticie. Quam
iusticiã nos qͦ qui sub pat̾na p̃uarica¬
tione rei detinebam᷑ in eo suscipimꝰ:
sic̃ mox in eodem psalmo addicũ est.
noᷤ ad oramꝰ. in carne nr̃a nascentẽ. in
cruce sua morientẽ hinc enĩ iustifica¬
mͣ: qͥa suꝑ antiquũ seruitutis pensũ.
qd̾ ẽ. ad orare dm̃᷑ qd̾ debe bat: ⁊̃si nũ

Expanded text:
ensitate potentiae nullatenus minor est divinae tanta magnitudo justitiae. Quam justitiam nos quoque qui sub paterna praevaricatione rei detinebamur, in eo suscipimus, sicut mox in eodem Psalmo additum est: nos adoramus in carne nostra nascentem, in cruce sua morientem. Hinc enim justificamur, quia super antiquum servitutis pensum, quod est adorare Deum, quod debe
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ necẽm salutaris baptisim remedi¬
nominis qͣntacũq dicas. irritũ ẽ. laua¬
chrũ. neq ꝑ aqͣm pot̾ qͥsqͣm renasci.
nec alit̾ ħ noĩe signam᷑: nisi cũ illo
baptismi sacͣmentũ suscipiamꝰ: huic
euãgłio consonat ea q̃ p̃mittit᷑ lectio
libri apocalipsis. maximȩ in eo qͦd ait.
&e in cͥcuitu sedis tanꝗͣ mare uitreũ. si¬
mile cͥstallo. M are nãq uitresi c̾stal¬
lo simile. baptismũ sig̃e. purȩ confessio¬
nis ce solidȩ fid̾i. & qͦd in euãgłio dictũ
e̾. nisi quis renatꝰ fuerit. ex .a. oes. s. ñ.
pͣ. u.t. d. hic significat᷑. ꝑ hoc qͦd ĩ cir¬
cuitu sedis mare ostendit᷑ nãqr. incir¬
cuitu sedis ẽ. mare ꝓfecto. ut ad eandẽ
sedem ꝑueniat᷑. mare necc̃e ẽ. tͣnͣsmea¬
re: Septẽ qͦ lampades ardentes ante

Expanded text:
me necessarium salutaris baptismi remedinominis quantacunque dicas, irritum est lavacrum, neque per aquam potest quisquam renasci, nec aliter nomine hoc signamur nisi cum illo baptismi sacramentum suscipiamus. Huic Evangelio consonat ea quae praemittitur lectio libri Apocalypsis, maxime in eo quod ait: Et in circuitu sedis tanquam mare vitreum simile crystallo . Mare namque vitreum crystallo simile, baptismum significat purae confessionis et solidae fidei. Et quod in Evangelio dictum est: « Nisi quis renatus fuer , » hic significatur per hoc, quod in circuitu sedis mare ostenditur. Nam quia in circuitu sedis est mare, profecto ut ad eamdem sedem perveniatur, mare necesse est transmeare. Septem quoque lampades ardentes ante
Abbreviated transcription (Latin):
fferentia: q̃ suꝑbientis odiũ concitabat.
ꝓpt̾ qd̃ odiũ iã erat omicida. testante
eodẽ fitio di in euãgłio suo ae dicente.
ñdũ in illo d̾i filio eẽt humana qͥ poss
occidi nat᷑a ꝑ fec̃ autẽ c̃ũ illũ ad t̾ras¬

Expanded text:
fferentia, quae superbientis odium concitabat. fferentia, quae superbientis odium concitabat. Propter quod odium jam erat homicida, testante eodem Dei Filio in Evangelio suo, ac dicente: nondum in illo Dei Filio esset humana, quae posset occidi, natura. Perfecit autem, c
Abbreviated transcription (Latin):
imȩ contͣ eundẽ filiũ admissũ ẽ. obcuiꝰ
expiatiõem filiꝰ ip̃e hõ fieri dignatus ẽ.
S ae diaboli peccatoris antiqͥ suꝑbia:
maximȩ ꝓpt̾ filiũ ad c̾isus creatorem.
tũ ẽ aͥit enĩ ascendã suꝑ altitudinẽ nu¬
biũ. similis ero altissimo. Utiq cũ hec di
ceret: Initido adu̾sus filiũ liuore. seruił
contunatia torqͤbat᷑: eo qͦd uni ce soli na
to ñ facto tota celoꝵ curia ȩq̃ ut patri.
ꝓtanta differẽtia uirc famularet᷑. G iãn¬
di qͥppe diffr̃a. sese ab uno qͥ exat insinu
patris. distare in dignabat᷑. cũ se inter
cet̾a. ab artifice d̾o factũ. illũ ex patre
dõ solũ uid̾et suꝑ omĩa natũ. Nẽ seruił
tumor adu̾sus eundẽ unigenitũ gͣssatꝰ
est. longe nequiꝰ qͣm ismael. ex ancilla
ꝓcreatus. dñm suũ ysaac de lib̾a geni¬
tũ. ꝑ sequebat᷑. ut testat᷑ apłs: Nequius
inꝗͣ ut pote uͥ ce longe subtilior malicia.
&e multo longinqͥor condicionis erat dif¬

Expanded text:
 eumdem Filium admissum est, ob cujus expiationem Filius ipse homo fieri dignatus est. Sed et diaboli peccatoris antiqui superbia, maxime propter Filium adversus Creatorem tum est. Ait enim: « Ascendam super altitudinem nubium, similis ero ceret, invido adversus Filium livore servilis contumacia torquebatur, eo quod uni et soli nato, non facto, tota coelorum curia aeque ut Patri, pro tanta differentia jure famularetur. Grandi quippe differentia sese ab uno qui erat in sinu Patris, distare indignabatur, cum se inter caetera ab artifice Deo factum, illum ex Patre Deo solum videret super omnia natum. Tunc servilis tumor adversus eumdem unigenitum grassatus est, longe nequius quam Ismael ex ancilla procreatus, dominum suum Isaac de libera genitum persequebatur, ut testatur Apostolus; nequius, inquam, utpote ubi et longe subtilior malitia, et multo longinquior conditionis erat di
Abbreviated transcription (Latin):
scĩȩ: gͥ mag̃ contͣ ꝓpͥam ꝑsonã filii dei.
diabolus ip̃e intumuit. & hoĩem erexit:
dum ut̾q eqͣlitatem sapĩȩ dĩ qͦ filiꝰ est.
appetiuit. eiq subeẽ contep̃sit. Uñ mi¬
randa ut suꝑius dictũ ẽ. iã diuinitatis
dispensatiõ mira dignatio. ut ille contͣ
nea karitate ad dictus: tanqͣm si ysaae.
iccͥco se paciat᷑ ĩmolari ut ismael in
grãm patͥs ac matͥs ueniat. suusq co¬
neꝙ aliũ quẽpiã sacͣ refert ystoria. ꝓ

Expanded text:
itur magis contra propriam personam Filii Dei diabolus, et ipse intumuit, et hominem erexit, dum uterque aequalitatem sapientiae Dei, quae Filius est, appetivit 139 eique subesse contempsit. Unde miranda, ut superius jam dictum est, divinitatis dispensatio, mira dignatio, ut ille, contrnea charitate addictus, tanquam si Isaac idcirco se patiatur immolari , ut Ismael in gratiam patris ac matris veniat, suusque coneque alium quempiam sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Qd̾. manifesta eiusdẽ oꝑatienis
distinctioẽ ꝑspicuũ ẽ. Nam pꝰ plas¬
mationẽ. ĩmo pꝰ lapsũ hominis: ea¬
dem q̃ cũ didit trinitas. hoc ordine
sese in recuꝑando erexit. Primũ pat̾
est: qͥ ꝯquestionẽ hãc deꝓmens. ecce
adã. qͣsi unꝰ ex nob̾ factꝰ ẽ. sciens bonũ

Expanded text:
et. Quod manifesta ejusdem operationis distinctione perspicuum est. Nam post plasmationem, imo post lapsum hominis, eadem quae condidit Trinitas, hoc ordine sese in recuperando erexit. Primum Pater est, qui quaestionem hanc depromens: « Ecce Adam, quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝗͣ sc̾ͥpturȩ. forib apparere breuit̾ iam
diximꝰ. C et̾m si int̾roges. si undiq eiꝰdẽ
tͥnitatis testimonia scrutari uelimꝰ. ꝓ¬
lixitas modũ excedet. nimrũq p̾sertĩ
cũ aliud ꝓpositũ sit fastidiũ pa et. &¬
ꝓpt̾ ad ꝓpositũ festinantẽ illud solũ liby
inqͥrore q̃ua rõne ad ꝓpiciationẽ d̃i patͥs.
humano gn̾i ĩ petͣndam. soli ł maximȩ
carnẽ sciꝑe. hõiemq redime̾. ꝑtuui¬
qͣ filii ꝑsonã potiꝰqͣm patͥs aut sp̃e

Expanded text:
Scripturae foribus apparere jam breviter diximus. Caeterum, si introgressi, undique ejusdem Trinitatis testimonia scrutari velimus, prolixitas modum excedet, nimiumque, praesertim cum aliud propositum sit, fastidium pariet. Quapropter ad propositum festinantes, illud solum ibet qua ratione ad propitiationem Dei Patris humano generi impetrandum, soli vel maxime carnem suscipere, hominemque redimere pertiqua Filii person
Abbreviated transcription (Latin):
plius sitis: ce p̃ magnitudine desid̃ii. la¬
borem inoꝑe ñ sentis. sentis lucrũ: cres¬
cit lucr i desid̾iũ. Ad hanc gͦ sunilitũ¬
dinẽ ꝑpendis. qͣntũ inoꝑe d̾i. diligentia
ł bonitas eiꝰ effec̾it: que magnificȩ delec¬

Expanded text:
plius sitis, et prae magnitudine desiderii laplius sitis, et prae magnitudine desiderii laborem in opere non sentis. Crescit lucrum, crescit lucri desiderium. Ad hanc ergo similitudinem perpendis quantum in opere Dei, diligentia vel bonitas ejus effecerit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
scias qͣntũ illa diligentia deqͣ loquim᷑.
inoꝑe dĩ ꝓfec̾it: conu̾t̾e ad cortuũ o qͥ¬
cũq es artifex. alicꝰ laudandi. effector
inoꝑe tuo diligentia tua contulit. Cer¬
te in m̃te tua quodã mͦ sic habebas ar¬
tem: sic̃ erat inpͥncipio u̾bũ apd̾ dm̃
eius artis tibi conscius. ñ ociosum te
ẽẽ passus es. Quare: Ut de multis quȩ
sub eẽ potuer̃t. cam meliorẽ inferam:
utilitatis amor .i. intentio ꝓficiendi
płimis. ocii te ĩpacientẽ reddidit: Una
causa ħ ab illo te seruo disc̾nit. qui
malus ce pig̾ arguit᷑. dũ tu laudaris
seruus bonꝰ de fideł. Nam de cet̾o pareᷤ
fuistis. uidei̾c qr tã in iuuiꝰ qͣm intua
m̃de talentũ bone artis appensũ est
S uide qͣntã int̾ te atq alũ distan¬
tiam diligentia siue beniuolentia qͦ in
te est: effecit: Dũ ille fodit int̾ram. ce
talento duꝑ plicia lucraris: uidensq
ꝑsingłos ꝓfectus. qr bonũ ẽ. lucrũ: am¬

Expanded text:
scias quantum illa diligentia, de qua loquimur, in opere Dei profecerit, convertere ad cor tuum, o quicunque es artifex alicujus laudandi effector oin opere tuo diligentia tua contulit. Certe in mente tua quodammodo sic habebas artem, sicut erat in principio Verbum apud Deum. Ejus artis tibi conscius, non otiosum te esse passus es. Quare? Ut de multis, quae subesse potuerunt, causam meliorem inferam, utilitatis amor, id est intentio proficiendi plurimis, otii te impatientem reddidit. Una causa haec ab illo te servo discernit, qui malus et piger arguitur, dum tu laudaris servus bonus et fidelis . Nam de caetero pares fuistis, videlicet quia tam in illius quam in tua mente talentum bonae artis appensum est. Sed vide quantam inter te atque illum distantiam diligentia sive benevolentia, quae in te est, effecerit. Dum ille fodit in terram, etalento, duplicia lucraris, vidensque per singulos profectus, quia bonum est lucrum, am
Abbreviated transcription (Latin):
nerent᷑. qͥ utiq cũ eẽt creatꝰ. ñ eẽt creator
eoꝵ Regis autẽ debitũ. ac legiitimũ ẽ.
offm̃n᷑ ut subditis data ł danda p̃cepta.
pͥor ip̃e actib ĩpleat. ne dũ militib labo¬
tiosam mandat miliciã. ipse indeliciis.
sua potestate aͥutendo. cãm p̃beat eorũ
murm᷑ationi ꝓ culdubio dicentiũ. delici¬
osum eẽ ducẽ: qͥ subditis ea p̃cipiat. q̃
fac̾e fugiat aut ñ possit. qͥ & ħ dignũ fu¬

Expanded text:
 qui utique cum esset creatus, non erat Creator eorum. Regis autem debitum ac legitimum est officium, ut subditis danda vel data praecepta, prior ipse actibus impleat, ne, dum militibus laboriosam mandat militiam, ipse in deliciis sua potestate abutendo, causam praebeat eorum murmurio, procul dubio dicentium, deliciosum esse ducem, qui subditis ea praecipiat quae facere fugiat aut non possit. Igitur et hoc dignum fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͣm se uicisse putabat mortis infirmi¬
tate. ꝑsistit in eiusdẽ filii odio in pla¬
cabili. ꝑ iudeoꝵ ora negantiũ. ꝑ ħeticoꝵ
blasphemias creat᷑am illũ ẽẽ asseren¬
tiũ. S ut ad pͥmi hoĩs pece̾m redeam ⁊
sciendũ qr pͥusqͣm ꝑ serpentẽ diabolus.
de uetito ligno cõmed̾e mulierẽ ꝑsuad̾et:
inspiratioe appetiu̾ant ẽẽ sic̃ dii alio¬
qͥn: frustra ad ꝑpetͣnͣdũ id qd̃ ꝑsuadebat.
hac ꝓmissiõe usus fuiss dicens. &e en¬
tis sic̃ dii. Nemo enĩnisi id qd̃ sentit
appeti: ꝓ fructu reꝓmittit alicꝰ oꝑis: ꝗͣr̾
aut̾ contͣ trinitatis ꝑsonã mag̃ hic hõĩs
quoq tumorsese intend̾it apparet.
ꝑ ħ qͣd addidit. scientes bonũ &e malũ
Utiq filiũ qͥ sap̃ia patͥs e̾. suꝑbȩ emu¬
lati st̃ .i. pares illi searbitͣti sunt ha¬
bendo scĩam oĩum:. uñ. lignũ p̃uarica¬
tionis. hyronicȩ nom̃ accepit. ut dic̾et᷑
lignũ scĩȩ boni &e mali. licet ãscͥptore

Expanded text:
per quam se vicisse putabat, mortis infirmitate, persistit in ejusdem Dei Filii odio implacabili, per Judaeorum ora negantium, per haereticorum blasphemias creaturam illum esse asserentium. Sed ut ad primi hominis peccatum redeam, sciendum quia, priusquam per serpentem diabolus de vetito ligno comedere mulierem persuadereinspiratione appetiverant esse sicut dii. Alioquin frustra ad perpetrandum id quod persuadebat, hac promissione usus fuisset, dicens: « Et eritis sicut dii . » Nemo enim nisi id quod sentit appetit, pro fructu repromittit alicujus operis. Quam autem contra Trinitatis personam magis hic hominis quoque tumor sese intenderit, apparet per hoc quod addidit: « Scientes bonum et malum . » Utique Filium, qui sapientia Patris est, superbe aemulati sunt, id est pares illi sese fore arbitrati sunt, habendo scientiam omnium. Unde lignum praevaricationis, ironice nomen accepit, ut diceretur lignum scientiae boni et mali, licet a scriptore
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃.a: &e ecce incapite libͥ quc̃ agnꝰ aꝑlit.
beata p̃fulget tͥnitas. ꝑ has fores trifida.
scãm ingressus scͥpturã. passim iñ resꝑ¬
sos inuenies aureos eiꝰdẽ diuininomĩs
singłis: trinitas comendet᷑. xui.¬
uigilant̾ attendas eadẽ cõmendat᷑
trinitas. u̾bi gr̃a: dix̃ d̾s: fiat lux. acdein¬
ceps: ce uidit ds qd̾ eẽt bonũ. In eo quod
uidit d̾s quod eẽt bonũ: nuniã oꝑantiᷤᷤ
diligentiã atq beniuolentiã intelligi

Expanded text:
s , » et ecce in capite libri, quem Agnus aperuit, beata praefulget Trinitas. Per has fores trifidas sanctam ingressus Scripturam, passim deinde respersos invenis aureos ejusdem divini nominis singulis Trinitas commendetur. Privigilanter attendas, eadem commendatur Trinitas, verbi gratia: « Dixit Deus: Fiat lux . » Ac deinceps: « Vidit Deus quod esset bonum . » In eo quod vidit Deus quod esset bonum, » nimiam operantis diligentiam atque benevolentia
Abbreviated transcription (Latin):
philosophũ rectȩ dixisse: pat̾ mise¬
ricors mortalia nob̾ condidit corꝑa:
hoc enĩ mͦ custos hoĩum. ñ solũ sibi
contͣrũ hoĩem posuit. s & ã demo¬
nib songe differre fecit: ut eẽt tem

Expanded text:
philosophum recte dixisse: Pater misericors mortalia nobis condidit corpora. » Hoc enim modo custos hominum, non solum sibi contrarium hominem posuit, sed et a daemonibus longe differ
Abbreviated transcription (Latin):
tio. parit̾ corporum in mutatio:
illa de qua dicit apostolus. Mor¬
tui resur gent in corrupteͤ. &. noᷤ
ceperunt. post resurrectionem.
ulꝑassibiles erunt. Itaq. tam ĩ cͤa¬
tioẽ. qͣm in recreatione hoĩs. ut p̃dictũ
ẽ: trinitas distinctȩ oꝑata ẽẽ comꝓbat᷑.
totumq opꝰ ħ. ꝓuisũ ẽẽ ab eo cuius ꝓ¬
uidentia in sui dispositioe ñ fallit᷑. tes¬

Expanded text:
tio, pariterque corporum immutatio illa, de qua dicit Apostolus: « Mortui resurgent incorrupti, et nos ceperunt, post resurrectionem impassibiles erunt. Itaque tam in creatione quam in recreatione hominis, ut praedictum est, Trinitas distincte operata esse comprobatur, totumque opus hoc provisum esse ab eo, cujus providentia in sui dispositione n
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. d uo uͦ quȩ in hoc plasmate. ultͣ
cet̾a aĩalia quȩ iã creata fuerant ad¬
dita sunt: uidełc ut fieret ad dĩ yma
maginẽ qiippe d̾i. quȩ filius ẽ. sicict
apłsꝰ ait de ullo loquens. qͥ ẽ. ymago
nem in qͣm di siue figuram sub̃ȩ eius.
hõ creatus ẽ. in eo qͦrationalꝰ ẽ. Ad simi¬
litudinẽ uͦ: in eo qd̃ diuinȩ bonitatis
imitator ꝯditus ẽ. qd̃ ꝓpͥe sp̃c sc̃ ꝯpus
ut omĩa ꝑ u̾bũ oꝑaret᷑. excitauerit.
tum uͦ inplasmatione hoĩs. ita studi¬
osum reddidit: ut nichil eoꝵ subtͣħet
que cõ ferre potuit: Qͥdenĩ talit̾ cõ¬
dito hoĩ. ꝓret̾ nat᷑alem diuinitatẽ
defuit: At uͦ id qd̃ ꝑ naturã d̾s sit:
geni̾are utiq d̃s potuit ds̃ enĩ est
uerbũ qd̾̃ genuit. creare autẽ uł plas¬
mare tale qͥd cum sit omp̃s. nullomͦ
potuit. Nec in hoc quicqͣm derogat᷑
omĩpotentiȩ dĩ. cũ eqͣle sibi qͥ eͦ.
ultra omĩa. extͣ omĩa. pret̾. omĩa:

Expanded text:
tio est. Duo vero, quae in hoc plasmate, ultra caetera animalia, quae jam creata fuerant, addita sunt, videlicet ut fieret ad Dei imagmaginem quippe Dei, quae Filius est, sicut Apostolus ait, de illo loquens: « Qui est imago nem, inquam, Dei, sive figuram substantiae ejus homo conditus est, in eo quod rationalis est; ad similitudinem vero, in eo quod divinae bonitatis iut omnia per Verbum operaretur, excitaverit, tum vero in plasmatione hominis, ita studiosum reddidit, ut nihil eorum subtraheret, quae conferre potuit. Quid enim taliter condito homini praeter naturalem divinitatem defuit? At vero id, quod per naturam Deus sit, generare utique Deus potuit; Deus enim est Verbum, quod genuit: creare autem vel plasmare tale quid, cum sit omnipotens, nullo modo potuit. Nec in hoc quidquam derogatur omnipotentiae, cum aequale sibi, qui est ultra omnia, extra omnia, praeter omnia
Abbreviated transcription (Latin):
at. Qd̃ ce de angłica senciendũ e̾. crc¬
atura. Uñ ce arguit᷑ in erechiele ut
suꝑius dictũ ẽ angłs ille. Q& forami¬
na tua inquit in die. qͣ creatus es.
p̃parata sunt: qui rationalis conditꝰ
qua ꝑforam̃ eiusdẽ rationis aurũ
tua. iniqͥtate. S ut ad hoĩem redeam:
maximȩ in plasmatione hoĩs. mag¬
nũ &eꝓfundũ trinitatis opꝰ significa¬
ri debuit: uidłic qi ñ solũ ꝯditus est.

Expanded text:
ngelica sentiendum est creatura. Unde et arguitur in Ezechiel et, ut superius dictum est, angelus ille: « Et foramina tua, inquit, in die, qua creatus es, praeparata sunt . » Quia rationalis conditus, quia per foramen ejusdem rationis aurum,tua iniquitate . » Sed ut ad hominem redeam, maxime in plasmatione hominis, magnum et profundum Trinitatis consilium significari debuit, videlicet quia non solum conditus est,
Abbreviated transcription (Latin):
eũgliũ. baptistȩ ioħis imitat᷑ officiũ:
qui. p̃uaricatores legis corripiens. & mo¬
res eorũ eũgłice fid̾i suscipiendȩ p̃parãs:
implebat qd̾ de illo p̃dixerat angłs:

Expanded text:
elium Epistola, Joannis imitatur officium, qui praevicatores legis corripiens et mores eorum evangelicae fidei suscipiendae praeparans, implebat quod de illo praedixerat angelus:
Abbreviated transcription (Latin):
be & in ysaia. t cce dñs ascendet suꝑ
nubẽ candidã. Ueniens enĩ ad salua¬
tionẽ mundi dĩ filiꝰ. angłs magni con¬
silii. nube amictꝰ ẽ. dũ diuinitatẽ suã
que ẽ capd̾ ce pͥncipiũ. in nr̃a carne ab¬
scondit: hoc gͦ carnis latibulũ: pͥma
uestis sac̾dotis .i. amictus significat:¬
& strictũ. quȩ ut ieronimꝰ ait ebra¬
icȩ dr ephoth. & ẽ ab antiqͦ sacdotalis
ac leuitici gen̾is. longissime distans a
tunicis pelliciis. quȩ de mortuis aĩalib
fiunt: quib pꝰ pecc̃m uestitꝰ ẽ adã. ut¬
pote nicħ mortis hñs. s tota candida ÷
nouã uitã sac̾docii eiꝰ designat qͣm do¬
cuit & in bapt̾o dedit: ut de bapt̃o
surgentes. cingamꝰ lũbas nr̃os mnu̾ita¬
te.ͤ e tota pͥstinorũ pecc̃oꝵ tͣpitudo ce¬

Expanded text:
Ecce Dominus ascendit super nubem candidam . » Veniens enim ad salvationem mundi, Dei Filius, Angelus magni consilii, nube amictus est, dum divinitatem suam, quae est caput et principium, in nostra carne abscondit. Hoc ergo carnis latibulum prima vestis sacerdotis, id est amictus significatstrictum, quae, ut Hieronymus ait, Hebraice dicitur ephobad, et est ab antiquo sacerdotalis ac levitici generis, longissime distans a tunicis pelliceis, quae de mortuis animalibus fiunt, quibus post peccatum vestitus est Adam , utpote nihil mortis habens, sed tota candida, novam vitam sacerdotii ejus designat, quam docuit et in baptismo dedit, ut de baptismo surgentes, cingamus lumbos in veritate , et tota pristinorum peccatorum turpitudo ce
Abbreviated transcription (Latin):
e scõrum omĩũ rex. scĩs omĩb antiqͥ ᷤ
& nouis. ꝑ mortẽ suam ꝑadisũ aꝑuit. d
latroni quoq cui dixit. hodie metũ eris
in ꝑadiso:ͤ Hac die solutũ ẽ. amtrabile
p̃ciumꝰ cuꝰ pondere ut cantauimꝰ cap¬
tiuitas mundi redẽpta e̾: in ferniclau¬
stra conftacta st̃: &e celestis nob aꝑta ẽ.
ianua regni. Querit᷑ gͦ. curad̃o publi¬
cis gaudiis ex empta sit: lit nec missarũ
leticiam ordinis eccłiastici auctoritas
illi ascͥpserit. Uñ consulto gr̃e celestis

Expanded text:
orum omnium Rex sanctis omnibus antiquis et novis per mortem suam paradisum aperuit et latroni quoque, cui dixit: Hodie mecum eris in paradiso , hoc die solutum est admirabile pretium, cujus pondere, ut cantamus, captivitas mundi redempta est, inferni claustra confracta sunt, et coelestis nobis aperta est janua regni. Quaeritur ergo, cur adeo publicis gaudiis exempta sit, ut nec missarum laetitiam ordinis ecclesiastici auctoritas illi ascripserit. Unde consulto gratiae coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd maximȩ mirũ uidet᷑ cura missa¬
rũ sollẽpniis uacet: cũ passio dt̃nca.
quȩ hac die celebrata ẽ. sacrificii pͥn¬
cipium. nr̃eq salutis sũma sit. Uide¬
ret᷑ nanq iuire tanta res:. sollẽpnib
sũmȩ cȩlebianda eẽ gaudiis. Si enim
martyris uniꝰ cuiꝰlibet annua dies.
qͣ ꝑ passionẽ mortis ad immortalita¬
tis głam tnsmigͣuit. festiuis bonoratꝰ
gaudiis cͥe m̾ito. quia p̃ciosa in conspe¬
ctu dñi. in .s. e: curdies hec sollẽp niũ

Expanded text:
d maxime mirum videtur cur a missarum solemniis vacet, cum passio Dominica, quae hac die celebrata est, sacrificii principium, nostraeque salutis summa sit. Videtur namque jure tanta res solemnibus summe celebranda esse gaudiis. Si enim martyris uniuscujuslibet annua dies, qua per passionem mortis ad immortalitatis gloriam transmigravit, festivis honoratur gaudiis, et merito, quia « pretiosa in conspectu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑m p̃uidebat tp̃s qñ a iudeis inue¬
niri ñ posset: & ad gentes tͣnsiens tangͣ.
ad domũ obedientiȩ̾. illis in obedienti¬
mundus egressus ab hoĩe ambulans
ꝑ loca inaquosa. querere reqͥem & ñ
inuenire asserit᷑. qͥa ꝓculdubio uixta
beatũ iob magis cubat in locis hum̃¬
tib  dũ ex siccata ieiuniis fastidit cor¬
pora Huic doctͥne euãgłicȩ. p̾mittũ¬
tur exempla moysi & elye: quorũ ut̾q

Expanded text:
um praevidebat tempus, quando a Judaeis inveniri non posset, et ad gentes transiens, tanquam ad domum obedientiae, illis inobedientimundus egressus ab homine, ambulans per loca inaquosa, quaerere requiem et non invenire asseritur ; quia procul dubio, juxta beatum Job, magis cubat in locis humentibus , dum exsiccata jejuniis fastidit corpora. Huic doctrinae evangelicae praemittuntur exempla Moysi et Eliae, quorum uterque
Abbreviated transcription (Latin):
diurnas horas t̾ste silentiũ oꝑiat:
nocturnas uigilias ł iaudes intenta me¬
lodia deꝓmat. ad qđ dicendũ. tempꝰ
aliud ꝑ diẽ. aliud significari ꝑ noctẽ.
Nam diurnis horis. p̾sentiã significa¬
mꝰ dñieȩ passionis: noctarnis autẽ ui¬
giliis tempora pͥora. ꝑ que fut᷑am ean¬
dem passionẽ ꝓphȩ p̾nunciauer̃t. Qͥ
qͥa ñ tacentes int̾fecti st̃. ic circo nobis
uoces illorũ ꝓferentib. candelȩ. ut supͣ
dictũ ẽ. extingunt᷑ ad canticũ eũ głii:¬

Expanded text:
diurnas horas triste silentium operiat, nocturnas vigilias vel laudes intecta melodia depromat? Ad quod dicendum, tempus aliud per diem, aliud significari per noctem. Nam diurnis horis praesentiam significamus Dominicae passionis, nocturnis autem vigiliis tempora priora, per quae futuram eamdem passionem prophetae praenuntiaverunt. Qui quia non tacentes interfecti sunt, idcirco nobis voces illorum proferentibus candelae, ut supra dictum est, exstinguunt
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinis dĩ distantia sit. e quod ñ
imaginẽ s simitudinẽ homo peccando
ꝑdidit.: ad quã. reformatur. per baptiꝰ¬

Expanded text:
similitudinis Dei distantia sit et quod non imaginem, sed similitudinem homo peccando perdidit, ad quam reformatur per baptis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt secuti pͥmorũ iniqͥtatẽ paren¬
tũ. s omĩ testimonio fidei ꝓbati inuen¬
ti sunt. fateam᷑ gͥ. qͥa nec portare debu
habens ex carne adã &e ossa ex ossib adã
omĩno nec portare debuit. At illi quã
longe ab tila parentũ iniqͥtate: in al¬
titudinẽ iusticiȩ ꝓfecti st̃. Unꝰ ex p̾ci¬
pius ysaias dic̃. facti sumꝰ ut inmun¬
di om̃s nos: om̃s iusticie nr̃e sic̃ pan¬
nuꝰ menstruatȩ. Non gͥ equũ erat.
ut illorũ iusticia. qm m̃struata erat.
celeste sc̃ũiariũ introhiret: donec fonᷤͤᷤ
ille domꝰ dauid. fons baptismi. de quo
iusticiã suꝑgrediens erat: apud infe¬
ficationis secura ae beata spes. Gratias
sic adu̾satus ẽ. ut subueniret: sic ꝑcus¬
sit ut sanaret: a iuxta illud psalmis

Expanded text:
non sunt secuti primorum iniquitatem parennon sunt secuti primorum iniquitatem parentum, sed omni testimonio fidei probati inventi sunt . Fateamur igitur quia nec portare debues Deus carnem habens ex carne Adam, et ossa ex ossibus Adam, omnino nec portare debuit. At illi quam longe ab illa parentum iniquitate in altitudinem justititae provecti sunt. Unus ex praecipuis Isaias dicit: « Facti sumus ut immundi nos omnes, justitiae nostrae sicut pannus menstruatae . » Non igitur aequum erat ut illorum justitia, quoniam menstruata erat, coeleste sanctuarium introiret, donec fons ille domus David, fons baptismi, de quo justitiam supergrediens erat apud infe glorificationis secura et beata spes. Gratias sic adversatus est ut subveniret, sic percussit ut sanaret , et juxta illud Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ .s. mulieri: multiplicabo inqͥt
erũpnas tuas. ce conceptꝰ cuoͤ. Multi¬
plices itaq conceptꝰ de terra carnis:
quȩ ꝓpt̾ suꝑbiã qua diuinitatẽ ap¬
peciiũ luxuriȩ subiecta ẽ. tanꝗͣ tri¬
buloril ae spmarũ densitas excreueit̃
suꝑ num̾um: &e tanti nascunt᷑ reꝓbi:
ut ad comꝑationẽ illorũ. pauci sint
ciuitatẽ iherłm. qͥa sponte derliquit.
iustȩ ꝑdidit. dicant utrũ iure heredi¬
tario ciuitatẽ eandẽ repostant. legalit̾
abiudicatã patͥ. Dicant inqͣm legis¬
ꝑiti. inqua romanorũ seu barbarorũ
curia simile qͥd iudicare p̃sumant. S
dic̃ aliquis. D ñs ipse cuiꝰ in ore lex cle
portauimꝰ. & moyses ad dm̃. Qui reddiᷤ
inquit peccata patrũ infilios. in t̾ciã
quartã gen̾ationẽ: Qua ꝓpt̾ queren¬
di ẽ harum consonantia tibiarũ: qͥa cũ
sp̃c illas unꝰ idẽq ꝑflau̾it᷑. in ipsis dis¬
sonantia ñ debet intelligi. Uidelicet.
portant iniqͥtatẽ patrũ filii qͥ secunt᷑¬

Expanded text:
terrae, scilicet, mulieri: « Multiplicabo, inquit, aerumnas tuas et conceptus tuos . » Multiplices itaque conceptus de terra carnis, quae propter superbiam, qua Divinitatem appetivit, luxuriae subjecta est, tanquam tribulorum et spinarum densitas, excreverunt super numerum: tanti nascuntur reprobi, ut ad comparationem illorum pauci sint civitatem Hierusalem, quia sponte dereliquit, juste perdidit: dicant, utrum jure haereditario civitatem eamdem reposcant, legaliter patri adjudicatam: Dicant, inquam, legisperiti, in qua Romanorum seu barbarorum curia simile quid judicare praesumant. Sed dicet aliquis: Dominus ipse, cujus in ore lex clemportavimus . » Et Moses ad Deum: « Qui reddis, inquit, peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem . » Quapropter quaerenda est earum consonantia tibiarum: quia, cum spiritus illas unus idemque perflaverit, in ipsis dissonantia non debet intelligi. Videlicet portant iniquitatem patrum filii qui sequu
Abbreviated transcription (Latin):
que abinitio. ꝑ .ui.mundi etates colła.
ꝓpt̾ originale peccatũ ab ing̾ssu para¬
disi arcebat᷑. cunetisq qͥ ad huc uiuen¬
tes iam incorpore erant. eiꝰdem eccłiȩ
sequendo. uniu̾se inqͣm eccłie ab ad ã
usq ad latronẽ supͣdictũ. fons ille bap¬
tismi salutaris mundauit:qͣ hora. pa¬
tefacto lancea militis xͥ lat̾e. sanguis
ce aqͣ ꝓrupit.Ibi parit̾ totam eccłiã.
quȩ iã erat uł ab initio mundi fuerat.
lauit. xp̃c apeccatis eiꝰ. in sangͥne suo:
ut exhiberet sͥ sponsam głosam. ñ ha¬
bentem maculã aut rugam. Nam.
ex quo pͥmi parentis peccato macłata.
cens corrugata ẽ. uł ut ysaiȩ u̾bis utar
ex quo bibit demanu dñi calicẽ ire eiꝰ.
ce usq ad fundũ calicẽ soporis bibit. &
Dormier̃t incapide omĩum ꝑlatearũ.
sic̃ bestia illaqueata. Quãuis eiũ idem
salutifere curationis auxiliũ. circũci¬
sio in lege contͣ originalis peccati uulnꝰ¬

Expanded text:
quae ab initio per sex mundi aetates collecta, propter originale peccatum ab ingressu paradisi arcebatur, cunctisque qui adhuc viventes jam corpore erant ejusdem Ecclesiasequendo, universae, inquam, Ecclesiae ab Adam usque ad latronem supradictum, fons ille baptismi salutaris 80 mundavit: qua hora patefacto lancea militis Christi latere, sanguis et aqua prorupit . Ibi pariter totam Ecclesiam, quae jam erat, vel ab initio mundi fuerat, lavit Christus a peccatis ejus in sanguine suo, ut exhiberet sibi sponsam gloriosam, non habentem maculam aut rugam . « Nam ex quo primi parentis peccato maculata, cens, corrugata est vel, ut Isaiae verbis utar, « ex quo bibit de manu Domini calicem irae ejus, et usque ad fundum calicem soporis bibit, etdormierunt in capite omnium platearum, sicut bestia illaqueata . » Quamvis enim idem salutiferae curationis auxilium, circumcisio in lege contra originalis peccati vuln
Abbreviated transcription (Latin):
.p.os. s. sic u̾itatem a iusticiã adu̾sus
culpam exercuit: ut mĩam &e pacem
reseruaret homini. Nam qͥa satisfac¬
tionẽ ꝓculpa. ñ nͥ homo debebat. &e
ñ nͥ d̾s ꝑficere poterat᷑. d̃s homo fac¬

Expanded text:
 » sic veritatem et justitiam adversus culpam exercuit, ut misericordiam et pacem reservaret homini. Nam quia satisfactionem pro culpa non nisi homo debebat, et non nisi Deus perficere poterat, Deus homo fac
Abbreviated transcription (Latin):
gi omĩno ñ poterat. Non gͦ sũmȩ dĩ
iusticiȩ congruebat. qui in hoc terest̃
scũario suo macłatũ qͥ ppiã s̾ offer¬
ri ꝓhibet. ut illis celestib scĩs scorũ.
aliquid nͥ m macłatũ susciꝑet. &in¬
em̃datam humanã creaturã anglicȩ
dignitati pentus incore uptȩ coequa¬
ret: fieretq inuistꝰ. sic̃ &e iustus: de cla¬
rissima celi respublica. tali in ordina¬
tione confund̾et᷑: de ne forte qͦd absit iu¬
dicia d̃i rep̾hendamꝰ. cũ his qui uꝑxta
erechielem uit̾ se parabolã utebant di¬

Expanded text:
gi omnino non poterat. Non ergo summae Dei gi omnino non poterat. Non ergo summae Dei justitiae congruebat, qui in hoc terrestri sanctuario suo maculatum quidpiam sibi offerri prohibet, ut in illis coelestibus sanctis sanctorum aliquid nisi immaculatum susciperet, et inemendatam humanam creaturam angelicae dignitati penitus incorruptae coaequaret: fieretque injustus, sicut et justus, et clarissima coeli respublica tali inordinatione confunderetur. Et ne forte, quod absit! judicia Dei reprehendamus cum his qui juxta Ezechielem
Abbreviated transcription (Latin):
sas ꝓceres in illa regali sedeat curia:
Imo bene ac miscdit̾ cũ illo agr̃: si
tm̃ in illa ciuitate uł curia ñ receptꝰ.
ñ etiã ignib exurat᷑: uel alia pena
funditꝰ a uita qua indignꝰ erat extru¬
datur. Bñ gͦ cũ abraham. &ysaac ae
iacob.uł quolibet iusto eg̃ cdemens
ditrinitas. qͦd a paradiso exclusus. ñ
etiã inferni cruciabat᷑ ignib: s in pace
collocatus. illũ expectabat legis lato¬
rem: qui ueniens bñdictionẽ daret.
ut uderet᷑ d̾s deorũ in syon. Qequid
enĩ fidelis seruicii dõ qͥ libet iustus
obtulit: tm erat ad cõꝑationẽ ulliꝰ lau¬
dis ł głificationis qͣm homo conditꝰ
in paradiso suo debuerat creatori. qͣn¬
tum si cõpares. cͣ. denarios.xͣ. milibꝰ ta¬
lentis unde gͦ peccatũ qͦ originale
redim̾et. Ad hoc etiã accedebat. qͦd ui¬
ta dec misera. sine actualib ꝙͦ pecca¬
tis saltem leuib. sic̃ nc̃ ita cetune tͣnͣsi¬

Expanded text:
sos proceres in illa regali sedet curia? sos proceres in illa regali sedet curia? Imo bene ac misericorditer cum illo agitur, si tantum in illa civitate vel curia non receptus, non etiam ignibus exuratur, vel alia poena funditus a vita, qua indignus est, extrudatur. Bene ergo cum Abraham, et Isaac, et Jacob, vel quolibet justo egit clemens Divinitas, quod a paradiso exclusus, non etiam inferni cruciabatur ignibus, sed in pace collocatus, illum exspectabat legislatorem, qui veniens benedictionem daret, « ut videretur Deus deorum in Sion . » Quidquid enim fidelis servitii Deo quilibet justus obtulit, tantum erat ad comparationem ejus laudis et glorificationis, quam homo conditus in paradiso suo debuerat Creatori: quantum ii compares centum denarios decem millibus talentis. Unde ergo peccatum quoque originale redimeret? Ad hoc etiam accedebat, quod vita haec misera sine actualibus quoque peccatis saltem levibus, sicut nunc, ita et tunc transi
Abbreviated transcription (Latin):
latrones: debebat regi suo ierosolimita
no.x. milia talenta. Quis enĩ estimare
possit: qͣntum creatura debeat creato¬
ri eratq diues & inclitus in illa cuita¬
te regia: nec illitanti debiti ꝑsoluendi
facultas deerat. P remonitꝰ fuerat ab
ceptũꝙ acceꝑat. qͦ ñ difficult̾ obseruato.
tunc demũ em̃itus iure altiori dignita¬
tis gundu ꝓmoueret᷑. At ille abanatema¬
titato pͥncipe ihericho dñi su iniico.
spe regnandi sollicitatꝰ. ut descend̾et:
cetanqͣm regnare idoneꝰ. seruire ꝯtẽp¬
neret: descendit: secũq omẽ dñi sui
debitũ abstulit: Statimq ab illo de¬
ceptore spoliatꝰ. &eplagis impositis. semiui¬
uus relictꝰ ẽ hic ꝓditor iacens in iheri¬
co. qtu anteqͣm transsug̾et .x. milia ca¬
lenta debebat: nunqͥd ꝓ satisfactiõe
.c. offerens denarios. debitum omẽ re¬
pendit:. suis ꝙͦ medet᷑ plagis ꝓdicioniᷤᷤ
obꝓbriũ diluit: ut in fatnis int̾famo¬

Expanded text:
latrones , debebat regi suo Hierosolymitano latrones , debebat regi suo Hierosolymitano decem millia talenta quis enim aestimare possit quantum creatura debeat Creatori? eratque 81 dives et inclytus in illa civitate, nec illi tanti debiti persolvendi facultas deerat. Praemonitus fuerat ab ceptumque acceperat, quo non difficulter observare, tunc demum emeritus jure altioris dignitatis gradu promoveretur. At ille ab anathematizato principe Hiericho domini sui inimico, spe regnandi sollicitatus ut descenderet, et tanquam regnare idoneus servire comtemneret, descendit, secumque omne domini sui debitum abstulit: statimque ab illo deceptore spoliatus, et plagis impositis, semivivus relictus est. Hic proditor jacens in Hiericho, qui antequam transfugeret decem millia talenta debebat, nunquid pro satisfactione centum offerens denarios, debitum omne rependit, suis quoque medetur plagis, proditionisque opprobrium diluit, ut infamis inter famo