comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea ipse xp̃e docuit in pͥncipio suȩ p̃di¬
cationis dicens. Agite pęnitentiã app¬
pinquabit enĩ regnũ celorũ. Et nĩto
illud p̃misit ut istud sequeret᷑. quia ut
adregnũ celorũ ꝑueniatur. inadultis
penitentiã preire oportet. Penitentia
incip̃ a timore qui ẽ inicium sapien¬
tiȩ. Timore enĩ gehennali adpenitentiã
fessio. satisfactio. Compunctio ẽ uicon¬
tricione cordis quȩ nasctt᷑ ex recorda¬
tione p̃teritorũ malorũ. ⁊ ex timore
iudicii futuri. Confessio ẽ ꝓpͥi actus
cũ sui accusatione execratio. Unde
illud. Iustus in pͥncipio sermonis ac¬
cusator ẽ sui. Satiffactio pꝰ confessionẽ
fit. ꝑ ieiinia. orationes.⁊ cet̾a bona oꝑa.
Compunctio precipit᷑ in ꝓpħa uͥ ait.
confitemini alterutrũ peccata ur̃a. Sa¬
tisfactio uͥ ioħes ait. facite fructus digno
penitentiȩ. In his qui habent tempꝰ hec
tria sunt necessaria. Nec sufficit unũ
sine aliis. Non enĩ sufficit corde confi¬

Expanded text:
ea ipse Christus in principio suae praedicationis, dicens: Agite poenitentiam, appropinquabit regnum coelorum. Et merito illud praemisit ut istud sequeretur; quia ut ad regnum coelorum perveniatur in adultis, poenitentiam praeire oportet. Poenitentia incipit a timore qui est initium sapientiae . Timore enim gehennalis poenae ad poefessio, satisfactio. Compunctio est in contritione cordis: quae nascitur ex recordatione praeteritorum malorum et ex timore judicii futuri. Confessio est proprii actus cum sui accusatione exsecratio. Unde illud: Justus in principio sermonis accusator est sui . Satisfactio post confessionem fit per jejunia, orationes, et caetera bona opera. Compunctio praecipitur in propheta ubi ait: Confitemini alterutrum peccata vestra . Satisfactio ubi ait Joannes: Facite fructus dignos poenitentiae . In his qui habent tempus haec tria sunt necessaria, nec sufficit unum sine aliis. Non enim sufficit corde confi
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ dimiserimꝰ ex corde qͦd in nos
de linquit᷑ ⁊ hoc quod ꝑpenitentiã
dimissum erat a nob̾ exigitur. Item
gregorius. Si istis opponitur illud qͦd
in ꝓpħa legit᷑. ñ consurget duplex tri¬
bulatio. uel iuxta aliam translatio¬
nem. ñ iudicabit dñs bis in idipsũ.¬
dicunt quod dictũ ẽ de saluandis.
sufficienter punitus. si pꝰea punit᷑
ñ est duplex. s una tͥbulatio ⁊ una
punitio. S it̾m opponit᷑ eis quod
satis potest ẽẽ ut aliquis post con¬
dignam satisfactionẽ criminaliter
pẽccet. ñ pot̾ negari quin illa suf¬

Expanded text:
non dimiserimus ex corde quod in nos delinquitur, et hoc quod per poenitentiam dimissum erat, a nobis exigitur. Idem dicit Gregorius: Sed istis opponitur illud quod in propheta legitur: Non consurget duplex tribulatio . Vel juxta aliam translationem. Non judicabit Dominus bis in idipsum, quod dictum est de salvandis. hic est sufficienter punitum si postea punitur non est duplex, sed una tribulatio et una punitio. Sed iterum opponitur eis quod satis potest esse, ut aliquis post condignam poenitentiam criminaliter peccet. Nec potest negari quin illa
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ⁊ integrũ corpus xp̃i ẽ. Augusti¬
nus. Quando xp̃c manducat᷑ uita
manducat᷑. nec occidit᷑ ut manduce¬
tur. nec quando manducat᷑ partes de
illo facimus. ⁊ quidem in sacram̃to
sic fit. Item. Norunt fideles quẽ admo¬
dũ manducent carnẽ xp̃i. unusqͥsq
partẽ suã accipiti ꝑ partes manducat᷑.
manet integer. totus in cȩlo. dotus in
corde tuo. Eece uixta sacre scripturȩ
auctoritates integrũ nincorruptum
Magnũ ⁊ inscrutabile istud mist̾iũ.
Credere iubemur. discutere ꝓhibem᷑.
Uid significent partes ille. Ser¬
gis papa. Triforme ẽ corpꝰ dñi.
Pars oblatȩ in calicem missa. corpus
domini quod iam surrexit monstrat.
pars comesta ambulantẽ adhuc suꝑ
terrã. pars in altari usq ad finẽ mis¬

Expanded text:
otum et integrum corpus Christi est. Augustinus: Quando Christus manducatur, ita manducatur ne occidatur ut manducetur; nec quando manducatur de illo partes facimus. Et quidem in sacramento sic fit. Item: Norunt fideles quemadmodum manducent carnem Christi, unusquisque partem suam accipit; per partes manducatur et manet integer; totus in coelo, totus in corde tuo. Ecce juxta sacrae Scripturae auctoritates integrum et incorruptum Magnum est et inscrutabile istud mysterium: credere jubemur, sed discutere prohibemur. uid significent videamus. Sergius papa Triforme est corpus Christi: pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Eodem mͦ n illud exponit᷑. Pauperes
semꝑ habetis uob̾eũ. me aut̃ non semꝑ
habebitis. Quod exponunt scĩ sedm
eã p̃sentiã qua conuersatus fuerat
pͥus cũ illis manducans. bibens. nc̃
de corꝑe dñi. ponit hȩc uerba. ipsũ et
ñ ipsum. Quod sic ẽ intelligendũ. ipfũ
ẽẽntia. ñ ipsum uisibili forma. Ieronͥ.
in ysaia. Comedint cibos impietatiᷤ.
dũ ñ sunt sc̃i corꝑe ⁊ sp̃u. nec come¬
dunt carnẽ iłui. nec bibunt sangui¬
nem eiꝰ. Augustinꝰ de ciuitate dei.
ñ siunit dicendi manducare corpus
xp̃i. qui ñ in menbris computant᷑
in eo. qđ ẽ intelligendũ de illa sp̃u¬
ali i diuina carne de qua supͣ locu¬
ti sumꝰ. De his qui sunt extͦ eccłam

Expanded text:
est. Eodem modo et illud exponitur: Pauperes semper habebitis vobiscum; me autem non semper habebitis . Quod exponunt sancti secundum eam praesentiam quae conversatus fuerat prius cum illis manducans, bibens et caetera de corpore Domini ponit haec verba: ipsum et non ipsum. Quod sic intelligendum est: ipsum essentia non ipsum visibili forma. Hieronymus in Isaiam: Comedunt cibos impietatis dum non sunt sancti corpore et spiritu; nec comedunt carnem Jesu, nec bibunt sanguinem ejus. Augustinus De civitate Dei: Non sunt dicendi manducare corpus Christi, qui non in membris computanturin eo . Quod intelligendum est de illa spirituali et divina, de qua supra locuti sumus. De iis qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qeł siẽ sp̃es panis ẽ ibi: ñ ẽ alicuiꝰ rei
quȩ ibi sit. s panis qui fuit ⁊ non ẽ.
ita fractio ẽ ibi s non ẽ alicuius rei
quȩ ibi sit. s fractio panis. eũ tñ non
sit ibi panis. ⁊ hoc uidetur apłs uelle
dicens. Panis quẽ frangimꝰ. noue panis¬

Expanded text:
quod sicut species, panis est ibi et non est alicujus rei quod sicut species, panis est ibi et non est alicujus rei quae ibi sit, sed panis qui fuit, et non est; ita fractio est ibi, sed non est alicujus rei quae ibi sit, sed fractio panis cum tamen ibi non sit panis. Et hoc videtur velle Apostolus dicens: Panis quem frangimus nonne pa
Abbreviated transcription (Latin):
indextera patris potest conspici.
ueritur de fractione illa quȩ ibi
uidetur. cuiꝰ sit uł in qua re sit.
Cum eni non sit ibi aliud quã corpus
xp̃i quantũ ad substantiã. si in aliqͦ
re fit illa fractio. in corꝑe illo erit.
S exalia parte ñ audemus dicere
quod corruptibile sit corpus xp̃i. qr
immortale. impassibile. In hoc ȩtiã
reprehendit xp̃e carnalem sensum¬
discipulorum. qui putabant sic̃ aliã
dicunt qd ñ est ibi fractio. s uidet᷑
sius. nicħ enĩ falsum puitandũ ẽ in
sacrificio ueritatis. uel sicut fit in
magorũ prestigiis ubi delusione qua¬
dam fallunt᷑ oculi. ut uideat᷑ eẽ quod
ñ est omnino. S dicunt ñ fallit nos
uuisuis nec fallitur. qđ eẽt si crederetur
sic frangi ut uidetur. nec illusio ẽ qđ
adutilitatem ꝯñ ad deceptionem fit. sic̃
nec illud qđ xp̃c ostendit se duob dis¬
cipulis in forma peregrini. Flii dicũt

Expanded text:
in dextera Patris potest conspici. CAP. VIII. in dextera Patris potest conspici. CAP. VIII. parenti. Quaeritur de fractione illa quae ibi videtur, cujus sit, vel in qua re sit. Cum enim non sit ibi aliud quam corpus Christi quantum ad substantiam, si in aliqua re est illa fractio in corpore illo erit; sed ex alia parte non audemus dicere quod corruptibile sit corpus Christi quia immortale, impassibile. In hoc etiam reprehendit Christus carnalem discipulorum sensum qui putabant sicut aliam dicunt: Non est ibi fractio, sed videtusius: Nihil falsum putandum esse in sacrificio veritatis, vel sicut in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi ut videatur esse quod non est omnino. Sed dicunt: non fallit nos visus nec fallitur. Quod esset si crederetur sic frangi ut videtur. Nec illusio est quod ad utilitatem et non ad deceptionem fit, sicut nec illud quod Christus ostendit se duobus discipulis in forma peregrini. Alii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
na constat ⁊ conficitur deo n homine.
cũ ipse xp̃e uerus sit ds̃. uerus sit¬
homo. qr omnis res illarum rerum
naturã ꝯueritatẽ in se ꝯtinet ex q̃b
corptis xp̃i. Item caro eiꝰ quã forma
panis oꝑtam in sacram̃to accipimꝰ.
n sanguis eius quẽ sub uini sp̃e ac
sapore potamus. caro uidelicet carnis
n sanguinis sacramentũ sanguinis
carnẽ ⁊ sanguine utroq inuisibili.
intelligibili. spũali. intelligitur. signifi¬
catur corpus uisibile xp̃i ⁊palpabile.
plenũ grã ndiuina maiestate. Quo¬
modo sit intelligendũ quod cliẽ au¬
gustinus caro sacramentũ carnis.
earum rerũ nomina sortiri. quarũ
sunt sacram̃ta. Inuisibilis ⁊ intelligi¬
bilis dicitur caro. quia ñ seđm illam
sp̃em uidetur caro s intelligitur. ⁊ est
sacramentũ carnis uisibilis. palpabił
quȩ addexterã dei patris ẽ. n est sensus
caro xp̃i seđm illam sp̃em in qua ñ
uidetur caro. s panis ẽ sacramentum
sui ipsius scđm usibilem sp̃em quam

Expanded text:
na constat et conficitur Deo et homine, cum ipse Christus verus sit Deus et verus homo; quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in.se continet ex quibus corpus Christi. Item caro ejus quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis ejus quem sub vini specie ac sapore potamus; caro videlicet carnis et sanguis sacramentum sanguinis, carne et sanguine utroque invisibili, intelligibili spirituali intelligitur; significatur corpus Christi visibile et palpabile, plenum gratia et divina majestate. Quomodo sit intelligendum quod dicit Augustinus, caro sacramentum carnis; earum rerum nomina sortiri quarum sunt sacramenta. Invisibilis et intelligibilis dicitur caro; quia secundum illam speciem non videtur caro, sed intelligitur; et est sacramentum carnis visibilis, palpabilis, quae ad dexteram Patris est; et est sensus: Caro Christi secundum illam speciem in qua non videtur caro, sed panis, est sacramentum sui ipsius, secundum visibilem speciem quae
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ubi ñ contemptus ẽ religionis.
e hoc sacramento ita loquitur
augustinus in libro sententiarũ
ꝓsperi. Hoc ẽ quod omnib modis ap¬
probare contendimus. sacrificiũ ȩccłiȩ¬

Expanded text:
ubi non est contemptus religionis hoc sacramento ita loquitur Augustinus in libro Sententiarum Prosperi: Hoc est quod omnibus modis approbare contendimus sacrificium Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
calice ponit᷑ popłs significatur quȩ
iccirco cũ uino offertur. ut ppłs pas¬
sione xp̃i redemptus intelligatur. So¬
let queri si obliuione uł negligentia
aliqua ñ apponeretur aqua utrum
irritum eẽt sacrificiũ. S quia de au¬
ctoritate nichil inde habemꝰ. de nr̃o
sensu nicħ asserere de huiꝰmodi aude
dari eucharistia. ex decretis uilii p̃p̃
habetur. qr ut dicit soli iude panem
intinctũ dñs dedit. nut augustinus
suꝑ ioħem dic̃ non t̃c iudas corpus
xp̃i accepit. s solũ panẽ. pͥus uͦ acce¬
neuiter de hoc q̃dam auctoritates.
sacram̃to quȩdã executi sumus.
ut uidet᷑ scđm uerba contrarie lo¬
quuntur. quorũ aliquas aueboritates
ponamus. Augustinꝰ. Donec scł̃m finiat᷑
sursum ẽ dominꝰ. s tñ hic etiã nob̾cũ
ẽ u̾itas dñs. Corpus enĩ dñi in quo re¬
surrexit uno loco ẽẽ oportet. ueritas
aut̃ eius ubiq diffusa ẽ. Quod ita intel¬
ligendum. ẽ. Corpus dñi uno loco eẽ

Expanded text:
calicem ponitur populus significatur; quae idcirco cum vino offertur, ut populus passione Christi redemptus intelligatur. Solet quaeri si oblivione vel negligentia aliqua non apponeretur aqua, utrum irritum fieret sacrificium. Sed quia de auctoritate nihil inde habemus, de nostro sensu nihil asserere de his audemdari eucharistia, ex decretis Julii papae habetur; quia, ut dicit, soli Judae panem intinctum Christus dedit. Sed, ut Augustinus super Joannem dicit, non tunc Judas corpus Christi accepit, sed solum panem; prius vero accereviter de hsacramento quaedam exsecuti sumus; ut videtur secundum verba contrarie loquuntur, quorum aliquas auctoritates ponamus. Augustinus: Donec saeculum finitur, sursum est Dominus; sed tamen hic etiam nobiscum est veritas Domini. Corpus enim Domini in quo surrexit uno loco esse oportet; veritas autem ejus ubique diffusa est. Quod ita intelligendum est. Corpus Domini uno loco esse
Abbreviated transcription (Latin):
peccantis salus incipit. Itẽq de psal
rectissime ipsa mentis excecatio cr̃
enĩ de uulnere prius ferrũ abstra¬
hitur. ut pꝰ medicina suꝑ ponat᷑ ita
⁊ pͥus peccati impietas scilic̾ illa uit̾¬
na cecitas de corde tollitur. ut pꝰ medi¬

Expanded text:
peccantis salus incipit. Itemque de psalmpeccantis salus incipit. Itemque de psalmrectissime ipsa mentis excommunicatioenim de vulnere prius ferrum extrahitur ut post medicina superponatur, ita et prius peccati impietas, scilicet illa interna caecitas de corde tollitur, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Et si hac uoluntate amissa nollet con¬
fiteri. ⁊tẽ moreretur. nulli dubiũ est¬
eũ dampnari ꝓ illo peccõ. qͦd confit̾i
noluit. Nullũ enĩ peccatũ impunitũ.
Aut enĩ homo punit. aut d̃s. Liquet
itaq eũ a debito futeͣ penȩ ñ fuisse so¬
lutum incontricione. Hoc idõ dicimꝰ
quia solent quidã dicere eũ ñ ꝓ illo
pecc̃o puniendũ. s ꝓcontemptu. Appa¬
ret gͥ quod solus deus dimittit peca
uiuificando int̾ius ꝑgr̃am. ⁊ qͦd saca¬
dos dimittit ñ intus uiuificando . s
a debito futurȩ penȩ absoluendo ꝑeã
quã iniungit satisfactionẽ. Qͦd nͦ di¬
cunt. peccator quac̃q hora ingemu¬
erit. saluus erit. de his dictũ putat᷑
qui instante articulo necessitatis tẽpꝰ
satisfactionis habere ñ possunt. Nesi
diceret. Quac̃q hora pecc̃or uere pe¬
nituerit. in hac uita. infutura uita
ñ ꝑibit. uel de omnib pot̃ dici. qͣͥẽq
hora ingemuerit saluus erit. qr tc̃

Expanded text:
et si hac voluntate amissa nollet conet si hac voluntate amissa nollet confiteri et tunc moreretur, nulli est dubium eum damnari pro illo peccato quod confiteri noluit. Nullum enim peccatum impunitum, aut enim homo punit, aut Deus. Liquet itaque eum a debito futurae poenae non fuisse solutum in contritione. Hoc ideo dicimus, quia solent quidam dicere eum non pro peccato illo puniendum, sed pro contemptu. Apparet igitur quod solus Deus dimittit peccata vivificando interius per gratiam; et quod sacerdos dimittit, non intus vivificando, sed a debito futurae poenae absolvendo per eam quam injungit satisfactionem. Quod vero dicunt: Peccator quacunque hora ingemuerit, salvus erit. De iis dictum putatur qui instante articulo necessitatis tempus satisfactionis habere non possunt; ac si diceret: Quacunque hora in hac vita vere poenituerit, in futura vita non peribit. Vel de omnibus potest dici: Qor ingemuerit salvus erit; quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacerdotem ñ ut se uistũ ostendat
s peccatorem. ⁊ confiteatur peccatũ
suũ sacerdoti qui ei satisfactionem
inungit. Non enĩ ad arbitriũ suum
s uxta arbitriũ sacerdotis satisface̾
debet. ntc̃ soluit eũ sac̃dos a debito dãp
si ut ipsi dicunt anteꝗͣ ad sac̃dotem
ueniat plene mundatus. ẽ nec iam¬
illo tenetur pecc̃o. mentit᷑ dũ in ui¬
stum se ꝯpeccatorem confitet᷑. quod
dicere omnino deuiat afide eccłiȩ. S
opponitur qͦd a p̃dicto debito iam pͥus
solutus erat. ꝑcordis contricionem.¬
Si enĩ tunc moreretur. saliuis esset.
Ad quod dicimus qͦd uere inuisibilis
sacerdos eũ qui uult confiteri. ⁊ non
pot̾. ab hoc debito soluit. s quãdui po¬
test nͥ ore confiteat᷑: ñ absoluit᷑. Certũ
namq ẽ quod ille qui ht̃ cor contritũ
uult confit̾i. s istam bonã uoluntatẽ
deserere pot̾. Nichil enĩ uult homo
dũ ẽ in hac uita. qͦd ñ possit nolle.

Expanded text:
ad sacerdotem non ut se justum ostendat, ad sacerdotem non ut se justum ostendat, sed peccatorem. Confitetur peccatum suum sacerdoti, qui ei justam satisfactionem injungit; non enim ad arbitrium suum, sed juxta arbitrium sacerdotis satisfacere debet, et tunc solvit eum sacerdos a debito damnaem. Sed si, ut ipsi dicunt, antequam ad sacerdotem veniat plene mundatus est, nec jam tenetur illo peccato; mentitur si se injustum et peccatorem confitetur, quod dicere omnino deviat a fide Ecclesiae. Sed opponitur quod a praedicto debito jam prius solutus erat per cordis contritionemsi enim tunc moreretur, salvus esset. Ad quod dicimus, quod vere invisibilis sacerdos eum qui vult confiteri et non potest ab hoc debito solvit; sed quandiu illud potest, nisi ore confiteatur non absolvitur. Certum namque est quod ille qui habet cor conlt confiteri; sed istam bonam voluntatem deserere potest. Nihil enim vult homo dum est in hac vita, quod non possit nolle;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c lazarum suscitauit. ait discipulis.
mittit pecc̃a. ⁊ quod hõ. eui ds pote¬
statem dedit pecc̃a dimiitendi. S
aliter d̃s̃. alit̾ hõ. Deus ex semetipso
et ꝑ semet ipsũ. quando uult pecc̃a di¬
mittit. homines ñ exse s ex gr̃a in eis
rum ẽ quod deus solus pecc̃a dimittit.
siẽ ⁊ illud. tu es solus qui mirabilia
ex se. Item nemo bonus nͥ solus deus.
qr ex se bonus. nec tñ negamus bonos
homines. eẽ. s ñ eodem mͦ quo d̃s. S
ut aꝑtius uideamꝰ qualit̾ deus sine
homine soluat. n qualit̃ ꝑhominẽ. pͥus
iuspiciamus quomͦ ip̃se peccator ligatꝰ
sit. Duob enĩ modis peccator ligatus
dampnationis. Pecc̃o eñĩ. ⁊ pęna peccati
tenetur. ꝑ uerã cordis contricionem
soluitur acecitate mentis. Qui enĩ
mortuus fuerat.iã uiuit. Et qui a
adhuc debitor ẽ. donec satisfaciat ec¬
clesiȩ. Ecce quod iam de monum̃to
ꝓdiit. s adhuc ligatus ẽ.qr a debito
future pęnȩ ũdum solutus. uenit

Expanded text:
 Lazarum suscitavit, ait discipulis: mittit peccata, et quod homo cui Deus potestatem dedit peccata dimittit; sed aliter Deus aliter hquia per semetipsum, quando vult, peccata dimittit; homines, non ex se, sed ex gratia in eis rum est quod Deus solus peccata dimittit, Sicut et illud: Tu es solus qui facis miraex se: Item: Nemo bonus nisi Deus , quia ex se bonus. Nec tamen negamus homines bonos esse, sed non eodem modo quo Deus. Sed ut apertius videamus qualiter Deus sine homine solvat, et qualiter per hominem: prius inspiciamus quomodo ipse peccator ligatus sit. Duobus enim peccator ligatus damnationis; peccato enim et poena peccati tenetur. Per veram cordis contritionem solvitur a caecitate mentis; qui enim mortuus fuerat jam vivit, et quiadhuc debitor est donec satisfaciat Ecclesiae. Ecce quod jam de monumento prodiit, sed adhuc ligatus est; quia a debito futurae poenae nondum solutus. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑordinationẽ non amiserunt.
in qua datur potestas illud confici¬
endi. Alii uͦ dicunt qđ nec excomu¬
nicati. nec manifesti beretici confi¬
ciant. Hullus enĩ in ipsa consecrati¬
one dicit offero. s offerimꝰ. in ꝑsona
tocius eccłiȩ. Cũ aut̃ alia sacram̃ta
extra ȩccłam possint fieri. hoc extra

Expanded text:
quia ordinationem non amiserunt in qua datur potestas illud conficiendi. Aliis videtur quod nec exeommunicati nec manifesti haeretici conficiunt. Nullus enim in ipsa consecratione dicit offero, sed offerimus ex persona totius Ecclesiae. Cum autem alia sacramenta extra Ecclesiam possint fieri, haec
Abbreviated transcription (Latin):
lutum ostendere. Similit̃ dr̃ ligare.
idest ligatum ostendere. Et hoc ui¬
dentur ostendere istis auctoritatib.
Ait dñs in ꝓpħa. Ego solus deleo mi¬
quitates ⁊ pecc̃a popłi. Itẽ ambrosius.
Ille solus dimittit peccã. qui solus ꝓ
pecẽis nr̃is mortuus ẽ. Item ieronimꝰ
In hẽ locũ quidã non intelligentes.
aliquid sibi sumunt de suꝑcilio pha¬
riseoꝵ ut dampnare innoxios. uł sol¬
uere se putent noxios. cũ apud dm̃ ñ¬
sententia sacerdotũ. s reorũ uita qͦrat᷑.
IInde inleuitico ostendere se sac̾dotib
iubentur leꝑsi. quos illi ñ faciunt leꝓ¬
sos. s dicernunt qui mundi uł immun¬
di sunt. Ita ⁊ hic cũ ꝓofficio suo sac̾dos
pecc̃oꝵ audit uarietates. seit qui ligau¬
dus sit qui soluendus. S istas auctori¬
tates ita interp̃tari debemus. ut ñ aufe¬

Expanded text:
lutum ostendere: similiter dicitur ligare, id est ligatum ostendere. Et hoc videtur probari istis auctoritatibus. Ait Dominus in propheta: Ego solus deleo iniquitates et peccata populi . Item Ambrosius: Ille solus dimittit peccata populi qui solus pro peccatis nostris mortuus est. Item Hieronymus c. Hunc locum quidam non intelligentes aliquid sibi sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios vel solvere se putent noxios, cum apud Deum nosententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. Unde in Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi ; quos illi non faciunt leprosos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita et hic cum pro officio suo sacerdos peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, et qui solvendus. Sed istas auctoritates ita interpretari debemus, ut non aufe
Abbreviated transcription (Latin):
qr pecc̃m ẽ. s qr de mala intentione ꝓ¬
cedit: sic ⁊ in aliis. Sane tñ pot̾ diei qd
mala actio pecẽm sit sub hoc sensu. oc¬
cidere hominem pecẽm est .i. actus pec¬
cati. Duo enĩ ut dicit augustinꝰ consi¬
derantur in peccato. actus nreatus. actꝰ
in oꝑe. reatus in uoluntate. ut in hoc
pecc̃o qͦd ẽ homicidiũ reatus ẽ ipsa ii¬
quitas uł uicium uoluntatis qua ma¬
nente hõ reus est siuie actus sit. siue
ñdum fuerit. siue iam p̃teritus fuertt.
nutrumq uocatur honueidiũ consu¬
etudine loquendi ⁊ usu scripte. Nec st̃
duo pecc̃a uł duo boimcidia. s unum.
idem licet diuersis modis. scilicet uolũ
ruptio uł priuatio boni quȩ fit in aĩa
ñ solum malũ ẽ. s ȩtiã ipsum malũ
ẽ .i. malicia. ut iniusticia ⁊ similia.
Actio dicitur mala ñ quod sit ipsum

Expanded text:
quia peccatum est, sed quia a mala intentione pquia peccatum est, sed quia a mala intentione procedit. Sic etiam in aliis. Sane tamen potest dici quod mala actio peccatum sit, sub hoc sensu: Occidere hominem, peccatum est, id est actus peccati. Duo enim, ut dicit Augustinus, considerantur in peccato, actus et reatus; actus in opere, reatus in voluntate, ut in hoc peccato, quod est homicidium, reatus est ipsa iniquitas, vel vitium voluntatis, quo manente, homo reus est; sive actus sit, sive nondum fuerit, sive jam praeteritus fuerit, utrumque vocatur homicidium consuetudine loquendi, et usu scripturae, nec sunt duo peccata, vel duo homicidia, sed unum et idem, licet diversis modis, scilicet voluntruptio, vel privatio boni quae fit in anima, non solum mala est, sed et ipsum malum, id est malitia, ut injustitia et similia. Actio dicitur mala, non quod sit ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
hõ. malũ uͦ qr iniquus. Qui gͦ dic̃ qł
malũ ẽ hominem eẽ. uł qđ bonum ẽ
iniquũ eẽ. ineidit in illud. Ne his qu
diciuit bonũ ẽ malũ. ⁊ malũ ẽ bonũ.
Hic uidendũ est utrum mali actus de¬
beant dici pecc̃a uł non. Quidã dicunt
qͦd om̃s actus indifferentes sint. uͭ nͣ boni
nͨ mali dicant᷑ eẽ qntum adse. s dr̃ bonꝰ
actus. qr fit bona intentione inalusqr
mala intentione ut occide hominem
delo iusticiȩ bonũ est. ex odio malum ẽ.
ꝑse nec bouũ nec malũ. Unde ambrosiꝰ
Affectus tuus oꝑi tuo nom̃ imponit.
Cui sententiȩ opponunt ita quidam.
Si omĩs actus indiffereus: tunc adulte
Quod ipsi ita exponunt. adulterari. pe¬
ierare. ñ tm̃ actum notant. s ȩtiã uiciũ.
nideo qͣmuis hȩc ñ sint indifferentia.
ñ tñ minus actus illi. scilicet agere cũ
muliere. iurare. indifferentes sunt. Itaq
scđm istos actus. ñ sunt pecc̃a. nec ideo
dicitur occidere hominem malus achꝰ

Expanded text:
o, malum quia iniquus. Qui ergo dicit quod malum est hominem esse, aut quod bonum est iniquum esse, incidit in illud: Vae iis qui dicunt bonum esse malum et malum esse bonum . Hic videndum est utrum mali actus debeant dici peccata an non. Quidam dicunt quod omnes actus indifferentes sint, ut nec boni nec mali dicantur quantum ad se; sed dicitur bonus actus, quia fit bona intentione, malus quia mala intentione. Ut occidere hominem zelo justitiae bonum est, ex odio malum est: per se nec bonum nec malum. Unde Ambrosius: Affectus tui operi tuo nomen imponunt. Cui sententiae sic opponitur: Si omnis actus indifferens est, tunc adulterQuod ita ipsi exponunt. Adulterari et pejerare, non tantum actum notant, sed et vitium; et ideo quamvis haec non sint indifferentia, non tamen minus actus illi, scilicet agere cum muliere, et jurare, indifferentes sunt. Itaque secundum istos actus, non sunt peccata. Nec ideo dicitur occidere hominem malus actus,
Abbreviated transcription (Latin):
porali. uł inutraq s ut iam diximꝰ non
qualibet boni corruptio peccatũ ẽ. s illiꝰ
boni tm̃ qd̃ ẽ in sp̃uali nata. Apparet
itaq qͦd insola spũali natura. culpa uł
peccatũ pot̾ esse. nec negamꝰ quin ⁊ in
corꝑea natura malum sit. Unde in ꝓpħa.
Non ẽ malũ inciuitate qͦd dñs ñ faciat.¬

Expanded text:
 ut jam diximus, non quaelibet corruptio boni peccatum est, sed illius boni tantum quod est in spirituali natura. Apparet itaque quod in sola spirituali natura culpa vel peccatum potest esse; nec negamus quin etiam in corporea natura malum sit. Unde in propheta: Non est malum in civitate quod Dominus non faciat
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtas in tͥb ẽ S ecce dũ inuestiga¬
tur uera ⁊ sũma tͥnitas. in ipsa
eiꝰ imagine ⁊ similitudine quȩ tã
pulcra tamq subtilis resplendet ̃
aĩa u apparent mire dissimilitudi¬
nes. Aĩa enĩ uł hõ qui ꝓpt̃ hec tria
na. sũma uͦ trinitas ñ est una ꝑso¬
sona. nec tm̃ ẽ unius ꝑsone. S dres
mens precedit temꝑe. Sequit᷑ in¬
tellectus ⁊ gaudiũ. In dõ nil prius.
nil posterius. Trinitas gͦ mentis.
qualisc̾q imago respectu summe
triuitatis exigua ẽ. nex maxima
parte illi dissimilis. s tñ umago.
nec ꝓpter hoc tm̃ ut dic̃ august.
quia sui meminit mens. ⁊⁊ uitelli¬
git ⁊diligit se. s qr potest meminis¬

Expanded text:
divinitas in tribus est. Sed ecce, dum investigatur vera et summa Trinitas in ipsa ejus imagine et similitudine quae tam pulchra tamque subtilis resplendet, in anima apparent mirae dissimilitudines. Anima enim vel homo qui propter haec tria na. Summa vero Trinitas non est una persona, nec tantum unius personae, sed tres mens praecedit tempore, sequitur intellectus et gaudium. In Deo nil prius nil posterius. Trinitas ergo mentis qualiscunque imago respectu summae Trinitatis exigua est, et ex maxima parte illi dissimilis, sed tamen imago. Nec propter hoc tantum dicit Augustinus quia sui meminit mens, et intelligit et diligit se, sed quia potest meminis
Abbreviated transcription (Latin):
repꝑiuntur signa srint ⁊⁊ imago
trinitatis. quȩ ẽ in deo. Tria uero
quȩ foris in creaturis conspiciũt᷑.
tm̃ signa sunt. s ñ umago. Licet enĩ
uł pulchritudo sapĩa. uł utilitas
benignitas. quȩ uͦ in anima sunt
imago sunt. quia siẽ in m̃te potẽ
cia est: ita in dõ potentia ẽ. s ni¬
mis in comꝑabilit̃. euiꝰ inmente
potencia ẽ imago. Itẽ. Sapĩa uel
gaudiũ inmente:imago ẽ sapĩȩ
uel gaudii. quȩ indõ sunt. s hec
uerius in deo. Quȩ enĩ indõ ueri¬
tate sunt: hic inimagine compa¬
rent. Nec tm̃ ꝑtestimoniũ creaturȩ
iuuatur iudiciũ rationis. s ꝑdoctri¬

Expanded text:
r, tantum signa sunt et imago Trinitatis, quae in Deo est. Tria vero quae foris in creaturis conspiciuntur, tantum signa sunt, sed non imago. Licet enim vel pulchritudo sapientia, vel utilitas benignitas. Quae vero in anima sunt etiam imago sunt, quia sicut in mente est potentia, ita in Deo potentia est, sed nimis incomparabilter, cujus in mente est potentia imago. Item sapientia vel gaudium in mente, imago est sapientiae vel gaudii quae in Deo sunt, sed haec verius in Deo. Quae enim in Deo in veritate sunt, hic in imagine comparent. Nec tantum per testimonium creaturae juvatur judicium rationis, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
hic fruunt᷑ sc̃ĩ in spe yaliquomͦ᷑ ĩ
re. qr iam quodãmodo hñt quo
dũ sũma trinitate. idẽ sũmo et
in cõmutabili bono. Idem de bo
deus. ut caritas. Utitur aut̃ deus
nob̾ ñ ut nos aliis reb. Miseretur
nob̾ ñ ad suã utilitatẽ. Nos uͦ mise¬
remur aliis ad nr̃am utilitatẽ. Cũ
aut̃ ut dictũ ẽ õĩs matena sacrȩ sc̃ͥp¬
ture aut res sit aut signũ quia
de occultis intendimus: de re in¬
teriori pͥus dicamus. ⁊ pͥmũ de il¬
la quȩ ueritas dicit᷑. nec aqualibet
incipiamus amonte umbroso
condempso qui uocib significat᷑
eũ dicitur deus ẽ unus. uel truiꝰ.
Nec sole uoces hanc significant
ueritatẽ: s res quoq. Ut qͣn abra¬
ostensa ẽ trinitas. cuius imaginẽ
anima quocdãmͦ representat. cũ
deus manifestauit se ꝑ naturã ⁊ gr̃am¬

Expanded text:
hic fruuntur sancti in spe, et aliquando in re, quia jam quodammodo habent quo dum summa Trinitate, id est summo et incommutabili bono. Idem de bonDeus, ut charitas. Utitur autem Deus nobis, non ut nos aliis rebus. Miseretur enim nobis, non ad suam utilitatem; nos vero miseremur aliis ad nostram utilitatem. Cum vero, ut dictum est, omnis materia sacrae Scripturae aut res sit aut signum, quia de ocultis intendimus, de re interiori prius dicamus. Et primum de illa quae Veritas dicitur, nec a qualibet incipiamus, a monte umbroso et condenso, qui vocibus significatur cum dicitur: Deus est unus vel trinus. Nec solae voces hanc significant Trinitatem, sed res quoque, ut quando Abraostensa est Trinitas cujus imaginem anima quodam modo repraesentat; cui Deus se manifestavit per naturam
Abbreviated transcription (Latin):
mutent᷑. scdm formã. scd̾m loc̃.
scđm tempus: pͥmus infert scđm
infertur ab utroq ⁊ infert neutrũ.
Incorꝑalia qͦ trib modis mouent᷑.
cognitione. affectu. ⁊ temꝑe. Cog¬
nitione: tͥb mͦis. ꝑ augmentũ ꝑ
diminutionẽ. ꝑ successionem.
sit modo letus: S siue mutetur
cognitione uł affectu: nec ẽe est
Singule harũ mutationũ remo¬
uentur adeo.qr nec loco mouet᷑.
qui ubiq ẽ. nec forma. qr simplex
eẽntia partib caret. nec cogniti¬
one. q scientia eius nec crescit
nec minuitur. nec unũ prius
uł aliud posterius comp̃hendit.

Expanded text:
mutentur, secundum formam, secundum locum, secundum tempus, primus infert secunm, tertius infertur ab utroque et infert neutrum. Incorporalia quoque tribus modis moventur, cognitione, affectu et tempore. Cognitione tribus modis, per augmentum, per diminutionem, et per successionem. sit modo laetus. Sed sive mutetur cognitione sive affectu, necesse est Singulae autem harum mutationum removentur a Deo quia nec loco movetur, quia ubique est; nec forma, quia simplex essentia partibus caret; nec cognitione, quia ejus scientia nec crescit, nec minuitur, nec unum prius vel aliud posterius comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
nionem unitatis. coeuitatẽ eter¬
nitatis sine successione. ȩqualita
tem immensitatis sine diminu¬
totũ inimmensitate plenũ. in ẽ¬
nitate ꝑfectũ. Cũ aut̃ anima in dõ
trinitatẽ ꝑ hoc qđ inse sentiebat
ꝑcreat᷑as. ꝑ doctrinã ⁊ inspiratio¬
nem inuenisset. ut aliquib c̾cis
ndiscretis uocabulis de tͥnitate
ageretur. fides tria quasi ꝓpria
imposuit nomina. eũ qui anullo
gnificaret᷑. ab humano usu ac
tem. filiũ sapientẽ appellaret.
ne putaret᷑ ẽẽ ut inaliis. ⁊ qui anul¬
lo ẽ pater cłr. qr ibi erat qͥ abillo
erat ille. filus. cũ insubstãtia n
natura idẽ sit qł ille ñ qui ille
lica. addiscretionẽ tͥnitatis. ñ ut
ꝑid diceret᷑ quis eẽt. s ne omino
iaceret᷑ qͥs ẽẽt. ꝑhoc enĩ uocabu¬
lum ut idem dic̃. ñ diu̾sitatẽ si

Expanded text:
nionem unitatis, coaevitatem aeternittem immensitatis sine diminutotum, in immensitate plenum, in aeternitate perfectum. Cum autem anima in Deo trinitatatem per hoc quod in se sentiebat per creaturas, per doctrinam, per inspirationem invenisset, ut aliquibus certis et discretis vocabulis de Trinitate ageretur, fides tria quasi propria imposuit nomina, cum qui a nullo gnificaretur ab humano usu acctem Filium sapientem appellaret, ne putaretur esse ut in aliis. Et qui a nullo est, Pater dicitur, quia ibi erat qui ab illo erat; et ille Filius, cum in substantia et natura idem sit quod ille, non qui ille.lica ad discretionem Trinitatis, non ut per id diceretur quid esset, sed ne omnino taceretur quid esset. Per hoc enim vocabulu
Abbreviated transcription (Latin):
mnitium. ꝑstatũ rerũ intellexit
unũ ẽẽ. qr ordinate res sͥ ꝓueniũt
ut summa infimis. ⁊ pͥma postre¬
mis concordent. Itaq ꝑ unã con¬
cordiam: ñ dubitat unu ẽẽ arti¬
sitatem rerũ: diuinã inuestiga¬
uit potentiã. ꝑ pulcritudinem:
sapientiã. ꝑutilitatẽ. benignitatẽ.

Expanded text:
initium. Per statum rerum intellexit initium. Per statum rerum intellexit unum esse, quia ordinatae res sibi proveniunt, ut summa infimis et prima postremis concordent. Itaque per unicam concordiam non dubitat unum esse artisitatem rerum divinam investigavit potentiam; per pulchritudinem, sapientiam; per utilitatem, benignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Anima gͥ in se repperit quan¬
dam trinitatẽ scił memoriam.
intelligentiã. delectationẽ. uł gau¬
dium. aut si dicamus natumlẽ
iim intelligendi. quȩ mens dr̃.
ex qua nascttur noticia. ⁊ exhis
iam̃ sunt accidentia. s substan¬
tialiter in aĩa. ⁊ unũ ineẽntia. qr
una uita. una mens una eẽntia
nquieqͥd ad se ipsa singła dicunt᷑.
etiã simul ñ pluralit̃. s singłarit̃
dicunt᷑. ⁊ inseꝑabilta ⁊equalia sibi
sunt. qr a singulis capiunt᷑ omĩa
in subͥ ͤ  ut color incorꝑe. qr ⁊ si la¬
sub̾a sub̾aliter. Mens se cognos¬
cens: noticiã tanqͣm ꝓlem ginnit.
Tercius ẽ amor qui abipsis ꝓce¬
dens: utriusq complexio est.
Anima aut̃ ex hoc qđ repperit
dium. In deo aut̃ simul qr ab
ȩterno. Sic ratio ꝑse inuenit
ipsa debilis ẽ nisi iuuetur: iccͥco
consulit creaturã. ut aliqđ uesti
ꝑeam cognouit qđ in se sentie¬
bat. ꝑtransitũ enĩ rerũ cognoũ
deũ eẽ. qr qͦd transit ab alio habet

Expanded text:
. Anima igitur in se reperit quamdam trinitatem, scilicet memoriam, intelligentiam, delectationem vel gaudium, aut si dicamus naturalem vim intelligendi quae mens appellatur, ex qua nascitur notitia, et ex his tamen sunt accidentia, scilicet substantialiter in anima, et unum in essentia, quia una vita, una mens, una essentia et quidquid ad seipsa singula dicuntur, etiam simul non pluraliter, sed singulariter dicuntur, et inseparabilia et aequalia sibi sunt, quia a singulis capiuntur omnia in subjecto, ut color in corpore, quia etsi relasubstantia. Mens se cognoscens, notitiam tanquam prolem gignit. Tertius est amor, qui ab ipsis procedens utriusque complexio est. Anima autem ex hoc quod reperit dium. In Deo simul, quia ab aeterno. Sic ratio per se invenit nit quia debilis est nisi juvetur, idcirco consuluiteam cognovit quod in se sentiebat. Per transitum enim rerum cognovit Deum esse, quia qui transit ab alio habet
Abbreviated transcription (Latin):
societatis humane maior potestas
minori ad obediendũ preponit᷑: ita
Leatus qui diligit deum. ⁊ amicũ
in deo: ⁊inimicũ ꝓꝑter dm̃. Solus
enĩ nullũ carum amittit: cui omnes
in illo cari sunt. qui nunquã ante
Uanifestum. ẽ. quoniã bona sunt
quȩ corrumpuntur. Quȩ neq si
ẽẽnt corumpi possent. Quia si sum¬
ma bona eẽnt: incorruptibilia eẽnt.
Si aut̃ nulla  Oran bona ẽẽnt:
um deus incommutabilit̾̃ bonus
omnes creaturas fecerit bonas:
nec ulla omnino nͥ abipso sit creata
dinate. uł desiderium uel actio uo¬
icut palato ñ sano pęna ẽ eybus.
qui sano suauis ẽ. ⁊ oculis egris
odiosa lux qua incolumis gaudet op¬
tutus: ita displicet iniquis iusticia di.

Expanded text:
societatis humanae major potestas minori ad obediendum praeponitur; itndo Deo. Beatus qui diligit Deum, et amicum in Deo, et inimicum propter Deum. Solus enim nullum charum amittit, cui omnes in illo chari sunt; qui nunquam a non Manifestum est quoniam bona sunt quae corrurrumpi possent, quia si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, Cum Deus incommutabiliter bonus, omnes creaturas fecerit bonas, nec ulla omnino nisi ab ipso sit creata dinatae vel desiderium vel actio voSicut palato non sano poena est cibus, qui sano suavis est; et oculis aegris odiosa lux, qua incolumis gaudet oblutus: ita displicet iniquis justitia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
fiale sunt uasa patula ⁊ lucida¬
⁊ significant simplicium corda:
quȩ nichil subdole cogitationis
habent. s ea quȩ in corde denẽt
pura ꝓferunt lingua. Cultri qͥb¬
dendos racione congrua artus
uictimarũ. ut om̃ib ratione
ferentib daretur: illos signifi¬
omnib sint dicenda: quȩ ꝑfec¬
tioribus quȩ humane conditi¬
onis modũ excedentia: igni sp̃c
sc̃i tribuenda. Sciphi aurei fc̃
qui maioris sapientiȩ splendore
rutilant: argentei. qui docendi
uenuetare nitidi.quȩ norunt pla¬
nius exponunt.
De numo reuertentiũ d̾babisoc
umeratus ẽ populus scđm
nerationes suas.qui reuer¬
sus ẽ de babylone. Ideo uigilam̃
seriptura distinxit. de qua gene¬
ratione captiuorum soluti in
patriã redierint: ut ex eo ãmo¬
neremur quanta certitudine
dominus summã electoꝵ suoꝵ
in libro uitȩ conscribat. ⁊uelit
in albo celi consignet. qͦt animaᷤ
qͥsq fidelium uł uerbo uł exem¬
plo conuerterit. ꝓ quib certa
mercede remuneret. De numo

Expanded text:
hialae vasa patula et lucida, sunt simplicium corda, qui nihil subdolae cogitationis habent, sed ea, quae in corde tenent, pura proferunt lingua. Cultri dendos ratione congrua artus victimarum ut, omnibus ratione ferentibus daretur, illos signifiomnibus sint dicenda, quae perfectioribus, quae humanae conditionis modum excedentia igni Spiritus sancti tribuenda. Scyphi aurei, sunt qui majori sapientiae splendore rutilant; argentei, qui docendi venustate nitidi, quae norunt planius exponunt.De numero revertentium de Babylone. Numeratus est populus secundum generationem suam, qui reversus est de Babylone . Ideo vigilanter Scriptura distinxit de qua generatione captivorum soluti in patriam redierunt, ut ex eo admoneremur quanta certitudine Dominus summam electorum suorum in libro vitae conscribat, et velut in alio coeli consignet, quot animas quisque fidelium, vel verbo, vel exemplo converterit, pro quibus certa mercede remuneret.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ quidã qui ꝑ peccata sua
a cõmunione ȩcclesiȩ seꝑati infi¬
ddelium numero copulabantur.
domus scilicet ⁊ ciuitatis dĩ. de
qua fuerant eiecti recipiunt.
Notandũ enim qđ eandem pe¬
nitendo adeccłiam reuersionẽ
domus dñi ꝑincendiũ reedifica¬
ta ⁊ ciuitas restaurata. ⁊ popłs

Expanded text:
hoc quod quidam per peccata sua a communione Ecclesiae separati, in fidelium numero copulantur, etdomus scilicet et civitatis Dei, de qua fuerant ejecti recipiunt. Notandum enim quod eamdam poenitenti, et ad Ecclesiam reversionem, domus Domini post incendium reaedificata, et civitas r
Abbreviated transcription (Latin):
omus uł templũ dĩ inscrip
ctorum. ⁊tota simul eccłia solet
habitare consueuit. Unde scͥptũ
ẽ. Siquis diligit me. sermonẽ
meũ seruabit: ⁊ pater m̃s diliget

Expanded text:
omus vel templum Dei in sacris ctorum, et tota Ecclesia solet habitare consuevit. Unde scriptum est: Si quis diligit me, sermones meos servabit, et Pater m
Abbreviated transcription (Latin):
s ipse de corꝑe suo y sanguinen¬
stituit. sacrificium scđm ordinẽ
melchisedech. Mutauit os suum
in sacerdotio: mutauit in p̃cepts
dans aliud testamentũ. euacua¬
ta oꝑatione carnali. Collapsus
ẽ in manib eoꝵ. quando eum cd̃¬
prehenderunt ⁊ crucifixerunt.
⁊ ꝓcidebat ad ostiũ porte idest
humiliabat se. adinicium fidei
nostre. ostium porte. inicium
fidei ẽ. A fide incipit eccłia. ⁊ꝑ
uenit usq ad sp̃em. Quod saliue
quasi furiosi decurrebant ꝑbar

Expanded text:
sed ipse de corpore suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacrificio, mutavit in praeceptis dans aliud Testamentum, evacuata operatione carnali. Collapsus est in manibus eorum , quando eum comprehenderunt, et crucifixerunt. Et procidebat ad ostium portae , id est humiliabat se ad initium fidei nostrae. Ostium portae, initium fidei est. A fide incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Quod salivae quasi furiosi decurrebant super
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fortius ẽ hominib: saliue
fluunt ꝑbarbã. Quomͦ enĩ in
saliuis infirmitas. sic uirtus os¬
tenditur in barba. Texit ergo
tanquã saluia apparebat. intus
dituna uirtus. tanquã barba la¬

Expanded text:
Dei fortius est hominibus , » salivae fluunt per barbam: quomodo enim in salivis infirmitas, sic virtus ostenditur in barba. Texit ergo tanquam saliva apparebat; intus divina virtus tanquam barba la
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad se ipsum redeat: ⁊ cũ p̃positȩ
se iudicium qui sibi prelatus ẽ
ꝑhorrescat. Nam cũ p̃positis delin¬
quimus. eius ordinationi qui nob̾
eos p̃tulit obuiamus. Unde moyses
cũ contra se ⁊ daron conqueri po¬
pulum cognouisset. ait. Nos enim
quid sumus: Hec contra nos ẽ mur
i surrexerit aliquando hõ ꝑse¬
quens de ⁊ querens animã tuã:
erit anima dñi mei custodita qͣsi

Expanded text:
ipsum redeat; et cum praepositae se judicium a quo sibi praelatus est, perhorrescat. Nam, cum praepositis derogamus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque, cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est muri surrexit aliquando homo persequens te, quaerens animam tuam, erit anima domini mei custod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ puer paruulus cũ eo. nait ad
Uade ⁊ affer mͥ sagittas quas ego
iacio. Cumq puer cucurrisset.
iecit aliam sagittam trans puerũ.
Quid ẽ quod ionathas uolens ser
uare dauid cum ille lateret in
agro iuxta lapidem ad signum
duas sagitas iecit. quas puer par¬
uulus ignorans quid faceret colle¬
git ⁊in ciuitatem retulit: nisi qđ
ta lapidem sedebat. qr in tabulis
legis scriptus erat. Uñ dñs ds̃ tuꝰ.
epłas de nece dñi tractabat. Cum
gͣ illux isset mane uenit iona¬
thas in agrum. uxta placitũ
dauid: npuer paruulus cũ eo.
Iecit unã sagittam. iecit ⁊ alte¬
ram. Et deus pat̃ illuces cente
mane fidĩ. pͥus testimonium le¬
misit. Collegit puer ionathe sa
cus libros legis ⁊ ꝓpħarũ portãs.
quasi diuinitus scriptos hono
mmutauit os suũ dauit corã
achis. ⁊ collabebatur in manꝰ¬
seruorum eius. ⁊impegebat
in ostia porte: defluebantq
saliue eius inbarbam. Achis
⁊interpretatur quomͦ. ẽ. ꝑ quod
significat᷑ ignorantia. uerbũ ẽ

Expanded text:
et puer parvulus cum eo. Et ait ad et affer mihi sagittas, quas ego jacio. Cumque puer cucurrisset, jecit aliam sagittam trans puerum . Quid est quod Jonathas, servare volens David, cum ille lateret in agro juxta duas jecit sagittas, quas puer parvulus, ignorans quid fecerit, collegit, et in civitatem retulit, nisi quota lapidem sedebat quia in tabulis legis screpulas de morte Domini tractavit. Cum ergo illuxisset mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo. Jecit unam sagittam, jecit et alteram. Et Deus Pater illucescente mane fidei prius testimonium lemisit. Collegit puer Jonathae saus libros legis et prophetarum portans, quasi divinitus scriptos honormmutavit os suum David coram Achis, et collabebatur inter manus eorum; et impingebat in ostia portae, defluebant salivae ejus in barbam . Achis, interpretatur quomodo est, per quod significatur ignorantia. Verbum enim
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ tuũ. Pulcherrima comꝑatiõe
statũ iustorũ ⁊ reꝓboꝵ discernit.
Horum quippe animas appellat
iuuentes. illorum spiritali mor¬
te preoccupatas. Anima enĩ quȩ
peccauerit ipsa morietur. Hos fas¬
ciculo. illos lapidi funde assimilat.
sasciculus enim stringitur ut
conseruetur. lapis infunda ponit᷑
ut abiciatur. Sic enĩ electi pressu¬
ris tribulationũ constringuntur.
ut his admoniti. arcius adinu¬
cem mutua caritate nectantur.
yadunati manu redemptoris
in ꝑpetuum conseruentur. Re¬
ꝓbi quanto latius uoluptati sue
dimittuntur. tanto longius a
diuine uisionis gła ꝓieuintur.
Ipsi enĩ de manu dei repulsi fc̃
in fascicło uiuentiũ. apud eum
ẽẽ custoditam. Sicut enĩ facile
ẽ cuilibet fasciculũ herbe uel

Expanded text:
dae . Pulcherrima comparatione statum justorum, et reproborum discernit. Horum quippe animas appellat viventes, illorum vero spiritali morte praeoccupatas: Anima enim, quae peccaverit, ipsa morietur. . Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilavit. Fasciculus enim constringitur ut servetur; lapis in funda ponitur, ut abjiciatur. Sic enim electi pressuris tribulationum constringuntur, ut his admoniti arctius ad invicem mutua charitate nectantur, et adunati manu Redemptoris in perpetuum conserventur. Reprobi quanto latius voluptati suae dimittuntur, tanto longius a divinae visionis gloria projiciuntur. Ipsi enim de manu Dei repulsi suntin fasciculo viventium, apud eum esse custoditam. Sicut enim facile est cuilibet fasciculum herbae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
se latitantẽ. sauli ꝓdiderunt. et
cũ eo de morte euis tractauert̃.
interpretant᷑. ħ significant iudõs
qui florem terreni regni appeten¬
tes. cum principib sũs de nece¬

Expanded text:
se latitantem David Sauli prodiderunt, et cum eo de morte ejus tractaverunt. terpretantur, et significant Judaeos qui florem terreni regni appetentes, cum principibus suis de nece
Abbreviated transcription (Latin):
sua seruire iniquitati adiniqui
tatem. necesse ẽ ut inamaritudi
eorum pͥnceps. Ipse enĩ ẽ iudex
uiuorum ⁊ mortuoꝵ. ⁊ pͥnceps
pacis cuiꝰ regni ñ erit finis.

Expanded text:
sua servire immunditiae, et iniquitatem; necesse est ut tales in amaritudineorum princeps. Ipse est enim judex vivorum et mortuorum, et princeps pacis, cujus regni non erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
augmenta piorũ desunt temp¬
tamenta prauorũ. qui uel bonũ
ficte ostendendo. uł aꝑte malũ
ingerendo. sc̃os ledere conent᷑

Expanded text:
augmenta piorum deerunt tentamenta pravorum, qui vel bonum ficte ostentando, vel aperte malum ingerendo, sanctos laedere conent
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dabo. si ꝓcidens adoraueris me.
Non ẽẽ aut̃ hunc solitariũ s pluresa
ei adeẽ sp̃ualium nequitiarũ minit
ꝑ eum docemur qui ait. Disceditt ame
maledicti inignem ȩternũ quẽ p̃pau
pat̃ meus diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Amborũ¬
gͥ suꝑborum calumpnia. eẽ. se liberũ
rogat. Calumpniant᷑ enĩ qr eũ ipsipee¬
cati incentiua subpeditent. calũpriã
nob̾ ante dñm peccati qd ꝑeos gesser¬
mus intentant. Causam namq peri¬
ri adcrimen micunt. ⁊ criminis in¬
uidiam ꝑcalũpniam exacerbant seͥp¬
tura in apocalipsi calumpniatorem eũ

Expanded text:
tibi dabo, si procidens adoraueris me. tibi dabo, si procidens adoraueris me. non esse autem hunc solitarium, sed plures ei adesse spiritalium nequitiarum ministros per eum docemur, qui ait: discedite a me, maledicti, in ignem seternum, quem prseparauit pater meus diabolo et angelis eius. ab horu superborum calumnia esse se liberum rogat. Calumniantur enim; quia cum ipsi peccati incentiva suppeditent, calumniam nobis ante Dominum peccati quod per eos gesserimus, intentant; causam namque peccati ad crimen injiciunt, et criminis invidiam per calumniam exacerbant, Scriptura in Apocalypsi calumniatorem eum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iniram ascendunt. cũ uodium exa¬
cerbant. cũ ad lasciuiam illi ciunt.
cũ ad auaritiam ꝓuocant. S cũ ꝑ hec
nocere ꝓperent optinere tñ eos qui
innocentes sunt nisi ꝑconcessionem¬
dĩ traditi fueruit ñ ualebunt. De hĩe¬
sequitur. Excipe seruũ tuũ in bonũ
ñ calumpnientur me suꝑbi. ꝓfecit
in spe sua ꝓpħa ncelsiorem iam dep̃¬
cationis suȩ gradũ scandit. Qui enĩ
orauerat ne traderetur nocentibus
se iam ut in ꝓprietatẽ serui exci¬
piatur rogat beatũ illũ in se dei do¬
minatũ cum bona susceptione sua
deprecans. E non obleuem causã ut
in bonũ suscipiatur orat. scilicet ne
eum suꝑbi calumpnient᷑. Et qui sunt
suꝑbi: Nempe illi quoꝵ principẽ
tellectus. Auferam fuies gentium
⁊ urtutẽ eoꝵ. ⁊ commouebo ciuitates
ui. habitabiles ⁊ omuem orbem t̃re.
p̃heudam manu mea ut pullos n
tamquã confracta oua auferã. hȩc suꝑi
ꝑiorum gła dicere ausus ẽ. Omĩa he

Expanded text:
cum in iram accendunt, cum in odium exacum in iram accendunt, cum in odium exacerbant, cum ad lasciviam illiciunt, cum ad avaritiam provocant. Sed cum per haec nocere properent, obtinere tamen eos qui innocentes sunt, nisi siti fuerint, non ualebunt. : excipe me seruum tuum in bonum: non calumnientur me superbi. proficit in spe sua propheta et celsiorem iam deprecationis suae gradum scandit. qui enim orauerat, ne traderetur nocentibus se, iam, ut proprietate serui excipiatur, rogat, beatum illum in se dei dominatum cum bona susceptione sua deprecans. et non ob leuem causam. ut in bonum suscipiatur, orat, scilicet ne eum superbi calumnientur. et qui sunt superbi? nempe illi, quorum principem tellectus auferam fines gentium et uirtutes earum, et commouebo ciuitates inhabitabiles et omnem orbem terrae prehendam manu mea ut pullos et tamquam confracta oua auferam. haec superbieperiorum gloria dicere ausus est: omnia hsec