comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus peccata sua confitens de tem¬
plo iustificatus eriuit. Decet enĩ quãdu
in isto scło sumus. ia peccatis liberi esse ñ
possumus. in ista nos semꝑ iustificatioe
ꝓsternere. S quia sequit᷑ semꝑ qđ supra
omne tempus esse dinoscit᷑ non tͥ uideat
isti scło conuenire. s aliquid te delectit
choris sua desideria sociabunt. qñ laudes
dnĩ ꝑhenni exultatione cantabunt. qñ
sicut dicit apłs. corruptibile hoc indue¬
rit incorruptionẽ ⁊ mortale hoc indue¬
rit immortalitatẽ. Spreuisti omnes di
scedentes a iustificationib tuis. quia in¬
iusta cogitatio eorũ est. Declaratum ẽ cur
assumebat᷑ in iustificationib dnĩ frequẽ
assiduaq meditatio. Merito enĩ timor̃e
mouebat talis secuttira sententia. qm̃
spiuntur a dnõ. qui ab eius iustincatio¬
ue discedunt. Nam cum sit iustificatio
peccatorũ mentis pura confessio. meri¬
o supbi spnunt᷑ a dnõ. qui tali se reme¬

Expanded text:
publicanus peccata sua confitens, de tempublicanus peccata sua confitens, de templo justificatus exivit. Decet enim quandiu in isto saeculo sumus, et a peccatis liberi esse non possumus, in ista nos semper justificatione prosternere. Sed quia sequitur, semper, quod supra omne tempus esse dignoscitur; ne non tibi videatur isti saeculo convenire, sed aliquid te delectet choris sua desideria sociabunt; quando laudes Domini perenni exsultatione cantabunt; quando, sicut dicit Apostolus: Corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitascedentes a justificationibus tuis, quia injusta cogitatio eorum. Declaratum est cur assumebatur justificationum Domini frequens assiduaque meditatio. Merito enim timorem movebat talis secutura sententia; quoniam spernuntur a Domino, qui ab ejus justificatione discedunt. Nam cum sit justificatio peccatorum mentis pura confessio, merito superbi spernuntur a Domino, qui tali se reme
Abbreviated transcription (Latin):
corde dulcescere. Adiuua me ⁊ saluus
ero: ⁊ meditabor in iustificationib tuis
semꝑ. Quamuis uerba ista semꝑ uide¬
ant᷑ esse reperita. magna nobis tamen
assiduitatis istius sacramenta declaran¬
t᷑. Hoc enĩ ad amplissimũ desideriũ men¬
tis debet aptari. qđ nulla inde poterat
intermissione suspendi. quia quãuis
accipiamus a dnõ semꝑ rogandus ẽ. ut
iugiter donet ne collata beneficia possint
a nobis fidei tempore discedere Non emĩ
repetitũ uerbum otiose debenus accipe
ne uideam incaute qd scire nos expedit.
misisse. Adddidit. ⁊ meditabor intuis us¬
tificationib: semꝑ. Causan readdit obseqi
ne post susceptam salutẽ collato muner
uuderet᷑ ingratus. S cum ꝓmcccit medito¬
ri iustificationes semꝑ salutẽ suã ugit
desiderat contineri sic enĩ faciendo locis
collitur absolute diabolo. Iustificationes
enim duplici modo possumus acciꝑe. siui
istas quas hic cotidie in peccatorũ nr̃orũ
confessione ꝑagimus. ut est illud euglicũ

Expanded text:
salvus ero: et meditabor in justificationibus tuis semper. Quamvis verba ista saepe videantur esse repetita, magna nobis tamen assiduitatis istius sacramenta declarantur. Hoc enim ad amplissimum desiderium mentis debet aptari, quod nulla inde poterat intermissione suspendi; quia quamvis accipiamus a Domino, semper rogandus est ut jugiter donet, ne collata beneficia possint a nobis fidei tempore discedere. Non enim repetitum verbum otiose debemus accipere, ne videamur incaute, quod scire nos expedit, omisisse. Addidit, et meditabor in tuis justificationibus semper. Causam reddit obsequii, ne post susceptam salutem collato munere videretur ingratus. Sed cum promittit meditari justificationes semper, salutem suam jugiter desiderat contineri; sic enim faciendo locus tollitur absolute diabolo. Justificationes enim duplici modo possumus accipere: sive istas quas hic quotidie in peccatorum nostrorum confessione peragimus, ut est illud Evangelii , cum
Abbreviated transcription (Latin):
quã semꝑ in iudicio se uenturo postulat
adipisci. ne confusioue deceptus a sua pos¬
sit expectatione fraudari. S cum dicit
ab expectatione mea nullũ tempꝰ ponit
quo erpectare non debieat. Res enĩ ista
in pectorib scĩs non habet finẽ: nͥ cum
pollicitatio suꝑna ꝓuenerit. Sic enim.⁊
alibi dicit. Expectans expectaui dnm
⁊ respexit me. Beata gͦ expectatio: uͥ est
uera ꝓmissio. Cur enĩ defectũ spes fide¬
lis sustinere possit. cum his qͥ ꝓmittit.
nesciat immutari. Expectatio itaq sco¬
rum est. cȩlorũ regna angłorum consor¬
tia ꝓmereri. Et qđ supra cotum ẽ. ipsũ¬

Expanded text:
dicio venturo se postulat adipisci: ne confusione deceptus, a sua possit exspectatione fraudari. Sed cum dicit: Ab exspectatione mea, nullum tempus ponit quo exspectare non debeat. Res enim ista in pectoribus sanctis non habet finem, nisi cum pollicitatio superna provenerit. Sic enim et alibi dicit: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me. Beata ergo exspectatio , ubi est certa promissio. Cur enim defectum spes fidelis sustinere possit, cum is qui promittit nesciat immutari? Exspectatio itaque sanctorum est coelorum regna, 417 angelorum consortia promereri; et quod supra totum est, ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
tas Quappter habita tẽporis racione utͣq
nobis poterunt absoluta ueritate constare.
s criptum est enim. tempꝰ amplectendi: ⁊ tẽ¬
pus longe fieri ab ampleru. ⁊ post multa
onmi rei tempus. Scire autẽ debemꝰ in ħ
uersu argumentũ illud esse. qđ dr in to¬
picis ex contrario. quando sententiã nr̃am
net ad implenda mandata. qm̃ sine eius
ad uitorio nec inchoare quicꝙͣ boni possu¬
mus. nec implere preualemus. Susceptor
Deniq istam susceptionẽ uide qͥad sequit̃.
Et in uerbum tuum sꝑaui. idest in decta¬
tis suȩ presidio sũmum meũ desideriũ

Expanded text:
tas. Quapropter habita temporis ratione, utraque tas. Quapropter habita temporis ratione, utraque nobis poterunt absoluta veritate constare; scriptum est enim: Tempus amplectendi, et tempus longe fieri ab amplexu ; et post multa: Omni rei tempus. Scire autem debemus in hoc versu argumentum illud esse, quod dicitur in topicis ex contrario, quando sententiam nostranet ad implenda mandata, quoniam sine ejus adjutorio nec inchoare quidquam boni possumus, nec implere praevalemus. Susceptor Denique istam susceptionem vide quid sequitur, et in verbum tuum speravi, id est in deitatis tuae praesidium summum meum des
Abbreviated transcription (Latin):
pora consideras: omnia sibi concordare
cognosces. Quando enĩ preceptt a mate
inimicos ur̃os. aduersitatis feruor ⁊ e¬
lor iniuriȩ tẽꝑat᷑ ut malũ ꝓmalo mini¬
me reddere uideamur. ut patientes simꝰ
ad omnes contumelias. sicut ⁊ ipse qui cõm¬
sputa ꝑtulit ⁊ flagella suscepit. Quando
uero martirii tempus occurrit. iniquos
suasores odio habere precipim̃. cũ ⁊ ipsos
quoq filios ⁊ parentes si aduersi sunt.
alienata debemus uoluntate contẽpnere.
sepe cum quos flãma non terruit. quos
ferrum ñ subdidit. necessitudinũ blandi¬
menta flexerunt. Et ideo dictum ẽ. Si qͥs
uenit ad me ⁊ non odit patrẽ suũ ⁊ ma¬
trem suam ⁊ uxorẽ ⁊ filios ⁊ fr̃s .⁊ sorores
ad huc etiam ⁊ animã suam. non potest
meus esse discipłs. Contra dñm quippe
ꝑsona nulla debet ixcipi . s. ipsius dilectio¬
ne p̃posita debẽt necessitudines cunc ama¬
ri. cum eis nulla fidei repugnat aduersi¬

Expanded text:
pora consideres, omnia sibi concordare pora consideres, omnia sibi concordare cognosces. Quando enim praecepit amare inimicos nostros, adversitatis fervor et calor injuriae temperatur: ut malum pro malo minime reddere videamur, ut patientes simus ad omnes contumelias, sicut et ipse qui consputa pertulit, et flagella suscepit. Quando vero martyrii tempus occurrit, iniquos suasores odio habere praecipimur, cum et ipsos quoque filios et parentes, si adversi sunt, alienata debemus voluntate contemnere. Saepe enim quos flamma non terruit, quos ferrum non subdidit, necessitudinum blandimenta flexerunt; et ideo dictum est: Si quis venit ad me et non odit patrem suum, et matrem suam, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc etiam et animam suam, non potest meus esse discipulus . Contra Deum quippe persona nulla debet recipi; sed ipsius dilectione praeposita, decet necessitudines tunc amari, cum eis nulla fidei repugnat adversi
Abbreviated transcription (Latin):
eti patris mei ꝑcipite irgnum qđ uobis
paratũ est ab inicio mundi. ⁊ aetcia. Mas¬
ua retributio. que tamen de dñ largiate
ꝓueniet. incolam ficri regni ꝑpetus. conso¬
tem bonorũ anglorum. patriani suscipe
que semꝑ delectet. nec ulla ꝑegnatione at¬
serat᷑. eruntq in illa conteplatione desiti.
ut illum iugiter appetant de q̃ seꝑ erusas
Niquos odio habui: Samiech¬
et legem tuam dileri. Ad quintã decumnõ
litterã catholic ũ uenit examen. inquad¬
eit iiquos id est aduersarios legis odio
sibi fuisse. legẽ uero dnĩ se dilexisse cĩ¬
niemorat. ⁊ petit ut ab eius pietate sus¬
ceptus mala scłi possit euadere. postulans
subdi. ne possit in diuino iuidicio dea
p̃uaricatione dampnari. Hic etiã q̃stio
illa caput erigit. cur popłi fidelis contra
euglica iuidet᷑ aliquid ꝓnuntiasse man¬
data. Dicit enĩ se iniquos ocdio habusse
dum preceptum sit. orate ꝓinimicis ur̃is.
benefacite his qui uos oderunt. s si cem¬

Expanded text:
gnum quod vobis paratum est ab initio mundi , etc. Magna retributio, quae tamen de Domini largitate proveniet, incolam fieri regni perpetui, consortem bonorum angelorum, patriam suscipere quae semper delectet, nec ulla peregrinatione deseratur; eruntque in illa contemplatione defixi, ut illum jugiter appetant, de quo semper exsniquos odio habui, et legem tuam dilexi. Ad quintam decimam litteram catholicum venit examen, in qua dicit, Iniquos, id est adversarios legis odio sibi fuisse; legem vero Domini se dilexisse commemorat, et petit ut ab ejus pietate susceptus mala saeculi possit evadere, postulans subdi, ne possit in divino judicio de ejus praevaricatione damnari. Hic etiam quaestio illa caput erigit, cur populus fidelis contra evangelica videtur aliquid pronuntiasse mandata? Dicit enim: Iniquos odio habui, dum praeceptum sit: Orate pro inimicis vestris, benefacite his qui vos oderunt . Sed si tem
Abbreviated transcription (Latin):
dierat cohors ista scĩssima quã meditatio
frequens itigiter instruebat. discite a me
quia mitis sum.:⁊ humilis corde. Et ne¬
cesse fuit ut cor suum ad faciendas uis¬
tificationes dnĩ modis omnib inclina¬
ret. quȩ cali magisterio instructa uita¬
liter. suꝑba mundi fastigia respuebat.
ustificationis est quippe facere. mandata
dnĩ humilitatis sensib oꝑari. ut esurien¬
ti panem frangas. nudum uestias. condo¬
leas calamitatib alienis : ⁊ cetera. quȩ bu¬
dignata est. S considerandũ est qł dic̃
in ȩternũ. dum omnia quȩ supra diximꝰ
tam diu fieri possint. quã dui huiꝰ mun¬
di calamitatib indigentiaq uexamur.
Quis enĩ in futuro misereat᷑ afflictis. cum
in illo regno nulla ꝓbet̾ esse miscria:
S qui bic ista facit studio caritatis anede¬
num illa facere comꝓbat᷑. quia fruccume¬

Expanded text:
diverat cohors ista sanctissima quam meditatio diverat cohors ista sanctissima quam meditatio frequens jugiter instruebat: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et necesse fuit ut cor suum ad faciendas justificationes Domini modis omnibus inclinaret, quae tali magisterio instructa, vitaliter superba mundi fastigia respuebat. Justificationes est quippe facere, mandata Domini humilitatis sensibus operari, ut esurienti panem frangas, nudum vestias, condoleas calamitatibus alienis, et caetera quae hudignata est. Sed considerandum est quod dicit in aeternum, dum omnia quae supra diximus, tandiu fieri possunt, quandiu hujus mundi calamitatibus indigentiaque vexamur. Quis enim in futuro misereatur afflicto, cum in illo regno nulla probetur esse miseria? Sed qui hic ista facit studio charitatis in aeternum illa facere comprobatur, quia fructum e
Abbreviated transcription (Latin):
paterna głatur. Hoc enĩ legitimũ nom̃
est. hoc sũme carttatis indiciũ. ⁊ iudici¬
a seniorum susciꝑe. ⁊ de firmissima posses¬
sione gaudere Testimonia enim sunt
diĩ precepta scĩssima. que moi. ses popło
in deuteronomii libro sub testificatione
cõnemorat dicens. testor uobis hodie celũ
& terrã. Et alibi. Estote michi testes
& ego testis dicit dñs. Sic & apos¬
tolus. testificor corã dõ & xp̃o iħu
monia quȩ se hereditate popłs beatus
in eternum ad quisisse gaudebat. scilicet
qm̃ talis heraditas in eternum capit̃. non
ad breuitatẽ temporis introit᷑. Sequitur.
quia erultatio cordis mei sunt. cerito
cxultationẽ sui cordis dicebat heredditatẽ
regni celestis ȩternis temporib acquisitã
pse enim meret᷑ ad eam ꝑuenire. qͥ ꝓbat᷑
de tali ad quisitione gaudere. Inclina¬
ui cor meũ ad faciendas iustificationes
dias in ęternũ ꝓpter retributionẽ di¬

Expanded text:
paterna gloriatur. Hoc enim legitimum nomen paterna gloriatur. Hoc enim legitimum nomen est, hoc summae charitatis indicium, et judicia seniorum suscipere, et de firmissima possessione gaudere. Testimonia enim sunt Domini praecepta sanctissima, quae Moyses populo in Deuteronomii libro sub testificatione commemorat, dicens: Testor vobis hodie coelum et terram . Et alibi: Estote mihi testes, ego vobis testis, dicit Dominus . Sic et Apostolus: Testificor coram Deo, et Christomonia, quae se haereditate populus beatus in aeternum acquisiisse gaudebat; scilicet quoniam talis haereditas in aeternum capitur, non ad brevitatem temporis introitur. Sequitur, quia exsultatio cordis mei sunt. Merito exsultationem sui cordis dicebat haereditatem regni coelestis, aeternis temporibus acquisitam. Ipse enim meretur ad eam pervenire, qui probatur de tali acquisitione gaudere. vi cor meum ad faciendas justificationes tuas in aeternum propter retributionem. Au
Abbreviated transcription (Latin):
non erraui. ꝑ osuerunt significat ceten¬
derunt atq armauerunt. Non enĩ can¬
cum poterant poni otiosi. Neq enim laq̃¬
us capit auem qui non habet escã. s illud
efficatius qđ aliqua oblectatione blandit̃
Fuit enĩ laqueus diaboli armatus tringin¬
ta argenteis. cum iudam cepit atq in inte¬
ritum suffocauit. ipse saulem uuxit telo
his similia. quȩ in huius scli longissimam
uitam diabolica iugiter crassat insania.
n hac enim mundi silua tot laqueos in¬
uenis. quot uicia contueris s: collegio is
ti nichil terrenum preualere potuit. qui
se conuersatione tractauit. Sicut in alio
psalmo dicit anima nr̃a sicut passer erep¬
ta est de laqueo uenantiũ. laqueus con¬
tritus est: ⁊ nos libati sumus. Sequit᷑. anti¬
dotum celeste qđ contra istius scłi cogno¬
scit̾ uenena pugnare. scilicet qm̃ a man¬
datis dnĩ minime delinauit. Ab illis
acquiri dr lucratiua possessio. S ille ho¬
norabilis habetur filius: qui successione

Expanded text:
enderunt atque armaverunt; non enim tantum poni poterant otiosi. Neque enim laqueus capit avem, qui non habet escam; sed illud efficacius decipit, quod aliqua oblectatione blanditur. Fuit enim laqueus diaboli armatus triginta argenteis , cum Judam cepit atque in interitum suffocavit; ipse Saulem vinxit zelohis similia quae in hujus saeculi longissimam vitam diabolica jugiter grassatur insania. In hac enim mundi silva tot laqueos invenis, quot vitia contueris. Sed collegio isti sancto nihil terrenum praevalere potuit, qui se coelesti conversatione tractavit, sicut in alio psalmo dicit: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium. Laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Sequitur antidotum coeleste, quod contra istius saeculi cognoscitur venena pugnare; scilicet quoniam a mandatis Domini minime declinavit. Ab illis acquiri dicitur lucrativa possessio; sed ille honorabilis habetur filius, qui successione
Abbreviated transcription (Latin):
concipiunt. ad scrutanda mandata dĩ
idonei non possumus inueniri. uͥ totis
pari Suscipe me sedm eloquiũ tuum
⁊ uiuã. ⁊ ne confundas me ab expecta¬
tione mea. Persidis esfugatis ⁊ malorũ
omnium conuersatione purgatus a dño
se petit suscipi ut possit eius uerbi ꝓmis¬
sione saluari. Esset enĩ fortasse temerari¬
um dnõ dicere suscipe me nͥ adiungeret
ꝓmissionẽ quȩ nescit aliquando decipe
S cum dicit uiuã: futurũ tempꝰ ostendit
hic enĩ uere non uiuit᷑ uͥ carnis fragili¬
tate peccat᷑. Expectatio quoq ipsius erat¬

Expanded text:
concipiunt, ad scrutanda mandata Domini concipiunt, ad scrutanda mandata Domini idonei non possumus inveniri, ubi totis  Suscipe me secundum eloquium tuum et vivam, et non confundas me ab exspectatione mea. Perfidis effugatis, et malorum hominum conversatione purgatus, a Domino se petit suscipi, ut possit ejus verbi promissione salvari. Esset enim fortasse temerarium Domino dicere: Suscipe me, nisi adjungeret promissionem, quae nescit aliquando decipere. Sed cum dicit, Vivam, futurum tempus ostHic enim vere non vivitur, ubi fragilitate carnis peccatur. Exspectatio quoque sa
Abbreviated transcription (Latin):
uit in dnõ ⁊ confessus est. Et tterũ: sꝑan¬
tes autẽ in dnõ miscd̃ia circũdabit Sꝑat
gͦ redemptorẽ gentiũ uenire. qͥ mundi ma¬
culi̾s possit abstergere. qui uiuificet mortu¬
os. sanet egrotos: ⁊ qđ ligatum fuerat lege
peccati possit morte ipsa moriente dissolui.
sic in uno uersiculo totius legionis nr̃e
heretici cupientes tamen cognoscere ueri¬
tatẽ in mandatis dni nos ꝓficue frequen¬
ter exerceut. ita ad ꝑscrutandas sacras lec¬
tiones obstinati ꝑstreꝑe nobis atq impe¬
dire noscunt᷑. hos declinandos esse ꝓnun¬
tiat. qui insensatis contentionib scͥpturas
dmi lacerare contendunt. Quid enĩ illic
humanus sermo ꝓficiat ubi sunt calia
uota ne credat quib alio loco đr. Discedi¬
te a me omnes qui oꝑamini iniquitatẽ.
Rcinedium est enĩ quẽ conuerti uelle non
uideris. uitare possis. Ipsis enĩ presentibus
dum contentiosa seꝑ malignitate confli¬
gunt dum calũpnias exquisita uanitate

Expanded text:
est ? et iterum: Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit . Sperat ergo Redemptorem gentium venire, qui mundi maculas possit abstergere, qui vivificet mortuos, sanet aegrotos; et quod ligatum fuerat lege peccati, possit morte ipsa moriente dissolvi. Sic in uno versiculo totius religionis noshaeretici, cupientes tamen cognoscere veritatem, in mandatis Domini nos proficue frequenter exercent, ita ad perscrutandas sacras lectiones obstinati, perstrepere nobis atque impedire noscuntur. Hos declinandos esse pronuntiat, qui insensatis contentionibus Scripturas Domini lacerare contendunt. Quid enim illic humanus sermo proficiat, ubi talia sunt vota ne credat? Quibus alio loco dicitur: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Remedium est enim, quem converti velle non videris, vitare si possis. Ipsis enim praesentibus dum contentiosa semper malignitate confligunt, dum calumnias exquisita vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ustorũ anime in manu dei sunt. ⁊ ñ tan¬
get illos tormentũ mortis. Ec in euglio.
Oues mee uocem meã audiunt. Et pau¬
lopost: ⁊ non rapit eas quisꝙͣ de manu
mea. Aadidit semꝑ: ut nullũ temp̃ dolo¬
sis subreptionib relinquere uideret᷑. Qa
autẽ dicit in manib significat in potes¬
tate. qr nouit salutariter regere. qui eius
ꝓbant̃ cõmissi sententie Sequit̃ cur ani¬
ma ipsius credat᷑ in manib dnĩ consticu¬
ta. qm̃ scilicet legem ipsius non docetur
oblitus. Sic enim sub defensione ipsius
sumus. dum apreceptis salutarib mni¬
me deuiamus. Hoc ubiq semꝑ p̾cipitur.
hoc specialiter cõmonemͣ. ut sic redeamus
uil legem. ne disce damꝰ alege. Posuerunt¬

Expanded text:
Justorum animae in manu Dei sunt, et non tanJustorum animae in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum mortis . Et iterum: Oves meae vocem meam audiunt ; et paulo post: Et non rapit eas quisquam de manu mea. Addidit, semper, ut nullum tempus dolosis subreptionibus relinquere videretur. Quod autem dicit, in manibus, significat in postestate, quia novit salutariter regere, qui se ejus probantur commisisse sententiae. Sequitur cur anima ipsius credatur in manibus Domini constituta; scilicet quoniam legem ipsius non docetur oblitus. Sic enim sub defensione ipsius sumus, dum a praeceptis salutaribus minime deviamus. Hoc ubique semper praecipitur, hoc specialiter commonemur, ut sic redeamus ad legem, ne discedamus a lege. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
offerre. non alicuiꝰ mundane utilitatis
respectu s ꝓpͥe deuotionis intuitu. ut ip¬
sum ꝓpter se dnm diligamus. ut uenere¬
mur auctorem qͥ pluit suꝑ iustos ⁊ in¬
iustos. qui in estimabiliter bonus est.
Petit gͦ ut eius deuotiꝰ dnõ reddat᷑ accep¬
ta. quatinus hac oblatione placatus. ui¬
dicia sua eum doceat. quȩ fidelib dignã
mentib aꝑire. s considerenius gloriosũ
aordis ardorẽ. ut illa semꝑ auide petat. q̃
se prius accepisse cõmemorat. sic̃ in nona
litera dicit. Sonitatẽ fecisti cũ seruo tu¬
o ⁊ itrũ bonitatẽ ⁊ disciplina ⁊ scientiã
doce me. quod ꝑhunc modũ utraq pro¬
bant᷑ intelligi. Iugiter enĩ sꝑandũ est:
oblitus. Cum animã iusti latrocinantiũ
ꝑsequeret iniquitas. eamq uellent diuer¬
sis laqueis irietire. sapientissime illam
in manib dnĩ dicit collocatã. uͥ nulla no¬
centium uis possit accedere. Sicut legit᷑.

Expanded text:
offerre, non alicujus mundanae utilitatis offerre, non alicujus mundanae utilitatis respectu, sed propriae devotionis intuitu; ut ipsum propter se Dominum diligamus: veneremur Auctorem, qui pluit super justos et injustos , qui inaestimabiliter bonus est. Petit ergo ut ejus devotio Domino reddatur accepta; quatenus hac oblatione placatus, judicia sua eum doceat, quae fidelibus dignatur mentibus aperire. Sed consideremus gloriosum cordis ardorem, ut illa semper avide petat, quae se saepius accepisse commemorat, sicut in nona littera dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo. Et iterum: Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me. Quod per hunc modum utraque probantur intelligi. Jugiter enim sperandum est, legem tuam non sum oblitus. Cum animam justi latrocinantium persequeretur iniquitas, eamque vellent diversis laqueis irretire, sapientissime illam in manibus Domini dicit collocatam, ubi nulla nocentium vis possit accedere, sicut legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
laboratis.⁊ onerati estis. iego uos reficiam.
ibis similia. Sciunt etiam ꝑ hanc humi¬
litatẽ dñm xp̃m diaboli uicisse suꝑbiam
sciunt ꝑ patientiã mortis ipsius fortia su¬
ꝑata. sciunt omnia ꝑpessum dñm quȩ
scĩs suis p̃cepit sustinere. ⁊ meritombumi¬
litate sua petunt remedia. ꝑ quȩ se noue¬
rant esse saluanda. Per hanc gͥ fideles sup
suꝑatur. ꝑ hanc in eternum martires ui¬
Cum se humiliatũ suꝑius dixerit usq q̃s
ne illam inclinationẽ necessitatis potius
fuisse sentires. addidit. uoluntaria oris
sui. sacrificia iusto dño fieri posse gratis¬
suma. que inter seuientes angustias pus
animus offerebat. Laudes enim uel in o¬
cio dño exhibere iustissimum est. s in
tribulatione amplius ꝓbat᷑ eximium.
quando infirmitas corporis dolore pressa
non uinctt᷑. s tunc magis anima felix
in dnĩ laudib excitat᷑. Oris autẽ uolun¬
taria sacrificia sunt. deuotionẽ laudis

Expanded text:
laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos , laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos , et his similia. Sciunt etiam per hanc humilitatem Dominum Christum diaboli vicisse superbiam: sciunt per patientiam mortis ipsius fortia superata: sciunt omnia perpessum Dominum, quae sanctis suis praecepit sustinere. Et merito humilitate sua petunt remedia, per quae se noverant esse salvandos. Per hanc igitur fideles suprperatur, per hanc in aeternum martyres viCum se humiliatum superius dixerit usquequaque, ne illam inclinationem necessitatis potius fuisse sentires, addidit, voluntaria oris sui sacrificia justo Domino fieri posse gratissima, quae inter saevientes angustias pius animus offerebat. Laudes enim vel in otio Domino exhibere gratissimum est; sed in tribulatione amplius probatur eximium, quando infirmitas corporis dolore pressa non vincitur, sed tunc magis anima felix in Domini laudibus excitatur. Oris autem voluntaria sacrificia sunt, devotionem laudis
Abbreviated transcription (Latin):
significat sacramenta p̾stare. in quib in¬
uocando ditunitatẽ pollicem᷑. ne ꝓmis¬
siones nrãs mutabiliter excedamus. Sic ⁊
scã deuotio decreuerat sibi atq constitue¬
rat. inter quȩlibet ꝑicula dnĩ custodire
iudicia. Nam ⁊ ipsum nomen indicat
causam: iurare est enĩ iure orare. idest eqͥ¬
tatem dicere. ne uelit qͥspiam qđ ꝓmisit
in partẽ alterã seductus auercere. Sic enĩ
iurant idest firme constituunt scĩ. quia
iam sunt dono dnĩ roborati. In euglio ut
ꝓhibet dñs infirmos qui uenerat ad par¬
uulos sauciosq saluandos. neuelint ceme¬
re ꝓmittere. quod nequaꝙͣ poterant suis
iurib ad implere. Iudicia uero iusticiȩ
sunt. cum exaltat humiles. deicit suꝑbos
Cum se dicant xp̃i membra nimis humi¬
liata. multarũ ꝑsecutionũ se ostendunt
sustinusse ꝑicula. ⁊ ideo petunt se scdin
ꝓmissiones dnĩ uiuificari. qm̃ in morte
uidebant᷑ constituti conditione carnali.
onem quadicit. uenite ad me om̃s qui

Expanded text:
gnificat sacramenta praestare, in quibus invocando Divinitatem pollicemur, ne promissiones nostras mutabiliter excedamus. Sic et sancta devotio decreverat sibi atque constituerat inter quaelibet pericula Domini custodire judicia. Nam et ipsum nomen indicat causam; jurare enim est jure orare, id est aequitatem dicere: ne velit quispiam quod promisit in partem alteram seductus avertere. Sic enim jurant, id est firme constituunt sancti, qui jam sunt dono Domini robarati. In evangelio vero prohibet Dominus infirmos, qui venerat ad parvulos sauciosque salvandos, ne velint temere promittere, quod nequaquam poterant suis viribus adimplere Judicia vero justitiae sunt, cum exaltat humiles, dejicit superbCum se dicant Christi membra nimis humiliata, multarum persecutionum se ostendunt sustinuisse pericula; et ideo petunt se secundum promissiones Domini vivificari: quoniam in morte videbantur constituti conditione carnali onem illam quae dicit: Venite ad me, omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
rit dñs. eamq iusserit inuiolabilit̃ obser¬
uari. ñ incongrue hic eugłmn intelligimꝰ.
cum dicit cu legem posiusti mͥ. Illa enim
quã ꝑ moy sen dedit pedagogi nobis pre¬
sentauit officiũ. ista uͭ totius plenitu dims
donauit effectum. Merito gͦ sc̃s popls de
ipsa lege gaudebat: quã iam credendo
susceꝑat. Deniq uide quid sequit᷑. Quã¬

Expanded text:
rit, eamque jusserit inviolabiliter obserrit, eamque jusserit inviolabiliter observari, non incongrue hic Evangelium intelligimus cum dicit: Tu legem posuisti mihi. Illa enim quam per Moysem dedit, paedagogi nobis praesentavit officium; ista vero totius plenitudinis donavit effectum. Merito ergo sanctus populus de ipsa lege gaudebat, quam jam credendo susceperat. Denique vide quid sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad culpam ⁊ ad uias malas cõpellit.
nisi nos pietas diuinitatis abstraxerit. Se¬
quit᷑. ut custodiam uerbum tuũ. Aliter
enim uerbum dnĩ non potuit custo diri.
nͥ cuncta illa pestifera suasio ꝓbat᷑ expulsa.
Sicut ⁊ apłs dicit. non potestis calicẽ dñĩ bi¬
bere. ⁊ calicem demoniorũ. Non potestis
mense dnĩ participes esse: ⁊ mense demo
niorũ. A iudiciis enĩ tuis non declina ui.
quia tu legem posuisti mͥ. Declarauit
illud qđ supius dixit ab omni uia ma¬
la ꝓhibui pedes meos. utiq ut eius mi¬
nime de iudicus declinaret. Sie enĩ ꝑfe¬
cte beatitudinis integritas custodit᷑. qñ
hereticorũ iniquitas ꝑuersa respuitur.
Aiudiciis gͦ tiuis dicit. idest q̃ tua uolun¬
tas scã constituit. ⁊ uuendi nobis regulã
dedit: ab eis utiq ñ declinare. hoc est in uia
reeta consistere. hoc ad cȩlorũ gaudia ꝑue¬
nire. Sequit᷑ causa ꝓbabilis. quia cu legẽ

Expanded text:
ducit ad culpam, et ad vias malas compellit, ducit ad culpam, et ad vias malas compellit, nisi nos pietas Divinitatis abstraxerit. Sequitur, ut custodiam verbum tuum. Aliter enim verbum Domini non potuit custodiri, nisi cum illa pestifera suasio probatur expulsa, sicut Apostolus dicit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum; non potestis mensae Domini par. A judiciis tuis non declinavi, quia tu legem posuisti mihi. Declaravit illud quod superius dixit: Ab omni via mala prohibui pedes meos, utique ut ejus minime judicia declinaret. Sic enim perfectae beatitudinis integritas custoditur, quando haereticorum iniquitas perversa respuitur. A judiciis ergo tuis dicit, id est quae tua voluntas sancta constituit, et vivendi nobis regulam dedit. Ab eis utique non declinare, hoc est in via recta consistere; hoc est ad coelorum gaudia pervenire. Sequitur causa probabilis, quia tu leg
Abbreviated transcription (Latin):
uersu euidenter apparet:⁊ suꝑiꝰ illos dic¬
tos inimieos qui legem dñi nesciebant:⁊
doctores imꝑttiȩ cecitate detentos:⁊ seni¬
ores non habuisse grauissima fidei firmi¬
tatẽ. quando se dicit ab omni uia mala
ipsorũ. pedes suos ꝓhibuisse. ne eorum
potuisset ꝑuersitate subuerti. Illa ẽ enĩ
certior explanatio quando se ipsa corus-
Csimilis declarat auctoritas. S: uideamꝰ
quid nobis istius uersus uerba parturi¬
ant. Ab omni uia mala. significat here¬
ticorũ prauas.⁊ pessimas suasiones qͥb:
illi criciabili dulcedine blandiuntur
Addidit quoq ꝓhibui pedes meos. quasi
desiderantis illuc ire. ubi in atrã foueã
corruere potuissent. Originalis siqͥdẽ
peccati culpa ꝓnos nos trahit semꝑ aduicia
sa suasione decipim. Illa est enĩ dño iu¬
uante salubris ꝓhibitio. cum hoc fieri
non patimur qđ plenum ꝑiculis inue¬
nit᷑ Pedes autẽ meos significat mentis
assensum. que nos quasi q̃dã uestigio

Expanded text:
versu evidenter apparet, et superius illos dictos inimicos qui legem Domini nesciebant, et doctores imperitiae caecitate detentos, et seniores non habuisse gravissimam fidei firmitatem, quando se dicit ab omni via mala ipsorum pedes suos prohibuisse, ne eorum potuisset perversitate subverti. Illa est enim certior explanatio, quando se ipsa corusco similis declarat auctoritas. Sed videamus quid nobis istius versus verba parturiant. Ab omni via mala, significat haereticorum pravas et pessimas suasiones, quibus illi exitiabili dulcedine blandiuntur. Addidit quoque, prohibui pedes meos, quasi desiderantes illuc ire, ubi in atram foveam corruere potuissent. Originalis siquidem peccati culpa pronos nos trahit semper ad vitsa suasione decipimur. Ilia est enim Domino juvante salubris prohibitio, cum hoc fieri non patimur, quod plenum periculis invenitur. Pedes autem meos, significat mentis assensum, quae nos quodam vestigio
Abbreviated transcription (Latin):
oleum deficit aduentũ sponsi ñ potuert̃
prestolari. N erbum autẽ illud consubstan¬
tiale patri a natura deitatis sua lucerna
non potest dici. qđ illuminat omnẽ ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mundũ. sicut .⁊
ipse dicit. ego sum lumen mundi. Nam
ista discietio ⁊ in euglio facta est. uͥ de iohe
dictum est. ille erat lucerna ardens ⁊ lucens.
Et iterũ.: non enim erat ille lumen. s utiq
missus est ut testimoniũ ꝑhiberet de lu¬
mine. Sequit᷑. ⁊ lumen semitis enuis. In ea¬
dem translatione ꝑmansit. ut uerbum
dm̃ idest dicta ꝓpħarum lumen dicat su¬
is senutis prestitisse. Per ipsas siquidẽ dũ
ad uite bone cursum instrumi. clarifica¬
ui. ⁊ statui custodure iudicia iusticie tue.
Post illam illuminationem uerbi quã suis
pedib lucere ꝓfessus est. uideamus si popłs
beatus contra preceptũ potͤerit uirare. cũ
scͥptum sit in eugłio. non iurabis neq per

Expanded text:
oleum defecit, ad adventum Sponsi non potuerunt oleum defecit, ad adventum Sponsi non potuerunt praestolari. Verbum autem illud consubstantiale Patri a natura deitatis suae lucerna non potest dici, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut et ipse de se dicit: Ego sum lumen mundi . Nam ista discretio et in Evangelio facta est, ubi de Joanne dictum est: Ille erat lucerna ardens et lucens . Et iterum: Non enim erat ille lumen, sed utique missus est, ut testimonium perhiberet de lumine . Sequitur, et lumen semitis meis. In eadem translatione permansit, ut verbum Domini, id est dicta prophetarum lumen dicat suis semitis praestitisse. Per ipsas siquidem, dum ad vitae bonae cursum instruimur, clarificai et statui custodire judicia justitiae tuae. Post illam illuminationem verbi, quam suis pedibus lucere professus est, videamus si populus beatus contra praeceptum potuerit jurare, cum scriptum sit in Evangelio: Non jurabis 415 neque per
Abbreviated transcription (Latin):
det. animã suam humillima satisfactione
cõmendans. expetens retributiones anĩ
premiorũ desiderio. non t̾rore iundicte.
Sciens gͣ huius scl̃i noetẽ diuersis offensio¬
nib inretitam. ut alibi laqueos alibi scru¬
pulos. alibi contineat ꝓfundissimas uas¬
titates. pedib suis uerbum diĩ lucere te¬
stat᷑. ne absentia ueri luminis incidat inru¬
inam. quã ꝑsuam ꝓuidentiã uitare non
poterat. S hoc uerbũ illud debet intelli¬
gi qd ꝑscͥpturas scãs propħarũ ore seminatũ
est. Qd bene appellauit lucernã. que hu¬
manis usib data est ad debellandã uoc¬
tis ꝓfundissimã cecitatẽ. Sic̃ petrus apls
dicit. Habemus certiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ
cui benefacitis intendentes uelut lucernȩ
lucenti in obscuro loco. Sic ⁊ ipse dñs¬
apłis dicit: sint lumbi ur̃i precineti. et
lucernȩ urẽ ardentes. Sene autẽ addidit
ardentes ꝓpter uirgines fatuas. quib cũ

Expanded text:
det, animam suam humillima satisfactione det, animam suam humillima satisfactione commendans: expetens retributiones Domini praemiorum desiderio, non terrore vindictae. Sciens ergo hujus saeculi noctem diversis offensionibus ipulos, alibi contineat profundissimas vastitates, pedibus suis verbum Domini lucere testatur, ne absentia veri luminis incidat ruinam, quam per suam providentiam vitare non poterat. Sed hoc verbum illud debet intelligi, quod per Scripturas sacras prophetarum ore seminatum est. Quod verbum bene appellavit lucernam, quae humanis usibus data est ad depellendam noctis profundissimae caecitatem, sicut Petrus apostolus dicit: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, velut lucernae lucenti in obscuro loco . Item lumens dicit: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . Bene autem ardentes addidit propter virgines fatuas, quibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum in maliciam currunt. ⁊ ueloces
sunt ad effundendũ sanguinẽ. Audierat
itiam. ꝑdidisti omnes qͥ fornicant᷑ abs te.
e talibi. qui diligitis dñm odite malum.
⁊ cetera que in hunc modum diuina lec¬
cione ꝓlata sunt. Talia quippe dũ audis¬
set in mandatis dnĩ. uiam iniquitatis in¬
cellexit omnimodis exorandã. que iusto
dño placere non poterant. O dio enĩ debent
esse quȩ seli sunt. ut reb celestib totus im¬
pendat᷑ affectus. Oecet enim nos execrare
quȩ mala sunt: quia interdũ a prauis ne¬
cessitate ꝓhibemͣ. qm̃ conscius eorũ uidet᷑
amimus. qui aliqua illis delectatione con¬
senserit. Sequestrat᷑ autẽ ab illis reb uo¬
luntas fideliũ quȩ odio intercedente dãp¬
nauerit. ut nec uoto nec oꝑatione se pollu¬
ai qui mentẽ suani tali erecratione puri
Post cerciam decimã litterã. ad quartã de¬
cimam cohors beata ꝑuenit. in qua pedib
suis dñici uerbi lumen radiare congau¬

Expanded text:
iam currunt, et veloces sunt ad effundendum sanguinem . Audiverat etiam: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Et alibi: Qui diligitis Dominum, odite malum . Et caetera quae in hunc molum divina lectione prolata sunt. Talia quippe dum audiisset in mandatis Domini, viam iniquitatis intellexit omnimodis exsecrandam, quae justo Domino placere non poterat. Odio enim debent esse quae saeculi sunt, ut rebus coelestibus totus impendatur affectus. Decet enim nos exsecrari quae mala sunt, quia interdum a pravis necessitate prohibemur; quoniam conscius eorum videtur animus, qui aliqua illis delectatione consenserit. Sequestratur autem ab illis rebus voluntas fidelium, quae odio intercedente damnaverat; ut nec voto nec operatione se polluat, qui mentem suam tali exsecratione purifPost tertiam decimam litteram ad quartam decimam cohors beata pervenit, in qua pedibus suis Dominici verbi lumen radiare congau
Abbreviated transcription (Latin):
tatione transcendit. Eoce re uera beatus ho¬
nor. ecce regnũ bonorũ. suꝑbos transcende¬
re. potestatib scłi preminere:⁊ in scã bumi¬
litate fira mente consistere adiecit. quia
in eteruum mͥ est. idem mandatum tiuĩ.

Expanded text:
tatione transcendit. Ecce revera beatus hotatione transcendit. Ecce revera beatus honor, ecce regnum bonorum superbos transcendere, potestatibus saeculi praeeminere, et in sancta humilitate fixa mente consistere. Adjecit, quia in aete
Abbreviated transcription (Latin):
tio. cui scłi istius non sufficit dies. Et ut
humanã fragilitatẽ continue meditati¬
oni credamus potuisse sufficere. hac no¬
bis ut opinor racione constabit. Qm̃ si
quis quaslibet causas respectu dnĩ sub
moderatione disponat. si cibos ceꝑanter
accipiat. si sonnos conuenienter capiat.
legem dei meditat᷑ in omnib quoniam
se honesta ⁊ ꝓbabili actione cõmendat.
sic̃ apłs dicit. Siue enĩ manducatis. siue
bibitis. siue aliud aliquid facitis. omĩa
dentem me fecisti mandato tuo. quia in
eternum mͥ est. Inumici intelligendi sunt
obstinati iudei. heretici. uel pagani. qui
precepta dnĩ aut minime intellexerunt.
aut ea prauo studio non ꝓbant᷑ oꝑari.
Supra istos prudentẽ se dicit effectũ. qm̃
iussa dni ⁊ deuotus accepit. ⁊ uera illi
integritate serua̾uit. S unde factus¬
prudens fuerit suꝑ inimicos suos. ad¬
didit. mandato tuo. qm̃ dum illi fide¬
liter obediuit. cunctos errantes sine dubi¬

Expanded text:
tio, cui saeculi istius non sufficit dies! Et ut tio, cui saeculi istius non sufficit dies! Et ut humanam fragilitatem continuae meditationi credamus potuisse sufficere, hac nobis, ut opinor, ratione constabit; quoniam si quis quaslibet causas respectu Domini sub moderatione disponat, si cibos temperanter accipiat, si somnum convenienter capiat, legem Domini meditatur in omnibus; quoniam se honesta et probabili actione commendat, sicut apostolus dicit: Sive enim manducatis, sive bibitis, sive aliud aliqdentem me fecisti mandato tuo; quia in aeternum mihi est. Inimici intelligendi sunt obstinati Judaei, haeretici, vel pagani, qui praecepta Domini aut minime intellexerunt, aut ea pravo studio non probantur operari. Supra istos prudentem se dicit effectum; quoniam jussa Domini et devotus accepit, et veram illis integritatem servavit  prudens fuerit super inimicos suos, addidit, mandato tuo: quoniam dum illi fideliter obedivit, cunctos errantes sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo dileri legem tuam dñẽ.
tota dic meditatio mea est. Popłs
meditatione ꝓfecerat. in hac litcera intͦ¬
ducit᷑ ad loquendum suꝑ docentes ac
seniores: asserens se diuna intellexisse
mandata. Et ideo suꝑ mel ⁊ fauũ ori
suo scͥpturarũ diuinarũ testat᷑ ꝓuenis¬
se dulcedinẽ. Dicendo enĩ quomͦ ꝓmit¬
tit se dicturum quẽad modũ legẽ dnĩ
precipua intentione dilexerit. Dilexit
g legem ñ timuit. qm̃ ꝑ dilectionẽ non
ꝑ timorem mundanũ preceptum dñi scõs
iuros decet oꝑari. Plus enim acceptũ ẽ amã¬
tẽ aliquid facere: quam solum infideliter
timentẽ. Quomͦ autẽ dilexerit: consequen¬
ter exponit dicens. tota die meditatio mẽ¬
a est. Totadie contimiũ tempus debemꝰ
acciꝑe. sicut ⁊ alibi legit᷑. benedicã dñm
in omni tempore. semꝑ laus eius in ore
meo. Scã enim conscientia semꝑ habuit
diem. quȩ clarificato corde incredulitatis
tenebras ignorauit. O indefecta medita¬

Expanded text:
uomodo dilexi legem tuam, Domine? tota die meditatio mea est. Populumeditatione profecerat, in hac littera introducitur ad loquendum: super docentes se ac seniores asserens divina intellexisse mandata; et ideo super mel et favum ori suo Scripturarum divinarum testatur provenisse dulcedinem. Dicendo, Quomodo, promittit se dicturum quemadmodum legem Domini praecipua intentione dilexerit. Dilexit ergo legem, non timuit: quoniam per dilectionem, non per timorem mundanum praeceptum Domini sanctos viros decet operari. Plus enim acceptum est amantem aliquid facere, quam solum infideliter timentem. Quomodo autem dilexerit, consequenter exponit, dicens: Tota die meditatio mea est. Tota die continuum tempus debemus accipere; sicut et alibi legitur: Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo . Sancta enim conscientia semper habuit diem, quae clarificato corde incredulitatis tenebras ignoravit. O indefecta medita
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ seniores intellexi: quia mandata tua
exquisiui. Non est hic iactantia suꝑla
s ueritas: seniores dicimus ⁊ sapientie
maturitate preclaros:⁊ longa nos etate
precedentes. De quib diccum est. inter¬
roga patrẽ tuum ⁊ ad nuntiab it tͥ. sem¬
ores tuos. ⁊ dicent tͥ. Dicimus etiã seni¬
ores. etate quidem maturos. s uiciorum
de quib in eugłio scͥptum est. fecerunt
sacerdotes consiliũ cum semorib ut eu
morti traderent. Tales nunc seniores di¬
cit. non canos mente s corpore. Ab istis
gͦ mertto se amplius dicit intellexisse.
quando quẽ illi sacrilega mente contẽp¬
serunt. iste suum uenerabatur auecorẽ
Frequenter enĩ scͥpturas diumas iunio¬
res melius intelligunt semorib sicut ia¬
cob qui se ail benedicendũ prebuit. iger¬
mano suo ꝓmissũ fructii pͥme benedic¬
tionis accepit. Sicut samu hel melius
heli sacerdote. uel damhel melius falsis
seniorib. quos ipse spũ dei plenus mor¬

Expanded text:
 seniores intellexi: quia mandata tua  seniores intellexi: quia mandata tua exquisivi. Non est hic jactantia superba, sed veritas. Seniores dicimus et sapientiae maturitate praeclaros, et longa nos aetate praecedentes; de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tlibi . Dicimus etiam seniores, aetate quidem maturos, sed vitiorumde quibus in Evangelio scriptum est: Fecerunt sacerdotes consilium cum senioribus, ut eum morti traderent . Tales nunc seniores dicit, non canos mente, sed corpore. Ab istis ergo merito se amplius dicit intellexisse, quando quem illi sacrilega mente contempserunt, iste suum venerabatur auctorem. Frequenter enim Scripturas divinas juniores melius intelligunt senioribus. Sicut Jacob qui se ad benedicendum praebuit et germano suo promissum fructum primae benedictionis accepit. Sicut Samuel melius Heli sacerdote; vel Daniel melius falsis senioribus, quos ipse Spiritu Dei plenus mor
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Suꝑ om̃s docentes me intellexi. qr
testimonia tua meditatio mea est. Uidet᷑
a beatorũ humilitate scĩssima discrepare.
dnĩ integerrima fide docuerunt. hoc die¬
tum uelimus aduertere. s intendamus
suꝑiorẽ uersum: ⁊ omnis questio calum¬
niosa discedit. Non enĩ dixit suꝑ patres.
s suꝑ inimicos meos. utiq qui lege dnĩ
praua intentione docuerunt Hic enĩ
riseos designaus. qui se ad litterã tenentes
spirttalem intelligentiã negligebant. Qs
⁊ dñs in ȩuglio frequent᷑ arguit. s cor eo¬
rũ lapideum racionẽ ueritatis sentire
non meruit. Supra tales gͥ omnes docto¬
res merito cohors eugłica intellexisse se
melius dicit. quia prauitatib corũ repu¬
diatis. sincerã doctrinã dnĩ saluatoris
accepit.S. cur melius intellexerit causã
designat. quia testimonia tua meditatio
mea est. Illis enim cestimonia dnĩ ñ erãt
meditatio. qui ꝑsuasione falsissima lon¬
ge aliud quam dictum fuerat sentiebãt.

Expanded text:
omnes docentes me intellexi: quia testimonia tua meditatio mea est. Videtur a beatorum humilitate sanctissima discrepare, qui Ecclesiam Domini integerrima fide docuerunt, hoc dictum velimus advertere. Sed intendamus superiorem versum, et omnis quaestio calumniosa discedit. Non enim dixit super patres, sed super inimicos meos, utique qui legem Domini prava intentione docuerunt. Hic enimrisaeos designans, qui se ad litteram tenentes, spiritualem intelligentiam negligebant; quos et Dominus in Evangelio frequenter arguit; sed cor eorum lapideum rationem veritatis sentire non meruit. Supra tales igitur omnes doctores merito cohors Evangelica intellexisse se melius dicit; quia pravitatibus eorum repudiatis, sinceram doctrinam Domini Salvatoris accepit. Sed cur melius intellexerit, causam designat, quia testimonia tua meditatio mea est. Illis enim testimonia Domini non erant meditatio, qui persuasione falsissima longe aliud quam dictum fuerat sentiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
fauum ori meo. Mel ad uetus. fauũ ad
nouum utiq ꝑtinet testamentũ. Nã licct
utraq sint dulcia. tamen faui sapor est
suauior. quia grã nouitatis maiore cumu¬
latur. Potest etiam ⁊ mel intelligi aꝑta
doctrina sapientie. fauum uͦ que in qui¬
busdã ꝓfundis cellulis ꝓbatur esse recon¬
dita. qđ utrũq in scͥpturis diuinis ñ est
dubium repꝑue̾. Addidit ori meo. qnͣdo
re uera ipsam sapientiã quã faucib de¬
glutiuerat. ore predicabat. sic̃ ⁊ ier echiel
ꝓpħa dicit de dnõ. Et ait ad me: fili ho¬
minis qđ inuenisti manduca :⁊ deuora
uolumen hoc. ⁊ uade ⁊ loquere ad domũ
isrł ⁊ manducaui illud ⁊⁊ factum est in ore

Expanded text:
favum ori meo. Mel ad Vetus, favum ad favum ori meo. Mel ad Vetus, favum ad Novum pertinet utique Testamentum. Nam licet utraque sint dulcia, tamen favi sapor est suavior, quia gratia novitatis majore cumulatur. Potest etiam et mel intelligi aperta doctrina sapientiae: favum vero, quae in quibusdam profundis cellulis probatur esse recondita. Quod utrumque in Scripturis divinis non est dubium reperiri. Addidit, ori meo: quando revera ipsam sapientiam, quam faucibus deglutiverat, ore praedicabat. Sic et Ezechiel propheta dicit de Domino: Et ait ad me: Fili hominis, quod invenisti manduca, et devora volumen hoc, et vade et loquere ad domum Israel. Et manducavi illud, et factum est in ore
Abbreviated transcription (Latin):
quauis aliqͥd uideant᷑ habere prccipuũ
tamen non possunt reb spirttalib ereqͣri.
nisi semꝑ ponat᷑ super sicut in altiora nona¬
a littera iam dictum estz bonum mͥ lex oris
tui suꝑ milia auri ⁊ argenti. ut ea quidẽ
inter homines precipua s diume iocun¬
ditate inferiora esse cognoscas. Spiritalib
itaq delicus magna ubertate saginatus
popłs beatus exclamat. quã dulcia fau¬
cib meis eloquia tua. Dicendo quã mag¬
nam quidẽ dulcedinẽ sibi esse ꝓfessus ẽ.
s ñ quã lingua potuisset expͥmere. Nã
cum omĩs gustus sapiat in palato: consi¬
derandũ est hic quare dixit. faucib meis
Fauces enĩ sunt gutturis nr̃i uia uͥ iã de¬
glutita dulcedo nulla sentit᷑. S qͥ de elo¬
quiis dni erat absolute dicturus. mirabilt̃
illam partẽ posuit. ut cito ad cordis nr̃i
penetralia ꝑueniret. Eloquia enĩ dm̃ ñ
in palato sapiunt. s magis cum fuerint
deglutita dulcescunt Sequit᷑. suꝑ mel ⁊

Expanded text:
uamvis aliquid videantur habere praecipuum, tamen non possunt rebus spiritualibus exaequari, nisi semper ponatur, super, sicut in nona littera jam dictum est: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti; ut ea quidem inter homines praecipua, sed divinae jucunditati inferiora esse cognoscas. Spiritualibus itaque deliciis magna ubertate saginatus populus beatus exclamat: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! Dicendo: Quam, magnam quidem dulcedinem sibi esse professus est, sed non quam lingua potuisset exprimere. Nam cum omnis gustus sapiat in palato, considerandum est hic quare dixi, faucibus meis. Fauces enim sunt gutturis nostri via, ubi jam deglutita dulcedo nulla sentitur. Sed qui de eloquiis Domini erat absolute dicturus, mirabiliter illam partem posuit; ut cito ad cordis nostri penetralia perveniret. Eloquia enim Domini non in palato sapiunt, sed magis cum fuerint deglutita dulcescunt. Sequitur, super mel et
Abbreviated transcription (Latin):
ter in ministerio dñico firmissinia de¬
liberatione consistunt. Hic aliqui non¬
nullam faciunt questionẽ que ad mo¬
dum in eternũ uerbum ꝑmanet in cȩ¬
lo.cum ipse dicat. celum ⁊ terra tran¬
sibunt uerba autẽ mea non pͣteribunt.
S quãuis ista mutent᷑ in cȩlo ꝑmanet uer¬
bum. quia omnia cȩlestia dignatione
sue maiestatis inhabitat. In scłm scłi
duo popłi dnõ prestante crediderunt.
quorum unus est legis ⁊ ꝓpħarum. alius
sequenter exponit dicens. fundasti terrã
⁊ ꝑmanet. Quod melius de scĩs homini¬
b datur intelligi. qui sic fundati sunt.
ut in xp̃i dii credulitate ꝑmaneant qm̃
si ipse non fundasset. nec prius scłm in
patriarchis. nec scđm in aplis. nec uel
credere uelsmanere potuisset. Nam si ħ
ad cerrã referas uniuersalem.quȩ mira

Expanded text:
ter in ministerio dominico firmissima deter in ministerio dominico firmissima deliberatione consistunt. Verum hic aliqui nonnullam faciunt quaestionem, quemadmodum, In aeternum Verbum permaneat in coelo, cum ipse dicat: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Sed quamvis ista mutentur, in coelo permanet verbum, quia omnia coelestia dignatione suae majestatis inhabitat. Vers. 90. In duo populi, Domino praestante, crediderunt; quorum unus est legis et prophetarum, alius sequenter exponit, dicens: Fundasti terram et permanet. Quod melius de sanctis hominibus datur intelligi, qui sic fundati sunt, ut in Christi Domini credulitate permaneant; quoniam si ipse non fundasset, nec prius saeculum in patriarchis, nec secundum in apostolis vel credere vel permanere potuisset. Nam si hoc ad terram referas universalem, quae m