comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub quo euruant᷑ qui portant. orbẽ.
possint & angłice iurtittes intelligi
Ipsi etenim orbem portant. qui regen¬
di mundi curas amministrant: pau¬
lo atcestante qui ait. Nonne om̃s
sunt adminstratorii sp̃s. in mini¬
sterium missi: ꝓpt̃̾ eos qui heredita¬
tem capiunt salutis. A it gͦ. Ds̃ euiꝰ
resistere ire nemo pocest: sub quo cur¬
uantur qui portant orbem. Ac se hu¬
militatem om̃is creature conspiciat:
rum hominum cius nutib obuat:
cuius se formidini &e uircutes an¬
głice inclinant. Uł cerce qm̃ cum
curuam suꝑiora ñ cernimꝰ. erecti
ẽenc illi sub cilissimi sp̃s. si plene
potentiam eius malestatis attingent.
S qui orbem portant. sub dõ curui st̃.
quia diuinitatis eius celsitudinem
qmius subleuati uideane: nec iuetu¬
ces tñ anglice comp̃hendunt. Quam
uir uistus ꝑre infirmitate ñ penet᷑ns.
s hanc ut cumq ex subrectis summoꝵ
sp̃uum ministeriis pensans: ad con¬

Expanded text:
o curvantur qui portant orbem, o curvantur qui portant orbem, possunt et angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatemrum hominum tuis nubibus obviet, cujus se formidine et virtutes angelicae inclinant? Vel certe, quoniam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecti essent illi subtilissimi spiritus, si plene potentiam ejus majestatis attingerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudinem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministeriis pensans, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
cu diuina ira restringit᷑. cum impła¬
cabilit̾ excitatur: & dicat. Ds cuius
resistere ire nemo pocest. Quod bene
ad specialem intellectum ducimits:
si eiuisdem plebis isrłitice dampna pen¬
samus. Quam redemptor nr̃ ꝑ dis¬
pensationis sue mysterium ostensꝰ.
suꝑbientem deseruit: atq ad cogni¬
cionis sue gr̃am gentes uorauit. Un¬
de & apte mox subditur. Sub quo
curuantur qui portant orbem. Ip̃i
& enun orbem portant: qui euras p̃¬
sentis scł̃i colerant. Tantorum qͥppe
pondera. unusquisq sustinere compel¬
litur: quantis in hoc mundo princi¬
patur. Unde &e t̾re princeps non in
gua basis ppłi dr. quia uidelicoe ĩpe
suꝑ se ppłm sustinet: qui motꝰ illius
potestatis pondere fixus regit. Quo e
nuno deserit᷑: acq ad diurutatis cul¬
tum gentium principes inclinant᷑:
pocest. subquo curuant᷑ qui portant
orbem. Ac si aꝑte. fateat᷑ dicens. Et
subiectos quondam districte deseris:
& erectas potestates gentium mise¬

Expanded text:
ringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qetenim orbem portant qui curas praesentis saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisque sustinere compellitur, quantis in hoc mundo principatur. Unde et terrae princeps non incgua basis populi dicitur, quia videlicet ipse super se populum sustinet, qui motus illius potestatis pondere fixus regit. 301 Qu deseritur, atque ad Divinitatis cultum gentium principes inclinantur, potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si aperte fateatur dicens: Et subjectos quondam districte deseris, et erectas potestates gentium mise
Abbreviated transcription (Latin):
sepe desiderio se exutante turbatur:
& disposite ultionis iram repellere
asemecip̃o ñ ualuit: qui hanc uolente
d̃no & appło amoute. Hinc dauid qͥ
ꝓstrata plebe pꝰmodum angłi gla¬
dium p̃ce compescuit: pͥus plorans
& eiulans nudis pedib filiũ fugit.
& quousq ꝑpetrati facinoris ultionẽ
ad plenum reciꝑet. iram cdĩ neqͣ qmͣ
ualuit ꝓ semetip̃o temꝑare. Hinc
helyas. ut sicut homo parum ali¬
quid quasi de diuina animadu̾sio¬
ne sencuet: qui ubo eelos aꝑuit ãn
in dignationem mulieris cerritus ꝑ
desertum fugit: & ꝓsemet ip̃o infirmat᷑
informidine. qui furorem dĩ placat
opitulat᷑: & resisti om̃ino ñ ualet. q̃n
se & ad uleiscendum excitat. & ip̃e pre¬
cem que ei fundit᷑ ñ aspirat. Hunic ad

Expanded text:
saepe desiderio se excitante turbatur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et jejunans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum receperit, iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare . Hinc Elias, ut sicut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
aspirat: & uelut nolenti opponit᷑.
quod ab ip̃o ut fiat unꝑat᷑. Moysi
& enim dicit. Dimitte me ut iras¬
cat furor meus contͤ eos. & deleã
eos: faciamq te ingentem magnam.
Quid ẽ seruo dicere. dimitte me. nisi
dep̃candi ausum prebere: Ac si aꝑte
diceret᷑. Pensa quanti apud me ualeas.
& cognosee quia obtinere pot̾is quie¬
quid ꝓppło exoras. Quod quia hac m̃¬
te agitur. statim uenia subiuncta tes¬
tatur. Cum uͦ suꝑna indignatio. sese
ut ita dixerim medullitꝰ mouet: hãc
oppositio humana ñ retinet. nͨ se sub¬
tiliter cuiuslibet dep̃catio obicit. eum
semel ds̃ aliquid ab intimis irascen¬
co disponit. Hinc ẽ enim quod moy¬
ses qui reatum cotius plebis apud
dominum suis p̃cib cersit. dumq se
obicem obtulit. diuine iracundie uĩ
placauit:. ad pecram oreph ueniens.
&eꝑ aque exhibitione diffidens. reꝓ¬
missionis t̾ram ingredi cł no irascen¬
te ñ pocuit: & sepe hac de re affligit᷑:

Expanded text:
aspirat; et velut nolenti imponitur, aspirat; et velut nolenti imponitur, quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . Quid est servo dicere, Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si aperte diceretur: Pensa, quantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, reromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ire dĩ restitit: qui angło ferien¬
ti se offerens. placationis gr̃am. &
ante tempus ꝓpositum exegit: An nõ
helyas ire dĩ restitit. qui longo iam
tempore cerra arente. subductas de
celo pluuias u̾bo reuocauit. Quom
gͥ diuine ire nullum posse resistere
dr. cum multos sepe restitisse exem¬
plis existentib demonstratͦ: S si sub¬
tiliter & hec beati iob eloquia. & illo¬
rum facta pensamꝰ: & uerum cog¬
noscimus qr duune ire ñ resistitur.
&uerum qr multi sepe restiterunt.
Om̃s & enim scĩ qui ire dĩ obui¬
ant: abip̃o accipunt. ut contͣ un¬
petum ꝑcuisionis eiꝰ opponant᷑: at¬
q ut it adixerim. cum ipso se erig̃c
contra ip̃m. eosq diuina us sibi
opponit secum. quia in eo quod ad¬
u̾sus seuientis iram foris obtinert:
untus eos gr̃a irascentis fouet. &
famulantes int̾ius leuat. quos qͣ¬
s adu̾santes ext̾ius tolerat. Portat
gͦ contradictionẽ dep̃cantium. qmͣ

Expanded text:
David irae Dei restitit, qui angelo ferienDavid irae Dei restitit, qui angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terrae aridae, subductas de coelo pluvias verbo revocavit? Quomodo igitur divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe resistere exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtiliter et beati Job eloquia, et illorum facta pensamus, et verum cognoscimus, quia divinae irae non resistitur, et verum, quia multi saepe restiterunt.i qui irae Dei obviant ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum saevientis iram foris obtinent, intus eos gratia irascentis fovet; et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: quod ẽ iniuste ñ deserit. Ad semoe.
quod app̃hendere ñ ualet. ñ requirat:
ne si diuine ire causa discutitur. am
humilitas pocerat:. in extingiubilit
suꝑbia accendat. Unde apte quoq de
hac eadem ira ꝓtinus subdit᷑. Ds̃.¬
Mirum ualde ẽ quod ire dĩ nullum
posse resistere dicitur: eum multos in¬
dignationi suꝑne animadu̾sioris ob¬
uiasse eloquia diina cestant᷑. Annõ
ire dĩ moyses restitit. qui ꝓ cadente po¬
pulo erectus. ip̃m suꝑne ꝑcussionis im¬
petum. mortis sue oblatione restrin¬
xit dicens: dimitte illis hanc noxam.
alioquin dele me de libro tuo. quem
scpsisti: Anñ ire dĩ aaron restitit. cũ
uit̾ uiuentes acmortuos turibulũ
sumpit: acq animad u̾sionis ignem
incensi fumo temꝑauit. Anñ finees
ire cłi resticit: qui luxuriantes cum a¬
lienigenis inip̃o coitu trucidans. ⁊ e
lum suum diuine indignationi obcu¬
lit. & furorem gladio placauit: Anñ

Expanded text:
fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipfecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipquod apprehendere non valet non requirat, ne si divinae irae causa discutitur, amhumilitas poterat, inexstinguibiliter superbia accendat. Unde apte quoque de hac eadem ira protinus subditMirum valde est quod irae Dei nullum posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testentur. An non irae Dei Moyses restitit, qui, pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit, dicens: Dimitte illis hanc noxam; alioqui dele me de libro tuo, quem scripsisti ? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit ? An non Phinees irae Dei restitit, qui, luxuriantes cum alienlum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit? An non
Abbreviated transcription (Latin):
tu quis es qui respondeas ⁊dõ: Respon¬
dere dõ ñ posse ꝯuincit᷑. qui homo noĩa¬
tur: quia ꝑ hoc quod de humo sumptꝰ
est. iudicia suꝑna discutere dignꝰ ñ ẽ.
Unde hic quoq apte subuingitur
Lel quis dicere ei pot. cur ita facis:
Auctoris facta semꝑ indiscussa uene¬
randa sunt: qr iniusta ẽẽ nequaqͣm
possunt. Rationẽ quippe de occulto eiꝰ
consilio querere: nichil ẽ alud qm
cont᷑ consilium eiꝰ suꝑbire. Cum gͦ fa¬
ctoris causa ñ dep̃hendit᷑: restat ut
sub faclis illiꝰ cum humilitate taceat᷑.
quia nequaqͣm sufficit sensus carnis:
ut secreta penetret maiestatis. Quia gͥ
infactis cdi rationem ñ uidet: infirmi¬
tatem suam considerans. cur ñ uideat.
rationem uidet. Unde ꝑ paulum quoq
ꝯsequent̾ adiungit᷑. Nunquid dicit
figmentum ei qui le finxit: quare me
fecisti sic: Quo enum se cernit figmen¬
tum diuini oꝑis: eo semetipsum redar¬
guat. ne contra manum resultet ope¬
rantis: quia qui benigne quod ñ erat

Expanded text:
tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis Auctoris facta semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causa non dsub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans cur non videat rationem videt. Unde per Paulum quoque subsequenter adjungitur: « Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic? . » Quo enim se cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ numerus. Diuine fortitudinis fc̃a
tunc uerius explemus. cũ hec nos ex¬
plere ñposse ẽegnoscimius. nunc facun¬
ius loquimur. eum ab his obstupes¬
cendo reticemus. Ad narranda qͥppe
ter exerat. linguam suam: ut que cõ¬
prebendere idonee ñ ualet. hec idonee
mutus laudet. Uñ b̃n ꝑ psalmistam dr̃.
laudate eum inpotentatib erꝰ laudate eũ
scdin multitudinẽ magnitudinis eus.
Ille quippe dnm scdm multitudinem
magnitudinis laudat: qui se succũb̾e
ineius laudis expletione considerat.
Dicat gͦ: qui facit magna &e inscruta¬
bilia. &e mirabilia. quoꝵ ñ ẽ numerus:
uidelicet magna uircute: &r inscrutabi¬
lia: ratione:. & innum̃abilia. multipli¬
citate. Diuina gͦ oꝑa que explere di¬
cendo ñ potuit: facundius deficiende
definiuit. Si in consideratione rerum
eur extra nos longe ducimur: qui hoc
ipsum quo quod erga nos agitur.
ignoramus : Unde & apce subiungit.¬

Expanded text:
 laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe ter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
nulli uͦ agreca littera que y dr. yadas
nuncupatas arbitrant᷑. Quod siita ẽ.
significationi qm diximus. contrium
ñ ẽ. Doctores enim his stellis ñ incon¬
uenient̾ exp̃ssi sunt.: que a litteris no¬
men trahunt. S qmͣus yades ab eiꝰ¬
dam littere usione ñ discrepent: tñ cer

Expanded text:
nulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nuncupatas arbitrantur. Quod si ita est, significationi quam diximus contrarium non est. Doctores enim his stellis non inconvenienter expressi sunt quae a litteris nomen trahunt. Sed quamvis Hyades ab ejusdem litterae visione non discrepent, certum
Abbreviated transcription (Latin):
Dum gͦ yades cum pluiuis ueniunt:
ad celi spacia altiora sol ducit᷑: quia ap¬
parente doctorum scientia. dum mens
nr̃a igne p̃dicationis infundit᷑. fidei
calor auget᷑. & ꝑfusa t̾ra ad fructum
ꝓficit. cum lum̃ echeris ignescit. qͥa
uberius frugem boni oꝑis reddimus.
dum ꝑ sacre eruditionis flamiam
incorde clarius ardemus. Dumq ꝑe
os dieb singłis. magis magis q scĩa
celestis ostendit᷑: quasi int̾ni nob̃ lu¬
minis uernum tempus aꝑit᷑: ut nou̾ꝰ
sol nr̃is mentib rutilet:. & eorum u̾bis
nobis cognitus. se ip̃o cotidie clarior
micet. Urgente & enim mundi fine.
suꝑna scientia ꝓficit: & largius cum
cempore excrescit. Hine nanq ꝑdanie
ce reuelationis angłs dicit. Signa q̃
locuta sunt septem conitrua. Cui tam̃
ineuisdem reuelationis t̾mino p̃eepit
dicens. Ne signau̾is uerba ꝓpħie libͥ
huuis. Pars quippe reuelationis an¬
terior signari p̃cipitur. terminus ꝓhi
is latuit: fuus cotidie ostendit. Non¬

Expanded text:
Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur, ut novus sol nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus, se ipso quotidie clarior micet. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Date revelationis angelus dicit: Signa quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino praecipit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohis latuit, finis quotidie ostendit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad statum uniũsalis eccłie. qͣsi ince¬
li faciem deducti: suꝑ arentẽ t̾ram bu¬
mani pectoris. sc̃ẽ p̃clicationis ymbres
fuderunt. Si enim p̃dicationis sermo
pluuia ñ eẽt: moyses nunime dixiss.
expectef᷑ sicut pluuia eloquiũ meui
nequaqͣm ꝑ ysaiam u̾itas dic̾et. man

Expanded text:
qui, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coequi, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium. ad cempestatẽ se ꝑsecutionis
excicauit. Oriones gͦ celum edidit: eum
scã eccłia mr̃es misit. Qui dum loqui
recta rudib ausi sunt: om̃e pondus ex
frigoris adusitate ꝑculerunt. Benx
cente uerno ad celi faciem ꝓdeunt: & cũ
sol iam caloris sui uires exerit. ostendũ¬
cur. Illius quippe signi mitiis ꝯiunete
inberent. qd̾ sapientes scłi caurũ uo¬
cant. ex quo augeri sol incipit: atq ad
excendenda diei spacia feruentior ex¬
urgit. Quid itaq post oriones. yadum
nonune: nisi doctores scẽ eccłie designan¬
cus: Qui subductis mr̃ib eo iam cempo¬
re ad mundi nociciam uenerunt qͦ fi¬
des clarus elucet. &e rep̃ssa infidelitatis
hieme. altius ꝑcorda fidelium. solue¬
ritatis calet: qui remota cempestace ꝑ¬
secutionis. expletis noctib longe infi
co quippe eloquio. yecos pluuia uocat.
& yades nomen apluuiis acceꝑunt:
quia orte ꝓcullubio ymbres ferunt.
Bñ gͦ yadum appellatione expressi st̃.

Expanded text:
fidelium ad tempestatem persecutionis fidelium ad tempestatem persecutionis est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene cente verno ad coeli faciem prodeunt, et cum sol jam caloris sui vires exerit, extenduntur. Illius quippe signi vitiis vestigiis inhaerent, quod sapientes saeculi taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, atque ad extendenda diei spatia ferventior exsurgit. Qui itaque post Orionas Hyadum nomine nisi doctores sanctae Ecclesiae designantur? Qui, subductis martyribus, eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fidelium sol veritatis calet. Qui, remota tempestate persecutionis, expletis noctibus longae infco quippe eloquio ὑετὸς pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Bene ergo Hyadum appellatione expressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sine defectu ꝑclurat. Sepe nanq eam re¬
ꝓbi quiausq ad int̾nitionem ꝑsecutie¬
nis ꝑsecuti sunt: quasi hanc se fundit᷑
extinxisse crediderunt. Seo multipliciꝰ
ad statum sui ꝓfectus rediit: quo int̾
manus ꝑsequentiũ moriendo labora¬
uit. Arturus gͦ dum uersat᷑ erigit᷑. qr
tunc sca eccłia ualeutiꝰ iu̾itate reficit᷑.
cum ardentiꝰ ꝓu̾itate fatigat᷑. Unde qͦ
apte pꝰ ar turum: ꝓꝑtinus oriona sub¬
dit. Oriones quippe inip̃o pond̾e tem¬
poris hyemalis oriunt᷑: suoq ortu cẽ¬
pestates excitant: et maria terrasq
ꝑturbant. Quid gͥ post arturum. ꝑ
oriones: nisi martyres designant᷑. Qͥ
molestiasq passuri. ad celi faciem qͣi
mhieme uenerunt. His &e enĩ natis
mare terraq turbata ẽ: quia dũ gen¬
cilitas mores suos destrui. apparente
illorum forcitudine doluit: in eorũ ne¬
cem ñsolum iracundos ac turbidos.
s etiam placidos erexit. Ee orionib

Expanded text:
sine defectu perdurat. Saepe namque resine defectu perdurat. Saepe namque reprobi, qui usque ad internecionem eam persecuti sunt, quasi hanc funditus exstinxisse crediderunt, sed eo multipliciter ad statum sui perfectior rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur, erigitur; quia tunc sancta Ecclesia valentius in virtute relicitur, cum ardentius pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi martyres designantur? Qumolestias passuri ad coeli faciem, quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. Ex Orionibus
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur u̾bis carnalium: qñ ipse
ineffabilis. & creator om̃ium sp̃s. ut
ad incellectum suum carnem ꝑtra¬
hat. in se ip̃o carnis sermonẽ format:
Inscͥptura gͥ sacra. dum nota astroꝵ
nomina audimꝰ. de quib astris ser
ex eoꝵ mocib ad sp̃alis incelligentie
archana surgamus. Neq enim uix¬
ca litteram mirum aliquid dt̃. quod
đs arcurum oriona. & yadas fecit:
de quo nimirum constat. qr omnino
signari ꝓpͥe ea que spãliter gerunt᷑
intelligic. Quid nanq arturi nõie
qui inceli axe constitutus. septem
stellarum radiis fulget. nisi eccłia
uniu̾salis exprimit᷑. que in ioħes
apocalypsi ꝑseptem eccłias. septẽq
candelabra figurat᷑. Que dum do
claritate summe uirtutis irradians.
quasi abaxe u̾itatis lucet. Pensandum
quoq ẽ quod arturus semꝑ uersat᷑. et
nunqm mergit᷑: quia &e scã eccłia ꝑ se¬
cutiones iniquorum sine cessatione
tolerat. ẜ tn tsq ad mundi terminum

Expanded text:
utantur verbis carnalium, quando ipse utantur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris sermex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat, quia omnino signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dumclaritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, et nunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum,
Abbreviated transcription (Latin):
austri. Nequaqͣm sermo u̾itatis ua¬
nas hesiodi. arati. & calimarci fabulas
sequit᷑. ut arturum nominans extre¬
ma stellarum septem. caudam urse sus¬
picet᷑: & quasi orion gladium teneat.
amator insanus. Hec quippe astroꝵ no¬
mina acultorib sap̃ie carnalis inuen¬
casunt. S sͥptura sacra iecireo eisdem
uocabulis utit᷑: ut res quas insinuare
appetit. noticia usitate appellationis
exprimant᷑. Nam si astra que uellet ꝑ
ignota nob̃ nomina diceret: homo ꝓ
quolec eadem scͥptura facta ẽ. nesciret
ꝓeulcdubio quid auliret. Sie gͥ insacͦ
eloquio sapiences dĩ sermonem tra¬
hunt asapientib scłi: sicut in eo pro
utilitate hominis. uocem inse huma¬
ne passionis. ip̃e conditor hominum
sumit ds̃. ut uidelicet dicat. penitet
me fecisse hominem suꝑ t̾ram: cum ꝓ¬
fecto constet. quia is qui cuncta priꝰ¬
qmͣ ueniant conspicit: nequaqͣm pꝰ¬
qmͣ aliquid fecerit penitendo resi¬
piscit. Quid gͦ mirum si sp̃ãles uiri

Expanded text:
us: « Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem, caudam ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat, amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt. Sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res, quas insinuare appetit, notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra, quae vellet, per ignorata nobis nomina diceret; homo pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio, quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi; sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor omnium sumit Deus; ut videlicet, dicat: Poenitet enim me fecisse homines super terram ; cum profecto constet, quia is, qui cuncta priusquam veniant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri
Abbreviated transcription (Latin):
humana iusticia. inuisticia ẽe ꝯuincit᷑.
si districte uidicet᷑. Precis gͦ post ui¬
sticiam inliget: ut que succum bere
diseussa poterat ex sola iudicis pie¬
tate conualescat. Que cumplene. a
ꝑfectiorib habetur. haberi de illa qͥp¬
piam cłr: quia mens humana. ce
comp̃hensa urx ꝑagit: &e ualde extre¬
ma sunt que comp̃bendit. Dicat. gͦ.
Qui si habuero quippiam iustum ñ
respondebo: ẜ meum iudicem dep̃cabor.
uelut si aꝑtius fateat᷑ dicens. Et si
ad opus uirtutis excreuero: ad uitam
nexmerctis s ex uenia oualesco. Preci
itaq innitendum ẽ. cum recta agimꝰ.
ut om̃e quod iuste uuumus. ex humi¬
onib quatit᷑. ut pene a conspectu u¬
dicis repulsa uideat᷑. & sepe hanc mi
sericors ꝑcipit creator: s quia illiba¬
tam se ut uult exerere ñualet: suꝑ
se udicium reꝑbationis pauet. Uñ

Expanded text:
ustitia injustitia esse convincitur, si districte judicetur. Prece ergo post justitiam indiget, ut quae succumbere discussa poterat, ex sola judicis pietate convalescat. Quae cum plene a perfectioribus habetur, haberi de illa quidpiam dicitur, quia mens humana et comprehensa vix peragit, et valde extrema sunt quae comprehendit. Dicat ergo: Qui si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Velut si apertius fateatur, dicens: Et si ad opus virtutis excrevero, ad vitam non meritis, sed ex venia convalesco. Preci itaque innitendum est, cum recta agimus, ut omne quod juste vivimus, ex humionibus quatitur, ut pene a conspectu judicis repulsa videatur. Et saepe hanc creator misericors percipit; sed quia illibatam se ut vult exerere non valet, super se judicium reprobationis pavet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iherenuam dominꝰ exc̾iora narrans: int̾i¬
ora denuntiat dicens. P osui harenã ter¬
minum mari. p̃ceptum sempit̾num qd̾
ñ preteribit. Et cominouebunt᷑ & ñ pote
runt. & incumescent fluctus eiꝰ. & ñ tran¬
sibunt illud. Arenam qͥppe d̃ns mari ter
munum posuit: qr ad frangendam mun¬
di głam abiectos & pauꝑes elegit. Cuiꝰ
nimirum maris fluctus incumescunt:
cum pocestates scli ad commotionẽ ꝑse¬
cutionis exiliunt. S transire arenam
nequeunt: quia despectoꝵ uuracłis &
humilitate frangunt᷑. S dum mare se¬
uit. dum ꝑ insanie sue fluctus erigitur:
qr tamen uircutis incune ostensione
calcat᷑. scã eccłia ꝓficit: atq ad statũ sui
ordinis ꝑtemporum increm̃ta ꝯsurgit.
Unde ceapte mox subdit᷑. Qui facit

Expanded text:
r Jeremiam Dominus exteriora narrans, interir Jeremiam Dominus exteriora narrans, interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum quod non prrunt, et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illud . Arenam quippe Dominus terminum mari posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumcum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi erectas incumulo undas caleat. Nam
cum morem suum gentilicas destrui no¬
ue conu̾sationis p̃clicatione conspiceret:
cum mundi huiꝰ diuites elationi sue con¬
traire facta pauꝑum: cum sapiences scl̃i
adũsari sͥ imꝑitorũ u̾ba pensarent. in
ꝑsecutionis ꝓcinus cempestate cinui¬
erunt. S qui u̾borum adu̾sitate cõmo¬
ti. Ad ꝑsecutionis ꝓcellas insilunt.
signoꝵ ut diximus admiratione tem¬
ꝑancur. Tot gͦ inhis fluctib dns gͦs¬
sus posuit: quot suꝑbis ꝑsequutorib
nuracła ott endit. Unde bene rursum ꝑ
psalmistam cłr. mirabiles elationes
maris. nurabilis in excelsis ̃ns: qr
contͣ electoꝵ uitam. ad ꝑsequutionis
undas. mundus se mirabilit extulit.
s has suꝑnorũ conditor. subleuata
uirtute p̃dicantium mirabiliꝰ strauit.
Ministros &e enum suos plus ostendit
posse ꝑ miracła. qmͣ potestates c̃rene
cumuerant ꝑiram. Quod bene etiã

Expanded text:
quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam cum morem suum gentilitas destrui novae conversationis praedicatione conspiceret; cum mundi hujus divites elationi suae contraire facta pauperum; cum sapientes saeculi adversari sibi imperitorum verba pensarent, in persecutionis tempestatem tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant per iram. Quod bene etiam
Abbreviated transcription (Latin):
os unde ꝑmisit inuna gente opprimi:
fecit inmundi cardines inde dilatari.
S neq hec ipsa p̃senti debita mundo
gentilitas. cum culpas eiꝰ apłoꝵ lin¬
gua corripuit: u̾ba uite libent̃ accepit.
Nlam ꝓtinus inelatione contradictio¬
nis intumuit: atq ad crudelitatem
se ꝑsequutionis excitauit. S que p̃¬
dicationis u̾bis contraire nitit᷑. sig¬
norum citiꝰ adiniratione temꝑatur.
Unde apte quoq in auctoris laude
maris. Quid enim maris nomine.
nisi inbonoꝵ nece seuiens. muncli huiꝰ a¬
maritudo signat᷑. De quo & ꝑpsalmis¬
tam đr. Congregans qͣsi in utre aquas
maris. Aquas & enim maris quasi inu¬
tre dominus congregat: cum miro modera¬
nuue euuicta disponens. insuis clausas
cordib carnalium minas frenat. Suꝑ
fluctus gͦ maris dns gradit᷑. qr eum se ꝓ¬
celle ꝑsecutionis erigunt: miracłorum
eius obstuꝑefactione. frangunt᷑. Qui e¬
nm cum ores humane uesanie mitigat.

Expanded text:
os unde permisit in una gente opprimi, os unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde dilatari. Sed neque ipsa haec praesenti dedita mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elationem contradictionis intumuit, atque ad crudelitatem se persecutionis excitavit. Sed quae praedicationis verbis contraire nititur, signorum citius admiratione temperatur. Unde apte quoque in auctoris laudem maris. Quid enim maris nomine nisi in bonorum necem saeviens mundi hujus amaritudo signatur. De quo per Psalmistam dicitur: Congregans sicut in utre aquas maris . Aquas enim maris quasi in utre Dominus congregat, cum miro moderamine cuncta disponens, in suis clausa cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat,
Abbreviated transcription (Latin):
eadem celestis p̃clicantium uita sig¬
nat᷑: De quib ꝑ psalmistam dr.
Celi enarrant głam di. Ip̃i gͥ celi
ipsi sol ẽẽ memorant᷑: celi scilicet. qr in¬
t̾cedendo ꝓtegunt: sol dũt. quia p̃lican¬
do uim luminis ostendunt. Commota
gͥ terra. celi extensi sunt: qr cum uidea
ad ium ꝑsequutionis infremuit. apłoꝵ
uitam dñs incunctarũ gentium cogni¬
tione dilatauit. & illa ꝑ iudicium in
mundum captiua disꝑgit᷑. isti ubiq
ꝑ gr̃am in honore tendunt᷑. AAngusti
quippe celi fuerant: cum una plebs
cot egregios p̃dicatores tenebat. Qͥs
enim gentilium petrũ noss: sunsoliꝰ
isrłitici ppłi p̃dicatione remaneret:
Quis pauli uirtutes agnosc̾et: nisi
hunc udea ad nr̃am noticiam ꝑseqͣn¬
do transmitt̾et: Ecce iam qͥ flagris ⁊
ꝯcumeliis ab isrłitica plebe repulsi
sunt: ꝑmundi fines honorant᷑. Solus
gͦ d̃ns celos cetendit: qui secreti mira
dispensatione consilii. p̃dicatores su¬

Expanded text:
m coelestis praedicantium vita designatur? De quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infremuit, apostolorum vitam Dominus in cunctarum gentium cognitionem dilatavit; et dum illa per judicium in mundum captiva dispergitur, isti ubique per gratiam in honorem tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret? Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset? Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt per mundi fines honorantur. Solus ergo Dominus coelos tetendit, qui secreti mira dispensatione consilii praedicatores su
Abbreviated transcription (Latin):
oeusse sunt: qr subeluctis auidea apłis
nec ip̃iuiuere iilla ꝑmissi sunit. qui ab
illa uite p̃dicatores expulerunt. Dig¬
num quippe erat. ut c̾renam pat̾am sub¬
acti ꝑderent: cuiꝰ amore nequaqͣm sunt
ueriti eelestis pat̾e milices impugnare
S expulsis scĩs doctorib uidea funditꝰ
corpuit. & iusto iudicantis examine. in

Expanded text:
concussae sunt, quia subductis a Judaea apostolis, concussae sunt, quia subductis a Judaea apostolis, nec ipsi vivere in illa permissi sunt, qui ab illa vitae praedicatores expulerunt. Dignum quippe erat ut terrenam patriam subacti perderent, cujus amore nequaquam sunt veriti coelestis patriae milites impugnare. Sed expulsis sanctis doctoribus, Judaea funditus torpuit,
Abbreviated transcription (Latin):
pessent. lucrum se fecisse arbitratist̃:
qd̾ p̃licationis lum̃ amiserunt. Exi¬
gentib quippe m̾itis iusta aniniadũ¬
sione ꝑcussi: canto intelligentie erro¬
re cecati sunt: ut qd̾ lucem ꝑd̾ent. hoc
ẽẽ gaudium putarent. S repulsis
apłis ꝑ romanum ꝑtinus pͥncipem
ticum uidea destruit᷑. acq incunctis
gentib sparsa dissipat᷑. Uñ &e transla¬
tis montib recte subiungit᷑. Qui¬
commouet t̾ram de loco suo: & colũne
eius ꝯcutient᷑. De loco quippe suo t̾ra
motaẽ. cum plebs isrłitica de uidee
finib eiuilsa. uimirum colla gentib
subelidit: qr subdi auctori recusauit.
Que scilicet t̾ra columnas habuit:
quia insa cerdotes &e pͥncipes. legis
dectores atq phariseos riutura eiꝰ ꝑ
tinatie structura surrexit. Inip̃is nan¬
q lictere edificium tenuit: & tranquil¬
litatis sue tempore. sacrificioꝵ carna¬
lium quasi suꝑimposite fabrice on̾a
portauit. S translatis montib colũne

Expanded text:
pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, quod praedicationis lumen amiserunt. Exigentibus quippe meritis, justa animadversione percussi, tanto intelligentiae errore caecati sunt, ut quod lucem perderent, hoc esse gaudium putarent. Sed repulsis apostolis, per Romanum protinus principem Titum Judaea destruitur, atque in cunctis gentibus sparsa dissipatur. Unde et translatis montibus recte subjungitucommovet terram de loco suo, et columnae ejus concutiuntur. - De loco quippe suo terra commota est, cum plebs Israelitica, de Judaeae finibus evulsa, nimirum colla gentibus subdidit, quia subdi Auctori recusavit. Quae scilicet terra columnas habuit, quia in sacerdotes et principes legis, doctores atque Pharisaeos, ruitura ejus tinaciae structa surrexit. In ipsis namque litterae aedificium tenuit, et tranquillitatis suae tempore sacrificiorum carnalium, quasi superimpositae fabricae, onera portavit. Sed translatis montibus columnae
Abbreviated transcription (Latin):
tis int̾itu ostendat. Nam repente.
u̾tit infurore suo. In scͥptura sacra.¬
seꝑe montium nomine p̃dicantiũ
altitudo signat᷑. de quib ꝑ psalmis¬
tam đr. Suscipiant montes pacẽ
ppło tuo. Electi quippe p̃dicatores
et̾ne pate ñ inm̾ito montes uocan¬
tur: qr ꝑuite sue celsitudinẽ imna
t̾renarum perum deserunt. & celo
ꝓpinqui fuuit. S montes u̾itas t̾nstulit:
cum p̃dicatores sc̃os auidee obduratio¬
ne subtraxit. Unde recte it̾um ꝑpsal¬
mistam dr̃. Transferent᷑ montes incor
maris. In corde enun maris montes tns
ꝑficlia repulsi: ad intellectum genti¬
lium uenerunt Uñ ip̃i qͦ insius acti¬
b dicunt. Uob oportebat pͥmum loqͥu̾
bum di: s quia repellitis illud. & in¬
dignos uos iudicatis eterne uite: ee¬
ce conũtimur ad gentes. S: hane ean¬
dem translationem montuu. Hi ipsi
nescierunt. qui in dñi furore subuersi
sunt: qr eum desius finib hebret apłos

Expanded text:
tis interitu ostendit. Nam repente stis interitu ostendit. Nam repente svertit in furore suo. 6. Praedicsaepe montium nomine praedicantium altitudo signatur de quibus per Psalmistam dicitur: Suscipiant montes pacem populo tuo . Electi quippe praedicatores aeternae patriae non immerito montes vocantur, quia per vitae suae celsitudinem ima terrarum deserunt, et coelo propinqui fiunt. Sed montes Veritas transtulit, cum praedicatores sanctos a Judaeae obduratione subtraxit. Unde recte etiam per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris . In cor enim maris montes tran Judaeae perfidia repulsi, ad intellectum gentilium venerunt. Unde ipsi quoque in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Sed hanc eamdem translationem montium hi ipsi nescierunt, qui in Domini furore subversi sunt, quia cum de suis finibus Hebraei apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
humani geñis parens. qr auctoris
p̃cepto restitit. carnis ꝓtinus ꝯtu¬
meliam sensit: & qr subeẽ conditori
ꝑ obedientiam noluit: subsemetip̃o
ꝓstratus. & pacem corporis amisit.
buit:. quia ꝑu̾sa mens unde se cont aue¬
torem erigit. inde se insemetip̃a ꝯfun¬
dit. Resistere aut̃ dõ dicimur: cũ re¬
pugnare eius dispositionib conamur.
Neq eium nr̃a infirmitas in cõmuta¬
bili eius sententie obiiat. s tam̃ quod
explere ñ ualet. temptat. Clam sepe
humana infirmitas occulte iim dis¬
posititioius agnoscie: & cam̃hanc si
mutare ualeat appetit. Contraire sa¬
tagit: s ip̃o se gladio contradictionis
frangit. Ordini iit̾no renitit᷑: s sius
uicta conatib ligat᷑. Hab̃e gͦ pacem
resistens ñ pocest: qr dum suꝑ biam
confusio sequit᷑. quod stulte ꝑculpam
humane suꝑbie conspicit: Ad specia¬
le malum ꝓtinus plebis isrłitice
ocłos mentis cendit: ut que pena
elatos omĩs maneat. ex unius gen¬

Expanded text:
humani generis parens, quia auctoris humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit; et quia subesse conditori per obedientiam noluit, sub semetipso prostratus, et pacem corporis protinusbuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit, inde se in semetipsa confundit. Resistere autem Deo dicimur, cum repugnare ejus dispositionibus conamur. Neque enim nostra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. Nam saepe humana infirmitas occulte vim dispositionis agnoscit, et tamen hanc si mutare valeat appetit. Contraire satagit, sed ipso se gladio contradictionis frangit. Ordini interno renititur, sed suis victa conatibus ligatur. Habere ergo pacem resistens non potest, quia dum superbiam confusio sequitur, quod stulte per culpam humanae superbiae conspicit, ad speciale malum protinus plebis Israeliticae oculos mentis tendit, et quae poena elatos omnes maneat, ex unius gen
Abbreviated transcription (Latin):
uir duobi u̾bis in laude auctoris ꝑlatis.
aliquid nob̃ uitunat. unde nos ad cogni¬
tionem nr̃am crepidos reducat. Sapieis
qr sapiens: nec uitari. quia fortis ẽ ualet.
Nunc ut sapiens. om̃ia inuisibilis aspi¬
cit: cunc ut fortis. sine ullo obstacło qͦs
reꝓbat punit. Qui hoc quoq hic forti sa¬
pientia ordinat: ut humana mens cũ
contͣ auctorem se eleuat: ipsa se sua ela¬
tione confundat. Uñ &e subdit᷑. Quis¬
restitit eĩ. & pacem habuit: Qui enĩ
ciuncta mirabilit̾ ereat: ip̃e ut contra
sibimet conueniant ordinat. In qͦ gͦ
conditori resistit᷑. pacis conuentio dis¬
sipat᷑: quia ordinata ẽẽ nequeunt. que
suꝑni moderaminis dispositionẽ ꝑdunt.
Que enim subiecta dõ intͬnquillitate
ꝑsistunt: ipsa se sibunet dimissa ꝯfun¬
dunt: qr unise pacem ñ inueniunt: cui
uenienti desuꝑ in auctore. contͣdicunt.
dõ inculmine stare potuiss semetip̃m
repulsus patit᷑. qr ꝑ nature sue inqͥe¬
tudinem foris uagat᷑. Sie primus

Expanded text:
ir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subdituresistit ei, et pacem habuit? - Qui enim cuncta mirabiliter creat, ipse ut creata sibimet conveniant, ordinat. In quo ergo Conditori resistitur, pacis consipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt, quia in se pacem 290 non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. ui subjectus Deo in culmine stare potuisset, semetipsum repulsus patitur, quia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus
Abbreviated transcription (Latin):
xepost coruscantib astrorum sp̃alium
raliis. noctem sue ꝑficdie & nunc re¬
pulsa ñ uideat. & tunc illuminata
dep̃bendat. Hinc ẽ quod duo illi exi¬
mu p̃licatores dilata morte subtͣcti
sunt: ut ad p̃dicationis usum infine

Expanded text:
et post coruscantibus, astrorum spiritalium et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine
Abbreviated transcription (Latin):
daice in ꝑficlie sue nocte remanenti. uel
claritatem ꝯtemplationis ostenderet.
que hanc repulsa deseruit. subtracto p̃¬
dicationis lumine: m̾ito sue puitatis
excecauit: recte q̃r. Qui precipit soli ce
ñ oritur: ce stellas claudit sub signacło.
Oriri quippe et solem noluit: a qua pre¬
dicantium animũ diu̾tit. Et qͣsi sub
signacło stellas clausit: qui dum p̃di¬
catores suos ꝑ silentium intra semetip
sos retinuit: eecis iniquoꝵ sensib celeste
lum̃ ab scondit. Pensandum uͦ ẽ. quia
iccireo aliquid sub sigillo claudimus:
ut hoc cum tempus congruit. ad medi¬
tante didicimus: quod iudea que nuunc
deserit᷑. ad sinum fidei in fine colligat᷑.
hinc nanq ꝑ ysaiam dr. Si fuerit nu¬
merus filiorum isrł quasi arenama¬
ris: reliquie salue fient. Hinc paulus
ait. Donec plenitudo gentium introi
hit. s pꝰmodum ostendit᷑. quasi sub sig¬
nacło stellas claudit: ut absconsis pꝰ

Expanded text:
daicae in perfidiae suae nocte remanenti vel daicae in perfidiae suae nocte remanenti vel claritatem contemplationis ostenderet, quae hanc repulsa deseruit, subtracto praedicationis lumine, merito suae pravitatis excaecavit, recte dicitur: Qui praecipit soli, et non oritur; et stellas claudit quasi sub signaculo. Oriri quippe ei solem noluit, a qua praedicantium animum divertit. Et quasi sub signaculo stellas clausit, qui dum praedicatores suos per silentium intra semsos retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. Pensandum vero est, quia idcirco aliquid sub sigillo claudimus, ut hoc cum tempus congruerit, ad medieloquio didicimus, quod Judaea, quae nunc deseritur, ad sinum fidei in fine colligetur. Hinc namque per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Hinc Paulus ait: Donec plenitudo gentium introirrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius,
Abbreviated transcription (Latin):
nacło Aliqñ nanq in sacro eloquio so
saccus eilicinus. In extremo quippe tẽ¬
pore sol quiasi eilicinus saccus ostendit᷑
quia fulgens uita p̃dicantium. Ante re¬
pborum ocłos asꝑa ce despecta demons¬
tratur. Qui stellarum quoq clarita¬
te figurant᷑ qr clum recta pecc̃orib p̃¬
dicant: denebras nr̃e noctis illustñt.
tatem noctis irradiant: & plerunq in
sacro eloquio diei appellatione et̾na
pat̾a. noctis aut̃ nomine p̃sens uita
lignat᷑: p̃dicatores scĩ &x sol nr̃is ocłis
fuint. cum ꝯtempłonem nob̃ uere lucis
aꝑuint. ce uelut stelle intenebris lucent
cumꝑ actiuam uitam ꝑfutura nr̃is ne¬
cessitatib t̾rena disponunt. Quasi in die
ut sol coruscant: cum ad otemplandam
et̾ne claritatis patͥam. m̃tis nr̃e aciẽ
subleuant. Et quasi stelle ui n octe res¬
plendent: quia & cum t̃rena agunt. of¬
fensurum iam iamq nr̃i oꝑis pedem ex¬
emplo sue rectituclinis dirigunt. S qr
expulsis p̃dicatorib ñ fuit qui plebi ui¬

Expanded text:
uit. --Aliquando namque in sacro eloquio solsaccus cilicinus . In extremo quippe tempore sol quasi cilicinus saccus ostenditur, quia fulgens vita praedicantium, ante reproborum oculos aspera et despecta monstratur. Qui stellarum quoque claritate figurantur, quia dum recta peccatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. tatem noctis irradiant; et plerumque in sacro eloquio diei appellatione aeterna patria, noctis autem nomine praesens vita signatur: praedicatores sancti ut sol nostris oculis fiaperiunt; et velut stellae in tenebris lucent, cum per activam vitam profuturi, nostris necessitatibus terrena disponunt. Quasi in die ut sol coruscant, cum ad contemplandam internae claritatis patriam, mentis nostrae aciem sublevant; et quasi stellae in nocte resplendent, quia et cum tfensurum jamjamque nostri operis pedem exemplo suae rectitudinis dirigunt. Sed quia expulsis praedicatoribus non fuit qui plebi Ju
Abbreviated transcription (Latin):
despiciunt: iuxta hoc tam̃ quod ip̃i
adhuc incarne mortali sunt. in qua
cruciari cemporalit̾ possunt. ip̃a q̃
fortiter colerant supplicia ꝑ horres¬
cunt: ita ut ineis uno eodemq tp̃re
ce constantia ex iurtute sie. ⁊ pauor
excarne. quia ce si electi sunt ut cor¬
mentis uinci nequeant: ꝑ hoc tam̃
quod homines sunt & ipsa metuurł
corm̃ta que uincunt. Dicat᷑ gͦ. in
dieb eus stupebunt nouissimi. &
primos inuadet horror: quia uideli¬
cet canta tunc signa monstraturꝰ
& crudelia. ac dura facturus ẽ. ut¬
& ad stuporem ꝑclucat quos infi¬
ne muncdi inuenerit: & priores pa¬
tres qui in euis expugnatione ser¬
uati sunt. carnalis mortis dolore
transfigat. Igitur quia de eius mni¬
quis om̃ib. uel de ipso iniquoꝵ ca¬
pite multa narrauit: generali
mox definitione subiungit.¬

Expanded text:
despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant, supplicia perhorrescunt, ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores patres qui in ejus expugnationem servati sunt carnalis mortis dolore transfigat. Igitur quia de iniquis omnibus, vel de ipso iniquorum capite multa narravit, generali mox definitione subjungit