comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetur sensus iste mittit eristallum fuũ
sicut frusta panis: Ecce cristallum erat
clamans aduersus euangłm. tamquam
in hurans aduereus solem Iste quam durꝰ
fuit: Creꝯcens in lege: eruditus adpe¬
des gamalielis doctorisħ on audiebat
Magna duricia: Certe gentes non au¬
dierant ꝓpħas: non audierant moy¬
sen. frigidi erant: sed cristallum non
erant: Ille qui creuerat in uerbis p̾
ergo cristallum erat nitidus uideba¬
tur & candidus: sea durus & nimmi¬
um gelidus: Quomodo ntidus & can¬
didus: Hebreus ex ebreis: scđ̃m legẽ
phariseus: Uides nitorem ctistalli : au¬
Ai duriciã cristalli Scđm emulationẽ¬
ꝑsequens eecłam. Inter lapidatores
rus & forte ceteris durior. Omniũ
enim lapidantium uestimenta ser¬
uabat: ut in omntumꝰ manib lapida¬
ret Ergo uidemuis niuem: nebulã:
cristallum : bonum. ẽ. ut illis spiret
& soluat: Si eni non ipse spirauerit
soluerit: in facie frigoris euis. quis

Expanded text:
cetur sensus iste, «Mittit crystallum suum cetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctoris ! Non audiebat Magna duritia! Certe Gentes non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum non erant. Ille qui credebat in verbis praergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Sesti» . Inter lapidatores rus, et forte caeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem, nebulam, crystallum: bonum est ut ille spiret, et solvat. Si enim ille non spiraverit, solverit, «In faciem frigoris ejus quis
Abbreviated transcription (Latin):
serie selor eristallii dicit᷑ : & hoc mittit
uelut frustaͣm panis: Quid sibi hoc uult :
fuerunt nimis duri non iam niui. sed
cristallo cõparandi: & ipsi p̃destinati sut̃
& uocati: & quida eor ita ut pascerent
alios & eẽnt utiles aluis: Et quid opꝰ
est ut numeremus multos forte quos
noumꝰ: illur aut illum: Occurrat
unicuiq cogitanti ex his quos nouit:
quã fortę duri & ꝑtinacer & obstina.
Taduersus ueritatem fuerunt: & mͦ
p̃dicant  ueritatem facti sunt frusta pa¬
nis: Quis ille unus panis: Multi inꝗt
corpus multi sumus. Ipse dicit: Ergo
si unus panis totum corpus ap̃i menbra
xp̃i: frusta panis dequibus dã duris fe¬
cit menbra fua: & utilia ad alios pas¬
cendos: Quid imus per multos: Notis¬
simum illum paulum intueamur: Nichil
nobis isto uiro notius: nichil suauiꝰs:
nichil in scripturis familiarius: Et si
fuerunt qui ex tanta duricia in quanta
ips& fuit panis fierent: ipso ꝓposito ad
exemplum. omnes occurrant᷑.: ut expli¬

Expanded text:
serie saeculorum, crystallum dicitur: et hoc mittit velut frusta panis. Quid hoc sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? «Multi,» incorpus multi sumus,» ipse dicit . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut expli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝑsecutus ad mortem: patilus iam in
aqua uiua gentes uocat adfontẽ:
Conuerte domine captiuitatẽ nr̃am:
sicut torrens in austro. Captiua em̃ ieru¬
salẽ: tãꝗͣ. congelauerat in bab lonia.
Iat auster solintur eapͣtiuitatis & c̃¬
rit indm feruor caritatis: spirauit
sp̾e eiꝰ. & ꝓfluent aque. fiet in eo foris

Expanded text:
est persecutus ad mortem; Paulus jam in est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem.«Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Fiet in eos fons
Abbreviated transcription (Latin):
dotib: ut undiq erhibeat ap̃ia¬
nos: anhelans cedes ⁊ durꝰ iste &
gelidus contra ignẽ aei Sed quan¬
tẽ. ẽt̾durꝰ: quantũ gelidus: Ecce
ille qͥ emittit uerbũ fuum & tabe¬
fẽcit eaꝰ clamauit de celo ferui¬
diis: saulȩ saulȩ qͥd me ꝑsequeris:
Una illa uoce tanta aurieia cristal¬
cristallo: quanto minus de niuib ut
de nebulis: De ipso cristallo non dẽpet᷑:
Aludi uocem quanda cristalli Qui priꝰ
fui blasphemus & ꝑsecutor: & iniuriosꝰ.
Sed quare soluit cristallum as: Nle de
se nix ipsa desꝑaret: dit enĩ: Iaeo miscđũ
consecutꝰ sum: ut in me ostenđet ap̃c̃¬
onẽ coꝵ qui credituri st̃ illi inuitã
eternã: Uainãnt ergo ac̃ adgentes:
Solui cristallũ: uenite niuer. Emit¬
tst uerbum suum & tabe faciet ea:
spirauit spẽ eius & ꝑfluent aque : Ecce
cristallum & niues reuoluuntur: eunt
in aquis: Qui sitiunt uenunt. bibant.
Saulus durꝰ & cristallum: stephanum

Expanded text:
dotibus, ut undique exhibeat Christiadotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalcrystallo; quanto minus de nive, vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Conem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum
Abbreviated transcription (Latin):
panis. infaciem frigoris erꝰ quis sub¬
sistit: Ergo desperatio ẽ: Absit:
Sequitur: emittit uerbum suũ
& tabe faciet ea Hon ergo despet
nix. non desperet nebula. non des¬
ꝑet cristallum: De niueͣ tamnquã
de lana conficitur tiunca: & nebu¬
la illa inpenitentiã salutem inue¬
nit: quoa quos p̃destinauit. illos
& uocauit: Sed licet sint inter
p̃destinatos aurissimos & multo
quasi tempore congelauerint.
& cristallum facti fuerint: non er̃
duri miscđie dei: qui emittit uer¬
bũ suũ & tabe faciet ean Quia
ẽ. tabe faciet ea. Ne fortȩ ima¬
lo intellegatur tabe faciet: lique¬
faci&: dis soluet: Duri sunt enĩ
ẽ. Stuporem passi homines: cotidie
dicunt obtipuit Ergo fuperbia
stupor . ẽ. enuttit uerbu suũ ata¬
be faciet ea Et reuera cumuli
niuiũ cũ tabe funt: deliquelt
inhumilitate: Quomodo gͦ quasi
niuis montem erigit stupor: sio
stultus erigit᷑ suꝑbia emittet uer¬
dus in ap̃m: petit litteras a facer¬

Expanded text:
is ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim est. Rigorem passi homines quotidie dicunt, Obstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verdus in Christum, petiit litteras a sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa lana: id. ẽ de niue quam
dedit sicut lanã: adhuc p̃destina¬
unͣt: pigri erant:. Sed exspecta: ui¬
de quid sequatur: quia sicut lanam
dedit eos: fit inde tunica: Quomodo
enim aicitur excła corpus api: dicitur
& uestimentũ ap̃i ipsa ȩccła: indeͤ uenit¬
& illud quod dicit apłs: ut exhiberet
sibi gloriosam ȩccłam non habentem ma¬

Expanded text:
de qua lana, id est de nive quam de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Christi, dicitur et vestimentum Christi ipsa Ecclesia: inde est illud quodsibi gloriosam Ecclesiam, non habentem ma
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis per nos dicitur: tanto auidi¬
ores inuenit. Ecce nos pigri in hac
terra quasi congelauimꝰ hic . & quo¬
modo contingit niiuib. Sursum e¬
nim gelañ: & myma decidunt.
sic frigescente caritatę decidit huma¬
na natura in hae terras: & pigro cor¬
pore inuoluta ueliit nic facta .ẽ.
sed inista niuȩ siit p̾destinati filii
dei: dat enim ille iuem uelut lanã:
Quid.ẽ. ueliit lanam: Id .ẽ. de uiuȩ
quam dedit. de istis pigris adhue
spũ & frigidis. quos p̃destinauit.
facturus est aliquia. Liana enim:
materas uestis. ẽ: Lana cum ui¬
de tur ueliiti p̾paratio ẽ: alicuius
uestiꝰ. Ergo quia p̃destinauit hos
qui adtempus frigidi repunt it
ra. & nondum feruens spũ karitatis:
dep̃destinatione enim adhuc loqͥ¬
tur. ueluti lanam dedit hos ds̃:
facturus . ẽ. inde uestem: Merito in
monte uestis ap̃i fulsit: sicut nrx:
fulgebat uestis ap̃i. sicuit nix: quia
de illa lana iam facta erat tunͥa:

Expanded text:
to magis per nos dicitur, tanto avidito magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica;
Abbreviated transcription (Latin):
lexi: Et quomodo potiustis intellexistis:
Sea quid dicit apłs: Ei autem qui
potens. ẽ. facerȩ supra quam petimus
auit intelligimus: Quid hic ostendit :
Quia quocienscumq intellexerimus non
intelleximus. sicuti .ẽ. Quare hoc : Corpꝰ
enim quod corrũpitur ad grauat animã:
Ergo interra frigidi sumus: uelocitas
enim feruens. ẽ. & omnia feruen
ciora. omnia frigidiora tardiora: nos
tardi. ergo frigidi: illa autem sapientia
currit usq ad uelocitatem. Ergo ferutu
poris tarditatę uincło terrenȩ uite
huiꝰ corruptibilis oners nullum spem
habenius. ad capiendum uerbum.
Quo usq in uelocitate currit: An uͦ
ille quam uis corpore ininfima dep̃s¬
tos deseruit. Nonne ipse p̃destinauit
antequã in isto mortale & pigro corpo¬
re nasceremur: Quia ergo p̾destina¬
uit nos: dedit terre uiuem ipsos nos:¬
ueniamus. ad illos psalmi uersus sub¬
obscuros. ancipiant illa incipiant
euolui: quoniã uos uerbũ dei quan¬

Expanded text:
lexi, et quomodo potuistis intellexistis. lexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventporis tarditate, vinculo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nveniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quan
Abbreviated transcription (Latin):
te. Hoc ꝑtinet aduerbiun dei. non. ẽẽ
in parte. ubiq ẽẽ. perse ĩpsum uerbum :
ex quo dei uirtus est. dei sapientia. ẽ:
Nondum assũpta carne sic cogitemus
am̃ informa deiz uerbum equale pa¬
tri: ipsa est sapientia dei. dequa dictum
Sed forte in mobilitate attingit: Si in¬
mobilitate tainquã moles aliquasx ea
impleat locum aliquem. dicitur quod
attingit eiusdem loci a fine usq ad finem:
non tamen motu: Quid ergo dicimus:
Non habet motum uerbum illud: & sa¬
pientia illa sto lida est: Et ubi ẽ quod
dicitur de sapientię spũ. cum multa di¬
cerentur: acutus inquit: mobilis: certꝰ:
in coinquinatꝰ Sic utiq sapientia dei.
mobilis: Si ergo mobilis. quando hoc tan¬
git. illud nontangit: Ut hoc tangit
illud aeserit.⁊ Et ubi. ẽ. uelocitas: Hoc
facit uelocitas: ut ubiq semꝑ sit. & nus¬
quam inclusa teneatur: Sed cogitarȩ
ista non possumus: pigri fumus: Quis ista
Quomodo potui. si tamen potui. intel¬

Expanded text:
te. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse te. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista quoniam dixi quomodo potui si tamen potui, si intel
Abbreviated transcription (Latin):
Usq inuelucitate currit uerbum
eius. Non atrit uelax ẽ. uerbum eius. Set.¬
Currit uerbum eiꝰ usq inuelocitate
Intelligamus frs: Non potuit eligere
melius uerbũ: calidus calore ferues¬
cit: frigidus frugre frigescit: ueloa
uelocitate uelax fit: Quid calidnis
fit: Quid ergo uelocius ipsa ueloci¬
tate qua uelox fit quie quia uelo¬
citer currit: Possunt dici multa
uelocia & alia magis & alia minis:
̾tanto quęq res uelox. ẽ : quanto
ẽ. particeps uelocitatis: Illa res mi.
nus particeps uelocitatis: ergo magiꝰ
uelox: aut minus particeps ueloctta¬
tis Ergo minus uelox Ipsa itaq uelo¬
citatȩ quid uelociꝰ: Ergo quo usq cur¬
rit. Usq inuelocitatẽ: Quantum uis
auge quod uelor est uerbum. & dic uelo¬
cius. ẽ. uerbumt quam illud aut illud.
quã aues. quam uenti. quã angeli: num¬
quid aliquid horum : quantum ipsa ue¬
locitas usq in ꝓpsa uelocitatȩ: uelocitas
ipsa quid. ẽ : fr̃s ubiq ẽ: non. est in par¬

Expanded text:
currit verbum ejus.» Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli. Numquid aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in par
Abbreviated transcription (Latin):
gatos uos nusquam sentio: tamen
uereor. Nouit dñs. ne onerun sim
uobis aut quib dam fr̃ib: & uideor
studia mult oꝵ erigentium de
me hunc laborem. & hunc sudorẽ
quem credo indomino ñ futu¬
rum infructuosum: gaudeo tantã
ẽe. uolumptatẽ inueritate uerbi
deis ut studium urm bonum in
bono: & de bono uincat studim
insanoꝵ : qui sunt in amphiteatro:
Numqͥd illi si tandiu starent. ad¬
huc spectarent: Ergo frs audia¬
mus cetera. quia hoc uultis: adsit
Qui posuit sines tuos pacem. ad
iherłm illam dicit: & adipe fru¬
menti sacians te. Transit fames
& siti iusticie: succedit saturitas.
Quȩ ibi erit adeps frumenti. nisi
panis ille qui ad nos de celo descen
dit Inpatria ipsa quomodo sa¬
do confirmabiuitur uectes portarum
nrarum Etenim ille qui tune sa¬
ciabit adipe frumenti. quid facit ĩ
ista peregrinatione: Hoc sequitur:
Qui emittit uerbum suum terrȩ:
Ecce in terra laboramiis: fessi: langui¬

Expanded text:
gatos vos nunquam sentio; tamen gatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui descendit de coelo ad nos ? In patria ipsa quomodo sado confirmabuntur vectes portarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, langui
Abbreviated transcription (Latin):
digentia corporis: non fames: non
sitis: non frigus: non esta s: nonlas¬
situdos non ulla inopia: non puo¬
catio rixe non certe ipsa sollicita
cautela uitandi inimici & diligen¬
Ai. Hec omira fr̃s mei litigant ad¬
uersum nos: nondum. est plena
& perfecta pax. quod ac clamastis
iam dudum nominata pace: exde¬
siderio elamastis: elamor ur̃ de siti
fuit.⁊ non de saturitate : quia ibi
erit ꝑfecta uistieia: ubi ꝑfecta pax
Modo esurimꝰ & sitimus. iusticiã:
beati qui esurnunt & sitiunt uusti¬
ciꝗm: quoniã ipsi satrrabuntur
Qundo ipsi saturabuntur: Cum ad
pacem uenerimus: Ideo cum dixisset
qui posuit fines tuos pacem: quia
ibi saturitas. & nulla in digentia
subdidit statim: & adipe frumenti
satians te: fr̃s. quoniam pax ipsa
de qua loquimur nou dum .ẽ. into¬
tis nobis: id. ẽ. inuno quoq nrm tota.
adhue forte spm̃ ur̃m delectat au¬
dire. Sed si nichil resistit & rebellat
ex corpore : finiemus psalmum. fati¬

Expanded text:
digentia corporis, non fames, non digentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adipe frumenti satians te» 21. Fratres, quoniam pax ipsa de qua loquimur, nondum est in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fati
Abbreviated transcription (Latin):
tempus quo gaudebiinus: confirma¬
tis uectib portarum iherłm: Intret
qui intraturus. ẽ: qui illue mani¬
festus intrauit: huc fictus non in¬
trat. Qui autem huc fictus intrat.
foris est : foris. ẽ. & nescit Uentila¬
brum ꝓbabit: uectes ꝑbabunt:
Qui modo uere intus & ueraciter
intus: ibi firiiter intus: qui hic
tollerando. intus. ibi gaudendo
intus:. finis enim iherłm pax: quia
posuit inquit fines tuos pacem:
Modo desideramiis pacem: quã hic
habemus inspe: adhuc enim in no¬
bismet ipsis: Qualis pax: Caro con
uersus carnem: ubi plena pax.
inuno homine: Quando enim ĩ
uno homine: tuue erit plena pax¬
in omnibꝰ ciuib iherłm Quando
erit plena pax: quando corrupte¬
la hec induerit incorruptionem.
& mortale hoc inauerit in morta¬
litatem: Tunc plena pax. tunc fir¬
ma pax:: nichil litigat aduersus
animam in homine: non ipsa ad¬
uersum se ex quadam parte sau¬
cia: non carnis fragilitas: non in¬

Expanded text:
tempus quo gaudebimus, confirmatempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, foris est. Foris est, et nescit: ventilabrum probabit, vectes probabunt. Qui modo vere intus et veraciter intus, ibi firmiter intus: qui autem hic tolerando intus, ibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro conctus adversus carnem . Ubi plena pax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non in
Abbreviated transcription (Latin):
ret modo spẽ scs inlinguis omnib:
Immo uero apparet in linguis om uib
Tuinc enim nondiun erat eccła ꝑter¬
rarum orbem diffusa: ut menbra ap̃i
batur inuno: quod p̃mntiabatur in
omnib lam totum corpus ap̃i loquit᷑
omnium linguis: & qulbꝰ nondum
loquitur: loquetur: Crescit enim
eccła. donet ocupet omnes linguas
Quia uos deseruistis: Quo usq creuit.
Tenete nobiscum quo usq accessit.
ut nobiscum ꝑueniatis ad ea adgͤ
nondum accessit: Loquor omniũ
linguis audeo tibi dicere in corpo¬
re apĩ sum : in eccła ap̾i sum Si cor¬
pis ap̃i iam omnium linquis loquit᷑.¬
& ego inomnibꝰ lingitis sum Mea. ẽ.
greca: mea .ẽ. fyra: mea . ẽ. hebrea: mea
ẽ. omnium gentium: quia in unitate
sum omntum gentium Ergo fr̃s coe
legis: ꝓphetarum. Ipsius domini:
tes testimonium spei nr̃e : inunitate
corporis ap̃i Gaudete infrumentis:
tolerate euanũ. gemite intritura.
suspirate in horreum ueniet illua

Expanded text:
ret modo Spiritus sanctus in linguis omnibus? ret modo Spiritus sanctus in linguis omnibus? Imo vero apparet in linguis omnibus: tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Chrisbatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousque crevit! Tenete nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corpore Christi sum, in Ecclesia Christi sum: si corpus Christi jam omnium linguis loquitur, et ego in omnibus linguis sum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, quia in unitate sum omnium gentium. 20. Ergo, fratres, coeLegis, Prophetarum, ipsius Domini? tes testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud
Abbreviated transcription (Latin):
hec ȩccła ab sherłm ista terrana: ut
gaudeat indeo in illa iherłm celesti:
ab hac enim incipit. ad illam terminat:
In illam tota eccła ęrit. ab ista exordiũ
fidei sũpsit. Lege auctus apostoloꝵ
si forte mentior: quomodo ibi erant
ab in cipientib ab iherłm: quomodo
linguis omnium sunt locuti. in quos
sp̃ẽ sc̃s. non loquitur oranium linguis:
Hoc enim tunc erat indicium. ueni¬
nium loqueret᷑: Modo quia dicturꝰ es
hereticȩ : quia non datur sp̃c̃ sc̃s:
Non dico. Tibi datur an non datur:
Si non datur: quid. est quod agrus :
loquendo: baptitando: benedicenao:
Quid est quod agitis: In ama celebra¬
tis Ergo datur: Si datur. quare lin¬
guis omnium non loquuntur. quibris
datur . Numquid defecit. dei : Aut
minor est fructus: Creuerunt tata¬
nia: sed & triticum: sinite utraq cres¬
cere usq ad messem: Non atcit ceres¬
cant eitania: de crescat frumentũ:
utrumq creuit : Quare non appa¬

Expanded text:
haec Ecclesia ab Jerusalem ista terrena, ut haec Ecclesia ab Jerusalem ista terrena, ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit. 19. Lege Actus Apostolorum, si forte mentior, quomodo ibi erant «Incipientibus ab Jerusalem;» quomodo linguis omnium locuti sunt in quos Spiritus sanctus, non loquitur omnium linguis? Hoc enim tunc erat indicium veninium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est fructus? Creverunt zizania, sed et triticum: «Sinite utraque crescere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescat frumentum; utrumque crevit. Quare non appa
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratum oculis: contrectatum ma¬
nibus discipuloꝵ Ecce qui resurrent
a mortuis utrumq ostendit Ostena̾it
caput: ostendit menbra: estenatt sponsũ:
ostendit sponsam: Aut ittrumq mecum
crede: aut illua in damprationem tuam
credis. Quid enim: quia reurrerit a
mortuis: quia in eo corpere resurreait:
bere quia ciettrices ostendit. quia ut̃
crucifrrus. ẽ. ut sepultus ita redaitus.
ita demonstratus: optime credis: audi
illum loquentem in quem credit. Predi¬
cabitur in uomine eius penitentia &
remissio peccatoꝵꝵ: Ubi: Per latas terras.
Si uellem illua ego dicere. iam luctans
aduersus hereticos: iam pugnans: iam
habens cum illis conflictum tante ques¬
tionis: Hon illud dicerẽ si contra p̃sentes
hereticos quomodo illud atrit ille con¬
tra fictos futuros: Quiduis amplius:
Remissio peccatoꝵ in ap̃i nomine p̃dica¬
tur: ubi: Per omnes gentes: Unde:
Incipiens ab iherłm. Cõmunica huic
eccłe: Quare litigamis: Coepit enim

Expanded text:
demonstratum oculis, contrectatum mademonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem corpore resurrexit? Bene, quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demonstratus: optime credis; audi illum loquentem in quem credis. «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Ubi? Per latas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes haereticos, quomodo illud dixit ille contra futuros. Quid vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Coepit enim
Abbreviated transcription (Latin):
tue: utt non sis michi caput. si ego inm̃¬
bris ens non fuero: dic michi & de eccła
aliquid: quia iam de sponso eius non
aubito: Audi & de excła: Sequitur &
dicit: predicari in nomine eius pentten¬
tiã & remissionem peceatoꝵ: Sed hec
ubi: Aii enim dicunt ecce hic. alii ee¬
ce illie. Et quia ipse: Nolite credere:
Exurge ͣ pseudo ap̃i & pseudo ꝓphetȩ:
& dicent ecce hic ecce illic Notum. ẽ¬
Dieat michi hoc euangelium: dic hoc
ipse ex euangelio. qui iam resurreaisti
a mortuis: ut credant tibi qui ere¬
dunt moysi & ꝓphetis: dic michi hoc &¬
tu Audi Oportebat xp̃m pati & resur¬
nomine eriis penitentiã & remissionem
peccatoꝵ per omnes gente: incipienti¬
bus ab sherłm Quid .ẽ. heretice: Certe
cum recitatem moẏsen. cum recitarem
ꝓphaetas: distulisti ad eum qui resurrec¬
turus erat a mortiu: Ecce qui resur¬
rerit. ⁊ ecce airit iam nullam habet
nullam habet dubitationem corpus ap̃i.

Expanded text:
tuae, et non sis mihi caput, si ego in metuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de Ecclesia. Sequitur et dicit: «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» alii, «Ecce illic.» Et quid ipse? «Nolite credere: exsurgent pseudochristi et pseudoprophetae, et dicent, Ecce hic, eDicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurnomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem» . Quid est, haeretice? Certe cum recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit, ecce dixit; tam nullam habet ationem corpus Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
so. & ipsi uidentur. ea que & noscre¬
aere de sponso ut amenbris sponsi
nos auocent & dicant nobis ipse
est quidem sponsus quem creditis.
quem & nos credimus: sed sponsa non
est ipsa eccła quam tenetis Et quȩ
ila. est. Pars donati. Et hoc. ẽ. quod
tu dicis: Hoc tu dicis ansponsus: Tu
dicentur omnes gentes: Tudicis an spẽ¬
dei ꝑpheta::  Eccłam teneo: dictumẽ.
tur ad anm̃ uniuersi fines terrȩ: Cece
iam teneo testimonium legis: & testimo¬
nium ꝓphetarum: audiamus & qui sur¬
rexit ꝯ mortuis: Oftendit sponsum se:
tenemus eum: confirmauit aemonstran¬
do. exhibendo testimonia. Hoc enim mo¬
use. hoc ꝓphetę : quia oportebat ap̃m¬
lam ergo qiua tenemus ambo sponsũ
ex ipsius uerbis: & puto quia iam inci¬
pis mecum credere: & his uerbis moy¬
si & ꝓphetͣs ͥ credamus & ei qui resurre¬
ait a mortuis Sequatur & dicat: O
domine. uideo iam sponsum apm: factũ
est. ne quisꝰ uocet me a menbris sponse

Expanded text:
so, et ipsi videntur ea quae et nos creso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spesiam teneo: dictum est tur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O Domine, video jam sponsum Christum; factum est: ne quis me avocet a membris sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
quod manducetur Accepit bene¬
aixit ⁊ manducauit. dedit eis: Etx¬
pressa est uertras corporis. ablata ẽ.
omnis suspicio falsitatis: Quid dem¬
de: Nonsciebatis quia oportebat
impleri omnia que scripta sunt in
lege moysi & ꝓphetis & psalmis de
me: Et quia illi credebart moysi
& ꝑphetis: uerum enim erat quod auerat
abraham: si moysen & ꝑphetas non
audiunt. neq si quis ex mortuis resur¬
rexerit credent: Quia ergo crede¬
bant moysi. & ꝓphetis: & nonerant
de ipsis quos reprehendit abraham.
audierunt quod ait dominus.
Ie sciebatis quia oportebat implere
que scripta sunt in lege moysi &
ꝑphetis & psalnis de me: Ecce qui
crediderunt moysi & ꝑphetis Ui¬
aete quem ad modun & ipsoꝵ testi¬
monio crtelunt ei: qui surgit
caruit moyses non hie tacuerunt
ꝓphetȩ ap̃m resurrecturum a mor¬
tius: terria diȩ passurum & resur¬
rcturum: Uescriptiis est nobis spon¬
sias ut noa erremus : sed nescio qui
eristunt. & quia non erramus in spon-¬

Expanded text:
quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit tacuit Moyses, non hinc tacuerunt Prophetae, Christum resurrecturum a mortuis tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in spon
Abbreviated transcription (Latin):
aut rugam: De illa lana quam p̃destina¬
uit inniuem adhuc in hominib incre¬
aulis & frigidis & pigris: faciat sibi ues¬
tem: de hac lana ut abluatur a macu¬
lis mundetur fide: ut rugam non ha¬
beat tendatur incrucȩ Qui dat niuẽ
uelitt lanam: lam si p̃destinati sunt uo¬
candi sunt: Quos enim p̃destinauit
illos & uocauit: lam quomodo uocant᷑.
ex langorȩ corporis illius ut fiant sani:
Quomodo uocantur. dudi euangeltũ
Nonueni uocare iustos: sed peccato¬
res inpenitentia: Incipit ergo iam p̃¬
destinatione illius cognoscere torporẽ
suum: accusare peccatum suur⁊ in
ergo qui dat niuem uelitt lanam. ꝓp¬
git: Quis: Quidat niuem sicut lanã:

Expanded text:
tem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quoNon veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incergo «qui dat nivem velut lanam,» progit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.»
Abbreviated transcription (Latin):
rando: sed tam̃ sũmatĩ & qͣsi omĩa ꝑstrm¬
ait & conclusit omĩa celȩstia laudantia
creatorẽ sitũ: & quasi diceretur eis
quare illũ laudent. qͥd illi debent: qͥd
ñ mirũ. ẽ. si facta laudent factorẽ.⁊ non
mirũ : si creat᷑a laudat creatorẽm: Ibi &
ap̃c nominatꝰ. ẽ: & quasi non audiuimꝰ
nom̃ ipsius Quis. ẽ. ap̃c : In principio e¬
rat uerbũ: & uerbũ erat apua am̃ &

Expanded text:
rando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrirando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid non mirum est si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis est Christus? «In principio erat Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
tumꝰ in ista ꝑegrinatione uitȩ huiꝰ: qͦmͦ
agatis uidete: Non nobis placeat amor ba¬
byloniȩ: ne obliuis camini ciuitatẽ hier¬
łm: & si corpus ur̃m ⁊ahue inbab lonia
facturi sumꝰ. qđ hic p̃ineaitam᷑: Laudate
aum̃ de cells: laudate eũ in ercelsis: Fri¬
mo de celis dicit: pꝰta de terra: Lauda¬
tꝰ enĩ ds̃ qͥfecit celum & terrã. Celestia
tranquillata sunt : pacata sunt: ibi sẽꝑ
gauadiũ. nulla mors. nulla egritudo. nul¬
la molestia: Laudent dm̃ beati: nos au¬
tem deorsũ adhuc fumꝰ: sed cũ cogtamꝰ
causa audimꝰ sursũ cor: Leuemꝰ cor fur¬
sũ. ne putrescamꝰ int̾ra: qm̃ placet no¬
bis qͦd ibi agunt angłi. modo nos spem
p̾ea rẽ. cum illue ueuerimꝰ. Hauda¬
Laudatȩ eũ sol & luna: laudatȩ eũ om̃s
stelle & lumen. Laudate eũ celi celor.
& aquȩ quȩ suꝑ celos st̃ laudent nom̃
añi: Quando explicat omĩa numeran¬

Expanded text:
tummodo in ista peregrinatione vitae quomodo tummodo in ista peregrinatione vitae quomodo agatis, videte. Non vobis placeat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem Jerusalem. Etsi corpus vestrum adhuc in Babylonia facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquilla sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem adhuc jusum sumus, sed cum cogitamus causa audiamus, Sursum corda. Levemus cor sursum, ne putrescat in terra; quoniam placet nobis quod ibi agunt Angeli. Modo nos spe; postea re, cum illuc venerimus. «Laudalaudate eum omnes stellae et lumen. Laudate eum coeli coelorum, et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia nume
Abbreviated transcription (Latin):
do gͦ qͥd dicit apłs: Quandiu sum̃ in
corporȩ : ꝑegrinamͣ a dño: Nondũ fumꝰ in
patria: Quando erimꝰ in patria: Quando
triũphabimꝰ de uicto inimico diabolo: qͥn¬
do mors noius⁊ pna mimica destruet᷑:
Tefiet sermo qui scriptꝰ. ẽ. absorta. ẽ. mors
inuictoria: Ubi. ẽ. mors contentio tua.
Ubi.ẽ. mors aculeus tuus: Quando gͦ
nulla erit mortis contentio quȩ mͦ. ẽ.
& facit nos gemere ex defectu. ex muta¬
bilitatȩ rerum: ex fragilitate carnis hu¬
mane: cõtendunt nobiscũ cotidie
temptationes: contendunt cotiaiȩ de¬
lectationes: & si ñ consentimus: tamen
molestiã patim᷑: & contendimꝰ: & magnũ
ꝑiculum . ẽ: ne qͥ contendit uincatur. Si
autẽ ñ consentiendo uincsmꝰ: molestiã
tamen patimur: resistendo delectationib
Non cestat & ñ morit᷑ hostis nͥ in resur¬
rectione mettuoꝵ: sed p̾sumamꝰ. fidamus.
erigant nos aggeus & aacharias. cantent

Expanded text:
do ergo quid dicit Apostolus? «Quamdiu sumus in do ergo quid dicit Apostolus? «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Quando ergo nulla erit mortis contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum. Sed praesumamus, fidamus, erigunt nos Aggaeus et Zacharias; cantant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ eo temꝑe qͦ captiuius popłs teneba¬
tur inbybylonia. ꝓpħabant iam futu¬
run finẽ captiuitates: ut restaurare¬
tur ciuitas iherłm: que bello ceciderat:
Significauerunt gͦ inmysterio  uitã
futura. ubi laudabiinꝰ dm̃. pꝰcaptiuitatẽ
uitȩ p̾sentis: ubi erit in nouatio eiui¬
tatis illiꝰ magne iherłm: unde ꝑegrine
suspiramꝰ captiuati adhuc subonere & sarcina¬
ĩ ꝑegrinatione corporis mortalis: unde
Aahue genimꝰ inꝑegrinatione. erulta¬
bimꝰ aute in patria: Qui autẽ ñ gemit
ꝑegriuus: ñ gaudebit ciuis: quia desi¬
deriũ non .ẽ. in illo. ꝓpħe gͦ isti scĩ mag¬
nã consolationẽ p̃buer̃. te captiuo po¬
pło scđ̃m carnem id .ẽ. constituto inba¬
bylonia fub regib alienigenis: osten¬
aebant enĩ ꝑppħiam futurũ tempꝰ li¬
berationis a captiuitate in staurationis
iherłm sed illa om̃ia: insigura gesta funt:
tiqͥ łresentia ostendunt᷑ in nobis: Mo¬

Expanded text:
prophetae, eo tempore quo captivus populus tenebaprophetae, eo tempore quo captivus populus tenebatur in Babylonia, prophetabant jam futurum finem captivitatis, ut restauraretur civitas Jerusalem , quae bello ceciderat. Significaverunt ergo nobis in mysterio vitam futuram, ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi erit innovatio civitatis illius magnae Jerusalem unde peregrini suspiramus, captivati adhuc sub onere et sarcina corporis mortalis; unde adhuc gemimus in peregrinatione, exsultabimus autem in patria. Qui autem non gemit peregrinus, non gaudebit civis; quia desiderium non est in illo. Prophetae ergo isti sancti magnam consolationem praebuerunt tunc captivato populo secundum carnem, id est, constituto in Babylonia sub regibus alienigenis. Ostendebant enim per prophetiam, futurum tempus liberationis a captivitate, instaurationis Jerusalem. Sed illa omnia in figura gesta sunt ; in antiquis, praesentia ostenduntur in nobis. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
te in isrł facta .e: ut plenitudo gen¬
tiũ intraret: De iacob fact᷑. ẽ. isrł Qđ
ẽ. isrł: Iam om̃s audiamus: Om̃s estis isrł¬
rł siue qͥhic estis in menbris api:
siue qui foris & non foris: & ꝑ omnez
aicimꝰ uidemꝰ & consideram̃ creatoren
qui ea fecit: de illis nascitur in nobis
lus dei: & cum ipsoꝵ consideratione
laudat᷑ as: om̃ia laudant am̃ Soepte
Sͦ iste de celo laudant omia. & dicit
laudate Quare cũ laudent dicit lau¬
Aite: Quia delectatꝰ es ineo qͦd laudent
& placuit ei quasi adiungere hoitatio¬
nẽ suã: Quomͦ si uenias ad hoĩes bonium
aliqͥd oꝑantes eũ gaudio: siue inuensa
sue in messe. siue in aliqua agri cultu¬
ia : placet tͥ qđ faciunt & dicas. Facite.
agite : ñ ut tune incipiant facere qͣnͣ¬
do dicis: sed quia placet tibi qͦd faci¬
entes inueneris. adiungis gatulationẽ
& exhortationẽ tuã: Dicendo enĩ facite.
& exhortando facientes uotas quasi fa¬
cis cũ illis. In hac gͦ exhortatione plenꝰ

Expanded text:
te Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes videmus, et consideramus Creatorem qui ea fecit, de illis nascitur in nobis laus Dei; et cum ipsorum consideratione laudatur Deus, omnia laudant Deum. Coepit ergo iste de coelo: laudant omnia, et dicit, «Laudate.» Quare, cum laudent, dicit, «Laudate?» Quia delectatus est in eo quod laudant, et placuit ei quasi adjungere hortationem suam. Quomodo si venias ad homines bonum aliquod operantes cum gaudio, sive in vinea, sive in messe, sive in aliqua agricultura; placet tibi quod faciunt, et dicis, Facite, agite: non ut tunc incipiant facere, quando dicis; sed quia placet tibi quod facientes inveneris, adjungis gratulationem et exhortationem tuam. Dicendo enim, Facite, et exhortando facientes, voto quasi facis cum illis. In hac ergo exhortatione plenus
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo napulamus. In om̃ib qui abinttio
nascentur: adam uapiilat. Uapulat adam id
e. genus humanũ. & multi sic obduruer.
ut uec plagas: suas sentiuitt. Qui uͦ ex
ipso genere filii facti sunt. receperunt sen
eum qui habitat in celo. & sic sunt ocuili
eoꝵ inmanus dni sui. quo adusq misereat᷑:
sicut ocuili seruoꝵ in manus añõꝵ suoꝵ. &
felices aliquos inisto scło ridentes. iocantes.¬
iactantes se.Mon uapulant linmo peius
uapulant. Hoc ipso grauius ceidiut᷑. quo
sensum iam ꝑdider̃. Euigilent &llapulent
sentiant quia uapulantꝰ. sciant quia ua¬
pulant. & doleant quia uapulant. quĩ qui
apponit scientiã appouit dolorem. Hoc
scriptura dixit. idõ dñs in euangło. Beati
lugentes qm̃ ipsi consolaliunt᷑. audia mi
uocẽ hominis qui uapulat. ⁊ sint iste euiꝰq
nrm̃ uoces. ⁊̃ quando nobis bene.ẽ. Nam
quis non intelligat napulare se cĩ egrotat.
ei aliquia molestię irrogatur. sentit uapulare

Expanded text:
ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt senseum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, m voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare
Abbreviated transcription (Latin):
mine suȩ. Ergo & illi. ⁊ illȩ. quo ad usq mise¬
reat᷑ ur̃i: uel dñs ueldñ a. fac gͦ aliquẽ do¬
minũ. iussisse seruũ celt uapulat seruus.
sentit plagarum dolores. adtendit ad manꝰ
anĩ sui. quo adusq dicat: parce. Manũ eñ
ipsã: potestatẽ dicit. Ergo quid dicimꝰ fr̃s:
ini. Pro iniquitate eruisti hominẽ. & tabesce¬
re fecisti sicut araneã animã meã. Adtendi¬
te fr̃s quã tabida . ẽ. aranea. ut leui tactu
conquassetur ⁊ moriat᷑. Et ne quasi carnẽ
solã infirmitate mortalitas putaremꝰ nos
habere tabidã. ũ dixit tabescere fecisti me.
ne scđm carnẽ intelligeremꝰ. seil ait tabes¬
cere fecisti sicut araneam animã meã. Nichil
enim infirmͥus anima nr̃a posita in mediis
temptationib scłi. in mediis genutib & partu¬
ritionib molestiarum. Nichil ea infirinius do¬
nec hereat soliditati cęlesti. isit intemplo dĩ
unde iam ñ cadat quia primo ut ueniret
adhanc infirmitatẽ & tabefactionẽ sicut ara¬

Expanded text:
e.» Ergo et illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid dicimus, fratmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut ara