comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diximus: scd̾m dupplicem considerationẽ.
iuxta intelligentiȩ nr̃e modũ ꝑtractauimꝰ.
Cetera autẽ quȩ sequunt᷑. quia scd̾m utr̃aq
lectionem in eande sententiam concurr̃t.
geminam expositionem ut ea quȩ pre¬
missa sunt. ñ requirunt. Quid enĩ est
seuicia ͥ nisi crudelitas: S et impatien¬
tia. quid aliud quã miseranda fragilitaᷤ:
Sic sub diuersis nominib idem sub
metipsam scindit᷑. lacerat᷑. confundi¬
tur: cum ad corruptionis extrema
UNC gͦ sequentia consideremꝰ.¬
Porro inquit quia uidisti pe

Expanded text:
diximus, secundum duplicem considerationem, diximus, secundum duplicem considerationem, juxta intelligentiae nostrae modum pertractavimus. Caetera autem quae sequuntur utramque lectionem in eamdem sententiam concurrunt, geminam expositionem ut ea quae praemissa sunt non requirunt. Quid enim est saevitia nisi crudelitas? Sic et impatientia, quid aliud quam miseranda fragilitas? Sic sub diversis nominibus idem into mens in semetipsam scinditur, laceratur, confunditur, cum ad corruptionis extrema unc ergo sequentia consideremusPorro, inquit, quia vidisti e
Abbreviated transcription (Latin):
nuet omnia hec. et conteret. Si in ferro
seuiciam debemus intelligere: quomodo
queso huiꝰmodi regnum. regna cetera que¬
at comininuere. atq conterere: Ausq
dubio quantũcumq mens impudens sct̃.
głam tam̃ quam in scipsa ꝑ arrogantiam.
uel in alcero ꝑ iactantiam habere consue¬
uit: omnino nec mirum ꝑturbat atq
confundit. Quis enim int̾ tot seuicie sue
tam aꝑtas insanias. uel scm̃ se credat:
uel ab alio hoc posse credi confidat: Re¬
gnum autem ꝑtinacie adeo solent uo¬
lenta illa seuiciȩ uira conterere atq con¬
fundere: ut in nullo ꝓposito. qmͣui ᷤ recto.
qmius honesto. furoris sui tempore menᷤ
possit ꝑseuerare. S: quieqͥd tranquillitatis
temꝑe mens de pace. seu pacientia. etiã
cum uoto uel sacramento delib̾at atq dis¬
ponit: ꝑturbationis suȩ tempore furor
suꝑueniens dissipat atq dissoluit. Ea quȩ
de iusionis huius expositione hucusq iã

Expanded text:
nuet omnia haec, et conteret. Si in ferro nuet omnia haec, et conteret. Si in ferro saevitiam debemus intelligere, quomodo, quaeso, hujusmodi regnum regna caetera queat comminuere atque conterere? Absque dubio quantumcunque mens impudens sit, gloriam tamen quam in seipsa per arrogantiam, vel in altero per jactantiam habere consuevit omnino nec mirum perturbat atque confundit. Quis enim inter tot saevitiae suae tam apertas insanias vel sanctum se credat, vel ab alio hoc posse credi confidat? Regnum autem pertinaciae adeo solent violenta illa saevitiae jura conterere atque confundere, ut in nullo proposito quamvis recto, quamvis honesto furoris sui tempore mens possit perseverare. Sed quidquid tranquillitatis tempore mens de pace seu patientia, etiam cum voto vel sacramento deliberat atque disponit, perturbationis suae tempore furor superveniens dissipat atque dissolvit. Ea quae de visionis hujus expositione hucusque jam
Abbreviated transcription (Latin):
suam in seipso constituit. Recedit autem
a scipso: cum głam ponit in altero. Cogita
autem quantominus sit głari i sibilo a¬
lieni oris. & laudib falsis. quam in ꝓpruiᷤ
bonis et sepe ueris: quamuis ab alio accep¬
tis. Recte gͦ dicit᷑. Tu caput aureumn es.
et post te consurget regnum aliud minꝰ te:
& additur. Et regnum aliud terciũ ȩxe¬
um. qđ imperabit uniuersȩ t̃rȩ. Es eo qd
ualde durabile existat: recte ut suꝑuis
diximus ꝑtinatiam designat. Hentrem
itaq et femora quȩ pudendis adiacent.
quasi ȩxea quis tunc habet. qñ his etiam
ꝑtinacit̃ inheret: quȩ etiam erubescere de¬
beret. Uide gͦ quam apte uideat᷑ huic regno
congruere: qd dicit᷑ imꝑare uniuersȩ t̾rę.
Quomͦ enim uniuersȩ t̾re non imperat:
qđ usq ad ignominiosa imꝑanda tyran¬
uidem suam dilatat: E quartũ inquit
regnum: erit uelut ferrum. Quomͦ ferrũ
comminuit et domat omnia: sic comini¬

Expanded text:
suam in seipso constituit. Recedit autem suam in seipso constituit. Recedit autem a seipso, cum gloriam ponit in altero. Cogita autem quanto minus sit gloriari in sibilo alieni oris, et laudibus falsis, quam in propriis bonis, et saepe veris, quamvis ab alio acceptis. Recte ergo dicitur: Tu caput aureum es, et post te consurget regnum aliud minus te, et additur, et regnum aliud tertium aereum quod imperabit universae terrae. Aes, eo quod valde durabile existat, recte, ut superius diximus, pertinaciam designat. Ventrem itaque, et femora quae pudendis adjacent quasi aerea quis tunc habet, quando his etiam pertinaciter inhaeret quae etiam erubescere deberet. Vide ergo quam apte videatur huic regno congruere quod dicitur imperare universae terrae. Quomodo enim universae terrae non imperat quod usque ad ignominiosa imperanda tyrannidem suam dilatat? Et quartum, inquit, regnum erit velut ferrum. Quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic commi
Abbreviated transcription (Latin):
comitante gr̃a et mala corrigere: & bona
exercere potes. Preme gͦ suꝑbiam: ne ꝑdas
& grãm. Deus enim suꝑbis resistit: humi¬
lib autem dat grãm. Scimus autẽ quia
inicium omĩs peccati suꝑbia. Qui autem
facit peccatum: scruus est peccati. Quidgͦ:
Num quidnã iam non erit aliud regnum
cum iam ceꝑit dominari peccatum. & tu
etib̾e famulatum: qu̾a tunc erat cũ tu
poteras peccatum p̾mere. ita ut non re¬
gnaret in tuo mortali corpore: Puto gͦ
quia cum iam ceꝑis grãm ꝑ suꝑbiam a¬
inittere. et teipsum ꝑdere: sine qua nicħ
poteris facere: puco inquam quia iam
consurget aliud regnum minus te: scd̃m qd̾
scriptum est. Tu inquit caput aureum
es: et post te consurget regnum aliud. minꝰ
te. S quia arrogans quisq głatur in sepp¬
so. iactantia autem in fauore alieno. recte.
scđm aliquid de aureo capite hoc est de
arrogante dici potest. quia adhuc ipse ẽ:
eo qđ scipsum necdum deseruit. qui głam

Expanded text:
comitante gratia, et mala corrigere, et bona comitante gratia, et mala corrigere, et bona exercere potes. Preme ergo superbiam, ne perdas et gratiam: Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Scimus autem quia initium omnis peccati superbia. Qui autem facit peccatum, servus est peccati. Quid ergo? Nunquidnam jam non erit aliud regnum, cum jam coeperit dominari peccatum, et tu exhibere famulatum, quam tunc erat cum tu poteras peccatum premere; ita ut non regnaret in tuo mortali corpore? Puto ergo quia cum coeperis gratiam per superbiam amittere, et teipsum perdere, sine qua nihil poteris facere; puto, inquam, quia jam consurget aliud regnum minus te, secundum quod scriptum est: Tu, inquit, caput aureum es, et post te consurget regnum aliud minus te. Sed quia arrogans quisque gloriatur in seipso, jactantia autem in favore alieno, recte secundum aliquid de aureo capite, hoc est de arrogante, dici potest, quia adhuc ipse est, eo quod seipsum necdum deseruit, qui gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
gere: głam. quia potes rebelles reuince.
Non est tam̃ unde suꝑbias: non est qđ tibi
ascribas. Deus enu celi dedit omnia ista tibi.
& omnia in quib: habitant filii hominum.
et bestias agri. uolucresq celi dedit in manu
tua: & sub dicione tua unuiersa constituit.
Quod bestiis agri. qđ uolucrib celi p̃sides:
qd̃ appetitib carnis. qd̃ cogitationib meutis.
dominari potes: quod bona oꝑari. qđ utilia
meditari uales: non de tua uirtute. s de diui¬
no munere habes. Omnia enim in quib
filii hominũ habitant. et quȩ rationi. re¬
ctisq consiliis obtemꝑant: ex eius muncre
fiunt: eius cooꝑatione in actum ꝓdeunt.
bene ꝓueniunt: ꝓsꝑe succedunt. Quicqͥd
gͦ utilit̃ potes. ex ipso et ꝑ ipsum potes. qui
nichil non potest. quia omia potest. Om̃iᷤ
itaq possibilitas tua ex eius munere uenit:
qui sub ditione tua hec omnia constituit.
Tu gͦ inquit caput aureum es. qui adhuc

Expanded text:
gere; gloriam, quia potes rebelles revincere. gere; gloriam, quia potes rebelles revincere. Non est tamen unde superbias, non est quod tibi ascribas: Deus enim coeli dedit omnia ista tibi, et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa constQuod bestiis agri, quod volucribus coeli praesides, quod appetitibus carnis, quod cogitationibus mentis dominari potes, quod bona operari, quod utilia meditari vales non de tua virtute, sed de divino munere habes. Omnia enim in quibus filii hominum habitant, et quae rationi rectisque consiliis obtemperant, ex ejus munere fiunt, ejus cooperatione in actum prodeunt, bene proveniunt, prospere succedunt. Quidquid ergo utiliter potes, ex ipso, et per ipsum potes, qui nihil non potest, quia omnia potest. Omnis itaque possibilitas tua ex ejus munere venit, qui sub ditione tua haec omnia constituit. Tu ergo, inquit, caput aureum es, qui, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
exterius. Intus ꝑ diuinam reuelationem:
exterus ꝑ humanam exhortationem. intꝰ
ꝑ int̾nam aspirationem: exterius ꝑ huma¬
nam rationem: sicut hic prius in occulto
ꝑ somnium. postea in manifesto ꝑ uerbũ.
Cu inquit rex regum es. quia fortib fortio¬
rib. quia fortioꝵ. fortissimis dominari po¬
tes: quia adhuc gram adutricem habes.
Penitentiam gͦ age dum potes: dum gram
adhuc cooꝑantem habes. Adhuc rex regũ
es. et principalib etiam uiciis adhuc pͥn¬
cipari. passionibꝰq tuis adhuc dominari
potes: Quia grãm licet deserens. ñdum
ab illa desertus es. Noli inquit suꝑbire.
noli altum sapere: cordis tui arrogantiã
citius depone: et qđ de dei munere potes.
noli tibi ascribere. Deus enim celi regnũ
& fortitudinem. et imperium. & głam.
dedit tibi. Ad huc in cordis uel corporis
tui motib habes regnum. quia bonos
disponere: habes fortitudinem. qr malis
resistere. imperium. qͥa negligentes ur¬

Expanded text:
exterius; intus per divinam revelationem, exterius; intus per divinam revelationem, exterius per humanam exhortationem. Intus, per internam aspirationem, exterius per humanam rationem, sicut hic prius in occulto per somnium, postea in manifesto per verbum. Tu, inquit, rex regum es, quia fortibus fortioribusque fortior, fortissimus dominari potes, quia adhuc gratiam adjutricem habes, poenitentiam ergo age, dum potes, dum gratiam adhuc cooperantem habes. Adhuc rex regum es et principaliter etiam vitiis adhuc principari, passionibusque tuis adhuc dominari potes. Quia gratiam licet deserens, nondum ab illa desertus es. Noli, inquit, superbire, noli altum sapere, cordis tui arrogantiam citius depone, et quod de Dei munere potes, noli tibi ascribere: Deus enim coeli, regnum et fortitudinem, et imperium, et gloriam dedit tibi. Adhuc in cordis vel corporis tui motibus habes regnum, quia bonos disponere; habes fortitudinem, quia malis resistere; imperium, quia negligentius ur
Abbreviated transcription (Latin):
tum seuiciȩ. Arrogantia siquidẽ ꝑtinet
ad opus aureum: iactantia ad opus ar¬
genteum: ꝑtinatia ad opus ȩxeum: seui¬
cia ad ferrum. Uideamus quid interp̃s
ñr de aureo capite dicat. quidue sentiat:
uel quomͦ illud conueniat. Tu inquit rex
regum es: et ds̃ celi regnum. & fortitudini̾e.
et imꝑium. & głam dedit tibi: et omnia
in quib habitant filii hominum. & besti¬
as agri. uolucresq celi dedit in manu tua:
& sub ditione tua uniuersa coustituit. Seꝑe
cum talem tantamq grãm accipimus. qͣlem
hic descriptam uel suꝑus expositam andi¬
uimus: fit ut inde contra dm̃ suꝑbiamus:
unde deuotiores uel magis obnoxii deo eẽ¬
N debiumus. S illud queso quam pium. qnͣ¬
ta ue est ammiratione dignum: qđ cum tu¬
mida mens nĩa contia dm suꝑbit. ñ statum
nos districta animaduersione ꝑcutit. nec
gram suam ilico subtrahit: s prius noᷤ pia
ammonitione conuenit. mͦ interius. modo

Expanded text:
rtum saevitiae. Arrogantia siquidem pertinet rtum saevitiae. Arrogantia siquidem pertinet ad opus aureum, jactantia ad opus argenteum, pertinacia ad opus aereum, saevitia ad ferreum. Videamus quid interpres noster de aureo capite dicat, quidve sentiat, vel quomodo illud ei conveniat: Tu, inquit, rex regum es: et Deus coeli, regnum et fortitudinem et imperium et gloriam dedit tibi, et omnia in quibus habitant filii hominum, et bestias agri volucresque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit. Saepe cum talem tantamque gratiam accipimus qualem hic descriptam, vel superius expositam audivimus, fit ut inde contra Deum superbiamus, unde devotiores vel magis obnoxii Deo esse debuimus. Sed illud, quaeso, quam pium quantave admiratione dignum, quod cum tumida mens nostra contra Deum superbit, non statim nos districta animadversione percutit, nec gratiam suam illico subtrahit. Sed prius nos pia admonitione convenit, modo interius, modo
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ferrum. Quomodo ferrum commi¬
nuit et domat omnia: sic comminuet ħ
omnia & conteret. Quid ẽ qd̃ dicit hec
omnia: nisi qd hoc regnum conterit ceta
regna p̃dicta. quomͦ cetera metalla comini¬
nuere solet ferrum. es uidelicet aurum.
& argentum : Sicut in auro caritas. in
argento ueritas. in ęre simultas: sic ut
suꝑius dictum est. in ferro figurat᷑ crude¬
litas. Quis autem nesciat quomͦ rigor
crudelitatis. dissipare et destruere soleat
scm̃ desiderium. qd̃ ꝑtinet ad aurĩr ue¬
rum consilium quod ꝑtinet ad argentũ:
pium s simulatũ obsequium. qd̵ ꝑtinet
ad opus ȩxeum: Bene gͦ dictum est: et re¬
gnum quartum erit uelut ferrum: De¬
descendentiũ de malo in malum:
ed oportet nos item paululum
ad suꝑiora redire: & quomodo
hec interp̃tatio alie lectioni etiã
conueniat. ostendere. Scd̃m aut̃e eam
lectionem. pͥmum regnum ẽ arrogantie
scłm est iactantiȩ: tercium ꝑtinatiȩ: qrͣ¬

Expanded text:
velut ferrum. Quomodo ferrum commivelut ferrum. Quomodo ferrum comminuit, et domat omnia, sic comminuet haec omnia et conteret. Quid est quod dicit haec omnia, nisi quod hoc regnum conterit caetera regna praedicta. Quomodo caetera metalla comminuere solet ferrum, ea videlicet, aurum et argentum? Sicut in auro charitas, in argento veritas, in aere simultas, sic, ut superius dictum est, in ferro signatur crudelitas. Quis autem nesciat quomodo rigor crudelitatis dissipare, et destruere soleat sanctum desiderium, quod pertinet ad aurum; verum consilium, quod pertinet ad argentum; pium sed simulatum obsequium, quod pertinet ad opus aereum? Bene ergo dictum est, et regnum quartum erit velut ferrum. descendentium de malo in malum. Sed oportet nos item paululum ad superiora redire, et quomodo haec interpretatio aliae lectioni etiam conveniat ostendere. Secundum autem eam lectionem, primum regnum est arrogantiae, secundum est jactantiae, tertium pertinaciae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
regui imꝑator sortem in regno celorum.
qui in bono oꝑe exercet corpus suum: s
negligit in bona uoluntate nutrire cor
suum. Regnum celoꝵ inquit uitͣ uosẽ.
Intus saue. intus in corde regnat carita ᷤ.
intus regnat ueritas: nec his tam̃ finib
contente ꝑ opus bonum erumpunt foris.
Uide gͦ ne forte iluo illa p̃dicta regn
ꝑtineant ad regnum celoꝵ: si omniuo
regnum celoꝵ intra nos est: eo qđ utr̃uq
illoꝵ intra uos inueniri potest. Sed
ille tercii regni rex et imꝑator non habens par¬
tem in regno celoꝵ: de summo depulsus et
foras eiectus. quia in celo non potest. regnum
Suendicat in terra. ꝓiecit enim intima sua
in uita sua. et non potest dicere nr̃a conu̾¬
satio in celis est: quantomagis gͦ euis domi¬
natio in celis ẽẽ non potest: Imꝑat tamen
uniuerse terre exercens carnem in bono
oꝑe: mente relinquens uacuam bona ĩten¬
tione. Et quartum regnum inquit erit

Expanded text:
regni imperator sortem in regno coelorum regni imperator sortem in regno coelorum qui in bono opere exercet corpus suum, sed negligit in bona voluntate nutrire cor suum: Regnum coelorum, inquit, intra vos est . Intus sane, intus in corde regnat charitas, intus regnat veritas, nec his tamen finibus contentae per bonum opus erumpunt foras. Vide ergo ne forte duo illa praedicta regna pertineant ad regnum coelorum, si omnino regnum coelorum intra nos est, eo quod utrumque illorum intra nos inveniri potest. Sed ille tertii regni rex et imperator, non habens partem in regno coelorum, de summo depulsus et foras ejectus, quia in coelo non potest, regnum sibi vindicat in terra. Projecit enim intima sua in vita sua, et non potest dicere, nostra conversatio in coelis est. Quanto magis ergo ejus dominatio in coelis esse non potest? Imperat tamen universae terrae exercens carnem in bono opere, mentem relinquens vacuam bona intentione. Et quartum regnum, inquit, erit
Abbreviated transcription (Latin):
bas ex magno consilio. et multo deside¬
rio: Et post te inquit consurget regnũ
aliud minus te. Nonne aliud regnũ ẽ.
cum mens regit̃ solo consilio: qu̾a cum
agitat᷑ etiam boni desiderio: Nonne
ẽ minus regnum sine desiderio. solum
consilium ÷ quã cum prudenti consilio
feruens desiderium᷑. Nonne minus est
bonum. facere ex sola delib̾atione: qu̾a
etiam ex magna dilectione. seu delecta¬
tione: Recte gͦ dicit᷑. et post te consur¬
get regnum aliud miniis te. E postea
de tercio regno subinfert᷑: cum dicitur.
Et regnum tercium aliud exeum: qd̃ im¬
ꝑabit unuerse t̾re. Sicut ad aurum
ꝑtinet qđ fit ex dilectione. et sicut ad
argentum qđ fit ex sola delibatione:
sic ad es ꝑtinet uonum qd̃ fit ex simu¬
latione. In pͥmo regnat caritas: in scd̃o
ueritas: in tercio reguat simultas. Uide
gͦ queso quam recte uidet᷑ huic tercio
regno conuenire: qđ imꝑare describit᷑
uniuersȩ terre. Neq enim habet huiꝰ

Expanded text:
bas ex magno consilio, et multo desidebas ex magno consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consurget regnum aliud minus te. Nonne aliud regnum est cum mens regitur solo consilio, quam cum agitur etiam boni desiderio? Nonne est minus regnum sine desiderio solum consilium, quam cum prudenti consilio fervens desiderium? Nonne minus est bonum facere ex sola deliberatione, quam etiam ex magna dilectione seu delectatione. Recte ergo dicitur: Et post te consurget regnum aliud minus te. Et postea de tertio regno subinfertur, cum dicitur: Et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae. Sicut ad aurum pertinet quod fit ex dilectione, et sicut ad argentum quod fit ex sola deliberatione, sic ad aes pertinet bonum quod fit ex simulatione. In primo regnat charitas, in secundo veritas, in tertio regnat simultas. Vide ergo, quaeso, quam recte videtur huic tertio regno convenire quod imperare describitur universae terrae. Neque enim habet hujus
Abbreviated transcription (Latin):
sis ipse. Si post multam caritatem ma¬
gnamq anuni deuotionem desicris esse
deuotus. destiterisq ẽẽ aureus: numquid
ipse eris qui pͥus: Homo inqͥt cum in
honore eẽt non intellexit: comparatus ẽ
uimentis insipientib. & similis factus
ẽ illis. Similem ẽẽ deo. mirabile decus:
similem ẽẽ pecorib miserabile dedecus.
Ergo alius. et alius similis deo: & simi¬
lis pecorib. Homo bonus factus est: &
ad bonitatem creatus est. Soluminͦ hoc
inueni inquit ȩcclesiastes. quia fecerit
ds hominem rectum : & ipse inmiscue¬
rit se infinitis questionib. Si gͦ carita¬
te ferues. & in boni dilectione ꝑmanes.
aureum caput habes. & tu ipse es: qͥa
id. quod. & ad qđ factus es. et qd esse
adhuc eris ipse. & non potus alius minor
te: Tu es inquit caput aureum: & pꝰ
te consurget regnum aliud minus te.
Numquid ñ es iam minor te ipso. cum
ceꝑis facere ex solo consilio qđ pͥus actita¬

Expanded text:
sis ipse. Si post multam charitatem, masis ipse. Si post multam charitatem, magnamque animi devotionem desieris esse devotus, destiterisque esse aureus, nunquid ipse eris qui prius? Homo, inquit, cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Simile esse Deo, mira ile decus; similem esse pecoribus, miserabile dedecus. Ergo alius, et alius similis Deo et similis pecoribus. Homo bonus factus est, et ad bonitatem creatus est: Solummodo hoc inveni, inquit Ecclesiastes, quia fecerit Deus hominem rectum, et ipse immiscuerit se infinitis quaestionibus . Si ergo charitate ferves, et in boni dilectione permanes, aureum caput habes, et tu ipse es, quia id quod, et ad quod factus es, et esse adhuc eris ipse, et non potius alius minor te? Tu es, inquit, caput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te. Nunquid non es jam minor te ipso, cum coeperis facere ex solo consilio, quod prius actita
Abbreviated transcription (Latin):
qd ad ista subiungit᷑. Tu es eigo
inquit caput aureum: & post̃
te consurget regnũ aluid mninus te. Ac¬
tende queso quid dicat: quid sua nos inter¬
p̃catione docere ꝓponat. Eu es inquit cap̃
auieum. Ut enim de ceteris taceam. hoc uł
solum puto in quo interp̃te opus habemuᷤ.
& utinam interp̃tantem intelligere. & hoc
uł ꝑ interp̃tem nosse possimus. Nonne
statua una uniꝰ hominis ꝑsonam repre¬
sentat: et illa ut exposumus ciuꝰlibet de
summis in ima ruentis preuaricationẽ
designat: Si unus est qui eiꝰmodi ẽ ha¬
bens caput aureum. pectus argenteum.
cetera autẽ menbra exea. uel ferrea. cur
queso si ipse cui hoc dicit᷑. est caput aure¬
um. cur non et idem ipse sit pectus argen¬
teum. & cetera in hunc modum: An forte
in ea parte qua aureus es ipse es. & ipse
non es in ea parte. qua aureus non es:
Quisqͥs gͦ es cum post caput aureum ĩa
ceꝑis pectus argenteum habere: iude qͣso
& diligent̃ attende. ne forte ipse. iam ñ

Expanded text:
subjungitur: Tu es ergo, inquit, caput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te . Attende, quaeso, quid dicat, quid sua nos interpretatione docere proponat: Tu es, inquit, caput aureum. Ut enim de caeteris taceam, hoc vel solum puto in quo interprete opus habemus, et utinam interpretantem intelligere, et hoc vel per interpretem nosse possimus. Nonne statua una unius hominis personam repraesentat, et illa, ut exposuimus, cujuslibet de summis in ima ruentis praevaricationem designat? Si unus est qui ejusmodi est, habens caput aureum, pectus argenteum, caetera autem membra aerea vel ferrea, cur, quaeso, si ipse cui hoc dicitur, est caput aureum, cur non et ipse sit pectus argenteum, et caetera in hunc modum? An forte in ea parte qua aureus es, ipse es, et ipse non es, in ea parte qua aureus non es? Quisquis ergo es, cum post caput aureum jam coeperis pectus argenteum habere, vide, quaeso, et diligenter attende ne forte ipse, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e auctor et ꝓtector. dum uicioꝵ ĩ nob̾
dominiũ destruit: uirtutes uͦ in eorꝰ
locum restituit: tranffert regna. atq
constitirit. Et recte quidẽ. Quia dĩẽ
regnũ: et ipse dominabit᷑ gentium.
Dat inquit sapientiam sapientib. et
scientiam intelligentib disciplinam.
Ipse ieuelat ꝓfunda & abscondita: &
nouit in tenebris constituta. & lux cum eo ẽ.
Nemo gͦ de suo ingenio p̾sumat: nemo inte¬
rioꝵ. nemo uel exterioꝵ. scientiam suis studus
uel meritis ascribat. Ipse est enim qui dat
sapientib sapientiam: ipse equȩ qui dat sci¬
entiam intelligentib disciplinam. In eandẽ
ꝓculdtibio sententiam ꝑgit. qui dicit. Omĩs
sapientia a dño deo ẽ. et cum eo fuit semꝑ: et
ẽ ante ipsum. Utriq consentit: qui ait. Omẽ
datũ optimum et omne donũ ꝑfectum de
sursum ẽ: descendens a patre luminũ. Ipse
reuelat ꝓfunda et abscondita: & noiit in¬

Expanded text:
nostrae auctor et protector, dum vitiorum in nobis nostrae auctor et protector, dum vitiorum in nobis dominium destruit, virtutes vero in eorum locum restituit, transfert regna, atque constituit. Et recte quidem, quia Domini est regnum, ipse dominabitur gentium: Dat, inquit, sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam. Ipse revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta, et lux cum eo est. Nemo ergo de suo ingenio praesumat, nemo interiorum vel exteriorum scientiam suis studiis vel meritis ascribat. Ipse est enim qui dat sapientibus sapientiam, ipse aeque qui dat scientiam intelligentibus disciplinam. In eamdem procul dubio sententiam pergit qui dicit: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum eo fuit semper, et est ante aevum . Utrique consentit, qui ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum de sursum est, descendens a Patre luminum . Ipse revelat
Abbreviated transcription (Latin):
atq constituit: qñ euersa uicioꝵ tyranni¬
de uirtutes regnare facit. De his uiciorum
uirtittum ue ppłis. & tam de hoꝵ destru¬
ctione. qu̾a illarum exaltatione mystice
scribit᷑: cum ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Uineam de
egipto transtulisti: eiecisti gentes. & plan¬
tasti eam. Uinea plantat᷑: qñdo
bonum ꝓpositum in bona intentio ne
figit᷑. Gentes ciciunt᷑: qñ confessionis edi¬
cto ꝓfessionis uoto. interminat᷑ peccatis.
uicus abrenuntiat᷑. In eandem sententi¬
am currit. qđ alias idem ꝓpħa de
uicioꝵ extirpatione. uel uirtutum
plantatione cauit. Eiecisti gentes & plan¬
tasti eam: afflxisti ppłos et expulisti eoᷤᷤ.
Odiosus ille uicioꝵ ppłs afflictionis mag¬
nitudine expellit᷑: cum tandẽ aliquando
tam contritione corporis. qu̾a conpuneti¬
one cordis a carualium defiderioꝵ domi¬
natione anima dui multumq opp̃ssa.
liberat᷑. In hunc itaq modum salittis

Expanded text:
atque constituit, quando eversa vitiorum tyranniatque constituit, quando eversa vitiorum tyrannide virtutes regnare facit. De his vitiorum, virtutumve populis, et tam de horum destructione quam illarum exaltatione mystice scribitur, cum per Prophetam dicitur: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . Vinea plantatur quando bonum propositum in bona intentione figitur. Gentes ejiciuntur, quando confessionis edicto, professionis voto interminatur peccatis, vitiis abrenuntiatur. In eamdem sententiam currit, quod alios idem Propheta de vitiorum exstirpatione, vel virtutum plantatione cavit: Ejecisti gentes, et plantasti eos, afflixisti populos, et expulisti eos . Odiosus ille vitiorum populus afflictionis magnitudine expellitur, cum tandem aliquando tam contritione corporis quam compunctione cordis a carnalium desideriorum dominatione anima diu multumque oppressa liberatur. In hunc itaque modum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
& expedicius ꝓferimus. In uiuenili etate ẽ
uirtus corporis robustior. & animus audaci¬
or: et iccirco ea etas ad exercitationis usum
efficatior. Usq ad ꝓuectiorem ętatem. tum
multiplex doctrina. tum multa rerum exꝑi¬
entia cotidianis ꝓuectib scientiam auget:
& iccirco ea ȩtas pre ceteris omnib consiliis
iuget: prudentia pollet. Prima iraq dicta
rum ad discendum: scđa ad exercitan¬
dum: tercia uero p̃ualet addiscernendũ.
Iuxta sumilitidinem annorp. et meritorꝓ.
ut sic dicam etates consideramis: & scłm
diuersoꝵ. ꝓuectuum differentiam. diuer¬
sarum uirtutũ efficatiam. nos habere cog¬
noscimus. Differentes itaq efficatiȩ faculta¬
tes: diuerse quodammͦ sunt animoꝵ eta¬
tes. Tempoꝵ gͦ et etatum modos. meritoꝵ
ille optimus moderator alternat: qui nunc
harum. nunc illarũ uirtittum tam facul¬
tatem qũa oportunitatem. pietatis sue dis¬
pensationẽ amministiat. Transfert regna

Expanded text:
et expeditius proferimus. In juvenili aetate est et expeditius proferimus. In juvenili aetate est virtus corporis robustior, et animus audacior, et idcirco ea aetas ad exercitationis usum efficacior. Usque ad provectiorem aetatem tum multiplex doctrina, tum multiplex rerum experientia quotidianis provectibus scientiam auget, et idcirco ea aetas prae caeteris omnibus consiliis viget, prudentia pollet. Prima itaque dictarum aetatum ad discendum, secunda ad exercitandum, tertia vero praevalet ad discernendum. Juxta similitudinem annorum et meritorum, ut sic dicam, aetates consideramus, et secundum diversorum provectuum differentiam, diversarum virtutum efficaciam nos habere cognoscimus. Differentes itaque efficaciae, facultates diversae quodammodo sunt annorum aetates. Temporum ergo et aetatum modos meritorum ille optimus moderator alternat, qui nunc harum, nunc illarum virtutum tam facultatem, quam opportunitatem pietatis suae dispensatione administrat. Transfert regna
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑunt. quicumq sapientiam et fortitudiñẽ
habere. quicumq sapient̃ et fortcer agere po¬
tuerunt. Quid enim habes inquit apłs. qđ
non accepisti: Ipse inquit mutat tempora et
etates. Scimus quia omnia terapꝰ hñt. & sius
spaciis transseunt uniuiersa sub celo. Tempus
platitandi: et tem Opus euellendi qd̃ plan¬
tatum ẽ. Iuxta hunc modum: & in aliis reb
considerari potest. Ex occasione itaq tempors
oportimitatem accipims: ut mͦ hec mͦ illa
utilius uel expedicuis agere ualeamus. Nr̃ĩs
itaq usib tempora mutat: qñ nunc harum¬
nunc illarum uirtutum extrcitiis oportum¬
tatem accomodat. S quid queso iuuat exer¬
ceudoꝵ accepisse oportunitatem÷ nisi ex eĩdem
largitoris munere accipiamus & exequendi
facultatem: Scimus autem quia etates diuer¬
sȩ aliis. et aliis effectib sunt magis apte. Eerte
quȩ in puericia discimus. ꝓfundins retiuemꝰ:

Expanded text:
acceperunt quicunque sapientiam et fortitudinem acceperunt quicunque sapientiam et fortitudinem habent, quicunque sapienter et fortiter agere potuerunt. Quid enim habes, inquit Apostolus, quod non accepisti? . Ipse, inquit, mutat tempora et aetates. Scimus quia omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Juxta hunc modum, et in aliis rebus considerari potest. Ex occasione itaque temporis opportunitatem accipimus, ut modo haec, modo illa utilius vel expeditius agere valeamus. Nostris itaque usibus tempora mutat, quando nunc harum, illarum virtutum exercitiis opportunitatem accommodat. Sed quid, quaeso, juvat exercendorum accepisse opportunitatem, nisi ex ejusdem largitatis munere accipiamus et exsequendi facultatem? Scimus autem quia aetates diversae aliis, et aliis effectibus sunt magis aptae. Certe quae in pueritia discimus profundius retinemus,
Abbreviated transcription (Latin):
postulatio miscrationis: tercium glorificatio
miserentis. Primũ est accusatio culpȩ: scđm
supplicatio ueniȩ: tercium magnificatio di¬
uinȩ munificentie. Hec omnia iste nr̃ dani¬
el magnifice exequit᷑: sicut ex euis uerbis
cognoscit᷑. Confessio et accusatio est culpe
ubi alio loco domino loquit᷑ in oratione.
Peccauimus. iniquitatem fecimus. impiȩ
egimus: & recessimus et declinauimus a
mandatis tuis. ac iudiciis. Supplicatio et
imploratio ẽ ueniȩ: ubi legis codem ipso
dicente. E xaudi dñe. placate domine: attende et
fac. Glouficatio et magnificatio sui creatoris.
sibuq miserentis. ẽ ꝓculdubio quod hoc in loco
legis. Sit nomen domini benedietum a seło
& usq in scłm: quia sapientia et forctudo eĩ
suut: et ipse mutat tempora & ȩtates: transfeit
regna atq constiaut. Sapientia et fortitudo sa¬
ne accipientis quidẽ bona. s. ꝓculdubio largi¬
entis di ddona sunt: quia ex enis utiq munere

Expanded text:
postulatio miserationis, tertium glorificatio postulatio miserationis, tertium glorificatio miserentis. Primum est accusatio culpae, secundum supplicatio veniae, tertium magnificatio divinae munificentiae. Haec omnia iste noster Daniel magnifice exsequitur, sicut ex ejus verbis cognoscitur. Confessio et accusatio est culpae, ubi alio loco Domino loquitur in oratione: Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Supplicatio, et imploratio est veniae, ubi legis eodem ipso dicente: Exaudi, Domine; placare, Domine; attende, et fac . Glorificatio et magnificatio sui Creatoris sibique miserentis est procul dubio quod hoc in loco legis: Sit nomen Domini benedictum a saeculo, et usque in saeculum, quia sapientia, et fortitudo ejus sunt, et ipse mutat tempora et aetates, transfert regna, atque constituit . Sapientia et fortitudo sane accipientis quidem bona, sed procul dubio largientis Dei bona sunt, quia ex ejus utique munere
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. ut lucere possit. Sic sane humana in tel¬
ligentia diuinitus accipit: ut ueri luminis
radiis renitere possit. Quotiens igit᷑ nouos di¬
unȩ illustrationis radios accipimus. & aliquid
quod humanã intelligentiam excedit. ex diui¬
na rtuelatione cognoscimus: debemꝰ statim
in gr̃arum actionem assurgere: et magnificen¬
tiȩ tuba in diuinȩ bonitatis preconia reboare.
Magnificate inquit dñm mecum: & exalte¬
mus nomen cius in idipsum. Ecce quomodo
bucina ꝑsonuit: ecce quomͦ ad clangorem bue¬
cinȩ secum et alios animauit. Eius modibuc¬
cinȩ clangorem in noua luna fieri uoluit:
uel se facturum spopondit. cum dixit. De¬
nedicam dũm. qui tribuit michi intellectũ.
Sic daniel cum reulantis gr̃ȩ lumen accep̃:
quasi ad noue lunȩ exortum magnificentie
tuba ꝑsonuit. cum ait. Sit nomen dñi be
um uerȩ et ꝑfectȩ deuotionis. Pri¬
mũ est confessio criminis: scdm

Expanded text:
cipit ut lucere possit. Sic sane humana intelcipit ut lucere possit. Sic sane humana intelligentia divinitus accepit, ut veri luminis radiis renitere possit. Quoties igitur novos divinae illustrationis radios accipimus, et aliquid quod humanam intelligentiam excedit ex divina revelatione cognoscimus, debemus statim in gratiarum actionem assurgere, et magnificentiae tuba in divinae bonitatis praeconia reboare: Magnificate, inquit, Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in idipsum . Ecce quomodo buccina personuit; ecce quomodo ad clangorem buccinae secum et alios animavit. Ejusmodi buccinae clangorem in nova luna fieri voluit, vel se facturum spopondit, cum dixit: Benedicam Dominum qui tribuit mihi intellectum . Sic Daniel cum revelantis gratiae lumen accepit, quasi ad novae lunae exortum magnificentiae tuba personuit, cum ait: Sit nomen Domini bum verae et perfectae devotionis. Primum est confessio criminis, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
gamus itaq iuxta danielis exemplum illi
glam & honorem. et grãrum actionem refer¬
iẽ.a quo habemus saꝑe & intelligere: & qͥcqͥd
boni nos constat habere. Quam multi sunt
qui cum lumen ueritatis accipiunt. statim
hoc sius meritis uel studiis ascribunt: seip¬
sos magnificant & accollunt: ceteros om̃s
sui comparatione despicuint. Loquit᷑ apud
se anima eiusmodi: suꝑ om̃i docentes me in¬
tellexi. Nititur illud salomonicum ad se tam
impudent̃ quam inanit̃ trahere: p̃cessi sa¬
pientia om̃s qui fuerunt ante me. E contra
nos demus illi glam: a quo accepimus intel¬
ligentiam. Studeamus semꝑ statim in ipso
exortu reuelantis gĩe. in ipsa innouatione
illuminate intelligentiȩ: digna deo laudum
p̃conia referre. Ducuiate in neomema tuba:
in insigni die sollempnitatis uĩȩ. Neomenia
noua luna. Noua luna: noua intelligentia
in nouata: et diuinitus aspirata. Scumnꝰ quia
luna lumen a seipsa non habet: s a sole ac¬

Expanded text:
gamus itaque juxta Danielis exemplum illi gamus itaque juxta Danielis exemplum illi gloriam, et honorem, et gratiarum actionem referre, a quo habemus sapere, et intelligere, et quidquid boni nos constat habere. Quod multi sunt qui cum lumen veritatis accipiunt, statim hoc suis meritis, vel studiis ascribunt, seipsos magnificant, et attollunt, caeteros omnes sui comparatione despiciunt. Loquitur apud se anima ejusmodi, super omnes docentes me intellexi. Nititur illud Salomonicum ad se tam imprudenter quam inaniter trahere: Praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me . Econtra nos demus illi gloriam a quo accepimus intelligentiam. Studeamus semper statim in ipso exortu revelantis gratiae, in ipsa innovatione illuminatae intelligentiae, digna Deo laudum praeconia referre. Buccinate in neomenia tuba in insigni die solemnitatis vestrae. Neomenia, nova luna, nova luna intelligenti innovata, et divinitus aspirata. Scimus quia luna lumen a seipsa non habet, sed a sole ac
Abbreviated transcription (Latin):
declarationem qu̾am ꝑ intelligentiam uidet.
sermone explicare. & quasi in aꝑtam lucem
ꝓferre non ualet. S cum ꝑ duitinam retrac¬
ctationem postmodum agimus. ut acceptam
ueritatis incelligentiam quam ipsi prius iux uł
denuiter iudere potuimus. ꝑspicua demonstra¬
tione aliis etiam delarare possimus: quid aliud
quam qđ nocte ꝑcepimus sub diei luce ꝓferimꝰ:
Recte gͦ nulla pꝰmodum fit mentio noctis. ubi
daniel qđ prius nocte accepit: tandẽ aliqñdo
munificentiam magnificare ⁊ xiii:¬
ed accepta inisterii reuelatione. iude¬
amus adhuc quid daniel agat uł
dicat. Et daniel benedixit deo celi:
& loquutus ait. Sit nomen domini benedi¬
ctum. a seculo et usq in seculum: quia sapien¬
tia & fortitudo enis sunt. et ipse mutat tem¬
pora et ętates: transfert regna. atq constituit.
Exemplo discamus. quid ipsi facere debeamꝰ.
cum reuelantis gr̃e lumen accipimus. Sata¬

Expanded text:
declarationem quam per intelligentiam videt, declarationem quam per intelligentiam videt, sermone explicare, et quasi in apertam lucem proferre, non valet. Sed cum per diutinam retractationem postmodum agimus, ut acceptam veritatis intelligentiam quam ipsi prius vix vel tenuiter videre potuimus, perspicua demonstratione aliis declarare possimus, quid aliud quam quod nocte percipimus sub diei luce proferimus? Recte ergo nulla postmodum fit mentio noctis, ubi Daniel quod prius nocte accepit, tandem aliquando magnificentiam magnificare. Sed accepta mysterii revelatione videamus adhuc quid Daniel agat vel dicaet locutus ait: Sit nomen Domini benedictum a seculo usque in seculum, quia sapientia et fortitudo ipsius sunt, et ipse mutat tempora et etates, transfert regna atque consExemplo discamus quid ipsi facere debeamus, cum revelantis gratiae lumen accipimus. Sata
Abbreviated transcription (Latin):
dine inquantum dulcorat᷑. in tantum leuiga¬
ẽ. seu temꝑaf᷑. Si gͦ eiusmodi grãm ñdum
accepimus: uel subtractam dolemus: debemꝰ
illam ad studioꝵ nr̃oꝵ. confirmationem uł
reformationem a domino expetere. Cum gͥ
hec agimus. quid aluid queso fecisse uidemur.
quam diunarũ reuelationum soramna quere¬
re: ut habeamus unde possimus nr̃os illos
suꝑius designatos sapientes in sua integrita¬
te conseruare: Tunc danieli nocte ꝑ uisionẽ
misterium reuelatum ẽ. Misterii reuelatio
quasi nocte ꝑcipitur: qñ ueritatis illustratio
tenuit̃ quidẽ et ex parte. & uelut ad lune
lumen uidef. Misterii reuelationem quasi
nocte ꝑcipimus: qñ de aliquo diuinitatio
archano quid senticudum sit. ipsi quidem
incelligimus: s rationem qua illud & altis
ꝓbate possimus. in ꝓnitu necdum habemꝰ.
Reuelatiomis lumen quasi in nocte. & uelut
ui medus tenebris apparet: qñ quis misterii

Expanded text:
dine, in quantum dulcoratur, in tantum levigadine, in quantum dulcoratur, in tantum levigatur, seu temperatur. Si ergo ejusmodi gratiam nondum accepimus, vel subtractam dolemus, debemus illam ad studiorum nostrorum confirmationem vel reformationem a Domino expetere. Cum igitur haec agimus, quid aliud, quaeso, fecisse videmur quam divinarum revelationum somnia quaerere, ut habeamus unde possimus nostros illos superius designatos sapientes in sua integritate conservare? Tunc Danieli per visionem nocte mysterium revelatum est. Mysterii revelatio quasi nocte percipitur, quando veritatis illustratio tenuiter quidem, et ex parte, et velut ad lunae lumen videtur. Mysterii revelationem quasi nocte percipimus, quando de aliquo Divinitatis arcano quid sentiendum sit ipsi quidem intelligimus, sed rationem qua illud et aliis probare possumus in promptu necdum habemus. Revelationis lumen quasi in nocte et velut in mediis tenebris apparet, quando quis mysterii
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis miserationib innitit᷑. Notandum
sane uixta historiam. qđ dauiel ꝓph̃a nego¬
tium illud sacramentum uocet. unde in eo
misticam rerum intelligentiam latitare
quis dubicet: Et non ꝑirent inquit daul¬
el et socii eius cum ceteris sapientib babilo¬
nis. Iuxta huius rei gxemplum. cum uide¬
rimus mentem nr̃am post seculariũ studioꝵ
contemptum. ad spiritalia etiam exercicia
torpere. et paulatim deficere. & sapientũ nr̃oꝵ
ꝑiculum imminere: debemus et nos modis
omnib illud a domino petere: unde possimꝰ
consuetam studioꝵ. nr̃oꝵ instantiam reꝑare.
uel confirmare. Est autem ut patit nouimꝰ
tam in studio orandi quam meditandi labor
ꝑgrandis. & mentib uagis et inquietis pene
intolerabilis: in contemplatione uͦ iocundi¬
tas ẽ mirabilis. & pene singularis. Quando
igit᷑ contemplationis gr̃a studiosis mentibus
confert᷑: labor ille ceteroꝵ. studioꝵ. ex eiꝰ dulce¬

Expanded text:
divinis miserationibus innititur. Notandum divinis miserationibus innititur. Notandum sane juxta historiam quod Daniel propheta negotium illud sacramentum vocet, unde in eo mysticam rerum intelligentiam latitare quis dubitet? Et non perirent, inquit, Daniel, et socii ejus cum caeteris sapientibus Babylonis. Juxta hujus rei exemplum, cum viderimus mentem nostram post saecularium studiorum contemptum ad spiritualia etiam exercitia torpere, et paulatim deficere, et sapientum nostrorum periculum imminere, debemus et nos modis omnibus illud a Domino petere, unde possimus consuetam studiorum nostrorum instantiam reparare, vel confirmare. Est autem, ut pariter novimus, tam in studio orandi quam meditandi labor pergrandis, et mentibus vagis, et inquietis pene intolerabilis. In contemplatione vero jucunditas est mirabilis et pene singularis. Quando igitur contemplationis gratia studiosis mentibus confertur labor ille caeterorum studiorum ex ejus dulce
Abbreviated transcription (Latin):
cia recurrere: et eiusmodi studiosis negotiosisq
meditationib animũ ur̃m ad deuotionem
inflammare: & hoc est damelem socioꝵ. suoꝵ
suffragia in orationis suȩ usum asciscere. Da¬
niel itaq quasi ad domus suȩ penetralia re¬
currit. et ad orationis suȩ negotia ꝑfectius ex¬
plenda. uelut cooꝑatores querit: qñ instante
iam orationis temꝑe. seu etiam urgente neces¬
sitatis articulo deuota meus solitam & in id
officii necessariam quietis sue oportunitatem
repetit: et ꝓuidis quibꝰdam & in eiusmodi
usum idoncis meditationib deuotionẽ suam
innouare. seu etiam unflammare contendit.
Sociis sus inquit indicauit negotium. Qsi
a daniele danielis socuis negotium indicat᷑.:
qnͣdo ex deuotione agit᷑: ut imminens nego¬
cium in considerationem. exammationem.
consultationem adducat᷑. Miscłia autem
impetranda ꝓponitur: si compuncta mens
in eo qđ deuote exequit᷑. non suis meritis. s

Expanded text:
cia recurrere, et ejusmodi studiis negotiosisque cia recurrere, et ejusmodi studiis negotiosisque meditationibus animum nostrum ad devotionem inflammare, et hoc est Danielem sociorum suorum suffragia in orationis suae usum asciscere. Daniel itaque quasi ad domus suae penetralia recurrit, et ad orationis suae negotia perfectius explenda velut cooperatores quaerit, quando, instante jam orationis tempore, seu etiam urgentis necessitatis articulo, devota mens solitam et in id officii necessariam quietis suae opportunitatem repetit, et providis quibusdam, et in ejusmodi usum idoneis meditationibus devotionem suam animare seu inflammare contendit. Sociis suis, inquit, indicavit negotium. Quasi a Daniele Danielis sociis negotium indicatur, quando ex devotione agitur ut imminens negotium in considerationem, examinationem, consultationem adducatur. Misericordia autem impetranda proponitur, si compuncta mens in eo quod devote exsequitur non suis meritis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Recogitabo tibi om̃s annos meos in
a maritudine animȩ mee. Discretio fatet᷑.
feci iudicium & iusticiam. Deliberatio
ioquit᷑. Quid retribuam dño. ꝓ omnib: quȩ
recribuit mͥ: Ad circuispectionis studium¬
reuocat᷑: cui dicit᷑. leua in circuitu oculos
tuos: & uide. ubi non ꝓstrata sis merecrix.
ao discretionis examen auimare uos uoluit:
qui dixit. Si nos ipsos diudicaremus: non
utiq iudicarem᷑. Delib̾ationis officium preci¬
pit᷑. seu etiam commendat᷑: cum ꝑ sapientem
dicit᷑. Omnia fac cum consilio: & ineternũ
non penitebis. Quis autem non uideat ho¬
rum officia uere utiq deuotioni quã sint
necessaria: Quis enim unquam intimȩ et
deuotȩ orare potuit̾. si uitam suam cireumspi¬
cere. discutere. disponere pꝰposuit: Quotienᷤ
igit᷑ necessitas urget deuote orationi uehemen¬
tius incumbere: oportet nos ad cirtumspecti¬
onis et disccetionis. seu etiam delib̾ationis offi¬

Expanded text:
dicit: Recogitabo tibi omnes annos meos in dicit: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae . Discretio fatetur: Feci judicium et justitiam . Deliberatio loquitur: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mocatur, cui dicitur: Leva in circuitu oculos tuos , et vide tunc ubi prostrata sis, meretrix. Ad discretionis examen animare nos voluit, qui dixit: Si nos ipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Deliberationis officium praecipitur, seu etiam commendatur cum per sapientem dicitur: Omnia fac cum consilio, et in aeternum non poenitebis . Quis autem non videat horum officia verae utique devotioni quam sint necessaria? Quis enim unquam intime et devote orare potuit, si vitam suam circumspicere, discutere, disponere postposuit? Quoties igitur necessitas urget devotae orationi vehementius incumbere, oportet nos ad circumspectionis, et discretionis, seu etiam deliberationis offi
Abbreviated transcription (Latin):
quib studiis uel exercicuis occupari consue¬
uimus. uel quib adhuc occupati sumus:
uel quale ꝓpositum in his de futuro habemꝰ.
S quid ista uiuat in considerationẽ aodu¬
cere: nisi eadem sollicitudine satagamus sin¬
gula queq forti examinatione discutere. et
bona a malis iugili sagacitate secernere: ut
sciamus ꝓ quib debeamus domino supplica¬
hosuu sciam gãs agere : Cognitis autẽ seu
bonis. seu malis nr̃ĩs. restat adhuc ꝓuda
delib̾atione ꝑquirere. qua occupatione uel
sollicitudine possimus. et ꝓ p̃teritis malis
satisfacere: & de presentib explicare: & de
futuris cautelam curiosus exibere. Primũ
est circuispectionis. scdm est discretionis:
tercium ẽ delib̾ationis. Circumspectionis
est. moꝵ. nr̃oꝵ modum in considerationẽ
adducere: discretionis ẽ in his omnib iu¬
dicium facere: delib̾ationis autem consi¬
lium querere. & inuenire. Circumspectio

Expanded text:
quibus studiis vel exercitiis occupari consuequibus studiis vel exercitiis occupari consuevimus, vel quibus adhuc occupari sumus, vel quale propositum in his de futuro habemus. Sed quid ista juvat in considerationem adducere, nisi eadem sollicitudine satagamus singula quaeque forti examinatione discernere, et bona a malis vigili sagacitate secernere, ut sciamus pro quibus debeamus Domino supplicare, seu etiam gratias agere? Cognitis autem seu bonis, seu malis nostris, restat adhuc provida deliberatione perquirere qua occupatione vel sollicitudine possimus, et pro praeteritis malis satisfacere, et de praesentibus se explicare, et de futuris cautelam curiosius exhibere. Primum est circumspectionis, secundum est discretionis, tertium est deliberationis. Circumspectionis est morum nostrorum modum in considerationem adducere; discretionis est in omnibus judicium facere; deliberatio autem consilium quaerere, et invenire. Circumspectio
Abbreviated transcription (Latin):
Uides certe quia deuotio piȩ et utiliter
de domini pietate sepe p̾sumit: quȩ nulla
sua sagacitate humana industria efficcre
possit. E quam uiste d̾e domini pietate
magna p̃sumimus: si magnunimitatem
oportet animum ad deuotionem in¬
llammare. uel quomodo oponeat
studioꝵ nr̃oꝵ instantiam reformare:
ed iudeamus quid post hec daniel
fecerit: uel quid de eo scriptum sit.
Et ingressus est domũ suam. ana¬
nieq misaheli. et atarie sociis suis indicauit
negotium ut quererent miscdiam a facie dĩ
celi suꝑ sacramento isto: et non ꝑirent came
& socii eius cum ceteris sapientib babilonis.
Per tres istos danielis socios indiuiduos. & co¬
mites inscparabiles. circumspectionem. discre¬
tionem. deliberationem intelligimus: sine qͥb
uerȩ deuotionis officium uullom posse exple¬
ri cotidiano exꝑimento ꝓbamus. Si enun
intimȩ et deuote orare uolumus: primũ est.
ut uitam nrãm circumspiciamus. Uicĩeamꝰ

Expanded text:
Vides certe quia devotio pie et utiliter Vides certe quia devotio pie et utiliter de Domini pietate saepe praesumit, quae nulla sua sagacitate humana industria efficere possit, et quam juste de Domini pietate magna praesumimus, si magnanimitatem oportet animum ad devotionem inflammare, vel quomodo oporteat studiorum nostrorum instantiam reformare. Sed videamus quid post haec Daniel fecerit, vel quid de eo scriptum sit: Et ingressus domum suam, Ananiae, Misaeli, Azariae sociis suis indicavit negotium, ut quaererent misericordiam a facie Dei coeli super sacramento isto, et non perirent Daniel, et socii ejus, cum caeteris sapientibus Babylonis . Per tres istos, Danielis socios individuos, et comites inseparabiles, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligimus, sine quibus verae devotionis officium nullo modo posse expleri quotidiano experimento probamus. Si enim intime et devote orare volumus, primum est ut vitam nostram circumspiciamus. Videamus