comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo.Quȩ omnia: nisi de quib loquebat᷑.
id est et ille uir ex quo mulier. et illa mulier
quȩ ex uiro. et ille uir qui ꝑmulierem: Ne¬
q em̃ ille uir ꝑmulierem. ex quo uiro mu¬
lier: sed uir qui natus ẽ postea ex uiro ꝑmu
lierem: quẽadmodum hodieq nascuntur.
Ac ꝑhoc sicumista diceret apłs. de corporib
loquebatur: ꝓculdubio corpora utriusq se¬
xus ex deo. Porrosi nonuult ex deo eẽ ho¬
minũ nisi animas et sp̃s: profecto etiam se¬
cundum animam et sp̃m. mulier ex uiro:
et nichil iam relinquetur eis. qui contra
animarũ ꝓpaginem disputant. Si autẽ
ita diuidit. ut dicat mulierem ex uiro esse
scđm corpus. ex deo autem scđm animã et
sp̃m: quomͦ erit uerum quod ait apłs. om¬
nia autem ex deo.si mulieris corpus ita ẽ
ex uiro. ut nonsit ex deo: Quaꝓpter ut apo¬
stolus potius uerum loquatur. quã iste
apło p̃feratur: mulier ex uiro ẽ siue scđm

Expanded text:
ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id est et ille uir, ex quo mulier, et illa mulier, quae ex uiro, et ille uir. qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est postea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum animam et spiritum mulier ex uiro et nihil iam relinquetur eis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum
Abbreviated transcription (Latin):
stat gͦ ut scdm ipsum atq om̃s qui anma¬
rum ex ꝓpaginem destruunt. corpus tan¬
tum masculinum et femininũ significaret
apłs dicens: sicut enim mulier ex uiro. ita
et uir ꝑ mulierem: qr mulier ex uiro facta ẽ. ut
etiãuir ꝑ mulierẽ pꝰea nasceret᷑. Si gͦ hec apłs
dicens. ñ etiã animas et sp̃s. sed tantũ corpora
utriusq sexusuolebat intelligi. eur continuo
subiunx̃ omnia autẽ ex deo. nisi qr et corpora
ex dõ: Ita qͥppeait.Sicut enimmulier ex uiro.
ita et uir ꝑmulierem: omnia autẽ ex deo.
Eligat gͥ iste: unde sit dictum. Si de corpo¬
rib: profecto et corpora ex deo sunt. Quid ẽ
gͦ quod ubicunq iste inscripturis legit ex
dõ quando de hominib agitur: non et cor¬
pora. s tantum animas et sp̃s uult intelligi:
Si uͦ quod dictum ẽ omnia autem ex dõ. de
corpore utriusq sexus et de anima ac spũ
Mulier enim ex uiro:uir ꝑmulierem:omĩa

Expanded text:
stat ergo, ut secundum ipsum atque omnes, qui animastat ergo, ut secundum ipsum atque omnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo haec apostolus dicens non etiam animas et spiritus, sed tantum corpora utriusque sexus uolebat intellegi, cur continuo subiunxit: omnia autem ex deo. nisi quia et corpora ex deo? ita quippe ait: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mulierem. omnia autem ex deo. eligat ergo iste unde sit dictum. si do corporibus. profecto et corpora ex deo sunt. quid est ergo. quod ubicumque iste in scripturis legit \'ex deo\', quando de hominibus agitur, non et corpora, sed tantum animas et spiritus uult intellegi? si uero quod dictum est: omnia autem ex deo, et de corpore utriusque sexus et de anima ac spirimulier enim ex niro, uir per mulierem, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bus comparo: sed tanquam filium moneo:
ut qͦd nescit se nescire fateat᷑: neq id quod ñ¬
dum didicit docere moliatur: ne comparet᷑
non pecoribus sed illis hominib quos dicit
apłs: uolentes ẽẽ legis doctores: non intelli¬
gentes neq quȩ locuntur. neq de quib af¬
firmant. Nam unde ẽ quod ita scripturas
de quibus loquitur non curat aduertere:
ut cum legerit homines esse ex dõ. non eos
etiam scđ̃m corpus. sed tantum scđm animã
et sp̃m ex deo ẽẽ contendat: Quod enĩ ait
apłs ex ipso sumus: non uult iste ad corpꝰ.
sed tantũ ad animam et spm cẽ referendum.
Sigͦ ex dõ non sunt corpora: falsum ẽ qd̾ scͥp¬
tum ẽ. Ex quo omnia. ꝑquẽ omnia: in quo
omnia. Deinde ubi dicit idem apłs. sicut e¬
nim mulier ex uiro. ita et uir ꝑmulierem:
exponat uob̃ iste quam ꝓpaginẽ significa¬
re uoluerit: animȩ ancorporis: an utriꝰq.
Sed non uult esse animas ex ꝓpagine. Re¬

Expanded text:
bus comparo; sed tanquam filium moneo, bus comparo; sed tanquam filium moneo, ut quod nescit, se nescire fateatur, neque id quod nondum didicit, docere moliatur: ne comparetur, non pecoribus, sed illis hominibus quos dicit apostolus uolentes esse legis doctores non intellegentes? neque quae quuntur neque de quibus affirmant. Nam unde est, quod ita scripturas. de quibus loquitur, non curat aduertere, ut cum legerit homines esse ex deo. non eos etiam secundum corpus, sed \'tantum secundum animam et spiritum ex deo esse\' contendat? quod enim ait apostolus: ex ipso sumus, non uult iste ad corpus, sed tantum ad animam et spLitum esse referendum. si ergo ex deo non sunt corpora, falsum est quod scriptum est: ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusque; sed non uult \'esse animas ex propagine\': re
Abbreviated transcription (Latin):
si de ꝓpagine dat: quia et corporis mem¬
bra. et corporis sensus. et corporis formam.
et corporis omnino substantiam. ipse ho¬
minib dat. quamuis exꝓpagine det. Ne¬
q enĩ quia dñs ait. si fenum agri quod
hodie ẽ et cras inclibanum mittit᷑ ds̃ fic
uestit: nec ait uestiuit sicut primũ quan¬
do instituit. sed ait uestit quod et nunc
facit: ideo negabimus lilia de origine
sui generis procreari. Quid si gͦ sic etiã
anima te sp̃s hominis. et adeo datur quã¬
diu daturꝰ: et tamen exppagine sui gene¬
ris datur: Quod ego nec defendo nec refello:
sed si defendendum ẽ uł refellendum. ꝑ¬
spicuis non ambiguis testimoniis idagen¬
dum eẽ commoneo.Nec ꝓpterea sum pecori¬
b insensatis comparandus. quia hoc me
nondum scire pronuncio: s potius cautis
hominib: quia non audeo docere quod ne¬
scio. Istum autẽ non ego uicissim quasi re¬
pendens maledictum pro maledicto pecori¬

Expanded text:
si de propagine dat, quia et corporis memsi de propagine dat, quia et corporis membra et corporis sensus et corporis formam et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamuis ex propagine det. neque enim quia dominus ait: si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, nec ait \'uestiuit\', sicut primum quando instituit, sed ait \'uestit\', quod et nunc facit, ideo negabimus lilia de origine sui generis procreari. quid si ergo sic etiam anima et spiri\';us hominis et a deo datur, quamdiu datur, et tamen ex propagine sui generis datur? quod ego nec defendo nec refello. sed si defendendum est uel refellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneo. nec propterea sum pecoiibus insensatis conondum scire pronuntio; sed potius cautis hominibus, quia non audeo docere quod nescio. Istum autem non ego vicissim, quasi rependens maledictum pro maledicto, pecori
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfecto pronuncians: et quod sine cessa¬
tione dat. semꝑ dat: sicut semꝑ ẽ ipse qͥ
dat. Uerba eius posui: sicut in eoꝵ quos
misisti secundo libro eius inueni. ubi pri¬
mum uide quo ꝓgressus fuerit:dum niti¬
tur affirmare quod nescit. Ausus ẽ enim
dicere dm̃ non nunc solum atq in isto tan
tione. atq omnino semꝑ animas nascenti¬
b dare. Semꝑ inquit dat: sicut semꝑ ẽ ip¬
se quidat. Quꝯd apłs dixerit. quia satis
aꝑtum ẽ me intelligere: absit ut negem.
Quod autem istedicit. debet etiam ipse in¬
telligere contra fidem eẽ xp̃ianam: atq ul¬
terius cauere nedicat. Cumenim mortui re¬
surrexerint. iam nemo nascetur:atq ideo
tunc non dabit nascentib animas: sed eas
quas dat inisto scło. cum corporib iudica¬
bit. Non gͦ semꝑdat: quamuis ipse semꝑ
sit. qui nunc dat. Nec tamen qm̃beatus
quod uult iste conficere. nec cum exꝓpa¬
gine animas dare. Ipse quippe dat etiã

Expanded text:
et perfecto pronuntians. et quod sine cessaet perfecto pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse qui dat. uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro eius inueni. ubi primum uide quo progressus fuerit, dum nititur affirmare quod nescit. ausus est enim dicere deum non nunc solum atque in isto tanttione atque omnino semper animas nascentibus dare. semper. inquit, dat, sicut semper est ipse qui dat. quid apostolus dixerit, quia satis apertum est, me intellegere absit ut negem; quod autem iste dicit, debet etiam ipse intellegere contra fidem esse christianam atque ulterius cauere ne dicat. cum enim mortui resurrexerint, iam nemo nascetur; atque ideo tunc non dabit nascentibus animas, sed eas quas dat in isto saeculo cum corporibus iudicabit. non ergo semper dat, quamuis semper ipse sit qui nunc dat. nec tamen quoniam bequod uult isto conficere non eum ex propagine animas dare. ipse quippe dat, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
istȩ innaturȩ humanȩ tam profundo ab¬
ditoq secreco qubd mulier ista nescierit:
tantum non iudicet mentientẽ: nec peco¬
ribus insensatis comparet nescientẽ. Quic¬
quid erat quod illa nesciebat: ꝓfecto ad na¬
turam hominis ꝑtinebat: quod tamen si¬
ne culpa homo nesciebat. Qua ꝓpt̃ dico
ego etiam de anima mea: nescio quomo¬
do uenerit incorpus meũ. Neq enim ego
illam michi donaui. Scit ille qui donauit:
utrum illam de patre meo traxerit: an si¬
cut homini primo nouam creauerit. Sci¬
am etiam ego si ipse docuerit: quandoẽq
uoluerit. Nunc autem nescio: nec me pu¬
det ut istum. fateri nescire quod nescio.
Disce inquit: ecce apłs docet. Discam plane:
Ecce inquit cum atheniensib loqueret᷑:
hoc constanter exposuit dicens. Cum ip¬
se det omnib uitam et spm. Quis enim
hoc negat: Sed intellige inquit qͦd ait
apłs: det inquit. non dedit: ad infinitum
et iuge tempus reuocans: non de p̃terito

Expanded text:
iste in naturae humanae tam profundo abiste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nescientem. quicquid erat quod illa nesciebat, profecto ad naturam hominis pertinebat; quod tamen sine culpa homo nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nescio, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce apostolus docet. discam plane, ecce, inquit, cum Atheniensibus loqueretur, hoc constanter exposuit dicens: cum ipse det omnibus uitam et spiritum. quis enim hoc negat? sed intellege, inquit, quod ait apostolus. \'det\', inquit, non dedit ad infinitum et iuge tempus reuocans, non de praeterito
Abbreviated transcription (Latin):
tione nesciebat: nescire se dicebat: non qͦd
nesciebat temere defendebat. Nec tam̃ iste
huic diceret: quod nobis dicere non eru¬
buit. homo inhonore positus non intelle¬
xit: comparatus ẽ pecoribus insensatis: et
similis factus ẽ eis. Ecce ista mulier dixit
de filiis suis. nescio quomͦ paruistis inuen¬
tre meo: nec tamen comparatur pecorib
insensatis. Nescio dixit. Et quasi querereñ
ab ea cur nesciret: adiunxit. Neq enĩ ego
spm̃ et animam donaui uobis. Ille gͦ quido¬
nauit. scit unde fecerit quod donauit: u¬
trum exꝓpagine attraxerit. an nouũ in¬
sufflauerit: quod ego inquit nescio. Nec
singulis uobis uultus et membra formaui.
Ille scit qui formauit: utrum simul cũ ani¬
ma formauerit: an uero iam formatis ani¬
mam dederit. Quo gͦ modo. utrum illo
an isto. in eius uentrem uenerint filii ne¬
sciebat: et illud tamen sciebat totum quod
dedit. redditurum eẽ quidedit. S eligat

Expanded text:
tione nesciebat, nescire se dicebat, non quod tione nesciebat, nescire se dicebat, non quod nesciebat temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore positus non intellexit: comparatus est pecoribus insensatis e t s i mil is f actus est e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit, utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum illo an isto, in eius uentrem uenerint filii, nesciebat; et illud tamen sciebat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat
Abbreviated transcription (Latin):
non qualia iste posuit: quib hoc qd que¬
rimus non ostenditur qui utinam in tan¬
ta ꝓfunditate questionis. quã diu qͥd dicat
ignorat. imitaretur machabeoꝵ matrem:
quem cum sciret de uiro se filios concepisse.
et a creatore omniũ siue scđm corpꝰ. siue se¬
cundum animam et spm sibi creatos eẽ:
ait tamen: nescio quomodo paruistis in
uentre meo. Uellem iste diceret: quid ista
nesciebat. Hec enim quȩ dixi utiq sciebat.
quomodo scđm corpus in eius uterũ uene¬
rint: quia de uiro eos se concepisse dubitare
non poterat. Confitebatur etiam quia et
hoc utiq sciebat quod ds̃ illis animã et
spm̃ dederit: quod ipse illis uultꝰ et mem¬
bra formauerit. Quid gͦ nesciebat: An forte
quod nescimus et nos: utrum animam et
spm quem ds̃ illis sine dubio dedit. de
parentib traxerit: an nouum sicut ho¬
mini primo insufflauerit: S siue hoc si¬
ue aliud aliquid de naturȩ humanȩ institu¬

Expanded text:
non qualia iste posuit, quibus hoc quod quaenon qualia iste posuit, quibus hoc quod quaerimus non ostenditur. Qui utinam in tanta profunditate quaestionis. quamdiu quid dicat ignorat, imitaretur Machabeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et a creatore omnium siue secundum corpus sine secundum animam et spiritum sibi creatos esse, ait tamen: nescio quomodo paruistis in uentrem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, utique sciebat, quomodo secundum corpus in eius uterum uenerint, quia de uiro eos se concepisse dubitare non poterat. confitebatur etiam, quia et hoc utique sciebat, quod deus illis animam et spiritum dederit, quod ipse illis uultus et membra formauerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, utrum animam et spiritum, quem deus. illis sine dubio dedit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institu
Abbreviated transcription (Latin):
eius exsistente natura: non de nichilo crea¬
ta: sed de ipso. Cum igitur scripturarũ testi¬
monia quem commemorat nequaquã do¬
ceant id quod ꝑsuadere conatur: qͦd enĩ
adhanc questionem attinet omĩno non
exprimunt: quid ẽ quod dicit. animam
ex flatu dei constanter asserimꝰ. non extra¬
duce. quia ex dõ datur: quasi corpꝰ ex alio
detur. quam ex illo aquo creatur. ex quo
omnia. ꝑ quemomnia. in quo omnia: quã¬
uis non ex eius natura. sed ex eius opificio:
Neq ex nichilo inquit: quia ex deo ꝓficis¬
citur. Hoc plane non adhuc querendũ mo¬
nemus. utrum ita sit. sed prorsus uerum
non eẽ quod dicit: idest quod anima nec
extraduce sit. nec ex nichilo. Hoc inquã
uerum non eẽ. sine dubitatione firmamꝰ.
Unum ẽ enim eduob. si extraduce non est.
ex nichilo ẽ: ne ita sit ex deo. ut naturȩ sit
dei: quod omnino sacrilegum ẽ credere.
Sed adhuc utrum non sit extraduce. cer¬
ta testimonia flagitamus aut querimus:

Expanded text:
eius exsistente natura, non de nihilo creata, sed de ipso. Cum igitur scripturarum testimonia, quae commemorat, nequaquam doceant id quod persuadere conatur quod enim ad hanc quaestionem attinet, omnino non exprimunt —, quid est quod dicit: animam ex flatu dei constanter asserimus, non ex traduce. quia ex deo datur? quasi corpus ex alio detur quam ex illo, a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quamuis non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerendum monemus utrum ita sit; sed prorsus uerum non esse quod dicit, id est quod anima nec ex traduce sit nec ex nihilo, hoc, inquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
liusti: s sicut ab eis qui intelligunt ꝑspici¬
tur. non probasti.
non gemit. s insyirans nobis deside¬
rium sc̃m̃ nos facit gemere. quã diu pere¬
grinamur a domino:iam tibi sufficient̃
respondisse me existimo: et tales de scrip¬
turis scĩs locutiones quantum satis uide¬
batur ostendi. Qm̃ sic dicitur gemere sp̃s
sc̃s. quia nos facit gemere: sicut dixit ds̃.
nunc cognoui: quando cognoscere ho¬
minem fecit. Non enim tunc eognoue¬
rat. quod tunc se dixerat cognouisse: qͥ om¬
nia scit antequam fiant. Ad quod te respon

Expanded text:
luisti: sed sicut ab eis qui intelligunt perspiciluisti: sed sicut ab eis qui intelligunt perspicitur, non probasti. ipse gemit, sed inspirans nobis desiderium sanctum nos facit gemere quamdiu peregrinamur a Domino, jam tibi sufficienter respondisse me existimo. Et tales de Scripturis sanctis locutiones, quantum satis videbatur ostendi, quoniam sic dicitur gemere Spiritus sanctus, quia nos facit gemere; sicut dixit Deus, Nunc cognovi , quando cognoscere hominem fecit. Non enim tunc cognoverat quod tunc se dixerat cognovisse, qui omnia scit antequam fiant. Ad quod te respon
Abbreviated transcription (Latin):
pater.ꝓpter quod ait ꝓpħa. Uidebunt
inquem pupugerunt.S inuisibiliter
etiam pater erit cum eo: quia inseparabi¬
lis ẽ ab eo. Si enim non sum solus qm̃ pa¬
ter mecum ẽ ait ipse moriturus: quanto
magis secum habebit patrem de mortuis
et unuis iudicaturus: Cum illo erit etiam
est a iordane.Quod itaq scriptum ẽ ad he¬
breos. nunc autem necdũ uidemus omnia
subiecta ei: eum autem modico minus ab an¬
głis minoratum uidemꝰ iħm propter passi¬
onem mortis: docere nos debet. quomodo in¬
telligendum ẽ quod scriptum est ad corin¬
thios. cum autẽ omnia illi subiecta fuerint:
quia scđ̃m id dictum ẽ quod factus ẽ homo:
non scđm id quod ẽ ds̃. Sic gͦ in homine
apparens. in quo ꝑ passionem mortis mi¬
noratus ẽ modico minus ab angłis. uiuos
et mortuos iudicabit: quando dicturus
est uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ. quo tu testimonio non hominẽ
s dm̃ minorem suo patre quasi ꝓbare uo¬

Expanded text:
Pater: propter quod ait propheta, Videbunt Pater: propter quod ait propheta, Videbunt in quem pupugerunt . Sed invisibiliter etiam Pater erit cum eo, quia inseparabilis est ab eo. Si enim, Non sum solus, quoniam Pater mecum est, ait ipse moriturus ; quanto magis secum habebit Patrem, de mortuis et vivis judicaturus? Cum illo erit etiam est a Jordane ? Quod itaque scriptum est ad Hebraeos, Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei: eum autem modico minus ab Angelis minoratum videmus Jesum propter passionem mortis ; docere nos debet quomodo intelligendum sit quod scriptum est ad Corinthios, Cum autem omnia illi subjecta fuerint: quia secundum id dictum est quod factus est homo, non secundum id quod est Deus. Sic ergo in homine apparens, in quo per passionem mortis minoratus est modico minus ab Angelis, vivos et mortuos judicabit, quando dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Quo tu testimonio non hominem, sed Deum minorem suo Patre quasi probare vo
Abbreviated transcription (Latin):
tas corpus tantum filii id est corpus hominis.
uerum etiam humanum sp̃m patri dicimus
ẽẽ subiectumͥ Et scđ̃m id qͦd homo factus ẽ
intelligimus dictum: cum autẽ omnia illi
subiecta fuerint. tunc et ipse filius subiectꝰ
erit illi qui ei subiecit omniã scdm id quod
xp̃e ẽ caput et corpus. Caput scilicet ip̃se
saluator qui resurrexit amortuis: et sedet
capiti et corpori erunt sine dubitatione sub¬
iecta. Nam scđm id quod sine tempore ds̃
natus ẽ: nichil unquampotuit ei ñ esse
subiectum. Scimus qͦd nos commemo¬
randos putasti. quia pater non iudicat
quenquam: sed omne iudiciũ dedit filio.
Uellem tamen diceres nobis. quomͦ pat̃
non iudicet quenquam: cum dicat ipse iden¬
tidem filius: ego non quero głam meã: est
qui querat et iudicet. Ut scias ideo dic̃tum
pat̃ noniudicat qͦnqͣm. sed omne iudicium
dedit filio: qm̃ iudicandis uiuis et mortuis
forma hominis apparebit. quã non habet

Expanded text:
tas, corpus tantum Filii, id est, corpus hominis, tas, corpus tantum Filii, id est, corpus hominis, verum etiam humanum spiritum Patri dicimus esse subjectum: et secundum id quod homo factus est intelligimus dictum, Cum autem omnia illi subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui ei subjecit omnia . Secundum id quod Christus est caput et corpus: caput scilicet ipse Salvator qui surrexit a mortuis, et sedet capiti et corpori erunt sine dubitatione subjecta. Nam secundum id quod sine tempore Deus natus est, nihil unquam potuit ei non esse subjectum. 6. Scimus, quod nos commemorandos putasti, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Vellem tamen diceres nobis, quomodo Pater non judicat quemquam, cum dicat ipse identidem Filius, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat, et judicet : ut scias ideo dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; quoniam judicandis vivis et mortuis forma hominis apparebit, quam non habet
Abbreviated transcription (Latin):
in ea illi qui ei subiecit omnia: Tu autẽ ñ
propter formam serui dicis filium patri eẽ
subiectum: s quia eum tantum ac talem ge¬
nuit. id est magnum dm̃: quamuis patre
ipsominorem. Ubi et patri derogas. qͥ filiũ
sibi unicum aut non potuit aut noluit gi¬
gnere equalem: et ipsi filio. qui unieus pa¬
trinon ẽ generatꝰ equalis. et idõ ꝑfectus ẽ
natus: ne unquam uł crescendo fieret. quod
non potuit ẽẽ nascendo. Non autemut pu¬
tas corpus tantum filii id est corpus hominis.
uerũ etiam humanum sp̃m patri dicimꝰ esse
subiectum: s quia eum tantũ ac talem genuit.
id est magnum dm̃: quamiuis patre ipso mi¬
norem. Ubi et patri derogas. quifiliũ sibi
unicum aut non potuit aut noluit gigne¬
re ȩqualem: et ipsi filis. quiunicus patri
non est generatus equalis. et ideo ꝑfectus ẽ
natus: ne unquam uł crescendo fieret. qđ
nonpotuit eẽ nascende.Non autem ut pu¬

Expanded text:
in ea illi, qui ei subjecit omnia? Tu autem non in ea illi, qui ei subjecit omnia? Tu autem non propter formam servi dicis Filium Patri esse subjectum, sed quia eum tantum ac talem genuit, id est magnum Deum, quamvis Patre ipso minorem: ubi et Patri derogas, qui Filium sibi unicum, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem; et ipsi Filio qui unicus Patri non est generatus aequalis, et ideo perfectus est natus, ne unquam vel crescendo fieret, quod non potuit esse nascendo. 5. Non autem, ut putas, corpus tantum Filii, id est, corpus hominis, verum etiaum, sed quia eum tantum ac talem genuit, id est magnum Deum, quamvis Patre ipso minorem: ubi et Patri derogas, qui Filium sibi unicum, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem; et ipsi Filio qui unicus Patri non est generatus aequalis, et ideo perfectus est natus, ne unquam vel crescendo fieret, quod non potuit esse nascendo. 5. Non autem, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Immo ideo non est maior pater filio: qͥa
ȩqualem genuit. ñ minorem. Originis enĩ
questio est: quis de quosit. Equalitatis au¬
tem: qualis aut quantussit. Proinde si ad¬
mittit ratio ueritatis. ut equali patri filius
obsequatur equalis: non negamus obseqͥũ.
Si autem ꝑobsequium minorem naturam
uultis credere: prohibemus. Nullomodo e¬
nim ds̃ pater ut habere unici filii possit ob¬
sequium: uellet denegare naturam. Paren¬
tib autem ut eẽt subditus xp̃c: non diuinę
maiestatis fuit: s ȩtatis humanȩ. Frustra
itaq dixisti. si parentib fuit subditꝰ quos
creauit: quantomagis suo genitori. qui eũ
tantum ac talem genuit: Respondet᷑ enĩ
tibi si parentib fuit subditus propter pue¬
riciam: quantomagis deo ꝓpt̃ ipsam homi¬
nis formam: Quam formam cum immortalẽ
fecerit. non mortalem ꝑdiderit: quid miraris
si etiam post huius scłi finem subiec̃tus erit

Expanded text:
bo, Imo ideo non est major Pater Filio, quia bo, Imo ideo non est major Pater Filio, quia aequalem genuit, non minorem. Originis enim quaestio est, Quis de quo sit: aequalitatis autem, Qualis aut quantus sit. Proinde si admittit ratio veritatis ut aequali Patri Filius obsequatur aequalis, non negamus obsequium: si autem per obsequium minorem natura vultis credere, prohibemus: nullo modo enim Deus Pater ut habere unici Filii posset obsequium, vellet denegare naturam. 4. Parentibus autem ut esset subditus Christus, non divinae majestatis fuit, sed aetatis humanae. Frustra itaque dixisti: Si parentibus fuit subditus quos creavit , quanto magis suo genitori qui eum tantum ac talem genuit? Respondetur enim tibi: Si parentibus fuit subditus propter pueritiam, quanto magis Deo propter ipsam hominis formam? Quam formam cum immortalem fecerit, non morte perdiderit; quid miraris si etiam post hujus saeculi finem subjectus erit
Abbreviated transcription (Latin):
si non est ipsius et patris una eademq natu¬
ra. Dicite gͦ dm̃ patrem et dm̃ filiũ: unius
ciusdemq eẽ substantiȩ. Extorqueat uob̃
diuinitas: quod humanitati donauit ip¬
sa diuinitas. Obsequitur homo patri suode
quo natus ẽ homo: tamen obsequendo esse
non desinit homo: & si non dico parit̃ ho¬
noratus. S si honoratior eẽt filius: gaudẽt
pater. non inuideret.Honoraret camen etiã
ille patrem: et si non paruulus accessu augen¬
dus ȩtatis. s ei natus eẽt ȩqualis. Equalẽ
uero si pater homo pocuisset: nullo dubi¬
tante genuisset. Quis gͦ audeat dicereꝰ. hoc
nec omnipotens potuit: Addo etiam: qͥa
si posset homo.maiorem seipso melioremq:
gigneret filium. S maius uł melius dõ
quicquam non potest eẽ. Ergouerũ filiũ
credamus ȩqualem. Quod si dixeris eo ip¬
so maior est pater filio. quia de nullo geni¬
cus. genuit tamenȩqualem: cito responde¬

Expanded text:
si non est ipsius et Patris una eademque natusi non est ipsius et Patris una eademque natura. Dicite ergo Deum Patrem; et Deum Filium unius ejusdemque esse substantiae. Extorqueat vobis divinitas, quod humanitati donavit ipsa divinitas. Obsequitur homo patri suo, de quo natus est homo; tamen obsequendo esse non desinit homo. Et si, non dico pariter honoratus, sed honoratior esset filius, gauderet pater, non invideret: honoraret tamen etiam ille patrem, etsi non parvulus, accessu augendus aetatis, sed ei natus esset aequalis. Aequalem vero si pater homo potuisset, nullo dubitante genuisset. Quis ergo audeat dicere, Hoc nec Omnipotens potuit? Addo etiam, quia si posset homo, majorem se ipso melioremque gigneret filium: sed majus vel melius Deo quidquam non potest esse; ergo ei verum Filium credamus aequalem. Quod si dixeris, Eo ipso major est Pater Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem: cito responde
Abbreviated transcription (Latin):
non habes: quanto melius taces.Si ꝓpt̃
corpus inquis inquo se ex maniuit. de¬
bitorem se sentit suo genitori: multo ma¬
gis qui illum tantum ac talem genuit. ne¬
cesse ẽ ut eum ueneret᷑: eiq offerat semꝑ
obsequium. Quodlibet de ueneratione et
obsequio filiĩ erga patrem carnalit̃ sentias:
pater eius nisi de uentre matris eius non
est ds̃ eius. Iam quantum uis obsequat᷑
dõ patri ds̃ filius: qm̃ uideo te non intel¬
ligere quanta sit milla generatione ge¬
nitoris geniti ȩqualitas. Nunquid idõ
ẽ diuersa natura patris hominis et homi¬
nis filii : qm̃ filius obsequitur patri: Hoc
est omnino intolerabile in uobis: quia
de obsequio filii diuersam uultis ꝓbare
substantiam patris et filii. Prorsus alia
questio est. utrum sint unius eiusdemq sub¬
stantię pater et filius: et alia questio est. utrũ
patrifilius obsequatur. Interim uerũ filiũ
non negemus: qui nullomodo uerus ẽ filiꝰ.

Expanded text:
non habes, quanto melius taceres? 3. Sinon habes, quanto melius taceres? 3. Si propter corpus, inquis, in quo se exinanivit, debitorem se sentit suo genitori; multo magis qui illum tantum ac talem genuit, necesse est ut eum veneretur, eique offerat semper obsequium. Quodlibet de veneratione et obsequio Filii erga Patrem carnaliter sentias, Pater ejus, nisi de ventre matris ejus, non est Deus ejus. Jam quantumvis obsequatur Deo Patri Deus Filius, quoniam video te non intelligere quanta sit in illa generatione geniti et genitoris aequalitas, numquid ideo est diversa natura patris hominis et hominis filii, quoniam filius obsequitur patri? Hoc est omnino intolerabile in vobis, quia de obsequio Filii diversam vultis probare substantiam Patris et Filii. Prorsus alia quaestio est, Utrum sint unius ejusdemque substantiae Pater et Filius; et alia quaestio est, Utrum Patri Filius obsequatur. Interim verum Filium non negemus, qui nullo modo est verus Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
eternam. propt̃ quam dictum ẽ inpͥncipio
erat uerbum non credam. non p̃dicem. non
amplectar: s tantũ ex uentre matris natũ
asseram xp̃m. Ecce ego dico dm̃ filium de
deo patre. sine tempore genitum. Quomo¬
do sit autem ds̃ eius qui pater est eius. osten¬
di. propter hominẽ quem suscepit. et in quo
natus ẽ de uentre matris. sine concubitu
hominis patris. Ad quod ꝓbandum. testi¬
monium dedi ubi ait in propħia patri suo:
de uentre matrismeȩ ds̃ ms estu. Tu qui
dicis. ex uentre matrisnatum profiteris
xp̃m. qͦd nec iudei diffidunt: quasi ego
istam natiuitatẽ xp̃i solam profitear: no
liꝑinania conari euadere:et dic potius
quare michi potius non responderis ubi
dicit xp̃c patri: de uentre matris meȩ ds̃
ms̃ estu. Ad hoc enim qm̃ tuidisti nonte ha¬
bere quod diceres: aliam natiuitatem quȩ
dei de dõ est interponendam putasti. qua
fugeres. Rogo te quando quid respondeas

Expanded text:
aeternam, propter quam dictum est, In principio aeternam, propter quam dictum est, In principio erat Verbum, non credam, non praedicem, non amplectar; sed tantum ex ventre matris natum asseram Christum? Ecce ego dico Deum Filium de Deo Patre sine tempore genitum. Quomodo sit autem etiam Deus ejus qui Pater est ejus, ostendi, propter hominem quem suscepit, et in quo natus est de ventre matris, sine concubitu hominis patris. Ad quod probandum testimonium dedi, ubi ait in prophetia Patri suo, De ventre matris meae Deus meus es tu. Tu qui dicis me ex ventre matris natum profiteri Christum, quod nec Judaei diffidunt, quasi ego istam nativitatem Christi solam profitear; noli per inania conari evadere, et dic potius quare mihi non responderis, ubi dicit Christus Patri, De ventre matris meae Deus meus es tu. Ad hoc enim quoniam vidisti non te habere quod diceres, aliam nativitatem quae Dei de Deo est, interponendam putasti qua fugeres. Rogo te; quando quid respondeas
Abbreviated transcription (Latin):
tis uos generationem dei credere uiciosam.
predicare monstruosam:qui dicere audetis
ex uttro dei processisse diuersam naturam :
Si autem hoc sicut debetis horritis. respu¬
itisq nobiscũ: iam tandem conciliũ nice¬
num et omousion laudate ac tenete nobcũ.
Quis autem non uideat defectum tuum:
ubi cum audisses me cõmemorante inpro¬
phetia dixisse xp̃m suo patri. de uentre
matris meȩ ds̃ m̃s es tu. ut intelligeremus
eius nature illum ec̃ dm̃. quam filius ip¬
sius extempore de uentre matris accepit:
patrem uero nature illius quam de se ip¬
se generauit: tu non inueniens quid re¬
sponderes. tamen ne taccres. dixisti ex uen
nem: et addidisti quod nec iudei diffidt̃:
deinde quesisti.cur ista testimonia in me¬
dium non proferantur quȩ illam natiui¬
tatem demonstrant in pͥncipio. sicut et p̃cedens
nos inquis instruit testimonium: quasi ego
illam natiuitatem xp̃i non temporalem sed

Expanded text:
tis vos generationem Dei credere vitiosam, tis vos generationem Dei credere vitiosam, praedicare monstruosam, qui dicere audetis ex utero Dei processisse diversam naturam? Si autem hoc, sicut debetis, horretis, respuitisque nobiscum, jam tandem concilium Nicaenum et Homousion laudate ac tenete nobiscum. 2. Quis autem non videat defectum tuum, ubi cum audisses, me commemorante, in prophetia dixisse Christum suo Patri, De ventre matris meae Deus meus es tu ; ut intelligeremus ejus naturae illum esse Deum quam Filius ipsius ex tempore de ventre matris accepit, Patrem vero naturae illius quam de se ipse generavit: tu non inveniens quid responderes, tamen ne taceres dixisti, Ex ventnem; et addidisti, quod nec Judaei diffidunt. Ac deinde quaesisti, Cur ista testimonia in medium non proferantur, quae illam nativitatem demonstrant in principio, sicut et praecedens nos, inquis, instruit testimonium? Quasi ego illam nativitatem Christi, non temporalem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bas generationes xp̃i et ex deo patre sine tem¬
pore. et ex homine matre inplenitudine tẽ¬
poris accipiam. uenerer. p̃dicem: non est hoc
testimonium aduersum me: sed moras uo¬
luisse innectere indicat te. Ubi ego potius
intelligo quare ex utero dixerit genuite:
quia hoc et tu exꝑsona patris accipis dictũ.
Non enim quemadmodum corporis huma¬
ni sunt membra disposita. sic habet uterũ
ds̃: s uerbum translatum est a corporali
ad in corporalem substantiam. ut intellige¬
remus de patris substantia genitum uni¬
genitum filium: ac ꝑhoc quid aliud quã
unius eiusdemq substantiȩ: Ego itaq hoc
testimonium proferre contrate debur: s
grãs ago quia commonuisti.Considera
gͦ quantum mali sit. quod eiusdem substan¬
tiȩ filium negatis quem genitum confite¬
mini ex uttro patris. iniuriam grauissimã
facientes deo: tanquam illud quod ipse non
eẽt. ex utero gignere potuisset. Nonne senti¬

Expanded text:
bas generationes Christi, et ex Deo Patre sine tembas generationes Christi, et ex Deo Patre sine tempore, et ex homine matre in plenitudine temporis accipiam, venerer, praedicem, non est hoc testimonium adversum me. Sed moras innectere voluisse indicat te, ubi ego potius intelligo, quare ex utero dixerit genui te: quia hoc et tu ex persona Patris accipis dictum. Non enim quemadmodum corporis humani sunt membra disposita, sic habet uterum Deus; sed verbum translatum est a corporali ad incorporalem substantiam, ut intelligeremus de Patris substantia genitum unigenitum Filium; ac per hoc quid aliud quam unius ejusdemque substantiae? Ego itaque hoc testimonium proferre contra te debui: sed gratias ago quia commonuisti. Considera ergo quantum mali sit, quod ejusdem substantiae Filium negatis, quem genitum confitemini ex utero Patris, injuriam gravissimam facientes Deo, tanquam illud quod ipse non esset, ex utero gignere potuisset. Nonne senti
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ante eẽt. hoc cẽt pͥncipiũ: Si gͦ
pater ante principium est. ante seipsum ẽ:
quia et ipse principium ẽ. Quid est autẽ
inprincipio erat uerbumꝰ. nisi inpatre erac
filius : Et ipse filius interrogatus aiudeis
quiscẽt: respondit. principium: qui et lo¬
quor uobis. Pater gͦ pͥncipium. ñ de pͥncipio:
filius principium de pͥncipio. s utrunq si¬
mul non duo. s unum pͥncipiumꝰ. sicut pat̃
ds̃. et filius ds̃: ambo autem simul non duo
dii.s unus ds̃. Nec sp̃m sc̃m de utroq pro¬
cedentem negabo eẽ principium. s hec tria si¬
mul sicut unum dm̃: ita unum dico ẽẽ pͥn
cipium:
uid si audieris inquis patrem dicentẽ:
tecum principium indie uirtutis cuȩ.
insplendoribus scõrum ex utero ante lucife¬
rum genuite: Quid ꝓmittis. ut qͥd mina¬
ris:si audiero quod frequenter audio. et
fideliter credo: S hinc te nichil adiuua¬
ri cur non uideas: plurimum miror. Siue

Expanded text:
quidquid ante esset, hoc esset principium? Si ergo quidquid ante esset, hoc esset principium? Si ergo Pater ante principium est, ante seipsum est; quia et ipse principium est. Quid est autem, In principio erat Verbum ; nisi, In Patre erat Filius? Et ipse Filius interrogatus a Judaeis quis esset, respondit: Principium, quia et loquor vobis . Pater ergo principFilius principium de principio. Sed utrumque simul, non duo sed unum principium. Sicut Pater Deus et Filius Deus, ambo autem simul non duo dii, sed unus Deus. Nec Spiritum sanctum de utroque procedentem negabo esse principium. Sed haec tria simul sicut unum Dcipium. CAPUT XVIII. 1. Quid, si audieris, inquis, Patrem dicentem, « Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus sanctorum, ex utero ante luciferum genui te » ? Quid promittis, vel quid minaris, si audiero quod frequenter audio, et fideliter credo? Sed hinc te nihil adjuvari, cur non videas, plurimum miror. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eum creabuntur homines denuo.qui pͥ¬
mo ita creantur ut conuertant᷑ inpulue¬
rem suum: quod ipse carnem operatus ẽ
xp̃i nam de anma nolo aliquid dicere
omnia. sicut ꝑ unigenitum filium. de quo
dictum est. omnia ꝑ ipsum facta sunte Si
hoc dicis: non times ne tibi dicatur eopotio
rem eẽ spm sc̃m filio quod elegit sibi melio¬
ra quȩ faceret. nec facere inferiora dignatꝰ
est: S quis hoc sapit᷑ nisi qui desipit: fa¬
cta sunt gͦ cuncta ꝑfilium. absit ut spũ scõ
ab hoc opere separato. sicut de illis magnis
oꝑib dictum est. omnia autem hȩc operat᷑
unusatq idem sp̃s: nec tamen abhac oꝑa¬
tione filius separatur. Magnum sane ali¬
quid tibi dicere uideris: quia dicis Filius
erat inpͥncipio ante quam aliquid eẽt: pat̃
uero ante principium. Ubi legistiut hoc
crederes: unde p̃sumpsisti ut hoc diceres.
ubi nec auctoritas ulla. nec ratio ẽ: Quid. ẽ.
enim ante principium: quandoquidem

Expanded text:
per eum creabuntur homines denuo, qui priper eum creabuntur homines denuo, qui primo ita creantur ut convertantur in pulverem suum; quod ipse carnem operatus est Christi nam de anima nolo aliquid dicere,omnia, sicut per unigenitum Filium, de quo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt? Si hoc dicis, non times ne tibi dicatur, eo potiorem esse Spiritum sanctum Filio, quod elegit sibi meliora quae faceret, nec facere inferiora dignatus est? Sed quis hoc sapit, nisi qui desipit? Facta sunt ergo cuncta per Filium; absit, ut Spiritu sancto ab hoc opere separato: sicut de illis magnis operibus dictum est, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus ; nec tamen ab hac operatione Filius separatur. 4. Magnum sane aliquid tibi dicere videris, quia dicis: Filius erat in principio antequam aliquid esset; Pater vero, ante principium. Ubi legisti, ut haec crederes? Unde praesumpsisti ut haec diceres, ubi nec auctoritas ulla, nec ratio est? Quid est enim ante principium, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfilium factus ẽ. et creator est filius: caro
uirgo Maria dixisset angło ꝓmittenti ei fi¬
lium. quomodo fiet istud qm̃ uirũ non co¬
gnosco: respondit angłs. Sp̃s sc̃s suꝑue¬
niet inte: et uirtus altissimi obumbrabit
tibi. Propterea quod nascetur ex te sc̃m: uo¬
cabitur filius dei. Hic tu quod inconseqͤn¬
tibus quodam loco tuȩ ꝓsecutionis aduer¬
ti. asserere conabaris spm̃ sc̃m p̃cessisse ut
mundaret et scĩficaret uirginem Mariã:
ac deinde ueniret uirtus altissimi. hoc est
sapientia dei quod est xp̃c. et ipsa sicut scͥp¬
tum est edificaret domum: hoc est ipsa
sibi crearet carnem. non sp̃s sc̃s. Quid ẽ
gͦ quod ait sc̃m euangłium: inuenta est
in utero habens de spũscõꝰ Nempe obstru¬
ctum est os loquentium iniqua. Si gͦ co¬
gitas osueraciter aꝑire: non solum filiũ.
uerũ etiam sp̃m scm creatorem carnis filii
confitere. An forte difturus es ea facta eẽ

Expanded text:
Filium factus est, et creator est Filius: caro Filium factus est, et creator est Filius: caro virgo Maria dixisset angelo promittenti ei filium, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? respondit angelus, Spiritus sniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Hic tu, quod in consequentibus quodam loco tuae prosecutionis adverti, asserere conabaris Spiritum sanctum praecessisse, ut mundaret et sanctificaret virginem Mariam; ac deinde veniret Virtus Altissimi, hoc est Sapientia Dei, quod est Christus ; et ipsa, sicut scriptum est, aedificaret sibi domun , hoc est, ipsa sibi crearet carnem, non Spiritus sanctus. Quid est ergo quod ait sanctum Evangelium, Inventa est in utero habens de Spiritu sancto ? Nempe obstructum est os loquentium iniqua . Si ergo cogitas os veraciter aperire, non solum Filium, verum etiam Spiritum sanctum creatorem carnis Filii confitere. 3. An forte dicturus es, ea facta ess
Abbreviated transcription (Latin):
raciter conficetur equalem. Nam utiq
maius aliquid sunt uirtutes cȩloꝵ quȩ
firmate st̃ spũ oris domini id est spũ scõ:
quã cȩli qui firmati sunt uerbo dñi. hoc
est unigenito filio. S si consulas ueritatẽ:
res utraq abutroq firmata ẽ. Et id qđ de
uno dicitur et altero tacetur: de utroq in¬
telligitur. Quid ẽ autem in consideratius.
quam negare esse creatorem sp̃m dei: cum deo
dicatur. auferes sp̃m eorum et deficient. et in
puluerem suum conuertent᷑: emitte sp̃m tu
um et creabuntur. et renouabis faciem tr̃ȩ:
Nisi forte minus idoneus erat sp̃s sc̃s cre.¬
andis reb quȩ fuerant defecturȩ: cũ sit
idoneus creandis quȩ sunt sine fine mansu¬
rȩ. Paulo ante dixi: quid excellentius in cre¬
aturis quam uirtutes cęlorum: Quid di¬
cam de carne creatoris: quando quidem
creator ipse ꝑ quem facta sunt omnia. pani.
inquit quem ego dedero. caro mea est ꝓ

Expanded text:
raciter confitetur aequalem. Nam utique raciter confitetur aequalem. Nam utique majus aliquid sunt virtutes coelorum, quae firmatae sunt Spiritu oris Domini, i3d est Spiritu sancto, quam coeli, qui firmati sunt Verbo Domini, hoc est, unigentio Filio. Sed si consulas veritatem, res utraque ab utroque firmata est; et id quod de uno dicitur et de altero tacetur, de utroque intelligitur. Quid est autem inconsideratius, quam negare esse creatorem Spiritum Dei, cum Domino dicatur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes Spiritum tuum, et creabuntur; et innovabis faciem terrae . Nisi forte minus idoneus erat Spiritus sanctus creandis rebus quae fuerant defecturae, cum sit idoneus creandis quae sunt sine fine mansurae. Paulo ante dixi: Quid est excellentius in creaturis quam virtutes coelorum? Quid dicam de carne Creatoris? Quandoquidem Creator ipse per quem facta sunt omnia, Panis, inquit, quem ego dedero, caro mea est pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum facta sunt. ideo putas dei sp̃m
non eẽ creatorem: ꝓculdubio nec in eius
nomine poderis baptizatos dicere quib
ait petrus. agite penitentiam. et bapti¬
zetur unusquisq ur̃m in nomine dñi iħu
xp̃i: quia non ait et sp̃s scĩ. Nec in patris
nomine: quia nec ipse ibi est nominatus.
Si autem etiam non nominatis patre et spũ
scõ. in nomine iħu xp̃i iussi sunt baptira¬
ri. et tamen intelligunt᷑ non baptirati ni¬
si in nomine patris et filii et sp̃s scĩ᷑ cur ñ
sic audis de filio omnia ꝑ ipsum facta st̃.
ut et non nominatum intelligas ibi etiã
spm̃ sc̃m: Nam quid excellentius in crea¬
turis quam uirtutes cęloꝵ: Scriptum ẽ
autẽ. Uerbo domini cęli firmati sunt: et
spũ oris cius omnis uirtus eoꝵ. Dixeras
nempe. non me talia reperire inscriptu
ram filio. Ecce repperi ubi etiam maior pos¬
sit uideri: nisi reuocet pietas. quȩ illũ ue¬

Expanded text:
per ipsum facta sunt; ideo putas Dei Spiritum per ipsum facta sunt; ideo putas Dei Spiritum non esse creatorem: procul dubio, nec in ejus nomine poteris baptizatos dicere, quibus ait Petrus, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi ; quia non ait, Et Spiritus sancti: nec in Patris nomine, quia nec ipse ibi est nominatus. Si autem etiam non nominatis Patre et Spiritu sancto, in nomine Jesu Christi jussi sunt baptizari; et tamen intelliguntur non baptizati nisi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: cur non sic audis de Filio Dei, Omnia per ipsum facta sunt; ut et non nominatum intelligas ibi etiam Spiritum sanctum? 2. Nam quid excellentius in creaturis quam virtutes coelorum? Scriptum est autem: Verbo Domini coeli firmati sunt; et Spiritu oris ejus, omnis virtus eorum . Dixeras nempe non me talia reperire in Scripturam Filio. Ecce reperi ubi etiam major possit videri, nisi revocet pietas, quae illum ve
Abbreviated transcription (Latin):
quando dictum est. unxit te ds̃ ds̃ tuus
oleo exultationis. uł oleoleticiȩ pre parti¬
cipibus tuis. Ds̃ enim cui dictum est in
eodem psalmo. thronus tuus inscłm scłi.
est filius: qui sic factus ẽ homo. ut ma¬
neret ds̃. Qua unctione plenus erat:id.ẽ.
Iħs autem plenus spũ scõ. regressus est
a iordane:¬
icis in ꝑsona sp̃s sc̃i nonposse susci¬
pi quod de filio dictum ẽ: omnia
ꝑ ipsum facta sunt et sine ipso factum ẽ
nichil. Et hoc ideo dicis: ut quibus po¬
omnia ꝑ ipsum facta sunt sine spũ scõ: aut
omnia ꝑneminẽ facta sunt nisi ꝑ ipsum.
Quanquam si et tale aliquid legeres.sic spi¬
ritum sc̃m ab hac oꝑatione qua constituta
est creatura credere non deberemus exclu¬
sumꝰ sicut filius non excluditur ab ea
scientia de qua dictum ẽ: quȩ dei sunt ne¬
mo scit nisi sp̃s dei. Siautem quia non ẽ
nominatus quod etiam ꝑ illum facta sit
creatura quando de filio dictum ẽ omnia

Expanded text:
quando dictum est, Unxit te Deus, Deus tuus quando dictum est, Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, vel, oleo laetitiae, prae participibus tuis. Deus enim cui dictum est in eodem Psalmo, Thronus tuus, Deus, in saeest Filius, qui sic homo factus est ut maneret Deus, qua unctione plenus erat, id estJesus autem plenus Spiritu sancto, reversus est a Jordaneicis in persona Spiritus sancti non posse suscipi quod de Filio dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Et hoc ideo dicis, ut quibus poOmnia per ipsum facta sunt sine Spiritu sancto; aut, Omnia per neminem facta sunt, nisi per ipsum. Quanquam si et tale aliquid legeres, sic Spiritum sanctum ab hac operatione, qua constituta est creatura, credere non deberemus exclusum; sicut Filius non excluditur ab ea scientia de qua dictum est, Quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei . Si autem quia non est nominatus, quod etiam per illum facta sit creatura, quando de Filio dictum est, Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
membra eius. Predictum ẽ igitur qđ futu¬
rum erat. ut ungeret ds̃ xp̃i hominẽ xp̃m:
qui tamen sic factus ẽ homo.ut maneret ds̃.
Ungeret autem non uisibili et corporali oleo.
s spũ scõ: quem scriptura nomine olei exul¬
tationis figurata ut solet locutione signi¬
ficat. Dixit autem unxit. Non dixit un
quia reuera maior ẽ homine xp̃o: qui enĩ
scĩficat. eo qui scĩficatur est maior: hoc
gͦ timens. uoluisti oleo exultationis eam
leticiam significatam uideri. qua filius exul¬
tauit cum patre quando est condita crea¬
tura: et cõmemorasti ut soles testimonia cau¬
se tuȩ non necessaria: de leticia patris et fi.¬
lii. S quid facturus es. quo iturus. qͦmͦ
id qͦd ẽ luce clarius aut negaturus. aut
in aliud quodcunq uersurus es. cum recita¬
bitur tibi. quod beatus petrus in apłorum
actibus dixit᷑. hunc iħm anazarech quẽ
unxit ds̃ spũ scõ : Eccc quod ꝓpħabatur:

Expanded text:
membra ejus. Praedictum est ergo quod futumembra ejus. Praedictum est ergo quod futurum erat, ut ungeret Deus Christi hominem Christum: qui tamen sic factus est homo, ut maneret Deus. Ungeret autem, non visibili et corporali oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis, figurata, ut solet, locutione significat. Dixit autem, Unxit; non dixit, Unquia revera major est homine Christo; qui enim sanctificat, eo qui sanctificatur est major: hoc ergo timens, voluisti oleo exsultationis eam laetitiam significatam videri, qua Filius exsultavit cum Patre, quando est condita creatura. Et commemorasti, ut soles, testimonia causae tuae non necessaria, de laetitia Patris et Filii. Sed quid facturus es? quo iturus? Quomodo id quod est luce clarius, aut negaturus, aut in aliud quodcumque versurus es, cum recitatur tibi quod beatus Petrus in Apostolorum Actibus dixit: Hunc Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto . Ecce quod prophetabatur,