comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turũ: potestatẽ a dño in neminẽ: mynisteriũ ee in
bonos et ĩ malos. Non exhorreat colsiba mynist̾iuã ma¬
loꝵ: respiciat dñi potestatẽ. Quid tͥ facit malus mynis¬
ter. ubi bonꝰ ẽ dñi: Quid de impeuit malitiosus p̃co: si
ẽ beniuolus iudex: Ioh̃s aidicit ꝑ colubã. Hoc quid ẽ
qd̾ didicit: ip̃e repetat. Ip̃e mͥ aixit inquit. Suꝑ quem
uidis sp̃m delcententẽ tamꝙͣ colũbã et manentẽ suꝑ eũ:
hic ẽ qui baptizat in sp̃u sc̃o. Non te ergo decipiant
o columba seductores qui dicunt: nos baptizamus.
Colsiba agnosce agnosce: quid dotuit colũba. Hic ẽ
qui baptirat in sp̃u sc̃o. ꝑcolũbã discit᷑ quia hic est.
et tu eiꝰ potestate ꝑtitas te baptuari. cuiꝰ mynist̾io bap¬
randũ: qͥa simplicitatẽ ñ habes. Dimplicitas eram ma¬
xime ꝑcolũbam demonstrat᷑. Quare ꝑ simplicitatẽ
sco fr̃imei: nͥ qͥa colũbe ñ erant qui eccłiam dissipaue¬

Expanded text:
turum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in turum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baprandum quia simplicitatem non habes. Simplicitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per simplicis mei, nisi quia columbae non erant qui Ecclesiam dissipave
Abbreviated transcription (Latin):
dñm habit᷑um et dͥrecent᷑um: siue p̾sentẽ int̾ra siue
absentẽ corpore in celo. et p̃sentẽ maiestate. sͥ recentu¬
rũ baptismi potestatẽ: ne paudus dicet baptismꝰ nĩs:
ioħs fr̃s mei. Quodd didicit ioħ̃s ꝑcolfibã: discamꝰ et nos.
Non enĩ colũba iohm docuit. et eccł̃iam ñ docuit: cui
eccłie dc̃m ẽ. una ẽ colũba mea. Colũba doceat colu̾̃bã.
baͥ qͣre incolũba dicuctt᷑ Oportebat enĩ ut dilceret nͦ
hoc forte oportebat nͥ ut ꝑcolũbã disceret. Quid ditarn
de colũba fr̃s mei: aut qͣnta mͥ sufficit facultas uel
cordis itł lingue dic̃e qͦmodo uolo. Et forte ñ digne uo¬
lo. quomͦ dicendũ ẽ. nec sic tam̃ possũ dicere quomͦ uo¬
lo: qͣntominꝰ quomͦ dicendũ ẽ: Ego a meliore audire¬
hoc uellẽ: ñ uob̾ dic̾e. Discit ioħs eũ quẽ nou̾at. h ineo
discit in quo eũ ñ nou̾at. In quo nou̾at ñ discit. Et qͥd
in nullũ hoĩem a dño tnlit᷑am: s myrist̾iũ plane tͣnsi¬

Expanded text:
enturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . Columba doceat columbam; nba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transi
Abbreviated transcription (Latin):
dat et distinguat: et nou̾it haritas ur̃a. Baptismꝰ quẽ
accepit ioh̃s: baptismꝰ ioħis dictꝰ ẽ. Solus tale donũ accepit:
nullus ante illũ iustoꝵ nullus post illũ: ut acciꝑet bap¬
tismũ qͥ baptismꝰ ipsiꝰ dic̾et᷑. Accepit quidẽ: ñ enĩ a se pos¬
sec aliqͥd. Si enĩ a se: qui loqͥt᷑ mendatiũ de suo loquit᷑.
eo unde accepit nͥ ab ip̃o dño nr̃o iħu xp̃o: Ab illo ut bap¬
tizare possec accepit: quẽ postea baptizauit. Nolite mi¬
reri. Sic tnĩ fecit hoc xꝑx in iohe: quomͦ qͥddã fecit in
et maria ꝑ ip̃m fsaẽ: de qua postea natꝰ ÷ xp̃c. Intendat
accepit bapusmĩ a iohe: ut accipiens qđ inferiꝰ erat ab
inferiore: ad id qd̾ suꝑiꝰ erat hortaret᷑ inferiores. Sedqͣ¬
re ñ solus ip̃e baptiratꝰ ÷a ioħe: si ad hoc missus trat io¬

Expanded text:
dat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem dat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi a Domino Jesu Christo? Ab illo ut baptizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mirari: sic enim hoc fecit Christus in Joanne, quomodo quiddam fecit in et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs baptizans: iã memini me qͣntũ pottu dixisle kari¬
tati ur̃ẽ. Si enĩ baptismꝰ ioh̃is necessarius erat saluti nr̃e
et mͦ debuit ȩxerceri. Non enĩ mͦ ñ saluart᷑ homines: aut
mͦ ñ plures saluant᷑. autalta tc̃ salus erat. et allamͦ. Di
mutatꝰ est xp̃c. mutata ẽ salus. Si salus in xp̃o ẽ. ec idemip¬
se xp̃c est: eadẽ nobi salus ẽ. Sed qͣre missus ẽ ioħs bapti¬
rãs: Quia oportebat bapti zari xp̃m Quare oportebat bap¬
tirari xꝑm: Quare oportuit nasci xꝑm: Quare oportuit
crucisigi xꝑm. Si enĩ uiã humilitatis ũitatisq demõ¬
straturꝰ aduenerat. et se ipssi faffus ip̃am humilitatis
uiã:. in omnib ab eo implenda erat humilitas. Aucto¬
ritatẽ dare baptismo suo hinc dignatꝰ est: ut cognosce¬
rent serui qͣnta alacͥtate debent currere ad baptismum
dñi : qͣndo ip̃e si dedignatꝰ est susciꝑe baptismũ serui. Do¬
natũ enĩ hoc erat ioħt ut ipsiꝰ baptismꝰ diceret᷑. Hoc attẽ¬

Expanded text:
s baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. Quare oportebat baptizari Christum? Quare oportuit nasci Christum? quare oportuit crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc atten
Abbreviated transcription (Latin):
guaꝵ: humilitas tꝑi congregauit diu̾sitates linguarũ.
Iam qd̃ illa tͣris dissotiauat: ecclia collegit. De una lingͣ
tc̃e st multe. Nolimirari: suꝑbia hoc fecit. De nitiltis lun¬
gius fic una. Noli mirari: karitas fert. Qaet si soni diũsi
linguaꝵ fc̃: in corde unꝰ ds inuocat᷑: pax una custodit᷑.

Expanded text:
um, humilitas Christi congregavit diversitates linguarum. Jam quod illa turris dissociaverat, Ecclesia colligit. De una lingua factae sunt multae; noli mirari, superbia hoc fecit: de multis linguis fit una; noli mirari, charitas hoc fecit. Quia etsi soni diversi linguarum sunt, in corde unus Deus invocatur, una pax custoditur.
Abbreviated transcription (Latin):
riuto: nͥ qͥa hic est qͥbaptiat: Quomͦ ergo cũ baptuat bonsꝰ
et melior. ñ ideo iste bonũ accipit et ille meliꝰ: sed qͣmuis
bonus et melior fu̾nt mynistri. unũ et eqͣle ẽ qd acceꝑũt.
ñ est melius in illo et infertꝰ in illo: lic et cũ baptrat malꝰ
ex aliqͣ uel ignorantia eccłie uel tolerantia. aut enĩ igno¬
rant᷑ mali. aut tolerant: tolerat᷑ palea. quousq in ulti¬
mo uentilet᷑ area: illud qd catũ ẽ unil ẽ. nͨ impar ꝓpt̃ ir¬
pares mynistros: sed par et eqͣle ꝓpt̃ hic ẽ qͥ baptuat. Ergo
dilectissimi de dr̃o uideamꝰ qd iudere illi nolunt: ñ qd̃
baptirare gentes. Audistis fr̃s: quomͦ uenit illa hereditas.
Postula a me et dabo tͥgentes Recitatẽ tuã: et possessiont̃
tuam t̾minos t̾re. Audistis quomͦ a syon ꝓdiit lex: et uer¬

Expanded text:
runt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo ergo cum baptizat bonus runt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo ergo cum baptizat bonus et melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; sed quamvis bonus et melior fuerint ministri, unum et aequale est quod acceperunt, non est melius in illo, et inferius in isto: sic et cum baptizat malus ex aliqua vel ignorantia Ecclesiae, vel tolerantia aut enim ignorantur mali, aut tolerantur, toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros; sed par et aequale, propter, Hic est qui baptizat. 9. Ergo, dilectissimi, videamus quod videre illi nolunt; non quod baptizate gentes. Audistis, fratres, quomodo venit illa haereditas, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo a Sion
Abbreviated transcription (Latin):
iuismultimynistri baptirati elsent siue uisti siue iniꝰ¬
a. ñ tribueret᷑ sciras baptismi. nͥ illi suꝑ quem descendit
columba de quo dictũ ẽ. hic ẽ qui bapti⁊at in sp̃u sc̃o:
Petrus baptiret: hic est qui baptiat. Paului baptirto:
hic ẽ qui baptizat. Iudas baptuet: hicest qͥbaptirat. Nã
si ꝓdiũsitate m̃itoꝵ baptismꝰ sc̃o c̃: qͥa diũsa sunt meritu.
diuĩsa erunt baptismata: et tanto qͥsq aliquid melius
putat᷑ acciꝑe: qͣnto a meliore udet᷑ accepisse. Ipui sc̃i ĩ¬
telligite fr̃s boni. ꝑtinentes ad colilbam. ꝑtinentes ad sor¬
tẽ cuitcatis illeꝰ iłm: ip̃i boni in eccłia de quib dicit apls
mertra haberit. Sunt aliialiis sc̃ĩores: ft̃ alig aliis melio¬
res Quare gͦ si utiꝰ ab illo u̾bi gr̃a iusto sc̃o baꝑtrit᷑. alius
ab alio inf̾ioris m̃tti apd̾ d̾m. inf̾ioris gͣdul. inferioris cõ¬
tinentie. infioris uite unũ tam̃ et par et eqͣle ẽ. qd̾ accepe¬

Expanded text:
mvis multi ministri baptizaturi essent, sive justi sive injusti, non tribueretur sanctitas baptismi, nisi illi super quem descendit columba. De quo dictum: Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Petrus baptizet, hic est qui baptizat: Paulus baptizet, hic est qui baptizat; Iudas baptizet, hic est qui baptizat. Nam si pro diversitate meritorum baptismus sanctus est, quia diversa sunt merita, diversa erunt baptismata: et tanto quisque meliuputatur accipere, quanto a meliore videtur accepisse. Ipsi sancti, intelligite fratres, boni pertinentes ad columbam, pertinentes ad sortem civitatis illius Jerusalem, ipsi boni in Ecclesia, de quibus dicit Aposmerita habent: sunt alii aliis sanctiores, sunt alii aliis meliores. Quare ergo si unus ab illo, verbi gratia, justo sancto baptizetur, alius ab alio inferioris meriti apud Deum, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par et aequale est quod accepe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa debebat ab ip̃o baptitari nou̾at. Et cõfellus ẽ qͥa u̾i¬
cas erat ille: et ille uerax missus au̾itate. Nou̾at hoc.
Sed quid in eo ñ nou̾at: Ca sibi reterit᷑us erat baptismi¬
seruũ. Sed siue bapti zaret in mynist̾io setuꝰ bonꝰ: suie
baptizaret in mynist̾io seruꝰ malus: ñ sciret se ille qui
baptizaret᷑ baptitari. nͥ ab illo qui sibi tenuit baptizã¬
di potestatẽ. Et ut nou̾itis fr̃s qͥa hoc in illo ñ noũ at
ioħs. s hoc didicit ꝑ colũbã : dñm enĩ nou̾at. sed eum
baptirandi sibi potestatẽ retent᷑ũ et nulli seruo eam
datum ñ clũ nou̾at: sodm hoc dixit. et ego nelciebam
eũ. Et ut nou̾itis qͥa hoc ibi didicit: attendite sequentia.

Expanded text:
 debebat baptizari, noverat: et confessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retentservum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ptismi dicerent᷑. qͥt essent serui qͥbaptizabarit accepta
potestate a dño: sibi tinuit dñs bapti:andi potestatem:
serius mynist̾ĩdedit. Dicit se seruus baptirare. reste
dicit. sic̃ apłs dicit. Baptiraui autẽ et stephane domũ:
s tanqͣm inynist̃. Ideo si sit et malus. et contingat
illi habe mynisfiũ: et li eti homiẽl ñ norunt ec di eum
nouit: ꝑmittit ds baptirari ꝑeũ. quia sibi tenuit potesta¬

Expanded text:
i baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari pe
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ⁊posusferit baptsmꝰ ioħis. Quomͦ ñ sufficeret qͣn¬
do nec ip̃i erat neceslariꝰ. Illi enĩ nullus baptismꝰ erat
necessariꝰ: ica ad hortandos nos ad baptismũ sitũ. susce¬
pit bapuismũ serui. Et ne prepon̾et uaptismnꝰ serui bap¬
tismo dñi. baptirati sũt alii baptismo conserui. Ded qͥ

Expanded text:
sto suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati s
Abbreviated transcription (Latin):
uellec dare potestatẽ alicii suo: ut daret baptismũ suũ
tamqͣm uice sua. tnsferre a se baptizandi potestatẽ. et cõ¬
stituere in aliquo seruo suo: et tantã iũ dare baptisrao
tͣnslato in seruũ: qͣntã ium haberet baptismꝰ datꝰ a dño.
Hoc noluit: ideo ut illo spes esset baptizatoꝵ. a quo se
baptizatos agnoscerent. Noluit gͦ seruũ pon̾e spem in
scruo. Iooq clamabat apls. cũ uit̾et hoĩes uolẽtes pon̾e sp̃c
in se ip̃o. Nsiquid paulus ꝓ uob crucifixꝰ ẽ: autin noĩe
pauli baptirati estis: Baptizauit gͦ paulus tamꝙͣ my¬
nister: ñ tamꝙͣ ip̃a pocestas. Baptuauit autẽ dñs: tamqͣm
potestas. Intendite. Et potuit banc potestatẽ seruis dare.
s noluto. Si enim daret hanc potestatẽ seruis id est ut
ip̃oꝵ esset qd dñi erat: tot essent baptismi quot erant
serui: ut quomͦ dictus ẽ baptismꝰ ioh̃is. sic dicet᷑ baptiᷤ¬
mꝰ petri: baptsmꝰ pauli: baptismꝰ iacobi: bartholoniti

Expanded text:
ellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in sestis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est, ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Petri, sic baptisma Pauli, sic baptis
Abbreviated transcription (Latin):
noluit alicui dare: ñ ut nemo baptiraret᷑ baptismo dñi.
s ut semꝑ ip̃e dñs baptiraret: id actũ est. ito ꝑ mynistros
dñs baptizareo: id est ec qͦ mynistri dñi baptizaturi erãt
dñs baptizaret. ñ illi. Aliud est enĩ baptirare ꝑ mynis¬
t̃iũ. aliud baptizare ꝑ potestatẽ. Daptismꝰ enĩ talis ẽ quał
⁊̃ ille in cuiꝰ potestate aat᷑: ñ qͣlis ille ẽ ꝑcuiꝰ mynist̾iũ dat᷑.

Expanded text:
um alicui dare, non ut nemo baptizaretur baptismo Domini, sed ut semper ipse Dominus baptizaret: id actum est, ut et per ministros Dominus baptizaret, id est, ut quos ministri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est, qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus m
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ñ tantũ ualeant spine curaꝵ ut offocerit scm̃ qd se¬
minat in uobil. sire enĩ cogim᷑ eadẽ repetert. nͥ qͥa de me¬
moria cordis ur̃i securi ñ sumꝰ. Si gͦ solus dñs baptiratꝰ
essec baptismo iohis: ñ deessent qui sic esi haberent. ut pti¬
tarent baptismũ ioħis maiorẽ ẽẽ qͣm t̃ baptismꝰ xp̃t. Di¬
cerent enĩ. Usq adeo ille baptismꝰ mator est. ut solus xͦ

Expanded text:
ant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, u
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid nou̾at: scdm aliqͥd ñ dũ nou̾at dñm. Nusi autẽ
hoc intellexerimꝰ: mendat erat. Quomͦ erat uerax agnoᷤ¬
cens qͥ dicit. tu ad me uenis baptirari: Ego a te debeo bap¬
tuari. Uerax ẽ cũ hoc dicit. Et quomͦ rursũ uerax est.
cũ dicit. ego ñ nou̾am eũ: Sed qui me misit baptuare
in aqͣ ip̃e mͥ dixit. Suꝑquẽ uidis sꝑm descendentẽ sicut¬

Expanded text:
liquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Cor autem implendũ ad dñm. Et unuiqͥsq sic leuet. ut
udeat qͥd leuet: et quo leuet. Quid drxi: quid leuet. et qͦ
leuet: Quale cor lerat uideat. qͥa ad dm leuat: ne sarcina
uoluptatis carnalis p̃grauatum. ante cadat ꝙͣ fu̾it sub¬
leuatũ. Sed udet se quisq gestart onuis carnis: dec oꝑ¬
am ꝑ continentiam. ut pͥget qd̾ leuet ad dm̃. Beati enuim
mundicordes: qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Nam ecce qͥa ꝓcest
quia sonuerunt uerba. s pͥncipio erat ũbũ. et ũbũ

Expanded text:
cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia so
Abbreviated transcription (Latin):
nati stint audiendo. Inde qͥa hec dixit accepto iohs ille tis
nobis ꝑpmaret. Sed ꝓpinauit u̾ba. Intellectũ autẽ mae
ad montes. unde uentet tͥ auxiltũ: ut inde tamꝙ̃ calicẽ.
id est uerbo ꝑꝓmatũ acciꝑes: et tam̃ qͥa auxiliũ tus̃ et dño
qͥ fecit celũ et t̾ram. inde impleres pectus unde impleuit
ille. Unde dixisti. dixiliũ meũ a año: q̃ fecit celũ et t̾ram.
Qui potest gͦ: impleat frs. Hoc dixit. Leuet quisq cor
luũ quomꝰ illud uiaet ydoncũ: ec capiat qd dicto. dea
forte hoc dictts: qͥa ego uobis sum p̃sentior qͣm d̃. Absit.
Multo est ille p̃sentior. Nam ego ocłis ufisappareo: ille
conscientiis p̃sidet. Ad me aures erigite. ad illtun cor:
ut utrũq impleatis. Ecce ocłos uros et sensus istos cor¬
poris leuatis ad nos: nec ad nos. Non enim nos de illis
montibus: sed ad ip̃m euͣngłm. et ad ip̃m etingłistam.

Expanded text:
nati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille,nati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille,nobis propinaret. Sed propinavit verba. Intellectum autem inde am calicem, id est, verbum propinatum acciperes; et tamen quia auxilium tuum a Domino, qui fecit coelum et terram, inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: qui potest ergo, impleat. Fratres, hoc dixi: leveillud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e: ne qͥlqͣm in monte spem ponens cadderet ab illo qui
montes illustrat: et ip̃e confelsus ait. qm̃ de plenitudine
eiꝰ om̃s accepiiꝰ ita debes dic̃e leuaui ocłos meos in mon¬
tel. unde ueniet auxiliũ mͥ: ne auxiliũ qd̾ tͥ uemiet. mõ¬
tib impntes: sed seqͣris et dicas. auxiliũ meũ a dño qui
fecto celũ et terram. Ergo fss ad hoc ista monuerim: ut
qͣndo erexistis cor ad scripturas cũ sonaret etͣngłm. in
pͥncipio erat ũtbũ. et ubũ erat apd̾ dm. et as erat ũbum.
et cet̾a que iecta sunt: intelligatis uos leuasse ocłos ad mõ¬
tes. Iisi enim montes ista dic̾ent: unde om̃ĩno cogitare¬
tis non inuemiretis. Ergo ex montib uenit uob auxiliũ
ttt hec audiretis: led ñ dũ potestis intellig̃e qd̾ audistis.
Inuocate alixiliũ a dño qͥ fecit celũ et t̾ram. qͥa montes sie
potuerũt loqͥ ut ñ polu̾nt ip̃i illuminare: qͥa et ipsi illiura¬

Expanded text:
m ego Christus, ne quisquam in monte spem ponens, caderet ab illo qui m ego Christus, ne quisquam in monte spem ponens, caderet ab illo qui montes illustrat. Et ipse confessus, ait: Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et dicas: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo, fratres, ad hoc ista monuerim, ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et caetera quae lecta sunt, intelligatis vos levasse oculos ad montes. Nisi enim montes ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: sed nondum potestis intelligere quod audistis. Invocate auxipotuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illumi
Abbreviated transcription (Latin):
est erigite uos ad eungłistam: erigite uos ad eiꝰ sensum.
Ded qͥa montes isti pacem suscipiunt. ñ potest autem esse
in pace qui spem ponit in hom̃e: noltte lic erig̾e ocłos
in montẽ. ut putetis in homĩe sꝑem urãm esse collocan¬
dam: et sic dicite. leuaui ocłos meos in montes unde ue¬
met auxilium mͥ: ut statim subuingatis. auxiliũ mer̃
a dño qui fecit celum et t̾ram: Etgo leuemꝰ ocłos in moti¬
tes: unde ueniet auxiliũ nobis. Et tamen non ip̃i montes
sunt: in quib spes nr̃a ponenda est. Accipunt enim mõ¬
tes: qd nob̾ mynistrent. Ergo unde montes accipiũt. ibi
spes nr̃a ponenda est. Oclos nr̃os cũ leuamiꝰ ad scͥpturas:
qͥa ꝑ homĩes mynistrate sunt ccͥpture. leuamꝰ ocłos nr̃os
ad montes. unde auxiliũ ueniet nob̾. Sed tam̃ qͥa ip̃t ho¬
mines qui scͥpser̃t scͥpturas ñ de se lucebant. sed ille erat
lumen uerũ qui illuminat omnẽ hoĩem uenientẽ in hc̃

Expanded text:
est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam, et sic dicite: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: ut statim subjungatis: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo levemus oculos in montes, unde veniet auxilium nobis. Et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes nostra ponenda est. Accipiunt enim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripturae, levamus oculos nad montes unde auxilium veniet. Sed tamen quia ipsi homines qui scripserunt Scripturas, non de se lucebant; sed ille erat lumen illorum qui illuminat hominem omnem venientem in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾ra: Utiq multomagis et ip̃a fc̃a sunt. Queris
de sp̃icalib creaturis: de angłis. archangłis. sedib.
dr̃ationib. uirtutib. pͥncipatibus. Et ipsa fc̃a sũt
Nam cũ enum̃aret hec omnia psalmꝰ. conclusit
sic. Ip̃e dixit et fc̃a sũt: ip̃e mandauit ec creata ft̃.
Si dixit et fca lunt: ꝑ u̾bũ fc̃a fc̃. Si autem ꝑ u̾bũ
tc̃a fc̃: ñ potuit iohis cor ꝑuenire ad id qd̾ ait. in
pͥncipio erat u̾bũ: et u̾bũ erat apd deum. et deus
erat uerbum: nisi tͣnscendisset omnia que sunt fc̃a
ꝑ uerbum. Qualis gͦ iste mons. qͣm sc̃s. qͣm altꝰ int̾ illos
montes qui sulceꝑant pacem ppło dei. ito possent colles
susciꝑe iusticiam: Uidete gͦ fr̃e : ne forte de ipsis mon¬
tib sit ioh̃s. de quib paulo ante cantauimꝰ: leuaui ocdos
meos in montes: unde ueniet auxiliũ mͥ. Ergo fr̃s mei. si
uultis intelligere. leuate ocdõs ur̃os in istũ montem: id¬

Expanded text:
et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus, conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: si autem per Verbum facta sunt, non potuit Joannis cor pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum. Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter illos montes qui susceperunt pacem populo Dei, ut colles possent suscipere justitiam? 6. Videte ergo, fratres, ne forte de ipsis montibus est Joannes, de quibus paulo ante cantavimus, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ergo, fratres mei, si vultis intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi om̃l. Ad hoc ergo nos uocat ds̃: ne simus ho¬
mines. Sed tunc in melius ñ erimꝰ homines. si priꝰ
nos elle homines agnoscamꝰ: ul est ut ad illam cel¬
situdinem ab humilirate surgamus: ne cum pui¬
tamus nos aliqͥd ẽẽ. cũ nichil sumꝰ. ñ solum ñ acci¬
fres de his montib: et iohs erat qͥ dixit. in princi¬
pio erat u̾bum: ec u̾bũ erat apd̃ am̃: et ds erao u̾¬
bũ. Susceꝑat pacẽ mons iste: contemplabat᷑ diui¬
nitatẽ uerbi. Qualis iste mons erat: Qm excelsus.
Transcenderat omna cacumina t̾raꝵ: tͣnscenderat
om̃s campos aeris: tnͣscendat om̃s altitudines sy¬
derũ: tͣnscendãt om̃s choros et legiones angłoꝵ. Ntli
enĩ tͣnscend̾et ista omĩa q̃ creata sunt: ñ ꝑueniret
ad eũ ꝑ quem fc̃a sunt omĩa. Non potestis cogitare
qͥa tnicendit: nisi uideatis quo ꝑueñit Queris de
celo et t̾ra: ffa sunt. Queris de his que sunt in celo

Expanded text:
celsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus hocelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non acci Ergo, fratres, de his montibus et Joannes erat, qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, transcenderat omnes campos aeris, transcenderat omnes altitudines siderum, transcenderat omnes choros et legiones Angelorum. Nisi enim transcenderet ista omnia quae creata sunt, non perveniret ad eum per quem facta sunt omnia. Non potestis cogitare quid transcenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
humanis cordib contingi: qd̾ nec ocłs tudit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis ascendie. Si in cor
hominis non ascendit: quomͦ ascendit in cor iohãmᷤ:
Anñ erat homo ioh̾es: An forte nec in cor iohannis
ascendit: sed cor iohis in illam asceridit. Quod enĩ
ascendit in cor. homĩs: de imo est ad hominem. Quo
autem ascendit cor homĩs: surlũ est ab homine. Et̾iã
lic fratres dici potest: qͥa si ascendit in cor ioh̃is. si ali¬
quo mͦ potest dici. in tantũ alcendit in cor ioh̃is: in
qͣntũ ip̃e ioh̾s ñ erat homo. Quia est qd̾ ñ erat homo.
nuntiatores dei. Ideo carnalib et aĩalib ñ ualenti¬
bus ꝑciꝑe que sunt dei: quid att apłs: Cum enim
dicitis. ego sum pauili. ego apollo: nonne homines
estis: Quid eos uolebat facere quibus exꝓbrabat
qͥa homines erant: Uultis nosse quid eos fac̃e uole¬
bat: Audite in psalmis. Ego arxi dii estis: et filii al¬

Expanded text:
humanis cordibus potuit contingi quod nec oculus vidit, nec auhumanis cordibus potuit contingi quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? nuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Ex
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Ab ipłis montib dictum est ecclie pax uobilcũ.
et ipsi montes pacem annuntiando ecclie non lediui¬
serunt aduersus eũ a quo susceꝑunt pacem: ut ue¬
raciter non ficte nuntiarent pacem. Sunt autc̃ alii
montes naustãgosi: quo quisq nauem cũ impti¬
lerte solutẽ. facile est enim cum uidet᷑ t̾ra a ꝑielitã¬
tib qͣsi conari ad t̾ram: sed aliqͣndo iudet terra
in monte: ec saxa latent lub monte. Et cum quisq
conat᷑ ad montem. incidit in saxa: et ñ ibi inuentt
portum. sed planctũ. Sic fuerunt quidam mortes.
qui magni apparuerunt inter homines: ec fecer̃õ
hereses et icismata: et diuiseritiic ecclĩam dei. Isti
qui diuiserunt eccłiam dei: non erant illi montes
de quib dictum est. suscipiant morites pacem ppłõ
tuo. Quomͦ enĩ pacem susceꝑunt: qͥ unitatem diui¬
serunt : Qui autem susceꝑunt pacem nuntiandam
ppło: contemplati sunt ipsam sapientiã qͣntũ potuit

Expanded text:
unt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: unt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ecclesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecclesiam Dei, non erant illi montes de quibus dictum est, Suscipiant montes pacem populo tuo. Quomodo enim pacem susceperunt, qui unitatem diviserunt? 4. Qui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, contemplati sunt ipsam Sapientiam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
q qd̃ potest: quia et qͥ loqͥt᷑. dicit qd̾ potest. slam dic̃e
ut est quis potest: Audeo dicere fres met: forsitan nec
ip̃e iohes dixit ut est. sed et ip̃e ut potuto: qͥa de deo
homo dixit. Et quidẽ inspiratꝰ adeo: led tam̃ homo.
Quia inspiratꝰ est dixit aliquid: si ñ inspiratꝰ esset di¬
xiłset nichil. Quia uero homo inspiratꝰ ñ totũ qd̾ est
dixit: sed qd̃ potuit homo dixit. Erat enim iste ioħs
cipiant montes pacem ppło̾: et colles iusticiã. Monteᷤᷤ.
excelle anime sunt: collea paruule amme sũt. Sed
ideo montes excipiunt pacem: ut colles excipere pos¬
sint iusticiam. Que est tusticia. qͣm colles excipiũt.
fides: quia uistus ex fide uiuit. Non autem accipe¬
rent minores anie fidem÷ nisi maiores anime que
montes dicte sunt ab ip̃a sapientia illustrarent᷑ ut
possent paruulis ticere. qd̾ possint pariuili capere:
et uuere ex fide colles. quia montes pacem suscipi¬

Expanded text:
que quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere que quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potuit homo, dixit. 2. Erat enim iste Joanncipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Montes, excelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut colles possint excipere justitiam. Quae est justitia, quam colles excipiunt? Fides, quia justus ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere ex fide colles, quia montes pacem suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Ntuentes quod modo audiuimus ex lectione
aplica. qd̾ animalis homo non ꝑcipit que sunt
spiritus dei: ec cogitantes in hac presenti turba ca¬
ritatis ur̃e. necc̃e esse ut multi sint animales. qͥ
adhuc scđ̾m carnem saptant. ñ dumq se possint
ad spiritalem intellectũ erigeres hesito uehem̃ter
quomͦ ut dñs dedit possim dicere uel ꝓ modulo
meo explicare qd̃ lectum est ex euͣngłio. In pͥncipio
erat uerbũ: ec uerbũ erat apd dm: ec d̾ erat uerbũ.
hoc enim amimalis homo ñ ꝑcipit. Quid gͦ fratres.
Silebimus hec: Quare gͦ legit᷑. si silebit᷑: Aut qͣre
audit᷑ li ñ exponit᷑: Sed utquid exponit᷑. si ñ intel¬
ligit᷑: Itaq qm̃ rursus esse ñ dubito in numero
ur̃o quosdam. a quibus possit non solum expositũ
capt: sed et anteqͣm exponat᷑ intelligi: non frauda¬
bo eos qui non possurit capere: dum timeo suꝑfluꝰ
ẽẽ auribus eoꝵ qui possunt caꝑe. Postremo aderit
miscłia dĩ fortasse ut omnib satis fiat: et capiat qͥs¬

Expanded text:
ntuens quod modo audivimus ex lectione apostolica, quod animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei , et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hosilebimus hinc? Quare ergo legitur, si siletur? aut quare auditur, si non exponitur? aut quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursus esse vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui temistt: Manifestũ ÷ qͥa hoc. Quil gͦ temiste: forte pai¬
ter. Uerus ds ꝑat̃: ec u̾itas dei filiꝰ. Si pat sine filio te mi¬
sit: ds sine u̾itate te muit. Si ideo autẽ uerax es. qͥa u̾itatẽ
loq̃ris et ex u̾itate loqueris: ñ te milit pat̾ sine filio: et si¬
multe misit pat̾ et filiꝰ. Si gͦ et filiꝰ temisit cũ patre. quo

Expanded text:
 Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ritati nr̃e utt intentos uos factrẽ. similit̃ ite soleo. sunł
ut ortus ꝓ nobis et ꝓ uob̾: ut et me dñs uob̾ dec digna
loqͥ: eo uos digna caꝑe mereamini. Int̾im hodie digna¬
mini cifferre. Seci hoc breuit̃ dico. Int̾im donec soluat᷑.
int̾rogate pacifice: sine rixa: sine contentione: sine att̃¬
cationib: sine inimiciciis: et uob̾cil q̃rite. et alios int̾ro¬
soluat: putate me ꝓposusse qd me moitet. Morieor enĩ
multũ. Dicit iohs: ego a te debeo baptitari. tãꝙͣ xp̃o cog¬
nito. Si enĩ si nou̾at et̃ a quo uolebat baptitari. teraere
dicebat ego a te debeo baptuari. Nou̾at ergo eũ. Si noui¬
tat eũ. qͥd est gͦ qd̾ dicit. ñ nou̾am eũ. s qͥ me misit bapti

Expanded text:
ut soleo; simul ut oretis pro nobis et vobis, ut et nobis det Dominus digna loqui, et vos digna capere mereamini. Interim hodie dignamini differre. Sed hoc breviter dico interim, donec solvatur: interrogate pacifice, sine rixa, sine contentione, sine altercationibus, sine inimicitiis; et vobiscum quaerite, et alios interrosolvatur, putate me proposuisse quod me movet: moveor enim multum. Dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari; tanquam Christo cognito. Si enim non noverat eum a quo volebat baptizari, temere dicebat, Ego a te debeo baptizari. Noverat ergo eum. Si noverat eum, quid est ergo quod dicit, Non noveram eum; sed qui me m
Abbreviated transcription (Latin):
et manentẽ suꝑ eũ sicut colũbam. ip̃e ẽ qui baptirat inspi¬
ritu sc̃õ: Quid dicti sũo: Quua ñ scimꝰ qͣndo uen̾it columa¬
ba. Ne forte ibi lateant. legant᷑ alii eungłiste qͥ planius
illud dixerũt: et inueramꝰ aꝑtilsime tũc descendisse colũ¬
bã. cũ cdñĩ ab aqͣ ascendit. Suꝑ baptitatũ enĩ aꝑti sunt
celi: et uidit sp̃m sc̃m descendentẽ. Si iam baptizatũ cogno
uit: uenienti ad baptismũ quomͦ dicit. ego a te debeo bap¬
trari: Hanc uobiltũ intetim ruminate. hãc uobiscum
conferte: hanc uobilcũ tractate. Prestet dñs ds ñr: ut ante¬
qͣm a me audiatis. alicui ut̃m pͥori eam reuelet. Tam̃ fr̃s
hot sciatis: qͥa ꝑ istiꝰ q̃stionis solutionẽ. pars donati debap¬
tilit gr̃a ubi nebilas ostendunt imꝑitis. et retia tend̃t
auib uolantib si frontẽ habeant. omĩno ñ habebt: om̃i¬
no eoꝵ ora claudent᷑.¬

Expanded text:
columbam, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Quid dicturi sumus? Quia non scimus quando venerit columba? Ne forte ibi lateant, legantur alii evangelistae, qui planius illud dixerunt: et invenimus apertissime tunc descendisse columbam, cum Dominus ab aqua ascendit. Super baptizatum enim aperti sunt coeli, et vidit Spiritum descendenvit, venienti ad baptisma quomodo dicit, Ego a te debeo baptizari? Hanc vobiscum interim ruminate, hanc vobiscum conferte, hanc vobiscum tractate. Praestet Dominus Deus noster ut antequam a me audiatis, alicui vestrum priori eam revelet. Tamen, fratres, hoc sciatis, quia per istius quaestionis solutionem, vocem pars Donati de Baptismi gratia, ubi nebulas obtendunt imperitis, et retia tendunt avibus volantibus, si frontem habeant, omnino non habebunt: omnino eorum ora claudent
Abbreviated transcription (Latin):
mini. ftt eñ aliqͣndo ut uideas cathecummũ abstinentẽ
ab om̃i concubitu: ualefacientẽ sdo: renũtiantẽ omĩb que
possidebat: distribuentẽ pauꝑib. et catrecuminꝰ ẽ. instru¬
aus etiã forte doctrina salutari. supͣ multos fideles. Tuen¬
dũ ẽ huic ne dicat apd̃ semet ip̃m de baptismo scõ. quo pec¬
cata dimittũt᷑. Quid plus accepturꝰ sũ : Eoce ego melior sũ
illo fideli. et illo fideli: cogitans fideles aut coniugates. aut
forte ydiotas. aut habentes et poslidentes res suas qͣs ip̃e dis¬
tribuit iam pauꝑib: ee meliort̃ sc arbtt᷑ns esse ꝙͣ iule qͥiam
baptizatus ẽ: dedignet uenire ad baptismũ aicens hoc sũ
accepturꝰ qd̾ habet ille et ille: et ꝓponat sibi cos quos contẽp¬
nic. et qͣsi sordeat illi hoc acciꝑe qd̾ acceꝑunt ĩferiores. qͥa iã
uidet᷑ ip̃e sͥ melior: et tam̃ omĩa peccata supͣ illũ sũt. et nͥ ue¬
ñit ad salutare baptisma ubi pcc̃a soluunt᷑: cũ omi excel

Expanded text:
ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et proponat sibi illos quos contemnit, et quasi sordeat illi hoc accipere quod acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super illum sunt, et nisi venerit ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, cum omni e
Abbreviated transcription (Latin):
tismo xp̃i baptizati sumꝰ. s̃i tartũ nos. s uniu̾sus orbis
t̾raꝵ: ec baptirat᷑ usq in sinẽ. Quis nr̃m potest ex aliqua
parte comparari ⁊p̃o: cuiꝰ se iołs dixit indignũ soltuere
corrigiam calciam̃ti : Si gͦ ille xꝑx tante excellentie homo
ds. solus baptitaret᷑ baptismo iohis: qͥd dicturi erant ho¬
mines: Quale bapusmũ habut ioh̃s: Nagnũ baptil¬
mũ habuto: ineffabile lacm̃tũ. Uide qͥa solas xꝑc meru¬
it baptirari iohis baptismo. atq ita maior uit̾et᷑ bap¬
tismꝰ serur. ꝙͣ baptismꝰ dñi. Baptizati sunt et alii baptiˢ¬
dedignarent᷑ alii serui lusciꝑe baptismũ dñi. Ad hoc gͦ¬

Expanded text:
i baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua parte comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus is. Atque ita major videretur baptismus servi quam baptismus Domini. Baptizati sunt igitur et alii baptisdedignarentur alii servi suscipere baptismum Domini. Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
scd regns̃ uideoꝵ ñ impleũat uniu̾lã facit̃ tre. Inde p̃ci¬
lus ẽ ille lapis: qͥa inde natꝰ est. in p̃sentia dñs. Et quare
ergo erat lapis ille p̃cisus sinc manib ante ocłos iudeoꝵ:
sed humilis erat. Non inm̃ito: qͥa ñ dũ creu̾at lapis ille.
et impleũat orbem t̾raꝵ qd̾ ostendit in regno suo. qd̃ est
cidte lapis ille conteret eos. Primo suꝑhumilẽ ceciderũt:
excelsus supͣ illos uenturus ẽ. Sed ut tos uentus exceleꝰ
conterat: pͥmo eos humilis quallauit. Offenderũt in eũ
et qͣssati sunt: ñ contͥti. s qͣssati. Ueniet excelsuis: et conteret
eos. Sed ignoscendũ ẽ indeil: qͥa offender̃c in lapidẽ qui fi
creu̾at. Qtiales st̃ illi qͥ in ip̃m montẽ offendũt: Iam de

Expanded text:
on impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod estuper quos ceciderit lapis ille, conteret eos . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem qui nondum creverat. Quales sunt illi qui in ipsum montem of
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃is unat est. decelo au ab hominib: et turbeti sunt
et dixtrunt apua semet ipos. Si dixerimꝰ de ceĩo. dicłus
est nobis. Quare gͦ ñ credidistis illi: Quia ille xꝑo ꝑhi¬
bũat testimonisi: et dit̾at ñ ssi ego xp̃c. sedille. Si autẽ
ex hominib dix̾imꝰ ee: timemꝰ ppłm ne lapidet nos:. qͥa
tamꝙͣ. ꝓpħem habent iob̾em. Tcmentes lapiaationem.
sed plus timentes u̾itatis confellionẽ: respondert̃tt
m̃datiũ ĩitati: ⁊ m̃tita est iniqͥtas dͥ. Dixerunt enĩ.
Nescimꝰ. Et afis qͥa ip̃i contꝰ se clauserarit negando

Expanded text:
Joannis unde est? de coelo, an ab hominibus? Et turbati sunt, Joannis unde est? de coelo, an ab hominibus? Et turbati sunt, et dixerunt apud semetipsos, Si dixerimus de coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis illi? quia ille Christo perhibuerat testimonium, et dixerat, Non sum ego Christus, sed ille . Si autem ex hominibus dixerimus esse, timemus populum ne lapidet nos; quia tanquam prophetam habebant Joannem. Timentes lapidationem, sed plus timentes veritatis confessionem, responderunt mendacium veritati; et mentita est iniquitas sibi . Dixerunt enim: N
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ tibi occiet. Si tufet̾is calũ. ille tͥ fatiet occasũ. Si
autem tu stas. p̃sens est tͥ. Sed ñ sticisti. Recordare uri¬
de cecideris: unde te driitit. qui pͥorte cetidit. Deiecit eñ
te ñ ui. ñ impulsu: sed uoluntate tua. Si eñ malo ñ
consentires. stares: illuminatꝰ maneres. Modo autẽ
qͥa iam cetidisti. ec factus es sauciꝰ corde. unde iuderi
illa lux potest: uenit ad te talis qͣlem possis uidere: et
talem se hominẽ p̾buit. ut ab homine q̃reret testimo¬
mũ. aAb homine querit testimoniũ ds. et ds testẽ ha-¬
bet hominẽ. Habet ds̾ testẽ hominẽ. s ꝓpt̾ hominem.
dens et lucens: et uos uoltustis exuittare ad horam in
ri ad fidem ereddentiũ: ut ꝑ ip̃am lic̃nam inuiici eius
corturtoererit᷑. Illi enim mimici qui illũ temptabãt
et dicebant. dic nobis in qͣ potistate ista facis. int̾roga¬
bouos et ego inqͥt unũ ermonem. dicite mͥ. baptilmꝰ

Expanded text:
et non tibi occidet. Si tu feceris casum, ille tibi facit occasum: si et non tibi occidet. Si tu feceris casum, ille tibi facit occasum: si autem tu stas, praesens est tibi. Sed non stetisti: recordare unde cecideris, unde te dejecit qui prior te cecidit. Dejecit enim te, non vi, non impulsu, sed voluntate tua. Si enim malo non consentires, stares, illuminatus maneres. Modo autem quia jam cecidisti, et factus es saucius corde, unde videri illa lux potest, venit ad te talis qualem posses videre; et talem se hominem praebuit, ut ab homine quaereret testimonium. Ab homine quaerit testimonium Deus, et Deus testem habet hominem; habet Deus testem hominem, sdens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in ari ad fidem credentium, ut per ipsam lucernam inimici ejus confunderentur. Illi enim inimici qui illum tentabant, et dicebant, Dic nobis, In qua potestate ista facis? Interrogabo vos et ego, inquit, unum sermonem: dicite mihi, baptismus