comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ei eãdem cõminationẽ in domũ
heli: quã priꝰ fecãt ꝑuirũ d̾i. Non tñ
putandũ ẽ: inritã factã ꝓmissionem
quã fecãt dñs aaron de sac̾dotio sẽpi¬
t̾no. ꝓmissionib eñ huimodi: semꝑ
addenda ẽ condicio qñꝙ posita. Si cu¬
stodierint fili tui testamentũ meũ.
⁊c̃. Auidet᷑ iosephꝰ uelle: dũm ido ter uocasse
samuelem: ut p̾figuraret tres ipsius dig¬
nitates futuras. fuit enĩ ꝓpħa. qd̾: ab hac
uocatione dicit eũ habuisse. fuit qͦq itidex
Obtulit qͦꝙ qͣi sacertlos: eo qd̃ paruulus
esset ychabot nepos hely. Mane adiurauit
hely samuelem: ut indicaret e uniu̾sum
sermonẽ dñi. Et indicauit ei om̃ia. Et ait
hely. Dñs ẽ. Qd̾ bonũ ẽ in ocħs suis faciat
Creuit aũt samuel. Et cognouit uniu̾sus

Expanded text:
um Heli, quam prius fecerat per virum Dei. Non tamen putandum est irritam factam esse promissionem, quam fecerat Dominus Aaron de sacerdotio sempiterno. Promissionibus enim hujusmodi semper addenda est conditio quandoque posita: « Si custodierint filii tui testamentum meum, etc. Videtur Josephus velle Dominum ideo tertio vocasse Samuelem, ut praefiguraret tres ipsius dignitates futuras. Fuit enim propheta, quod ab hac vocatione dicit eum habuisse; fuit quoque judex; obtulit etiam, quasi sacerdos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis faciat. Crevit autem Samuel, et cognovit universus
Abbreviated transcription (Latin):
rant in agͥs. ⁊ herbã ⁊ lignũ re¬
gionis confregit. Ordeũ lesumẽ
quia iã uirens erat.⁊ linũ: qͥa
iam folliculos germinarat. Tri¬
mento grossiꝰ: ñ sunt lesa. qͥa
serotina st̃. nec adhuc uiuen¬
tia. qͣi in spicã nũdũ ꝓdierant.
t m̃: in t̾ra gessem gͣndo ñ cecidit.
Et uocauit eos pharao. ⁊ ait. Pec¬
caui etiã nunc. orate dñm ꝑ me
⁊ dimittã uos. E gressusꝙ moy¬
ses ex urbe. tetendit manꝰ ad do¬
minũ. ⁊ cessaun s tempestas.
nec etiã stillauit pluuia suꝑ t̾rã
ẜt ingͣuatũ ẽ cor pharaonis.

Expanded text:
herbam et lignum regionis confregit. Hordeum laesum est, quia jam virens erat; et linum, quia jam folliculos germinarat. Trimento grossius, « non sunt laesa, quia serotina sunt, » nec adhuc virentia, quia in spicam nondum prodierant. « Tamen in terra Gessen grando non cecidit. Et vocavit eos Pharao, et ait: Peccavi etiam nunc. Orate Dominum pro me, et dimittam vos. » Egressusque Moyses ex urbe tetendit manus ad Dominum, et cessavit tempestas, nec etiam stillavit pluvia super terram. « Et ingravatum est cor Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
terum dixit dñs ad moysẽ. ⁊aa¬
ron. Tollite cin̾es de camino. ⁊spar¬
gat illos moyses in celũ coram
pharaone. et ert̃ in hominib
⁊ ium̃tis ulcera.⁊ uesice. in om̃i
t̾ra egipti. Et factũ ẽ ita. Nec po¬
tant etiã malefic stare corã pha

Expanded text:
terum dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite cineres de camino, et spargat illos Moyses in coelum coram Pharaone, et erunt in hominibus, et jumentis ulcera, et vesicae in omni terra Aegypti . » Et factum est ita. Nec poterant etia
Abbreviated transcription (Latin):
ixit qͦ ꝙ dñs ad moysẽ. Dic
pharaoni. ħ dicit dñs. Idc¬
co posui te. ut ostendã in te for¬
titudinẽ meã.⁊ narret᷑ nomen
meum in om̃i t̾ra. En pluam
hac ip̃a hora cras gͣndinẽ. qͣlis
non fuit in egipto. usꝙ in diẽ
hanc. nec etiam in partib yꝑ¬
boreis. Congrega que habes in
agro. Homines enĩ ⁊ ium̃ta fo¬
ris inuenta: gͣndine morient᷑.
Qͥ timuit de seruis pharaoĩs
dñm: confug̾e fecit seruos ⁊ ui¬
m̃ta in domos. Extendit ꝙ mo¬
yses uͥgam in celũ. ⁊ dedit dñs.
tonitrua. grandinẽ ⁊ fulgura.

Expanded text:
ixit quoque Dominus ad Moysen: Dic Pharaoni: Haec dicit Dominus: Idcirco posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra. Et pluam hac ipsa hora cras talem grandinem, qualis non fuit in Aegypto usque in diem hanc , » nec etiam in partibus hyperboreis. « Congrega quae habes in agro, homines enim et jumenta foris inventa grandine morientur. Qui timuit de servis Pharaonis Dominum, confugere fecit servos et jumenta in domos. Extenditque Moyses virgam in coelum, et dedit Dominus tonitrua, grandinem, et fulgura,
Abbreviated transcription (Latin):
est in festis azimoꝵ: deb̾e nu¬
merari .uii. ebdomadas. quia
legit᷑ in leuitico. ab alt̾a die sab¬
bati numerabatis. De appella

Expanded text:
est in festis Azymorum debere numerari septem hebdomadas, quia legitur in Levitico. « Ab altera die Sabbati numerabitis . » CA
Abbreviated transcription (Latin):
De fuga agar. ⁊ ortu hysmaelis.
git᷑ saray ñ habebat liberos. Et
dix̃ abre. Ingredere ad ancillam
meam agar. si forte ex illa susci¬
piam filios. Et ingressus ẽ ad eã.
Que cũ concepisset: desper̃ dñã
suam. ⁊ abram dissimulabat. Et
ait saray. Inique agis contͣ me.
Iudicet ds̃ int̃ me ꝯte. Cui abm.
Ecce ancilla tua in manu tua.
utere ea ut liber. Affligente eã
saray. illa iniit fugã: uolens re¬
dire in patͥam. quia egiptia e¬
rat. Et inuenit eam angłs dum
uxta puteũ qui ẽ in uia in de¬
serto sur. Qͥ dix̃ ad eam. uñ ueniͤ.
⁊ quo uadis: et illa. a facie dñȩ
meȩ saray fugio. Cui angłs. Re¬
uert̾e ad dñam tuã. ⁊ humiliare
sub ea. & rursũ. Concepisti ⁊ pa¬
ries filiũ. ⁊ uocabis nom̃ eiꝰ hisma¬
el. hic pͥmo legit᷑ nom̃ p̃dictũ a
manꝰ om̃iũ contͣ eũ. ⁊ e regione fra¬

Expanded text:
De fuga Agar, et ortu Ismaelis. Igitur Sarai non habebat liberos, et dixit Abrahae: Ingredere ad ancillam meam Agar, si forte ex illa suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fugam, volens redire ad patriam, quia Aegyptia erat. Et invenit eam Angelus Dojuxta puteum, qui est in via Sur in deserto. Qui dixit ad eam. Unde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub ea. Et rursum: Concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Hic primo legitur nomen praedictum a manus omnium contra eum, et e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .xl. annis seruiuit e in deserto.
ppłm tͣns iordanẽ. Et sepeliert̃ eum
in tannasara. q̃ sita ẽ in monte
effraim. flearar quoꝙ mortuus ẽ.
& sepeliert᷑ eũ in gabaa pbinees fi¬
lii eiꝰ. q̃ data ẽ ei in monte effraim.

Expanded text:
 annis servivit ei in deserto. populum trans Jordanem, et sepelierunt eum in Tannathsara, quae sita est in monte Ephraim. Eleazar quoque mortuus est, et sepelierunt eum in Gabaa Phinees fil
Abbreviated transcription (Latin):
centuplũ. Obhoc inuidentes ei
palestini: puteos qͦs fodãt pat̃ eꝰ.
obaruxert̃ replentes humo. Etiã¬
abi melech timens eũ: dix̃ ei. Rece¬
de a nob̃. qͥa potencior nr̃i factꝰ es.
Et recedens ysaac: uenit in agrũ
qͥ dicit᷑ phara .i. conuallis. Et habi¬
tauit uixta alueũ ꝑqũe torrens
qͣndoq influebat. Et eruderauit
ibi puteos. qͦs olim ibidẽ foderat
pat̾ suus. s eo mortuo: obstrux̾ais
eos philistei. Et cũ inuenisset aqũa
uiuã: urgati ft̃ pastores gerare
adu̾sus eũ. dicñtes. Nr̃a ẽ aqͣ. Et ob
hoc: uocauit puteũ: escon .i. calũp¬
niam. uł iurgiũ. Et recedens inde:
fodit ⁊ aliũ puteũ. ⁊ ꝓ illo quoq
iurgati st̃. Et obhoc: appellauit eũ
Utriꝰq putei ut dic̃ iosephꝰ: opus
imꝑfectũ reliqͥt. nolens contend̾e
cũ indigenis. expectans bonȩ uo¬

Expanded text:
centuplum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, puteos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, Abimelech etiam timens eum dixit ei: Recede a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in agrum, qui dicitur Phata, id est convallis, et habitavit juxta alveum per quem torrens quandoque influebat, et eruderavit ibi puteos, quos olim ibidem foderat pater ejus, sed eo mortuo obstruxerunt eos Philisthaei. Et cum invenisset aquam vivam, jurgati sunt pastores Gerarae adversus eum dicentes: Nostra est aqua. Et ob hoc vocavit puteum Eschom, id est calumniam, vel jurgium.pro illo quoque jurgati sunt. Et ob hoc vocavit eum Utriusque putei, ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens contendere cum indigenis, exspectans et e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contendert̃. Ob hoc uocauit eũ
robooth .i. latitudinẽ. qͥa dilatatꝰ
creuerat suꝑ trã. Et ex illo loco ascñdit
in bersabee. Et apparuit inpsa
ꝓmiserat patͥ eiꝰ. Et edificans al¬
tare: inuocauit ibi nom̃ dñi. Et
p̃cepit seruis: ut ibi fod̾ent pute¬
um. uerisimile ẽ: qd̃ eruderaue¬
runt puteum abrabȩ.

Expanded text:
n contenderunt. Ob hoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Domromiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae.
Abbreviated transcription (Latin):
egred̾ent᷑ mulieres ad haurien¬
dam aqũa: orauit dñm: ut int̃
illas inueniret᷑ uxor dñi sui: si
aliqͣ gentis illiꝰ dño suo debebat᷑.
⁊ cognosc̾et᷑ ita. ut aliis negantib
aquã sibi poscenti: ip̃a preberet.
Et ecce reberca batuelis descen¬
derat: ⁊ ĩpleuat hidriã: aliis qͥdẽ
au̾tentib se: ꝑegͥno aqũa p̃buit
st adiecit. Quin ⁊ camelis tuis
hauriã aquã. Et haustã aquam
effundens in canalib: potũ dedit
camelis. Ille aũt tacitꝰ intuens
ab ea cuiꝰ filia ee̾t. ⁊ si eẽt et locꝰ in
domo patͥs ad manendũ. accepto
uͦ qd̾ eẽt filia batuelis: filii nachor
⁊ melchȩ: soror laban: ꝑtulit in¬
aures aureas ⁊ armillas. ⁊ dedit
ei. sucurrit puella in domũ ma¬
tͥs: nuncians q̃ audierat. ł gressũꝙ¬
laban: Intͦduxit uirũ in hospiti¬
um. ⁊ destrauit camelos. deditq
paleas ⁊ fenũ: ⁊ lauit pedeᷤ̾ hospi¬
Etum.
et apposuit eis pane.Noluit aũt

Expanded text:
egrederentur mulieres, ad haurienegrederentur mulieres, ad hauriendam aquam, oravit Dominum, ut inter illas inveniretur uxor Domini sui, si aliqua gentis illius domino suo deberetur, et cognosceretur ita, ut aliis negantibus aquam, sibi poscenti ipsa praeberet. Et ecce Rebecca, Bathuelis filia, descenderat, et impleverat hydriam, et aliis quidem avertentibus se, peregrino aquam praebuit, et adjecit, quin et camelis tuis aquam hauriam, et haustam aquam infundens in canalibus potum dedit camelis. Ille autem tacitus intuens ab ea cujus filia esset, et si ei esset locus in domo patris ad manendum. Accepto vero quod erat filia Bathuelis filii Nachor et Melchae, soror Laban, protulit inaures aureas et armillas, et dedit ei. Cucurritque puella in domum matris, nuntians, quae audierat, egressuhospitium, et destravit camelos, deditque paleas, et fenum, et lavit pedes hospitum, et apposuit eis panem. Noluit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne eliezer in mesopotamiam
rat aũt abrahã senex ⁊ dix̃
ad elieter ꝑcurator̃e domuᷤ
rem de filiab gentiũ int̾ qͣs habi¬
to. s ibis ad cognationẽ meã. et
in accipies ei uxorẽ. Si tñ ex illis
noluerit aliqͣ sequite: ñ teneberiᷤ
iuram̃to. Iurauitq seruus. ponets
manũ sub femore eiꝰ. Tradt̃ hebrei
iurauit. S qͥa dicit᷑ sub femore:
dicimꝰ eũ uirasse in semine abrabȩ
Qͦd aũt sub femore poni manum
uoluit: innuit: carnẽ. xp̃i suꝑ om̃s
fut᷑am. Tulit gͦ eliezer .x. camelos
⁊ abiit ex om̃ib bonis dñi sui por¬
tans secũ. maxime: q̃ rara nouit
e̾e in t̾ra ad qũa ibat. Prex̃q me¬
sopotamiã ad charam: urbẽ na¬
chor. Multo qͥdẽ labore ⁊ tempore
ut dic̃ iosephꝰ. qͥa in hyeme: in me¬
sopotamia ẽ luti ꝑfunditas. in
estate: aque defectio. in saltibꝰ: la¬
trones. fẽcit aũt camelos accũb̾e
uixta puteũ añ urbẽ. impotos
nolens int᷑duce. Cum aũr uesꝑe

Expanded text:
ne Eliezer in Mesopotamiam. Erat autem Abraham senex, et dixit ad Eliezer, procuratorem domus rem de filiabus gentium, inter quas habito; sed ibis ad cognationem meam, et inde accipies ei uxorem. Si tamen ex illis aliqua noluerit sequi te, non teneberis juramento. Juravitque servus ponens manum sjuraverit. Sed quod dicitur sub femore, dicimus eum jurasse in semine Abrahae,Quod autem sub femore manum poni voluit, innuit carnem Christi super omnes futuram. Tulit ergo Eliezer decem camelos, et abiit, ex omnibus bonis Domini sui portans secum, maxime, quae rara novit esse in terra ad quam ibat. Perrexitque Mesopotamiam ad Charbem, urbem Nachor. Multo quidem tempore et labore ut dicit Josephus, quia in hieme, in Mesopotamia est luti profunditas, in aestate aquae defectio, in saltibus latrones. Fecit autem camelos accumbere juxta puteum ante urbem, impotatos nolens introducere. Cum autem vespere
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atioĩs ysaac: dict̃ hebrei pͥmã
diem septẽbͥs: uñ: in ea sollepnirai.
⁊ clangt̃ cornib: in memoriã ari
etis. Et urauit dñs ꝑ se ip̃m de
semine multiplicando ex ysaac:
& de t̾ra dancda semini eiꝰ. Alt̾o
die rediit abrahã. ⁊ reu̾sus ẽ in
bersabee. nunciatũq ẽ ei: qd̾ mel¬
cha genuisset nachor fr̃i suo: fili¬
ius stirpe i ob descendit. sic̃ scͥptũ
ẽ.uir erat in t̃ra hus: noĩe tob.
Et but: fr̃em eiꝰ. Ex cuiꝰ gn̾e: bala¬
am. qͥ scđm hebreos: dicit᷑ in iob.
elui burites. Errant gͦ: qͥ dicunt
iob de gn̾e esau. Eͦd eñi in fine
libri eiꝰ ẽ: qͦd de siro sermone t᷑ns¬
latꝰ sit: ⁊ qͦd ip̃e qͣrtꝰ ab esau: in
nat᷑alit̾ uł artificialit duas spe¬
luncas habens. qua emit abrahã
in sepult᷑am gn̾i suo. In suꝑiori:
sepeliebant᷑ uiri. in inferiori: mu¬
lieres. Tñ: adam ⁊ eua iã ibidẽ se

Expanded text:
liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt coretis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filiius stirpe Iob descendit, sicut scriptum est: Vir erat in terra Hus nomine Iob, et Buç fratrem eius, ex cuius genere Balaam, qui secundum Hebreos dicitur in Iob Eliu Buzítes. Errant ergo qui dicunt Iob de genere Esaú. Quod enim in fine libri eius est, quod de Syro sermone translatus sit, et quod ipse quartus ab Esau, in naturaliter, vel artificialiter duas speluncas habens, quam emit Abraham in sepulturam generi suo. In superiori sepeliebantur viri, in inferiori mulier
Abbreviated transcription (Latin):
onib ⁊ sacͥficiis aĩam ĩpiꝰ ad se uo¬
care ⁊ qd̾ suscitaret eũ: ob ĩplendaᷤ
ꝓmissiones. Et sic: ysaac libens ac¬
cessit ad aram. ⁊ mortẽ. De hoc al¬
cuinus dicit. Indubitanti animo
mactare uolebat fihiũ. laudandꝰ.
in constancia offerendi. ⁊ in fide
suscitandi filii. Arrepto aũt gla¬
dio ut filiũ ĩmolaret: clamauit
ad eũ angłs. Ñ extendas mansi
in puerũ. nc̃ cognoui qd timeas
d̾m. Non cnĩ sanguinẽ pueri si¬
tiebat dñs. s ut sciret᷑. qͣntũ abͣ¬
ham dm timuerit. Et uidit abͣ¬
ham post tergũ arietẽ: int̾ uep̾s.
herentẽ cornib: quẽ obtulit ꝓfi
lio. hebreus ht̃: in uͥgultis sabec
herentẽ cornib: ⁊ẽ sabec: genuᷤc
uͥgulti. hic errauit eusebuis di¬
cens: sabec: hirtũ erectũ ad car¬
pendas frondes. Dix̃ gͦ arietẽ sa¬
bec :i. qͣi hircũ erectũ. Et dic̃ eũ
rabanꝰ ñ nouit̃ creatũ. s aliunde
ab angło allatũ. Et uocauit no
deat nos in hac angustia. Diẽ aũt

Expanded text:
nibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguinem pueri sitiebat Dominus, sed ut sciretur, quantum Abraham timuerit Dominum. Et vidit Abraham post tergum arietem inter vepres haerentem cornibus, quem obtulit pro filio. Hebraeus in virgultis habet, Sabech hoerentem cornibus, et est Sobech genus virgulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arietem Sabech, id est quasi hircum erectum. Et dicit eum Rabanus non noviter creatum, sed aliunde ab angelo allatum. Et vocavit nomdeat nos in hac angustia. Diem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ham altare fecit. ⁊ dauid angłm¬
uidit reponentẽ gladiũ in area
ornã iebusei. Uñ dix̃ ysaias. Erit
fluent om̃s gentes. De qͦ ⁊ dñs
p̃cepit iudeis. ne ĩmolarent sibi
gens: nemini qͦd facturꝰ erat in¬
dicans: strauit asinũ. ducens se¬
it̃ duoꝵ diex. Tercio die: eleua¬
tis ocłis uidit locũ ꝓcul. Hinc
eñi ille ñ distat a monte moria
ꝑ ĩt umꝰ diei. Et cũ accepisset li¬
gna ⁊ ignẽ: relictis infra iuueni
aram.⁊ lignis dispositis: ignẽ ad¬
hibuit. Refert aũt iosephꝰ u̾ba pa¬
tͥs. ad puerũ dicentis: qͥa sicut ex
uoluntate d̃i ing̾ssus fuerat mun¬
dum mirabilit̃: ita: ⁊ ex di uolun¬
tate necesse erat ei egrecdi mirabilit̾.

Expanded text:
ham altare fecit, et David Angelum reponentem gladium, vidit in area Ornan Jebusaei. Unde dicit Isaias: Erit fluent omnes gentes , de quo et Dominus praecepit Judaeis, ne immolarent sibi gens, nemini quod facturus erat indicans, stravit asinum suum, ducens seiter duorum dierum. Tertio die, elevatis oculis, vidit locum procul. Hinc enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibaram, et lignis impositis, ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris ad puerum dicentis: Quia sicut ex voluntate Dei ingressus fuerat mundum mirabiliter, ita etiam ex voluntate Dei, necesse erat ei egredi mirabiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
colli uͥ fractũ erat: rũpebat. & fu¬
so sanguine circa crepidinẽ alta¬
ris: uesiculam gutturis ⁊ plumaᷤᷤ
ꝓiciebat ad orientẽ: in loco secreto.
uͥ cin̾es effundebant᷑. Confractisꝙ
ascellis manui: adolebat eam suꝑ
altare in holocaustũ. Et hec erans
minora ⁊ simplicia holocausta. q̃
uoluntane fiebant. Erant enim¬
quedam maiora. qͣdã necessitate
facta q̃ ⁊ sanctiora quodãmͦ. qͥa
totũ incendebat᷑. ⁊ pellis ⁊ fimus.
de quib post dicetur. Quodã mͦ
minꝰ digna: qͥa suꝑ altare ñ crema¬
bant᷑. Nunc de sacrificiis parcia¬
lib ꝓseqͣmur. ⁊ uoluntariis. De

Expanded text:
colli, ubi fractum erat, rumpebat, et fuso sanguine circum crepidinem altaris, vesiculam gutturis et plumas projiciebat ad orientem in loco secreto, ubi cineres effundebantur, confractisque assellis manu adolebat eam super altare in holocaustum. Et haec erant minora, et simplicia holocausta, quae voluntarie fiebant. Erant quaedam majora quadam necessitate facta, quae et sanctiora quodam modo, quia totum incendebatur, et pellis, et fimus, de quibus post dicetur, quodam modo minus digna, quia super altare non cremabantur. Nunc de sacrificiis partialibus prosequamur, et voluntariis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ secũ erat in duas t̾mas: ancillas
lib̾os eaꝵ in pͥori tͣma. In scd̃a: li¬
beras ⁊ filios eaꝵ. ita tñ: qd̾ in extͤ¬
mitate eiꝰ: posuit rachel ⁊ ioseph.
tãqͣm cariores. uñ. ⁊ qͥdã errauert̃.
putantes t̾ciam tͣmã rachel ⁊ ioseph
habuisse Sic aũt diuisit: ut si ue¬
niret esau ad nocendũ. ⁊ pͥorẽ ꝑcu¬
teret tͣmã: reliqͣ fugiens saluaret᷑.
Separauit aũt ibidẽ dehis que ha¬
bebat: muna fr̃i suo. queq pulc̾o¬
ra ⁊ rariora. ⁊ diu̾soꝵ gn̾um anima¬
lia. Misit etiã ea ꝑ diu̾sos nuncioᷤ.
ut ex frequentia muneꝵ sese sub¬
sequentiũ: multa ẽe putarentur.
ut mun̾ib siqͥd adhuc indignati¬
onis eet in esau: placaret᷑. Pretes¬
manaĩ. Consurgensq añ dilucłm.¬
tͣdux̃ uxores ⁊ filios cũ om̃ib ad se

Expanded text:
ncillas, et liberos earum in priori turma. In secunda liberas, et filios earum, ita tamen quod in extremitate ejus posuit Rachel, et Joseph, tanquam chariores. Unde quidam erraverunt putantes, tertiam turmam Rachel, et Joseph habuisse. Sic autem divisit, ut si veniret Esau ad nocendum, et priorem percuteret turmam, reliqua fugiens, salvaretur. Separavit autem ibidem de his, quae habebat munera fratri suo, quaeque pulchriora, et rariora, et diversorum generum animalia. Misit etiam ea per diversos nuntios, ut ex frequentia munerum sese subsequentium, multa esse putarentur, ut muneribus, si quid indignationis esset adhuc in Esau, placaretur. PraecesManaim. Consurgensque ante diluculuraduxit uxores
Abbreviated transcription (Latin):
ez obuia multitudo angłoꝵ.Et obhoc
uocauit locũ illũ: manaim .i. castͣ
qͥa ibi uidit angłos qͣi paratos eũ¬
defend̾e. a fr̃e que timebat. Misit
nunciauer̃t esau sibi occurrere pa¬

Expanded text:
hoc vocavit locum illum Manaim, id est castra, quia ibi vidit angelos, quasi paratos defendere eum a fratre, quem timebat. Misit nuntiaverunt Esau sibi occurrentem pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊erexit illũ in titulũ fedĩs. Et ait
fr̃ib suis. afferte lapides. Qͥ con¬
gregantes fecert̃ tumulũ. ⁊ come¬
derunt suꝑ eũ. Et dix̃ laban. Tu¬
ego tͣnseam illũ ꝑgens contͣte: ma¬
lum tͥ cogitans. nec tu tͣnseas ad
me nocens. nec afflit̾is filias m̃ãs.
nec uxores alias suꝑ eas induxi̾s.
Et ob hoc: dix̃ iacob lingua sua
collem: galaad .i. ac̾uus testimonii.
igarsedutha. Laban aũt de no¬
cte consurgens: bñdix̃ illis. reu̾tes
in locuĩ suũ. Porro: iosephꝰ dic̃ eos.
colũpnã in monte statuisse sub sce¬
mate are. Forte: aceruũ colũpnam

Expanded text:
um in titulum foederis, et ait fratribus suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, et comederunt super eum. Et dixit Laban: Tuego transeam illud, pergens contra te, malum tibi cogitans. Nec tu transeas ad me nocens, nec afflixeris filias meas, nec uxores alias super eas induxeris. Et ob hoc dixit Jacob lingua sua collem Galaad, id est acervum testimonii. Igar Seducha. Laban autem de nocte consurgens, benedixit eis, revertens in locum suum. Porro Josephus dicit eos columnam in monte statuisse sub schemate arae. Forte acervum columnam
Abbreviated transcription (French):
tẽ sibi. Caue ne qͥcqͣm asꝑe loqͣ¬
ris cont᷑ iacob. Qui consurgens.
ait ad iacob. Quare me ignoran¬
te fugisti: Et cur furatꝰ es dõs m̃os:
sonsobrinꝰ ⁊ gener m̃s: ⁊ coepłator.
ħ fat̾e ñ debueras. Respondit
iacob. Timui. ne uiolent̃ filias

Expanded text:
tem sibi: Cave ne quidquam aspere loqutem sibi: Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. Qui consurgens ait ad Jacob: Quare me ignorante fugisti. Et cur furatus es deos meos. Consobrinus, et gener meus, et coepulator, haec facere non debueras. Respondit Jacob: Timui ne filias
Abbreviated transcription (Latin):
in mesopotamiã ad quisierat.
Dedux̃ etiã iacob ut ait iosephuᷤ:
mecdietatẽ gregis: nesciente laban.
qͥ eo tẽpore ad tondendas oues ie¬
rat. Rachel etiã nesciente uiro y¬
dola patͥs sui p̃ciosa furata est.
ꝯ secũ tulit. ñ ad colendũ: qͥa do¬
cente uiro sciebat ñ colenda. s
si cõp̃hendent᷑ patre consequen¬
te: ut ad hec fugiendo ueniã ĩpe¬
tͣret. Iuit gͦ iacob amne tͣnsmis¬
so contͣ montẽ galaad. E nunci¬
atũ ẽ laban. die t̃cio: qd̾ fugisset
iacob. Q assũptis filiis ⁊ cognatiᷤ
suis. insecutus ẽ eũ .uii. dieb. Tñ
iosephꝰ dic̃. Laban pꝰ pͥmũ diem
cognoscens discessũ iacob ⁊ filiaꝵ.
ꝑsecutꝰ ẽ eos. ⁊ in colle ꝓcul collo¬
catos inuenit eos. Potest dici: qͥa
uł potiꝰ post pͥmũ diẽ dicit᷑ cogno¬
uisse. qͥa tc̃ egressus nunciꝰ. t̃cia
die uenit ad eũ: uͥ filii pascebas̃
greges. qͥ separati erant a iacob
aũt laban in sonnis dm̃ dicen¬

Expanded text:
in Mesopotamia acquisierat . Et deduxit etiam Jacob, ut ait Josephus, medietatem gregis, nesciente Laban, qui eo tempore, ad tondendas oves ierat. Rachel etiam nesciente viro idola patris sui pretiosa furata est, et secum tulit non ad colendum, quia docente viro sciebat non esse colenda, sed si comprehenderentur, patre consequente, ut ad haec fugiendo, veniam impetrarent. Ivit ergo Jacob amne transmisso contra montem Galaad; et nuntiatum est Laban die tertio; quod fugisset Jacob. Qui assumptis filiis, et cognatis suis insecutus est eum septem diebus. Tamen Josephus dicit: Laban post primum diem cognoscens discessum Jacob et filiarum, persecutus est eos, et in colle procul collocatos invenit eos. Potest dici quia nc post primam diem dicitur cognovisse, quia tunc egressus nuntius, tertia die venit ad eum, ubi filii pascebant greges, qui separati erant a Jacob autem Laban in somnis Deum, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
gressusq laban tab̃nacła liȩ San¬
cillaꝵ: ñ inuenit. Cũq infret ta¬
bnacłm rachel: illa subt̾ strato¬
riũ cameli abscondit idola ⁊ se
gere. qͥa iuxta consuetudinẽ fe¬
minaꝵ nc̃ accidit mͥ. Et sic delu¬
sa ẽ sollicitudo querentis. Iratꝰq
rat. ut ip̃e omnẽ supellectilem
suã scrutaret᷑. Et ait laban. Dĩa
q̃ habes mea st̃. S qͥd possũ fac̾e̾
filiis ⁊ nepotib meis: uen ⁊ in

Expanded text:
Laban tabernacula Liae, et ancillarum non invenit. Cumque intraret tabernaculum Rachel, illa subter stramenta cameli abscondit idola, et sgere, quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi, et sic delusa sollicitudo quaerentis. Iratusqurat, ut ipse omnem supellectilem suam scrutaretur. Et ait Laban: Omnia quae habes mea sunt, sed quid possum facere filiis et nepotibus meis. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis sechin. habent̾e du¬
os cubitos longitudinis. ⁊ in
latitudine cubitũ. In altitudi¬
ne: cubitũ ⁊ semissem. Spissi¬
tudinẽ tacet. Et maurabiᷤᷤ eã
ex om̃i parte auro purissimo. Erat ã
pedes. qui dnͣr eiꝰ altitudo. ẜ¬
rantq ex medietate partis in¬
pede: uͥ anulus missus erat.
In anulis uͦ: uectes aurati qͥb
Et labio affixa erat aurea coro¬
na: alta digitis .iiͦii. ita: quod
medietas eiꝰ suꝑ m̃sam emine¬
bat. ne suꝑposita cad̾e̾nt ex ea.
altã medietas inferiꝰ pendebat:
ad decorẽ. Et erat corona ħ in¬
trasilis .i. int̾polata celaturis.

Expanded text:
nis Sitim, habentem duos cubitos longitudinis, et in latitudine cubitum, et in altitudine cubitum, et semissem ; » spissitudinem vero tacet: « et inaurabis eam ex omni parte auro purissimo. » Erat apedes, qui dicuntur ejus altitudo, erantque ex medietate partis inpede, ubi annulus missus erat, in annulis vero vectes aurati, quibet labio affixa erat aurea corona alta digitis quatuor, ita quod medietas ejus super mensam eminebat, ne superposita caderent ex ea. Altera medietas inferius pendebat ad decorem, et erat corona haec interrasilis, id est interpolata caelaturis,
Abbreviated transcription (Latin):
mul: quȩ tñ simł facta ñ fuit.
ut explicet qͦd sub breuitate in¬
cluserat: repetit & de reliquis.
Gñationes: hoc nom̃: potest ac¬
cipi actiue .i. oꝑationes dĩ. Uel
passiue: i. gn̾ata. Nec ẽ prete¬
undũ: qd̾ ait: fec̃ om̃e ungultũ:
añqũa oriret᷑ in t̾ra. ⁊ herbam:
priusqͣm germinaret. cũ suꝑius
dixit: uirgultũ: qͣmcito fc̃m ẽ:
statim adultũ. ⁊ hñs fructũ. ⁊ her¬
bam ortã ⁊̃ ferentem sem̃. Ad qd̾
dr̃.: duos fuisse modos oꝑatioĩs
priusqm orirentur: ⁊ germina¬
rent: e̾entiałr. Uel alit̃. qd innu¬
it sequens lut̾a: cum dr̃: ñ enim
pluerat dñs suꝑ t̾ram. fecit eqͥ
ut mͦ faciunt: cum paulati bñ¬
ficio roris infusi: ⁊ labore hoĩm

Expanded text:
quae tamen simul facta non fuit, ut explicet quod sub brevitate concluserat, repetit de aliquibus. Generationes, hoc nomen potest accipi active, id est operationes Dei, vel passive, id est generata. Nec est praetereundum quod ait, fecit omne virgultum antequam oriretur in terra, et herbam priusquam germinaret, cum superius dixit virgultum quam cito factum statim adultum et habens fructum, et herbam ortam et ferentem semen. Ad quod dicitur duos fuisse modos operationipriusquam orirentur, et germinarent essentialiter. Vel aliter, quod innuit sequens littera cum dicitur: Non enim pluerat Dominus super terram. Fecit equiut modo faciunt cum paulatim beneficio roris infusi, et labore hom
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si inuentũ gustare ñ possit.
eͦd cũ misisset in aqͣs: dulcora¬
nũ: inueniret᷑ lignũ. hebreus
dic̃: qͥa illud lignũ naf᷑ałr ama¬
rissimũ erat. Et ut mirabilior
inotescẽt uis diuina: amarũ
additũ amaro. dulcedinẽ oꝑa¬
tum ẽ. Iosephꝰ uidet᷑ uelle: quod
aque uiciũ hoc contͣxerant qͥa
⁊ uiciũ capiunt n moueant᷑
uͥgam quã habebat in p̾senti:
scidit eã ꝑ mediũ. in longitu¬
dine incisionẽ faciens. ⁊ iecit
in pureũ. Et p̾cepit fortib ut
haurirent aqua.⁊ płimã priꝰ
effũd̾e̾nt. ut ultima q̃ remane̾t:
frequentib contunsionib ex̾cita¬
ta: ⁊ purgata: fieret potabilis.
Ibi etiã dedit eis iudicia. nũdũ
tñ in re. s datm se ꝓmisit: si
ꝯbedire sibi uellent De fonti

Expanded text:
i inventum gustare non possit. quod cum misisset in aquas, dulcoranum, inveniretur lignum. Hebraeus dicit, quia illud lignum naturaliter amarissimum erat, et ut mirabiliter innotesceret vis divina, amarum additum amaro, dulcedinem operatum est. Josephus videtur velle, quod aquae vitium hoc contraxerint, quia Et vitium capiunt, ni moveantur , quam habebat, in praesenti scidit eam per medium, in longitudine incisionem faciens, et jecit in puteum, et praecepit fortibus, ut haurirent aquam, et plurimam prius effunderent, ut ultima quae remaneret, frequentibus concussionibus exercitata, et purgata fieret potabilis. Ibi etiam dedit eis judicia, nondum tamen in re, sed daturum se promisit, si obedire sibi vellent.
Abbreviated transcription (Latin):
mare: fuer̃t in deserto ethã. Post
mare in deserto sur. Post elĩ: in
deserto sin.Ambulauert̃q tͥbꝰ
dieb ꝑ solitudinẽ. nec inuener̃t
aquã: donec uenert̃ in marath.

Expanded text:
mare fuerunt in deserto Etham; post mare, in deserto Sur; post Elim, in deserto Sin. « Ambulaveruntque tribus diebus per solitudinem, nec invenerunt aquam, » donec venerunt in M
Abbreviated transcription (Latin):
yses. Quia peccastis: eritis ĩmun¬
di. qͥa occidistis uł tetigistis mor
ficabimini t̾cia ⁊ septima die:
aqua asꝑsionis. Preda etiã quã
tulistis: purificabit᷑. aurũ ⁊ qͥcqͥd¬
ꝑ ignẽ transire potest: igne pur¬

Expanded text:
yses: Quia peccastis, eritis immundi; qui occidistis, vel tetigistis mortficabimini tertio, et septimo die aqua aspersionis. Praeda etiam quam tulistis purificabitur. Aurum, et quidquid transire per ignem p
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine usq ad pecus ⁊ diui¬
des predam ex equo: int̾ eos qͥ
pugnauert̃. ⁊ reliquã multitu¬
dinem. De parte uͦ eoꝵ qui pug¬
nauert̃: separabis dño: unam
animã de qͥngentis. ⁊ dabis ea
eleazaro. Ex media uͦ parte mul¬
titudinis accipies qͥnqͣgesimũ
caput. ⁊ dabis leuitis. Quo facto.
pͥncipes exercit᷑ accessert ad mo¬
ysem⁊ dixer̃t: recensumꝰ nume¬
rũ pugnatoꝵ quos dedist nob.

Expanded text:
ab homine usque ad pecus, et divides praedam ex aequo inter eos qui pugnaverunt et reliquam multitudinem. De parte vero eorum qui pugnaverunt, separabis Domino unam animam de quingentis, et dabis ea Eleazaro. Ex media vero parte multitudinis, accipies quinquagesimum caput, et dabis Levitis. » Quo facto principes exercitus accesserunt ad Moysen, et dixerunt: Recensuimus numerum pugnatorum, quos dedisti nob
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte de continentia: ĩplebit.
De destructione madian.
et prede diuisione.
terũ locutꝰ ẽ dñs ad moysem.
ulcisceit filios isrł de madiani¬
tis. ⁊ sic: colligeris ad ppłm tuũ.
Armauit gͦ moyses de singlis
um eleazari. uasa quoq scã :i. tu¬
bas ad clangendũ tͣdidit eis.
Qͥ ꝓfecti: hostes uicert̃. anq re¬
ges eoꝵ ⁊ om̃s uiros: occidert̃¬
urbes uiculos ⁊ castella: flamma
consũpsit. Balaam quoꝙ int̾fe¬
cert gladio. Mulieres ⁊ paruu¬
los: pecora ⁊ omnẽ suppellectilẽ.
in predam duxer̃t. Dum autem
redirent: moyses ⁊ eleazar ⁊ om̃s
pͥncipes sẏnagoge egressi st̃ in oc¬
cursum eoꝵ extra castra. Uisisꝙ
mulierib: iratus moyses dix̃ ad

Expanded text:
 forte de continentia. CAP. XLIX. De destructione Madian, et praedae divisione. « Iterum locutus est Dominus ad Moysen. Ulciscere filios Israel de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum . » Armavit ergo Moyses de singulisum Eleazari; vasa quoque sancta, et tubas ad clangendum, tradidit eis. Qui profecti hostes vicerunt. Quinque reges et omnes viros eorum occiderunurbes, viculos et castella flamma consumpsit, Balaam quoque interfecerunt gladio, mulieres et parvulos, pecora et omnem supellectilem in praedam duxerunt. Dum autem redirent, Moyses, Eleazar et omnes principes Synagogae egressi sunt in occursum eorum extra castra. Visisque mulieribus, i
Abbreviated transcription (Latin):
mulierũ. uidua: uł repu¬
diata: qͥcqͥd uouint: uł in quo
iuramento se obstrinxerint:
tenent᷑ ex uoto: uł iuramento:
nͥ pat̾ uł uir contͣdixerit statĩ
ut audierit. Si enĩ ñ statĩ con¬
tͣdixerit: urite st̃ pollicitacioẽs
eaꝵ. Ip̃e uͦ peccatũ portabit: si¬

Expanded text:
a, vel repudiata quidquid voverint, vel in quo juramento se constrinxerint, tenentur ex voto, vel juramento, nisi pater, vel vir contradixerit, statim ut audierit. Si enim statim contradixerit, irritae sunt pollicitationes earum. Ipse vero peccatum portabit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eliphat pͥmogenit᷑ esau: ge¬
nuit de concubina: amalech. Idẽ
suꝑ regũ. uͥ filius doech idumei
nuncians dauid mortẽ saul:at
amalechites sũ. forte: duo fue¬
runt eqͥuoci. ⁊ ex his. duo ppħi.
Elegit aũt moyses iħũ de tͥbu
effraim: uirũ bellicosũ: ad duni¬
candũ contͣ hostes. sui ⁊ paucoᷤ
tͣdidit armatos. płimos ad cu¬
stodiã castroꝵ retinuit. Ip̃e aũt
ascendit in montẽ. hñs u̾gam
di in manu. Ascendert̃q cũ eo
aaron. ⁊ hur uir marie. Tam̃:
scd̃m paralipomenon: fuit fi¬
lius caleph ⁊ mariȩ. auus bese¬
leel. Cũq eleuasset moyses ma¬
nus ad d̾m: uincebat israel.
Sin aũt paululũ remisisset:
uincebat amalech. Quo cõꝑto:
aaron ⁊ hur supposuert̃ ei lapi¬
dem. ⁊ ex utͣq parte manꝰ eius
sustentabant. Erant enĩ gͣues
ꝓ labore orandi. In huiꝰ rei figa:
sacerdos manꝰ eleuat in missa.
ꝯetiã in figa xp̃i orantis in cru¬
ce. Nec remisit moyses manus.
usꝙ ad solis occasũ. fugauitꝙ

Expanded text:
d Eliphaz primogenitus Esau genuit de concubina Amalec . Unde in libro Regum, ubi filius Doech Idumaei nuntians David mortem Saul, ait: « Amalecites sum . » Forte duo fuerant equivoci, et ex his duo populi. Elegit autem Moyses Jesum de tribu Ephraim, virum bellicosum, ad dimicandum contra hostes, cui et paucos tradidit armatos, plurimos ad custodiam castrorum retinuit. Ipse autem ascendit in montem, habens virgam Dei in manu. Ascenderuntque cum eo Aaron, et Hur vir Mariae. Tamen secundum Paralipomenon fuit filius Caleph, et avus Beseleel . « Cumque elevasset manus Moyses ad Dominum, vincebat Israel. Sin autem paululum remisisset, vincebat Amalec . » Quo comperto, « Aaron et Hur supposuerunt ei lapidem, et ex utraque parte manus ejus sustentabant, erantque graves, » prae labore orandi. In hujus rei figura sacerdos manus elevat in missa, etiam in figura Christi orantis in cruce. « Nec remisit manus Moyses, usque ad solis occasum. Fugavitque
Abbreviated transcription (Latin):
turalit̾ ⁊ incident̃. qͥa plenus
erat demone. Lucifer enĩ deie¬
ctus a paradiso sp̃uum: inui¬
dit homini: qd̾ esset in para¬
diso corpox. sciens: si facet eũ
uͦ dep̃hendi a uiro: mulierem
minus ꝓuidam. ⁊ ceream. in ui¬
tum flecti. aggressus ẽ. ⁊ hoc.

Expanded text:
ter. Incidenter, quia plenus erat daemone. Lucifer enim dejectus a paradiso spirituum, invidit homini quod esset in paradiso corporum, sciens si faceret eum vero deprehendi a viro, mulierem minus providam et certam, in vitium flecti aggressus est. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is aĩantib. In trib gͦ no¬
tatur: hõis dignitas. Primo:
qr ñ solum fc̃s ẽ in genere suo.
& fc̃a ft̃. In hoĩe uͦ: tanqm int̾ se
deliberantes ꝑsone: aierunt: fa

Expanded text:
aliis animantibus. In tribus ergo notatur hominis dignitas. Primo quia non solum factus est in genere suo uet facta sunt , in hoc tanquam inter se deliberantes personae aierunt, fa
Abbreviated transcription (Latin):
eo dñm. ⁊ dedit ei cibaria ⁊ gladi¬
um goliȩ. Et iratus rex conuoca¬
uit abimelec. ⁊ om̃s sacerdotes qͥ
erant in nobe. & ait ad eum. sur
coniurasti adu̾sum me cũ filio y¬
sai: Dedisti ei panes ⁊ gladium. Q
respondit. absit hoc a me. Non
gisset. Et ait rex emissariis. Irru¬
ite in sacerdotes. Q noluert̃ extn¬
dere manꝰ in xp̃os dñi. Et ait rex
ad doec. Irrue in eos. Et trucida
induti: ut ꝑ habitum religioniᷤ
moue̾nt animũ regis. Aiunt he¬
brei: ñ om̃s fuisse sacerdotes. nec
indui ephot. s om̃s dignos esse
ꝑcussit qͦq saul nobe uicłm sac̾¬
dotum ⁊ mulieres.⁊ uiros. ⁊ iu¬
menta. scdm qd̃ d̃s heli sac̾doti
lendam. Solus abiathar sac̾dos
filius abimelech. euasit. ⁊ fugit
ad dauid ferens ephoth secum.
qd̃ fecit moyses. ⁊ declarauit ei in¬
teritũ patͥs ⁊ suoꝵ. Et art dauid.
ẜgo sum reus om̃iũ animaꝵ patͥs

Expanded text:
ominum, et dedit ei cibaria et gladium Goliae, et iratus rex convocavit Abimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et ait ad eum: Cur conjurasti adversum me cum filio Isai. Dedisti enim ei panes et gladium. Qui respondit: Absit hoc a me! Non gisset, et ait rex emissariis: Irruite in sacerdotes. Qui noluerunt manus extendere in christos Domini. Et ait rex ad Doeg: Irrue in eos. Et trucidavinduti, ut per habitum religionis moverent animum regis. Aiunt Hebraei, non omnes fuisse sacerdotes, nec induti Ephod, sed omnes dignos esse. Percussit quoque Saul Nobe viculum sacerdotum, et mulieres, et viros, et jumenta secundum quod Deus Heli sacerdoti lendam. Solus Abiathar sacerdos filius Abimelech evasit, et fugit ad David ferens ephod secum, quod fecit Moyses, et nuntiavit ei interitum patris et suorum. Et ait David: « Ego sum reus omnium animarum pat
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra. Uenitꝙ aioth in sayrath.¬
⁊ insonuit buccina in monte effraim.
s descendert̃ cũ eo filii isrł ad uacda
iordanis: quȩ tͣnsmittunt in moab.
ss uolentes transire moabitas ꝑcus¬
illa moab sub manu isrł. ⁊ quieuit
t̾ram isrł: sangar occicht. dc. uiroᷤ

Expanded text:
in terra. Venitque Aod in Seirain terra. Venitque Aod in Seirasonuit buccina in monte Ephraim, et descenderunt cum eo filii Israel ad vada Jordanis quae transmittunt in Moab. Et volentes transire Moabitas percusilla Moab sub manu Israel, et quievterram Israel Sangar occidit sexcento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ i. consonantẽ scͥberet᷑. Dicit᷑ aũt
a iamin ꝓpͥe ieminꝰ: sicut a dextͣ
dextrarius. Miserit̃q filii isrł per
aioth. mun̾a eglon regi: qͥ fecit s
gladiũ ancipitẽ: longitudinis
palmȩ mañ. Et accinctꝰ ẽ eo in dex¬
tro femore: subt̾ sagũ. qd̃ ẽ quadra¬
te formȩ militare indum̃tũ. Erat
aũt eglon crassus nimis. Cũq ob¬
tulisset e mun̾a: ꝓsecut᷑ ẽ socios
ad reg̃ẽ: ait. Uerbũ secretũ habeo
ad te o rex. Egressisꝙ om̃ib qͥ cũ
eo erant: accessit ad eũ aioth: ⁊ ait.
u̾bum dñi habeo ad te. Qd̃ intelli¬
gendũ ẽ de somnio ex mandato
dñi. qͥ stat̃ surrex̃ de throno. Ex¬
tenchtq aioth manũ sinistrã. et
tulit siccã de dextͦ femore. ⁊ infix̃
eam in uentr̃e eiꝰ ualide. nec edux̃
eã. s reliqͥt incorpore. Ip̃e uero:
clausis diligent̃ ostiis cenaculi:
ꝑ posticã egressus ẽ. ⁊ aufugit. Ser
ui regis post longã morã intͣntes:
inuenert᷑ eũ mortuũ. ⁊ iacentem

Expanded text:
per J consonantem scriberetur. Dicitur autem a Jamin proprie Jeminus, sicut a dextera dextrarius. Miseruntque filii per Aod munera Eglon regi, qui fecit sibi gladium ancipitem longitudinis palmae manus, et accinctus est eo in dextro femore subter sagum, quod est quadratae formae militare indumentum. Erat autem Eglon crassus nimis. Cumque obtulisset ei munera, prosecutus est socios, ad regem, et ait « Verbum secretum habeo ad te o rex. » Egressisque omnibus, qui cum eo erant accessit ad eum Aod, et ait: « Verbum Domini habeo ad te. » Quod intelligendum est de somnio ex mandato Domini. Qui statim surrexit de throno. Extenditque Aod manum sinistram, et tulit siccam de dextro femore, et infixit eam in ventrem ejus valide, nec eduxit eam, sed reliquit in corpore. Ipse vero clausis diligenter ostiis coenaculi, per posticum egressus est, et aufugit. Servi autem regis post longam moram intrantes, invenerunt eum mortuum, et jacentem
Abbreviated transcription (Latin):
facietis metũ ⁊ cũ uniu̾sa domo
patͥs mei. ut saluetis aĩas nr̃as.
d uniu̾sa q̃ possidemꝰ. at illi iura¬
uert̃. Tc̃ dimisit eos mulier ꝑ fuñe
coccineũ: de fenestra domꝰ que he¬
rebat muro. s ait eis. Latete in mon¬
tanis tͥb dieb: donec redeant qui
uos ꝑsecunt᷑. Q dixeit̃ ei. slon te¬
nebimur iuramento: si ñ collegis
cũ capiet᷑ ciuitas omnẽ domum
tuã decũ ⁊ ligaueris funẽ hc̃ in
fenestra. ut hoc signo domũ tuã
cognoscamꝰ. Itaq post tres dies re¬
diert᷑ exploratores ad iosue. narran¬
tes om̃ia q̃ sibi accid̾ant. Iosue uͦ
n eleazar ⁊ maiores ppłi: ratum
habuert᷑ iuramentũ eoꝵ. De tran

Expanded text:
 universa domo patris mei, ut salvetis animas nostras, et universa quae possidemus. At illi juraverunt. Tunc dimisit eos mulier per funem coccineum de fenestra domus quae haerebat muro, et ait eis: « Latitate in montanis tribus diebus, donec redeant, qui vos persequuntur. Qui dixerunt ei: Non tenebimur juramento, si non collegeris, cum capietur civitas, omnem domum tuam tecum, et ligaveris funem hunc in fenestra, ut hoc signo domum tuam cognoscamus. Quicunque ostdierunt exploratores ad Josue, narrantes omnia quae sibi acciderant: Josue vero et Eleazar, et majores populi ratum habuerunt juramentum eorum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iosue duos exploratores.
de sechim in ierico. Ip̃e uͦ inteñ
mouit castra. ⁊ metatꝰ ẽ ea spacio
.lx. stadioꝵ a iordane. Explorato¬
res aũt sub. simulatione fatuita¬
tis diligent̾ considauer̃t urbem:
⁊ inmunita eiꝰ. In uesꝑa: declina¬
uert̃ ad domũ raab meretͥris: que
iuncta erat muro: ⁊ porte ciustat̃.
Nunciatũ ẽ aũt regi iericho cenan¬
ti: uiros exploratores ẽe. Q cũ mi¬
sisset ad raab ut educ̾et eos: abs¬
condit eos in stipła lini. quã sicca¬
bat supͣ murũ. mentiens eos epͤs¬
sos: dum clauderet᷑ porta. Dixitq
nunciis. ꝑseqͥmini eos ꝑ uiã ior¬
danis: ⁊ comp̾hendentis. Tc̃ ascen¬
dens ad uiros qͦs opuerat: dix̃ eis.

Expanded text:
t ergo Josue duos exploratores de Setim in Jericho ; ipse vero interim movit castra, et metatus est ea spatio stadiorum a Jordane. Exploratores autem sub simulatione fatuitatis diligenter consideraverunt urbem, et immunita loca ejus. In vespera declinaverunt in domum Raab meretricis, quae juncta erat muro et portae civitatis. Nuntiatum est autem regi Jericho coenanti viros exploratores esse. Qui cum misisset ad Raab, ut educeret eos, absconderat eos in stipula lini, quam siccabat supra murum, mentiens eos egressos, cum clauderetur porta. Dixitque nuntiis: « Persequimini eos per viam Jordanis, et comprehendetis. » Tunc ascendens ad viros, quos operuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ auicła: tacet. forte: qͥa eodem
mͦ quo ⁊ pecus. forte: tm̃ sacerdo¬
ti. Offerebat᷑ aũt pullus turturis.
uł columbȩ cui frangebat sacdos
collum: sola manu. Non eñi licebat
capite sub ascella: ungue cutẽ

Expanded text:
batur avicula, tacet. Forte quia eodem batur avicula, tacet. Forte quia eodem modo, quo et pecus, forte tantum sacerdoti. Offerebatur autem pullus turturis, vel columbae cui frangebat sacerdos cellum sola manu. Non enim licebat  collo cum capite sub assella, ungue cute
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis hostia dicebat᷑. Gentiles
enĩ ab hostib uincendis hostiã. ⁊
a uictis hostib uictimã: consue¬
uerant appellare. uictimã uͦ hebi
a uinciendo dixert̃. qͥa iunctum
adducebat᷑ animal. Oblatam sic
hostiã reducebat sacerdos ad al¬
tare holocaustoꝵ. & stans ad aqui¬
lonẽ: immolabat eam corã dño
ad latꝰ altaris .i. in conspectu scõꝵ
fundebatꝙ sanguinẽ eiꝰ circa cre¬
pidinẽ altaris. in circuitu. Hebreꝰ
labiũ suꝑioris eminens. Detͣctaꝙ
pelle hostiȩ. q̃ erat sacerdotis. ar¬
tus in frusta conscindebat. Quibꝰ
lotis: cũ capite pedib ⁊ intestinis.
adolebat om̃ia suꝑ altare in holo¬
caustũ: ⁊ odorem suauẽ dño. Nec
ẽ credendũ: qd̾ in nidore carnũ¬
delectaret᷑ dñs: s pociꝰ: in re signi¬
ficata: ⁊ deuotione offerentium.
Sinaũt de auib fieret holocau¬
stũ: fiebat sic. S cũ dño offerreis
ut dictũ ẽ. pͥmo homo de isrł: pꝰ¬
ea sacerdos: qͦm ab homine offere¬

Expanded text:
Hebraeis hostia dicebatur. Gentiles autem ab hostibus vincendis hostiam, et a victis hostibus victimam consueverant appellare. Victimam vero Hebraei a vinciendo dixerunt, quia vinctum adducebatur animal. Oblatam sic hostiam, reducebat sacerdos ad altare holocaustorum, et stans ad aquilonem immolabat eam, coram Domino, ad latus altaris, et in conspectu sanctorum, fundebatque sanguinem ejus circa crepidinem altaris in circuitu. Hebraeus labium, supereminens, detractaque pelle hostiae, quae erat sacerdotis, artus in frusta concidebat, quibus lotis, cum capite, pedibus et intestinis, adolebat omnia super altare in holocaustum, et odorem suavem Domino. Non est credendum, quod in nidore, seudelectaretur Dominus, sed potius inire significata, et devotione offerentium. S. autem de avibus fieret holocaustum, fiebat sic: sed cum duo offerrent, ut dictum est, primo homo de Israel postea sacerdos. Quomodo ab homine offere
Abbreviated transcription (Latin):
re. suꝑinducta alia sponsa: fas
ñ erat. Qͥb finitis. iacob optatiᷤᷤ
potitꝰ nuptiis: amorẽ sequentis
priori p̃tulit. seruiens ꝓ rachel

Expanded text:
re, superinducta alia sponsa, fas non erat. Quibus finitis, Jacob optatis potitus nuptiis, amorem sequentis priori praetulit, serviens pro Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ ei. rem tã amabilẽ pau¬
cis emisse. Longe enĩ płib anns
seruisset ꝓ ea: priꝰqͣm ea careret.
uł dies uocat: laborẽ dieꝵ. qͥ uide¬
bat᷑ ei paruus: qͥa laborẽ leuiga¬
bat amor. Completo septennio:
fecit laban nuptias gn̾o suo. ue¬
sꝑe aũt facto: subint᷑dux̃ liam.
dans filiȩ ancillam ⁊ elphã. Iacob
uͦ ut dicit iosephꝰ: ꝑ ebrietatem
⁊ noctem liȩ cõmixtꝰ: die facto
apud laban de iniusticia quere¬
bat᷑. Qui dandam necessitati ue¬
niam postulauit. moris ibi ẽe
asserens: maiores añ tͣdi ad nup¬
tias. s post alios .uii. annos: se
datursi ei rachel. laudauit: cau¬
sam ꝓtelati temꝑis dicens: se ñ
libent̃ filiam ad chananeos mis¬
surũ. cũ etiã de sorore penitenciã
ag̾et: qͦd eam illuc direxisset. Ierꝰ
uͦ dicit errasse illos qͥ dixert̃: post

Expanded text:
videbatur ei rem tam amabilem pauvidebatur ei rem tam amabilem paucis emisse. Longe enim pluribus annis servivisset pro ea, priusquam ea careret. Vel dies vocat laborem dierum, qui videbatur ei parvus, quia laborem levigabat amor. Completo septimo anno fecit Laban nuptias genero suo. Vespere autem facto subintroduxit Liam, dans filiae ancillam, nomine Zelpham. Jacob vero ut dicit Josephus per ebrietatem et noctem, Liae commistus, die facto apud Laban de injustitia querebatur. Qui dandam necessitate veniam postulavit, moris ibi esse asserens, majores ante tradi ad nuptias; post alios autem septem annos se daturum ei Rachel, laudavit causam protelati temporis, dicens se non libenter filiam ad Chananaeos missurum, cum etiam de sorore poenitentiam ageret, quod eam illuc direxisset. Hieronymus vero dicit errasse illos qui dixerunt post
Abbreviated transcription (Latin):
rocedensq in mesopotamiã.
ongo temꝑe ꝑuenit in charã.
Et uenit ad puteũ in agͦ oꝑtum
lapide gͣndi. iuxta qũe tres greges
accubabant. Cũq dixisset pastori¬
bus ut adaqͣrent greges: ⁊ ad pastũ
amoueri lapidẽ donec om̃s gregeᷤᷤ
conuenirent. nec lic̾e particulat̃¬
de laban: ualet inqͥunt pastores.
⁊ ecce rachel filia eiꝰ cũ grege suo.
Que cũ aduenisset: amouit iacob
lapidẽ ab ore putei. Patet: quia
ñ solus iuit iacob. Et adaqͣuit gre¬
gem eiꝰ. ⁊ indicans se consobrinum
eius: oscłatus ẽ eam. Que nunciaur
hec patͥ. Qͥ occurrens duxit iacob
in domũ suã. ⁊ audita causa fugȩ.
dixit ei. Os meũ ⁊ caro mea es. ⁊ id̾o:
secure latebis apud me. Tandem:
curã gregis eũ habere decreuit pꝰ
cedis: ꝓ seruicio pastorali. Habe¬
bat aũt laban filias duas. liam
tur ei pauci dies: pre amoris ma¬
gnitudine. Nec dictum ẽ: parui.
quia desideranti animo: ip̃a uelo¬
citas tarda ẽ. s dictũ ẽ: pauci. qͥa

Expanded text:
rocedensque in Mesopotamiam, longo tempore pervenit in Aram, et venit ad puteum in agro, opertum lapide grandi, juxta quem tres greges accubabant. Cumque dixisset pastoribus, ut adaquarent greges, et ad pastum amoveri lapidem, donec omnes greges convenirent, nec licere greges particulatde Laban: Valet, inquiunt pastores; et ecce Rachel filia ejus cum grege suo venit . Quae cum advenisset, amovit Jacob lapidem ab ore putei. Patet quia non solus ivit Jacob, et adaquavit gregem ejus, et indicans se consobrinum ejus: osculatus est eam. Quae nuntiavit hoc patri. Qui occurrens, duxit Jacob in domum suam, et audita causa fugae, dixit ei: Os meum, et caro mea es; et ideo secure latebis apud me. Tandem curam gregis eum habere decrevit. Post cedis pro servitio pastorali. Habebat autem Laban filias duas, Liam tur ei pauci dies, prae amoris magnitudine. Nec dictum est parvi, quia desideranti animo ipsa velocitas tarda est, sed dictum est pauci, quia