comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut locꝰ uacuus ꝑ quẽ hostis possit ingredi dimiitat᷑.
ꝓfecto iã suis hostib t̾ribilis ñẽ. Et nos gͦ cũ contͣ
malignos sp̃c sp̃italis certaminis aciẽ ponimus.
sũmoꝑe necesse ẽ ut ꝑkaritatẽ semꝑ unitr atque
constricti. et nũꝗͣ. int̾rupti ꝑdiscordiã inueniam᷑.
qr quelibet bona in nob̾ oꝑa fueruit. si karitaᷤᷤ desit.
ꝑ malũ discordie locꝰ aꝑitur in acie: unde ad ferien¬
dos nos ualeat hostis intͣre. Antiquus uͦ inimicus
castitatẽ innob̾ si sine karitate fuerit ñ tunet. qr
ipse nec carne pͣmit᷑. ut eiꝰ luxuria dissoluatur.
Abstinentiã ñ tim&. qr ipse cibo ñ utit᷑. qͥ necessitate
corꝑis ñurget᷑. Distributionẽ tͣrenarũ rerũ ñ tunet.
si ei oꝑi łaritas desit. qr diuitiarũ subsidiis nec ipse
eget. Ualde aũ in nob̾ Rartratẽ uerã. id ẽ amorẽ
humilẽ quẽ nob̾ uicissim impendunꝰ timet. et

Expanded text:
ut locus vacuus per quem hostis possit ingredi dimittatur, ut locus vacuus per quem hostis possit ingredi dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non est. Et nos ergo cum contra malignos spiritus spiritalis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, et nunquam interrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos valeat hostis intrare. 7. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis non urgetur. Distributionem si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et
Abbreviated transcription (Latin):
dilectȩ describit᷑. ut dicat᷑. Pulcbra es amica mea. sua¬
Quia enĩ ihrłm pacis uisio intͣpͣtat᷑. cuiꝰ noĩe patͥa celesti
uita et desideriũ. uisioni iã pacis intime cõꝑatur:
ut in eo qͦd auctorẽ suũ diligit. qͦd eiꝰ speciem uidere
concupiscit. deqͦ scͥptũ ẽ: inquẽ desiderant angłi ꝓ¬
spicere. ꝑ ipsa iã amoris sui desideria. angłis similis
dicat᷑. que quanto dõ amabilis efficit᷑. tanto agit ut
malignis spib t̾ribilis fiat. Iualit̃ aũ sit t̾ribilis. sub¬
iuncta cõꝑatione ostendit᷑. id ẽ ut castroꝵ acies or¬
dinata. Quid ẽ quod scã eccła hostib suis ut castrorũ
acies fit timenda : Non enĩ a magno intellectu.
uacat ista cõꝑatio. et idcirco ẽ subtilit᷑ intuenda.
Scimꝰ et constat. qr castroꝵ acies tc̃ hostib t̾ribilis
ostendit᷑. qnͣ iti fuerit constipata atq densata. ut
innullo loco uttͣrupta uideat᷑. Nã siita disponitur

Expanded text:
dilectae describitur, ut dicatur: Pulchra es, amica mea, suaQuia enim Jerusalem pacis visio interpretatur, cujus nomine patria coelestis  quia ejus vita et desiderium, visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata . Quid est quod sancta Ecclesia hostibus suis ut castrorum acies sit timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. hoc ẽ laboriosũ ad loquendũ. hoc ualde ꝑ¬
timescendũ quod dñs dic̃. ponã offendiculũ corã
eo. dit enĩ. Si conũsus iustus auistitia sua fecerit
iniquitatẽ. ponã offendiculũ corã eo. Nos enĩdici¬
inus qr si iniqͥtatẽ fecerit offendit. et uerũ ẽ omĩ¬
no qͦd dicimꝰ. Cur adhuc ei ds̃ omp̃c offendiculũ
ponit. quẽ iã unpie egisse et cecidisse ꝑ iqͥtatẽ
quã perpet᷑uit conspicit : S distric̾ta st̃ oñipo¬
tentis dĩ uidicia. et qui peccatorẽ diu expec̾tat
ut redeat. ñ redeunti atq contep̃nenti. ponit ad¬
huc ubi grauiꝰ impingat. Peccatũ quippe quod ꝑ

Expanded text:
ta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum quod Dominus dicit: Ponam offendiculum corustitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Nos enim dicimus quia, si iniquitatem fecerit, offendit; et verum est omnino quod dicimus: cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponet, quem jam impie egisse, et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per
Abbreviated transcription (Latin):
petͣcione maloꝵ nulla debet ẽẽ fiducia bonoꝵ pͣ¬
teritoꝵ. S quęri potͣ utrũ iusto pꝰꝗͣ ceciderit p̃di¬
candũ sit. an et priꝰꝗͣ cadat. Inuigilare p̃dicator de¬
bet ne ad casũ ueniat. ꝓculdubio priꝰꝗͣ cadat. Nam
ciasti ei. tu aũt animã tuã liberasti. Si aut̃ pͣdica¬
tor ideo animã suã liberauit. qr iusto ne peccaret
denunciauit. cũ iustꝰ ad peccatũ p̃dicatore tacente
cecidit. p̃dicator qr tacuit reus tenetur. S qͥs nr̃m
rogo adhec sufficiat. ut ñ solũ peccatores studiose
corripiat. s etiã iustis inuigilet ne cadant: Nos em̃
infirmitatis nr̃e conscii cũ ustos uiros conspicimuᷤ.
admonere eos non pͣsumimꝰ ut iustitiȩ uiã teneant.
quã quia tenent uidemꝰ. Et tam̃ pͣdicatoris ẽ debi¬
tũ. etiã iustos admonere. Unde predicator egregiꝰ
dicebat. Sapientib et insipientib. debitor sum.
In his uͦ om̃ib quȩ de iusto ad iniquitatẽ conu̾so dic¬

Expanded text:
 nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo postquam ceciderit praedicandum sit, an et priusquam cadat? Invigilare praedicator debet, ne ad casum veniat, procul dubio et priusquam cadat. Nam tiasti ei; tu autem animam tuam liberasti. 22. Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, rogo, ad haec sufficiat, ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? Nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etiadicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his vero omnibus, quae de justo ad iniquitatem converso dic
Abbreviated transcription (Latin):
iuncti fuerint ꝑũtant. Unde paulꝰ ait. Corrum¬
punt mores bonos. colloquia mala. Et sicut ꝑsalo¬
mon̾e̾ dr̃. Noli ẽẽ amuicꝰ homini ura cundo. nec ãbu¬
les cũ uiro furioso. ne forte semitas discas eiꝰ: siunas¬

Expanded text:
juncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Et sicut per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe uͦ cũ de uita ꝓximoꝵ querim᷑. mutare locũ conam᷑.
secretũ uite remotioris eligere. uidelicet ignoranteᷤᷤ
insodomis sc̃s extitit. in monte peccauit. Quia aũ
loca m̃tẽ ñ muniunt. ipse humani generis primus
testat᷑ parens. qͥ et inparadiso cecidit. S minus
sunt omĩa quȩ loqͥm᷑ ex t̃ra. Nã silocꝰ saluare potu¬
isset. sathan decelo ñ cadet. Unde psaliista irihoc
mundo tẽptationes ubiq e̾ẽ ꝯspiciens. quesuit locũ
qͦfugeret. s sine deo inuenire ñpotuit munitũ. Ex
quare ⁊ ipsũ locũ fieri petut. ꝓpt̾ quẽ locũ quesiut
dicens. Esto mͥ indm̃ ꝓtectorẽ. ⁊ in locũ munitũ.
ut saluum me facias. Toleraridi gͦ ubiq sunt ꝓximi
qu abel fieri ñualet. quẽ cam malitia ñ exerceret. Unũ
uero ẽ. ꝓquo uitari societas debeat maloꝵ. nesi for¬
tasse corrigi n̾ualent. a dimitationẽ alios tͣhant.
⁊cũ ipsi a sua malitia ñmutantur. eos qui sibi con¬

Expanded text:
Saepe etiam cum de vita proximorum quaerimur, mutare locum conamur, et secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit. Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani getestatur parens, qui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra. Nam si locus salvare potuisset, Satan de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel fieri non valet quem Cain malitia non exercet. 23. Unum vero est pro quo vitari societas debet malorum, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem trahant; et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ u̾bi. ẽ censura silentii. Et recͣte ꝑ excrescen¬
tẽ qͦ grãm. sermone̾ accipit. qui ordinate antea
ꝑ humilitate̾ tacet. Hinc enĩ ꝑ salomonẽ drͣ. Tempꝰ
tacendi. et tẽpꝰ loquendi. Non enĩ ait tempꝰ loquen¬
di et tempꝰ tacendi. s priꝰ tacendi p̃misit tempꝰ. et
pꝰmodũ subdidit loquendi . qr ñ loquendo tacere.
missus adloquendũ fuerat. du prius tacuit ut
pꝰmodũ rec̾te loqueret᷑. pensandũ nobis ẽ. qͣnta ei
culpa sit ñ tacere. quẽ nulla cogit necessitas loqͥ

Expanded text:
mentum verbi, est censura silentii. Et recte per excrescenmentum verbi, est censura silentii. Et recte per excrescentem quoque gratiam sermonem accipit, qui ordinate ante per humilitatem tacet. Hinc enim per Salomonem dicitur: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non enim ait, Tempus loquendi, et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdit loquendi, quia non loquendo tacere, missus ad loquendum fuerat diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uicissim a se ipso teneatur. Si enun prius mi¬
nunc mollescit. post modũ teneri fortiter ñ suffi¬
cit. Sic ꝓpħa captiuo populo consedit. ⁊ inerens in
medio eoꝵ extrtit. ut dũ ꝑcaritatis grãm conse¬
descendendo se ei molliorẽ reddidit. eũ statim ꝑ¬
nullo merore animũ depressit. ꝓpħa int̾ gaudentes
merens sedere studuit. ut tacendo ostenderet quid
loquendo uenerat docere. et priꝰꝗͣ u̾ba faceret. ⁊̃ hoc
quod merens tacuit. formã u̾boꝵ sup̃sit. Sequit᷑.
Cũ aut̃ ꝑtransissent septẽ dies. factũẽ u̾bũ dñi ad
me dic̃s. In eo quod septẽ dieb merens sedit. et pꝰdiẽ
septimũ. u̾ba dñicȩ iussionis accepit ut loqͥ debuis¬
set. aꝑte indicat quia eisde̾ dieb merens tacuerat
issus aũt adp̃dicandũ fuerat. et tam̃ septẽ diebus
suo silentio innuit. nͥ qr ille loqui ueracit᷑ nouit. qui
priꝰ bene tacere didicerit: Quasi enĩ quoddã nutri¬

Expanded text:
dum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius midum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam conscendendo se ei molliorem redderet, eum statim vnullo moerore animum depressit. Propheta inter gentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quid loquendo venerat docere, et priusquam verba faceret in hoc quod moerens tacuit, formam verborum sumpsit. Sequitur: « Cum autem pertransissent septem dies, factum est verbum Domini ad me, dicens. 3. In eo quod septem diebus moerens sedit, et post diem septimum verba dominicae jussionis accepit ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerens tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus suo silentio innuit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutri
Abbreviated transcription (Latin):
ad quos ego intito te. E x quib quia multi fue¬
rant credituri. atq ꝑ obedientiã ad fertilitatẽ
boni oꝑis ꝑuenturi. acerui frugũ uocant᷑. Iuia
enĩ bone animȩ. fruges appellent᷑ di. ꝓph̃a aliuꝰ
testat᷑ dicens. Sc̃s isrł dño. pͥmitie frugũ ciꝰ. Fruges
et eni ciñi. etiã conu̾se ad fidẽ gentes pꝰ modũ fac¬
te sunt.S quia prius isrł dño credidit. recte ħe̾
ꝓpha frugum eius primitias appellauit. Iuia gͦ
ad aceruum frugũ nouarũ uenit. Quid uͦ ꝑ chobar
fluuũ designatur. supra ĩa diximus. Iue nequa¬
quã mͦ repetimꝰ. ne repetendo fastidiũ generemus.
Sequitur. Et sedi ibi ubi illi sedebant: ⁊ mansi ibi
septẽ dieb. merens inmedio eoꝵ. Notandũ. captiuo
populo ꝓpħa sc̃s quanta ꝯpassione se copulat. dum¬
eoꝵ se merorib consedendo ⁊ merendo coniungit.
Sic ferrũ cũ ferro iungitur. liquatur priꝰ. ut pꝰmo¬

Expanded text:
ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuead quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, propheta alius testatur, dicens: Sanctus Israel Domino, primitiae frugum ejus . Fruges etenim Domini etiam conversae ad fidem gentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam medebant, et mansi ibi septem diebus moerens in medio eorum. » Notandum quod captivo populo propheta sanctus quanta compassione se copulat, eorumque se moeroribus consedendo et moerendo conjungit, Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmo
Abbreviated transcription (Latin):
murricła. hoc quoq mirandũ habent¬
E libri ꝓpħarum. qđ sicut ineis ũbis
Eres ita ñnũquã uerba reb exponunt᷑¬
X ut eoꝵ ñ solum dic ta. s etiã res geste
Epropħiȩ sint. Unde nunc dr̃ &eni
E ad transmigrationẽ ad aceruũ nouarum
Efrugũ. adeos qͥ habitabant iuxta fluuiũ
chobar. Cũ causa exigeret ut indicare
debuisset qr adtrans migrationẽ uenurts.
Equȩ dicendi necessitas fuit ut ꝑ fruges¬
S locũ qͦ expͥmeret dicens ad aceruũ noua¬
rũ frugĩi nͥ qͦd sepe per res et loca causȩ
signant᷑ : Multi quippe ihezechiel pro¬
phetante iã captiuitatis anni defluxe¬
rant. atq exhis qui in captiuitatem
duc̃ti fuerant plures in mortẽ carniᷤᷤ obierant.
ad quoꝵ filios loqui ꝓpħa ueniebat. Unde et ei
suꝑiꝰ dr̃. fili hominis. mitto ego te ad filios isrł
adgentes apostatrices quȩ recesserunt a me.
atres eorũ preuariti sunt pactũ meũ uͦꝰq ad diẽ
hanc. et filii dura ceruice et indomubili corde st̃

Expanded text:
 habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae prophetiae sint. Unde nunc di ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios loqui propheta veniebat. Unde et ei superius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pe surgere ꝑfecte ñpossumus. nisi nos sp̃c ⁊ pre¬
ueniendo eleuet. et subsequendo ꝯ fortet.d que¬
rendũ ẽ. cũ suꝑiꝰ de uolumine qͦd acceꝑat scriptũ sit.
et factũ ÷ inos meũ sic̃ mel dulce. qͣ ratione pꝰmodũ
dr̃. abii amarꝰ in indignatione spc mei. Mirũ qͥppe
ualde ẽ. si dulcedo simul et amaritudo ꝯueniant.
S uixta suꝑiorẽ sensũ sciendũ ẽ. qr cui sermo dĩ in
ore cordis dulcis ẽẽ ceꝑit. huiꝰ ꝓculdubio contͣ sem&
ipsũ animꝰ amarescit. Quo enĩ in illo subtilit᷑ discit.
qͣlit̾ se rep̃hendere debeat. eo duriꝰ ꝑ amaritudinẽ
penitentiȩ castigat. Qui tanto sibi magis displicet.
qͣnto in sacro uolumine ampliꝰ de om̃ipotente dõ
uidet qͦd amet. S qr ad ista ꝓficere sua uirtite
ñ ualet homo. recte nc̃ dr̃.  I anus eiũ dñierat
aliquando etiã unigenitus filiꝰ appellat᷑. qr omĩa

Expanded text:
pe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praepe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit, « Et factum est in osdicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei. » Mirum quippe valde est, si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcescere coeperit, hujus procul dubio contra se animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit, qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur: « Manus enim Domini erat aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
miliatum corã me : Quia gͥ humiliatꝰ ẽ mei causa. ñ
inducã malũ indieb eius. In quib dni u̾bis pensan¬
dũ ẽ. quom᷑ ei melectis suis meror amaritudinis pla¬
ceat. qui amittere tunent dm̃ sisic ei ⁊ in repitbo re¬
ge penitentia placuit. quitimebat ꝑdere p̃sens
secłm. aut qͦmͦ ei gͣta sit spontanea afflictio ꝓcul¬
pis. ineis qui sibi placent. si hec ad tempꝰ placuit.
⁊ ineo qui displicebat. S sciendum ẽ quia nullus
hec ꝓ amore oñipotentis drũ ex toto corde agere
pͥreualet. nͥ is cuiꝰ animũ sp̃c sc̃s assũpserit. Nã
quando homo ex sua iurtute suffitiat t̾rena des¬
picere. celestia amare. pacẽ cũ deo querere secũ
rixã subire. in cogitatione semet. rep̃hendere. et
gemitib punire : Nullus hec agere. nͥ quẽ diui¬
na gra roborauerit ualet. Unde ⁊̃ subditur. Ma¬
nus eiũ drũ erat mecũ. ꝯfortans me. Adbona qͥp¬

Expanded text:
miliatum Achab coram me? quiamiliatum Achab coram me? quiainducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibna gratia roboraverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quip
Abbreviated transcription (Latin):
plius deꝑuerio oꝑe. Atq cũscientia dolor crescit.
qr. quanto magis et̾na cognoscimus. tantomagis
esse nos in huius exilii miseria dolemus. Uel sicut
intranslatione alia dr̃. ⁊ qui addit scientiã. addit¬
⁊ laborẽ. Iuo enĩ incipimus scire que st̃ celestia gau¬
dia. eo magis ut erroꝵ nr̃oꝵ laqueos possunus e¬
uadere. flendo laboramus. In multa ergo sapientia
inulta ẽ indignatio. qr si eterna ia sapimus. concu¬
piscere tẽporalia dedignam᷑. Si etͣna iã sapimꝰ. nosm&¬
ipsos despicimꝰ egisse hoc. qͦd nos potuit ab ętͣnitatiᷤᷤ
amore seꝑare. Rep̾hendit sem& ipsã ꝯscientia. accu¬
sat quod egit. dãpnat ꝑ penitentiã. qͦd accusat.
Fit rixa in animo. parturiens pacẽ cũ dõ. Sic achab
iniquus rex a ꝓpħa rep̾hensus cũ cont᷑ se diuinã sen¬
tentiã audisset᷑ ꝑtimuit. et magno merore dep̾ssus ẽ.
rta ut ꝓpħe suo dñs diceret. Nonne iudisti achabhu¬

Expanded text:
plius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, plius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. iniquus rex a propheta reprehensus cum contra se divinam sententiam audisset, pertimuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti hu
Abbreviated transcription (Latin):
R ep̃hendit se decogitationib. insequit᷑ deũbis. ⁊ punit
flendo defactis. Suꝑnis inhiat. t̾rena iã omĩa. ꝑm̃tis
despec tũ calcat. Et quã dui illut qdđ desidat adhuc
ꝑspetiẽ ñ habet. flere dulce habet. seseq continuis la¬
mentis affligere. Et quia nec dũ se ipatͥum ẽẽ ad quã
ereatus ẽ uidet. in huius uite exilio nil ei plus aliud
quã sua amaritudo placet. Dedignatur ⁊ enĩ subia¬
cere temꝑalib.⁊ ardent̾ suspirat eternis. Unde rec¬
te quoq ꝑsalomonẽ dr̃ Eoqd ininulta sapientia mul¬
ta sit indignatio. et qͥ apponit scientiã. apponit do¬
lorẽ. Celestia ⁊ enĩ cognoscentes t̾renis anunũ sub¬
dere dedignamur. ⁊ dũ plus saꝑe incipimus. de his
quȩ male egimus nob̃ ipsis irascunur. Et fit inmul¬
tã sapientia multa indignatio. qr quanto plus ꝓ¬
ficimus incogetatione. tanto nob̾ indignamur am¬

Expanded text:
Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur am
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fr̃s rm̃i. is cui dona scĩ sꝑc̃ creuerant. cur amarꝰ
abibat. An om̃e cor qđ idem spc̃ assinit. amarũ in
indignatione sui spiritꝰ facit: Unde sciendũ c̃ qr
cui adhuc p̾sens uita dulcis ẽ. etiã siũbum dei loqͥ
iudeatur. eleuatꝰ ⁊ assũptus p̾dicator n̾ẽ. Mentẽ
enĩ ꝗͣ sc̃s sp̃c replet. in amaritudinẽ tẽꝑaliũ. delec¬
tatione eternoꝵ omouet. Dulce enĩ ẽ esse in rebus
humanis. s. ei qui adhuc decelestib gaudus nulla
gustauit. qr quanto minus et̾na intelligit. tanto
d̾elec taoilius in temporalib requiescit. At siquis
iã cordis ore gustauerit quȩ sit illa dulcedo cȩles¬
tiũ p̃mioꝵ. qui illi hẏmnidici angłoꝵ chori: que
incõprehensibilis uisio sc̃ę tririttatis. huic quanto
illud dulce fit qđ intus uidet. tanto in amarti¬
dinẽ ũtitur. om̃e qđ foris sustinet. Riratur se¬
cum dehis quẽ male egisse se recolit. et sibimet¬
ipsi displicet. cũ ci ille placere iã ceꝑit qͥoia creauit.

Expanded text:
es charissimi, cui dona sancti Spiritus creverant cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assumptus nctus replet in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
et. adhoc reꝓbi ꝑtrahunt bonum qđ acceperunt
ut exeo inelatione ꝑdant᷑. dũ semꝑ ꝯsiderant
bona que ipsi habent.⁊ alii n̾habeit t. ⁊ nũquã
ꝑpendere student. quanta bona alii habeant.
et ipsi ñ habeant. Id̃ gͦ diuina pietas in augmento
disponit humilitatis. hoc mentes reprobę inaugm̃¬
to ũtunt elationis. ⁊ exdiu̾sitate munerũ abono
defitiunt. uude crescere inhugilitatis bono debi
hoc semꝑ debeatis aspicere qđ minus habetis. in ꝑ¬
ximis uͦ hoc qđ uob̾ agipliꝰ acceꝑunt. quatinꝰ dum
habent.⁊ uos ñ habe aspicitis. ad hoc quoq optinen¬
dũ etiã uos exhumilitate crescatis. Sicñ et uos
in illis accepta bona ꝑpenditis.⁊ illi in uob̾ꝰ sid̾ant
dona que habetis. uicissim uos alis tangitis. ut ex¬
citati semꝑ adcelestia uoletis. Sequitur. Et uo
Post uocẽ itaq alarum animaliũ. audit᷑ etiã uor
rotarum.q p̾dicantiũ sermone suscepto. dũ uirtu¬

Expanded text:
et, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, et, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humilihoc semper debeatis aspicere quod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: VERS. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
alterã r̃habuisset. Unde fit. ut huic uini. alii
uͦ olei abundantiã tribuat hanc multitudine
pecudũ. illã uͦ ub̾tate abindare faciat frugũ ut cũ
illa defert qđ ista ñht̃. ⁊ ista reddit qđ illa n̾detulit.
ꝑ comunionẽ gr̃e sibi simul etiã diuise t̾re ꝯuinc te
sinit. Sicut enim regiones t̾rarum: tta sunt mentes
scõꝵ. Iue dũuicissim sibi ꝯferunt qͦd acceperunt.
quasi fruc tus suos regiones regionibꝰ impendunt.
ut inuna om̃s caritate uingantur. Sed int̾ hec scien¬
dũ ẽ. qr sicut electi quiq hoc semꝑ inaliss attendt̃.
qđ ad eo meliꝰ acceꝑunt quã ipsi. ut eos sibi in cogi¬
tatione p̾ferant. seq illis in humilitate subster
boni ampliꝰ ꝗͣ ipsa. s quid boni ipsa ampliꝰ quã alt̃
et ipsis desint s. que bona ip̃sis. & que mala ad sid̃
alteri. Et cũ om̃ps ds adhoc uirtutes singłis di¬
uidat ut alterum alteri in cogitatione humili¬

Expanded text:
altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate boni amplius, quam ipse, sed quid boni ipse amplius, quam altcceperit, et ipsis desint, sed quae bona ipsis et quae mala adsint alteri. Et cum omnipotens Deus ad hoc singulis virtutes dividat, ut alterum alteri in cogitatione humili
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. qm̃ ꝑsecutꝰ sum eccłiã dei. Considauit quippe
apłoꝵ innocentiã. et ꝓpt̾ p̾cedentẽ maliciã. uilis in
eiꝰ oculis fact̃a ẽ. om̃is quã erhibebut in eccłia sollici¬
tudo sua. Et quã multos ex accepto intellectu p̃ce¬
deret ñ attendit. qr illoꝵ innocentiã pensans. ꝑ secu¬
torẽ aliquando fuisse se doluit. Sed uideamꝰ. siquis ex
aplis eum qui paulo datus ẽ intellectũ mirat᷑. Ip̃se nob̾
scripsit uob̃. sicut ⁊ in om̃ib epłis loquens incis dehis
inquib: sunt quedã difficilia intellec tu. que indoc¬
ti et instabiles deprauant. Miratur itaq in apłis
om̃ib paulus innocentiã. miat᷑ apłoꝵ primus in
paulo sapientiã. Alis enĩ se tangunt. qui inde se
uicissim ad ꝓuectũ excitant. unde uolant. Hoc ita
gionib t̾rarum. Poterat namq unicuiq regioni
truc tus om̃s tribuere s suina quelibet regio alte¬
riꝰ regionis fruc tib n̾ indigeret. cõmunionẽ cũ

Expanded text:
us sum Ecclesiam Dei . Consideravit quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis is, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. 34. Hoc gionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. Cũq iã eẽ iniseriçors inelemosinis ceꝑit ũba sc̃c auc̃¬
fortasse antea legelut & p̾teribat. S cũ inciꝰ eorde ia mse¬
ricordia eeꝑit ĩmĩtare aiꝗturã. quidẽ patit̃ ec̃ paupmi
legit : recognoscit. q introrsus redieus. uisemet ipso in¬
tesligit qđ foris audit Aiuid nãq ẽ clemosina ex pcepto
facere. atq alud excaritate. ł r p̃cepto enĩ facert bonũ
inchoantiũ ẽ. ex caritate autẽ ꝑfector. quiñ solũ oduu¬

Expanded text:
vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae aucvobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae aucfortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facere
Abbreviated transcription (Latin):
dit pꝰse ꝓpħa uocẽ cõmotioniᷤ magnȩ qr sic̃ dic̃tũ est.
uerbũ p̃dicantiũ. luctꝰ penitentiũ seqͥt᷑. Audit p̾ sẽ
uoce alarũ animaliũ. qr exipso luc̃tu penitentiũ.
oriunt᷑ uirtutes sc̃oꝵ. ut tanto magis in sca actione ꝑ¬
ficiant. quanto se ante cognitionẽ uite nequit᷑ egissẽ me¬
minerunt.Si c̃ inhis uerbis magna dubitatio. qr ñ apte
se uicissim ferant ut ala huiꝰ alterũ.⁊ ila alteriꝰ istut¬
animal tangatS: qr plerumq insacro eloquio ideo
obseuit dicitur. ut dispensante nrabiliter deo. iul¬
tipliett̃ erponat᷑ nos carttati urẽ utq erponer largi¬
cutiens alterã adaltam ꝑcutit nͥ qđ aꝑte datur intel¬
ligi. qr si sc̃a animalia efficimur. uirtus in nob iurtũ¬
tẽ excitat dũ una alterĩ adꝑfectionẽ pulsat ᷑ Ecee
discit ut uiscera etiã miscđiȩ habeat. ł scientiã qͥere
ũbi dĩ discit. cdlate elemosina.⁊ ecce om̃ia munda sunt

Expanded text:
 dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audivit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non apse vicissim feriant, ut alas hujus alterum, et alas alterius istud tangat. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, et dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos utraque exponere largi suas excutiens alteram ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce ut viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatẽ seruant. Et sepe alii ad exhortationis u̾bũ
insemet ipsis tantũ carnis inmunditiã uincunt.
corpꝰ in castitate c̾todiunt: nec tam̃ anumũ sicut de¬
bent prorimis inclinant s ꝑrigort̃ suꝑbie in cogita¬
tione se eleuant. Inistis pars una copluta ẽ. quia fruc¬
tũ fecit. ⁊ pars quę cõpluta ñ ẽ aruit. qr exhortationis
ũbum ñplene suscipiens. abono oꝑe sterilis reman¬
comotionis magne. Benedicta Nłã dñi. deloco suo.
Qiud ẽ hoc qđ propħa pꝰquã adtransinigrationẽ filior
populi sui mittitur. uocẽ pꝰse magne comotionis au¬
dit dicentẽ. benedicta gła diũ deloco suo: Conuer¬

Expanded text:
quilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum quilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis reman. Quid est hoc, quod propheta postquam ad transmigrationem filiorum populi mittitur, vocem post se magnae commotionis audit, dicentem: Benedicta gloria Domini de loco suo? Conver
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ unã ciuttatẽ: suꝑ. ailterã ñplui. Pars una ꝯpluta
ẽ et pars que cõpluta ñ ẽ aruit. Cũ enĩ sc̃e ex hortati¬
oruis uerba alia mens suscipit. alia susciꝑe recusat. suꝑ
unã ciuitatẽ dñs pluit. ⁊ suꝑ alterã nonpluit. Cum
u̾⁊ ipse qui prorimũ audit abaliis se uitus corrigit.
atq ab aliis emendare contẽpnit. una eadẽq ciuitas.¬
& exparte ꝯpluit᷑. ⁊ exparte. arida remanet. inqua a se
p̃dicationis pluuiã repellit Dunt ⁊ eruĩ quidã. qui
exhortationis uba omnino n̾audiunt. Hi penitus sus¬
ciꝑe pluuã nolunt. Et sunt quidã qui audiunt s ta¬
men hane meduluitus ñsequutit᷑ qr alia inse uicia
resecant s inaliis graurt̃ ꝑdurant. Depe enĩ qͦsdã
uidemus. qͥ ꝑp̃dicationis ubum. a seinet ipsis auari¬
tie estũ repellurit. ⁊ ñsolum iã aliena ñrapiunt. s et
ꝓpria indigentib larguintur. uec tam̃ ire stimulos
edomant. nec pacientię moderamina ꝑmertis tran¬

Expanded text:
lteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se conteet ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt enim quidam, qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus pluviam suscipere nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, et tamen haec medullitus non sequuntur, quia alia in se vitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tran
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur. mala quȩ comiserunt. Inde gͦ audit᷑ benedictio
głȩ in laude dñi. unde priꝰ sonabat creatoris iniuria
de amore p̾sentiᷤ scłi. Et cordi penitentiũ fiunt iã
dno locꝰ suus. quȩ priꝰ in peccatiꝰ posita fuerant locus

Expanded text:
quuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio quuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
sedes suꝑ cherubui moucatur t̾ra. Hinc ꝓ afflictis et
penitentib dep̃cans ait. Cõmoiusti dñe teriã. ⁊ cõtur¬
uasti eã. sana contritiones eiꝰ qr mota e. Terra quippe
cõmota ⁊ turbata ẽ. peccator decognitione sii rectus
anrius. & adpenitentiȩ lamenta ꝑductus. Peccanti eũ
homini dic tum ẽ terra es⁊ interrã ibis Crorat ergo
ut sanetur contritio terre quia cõmota c̃. quatuius pec¬
cator quide culpis suis affugitur. de celestis miscłie
gaudio consoletur.ł lec c̃ itaq uor conmotionis mag¬
ne. q̃n unus quisq sua acta diuidicans. in afflictio¬
ne penitentie ꝑturbatur.S quid uox ipsa dicat au¬
diamus. Benedicta gła dñi. deloco suo. lo̾ enĩ malig¬
ni sp̃c fuerant corda peccantiũ si cũ sibimet ipsis uetti
ꝑpenitentiã redeunt aduitã. głeꝰ domus locꝰ fiunt.
ã enĩ se contri se erigunt ĩ penitentie lacrimis in se¬

Expanded text:
sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis inse
Abbreviated transcription (Latin):
quifit ad corda peccantiũ lamenta penitentiũ sequun¬
tur: ꝑuersi et enĩ quiq dũ priua agunt. ⁊ auistis rec¬
ta ñ audiunt. nesciint quã sint gͣuia quȩ cõmittunt.
atq eripsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt.
et iacentes inculpis quasi mollit̾ quiescunt. sicut de
quodã peccatore ⁊ securo populodicitur. requieuit
na cognoscere quit̾ror uiditii. quã subtilis examinatio
desingłis quibꝰq peccatis. ilico contremiscunt. implent᷑
gemitib.⁊ ñ se capientib suspirus anriant᷑. atq magno
pauore ꝯ cussi. inluctu afietib erumpunt. Propham g
uox magnę cõmotionis sequitur. quia pꝰ ũbum p̃dicati¬
onis conuersoꝵ atq penitentiũ luctus audiuntur. qui
enĩ priꝰ quieti iacebant inuulnere. tacti p̾modũ manu
medicinȩ. cũ dolore redeunt ad salutẽ. Dehac c̾motione
penitentiũ ꝑ propħam aliũ dr̃. pedes eiꝰ steterunt. et mno
uetur. Hinc psaliis ta ꝓpeccatorib exorat dicens. qui

Expanded text:
qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit erna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque, magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus stvetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ filioꝵ popłi tui. Uigilant᷑ intuendũ ẽ. qđ uoce dñca
ad propħam dr̃. ut priꝰ sermones eiꝰ audiat. ⁊ pꝰmodũ lo¬
quatur. Audimus enĩ u̾ba dei. dũ facimus. Ettc̾ ea pro¬
ximis recte loquimur. cũprius ipsi fecerunus. Qđ bene
martꝰ cuuangłista confirmat. cũ factũ dñi miraculũ
narrat dicens. Idducunt ei surdũ⁊ mutũ. et dep̃caban
tur eũ ut imponat illi manũ. Ciuꝰ ordinẽ curationis in¬
sinuat. subdens. Misit digitos suos in auridłas. ex puens¬
q tetigit linguã eiꝰ.: suspiciens incelũ. ingemuit. et ait
illi. Effeta. qđ ẽ adaꝑire. E t statĩ aꝑte sunt aures eiꝰ.:
solittũ ẽ iunculũ linguȩ eiꝰ et loquebat᷑ recte. Quid ẽ
enĩ qđ creator omniũ ds. cũ surdũ ⁊ mutũ sanare
uoluisset. maures illiꝰ suos digitos misit. ⁊ expuens lin¬
guã eiꝰ tetigit : Iuid ꝑdigitos redẽptoris. nisi dona
scĩ sp̃c designantur: Unde cũ inalio loco eieasset

Expanded text:
20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci stur ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus; et suspiciens in coelum ingemuit; et ait illi: Ephpheta; quod est adaperire; et stquebatur recte Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, ex expuens, linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona Spiritus sancti? Unde cum alio in loco ejecisset
Abbreviated transcription (Latin):
uetit᷑. sacrũ uolum comedit ⁊ uiscera repleta st̃. qi p̃cepta
uite quȩ sensiis caꝑe potuit memoria ñ amisit. s hec col¬
lec᷑tus indeo. inimꝰ legendo semꝑ⁊ recolendo seruauit.
Etfit plerumq ut tales quiq exdono celec̃tis gr̃e etiã
ũbum do trinȩ ꝑcipiant atq deueritatis pabulo qͦd ip¬
si intrinsec̃ dulcit᷑ ruminant⁊ ꝓrimos suauit᷑ pascanł.
Deqr ꝓfecto ore p̾dicatio tanto audieritib dulcis ẽ quanto
cor actioꝯt̾ria sius p̾dicationib ñ ẽ qr depropͥa uita su¬
munt. qđ ꝑlingnã ꝓrunis conferunt. Unde recte hic
ore meo sicut mel dulce. Liber qui uiscera repleuit. dul¬
cis more sicut mel factus ẽ quia ipsi de oiĩ potente
dño scuuit suauit̾ loqui. qͥhunc didicerint incordis sui
uiscerib ueracit᷑ amare. In eiꝰ quippe ore scriptura sacra

Expanded text:
venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde recte quoqore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra
Abbreviated transcription (Latin):
micitias inunicis reddere. de afflictione ꝓrimi gaude¬
re. Cuncta hec uctusti sunt hominis. qͦ uidelicet deradice
trahunus corruptionis.D. qͥiamista cxuperat. adp̃c epta
dñica m̃tẽ in benignitate cõmutat. de hoc rec te dicit᷑.
qr uetera transierunt. & ecee facta sunt noua. Iunc xͦ¬
sacri u̾bi p̾ceptũ uent̾ comedit. ⁊ uiscera medullitus
replentur. Depe enĩ qͣsdã iudimus. tota se mente ad
sce lectionis studium contulisse. atq utt̃ uerha drũ ca
rteo gnoscentes inquantis deliquert᷑ scmnet ipsos inlacri¬
mis mac̾tare. merore continuo affici. in nullis huiꝰ mundi
ꝓsꝑitatib delectari. ita ut eis uita p̾sens oneri. et lux ip¬
sa fastidio fieret. uix ad colloquendũ cõmunia admitte¬
re.atq a rigore disciplinȩ animũ difficile relaxare: pamo¬
re conditoris. luc̃tu solũmꝰ et silentio gaudere. Horũ itaq¬

Expanded text:
micitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudemicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere: cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: « Quia vetera transierunt, ecce facta sunt omnia sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrmis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
creatura: Hon eni magni ẽ meriti siquid foris erga nos agat᷑
incorꝑx .s. magnopere pensandũ ẽ. qͥd agat᷑ uimente. Nãp̃¬
sentẽ mundũ despicert. transitoria ñ amare. m̃tẽ medullitꝰ
inhumilitate deo ⁊ prorimo sternieit. cont̃ illatas. tumeli¬
as pacientiã seruare. ⁊ custodita pacientia delorẽ malitie
acorde repellere. egenis propͥa tribuere. aliena minime am¬
bire. amicũ indeo diligere ꝓpter dm̃ et eos qui inumici st᷑
amare. de affuc tione ꝓxii lugere. de morte eiꝰ quunumi¬
c̃ ẽ ñ cxultare. hȩc ẽ noua creatura quẽ idẽ magister gen¬
tuĩ apud alios discipulos uigilanti ocło requirit dicens.
Si qua gͥ in xp̃o noua creatura uetera transicrunt. ⁊ ecce
querere. transiteria ex concupiscentia amare. mentẽ insuꝑ¬
biã crigeit. pacientiã ñihabere. ex dolore malitie. aepreri¬
mi lesione cogitare. sua indigentibꝰ ñdare. atq admulti¬

Expanded text:
creatura ? Non enim magni est meriti, si quid foris erga nos agatur creatura ? Non enim magni est meriti, si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. 9. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximo sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et, custodita patientia, dolorem malitiae a corde repellere, egenis propria 1267 tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere, propter Deum et eos qui inimici sunt amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare, haec est nova creatura, quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt, ecce quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, ad multi