comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et eleuas uocẽ: sic ꝑ ascensus et
descensus uirtutũ frangas et ele¬
ues m̃tem. frangas descenden ad
compassionẽ primi: eleues. ascen¬
dens ad contemplationẽ dei. Noli
cantare cũ lucifero in cęlo. seu cũ
pͥmo homine in paradyso: sed cantes
intemplo cũ xp̃o. eiciens ementes
& uendentes ex eo: eiciens uendente
datam gr̃am. & ementes uanã głam.
Cantus diaboli cupiditas: cantꝰ pͥmi
hominis uoluptas: scd̃i caritas. In
cantu ecerũ di aboli st̃ tres false uoce̾:
et in cantu pͥmi hominis tres dissonȩ
et discordes. In cantu et enĩ diaboli.
pͥma uox ẽ elationis: scd̾a suggesti¬
onis ⁊ t̃cia desꝑationis: similit̃ et
incantu pͥmi hominis. pͥma uox
ẽ. delectatio: scd̾a consensus: tercia
excusatio. Ex his sex uocib constat
discordiȩ cantus. Musica diaboli.
ab altiori uoce cantari cepit. Incho¬
auit enim in cęlo antiphonam ela-¬
tiouis: dicens. Ponã sedem mẽa ad

Expanded text:
et elevas vocem, sic per ascensus et et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tua uocẽ tuã. habeto & animum:
frangis uocẽ. frange uoluntatẽ ÷
seruas consonantiã uocũ. serua &
concordiam moꝵ: ut ꝑ exemplum
concordes ꝓximo ⁊ ꝑ uoluntatẽ d̾o:
ꝑ obedientiã magistro. Hec ẽ cor¬
cordia moꝵ. St̃ etiã tres species so¬
noꝵ: quȩ fiunt pulsu. flatu. et
cantu. Ad cytharam ꝑtinet pulsꝰ.
ad organũ flatus: ad uocẽ cantuᷤ.
Assignari potest hec consonantia
sonorũ concordiȩ morũ: si refera¬
tur ad pulsũ cytharȩ. manuum
oꝑatio: ad flatũ organi. m̃tis de¬
uotio÷ ad cantũ uocis. sermonis
exhortatio. Pcute gͥ cordas cychare
manu bonȩ oꝑationis. ut concor¬
des ꝓximo ꝑ exemplũ mortifica¬
te carnis: imple organũ cordis fla
reddas d̾o dulcem sonũ pie deuo¬
tionis. Ut it̾m concordes magist᷑.
canta canticũ nouũ. canticũ obe¬
Quid ꝓdest dulcedo uocis. si ne
dulcedine cordisꝰ Sicut gͥ ꝑ ascẽ¬
sus & descensus musicȩ. frangis

Expanded text:
tua vocem tuam, habeto et animum, tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatreddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedest dulcedo vocis sine dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis
Abbreviated transcription (Latin):
in fine ꝑuenit᷑. St̃ etiã alii uoce
dissoluti. qͥ uocis suȩ modulatiõe
glantur ⁊ nec tm̃ gaudent de do¬
no grȩ. s etiã alios sꝑnunt. tum̃teᷤᷤ
elatione: aliud cantant qͣm libri
habeant. &. aliud forsitan iterũ
dicturi. ut sint illud idem canta¬
turi it̾m: tanta ẽ leuitas uoci. for¬
sitan et m̃tis. Cantant forsitan.
ut placeant popło magis qͣm deo.
Qui sic cantant ñ cantant incho¬
ro cũ maria sorore moysi: s in pa¬
latio cũ herodiade. ut placeant diͦ¬
cumbentib uł herodi. Timeo aut̃
ne sicut delectant᷑ altitudine uociꝰ:
delectent᷑ ctĩa elatione m̃tis. Nlemo
tam̃ altius cantat eo. quẽ dñs consu
dulciꝰ qͣm cui inclinat añs aurẽ suã.
uoce mea inqͥt dauid ad dñm ela¬
maui: et exaudiuit me de monte
scõ suo. Esto gͥ in ualle humilitatis:
ut in monte scõ audiri mearis. Si
sic cantas ut ab aliis laudẽ queras.
in theatrum. Habes in potestate

Expanded text:
in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exadulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras,in theatrum. Habes in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
pudens contempserit: etram si ñ
abcesserit. de ur̃a societate ꝓiciatur.
Nonenĩ ut ait beatus augustinꝰ hoc
rum locis. uerumetiam in om̃ib
motib nr̃is nicħ fiat. qd̾ cuiusqͣm
offendat aspectũ. congruum mͥ
fore uidet᷑. ut maxime in ecclesia
cũ ad opus dei uentum fuerit. hu¬
militatis honestas diligentiꝰ obser¬
uetur:ne qui in ȩccła ante conspec¬
tum dei conuenimꝰ ÷ ibidem det̾io¬
res simꝰ. Sunt enĩ quidam qͥ m̃te
uagi. attoniti ocłis. habitu disso¬
luti. plana parietũ ꝓspicientes
plustrant: aliud cantant. & aliud
cogitant. In choro sunt corꝑe. s in
foro m̃te ⁊ nc̃ intꝰ st̃. nc̃ foris exeun
nec tm̃ intꝰ dissoluti. s etiã cũ exie¬
rint foras curiosi: psalmodiȩ u̾ba
ꝓferunt. s psalmodiȩ sensum ñ
attendunt. Unde beatus Go. Hox
inquit psalmodiȩ cũ ꝑ intentionẽ
cordis agitur: ꝑ hanc om̃i potenti
in eodem. Dum inquit ꝑ psalmo¬
diam compunctio infunditur:
uia nob̃ in corde fit. ꝑ qͣm ad iħm

Expanded text:
s contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc rum locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti in eodem: « Dum, inquit, per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
nestas in habitu: mediocͥtas i
uictu: in claustro assidui. ad cu¬
riam rari. ut ñ sint curiales. sed
claustrales: sint intenti psalmis.
ñ causis: in claustro ñ sit rumor
s lectio. in capło ñ lites s confessi¬
o: sit in choro seu̾a simplicitas.
crrca altare reu̾entiȩ honestas. Ex
his gͥ obseruantiȩ mandatis: pen¬
det summa totius religionis:¬

Expanded text:
nestas in habitu, mediocritas in nestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis
Abbreviated transcription (Latin):
pene nulla illecebriᷤ uitȩ blan¬
dicies. qua se castitas scĩmonialiũ
ñ commaculet. Scũarii gͦ lapi¬
des disꝑsi sunt in plateis. cũ religi¬
osi quiq lata mundi itinera sec¬
tantur: et ñ solum in plateis. sed
in capite omĩum platearum dis¬
ꝑguntur. dũ ꝑ desid̾ium huius
mundi oꝑa ꝑagunt: et tam̃ de
religioso habitu culm̃ honoris uel
laudis querunt. In capite gͦ platẽ¬
arum disꝑsi sunt. quia et iacent
ꝑ minist̾ium oꝑis: et honorari
uolunt de imagine sc̃ĩtatis. Qͥd
ẽ gͥ cũ tales ad altare accedunt ⁊
in claustro uł in scło potest esse:
qͣm qd̾ ad sacͥficium dñici corꝑis
accedas sine reu̾entia et sine de¬
uotione: Possunt ea quȩ diximꝰ
animũ legentis instruere. si ca¬
ueant᷑ quȩ noxia sc̃. si teneant᷑¬
quȩ utilia÷ ut p̾lati subditos di¬
ligent̃ custodiant: subditi p̾latiᷤ
benigne obediant: deuoti sint
senes: laboriosi iuuenes: sit ho¬

Expanded text:
pene nulla illecebrae vitae blanpene nulla illecebrae vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commaculet. Sanctuarii ergo lapides dispersi sunt in plateis, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Et non solum in plateis, sed in capite omnium platearum disperguntur, dum per desiderium hujus mundi opere peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris vel laudis quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, qin claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit ho
Abbreviated transcription (Latin):
camisia delicatior alba. Ecce qͦmͦ
obscuratũ ẽ aurĩr: mutatꝰ ẽ color
tatusẽ color optimus decoris et scĩ¬
tatis. in feditates uicioꝵ. Qui sũt
te om̃iũ platearum: nͥ ut qͥdam¬
sapiens dicit. sacerdotes. xp̃i. et mi¬
nistri sacͥ altaris. & canonicoꝵ sc̃a.
et d̾o consecrata societas. nec ñ et
uirginũ & scĩmonialiũ innume¬
rositas. qui semꝑ appare debent
in secreto d̃i conspectib. qͦs ñ qͣm
necesse ẽ. foris conspici. ñqͣm extͣ¬
neis et scł̃i actionib occupari:
plorantur qͣsi lapides scũarii. in
capite om̃ium platearũ: qͥa dũ
ꝑ uitã et orationẽ intus ẽe in con-¬
templatione di semꝑ debuerant:
ꝑ uita reꝓbam foris passim uacãt.
Ecce iam pene nulla ẽ scłaris
uitȩ actio. qͣm sacerdotes xp̃i ñ
amministrent. nulla mundi ne¬
gotia in quib ministri altaris se
ñ occupent: nulla rerũ ĩꝓbitas
qua monachicꝰ ordo se ñ ĩplicet:

Expanded text:
camisia delicatior alba. Ecce quomodo camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color tatus est color decoris et sanctitatis, in foeditatem vitiorum. Quomodo te omnium platearum, nisi, ut quidamsapiens dicit, sacerdotes Christi et ministri sacri altaris, et canonicorum sancta et Deo consecrata societas, nec non et virginum et sanctimonialium numerositas, qui semper apparere debent in secreto Dei conspectibus, quos nunquam necesse est foris conspici, nunquam extraneis et saeculi actibus occupari. plorantur quasi lapides sanctuarii in capite omnium platearum, qui dum per vitam et orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saecularis vitae actio, quam sacerdotes Christi non administrent; nulla mundi negotia, in quibus ministri altaris se non occupent; nulla rerum improbitas, qua monachicus ordo se non implicet;
Abbreviated transcription (Latin):
rent nͥ se ipsos aliquid recepturos
sꝑarent. Accessit ad iħm petrus.
accessit et iudas: accesserunt disci¬
cifigentes. Accedunt et cotidie ad
corpꝰ. xp̃i religiosi: accedunt et pu̾¬
si sacerdotes: qui ea quȩ offerunt᷑
ad m̃sam xp̃i. offerunt in mensa
diaboli. ipsa ẽ. alea fati. In illa dm̃
inuocant: in ista ꝑiurant: ñ enĩ
orationi uacant. s lusib exultant.
Legem di nec sciunt nec diseunt:
uacantes ocio. cominessationib.
et ebrietatib studentͥ. trenis in¬
hiant. trena sapiunt: assidui ĩ
plateis. in ȩccłia rari: tardi ad in¬
uestigandam culpã pecc̃oris : pa¬
rati ad inquiranda uestigia lepo¬
ris. uelociores ad congregandos
canes. qͣm ad conuocandos pauꝑe̾:
libentius porrigunt panem cani
qͣm pauꝑi. Plures seruiunt eiᷤ ad
m̃sam. ad missam nullus. famuloᷤ
& famulas hab̾e secũ uolunt: s cle¬
ricos hab̾e ñ possunt. qͥa nolunt.
Hi sunt quoꝵ thalamꝰ ornatior ẽ

Expanded text:
rent, nisi seipsos aliquid accepturos rent, nisi seipsos aliquid accepturos sperarent. Accessit ad Jesum Petrus, accessit et Judas, accesserunt cifigentes . Accedunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt et perversi sacerdotes, qui ea, quae offeruntur ad mensam Christi, offerunt in mensa diaboli. Ipsa est alea fati, in illa Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciunt, nec discunt, vacantes otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum thalamus ornatior est
Abbreviated transcription (Latin):
altũ petit. et clarũ habet uisum.
intellectualitas: ꝑ arietẽ qͥ ceruico¬
sum ẽ animal. carnaliᷤ ⁊ magina¬
tio signatur. quȩ cornib suꝑbiȩ
sp̃u reluctatur. Hȩc tͥum anno¬
rum dicunt᷑ ẽẽ: ut indiuidue tͥ¬
nitatis imbuant᷑ amore. Ego aut̃¬
ñ tm̃ gͣuor accessu uolucrũ: s etiã
inquietor importunitate muscaꝵ:
quȩ uenientes ex egypto. adhuc se¬
quunt᷑ sacͥficantes in deserto. In il¬
lis timeo rapinã: in istis maculã.
Tres st̃ aut̃ muscȩ egypti: idẽ. ua¬
nitas. curiositas. et uoluptas. Mu¬
ca uanitatis inqͥetat. & maculat
sacͥficium humiliati cordis: musca
curiositatis. sacͥficiũ orationis: mꝰ¬
ca uoluptatis. sacͥficiũ mortificate
carnis. Accedo gͥ ad altare. uanus.
curiosus. uoluptati subditus. St̃
etiã multi alii in scło. qͥ ñ tm̃ ua
ni.curiosi. et uoluptuosi. s etiã
cũ ambitione ñ cũ deuotione ac¬
cedunt ad m̃sam xp̃i : qͥ ñ accede¬

Expanded text:
altum petit, et clarum habet visum, altum petit, et clarum habet visum, intellectualitas; per arietem, qui cervicosum est animal, carnalis imaginatio signatur, quae cornibus superbiae spiritui reluctatur: haec trium annorum dicuntur esse, ut individuae Trinitatis imbuantnon tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deserto. In illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non cum devotione accedunt ad mensam Christi, qui non accede
Abbreviated transcription (Latin):
consecͣtione. Cũ obtulisset abrahã
sacͥficium dño. pꝰt uictoriam qͥnq
regum. uaccam cͥennem. & caprã
tͥennem. et arietem tͥennẽ. et co¬
lumbã. et turturem: animaliũ
corꝑa diuisit: aues uͦ indiuisas
dimisit. Descendebant aut̃ uolueͤs
suꝑ corꝑa diuisa: s abrahã abige¬
bat eas. Aues sunt sp̃ales: anima¬
lia. corda carnalia: Adu̾sus se in¬
uicem animalia diuidunt᷑: dũ
huntur. Porro aues indiuisȩ re¬
manent: quia sp̃ales semꝑ uni¬
tatis uincłm tenent. Supͣ corꝑa
uͦ diuisa uolucres descendunt:
qͥa in diuisione carnaliũ de mo¬
nes desid̾i sui pastum querunt
Sunt &e aliȩ uolucres. importu¬
ne silicet cogitationes : quȩ in ip¬
so nr̃ȩ orationis sacͥficio qͣndoq se
ingerunt: et qd̵ in nob̾ d̾o immo¬
lamꝰ. hoc raꝑe uł cõmaculare uo¬
lunt. S abraham abigente diffu¬
giunt uolucres: quia manus sc̃ȩ
animal. sensualitas⁊ ꝑ capram ꝗͦ

Expanded text:
consecratione. Cum obtulisset Abraham consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque regum, vaccam triennem, et capram triennem, et arietem triennem, columbam quoque et turturem, animalium corpora divisit, aves vero indivisas dimisit. Descendebant autem volucres super corpora divisa, sed Abraham abigebat eas . Aves sunt spirituales, animalia corda carnalia. Adversus se invicem animalia dividuntur, dum huntur. Porro aves indivisae remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunt et aliae volucres, importunae scilicet cogitationes, quae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia manus sanctaanimal, sensualitas; per capram, quae
Abbreviated transcription (Latin):
gat et frẽm suũ. De longitudine
uͦ scͥptum ẽ. cũ achab rex isrł uine¬
am naboth uert̾e uellet in ortum.
qd̾ ille moralit̃ intelligens. mori
maluit qͣm consentiret. ut labor
excolende carnis lit̾etur in ortũ
uoluptatis: uoluit ẽẽ. in bono ꝑ¬
seu̾antiȩ m̃suram longitudinis.
t̃minum mortis. Supra ꝓfundũ
gͥtimoris altitudo spei locatur: ne
ꝑ timorẽ ad desꝑationẽ animꝰ ꝑdu¬
catur. Post spem caritas. pꝰt carita¬
tem ꝑseu̾antia ponit᷑: ut qui sꝑat¬
amet. qui amat in hoc qd̵ amat
ꝑseu̾et. Prime gͥ et sed̃ȩ crucis ĩn¬
suras. diligens lector assignare
pot̾it cũ uoluerit. Nos autẽ re¬
u̾tam᷑ ad ea quȩ cepimus: ut sac̾¬
ficium dignũ d̃o offerre ualeamꝰ.
Tria sunt autẽ sacͥficii g̾na. Unũ
dñ ici corꝑis: alt̾m contͥti cordis:
tcium mortificatȩ carnis. Opor¬
tet gͦ p̾ced̾e sacͥficium humilita¬
tis in m̃teͥ afflictionis in carne:
ut habeat᷑ deuotio in dñici corꝑiꝰ

Expanded text:
rem suum . De longitudine vero scriptum est. Cum Achab rex Israel vineam Naboth vertere vellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei locatur, ne per timorem ad desperationem animus perducatur. Post spem charitas, post charitatem perseverantia ponitur, ut qui sperat amet, in hoc quod amat perseveret. Primae igitur et secundae crucis mensuras diligens lector assignare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sis in ꝑadyso sublimis. Noli qͤ¬
so eẽ in capło sicirt sathan in cȩlo.
uł sicut adam in paradyso: unuᷤ
enĩ desꝑat. alter excusat. Tanto
aut̃ sathan det̾ior: qͣnto desꝑatior.
Annescis sathan expulsum a ca¬
pitulo eȩti: adam a capło ꝑadisy
uidam a capło xp̃i: Primum
capłm fuit incȩlo: scd̃m in ꝑady¬
so ⁊ t̾cium in orto. In unoqͦq tam̃
p̃erat d̾s. In pͥmo. pͥma culpa suꝑ¬
biȩ ⁊ in scd̃o inobedientiȩ: in t̾cio

Expanded text:
ut sis in paradiso sublimis. Noli quut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum in paradiso, tertium in horto. In unoquoque tamen praeerat Deus. In primo, prima culpa superbiae; in secundo, inobedientiae; in tertio
Abbreviated transcription (Latin):
circuire. S eũ sathan a facie dñi
exiit. beato iob et substantiȩ eiuᷤᷤ mo¬
iestus fuit : quia quidã fr̃s ꝑu̾si &
cũ ꝑmanent in claustris. et cũ exe¬
unt. bene uiuentib intus et ext̾i¬
us molesti fiunt. Scito tam̃ quod
qͥcqͥd intus et ext̾ius delinquitur:
in capitulo ꝑ confessionẽ relaxat᷑.
Hȩc ẽ domꝰ uicina ꝑadyso: de do¬
mo etenĩ confessionis. fit tͣnͣsitus
ad beatitudinẽ et̃nȩ pacis. Eres st̃
itaq domꝰ. in quib hospitamur
egͥssi de carc̾e antiqui hostis: do¬
entie: domꝰ indulgentiȩ. In do¬
mo miscd̾iȩ apud patrẽ suscipim᷑
ꝑ pietatem uisitatr: in domo obe¬
dientiȩ apud filiũ ꝑ passionem re¬
dempti: indomo indulgentiȩ ap̃
ti. Prima domꝰ renuntiantib pec¬
cato. asfinis ẽ. egypto: scd̃a domꝰ
ꝓficientib in bono. ꝓxima ẽ de¬
serto: tc̃ia delectantib in dño. cõ¬
iuncta ẽ paradyso. Esto gͥ humiliᷤ.

Expanded text:
circuire. Sed cum Satanas a facie Domini circuire. Sed cum Satanas a facie Domini exiit, beato Job, et substantiae ejus molestus fuit; quia quidam fratres perversi et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et exterius molesti fiunt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiqui hostis, doentiae, domus indulgentiae. In domo misericordiae, apud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in domo indulgentiae, aputi. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ benignitas remissionis.
Motus siquidem pat̃ pietate. mi¬
sit filiũ ut redim̾et: ꝓmisit etiã
spm scm̃. in quo pecc̃a dimittͥet.
Ni desne quomͦ ꝑtinet ad patrẽ
potestas mittentis ⁊ ad filium hu¬
militas obedientis ⁊ ad sp̃m sc̃m
remissio penitentis: Est gͥ capi¬
tulũ officina sp̃s sc̃i: in qua filii
d̾i congregant᷑. ut ei reconcilien¬
tur. Noli eẽ frãt qͣsi sathan incer
filios d̾i. Int̃ filios d̾i sathan ẽẽ.¬
dicit᷑. qui fi̾s suos conturbat. qͥ
fr̾ib dethit: et eisdem maliuolꝰ
insidiat᷑. Sathan adu̾sariꝰ int̃p̃¬
tatur: et sathan ẽ. qui magistro
contradicit. et fr̾ib adu̾satur. Ad qͦm
dicit᷑. Unde uenisꝰ De eo queritur
unde ueniat. qui nunqm ẽ stabił:
s semꝑ instabilitatem uaguᷤᷤ amat.
Unde et subdit᷑. Circuiu t̃ram: &
ꝑambulaui eam. Hoc enĩ solent ꝑ¬
uersi fr̾s fac̾e: officinas. parentũ
domos. uicinas ȩccłias uagando

Expanded text:
Spiritui sancto benignitas remissionis. Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem Pater pietate misit Filium ut redimeret, promisit etiam Spiritum sanctum in quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum sanctum remissio poenitentis? Est igitur capitulum officina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregantur, ut ei reconcilientur. Noli esse frater quasi Satan inter filios Dei . Inter filios Dei Satan dicitur, qui fratres suos conturbat; qui fratribus detrahit, et eisdem malevolus insidiatur. Satan, adversarius interpretatur. Et Satan est, qui magistro contradicit, et fratribus adversatur. Ad quem dicit: Unde venis? De eo quaeritur unde veniat, qui nunquam est stabilis, sed semper instabilitatem amat. Unde et subditur: Circuivi terram, et perambulavi eam ; hoc enim solent perversi fratres facere, officinas, parentum domos, vicinas ecclesias vagando
Abbreviated transcription (Latin):
ram pilato iudicatũ : An nescis regẽ
celi a militib int̾ra flagellatũ: Cu¬
is ⁊ et tu uirgam renuis: flagella¬
ri ñ erubuit corã popło: & tu spo¬
liari dedignaris corã magistro:
Accusat᷑ xp̃s. et tacet corã militi¬
b. ut darec nob̃ exemplũ pacĩȩ:
accusaris et tu & litigas. ut sis
ta m̃de penit̾e nolunt: qͥ u̾itati
contradicunt ⁊ et humilitatẽ
confessionis sꝑnunt. Si in hoc
re gͦ in loco remissionis indu¬
cis litem contradictionis: hic
ẽ. locus diabolo p̃ cet̾is odiosus.
Hic amittit: qͦs alias acqͥsiuit.
Hic ẽ enĩ locꝰ spũ scõ consectus.
Ubiq pat̾. ubiq filius. ubiq sp̃s
spũi scõ dicit᷑ ẽẽ deputat᷑. Possunt
enĩ quedã de ꝑsona filii: quȩ non
debent dici de ꝑsona sp̃s scĩ. Incar
u̾sitatem ꝑsonarũ. diu̾sa singłis
assignant᷑ officia. Consid̾atur et e¬
nim in patre pietas miserationis.
infilio affectus redemptionis: in

Expanded text:
ram Pilato judicatum? An nescis regem ram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus in terra flagellatum? Tuis, et tu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram magistro? Accusatur Christus, et tacet coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis ta mente poenitere nolunt, qui veritati contradicunt, et humilitatem confessionis spernunt. Si in hoc are ergo in loco remissionis inducis litem contradictionis? Hic est locus diabolo prae caeteris odiosus, hic amittit quos alibi acquisivit: hic est enim locus Spiritui sancto consecratus. Ubique Pater, ubique Filius, ubique SpirSpiritui sancto dicitur esse deputatus. Possunt enim quaedam de persona Filii dici, quae non debent dici de persona Spiritus sancti. Incarnversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in
Abbreviated transcription (Latin):
penitentię remedia. Attende gͥ
insamaritano p̃latũ: in stabu¬
lo capłm: in ufusione uini et
olei fom̃tum consolationis. et
asꝑitatem correptionis. In hoc
capitulo ẽ etiã piseina compune¬
tionis: in qua sanatꝰ ẽ infirmuᷤᷤ
pꝰt cõmotionẽ uerȩ confessionis.
llec tam̃ sanat᷑ nisi unus : nisi
enĩ assit unitas. deest sanitas.
Qui gͥ amãt litem: destruunt
unitatem. Intolerabilis gͥ hec
abusio. ut ibi litiges. ubi accu¬
sare teipsum debes: ut ibi auge¬
atur culpa ubi deleri potest⁊
ut ubi contẽpnis xp̃i uicariũ:¬
contẽpnas xp̃m. Ait enĩ ipse
de p̾latis. Qui uosspernit: me
sꝑnit. S forsitan dicet aliquis.¬
Religiosum pati possũ magistrũ:
s cũ negligentiã p̃latoꝵ considero.
obedire contemno. Cũ uideo fres
me ipso det̾iores: accusationes eoꝵ
pati nolo. Cũ dicis frẽs teipso det̾io¬
res: det̾ior factus es. Quare ꝯtemniᷤᷤ
magistrũ: Au nescis xp̃m co¬

Expanded text:
poenitentiae, remedia. Attende igitur poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut ubi contemmis vicariustum. Ait enim ipse de praelatis: Qui vos spernit, me spernit . Sed forsitan dicet aliquisReligiosum pati possum magistrum, sed cum negligentiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum co
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ato conliso et accenso audire p̃¬
dicationẽ. nͥ ueniat ꝑ affectũ. uid̾e
ꝑ cognitionẽ: nͥ ꝓbet ꝑ effectum.
Cũ enĩ uidet in domo conu̾sioĩs
bona contẽplationis. et recogitat in
se eaque audierat adhuc in scło posi¬
tus de bonis actiuȩ uite. oꝑa scilicet
miscd̃ie. benignitatis et concordiȩ.
pondus laboris. affuctionẽs carnis.
uilitatẽ cibi. quietẽ silentii. et ite¬
rum attendit ꝑ contemplationẽ
futurȩ uitȩ p̃mia. ubi erit iustis
et̃na bonitas. felix et̃nitas. gaudiũ
sine dolore. quies sine labore: cum
autẽ hȩc uidet. dicit. Media parͤ
mͥ ñciata ñ fuerat. An nescis quia
et longiorem: tauto maiorem.
In actiua siquidẽ uita finisẽ in
labore: in contemplatiua nec
defectus in bonis. nec t̾minus in
omĩps pat̃ benigne ꝓuidensin
eccłiis instituit tria. scilicet me¬
dicos. loca. remedia. Hec tria de¬
signant᷑ ꝑ samaritanũ. ꝑ stabu¬
lum. uinum et oleum. Medici
sunt p̃latri loca. capitula: modi

Expanded text:
nso audire praedicationem, nisi veniat per affectum, videre per cognitionem, nisi probet per effectum. Cum enim videt in domo conversionis bona contemplationis, et recogitat in se ea, quae audierat adhuc in saeculo positus de bonis activae vitae, opera scilicet misericordiae, benignitatis et concordiae, pondus laboris, afflictionem carnis, vilitatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, inquam, haec videt, dicit: Media pars mihi nuntiata non fuerat. An nescis, quia et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa vero nec defectus in bonis, nec terminus inotens Deus benigne providens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi
Abbreviated transcription (Latin):
qd urt̃pretat᷑ bechel esficitur.
In hac domo altare dño erigitur:
ii hac domo claustͥ sp̃alĩ ordo stabilit᷑.
terialis struetura fieri solet:
sic in .iiͦiͦi. uirtutib anuni qͣdra¬
tura claustri sp̃alis ꝑ sunilitudinẽ
assignari potest: que sunt contẽ

Expanded text:
quod interpretatur Bethel, efficitur. quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur.i materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
plicata capitur. frĩtres autẽ dinȩ.
sororem suam in aliena domo
du morari ñ ꝑmitcunt: s int̃¬
fecto sẏchem cũ reliquis masłis.
urbe depopulata. sororem suam
tollunt: uxores uͦ eoꝵ captiuaᷤ
ducunt. Sororem suã filii ia¬
cob cũ reliquis mascłis inter¬
fecto sychem reducunt: qͣndo
uiriles animȩ motus contra
uicia luctantes. expulso dia¬
bolo et maiorib uicus extir¬
patis. m̃tem a carnali desid̾io
uiolatã. secũ qͣsi qͣdam ui ab
hostib creptam man̾e eoguis.
Mulieres uͦ captiuȩ ducunt᷑. dũ
delectationes anuni extra t̾ram
carnis exulate. a desid̾iis carna¬
congregato popło di. a finibus
illis exeunt cũ sorore: quia cũ
mens pꝰt lapsũ resipiscit ⁊ uir¬
tutum collectis agminib. ue
it̾m capiatur a carnalib desid̾i
etiã altiꝰ ascendit. Ascendit enĩ
in bethel. S hoc fit: qͣndo mẽs
ascensiones uirtutũ inse dispo¬
nit. Sic gͥ in bethel ꝑuenitur:
qnͣdo cor cuiuslibet domuᷤ di

Expanded text:
plicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnacongregati filii Jacob a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibus desideretiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tis quibdam laicis. qui adhuc por¬
tant. et mmurant. et tales qui ĩ
scło pauꝑiores uixerant. qͣm nũc
uiuant: et nc̃ in monast̾io quer̃t
quȩ nec foris hab̾e potuer̃t. Sic cũ
tas quidã abier̃t: quidã remanse¬
remanent: ad bellũ uͦ expediti &
fortes ire ñ timent. Qui gͥ uestes.
cibos. et quietem carnis diliguirt.
ad debellandos amalechitas. id est
ad destruendas carnis delectatio¬
nes ñ ꝓcedunt. Hoc enĩ int̃p̃tat᷑
amalech: popłs lambens. Sic fi¬
lii gad. et filii ruben. & dimidia
tribus manasse. renuunt tͣnsire¬
e
iordanẽ. et ad bella cũ fr̾ib ꝓcede:¬
aptam nutͥendis animalib obti
nimalib querunt: hi sunt qui
motus irrationabiles animi in
desidiis carnis pascunt. Nullus
ne portat: et quib in pͥmis fuit
grauior. nunc ẽ gratior. ꝑ hoc gͥ
laborauer̃t. ut cũ ipsis quietus

Expanded text:
tis quibusdam laicis, qui adhuc jugum portant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic, cum tas, quidam abierunt, quidam remanse, ad bellum vero expediti et fortes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad bella cum fratribus procedeaptam nutriendis animalibus obtinimalibus quaerunt, hi sunt qui motus animi irrationabiles in desideriis carnis pascunt. Nullus ne portat, et quibus prius fuit gravior, nunc est gratior. Pro hoc igitur laboro, ut cum ipsis semper quietus
Abbreviated transcription (Latin):
tio dicit᷑. In euiꝰ sinu dũ
se recipit animꝰ. sola cęlestia me¬
ditatur: seꝑatur a t̃renis: a tͤba
cogitationũ carnaliũ longe poni¬
tur ⁊ dulces carnis refugit affectͦ:
uagos sensuũ motus restringit:
in dño delectat᷑᷑: anglica fruitur
dulcedine: legit in libro uitȩ⁊ ꝓ
silentio pacẽ tenet: in choro uir¬
tutũ. seruat concordiam morũ.
Sumini patͥs bonitatẽ. anglicȩ
creaturȩ beatitudinẽ contẽplat᷑.

Expanded text:
 dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, be
Abbreviated transcription (Latin):
familiaritatis apotatasse : osten¬
dit nobis d̾s exempla quorũdã
qui peccauer̃t nec desꝑauerunt:
s amici d̾i facti sunt. An ignoraᷤᷤ
petͥ uegationẽ⁊ an nescis thone
dubitationem: Nonne pꝰt cul¬
pam dilexit mariam:Amat
xp̃c confitentium humilitatem
ñ suꝑboꝵ. obstinationẽ: qui de¬
clinant cor suũ in u̾ba malicis
ad excusandas excusationes in pecc̃is:

Expanded text:
familiaritatis apostatasse, ostenfamiliaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ creaturȩ cui p̃positus erat
subditus fuit. Sic quidã qͣndo
et licet eis alii obediant. ipsi tñ
obedire p̾latis nolunt. Unde gͥ
ꝓcessit deiectio in dignitate:
Unde subiectio in potestate:
Unde turbatio in familiaritate :
Unde tt̾m malũ in angło⁊ cum
nec p̾cessisset nec tunc eẽt: Unde
pecc̃m in pͥmo homine:: cũ meluᷤ
deb̾et crede p̃cepto creatoris. qmͣ
suggestionib antiqui hostis: Qͦ¬
mͦ contigit. ut iudas qui in tm̃¬
ei fuerat familiaris: in malum
consensisset uideis: Quare it̾m
xp̃c in tantũ fecit eũ sibi famili¬
arem: qũe nou̾at int̃ discipłos
det̾iorem: Quo digredior: Quo as¬
cendo: Aitioris est enĩ hoc oꝑis &
subtilioris. Scio tam̃ qd̾ si ueniret
sathan ad capłm confessionis : ĩ¬
petrare posset indulgentiam re¬
missionis.S ne desꝑaret homo cũ
audiret angłm tantȩ dignitatis
desꝑasse : hominem tantȩ pote¬
statis peccasse: discipłin tante

Expanded text:
sit, creaturae, cui praepositus erat sit, creaturae, cui praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex datet licet eis alii obediant, ipsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat familiaris, in malum consenserit Judaeis? Quare iterum Christus in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae
Abbreviated transcription (Latin):
medas. De c̃cio dicit᷑: et retulit
.xxͣx. argenteos. et ꝓiecit in tẽplo.
Pena culpȩ pͥmȩ casus : scd̃e la¬
bor:c̃ciȩ laqueus. De pͥma dicit᷑.
uidi sathanã qͣsi fulgur de cȩlo
cadentem: de scd̃a insudore uultꝰ
tui uesceris pane tuo: de t̃cia. la¬
queo se suspendit. et crepuit
medius. Histrib. tres claustra
bedire uolunt: alii uͦ qui famili¬
ares magistris loculos portant:
et in occulto detrahentes. magis¬
tros cruciant. Quid: Nocet ne dig¬
nitas. potestas. et familiaritas: Tre¬
atus intanta dignirate angłs ut
lucifer uocaret᷑: ñ attendens dig¬
nitatem creationis. casurꝰ sedem
quesiuit elationis.Sic quidam
claustraliũ dũ gn̾is nobilitate p̃¬
minent. dũ litt̾arum scĩa pollẽt.
latione placent. dũ in qualibet
artium cet̾os fr̾s p̃cellunt. elati¬
onis sedem petunt: et qui exdo¬
no tanti mun̾is humiliores esse
deb̾ent ⁊ contͣ debiliores et illit¬
t̾atos suꝑbi tument. Nostis etiã
dũ suo creatori obedire contẽp¬

Expanded text:
icitur, et retulit tringinta argenteos, et projecit in templo . Poena culpae primae, casus; secundae, labor; tertiae, laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralbedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent lationis placent, dum in qualibet artium caeteros fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam dum suo Creatori obedire contemp
Abbreviated transcription (Latin):
occidit uitulũ. carnis mortificati¬
onem pͣdicando: chorum ordinat.
symphoniã tangit. moꝵ concordi¬
am et unitatẽ edocendo. Inuitat
gͥ pietas desꝑantẽ ÷ trahit caritas
inuitũ ⁊ iratũ miscd̃ia pacificat÷
hylaritas securũ reddit. affabilitaᷤᷤ
fainiliarẽ ⁊ familiaritas secretum
aꝑit : aꝑtio secretoꝵ amiciciã ser¬
uat ⁊ p̃dicatio instruit: morum
concordia facit amicũ ꝓximo. hu¬
militas deo. S dũ hȩc fuint. ti¬
meo ne fr̃ ille qui foris erat. suꝑ¬
ueniat & dicat: pat̃. ecce tot an¬
nis seruio tͥ. et ñqmͣ mandatum
tuũ pͣt̾iui. et ñqmͣ dedisti mͥ hedũ
ut cũ amicis meis epularer: s pꝰt

Expanded text:
occidit vitulum, carnis mortificatioccidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum misericordia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amicitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicat: Pater, ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum a
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis miscd̾iȩ ianuis patet. Hospitũ
siquidem domꝰ: mens compatiens
appellari potest. Unde beatꝰ am-¬
brosiꝰ. Mens inquit sapientis: hos¬
pitalis debet ẽe. Mens enĩ hospita¬
litatis officio fungitur: cum delin¬
quentiũ fr̾m culpis benigne com¬
patit᷑. Habet hȩc domꝰ ministros
suos: qu hospitib seruiant. Pul
receptũ. affabilitas detinet⁊ esuri-¬
entem collatio pascit: fesso humi¬
litas seruit. Hȩc hospiti debentur:
hȩc reu̾tenti filio qui luxuriose
uiuendo partẽ substantie dissipa¬
uerat pat̃familias exsoluit. Alon¬
ge enĩ uenientẽ uidet: occurrit:
amplectitur. occidit uitulum sa¬
ginatũ: ordinat chorum. sym¬
phoniam tangit. Sic et sp̾italiũ
patrũ pietas. quȩ qͣsi pat̃uo affec¬
tu p̾sidet subiectis. delinquentẽ
discipłm. cũ ꝑ penitentiã redie¬
rit. longe uenientẽ uidet cõpa¬
tiendo: occurrit indulgendo:am¬
plectitur familiarẽ sibi faciendo

Expanded text:
apertis misericordiae januis patet. Hospitum apertis misericordiae januis patet. Hospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. Pulsreceptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum cum per poenitentiam redierit longe venientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo;
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Citius eni destrui possunt.
Lignea enĩ igne comburit᷑⁊ lapi¬
dea gelu frangit᷑: picta uͦ nichil
portat. s ab alio sustentat᷑. Hec au¬
tem in edificio nr̃e m̃ntis: oculo in¬
telligibili qũq discerni possunt.
Dum enĩ facib iracundiȩ. seu
lururiȩ flaminis succendim᷑: quid
aliud in nob̃ qͣm patientie basis
uł abstinentie fortitudo destruit᷑:
Dum enĩ caritas in nob̾ frigescit.
et mens ad diu̾sa desid̃ia partit᷑:
ñne lapidea basis frigore tempta¬
tionis in partes diuidit᷑: Basis
uͦ picta ẽ patientia ficta: quȩ si¬
militudinẽ tenet ñ ueritatẽ : co¬
lorem ñ fortitudinẽ. Si mulatioĩs
etenĩ patientia in ostensione ẽ: ñ
gelu frangi. aut igne comburi:
quȩ portent tabulas uirtutum:
quȩ sustineant pondꝰ colũnaꝵ.
id c̃ obedientiam prelatorum.
nas. hospitum domꝰ pͥor occurrit:
quȩ ꝑegͥnantib in regionẽ longin¬
qmͣ. cũ ad claustrũ animȩ redierĩt.

Expanded text:
tibus, citius enim destrui possunt. tibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non gelu frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praelatorum. urrit, quae peregrinantibus in regionem longinquam, cum ad claustra animae redierint,
Abbreviated transcription (Latin):
Posuit moyses in tab̃nacło suo
iustus uͦ conscĩam. Archa moy¬
si decorat᷑ auro purissimo intu
et ext̾ius ⁊ caro xp̃i deaurat᷑ intꝰ
diuinitate. extius miracłorui
claritate: conscĩa iusti interius
fulget splendore puritatis ⁊ ex̾uis
tes: & bine incastraturȩ erant ꝑ
singłas tabulas: ut alt̾a alt̾i iun¬
g̾etur. Ouȩ bases sub una tabła
ponebantur ex utͣq parte angu¬
loꝵ: uͥ incastraturȩ lat̾um in an¬
gulis t̃minant᷑. Tabulȩ quȩ dis¬
ponunt᷑ ꝑ circuitũ: designant
moralit̃ ordinẽ uirtutũ. binȩ uͦ
incastraturȩ que erant insingu¬
lis tabulis: st̃ affectꝰ m̃tis. et ex¬
hibitio oꝑis. Dum enĩ menꝰ oꝑi
concordat: ne cabula tabulam
excedat. incastraturȩ firmitaᷤᷤ ser¬
uatur. Duȩ uͦ bases sub singulis¬
et longanimitas in ꝓsꝑis et in ad¬
u̾sis. Sunt et aliȩ tres basiũ speci¬
es. quȩ nc̃ in nr̃is edificiis reꝑiun¬
tur: scilieet lignea. lapidea et
picta: s he fragiliores st̃ p̃ceden¬

Expanded text:
Posuit Moyses in tabernaculo suo justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exteriuset binae incastraturae erant per singulas, ut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singuliset longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
quͤro ueniã: desid̾o głam. S forsi¬
tan queris. utrũ repꝑire possis
m̃suras utͥusq crucis. Dñicȩ cͥcis
ꝓfundũ habet beatus iob. altitudi¬
nem dauid. latitudinẽ paulus:
longitudinẽ naboth. De ꝓfundo
timoris dicit᷑. E rat iob uir rectus:
et cimens dm̃. De altitudine spez

Expanded text:
quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus, et timens Deum . De altitudine spei
Abbreviated transcription (Latin):
at: nec amor neggligentiã patia
rem qͣsi rex circumstante exerei¬
tu: eram tam̃ mentiũ consolator.
Ecce timor ex auetoritate regiminis.
amor autẽ ex dulcedine consolatio¬
nis. Sic et uulnerib illius qͥ inci¬
dit in latrones. samaritanꝰ uinum
designans seu̾itatem districtionis:
neq inulta asꝑitate exulc̾entur.
subditi: neq nimia benignitate
soluant᷑. Sic et in archa tab̾nacłi
uirga simul & manna erant .i.
uirga distͥctioĩs. et manna dulce
Hec ẽ uirga directionis ꝑ correctionẽ:
hic ẽ baculus sustentationis ꝑ con¬
solationẽ. S ut suꝑius diximꝰ plus
amari asubiectis p̾lati appetart.
qͣm timeri÷ ne seu̾itatis nimiȩ u¬
ultus eliminet: qͦs cõpassioĩs beni

Expanded text:
at, nec amor negligentiam patiatat, nec amor negligentiam patiatCum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius, qui incidit in latrones, Samaritanus vinum designans severitatem districtionis, neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. » Sed et in arca tabernaculi virga simul et manna erant , id est, virga districtionis, et manna dulcedHaec est virga directionis per correptionem, hic est baculus sustentationis per consolationem. Sed, ut superius dictum est, plus amari a subjectis praelati appetant quam timeri, ne severitatis nimiae vultus eliminet, quos compassionis beni