comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionẽ. Ut uideant dixit: ñ ut
credant. Fidei merces ẽ ista: ñ fides:
Si enim fides ad hebreos in epła recꝰte
definita ẽ conuitio rerum qͦ ñ uident᷑.
cur ñ merces fidei definiatur insio re¬
rum. quȩ credite sꝑabant᷑: Cum uide¬
rimus enim claritatẽ qͣm dedit pat̾
filio. etiam si eam dici hoc loco intelli¬
gamus. ñ qͣm pat̾ equalis filio gigners
eum dedit. s quam facꝰto hominis filio
dedit ei pꝰ mortem crucis: qͣndo gͦ ui¬
debimus illam filii claritatẽ. ꝓfecto
tunc fiet iudicium uiuoꝵ atq mor¬
B̾ eati enim mundo corde: qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. Nec mundi corde sunt impii.
ꝓpterea ñ uidebunt. Tunc ibunt ipsi
insupplicium ȩcernum. Sic enĩ tollet᷑
impius: ne uideat claritatẽ dñi. Iusti
autẽ ibunt in uitam ȩternam. & qͦ ẽ
uita eterna : Ut cognoseant inquit
uerunt qui licet ñ mundi corde. tñ
in forma serui clarificata iudicantẽ

Expanded text:
constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque morBeati enim mundi cordis, quia ipsi Deum videbunt . Nec mundi cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim tolletur impius, ne videat claritatem Domini, justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, inquit,verunt qui licet non mundicordes, tamen in forma servi clarificata judicantem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ attingit ubiq ꝓpt̾ suam mundiciã:
S lux lucet intenebris: nec eam tenebrȩ
comp̃henderunt. Ac ꝑ hoc ut de re uisi¬
bili qͣmuis longe dissimili qualecumq:
sumamus exemplum. sicut cecus etiam¬
si ibi sit ubi lux ẽ. ñ ẽ tñ ipse cum luce.
s absens ẽ apresente: ita infidelis atq
impius. aut etiam si fidelis & pius ñ¬
dum tamen adintuendum sapientiȩ¬
lumen idoneus. ⁊si ẽẽ nusqͣm possit
fidelem: ñ ẽ dubitandum cum xͦ eẽ ꝑ¬
fidem. Ppter qd dicit. Q ui ñ ẽ mecum.
adu̾sum me ẽ. S cum patri do dicebat. qͦs
dedisti mͥ uolo ut ubi ego sum & ipsi sint
mecum: de spetie illa omnino dicebat.
in qua uidebimus eum sicuti ẽ. Nemo
serenissimum sensum nubilosa contradi¬
tione ꝑturbet: consequentia ꝑhibeant
testimonium p̾cedentib uerbis. Nempe
cum dixisset. uolo ut ubi ego sum &
ipsi sint mecum: continuo seguutꝰ ad¬
iunxit. Ut uideant claritatẽ meam qͣm
dedisti mͥ. qr dilexisti me ante mundi¬

Expanded text:
quae attingit ubique propter suam munditiam ? Sed lux lucet in tenebris, nec eam tenebrae comprehendunt . Ac per hoc, ut de re visibili, quamvis longe dissimili, qualecumque sumamus exemplum, sicut caecus etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente; ita infidelis atque impius, aut etiamsi fidelis et pius, nondum tamen ad intuendum lumen sapientiae idoneus, etiamsi esse nusquam possit fidelem, non est dubitandum cum Qui non est mecum adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat: Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, continuo secutus adjunxit: Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quem ꝑ xp̃m reconciliauit sibi. n̾
merito s gr̃ã cognouit. Quid ẽ enim
eum cognoscere nisi uita ȩterna. qͣm
mundo dampnato utiq ñ dedit. recon¬
ciliato dedit: ꝓpterea inquit mundꝰ¬
te ñ cognouit. qr iustus es: & meritis eiꝰ
ut ñ cognosceret retribuisti. Q ꝓpt̾ea¬
mundus reconciliatꝰ agnouit. qr mise¬
ricors es: & ut cognosceret ñ ei merito
s grã subuenisti. Demq sequitur: Ggo
aut̃ te cognoui. Ipse fons gr̾e ẽ d̾s na¬
tura: homo aut̃ de sp̃u scõ & uirgine
inestabili gr̃ã. Deniq ꝓpter ipsum q

Expanded text:
um reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna, quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit? Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus ut non cognosceret retribuisti. Etmundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura, homo autem de Spiritu sancto et Virgine ineffabili gratia: denique propter ipsum, q
Abbreviated transcription (Latin):
nificatum ẽ q̃ ait apłs.xͦ surgens amor¬
cuis iam ñ moritur. & mors ei ultra ñ
dominabit᷑. Hucusq in isto eugłii ca¬
pitulo unde hodie disputauimus:
uelut facili intellectu omnia cucurre.¬
runt: acrior necessaria ẽ in his quȩ
sequuntur intentio. Qd ẽ enim d̃ ait.
& in illo die me ñ rogabitis quicquam:
hoc ũbum qd ẽ rogare. ñ solum petere.
uerun etiam interrogare significat: &
gecum eugłm unde hoc translatũ ẽ
tale habet u̾bum. qd utrumq possit
intelligi: ut ħ ambiguitas nec inde
soluatur: qͣmqͣm & si solueret᷑. ñ ido
nulla questio remaneret. Dñm enim

Expanded text:
tus surgens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum quod utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas nec inde solvatur: quanquam etsi solveretur, non ideo nulla quaestio remaneret. Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sorum uͦ uerbum dictumẽ qr
hoc p̾dicandum illis ds primitus ac
p̃cipue commendauit: ac ꝑ hoc eii
ille latro in fide sua u̾bum eorum
habebat. q eorum ꝓpter ea dictũ erat:
qͣm p̃dicandum ad eorum officium
primitus ac p̃cipue ꝑtinebat. Demq
cum murmur factu̾s ẽẽt de minste¬
rio mensarum auidius grecoꝵ anteqͣ
ministrare mensis. Tunc ordinandos
diaconos ꝓuiderunt: ne ipsi ap̾dicanos
uerbi auo carentur officio. Unde merit
rint crediderunt: uł audituri sant &̃¬
credituri. Gͣ illa oratione ꝓ omnib
quos redemit. siue tunc inꝰ carne uuães
sue postea futuros redemptor noster
oiauit: cum rogans ꝓapłis qui cum illo
cunc erant. adiunxit etiam illos qui ꝑ
eorum u̾bum meum fuerant credituri:
Quid aut̃ adiunctis illis deinde dicat.
alia disputatione tractandum est¬
IUII. de eo quod dicit. Ut omues unũ

Expanded text:
it; eorum vero verbum dictum est, quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam ministrare mensis . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde meritorint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat, alia est disputatione tractandum. TRACTATUS CX. De eo quod sequitur, Ut omnes unum
Abbreviated transcription (Latin):
UM dñs iħc orasset ꝓ discipulis
suis quos tunc secum habebat.
Aatq adiunxisset suos alios di¬
cens. non ꝓ his aut̃ rogo tantum s & ꝓ
eis qui credituri sunt ꝑ u̾bum eoꝵ. inme:
uł ut quereremus quid uł quare ꝓ illis

Expanded text:
us Jesus orasset pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Deiħio iam sua ꝑpinquante
passione.cum oiasset ꝓdis¬
ciplis suis quos & apłos no¬
ramauit cum quib cenauerat ultins
cenam. de qua traditor eiꝰ ꝑ buocellam
mauisestitꝰ exierat: & cum quib p e
egressum anteqͣm ꝓ eis oraret multa
fuerat iam loquutus: adiunxit &. cece¬
ros qui in eum fuerant credituri. S
aut ad patrem. Non ꝓ his aut̃ rogo tar¬
tum idẽ ꝓ discipłis qui cum illo tuue
aderantꝰ s &e ꝓ eis inquit qui creditu
sunt ꝑ u̾bumꝰ eors inme. Ubi omnes
suos intelligi uoluit: ñ solum qͥ tunc
erant incarne: s eciam qͥ futuri erant
Quotquot enim postea crediderunt
crediderunt: & donec ueniat creditur
sunt. Ipsis enim dixerat. & uos testi¬
monium ꝑhibebitis. qr ab initio mecĩ

Expanded text:
pinquante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationẽ iħu xp̃i ipsum u̾bum
eoꝵ paulus accepit. Unde & contu¬
lit cum eis eugłm. ne forte inuacuũ
cucurrisset aut curreret: & dextras
el dederunt. quia & in illo qͣmuis ñ ꝑ eos
inuenerunt. De quo uerbo resurrectiõis

Expanded text:
revelationem Jesu Christi ipsum verbum revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit. Unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset aut curreret; et dexteras ei dederunt: quia et in illo, quamvis non per eos invenerunt . De quo verbo resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
autem rogo tantum: s & ꝓ eis qui
credituri sunt ꝑ u̾bum eoꝵ in me:¬
S & restat nobis ad istam questionẽ
adhuc soluendam beatus apłs paulus:
& latro ille crudolis inscelere. fidelis
in cruce. Paulus quippe apłs non ab
homine accepi illud neq didici: sed¬
erit mneis de quib dictum ẽ eredituri
sunt ꝑ u̾bum eoꝵs inme: Latro uͦ
ille tunc credidit : qͣndo in ipsis doc¬
torb fides quȩ fuerat qualiscumq Se¬
fecit. Nec ipse itaq ꝑ eorum ũbum
credidit: ut quem uidebat crucifix¬
um. confiteretur ñ solum resurrectu¬
rum s eciam regnaturum : dicendo
memento mei cum ueneris in regnũ
tuum. Proinde relinquit᷑ ut s dñs¬
iħo hac oratione ꝓ suis omnib qͥẽq
ram uł tunc erant uł futuri erant
orasse credendus ẽ sic intelligamus ꝗ
fidi ꝗ p̃dicauerunt in mundo hic
significatum ẽẽ credamus. dic̾tum aut̃
ipłis predicabatur in terra: qͣndo ꝑ

Expanded text:
autem rogo tantum, sed et pro eis qui autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt Sed restat nobis ad istam quaestionem adhuc solvendam beatus apostolus Paulus, et latro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe Apostolus nohomine accepi illud, neque didici, sederit in eis, de quibus dictum est: Credituri sunt per verbum eorum in me? Latro vero ille tunc credidit, quando in ipsis doctoribus fides quae fuerat qualiscunque defecit. Nec ipse itaque per eorum verbum credidit, ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum . Proinde relinquitur, ut si Din hac oratione pro suis omnibus quicunque tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod od praedicaverunt in mundo, hic significatum esse credamus: dictum autem ipsis praedicabatur in terra, quando per
Abbreviated transcription (Latin):
orandum ñ fuit: Quis hoc dixerit:
crediderant: quomodo in seipse credi
uolebat. Qnͣdoquidem & ipse petrus
cui conficenti & dicenti cu es xͤ filius
dĩ uiui tam magnum testimonium
ꝑhibuerat: magis eum mori nolebat.
quem mortuum resurrecturum ẽẽ
credebat. Unde mox ab eo appellatꝰ ȩ̃
sathanas. Fideliores itaq repperiunt᷑
qui defuncti iam fuerant: & resurrec¬
turum xp̃m reuelante sp̃u ñ utiq
dubitabant qͦm illi qui cum credidis¬
sent ipsum redempturum ifrł. uisa
eiꝰ morte spem totam qͣm de illo ha¬
buerant ꝑdiderunt. Nichil itaq me¬
lius credimus. qͣm pꝰ eiꝰ resurrectionẽ
apłis eisq in eccłia primitus docꝰtorib
constitutis. ꝑ eorum ũbum sic alios
er edidisse: quemadmodũ in xp̃m
credi oportebat: idẽ ut fidem re¬
surrectionis eius tenerent. ac ꝑ hoc &
illos omnes qui iam in eum credidisse
uidebantur. ad eorum numerum ꝑtinu¬
isse ꝓquib orauit dicens. Non ꝑ his

Expanded text:
orandum non fuit? Quis hoc dixerit? orandum non fuit? Quis hoc dixerit? crediderant, quomodo in se ipse credi volebat, quandoquidem et ipse Petrus, cui confitenti et dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi , tam magnum testimonium perhibuerat, magis eum mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse credebat; unde mox ab eo appellatus est Satanas . Fideliores itaque reperiuntur, qui defuncti jam fuerant, et resurrecturum Christum revelante Spiritu non utique dubitabant, quam illi qui cum credidissent ipsum redempturum Israel, visa ejus morte spem totam quam de illo habuerant perdiderunt. Nihil itaque melius credimus, quam post ejus resurrectionem Apostolis, eisque in Ecclesia primitus doctoribus constitutis, per eorum verbum sic alios credidisse quemadmodum in Christum credi oportebat, id est, ut fidem resurrectionis ejus tenerent. Ac per hoc et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur, ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravit, dicens, Non pro his
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum eoꝵs in eum ñ iam crediderant.
s fuerant credituri : Isti aut̃ nec cum
illo tunc erant. & ineum iam ante
crediderant. O mitto dicere de sẏ me¬
one sene qui infantulum credidit:
de anna ꝓphetissa: de zacharia &
elisabeth: qui eum ꝓphauerunt an¬
teqͣm de uirgine nasceret᷑: de filio eoꝵ
iohanne p̃cursore eiꝰ amico sponsi. qͥ
eum & in sco̾ spu agnouit. & absentẽ
pdicauit. & aliis agnoscendum cum
p̃sens eẽt ostendit: hos omitto. qm̃
responderi pot̾ orandum ꝓ talib mor¬
tuis ñ fuisse qui cum magn̾is suis me¬
ritis hinc abierant. & recepti quiesce¬
bant. Hoc enim & de antiquis iuftis
similit᷑ respondetur. Quis enim eor
a dampnatione totius massȩ ꝑditionis
quȩ ꝑunum hominẽ facta ẽ. saluus eẽ
potuisset: nisi in unum mediatorẽ dĩ
& hominum iner: ue uenturum reue¬
lante sp̃u credidisset: s nunquid ei
ꝓ apłis orandum fuit. & ꝓ tã multis
qui in hac uita adhuc erͣant. nec eũ
illo tunc erant. & ante iam crediderat

Expanded text:
m non crediderant, sed fuerant credituri? Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia, et Elizabeth , qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur; de filio eorum Joanne, praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum, cum praesens esset, ostendit . Hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant, hoc enim de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem facta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum, revelante Spiritu, credidisset? Sed nunquid ei pro apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et ante jam crediderant,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim seruant᷑ ex malo: q̃ suꝑius ora¬
uit ut fieret. Queri aut̃ pot̾ q̃uomodo
de mundo iam ñ erant: si sc̃ificati in
ueritate ñdum erant. Aut si iã erant:
cur poscat ut sint: an qr & sc̃ificati in
eadem ꝓficiunt scĩtate fiuntq sanctio¬
res: Neq hoc sine adiutorio gr̃ẽ đi:
s illo eoꝵ sanctificante ꝓuectum. qui
sc̃ĩficauit inceptum. Unde & apłs dicit:

Expanded text:
Sic enim servantur ex malo, quod superius oraSic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant, cur poscat ut sint. An quia et sanctificati in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores; neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante provectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
& orans ꝓ discipłis suis dicit. Ego dedi
eis sermonẽ tuum: & mundus eos
odio habuit. N dum id exꝑti fuerant
passionib suis: quȩ illos postea sunt
sequutȩ : s in ore suo dicit ista. uerbis
p̃teriti temꝑis futura p̾nuntians. De¬
inde causam subiciens cur eos oderit
mundus: qr ñ sunt inquit de mundo.
sicut & egd ñ sum de mundo. hoces
gmeratione collatum ẽ. Nam generatione
i mundo erant: ꝓpt̾ q̃ eis iam dixerat
yo uos de mundo elegi. Donatum ẽ g
is. ut sicut ipse nec ipsi ẽẽnt de mundo:
es ipso liberante de mundo. Ipse autẽ
l mundo nunqͣm fuit: qr etiam scđm
fumam serui de sp̃u sc̃o ipse natus ẽ :
de quo illi renati. Nam si ꝓpterea illi iã
ñ de mundo qr renati sunt de sp̃u sc̃o:
de mundo: s ut serues eos ex malo:
lahus enim necessarium habebant. qͣm¬
uis iam ñ ẽẽnt de mundo: ẽẽ tamen in
mundo. Repecit eandem sententiam:
Demundo inquit ñ sunt: sicut ⁊ ego
ñ sum de mundo. Sc̃ifica eos in ueritate:

Expanded text:
go dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos oderit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est: nam generatione de mundo erant, propter quod jam eis dixerat, Ego vos de mundo elegi . Donatum est ergo eis ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit: quia etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sande mundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam: De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit. & sermonem tuum seruauert᷑:
Nunc cognouerunt q omnia qͦ dedifti
michi abs te sunt: idẽ cognouerunt qr
abs te sunt. Simul enim pat̾ dedit oĩa:
cum genuit qui haberet omnia. Quia
uerba inquit quȩ dedisti mͥ dedi eis: &
ipsi acceperunt. id ẽ intellexerunt atq
tenuerunt. Tunc enim u̾bum accipit᷑.
qͣnlo mente ꝑcipit᷑. &̾ cͦgnouerunt inqͥt¬
uere qr a te exiui: & crediderunt quia
tu me misisti. & hic subaudiendum est
uere. Qͦd enim dixit cognouerunt uere:
ex ponere uoluit adiungendo & credide¬
runt. Hoc itaq crediderunt uere: qd̃
cognouerunt uere. Id enim ẽ atẽ exiui:
ꝗẽ tu me misisti. Cum gͦ dixisset cogno¬
uerunt uere: ne quisqͣm putaret iftã
cognitionem iam ꝑ speciem factam ñ
ꝑ fidem: exponendo aodidit & credide¬
runt: ut subaudiamus uere: & intelli¬
gamus hoc dictum ẽẽ cognouert̃ uere.
q ẽ crediderunt uere: ñ eo modo qͦm
significauit pauloante cum dixit mͦ¬

Expanded text:
ac dicit: Et sermonem tuum servaverunt. ac dicit: Et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt, id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit, qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis; et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere: quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misisti. Cum ergo dixisset, cognoverunt vere, ne quisquam putaret istam cognitionem jam per speciem factam, non per fidem; exponendo addidit, et crediderunt, ut subaudiamus vere, et intelligamus hoc dictum esse, cognoverunt vere, quod est crediderunt vere: non eo modo quem significavit paulo ante, cum dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ut omnip̃s dicerent. cum sit
qaneonoaede omnitenens. nisi tan¬
tundem ualere sentirent. Qͥd gͦ hab̾e
ñ simul habuerit coeternus omnntenets:
Qd itaq ait & michi eos dedisti: homi¬
nem se accepisse hanc potestatẽ ut eos
quicqͥd ẽ de quo ẽ: etiam ipse sibi eos
qui hoc loco dicit. tui erant & mͥ eos
dedisti: iam suꝑius eisdem discipulis
dixerat. ego uos de mundo elegi. Con¬
teratur hic cogitatio carnalis: atq dis¬
pereat. De muudo sibi apatre dicit¬
filius datos homines: quib alio loco di¬
cit. ego uos de mundo elegi. Quos d̃s filiꝰ
de mundo elegit cum patre: idem ipse
homo filius de mundo eos accepit apatre:
Non enim pat̾ ullos filio dedisset: nisi
elegisset. Ac ꝑ hoc filius sicut ñ inde se¬
parauit patrem qͣndo dixit ego uos de
mundo elegi ÷ qm̃ simul eos elegit ⁊ pat᷑:
sic ñ inde separauit & se qͣndo dixit. tui
erant: qr & ipsius filiĩ parit̾ erant:
Nunc aut̃ homo idem ip̃se filius accepit

Expanded text:
rentur, ut omnipotens dicerent, cum sit παντοκράτωρ omnitenens, nisi tantumdem valere sentirent. Quid ergo unqs, quod non simul habuerit coaeternus omnitenens? Quod itaque ait, Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem ut eos quidquid est de quo est; etiam ipse sibi eos qui hoc loco dicit, Tui erant, et mihi eos dedisti, jam superius eisdem discipulis dixerat, Ego vos de mundo elegi . Conteratur hic cogitatio carnalis, atque dispereat. De muFilius datos esse homines, quibus alio loco dicit: Ego vos de mundo elegi . Quos de mundo Dei Filius elegit cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre: non enim Pater illos Filio dedisset, nisi elegisset. Ac per hoc Filius sicut non inde separavit Patrem, quando dixit, Ego vos de mundo elegi, quoniam simul eos elegit et Pater: sic non inde separavit et se, quando dixit, Tui erant, quia et ipsius Filii pariter erant. Nunc autem homo idem ipse Filius a
Abbreviated transcription (Latin):
erimus equales in regno xp̃i & di. hoc
aut̃ ita dictum ẽ. & mea omnia tua
sunt & tua mea: ut hic sit eciam ipsa
ereatura rationalis quȩ ñ nisi do sub¬
litur. ut ei quȩ infra illam sunt cunc¬
ta subdant᷑. H ec gͦ cum sit dĩpatris:
ñ simul eẽt & filii: nisi patri eẽt
equalis. De ipsa quippe agebat cum
diceret : ñ ꝓ mundo rogo: s ꝓ his qͦs
dedisti mͥ. qͦr tui sunt : & mea omĩa
tua sunt : & tua mea. Nec fas ẽ. ut
sc̃ĩ de quib ħ locutus ẽ. cuius qͣm
sint nsi eius a quo ereati & scĩficati
int: ac ꝑ hoc & omnia quȩ ipsoꝵ sunt.¬

Expanded text:
erimus aequales in regno Christi et Dei : hoc erimus aequales in regno Christi et Dei : hoc autem ita dictum est, Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis: de ipsa quippe agebat, cum diceret, Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt: ac
Abbreviated transcription (Latin):
phel quos dedisti mmͥ. Mundum uult nͥ
incelligi qui uiuunt scđm concupiscente
mundi & ñ sunt mea sorte gr̃ȩ. ut eab
mlon eligantur ex mundo. Non itaq pro
roundo: s ꝓ his quos ei pat dedit rogar
se dicit. ꝑhoc enim q̃ eos ili pat̃ iam
edit ⁊ factum ẽ ut ñ ꝑtineant ad eum
mundum ꝓ quo ñ rog̾at. Deinde subum¬
git. Quia tui sunt. Neq enim qr pater
eos filio. dedit amisit ipse qͦs dedit:
cum adhuc filius sequatur ac dicatt
Q mea omnia tua sunt: & tua mea sunt
Ubi satis apparet quomodo unigeniti
filii sint omina quȩ sunt patris: ꝑ hoc
utiq ꝗ eciam ipse ds̃ ẽ & de patr̾e pa¬
tri ẽ natus equalis: ñ quomͦ dictumẽ
umi ex duob filiis maiori scilicet: ti
mecum es semꝑ: & omnia mea tua sunt
Illud dictum ẽ de his omnib creaturis
quȩ infra creaturam rationalẽ sunt:
quę utiq subduntur ȩcołȩ. in qͣ uniũsa
eccła & illi duo intelligunt᷑. filii mai
& minor: cum omnib angłis scĩs qͥb

Expanded text:
ndum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum, pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse, quos dedit, cum adhuc Filius sequatur, et dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique, quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis, non quomodo dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet, Tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt . Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor, cum omnibus Angelis sanctis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
huit idem ipse homo filius: qr ñdum
eat homo factus ex matre. qͣndo tamen
habebat uniuersa cum patre. Qua ꝓpt᷑
ꝓdixit cui erant: ñ se inde separauit
s filius: sine quo nichil unqͣm pater
habuit. S solet ei tribuere omne qͦd
pocest: aquo ẽ ipse qui pot̾. Aquo enim
habet ut sit. ab illo habet ut possit: &
simul utrumq semꝑ habuit: ꝙ nunꝗͣ
fuit & ñ potuit. Quo circa quicqͥd po¬
tuit pater: semꝑ cum illo filius potuit:
sine illo pater fuit. Acꝑ hoc sicut pat᷑
etermis ommip̾s: ita filus coeternus
omnip̃s. Q si omnipͣs: utiq omniteners
Idenim potius u̾bum euerbo int̾p̃tam᷑.¬

Expanded text:
buit idem ipse homo Filius; quia nondum buit idem ipse homo Filius; quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre. Quapropter quod dixit, Tui erant, non inde se separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habet ut sit, ab illo habet ut possit; et simul utrumque semper habuit, quia nunquam fuit et non potuit. Quocirca quidquid potuit Pater, semper cum illo Filius potuit; sine illo Pater fuit. Ac per hoc sicut Pater aeternus omnipotens, ita Filius coaeternus omnipotens; et si omnipotens, utique omnitenens. Id
Abbreviated transcription (Latin):
hora de qua suꝑius dixerat: q̃ ueniret
hora cum iam ñ inꝓuerbiis in quit loqͥr
uobis. s palam de patre annuntiabo uob̾.
an uͦ annuntiatio manifesta. putabit᷑ in
ꝓ uerbiis: Cur gͦ dictum ẽ palam amun¬
tiabo. nisi qr in ꝓuerbiis ñ ẽ palam: Qͦa
aut̃ ñ in ꝑuerbiis occultat᷑ : s uerbis ma¬
nifestatur: ꝓculdubio palam dr̃. Quomͦ
& inde sic intelligendum ẽ ꝓ temꝑe futtiro
p̃teritum positum ÷ qͦmadiodum illud.
omina que audiui a patre meo nota feci
uobis: q ñdum fecerat: s loquebatur
quasi fecisset: qd immutabilit̾ ẽẽ p̃fixũ
sciebat ut faceret. Qͥa ẽ aut̃ qͦs dedisti
michi de mundo : dictum ẽ enim de illis:
q ñ ẽẽnt de mundo.S hoc eis regenerõ
tui erant & michi eos dedisti: an aliq̃n
erant patris qͣndo ñ erant unigeniti
ui euis: & habuit aliquando pat̃ aliqͥd
ine filio: Absit. Ueruntimen habuit
iliquis aliquando đs̃ filius: q̃ ñdum ha¬

Expanded text:
hora de qua superius dixerat quod veniret hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quroinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio Tui erant et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus; et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. Verumtamen habuit aliquid aliquando Deus Filius, quod nondum ha
Abbreviated transcription (Latin):
in uidea ds̃. in isrł magnum nomen eiꝰ:
Smanifestaui nomen tuum hominib
istis quos dedisti michi de mundo: qui
me audiunt hȩc dicentẽ: ñ illuo nom̃
quo uocaris ds: s illud quo uocaris
pater m̃s. Eͦa nomen manifestari. sine
ipsius filii manifestatione ñ potest. Nam
quod de dr uniuersȩ creaturȩ: eciam
omnib gentib anteqͣm inxp̃m eredent¬
ñ omnimodo ẽẽ potuit hoc nom̃ incognitã
Hȩc ẽ enim uis uere diuinitatis: ut ere¬
aturȩ rationali iam ratione utenti. non
omnino ac penitus possit abscondi
Exceptis enim paucis in quib natura
nimium de prauata ẽ. uniuersum genꝰ
humanum dm̃ mundi huius fatetur
auctorem. In hoc gͦ q̃ fecit hunc mundũ
celo terraq conspicuum : & anteqͣm im
& cum diis falsis colendus: notus iniudea
peccatum mundi: hoc nomen eiꝰ prius
occultum omnib: nunc manifestauit
eis quos dedit ei pat̾ ipse de mundo:
S quomodo manifestauit. si ñdum uenit

Expanded text:
in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem: non illud nomen tuum quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus; quod nomen manifestari sine ipsius Filii manifestatione non posset. Nam quod Deus dicitur universae creaturae, etiam omnibus gentibus antequam in Chrn omnimodo esse potuit hoc nomen incognitum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis, in quibus natura nimium depravata est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur auctorem. In hoc ergo, quod fecit hunc mundum coelo terraque conspicuum, etiam antequam imbs suis et cum diis falsis colendus, notus in Judaepeccatum mundi , hoc nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit
Abbreviated transcription (Latin):
filius tuus clarificet te: mox qͦmadmodũ
id fieret demonstrauit dicens. Sieut de¬
disti ei potestatem omnis carnis: ut om̃e
qͣ dedisti ei det eis uitam eternam. Hȩc
ẽ aut̃ uita ȩterna: ut cognoscant tẽ so¬
lum uerum dm̃. & quem misisti iħ̃m
xp̃m. Non enim pot̾ cognitione homi¬
num clarificari pat̾: nisi & ille cognos¬
catur ꝑ quem clarificatur. idẽ ꝑ qͦm po¬
pulis innotescit. Hec ẽ głificatio patris
quȩ ñ circa solos illos apłos facta ẽ seo
circa omnes homines fit: quib suis
apłis pot̾ intelligi. sicut dedisti ei po¬
testatem omnis carnis. ut omne quod
dedisti ei det eis uitam ȩternam: ses
utq de omnib quib in eum creden
tib uita ȩterna donatur. Iam nunc gͦ
uideamus : quid de illis a quib tunc
audiebat᷑ discipłis suis dicat. Manifesta¬
ui inquit nomentuum hominib quos
dedisti michi. Ñ g nouerant dĩ nom̃:
cum ẽẽnt iudei : & ubi ẽ q legitur. notꝰ

Expanded text:
Filius tuus clarificet te; mox quemadmodum Filius tuus clarificet te; mox quemadmodum id fieret, demonstravit dicens, Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aetervita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Non enim potest cognitione hominum clarificari Pater, nisi et ille cognoscatur per quem clarificatur, id est, per quem populis innotescit. Haec est glorificatio Patris, quae non circa solos illos Apostolos facta est, sed circa omnes homines fit, quibus suis Apostolis potest intelligi, Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam; sed utique de omnitibus vita aeterna donatur. Jam nunc ergo videamus quid de illis a quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est, quod legitur: Not
Abbreviated transcription (Latin):
ẽem cum eis ego seruabam illos. nͥ hi qͦs
inse credentes seruare iam ceꝑat pre¬
sentia corporali: & quos relicturus fue¬
rat absentia corporali. ut eos cũ patre
seruaret p̃sentia sp̃itali. Lost uͦ adungit
& ceteros suos. ubi dicit. Ñ ꝓ his autẽ
rogo tantum: s & ꝓ eis quiꝰ eredituri
sunt ꝑ ũbum eors inme. Ubi manifestiᷤ
ostendit. q ñ de omnib ad eum ꝑtinen¬
cib suꝑius loquerecur: ab eo loco ubi
artꝰ. mani festaui nomen tuum hominib
quos dedisti michi: s de his tantum qui
eum cum illa diceret audiebant. Ab ipso
utiq orationis eiꝰ ex ordio ubi subleuatis
oculis incęlum dixit. pater uenit hora
clarifica filium tuum. ut filius tuus
clarificet te: usq ad illud quod paulopꝰ
ait. & nunt clarifica me. tu pat̾ ap̃ temet¬
ipsum claritate qͣm habui prius quam
mundus eẽt ap̃ te : omnes suos uolebat
intelligi: quib notum faciendo patrẽ
clarificauit eum. Cum enim dixisset ut

Expanded text:
essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, aitaque orationis ejus exordio, ubi, sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, usque ad illud quod paulo post ait, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te; omnes suos volebat intelligi, quibus notum faciendo Patrem, clarificat eum. Cum enim dixisset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
paulopo st᷑  Cum eẽm cum eis ego seruabã
cosii nomine tuo. Quos dedisti mͥ custo¬
diui. & nemo ex eis periit nͥfiliꝰ ꝑditio¬
nis: ut scriptura impleatur. iudam sig¬
nificans qui tradidit eum. Ex isto qͥppe
duo denario numero apłoꝵ solꝰ periit.
Deniq subiungit. Nunc autẽ. ad te uenio:
Unde manifestum ẽ eum de corporali sua
dix isse p̃sentia. cum eẽm cum eis ego
seruabam eos: uelut iam cum eis ea
p̃sentia ñ ẽet. Q uomodo enim significare
uoluit ascensionẽ suã mox futuram de
qua dixit. nunc autẽ uenio: iturus
utiq ad dexteram patris. unde uen¬
turus ẽ ad inuos & mortuos iudicandos
p̃sentia id idẽ corporali scd̾m fidi regulã¬
sanamq doctrinam. Nam psentia sp̃itali
cumeis erat utiq fucurus pꝰ ascensio¬
nem suam. & cum tota eccła sua in hoc
mundo in consuminationẽ sołi. Ñ itaq¬
recte incelliguntur de quib dixerit c̃ũ

Expanded text:
paulo post ait, Cum essem cum eis, ego servabam paulo post ait, Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo modo enim significare voluit ascensionem suam mox futuram, de qua dixit, Nunc autem ad te venio: iturus utique ad dexteram Patris; unde venturus est ad vivos et mortuos judicandos praesentia itidem corporali, ssanamque doctrinam; nam praesentia spirituali cum eis erat utique futurus post ascensionem suam, et cum tota Ecclesia sua in hoc mundo usque in consummationem sarecte intelliguntur de quibus dixerit, Cum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ego te clarificaui suꝑ terram: pro
tempore futuro & illic & hic p̃teritum
ponens. sicut qui sciret p̃destinatum eẽ
ut id fieret: & iło fecisse se dicens đd erat
sie ulla dubitatione facturus. S de his
qui iam erant discipłi eiꝰ. ñ de omnib qͥ
neum fuerant credituri eum dixisse
ꝗ dixit. manifestaui nomen tuum homi¬
nib quos dedisti michi de mundo: Ca
quȩ sequuntur credibilius ẽẽ demonftͣnt:
Gum enim hoc dixisset. adiunxit. Tui
erant. & michi eos decdisti: & sermonẽ
tiuum seruauerunt. Nunc cognouerunt
qr omnia quȩ dedisti michi abs tẽ sunc:
quia uerba quȩ dedisti michi dedi eis:
Q ipsi acceꝑunt & eognouerunt uere
quia a te exiui: & erediderunt quia tu
memisisti. Q iqͣm &e ħ omnia de omnib
futuris fidelib dici potuerunt spetiȩ ꝑ¬
fecta: cum adhuc ẽẽnt futura S ut de
his solis quos tunc habebat discipłis ħ
loqui intelligatur: illud magis urget q̃

Expanded text:
rat, Ego te clarificavi super terram ; pro rat, Ego te clarificavi super terram ; pro tempore futuro et illic et hic praeteritum ponens, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret, et ideo fecisse dicens se quod erat sine ulla dubitatione facturus. 2. Sed de his qui jam erant discipuli ejus, non de omnibus qui in illum fuerant credituri eum dixisse quod dixit, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, ea quae sequuntur, credibilius esse demonstrant. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mis, et ipsi acceperunt et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod
Abbreviated transcription (Latin):
s his uerbis domini sicut
ipse donauerit sermone isto
disputaturi sumus. quȩ ita se
sbent. Manifestaui nomen tuum homi¬
ub quos dedist mͥ de mundo. Qͦa si de
u antum dicit dĩcipłis cum quibus
enauit. & ad quos anteqͣm orare inciꝑ&e
an multa loquutus ẽ: ñ ꝑtinet hoc ad
lam clarificationẽ. siue ut aliĩ int̾p̃tati
unt guficationem de qua suꝑius loqͦbat᷑:
ui fauis clarificauit uł głificauit patrẽ:
Quanta ẽ enim uł qualis gloria. duo deci
uł undeum potius innotuisse mortalibꝰ:
Si aut̃ qͥ ait manifestaui nomen tuum
hominib quos dedifti michi de mundo.
onnes hic intelligi uoluit etiam qui in
eum fuerant credituri. ad eiꝰ magnam
que futura erat ex omnib gentib eccłao
ptinentes. de qua in psalmo canitur. in
cecłã magna confitebor tibi: ẽ plane ista
darificatio qua filius clarificat patrem.
cum eꝰ nomen notum facit omnib gen¬
tib: & tam multis generationib homi¬
mundo. quale illud q paulo ante dixe¬

Expanded text:
 his verbis Domini, sicut ipse donaverit, sermone isto disputaturi sumus, quae ita se habent: Manifestavi nomen tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo. Quod si dehis tantum dicit discipulis, cum quibus coenavit, et ad quos antequam orare inciperet, tam multa locutus est, non pertinet hoc ad illam clarificationem, sive ut alii interpretati sunt glorificationem, de qua superius loquebatur, qua Filius clarificat, vel glorificat Patrem. Quanta est enim, vel qualis gloria, duodecim vel undecim potius innotuisse mortalibus? Si autem quod ait: Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, omnes hic intelligi voluit, etiam qui in eum fuerant credituri, ad ejus magnam, quae futura erat ex omnibus gentibus, Ecclesiam, pertinentes, de qua in psalmo canitur: In Ecclesia magna confitebor tibi , est plane ista clarificatio, qua Filius clarificat Patrem, cum ejus nomen notum facit omnibus gentibus, et tam multis generationibus homimundo, quale illud quod paulo ante dixe
Abbreviated transcription (Latin):
homo xͥ iͦ factus ẽ. cap̃ eccłȩ. illi memb̃
sunt eiꝰ: ido ait q sequitur. S̾ ꝓ eis
ego scifico meipsum. Qͥdẽ enim & ꝑ
eis ego sõifico meipsum: nisi eos in
meipso sc̃ifico. cum & ipsi sint ego
cum dixisset suꝑiꝰ. ñ dicit & seminib
tanqͣm multis. s tanqͣm in uno & semini tuo

Expanded text:
 Jesus factus est caput Ecclesiae, illi membra sunt ejus; ideo ait quod sequitur: Et pro eis ego sanctifico meipsum. Quid est enim: Et pro eis ego sanctifico meipsum, nisi: Eos in meipso sanctifico? cum et ipsi sint ego, cum dixisset superius: Non dicit: Et seminibus, tanquam in multis, sed, tanquam in uno: Et semini tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmadmodum rursus a parte suꝑiore
significatꝰ ẽ. homo totꝰ ubi ait apłs. oĩs
anima pocestatib sublimiorib subdita
sit. Qͥa enim dixit omnis anima. nisi
omnis homo: Hoc aut̃ qd̃ potestas x
a patre data ẽ omnis carnis. scđ̃m hominẽ
intelligendum ẽ. Nam scdm̃ dm omnia
ꝑ ipsum facta sunt. & in ipso condita
sunt omnia incelo & interra. uisibilia
& inuisibilia. Sicut gͦ dedisti ei potesta¬
tem inquit omnis carnis. itate głificet
filius : idẽ notum te faciat omni carni
qͣm dedisti ei. Sic ei dedisti. ut omne
qd̃ dedisti ei det eis uitam ȩternam:
Hȩc ẽ aut̃ uita ȩterna inquit: ut cognos¬
cant te solum uerum dm̃. & qͦm misisti
misisti ihm xp̃m cognoscant solum uerũ

Expanded text:
quemadmodum rursus a parte superiore quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt, et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia . Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti misisti Jesum C
Abbreviated transcription (Latin):
forma humana. nec augeri poterit in
sua ꝑfectione diuina: s in se ipsa cla¬
ritas patris nec minui nec augeripot᷑:
A pͣ homines aut̃ ꝓculdubio minor erat.
qͣndo in iudea tantummodo ds̃ notꝰ erat:
Nondum asolis ortuusq ad occasun. lau¬
dabant pueri nomen domini. Hoc aut̃
clarificauit & filius. Si aut̃ tantummͦ
mortuus fuisset. filius nec resurrexiss&:
ꝓculdubio nec a patre clarificatꝰ ẽẽt nec
pͥatrem clarificasset. Nunc aut̃ resurrec¬
tione clarificatus apatre: resurrecꝰtionis
suȩ p̃dicatione clarificat patrem. Hoc
quippe aperit ordo ipse uerbors. Mla¬
rifica inquit filium tuum. ut filius
tuus clarificet te. Tanqͣm diceret. Re¬
suscita me. ut innoceseas toto orbi ꝑ
me. Deinde magis magisq pandens
quomͦ clarificet patrem filius. Sicut
dedifti ei inquit potestatẽ omnis car¬
nis. ut omne q̃ dedisti ei det eis uitã¬
eternam. Omnẽ carnẽ dixit omnem
hominẽ. aparte totum significans.

Expanded text:
forma humana, nec augeri potuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus eranondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc auteclarificavit et Filium. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans,
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ informa serui. informa uͦ dĩ
semꝑ fuit. semꝑ erit claritas: immo ñ
fuit quasi iam ñ sit. nec erit qͣsi ñdum
sit. s sine initio. sine fine semꝑ ẽ claritã:
Qagͥ ait pat̾ uenit hora clarifica filiũ
tuum: sic intelligendum ẽ tanqͣm dixe¬
nit uenit horã seminande humilitatis.
fructum ñ differas claritatis. S quid s
uult qͣ sequitur. ut filius tuus clarifi
elarificari oporteret: Qͦmͦ gͥ eum cla¬
rificaturus erat filius. cuius claritas
sempiterna nec ex forma humana potuit
uideri minor. nec in diuina possit ẽẽ
amplior: S istam questionẽ in hunc
sermonẽ nolo coartare: aut hinc eum
LORAFICATUM A PATRE
filium scđm formama serui
quam pater suscitauit amor¬
tuis. & ad suam dexteram collo cauit:
tuum. s addidit etiam ut filius tuus cla¬
rficet te: merito queritur qͣmͦ patrem
clarificauerit filitis. cum sempiterna
claritas patris nec diminuta fuerit in

Expanded text:
factum est in forma servi; in forma vero Dei factum est in forma servi; in forma vero Dei semper fuit, semper erit claritas: imo non fuit quasi jam non sit, nec erit quasi nondum sit; sed sine initio, sine fine semper est claritas. Quod ergo ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum; sic intelligendum est, tanquam dixerit, Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. Sed quid sibi vult quod sequitur, Ut Filius tuus clarificillum clarificari oporteret? Quomodo igitur eum clarificaturus erat Filius, cujus claritas sempiterna nec ex forma humana potuit videri minor, nec in divina posset esse amplior? Sed istam quaestionem in hunc sermonem nolo arctare, aut hinc eum lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. quȩ ab eiꝰ resurrectione sũp¬
sit exordium. Humilitas gͦ eiꝰ incipit
in sermone apłi ab eo loco ubi ait. se¬
metipsum exinaniuit formam serui
accipiens. & ꝑuenit usq ad mortem
crucis. Claritas uͦ eiꝰ incipit ab eo loco
ubi ait. ꝓꝑter q̃ & ds eum exaltauit.¬
Iam & ipsum nomen si inspiciantus
adtes greci. ex qua lingua epłe apłice
qa. ibi legitur doxa. Unde u̾bum diri¬
uatuumi ẽ. in greco ut diceret᷑ doxalon.
qͣ interpres latinus ait clarifica. eum
possit etiam glorifica dicere. q̃ tantunde
ualet. & icło posset etiam in apłi epła
antundem ualexet. Ut aut̃ ñ recedatur ã
uerboꝵ sonis: qͦmadmodum a claritate
darificatio: sic agła glorificatio diriuat᷑:
Ut gͥ mediator di & hominum homo xͦ¬
hcꝰ resurrectione clarificaret᷑ uł głificaret᷑.
prius humiliatus ẽ passione. Non enim
amortuis resurrexisset: si mortuus ñ
fisset. Humilitas claritatis ẽ meritum:
claritas humilitatis ẽ premium. S hoc

Expanded text:
isti, quae ab ejus resurrectione sumpsit exordium. Humilitas ergo ejus incipit in sermone Apostoli, ab eo loco ubi ait, Semetipsum exinanivit formam servi accipiens; et pervenit usque, ad mortem crucis. Claritas vero ejus incipit ab eo loco ubi ait, Propter quod et Deus exaltavitNam et ipsum nomen, si inspiciantur codices graeci, ex qua lingua Epistolae apgloria, ibi legitur δόξα: unde verbum derivatum est in graeco ut diceretur δόξασον, quod interpres latinus ait clarifica, cum posset etiam glorifica dicere, quod tantumdem valet. Et ideo posset etiam in Apostoli Etantumdem valeret. Ut autem non recedatur a verborum sonis, quemadmodum a claritate clarificatio, sic a gloria glorificatio derivatur. Ut ergo mediator Dei et hominum homo  resurrectione clarificaretur vel glorificaretur, prius humiliatus est passione; non enim a mortuis resurrexisset, si mortuus non fuisset. Humilitas claritatis est meritum, claritas humilitatis est praemium. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ q alio loco idem ipse apłe ait. Nunc
gaudeo inpassionib ꝓ uobis: & adim¬
pleo ea quȩ de sunt pͣssuraꝵs xp̃i in
carne mea. Ñ dixit p̃ssurars meare
pressuras eiꝰ ꝓ sua portione adimplebat.
Qa ut hoc eciam loco certum sit: atten¬
de sequentia. Cum enim dixisset. & ꝓ
sis ego scĩfico meipsum. ut incellig̾emꝰ
hoc eum dixisse qd̾ eos sc̃ificaret in se.
mox addidit. Ut sint & ipsi sc̃ĩficati
inueritate. Qͦd quid ẽ aliuo qͣm inme.

Expanded text:
est quod alio loco idem ipse apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Non dixit, pressupressuras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me,