comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ nonũ. uet̾i euiqfaesiciũ unui młtis illius
sacͥficnis p̃ponenda ostendit. qr ib i uuibra:
hie u̾utas. taudem ponit ficłi de scͥptionẽ.
eam multis testimouiss ꝯm̃dans. c̃ca siue̾ uͦ:
moralem sabdit instruetionẽ Primo gͥ. ꝯ

Expanded text:
ue sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
honorificabo minst̾iũ meũ. temptaus si qͦmͦ
ademulandũ ꝓuocem caruem meam. eccłiᷤ
hebreoꝵ. hanc epłam scbit. agens de eminẽ
ꝓfice̾: uerũ eciaui officẽ. Quoꝵdam hebre¬
oꝵ sĩsticiosam tͣdicionẽ excludens: qͥ xp̃m
ꝯfitences. legales obseruantias teneuclas. pri¬
ne de inceps in hc errorem. hebreoꝵ auctori¬
tate trahaut᷑ itideos quoq ademulandũ ꝓ¬
uocans: ꝙ ẽ honor mimstii sui. gr̾am di

Expanded text:
icabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam . Ecclesiis Hebraeorum hanc epistolam scribit agens de eminentproficere, verum etiam officere. Quorumdam Hebraeorum superstitiosam traditionem excludens, qui Christum confitentes legales observantias tenendas pune deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, quod est honor ministerii sui, gratiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ered̾entib. ant etiam defendentiũ. ħ dici
de credentib. Non crodendes enĩ accusabt̃
cogitaciones m̃ale. credentes nero: deffen¬
dent bone. et ħ uit̾ se. qr ille. illos accusa¬
bunt. iste hos aefend̾ent. Uel sunt ħ ge¬
uis carent. uñ. inlibris quoꝵdam ꝑ abla¬
tiuos scͥptum repitur fiẽ. et int se cogita

Expanded text:
ndentium. Hoc dicitur de credentibus. Non credentes enim accusabunt cogitationes malae; credentes vero, defendent bonae. Et hoc, inter se, quia illae illos accusabunt, istae hos defendent. Vel sunt hic gevis carent. Unde in libris quorumdam per ablativos scriptum reperitur, sic: Et inter se cogita
Abbreviated transcription (Latin):
mata labores doloresq liꝯĩũ quamꝗͣ de percatoꝵ. et
maxime dde originał pecc̾i meritis ueniant qͦ facta est.
et ipa uita. i imeło mortis ob sfeta:ͥtũ etiam remissis
pecc̃is remañe debucr̃t ut haberet homo. cum quib
ħꝰ int̾ ħ mala nono scło p̃paret᷑. iuiser iam qmͣ meruit.
tuta ista dampnata.sapient̾ tolerans. et qi sinietur:
prudent̾ gralulans. ꝓsunt gͥ ista mala. que fideles ꝑfe
runt. ł addemenda pecc̾a: ł adex̾cendam ꝓbandã q
usticiam. liel ad demonstrandã hꝰ uice miseriam.

Expanded text:
mala, labores, doloresque hominum quanquam de peccatorum et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam.
Abbreviated transcription (Latin):
de taetores. ⁊de oꝑib legis głiantes: de sua dignita
de ⁊i qraͣ. breuit᷑ tangit. cõmendans ꝑsonam suã
quami pseudo. ae pͥmebant. p salutacione de leuita¬
cendos uedarguit. post: ꝑsonam suam latiꝰ ꝯmendat.
Der inde legem inoysi multis modis imꝓbat docens

Expanded text:
detractodetracto breviter tangit, commendans personam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. uñ: cum greci a¬
cuti in genii sint: illi tnͣ¬
galate. stulti. ⁊ ad inidel¬
ligendum. tardiores erant. sicut et indocileᷤᷤ¬
E galli. hii u̾itatem fid̾i ec doctͥne: ab apło
nalib obseruantiis: ñ sufficẽ ad saluteni. et pecr̃
⁊ iacobum. et alios qui cũ dũo fuer̾t. legis obser¬
uantiis cum eugłio misciusse. Ipm̃ quoq pau¬
lum: aluid ĩ iud ea fac̾e: aliud ingentib p̃dicare.
his atq huiꝰ moĩ galathas sub u̾terunt. ad eoiit
eis assentientes: inlegis obseruantias transirent
Io hos apłs reuocat ad u̾icatẽ fid̾i xͥane. et doctͥne
eugłice. scͥbens eis abepheso d̾e grã. De qua et ro
esti argum̃tis. Istis uͦ: uelut miuus sapientib.: usus
ẽ. mnodato sermone. Quib etiam dicit. Oinsensati
galathe: ut sic eos reuocaret. Est gͥ indentio apłi
inhac epła: galathas ãsi ũsutiis pseudo apłoꝵ
circũ uento s: ad fid̃i religionẽ. et euglii ũitatem
reduc̃e. MHodus: talis Dalitacionẽ p̃mittit. uͥ ꝯtͣ

Expanded text:
ta est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo nalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua et Romest argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra
Abbreviated transcription (Latin):
s adĩsa oꝑatione. qi qͥ de ancilla. scd̾m carnis uatu¬
de lib̾a. ñ scd̾ in ium carus. ut uetula ⁊ sterił: de
niit. demonstrans ꝯsuetudo: naturam. Illũ uͦ de¬
dit ꝓmissio. significatis gr̃am. Ibi humanꝰ usus¬
ostendit᷑. hic diunũ hnficiũ. ꝯm̃datur. Natus ⁊ gͦ
pmahei: sicut nascunt᷑ hoĩes ꝑmirtione uc̾usꝙ sexꝰ
ficia d̃i non sint: aut ñ ista oꝑetur d̾s. cuiꝰ opifex

Expanded text:
rnis natude libera, non secundum vim carnis, ut vetula sterilis de nuit, demonstrans consuetudo naturam. Illum vero dedit promissio, significans grostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus  ista beneficia Dei non sint, aut non ista operetur Deus, cujus opifex
Abbreviated transcription (French):
nominaris.
et reqͥescis in
lege. et głiari
ind̃o. et nosti
et ꝓbas uti¬
liora instruc¬
tus ꝑlegem.
confidiste ip¬
sum ducẽ eẽ
cecoꝵ. Lumen
eoꝵ. qͥ ĩtenebͥt¬

Expanded text:
nominaris et requiescis in lege et gloriaris in Deo et nosti et probas utiliora instructus per legem confidis te ipsum ducem esse caecorum lumen eorum qui in teneb
Abbreviated transcription (Latin):
nos dico: unuicem ꝓuocautes. alios: ad ꝯtentionẽ:
ł litẽ.⁊ alia illicita. ⁊ inuicẽ inudentes. si ñ aud̾¬
mꝰ ꝓuocare. ħ inala facit. in anis gła.  Et sci¬
humano cordi infundat᷑. int̾rlo inuidiȩ. tota sua
uiscera: serpens ꝯcutit. ⁊ in in hac in pͥm̃da malicia:
quasi postẽ mouit. ⁊etꝰ iste: modũ non ħt. ꝑ mane̾s
iugit̾ sine fine: cum alia sceła finiant᷑. qͣntoq ille¬
cui inuidet᷑. successu meliore ꝓfecĩt: tanto inuid̾
in maiꝰ incendtũ liuoris ignib un ardescit hinc
uultꝰ minax. toruꝰ aspectus. pallorinfaciȩ. inlabiis.
tremoꝵẽ stridor: udentib. u̾ba rabida. et effreuata
ꝯuicia. ⁊ manꝰ adiuolentiã ꝓmpta. et si gladio
int̾un uacua: odio tũ furiate mentis ẽ armata

Expanded text:
tes, alios ad contentionem, vel litem, et alia illicita, et invicem invidentes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et scihumano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia quasi postem movit. Zelus iste modum non habet permanens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur. Quantoqcui inuidetur successu meliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibuest vultus minax, torvus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, verba rabida et effrenata convitia, manus ad violentiam prompta, et si gladio interim vacua, odio tamen furiatae mentis est armata
Abbreviated transcription (Latin):
istã ĩtlłigite gͣtuitã. ⁊ aliqͥs emit gͣtis. Uũ dictũ ÷.
Sicientes: ite ad aqͣm. ⁊ enute uob̾ sine argento.
Qñ einhi argentũ das. Te ip̃m das: ⁊ ita emis

Expanded text:
stam intelligite gratuitam, et aliquis emit gratis. Unde dictum est: Sitientes, venite ad aquam, et emite vobis sine argento . Quando emis, non argentum das, teipsum das, et ita emis.
Abbreviated transcription (Latin):
ferens ͤa uiniore cor¬
roctum: magis exaspe
lius suscipiat adino¬
uitionẽ. potest enĩ ꝯ¬
monicus uereri: nepꝰ¬
ea corripiatur qd tur¬
pe ẽ semori. Senior
stultus. ut ait beatꝰ E
deutes amoris cãse ꝯ
moueri: faciliꝰ se cor¬
rigant: anꝰ ut matres.
ut mi̾tic̃ sermone do¬
oxant᷑. et sic. honorifi

Expanded text:
ferens se a juniore correctum magis exasperlius suscipiat admonitionem. Haimo Potest enim commonitus veteri ne postea corripiatur: quod turpe est seniori. Senior tamen stultus, ut ait beatus G videntes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tũ om̃s ueras. s po¬
cius. si qͣ uera uidua
ħt filios aut nepote
pͥmũ cliscat reg̾e do¬
mũ suam. inquo ꝓba¬
bitur. uttc denum
digna sit uidua ecłiȩ
nincupari. p̃ire enio
debent m̃ita: ut debi¬
tus houor tͥbu tudeat᷑.

Expanded text:
s veras, sed potius si qua vera vidua habet filios aut nepotes, primum discat regere domum suam, in quo probabitur, ut tunc demum digna sit vidua Ecclesiae nuncupari. Praeire enim debent merita, ut debitus honor tribui videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
maneb aucta. cui fides
et spes. ħ non possnuit d̾¬
eẽ s fides et spes. sine ca¬
ritate possunt ᷑. qmͣ uis
ũ sit piafides. ł spes sñ
caritate et qr maioꝵ ẽ¬
que ẽ qͥulce et salubre
uincł̾m ũtiũ sine qua
diues pauꝑ est et inqua

Expanded text:
manebit aucta, cui fides et spes hic non possunt deesse, sed fides et spes sine charitate possunt esse, quamvis non sit pia fides, vel spes sine charitate. Et quia major quae est dulce et salubre vinculum mentium, sine qua dives pauper est, et in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ipħia quirerũ significatĩr̾ solo spu̾ uidet
y magnes. et mag̾ est ꝓpħa qui solo caꝵ ĩ¬
p̾cellit. ut quiuidet in sp̃u significatio nes.
et eas mente intellig̾. ut damel qui et sompnũ
regis ꝙ uidat qix̃. et quid significaret aꝑuit.
et earũ iutellectus reuelatus iumente scłm¬

Expanded text:
idet imagines, et magis est propheta, qui solo earum inpraecellit, ut qui videt in spiritu significationes, et eas mente intelligat, ut Daniel, qui et somnum regis quod viderat dixit, et quid significaret aperuit. et earum intellectus revelatus in mente
Abbreviated transcription (Latin):
ł agnicio. ł ꝓpħia. ł doctͥna de quib subsequt̃
aget. Et sciendũ qrlo qn̾s lingͣ. Aliqu̾̃ã ĩ telli¬
gebat. aliꝗudo ircdelligebat. s aliis expon̾e ũ
ualebat. s aliquis forte uit̾p̃tabatur. Aliqũ et
uidebat et intelligebat. et inc̾p̾tabatur. ut u̾bi

Expanded text:
 prophetia, vel doctrina: de quibus subsequenter aget. Et sciendum quia loquens lingua, aliquando non intelligebat, aliquando intelligebat, sed aliis exponere non valebat, sed aliquis forte interpretabatur aliquando, et videbat et intelligebat et interpretabatur, ut, verbi
Abbreviated transcription (Latin):
iutato ordine desp̾ica¬
est ille. lib sñis caruales: portabit uidicũ
petrũ lacerat: cui supͣ infaciem se restitisse scͥpsit
ꝙ uou recto pede incesserit ad engłii u̾itatẽ: siͥ
paulus: tam ꝓcaci maledicto de ȩccliȩ pͥncipe loqͦ¬
recur: nec petiꝰ diguꝰ: ut portaret iudiciũ ȩccłie ꝯ¬
tͣbate. ex quo arbitrand̃ ÷ dealio quodam dici. qui

Expanded text:
utato ordine de spitualibus sitis carnales, portabit judiciumPetrum lacerat, cui supra in faciem se restitisse scripsit, quod non recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandum est de aliquo dici, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bes. cuinsit alt̾us seriuiiᷤ.
Manifestũ ẽetũ. seruũ ñ¬
dieare. Suo et c̃ . Q. d̾in
eognito corde alieni ser
s siuis dñs. qr suo dũo .i. adhoriorẽ sui du̾i. stat qui
eidentis. qui erig̾e p ocest. ł uidicare stat. aut cadit
pod̾icit: qi ambiguuĩ est. q forsã stat. qui putatur ca
ñ elat ds iudexest. cuiꝰ siuis ẽ. S tabit autem. Id est
stare pot̾it. dño suo. qr neq siedit reus est. ueq si uoz
adi. ułpapił est. si dũ deuotione ħ agit. Uł ita. stabit¬
destinatos. cũ ait. stabit au̾. ħ dep̾ destinatis dicit.
ẜtͣ sibi stare arrogent. subdit. Potens ẽ enĩ d̾s¬
statuere illũ. dequo nłłi
est ambiguũ. ꝑhoc¬
autem qd ait stat. aut
cadit. Ostendit se nescire¬
quo auĩo ille se agat. indu¬
biis. Cumuͦ addit. stabit
autem. hͥe innuit qd ã¬
digua do bemꝰ iumeliorẽ¬
parte̾ u̾tẽ. et plus salutẽ
quam mortẽ reoꝵ optare.¬
et infuto spem boĩ habe
et si alit̾ sit inp̃senti. Nã

Expanded text:
bes, cum sit alterius servus. Manifestum est enim servum ndicare, Suo, etc., quasi incognito corde alieni seri sui, stat, qui cadentis, qui erigere potest, vel judicare. Stat, aut cadit, ideo dicit, quia ambiguum est, quia forsitan stat qui putatur cadnon edat, Deus judex est, cujus servus est. Stabit autem, id est stare poterit, domino suo, quia neque si edit reus est; neque si non edit, culpabilis est, si tamen devotione hoc agit. Vel ita: Stabitstinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicit. Et ne sibi stare arrogent subdit: Potens est enim Dtatuere illum, de quo nulli est ambiguum. autem quod ait, stat aut cadit, ostendit se nescirequo animo ille se agat in dubiis. Cum vero addit, stabit utem, hic innuit quod ambigua debemus in meliorvertere, et plus salutem quam mortem reorum optare,n futuro spem boni habere, etsi aliter sit in praesenti. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ it̃ m̃eiuionia: regionis nr̃e. adtales iñces m̃¬
cator et ille descendit. et qr onũs ĩncatordat
cepit : ꝙ hio abundabat. s. nasci. laborate. ⁊
mori.ec quid aedit⁊ renasci. reslirg̾e. et inet̾ciũ
rogna re. obone m̃cator: grãs agimꝰ. qr emisti
nos. sangͥuẽ tuũ bibimꝰ eugłium legimꝰ instru¬
m̃tũ nr̃m seruitui sumꝰ. c̃atura tua sumꝰ. fecisti
pot̾. dñs aũ. seruos suos. et crcauit. ut cẽnt.
et reolemit ꝑ mortẽ: ne semꝑ ꝑcaptiui c̾e̾nt.
sic̃ et mortẽ gustauit: ut timorem mortis. fi¬
deles uinc̾ent. ut enĩ medicus non hñs ue¬
cessitatem excib̾ qui egͦto p̃ꝑant᷑ gustare. s¬
ule ꝯsuiãuis ei ẜ rinũ decib̾ illiꝰ degustat.
ut ꝑsuadeat. egroco ꝓmptiꝰ illos cibos acciꝑe.
sic etiam dñs: eum ouĩs hoĩes mortem tim¬
ereut. ꝑsuadens eis ut fiducialit̾ ad mortẽ
accełent: et ip̃e gustauit mortem. nullam
mortis hñs necessitatẽ. I. ł ita et lib̾aret ⁊ ag̾

Expanded text:
sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat cepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum; servi tui sumus, creatura tua sumus; fecisti suos creavit ut essent, et redemit per mortem, ne semper captivi essent; sicut et mortem gustavit, ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis qui aegroto praeparantur gustare, slans eum, primum de cibis illius degustat ut persuadeat aegroto promptius illos cibos accipere: sic etiam Dominus, cum omnes homines mortem timerent, persuadens eis, ut fiducialiter ad mortem accederent, et ipse gustavit mortem, nullam mortis habens necessitatem. Vel 238 ita, et liberaret: Et agit
Abbreviated transcription (Latin):
oeti ł angl. in hoĩe. facile peccurit cum
utramoi naturam: ꝑ se ꝯstet. oecidisse.
factus ⁊ gͦ dĩ filus. hoĩs filius. passibił a
morcał. uc ꝑ mortem destrueret diabo¬
lĩ. delecis pecc̾is. ꝑ quȩ fub illo capduui
examꝰ et ꝑ caudem mortẽ. lib̾arit eos: qui
timore mortis corꝑał ꝑtotam haue uitã
crot obboxis ⁊ subãiti. seruituti diabo¬
monftrat. qr ꝑ qd̾ potestatem habebat
inquo magnitudiunẽ ututs el. ⁊ souerties
insuiat mors enĩ erat arila: ꝑ que mnce
tis. obnorii erant seruituti. serui siqͥdem
erant: qui nortẽ tcimebant. et omĩa paci¬

Expanded text:
esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eramus; et timore mortis corporalis per totam hanc vitam erant obnoxii, id est subditi, servituti diabomonstrat, quia per quod potestatem habebat in quo magnitudinem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebtis obnoxii erant servituti. Servi siquidem erant qui mortem timebant, et omnia pati
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. et inme ncħ¬
in ueniet. scilicet ꝑec¬
Ipecc̃o sub auctore per̾i. s de obedien¬
I. tia nͦticia. factus obedieus usq ad
mortẽ. ꝑ quam nos reclemit aseruitute dia¬
boli. Incideramꝰ enĩ in pͥncipẽ hiuiꝰ scli: qui
uictus ⁊ deceptor. et quid secit redẽptor

Expanded text:
mortis, et in me ninveniet , scilicet pecpeccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus saeculi qui uictus est deceptor. Et quid fecit redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
idomiũ eiꝰ.i. uicorda eoꝵ. ubi ip̃e habita¬
bat. ⁊ uasa eiꝰ eripuit. nos sumꝰ uasa ista.
implenerat ille: a maritudine sua. quã
rituddinẽ. et impleuit aulegdine. partici¬
pauit gͦ pueris. et faetꝰ ⁊ ho passibilisiet
mortat᷑. ut sic uuic̾et diabłm. nͥ enihomo

Expanded text:
id est in corda eorum, ubi ipse habitabat, et vasa ejus eripuit. Nos sumus vasa ista quae impleverat ille amaritudine sua, quam ritudinem et implevit dulcedine. Participavit ergo pueris, id est factus est homo passibilis et mortalis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et prudenti¬
ã prudentiũ.
reꝓbabo& bi¬
et prudentiam eliminabo ap̾dicatorib eugłii. uit taleᷤ
sapientes. urt̾ p̃dicatores non recipiam. Et sie est fac¬
tum. uͥẽ enum sapiens int̾ p̃clicatores : int̾ quos. si
c̃ẽ uoluit. sapi̾am illam abic̾e oportuit. Et uota qd̾
pͥmo ponit genꝰ. deiñ subdit spẽs. dicens. Ubi seriba:
uͥ inquisitor ħꝰ scłis sapieus genꝰ est ut̾sq .s. sebe. ⁊¬

Expanded text:
i, et prudentiam prudentium reprobabo, iet prudentiam eliminabo. A praedicatoribus Evangelii, ut tales sapientes inter praedicatores non recipiam, et sic est factum. Ubi est enim sapiens, inter praedicatores? inter quos si esse voluerit, sapientiam illam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subdit species, dicens: Ubi scriba? ubi inquisitor hujus saeculi! Sapiens genus est utriusque,
Abbreviated transcription (Latin):
mediena sapĩe. ꝑ hois susceptionẽ. urĩs est accͥmoda¬
ta unlnib de qͥtib dam contrariis curans. et de quib¬
dam similib. Serpentis enĩ sapt̾a .i. astucia. decepti
simꝰ di sapia lib̾am᷑. et sic̃ illa sapĩa uocabatur. erat
aũ stultieia: sic ista q̃ uocat᷑ stulticia sapr̃ã ẽ eccent᷑¬

Expanded text:
Dei per hominis susceptionem nostris est accommodata vulneribus, de quibusdam contrariis curans, et de quibusdam similibus. Serpentis enim sapientia, id est astutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stul
Abbreviated transcription (Latin):
dłia m̃gunt hoĩes inĩt̾itũ. corꝑum et ꝑdici¬
onem auimaꝵ: radix enĩ. gn̾ał omĩũ ma¬
loꝵ. est cupiditas. plus hndi qͣm oportet. hac
et diabolus cecilit. et pͥmi homines: aliqui
libri hñt radix om̃iũ maloꝵ ẽ auaricra. q̃
apͥs ẽ amor pecriniȩ. uñ: uñ et ugreco hã¬
Betur philargiria. sigͦ auariciã habetur i
libro. que pͥe est pecume amor: cum radix
oĩiĩ maloꝵ dicatur. species ponit᷑ ꝓgñe. ꝙ:¬

Expanded text:
ia mergunt homines in interitum corporum, et perditionem animarum. Radix enim generalis omnium malorum est cupiditas plus habendi quam oportet. Hac et diabolus cecidit, et primi homines. Aliqui libri habent: Radix omnium malorum est avaritia, quae proprie est amor pecuniae. Unde et in Graeco habetur philargia. Si ergo avaritia habetur in libro, quae proprie est pecuniae amor, cum radix omnium malorum dicatur, species ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
E st euim ħo qua non eẽt amator ꝑecuine:
nisi ꝑhoc putaret se exuellentiorẽ. eẽ. et est.
qui noi amaret excełte. uisi putaret ꝑ hoc
maiores diuitias hab̾e Seqr̃ Nuam eu¬
piditatem. quidam¬
uam qͥdam appecentes Qui enim
pecuiiam aspecit ĩcuꝑẽ appetit. er rauert᷑
⁊in seruer̃t se
dolorib młtis.

Expanded text:
Est enim homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qui enim pecuniam appetit, cupere appetit, erraverunt inseruerunt se doloribus multis.
Abbreviated transcription (Latin):
une qui sublimẽ ce¬
nec locum: diuitiis
solũ sibitp̃i. s et cec̾is
obẽ. quib contͣriam
dat formã sectare .uͦ
iusticiam faciendo
git. ꝙ. non cupidus.
facit. pietatẽ. ut egen¬
pidus. fideni ueram.
qui ueram fid̾e̾ dedo
ħ̾tinon cupit inmise¬
riĩs fieridues. nec
pluris ẽ ei mundꝰ. qmͣ
ds. Caritatem dĩet
ꝓrun. qua penitꝰ ca¬
ret cupidus patiend¬
am. mansuetudinẽ.
quib caret cupidus.
qr nec pacieut̾ feit ad¬
ñsaꝰ. nec alii ẽ mansu

Expanded text:
blimem tenet locum, divitiis solum sibi ipsi, sed et caeteris obest, quibus contrariam dat formam. Sectare vero justitiam, faciendo git quod non cupidus facit; pietatem, ut egenpidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem, quibus caret cupidus, quia nec patienter fert adversa, nec alii est mansue
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m p̾dicationẽ in eã.
et si ꝑuersi negent. ħ:
quos p̃uidit futuros.
⁊ ista negaturos in quo
eugłio p̃redicando la¬
boro usq adincła. sic
et tr facias ego dico
habitus qi male oꝑanᷤ.
hic ꝯtumeliam nõtat.
que ei iug̃ebatur: Sed
u̾bũ di non ẽ alligatũ¬
ego sim alligatꝰ corꝑe:
tnͣ u̾bũ d̾i non ẽ alliga¬
tum. qr et sermone p̾¬
sentis. et litt̾is ab sen¬
tes: doc̾e ũ cesso. ⁊ ĩo .l.
sustineo omĩa iñꝯmo¬
da. maxime ꝑꝑ electo ᷤᷤ
ut et ip̃i mecũ ꝯseqnͣ¬
tur hic salucem aĩe.

Expanded text:
dum praedicationem meam, etsi perversi negent. Haequos praevidit futuros et ista negaturos, in quo Evangelio praedicando, laboro usque ad vincula, sic et tu facias: ego dico habitus, quasi male operans. Hic contumeliam notat quae ei ingerebatur. Sed verbum Dei non est alligatuergo sim alligatus corpore, tamen verbum Dei non est alligatum: qui et sermone praesentes, et litteris absentes docere non cesso. VERS. 10.sustineo omnia, incommoda maxime, propter electos, ut et ipsi mecum consequantur, hic salutem animae
Abbreviated transcription (Latin):
q. illi .s. mortui. cũ pecc̾a ñ remitant᷑ nisi causa
fut᷑e resurrectioĩs: qiͣ dic̃et. Si stulti adõ certi sunt.
defutua resurrectione. uos ñ debetis dubitare. Se
Ss sapientes iuilenur. he
N disc̃uit a p̃dictis. dum
ait nos. ut quid in qͣnͣ ⁊
patiui᷑ oĩ hora. Et non

Expanded text:
 id est mortui, cum peccata non remittantur nisi causa futurae resurrectionis? Quasi dicat: Si stulti adeo certi sunt de futura resurrectione, vos non debetis dubitare. Ut sed sapientes videmur? Hos enim discernit a praedictis, dum et nos ut quid, inquam et patimur, omni hora? et non
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortuoꝵ¬
futura. illi qui baptirã¬
tius. faciendis adsimili¬
tudinem inortis xͥ. quid
habituri: Iterat icłaliis
ũb̾ dicens. Si mortui
aem imꝑiti qui baptiz abant᷑ phis. qui dehaci¬
a sũ baptisino discesseraut. putantes iłł ꝓ cleẽ. Ti¬
imebant euĩ. ne aut ñ re surg̾ent. auc male resur

Expanded text:
surrectio mortufutura, illi qui baptizanis faciendis, ad similitudinem mortis Christi, quid habituri? Iterat idem aliis s dicens, si mortui dam imperiti qui baptizabantur pro his qui de hac vita sine baptismo discesserant, putantes illis prodesse. Timebant enim ne aut illi non resurgerent, au
Abbreviated transcription (Latin):
siie furta. U utant᷑ De ind̾ exequit᷑ de aliis.
Mundꝰ utiq ur̾ est: si de illo ẜ. d̾i uoluntatẽ sentimꝰ.
et cursus eius. indĩ uoluntate ponimꝰ. Yita p̾sens nr̃a
p̃sentia enĩ nrast̾. si sic utim᷑ eis. ad sustentacionẽ
si ñ offendamꝰ. fucura ur̃a st̃. si ea c̃dentes mag̾̃ op¬
tamꝰ. uł ita. siue mundus ur̾. ⁊ ħ i̾odicit qr etiã¬

Expanded text:
einde exsequitur de aliis Mundus itaque noster est, si de illo secundum Dei voluntatem sentimus, et cursus ejus in Dei voluntate ponimus. Vita praesens nostra praesentia enim nostra sunt, si sic utimur eis ad sustentationem, ut non offendamus. Futura nostra sunt, si ea credentes, magis optamus. Vel ita: Sive mundus
Abbreviated transcription (Latin):
stultus fiat. ap̃ se. et dm¬
contra naturam c̃dat pos¬
se. Ut ita sit. u̾e sapiẽs. qr¬
stultꝰ scło prudens est do̾.
E merito ap̃se stultꝰ est.¬
qr ita ẽ et ap̃ dm. sapien¬
tia enĩ hꝰ mundi stulticia

Expanded text:
stultus fiat apud se, et contra naturam credat posse. Ut ita sit vere sapiens, qstultus saeculo prudens est Deo. Et merito apud se stultus est, ita est apud Deum. Sapientia enim hujus mundi st
Abbreviated transcription (Latin):
entia mũdi. itaq nemo
głietur inhoĩb baptis¬
tis ł doctorib. qĩ meliꝰ¬
ab uno. qmͣ ab alio recipi¬
at. cũ ñ sit datores gr̾aꝵ
tuendũ nob̾ data. et nẽ

Expanded text:
 Nemo orietur in hominibus, baptistis, vel doctoribus, quasi meliab uno quam ab alio recipiat, cum non sint datores gratiaviendum vobis da
Abbreviated transcription (Latin):
di sapĩa sit stulticia: ꝯ¬
siruat auctoritate. S cͥ¬
.i. falsos ostendam. sapi¬
entes nu̾di. In astueia
eoꝵ. faciendo ałr qmͣ ip̃i
dicunt. Et itm. inp̾ẜ scͥp
tũ ẽ. Dñs nouit cogita¬
cionis sapientiũ mũoi.¬

Expanded text:
di sapientia fit stultitia confirmat auctoritate. Scriest falsos ostendam sapientes mundi in astutia faciendo aliter quam ipsi dicunt. Et iterum, in Psalmo t: Dominus novit cogitationes sapientium mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ dm st̃. ap̃ dm quippeiam factum est. qđ eius
dispositione. uł p̾destinatioue futurũ ẽ. Uñ ali¬
bi qui for̾ que futura st̃. et alibi. qui elegit uos
añ inundi ꝯstitucionẽ. quis suffic̃ ħ cxplicarer
eliguntur qui noꝗ sunt. fierrat qui eligit᷑ ne
gtudos. quos ht̃ ap̾ semet ip̃m uoq uinatura sua:
s inp̾sentia sua. nͣ ddũ erant: quilꝵ ꝓmittebat᷑. s¬

Expanded text:
actum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, necgendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q. m̾ito abraham p̾r
ꝯtͣ spẽ pͥorem. quȩ erat
inspẽ .i. sꝑans et secu¬
re expectans: qd̾ ꝓmiᷤᷤ¬
sũ erat. pͥor spes. scd̾m
naturam fuit. s. dũ
gũaret. exdĩ potentia.
quȩ spes est gr̃e. cre¬
didit dico. yt ita sis¬
ret. pat̾ młtarum
gentiũ. ꝑfidem et tã
ample credidit. s. ẜ¬

Expanded text:
 Merito Abraham est  spem, priorem, quae erat in spem, id est sperans et secure exspectans quod promissum erat. Prior spes, secundum naturam fuit, Haimo.generaret ex Dei potentia, quae spes est gratiae. Credidit, dico, ut ita, fieret, pater multarum gentium. Per fidem ita impleri credidit, s
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ordinat ut alit̾ dereb ilł disponat. s est ni
auctoritate oiũ. maxĩe: cum sit ꝯfirmatũ. testib. ⁊
non facit irritũ qd̃ subseqn̾t̾ dicit apłs. qd̃ si so¬
lũ sub o̾ct᷑. facił eẽt uitelligentia: in aptacione simi¬
litudinis. seder eo aliqͣntulũ obscurat᷑. qi aũquã
illd̾ inferat: p̃mutit. cui fc̾m ẽ testam̃tũ adõ .i. ꝓ¬

Expanded text:
iter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferat, promittit cui f
Abbreviated transcription (Latin):
ue hꝰ pricipiũ. nñ. et capudeiꝰ dr ixͦ. pͥncipiũ
N ñ patrtꝰ᷑ hic uͦ illꝰ imago. ulł a exparte dissimił
et omĩo equał filiꝰ pt̃i debet. qd̾ est etiam hoc. ꝙ
qͥd est .I. ł cdi noĩe intelligitur ħ cͥnitas. s si dẽ omĩa
simul t̾a. ħ incelligr᷑ qnom᷑ cap̃ x ẽdłs: i. cap̃xpi ẽ¬

Expanded text:
principium, sed non Patris. Hic vero illius imago nulla ex parte dissimilis, et omnino aequalis Filius Patri debet quod est, etiam hoc quouid est. Vel Dei nomine hic intelligitur Trinitas. Sed si Deus omnia simul tria hic intellig
Abbreviated transcription (Latin):
nualida et inex̾ctata m̃te ħ ñ posst̾ ꝑ fec
con fiuĩ quosclam lacte teneans acetue
nsibilia quȩ ñ uindent uĩcelligibilia que
nqiu lutessigunt. credant. faciłe aluanas
at saclegas fabulas ꝓ missioue scientie se
ducuust ut et bonũ iinalũ: ñ msi corꝑali¬
In imaginib cogitent. et ip̃m dłm: isi¬

Expanded text:
nvalida et inexercitata mente non possunt, profecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident, et intelligibilia, quae nondum intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae ducuntur: ut et bonum et malum nonnisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sophe: et colis idolũ. iͥueisti u̾itatẽ.: et ipãm de¬
iuus oꝑa ꝑdidisti. Totũ ꝯsidasti rerũ ordinẽ.
⁊ ñ uis accende ꝙ mundus opꝰ dĩ sit.ydolũ opꝰ
fabri si faber ydolo. ficut dedit si gutam. da¬
uet et cor: ab ip̃o ydolo. faber acloretur. quouͦ
gͦ o ħ̃o fab̾ tiuis d̾s no ÷. siho ydoli faber est:
quis ÷ ds̃ tuusͤ qui fecit te. qui est d̾s fabͥ: qui
fecit illum. gͦ si ỹdolum cor hab̾et. nonue fa¬
brum adoraret qui fec̃ illum: Ecce quomͦ de¬
tinent u̾itatem cli. inĩiusticia. Occurrebat aũ
apło ut ei dic̾et᷑. unił illi u̾itatem detinẽt. ad
quos d̾s locutus uoi est: nec legem acceꝑunt
sicut ppłs ifrł : respondet. et ostendit unͦ. qr
qd̃ notũ est di manifestum ⁊ uulł. ds enim¬

Expanded text:
lum; invenisti veritatem, et ipsam deminis opera perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui fecit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat autem Apostolo, ut ei diceretur: Unde illi veritatem detinent, ad quos locutus non est Deus? nec legem acceperunt, sicut populus Israel? Respondet, et ostendit unde: Quia quod notum est Dei, manifestum est in i
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ agg̾cditur gentiles. se¬
detin eNT. lcundum p̾orem statum.
qr iactant bonam uaturã. et excusant tͣ¬
pitudines ꝑ ignor᷑am. eꝯtͣ autem apłs dic̃.
eos: et pͥus habuisse noticiã. et ꝑdidisse ꝑ
culpam. ec bonam nat᷑am sibi ipͣis ad̾o relic¬
fidde est iusticia. et iñ salus. qr ex impietate

Expanded text:
aliter aggreditur gentiles, secundum priorem statum, quia jactant bonam naturam, et excusant turpitudines per ignorantiam. Econtra autem Apostolus dicit eos, et prius habuisse notitiam, et perdidisse per culpam, et bonam naturam sibi ipsis a Deo relicfide est justitia, et inde, salus, quia ex impietate
Abbreviated transcription (Latin):
atorem uł saluatorem. E xip̃a enim celi fabͥca.
iratus ilł ds ostendicur. qͥio tam pulcͣ astra ꝯ¬
didit: ut ex his qͣnͣtus. et qͣm ad mirabił creator
eoꝵ. est: poss aguosci. et solus adorari. Reuin
potuit ꝯp̾hencłe. fabͥca mũdi destificaute. au

Expanded text:
atorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum potuit deprehendere fabrica mundi testificante au
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens ꝑ eos. iusitet:
festina ante hyemẽ.
frigora. ꝯmonet auit
autunno ueniret. Sa¬
lutat te oebalus et̃
pudens. et linꝰ.

Expanded text:
veniens per eos visitet. Festina ante hiemem frigora, commonet ut autumno veniret. Salutant te Eubolus, et Pudens, et Lin
Abbreviated transcription (Latin):
uel denita uult tol¬
łe. ue aliisꝓdẽet. quod
qi noͥnͣ insultat ei
suũ celeste. idem tͥ
aquila erat uir p̾scc.
apud istos hospicaba¬

Expanded text:
el de vita vult tollere ne aliis prodesset. Quod quia non potest insultat ei suum coeleste, idem tibi Aquila erat vir Priscae: apud istos hospitaba
Abbreviated transcription (Latin):
suram et tͥbulatiouẽ
enim xͥanis. defensiot. qr defeudit cos uidie
tia fr̃nitatẽ oppugnando: peccau̾at. s ꝓ hil
qui non ab ruꝑ ant. amorẽ. s timore suocu¬
Buert. orat ut eis ignoscatur. mltũ enĩ int̾¬

Expanded text:
suram et tribulationem enim Christianis defensio est, quia defendit eos in die tia faternitatem impugnando peccaverat, sed pro his qui non abruperant amorem, scilicet timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Multum enim int
Abbreviated transcription (Latin):
quer̃t me. Alexeluder.
autem. errarius .i. faba:
ł custos errarii multa
iuala mͥ ostendit .i. fec̾
athenis. Iste ÷ alexand̾.
quẽ supͣ dix̃ reu̾sũ ad
apostasiam. qui fabͥca

Expanded text:
querunt me. Alexander autem aerarius, id est faber vel custos aerarii, multa mala mihi ostendit, id est fecit Athenis. Iste Alexander quem supradixit reversum ad apostasiam, qui fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
riam et habendi ꝯsules. sicut et ip̃i habebats.
pat̃ gͥ pauli degischalo opido uidee. ubi natꝰ¬
fuerat tñslatꝰ intarsũ ciliciȩ: quodam tp̃r ue¬
nientib romauis ꝑ ciliciã: occurrit eis ip̃e cũ
aliis tharsensib ut pote nobił. exceꝑuntq eõ
oũ pace. tẽ romani ꝯcesser̃t eis p̃dicta ibiq
pr̃ pauli penulam accepit. pꝰcuiꝰ morce̾: obre¬
cordationẽ eꝰ hanc uestem pautꝰ s retiuiuit.

Expanded text:
riam et habere consules, sicut et illi habebant. Pater igitur Pauli de Giscali oppido terrafuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paulus retinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas aĩ rixe: qñ¬
eucuĩt: dissensiones qũbo partes facũt uie
heses. inuidie d̾ alienis
bonis homicidia. eb̃e¬
tates. assidue. ꝯmessaa¬
ones: suꝑfluȩ: echis sl¬

Expanded text:
tempestas animi; rixa, qercutiunt; dissensiones, quando partes faciunt reses; invidiae, de alienis bonis; homicidia, ebtates assiduae; commessationes superfluae, et his si
Abbreviated transcription (Latin):
notauit: qͣi elegit nos
qui p̃destinauit nos .i.
tate gͣctuta: in adoptio¬
filii habituri. filii autẽ.
suut cred entes ieu̾: ⁊ ħ

Expanded text:
it nos qui praedestinavit nos, id est tate gratuita, in adoptiofilii habituri sunt. Filii autem sunt credentes in eum; et
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: Nuecũq sit: siue bo¬
ua. siue mala: fac bouũ
habebis laudem. exilla. ÷¬
loris corone. Si autẽ instaẽ
exilla. etiã ip̃a laudante. si
uuqua ẽ. habebis laudẽ.
erilla. non ip̃a laucdante.
nũ. siue bonꝰ. siue malꝰ sit.
qi ex̃cet. Ił cͥ datus ẽ ado
tua. Manifestũ ẽ enĩ. qd̾ĩo

Expanded text:
tem, quaecunque sit sive bona, sive mala, fac bonum, habebis laudem ex illa; ejoris coronae. Si autem justa ex illa, etiam ipsa laudante. Si iniqua est, habebis laudem ex illa, non ipsa laudante, num sive bonus, sive malus sit, quia exercet, vel datus est a Deo t
Abbreviated transcription (Latin):
mał ñ sit. iuanifestũest. qi forma patus et uini.
ħ cẽ illa angecur. u̾e dici possit. Alii autem sic
dicunit hanc in illam cͣusire. ł ꝯũti. qi sub ilł ac¬
cudeutib. sub quil pͥus erat sub̾a panis et uiui
P conseerationen est sub̾a corꝑis et sauguinis. qͥ

Expanded text:
malis non sit manifestum est, quia forma panis et vini rquod haec esse illa vero dici possit. Alii autem sic dicunt hanc in illam transire vel converti, quia sub illis accidentibus sub quibus prius erat substantia panis et vini, post consecration
Abbreviated transcription (Latin):
de gͥ inanab sp̃eb celebratur ħ sacrantũ ut
de et carius susceptio inep̃o. et uitriuie lib atio
in nob significitur. Iõ ũ apponitur aqua. utostẽ¬
datar: tirã red̾em ptio facta. ꝑxͥ passionem. et esꝰ¬
passis ꝓ curata ꝓmr̃a ddileccione aqua enĩ. genꝰ
humaaũ sigitisscat. unde in apotalipsi. aque quaᷤᷤ
uidisti ppł. fẽ. et gentes quoꝵ salus ñ poss ẽẽ sñ

Expanded text:
sacramentum, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Ideo vero apponitur aqua, ut ostennostra redemptio facta per Christi passionem, et epassio procurata pro nostra dilectione. Aqua enim genus humanum significat. Unde in Apocalypsi: Aquae quas vidisti, populi sunt , et gentes, quorum salus non posset esse
Abbreviated transcription (Latin):
siẽdetur sic frangi ut uidet᷑ nec illusio est ꝙi
Nutilitatẽ ficli nonad deceptionẽ sic sit. Alii
diciint ꝙ ibi sit fractio. ñ quidem in corꝑe. s
le apłs. dicens. panis quem frangimꝰ. Item
usacram̃to sic fit. Item unus quisq pardem suam
accipit. ꝑ partes matiducatur. es manet integer.
to ẽẽ uidetur. Alii dicinit. ꝙ ibi sic fraccio et nłłius
rei. qr nicħ ibi frangitur. Sicuit enĩ sunt ibi acci¬
dentia sũ sub iecto.sic mirabiłr pͥ ibi ẽẽ fractio ui
accidentia ł sñ ouñ re que frangatur. magnũ est .n
et ĩ scrutabile istoł mist̾iũ uñ ambrosiis. Qdqueriᷤᷤ

Expanded text:
ederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed  Apostolus velle dicens: Panis quem frangimus. Item in sacramento sic fit. Item: Unusquisque partem suam accipit, per partes manducatur et manet integer. to esse videtur. Alii dicunt quod ibi fit fractio et nullius rei, quia ibi nihil frangitur. Sicut enim sunt ibi accidentia sine subjecto, sic mirabiliter potest ibi esse fractio in accidenti, et sine omni re quae frangatur. Magnum est enim et inscrutabile istud mysterium. Unde Ambrosius: Quid quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
tis menbris puris. et abonũ macła peccati ĩ¬
iminib constat ita etunicas eccłiastica ex młtis
ꝑsonis mũdis. et inmałatis ꝯsistit. Inciuꝰ rei
ħs po. facta est arxa duũi de ligniꝰ eechĩ que st̃ in¬
sub sp̾e tit̃i. sumatur ẽ ñ utuna. s induab de¬

Expanded text:
tis membris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imsub specie vini sumatur, cur non in una, sed in duabus de
Abbreviated transcription (Latin):
breatum ñ cetam ẽẽ. me¬
I cumi reu̾entia dagustata purificat¬
onem. Sibideuotũ. et memoria c̃ nre reat̾¬
ptionis. ut reddemptoris nr̃i memores maiora ab
eo osequi meat᷑ et qr in morte x lib̾ati sumꝰ hꝰ u¬

Expanded text:
bratum non coenam esse. ae cum reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo consequi mereamur. Et quia in morte Christi
Abbreviated transcription (Latin):
distis. ⁊ iõ mag̃ assũeci estis. in quib di¬
eb uos illumiinaa. fide ꝓ qua uenit tͥ¬
bulatio sustimustis magnũ c̃tam̃ paᷤ¬
sionũ. passiones eiũ quasi ꝯtra eos cer¬
tabant. ut pacientiam et fidem etor¬
querent. si autem rudes sustiuuer̾t:
turpe ẽ. simͦ deficuit. passiones aũ
erant cisiͥtum ex ꝓpͥis dolorib tũ eodolo¬
rib alioꝵ. quib ꝯpatiebantur:. nũ: sub

Expanded text:
distis, et ideo magis assueti estis, in quibus diebus vos illuminati fide pro qua venit tribulatio, sustinuistis magnum certamen passionum. Passiones enim quasi contra eos certabant ut patientiam et fidem extorquerent. Si autem rudes sustinuerunt, turpe est, si modo deficiunt. Passiones autem erant eis, tum ex propriis doloribus, tum ex doloribus ali
Abbreviated transcription (Latin):
rũpit alios. et hiat
poss fieri deuorare uel¬
lent. ut sicut septilerũ
patet. adrecipienda ca¬
dau̾a: ita et adu̾sus bo¬
nos guctura illoꝵ. Et
ubi nõ audent aꝑtis
is .i. mał. dolose a gebãt
uerb̾ bouã dicentes s

Expanded text:
rumpit alios, et hiat posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis id est malis, dolose agebant, verbis bona
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qr informãt. Ut gͦ ostendet apłs. ea que
suꝑiꝰ dit̃ de Palmo. ꝑtin̾e ad udeos. quoꝵ su¬
lage sunt .i. nidis legẽ habentily. Ut ita oẽ
os. eciã iuideoꝵ. ob struat᷑. a sua gła. ⁊ om̃ĩs¬
ge reus de impiecate. s etiam uideꝰ reus de
legis transgressione. fiat subdicus do. totum

Expanded text:
quia informant. Ut ergo ostenderet Apostolus ea quae superius dixit de psalmo pertinere ad Judaeos, quorum sulege sunt, id est Judaeis legem habentibus. Ut, ita, omne os, etiam Judaeorum, obstruatur, a sua gge reus de impietate, sed etiam Judaeus reus de legis transgressione, fiat subditus Deo: totum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsanabile erat. sublabiis eoꝵ
cipła sunt. ad ħ enim
locunt᷑. ut decipiant.
ut sicut ꝑ labia ser¬
pentis ꝑ emptoriũ ue¬
nenũ infusũ ẽ: ita et
ꝑlabia coꝵ. dolus et
captio. Quoꝵ etiã os÷

Expanded text:
sub labiis eorum, cipula sunt. Ad hoc enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia serpentis peremptorium venenum infusum est, ita per labia eorum dolus et captio. Quorum etiam os
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uos. ho sum: qui de
errore correctꝰ sũ. ita et
uos potestis corrigi uł¬
ita. estote sicut ego: qr et
ego. qui legem habur:
li daudicatione ꝯtemp¬

Expanded text:
c. Homo sum qui de errore correctus sum et ita vos potestis corrigi. ita, estote sicut et ego, quia ego qui legem habui, li dijudicatione contem
Abbreviated transcription (Latin):
Ini¬
tati. seriebatur. ħdicit ne fides qi asꝑa et impor¬
cabł fug̾etur. Iuuenttitur.ii. forsitan. aliqui. qui
siut sticie peccati uoluptatẽ p̃posuert: ita ĩponant
uisticie delectacionẽ. ioluptatib carnis P inslicia tĩ.
penas. morcẽq pati formident. humianũ ẽ hoc Parũ

Expanded text:
initati serviebatur. Hoc dicit ne fides, quasi aspera et importabilis fugiatur. Inveniuntur tamen forsitan aliqui qui, sicut justitiae peccati voluptatem praeposuerunt, ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nuracła faci̾t. Ex¬
iũ grãs curationũ.i
eosꝰ qui ĩ firmos curãt.
Et opitulatiões.i. eos
qui maiorib fer̾t opeᷤ
ut tytus apło ł archi¬
qui plebi documẽnto
siuit. Gña linguarũ.
Ecce donũ qi est młtas
scire linguas. et nota
ꝙ ultimũ ponit illd̃
ꝙ illi pͥmũ ponebant

Expanded text:
qui miracula faciunt; exinde gratias curationum, id est eos qui infirmos curant; et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt opes, ut Titus Apostolo, vel archiqui plebi documento sunt; genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi primum ponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
pbat .&. haritas ex cel¬
Si linguis ho lentior aliis qi ħ alia
sũ ea uon ualent. et ea
sũ istis ualet ꝙ. ita ait.
incipiens alingua. Si
aliqũ datur alicui. Ad¬
głam dł̃i non adm̾itũ.¬

Expanded text:
bat quod charitas est excellentior aliis, quia haec alia sine ea non valent, et ea e istis valet, quod ita ait incipiens a lingua: Si aliquando datur alicui riam Dei, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶Mretur. ħ enĩ maths fecit:¬
⁊ ioħs.⁊ moyses. Ita eni
de se ip̃is locuti sũt: tan¬
quam de aliis. Iuusitatiꝰ
autẽ. ħ fecit apłs. nou¬

Expanded text:
retur. Hoc enim Matthaeus feci Moyses: ita enim de seipsis locuti sunt taquam de aliis. Inusitatius autem hoc fecit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯtemptũ. ap̃ infideleᷤᷤ
ialios diaboli laqͥos
diacones. ⁊c̃. hio desc̃¬
bit. quales debeant
ẽẽ. diacones. de p̾sbiti.
ep̃os ꝓpboͥs acciꝑet. ñ
de eis dimitt̾et. descen¬
deus: ad diaconos. de
quib ait. diacos. opor¬
tet eẽ. pudicos. ñ bilin¬
gues. ut qͥseminãt diꝰ¬
cordias. ñ młto uino de¬
ditos .i. ebriosos. ñ tur¬
pe lucrũ sectantes at

Expanded text:
ntemptum apud infideles vel , et in alios diaboli laqueos. Diacones, etc. Hic describit quales debeant esse diacones. De presbyteris et, non de eis dimitteret, descendens ad diacones, de quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminant discordias, non multo vino deditos, id est ebriosos, non turpe lucrum sectantes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uir ẽ ymagodĩ. et iõ
uelam̃tũ capis e deuit.
ẽ imago dĩ⁊ iudetur uti¬
geuesi dĩ. fecit d̾s hoĩẽ
ad ẏmaginẽ łi feciteũ

Expanded text:
 vir est imago Dei. Et ideo velamen capitis ei demit, est imago Dei? videtur utiGenesi dicitur: Fecit Deus hominem ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
tur mulier. subiecta ui¬
ro. et qr ꝑ eam p̾naricatio
cep̃. debet inulier hr̃e¬
cap̃. ⁊it ñ habeat cap̾ bi¬
berum ĩ eccłia s uelamĩe

Expanded text:
tur mulier subjecta viro, et, quia per eam praevaricatio coepit, debet mulier hcaput, ut non habeat caput liberum in Ecclesia, sine velamine;
Abbreviated transcription (Latin):
t qui exponat ppło. Si autem. ñ fu̾it uit̾¬
pres taceat lin guis
debet cẽ. nͥ edificatio.
Sibi autem loquatur
lingͥs .i. tacite oret dĩu
loquatur .i. ad honorẽ
dĩ quem laudat ł ho¬
norat. ꝓ pħe etiam duo
tm̃ ut tres cadica̾t sigil¬
latim. ñ płes gͦ debent
ẽẽ. qui linguis locunt᷑
idõ dic duoł tres. qr suf¬
ficit sermo dot hoĩum
stat ouĩe u̾bũ. oet̾i autẽ¬

Expanded text:
sit qui exponat populo. Si autem non fuerit interpres, taceat linguis, debet esse, ubi aedificatio; sibi autem loquatur, linguis, id est tacite oret Deum. loquatur, id est ad honorem Dei, quem laudat vel honorat. Prophetae etiam duo tantum, aut tres dicant sigillatim, non plures ergo debent esse qui linguis loquuntur. Ideo dicit duo vel tres, quia sufficit sermo tot hominum. stat omne verbum . Caet
Abbreviated transcription (Latin):
duo ł tres. lognͣtur¬
llt lt conͣ plusꝙͣ quam tͤs.
ne occupent diem lo¬
qñtes liuguis. et ñ¬
scripturas disseratib
qui tociꝰ occłie st̃ illum inatoreᷤᷤ
uitpdT.dico u locutio lingue fiat scd̾m

Expanded text:
duo vel tres loquantur, et non plures quam tres, ut occupent diem loquentes linguis, et nScripturas disserentibus, qui totius Ecclesiae sunt illuminatores. Dico ut locutio linguae fiat secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nunciant. uolentes ẽe legis doctores. ẽ tũ ĩn nõ
telligant: que loeunt᷑. ł dequil. et ue uidet᷑
legem incusare: addit.
quo ostendatur. scimꝰ
ligunt: nonẽ bona. q¬

Expanded text:
ntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae loquuntur, vel de quibus. Et ne videretur legem incusare, addit, quo ostendatur, scimus ligunt non
Abbreviated transcription (Latin):
ret. me forte sibi coa¬
płm. ⁊ apud eũ oiel¬
.X.u. mansi .i. receptꝰ ab eo:
ut uerax et coapłs. ꝑħ¬
ostendit: se nullo mͦ diͤ¬
sencire: ab aliis apłis.¬
ut susurrabant sui emu¬
li. Aliũ autẽ apłoꝵ ue¬
minem uidi. ⁊ ita ꝯstat.
ꝙ uec ab aliis didici. Ne¬

Expanded text:
e sibi coam. Et apud eum diedecim mansi, receptus ab eo ut verax et coapostoluostendit se nullo modo dissentire ab aliis aposut susurrabant sui aemuli. Alium autem apostminem vidi. Et ita constat quod nec ab aliis didici. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
quis supplet lo¬
cum y diote:
mͦ dicet amen
Namtu qui¬
dem b̃ngr̃as
agis. s alt̾ ñ
edificat᷑. Orãs
ago dõ meo
lingua loqͦr.

Expanded text:
quis supplet locum idiotae? Quomodo dicet amen Nam tu quidem bene gratias agis, sed alter non aedificatur. Gratias ago Deo meo lingua loquor.
Abbreviated transcription (Latin):
dui patit᷑. ostendet dico:
ad informationẽ eoꝵ qͥ
credicuri st̾. illi .i. ut mei
exempli forma p̾bita:¬
nullus desꝑec de ĩma¬
uitate secłis qͥ credit illi¬

Expanded text:
u patitur. Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut xempli forma pranullus desperet de immanitate sceleris qui credit illi