comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝙͦ sunt: s occulta. Ideo cũ quesnones huimodi in mediũ
cecat᷑. ille d̾o adiuuante illuminat᷑: ñ nobis iudiciũ de
iudicio tantiurdicis usurpem᷑. s contremilcentes excla¬
memꝰ cũ apło. Oatituudo diuitiaꝵ sapientie et icientie dĩ.
ie eiꝰ. Unde dictũ est et in psalmo. Iuditia tua sic̃ mul¬
ta abyssus. Non gͦ me fr̃s ad hanc penct᷑ndã altitudinem.
ad hanc abystũ discutendã. ad inscrutabilia ꝑscrutan¬
der: exspestatio ut̃e haritatis impingat. Agnoito modu¬
lũ meũ: sentite m uideor etiã modulũ ur̃ma. Alti est hoc
incrementis meis. et fortus uirib meis: puto qͥa et ur̃is
Simul gͥ audiamꝰ ãmonentẽ scͥpturã: atq dicentẽ. Al¬
tiora te ne quesieris: et fortiora te ne scrutatꝰ fu̾s. Non
quia ista negata scint nob̾ cũ as magister ditat. et nichil
est occuttũ qd̾ ñ reuelet᷑. s si in aliquo ꝑuenimꝰ. in eo am¬

Expanded text:
ta ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium ta ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium caecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! viae ejus ! Unde dictum est in Psalmo, Judicia tua, sicut multa abyssus . 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis; puto quia et vestris. Simul ergo audiamus admonentem Scripturam atque dicentem, Altiora quia ista negata sunt nobis, cum Deus magister dicat: « Nihil est occultum quod non reveletur . » Sed si « in quod pervenimus in eo am
Abbreviated transcription (Latin):
a me querat᷑: cito respondes. qͥa nolebant Ilalã quippe eo
uoiuntatẽ p̃uidit ds. et per ꝓpħam p̃nunttiautt ille cut
abicondi futa ñ posunt. ded aliam causã in qiuis ait ꝓoba:
illoꝵ: Quia dedit illis ds sp̃m compunctioĩs: oclos ut ñ
uideant. et aures ut s̃i audiant: et excecauit ocłos eoꝵ: et
inclurauit eoꝵcor. Eciã hoc eoꝵ uoluntatẽ meruisse respõ¬
deo. Sic enĩ excetat. sic obdurat ds deserendo. ec ñ adiuuã¬
do. Quod occutto iuditio fac̾e potest: iniquo ñ potest. Hoc
omnino puetas religiosoꝵ inconcussũ debet ituuolatũ¬
q seruare: sicitt apłs cũ eamdẽ ip̃am c̾ctaret difficillumã
questiont̃ oͥo gͥ dicimꝰ inquit: Numqͥd iniqͥtas apd̾ dm
abite. Si gͥ abste ut sit mnicͥtas apd dm: suie qͣndo adiu
uat miscoit fatit: siie qͣndo ñ aduuat iuste facit. qͥa
omĩa ñ tem̾itate. sed uidicio facit. Porro si iuditia ic̃oꝵ
iusta sunt. qͣntomagis scificantis. et iustificantis dei: Ius¬

Expanded text:
alam quippe eorum voluntatem praevidit Deus, et per Prophetam praenuntiavit ille cui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propuia dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestionem, Quid ergo dicemus, inquit? numquid iniquitas apud Deum? Absit . Si ergo absit ut sit iniquitavat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit; quia omnia non temeritate, sed justo judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Jus
Abbreviated transcription (Latin):
qd ip̃a ꝓpħica scͥptura testatur. sam si arbttrem̃ hoc dictuĩ
de diabolo qd̾ exccoiuit ocłos coꝵ et cor indurauit: laborati¬
dũ est. quomͦ illoꝵ culpã qͥa ñ crediderunt possimus ostẽ¬
dere. de quib dicit̃ ñ poterant crecdẽ. Dade quid respor¬
debinĩ de alio ꝓphe ipi testimomo qd posiit apls paulus

Expanded text:
d ipsa prophetica Scriptura testatur. Nam si arbitremur hoc dictum de diabolo, quod excaecavit oculos eorum, et cor induravit; laborandum est quomodo illorum culpam, quia non crediderunt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã: ec qͥidã minia sue uoluritatis diffidenrtia deiecit
in neggligentiã. Illi ddicunt. Utqͥd rogamiꝰ dn ne irnca¬
mur a temptatione: qd in nr̃a est potestate: Isti dictuit
Utqͥd conam̃ bene tuuere qd̾ in dei est potestate: D dñe:o
pat᷑ qui es in celis: ne nos inferas in qͣmlibet istaꝵ temp¬
tationũ.: s libera nos a malo. dudiamꝰ dñm diceritẽ. Ro¬
gaui ꝓ re pecre. ne deficiat fides tua: ne sic existimemꝰ fidẽ
nrãm ẽc̃ in libero arbitrio. ut diuino ñ egeat adiutorio.
Audiamꝰ et eũglistam dicentẽ. decdio eis potestatẽ filios dĩ
fieri: ne omnino existimemꝰ in nr̃a potestate ñ eẽ. qd̾ cre¬
dimiꝰ. Uerũptam̃ in utroq illius beneficia cognostamꝰ.
Nam et agende sũt grẽ qͥa data est potestas: et orandũ ne
suctumbat infirmitas. Ip̃a est fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑
licut eiꝰ menstrã dñs cuiꝙ parcitꝰ est: ut qui głat᷑ ñ in se¬

Expanded text:
cit in negligentiam. Illi dicunt: Ut quid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Ut quid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo. Audiamus Dominum dicentem: « Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua , » ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et evangelistam dicentem: « Dedit eis potestatem filios Dei fieri , » ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus. Verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas, et orandum, ne succumbat infirmitas. Ipsa est fides, quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est, ut qui g
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris ꝑmanendo. similes sint ip̃is uideis dde quib dictum
est. ec brachiũ dñi cui reuelatũ est: Hic occurrte altera ques¬
tio de qua quidẽ ut comꝑetent᷑̃ aliquiã disputet᷑. et om̃s eius
latebrosissim sinꝰ ꝑscritent᷑. et excutiant᷑ ut dignũ est nec
meaꝵ uiriũ et̃ arbitror: nec angustiaꝵ temporis: nec ur̃e
capactatis Tam̃ qͥa tͣnsire ad alia ut̃a ecipectatione ñ imni¬
mur: nͥ aliquid inde dicamꝰ: accipite qd potuerimꝰ. Et ubi

Expanded text:
sint Judaeis ipsis, de quibus dictum est, Et brachium Domini cui revelatum est? 4. Hic occurrit altera quaestio, de qua quidem ut competenter aliquid disputetur, et omnes ejus latebrosissimi sinus perscrutentur et excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia vestra expectatione non sinimur, nisi ali
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙ̃ membrũ corporis hercat: s qͥa omnia per ipsũ frã st̃.
aris: sic dei brachiũ dictũ est eiꝰ uerbũ. quia ꝑ ubũ opatus
est mundũ. Cur enĩ homo brachiũ ut aliquuia oꝑet᷑ exten¬
dit: nͥ quia ñ centinuo fti qd̾ dixerit: Si autẽ tanta potes¬
tate p̃ualeret. ut sine ullo motu corporis sui qd̾ diceret

Expanded text:
tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta aris, sic Dei brachium dictum est ejus verbum, per quod verbum operatus est mundum. Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur, extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Renuntiata dñs iħc xp̃c passione sua. et mor¬
te frustuosa in exaltatione crucis ubi dixit se omnia
thracturũ esse post se. cum intellexisent iudei qd̾ de sua mor¬
te dixisset: et ꝓposuissent ei questionẽ quomͦ diceret se esse
moriturũ: cũ ex lege audierint qd̵ xp̃c manet in et̾nũ: horta¬
tus est eos ut dũ adhuc modicũ lum̃ in eis eĩt quo xp̃m in g̾¬
num ẽẽ didicissent: ambularent ut totũ discerent: ne com¬
prehend̾ent᷑ a tenebris. Et cũ hec eẽt loquutꝰ. abscondit seab
eis. Hec insuꝑiorib dñicis lectionib u̾bisꝙ didicistis. Dem¬
de intulit euglista unde hodiernũ capitulũ recitatũ est. et
ait. Cũ autem tanta signa fecissec coram eis non credebãt
in eũ: ut sermo ysaye ꝓphe impleret᷑ quẽ dixit. Dñe: quis¬
latis ostendit. brachiũ dñi. ipsũ dei filiũ nuncupatũ. Nõ
qd̾ d̃ pat̾ figura de terminet᷑ carnis humane. eiꝙ filius

Expanded text:
enuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quesatis ostendit brachium Domini, ipsum Dei Filium nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabilia qͣlit̾cũꝙ dicant᷑. que dici sicuti sunt omnino ñ
possunt: Nam et homo alterũ hominẽ ꝑquẽ solet agere qͥe¬
qͥd agit: bracbiũ suũ appellat. Et si ei auferat᷑: dolens dicto.
Brachiũ ꝑdidi. Ec ei qui abstulerit: dicit. Srachiũ mͥ abstu¬
listi. Intelligant gͦ quom̃ difuis sit filiꝰ brachiũ pats. ꝑ qd̃¬

Expanded text:
ineffabilia qualitercumque dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non ineffabilia qualitercumque dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non possunt? Nam et homo alterum hominem per quem solet agere quidquid agit, brachium suum appellat: et si ei auferatur, dolens dicit, Brachium perdidi; et ei qui abstulerit, dicit Brachium meum mihi abstulisti. Intelligant ergo quomodo dictus sit Filius Patris
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. ds erat uͥbũ. Cũ gͥ audimꝰ brachiũ dĩ pet̾s eẽ am filiũ.
ñ nob obstrepat consuetudo carualis: s: qͣntũ illo donante
possumꝰ. dei uͥtutẽ et di sapientiã cogitemꝰ: ꝑ quem fc̃a sunt
omitua. Tale quippe brachiũ nec porrectũ excendit᷑: nec collec¬
tũ contͣbit᷑. sion est enĩ ip̃e qmi pat̾: sed unũ st ip̃e et pater:
et equalis patͥ. ubiꝙ torus est sicut pat᷑: ne aliq̃ tateat occa
sio detestabili etrori coꝵ qͥ dicũt solũ ẽt̃ patrẽ: sed ꝓ dliifita¬
te causaꝵ ip̃m ddici filiũ ip̃m dici sp̃m scm̃: et in his tibis
audeant dic̃e. Ecce uidetis qͥa solus ẽ ꝑat᷑: si b̾chiũ eiꝰ est filius.
Non enĩ due sed una ꝑsona est. homo et brachiũ eĩ. non intel¬
ligentes neq adũtentes quom u̾ba de reb aliis ad res alias
tnsferant᷑. ꝓpt̃ aliqͣm similitudinẽ. etiam in loquitionib co¬
tidianis. de usibilib et notissimis reb: qͣntomagis i te nobs

Expanded text:
um erat. 3. Cum ergo audimus brachium Dei Patris esse Dei Filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis: sed quantum illo donante possumus, Virtutem Dei et Sapientiam cogitemus, per quam facta sunt omnia. Tale quippe brachium nec porrectum extenditur, nec collectum contrahitur. Non est enim ipse qui Pater, sed unum sunt ipse et Pater; et aequalis Patri ubique totus cunt solum esse Patrem, sed pro diversitate causarum ipsum dici Filium, ipsum dici Spiritum sanctum; et in his verbis audeant dicere, Ecce videtis quia solus est Pater, si brachium ejus est Filius; non enim duae, sed una persona est homo et brachium ejus. Non intelligentes neque advertentes, quomodo verba de rebus aliis ad res alias transferantur, propter aliquam similitudinem etiam in locutionibus quotidianis de visibilibus et notissimis rebus; quanto magis ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ramis palmaꝵ et laudib obuiã uen̾ant: s ab eis qui uide¬
bart et inuidebant qͥa nec uidebant: s in lapidem illum.
cecitate offendebant. Cũ autem se abscondit iħc ab eis quuil¬
lum occidere cuptebant. qd sepe ꝓpt̾ obliuonẽ cõmonendi
estis: nr̃e infirmitati consuluit: ñ sue potestati derogauit.

Expanded text:
ramis palmarum et laudibus obviam venerant; sed ab eis qui videbant et invidebant, quia nec videbant, sed in lapidem illum caecati  Aug., caecitate offendebant. Cum autem se abscondisset Jesus ab eis qui illum occidere cupiebant, quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sios audiuimꝰ ex lege: qͥa xp̃c manet in et̾nũ. Et quomͦ tu di¬
cis oportet exaltari filiũ hominis: Qͥs est iste filiꝰ homĩs. Ie¬
moriter tenuerunt: qd̾ dñs dicebat assidue filiũ se cẽ homi
nis. Nam hoc loco ñ ait. si exaltatꝰ fũit a t̾ra fili hominis:
tiati sunt gentiles illi qui eũ uidere cupiebant. Uenit
hora: ut clariticet᷑ fili homĩs. Hoc traq isti animo retinen¬
tes. et qd̾ nc̃ att cũ exaltatꝰ fuero a t̾ra. mortẽ trucis intelli¬
gentes: quesierunt ab illo et dixcrunt. Nos audiumꝰ ex
lege: qͥa xp̃c manet in et̾nũ. Et quomͦ tu dicis oportet exal¬
unt: manet in ct̾nũ. Si manet in et̾nũ. quomͦ exaltabit̃
a t̾ra. id est quomͦ crucis passione moriet᷑: Hoc enĩ eũ ar¬
xisse intelligebant: qd̵ fac̾e cogitabant. Noneis gͦ uerboꝵ
istoꝵ obscuritatẽ aꝑuit. in fusa sapientia. s stimulata
consciertia. Dixit gͦ eiꝰ ihc. Adhuc modicũ lum̃ inuobis

Expanded text:
manet in aeternum, et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue Filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait: si exaltatus fuerit a terra Filius hominis:tiati sunt gentiles illi qui eum videre cupiebant: « Venit hora, ut clarificetur Filius hominis. » Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, « Cum exaltatus fuero a terra, » mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: « Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum. Quomodo tu dicis, Oportet exalunt, manet in aeternum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra, id est quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. « Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
de illo dixerit. alter te cinget et feret quo tu non uis: quia sig¬
nificare uoluit qua morte clarificaturꝰ erat dm. Ergo et in
illo ds clarificabat nomen siut̃: quia etiã sic inrmembris
eius clarificat xp̃m suũ. uenit gͦ uox de celo. Et clarificaui:
et iterum darificabo. Et clarisicaui anteqͣm facerem muni¬
dum: et iterum clarisicabo cum resurget a mortuis. ec
ascendet in celũ. Et aliter intelligi potest. Et clarificaui cũ
te sp̃u inspecie columbe cdeclaraitꝰ est: cum uoce de celo fonan¬
te monstratꝰ. cũ in monte tͣnssiguratꝰ. cũ miracula multa
fecit: cũ multos sanauit ator mundauit: cũ de paucissims
panib tantã multitudinẽ pauit: cũ uentis ⁊ fluctib imꝑa

Expanded text:
de illo dixerit, Alter te cinget, et feret quo tu non vis; quia sigde illo dixerit, Alter te cinget, et feret quo tu non vis; quia significare voluit, qua morte glorificaturus erat Deum . Ergo et in illo Deus clarificavit nomen suum, quia sic etiam in membris suis clarificat Christum. 4. Venit ergo vox de coelo, Et clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarificavi, antequam facerem mundum: et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, et ascendet in coelum. Et aliter intelligi potest. Et clarificavi, cumte Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et f
Abbreviated transcription (Latin):
debeas respondere. Et ille quidẽ temptatꝰ est. s ñ ꝑiditatꝰ:
ut doteret te in temptatione ꝑielitantẽ. temptatori respõ¬
dere: et post temptatort̃ nonire: s de ꝑiculo temptatuon
txire. dicut autem hic dixit. nunc anima mea turbata est. ita
etiam ubi dicit tristis est anima mea usq ad mortem: ee pater
si fieri potest tnseat a me talix ostendens suscepti hominis in
firmitatẽ: ut doceat sic cont̾statũ et conturbatũ qd̃ sequit᷑ di¬
cere. Uerumptamen ñ qd̃ ego uolo: sed qd̾ tuus pat̾. Sic enim
homo ab humanis indiuina dirigit᷑: cum uolantati huma¬
ne uoluntas diuina p̾ponit᷑. Quid est autẽ clarifica tiũ nom̃.
nisi in sua passione ⁊ resurrestione: Quid gͦ est alud nisint
pater clarificet filiũ : qui clarifice̾t nomen suũ etiam in simi
lib passionib seruoꝵ suoꝵ: Unde scͥptũ est de petro. qd̃ ideo

Expanded text:
debeas respondere . Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus; debeas respondere . Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus; ut doceret te in tentatione periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit, Nunc anima mea turbata est, ita etiam ubi dicit, Tristis est anima mea usque ad mortem; et, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste: firmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum quod sequitur dicere: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater. Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem: Clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, libus passionibus servorum suorum? Unde scriptum est de Petro, quod ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tiant. et eicit᷑ foras. Ded dicit aliquis. Numquid de cordib
mͦ putamꝰ. nͥ qͥa tunc qd̾ in homutib paucissimis factũ
est nunc ui multis magnisq poplis iam mox futurũ eẽ
p̃dictũ estͣ. Sitat illud qd̾ dictũ est. spiritus autẽ ñ dũ erat da¬
tus. quia ih̃c ñ dũ fu̾at głificatꝰ: potest similẽ habere ques¬
tionẽ et similẽ solutionẽ. Non enĩ sine sp̃u sc̃o. futura p̃¬
nuntiauerunt ꝓpħe. Aut ñ etiam dñm infantẽ in spũ sc̃o
sẏmeon senex et anna uidua cognonerunt᷑: et zacharias
et elysabeth qui de illo non dũ nato sed tã concepto. tanta¬

Expanded text:
tiant, ejicitur foras. 8. Sed dicit aliquis: Numquid de cordibustiant, ejicitur foras. 8. Sed dicit aliquis: Numquid de cordibusomodo putamus, nisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque populis jam mox futurum esse praedictum est? Sic et illud quod dictum est, Spiritus autem nondum erat datus, quia . Non enim sine Spiritu sancto futura praenuntiaverunt prophetae; aut non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt; et Zacharias et Elisabeth, qui de illo nondum nato, sed jam concepto tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ratis: sed iudiciũ quo pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑ foras. Qͦ¬
quidnã in mundo trat. et extͣ mundũ missus ẽ foras. Si
enĩ de illo udicio diceret qd̾ in fine uenturũ est: posset ali¬
qͥs opinari et̾nũ ignẽ. quo nuttendus ẽ diabolus cũ an¬
głis sius. it omĩo qui sunt ex parte eiꝰ: ñ natura sed ui¬
cio: non qͥa creauit aut genuit: s qͥa ꝑsuasit et tenuit.
Posset gͦ aliqͥs opinari illũ ignẽ cc̾nũ. extͣ mundũ ẽẽ: et hoc
else dittũ eiciet᷑ foras. Quia uero ait nc̃ uidiciũ est mũ¬
di: et exponens quid dixerit. ñc inqͥt pͥnceps huĩ muit¬
di ciciet᷑ foras: hoc intelligendũ est qd̾ nunc fit. ñ quod
tanto post futurũ est in nouissimo die. Preuidebat gͦ do¬
minus qd sciebat post passionẽ et resurrestionẽ et głifica¬
tionc̃ suam ꝑ uniũsũ mundũ multos ppłos credituros:
in quoꝵ cordib diabolus intꝰ erat: tui qͣndo ex fide renũ¬

Expanded text:
ed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Ququidnam in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renun
Abbreviated transcription (Latin):
rabant᷑. Hinc est illud qd̾ cũ ei diceret dñs qd fatis fac celerit᷑:
arbit᷑ti sunt quidã qd̾ eũ iussertt ꝓpt̾ ditm festũ necessaria p̃¬
parare: uel indigentib aliquid dare. Nullomodo gͥ de huiꝰ¬
cemodi mymstris diceret dũs. ibi sum ego ibi erit et mynist̃
m̃s: et si quis mͥ mynist̾uerit honorificabit eũ pat̾ m̃s: qm̃ui
dam talia mynstrantẽ. reꝑbatum potius qͣm honoratũ ude¬
ius. Ut quid gͥ alibi querimus. quid sit mynistrare xp̃o: ec
s̃i potiꝰ inistis ip̃is ubis agnoscimꝰ: Cum enĩ drxit. si quis mͥ

Expanded text:
rabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; rabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus, Ubi sum ego, ibi erit et minister meus; et, Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis
Abbreviated transcription (Latin):
Autt qͣndo cẽ male poterit cũ illo Audi eidentiꝰ. Si quis mͥ my
instrau̾it: honorificabit eũ pat̾ mcus. Quo honore: nͥ ito sit
cũ filiotiꝰ: Qco tnĩ suꝑiꝰ ait ubi ego sũ illic ⁊ mynist̃ m̃s erit:
hoc intelligit᷑ exposuisse cum dicit. honorisicabit eũ pater
meus. siam quem maiorc̃ honorẽ acciꝑe pot̾it adoptatus. qͣm
lit. ubi est unaicus: non eqͣlis fc̃s diuinitati. s consotiatꝰ et̃¬
ponitur: hoc potius debcraus inquirere. Si enĩ putaitimꝰ
hoc ẽẽ xp̃o mynistrare. ea que sunt corpori necessaria p̃para¬
re. aut cenanti cybũ coquere uel appoñt. uel poculũ dare
potumq miscere: fectrunt hoc illi qui potuer̃t eũ in corꝑe¬
habere p̃sertem: sicut martha et maria: qͣndo et lazarus
trauit. Nlam et loculos ip̃e habebat: et qͣmius exeis que mit¬
rebant᷑. sceleratissime furaret᷑. ꝑ illũ tamen eciã necessaria pa¬

Expanded text:
aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Patcum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeteanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumqhabere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus  perditus ministravit; nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria pa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dixit: significans qua morte clarificat᷑us eẽt d̾m. Cũ cẽs
iunior cingebas te et ibas quo uolebas: cũ autt̃ senueris alt̃
te cinget. et feret quo tu ñ uis. ubi satis exp̃ssit ñ a seipso seo
ab alio debere occidi: qui uestigia sequit᷑ xp̃i. Cun. gͦ cause
articulus uesiit ut hec conditio ꝑponat᷑. aut faciendũ esse cõ¬
tra dei p̃ceptũ aut exhac uita migͣndũ: quoꝵ duoꝵ homo
cogatur alterũ eligere. cõminante mortẽ ꝑsequutoee: ibi eli¬
gat deo dilecto emori qͣm offenso tuũe. Ibiodit in hoc mun¬
do aĩam suã: ut in uitani et̾̃nam custodiat cam. Si quis mn my¬
itt scqͣmur uestigia cĩ. Ecce qd̾ dictũ est. si quis mͥ mynistrat me
sequat᷑. Quo fructu. qua mercede. quo p̃mo: Et ubi sũ inquit
ego. illic et mynist᷑ m̃s erit. Dratis amet᷑. et oꝑts quo mynistͣ¬
tur. illi p̃cium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo ͤ

Expanded text:
autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mt sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo,
Abbreviated transcription (Latin):
magis habere uidet᷑ eugłicus sensus. Sequit᷑ enĩ. Ec qui odit ani¬
mam suã in hoc muncio: in uitã et̃nam eustodtt eam. Ergo qd
iupͣ dictum est. qui amat. subintelligit᷑ in hoc mundo: ipse ita
ꝙ ꝑdet. Qui autem odit itiq in hoc mundo: in uitã ct̾nam
ipse custodit. Magna et mira sententia. quemadmodũ sit hõis
in aĩam suam aanor ut ꝑeat: odium ne ꝑeat. Si male amaue¬
ris tunc odisti. si bene odis tunc amasti. Fẽlices qui oderint cus¬
todiendo: ne ꝑdant amando. Sec uide ne rͥ subreꝑat ut te ip̃m
uelis int̾imere: sic intelligendo qd̃ debes odisse in hoc mundo
aĩam tuam. Hinc enĩ quidam maligni atq ꝑuersi. in se ip¬
sis criedeliores. et sceleratiores homicide. Nammis se donant:
aquis p̃fotant: precipitio collidunt et ꝑeunt. Hoc xp̃c nondo¬
cuit. ĩmo etiã diabolo p̃cipitiũ suggerenti respondit. Redi re¬
tro sathana. Scͥptum est:. non temptabis dñm dñrtuũ. Extro

Expanded text:
 enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ergo quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro
Abbreviated transcription (Latin):
bait. Per xp̃i autẽ fidem que morte eiꝰ et resurrectione fir¬
mata est. per eiꝰ sangͥnẽ qui in remissionẽ fusus ẽ pectatoꝵ:
milia credentiũ a dominati diaboli liberant᷑. et xp̃i corpo¬
ri copulant᷑: et sub tanto capite uno ciꝰ sp̃u sidelia mer
hanc a suis redemptis diaboli expulsionẽ. Demq atten¬
damꝰ quid dicat. Quasi quereremꝰ quud elset qd̾ait. nc̃
iudiciũ est mundi. sequutꝰ exposuit. Att enĩ. Nunc pͥncepᷤ

Expanded text:
ebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinemillia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu debilia hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende, quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat: s eis in quib indicari oportebat. Sicut autẽ illa
ꝓpt̾ eũ s ꝓpt̾ alios uoluntate turbata est. Artende cetera. Nc
inquto iudiciũ est mundi. Quid gͦ exspectandũ est in fi¬
ne scli. Sed in fine qd exspectat᷑ iudiciũ trit iudicandoꝵ
Quale gͦ nunc udiciũ est: iam in suꝑiorib lectionib qͣn¬
tum potui cõmonui karitatẽ ur̃am. Dicit᷑ etiam iudiciũ
non dampnationis. sed discretionis. Unde scͥptũ est. Iudi¬
ca me dsͣ: et discerne causã meã. de gente ñ sc̃a. Multa au¬
tem sunt iudicia di. Unde dicit᷑ in psalmo: iudicia tua
cia eiꝰ. Ex quib iudicus etiam hoc est qd̾ hic ait dñs. nũc
iudiciũ est mundi: seruato illo in fine scli iudicio. ubi no¬
uissime urui et mortut iudicandi sunt. Possidebat gͣ
diabolus genꝰ humanũ: et reos supplitioꝵ tenebat cyro¬
grapho peceatoꝵ. Dominabrit᷑ in coedib infideliuĩ: ad cre¬
aturã colendam. deserto creatore deceptos captiuosꝙ thrat¬

Expanded text:
sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa pter eum, sed propter alios voluntate turbata est. 6. Attende caetera. Nunc, inquit, judicium est mundi. Quid ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatur judicium, erit judicandorum lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua cia ejus ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrah
Abbreviated transcription (Latin):
nstrantem xp̃o. honorificabit pater enis. honort illo magno.
ut sit cum silio ciꝰ. nec uiꝙͣ deficiat felicitas eius. Cum gͥ audi¬
tis fr̃s dñm dicentẽ. ubi egosum illic eo mynist᷑ nĩs erit: noli¬
te tantũmꝰ bonos ep̃õs et clericos cogitare: etiam uos ꝓmodillo
ur̃o mynistrate xp̃o bene uuiendo: elemosinas faciendo: nom̃i
doctrinamq eius quib potũitis p̃dicando: ut unusquisq ea¬
am pat̾familias hoc nominc agnoscat. pat̾nũ affectũ sue fami
tetur. corripiat: impendait beniuolentiam: exerceat disciplinã.
Itam domo sua eccłiasticũ et quodãmͦ ep̃ale implebit officiũs
mynistrans xp̃o ut in et̾uũ sit cũ ip̃o. Nam et illam maximã
passionũ mynistrationẽ multi ex ur̃o numero inynstrart̃:
multi ñ ep̃i. neq deriti. iuuenes ⁊ uirgines serores. cũ uni
orib. multi conuigati. et coniugate. multi patres matresq.

Expanded text:
nistrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, nistrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas ejus. 13. Cum ergo auditis, fratres, Dominum dicentem, Ubi ego sum, illic et minister meus erit; nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae famitetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenesoribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque
Abbreviated transcription (Latin):
bulet meas ñ suas: sicut alibi scriptum est. Qui se dicit ĩ tp̃o
manere.: debet sicitt ille ambulauit et ipse ambulare. Debet
ttiam si ꝑoerigit esurienti panẽ de misedĩa facere si de iactan¬
tia: non aliud ibi querert qͣm opus bonũ: nelciente sinistra
quid faciat dextera: id est ut alienet᷑ intentio cupiditatis.
ab opere caritatis. Qui sic mynistrat xp̃o mynistrat: recteq il
li dicet᷑. Cum uni exminimis meis fecistis: mͥ fecistis. Nec ea
tantũ que ad milccł̃iam ꝑtinent corporalem s omina oꝑa bo¬
gne karitatis. qd̾ est aĩam suã ꝓfr̃ĩb ponere. Hoc est enum
co ꝓ xp̃o ponere: qͥa in hoc ꝑpt̃ sua membra dicturꝰ est. cũ ꝑistis
fecisti. ꝑ me fecisti. De tali quippe oꝑe euam se mynistrũ fa¬
cere ⁊ appellare dignatꝰ est: ubi ait. sicut filiꝰ homĩs ñ uenit my¬
nastrari sed mynistrare: et animã suã pon̾e ꝑ multis. Hinc gͦ
est unusquisq mynister xp̃i: unde est mynister ⁊ xp̃c. Sic my¬

Expanded text:
bulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitali dicetur: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia opera bognae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic mi
Abbreviated transcription (Latin):
que dñm uententem tanta deuotionc laudabat: tanto ag¬
mine deducebat. eiq dictum est. Noli timere. Illũ agnosce
qui a te landatur: et noli trepidare cum pectit᷑. quia ille
langiis fundit᷑. ꝑ quera nũ delictũ deleat᷑. et iuta re¬
dimat᷑. Sed pullũ asme in quo nemo sederat. hoc enim¬
apd̃ alios cuͣgłistas muenit᷑. intelligimꝰ ppłm gentiũ quile¬
gem dñi ñ acceperat: Alinam uero qͥa utrumq iumentũ
dño addiictum est. plebem eius que ueniebat ex ppło isracł
ñ indomitã plane. sed que p̾sepe dm̃ agnouit. Hec ñ cogno¬
uerunt discipłi eiꝰ primũ: sed qͣndo głificatꝰ est iħc. icd est qͣn

Expanded text:
quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agquae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est, Noli timere: illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patitur; quia ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita reddatur. Sed pullum as intelligimus populum Gentium, qui Legem Domini non acceperat. Asinam vero quia utrumque jumentum Domino adductum est plebem ejus quae veniebat ex populo Israel, non indomitam plane, sed quae praesepe Domini agnovit. 6. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, id e
Abbreviated transcription (Latin):
tatis augmentũ. Qui enĩ appellatꝰ est in t̾ra rex isrb̾ netnon¬
eo uidcoꝵ: in celis est dñs angłoꝵ. Et inuenit iħc asellum:
et sedit suꝑ eũ. Hic breuiter distum est. Nam quemadmodũ
lit fc̃m: apud alios euglistas plenissime legit᷑. Ashibet᷑ autẽ
hiuc facto ꝓpħicũ testimonisi: itt apparereo qd̾ maligni
principes uideoꝵ enm ñ intelligebant: in quo implebant᷑
que legebant. Inuenit gͦ ihc asellũ: ec seait suꝑ eũ sicut scͥp¬
tum est. Noli timere filia syon: ecce ret nuis uenit selens stiꝑ
pullũ anine. In illo gͦ ppło: erat filia syon. Ip̃a est iłm: que sy¬
on. In illo inqͣm pplo repbo et ceto. erat tam̃ filia syon: citi dite¬
ret᷑. Noli timere: ecce rex ruis uenit sedens suꝑ pullũ asine
Hit filia syon cui diuinitꝰ ista dicunt᷑. in illis erat ouib
que nocem pastoris aucdiebant: in illa erat multrinidine

Expanded text:
tatis augmentum. Qui enim appellatus est rex Judatatis augmentum. Qui enim appellatus est rex Judaeorum, in coelis est Dominus angelorum. Et invenit Jesus asellum, et sedit super eum. Hic breviter dictum est; nam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur. Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant: Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eutum est, Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ ih̃m uidere. Uenit phylippꝰ: et dicit andret. Andreas rur¬
sum et phylippꝰ: dicunt iħti. audiamus. qͥd dñs ad ista resꝑon¬
derit. Ecce uolunt eum uidei occidere: gentiles uidere. Sed etiã
illi ex uideis trant: qui clamabant. benedictus qui uenit in no¬
mine dm̃ rex ilrael. Ecce illi ex cͥcumtisione. et illi ex p̃putio: ue¬
lut parietes de disiso uenientes. et inunã fidem xp̃i. patis oscłs
concurrentes. Audiamus gͦ uocẽ lapidis angularis. Ihc autẽ
inquit: respondit eis dicens. Uenit hora: ut głificet᷑ fili homĩs.
Hic qͥsqͣm forsiran putat ideo se dixisse głificatũ: quua gentiles
cum uolebant uidere. Non ita est: sed usdebat ip̃os gentiles post
passionem et resurrectionẽ suam in ominb gentib credituros:
dogentiũ intͣree. Ex occasione gͥ istoꝵ gentiliũ qui eũ uidere cupi¬
ebant. annuntiat fut᷑am plenitudiẽ gentiũ: ⁊ ꝑmittit iam iã¬
ꝙ adesse horam głificationis sue. quã fcãm in celis gentes fuerãt

Expanded text:
Philippus et dicit Andreae. Andreas rursum, et Philippus dicebant Jesu. » Videamus quid Dominus ad ista responderit. Ecce voluerunt eum Judaei occidere, gentiles videre. Sed etiam illi ex Judaeis erant, qui clamabant: « Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. » Ecce, illi ex circumcisione, illi ex praeputio, velut parietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus igitur vocem lapidis aninquit, respondit eis, dicens: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. » Hic quisquam forsitan putat ideo se dixisse glorificatum quia gentiles eum volebant videre. Non ita est, sed videbat ipsos gentiles post passionem et resurrectionem suam in omnibus gentibus credituros. do gentium intraret . Ex occasione igitur istorum gentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, gentes fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
paryiei gͦ. dixerunt apud semet ip̃os. uidetis. qͥa nichil ꝑficimꝰ.
Ecct mundus totus post eũ abitt. Turba turbauit tbam. Quid
autem inuides ceta turba: quia post eũ it mundus. ꝑ quem
fc̃s est mundus: Erant autẽ geritiles quidam ex his qui ascen¬
derant: ut adorarent in dic festo. Hi gͦ accesserunt ad phylip¬

Expanded text:
Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: « Videtis quia nihil proficimus? Ecce mundus totus post eum abiit . » Turba turbavit turbam. Quid autem invides, caeca turba, quia post eum vadit mundus, per quem factus est mundus? « Erant autem gentiles quidam ex iis qui ascenderant ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Ph
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓcesserunt obuiam ei et clamabant. Osanna benclictus
quiutuit in nomint dñi: rex isrł. Rami ꝑalmaꝵ. latides ft̃
significantes uictoriam: quia erat dñs mortẽ moriendosai¬
ꝑaturꝰ: ec tropheo crucis. de diabolo mortis principe tͥum¬
phaturus. uox autẽ obsetrantis est osanna: sicut s̃milli
dicunt qui hebream linguam nouerunt: magis affectũ
indicans qͣm rem aliqͣm significans: sicut surit in lingua la¬
tina quas intt̾iectiones uocant. uelut cum dolentes dicimiꝰ
heu. uel cum delectam᷑. dicimꝰ ua: uel cũ miram᷑. dicimꝰ. O
rem magnã. Tunc enĩ onichil significat: nisi mirantis af¬
fectum. Ctõ ideo credendũ est ita ẽẽ : qͥa neq grecus neq lati¬
nus hoc int̾pretari potuit: sicut illud qui dixertt fr̃i suo
racha. siam ec hec int̾iestio et̃ ꝑhibet᷑ affectum indignantis
ostendens. Benedictus autẽ qui uenit in nomine dñt rex
ifrael: sic potis accipiendum est in noĩe dm̃. ut in nomine

Expanded text:
nt, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectamur, Vah! dicimus; vel cum miramur, dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficereit : qͥamulti ꝓpt̃ illum abibant ex uideis. et cre¬
inferebatis necem: nuiqͥd auferebaitis a dño potestatem:
Si aliud uob uidet᷑ moetuus. aliud ecctsus: ecte utrumq¬
dũs fecit: et lazarũ mortuũ: et se ipsum suscitauit occisũ

Expanded text:
interficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et creinterficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et creinferebatis necem, numquid auferebatis Domino potestatem? Si aliud vobis videtur mortuus, aliud occisus; ecce Dominus utrumque fecit, et Lazarum mortuum, et seipsum susc
Abbreviated transcription (Latin):
dieb cũ discipłis suis: et eis deducentib uidendo nõ
sequendo ascendit in celũ: et non est hic. Ibi est cnĩ: seddet ad
semꝑhabebitiᷤ. Habuit enim illũ eccl̃ia scm p̃sentiam car¬
nis paucis dieb. modo fide tenet. si ocłis uidet. Ergo siue ita¬
sue ita dictũ est. me autẽ ñ semꝑ habebitis: questio sic
arbitror iam nulla est que duob modis soliita est. Cet̃a
que pauca remanent: audiam. Cognouit gͥ turba mił¬
ta ex uideis qͥa illie est: et uenerunt si ꝑpt̃ ih̃m tancũ: sed
ut lararũ uiderent quem sustitauit ihc a mornul. Cu¬
riostras eas adduxit. non harttas. Uenerunt: et uide¬
tunt. Audite mirabile consiliũ uanitatis. Uisolatato re¬
suscitato. qͥa tantum miradulũ dsu tanta erat eudentia
disfamatũ. tanta manifestatione dedaratũ. ut ñ possent.
uel occultare qd̃ fc̃m est. uel negare: quid inuenerunt ui¬
dece. Cogitauerunt autem pͥncipes sacerdotũ ut et lararũ

Expanded text:
diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum , et non est hic. Ibi est enim, sedet ad semper habebitis. Habuit enim illum Ecclesia secundum praesentiam carnis paucis diebus: modo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic est: et venerunt, non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit Jesus a mortuis. Curiositas eos adduxit, non charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum, ut non possent vel occultare quod factum est, vel negare, quid invenerunt videte. Cogitaverunt autem principes sacerdotum ut et Lazarum
Abbreviated transcription (Latin):
peccare consueuit scpultꝰ est: et bene de illo dicit᷑. fecet. Incipit
enĩ habere pessimã famã : tamꝙͣ odorem tet̾rimũ. Tales sunt
om̃s assueti scelerib: ꝑditis morib. Dicis eis. Noliface. Qtdo re
audit quem tra sic p̃mit: et tate corrumpit᷑. et mole male cõ

Expanded text:
peccare consuevit, sepultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit peccare consuevit, sepultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli facere. Quando te audit quem terra sic premit, et tabe corrumpitur, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
Si pectat morit᷑. Peccatũ: mors anime est. Sed aliqͣndo in cogi¬
tatione pectat᷑. Delectauit qd malũ est: consensisti. petcasti. Cõ¬
sensio illa occidit te. Sed uitꝰ est mors: qͥa cogitatũ malĩt non¬
dũ ꝓcessit infactũ. Talem aĩam resuscitare se significans dñs.
resuscitauit illam puellã que ñdum erat foras elata: s iidomo
mortua iacebat: qͣsi pectatũ latebat. Si autẽ non solũ male
delectationi consensisti. s etiã iplũ malũ fecisti: qͣsi mortuũ¬
et ipsũ dñs resuscitauit: ⁊ reddidit uidue matͥ sue. Si pectasti
peniteat te: ut resuscitet te dñs. ⁊ rendat ecdie matͥ iue. Terciꝰ¬
I. mortuus est lararus. Est genꝰ mortis in mane: qd mala consue¬
tudo appellat᷑. Alud est cnĩ peccare: alitid peccandi consuetudi¬
nem facere. Qui pectat et continuo corrigit᷑. ac cito reuuiscit:
qͥa ñdum est implecatꝰ consuetudine. non est scpult̃. Qui autẽ

Expanded text:
moritur; peccatum, mors est animae. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectavit quod malum est, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuiduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet Ecclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appellatur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi consuetudinem facere. Qui peccat et continuo corrigitur, cito reviviscit: quia nondum est implicatus consuetudine, non est sepultus. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
uerat de loculis pecumã tollere: ñ dubitauit accepta petunia
ipsũ dñm uendere Uideamꝰ. quid ad ista dñs respondeat. Uidete
fr̃s ñ illi ait ꝓpt̾ furta tua dicis ista. furem nou̾at nec ꝑdebat. sed
potius tolerabat: et ad ꝑferendos in eccl̃ia malos. nobis exen¬
plum patientie demonstrabat. Daxit gͥ iħc. Sine illam: ut ĩ

Expanded text:
verat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia verat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tur furrum rei pͥuate quomͦ publice: qͣnto uehementi iudicã¬
lere: Qui aliquid de ecclia furat᷑: uide ꝓditori comꝑarat᷑. Talis erat
iste uidas: et tamen cr̃ sc̃is discipilis undecim. intͣbat et exie¬
bat. Ad ip̃am cenam dñicã parit̃ accessit: conu̾sart cum eis po¬
tuit: eos inquinart non potuit. De uno pane. et petrus ec ui
cybus bonꝰ. Sicit gͦ odor bonꝰ: ita et cyb bonꝰ. Bonos iuiuficat:
malos mortificat. Qui cnĩ manducau̾it indigne: iudiciũ
sibi manducat et bibit. Indiciũ sibi: non tibi. Si iudicium
sibi non tibi: colera malũ bonus. ut uenias ad p̃miũ bonoꝵ:
ne mittaris in penam maloꝵ. Exemplũ dñi accipite conu̾¬
sants in terra. Quare habuit loculos cui angłi mynistra¬
bant: ñ qͥa eccl̃ia ipicꝰ loculos habit᷑a trat: Quare futẽ admi¬
sit: nisi ut eiꝰ ecclia fures cũ patit᷑ toleret: Sed ille qui consue¬

Expanded text:
tur furtum rei privatae quomodo publicae quanto vehementius iudicantur furtum rei privatae quomodo publicae quanto vehementius iudicanlere? Qui aliiste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exibat. Ad ipsam dominicam coenam pariter accessit: conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Petrus et Judacibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos mortificat. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit : judicium sibi, non tibi. Si judicium sibi, non tibi; tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum, ne mittaris in poenam malorum. 11. Exemplum Domini accipite conversantis in terra. Quare habuit loculos cui Angeli ministraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consue