comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rctur: alcius exortacionis concepto. omnes compeᷤᷤ¬
cit a fletib: congratalandum sibi pocus quam do¬
lendum affirmans. quod qui hactenus exul iuxtrat:
nunc patriȩ tedditus ad sui rogis comminum uocare¬
tur: illud uł maxime sepe contestans. ut normam
scc̃ institutionis. quam ipso & docente didicerant. et
oꝑante conspecctant: ininolabili tenore. usq ad uite
uitatis celo tettaq festius simus ac toto orbe colendꝰ
illurerat. Accitis itaq duob nominatim discipłis leo¬
ne scilicet uiro sc̃issimo qui tum in codem suburbio
abbas mitissimus existebat: itemq lupelino quiui¬
te & conuersationis cis insignia ut ipsius scripto
declaratum ẽ. licet. iusto breinus littctis a lbegauit.
ad apsonem uirum reuerentissimũ eiusdem tunc ur¬
bis antistitem. summa cos cleritate direxit: obnixiꝰ
supplicans. ut oratorium quod ipst honori apłors
pͥncipis. insuꝑius descripta palude construxcrat. die

Expanded text:
retur, altius exhortationis sermone concepto, omnes compesretur, altius exhortationis sermone concepto, omnes compescit a fletibus, congratulandum potius sibi quam dolendum affirmans, quod qui hactenus exsul vixerat, nunc patriae redditus ad sui Regis convivium vocaretur. Illud vel maxime saepe contestans, ut normam sanctae institutionis, quam ipso et docente didicerant, et operante conspexerant, inviolabili tenore usque ad vitae vitatis caelo terraque festivissimus ac toto orbe colendus illuxerat. Accitis itaque duobus nominatim discipulis, Leone scilicet viro sanctissimo, qui tum in eodem suburbio abbas mitissimus existebat, itemque Lupelmo, qui vitae et conversationis eius insignia, ut ipsius scripto declaratum est, licet iusto brevius litteris allegavit, ad Abbonem virum reverentissimum, eiusdem tunc urbis antistitem, summa eos celeritate direxit, obnixius supplicans, ut oratorium, quod ipse honori apostolorum principis in superius descripta palude construxerat, die
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ad summe sccuritatis solacium. hoc ȩciam mune¬
tis diuina maiestas adictit: ut cidem lacri sui transitꝰ
dicin de seculo reuelaret. Qua tandem reuelatione pcep¬
ta. totum se mox ad diuinitatem contulit: nec mori
metuens: nec corpores deposicionis dispendium refor¬
midans: uerum id secum. sepe numcro uoluens. qm̃
li terrcna huius nrs̃ habitationis structura dissolut᷑.
multo nobis melior domus in celestib reparatur.
Qum ȩciam illi ante actȩ uitȩ conscientia tertoris mi¬
ninum fiducicq plurumum conferebat. quod nõ
presenti sł̃o scd dco uixerat: quod suȩ uoluntati di¬
uinam semꝑ pretulerat: quod premus cȩlestib inde
ftist suspirans. dm̃ sibi pre oculis ꝓposuciat eẽ p̃sentẽ.
Igitur egritudine inualesctnit. discipłos conuocal.
cisq quam ex diuina reuelatione ꝑceꝑat. sui diem
transitus declarat. Cumq grex mitissimus. de ugi¬
lantissimm pastoris decessu. simul et absentia trista¬

Expanded text:
Cui ad summae securitatis solatium hoc etiam muneCui ad summae securitatis solatium hoc etiam muneris divina majestas adjecit, ut eidem sacri sui transitus diem a saeculo revelaret. Qua tandem revelatione percepta, totum se mox ad divinitatem contulit, nec mori metuens, nec corporeae dispositionis dispendium reformidans; verum id secum saepenumero volvens, quoniam si terrena hujus nostrae habitationis structura dissolvitur, multo melior in coelestibus praeparatur. Quinetiam illi anteactae vitae conscientia terroris minimum, fiduciaeque plurimum conferebat, quod non praesenti saeculo, sed Deo vixerat; quod suae voluntati divinam semper praetulerat, quod praemiis coelesentem. Igitur aegritudine invalescente, discipulos convocat, eisque quam ex divina revelatione perceperat, sui diem transitus declarat. Cumque grex mitissimus de vigilantissimi pastoris decessu simul et absentia trista
Abbreviated transcription (Latin):
di uirtutibus gratissimum sibi militem diuna ex¬
cellencia prouehebat: quemq in supni regni apice
eminentissimum collocare decreuerat. in huius quo¬
q scłi decursu insignem ac celebrem reddete ꝓ freg̃n
huius agone subtraheret: atq iustacione castrorum
cȩiestium uictorem quictissimum solidatet. Iam in
quam tempus aderat ut pro multorum sudore certa¬
minum. pro singlaris abstinentiȩ cruciatib. pro ui¬
opibus pietatis. stssum iam corpore bellatorem ad sele
itciptict: atq in paternis mansionib collocatum glo¬
immortalitatis amictũ cirtundatum ando ⁊gl̃is
inseteret: apłis sociaret. Itaq facili corporis egritu¬
dine corripitut. Qui tamen animo in ueficiente robus¬
tus: brauium ȩternę remuntrationis ꝑscqui iute¬
batur. Iam dudum enim ut xp̃o coellet corporeȩ
molis prcobtabat carcere solui: quamq̃ ꝓpter instry¬
ctionem fidelium incarne ec̃ necessarius ꝓbaictur.

Expanded text:
di virtutibus gratissimum sibi militem divina exdi virtutibus gratissimum sibi militem divina excellentia provehebat; quemque in superni regni apice eminentissimum collocare decreverat, in hujus quoque saeculi excursu insignem ac celebrem reddere per frequuloso mundi hujus agone subtraheret, atque in statione castrorum coelestium victorem quietissimum solidaret. Jam, in quam, tempus aderat, ut pro multorum sudore certaminum, pro singularis abstinentiae cruciatibuoperibus pietatis, fessum jam corpore bellatorem ad sese reciperet, atque in paternis mansionibus collocatum gloimmortalitatis amictu circumdatum angelis insereret, apostolis sociaret. Itaque facili corporis aegritudine corripitur, qui tamen animo indeficiente robustus, bravium aeternae remunerationis prosequi nitebatur. Jamdudum enim ut Christo coesset, corporeae molis praeoptabat carcere solvi; quanquam propter instructionem fidelium, in carne esse necessarius probaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Quo ȩtiam post modum referente: ad noticiã
plurimorum. Res tam mirifica decurrit. O beati
uiri meritum singulaie. quiquam uis adhuc
mundi incolatum ageret: uoces tamer agnoscebat
in cęlis angłicas redemptore nr̃o hoc illi diuintus lar¬
giente: qui disciplis sius hora tercia spm̃ sc̃m de cȩlo
rencibus nuncupata: sensus rectitudine ꝑdita: mise¬
te dementiȩ alienationem. incurterat. Quȩ cobabita¬
cionis contubernium fugitans: uaca semꝑ & iusta¬
bilis incertis sedibus ferebatur. An parentes anxii.
ad beati uiri p̃sentiam ꝑduxerunt. At ule isceribus
piciatis commotus. infelicis sortem indoluit: seq
mentiş munera pͣteciosa. Namq ut aboratione cor¬
it: mox miserabili cedente dementia. plenitudinem
sensus sospitatis integritate reccpit: longoq uiuens
post ta temporc: ad scĩtatis eius testimonium. suȩ se¬
cum circuntulit. gaudia sospitatis. His et huius mo¬

Expanded text:
buit. Quo etiam postmodum referente, ad notitiam buit. Quo etiam postmodum referente, ad notitiam plurimorum res tam mirifica decurrit. O beati viri meritum singulare! qui quamvis adhuc mundi incolatum ageret, voces tamen agnoscebat in coelis angelicas, Redemptore nostro hoc illi divinitus largiente, qui discipulis suis hora tertia Spiritum sanctum rentibus nuncupata, sensus rectitudine perdita, miserae dementiae alienationem incurrerat, quae humanae cohabitationis contubernium fugitans, vaga semper et instabilis incertis sedibus ferebatur. Hanc parentes anxii ad beati viri praesentiam perduxerunt. At ille visceribus pietatis commotus infelicis sortem indoluit; sequementiae munera copiosa; namque ut ab oratione conit, mox miserabili cedente dementia, plenitudinem sensus sospitatis integritate recepit, longoque vivens postea tempore, ad sanctitatis ejus testimonium, suae secum circumtulit gaudia sospitatis. His et hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ mente semꝑ in celestib habicabat: haustum suꝑ¬
ne iocung ttatis diuina ei pictas frequentius ꝓpinabat:
ut tanto adhanc ardencius curreret: quanto suain¬
tatis eius adulcodinem. appetencius degistasset. Die cnĩ
quadam uencrabilis trudecharius eiusdem sub ur
bn abbas. uisitacionis pariter & instructionis suȩ grã
ad eum u̾enerat: ut mos erat cunctis ꝑcitcuitum. re¬
ligiosis. hunc ipsum scm̃ uirum frequenter expecere:
quatinus eius et exortacionc instrui: & benedictione
possent scissima roborari. Cum itaq circa horam fe¬
re terciam beatus frodobertus sp̃u sco plenus cum
prefato uiro xp̃ianissimo theuoechanio abbate. fruc¬
tuosum ac sp̃uale colloquium sereret: audiuit angło¬
rum choros armonica suauitate ineffabiliq con¬
centu. cęlestes hymnos ad sc̃e & in diuiduȩ trimta¬
tis głam concinentes. Cunis canorem dulcedinis
postquam aliquandiu attonitis aurib hausit:
p̃fatum thcudecarium huic miracło testem adhi¬

Expanded text:
 mente in coelestibus habitabat, haustum supernae jucunditatis divina ei pietas frequentius propinabat, ut tanto ad hanc ardentius curreret, quanto suavitatis ejus dulcedinem appetentius degustasset. Die enim quadam venerabilis Theudecarius ejusdem abbas suburbii, visitationis pariter et instructionis suae gratia ad eum venerat, ut mos erat cunctis per circuitum religiosis hunc ipsum sanctum virum frequenter expetere, quatenus ejus et exhortatione instrui, et benedictione possent sanctissima roborari. Cum itaque circa horam fere tertiam Frodobertus Spiritu sancto plenus, cum praefato viro Christianissimo Theudecario abbate, fructuosum ac spirituale colloquium sereret, audivit angelorum choros harmonica suavitate ineffabilique concentu coelestes hymnos ad sanctae et individuae Trinitatis gloriam concinentes. Cujus canorem dulcedinis postquam aliquandiu attonitis auribus hausit, praefatum Theudecarium huic miraculo testem adhi
Abbreviated transcription (Latin):
gine ñ nulla confecełt: & in puluerẽ redacta cadauera
falsis qͣsi laudib amimarint: ego de scĩs ꝑmanentibi et
qd ẽ fatiliꝰ in regno xp̃i. cotidic florentib nicħ seftrrẽ:¬
p̃sertim nbi diu̾sa partiũ uidet᷑ eẽ causa mercedũ qd̾
gentiles fructũ laboris su in mani tantũ fauore uolu¬
etĩ consistere: nos aut̃ oporteat in beatoꝵ uiroꝵ int̾̃ceᷤ¬
siont plantare: Quͥb hic uerba si soluimꝰ. illic gaudia
cõparamꝰ. Iacirco reddat illimobił ling̃ p̃coniũ: a quo
pͥus pectora accepunt affectũ. Nã bonis eiꝰ aꝑte cre¬
dem᷑ inuideri: si quȩ de illo cognouimꝰ. silentio uidcam᷑
abscondi. Mlerito itaq cũ cȩteris. & me de se loqui c̃pel¬
lit: qui ȩtrã multos ut loquant᷑ absoluit. S quã plu

Expanded text:
gine nonnulla conficerent et in pulverem redacta cadavera gine nonnulla conficerent et in pulverem redacta cadavera falsis quasi laudibus animarent, ego de sanctis permanentibus et quod est felicius in regno Christi cotidie florentibsarum partium videtur esse causa mercedum, quod gentiles fructum laboris sui in inanitatum favore voluerunt consistere, nos autem oporteat in beatorum virorum intercessione plantare, quibus hic verba si solvimus, illic gaudia comparamus. 4 Idcirco reddat illi mobilis lingua praeconium, a quo prius pectora conceperunt affectum; nam bonis eius aperte credetur invideri, si quae de illo cognovimus, silentio videantur abscondi. Merito itaque cum ceteris et me de se loqui compellit, qui etiam mutos ut loquantur absolvit. 5 Sed quam plu
Abbreviated transcription (Latin):
omino sc̃o & meritis beatissimo patri pas¬
cencio papt: & in ap̃o florigera ꝑheniit̃ ka¬
ritate. uernantib eccłie pictauensis ha¬
bitatorib fortur Natus Dũ uetrres et
infideliũ conditores uoluminũ eloquentiȩ suȩ põpã
cunctis ostendere. causa ꝓuocauerit opimonis inflate.
fuso uocis ordine quodammͦ insi st̃ cantare parit̃ &
plorare uitã. ut hii qui dixttt̃ uł de quib loquuti st̃
saltẽ in libris uiuerent. et sic uacuis actib inanit̃ dele-¬
cissent: cur ego meliore spei sollicitatꝰ instinctu. patias
reticere de sũmi confessoris uiuentib meritis uł uic¬
turis. ñ sine qd̾ absit uindicte cęlestis incursu. cũ uxx
debita soluerẽ. si de beati hylarii indeficientis lãpadis
splendore. infatigabili uoce die continuata cũ nocte
parit decantare: Qua uͦ uł irritatus inscitia uł ĩpuls
osfensa. in ea uoluntate graui torporc ꝑsisterẽ: ut cũ
illi plurimo decepti tractatu. de resoluta umbrarũ ima¬

Expanded text:
OMINO SANCTO ET MERITIS BEATISSIMO PATRI PASCENTIO PAPAE ET IN CHRISTO FLORIGERA PERENNITER CARITATE VERNANTIBVS ECCLESIAE HABITATORIBVS FORTVNATVS. Cum veteres et infidelium conditores voluminum eloquentiae suae pompam cunctis ostendere causa provocaverit opinionis inflatae: fuso vocis ordine, quodam modo visi sunt cantare pariter et plorare: ut hi qui dixerunt, vel de quibus locuti sunt, saltem in libris viverent, etsi vacuis actibus inaniter defecissent. Cur ergo melioris spei sollicitatus instinctu, patiar reticeri de summi confessoris viventibus meritis et victoriis, non sine, quod absit, vindictae coelestis incursu; cum vix debita solverem, si de beati Hilarii indeficientis lampadis splendore, infatigabili voce, die continuata cum nocte pariter decantarem? Qua vero vel irretitus inscitia, vel impulsus offensa, in ea voluntate gravi torpore persisterem, ut cum illi plurimo decepti tractatu de resoluta umbrarum ima
Abbreviated transcription (Latin):
do lumine intentꝰ ꝓparet: in sci hylatn p̃ttriens templũ
ingͥllus ẽ. Quo dum ugilias officio solito cderici clebrant̃
mane facto. aptis oculis ipsã dic̃ cepit alus nunciart. qui
illa nocte purgauit. & qui nũꝙ̃ iiderat ornam̃ta dici. ex¬

Expanded text:
do lumine properaret, in sancti Hilarii praeteriens templum do lumine properaret, in sancti Hilarii praeteriens templum ingressus est. Quo dum vigilias officio solito celebrarent, mane facto apertis oculis ipse diem coepit aliis nuntiare, qui illa nocte purgavit. Qui numquam viderat ornamenta diei, co
Abbreviated transcription (Latin):
dicinȩ: Ex quib castorius diaconꝰ & crispio subdiaconus
institutꝰ: ad eius obłequiũ usq in finẽ suũ ꝑquẽ sanati st̃
adhesert̃. Et merito illius elegert̃ sustinere iuga dominii:
aquo apena lib̃i sunt effecti. Quedã ꝓuella in hane ui¬
tã ueniens. dexterã mortuã traxerat. natura formante. et
debilẽ manũ in specic̃ globi collegerant neruoꝵ fila. contͣc¬
tu fluxa suo stamine digitorũ tela marcebant. Tc̃ occur¬
rens ad beatissimi sepulturã. int̾cessiont cius uiuacib ẽ offici
is ordinaia: paulatĩ mobilis ugor. articłos stupentes et
ungues irrexit. Post longͣ tempora manꝰ ipsi tẽ nata t̃: cũ
sensit muncra confessoris Extincta uenit ca uicto matris.
uua rediit de sepulchro p̃fati confessoris. Ecce quã larga
remuneratoris t̃ pietas: ut quȩ nattira ñ genuit. hic m̃bra
uota suscessit. Nam cũ adbeati iartim limina. ꝓ recipien¬

Expanded text:
dicinae? Ex quibus Castorius diaconus et Crispus subdiaconus dicinae? Ex quibus Castorius diaconus et Crispus subdiaconus institutus, ad ejus obsequium usque in finem suum, per quem sanati sunt, adhaeserunt; et merito illius elegerunt sustinere juga Domini, a quo a poena liberi sunt effecti. 5. Quaedam puella in hanc vitam veniens, dexteram mortuam traxerat natura formante, et debilem manum in speciem glomi collegerant nervorum fila contracta: fluxa suo stamine digitorum tela marcebat. Tunc occurrens ad beatisis ordinata: paulatim mobilis vigor articulos stupentes et ungues inrepsit. 16 Post longa tempora manus illi tunc nata est, cum sensit munera confessoris: extincta venit matris ab utero, viva rediit de sepulchro. Ecce quam larga remuneratoris est pietas, ut quae natura non genuit, hic membra vota successit. Nam cum ad beati Martini limina pro recipien
Abbreviated transcription (Latin):
gła collatoris ad memoriã popsis reuotandũ. a cũa
catdurcis uenissent duo homines leprȩ macłis ĩmutali.
sptm suȩ salutis in sc̃i intcessionib fundantes. ꝑsisteban¬
sibi talem curã fidelit̃ impendunt: donee inft̾initatis
ipsiꝰ ulccrosa uarieias. de corpore qd̾ captiuauerat. capti
ua migrarct. ut decepta sins solaciis colort̃ quẽ inuasesal.
inuiolat ũ relinquere & quã secũ attulerat turpitudins
spetiẽ ñ teneict. H ũ innumerabilia uulnera m̃bris onsi¬
b mnstaurata ẽ. cutis una. UAtus ille diut᷑na dcicctus¬
ris lauachrĩ pictauis illis purificꝰ iordanis inuentꝰi. &¬
ñ ipsi ad fluuni. ẜ ipsis flutꝰ hic occurrit. Ex quo iã
p̃dicabit patuit pietas contessoris: qd̃ & laborem eis loni¬
ginqui itineris abstulit: & salutis uc̾ta porrex̃. O quãs¬
timabiliũ cdaruert docum̃ta urtutũ: ubi sepult an
muinditiş mundaucit macłas lepix. Cuiꝰ noc faceti as¬
potiuis araficis. qui de tali pulucre ferret bĩitia nl̃¬

Expanded text:
a collatoris, ad memoriam populi revocandum. Nam cum a Cadurcis venissent duo homines leprae maculis immutati, spem suae salutis in sancti intercessione fundantes, sibi talem curam fideliter impenderunt, donec infirmitatis ipsius ulcus ac varietas de corpore quod captivaverat cava migraret: ut decepta suis solatiis colorem, quem invaserat, inviolatum relinqueret, et quam secum attulerat, turpitudinis speciem non teneret. Post innumerabilia itaque vulnera, membris omnibus instaurata est cutis una: m lavacrum Pictavis illis purificus Iordanis inventus n ipsi ad fluvium, sed ipsis fluvius hic occurrit. Ex quo tam praedicabilis patuit miseratio confessoris, quod et laborem eis longinqui itineris abstulit, et salutis vota porrexit. O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulcri immunditipotuisset artificis, qui de tali pulvere ferret beneficia me
Abbreviated transcription (Latin):
plñ beati orartimi accedere: iste hunc in suo tẽplo dignatꝰ
misterio: qđ abipso ẽ in rege collatũ: Deniq cdonoricus
aex dũ cont̾ hcccticã gentẽ pugnaturꝰ armatas haberae aci¬
es media nocte meruit de basilica bcati uiri lucẽ suꝑse ue
nientẽ aspicere: ãmonitꝰ ut festinant̃ sẜ ñ sinc uenerabilis
loci oratione. aductsũ bostes conflicturꝰ descendrte. Quos¬
ille diligent̃ obseruans.&. orationi occũbens. tanta ꝓpͥitate
altero ꝓse pugnaturo ꝓcessit ad bellũ: ita ut int horã
diei t̾ciam. ult᷑ humana uota sortiret᷑ a dño uictorrã.

Expanded text:
 festinabat accedere, iste eum in suo templo dignatus mysterio, quod ab ipso est in regem collatum? Denique Clodoveus rex, dum contra haereticam gentem pugnatur media nocte meruit de basilica beati viri lumen super se venientem adspicere, admonitus, ut festinanter sed non sine venerabilis loci oratione adversum ille diligenter observans, et orationi occurrens, tanta prosperitate, altero pro se pugnaturo, processit ad bellum, ut intra horam diei tertiam ultra humana vota sortiretur a Domino victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
insultabat: quodeo sacras excicente uigilias. solacium¬
ci luminis detraxisset. At miles xp̃istenunissimus. dia¬
bolicȩ conscius fraudis: nulla hostis arte concuti. nul¬
la potuit minarum intentatione terreri: cui xp̃c e
rat p̃sidium. et contra hostiles machinas in exuꝑa¬
bile firmamentum: quin pocius. quanto aduetsum
se certamina demonum. acriora cognouerat: tanto
se robustius ad sp̃ualem pugnam. contra inuisibiles

Expanded text:
insultabat, quod eo sacras exercente vigilias, solatiuminsultabat, quod eo sacras exercente vigilias, solatium luminis detraxisset. At miles Christi strenuissimus, diabolicae fraudis conscius, nulla hostis arte concuti, nulla potuit minarum intentione terreri, cui Christus erat praesidium, et contra hostiles machinas inexpugnabile firmamentum. Quin potius quanto adversum se certamina daemonum acriora cognoverat, tanto se robustius ad spiritualem pugnam contra invisibiles
Abbreviated transcription (Latin):
affuit inimicus: qui mundissimum dei holocaul¬
tum. & si non penitus tollere potuit: neuo camiss
suspecte fraudis fȩcar temptauit. Nam canoili¬
bnum cu cercus impositus erat subucrtis: extins¬
q lumine. quod noctis et tenebrarum eẽt amans
cuenter ostenoit. Nir. tamen dñi in orauonb̃
studio pstitit. nec mundanis tenebris fuscari poal
ic: curxoc anctor et fons luminis p̾strtisumis
fuit. Cuius exitiior oculus. & si noctunis tenebris
calicauit: mens tamen intima. semꝑq ad contẽplan¬
dum dĩ purissima. uere lucis lampade cͥoruscauit.
ao sasilicam beati auentini confessoris festiuitatis eius
gr̃a. ex more xp̃i famulus accedebat. Cumq iam fo¬
tes gccłit penetraret: contigit quendam ex energumi¬
nis demone eragitante uexari. Qui cum sabida pes¬
te captiuus. mistrum os in amentia uerba laxassit.
inter cętera famina pettoris furiosi. bcati frouobexti
scpius nomen ingeminans: scõ uito uerbis procatib

Expanded text:
adfuit inimicus, qui mundissimum Dei holocausadfuit inimicus, qui mundissimum Dei holocaustum, etsi non penitus tollere potuit, veneno tamen suspectae fraudis foedare tentavit. Nam candelabrum, cui cereus impositus erat, subvertit, exstinctoque lumine, quod noctis et tenebrarum esset amator evidenter ostendit. Vir tamen Domini in orationis studio perstitit; nec mundanis tenebris fuscari potuit, cui Christus auctor et fons luminis praesentissimus fuit; cujus exterior oculus etsi nocturnis tenebris caligavit, mens tamen intima, semperque ad contemplandum Deum purissima, verae lucis lampade coruscavit. Aad basilicam B. Aventini confessoris, ejus gratia ex more Christi famulus accedebat. Cumque jam fores ecclesiae perintraret, contigit quemdam energumenum daemone exagitante vexari; qui rabida peste captivus, cum miserum os in amentia verba laxasset, inter caetera famina pectoris furiosi, B. Frodoberti saepius nomen ingeminans, sancto viro verbis procacibus
Abbreviated transcription (Latin):
q scimonialib teligionis grã inuitatus ẽ: ut offici¬
is diuine celebiitatis uir scissimus initi ec̃t: tante¬
q festiuitatis gaucdia. ic̃itatis ac meritoꝵ sublimium
lampade illustratet. Nam excepta deuocione enga
scõs incomparabili. tiam illud cum sacta loca filts
adiebus ficquentare cogebat: quod eis spũale tegĩ
ad hibe̾at. N ec distulit. quin ueniret: deuotarum do
scimonialium delicłia reputans. non debtre frusta¬
ri. Expleto igitur sacrarum uigiliarum uesptins
officio: uulgiq multitudine ad nota diucrloria ali¬
dente: uit sc̃s inȩccłia ꝑstitit: seq ipsum secretis ora¬
tionib mancipans: spũales excubias exercebat:
At prtfata abbatissa: q̃uid sc̃s uir gercret. non mini¬
mum cutiosa: cum quibusdam scĩmonialib ill
silica se occultans: egregiam orationis instancia. eo¬
punctionisq illius largisimam ubtatem. sedulo
cum sororib mirabatur. Mox saluti humanȩ conł¬
aius. feliciumq oꝑum. quam maxime emulus.

Expanded text:
us est, ut officiis divinae celebritatis vir sanctissimus interesset, tantaeque festivitatis gaudia, sanctitatis ac meritorum sublimium lampade illustraret. Nam excepta devotione erga sanctos incomparabili, etiam illud eum sacra loca festis diebus frequentare cogebat, quod eis spirituale regimen adhibebat. Nec distulit quin veniret, devotarum Deo sanctimonialium desideria reputans non debere frustrari. Expleto igitur sacrarum vigiliarum officio vespertino, vulgique multitudine ad nota diversoria redeunte, vir sanctus in ecclesia perstitit, seque ipsum secretis orationibus mancipans, spirituales excubias exercebat. At praefata abbatissa, quid sanctus vir gereret non minimum curiosa, cum quibusdam sanctimonialibus in basilica se occultans, egregiam orationis instantiam compunctionisque illius largissimam ubertatem sedulo cum sororibus mirabatur. Mox saluti humanae contrarius, feliciumque operum quam maxime aemulus
Abbreviated transcription (Latin):
tuosius ageret: deq omnib incunctanter p̃sumene.¬
id ucro cunctis gratissimum. et pobtabile erat. Cũq
illuc stpc karitatis officio. ad sumendum poculum plu¬
timos conuocaret: dic quadam apothecariam solito
cellam ingressus: patumenti faciem uimi exubtrantia
reperit suꝑfusam. Ueritusq nc forte uasculi in conti¬
nintia liquoris dispadium prouenisset: fratrem qui
forte setum uenerat: os supioris meatus inspicere pre¬
cipit. Quo facto: mirum dictu quod ẽ uinum suꝑnȩ
reunbans aspicitur: sansq apte constiti. quod
quanto hauribat ꝓpensius karitas: tanto benigna
creatoris largitas. hausta ꝓfusius reformnabat. Eius
nimirum boc factum creditur pietate: qui cum noᷤ
miscracoroes et iubeat. et dare indigentib. ut nob
quoq plurima dentut: in qua tamen mensura tri¬
huimꝰ: in eadem nobis remetienbum. nichilominus
tepromittit Est enim manus diuina ñ larga lolũ:

Expanded text:
tuosius ageret, deque omnibus incunctanter praesumeretuosius ageret, deque omnibus incunctanter praesumeret, cunctis gratissimum et peroptabile erat. Cumque illic saepe charitatis officio, ad sumendum poculum plurimos convocaret, die quadam apothecariam solito cellam ingressus, pavimenti faciem vini exuberantia reperit superfusam; veritusque ne forte vasculi incontinentia liquoris dispendium provenisset, fratrem, qui secum forte venerat, os superioris meatus inspicere praecepit. Quo facto mirum dictu quod est vinum superne redundans aspicitur; satisque aperte constitit quod quanto hauriebat propensius charitas, tanto benigna Creatoris largitas hausta profusius reformabat. Ejus nimirum hoc factum creditur pietate, qui cum nos misericordes esse jubeat et dare indigentibus, ut nobis quoque plurima dentur; in qua tamen mensura tribuimus, in eadem nobis remetiendum nihilominus repromittit . Est enim manus divina non larga solum,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum. dicm ultimum consummantes: intra septa
basilicȩ ciusiem monasterii. nobilem sorciti sunt scpul¬
turam. Quib ita digestis: retum gestarum ordinem
fectuum in deficiens gracia: non exemplis solum et
moribus sca eciam mutaculorum splendore sollempni
commendata. In quo quanta fucrit t largitas.
quanta affiuentia karitatis: una iplaq simplici
telatione constabit. Contigit eum quodam tempore
in pucllarum cenobio. quod bcati quintni martytis
nomini consecratum intiaq urbem situmẽ. duo ui¬
n uascula. triginia fermȩ modiorum capacia com¬
menasse:: quod locus ei idem cẽt familiat islimus.
acspeciali karitatis glutino copulatus: enisq constitu¬
cioni ac regimini pcculiarittr mancipatus. Namcũ
ꝓ suȩ scĩtans merito ab omnib principali reuerentia
coseretur: icd sibi quisq summum deputabat bonũ:
si enis se familiaritati: uł mediocriter coniungere
meruisset. Utq in omnib & apud omnes. scłe affec¬

Expanded text:
operum diem ultimum consummantes, intra septa operum diem ultimum consummantes, intra septa basilicae eiusdem monasterii nobilem sortiti sunt sepulturam. Quibus ita digestis, rerum gestarum ordinem fectuum indeficiens gratia non exemplis solum et moribus, sed etiam miraculorum splendore solemni commendata. In quo quanta fuerit largitas, quantaque affluentia charitatis, una ipsaque simplici relatione constabit. Contigit eum quodam tempore in puellarum coenobio, quod B. Quintini martyris nomini consecratum, intraque urbem situm est, duo vini vascula triginta ferme modiorum capacia commendasse, quod locus idem ei esset familiarissimus, ac speciali charitatis glutino copulatus, ejusque eruditioni ac regimini peculiariter mancipatus. Nam cum pro suae sanctitatis merito ab omnibus principali reverentia coleretur, id sibi quisque summum deputabat bonum, si ejus familiaritati vel mediocriter conjungi meruisset; utque in omnibus et apud omnes sese affec
Abbreviated transcription (Latin):
dato precio instantissime adquirens. S et mox pa-¬
rentes illius beati uiri. largissimas ei rerum sarar̃q
suarum condonauert̃ porciones instrum̃tis ex lege
rite ꝑfecus. Processu uͦ temporis. locus idem religi¬
osorum frequentia. in robur incrementi conualuit:
nobiliuma: cõ confluencium largnate ditatus. re¬
rum ac possessionum terminos dilatauit. S & con¬
gregationis monasticȩ numerus in dici copiole succuᷤ¬
cens: nobile ac famosum itddidit usquequaq ceno¬
buim. Nec illud pictercundum. quod ex ciusdemlo¬
ci genobits beatissimi fiouobenti uitam institucionõ
sequentib quam plures post modum in urbe treccas¬
sium. extitere pontifices: inter quos aldebertus uir sũ¬
mi ingenii & precipus sc̃itatis: ittinq bosinus. naci¬
one aquitanus. Quorum uttrq ipli loco ingenciam
commoda contuicit intra extraꝙ: quib possibile futt.
amplificando modis. Sicq implenitudine bonorum

Expanded text:
dato pretio instantissime adquirens. Sed et mox padato pretio instantissime adquirens. Sed et mox parentes illius beati viri largissimas ei rerum gazarumque suarum condonaverunt portiones, instrumentis ex lege rite perfectis. Processu vero temporis locus idem religiosorum frequentia in robur incrementi convaluit, nobiliumque eo confluentium largitate ditatus, rerum ac possessionum terminos dilatavit. Sed et congregationis monasticae numerus in dies copiose succrescens, nobile ac famosum reddidit usquequaque coenobium. Nec illud praetereundum, quod ex eiusdem loci coenobitis beatissimi Frodoberti vitam institutionemque sequentibus quam plures postmodum in urbe Trecassium extitere pontifices, inter quos Aldobertus, vir summi ingenii et praecipuae sanctitatis, itemque Bobinus natione Aquitanus; quorum uterque ipsi loco ingentia commoda contulere, intra extraque quibus possibile fuit amplificando modis, sicque in plenitudine bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq uolenti impromptu ad ec̃ fatemur. Erat autẽ
locus idem. parcium quidem fisci tamen ut diccũ
c̃ uecerrimis paludib reflucas. ac crebra lacunar̃
cruptione scaturicus: arbustisq refertus siluestrib:
bestiarum pocius ai serpencium quam bospicium
frequentis competebat. His itaq regum auctorita¬
tib instructus. quodq c̃ maximum scipno auxisio
roboratus: horribiles loci scalores expetiit:dataq
principali opera uirgultis crutis. lacubq siccatis:
spacium habitatiom congruum p̃parauit. Ibi cel¬
lula oratorioq constracto: cum paucis quidem pͥ¬
mo fratrib solitarius uixit⁊ diuinȩ contemplati¬
bi suisq concessum habitacionis locum: patrimo¬
nii sui quecumq fuctunt p̃dia. possessionesq. ex inte¬
gro in communc inibi contrabens. & questum copi-¬
osum seruorum ancillarum. agrorum preterea et
uincarum. sub testamentis quȩ hactenus habentur:

Expanded text:
cuique volenti in promptu adesse fatemur. 12. Erat autem cuique volenti in promptu adesse fatemur. 12. Erat autem locus idem partium quidem fisci, tamen, ut dictum est, veterrimis paludibus refluens ac crebra lacunarum eruptione scaturiens arbustisque refertus silvestribus, bestiarum potius ac serpentum quam hominum frequentiae competebat. His itaque regum auctoritatibus instructus, quodque est maximum, superno auxilio roboratus, horribiles loci squalores expetiit, dataque principali opera, virgultis erutis lacubusque siccatis, spatium habitationi congruum praeparavit. Ibi cellula oratorioque constructo, cum paucis primo quidem fratribus solitarius vixit, divinae contemplatibi suisque concessum habitationis locum, patrimonii sui quaecumque fuerunt praedia possessionesque ex integro in commune inibi contradens et questum copiosum servorum, ancillarum, agrorum praeterea et vinearum sub testamentis, quae hactenus habentur,
Abbreviated transcription (Latin):
plurmi nobilium regionis. scitati cius familiarissi¬
me coheretent: meptum tamen duxit a quoqͣ eorum
partem agri uł pitdii postulare: non sibi solum sed
ȩtiam posteris consulens: ne religiosa fraternitas. qͣ
ipse in sacro habitu aggregare cupiebat: a quolibet
sitularium pro locosuc habitatonis. quicquam iN¬
quietudinis uł molestiȩ pateretur. Quo circa diumo as¬
pirantt consilio. regiam profecius ad aulam: munifi¬
centia clodouei illustris quondam regis francoꝵ. lo¬
cum quendam palustrem in suburbio treccassinȩ urbĩ
obtinuit: qui antiquo ritu insula germanica uoca¬
batur. Deincep uero post decessum clopouci fi¬
lium cius clothaxium scdo anno regni cius expcteis:
annuente uencrabili balthilde regina ciusdem clo¬
tarii m  atre. suꝑ p̃fato loco priuilegium regiȩ
auctor itatis denuo meruit adipisci. Quod quia
in archiuis cenobi nr̃i usq hodie continedur: hic
quidem inscrere suꝑfluum duximus: qm̃ legere

Expanded text:
plurimi nobilium regionis sanctitati eius familiarissiplurimi nobilium regionis sanctitati eius familiarissime cohererent, ineptum tamen duxit a quoquam eorum partem agri vel praedii postulare, non sibi solum, sed etiam posteris consulens, ne religiosa fraternitas, quam ipse in sacro habitu aggregare cupiebat, a quolibet secularium pro loco suae habitationis quiddam inquietudinis vel molestiae pateretur. Quocirca, divino aspirante consilio, regiam profectus ad aulam, munificentia Chlodovei illustris quondam regis Francorum locum quendam palustrem in suburbio Trecassinae urbis obtinuit, qui antiquo ritu Insula Germanica vocabatur. Deinceps vero post decessum Chlodovei filium eius Chlotharium secundo anno regni eius expetens, annuente venerabili Balthilde regina, eiusdem Chlotharii matre, super praefato loco privilegium regiae auctoritatis denuo meruit adipisci; quod quia in archivis coenobii nostri usque hodie continetur, hic quidem inserere superfluum duximus, quoniam legere
Abbreviated transcription (Latin):
cabai. Quo ꝑuncti rccepti uirib: uotorum compo¬
tes ad ꝓpria remeabant. Iam uero in effugandis de¬
monib ea uirtutis prestantia p̃pollebat: ut cuicumq
energumino in fronte uł pectore signum crucis
imprimeret: mox eius compellente imꝑio. malig¬
nus sp̃s effugatus abitet. Iure enim tanta ei potes¬
tas in expussione demonum applaudebat: ut cis
fiducialit imꝑaret: qui totum se diuinoꝵ submise
serebat. quȩ ase clam gesta fucrant ȩdificationis.
uł exempli grã cis narraret: bona scilicet ei oꝑa
sua. non arrogantes ostentans. ẜ sapienter et hu¬
militer manisestans. & ut diuma laus ꝑ ipsum
umo in ipso cresccret: et audientium animos
ad siç imitacionis studium informaret. Quan¬
tum enim fauoris uł iactanciȩ resugus fucrit: cultꝰ
tionis ardens uitare collegia: sollicita secum freq̃n¬
cius mentȩ uoluebat: quonam loco suȩ ꝓfessionis ac
ꝓposito. oportunum habitacłm collocaret. Et quãqͣ

Expanded text:
cabat, quo peruncti, receptis viribus, votorum compocabat, quo peruncti, receptis viribus, votorum compotes ad propria remeabant. Jam vero in effugandis daemonibus ea virtutis praestantia praepollebat, ut cuicunque energumeno in fronte vel pectore signum crucis imprimeret, mox ejus compellente imperio malignus spiritus effugatus abiret. Jure enim tanta ei potestas in expulsione daemonum applaudebat, ut eis fiducialiter imperaret, qui totum se divinorum submiserinserebat, quae a se clam gesta fuerant, aedificationis vel exempli gratia eis narraret, bona scilicet opera sua non arroganter ostentans, sed sapienter et humiliter manifestans, ut et divina laus per ipsum imo in ipso cresceret, et audientium animos ad sanctae imitationis studium informaret. Quantum enim favoris vel jactantiae refugus fuerit, cultus tionis ardens vitare collegia, sollicita secum frequentius mente volvebat, quonam loco suae professioni ac proposito opportunum habitaculum collocaret. Et quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesima: pontifex talium curiolus intra por¬
ticum ȩccliȩ cellulamei constituit: in qua solite de¬
uocionis officio abstinenciȩ tempora consũmaret:
Sepius namq cellam ex improuiso penetrabat ep̃c:
certius cupiens exꝑiri quanto ferueret studio sc̃i¬
tatis: quantamq inurtute abstinentiȩ tempora con¬
summaret suꝑna pietas illi grãm ministra¬
rĩt. Moxq criminatoꝵ fallacia patinit. & scc̃ conu̾¬
lacionis cius sinceritas ep̃ali curiositate ꝓbata re¬
fulsit. Quod antea simulationi deputabatur: ad diui¬
ma beatitudinis eius. longe lateq ꝑsonuit: ad co ut
ex remo rib quoq locis infermancium ad cum cater¬
uȩ conflucrent: sc̃itatis cius merito sospitatis bene¬
ficia reposcentes. At uir dõ dignus in humilitates
arce ꝑsisttie cupiens: nil de se presumere: nil umqͣ
passus ẽ suis uirib assignate. Dicum tantum modo
benedicens: suꝑ egrotos xp̃i nom̃ obnixius inuo¬

Expanded text:
Quadragesima, pontifex talium curiosus, intra porQuadragesima, pontifex talium curiosus, intra porticum ecclesiae cellulam ei constituit, in qua solitae devotionis officio, abstinentiae tempora consummaret. Saepius namque cellam ex improviso penetrabat episcopus, certius cupiens experiri quanto ferveret studio sanctitatis, quantamque in virtute abstinentiae superna pietas illi gratiam ministraret. Moxque criminatorum fallacia patuit, et sanctae conversationis ejus sinceritas episcopali curiositate probata refulsit; quodque antea simulationi deputabatur, ad divima beatitudinis ejus longe lateque personuit, adeo ut ex remotioribus quoque locis infirmantium ad eum catervae confluerent, sanctitatis ejus merito sospitatis beneficia reposcentes. At vir Deo dignus in humilitatis arce persistere cupiens, nil de se praesumere, nil unquam passus est suis viribus assignare. Oleum tantummodo benedicens, super aegrotos Christi nomen obnoxius invo
Abbreviated transcription (Latin):
post hec pluribus interiectis. ad urbem ticalil
pro epi sui desiderio. & parentum uisitacions. cul
quibusdam fr̃ib remeauit. Aliquot sane cdieb. apis
ori usus cor¬
Usilio tantũ
ac talem uir¬
Sm ase bi¬
mittere non sibi fore inz¬
ta hunc auctoritate co igitur q̃bi as¬
to igitur cbias¬
hime atmpore acessiut: inscercciore se celula
condens: cum orationis & uigiliarum instantia. accer-¬
rimis secepit ieiumis coartare. Cum enim semꝑ im¬
comparabili abstinentiȩ uirtute polleret: bis tam̃
dieb austeriorem sibi carnis macerationẽ. corporis su¬
i hostis indixerat: ut plures continuosq dies. absq¬
ullius cibi ad minicło consummaret. Deniq annoꝵs
circulo recurrente: dumse duab uł tribus quadra¬
gesimis huiusmodi crudelitate conficcret: hec uitȩ
illius institucio ad noticiam defertur pontificis. Nec
defucie maliuoli: qui sc̃itatem cnis inuido dente
carpentes. dicertnt cum uit iatenter edere: aut cor

Expanded text:
post haec pluribus interiectis, ad urbem Trecassium pro episcopi sui desiderio et parentum visitatione cum quibusdam fratribus remeavit. Aliquot sane diebus apud paniori usus consilio tantumque ac talem virum a se dimittere non sibi fore inta hunc auctoritate retinuit. Sancto igitur quaesimae tempore accedente, in secretiore se cellula condens, cum orationis et vigiliarum instantia, acerrimis se coepit jejuniis coarctare. Cum enim semper incomparabili abstinentiae virtute polleret, his tamen diebus austeriorem sibi carnis macerationem corporis sui hostis indixerat, ullius cibi adminiculo consummaret. Denique annorum curriculo recurrente, dum se duabus vel tribus Quadragesimis hujusmodi crudelitate conficeret, haec vitae illius institutio ad notitiam defertur pontificis, nec defuere malevoli, qui sanctitatem ejus invido dente carpentes, dicerent eum, aut latenter edere, aut corp
Abbreviated transcription (Latin):
uiro dei supnam patciam infatigabiliter sicienti. a¬
era loca deuocius circiure: scõrumq mr̃m uł confes¬
sorum festiuitates. si quando reuoluto anni eitculo
recutrissent: aebita cum ueneratione suscipere:
Nam illud tamen sibi spccialiter indixtrat: ut lacio¬
tum ditrum scrias. ꝓcculiari quabam obseruations
tractatet: ut putares cum ipłis iam martyribus
cominor: nec iam terietiȩ molis usibus de ancri. Itos¬

Expanded text:
viro Dei supernam patriam infatigabiliter sitienti sacra loca devotius circuire, sanctorumque martyrum vel confessorum festivitates, siquando revoluto anni circulo recurrissent, debita cum veneratione suscipere. Nam illud sibi specialiter indixerat, ut sacrorum dierum ferias peculiari quadam observatione tractaret, ut putares cum ipsis jam martyribus commori, nec jam terrenae molis usibus detineri. I
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis euanglics singłariter parens: ꝓcucientẽle
non reꝑcuterec: atq mille passibus a quolibet anga¬
riatus: duo milia ultio ꝓparet. Ut amplius uil¬
ram: siquis cum ad supplicium ꝑtrahens penalcmn
ci cruccm imposuisst: sponte iuscipet: manlucis

Expanded text:
ceptis evangelicis singulariter parens, percutientem se non repercuteret, atque mille passus a quolibet angariatus, duo millia ultro properaret . Utque amplius inferam, si quis eum ad supplicium protraheret, poenalem ei crucem impos
Abbreviated transcription (Latin):
die t̃tia. Nec ex animũ corpꝰ ad humandũ aliqͥs auderd&e
deponerc. Iuuenis ille qui adint̃ponendũ dic t̃cia pen¬
debat. in ligno: utebat᷑ ci quasi iuuante scm̃ fidolũ sriy
plantis scapulis stetiss suppositũ: ut ne temeritas col¬
li ipsiꝰ nec fauciũ qͣlitas internicione corpꝰ ipsiꝰ ꝑpenden¬
dũ sentire mortis dispendio. Ainde adhibita ꝓlis omĩs
dicentia dolore ꝗͣ nemo ꝑtacti lam̃tabilit᷑ in corpuscu¬
lũ qͣsi orbatũ ut t̾re redder& funeratũ ille cũ liganib
discussis extitit hõ mortiferꝰ ce p̃ gressib gaudens ꝑã¬
bulare tellũ uestignis. Quẽ etiã mortuũ sꝑabant unic̃¬
it̃ repꝑiunt᷑ in uia. Ad cęteris ille testatus ẽ. int̾rogantib
adsistere libercim. Quia conior̃ apłoꝵ eiꝰ pedib defixerat
iuuam̃tũ. Oꝓnus festi mnirare uidebo qͥ denegaueras in¬
dulgere noxiã miscdiã postularde tua inficchitas rui¬

Expanded text:
die tercia nec exanimum corpus ad humandum aliquis auderet die tercia nec exanimum corpus ad humandum aliquis auderet deponere. Iuvenis ille, qui ad interponendum die tercia pendebat in ligno, videbatur ei, quasi, iuvante sanctum Fidolum, suis plantis scapulis stetisse suppositum, ut ne teneritas colli ipsius nec faucium qualitas internicione nec corpus ipsius per pendendum sentiret mortis dispendio. Proinde adepta prolis omnis licentia, doloreque animo pertacti lamentabiliter in corpusculum quasi orbatum, ut terre redderet funeratum, ille cum ligaminibus discussis exilit, homo mortiferus coepit gressibus gaudens perambulare tellurem vestigiis; quem ętiam mortuum sperabant, viventem repperiuntur in via. Ad cęteris ille testatus est interrogantibus, se adsistere liberum, quia consors apostolorum eius pedibus defixerat iuvamentum. Opus manifestum mirare iudex: cui denegaveras indulgere noxiam, misericordiam postularet tua infirmitas rui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria remeauit. Debemꝰ namq ꝓmouere labus eminen¬
tissimis iurtutib indiciũ. Quidã seuissimꝰ uir insublimi¬
tatis ordiuatione ꝓmotus. humana elatione suꝑb. quen¬
dã iuuenẽ forte scelus culpa dampnabilt̃ obnoxium deti¬
nebat inuincłis detriisũ.. Cuiꝰ genitor condolens lam̃¬
tando cursũ scelerẽ ꝑcurrit cũ lacͥmis & singultil sug¬
gessione intulit indefenso. uir scs̃ ut audiuit a mini¬
cłm emilianũ nomine cũ bacło in quo orationẽ iugit̃
rec̃bebat adĩminentã iudicẽ miscłia supplicationis oi¬
ret̃. Qua ꝓꝑt̃ impiꝰ irac̃ diȩ furore succensꝰ: contẽpsit
bacłm & monachoꝵ consorciũ sp̃uuit. Cui ȩtiã et uiden¬
di aditũ tienegauit. Unde mag̃ uir eũ magisq uniu̾¬
sa torm̃ta cruciatib ꝑagebat in aculei ꝑ molesta mili¬
tib iubet in patibulo suspendio interire etiã & usq int̃

Expanded text:
propria remeavit. Debemus namque promovere labiis eminenpropria remeavit. Debemus namque promovere labiis eminentissimis virtutibus indicium. 12. Quidam sevissimus vir, in sublimitatis ordinatione promotus, humana elatione superbus, quendam iuvenem ob forte scelus culpa dampnabilem obnoxium detinebat in vinculis detrusum; cuius genitor condolens, lamentando cursu celere percurrit, cum lacrimis et singultibus suggessione intulit indefesso. Vir sanctus ut audivit, aminiculum Emilianum nomine cum baculo, in quo orationem iugiter recumbebat, ad imminendum iudicem misericordia supplicationis direxit. Quapropter impius iracundiae furore succensus, contempsit baculum et monachorum consorcium sprevit; cui ętiam et videndi aditum denegavit. Unde magis in reum magisque universa tormenta cruciatibus peragebat in aculeo permolesto: militibus iubet in patibulo suspendio interire; ętiam et usque in
Abbreviated transcription (Latin):
rem adstricta: unde parit̃ busiamus: tua inclita pi¬
etas repleri iubeat. Quo dicto: aliqd̾ ad officiñ recur sitat
mustũ. qd signacłm erucis restiterat anteclusũ aoim
do tempore uniu̾sis utenientib fuit pocłm p̃paratũ. Uñ
singłis larga pocione uicinalib: difusa scmꝑ uicumulo
citscebat expensa plus illa singła infinita laigitas tit in
usu bibendi humanitas exmnanierat. Queda mulier
cũ int̾ueniente peccato euenit lues contracto et iusũ ꝑ¬
didat: parĩ & auditũ: & cum se miserat tanta p̃ssione
sentiret dãpnata et uicessabilẽ lacͥmarũ ymbrib iugit᷑ la¬
mentara uł qͥd ager& ignorabet. Stupefacta matris pa¬
renda studio adscm̃ abbatẽ deducta. Aox alma manũ cõ¬
tinuo a tenebris euasit incussa et clarã ocuł incruit cerne¬
re celestẽ lucernã. Sunilit̾q foram̃ auriũ. integrũ recep̃
auditũ. Gc̃ͣminũ cũ ingente gaudio sospitatẽ rcepit: ad

Expanded text:
re abstracto, unde pariter hauriamus, tua inclita pire abstracto, unde pariter hauriamus, tua inclita pietas repleri iubeat'. Quo dicto, aliquod ad officium recursitat; mustum, quod signaculum crucis restiterat anteclusum, admide tempore universis venientibus fuit poculum praeparatum, unde singulis larga pocione vicinalibus difusa, semper in cumulo crescebat expensa plus illa singularis et infinita largitas, ut in usu bibendi humanitas exinanierat. 11. Quedam mulier, cum, interveniente peccato, evenit lues, contracta et visu perdiderat pariter et auditum. Et cum se misera tanta pressione sentiret dampnata et incessabilem lacrimarum ymbribus iugiter lamentaret, vel quid ageret ignorabat stupefacta, matris parentele studio ad sanctum abbatem deducta, mox alma manum continuo a tenebris evasit incussa et claram oculis meruit cernere caelestem lucernam, similiterque foramen aurium integrum recepit auditum: geminam cum ingente gaudio sospitatem recepta, ad
Abbreviated transcription (Latin):
do ad suũ dnm̃n quẽ furauerat p̃sentautt resso. Por¬
rouelud iam clauis confixꝰ sedebatꝰ adstrictꝰ. nec des¬
censũ habr̾e ꝓbrosus poterat. nisi sus p̃cediss equũ
ꝓtinus ascensorẽ imꝓbo libaret benignꝰ ⁊ tremebun¬
dũ a febrib usq quaq iustꝰ dñs sanauit elysum.
Homo quidã nom̃ fuedulfꝰ cuiꝰ filiũ e lauachro fontis
sacͥbaptismatis grã sp̃ãle fide susceꝑat ꝑmissa postu¬
latione ut domũ ipliꝰ uisitar&e. Unici obtinuit kari¬
tas incuiꝰ nõe fides integͣ lagenã metruini ubiꝰ ser¬
uauerat plena bñdictionib uenerabił cõpatri peciit.
ut manu scã delicar& tascłm innoẽ suo. deputatũ.
Brationẽ suꝑ impositã uirt coniux interim detracto
manu ligni stipitẽ: euenientẽ eminꝰ decidit homo
docidm diuino nutu restitit unda falermi conclissa
Mulier tunc ait. Queso dñe obsec̾ ut galidã uini liquo¬

Expanded text:
do ad suum dominum qui furaverat praesentavit refugo. Pordo ad suum dominum qui furaverat praesentavit refugo. Porro, velud iam clavis confixus, sedebat adstrictus nec descensum habere probrosus poterat, nisi sanctus praecepisset. Ęquum protinus ascensore improbo liberavit benignus et tremebundum a febribus usquequaque iustus dominus sanavit elysum. Homo quidam nomen Fredulfus, cuius filium e lavachro fontis sacri baptismatis gratia spirituale fide susceperat, praemissa postulatione, ut domum ipsius visitaret, unici obtinuit caritas. In cuius nomine fides integra lagenam meri vini uberius servaverat plena; benedictionibus venerabilis compatris peciit, ut manus sancta dedicaret vasculum in nomine suo deputatum. Orationem superimpositam, viri coniux Interim detracto manu ligni stipitem, evenientem eminus, decidit homo dociculum; divino nutu restitit unda Falerni conclusa. Mulier tunc ait: 'Queso, domine, obsecro, ut galidam, vini liquo
Abbreviated transcription (Latin):
e suscepta rabia auderae ingredere ce quasi rabida
mordacis cȩceros ñ desinit lacerari. Auẽ turba ho¬
minũ suꝑare ñ p̃ualet acies diu̾so quat᷑ tito uincło
tenobat᷑ ligaminib diu̾sis in paitib receptabant
teterrimo. frendebat dentib nec qͥcꝗͣ noti morsib
uiantib p̃ualebat. Cũ inconspectu uiri beatissi¬
mi ee̾t ꝑductꝰ. humanȩ uocis uocabrilũ cep̃ nun¬
cupare uenerabilẽ fidolũ. T̃umille tͥduanis reui¬
nus abstinentia firmissima deuocionẽ excepit: ut
ne diuciꝰ miser afflictꝰ iongiori pieło subiacere. Ne¬
elucdit᷑ abeo in cellula sospitatis bñsicio redduct᷑ rabi¬
dusformatꝰ. unde aduenite laudes ĩmense diuine
strum transire ualcns: latrunculꝰ ambitũ cursũ
remeat retrorsum. deuotus aditũ nullũ quiescendi
potuit exꝑire. quẽ oratio deuinxerat sac̃dotis. Die au¬
tem t̾cia retogitata olemens: cellula iamq multitu¬

Expanded text:
eo pro suscepta rabie auderet ingredere, et quasi rabula eo pro suscepta rabie auderet ingredere, et quasi rabula mordax cęteros non desinit lacerari. Quem turba hominum superare non prevalet, acies diverse, – quater cincto vinculo tenebatur ligaminibus, – diversis in partibus retentabant teterrimo. Frendebat dentibus nec quicquam nocivis morsibus viantibus praevalebat. Cum in conspectu viri beatissimi esset perductus, humanae vocis vocabulum cepit nuncupare venerabilem Fidolum. Tum ille triduanis ieiuniis abstinentia firmissima devocionem excepit, ut ne diucius miser afflictus longiori periculo subiaceret. Recluditur ab eo in cellula; sospitatis beneficio reductus, rabidus formatus, unde advenerit, laudes immense divinae strum transire volens, latrunculus ambitum cursum remeat retrorsum devotus: aditum nullum quiescendi potuit experire, quem oratio devinxerat sacerdotis. Die autem tercia recognita demens cellula, iamque multitu