comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b exemplarib habetur: al¬
titudo eorum interpretatur:
Sothim: specula. uel scopulꝰ.
effram fructificatio: Qui
in monte effraim & in ra¬
matha sochim commorasse
dicitur. in alta scilicet con¬
templatione uirtutum. ut a
nullis subiacentib & circun¬
latrantib uitiorum cogitati¬
onib mentis eius sublimitas
deiceretur uel unitas scinde¬
retur. & iccirco non de ualli¬
b. neq de campis.non de col¬
lib sed de monte effraim ẽẽ
dicitur. hoc est de monte fruc¬
tifero in quo nobilitas omm¬
um uirtutũ fructificare di¬
noscitur: Habuit uir ille duas
uixores quarũ prima ut pre¬
diximus nobilior anna steri¬
lis erat: ut fuit prima uxor
abrahȩ sarra nobilior: Sccda
quidem hoc est fenenna fecũ¬
da fuit. sicut abrahȩ scda
uxor id est agar egyptia s
ignobilior. Et effectus ẽ abra¬
ham primũ pater de igno¬
bili. postea de nobili conui¬
gio. Ita elchana qui possessio
dei est. primũ de sccda uxo¬

Expanded text:
bus exemplaribus habetur, albus exemplaribus habetur, altitudo eorum interpretatur; Sophim, specula sive scopulus: Ephraim, fructificatio. Qui in monte Ephraim et in Ramatha Sophim commorasse dicitur, in alta scilicet contemplatione virtutum, ut a nullis subjacentibus et circumlatrantibus vitiorum cogitationibus mentis ejus sublimitas dejiceretur vel unitas scinderetur; et idcirco non de vallibus, neque de campis, non de collibus, sed de monte Ephraim esse dicitur, hoc est, de monte frugifero, in quo nobilitas omnium virtutum fructificare dignoscitur. Habuit vir ille duas uxores. Quarum prima, ut praediximus, nobilior, Anna, sterilis erat, ut fuit prima uxor Abrahae Sara nobilior , secunda quidem, hoc est, Phenenna, fecunda fuit, sicut Abrahae secunda uxor, id est, Agar Aegyptia, sed ignobilior. Et effectus est Abraham primum pater de ignobili, postea de nobili conjugio. Ita Elcana, qui possessio Dei est, primum de secunda uxo
Abbreviated transcription (Latin):
pater uenerabilis samuelis
qui erat possessio dei. elcha¬
na quippe in possessionem
dei tranffert᷑ animi uirtute
uir dei dicitur. & non solum
uir. uerum etiam uir unus
appellat᷑. Non enim in di¬
uersa uagabundus uel mo¬
bilis atq instabilis ferebat᷑
sed firmus atq inconcussus
persistens uir unus erat: Q
non solum ille uir unus di¬
citur. sed omnes competent᷑
unus dicunt᷑ unam sapien¬
tiam omnes habentes. qui
uno sp̃u dei replentur: Inde
dicit apłs. Omnes quidem
currunt sed unus accipit
palmam: Unusquisq insi¬
pientiũ. non est unus sed
multi. Unde ꝑ scripturam
cdicitur: Insipiens sicut lu¬
na mutatur: Luna cum ui¬
deatur una esse ꝑsubstanti¬
am. ꝑ mutationẽ dierũ sem¬
per a semetipsa alia est &
diuersa: Sic & peccatores qͥ
mutantur semꝑ scientia &
cupiunt diuersa instabiles
sunt in omnib uus suis: U¬
nus autem dicit᷑ deus. non
de numero.sed quia nun¬
quam a seinecipso alcer us¬
siue armatha ut in aliqui¬

Expanded text:
pater venerabilis Samuelis, qui erat « possessio Dei » Elcana quippe in possessionem Dei transfertur animi virtute vir dicitur. Et non solum vir, verum etiam vir unus appellatur. Non enim in diversa vagabundus, vel mobilis atque instabilis ferebatur, sed firmus atque inconcussus persistens vir unus erat. Et non solum ille vir unus dicitur, sed omnes competenter unus dicuntur, unam sapientiam omnes habentes, qui in uno Spiritu Dei replentur. Inde dicit Apostolus: « Omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam . » Unusquisque insipientium non est unus, sed multi. Unde per Scripturam dicitur: « Insipiens sicut luna mutatur . » Luna, cum videtur una esse per substantiam, per mutationem dierum semper a semetipsa alia est et diversa; sic et peccatores, qui mutantur semper scientia et cupiunt diversa, instabiles sunt in omnibus viis suis. Unus autem dicitur Deus, non de numero; sed quia nunquam a semetipso alter efsive Armatha, ut in aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
muel. de quo dicit᷑ Moyses
& aaron insacerdotib eius.
& samuel inter eos qui muo¬
cant nomen eiꝰ Qui dicitur
ubi ipse deus. ubi enĩ sp̃s gr̃ȩ
ibi dicit᷑ ds̃. Unde paulus di¬
cit: Et cadens in facit̃ adora¬
bit dm̃ dicens. uere deus
in uobis est: Sic gͦ nisi pre¬
cedant oꝑa conuersionis. ñ
ansit mulier & lacꝰta

Expanded text:
de quo dicitur: « Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus . » Qui dicitur ubi ipse Deus; ubi enim Spiritus gratiae, ibi dicitur Deus. Unde Paulus dicit: « Et cadens in faciem, adorabit Deum, dicens: vere Deus in vobis est . » Sic ergo nisi praecedant opera conversionis, non ansi
Abbreviated transcription (Latin):
quid eou̾sum te relinque ibi mu¬
nus tuum ante altare. ⁊ uade
prius recontiliari frĩ tud. ⁊ tunc
ueniens offeres munus tuum.
Huic itaq apparet de fratre dic¬
que sequitur. ea coniunctione
conefritur ut suꝑiori attestet᷑.
lec enim ait. si aũt obtuleris mu¬
nus tuum inaltare: s ait si g
obtuleris munus tuũ ad altare.
Dicere racha: aut fatue: multo
minus fas est animo tenẽ aliqͥd
ut mnodum indignatio conu̾tat᷑.¬
lio laoco loquitur: non occidat sol
suꝑ iracundiam urãm. Iube mus
ergo slaturi mnunus ad altare
sirecordati fiu̾mus aliquid ad¬
uersum nõs habere frẽm. munus
ante altare relinquere. ⁊ ꝑgere
reconciliari fr̃i: deinde uenire ⁊
munus offerre. Si inmentem
uenĩt quod aliquid habeat ad¬
uersum nos sr̃es idest si nos eum
in aliquo lesimus: tunc enim ĩp̃e¬
habet aou̾sum nos. slam nos ad¬
u̾sum illum habemus. si ille nos
leserit: ubi non opus est ꝑgere ad
reconciliationem. Nlam enim ue¬
niam postulabis abeo qui tibi fec̃

Expanded text:
te; relinque ibi munus tuum ante altare, et vade, prius reconciliare fratri tuo: et tunc veniens offer munus tuum. Hinc utique apparet de fratre dicquae sequitur, ea conjunctione connectitur ut superiori attestetur: non enim ait, Si autem obtuleris munus tuum ad altare; sed ait, Si ergo obtuleris munus tuum ad altare. dicere Racha, aut dicere Fatue; multo minus fas est animo tenere aliquid ut in odium indignatio convertatulio loco dicitur, Non occidat sol super iracundiam vestram . Jubemur ergo illaturi munus ad altare, si recordati fuerimus aliquid adversum nos habere fratrem, munus ante altare relinquere, et pergere ac reconciliari fratri, deinde venire et munus offerre. venerit quod aliquid habeat adversum nos frater, id est, si nos eum in aliquo laesimus; tunc enim iphabet adversum nos: nam nos adversus illum habemus, si ille nos laesit: ubi non opus est pergere ad reconciliationem; non enim veniam postulabis ab eo qui tibi fecit
Abbreviated transcription (Latin):
chenna ignis nec dãp¬
nationem habet dubi¬
am sicut udicium: nec damp¬
na penam sicut concilium
In gehenna quippe: certa est
dampnatio ⁊ pena dampnati
uidentur ergo aliqui gradus
in peccatis ⁊ in reatu. s quibꝰ
modis inuisibliter exhibean¬
tur mitis animarum. quib
potest dicere. Audiendum est
itaq quantum intersit. int̾
iusticiam phariseorum ⁊ iu
sticiam maiorem. que in reg¬
num celorum introducit. qd
cum sit grauiꝰ occidere. quam
u̾bo irrogare conui. uũ ibi ss¬
trium illorum peccatorim
leiussimum est. Quia illic questi¬
onem homitidii inter homines
agitabant. hic aũt om̃ia diui¬
no iudicio dimittuntur: ũbi fi¬
nis dampnatorum est gehenna
ignis. Quisquis aũt dixerit qd̾
grauiori supplicio in maiore iu¬
sticia punitur homicroium si
gehenua ignis punitur conui¬
cium: cogit intelligiesse diffe¬
rentias gehennaꝵ. xii.

Expanded text:
ero ignis, nec damnationem habet dubiam, sicut judicium; nec damnati poenam, sicut concilium; in gehenna quippe ignis certa est et damnatio et poena damnati. Videntur ergo aliqui gradus in peccatis et in reatu: sed quibus modis invisibiliter exhibeantur meritis animarum, quis potest dicere? Auntum intersit inter justitiam Pharisaeorum, et istam majorem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi octrium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur homicidium, si gehenna ignis punitur convicium, cogit intelligi esse differentias gehennarum.
Abbreviated transcription (Latin):
adornet. Ne forte honorat or te sit
tenere. Honoratiori post inuita¬
to locum dat ille. qui delonge
sue conu̾sationis confidentia se¬
curior factus. cita illorũ qui se
in xp̃o secuti sunt. agilitate p̾it᷑:
⁊ cum ribore nouissimum locũ
tenet: quando de aliis meliora
cognoscens. quidquid de sua oꝑa¬
tione celsum sentiẽbat humiliat.
dicens cum ꝓpħa. Egens sum ego
⁊ in laborib a uiuentute mea:
exaltatus aũt humiliatus sum

Expanded text:
adornet. Ne forte honoratior te sit adornet. Ne forte honoratior te sit tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad illos. Cum inuitatus fueris
ad nuptias: ñ discumĩbas te in
primo loco. Aꝑta quidem ad lit¬
teram est hec ammonit᷑io salua¬
toris: docens humilitatem non
solum apud deum. s etiam apd̃
homines esse laudabilem. Sed
qm hanc eugli̾sta ñ frustra pa¬
rãbolam uocat: breuiter intuen¬
dum quid etiam mystice signet.
uinthonem. multis locis apparet:
e quib unumest. Nunquid pos¬
sunt filii nuptiarum qua dui
sponsus cum illis est ieinare.
Aliud. Simile factum est regnũ
celorum homini regi qui fecit
nuptias filio suo: ⁊ misit seruos
suos uocare inuitatos ad nuptiaᷤ.
Has ergo nuptias quisquis inui¬
tatus adierit. id est eccle se mem¬
bris fidei grã se conuinxerit. ño
discum̃bas in pͥmo loco: lxc est
ñ sede mĩtis głando. quasicetis
sũblimior extollat Et quidem
studeat uxta alterius loci ꝑabo¬
lam. ueste nuptiali uestitus hoc
est uirtutum fulgore choruscanᷤ
apparere: s ip̃arum habitũ uir¬
tutum loco deuote humilitatis

Expanded text:
ad illos: Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem. Sed quoniam hanc Evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. iae conjunctionem multis locis apparet, e quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est jejunare ? Aliud: Simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias. Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
soluebat. comꝑauit uimento qd̃ solui¬
tur. ut ad aquam ducatur. Et bene u¬
troq loco bouem posuit ⁊ asinum: qr
siuc sapientes quosq ⁊ hebetes. siue
ut supeadistum ẽ. utrumq ppłm eos¬
significare sentiamus: eum uidelicet
cuuis ceruicem uiguns legis atrriuit.
atq eum quem quilibet sedustor re¬
perit. quass brutum animal. ⁊ nulla
ratione renitens quo uõluit errore sg¬
substrauit. om̃s saluator aduemens
sathane uinculis astristos omnes in
umo concupiscentie putco demersos
inuenit. Non est enu distinctio. Os̃
eñi peccauerunt. ⁊ egent gła dei iusti¬
ficati gratis ꝑ grãm ip̃uis. ꝑ redemp

Expanded text:
solvebat, comparavit jumento quod solvisolvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumqsignificare sentiamus, eum videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor reperit, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens, Satanae vinculum adstrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio, omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i sabbo peccora curant. Ip̃e uero
aꝓp̃hensum sanauit ac dimisit.
Rouida dispensationex
dominus antẽ legis ꝑitos et
phariseos ydropicum curat: ⁊ mox
contra auaritiam disputat: ut uide¬
licet ꝑ eius egritudinem corporis. in
illis exprimeretur egritudo cordis.
Deniq post multa disputationis eiꝰ
hortamenta: subiunctum est. Audi¬
ebant aũt omnia pharisei qui esãt
auari: ⁊ deridebant illum. Idropi¬
cus quippe quo ampluis biberit am¬
plius sitit: ⁊ omnis auarus sitim
młtiplicat: qui cum ea que appetit
adeptus fuerit. ad appetenda alia ã
uatores suos phariseos coniuncit:
ut eosdẽ. etiam auaritie condẽpnet.
Si uos inquit in sabbo asinũ aut
bouem aut aluid quodlibet animal
in puteum decidens eripere festina¬
tis. ñ ammali s ur̃e auaricie cõsulen¬
.s. quanto magis ego hominem qͥ
multo melior est pecore. debeo liberare:
humore enĩ laborabat. sicut illam mu¬
lierem quam decem ⁊ octo annis alliga¬
tam dixerat. ⁊ ab eadem alligatione

Expanded text:
ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei qui erant avari, et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia ampvatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione
Abbreviated transcription (Latin):
cogita illum: ⁊ sp̃e diriget gress̾
tuos. Ne sis sapiens aput temet¬
ip̃m: tune dñm ⁊ recede amalo.
Sanitas quippe erit in umbicu¬
lo tuo: ⁊ irrigatio ossium tuoꝵ.
Honora dominum de tua sub̃a.
⁊ di primitiis omĩm frugum tu¬
arum: ⁊ implebuntur horrea
tua saturitate: ⁊ uino torcula
ria redundabunt Disciplinam

Expanded text:
lum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum: time Dominum, et recede a malo: sanitas quippe erit in umbilico tuo, et inrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: et implebuntur areae tuae saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi ne obluuscaris legis
mee: ⁊ p̃cepta mea custodiat
cortuum: longitudinem enim
pierum ⁊ annos uite. ⁊ patem ap¬
ponent tibi. Misericordia ⁊ u̾itas:
ñ te deserant. Circundas ea gutu¬
ri tuo: ⁊ describe in tabulis cor¬
dis tui: ⁊ muenies gram ⁊ oisci¬

Expanded text:
ili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui
Abbreviated transcription (Latin):
ni de uniu̾so labore suo ⁊ afflic¬
tione spiritus: qua sub sole cru¬
ciatus est: Cuncti dies eiꝰ. labori¬
b ⁊ crumpnis pleni sunt: nec
ꝑ nofsem mente requiescit. Et hoc
ñ ne uanitas est. Nonne melius
est comede. ⁊ bibere: ⁊ ostendere
anme sue et ia de ladorĩb siuis:
Et boc de manudei est. Uiii.¬
fecit bona in tempore suo: et
mundum tradidit dispitatõi
eorum: ut ñ inueniat bomo
opus quod oꝑatus est ds̃ ab mi¬
tio usq infinem. Et cognoui qd̾
ñ ess meliuis nisi letari ⁊ facere
bene in uita sua. Omĩs enim
homo qui comedit ⁊ bibit ⁊
uidet bognum de labore suo:
hac donum dei est. Droici quod
omnia opera que fecit deus per¬
seuerent in ꝑpetuum. Non possu¬
mus eis quiquam addere nec au¬
ferre. que fecit deus ut tumeat᷑.
Quod fcm̃ est ip̃m ꝑmanet: q̃
futura sunt iam fuerunt: ⁊ d̃s
instaurat quod abiit. uidi sub
sole inloco iusticie iniquitatẽ.

Expanded text:
ni de universo labore suo, et afflicni de universo labore suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc ergo vanitas est. Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quifecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quod omnia opera, quae fecit Deus, perseverent in perpetuum: Non possumus eis quidquam addere, nec auferre, quae fecit Deus ut timeatur. Quod factum est, ipsum permanet: quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus instaurat quod abiit. Vidi sub sole in loco judicii impietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
lux atenebris. Sapientis
ocłi incapite eius: stultus
in tenebris ambulat: ⁊ didici
quod unus utriusq esset
interitus. Et dixi mn corde
meo. Si unuis stulti ⁊ meus
eccasus erit: quro mͥ ꝓdest
quod maiorem sapientie o
mente mea: animadũti qͦd
hec quoq ess uanitas. Non
enuim erit memoria sapientiᷤ
similiter ⁊ stulti. in ꝑpetuũ:
⁊ futura tempora obluuone
ritur dostus: simsliter et
indostus. Et iccurco teduit
me uite mee: uidens mala eẽ
uniu̾sa sub sole. ⁊ cuncta
uanitat̾ẽ atq afflictionem.
de testatus sum omñe
indiistriam meam. qua sub
sole studiosissime laboraui:
habiturus hedem post me
quem ignoro utrum sapienᷤ
an stiitus futurꝰ sit: ⁊ domi¬
nabitur in laboribus meis
quib defudaui ⁊ sollicitus fui.
Et est quicquam tamuanun:
Unde cessaui: renuntiauitq cor
meũ. ultra labore sũb sole. Nam
cum alius laboret in sapientia
⁊ doctrina ⁊ sollicitudine. homi¬
ni ocioso quesita dimittit. ⁊ boc
lum. Quid enim ꝓderit homi¬

Expanded text:
lux tenebris sapientis oculi in capite eius stultus in tenebris ambulat et didici quod unus utriusque esset interitus et dixi in corde meo si unus et stulti et meus occasus erit quid mihi prodest quod maiorem sapientiae mente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum et futura tempora oblivione ritur doctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae videntem mala esse universa sub sole et cuncta vanitatem atque adflictionem detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanum unde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc lum. Quid enim proderit homi
Abbreviated transcription (Latin):
aurea ⁊ argentea. erea ⁊ lapidea.
⁊ lignea que neq uidere posst̃
neq audue. neq ambulare ⁊
ñ egerunt penitentiam ab ho¬
micioiis suis neq aueneficus
sius neq a fornicatione sua. neq
a furtis suis.
t uidi alium angłm for¬
tem descendentem de celo.
amistum nube: ⁊ yris incapi¬
te eius: ⁊ facies eus erat ut sol¬
⁊ pedes eius tanquam colump¬
ira ignis: ⁊ habebat in manu
sua libellum aꝑtum. Et posuit
pedem suum dextrum supͣ ma¬
re: sinistrum aũt suꝑ terram:
⁊ clamauit uoce magna quem¬
ad modum cum leorugit. Et
cum clamass locuta sunt sep¬
tem tonitrua uoces suas. Et
cum locuta fuissent septem
tomitrua uoces suas: scripturꝰ
eram:⁊audiui uocem de celodi¬
centem. Signa que locuta st̃
seꝑtem tonitrua: noli ea scri
quem uidi stantem su¬
pra mare ⁊ supra terram leua¬
uit manum suam ad celum.
⁊ urauit ꝑ uiuentem in scła
scłorum. qui creauit celum ⁊
ea que in illo sunt ⁊ terram. ⁊
ea que in ea sunt ⁊ mare ⁊ ea

Expanded text:
et aerea et lapidea et lignea quae neque videre possunt neque audire neque ambulare et non egerunt paenitentiam ab homicidiis suis neque a veneficiis suis neque a fornicatione sua neque a furtis suis t vidi alium angelum fortem descendentem de caelo amictum nube et iris in capite eius et facies eet pedes ejus tamquam columnae ignis: et habebat in manu sua libellum apertum: et posuit pedem suum dextrum super mare, sinistrum autem super terram: et clamavit voce magna, quemadmodum cum leo rugit. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Et cum locuta fuissent septem tonitrua voces suas, ego scripturus eram: et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae loctonitrua, et noli ea scribere. quem vidi stantem super mare, et super terram, levavit manum suam ad coelum: et juravit per viventem in saecula saeculorum, qui creavit coelum, et ea quae in eo sunt; et terram, et ea quae in ea sunt; et mare, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
ccłos d̾i᷑ dicentẽ sexto angło qui
habebat tubam. Solue quatuor
anglos: qui alligati sunt infliũe
magno eufrate. Et soluti sunt
quatuor augl̃i qui panerant¬
inhoram ⁊ diem ⁊ mensem ⁊ an¬
num: ut occiderent terciam par¬
tem hominum. Et numerus e¬
questris exercitus: nicies milies
dena milia audiui numerum
eorum. Et ita uidi e quos inuisio¬
ne: ⁊ qui sedebant suꝑ eos habe¬
bant loritas igneas: ⁊ iacinstinaᷤᷤ
⁊ suiphureas.i.¬
t capita equorum erant
tanquam capita leonum:
⁊ de ore ip̃orum. ꝓcedit ignis et
fumus. ⁊ sulphur Ab hiistri¬
b plagis occisa est tercia pars bo¬
minum. de igne ⁊ fumo ⁊ sulphu¬
re. qui ꝓcedebat ex ore ip̃orum.
in caudis eorum. Nam caude e¬
orum similes serpentib haben¬
tes capita. ⁊ in hiis nocent. Et cetĩ
homines qui ñ sunt occisi inhis
plagis: neq penitentiam egert.

Expanded text:
os Dei dicentem sexto angelo qui habebat tubam solve quattuor angelos qui alligati sunt in flumine magno Eufrate et soluti sunt quattuor angeli qui paratin horam et diem et mensem et annum ut occiderent tertiam partem hominum et numerus equestris exercitus vicies milies dena milia audivi numerum eorum et ita vidi equos in visione et qui sedebant super eos habentes loricas igneas et hyacinthinas et sulphureas et capita equorum erant tamquam capita leonum et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure qui procedebat ex ore ipsorum pum est et in caudis eorum nam caudae illorum similes serpentibus habentes capita et in his nocent et ceteri homines qui non sunt occisi in his plagis neq
Abbreviated transcription (Latin):
t septem angu iiͣ.
qui habebant septem tu¬
bas: parauerunt se ut tubaca¬
nerent. Et primus angła tuba
cecinit: ⁊ fcã est grando ⁊ ignis
mixta in sanguine:⁊ missumẽ
interram. Et tercia pars terre ꝯ¬
busta est. ⁊ tercia pars arborũ
combusta est: ⁊ omne fenum
uride combustum est. Et scd̾s
angłs tuba cecinit: ⁊ tanquã
mons magnus igne ardens miᷤᷤ¬
sus est in mare. Et facta est ter¬
cia pars maris sanguis: ⁊ mortua
est tercia pars creature que ha¬
nauium interiit. .iii.
Et cecroit inteiiam partem flu¬
minum in foutes aquaꝵ: ⁊ nom̃
stelle dicitur absitium. Et facta
est tercia pars aquaꝵ in absitiũ:¬

Expanded text:
t septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae eorum, quae hanavium interiit, id estet cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum, et nomen stellae dicitur absinthium. Et facta est ter
Abbreviated transcription (Latin):
rant tubacanituri. Et quintus
angłs tubacecinit. ⁊ udi stellam
de celo cecidisse in terram. Et data
est illi claiuis putei abyssi: ⁊ aꝑuit¬
puteum abyssi. ⁊ ascendit fumus
putei. sicut sumus fornacis mag¬
ne: ⁊ obscuratus est sol. ⁊ aer de
fumo putei. Et de fumo putei exie¬
runt locuste interram: ⁊ data est
illis potestas. sicut habent pote¬
statem scorpiones terre. Et p̃cep¬
neq omne uiride. neq omñe arbo¬
rem: nisitantum hominũ qui
ñ habent signum deun frontsb¬
sius. Et datum est illis ne occideñt
eos: s ut cruciarentur mensib
quinq: ⁊ cruciatus eorum. ut
cruciatus scorpii cum percutit
homines.

Expanded text:
rant tuba canituri et quintus angelus tuba cecinit et vidi stellam de caelo cecidisse in terram et data est illi clavis putei abyssi et aputeum abyssi: et ascendit fumus putei, sicut fumus fornacis magnae: et obscuratus est sol et aer de fumo putei: et de fumo putei exierunt locustae in terram, et data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae et praecepneque omne viride neque omnem arborem nisi tantum homines qui non habent signum Dei in frontibus et datum est illis ne occiderent eos sed ut cruciarentur mensibus quinque et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mammone. Audiat hoc auarus.
audiat qui censetur uocabulo xͥano:
Et tam̃ non dixit qui habet diui¬
tias: s qui seruit diitii. Qui
diuitiarum seruus est: diuitias
ustodit ut seruus. Qui autem
seruitutis excussit uigum: dist̾

Expanded text:
et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, Et tamen non dixit, Qui habet divitias, sed, Qui servit divitiis: Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus; qui autem servitutis excussit jugum, dist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitum. Hoc fac ⁊ uiues. At ilie
qui nesciebat proximum surm
quia ñ credebat in xp̃m: respon¬
dit. Et qui est meus ꝓximus :
Ita qui xp̃m nescit: nescit ⁊ legẽ.
Q uomodo enim potest scire legẽ
qui uĩtatem ignorat: cum lex
annuntiat ueritatem: Nomo

Expanded text:
 uiues. at ille qui nesciret proximum suum, quia non credebat in Christum, respondit: quis est meus proximus? itaque qui Christum nescit, nescit et legem. quomodo enim potest scire legem, cum ueritatem ignoret, cum lex adnuntiet ueritatem? Homo
Abbreviated transcription (Latin):
x ip̃o primo legis capitulo
docet ĩħc ẽẽ legis ignaros.¬
ilos qui sibi lrgis ꝑiti esse uident᷑
qui ũba legis tenent ⁊ uim legis
pio statim lex ⁊ patrem ⁊ filium
p̃oicauĩt incarnationis quoq
dominice annuntia uit sacramen¬
tum ditens: diliges dnm̃ deum

Expanded text:
x ipso primo legis capitulo docet esse legis ignarosi qui sibi legis periti 1427 uidentur, qui uerba legis tenent, uim legis pio statim lex et patrem et filium praedicauerit, incarnationis quoque dominicae adnuntiauerit sacramentum dicens: dilig
Abbreviated transcription (Latin):
iherico. Iherico enim figura istiꝰ
mundi est in quem de paradifo hoc
est de irłm illa celesti eiectus ẽ adã.
preuaricationis ꝓlapsione descendit.
nature sue fecit exslium.

Expanded text:
eria. Hiericho enim figura istius mundi est, in quam de paradiso, hoc est, de Hierusalem illa coelesti ejectus Adam praevaricationis prolapsione descendit, naturae suae fecit exsilium.
Abbreviated transcription (Latin):
bes suas dñs tonuit: quas
scõ sp̃u cũ ascendisset im¬
pleuit: De quib carnali ihe¬
rłm hoc est ingratȩ uinee cõ¬
minatus est apud isaiam ꝓ¬
phetã: ne pluant suꝑ eam
imbrẽ. Sic autẽ dictũ ẽ dñs
iudicabit fines t̾re: ac sic di¬
hominis Quia ñ iudicabuntͦ
quȩ inmeliꝰ uel in deterius
medio tempore cõmutant᷑.
s in quib extremis inuentꝰ
fuerit qui iudicabit᷑. Pius¬

Expanded text:
bes ergo suos tonuit, quas sancto Spiritu cum ascendisset implevit. De quibus carnali Jerusalem, hoc est, ingratae vineae comminatus est apud Isaiam prophetam, ne pluant super eam imbrem. Sic autem dictum est: « Dominus judicabit fines terrae. » Ac si dihominis: quoniam non iudicabuntur, quae in melius uel in deterius medio tempore commutantur, sed in quibus extremis inuentus fuerit, qui iudicabitur. P
Abbreviated transcription (Latin):
Dñi sunt cardines tͣrȩ. hoc est
quatuor plage mundi. in qͥ¬
bus dilatauit orbẽ eccłȩ suȩ.
quȩ a solis ortu usq ad occa¬
sum laudat nomen eiꝰ: Pedes
scõrum suoꝵ seruabit. hoc
est electorũ suoꝵ oꝑa inuiã
iusticiȩ diriget. Et impiiin
tenebris conticescent. quia
mittent᷑ in tenebras exterio¬
res. ubi erit fletus & stridor
dentiũ: Ubi conticescent. id
est ab arrogantia supbiȩ suȩ
cessabunt: Quia ñ infortitu¬
dine sua roborabit᷑ uir. Hoc
est non in fortitudine ꝓpria.
s in uirtute diuina podens
ẽ uir id est popłs credentiũ
Dñm formidabunt aduer¬
sarii eiꝰ ꝗͥa dñs infirmũ fa¬
ciet aduersariũ eiꝰ. ut uin¬

Expanded text:
 sunt cardines terrae, » hoc est, quatuor plagae mundi, in quibus dilatavit orbem Ecclesiae suae, quae a solis ortu usque ad occasum laudat nomen ejus. « Pedes sanctorum suorum servabit, » hoc est, electorum suorum opera in viam justitiae diriget. « Et impii in tenebris conticescent, quia mittentur in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium ; » ubi conticescent, id est, ab arrogantia superbiae suae cessabunt. « Quia non in fortitudine sua roborabitur vir, » hoc est, non fortitudine propria, sed in virtute divina potens est vir, id est, populus credentium. « Dominum formidabunt adversarii ejus, quia Dominus infirmum faciet adversarium ejus. »
Abbreviated transcription (Latin):
relaxat: cũ dduras atq insen¬
sibiles m̃tes respicit. mͦ eas
minis. mͦ uerbib. mͦ reuelati¬
onib t̾ret: ut quȩ pessima
securitate duruerant: salubͥ
timore mollescant: quatmꝰ uł
sero redeant & hoc ipsũ saltẽ
qd̃ diu expectati sunt erubes¬
cant: Scit enĩ dñs.qͥa extrema
uitȩ nr̃e plus iudicat: & iccireo
electos suos in fine sollicitius
purgat: Hinc gͦ scriptum ẽ
Dñs iudicabit fines t̾rȩ: quia
tanto ĩpensius ultimis nr̃is
inuigilat : qͣnto in ipsis pen¬
dere initia uitȩ sequentis
xp̃iano: Dat eis uirtutẽ qua
carnẽ sicut reges regant. &
in illo qui ꝓpter eos fudit
sanguinẽ suũ: mundũ uin
te. recte xp̃os possumus
dicere.quod tamen totum
cum suo capite corpus unus

Expanded text:
 duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergo scriptum est: Dominus judicabit fines terrae, quia tanto impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis christiano: dat eis virtutem, qua carnem sicut reges regant, et in illo, qui propter eos fudit sanguinem suum, mundum vincte, recte Christos possumus dicere, quod tamen totum cum suo capite corpus unus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ efficit scõs. ac ꝑhoc non
głetur potens in sua poten¬
tia. & ñ głetur prudens in
sua prudentia. nec diues
in diuitiis suis. s in hoc głe¬
tur qui głat᷑ intelligere &
scire dñm. & facerẽ iudici¬
um & iusticiã in medio t̾rȩ
Non parua ex parte intelli¬
git. & scit dnm: qui intelli¬
git & scit etiã hoc sibi a dño
dari: ut intelligat & sciat

Expanded text:
rum efficit sanctos, ac per hoc non glorietur potens in sua potentia, et non glorietur prudens in sua prudentia, nec dives in divitiis suis; sed in hoc glorietur, qui gloriatur, intellegere et scire Dominum et facere iudicium et iustitiam in medio terrae. Non parua ex parte intellegit et scit Dominum, qui intellegit et scit etiam hoc a Domino sibi dari, ut intellegat et sciat
Abbreviated transcription (Latin):
custodes: eo plures testiũ
reliquere: Nam hoc ꝓcurauit
diuina ꝓuidentia. ut resurrecꝰti¬
ñ solum discipuli: s & testimo¬
niũ ꝑhiberent qđ est amplius.
inimici: Libentius gͦ accipimus:
qd̃ eũ diligentius asseruarunt:
Credimꝰ enim sub tot custodibus
potuisse illũ ꝓdire citius quam
perire: & de tumulo.iure dm̃ pro¬
gredi: quam discipuloꝵ fraude
subduci: Canta enim sollicitudi¬
ne sepulchrũ obstruxit ĩpietas:
ut id ñ preualeret manus huma¬
na destruere: nisi sola uirtus re¬
surrectionis aperiret: nͣi

Expanded text:
custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectinon solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret manus humana destruere, nisi sola virtus resurrectionis aperiret.
Abbreviated transcription (Latin):
e fueris y pocrita.
in conspestu hominum:
⁊ ñ scandaliz eris labiistuis. Ac¬
cende in illis ne forte cadas ⁊ po¬
nas scandalum anime tue.⁊
adducas inhonorationem tĩbi
⁊ reuelet d̾s abscondita ⁊ ĩ me¬
dio synagoge elideit te: qm̃ acces¬
sistimaligne ad dominũ: ⁊ cor
tuũ plenum est dolo ⁊ fallatia.
fili accedens ad seruitutẽ der
sta. in iusticia ⁊ timore ⁊ pre¬
para animam tuam ad temp¬
tationem. Deprime cor tuum.
⁊ sustine: inclina aurem tuam.¬
⁊ excipe uerba intellectus: ⁊ ne
festines in tempus obdustio¬
nis Sustine sustentationes
dei: conuinge̾ deo ⁊ sustine:
ut crescat in nouissimo uita
tibi applicitum fuerit
accipe: ⁊ in dolore sustine. ⁊
inhumilitate tua pacientiã
habe: qm̃ in igne ꝓbatur
aurum ⁊ argenti m. homi¬
nes uero acceptablles incami¬
no humiliationis. Crede deo
⁊ recuꝑabit te: ⁊ dirige uiam
tuam ⁊ spera in illum. Seruati
morem illius: ⁊ in illo ueterasce:
Metuentes deum sustine miscd̾i¬

Expanded text:
e fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et ponas scandalum animae tuae, et adducas inhonorationem tibi, t revelet Deus absconsa tua et in medio synagogae elidat te quoniam accessisti maligne ad Dominum et cor tuum plenum est dolo et fallacia fili accedens servituti Dei sta in iustitia et timore et praepara animam tuam ad temptationem deprime cor tuum et sustine declina aurem et excipe verba intellectus et ne festines in tempus obductionis sustine sustentationes Dei coniungere Deo et sustine ut crescat in novissimo vita tibi adplicitum fuerit accipein humilitate tua patientiam habe. quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam morem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, sustinete misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
apqd  latinos ante eam trans la¬
tionem qͣm subasteriscis & ob¬
elis nuꝑ edidimus. septingenti
ferme aut octingenti uersus
sunt: quib decurtatus & lace¬
ratus corrosusq liber. fȩditatẽ
sui publice legentib prebeat.
h ęc au̾t tͣns latio nullum de ue¬
terib sequitur interpretem:
s ex ipso hebraico arabicoq: ser¬
mone & interdum syro.nunc
uerba. nunc sensus. nunc simul
resonabit. utrumq Obliquus
enim etiam apud hebreos totꝰ
lib̃ fertur & lubricus. & quod¬
grecȩ rẽthores uocant n xy¬
loquitur aliud agit: ut si uelis
anguillam aut murenulam
strictis tenere manib: qͣnto for¬
tius presseris. tanto citius elã¬
bitur. Memini me ob intelli¬
gentiam huius uoluminis. lid¬
deum quendam preceptorem
qui apud hebrȩos primus ha¬
beri putabatur. ñ paruis rede¬
misse nummis: cuiꝰ doctrina
an aliquid ꝓfecerim nescio: hoc
unum scio. ñ potuisse me inder-¬
pretari nisi quod ante intellex¬

Expanded text:
apud Latinos, ante eam translaapud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quodece rhetores vocant, loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellex
Abbreviated transcription (Latin):
ocior ꝑ singulos
scripturȩ diumȩ
lbros aduersa¬
riorum respondere maledictis:
qui interpretationem meam
rep̾hensione septuaginta inter¬
p̾tum cͥminant᷑: quasi ñ & a¬
pud grecos aquila.simacus. &
theodotion uel uerbum ẽ uerbo.
uel sensum e sensu. uel ex utͦq
commixtum & medie tempe¬
ratum. genus tmlationis ex¬
presserint: & omnia ueteris
instrumenti uolumina. ori¬
genes. obelis asteriscisq dis¬
tinxerit. quos uel additos uel
de thcouotione sumptos. tnͣs¬
lationi antiquȩ inseruit: ꝓ¬
bans defuisse quod additũ ẽ.
Discant gͥ obtrectatores mei re¬
ciꝑe. in toto. qͦd in partib sus¬
ceꝑunt: aut interpretationẽ
meam cum astericis suis ra¬
dere.Neq enim fieri potest
ut quos plura intermisisse
conspexerint. ñ eosdem etiã
in quib:dam errasse fateant᷑:
precipue in iob: cuisi ea quȩ
subasttriscis addita sunt sub¬
traxeris. pars maxima uolu¬
minis detruncabit᷑. Et hoc
dumtaxat apd̃ grecos. Cȩterum

Expanded text:
Cogor per singulos Scripturae divinae libros adversariorum respondere maledictis: qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta Interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
in humanis astib duuna
gessisse misteria. ⁊ in rẽb iussoilib
inuisibilia exercusse negotia. leftio
hodierna monstrauit. Ascendens
inquit iħc in nauicũlam: tranffre¬
tauit ⁊ uenit in cuutatem suam.
Nonne ip̃e est qui fugatis fluctib
maris ꝓfunda nutlauit: ut isrłiti¬
cus populus inter stupentes undas.
sitco uestigio uelut montium cen¬
caua transiret: Nonne hic est qͥ pet
pedib marinos u̾tices inclinauit.
ut iter liquidum humanis gressibꝰ
slioum p̃beret obsequium: Et qud
est qued ip̃e sibi maris sic de negat
seruitutem ut breuissimi laciter.¬
situm sub mercede nautica tranffre¬
taret. Ascendit inquit in nauiclãm:
⁊ tranffretauit. Et quid mirũ fiẽs .¬

Expanded text:
in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ consuluit dauid dñm di¬
cens: Num ascendam iunã
de ciuitatib iuda: & ait dñs ad
eum: Ascende: Dixitq dauid
Quo ascendam: Et respondit ei:
In hebron: Ascendit gͦ dauid
& duȩ urores eiꝰ: achinoem ie¬
trahelites. & abigail uxor na¬
bal carmeliz. S & uiros quie¬

Expanded text:
haec consuluit David Dominum, dicens: Num ascendam in unam de civitatibus Juda? Et ait Dominus ad eum: Ascende. Dixitque David: Quo ascendam? Et respondit ei: In Hebron. Ascendit ergo David, et duae uxores ejus, Ahinoem Jezraelites, et Abigail uxor Nabal Charmeli
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib. His dilectissimi ali¬
isq docum̃tis. quib in numera¬
bilit̾ diuinorũ eloquioꝵ cho¬
ruscat auctoritas. ad ueneratio¬
nẽ pentecostes unanimit̾ inci¬
tem᷑ ⁊ exultantes in honorẽ sp̃c
scificatur. omnis anima ratio¬
nalis imbuit᷑: qui inspirator
fidei. doctor scientiȩ. fons di¬
lectionis. signaculũ castitatis.
& totiꝰ ẽ causa uirtutis. uii.¬
audeant fideliũ mentes:
quod in toto mundo unꝰ

Expanded text:
m, his, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honore Spiritsanctificatur, omnis anima rationabilis imbuitur, qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes quod in toto mundo un
Abbreviated transcription (Latin):
arrianos qui inter patrem
& filium. aliquã uolunt esse
distantiã ⁊ ita etiã macedonianos
parit᷑ destestamur. qui licet pa¬
tri & filio tribuant equalitatẽ.
sp̃m tamen scm̃ inferioris pu¬
tant esse naturȩ: ñ considerantes
eã blasphemiã se incidere. que
neq in presenti scło. neq in fu¬
turo sit remittenda iudicio.
dicente dño: Quicumq dixerit
uerbũ contra filiũ hominis.
remittet᷑ ei: qui autẽ dixerit
contra sp̃m scm̃⁊ non remitte¬
tur ei. neq in hoc scło. neq in
futuro: Pmanens namq in hac
impietate sine uenia est.quia
exclusit a se eum ꝑ quẽ poterat
confiteri: nec umquã ꝑuenit
ad indulgentiȩ remedium: qͥ
ꝓpitiatorem sibi non habet
aduocatum: Ab ipso enim ẽ
inuocatio patris ⁊ ab ipso sunt
lacrime penitentiũ : ab ipsoge¬
mitus supplicantiũ: & nemo
potest dicere dñm iħm nisi m

Expanded text:
Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
Adonias filius agith: eleua¬
Abat᷑ dicens: Ego regnabo:
Eecitq sibi currum & equites &
quinquaginta uiros qui ante
eum currerent nec corripuit
eum pater suus aliqͣndo dicens:
Quare hoc fecisti: Erat autem
& ipse pulcher ualde sccłs na¬
tu post absalon: & sermo ei cũ
ioab filio saruȩ. & cum abia¬
thar sacerdote. qui adiuuabait
partes adoniȩ. Sadoch uͦ sacer
dos. & banaias filius ioiade. &
lechi. & robur exercitus dauid:
non erat cum adonia:
mmolatis adonias arietib &
uitulis. & uniuersis pinguib
iuxta lapidem zoeleth: qui
erat uicinus fonti rogel: uoca¬
uit uniuersos fr̃s suos filios
regis: & om̃s uiros iuda: seruos
regis: Nathan autem ꝓpħam

Expanded text:
filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoniae Sados et Banaias filius Ioiadae et ei et robur exercitus David non erat cum Adonia immolatis ergo Adonias arietibus et vitulis et universis pinguibus iuxta lapidem Zoheleth qui erat vicinus fonti Rogel vocavit universos fratres suos filios regis et omnes viros Iuda servos regis
Abbreviated transcription (Latin):
Urpedit ut forma serui. ur̃is sub¬
trahatur aspectibus: quatinus
amor duunitatis arcuis ur̃is
infigatur mentib.xi¬
xpedit ut notam uobis
formam celo inferam qua¬
tinus maiore ꝑ hoc desiderio illuc
suspiretis: sicq suspensis ad suꝑ¬
na cordĩb ñr̃is. ad accipienda
iam sp̃c sc̃i dona capaces fiatis Si
ip̃e in terra positus dare spm̃ dis¬
cipulis. hec loquitur: cum aꝑte
dixit eis pax uobis. accipite spi¬
ritum sanstum: s quia ip̃o in
terra posito ⁊ corporaliter con¬
u̾sante cum eis. ñualebant illi
erigere mentem. ad capienda
munera gr̃e celestis: ascendente
aũt ip̃o ad celos ⁊ illi pariteR
omne desiderium suum illo tnͣ¬
fferebant uixta hoc quod alibi
audierunt. ubi est eñi thesau¬
rus ur. ibi ⁊ cor ur̃m erit: ideo¬
q capaces sp̃c iam fc̃i erant:
ñ ultra de morte eius contrista¬
ti. s de ꝓmis̃ionis eius munere
letati: luca attestante qui ait
Et fastum est dum benedicẽt

Expanded text:
Expedit ut forma servi vestris subExpedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Siipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: ⁊ tanta tamq manifesta
erit eiusde m ascensionis claritas
ut nemini uim opus sit int̾ro¬
gare quo uadam: uidentib cunc¬
tis quia ad celos ꝑgam. Bene aũ
cumde ascensione sua dixiss uado
adeum qui me misit:addidit et
nemo ex uobis inter rogat me qͦ
uadis. Suꝑius namq cum de
sua passione ꝓtestaretur dicens.
quo ego uado uos ñ potestis ueni¬
re: interrogauit eum petrꝰ ⁊ ar.
Domine quo uadis: Responsumq
est ei. Q uo ego uado ñ potes me mͦ
sequi: sequeris aũt postea. xi.
tisq misterium. necdum
intelligere. nec dum poterant imi¬
tari: maiestatem uero ascensionis
statim ut uidere cognouertint:
totisq animi uotis ut sequi mne¬
rerentur optabant. S quia hec
locutus sum uobis: tristicia im¬
pleuit cor ur̃m Seiebat dominꝰ
ip̃e quid hec sua uerba in discipu¬
lorum cordib ageient: quia uide¬
quo patrem peteret leticiam gene¬
rarent. unde benigne consolando
subiunxit. S ego u̾itatem dico
uobis: expedi uobis ut ego uadã.

Expanded text:
ifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videquo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam.