comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus presbiteris &
diaconib romȩ consisten¬
simpliciter & minus fidelit̾ uob̾ renun¬
tiari quȩ hic a nob̾ a gesta sunt &e ge¬
runtur: necessarium duxi has ad uos
litteras facere: quib uobis actus nr̃i
&e disciplinȩ & diligentiȩ ratio redderet᷑.
Nam sicut dñi mandatis instruimur
orto isto turbationis impetu primo. cũ
me clamore uiolento frequens populus
fatigasset: non tam meam salutẽ quam
quietem fr̃m publicã cogitans interim
secessi. ne ꝑ inuerecundã presentiã meã
sedicio quȩ ceperat plus ꝓuocaretur:
absens tamen corpore. nec sp̃u nec actu
nec monitis meis defui. quo minus scd̃m
dei precepta fr̃ib nr̃is in quib possem
mea mediocritate consulerem. E quio
egerim. locuntur uob̃ epłe ꝓ tempori¬
b emissȩ numero tredecim quas ad
uos misi: in quib nec clero consiliũ.
nec confessorib exhortatio. nec extor¬
rib quando oportuit obiurgatio: nec
uniuersȩ fraternitati ad deprecandã

Expanded text:
Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistensimpliciter et minus fideliter vobis renuntiari quae hic a nobis et gesta sunt et geruntur, necessarium duxi has ad vos litteras facere, quibus vobis actus nostri et disciplinae et diligentiae ratio redderetur. nam sicut Domini mandata instruunt, orto statim turbationis impetu primo, cum me clamore uiolento frequenter populus flagitasset, non tam meam salutem quam quietem fratrum publicam cogitans interim secessi, ne per inuerecundam praesentiam nostram seditio quae coeperat plus prouocaretur. absens tamen corpore nec spiritu nec actu nec monitis meis defui quo minus secundum Domini praecepta fratribus nostris in quibus possem mea mediocritate consulerem. Et quid egerim locuntur uobis epistulae pro temporibus emissae numero tredecim, quas ad uonec confessoribus exhortatio, nec extorribus, quando oportuit, objurgatio, nec universae fraternitati ad deprecandam
Abbreviated transcription (Latin):
ora meminisse: ⁊ antiqua nolide repu¬
tare. Ecce facio noua quȩ nc̃ orientur:
⁊ cognoscetis. Et faciam in deserto uiam.
⁊ flumina in loco inaquoso: adaquare
genus meũ eleccũ. plebem meã qͣm acqui¬
siui. ut uirtudes meas exponeret. Item
apud eundẽ. Si sitierint ꝑ deserta. addu-¬
cet illis aqͣm. de petͣ ꝓducet ilł̃. E indetur
petra.⁊ fluet aqua: ⁊ bibet plebs mea.
Item in euglio cata matheũ: iohes dicit.
Ego quidem uos baptiro in aqua in
penitentiam ⁊ qui autẽ uenit. fortior
me est. cuius ñ sum dignus calciamenta

Expanded text:
ora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam et flumina in loco inaquoso, adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. Item apud eundem: Si sitierint per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea. Item in euangelio secundum Matthaeum Iohannes dicit: Ego quidem uos baptizo in aqua in paenitentiam. qui uenit autem, fortior me est, cuius non sum dignus calciamenta
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ maiestatis solita magnalia: qͥb
& ꝑsequentium blasphemia retundatur
& lapsorum penitentia reformetur: & for¬
tis aestabilis ꝑseuerantiũ fiducia głetur.
Opto uos fr̃s km̃i semꝑ bene ualere. Epla cecilu

Expanded text:
diuinae maiestatis solita magnalia, quibus et persequentium blasphemia retundatur et lapsorum paenitentia reformetur et fortis et stabilis perseuerantium fra?res glorietur. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝑfidiȩ: cũ iudicii dies uenerit: Quȩ
leticia credentiũ. quȩ mesticia ꝑfidoꝵ. no¬
luisse istic pͥus credere:⁊ ut credant iam
redire ñ posse: Cremabit addictos ar-¬
dens semꝑ gehenna. ⁊ uiuacib flãmis
uorax pęna: nec erit unde habere dorm̃ta
uel requiem possint aliqͣndo uł finem.
Seruabuntur cũ corporib suis animȩ
infinitis cruciatib ad dolorem. spectabit᷑
illic a nobis semꝑ. qui hic nos spectauit
ad tempꝰ: ⁊ in ꝑsecutionib factis oculoꝵ
crudelium breuis fructus. ꝑpetua uisio¬
ne pensabitur. scđm scripturȩ sc̃e fidem
dicentis. Uermis eoꝵ ñ morietur. ⁊ ignis
eoꝵ ñ extinguet᷑: ⁊ erunt ad uisionem
umiu̾sȩ carnis. Et iterum. Tunc stabt
iusti in magna constantia aduersus eos
qui se angustiauer̃t:⁊ qui abstulerunt
labores eoꝵ. Uidentes turbabunt᷑ timore

Expanded text:
na perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae na perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae laetitia credentium, quae maestitia perfidorum noluisse istic prius credere et ut credant iam redire non posse. cremabit addictos ardens semper gehenna et uiuacibus flammis uorax poena, nec erit unde habere tormenta uel requiem possint aliquando uel finem. seruabuntur cum corporibus suis animae infinitis cruciatibus ad dolorem. spectabitur illic a nobis semper qui hic nos spectauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis fructus perpetua uisione pensabitur secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis eorum non extinguetur, et erunt ad uisionem uniuersae carni. et iterum: tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos qui se angustauerunt et qui abstulerunt labores eorum. uide
Abbreviated transcription (Latin):
di finis in ꝓximo est: ad dm̃ m̃des ur̃as¬
⁊ ad dei timorẽ conu̾tite. Hec uos deleccet
in scł̃o inter iustos ⁊ mites impotens ista
⁊ uana dñatio: quando ⁊ in agro inder
cultas ⁊ fertiles segetes. lolium ⁊ auena
dñetur. Nec dicatis mala accidere quia
dii ur̃i a nobis ñ coluntur: sed sciatis hãc
ñ intelligitur. uł plagis intelligatur. Om̃
uel sero querite: quia iam pͥdem ꝑ ꝓpham
d̃s premonens hortatur ⁊ dicit. Querite
dm̃: ⁊ uiuet anima ur̃a. Dm̃ uel sero co¬
gnoscite: quia ⁊ xp̃c adueniens hoc am¬
monet ⁊ docet dicens. Hȩc est aut̃ uita
ȩc̃na. ut cognoscant de solũ uerũ dm̃: ⁊
quẽ misisti iħm xp̃m. Credite illi qui
om̃ino ñ fallit: credide illi qui hȩc om̃ia
futura p̃dixit. Credite illi qui credentib
p̃mia uitȩ ȩt̃nȩ dabit: credice illi qͥ incre¬
dulis ȩtna supplicia gehennȩ ardoribus
irrogabit. Quȩ tunc erit fidei gła. quȩ pe¬

Expanded text:
di finis in proximo est ad Deum mentes uesdi finis in proximo est ad Deum mentes uestras Dei timore conuertite. nec uos delectet in saeculo inter iustos et mites inpotens ista et uana dominatio, quando et in agro inter cultas et fertiles segetes lolium et auena dominetur, nec dicatis mala accidere, quia dii uestri a nobis non colantur, sed sciatis esse non intellegitur uel plagis intellegatur. Deum uel sero quaerite, quia iam pridem per prophetam Deus praemonens hortatur et dicit: quaerite Deum, et uiuet anima uestra. Deum uel sero cognoscite, quia et Christus adueniens hoc admonet et docet dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. credite illi qui omnino non fallit. credite illi qui haec omnia futura praedixit. credite illi qui credentibus praemium uitae aeternae dabit. credite illi qui incredulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogabit. Quae tunc erit fidei gloria, quae poe
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dicens. Transi ꝑ mediam iherłm: ⁊ no¬
tabis signũ suꝑ frondes uiroꝵ qͥ in gemuñ
⁊ merent ob iniquitates quȩ fiunt in
medio ipsoꝵ. Et qͦd ad passionẽ ⁊ sangui¬
nem xp̃i ꝑtineat hoc signũ. ⁊ ille saluus
atq incolumis reseruetur. qͥsq in hoc
signo inuenitur: itẽ dei destimonio com¬
ꝓbatur dicentis. Et erit sanguis in signo
uobis suꝑ domos in quib ibi eritis: ⁊ ui¬
debo sanguinẽ ⁊ ꝓtegam uos. ⁊ ñ erit in
uobis plaga diminutionis. cũ ꝑcutiam
t̾ram egypti. Qd ante occiso agno p̃cedit
in imagine: impletur in xp̃o secuta post¬
modũ ueritate. Ut illic ꝑcussa egypto.
iudaicus ppłs euadere ñ nisi sanguine
⁊ signo agni poduit: ita ⁊ cũ uastari ce¬
perit munoꝰ ⁊ ꝑcuti. qͥsq in sanguine
⁊ signo xp̃i inuentus fuerit. solus eua¬
dit. Hespicite itaq dũ dempꝰ est ad ue¬
ram ⁊ ȩcnam salutem : ⁊ quia iam mun¬

Expanded text:
Deus dicens: transi mediam Hierusalem et noDeus dicens: transi mediam Hierusalem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum. et quod ad passionem et sanguinem Christi pertineat hoc signum et ille saluus adque incolumis reseruetur quisque in hoc signo inuenitur, item Dei testimonio conprobatur dicentis: et erit sangvobis super domos in quibus vos eritis; et videbo sanguinem, et protegam vos, et non erit in vobis plaga diminutionis cum percutiam terram Aegypti . Quod ante occiso agno praecedit in imagine, impletur in Christo, secuta postmodum veritate. Ut illic, percussa Aegypto, Judaicus populus evadere non nisi sanguine et signo agni potuit, ita et, cum vastari coeperit mundus et percuti quisque in sanguine et signo Christi inuentus fuerit solus euadit. Respicite itaque dum tempus est ad ueram et aeternam salutem, et quia iam mun
Abbreviated transcription (Latin):
orbem t̾rȩ desertũ. ⁊ peccatores ꝑdere ex
eo. Et iterũ. Ecce dies dñi uenit ardens
uelut clibanus ⁊ eruntq om̃s alienigenȩ
⁊ om̃s iniqui ut stipula: ⁊ succendet illos
adueniens dies uindict̃e dicit dñs. Suc¬
cendi ⁊ cremari alienigenas p̃cint dñs:
id est alienos adiuino genere ⁊ ꝓfanos.
spiritalit̾ non renatos. nec dei filios factos.
Euadere enĩ solos posse. qui renati ⁊ signo
xp̃i signati fuerint. alio in loco ds loquit᷑:
quando ad uastationẽ mundi ⁊ interitũ
generis humami angelos suos mittens.
grauius in ultimo cõminatur dicens.
Uadite.⁊ cedite.⁊ nolide parcere oculis
urĩs. ⁊ nolite misereri semoris. aut iu¬
uenis: ⁊ uirgines ⁊ mulieres ⁊ paruuloᷤ
int̾ficite. ut ꝑdeleantur. Omnẽ autem
suꝑ quẽ signũ scriptũ est: ne decigeris.
Quod autem sit hoc signũ. ⁊ qua in par¬
de corporis positũ: manifestat alio loco

Expanded text:
orbem terrae desertum et peccatores perdere ex orbem terrae desertum et peccatores perdere ex eo. et iterum: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et s uccendet illos adueniens dies, dicit Dominus. succendi et cremari alienigenas praecanit Dominus id est alienos a diuino genere et profanos, spiritaliter non renatos nec Dei filios factos. euadere enim solos posse qui renati et signo Christi signati fuerint alio in loco Deus loquitur, quando ad uastationem mundi et interitum generis humani angelos suos mittens grauius in ultimo comminatur dicens: uadite et caedite et nolite parcere oculis uestris. nolite misereri seniores aut iuuenes et uirgines et mulieres et paruulos interficite ut perdeleantur. omnem autem super quem signum inscriptum est ne tetigeritis. quod autem sit hoc signum et qua in parte corporis positum manifestat alio in loco
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ pace ac salute ur̃a ꝓpiciantes ⁊ pla¬
cantes dm̃. diebus ac noctib iugit atq
instanter oramus. Nemo sibi itaq blan¬
diatur. qͦd nobis ⁊ ꝓphanis. dei cultorib
⁊ deo adu̾santib sit interim ꝑ equalitat̃ẽ
carnis ⁊ corporis. laboꝵ scl̃ariũ conditio
cõmunis. ut ex hoc opinetur ñ om̃ia ista
quȩ accidunt uobis irrogari⁊ cũ di ipsius
p̃dicatione ⁊ ꝓphetica condestatione ante
predictũ sit. uenturã suꝑ iniustos iram di.
⁊ ꝑsecutiones quȩ nos humaitꝰ lederent
ñ defut᷑as: sed ⁊ ultiones quȩ lesos diuini-¬
tus defenderent secuturas. Et qͣnta sunt.
quȩ istic ꝓ nobis interim fiunt: In exem¬
plum aliqͥd datur: ut dei uindicis ira
noscatur. Cet̾um retro est iudicii dies:
quẽ scriptura sc̃a denunciat dicens. Ulu¬
late. ꝓximus est enĩ dies dñi: ⁊ obtritio
a deo aderit. Eoce enim dies dñi uenit
insanabilis. indignationis ⁊ ire: ponere

Expanded text:
et pro pace ac salute uestra propitiantes et plaet pro pace ac salute uestra propitiantes et placantes Deum diebus ac noctibus iugiter adque instanter oramus. Nemo sibi itaque blandiatur quod nobis et profanis, Dei cultoribus et Deo aduersantibus sit interim per aequalitatem carnis et corporis laborum saecularium condicio communis, ut ex hoc opinetur non omnia ista quae accidunt nobis inrogari, cum Dei ipsius praedicatione et prophetica contestatione ante praedictum sit uenturam super iniustos iram Dei, persecutiones quae nos humanitus laederent non defuturas, sed et ultiones quae laesos diuinitus defenderent secuturas. Et quanta sunt quae istic pro nobis interim fiunt. in exemplum aliquid datur, ut Dei uindicis ira noscatur. ceterum retro est iudicii dies quem scriptura sancta denuntiat dicens: ululate. proximus est enim dies Domini, et obtritio s Deo aderit. ecce enim dies Domini uenit insanabilis indignationis et irae ponere
Abbreviated transcription (Latin):
boues ⁊ ego autẽ in dño exultabo. ⁊ gau¬
debo in deo salutari meo.dei hominem
⁊ cultorem dei subnixum spei ueritate.
⁊ fidei stabilitate fundatũ: negat mun¬
di huiꝰ ⁊ scłi infestationib cõmoueri. Ui¬
nea licet fallat. ⁊ olea decipiat. ⁊ herbis
siccitate morientib estuans campus
arescat: quid hoc ad xp̃ianos. qͥd ad dei
seruos. qͦs paradisus inuitat: qͦs gr̃a oĩs
⁊ copia regni cȩlestis expectat: Exultant
semꝑ in dño. ⁊ lecantur ⁊ gaudent in dõ
suo: ⁊ mala atq adu̾sa mundi fortiter
tolerant. dũ bona ⁊ ꝓsꝑa futura expectant.
Nam qui exposita natiuitate t̾rena. sp̃u
recreati ⁊ renati sumus. nec iam mundo
sed deo uiuimus: ñ nisi cũ ad dm̃ uene¬
rimus. dei munera ⁊ ꝓmissa capiemus.
Ettam̃ ꝓ arcendis hostib ⁊ imbribus im¬
petrandis.⁊ uel auferendis uł temꝑandis
aduersis. rogamus semꝑ ⁊ p̃ces fundimꝰ:

Expanded text:
boues. ego autem in Domino exultabo, gauboues. ego autem in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius et saeculi infestationibus commoueri. uinea licet fallat et olea decipiat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad christianos, quid ad Dei seruos quos paradisus inuitat, quos gratia omnis et copia regni caelestis exspectat? exultant semper in Domino et laetantur et gaudent in Deo suo et mala adque aduersa mundi fortiter tolerant, dum bona et prospera futura prospectant. nam qui exposita natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo sed Deo uiuimus, non nisi cum ad Deum uenerimus. Dei munera et promissa capiemus. et tamen pro arcendis hostibus et imbribus impetrandis et uel auferendis uel temperandis aduersis rogamus semper et preces fundimus
Abbreviated transcription (Latin):
neri humano ab inuicem datur: nisi
istinc de scło recedatur. Intra unã domũ
boni ⁊ mali interim continem : quicqͥd
intra domũ uenerit pari sorte ꝑpecim᷑:
donec eui temporalis fine cõpleto.adet̾̃na
uel mortis uł immortalitatis hospicia
diuidam᷑. Non gͦ iccireo compares uob̃
⁊ equales sumus: quia in isto adhuc
mundo ⁊ carne hac constituti. mundi
⁊ carnis incõmoda uobiscũ parit̃ incur¬
rimus. Nam cũ in sensu doloris sit om̃e
quod punit: manifestũ est eũ non esse
participem penȩ tuȩ: quẽ uideas tecum
ñ dolere. Uiget apud nos spei robur. ⁊ fir¬
mitas fidei : ⁊ inter ipsas scł̃i labentis rui¬
nas erecta mens est ⁊ immobilis uirtus.
⁊ nunqͣm non leta pacientia. ⁊ de deo suo
firmitatẽ celesti uoce corroborans. Ficus
inqͥt non afferet fructũ. ⁊ ñ erunt na-¬
scendia in uineis ⁊ mentietur opꝰ oliuȩ
⁊ campi ñ p̃stabunt cibum: deficient
a pabulo oues.⁊ ñ erunt in p̃sepibus

Expanded text:
neri humano ab inuicem datur, nisi neri humano ab inuicem datur, nisi istinc de saeculo recedatur. intra unam domum boni et mali interim continemur. quicquid intra domum uenerit pari sorte perpetimur, donec aeui temporalis fine completo ad aeternae uel mortis uel inmortalitatis hospitia diuidamur. non ergo idcirco compares uobis et aequales sumus, quia in isto adhuc mundo et carne hac constituti mundi et carnis incommoda uobiscum pariter incurrimus. nam cum in sensu doloris sit omne quod punit, manifestum est eum non esse participem poenae tuae quem uideas tecum non dolere. Viget aput nos spei robur et firmitas fidei et inter ipsas saeculi labentis ruinas erecta mens est et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo firmitatem caelesti uoce corroborans. ficus, inquit, non adferet fructum et non erunt nascentia in uineis. mentietur opus oliuae et campi non praestabunt cibum. deficient a pabulo oues et non erunt in praesepibus
Abbreviated transcription (Latin):
quib fiducia ẽ futuroꝵ bonoꝵ. Demq
nec consterramͣ aduersis nec frangimur.
nec dolemus : neq in ulla aut rerum
clade. aut corporũ ualicudine musitamꝰ.
Sp̃u magis quã carne uiuentes: firmi¬
tate animi infirmitatẽ corporis uincimꝰ.
ꝑipsa quȩ uos cruciant ⁊ fatigant: ꝓba¬
ri ⁊ corroborari nos scimus ⁊ fidimus.
Putatis nos aduersa uobiscũ equaliter
ꝑpeti ⁊ qͣndo eadem adu̾sa uideatis a
nobis ⁊ uobis ñ equaliter sustineri:
Apud uos impacientia clamosa semper
⁊ querulosa est.Apud nos fortis ⁊ religi¬
osa pacientia. quieta semꝑ. ⁊ semꝑ in dm̃
grata est: nec quicqͣm istic letum aut
ꝓͥsperũ uendicat : sed mitis ⁊ lenis ⁊ con¬
tra om̃s fluctuantis mundi turbines sta¬
bilis. diuinȩ pollicitationis dempus ex¬
pectat. Quãdiu eñĩ corpꝰ hoc ꝑmanet
c̃omune cũ ceteris. sit necesse est ⁊ corpo¬
ralis conditio cõmunis: nec separari ge¬

Expanded text:
quibus fiducia est futurorum bonorum. denique quibus fiducia est futurorum bonorum. denique nec consternamur aduersis nec frangimur nec dolemus neque in ulla aut rerum clade aut corporum ualitudine mussitamus. spiritu magis quam carne uiuentes firmitate animi infirmitatem corporis uincimus. per ipsa quae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fidimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequaliter perpeti, quando eadem aduersa uideatis a nobis et uobis non aequaliter sustineri? aput uos inpatientia clamosa semper et querula est, aput nos fortis et religiosa patientia quieta semper et semper in Deum grata est, nec quicquam istic laetum aut prosperum sibi uindicat, sed mitis et lenis et contra omnes fluctuantis mundi turbines stabilis diuinae pollicitationis tempus expectat. quamdiu enim corpus hoc permanet commune cum ceteris, sit necesse est et corporalis condicio communis nec separari ge
Abbreviated transcription (Latin):
ruinis rerum. lacturis opum. dispendio
militũ. diminutione castroꝵ. Nec hoc
casu accidisse aliqͥs existimet. aut fuisse
fortuitũ putet. cũ iam pͥdem scriptura
me de inimico meo: sed expecta dm̃. ut
tibi auxilio sit. Unde clarũ est atq mani¬
festum: quia ñ ꝑ nos sed pro nobis acciduñ
cuncta ista quȩ de dei indignatione descen¬
dunt. Nec ideo qͥs pucet xp̃ianos his que
accidunt ñ uindicari: quod ⁊ ipsi uidean¬
tur accidentiũ incursione ꝑstringi. Penã
de aduersis mundi ille sentit: cui ⁊ lecicia
⁊ gła om̃is in mundo est. Ille meret ⁊ de¬
flet si sibi male sit in sclo: cui bene ñ pot̃
esse post scłm. Cuius uiuendi fructus
om̃is hic capitur. cuiꝰ hic solaciũ omne
finitur. cuius caduca ⁊ breuis uita. hic
aliquã dulcedinẽ computat uoluptate :
quando istinc excesserit. pena iam sola
suꝑest ad dolorem. Ceterũ his nullus
dolor est de incursatione maloꝵ p̃sentiũ:

Expanded text:
ruinis rerum, iacturis opum, dispendio ruinis rerum, iacturis opum, dispendio militum, deminutione castrorum. nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum iam pridem scriptura me de inimico meo, sed expecta Dominum ut tibi auxilio sit. unde clarum est adque manifestum quia non per nos sed pro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei indignatione descendunt. Nec ideo quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et ipsi uideantur accidentium incursione perstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, cuius uiuendi fructus omnis hic capitur, cuius hic solacium omne finitur, cuius caduca et breuis uita hic aliquam dulcedinem computat et uoluptatem, quando istinc excesserit poena iam sola superest ad dolorem. ceterum nullus his dolor est de incursatione malorum praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ misit. Ledere seruos dei ⁊xp̃i ꝑse¬
cutionib tuis desine: qͦs lesos. ultio di¬
uina defendit. Inde est enĩ qͦd nemo
nr̃m qͣndo apprehenditur reluctatur:
nec se aduersus iniustam uiolentiã urãm.
qͣmuis minius ⁊ copiosus nr ppłs ulcisci¬
tur. Pacientes facit de secutura ultione
securitas. Innocentes nocentib cedunt.
insontes penis ⁊ cruciatib acquiescunt:
certi ⁊ fidentes qͦd mnultũ non remaneat.
qͦdcũq ꝑpecimur. Quantoq maior fu¬
erit ꝑsecutionis iniuria. tando ⁊ iustior
fiat ⁊ grauior ꝓ ꝑsecutione uindict᷑a:
nec umquã impioꝵ scelere in nr̃m no¬
men exurgitur. ut ñ statim diuinitus
uindicta comitetur. Ut memorias ta¬
ceamus antiquas. ut ultiones ꝓ cultori¬
bus dei sepe repetitas. nullo uocis p̃como
reuoluamꝰ ⁊ documentũ recentis rei satis
est: qͦd sic celerit᷑. quodq in tanta celerita¬
te. Nc grandit̾ nuꝑ secuta defensio est

Expanded text:
 misit. laedere seruos Dei et Christi perse misit. laedere seruos Dei et Christi persecutionibus tuis desine quos laesos ultio diuina defendit. Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur. patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt certi et fidentes quod inultum non remaneat quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta. nec umquam impiorum scelere in nostrum nomen exurgitur, ut non statim diuinitus uindicta comitetur. ut memorias taceamus antiquas et ultiones pro cultoribus Dei saepe repetitas nullo uocis praeconio reuoluamus, documentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate sic granditer nuper secuta defensio est
Abbreviated transcription (Latin):
uatus ẽ homo ⁊ humiliatus ẽ uir. ⁊ non
laxabo illis: Quid de ad falsos deos hu¬
milias ⁊ inclinas. Qͥd ante inepta simu¬
lacra ⁊ sigm̃ta terrena. captiuũ corpus
incuruas: Hectum de d̾s fecit: ⁊ cũ cȩt̾a
animalia ꝓna ⁊ ad derrã situ uergente
dep̃ssa sint: dibi sublimis status ⁊ ad cęlũ
atq ad dm̃ sursũ uultus erectus ẽ. Illuc
intuere. illuc oculos duos erige: in suꝑnis
dm̃ quere. Ut carere inferis possis: ad al-¬
ta ⁊ cęlestia suspensũ pectus attolle. ¶d
de in lapsũ mortis cũ serpente quẽ colis
sternis: Quid in ruinam diaboli. ꝑ ipsũ
⁊ cũ ipso cadis: Sublimitadẽ serua qua
natus es: ꝑseuera talis. qualis a deo factꝰ
es. Cum statu oris ⁊ corporis. animũ duũ
statue: ut cognoscere dm̃ possis. te ande
cognosce. Helinque idola que humanus
error muenit: ad dm̃ conuertere. quẽ si
imploraueris subuenit. Ap̃o crede: quẽ
uiuificandis ac reparandis nobis pater¬

Expanded text:
uatus est homo et humiliatus est uir, et non uatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? quid te ad falsos deos humilias et inclinas, quid ante inepta simulacra et figmenta terrena captiuum corpus incuruas? rectum te Deus fecit et cum cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, tibi sublimis status et ad caelum adque ad Dominum susum uultus erectus est. illuc intuere, illuc oculos tuos dirige, in supernis Deum quaere. ut carere inferis possis, ad alta et caelestia suspensum pectus adtolle. quid te in lapsum mortis cum serpente quem colis sternis ? quid in ruinam diaboli per ipsum et cum ipso cadis? sublimitatem serua qua natus es. perseuera talis qualis a Deo factus es. cum statu oris et corporis animum tuum statue. ut cognoscere Deum possis, te ante cognosce. relinque idola quae humanus error inuenit. ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit. Christo crede quem uiuificandis ac reparandis nobis pater
Abbreviated transcription (Latin):
colis crede. Aut si uolueris ⁊ tibi credere:
de de ipso loquentur audiente te. qui nc̃
tuũ pect̾us obsident: qui ñc mentẽ tuã
ignorantiȩ nocte cecant. Uidebis nos ro¬
gari ab eis qͦs tu rogas: timeri ab eis qͦs
tu adoras. Uidebis sub manu nr̃a stare uin¬
ctos.: ⁊ trem̾e captiuos: qͦs tu suspicis ⁊
ueneraris ut dños. Certe uel sic confun¬
di in istis errorib duis poteris ⁊ qͣndo
conspexeris ⁊ audieris deos tuos. qͥd sint.¬
ad int̾rogationes nr̃as statim ꝓdere:⁊
p̃sentib licet uobis. p̃stigias illas ⁊ falla¬
cias suas ñ posse celare. Que gͦ mentis
ignauia est. immo quȩ desipientiũ ceca
⁊ stulta dem̃tia. ad lucem de tenebris ñ
uenire. ⁊ mortis ec̃nȩ laqueis uinctos.
nolle spem immortalitatis excipere: ñ
metuere dñi cõminantẽ ⁊ dicentẽ. sacrifi¬
cans diis eradicabitur. nisi dño soli÷ ⁊ it̃m.
adorauert̃ eos qͦs fecerunt digici eoꝵ. ⁊ cur¬

Expanded text:
quos colis. aut si uolueris et tibi credere, quos colis. aut si uolueris et tibi credere, de te ipso loquetur audiente te qui nunc tuum pectus obsedit, qui nunc mentem tuam ignorantiae nocte caecauit. uidebis nos rogari ab eis quos tu rogas, timeri ab eis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremere captiuos quos tu suspicis et ueneraris ut dominos. certe uel sic confundi in istis erroribus tuis poteris, quando conspecxeris et audieris deos tuos quid sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet uobis praestigias illas et fallacias suas non posse celare. Quae ergo mentis ignauia est, immo quae desipientium caeca et stulta dementia ad lucem de tenebris non uenire et mortis aeternae laqueis uinctos spem nolle inmortalitatis excipere, non metuere Deum conminantem et dicentem: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli. et iterum: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et cur
Abbreviated transcription (Latin):
est: ipsi in ultionẽ suã surgant: ipsi se
sua maiestate defendant. Fut qͥd p̃stare
colentib possunt ⁊ qui se de non colentib
uindicare ñ posst̃: Nam si eo qui uindi¬
catur pluris est ille qui uindicat: tu diis
tuis maior es. Si autem his quos colis
maior es: non du illos colere. sed ab illis
coli potius debes. Sic illos lesos ultio
ur̃a defendit: quomͣ ⁊ clausos ne ꝑeant
tutela ur̃a custodit. Pudeat te eos colere
qͦs ipse defendis: pudeat tutelam de eis
sꝑare qͦs tu tueris. O si audire eos uelis
⁊ uidere qͣndo a nobis adiurantur. dor-¬
quentur spiritalib flagris. ⁊ uerboꝵ tor¬
mentis. de obsessis ⁊ fatigatis corporibus
ciciuntur : qͣndo eiulantes ⁊ gem̃tes. uoce
humana ⁊ potestate. diuina flagella ⁊ uer¬
bera sentientes. uenturũ iudiciũ confiten¬
tur. Ueni. ⁊ cognosce uera ẽẽ quȩ dicimꝰ:
⁊ quia sic deos colere de dicis. uel ipsis qͦs

Expanded text:
est, ipsi in ultionem suam surgant, ipsi se est, ipsi in ultionem suam surgant, ipsi se sua maiestate defendant. at quid praestare colentibus possunt qui se de non colentibus uindicare non possunt? nam si eo qui uindicatur pluris est ille qui uindicat, tu diis tuis maior es. si ergo his quos colis maior es, non tu eos colere, sed ab illis coli debes. sic illos laesos ultio uestra defendit, quomodo et clausos ne pereant tutela uestra custodit. pudeat te eos colere quos ipse defendis, pudeat tutelam de iis sperare quos tu tueris. 0 si audire eos uelis et uidere, quando adiurantur a nobis, torquentur spiritalibus flagris et uerborum tormentis de obsessis corporibus eiciuntur, quando eiulantes et gementes uoce humana et potestate diuina flagella et uerbera sentientes uenturum iudicium confitentur. ueni et cognosce uera esse quae dicimus: et quia sic deos colere te dicis, uel ipsis crede
Abbreviated transcription (Latin):
accusantur teneri ⁊ ut facinoris ueritas
quȩ indice uoce ñ ꝓmitur. dolore corpo¬
ris expͥmatur. Nunc uͦ cum sponte con¬
ficear ⁊ clamem. ⁊ crebris ac repetitis iden-¬
tidem uocib xp̃ianũ me ẽẽ contester:
qͥd torm̃ta admoues confidenti. ⁊ deos tuoˢ
ñ in abditis ⁊ semotis locis. sed palam.
sed publice. sed in foro ipso. magistratib
⁊ p̃sidib audientib destruenti ut ⁊ si
parũ fuerat qͦd in me pͥus cͥminabaris.
creuerit quod ⁊ odisse ⁊ punire plus de¬
beas: qͦd dũ me. xp̃ianũ celebri loco. ⁊ po¬
pulo circũstante ꝓnuntio. ⁊ uos ⁊ deos
ur̃os clara ⁊ publica p̃dicatione confundo:
Quid te ad infirmitatẽ corporis uertis:
Quid cũ derrene carnis imbecillitate con¬
tendis: Cum animi uigore congredere:
uirtutem mentis infringe ⁊ fidem destrue:
disceptatione si potes uince. uince ratione.
Uel siquid dus tuis numinis ⁊ potestatis

Expanded text:
accusantur teneri, ut facinoris ueritas accusantur teneri, ut facinoris ueritas quae indice uoce non promitur dolore corporis exprimatur. nunc uero cum sponte confitear et clamem et crebris ac repetitis identidem uocibus christianum me esse contester, quid tormenta admoues confitenti et deos tuos non in abditis et secretis locis sed palam, sed publice, sed in foro ipso magistratibus et praesidibus audientibus destruenti? ut et si parum fuerat quod in me prius criminabaris, creuerit quod et odisse et punire plus debeas. quid dum me christianum celebri loco et populo circumstante pronuntio et uos et deos uestros clara et publica praedicatione confundo, quid te ad infirmitatem corporis uertis, quid cum terrenae carnis inbecillitate contendis? cum animi uigore congredere, uirtutem mentis infringe, fidem destrue, disceptatione si potes uince, uince ratione. Vel si quid diis tuis numinis et potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis. gladio. ignib punis. Nec saltẽ
contentus es doloꝵ nr̃oꝵ cõpendio. ⁊ sim¬
plici ac ueloci breuitate penarũ: admoues
lamiandis corporib longa dorm̃ta. mul¬
tiplicas lacerandis uiscerib numerosa
supplicia: nec feritas atq immanitas
dua. usitatis potest contenta ẽe dorm̃tis:
excogitat nouas pęnas ingemosa crude¬
litas. Quȩ ẽ hec insaciabilis carnificis
rabies. Quȩ in explebilis libido seuitiȩ:
Qum potius elige tͥ alt̾um de duobus.
Ap̃ianũ esse: aut crim̃ est. aut ñ est. Si
crimen ẽ: quid ñ int̃ficis confitendem:
Si crim̃ non ẽ: qͥd ꝑsequeris innocentẽ :
Torqueri enĩ debui si negarem: si penã
tuam metuens id qͦd prius fueram. ⁊ qͦd
deos tuos ñ colueram mendacio fallente
celaremr tunc dorquendus fuissem. tc̃ ad
confessionẽ criminis ui doloris adigendꝰ.
sicut esse in questionib solent cetert qui
torquentur rei. qui se negant cͥmine quo

Expanded text:
bestiis, gladio, ignibus punis. nec saltim bestiis, gladio, ignibus punis. nec saltim contentus es dolorum nostrorum conpendio et simplici ac ueloci breuitate poenarum: admoues laniandis corporibus longa tormenta, multiplicas lacerandis uisceribus numerosa supplicia, nec feritas adque immanitas tua usitatis potest contenta esse tormentis: excogitat nouas poenas ingeniosa crudelitas. Quae haec est insatiabilis carnificinae rabies, quae inexplebilis libido saeuitiae? quin potius elege tibi alterum de duobus: christianum esse aut est crimen aut non est. si crimen est, quid non interficis confitentem P si crimen non est, quid persequeris innocentem? torqueri enim debui, si negarem. si poenam tuam metuens id quod prius fueram et quod deos tuos non colueram mendacio fallente celarem, tunc torquendus fuissem, tunc ad confessionem criminis cum ui doloris adigendus, sicut in quaestionibus ceteris torquentur rei qui se negant crimine quo
Abbreviated transcription (Latin):
maculatur: quod suꝑstitionib falsis re-¬
ligio uera subuertitur: qͦd ds om̃ino nec
queritur nec timetur: adhuc insuꝑ dei
seruos ⁊ maiestati ac nomini eiꝰ dicatos.
iniustis ꝑsecutionib agitatis. Satis ñ
est quod ipse du dm̃ ñ colis: adhuc insu¬
ꝑ eos qui colunt sacrilega infestatione
ꝑsequeris. Dm̃ nec colis. nec coli om̃ino
ꝑmitis: ⁊ cũ cȩderi qui ñ tantũ ista in¬
epta idola. ⁊ manu hominũ facta simu¬
lacra. sed ⁊ portenta quedã ⁊ monstra
uenerantur. tͥ placeant: solus displicet
di culdor. Fumant ubiq intẽplis ur̃is
hostiarũ busta. ⁊ rogi pecoꝵ: ⁊ dei alta¬
ria uel nulla st̃. uł occulta. Cocod rilli
⁊ cynochefali. ⁊ lapides ⁊ serpentes co¬
luntur: ⁊ ds̃ solus in t̾ris aut ñ colitur.
aut ñ est impune qͦd colitur. In noxios.
iustos. deo caros. domo pͥuas ⁊ patͥmonio
spolias : catenis p̃mis ⁊ carcere mcludis:

Expanded text:
maculatur, quod superstitionibus falsis remaculatur, quod superstitionibus falsis religio uera subuertitur, quod Deus omnino nec quaeritur nec timetur: adhuc insuper Dei seruos et maiestati ac numini eius dicatos iniustis persecutionibus flagitatis. satis non est quod ipse tu Deum non colis: adhuc insuper eos qui colunt sacrilega infestatione persequeris. Deum nec colis nec coli omnino permittis, et cum ceteri qui non tantum ista inepta idola et manu hominis facta simulacra sed et portenta quaedam et monstra uenerantur tibi placeant, solus displicet Dei cultor. fumant ubique in templis uestris hostiarum busta et rogi pecorum, et Dei altaria uel nulla sunt uel occulta. crocodili et cynocephali et lapides et serpentes coluntur, et Deus solus in terris aut non colitur aut non est inpune quod colitur. innoxios, iustos, Deo caros domo priuas, patrimonio spolias, catenis premis carcere includis,
Abbreviated transcription (Latin):
cus nullus:
Impunitatẽ consequunt᷑ mali. dũ
modesti tacent: timent conscii. ueneunt
iudicaturi. Et iccirco ꝑ ꝓpħam diui¬
no sp̃u ⁊ instinctu. rei ueritas ꝓmitur:
certa ⁊ manifesta ratio monstratur. dm̃
posse adu̾sa ꝓhibere: sed ne ille subue¬
niat. merita peccantiũ facere. Nunqͥd
ait ñ ualet manus dei ut saluos faciat:
aut grauauit aurem ut ñ exaudiat:
Sed peccata ur̃a int̾ uos ⁊ dm̃ separant
⁊ ꝓpter delicta ur̃a auertit faciem suam
a uobis ne misereatur. Peccata itaq ⁊
delicta reputentur. conscientiȩ uulnera
cogitentur: ⁊ desinat unusqͥsq de deo.
uel de nobis conqueri: si quod patitur
intelligat se mereri. Ecce idipsũ quale
est. unde nobiscũ maxime sermo ẽ quod
nos infestatis innoxios: qͦd in contumeli¬
am dei. impugnatis atq oppͥmitis dei
seruos. Parum est qͦd furentiũ uarietate
uicioꝵ. quod iniquitate feraliũ criminũ
qͦd cruentarũ cõpendio rapinarũ uita ur̃a

Expanded text:
tus nullus: tus nullus: inpunitatem consecuntur mali, dum modesti tacent, timent conscii, ueneunt iudicaturi. et idcirco per prophetam diuino spiritu et instinctu rei ueritas promitur, certa et manifesta ratio monstratur Dominum posse aduersa prohibere sed ne ille subueniat merita peccantium facere. numquid, ait, non ualet manus Dei, ut saluos faciat, aut grauabit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter delicta uestra auertit faciem a uobis ne misereatur. peccata itaque et delicta reputentur, conscientiae uulnera cogitentur, et desinat unusquisque de Deo uel de nobis conqueri, si quod patitur intellegat se mereri. Et ecce id ipsum quale est unde nobis cum maxime sermo est, quod nos infestatis innoxios, quod in contumeliam Dei inpugnatis adque opprimitis Dei seruos? parum est quod furentium uarietate uitiorum, quod iniquitate feralium criminum, quod cruentarum conpendio rapinarum uita uestra
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ: ut appareat in egritudine sua
miseros ad hoc forsitan derelicios ẽẽ. ne
possint dũ curantur euadere. Nam ꝑire
egrũ uoluit: qui censum ꝑeuntis inua¬
dit. Gantus cladium derror dare ñ pocest
rapitur. occupatur. Predandi dissimula¬
tio nulla. nulla cunct̾atio: nulla formido¬
est: quasi liceat. quasi opordeat. Quasi
ille qui ñ rapit. damnũ ⁊ dispendiũ pro¬
priũ sentiat: sic unusqͥsq raꝑe festinat.
In latronib est utcũq aliqua scelerũ ue¬
recundia. Auias fauces ⁊ desertas solicu¬
dines diligunt: ⁊ sic illic delinquitur.
ut tam̃ delinquentiũ facinus tenebris
⁊ nocte ueledur. Auaridia palam seuit:¬
⁊ ipsa audacia sua tuta. infori luce ab¬
ruptȩ cupiditatis arma ꝓsticuit. Inde
falsarii. inde uenefici. inde in media ciui¬
tate sicarii: tam ad peccandũ precipides.
qͣm impune peccandes. Anocente crim̃
admittitur: nec innocens qui uindicet
inuenitur. De accusatore uł iudice me¬

Expanded text:
tuorum, ut appareat in aegritudine sua tuorum, ut appareat in aegritudine sua miseros ad hoc forsitan et derelictos esse ne possent dum curantur euadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inuadit. Tantus cladium terror dare non potestrapitur, occupatur: praedandi dissimulatio nulla, nulla cunctatio: quasi liceat, quasi oporteat, quasi ille qui non rapit damnum et dispendium proprium sentiat, sic unusquisque rapere festinat. in latronibus est utcumque aliqua scelerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, et sic illic delinquitur, ut tamen delinquentium facinus tenebris et nocte ueletur. auaritia palam saeuit et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae cupiditatis arma prostituit. inde falsarii, uenefici inde, inde in media ciuitate sicarii tam ad peccandum praecipites quam inpune peccantes. a nocente crimen admittitur, nec innocens qui uindicet inuenitur. de accusatore uel iudice me
Abbreviated transcription (Latin):
stis desit. ẽẽ pax int̾ ipsas dogas possit
Hostem quereris exurgere: quasi ñ ⁊ si
externa de barbaris arma ⁊ꝑicula ⁊ ꝑi¬
cula cõprimantur. ferocius intus ⁊ gra¬
uius de calumniis ⁊ iniuriis potentiũ
ciuiũ. domesticȩ impugnationis tela gras¬
sentur. De sterilitate ac fame quereris.
quasi famem maiorẽ siccitas qͣm rapaci¬
tas faciat : quasi ñ de captatis annonarũ
increm̃ts ⁊ p̃cioꝵ cumulis. Flagrantior
inopiȩ ardor excrescat. Quereris clau¬
di imbrib cęlũ: cũ sic horrea claudant᷑
in terris: Quereris minus nẽ nasci:
quasi quȩ nata sunt indigentib p̃beant᷑
Pestem ⁊ luem cͥminaris. cũ peste ipsa
⁊ lue. uel detect᷑a sint uł̃ auct̾a crimina
singuloꝵ ⁊ dũ nec infirmis exhibetur
miscdia. ⁊ defunctis auaritia inhiat ac
rapina. Idem ad pietatis obsequiũ timi¬
di. ad impia temerarir: fugientes mori¬
entium funera. ⁊ appetentes spolia mor¬

Expanded text:
stis desit esse pax inter ipsas togas possit stis desit esse pax inter ipsas togas possit hostem quereris exurgere, quasi non, etsi externa de barbaris arma et pericula conprimantur, ferocius intus et grauius de calumniis et iniuriis potentium ciuium domesticae inpugnationis tela grassentur: de sterilitate ac fame quereris, quasi famem maiorem siccitas quam rapacitas faciat, quasi non de captatis annonarum incrementis et pretiorum cumulis flagrantius inopiae ardor excrescat: quereris cludi imbribus caelum, cum sic horrea eludantur in terris: quereris minus nasci, quasi quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem criminaris, cum peste ipsa et lue uel detecta sint uel aucta crimina singulorum, dum nec infirmis exhibetur misericordia et defunctis auaritia inhiat ac rapina. idem ad pietatis obsequium timidi, ad impia lucra temerarii, fugientes morientium funera et adpetentes spolia mor
Abbreviated transcription (Latin):
sulat ammonetur. Inter ipsa adu̾sa. quib
uix coartata ⁊ conclusa anima respirat.
uacat malos esse: ⁊ in ꝑiculis tantis ñ de
se magis. sed de altero iudicare. Indigna¬
mini indignari dm̃: quasi aliquid boni
male uiuendo mereamini: quasi ñ oĩa
ista quȩ accidunt. minora adhuc sint ⁊
leiora peccatis ur̃is. Qui alios iudicas:
aliqͣndo esto ⁊ tui iudex. Conscientiȩ tuȩ
latebras intuere : immo quia nullus iã
delinquendi uel pudor est. ⁊ sic peccat᷑.
quasi magis ꝑ ipsa peccata placeatur: qͥ
ꝑspicuus ⁊ nudus a cunctis uideris.⁊ ip¬
se te respice. Aut enĩ suꝑbia inflatus es.
aut auaritia rapax es: aut iracundia se¬
uus. aut alea ꝓdigus. aut uinolentia
temulentus. aut liuore inuidus. aut li¬
bidine incestus. aut crudelitate uiolent᷑:¬
⁊ miraris in penas generis humani irã
dei crescere. cũ crescat cotidie qͦd puniat᷑:
Hostem quereris exurgere: quasi ⁊ si ho¬

Expanded text:
sulat admonetur. inter ipsa aduersa quibus sulat admonetur. inter ipsa aduersa quibus uix coartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in periculis tantis non de se magis sed de altero iudicare. indignamini indignari Deum, quasi aliquid boni male uiuendo mereamini, quasi non omnia ista quae accidunt minora adhuc sint et leuiora peccatis uestris. Qni alios iudicas aliquando esto et tui iudex, conscientiae tuae latebras intuere, immo, quia nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi magis per ipsa peccata placeatur, qui perspicuus et nudus a cunctis uideris et ipse te respice. aut enim superbia inflatus es aut auaritia rapax es aut iracundia saeuus aut alea prodigus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus aut libidine incestus aut crudelitate uiolentus: et miraris in poenas generis humani iram Dei crescere, cum crescat cottidie quod puniatur? hostem quereris exurgere, quasi etsi ho
Abbreviated transcription (Latin):
audietur illic rogantiũ gemitus : qͥa nec
hic dei indignantis terror auditus est:
qui ꝑ ꝓpħam clamat ⁊ dicit. Audite ser¬
monem dñi filii isrł: quia iudiciũ ẽ dñi
adũsus incolas t̾rȩ. eo quod neq miscđia
neq ueritas. neq agnitio dei sit suꝑ trã:
sed execratio ⁊ mendaciũ. ⁊ cedes ⁊ furtũ.
⁊ adulteriũ ĩffusũ est suꝑ derrã: ⁊ sangui¬
nem sanguini suꝑmiscent. Iccirco terra
lugebit cũ uniu̾sis incolis suis. cũ bestiis
agri. cũ serpentib terrȩ. ⁊ cũ uolucrib
cȩli.⁊ deficient pisces maris: ut nemo
iudicet. nemo reuincat. Indignari se ds̃
dicit. qͦd agnitio dei ñ sit in terris: ⁊ ds̃
ñ agnoscitur nec timecur. Delict̾a men¬
dacioꝵ. libidinũ. fraudũ. crudelitatis.
impietatis. furoris ds increpat ⁊ incusat:
⁊ ad innocentiam nemo conu̾titur. Riunt
ecce quȩ uerbis dei ante p̃dicta sunt: nec
quisqͣm fide p̃sentium ut in futurũ con¬

Expanded text:
audietur illic rogantium gemitus, quia nec audietur illic rogantium gemitus, quia nec hic Dei indignantis terror auditus est, qui per Prophetam clamat et dicit: Audite sermonem Domini, filii Israel, quia judicium est Domini adversus incolas terrae, eo quod neque misericordia, neque veritas, neque agnitio Dei sit super terram, sed execratio, et mendacium, et caedes, et furtum, et adulterium diffusum est super terram, sanguinem sanguini supermiscent. idcirco terra lugebit cum uniuersis incolis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus caeli, et deficient pisces maris, ut nemo iudicet, nemo reuincat. indignari se Deus dicit quod agnitio Dei non sit in terris, et Deus non agnoscitur nec timetur. delicta mendaciorum, libidinum, fraudium, crudelitatis, impietatis, furoris Deus increpat et incusat, et ad innocentiam nemo conuertitur. fiunt ecce quae uerbis Dei ante praedicta sunt, nec quisquam fide praesentium ut in futurum con
Abbreviated transcription (Latin):
Famularis illi : cuius nutu tͥ uniu̾sa fa¬
mulantur: Ipse de seruo tuo exigis ser¬
uitutẽ. ⁊ homo hominẽ parere tͥ ⁊ obedi¬
re compellis: Et cũ sit nobis eadem sors
nascendi. conditio una moriendi. corpoꝵ
materia consimilis. animarũ ratio cõmu¬
nis. ⁊ cũ equali iure ⁊ pari lege uł ueniat᷑
in istum mundũ. uel de mundo post¬
modũ recedatur : tam̃ nisi tͥ pro arbito
tuo seruiatur. nͥ ad uoluntatis obsequiũ
pareatur. imꝑiosus ⁊ nimius seruitutis
exact̾or. flagellas. uerberas. fame. siti. nu¬
ditate. ⁊ ferro frequent̃ ⁊ carcere affligis.
⁊ crucias: ⁊ ñ agnoscis dñm dm̃ tuum.
cũ sic exerccas ip̃se dñatũ: Merito gͦ in¬
cursantib plagis ñ desunt dei flagella
nec uerbera. Quȩ cũ nichil istic ꝓmoue¬
ant. nec ad dm̃ singulos tanto cladium
terrore conu̾tant ⁊ manet pꝰmodũ carcer
et̃nus. ⁊ iugis flamma. ⁊ pena ꝑpetua: nec

Expanded text:
famularis illi cuius nutu tibi uniuersa fafamularis illi cuius nutu tibi uniuersa famulantur. ipse de seruo tuo exigis seruitutem et homo hominem parere tibi et oboedire compellis, et cum sit uobis eadem sors nascendi, condicio una moriendi, corporum materia consimilis, animarum ratio communis, aequali iure et pari lege uel ueniatur in istum mundum uel de mundo postmodum recedatur, tamen nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, nisi ad uoluntatis obsequium pareatur, inperiosus et nimius seruitutis exactor flagellas, uerberas, fame, siti, nuditate et ferro frequenter et carcere adfligis et crucias. et non agnoscis Dominum Deum tuum, cum sic exerceas ipse dominatum? Merito ergo incursantibus plagis non desunt Dei flagella nec uerbera. quae cum nihil istic promoueant nec ad Dterrore convertant, manet postmodum carcer aeternus et jugis flamma et poena perpetua. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
nichil talia ⁊ tanta ꝓficiant: Hieri enim
ista uel ad disciplinã contumaciũ. uel ad
pȩnam maloꝵ. declarat in scͥpturis scĩs ide
dñs dicens. Sine causa ꝑcussi filios ur̃os:
disciplinã ñ receꝑunt. Et ꝓpħa deuotus
ac dicatus deo. ad hȩc eadem respondet ⁊¬
dicit. Uerberasti eos nec doluerunt: flagel¬
lasti cos nec uoluert̃ acciꝑe disciplinam.
Ecce irrogant᷑ diuinitus plage. ⁊ nullus
dei metus est: ecce uerbera desuꝑ ⁊ flagel¬
la ñ desunt. ⁊ trepidatio nulla. nulla for¬
mido est. Qd si non int̾cederet rebtis hu¬
manis uel ista censura : qͣnto addhuc ma¬
ior in hominibz esset audacia. facinoꝵ
impunitate secura: Quereris qͦd minꝰ
nc̃ tibi uberes fontes. ⁊ aurȩ salubres.⁊
frequens pluuia. ⁊ ftrcilis t̾ra obsequiũ
p̃beant: qͦd non ita utilitatib tuis ⁊ uo¬
luptatib elem̃ta deseruiant. Tu enĩ deo
seruis: ꝑ quẽ tibi cuncta deseruiunt:

Expanded text:
nihil talia et tanta proficiant. fieri enim nihil talia et tanta proficiant. fieri enim ista uel ad disciplinam contumacium uel ad poenam malorum, declarat in scripturis sanctis idem Deus dicens: sine causa percussi filios uestros, disciplinam non exceperunt. et propheta deuotus ac dicatus Deo ad haec eadem respondit et dicit: uerberasti eos nec doluerunt: flagellasti eos nec uoluerunt accipere disciplinam. ecce inrogantur diuinitus plagae et nullus Dei metus est: ecce uerbera desuper et flagella non desunt et trepidatio nulla, nulla formido est. quid si non intercederet rebus humanis uel ista censura ? quanto adhuc maior in hominibus esset audacia facinorum inpunitate secura? Quereris quod minus nunc tibi uberes fontes et aurae salubres et frequens pluuia et fertilis terra obsequium praebeant, quod non ita utilitatibus tuis et uoluptatibus elementa deseruiant. tu enim Deo semis per quem tibi cuncta deseruiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
olcum. ⁊ suꝑ homines. ⁊ suꝑ pecora: ⁊ suꝑ
om̃s labores manuũ eoꝵ. Item ꝓpħa alius
repecit ⁊ dicit. Et pluam suꝑ unã ciunta¬
tem: ⁊ suꝑ unam ñ pluam. Pars una cõ¬
pluetur: ⁊ pars suꝑ qͣm ñ pluero arefiet.
Et congregabuntur duȩ ⁊ tres ciuitates
in unã cruitatẽ potandȩ aque causa. nec
satiabuntur: ⁊ ñ conu̾timini ad me dicit
dñs. Indignatur cace dñs ⁊ irascitur ⁊ qͥd
ad eum ñ conuertimini cõminatur: ⁊ tu
miraris aut quereris si in hac obstinatio¬
ne ⁊ contẽptu ur̃o. rara desuꝑ pluuia de¬
scendat: si terra situ pulueris squaleat ⁊
si uix ieiunas ⁊ pallidas herbas sterilis
gleba ꝓducat : si uineam debilitet grando
cedens: si oleam decruncet turbo subu̾cens:
si fondem siccitas statuat. aerem pestilens
aura corrũpat. hominẽ morbida ualitudo
consumat: cũ om̃ia ista peccatis ꝓuocanti¬
bus ueniant. ⁊ plus exacerbetur ds. qͣndo

Expanded text:
oleum et super homines et supeoleum et super homines et supeomnes labores manuum eorum . Item Propheta alius repetit et dicit: Et pluam super unam civitatem, et super aliam non pluam. Pars una compluetur, et pars super quam non pluero arefiet. Et congregabuntur duae et tres civitates in unam civitatem potandae aquae causa, nec satiabuntur; et non convertimini ad me, dicitDominus. Indignatur ecce Dominus et irascitur et quod ad eum non conuertamini comminatur: et tu miraris aut quereris in hac obstinatione et contemptu uestro, si rara desuper pluuia descendat, si terra situ pulueris squaleat, si uix ieiunas et pallidas herbas sterilis gleba producat, si uineam debilitet grando caedens, si oleam detruncet turbo subuertens, si fontem siccitas statuat, aerem pestilens aura corrumpat, hominem morbida ualitudo consumat, cum omnia ista peccatis prouocantibus ueniant et plus exacerbetur Deus quando