comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam multas et
antecessorum nr̃orũ
temꝑib insolitas re¬
rum mutationes nr̃is
dieb in anglia accidis¬
se & coalluisse ꝯspeximꝰ: ne mutationeᷤ ip̃e
pastoꝵ scĩam penitus lat̾ent q̃dam ex ilł
succinete penitus et excerpta littera¬
rum memorie tͣdidimꝰ. S qm̃ opꝰ ip̃m in
hoc maxime uersatur. ut eaquȩ int re¬
ges anglorum. & anselmum archiep̃m
cantuariorum fc̃a sunt. in concussa uerita¬
te designet. queq omnib purã illorum
hystoriam scire uolentib tunc tẽꝑͦis inno¬
tescere potuerunt. licet inculto plano tam̃
sermone descͥbat. nec adeo quicqũã in se con¬
tineat. qd̃ ad pͥuatam conu̾sationẽ uel ad
morum ip̃ius anselmi qualitatẽ. aut ad
hoc ꝑducere. ut sicut descriptione notarũ
rerum postens. ita designatiõe ignotarũ sat
officii mei munus impendere. Qͦs eo qđ
offende summoꝑe cauebam: dedi oꝑam
uoluntati eorum. ꝓ posse morẽ gerere. O pꝰ
gͥ ip̃m de uita et conuersatiõe anselim ar¬

Expanded text:
uoniam multas et antecessorum nostrorum temporibus insolitas rerum mutationes nostris diebus in Anglia accidisse et coaluisse conspeximus, ne mutationes ipsae posterorum scientiam penitus laterent, quaedam ex illis succincte excerpta  al., excepta, litterarum memoriae tradidimus. Sed quoniam opus ipsum in hoc maxime versatur, ut ea quae inter reges Anglorum et Anselmum archiepiscopum Cantuarium facta sunt, inconcussa veritate designet, quaeque omnibus puram illorum historiam scire volentibus tunc temporis innotescere potuerunt, licet inculto, plano tamen sermone describat. Nec adeo quidquam in se contineat, quod ad privatam conversationem, vel ad morum ipsius Anselmi qualitatem, aut ad  hoc sua prece perducere ut, sicut descriptione notarum rerum posteris, ita designatione ignotarum sataofficii mei munus impendere. Quos eo quod offendere summopere cavebam, dedi operam voluntati eorum pro posse morem gerere. Opus igitur ipsum de vita et conversatione Anselmi ar
Abbreviated transcription (Latin):
lensiũ ciuitatẽ ingressus timuit turbas:
et quia grandis ei restabat uia. nocte egre¬
di festinauit. Idipsũ aut̃ suspicati ñ nulli
depopło obseruabant eum: nec exire uł¬
node pocuit sine curba. Int̃ quos obla¬
ta ẽ paralicica mulier in grabbato:. quã
ꝓtinus eleuansuir beatus. in nomine dñi
signauit atq sanauit. Huitis quoq eura¬
ratio uniuersȩ innotunt ciuitati:. quã ni¬
mirũ adhuc hodie incolumis mulier
inhabitat.quȩ mea diu iacuerat para¬
litica. Similit̃ aut̃ ec altera mulier ceca u¬
no oculo. quȩ ad eũ deducta ẽ extra ciui¬
tatẽ: signante eo insũ recepit: qđ in hoc
aduentu uissime certissimeq ꝓbauimꝰ.
Nuꝑ sane apud beatũ aprũ. uir dñi suscep¬
tus hospicio. monasteriũ illua plurimis
miracti sillustrauit: clatidũ erigenspu¬
ertr̃audĩ suulo redens adolescenti:
tres quoq cecos. uno uisionis muneredo¬
nans. inipsius nomine qui crinus odora¬

Expanded text:
lensium civitatem ingressus timuit turbas, lensium civitatem ingressus timuit turbas, et quia grandis ei restabat via, nocte egredi festinavit. Idipsum autem suspicati nonnulli de populo observabant eum, nec exire venocte potuit sine turba: inter quos oblata est paralytica mulier in grabato, quam protinus elevans Vir beatus, in nomine Domini signavit, atque sanavit. Hujus quoque curatio universae innotuit civitati, quam nimirum adhuc hodie incolumis mulier inhabitat, quae in ea diu jacuerat paralytica. Similiter autem et altera mulier caeca uno oculo, quae ad eum deducta est extra civitatem, signante eo visum recepit, quod in hoc adventu verissime certissimeque probavimus. Nuper sane apud beatum Aprum Vir Domini susceptus hospitio, monasterium illud plurimis miraculis illustravit, claudum erigens puerum, auditum surdo reddens adolescenti; tres quoque caecos, uno visionis munere donans in ipsius nomine qui Trinus adora
Abbreviated transcription (Latin):
thecosten in eccłia bead stepham ad alta¬
re maiꝰ missas celebrandoblacus ẽ ꝓuer ce¬
cus nocus in ciuitate cadẽ quiꝑ manus ĩ¬
positionẽ uisũ recepit: ec hunc usq hodie
tullensis habet cccłia untucũ beati bernar¬
di specłm destimoniũq fidele. Scdo quoq
accedens eruitati: ꝓrimã uallulã quã chal¬
mas nominant.ꝑtransibat. Et ecce ruicob¬
uia plebs deuota. aquã offerenssignandã
atq benedicendã. quã ꝓtinus euugłici is¬
tar miraculi sapore parit̃ et odore uini.
benedictione ipsa donauit: et qui gustaue¬
it̃ om̃ib ꝑhibent cestimoniũ. Unde et nunc
in cocaregione illa certissimũ celeberrimũ¬
q miracłm: apud uillã chalmas stibber¬
nardimanu. aquã in uinum eẽ mutatam
Nã suꝑ uestẽ ciniusdã sparsũ ẽuiũ nouũ.
dũ undiq concurrentes certatĩ traherent
uasculũ: et multis dieb tump̃ciosissimi
seruauit odorẽ. Tercio demde p̃dictã cul¬

Expanded text:
tecosten in ecclesia beati Stephani ad altatecosten in ecclesia beati Stephani ad altare majus Missas celebranti, oblatus est puer caecus notus in civitate eadem, qui per manus impositionem visum recepit; et hunc usque hodie Tullensis habet ecclesia virtutum beati Bernardi speculum testimoniumque fidele. Secundo quoque accedens civitati, proximam villulam, quam Calmas nominant, pertransibat. Et ecce ruit obvia plebs devota, aquam afferens signandam atque benedicendam, quam protinus evangelici instar miraculi sapore pariter et odore vini benedictione ipsa donavit: et qui gusta verunt, omnibus perhibent testimonium. Unde et nunc in tota regione illa certissimum est celeberrimumque miraculum, apud villam Calmas sub Bernardi manu aquam in vinum esse mutatam. Nam super vestem cujusdam sparsum est vinum novum, dum undique concurrentes certatim traherent vasculum, et multis diebus vini pretiosissimi servavit odorem. 59. Tertio deinde praedictam Tul
Abbreviated transcription (Latin):
culũ postulabat: puelle cuitisdã erectio
fint. Hancin hospiciũ uespe obtulcit᷑ hu
meris deportantes. Cuius cũ signaret ge¬
nua uir beatus: contractos et obcuratos qͣ¬
sun modũ unge ligneȩ ueruos sentiens he¬
uinquit huiꝰ ex coco retracti sunc nerui: ecfle¬
ttre genua. ĩmo flexa excendere om̃mo ñ po¬
cest. Et certe sic erac: nec pocerat a dieb mul¬
tis gradi pedib: ẜmanib et genib repta¬
bat utcũq. Igitur ad patris benedictionẽ
laratus ẽ stat̃ neruus uit̃q: et eleuauit eã
unus e frĩb: ipse uͦ tenebat tybias et pau¬
lacĩ extendebant᷑. Eũq ambulare cepisset
incolumis: obcupuimus uehement̃ om̃s:
s et sc̃s ipse p̃ammiracione se signans. dnõ
am ad ea que tulli facta sunc ueniamꝰ.
Quatersiquid hoc in anno uir sc̃s illã in¬
gresscis ẽ ciuitatẽ: necunquã tͣnsiit absq
miraculis. Primum quidẽ dnĩca ante pen¬

Expanded text:
culum postulabat, puellae cujusdam erectio culum postulabat, puellae cujusdam erectio fuit. Hanc in hospitium vespere obtulerunt meris deportantes. Cujus cum signaret genua Vir beatus, contractos et obduratos quasi in modum virgae ligneae nervos sentiens, « Heu, inquit; hujus ex toto retracti sunt nervi, et flectere genua, imo flexa extendere omnino non potuit. » Et certe sic erat, nec poterat a diebus multis gradi pedibus, sed manibus et pedibus reptabat utcunque. Igitur ad Patris benedictionem laxatus est statim nervus uterque, et elevavit eam unus e fratribus; ipse vero tenebat tibias, et paulatim extendebantur: cumque ambulare coepisset incolumis, obstupuimus vehementer omnes, sed et Sanctus ipse prae admiratione se signans, Domino am ad ea quae Tulli facta sunt, veniamus. Quater siquidem hoc in anno Vir sanctus illam ingressus est civitatem; nec unquam transiit absque miraculis. Primum siquidem Dominica ante Pen
Abbreviated transcription (Latin):
uiauit amicũ nr̃m: ut sileri miraculã hoc
nefarrũ rudicaret. Ẽcrciũ autẽ. simile ẽ hu¬
ic. Eiacsiquid in ꝓrimo uico uirparalitieꝰ
ab aniris octo. notus om̃ib: et oĩ̃ dignus
miseratione. Deq enĩ mouere poterat m̃¬
bra: nec si domus in qua iacebat undiq
flagrare cepisset incendio. Hicgͦ corã nobis
et aliis quãplurib qui beaco patͥ tuncassi¬
stebant: subuectus inculcitra depositus
ẽ corã eo. Cuiꝰ debilia m̃bra. edito signaculo
salutis atcrectans confestim ererit eũ: et cãꝑ
fecte curatꝰ ẽ: ut in erercitũ dñi ꝓfecturus.
ilico susciꝑet signũ crucis: nimirũ cuiꝰ uir¬
tutẽ tantã et cã celerem eẽt exꝑtus. Cũq col¬
lerent alii lectũ eitis. ñ sic ait uen̾abilis hu¬
go.s magis ipse porcabit: et ĩponens in
humeros eius dimisit eũ: et cam utrilit̃
ambulabat aesi nichil pͥus sustinuisset
incõmodi. Quartũ qđ describi hugo mira¬

Expanded text:
citavit amicum nostrum, ut sileri miraculum hoc, citavit amicum nostrum, ut sileri miraculum hoc, nefarium judicaret. 57. Tertium autem simile est huic. Erat siquidem in proximo vico vir paralyticus ab annis octo, notus omnibus, et omnium dignus miseratione. Neque enim movere poterat membra, nec si domus in qua jacebat undique flagrare coepisset incendio. Hic ergo coram nobis et aliis quampluribus qui beato Patri tunc assidebant, subvectus in culcitra, depositus est coram eo: cujus debilia membra edito signaculo salutis attrectans, confestim erexit eum, et tam perfecte curatus est, ut ad exercitum Domini profecturus illico susciperet signum crucis; nimirum, cujus virtutem tantam et tam celerem esset expertus. Cumque tollerent alii lectum ejus, « Non sic, ait venerabilis Hugo, sed magis ipse portabit: » et imponens in humeros ejus dimisit eum, et tam viriliter ambulabat, ac si nihil prius sustinuisset incommodi. Quartum quod describi Hugo mira
Abbreviated transcription (Latin):
Am solio pater sc̃s:et ꝑ fenestrã ad ma¬
num eius admicebant᷑ infirmi.: quoꝵ in¬
nuicrabilis mulcicudo undiq fuerat
congregata. Et ecce oblacusẽ inẽ ceteros ad¬
olescens quidã surdus et mucus. ex utero
macris sue. Etiuir beacus. manũ ĩponens.
confestĩ curauit eũ: et libere audiebat ec lo¬
quebat᷑. Nullã tam̃ nouerat linguã. s ea
tantũ ꝓferebat uerba: quȩ exore loquen¬
tis audissec. hoc fuit qđ maxime nrm̃ mo¬
uic hugonẽ: ut descͥbi hoc miraculũ postu¬
laret: s nos mulca similia uideramus In
ipso quoq: solio.matrona quedã diues
ec honoraca deregione eadẽ. deportata ẽ:
quȩ ex longo cempore iacuerat paralitica.
Et hanc quoq signans hõ dĩ. cenuit ma¬
nũ eius. et ererit cã p̃cipiens ut libere am¬
cialit̃ exulcabant milices. qui ꝓpͥis hume¬
ris deporcauerant: quã uidebant regredien¬
tẽ pedibi suis. Nimirũ uidebat᷑ sibi qͦdãmͦ
miracłi particcps pia deuotio. Echec qͦq ex¬

Expanded text:
 fenestram ad manum ejus admittebantur infirmi, quorum innumerabilis multitudo undique fuerat congregata. Et ecce oblatus est inter caeteros adolescens quidam surdus et mutus ex utero matris suae: cui Vir beatus manum imponens confestim curavit eum, et libere audiebat, et loquebatur. Nullam tamen noverat linguam, sed ea tantum proferebat verba, quae ex colloquentis ore audivisset. Hoc fuit quod maxime nostrum movit Hugonem, ut describi hoc miraculum postularet: sed nos multa similia videramus. In ipso quoque solio matrona quaedam dives et honorata de regione eadem deportata est, quae ex longo tempore jacuerat paralytica. Et hanc quoque signans Homo Dei, tenuit manum ejus et erexit eam, praecipiens ut libere amcialiter exsultabant milites qui propriis humeris deportaverunt, quam videbant regredientem pedibus suis. Nimirum videbatur sibi quodammodo miraculi particeps pia devotio. Et haec quoque ex
Abbreviated transcription (Latin):
pedib ascendebat: ꝙ dicebat mortẽ ẽẽ in
ianuis. Quis hc̃ hominẽ credet moritu¬
rũ: Sol ipse ⁊ ds̃. scirc potant id. Non uultꝰ
pallidior: ñ macilentior uidebat᷑. Nonru¬
gata froris: ñ reconditi ocłi: ñ nareserte¬
nuate: ñ contracta labia: ñ adustidente.
ñ collu exesũ igcile: ñ curui hum̃i: ñ ca¬
ro ei manita in corꝑe reliqͥ. Hec erat grã
cuatur. ne in morte qͥde. Calis q̃ͥ adiurit.
talis i moruiꝰ apparebat. uuenti sinrlior.

Expanded text:
pedibus ascendebat: et dicebat mortem esse in pedibus ascendebat: et dicebat mortem esse in januis. Quis hunc hominem crederet moriturum? Solus ipse, et Deus id scire poterant. Non vultus pallidior, non macilentior videbatur; non rugata frons, non reconditi oculi, non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia cuatur, ne in morte quidem. Talis quoad vixit, talis et mortuus apparebat, viventi similior.
Abbreviated transcription (Latin):
fidentiꝰ instarent dicentes. ũ oportere aifti¬
dere de uita: nec em̃ signa mortis in eo ali¬
q̃ apparerent: oportet inqͥt hoc anno ma¬
la chiã exire de corpore. Et iufert. Ecce ap¬
bpnq̃t dies: quẽ ut optime nostis. optaui
semꝑ ipsũ fore diẽ resolutionis mec Scio
dei credidi ⁊certꝰsu: ñ fraudabor relis
desidii mei qͥ partc̃ iã tenco. Q me suami¬
sccdia ꝑduxit ad locũ quẽ petii t̾minũ quẽ
eque uolui ñ negabit. Qͥa adhoc corpuscu¬
lũ attuiet. hic reqͥes mea: qd̾ ad animã dñs
ꝓuidebit. qͥ saluos facit sꝑantes in se. Hec
par u spei repositũ mͥ in die illa: q̃ mortur.
tanta auiuis beneficia impendunt᷑̃. Nec lõ¬
ge abcinit dies ipsa: cũ calia loq̃ret᷑ Int̾ea
iubet se lacro oleo ungi. Exeunte conuen¬
tu frm ut sollẽnit̾ fiẽt: ñ sustinutt ut ad
se ascendent: ipse descenaic ac eos. Iacebat
bat pedil: siuis: ꝙ ruriũ nichilomin suis

Expanded text:
fidentius instarent dicentes, non oportere diffifidentius instarent dicentes, non oportere diffidere de vita; nec enim signa mortis in eo aliqua apparerent: « Oportet, » inquit, « hoc anno Malachiam exire de corpore. » Et infert: « Ecce appropinquat dies, quem, ut optime nostis, optavi semper ipsum fore diem resolutionis meae. Scio cui credidi, et certus sum; non fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. Qui me sua misericordia perduxit ad locum quem petii, terminum quem aeque lum attinet, hic requies mea: quod ad animam, Dominus providebit, qui salvos facit sperantes in se. Nec parum spei repositum mihi in die illa, qua mortuis tanta a vivis beneficia impenduntur » Nec longe aberat dies ipsa, cum talia loqueretur. Interea jubet se sacro oleo ungi. Exeunte conventu fratrum ut solemniter fieret, non sustinuit ut ad se ascenderent: ipse descendit ad eos. Jacebat bat pedibus suis, et rursum nihilominus suis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ oĩb se ꝓbebat: oĩb incredibilit̾ gͥtum
Om bonũ ⁊ qͣm iocundũ agebat hospitẽ a¬
pud eos. qͦs inmirũ uidere uenerat a fmni¬
b t̾re: ũ auditurus salomonẽ. ẜ exhibit᷑us
Deniq audunmꝰ sapĩam eiꝰ: tenuimꝰ p̃sen¬
nr̃e sollẽ nitatis de fluxerant. eñ ecce die
sollem beati luce eũgliste. inissa in conue¬
tu sua illa sca deuotione celebrata fẽbr
correptꝰ lecto occubuit: ⁊ noscu illo om̃s.
Ertrema gaudii nr̃i meror occupat. mo¬
deratior tam̃ qͦd leuior intim febris cẽ ui¬
deret᷑. Uide res discurrẽ fr̃s: dandi auido
uł accipiendi. Cui ñ dulce uudere ulũ.
euiu dulciꝰ ministrare ili Utrũꝙ suaue:
utruq salutare. Et humanitatis erat p̃be¬
re obseqͥuan: & ꝓfectꝰ cuiq sui. cũ gram ir
pertaret. Assistere os: os solliciti erant cͥca
freq̃us ministiũ: medicam̃ta ꝑqͥrere: adhi¬
bere fointa: urgere sepiꝰ ad gustandii. No¬
ͦs ille. sine causa inqͥt hec: ẜ caritate ur̃i.

Expanded text:
nibus se praebebat, omnibus incredibiliter gratum. Quam bonum, et quam jucundum agebat hospitem apud eos, quos nimirum videre venerat a finibus terrae, non auditurus Salomonem, sed exhibiturus! Denique audivimus sapientiam ejus, tenuimus praesennostrae solemnitatis defluxerant, cum ecce die solemni beati Lucae evangelistae, Missa in conventu sua illa sancta devotione celebrata, febre correptus, lecto decubuit: et nos cum illo omnes. Extrema gaudii nostri moeror occupat, moderatior tamen, quod levior interim febris esse videretur. Videres discurrere fratres, dandi avidos, vel accipiendi. Cui non dulce videre illum? cui non dulcius ministrare illi? Utrumque suave, utrumque salutare. Et humanitatis erat praebere obsequium, et profectus cuique sui, cum gratiam reportaret. Assistere omnes, omnes solliciti erant circa frequens ministerium: medicamenta perquirere, adhibere fomenta, urgere saepius ad gustandum. Ad quos ille: « Sine causa, » inquit « haec sed charitate vestri
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itoo usiii. O coꝑtominui utt accedẽt. Et ay¬
ĩ hensa aridamanũ applicui ad manũ epĩ
iuiuificauit eã. Nempe uiuebat in mortuo
gra sanitacũ: ⁊ manꝰ eiꝰ fuit morcue manili
od mortuo homin heliẽ. Puer ille belon¬
ge uen̾at: e manũ quã pendentẽ acculeras.
sanã inpat̾am reportauit. Iã omnib rite ꝑ¬
agt in mo oratorio scẽ cui genitͥcis marae. in
Osbi bene cõplacuit malachia cradit sepul¬
ture: anno ab incarnatione dm̃.M.c̃. xlulli.¬
iIII. non as nouenibs. Tuũ ẽ iħu bone ocposi¬
uĩ. qͦd nob̾ creditũ ẽ: tuus thesaurus. recol¬
ditus penes nos. Seruamꝰ illũ resignandul
in tẽpore. qͦ reposcendũ censueris. tantũ uł
absc contubernalib suis ũ egdiat̃. s quẽ hd¬
buimꝰ hospitem. habeamꝰ ducẽ: tecũ ⁊icũ pso

Expanded text:
m usui. Quo comperto, innui ut accederet: et apprehensam aridam manum applicui ad manum Episcopi, et vivificavit eam. Nempe vivebat in mortuo gratia sanitatum: et manus ejus fuit mortuae manui, quod mortuo homini Elisaeus . Puer ille de longe venerat, et manum quam pendentem attulerat, sanam in patriam reportavit. Jam omnibus rite peractis, in ipso oratorio sanctae Dei genitricis Mariae, in quo sibi bene complacuit Malachias, traditur sepulturae, anno ab Incarnatione Domini mill nonas novembris. Tuum est, Jesu bone, depositum, quod nobis creditum est; tuus thesaurus, qui reconditur penes nos. Servamus illum resignandum in tempore, quo reposcendum censueris: tantum ut absque contubernalibus suis non egrediatur, sed quem habuimus hospitem, habeamus ducem, tecum et cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
i sollẽnizet scĩs: qͥ scõꝵ ducit᷑ ad sollẽ¬
nitatẽ: Exhibet illis qͦd mox sͥ debebit᷑.
Adhuc modicũ: ⁊ ipseuñ ex ipsis ẽ. s ub
noctis crepuscło.cu iã uecũq dicia nobi
⁊pleta celebricus foret: malachial app¬
sinqu̾at ñ crepuscło. s aurore. An ñ ul
aurora. cui nox p̃cessit. dies autẽ apꝓpin¬
qͣuit: Itaq febre mualescente: cepit ex
incimis ardens ꝑ omne corpꝰ crũꝑe su¬
dor: ut qͦdãmꝰ t̾nsiens ꝑ ignẽ ⁊ aquã. edu¬
ceret᷑ in refrigeriũ. Iã desꝑat᷑ de uita ⁊ iꝰ:

Expanded text:
ni solemnizet sanctus, qui sanctorum ducitur ad solemni solemnizet sanctus, qui sanctorum ducitur ad solemnitatem? Exhibet illis, quod mox sibi debebitur. Adhuc modicum, et ipse unus ex illis est. 73. Sub noctis crepusculo, cum jam utcumque diei a nobis expleta celebritas foret, Malachias appropinquaverat, non crepusculo, sed aurorae. An non illi aurora, cui nox praecessit, dies autem appropinquavit? Itaque febre invalescente, coepit ex intimis ardens per omne corpus erumpere sudor, ut quodammodo transiens per ignem et aquam, educeretur in refrigerium. Jam de
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥs uelit audire : Actam̃ dilerimꝰ nos
in uita: in morte ñ se parabim̃. frs ñ relin¬
qͣmiꝰ in morte: quẽ in uita ꝓsequuti sumꝰ.
Ab ult̾iori scotia usq huc cucurrit ille ad
mortẽ: eamꝰ ⁊ nos ⁊ moriam᷑ cũ eo. Oportet
oportet dicẽ: quã cernere neceẽ fuit. Ad¬
est omniũ scõꝵ claraubiq celebritas. s
iuxta ueterẽ sententiã. musica in luctu
ĩportuna narratio ẽ. Adsum. cammꝰ uł
inuiti. s lendo cantamꝰ: ⁊ cantando flemꝰ
Malachias ⁊ siũ cantat: ñ plorat tam̃. Qd
enĩ ploret: qͥ apꝓpinqt ad gaudiũ: ho¬
bis qͥ relinqͥ m̃. relinqͥtur luctꝰ. soł mala¬
chias festũ fac̃. Qͦd enĩ ñ potest corpore. fa¬
cit m̃te: sic̃ scriptũ ẽ. Cogitatio hoĩs confi¬
tebit᷑ tͥ: ⁊ reliqͥe cogitationis diẽ festum a¬
gent tͥ. Deficiente illi corꝑis instrum̃to.
silente organo oris. officio uocis cessante:
reliquũ ẽ ut m̃tis iubilo sollẽnzet. Qͥd¬

Expanded text:
sit? quis velit audire? Attamen dileximus nos in vita; in morte non separabimur. Fratres, non relinquamus in morte, quem in vita prosecuti sumus. Ab ulteriori Scotia usque huc cucurrit ille ad mortem: eamus et nos, et moriamur cum eo. Oportet, oportet dicere, quam cernere necesse fuit. Adest Omnium Sanctorum clara ubique celebritas; sed juxta veterem sententiam, Musica in luctu importuna narratio est . Adsumus, canimus vel inviti. Flendo cantamus, et cantando flemus. Malachias etsi non cantat, non plorat tamen: Quid enim ploret, qui appropinquat ad gaudium? Nobis, qui relinquimur, relinquitur luctus: solus Malachias festum facit. Quod enim non potest corpore, facit mente, sicut scriptum est: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi . Deficiente illi corporis instrumento, silente organo oris, officio vocis cessante, reliquum est ut mentis jubilo solemnizet. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑: uil adeo int̾cidit qͦd alt̾utrũ dist̾imaret
Eade uiuacitas uultꝰ: serenitas cadẽ: qͣlis appa¬
rere solet in dormiente. Dices mortẽ nil hoꝵ tu¬
lisse: magis auxisse płimũ. Non ẽ mutatꝰ. s ipse
mutauit os. Mirũ in modũ luctꝰ ⁊gemitꝰ oĩũ
subito conqͥescit: mutat᷑ in gaudiũ meror. plan¬
ctũ cantꝰ excludit. Effert: ftrunt᷑ in celũ uoces:
infert᷑ oratorio ali in hum̃is. Uicit fides: tũphat
affectꝰ: res in suũ deuenit statũ: cuncta gerunt᷑
qͣsi ñ sit mortis portꝰ ̃ porta uite: Malachias ami¬
cꝰ nr̃ dormit: & ego lugeã: Luctꝰ iste: usu se. ñra¬
cione tuet᷑. Si dñs dedit᷑ dilecto suo sominũ.:⁊ talẽ
sõnũ in qͦ hẽditas drũ filii merces fructꝰ uents:
qͥd hoꝵ uidet᷑ fictu in dic̾e: Ego ne fleã illũ qͥ fle¬
tũ euasit: Ille tͥpudiat: ille tͥumphat: ille intͦ¬
ductꝰ c̃ in gaudiũ dñi sui: & ego eũ plangã:
Cupio mhec: ñ illi muideo. Intm parant᷑ exeqͥe¬

Expanded text:
adeo nil intercidit, quod alterutrum disterminaret. Eadem vivacitas vultus, serenitas eadem, qualis apparere solet in dormiente. Diceres mortem nil horum tulisse, magis auxisse plurimum. Non est mutatus, sed ipse mutavit omnes. Mirum in modum luctus et gemitus omnium subito conquiescit: mutatur in gaudium moeror, planctum cantus excludit. Effertur, feruntur in coelum voces, infertur oratorio abbatum humeris. Vicit fides, triumphat affectus, res in suum devenit statum: cuncta geruntur ors; quasi non sit mortis portus, et porta vitae? Malachias amicus noster dormit, et ego lugeam? Luctus iste usu se, non ratione tuetur. Si Dominus dedit dilecto suo somnum, et talem somnum, in quo haereditas Domini, filii merces, fructus ventris, quid horum videtur fletum indicere? Egone fleam illum, qui fletum evasit? Ille tripudiat, ille triumphat, ille introductus est in gaudium Domini sui; et ego eum plangam? Cupio mihi haec, non illi invideo. Interim parantur exseq
Abbreviated transcription (Latin):
canonicã ducentes uitã: ab antiqͦ familia¬
res ei. ꝓ suareligiositate ⁊ honestate. ¶bi
adductac ad eũ mulici patiens morbum.
quẽ cancrũ uulgo appellant. ipso horren¬
dũ uisu: ⁊ sanauit ca. Nã uͥaqͥ cui bendirit
asꝑsast ulcerũ loca: dolorẽ ñ sensit. Die uͦ
seq̃uti: uix ulc̃a apparebant. Abiens inde.
ad mare ueuit: s negat᷑ cͣusitꝰ. Causa ni fal¬
lor fuit. orta simulta qdã int̾ sũmũ pontifi¬
ce ⁊ regẽ anglie: qͦd rex nescio qͥd mali subi¬
ca ret᷑ de bono illo homine si tͥnsiret. Nã
neq alios epõs tusire imebat. Qͦd qͥdẽ un¬
pedim̃tu. ⁊ si fuit contri
Dolebat differri a desidio suo: nesciens
magis ꝑ hoc impletũiri. Nam si in conti¬
nenti transisset: oportebat tͣnsire etiam
clarãualle: ut sũmũ pontificẽ seq̃retur.
Ia enĩ abierat: & erat rome. aut ꝓpe romã
Nc̃ ũ int̾cedente dilatione: factũ ẽ. ut tar¬
diꝰ tnssr etans. ad locũ ⁊ horã scĩssim sui

Expanded text:
centes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta est ad eum mulier patiens morbum, quem cancrum vulgo appellant, ipso horrendum visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare venit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem Angliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, si transiret: nam neque alios episcopos transire sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarDolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut prope Romam. Nunc vero intercedente dilatione factum est ut tardius transfretans, ad locum et horam sanctissimi sui
Abbreviated transcription (Latin):
qr contemptꝰ: iustificationes tuas ñ sũ ob¬
litus. Et sedebat int̾m solitarĩ: qͥa & sñ
socio. ⁊ sine exemplo. Quis enĩ ante mala¬
chiam. districtissimũ iuri ꝓpositum uel
cogitaret attemptare: Nempe mirabile
om̃nib habebatur: ñ imitabile. Malachi¬
as imitabile ꝑsuasit: sedendo dũtarat ⁊¬
tacendo. Intͣ paucos dies habuit imitatõ¬
res ñ paucos: ꝓuocatos exemplo sui. Ita
qͥ pͥmo solitariꝰ sedit. & unicꝰ patͥs sui: fit
iam iuꝰ e multis: fit ex unigenito pͥmo¬
genitus in multis frib. Et ut por in conu̾¬
sione. ita in conu̾satiõne sublimior: ⁊ qͥ
ante om̃s uenit. oĩum iudicio supͣ oms

Expanded text:
et contemptus, justificationes tuas non sum obet contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . Et sedebat interim solitarius, quia et sine socio, et sine exemplo. Quis enim ante Malachiam districtissimum viri propositum vel cogitaret attentare? Nempe mirabile omnibus habebatur, non imitabile. Malachias imitabile persuasit, sedendo duntaxat, et tacendo. Intra paucos dies habuit imitatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita qui primo solitarius sedit, et unicus patris sui, fit jam unus ex multis, fit ex unigenito primogenitus in multis fratribus. Et ut prior in conversatione, ita in conversatione sublimior: et qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
sances factũ plange̾ ⁊ dolere: qͦ dilectꝰ.
oĩb delicat ꝙ ad olescens. duris se a deo
laborib mancipasse: Alii suspicati leui¬
tatẽ ꝓpt̃ etatem: diffidere de ꝑseu̾antia:
timere de casu. Honnulli temitatẽ cau¬
santes. indignari ⁊ freme meum: qͦd supͣ
etatẽ ⁊ uires. inconsulte rẽ arduã fuisset
aggssus. Uerũ ille sine ꝯsilio egit nichil.
Nam hu̾it consiliũ a ꝓpħa. qͥ ait. Bonũ ẽ
homini. si portau̾it iugũ ab adolescentia.
Et addit. Sedebit solitariꝰ ꝙ tacebit: qͥa
leuauit se supͣ se. Sedebat sͥ iuuencłs secꝰ
pedes ymarii. hoc enĩ nom̃ uiro: q aut
dicebat obedientiã. aut se didicisse doce¬
bat. Sedebat ut qͥetꝰ: ut mansuetꝰ. ut
humił. Sedebat q tacebat: sciens scđ̾m
ꝓpħam. cultũ iusticie eẽ silentiũ. Sede¬
bat ut ꝑseuerans: tacebat ut u̾ecundus:
nͥ quodsuo illo silentio in di aurib loqͣba¬
tur. cũ scõ dauid. Adolescentulus sũ ego

Expanded text:
santes factum, plangere et dolere, quod dilectus santes factum, plangere et dolere, quod dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset. Alii suspicati levitatem propter aetatem, diffidere de perseverantia, timere de casu. Nonnulli temeritatem causantes, indignari et fremere in eum, quod supra aetatem et vires inconsulte rem arduam fuisset aggressus. 661 Verum ille sine consilio egit nihil. Nam habuit consilium a Propheta, qui ait: Bonum est homini, si portaverit jugum ab adolescentia; et addit: Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se supra se . Sedebat sibi juvenculus secus pedes Imarii hoc enim nomen viro, et aut discebat obedientiam, aut se didicisse docebat. Sedebat, ut quietus, ut mansuetus, ut humilis. Sedebat, et tacebat, sciens secundum prophetam, cultum justitiae esse silentium : sedebat ut perseverans, tacebat ut verecundus, nisi quod suo illo silentio in Dei auribus loquebatur cum sancto David: Adolescentulus sum ego
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Apͥmeua etate in scã arte. magistrũ
qd̾ dubiũ ñ e. habuerat dm: q ecce factꝰ
ẽdenuo discipłs hominis. hõ mitis & hu¬
milis corde. Si nesciebamꝰ hoc ut solono¬
bis ipse ꝓbauit. Legant hoc qͥ docere
que ñ didicere conantur: discipulos sͥ
coaceruantes. qͥ ñqͣm discipłi exstitere:
ceciduceᷤ cccoꝵ. Malachias doctꝰ a deo. doc¬
torẽ nicħominꝰ q̃siuit hominẽ: & qͥdem
caute ⁊ sapient Quid simile q̃so afferre
qͣbat. in quo eque daret. caꝑet ue exꝑim̃¬
tũ ꝓfectus sui: Si malachie exemplũ eiꝰ
ꝓminimo ẽ: pauli opꝰ attendant. Nonne
eugłiũ suũ qͦd ñ ab homine acceꝑat. sed
hoc sit: uiderit. ne ñ tam securitas sit.
qͣm tem̃itas. S hec alt̾iu̾s temporis. Nc̃ n
uͦ sonuit in ciuitate qͦd fc̃m ẽ: ꝙ cõmota
ẽ uniu̾sa ad inopinatã nouitatẽ. Stupe
res tunc reuelari ex multor cordib co¬
gitationes. Plerĩq humano affectu pẽn¬

Expanded text:
tem. A primaeva aetate in sancta arte magistrum tem. A primaeva aetate in sancta arte magistrum quod dubium non est habuerat Deum: et ecce factus est denuo discipulus hominis, homo mitis et humilis corde. Si nesciebamus, hoc vel solo nobis ipse probavit. Legant hoc, qui docere quae non didicere conantur, discipulos sibi coacervantes, qui nunquam discipuli exstitere, caeci duces caecorum. Malachias doctus a Deo, doctorem nihilo minus quaesivit hominem, et quidem caute, et sapienter. Quid simile, quaeso, afferre quibat, in quo aeque daret caperetque exprimentum profectus sui? Si Malachiae exemplum eis pro minimo est, Pauli opus attendant. Nonne Evangelium suum, quod non ab homine acceperat, sed hoc scit, viderit, ne non tam securitas sit, quam temeritas. Sed haec alterius temporis. 5. Nunc vero sonuit in civitate quod factum erat, et commota est universa ad inopinatam novitatem. Stupebres tunc revelari ex multorum cordibus cogitationes. Plerique humano affectu pen
Abbreviated transcription (Latin):
meã: ue ꝑdam mcternũ. Et qͦd sum. et qͦ
habeo omĩa. uͭ in eque salua: uti in ma¬
nu auctoris: Quis ita ad seruandũ solli¬
citꝰ. ad retinendũ potens: ad restituen¬
dum fidelis: Seruabit tuco: restituet
oportune. Sine retractatione me do ad
seruiendũ illi. de donis suis. Non pot̾.
mͥ ꝑire ex omnib. que in opꝰ pietatis ex¬
pendero. Forte & sꝑare plus aliquid licer
Solet. reddere cũ usura: qͥ dat gͣcis. Ita est.
etiam cumulabit ꝙ multiplicabit in an¬
ma mea uirtutẽ. Hec cogitauit ⁊ fecit :
sciens absq facto. uanas eẽ cogitationes
hucha. ipsa ẽ in qua alitꝰ ẽ. Malachias: ꝙ hõ
ille sc̃s. ꝙ austere admodum uite: inex¬
orab:lis castigator corporis sui. Cellam
habens iuxta eccłiam in ea manebat:
ieiuniis ⁊ obsecrationib seruiens die ac
nocce. Fd hunc se contulit malachias:
formã uite accepturus ab eo: qͥuiuũ seta¬
li daminau̾at sepulta. Eẜ uide humilita¬

Expanded text:
meam, ne perdam in aeternum. Et quod sum, et quae meam, ne perdam in aeternum. Et quod sum, et quae habeo omnia, ubi mihi aeque salva, uti in manu Auctoris? Quis ita ad servandum sollicitus, ad retinendum potens, ad restituendum fidelis? Servabit tuto, restituet opportune. Sine retractatione me do ad serviendum illi de donis suis. Non potest mihi perire ex omnibus, quae in opus pietatis expendero. Forte et sperare plus aliquid licet. Solet reddere cum usura qui dat gratis. Ita est. Etiam cumulabit, et multiplicabit in anima mea virtutem. » Haec cogitavit, et fecit, sciens absque facto vanas esse cogitationes cha ipsa est, in qua alitus est Malachias, et homo ille sanctus, et austerae admondum vitae, inexorabilis castigator corporis sui, cellam habens juxta ecclesiam. In ea manebat, jejuniis et obsecrationibus serviens die ac nocte. Ad hunc se contulit Malachias, formam vitae accepturus ab eo, qui vivum se tali damnaverat sepultura. Et vide humilita
Abbreviated transcription (Latin):
illo uacua ñ uideri. Uidens enĩ indi¬
strius adolescens. quã in maligno mũ¬
dus positꝰ sit. &. cogitans qualem sp̃m
accepisset: dicebat intra se. Non ẽ. spẽ
huiꝰ mundi iste. Quid isti ⁊ illi: Non ẽ
societas alt̾i ad alterũ: non plusꝙͣ lu¬
cĩ ad tenebras. Meus ex deo est: et
scio que in illo donata ft̃ mͥ. Inde mͥ inte¬
illa eo securior qͦ secretior gła mea. testi¬
monium conscĩe mee. Nil hoꝵ mͥ tutũ.
sub pͥncipe mundi. De inde habeo thes¬
aurũ hunc. infictili uase. Uerendũ ne
impingat ⁊ frangat᷑: & effundat᷑ oleũ
lecicie quod porto. Et qͥdem ñ impinge̾
int̾ saxa ⁊ scopulos distorte ⁊ anfraccuo¬
se uie ⁊ uite huiꝰ: difficillunũ. Itane in¬
mom̃to. ꝑdam simul om̃s quib ab inicio
p̃uentꝰ sũ bñdictiones dulcedinis: Re¬
signo illi potiꝰ a quo sunt: ⁊ me partt̃. E
ego enĩ ipsiꝰ. ꝑdo ipsam ad tempꝰ animã

Expanded text:
illo vacua non videri. Videns enim induillo vacua non videri. Videns enim industrius adolescens, quam in maligno mundus positus sit , et cogitans qualem spiritum accepisset, dicebat intra se: « Non est spiritus hujus mundi iste. Quid isti, et illi? Non est societas alteri ad alterum, non plus quam luci ad tenebras. Meus ex Deo est, et scio quae in illo donata sunt mihi. Inde mihi inteilla eo securior, quo secretior, gloria mea est, testimonium conscientiae meae. Nil horum mihi tutum sub principe mundi. Deinde habeo thesaurum hunc in fictili vase. Verendum ne impingat et frangatur, et effundatur oleum laetitiae quod porto. Et quidem non impingere inter saxa et scopulos distortae et anfractuosae viae et vitae hujus difficillimum. Itane momento perdam simul omnes, quibus ab initio praeventus sum, benedictiones dulcedinis? Resigno illi potius, a quo sunt, et me pariter. Et ego enim ipsius. Perdo ipsam ad tempus animam
Abbreviated transcription (Latin):
in disciplinis quas dicunt liberales: adi¬
uit illum discendi cupiditate. Quippe ex¬
trema iam puericie captans: ad eas lit¬
teras anhelabat. Intͣus uͦ domũ. uidit ui¬
rum ludentẽ subula: crebrisq sulcantẽ
tractib nescio qͦ notabili mͦ parietẽ. Et so¬
lo uisu offensus puer serius. qͦd leuitatem
redoleret: resiliuit ab eo: ac deinceps
illũ nec uidere curauit. Ita cũ ẽẽt studi¬
osissimꝰ lict̾arum: p̃honesto tam̃ sp̃uit eaᷤ.
luirtutis amator. Tasi qͦdam p̃ludsio pu¬
er p̃parabat᷑. ad eum qͥ se manebat ĩ for¬
tiori etate conflictũ: iamq ipse adusarĩ¬
um ꝓuocabat. Et malachie qͥdem pue¬
ricia. sic erat. Porro adolescentiã simili
tͣnsiuit simplicitate ⁊ĩpuritate: nͥ quod
crescente etate. crescebat simul illi sapi¬
entia & grã apud dĩn o honimes.
inciam. soest ab ineunte adoles¬
cencia eius. cepit manifestiꝰ appa¬
xere quid eẽt in homine: & gr̃a dĩ in

Expanded text:
in disciplinis, quas dicunt liberales, adiin disciplinis, quas dicunt liberales, adivit illum discendi cupiditate. Quippe extrema jam pueritiae captans, ad eas litteras anhelabat. Intrans vero domum, vidit virum ludentem subula, crebrisque sulcantem tractibus nescio quo notabili modo parietem. Et solo visu offensus puer serius, quod levitatem redoleret, resilivit ab eo, ac deinceps illum nec videre curavit. Ita cum esset studiosissimus litterarum, prae honesto tamen sprevit eas virtutis amator. Tali quodam praeludio puer praeparabatur ad eum, qui se manebat in fortiori aetate conflictum: jamque ipse adversarium provocabat. Et Malachiae quidem pueritia sic erat. Porro adolescentiam simili transivit simplicitate et puritate: nisi quod crescente aetate, 660 crescebat simul illi sapientia et gratia apud Deum et homines. 3. Hinc jam, id est ab ineunte adolescentia ejus, coepit manifestius apparere quid esset in homine, et gratia Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter studium. et ꝓuecundia ñ libebat.
crete id posset. Iam tunc si quidẽ cautus
fuit. declinare uiits uirtutũ: manem
głam. ¶ Est uic ꝓpeciuitatẽ in qͣ disce¬
bat puer: q magister eius freq̃nter ꝑ ge¬
re solitꝰ erat. illo solo comite.I. lo eunti¬
bus ambob parit̾: ipse ut postea refẽ¬
bat rethebat pedem: sistebat gradum:
& stans a t̾go magistri. illo quidẽ ñ cõꝑiente.
expansis ad celum manib. raptim qͦdã mͦ ac
uelitĩ iaculatã emittebat oronem: ꝙ sic
dissimulans magistrũ denuo seq̃batur
Istiusmodi pro furto: puer sepius eludebat
comitẽ parit̾ & magistrũ. Non ẽ dic̾e omĩa
q̃ eiꝰ pͥncipia colore bone indolis decora¬
uere: ad maiora atq utiliora currendũ.
einũ cam̃ refero adhuc: qͦd hoc meo qͥdẽ
iudicio. ñ mͦ bone s & magne in puerode¬
derit in sĩgne spei. ¶Excit aliq̃n opinio¬
ne cuida magistri: erat enim famosus

Expanded text:
propter studium, et pro verecundia non libebat; propter studium, et pro verecundia non libebat; crete id posset. Jam tunc siquidem cautus fuit declinare virus virtutum, inanem gloriam. 2. Est vicus prope civitatem, in qua discebat puer, quo magister ejus frequenter pergere solitus erat, ipso solo comite. Illo euntibus ambobus pariter, ipse, ut postea referebat, retrahebat pedem, sistebat gradum, et stans a tergo magistri, illo quidem non comperiente, expansis ad coelum manibus, raptim quodammodo, ac veluti jaculatam emittebat orationem: et sic dissimulans, magistrum denuo sequebatur. Istiusmodi pio furto puer saepius illudebat comitem pariter et magistrum. Non est dicere omnia, quae ejus principia colore bonae indolis decoravere: ad majora atque utiliora currendum. Unum tamen refero adhuc, quod hoc, meo quidem judicio, non modo bonae, sed et magnae in puero dederit insigne spei. Excitus aliquando opinione cujusdam magistri erat enim famosus
Abbreviated transcription (Latin):
tior dicam an sc̃ior: Utrunq si dixero
ñ me penitebit: ueritatem enĩ dicam:
Agebat senem morib. annis puer.: exꝑs
lasciuie puerilis. Cumq ex hoc cunctis
eẽt reu̾entie ⁊ stupori: ñ tam̃ inde ut as¬
solet insolentior inueniebatur: s mag̃
qͥetꝰ ⁊ subditꝰ in oĩ mansuetudine. Non im¬
patiens magisterii: ñ fugĩtans dĩscipline:
ñ lectionis fastidiens: ñ ludoꝵ denĩq ap¬
petens: qͦd uel maxĩme illa etas dulce
ac familiare habere solet. Et ꝑficiebat
supͣ onĩs coetaneos suos. ĩn ea qͥdem lit¬
terat᷑a q̃ illi cõpetebat etatĩ. Nam in dĩs¬
cĩplina moꝵ ꝓfectuq uirtutũ: etĩam
suꝑ om̃s docentes se in breuĩ emͣtuit: nõ
tã matre tam̃. qͣm unctione magĩstra. Hac
sollicitante haud segnit᷑. ⁊ in diuinis exerce¬
batur: petere secretũ anticipare̾ uigilias.
meditari in lege: refici partius. orare fre¬
q̃ntiꝰ. Et qͥa eccłiam frequtare nec uacabat

Expanded text:
tior, dicam, an sanctior? Utrumque si dixero, tior, dicam, an sanctior? Utrumque si dixero, non me poenitebit: veritatem enim dicam. Agebat senem moribus, annis puer, expers lasciviae puerilis. Cumque ex hoc cunctis esset reverentiae ac stupori, non tamen inde, ut assolet, insolentior inveniebatur; sed magis quietus et subditus in omni mansuetudine. Non impatiens magisterii, non fugitans disciplinae, non lectionis fastidiens, non ludorum denique appetens: quod vel maxime illa aetas dulce ac familiare habere solet. Et proficiebat supra omnes coaetaneos suos in ea quidem litteratura, quae illi competebat aetati. Nam in disciplina morum profectuque virtutum, etiam super omnes docentes se in brevi enituit, non tam matre tamen, quam unctione magistra. Hac sollicitante, haud segniter et in divinis exercebatur, petere secretum, anticipare vigilias, meditari in lege, refici parcius, orare frequentius. Et quia ecclesiam frequentare nec vacabat
Abbreviated transcription (Latin):
alachias nr̃ ortu hy¬
berma. de ppło bar¬
baro: ibi educatus.
ibi litt̾as edoctꝰ est.
Cet̾m de natalĩ bar¬
barĩe trax̃ nichil:
non magisqͣm de sale mat̾no pisces
inaris. Qͣm ui suaue: qd̾ inculta nobĩs
barbariȩs. tã urbanũ ꝓͣtulit ciuẽ scõꝵ
q: domesticũ di. Qui ꝓducit mel de
petra. oleũ q de saxo durissimo: iple
fecit hoc. Parentes tam̃ illi fuere gen̾e
& podentia magni: iurta nom̃ magnoꝵ
qͥ sunt in t̾ra. At mat̾. mnte qͣm sanguie
genosior: satagebat in ipso micio uiarũ
suarũ. notas paruulo face uias uite: hanc
niũ ꝓ etate. In scolis lict̾as : domi timo¬
rem dñi docebat᷑: ꝙ cotidĩanis ꝓfectib
respondebat ambob satis. inagistro &
matri. Nempe apͥncipio sp̃m sorcitꝰ est
bonũ: ꝑ quẽ erat puer docilis ⁊ amabi¬
lis ualde: mire admodũ omnib ꝑ oĩa
gͣnosis. Bibebat autẽ ꝓ lacte de pecto¬
re mat̾no aquas sapĩe salutaris: & fie¬
bat in dĩeseipso prudentior. Pruden¬

Expanded text:
alachias noster, ortus Hibernia de populo barbaro, ibi educatus, ibi litteras edoctus est. Caeterum de natali barbarie traxit nihil, non magis quam de sale materno pisces maris. Quam vero suave, quod inculta nobis barbaries tam urbanum protulit civem sanctorum, et domesticum Dei! Qui producit mel de petra, oleumque de saxo durissimo, ipse fecit hoc. Parentes tamen illi fuere genere et potentia magni, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. At mater mente, quam sanguine generosior, satagebat in ipso initio viarum suarum, notas parvulo facere vias vitae: hanc nium pro aetate. In scholis litteras, domi timorem Domini docebatur, et quotidianis profectibus respondebat ambobus satis, magistro et matri. Nempe a principio spiritum sortitus est bonum, per quem erat puer docilis, et amabilis valde, mire admodum omnibus per omnia gratiosus. Bibebat autem pro lacte de pectore materno aquas sapientiae salutaris, et fiebat in dies se ipso prudentior. Pruden
Abbreviated transcription (Latin):
to i nescienti: mulier ꝓcere stature ⁊ reue¬
rendi uultꝰ. ꝑcunctanti q̃ nã eẽt: respon¬
sũ ẽ eẽ uxorem celsi. Que eitdens uͥgã pasto¬
ralem quã manu tenebat. disparuit. Pau¬
cis decursis dieb celsus moriens misit ba¬
culũ suũ malachie tanꝗͣ. sibi successuro:
quẽ ut uidit agnouit ipsũ cẽ quẽ uiderat.
huiꝰ p̃cipue recordatio uisionis t̾ruit ma¬
lachiã: ne si quod diu satisdissimularat
ultra renueret. diuine iam uideret᷑ resis¬
tere uoluntati. Uerũtam̃ ciuitatẽ ñ intͣ.¬
uit qͣndiu ille incubator uixit: ne hac
occasione continget mori q̃nqͣm ex his qͥ¬
b uitã magis ministraturꝰ ueniebat. Ita
ꝑ bienniũ id tẽporis suꝑuir̃ ille: a¬
gens ext urbem strenue in unuisa ꝑ¬
ri morte facto de medio. rursũ nigellus
qͥda immo u̾o igerrimꝰ sedẽ p̃ripiit Et
in hoc amme sue maurieiꝰ adhuc uiuers

Expanded text:
to et nescienti, mulier procerae staturae et reveto et nescienti, mulier procerae staturae et reverendi vultus. Percontanti quaenam esset, responsum est esse uxorem Celsi. Quae tradens ei virgam pastoralem, quam manu tenebat, disparuit. Paucis decursis diebus, Celsus moriens misit baculum suum Malachiae, tanquam sibi successuro: quem ut vidit, agnovit ipsum esse, quem viderat. Hujus praecipue recordatio visionis terruit Malachiam: ne, si quod diu satis dissimularat ultra renueret, divinae jam videretur resistere voluntati. Verumtamen civitatem non intravit, quandiu ille incubator vixit, ne hac occasione contingeret mori quemquam ex his, quibus vitam magis ministraturus veniebat. Ita per biennium nam id temporis supervixit ille agens extra urbem, strenue in universa pri morte facto de medio, rursum Nigellus quidam, imo vere nigerrimus, sedem praeripuit. Et in hoc animae suae Mauricius adhuc 669
Abbreviated transcription (Latin):
ire onus atq intentantib anathema: ad
mortẽ u: it ducttis me s obedio spe mar¬
tyrii. Hac tam̃ conditione: ut si iurta
fidem ur̃am res in meliꝰ cedat ⁊ uindi
habente liceat redire ad pͥorẽ sponsam
meã ⁊ amicã de qͣ rapior pauꝑtatẽ: et ꝓ
me illis aliũ substituere: qͥ tc̃ forte reꝑ¬
tus ydonẽ fuerit. Nota lector uirtutẽ
uiri ⁊ ammi puritatẽ: nec honorem
scilicet affectantis. nec ftrmidantis mor¬
tẽ ꝓ xp̃i nomine. Qͥd hoc animopuriꝰ.
qͥd ue  forti ⁊ ut se exponens ꝑicło
q labori alt̾ fructũ cedat ipsa
in locõ pͥncipatꝰ securitatẽ & pacẽ:
Facit hoc. cũ liberũ sibi ex pacto retinet
reditum ad pauꝑtatẽ: pace ⁊ lib̾tate
eccłie restituta. Spondentib illisdemũ
iam olim p̃ostensiĩ recordabat᷑ qͦd de se
modo dolebat fieri. Nemppe ĩa egante
celso apparute malachie ⁊ qͥdem longe posi¬

Expanded text:
ire onus, atque intentantibus anathema: « Ad ire onus, atque intentantibus anathema: « Ad mortem, » inquit, « ducitis me: sed obedio spe martyrii, hac tamen conditione, ut si juxta fidem vestram res in melius cedat, et vindicesia pacem habente, liceat mihi redire ad priorem sponsam meam, et amicam, de qua rapior, paupertatem; et pro me illic alium substituere, qui tunc forte repertus idoneus fuerit. » Nota, lector, virtutem viri, et animi puritatem, nec honorem scilicet affectantis, nec formidantis mortem pro Christi nomine. Quid hoc animo purius, quidve fortius, ut se exponens periculo et labori, alteri fructum cedat, ipsam in loco principatus securitatem et pacem? Facit hoc, cum liberum sibi ex pacto retinet reditum ad paupertatem; pace et libertate Ecclesiae restituta. Spondentibus illis, demum jam olim praeostensum recordabatur, quod de se modo dolebat  al. volebat fieri. Nempe jam aegrotante Celso, apparuit Malachiae, et quidem longe posi
Abbreviated transcription (Latin):
or lesmorensis: de quo suyra mentio fa¬
cta c̃. Alt̾ quẽ aiunt pͥma functũ legatio¬
ne aplice sedis ꝑ uniu̾sam hyb̃niã Qui tͥ¬
ennioiam decurso in hac p̃sumptione mau¬
ricii. ⁊ oꝯalachie. dissimulatione. ñ ferentes
chiam. parati iuim fac̾e̾. At ille renuere pͥ¬
mũ. Pretendẽ siquidẽ difficultatẽ rei: no¬
bilis ipsius ꝓsapie multitudinẽ. fortitudi¬
nẽ. ambitionẽ: multũ ẽẽ adse pauꝑcłm
oppon̾e se cot. tantis. talib. talit̾ radicatis:
qui iã annos ferme ducentos qͥsi heredi¬
tate possedissent scũariũ dĩ. ⁊ nc̃ qͦq id̃
poccupassent: ñ posse illos extirpari nͦ
cũ mortil hominũ qͥdem: sua ñ int̾eẽ
fundi humanũ sanguinẽ occasione sui'
postremo iunctũ se sonse alteri qͣm di¬
mitt̾e ñ licẽt. Uerũ ulis econt instanci¬
b ⁊ clamantib. qͥa a dño sermo egres¬
sus ẽ sed et tota auctoritate iubentib sub¬

Expanded text:
or Lesmorensis, de quo supra mentio faor Lesmorensis, de quo supra mentio facta est ; alter, quem aiunt prima functum legatione apostolicae Sedis per universam Hiberniam. Qui triennio jam decurso in hac praesumptione Mauricii, et Malachiae dissimulatione, non ferentes chiam, parati vim facere. At ille renuere primum; praetendere siquidem difficultatem rei, nobilis illius prosapiae multitudinem, fortitudinem, ambitionem: multum esse ad se pauperculum opponere se tot, tantis, talibus, taliter radicatis, qui jam annos ferme ducentos, quasi haereditate possedissent sanctuarium Dei, et nunc quoque id praeoccupassent: non posse illos extirpari, nec cum mortibus hominum quidem: sua non interesse, fundi humanum sanguinem occasione sui: postremo junctum se sponsae alteri, quam dimittere non liceret. 21. Verum illis e contrario instantibus, et clamantibus, quia a Domino sermo egressus est; sed et tota auctoritate jubentibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ. Nam quomͦ tã morbidi capitis m̃¬
bra ualerent:.P his celsus atq huiꝰ mͦi
malis ppłi sui uehement dolens. erat e¬
nim uir bonꝰ ⁊ timoratꝰ ÷ curauit omni
mͦ habere sibi successorem malachiam:
ꝗd̃ ꝑ ipsum confideret posse explantari
male radicatam successionẽ : qui carus
illo mortuo substitutꝰ ẽ malachias: non
tam̃ inox neq id facile. Ecce enim de se¬
mine neqͣm qͥ occupet locum: mauricius
nomine. Is ꝑ qͥnquenniũ fretꝰ potentia se¬
Nam uota pioꝵ magis in malachia con¬
uen̾ant. Deniq suadebant eum subire
onꝰ iuxta constitutionẽ celsi ⁊ s ille qui oẽ
sublime.l. d secꝰ qͣm suũ p̃cipiciũ decli¬
nabat. boi:ã sibi uid: batur nactꝰ occasio¬
nem excusandi: qͦd ꝑ id temporis intͦtus
eiꝰ pacificꝰ eẽ ñ posset. Instabant tã sc̃o oꝑi
⁊ sollicitabant oms: duo potissimũ ep̃i
Malchꝰ. ⁊ gilebertus. Quoꝵ p̾or. ipse ẽ sens¬

Expanded text:
mirum: nam quomodo tam morbidi capitis memirum: nam quomodo tam morbidi capitis membra valerent? 20. Pro his Celsus, atque hujusmodi malis populi sui vehementer dolens erat enim vir bonus et timoratus, curavit omni modo habere sibi successorem Malachiam, quod per ipsum confideret posse explantari male radicatam successionem: qui charus illo mortuo, substitutus est Malachias, non tamen mox, neque id facile. Ecce enim de semine nequam qui occupet locum, Mauricius nomine. Is per quinquennium, fretus potentia saeNam vota piorum magis in Malachiam convenerant. Denique suadebant eum subire onus juxta constitutionem Celsi: sed ille, qui omne sublime haud secus quam suum praecipitium declinabat, bonam sibi videbatur nactus occasionem excusandi, quod per id temporis introitus ejus pacificus esse non posset. Instabant tam sancto operi, et sollicitabant omnes; duo potissimum episcopi, Malchus et Gillebertus: quorum prior ipse est seni