comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑsterunt imꝑiorũ audaciam. Et
uidit elearar filius saura unam de bestiis
loricatã loricis regis. & erat eminens super¬
cȩt̾as bestias: & uisum est ei quoã in ea eũec
rex. Et dedit se ut liberaret populũ suum.
ꝙ adquireret sibi nomen ȩc̃num. Et cucur¬
rit ad eam audacterꝰ in medium legionis.¬
&& interficiens a dextris & a sinistris. & ca¬
debant ab eo huc & illuc. Et uiuit sub pedes
elephanti &e̾ supposuit se. & occidit eum. &

Expanded text:
atque prosternunt impiorum audaciam. Et atque prosternunt impiorum audaciam. Et vidit Elezaar filius Saura unam de bestiis loricatam loricis regis, etc. Notandum auteceteras bestias; et visum est ei quod in ea esset rex, et dedit se, ut liberaret populum suum et adquireret sibi nomen eternum. Et cucurrit ad eam audacter in medio legionis, interficiens a dextris et a sinistris, et cadebant ab eo huc et illuc. Et ivit sub pedes elefantis et subposuit se
Abbreviated transcription (Latin):
Et galeam ȩneam habent in caꝑitib suis.
cum iniquitatis duriciam circumdant mẽ¬
tib suis. Ubi etiam equites ad sunt ordina¬
ti: quia suꝑbiȩ elatio ibi non deerit. ubi
communis nature ꝑ misericordiã non cõ¬
sideratur equalitas: s mundam fauoris ap¬
petitur uanitas. S & turres ligneȩ quȩ un¬
positȩ bestiis. tͥginta in se continebant ui¬
ros. exprimunt fragilitatẽ potenciȩ. qua
& residuum equitatum hinc ꝙ inde : qͥa
crudelitas mentium quȩ totum machina¬
batur malum. intus estuabat in cordibus
ꝑ secutorũ. Cui etiam actus suꝑbi formsecus
adminiculabantur in tortura in nocentium.
his quoq ita compositis. iudas statuit exer¬
citum suum tubis commouere: quia predi¬
catores sancti cum insistunt bello ꝑsecutioñ.
non cessant uerbis confortare animos audi¬
torum. Et licet terrena gloria resplendeat
in pompa mundana. seu uaria in cruciatib
tormentorum incandescant genã: tamen mar

Expanded text:
et galeam aeneam habent in capitibus suis, et galeam aeneam habent in capitibus suis, cum iniquitatis duritiam circumdant mentibus suis, ubi et equites sunt ordinati, quia superbiae elatio ibi non deerit ubi communis naturae per misericordiam non consideratur aequalitas, sed mundani favoris appetitur vanitas. Sed et turres ligneae, quae impositae bestiis triginta in se continebant viros, exprimunt fragilitatem potentiae, qua t residuum equitum hinc inde, quia crudelitas mentium, quae totum machinabatur malum, intus aestuabat in cordibus persecutorum, qui est actus superbiae, forinsecus autem maculabatur in tortura innocentium. Hisque ita dispositis Judas statuit exercitum suum commonere quia praedicatores sancti, cum insistunt bella persecutionum, non cessant verbis confortare animos auditorum; et licet terrena gloria resplendeat in pompa mundana, seu varia in cruciatibus tormentorum incandescant genera, tamen mart
Abbreviated transcription (Latin):
is. s etiam de ext̃nis: quia seuicia ꝑsecutorũ
non contenta est sedicione int̃na. s ętiam fo¬
rinsecus serius xp̃i immania excitat bella.
Instituunt pedites. ordinant equites. p̃parãt
elephantos. ut nichil desit eorum crudelitati:
s quicquid cogitare potest impietas. totum
preparet atrocitas. S & figuraliter sicut
pedites &̾ equites possunt designare lictores.
& carnifices: ita & elephanti propter enormi
signare fastum principũ. Quib bene conue¬
nt. quod bestus ad exacerbandã irã. ostẽ¬
derunt sanguinem uuȩ & mori: quia in effu¬
sione sanguinis martyrum exercitata est se¬
uicia ꝑsecutorũ. E benedicitur qđ astit̃int sin
gulis elefantis mille uiri ĩ loricis concatena¬
tis. & galeȩ ereȩ in capitibus eorum. & du¬
centi equites ordinati unicuiq bestiȩ. quia
plures sunt qui fauent adulatui principũ.
quorum lorice concatenate sunt. Hoc est doli
prauorum consiliorum inuicem ꝑplexi ft̃.

Expanded text:
extraneis, quia saevitia persecutorum, non contenta seditione interna, sed et forinsecus servis Christi immania excitat bella. Instituunt pedites, ordinant equites, praeparant elephantes, ut nihil desit eorum crudelitati; sed quidquid cogitare potest impietas, totum praeparat atrocitas. Sed figuraliter sicut pedites et equites possunt designare lictores et carnifices, ita et elephanti, propter enormitsignare fastum principum, cui bene convenit quod bestiis ad exacerbandam iram ostenderunt sanguinem uvae et mori, quia in effusione sanguinis martyrum excitata est saevitia persecutorum. Et bene dicitur quod astiterunt sigulis elefantis mille viri in loricis concatenatis, et gálee eree in capitibus eorum, et quingenti equites ordinati unicuique bestiae: quia plures sunt qui favent adulatione principibus; quorum loricae concatenatae sunt, hoc est, dolis pravorum consiliorum invicem perplexi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuciuntur plaga magna. quia in eis scdm̃
iusticiã ꝑ doctores sanctos exercetur auathe¬
matis uindicta. Caduntq ex eis fere octo mi¬
lia : cum omnis cumulus errorũ. quo contta
ueracem intellectũ spiritalis circimcision
seu contra fidẽ resurrectionis dñi nr̃i ihũ

Expanded text:
percutiuntur magna plaga, quia in eis secundum justitiam per doctores sanctos exercetur anathematis vindicta; caduntque ex illis fere octo millia virorum, cum omnis cumulus eorum quos contra veracem intellectum spiritalis circumcisionis, seu contra fidem resurrectionis Domini nostri J
Abbreviated transcription (Latin):
mine catholice fidei ac ope precum undiq
muniunt. Turres firmas erigunt: qͦndo
spem totã in dei bonitatẽ eam ponetre
precipiunt: ne quando gentes eã more
pristino conculoent. ut non malignoꝵ¬
seilicet spitituũ. nequicia uel prauoruꝙ¬
leat. Et collocauit inquit illic exercitũ. ut
seruarent eam. Exercitus in syon ad seruan¬
dum eam locatur: cum ministrorũ turba
adseruandũ legis dei ac sacramentoꝵ ce¬
lestium ritum. in eccłia subministratur. Mu¬
munt eam ad custodiendũ bechsurã: cumex¬
hertacionib ualidis incitant ecclesiasticos.
ut regularit culturã obseruent diinam.
Bethsura enim domꝰ robusti interpretatur.
Ut habeat populus municionẽ contͣ faci¬
em idumeȩ. hoc est ut fidei constanciã
seruet aduersus hostes spiritales: & contͣ¬
ꝑtinaciã furentis mundi.¬

Expanded text:
mine catholicae fidei ac opere precum undique muniunt; turres firmas erigunt, quando spem totam in Dei bonitate ponere praecipiunt. Ne quando gentes eum ut montem pristinum conculcent; ut non malignorum spirituum nequitia vel pravoruleat. Et collocavit, inquit, illic exercitum ut servarent eum, etc. Exercitus in Sion ad servandum eum locatur, cum ministrorum turba servandae legis Dei ad sacramentorum coelestium ritum in Ecclesia subministratur. Muniunt eum ad custodiendam Bethsuram, cum exhortationibus validis incitant ecclesiasticos ut regulariter culturam servent divinam Bethsura enim domus robusti interpretantur. Ut habeat populus munitionen contra faciem Idumaeae. Hoc est, ut fidei constantiam servet adversus hostes et contra furentis mundi
Abbreviated transcription (Latin):
latorũ. Digitur symon in galileã cum tͥb
milib uiris. sicut in sequentib ostenditur.
ut liberet fratres suos: uidas autẽ & iona¬
thas eunt in galaditu cum octo milib. Et
quid ꝑ sẏmonẽ qui in galileam hoc est ro¬
tam mittitur. nisi ꝑ redicatores in gentes di¬
recti insinuantur: Qui cum tribus milib.
tatis fide prolatis contra adũsarios ire parã
tes: ꝑ euuangelicã predicationẽ hostes deic̃e.
& credentes lib̾are decertant. Iudas autẽ &
ionathas illos doctores exprimunt. qui in
uidea uerbum dei predicantes. ꝙ siue iude¬
os. siue etiam herecicos scripturarũ testimo¬
nus abutentes. ꝑ u̾itatẽ sam intellectus debal¬
lare student. Ꝙ nota quia contra gentiles so¬
lus symon cum suis mictitur: contra uideos
autem atq hereticos dduo ꝑgere cum pluri¬
bus moliuntur: quia ingentilib sola idolatͥa
cum errore paganico debellanda erat. Inui¬

Expanded text:
latorum. It igitur Simon in Galilaeam cum tribus latorum. It igitur Simon in Galilaeam cum tribus millibus viris, sicut in sequentibus ostenditur, ut liberet fratres suos; Judas autem et Jonathas eunt in Galaaditim cum octo millibus. Et quid per Simonem, qui in Galilaeam, hoc est rotam, mittitur, nisi praedicatores in gentes directi insinuantur; qui cum tribus millibus, tatis fide, contra adversarios tes, per evangelicam praedicationem hostes dejicere et credentes liberare decertant. Judas autem et Jonathas illos doctores exprimunt qui, in Judaea verbum Dei praedicantes, sive Judaeos, sive et haereticos, Scripturarum testimoniis abutentes, per veritatem sani intellectus debellare student. Et nota quod contra gentiles solum Simon cum suis mittitur, contra Judaeos autem et haereticos duo pergere cum pluribus moliuntur: quia in gentibus sola idololatria cum errore paganico debellanda erat, in J
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ȩccłia magna cogitare quid facerent de
fratrib suis qui in tribulatione erant. & ex¬
pugnabantur ab inmicis: quia tocius sc̃ẽ
ecclesie sollicitudo ac cura est maxina. quo¬
mͦ contͣ diũsos hostes. hoc est iudeos. paganos.
hereticos atq scismaticos. filios suos defenda
Hocꝙ prudenti consilio ac toto nisu cum his¬
cum qui erudiciores & fortiores uidentur esse
in fide ac uirtutum oꝑe agit. qualit̃ hostibus
resistat: & suos oportune defendat. Dixitq
& lib̾a fratres tuos in galilea: ego autẽ & fr̃
ineus ionathas ibimꝰ in galaditin. Et reliqͥt
io sephum filium ⁊achariȩ. & arariam duces
populi cum residuo exercitu. in iudea ad
custodiendũ. & ꝑ recepit illis dicens. Prees¬
tote populo huic : & nolite bellũ committ̾e
aduersum gentes. donec reuertamur. Et dati
sunt sẏmoni uiri tria milia. ut iret in galileao:
uidȩ autem .uiii. milia in galaditin. S leut
sic & diftincta esse debent p̾lia sꝑiritaliũ bel¬

Expanded text:
ia magna cogitare quid facerent de fratribus suis qui in tribulatione erant, et expugnabantur ab inimicis: quia totius sanctae Ecclesiae sollicitudo ac cura est maxima, quomodo contra diversos hostes, hoc est Judaeos, paganos, ereticos atque schismaticos, filios suos defendat. Hic quoque prudenti consilio ac toto nisu cum his qui eruditiores ac fortiores videntur esse in fide ac virtutum opere agit, qualiter hostibus resistat, et suos opportune defendat. Dixitque et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et cta debent esse praelia spiritualium bel
Abbreviated transcription (Latin):
ne quando uenirent gentes. & conculcarent
illam. sicut antea fecerunt. Et collocauit
allic exercitũ: ut seruarent eam. Et munuit
eam ad eustodiendã bethsurã. ut haberet
populus municionẽ contͣ faciẽ idumee.

Expanded text:
venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae
Abbreviated transcription (Latin):
docet circumcisionẽ non manufactã in
expoliatione corꝑis carnis. s spiritu deiui¬
ui in cordibus credentiũ agi debere. Uñ
& lex uetus prepuciũ cordis docuit esse
circumcidendũ. Post hec autẽ uerba.
congregauit timotheus exercitũ aliũ: &
castra posuit contra rason trans torren¬
tem. Et misit uidas speculari exercitum:
& renunciauerunt ei dicentes. quia conue¬
nerunt ad eum omnes gentes quȩ incir¬
cuitu nr̃o sunt. & est exercitus multus ui¬
mis. & arabas conduxit in auxiliũ. & cast
posuerunt trans torrentẽ. parati ad te ue
nire in preliũ. Et ab iit iudas obuiamilliᷤ.
Et ait timotheus principib exercitus sui.
Cum appropiaũit iudas qͣ exercitꝰ eius ad
aque si transierit ad nos pͥor non poterĩ
sustinere eum : quia pot̾it adũsum nos.¬

Expanded text:
umcisionem non manu factam in exspoliatione corporis carnis, sed Spiritu Dei vivi in cordibus credentium agi debere; unde et lex vetus praeputium cordis docuit esse circumcidendum. Post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens po
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nobis splendidũ lumen colende teli¬
ionis apparuit. Mistice autem renoua¬
u templi. conuersio est hominũ ad pemi¬
enciã ꝑeccatoꝵ: qui aliquib ertorib atq
saclnorib contaminati erant. Tunc enĩ can¬
Andũ. gaudendũ. letandũ. atq laud andũ¬
lubusꝙ fidelib est: qͣndo uiderunt ꝓximno
los ꝑ correctionẽ morũ atq meditacionẽ le¬
D dei in semet ipsis instaurare. qđ aute ꝑ
gelium narrat saluatorẽ dixisse. in celis
Audiũ nasci suꝑ uno peccatore pęnitenciã
gente. Si de uno. qͣnto magis de mutcis
exultacio erit conuersis ad ueracẽ cultũ d̃i
Quia sicut scͥptũ est. in multitudine plebis
dignitas est principis: illiꝰ uidelicet principis
qui uult om̃s homines saluos fac̾e. q ad agni¬
tionẽ u̾itatis ꝑuenire. Et statuit iudas & fr̃s¬

Expanded text:
spem hoc nobis splendide lumen colendae relispem hoc nobis splendide lumen colendae religionis apparuit, mystice autem renovatio templi conversio est hominum ad poenitentiam peccatorum, qui aliquibus erroribus atque facinoribus contaminati erant. Tunc enim cantandum, gaudendum, laetandum, jubilanduquibusque fidelibus est, quando viderint proximos suos per correctionem viarum atque meditationem legis Dei in semetipsis instaurare, quod ante rum Evangelium narrat Salvatorem dixisse in coelis gaudium nasci super uno peccatore poenitentiam agente: si de uno, quanto magis de multis exsultatio erit conversis ad verum cultum Dei. Quia sicut scriptum est: In multitudinem plebis dignitas est principis ; illius videlicet principis: qui vult homines omnes salvos esse et ad agnitionem veritatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ta uero & uicesima mensis casleu. quẽ mace¬
dones appelleon uocant. accenderunt lu
hec autẽ facta sunt post tres annos. eodẽ
lie quo mutata est eorũ religio ꝑfana ydo
tructum ab antiocho: sic trib annis ꝑmã¬
si. Quito auitẽ anno .& .xi. ꝙ centesimo.
in tempso facta sunt. quinta & uicesima
quarta. Desolationẽ uero templi contigit
sicauit quod macedones eum destruerent.
sedebrauit autẽ iudas cum ciuib suis pto
renouatione templi sactificia ꝑ dies .uiii.
nuillum getiꝰ deliciarũ telinquens. s & pre¬
ciosissimis eos dapib pascens. Deum autẽ
ludib & psalmis glorificabant: seseq
nutuo çantib delectabant. ꝑ renouatio¬
ne autẽ sollemꝑniũ. post multũ tempꝰ
insperata religione receptores legis posu¬
runt: ut posteri ꝑ octo dies hanc reno¬
uationẽ templi celebrarent. Unde & ab
llo die hactenꝰ hanc festiuitatẽ celebra¬
mus. uocantes eam lumina: eo quod ꝓpt̃

Expanded text:
ta vero et vicesima mensis Casleu, quem Maceta vero et vicesima mensis Casleu, quem Macedones Appelleon vocant, accenderunt lumaec autem facta sunt post tres annos, eodem die quo mutata est eorum religio ad profanatructum ab Antiocho sic tribus annis permansit: quinto enim anno et decimo, et centesimo in templo facta sit, quinta et vicesima quarta. Desolationem vero templi contigit ficavit quod Macedones illud destruerent. Celebravit autem Judas cum civibus suis pro renovatione templi sacrificia per dies octo, nullum genus deliciarum relinquens, pretiosissimis dapibus eos pascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque mutuo cantibus delectabant. Pro renovatione vero solemnium, post multum tempus instaurata religione, receptores legis posuerunt ut posteri post octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde et ab illo tempore hactenus hanc festivitatem celebramus; vocantes eam Lumina, eo quod praeter
Abbreviated transcription (Latin):
potum dedi non escam. Non dum enim
poteratis. s nec adhuc quidẽ potestis. De
ꝑfectorũ ergo sciencia: alibi ait. Et nos re¬
uelata facie gloriã dñi contemplam᷑ in ean¬
dẽ imaginẽ transformati: tamqͣm a dñ sp̃u¬
& cȩt̾a. Consuminant ergo omnia oꝑa quȩ
facienda sunt in domo dñi: qui fide. ser¬
mone. & opere student scdm ordinem iu¬
plere omnia mandata dñi. nec deest quiaqͣm
ꝑfectionis. ubi humana uoluntas diuine ꝑ
omnia obtemperat uoluntati. Et ante
matutinum surrexerunt. quinta & uicesi¬
ma mensis noni. ħ ẽ mensiᷤ casleu centesi¬
mi quadragesun octaui anni. Et optuleit̃
sacrificiũ scdm legẽ suꝑ altare holocaustoꝵ
nouũ qd feceit̃. scdm tempus & scdm̃ dic̃
in qua contaminauert̃ illud gentes. in ipa
renouatũ est in canticis. & cẏtharis. & cina¬
ris. & cibalis. Et cȩcidit omnis populus.
&̾ adorauert᷑. & benedixert̃ in celũ eum
nouatione iosephus ita narrat dicens. Qͥn¬

Expanded text:
potum, non escam: nondum enim poteratis, sed nec quidem adhuc potestis . De perfectorum ergo scientia alibi ait: Et nos revelata facie gloriam Domini contemplamur, in eamdem imaginem transformati, tanquam a Domini Spiritu, etc. Consummant ergo omnia opera quae facienda in domo sunt Dei, qui fide, sermone et opere student secundum ordinem implere omnia mandata Domini: nec deest quidquam in perfectione, ubi humana voluntas divinae per omnia obtemperat voluntati. Et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis et cecidit omnis populus et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei novatione Josephus ita narrat, dicens : « Quin
Abbreviated transcription (Latin):
oftendunt non modicũ aꝑud fideles esse ge
tate recedere. & in errorẽ ꝑrauorũ corruere.
Et ecce alii nuncũ uenerunt de galilea cõ¬
scissis timicis. nunciantes scđm uerba hec. di¬
centes conuienisse aduersum se aptolomaide
& thyro. & sẏdone. & omnis galilea alienige¬
nis impleta est. ut nos consumant. Ut au¬
diuit autem iudas & populus sermones istoᷤ.
conuenit ecclesia magna cogitare quid face¬
rent de fratrib suis. qui in tͥbulatione erãt:
&e expugnabantur ab eis. Illi qui de ua
riis locis aliengene conuenerunt ad consu¬
mendum populum dei. manifeste designãt
gentium plebes quȩ in infidelitate adhuc st̃.
bella & ꝑsecutiones aduersus xp̃ianos cõmo¬
uere. S auditis sermonib. quos diu̾sȩ lega

Expanded text:
ostendit non modicum apud fideles esse gentate secedere, et in errorem pravorum corruere, et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaida et Tyro et Sidone et omni Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratribus suis qui in tribulatione erant et expugnabantur ab eis dixitquriis locis alienigenae convenerunt ad consumendum populum Dei, manifeste designant gentium plebes, qui in infidelitate sunt, adhuc bella ac persecutiones adversus Christianos commovere. Sed auditis sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
cum templo. Qd purificauit & renouauit
uicesima quinta die mensis noni: qui apud
nos appellatur december. & ad hyemẽ ꝑti¬
nere nulli dubiũ constat. St̃atuit ꝙ decre¬
tum ut prediximꝰ omnib annis diem ence¬
niorũ. id est innouationis ac dedicationis tẽ
&e propt̃ nos utiq scripta: ideoq nobis sol¬
lercius spiritali racione discutienda. Salomõ
quippe rex qui interpretatur pacificꝰ: ip̃m
redemptorẽ nr̃m typice designat. de quo y¬
sayas ait. Multiplicabitur eius imꝑium:
& pacis non erit fitus. Templum quod e¬

Expanded text:
cum templo, quod purificavit et renovavit vigesima quinta die mensis noni, qui apud nos vocatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuit decretum, ut praediximus, annis omnibus diem Encaeniorum idem innovationis ac dedicationis tempet propter nos utique scripta, ideoque nobis solertius spirituali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis ejus non erit finis. Templum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ueritas in euuangelio ait. Nemo accẽ¬
dit lucernã. & ponit eam sub modio. sed
suꝑ candelabrum: ut luceat om̃ib qui ui
domo sunt. Altare incensorũ nil melius
qͣm ꝑfectã sanctorum uitã acciꝑe possumꝰ:
unde cotidie fraglat odor uirtutum. & sa¬
ctȩ oracionis in conspectu altissimi. Men¬
sam gͦ dñi non aliam qͣm sacrã scͥpturã in¬
telligimꝰ: in qua refectio animarũ consis¬
tit. Quod autẽ dicitur qđ appenderint
uela. & consummauerint omnia oꝑa que
fecerunt: in appensione uelorũ exp̾rimitur
occultacio misteriorũ. Non enim omnib
omnia patefacienda sunt mysteria diui
& ꝑfectu scientie atꝙ urtutum debent se¬
ꝑit dicens. Nolite scm dare canib: neꝙ

Expanded text:
Veritas ipsa in Evangelio ait: Nemo accenVeritas ipsa in Evangelio ait: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Per altare incensorum nihil melius quam perfectam sanctorum vitam accipere possumus, unde quotidie fragrat odor virtutum, et sanctae orationis in conspetu Altissimi. Mensam ergo Domini non aliam quam sanctam Scripturam intelligimus, in qua perfectio animarum consistit. Quod autem dicitur, quod appenderunt vela, et consummaverunt omnia opera quae fecerant, in appensione velorum exprimitur occultatio mysteriorum. Non enim omnibus omnia patefacienda sunt divinae legis profectu scientiae atque virtutum. pit, dicens: N
Abbreviated transcription (Latin):
noua. Et intuleit̾ candelabrũ. & altare ince̾¬
sorum. & mensam in templũ. & incensũ po¬
suerunt suꝑ altare. & accenderunt lucernas
que suꝑ candelabrũ erant: & lucebant in tẽ¬
plo. Et posuerunt suꝑ mensam panes. & appẽ¬
fecerunt. Edificant sancti predicatores
scã uitra domũ intrinsecꝰ & edem: qͣndo sub¬
iectam plebẽ. & intͥnsecus ornant sciencia sa¬
nȩ fidei. & formsecꝰ honesta conu̾satione. A¬
tria sanctificant: quando nouiter uenien¬
tes ad fidẽ. sacramentis diuinis imbuendo¬
dedicant. faciunt noua uasa sancta: qͣndo mo¬
da hominũ ad accipiendũ uerbũ dei redat᷑
habilia. Inferunt candelabrũ &̾ altare incẽ¬
sorũ. & mensam in templum: quando doctͥ¬
nȩ spiritalis lucẽ. sacrȩ oracionis puritate.
& scripturarũ sc̃arũ meditacior ẽ in eccłia
dei exsuscitant. In candelabro gͦ in quo lu¬
cere debent lucernȩ. recte sermonẽ ȩuuan
ut qui ingrediunt᷑ lumen uideant. Unde

Expanded text:
t candelabrum et altare incensorum, et mensam in templo, et incensum posuerunt super altare, et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant, et lucebant in templo. Et posuerunt super mensam panes ptc. Aedificant sancti praedicatores sancta intra domum intrinsecus et aedem, quando subjectam plebem et intrinsecus ornant scientia sanae fidei, et lorinsecus honesta conversatione; atria sanctificant, quando noviter venientes ad fidem sacramentis divinis imbuendodedicant: faciunt vasa sancta nova, quando corda hominum ad corripiendum verbum Dei reddunt habilia. Inferunt candelabrum, et altare incensorum, et mensam in templum, quando doctrinae spiritalis lucem, sanctae orationis puritatem, et Scripturarum sanctarum meditationem, in Ecclesia Dei exsuscitant. In candelabro ergo, in quo lucere debent lucernae, recte sermonem evangelut qui ingrediuntur lumen videant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rahel in babyloniã abduxerunt caꝑtiuum.
est remissus. rursusq edificatum est tem¬
ꝑlũ ꝑ annos quadraginta .ui. qͥ tercia die
mensis duodecimi quem nos uocamꝰ mar¬
ciũ : opus usq ad finẽ ꝑductũ. Cui uideli¬
cet tunc operi prefuerunt duces ꝑlebis site¬
nuissimi ut diximꝰ. zorobabel de regio ge¬
nere. & ihc sacerdos magnus. s & prophece
aggeus & racharias adiuuantes eos: atꝙ ad¬
uersus insidias impedientiũ opus hostiũ
cor populi roborantes. Inde pꝰ aunos ferme
fraude capta ierusale̾. templũ idc̃ sordib
idolorũ prophanauit: auferens inde uasa.¬
&e confringens altare dñi aureuͦ. mensã pro¬
positionis. candelabrũ luminis. & cȩt̾a quȩ
supͣ cominemorata sunt. S iudas machabeꝰ¬
cum esset de genere sacerdotali. collecto ex¬
ercitu iustorũ. adusus antiochi duces arma
corripiens. eosq de udea expellens. ꝑsecutio¬
ni seuissimȩ finem imposuit. ac templũ ab

Expanded text:
rael in Babylonem abduxere captivum; rael in Babylonem abduxere captivum; est remissus, rursusque aedificatum est templum per annos quadraginta sex, et tertia die mensis duodecimi, quem nos vocamus Martium, opus ad finem usque perductum. Cum videlicet tunc operi praefuerunt duces plebis strenuissimi, ut diximus, Zorobabel de regio genere, et Jesus, sacerdos magnus; sed et prophetae Aggaeus et Zacharias adjuvantes eos atque adversus insidias impedientium opus nostium cor populi roborantes. Inde post annos fermfraude capta Jerusalem, templum idem sordibus idolorum profanavit, auferens inde et confringens altare Domini aureum, mensam propositionis, candelabrum luminis, et caetera quae supra commemorata sunt. Scum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu justorum, adversus Antiochi duces arma corripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ cet̃a. Post impietatis oꝑa plurima q̃
gessit antiochus in loco sancto. & in po¬
pulo cłi. diuino iudicio iuste ꝑemptus ẽ.
sicut ipse in sequentib testatur dicens
se cognouisse. quia ꝓpterea inuenisset ma
la. & inde periret tristicia in t̾ra aliena.
iosepho teste scribat ideo eum perisse. qr
uoluit templũ diane in ꝑside deuasta¬
S hec opinio nullo modo a fidelib reci¬
pitur. qui scrunt quod omnes dii gentiũ¬
demonia: & simulacra gentiliũ argentũ
&̃ aurũ. oꝑa manuũ hominũ sunt. Qa
autem contra deum ommipotentẽ suꝑbia
intumuit. condignam ultionem receꝑit:
sic & omnes impũ. nec non & ipse nouissi
hic antiochus tipus fuit propt̾ impietatis
oꝑa que fecit. suꝑno uisitatus iudicio inte¬
ribit. quem dñs ihc iuxt̾a pauli uocem in¬
terficiet spiritu oris sui. & destruet illus¬
tracione aduentus sui. Et mortis est¬

Expanded text:
 etc. Post impietatis opera plurima quae gessit Antiochus in loco sancto et in populo Dei, divino judicio juste peremptus est, sicut ipse in sequentibus testatur, dicens se cognovisse quia propter ea invenissent se mala, et inde periret tristitia in terra aliena. Josepho teste, scribat solum eum perisse quia voluit templum Dianae in Perside devastaec opinio nullo modo a fidelibus recipitur, qui sciunt quod omnes dii daemonia, et simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum sunt . Quod autem contra Domini omnipotentem superbia intumuit, condignam ultionem recepit: sic et omnes impii; nec non et ipse novissime hic Antiochus typus fuit, propter impietatis opera quae faciet, superno visitantis judicio interibit, quem Dominus Jesus, juxta Pauli vocem interficiet spiritu oris sui , et destruet illustratione adventus sui. Unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
runt arma sua: & fugerunt ad fanũ qd
erat in carnatm. Et occupauit ipsam ciui¬
tatem. & fanum succendit igni cum om̃ib
qui erant in iꝑso. & oppressa est carnau.
& non potuit sustinere contra faciem tudȩ.¬
ransiens udas tortentẽ aque. statuit
scribas populi qui turbã post se exhortarẽ¬
tur ire in prelium: cum redemptor noster
adiens passionem crucis apostolos ordina¬
uit. qui credentes in se docerent contemp¬
ñe tormentũ corporee mortis: ꝙ confidere
de potencia suꝑne iurtutis. Uñ est illud

Expanded text:
runt arma sua et fugerunt ad fanum quod runt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudransiens Judas torrentem aquae statuit scribas populi qui turbam post se exhortarentur ire in praelium, cum Redemptor noster, adiens passionem crucis, apostolos ordinavit, qui credentes in se docerent contemnere tormentum corporeae mortis et confidere de potentia supernae veritatis. Unde est illud
Abbreviated transcription (Latin):
theus quasi comecturam faciens ait pͥncipib
exercitus sui. cum appropiauerit iudas ad¬
torrentem aquȩ. si transierit ad nos prior nͦ
poterimus sustinere eum. quia potens pot̾it
aduersum nos: si uero timuerit transire. &
posuerit castra extra flum̃. transfretemꝰ ad
illos. & poterimꝰ aduersus illum: ostendit
qł om̃s heretici fiduciam atq constanciam
ptimescant recte credentis populi. & eo se in¬
firmiores agnoscunt: quo illos in unitate
fidei considerant forciores. Si autẽ aliqͦs de
catholicis ꝑspexerint in meditacione legis
dei. atꝙ in exercitio boni oꝑis fieri tardiores.
horum sibi tͥumphũ atꝙ captiuitatẽ pollicẽ¬
uidas ad torrentem aquę : statuit scͥbas po¬
puli secus torrentẽ. & mandauit eis dicens.
Neminẽ hominẽ reliqueritis: s ueniant õs
in prelium. Et transfretauit ad illos prior:
& omnis populus post eum. Et contrite st̃
ante faciem illorũ omnes gentes. ꝙ protece¬

Expanded text:
theus, quasi collecturam faciens, ait principibus theus, quasi collecturam faciens, ait principibus exercitus sui: Cum appropinquaverit Judas torrentem aquae: si transierit ad nos prior, non poterimus sustinere eum, quia potens poterit adversum nos; si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen, transfretemus ad eos, et poterimus adversus illum. Ostendit quod omnes haeretici fiduciam atque constantiam pertimescunt recte credentis populi, et eo se infirmiores agnoscunt, quo illos in unitate fidei considerant fortiores: si autem reliquos de catholicis perspexerint in cogitatione legis Dei atque in exercitio boni operis fieri tardiores, horum sibi triumphum atque captivitatem pollicenIudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqueritis sed veniant omnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiece
Abbreviated transcription (Latin):
motheus semel atq it̃m uictus est. non ces¬
sauit augere nequiciã suã: s multiplica¬
uit maliciam. denuo instauratis exeretũ
contra iudam & socios eius: quia here¬
ticis non satis est semel. & it̾m. aut i
paruo numero contenciones agere. hus
ua aduersus ecclesiam semꝑ excitam lil¬
la. ac ꝑfidiȩ suȩ multiplicia effundur
uenena. Eastra posuerunt contra rasontis
torrentem: quia summo nisu suꝑbiȩ sue
excitant furorem. Mouentꝙ bellorũ ten¬
pestatem. nec non &e arabas qui int̃pretã¬
tur campestres. ducunt in auxiliũ: quil
uoluptuosos qͥ luxuriã huiꝰ mũdꝰ sequinb
in auxilium erroris sui assumunt. Unlẽ
iouinanistȩ non medioctẽ contra ȩcclesiã er¬
rous sui exercuere nequiciã. S iudas horum
mitrit speculari exercitũ: cum doctores sc̃i au¬
cditores suos ammonent prauorũ precauere
tumultum. ne fraudis suȩ astum ad int̾nicionẽ
simpliciũ ꝑducant aminarũ. Qd̾ autẽ timo¬

Expanded text:
motheus semel atque iterum victus est, non cessavit augere nequitiam, sed multiplicavit malitiam. Denuo instaurat exercitum contra Judam et socios ejus: quia haereticis non satis est semel atque iterum in parvo numero contentiones agere, sed nova adversus Ecclesiam semper excitant bella, ac perfidiae suae multiplicia effundunt venena. Castra ponunt contra Raphon trans torrentem, quia summo nisu superbiae suae excitant furorem moventque bellorum tempestatem; nec non et Arabas, qui interpretantur campestres, ducunt in auxilium, quia voluptuosos qui luxuriam hujus saeculi sequuntur in auxilium erroris sui assumunt. Unde omnes isti non mediocrem contra Ecclesiam erroris sui exstruxere nequitiam. Sed Judas horum mittit speculari exercitum, cum doctores sancti auditores suos admovent pravorum praecavere tumultum ne fraudis suae actum ad internecionem simplicium perducant animarum. Quod autem Timo
Abbreviated transcription (Latin):
b qui in eis sunt: quando auctores scelerũ.
& inuentores errorum. peccatis suis & mĩc
exurunturꝰ ardore diuini sermonis. & in fu¬
turo examine nisi condignam penitenciam
ante egerint: igne concremabuntur per¬
petue ultionis. Et transiit ad filios am¬
mon. & inuenit manum fortem. & populũ

Expanded text:
bus qui in eis sunt, quando auctores scelerum bus qui in eis sunt, quando auctores scelerum et inventores errorum pro peccatis suis et nunc exuruntur ardore divini sermonis, et in futuro examine, nisi condignam poenitentiam ante egerint, igne concremabuntur perpetuae ultionis. Et transiit ad filios Ammon, et invenit manum fortem, et populum
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiis. atꝙ luxuria mundana fedissi¬
mi. gladio spiritus interimens. de contra¬
ris efficit subiectos. ac de hostib facit a¬
micos. Et eos qui erant in agrabatha¬
le. quia circum sedebant is rahelitas. per¬
cussit eos plaga magna. Et recordatꝰ est ma¬
liciam filiorũ bean. qui erant populo in la¬
queũ. & in scandalũ. & insidiantes in ma : ꝙ
conclusi sunt ab eo in turrib. Et applicauit
ad eos. & anathematirauit eos. & incendit tur¬
res eorum igni cum omnib qui in eis erant.
bathane & bean habitant. & curum sedentes
filios isrł in laqueũ & scandalum fuerunt ĩ¬
sidiantes eis: significant iudeos. atq bereticoᷤ.
qui contra ecclesiam dei scandala. & insidias
semꝑ disꝑonunt. S tales a iuda & socus eius
in turrib suis includuntur: cum in suꝑbiȩ
sue machinationib ꝑ doctoꝵ industriam ca¬
piuntur: & errores eorum anathematitant᷑.
Quorum turres incenduntur igni cum om̃i¬

Expanded text:
sacrificiis atque luxuria mundana fetidissisacrificiis atque luxuria mundana fetidissimi, gladio spiritus interimens, de contrariis efficit subjectos ac de hostibus facit amicos. Et eos qui erant in Acrabathane quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant bathane et Bean, habitabant, et circumsedentes filios Israel in laqueum et scandalum fiunt fuerant insidiantes eis, significant Judaeos atque haereticos, qui contra Ecclesiam Dei scandala et insidias semper disponunt. Sed tales autem a Juda et sociis ejus in turribus suis concluduntur, cum in superbiae suae machinationibus per doctorum industriam capiuntur, et errores eorum anathematizantur; quorum turres incenduntur igni cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant in iduimea. Irritantur gentes
cum uid̾int culture dei renouari facturã:
quia siue hostes iusibiles. seu eciam inui¬
sibiles. qui inuidiȩ estib contra fidei ac
iurtutum ꝑfectum anhelant. irascuntur.
cruciant᷑. ac ꝑ secuntur seruos dei. ad ni¬
rant illos in altari recte fidei. et bonorũ
oꝑum uelle restaurare obseruantiã. Inde
dicitur quod cogitarent tollere genus iacob
qui erat int̾ illos. & ceperunt occidere eos:
quia clarescente in mundo euuangelio .xͥ.
&̃ hominib fidem dei recipientib. torque¬
bantur ꝑsecutores. & penis eos tractantes.
inde eos auerte studebant. Similiter &
hostes spiritales cum uid̾ int aliquos ex de¬
sidia negligentiȩ se restaurare uelle incul¬
tu pietatis : moliuntur eos gladio impie¬
tatis occide. ac morte peccatorũ trucidare.
S iudas fortiter cum scuto fidei hostib
resistens. debellat filios esau in idumea:
ꝑ cohors sanctorũ doctorũ idolatras. qͥ
ꝓmetis uicioꝵ sunt asꝑrimi. & funestis

Expanded text:
unt valde, etc. Irritantur gentes cum viderint culturae Dei renovari facturam, quia sive hostes visibiles seu invisibiles, qui invidiae aestibus contra fidei ac virtutum profectum anhelant, irascuntur, cruciantur ac persequuntur servos Dei, ad nirant eos in altari rectae fidei bonorum operum velle observantiam. Inde dicitur quod cogitarent tollere genus Jacob qui erant inter eos, et coeperunt ejus occidere, quia clarescente in mundo Evangelio Christi, et omnibus fidem Dei recipientibus, torquebantur persecutores, et poenis eos mactantes inde avertere studebant. Similiter et hostes spiritales cum inciderunt viderint aliquos ex desidia et negligentia se restaurare velle in cultu pietatis, moliuntur eos gladio impietatis occidere, ac pro morte peccatorum trucidare. Sed Judas, fortiter cum scuto fidei hostibus resistens, debellat filios Esau in Idumaea, quia chorus sanctorum doctorum idololatras, qui spinetis vitiorum sunt asperrimi, et funestis
Abbreviated transcription (Latin):
ad ticum ait. Hereticũ hominẽ post pͥmam
&e sccłãm correptionẽ deuita: sciens quia sub¬
uersus est qui eiusmodi est. & delinquit cũ
sit ꝓprio iudicio condemꝑnatꝰ. Hinc & ad qͦs¬
dam delinquentes ait. ꝑuos nomen di blas¬
phematur inter gentes. Ealiter ergo deposito
altari mistico. repomi debent laꝑides illi in mõ¬
te domus in loco aꝑto. quoadusq ueniens ꝓ¬
phã respondeat de eis. quia peccantes redigi
debent sub penitencia: donec ꝑ sanctos doc¬
t̾ores diiudicetur ꝓ cõmisso cͥmine conuetuẽs
satisfactio ꝑpetrata. In locum autẽ eorum la¬
pides integri sedm legem substitui debent.
quia homines fide catholica sani. scientia sc̃ã¬
rum scͥpturarũ imbuti. bonis morib religio¬
si. in locum regiminis unde ceciderunt ꝑre
uaricatores subrogari debent. scd̾m auctorita¬
tem utiꝙ diuine legis. ut sine rep̾hensione
in nouitate uit̾e. & norma iusticie exhibeat᷑
ministeriũ deo in sca eccłia. quam sibi adqui¬

Expanded text:
s ait: Hereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est, et delinquit, cum sit proprio judicio condemnatus. Hinc et ad quosdam delinquentes ait: Per vos nomen Dei blasphematur inter gentes. Taliter ergo deposito reposito altari mystico, reponi debent mystici lapides illi in monte domus in loco apto, quoadusque veniens propheta respondeat dicens docens quia peccantes redigi debent sub poenitentiam, donec per sanctos doctores dijudicentur pro commisso crimine conveniens sanctificatio perpetrata. In loco autem eorum lapides integri secundum legem substitui debent, quia homines fide catholica sani, scientia sanctarum Scripturarum imbuti, bonis moribus religiosi, in locum regiminis unde deciderunt praevaricationes praevaricantes subrogari debent; secundum auctoritates utique divinae legis, ut sine reprehensione in novitate vitae et norma justitiae exhibeatur ministerium Deo in sancta Ecclesia, quam sibi acqui
Abbreviated transcription (Latin):
ficatũ est templũ: significat quia ꝑ totũ hu¬
structura ecclesiȩ cresc̾e numqͣm desuit. Qd̾̃
octauo anno dedicatũ est. & cȩleberrima il¬
la ac maxima sollempnitas a salomone re¬
ge cunctis filiis israhel tempore completȩ de¬
dicationis exhibita: insinuat mistice qđ
ꝑfecto u fine mundi num̃o electorũ. diu
desid̾ate inmortalitatis est secutura festiui¬
tas. & ꝑacto uniu̾salis resurrectionis mira
culo. mox omnes qui ad pacifici regis ue¬
ri scilicet salomonis regnum ꝑtinent. ȩt̾na
cum eo gaudia patriȩ celestis intrabunt.
Nam quia dñs nr̃ octauo die idest post
septimam sabbati resuscitare a morte uo¬
luit: recte numerꝰ octonariꝰ nr̃ȩ quoq re¬
surrectionis festa uentura designat. Qđ
templum ab hostib incensum. rursum dñ
miserante construitur. quod ab ẏdolatris
coinquinatũ. denuo suꝑnȩ pietatis auxllio

Expanded text:
ficatum est templum significat; quia per totum hustructura ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod autem octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis est futura festivitas; et peracto universalis resurrecticulo, mox omnes qui ad pacifici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
mundatur: uarios sc̃e eccłiȩ insinuat euẽ¬
tus. quȩ nunc infideliũ ꝑsecutione prem¬
tur. nunc a ꝑsecutionib reddita liberior.
ꝑiclitatur insidiis: nunc instante soller¬
cia doctorũ fideliũ. quos ad horam ꝑd̾e
uidebatur. ꝑ penitenciã iam castigatos re¬
cipit. Qđ uero templum scdo .xi. & .uran¬

Expanded text:
mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, nunc autem, persecutoribus reddita liberior, periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit. Quod vero templum secundum qua
Abbreviated transcription (Latin):
inquit templum hoc : & in tribus diebus
excitabo illud. Quia iudelicet solutũ pas¬
sione corpus suũ. ipse die t̾cia resuscitauit
ad uitã. Ferunt siquidẽ quia corpꝰ homi¬
nis qͣdragesimo .uͣi. die pꝰ conceptionis initi¬
um. in menbrorũ diftinctione formetur.
Atq ideo non casu gestum s diuinitꝰ pro
muncũ qđ ꝑ templũ figurabatur. in ut̾o
uirginali ꝑfici oportebat. Quod autẽ ence¬
nia ꝑ omnes annos celebrare sanccitum
est: hoc ꝑfecto nos ammonet. ut memo
Taliterꝙ nos agamꝰ. ut non ad iudiciũ. s
sicut dñs his qui bona egerunt ꝑromisit:
resurgere mereamur ad uitã. Et edifi

Expanded text:
inquit, templum hoc et in tribus diebus aedificabo illud ; quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus pminicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrari statutum est, hoc profecto nos admonet ut memoritaliterque nos agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec si
Abbreviated transcription (Latin):
Et cogitauit de altati holocaustorum
qd prophanatũ erat. quid de eo faceret. Q
incidit illi consiliũ bonũ. ut destrueret illd̾.
ne forte esset illis in opprobͥum: quia conta¬
minauerunt illud gentes. Et demoliti sunt
illoł. & reposuert̃ lapides in monte domus
in loco aꝑto: quo adusꝙ ueniret ꝓꝑheta. &
tesponderet de eis. Et acceperunt lapides
integros sodm legem: & edificauerunt al¬
tare nouum scłm illud quod fuit prius.¬

Expanded text:
Et cogitavit de altari holocaustorum, Et cogitavit de altari holocaustorum, qincidit illis consilium bonum, ut destruerent illud, ne forte esset illis in opprobrium, quia contaminaverant illud gentes; et demoliti sunt illud, et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis. Et purgato templo, acceperunt lapides integros secundum legem, et aedificaverunt altare novum secundum illud quod fuerat prius
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. qđ ordinau̾it iudas uiros. ut pug¬
narent aduersus eos qui erant in arce do¬
nec emundarent sancta: quia hoc ordinat
redemptor noster ꝑ predicatores suos. qͣtinus
milites ipsius aduersus eos qui habitant in
arce suꝑbiȩ. hoc est homines inflationis spu
elatos. uel etiã malignos sp̃c suꝑbia tumen¬
tes instanter pugnent. donec corda electoꝵ
ab omni labe iniquitatis expurgent. Et eleg̃
sac̾dotes sine macula uoluntatẽ habentes in
lege dei. & muudauerunt scã: quia eiectis
his de officio ecclesiastico. qui erroris leprã
uel scelerũ maculã in se habebant. uolunta¬
rios atꝙ morib ꝑbos. in fide dei elegit ad¬
ministratores uerbi: ut sc̃e ecclesie conuen¬
ticula. ab omni erroris contagio efficiat ali¬
ena. Ideo subiunctũ est qđ tulerit lapides
contaminationis in locum inmundũ: quia
herecicos qui noluerunt ꝑ conu̾sationẽ recte
fidei & sane doctrine lapides preciosi fieri
ȩiectos. omnib patefecit quod essent reꝓbi.

Expanded text:
tum est quod ordinaverit Judas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta, quia hoc ordinat Redemptor noster per praedicatores suos, quatenus milites ipsius adversus eos qui inhabitabant in arce superbiae, hoc est, homines inflationis spiritu elatos, vel in malignos spiritus superbia tumentes instanter pugnent, donec corda electorum ab omni labe iniquitatis expurgent. Et elegerunt sacerdotes sine macula, voluntatem habentes in lege Dei, et mundaverunt sancta, quia ejectis his de officio ecclesiastico qui erroris lepram vel scelerum maculam in se habebant, voluntarios atque moribus probos in fide elegerunt administratores verbi, ut sanctae Ecclesiae conventicula ab omni erroris cogitatio contagio efficiat aliena. Imo subjunctum est quod tulerit lapides contaminationis in locum mundum, quia haereticos qui noluerunt per conversationem rectae fidei et sanae doctrinae lapides pretiosi fieri, ejectos, omnibus patefecit quod essent reprobi, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
geñi cõmisceret. proiecta doside femina ie¬
rosolimitana. quã priuat᷑ acceꝑat uxorem¬
Et nato ex ea filio antipatro. sociat sibi ma¬
riannẽ filiã alexandri. neptẽ aristobolifr̃
hẏrchani. qui ante eum erat rex iudeorũ.
Hec quinꝙq: ei filios genuit: quorũ duos alex¬
andrũ & aristobo aat lum ipse necauit
in samaria. Nec mõra post etiã matrẽ illoꝵ.
qua nicħ carius nouerat: simili scelere pe¬
mit. E quib aristobolus ex beronice sus¬
ceꝑat filium herodẽ. quem in actib apos¬
toloꝵ ab angelo ꝑcussum legimꝰ. nec nonad
ea quȩ supͣ crudeliter gesserat. ȩtiam hoc ad¬
didit. ut uirum sororis suȩ salome int̾fi¬
ceret. Et cum eam alii tradidisset uxorẽ: etiã
hunc necauit. Scribas quoq & int̾pretes
diuinȩ legis simili scelere occidit. Cũ autẽ
audisset xp̃i dñi nostri natiuitatẽ. quȩ u

Expanded text:
generi commisceret, projecta Doside femina Hierosolymitana, quam privatus acceperat uxoreet nato ex ea filio Antipatro, sociat sibi Mariamnem filiam Alexandri, neptem ArHircani, qui ante eum rex erat genti Judaeorum. Haec quinque filios ei genuit, quorum duos, Alexandrum et Aristobolum, ipse necavit in Samaria; nec multo post et matrem filiorum, qua nil charius noverat, simili scelere peremit, e quibus Aristobolus Herodem ex Berenice susceperat filium, quem in Actibus apostolorum ab angelo percussum legimus . Nec non ad ea quae supra crudeliter gesserat et hoc addidit ut virum sororis suae Salome interficeret, et cum eam alii tradidisset uxorem, et hunc necavit; scribas quoque et interpretes divinae legis simili scelere occidit. Cum autem Christi Domini nostri nativitatem, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
quartũ agens annum: regni uero septimum.
phylippi tetrarchiã trib annis oꝑtinens. Qr¬
to autem ȩtiam herodis sibi adiungens. tͥb¬
autem reliquis annis sub claudio cesare ex¬
actis. Post agripꝑam patrem regnum iudee
tenentem annis .uii. filius suiis agripꝑa ac̃
claudio substicuiturꝰ in regnum: qđ tenuit
annis . NUI Hoc est usq ad scdm annum
uespasiani: quando urbis excidiũ factum ẽ.
Qualit̾ autẽ iosephus de hoc narret. hoc in
loco ponendum esse censuimꝰ. Claudius inqͥt
agrippam filium agrippȩ iudeorũ regẽ con¬
riȩ quoꝙ & galileȩ. & regionis quȩ dicitur
trans iordanem ꝑcuratorem misit. Et pꝰ pauca
addidit ȩtiam hec. Inflaminatur autẽ & se¬
dicio acerbissima a pontificib adũsum sac̃¬
dotes. & pͥmos plebis ierosolinorũ. Quorũ

Expanded text:
quartum agens annum, regni vero septimum, quartum agens annum, regni vero septimum, ans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exactis. Post Agrippam patrem regnum Judaeae tenentem annis sex filius ejus Agrippa a Claudio substituitur in regnum, quod tenuit annis viginti sex, hoc est, usque ad secundum annum Vespasiani, quando urbis excidium factum est. Qualiter autem Josephus de hoc narret , hoc in loco ponendum esse censuimus. Claudius, inquit, Agrippam filium Agrippae Judaeorum regem conriae quoque, Galilaeae et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misit. Et post pauca addidit haec: Inflammatur autem et seditio acerbissima a pontificibus adversum sacerdotes et primos plebis Jerosolymorum, quorum