comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam mira ẽ. ꝓfun¬
ditas eloquiorum dĩ
Libet huic intenderẽ
libet eius intima gr̃a
duce penitrare. Hanc quoties in¬
telligendo discutimus: qͥd aliud
quam silliuarum opacitatẽ in¬
gredimur: ut in eiꝰ restrigerio ab
huiꝰ seculi aestibus abscondamur
ibiq uiridissimas sententiarum
herbas legendo queramus tract¬
tando reiminemꝰ : In ea locutio¬
ne quȩ ad uos fratres kmĩ nudiꝰ¬
tertiꝰ facta est : qualit̃ animalia
uel quattuor eiꝰ euuangeli stas.
atq ꝑfectos omnes fignificent
dictum est: Iuorum uidelcet
anmaliim adhuc subtilius
uirtus expriit᷑: ut ad eorum
imitationem. nos quoq insirim
& despicabiles. inquantum deo
largiente possumus extendam᷑
tus sp̃s.: illuc gradiebantur. In
electis & reꝓbis. diuersi sunt im¬
petꝰ. In electis uidelicet impetꝰ
sp̃s : in reprobis impetꝰ carnis. Im¬
petus quippe carnis. ad odium.
ad elationem. ad immundiciã.
ad rapinam: & ad exteriorẽ głam
ad crudelitatem. ad ꝑfidiam. ad

Expanded text:
quam mira est profunditas eloquiorum Dei! Libet huic intendere, libet ejus intima, gratia duce, penetrare. Hanc quoties intelligendo discutimus, quid aliud quam silvarum opacitatem ingredimur, ut in ejus refrigerio ab hujus saeculi aestibus abscondamur? Ibi viridissimas sententiarum herbas legendo carpimus, tractando ruminamus. In ea locutione quae ad vos, fratres charissimi, nudiustertius facta est qualiter ostensa vel quatuor ejus evangelistas atque perfectos omnes significent, dictum est. Quorum videlicet animalium adhuc subtilius virtus exprimitur, ut ad eorum imitationem nos quoque infirmi et despicabiles, in quantum, Domino largiente, possumus, extendamur. tus spiritus, illuc gradiebantur. » In electis et reprobis diversi sunt impetus. In electis videlicet impetus spiritus, in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nis sollicita mente redeamus:
Reddamus creatorinro gratias
de bonis que accepimus : eiq
cum ysaia ꝓpħa supplicit̃ dicamꝰ:
Omnia operanr̃a: operatꝰ es noħ
bona enim nr̃a eius sunt opera:
cuiꝰ uiscerib non suffecit. ut nos
erigeret: nisi & semetipsum pro
nob̾ inclinaret Sienim coȩt̾nus
patri deus ante secula ñ fieret
homo in tempore: ꝗͣndo homo
temporalis saperet et̃na: Nescen¬
sio ergo ueritatis : ascensio facta
est homi litatis nr̃e. Demus ei glo¬
riam: demus laudem: qui uiuit
cum patre in unitate sp̃s scĩ ds:¬

Expanded text:
nis sollicita mente redeamus. nis sollicita mente redeamus. Reddamus Creatori nostro gratias de bonis quae accipimus, eique cum Isaia propheta suppliciter dicamus: Omnia opera nostra operatus es nobis . Bona enim nostra ejus sunt opera, cujus visceribus non suffecit ut nos erigeret, nisi et semetipsum pro nobis inclinaret. Si enim coaeternus Patri Deus ante saecula non fieret homo in tempore, quando homo temporalis saperet aeterna? Descensio ergo veritatis ascensio lacta est humilitatis nostrae. Demus ei gloriam, demus laudem, qui vivit cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalomonem dicit᷑ Ad locum
de quo exeunt flumina reuer¬
tuntur : ut iterum fluant: Siue
enim inuircutibus seuindoctri¬
na. quid aliud sunt scĩ uiri: quã
flumina quȩ terram cordis car¬
nalium aridam rigant. sed si¬
ue in operectione quam faciunt.
seu indoctrinȩ uerbis citiꝰ sicca¬
rentur : nisi ꝑ intentionem cor¬
dis semꝑ sollicite ad locum de
quo exeunt redirent: Si enim
introrsus non redeant. ac sese
i amore conditoris. desiderio¬
rum uinculis non astringant.¬
& manus ab eo quod agebat de¬
ficit: & lingua ab eo quod loque¬
batur arescit Sed intus semꝑ
ꝑ amorem redeunt: ut hoc qđ
in publico operantes atq loq̃n¬
tes sundunt: insecreto suo ad
sontem amoris hauriunt. Aman¬
do enimdiscunt: quod docendo
pserunt: Ad locum ergo de quo
exeunt flumina reuertuntur.
ut iterum fluant: quia aquam
sapientie inde semꝑ hauriunt
unde tiritur: ne cum currerit
exsiccetur: Pomne ergo quod
agimus : ad fontem ueri lumi¬

Expanded text:
Salomonem dicitur: Ad locum Salomonem dicitur: Ad locum de quo exeunt flumina revertentur ut iterum fluant . Sive enim in virtutibus, seu in doctrina, quid aliud sunt sancti viri quam flumina quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis, citius siccarentur, nisi per intentionem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus ad cor non redeant, ac sese in amore conditoris desideriorum vinculis non astringant, et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Sed intus semper per amorem redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod docendo proferunt. Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant, quia aquam sapientiae inde semper hauriunt unde oritur, ne cum cucurrerit exsiccetur. Per omne ergo quod agimus ad fontem veri lumi
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc aut nos quid intuemini:
quasi nostra uirtute aut pieta¬
te fecerimꝰ hunc ambulare :
Deus abraham. deus ysaac. & ds̃
ia cobdeus patrum nostrorum
glorificauit filium suum ihm.
Et paulo post: In fide nomi¬
nis eius: hunc quem uidistis
& nostis confirmauit nomen
eius: Signum quippe faciens.
intuentium oculos miraculi ki¬
mine ꝑstrinxit: sed humilita¬
tem custodiens. & laudẽ auc¬
tori reddens : quasi unde uene.¬
rat rediens ipsa lux fulguris
unde fuerit ostendit Sancta
itaq animalia cum ad signa
operanda ueniunt. & cum ad¬
ad reddendam auctori suo
gloriam intus apud semet ipsa
redeunt. fulgur sunt : quia &
ostendendo miracula & exẽpla
humilitatis p̃bendo mentes in¬
tuentium feriunt. & incenduN.
In omniaũt quod faciunt. id¬
circo semꝑ ad laudem creatoris
redeunt. ut in ea uirtute quã
accipiunt uera stabilitate ꝑsist.¬
stant Nam siquid sibi tribuer.¬
rent: in hoc quod acceperant sta¬
re non possent Unde etiam bene

Expanded text:
in hoc, aut nos quid intuemini, in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum . Et paulo post: In fide nominis ejus hunc quem vidistis et nostis, confirmavit nomen ejus . Signum quippe faciens, intuentium oculos miraculi lumine perstrinxit; sed humilitatem custodiens, et laudem auctori reddens, quasi unde venerat rediit, quia lux fulguris unde fuerit ostendit. Sancta itaque animalia cum ad signa operanda veniunt, et cum ad reddendam auctori suo gloriam intus apud semetipsa redeunt, fulgur sunt, quia et ostendendo miracula, et exempla humilitatis praebendo, mentes intuentium feriunt et incendunt. 16. In omne autem quod faciunt, idcirco semper ad laudem Creatoris redeunt, ut in ea virtute quam accipiunt, vera stabilitate persstant. Nam si quid sibi tribuerent, in hoc quod acceperant, stare non possent. Unde bene etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ corda peccantium feriunt:
Sed ista iacula habent arma
Scitis fratres. quia p̃liatores iuiri
iacula mittunt : armis uero
muntuntur: Dum ergo uerbis
addunt miracula : quasi armis
se munrunt ne ipsi feriantꝰ: In
lumtne iacula tua ibunt : quia
in aperto exeunt uerbadĩ: Seqd
quia comitaridebent sententi
as doctorum. facta miraculorũ:
recte subiungitur insplendore
fulgoris armorum tuorũ: quia
cum addis eis arma miraculoꝵ:
mentes ꝑsequentium fulgutañ.
ut eos ꝑsequi non p̃sumant: Hec
itaq animalia uadunt & reuer¬
tuntur. insimilitudinẽ fulgu¬
ris coruscantis: quia post quam
mira sancti int̾ homines faci¬
unt: postquam corda audien¬
tium sparso lumine incenduis.
ad dandam auctori suo gloriam
redeunt: ut illi laudẽ reddanł.
ꝑ quem se facere talia sciunt:
Sic petrus cũ sanato homine
qui claudus exutero matris
fuerat signum fecit. quod om̃s
qui cognoscerent. ualde mira¬
rentur: dixit Iuid mtramini

Expanded text:
quae corda peccantium feriunt. quae corda peccantium feriunt. Sed ista jacula habent arma. Scitis, fratres, quia praeliatores viri jacula mittunt, armis vero muniuntur. Dum ergo verbis addunt miracula, quasi armis se muniunt, ne ipsi feriantur: In lumine jacula tua ibunt, quia in aperto exeunt verba Dei. Sed quia comitari debent sententias sanctorum doctorum facta miraculorum, recte subjungitur: In splendore fulguris armorum tuorum, quia dum addis eis arma miraculorum, mentes persequentium fulgurant, ut eos persequi non praesumant. Haec itaque animalia vadunt et revertuntur in similitudinem fulguris coruscantis, quia postquam mira sancti inter homines faciunt, postquam corda audientium sparso lumine incendunt, ad dandam auctori suo gloriam redeunt, ut illi laudem reddant per quem se posse talia sciunt. 1212 15. Sic Petrus, cum, sanato homine qui claudus ex utero matris fuerat, signum fecit quod omnes qui cognoscerent valde mirarentur, dixit: Quid miramini
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt Iuã nec uidere sic̃
est. nec loqui p̃ualent sicut ui¬
derunt: loquentes aut̃ uerbis
suis. corda audientium feriant
& incendunt. Iuasi ergo fulgus
coruscans redeunt: qui cũ cele¬
stia loquunt᷑. quia ꝑ eos suꝑnũ
lumen int̾micat. ad amorem
celestis patrie mentes audienti¬
um inflaminant. More itaq
coruscantis fulguris cũ loq̃ndo
ꝑcutiunt: ignem spiritualis si¬
derispargunt: Alio quoq: modo
sancta ammalia uadunt & re¬
deunt. Uadunt : cum ad sinuan¬
dam celesti doni gratiam. inP̃di¬
catione mittuntur : atq ut ad
fidem trahant. mira coram infi-¬
delib faciunt Redeunt: quia
hec omnipotentis dni uirtuti
tribuentes : sibimet ipsis quefe¬
cerint non ascribunt: Cumenĩ
stupenda faciunt fulgur sunt.¬
quia corda intuentium concu¬
tiunt : terrent. illuminant: &
accendunt Vnde scriptum ẽ. In
lumine iacula tua ibunt. insple¬
ndore fulgoris armorũ tuorum:
Iacula dĩ sunt uerba sanctorũ :

Expanded text:
cendunt, quam nec videre sicut cendunt, quam nec videre sicut est, nec loqui praevalent sicut viderunt. Loquentes autem verbis suis corda audientium feriunt et incendunt. Quasi ergo fulgur coruscans redeunt, qui, cum coelestia loquuntur, quia per eos supernum lumen intermicat, ad amorem coelestis patriae mentes audientium inflammant. More itaque coruscantis fulguris cum loquendo percutiunt, ignem spiritalis desiderii spargunt. 14. Alio quoque modo sancta animalia vadunt et redeunt. Vadunt enim cum ad insinuandam coelestis doni gratiam in praedicationem mittuntur, atque ut ad fidem trahant, mira coram infidelibus faciunt; sed redeunt, quia, haec omnipotentis Domini virtuti tribuentes, sibimetipsis quae fecerint non ascribunt. Cum enim stupenda faciunt, fulgur sunt,quia corda intuentium concutiunt, terrent, illuminant, et accendunt. Unde scriptum est: In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulguris armorum tuorum . Jacula Domini sunt verba Sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
malia uadunt & non reuertunt᷑.
atq uadunt & redeunt: quia
sancti uiri & ab actiua uita quã
app̃henderunt ad iniquitates
non reccurrunt. & a contẽplati¬
ua quam tenere iugit̃ non
possunt : in actiuam relabunt᷑.
Sicut enim dictum est: In ipso
infirmitatis suȩ pondere deuicti
ad semet ipsos repulsi redeunt :
ut euntes discant quid deside-¬
rant: & reuertentes ubi iaceant
sciant Euntes intelligant ubi
nondum sunt: reuertentes
quid sunt Sed qualit̾ hec scã
animalia redeant de monstrat᷑.
cum subditur In similitudinẽ
sulguris coruscantis: hene aut̃
reuertentia animalia corus¬
canti fulgureͥ comparantur
quia sancti uiri tumad suꝑna
contemplanda euolant. cum
primitias sui spẽ in celestis pa¬
triȩ amore ligant. sed grauati
humane conuersationis ponde¬
re.ad semet iposos redeunt: bona
celestia quȩ saltim ꝑspeculum
contemplari potuerunt frĩb
denunciant eorumq animos
in amore intime claritatis ac¬

Expanded text:
malia vadunt et non revertuntur, malia vadunt et non revertuntur, atque vadunt et redeunt; 1211 quia sancti viri et ab activa vita quam apprehenderunt ad iniquitates non corruunt, et a contemplativa, quam tenere jugiter non possunt, in activam relabuntur. Sicut enim dictum est, ipso infirmitatis suae pondere devicti, ad semetipsos repulsi redeunt, ut euntes discant quid desiderent, et revertentes ubi jaceant sciant. Euntes intelligant ubi nondum sint, revertentes quid sint. 13. Sed qualiter haec sancta animalia redeant, demonstratur cum subditur: In similitudinem fulguris coruscantis. Bene autem revertentia animalia coruscanti fulguri comparantur, quia sancti viri cum ad superna contemplanda evolant, cum primitias sui spiritus in coelestis patriae amore ligant, sed gravati humanae conversationis pondere ad semetipsos redeunt, bona coelestia quae saltem per speculum contemplari potuerunt, fratribus denuntiant, eorumque animos in amorem intimae claritatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
piis actib intus uero scĩs deside¬
riis nutritur. Hinc & enun de
ꝑfectis uiris post contemplatio¬
nem suam redeuntib dicitit᷑.
Memoriam suauitatis tuȩ eruc¬
tabunt: Dulcetinem quippe
suauitatis intimȩ quiut cumq
possunt uelut ex quodam coruis¬
co pregustando tangere eius
memoriam student recolendo.
semꝑ & loquendo ructare Unde
& apte nos psalmista ammonet
dicens Lux orta est iusto: & rectis
corde leticia: Letamini iusti in
dño : & confitemini memorie
sanctitatis eius Qui rursus ait.
Quam magna multitudo dulce¬
dinis cuȩ̃ dñe Quȩ uidelicet qr
magna eẽt. nullomodo agnosce¬
ret: nisi hanc aliquatenus. con¬
templando gustassec. Hinc ite¬
rum dicit. Ego dixi in excessu
meo: Piectiis sum a uultuocłoꝵ
tuorum: Nisi enim in mentis
excessu subleuatus. dulcedinẽ
suauitatis eterne cognouisset :
in hoc adhuc mundo retentus
non discerneret quã longe pro¬
iectus iaceret Ostensa ergo ani-¬

Expanded text:
piis actibus, intus vero sanctis desidepiis actibus, intus vero sanctis desideriis nutritur. Hinc etenim de perfectis viris post contemplationem suam redeuntibus dicitur: Memoriam suavitatis tuae eructabunt . Dulcedinem quippe suavitatis intimae, quia utcunque possunt, velut quodam ex corusco, praegustando tangere, ejus memoriam student recolendo semper et loquendo eructare. Unde et apte nos Psalmista admonet, dicens: Lux orta est justo, et rectis corde laetitia. Laetamini justi in Domino, et confitemini memoriae sanctitatis ejus . Qui rursum ait: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine ! Quae videlicet quam magna esset nullo modo cognosceret, nisi hanc aliquatenus contemplando gustasset. Hinc iterum dicit: Ego dixi in ecstasi mea, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Nisi enim in mentis excessu sublevatus dulcedinem suavitatis aeternae cognovisset, in hoc adhuc mundo retentus non discerneret quam longe projectus jaceret. Ostensa ergo ani
Abbreviated transcription (Latin):
reuerti post. nos nullomodo de¬
bemus : quia post illam ad tor-¬
porem negligentiȩ. ad prauita¬
tis nequitiam quã reliquerat
redit: ẽẽ sine dubio cęleste ani¬
malnescit Cum uero ab actiua
uita ad contemplatiuã surgimꝰ
quia diu mens stare incontẽpla-¬
cione non ualet: sed omne qđ
de eternitate ꝑ speculum & in
enigmate conspicit quasi furcĩ
hoc & ꝑtransitum uidet: ipsa
sua infirmitate ab immensitate:
tantȩ celsitudinis animꝰ repuls
in semet ipso relabitur. Et necesse
est ut ad actiuam redeat: seq
ipsum continue inusu bone
operationis exerceat: ut cum
mens strgere ad contemplanda
celestia non ualet: queq potest
fit ut ipsis sius bonis actibus.
ad superiora rursus incontem¬
plationem surgat: & amoris
pactum de habulo contẽplate
ueritatis accipiat. Inqua quia
diu se tenere ipsa corruptionis
infirmitas non potest : ad bona
rursum opera rediens. suauita¬
tis dĩ memoria pascitur. & foris

Expanded text:
reverti post nos nullo modo dereverti post nos nullo modo debemus, quia qui post illam ad torporem negligentiae, ad pravitatis nequitias quas reliquerat redit, esse sine dubio coeleste animal nescit. Cum vero ab activa vita ad contemplativam surgimus, quia diu mens stare in contemplatione non valet, sed omne quod de aeternitate per speculum et in aenigmate conspicit, quasi furtim hoc et per transitum videt, ipsa sua infirmitate ab immensitate tantae celsitudinis animus repulsus in semetipso relabitur. Et necesse est ut ad activam redeat, seque ipsum continue in usu bonae operationis exerceat, ut cum mens surgere ad contemplanda coelestia non valet, quaeque potest fit ut ipsis suis bonis actibus adjuta ad superiora rursus in contemplationem surgat, et amoris pastum de pabulo contemplatae veritatis accipiat. In qua quia diu se tenere ipsa corruptionis infirmitas non potest, ad bona rursus opera rediens, suavitatis Dei memoria pascitur, et foris
Abbreviated transcription (Latin):
do misericorditer recedit:
Discurrens ergo & mobilis sp̃s
dicitur : quia in signis atq uir¬
tutib iuxta unius cuiꝰq uotũ
sus quippe. ad celeritatem ꝑtinet
Incer ꝑfectos autem discurrit
sp̃s: quia & si ab eorum corde ad
momentum recesserit : citius
redit: Dequituꝵ Et animalia
ibant & reuertebant᷑ : insimili¬
tudine fulguris coruscantis.
Cum superius diccum sit. non
reuertebantur cũ ambularent.
qua ratione nunc dicit᷑. anima¬
lia ibant & reuertebantur : Ual¬
de sibi hec uidentur ẽẽ contraria:
quia ibant & non reuertebant᷑:
& ibant & reuercebant᷑ Ded qͣ¬
liter intelligendum sit citius ag¬
noscimus : siduas uitas actiuam
scilicet & contemplatuiam. sollici¬
te discernamus: In una enim
fixi ꝑmanere possumus : in altera
autem intentam mentem tenere
nullo modo ualemus Cum enim
torporem ny m̃ relinquimus:
nosq ipsos ad bone operationis
studium excitamus: quo alibi
nisi ad actiuam imus. A qua

Expanded text:
do misericorditer recedit. do misericorditer recedit. Discurrens ergo et mobilis spiritus dicitur, quia in signis atque virtutibus juxta uniuscujusque votum sus quippe ad celeritatem pertinet. Inter perfectos autem discurrit spiritus, quia etsi ab eorum corde ad momentum recesserit, citius redit. Sequitur: « Et animalia ibant, et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. 12. Cum superius dictum sit: Non revertebantur cum ambularent, qua ratione nunc dicitur: Animalia ibant et revertebantur? Valde sibi haec videntur esse contraria, quia ibant et non revertebantur, et ibant et revertebantur. Sed qualiter intelligendum sit citius agnoscimus si duas vitas, activam scilicet et contemplativam, sollicite discernamus. In una enim fixi permanere possumus, in altera autem intentam mentem tenere nullo modo valemus. Cum enim torporem nostrum relinquimus, nosque ipsos ad bonae operationis studium excitamus, quo alibi nisi ad activam imus? A qua
Abbreviated transcription (Latin):
tamen discursus atq mobilitas
sp̃s : requisitionis alterius con-¬
sideratione intelligi In scõrum
quippe cordib uxta quasdam
uircutes semꝑ ꝑmanet: uixta
quasdam uero recursurus uenit
& uenturus recedit In fide & eñĩ
spe a caritate. & in bonis sine
quib ad celestem patriam non
potest quis uenire : Sicut ẽ. humi¬
litas. castitas. iustitia. atq mise¬
ricordia: ꝑfectorum corda non
deserit. In ꝓphetie uero uirtute
doctrinȩ facundia. miraculorũ
ex hibitione: electis stus aliqͣndo
adest: aliquando se subtrahit
Adest ut eleuentꝰ: & semet ipsum
subtrahit ut humilientur Ad est
ut eos ostensauirtute glorificet.
recedit ut semec ipsos sub tracta
eius uirtute cornoscant: Ad est
uit ostendat quid ꝑ ipsos sint.
recedit ut patefaciat qui uel qͣles
remaneant sine ipso In his itaq
uirtutib sine quib ad uitam
Inhis uero ꝑ quas sanctitatis
uirtus ostenditur: aliquando
misericorditer p̃sto est & aliꝗͣn¬

Expanded text:
tamen discursus atque mobilitas tamen discursus atque mobilitas Spiritus requisitione alterius considerationis intelligi. In Sanctorum quippe cordibus juxta quasdam virtutes semper permanet, juxta quasdam vero recessurus venit, et venturus recedit. In fide etenim, spe, atque charitate, et in bonis aliis, sine quibus ad coelestem patriam non potest perveniri, sicut est humilitas, castitas, justitia, atque misericordia, perfectorum corda non deserit. In prophetiae vero virtute, doctrinae facundia, miraculorum exhibitione, electis suis aliquando adest, aliquando se subtrahit. Adest ut eleventur, et semetipsum subtrahit ut humilientur. Adest ut eos ostensa virtute glorificet, recedit ut semetipsos subtracta ejus virtute cognoscant. Adest ut ostendat quid per ipsum sint, recedit ut patefaciat qui vel quales, remaneant sine ipso. In his itaque virtutibus sine quibus ad vitam In his vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, aliquando misericorditer praesto est, et aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
diens. inter pennata animalia
discurrit : quia sc̃s sp̃s qui simul
singulis. atq omnib presto fit
& incendit quos contigerit. & in
illuminat quos incendit : ut post
frigus pristinum accensi arde¬
ant: & ꝑ ignem amoris quem
acciperint̾ flaminas exemploꝵ
reddant fulgur quippe de hoc
igne egrediens: torpentes mentes
ꝑcutit: easq ꝑcuciendo excitat.
& iiflammat : ut post amorem
illius ardentes parit̃ & lucentes
currant Vnde alias scriptũ ẽ
Tronus eius flamina ignis: rote
eius ignis accensus. Hi enimiqͥ
animarum custodes funt. &¬
pascendi gregis onera susce perunł:
mutare loca minime ꝑmittunt᷑:
Sed quia uno in loco positi diui¬
nitatis in se p̃sentiam portant.¬
& ardent thronus dĩ flamina
ignis dicitꝰ. In his autem qui
amore dñi in p̃dicatione dis-¬
currunt. rotȩ eius ignis ardens
sunt: qui cum eiꝰ desiderio per
loca discurrunt: unde ipsi ar-¬
dent. & alios accendunt Potest

Expanded text:
diens inter pennata animalia diens inter pennata animalia discurrit, quia Spiritus sanctus simul singulis atque omnibus praesto fit, et incendit quos contigerit, et illuminat quos incendit, ut post frigus pristinum accensi ardeant, et per ignem amoris quem acceperint flammas exemplorum reddant. Fulgur quippe de hoc igne egrediens torpentes mentes percutit, easque percutiendo excitat et inflammat, ut post amorem illus ardentes pariter et lucentes currant. Unde alias scriptum est: Thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis accensus . Hi enim qui animarum custodes sunt, et pascendi gregis onera susceperunt, mutare loca minime permittuntur. Sed quia uno in loco positi, divinitatis in se praesentiam portant et ardent, thronus Dei flamma ignis dicitur. Hi autem qui amore Domini in praedicatione discurrunt, rotae ejus ignis ardens sunt, quia cum ex ejus desiderio per varia loca discurrunt, unde ipsi ardent et alios accendunt. 11. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
Iuaigitur ratione discurrere
spm dicamus : dum cuncta
intra ipsum sint. & locꝰ nusquã
t̃rarum : Et tamen cum laus
sapientie describeretur: ad¬
adiunctum est Est enim in
illa sp̃c intellectus : sp̃s unicus:
multiplex: fubtilis: mobilis.
& paulo post. Humanus. stabibis:
Inquibus rursum uerbis. magna
nob̾ questio oritur. cur iste sp̃c̃
qui implet omnia: simul mobilis
& stabilis dicatur. Ded si ad usũ
consuetudinis humanȩ recurri¬
mus: sensum cicius loquentis
inuenimus: Homo quippe qui in
ea regione in qua est.ubiq discur
rit: ꝓculdubio ubiq obuiam
uenit: & repente ubi ñ creditur
inuenitur. Omnipotentis ergo
sp̃s ut ubiq p̃sentia signaretur.:
simul & mobilis & stabilis dicit᷑.
Otabilis quia ꝑ naturam omnia
continet: mobilis autem dicitus.
quia ubiq etiam nescientibus
occurrit: Tenens ergo omnia. sta¬
bilis. p̃sentem se omnibus ȩxhibens.
mobilis appellatur Oplendor
ergo ignis. & de igne fulgur egre¬

Expanded text:
Qua igitur ratione discurrere Qua igitur ratione discurrere Spiritum dicamus, dum cuncta intra ipsum sint, et locus nusquam vit orbem terrarum . » Et tamen cum laus sapientiae describeretur, adjunctum est: « Est enim in illa Spiritus intellectus, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mobilis. » Et paulo post, « humanus, stabilis. » In quibus rursum verbis magna nobis quaestio oritur, cur iste spiritus, qui implet omnia, simul mobilis et stabilis dicatur; sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe, qui in ea regirit, procul dubio ubique obviam venit, et repente ubi non creditur invenitur. Omnipotentis ergo Spiritus ut ubique praesentia signaretur, et mobilis et stabilis dicitur. Stabilis, quia per naturam omnia continet; mobilis autem dicitur, quia ubique, etiam nescientibus, occurrit. Tenens ergo omnia, stabilis; praesentem se omnibumobilis appellatur. Splendor ergo ignis, et de igne fulgur egre
Abbreviated transcription (Latin):
nis & de igne fubgur egrediens.
Ignis enim nomine. sc̃s spe figu¬
rari solet : de quo in euuangłio
dñis dicit Ignem ueni mittere
in terram: Et quid uolo insi
ut accendatur᷑ Cum enĩcar¬
nalis mens scm̃ spm̃ accipit:
spituali amore succensa ma-¬
lum plangit quod fecte Et
terra ardet. quando accu¬
sante se conscientia cor pecca¬
toris uritur : atq indolore
penitentiae crematur: Hinc
rursts scriptum est Peus tuus.
ignis consumens est. Quia enĩ
mentem quam repleuerit eã
a peccatorum rubigine mundã
reddit : Creatornr̃ & ignis dicit᷑
& consumens. Sanctꝰ ergo spc̃
in meclio animalium splendor
ignis. & de igne fulgur egredi¬
ens discurrere dicitur : quia
umuersam eccłam replens. in
electorum cordib ex se ipso flã¬
mas amoris ꝓicit: ut corusci
more ꝑ terrorem feriat : & ad
amorem suum corda torpentia
ternus : querendum nobis est
cur discurrere dicat᷑ Omnis
& ẽnim qui discurrit: accedit
ad locum in quo non fuit.¬
& eum deserit in quo fuit:

Expanded text:
nis, et de igne fulgur egrediens. Ignis enim nomine sanctus Sprari solet. De quo in Evangelio Dominus dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut accendatur? » Cum enim carnalis mens sanctum Spiritum accipit, spiritali amore succensa malum plangit quod fecit. Et terra ardet, quando accusante se conscientia cor peccatoris uritur, atque in dolore poenitentiae crematur. Hinc rursus scriptum est: « Deus tuus ignis consumens est . » Quia enim mentem quam repleverit, eam a peccatorum rubigine mundam reddit: Creator noster et ignis dicitur et consumens. Sanctus ergo Spiritus in medio animalium splendor ignis et de igne fulgur egrediens discurrere dicitur, quia universam Ecclesiam replens, in electorum cordibus ex seipso flammas amoris projicit, ut corusci more per terrorem feriat, et ad amorem suum corda torpentia ternus, quaerendum nobis est cur discurrere dicatur. Omnis etenim qui discurrit, accedit ad locum, in quo non fuit, et eum deserit in quo fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lia : apparuit rotauna
suꝑ terram. uixta arrima¬
lia: habesis quattuor facies. Et
aspectus rotarum & opus earum:
quasi uisio maris: Et unasimili¬
tudo ipsorum quattuor Et aspec¬
tus earum . & opera earum: quasi¬
si sit rota in medio rotȩ ꝑ quattuor
partes earum euntes ibant. & ñ

Expanded text:
lia apparuit rota una super terram iuxta animalia habens quattuor facies et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris et una similitudo ipsarum quattuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae per quattuor partes earum euntes iba
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat: quantum ꝓ dõ bona
operatur Metiantur gͦ fideles
populi uirtutes inquadrũ.
quia unusquisq qui in actiue
uite exercitio uersatur. tantũ
credit quaritum sperat &amat
& operat. Tantum sperat :¬
quantum credit &operatur
& amat. Tantum amat. qͣntã
credit: sperat & operat᷑. Tan¬
tum operatur quantũ creditꝰ¬
& amat & sperat: Quia itaq
in scã eccłia populi multi
sunt & robusti ꝑfidem. &
longanimes ꝑ spem. & ampli
ꝑ caritatem & edificaces per
operationem : atriũ templi
centũ cubitis. in quadro men¬
suratur. Nam ut aliud qͦq

Expanded text:
indicat, quantum pro Deo bona indicat, quantum pro Deo bona operatur. Metiantur ergo fidelis populi virtutes in quadrum, quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur tantum credit quantum sperat, et amat, et operatur; tantum sperat quantet amat, tantum amat quantum credit, sperat et operatur, tantum operatur quantum credit, amat, sperat. Quia itaque in sancta Ecclesia populi multi sunt, et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi 100 cubitis in quadro mensuratur. Nam ut aliud q
Abbreviated transcription (Latin):
modum ꝑfecta ẽ. longaminitas
spei. ꝑ singłos ꝑfecta latitudo
caritatis. ꝑfecta certitudo fidĩ.
ꝑfectum studium oꝑationis.
atrium templi ꝑ quadrum
centum cubitos habet. In mn¬
sura autem quadri. ñ aliꝰ latꝰ
matus est. neq aliud minus: sed
cuncta simul quattuor latera
equali spacio tendunt᷑. quia
& ipsas easdem uirtutes quas
diximus. fidem scilicet. spem
caritatem atq operationẽ quã¬
diu m hac uita uiuimus eqͣ¬
les sibi ẽẽ. apud nosmet ipsos
inuenimꝰ: Idcirco aut̃ mator
spe & fide caritas dicitur :
quia postquã ad auctoris nr̃i
speciem ꝑuenit᷑: spes quidẽ &
fides transit: sed caritas man&¬
tIam nunc & quantum credimꝰ
tantum amamus . & quantum
amamus.: tantum de spe p̾su-¬
dicit nosse dm̃ & mancdata eiꝰ
non custodit. mendax ẽ. Notiuia
quippe dĩ ad fidem ꝑtinet.:
mandatorum custodia ad Ope¬
rationem. Cum ergo tempus
uirtꝰ & locus operandi subpetit.
tantoquis operat᷑. quanto dm̃
nouerit. Et tantum se nossedm̃

Expanded text:
os perfecta est longanimitas spei, perfecta latitudo charitatis, perfecta certitudo fidei, perfectum studium operationis, atrium templi per quadrum centum cubitos habet. In mensura autem quadri non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera aequali spatio tenduntur, quia et ipsas easdem virtutes, quas diximus, fidem scilicet, spem, charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus, aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe et fide charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et fides transit, sed charitas permanet. Nam nunc et quantum credimus, tantum amamus; et quantum amamus, tantum de spe praesudicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Notitia quippe Dei ad fidem pertinet, mandatorum custodia ad operationem. Cum ergo virtus, tempus et locus operandi suppetit, tantum quis operatur, quantum Deum noverit; et tantum se nosse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnis iamciuib int̃ ẽẽ concu¬
piscunt. Dura eis apparet seruit᷑
longitudo peregrinationis suȩ:
regem indecore suo uidere desi-¬
derant: & flere cotidie ex eiꝰ amo-¬
re non cessant. ui istinisi altare
sunt aureum in quorũ corda
aromata incensasunt: quiauir¬
tutes ardent: Bene aut de eodem
altari duiꝰt. quod ante uelum
archȩ sit positum in scã scõrum
Archa quppe testam̃ti ipse nob̃
factꝰ ẽ. de quoscriptũ nouimus.¬
Inquo suit om̃s chesauri sapi-¬
entie & suentie absconditi.
Archa nera uelum est redẽptor
nr̃ in cȩlos Ultare uero aureum
in quo thimiama incendit᷑ ante
cum magnis uirtutib in dei
amore succersa sunt: ꝑ scm̃ desi¬
derium in ilb ardent quem
adhuc reuelita facie ñ possunt
tare uelumẽ : quia hoc qđ nos
adhuc a uisione cdĩ separat cor-¬
ruptionisnr̃ȩ obstaculũ remotũ
non ẽ. Sed quo usq ante uelum
sumus: oportet ut quasi thimi¬
amatis incinsum flamina amoris

Expanded text:
supernis jam civibus interesse concusupernis jam civibus interesse concupiscunt. Dura eis apparet servitus, longitudo peregrinationis suae. Regem in decore suo videre desiderant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant . Quid isti nisi altare sunt aureum, in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus ein quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Arca intra velum est redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent, quem adhuc revelata facie videre non possunt. tare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat, corruptionis nostrae obstaculum remotum non est, sed quousque ante velum sumus, oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam aliquando lenit pra¬
ua toleremus. nos sũmopere
debeamus intentione nostra
uedelicet exteriꝰ aliud uͦ. interiꝰ:
Vnum matrio : aliud ante ar¬
cham Onum quod aere cooꝑtũ
ẽ. aliud quod auro uestit Atq
in altari ereo. cremant carnes.
InAltare uero aureo incendttur
quod foris concremant᷑ carnes
quia duo sunt compuntionis
genera atq alii ad huc ꝑtimorẽ
rem plangunt: aliiuero rainse
ꝑ amorem lamentis afficiunt :
Multi namq peccatorum suorum
memores: dum supplitia eterna
ꝑtimescunt cotidianis se lacrimis
affligunt: Plangunt mala que
secer̃ & incendunt uitia igne cõ-¬
punctionis quoꝵ adhuc suggesti¬
ones in corde paciunt᷑ Iuid
istinisi altare sunt ȩreum: in qͦ
carnes ardent: quia adhuccis
carnalia opera planguntar
Alii uero a carnalib uitus liberi
aut longis iam fletib securi: amo¬
ris flamina in compunctionis
lacrimis mardescunt. Cȩlestis
patriȩ: p̃mia cordis oculis ꝓpont.

Expanded text:
entiam aliquando leniter praentiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopere debeamus intentionem nostradelicet exterius, aliud vero interius. Unum in atrio, aliud ante arcam, unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vestitur, atque in altari aereo concremantur, carnes, in altari vero aureo incendunturquod foris concremantur carnes,  videmus, quia duo sunt compunctionis genera, atque alii adhuc per timorem rem plangunt, alii vero jam se per amorem in lamentis afficiunt? Multi namque, peccatorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt. Plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiuntur. Quid isti nisi altare sunt aereum in quo carnes ardent, quia adhuc ab eis carnalia opera planguntur? 21. Alii vero, a carnalibus vitiis liberi, aut longis jam fletibus securi, amoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& latitudinem centum cubitoꝵ
ꝑ quadrum. Sepe iam per¬
longitudinem longanimitatẽ
spei: ꝑ latitudinem uero cari-¬
ẽ qreren. Tatis amplitudinem diximus
figurari. Centenariꝰ aũt mimerꝰ
in quo denariꝰ decies ducitur.
qđ summã ꝑfectionis signet.¬
plene superiꝰ dictum est. Id
ẽ. itaq atrium spĩtalis edificii
nisi amplitudo fidelium popłoꝵ:
Ipsa autem longanimitas spei
& latitudo caritatis. uacua in
cordib fidelium nonẽ: Nam ꝑ
fidem quicquic ualet operat᷑

Expanded text:
et latitudine centum cubitorum et latitudine centum cubitorum per quadrum. 17. longitudinem longanimitatem spei, per latitudinem vero charitatis amplitudinem diximus figurari. Centenarius autem numerus in quo denarius decies ducitur, quod summum perfectionis signetplene superius dictum est. Quid est itaque atrium spiritalis aedificii, nisi amplitudo fidelium populorum? Ipsa autem longanimitas spei, et latitudo charitatis vacua in cordibus fidelium non est, nam per fidem quidquid valet operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dibi minime moriunt᷑ : qui in
conspectu hominum dm̃ de fua
morte glorificant: adquem ꝓue¬
nire etiam moriendo festinant:
Pensemus itaq mortem mortem
scorum: quantũ eoꝵ obꝓbrium
ab infidelib fuit: sed quantaꝰ:
laus dnĩ m. corde fidelium excre
iuuit: & nemo sibi morit᷑: qr
suam głam. nec uiuendo nec
moriendo quester̃. Dideamus
si ipse pͥmus pastor eccłiȩ quisibi
non uicit sibi sit mortuus:
dicat: Hoc aũt cdix̃ significans
qua morte clarificatur eẽtdm̃
Non ergosibi ẽ. mortuus : qui
dm̃ clarificauit in morte. Dis-¬
camꝰ igit᷑ frẽs mei intentionem
nram̃ in omne quod agimus
sollicita inquisitione discutere : ae nr̃añq̃rere.
si omnipĩ dño uolumus minis¬
trare. Sed quia ex fideli popłõ
filios sadoc ad omip̃is dĩ miste¬
rium diximus assitmi: numqd
in eodem populo ñ sunt multi
qui inueniant in mandatisdĩ
uiuere ꝑfecti ᷑ Sunt omnino:
Nam subditur
Etudinem centũ cuibitoꝵ.

Expanded text:
Sibi minime moriuntur, qui in Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo festinant. Pensemus itaque in morte sanctorum quantum eorum opprobrium ab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevvivit et nemo sibi moritur qui suam gloriam nec vivendo nec moriendo quaesierunt. Visi ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus. dicat: Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum . Non ergo sibi est mortuus qui Deum clarificavit in morte. Discamus igitur, fratres mei, intentionem nostram in omne quod agimus sollicita inquisitione discutere, et nostra non quaerere, si omnipotenti Deo volumus ministrare. Sed quia ex fideli populo filios Sadoch ad omnipotentis Dei ministerium diximus assumi, nunquid in eodem populo non sunt multi qui inveniantur in mandatis Dei vivere perfecti? Sunt omnino; nam subditur:tudine centum cubitorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quam ꝑuenire medullitus
in ardescunt: seq ipsos dõ in scĩs
uirtutib exhibent Vnde & illic
subditur. Et uniuersi pulueris
pigmentarii: Puluis ẽ. pigm̃tarii
uirtꝰ bene operantis Et notan¬
dum qđ uirtutes bene operanti¬
um. ñ pigiñta: sed puluis dicunt᷑.
Cum enim quelibet bona agimꝰ.:
pigmta offerimꝰ: Cum uͦ etiam
ipsabona quȩ agimꝰ retractamꝰ
& ne quid in his sinstrum sit
tudicio retrac ationis attendim̃.¬
discutere quaten omne quod
faciius. non nr̃o sed dĩ zelo fa-¬
ciamus: Ne inhis que agimus
nobis potius quam dño minis¬
tremus. Non enim dño sed sibi
ministrauerant: de quib paculꝰ
dicebat. Omnes quȩ sua sunt
Isdem uero paulus: cuimcelestia
frĩb ñ sibi ministrare sed dnõ. &
uiuendo. & moriendo. festinabat
dicens: Nemo urm sibi sibi uirut.
& nemo sibi morit᷑ Diue enm
hanelant: atq orando p̃dicando.
scĩs oꝑib insistendo. celestis patriȩ
ciues multiplicare desiderars:

Expanded text:
ad quam pervenire medullitus ad quam pervenire medullitus inardescunt, seque ipsos ei in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur, Et universi pulveris pigmentarii. Pulvis pigmentarii est virtus bene operantis. Et notan virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus; cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et ne quid in his sinistrum sit judicio retractationis attendimdiscutere, quatenus omne quod facimus, non nostro, sed Domini zelo faciamus, ne in his quae agimus nobis potius quam Domino ministremus. Non enim Domino, sed sibi, ministraverant de quibus Paulus dicebat: Omnes quae sua sunt . Idem vero Paulus cum electis fratribus non sibi ministrare, sed Domino, et vivendo et moriendo festinabat, dicens: Nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sive enim anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
ardenti amore se erigit. ꝑ deser¬
tum qđ deserit asendit: Iualit̃
uero ascendit : adingit. Sicut
uirgula fumi ex aromatib fumꝰ
de incenso nascitur Et ꝑ psal¬
mistam dr̃ Dirigat᷑ oratio mea
sicut incenstm in coispectutuo:
fumus excutere lacimas solet
Itaq fumus ẽ. ex aronatib com¬
punctio orationis concepta ex
tuirtutib amoris. Ite tamen
oratio fumi uirgula dr̃ . quia
reflectat᷑. Et notandum qđ
non uirga sed uirgula dr̃ iłbn¬
cupatur: quia mt̃dum in com¬
punctionis ardore tantȩ subli¬
mitatis ẽ. uis amoris: ut hanc
nec ipse animꝰ possit cõphendere
qui illuminatꝰ meruit habere
ꝑene autem dr̃ myrre. & turis:
lus enim ex lege dñõ insacrificid
incenditur: ꝑmirramuͦ corpora
mortua condiunt᷑: ne auermib
afficiunt ne eis corruptionis uitia
dominent᷑ & redolentẽ in conspe¬
ctu dnĩ amoris hostiã incenduNT.
Mirram itaq quia se cruciant.
& cruciando auitiis conseruant
lhus uero quia dĩ uisionẽ diligurs

Expanded text:
desertum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat, adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus. Fumus de incenso nascitur; et per Psalmistam dicitur, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus ex aromatibus, compunctio orationis, concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio, fumi virgula dicitur, quia reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis aestuat vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit habere. Bene autem dicitur, Myrrhae et thuris. Thus enim ex lege Domino in sacrificio incenditur. Per myrrham vero corpora mortua condiuntur, ne vermibus carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur; et redolentem in conspectu Domini, amoris sui hostiam incendunt. Myrrham itaque, quia se cruciant, et cruciando a vitiis conservant; thus vero, quia Dei visionem diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem cum ꝑ p̃dicationem ad
mentes hominum uenit : sed
post semet ipsum. reuersum est
quia uixta litteram in p̃ceptis
suis. & sacrificiis usq ad finem ser-¬
uari non potuit. Non enim sine
immutatione ꝑmansit . cum in
eo spiritualis intelligentia defuit:
Sed cum redemptor nr̃ in mundã
uenit: hoc spiritualiter fecit in¬
telligi quod carnaliter inuenit
teneri Itaq dum spiritualiter
littera eius intelligitur: omnis
in eo illa carnalis ex hibicio uiui¬
ficatur Cestamentum uero nouũ
etiam ꝑ testamenti ueceris pagina
cestamentum et̾num appellatũ
est : quia intellectus illius nũquã
mutatur: Bene ergo dicit᷑ quod
rotȩ euntes ibant: & non reuer-¬
tebantur cum ambularent. quia
dum nouum testamentum non
deunt. quȩ usci ad finem mundi
immutabilia ꝑsistunt. Ambu¬
lant ergo sed non reuertuntur.
quia sic spiritualiter ad cornr̃m
ueniunt ut eorum p̃cepta uel
studia ulterius non mutentur.
quiis tria hec in eẽ. narrantur

Expanded text:
quidem, quia per praedicationem ad quidem, quia per praedicationem ad mentes hominum venit, 1220 sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit, cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificatur. Testamentum vero Novum etiam per Testamenti Veteris paginas testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent, quia dum Novum Testamentum non deunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur, quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. quiis tria haec inesse narrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tum uetus est. & expositio testam̃ti
& non reuertebantur. Quo alibi
diuina eloquia nisi ad corda ho¬
minum uadunt: Sed ꝑ quattuor
partes euntes ibant : quia scriptura
sacra ꝑ legem ad corda hominum
uadit. signando misterium: per
ꝓphetas uadit. paulo apertius
ꝓphecando dominum ꝑ euangłiũ
uadit ex hibendo quem ꝓphetauit:
Papostolos uadit p̃dicando eum
quem pater in nr̃am redẽpcionẽ
exhibuit Habent ergo rotȩ facies
& uias: quia ostendunt sacra elo¬
quia noticiam p̃ceptorum: cum
ex hibitione operum: Eꝑ qͣttuor
partes uadunt: quia districtis ut
p̃diximus temporibus loquuntꝰ᷑
Uel certe quia in cunctis mundi
regionib incarnatum dnm̃ p̃di¬
cant: De quibus aꝑte mox subdit᷑.
Et non reuertebantur cũ incedereÑ.
Hec superius de animalib dictast:
sed non eadem intelligi de rotis
quȩ de animalib possunt. Rocas
quippe signare testamenta diximꝰ
& testamentum uetus ambrlaut

Expanded text:
tum Vetus est; et expositio Testamentitum Vetus est; et expositio Testamentiet non revertebantur. 16. Quo alibi divina eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit paulo apertius, prophetando Dominum. Per Evangelium vadit, exhibendo quem prophetavit. Per apostolos vadit, praedicando eum quem Pater pro nostra redemptione exhibuit. Habent ergo rotae facies et vias, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicant. De quibus aperte mox subditur: IBID.-- Et non revertebantur, cum ambularent. 17. Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis quae de animalibus possunt. Rotas quippe signare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit
Abbreviated transcription (Latin):
imminentib scripturȩ sacrȩ ȩdi¬
ficatione ꝓtegimur. cuiꝰ dum sen-¬
tentias sollicite aspicimus ab
errore ignorantiȩ eius alis uela-¬
mur: Duoueso cherubin se mu-¬
tuo respiciunt uersis uultib in
ꝓpiciatorium : quia utraq testa¬
menta in nullo ã se discrebant
& quasi a semet ipsa uicissim faci¬
es tenent : quia quod unum pro¬
mittit. hoc aliud exhibet. dum
inter se positum mediatorem dĩ
& hominum uident. facies qͥ ꝓpe
a semet ipsis cherubin auerterent̃
si quod unum testamentum pso-¬
mitteret aliud negaret Sed dum
concorditer de mediatore dei &
bominum loquunt᷑: ut uicissim
se respiciunt in ꝓpiciatorium
intendunt: Rota ergo in medio
rote est. quia in testamento uete¬
ri testamentum nouum Et sicut
sepe iam diximus quod testamen-¬
tum uetus ꝓmisit : hoc nouum
exhibuit: Et quod illud occultȩ¬
oeculte adnunciat: hoc istud
exhibitum aꝑte clamat. Prophe¬
tiaergo testamenti noui testamen-¬

Expanded text:
imminentibus, Scripturae sacrae aediimminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
expandentia a las & operientia
oraculum qui se mutue respiciurs
uersis uultib in ꝓpiciatorium:
nisi quod utraq testamenta. ita sibi
in mediatorem dĩ & hominum con-¬
gruunt. ut quod unum signat. hoc
alterum exhibeat: Quid enim ꝑ
ꝓpiciatorium nisi ipse redemptor
humani generis designatur: de
quo ꝑ paulum dicit᷑: quem propo¬
suit deus ꝓpiciatorem ꝑ fidem in
sanguine ipsi᷑ Iuid uero ꝓ duoche¬
rubin. quȩ plenitudo scientie di¬
cuntur : nisi utraq testamenta
signata sunt. Ex quib unuma
suminitate una ꝓpiciatorii Aliud
uero a summitate altera astat.
quia quod testamentum uetus de
in carnatione nrĩ redemptoris ce.¬
pit ꝓphetantio ꝓmitcere. hoc tes¬
tamentum nouum ꝑ fecte narrat.
expletum. Duo autem cherubin
ex auro mundissimo facta sunt :
quia utraq testamenta pura ac
simplici ueritate describuntuꝵ:
Expandunt uero alas & oraculũ
operiunt : quia nos qui omĩpoten¬
tis dĩ oraculum sumus: a culpis

Expanded text:
expandentes alas, 1219 et operientes expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis