comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicunt. si ħ cum religione ⁊ deuo¬
cione ^. humiliate suscipuunt: ne fidẽ¬
do de iusticia suꝑbie p̾sumptõne id
faciant. Ceteru si talia sunt pec¬
cata que quasi mortuũ ab altario
remoueant pͥus agenda penitencia
ẽ ac si  deinde hoc salutiferum medi¬
cam̃tum suscipiendum. Qui enimi¬
manducauit indigne iudiciũ sibi
manducat ⁊ bibit. hos enĩ dic̃ ĩdig¬
ne acciꝑe:si eo temꝑe quis accipiat᷑
quo debeat ag̾e̾ penitentiã ceterum
si tanta nõ sunt peccata. ut ex ꝯmuni¬
candus quis indicetur nõ se debet
a medicina dñici corꝑis separare: ne
dum forte diu absentis ꝓhibetur: a
xp̃i corꝑe seꝑaretur. M anifestum est
eos uiu̾e. qui corpus eius adtingunt
uñ timẽdum ẽ ne dum diu quisq se¬
ꝑatus̃ a xp̃i corꝑe. alienus remane¬
at a. salute. ipõ dicente: Fusi come¬
d̾itis carnfilii hoĩs ⁊ biberitis eius
sanguinemr. non hẽbitis uitam ĩ uo¬
bis s qui enĩ iam peccare quieuit: ꝯmu

Expanded text:
bene dicunt, si ipsum cum religione et devocione et humilitate suscipiunt, nec confidendo de iusticia superba presumpcione id faciant. Ceterum si talia sunt peccata, que quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda penitencia est ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum suscipiendum. Ceterumit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis accipiat, quo debeat agere poenitentiam. Caeterum si tanta non sunt peccata, ut non excommunicatus quisque judicetur, non se debet a medicina Dominici corporis separare; ne dum forte diu abstinere prohibetur, a Christi corpore separetur. Manifestum est enim eos vivere qui corpus ejus attingunt. Unde timendum est, ne dum diu quisque separatur a Christi corpore, alienus remaneat a salute, ipso docente: Nisi comederitis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Qui enim jam peccare quievit, comm
Abbreviated transcription (Latin):
cium plebs ei in quem credidit copu
illa ab inuicem non possit seꝑararrsic̃
sola nõ potest: quõ nec uinũ solum
potest. Nam si uinũ tantũ quis offerret:
sangius xp̃i incipit eẽ sñ nobis. si
uero aqua sit sola plebs incipit esse
sine xpõ. Qñ autem utrumq miscit᷑:
⁊ adimacio ꝯfusa sibi inuicem copula¬
tur. tunc sacram̃tum sꝑitale ad celes¬
urĩ eẽ aqua sola aut uinũ solum nͣ
utrumꝙ sibi misteatur. quomͦ nec
corpus dm̃ pocest eẽ simil a sola. a̾
aqua sola nͥ utrumq adumatum fu¬
erit et copulatumꝰ et panis unis cõ
modum grana młta in unũ collec¬
ta ⁊ ꝯmolita ⁊ ꝯmixta panẽ unũ
faciut̃. sic in xpõ qui est panis celes¬
tis unũ sciamꝰ ẽẽ corpus. cui ꝯiũctꝰ

Expanded text:
tium plebs ei in quem credidit copulilla ab invicem non possit separari, sicsola non potest quomodo nec uinum solum potest. nam si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi inuicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et caeiesnon est aqua sola aut uinum solum nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest eaqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius commodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus
Abbreviated transcription (Latin):
danieb⁊ tres pueri nona¬
supplicatõib deuouerunt. scilicet ut
ab ortu diei ÷̃ tempus predicatoĩs
tres hore protate. trinitat is nobis
reuerenciam declararent parilicer. a
tertia et sexta atq inde ad nonam
pari lucis int̾uallo. sacͥs cli mensio¬
nibus t̾minato. trinitas cer de roga
co ⁊ mimẽro et temꝑe. ascendit ad
rexit. tali em̃ sacramento porrexit ea¬
temꝑibus perternas horas tͥmta¬
tis ꝑfectõ aut laudatur celebrita¬
tibus. aut p̾cibus impetraturͥ lic
⁊ si colhptuetur diut᷑na celebritas
ꝑ quat̾nariumusq ad uesꝑtinum
offi̾ hoc est quat̾m. significatur.
qua mundus quadrifario diuisus:
in crinitate saluatur siquidem et
in nocte. statoĩs et uigilie militaris
in quatuor ꝑtes d̾uise ternis hora¬
rum spẽbͦ se c̾nĩtur ut ⁊ in ipĩs
nocturnis. mundialibq officiis.

Expanded text:
Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt , scilicet ut ab ortu diei in tempus supplicationis tres horae porrectae. Trinitatis nobis reverentiam declararent: pariterque a tertia et sexta, usque inde ad nonam, per lucis intervalla latis dimensionibus terminata, Trinitas ter in die rogatco et numero et tempore descendit ad rexit. Tali enim sacramento legittemporibus per ternas horas Trinitatis perfectio, aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et si computetur diurna celebritas, per quaternarium usque in vespertinum officium, hoc est, quaterni significantur numeri, quia mundus quadrifarie divisus in Trinitate salvatur. Siquidem et in nocte stationes, et vigiliae militares in quatuor partes divisae ternis horarum spatiis secernuntur: ut et in ipsis nocturnis mundialibusque officiis T
Abbreviated transcription (Latin):
tum est tunc: qd̾ pͥmũ discipłi cor¬
pus et sangiline dñ ñ accepunt
ieiunii sab innu̾sa aut̃ ecñ nunc a
ieiuniis semꝑ accipitur. Sic eĩ pla
tanti sacram̃ti in  os xp̃iani pͥus do¬
minicum corpus intraret. ꝙͣ ceteri

Expanded text:
factum est qufactum est qupus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim platanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
traderetur. sicut et legitur in enua¬
głio accepit inquid iħc panem ⁊
calicemr. ⁊ bñdicens dedit eis. Qd̾
quidem sacram̃tum melchisedech
rex salem figuraliter in typum cor¬
ꝑis ⁊ sangu̾s xp̃i pͥmus obtulit:
pͥus qꝵ ⁊ misterium tanti oꝑas sa¬
crificii imaginarieidemq expressit:
p̾ferens similitudinem dm̃ ⁊ sal¬
ad quem dicitur. tu es sac̾dos inet̾¬
mũ scd̾m ordinem melchisedeth
ħ ergo sacͥficium xpĩanis celebra¬
re preceptum est. uelictis ac finitis
iudaicis uictimis. que in seruitu¬
te ueti̾s ppłi celebrare imperate
sunt ħ itaq fit a nobis qd̾ ꝓ nob̾
dñs ipẽ fecit. qd̾ non mane. Sed
post cenam in uesꝑa obtulit: sic
enĩ xpm̃ oportebat adimplere
cͥoa uesꝑam diei ut hora ip̃a sacͥfi¬
cii ostend̾et uesꝑã mundi  proide
aut̃ nõ ꝯmunicauerunt ieiuni
apłi. quia necesse erat m pascha.
illud typicum ante.  mpleretur: ⁊
denuo ad uerum pasche sacramen¬
tum tnͣsirent ħ enĩ in misterio fac

Expanded text:
traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similitudinem Domini et Salad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis Dominus ipse fecit, quod non mane, sed post coenam in vesperum obtulit. Sic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non communicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur: quia ea que illis a d̾o dona¬
ta sunt: in malos usus assumũt: si¬
cut ingeniũ sicut et cet̾a dei dona.
Multã dei dona gaudemꝰ que nos
ab eo ꝑcepisse cognostimꝰ Na qd̾
existimꝰ. non alterius. s pocius di¬
uino mun̾e sumiꝰ. Utam᷑ ergo opti¬
peniteat dedisse: et nobis accepisse
sit utile / anferre deus dicitur hoĩ
donũ aliquod qd̾ homo ñ habuit.
idest quod acciꝑe non meruit. Sic
non eius faciendo duriciam. s non
anferendo eam. qmͣ sibi ip̃e nucri
risq dona dei donantur ꝑseuancia
u̾o doni nõ datur et inde est qd̾ qui¬
dam pͥncipia hũt conu̾sionis bo¬
na fme uero mala claudunt᷑. Elc̃
u̾o accipiunt et conu̾sionis donũ:
Ea ergo causa est quod quidam et
bñ incipiunt: et bñ fumt. de p̾desti

Expanded text:
utuntur qui ea quae a Deo illis donautuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optipoeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipserisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et conversionis donum, Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, et bene finiunt. 198 CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
eñ õim est fides. qmͣ licet et plu¬
miretur in altero. Nam quod ĩ eze¬
chiele animaliũ ale altiꝰ ad alt̾am
ꝑcuciunt᷑. nͥtutes designãtur scõꝵ
mutuo sese affcũ ꝓuocanciũ. atq
alt̾no exemplo inuicem sese asfcũ¬
ꝓuocãcut erudientium. Munera
gr̃aꝵ. alii ista: alii u̾o donant᷑ illa.
nec dat᷑ ita hab̾e uni: ut nõ egeat
quidam uͥtututũ excellencia añce¬
dic. dei repentina preuentͭi᷑ gracia.¬
quosdam compendio scĩcatis p̾uẽiat.
et dum sint conu̾sione postrenĩ. su¬
bito efficiuntur uirtutis culmine
pͥmi. duur᷑ quisq aliquod donũ acci¬
pit: non appetat amplius quã qd
meruit: ne dum alterius menbri
officium arriꝑe temptat: id quod me¬
ruit ꝑdat conturbat enĩ corꝑis or¬
dinem totum: qui nõ suo ꝯtemptus
officio. subripit alienm. Mali do¬
na id̾o ad dampnacionen accipiũt.
quia illa nõ ad dei landem. s ad su¬
am uanicatem intunt᷑. Bonͤ male

Expanded text:
enim omnium est fides, quam quidem etsi pluenim omnium est fides, quam quidem etsi plumiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia,quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male
Abbreviated transcription (Latin):
omia bona. gr̃a preueĩente donant᷑¬
hoĩs donũ dei est. nec a se pocest qͥs¬
qmͣ. s a dño corrigi. Non enĩ qͥcqmͣ
testante ꝓph̃a. Scio dñe quia nõ est
hoĩs uia eius: nec uiri est ut ãbu¬
let et dirigat gressus suos. Sciant
liberi arbitrii defensores nicħ posse
in bonũ sua p̃uałe̾ uͥtute. nͥ diuine
gr̃e sustentetur iuuamine. Unde
m̃tem uẽiens facit in ea m̾itum
quod remun̾et. qui solum ĩuen̾at
quod puniret. Quid enĩ ex se ille
latro meruit. qui de faucib crucẽ
ascendit. de cruce ꝑadisum adhiit:
Reus quidem ille et frat̾na sangui¬
ne uenit cruentus. s diuina grã
in cruce mutat᷑. Sciendum qd et
nra sit iusticia̾ his que recte agimꝰ:
et dei gr̃a in eo quod eam m̾eam᷑.
necͣ enĩ et dantis dei et accipientis
est hoĩs. sicut et panem nr̃m dicimꝰ
quem tam̃ a deo acciꝑe postulamus
spiritalis grã nõ om̃ib distribui¬
tur. s tantummͦ elcĩs donatur. Nõ

Expanded text:
omnia bona, gratia praeveniente, donantinis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam nte propheta: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus; nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . 196 4. Sciant liberi arbitrii defensores nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustententur juvamine. Unde mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem profertur. uacuã ẽẽ
sine oꝑibus fidem et frustra sibi
de sola fide blanditur. qui boĩs o¬
ꝑibus non ornatur. Qui crucẽ
portat. debet mundo mori. Na
rantur ⁊ exemplum balaam se¬
qñtur. qui cadens oꝑe. oꝑtos otu¬
los habuit. ꝑ ꝯtemplacionẽ fidei
carnalis: fidem nõ pro uirtute aĩ¬
mi. s pro ꝯmodo querere tempora¬
li. unde et dũs dicit. Queretis me
nõ quia indistis signa: s quia
manduoastis de panibus xp̃ianꝰ
sentiunt. Multi quoq fidem xp̃i
ex corde ñ amant. s humano ter¬
rore eandem ꝑ ypocrisim tenere
se simulant: et qui esse ñ possunt
aꝑte mali: per terrorẽ ficte boni
noscuntur amatores mũdi pu¬
uant aliqñ pro fide.: et alii quide
ꝓficiut̃. ip̃i u̾o pro amore terre¬
no implicati celestiã nõ reqͥrunt.
s u̾bo tantum fidem defendunt qͣ
dam pro fide eciam h̾eticis insetũ¬
tur: s arro ganciam eos qͥ intra

Expanded text:
ad salutem profertur . 8. Vacuam esse ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. Nam rantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus . 12. Chsentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt, sed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haereticos insequuntur, sed per arrogantiam eos qui intra
Abbreviated transcription (Latin):
ui extorquetur. s racõne atq exẽ¬
plis suadetur. Quib aut̃ exigit᷑
uiolent̾. ꝑ seu̾are in eis nõ potest⁊
exemplo. ut ait quidam. nouelle
arboris. cuiꝰ si quisq cacumẽ uio¬
lenter imp̾ssit: denuo duni laxat᷑
in id quod fu̾at cõfestim reu̾tit᷑¬
sicut homo libero arbitͥo conditꝰ
sua sponte diu̾tit a deo. ita et ꝓpͥa
mentis ꝯu̾sione credendo recurrit
ad deuurait et lib̾tas agnostatur
arbitrii. per ꝓpͥam uoluntatẽ ⁊ bñ¬
ficiũ gr̃e ꝑ acceptam fidei u̾tatẽ.
In corde respicit deus fidem. ubi se
nõ possunt hoĩes excusare qui o¬
re simulant u̾itatis ꝓfessionem:
et corde retemptant erroris im¬
pietatem sicut nicħ proficit fi¬
des que ore retinetur. et corde nõ
creditur ita nicħ pro futura fides
que corde tenetur. si ore nõ ꝓfãt᷑.
De tali eñi fide. ꝓphã ita quosdã ob¬
uirgat fidem dicens periit fides:
ablata est de ore eorum. fides eĩ
que corde creditur. cõfessionis ore

Expanded text:
vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non potest: exemplo, ut quidam ait, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo, dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertSicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet scire quẽsmͣ qd̾ sequi debe
at. ⁊ sequi nolle quod sciat uñ ⁊
plagis uapulabit multis et iaco¬
bus scienti inquid bonũ et nõ fa¬
cienti: peccatum est. Simplicitatẽ
cum ignauia uocam stulciciã. sim¬
plicitatem u̾o cum prudencia uo¬
caui sapienciam. Utile est multa
scire et recte uin̾e. Quod si utrũ¬
q non ualemus:. melius est ut
bũ iuuendi studiũ. quã multa sci¬
endi sequam᷑. Non ꝑtin̾e ad beati¬
tudiẽm consequẽdam. scienciã reiꝑ
necesse beatum multa scire. s eẽ
om̃em scire prudenciam. cum ig¬
norancia dei: et nicħ obẽe scienti¬
bus dm̃ ignorãcia mũdi. ꝑfecte
se. s ꝓ d̾o stit. Nich obesse cuius
ꝙͣ siꝑ simplicitatem aliquã de
elementis indigne senciat du¬
mͦ de d̾o uera ꝓmciet. Nam qͣnuis
de incorporeis corporeisq natis
nequeat quisq disputare. beatũ
tñ illum facit uita recta cũ fide¬
beatitudinem ꝑueĩre. nͥ per¬

Expanded text:
pertinet scire quemquam quod sequi debeat, pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed essprodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fidebeatitudinem, nisi per ver
Abbreviated transcription (Latin):
deide honestatem uite cum ĩ nocẽ¬
cie oꝑe. Nullus sapienciam d̾i plene¬
nam recipit nͥ qui se ab oĩ abstra¬
h̾e accionũ cura contendit mide ⁊
scͥptum est sapienciam scribe in
temꝑe ocii: et qui minorat᷑ actu
ip̃e ꝑcipiet eam. Non parue incelli¬
gentie ad arcem ꝑuenisse: qui scit
secreta dei se penetrare non posse.
Int̾dum quedam nescire cõuenit.
Nullus aut̃ in culꝑa maior est: qmͣ
ille qui dm̃ nescit Inuestigacionẽ
ueri mulcoꝵ est quer̾e s pancorum
est inuẽĩre. Ea aut̃ que supͣ hoĩs
incelligenciam sunt scrutanda nõ
sunt. Quicquid supͣ hoĩs intellcm̃
est: Querendum non est. Consilio
aut̃ diuino reseruandum est: ut
hoc credatur esse iusticia. quod diui¬
ne placu̾it uoluntati. Non eĩ pot̾it
esse imustum: quod iusto complac
iudici./ Omĩs saꝑiencia. sciencis̃ et
opinacione consistit. Melior est aut̃
ex sciencia ueniens: quam ex opina¬
cione siña Nam illa uera est: ista
dubia ad maioris culpe cumulum

Expanded text:
cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Interdum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum
Abbreviated transcription (Latin):
abernaculum moyses legis la¬
cor pͥmũ dnõ condidit: salomon
de iide templum. prudenciam petitu¬
rus instituit. nr̃orum post hec tem¬
poꝵ fides: in toto mũdo xp̃i acria ꝯ

Expanded text:
abernaculum Moyses legislator primum Domino condidit, Salomon deinde templum prudentiam petiturus instituit. Nostrorum post haec temporum fides in toto mundo Christi atria
Abbreviated transcription (Latin):
uinõ rigida intencione monachoꝵ¬
moris ꝓppsitum dissolute appetunt:
tanco ꝓdis denuo ad mundi amo¬
rem demo reducuntur: Nam ꝓfessio
nõ ꝑfecta. p̾sentis uice repetit. De¬
sid̾ia᷑ in quibus et si nũdum semõa¬
chus alliget oꝑe: iam tñ alligat
cogitatõis amoreslonge quippe a
deo est animus: cui adhuc hec uita
dulcis est iste enĩ quid de suꝑnis
appetat: quid de infimis fugiat nes¬
cit: siam sicut scͥptum est: qui ap
ri estote plorate et lugete: risus
nr̃ in luctum ꝯu̾tatur. Gaudiũ in
merorem: hinc ⁊̾ dñs beati qui

Expanded text:
ui non rigida intentione professimoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui appri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Beati, i
Abbreviated transcription (Latin):
genter. Nam ueraciter ꝯdempna¬
mur si ꝑ corporem ea que bona
sunt agimꝰ dei ẜuũ sine int̾mis¬
sioue lege̾ orare et opari oportet
ne force m̃tem ocio deditam sp̃t for¬
uicatoĩs subripiat. Cedit emĩ la¬
bori uoluptas animũ aut̃ uacã¬
tem cito p̾occupat. Contuere salo

Expanded text:
genter . Nam veraciter condemnagenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori tem cito praeoccupat. Contuere Salo
Abbreviated transcription (Latin):
chum quisq se iudicet qñ se mi¬
nimũ existimaui̾t etiam cum ma¬
iora uirtutum oꝑa gesserit. Qͣ
mũdum deserunt et tñ uirtutes
p̃ceptoꝵ sñ cordis humilitate se¬
cuntur isti quasi de excelso gͣuius
corrunt quia deterius ꝑ uirtutũ
elacionẽ deiciũtur qmͣ ꝑ uicia ꝓla¬
bi potuerunt. omĩs dei ẜuus de
suis m̾itis nõ debet adtolli dumi
posse uideat ex inferiorib qͥ p̾laci¬
ores alios fi̾ nou̾it aut̃ om̃is sc̃s¬
et tristis scilicet ut ꝑ humilitatẽ
nõ suꝑbiat et ꝑ ucilem merorem
cor ad lasciuiam dissoluat. dei ẜuus
dum bonũ aliquod opus agit utr̃
ei ad boni retͥbucionem ꝑtineat
que facit incertus est. Ne forte dis¬
cussione celestis iudicis reus pen¬
setur et in hiis que dei sunt ne¬
gligenter aut suꝑbe aliquid ope¬
rasse inueniatur. ideoq pro hoc ip̃o
tristis merens q effi̾citur atq ĩ¬
desinent̾ curbatur reminiscens ꝓ¬
cul dubio scͥptum esse. maledictꝰ¬
Omis qui facit opus dei negli¬

Expanded text:
chum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis set tristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negli
Abbreviated transcription (Latin):
cio eciam dedicos cito luxuria
subriipit nacantes cito luxu
ria p̾occupat grauius libido urit
quem ociosum inuenit. Cedit aut̃
libido rebuis.cedit opi: cedit indus¬
crie ⁊ labori libido quippe carnis.
sepe labore uincitur. Corpus emi
labore fatigatum: minus delectatur
flagicium. Qua ꝓpter. p̾caue ocium
nõ diligas ocium: nõ ducas uitam¬
in ocium. fatiga corpus laborib.¬
ex̾ce oꝑis cuiꝰlibet studium quere tͥ
opus ucile quo animi implicetur
in meditacionibus scͥpturarum. ua
frequentiam assiduitas legendi sit
tͥ frequens lectio sit cottidiana le¬
gis meditacio. letio uite dimittit
errorem letio mũdi subtͣhit uani¬
tatem. lectione sensus ⁊ incellcũs
angetur lectõ enim docet quid caue¬
as. lectio oñdit quo tendas. Multum
si in uoluntate sunt. si m uoto sunt.
si bonis cunctis animus sit est pa¬

Expanded text:
ti deditum cito luxuria ti deditum cito luxuria subripit. Vacantem luxuria cito praeoccupat. Gravius libido urit quem otiosum invenerit. Cedit autem libido rebus, cedit operi, cedit industriae, et labori, libidinem quippe carnis saepe labor evincit, corpus enim labore fatigatum minus delectatur flagitio. 19. Quapropter praecave otium, non diligas otium, non ducas in otio vitam, fatiga corpus laborexerce operis cujuslibet studium, quaere tibi opus utile, quo animi infigatur in meditatione Scripturarum; hafrequentiam, assiduitas legendi sit tibi, sit tibi frequens lectio, sit quotidiana legis meditatio. Lectio vitae demit errorem, lectio a mundi subtrahit vanitate, lectione sensus et intellectio augetur; lectio docet quid caveas, lectio ostendit quo tendas. Multis si in voluntate sunt, si in voto sunt, si in bonis cunctis animus est
Abbreviated transcription (Latin):
rie sunt. Ignis enĩ adiecto fomite
igni materia plux auget᷑ flãma¬
usio quoq pͥma concupistencia
mulierum mens enĩ per oculos ca¬
pitur aspectus namq amorum ia¬
cula mittit. concupistencia libidi¬
nem nutrit aspectus mentem il¬
licit: animũ titillat. cor uulnerat
subtrahe iisum repͥme oculos a
petulancia: non eos defigas in spe¬
ciem ca̾nis nullam ad concupiscẽ¬
adtendas ut concupiscas. Tolle
occasionem pectandi. aufer mat̾i¬
am delin quendi. Siuis eẽ a form¬
cacione tutus esto corpore ⁊ uisi¬
one discretus corꝑe quippe senuc¬
tus a pcc̃i octasione discedis. Cir¬
ca serpentem autem positus non
eris diu illesus ante ignem con¬
sistens et si ferrens sis aliquãdo
dissoluens ꝓximꝰ ꝑiculo diu tutꝰ
nõ eris passidutatem. tito peocat
homo sepe familiaritas implicat
se ꝑccĩs sepe occasio pccañdi uolũ¬
tarem facit. sepe qus uoluntas
nõ potuit. assiduitas suꝑauit de¬

Expanded text:
riae sunt. Igni enim adjecto fomite riae sunt. Igni enim adjecto fomite igni materia, plus augetur flammaisio prima concupiscentia mulieris, mens enim per oculos capitur. Aspectus namque amoris jacula mittit, concupiscentiae libidinem nutrit aspectus; mentem illicit, animam titillat, cor vulnerat. Subtrahe igitur visum, reprime oculos a petulantia, nec eos figas in specie carnis. Nullam attendas ad concupisceninspicias, ut concupiscas; tolle occasionem peccandi, aufer materiam delinquendi. 17. Si vis esse a fornicatione tutus, esto corpore et visione discretus, corpore quippe sejunctus a peccati intentione discedis. Circa serpentem autem non eris diu illaesus; ante ignem consistens, etsi ferreus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo diu tutus non eris, per assiduitatem cito peccat homo. 18. Saepe familiaritas implicuit multos. Saepe occasio peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas sup
Abbreviated transcription (Latin):
quencia. ĩmundos spc̃ oratoĩs eum¬
cit instancia/ demonia oratione u¬
nĩcuntur oracione demonia supe¬
rantur: om̃ibus malis p̾ualet orõ¬
estringe quoq tibi saturitatis pa¬
nem parcimonia cuum corpꝰ casti¬
ga ieuuniis et abstinencie inseruire¬
stude pallida ora gere aridum corpͦ
porta esuri ⁊ sici abstine. ⁊ areste
son potes tep̃taciones ũcere: nisi
ieumiis erudiaris escis enim libido
crescit ciboꝵ saturnitas carnis lu¬
xuriam suscitat: edacitatis uicio qͤ¬
cit caruis temptacio saturitati libi
no libido restringitur ieiunio lu¬
xuria suꝑat᷑. Sequestrata saturi¬
tate nõ dominatur luxuria absti¬
uentia enĩ caro suꝑatur abstinencia
luxuria iuncitur libidinis impetum
abstinencia frangit libidinis uir¬
tutem abstinẽtia. suꝑabit. Siti et
fame carnis luxuriam incerit fa¬
me ⁊ siti carnis lastiuia suꝑat᷑ uino
quoq multo grauatur mens: nino
uiris p̾ualet animo. uino luxuria
excitatur. uo fomes libidinis enu

Expanded text:
quentia, immundos spiritus orationis evincit instantia. Daemonia oratione vincuntur, oratione daemonia superantur, omnibus malis praevalet orime quoque tibi saturitatem panis, parcimonia tuum corpus castiga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libid 500 jejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, sequestrata saturitate, non dominatur luxuria. 15. Abstinentia enim carnem superat, abstinentia luxuriam frenat, libidinis impetum abstinentia frangit, libidinis virtutem abstinentia solvit; sitis et fames carnis luxuriam interimunt, fames et sitis carnis lasciviam superant. Vino quoque multo gravatur mens. Vinum virus est in animo. Vino luxuria excitatur. Vino fomes libidinis enut
Abbreviated transcription (Latin):
cãte oracioni assidue geme ac iugili¬
semꝑ et plange surge in nocde pig ẽ¬
ad p̃cem uigila ⁊ ora semꝑ. ꝑ nocta ĩ
oracione ⁊ p̃ceͥ incũbe. nocturnis ui¬
ꝙ iliis. ad modicum clausis oculis
rursus ora oracio frequens diabłi
iacula submouet oracio continua
temptationũ incursus. hec pͥma tela¬

Expanded text:
cumbe orationi assidue, geme semper, et plange, surge in nocte ad precem, vigila et ora, pernocta in oratione, et prece, incumbe nocturnis vigiliis. Ad modicum clausis oculis rursum ora, oratio frequens diaboli jacula submovet. 13. Oratio continua tentationum incursus. Haec p
Abbreviated transcription (Latin):
o mors. amare uiuentibus: quã
iocunda es omors tristibus atq
merentibus: accedag ergõ ad ui¬
te magnũ malum mors grande
quies sepulture. et si non uita. saltẽ
uł mors misereri incipiat Mors
malorum oĩum finem ponitꝰ mors
calamitati t̾minũ pouit omem̃
calamitatem mors adimit meliꝰ
esse: ad comꝑacionem miseriarũ
mearum. feliciores ẽẽ arbitror
mortuos quam uiuentes. parcite
dolori meo queso. partite merori
meo queso. ignostite angustie mee:
ueniam date indulgente meis do¬
loribus in tanto dolore. contͣ me cõ¬
moueri nolite. ꝑcussionem enimi
meam plango. calamitatem nre¬
am deploro. familiarem cladẽ mi¬
serie mee lugeo: plura enĩ michi
mimistrat dolor non ualeo con¬
solari. miser. impaciens est eĩ dolor
m̃s infinitus est meror meus. Nul¬
latenus linitur uulmis meum nul¬
ducia est animi. iam ferre ñ pocest
animus. iam uictus miseriis conci¬

Expanded text:
 amare viventibus! quam  amare viventibus! quam jucunda es, o mors, tristibus atque moerentibus! 20. Accedat ergo ad vitae magnum malum mortis grande quies sepulturae, et si non vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors malorum omnium finem imponit, mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors adimit. 21. Cesse; ad comparationem miseriarum mearum feliciores sunt mortui quam viventes; parcite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari miser, impatiens enim est dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nulducia est animi, jam ferre non potest animus, jam victus miseriis conci
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis mei: Carnifices nouis cru¬
ciatibus me lacerant. in audito
gen̾e penarum uisdera mea ⁊ me
bra dilaniant. quicquid possũt suꝑ
me crudele excogitantꝰ. ñ ꝑimor
horrenda morte. nulle penis extortꝰ¬
sum. nulle subactus corm̃tis nulle
laceratus suppliciis. caro mea pla¬
igis fcã cõputruit. semꝑ latera sani¬
em fundunt. lacerata menbra pu¬
tredine fundunt cum fletib san¬
guis manet. cum lacͥmis cruor
⁊ coapus deficit /Muns iam nicta
est: anima tolore p̾cduss est małta
intolerabilia sensi multa acerba
sustinui. multa grauia ꝑtuli tam
graue et crudele uulmis mĩquã ex¬
tas uite cimriecit ignorantem
subito opp̾ssit̾ calamitas. repentinꝰ
int̾itus casus q me obruerunt Cur
infelix natus sum. Cur in haur
miseram uit̃a ꝓ iectus sum. ut qͥd
utinam ocius egrederer a scło:
liceret occumbere. Uiuendi enĩ mͥ¬
est tedium. moriendi uotum sola
dulcis es miseris. quam suauis es¬

Expanded text:
17. Corporis mei carnifices novis me cru17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me crudele excogitant, non perimor nuda morte, mille poenis extortus, mille subactus tormentis, mille laceratus suppliciis. Caro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra putredine diffluunt, cum fletibus sanguis manat, cum lacrymis cruor et corpus deficit: mens jam victa est, anima dolore praeclusa est, 479 multa intolerabilia sensi, multa acerba sustinui, multa gravia pertuli; tam grave et crudele vulnus nunquam extas vitae conjecit. Ignorantem me oppressit subita calamitas, repentini interitus, casusque me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quidUtinam velocius egrederer a saeculo liceat occumbere. Vivendi enim mihi taedium est, moriendi votum, sola dulcis es miseris! o mors, quam suavis es
Abbreviated transcription (Latin):
co timor ⁊ tremor animã meã quas¬
sauerunt. sic ex alio exilio trusus
sum. sic ex ilło dampnatus sum. sic exi¬
lio penam lugeo. sic dampnationẽ
exilii gemo. uinculo ẜuitutis ad dic¬
tus sum. condicionis pondere prestꝰ
seruili oꝑe mancipatus: in algore.
niue. mieno in frigore. in tempesta¬
tib tetris. in om̃i labore: in om̃i ꝑi¬
culo positus: post dap̃na bonorum:
post amissionẽ in om̃ium rerum in¬
ops ⁊ pauper effcũs sum. Ego m̃di¬
co infelix publice posco alinonia¬
nemo egenti manũ porrigit. om̃s¬
micis suis reficiunt. in os sicienti
nullus p̾stat guttam refrigerii.
nullus mͥ p̾bet uł modicum unde
rorem. Esf̃tũs sum enĩ cunctis ab¬
hominabilis. om̃s ut ulcero sum cõ¬
tempnũt. ut screntem expuunt: ut
leprosum tangere horrent. Iacet
caro astricta ferro. iacet p̾ssa cache¬
nis. iacet ligata uinculis. cõpedib
ciam̃ta: ñ sunt minus supplicia.
cottidie erudescit in me seruicia

Expanded text:
co, timor et tremor animam meam quasco, timor et tremor animam meam quassaverunt. 15. Sic exsilio trusus sum, sic exsilio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo, sic exsilii damnationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servili opere mancipatus, in algore, in nive, in frigore, in tempestatibus tetris, in omni labore, in omni periculo positus. Post damna bonorum, post amissionem omnium rerum, inops et pauper effectus sum, egeo, mendico infelix, publice posco eleemosynam, egenti nemo manum porrigit, indimicis suis reficiunt, in os sitientis nullus distillat guttam refrigerii, nullus praebet mihi vel modicum undae rorem, effectus sum enim cunctis abominabilis. temnunt, ut fetentem exspuunt, ut leprosum tangere horrent. Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, jacet ligata vinculis, jacet vincciamenta, non desunt mihi supplicia, quotidie crudescit in me saevitia.
Abbreviated transcription (Latin):
se ficta caritate. nõ ad consolacionẽ
s ad temptacionem loquunt᷑ simu¬
late. ⁊ si tacent nõ est eorum sim
ant: querunt quod ꝓdeant. explo¬
rant ude decipiant. Ego autem
reclinato caꝑite. humiliato uultu. de¬
posita facie: sileo : taceo: obiun̾tesco.
Ori meo custodiam posin ori meo sig¬
naculum dedi. uocem ac sermonem
repressi linguam alocutione restͥnxi.
eciam de bono interrogatus taceo:
malui enim reticere inprobis. qua
respond̾e. illi aut̃ nõ quiescunt: illi
amplius se uiuut̃. pertussum ãpliꝰ
ꝑsequũtur. magis magisq ĩruunt
suꝑ me. opstrepunt eciam suꝑ me.
clamoribus iactant in me peculan¬
ter cõuicia uote ambitu : strepitu.
suꝑ me prosiliunt uoce aꝑta super¬
in mortem meam manus suas p̾ꝑa¬
rant. in tanto igitur metu. in tan¬
to pauore.in tanta formidine con¬
tabui miser: pallui miser. ⁊ sãgnis
effcũs sum. Emartuit cor meũ: pa¬
uore estuo. formidinis metu tabes¬

Expanded text:
se ficta charitate, non ad consolationem, se ficta charitate, non ad consolationem, sed ad tentationem; loquuntur simulate, et si tacent, non est simpant, quaerunt quid prodant, explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisque irruunt super me, obstrepunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepitu. 14. Super me prosiliunt, voce aperin mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabes
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nicħ patefactum est. nichil in¬
uestigatum est: nicħ reꝑtum est.
Non tñ quiescunt adu̾sus me mala
confinge. non quiescunt falsti tes¬
timonia p̃ꝑare. Non desinũt accu¬
satores obic̾e. iudices nõ sim̃t cõ¬
scribere testiũ et iudicium. falsa ⁊
crudeli sentencia iudicor. Testium
falsa sentencia. ad necem innocẽs
ducor. ex eod̾em consilio testes. ex
iudices opponũt. falsos testes obici¬
unt. in quorum cestimonio. Nulla¬
confidencia est Nemo desentit ab¬
illis : nemo discordat: nemo cõsili¬
um eorum repudiat. cui dicam:
a quo consilium petam: in quo ani
ꝓiecerunt me om̃s a se: ab homina¬
cione me om̃s abhominãtur: In¬
horrescunt me om̃s: repudiat̃ me¬
om̃s: abdicatoem intendunt. uolo
ad eos confug̾e s minant᷑ cupio eoꝵ
dep̾cari uestigia s fugiunt. adu̾san¬
tur. et odiut. supplicando ꝓpicios
eos habere uolo: illi aut̃ magis mo¬
lesti sunt Int̾dum aut̃ adiũgunt

Expanded text:
est, nihil patefactum est, nihil inest, nihil patefactum est, nihil investigatum est, nihil repertum est, non tamen quiescunt adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, non desinunt accusatores objicere, judices non sinunt conscribere. 477 11. Testium et judicum falsa et crudeli sententia judicor. Testium falsa sententia ad necem innocens ducor. Ex eodem concilio testes, ex eodem judices, ex udices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium eorum repudiat. Cui dicam? a quo consilium petam? in quo animprojiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhorrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt
Abbreviated transcription (Latin):
abicitur. si ius non creditur. si iꝰ¬
ticia cunctis negatur. ꝑeunt le¬
ges auaricia iudicantẽ cupidita¬
tis amore iura nicħ ualent p̾mia
⁊ dona legibus uires tulerunt:
ubicumq pecunia mncit. ubicũꝙ¬
uenale iudicium est. Nullis legi¬
bus metus nullus iudicii timor ẽ
Impugnita manet małe iuendi
licencia nemo peccantibus cont᷑¬
dicit. nec scelus ulciscitur quisꝙͣ
om̃e cͥmen multum manet iniqui
salui sunt. intocentes ꝑeunt. bõi
indigent. Improbi habundant
scelerati potentes sunt. iusti egent.
iniqui honorantur. iusti decipiun¬
tur. iniqui letantur. iusti ĩ mero¬
re ⁊ luctu sunt. Nulla reimpedien
te nulla causa. nulla cͥmiminaci¬
one. nulla malicia. Crimẽ mͥ obi¬
tiunt cͥmen mͥ imponũt Crimĩs
nodos contra me nectunt. Crimi¬
nis et suspicionis locum in me cõ¬
u̾tunt. in cͥmen me ꝑiculumq de¬
ducunt obicuit̃ mͥ crim̃ cuiꝰ nõ.
habeo cõscienciam. Nicħ exploratũ

Expanded text:
abjicitur, si jus non creditur, si juabjicitur, si jus non creditur, si justitia cunctis negatur, pereunt leges, avaritia judicante. tis amore, jura nihil valent, praemia et dona legibus vires tulerunt. Ubique pecunia vincit, ubique judicium venale est; nullus legibus metus, nullus judicii timor. Impunita manet male vivendi licentia, nemo peccantibus contradicit, nec scelus ulciscitur quisquam. Omne crimen inultum manet, iniqui salvi fiunt, innocentes pereunt, boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. 9. Justi egent, iniqui honorantur, justi despiciuntur, iniqui laetantur, justi in moerore et luctu s10. Nulla causa, nulla criminatione, nulla malitia crimen mihi objiciunt, crimen mihi impingunt, criminis nodos contra me nectunt. Criminis et suspicionis locum in me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum
Abbreviated transcription (Latin):
ulla querela apud om̃s uixi. intã
contra me freudent atꝙ insaniut̃.
conserra menu in me ꝑituli ĩge¬
runt. ad exicium me ꝑtrahũt. ad
ꝑiculum me adducunt. ad discri¬
men uocant me. ad salucem mͥ
nullus pro cectionem p̃bet. nullꝰ
defensionem adhibet. nullus ad¬
nuiiniculum subtͥbuit. nullus ma¬
luꝰ meis saccurrit. de sertus sum ab
aut fuguit aut fortasse me ꝑ sequũ¬
tur. Incuentur me quasi in felicem.
nescio quem loquũtur mͥ dolũ u̾bis
pacificis. Occultam maliciam blan¬
dis sermonibus ornant. aliud ore
ꝓiit᷑ aliud corde uoluntant. opere
destruut qd sermone ꝓmittunt.
mo incedunt. uelant malicias fu¬
co bonitatis. calliditatem simpli¬
citate occultant: amiciciam dolo¬
dolo simulant. ostendunt uultu
quos in corde nõ gestant. cui cre¬
das cui fidem adhibeas. quẽ fidei¬
riit fides. ab lata esrfides. nusquã
tuta fides. Si legittuũ nicħ est.
si iu̾tas iudicii nulla est. ⁊ si eqͥtas

Expanded text:
ulla querela apud homines vixi; vitam ulla querela apud homines vixi; vitam contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis succurrit, desertus sum ab aut fugiunt, aut fortasse me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore promittunt, to incedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem prriit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si veritas judicii nulla est, si aequitas
Abbreviated transcription (Latin):
Nna mea in angustiis
est. spũs meus estuat.
cor meum fluctuat: an¬
gustia animi possedit
me angustia animi affligit me. Cir¬
cundatus sum enĩ malis: cirtũseptꝰ
erumpnis: cirtũ clausus adu̾sis ob¬
situs miseriis. oꝑtus in felicitate. op¬
p̾ssus angustiis nõ repperio uͥ̾scipi¬
am tanti mali ꝑfugium. tanti dolo¬
ris nõ inuenio argũtum euadẽ¬
di: calamitatis indicia nõ cõp̾hen¬
do: inminendi doloris argumenta
non colligo effugiendi fimeris ues.¬
tigiũ non inuenio ubic̃q me
infelicitas mea ꝑsequitur. domi. foris¬
q me calamitas mea non deserit.
ubicumq fugero mala mea me in¬
sequntur. ubicumq enĩ conu̾tero¬
me malorum meorum me honera
ꝯmittantur. uelud umbram corꝑis
sic mala mea fug̾e nõ possum ego
cure opimonis homo infimi ge¬
n̾is. cognitus ꝑ me tm̃. cognitꝰ
tantum mͥ/ Nulli unquã m alͤ fe¬
ci: nulli calumpniatus sum: nul¬
li adu̾sus extiti nilli molestiam
intuli: milli inquietus fu. sine

Expanded text:
a mea in angustiis est, spiritus meus aestuat, cor meum 475 fluctuat, angustia animi possidet me. Angustia animi affligit me, circumdatus sum omnibus malis, circumseptus aerumnis, circumclusus adversis, obsitus miseriis, opertus infelicitate, oppressus angustiis, non reperio uspiam tanti mali perfugium, tanti doloris non invenio argumentum, evadendae calamitatis indicia non comprehendo, minuendi doloris argumenta non colligo, effugiendi funeris vestigia non invenio, ubique me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego curae opinionis, homo infimi generis, cognitus per me tantum, cognitus tantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ⁊ sensibilia.
aliter uete̾s decreu̾nt intelli¬
gibilia esse que in mente aĩo¬
q ꝑcipiunt᷑. sensibilia autem
que uisu tactoͣq corporeo. Sentiũ¬
tur. Sunt aut sensus corꝑis qͥn¬
⁊ tactus. uisuͥ subiacet habitus
color seu magnitudo mensure au¬
ditu uoces ⁊ soms odoratuq nec¬
horum flagnͣcia uł que alit̾ se
hñt. Gustin sapores amaros seu

Expanded text:
bilia et sensibilia taliter ueteres discreuerunt: intellegibilia esse quae in mente animoque percipiuntur; sensibilia autem, quae uisu tactuque corporeo sentiuntur. Sunt autem sensus corporei quinet tactus. Visui subiacet habitus et color, seu magnitudo mensurae. Auditui uoces et sonus. Odoratui nidorum flagrantia, uel quae aliter se habent. Gustui sapor amarus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq sensus ex ꝑtib elem̃toꝵ sũt
s non ex om̃ib elem̃tis quatuor. s
ex aere cerraq gignũtur. Ex ae¬
re quidem uisus. odoratus ex t̾ra
cactus saporq nascitur int̾ in a¬
inmã ⁊ corp  ita se c̾uitur
nima est substancia in corꝑea
est substancia uisibilis atq mor¬
talis habens semen ex iucio ⁊ ex
terreno facie mat̾iam. anima qꝑ
spiritalis est creatura initiũ no¬
uit finem habe̾ nõ nouit. Sicut
quia ex quatuor elementis con¬
stat igne aere. aqua. ⁊ terra dñ
fu̾it excedente anima resolutum
redit rursus. unde fu̾at ortum
Inde ⁊ parta mortales ⁊ ꝑte in¬
mortales sumꝰ anime ⁊ in natu¬
ram hẽmus ꝯmiẽ cum angłis

Expanded text:
que sensus ex partibus elementorum sunt, sed non ex omnibus elementis quattuor, sed ex aere terraque gignuntur. Ex aere quidem uisus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascitur. Inter animam et corpus ita secernitur: anima est substantia incorporeaest substantia uisibilis atque mobilis, habens semen ex uitio, et ex terrena faece materiam. Sed anima, quia spiritalis creatura est, initium nouit, finem habere non nouit. Sicut . Corpus autem, quia ex quattuor elementis constat, igne, aere, aqua, et terra, dum fuerit excedente anima resolutum, redit rursus unde fuerat ortum. Inde et partim mortales, et partim inmortales sumus. Animae enim naturam habemus communem cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ eccłiam potestates necessarie
ñ essent nͥ ut quod nõ p̾ualet
sac̾dos effic̾e̾ ꝑ doctͥne ẜmonem
potestas hoc imperet ꝑ discipli¬
ne terrorem. Sepe ꝑ regnũ celoꝵ¬
t̾renũ celeste regm̃ ꝓficit ut qͥ
intͣ eccłiam positi contͣ fidem et
disciplinã eccłie agunt rigore
pͥncipum ꝯterantur ipam̃q disci¬
plinam qmͣ eccl̃ie utilitas ex̾ce̾
non p̾ualet ceruicib suꝑborum
potestas pͥncipalis imponat et
ut ueneracionem m̾eatur uir¬
tutem potestatis imꝑtit cõgnos¬
cant pͥncipes scłi deo deb̾e se ra
xp̃o tuendam suscipiut̃. Nam si¬
ne augeatur pax et disciplina
eccłie ꝑ fideles pͥncipes sine sol¬
uatur ille ab eis racionẽ exi¬
get qui eoꝵ potestati suã ec

Expanded text:
intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur; ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtutem potestas impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo se debere isto tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam ec