comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiis mandata fecerit. Cuaserunt istorũ dis¬
putationes patres nr̃i abraham ysaac et iacob
quitanto ante ex haciita iuigrauert. habebant
quippe hi om̃s ñ paruas diuitias. sicut fidelissi¬
ma scpͥtura testatur: multos tam̃ uenturos ab
oriente et occidente et ñ supra ipsos. uł extra ipsos
s cum ipsis recubituros inregno celorũ ille ipse
quiꝑpt̾ nos pauꝑ factus ẽ cum u̾e diues eẽt ue¬
racissima ꝓmissione p̃dixit. Et qmͣus suꝑb di¬
ues quun duebatur purpura et bysso et epula¬
batur cotidie splendide mortuus apud inferos
torqueretur: tam̃ si paupis ulcerosi qͥ ante iam¬
am eiꝰ contemptꝰ iacebat misertus fuiss. mereret᷑
et ipse miscłiam. Et si paupi illi meritum eẽt in¬
opia ñ iustitia: ñ utiq ab angłis inabrahe gre¬
mium quidiues hic fuerat tolleretur. d ut no
diuinitus honoratam. nec ullo diuicias fuis¬
se dampnatas. s misto pietatem millo impieta¬
tẽ suos exitꝰ abuisse: sicsuscepit impium di¬

Expanded text:
diuitiis mandata fecerit. euaserunt istorum disputationes patres nostri Abraham et Isaac et Iacob, qui tanto ante ex hac uita emigrarunt habebant quippe hi omnes non paruas diuitias, sicut fidelissima scriptura testatur; multos tamen uenturos ab oriente et ab occidente et non supra ipsos uel extra ipsos sed cum ipsis recubituros in regno caelorum ille ipse, qui propter nos pauper factus est, cum uere diues esset, ueracissima promissione praedixit. et quamuis superbus diues, qui induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide, mortuus apud inferos torqueretur, tamen, si pauperis ulcerosi, qui ante ianuam eius contemptus iacebat, miseratus fuisset, mereretur et ipse misericordiam. et si pauperi illi meritum esset inopia, non iustitia, non utique ab angelis in Abrahae gremium, qui diues hic fuerat, tolleretur. sed ut nobertatem diuinitus honoratam nec in illo diuitias fuisse damnatas, sed in isto pietatem, in illo impietatem suos exitus habuisse, sic suscepit impium di
Abbreviated transcription (Latin):
te nob̾ debita nr̃a sic̃ et nos dimitamꝰ debitorib neis.
mem̃to aito ignosoẽ siq̾s intde peccauerit. et ate utmiã
postulanerit. ut ueracit possis orare. et peccatis trus
ueniam ualeas impetrare. Hec dileetionitue festinan¬
ter quidẽ scpͥsi qm̃ me festinatio ꝑ latoris urgebat. S
deo gratias ago: qm̃ bono desid̾io tuo qualit̾tumq ñ
defui. semꝑte miscdia dei ꝓtegat: domine eximie ⁊
merito insignis. atq honorabilis fili. aep

Expanded text:
te nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. te nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. memento cito ignoscere, si quis in te peccauerit et a te ueniam postulauerit, ut ueraciter possis orare et peccatis tuis ueniani ualeas impetrare. haec dilectioni tuae festinanter quidem scripsi, quoniam me festinatio perlatoris urgebat. sed deo gratias ago. quoniam bono desiderio tuo qualitercumque non defui. semper te misericordia dei protegat. domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ẽ thesaurꝰ tuus ibi ẽ et cortuum. Et utiq cũ au¬
dimus ut corsur sum habeamus: ñ m̃dacit̃ respon.¬
dere debemus qd̃ nosti quid respondemus. Et in
his bene studiosum te cẽcognoin: et fama tua mul¬
deas quam ubi discas qͣlis ẽẽ debeas. uerumptam̃
qͥcquid siuc tnusta. siue inscpͥturis scĩs inueneris qd̾
tͥ ad bonam uitam ad huc minꝰ ẽ insta. ut ad qͥras &
bent agendo & orando. Et exhis que habes grãs age
deo tamqmͣ fonti bonitatis undehabes: atq in oib
botns actib tius illi da claritatem. tͥ humilitatẽ. Sic̃
enĩ scͥptum ẽ omẽ datum optimum. ⁊ omne donum
ꝑfectum desursum ẽ: descendens apatre luminum.
Qnͣtum cũq autem indei et ꝓximi caritate atq in
uera pietate ꝑ feccris. quã diumhac uita conũsaris.
sine peccato te eẽ non credas. De ipsa ꝗtuppelegitur
necessarium ẽ t̃ in oratione dicere qd̾ dñs docuit. dimit¬

Expanded text:
Ubi est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et utique. cum auUbi est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et utique. cum audimus. ut cor sursum habeamus, non mendaciter respondere debemus. quod nosti quia respondemus. Et in his quidem bene studiosum te esse cognoui et fama tua mulis. uideas. quam ubi discas, qualis esse debeas. uerum tamen quicquid sine in ista sine in scripturis sanctis inueneris. quod tibi ad bonam uitam adhuc minus est, insta, ut adquiras, et agendo et orando et ex his, quae habes. gratias age deo tamquam fonti bonitatis, unde habes. atque in omnibus bonis actibus tuis illi da claritatem, tibi humilitatem. sicut enim scriptum est. omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a patre luminum. quantumcumque autem in dei et proximi caritate atque in uera pietate profeceris, quam diu in hac uita conuersaris. sine peccato te esse non credas: de ipsa quippe legitur necessarium est tibi in oratione dicere. quod dominus docuit: Dimit
Abbreviated transcription (Latin):
Esto gͦ etiam bellando pacificus. ut eos quos expugnas.
adpacisutilitatem uincendo ꝑducas. B̾eati enĩ paci¬
ficiait dñs. qm̃ ipsi filii dĩ uocant᷑. Si autẽ paxhu¬
mana tam dulcis ẽ ꝓtemporasi salute mortaliũ. qͥñ¬
to ẽ qulcior pax diumna ꝓet̾na salute angłoꝵ: Itaq
hostem pugnantem necessitas ꝑimat: ñ uoluntas.
Sic̃ rebellanti et resistenti miolentia redditur ĩta utic
to uł captomisccłia iã debetur: maxime ĩ quo patis
ꝑturbatio ñ timetur: Ornet mores tuos pudicicia
ꝯiugatis.: ornet sobrietas⁊ frugalitas. Ualde enim
turpe ẽ ut quẽ ñ uincit homo uincat libido: et ob¬
ruatur uino qui ñtuncitur ferro. Duitie scłares si
destuit. ñ ꝑmala oꝑa querantur inmundo. Si aũ
ad sunt: ꝑ bona oꝑa seruentur incelo. amnrũ uirilẽ
⁊xp̃ianum nec debent si accedunt extollere. nec debẽt
frangere si recedunt: Illuo potiꝰ cogitemꝰ᷑: qd̃ dñs ait.

Expanded text:
esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo fici ait Dominus quia filii Dei vocabuntur. Si autem pax humana tam dulcis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax divina pro aeterna salute angelorum? Itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non voluntas. Sicut rebellanti et resistenti violentia reto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et frugalitas; ualde enim turpe est, ut, quem non uincit homo, uincat libido et obruatur uino, qui non uincitur ferro. diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: si autem adsunt, per bona opera seruentur in caelo. animum uirilem et Christianum nec debent, si accedunt, extollere nec debent frangere, si recedunt. illud potius cogitemus, quod dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nant contͣ inuisibiles inimicos: uos ꝓeis orando
pugnando laboratis contͣ uisibiles barbaros. utinam
una fides cẽt in ominbꝵ: quia ⁊ iminus laboraretur et
facilius diabolus cum suis angłis uinceretur: S qͥa ĩ
hoc scło necesse ẽ ut cuues regni celorum int̾ errantes
et impios temptationib agitentur ut exerceantur
& tamqmͣ infornacc sic̃ aur ꝓbentur: ñ debemꝰ ante
tempꝰ ulle cum solis sanccis et uistis mue. ait hoc suo
tempore mereamur acciꝑe: hoc gͦ pͥmum cogita
qñ armaris adpugnam: quia uirtus tua etiam ip̃a
corporalis. dei donum ẽ: Sic emm cogitab̾ dedono di
ñ facere contra dm̃: fĩdes enĩ qñ ꝑmititur: etiam ho¬
sti seruanda ẽ contra quẽ bellum geritur: Qnͣtoma.¬
gis amico ꝑ q̃ pugnatur: Pacem habere debet uo¬
luntas. bellum necessitas. ut liberet ds a necessitate
et conseruet inpace. Non enim par queritur ut bel¬
lum excitetur s bellum geritur. ut pax adquiratur

Expanded text:
nant contra inuisibiles inimicos: uos pro eis nant contra inuisibiles inimicos: uos pro eis pugnando laboratis contra uisibiles barbaros. utinam una fides esset in omnibus, quia et minus laboraretur et facilius diabolus cum suis angelis uinceretur! sed quia in hoc saeculo necesse est, ut ciues regni caelorum inter errantes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur et tamquam in fornace sicut aurum probentur, non debemus ante tempus uelle cum solis sanctis et iustis uiuere, ut hoc suo tempore mereamur accipere. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia nirtus tua etiam ipsa corporalis donum dei est; sic enim cogitabis de dono dei non facere contra deum. fides enim quando promittitur, etiam hosti \'seruanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uoluntas, bellum necessitas, ut liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
sub potestate constitutus. habens sub ine milites:
&e dico huic uade et uadit. et alio ueni et uenit. &
seruomeo fachoc et facit. Dequo et dñs. añ dico
uob̾ ñ inuem tantam fidem inisrł̃. In his erat et
ille cornelius: ad quem missus angls dixit. Corneli
accepte sunt elemosine tue: et exaudite sunt oratio¬
nes tue. ubi eum admonuit ut ad beatum petrũ
apłm mitterer: et ab illo audiret que facere debe¬
ret: ad quem apsm ut ad eum ueniret: et religio¬
sum militem misit. In his erant et illi qui adbap
mulierum ñ surrexit maior ioħe baptista. & que¬
sissent abeo quid facerent: respondit eis. Neminẽ
concusserttisaulli calumpuiam feceritis. sufficiat
uob̾ stipendium ur̃m: Noncos utiq subarmis mi¬
litare ꝓhibuit: quib suum stipendium sufficẽ
deb̾e p̾cepit. Maioris quidem loci sunt apud dm̃
qui omnib istis scłarib accionib derelicus. etiã¬
simima continentia castitatis ei seriuntꝰ. s unsꝰ

Expanded text:
stitutus habens sub me milites et dico huic: \'Vade\' et uadit, et alio: \'Veni\' et uenit, et seruo meo: \'Fac hoc\' et facit. de quo et dominus: Amen dico uobis; non inueni tantam fidem in Israhel. in his erat et ille Cornelius, ad quem missus angelus dixit: Corneli, acceptae sunt elemosynae tuae et exauditae sunt orationes tuae: ubi eum admonuit, ut ad beatum Petrum apostolum mitteret et ab illo audiret, quae facere deberet; ad quem apostolum, ut ad eum ueniret, etiam reiigiosum militem misit. in his erant et illi, qui baptimulierum non exsurrexit maior Iohanne Baptista, et quaesissent ab eo. quid facerent. respondit eis: Neminem concusseritis, nulli c alumniam feceritis. sufficiat uobis stipendium uestrum. non eos utique sub armis militare prohibuit, quibus suum stipen dium sufficere debere praecepit. Maioris quidem loci sunt apud deum, qui omnibus istis saecularibus actionibus derelictis etiasumma continentia castitatis ei seruiunt. sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio meritoͤ insigni atq ho¬
norabili filio bonifatio auõ. in dño.
cum eplẽ dirigende occasio quereretur.
ad cxumetatem tuam. Qui cum ipsas litt̾as quas
lam fecerã accepisset tue beniuolentie ꝑferendas. sug¬
gessit mͥmultum te desid̾are. ut aliquid tͥ scrib̾em qd̃
ut faccre non differrem: qnͣtum scis qd te sincertẽ
diligat. festinanti g̾ ut occurrerem. ialui festinã¬
ter aliquid scrib̾e. quam religiosum tuũ deside¬
rium retardare domine exinie merito insiguis
atq honorabilis fili. Qd̃ gͦ breuit possum dicere.
dilige gͦ dnm̃ dm tuum intoto corde tuo et intota
anima tua.⁊ intota uirtrite tua:. et dilige ꝓximũ
tuũ tanqmn te ipsum: hoc ẽ em̃ũbum qd breuia¬
uit dñs suꝑ terram: dicens in euangłio: mhis duo¬
b preceptis: tota lex pendet & ꝓpħe. In hac gͦ dilecti¬
one cotidie ꝓfice et orando ⁊ benie agendoat ipso ad¬
nuiuante qui t eam p̃cepit atq donauit nuttiatur

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MEEITO INSIGNI ATQVE HONORABILI FILIO BONIFATIO AUGUSTINUS IN Dcum epistulae dirigendae occasio quaereretur,ens ad eximietatem tuam. qui cum ipsas litteras, quas iam feceram, accepisset tuae beniuolentiae perferendas, suggessit mihi multum te desiderare, ut aliquid tibi scriberem. quod ut facere non differrem, quantum scis, quod te sinceriter diligat. festinanti ergo ut occurrerem, malui festinanter aliquid scribere quam religiosum tuum desiderium retardare, domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili. Quod ergo breuiter possum dicere: Dilige dominum deum tuum in toto corde tuo et in tota anima tua et in tota uirtute tua, et: Dilige proximum tuum tamquam te ipsum - hoc est enim uerbum. quod breuiauit dominus super terram dicens in euangelio: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . io hac ergo dilectione cotidie profice et orando et bene agendo. ut ipso adiuuante, qui tibi eam praecepit atque donauit. nutriatur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cõpellendi. ꝓinde quia oportebat enus iam
uirib et magnitudine roborata etiam cõpelli horẽs
ad comiuuium salutis et̾ne. postea qm̃ dictum est
factum ẽ qd̃ iussisti. et adhuc loc est exi in quit in
uias et sepes. et compelle intrare. Quaꝑpt̾ si ambu¬
laretis quieti extra hoc conuuium sc̃e untratis ec¬
clesie. tamqm̃ inniis uos in uenitemus: nunc ue¬
ro quia ꝑmulta. mala et seua que murõs cõrit¬
titis. tamqm spinis in asꝑitate plem estisꝰ uos tã¬
qmͣ insepib inuenimus et int̾re cõpellimiꝰ. Qui
cõpellitur quo non uult cogitur: sed cum intraue¬
tit iam uolens pascitur. Cohibe itaq iam iniquũ
ex impacatum animum: ut inuera eccła xp̃i. intie¬
mas sauitare conuuum:E¬

Expanded text:
etiam compellendi. proinde, quia oportebat eius iam etiam compellendi. proinde, quia oportebat eius iam uiribus et magnitudine roborata etiam compelli homines ad conuiuium salutis aeternae, posteaquam dictum est: Factum est, quod iussisti, et adhuc est locus, exi, inquit, in uias et saepes et compelle intrare. quapropter, si ambularetis quieti extra hoc conuiuium sanctae unitatis ecclesiae, tamquam in uiis uos inueniremus; nunc uero, quia per multa mala et saeua, quae in nostros committitis, tamquam spinis et asperitate pleni estis, uos tamquam in saepibus inuenimus et intrare compellimus. qui compellitur. quo non uult, cogitur, sed, cum intrauerit, iam uolens pascitur. cohibe itaque iam iniquum et inpacatum animum, ut in uera ecclesia Christi inuenias salutare conuiu
Abbreviated transcription (Latin):
nouello germine pullulabat: ñ dumq in ea fue¬
rat complera illa ꝓph̾ia. et adorabunt eum õs
reges terre: om̃s gentes serauent. illi. Qd̃ utiq
qnͣto magis impletur. tanto maiore utitur eccła
potestate ut non solum in uitet. sedetiam cogat
ad bonum: hoc tunc dñs significare uolebat:
qͥ qmͣuis haberet magnam potestatem. prĩta¬
men elegit cõm̃dare humilitatem: hoc et in illa
cõuriui similitudine satis euident᷑ ostendit: ubi
misit ad inuitatos. et uenire noluerune: er aic ser¬
uo: Exi in plateas. et uicos ciuitatis: et pauꝑes ac
debiles cecos et clauoos introduc huc: erait sen¬
uus domino: faccum ẽ ut inpasti: et adhuc locus
est Et ait domniꝰ seruo: Exi in uias et sepes. et cõ¬
pelle intrare: ut impleatur dom̃ mea: Ulioe nunc
quẽadmodum dehis qui prĩ uenerunt dictum ẽ.
introduc huc: non diccum ẽ cõpelle: Ita significat a
sunt eccłe pͥm ordia. ad huc crescentis. ut eẽnt uires

Expanded text:
nouello germine pullulabat nondumque in ea fuenouello germine pullulabat nondumque in ea fuerat completa illa prophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos introduc huc. et ait seruus domino: \'Factum est, ut imperasti, et adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: Introduc eos, non dictum est \'compelle,\' ita significata sunt ecclesiae primordia adhuc crescentis, ut essent uires
Abbreviated transcription (Latin):
lege cetera discute. uideutrum inpsum cecilianũ
de cuĩ ꝑsona p̃iudicare conabantur eccłe aliquid
mnali ꝓbare potuerint: uide utrum ñpotius etiam
pillo multa egerint et plurib lectionib qs contra
seꝓtuierunt et recirauerunt. causam eiꝰ bonam oĩ¬
no firmauerint. lege ista. uł legantur tibi consi¬
dera omnia retracca diligenter: et elige quid seqͣ¬
ris. utrum nobiscuit in xp̃i pace. ineccłẽ. catholi¬
te unitate. in frat̾na caritate gaudere: an ꝓnefa¬
ria dispositione. ꝓdonati parte. ꝓ sacrilega diuisioẽ¬
sitione importunitatẽ nr̃e cirtate dilectionis dui¬
cius sustinere: accendis enim et sepe repetis. sicut
audio qd̾ ineuangłio scͥptum ẽ retessisse ad nõ se¬
ptuaginta discipulos. et arbitrio sue maie atq
impie discessionis fuisse pinissos. cetisq quodetĩ
qui remanserant fuisse responsum: nũquid et
uos uuttis ire: Et ñ attendis qͥa tunc pͥmum eccła

Expanded text:
lege, cetera discute. uide, utrum in ipsum Caecilianum, lege, cetera discute. uide, utrum in ipsum Caecilianum, de cuius persona praeiudicare conabantur ecclesiae. aliquid mali probare potuerint. uide, utrum non potius etiam pro illo multa egerint et pluribus lectionibus, quas contra se protulerunt et recitauerunt, causam eius bonam omnino firmauerint. lege ista uel legantur tibi. considera omnia, retracta diligenter et elige, quid sequaris, utrum nobiscum in Christi pace, in ecclesiae catholicae unitate, in fraterna caritate gaudere an pro nefaria dissensione, pro Donati parte, pro sacrilega diuisione importunitatem nostrae circa te dilectionis diutius sustinere. Adtendis enim et saepe repetis, sicut audio, quod in euangelio scriptum est recessisse a domino septuaginta discipulos et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui remanserant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
rarum orbe diffunditur: Sed ecce facimus qd̃ uo¬
luisti: sic tecum aginus ac sinon dixerint uti nec
causa cause. nec ꝑsona ꝑsone p̃iudicat: tu muetu
qͥdillic dicere debuerint: cumcisobiecta eẽt causa
et ꝑsona pͥniani. qͥ dampnatores suos et dampna¬
uit cum cet̾is. et dampnatos ac decestatos insuos
rursus honores suscepit: et baptismum quẽ mor¬
tui dederant. quia de ipsis in illa p̃clara sententia
dictum erat. qd mortuorũ funerib piena sint.
lutora: agnoscere potius et acceptare qmͣ ex suf¬
flare et rescindere maluit: totumq dissoluit qd
male intelligentes dicere soletis Qui baptitatur
amortuo: quid ei ꝑ dest lauachrum eiꝰ: Sigͦ non di¬
ceret. nec causa cause. nec ꝑsona ꝑsone p̃uidicat.
rei tenerentur in causa pͥnani: Cũ autem hoc di¬
xerunt. inmunẽ fecerunt eccłam catholicam. si¬
cit nos asserebamꝰ acausa ceciliam: Sed cetera

Expanded text:
rrarum orbe diffunditur! Sed ecce facimus, quod uorrarum orbe diffunditur! Sed ecce facimus, quod uoluisti; sic tecum agimus, ac si non dixerint uestri: Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\\ tu inueni, quid illic dicere debuerint, cum eis obiecta esset causa et persona Primiani, qui damnatores suos et damnauit cum ceteris et damnatos ac detestatos in suo rursus honore suscepit et baptismum, quem mortui dederant. quia de ipsis in illa praeclara sententia dictum erat. quod mortuorum funeribus plena sint litora, agnoscere potius et acceptare quam exsufflare et rescindere maluit totumque dissoluit, quod male intellegentes dicere soletis, quia qui baptizatur a mortuo, quid ei prodest lauacrum eius? si ergo non dicerent: \'Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. rei tenerentur in causa Primiani; cum autem hoc dixerunt. immunem fecerunt ecclesiam catholicam, sicut nos adserebamus, a causa Caeciliani. Sed cetera
Abbreviated transcription (Latin):
psone p̃iudicat: hec u̾ba us omittamus: ubi
ꝑeos nescientes u̾itas ipsa locuta ẽ: Sed tu dicturꝰ
es hic eos errasse et infalsam sententiam in cau¬
tiꝰ cecidisse: nos autem dicimꝰ hoc eos uerum dix¬
isse: et hoc ꝑte ipsum faculme ꝓbamus: Si enim
epiurĩ electi abuniu̾sa parte donati. qui causam
oĩum sustinertnt. et si quid egissent gratum et ac¬
ceptum ceteri haberent. tamen in eo qd̃ illos teme¬
re et non recte dixisse arbitraris. ñ uis ut tibi pre¬
iuditent: uerum gͦ dixerunt qula nec causa cau¬
se. nec ꝑsona ꝑsone p̃iudicat: et ibi debes agnosc̾e
qͥa siꝑsona tot epõrum tuoꝵ.millis septem con¬
stitutorum. ñ uis ut p̃iudicet ꝑsone donati mu¬
tugennensis presbit̾r qnͣto minus non debet pre¬
iudicare ceciliani ꝑsona. etiam si mali aliquid
in illo eẽt inuentum umiu̾se unitati xp̃i. que ñ
muna uilla mutugenna concluditur: sed toto t̾¬

Expanded text:
personae praeiudicat\'. haec uerba uis omittamus, ubi personae praeiudicat\'. haec uerba uis omittamus, ubi per eos nescientes ueritas ipsa locuta est. sed tu dicturus es hic eos errasse et in falsam sententiam incautius cecidisse; nos autem dicimus hoc eos uerum dixisse et hoc per te ipsum facillime probamus. si enim episcopi uestri electi ab uniuersa parte Donati, qui causam omnium sustinerent et, si quid egissent, gratum et acceptum ceteri haberent, tamen in eo, quod illos temere et non recte dixisse arbitraris, non uis ut tibi praeiudicent, uerum ergo dixerunt, quia <nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. et ibi debes agnoscere, quia, si persona tot episcoporum tuorum in illis septem constitutorum non uis ut praeiudicet personae Donati Mutugennensis presbyteri, quanto minus non debet praeiudicare Caeciliani persona, etiamsi mali aliquid in illo esset inuentum, uniuersae unitati Christi, quae non in una uilla Mutugenna concluditur, sed toto te
Abbreviated transcription (Latin):
reris. hoc ẽemim quod ait apłs. et si tradidero
corpꝰ meum ut ardeam. et caritatem ñ habeã.
nichil michi ꝓdest. Reuoca gͦ amimum ad sanã
consid̾ationem et sobriam cogitationẽ. attende
diligenter. utrum ad errorem et impietatem uo¬
ceris: et pat̾e ꝓueritate quaslibet moiestias. Si
autem tu potius mnerrore atq in impietate
n̾saris. qͦ autem uocaris ibiẽ ueritas et pietas
quia ibi xp̃iana unitas et scĩ sp̃s caritas: quid
ad huc tibi eẽ conaris mmmicus: Ideo prestitit
quent numerosoq conuentu. carchaginem
ueniremus: atq int̾ nos deipsa dissensione ordi¬
natissime conferremus: Gesta conscripta sunt.
nre euam subscptiones tenentur: lege uł patere
ut tibi legatur: et tunc elige quod uoluerits.
Audu quod dixeris posse te nobiscum deipsis
gestis aliquid agere si omittamus u̾ba ep̃orum¬
ur̃oꝵ: ubi dixerunt nec causa cause nec ꝑsona

Expanded text:
reris. hoc est enim. quod ait apostolus: Et si tradidero reris. hoc est enim. quod ait apostolus: Et si tradidero corpus meum. ut ardeam, caritatem autem non habeam. nihil mihi prodest. reuoca ergo animum ad sanam considerationem et sobriam cogitationem; adtende diligenter, utrum ad errorem et impietatem uoceris, et patere pro ueritate quaslibet molestias. si autem tu potius in errore atque in impietate uersaris, quo autem uocaris, ibi est ueritas et pietas, quia ibi Christiana unitas et sancti spiritus caritas, quid adhuc tibi esse conaris inimicus? Ideo praestitit quenti numerosoque conuentu Carthaginem ueniremus atque inter nos de ipsa dissensione ordinatissime conferremus. gesta conscripta sunt, nostrae etiam subscriptiones tenentur. lege uel patere. ut tibi legatur, et tunc elige, quod uolueris. audiui, quod dixeris posse te nobiscum de ipsis gestis aliquid agere, si omittamus uerba ep, ubi dixerunt: \'Nec causa causae nec persona
Abbreviated transcription (Latin):
quid paciatur eligat non facere mala qmͣ ñ
pati mala: atq tta corpus suum tradat inpo¬
testatem int̾fectoris. siuit tres illi uiri fecerũt.
qͥ auream statuam cogebant᷑ ad orare: et nifi
facerent minabatur cis qui cogebat. caminũ
ignis ardentem: Idolum adorare noluerunt
non ipsi se inignẽ miserunt: et tam̃ etiã de illis¬
sic scriptum ẽ qd̃ tradiderunt corpora sua. ut
neq seruirent neq adorarent ullum dm̃ sed
dm̃ suum. Ecce qͦmodo dixit apłs si trachedero
corpꝰmeum ut arbeam. Qd̃ autem sequitur
uide: si caritatim ñ habeam. nichil michi ꝓdẽ
ad istam caritatem uocaris: ab ista caritate pi¬
re non sineris ec putas tͥ aliquid ꝓdesse si te ip¬
sum p̃cipites mint̾itum. cũ tibi nichil ꝓdẽet.
etiã sialt̾ te occideret. caritatis inmicuni. foris
autẽ ab eccła consiiatus. et sepatus acompage
unitatis. et uinculo caritatis et̾nio supplicio
pumieris: etiam si ꝓxp̃i nomine uiuus in cede¬

Expanded text:
quid patiatur, eligat non facere mala quam non quid patiatur, eligat non facere mala quam non pati mala atque ita corpus suum tradat in potestatem interfectoris, sicut tres illi uiri fecerunt, qui auream statuam cogebantur adorare et, nisi facerent, minabatur eis ille, qui cogebat. caminum ignis ardentem. idolum adorare noluerunt, non ipsi se in ignem miserunt et tamen etiam de illis scriptum est. quod tradiderunt corpora sua, ut neque seruirent neque adorarent ullum deum sed deum suum. ecce quo modo dixit apostolus: Si tradidero corpus meum, ut ardeam. Quod autem sequitur, uide: Si caritatem non habeam, nihil mihi prodest. ad istam caritatem uocaris, ab ista caritate perire non sineris et putas tibi aliquid prodesse, si te « ipse praecipites in interitum, cum tibi nihil prodesset, etiamsi alter te occideret caritatis inimicum. foris autem ab ecclesia constitutus et separatus a compage unitatis et uinculo caritatis aeterno supplicio punireris. etiamsi pro Christi nomine uiuus incende
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecerit aliquis aliqnͣdo iustorum atq fide¬
lium: cumabeis tanta mala persi sint. qui eos
adet̾num int̾itum ñ aduitã et̾nam quo tu cõ¬
pelleris adigebant. Audiui quod dixeris apłm
paulum significasse hoc ficri debere ubi ait. et
si tradidero corpꝰ meum ut ardeam: qͥa indeli¬
cet omnia bona dicebant que sine caritate. m¬
chil ꝓsunt. sicut sc̃ lingue hominũ et angłoꝵ
et omnia sacram̃ta et oĩs scientia. et omins pro¬
phetia. et omĩs fides. itaut montes transferan-¬
tur. & terum suarũ distributio pauꝑib. Ideo
uidetur tibi etiam hoc int̾ bona numerasse:
ut sibi quisq inferat mortem: Sed attende di-¬
ligenter & cognosce quetnadmodũ dicat scͥp¬
tura qd tradat quisꝙ suum corpus ut ardeat:
ñ utiq ut ipse se in ignem inmrctat qnͣdo ꝑse¬
quentem patitur inmicum: sed qnͣdo ei ꝓpo¬
nitur. ut aut mali aliquid fatiat. aut mali ali¬

Expanded text:
hoc fecerit aliquis aliquando iustorum atque fidehoc fecerit aliquis aliquando iustorum atque fidelium, cum ab eis tanta mala perpessi sint, qui eos ad aeternum interitum non ad uitam aeternam, quo tu compelleris, adigebant. audiui, quod dixeris apostolum Paulum significasse hoc fieri debere, ubi ait: Et si tradidero corpus meum, ut ardeam. quia uidelicet omnia bona dicebat, quae sine caritate nihil prosunt, sicut sunt linguae hominum et angelorum et omnia sacramenta et omnis scientia et omnis prophetia et omnis fides ita, ut montes transferantur, et rerum suarum distributio pauperibus, ideo uidetur tibi etiam hoc inter bona numerasse, ut sibi quisque inferat mortem. sed adtende diligenter et cognosce, quem ad modum dicat scriptura, quod tradat quisque suum corpus, ut ardeat, non utique, ut ipse se in ignem mittat, quando persequentem patitur inimicum. sed, quando ei proponitur, ut aut mali aliquid faciat aut mali ali
Abbreviated transcription (Latin):
male tue uoluntati te ꝑmittcerent: et non te de
illa morte liberarent: Quis eos ñ merito culpa
ret quis non impios recte iudicaret: Et tamen
tu te uolens in a quam misisti ut morereris: iui
te nolentem de aq̃ leuauerunt ne morereris:
łu fecisti scd̾m uoluntatem tuã. sed inꝑnitiem
tuam: illi contͣ uoluntatẽ tuam s ppt̾ salutẽ
tuã. Si gͦ salus ista corporalis sic custodienda est
ut etiã innolentib abeis qui eos diligunt senue¬
tur: qñtomagis illa spiritalis incui desercione
mors et̾na metuitur: Qmͣquam in ista morte
qi tibi tu ipse auferre uoliuisti non solum ad
tempus sedetiam met̾num morereris: quia et si
ñ ad salutem. ñ ad eccle pacem. non ad xp̃icor¬
poris unitatem. non adscãm et in diuiduam ca.¬
ritatem. sed admala aliqua cogereris: nec sic tibi
ipse mortem inferre debisti: Considera scͥpturaᷤ
diuinas. et distute qnͣtum potes et uide utrum

Expanded text:
malae voluntati tuae te permitterent, et non te de malae voluntati tuae te permitterent, et non te de illa morte liberarent? Quis eos ret? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam tibi tu ipse inferre uoluisti, non solum ad tempus sed etiam in aeternum morereris, quia, etsi non ad salutem, non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas diuinas et discute, quantum potes, et uide, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad bonam disciplinam coaccus. et domitus
dirigatur: Vnde item dicit:. łu quidẽ ꝑcutis eum
uirga: animam autẽ eiꝰ liberas amorte. Si mala
uoluntas sempsue pmittenda est libertati: q̃re
corripuntur neglegentes pastores. et dicitur eis
errantem ouem ñ reuocastis ꝑditam ñ inqͥsistis:
Et uos oues xp̃iestis caratterem dñicum portatis
insacram̃to qd̵ accepistis sederratis et ꝑitis. Non
ideo nobis displiceamꝰ quia reuocamus erran-¬
tes: et querim̃ ꝑbitos. Melius enim facim̃ uolimn¬
tatem domini monentis utuos adeiꝰ ouile redi¬
re cogam᷑: qm consentumus uoluntat omum er¬
rantium ut pire uos ꝑmittamus. Noli gͦ iam
dicere quod te assidue audio dicere: Sic uolo er¬
rare: sic uolopire: Melius enim nos hoc omni
no ñꝑmittimꝰ quͣtum possum᷑. odo qd te in
puteum ut mortreris misisti: utiq lib̾a uolunta¬
te fecisti. Sed qmͣ crudeles eẽnt serm dei si hue

Expanded text:
ut ad bonam disciplinam coactus et domitus ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur? unde idem dicit: Tu quidem percutis eum uirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dErrantem ovem non revocastis, perditam non inquisistis. Et vos oves Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis: sed erratis et peritis. Non ideo vobis displiceamus, quia revocamus errantes, et quaerimus perditos. Melius enim facimus voluntatem Domini monentis, ut vos ad ejus ovile redire cogamus, quam consentiamus voluntati ovium errantium, ut perire vos permittamus. § 2. Noli ergo jam dicere, quod te assidue audio dicere: Sic volo errare, sic volo perire. Melius enim nos hoc omnino non permittimus, quantum possumus. Modo, quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera voluntate fecisti. Sed quam crudeles essent servi Dei, si huic
Abbreviated transcription (Latin):
cordit̾ impenditur: ut mala uoluntas homĩs di-¬
rigatur. slam quis nesciat nec dampnari homi¬
nem nisi merito male uoluntatis:. nec liberari m¬
si bonã habuerit uoluntatem: Nec tam̃ ideo
qͥ diliguntur male sue uoluntati imputie et
crudelit̾ ꝑmitcendi sunt: sed ubi potestas datur.
& a malo ꝓhibendi. et ad bonum cogendi. Nam
si uoluntas mala semꝑ sue ꝑmittenda est uberta¬
ti qͣ re israelite recusantes. et murmurantes. tam
duris flagellis amalo ꝓhibebantur. et ad t̾ram ꝓ¬
missionis cõpellebantur: Si uoluntas mala scm
missus utipessima uoluntate ꝗͣ ꝑsequebatur et¬
clesiam. sed ꝓstratus ut excccaretur: execcat᷑. ut
mutaretur. murat᷑ ut mitreret᷑. missus ut qͣlia
fecerat mnerrore. talla ꝓueritate pateretur: di uo¬
luntas mala semꝑ sue ꝑrittenda ẽ. ubertati. qͣre
monetur pat̾ inscripturis sanctis filium durũ
ñsolum u̾bis corripe. sedetiam latera ciꝰtunoere

Expanded text:
corditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dicorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram promissionis compellebantur? si uoluntas mala semper missus uti pessima uoluntate, qua persequebatur ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius tundere,
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram te grauiter collisisti. Nam utiq alius qui
adduccus ÷ terirm collega tuus illesus uenit quita¬
lia sibipse non fecit. Sed neq hoc putas tibi fic¬
ri debuisse: quia neminẽ estimas cogendum esse
ad bonum: attende quid apłs dixerit. Qui ep̃atũ
desiderat: bonum opus desiderat: & tamen tam
mutti ut episcopatum suscipiant. tenent᷑. in uiti
ꝑducuntur. includuntur custodiuntur. patiuntur
tanta mala que nolum: donec eis ad fit uoluntas
suscipiendi oꝑis bom. Quantomagis uos aber¬
rore ꝑuitioso in quo uob̃ mimici estis trahendi
estis it ꝑdutendi ad i̾ntatẽ. uł cognostendam
uel eligendam: non solum ut honorẽ habeatis
salubrit̾. sed etlam ne pessime peatis: uicis de¬
um dedisse liberum arbitrium: ideo ñ debere.
cogi hominẽ nec adbonum. Quare g̾ illi dequib
supra dixi eoguntur ad bonum: attende gͦ quod
considerare non uis: Id eo uoluntas bona miseri¬

Expanded text:
ad terram grauiter conlisisti. nam utique alius, qui ad terram grauiter conlisisti. nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus inlaesus uenit, quia talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem aestimas cogendum esse ad bonum. adtende, quid apostolus dixerit: Qui episcopatum desiderat, bonum opus concupiscit, et tamen tam multi, ut episcopatum suscipiant, tenentur inuiti, perducuntur, includuntur, custodiuntur, patiuntur tanta, quae nolunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium, ideo non debere cogi hominem nec ad bonum. quare ergo illi, de quibus supra dixi, coguntur ad bonum? adtende ergo, quod considerare non uis. ideo uoluntas bona miseri
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit me fidei uiolatorem. qd̃ miscd̃ia
dm̃ au̾tat amorib atq instituto meo: qd mi
chi ꝑuigum suum inspirare dignat᷑ est Ep̃c m̃s̃
beniuolentie due fortasse potius licteras mifisset
tione non passus sum: seo fraterna et uera morte
acerbissum doloris aculeis excitatus: Quem dolorẽ
mneum aduiuante misciłia et ꝓ uidentia dñr. pa¬
cis fortasse compensatio lenitura est: Ds et dñs
noster tibi nĩtem pacatã inspirare dignetur: dñe
onato presbitero parus donati: Angustinꝰ
cordis mei et sollicitudinẽ ꝓsauite tuã for¬
tasse miserereris amme tue placens deo
in audiendo u̾bo. ñ nr̃o sed ipsius: nec eĩ scͥpͥturas
sic in memoria tua figeres ut contra eas cor elau¬
deres: Displicet tibi quia traheris ad salutẽ. cum
tã multos nr̃os ad ꝑiitiem traxeritis. Qd enĩ uo.¬
linmꝰ᷑asi te comp̃hendi et p̃sentari. et seruari
cisti qui uinĩto tibi mox ammoto urti noluisti. e

Expanded text:
demonstrabit me fidei uiolatorem. quod misericordia demonstrabit me fidei uiolatorem. quod misericordia domini auertat a moribus atque instituto meo, quod mihi per iugum suum inspirare dignatus est. Episcopus meus beniuolentiae tuae fortasse potius litteras misisset, tione non passus sum de fraterna et uera morte acerbissimi doloris aculeis excitatus. quem dolorem meum adiuuante misericordia et prouidentia domini pacis fortasse compensatio lenitura est. deus et dominus noster tibi mentem pacatam inspirare dignetur, domine ONATO PRESBVTERO PARTIS DONATI AUGUSTINUScordis mei et sollicitudinem pro salute tua, fortasse miserereris animae tuae placens deo in audiendo uerbo non nostro sed ipsius nec eius scripturas sic in memoria tua figeres, ut contra eas cor clauderes. displicet tibi, quia traheris ad salutem, cum tam multos nostros ad perniciem traxeritis. quid enim uolumus, nisi te comprehendi et praesentari et seruari,cisti, qui iumento tibi mox admoto uti noluisti et te
Abbreviated transcription (Latin):
cio pacis desiderat: sed post abscessum milͥtis ut
om̃s qui nos audiunt intelligant. ñ hoc ẽẽ ꝓposi¬
ti mei. ut inuiti homines ad cuiꝰqmͣ cõmunionẽ
cogantur: sedut quietissime querentib u̾itas in¬
notescat: Cessabit anr̃is partib t̾ror temꝑaliũ po¬
testatum: cesset etiam a urĩs partib terror con-¬
gregatorũ circuicellionum. Re agamus. ratione
agamꝰ diumnarum scͥturarũ auctoritatib aga¬
mus quieti atq tranquilli qnͣtum possumꝰ pe¬
tamꝰ. queramiꝰ. pulsemꝰ. ut accipiamꝰ et inueniamꝰ
et apiatur nobis: ne forte fieri possit ite ad uiuan¬
te dño concordes conatus et orationes nr̃as. tanta
deformitas atq impietas affricanarum regionũ.
de nris t̾ris incipiat oboleri. S non credis post
discessum militum me uelle agere. post discessũ
militum tu rescribe. Si enim ego p̃sente milite lit¬
teras meas legere ppło uoluero: ꝓlata epła mea

Expanded text:
tio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut tio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intellegant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terror temporalium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congregatorum Circumcellionum. re agamus, ratione agamus, diuinarum scripturarum auctoritatibus agamus, quieti atque tranquilli, quantum possumus, petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et inueniamus et aperiatur nobis, ne forte fiere possit, ut adiuuante domino concordes conatus et orationes nostras tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. si non credis post discessum militum me uelle agere, post discessum militum tu rescribe. si enim ego praesente milite litteras meas legere populo uoluero, prolata epistula mea
Abbreviated transcription (Latin):
uimori meo. Multum enĩ timeo. ne me tacente
et dissimulante: alii quoq rebaptuentur auo-¬
bis: Decreui gͦ qnͣtum uires et facuttatem dñs
p̃bere dignatur causam istam sic agere: ut pacifi¬
cis collationib nr̃is. omnes qui nob̃ cõmunieant.
nouerint abheresibus et scismatibi qnͣtum catho¬
lica distet eccla et qnͣtum sit cauenda ꝑnities. uł
maniorum. uł p̃cisorum detute dni sacram̃toꝵ.
Qmͣ collationẽ mecũ si liberiti ammo susceꝑis
ut concordib nrĩs amboꝵ lutere ppłis recitent᷑.
ineffabili exultabo letitia: Si autem id equo am
mo ñ accipis. quid fatiam fr̃: nisi ut te quoq in¬
uito. eplas nostras populo catholico legam quo
ẽẽ possir instructior: Qd̃si rescribere dignatus ñ
fueris. ł incas solas legere decreur: ut saltem dif¬
fidentia ur̃a cognita rebaptitan erubeseant neq
id agam cum miles p̃sens est. nequis ur̃m arbi¬
tretur tumultuosiꝰ me agere uoluisse quam ra¬

Expanded text:
timori meo; multum enim timeo, ne me tacente timori meo; multum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet ecclesia et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico legam, quo esse possit instructior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam ra
Abbreviated transcription (Latin):
ate ꝓficiscatur tam imitabile medicine documẽ¬
tum: Qmͣ uereor qm̃ cor meũ uidere ñ potes: ne
tibi cum insultatione potiꝰ quã cum dilectione
lo qui uidear. Sed certe amplius qͥd fatiam ñ in¬
nemonisi ut inspitiendum sermonẽ meum tͥ
offeram animum dõ. lol lamꝰ demedio ina¬
nia obiectaque apartib  imꝑitis iactari
cont̃ inuicem solent. Nec tu obicias tempora
machariana: nec ego seuitiam tircũcellionũ. Si
hoc ad te ñꝑtinet nec illud ad me: area dm̃ica
non dũ uentilata ẽ sine paleis ẽẽ non potest. Nos
oremꝰ atq agamus qnͣtum possum᷑. ut frum̃tũ
simꝰ. Ego rebaptitato diacono nr̃o suere ñ possũ.
scio enĩ: qmͣmichi silentium ꝑ niciosum fit: Non
enĩ cogito ineccłasticis honorib temꝑa uentosa
tnͣsigere: sed cogito me principi pastorum om¬
mũrationẽ de cõmissis ouib redditurũ: Si forte
noules ut hec łͥ scriberem: oportet te frãt ignoscẽ

Expanded text:
a te proficiscatur tam imitabile medicinae documena te proficiscatur tam imitabile medicinae documentum? quam uereor, quoniam cor meum uidere non potes, ne tibi cum insultatione potius quam cum dilectione loqui uidear! sed certe, amplius quid faciam, non inuenio, nisi ut inspiciendum sermonem meum tibi offeram, animum deo. Tollamus de medio inania obiecta, quae a partibus inperitis iactari contra inuicem solent, nec tu obicias tempora Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc ad te non pertinet, nec illud ad me. area dominica nondum uentilata est; sine paleis esse non potest. nos oremus atque agamus, quantum possumus, ut frumentum simus. ego rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in ecclesiasticis honoribus tempora uentosa transigere, sed cogito me principi pastorum omnium rationem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, ut haec tibi scriberem, oportet te, frater, ignoscere
Abbreviated transcription (Latin):
am cum gaudio michi inde rescribe: Nulla te
tuoꝵ concilia fr̃ ext̾reant. Si enim hoc eis displi¬
cuerit: ñ sunt digni qui te habeant: Si autem
placuerit: credimus de miscłia dñi qui tuñtes
sibi displicere et conantes placere nũquam dese¬
rit. qd̃ inr̃ uos et nos cito pͥax erit: ne ꝓpt̾ hono¬
res nros de qua sarcina ꝑiculosa ratio reddetur
misere plebes credentes in xp̃m habeant in do¬
mib sius cõmunes cibos: et mensã xp̃i cõmu¬
nem habere ñ posst̾. Non ne ingemiscinus qd̃
uir et uxor infidditer conungant corpora sua
dalum. tantus diaboli triumphus. tanta pinci¬
es animarũ. si ꝑtuam modestiam. et prudentiã
& dileccionẽ qͣm habemus ei qͥ ꝓnobis suum
sangͥnẽ fudit. ablata demedio in his regionib
fuerit: quis explicet u̾bis quam tibi palmam
p̃parer dominus ut ad cet̾a m̃bra sananda que
ꝑtotam affricam tabefacra miserabilit̾ iacent.

Expanded text:
am cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te am cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. si enim hoc eis displicuerit, non sunt digni, qui te habeant; si autem placuerit, credimus de misericordia domini, qui timentes sibi displicere et conantes placere numquam deserit, quod inter uos et nos cito pax erit, ne propter honores nostros, de qua sarcina periculosa ratio redditur, miserae plebes credentes in Christum habeant in domibus suis communes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora sua, dalum, tantus diaboli triumphus, tanta pernicies animarum si per tuam modestiam et prudentiam et dilectionem, quam debemus ei, qui pro nobis \\ suum sanguinem fudit, ablata de medio in his regionibus fuerit, quis explicet uerbis, quam tibi palmam praeparet dominus, ut ad cetera membra sananda, quae per totam Africam tabefacta miserabiliter iacent,
Abbreviated transcription (Latin):
baptirabitur Sed illud qd̾ ista p̃figurant idẽ. cir¬
cũcisio cordis et mundatio conscientie: manebit
inet̾num: Si gͦ illo tempore iudeus essẽ et ueniret
ad me samaritanus. uelletq ulo errore derelicco
quẽ etiam dñs impbauit dicens. uos adoratis qd̾
nescitis. nos ad oramus qd̾ scimꝰ. qm̃ saius exiide
is ẽ. uellet gͦ samaritanus quẽ samaritam cir¬
cũciderant ficri udeus: uacaret certe iteratiomi᷑
audatia: et id qd̃ apud heresim factum erat qd̃ p̃¬
ceperat d̃s. non repetere sed appbare cogeremur.
Qd̾ si incarne cirtumcisi hominis ñ inuenirem
locũ. ubi crrcũtisionẽ repeterem. qͥa unũ est illud
m̃brum: multo minꝰ inuenitur locꝰ inuno corde
ubi baptismum xp̃i repetatur. Ideo qui duplica¬
re baptismum uultis. necesse ẽ omnino ut corda
duplicia requiratis. Clama gͦ recte facere si non
rebaptires: & non solum sine trepidatione sed eti¬

Expanded text:
baptizabitur, sed illud, quod ista praefigurant, id est cirbaptizabitur, sed illud, quod ista praefigurant, id est circumcisio cordis et mundatio conscientiae manebit in aeternum. si ergo illo tempore Iudaeus essem et ueniret ad me Samaritanus uelletque illo errore derelicto, quem etiam dominus improbauit dicens: Vos adoratis, quod nescitis; nos adoramus, quod scimus, quoniais est : vellet ergo Samaritanus, quem Samaritani circumciderant, fieri Judaeus, vacaret certe iterationis audacia, et id quod apud haeresim factum erat, quod praeceperat Deus, non repetere sed appquod si in carne circumcisi hominis non inuenirem locum, ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum, multo minus inuenitur locus in uno corde, \'ubi baptismum Christi repetatur. ideo qui duplicare baptismum uultis, necesse est omnino, ut corda duplicia requiratis. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas, et non solum sine trepidatione sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
porib uideus eẽm. qnͣdo aliud eẽ melius ñpossẽ.
accrpissem utiq crrcum cisionem. qd̃ signaculum
iustitie fidei tantum illo tẽpore ualuit ante qmͣ
dñi euacuaretur. aduentu. ut infantẽ moysi filiũ
angłs p̃focasset ni si mat̾ arrepto calculo tir¬
cumcidisset puer̃. et hoc sacram̃to ĩminentẽ
ꝑuitiem depulisset: hoc sacramĩtum etiã iorda¬
nem fluuium refrenauit: et reduxit infontem.
hoc sacram̃tum ipse dominꝰ qinuis euacua¬
uerit crucifixus: tamen natus accepit: Non enĩ
signacula illa dampnata sunt: sed succedentibus
oportumorib decesserunt: Nam sicut circũcisionẽ
abstulit dñi pͥmꝰ aduent᷑: sic baptismum auferet
scł̃s aduentꝰ. Sicut enĩnunc postea qmͣ uenit si¬
bertas fidei et remotum ẽ seruitutis iugũ nule
xp̃ianus cirtumcidit᷑ carne: sic tẽ regnantib.
iustis cum dño dampnatisq impus. nemo re:¬

Expanded text:
poribus Iudaeus essem, quando aliud esse melius non possem, poribus Iudaeus essem, quando aliud esse melius non possem, accepissem utique circumcisionem. quod signaculum iustitiae fidei tantum illo tempore ualuit, antequam domini euacuaretur aduentu, ut infantem filium Moysi angelus praefocasset, nisi mater arrepto calculo circumcidisset puerum et hoc sacramento imminentem perniciem depulisset. hoc sacramentum etiam Iordanen fluuium refrenauit et reduxit in fontem. , hoc sacramentum ipse dominus quamuis euacuauerit crucifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed succedentibus opportunioribus decesserunt. nam sicut circumcisionem abstulit domini primus aduentus, sic baptismum auferet secundus aduentus. sicut enim nunc, posteaquam uenit libertas fidei et remotum est seruitutis iugum, nullus christianus circumciditur carne, sic tunc regnantibus iustis cum domino damnatisque impiis nemo