comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de alta suꝑbiȩ radice ueniebant. cũqͥdã qͣsi
altitudine & distinctiõe ꝓceders: Ita uideli¬
cet p̃dica re om̃s arrogantes solent.
Cũ quodã braci. enĩ fastu ꝓferunt. hoc
quod singu la relig larit̾ intellexisse
se credunt.: Et fortasse tunc hu¬
militatem predicant. cum ꝑ elationis tẏ¬
pum exẽpla suꝑbiȩ ostentant. Unde fit.
ut eorũ predicatio concors sibi manere
non possit: quia id quod rectũ loquentes
seminant. ꝑuerse tumentes inpugnant.
humilib nanq auditorib uerba sua.
non compaciendo: sed uix dedignando
larguntur. Longe quippe se in altum
positos estimant. & suꝑ eosdẽ auditores
suos. quasi p̃cedentis doctrinȩ respectũ:
uix de sũmo dignanter inclinant. At con¬
tra uerba iustorũ ex radice ueniunt hu¬
militatis  ut fructũ ualeant ferre pieta¬
tis: & qͥcquid salubre potuerint. ñ tum̃
tores suos inse ita trans formant: ac si &
illi ꝑ istos hoc quod audiunt doceant
& isti ꝑ illos hoc qͦd docendo ꝓferunt di

Expanded text:
radice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumetores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt dis
Abbreviated transcription (Latin):
ne facere nos posse p̾sumamꝰ: quod ex
nr̃a imbec illitate formidamꝰ. digͦ leua¬
ride hoc ꝓfundo festinamꝰ. ligem funib.
id.ẽ. p̃ceptis dnĩcis astringam̃. Int̾ sint
etiã panni ueteres cũ quib meliꝰ teneant᷑
funes: id÷ precedentiũ confortem̃ erẽplis
ne infirmos nos ac timidos precepta sub¬
tilia uulnerent dũleuant. Quasi quosdã
pannos ueteres paulus apłs subiunge¬
bat: cũ sulleuandis discipulis p̃ceptissu¬
is sp̃italib ex empla ueterũ cõmodara
dicens. Iusti ludibria & uerba exꝑti in¬
suꝑ & uincula & carceres: lapidati sunt.
secti sunt. temptati sunt: in occisione

Expanded text:
ne facere nos posse praesumamus, quod ex ne facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius teneantur. Funes, id est, praecedentium confortemur exemplis: ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis suis spiritalibus exempla veterum commodaret dicens: « Justi ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceris, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occision
Abbreviated transcription (Latin):
nos & dm̃ faciens. odorẽ de nobis suauissi¬
mũ reddit. Quia uero eadẽ caritas incordi¬
b electorũ in extingiubilis man&: apte
illic subdit᷑. Ignis ẽ. iste ꝑpetuus: qͥ nun¬
quã deficiet de altari. Nũquã ꝓfecto de
altari ignis iste defici&e: quia etiã post
hancuitã in eorũ mentib feruor caritatis
ac crescet. Et̃na qͥppe contẽplatione agi¬
tur: ut omp̃c ds quo magis uisus fuerit.
de huiꝰ uitȩ ꝓfundo lib̃am̃. bene etiã ꝓ¬
pħa ieremia in puteũ misso signatũ est:
qui ut leuet᷑ ex puteo. funes ad eũ & pan¬
niueteres deponunt᷑. Quid enĩ funib. n
p̃cepra dnĩca figurant᷑: Quȩ qr nos in
malaoꝑatione positos. & conuncunt¬
& eripiunt: quasiligant & trahunt:
coartant & leuant. S ne ligatꝰ his funi¬
b dũtrahit᷑ incidat᷑. simul & iã panni
ta nos terreant. antiquorũ patrũ nos ex¬
empla confortent: ut ex eorũ cõparatio¬

Expanded text:
nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissinos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, qui ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur . Quid enim funibus nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convinciunt, et eripiunt, quasi ligant et trahunt, coarctant et levant. Sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni ta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
nuat: ꝑ patrum testimonia & ꝑ exẽpla
reuiscat. Et bene illic p̃cipitur: ut ma¬
ne ligna ꝑdies singłos congerant᷑. Hoc
positis cogitationib uitȩ p̃sentis hoc pͥo¬
ri loco qͥsq fideliũ cogitet: & qd inse iã¬
ĩaq quasi deficit. quib ual& nisib se ad¬
studiũ caritatis inflãmet. Ignis enĩ iste
in altari dñi id ẽ. incorde nr̃o citiꝰ extin¬
guitur: nisi sollert̃ adhibitis exẽplis patrũ
& dnĩcis cestimoniis reparetur. Bene aũ
desuꝑ: adolebit adipes pacificorũ. Nam
quisquis in se hunc ignẽ caritatis accendit:
semet ipsũ utiq holocaustũ desuꝑ impo¬
nit: qr omne uiciũ quod inse male uiue¬
bat exurit. Cũ enĩ cogitationũ suarũ int̃¬
na considerat. & uitã reꝓbã ꝑinmutatio¬
nis gladiũ mactat: in ara se cordis sui in¬
posuit. & igne caritatis incendit. De qͣ
hostia pacificorũ adipes redolent: qr int̾̃¬
na nouȩ caritatis impinguatio. pacẽ int̃

Expanded text:
nuat, per patrum testimonia et exempla nuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haestpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dominicis testimoniis reparetur. 16. Ita cdesuper adolebit adipes pacificorum . Nam quisquis in se ignem hunc charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium nactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis 795 incendit. De qua hostia pacificorum adipes redolent, quia interna novae charitatis impinguatio pacem inter
Abbreviated transcription (Latin):
dere: quia necesse. ẽ. ex illo ad dñm cari¬
Itatis flãmã indesinent accendere: cui ꝑ¬
A singłos dies sacerdos ligna subiciat. ne
extinguat᷑. Om̃is enĩ xͥ fide p̃ditꝰ. m̃brũ
utiq sũmi sacerdotis effectus est: sicut
cunctis fidelib petrꝰ apłs dicit. Uos autẽ
genꝰ electũ: regale sacerdotiũ. Et sic̃ ioħs¬
apłs dicit. fecisti nos dõ nr̃o regnũ & sa¬
cerdotes. Sacerdos gͦ in altari ignẽ nutri¬
ens. cotidie ligna subiciat: id ẽ. fidelis qͥsq
ne in eo caritatis flãma deficiat: incorde
suo tã exẽpla p̃cedentiũ. quã sacrȩ scrip¬
turȩ testimonia congerere ñdesistat. Nã
quasi quȩdã fom̃ta ignidare ẽ: in extin-¬
ctȩ caritati. uel exẽpla patrũ. uł p̃cepta
dñica ministrare. Qia int̾na nouitas nr̃a
ipsa cotidie huiꝰ uitȩ conuersatione ue¬
terascit. ignis iste ad hibitis lignis nutri¬
endꝰ ẽ: ut dũ ꝑusũ se nr̃ȩ uetustatis exte¬

Expanded text:
dere, quia necesse est ex illo ad Dominum charidere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Jos dicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis exte
Abbreviated transcription (Latin):
nescit senescit. Unde & ꝑpropħam sub
ephraym specie dr̃. Comeder̃ alieni ro¬
bur eius & nesciuit: s & cani effusi sur̃
ieo. & ipse ignorauit. Cũ uͦ sem& ipsam
quęrit. & subtilit̾ pęnitendo se discutit:
abhac ipsa uetustate sua lota lacͥmis. &
merdre incensa renouat᷑: & quȩ iãpene
inueterata frixerat. ꝑ sub ministrata in¬
t̃ui amoris studia nouũ calet. Unde pau¬
lus apłs usu mortalis uitȩ ueterascentes
discipłos ad mon& dicens. Renouamini
spiritu mentis uestrȩ. Sed ad hȩc agen¬
da: ualde exempla patrũ & sacͥ eloquis¬
preceptanos adiuuant. Si enĩ scorũ oꝑa
inspicimꝰ. & diuinis iussionib aurẽ pre¬
bemꝰ: alia nos contẽplata. alia audita suc¬
cendunt: & cornr̃m torpore ñ constrin¬
gitur. dũ imitatione ꝓuocat᷑. Vnde be¬
Ine ad moysen dr̃. Ignis in altari semꝑ ar-¬
debit: quẽ nutri& sacerdos. subiciens ma¬
ne ligna ꝑsingulos dies Altare qͥppe di

Expanded text:
nescit senescit. Unde et per prophetam sub nescit senescit. Unde et per prophetam sub Ephraim specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoravitquaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquipraecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos contecendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ninãq eẽ ꝓpriũ solet. semꝑ praua agere:
& nunquã quȩ egerint retractare. Omne
enĩ quod facuint ceca m̃te ꝑtranseunt: fac¬
cũq suũ nisicum puniti fuerint ñ cogno¬
scunt. Econtra electorũ est. actus suos co¬
tidie abipso cogitationis fonte discitere:
& om̃e quod turbide ꝓfluit. ab intimis
exsiccare. Sicut enĩ ñ sentimꝰ quomͦ cresct
mñbra ꝓficit corpꝰ. mutat᷑ species. nigredo
capillorũ albescit incanis: hȩc qͥppe oĩa
nobis nescientib agunt᷑ in nobis: ita mens
ña ꝑmom̃ta uiuendi. ipso curarũ usu a se¬
m& ipsa ꝑmutat᷑: & ñ agnoscimꝰ. nuigilan¬
ti custodia ad interiora nr̃a residentes: ꝓue¬
ctus nr̃os cotidie defectusq pensemꝰ. Hoc ip¬
su enĩ inhac mortaliuita consistere: quasi
aduetustatẽ ire.ẽ. Et cũ indiscussa mens
telinquit᷑. in quodã senio torporis sopit᷑: qr
sui negligens. & ꝓpositũ robur insensibi¬
liter ꝑdens: a forma pͥoris fortitudinis dũ

Expanded text:
namque esse proprium solet, semper prava agere et nunquam quae egerint, retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum, nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne, quod turbidum profluit, ab intimis exsiccare. Sicut enim non sentimus quomodo crescunt membra, proficit corpus, mutatur species, nigredo capillorum nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, provectus nostros quotidie defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem ire est, 794 et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum
Abbreviated transcription (Latin):
milis designari. Tyrannũ gͦ disceptantẽ
contra pauꝑẽ ñ cognoscit: q suꝑbos om̃s
uitã nunc humiliũ de pͥmentes. iniudicio
nescire se phib&: dicens. Nescio uosunde
sitis. Et quia sic potent̃ cũ uult destruit
sicut cũ uoluit potent creauit: apte ra¬

Expanded text:
milis designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos unde sitis . Et quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ra
Abbreviated transcription (Latin):
plinam non amisit: qui eisdẽ delinquen
tib dicit. Quid uultis: in uirga ueniã aduose
mine arce magisterii tẽꝑare: & cũ delin¬
quentium reatꝰ inueniunt: sciunt modo
seuere corriꝑe mͦhumilit̾ dep̃cari. Sedcũ
arrogantes uiri eos imitari appetunt:. su¬
munt ab eis asꝑa uerba correptionis. &
sumere ab eis ueracit̃ nesciunt preces hu¬
militatis. Magis enĩ t̾ribiles possunt ẽẽ.
quã mites. Et iccirco discunt. unde se eri¬
gant: & disc̾e negligunt.: ut animũ sum¬
mittant. Cumq
ad monere delinqͦn¬
tes placide ne¬
sciunt: nimio rigo
Quorũ iste heliu speciẽ tenens. beatũ iob
ñ refouet: sed obiurgat dicens. Quis ẽ uir
ut ẽ. iob Quibibit subsannationẽ quasi a¬
quã: qui gradit᷑ cũ oꝑantib iniqͥtatẽ: & ã¬

Expanded text:
inquentibus dicit: Quid vultis, in virga veniam ad vos mine artem magisterii temperare, et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed cum arrogantes viri eos imitari appetunt, sumunt ab eis aspera verba correptionis, et sumere ab eis veraciter nesciunt preces humilitatis. Magis enim terribiles possunt esse quam mites; et idcirco discunt unde se erigant, et discere negligunt, ut animum submittant. Cumque admonere delinquentes placide nesciunt, nimio rigorQuorum iste Eliu speciem tenens, beatum Job non refovet, sed objurgat, dicens: Quis est vir, ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aqua
Abbreviated transcription (Latin):
rã me : qr gͥ humiliatꝰ ẽ mei causã: ñ inducã
malũ indieb eiꝰ. Quia gͦ nc̃ in potestate. ẽ.
int̾nũ m̃tis nr̃ȩ contra nos subire iudicium:
seognoscendo accusemus nosm&e ipsos qua¬
esfuimꝰ: penitendo torqueamꝰ: ñ cessemꝰ dũ
lcet uidicare quodfȩcimꝰ. Audiamꝰ caute

Expanded text:
ram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam ram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum ininternum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos quales fuimus; poenitendo torqueamus; non cessemus, dum licet, judicare quod fecimus; audiamus ite
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ẽẽ ꝓpria arrogantiũ p̃dicatorũ solent
ut etiam afflictos auditores suos magis
districte corriꝑe appetant. quã blande
refouere. Plus enim student ut mala
ob iurgando increpent: quã bona lau¬
dando confirment. Suꝑiores qͥppe se ui¬
deri desiderant: & magis gaudent cũ eoꝵ
animũ ira eleuat: quã cũ caritas exęqͣt
Semꝑ inuenire obtant: quod increpan¬
do rigide feriant. Unde scriptũ ẽ. In ore
stulti uirga suꝑbiȩ Quia uidelicet ꝑcu¬
tere rigide scit: sed cõpati humilit̾ ne¬
scit. Solent etiam p̃dicatores iusti. audi¬
cores suos obiurgando corriꝑe: solent¬
in eorum uitia districta increpatione se¬
uire. Unde scriptũ. ẽ. Uerba sapientiũ
quasi stimuli: & sicut claui in altũ de¬
fixi. Recte autẽ eorũ uerba claui uocati
sunt: quia culpas delinquentiũ nesci¬
unt palpare. sed pungere. An ioħis ut¬
ba claui ñ erant cũ dicebat: ꝓgenies ui¬
ꝑarum. quis uob̾ demonstrauit fugen

Expanded text:
ec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed coscit. Solent etiam praedicatores justi, auditores suos objurgando corriin eorum vitia districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demonstravit fugere
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ambula/tis: Sed ne¬
cesse ẽ. ut caute udeamꝰ predicatores fa
inhis quos corrigunt. cum ex parte alia
fortasse aliqͥd bone oꝑationis inueniunt.
ad eadem obiurgationis uerba cum qͣn¬
ta aispensatione descendunt. Eece pau¬
lus corinthios docens. eosq inculpa diui¬
laudauit: quos in xp̃o diuites in om̃ib
aixit. Et ecce ad huc blandimenta multi
firmatum ẽ. dixit. ac si oꝑe ꝑegissent.
quod doctrina didicerant. Et max in
laudis consũmatione sub iunxit. Ita
Queso te paule istis tot fauorib. iam
quo tendas insinua. Et ecce paulo pꝰ

Expanded text:
bulatis ? Sed neest ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divilaudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multipfirmatum est in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita Christi. Quaeso te, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
quiq in ipso adhuc aditu inchoationis sue
uel tranquillitatẽ pacatissimã carnis. uł
dona ꝓpħie. uel p̾dicamenta doctrine. uł
signorum miracula. uł grãm curationis
accipiunt: pꝰ hȩc autẽ duris temptationũ
ꝓbationib fatigantur. a quib temptatio¬
nib adhuc cum inciperent. ualde liberos
se ẽẽ crediderunt. Quod diuinȩ gr̃ȩ dispen¬
satione agitur. ne inchoatione sua temp¬
tationum asꝑitate tangantur: quia sieoꝵ
initia amaritudo temptationis exciꝑet:
tam facile ad ea quȩ reliquerant redirer̃
quã nec longiꝰ discesserats. Nã contemptis
prius uitiis: quasi upxta positis replicant᷑.¬

Expanded text:
qui in ipso adhuc aditu inchoationis suae qui in ipso adhuc aditu inchoationis suae vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt ; post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi juxta positis replica
Abbreviated transcription (Latin):
consolentur: post modũ amara quȩ exer¬
ceant & tunc demum suauia atq sublimia
quȩ confirment. Nam & sponsam suam
uir quisq priꝰ dulcib blandim̃tis fouet: qͣm
tam̃ iam coniunctam asꝑis increpationib
ꝓbat: ꝓbatam uero securis cogitationib pos¬
sidet. Unde & plebs israelitica cum sponden¬
te se dõ. ad sacras mentis nuptias ex egipto
uocaretur: quasi arrarum uice priꝰ accepit
blandimenta signorũ: coniuncta autẽ ꝓba¬
tionib exercetur in heremo: ꝓbata uͦ in re¬
ꝓmissionis t̾ra uirtutis plenitudine confir¬
matur. Ante gͥ in miraculis degustauit qd̾
appeteret: postmodũ in labore temptata
est si custodire nouerat quod gustussũ:
ao extremũ quoq pleniꝰ acciꝑe meruit
quod laborib ꝓbata custodiuit. Ita gͦ uitã
uniꝰ cuiꝰq conuersi & inchoatio blanda ꝑ¬
mulc&. & asꝑa medietas ꝓbat: & plena
post ꝑfectio roborat. Nam sepe conuersi¬

Expanded text:
consolentur, postmodum amara quae exerconsolentur, postmodum amara quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo, probata vero, in promissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quid appeteret; postmodum in labore tentata est, si custodire noverat quod gustastet, ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversi, et inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat . Saepe au
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Eos enĩ pulsare negligit: quos quieto
iure possidere se sentit. Contra nos uͦ e
ue hem̃tiꝰ incitatur: quo ex corde nr̃o qͥsi
ex iure ꝓpriȩ habitationis expellitur. Hoc
enim in se ipso dñs subquadam dispensa¬
tione figurauit: qui diabolũ ñ nͥ post bap¬
tisma se temptare ꝑmisit. Ut signũ nobis
quoddam future conuersationis innuer&:
quod m̃bra eiꝰ post quã addm̃ ꝓficerent: tc̃
acriores tẽptationum insidias tolerarent.
Post pͥmam gͥ uicem meroris adq lȩticiȩ.
quã unusquisq ꝑ studium conuersatioĩs
agnoscit. hȩcscd̃a suboritur: quia ne secu¬
temptationis afficit᷑. Et quidẽ quisq inip¬
so conuersionis initio. magna plerũq ex¬
cipitur dulcedine consolationis: sed durũ
laborẽ pꝰmodum probationis exꝑitur.
Tres quippe modi sunt conuersorũ: in cho¬
atio medietas atq ꝑfectio. In inchoatiõe
in medio quoq tempore certamina temp

Expanded text:
dit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto dit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo ex corde nostro quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tolerarent. Post primam igitur vicem moeroris atque laetitiae, quam unusquisque per studium conversionis agnoscit, haectentationis afficitur; et quidem quisque in ipso conversionis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe sunt modi conversorum: inchoatio, medietas atque perfectio. In inchoatione in medio quoque tempore certamina tenta
Abbreviated transcription (Latin):
quide ꝑconuersionẽ rubrũ n are transi¬
tum ẽ: sed ad huc inheremo uitȩ presen¬
tis. ante faciem hostes occurruNt. Iam
peccata pret̾ita. uelut extinctos egyptios
post tergum reliquimꝰ: sed ad huc nocentia
uicia quasi alii hostes obuiant: ut ad t̾ram
repmissionis ꝑgentib ceptũ iter inter cludant.
Iam pͥores culpȩ uelut in sequentes aduer¬
sarii. sola diuina uirtute ꝓstratax sunt: sed
temptationũ stimuli quasi hostes alii ante
faciem ueniunt. qui & cũ nr̃o labore suꝑan¬
tur. Conuersio uidelic& securitatẽ parit:
mater autem negligentiȩ solet ẽẽ securitas.
Ne gͦ securitas negligentiam generet: scrip¬
tum ẽ. Fili accedens ad seruitutẽ dei. sta in
iusticia & timore: & p̃para animã tuã ad
temptationem. Non enim ait ad reqͥẽ s
adtẽptationẽ: quia hostis nr̃ adhuc in hac
uita nos positos. quanto magis sibi rebellare
conspicit: tanto ampliꝰ expugnare conten¬

Expanded text:
quidem per conversionem rubrum mare transiquidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus, sed adhuc nocentia vitia, quasi hostes alii obviant, ut ad terram repromissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adsarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem negligentiae solet esse securitas. Ne ergo securitas negligentiam generet, scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim ait, ad requiem, sed ad tentationem, quia hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare conten
Abbreviated transcription (Latin):
lectat: Recte gͦ de hoc amarescente ho¬
mine dici potest. Ab ominabilis ei fit
inuita sua panis: & appropinquauit cor-¬
ruptioni anima eiꝰ. & uita illiꝰ mortiferis.
Sed quia diuina grã diu nos istis difficul¬
tatib affici ñ ꝑmittit: ruptis peccatorũ
nr̃orum uinculis. citiꝰ nos ad libertatem
noue conuersationis consoiando ꝑducit:
& precedentem tristiciã subsequens lȩti¬
cia refouet: ita ut conuersi uniꝰ cuiꝰq ani¬
mꝰ eo magis aduotũ suum ꝑueniendo
gaudeat: quo magis se ꝓ illo meminit
laborando doluisse. Eit cordi immensa
leticia. quia ei quem desiderat. ꝑ spem
securitatis ꝓpinquat: ut recte de hoc di¬
ci debeat. Dep̃cabitur dm̃. & placabilis
ei erit. & uidebit faciem eiꝰ in iubilo: uel
certe liberauit animã suã ne ꝑgeret in
& quem pugna meroris suꝑare non ualu
pensante deo ꝑmittit᷑. ut pꝰ conuersionẽ
temptationum stimulis fatigetur. Iam

Expanded text:
lectat? Recte ergo de hoc amarescente holectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Sed quia divina gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam su quem pugna moeroris superare non valuipensante Deo permittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ticiȩ inunius cuiusq electi animo istis
alt̾nari modis inuenimus: id ÷ conuersi¬
one temptatione morte. In prima qͥppe
quã diximꝰ conu̾s ionis uice. grauis
meror ẽ: cum sua unusqͥsq peccata con¬
siderans curarũ scłarium uult cõpedes
rumꝑe. & uiã dei ꝑspaciũ securȩ conũ¬
sationis ambulare. desideriorũ tempora¬
liũ graue onus abic̃e & lene iugũ dĩ
libera seruitute portare. Cogitanti enim
ista. occurrit illa familiaris sua carnalis
delectatio. quȩ inueterata dudum. quan¬
to eum diutius tenuit. tanto artius astrin¬
git: atq a se tardius ab ire ꝑmittit. Et
quis ibi meror quȩ anxietas cordis: qͣndo
hinc sp̃c uocat. hinc caro reuocat: hinc
amor nouȩ conuersationis inuitat. hinc
usus uetuste ꝑuersitatis impugnat᷑. hinc
desiderio ad cȩlestr̃ patriã flagrat. & hinc
inse ipso carnalem concupiscentiam to¬
lerat: quȩ eũ aliquomͦ & iam inuitũ de¬

Expanded text:
titiae in uniuscujusque electi animo istis titiae in uniuscujusque electi animo istis altone, tentatione, morte. In prima quippe, quam diximus, conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit; et quis ibi moeror, quhinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum etiam aliquo modo invitum de
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis attendit. Sequit᷑. Hec omĩa o¬
tato flagellatoq homine dictum suꝑiꝰ fue¬
rat: ab ominabilis ei fit inuita sua panis &
appropinquauit corruptioni anima eiꝰ. &
uita illiꝰ mortiferis: inferiꝰ subnexũ .ẽ. dep̃¬
cabitur dm̃ & placabilis ei eritꝰ & uidebit
faciem eiꝰ in nubilo. & liberauit animã suã
ne ꝑgeret iint̾itum: sed uiuens uideret¬
lucem. In his itaq tam collectis & coacerua¬
tis sententiis: & supra meror a maritudins
& infra subiccta ẽ. lȩticia securitatis. Mox
de uno dixi: hoc trib uicib ꝑsingulos
agitur. Sed sollert̃ intuendũ ẽ. quȩ iste
tres uices sint: quib unꝰquisq homo anre¬
tate meroris afficitur. & pꝰ merorẽ ꝓtinꝰ
ad lȩticiȩ securitatẽ reuocatur. Id enĩ
suꝑius sicut iam dixi narrauerat. qͦd &
prius grauis meror afficit: & magna pꝰ¬
modum lȩticia attollit. Igitur si uigilant᷑
intendimus. has tresuices meroris. & le¬

Expanded text:
divinitatis attendit. Sequitur: VERS. divinitatis attendit. Sequitur: VERS. tato flagellatoque homine dictum superius fuerat: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Inferius vero subnexum est: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo, et liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. In his itaque jam collectis coacervatisque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxqde uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris et lae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia p̾ueniente diuina grã. in oꝑatione
bona. nr̃m liberũ arbitriũ sequitur: nos¬
met ipsi nos liberare dicim᷑. qui liberanti
nos dño consentimꝰ. Unde cũ paulus dic̃et.
abundantius illis om̃ib laborauiꝰ ne labo¬
res suos. sibi tribuisse uideretur: ilico ad¬
iunxit. Non autẽ ego: sed grã dei mecum.
Quia enĩ preuenientẽ dei grãm. inse ꝑ li¬
berũ arbitriũ fuerat subsecutꝰ: apte sub¬
iunx mecũ. Ut & diuino muneri ñ eẽt.
ingratus: & tam̃ amerito liberi arbitrii ñ
remaner& extraneus. De hoc autẽ qui li¬
beratori suo semet ipsũ cognoscendo con¬
sensit: recte dr̃. Liberauit enĩ animã suã:
ne ꝑgeret inint̾itũ. Sequit᷑. Sed iuiuens¬
corde mortius uidere non posset. Uel certe
quia dĩis dix ego sũ liix mundi: uidebunt
lucem etiam mortui. quando om̃s iniusti
eum uenire adiudicium in humanitatis
forma conspexerint. Sed uiuens tc̃ luce re¬
spicit: qui liberis cordis oculis. in forma eũ

Expanded text:
Quia praeveniente divina gratia in operatione bona, nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsos liberare dicimur, qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum. Sequitur: IBID.-corde videre mortuus non posset, vel certe quia Dominus dixit: « Ego sum lux mundi . » Videbunt lucem etiam mortui, quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui liberis oculis cordis in forma ejus
Abbreviated transcription (Latin):
minime dixerit: quis qͥs beati iob uerba
legit agnoscit. Sed qͥ iccirco loquit᷑. ut sema¬
ipsum ostendendo suꝑbiat: quid mirũ si
in alt̾o fingit quod reprehendat: Quom̾
enĩ ueritati inhereat. in uerb̾ increpatiois
quẽ intra sem&e ipsũ longe ab eadẽ ueri¬
biȩ inflatꝰ. eos tantũ mͦ qui quasi digne in¬
telligendo asseqͥ ualeant querit: & sic qđ
sentiebat erũpit dicens. Absit a dõ impie¬

Expanded text:
minime dixerit, quisquis beati Job verba legit agnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem verierbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat erumpit, dicens: CAPUT XVII
Abbreviated transcription (Latin):
tributione iusticiȩ & urgente solutiõe
carnis. quantomagis districtum iudici¬
hementius formidatur. Et si ea que sci¬
unt numquã se pret̾ misisse meminer̃:
formidant tam̃ illa quȩ nesciunt Quia
uidelicet semet ipsos duudicare & cõ¬
prehendere omĩno non possunt: atq¬
exitu urgente. subtiliori t̾rentur metu.
Unde redeptor nr̃ solutioni carnis appro
pinquans. & menbrorũ suoru speciem
seruans: factus in agonia cȩpit ꝓlixiꝰ
orare. Quid enĩ ꝓse ille cum agonia pe¬
teret: qui int̾ris positꝰ. cęlestia cĩ pote¬
state tribuebat: Sed appropinquante
morte. nr̃ȩ mentis in se certam̃ exp̃s¬
sit: qui ium quandã t̾roris ac formidi¬
cuius libet anima in merito t̾retur: qͣn¬
do post pus illũ hoc inuenit. quod mnet̾¬

Expanded text:
tributione justitiae, et urgente solutione tributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicihementius formidatur. Et si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor nospinquans, et membrorum suorum servans speciem, factus in agonia, coepit prolixius orare . Quid enim pro se ille cum in agonia esset peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aete
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra. humana autẽ anima semel ȩt̾nita¬
tis statum deserens ad fluxum tẽporali¬
tatis de lapsa: hanc mutabilitatem alt̃¬
nantiũ motionum quam dũ caderet uo¬
lens appetiit. dum conatur surgere. cogi¬
tur inuita tolerare. Inde qͥppe punita ẽ.
unde delectata ẽ. Quia inde conuersa
hab& laborẽ certaminis: unde ꝑuersa
surripitur: quod inse quide sollert̃ in¬
spiciunt & ante dei oculos quanti sit
reatus attendunt. Et cum de his omib
semꝑ districta iudicia ꝑtimescant: tunc
tamen hȩc uehementer metuunt. cum
ad soluendum humanȩ conditionis de¬
bitum uenientes. districto iudicio ꝓpin¬
quare se cernunt. Et fit tanto timor
acrior: quanto & retributio ȩt̾̃na uici¬
nior. Ante ocłos autẽ cordis. nichil ina
nȩ transuolat tunc dephantas mate co¬
gitationis. Quia subductis emedio omib
se & illum tantũmͦ considerant: cui ap¬
propinquant. Crescit pauor uicina re¬

Expanded text:
terra . Humana autem anima semel aeternitaterra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perverssubrepitur quod in se quidem solerter inspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus semper judicia districta pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor
Abbreviated transcription (Latin):
Conuersus autẽ quisq sibi caute sollicitꝰ
tacite secum considerare non cessat: et̃nꝰ
iudex quam districtus adueniat. Suumq
terminum cotidie ꝓspicit: & ande seueri¬
tatem tantȩ iusticiȩ quas rationes uitȩ
sue sit positurꝰ attendit. Et si cuncta pͣua
oꝑa quȩ intellig̾e potuit deuitauit: uen¬
turus tam̃ coram districto udice. illa ma¬
gis quȩ insemet ipso non intelligit ꝑtime¬
scit. Quis enim considerare ualeat. quan¬
ta mala ꝑ momenta temporum. ipsis in¬
constantib cogitationum motib ppe¬
tramus: Facile.ẽ. autẽ ꝑuersa oꝑa ui¬
tare: sed nimis difficile. ẽ. ab illicita eo¬
gitatione cor tergere. Et tam̃ scriptũ ẽ¬
cum iudicabit dñs occulta hominum.
Qui etiam premisit. Inter se inuicem
cogitationum accusantiũ. aut etiã defen¬
dentiũ. Et rursum. Labia dolosa incor¬
de & corde locuta sunt mala. Et rursũ.
Et enim incorde iniquitates oꝑamini in

Expanded text:
Conversus autem quisque sibi caute sollicitus Conversus autem quisque sibi caute sollicitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae positurus sit attendit; et si cuncta prava opera quae intelligere potuit devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala, per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est autem opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. Saepe ergo ecum judicabit Dominus occulta hominum . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in
Abbreviated transcription (Latin):
qui non patitur uos tẽptari suꝑquã pote¬
stis. sed facere cum temptatione etiã pro¬
uentũ ut possitis sustinere: citiꝰ nobis con¬
solationis ope succurrit. & surgentes tẽp¬
tationum stimulos mitigat: inpugnan¬
tesq se cogitationũ motus. int̾na pace
tranquillat. Mexq anima inmensam
de spe cȩlesti lȩticiã ꝑcipit. dum deui¬
ctũ malũ respicit quod tolerauit: ut iu¬
re de hoc temptato liberatoq homine
dici debeat. Uidebit faciem eius in iubilo.
& liberauit animam suã ne ꝑgeret in in¬
teritũ: sed uiuens lucem uideret. his itaq
duab uicib idẽ conuersionis & ꝓbatio¬
nis ꝑmerorẽ lȩticiãq transactis.
suꝑẽ. t̾cia. cuiꝰ ad merorẽ ad huc sustineat.
& gaudia consequatur. Post conuersioĩs
nanq certamina post ꝓbationis erũpnã.
restat adhuc dura tempͣtatio: quia ꝑueni¬
re ñ potest. ad ꝑfecte gaudia libertatis: nͥ
priꝰ debitum soluerit humanȩ conditiois.

Expanded text:
on patitur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere , citius nobis consolationis ope succurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit, dum devictum malum respicit, quod toleravit, ut jure de hoc tentato liberatoque homine dici debeat: Videbit faciem ejus in jubilo; et, liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens luduabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo eductus titubat. qui inimo solidiꝰ
stabat. Ita gͦ circumfrementib tẽptatio¬
nũ motib angustatur: ut recte de hoc
dici debeat. Ab ominabilis ei fit inuita sua
panis: & animȩ illiꝰ cib ante desiderabilis.

Expanded text:
summo eductus titubat, qui in imo solidius summo eductus titubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur occulta: sed radicitus euellatur. Quod
donec fiat. uniꝰ cuiꝰq conuersi animũ ita
hȩc spina conturbat: ut sepe ꝑcusione su¬
bita. pęne suꝑari se sentiatꝰ eiusq uulnus
medullitꝰ inflictum exicialit᷑ ꝑtimescat.
Plerunq uͦ ipsi temptationũ stimuli dũ
in usum ueniunt dilatantur: & non qͥdẽ
acriores. sed longiores existunt. Minꝰ
autẽ dolent. sed magis inficiunt: quia dũ
menti diutiꝰ inherent. tanto fiunt minꝰ
patiendi quantomagis assueti. Int̾ hȩc gͦ
deprehensa mens huc illucq distenditur.
& multiplicib temptationũ ȩstib dissipa¬
tur. Et sepe hinc inde ꝓuocata: cui temp¬
tanti uitio obui& uł quod primũ impug¬
net ignorat. Unde plerũq euenit. ut dũ
nimis insurgentia uitia cruciant. dũ re¬
pugnantis animũ iã iãq quasi in lapsũ
desꝑationis inclinant: conuersus qͥsq
hanc ipsam sublimitatis uiam quã sibi
ad remediũ elegit ex pauescat: & quasi in

Expanded text:
tur occulta, sed radicitus evellatur. Quod tur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde tanti vitio obviet, vel quod primum impugnet, ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jamjamque quasi in lapsum desperationis inclinant, conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium eligit, expavescat, et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
ipso usu transeuntiũ. eiꝰ suꝑficies ne ap¬
pareat confricatur. Sed quamuis desuꝑ
fructificans spina ñ appareat: subt̾ tamen
radix occulta ꝑdurat. Si autẽ eũ transe¬
untium pedes terere & calcare cessaiunt:
mor insuꝑficiem surgendo ꝓgreditur.
& ꝑspinam ꝓdit inpublicum: quicqͥd
in radice uiuebat occultũ. Ita & incorde
scłarium. sepe occulta quedam temptatio
num radix ñ facile apparet exurgereꝰ quia
uelut inuia actionũ sita. transeuntiũ t̾it᷑
pede cogitationũ: & ꝑ innumeras curas
quasi multis itinerantib premitur. ne
uideatur. Si autem ꝑ conuers ionis grãm
a uia cordis curarum turba remouetur.
ut nulla actionum insolentia conterat.
nullus temptationũ tumultꝰ p̃mat: tẽ
quod occultũ latebat agnoscitur. tr̃ de ra¬
dice uiciorũ. pungit libere spina tẽpta¬
tionum. Contra quã bene uiuentis manu
agitur: ut inquantũ potest fieri nontega¬

Expanded text:
ipso usu transeuntium ejus superficies ne apipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper fruticantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eum transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium num radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita, transeuntium pede teritur cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tega
Abbreviated transcription (Latin):
tam firmiꝰ resisteret: quã ea etiam sagatiꝰ
preuidisset. Quȩ quidẽ tranquillius si
preuidet tolerat: corum tam̃ omĩno certa¬
mina. etiam si p̃uidetit ñ declinat. Quia
usus nr̃i itineris: nequaquã ꝑagitur. si¬
ne puluere temptationis. Plerũq autẽ¬
conuersus quisq talib temptationũ sti¬
mulis agitatur: qualib ante conuersioĩs
grãm numquã pulsatum se ẽe remi nisci¬
cur. Non quia tunc eałe radix tempta¬
tionis de erat: sed quia non apparebat.
humanus qͥppe animꝰ. multis cogitatio¬
nib occupatus: sepe sibimet ipsi aliqͦ
modo manet in coguitꝰ. ut omĩno quod
tolerat nesciat. Quia dũ ꝑ multa spargi¬
tur: ab int̾na sui cognitiõe remouetur.
Si autẽ do uacare appetat. & ramos mul
timodȩ cogitationis abscidat: tẽ libere
conspicit. quod de intima radice carnis
ꝓcedit. Carduus namq si nascatur inuia.
itinerantium pedib conculcatur: atqi:

Expanded text:
tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si praevidet tolerat. Eorum tamen omnino certamina, etiamsi praevideat, non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. 30. Cur teconversus talibus quisque tentationum stimulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetatimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit, quod de intima radice carnis procedit. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
retineret. Sepe autẽ tã diutina sunt tẽp¬
tationũ certamina: quã longa inchoati¬
onũ fuerant blandimenta Sepe uͦ mag̃
datur in inchoatione dulcedinis. minꝰ autẽ
in labore ꝓbationis. Sepe minꝰ in in choatio¬
ne dulcedinis: magis in labore ꝓbationis.
Nunquam uͦ laborem temptationis. dispas
sequitur ꝑfectio firmitatis: quia iuxta
sũmam certaminis. remuneratur quisq
plenitudine ꝑfectionis. Plerũq autem
in eo quisq conuersus labitur. quod dũ
quibdã donis gr̃ȩ dulcedine inchoationis
excipitur: confirmationẽ accepisse se ꝑ¬
fectionis arbitratur. Et plenitudinem con¬
sumationis existimat: quȩ ad huc blandi¬
menta ẽẽ. inchoationis ignorat. Unde fit.
ut dum subita temptationis ꝓcella tangi¬
tur: despectum se deo & ꝑditũ suspicet᷑.
Qui si inchoationi suȩ non passim cred̾et:
adhuc in ꝓsꝑis positus. mentẽ ad aduersa
prepararet. Et uiciis uenientib pꝰmodũ

Expanded text:
retineret. Saepe autem tam diutina sunt tenretineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Saepe vero majus datur in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore probationis. Saepe minus in inchoatione dulcedinis, majus in labore probationis. Nunquam vero laborem tentationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur, quod dum quibusdam donis gratiae, dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinis consummationem aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se Deo et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum