comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ his qui sibi aliqͥd uidebant᷑. ne for¬
te in uacuum currerem aut cucurris¬
sein. Qm multo tẽpore fama crebres¬
cebat ciꝰ apud om̃s iudeos facie autem
non uidebat᷑ ꝑ ambulabar em̃ funda¬
re & roborare ȩccłas solita constantia
inter gentes. Auideis aut̃ causa legis
mala illi fiebat opinio: qͣsi discordaret
bat multis scrupulꝰ. ita ut gentes possẽt
ꝑturbari ne inaliud inducerẽtur abeo
Nam ipsa occasione subũsi st̃ galathȩ
auideis dicentib: qͥa aliud tradebat pe¬
trus quam paulus. Hinc facꝰtũ. ẽ. ut ac̃¬
monitus reuelatione dñ ascenderet
& ierosolimam cõtestib p̃dicationis
suȩ id. ẽ. barnaba & tito. unũ ex iudeo
& alterum ex gentili: ut si qͥde eo ha¬
berent scandalũ hoꝵ testimonio tol¬
leret᷑. ad aꝑiens illis sensum p̾dicatio¬
nis suȩ: cũ apłiuero secreto: contulit ut
scirent non illum discordare a regula
ȩuangłica. hoc. ẽ. ne putarent illũ in ua¬
cuũ currere aut cucurrisse sic̃ estima¬

Expanded text:
is qui aliquid esse videbantur; ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Quoniam multo tempore fama ejus crebrescebat apud omnes Judaeos, facie autem non videbatur, perambulabat enim fundare et roborare Ecclesiam solita constantia inter gentes: a Judaeis autem causa Legis mala illi fiebat opinio, quasi discordaret bat multis scrupulus, ita ut gentes possent perturbari, ne in aliud inducerentur ab eo, Nam ipsa occasione subversi sunt Galatae a Judaeis, dicentibus quia aliud tradebat Petrus, quam Paulus; hinc factum est, ut admonitus revelatione Domini ascenderet Hierosolymam cum testibus praedicationis suae, id est, Barnaba et Tito, uno ex Judaeo, et altero ex gentili; ut si qui de eo haberent scandalum, horum testimonio tolleretur, adaperiens illis sensum praedicationis suae. Cum apostolis vero secreto contulit; ut scirent non illum discordare a regula evangelica, hoc est, ne putarent illum in vacuum currere aut cucurrisse, sicut aestima
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui cnimmagistrum contennit
emendare se querit᷑. Qui in uob̃ non¬
infirmatur s potens est inuobis. Potes
est in his xp̃c quia uiderunt in nomine
ciꝰ mortuos exͤitatos. demones fugatos pa¬
raliticos conualuisse surdos audisse. Mu-¬
tis redlitis affatũ claudos cucurrisse. cecoᷤs
uidisse. Hȩc omnia uirtutis sunt non
infirmitatis. Deniq hac causa adtrac¬
ti ad fidem sunt. Nam & si crucifixus c̃

Expanded text:
tur. Qui enim magistrum contemnit, tur. Qui enim magistrum contemnit, emendare se non quaerit. Et notanur, sed potens est in vobis. Potens est in his Christus; quia viderunt in nomine ejus mortuos excitatos, daemones fugatos, paralyticos convaluisse, surdos audisse, mutis redditum affatum, claudos cucurrisse, caecos vidisse. Haec omnia virtutis sunt, non infirmitatis: denique hac causa attracti ad fidem sunt. Nam etsi crucifixus est
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicit & lugeam multos ex his qui
ante peccauerunt & non egerunt peniten¬
tiam: ꝓbat quasdam ex his egisse peni-¬
tentium. Non agere quosdam non egis
se Qd̃ nouatiano aduersum est quia
dicit fornicatores non posse ꝑagere pe
Hic ꝓbat ꝑ egisse ac ꝑ hoc receptos ẽẽ in
pace ȩccłiȩ. Tres gͦ formas peccatorum
legem dixit ut aliquis duobus uł tribꝰ
testibꝰ. aut purget᷑ aut condempnet᷑. Ita
& hi tercio aduentu apłi ut purgati
parcam. Pridẽ se dixisse significat p̃sen¬
tem ut corrigerent: ne cum pudore cor¬
riperentur. Et nunc iterum absentẽ¬
se eadem dicere contestat᷑: ut post sccła
correptionem si se non emendauerint
pargeis non debeat. Qm̃ ꝓbationem
quentis eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃s. Proba¬
tionem querunt xp̃i loquentis in apło
dum p̃ceptis non obediunt uolentes ꝓba.¬
re si audec uindicare: ut ꝑ id intelligat᷑
ec fides auctoritatis. ut de cetero timea¬

Expanded text:
enim dicit: Et lugeam multos ex iis, qui enim dicit: Et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam, probat quosdam ex his egisse poenitentiam, quosdam non egisse. Quod Novatiano adversum est, qui dicit fornicatores non posse peragere pHic probat peregisse, ac per hoc receptos esse in pace Ecclesiae. Tres ergo formas peccatorum Legem dixit , ut aliquis duobus aut tribus testibus, aut purgetur, aut condemnetur: ita et hi tertio adventu Apostoli, ut purgati parcam. Pridem se dixisse significat praesentem, ut corrigerent se; ne cum pudore corriperentur: et nunc iterum absentese eadem dicere contestatur; ut post secundam correptionem, si se non emendaverint, parci eis non debeat. Quomodo probationem quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus? Probationem quaeruntdum praeceptis ejus non obediunt, volentes probare si audet vindicare, ut per hoc intelligatur esse firmae auctoritatis, ac de caetero timea
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑsonis deferentes & alterum alt̾i
p̃ponentes. dissidebant ab inucem.
Ne iterum cum uenero humiliet me
ds̃ apud uos & lugeam multos ex his
qui ante peccauerunt & nonegerur
pęnitentiam suꝑ immunditia & for-¬
nicatione & impudicitia quam
gesserunt. Hoc p̃monet ut non illos
tales inueniat quales dudum inue-¬
nerat cum uitiis diuersis oꝑmn un-
mundorũ uł mag̃ nõiũ. qr õe opꝰ sine cri¬
mine est s iordinationis nom̃ fa¬
cit crimen: Tunc enim ẽ. illicitum:
cum aliter fit quam concessum est. illis
gͦ peccantibꝰ se humiliari dicit: quia in¬
cipit ut pius pat̃ peccata eorum filioꝵ
deflere. Quis enĩ pat̾ non gaudeat be¬
ne agentibꝰ filiis: Sic iterum necesse
est lugeat si pͣue uersent᷑. Ideo admonet
ut si qui p̃teritarum forncationum
aut alteriꝰ immunditie uel impudici¬
cie non egerunt penitentiam sicut qui¬
dam quos significat egissent agerent: ut
ueniens sine tristicia eẽt cum cis Cum

Expanded text:
do personis deferentes, et alterum alteri do personis deferentes, et alterum alteri praeponentes dissidebant ab invicem. Ne iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione, et impudicitia, quam gesserunt. Hoc praemonet, ut non illos tales inveniat, quales dudum invenerat cum vitiis diversis operum immundorum, vel magis nominum; quia omne opus sine crimine est, sed inordinationis nomen facit crimen. Tunc enim est illicitum, cum aliter fit, quam concessum est. Illis ergo peccantibus, se humiliari dicit; quia incipit, ut pius pater peccata filiorum deflere. Quis enim pater non gaudeat, bene agentibus filiis? Sic iterum necesse est lugeat, si prave versentur. Ideo admonet, ut si qui praeteritarum fornicationum, aut alterius immunditiae, vel impudicitiae non egerunt poenitentiam, sicut quidam quos significat non egisse, nunc agerent; ut veniens sine tristitia esset cum eis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝙ ratione & testificatione satis illis
fatiat: quia non ut sibi ꝓsit talem
sep̃bet. s ad edificationẽ eorum ꝓficiat.
et uel sic amorẽ illorum circa se ꝓuocet
dum non gͣuat censum illorum aͣue¬
toritatẽ potestatis in arguendis uitiis non
inclinat Sine dubio enim ꝓdest eiqͥ
corripit᷑ noͣn emendet: si p̃positꝰ idõ
ablata refutet ut lib̾e arguat. Iimeo
enim ne cum uenero non quales uolo
inueniam uos Qm̃ non om̃s adhuc
quos in pͥma epła corripit emendaue¬
runt in quibus fuerant uitiis rephen-¬
si. ido cum auctoritate uult uid̃i iturꝰ
ad illos ut territi corrigant: ut tales
se p̃beant ut con ueniat eis cum apło:
ut inuicẽ congaudeant sibi. Ille enĩ
inuenit aliquẽ qualem non uult: qui
se taleni ut discu det ab illo. Ne forte
sint inter uos contemptiones emula¬
tiones ammositates. dissensiones. de-¬
tractiones. surͣ rationes. t̃mores seditio¬
nes Nunc errores memoiat quos
insuꝑiore epistola reprehendit quan-¬

Expanded text:
et ratione et testificatione satis illis faciat; quia non ut sibi prosit, talem se probet: sed ut ad aedificationem eorum 207 proficiat; ut vel sic amorem illorum circa se provocet, dum non gravat censum illorum et auctoritatem potestatis in arguendis vitiis non inclinat. Sine dubio enim prodest ei, qui corripitur, ut emendet: si praepositus ideo oblata refutet, ut libere arguat. Timeo enim, ne cum venero, non quales volo, inveniam vos. Quoniam non omnes adhuc quos in prima epistola corripuit emendaverant se, in quibus fuerant vitiis reprehensi; ideo cum auctoritate vult videri iturus ad illos, ut territi corrigantur; ut talese praebeant, ut conveniat eis cum Apostolo, ut invicem congaudeant sibi. Ille enim invenit aliquem, qualem non vult, qui se talem facit, ut discordet ab illo. Ne forte sint inter vos contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, detractiones, susurrationes, tumores, seditiones. Nunc errores memorat, quos in superiore epistola reprehendit; quan
Abbreviated transcription (Latin):
per terram. Si gͦ hec dicta intelligereñ
alege recederent. scientes ap̃dicatione io¬
hanneͥs baptistȩ legẽ̾ iã cessare: ut sola
fides sufficiat ad salutem aabreuiata
debant᷑ filii isrł ut ex inde apparereñ
fau cẽ abrahȩ uirta carnẽ. Nite celsa¬
re debet curũcisio. qi sigñ habent cre¬
dñcis mortᷤ deuicta qͦ dinoscuntur fi¬
lii eẽ. abrahȩ sed scđ̾m fidem Nbrabiȩ eñi
ꝓmissus. ẽ. qui ueniens uinceret morteni.
neniq hunc expectabat abrahã quẽ
in spũ sentiens natum gauisus. ẽ
um & uidit & gauisus est. Tempore
eñi qͦ simul adhuc erant filii isrł in
habebant gentib. Tunc abiħu naue
circuncisi st de petͣ quȩ significat xp̃or.
dixerat moyses & iheremias ꝓphata.
Circuncidite uos dõ. & circ̃cidite p̾m¬
tium cord̾ ur̃i. Ut ãputata caligine ꝑre
missionem acceptã peccat᷑um digni fiereñ
uidere głam dĩ. ꝗͣ sub lege positi uidẽ

Expanded text:
per terram. . Si ergo haec dicta intelligerent; per terram. . Si ergo haec dicta intelligerent; a Lege recederent, scientes, a praedicatione Joannis Baptistae Legem jam cessare; ut sola fides sufficiat ad salutem, abbreviata debantur filii Israel, ut exinde apparerent filii esse Abrahae juxta carnem, rite cessare debet circumcisio; quia signum habent credentes mortis devictae, quo dignoscuntur filii esse Abrahae, sed secundum fidem; Abrahae enim promissus est, qui veniens vinceret mortem. Denique hunc exspectabat Abraham, quem in spiritu sentiens natum, gavisus estum: et vidit, et gavisus est ; tempore enim quo simul adhuc erant filii Israel ihabebant gentibus, tunc a Jesu Nave circumcisi sunt de petra , quae significat Christum: dixerat Moyses, et Hieremias propheta: Circumcidite vos Deo, et circumcidite praeputium cordis vestri ; ut amputata caligine per remissionem acceptam peccatorum digni fierent videre gloriam Dei, quam sub Lege positi videre
Abbreviated transcription (Latin):
cõis credens in xp̃m
& obseruans legem factoꝵ male in
riseis originẽ traht̃ qͥ seruata om̃i legr
xp̃ianos se dicunt. more fotini xp̃m
non dm̃ & hominem s hominẽ tantum¬
mͦ definientes. Si eñi dm̃ intelligerent
rp̃m nichil de lege factorũ sꝑarent. ia
.ẽ. deneomeniis sabb̃o circũcisione & dis¬
cretione escarũ: quia qͥdm̃ & dñm legis
colit supͣ legem. ẽ. nec potest iudicari ale¬
ge. qͥcũ legis latore concordat. Demq ñ
illoꝵ causalex data est qͥdm̃ colebant:
s eorũ qͥ male & credebant & agebant.
adcontẽptũ creatoris. Uñ dicit adtimo¬
cheũ. Nec em̃i iusto lex posita. ẽ. sed in u¬
stis & male uersantib. Et moyses. sic in¬
quit timentes facietis filios isrł. Inde &
galathȩ ł qͥ eos subũtebant adhuc ero¬
ris nebula contectũ corhabentes ñ cerñt
sensum ysaie ꝓphete inter cetera dicen¬
tis. Uerbum enĩ consũmans & breuians
inȩqͥtate. qr u̾bũ breuiatũ faciet dñs su¬

Expanded text:
is credens in Christum, et observans Legem factorum, male risaeis originem trahunt, qui servata omni Lege, Christianos se dicunt, more Photini Christum non Deum et hominem, sed hominem tantummodo definientes. Si enim Deum intelligerent Christum, nihil de Lege factorum sperarent, id est, de neomeniis, sabbato, circumcisione, et discretione escarum; quia qui Deum et Dominum Legis colit, supra Legem est: nec potest judicari a lege, qui cum legislatore concordat. Denique non illorum causa Lex data est, qui Deum colebant: sed eorum qui male et credebant et agebant ad contemptum Creatoris. Unde dicit ad Timotheum: Nec enim justo lex posita est, sed injustis, et male versantibus. Et Moyses sic inquit: Timentes facietis filios Israel. . Unde et Galatae, vel ii qui eos subvertebant, adhuc erroris nebula contectum cor habentes, non cernunt sensum Esaiae prophetae inter caetera dicentis: Verbum enim consummans et brevians in aequitate; quia verbum breviatum faciet Dominus su
Abbreviated transcription (Latin):
scła quod non mentior. Dm̃ testẽ dat
nt quȩ dicit facile credant᷑ ꝓpt̃ hos dũ
taxat qui eum non ut uerum apłm
honorificabant. Damasci pͥnceps. gen¬
us arete regis custodiebat damascenorũ¬

Expanded text:
scit quod non mentior. Deum testem dat, ut quae dicit, facile credantur; et propter eos duntaxat qui eum non ut verum apostolum honorificabant. Damasci princeps gentis Arethae regis custodiebat c
Abbreviated transcription (Latin):
apłis Quia cũ ꝑsequeret᷑ eccłiã subito
imutatꝰ factus est de fensor eiꝰdẽ testi-¬
ficans atq affirmans quod xp̃m quem
pͥus ut hominẽ mortuũ estimabat de
cȩlo secũ locutum audierit. cuĩ testimo¬
nium necessario multi sequerent᷑: scĩẽ¬
tes eũ de ꝑsecutore Non utiq si ne ra-¬
tione factũ defensorẽ. Hac causa excru¬
ciabant᷑ iudei & querebant eũ semꝑ in-¬
terficere. Quis scandalitat᷑ & ego
non uror: Scandalizari ẽ. carnis pa-¬
ti desid̾ium quantũ ad locum hunic ꝑti-¬
net .&. quia etiam inuiti solent scanda¬
lizari in lecti forma aut pulchritudine
corporis aut ꝓprie carnis calore. Apłs¬
autẽ necessitatẽ humane nature consi¬
derans uri se dicit. ut consulat tolibꝰ.
compatiens infirmitatieorũ nec hos con-¬
demptians s cõmonens in humilitate
sermonis. ut spe ꝓmissi p̾mii repugnent
stimulis carnis. ne quis corum qui cum
audiunt desidiis carnis uicti desꝑancel

Expanded text:
is; quia cum persequeretur Ecclesiam subito immutatus, factus est defensor ejusdem, testificans atque confirmans quod Christum, quem prius ut hominem mortuum aestimabat, de coelo secum locutum audierit . Cujus testimonium necessario multi sequerentur, scientes eum de persecutore non utique sine ratione factum defensorem. Hac causa excruciabantur Judaei, et quaerebant eum semper interficere. Quis scandalizatur, et ego non uror? Scandalizari est carnis pati desiderium, quantum ad hunc locum pertinet. Et quia etiam inviti solent scandalizari, illecti forma aut pulchritudine corporis, aut propriae carnis calore: Apostolus necessitatem humanae naturae considerans, uri se dicit; ut consulat talibus, compatiens infirmitati eorum: nec hos condemnans, sed commonens in humilitate sermonis; ut spe promissi praemii repugnent stimulis carnis; ne quis eorum, qui eum audiunt, desideriis carnis victi, desperantes
Abbreviated transcription (Latin):
predicare: ita ut gauderent ineo exiu¬
deis credentes qͦs pͥdẽ ꝑsequebat᷑: Deo
agentes gr̃as qͥ de ꝑsecutore fecit defen¬
lrem: ut ꝑ inł scirent galathe circun¬
intos se ut sub nomine xp̃i uideos se
isterentur circuncidentes carnẽ p̃pu¬
ti sur: cũ xp̃i lȩx aliud ĩperet qͣ uida¬
ismꝰ. Illic eñi circuncisio carnis. ẽt hic
cord̾. Illic sub elem̃tis seruit᷑ neomem
& sabb̃o: hic soli dõ inspũ. qr corde credi¬
tur. Ilic conditio. ẽ. causa peccati: hc
libtas ex remissione peccatorĩ mult a ita¬

Expanded text:
praedicare: ita ut gauderent in eo ex Judaeis credentes, quos pridem persequebatur, Deo agentes gratias, qui de persecutore fecit defensorem; ut perinde scirent Galatae circumventos se, ut sub nomine Christi Judaeos se profiterentur, circumcidentes carnem praeputii sui, cum Christi lex aliud imperet, quam Judaismus; illic enim circumcisio carnis est, hic cordis: illic sub elementis servitur neomeniis et sabbato, hic soli Deo in spiritu; quia corde creditur: illic conditio est causa peccati, hic libertas ex remissione peccatorum. Multa ita
Abbreviated transcription (Latin):
casione cium inuenta omniũ tangie ꝑ¬
sonas ctiã apłorũ: dolens quia dĩ gra mi¬
nor. in hoc iudicabat᷑. cũ cadc̃ oꝑaret᷑
quȩ ceteriapłi. & fici causa maiora cri¬
tia toleraret. unde & inalia epłam dit.
plus illis omnibꝰ laboraui. Lii labo¬
ribꝰ plurimis. Ido in pluribꝰ aic labl¬
ribꝰ. quia & illilaborauerunt s non
tantũ. Hic enĩ a mane usq ad quin¬
tam horam uectũ manibꝰ queritabal.
& exinde usq ad decimã horã dis¬
putabat publice. tanto labore ut con¬
tradicentibꝰ suadet. In carcerib
abiii. antiꝰ. Aꝑtũ ẽ. frequentiꝰ istũ
missum fuisse in carcerẽ quã illos
uit. Nam &. illicesifunt. s non tantũ.
Iꝯ mortibꝰ sepiꝰ. Uerũ ẽ quia frequentuis
hic ꝑicła sustinuit quã ceteri. Auideis
quinqͥes quadraginta una minꝰ accepi.
ta nouẽ. sic̃ scriptũẽ. in de ut̾o nomio. Qđ
ꝑ quinq gͦ uices factũ ẽ. hic sũmatĩ re-

Expanded text:
casione enim inventa, omnium tangit pcasione enim inventa, omnium tangit personas, etiam apostolorum, dolens quia Dei gratia minor in hoc judicabatur; cum eadem operaretur, quae caeteri apostoli, et fidei causa majora exitia toleraret. Unde et in alia epistola dicit: Plus illis omnibus laboravi . In laboribus plurimis. Ideo in pluribus ait laboribus, quia et illi laboraverunt, sed non tantum. Hic enim a mane usque ad quintam horam victum manibus quaerebat, et ita exinde usque ad decimam horam disputabat publice tanto labore, ut contradicentibus suaderet. In carceribus abundantius. Apertum est frequentius istum missum fuisse in carcerem, quam illos.tuit. Nam et illi caesi sunt, sed non tantum. In mortibus sepius. Verum est, quia hic frequentius pericula sustinuit, quam caeteri. A Judaeis quinquies quadraginta, una minus accepi. ta novem, sicut scriptum est in Deuteronomio . Quod per quinque ergo vices factum est, hic summatim re
Abbreviated transcription (Latin):
se iudei ⁊ actabant: s noninde plau¬
debaut. Deniq dicit. IN quoquiᷤ
audet:i n insipientiã dico. audeo ⁊ ego. ħ ẽ ñ
fuisse infirmũ ingła qua se iactabãt¬
israhelite. nec ex hac re prudentẽ iudi¬
cari. Preferre enĩ se nolunt prudentes.
in insipientiagͦ se dicit audere in coquod
audent hi qui se lactant quise lactan¬
eo quod sint filii abrahe: ut głam il
lorum inaniat imprudentẽ se ꝓnun¬
tiat ne illi prudentes uident᷑ in hac par.¬
ut detractiones eoꝵ quib indignꝰ ab his
iudicabat᷑ falsas ostendet. Ministri
ap̃ist̃: et ego. Uelut insipiens dico
plus ego. Uera de se dicens insipientẽ se
ꝓuinitiat: ut intelligat᷑ coactus in lau¬
dẽ suã p̃rupisse. Nam qui sponte care¬
fert quȩ ad laudẽ eiꝰ ꝓficiant: impru¬
dentẽ se nondicit ostendit gͦ quȩ sint
quȩ faciunt illum ministrum xp̃ima
gis eẽ: quãsunt reliqui p̃dicatores. De¬

Expanded text:
se Judaei jactabant, sed non inde plause Judaei jactabant, sed non inde plaudebant. Denique dicit. In quo quis audet? In insipientiam dico, audeo et ego: hoc est, non fuisse infirmum in gloria, qua se jactabaIsraelitae; nec quidem in hac re prudentem indicari; praeferre enim se nolunt prudentes. In insipientiam ergo se dicit audere in eo quod audent ii, qui se jactant, eo quod sint filii Abrahae; ut gloriam eorum inaniat: imprudentem se pronuntiat; ne illi prudentes viderentur in hac parut detractiones eorum, quibus indignus ab his judicabatur, falsas ostenderet. Ministri Christi sunt, et ego velut insipiens dico, plus ego. Vera de se dicens, insipientem se pronuntiat, ut intelligatur coactus in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert, 202 quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Ostendit ergo quae sint, quae faciant illum ministrum Christi magis esse, quam sunt reliqui praedicatores. Oc
Abbreviated transcription (Latin):
cisi sc p̃ferentes: hos uͦ humiliantel. Se¬
cundũ ignobilitatẽ dico. Ignobilitatẽ
infirmꝰ non erat. In quo sunt iactabãt
quos occulte tangit. Unde adiecit Qua¬
si nos infirmi fuerimꝰ in hac parte. Ma¬
nifestum: qañ erat in hac gła infirmꝰ
in qua se p̃ferebant credentes iudi:
quod hi patiebant᷑ quasi apls corum
in hac re ec̃t dissimił quia & ipse erut
ex semine abrahȩ. Ac ꝑhoc infirmi
non erant in hac gła carnis: Infirmi
autẽ hi iudicabunt᷑: qui appli¬
citi fucrant generi abrahȩ. Isti gͦ qͣsi
firmi meo quod illi se pferebant eo
quod eeñt ifraelite: in hoc ipso uolun se
sufferriut ostenderent in hac gła car¬
nis non se eẽ. dissimiles. & infirmos. cũ
de sua causa loquit᷑: subduc & barna¬
be ꝑsonam sotii sui. Unde & in pͥma
dicit ȩpła aut ego solus & barnabas
non habemꝰ potestatẽ hoc oꝑandi non
gͦ minores erant in hac gła in qua

Expanded text:
cisi, se praeferentes, hos humiliantes. Secisi, se praeferentes, hos humiliantes. Secundum ignobilitatem dico. Ignobilitatem infirmus non erat, in quo se jactabant, quos occulte tangit. Unde et adjecit: Quasi nos infirmi fuerimus in hac parte. Manifestum est quia non erat in hac gloria infirmus, in qua se praeferebant credentes Judaei, quos hi patiebantur. quasi Apostolus eorum in hac re esset dissimilis; quia et ipse erat de semine Abrahae. ac per hoc infirmus non erat in hac gloria carnis. Infirmi autem hi judicabantur, qui applicati fuerant generi Abrahae. Isti enim quasi infirmi in eo quod ille se praeferebant, eo quod essent Israelitae, in hoc ipso volunt se sufferri. Ut ostenderet in hac gloria carnis non se esse dissimiles et infirmos, cum de sua causa loquitur, subinducit et Barnabae personam socii sui. Unde et in prima dicit epistola: Aut ego solus et Barnabas non habemus potestatem hoc operandi ? Non ergo minores erant in hac gloria, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ba : Hoc insensu & in ꝓnuntiatione
est qͥa eadẽ uerba non eundẽ habent
sensum. Alit̾ ꝓnuntiat ut aliquan¬
do confirmet. aliqͣndo neget quod di¬
cit. Hi enĩ imprudentes insipientes suf¬
ferebant folsos apłos. Sustiuetis
enĩ si quis uos inseruitutẽ redigit.
Hoc ucrũ ẽ. quia redigebant᷑ in seruitu¬
tẽ non ꝑ prudentiã s ꝑ stulticiã ut fa¬
mularent᷑ pseudo apłis. Si quis de¬
uorat. Nec hoc falsũ ẽ. quod contẽpti
erant deuorare res suas a falsis doctou¬
bus. Si quis accipit. Acciꝑe ẽ. aliqͣm
dolo caꝑe. Ido q significat hos capia
dolosis magistris &. ferre quod non¬
expedit. Si quis extollit᷑. Extollentia
sub̃a c̃. Hos gͦ tangit qui suꝑbi erant
male dicentes apłm. & his non displice¬
bat. Siqͥs uol in faciẽ cedit: In facic̃
cedit᷑ in cuiꝰ os iniuria: inrogat᷑. Nunc
hos significat qui eo quod eent ex gn̾e
abrahȩ obtrectabant eis qđ eent incircũ¬

Expanded text:
ba? Hoc in sensu et pronuntiatione ba? Hoc in sensu et pronuntiatione est; quia eadem quidem verba non eumdem habent sensum, aliter pronuntiat; ut aliquando confirmet, aliquando neget, quod dicit. Hi enim ut prudentes, insipientes sufferebant falsos apostolos. Sustinetis enim, si quis vos in servitutem redigit. Hoc verum est; quia redigebantur in servitutem, non per prudentiam; sed per stultitiam; ut famularentur pseudoapostolis. Si quis devorat. Nec hoc falsum est; quia contenti erant devorari res suas a falsis doctoribus. Si quis accipit. Accipere est aliquem dolo capere; ideoque significat hos capi a dolosis magistris, et ferre quod nonexpedit. Si quis extollitur. Extollentia superbia est. Hos ergo tangit, qui superbi erant, male taxantes Apostolum; et his non displicebant. Si quis in faciem vos caedit. In faciem caeditur, in cujus os injuria irrogatur. Nunc hos significat, qui eo quod essent de genere Abrahae, obrectabant eis, quod essent incircum
Abbreviated transcription (Latin):
iles ẽ. quȩ saluat: non ꝓ pago geueriᷤ
abrahȩ. Idoq gła hȩc carnis ẽ. gła: ut
puta si dicat᷑ nobilis hominis filius.
ibent᷑ enĩ sustinetis insipientes cumsi¬
tis ipsi sapientes. Insipientes appellat
qui de carnis circuncisione głant᷑.&.
ipse hoc sec̃e. ostender quod erant hi:
& non tatũ głari ex hac parte scłm dm
Głari eiũ se dicit scđm carnẽ s hoc stul¬
tumẽe ꝓfitet᷑: ut & głam hanc mnani¬
ret & se coactũ in laudẽ carnis eru¬
pisse doceret Igit᷑ ironia ħ ẽ. Nam
quomͦ prudentes st̃ qͥ sepe rep̃hendun¬
tur.nã plus sapit insipientia apłr qͣm
horũ prudentia. Hic enĩ sapiens susti¬
net imprudentes quisapientia sua suf-¬
feit eos. ut possint ꝓficere: ne ꝓ uocans
aut abiciens eos peiores illos faciat̃ aut
certe sun illis ꝓficere non potuerit:
suã mod̾stiã custodit. Horũ cͥorinthiis
prudentes c̃ ipsi sint sapientes. nisi quia
non sic uult intelligi sic̃ sonant uer¬

Expanded text:
ides est quae salvat, non propago generis Abrahae. Ideoque gloria haec carnis est gloria, ut puta si dicatur, nobilis filius hominis. Libenter enim sustinetis, insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Insipientes appellat, qui de carnis circumcisione gloriabantipse hoc se esse ostenderet, quod erant hi, et non tamen gloriari ex hac parte secundumGloriari enim se dicit secundum carnem; sed hoc stultum esse profitetur, ut et gloriam hanc inaniret, et se coactum in laudem carnis erupisse docet. Igitur ironia est haec. Nam quomodo prudentes sunt, qui saepe reprehenduntur? nonne plus sapit insipientia Apostoli, quam horum prudentia? Hic enim sapiens sustinet imprudentes, qui patientia sua suffert eos, ut possint proficere; ne provocans eos, aut abjiciens, pejores illos faciat, aut certe si in illis proficere non potuerit, suam modestiam custodit. Horum in Corinthiis prudentes, cum ipsi sint sapientes; nisi quia non sic vult intelligi, sicut sonant ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alii falsi fr̃s sic̃ demã & hermogeneᷤ.
In labore & molestia. Uerũ qui a potest
c̃ẽ labor sine molestia: s hic idło addit
& molestiam & laborem ipsum exttiosũ
ostenderet. Inuigiliis multis. Multe

Expanded text:
et alii falsi fratres, sicut Demas et Hermogenes . et alii falsi fratres, sicut Demas et Hermogenes . In labore et molestia. Verum est quia potest esse labor sine molestia: sed hic ideo addidit: Et molestia, ut laborem 203 ipsum exitiosum ostenderet. In vigiliis multis. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
quando eũ factis insidiss in uia uolebãt
occidere. Pericłis in mart̃. Iã suꝑiꝰ
dixerat naufragiũ feci. Noct̃e & dic
in ꝓfundũ maris fui. Quod aliud fu
custodias occidere ne quis nͤatans ef¬
fugeret quod ꝑicł centurio ꝓhibu¬
it inferri. ne paulus occidet᷑: ut uiuũ¬
eũ romã ꝑduceret. Periđis infictis
fr̃ibꝰ. Falsi fr̃s hi sunt. de quibꝰ dicit ad
galatħas. ꝓpt̃ sub introductos aut̃ fal¬
sos fr̃s qui sub intrauerunt explora
iħu. Hi enĩ partĩ xp̃ian erant par¬
tim uiłi. In neutro ꝑfecti. qui ⁊elole¬
gis apło inuidiã excitabant: eo quod
p̃dicato xp̃o legẽ iã cessare dicebat :
Deniq his qui ꝑurgentibꝰ timotheũ cõ.¬
est falsus fr̃ si enĩ tantũ iudĩ erant hi&e.
ꝓpt̃ iudaismũ fr̃s cos falsos appellat.
quid opuserat iterare: Iã enĩ suꝑiꝰ dix̃
sunt falsi fis. In xp̃o autẽ falsisunt qͥ a
non totamente xp̃ĩam sunt. fuerunt

Expanded text:
quando eum, factis insidiis, in via volebant quando eum, factis insidiis, in via volebant occidere . Periculis in mari. Jam superius dixit: Ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui; quod aliud fuicustodias occidere; ne quis enatans effugeret. Quod periculum centurio prohibuit inferi ne, Palus occideretur, ut eum vivum Romam perduceret. Periculis in fictis fratribus. Falsi fratres ii sunt, de quibus dicit ad Galatas: Propter subintroductos autem falsos fratres, qui suJesu . Hi enim partim christiani erant, partim Judaei, in neutro perfecti, qui zelo Legis Apostolo invidiam excitabant, eo quod, praedicato Christo, Legem jam cessare dicebat. Denique his perurgentibus, Timotheum comest falsus frater. Si enim tantum Judaei erant hi, et propter Judaismum fratres eos falsos appellat, quid opus erat iterare? Jam enim superius disunt falsi fratres, in Christo autem falsi sunt; quia non tota mente christiani sunt . Fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum maris fur. Hoc factũ ẽ q̃n missus ẽ.
romã cũ appellasset cesarẽ. Tunc desꝑatione
uite in alto hoc ẽ. ꝓfundo maris fuit: mor¬
tẽ ante ocłos habens. Sic enĩ scriptũ c̃. ipso
loco Ita ut desꝑaremꝰ nos etiam uiuere
itineribꝰ sepe. Nunc alia memorat
Siꝑicła itinerũ recitat. quidẽ ut dicat.
ꝑida fluminũ : s hieme it̃ facieus quia
utiq imbres assidui sunt egredientibꝰ flu¬
minibꝰ. incurrebant ꝑicłm. Pencłiꝰq
latronũ. Cum inciuitate diabolus eum
ucidere ñ posset: latrones illi excita
ciant scdm carnẽ. Dolebant em̃ quia de¬
brta lege ad einiangłiũ xp̃i se conuert̾ant.
indis ex gentibꝰ. Agentibꝰ ꝑsecutiones
passus est. ꝓpt̾ ministĩum incarnatiõis¬
dĩ iħu xp̃i et unius dei p̃dicationem.
Periđis inciuitate. Usq ad eoꝑicłm fu¬
it inciuitate ut ꝑfenestram effugeret
manꝰ insidiantes sibi. Peridis in deser¬
to. Pericłm hocꝰ iudeis fuerat ꝓcuratũ

Expanded text:
do maris fui. Hoc factum est, quando missus est Romam, cum appellasset Caesarem. . Tunc desperatione vitae in alto, hoc est, in profundo maris fuit, mortem ante oculos habens. Sic enim scriptum est in ipso loco: Ita ut desperaremus nos etiam vivere . In itineribus saepe. Nunc alia memorat Si itinerum pericula recitat, quid est ut dicat. Periculis fluminum? Sed hyeme iter faciens; quia utique imbres assidui sunt, egredientibus fluminibus incurrebat periculum. Periculis latronum. Cum in civitate diabolus eum occidere non posset, latrones illi excitaberant secundum carnem; dolebant enim, quia deserta Lege ad Evangelium Christi se converterat. Periculis ex gentibus. A gentibus persecutiones passus est propter mystisti, et unius Dei praedicationem. Periculis in civitate. Usque adeo periculum fuit in civitate, ut per fenestram effugeret manus insidiantes sibi . Periculis in deserto. Periculum hoc a Judaeis fuit procuratum,
Abbreviated transcription (Latin):
i ͨ sibi apłicũ usurpantel. nec utiq mi-¬
rum. Ipse enĩ sathanas transfig̃at᷑ ue¬
lut angłs lumimis Manifestumẽ.
quia frequent̃ multo fallit sathanas:
Ostendens se illis quasiangłm dĩ ut de¬
cipiat eos. Unde iħ̾s naue sollicitꝰ que
sunt quis ẽẽt. qui ei apparuit&. apłi in
Unde petrus apłs dicenti dño uolite ti¬
m̾e ego sũ: ñ facile credens atc. Sitir
es iube me uenire adte suꝑ aquas:
Ut si firmit̃ posuisset pedẽ suꝑ aquas.
sciret uerũ ẽẽ. quianon erat fantasma
quod apparebat. Non magnũ gͦ si &
ministri eiꝰ transfigurant᷑ uel ut ministͥ
iusticie. Ministri iusticie apłi sunt. quo

Expanded text:
en sibi apostolicum usurpantes. Nec utique mirum, ipse enim satanas transfiguratur velut Angelus luminis. Manifestum est quia frequenter multos fallit Satanas, ostendens se illis quasi angelum Dei; ut decipiat eos. Unde Jesus Nave sollicitus, quae sivit quis esset, qui ei apparuit. Josue, LUnde Petrus apostolus dicenti Domino: Nolite timere, ego sum ; non facile credens, ait: Si tu es, jube me venire ad te super aquas , ut si firmiter posuisset pedem super aquas, sciret verum esse quia non erat phantasma, quod apparebat. Non ergo magnum, si et ministri ejus transfigurantur, sicut ministri justitiae. Ministri justitiae apos
Abbreviated transcription (Latin):
Nonplenã dixte insipientiã s ex parte: qr¬
ueritas ẽ s quia elatio uitiosa res.ẽ. Ido
quaniuis uerũ sit quod dr̃ quasi ininsi¬
pientia tam̃ ẽ. unũquẽq laudare se.
plena autẽ in insapientia ẽ: si se fal-¬
sis quis laudet. Ille emĩ suꝑbꝰ de uero
ẽ: hic stultus defalso Substantia tñ
głationis in hac cansa carualitas ẽ quia
sic flos feni ita decidit gła ista. Quia
nulti głantur scłm carnẽ .& ego głabor.
boc dicit. quoniã aliqui. ex iudeis cre¬
dentes p̾sumebant sibi quodeẽnt filii

Expanded text:
Non plenam dixit insipientiam, sed ex parte; Non plenam dixit insipientiam, sed ex parte; veritas enim est. Sed quia elevatio vitiosa res est; ideo quamvis verum sit, quod dicitur; quasi insipientia tamen est unumquemque laudare se. Plena autem insipientia est, si se falsis quis laudet: ille enim superbus de vero est, hic stultus de falso; substantia tamen gloriationis in hac causa carnalis est; quia sicut flos feni, ita decidit gloria ista. Quia multi gloriantur secundum carnem, et ego gloriabor. Hoc dicit, quoniam aliqui ex Judaeis crede
Abbreviated transcription (Latin):
& ego modicũ aliqͥd głier supͣiam dix̃
iitinã sustineretis pusillũ imprudentia ie¬
am. hoc nẽ repetit. Semꝑ enĩ ꝓponit
quod post ea multis inter positis ꝓsequi¬
t᷑. quod gͦ supͣ posuit mͦ incipit cͥnariare.
Nam uera dicturus uel ut insipientẽ se
dicit: quia uident᷑ ad laudem eiꝰ ꝑtinere:
ut & ego modicũ inquit gł ar. Modicũ
hoc ieit: quia inuerb̃ non insensu ẽ.
Nongͦ uere ad głam suã hȩc loquit᷑ s
uult illis ostendere qui a quos pucãt
¶ł osos nichil plus ab hoc habent. As
ꝑ hoc si putantur hi głosi:& ego inqͥt.
do insipicns hoc ẽẽ. dic̃. ut ad laudẽ
suã aliquid ꝓsequant᷑ : se autẽ coac̾tũ
hec loqui. Dolet emĩ eiᷤᷤ ut illos puta¬
ret sullimes hoc concẽpto: qui nichil
plus ab eo hab̾ent. Quod loquor ñ lo
tur: quia ad carnis tumorẽ hȩc ꝑtinent.
nec de inflatione apud dm̃ surgit gła:
quia apud dm̃ humilitas głosa ẽ. S ed
quasi in insipientia in hac suba głatioĩs.

Expanded text:
 ego modicum aliquid glorier. Supra jam dixit: Utinam sustineretis pusillum imprudentiam meam, hoc nunc repetit; semper enim proponit quod postea multis interpositis prosequatur. Quod ergo supra proposuit, modo incipit enarrare, nam vera dicturus, velut insipientem se dicit, quia videntur ad laudem ejus pertinere. Ut et ego modicum, inquit, glorier. Modicum hoc dixit, quia in verbis, non in sensu est. Non ergo vere ad gloriam suam haec loquitur, sed vult illis ostendere, quia quos putant gloriosos, nihil plus ab hoc habent: ac per hoc si putantur hi gloriosi, et ego inquit. Ideo insipientis hoc esse dicit, ut ad laudem suam aliquid prosequatur, se autem coactum hoc loqui. Dolet enim ei, ut illos putarent sublimes hoc contempto, qui nihil plus ab eo haberent. Quod loquor, non lon loquitur; quia ad carnis tumorem haec pertinent, nec de inflatione apud Deum surgit gloria; quia apud Deum humilitas gloriosa est. Sed quasi in insipientia in hac substantia gloriationis.
Abbreviated transcription (Latin):
habet reus c̃. ignorantiȩ. quia non licet igno
maxime quod ꝑtinet ad salutẽ. Quã ob¬
rẽ apłs sp̃.ta eloquentia id agebot us
fides teste turtu ᷑ acceptabilis eẽt: ut ñ fi¬
dẽ eloquentia cõnĩdaret. s uirtus cu
cedit eloquentia. In ominbꝰ autẽ
manifestus sum uob̃. Manifestum
se dic̃ ẽẽ. corinthiss in om̃ibꝰ quia non
ignorabant ctiã loquendi hab̾e illũ ꝑiti¬
am. Et hoc scientes abiis fauebant meo
quo istũ inferiorẽ nesciebant. Idõq cõ-¬
motꝰ loquit᷑. quia hoc peiꝰ erat ut cũ sci¬
rent illum in nullo deeẽ. humiliarent
acciꝑe noluerit. Et ꝓpt̾̃ hoc alios &
p̃ponebant. Iccirco nunquid peccaui
ait quia me humiliaui ut me indig¬
nũ ad accipiendũ iudicarẽ. quia inde
mͥ irascimini cum ħ non peccati sĩt s głe :
taq sic se humiliauit cũ id quod sibi de¬
bebat᷑ non exigit: debitũ enĩ erat ut
sũptꝰ ab his acciꝑet quibꝰ p̃dicabat ȩuangłiũ

Expanded text:
habet, reus est ignorantiae; quia non licet ignorare, maxime quod pertinet ad salutem. Quamobrem Apostolus, spreta eloquentia, id agebat, ut fides teste virtute acceptabilis esset; ut non fidem eloquentia commendaret, sed virtus, cui cedit eloquentia. In omnibus autem manifestus sum vobis. Manifestum se dicit esse Corinthiis in omnibus; quia non ignorabant etiam loquendi habere illum peritiam, et hoc scientes alii favebant in eo, quo istum inferiorem nesciebant: ideoque commotus loquitur, quia hoc pejus erat; ut cum scirent illum in nullo deesse, humiliarent accipere noluit, et propter hoc alios ei proponebant; idcirco numquid peccavi, ait; quia me humiliavi, ut me indignum ad accipiendum judicarem; quia inde mihi irascimini, cum hoc non peccati sit, sed gloriae? Itaque sic se humiliavit, cum id quod sibi debebatur, non exegit. Debitum enim erat, ut sumptus ab iis acciperet, quibus praedicabat Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
infrigetur in regionibꝰ achaie. Hor¬
tatur omnem achaiam ut munstrent
scĩs. sibi autẽ non ꝑmittere neceptã
głam non impleret. Qła ẽ enĩ alicitis
abstinere: maxime ad aliorũ salutẽ.
In achone gͦ regionibꝰ noluit uti. Incet̾is
nsus ẽ: & ampliꝰ ꝓmittit sub testuonio
xp̃i dicens. in eo sc mansurũ ne aliq̃n
ab achaie regionib acciꝑet. Qͣre: Qͥa ñ diligouoᷤ :
Osͣ scit. Red dita raõe ꝙ̃ dĩ scientiã testẽdat di¬
lectionis suȩ quã habebat erga cos.
Quia ido nolebat acciꝑe quianon illos
diligebat: s ido magis quia amabat
cosut hoc ipsum ꝓdeẽt illis sic̃ dixi. Qđ
autẽ facio & facturus sum ut ãputẽ
occasionẽ corũ qui uolunt occasionẽ.
ut in eo quod głant᷑ inueniant᷑ sic̃ &¬
& nos. Głaret᷑ pseudo apłorũ in pecu¬
niis erat accipiendis. Idõ apłs hȩc resu¬
tauit ne illis simił uideret᷑ quia uisi hoc
ab apło fuisset uitatũ maior occasio ilł

Expanded text:
infringetur in me in regionibus Achaiae. Hortatur omnem Achaiam, ut ministrent sanctis: sibi autem non permittere, ne coeptam gloriam non impleret; gloria est enim a licitis abstinere, maxime ad aliorum salutem. In Achaiae ergo regionibus noluit uti, in caeteris usus est: et amplius promittit sub testimonio Christi, dicens in eo se mansurum; ne aliquando ab Achaiae regionibus acciperet. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Reddita ratione etiam Dei scientiam testem dat dilectionis suae, quam habebat erga eos; quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat; sed ideo magis, quia amabat eos, ut hoc ipsum prodesset illis, sicut dixi. Quod autem facio, et facturus sum; ut amputem occasionem eorum, qui volunt occasionem, ut in eo quod gloriantur, inveniantur, sicut et nos. Gloria pseudoapostolorum in pecuniis erat accipiendis. Ideo Apostolus hoc refutavit, ne illis similis videretur; quia nisi hoc ab Apostolo fuisset vitatum, major occasio illis
Abbreviated transcription (Latin):
accepit quia priꝰ uitia sua correxerun
& sic̃ a corinthiis accipiendũ ñ
erat ne illis scandalũ ꝓficeret: ẽpti¬
Sic iterum a machedonibꝰ accipi tor¬
endum erat. ne bene seminantesin
fructũ amitterent: Et in om̃ibꝰ si¬
ne onere ur̃o me ipsd̃ seruaui. et

Expanded text:
accepit; quia prius vitia sua correxerunt. accepit; quia prius vitia sua correxerunt. Et sicut a Corinthiis accipiendum non erat, ne illis in scandalum proficeret; sic iterum a Macedonibus accipiendum erat, ne bene seminantes fructum amitterent. Et in omnibus sine onere vestro me ipsum servavi, et
Abbreviated transcription (Latin):
noluisse ab eis acciꝑe s ab aliis accepis¬
se & eis ministrasse: & ut multũ hoc
ostendat fuisse non parũ air. Alias
expoliaui ȩccłias ad minist̾i̾ũ ur̃m.
Non parua gͦ significat se in eos ĩpendisse.
Cũ enĩ dic̃ expoliauit multa accepta & data
significat: ñ ex torta unde subiec̃ accepto
stipendio. Stipendiũ ẽ. enĩ qd militars
accipitad sumptus uice mercedis. Ru¬
borẽ gͦ nitussit eis: quia ñ utiq dolo re¬
futauit. qñ ipse eis ministrauit. Et ut
ꝑ hoc ministerium quod ꝓmiserant fa¬
ciliꝰ implerent scientes se eẽ. debitores
ut non ualde iã głosũ sit minist̾iũ coꝵ
sed debitũ. uel inde se iactarent Et
cũ apud uos eẽm & egerẽ nulligia¬
uis fui. In tantũ eis ꝓficere uoluit:
ut egestatẽ suã consolaret᷑ corũ salute.
illi aliquod scandalum pat̾ent᷑. Qui
enĩ dat putat se exaltari: & inde se
patit᷑ argui. Nam indigentiam me¬
am suppleuerunt fr̃s qui uenerunt
amachedonia. A machedonibꝰ semꝑ

Expanded text:
e ab eis, sed et ab aliis accepisse, et eis ministrasse. Et ut multum hoc ostendat fuisse, non parum, ait: Alias exspoliavi Ecclesias ad ministerium vestrum. Non parva ergo significat se in eos impendisse; cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat, non extorta. Unde subjecit: Accepto stipendio; stipendium est enim, quod militans accipit ad sumptus, vice mercedis. Ruborem ergo incussit eis; quia non utique dolo refutavit, quando ispe eis ministravit, et ut per hoc ministerium, quod promiserant, facilius implerent, scientes se esse debitores; ut non valde gloriosum jam sit ministerium eorum, sed debitum; ne vel inde se jactarent. Et cum apud vos essem, et egerem, nulli gravis fui. In tantum eis proficere voluit, ut egestatem suam consolaretur propter eorumilli aliquod scandalum paterentur. Qui enim dat, putat se exaltari, et jam se non patitur argui. Nam indigentiam meam suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia. A Macedonibus semper
Abbreviated transcription (Latin):
telligas ut putes uirgines dictos quia cor¬
pora sua intaminata seruauerunt: exclu-¬
dis abhac gła scõs quia om̃s apłi exeptis
ioħe &e paulo uxores habuerunt: & m¬
imeo autẽ ne sic̃ serpens euã seduxit as-¬
tutia sua: sic sensus ur̃i corrrumpant᷑
a castitate dĩ quȩ ẽ. in xp̃o iħu. Osten¬
dit qua causa cogitur de se uera ꝓtestari.
Ad hoc cnĩ głam sibidatã ꝓfitet᷑ nonut
se laudet s ut illos deformet qui sub
corinthii seducebant᷑. & ueritas hec his
magis quã er ꝓficeret. Hoc enĩ agit ne
audiant᷑ seductores quos diabolo comꝑa-¬
auit ꝓpt̾ astutiã malitie eorũ: quiacor¬
rumꝑe fideliũ corda aueritate xp̃i co-¬
nantur. Hoc gͦ timens semꝑ sollicitꝰ de
cis ÷ ne uiolent᷑. Nam si ĩs qui uenit alr¬

Expanded text:
telligas, ut ideo putes virgines dictas, quia cortelligas, ut ideo putes virgines dictas, quia corpora sua incontaminata servaverunt, excludis ab hac gloria sanctos; quia omnes apostoli, exceptis Joanne et Paulo, uxores habuerunt. Et vTimeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic sensus vestri corrumpantur a castitate, quae est in Christo Jesu. Ostendit qua causa cogitur vera de se protestari; ad hoc enim gloriam sibi datam profitetur, non ut se laudet: sed ut illos deformet, qui subnt, a quibus Corinthii seducebantur; et veritas haec his magis, quam ei proficeret. Hoc enim egit, ne audiantur seductores, quos diabolo comparavit propter astutiam malitiae eorum; quia corrumpere fidelium corda a veritate Christi conantur. Hoc ergo timens, semper sollicitus de eis est, ne violentur. Nam si is qui venit, al
Abbreviated transcription (Latin):
ustineretis pusillum in prudentiã meã
& patimini inȩ incipientẽ iã de semet ip¬
onarrare insipientẽ se dicit: quia ad lau¬
dẽ eiꝰ uidet᷑ ꝑtinere. Propter quod dictum̃ ñ
te laudent labia tua. s ꝓximi tui. s hic do¬
lore compellitur ꝓpt̾ hos qui cũ de eop̃ce
teris bene sentire deberent: indigne sen-¬
tiebant. Telans ciĩ uos dĩ ⁊clo parauiuos
uni uiro uirginẽ castã adsignare xp̃o:
Qur locuturus ẽ. amore eorũ dicturũ sẽ¬
parent suo in euangłio faueant. qr
uituꝑ atio patris detractio filiorũ ẽ. &
laus filiorũ gła patris ẽ. Uirgines ergo
uult eos. ẽẽ. in fide unde & corruptores
fidĩ zelat᷑ abhis ut inde die iudicii ĩtami¬
quoc̃q uadit. In mulieribꝰ errort̃ sig-¬
nificauit: quia error ꝑmulierẽ cepit. Si¬
cut & iezabel mulierẽ dix̃ ꝓpt̾ itrorẽ
acab. q̃ relo baal dĩ ꝓpchas occidit. cũ
intelligat᷑ idolatria qua corrumpunt᷑
mores & fidi ueritas. Nam si mulieres in¬

Expanded text:
s pusillum imprudentiam meam! sed et patimini me. Incipiens vera de se ipso narrare, 198 insipientem se dicit; quia ad laudem ejus videtur pertinere. Propter quod dictum est: Non te laudent labia tua, sed proximi tui . Sed hic dolore compellitur propter hos, qui cum de eo bene prae caeteris sentire deberent, indigne sentiebant. Zelans enim vos Dei zelo; paravi enim vos uni viro virginem castam assignare Christo. Quae locuturus eparenti suo in Evangelio faveant; quia vituperatio patris detractio filiorum est, et laus filiorum gloria patris est . Virgines ergo vult eos esse in fide; unde et corruptores fidei zelatur ab his, ut in die judicii incontamiquocumque vadit . In mulieribus errorem significavit; quia error per mulierem coepit, sicut et Jezabel mulierem dicit propter uxorem Achab, quae zelo Baal Dei prophetas occidit ; cum intelligatur idololatria, qua corrumpuntur mores, et fidei veritas. Nam si mulieres in
Abbreviated transcription (Latin):
cum testimonio sit &. ampliꝰ ceteris lib̃aᷤ.¬
uerit: & dñm intemplo orans uidit &.
quia non erant eloquentes ut pote sine
litteris. plenitam̃ sp̃u scõ. s hos tangit
quos p̃ferebart corinthii causa accusati
sermonif᷑ Cum in religione uis sermo¬
nis necessaria sit. non sonus dulcis qͥmͦ
tam̃ se humiliat ut imꝑitũ se ẽẽ. dicat
insermone: Et ubi ẽ. illud quod festꝰ
ait:Paule inquit multe littere te
faciunt ȩxtorrẽ ͤ Hoc gͦ dicens non se loqͥ
nescire uoluit intelligi.s ꝓpt̾ eos qui non
ꝑfidẽ s ꝑ eloquentiã cõmendari uolebañ.
Et in eo tam̃ dixit se imꝑitũ. quod non

Expanded text:
cum testimonio sit, et amplius caeteris laboracum testimonio sit, et amplius caeteris laboraverit, et Dominum in templo orans viderit, et quia non erant eloquentes, ut pote sine litteris, pleni tamen Spiritu sancto: sed hos tangit, quos praeferebant Corinthii, causa accurati sermonis; cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus dulcis. Quomodo tamen se humiliat, ut imperitum se esse dicat in sermone? Et ubi est illud, quod Festus ait: Paule, inquit, Paule, multae litterae te faciunt excordem ? Hoc ergo dicens, non se loqui nescire voluit intelligi: sed propter eos qui non per fidem, sed per eloquentiam commendari volebant. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
aliud euangłiũ qued non recepistis
recte patẽmin Iarerecte ait pat̾emi
aliꝰ sp̃c aut aliud euangłiũ traditũuo¬
thema sit. Si galathis ꝑuersum erat ali¬
ud acciꝑe quã ab apłis fuerat traditũ:
est p̃dicart: iccirco ait. Recte pateremi¬
ni. Si uob̃ alius paͦtior xp̃c abhis qui
ueniunt p̃dicatꝰ fuisset. Galathis autẽ
anathema dixit si aliud audirent quod
mur cum nichil ampliꝰ ab illis addis¬
cat᷑ : Suꝑiꝰ de pseudo apłis loquit᷑ fiłi
corruptoribus. hoc loco autẽ de ueris p̃¬
dicatoribꝰ quia plebs corinthiorũ uarr¬
is erroubꝰ fluctuabat. ut aliqui.i faue
carne non uiderit dñm. Estimo enĩ me
innullo infirmiorẽ fuisse ab his qui
ualde st̃ apłi. Nonuult gram dĩ inferi¬
orẽ inse uidi quia similit̃ docuit & eadẽ
fecit que facibant apłi qui ꝓ pensiores
uidebant᷑ quia pͥores ceꝑant doccre &
fuerant cũ domino. Unde maioris aue-¬
toritatis cẽ .putabant᷑ cũ huiꝰ apłi electio

Expanded text:
aliud Evangelium, quod non recepistis; recte pateremini. Quare ait: Recte patereminalius Spiritus vel aliud Evangelium traditum vois, anathema sit ? Si Galatis perversum erat aliud accipere, quam ab apostolis fuerat traditum; est, praedicari; idcirco ait: Recte pateremini, si vobis alius potior Christus ab iis, qui veniunt, praedicatus fuisset. Galatis autem anathema dixit, si aliud audirent, quod mur, cum nihil amplius ab illis addiscatur? Superius de pseudoapostolis loquitur fidei corruptoribus, hoc loco autem de veris praedicatoribus; quia plebs Corinthiorum variis erroribus fluctuabat, ut aliqui favercarne non viderit Dominum. Existimo enim me in nullo inferiorem fuisse iis, qui valde sunt apostoli. Non vult gratiam Dei inferiorem in se videri; quia similiter dfecit quae faciebant apostoli, qui propensiores videbantur, quia priores coeperant docere et fuerant cum Domino, unde majoris auctoritatis esse putabantur, cum hujus apostoli electio
Abbreviated transcription (Latin):
tos sũptꝰ refutauit ne & pseudo apłis
similis inueniret᷑ qui non adgłam tlĩ
s ad suã utilitatẽ p̃dicabant. ut non
sccasionẽ acciꝑent dep̃dandi Alio
aũ non accipiente non potest alt̃ mul¬
tum expetere: & ne uigor euuangłice po¬
teslatis torpesceret. Quienĩ a peccantibꝰ
accipit: arguendi auccoritatẽ amisit.
Sigͦ eraltant᷑ c̃ idõ ab eis non accipit᷑:
ut correpti emendent᷑ a morte cleuati
aduitã. Alias eccłias expoliaui accep¬
to stipendio ad ministeriũ ur̃m. Et
cũ apud uos eẽm &. egerẽ: nulli gͣuis

Expanded text:
s sumptus refutavit; ne et pseudoapostolis similis inveniretur, qui non ad gloriam Dei, sed ad suam utilitatem praedicabant, ut non occasionem acciperent depraedandi, alio enim non accipiente, non potest alter multum expetere: et ne vigor evangelicae potestatis torpesceret; qui enim a peccantibus accipit, arguendi auctoritatem amittit. Sic ergo exaltantur, cum ideo ab eis non accipitur, ut correpti emendentur, a morte elevati ad vitam. Alias Ecclesias exspoliavi, accepto stipendio ad ministerium vestrum. Et cum a