comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q: apłm paulum dicimus mortu¬
um iacere in sepulcro: Moritur
aliquis dicimus boniis homo fi.¬
delis homo. in pace . ẽ. cum dño.
& continuo eamus ad exequias
ipsius. sepeliamus illum: Eum se¬
pultus esquem iam dixeras in pa-¬
ce esse cum dõ. cum aliud sit ani¬
ma quȩ in mortaliter iuget ali.¬
ud corpus qđ corrupti biliter
iacet Sed ex quo consortio car¬
nis ce animȩ. hominis nomen
accepit : iam ce singulum. atq
separatum. utrumlibet eorum
nomen hominis tenuit Nemo
ergo titubet: quando aucdit
dñm dicentem: pono animam
meam. & iterum sumo eam: Po.¬
nit eam caro: sed ex potestate
uerbi Sumit eam caro : sed ex
potestate uerbi Et ipse dñs
xp̃c: dictus. est sola caro: Quo¬
modo inquid ꝓbas: Audeo dice¬
Crecdimus certe. non in solum dm̃
eius. unicum dñm nr̃m : Iotum
ibi intellige: & uerbum & animã
&e carnemꝰ: Sed utiq confiteris
etiam illiid qđ habet eadẽ fides.
in eum xp̃m te credere qui crucifi¬

Expanded text:
m Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit eam caro, sed ex potestate Verbi: sumit eam caro, sed ex potestate Verbi. Et ipse Dominus Christus dictus est sola caro. Quomodo, inquit, probas? Audeo diceCredimus certe non in solum Deum ejus unicum Dominum nostrum. Totum ibi intellige, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem fides, in eum Christum te credere qui crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Cum autem dicitur filius
a Patre accipere. qđ substancia:¬
liter habet . quomodo dictum. ẽ.
sicut pater habet uitam in se¬
met ipso. sic declit filio uitam
habere in semet ipso cum filius
ipse sit uita : non potestas mi¬
nuitur. sed generatio eius osten¬
ditur. Qm̃ pater non quasi ei
filio qui inꝑfectus est natus.
aliquid addidit : sed ei quem
ꝑfectum genuit. om̃a gignen¬
do declit. Ita illi dedit suam
equalitatem. quem non genuit
inequalem Sed hec loquente
dño qm̃ lux lucebat in tenebris.
&e tenebrȩ eam non conprehen¬
debant: dissensio iterum facta
est inter uideos. ꝓpt̃ sermones
hos Dicebant autem multi ex
ipsis. demonium habet & insanit:
Quid enim audi tis: is ti fuerant
cdensissimȩ tenebrȩ: Alii dicebat̃.
hȩc uerba non sunt dȩmonia ha-¬
bentis: Numquid dȩmoniũ po¬
test cecoꝵs oculos aꝑire : lam is

Expanded text:
tum. Cum autem dicitur Filius tum. Cum autem dicitur Filius a Patre accipere quod substantialiter habet, quomodo dictum est, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum Filius ipse sit vita; non potestas minuitur, sed generatio ejus ostenditur. Quoniam Pater non quasi ei filio qui imperfectus est natus, aliquid addidit; sed ei quem perfectum genuit, omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant , Disseest inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habet, insanit: quid eum auditis? Istae fuerunt densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis; numquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Jam is
Abbreviated transcription (Latin):
Sed semet ipsum exinaniuit. formã
serui accipiens In similitudinem
hominum factus. &e habitu inuen¬
tus ut homo Et hoc quis. nisi idẽ
ipse xp̃c iħs: sed hic iam om̃a sunt.
&& uerbum in forma dĩ. qui accepit
formam serui ce anima ce caro in
forma serui. quȩ accepta .ẽ. a for¬
ma dĩ Humiliauit semet ipsum
factus obediens usq ad mortem
Iam in morte: sola caro est a iudeis
occisa: Si enim discipłis dixit. noli¬
te timere eos. qui corpus occiduN:
animam autem non possunt occi-¬
dere: nũquid in ipso potuerunt
plus. quam corpus occidere: Et
tamen carne occisa : xp̃c occisus:
Ita cum caro animam posuit: xp̃c
animam posuit Et cum caro ut
resurgeret animam sumpsit : xp̃c
animam sũpsit: Nec tamen potes¬
tate carnis hoc factum. ẽ: sed
eius qui ce animam & carnem ubi
hȩc ad implerentur assumpsit: Hoc
inquit manclatum accepi a pa-¬
tre meo: Gerbum. non uerbo ac¬
cepit mandatum sed in uerbo u¬
nigenito patris est om̃e manda¬

Expanded text:
d semetipsum exinanivit formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo. Et hoc quis, nisi idem ipse Christus Jesus? Sed hic jam omnia sunt, et Verbum in forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne manda
Abbreviated transcription (Latin):
di. tamꝗ gerat uniuersi mundi idest
cȩli ce terre atq om̃iũ quȩ in eis sunt
principatum: De quali mundo dictum ÷:
cum de xp̃o uerbo sermo esset Et mun¬
dus ꝑ eum factus est Uniuersus itaq
mundus. a summis cęli usq ad infima
terre creatori est subditus: non desertori:
Redemptori : non interemptori: liberato¬
ri: non captiuatori Doctori: non de-¬
ceptori Quemad modũ autem sit intel¬
ligendus princeps mundi diabolus: eur¬
dentius aperuit apłs paulus Qui cum
dixisset. non est nobis conluctatio aduer¬
sus carnem & sanguinẽ. id est aduersus
homines : subiecitꝰ atq ait: Sed aduer

Expanded text:
di, tanquam gerat universi mundi, id est, di, tanquam gerat universi mundi, id est, coeli et terrae, atque omnium qui in eis sunt, principatum: de quali mundo dictum est, cum de Christo Verbo sermo esset, Et mundus per eum factus est . Universus itaque mundus, a summis coelis usque ad infimam terram Creatori est subditus, non desertori; Redemptori, non interemptori; liberatori, non captivatori; doctori, non deceptori. Quemadmodum autem sit intelligendus princeps mundi diabolus, evidentius aperuit apostolus Paulus, qui cum dixisset, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, subjecit atque ait, sed
Abbreviated transcription (Latin):
esset xp̃c filius dĩ. qui potuit hoc face¬
re cum p̃dixisset: & predicere antequã
faceret. Creditur autem hoc: non fide
noua sed aucta. Aut certe cum mor¬
tuus esset defecta: cum resurrexisset
sefecta Neq enim eum filiũ dĩ. non¬
& ante credebant: sed cum illo factũ
esset. qđ ante predixit : fides illa quȩ
tunc quando illis loquebatur fuit par-¬
ua. & cum moreretur pene iam nulla:
ce reuixit ce creuit Deinde quid dicit:
Iam non multa loquar uobiscum Genit
enim princeps mundi huius Quis
nisi diabolus: Et in me non habet quic¬
quam: Nullum scilicet om̃ino peccatũ:
Sio enim ostendit non creaturȩ. sed pec¬
catorum principem diabo lũ: quos
Et quocies cumq mundi nom̃ in mali sig.¬
nificatione ponitur: ostendit mundi
istius amatores: De quib alibi scriptũ ÷:
Quicumq uoluerit amicus esse scłi huiꝰ.
inimicus dĩ constituetur Absit ergo:
ut sic intelligatur diabolus princeps mun-¬

Expanded text:
esset Christus Filius Dei, qui potuit hoc et faceesset Christus Filius Dei, qui potuit hoc et facere cum praedixisset, et praedicere antequam faceret: credituri autem hoc non fide nova, sed aucta, aut certe cum mortuus esset defecta, cum resurrexisset refecta. Neque enim eum Filius Dei nonet ante credebant; sed cum in illo factum esset quod ante praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et revixit et crevit. 2. Deinde quid dicit? Jam non multa loquaenim princeps mundi hujus. Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam. Nullum scilicet omnino peccatum. Sic enim ostendit non creaturarum sed peccatorum principem diabolum, quos Et quotiescunque mundi nomen in mali significatione ponitur, non ostendit nisi mundi istius amatores, de quibus alibi scriptum est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Absit ergo ut sic intelligatur diabolus princeps mun
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. ut credatis. qđ factũ fuerit iude¬
atis: Nam &e ille cui dictum ẽ. quia
uidisti credisti: non hoc credidit qđ
uidit: sed aliud iudit aliud credidit:
Uidit enim hominem: credidit dm̃ Cer¬
nebat quippe atq tangebat carnẽ ui¬
uentem. quam uiderat morientem : &
credebat dm̃ in carne ipsa latentem
Credebat ergo mente. qđ non uidebat.
ꝑ hoc qđ sensib corporis apparebat :¬
Sed ce si dicuntur credi quȩ uidentur:
sicut dicit unus quisq oculis sius cre¬
didisse : non tamen ipsa ẽ. quȩ in nobis
ȩdificatur fides: sed exrebus quȩ ui-¬
dentur agitur in nobis. ut ea credan-¬
tur quȩ non uidentur: Quocirca di
lectissimi. unde nunc michi sermo. ẽ.
qđ dñs ait. &e nunc dixi uobis priusꝗ
fiat ut cum factum fuerit credatis.
illud utiq dicit cum factum fuerit:
qd eum post mortem uisuri erant ui¬
uentem. &e ad patrem ascendentem: Quo
uso illud fuerant credituri. qđ ipse

Expanded text:
fiat, ut credatis, quod cum factum fuerit, videfiat, ut credatis, quod cum factum fuerit, videatis? Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebatSed etsi dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis se credidisse: non tamen ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non vilectissimi, unde nunc sermo est, quod Dominus ait, Et nunc dixi vobis prius quam fiat, ut cum factum fuerit, credatis, illud, utique dicit, cum factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad Patrem ascendentem: quo viso illud fuerant credituri quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
est dõ patri: nouit fides. quȩ religiosis .ẽ.
mentib fixa : non a calumnosis & demen-¬
tib ficta Deinde subiunxit Et nunc
dixi uobis priusquam fiat: ut cum fac¬
tum fuerit credatis Quid est hoc cum
magis homo credere debeat. antequam
fiat id qđ credendum ẽ: Hȩx est enim
laus fidĩ: si qđ creditur nonuidetur:
Nam quid magnum est si creditur qđ
uidetur: scđm illam eiusdẽ dñi senten¬
ciam. quando discipłm arguit dicens.
beati qui non uident &e credunt : Et
nescio utrum credere dicendus est iste¬
quisq qđ uidet: Nam ipsa fides: ine-¬
pistola quȩ scribitur ad hȩbreos. ita
est diffinita Est autem fides sꝑan-¬
doꝵs substantia: coniuctio rerum quȩ
non uidentur Qua ꝓpt̾ si fides est
rerum quȩ creduntur: eademq fides
earum rerum est quȩ non uidentur:
quid sibi uult qđ dñs ait . & nunc dixi
uobis priusquam fiat. ut cum factum
fuerit credatis : Nonne pocus dicen¬
dum fuit: & nunc dixi uobis priusꝗ

Expanded text:
is est Patri, novit fides quae religiosis est mentibus fixa, non calumniosis et dementibus ficta. Deinde subjunxit: Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis. Quid est hoc, cum magis homo credere debeat antequam fiat id quod credendum est? Haec est enim laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam quid magvidetur? secundum illam ejusdem Domini sententiam, quando discipulum arguit, dicens, beati qui non vident, et credunt . Et nescio utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita, Est autem fides, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur . Quapropter si fides est rerum quae creduntur, eademque fides earum rerum est quae non videntur, quid sibi vult quod Dominus ait, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis? Nonne potius dicendum fuit, Et nunc dixi vobis priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
tem. qui nullum habebat meritum mor¬
tis sed habebat ut moreretur manda¬
tum patris : tamquam ille de quo p̃dic¬
tum erat. quȩ non rapui tunc exsolue¬
bam: mortem sine debito soluiturus
&e nos amorte debita redempturus.
R apuerat autẽ adam peccatum: quando
manum in arborem p̃sumptione decep¬
tus extendit: ut in cominueabile nom̃

Expanded text:
tem, qui nullum habebat meritum mortem, qui nullum habebat meritum mortis, sed habebat ut moreretur, mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum erat, Quae non rapui, tunc exsolvebam: mortem sine dubio soluturus, et nos a morte debita redempturus. Rapuerat autem Adam peccatum, quando manum in arborem praesumptione deceptus extendit, ut incommunicabile nom
Abbreviated transcription (Latin):
rectores mundi tenebrarum harum
Ne quisquam mundi nomine intelligeret
uniuersam creaturam: cuius nullo mo-¬
do sunt rectores. angłi desertores: tene¬
brarum inquit harum: id est mundi
istius amatorum Ex quib tamen elec
tisunt. non ꝑ suum meritum sed ꝑ dĩ
grãm : quib dicit Fuistis enim aliquan-¬
do tenebre: nunc autem lux in dño:
Om̃s enim fuerunt sub rectorib tenebra.¬
rum harum: idẽ. hominum impioꝵ:
tamquam tenebrȩ sub tenebris Sed grãs
rum harum. non habebat quicquam:
quia neq cum peccato ds̃ uenerat:
nec eius carnem de petcati ꝓpagine
uirgo pepererat Et tam quamꝰ ei dice¬
rttur. Cur ergo moreris si non habes
peccatum cui debetur mortis suppli-¬
cium: continuo subiecit Sed ut cog¬
noseat mundus quia diligo patremꝰ
& sicut mandatum dedit michi pat̾
sic facio: surgite eamus hinc: Discun-¬
bens enim: discunbentib loquebatur:
E amus autem dixit: quo nisi ad illum
locum unde fuerat tradendus ad mor¬

Expanded text:
ecit, tenebrarum harum: ne quisquam mundi nomine intelligeret universam creaturam, cujus nullo modo sunt rectores angeli desertores. Tenebrarum, inquit, harum, id est, mundi istius amatorum. Ex quibus tamen electi non sunt, non per suum meritum, sed per Dei gratiam: quibus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Omnes ergo fuerunt sub rectoribus tenebrarum harum, id est, hominum impiorum, tanquam tenebrae sub tenebris. Sed gratias rum harum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine Virgo pepererat; et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris, si non habes peccatum, qui debeatur mortis supplicium? continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio, surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dicit. Quo? nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iusticiam quȩ in eoꝵs pęna
exercetur Item quęri potest: si etiã
sicut impii reges & uidices. cum essenł
persequutores piorum. utiq & homi-¬
cidas &e ad ulteros &e quoscumq malefi-¬
cos quos contra leges publicas fecisse
cognoscerent puniebant: quomodo
intelligendũ est qđ ait dñs. si de mun-¬
do essetis mundus qđ suum erat dili¬
eret: neq enim quos punit diligit
undus. a quo uidemus supra dicta
elerum genera plerumq puniri:
nisi quia mundus est in eis a quib
talia scelera prniuntur. mundus . ẽ.
in eis a quib talia scelera diliguntur:
Mundus itaq ille qui intelligitur in
malis atq impi is. & odit qđ suum
est ex ea parte hominum qua scele.
leratis fauet Ergo hȩc om̃a facient
uobis ꝓpter nomen meum: uel ita
runt Et addidit Quia nesciunt
eum qui me misit Hoc scđm eam
scientiam dictum intelligendum ẽ:
de qua &e alibi dictum. ẽ Scire autẽ

Expanded text:
propter justitiam, quae in eorum poena propter justitiam, quae in eorum poena exercetur. Item quaeri potest si etiam sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, et utique homicidas, et adulteros, et quosque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant, quomodo intelligendum est quod ait Dominus: Si de mundo essetis, mundus quod suum est diligeret? neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, mundus et in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille, qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleraleratis favet. Ergo haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita runt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc possunt facere ꝓpter qđ boni
tiuntur: quia faciunt mali ꝓptet
inusticiam. patiuntur boni ꝓptenn
usticiam: Quomodo ergo erit uerũ
hȩc om̃a facient uobis ꝓpter nomen
meum: cum illi non ꝓpter nomen xp̃i
faciant. id est non ꝓpt̾ usticiam. sed
ꝓpter iniquitatem suam: Hȩc quȩstio
ita soluitur : si eo modo intelligamus
dictum. hȩc om̃a facient uobis ꝓpt̃
nomen meum: ut totum feratur ad
ustos: tam quã dictum sit. hȩc om̃a
patiemini ab eis ꝓpt̾ nomen meum: ut
hoc sit facient uobis. qđ est patiemini
ab eis Si autem ꝓpt̾ nomen meum sic
accipitur. tamquam diceret ꝓpter no-¬
men meum qđ in uobis oderunt: ac
ꝑ hoc &r boni cum ꝑsequutionem faciuNt
malis possunt recte dici. & ꝓpter uis¬
ticiã facere quam diligendo per sequun-¬
tur malos: & ꝓpter iniquitatem quã
oderunt in ipsis malis: ita ergo ce ip¬
si mali possunt dici pati. & ꝓpter
iniquitatem quȩ in illis punitur. &

Expanded text:
hoc possunt facere propter quod boni hoc possunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiuntur boni propter justitiam. Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, tanquam diceret, propter nomen meum quod in vobper hoc et boni, cum persecutionem faciunt malis, possunt recte dici et propter justitiam facere, cum diligendo persequuntur malos; et propter iniquitatem, quam oderunt in ipsis malis; ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem, quae in illis punitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩficatio. & redemptio: ut quemad¬
modum scriptum .ẽ. qui głatur in dnõ
głietur: faciunt quippe ista mali. ma¬
lis: sed non ꝓpt̃ iusticiam Et idõ mi-¬
seri utriq : qui faciunt & qui patiunt᷑:
Faciunt ce boni malis Ubi ce si faciunt
isti. ꝓpt̾ iusticiam: non tamen illi ꝓpt̃
uisticiam patiuntur Sed dicit aliquis:
Si mali quando ꝑsequuntur bonos ꝓpter
nomen xp̃i. ꝓpt̃ iusticiam boni patiun¬
tur : ꝓfecto ꝓpt̾ uisticiam hęc eis mali
faciunt Qđ si ita est: ergo & quando
boni malos ꝓpter iusticiam ꝑsequunt᷑:
ꝓpt̃ iusticiam etiam mali patiuntur
Si enim possunt mali ꝑsequutionẽ facere bonis
ꝓpter nomen xp̃i: cur non possunt mali
persequutionem pati abonis ꝓpt̾ nom̃¬
xp̃i: Et quid .ẽ. hoc nisi ꝓpt̃ iusticiã:
Nam si non ꝓpter qđ boni faciunt ꝓpt̃
hoc mali patiuntur: quia faciunt bo¬
ni ꝓpter iusticiam. patiuntur mali
ꝓpter iusticiam: nec mali ergo ꝓpter.

Expanded text:
et sanctificatio, et redemptio; ut quemadet sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malis; sed non propter justitiam: et ideo miseri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen Christi, propter justitiam boni patiuntur, profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos propter justitiam persequuntur, propter justitiam etiam mali patiuntur. Si enim possunt mali persecutionem facere bonis propter nomen Christi, cur non possunt mali persecutionem pati a bonis propter nomi; et quid est, nisi propter justitiam? Nam si non propter quod boni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter
Abbreviated transcription (Latin):
seruum ꝑtinentem ad timorem castũ
intra in gaudium dñi tui Sed hȩc
om̃a inquit facient uobis ꝓpt̾ nomen
meum: quia nesciunt eum qui misit
me: Quȩ om̃a facient nisi quȩ dixit :
odio habebunt scilicet. & ꝑsequentur.
sermonemq conteninent: Qm̃ si ser¬
monem non seruarent eoꝵs. net tamen
odissent eos. neq ꝑsequerentur: uel etiã¬
si odissent. nec tamen ꝑsequerentur:
non om̃a facerent Hȩc om̃a facient
uobis ꝓpter nomen meum: quid .ẽ.
aliud dicere. quam me in uobis odio ha¬
bebunt: me in uobis persequentur:
& sermonem ur̃m quia meus est. idõ
non seruabunt: Hȩc enim om̃a faciens
ter hoc nomen ista faciunt: quantobea¬
tiores qui ꝓpt̾ hoc nomen ista patiun-¬
tur : sicut ipse alio loco ait: Beati qui
ꝑsequutionem patiuntur : ꝓpter iusti¬
ciam: Hoc est enim ꝓpt̃ me uel ꝓpt̃
nomen meum: quia sicut apłs docet:
factus ẽ. nobis sapientia a dõ. & iusticia

Expanded text:
servum pertinentem ad timorem castum,servum pertinentem ad timorem castum,intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facientpter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores qui propter hoc nomen ista patiuntur: sicut ipse alio loco dicit, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Hoc est enim propter me, vel propter nomen meum: quia, sicut Apostolus docet, Factus est nobis sapientia a Deo, et justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
AHONTANS
dñs seruos suos
ad mundi odia
perferenda pacien¬
t̃: nullum mauis
eis & melius. quam
facimus qui dixit Sine me nichil po¬
testis facere: Deniq quib iam dixe¬
rat. Si odit uos mundus: scitote
quia me priorem uobis odio habuit:
Et nunc in eo qđ audistis cum legeretur
euangelium: mementote inquit sermo¬
nis mei. quem ego dixi uobis. non est
seruus maior dño suo Si me ꝑsequu¬
tisunt: & uos ꝑsequentur Si sermo¬
nem meum seruauer̃ : &e ur̃m seruabun:
Dicendo autem non est seruus maior
dño suo: nonne euident̃ ostendit quẽ¬
ad modũ intelligere debeamus qđ suꝑius
dixerat. iam non dico uos seruos : Ecce
enim seruos eos dicit Nam quid est
aluid. non est seruus maior dño suo:
nisi si me ꝑsequuti sunt & uos ꝑsequen¬
tur: M anifestum ẽ. igitur illum seruũ
ras caritas mittit esse intelligendum
hic autem ubi dicitur. non est seruus
maior dño suo. si me ꝑsequuti sunt
&e uos ꝑsequentur. illum significari

Expanded text:
hortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servum,ras charitas mittit , esse intel Hic supra ; hic autem ubi dicitur: Non est servus major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari
Abbreviated transcription (Latin):
paras: qm̃ locum paras ce tibi in nobis
ce in te nobis Iu enim dixisti Manete
in me: &e ego in uobis Quantum quis¬
q fuerit particep̃s tui: alius minus
alius amplius : hec erit diuersitas pre-¬
est qđ uadis: Quid ẽ. qđ uenis: Si be
ne intelligo nec unde uadis nec unde
uenis recedis Gadis latendo: uenis apa¬
tendo Sed nisi maneas regendo. ut
ꝓficiamus bene iuuendo. quomodo
parabitur locus. ubi possimus mane¬
re ꝑfruendo: Hec de uerbis quȩ
recitata sunt euangelicis satis dicta sinꝰ:
quousq ait dñs. iterum ueniã & accipi¬
am uos ad me ipsum Quid autẽ sit
qđ sequitur. ut ubi ego sum ce uossi¬
tis: & quo ego uado scitis ce uam scitis:
post interrogationẽ quȩ sequitur. a
discipłis factam. tamquã ꝑ eos ce nos
in terrogemus. meluis audiemus. opor¬
tuniusq tractabimus Exelic̃ seR¬

Expanded text:
paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praeest quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
sicut eas adhuc parat dñs: in illo iam
nos ipsos preparet. qđ non faciet si reli¬
querit: Agnosco dñe ut possum Nimi¬
rum illud significas: quia ut parentur
istȩ mansiones. uiuere debet iustus
ex fide Qui enim a dño peregrinatur.
opus habet ex fide iuuere: quia ꝑ hanc
ad speciem contemplandam paratur:
Heati enim mundo corde: quia ipsi dm̃
uidebunt. Et fide mundans corda eox:
Illud in euangłio: hoc in apłoꝵ actibus
legitur: Fides autem qua eoꝵ qui dm̃
uisuri sunt quanduu peregrinantur.
corda mundantur: qđ non uidet credit:
Nam si uidet: non est fides: Credenti
colligitur meritum : uidenti redditur
prȩmium Eat ergo dñs: &e paret locũ:
Eat ne uideatur: lateat ut credatur:
Tunc enim locus paratur: si ex fide ui¬
uatur Creditus desideretur: ut desicte¬
iatus
habeatur: Desider̾ium dilectionis: pre¬
paratio est mansionis: Ita dñe para qđ
paras Hos enim tibi paras. ce te nobis

Expanded text:
sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jsicut eas adhuc parat Dominus: in illo jnos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse angłos suos. &e colligent de regno
eis om̃a scandala: Tunc usti fulgebt̃
sicut sol: in regno patris sui Regnum
fulgebit in regno: cum regno uenerit
regnum: Qđ nunc oramus: & dicimus:
Geniat regnum tuum: Nunc ergo iã reg¬
num uocatur : sed adhuc conuocatur:
Si enim regnum non uocaretur: colligent
de regno eius om̃a scandala non diceretur:
Sed nondum regnat hoc regnum: Proide
sic est iam regnum: ut cũ de illo collecta
fuerint om̃a scandala. tunc ꝑueniat ad
regnum: ut non solum regni nomen. sed
etiam regnandi habeat potestatem:
huic quippe regno ad dexteram stanti.
in fine dicetur Genite benedicti patris
mei : ꝑcipite regnum: Id .ẽ. qui regnũ
eratis. & non regnabatis: uenite regna¬
te : ut qđ in spe fueratis. etiam in re es¬
se possitis Hec ergo domus dĩ. hoc tem¬
plum dĩ. hoc regnũ dĩ. regnũq cęloꝵ.
adhuc ȩdificatur: adhuc paratur: adbuc
congregatur In illo erunt mansiones

Expanded text:
ipse Angelos suos, et colligent de regno ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones,
Abbreviated transcription (Latin):
nando: p̃parat oꝑando: lam ergo sunt in
predestinatione. Si quo minus: dixisset
Sed quia nondum sunt in oꝑatione: ce
si abiero inquit. &e preparauero uobis
locum : iterum ueniam. & accipiã uos
ad me ipsum: Parat autem qͥuomodo¬
mansiones: mansionib parando manso¬
res Quippe cum dixerit in domo pa-¬
tris mei mansiones multȩ sunt. quid
putamus domũ. eẽ. nisi templum dĩ:
Qđ autẽ sit in terrogetur apłs & respon¬
deat: Templum enimdĩ scm̃ est: qđ es¬
tis uos Hoc ẽ. etiam regnum dĩ : qđ
filius traditurus. ẽ. patri Vnde dicit
xp̃i in prȩsentia eius Deinde finis
cum tradiderit regnũ dõ & patri . id ẽ.
quos redemit sanguine suo: tradiderit
contemplando etiam patri suo: Hoc ẽ.
regnum cȩloꝵ de quo dicitur: Simile.ẽ.
regnũ cȩloꝵ : homini seminanti bonum
semen in agro suo Bonũ autem semen:
hi sunt filii regni Qui ce sinunc habent
ꝑmixta zizania: mittet in fine rex

Expanded text:
nando, praeparat operando. Jam ergo sunt in nando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Sed quia nondum sunt in operatione: Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Parat autem mansiones, mansionibus parando mansores. Quippe cum dixerit: In domo Patris mei mansiones multae sunt, quid putabimus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quid autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, undei in praesentia ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex
Abbreviated transcription (Latin):
patris non aliȩ sed ipsȩ. &e sine dubio iam
sunt sicut paratȩ sunt. & nondum sunt
sicut parancdȩ sunt: quomodo putamus.
nisi quomodo etiam ꝓpħa prȩdicat dmñ
qui fecit quę futura sunt: Non enim
ait qui facturus . ẽ. quȩ futura sunt : sed
qui fecit quȩ futura sunt. Ergo & fecit
ea ce facturus ẽ. ea Nam neq facta sunt
si ipse non fecit: neq futura sunt si ipse
non fecerit: Fecit ergo ea p̃destinando.
facturus.ẽ. operando: sicut discipłos ꝗd o
elegerit satis indicat euangeliũ: Iunc
utiq: quando eos uocauit. Et tamen
ait apłs. E legit nos ante mundi consti¬
tutionem: Predestinando utiq non uo¬
cando. Quos autem p̃destinauit: illosce
uocauit Elegit p̃destinando ante mun-¬
di constitutionem: elegit uocando ante
mundi comsummationem: Sic & mansi-¬
ones p̃parauit. & p̃parat: nec alias sed
quas preparauit. has p̃parat: qui fecit
quȩ futura sunt Quas p̾parauit p̃desti¬

Expanded text:
Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
dendum qđ distuleramꝰ
agnoscimus: quomodo
fintelligi possint non . eẽ.
ria: qđ cum dixisset do¬
minus in domo patris mei mansiones
multȩ sunt. si quo minus dixissem uobis
quia uado parare uobis locum. ubi satis
oftendit idõ se hoc illis dixisse. quia iam
ibi sunt mansiones multȩ. &e non .ẽ. opus
aliquam p̃parare: rursus dicit Et si abi¬
ero &e p̃parauero uobis locum: iterum ue¬
niam & accipiam uos ad me ipsum: ut ubi
sũ ego & uos sitis Quomodo uadit & pa¬
rat locũ: si iam multȩ mansiones sunt:
si quo minus dixisset uado parare: Aut si
adhuc parandus . ẽ: cur non merito dixisset
uado parare: An iste mansiones &e sunt &e
parandȩ sunt: Si quo minus enim essen:
dixisset uado parare Et tamen quia ita
sunt ut parandȩ sint: non eas uadit para-¬
re sicut sunt: sed si abierit & preparauerit
sicut futurȩ sunt. iterum uenie̾s accipie᷑
suos ad se ipsum: ut ubi est ipse sint etiam
ipsi Quomodo ergo mansiones in domo

Expanded text:
dendum quod distuleramus, agnoscimus, quomodo intelligi possint non esse ria, quod cum dixisset Dominus, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo
Abbreviated transcription (Latin):
uero quia ad patrem uado. et iam non
uidebitis me. de uidicio autem quia
princeps mundi huius uidicatus est.
tamquã solum sit peccatum non credere
in xp̃m: ce tamquam ipsa sit iusticia
non uidere. xp̃m: & tamquam ipsum sit
iudicium qđ princeps huius mundi
hoc est diabolus iudicatus ẽ: ualde
latebrosum est: nec isto sermone coarc¬
tandũ. ẽ. ut fiat obscurius breuitate:
sed alio pocius quantum aduuerit

Expanded text:
em vado, et jam non videbitis me; de judicio autem, quia princeps hujus mundi judicatus est : tanquam solum sit peccatum non credere in Christum, et tanquam ipsa sit justitia non videre Christum, et tanquam ipsum sit judicium quod princeps hujus mundi, hoc est diabolus judicatus est: valde latebrosum est, nec isto sermone coarctandum, ne fiat obscurius brevitate; sed alio potius quantum Dominus adjuverit
Abbreviated transcription (Latin):
uos Xp̃o autem discedente corporalit̃.
non solum sp̃s sc̃s. sed ce pater & filius.
illis affuit sp̃itualit̃: Nam si ab eis sic
abscessit xp̃s. ut ꝓ illo non cum illo
in eis esset sp̃s sc̃s: ubi est eius ꝓmis¬
sio dicentis. ecce ego uobiscum sum usq
in comsummationem scłi: & ueniemus
ad eum ego & pater. & mansionem apđ
miserat esse missurum. ut cum eis esset
in ȩternum. Ac ꝑ hoͤ cum ex carnalib
uel animalibus essent sp̃ituales futuri
capatius fuerant habituri: In nullo ergo
credendus.ẽ. esse pater sine filio ce spũ
scõ: aut pater &e filius sine sp̃u sco. aut
filius sine patre ce sp̃u scõ: aut sine pa
trinitas ds̃ unus O portebat autem ita
insinuari trinitatem: ut quamuis nul¬
la esset diuersitas substantiarum. sin¬
gulatim tamen commendaretur distinc¬
tio personarum: ubi eis qui recte intel¬
ligunt. numꝗ uideri potest separatio

Expanded text:
vos. 5. Christo autem discedente corporaliter, vos. 5. Christo autem discedente corporaliter, non solum Spiritus sanctus, sed et Pater et Filius illis adfuit spiritualiter. Nam si ab eis sic abscessit Christus, ut pro illo, non cum illo in eis esset Spiritus sanctus; ubi est ejus promissio dicentis, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi ; et, Veniemus ad eum ego et Pater, et mansionem apud ita se promiserit esse missurum, ut cum eis esset in aeternum? Ac per hoc cum ex carnalibus vel animalibus essent spirituales futuri, capacius fuerant habituri. In nullo autem credendus est esse Pater sine Filio et Spiritu sancto, aut Pater et Filius sine Spiritu sancto, aut Filius sine Patre et Spiritu sancto, aut sine PatTrinitas Deus unus. Oportebat autem ita insinuari Trinitatem, ut quamvis nulla esset diversitas substantiarum, singillatim tamen commendaretur distinctio personarum; ubi eis qui recte intelligunt, nunquam videri potest separatio
Abbreviated transcription (Latin):
capaces sp̃s non eritis Nam quid . ẽ.
si non abiero paraclitus non uenice: si
autem abiero mittam eum ad uos: Nũ¬
quid hic positus eum non poterat
mittere : Quis hoc dixerit: Neq enĩ
ubi ille erat iste inde recesserat: &e sic
uenerat a patre. ut maneret in patre:
Postremo quomodo eum etiam hic consti¬
tutus non poterat mittere. quem scimꝰ
suꝑ eum uenisse baptitatum. atq man¬
sisse: immo uero. a quo scimus eum nũꝗ¬
separabilem fuisse: Quid est ergo si non
abiero. paraclitus non ueniet ad uos:
nisi non potestis capere sp̃m. quam diu
ille qui iam coeperant sp̃m: ce si noue¬
ramus inquit scđm carnem xp̃m: sed
nunc iam non nouimus Etiam ipsam
quoq carnem xp̃i. non sođm carnẽ no¬
uit : qui uerbum carnem factum. sp̃u¬
aliter nouit Hoc nimirum significare
uoluit magister bonus: dicendo: Si enĩ
non abiero : paraclitus non ueniet ad
uos Si autem abiero: mittam eum ad

Expanded text:
capaces Spiritus non eritis. Nam quid est, capaces Spiritus non eritis. Nam quid est, Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad vos? Numquid hic positus, eum non poterat mittere? Quis hoc dixerit? Neque enim ubi ille erat, iste inde recesserat; et sic venerat a Patre, ut non maneret in Patre. Postremo, quomodo eum etiam hic constitutus non poterat mittere, quem scimus super eum baptizatum venisse atque mansisse ; imo vero a quo scimus eum nuseparabilem fuisse? Quid est ergo: Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos? nisi: Non potestis capere Spiritum sanctuille qui jam coeperat Spiritu: Et si noveramus, inquit, secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Etiam ipsam quippe carnem Christi non secundum carnem novit, qui Verbum carnem factum spiritualiter novit. Hoc nimirum significare voluit magister bonus dicendo, Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia se amissuros esse illo uero die¬
contristabatur humanus affectus:
quia carnalis desolabatur aspectus:
Houerat autem ille. quid eis pocuis ex¬
pediret: quia uisus interior ipse est
utiq melior : quo eos consolaturus
fuerat sp̃s sc̃s: non cernentium cor¬
porib ingesturus corpus humanum:
sed se ipsum credentium pectoribus
infusurus Deniq ad uingit: Sed ego
ueritatem dico uobis: expedit uobis
ut ego uadam Sienim non abiero pa¬
raclitus non ueniet ad uos Si autem
abiero: mittam eum ad uos: Iamquã
diceret Expedit uobis: ut hȩc forma
serui auferatur a uobis Caro quidem
factum uerbũ habito in uobis: sed no¬
lo adhuc me carnaliter diligatis: & isto
lacte contenti. semꝑ in fantes esse cupi¬
atis Expedit uobis ut ego uodam Si
enim non abiero: paraclitus non ueniet
ad uos Si alimenta tenera quib uos
alui non subtraxero: solidũ cibum
non esurietis Si carnaliter hes ͥritis:

Expanded text:
et quia se amissuros esse illum vera deet quia se amissuros esse illum vera decontristabatur humanus affectus, quia carnalis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, quia visus interior ipse est utique melior, quo eos consolaturus fuerat Spiritus sanctus; non cernentium corporibus ingesturus corpus humanum, sed seipsum credentium pectoribus infusurus. Denique adjungit, Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletabiero, mittam eum ad vos. Tanquam diceret: Expedit vobis ut haec forma servi auferatur a vobis. Caro quidem factum Verbum habito in vobis, sed nolo adhuc me carnaliter diligatis, et isto lacte contenti, semper infantes esse cupiatis. Expedit vobis ut ego vadam; si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si alimenta tenera, quibualui, non subtraxero, solidum cibum non esurietis; si carni carnaliter haeseritis,
Abbreviated transcription (Latin):
ista. Sed quia cum uenerit paraclitus
ille testimonium ꝑhibebit de mne: ne
ista timendo taceatis inde fiet ut
etiam uos testimonium perhibeatis.
Hȩc autem uobis ab inicio non dixi: quia
uobiscum eram: ce ego consolabar mea
sensibus ur̃is. quam paruuli capere
poteratis. Nunc autem uado ad eum
qui me misit: & nemo inquit ex uobis
interrogat me quo uadis Significat
sic se iturum: ut nullus interroget qđ
palam fieri uisu corporis cernerent:
Nam suꝑius interrogauerant eum. quo
esset iturus: & responderat eis. se itu¬
rum quo ipsi tunc uenire non possen:
Nunc uero ita se ꝓmittit iturum: ut
nullus eorum quo uadat interroga:
Nubes enim suscepit eum. quan¬
do ascendit ab eis: ce euntem in celũ
deduxerunt: Sed quia hȩc loquutꝰ
sum uobis inquit: tristicia impleuit
cor ur̃m Uidebat utiq : quid illa
sua uerba in eorum cordib agerent:
Sp̃itualem quippe nondum habentes
interius consolationem. quam ꝑ sp̃m
in xp̃o uidebant. amit tere metuebant:

Expanded text:
ista; sed quia cum venerit paracletus ille, testimonium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, unde fiet ut etiam vos testimonium perhibeatis. Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram, et ego vos consolabar mea sensibus vestris, quam parvuli capere poteratis. 3. Nunc autem vado ad eum qui me misit: et nemo, inquit, ex vobis interrogat me, Quo vadis? Significat sic se iturum ut nullus interrogaret, quod palam fieri visu corporis cernerent: nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis se iturum quo ipsi tunc venire non possent . Nunc vero ita se promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum quando asdeduxerunt. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Videbat utique quid illa sua verba in eorum cordibus agerent, spiritalem quippe nondum habentes interius consolationem quam per Spirin Christo videbant, amittere metuebant;
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Quia ego ad patrẽ uacto: ce qđ¬
cũq petieritis i nomine meo hoc faciam:
Sic ergo ꝑrexit ad patrẽ : ut non relinque¬
ret inligentes sed exaudiret petentes:
Sed quid .ẽ. qđ cumq petieritis in nomi¬
rumq fideles eius petere & non acci¬
pere: An forte ꝓpt̾ea quia male pe-¬
tunt : Nam hoc ex ꝓbrauit apłs iacob:
dicens: Petitis & non accipitis: eo qđ
male petatis. ut in concupiscenti is ur̃is
in sumatis Male ergo usurus eo. qđ uult
acciꝑe: dõ potius miserante. non acci-
pit Promde si hoc ab illo petitur un-¬
de homo ledatur & exauditur : magis
metuendũ. ẽ. ne qđ potest non dare
ꝓpicius det iratus An non uidemus ifra-¬
helitas malo suo impetrasse qđ culpabi¬
li conentia petierunt: Concupierant

Expanded text:
dicens: Quia ego ad Patrem vado, et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Sed quid est, quodcumque petieritis, cumrumque fideles ejus petere, et non accipere? An forte propterea quia male petunt? nam hoc exprobravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius mpit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant
Abbreviated transcription (Latin):
sed noluit in forma serui remanere
credentem Qm̃ cum quisq credit
in patrem qui eum misit: ꝓfecto
credit in filium sine quo patrẽ ñ
esse cognoscit. &e ita credit ut credat
ȩqualem. qm̃ sequitur. &e qui uidet
me uidet eum qui misit me Atten

Expanded text:
sed noluit in forma servi remanere sed noluit in forma servi remanere credentem: quoniam cum quisque credit in Patrem qui eum misit, profecto credit in Filium, sine quo Patrem non esse cognoscit; et ita credit ut credat aequalem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
misit me Apłos suos certe ipse dñs mi
sicut grece agłi latine nuncii uocant᷑.
ita grece apłi. latine missi uocantur
Numquam tamen aliquis apłoꝵs dicere
auderet: Qui credit in me non cre¬
dit in me: sed in eum qui misit me:
O m̃ino enim non diceret. qui credit
in me Credimus enim apło sed non
credimus in apłm: Non enim apłs
iustificat impium: Credenti autẽ
in eum qui iustificat impium: depu¬
tatur fides eius ad usticiam Posset
dicere apłs qui recipit me recipit cũ
qui misit me uł qui audit me au-¬
dit eum qui misit me Hoc enim eis
ipse dñs ait Qui uos recipit recipit¬
me misit. Quia dñs honoratur in ser¬
uo. & pater in filio: sed pater tamꝗ
m filio. dñs tamquam in seruo Filius
autem unigenitus recte dicere potu¬
it : credite in dm̃ & in me credite
Et qđ nuncait. Qui credit in me non
credit in me. sed in eum qui misit
me: non a se abstulit credentis fidẽ

Expanded text:
me misit. Apostolos suos certe ipse Dominus me misit. Apostolos suos certe ipse Dominus sicut graece angeli, latine nuntii vocantur, ita graece apostoli, latine missi appellantur. Nunquam tamen aliquis apostolorum dicere auderet, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: omnino enim non diceret, Qui credit in me. Credimus enim apostolo, sed non credimus in apostolum: non enim apostolus justificat impium. Credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Posset dicere apostolus, Qui recipit me, recipit eum qui me misit; vel, Qui audit me, audit cum qui me misit: hoc enim eis ipse Dominus ait, Qui vos recipit, me recipitQuia dominus honoratur in servo, et pater in filio: sed pater tanquam in filio, dominus tanquam in servo. Filius autem unigenitus recte dicere potuit, Credite in Deum, et in me credite ; et quod nunc ait, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Non a se abstulit fidem credentis,