comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia: aut aliud castitas. Quicqͥd hoꝵ
de deo dicis. neq aliud et aliud intelligit᷑. et
nichil digne dicitur. quia hȩc animarũ sunt:
quas illa lux ꝑfundit quodãmͦ. et ꝓsuis qua¬
litatibus afficit: quomodo cũ oritur corpori¬
bus lux ista uisibilis. Si auferat᷑: unus cor¬
poribus omnib color. Qui potius dicendꝰ ẽ.
uis ipsa unius modisit. ꝓdiuersis tam̃ corpo¬
rum qualitatibus diuerso eos nitore asꝑgit.
Ergo animarũ sunt iste affectiones. que uene
sunt affecte ab illaluce que non afficitur.
et formate ab illa quȩ non formatur. Tamen
melius qͦd dicamus. Dico iustum dm̃: quia
uerbis humanis nichil melius inuenio.Nã
ẽ ille ultra iusticiam. Dicitur inscripturis:
iustus dominus et iusticiam dilexit. S ibi
dicit᷑. et penitere ds̃: ibi et dicit᷑ et nescire ds̃.
Quis non exhorreat nescit ds̃: penitet dm̃:
Ideo tamen et ad ista uerba salubriter scrip¬

Expanded text:
justitia aut aliud castitas. Quidquid horum justitia aut aliud castitas. Quidquid horum de Deo dicis, neque aliud et aliud intelligitur, et nihil digne dicitur: quia haec animarum sunt, quas illa lux perfundit quodam modo, et pro suis qualitatibus afficit; quomodo cum oritur corporibus lux ista visibilis. Si auferatur, unus est corporibus omnibus color; qui potius dicendus estvis ipsa unius modi sit, pro diversis tamen corporum qualitatibus diverso eos nitore aspergit. Ergo animarum sunt istae affectiones, quae bene sunt affectae ab illa luce quae non afficitur, et formatae ab illa quae non formatur. CAPUT melius quod dicamus. Dico justum Deum; quia in verbis humanis nihil melius invenio: nam est ille ultra justitiam. Dicitur in Scripturis, Justus Dominus, et justitias dilexit . Sed ibi dicitur et poenitere Deum , ibi dicitur et nescire Deus . Quis non exhorreat? Nescit Deus, poenitet Deum? Ideo tamen et ad ista verba salubriter Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
equalia sint: robore autem unũ sit minus.
alterum maius. Ergo talia quasi corpora
cogitaturi sumus dm̃. et filium eiꝰ. qui totꝰ
inmaria fuit: totus apud patrem. totus in
carne. totus suꝑangłos: Auertat ds̃ istas
cogitationes a cordibus xp̃ianorum. Item
forte. ita cogitabis: ut dicas et robore et lon¬
gitudine equales. sed colore dispares. Ubi
color nisi incorporibus: Ibi autẽ lux sapi¬
entiȩ. Ostende michi colorem iusticiȩ. Si
ista colorem non habet:tu illa de dõ non
diceres. si pudoris colorem haberes. Quid¬
gͦ dicturus es: Potestate equaleᷤᷤ sunt: sed
minor filius prudentia. In iustus ẽ ds̃: si
minori prudentiȩ. potestatem dedit ȩqua¬
lem. Si prudentia equales sunt. s minor
ẽ filius potestate: inuidus ẽ ds̃: qui ȩqͣli
prudentie potestatem dedit minorem.
Indeo autem omne quod dicit᷑ id ipsũ ẽ.
Neq enim indõ aliud pocestas. et aliud
prudentia. et aliud fortitudo. et aliud

Expanded text:
aequalia sint, robore autem unum sit minus, aequalia sint, robore autem unum sit minus, alterum majus. Ergo talia quasi corpora cogitaturi sumus Deum et Filium ejus? cogitaturi sumus eum qui totus in Maria fuit, totus apud Patrem, totus in carne, totus super Angelos? Avertat Deus istas cogitationes a cordibus Christianorum. Item forte ita cogitabis, ut dicas: Et robore et longitudine aequales, sed colore dispares sunt. Ubi color, nisi in corporalibus? Ibi autem lux sapientiae. Ostende mihi colorem justitiae. Si ista colorem non habent, tu illa de Deo non diceres, si pudoris colorem haberes. ergo dicturus es? Potestate aequales sunt, sed minor Filius prudentia? Injustus est Deus, si minori prudentiae potestatem dedit aequalem. Si prudentia aequales sunt, sed minor est Filius potestate, invidus est Deus, qui aequali prudentiae potestatem dedit minorem. In Deo autem omne quod dicitur, idipsum est. Neque enim in Deo aliud potestas et aliud prudentia, aliud fortitudo et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam nondum factum sit qͦd iam
factum ẽ. Attendo tecum in pͥncipio erat¬
uerbum. et uerbum trat apud dm̃. et as erat
uerbũ: hoc erat in pͥncipio apud dm̃. Attendo
tecum: quicum informa dei eẽt. non rapinã
arbitratus ẽ. ẽẽ ȩqualis dõ. Ibi michi osten
de et minorem. Quid dicturus es: Diuisu¬
rus es dm̃ ꝑqualitates. id est ꝑquasdam af¬
fectiones corporales uel animalef.in quib
aliud atq aliud ẽẽ sentimus naturaliter:
Dicere quidempossum: s utrum sit ut et
uos intelligatis. ds̃ uiderit. Ergo ut dicere
ceꝑam. ante susceptionem carmis. antequã
uerbumcaro fieret et habitaret in nobis.
ostende minorem: ostende equalem.Nun¬
quid aliud et aliud ds̃ ut ex alia parie sit
minor illofilius: et ex alia parte illi equał:
Ueluti si dicamus corpora sunt quȩdam. pos¬
sis michi dicere ȩquale ẽ in longitudine:s
minus in robore. Plerunq enim duo corpo¬
ra talia occurrunt: ut statura longitudinis

Expanded text:
tanquam nondum factum sit quod jam tanquam nondum factum sit quod jam factum est, attendo tecum, In principio eratVerbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Attendo tecum, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ibi mihi ostende et majorem et minorem. Quid dicturus es? Divisurus es Deum per qualitates, id est, per quasdam affectiones corporales vel animales, in quibus aliud atque aliud esse sentimus? Naturaliter dicere quidem possum: sed utrum sic et vos intelligatis, Deus viderit. Ergo, ut dicere coeperam, ante susceptionem carnis, antequam Verbum caro fieret et habitaret in nobis, ostende minorem, ostende aequalem. Numquid aliud et aliud Deus, ut ex alia parte sit minor illo Filius, et ex alia parte illi aequalis? Veluti si dicamus, Corpora sunt quaedam; potes mihi dicere, Aequale est in longitudine, sed minus est in robore. Plerumque enim duo corpora talia occurrunt, ut statura longitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ego ex ȩuangłio ꝓbo: ego et pater unũ sumꝰ.
Quomodo utrunq uerum ẽ: Quomͦ nos do¬
cet apłs: ego et pater unũ sumus: Qui cũ
in forma dei eẽt. non rapinam arbitratus
est. esse equalis dõ: S semet ipsum exina
nuuit formam serui accipicus. Ecce ego
ostendo quare maior non ẽ: tu ostende in
quo ȩqualis non est. Utrunq enim legimꝰ.
Minor est patre inquantũ filius hominis
est: equalis ẽ patri in quantum filius der:
quia ds̃ erat uerbum. Mediator. et ds̃ et
homõ. Ds̃ ȩqualis patri.homo minor pa¬
tre. Est gͦ et equalis et minor. Equalis in
forma dei:minor informa serui. Tu gͦ dic
unde et ȩqualis et minor. Nunqͥd alia par¬
te equalis: et alia parte minor: Ecce excep¬
ta susceptione carnis. ostende michi equa¬
lem et minorem. Unde demonstraturus
lidam.carnem sapere: quomodo scriptũ
stro adhuc. et nondum loquor de incar¬
natione domini nr̃i iħu xp̃i unici filii: s

Expanded text:
ego ex Evangelio probo: Ego et Pater unum sumus . ego ex Evangelio probo: Ego et Pater unum sumus . Quomodo utrumque verum est? Quomodo nos docet Apostolus, Ego et Pater unum sumus? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis nivit, formam servi accipiens. Ecce ego ostendo quare major est: tu ostende in quo aequalis non est. Utrumque enim legimus. Minor est Patre, in quantum filius hominis est: aequalis Patri, in quantum Filius Dei; quia Deus erat Verbum. Mediator, Deus et homo: Deus aequalis Patri, homo minor Patre. Est ergo et aequalis et minor: aequalis in forma Dei, minor in forma servi. Tu ergo dic, unde aequalis et minor? Numquid alia parte aequalis, et alia parte minor? Ecce excepta susceptione carnis, ostende mihi aequalem et minorem. Unde demonstraturus lidam carnem sapere, quomodo scriptum stro adhuc, et nondum loquor de incarnatione Domini nostri Jesu Christi unici Filii Dei: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid morte moriemini: Ipse talia stig¬
gerit: ut modo male uiuant. xp̃iam. Nunqͥd
om̃s inqͥt ꝑditurus ẽ ds̃ : Nunqͥd omnes
damnaturus ẽ ds̃: Ille dicit damnabo.
Ignoscam eis qui se mutauerint. Mutent
facta sua: muto minasmeas. Ipse ẽ gͦ qui mͣ¬
murat et musitat et dicit. Ecce ubi seriptũ
est. pater maior me est. et cu illum dicis e¬
qualem patri: Accipio quod dicis. Sed
utrunq accipio: quia utrunq lego. Qua¬
re tu unũ accipis: et unum acciꝑe non uis:
Nam mecũ utrunq legisti. Eece pater ma¬
ior me ẽ accipio: ñ ate. sed ab ȩuangłio. Et
di eẽ filium ȩqualem deo patri accipe ab
apło. Conunge utrunq Utrunq concor¬
det: quia qui loquutus ẽ ꝑ ioħem in
cuangłio ipse loquutus ẽ ꝑ paulum in
epła. Non potest ipse secum discordare.S
t concordiam scripturarum non uis intel¬
ligere: cũ amas ipse litigare. S ego exeuan¬
głio inquit ꝓbo: pater maior me est. Et

Expanded text:
Numquid morte moriemini ? Ipse talia sugNumquid morte moriemini ? Ipse talia suggerit, ut modo male vivant Christiani. Numquid omnes, inquit perditurus est Deus? numquid omnes damnaturus est Deus? Ille dicit, Damnabo: ignoscam eis qui se mutaverint; mutent facta sua, muto minas meas. Ipse est ergo qui murmurat, et mussitat, et dicit: Ecce ubi scriptum est, Pater major me est ; et tu dicis aequalem Patri? Accipio quod dicis: sed utrumque accipio, quia utrumque lego. Quare tu unum accipis, et unum non vis? Nam mecum utrumque legisti. Ecce Pater major me est; accipio, non a te, sed ab Evangelio: et tu esse Filium aequalem Deo Patri, accipe ab Apostolo. Conjunge utrumque, utrumque concordet: quia qui locutus est per Joannem in Evangelio, ipse locutus est per Paulum in Epistola. Non potest ipse secum discordare: sed tu concordiam Scripturarum non vis intelligere, cum amas ipse litigare. Sed ex Evangelio, inquit, probo: Pater major me est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
di. tangendi. Mentes nr̃as timuit corrũpi
apłs: ubi ẽ fidei uirginitas. Modo gͦ ani¬
ma uirginitatẽ tuam serua: fecundanda po¬
stea in amplexum sponsi tui. Sepite gͦ ut
scriptum ẽ. aures ur̃as spinis. Turbauit fr̃s
infirmos ȩccłiȩ questio arrianorum: sed in
domini miscđia suꝑauit catholica fides. Non
enĩ deseruit ille ȩccłiam suam. et si ad tempꝰ
insolida petra confirmaret᷑. Et adhuc mu¬
sitat serpens: et nontacet. Quęrit pollici
tatione quadam seientiȩ. deicere de para¬
diso ȩccłiȩ: quem non ꝑmittat redire ad il¬
lum paradysumainde pͥmo deiectus est.¬
Intendite fr̃s. Quod gestum ẽ. in illo para¬
dyso: hoc geritur in ȩccłia. Nemo uos seducat
ab isto paradyso. Sufficiat quod illinc lap¬
si sumus: uel exꝑti corrigamur. Ipse ẽ ser¬
pens: qui semꝑ suggerit iniquitatem. et in¬
pietatem. Ipse aliquando ꝓmittit impuni¬
tatem: quemadmodum et ibi ꝓmisit dicens.

Expanded text:
di, tangendi. Mentes nostras timuit corrumpi di, tangendi. Mentes nostras timuit corrumpi Apostolus, ubi est fidei virginitas. Modo perge, anima, virginitatem tuam serva, fecundanda postea in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Turbavit fratres infirmos Ecclesiae quaestio Arianorum: sed in Domini misericordia superavit catholica fides. Non enim deseruit ille Ecclesiam suam; et si ad tempusin solida petra confirmaretur. Et adhuc mussitat tatione quadam scientiae dejicere de paradiso Ecclesiae, quem non permittat redire ad illum paradisum, unde primo ejectus est. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo nos seducat ab isto paradiso. Sufficiat quod illinc lapsi sumus, vel experti corrigamur. Ipse est serpens, qui semper suggerit iniquitatem et impietatem. Ipse aliquando promittit impunitatem, quemadmodum et ibi promisit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliamur dõ. ꝑsacramentũ humili¬
tatis. et passionis. et resurrectionis. et
ascensionis. et iudicii futuri: ut duo illa
audiant᷑. cum semel locutus sit ds̃. Ubi
duo audiuntur: Ubi reddet unicuiq se¬
cundum oꝑa sua. Hoc gͦ tenentes. nolite
questiones mirari hominũ. quȩ serpunt
sicut cancer quemadmodum dixit apłs.
sed custodite aures uras. et uirginitatẽ mentis
ur̃ȩ. tanquam desponsati ab amico sponsi. u¬
ni uiro uirginem castam exhibere xp̃o. Uir¬
ginitas enĩ ur̃a inmente: uirginitas corpo¬
ris in paucis ȩccłiȩ. Uirginitas mentis. in
omnib fidelib ẽẽ debet. Hanc uirginitatẽ
uult serpens corrumpere. De quo idem apo¬
stolus dicit. Desponsaui uos uniuiro uirgi¬
nem castam exhibere xp̃o. S timeo ne sic̃
euam astutia sua serpens decepit: sic quoq
et ur̃i sensus corrumpantur. et excidant a ca
id est ur̃e mentes. Nam hoc magis ꝓpͥum.
Sensus enim intelliguntur. et huiꝰ corpo¬
ris. Uidendi. audiendi. odorandi. gustan¬

Expanded text:
conciliamur Deo, per sacramentum humilitatis et passionis et resurrectionis et ascensionis et judicii futuri, ut duo illa futura audiantur, cum semel locutus sit Deus. Ubi duo audiuntur? Ubi reddit unicuique secundum opera sua . CAPUTquaestiones mirari hominum, quae serpunt sicut cancer, quemadmodum dixit Apostolus : sed custodite aures vestras, et virginitatem mentis vestrae, tanquam desponsati ab amico sponsi uni viro virginem castam exhibere Christo. Virginitas enim vestra in mente. Virginitas corporis in paucis Ecclesiae: virginitas mentis in omnibus fidelibus esse debet. Hanc virginitatem vult serpens corrumpere, de quo idem apostolus dicit: Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Et timeo, ne sicut Evam astutia sua serpens decepit; sic quoque et vestri sensus corrumpantur, et excidant a casid est, vestrae mentes. Nam hoc magis proprium est. Sensus enim intelliguntur et hujus corporis, videndi, audiendi, odorandi, gustan
Abbreviated transcription (Latin):
bono consilio: et si migranda sunt quȩ ha¬
Quid sunt pauꝑes quibus damus nisi la¬
turarii nr̃i. ꝑ quos in celum de t̾ra inigramꝰ:
Da laturario tuo: da. Ad cȩlum portat qͦddas.
Quomodo inquis ad cȩlum portat: Uideo
quia manducando consumit. Prorsus non
tenendo s manducando transportat An
excidit tibi. uenite bñdicti patris mei. ꝑci¬
pite regnum. esuriui enim et dedistiꝰ michi
manducare: et cum uni ex minimis meis fe¬
cistis. michi fecistis: Siante te mendicantẽ
non contempsisti: attende ad quem ꝑuene¬
rit quod dedisti. Cum uni inquit ex mini¬
mis meis fecistis: michi fecistis. Xp̃c accepit
qđ dedisti. Ille accepit. qui tibiunde dares
dedit. Ille accepit: qui infine tibi se ipsũ da¬
plurimũ mouet: et sepius debeo cõmonere.
Rogo uos ut cogitetis quod ait ipse dñs nr̃¬

Expanded text:
bono consilio: et si migranda sunt quae habono consilio: et si migranda sunt quae ha non ea perdamus. Quid sunt pauperes quibus damus, nisi laturarii nostri, per quos in coelum de terra migramus? Da: laturario tuo das, ad coelum portat quod das. Quomodo, inquis, ad coelum portat? En video quia manducando consumit. Prorsus, non tenendo, sed manducando transportat. An excidit tibi, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis mihi manducare; et, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? Si ante te mendicantem non contempsisti, attende ad quem pervenerit quod dedisti. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Christus accepit quod dedisti. Ille accepit, qui tibi unde dares dedit: ille accepit, qui in fine tibi se ipsum daplurimum movet, et saepius debeo commonere. Rogo vos ut cogitetis, quod ait ipse Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Migra inquit insuꝑiora. Fudis gͦ amicum
consilium dantem de frumento tuo: et
contemnis dñm consilium dantẽ de corde
tuo: frumentum tuum times ponere int̃¬
ra: et cortuum ꝑdes int̾ra: Ecce dñs ds̃ tu¬
us cum dat tibi consilium de corde tuo. ubi
enim inquit fuerit thesaurus. illic crit et
cor tuum:leua inquit cor in cęlo. ne putre¬
scat int̃ra. Consilium ẽ eius: qui te uult
tet eos quinon fecerunt: Modo quid sibi
dicunt: Incęlo haberemus: quod in t̾ra ꝑ¬
didimus. Inuasit hostis domum. nunquid
inuaderet cȩlum: Occidit seruũ custodem:
nunquid occideret dñm seruatorem: Quo
fur non accedit. neq tinea corrumpit. Qͣm
multi dicunt. Ibi haberemus: ibi nr̃os the¬
sauros reconderemus: quo eos securi post pau¬
lulum sequerem᷑. Quare non audiuimꝰ domi¬
num nr̃m: quare contempsimus patrem mo¬
nentẽ. et hostem sensimus inuadentẽ: Ergo
si consilium ẽ hoc. non simus pigri in tam

Expanded text:
migra inquit, in superiora. Audis ergo amicum migra inquit, in superiora. Audis ergo amicum consilium dantem de frumento tuo, et contemnis Deum consilium dantem de corde tuo? Frumentum tuum times ponere in terra, et cor tuum perdis in terra? Ecce Dominus Deus tuus, cum dat tibi consilium de corde tuo, Ubi enim, inquit, fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. Leva, inquit, cor in coelum, ne computrescat in terra. Consilium est ejus qui vult tet eos qui non fecerunt? Modo quid sibi dicunt? In coelo haberemus quod in terra perdidimus. Invasit hostis domum, numquid invaderet coelum? Occidit servum custodem, numquid occideret Dominum servatorem? Quo fur non accedit, neque tinea corrumpit? Quam multi dicunt: Ibi haberemus, ibi nostros thesauros reconderemus, quo eos securi post paululum sequeremur? Quare non audivimus Dominum nostrum? Quare contempsimus Patrem monentem, et hostem sensimus invadentem? Ergo si consilium est hoc, non simus pigri in tam
Abbreviated transcription (Latin):
centis: audi consilium cõmonentis. Uox
p̃dicentisẽ. ⁊ cęlum. et terra transibunt.
Uox cõmonentis ẽ: nolite uobis condere
thesaurum int̾ra. Ergosi credidistis deo p̃¬
dicenti: si non contemnitis cõmonentẽ. fiat
quod dicit. Non enim fallit ille qui tale
silium gͦ dat. Da pauꝑibus. et habebis thesau¬
rum in cȩlo.Non sine thesauro remanebis. S
quod habes int̾ra sollicitus:habebis incȩlo se¬
curus. Migra gͦ. Consilium do seruandi. ñ
quere me: ut ducam te ad thesaurũ tuum.
Non est hoc dispendium: s compendium.
Fuigilent homines: audiant uł exꝑti. qͥd
timeant: faciant unde ñ timeant migrent
ĩcclũ. frum̃tũ ponis in t̾ra. Uenit amicꝰ
tuus qui nouit frumenti et t̾re naturam:
docet tuam imꝑitiam: dicit tibi. Quid feci¬
sti: frumentũ int̾ra. in inferiorib posuisti.
Humidus locus ẽ. putrescet qͦd posuisti. ꝑ¬
des laboremtuum. Respondes. Quid gͦ faciã:

Expanded text:
 vocem praedicentis, audi consilium commonentis. Vox  vocem praedicentis, audi consilium commonentis. Vox praedicentis est, Et coelum et terra transibunt . Vox commonentis est, Nolite vobis condere thesaurum in terra. Ergo si creditis Deo praedicenti, si non contemnitis commonentem, fiat quod dicit. Non enim ille te fallit, qui tale silium ergo do: Da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo. Non sine thesauro remanebis: sed quod habes in terra sollicitus, habebis in coelo securus. Migra ergo. Consilium do servandi, non : et veni, sequere me ; ut ducam te ad thesaurum tuum. Non est hoc dispendium, sed compendium. Evigilent homines. Audiant vel experti quod timeant, faciant unde non timeant, migrent in coelum. Frumentum ponis in terra; venit amicus tuus, qui novit frumenti et terrae naturam, docet tuam imperitiam, dicit tibi: Quid fecisti? Frumentum in terra in inferioribus posuisti: humidus locus est, putrescit quod posuisti, perdes laborem tuum. Respondes: Quid ergo faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam ipsa quod peius est patet. Non enĩ
cessat rapinagrassari:non enim cessat frau¬
dare auaricia:non enim cessat peierare
malicia. Totum ut quid: Ut thesauriret᷑.
Et ubi ponatur Interra. Recte quidem. a
t̃ra int̾ram.Hominienim aquo nobis dixi
laborem fuisse ꝓpinatum. dictum ẽ peccan
ti. Terra eset int̃ram ibis.Merito thesaurus
int̾ra: quia cor int̾ra. Ubi ẽ gͦ quod habemꝰ:
Ad dm̃. Dolete qui intellęxistis: corrigimi¬
ni si doluistis. Quãdiu laudare et ñ facere:
Uerum est. Nichil uerius. Fiat gͦ qͦd uerũ
siue non exꝑti: sed exaliis metuentes expe¬
riri.Quem non corrigunt uerba: corrigt̃
exꝑimenta. Non surgit᷑. non ꝓcedit᷑. nisi u
na uoce dicat᷑ ab hominibus. Ue nob̾: ru¬
it mundus. Siruit: quare non migras:
Si tͥ architectus diceret ruituram domũ
tuam: nonne pͥus migrares:Quare mur¬
muras:Structor mundi tibi dicit ruiturũ

Expanded text:
sed etiam ipsa, quod pejus est, patet. Non enim sed etiam ipsa, quod pejus est, patet. Non enim cessat rapina grassari: non enim cessat fraudare avaritia: non enim cessat perjurare malitia. Totum ut quid? Ut thesaurizetur. Et ubi ponatur? In terra. Recte quidem a terra in terram. Homini enim, a quo nobis dixi laborem fuisse propinatum, peccanti dictum est, Terra es, et in terram ibis . Merito thesaurus in terra, quia cor in terra. Ubi est ergo quod habemus ad Deum? Dolete qui intellexistis: corrigimini, si doluistis. Quamdiu laudare, et non facere? Verum est, nihil verius. Fiat ergo quod verum sive non experti, sed et vos saltem metuentes experiri. Quem non corrigunt verba, corrigant experimenta. Non surgitur, non proceditur, nisi ut una voce dicatur ab omnibus: Vae nobis, ruit mundus. Si ruit, quare non migras? Si tibi architectus diceret, ruituram domum tuam; nonne prius migrares, quam murmurares? Structor mundi dicit tibi ruiturum
Abbreviated transcription (Latin):
eris: quia xp̃c iudeis scandalum. forte cũ
dixero stultum tibi uidebit᷑. gentil is eris:
quia xp̃c gentibus stulticia ẽ. Xp̃ianus es.
uocatus es. Uocat is enim iudeis et grecis.
xp̃c dei uirtus ẽ. et dei sapientia. Noli con¬
tristari cum dixero. noli scandalizari: noli
uelut insipientiȩ meȩ ore torto insultare.
Audiamus. Quod dicturussum: xp̃c dix̃.¬
ante ȩuangłii lector a cura liberauit. Non
gͦ lego. sed lecta recolo.Consilium querebas
in causa tua deficiens. uide quid dicat fons¬
ris recti consilii. fons unde quicqͥd imples. ue¬
nenũ non times. Nolite uobis condere thes¬
auros int̾ra. ubi tinea et comestura ext̃minat:
et ubi fures effodiunt et furant᷑. S thesau¬
rizate uobis thesaurũ in celo: quofur non
accedat. neq tinea corrumpit. Ubi enĩ ẽ
chesaurus tuus: ibi erit et cortuũ. Quid
exspectas amplius: Res aꝑta ẽ. Consiliũ
patet: s cupiditas latet. Immo non latet.

Expanded text:
eris; quia Christus Judaeis scandalum. Forte cum eris; quia Christus Judaeis scandalum. Forte cum dixero, stultum tibi videbitur, Gentilis eris; quia Christus Gentibus stultitia. Christianus es, vocatus es: vocatis autem Judaeis et Graecis Christus Dei Virtus est et Dei Sapientia. Nolite contristari, cum dixero; nolite scandalazari, nolite velut insipientiae meae ore torto insultare. Audiamus. Quod enim dicturus sum, Chriante hac cura liberavit. Non ego lego, sed lecta recolo. Consilium quaerebas in causa tua deficiens: vide quid dicat fons recti consilii, fons unde quidquid imples, veentis: Nolite uobis condere thesauros in terra, ubi tinea et rubigo exterminant et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate uobis thesaurum in caelo, quo fur non accedit neque tinea corrumpit; ubi enim est thesaurus tuexspectas amplius? Res aperta est. Consilium patet, sed cupiditas latet: imo non latet,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi hoc dicas: forte non et ego sic sum locu¬
tus: forte in quam furi. forte latroni. forte
p̃doni. Non dixicerte. s forte. Inter fortefi¬
et. forte non fiet.Nescis gͦ quid fiet. Uane
conturbaris. Uide quamuerum dixerit
ueritas: quam inaniter conturbet᷑ uanitas.
Audisti. attende aliquando sapuisti: quia
hoc ipsum cum dicis. forte filiis meis. ñ au¬
tem audes dicere.certus sum quia filiismeis:
nescis cui congreges ea. Ergo ut uideo. ut an¬
te dicebam defecisti in causa tua: non muenis
quid michi respondeas: sed nec ego quid tͥ.
Habemus copiam non sapientis: s ipsius
sapientiȩ. Audiamus ambo xp̃m: iudeis
scandalum. gentibus stulticiam. Ipsis autẽ
uocatis iudeis. et grecis. xp̃m dei uirtutẽ.:
et dei sapientiam. Quid paras munimenta
diuitus tuis: Audi uirtutem dei. Nichil for¬
tius. Quid paras argumenta diuitiis tuis:
Audi sapientiam dei. Nichil prudentius.
forte cum dixero scandaliraberis. iudeus

Expanded text:
nisi hoc dicas: Forte non? Et ego sic sum locunisi hoc dicas: Forte non? Et ego sic sum locutus: Forte, inquam, furi, forte latroni, forte praedoni. Non dixi, Certe; sed, Forte. Inter forte fiet, forte non fiet: nescis ergo quid fiet; vane conturbaris. Vides quam verum dixerit veritas, quam inaniter conturbetur vanitas. Audisti, tandem aliquando sapuisti, quia hoc ipsum cum dicis, Forte filiis meis; non autem audes dicere, Certus sum quia filiis meis; nescis cui congreges ea. Ecce ergo ut video, et ut ante dicebam, defecisti in causa tua; non invenis quod mihi respondeas: sed nec ego quid tibiHabemus copiam, non sapientis, sed ipsius Sapientiae. Audiamus ambo Christum: Judaeis scandalum, Gentibus stultitiam; ipsis autem vocatis Judaeis et Graecis Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam . Quid paras munimenta divitiis tuis? Audi Virtutem Dei: nihil fortius. Quid paras argumenta divitiis tuis? Audi Sapientiam Dei: nihil prudentius. Forte enim cum dixero, scandalizaberis, Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
una nocte ueniet: et tot diebus ac noctib
congregatũ. paratum inueniet.Thesauri¬
tas forte latroni. forte p̃doni. Nolo ampliꝰ
dicere: ne cõmemorem et refricẽ ꝑpessorũ
dolores. Quam multa quȩ congregauit in¬
anis uanitas:. parata inuenit hostilis crudeli¬
tas. Non ẽ enim meũ optare. s omniũ time̾.
Auertat hoc ds̃: sufficiant flagella ipsius:
om̃s oremus. auertat hoc ds̃: parcat nobis
quem rogamus.S si quibus dicat. quid
respondemus: Tu gͦ ohomo. o omnis ho¬
mo.tu qui uane thesaurizas. unde mͥ respon¬
des tractanti mecum: et tecum querenti con¬
silium in causa cõmuni: Dicebas enim et
respondebas. thesaurito filio meo.filiis
meis. posteris meit̃. Dixi quanta sint in ipsis
filiis metuenda. S omitto penalit̃ uicturos
filios: sicut optat imimicus. Sic uiuant. ut
optat pater. Quam multi in hos casus inci¬
derunt. Dixi. cõmemoraui : Horruisti. et
non correxisti. Quid enim responsurus es.

Expanded text:
Una nocte venit, et tot diebus ac noctibus Una nocte venit, et tot diebus ac noctibus congregatum paratum invenit. Thesaurizas forte latroni, forte praedoni. Nolo amplius dicere, ne commemorem et refricem perpessorum dolorem. Quam multa quae congregavit inanis vanitas, parata invenit hostilis crudelitas? Non est enim meum optare, sed omnium est timere. Avertat hoc Deus. Sufficiant flagella ipsius. Omnes oremus, avertat hoc Deus. Parcat nobis, quem rogamus. Sed si dicat quibus, quid respondemus? Tu ergo, o homo, o omnis homo, tu qui vane thesaurizas, unde mihi respondes tractanti tecum, et tecum quaerenti consilium in causa communi? Dicebas enim et respondebas: Thesaurizo mihi, filiis meis, posteris meis. Dixi quanta sint et in ipsis filiis metuenda. Sed omitto poenaliter victuros filios, sicut optat inimicus: sic vivant sicut optat pater. Quam multi in hos casus inciderunt, dixi, commemoravi: horruisti, et non correxisti. Quid enim responsurus es,
Abbreviated transcription (Latin):
uane conturbor: Thesaurizas: et ignoras eui
congreges ea. Aut si scis cui: obseero te dic et mͥ.
Audiam te cui. si non uane conturbaris. Dic
cui thesaurizas Michiinqͥs hoc audes dicẽ mori
Magnapietas: thesaurizat pat̾ filiis. Immomagna¬
uanitas. thesauriat moriturꝰ morit᷑is. S: i ꝓpt̃ea q
moriturus dimittis: quid colligis hȩc.
Causa filioꝵ. Succes suri sunt: non ꝑman¬
suri. Omitto diccre qualibus filiis: ne forte
quod congregauit auaritia. ꝑdat luxuria.
Alius fluendo ꝑdet: quod tu laborando con¬
gregasti. S omitto hoc. forte boni erunt
filii. Luxuriosi non erunt. seruabunt quod
lii tui tecum sunt pariter uani. si hoc faci¬
unt: si te patrem in hoc imitant᷑. Illis dico.
quod tibi dicebam. filio tuo dico. Cui ser¬
uas: Illi dico. Thesauruas: et nescis cui con¬
greges ea. Sieut enim tu nescisti: sic et ille
nescit. Sii illo ꝑmansit uanitas: nunqͥd
quia forte dum uiuens thesaurizas. fur in

Expanded text:
vane conturbor? Thesaurizas, et ignoras cui vane conturbor? Thesaurizas, et ignoras cui congreges ea. Aut si scis cui; obsecro te, dic et mihi. Audiam te; cui? Si non vane conturbaris, dic cui thesaurizas. Mihi, inquis. Hoc audes dicere morigna pietas, quod thesaurizat pater filiis: imoanitas; thesaurizat moriturus morituris. Si propter te, quia moriturus dimittis, quid colligis? Haec causa et filiorum; successuri sunt, non permansuri. Omitto dicere qualibus filiis, ne forte quod congregavit avaritia, perdat luxuria. Alius fluendo perdit, quod tu laborando congregasti. Sed omitto hoc. Forte boni erunt filii, luxuriosi non erunt; servabunt quod lii tui tecum sunt pariter vani, si hoc faciunt, si te patrem in hoc imitantur. Illis dico quod tibi dicebam. Filio tuo dico cui servas, illi dico, Thesaurizas, et ignoras cui congreges ea. Sicut enim tu nescisti, sic et ille nescit. Si in illo permansit vanitas, numquid quia forte dum vivis, thesaurizas furi.
Abbreviated transcription (Latin):
quęramus:ambo accipiamus: ambo tracte¬
mus. Conturbat᷑. thesaurizat. cogitat. la¬
borat: curis inuigilat. Ediem uexaris labo¬
ribus. ꝑ noctem agitaris timorib. Ut saccel¬
lus tuus impleatur nummis: anima tua fe
dicit qui fallere nescit. uane conturbaris.
Thesauriras enim: et ut bene ꝓueniat quicqͥd
agis: ut damna taccamus. ut tanta ꝑicula.
et in singulis lucris singulas mortes. mortes
dico non corporum s malarũ cogitationũ. ut
accedat aurumꝑit fides: ut foris uestiaris
intus expoliaris: ut ista omittamus. ut ta¬
lia taceamus. ut aduersa p̾tereamus. ꝑsꝑa
sola cogitemus:ecce thesaurizas:ecce undi¬
q lucra confluunt. et more fontiũ nummi
currunt: ubiq ardet inopia. undiq fluit
copia. Non audisti: diuitiȩ si fluant. ne ap¬
ponatis cor: Ecce acquiris. non infructuose
conturbaris. tamen uane conturbaris. Quare
inquis uane conturbor: Ecce saccos impleo:
parietes mei. uix capiunt qł acquiro: quare

Expanded text:
quaeramus, ambo accipiamus, ambo tractequaeramus, ambo accipiamus, ambo tractemus. Conturbatur, thesaurizat, cogitat, laborat, curis invigilat. Per diem vexaris laboribus, per noctem agitaris timoribus. Ut saccellus tuus impleatur nummis, anima tua febdicit qui fallere nescit, vane conturbaris. Thesaurizas enim: ut bene proveniat quidquid agis, ut damna taceamus, ut tanta pericula et in singulis lucris singulas mortes: mortes dico non corporum, sed malarum cogitationum; ut accedat aurum, perit fides; ut foris vestiaris, intus exspoliaris: ut ista omittamus, ut alia taceamus, ut adversa praetereamus, prospera sola cogitemus; ecce thesaurizas, ecce undique lucra confluunt, et more fontium nummi currunt; ubique ardet inopia, undique fluit copia. Non audisti, Divitiae si affluant, ne apponatis cor ? Ecce acquiris, non infructuose conturbaris, tamen vane conturbaris. Quare, inquis, vane conturbor? Ecce saccos impleo, parietes mei vix capiunt quod acquiro: quare ego
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Demiq uide conturbationẽ eius. ude
et tanquam inspeculo displice tibi. Quan¬
quam inquit in imagine dei ambulet ho¬
mo: et idõ magna res ẽ homo. tam̃ uane con¬
turbat᷑. Et quasi quȩreremus. unde rogo te.
rat eui congreget ea. Ecce ille homo. id est
uniuersum genus humanũ quasiunus ho¬
mo. qui incausa sua deficit. consiliũ ꝑdidit:
de uia sane mentis errauit: thesaurizat. et
nescit cui congreget ea. Quid dementius. qͥd
infelicius: Certe enim sibinon. Quare sibi
non: Quia moriturus ẽ: quia breuis ẽ ho¬
minis uita: quia thesaurus durat: et cito
transit qui congregat. Ideo miseratus hominẽ
in imagine dei ambulantẽ. uera fatentẽ. ua¬
na sectantem. uane inquit conturbatur: do¬
leo: thesaurirat. et nescit eui congreget ea.
Sibi gͦ non: qm̃ morit᷑ homo. ꝑdurante thes¬
auro. Cui gͦ: Consilium habes: da et michi.
Non habes consilium quod mͥ des:nec tu gͦ
tenes. Proinde si ambo non habemus:ambo

Expanded text:
tatis. Denique vide conturbationem ejus; vide, tatis. Denique vide conturbationem ejus; vide, et tanquam in speculo displice tibi. Quanquam, inquit, in imagine Dei ambulet homo; et ideo magna res sit homo: tamen vane conturbabitur. Et quasi quaereremus, Unde, rogo te, t, et ignorat cui congreget ea . Ecce ille homo, id est, universum genus humanum, quasi unus homo, qui in causa sua defecit, consilium perdidit, de via sanae mentis erravit: Thesaurizat, et nescit cui congreget ea. Quid dementius? quid infelicius? Certe enim sibi? Non. Quare sibi non? Quia moriturus est, quia brevis vita hominis est; quia thesaurus durat, et cito transit qui cengregat. Ideo miseratus hominem in imagine Dei ambulantem, vera fatentem, vana sectantem: Vane, inquit, conturbabitur. Doleo: thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. Sibi ea? Non: quia moritur homo, perdurante thesauro. Cui ergo? Consilium habes; da et mihi. Non habes consilium quod mihi des; nec tu ergo tenes. Proinde si ambo non habemus, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
tempore breue ẽ. Quis quis cogitas crasti¬
num diem: non reuocas hesternũ diem.
Minuente die ꝑhendino. hesternus erit
crastinus. Ueruntamen si curis tantis ho¬
mines estuant. ad euadendas temporales
et transcurrentes uel potius transuolantes
tribulationes: quid ẽ cogitandum ut ho¬
mo euadat manentes. et sine fine duran
aliud hic nascr: nis i ingredi laboriosam ui¬
am: De labore futuro nr̃o. testis ẽ ipse fletꝰ
infantis. Ab isto molesto conuiuio nemose
excusat: bibendum fuit quod ꝓpinauit adã.
facti quidem sumus manib ueritatis: sed
ꝓpter peccatum proiecti in diem uanitatis.
Factisumus adimaginẽ dei: s detriuimus
eam transgressione peccati. Ideo psalmus
nos admonet. quomodo facti fuerimus:
quo ꝑuenerimus. Ait enim. Quanqũa ad
imaginẽ dei ambulet homo. Ecce qͦd fa¬
c̾tum ẽ. Quoꝑuenit: Audi quod sequit᷑.
Tamen uane conturbat᷑. Inimaginẽ ambu¬
lat ueritatis: et conturbat᷑ consilio uani¬

Expanded text:
tempore breve est. Quisquis cogitas crastitempore breve est. Quisquis cogitas crastinum diem, non revocas hesternum diem. Minente die perendino, hesternus erit et crastinus. Verumtamen si curis tantis homines aestuant ad evadendas temporales et transcurrentes, vel potius transvolantes tribulationes; quid est cogitandum ut homo evadat manentes et sine fine durantaliud hic nasci, nisi ingredi laboriosam vitam? De labore futuro nostro, testis est ipse fletus infantis. Ab isto molesto convivio nemo est excusatus. Bibendum fuit quod propinavit Adam. Facti quidem sumus manibus veritatis: sed propter peccatum projecti in dies vanitatis. Facti sumus ad imaginem Dei : sed detrivimus eam transgressione peccati. Ideo Psalmus nos admonet, quomodo facti fuerimus, et quo pervenerimus. Ait enim: Quanquam in imagine Dei ambulet homo. Ecce quod factus est. Quo pervenit? Audi quod sequitur: Tamen vane conturbabitur. In imagine ambulat veritatis, et conturbatur in consilio vani
Abbreviated transcription (Latin):
intribulatione aliqua constitutus.
et in sua causa deficiens. prudentẽ
aliquem querit a quo consilium accipiat:¬
& norit quid agat. Existimemꝰ gͦ uniu̾sũ
mundũ quasi eẽ hominẽ unũ: euadere mala
querit: et facere bona piget. Acꝑhoc crebres¬
centibus tribulationibus suis. in sua causa
deficiens. quem potest ad accipiendũ consi¬
lium. prudentiorem inuenire. quam xp̃m:
Certe meliorem inueniat: et quod uult agat.
Si autẽ ñ habet. ubi meliorem inueniat: ad
hunc ueniat. quem ubiq inueniat. Consu¬
lat: accipiat consilium:seruet mandatũ bo¬
num: euadat magnũ malum. Presentia e¬
nim mala temporalia quȩ multũ homines
exhorrent. sub quib plurimũ murmurañ.
et murmurando offendunt emendatorẽ.
ne inueniant saluatorem: p̃sentia gͦ mala
sine dubio transitura sunt: aut ꝑ nos transeuñ.
aut nosꝑilla transimus. Aut transeunt no¬
bis uiuentibus: aut dimittuntur nobis mo¬
rientib. Non ẽ tribulatione magnũ: qͦd

Expanded text:
bulatione aliqua constitutus, et in sua causa deficiens, prudentem aliquem quaerit, a quo consilium accipiat, et norit quid agat. Existimemus ergo, universum mundum quasi esse hominem unum. Evadere mala quaerit, et facere bona piget: ac per hoc crebrescentibus tribulationibus suis in sua causa deficiens, quem potest ad accipiendum consilium prudentiorem invenire, quam Christum? Certe meliorem inveniat, et quod vult agat. Si autem non habet ubi meliorem inveniat, ad hunc veniat, quem ubicumque inveniat, consulat, accipiat consilium, servet mandatum bonum, evadat magnum malum. Praesentia enim mala temporalia, quae multum homines exhorrent, sub quibus plurimum murmurant, et murmurando offendunt emendatorem, ne inveniant Salvatorem: praesentia ergo mala sine dubio transitoria sunt; aut illa per nos transeunt, aut nos per illa transimus; aut transeunt nobis viventibus, aut dimittuntur nobis morientibus. Non est in tribulatione magnum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
aut radice multiplicata reddunt᷑. Que aũt
duricia cordis ẽ. non credere reformari ho¬
minẽ: cũ omnia quȩ facta sunt. reparent᷑:
Hoc est km̃i symbolum. cuiꝰ signaculo si¬
est symbolum. quod uiuentes scĩficat. et
mortuos reducit aduitam: Incipit ser¬

Expanded text:
aut radice multiplicata redduntur. Quae autem aut radice multiplicata redduntur. Quae autem duritia cordis est non credere reformari hominem, cum ea quae facta sunt reparentur. Hoc est carissimi, symbolum, cujusest symbolum, quod et viventes sanctificat, et mortuos reducit ad vitam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
culꝑam: sed absoluit ad głam. Carnis re¬
surrectionem. Hic religionis nr̃e finis:
hec summa credendi est. Et re uera. quis
credens deo possit de resurrectione dubi¬
tare: cum manifestum sit. Hanc solam
xp̃o causam fuisse nascendi: Quȩ enim
alia ratio quęue utilitas erat. ut ꝑpetu¬
uscarnem dignaretur assumere: nisi ut¬
carnem ꝑpetuitate donaret: Quȩ glła
esset. dei filium erucem non refugere. mortẽ
expetere. ꝑpeti sepulturam: nisi uita mortali¬
bus p̾stita. resurrectionẽ conferret: Posse
autem hoc fieri. facit diumitas fidem: cui
totũ quod uult. posse subsistit. Deniq ut
indubitata resurgendi exempla capiamus:
ipse hinc mundus amissa receptaq deco¬
ris sui specie. et occidit et resurgit. Docu¬
mentum nimirũ futurȩ resurrectionis
accipimus: cũ cõmendata sulcis frum̃ta
instipulam suam redeunt:et renouatis
frondib spoliata gelu nemora reuiresct̃.
Cuncta etiam. quȩ tra ꝓducit. aut semine

Expanded text:
culpam, sed abluit ad gloriam. Carnis reculpam, sed abluit ad gloriam. Carnis resurrectionem. Hic religionis nostrae finis, haec summa credendi est. Et revera quis credens Deo possit de resurrectione dubitare, cum manifestum sit hanc solam Christo causam fuisse nascendi? Quae enim alia ratio, quaeve utilitas erat, ut Perpetuus carnem dignaretur assumere, nisi carnem perpetuitate donaret? quae gloria esset, Dei Filium crucem non refugere, mortem 274 expetere, perpeti sepulturam, nisi vitam mortalibus praestita resurrectione conferret? Posse autem hoc fieri facit Divinitas fidem, cui totum quod vult posse subsistit. Denique, ut indubitata resurgendi exempla capiamus, ipse hic mundus, amissa receptaque decoris sui specie, et occidit et resurgit. Documentum nimirum futurae resurrectionis accipimus, cum commendata sulcis frumenta in stipulam suam redeunt, et renovatis frondibus spoliata gelu nemora reviviscunt; cuncta etiam quae terra producit aut semine
Abbreviated transcription (Latin):
dei laudes sanctior mundus exultat. Sc̃a
ẽ eccłia: que baptism sacramento pecca¬
torum contagione detersa: t̾rarum inco¬
las transmittit ad celum. Remissionem pec¬
catorum. Credenda est precipue fr̃s pecca¬
torum remissio: quia hoc unum ẽ reme¬
dium. quod hominũ genus a sententia
ꝑpetuȩ mortis absoluit. Iccirco unigenitꝰ
altissimi dignatus ẽ carnem. contentus
est cruce: ut te qui crimina tua euadere
et peccata non poteras. indulgentia faceret
innocentem. Ideo immaculatus agnus¬
occisus est: ut eius cruore. humani generis
macula tergeretur. Uidete fr̃s ꝓfunditatẽ
mysterii: uidete altitudinem sacramenti:
ubi mors reddidit uitam: et peccantium
sordes. sangume sunt innocentis ablute.
Hec autem remissio. non de ad peccatũ nu¬
trit. sed ammonet ut peccare iam metu¬
as: qui de intelligis sine uenia non po¬
tuisse saluari. Bonitas enim di. intelli¬
gentie sue munere. non nos armat ad

Expanded text:
Dei laudes sanctior mundus exsultat. Sancta Dei laudes sanctior mundus exsultat. Sancta est Ecclesia, quae, baptismi sacramento peccatorum contagione detersa, terrarum incolas transmittit ad coelum. Remissionem peccatorum. Credenda est praecipue, fratres, peccatorum remissio, quia hoc unum est remedium quod hominum genus a sententia perpetuae mortis absolvit. Idcirco Unigenitus Altissimi sumere dignatus est carnem, complexus est crucem, ut te, qui crimina tua evadere et peccata non poteras, 273 indulgentia faceret innocentem. Ideo immaculatus occisus est Agnus ut ejus cruore humani generis macula tergeretur. Videte, fratres, profunditatem mysterii, videte altitudinem sacramenti: ubi mors reddidit vitam, et peccantium sordes sanguine sunt innocentis ablutae. Haec autem remissio non te ad peccatum nutrit, sed admonet ut peccare jam metuas, qui te intelligis sine venia non potuisse salvari. Bonitas enim Dei indulgentiae suae munere non nos armat ad
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: quam ut quorum in scło fuit uita
diuersa. corum post hoc scłm merita distin¬
guantur: Uiiii autẽ iudicandi referunt᷑
ac mortui: ut omniũ hominũ ẽẽ apud
Rm̃i in offensa regula ueritatis: ut quoꝵ
unum nomen ẽ. non sit eoꝵ diuersa con¬
fessio: et qui in celo apud se unum sunt.
anobis non separentur in terris. Nam
sicut diuinitati nichil de creaturis ȩqͣ¬
ri potest: ita omnẽ diuisionẽ et in equa¬
litatem natura diuinitatis excludit.
Scdm enim euangłicam ueritatem si cut
imiseretur. et filius cui uult patrẽ reuelat:
ita etiam sp̃s et inspirare legit᷑ ꝓut uult.
et dona cȩlestium gr̃ãrum diuidere ꝓut
uult. Quomodo ergo non unũ ẽẽ cũ pa¬
tre filioq credendus ẽ sp̃s sp̃s: cui ȩque
adiacet posse quod uult: Scãm ȩccłiam.
Uere scã ẽ eccła confidenda: ꝑquam et scĩfi¬
catio ẽ data mortalib: et crescente creden¬
tium numero. omniũ pene linguis in

Expanded text:
Deum, quam ut quorum in saeculo fuit vita Deum, quam ut quorum in saeculo fuit vita diversa, eorum post hoc saeculum merita distinguantur? Vivi autem judicandi referuntur ac mortui ut omnium hominum esse apud Haec est, carissimi, inoffensa regula veritatis, ut quorum unum nomen est, non sit eorum diversa confessio, et qui in coelo apud se unum sunt, a nobis non separentur in terris. Nam sicut Divinitati nihil de creaturis aequari potest, ita omnem divisionem et inaequalitatem natura Divinitatis excludit. Secundum enim evangelicam veritatem, sicut miseretur, et Filius cui vult Patrem revelat, ita etiam Spiritus et inspirare legitur prout vult, et dona coelestium gratiarum dividere prout vult. Quomodo ergo non unum esse cum Patre Filioque credendus est Spiritus, cui aeque adjacet posse quod vult? Sanctam Ecclesiam. Vere sancta est Ecclesia confitenda, per quam et sanctificatio est data mortalibus et, crescente credentium numero, omnium pene linguis in
Abbreviated transcription (Latin):
nec impossibile ei fuit cȩlum ascendere. cui
possibile fuit inferos triumphare. Et neces¬
post mortem rediret ad regnum. Fuit in
hoc Rm̃i salutaris et incomp̃hensa men¬
tibus humanis int̃ cȩlum t̾ramq cõmu¬
nio: ut sicut t̃ra dei filium se suscepisse
letata ẽ. ita cęlum filium hominis accepis¬
se gauderet: ut cantatum ẽ. ꝑ ꝓpħam. Le¬
tentur cęli et exultet t̃ra. Nam sicut mani¬
festum ẽ t̃ram exultare de dõ. ita dubiũ
non est. celum gaudere de homine. Sedet
ad dexteram patris. Quod sedet xp̃c: ui
ctoriȩ munus ẽ. Quod ad dexteram patris
sedet: diuinitatis ẽ pͥuilegium. et indis¬
crete consortium caritatis. Et bene ad dex¬
teram patris annuntiat᷑ sedere: in quo
nichil uoluntatis sue diabolus qͥ totus
ẽ sinister mnuenit. In de uenturus ẽ iudi¬
care uiuos et mortuos. Necesse ẽ fr̃s ut ho¬
minũ genus ille discutiat qui creauit:
et ipse iudicet qui redemit. Iustumẽ.

Expanded text:
nec impossibile ei fuit coelum ascendere, cui nec impossibile ei fuit coelum ascendere, cui possibile fuit inferos triumphare. Et necespost mortem rediret ad regnum. Fuit in hoc, carissimi, salutaris et incomprehensa mentibus humanis inter coelum terramque communio: et sicut terra Dei Filium se suscepisse laetata est, ita coelum Filium hominis se accepisse gauderet, ut cantatum est per prophetam: Laetentur coeli et exsultet terra . Nam sicut manifestum est terram exsultare 272 de Deo, ita dubium non est coelum gaudere de homine. Sedet ad dexteram Patris. Quod sedet Christus, victoris munus est: quod ad dexteram Patris sedet, Divinitatis est privilegium et indiscretae consortium caritatis. Et bene ad dexteram Patris annuntiatur sedere, in quo nihil voluntatis suae diabolus, qui totus est sinister, invenit. Inde venturus judicare vivos et mortuos. Necesse est, fratres, ut hominum genus ille discutiat qui creavit, et ipse judicet qui redemit: justumque
Abbreviated transcription (Latin):
quia consequens erat ut qui mortuus fue¬
rat. acciperet sepulturam. Sepultus ẽ
dñs. ut ad consolationem sepultorum. be¬
nedictionem corporis eius. et terra suscipet.
Sepultus ẽ.: ut qui uere mortuus credebat᷑.
uere redisse amortuis crederet᷑. Tercia in qͥt
die resurrexit amortuis. Si credidisti de
oꝑatio potestatis: ut ait ipse. Potestatẽ habeo
cui morinon fuit conditio. s potestas:
Nec magnum sane ẽ.si dicamus potuit
xp̃c resurgere: cum impossibile fuerit ut
auctor uitȩ non rediret ad uitam. Aut qͦ¬
modo poterat infermlegibus detineri:
qui iccirco ẽ mortuus. ut mors amitteret
potestatem: Nichil gͦ ultra de eius pas¬
sionibus confundamur: nichil de eius
morte trepidemus: cui et resurgendi po¬
testas erat. et natura uiuendi. Cuiꝰ autẽ
dementiȩ ẽ. illum non credere surrexisse.
ad cuiꝰ preceptum. detumulo sepultus
emersit : Ascendit in celum. Decebat fr̃
talis gła hominẽ. qui de uirgine nascebat᷑.

Expanded text:
quia consequens erat ut qui mortuus fuequia consequens erat ut qui mortuus fuerat acciperet sepulturam. Sepultus est Dominus ut ad consolationem sepultorum benedictionem corporis ejus et terra susciperet. Sepultus est ut qui vere mortuus cernebatur, vere rediisse a mortuis crederetur. Tertia, inquit, die resurrexit a mortuis. Si credidisti de operatio potestatis, ut ait ipse: Potestatem habeo cui mori non fuit conditio, sed potestas? Nec magnum sane est, si dicamus: Potuit Christus resurgere, cum impossibile fuerit ut auctor vitae non rediret ad vitam; aut quomodo poterat inferni legibus detineri qui idcirco est mortuus ut mors amitteret potestatem? Nihil ergo ultra de ejus passionibus confundamur, nihil de ejus morte trepidemus, cui et resurgendi potestas erat, et natura vivendi. Cujus autem dementiae est illum non credere resurrexisse, ad cujus praeceptum de tumulo sepultus emersit? Ascendit in coelum. Decebat, fratres, talis gloria hominem qui de virgine nascebatur;
Abbreviated transcription (Latin):
cum aduertat ẽẽ mysterium: ubi ipse
homo p̃dicatur qui ds̃ ẽ. et ubi idem
dñs annunciatur qui asseritur cruci¬
fixus: Non in cogitata ei quod ꝑemp¬
tus ẽ aut imꝓuisa res accidit: qui diui¬
nitatis suȩ consilio. iecirco suscepit ho¬
minẽ. ut ꝓ homine posset occidi. Sup¬
plicium autẽ erucis elegit. ut subli mio¬
rem uictoriam pararet pęna deterior: et
qui uniuersitatis bono patiebat᷑. quasi
in conspec̾tu mundi in altũ sublatus oc
cumberet: simulut qui crucifixum uide¬
bant. mirabilia cernerent crucifixi. Nã
satis abundeq głam padientis ostendt̃.
repentina solis obscuritas. tremor trarum.
diuisio saxorum: resurrectio mortuoꝵ. Illud
autem quanti ẽ testimonii: qͦd etiã parit̃
crucifixo. latro memoriã sui in celesti re¬
gno fieri. a consorte supplicii p̃cabatur:
Hinc ẽ Rm̃i quod illusiones et probra q̃
piriis ingemiscimus: sed continuis lau¬
dibus celebramus. Sepultus ẽ autem:

Expanded text:
cum advertat esse mysterium, ubi ipse cum advertat esse mysterium, ubi ipse homo praedicatur, qui Deus est; et ubi idem Dominus annuntiatur, qui asseritur crucifixus? nec incogitata ei, quod peremptus est, aut improvisa res accidit, qui divinitatis suae consilio idcirco suscepit hominem, ut pro homine posset occidi. Supplicium autem crucis elegit, ut sublimiorem victoriam pareret poena deterior; et qui universitatis bono patiebatur, quasi in conspectu mundi in altum sublevatus 271 occumberet, simul ut qui crucifixum videbant, mirabilia cernerent crucifixi. Nam satis abundeque gloriam patientis ostendunt repentina solis obscuritas, tremor terrarum, saxorum divisio, resurrectio mortuorum. Illud autem quanti est testimonii, quod etiam pariter crucifixus latro memoriam sui in coelesti regno fieri a consorte supplicii precabatur? Hinc est, carissimi, quod illusiones et probra quapiriis ingemiscimus, sed continuis laudibus celebramus. Sepultus est autem,