comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quare quedã inrebus uisibilib qͣsi absurda
miscet sp̃s sc̃s ⁊ nisi ut exeo qđ non possumꝰ
accipe adliteram. cogat nos ista spiritalit̃
querere: Ergo si adcelum intellectu ut dixi¬
& adextentã pellem. uultis ascendere: & nu¬
bes facit ascensionẽ eius. Nubes ista quȩ uob̃
loquitur. inualida ẽ hodie. adomnna ista¬
ꝯ exponenda. Date ueniã: & si ñ ur̃s mee
certe infirmitati Auiditatem quidẽ urãm
tantã uided ut semꝑ parati sitis audire:
sed due res sunt quarũ ratio ñcontempnen¬
da ẽ Nã & infirmitas corꝑis nr̃i consideran¬
da ẽ & ipsarum rerum quȩ exponunt᷑. Me¬
moria. interim quȩ audistis cogitate. Quid
dixi: Que manducastis ruminate Sic enim
eritis munda aĩalia & apta epulis di fruc
de enim male digerit is qui bene audit. &
non bene oꝑatur: quia dñs ds̃ nr̃ non deest
pascere Notum ẽ omnib quia de pane quẽ
accepimus. et quẽ erogamus reddituri sum̾

Expanded text:
Quare quaedam in rebus visibilibus quasi absurda Quare quaedam in rebus visibilibus quasi absurda miscet Spiritus sanctus, nisi ut ex eo quod non possumus accipere ad litteram, cogat nos ita spiritualiter quaerere? 19. Ergo si ad coelum intellectu, ut dixi, ad extentam pellem vultis ascendere, et nubes fecit ascensionem ejus; nubes ista quae vobis loquitur, invalida est hodie ad omnia ista exponenda. Date veniam, etsi non vestrae, meae certe infirmitati. Aviditatem quidem vestram tantam video, ut semper parati sitis audire: sed duae res sunt, quarum ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis nostri consideranda est, et ipsarum rerum quae exponuntur memoria. Interim quae audistis cogitate. Quid dixi? Quae manducastis ruminate. Sic enim eritis munda animalia, et apta epulis Dei. Fructde enim male digerit is qui bene audit, et non bene operatur: quia Dominus Deus noster non deest pascere. Notum est omnibus quia de pane quem accepimus, et quem erogamus, reddituri sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuideatis qͣm alte sint posita sacramenta
di:. ne fastidiamus oblata: ne prompta ui¬
lescant: ut semꝑ quesita. & si cum difficulta¬
te cũ maiori iocunditate inueniantur: Inter
cȩtera tamen fr̃s. que possunt accipi adlit¬
teram: numquid & hoc qđ dictum ẽ. illic
passeres nidificabunt: fulice domꝰ dux ẽ eoꝵ
Nunquid domus fulice dux ẽ passerũ aut do¬
mus fulice dux ẽ cedb̃rum: Ethoc enim ibi
ẽ Etcedri libam quas plantauit: ilic pas¬
seres nidificabunt: fulice domus duxẽ eoꝵ
Etquidem latina locutione eoꝵ cedroꝵ non
possumꝰ intelligere Cedri enĩ feminini ge¬
neris sunt fulice itaq domꝰ quomͦ ẽ dux
passerum: Hoc enim inista creatura quȩ õ¬
culis nr̃is adiacet: intelligi nuuo pacto po¬
test fulicas enim: aues ẽẽ marinas uel sta¬
gnenses nouimus Domus fulice: sit nidus
fulice Quomꝰ gͦ domus fulice duxẽ passerũ:

Expanded text:
ut videatis quam alte sint posita sacramenta ut videatis quam alte sint posita sacramenta Dei; ne fastidiamus oblata, ne prompta vilescant, ut semper quaesita etsi cum difficultate, cum majori jucunditate inveniantur. Inter caetera tamen, fratres, quae possunt accipi ad litteram; numquid et hoc quod dictum est, «Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum?» Numquid domus fulicae dux est passerum? aut domus fulicae dux est cedrorum? Et hoc enim ibi est, «Et cedri Libani quas plantavit: illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Et quidem latina locutione, «eorum» cedrorum, non possumus intelligere; cedri enim feminini generis sunt. Fulicae itaque domus quomodo est dux passerum? Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris adjacet, intelligi nullo pacto potest. Fulicas enim aves esse marinas vel stagnenses novimus. Domus fulicae sit nidus fulicae: quomodo ergo domus fulicae dux passerum?
Abbreviated transcription (Latin):
stabunt aque Abincrepatione tua fugi
cendunt montes & descendunt campi. in¬
locum quem fundasti eis Terminum
posiusti quẽ nontransgredientur. igr¬
neq conuertent᷑ tegere terram:. Qui emit¬
tit fontes inconuallib: intermediũ mon¬
tium ꝑtransibunt aque Potabunt᷑ om̃s
bestiȩ agri: suscipient onagri insitim suã
uꝑ illos uolucres cęli inhabitabunt: de me¬
dio petrarum dabunt uoces suas. Rigans
montes de suꝑiorib suis: defructu operum
suoꝵ satiabitur terra Pducens fȩnũ ium̃tis.¬
et herbam seruituti hominũ: Uteducat
panẽ deterra: & uinũ letificet cor hominiᷤ.¬
Ut exhilaret faciem inoleo: & panis cor ho
minis confirmet Satiabuntur ligna campi:
& cedri libani quas plantauit: illic passeres
indificabunt fulice domus: duxẽeorũ. Ani¬
aduertitis extentum cęlum: uultis intellectu
ascendere: et ego uideo Quantum in altum
sit ꝓuto qđ mecum consideret caritas ur̃a
Nam ideo multos uersus uolui ꝓnuntiare.

Expanded text:
ullum exitum, utrum recte dicatur, «Non i«Coelum et terra transient» . Laboratur hic, si ad litteram quaelocum quem fundasti eis. Terminum posuisti, quem non transgredientur, neque revertentur tegere terram. Qui emittis fontes in convallibus; inter medium mondixit, «Fundavit.» Super quid? Super firmitatem bestiae agri, suscipient onagri in sitim suam. Super illos volatilia coeli inhabitabunt, de medio petrarum dabunt vocem suatebit: quae possumus videamus, ex his quae videmus' illum laudemus et amemus. Convertamus nos ad quaerendum aliquid hic in figura positum. «Fundavit terram,» intelligo Ecclesiam. «Domini est terra et plenitudo ejus» ; intelligo Ecclesiam terram. Ipsa est terra sitiens, et cedri Libani quas plantavit. Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Animadvertitis extentum coelum, vultis intellectu ascendere, et ego video. Quam tamen altum sit puto quod mecum consideret Charitas vestra Nam ideo multos versus volui pronuntiare,
Abbreviated transcription (Latin):
quictum. & trementem uerba mea: Quid est
suꝑ quietum requiescit sp̃s m̃s: Suꝑ humi¬
lem & quictum: Quis habebit fontem meũ:
Conuallis. Intermedium montium ꝑtrans¬
ibunt aque. Huc usq alectore ꝓnuntiatus ẽ
psalmus huc usq ur̃ȩ caritati sufficiat Hoc

Expanded text:
quietum, et trementem verba mea» ? Quid est, «Super quem requiescet Spiritus meus, super humilem et quietum?» Quis habebit fontem meum? Convallis. 11. «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Huc usque a Lectore pronuntiatus est Psalmus, huc
Abbreviated transcription (Latin):
minosa: tam sine macula & ruga: Nonne ista
ẽ que iacebat inceno iniquitatum: Nonne ista
ẽ quȩ iacebat infornicatione ydolorum: Nonne
ista ẽ que inmunda erat in omni cupiditate de¬
siderioq carnali: Quȩ est ergo ista que ascendit
dealbata: Adtende quid sit ille qui ꝓea factus
est non habens speciem neq decorem: & intelli¬
ges huius claritatis honorem: Simiraris illus
humilitatem ꝓpter hanc: noli ammirari iã huiꝰ
celsitudinem ꝓpter illum. Quante felicitatis est
ista dealbata: ut & cum esset nigra. pulchrum ad
se deponeret: qui ꝓimpiis moreretur: frgo indunt
se dominus ds̃ nr̃ confessionem et decorem: induit
se eccłiam: Ipsa enim ȩccłia: confessio et decus
Ante confessio: postea detus Confessio peccatoꝵ.
decus recte factorum: Confessionem et decorẽ

Expanded text:
minosa, tam sine macula et ruga ? Nonne ista minosa, tam sine macula et ruga ? Nonne ista est quae jacebat in coeno iniquitatum? nonne ista est quae jacebat in fornicatione idolorum? nonne ista est quae immunda erat in omni cupiditate desiderioque carnali? «Quae est» ergo «ista quae ascendit dealbata?» Attende quis sit ille qui pro ea factus est non habens speciem neque decorem, et intelligis hujus claritatis honorem. Si miraris illius humilitatem propter hanc, noli jam mirari hujus celsitudinem propter illum. Quantae felicitatis est ista dealbata, ut et cum esset nigra, pulchrum ad se deponeret, qui pro impiis moreretur? Ergo induit se Dominus Deus noster confessionem et decorem, induit se Ecclesiam: ipsa enim Ecclesia confessio et decor. Ante confessio, postea decor; confessio peccatorum, decor recte factorum:
Abbreviated transcription (Latin):
Iicitur & tibi incanticis canticorum. odecora in¬
ter mulieres dicitur dete: quȩ est ista que as¬
cendit dealbata : Quid ẽ dealbata: Illumina¬
ta: Non dealbata sicut fucata: quemadinodũ
se dealbant feminȩ. quȩ uolunt uideri qđ non
sunt: non dealbata. sicut paries dealbatus. De¬
struetur enim sicut dicit apls: paries dealbatus.
ypocrisis & simulatio. paries dealbatus: foris
tectorium: intus lutum Non ergo illa sic de¬
albata: sed dealbata. illuminata: quia non ꝑ
sealba. Prius inquit fui blasphemus Et item:
Fiuimus enim & nos aliquando natura filiiure
Prmo nigra fuisti: sed facta es alba exgrã ipsus
Fuistis enim aliquando tenebre nunc autem lux
indomino. Dicitur gͦ et de te. Que est ista quȩ
ascendit de albata: Iam mirabilis: iam uixcon¬
templabilis. Admirantis ẽ enim dicere: Quȩ est
ista que ascendit dealbata: tãpulchra: tam lu¬

Expanded text:
dicitur et tibi in Canticis canticorum, «O decora indicitur et tibi in Canticis canticorum, «O decora inter mulieres» . Dicitur de te: «Quae est ista quae ascendit dealbata» ? Quid est, «dealbata?» Illuminata: non dealbata, sicut fucata, quemadmodum se dealbant feminae quae volunt videri quod non sunt: non dealbata, sicut paries dealbatus; destruetur enim, sicut dicit Apostolus, paries dealbatus , hypocrisis et simulatio. Paries dealbatus, foris tectorium, intus lutum. Non ergo illa sic dealbata; sed dealbata, illuminata, quia non per se alba. «Prius,» inquit, «fui blasphemus» ; et item, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, s: primo nigra fuisti, sed facta es alba ex gratia illius. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino.» Dicitur ergo et de te, «Quae est ista quae ascendit dealbata?» Jam mirabilis, jam vix contemplabilis. Admirantis est enim dicere, «Quae est ista quae ascendit dealbata,» tam pulchra, tam lu
Abbreviated transcription (Latin):
uthomo: humiliauit se factus obediens usq
admortem. mortem autem crucis Merito uide¬
runt eum & nonhabebat speciem neq decorem:
merito ante crucem agitabant caput.: hiccine ẽ
totus filius di : Si filius dĩ est: descendat decruce.
Sed nonhabebat speciem neq decorem. etiam sic
Oquib displicet. quia non habebat speciem neq
decorem: oagitantes caput ante crucem. et non
figentes caput incapite: qđ pendebat incruce.
Merito nutat insultantium caput: donec sit eoꝵ ca¬
put ille ipse cui insultabatur. Ecce resumit deco¬
rem: & magnum decorem: Ecce qđ dicis tu. minꝰ
est quam qđ fecit: Dicis tu: si filius dĩ ẽ descendat
decruce ecce deguce non descendit: sed desepul¬
chro resurrexit: Ergo anuna decora eẽ non potes.
nisi confessa fueris feditatem ei. qui semꝑ pulcher.
ẽ: & ꝓpter te adtp̃s non pulcher. & sic adtempus ñ
pulcher informa serui: ut nunquã defice̾t apulcii¬
tudine quȩ est informa dĩ. G tu eccłia habes decorẽ

Expanded text:
factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis» . Merito viderunt eum, et non habebat speciem neque decorem. Merito ante crucem agitabant caput: Hiccine est totus Filius Dei? «Si Filius Dei est, descendat de cruce» . Sed non habebat speciem neque decorem. Etiam sic, o quibus displicet, quia non habebat speciem neque decorem! O agitantes caput ante crucem, et non figentes caput in capite quod pendebat in cruce! Merito nutat insultantium caput, donec sit eorum caput ille ipse cui insultabatur. Ecce resumit decorem, et magnum decorem. Ecce quod dicis tu, minus est quam quod fecit. Dicis tu, «Si Filius Dei est, descendat de cruce:» ecce de cruce non descendit, sed de sepulcro resurrexit. 6. Ergo, anima, decora esse non potes, nisi confessa fueris foeditatem ei qui semper pulcher, et propter te ad tempus non pulcher; et sic ad tempus non pulcher in forma servi, ut nunquam defecerit a pulchritudine quae est in forma Dei. Ergo tu, Ecclesia, habes decorem:
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: audeã dicere amauit & fedam: Quid est
qui suam mortem donauit & impio: Ecce pul¬
cher ille & speciosus forma prefiliis hominũ:¬
qm̃ ueniebat qui iustissimus prefiliis hominũ:
qm̃ ueniebat adfedam. ut faceret pulchram Di¬
cam et hoc quia inscripturis inuenio: fedus fac¬
tus ẽ Nonme inhoc audiatis: ne in hoc uerbũ
temere lapsus sim Sicut enim dixeram ama¬
uit & fedam. non autem quasi congruenter
dixeram quibusdam illum amantib ⁊ nisi mͥ
bo: quando mͥ predixit diuinum eloquium.
speciosus forma prefiliis hominum: Sed imp¬
so diuino eloquio. rursus habeo. uidimus eũ
& non habebat speciem: neq decorem: Speciosꝰ
forma prefiliis hominum. uidimus eum &
ñ habebat speciẽ neq decorem Non dixit non
uidimus: et ideo nesciebamus utrum haberet
speciem uel decorem: Ecce uidimꝰ: & ñ habebat
spẽm neq decorẽ. u gͦ illũ uidit qͥ dixit specios for¬

Expanded text:
ceret, audeo dicere, amavit et foedam. Quid est, ceret, audeo dicere, amavit et foedam. Quid est, qui suam mortem donavit et impio? Ecce pulcher ille et «speciosus forma prae filiis hominum,» quia justissimus prae filiis hominum, quoniam veniebat ad foedam, ut faceret pulchram, dicam et hoc, quia in Scripturis invenio foedus factus est. Non me in hoc audiatis, ne in hoc verbum temere lapsus sim. Sicut enim dixeram, Amavit et foedam; non autem quasi congruenter dixeram quibusdam illum amantibus, nisi mihbo; quando jam mihi praedixit divinum eloquium, «Speciosus forma prae filiis hominum?» Sed in ipso divino eloquio rursus habeo, «Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem» . «Speciosus forma prae filiis hominum: Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem.» Non dixit, Non vidimus, et ideo nesciebamus utrum haberet speciem vel decorem: ecce «vidimus, et non habebat speciem, neque decorem.» Ubi ergo illum vidit qui dixit, «Speciosus for
Abbreviated transcription (Latin):
sis: ne audeas it feda inpulchri oscula Et
quid intuens inquit me uidebo: Posuit tibi
speculum scripturã suã: legitur tibi beatimũ¬
di cordes: qm̃ ipsi deum uidebunt Speculum
in hac lectione ꝓpositum est uide si hoc es qđ
dirit Sinondum es geme ut sis: renuntiabit tͥ
speculum faciem tuam Sicut speculum non
senties adultitorem: sic nec te palpes Hoc tibi
ostendit nitor ille qđ es uide qd̃ es. Et si tibi
displicet: quere ut nonsis Si enm cũ feda sis
tibi ipsi adhuc displices: pulchio iã places
Quidergo: Qm̃ displicet tibi feditas tua: incipis
ei inconfessione sicut alibi dicitur. incipite dño
inconfessione Primo accusa feditatem tuam
Feditas enim anime de peccatis: deimquitatibꝰ
Accus ando feditatem tuã: incipe confiteri Acon¬
fessione incipis decorari: Quo decorante: nͥ specioso
forma p̃filiis hominum: Ut autẽ de decoram fa¬

Expanded text:
sis, ne audeas ire foeda in pulchri oscula. Et sis, ne audeas ire foeda in pulchri oscula. Et quid intuens, inquis, me videbo? Posuit tibi speculum Scripturam suam; legitur tibi: «Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Speculum in hac lectione propositum est: vide si hoc es quod dixit; si nondum es, geme ut sis. Renuntiabit tibi speculum faciem tuam: sicut speculum non senties adulatorem, sic nec te palpes. Hoc tibi ostendit nitor ille quod es: vide quod es; et si tibi displicet, quaere ut non sis. Si enim cum foeda sis, tibi ipsi adhuc displices, pulchro jam places. Quid ergo? Quoniam displicet tibi foeditas tua, incipis ei in confessione; sicut alibi dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Primo accusa foeditatem tuam: foeditas enim animae de peccatis, de iniquitatibus. Accusando foeditatem tuam incipe confiteri, a confessione incipis decorari: quo decorante, nisi specioso forma prae filiis hominum? 5. Ut autem et decoram fa
Abbreviated transcription (Latin):
ma: Ut amet te sponsus tuus. Et enim displi¬
ces ei feda. Ille enim qualis est: Speciosus for¬
ma prefiliis hominum: Osculari uis feda pul¬
chrum: sed non atdtendis quia tu iniquitatib
plena es Diffusa est autem gr̃a inlabiis tuis.
Sic enim deillo dictum ẽ. Speciosus forma pre
filiis hominum: diffusa ẽ gr̃a inlabiis tus.
ꝓpterea adolescentule dilexerunt te. Est ergo
quidem formosus: est quidem pulcher p̃filiis
hominũ & si filiꝰ hominis: tam̃ prefiliis hominũ.
Huic tu placere ius oanima humana:ouna imul¬
tis. Audiamꝰ eccl̃iam: qͥa erat uus aĩa una.⁊ corunũ
ĩdm̃. hãc alloquit᷑ p̃s. uis ci placere: Non potes
quamdiu deformis es Quid facies ut pulchra
sis: Prius tibi displiceat feditas tua: & tunc ab
eo ipso cui us placere pulchra. mereberis pul¬
chitudinẽ. Ipse enĩ erit reformator tuus: qui
fuit formator tuus Ergo prius attende que

Expanded text:
ma? Ut amet te sponsus tuus; etenim displima? Ut amet te sponsus tuus; etenim displices ei foeda. Ille enim qualis est? «Speciosus forma prae filiis hominum.» Osculari vis foeda pulchrum; sed non attendis quia tu iniquitatibus plena es. «Diffusa est» autem «gratia in labiis tuis.» Sic enim de illo dictum est: «Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis; propterea adolescentulae dilexerunt te» . Est ergo quidam formosus, est quidam pulcher «prae filiis hominum;» etsi filius hominis, tamen «prae filiis hominum.» Huic tu placere vis, o anima humana, o una in multis? Audiamus Ecclesiam; quia erat illis anima una et cor unum in Deum : hanc alloquitur Psalmus. Vis ei placere? Non potes, quamdiu deformis es: quid facies ut pulchra sis? Prius tibi displiceat deformitas tua, et tunc ab illo ipso cui vis placere pulchra, mereberis pulchritudinem. Ipse enim erit reformator tuus, qui fuit formator tuus. Ergo prius attende quae
Abbreviated transcription (Latin):
non tam magnus uidebatur ds̃ inoꝑibus
siuis: eum uidens. dñe ds̃ m̃s inquit magni¬
ficatus es nimis: idest qui nondum te intel¬
ligebam. intelligo te magnum: Magnus seꝑ̃
etiam occultus: sed michi tunc magnus qñ
catus es ergo exme. Quomodo: mirificata ẽ
scientia tua exme Mira enim facta ẽ ex me.
rgo illam miror. conuersus adeam. illa au¬
tem & si non conuertar. & si non post conu̾¬
sionem auertar. integra ꝑmanet: sed ego iã
magnus factus in ea. & exdiminuto factus
integer:inea miror qđ non noueram: NoN
quomodo magnum factum est. quod didi¬
ci: sed quia magnus factus sum exquo didici.
Audi iam & ubi uidetur magnificatus ds̃ ni¬
mis semꝑ magnus: Magnificatur enĩ nimis
inoꝑibus suis adnos. Confessionem et decorem in¬
diusti. Ante decorẽ confessionẽ posuit decus in
pulchritudine. Queris pulchitudinẽ. bonã rem
queris. Sed quare queris pulchritudinem oani¬

Expanded text:
non tam magnus videbatur Deus, in operibus non tam magnus videbatur Deus, in operibus ejus eum videns; «Domine Deus meus,» inquit, «magnificatus es nimis:» id est, qui nondum te intelligebam, intelligo te magnum. Magnus semper, etiam occultus; sed mihi tunc magnus, quando catus es ergo ex me: quo modo «Mirificata est scientia tua ex me;» mira enim facta est ex me. Ego illam miror conversus ad illam; illa autem etsi non convertar, etsi post conversionem avertar, integra permanet. Sed ego jam magnus factus in ea, et ex deminuto factus integer in ea, miror quod non noveram; non quod modo magnum factum est ex quo didici, sed quia magnus factus sum ex quo didici. Audi jam et ubi videtur magnificatus Deus nimis, semper magnus; magnificatus enim nimis in operibus suis ad nos. 4. «Confessionem et decorem induisti.» Ante decorem confessionem posuit, decus in pulchritudine. Quaeris pulchritudinem; bonam rem quaeris. Sed quare quaeris pulchritudinem, o ani
Abbreviated transcription (Latin):
forte putatis mundum uideri dm̃. illis qui
cotidie blasphemant eum: Si mundus est
placeat: si placet laudetur. Si autẽ blasphe¬
matur: displicet Et si displicet: quomodo tibi
potest mundus eẽ qui displicet: Quid ergo
rogamus. scĩficetur nomen tuum: Ut illis
hominib qui ꝑinfidelitatem nondum habẽt
nomen łi sc̃m: quibus nondum est ille sc̃s.
qͥ per se & inse. & inscĩs suis sc̃s est. Rogamus
ꝓgenere humano: rogamus ꝓorbe terrarũ.
pomnib gentib cotidie sedentib & dispu¬
tantib quia noniectus ds̃. & non recte iudicat
ds̃: ut aliquando ipsi se corrigant. et rectũ cor
ad illius iectitudinem diigant. & adherentes ei
derecto adrectum. noniam iutuperent sed pla¬
ceat rectis rectus: quia quam bonus ds̃ isrł: sed
rectis corde: Ergo cum uideret iste qͥ cantat:
cum uideret quanta prestiterit ds̃ generi hu¬
mano. cui antea aut nullus. aut falsus. aut

Expanded text:
forte putatis mundum videri Deum illis, qui forte putatis mundum videri Deum illis, qui quotidie blasphemant eum. Si mundus est, placeat; si placet, laudetur: si autem blasphematur, displicet; et si displicet, quomodo tibi potest mundus esse qui displicet? Quid ergo rogamus, «Sanctificetur nomen tuum?» Ut illis hominibus qui per infidelitatem nondum habent, nomen Dei sanctum sit, quibus nondum est ille sanctus qui per se, et in se, et in sanctis suis sanctus est. Rogamus pro genere humano, rogamus pro orbe terrarum, pro omnibus gentibus, quotidie sedentibus et disputantibus quia non est rectus Deus, et non recte judicat Deus; ut aliquando ipsi se corrigant, et rectum cor ad illius rectitudinem ducant; et adhaerentes ei, directi ad rectum, non jam vituperent, sed placeat rectis rectus: quia, «Quam bonus Deus Israel,» sed «rectis corde» . Ergo cum videret iste qui cantat, cum videret quanta praestiterit Deus generi humano, cui antea aut nullus, aut falsus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s Eigo exme fit magntis Docet nos aliqͥd
& cotidiana oratio salutis nr̃e: scificetur nom̃
tuum Cotidie petimus: cotidic rogamꝰ ut
fiat: Si quisqͣm nos interroget. quid ẽ qđ pe¬
tits ut scĩficetur nomen di: Aliquando enim
sc̃m non est ut scĩficetur mͦ: Et tamen nͥ uellemꝰ
fieri: ñ peteremꝰ ut fieret. Alia ẽ enĩ gratulatio: alia
oratio Gratulamur enim exeo qđ est: oramꝰ
ut sit qđ nondum est Quid est ergo scĩficetur
nomen tuum. & intelligimus qđ hic dictum
est. domine ds̃ m̃s magnificatus es nimis:
hocest scĩficetur nomen tuum: scm sit apud
homines nomen tuum: Scm̃ est enim semꝑ
nomen tuum: sed quibusdam Inmundi s: ñ¬
dum ẽ scm̃ nomen tuum Dicit enim apłs:
Omnia munda mundis: inmundis autem & infidelib
nichil est mundũ. Siinmundis & infidelib nichil
scientia: Si nichil ẽ eis mundum. nec ds̃: nisi

Expanded text:
meus? Ergo ex me fit magnus. Docet nos aliquid meus? Ergo ex me fit magnus. Docet nos aliquid et quotidiana oratio salutis nostrae. «Sanctificetur nomen tuum» : quotidie petimus, quotidie rogamus ut fiat. Si nos quisquam interroget, Quid est quod petitis, ut sanctificetur nomen Dei? aliquando enim sanctum non est, ut modo sanctificetur? Et tamen nisi vellemus fieri, non peteremus ut fieret. Alia est enim gratulatio, alia oratio: gratulamur, ex eo quod est; oramus, ut sit quod nondum est. Quid est ergo, «Sanctificetur nomen tuum?» et intelligimus, quod hic dictum est, «Domine Deus meus, magnificatus es nimis.» Hoc est, «Sanctificetur nomen tuum,» sanctum sit apud homines nomen tuum. Sanctum est enim semper nomen tuum, sed quibusdam immundis nondum est sanctum nomen tuum. Dicit enim Apostolus, «Omnia munda mundis, immundis autem et infidelibus nihil est mundum.» Si immundis et infidelscientia» . Si nihil est mundum eis, nec Deus; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs magnificatus es nimis.
Uide magnifica quȩ
dicturus est. In quibus ma¬
gnificis: non utiq nͥ ille
laudandus est auctor om¬
nium magnificorum:
Confessionem & decorem in¬
diusti Odomine ds̃ m̃s:
qui magnificatus es ni¬
mis Unde magnificatus es nimis: Nonne
semꝑ magnus. nonne semꝑ magnificus: nun¬
quid ꝑfectus non es ut crescas. Nunqͥd deficis. ut
aliqñ minuaris: S qͥa es qd̃ es: & uere es. utiq nom̃
tuũ dixisti famulo tuo moysi. Ego sum qͥ
sum: Utiq magnus es: & magnitudo tua
sempiterna est: Nec cȩpit nec desinit: nec
abinitio temporis incȩpit: nec usq ad finẽ
temporis excurrit: nec inmedio aliqͥd patitur.
ncommutabilis enim est magnitudo Quom̾
ergo magnificatus es nimis: Alius psalmus
ammonet nos: Ait enim Mirificata est scien¬
tia tua exme Si recte dicitur mirificata est
scientia tua exme: recte dicitur magnificatꝰ
es nimis dñe ds̃ m̃s exme Sed & hoc ad huc
querendum est: exme magnificatur ds̃

Expanded text:
meus, magnificatus es nimis.» Vide magnifica quae dicturus est; in quibus magnificis non utique nisi ille laudandus est auctor omnium magnificorum. «Confessionem et decorem induisti.» O Domine Deus meus, qui «magnificatus es nimis,» unde «magnificatus es nimis?» Nonne semper magnus? nonne semper magnificus? Numquid perfectus non es, ut crescas? numquid deficis, ut aliquando minuaris? Sed quia es quod es, et vere es, utique nomen tuum dixisti famulo tuo Moysi, «Ego sum qui sum» : utique magnus es, et magnitudo tua sempiterna est, nec coepit, nec desinit; nec ab initio temporis incipit, nec usque ad finem temporis excurrit, nec in medio aliquid patitur: incommutabilis enim magnitudo est. Quomodo ergo «magnificatus es nimis?» Alius psalmus admonet nos; ait enim, «Mirificata est scientia tua ex me» . Si recte dicitur, «Mirificata est scientia tua ex me;» recte dicitur, «Magnificatus es nimis, Domine Deus meus,» ex me. Sed et hoc adhuc quaerendum. Ex me magnificatur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus: habes nubes ascensum celi Ostendam
⁊nubes ascensum celi huius: idest diuinarum
scripturarum: Qd ẽ hoc fr̃s: utinã & me dñs ds̃
ñs. inter illas qualescumq nubes numerare
dignetui: Uiderit qͣm nebulosa nubes sit:
Om̃s tam̃ predicatores uerbi ueritatis: nubes
accipite: Quicunq ergo infirmi nonpossunt
ascendere in hoc celum. idest adintellectum scri¬
pturarum: ꝑnubes ascendant: Forte enim &
modo satis fit uobis: si aliquid agunus. Si labor
sudorq nr̃ non ẽ infructuosus : ascenditis incę¬
lum diuinarum scripturarũ: hoc ẽ intellec¬
tum earum ꝑpredicationem nrãm Quã altũ
erat cȩlum inpsalmo isto: Nemo enim ur̃m
uidebat. quid esset insigura. extendit celum

Expanded text:
rimus» . Habes nubes ascensum coeli: ostendam rimus» . Habes nubes ascensum coeli: ostendam et nubes ascensum coeli hujus, id est divinarum Scripturarum. Quid est hoc, fratres? Utinam me Dominus Deus meus inter illas qualescumque nubes numerare dignetur; viderit quam nebulosa nubes sim: omnes tamen praedicatores verbi veritatis nubes accipite. Quicumque ergo infirmi non possunt ascendere in hoc coelum, id est ad intellectum Scripturarum, per nubes ascendant. Forte enim et modo fit vobis; si aliquid agimus, si labor sudorque noster non est infructuosus, ascenditis in coelum Scripturarum divinarum, hoc est in intellectum earum per praedicationem nostram. Quam altum erat coelum in psalmo isto! Nemo enim vestrum videbat quid esset i
Abbreviated transcription (Latin):
quia iħs nondum erat glorificatus: glorifi¬
cato iħu & ascendente incęlos. missus ẽ sp̃s
dominus ascendit incęlos. ut suꝑior esset cęlis:
& inde mitteret caritatem: Non enim sic ds̃ ꝓ¬
tegit: ut quasi sustentetur abeo quem ꝓtegit
Subleuat quem ꝓtegit: non onerat: Ita ergo cęlũ
unfra est Illud suspendit: hoc pendet. Si gͦ
illud suspendit. hoc pendet: audi quia hoc cȩ¬
lum scripturarũ excaritate pendet Duo sunt
nempe ulla notissima p̃cepta dilectionis. in¬
his duob p̃ceptis. tota lex pendet et ꝓpħe. Qui
ꝓtegit in aquis suꝑiora eius Qui ponit nu¬
bes ascensum eus Accrpitur et hoc bene adlit¬
teram. Dominus uisibilit̃ ascendit incelum:
Quomͦ posite sunt Nubes ascensus cęli: hec cũ
dixisset: nubes fuscepit eum: Habes item in re¬
surrecꝰtione nr̃a predictum: Et mortui inquit
inxp̃o resurgent primi: Deinde & nos qui ui¬
obuiam xp̃o inaera. atq ita semꝑ cum dño e¬

Expanded text:
quia Jesus nodum erat glorificatus; glorifiquia Jesus nodum erat glorificatus; glorificato eo et ascendente in coelos, missus est SpirDominus in coelos ascendit, ut superior esset coelis, et inde mitteret charitatem. Non enim sic Deus protegit, ut quasi sustentetur ab eo quem protegit: sublevat quem protegit, non onerat. Ita ergo coelum nfra est: illud suspendit, hoc pendet. Si ergo illud suspendit, hoc pendet; audi quia hoc coelum Scripturarum ex charitate pendet. Duo sunt nempe illa notissima praecepta dilectionis: his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Qui protegit in aquis superiora ejus.» 11. «Qui ponit nubes ascensum ejus.» Accipitur et hoc bene ad litteram. Dominus visibiliter ascendit in coelum. Quomodo positae sunt nubes ascensus coeli? «Haec cum dixisset, nubes suscepit eum» . Habes item de resurrectione nostra praedictum: «Et mortui», inquit,» in Christo, resurgent primi; deinde et nos qui viobviam Christo in aera, atque ita semper cum Domino e
Abbreviated transcription (Latin):
non noui uos Suꝑ eminens gͦ uia caritatis
tenet eos. qui ꝓprie ꝑtinent adregnum cȩlorũ:
rgo preceptum caritatis suꝑ cȩlos: suꝑ omnes
libros Ei enim subduntur libri: ei mili¬
tant omnes linguȩ scõrum: ei omnis motusdi¬
spensatoꝵ dĩ. & animi & corporis: Suꝑeminẽs
cels: quia nichil incnis eminentius caritate
indiuinis libris Sed adhuc euidentius audi:
quod aqua sit Diximus enim qđ caritas di dif
nobis Diximus etiam inplateis discurrant aq̃
tuȩ. & ait michi aliquis: Nonibi expresse dic¬
tum ẽ utrum caritatem intelligere debeam
Quidsialius aliud aliquid intelligat: tantum
credit inine: flumina aquę uiuȩ fluent deuen¬
tre cius Quid ẽ hoc: exponat euangelista hoc
autem dicebat inquit despũ: quem accepturi
erant credentes ineum: Sp̃s enim nondum e¬
rat datus: quia iħs nondum erat glorificatus
rgo fr̃s. si propterea sp̃s nondum erat datus.

Expanded text:
«Non novi vos.» Supereminens ergo via charitatis «Non novi vos.» Supereminens ergo via charitatis tenet eos qui proprie pertinent ad regnum coelorum. Ergo praeceptum charitatis super coelos, super omnes libros: ei enim subduntur libri, ei militat omnis lingua sanctorum, et omnis motus dispensatorum Dei, et animi et corporis. Supereminens coeli; quia nihil invenis eminentius charitate in divinis Libris. 10. Sed adhuc evidentius audi quid aqua sit. Diximus enim quod charitas Dei nobis: diximus etiam, «In plateis discurrant aquae tuae.» Et ait mihi aliquis, Non ibi expresse dictum est, utrum charitatem intelligere debeam: quid si alius aliud aliquid intelligat? Tantum credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus.» Quid est hoc? Exponat Evangelista: «Hoc autem dicebat,» inquit, «de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Spiritus enim nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus.» Ergo, fratres, si propterea Spiritus nondum erat datus,
Abbreviated transcription (Latin):
menti mini: sed dicetur nonnoui uos recedite
ame qui operamini iniquitatem: quia si habcã
onnem ꝓpħiam: caritatẽ autem non habeam.
nichil sum Ptopħauit & saul: sed operabat᷑ ini¬
quitatem: Quis autem operatur iniquitatẽ: nisi
qui non habuerit caritatem: Penitudo enim
legis: cantas Ergo ꝓtegis inaquis suꝑiora erꝰ
Quid dixit. In omnib scripturis suꝑeminentis¬
simã uiam: suꝑ eminentissimum locum ca¬
ritas obtinet. non adeam aspirant nisi boni
Hanc nobiscum. non communicant iali Pos¬
sunt communicare baptismum: possunt cõ¬
municare cȩtera sacramenta: possunt cõmu¬
nicare orationẽ. possunt communicare istos
parietes. & istam coniunctionem: caritatem
nobiscum non cominunicant. Ipse ẽ enĩ fons ꝓ¬
prius bonorum: ꝓprius scõrum: de quo dicitur.
Nemo alienus communicet tͥ Qui sunt alien:
Omnes qui audient non noui uosz Si enim non
agnoscuntur: utiq alieni sunt: quib dicitur

Expanded text:
Mentimini; sed dicetur, «Non novi vos; recedite Mentimini; sed dicetur, «Non novi vos; recedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quia «si habeam omnem prophetiam, charitatem autem non habeam, nihil sum» . Prophetavit et Saül, sed operabatur iniquitatem. Quis autem operatur iniquitatem, nisi qui non habuerit charitatem? Plenitudo enim Legis charitas . Ergo «protegit in aquis superiora ejus,» quid dixit? In omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicant. Ipse est enim fons proprius bonorum, proprius sanctorum, de quo dicitur: «Nemo alienus communicet tibi.» Qui sunt alieni? Omnes qui audiunt, «Non novi vos.» Si enim non cognoscuntur, utique alieni sunt, quibus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ropħia quale munus ẽ: Propħauit & saul malus
rer: & tunc ꝓpħauit cum dauid scm̃ ꝑsequeretur:
utendite: non diri cum ꝑsecutus fuisset: Fortassis
enim eo ꝑsecuto penitentiã gessit: & dignus fuit
iud ministros suos Dauid uͦ eo tempore inter ꝓ¬
pħas erat: ubi erat et sc̃s samuel Impleti sunt
te bono anio illi uenerant: uł obnecessitatem
officii suiꝰ uel non facturi qđ uissum ẽ. Misit &
alios. hoc & ineis factum est. Et eorum hoc modo
amimum interpretemur Cum illi tardarent. ue¬
nit ipse furens: anhelans cedemͥ sanguinẽ siti¬
ens. in nocentis sc̃i: cui etiam ingratus erat. Et
se gͦ iactent qui forte sine caritate habuerint hoc
munus di scm̃: sicut st̃m baptisium: sed uide¬
ant qualem rationem habituri sunt cum deo qͥ
scĩs non sc̃e utuntur Exhis erũt qui dicturi sunt
innomne tuo ꝓpħauimus: Non illis dicetur.

Expanded text:
Prophetia quale munus est? Prophetavit et Saül malus Prophetia quale munus est? Prophetavit et Saül malus rex, et tunc prophetavit, cum David sanctum persequeretur. Intendite: non dixi, cum persecutus fuisset. Fortassis enim eum persecutus poenitentiam gessit, et dignus fuit vid ministros suos: David vero eo tempore inter prophetas erat, ubi erat et sanctus Samuel; impleti sunt te bono illi animo venerant, vel ob necessitatem officii sui, vel non facturi quod jussum est. Misit et alios: hoc et in eis factum est; et eorum hoc modo animum interpretemur. Cum illi tardarent, venit ipse furens, anhelans caedem, sanguinem sitiens innocentis sancti, cui etiam ingratus erat; et etavit . Non ergo se jactent qui forte sine charitate habuerint hoc munus Dei sanctum, sicut sanctum baptismum; sed videant qualem rationem habituri sunt cum Deo, qui sanctis non sancte utuntur. Ex his erunt qui dicturi sunt: «In nomine tuo prophetavimus.» Non illis dicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ue heretici: & mali quiq xp̃iani: habere multa
dona possunt: caritatẽ non possunt: Hoc ipsũ
quale donum est:ut non loquamur de donis
aliis foris quȩ dona habent omnes homines:
qui facit solem suum oriri suꝑ bonos ⁊ maloᷤ.
dona di sunt: Et nontantũ bonis & malis cõmu¬
nia: sed etiam bestiis & pecoribus Ipsum eẽ ui
dere: sentire: audire: & ceteris fungi sensuum
muneribus: dona di sunt Sediudete cum qua¬
libus. & quam multis communia: et cum eis
qͦs nolis imitari. Ipfum ingenium acutum habent¬
& pessimi homines: sollertem artium industriam
habent & turpissimi scenici. diuicias habent &
latrones: coniugia. filios. Multi mali habent:
pulchra dona di hec omnia: nemo negat: sed ui¬
de cum quibꝰ communia Respice admunera ip¬
sius ȩccłis. munus sacramentoꝵ inbaptismoͥ in
eucharistia: incęteris scĩs sacramentis. Quale mu¬
nus ẽ: hoc munus adeptus ẽ. & symon magus.

Expanded text:
ve haeretici, et mali quique christiani, habere multa ve haeretici, et mali quique christiani, habere multa dona possunt, charitatem non possunt. Hoc ipsum quare donum est? ut non loquamur de donis aliis foris, quae dona habent omnes homines, quia facit solem suum oriri super bonos et malos : dona Dei sunt, et non tantum bonis et malis communia, sed etiam bestiis et pecoribus. Ipsum esse, vivere, videre, sentire, audire, et caeteris fungi sensuum muneribus, dona Dei sunt: sed videte cum qualibus et quam multis communia, et cum eis quos nolis imitari. Ipsum ingenium acutum habent et pessimi homines, solertem artium industriam habent et turpissimi scenici, divitias habent et latrones, conjugia, filios, multi mali habent. Pulchra dona Dei omnia, nemo negat; sed vide cum quibus communia. Respice ad munera ipsius Ecclesiae. Munus Sacramentorum in Baptismo, in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramentis, quale munus est? Hoc munus adeptus est et Simon magus .
Abbreviated transcription (Latin):
date: Et aque inquit quȩ suꝑ celos sunt laudent
nomen domini: quia ipse dixit & facta sunt. ipse
mandauit & creata sunt. Ergo explicatus ẽ sen¬
sus adlitteram: Protegit enim inaquis suꝑiora eiꝰ
Qiid adfiguram: qm infigura accepimus pellem
scripturam scãm. & auctoritatem diuimi uerbi.
dispensatam nob ꝑmortales: Quib mortuis. eius¬
dem dispensationis fama extenditur: Scd̾m hoc
dicit suꝑeminentiorem uiam: Silinguis ho¬
minum loquar & angłoꝵ: caritatem autẽ ñ
habeam. factus sum uelut eramentum sonans
autcymbalum tinmens Si ergo nichil suꝑ¬
cminentius inscriptura scã inueniri potest qm
caritas: suꝑiora cęli quomͦ aquis ꝓteguntur. si
suꝑiora scripturȩ precepta caritatis sunt : Audi
scriptura. & inplateis tius discurrant aquȩ tue.
nemo alienus communicet tibi Alien enĩ sunt¬
om̃s auia ueritatis: siue pagani: siue iudei: si¬

Expanded text:
inquit, «quae super coelos sunt, laudent inquit, «quae super coelos sunt, laudent nomen Domini: quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» . Ergo explicatus est sensus ad litteram; «protegit» enim «in aquis superiora ejus.» Quid ad figuram? Quoniam in figura accepimus pellem Scripturam sanctam, et auctoritatem divini verbi dispensatam nobis per mortales, quibus mortuis ejusdem dispensationis fama extenditur; secundum hoc,dicit supereminentiorem viam? «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramendum sonans, aut cymbalum tinniens» . Si ergo nihil supereminentius in Scriptura sancta inveniri potest quam charitas; superiora coeli quomodo in aquis proteguntur, si superiora Scripturae praecepta charitatis sunt? Audi qScriptura: «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae; nemo alienus communicet tibi» . Alieni enim omnes a via veritatis, sive Pagani, sive Judaei, si
Abbreviated transcription (Latin):
legimus : ꝑ id qđ moriturum erat: ꝑos. ꝑ linguã.
dentes. manus. Omnia ista quib oꝑatus ẽ apłs
bente anima. cui iubeat ds̃ Propterea extensũ
ẽ celum: sicut pellis Nos subcȩlo tanquã sub pel¬
le diuinarum scripturarũ legimus: mͦ cum tendit᷑:
Et enim postea celum plicabitur sicut liber. Non
frustra fr̃s hic ut pellis: ibi ut liber. figuratum
Ibi quiddam nobis est. qđ addiunam scripturã
attinet: & tenditur sermo mortuorum. Frgo ideo
tenditur sicut pellis: & multomagis tendit᷑
qͥa illi mortui sunt. Nam post mortẽ: plus in no
uiuerent: Prophetas uiuos uidȩa sola habuit:
mortuos: omnes gentes Cum enim uiuerent
nondum erat extensa pellis: nondum extensum
erat cȩlum ut tegeret orbem terrarum: Extendit
telligitur Quando enim uissit ut fieret firma¬
mentum inter aquas & aquas: factum ẽ ut sint
aque inferiores quȩ ꝑfundant terras. & sint aquȩ
suꝑiores romotȩ abaspectib. tam̃ fidei cõmeN

Expanded text:
legimus? Per id quod moriturum erat, per os, per linguam, dentes, manus. Omnia ista quibus operatus est Ant, sed jubente anima cui jubebat Deus: propterea extentum est coelum sicut pellis. Nos sub coelo, tanquam sub pelle divinarum Scripturarum legimus modo, cum tenditur. Etenim postea «coelum plicabitur ut liber» . Non frustra, fratres, hic ut pellis, ibi ut liber; figuratum ibi quiddam nobis est. Quod ad divinam Scripturam attinet, extenditur sermo mortuorum: ergo ideo tenditur sicut pellis; et multo magis tenditur, quia illi mortui sunt. Nam post mortem plus innotuviverent: Prophetas vivos sola Judaea habuit, mortuos omnes gentes. Cum enim viverent, nondum erat extenta pellis, nondum erat extentum coelum, ut tegeret orbem terrarum. «Extendit»telligitur. Quando enim jussit ut fieret firmamentum inter aquas et aquas, factum est, ut sint aquae inferiores quae perfundunt terras, et sint aquae superiores remotae ab aspectibus, tamen f
Abbreviated transcription (Latin):
Incendat licet. S ed fęnum tuũ: id÷ car¬
nalia omnia desicłia tua Erat minister dĩ:
predicans uerbum dei Audi illum Sic nos
existimet homo qͣsi ministros xp̃i: & dispen¬
satores mysteriorum đi Quomͦ autẽ ardebat
cum diceret os nr̃m patet aduos ocorinthii:
cor nr̃m dilatatum ẽ: Ardebat & flagrabat
caritate: & ibat in eos. ut incenderet. Hunc
ignem se missurũ dñs interrã dicebat cũ
ait: ignem uem mittere interram Quomͦ
gladium: sic ignem Gladius diuidit affec¬
tum carnalem ignis absumit. Totum inuer¬
bo di intellige totum inspũ dĩ cognosce Inci¬
pe feruere caritate ꝑuerbum qđ audis: & ui¬
de quid inte fecerit ignis minister di Qui
facit angłos suos sp̃s: & ministros suos ignẽ

Expanded text:
Incendat licet, sed fenum tuum; id est, carnalia omnia desideria tua urat minister Dei, praedicans verbum Dei. Audi illum: «Sic nos existimet homo, quasi ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei» . Quomodo autem ardebat, cum diceret: «Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est» ? Ardebat et flagrabat charitate, et ibat in eos, ut incenderet. Hunc ignem se missurum Dominus in terram dicebat, cum ait: «Ignem veni mittere in terram» . Quomodo gladium , sic ignem. Gladius dividit affectum carnalem, ignis absumit. Totum in verbo Dei intellige, totum in spiritu Dei cognosce. Incipe fervere charitate per verbum quod audis, et vide quid in te fecerit ignis minister Dei. «Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem
Abbreviated transcription (Latin):
quia despũ dictum ẽ. Dicat ipse euangłista qͥ
sequitur & ait. Hoc autẽ dicebat de spũ quẽ
accepturi erant hiqui ineum erant credituri.
Qui ambulat suꝑ pennas uentorum: idẽ suꝑ
uirtutes animarũ. Quȩ ẽ uirtus animeꝰ ipsa
caritas Q uomͦ aũ ile supillã ãbulat: qͥa ma¬
ior est caritas di innobis: quam nra indcum.

Expanded text:
e Evangelista, qui sequitur et ait: «Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri» . «Qui ambulat super pennas ventorum:» id est, super virtutes animarum. Quae est virtus animae? Ipsa charitas. Quomodo autem ille super illam ambulat? Quia major est charitas Dei in nos, quam nostra in Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
sedit ibi abraham usq aduesperã: & uenit
magnus terror diei iudicii. Uespera enim
illa finis scłi: & caminus ille ueniens dies
iudicii Diuisit intermedia illa quȩ diuisa
erant: etiam caminus: Si intermedia transiit
caminus: alia indexteram. alia insinistram
se parauit. Sunt ergo quidã carnales: & ta¬
men eccłie gremio continentur. iuuentes se¬
cundum quendã modum suũ. Quib timemꝰ.

Expanded text:
sedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit sedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ante legem: scđm ex quo lex data ẽ tercium
qđ nunc est. exquo regnum celorum predicatur:
id ergo dicimus qͦd aries non diuidatur. Non¬
ne ep̃i fuerunt auctores scismatum & heresũ:
orro autem si plebs ipsa non diuideretur. idest
siuacea ñ diuideretur: si capra ñduuderetur:
crubuissent fortasse illi indiuisionib suis: &
ad compagem remeassent Duduntur du¬
cos. & diuiduntur plebes: ut cecus cecum se¬
quatur: et simul infoueam cadant. Ponunt᷑
aduersus se inuicem Aues autẽ ñdiuisit.
piritales non habent diuisionẽ noncogitant
scismata. Pax est ineis: custodiunt eã inoȩte¬
ris quantũ possunt. Ubi inalus deficiunt.
inse tenent. Si erit ibi inquit filius pacis:
requiescet suꝑ eum par ur̃a Si quo minus.
aduos reuertetur Non ẽ filius pacis: diu¬
di uoluit. reuertetur adte pax tua. Qua autͤ
non diuisit: ueniet & caminus Nam cum¬

Expanded text:
ante Legem; secundum, ex quo Lex data est; tertium, ante Legem; secundum, ex quo Lex data est; tertium, quod nunc est, ex quo regnum coelorum praedicatur. Quid ergo dicimus, quod aries non dividatur? Nonne episcopi fuerunt auctores schismatum et haeresum? Porro autem si plebes ipsae non dividerentur, id est, si vacca non divideretur, si capra non divideretur; erubuissent fortasse illi in divisionibus suis, et ad compagem remeassent. Dividuntur duces, dividuntur et plebes, ut caecus caecum sequatur, et simul in foveam cadant : ponuntur adversus invicem. «Aves autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam con
Abbreviated transcription (Latin):
partes constitute Duusa capra: nichilominus
aduersus se partes constitute. Diuisa uacca:
sic etiam de ipsuis carne factum ẽ Et subieẽ
scriptura Aues aittem: non diuisit. Deinde
dicitur. trimus aries: trima uacca. trima ca¬
pra: deauium etate tacet᷑ un rogamus uos nͥ
quia significantur inauib quidam spiritua¬
les. quorum etas temporalis propterea tacetur.
quia eterna meditanturᷤ et transgrediuntur
desiderio & intellectu omnia temporalia: spi¬
ritales uiri qui de omnib udicant: & anemi¬
ne uidicantur Itaq ipsi soli ñdiuiduntur
inhereses & scismata Inariete intelliguntur
prepositi: ducunt enim greges. Inuacca intel¬
ligitur plebs iudeorum Habuit enim ui¬
gum legis: sub quo laborabat. Incapra intelli¬
gitur eccłia degentib Quibusdam enĩ liberis
saltib insultabat: & amaro pascebat᷑ oleastro
rima sunt dicta hȩc animalia: quia tercio
tempore grã reuelata est Nam primũ fuit

Expanded text:
partes constitutae; divisa capra, nihilominus partes constitutae; divisa capra, nihilominus adversus se partes constitutae; divisa vacca, sic etiam de ipsius carne factum est: et subjecit Scriptura, «Aves autem non divisit.» Deinde dicitur trimus aries, trima vacca, trima capra: de avium aetate tacetur. Unde, rogo vos, nisi quia significantur in avibus quidam spirituales, quorum aetas temporalis propterea tacetur, quia aeterna meditantur, et transgrediuntur desiderio et intellectu omnia temporalia? Spirituales viri qui de omnibus judicant, et a nemine judicantur : itaque ipsi soli non dividuntur in haereses et schismata. In ariete intelliguntur praepositi; ducunt enim greges: in vacca plebs intelligitur Judaeorum; habuit enim jugum Legis, sub quo laborabat: in capra inteligitur Ecclesia de Gentibus; quibusdam enim liberis saltibus insultabat, et amaro pascebatur oleastro. Trima sunt dicta haec animalia, quia tertio tempore gratia revelata est. Nam primum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
grocHoc intelligeremus: si necessitas coge¬
ret. Suꝑ montes ergo uolatilia celi in habita¬
bunt. Uidemus aues istas inhabitare super
montes: sedmulte earum habitant incãpis.
multe inconuallib. multe innemorib: mul
te mortis: non omnes suꝑ montes. Sunt que¬
dam uolatilia. que non habitant nsi super
montes Spiritualẽ quasdam animas: signi¬
ficat hoc nomen: Uolatilia spiritalia corda
sunt. aere libero ꝑfruuntur. Gaudent sere¬
nitate celi aues iste sed tamen pastus earũ
inmontib: ulic in habitabunt. Nostis montes: iã
tractati sunt. Montes ꝓph̾e: montes apłi: mon¬
tes omnes predicatores ueritatis. Quicũq uult
esse spiritalis. ibi inhabitet: nonincorde suo¬
uñ aberret habitet ꝑferat uolando habem̃
aues: significantes aliquid spiritale. Non fru
abraham In illo sacrificio satis mystico. acce¬
pit tria animalia: arietẽ trimumꝰ: uaccam
trimam: capram trimam: & turturẽ & colũ¬
bam Piuisus ẽ aries: & aduersus se inuicem

Expanded text:
hoc intelligeremus, si necessitas cogeret. Super montes ergo volatilia coeli inhabitabunt. Videmus aves istas habitare super montes: sed multae earum habitant in campis, multae in convallibus, multae in nemoribus, multae in hortis, non omnes super montes. Sunt quaedam volatilia quae non habitant nisi super montes. Spirituales quasdam animas significat hoc nomen: volatilia, spiritualia corda sunt, quae aere libero perfruuntur. Gaudent serenitate coeli aves istae: sed tamen pastus earum in montibus; illic inhabitabunt. Nostis montes; jam tractati sunt. Montes Prophetae, montes Apostoli, montes omnes praedicatores veritatis. Quicumque vult esse spiritualis, ibi inhabitet: non in corde suo aberret; habitet, perferat votando. Habemus aves significantes aliquid spirituale. Non frusbraham in illo sacrificio satis mystico accepit tria animalia; arietem trimum, vaccam trimam, capram trimam, et turturem, et columbam. Divisus est aries, et adversus invicem