comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in desertũ in spũ fortitudims egressus es:
ut ⁊ uite solitarie in te nõ deesset exẽplũ:
Solitudinẽ. ac ienimũ qͣdraginta dierũ
fanus acorbitatẽ. ats temptamẽta il¬
lusoris spũs eqͣ̃uinut̾ tolerasti: ut oĩa
hec nobis tolerabiliora officeres: De¬
mum uenisti ad oues q̃ perierant domꝰ
ismel: dnum uerbi lampadẽ palam ex¬
tollens ⁊ ad illuminacionẽ eibis terre: ⁊
bus nerbo. Sermonẽ sequentibz signis
confirmasti ⁊ nrtutẽ diumnitatis ostẽdisti
in cũctis male habentibus. oĩa oĩb gratis
exhibens q̃ sainti corm cõgruerent: nt
om̃s lucͥfaceres. S obscuratũ est insipi¬
ens cor eox dñe: et proiecerũt sermones¬

Expanded text:
in desertum in Spiritu fortitudinis egressus es, in desertum in Spiritu fortitudinis egressus es, ut et vitae solitariae in te non deesset exemplum. Solitudinem ac jejunium quadraginta dierum, famis acerbitatem, tentamenta illusoris spiritus aequanimiter tolerasti, ut omnia haec nobis tolerabilia efficeres. Demum venisti ad oves quae perierant domus Israel , divini verbi lampadem palam extollens ad illuminationem orbis terrae, et bus , sermonem sequentibus 218 signis confirmasti, virtutem divinitatis tuae ostendisti in cunctis male habentibus, omnia omnibus gratis exhibens quae saluti earum congruerent, ut omnes lucrificares. Sed obscuratum est insipiens cor eorum , Domine, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
erũ. ad perdendũ cũ: Iam ex tunc bo¬
ne ih̃u pati cepisti: Non solũ cuttem il¬
lani infancie tue uexacionẽ in terp̃o per¬
tulisti ⁊ sed ⁊ mortẽ in pusillis tius: qͦs
te. herodis trucidauit ĩmauitas: Infãcia
autẽ te neriore decursa: discẽde humilit̾
ueritatis nobis oxemplũ prebuisti. Nõ
eiũ sedisti cũ cõsilio uanitatis. sed in
ĩperator mũdi humilit subditus fuisti
At ubi robustioris etatis plenitudo ad¬
neuit ⁊ missurꝰ manũ ad forcia. egressꝰ
es in salutẽ populi tui ut gigas fortis:
ad currẽdã uiã tocius nr̃e miserie: Et
pͥmũ quid̾. ut per oĩa fr̃ibus te assimilates
scruũ tuũ baptiz antẽ patatores ĩ penitẽ
ciã: tanꝙͣ pecrator adisti: Baptizati te
postulasti inuocens agne uei: quẽ nulle
pettati stilla ũꝙͣ macultuimt. Baptizatꝰ
cs. non te aquis. sed aquas in te sct̃ificãs.
ut ꝑ cas uos sanctificares. De haptismo

Expanded text:
erum ad perdendum eum . Jam ex tunc, boerum ad perdendum eum . Jam ex tunc, bone Jesu, pati coepisti. Non solum autem illam infantiae tuae vexationem in te ipso pertulisti, sed et mortem in pusillis tuis, quorte Herodis trucidavit immanitas. Infantia vero teneriori decursa, discendae humiliter veritatis nobis exemplum praebuisti. Non enim sedisti cum consilio vanitatis , sed in imperator mundi, humiliter subditus exstitisti. At ubi robustioris aetatis plenitudo advenit, missurus manum ad fortia, egressus es in salutem populi tui, ut gigas fortis ad currendum viam totius miseriae nostrae . Et primum quidem, ut per omnia te fratribus assimilares, servum tuum baptiam, tanquam peccator adiisti; baptizare quoque te postulasti, innocens Agne Dei, quem nulla peccati stilla unquam maculavit. Baptizatus es, non te in aquis, sed aquas in te sanctificans; ut per eas sanctificares nos. De baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
sordentis stabuli. tu qui terrã palmo
cõcludis. inuolutꝰ panniculis reclina
mater tua mutuo accepit: Cõsolanu¬
n cõsolanum qui in sordibus pau¬
pertatis enutrimmi: quia nobiscũ deꝰ
in paupertate. Non cubat in deliciis
solendidi cubiculi : nec ciũ iuuenit᷑
⁊ tecra suauiter uiuenciũ: Quid ultͣ
gionaris o diues lutea res. in uoluta¬
bio lecti picti et delicati ⁊ cũ rex regum
suo recubitu stramenta pauperum ho¬
nestare maluerit: Quid dura stram̃¬
ta detestaris ⁊ cũ tener ĩfantulus. in cuiꝰ
manu sũt oĩa. tuis sericis. tuis plumis.
duras iumentoꝵ stipulas p᷑elegit : S
et tenella hec tua xp̃e infancia. a pen¬
secutorũ gladiis tuta non fuit : Athuc
eni inter dulcia matris ubera sugens
dependebas: quando apparuit angls ĩ
sõpis ioserh dicens. Surge ⁊ accipe
puerũ. et matrẽ eius: et fuge in e¬
giptum: et esto ibi. usq dũ dicam tibi:¬
Ifuturũ est eiũ: nt herodes querat pu¬

Expanded text:
sordentis stabuli, tu qui terram palmo sordentis stabuli, tu qui terram palmo concludis, involutus panniculis reclinatmater tua mutuo accepit. Consolamini, consolamini, qui in sordibus paupertatis enutrimini, quia vobiscum est Deus in paupertate, non cubat in deliciis splendidi cubilis, nec enim invenitur in terra suaviter viventium. Quid ultra gloriaris, o dives, lutea res, in volutabro lecti picti et delicati, cum Rex regum suo recubitu stramenta pauperum honestare maluerit? Quid dura strata detestaris, cum tener infantulus, in cujus manu sunt omnia, tuis sericis, tuis plumis duras jumentorum stipulas praeelegerit? Sed et tenella haec tua, Christe, infantia a persecutorum gladiis tuta non fuit. Adhuc enim inter dulcia matris ubera sugens dependebas, quando apparuit angelus in somnis Joseph, dicens: Surge, et accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptumfuturum est enim ut Herodes quaerat pu
Abbreviated transcription (Latin):
a regali souo sublinus gle tue. in humi¬
lem et abiectam in oculis suis. puellam:
pͥmo uirginalis continencie noto sigil¬
latam: In cuiꝰ sacrosaucto utero sola
sancti sp̃s menarrabilis uirtus. ⁊ cõci¬
pi te fecit ⁊ nasci. in uera humanitatis
natura÷ ita ut nec in te maiestatẽ diuim¬
tatis: nec integritatẽ iurginitatis in ma¬
tre uiclaret natiuitatis occasio. D amã¬
da ⁊ admiranda dignacio: Deus ĩmẽ¬
se głe. uermis ꝯtemptibilis fieri nõ des¬
pexisti: Dñs omnũ: cõseruus seruoꝵ
apparere uoluisti: Parũ tibi uisu est.
prẽm nobis te esse: etiam dñe frater
nn esse dignatus es: Et tu dñe uniũ¬
sorũ qui nullam habes inbigenciã: ĩt̾
ip̃a naniuitatis primordia. non horru¬
isti abiectissime paupertatis degustare
incõmoda: Ut enĩ ait scriptura. tibi cũ
nascereris. non erat locus in diuersono:
neq cunabula. que teneritudinẽ tuã
exciperent habuisti: sed in uili p̾sepio

Expanded text:
a regali solio sublimis gloriae tuae in humia regali solio sublimis gloriae tuae in humilem et abjectam in oculis suis puellam, primo virginalis continentiae voto sigillatam. In cujus sacro utero Spiritus sancti inenarrabilis virtus et te concipi fecit, et nasci in vera humanitatis natura, ita ut nec majestatem divinitatis in te, nec integritatem virginitatis in Matre, violaret nativitatis occasio. O amanda, o admiranda dignatio! Deus immensae gloriae, vermis contemptibilis fieri non despexisti; Dominus omnium, conservus servorum apparere voluisti. Parum tibi visum est Patrem te nostrum esse; etiam, Domine, frater noster esse dignatus es. Et tu, Domine universorum, qui nullam habes indigentiam, inter ipsa nativitatis tuae initia non horruisti abjectissimae paupertatis degustare incommoda. Ut enim ait Scriptura, tibi, cum nascereris, non erat locus in diversorio , neque cunabula, quae teneritudinem tuam exciperent habuisti; sed tu in vili praesepio
Abbreviated transcription (Latin):
ũquũ exerceret dñiũ. cui oẽ semẽ ade.
lege pͥmordialis culpe erat obnoxiũ:
de sublimi habitacione tua in hant
uallẽ ploratioĩs et miserie: Didisti af
fliccionẽ populi tui ⁊ attactus dulcore
caritatis intrinsecus: apposiunsti cogita¬
re super nos cogitaciones pacis ataz re¬
demptionis: Et quid cũ esses dei filius
deus uerus. deo pũ sanctoq spiũ coet̾uꝰ¬
et consubstancialis. lucẽ habitans ĩac¬
cessibilẽ ÷ portansq oĩa uerbo uirtutis
tue: non despexisti in hoc mortalitatis¬
nr̃e ergastulũ. altitudinẽ tuã inclinare:
ubi nr̃am gustares. ⁊ absorberes miseriã:
nosq reparares ad glãm: Darum fuit
karitati tue ad consũmand̃ opus nr̃e
salutis. cherubin. atq seraphin aut unũ
ex anglis destincire⁊ ip̃e ad nos ueuire dig¬
natus es. per mandatũ prĩs: curꝰ niniã
caritatẽ ecpecti sumus in te: Denisti ĩꝙͣ
non locũ mutando: sed presenciã tuam
pen carnẽ nobis echibendo: Descendisti

Expanded text:
m exerceret dominium, cui omne semen Adam lege primordialis culpae obnoxium erat, de sublimi habitatione tua in hanc vallem plorationis et miseriae. Vidisti, Domine, afflictionem populi tui, et tactus dulcore charitatis intrinsecus, apposuisti cogitare super nos cogitationes pacis et redemptionis. Et quidem cum esses Filius Dei, verus Deus, Deo Patri sanctoque et consubstantialis, lucem habitans inaccessibilem , portansque omnia verbo virtutis tuae , non despexisti in hoc nostrae mortalitatis ergastulum altitudinem tuam inclinare, ubi nostram et gustares et absorberes miseriam, nosque reparares ad gloriam. Parum fuit charitati tuae, ad consummandum opus nostrae salutis, cherubim, aut seraphim, aut unum ex angelis destinare: ipse ad nos venire dignatus es per mandatum Patris, cujus nimiam charitatem experti sumus in te. Venisti, inquam, non locum mutando, sed praesentiam tuam nobis per carnem exhibendo. Descendisti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa xp̃iana ⁊ excutẽ de puluere ⁊ dtẽplare
attẽcius hũc iurũ memorabilẽ: queui in
speculo euiangelici sẽcanonis q̃i p̾sentem
intueris: Attende o homo. quis est¬
a iste qui ingreditur habeus ymaginẽ
qͣi regis: ⁊ iuchilominus. serui despectis¬
simi confusione repletur. Corona¬
tus incedit: sed ip̃a eius coroua. cru¬
ciatus est illi ⁊ ⁊ nulle pũcturis. speci¬
osũ enis uerticẽ diuluerat: R egali
purpura induitur: sed pocius in ea
despicitur ꝙͣ honoret: Septrũ manu
et uenerabile cellũ exonerant: Dide¬

Expanded text:
pulvere, et contemplare attentius virum hunc memorabilem quem in speculo evangelici sermonis quasi praesentem intueris. Attende, anima mea, qui est iste qui ingreditur habens imaginem quasi Regis et nihilominus servi despectissimi confusione repletus est. Coronatus incedit, sed ipsa ejus corona cruciatus est illi, et mille puncturis speciosum ejus verticem divulnerat. Regali purpura induitur, sed potius in ea despicitur quam honoratur. Sceptrum in manu et honorabile collum inhonorant. V
Abbreviated transcription (Latin):
nutricbaris in croceis÷ au plexatus es
stercora: Tunc clarificata est familia
tua dñe: in modũ societatis angelice:
Tunc demũ diuini eloquii xberrima inũ¬
dacione. felix ille conuentus ex ore tuo¬
dñe potatus est: si quid̃ corrurtus ille ut̾.
foras missus fuerat ⁊ quẽ huiꝰ limpidissi¬
mi liquoris nifusione sciebas indignũ:
Dato autẽ caritatis ⁊ raciencie salutari
mandato ⁊ et disposito fribus tus regno
tui pr̃is. ad locũ proditor tuo notũ. cmi
illis diuertisti: sciens oĩa q̃ uentura erãt
suꝑ te. Ibi aĩe tue tristiciã. quani ex in¬
minente passione sponte aissupsisti. sicut ⁊
ceta q̃ passus es. in auribus frm̃ ꝓfiteri
non crubuisti dicens. Tristis est aĩa
mea usq ad mortẽ: Dositis autẽ genib:
ꝓcidisti in faciẽ tuã orans in agonia el
drcens. Pat̃ alba. ini paten ⁊. si possibłe
ẽ: transeat a me calix iste: Et augus¬
nas qͥd cordis tui certissime indicabat
sudor ille sanguineus: qͥ tempore or̃onis

Expanded text:
nutriebaris in croceis, amplexatus es stercora? Tunc clarificata est familia tua, Christe, in modum societatis angelicae, tunc demum divinissimi verbi uberrima inundatione felix ille conventus ex ore tuo potatus est. Siquidem corruptus ille uter foras missus fuerat, quem hujus limpidissimi liquoris infusione sciebas indignum. Dato autem charitatis et patientiae Salvatoris mandato, et disposito fratribus regno Patris tui ad locum traditori tuo notum cum illis divertisti, sciens omnia quae ventura erant super te. Ibi animae tuae tristitiam, quam ex imminente passione sponte assumpsisti; sicut et caetera quae passus es in auribus fratrum profiteri non erubuisti, dicens: Tristis est anima mea usque ad mortem . Positis quoque genibus procidisti in faciem tuam, orans in agonia, et dicens: Abba Pater, Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste . Et angustias cordis tui tristissimi indicabat sudor ille sanguineus, qui orationis
Abbreviated transcription (Latin):
nterũt: sed ⁊ contumelus affecerũt te
domiinũ dñantiũ. ⁊ fecerũt in te q̃cũq
uoluerũt. Ce em̃ faciente in eis op̃a dei
q̃ nemo alius fecit ⁊ qͥd dixerũt. Non
est hic homo a deo ⁊ in principe demo¬
morũ eicit demonia ⁊ demoniũ habet:
seducit turbas ⁊ porax est. potator uii.
amator publicanorũ et peccator. Dͥd
te in domuiũ deum tuũ ih̃m ĩocen¬
nssimũ ceciderũt opprobua: Si prẽm
fanulias beelzehub uocauerut ⁊ ꝙͣto ma¬
blasfemãtes. ⁊ aliquociens te lapidibus
impetentes ih̃u bone pacienter sustimusti
et factus es corã eis sicut homo non au¬
uiens .. et non habens in ore suo redar¬
gutiones. Nouissime autẽ et instũ sã-¬
gniuẽ tuũ. a discipulo tus filio ꝑdicio¬
ins triguita argenteis app̾ciati sunt:
ut pxpitarent aĩam tnã in mortẽ siue
cansa. Et te quid̃ perditissum prodito¬
gcuu flexo procumbens. maledictos pedes
cius neloces ad effundend tnũ sanguinez

Expanded text:
te, Dominum dominantium, et fecerunt in te quaecunque voluerunt . Te enim faciente opera Dei, quae nemo alius fecit, quid dixerunt? Non est hic homo a Deo ; in principe daemoniorum ejicit daemonia . Daemonium habet; seducit turbas; vorax est et potator vini; amicus publicanorum et peccatorum . Quid te in Dominum Deum tuum ceciderunt opprobria? Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, blasphemantes, et aliquoties lapidibus te impetentes, Jesu bone, patienter sustinuisti, et factus es coram eis quasi homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones . Novissime autem et justum sanguinem tuum, a discipulo tuo, filio perditionis, triginta argenteis appretiati sunt , ut praecipitarent animam tuam in mortem sine causa. Et te perditissimi proditonu flexo procumbens, maledictos pedes ejus veloces ad effundendum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
forte desperet quis. si caro remurmuret¬
nẽ piomptus est sp̃s : Nimirũ ⁊ ut ma¬
ioris erga te amoris. et gratituduus sti¬
mulos hẽremꝰ ⁊ naturalẽ carius infiriu¬
tatẽ eiusmodi indicus u te expressisti: qͥbꝰ
docerenure. quia uere languoies nr̃os ip̃e
portasti ⁊ et non absqr sensu doloris. passi¬
onũ sẽtes pertulisti: Dox cm̃i illa. uox car¬
ius fuisse uidetur non sp̃s: ex eo qͥd super¬
uixisti: Sp̃s quid̃ promptus est caro
antẽ infirma. R promptus aute fuerit ad¬

Expanded text:
a remurmurenem promptus est spiritus. Nimirum et ut majores erga te amoris et gratitudinis stimulos haberemus, naturalem carnis infirmitatem, hujusmodi indiciis in te expressisti, quibus doceremur quia vere languores nostros ipse portasti; et non absque sensu doloris, passionum sentes percurristi. Vox enim illa, vox carnis fuisse videtur, non spiritus, ex eo quo subjunxisti, Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma . Quam promptus enim fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ ⁊ infelix dcãbium: Et qͥd̃ non igno¬
rabat impius ille per nundiã het tibi fieri:
nec tamen abstimut mamis tenierarias:
sed repleit ⁊ inaiori amaritudine aiãm
tuam dñe. Nam ad illudend̾ herodi te
misit: illusũ recepit. Nudũ in cõspectu ir¬
risoiũ astare te fecit ⁊ nec reperat amarissi¬
diuellere: plagas plagis. luiores liuoribus
terribilit ifligens: Delecte puer. Odilec¬
te fili dei pͥñs ÷ qͥd tanta amaritudine. qͥd
canta cõfusione dignũ cõmiscras: Nichil¬
ditus. totins ꝯtricionis. totius ꝯfusionis
imani acerbam cõmedi. et dentes tua obstu
uersã cohortẽ ni pretorũ⁊ ⁊ euentes eum

Expanded text:
dignum et infelix concambium! Et quidem non ignorabat impius ille per invidiam hoc fieri in te, nec tamen abstinuit a te temerarias manus, sed replevit amaritudine animam tuam sine causa. Illudendum Herodi te misit, illusum recepit, nudum in conspectu irrisorum astare te fecit: nec pepercit amarissidivellere, plagis, livores livoribus crudeliter infligens. Electe puer Domini mei, quid tanta amaritudine, quid tanta confusione dignum commiseras? prditus, totius contritionis, totius confusionis uvam acerbam comedi, 219 et dentes tui obstupversa
Abbreviated transcription (Latin):
facibus et armis per noctẽ ultro occurristi:
manifestasti: Nam accedentẽ ad oscłm sãc¬
tissimi oris tui. cruẽtam bestiã aduclatus
non es: sed os in quo dolus inuentus nõ
ẽ . ori ꝙ habundauit malicia dulat appli¬
ciusti: Dumnocens agne dei. qͥd tibi ⁊ lupo
beres: que praui cordis duriciã emollire
potuissent: Nam̾ ⁊ uerbis amicicie illum
ꝯmoniusti dicens: Amice ad qͥduenisti:
Et sui sceleris houroie. cor ĩpn fcrire uoluisti.
cum dicebas: Suda osclõ filiũ hoĩs tͣdis:

Expanded text:
facibus, et armis per noctem, ultro occurristi, nt teipsum manifestasti . Nam accedentem ad osculum oris tui cruentam bestiam aversatus non es, sed os, in quo dolus inventus non est , ori quod abundavit malitia, dulciter applicuisti . O innocens Agne Dei, quid tibi et lupo beres, quae pravi cordis pertinaciam emollire potuissent. Nam et veteris amicitiae illum commonuisti, dicens: Amice, ad quid venisti? Et horrore sceleris sui cor impii ferire voluisti, cum ei dicebas : Juda, osculo Filium ho
Abbreviated transcription (Latin):
sisti eos: nou quidẽ defensionis causa ł sed
ut cognoscet humana p̾sumptio nichil le
posse aduersum te. uisi ꝙͣtũ perntteretur a
te. Et quis audiat sine gemitu. qͣliter ĩte
stringentes te agnũ mansuctissimũ nichil
cessaint. Nam et mutilatã a discipulo
ris tui zelũ. a lesione tͣhenciũ te ꝯpescuisti
Maledictus furor eoꝵ quia pertinax. quẽ
nec maiestas nuracłi. nec pietas beneficii
lignanciũ aduersus te pontificũ. p̾sentatꝰ
es. ⁊ ueritatẽ prout oportuit confessus: qͣi
de blasphemia adiudicatus es morti: Amã¬
tissime domine. ꝙͣta illic indigna a ꝓpͥa
gente pertulisti: Dultũ tuũ honorabilẽ in
quẽ desiderant angeli ꝓspicẽ. qui om̃s celos
adimplet leticia ⁊ quẽ dep̾cantur om̃s di¬
tes plebis: polluti labiis. sius sputis ĩqͥua¬
uerũt ⁊ sacrilegis maiubus ciciderũt ⁊ ulo¬

Expanded text:
 defensionis causa, sed ut cognosceret humana praesumptio nihil se posse adversum te, nisi quantum permitteretur a te. Et quis audiat sine gemitu qualiter in ils constringentes, te Agnum mansuetissimum nihil cessavit. Nam et mutilam ab discipulo ris tui zelum a laesione trahentium te compescuisti. Maledictus furor eorum, quia pertinax, quem nec majestas miraculi, nec pietas beneficii lignantium adversus te pontificum praesentatus es, et veritatem, prout oportuit, confessus, quasi de blasphemia adjudicatus es morti. Amantissime Domine Jesu, quanta illic indigna a propria gente pertulisti? Vultum tuum honorabilem, in quem desiderant angeli prospicere, qui omnes coelos adimplet laetitia, quem deprecantur omnes divites plebis , polluti labii sui sputis inquinaverunt, sacrilegis manibus ceciderunt, velo
Abbreviated transcription (Latin):
potes me sequi mͦ. sequeris aũt postea.
res tuas uideo. ego uenã tui cordis in¬
spicio. et qd̾ uerũ ÷ egroto denuntio. F
potes me sequi modo. S ista medici re¬
desꝑatio: Adinx̃. ⁊ att. Sequeris autẽ
postea. Eris sanus. et sequeris. Alodo ia
quia uidet qͥd agat᷑ in corde ipsiꝰ. et ui¬
det qd donum dederit dilectiois animȩ
ipsuis. dicit ei. sequere me. Ego certe dixe¬
omuttenda. Cum dicisset dñs petro. seq̃re
me. respexit petrus ad discipłm quem
diligis eum. Quomͦ ego sequar. et ipse ñ
sequetur: Ait dñs. Sic illum uolo ma¬
nere donec ueniam. tu me sequere. Ipse
uͦ eũ głista. ipse qui scͥsit. de quo dictũ
÷ hoc. sic illum uolo manere donec ueniã.
secutus adiunxit u̾ba sua in eu̾głio. &
nionem. adiunxit. Non autem dixit¬
dominus non eum fuisse moriturum.
s tantum dixit. sic eum uolo manere
donec ueniam. tu me sequere. Hanc gͦ
opunonem qua putabat᷑ ioħs non

Expanded text:
potes me sequi modo: sequeris autem postea potes me sequi modo: sequeris autem postea vires tuas. Ego venam cordis inspicio, et quod verum est aegroto renuntio. Non potes me sequi modo. Sed ista medici reperatio: adjunxit, et ait, Sequeris autem postea. Eris sanus, et sequeris me. Jam quia videt quid agatur in corde ipsius, et videt quod donum dederit dilectionis animae ipsius, dicit ei: Sequere me. Ego certe dixeomittenda. Cum dixisset Dominus Petro, Sequere me: respexit Petrus ad discipulum quediligis eum, quomodo ego sequor, et ipse non sequitur? Ait Dominus: Sic eum volo manere, donec veniam: tu me sequere. Ipse vero Evangelista, ipse qui scripsit, de quo dictum est hoc, Sic eum volo manere, donec veniam; secutus adjunxit verba sua in Evangelio, et nionem adjunxit: Non autem dixit, eum non fuisse moriturum: sed tantum dixit, Sic eum volo manere, donec veniam: tu me sequere. Hanc ergo opinionem, qua putabatur Joannes non
Abbreviated transcription (Latin):
supbam qñdã p̃sũptionẽ. qñdo ei aix̃at
animam meam ꝓ te pono. Hondum acce¬
ꝑat uires. quib impleret ꝓmissum. Mo¬
do iam ut possit hoc facere. impletͣ carita¬
te. ldeo ei dr̃ amas me. E respondet amo.
qr hoc ñ implet nͥ caritas. Quid ÷ gͦ petre:
Quando negasti quid timuisti: Totum qd̾
timuisti. hoc erat. Mori. Uuius tecum
loquitur. quem mortuum uidisti. Noli
iam timere mortẽ. In illo uicta ÷. quem
timebas mori. Lependit in cruce. confixꝰ
in sepulchro positus. Hoc timuisti.qͣnͣdo
negasti. Ne hoc patereris timuisti. et
mortẽ tim̃do uitã negasti. Modo intelli¬
gite. Quando timusti mori. tunc es
mortuus. Mortuus.ẽ. enĩ negando. et re¬
surrex̃ plorando. Quid deinde : Ait.
Sequere me. Sciebat eiꝰ maturitatẽ. Si
enĩ meministis. inimo qr meminerunt
qui leger. cõmemorem᷑ etiã qui legerunt¬
et non meminerunt. et cognoscant qͥ
non legerum. dix̾at petrus. sequarte
quocũq ieris. & dñs ad illum. Hon

Expanded text:
quamdam praesumptionem, quando ei dixerat, Animam meam pro te ponam. Nondum acceperat vires, quibus impleret promissum. Modo jam ut possit hoc facere, impletur charitate. Ideo ei dicitur, Amas me? Et respondet, Amo: quia hoc non implet nisi charitas. Quid est ergo, Petre? quando negasti, quid timuisti? Totum quod timuisti, hoc erat, mori. Vivus tecum loquitur, quem mortuum vidisti: noli jam timere mortem; in illo victa est, quam timebas. Pependit in cruce, confixusin sepulcro positus. Hoc timuisti, quando negasti; ne hoc patereris, timuisti; et mortem timendo, vitam negasti. Modo intellige: quando timuisti mori, tunc es mortuus. Mortuus est enim negando: sed resurrexit plorando. Quid deinde ait illi? Sequere me sciens ejus maturitatem. Si enim meministis, imo quia meminerunt qui legerunt; commemorentur etiam qui non meminerunt, aut cognoscant qui non legerunt. Dixerat Petrus: Sequar te quocumque ieris. Et Dominus ad illum: Non
Abbreviated transcription (Latin):
d. ⁊ petre scisse sũt: ⁊ monunienta aperta st
p nulta corpora sanctor qui doruerũt suret¬
erũt. Qualis est hic quia celũ ⁊ terra cõpa¬
ciurt: ei ⁊ emiꝰ ⁊ mors mortuos iuificat:
Cognosce a ia xp̃iana cognosce: qm̃ hic est
tor tuus. unigenitus dei filius ⁊ uerus dẽ¬
⁊ uerus homo: qui solus sub sole sine maia
uuentꝰ est: Et ecce qͦmodo cũ sccleratis re¬
putatus ẽ. ⁊ q̃i uir leprosus ⁊ nouissimus

Expanded text:
etrae scissae sunt; et monumenta aperta sunt; et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt . Qualis est hic, quia coelum et terra compatiuntur ei, cujus mors mortuos vivificat? Cognosce, anima mea, cognoce; hic est tor tuus, unigenitus Dei Filius, verus Deus, verus homo, qui solus sub sole sine macula inventus est. Et ecce quomodo cum sceleratis reputatus est , et quasi vir leprosus, et novissimus
Abbreviated transcription (Latin):
des manꝰ tuas. Ubi.ẽ. ille negator: Dem̃
post hȩc ait ei dñs iħc. Sequere me. Ñ
sic quomͦ priꝰ qnͣdo uocauit discipłm.
Nam et tunc dixit. Sequere me. S tunc
ad doctͥnam. mͦ ad coronam. Nunqͥd ñ
qnͣdo negauit xp̃m. occidi timuit: Hoc
dentẽ. Resurgendo xp̃c abstulit mortis
tim orem E quia abstulerat mortis ti¬
morem. merito int̾rogabat patͥ amorem.
Ter negauerat timor. t̃ confessus ÷ amor.
Trinitas negationis. desertio ueritatis.
trinitas confessionis. testimonium dilecti.¬

Expanded text:
ille negator? Deinde post haec ait Dominus Christus: Sequere me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc dentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis timorem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
Dicrt non concupiscas rem ꝓximi tui. et
tu uis raꝑe res alienas. O icit honora pa¬
trẽ & matrẽ. et tu contumeliosus ẽs paren¬
tib. Dicit noli diligere falsum testimoni¬
um. ⁊ tu a m̃dacio non recedis. Qm̃ uides
qr ille sermo aliud iubet ⁊ tu aliud facis.
iutret in secretarium. Compone. cũ es
cũ illo inuia. Ad÷ dñs qui uos c̃cordet.
Iuomͦ uos concordat ds̃ Donando pecca¬
ta. et inspirando iusticiam ut fiant oꝑa
bona. Cũ gͦ concordau̾i cũ adũsario
ꝑtinebis ad decem et septem. Iam ex¬
inde excrescet numerꝰ ad centũ qͥnqua¬
gita et tres. et eris ad dexterã coro¬
nandꝰ. ne remaneas ad sinistrã dãpnandꝰ.¬
meministis in dñi passione fuis¬
tor. et postea factus ÷ timidus negator.
sum usq ad mortẽ. et animã meain ꝓ te
ponã. Respondit ei ihe. Animã tuam¬

Expanded text:
Dicit: Non concupiscas rem proximi tui, et Dicit: Non concupiscas rem proximi tui, et tu vis rapere res alienas. Dicit: Honora patrem et matrem, et tu contumeliosus es in parentibus. Dicit lex: Noli diligere falsum testimonium, tu a mendacio non recedis. Quando vides, quia ille sermo aliud jubet, et tu aliud facis, intret in secretarium, compone cum es cum illo in via, adest Dominus qui vos concordet. Quomodo vos concordat Dominus? donando peccata, et inspirando justitiam, ut fiant opera bona. Cum ergo concordaberis cum adversario tum sanctum pertinebis ad decem et septem, jam exinde excrescet numerus ad centum quinquaginta tres, eris ad dexteram coronandus, ne remaneas ad sinistram damnandumeministis in Domini passione fuistor, et postea factus est timidus negator. ero usque ad mortem; et, Animam meam pro te ponam: respondit ei Dominus, Animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
homo sub lege. insuꝑ p̾uaricator tenet᷑¬
Si desit sp̃e. littera occidet te. Quare lit¬
tera occidet te : Quia p̾uaricatorẽ te fa¬
ciet. Nec potes excusare de ignorantia.
qͥ legẽ accepisti. Iam qd̃ fac̾es didicisti
gnorantia te non excusat. sp̃s te non
adiuuat. S qͥd ait apłs paulus: Lnttã
occidit. sp̃s aũt uiuificat. Inde sp̃s uiui¬
ficat. qr facit implere litterã ne occidat.
Isti sunt scĩ. qui faciunt legem dei. ex dono
dei. Lex uibere potest. iuuare ñ potest.
Accedit adutor sp̃c. et fit ussum dei cum
gaudio. et cum delectatione. Nam mul¬
ti faciunt timore. S qui faciunt legẽ
tim̃do pęnam. mallent ñ. eẽ. qđ timereni.
Qui aut̃ faciunt amando iusticiam. gau¬
dent ei ibi. qr ñ hñt inimicam. Ideo
dieit dñs. Concorda eum adu̾sario tuo
cito. eum es cum illo in uia. Quif adu̾¬
sarius tuus .ẽ: Sermo legis. Quȩ. ẽ. iua:
Uia ista. Quomͦ ÷ ille adũsarius tuus:
Dicit tͥ non mechab̾is. et tu uis machari.

Expanded text:
homo sub Lege insuper praevaricator tenetuSi desit Spiritus, littera occidit te. Quare littera occidit te? Quia praevaricatorem te faciet. Nec potes te excusare de ignorantia, quia legem accepisti. Jam quod faceres didicisti, ignorantia te non excusat, Spiritus te nons Paulus? Littera occidit, spiritus autem vivificat . Inde spiritus vivificat, quia facit impleri litteram ne occidat. Isti sunt sancti qui faciunt legem ex dono Dei. Lex jubere potest, juvare non potest. Accedit adjutor spiritus, et fit jussum Dei cum gaudio, cum delectatione. Nam multi faciunt a timore, sed qui faciunt legem timendo poenam, mallent non esse quod timebant; qui autem faciunt amando justitiam, gaudent ibi, quia non habent inimicam. Ideo dicit Dominus: Concorda cum adversario tuo cito dum es cum illo in via . Quis est adversarius tuus? servita ista. Quomodo est illa adversarius? dicit: Non moechaberis, et tu vis moechari.
Abbreviated transcription (Latin):
est dũe p̃r uestimentũ qͥd in manu egipcie
meliorẽ estimans iacturã ꝑalli ꝙͣ pudici¬
ae magis q eligens spliatus a carnis
pallio in carterẽ mortis deicendere: ꝙͣ pro
mundi gla adulteriue no acquiescere.
Illi inꝙ̃ noci ÷ qua dictũ car. Hec omina
tibi dabo: si procideus abmanis me. Illi¬

Expanded text:
est vestimentum quod in manu Aegyptiae meliorem aestimans jacturam pallii quam pudicitiae ; magisque eligens spoliatus a carnis pallio in carcerem mortis descendere quam pro mundi gloria adulterinae voci acquiescere; illi, inquam, voci, qua dictum est: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me
Abbreviated transcription (Latin):
hesum nazarenũ a uide¬
is inuocenter cõdẽnatũ.
ai gentibus criici affix¬
sumus. niuims honoremus obsequiis.
amanter ampleni. fortiteq mutari. dignũ
ẽ: salubre et honorificũ. Hec sunt enĩ in¬
strumenta fortissima: quibus oĩbus uirtꝰ
et inuestigabilis sapientia dei. restauracio¬
nem mundi potenter ac mirifice operata
nis equaret angelis:⁊ et quis propter xp̃m¬
non se humiliet: Cristus dñs pro pc̃ns
nr̃is brncifixus ẽ. ⁊ crucis amara. ama¬
toubus suis dulcoraut. mortuus est. et
mortẽ eructauit ut uiu eremus per illũ⁊
et quis non amet xp̃m dominũ: Dͥs
nou paciatur pio xp̃o: ¶uistus per cͣ.¬
cis ignominiã ad superne cdaritatis glo¬
uã trãsiut. ⁊ ⁊ data est ei pro reuerẽcia¬
sua a deo pr̃e oĩs potestas in celo ⁊ ĩ t̾ra.
ut adorent eñ õs angli dei: et in noĩe eiꝰ.
omme genu flectatin celestiũ t̾restrium
et infernoꝵ: Nbi est ergo glouatio tua-
Oxpiane. ⁊ nisi in noĩe crucifixi domi

Expanded text:
num a Judaeis innocenter condemnatum, a gentibus cruci affixdivinis honoremus obsequiis. amanter amplecti, fortiter imitari dignum est et salubre et honorificum. Haec enim sunt instrumenta fortissima; quibus omnipotens virtus, et investigabilis sapientia Dei restaurationem mundi potenter ac mirifice operata nos aequaret angelis, et quis propter Christum se non humiliet? Christus Dominus pro peccatis nostris crucifixus est, et crucis amara suis amatoribus dulcoravit; mortuus est, et mortem enecavit, ut viveremus per illum; et quis non amet Christum Dominum? quis non patiatur pro Christo? Christus per crucis ignominiam ad supernae claritatis gloriam transivit, et data est ei pro sua reverentia a Deo Patre omnis potestas in coelo, et in terra ; ut adorent eum omnes angeli Dei, et in nomine ejus omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum . Ubi est ergo gloriatio tua, o Christiane, nisi in nomine crucifixi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tur quatuor: iam decem sunt. Quid
me rumpo: Qd̃ nostis loquor. Ad dite
cȩt̃os numeros: et ꝑuenietis. Cum ꝑuene¬
ritis ad decem et septem: ad centum quin¬
quaginta et tres. crescendo ꝑuenietis.
Quid ÷ crescendo: Aficiendo tanquã gra¬
datim ꝑuenietis ad dexteram. Obȩdite

Expanded text:
tur quatuor, jam decem sunt. Quid tur quatuor, jam decem sunt. Quid me rumpo? Quod nostis loquor. Addite caeteros numeros, et pervenietis. Cum perveneritis ad decem et septem, ad centum et quinquaginta et tres crescendo pervenietis. Quid est crescendo? Proficiendo tanquam gradatim pervenietis ad dexteram, Obedite
Abbreviated transcription (Latin):
s enumeraui et septem cooꝑationes sp̃c
scĩ. Cum ista septem accesserim: fium decẽ:
ista septem non accesserint: non fuint
illa decem. In littera erunt: s luttera oc¬
cidit. Scientia p̾̃uaricarem facit. Accedat
sp̃e. et implet᷑ lex: adiutorio dei. ñ uirib
tius. Ergo uide. Non ualde amemus
ꝑtinere ad illa decem. Sienim ex lege
iusticia: ergo xp̃e gratis mortuus est.
S quo ꝑtineamus : Ad illa septẽ : Tale ÷
ac si facere possimus: s quid facimꝰ nesci¬
amus. Ergo ad decẽ septẽ ꝑtineamꝰ. Lex
iubet: sp̃c iuuat. Lex agit tecum. ut scias
quid facias: sp̃s ut facias. Ergo ad decem
septem ꝑtineamͦ. et computemus decem
septẽ. et inueniemꝰ nos in centũ qͥnqua¬
ginta trib. lam nostis: sepe dixi. sepe os¬
tendi: ab uno usq ad quatuor decem ft̃.
S si om̃s addas: Unum. equant᷑ duo.
Adde et duo: iam tria sunt. Post duo se¬
quant᷑ tria: iam sex sunt. Post tria seqͣn¬

Expanded text:
sed enumeravi et septem cooperationes Spiritus sed enumeravi et septem cooperationes Spiritus sancti. Cum ista septem accesserint, fiunt decemista septem non accesserint, non fiunt illa decem: in littera erunt, sed littera occidit; scientia praevaricatorem facit. Accedat Spiritus, et impletur lex, adjutorio Dei, non viribus tuis. Ergo vide: non valde amemus pertinere ad illa decem. Si enim ex lege justitia, ergo Christus gratis mortuus est . Sed quo pertineamus? ad illa septem? Tale est ac si facere possimus, sed quid facimus nesciamus. Ergo ad decem septem pertineamus. Lex jubet, Spiritus juvat: lex agit tecum, ut scias quid facias; Spiritus, ut facias. Ergo ad decem septem pertineamus, et computemus decem septem, et inveniemus nos in centum quinquaginta tribus. Jam nostis, saepe dixi, saepe ostendi. Ab uno usque ad quatuor decem sunt: sed si omnes addas. Unum sequantur duo: adde et duo, jam tria sunt: post duo sequantur tria, jam sex sunt: post tria sequan
Abbreviated transcription (Latin):
S sidata. ẽẽt. que posset uiuificare: om¬
nino ex lege. eẽt. iusticia. Nosti legem:
et non facis legem. Littera occidit. Ut
aut̃ facias qd nosti: sp̃c aũt uiuificat.
Accedant ad decem septem. Sieut enim lex
decalogo significatur: ita sp̃c sc̃s septifor¬
mis offenditur. Ipse inuocatur suꝑ bap¬
tizatos: ut det illis ds̃ seđm ꝓpłiam. spm̃¬
sapientiȩ et intellectus. Eece duo. Sp̃m
consilii et fortitudinis. Ecce quatuor.
poscientiȩ & pietatis: ecce sex. Sp̃m timo
decem. Qͥd dixi: Q uasi absurdum est.
um septem ad decem accesserint: fiunt
decem. Quasi oblitus sum uumerare.
Ergo dicere debii. cum septem ad decem
accesserint. fiunt decem et septem. Hoc
om̃s norunt. Nan cum dicerem. cum septẽ
ad decem accesserint fiunt decem: pueri
isti me non rideant. Ettamen dico et re¬
peto: nec erubesco. Cum intellexeritis ñ
rep̾hendetis computantẽ: s amabitis dis¬
putantem. Decem sunt illa p̾cepta legis:

Expanded text:
sed si data esset lex quae posset vivificare, omsed si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia . Nosti legem, et non facis legem; Littera occidit: ut autem facias quod nosti, Spiritus autem vivificat . Accedant ad decem septem. Sicut enim lex Decalogo significatur, ita Spiritus sanctus septiformis ostenditur. Ipse invocatur super baptizatos, ut det illis Deus, secundum psapientiae et intellectus: ecce duo. Spiritum consilii et fortitudinis: ecce quatuor. Spiritum scientiae et pietatis: ecce sex. Spiritum tdecem. Quid dixi? Quasi absurdum est: Cum septem ad decem accesserunt, fiunt decem: quasi oblitus sum numerare. Ergo dicere debui. Cum septem ad decem accesserunt, fiunt decem et septem. Hoc omnes norunt: nam cum dicerem, Cum septem ad decem accesserunt, fiunt decem; pueri isti non me ridebant? Et tamen dico, et repeto, non erubesco. Cum intellexeritis, non reprehendetis computantem, sed amabitis disputantem. Decem sunt illa praecepta legis:
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis: ne furemini: ne falsum testi¬
monium dicatis. ne falsum iuretis:
ne in ebriemini. ne cõmendatũ uegetis.
ne inuentum alicuiꝰ in uiconon red¬
datis. Hȩc et talia facite. securi inter
malos pisces. s intra eadem retia. Nata¬
tis. s uenietis ad littus. Post resurrectio¬
nem in dextera inuenienun. lbi nullꝰ
malus ÷. Quid enim: Quia legem uos¬
tis. quia dei maudata cognoscitis: quia
scitis quid sit bonum et malum: quid
uob̾ ꝓdest si non faciatis: Nonne ip¬
sa scientia punitur conscientia: Sic
discite: ut faciatis. Mandata dei ꝓpter¬
magnum ꝑfectionis misterium decalogo
continentur. Decem p̃cepta legis sunt
scripta in tabulis lapideis digito dei. hoc
÷ spũ scõ inuna tabula p̾cepta que ad
dm̃ ꝑtinent: quȩ in altera ad hominem
ꝑtinent. Quare hoc : Q uia in dilectiõe
dei et ꝓximi: tota lex pendet et ꝓphete.
S quid ualent ista decem: Data ÷ lex.

Expanded text:
faciatis, ne furemini, ne falsum testifaciatis, ne furemini, ne falsum testimonium dicatis, ne falsum juretis, ne inebriemini, ne commodatum negetis, ne inventum alicujus in vico non reddatis. Haec et talia facite, securi inter malos pisces. Intra eadem retia natatis; sed venietis ad littus, post resurrectionem in dextera inveniemini. Ibi nullus est malus. Quid enim, quia legem nostis, quia Dei mandata cognoscitis, quia scitis quid sit bonum et malum, quid vobis prodest, si non faciatis? Non ne ipsa scientia punitur conscientia? Sic discite, ut faciatis. 3. Mandata Dei magnum perfectionis mysterium Decalogo continentur. Decem praecepta Legis sunt scripta in tabulis lapideis digito Dei, hoc est Spiritu sancto: in una tabula, praecepta quae ad Deum pertinent; in altera, quae ad hominem pertinent. Quare hoc? Quia in dilectione Dei et proximi tota Lex pendet et Prophetae . Sed quid valent ista decem? Data est lex,
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝓpt̃ pisces bonos: non funt mersa nauigia. Dissera¬
mus illam pistationem nouissimam. pꝰ resurrectio¬
nem. Malus ibi nullus. magna securitas: s si bo¬
nus eris. Int̾ malos estote boni: ieritis sine malis
boni. In ista piscatione est quod moneamini.
Inter malos estis. O qui fideliter me auditis ⁊
o uos ad quos non perit quod dico: o uos qui¬
bus uerbum non ꝑ aures transit sed in cor des¬
cendit: o uos qui plus timetis male¬
le uiuere quam male mor. quia si be¬
ne uixeris male mori non poteris: uos
gͦ qui me auditis. ut non solum credatis.
nolite dirumꝑe. Qui multũ ÷ͥ placuer̃.
et quasi malos sustinere noluerunt: re¬
tia rumꝑunt: in mari ꝑierunt. Uiuite
int̃ malos bene: non uob̃ suadeant ma¬
li xp̃iani male uiuere. Non dicat cor
tuum. Ego solus sum bonꝰ. Si cȩperis
ẽẽ. bonꝰ. crede. eẽ. & alios: si tu. ẽẽ. potuis.
Ne adulteretis. ne forncemini. ne fraudẽ

Expanded text:
Sed propter pisces bonos non sunt mersa navigia. DisseraSed propter pisces bonos non sunt mersa navigia. Disseramus illam piscationem novissimam post resurrectionem. Malus ibi nullus, magna securitas, sed si bonus eris. Inter malos estote boni, eboni. In ista piscatione est quod moveamini: inter malos estis. O qui fideliter me auditis, o vos ad quos non perit quod dico, o vos quibus verbum non per aures transit, sed in cor descendit, o vos qui plus timetis male vivere quam male mori: quia si bene vixeris, male mori non poteris: vos ergo qui me auditis, ut non solum credatis, nolite disrumpere. Qui multum sibi placuerunt, et quasi malos sustinere noluerunt, retia ruperunt, in mari perierunt. Vivite inter malos bene, non vobis suadeant mali christiani male vivere. Non dicat cor tuum: Ego solus sum bonus. Si coeperis esse bonus; crede esse et alios, si tu esse potueris. Ne adulteretis, ne fornicemini, ne fraudem
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾at: et fecerunt. et non poterant tra¬
here retia p̃ multitudine piscium. Inuen¬
ti sunt aut pisces centum qͥnquginta tres.
E qm̃ in illa pͥma biscatione dictum erat.
quia p̃multitudine piscium retia rumpebantur:
ꝑtinuit ad curam eu̾głistȩ in ista piscatione dicere.
ao cum tam magni eẽnt. non ẽ. excissum rete. Dis¬
aliam ante resurrectionẽ. In illamittunt᷑ passim retia:
ñ nominat᷑ dext̾a. ne intelligant᷑ soli boni: ñ nõiat᷑
sinistra. ne intelligant᷑ soli mali. Ergo ꝑmixti boni
⁊ mali: & retia premultitudine rumpebant᷑. Rupta
retia: significant scismata. Uidemꝰ. sic ẽ. sic fit. ĩmplent᷑
nauigia duo ꝓpt̾ ppłos duos. de cirx̃cisioẽ & p̃putio: &
sic implent᷑ ut p̃mant᷑. ar pene mergant᷑. hoc qd̾ signi¬
ficat gem̃dum ẽ. Turba turbauit ȩccłam. Quã ma¬
gnũ numerũ fecer male uitientes: p̃mentes ⁊i gem̃teᷤ

Expanded text:
dixerat. Et fecerunt; et non poterant tradixerat. Et fecerunt; et non poterant trahere retia prae multitudine piscium. Inventi sunt autem pisces centum quinquaginta tres. Et quoniam in illa prima piscatione dictum erat quia prae multitudine piscium retia rumpebantur, pertinuit ad curam Evangelistae in ista piscatione dicere, Et cum tam magni essent, non est scissum rete. alteram post resurrectionem. In illa mittuntur passim retia: non nominatur dextera, ne intelligantur soli boni; non nominatur sinistra, ne intelligantur soli mali: ergo permixti boni et mali. Et retia prae multitudine rumpebantur. Rupta retia significant schismata. Videmus, sic est, sic fit. Implentur navigia duo propter populos duos de circumcisione et praeputio: et sic implentur, ut premantur, et pene mergantur. Hoc quod significat, gemendum est. Turba turbavit Ecclesiam. Quam magnum numerum fecerunt male viventes, prementes et gementes?
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat eis. uenite post me et faciam uos
piscatores hominum. E tunc quidem
qnͣdo uocati sunt. ad eiꝰ uerbum mit¬
tentes retia cȩꝑunt maguã multitudi¬
nem piscium: s numerus non÷ dictus.
Deinde in ipsa piscatione pͥma. non eis
dix̾at mittite rete in dexteram partẽ.
s tantum dix̾at mittite: nec in dextciã¬
partem dixit nec in sinistram. Captus
÷ aũt̃ tantus piscium numerus. ut. eẽt
sine numero: et ouerata sunt nauigia
eoꝵ. i quomͦ onerata sunt: Sie loqui¬
tur eu̾głm: ut pene mergerentur. Tune
eis dix̃ qd̾ cõmemoraui: uenite post me.
et faciam uos piscatores hominum.
Ad ipsa retia ꝑtinemus. Sumꝰ quidem
illis retib capti: s non remanemus capti¬
ui. Nontimeat capi homo. Si capi potest:
decipi non potest. S quid sͥ uult ista
postrema piscatio: de qua hodie lectum
in littore: et quesiuit ab eis utrũ hab̾ent
pulm̃tarium: dixerunt se non habere:
nicħ enim ceꝑant tota nocte: et ait illis.
nuttite in dexteram partẽ. qd̾ tunc ñ

Expanded text:
erat eis: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et tunc quidem quando vocati sunt, ad ejus verbum mittentes retia, ceperunt magnam multitudinem piscium; sed numerus non est dictus. Deinde in ipsa piscatione prima, non eis dixerat, Mittite rete in dexteram partem: sed tantum dixerat, Mittite; nec, In dexteram dixit; nec, In sinistram. Captus est autem tantus piscium numerus, ut esset sine numero, et onerata sunt navigia rum. Et quomodo onerata sunt? Sic loquitur Evangelium, Ut pene mergerentur . Tunc eis dixit quod commemoravi, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum. Ad ipsa retia pertinemus, sumus quidem illis retibus capti; sed non remanemus captivi. Non timeat capi homo: si capi potest, decipi non potest. Sed quid sibi vult ista postrema piscatio, de qua hodie lectum in littore, et quaesivit ab eis utrum haberent pulmentarium. Dixerunt se non habere; nihil enim ceperant tota nocte. Et ait illis, Mittite in dexteram partem: quod tunc non
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ et homo. Quid ÷ homo: Anima et
habent anmas: N erbum rationale. et¬
anima et caro. hoc totũ xp̃c. S de diui¬
nitate xp̃i. in litteris petri aliquid. in
pͥncipio erat u̾bum ipse dixit. Trans
scendit creaturam omnem. ꝑuenit ad
uerbum ꝑ qđ facta sunt om̃ã. In pͥn¬
cipio erat uerbum. et u̾bum erat ap̃

Expanded text:
 et homo. Quid est homo? Anima et habent animas. Verbum, rationalis anima et caro; hoc totum Christus. Sed de divinitate Christi in litteris Petri aliquid: in principio erat Verbum, ipse dixit. Transcscendit omnem creaturam, pervenit ad Verbum, per quod facta sunt omnia. « In principio erat Verb
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suȩ. dñs respondenti amorẽ: cõm̃¬
dat agnos suos. et dicit. Pasce agnos me¬
os. pasce oues meas. Tanꝗͣ diceret. Quid
mͥ retribuis. quia diligis me: Dilectio
diligeres me. S dilectionẽ tuam erga
me.habes ubi oĩtendas. habes ubi exer¬
ceas. Pasce agnos meos. Q ualiter autẽ
c̃ẽnt pascendi agni dñici. et oues tanto
p̃cio comparatȩ. qnͣta eẽn dilectione
pascende. in seq̃ntib demonstrabit.
Post hȩc petrus impleto numero trinȩ res¬
ponsionis. ꝓfessus ÷ se. eẽ. dñi dilectorẽ.
Comm̃datis s ouib eiꝰ. audit de sua futura
passione. Hic demonstrauit dñs sic diligen¬
das oues suas ab eis qͥb eas com̃dat. ut̃
parati sint mori ꝓ eis. Sic dix̃ idẽ ioħs¬

Expanded text:
inus Jesus respondenti amorem commendat agnos suos, et dicit, Pasce agnos meos, pasce oves meas: tanquam diceret, Quid mihi retribuis, quia diligis me? Dilectiondiligeres me? Sed dilectionem tuam erga me, habes ubi ostendas, habes ubi exerceas: pasce agnos meos. CAPUT II. Qualiter autem essent pascendi agni dominici, oves tanto pretio comparatae quanta essent dilectione pascendae, in consequentibus demonstravit. Postquam enim Petrus impleto legitimo numero trinae responsionis professus est se esse Domini dilectorem, commendatis sibi ovibus ejus, audit de sua futura passione. Hic demonstravit Dominus, sic diligendas oves suas ab eis quibus eas commendat, ut parati sint mori pro eis. Sic idem Joa
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis eũgłiste ostendit uisam fuisse tan¬
tam multitudinẽ sc̃ꝵ. et in illa ęt̾ni¬
tate felicium: qnͣtam numerare nemo
possit. Sic ibi habetur scͥptum. Ꝙ tam̃
omines ad numerum istum ꝑtinent:
ad centum qͥnquaginta tres. Ad paucita¬
tẽ ampliorem uolo redigere numerum
istum. Centum qͥnquaginta tres sunt.
pauciores illos faciamus. decem et septẽ
sunt: isti centum quinquaginta tres.
Quare decem quare septem: Decẽ ꝓpt̾ legẽ.
ꝓpt̃ ꝑfectionem quȩ p̾dicatur in donis
scĩ sp̃c. Requiescet in quit isayas apħa.¬

Expanded text:
Joannis evangelistae ostendit visam fuisse tanJoannis evangelistae ostendit visam fuisse tantam multitudinem sanctorum et in illa aeternitate felicium, quantam numerare nemo possit. Sic ibi habetur scriptum . Et tamen omnes ad numerum istum pertinent, ad centum quinquaginta tres. Ad paucitatem ampliorem volo redigere numerum istum. Centum quinquaginta tres sunt, pauciores illos faciamus. Decem et septem sunt isti centum quinquaginta tres. Quare decem? quare septem? Decem, propter legpropter perfectionem quae praedicatur in donis Spiritus sancti. Requiescet, inquit Isaias pr
Abbreviated transcription (Latin):
theatra: qui ęccłam suꝑ numerum im¬
plent. Ad numerum illum qui futurus
illi boni om̃s ꝑseuerant. Ideo illis dictũ
i. qui ꝑseueraũit usq infinem. hic saluus
erit: et illis qui adhuc mali sunt dr̃. no¬
lo mortem peccatoris. s ut conu̾tatur &
uiuat. Ergo ibi numerus non ÷ diccus:
quia multi suꝑ numerum facti sunt.
Dirit psalm̾ꝰ. Annunciaui et locutus sũ:
inultiplicati sunt suꝑ numerum. Mo¬
do ad dexteram: non suꝑ numerum.
Centum quin& ͣginta tres sunt: s mag¬
ni. Hoc enim dictum ÷. E cum tam
inagnieẽnt: non ÷ scissum rete. Tunc enĩ
congregatio scõꝵ erit: Aiuisiones et scissu¬
rȩ hereticoꝵ non erunt. Paxerit. et ꝑ¬
fecta unitas erit: nemo minus. nemo
plus erit: integer numerus erit. Sed
ualde pauci sunt: si centum quinqua¬
guta tres tantũ st̃. Absit a nob̾ ut toi
soli sint in hac plebe: qnͣtomagis in
uniũsa ȩccła dei : Apocalypsis ipsius

Expanded text:
theatra, qui ecclesiam. Super numerum imtheatra, qui ecclesiam. Super numerum implent: ad numerum illum qui futurus illi boni omnes perseverant. Ideo illis dictum est: Qui perseveravit usque in finem, hic salvus erit. Et illis qui adhuc mali sunt, dicitur: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Ergo ibi numerus non est dictus, quia multi super numerum facti sunt. Dixit Psalmus: Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Modo in dexteram, non super numerum: centum quinquaginta tres sunt, sed magni. Hoc enim dictum est: Et cum tam magni essent, non est scissum rete. Tunc enim congregatio sanctorum erit, divisiones et scissurae haereticorum non erunt: pax erit, et perfecta unitas erit. Nemo minus, nemo plus erit, integer numerus erit. Sed valde pauci sunt; si centum quinquaginta tres tantum sunt. Absit a nobis, ut tot soli sint in hac plebe: quanto magis in universa Ecclesia Dei? Apocalypsis ipsius