comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
passionem mortis gła et honore coro¬
natũ. Ꝙ hec diximus ꝓ nomine et
similitudine hinnuli. quatinꝰ spon¬
so eam iuxta sermonẽ sponse absq
maiestatis iniuria aptaremꝰ. Quid
dico absq maiestatis iniuria qͣnͣdo
nec infirmitas inhonorata remansit:
hinnulus ẽ. paruulus ẽ. capree qͦ
similis ꝑhibetur. tanqũa factus ex
muliere: at tam̃ supͣ montes bechel
attamen excelsior celis factus. Non di¬
orit excelsior celis existens. sed
excelsior celis factus. ne quis putet
de illa natura dictum: in qua ẽ qui
ẽ. S et uͥ prefert᷑ angłis. melior ni¬
chilominus ꝑhibetur effectus: et
non dr manens uel existens melior.
Ex quib apparet quod non mͦ in
eo quod ab et̃no est. s etiam in eo
qd̵ in temꝑe factus ẽ. omnẽ sibi emi¬
nentiam uendicet supͣ omnẽ pͥncipa¬
tum et potestatem ÷ supͣ omñe deniq
creaturam: utpote pͥmogenitus om̃is
ereaturȩ. Itaq qd̵ stultũ ẽ i. sapien¬

Expanded text:
passionem mortis gloria et honore coropassionem mortis gloria et honore coronatum . 9. Et haec dixerimus pro nomine et similitudine hinnuli, quatenus sponso eam, juxta sermonem sponsae, absque majestatis injuria aptaremus. Quid dico, absque majestatis injuria, quando nec infirmitas inhonorata remansit? Hinnulus est, parvulus est; capreae quoque similis perhibetur, tanquam factus ex muliere: attamen super montes Bethel, attamen excelsior caelis factus . Non dicit: Excelsior coelis ens vel existens; sed, excelsior coelis factus: ne quis putet de illa natura dictum, in qua est qui est. Sed et ubi praefertur angelis, melior nihilominus perhibetur effectus, et non dicitur manens vel existens melior. Ex quibus apparet, quod non modo in eo quod ab aeterno est, sed etiam in eo quod in tempore factus est, omnem sibi eminentiam vindicet supra omnem principatum et potestatem, supra omnem denique creaturam, utpote primogenitus omnis creaturae. Itaque quod stultum est Dei, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
dus qui supra tam excellentes montes
uisus est apparere tanto angłis meli¬
or effectus : qnͣto differentius p̃ illis
nomen hereditauit. Quid enĩ si in
psalmo legimus minoratũ ab an-¬
glis: Neq enĩ ideo ñ melior quia
minor. nec contraria sunt loquuti
dem sp̃m. Nam si dignationis fuit.
qͦd minoratus ẽ non necessitatis: ni¬
chil plane in hoc bonitati p̃scribit᷑
s ascribit᷑. Deniq minoratũ ꝓpha ꝑhibu¬
it non minorẽ: actollens gr̃am. & ꝓpellens
inuiriam. Nam et minoritate natura
recusat: et minorationẽ excusat causa.
Nempe minoratus ẽ. quia ipse uoluit
Minoratus est. sua uoluntate: et nr̃a ne¬
cessitate. Sic minorari: misereri fuit.
Quȩ nam ꝑditio hec : ꝓfecto accessit
pietati: quicqͥd maiestati uisũ est de¬
ꝑisse. Quamqũa nec apłs tacuit. hoc
magnũ magne pietatis archanũ: sed
ait. Eum autem qui modico quam
angłi minoratus ẽ. uidemꝰ iħm ꝓpter

Expanded text:
dus, qui supra tam excellentes montes dus, qui supra tam excellentes montes visus est apparere, tanto angelis melior effectus, quanto differentius prae illis nomen haereditavit . Quid enim, si in psalmo legimus minoratum ab angelis? . Neque enim ideo non melior, quia minor; nec contraria sunt locuti Adem Spiritum. Nam si dignationis fuit quod minoratus est, non necessitatis; nihil plane in hoc bonitati praescribitur, sed ascribitur. Denique minoratum Propheta perhibuit, non minorem, attollens gratiam, et propellens injuriam. Nam et minoritatem natura recusat, et minorationem excusat causa. Nempe minoratus est, quia ipse 1526 voluit: minoratus est sua voluntate, et nostra necessitate. Sic minorari, misereri fuit. Quaenam perditio haec? Profecto accessit pietati, quidquid majestati visum est deperiisse. Quanquam nec Apostolus tacuit hoc magnum magnae pietatis arcanum, sed ait: Eum autem qui modico quam Angeli minoratus est, videmus Jesum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
lue et transilire is humulus dictus est:
hic autẽ scđm ultimã ac uariam retri¬
butionem. meritoꝵ. Et forte sensui
huic uideatur astipulari extremũ ca¬
pituli huius. qđ quidẽ pene oblitus
fueram. Dicens namq similis esto di¬
lecte mi capreȩ hinnuloq ceruoꝵ. ad¬
dit suꝑ montes bethel. Nec enim in
domo cli. qd sonat bethel: mali mon¬
tes sunt. Quamobrem saliens in eos
hinnulus non conculcat s letificat.
ut seriptura impleatur quȩ dicit. mon¬
tes et colles cantabunt coram do lau¬
des. Et quidẽ sunt montes qͦs sedm
euangłm tollit fides comparata syna¬
pi: s non sunt montes bechel. E eñĩ
quicũq sunt bethel: minime eos tol¬
lit fides s colit. Quod si pͥncipatus
&. potestates nec non et cetera nichilo¬
minus beatoꝵ spirituũ agmina. ce¬
lorumq uirtutes. montes sunt be¬
thel. ut de his intelligamꝰ dictum.
fundamenta eius in montib scĩs. non
sane is humulus uilis ac contempnen¬

Expanded text:
lire, et transilire is hinnulus dictus est; lire, et transilire is hinnulus dictus est; hic autem, secundum ultimam ac variam retributionem meritorum. Et forte sensui huic videatur astipulari extremum capituli hujus, quod quidem pene oblitus fueram. Dicens namque: Similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum, addit, super montes Bethel. Nec enim in domo Dei, quod sonat Bethel, mali montes sunt. Quamobrem saliens in eos hinnulus non conculcat, sed laetificat, ut Scriptura impleatur quae dicit: Montes et colles cantabunt coram Deo laudes . Et quidem sunt montes, quos secundum Evangelium tollit fides comparata sinapi , sed non sunt montes Bethel. Etenim quicunque sunt Bethel, minime eos tollit fides, sed colit. 8. Quod si principatus et potestates, nec non et caetera nihilominus beatorum Spirituum agmina, coelorumque virtutes montes sunt Bethel, ut de his intelligamus dictum: Fundamenta ejus in montibus sanctis , non sane is binnulus vilis ac contemnen
Abbreviated transcription (Latin):
in ira ppłos confringet. Nam qnͣtum
ad impios necesse ẽ impleat᷑ ꝓpħia¬
dauid. immo sermo dñi loquents
ꝑ os eius: quia comininuam eos
ut puluerem ante faciem uenti.
ut lutum platearum delebo eos.
Et item alius sermo qu̾e ꝑ alium
ꝓpħam predixerat impletus nicħ¬
ominus tune cognoscetur ÷ cũ ad
angłos rediens dicet: calcaui eosin
furore meo. et conculcaui eos in ira
mea. Sicui autẽ magis ita intelligen¬
dum uidecur. ut malos potius tran¬
silire atq in bonos salire hinnulus
nr debeat. non contendo: tm cogi¬
tet saltus dispositũ iri. in discrimi¬
nationem bonoꝵ malorũq. Nam
& a me si bene memini ita dictũ
ẽ in sermone altero. uͥ capitulũ idem
alibi supra: et ab actore. positum
& a me expositum nichilominus
repperitur. Uerum ibi scd̃m dispes¬
sationem quidẽ gr̃e quȩ in pitcĩo¬
ti uita aliis datur. aliis non datur.
iusto quidẽ dĩ iudicio s occulto: sa¬

Expanded text:
in ira populos confringet. Nam quantum in ira populos confringet. Nam quantum ad impios, necesse est ut impleatur prmo Domini loquentis per os ejus, quia comminuam eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum delebo eos ; et item alius sermo, quem per alium prophetam praedixerat, impletus nihilominus tunc cognoscetur, cum ad angelos rediens dicet: Calcavi eos in furore meo, et conculcavi eos in ira mea . 7. Si cui autem magis ita intelligendum videtur, ut malos potius transilire, atque in bonos salire hinnulus noster debeat, non contendo: tantum cogitet saltus dispositum iri in discriminationem bonorum, malorumque. Nam et a me, si bene memini, ita dictum est in sermone altero, ubi capitulum idem alibi supra et ab auctore positum, et a me expositum nihilominus reperitur . Verum ibi secundum dispensationem quidem gratiae, quae in praesenti vita aliis datur, aliis non datur, justo quidem Dei judicio, sed occulto, sa
Abbreviated transcription (Latin):
qui assumptus ẽ a uobis in celũ. sic
ueniet qũead modum uidistis eum
euntẽ in celũ: hoc est in hac ipsa cor¬
poris forma atq sub̃a. Liquet ex his
omnib sponsam in se diuinũ habere
consilium. & misteriũ suꝑnȩ uolun¬
tatis minime ignorare: quȩ sub um¬
bra inbellium imbecilliũq animan¬
tium naturam infirmiorem uel potiꝰ
inferiorem. quia iam infirma ñ erit
in iuditio exhibendam: et orantis affe¬
ctum. et sp̃u ꝓpħantis enutiat. qua¬
tinus qui celum t̾ramq mouebit
in uirtute. sua. accinctus potentia con¬
tra insensatos: suauis nichilominuis
et mitis: et quasi omnino inermis
appareat ꝓpter electos. Ubi hoc quoq
addi potest. quia ad discernendum
alterutros a se. opus erit quodamm̃
illi cum hẏ niuli quidẽ saltib lumi¬
nib capreȩ. quatinus uidere et dis¬
cernere in tanta multitudine & in tan¬
ta turbatione possit. in qͦs nam salie
et qͦs transilire oporteat ͤ. ne forte con¬
tingat iustũ ꝓ impio conculcari: eñ

Expanded text:
qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum , hoc est, in hac ipsa corporis forma atque substantia. 6. Liquet ex his omnibus sponsam in se divinum habere consilium, et mysterium supernae voluntatis minime ignorare, quae sub umbra imbellium imbecilliumque animantium naturam infirmiorem, vel potius inferiorem, quia jam infirma non erit, in judicio exhibendam, et orantis affectu, et spiritu prophetantis enuntiat; quatenus qui coelum terramque movebit in virtute sua, accinctus potentia contra insensatos, et suavis nihilominus et mitis, et quasi omnino inermis appareat propter electos. Ubi hoc quoque addi potest, quia ad discernendum alterutros a se, opus erit quodam modo illi, cum hinnuli quidem saltibus, luminibus capreae; quatenus videre et discernere in tanta multitudine et in tanta turbatione possit, in quosnam salire, et quos transilire oporteat, ne forte contingat justum pro impio conculcari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gescit frat̾na caritas : blandit᷑ uolup¬
tasͤ fallit securitas: reuocat consue¬
tudo. Quid plura: Dissimulatur
derelinquit᷑ timor domini. Dantur
postremo impudentiȩ manus:. presu¬
mitur ille temerarius. ille pudendus
ille turpissimus. plenus ille ignomi¬
nia. et confusione saltus: de excelso
in abissum. de pauimento in sterqui¬
linium: de solio in eloacam de celo
in cenum: de claustro in seculum: de
ꝑadiso in infernum. Principium &
originem huiꝰ pestis. et uel qua arte
uitetur uel qua suꝑetur uirtute: ñ
est huius temꝑis demonstrare. Alias
erit hoc: nunc cepta ꝓsequam᷑. Ad ꝓ
uectiores et firmiores sermo est recorqͣn¬
dus. ad uineam quȩ iam floruit: cui
quidem et si non est quod florib for¬
midet a frigore: s non fructus sunt
securi a uulpib. Dicendum aꝑtuis
quid sint sp̃aliter hȩ uulpes ÷ cur pu¬
sillȩ dicantur ÷ cur iubeant᷑ potissim̃
capi. et non abigi uel occidi: etiam

Expanded text:
gescit fraterna charitas, blanditur volupgescit fraterna charitas, blanditur voluptas, fallit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? Dissimulatur derelinquitur timor Domini. Dantur postremo impudentiae manus; praesumitur ille temerarius, ille pudendus, ille turpissimus, plenus ille ignominia et confusione saltus de excelso in abyssum, de pavimento in sterquilinium, de solio in cloacam, de coelo in coenum, de claustro in saeculum, de paradiso in infernum. Principium et originem hujus pestis, et vel qua arte vitetur, vel qua superetur virtute, non est hujus temporis demonstrare: alias erit hoc; nunc coepta prosequamur. 7. Ad provectiores et firmiores sermo est retorquendus, ad vineam quae jam floruit, cui quidem etsi non est quod floribus formidet a frigore, sed non fructus securi sunt a vulpibus. Dicendum apertius quid sint spiritualiter hae vulpes, cur pusillae dicantur, cur jubeantur potissimum capi, et non abigi, vel occidi: etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fructib magis quam florib inui¬
dere noscuntur. Uestrum aliunde ꝑi¬
culum est. Ustionem certe metuo fio¬
rib ñ subreptionem: s ustionem a fri¬
gore. Aquilo mͥ suspectus est. et frigo
ab aquilone panditur ur̃m malum.
Afaciȩ frigoris eius quis sustinebit: hoc
frigus si semel animam. animȩ quidẽ
nemine deinde qđ̵ absit inhibente ad
interiora. eius ꝑuenerit: descenderit
in uiscera cordis et sinum mentis: con-¬
cusserit affectiones: occupauerit con¬
silii semitasͤ. ꝑturbauerit iudicii lu¬
men÷ et libertatem addixerit sp̃e: mox
ut in corꝑe solet euenire febricitanti¬
b. subit quidam animi rigor: & ui¬
gor lentescit ÷ langor fingitur uiruim᷑.
horror austeritatis intenditurͤ tumor
sollicitat pauꝑtatis: contrahitur ani¬
mus: subtrahitur gr̃a ꝓtrahit᷑ lon¬
gitudo uitȩ  sopitur ratioͤ sp̃c extin¬
guitur÷ deferuescit nouitioͥs feruor.
ingrauescit tepor fastidiosus ÷ refri¬

Expanded text:
quae fructibus magis, quam floribus inviquae fructibus magis, quam floribus invidere noscuntur. Vestrum aliunde periculum est. Ustionem certe metuo floribus; non subreptionem, sed ustionem a frigore. Aquilo mihi suspectus est, et frigore ab aquilone panditur vestrum malum. A facie frigoris ejus quis sustinebit? Hoc frigus si semel animam animae quidem,nemine deinde, quod absit! inhibente ad interiora ejus pervenerit, descenderit in viscera cordis et sinum mentis, concusserit affectiones, occupaverit consilii semitas, perturbaverit judicii lumen, libertatem 1484 addixerit spiritus: mox, ut in corpore solet evenire febricitantibus, subit quidam animi rigor, et vigor lentescit, languor fingitur virium, horror austeritatis intenditur, timor sollicitat paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, sopitur ratio, spiritus exstinguitur, defervescit novitius fervor, ingravescit tepor fastidiosus, refri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpe times. nondum uenit fructuũ
tempus: non est ita inquit. nam u¬
nea nr̃a fioruit. Post fiores non ẽ fru¬
ctuum mora: ad huc illis cadentibus
ilico erumpunt isti. ilico incipiunt
apparere. Parabola ista instantis ẽ tem¬
poris. Uidetis istos nouitios: Nuꝑ ue¬
neruntͥ nuꝑ conuersi sunt: non pos¬
sumus de ipsis dicere. quia iunea nr̃a
floruit. Floret enim. Interim quodu
eis apparere uidetis. fios ẽ: fructuum
tempus ñdum aduenit. flos. nouella
conuersatio: flos formula recens uitȩ
emendatioris est. Induerunt sͥ faciem
disciplinatam: et bonam totius corꝑis
compositionem. Pacent fateor que in
facie sunt: negligentior utiq is qui
foris apparent corpoꝵ cultus & uestiũ:
sermo rarior: uultus hilarior: aspectus
uerecundior: incessus maturior. uerum
quia de nouo ista ceꝑe: ipsa sui noui¬
tate flores censenda sunt. et spes fructu¬
um magis quam fructus. Uobis filio¬
li non timemus a fraude uulpium:

Expanded text:
Praepropere times, nondum venit fructuum Praepropere times, nondum venit fructuum tempus: Non est ita, inquit: nam vinea nostra floruit. Post flores non est fructuum mora; adhuc illis cadentibus isti erumpunt illico, illico incipiunt apparere. 6. Parabola ista instantis est temporis. Videtis istos novitios? Nuper venerunt, nuper conversi sunt. Non possumus de ipsis dicere, quia vinea nostra floruit: floret enim. Interim, quod in eis apparere videtis, flos est: fructuum tempus nondum advenit. Flos novella conversatio est, flos formula recens vitae emendatioris est. Induerunt sibi faciem disciplinatam, et bonam totius corporis compositionem. Placent, fateor, quae in facie sunt: negligentior utique is qui foris apparet corporum cultus est vestium, sermo rarior, vultus hilarior, aspectus verecundior, incessus maturior. Verum quia haec, noviter coepere, ipsa sui novitate flores censenda sunt, et spes fructuum, magis quam fructus. Vobis, filioli, non timemus a fraude vulpium,
Abbreviated transcription (Latin):
nam nos iam ostendimus spiritales
has uineas non nisi sp̃ales uiros esse:
quoꝵ cum omnia interiora culta sint
omniaq germinantia. omnia fructi¬
ficantia et parturientia sp̃m salutis.
quomͦ de regno dĩ dictum ẽ. sic de
his uneis domini sabaoth eque dic̃
caritas. gaudium. pax. pacientia. longa¬
nuitas. bonitas. benignitas. mansue¬
tudo. fides. modestia. continentia. casti¬
tas. Fructus isti: ꝓfectus nr̃i. Hi accepti
sponso: quia ipsi cura est de nobis.
Num de uirgultis cura ẽ deo: Homi¬
nes non arbores amat homo ds: et
nr̃os ꝓfectus. suos fructus reputat.
Tempus hoꝵ diligent̃ obseruat: arri¬
det apparentib : et sollicitus satagit
ne ꝑeant nobis cum apparuerint. Im
mo uͦ ne ꝑeant sibi: se enim reputat
tanquam nos. Ideoq ꝓuidens capis
iubet insidiantes uulpeculas: ne no¬
uellos fructus ipse p̾ripiant. Capite
inquit nobis uulpes paruulas: que
demoliunt᷑ uineas. & quasi qͥs dicat

Expanded text:
nam nos jam ostendimus, spirituales nam nos jam ostendimus, spirituales has vineas nonnisi spirituales viros esse, quorum cum omnia interiora culta sint, omniaque germinantia, omnia fructificantia et parturientia spiritum salutis, quomodo de regno Dei dictum est; ita de his vineis Domini sabaoth aeque dicegaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Fructus isti, profectus nostri. Hi accepti sponso, quia ipsi cura est de nobis. Num de virgultis cura est Deo? Homines, non arbores amat Homo Deus, et nostros profectus suos fructus reputat. Tempus horum diligenter observat, arridet apparentibus, et sollicitus satagit ne pereant nobis, cum apparuerint; imo vero ne pereant sibi: se enim reputat tanquam nos. Ideoque providens capi sibi jubet insidiantes vulpeculas, ne novellos fructus ipsae praeripiant. Capite, inquit, nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Et quasi quis dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
et illi inuidiam. & huie simulatio¬
nem de corde tollat. faciens mandatũ
sponsi dicentis. capite nobis uulpes
paruulas. que demoliunt᷑ uineas.
Annon tibi captus ille uidet᷑. qui suf¬
fusus ora rubore. quippe ꝓpͥum erubes¬
cens iudicium. ipse suȩ confusionis et
penitudinis testis est. siue quod oberit
hominem amore dignissimum: siue
quod dilexerit tm̃ uerbo & lingua eũ.
a quo se diligi oꝑe et ueritate uel sero
ens nobis. Utinam ego om̃s aduersan¬
tes mͥ sine causa. ita caꝑe possim: ut
xp̃o eos uel restituam. uel acquiram.
Sic sic confundant᷑ et reuereant᷑ qͥ que¬
runt anina meam÷ auertant᷑ retrorsũ
& erubescant qui uolunt mͥ mala:
quatinus inueniar et ipse obediens sp̃o¬
so. ut capiam et ipse uulpes ñ mͥ sed
ipsi. S reflectatur sermo ad sui prin¬
cipium: ut suo ordine series explana¬
tionis ꝓcedat. Capite nobis uulpes
paruulas quȩ demoliunt᷑ uineas.
Locus moralis est. & iuxta moꝵ discipli¬

Expanded text:
et illi invidiam, et isti simulatioet illi invidiam, et isti simulationem de corde tollat, faciens 1483 mandatum sponsi dicentis: Capite nobis vulpes parvulas quae demoliuntur vineas. An non tibi captus ille videtur, qui suffusus ora rubore, quippe proprium erubescens judicium, ipse suae confusionis et poenitudinis testis est; sive quod oderit hominem amore dignissimum; sive quod dilexerit tantum verbo et lingua eum, a quo se diligi opere et veritate vel sero ens, nobis. Utinam ego omnes adversantes mihi sine causa ita capere possim, ut Christo eos vel restituam, vel acquiram! Sic, sic confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam, avertantur retrorsum et erubescant, qui volunt mihi mala: quatenus inveniar et ipse obediens sponso, ut capiam et ipse vulpes, non mihi, sed ipsi. Sed reflectatur sermo ad sui principium, ut suo ordine series explanationis procedat. 5. Capite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Locus moralis est; et juxta morum discipli
Abbreviated transcription (Latin):
hec est inquit. testimonium consci¬
entiȩ nr̃e. Uides apud sapientem ua¬
care nichil:Sermo. cogitatio. conuer¬
satio. et siquid aliud est ex eo÷ quid in
totum di agͥcultura. d̃i edificatio ẽ
& uinea domini sabaoch: Quid de¬
niq illi de se ꝑire possit: quando &
folium eius non defluet: Ceterũ tali
uinee numqu̾ã infestationes: ñqu̾a
insidiȩ deerunt. Nempe uͥ multe
opes: multi sunt et qui comedunt
eas. Sapiens erit sollicitus seruare
uineam suam ñ minus quã excole¬
re: nec sinet eam uorari a uulpib
Pessima uulpis. occultus detractor: s
non minus nequam adulator blan¬
dus. Cauebit sapiens ab his. Dabit
oꝑam sane quod in ipso est. capert
illos qui talia agunt: s caꝑe benefi¬
ciis atq obsequiis. monitisq salusa¬
tib: et orationib ꝓ eis ad dm̃. Non
ssabit istiusmodi carbones ignis con¬
gerere suꝑ caput maledici:. & item
suꝑ adulatoris: quousq si fieri potest.

Expanded text:
haec est, inquit, testimonium conscihaec est, inquit, testimonium conscientiae nostrae . Vides apud sapientem vacare nihil? Sermo, cogitatio, conversatio, et si quid aliud est ex eo, quidni totum Dei agricultura, Dei aedificatio est, et vinea Domini sabaoth? Quid denique illi de se perire possit, quando et folium ejus non defluet? 4. Caeterum, tali vineae nunquam infestationes, nunquam insidiae deerunt. Nempe ubi multae opes, multi sunt et qui comedunt eas . Sapiens erit sollicitus servare vineam suam non minus quam excolere, nec sinet eam vorari a vulpibus. Pessima vulpes occultus detractor, sed non minus nequam adulator blandus. Cavebit sapiens ab his. Dabit operam, sane quod in ipso est, capere illos qui talia agunt; sed capere beneficiis atque obsequiis, monitisque salutaribus, et orationibus pro eis ad Deum. Non cessabit istiusmodi carbones ignis congerere super caput maledici , et item super adulatoris, quousque, si fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
mortua sunt. Et occidit inqͥt in gran¬
dine uineas eoꝵ: monstrans uita pri¬
uatas. quȩ sterilitati dampnatȩ sint.
Sic stultus eo ipso quod inutiliter
uiuit: uiuens mortuus ẽ. Soli itaq
conuenit sapienti habere uel potius
ẽẽ uineam: qui uitam ht̃. Est lignũ
fructiferũ in domo dĩ: ac ꝑ hoc lign.
uiuens. Siquidem et ipsa sapientia
qua sapiens dicitur et est: lignũ uite
ẽ app̃hendentib eam. Quidni uiuat
app̃hensor eius: Niuit. s ex fide. Iustꝰ
nempe est sapiens: et iustus ex fide
uiuit. Et si anima iusti sedes ẽ sapi¬
entiȩ sicut ẽ: ꝓfecto is sapiens qͥ iustus.
Is gͦ siue iustum nomines siue sapien¬
tem. ñquam absq uinea uiuet: quia
ñquam ñ uiuet. hoc quippe est illi u¬
nea: quod uita. Et bona uinea iusti.
immno bona uinea iustus: cui uirtus
uitis : cui actio palmes÷ eui uinum
testimonium conscientie: eui lingua
torcular exp̃ssionis. Deniq gła nr̃a

Expanded text:
mortua sunt. Et occidit, inquit, in granmortua sunt. Et occidit, inquit, in grandine vineas eorum ; monstrans vita privatas, quae sterilitate damnatae sunt. Sic stultus eo ipso quod inutiliter vivit, vivens mortuus est. 3. Soli itaque convenit sapienti habere, vel potius esse vineam, qui vitam habet. Est lignum fructiferum in domo Dei, ac per hoc lignum vivens. Siquidem et ipsa sapientia, qua sapiens dicitur et est, lignum vitae est apprehendentibus eam . Quidni vivat apprehensor ejus? Vivit, sed ex fide. Justus nempe est sapiens, et justus ex fide vivit . Et si anima justi sedes est sapientiae, sicut est; profecto is sapiens, qui justus. Is ergo sive justum nomines, sive sapientem, nunquam absque vinea vivet, quia nunquam non vivet. Hoc quippe est illi vinea quod vita. Et bona vinea justi, imo bona vinea justus, cui virtus vitis, cui actio palmes, cui vinum testimonium conscientiae, cui lingua torcular expressionis. Denique: Gloria nostra
Abbreviated transcription (Latin):
centia: cuncta inculta et sordida. Non
est uinea stulto. Quomͦ uineaͤ. & ibi
nil plantatum. nil elaboratum uspi¬
am paret: Tota spinis siluescit & tri¬
bulis stulti uita: & uinea est: E si
fuit iam non est: redacta in solitudinẽ.
Ubi uitis uirtutis ubi botrus bomo
ꝑis÷ ubi uinum leticie sp̃alis: Per
agrum hominis pigri transiui inqͥt
et ꝑ uineam uiri stulti: & ecce totum
repleuerant urtice  oꝑuerant suꝑfici¬
em eius spinȩ: & maceria lapidum
destructa erat. Audis sapientem irri¬
dentem stultum: quod bona naturȩ
& dona gr̃ȩ quȩ forte ꝑ lauachrum
regenerationis acceꝑat. tanqũa illam
quam plantauit ds et non homo pͥ¬
mam suam uineam. in non uineam.
negligendo redegit: Deniq non potest
uinea ẽẽ : ubi uita non ẽ. Nam stultus
qđ uiuit: mort̾e potius quam uitam ẽẽ
censuerim. Quomͦ uita cum sterilitate:
Aebor arida et in sterilitatem uersa
nonne mortua iudicat᷑: Et sarmenta

Expanded text:
centia, cuncta inculta et sordida. Non centia, cuncta inculta et sordida. Non est vinea stulto. Quomodo vinea, ubi nil plantatum, nil elaboratum uspiam paret? Tota spinis silvescit et tribulis stulti vita: et vinea est? Etsi fuit, jam non est, redacta nimirum in solitudinem. Ubi vitis virtutis? ubi botrus boni operis? ubi vinum laetitiae spiritualis? Per agrum hominis pigri transivi, inquit, et per vineam viri stulti: et ecce totum repleverant urticae, et operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Audis sapientem irridentem stultum, quod bona naturae et dona gratiae, quae forte per lavacrum regenerationis acceperat, tanquam illam, quam plantavit Deus et non homo, primam suam vineam, in non vineam, negligendo redegit. Denique non potest vinea esse, ubi vita non est. Nam stultus quod vivit, mortem potius, quam vitam esse censuerim. Quomodo vita cum sterilitate? Arborarida et in sterilitatem versa, nonne mortua judicatur? Et sarmenta
Abbreviated transcription (Latin):
fuerimus. Non estis tam rudes. neq
adeo spiritalis exꝑtes gr̃e: ut ita carna¬
liter sapiatis. Ergo in sp̃u ista queramꝰ.
Ibi sane inuenimus sano quidem in¬
tellectu. sensuq nichilominus digno.
& uineas florentes. & uulpes demoli¬
entes: in quib capiendis uel amouen¬
dis. et honestius laboratur et fructuo¬
sius. An uos dubitatis longe uigilan¬
tius insistendum mentib seruandis
quam frugib longe curiosius inui¬
gilandum cauendis ꝓpt̾ illas sp̃alib
nequitiis quam capiendis ꝓpter istas
fraudulentis uulpeculis: S iam a
me demonstrandȩ sunt spiritales iste
tam uites qũa uulpes. Uestrum inter¬
erit filii. suȩ qũeq uincȩ ꝓuidere:
cum me disputante aduerterit. in quib
S et a quib maxime sit cauendum.
Uiro sapienti sua uita uinea est: sua
mens. sua conscientia. Nil quippe
incultum. desertumue: in se sapiens
derelinquet. Stultus non ita. Cuncta
apud eum neglecta inuenies: cuncta ia¬

Expanded text:
fuerimus! Non estis tam rudes, neque fuerimus! Non estis tam rudes, neque adeo spiritualis gratiae expertes, ut ita carnaliter sapiatis. Ergo in spiritu ista quaeramus. Ibi sane invenimus, sano quidem intellectu, sensuque nihilominus digno, et vineas florentes, et vulpes demolientes, in quibus capiendis vel amovendis et honestius laboratur, et fructuosius. An vos dubitatis longe vigilantius insistendum mentibus servandis, quam frugibus; longe curiosius invigilandum cavendis propter illas spiritualibus nequitiis, quam capiendis propter istas fraudulentis vulpeculis? 2. Sed jam a me demonstrandae sunt spirituales istae tam vites, quam vulpes. Vestra intererit, filii, suae quemque vineae providere, cum me disputante adverterit, in quibus sibi et a quibus maxime sit cavendum. Viro sapienti sua vita vinea est, sua mens, sua conscientia. Nil quippe incultum desertumve in se sapiens derelinquet. Stultus non ita. Cuncta apud eum neglecta invenies, cuncta ja
Abbreviated transcription (Latin):
apite nobis uulpes paruu¬
las. quȩ demoliunt᷑ uineas:
nam uinea nr̃a floruit. Li¬
quet qd̃ non ociose ad uineas itum
sit: quando ibi inuente sunt uulpes
demolientes eas. Littera quidem istud.
Sp̃c quid: Ante omnia sane ut com¬
munem et usitatum litterȩ sensum. ab
hac explanatione penitus respuamus:
ut pote ineptum & insulsum. indignũ¬
q plane qui recipiatur in scriptura t̾a
sc̃a. tam autentica. Nisi quis forte ita
uecors et animo stolidus sit. ut ꝓ mag¬
no habeat didicisse ex ea. iustar filioꝵ
huiꝰ seculi. curam gerere terrenarũ pos¬
sessionum÷ custodire et defensare uine¬
as ab incursantib bestus: ne forte con¬
tingat amutere fructum uini in quo
est luxuria: simulq ꝑeat oꝑa & im¬
pensa. Grande scilicet dampnum. ut
ꝓpt̾ea librum scm̃ tanto studio. & tan¬
ta cum ueneratione legamus: qd̵ doce¬
mur in eo a uulpib uineas eustodi¬
re: ne in excolendis illis frustra mar¬
supia uacuent᷑. si in custodiendis pigri

Expanded text:
apite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Liquet quod non otiose ad vineas itum sit, quando ibi inventae sunt vulpes demolientes eas. Littera quidem istud. Spiritus autem quid? Ante omnia sane, ut communem et usitatum litterae sensum ab hac explanatione penitus respuamus, utpote ineptum et insulsum, indignumque plane, qui recipiatur in Scriptura tam sancta, tam authentica. Nisi quis forte ita vecors et animo stolidus sit, ut pro magno habeat didicisse ex ea, instar filiorum hujus saeculi, curam gerere terrenarum possessionum, custodire et defensare vineas ab incursantibus bestiis, ne forte contingat amittere fructum vini, in quo est luxuria; simulque pereat opera et impensa. Grande scilicet damnum, ut propterea librum 1482 sanctum tanto studio et tanta cum veneratione legamus, quod docemur in eo a vulpibus vineas custodire, ne in excolendis illis frustra marsupia vacuentur, si in custodiendis pigri
Abbreviated transcription (Latin):
s datum. Impuri sunt tales÷ & qui
non habeant unde uideant ueritatẽ
ꝓpt̾ impuritatem: habent tam̃ unde
illam loquent᷑. Quid p̃proꝑe agitis:
Cur lucem non expectatis: Cur opus
lucis ante lucem p̾sumitis: Uanum
est uobis ante lucem surgere. Lux est
puritas: lux est caritas: quȩ ñ querit
quȩ sua sunt. Hec p̾cedat: et pes lin¬
guȩ in incerto non ponitur. Suꝑbo
oculo ueritas non uidetur: sincero pa¬
tet. Non est quod se ueritas deneget in¬
tuendam puro corbi: ac ꝑ hoc ne eloqͦn¬
dam. Peccatori autem dicit ds̃. Quare
tu enarras iusticias meas: & assumis

Expanded text:
sed datum. Impuri sunt tales; et cum sed datum. Impuri sunt tales; et cum non habeant unde videant veritatem propter impuritatem, habent tamen unde illam loquantur. Quid praepropere agitis? cur lucem non exspectatis; cur opus lucis ante lucem praesumitis? Vanum est vobis ante lucem surgere. Lux est puritas, lux charitas, quae non quaerit quae sua sunt . Haec praecedat, et pes linguae in incerto non ponitur. Superbo oculo veritas non videtur, sincero patet. Non est quod se veritas deneget intuendam puro cordi, ac per hoc nec eloquendam. Peccatori autem dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis
Abbreviated transcription (Latin):
mata in eandem quam conspicit cla¬
ritatis imaginem. Alioquin ipsa dissi¬
militudine resiliret: insolito reuerbe¬
rata fulgore. Ergo cum pura puram
intueri poterit ueritatem. tunc faciem
ipsius sponsus uidere cupiet: conse¬
quent̃ & uocem eius audire. Nam
quantũ illi placeat cum puritate qͥd̃e
mentis predicatio ueritatis: ostendit
cum subinde infert. Nox enun tua
dulcis. Quia enim non placett uox
si displiceat facies: demonstrat cum
ilico subdit. Et facies tua decora. d
interne decor faciei÷ nisi puritas:
In plurib hec absq predicationis us¬
ce complacuit: illa absq ista in nemi
non se credit sapientia. Quid gͦ locus¬
tur qũã non uiderunt. Quod scimus
mur. Igͦ tu et aude testari qd̵ non
uidisti: et loqui quod ignoras. Queris
quem dicam impurum: Qui laudes
requirit humanas. qui non ponit si¬
ne sumptu ȩuangłium ÷ qui euange¬
lirat ut manducet: qui questum esti¬
mat pietatem: qui non requirit fructũ

Expanded text:
mata in eamdem quam conspicit clamata in eamdem quam conspicit claritatis imaginem. Alioquin ipsa dissimilitudine resiliret, insolito reverberata fulgore. Ergo cum pura puram intueri potueri veritatem, tunc faciem ipsius sponsus videre cupiet, consequenter et vocem ejus audire. 8. Nam quantum illi placeat cum puritate quidem mentis praedicatio veritatis, ostendit cum subinde infert: Vox enim tua dulcis. Quia enim non placeat vox si displiceat facies, demonstrat cum illico subdit: Et facies tua decora. Quid internae decor faciei, nisi puritas? In pluribus haec absque praedicationis voce complacuit; illa absque ista, in neminon se credit Sapientia. Quod ergo loquuntur quam non viderunt? Quod scimus, mur . I ergo tu, et aude testari quod non vidisti, et loqui quod ignoras. Quaeris quem dicam impurum? Qui laudes requirit humanas, qui non ponit sine sumptu Evangelium, qui evangelizat ut manducet, qui quaestum aestimat pietatem, qui non requirit fructum,
Abbreviated transcription (Latin):
piscenda animȩ uulneratȩ quȩ in ea
demorabitur. Quid enim tam efficax
ad curanda conscientiȩ uulnera. nec
ñ ad purgandam m̃tis aciem. quam
xp̃i uulnerum sedula meditatio:
erum donec purgata & sanata ꝑfe¬
ctȩ fuerit: ñ uideo qualit̾ illi aptari
possit qd̵ dicit᷑. Ostende mͥ faciem
tuam: sonet uox tua in aurib meis.
Quomͦ deniq faciem suam ostendere
audeat uel leuare uocem÷ eui et latere in¬
dicitur: Abscondere inquit in fossa hu¬
mo. Quare: Quia non est pulchra faciȩ
nec digna quȩ uideatur. Non erit di¬
gna uideri: quamdui non erit idonea
uidere. Cum autem ꝑ inhabitationem
fosse humi in sanando oculo interior
tm̃ ꝓfecerit ut reuelata facie speculari
glam dĩ et ipsa possit: tunc demum
quȩ uidebit fiducialiter iam loquet᷑
uocȩ et facie placens. Placeat necesse
est facies: quȩ in di claritatem inten¬
dere potest. Neq enim id posset: nisi
clara ipsa qͦ eẽt et pura: utiq transtor¬

Expanded text:
piscenda animae vulneratae, quae in ea piscenda animae vulneratae, quae in ea demorabitur. Quid enim tam efficax ad curanda conscientiae vulnera, nec non ad purgandam mentis aciem, quam Christi vulnerum sedula meditatio? Verum donec purgata et sanata perfecte fuerit, non video qualiter illi aptari 1481 possit quod dicitur: Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis. Quomodo denique faciem suam ostendere audeat, vel levare vocem suam, cui et latere indicitur? Abscondere, inquit, in fossa humo. Quare? Quia non est pulchra facie, nec digna quae videatur. Non erit digna videri, quandiu non erit videre idonea. Cum autem per inhabitationem fossae humi in sanando oculo interiori tantum profecerit, ut revelata facie speculari gloriam Dei et ipsa possit; tunc demum quae videbit, fiducialiter jam loquetur, voce et facie placens. Placeat necesse est facies, quae in Dei claritatem intendere potest. Neque enim id posset, nisi clara ipsa quoque esset et pura, utique transfor
Abbreviated transcription (Latin):
ti uel glam sc̃oꝵ mente intueri. Sieui
ne hoc quidem possibile sit: huic sa¬
ne ꝓponet iħm & hunc erucifixum.
ut et ipse absq suo labore habitet in
foraminib petre. in quib non laboraũ
Iudei in his laborauerunt: et ipse in
labores infidelium introibit ut sit fide¬
lis. Nec uerendum quod patiatur re¬
pulsam : qui et uocatur ut intret. Ingre¬
dere inquit in petram. abscondere in
fossa humo a facie timoris domini:
& a gła maiestatis eius. Infirmȩ adhuc
et mnerti animȩ quȩ iuxta quod in
ȩuangłio quidam de semet ipso con-¬
fitetur. fodere ñ ualet et mendicare
erubescit  fossa ostenditur humus:
u lateat donec conualescat et ꝓficiat:
ut possit et ipsa ꝑ se cauare sibi fora¬
mina in petra. ꝑ quȩ intret ad inte¬
riora uerbi: animi utiq uigore et
puritate. Ꝙ si intelleximus fossam
humũ illam quȩ aitͤ foderunt ma¬
nus meas & pedes meos: non erit
ambigendum de sanitate citius adi¬

Expanded text:
ti vel gloriam sanctorum mente intueri. Si cui ti vel gloriam sanctorum mente intueri. Si cui ne hoc quidem possibile sit, huic sane proponet Jesum, et hunc crucifixum: ut et ipse absque suo labore habitet in foraminibus petrae, in quibus non laboravit. Judaei in his laboraverunt, et ipse in labores infidelium introibit, ut sit fidelis. Nec verendum quod patiatur repulsam, qui et vocatur ut intret. Ingredere, inquit, in petram, abscondere in fossa humo a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus . Infirmae adhuc et inerti animae quae juxta quod in Evangelio quidam de semetipso confitetur, fodere non valet, et mendicare erubescit fossa ostenditur humus ubi lateat, donec convalescat et proficiat, ut possit et ipsa per se cavare sibi foramina in petra, per quae intret ad interiora Verbi, animi utique vigore et puritate. 7. Et si intelleximus fossam humum, illam quae ait: Foderunt manus meas, et pedes meos ; non erit ambigendum de sanitate in ea citius adi
Abbreviated transcription (Latin):
cui similis est. Accedite inquit ad
eum & illuminamini: et facies ur̃e
ñ confundent᷑. Quo pacto humilis
ab humili confundetur: a pio sc̃aͤ
a mansueto modesta: Non plane
abhorrebit a puritate petrȩ pura fa¬
cies sponse: non magis quam a uirtu¬
te uirtus: a lumine lumen. S quia
non ex omni se interun parte adhuc
ad petram forandam accedere eccłia
potest ÷ neq enim omniũ ẽ qui in
eccłia sunt sacramenta diuinȩ uolun-¬
tatis inspicere. aut app̾hendere ꝑ semet¬
ipsos ꝑfunda dĩ: ideo nonsolum in
foraminib petrȩ. s et in cauernis
maceriȩ habitare ostenditur. Ergo in
ꝑfectis quidem qui rimari ac pene¬
trare archana sapientie. & puritate
conscientiȩ audent & intelligentiȩ
acumine possunt: habitat in forami¬
nib petre. De reliquo in cauernis ma¬
ceriȩ : ut qui in petra fodere ꝑ semet¬
ipsos aut non sufficiunt aut non pre¬
sumuntͥ in maceria fodiant: conten¬

Expanded text:
cui similis est: Accedite, inquit, ad cui similis est: Accedite, inquit, ad eum, et illuminamini, et facies vestrae non confundentur . Quo pacto humilis ab humili confundetur, a pio sancta, et a mansueto modesta? Non plane abhorrebit a puritate petrae pura facies sponsae, non magis quam a virtute virtus, a lumine lumen. 6. Sed quia non ex omni interim parte adhuc ad petram forandam Ecclesia accedere potest neque enim omnium est, qui in Ecclesia sunt, sacramenta divinae voluntatis inspicere, aut apprehendere per semetipsos profunda Dei; ideo non solum in foraminibus petrae, sed et in cavernis maceriae habitare ostenditur. Ergo in perfectis quidem, qui rimari ac penetrare arcana sapientiae et puritate conscientiae audent, et intelligentiae acumine possunt, habitat in foraminibus petrae. De reliquo in cavernis maceriae: ut qui in petra per semetipsos fodere aut non sufficiunt, aut non praesumunt; in maceria fodiant, conten
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatione ꝓoedit: qũa de diuiti¬
arum bonitatis ac multe miseratioĩs
intiutu. Deniq uidunus glam hanc:
głam quasi unigeniti a patre. Totum
nempe benignum & uere paternũ:
quod apparuit glȩ in hac parte. Non me
oppͥmet gła ista ͤ totis licet uirib inten¬
dentem in se: ego potius impͥmar illi.
Et enim reuelata facie speculantes in ean¬
dem imaginem transformam᷑ de claritate
in claritatem: tamqmͣ a domim sp̃ui.
Transformamur: cũ conformam᷑. Absit
autẽ ut in gła maiestatis. & non magis
in uoluntatis modestia dĩ ab homine
conformitas p̾sumatur. Gła mea hec ẽ.:
si unqũa de me audiero. Inueni homi¬
nem scd̃m cor meum. Cor sponsi: cor
patͥs sui. Ipsum quod: Estote ait mise¬
ricordes sicut et pater ur misericors est
hec forma quam uidere desiderat cũ
eccłiȩ dicit: ostende mͥ faciem tuam.
forma pietatis et mansuetudinis. Hãc
cum omni fidutia leuat ad petram:

Expanded text:
contemplatione procedit, quam de diviticontemplatione procedit, quam de divitiarum bonitatis ac multae miserationis intuitu. Denique vidimus gloriam hanc, gloriam quasi Unigeniti a Patre . Totum nempe benignum et vere paternum, quod apparuit gloriae in hac parte. Non me opprimet gloria ista totis licet viribus intendentem in se: ego potius imprimar illi. Etenim revelata facie speculantes, in eamdem imaginem transformamur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . Transformamur cum conformamur. Absit autem ut in majestatis gloria, et non magis in voluntatis modestia, Dei ab homine conformitas praesumatur! Gloria mea haec est, si unquam de me audiero: Inveni hominem secundum cor meum. Cor sponsi, cor patris sui. Ipsum quale? Estote, ait, misericordes, sicut et Pater vester misericors est . Haec forma quam videre desiderat, cum Ecclesiae dicit: Ostende mihi faciem tuam: forma pietatis et mansuetudinis. Hanc cum omni fiducia levat ad Petram;
Abbreviated transcription (Latin):
spieit & uidet głam sponsi sui. Nẽc
statis ẽ s uoluntatis. Nam quod ma¬
iestatis attinet interdum quid̃e & in
ipsam intendere audet: s quasi am¬
mirans. ñ quasi scrutans. S et siqñ
ꝑ excessum rapi in illam contingat.
digitus di est iste dignant̾̃ leuans ho¬
minem: non hominis temeritas inso¬
lenter dĩ alta ꝑuadens. Cum enim
excuset: quisnam alter p̃sumat mor¬
talium huic se diuinȩ maiestatis hor¬
rendo scrutinio. ꝓpͥis intricare cona¬
tib ͤ & importunus contemplator
pauenda irrumꝑe in archana: Scru¬
tatores ꝑinde maiestatis. tanqũa ir¬
ruptores dici reor: non qui scilicet re¬
piuntur in eam: s qui irruunt.
Ipsi itaq oppͥmuntur a gła. Ergo
formidolosa serutatio maiestatis: at uo¬
luntatis tam tuta quam pia. Quidin
tota diligentia serutando instem sacra¬
mento głȩ uoluntatisͤ. cui mͥ paren¬
dum ꝑ omnia scio: Suauis gła quȩ
ñ aliunde qũa de ipsius suauitatis

Expanded text:
spicit, et videt gloriam sponsi sui; nec ospicit, et videt gloriam sponsi sui; nec ostatis est, sed voluntatis. Nam quod majestati attinet, interdum quidem et in ipsam intendere audet, sed quasi admirans, non quasi scrutans. Sed 1480 et si quando per excessum rapi in illam contingat, digitus Dei est iste, dignanter levans hominem, non hominis temeritas insolenter Dei alta pervadens. Cum enim excuset; quisnam alter praesumat mortalium huic se divinae majestatis horrendo scrutinio propriis intricare conatibus, et importunus contemplator pavenda irrumpere in arcana? Scrutatores proinde majestatis, tanquam irruptores dici reor, non qui scilicet rapiuntur in eam, sed qui irruunt. Ipsi itaque opprimuntur a gloria. 5. Ergo formidolosa scrutatio majestatis: at voluntatis, tam tuta quam pia. Quidni tota diligentia scrutando instem sacramento gloriae voluntatis, cui mihi parendum per omnia scio? Suavis gloria, quae non aliunde, quam de ipsius suavitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uerearis illua qd scriptura minatur
scrutatorib maiestatis: tm̃ affer purũ
et simplicem oculum. Non opp̾ͥmatis
a gła s admitteris: nisi non cdi s tuam
quesieris głam. Alioquin fua quisq
oppͥmitur ñ dĩ gła: dum peliuis in
istam: ad illam leuare ceruicẽ ñ sinit᷑.
nimirum grauẽ cupiditate. Hac exeus¬
sa secure scrutemur in petra: in qua
thesauri absconditi sapientie & scientis
sunt. Si adhue dubitas audi ipsam
petram. Qui oꝑantur inqͥt in me n̾
peccabunt. Quis dabit mͥ pennas sit̃
eclumbeͤ & uolabo et requiescam:
Ibi requiem inuenit mansuetus & sim¬
pler: uͥ dolosus oppͥmitur uel elatus
& cupidus manis glȩ. Eccłia colũba
est: et ideo requiescit. Columba : quia
innocens. quia geniens. Columba uqmͣ:
quȩ in mansuetudine suscipit insitum
uerbum. Ꝙ requiescit in uerbo. hoc ẽ
in petra: nam petra est uerbum. Eccl̃ia
ꝓͦ in foraminib petrȩ: ꝑ quam intro¬

Expanded text:
verearis illud quod Scriptura minatur verearis illud quod Scriptura minatur scrutatoribus majestatis . Tantum affer purum et simplicem oculum; non opprimeris a gloria, sed admitteris, nisi non Dei, sed tuam quaesieris gloriam. Alioquin sua quisque opprimitur, non Dei gloria, dum proclivis in istam, ad illam levare cervicem non sinitur, nimirum gravem cupiditate. Hac excussa, secure scrutemur  alias, fodiamus in Petra, in qua thesauri absconditi sapientiae et scientiae sunt . Si adhuc dubitas, audi ipsam Petram: Qui operantur, inquit, in me, non peccabunt . Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Ibi requiem invenit mansuetus et simplex, ubi dolosus opprimitur, vel clatus, et cupidus inanis gloriae. Ecclesia columba est, et ideo requiescit. Columba, quia innocens, quia gemens. Columba, inquam, quia in mansuetudine suscipit insitum verbum. Et requiescit in Verbo, hoc est in petra: nam petra est Verbum. Ecclesia ergo in foraminibus petrae, per quam intro
Abbreviated transcription (Latin):
eo con¬
fitebatur in ppłis dño: re¬
liquum
quumsͥ et deo seruans: unaq¬
festiuum ducens in leticia & exul¬
tatione.
Hoc gͦ est quod nobis
intimare
memorato uersiculo uo¬
luit. Quicquid iudelicet sua illa scru¬
tabunda et auida cogitatione ex archa¬
no sapientiȩ eruere preualebat : parte
quam poterat in salutem ppłoꝵ sollici¬
ta predicatione imꝑtiebatur: reliquũ
quod caꝑe plebes non poterant. festiua
iubilatione in d̃i laudib expendebat.
Uides sc̃ę contemplationi deꝑire nicħ
dum quod expendi in plebium edifica¬
tionem non potest. id uel maxime deo
sit iocunda decoraq laudatio: Que cũ
ita sint : duo liquet contemplationis
genera ẽẽ. unum de statu et felicitate
& gła ciuitatis suꝑnȩ. quo uel actu
uel ocio ingens illa celestium euuium
occupata sit multitudo. alterum de re¬
gis ipsius maiestate. et̾nitate. diuinita¬
te. Illa in maceria: ista in petra. Ses
hec quanto difficilius cauatur: tanto
suauius quod inde eruis sapit. Nec

Expanded text:
eo confitebatur in populis Domino, reliquum sibi et Deo servans, unaqfestivum ducens in laetitia et exsultatione. Hoc ergo est quod nobis intimare memorato versiculo voluit. Quidquid videlicet sua illa scrutabunda et avida cogitatione ex arcano sapientiae cruere praevalebat, partem quam poterat in salutem populorum sollicita praedicatione impertiebatur; reliquum quod capere plebes non poterant, festiva jubilatione in Dei laudibus expendebat. Vides sanctae contemplationi deperire nihil, dum quod expendi in plebium aedificationem non potest, id vel maxime Deo sit jucunda decoraque laudatio. 4. Quae cum ita sint, duo liquet contemplationis genera esse: unum, de statu et felicitate et gloria civitatis supernae, quo vel actu, vel otio ingens illa coelestium civium occupata sit multitudo; alterum, de regis ipsius majestate, aeternitate, divinitate. Illa in maceria, ista in petra. Sed haec quanto difficilius cavatur, tanto suavius quod inde eruis sapit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
dere conati sunt. & aut grauit̃ erra¬
uerunt: nescientes de quib loquerent᷑
neq de quib affirmarent: aut turpi¬
ter uiluerunt. dum qui alios doce¬
rent. se ipsos non docuissent. A quo
nos gemino malo semꝑ custodiat
exoratus a uobis sponsus eccł̃iȩ iħ̃e

Expanded text:
dere conati sunt; et aut graviter erraverunt nescientes de quibus loquerentur, neque de quibus affirmarent; aut turpiter viluerunt, dum qui alios docerent, se ipsos non docuissent. A quo nos gemino malo semper custodiat exoratus a vobis Sponsus Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
satis habundeq ornatam censeas: qmͣ
talib lignis inspexeris sufficient̃ com
decorem domus tue ÷ semꝑ da michi
ligna hec queso. quib tibi semꝑ orna¬
tum exibeas chalamum conscientiȩ
ero. erunt et qui meo acquiescere us
to fore contemptum: cetera scĩs apłis
et uiris apłicis derclinquo. S et uos
dilectissimi tam et si illa ligna non
habeatis nichilominus tamen si hec
habetis confidite: nichilominꝰ cum
omni fidutia accedite ad lapidem
summũ angularem electũ preciosũ:
nichilominus suꝑ fundamentum
apłorum et ꝓpħarum et ipsi tanquã

Expanded text:
satis abundeque ornatam censeas, quam satis abundeque ornatam censeas, quam talibus lignis inspexeris sufficienter, codecorem domus tuae . Semper da mihi ligna haec, quaeso, 1429 quibus tibi semper ornatum exhibeam thalamum conscientiae:ero. Erunt et qui meo in hac re consito fore contentum: caetera sanctis apostolis, et viris apostolicis derelinquo. Sed et vos, dilectissimi, tametsi illa ligna non habeatis; nihilominus tamen, si haec habetis, confidite; nihilominus cum omni fiducia accedite ad lapidem summum, angularem, electum, pretiosum; nihilominus super fundamentum apostolorum et prophetarum et ipsi tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem scilicet sapientie. siue scientiȩ
ꝓpħiam: grãm curationum: interp̃tati¬
onem sermonum: et cetera talia quȩ
magis noscunt᷑ sane apta ornatui. qua
necessaria fore saluti. De his p̃ceptum
non habeo: consilium autem do. Qm̃
quidem istuismodi ligna constat et
laboriose queri. et difficile inueniri.
et ꝑiculose elaborari:. nam et ea rara
p̾sertim his temꝑib terra nr̃a ꝓducere
repperitur: consulo sane et moneo non
multoꝑe ista requiri. magis autem ex¬
lignis aliis laquearia p̃parariͤ. quȩ et¬
si minus appareant splendida. non
minus tam̃ ualida cẽ ꝓbant᷑: insuꝑs
faciluis possident᷑ et tutius. Utinam
mͥ illoꝵ suppetat copia lignorum. quibꝰ
ortus sponsi eccł̃ia copiose densatur:
pax. bonitas. benignitas. gaudium in
spu scõ. misereri in hylaritate. tribue¬
re in simplicitate: gaudere cum gau¬
dentib. flere cum flentib. An non tu
illam domũ qđ ad laquearia spectat

Expanded text:
sermonem scilicet sapientiae sive scientiae, sermonem scilicet sapientiae sive scientiae, prophetiam, gratiam curationum, interpretationem sermonum, et caetera talia, quae magis noscuntur sane apta ornatui, quam necessaria fore saluti. De his praeceptum non habeo, consilium autem do: quoniam quidem istiusmodi ligna constat et laboriose quaeri, et difficile inveniri, et periculose elaborari nam et rara ea, praesertim his temporibus, terra nostra producere reperitur, consulo sane et moneo non multolignis aliis laquearia praeparari, quae etsi minus appareant splendida, non minus tamen valida esse probantur, insuper et facilius possidentur et tutius. Utinam mihi illorum suppetat copia lignorum, quibus hortus sponsi Ecclesia copiose densatur, pax, bonitas, benignitas, gaudium in Spiritu sancto, misereri in hilaritate, tribuere in simplicitate, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus! An non tu illam domum, quod ad laquearia spectat,