comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut. Ipsi de munc̾o sunt: ideo de
mundo locͣuntur. Bene gͦ dr. eom¬
mutans labium ueracium. & doc¬
trnã senum auferens: quia hiꝗ
pnus celestia p̃dicando ueracese¬
rant: dum temporalia chligentes ad
terrena corruunt labium ueragũ
commutatur. & senũ doctrina dol¬
utur: quia cdiligentes temporaba.
priorum suoꝵs p̃cepta minime se¬
quuntiur: ut locum regiminis. ẽs¬
adfiuctum uoluptatis teneant. ñ
adusum laboris. Qa tamen aptius
de nideis ualet intelligi: qui ante
in camationem dnĩ. ueraces fuerur̃.
quia hunc uenturum esse crechideit̃
atc nunt aucit: s postquam incar¬
ne appariuit. hunc esse negauerunt.
Labium itaq ueraciũ mutatum est:
quia quẽ uenturũ direrant negaue¬
runt p̃sentem. E doctrina senum
ablata s̃ quia nequaqͣm ea creden
ueniente ꝓmittitur. qđ reducat cor¬
da filioꝵ adpatres eoꝵ: ut doctu¬
na senum que nunc aiudeoꝵ corde
ablata ẽ. tunc miserante dño redea
quando hoc de dño intelligere oe¬

Expanded text:
si de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt praesentem, et doctrina senum ablatveniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coe
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ds̃. qd fieri ꝓhibet. iustum est
ut fieri sinat: ut nunc unde expec¬
tat. et non conu̾sos diu tolerat: qͣn¬
doq inde plus feriat. Bene gͦ dici¬
tur habundant tabernacula predo¬
num. & audacter ꝓuocant dm cum
ipse dedit omnia inmanib eoꝵ:
quia qd miq dollunt: eis hoc ipse dat:
qui illis adrapinam posset obsistere.
si misereri uoluisset. Qđ tamen: intel¬
piunt: sed exeisdem donis intume¬
scunt: & magni p̃cęteris uideri uo¬
lunt: atq ommipotentem d̃m pro¬
uocare: & de eius doms int̾ ꝓximoᷤᷤ¬

Expanded text:
itaque Deus quod fieri prohibet, justum est itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vet. Ipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis int
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Ecce enĩ quidã inmontis
fauce constitutus. insidiatur itineran¬
tib: s is qui iter agit. iniqua fortasse
quedã aliquando ꝑpetrauit: eiq om¬
nipotens ds malũ suũ inp̃senti uita
interire ꝑmittit. Qđ gͦ p̃do iniustȩ
appetiit: hoc. equissimus iudex iu¬
stȩ fieri ꝑmisit: ut et ille reciperet
qđ imustȩ fecerat᷑ & iste grauius qͣn¬
doq feratur. ꝑcuius nequissimam
uoluntatem. culpã om̃ps d̾s in alte¬
rum iustȩ uindicauit. Ille purgat᷑.
qui opprimitur: isti reatꝰ augetur.
qui opprimit: ut uel de ꝓfundoneqͥ¬
ciȩ quandoq adpenitentiã redeat:
uel ñ reuertens. tanto grauius ȩc̃na
dampnatione feriatur: quanto cu
ẽ insua iniquitate toleratus. Cum
illo misch̾ter agitur. ut peccatũ fini¬
at: cum isto. dstrictȩ: ut multiplicet:
nͥ adpenitentiã recuriat. In illo ma.¬
la purgantur. dum uim sustinet: in
isto cumulantur. dum facit. Omp̃s

Expanded text:
riatur. Ecce enim quidam in montis riatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita interire permittit. Quod ergo praedo injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste fecerat: et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
despicere dhiuitias. cũ habet: difficile
uͦẽ. eas cum ñ habet. uiles estimare.
Inde patent̃ ostendit̃. quantus con¬
temptus terrenarũ rerũ in beati iob
cogitatone fuent: qͥ tunc dic̃ nulla
eẽ quȩ habundant repbis: qͣndo om¬
nia amisit. Ait gͦ. Habundant tab¬
cłm: quia plerumq mali eo magis
contra dm suꝑbiunt. quo ab eius las¬
gitate & contra mertum ditantus.
et qui ꝓuocari bonis admeliora debu
tur: dum ꝓtinus additur: cum ipse
dedit omĩa inmanib eoꝵ. Si enim
p̃dones sunt: uolenter abstulerunt.
& dubiũ non ẽ.: quia uiolentoꝵs ñ sit
adiutor ds. Quomͦ gͥ ipse dat qd̃
hi qui p̃dones sunt. nequit̃ tollunt:
S sciendum ẽ quia aliud ẽ. qđ om̃i¬
potens d̾s miscđiter tribuit: aliud.
qd̃ iratus habere sinit. Nã qđ ꝑuerse
simus fieri non nͥ iustȩ ꝑmittit: ut
et is qui rape finitur. cecatus mente
culpam augeat: &is qui rapinam
patitur. iã meiusdẽ rapine dãpno.
ꝓalia qͣm ante ꝑpetrauit culpa. fe¬

Expanded text:
ere, cum habet; difficile vero est eas, cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur quantus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, 367 quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabDeum, quia plerumque mali eo magis contra Deum sugitate, et contra meritum, ditantur, et qui provocari bonis ad meliora debuetur, dum protinus additur, Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter tollunt? Sed sciendum est, quia aliud est quod omnipotens Deus misericorditer tribuit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quod praedsimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, fe
Abbreviated transcription (Latin):
fecent: Ac si aꝑtȩ dieat. Siue sensu
cardiores. seu sublimia sapientes. si¬
ue terrenis actib deditos. seu hus
mundi occupatos inquisitionibus
requiras: cunct̾a hȩc ereatorẽ omni¬
um dm̃ fatentur: & de potestate eiꝰ
concorditer sentiunt: quamuis sub
ea ñ concorditer uiuant. Qđ enum
iustus quisq etiã unendo loquit̃
hoc iniustus plerumq de do ul so¬
la uoce compellitur faten. fitq ut
mali. auctori omnium cui opib
resistunt. atcesta tione famulentur
quia quẽ impugnare morib ausi
sunt: creatorẽ omnium negare ñ
possunt. Qđ tamen intelligi iuusa
solam spẽm littere utiliter potest.
quia om̃is respecta creatura. quali
dat uocem atcestationis ꝓpniȩ ipsa
qͣm habet spẽm suã. Iumenta uel uo¬
latilia. tenram. uel pisces requmimus
dum consideramus. Que nobis con¬
conditer respondent qł cuncta dĩs
fecerit: quia dũ nrĩs oculis suas sp̃es
ingerunt: se asemetipsis non esse te¬
stantur. So ipso enĩ qͦ creatura sunt:

Expanded text:
cant. --Ac si aperte dicat: Sive sensu tardiores, seu sublimia sapientes, sive terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer vivant. Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
entes: Unde & piimo homini cele¬
stia deserenti: dictum ẽ. Terra es &
interrã ibis. Qutid ꝑpisces maris ñ
cunosos huius scli debemus ac¬
cir: de quib psalmista ait pise¬
maris qui ꝑambulant semitas ma¬
ris: qui inmagnis rerũ inquisitio¬
nib qͣsi in abditis fluctib latent:
Quid autem cuncta hȩc inquisita
doceant: a cliungit. dicens. Quis¬

Expanded text:
entes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est, Terra es, et in terram ibis . Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? De quibus Psalmista ait: Pismaris, qui perambulant semitas maris . Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm inuento positã aquȩ suꝑficiẽ
cernimꝰ: Nunc nanq illud aura
nunc aura inuidiȩ: nũc. aura fal¬
iaciȩ ꝑtrahit. Suꝑ faciem gͦ aque
leuis ẽ. is: quẽ cum quilibet erro¬
ris uentus inuenerit impellit. Uñ.
ne illos ut rotã: & sic̃ stipulã. ante
faciem uenti. Ut rota quippe. po¬
nuntur iniqui: qui icircuitu la¬
boris missi: dũ ea quȩ ante sunt.
negligunt: et ea quȩ deserenda ft̃
sequuntur: exposteriorib eleuan¬
tur: & manteriorib cadunt. Qui
rectȩ qͦ stipulȩ ante faciẽ uenti
parantur: qͥa irruente aura temp¬
tationis. dũ nulla subnixi sunt ra¬
dione grauitatis:eleuantur. ut cor¬
ruant. Et sepe eo se aliciuius meriti
existere existimant: qͦ eos malta fla¬
tus erroris portat. Sequit᷑. Male¬

Expanded text:
quam in vento positam aquae superficiem quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde ne illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
lux uͦ nr̃a. patria eterna ẽ: inqua.
dũ uultus aspicimus: corda niã¬
innob̃ uicissim uidemꝰ. Iniqui autẽ
qͥa uitã p̃sentem ita diligunt. atq
hanc exilii tempore complectunt᷑
ac si iam inpatria regnent: rectȩ
cłr: sic intenebris qͣsi inluce ambu¬
lant: qͥa sic inp̃senti cecitate letis̃.:
ac si iam eternȩ patriȩ luce ꝑfruan¬
tur. Sequitur. Leuis ẽ suꝑ faciẽ
aquȩ. Aplurali numero. adsingu¬
larem redit: quia plerũq unꝰ mala
inchoat: & imitando multi subse¬
cͣunt᷑. S eius principalit̃ culpaẽ:
qui ꝑuersis sequentib exempla
p̃buit iniquitatis. Unde. & ad illũ
redit crebro sẽtentia: qͥ auctor ex¬
stitit inculpa. Aque autẽ suꝑfici¬
es. huc illueq aura impellitur:
& nulla stabilitate solida. passim
mouetur. Iniqui gͥmens. plus qͣm
hanc aura temptationis attigent:
sine tarchtate alicur retractatio¬
nis trahit. Si enim eor fluxum
cuiuslibet ꝑũsi cogitam̃: qͥd aliud

Expanded text:
lux vero nostra patria aeterna est, in qua lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce tur: VERS. 18. Levis est super faciem aquae. - A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur: sed ejus principaliter culpa est, qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia, qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata movetur. Iniqui igitur mens plus quam hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
luce irradians inp̃sentis uitȩ hono¬
rib sublimatur: eo ante ꝑu̾soꝵs ocu¬
los. tenebre mortis fiunt: qͥa quȩ ꝓ¬
u̾sȩ se egisse meminerunt: corrigi ꝑ-¬
timescunt. Semꝑ nanq desicłant.
insuis prauitatib relaxari: incorrec¬
tȩ uiuere: & de culpa. gauchum ha¬
bere. Quoꝵ ipsa letalis leticia con¬
uenienter exprimitur:cũ ꝓtinus
subinfertur. Et sic intenebris: q̃¬
mente gaudent infacinorib: ꝑ
culpã suã cotidie adsuppliciũ tra¬
huntur: & seciii sunt. Unde. & ꝑ
salomonẽ citur. Sunt impii. qͥ
ita securi sunt: qͣsi iustoꝵ fact̾a ha¬
beant. De quib rursum scriptũ ẽ
Qui lecantur. cũ male fecerint: & ex¬
ultant in reb pessimis. Sic itaq
intenebris. quasi inluce ambulañ:
qͥa ita gaudent in nocte peccati:
ac si eos lux iusticiȩ circumfundat.
uel certȩ. quia tenebre. p̃sentẽ uitã¬
ñ inconuenienter exprimunt. in
qua alienȩ conscientiȩ ñuident᷑:

Expanded text:
luce irradians in praesenti vita honoluce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur: CAPUT mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundat. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur;
Abbreviated transcription (Latin):
pessima collocutione corrumpunt.
S plerumq contingit. ut dũ bonos
quosq indeiectione conspiciunt:
subito occulta dispensatione diui-¬
na. iustus quispiam qͥ uidebat᷑ opp̃s¬
sus. aliqua scłi potestate fulciat᷑: eiq
ꝓsꝑitas uitȩ p̾sentis arrideat: quem
prius adusitatis tenebrȩ p̃mebant.
Quã nimirũ ꝓsꝑitatem illius. cũ ꝑu̾si
conspiciunt: sic̃ p̃dictum ẽ. ꝑturban¬
tur. Mor enĩ adcorda sua redeunt:
ante mentis ocłos reuocant. quicqͥd
se ꝑuersȩ egysse meminerunt. Uindi¬
cari inse om̃e uiciũ formidant: &
unde ille lucet. qͥ potestatẽ suscepit:
inde ꝑuersus quisq qͥ corrigi metuit:
intristicia tenebrescit. Bene gͦ dr: si
subito apparuerit aurora: arbitran¬
tur umbrã morts. Aurora quippe.
mens iust ẽ: quȩ peccati sui tenebͣs
deserens: adlucẽ iam erumpit eter¬
ista quȩ ꝓgredit᷑. qͣsi aurora consur¬
gens: Quo gͥiustus quisq iusticiȩ

Expanded text:
pessima collocutione corrumpunt. pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortmens justi est, quae peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeterista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quo igitur justus quisque justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
sa loqui minimȩ audebant.Quos.
mox ut in aduersitate uiderint. ex¬
surgunt: & ñn expeccati merito ta¬
lia illos ꝑpet asserunt: qͥa solã p̃sen¬
ts uitȩ głam diligentes. flagellum
dampnationis credunt. Intenebris gͦ
domos ꝑfodiunt: qͥa bonoꝵ mentes.
exipsa eoꝵ corrumꝑe adu̾sitate
moliuntur. Bene autẽ drͥ sic̃ indhie
condicerant sibi: qͥa cũ iustos con¬
spicerent ꝓsꝑitatis luce claruisse: qm̃
loqui ñpoterant: admaligna solũ¬
modo contra eos consilia uacabat.
Siue autem heretci seu ꝑuersi qui li¬
bet cum iustos indeiectione conspi¬
ciunt: gaudent: cũ uͦ eos adagende
potestatis uiderint culmen erumꝑe:
pturbantur metuunt aflictionib¬
tabescunt. Unde. & subdit᷑. Si subi¬
biam morts. Iniqui. semꝑ afflict̾ionẽ
fidelium expect̾ant: eosq intribulati¬
one uidere desidant. Et intenebris do¬
mos ꝑfodiunt: dũ cor innocendum.
s tam̃ infirmoꝵ. deiectionis tempore.

Expanded text:
sa loqui minime audebant. Quos sa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant.Sive autem haeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibtabescunt. Unde et subditubantur. --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
nosci nequeat: cũ uitã suã. uł maliˢ
actib. uł ꝑfidiȩ errore confundit.S
talis quisq cum ꝓsꝑitate uitȩ p̃sen¬
tis iustos fulciri conspicit: eis ꝑtisa
suadere minimȩ p̃sumit. Si qua uͦ
illos ꝓcella aduersitatis inuenerit.
adusa ꝓtinus pestiferȩ suasionis
erumpit. Unde. & subdit᷑. Perfodit¬
intenebris domũ sic̃ indie condire¬
rant sibi: & ignorauerunt lucem.
&d nanq hoc loco. domoꝵ nomine.
nͥ conscientiȩ designantur:. inqͥb
habitam̃. cum tractando qͥd agimꝰ:
Unde cuidã sanato dr. uade indomũ
tuam adtuos: & annuntia illis. qͣnta
tͥ dñs fecerit: idest apeccati iã uitio
securus adconscientiã reuertere: &
inuocem p̃dicationis excitare. Iusti¬
itaq cũ inp̃senti scło. die ꝓspitatis
clarescunt: eis erroꝵ magistri.ꝑu¬
sa suade mecuunt: s consilia exqͥ¬
runt: deiectionẽ ꝓspitatis eoꝵ sum¬
moꝑe p̃stolantur: ut madu̾sitatis
tenebris. eoꝵ mentes suadendo ꝑ¬

Expanded text:
am suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditin tenebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine,  conscientiae designantur, in quibus habitamus, cum tractando quid agimus. Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit . Id est, peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. itaque cum in praesenti saeculo diei prosperitates clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris, eorum mentes suadendo
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionib scriptũ ẽ. Ne trans¬
grediaris t̾minos antiqͦs: qͦs posue¬
runt patres tui. Qui. greges diripi¬
unt. & pascunt: quia imꝑitos qͦsq.
ꝑuersis adse ꝑsuasionib trahunt:
& doctrinis pestiferis. adinterfici
nomine. imꝑiti popłi designentur:
sponsi uerba testantur: qͥsponsam
suã alloquit᷑ dicens. Nisi cognoue¬
ris te opulchra int̾ mulieres: egrede:
& abi post uestigia gregum: idest
nͥ honorem tuũ quo adsimilitu¬
dinẽ di es condita. bene uiuendo
cognou̾s: a conspectu meȩ contẽ¬
plationis egredere: & imꝑitorum

Expanded text:
constitutionibus scriptum est: Ne transconstitutionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficienomine imperiti populi designentur, sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum
Abbreviated transcription (Latin):
gum eẽ. S hec. de et̾nitatis dieb lo¬
quentes: conamur magis uidẽ ali¬
qͥd qͣm uidemꝰ. Dicat᷑ gͥ rectȩ: qͥ autẽ
nouerunt eum. ignorant dies illiꝰ
quia et si iam dm ꝑfidem nouimꝰ:
qualiter tamen eius ȩternitas sine
preterito ante scła. sine futuro post
scła. sine mora. longa. sine prestola¬
tione ꝑ petua ñ uidem̃. Beat̃ itaꝙ
iob. scẽ ȩccł̃iȩ tẏpum tenens: qͥ sub
magnȩ se scientie freno mod̾at᷑.
ne plus sapiat quã oportet saꝑe:
& dies di ñ posse comp̃hendi testi¬
ficans: adheregcoꝵ mox suꝑbi¬
am. aspectum mentis reducit:
qui alta saꝑe appetunt: et qdđ cape
utcumq ñ possunt: ꝑfectȩ se scire
gloriantur. Nam sequitur. Alii
greges. & pauerunt eos. Quos. alioꝵ
nomine. nͥ heieticos designat: qui.
ascẽ eccłiȩ gremio extranei existir:
Ipsi enim terminos transferunt:
qͥa constitugones patrũ p̃uarican¬
do tͣnscendunt. De quib nimirum¬

Expanded text:
gum esse. Sed haec de aeternitatis diebus logum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire gloriantur. Nam sequitur: CAPUTgreges, et paverunnomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transcendunt, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
longinquitate. cũ quisq ocłos m̃ts
reducit retro ꝑmemoriã tendit an¬
te pexpectationẽ: qͣsi spacium tẽ¬
poris dilatat inmente. Omq au¬
dit eternitatem di. humano more.
intendenti animo.longe uitȩ spa¬
cia ꝓponit: in quib metiatur sẽp.
& quid abiit retro. qđ retineatur in
memoria: & qͥd ante restat: qđ expec¬
nec dum cognouimus. Ibi quippe
ẽ. qđ nec initio incipitur. nec fine ter¬
minatur: ubi neq expectatur qđ ue¬
niat. neq ꝑcurrit qđ debeat recorda
si nos et angłie cũ micio uid̾̃e incipi¬
mus: ẽẽ tam̃ hoc sine mitio uidemꝰ:
ubi semꝑ sic sine fine eẽ ẽ ut nunqͣm¬
se animus tendat ad sequentia: ac
si multiplicentur quȩ sunt. et longa
humano mͦ sp̃s hominib ẽ locut᷑.
ut ibi adhuc diceret: ubi expecta
habet. quȩ semꝑ ẽẽ habet: inqͣ nul¬
la pars suȩ longitudinis p̃terit ut
pars alia succedat: s totũ simul ẽt

Expanded text:
longinquitate cum quisque mentis oculos longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspecnecdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordarsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur universa quae sunt et longa humano modo Spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret ubi exspectathabet quae semper esse habet. In qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat. Sed totum simul esse
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a comp̃hensibilit̃ conspic̃ noᷤᷤ au¬
tem. ea quȩ ersunt: comp̃hendere
nullatenus ualemꝰ. Scũ natura dei
simplex sit. mirandũ ualde cur dr̃qͥ
Neq enim aliud ipse: atq aliud dies
illus sunt. Ds̃ nanq hoc ẽ. qđ habet
Etttnitatem qiuppe habet. ħipse ẽ
ȩternitas sua. Lucem habet: s lur sua.
ipse ẽ Claritatem habet: s ipse ẽ cla¬
ritas sua. Non ẽ gͦ ineo aliud. ẽẽ: &
aliud. habere. Quid ẽ itaq dicere. qͥ
nouerunt eum. ignorant dies illius:
nͥ qͥa et cognoscunt eũ. et adhuc ne¬
sciunt: Nã. et qͥ eum iã fide tenent:
adhuc ꝑspeciem ignorant. & cum
ipses sit eternitas. quẽ ueracit̃ ered¬
mus: qualiter tam̃ sit ipsa eiꝰ et̃ni¬
tas ignoram̃. In hoc nanq qđ de di¬
uinȩ natiux potentia aucdmꝰ: ea ñ¬
nunq̃m cogitare consueuimꝰ. quȩ
pexpientiã scimꝰ. Om̃e enĩ qđ cepit
et desinit initio et fine concludit
Qđ si mora aliqͣntula differt᷑ ut fini¬
atur: longum dr. Inqua uidelicet

Expanded text:
hensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed cum natura Deus simplex sit, mirandum valde est cur diNeque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet, Aeternitatem quippe habet, sed aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignorame naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam uiros accipimus: qͥb ꝓ pri
qͥ denullo suo oꝑe confidunt: ad
sc̃orum mr̃m ꝓtectionẽ currunt:
atq adsacra eoꝵ corꝑa. fletib insi¬
stunt: ꝓmeren se ueniã eis interce¬
ddentib dep̃cantur. Quid gͦ isti in
hac humilitate faciunt: nͥ qͥa bo¬
nȩ actionis uelamen ñ habent. la¬
pides amplexantur: Sequituꝵ.¬

Expanded text:
Ecclesiam viros accipimus. Quibus per Ecclesiam viros accipimus. Quibus per qui de nullo opere suo confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam eis intercedentibus deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑimentũ infrigore: ut uidelicet so¬
lum culpȩ frigus interimat: qͦs. calor
alterius oꝑis. exparte aliqua tegebat.
tum. oꝑatio designari. & sunt pleriq
qui adhuc ꝑuersis desidiis estuañ:
sibi oꝑib repugnant: & bonis acti¬
bus tegunt. hoc qd sinstrum sibi re¬
sultare ꝑtemptationẽ sentiunt. hi
itaq unde mala desiderant: inde al¬
gent:unde autem bona opantur
inde uestiti sunt. Cũ uͦ heretiei. ꝑti¬
sis allegationib. recte fidei eis oꝑa
subtrahunt: qͥd agunt. nͥ ut hii qͥ
adhuc desidiorum carnaliũ frigo¬
ra sentunt sine bonoꝵ actuũ uesti¬
itaq ymbres montiũ rigant: quia
scõꝵ patrũ fluenta satiant. Velam̃
autẽut iãp̃diximꝰ. boni oꝑis tegmen
accipimꝰ: qͦ quisq tegitur: ut ante om¬
mpotentis ocłos di prauitatis enis
feditas oꝑiatur. Unde. scriptũ ẽ. Bea¬
ti. quoꝵ remisse sunt iniquitates:
lapidũ nomine nͥ fortes intra scãm

Expanded text:
operimentum in frigore, ut videlicet sooperimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alterius operis ex parte aliqua tegebat. ntum operatio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum vestiitaque imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: « Beati quorum remissae sunlapidum, nisi fortes intra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
nes indumenta tollentes: qͥb ñ ẽ.
opimentũ infrigore. Sic̃ uestim̃ta.
corpꝰ. sic bona oꝑa. ꝓtegunt animã.
Unde. cuidã dr. Beat̾ qui uigilat: et cu¬
stodit uestim̃ta sua. ne nudus ambu¬
let. heretici itaq cũ in quorundã men¬
tib. bona oꝑa destruunt: nimirum
uelamina indumentoꝵ tollunt. Be¬
ne autẽ dr: quib ñ ẽ oꝑimentũ infri¬
gore.Oꝑimentũ quippe. adiusticiã
ptinet: frigus adculpã. & sunt non¬
nulli. qui inquib dã reb peccata fa¬
ciunt: inquib dã uͦ recta oꝑa secͣunt᷑.
Qui gͦ exaliis actib delinquit. atq ex
aliis. iusticiã ꝑagit: quidiste. nͥ infri¬
gore uestitur: Alget. et tegit᷑: qͥa ex
alio oꝑe feruesit adiusticiã: atq ex
alio srigescit adculpã. S cũ heretici.
bona oꝑa talib subtrahunt: agunt.
ne infrigore habeant qͦ uestiantur.
Recte gͦ dr: nudos dimittunt homi¬
nes. indumenta tollentes. quib ñ ẽ.

Expanded text:
nes indumenta tollentes, quibus non est nes indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentone autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est
Abbreviated transcription (Latin):
uinddemiant. Potest agri nomine.
scriptiue sacrȩ latitudo signan:
qͣm. heretici ñ suã demetunt: quia
exea sententias longe asuis sensib
diuersas. tollunt. Quȩ. uineȩ qͦq
appellatione ex primitur: quȩ ꝑ
ueritatis sententias. botros uirtũ¬
cutum ꝓfert. Cuius uineȩ dñm. id
est scripture sacre conditorẽ. qͣsi
ui opprimunt: qͥa eius sensum.
in uerba sacri eloquii inflectere
uiolenter conantur. Qui dicit.
Seriuire me fecisti inpeccatis tuis.:
p̃buist mͥ laborem. in inquitati¬
bus tuis. & eandem uineã uinde¬
miant: quia exea sententiarum
botros. ꝓsuȩ intelligentiȩ intentione
coaceruant. Potest agri uł uinee no¬
mine: uniu̾sa ȩccłia signari. Qm. ꝑ¬
uersi p̃dicatores demetunt: & auc¬
torem erꝰ:mmenbris suis opprimen¬
do uindemiant:quia creatoris nr̃i
grãm ꝑsequentes.dũ quosdã de
illa qui recti uidebantur. rapiunt:
qͥd aliud qͣm spicas uel botros ani¬
marum tollunt: De quib adhuc
subditur. Nudos dimittunt homi¬

Expanded text:
haeretici. --Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia per veritatis sententias botros virtutum profert. Cujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti viquid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt. Sequitur: VERS. 7. Nudos dimittunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
nec moueri: s intantũ subsistunt.
inqͣntũ ut ẽẽ debeant. acceꝑunt: in.¬
tantũ mouent᷑. inqͣntũ. occulto in¬
stinctu disponunt᷑. Eece enĩ pecca¬
tor flagellandus ẽ dereb humaniͤ
arescit meius laboribz terra: conci¬
tit̃ meius naufragiis mare. ignescti
mey sudorib aer: obtenebrescit
cont᷑ eum mnundationib cȩlum:
mardescunt mner oppressionib ho¬
mines: mouent᷑ mer adu̾sitate &
angłicȩ iurtutes. Nunqͥd nã hec qͦ
manimata:uł que uiuentia dixi¬
mus. suis instinctionib & ñ magiꝰ
chuinis impulsionib agitant᷑: Qc¬
quid ẽ itaq qđ exterꝰ seuit: ꝑ hoc
ille intuendus est qͥ hoc interiꝰ di¬
sponit. In omĩ gͥ causa. solus ipse

Expanded text:
nec moveri; sed intantum subsistunt, nec moveri; sed intantum subsistunt, inquantum ut esse debeant acceperunt: intantum moventur, inquantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in laboribus ejus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquid nam hic quae inanimata, vel quae viventia diximus, suis instinctionibus, et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est qui hoc interius disponit. In omni igitur causa, solus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ra.aer & maria: cuncta uolatilia.
ut quadrupedia. atq rẽpentia: &
certe scriptum ẽ: creauit. ut essent
omĩa. Cũ gͦ inrerũ natura tã mul¬
ta sint:cur beati uiri uoce nunc dr:
ipse enim solus ẽ:S aliud ẽ eẽ: ali¬
ud. principaliter eẽ: aliud mutabi¬
liter᷑ atq aliud. inmutabilit̃ eẽ St̃
enim hec omnia:. s principaliter
ñ sunt: quia insemecipsis mini¬
mȩ subsistunt: & nͥ gub̃nantis ma¬
nu teneãtur: eẽ nequaqͣm possun.
Cuncta nanq in illo subsistunt: aqͦ
creata sunt. Nec enĩ ea quȩ uiuuñ.
sibimetipsis uitã tribũunt: nec
ea quȩ mouentur & ñuiuunt. suis
nutib admotũ ducunt᷑. Sed ille
cuncta mouet. qͥ quȩdã uiuificat:
quedã uͦ ñ uiuificata. in extremam¬
eẽ essentiã mux orchnans seruat.
Cuncta quippe ex nichilo facta st̃:
eoꝵq essentia rursum ad nichilũ
tenderet nͥ ea auct̾or omiũ regiminis
manu retineret. Omĩa itaq quȩ cre¬
ata sunt. ꝑse nec subsistere p̃ualeñ.

Expanded text:
ra, aer et maria, cuncta volatilia et quadrupedia atque serpentia? Et certe scriptum est: « Creavit ut essent omnia . » Cum ergo in rerum creatura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur, ipse enim solus est? Sed aliud est esse, aliud principaliter esse, aliud mutabiliter atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt: quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitam tribuunt, neque ea quae moventur, et non vivunt suis nutibus, ad motum ducuntur: sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata, in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret. Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent,
Abbreviated transcription (Latin):
citiꝰ cognoscitur. qͥa cum illicite
caro concupiscitur: tabes desidãt᷑
Bene gͦ de lururiosi m̃te dicitur:.
dulcedo illius uermis: quia is.
qui indesiderio carnalis corrupti¬
onis exestuat: ad fetorẽ putredinis
anhelat. hȩc sicut inhuy partis ter¬
ciȩ initio ꝓmisisse me memini. sub
breuitate transcurri: ut ea quȩ in
hoc oꝑe sequuntur. quia magna
obscuritate implicata sunt: opitu¬

Expanded text:
citius cognoscitur quia cum illicite citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mis ẽ: quia inde delectabilit̃ pasci¬
tur: unde ꝑ inquietudinẽ incessan¬
ter agitatur. Potest qͦ aꝑtius. uer¬
mis nomine. caro signari: unde
& suꝑius dr. Homo putredo: & fi¬
lius hominis. uermis. Luxuriosi¬
gͥ cuius libet. atq carnis uolupta¬
tib dedit. qͣnta sit cecitas demon¬
stratur: cũ dicitur: dulcedo illius:
uermis. Quid nanq caro: nͥ putre¬
do ac uermis ẽ: Et quisqͥs carnali¬
bus desidiis anhelat: qͥd aliud qͣm
uermen amat: Quȩ enim sit carniᷤ
substantia: testantur sepulchra. Os
parentũ. qͥs amicoꝵ fideliũ. qͣmli¬
bet dilect sui tangere scaturientẽ
uermib carnem potest: Caro itaq
cuiii concupiscitur. Pensetur qͥd sit exa¬
nimis: & intelligitur qͥd amatur.
Nil quippe sic adedomandũ desi¬
derioꝵ carnalium appeqtũ ualet:
qͣm ut unusquisq hoc qđ uiuum
diligit. qͣle sit mortuũ. penset. Con¬
siderata et enĩ corruptione carnali:

Expanded text:
mis est, quia inde delectabiliter pascimis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis igitur quilibet, et carnis voluptatibus deditus, quanta sit caecitas, demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? quid enim sit carnis subtantia testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium quamlibet dilecti sui tangere scaturientem vermibus carnem potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur qnimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali,
Abbreviated transcription (Latin):
uiscatur eius. miscłia. Omĩpotentiꝰ
di misccłia. obliuisci er dr: qui om̃i¬
potentis c̃ iusticiȩ fuerit oblitus
quia quisqͥs eum nc̃ iustũ ñtimei ͥ
post. inuenire ñualet misericordẽ
Quȩ nimirũ sententia. ñ solũ ei inten¬
ditur: qui uerȩ fidei p̃dicamenta
descrit̾ s etiã qͥ infide recta positis.
carnaliter uiuit: quia ultio ȩternȩ
animaduersionis ñ euachtur. utrũ
infide. aninoꝑe peccetur. Nam &e si
dampnationis dispar ẽ qualitas:
culpȩ tam̃ quȩ nequaqͣm ꝑpeni¬
tentiã tergitur. nulla ablutionis
suppetit facultas. Sequit᷑. Dulce¬
petit mundo ꝓsꝑari:ceteros exce¬
dere: reb ethonorib tumere: huic
nimirũ. cura scłaris indelectatione
ẽ: quies. in labore. Ualde etenĩ fat¬
gatur: si desit cura scłi qua fatige¬
tur. Quia autẽ naturȩ ẽ uermiũ.
momentis singłis incessanter mo¬
ueri: ñ inmerito signat᷑ nomine
uermiũ. inquietudo cogitationũ.
Puersȩ itaq mentis dulcedo. uer¬

Expanded text:
iscatur ejus misericordia. - Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, post haec invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur. Cpetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo ver
Abbreviated transcription (Latin):
sa redit: qͥa & plibtatem arbitrii. in
culpam corruit: & tamen hanc a
sius motib. conditoris gra coadã
nolentẽq constrixit. Post foueã ilaq
caueam patitur: quȩ erepta exȩt̾no
supplicio. aprauȩ libertatis motib.
subcelestis artificis dispensatione n
ꝑcibum sibi mortem intulitꝰ & reduc¬
tus adueniam. subdisciplina melius
clausus uiuit. Quasi leena gͦ ꝓpt̃ suꝑ¬
biam captus ẽ: quia inde nunc eum
disciplina suȩ correptionis deprimit
unde. tͣnsgressionẽ p̃cepti non timens.
audacter in foueã. saltũ dedit. S si pa¬

Expanded text:
sa redit, quia et per libertatem arbitrii in sa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione reper cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
piores partes circums epta uectib re¬
dit. Sic sic nimirũ humana mens
capta ẽ: quȩ inlibertate arbitrii con¬
dita. dũ nutrire desidia carnis appe¬
tit: q̃si leena catulis escã quesiuit:
atq in deceptionis suȩ foueã cecidit᷑
quȩ suadente hoste. adcibũ ꝓhibi¬
tum. manũ tetendit. S infouea. ꝓ¬
tinus caueam inuenit: qͥa sponte
admortem ueniens: corruptionis
suȩ mox carcerẽ ꝑtulit: atq ad
auras lib̾a. gia interueniente redii¬
citur: S cũ multa agere conatur.
& ñualet: eiusdem corruptionis
suȩ obstaculis. qͣsi caueȩ uectibus.
ligatur. Iam quidẽ eã in qͣm cecid̾at
dampnationis foueam. euasit: qͥa
secuturȩ mortis suppliciũ. manu re¬
demptionis adiuta. adueniã rede¬
undo supauit. Seatamen coarta¬
ta. caueam tolerat: qͥa suꝑnȩ quoq
disciplinȩ nexib cingitur: ne. pcarmᷤ
desideria uagetur. Quȩ gͦ sponte sua
in foueã ceciit: ad auras. lib̾a s clau¬

Expanded text:
periores partes circumsepta vectibus reperiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clau
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃e ꝑmittit impugnationib
concut:. ne mens nr̃a. insuꝑbiã audeat.
p̃sumptione suȩ securtatis eleuari:
ut dum pulsata trepidat: insolo auc¬
toris adiutorio. spei pedem robustiꝰ
figat. Unde & adhuc aptȩ subiungit᷑¬
inhianter infoueam captionis ruit
Sicut enim exquibdam regionib fer¬
tur: fit ineius itinere fouea. inquam.
pecus deponitur: ut illuc. se eius ap¬
petitu ꝓicere leena ꝓuocet᷑. Quȩ an¬
gusta simul & alta p̃paratur: ut in
eam ruere ambiendo ualeat: s hanc
saliendo nullomͦ euadat. Alia quoq
fouea que pnori cohereat effoditur.
quȩ tam̃ ei inqua pecus g̃ extremȩ par¬
tis aꝑtione comungit᷑. Inqua nimi¬
rum. cauea ponitur: ut leena corru¬
ens. qͥa desuꝑ t̾rorib urgetur: cũ qͣss
in secretiori parte fouee occultare se
appetii: caueam uolens intret. Quꝰ
iam seuicia nequaquã ꝑtimescitur:
quia clausa incauea leuatur. Quȩ
eñ sua sponte infoucã corruit: ad su¬

Expanded text:
nis nostrae permittit impugnationibus nis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungituinhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad su
Abbreviated transcription (Latin):
quisq. dolorib transitoriȩ aduersi¬
iatis expiatur. Impus. caput leuat:¬
sed elatus. euadere ue qđ sequitur.
ñ ualet: iustus. labore sui certaminis
afflictus. caput leuare non sinitur:
s pressus. aꝑpetua afflictione libe¬
iatur. Ille se inuoluptatib engit̾ s
suppliciis sequentib mergit: iste. se
indolore deprimit: secltamen apon¬
dere eternȩ animadũsionis abscon¬
lit. C onsidert gͣ uir sc̃s. qđ aut
renitens homo uiciis. p̃senti labore
afficitur: aut succumbens ꝓpetuȩ
afflict̃ioni mancipatur: & dicat. Et
si impius fuero. ue mͥ ẽ: & si iustus:
ñ leuabo caput: saturatus afflict̾io¬
ne & misena. Ac si aꝑtȩ deplorẽt: qi¬
cens. Aut substratus carnis desidĩis.
supplicio ȩterno subitior: aut repu¬
gnans ulicitis motib. pęna p̃senti
crucior: qͥa alabore certaminis liber
ñ sum. S suꝑna dispensatio. iccuro
nos tota sͥ intentione seruientes. car¬

Expanded text:
quisque doloribus transitoriae adversiquisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput lesed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes car