comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt locutio. uultꝰ. mot̾. ꝑ corpus suum etherei
dii sentiunt. ⁊ inde colligunt qͥd & iã demonesnun¬
cient: possunt ⁊ m̃daciis demonum decipi. Porr
si deorum diuinitas a demonib non potest falli:¬
ab eadem diuinitate qd̾ agimus ñ pot̾ ignorari.
ellem autem istimͥ dicerent. utrum diis demones
nuntiauerint de criminib deoꝵ poctica platomi
displicere figmenta. et sibi ea placere celauerint.
an utrũq occultauerint deosq ẽẽ maluerint doti̾
huiꝰ rei ignaros. anutrumq indicauerint. et reli¬
giosam erga deosplatonis prudentiam. et in deos
iniuriosam libidinem suam ansententiã qͥdẽ pla¬
tonis qua noluit deos ꝑ impiam licentiã poetarũ
falsis criminib infamari. ignotam diis ẽẽ uolue¬
rint: suam uͦ nequitiam qua ludos scenicos amant
quib illa deoꝵ dedecora celebrant᷑. ꝓdẽ ñ crubue¬
rint. ł timuerint. Horum quatuor quȩ int̾rogando

Expanded text:
sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinitate quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti dicerent, utrum dis daemones nuntiauerint de criminibus deorum poetica Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, an utrumque occultauerint deosque esse maluerint totius rei huius ignaros, an utrumque indicauerint, et religiosam erga deos Platonis prudeinjuriosam libidinem suam; an sententiam quidem Platonis, qua noluit deos per impiam licencentiam poetarum falsis criminibus infamari, ignotam diis esse voluerint, suam vero nequitiam, qua ludos scenicos amant, quibus illa deorum dedecora celebrantur, prodere non erubuerint vel timuerint. Horum quatuor, quae interrogando
Abbreviated transcription (Latin):
t̃restres hommes agerent utiq lateret. nisi demones
aerii nuntiarent: qm̃ ether longe at̾ra ẽ. altęq
suspensus. aer uͦ etheri t̃ręq contiguus. Omira¬
bilem sapientiã. Quid aliud de diis istis senti¬
unt. quos om̃s optimos uolunt. nisi eos et hu¬
mana curare. ne cultu uideant᷑ indigni.⁊ ꝓpt̃
elem̃torum distantiam humana nescire. ut cre¬
dant᷑ demones necessarii. et obhoc etiam ipsi
putent᷑ colendi. ꝑ quos dii possint. et qͥd in re¬
b humanis agatur ad discere. et uͥ op ortet ho¬
minib subuenire: Hoc si ita ẽ: diis istis bonis
magis notus ẽ demon ꝑcorpus uicinum: qͣm
homo ꝑ animũ bonum. O multum dolenda ne¬
cessitas. an potius irridenda ł detestanda ua¬
nitas. ne sit uana diuinitas. Sienim animo
ab obstaculo corporis libero animũ nr̃m uide¬
re dii possunt: non adhoc indigent demonib
nuntiis. Si autẽ amimoꝵ inditia corporalia. qualia

Expanded text:
terrestres homines agerent utique lateret, nisi daemones terrestres homines agerent utique lateret, nisi daemones aerii nuntiarent; quoniam aether longe a terra est alteque suspensus, aer uero aetheri terraeque contiguus.s o mirabilem sapientiam! Quid aliud de dis isti sentiunt, quos omnes optimos uolunt, nisi eos et humana curare, ne cultu uideantur indigni, et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos di possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet hominibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis magis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per animum bonum.s o multum dolenda necessitas, an potius inridenda uel detestanda uanitas, ne sit uana diuinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum uidere di possunt, non ad hoc indigent daemonibus nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. qualia
Abbreviated transcription (Latin):
mini. Preclara gͥ scĩtas dei: qui ñ miscet᷑ homi¬
ni supplicanti. & miscet᷑ demoni arroganti. Non
miscet᷑ homini penitenti: ⁊ miscet᷑ demoni deci¬
pienti. Nonmiscet᷑ homini confugienti ad diui¬
nitatem: et miscet᷑ demoni confingenti ditunita¬
tem. Non miscet᷑ homini petena indulgentiam:
⁊ miscet᷑ demoni suadenti nequitiam. Non mi¬
scctur homini ꝑ philosophicos libros poetas
de bene instituta ciuitate pellenti: ⁊ miscet᷑ de¬
moni apͥncipib ⁊ pontificib ciuitatis. ꝑscenicos
ludos poetarum ludibria requirenti. Non miscet᷑
homini deoꝵ crimina fingere ꝓhibent: ei misce¬
tur demoni se falsis deoꝵ criminib oblectanti.
Non miscet᷑ homini magoꝵ scelera iustis legib pu¬
nienti: et miscet᷑ demoni magicas artes docenti.
umplenti. Non miscet᷑ homini imitationẽ de¬
monis fugienti: et miscet᷑ demoni deceptionẽ
quod scilicet deos ethereos humana curantes. qͥd

Expanded text:
mini. Praeclara igitur sanctitas Dei, qui non miscetur homimini. Praeclara igitur sanctitas Dei, qui non miscetur homini supplicanti, et miscetur daemoni adroganti; non miscetur homini paenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad diuinitatem, et miscetur daemoni fingenti diuinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta ciuitate pellenti, et miscetur daemoni a principibus et pontificibus ciuitatis per scaenicos ludos poetarum ludibria requirenti; non miscetur homini deorum crimina fingere prohibenti, et miscetur daemoni se falsis deorum criminibus oblectanti; non miscetur homini magorum scelera iustis legibus punienti, et miscetur daemoni magicas artes docenti et inplenti; non miscetur homini imitationem daemonis fugienti, et miscetur daemoni deceptionem quod scilicet deos aetherios humana curantes quid
Abbreviated transcription (Latin):
quero quales p̃ces hominum diis bonis ꝑdemo¬
nes allegari putat. magicas an licitas.: Si ma¬
gicas nolunt tales. Si licitas: nolunt ꝑ tales. Si
autem peccator penitens p̃ces fundit. maxime si
aliquid magicum admisit. itane tandem illis
intercedentib accipit ueniam. quib impellen¬
tib aut fauentib se cecidisse plangit in culpã:
An et ipsi demones ut possint penicentib me¬
reri indulgentiam. pͥores agunt quod eos de¬
ceperint penitentiam: Hoc nemo unquam
de demonib dixit. Quia si ita e̾ẽt. nequaqͣm
sibi audeient diuinos honores expetere: qui¬
penitendo desiderarent ad gr̃am ueniȩ ꝑtinere. Ibi
enim est detestanda suꝑbia: bic humilitas mise
demones medios int̃ deos ⁊ homines agere: ut abho¬
minib afferant desiderata. et ab diis referant im
petrata. Quȩ nam tandem ista causa ẽ. et qͣnta
necessitas: Quia nullꝰ inquiunt ds̃ miscet᷑ ho¬

Expanded text:
quaero, quales preces hominum diis bonis per daemoquaero, quales preces hominum diis bonis per daemones allegari putat, magicas, an licitas? Si magicas, nolunt tales: si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator poenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit; itane tandem illis intercedentibus accipit veniam, quibus impellentibus aut faventibus se cecidisse plangit in culpam? An et ipsi daemones ut possint poenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, quod eos deceperint, poenitentiam? Hoc nemo unquam de daemonibus dixit: quia si ita esset, nequaquam sibi auderent divinos honores expetere, quioenitendo desiderarent ad gratiam veniae pervenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic humilitas miserdaemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus offerant despetrata. Quaenam tandem ista causa est et quanta necessitas? Quia nullus, inquiunt, Deus miscetur ho
Abbreviated transcription (Latin):
timeret: sicut martires nri cum eis ꝓcrimine obi¬
ceret᷑ xp̃iana religio. qua nouerant se fieri saluos
et głosissimos in eternum. ñ eam negando tempo¬
rales penas euadere delegerunt. s potiꝰ confiten¬
do.ꝓfitendo. p̃dicando.: ⁊ꝓhacoĩa fidelit̃ fortit᷑q
tolerando. et cum pia securitate moriendo: leges
quib ꝓhibebatur erubescere compulerunt. mu¬
tariq fecerunt. Huiꝰ autem philosophi platonici
copiosissima et discrtissima &tat oratio. qua cri¬
men artium magicarum a se alienum eẽ defen¬
dit: seq aliter non uult innocentem uideri. nisi
ca negando quȩ non possunt ab innocente com¬
mitti. At omnia miracula magor quos recte sen¬
tit eẽ dampnandos: doctrinis fuint ⁊ oꝑib
demonum. Quos uiderit cur censeat honoran¬
dos. eos necessarios asserens ꝑferendis ad deos p̃¬
cib nr̃is. quorum debemus oꝑa deuitare: si ad
dm̃ uerum preces nras uolumus ꝑuenire. Dem̃

Expanded text:
timeret; sicut martyres nostri, cum eis pro crimine obitimeret; sicut martyres nostri, cum eis pro crimine obiceretur Christiana religio, qua nouerant se fieri saluos et gloriosissimos inaeternum, non eam negando temporales poenas euadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando et cum pia securitatquibus prohibebatur, erubescere compulerunt, mutarique fecerunt. Hujus autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima exstat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse defendit, seque aliter non vult innocentem videri, nisi ea negando quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum; quos viderit cur censeat honorandos, necessarios eos asserens perferendis ad deos nostris precibus, quorum debemus opera devitare, si ad Deum verum preces nostras volumus pervenire. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ttaducere messes. eo qd hac pestifera seclerataq do¬
ddina. Fructus alieni in alias t̾ras tranffem phi¬
bentui nonne induodetim cabulis idest romanor
antiquissimis legib cicero cõmemorat et̃ conscͥptũ.
ei qui hoc fecerit supplicium constitutũ: Postremo
apulciꝰ ipse. nunquid apud xp̃ianos iudices de ma¬
gicis artib accusatꝰ est: Quas utiq sibi obiectas.
si diuinas et pias eẽ nouerat. et diuinarũ potesta¬
tum oꝑib congruas. non solum eas confiteri debu¬
it. s etiam ꝓfiteri. leges culpans potius. quibꝰ hȩc
ꝓhiberentur. et dampnanda putarent᷑. quȩ ha¬
beri miranda et ueneranda oport̾et. Ita enim uel
sententiam suam ꝑsuadet iudicib uel si illi scdm
iniquas leges saperent. eumq talia p̃dicantẽ atq
laudantem morte multarent: digna animȩ illiꝰ
demones dona rependerent. ꝓ quorum diuinis o¬
ꝑib p̃dicandis humanam uitam sibi adimi ñ

Expanded text:
traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque dotraducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibus haec prohiberentur et damnanda putarentur, quae haberi miranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiam suam persuaderet iudicibus, uel, si illi secundum iniquas leges saperent eumque talia praedicantem adque laudantem morte multarent, digna animae illius daemones dona rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam sibi adimi non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuocentia. si quid ab diis impetrare uoluerit:
ñ poterit suis meritis. nisi suis int̾uenientib ini¬
micis. Non ẽ quod ista poccica figm̃ta. et theatri¬
ca ludibria. iusti̾care conet̾. Habemus contra ista
magistrum eorum. ⁊ tantȩ aptid eos auctoritatis
platonem: si pudor humanꝰ ita de se male me¬
ret᷑. ut ñsolum diligat turpia. uerum etiã di¬
artes de quib quosdam nimis infelices ⁊ nimis
impios etiã głari libet. nonne ipsam publicam
lucem testem citabo: Cur enim tam grauiter ista
plecduntur seueritate legum. si oꝑa sunt numi¬
uum colendorum: anforte istas leges xp̃ian in¬
stituerunt: quib artes magice pununt᷑: Sed̾m
quem alium sensum nisi quohȩe maleficia generi hu¬
mano ꝑniciosa eẽ non dubium est. ait poeta claris
simus. testor cara deos & te germana tuumq: dulee
caput. magicas inuitam accingier artes: Illud etiã
quod alio loco dehis artib dicitAtq satas alio tudi

Expanded text:
et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis, nisi suis intervenientibus inimicis. Non est quod iste poetica figmenta, et theatrica ludibria justificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae apud eos auctoritatis Platonem: si pudor humanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, verum etiam diartes, de quibus quosdam nimis infelices et nimis impios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Cur enim tam graviter ista plectuntur severitate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituerunt, quibus artes magicae puniuntur? Secundum quem alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi
Abbreviated transcription (Latin):
as uenerando humilem. cui mirabilit̃ te cupias
uiuendo dissimilem. et religione colas quẽ imu¬
tari nolis. cum religionis sũma sit imitari quẽ
sentiunt hunc deculit honorem. sic eos inaere
medios inter ȩthereum cȩlum t̾ramq constitu
tonem dixisse ꝑhibent. isti ad deos ꝑferant p̃ces
hominum. et inde adhomines impetrata que
poscunt. Indignum enim putauerunt qͥ ista cre¬
diderint misceri homines diis. et deos homini¬
b. dignum autem misceri demones diis ⁊ ho¬
minib. hinc qͥ pecita allegent. inde concessa
qui apportent. Ut uidelicet homo castꝰ et ab
artiũ magicarum scelerib alienꝰ. eos patronos ad¬
hibeat. ꝑ quos illum dii exaudiant. qui hec a¬
mant quȩ ille non amando fit dignior. quẽ
faciliꝰ ⁊ libentius ex audire debeant. Amant qͥp¬
pe ill scenicas turpitudines: quas ñ amat pudi¬
citia. Amant in maleficiis magoꝵ mille nocendi
artes: quas ñ amat innocentia. Ergo ⁊ pudicicia

Expanded text:
as uenerando humilem, cui te cupias as uenerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit imitari quem sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios, inter aetherium coelum terramque constituetonem dixisse perhibent, isti ad deos perferant preces hominum, et inde ad homines impetrata quae poscunt. Indignum enim putaverunt qui ista crediderunt, misceri homines diis et deos hominibus: dignum autem misceri daemones et diis et hominibus, hinc petita qui allegent, inde concessa qui apportent: ut videlicet homo castus, et ab artium magicarum sceleribus alienus, eos patronos adhibeat, per quos illum dii exaudiant, qui haec amant, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia
Abbreviated transcription (Latin):
religionem ab ea uiciositate inqua illis sumꝰ si¬
miles liberemur: Cum enim demones qd ⁊ iste
apuleiꝰ quamuis eis plurimũ parcat. ⁊ diuinis
honorib dignos censcat. tam̃ cogit᷑ confiteri ut
ira instigentur: nob̾ uera religio p̃cipit ne na
instigemur. s ei potius resistamus. Cum demo¬
nes donis inuitentur: nobis uera religio p̃cipte
ne cuiquam donorum acceptione faueamus.
Cum demones honorib mulceant᷑: nob̾ uera
religio p̃cipit. ut talib nullomͦ moueamur.
Cum demones quorundã hominũ osores. que¬
dam uͦ amatores sint. non prudenti tranqͥllo¬
q iuditio. s animo ut appellat ipse passius.
nobis uera religio p̃cipit ut nrõs etiam diliga¬
mus inimicos. Postremo omnem motũ cordis.
et salum mentis. om̃sq turbelas ⁊ tempestates
animi. quib demones estuare atq fluctuare
asserit: nos uera religio deponere iubet. Qus
gͥ causa ẽ nͥ stulticia errorq miserabib ut ei te faci¬

Expanded text:
religionem ab ea uitiositate, in qua illis sumus sireligionem ab ea uitiositate, in qua illis sumus similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis honoribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius resistamus. Cum daemones donis inuitentur, nobis uera religio praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postremo omnem motum cordis et salum mentis omnesque turbelas et tempestates animi, quibus daemones aestuare adque fluctuare adserit, nos uera religio deponere iubet. Quae igitur causa est nisi stultitia errorque mirabilis, ut ei te faci
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ siqͥd inpecore simile apparet. non ẽ ꝑturbatio.
quia non ẽ contra rationem qua pecora carent.
Inhominib autemut sint iste ꝑturbationes: fa¬
cit boc stulticia uel miseria. Nundum enĩ sumꝰ in
eccie illa felicitate sapientiȩ beati: quȩ nob abhae
mortalitate liberatis infine ꝓmittit᷑. Deos uero
ideo dicunt istas ꝑturbationes ñ ꝑpeti: quia ñ. so¬
lum eterni uerum etiam beati sunt. Easdem qͥppe
animas rationales etiam ipsos habere ꝑhibent:
s ab om̃i labe ac peste purissimas. Quamobr̃ẽ
si ꝓpterca dii non ꝑturbantur quod animalia ft̃
beata ñ misera. et ꝓpterea pecora non ꝑturbant᷑ qd
animalia sunt. quȩ nec beata possunt ẽẽ necmi¬
sera: restat ut demones sicut homines ideo ꝑ¬
turbentur. qđ animalia sunt ñ beata s misera
Qua gͥ insipientia uel potiꝰ amentia ꝑ aliquam
religionem demonib subdimur: cum ꝑueram

Expanded text:
unt? Quoniam si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, unt? Quoniam si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos uero ideo dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia sunt beata, non misera, et propterea pecora non perturbantur, quod animalia sunt, quae nec beata possunt esse nec misera: restat ut daemones sicut homines ideo perturbentur, quod animalia sunt non beata, sed miseraur insipientia uel potius amentia per aliquam religionem daemonibus subdimur, cum per ueram
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam. felicitatem. & hȩc eos diceret habere
cum diis eterna atq communia: ꝓfecto aliqͥd di¬
ceret exoptandum. magniq pendendumtꝰ nec
eos tamen ꝓpter hȩc tanquam dm̃ colẽ deberemꝰ:
s potius ipsum aquo illos hȩc accepisse nossemꝰ.
Quantominꝰ nunc honore diuino aeria digna
st̃ animalia. ad hoc rationalia. ut misera esse
possint. adhoc passiua ut misera sint. ad hoc
eterna ut miseriam finire ñ possint: Qua
ꝓpt̾ ut omittam cetera &r hoc solum ꝑtractem.
qđ nobiscum demones dirit habere commune.
id ẽ animi passiones. si omnia quatuor elem̃ta
suis animalib plena sunt. ĩmortalib ignis ⁊ aet.
mortalib aqua ⁊ t̾ra: querocur animi demonum
passionum turbelis. et tempestatib agitent᷑. Ptur¬
batio ẽ enim quȩ grece pathos dr̃: unde illa uolu¬
it uocare animo passiua. quia uerbũ de u̾bo pathoᷤ
passio diceret᷑ motus animi contͣ rationem. Curgͦ ft̃¬

Expanded text:
sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum; nec sic eos tamen propter haec tamquam Deum colere deberemus, sed potius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam finire non possint! CA ut omittam caetera, et hoc solum pertractem, quod nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quatuor elementa suis animalibus plena sunt, immortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra; quaero cur animi daemonum passionum turbellis et tempestatibus agitentur? Perturbatio est enim, quae graece πάθος dicitur: unde illa voluit vocare animo passiva; quia verbum, de verbo πάθος, passio diceretur motus animi contra rationem. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
ethereis deos. Ac ꝑhoc. quod demones genere fẽ
animalia: ñ solum eis cũ hominib uerum etiã
cum diis pecoribq cominune ẽ. Qd mente rationa¬
lia: cum diis et hominib. Qd tempore et̃na: cũ
diis solis. Qdaĩo passiua: cũ hominib soł. Qd corꝑeaeria:
ipsi ft̃ soli. Pinde qͥ genere st̃ aĩalia ñ ẽ magnũ: qr hoc
sunt ⁊ pe cora. Qdm̃te rationalia. nonẽ supra
nos: quia sumus et nos. Quod tempore
cterna. quid boni est si ñ beata. Melior ẽ enĩ tem¬
poralis felicitas: quam misera eternitas. Qd̾ ani¬
mo passiua quomͦ supra nos ẽ. quando et nos hoc
sumus: nec ita ec̃t: nisi miseri eẽmus. Qd̾ corpo¬
re aeria. quanti estimandum ẽ cum omĩ corpori
p̃farat᷑ animȩ qualis cũq natura & ideo religio¬
nis cultus qui debetur exanimo. nequaqͣm debea¬
tur ei rei. quȩ inferior ẽ animo: Porro si int̃ illa
que demonum eẽ dicit annumeraret uirtutẽ.

Expanded text:
aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemones genere sunt aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, verum etiam cum diis pecoribusque commune est: quod mente rationalia, cum diis et hominibus; quod tempore aeterna, cum diis solis; quod animo passiva, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum; quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, quia sumus et nos; quod tempore aeterna, quid boni est, si non beata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo modo supra nos est, quando et nos hoc sumus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
e morib gͦ demonum cumidẽ platonicꝰ loque¬
ret᷑. dixit eos eisdem quib homines animi ꝑturbati¬
onib agitari. irritari iniuriis. obsequus donisq
placari. gaudẽ honorib diuersis. sacroꝵ ritibꝰ ob¬
lectari: & ineis si qͥd neglectum fuerit. cõmoueri.
Int̾ cetera etiam dicit ad eos ꝑtinere diuinationes
augurum. aruspicum. uatum. atq somnioꝵ: ab
his quoq ẽẽ miracła magoꝵ. Breuiter autẽ eos
diffiniens. ait demones eẽ genere animalia. ani
mo passiua. mente rationalia. corpore aeria:
quȩ nobis. quatum ꝓpͥum. quintum eoscũ diis
hab̾e commune. S udeo trium suꝑioꝵ quȩ no¬
biscũ hñt : duo eciam cum diis habere. Anima¬
lia quippe dicit eẽ et deos. quȩ sua cuiq clem̃ta di¬
stribuens. interrestrib animalib nos posuit. cũ
ceteris quȩ intra uiuunt et sentiunt: in aquati¬
lib pisces et alia natatilia. in aeriis demones: in

Expanded text:
e moribus ergo daemonum cum idem Platonicus loquee moribus ergo daemonum cum idem Platonicus loqueretur, dixit eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones esse genere amo passiva, mente rationabilia, corpore aeria, quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum diis habere commune . Sed video trium superiorum quae nobiscum habent, duo etiam cum diis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, qui sua cuique elementa distribuens, in terrestribus animalibus nos posuit cum caeteris quae in terra vivunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in acriis daemones, in
Abbreviated transcription (Latin):
mones quamuis magis aerii sint terrestribꝰ no¬
bis non ideo meliores sint. quia ẽ aer quam tr̃a su¬
ꝑior: s ideo cis homines p̃ferendi sint. qm̃ spei
pioꝵ hominum. nequaqͣm illor desꝑatio com¬
paranda c̃. Nam et illa ratio platonis qua elem̃ta
quatuor ꝓportione contexit. atq ordinat. ita duo¬
b extremis igni mobilissimo. d tre immobili
media duo acrem et aquam int̾̃serens. ut qͣnto
ẽ. aer aquis. & acre ignis. tanto ⁊ aquȩ suꝑiores
sint t̾ris: satis nos ammonet ammaliũ merita
ñ ꝓ clementorum gradib estimare. Et ipse qͥp¬
pe apulerꝰ cumceteris t̾restix animal hominẽ
dicit. Qui tam̃ longe p̃ponit᷑ animalib aquati¬
lib. cum ipsas aquas t̾ris p̃ponat plato: ut in¬
telligamus non eundem ordinem tenendũ. cũ
agitur de meritis animarum. quiuidet᷑ ordo
ec̃ ingradib corporum: s fieri posse ut inferi cor¬
pus anima melior inhabitet. det̾iorq supius.

Expanded text:
mones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nomones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhabitet deteriorque superius.
Abbreviated transcription (Latin):
orum ȩternitas torqueat: s quam puritas p̃cedat
animorum. Iamuͦ de loci alticudine. qd̾ demones
inaere. nos autem habitamus intĩa. ita ꝑ moueri.
ut hinc eos nobis eẽ p̃ponendos existimemꝰ: omĩ¬
no ridiculum ẽ. Hoc enim pacto nobis ⁊ omnia uo¬
latilia p̃ponemus. At enim uolatilia cum uolando
fatigantur. uel reficiendum alim̃tis corpꝰ habent:
t̃ram repetunt. uel ad requiem uel ad pastum. Od̾
demones inquiunt. ñ faciunt. Nunqͥd gͦ placet
eis. ut uolatilia nobis. demones autẽ etiã uolati¬
lib antecellant: Quod si dementissimũ ẽ opinari:
nicħ ẽ quod de habitatione suꝑioris elem̃ti dignos
eẽ demones existimemꝰ. quib nos religionis affectu
sub dere debeamus. Sicut enim fieri potuit ut
aeriȩ uolucres trrestrib nob̾ ñ solũ ñ p̃ferantur.
uerum etiam subiciantur ꝓpter rationalis anime
quȩ in nobis ẽ dignitatem: ita fieri potuit. ut de¬

Expanded text:
orum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat orum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut dae
Abbreviated transcription (Latin):
t annosissima firmitate corpoꝵ uincunt. Quis
hominum uidendo equabitur aquilis ⁊ uulturi¬
bi: Quis odorando canib: Quis uelocitate leporib
ceruis. omnib auib: Quis multum ualendo leo¬
nib ⁊ dephantis: Quis diuuuendo serpentibꝰ qͥ
etiam deposita tunica. senectutẽ deponere. atq in
nuentam redire ꝑhibent᷑: S sic̃ his omnib racio¬
cinando ⁊ intelligendo meliores sumus. ita eciã
demomib bene atq honeste uiuendo incliores
eẽ debemus. Obhoc enĩ et ꝓuidentia diuina eis quibꝰ
nos constat eẽ potiores. cdata sunt quedam potiora cor¬
porum munera. ut illud quo eis p̃ponimͣ. eciam isto mͦ
nob̾ commendaret᷑. multo maiore cura ex colendũ eẽ
quam corpus: ipsamq excellentiã corporalẽ quam
demones habere nossemus. p̃bonitate uicȩ qua it
ante ponimur contempnere disceremus. habituri
et nos ĩmortalitatẽ corporum. non quam supplici¬

Expanded text:
et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, etiam isto modo nobis commendaretur multo maiore cura excolendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam supplici
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem etiã ipse apuleiꝰ qd̾ in demonib lauda¬
ret inuenit. p̃ter subtilitatem ⁊ firmitatẽ corpor.
ce habitationis altiorem locum. Nam de morib eoꝵ
cũ be omnib generaliter loqueret᷑. non solum nicħ
boni dixit: sed etiam plurimum mali. Deniq lecto
illo libro. prorsus nemo mirat᷑ eos etiã scenicam turpi¬
tudinem. in reb diuinis habere uoluisse. & cũ deos¬
uallene se putari uelint. deorum criminib oblectari potuisse.
ce qͥcqͥd in eorum sacris obscena sollempnitate. seu
turpi crudelitate uel ridet̾ uel horitt᷑ eoꝵ affectibus
conuenire. Quam obrem absit. ut ista conside¬
rans animus ueraciter religiosus. et uͦ deo subditꝰ
ideo arbicretur demones se ip̃so eẽ meliores. qđ habe¬
ant corpora meliora. Alioquin multas sibi et besti¬
as p̾laturus ẽ: quȩ nos &. acrimonia sensuũ. et
notu facillimo atq celerrimo ⁊ ualentia uirium.

Expanded text:
Quid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus laudaQuid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus laudaret inuenit praeter subtilitatem et firmitatem corporum et habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemnitate seu turpi crudelitate uel ridetur uel horretur, eorum adfectibus conuenire. rans animus ueraciter religiosus et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum et motu facillimo adque celerrimo et ualentia uirium
Abbreviated transcription (Latin):
nestissime arguit ⁊ ꝓhibuit. ꝓfecto demones tͦpissi¬
me poposcerunt. atq usserunt. Aut gͦ fallit᷑ apuleiꝰ.
⁊ ñ existo grnere numinũ habuit amicum socrates:
aut contraria int̾ se sentit plato. mͦ demones hono¬
rando. mͦ eoꝵ delicias aciuitate bene morata remo¬
uendo: aut non ẽ socrati amicicia demonis grata¬
landa. de quausq adeo ⁊ ipse apuleiꝰ erubuit. ut
de deo socratis p̃notaret librum. quẽ scd̾m suã dis¬
putationem qua deos ademonib tam diligenter co¬
pioseq discernit. non appellare de deo. s de demone
locratis debuit. Maluit aucc̃ hoc inipsa disputatio¬
ne: quam inticulo libri ponẽ. Ita enim ꝑsanam do¬
ctrinam quȩ humanis reb illuxtt. om̃s uel pene
om̃s demonũ nom̃ exhorrent. ut quisqͥs añ dispu¬
tationem apuleii qua demonum dignitas cõmen¬
dat᷑. titulum libri de demone socratis legeret: ne¬
quaquã illum hominem sanum fuisse sentiret.

Expanded text:
nestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissinestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis pputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare De deo, sed De daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione, quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus illuxit, omnes vel pene omnes daemonum nomen exhorrent, ut quisquis ante disputationem Apuleii, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri, De daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sen
Abbreviated transcription (Latin):
sola scripsit unum librum. cuiꝰ ẽc̃ ticulum uo¬
luit de deo socratis. ubi disserit. et exponit exqͦ
genere numinũ socrates habebat ad iundumet
amicicia quadam conciliatum. A quo ꝑhibet so¬
litus ammoneri. ut desisteret ab agendo: qͣndo
id quod agere uolebat. non ꝓsꝑe fuerat cuenturũ
Dicit enim aꝑtissime. & copiosissime asserit. ñ
illum dm̃ fuisse s demonem: diligeia disputatio¬
ne ꝑtractans istam platonis de dõrum sublimi¬
tate et hominum humilitate. & demonũ medica¬
te sententiam. Hȩc gͦ siitta sunt. quo namm auł ẽ
plato etiam si non diis. quos ab omni humana con¬
tagione semouit. certe ipsis demonib poctas uibe
pellendos. auferre theatricas uoluptates. nisiq
hoc pacto ammonuit animum humanũ quãuls
adhuc in his moribundis membris positum pidꝰ
splendore honestatis impura demonũ iussa contẽpne.
eoꝵq immunditiã decestari: Nam si platohȩe ho¬

Expanded text:
sola unum scripsit librum, cujus titulum esse vosola unum scripsit librum, cujus titulum esse voluit, De deo Socratis: ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adjunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere volebat, non prospere fuerat eventurum. Dicit enim apertissime, et copiosissime asserit, non illum Deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam. Haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non diis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Nam si Plato haec ho
Abbreviated transcription (Latin):
in aere demonum. Sicut eis diuersa dignitas
ẽ locoꝵ: ita etiam naturarũ. Proinde dii sunt
hominib demonibꝰq potiores. hoĩes uͦ infradõs
& demones consticuti sunt: ut elementoꝵ ordine
sit differentia meritoꝵ. Demones gͥ medii. quẽad¬
modum diis quib inferiꝰ habitant. pꝰ ponendi:
ita hominib quib suꝑius p̃ferendi sunt. Haberit
enim cum diis cominunẽ immortalitatẽ corpoꝵ:
animoꝵ autem cũ hominib passiones. Quapꝓttr
non est mirum inquiunt. si & iã ludoꝵ obscenita¬
tib et poetarum figm̃tis delectant᷑: q̃nqͥdem et
humanis capiunt᷑ affectib. a quib dii longe ab¬
sunt. & modis omnib alieni sunt. Ex quocolligi¬
tur platonem poctica detestando et ꝓhibendo fi¬
gmenta. non dõs qui om̃s boni et excelsi sunt pͥuas¬
se ludorum scenicorum uoluptate: s demones. He
si ita sunt que licet apud aliosquoq repꝑiantur.
apuleiꝰ amen platonicus madaurensis. de hacre

Expanded text:
in aere daemonum. Sicut eis diversa dignitas in aere daemonum. Sicut eis diversa dignitas est locorum, ita etiam naturarum. Proinde dii sunt hominibus daemonibusque potiores; homines vero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quemadmodum diis, quibus inferius habitant, postponendi, ita hominibus, quibus superius, praeferendi sunt. Habent enim cum diis communem immortalitatem corporum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur; quandoquidem humanis capiuntur affectibus, a quibus dii longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta, non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, privasse ludorum scenicorum voluptate, sed daemones. 2. Haec si ita sunt, quae licet apud alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re
Abbreviated transcription (Latin):
ctant᷑. a popło bene instituto remouere. ñ dubi¬
tat. Hunc autem platonem qd̾ iam inscđo libro
commemoraui: int̾ semideos labeo ponit. Qui
labeo numina mala uictimis cruentis atq huiꝰ¬
modi supplicationib placari etistimat: bona uͦ
ludis et talib quasi ad leticiam ꝑtinentib rebꝰ.
Quid ẽ gͦ qd semideus plato. non semideis. s dus.
⁊ hoc bonis. illa oblectamenta quia iudicat tur¬
pia. tam constanter audet auferre: Qui sane
dii: refellunt sententiam labeonis. Nam sein la¬
tino non lasciuos tantum atq ludibundos. s
etiam seuos t̃ribilesq monstrarint. Exponant
gͦ nob̾ ista platonici. qui om̃s deos scd̾m auctoris
sui sententiam bonos et honestos et uirtutib sapi¬
entium socios ẽẽ arbitrant᷑. alitq de ullo deoꝵ
sentiri nefas hñt. Ex ponimꝰ inquiunt. Atten¬
cũ tenent. homines infimum: demones medi¬
um. Nam deoꝵ sedes in cęlo ẽ. hominũ int̾ra:

Expanded text:
ctantur, a populo bene instituto removere non dubictantur, a populo bene instituto removere non dubitat. Hunc autem Platonem, quod jam in secundo libro commemoravi , inter semideos Labeo ponit. Qui Labeo numina mala victimis cruentis atque hujusmodi supplicationibus placari existimat, bona vero ludis, et talibus quasi ad laetitiam pertinentibus rebus. Quid est ergo quod semideus Plato non semideis, sed deis, et hoc bonis, illa oblectamenta, quia judicat turpia, tam constanter audet auferre? Qui sane dii refellunt sententiam Labeonis: nam se in Latinio non lascivos tantum atque ludibundos, sed etiam saevos terribilesque monstrarunt. Exponant ergo nobis ista Platonici, qui omnes deos secundum auctoris sui sententiam bonos et honestos et virtutibus sapientium esse socios arbitrantur, aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. Exponimus, inquiunt. Attencum tenent, homines infimum, daemones medium. Nam deorum sedes in coelo est, hominum in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
cosq diuinis reb adiungi. ⁊ suis honorib flagitant
exhiberi. quorum uis non eos indicat nullos. s iste
affectus nimirumindicat malos: Qd enim de lu¬
disscenicis plato senserit notum ẽ: cum poctas ip¬
sos qd̾ tam in digna deoꝵ maiestate atq benignita¬
te carmina composuerint. censet eiuitate pellendos
Q sunt gͦ isti dii. qui de scenicis ludis cum ipso
platone contendunt: Iue quippe non patit᷑ dõs fal¬
sis criminib infamari: isti cisdem criminib suos
honores celebran iubent. Deniq isti cum cosdc̃ ludos
instaurari p̃ciꝑent. poscentes turpia. & iã mali¬
gna gesserunt: tito latino auferentes filiũ. & im¬
mutentes morbum. qđ eoꝵ abnuisset imꝑium. cũq
morbum retrahentes cum iussa complesset. Iste aũt
illos nec tam malos timendos putat: s suȩ scientie
robur constantissime retinens. om̃s poetarum sacri¬
legas nugas quib illi immunditiȩ societate oble¬

Expanded text:
eosque divinis rebus adjungi et suis honoribus flagitant eosque divinis rebus adjungi et suis honoribus flagitant exhiberi? quorum vis non eos indicat nullos, sed iste affectus nimirum indicat malos. Quid enim de ludis scenicis Plato senserit, notum est; cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum majestate atque bonitate carmina composuerint, censet civitate pellendos. Qui sunt igitur isti dii, qui de scenicis ludis cum ipso Platone contendunt? Ille quippe non patitur deos falsis criminibus infamari: isti eisdem criminibus suos honores celebrari jubent. Denique isti cum eosdem ludos instaurari praeciperent, poscentes turpia, etiam maligna gesserunt, Tito Latinio auferentes filium, et immittentes morbum, quod eorum abnuisset imperium, eumque morbum retrahentes, cum jussa complesset: iste autem illos nec tam malos timendos putat, sed suae sententiae robur constantissime retinens, omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi immunditiae societate oble
Abbreviated transcription (Latin):
S hiom̃s et ceteri aꝰmodi et ipse plato: diis pluri¬
muis ẽc̃ sacra facienda putauerunt. Quamqͣm gͦ¬
xIII
a nobis ⁊ inalis multis reb magnisq dissentiant.
in hoc tam̃ qd mͦ posui. quianeq parua resẽ. ⁊ in
nc̃ questio ẽ: pͥmum ab eis quero quib diis istũ
cultum exhibendum arbitrent᷑. utrum bonis an
malis. an et bonis ⁊ malis.S de hoc habemꝰ sen¬
tentiam platonis dicentis. om̃s deos bonoseẽ: nec
eẽ om̃ino ullum deoꝵ malum. Consequens ẽ gͥ.
ut bonis hec exhibenda intelligant᷑. Tunc enĩ dus
exhibent᷑: qm̃ nec dii erunt. si boni nonerunt.
Hoc si ita ẽ. nam de diis quid aliud decet credere:
illa ꝓfecto uacuat᷑ opinio. qua ñ nulli putant dõs
malos sacris placandos eẽ ne ledant. bonos aut̃ ut
adiuuent inuocandos. Mali enim nulli sunt dii.
Bonis porro. debitus ut dicunt honor sacroꝵ ẽ de¬
ferendꝰ. Qui sunt gͦ illi qui ludos scenicos amant.

Expanded text:
Sed hi omnes, et caeteri ejusmodi, et ipse Plato, diis pluriSed hi omnes, et caeteri ejusmodi, et ipse Plato, diis plurimis esse sacra facienda putaverunt. CAPUT XIIIa nobis et in aliis multis rebus magnisque dissentiant, in hoc tamen quod modo posui, quia neque parva res est, et inde nunc quaestio est, primum ab eis quaero, quibus diis istum cultum exhibendum arbitrentur, utrum bonis, an malis, an et bonis et malis. Sed habemus sententiam Platonis, dicentis omnes deos bonos esse, nec esse omnino ullum deorum malum . Consequens est igitur, ut bonis haec exhibenda intelligantur: tunc enim diis exhibentur; quoniam nec dii erunt, si boni non erunt. Hoc si ita est, nam de diis quid aliud decet credere? illa profecto vacuatur opinio, qua nonnulli putant deos malos sacris placandos esse, ne laedant; bonos autem, ut adjuvent, invocandos. Mali enim nulli sunt dii: bonis porro debitus, ut dicunt, honor sacrorum est deferendus. Qui sunt ergo illi qui ludos scenicos amant,
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. Intantum aliis p̃lati itiditio posterorum
ut cum aristotiles platonis discipulus uir excellen¬
tis ingenii et eloquio platoni quidem impar. s
multos facile suꝑans. sectam ꝑipatheticam condi¬
disset. qđ deambulans disputarc consueuerat. plu¬
rimosq discipulos p̃clara fama excellens. uiuo ad¬
huc p̃ceptore in suam heresim congregasset pꝰ mor¬
temuͦ platonis cisippus sororis eiꝰ filiꝰ. et xenocrats
dilectus eius discipulus inscolam eius quȩ acha¬
demia uocabatur eidem successissent. atq obhoc
x ipsiꝰ eorum successores achademiei appellarent᷑:
recentiores tam̃ philosophi nobilissimi quib pla¬
to sectandus placuit. nolucrint se dici ꝑipatheti¬
cos. aut achademicos s platonicos. Ex quibꝰ st̃
ualde nobilitati greci. plotinus. iamblichus. por
phiriꝰ. Inutraq autem lingua. id est ⁊ greca et la¬
tina: apuleius affer extitit platonicus nobilis.

Expanded text:
bentur, in tantum aliis praelati iudicio posterorum, bentur, in tantum aliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Platonis discipulus, uir excellentis ingenii et eloquio Platoni quidem inpar, sed multos facile superans, cum sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in suam haeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur, eidem successissent adque ob hoc et ipsi et eorum successores Academici appellarentur, recentiores tamen philosophi nobilissimi, quibus Plato sectandus placuit, noluerint se dici Peripateticos aut Academicos, sed Platonicos. Ex quibus sunt ualde nobilitati Grphyrius: in utraque autem lingua, id est et graeca et latina, Apuleius Afer exstitit Platonicus nobilis.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendauit. Et nescio utrum hoc uspiam repꝑiat᷑
in libris eorum qͥ ante platonem fuerunt: nͥ ubi
dictum ẽ. egosum quisum: & diceseis. qͥ ẽ misit
me aduos. S undecũq ista ille didicerit: siue p̃ce
dentib cum ueterum libris. siue potius quomͦ dic̃
apłs. quia quod notum ẽ dei manifestum ẽ in ilł.
ds̃ enimilł manifestauit. inuisibilia enĩ ciꝰ a con
stitutione mundi. ꝑ ea quȩ facta sunt intellecta
conspiciunt᷑. sempiterna quoq uirtꝰ eius ⁊ diui¬
nitas: nc̃ ñ immerito me platonicos philosophosᷤ
elegisse. cum quib agam. qd̾ in ista questione
quam mͦ suscepimus agit᷑ de naturali theologia. ti¬
trum ꝓpt̃ felicitatem quę post mortẽ futura ẽ. umi
deo an plurib sacra facere oporteat: satis ut existi¬
mo exposui. Ideo quippe hos potissimum elegi. qm̃
de uno deo qui fecit celum & t̃ram quanto melius
senserunt: tanto cettris gloriosores et illustriores ha¬

Expanded text:
commendavit, et nescio utrum hoc uspiam reperiatur commendavit, et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eorum qui ante Platonem fuerunt, nisi ubi dictum est: Ego sum qui sum. Et dices eis: Qui est misit me ad vos. Sed undecunque ista ille didentibus eum ueterum libris siue potius, quo modo dicit apostolus, quia quod notum est Dei manifestum est in illis; Deus enim illis manifestauit; inuisib ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas: nunc non inmerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit caelum et terram, quanto melius senserunt, tanto ceteris gloriosiores et inlustriores ha
Abbreviated transcription (Latin):
ila duo media quib interpositis sibimet hec ex¬
trema copularent᷑: aquam dicit et aerem. Unde
putat᷑ sic intellexisse qd̾ scriptumẽ. sp̃ẽ dei suꝑfe¬
bat᷑ suꝑ aquam. Parum qui ppe attendens qͥ more
soleat illa scriptura appellare sp̃mdei. qm̃ ⁊ aer sp̃s
morata uideri potest. Deinde quod plato dicit a¬
matorem dei cẽ philosophum: nichil sicillis sa¬
cris lutteris fraglat. Et marime illud qł ⁊ me
plurimum adducit ut pene assentiar platonẽ illoꝵ
librorum exꝑtem non fuisse qđ cum ad sc̃m̃ moysen
ita ũba dei ꝑangłm ꝑferantur. ut querenti qđ sit
nomen ciꝰ qui eum ꝑgere precipiebat ad ppłm hebre¬
um ex egipto liberandum. respondeat᷑. egosum qͥ
sum. & dices filiis isrł. qui ẽ. misit me ad uos: tan¬
quam in eiꝰ comparatione qui uere ẽ quia incom¬
mutabilis ẽ. ea quȩ mutabilia facta sunt ñ sint:
uehementer hoc plato tenuit. et diligentissime

Expanded text:
illa duo media, quibus interpositis sibimet haec exilla duo media, quibus interpositis sibimet haec extrema copularentur, aquam dicit et aerem; unde putatur sic intellexisse quod scriptum est: spiritus Dei superferebatur super aquam. Parum quippe adtendens quo more soleat illa scriptura appellare spiritum Dei, quoniam etmorata uideri potest Deinde quod Plato dicit amatorem Dei esse philosophum, nihil sic illis sacris litteris flagrat; et maxime illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsentiar Platonem illorum librorum expertem non fuisse, quod, cum ad sanctum Moysen ita uerba Dei per angelum perferantur, ut quaerenti quod sit nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam in eius conparatione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, ueh