comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teman uocant. Cascum uocari. qđ careat serũ.
quasi cariũ. Nam serũ ei omne deducit᷑ ut põ¬
derib arguatur. Colostrũ. lac nouu̾. qđ neutͥ
generis est. Lac agreco sermone diriuatum ꝓ
candore. Ereci enim album leucon dicunt.
Lac uero et sanguis qđ nutrit et qđ nutritur.
Nã lacte nutrim᷑ uiuimꝰ sanguine. Quactũ.
quasi coactum. quasi coagulatum. Accepta e¬
nim secum alia specie ooagulatur. Mel. grece
appellationis est. quod ab apib nonĩ habere ꝓ¬
cȩlestia dona. Siquidẽ huc usq in india et a¬
rabia conligatũ repꝑitur ramis inhereus. insi¬
militudinẽ salis. Omne autẽ mel dulce dicit᷑.
Sardum amarũ est absintii causa. cuiꝰ copia eiꝰ
regionis apes nutriunt᷑. Fauũ uocari. qͥ come¬
ditur. magis quã bibit᷑ fãgere enĩ greci come¬
dere appellant. Aiunt autẽ medici. et qui de
humanorũ corporũ scripsere naturis. precipu¬

Expanded text:
zemam vocant. Caseum vocari quod careat serum, zemam vocant. Caseum vocari quod careat serum, quasi careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri generis est. Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore; Graeci enim album λευκὸν dicunt. Lac vero et sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Quactum, quasi coactum, quasi coagulatum; accepta enim secum alia specie coagulat. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere procaelestia dona. Siquidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur magis quam bibitur; φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipu
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ frumen. sũma pars gulȩ. Pulpa di¬
cta. qđ cũ pulte olun mixta uescebatur. unde
e pulmentariũ. et pulmentũ dictũ. Luca¬
nice dicte qđ prius in lucania sunt factȩ. far¬
cimen caro concisa et minuta. qđ ea intestinũ
farciatur. hoc est impleatur cum aliarũ rer̃
cõmixtione. Minutal. uocatũ qdđ fiat de pis¬
cib et isiciis oleribq minutatim concisis.
afratũ. qđ latine spumeũ uocat᷑. afro enim
grece spuma dr. Martesia in mortario ex pisce
siunt inde et nominata. Isocem. piscẽ quẽdã
dcunt. ex quo pͥmũ isicia facta sunt. et qͣuis
exalio getiere pisciũ fiant. iniciũ cam̃ piscis
lo cabulũ dedit. Galatice a colore lacteo no¬
minate. E reci enĩ gala lat dicunt. Speras.
arotunditate greco uocabulo appellatas. Qcͥ¬
quid enĩ rotundũ formatur. spera a grecis
deit᷑. Ius eoquinȩ magistri a iure ñcupaue¬
runt. quia est lex condimenti eius. Hanc greci

Expanded text:
est enim frumen summa pars gulae. Pulpa diest enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formatur, σφαῖρα a Graecis dicitur. Ius coquinae magistri a iure nuncupaverunt, quia ea est lex condimenti eius. Hanc Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
Assum qđ ardeat. quasi arsum. Elixum qđ
in aqua sola de coquit᷑ Lixa enim aqua d̃r ab
eo qd sit soluta. Unde et solutio libidinis. luxꝰ.
et menbra loco mota luxa dñr. Frixũ a sono
dictũ. quando ardet in oleo. Salsum quasi sale
aspersum. demptis emedio sillabis crib. Ran.¬
cidum ex uicio nuncupatũ. qđ raucos efficiat.
Succidia. carnes in usum repositȩ: a succiden¬
do dictȩ. Lardum eo quod indomo repositũ
conseruatur. Nam antiqui domos lares di¬
cebant. Taxea lardus est. gallice dictũ. Unde¬
et affraniꝰ. in rosa gallum sagatũ pingui pas¬
cũ taxea. Arungia. ab unctione uocata. Se¬
uũi. asue dictũ. quasi sutuũ. qđ plus pingue¬
dinis hoc animaͥ habeat. Offa est ꝓpͥe frustũ
dentiũ. cuiꝰ diminutiuũ offellam facit. uñ¬
et offarii. coci. qr partisulatĩ id est offatim
excoquunt. Nunc offa latrantiũ. quȩ sun os
canis iacitur. satiatus ilico compescit᷑ et files¬
cit. Frustum uocatũ. quod capiat᷑ a frumine.

Expanded text:
Assum, quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur, ab eo quod sit soluta, unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. 23. Frixum a sono dictum, quando in oleo ardet. Salsum, quasi sale asper sum, demptis e medio syllabis tribus. Rancidum, ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. 24. Succidia, carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur. Nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardum est gallice dictum. Unde Afranius in Rosa: Gallum sagatum, pingui pastum taxea. 25. Axungia, ab unctione vocata. Sebum, a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. 26. Offa est proprie frustum dentium, cujus diminutivum ofellam facit. Unet offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine;
Abbreviated transcription (Latin):
acro atimus. Siligineus panis afrumenti ge¬
nere ñcupatur. Siligo enĩ genus est tritici ru¬
bidum recoctum et rube factum. Subcinericiͥ
cinere coctus. et reuersatus. ipse ẽ et focaciꝰ. Cli¬
banicius in testa coctus. Sfungia panis aqua
diutissime laxatus. similã modicã accipit et
fermentũ modicũ. et habet humectationes pl
quã omnis panis. unde et sfungiȩ nom̃ acce¬
pit. Placentȩ sunt. quȩ fiunt: de farre. quȩ
alibi liba dnr eo qđ libeant. et placeant.
Dulcia sunt genere pistorii oꝑis a sapore
dicta. melle enĩ sparso sumuntur. Crusta si¬
ꝑficies panis. ipsa et fragmenta quia diui¬
dunt᷑ ut fracta. fermentũ. a feruore ñcupa¬
tũ qđ plus pͥma hora non potest contineri.
crescendo enĩ enĩ excedit. Fãrina et fulfores¬
a farre dicta. cuius sunt purgamenta. Ami¬
lum. flos sarinȩ. tenuissimũ pre leuitate de
mola iectũ. unde et appellatũ quasi a mol

Expanded text:
acroazymus. Siligineus panis a frumenti geacroazymus. Siligineus panis a frumenti genere nuncupatur; siligo enim genus est tritici. Rubidus, recoctus et rubefactus. Subcinericius, cinere coctus et reversatus: ipse est et focacius. Clibanicius, in testo coctus. Spungia panis aqua diutius malaxatus similam modicam accipit et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfa farre dictae, cujus sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum prae levitate de mola egestum; unde et appellatum, quasi a mol
Abbreviated transcription (Latin):
qui declinante die sumit᷑. quasi post meridi¬
em edenda. et ꝓxina cene. unde et antecenia
aquibdã uocant᷑. Itẽ merendare quasi me¬
ridie edere. Annona tractum est a cempore.
quo romani ueteres ad cibos uocabantur
ros. qd usq hodie ꝑ se faciunt. Cenã uocari
a cõmunione uescentiũ. Cenon quippe grece
cõmune dr. unde et cõmunicantes qđ cõmuni¬
ter idest parit uiuaiit. Apud ueteres enim
solitum erat in ꝓpatulo uesci et cõmunit᷑ epu¬
lari. ne singularitas luxuriã gigneret. Est
au cena uesꝑtinus cib quã uesꝑtinã antiqui
dicebant. In usu enĩ non erant prandia. Pa¬
nis dictus. qdđ cũ omni cibo apponat᷑. uel qđ
omine animal eum appetat. pan enĩ grece om¬
ne dr̃. Cibarius ẽ qͥ ad cibũ seruis datur. nec
delicatus. ferm̃tatus fermentis confectus. An¬
mus nonferm̃tatus. Nã azimus sine fermento.
sincerus. Acritimus leuit᷑ fermentatꝰ. quasi

Expanded text:
qui declinante die sumitur, quasi postmeridiqui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a quibusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani veteres ad cibos advocabantur.oros. Quod et usque hodie Persae faciunt. Coenam vocari a communione vescentium: κοινὸν quippe Graeci commune dicunt: unde et communicantes quod communiter, id est pariter, conveniant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vescere et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem cena vespertinum cibum, quam vespernam antiqui dicebant; in usu enim non erant prandia. Panis dictus quod cum omni cibo adponatur, vel quod omne animal eum adpetat; πᾶν enim Graece omne dicitur. Cibarius est qui ad cibum servis datur, nec delicatus. Fermentacius fermentis confectus. Azymus non fermentatus; nam ἄζυμος est sine fermento, sincerus. Acrozymus leviter fermentatus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cripate. qđ his delectent᷑ homines easq su¬
auiter appetant. Pulmentũ uocatur apul.¬
te. Siue enĩ sola pultis siue quid aliud eiꝰ
ꝑmixtione sumatur. pulmentũ ꝓpͥe đr. Sa¬
tietas autẽ et saturitas sibi differunt. Nam
sacietas et ex uno cibo dici pocest. pro eo qđ
satis sit. Saturitas autẽ a satura nom̃ accep̃
q ex uario alim̃torũ apparatu cõpositũ est.
Crapula est inmoderata uoracitas. quasi cru¬
da epula. cuiꝰ cruditate grauat᷑ cor. et stoma¬
cus indigestus afficit᷑. Inmoderata enim uora¬
citas uiciumest.s tantũ idest salutis quantũ
sustentationi naturȩ q sufficiat. Lemetaculũ
est pͥmus cib quo ieuiniũ soluit᷑. unde et
nũcupatũ. Nigidius. nos ipsi ieuinia ienta¬
culis leuib polluimꝰ. Prandiũ ab apparatu
edendi dictũ. Propͥe autẽ ueteres prandiũ
Unde ẽ illud ducis alloquiũ. Prandeamus
tamꝙͣ ad inferos cenaturi. Merenda est cib

Expanded text:
cupatae quod his delectentur homines, easque sucupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione sumatur, pulmentum proprie dicitur. Satietas autem et saturitas sibi differunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est vario alimentorum adparatu conpositum. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium est, sed tantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque sufficiat. Iantaculest primus cibus quo jejunium solvitur, unde et nuncupatum. Nigidius: Nos ipsi jejunia jantaculis levibus polluimus. 11. Prandium ab apparatu edendi dictum; proprie autem veteres prandium unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiũ. a multitudine conuescentiũ. Nam
priuata mensa uictus est. conuiiuũ non est.
Conuiiui triplex est modus. discumbendi. e¬
discũbere pictis. Edendi et bibendi. ut postqͣ.
quia capit᷑ ore. sicuti esca. quia eamos capit.
Nictus ꝓpͥe uocatus qr uitam retinet. unde et
accipiunit ad icrementũ. senes ad ꝑseuerantia
Neq enim subsistere pocerit caro. nisi conforcet᷑
alimentis. Alimentum enim est quo alimur.
alimonium alendi cura. Affluentia nuncu¬
pata. quasi rei nimiũ exuberantis effusio ul¬
tra quã satis est. modusq non est. Opulentia
ab ope dicta est. quã si discutias inuenies eã
tenere modum. Nam quomͦ opitulat᷑ quod
nimuĩ est. cũ in cõmodius sepe sit quã pa¬
rum: Epulȩ ab opulentia rerum dicte. Epu¬
le autẽ simplices:. in duo necessaria diuidun¬
tur. panem et uinũ. et duo suꝑflua quȩ terra
et mari uescendi causa exquiruntur. Dapes
autẽ regũ sunt. epulȩ pͥuatorũ. Deliciȩ nũ¬

Expanded text:
ivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, ediscumbere pictis. Edendi et bibendi, utVirg. Aenquia capitur ore, sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus quia vitam retinet; unde et accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, quum incommodius sit saepe quam parum? Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nun
Abbreviated transcription (Latin):
te micit᷑. Calliculȩ. callice. uel a callo pedum
dicte. uel quia ligant᷑. Nam socci nͣ ligantur.
s tantũ intromittunt᷑. Cernui socci sunt si¬
ne solo. lungul. ati. quos nos foliatos uocamꝰ.
Clauati. quasi caliuati. eo qd̃ minutis clauis.
il ẽ acutis sola caligis uinciant᷑. Perones et
culponiȩ rustica calciamenta sunt. Baxea cal¬
ciamenta mulierũ sunt. Corrigiȩ a coriis uo¬
cant᷑. uel a conligatione. quasi colligie. Explic̃.¬

Expanded text:
te iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum te iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dicte, vel quia ligantur: nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos foliatos vocamus. Clavati dicti, quasi calibati, eo quod minutis clavis id est acutis solee caligis vinciantur. Perones et culponciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi colligiae. Li
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat pede. Barca calciamentũ comedorũ erat.
sic̃ tragedorum coturni. quos quidã etiã calones
appellant. eo qđ ex salice fierent. Nam greci ut
diximiꝰ lignũ cala uocabant. Talares calca et
socci sunt qͥ inde nominati uident᷑ qđ ea figã
suit ut contingant calũ. sic̃ sotulares qđ sub
talo sint. quasi subtalares. Obstrigilli sunt. qͥ
ꝑ plantas consuti sunt. et ex suꝑiori parte corri¬
gia trahit᷑. ut constringant᷑. uñ et nominantur.
Osas puto ab hoso pͥmũ factas. et quauis nuinc
ex alio genere.ͥ nomen tamĩ pͥstinũ retinent.
Mullei. si: miles sunt coturnorũ. solo alto.
õuꝑiore autẽ parte cũ o̾seis uel eneis malleolis
ad quos lora deligabant᷑. Dicti autẽ sunt a co¬
quib tantũ plante pedii tegunt᷑. dicte a solo
pedũ. Itẽ solee materiales. ex materia corio
intexta. Socci. cuiꝰ diminutiuũ socelli appel¬
lati inde. qđ saccũ habeant. in quo pars plan¬

Expanded text:
veniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, veniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrigium trahitu ut constringantur; unde et nominantur. Osas puto ab os primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, nomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a coquibus tantum pedum plante teguntur, dicte a solo pedum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plan
Abbreviated transcription (Latin):
greci calopadas dicunt. fiebant autẽ priusꝙ
salice tantum. Hinc et calciamenta dicta. qdđ
in calo id est ligno fiant uel quđ calcentur so¬
pidis greci ante reꝑtis usi sunt. E st aucẽ gl
singulari forma et idem utriq apcum peli
uel dextro uel sinistro. Crepidas autẽ dictas. qđ
cum sono stringant᷑. siue a pedũ crepitu in ambu¬
lando. Calceis reges utebant᷑ et cesares. Formã eoꝵ
patricius. calceos romulus repꝑit. quatuor corri¬
giarũ assutaq luna. His soli patricii utebant᷑.
luna autẽ in eis non sidis formã. s notã centena¬
rii numeri significabat. quod ininicio senato¬
res centũ fuerint. Ocree tibialia calciamenta
sunt dicta qd crura tegant. Corturni sunt. qͥb
calciabant᷑ tragedi. qui in teatro dicturi erant.
et alta intonantiq uoce carmina cantaturi Est
enĩ calciamentũ in modũ crepidarũ quo hero¬
es utebant᷑. s tale est ut et in dextro et in leuo cõ¬

Expanded text:
Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo con
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo brachile. quasi brachiale dicunt. quam
nunc non brachiorũ s renũ sit cingulũ. Suc¬
cuictoriũ autẽ uocatũ qđ ut dictũ est sub bra¬
chiis ductũ alarum sinũ ambit. atq hinc iñ
succingit. Fascia est qua cegitur pectus. et pa¬
pillȩ compͥmuntur. atq crispanti cingulo
angustius pectus artatur. et dicta fascia qdđ̃
in modũ fasciculi corpus alligat. Hinc et fasci¬
ola quib uulnera conligant᷑. Vuta dicta. qdđ
ea pectus uincitur. instar uitis ligantis. Lunb
est. quã nos ornaturã dicimus. Fãsciola est q̃
ambit extremitatẽ uestiũ aut ex filis: aut in
auro conterta assũptaq extrinsecus in extri
gilius dicit. Sidoniam picto clanudẽ circũd¬
tanimbo. De calciamentis.XXUI.¬
uto. res nancupatos. qđ insertis filb
porcorum setis suant. ⁊d est con¬
suant. quasi setores. n Caligarios ueroi
a callo pedum s acalo. id est ligno uocatos. li¬
ne quo consui calciamenta non possunt. qul

Expanded text:
vulgo brachile, quasi brachiale dicunt, quamvulgo brachile, quasi brachiale dicunt, quamnunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta adsutaque extrinsecus in extremgilius dicitAen. 4, 137: Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo. § 34 De calciamentis. Sutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
bant. unde et campaestris dicebat᷑. Balteũ cin¬
gulũ militare est. dictũ pro eo qđ exeo signa
dependent. ad demonstrandam legionis mili
taris sũmam. id est sex miliũ sexcentorũ. ex qͦ
numero et ipsi consistunt. unde et balceus dr.
non tantum qđ cingit᷑ s etiam aquo arma de¬
pendent. Tona grecũ est. quã illi tonarim nos
cingulum nuncupamus. Strofium ẽ cingulũ
lactantes cincta papillas. S. prudentius nom̃
quẽ publici habebant serui. et dictus limusq
transuersas habet purpuras idest limas. Ca¬
culum einguli genus. a macto loro dietũ fibu¬
la grecum est quam illi fiblin dicunt. qđ ligat
Subfibulũ subligaculũ. Redimiculũ est. quod
succinctoruĩ siue brachile ñcupamꝰ. qđ descen¬
dens ꝑ ceruicẽ. et alaterib colli diuisum utrar̃¬
q alarũ sinus ambit. atq hinc et inde subcui¬
git. ut constringens latitudinẽ uestis ad corpꝰ
contrahat. atq conungendo cõponat. Hunc

Expanded text:
bant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cinbant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cingulum militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad demotaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependant. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριν, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum lactantes cincta papillas; et Prudentius Περὶ quem publici habebant servi: et dictus limus quia transversas habebat purpuras, id est limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum succinctorium, sive brachile nuncupamus, quod descendens per cervicem, et a lateribus colli divisum, utrarumque alarum sinus ambit, atque hinc inde succingit, ut constringens latitudinem, vestes ad corpus contrahat, atque conjungedo componat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cupilitatem ut mulier est ornatus. Crassus qͥ
apud parthos ꝑrit. in senectute duos habuit a¬
nulos. causam preferens quo pecunia ei in m̃¬
sa creuisset. Multi etiã romanorũ prograuita¬
te anulum gestare in digito abstinuerunt. Fe¬
mine non use anulis nisi quos uirgini sponsus
miserat. neq amplius quã binos anulos aure¬
os indigitis habere solebant. At nunc preauro
nullum feminis leue est atq in mune m̃brum
Inter genera anulorum sunt. ungulus. samot᷑¬
cius. tinius. Ungulus est gẽmatus. uocatusq
hoc nomine qr sicut ungula carni. ita genima
anuli auro accingitur. Samotracius aureus qͥ¬
dem. s capitulo ferrco a loco ita uocatus. Tinniꝰ
purus est. pͥmũ in bitinia fabricatus. quã olim
candida margarita quero. nec corstimea lima
nima cingulum. Nlam acinctos ꝑ diminutio¬
nem cingulum nominatũ. Cincto autẽ iuue¬
nes in exercitatione cãpestri uerecunda uela¬

Expanded text:
cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine quia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam olim percandida margarita quaero, nec quos Tunnica lima nima cingulum. Nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatur. Cinctu autem juvenes in exercitatione campestri verecunda vela
Abbreviated transcription (Latin):
bere ceꝑunt. Anuli autẽ ꝑ diminutionẽ dic¬
ti acuculis. et anis. qͥ sunt cirẽ brachia et cirẽ
crura. unde et signa eorũ ꝑ diminutionẽ si¬
gilla. Nam signa maiora sunt: sigilla uͦ quasi
minora signa. Anulos homines prumũ gesta-¬
re ceꝑunt. quarto apollice digito. qd̾ eo uena
quedã ad cor usq ꝑtingat. quã notandam
ornandamq aliquo insigni ueteres putaue¬
runt. Apud romanos anuli de publico da-¬
bantur. et ñ sine discrimine. Nam dignita¬
te precipus uiris gẽmati dabant᷑ ceteris soli¬
di. Anulũ aurcũ neq seruꝰ neq libertinus
gestabat in publico. s anulo aureo libi utebant᷑.
libertini argenceo serui ferreo. licet et multi ho¬
nestissimi anulo ferreo utebant᷑. Apud ueteresul¬
tra unum anulum. ut infamen habitũ uiro. gͣccꝰ
in meuiũ. Considerate quirites sinistram eiuis.
En cuiꝰ auctoritatẽ sequimini qui ꝓpt̾ mulier̃

Expanded text:
bere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicbere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. Unde et quondã uulgo iuxile dice¬
bant᷑. Ab intellectu autẽ circuli amilla non
discrepat. qr ipsa quoq hoc ubi ponit᷑ ambi¬
endo constringit. s armilla latius extenditur.
circulus rotundus sit. Fibulȩ sunt quib pectꝰ
feminarũ ornat᷑. uel pallium tenet᷑ a uiris in
humeris. seu cingulum in lumbis. Lunulȩ st̃
ornamenta mulierũ in lune similitudine. bul
lulȩ auree dependentes. Specula sunt. inqͥb
feminȩ uultus suos intuent᷑. Dictum auteni
speculum uel qđ ex splendore reddat᷑. uel
qd ibi femine intuentes considerent speciẽ
sui uultus. et quicqͥd ornam̃ti deesse uide¬
rint adiciant. Periscelides sunt apud femi¬
nas crurũ ornamenta quib gressus earũ or¬
nãt᷑. Olfactouola uascula sunt muliebria.¬
a quib odoram̃ta gestantur. De anulis .xxiiii.¬
Rimus prometheus fertur cuculũ fer¬
reum incluso lapide digito circũdasse.
qua consuetudine homines usui anulos ha¬

Expanded text:
virtute: unde et quondam vulgo viriolae dicevirtute: unde et quondam vulgo viriolae dicebantur. Ab intellectu autem circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditucirculus rotundus fit. Fibule sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, ceu singulum in lumbis. Lunule sunt orlulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis. Primus Prometheus fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos ha
Abbreviated transcription (Latin):
gẽmis est. qđ solet ex feminarũ pendere collo.
dictũ a munere Hoc etiam et serpentũ dicit᷑.
ꝙ constat examforolis quib dã aureis gẽmis¬
q uarus inmodũ facturȩ serpentis. Nũnul¬
cunt. licet et segmentatas uestes dicamꝰ. ut
ipse. et segmentatis dormisset paruula cunis.
Plerumq autẽ et ꝑ munile oiã ornam̃¬
a matronarũ significant᷑: quicqͥd illis mu¬
nere datur. Murena uulgo uocatur. qđ scilł¬
auri metallo in uirgulis sentescente quedã
ordinis flexuosi catena contexit᷑. in similitu¬
dinẽ murenȩ serpentis. que ad collũ ornan¬
dũ aptatur. Hȩc interdũ auri atq argenti
aexitur uirgulis. Unde et incanticis dr can¬
colli. inuicem se comprehendentes inmodũ
catenȩ. unde et appellate. Dextras. cõmunes
esse uirorum ac feminarum qr utriusq sexꝰ
dextre sunt. Armillȩ autẽ ꝓpͥe uirorum stͣ.
conlate uictoriȩ causa militib ob armorum

Expanded text:
gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo; gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo; dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis. Nonnul; licet et segmentatas vestes dicamus, ut ipse6, 89: Et segmentatis dormisset parvola cunis. Plerumque autem et per munile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. Murena vulgo vocatur quod scilauri metallo in virgulis lentencescente, quedam ordinis flexuosi catena contexitur, in similitudinem murene serpentis, que ad collum ornandum aptatur. Hec interdum auri et argenti texitur colli invicem se conprehendentes in modum catenae; unde et appellatae. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque sexus dexterae sunt. Armillae autem proprie virorum sunt, conlatae victoriae causa militibus ab armorum
Abbreviated transcription (Latin):
uita est qua corona uincit᷑. Tinea uero extre¬
mitas pars uittȩ quȩ dependet corone. Recio¬
lum est qđ colligit comas dictum ab eo qđ reti¬
net crines ne effundant᷑. Discriminalia capi-¬
cis muilierũ sunt. uocata ex eo qđ caput a ui¬
ro discernant. nani discriminare diuidere
dr. Antiȩ sunt. cincinni dependentes ꝓpe au¬
riculas greco uocabulo abaurib. Acus sunt.
quib in feminis ornandorił cͥniũ cõpago re-¬
tinetur. ne laxius fluant et sparsi dissipent᷑
capilli. Inaures ab auruĩ foraminib ñcupate.
qͥbp̃ciosa grana lapidum dependuntꝰ. Harũ
usus in grecia puelle utraq aure. pueri tantũ
dextra gerebant. Torques sunt circuli aurei.
acollo ad pectus usq pendentes. Torques aut̃
et bullȩ a uiris gerunt᷑. feminȩ uͦ munilia et
catella. Dicte autẽ torques. qđ sint corte. et bul¬
lȩ qd similes sint rotunditate bullis: que in
aqua uento inflant᷑. Munile ornamentũ ex

Expanded text:
vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrevitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput auro discernant; nam discriminare dividere dicitur. Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas; Graeco vocabulo, ab auribus. Acus sunt quibus in feminis ornandorum crinium conpago retinetur, ne laxius fluant et sparsos dissipentur capillos. Inaures ab aurium foraminibus nuncupatae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Graecia: puellae utraque aure, pueri tantum modo dextra gerebant. Torques sunt circuli aurei a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bullae a viris geruntur; feminis vero monilia et catella. Dictae autem torques quod sint tortae, et bullae quod similes sint rotunditate bullis quae in aqua vento inflantur. Monile ornamentum ex
Abbreviated transcription (Latin):
astringitur. et ex inde dictũ grece qđ preli¬
get᷑. Nimb est fasciola transuersa ex auro.
assuta in linteo. qđ est in fronte feminarũ.
Plautus. quo magis eã aspicio tanto magis
nimbata est. Nam lumen qđ circa angelor
capita pingitꝰ. ninb uocatur. licet et tumb
sit densitas nubis. Capitulũ est. qđ uulgo ca¬
pitulare dicuit. idem et cappa uel qd̃ duos
apices ut cappa littera habeat. uel qi capitis
ornamentum est. Mitra pilleũ frigiũ cap̃
ꝓtegens. quale ẽ ornamentũ captus deuota
s pilleũ uirorum est. mitrȩ autẽ feminarĩ
Redimicula sunt. quib mit᷑ alligat᷑. Pille¬
um autẽ ut prediximus apelle erat. Nam
mitra ex lana est. Reticula est mitra ungi¬
nalis capitis. Uutȩ sunt quȩ crinib innec¬
tuntur. quib fluentes religant᷑ capilli. s
ute dicte quod uinciunt. Tenia autẽ. iuitarũ
extremitas dependens diuersorũ colorũ. Item

Expanded text:
astringitur, et exinde dictum Graece, quod praeliastringitur, et exinde dictum Graece, quod praeligetur. 2. Nimbus est fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorcapita pingitur, nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale est ornamentum capitis devotarum. Sed pilleum virorum est, mitrae autem feminarum. Redimicula autem sunt quibus mitra alligatur. Pilleum autem, ut praediximus, a pelle erat: nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli: et vittae dictae quod vinciunt. Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nulli in fronte. Nonemĩ eaden sunt insignia
omniũ regnorum. Ei entiliũ uates. infulas a¬
pices pillea siue galearia utebant᷑. Infula
est fasciola sacerdotalis capitis alba in modũ
diadematis a qua uittȩ abutraq parte depẽ¬
dent. quȩ infulam uinciunt. unde et uitte
dicte sunt quod uinciant. Infula autẽ pler̃q
lata erat. plerũq tortilis de albo.et coco. Apex
est pilleũ. subtile. quo sacerdotes gentiles ute.¬
bant᷑. appellatus ab ambiendo id est a ligando.
Nam uirgula quȩ in pilleo erat conectebat᷑
filo. qđ fiebat exlana hostiȩ. Galeriũ pilleũ.
ex pelle cesȩ hostiȩ factuni. Pilleũ autẽ diccũ.
a pelle hostiȩ unde fiebat. Cidarĩ et ipsũ sacer.¬
dotum erat. qđ a plerisq mitra uocat᷑. Orna
mentum capitis feminarũ diadema nimbũ.
capitulũ et mitra. Diadema ẽ ornamentum.
capitis matronarũ. ex auro et gẽmis contex¬
cum qđ in se circũ actis extremitatib retro

Expanded text:
nulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia nulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod a plerisque mitra vocatur. § 31 menta capitis feminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro
Abbreviated transcription (Latin):
actenus de ueste. de hinc ad ceterũ cul¬
tum ueniemus. Ornamenta. dicta eo
qđ eorũ cultu orauultusq decorent᷑. Prima
ornamenti corona insigne uictorie. siue uul¬
tus regii honoris signũ quȩ ideo in capite re¬
gum ponit᷑ ad significandos circũ fusos in
orbe populos quib ad cinctus quasi caput su
quodã gentiles existimant. qd his in potan¬
do mota uino capita. uincire fasciolis insti¬
tuerit. id circo olim linei ac lanei generis co-¬
ronas fuisse. sicut erat in sacerdotib genti¬
lium. Nomen corone hac ex causa uocatũ.
eo qđ inicio circũ aras curreret᷑. atq ad ima¬
ginem circuitus uel chori. et formatã et no¬
minatã coronam. Imꝑatores romani. et re-¬
ges quidã gentiũ aureis coronis utuntur.
ꝑ se tiaras gerunt. s reges rectas. satrape in¬
curuas. Reꝑta autẽ ciara a semiramide as¬
siriorum regina qđ genus ornam̃ti exinde
usq hodie gens ipsa retinet. Athenienses enĩ
ciclalas aureas gerebant: partim inuertice. ñ¬

Expanded text:
actenus de veste: dehinc ad ceterum cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suuquodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, non
Abbreviated transcription (Latin):
rimus dedalus mensã et sellam fecit.
Coquine apparatum apicuus quidam
primus composuit qui in eo absũptis bonis
morte uoluntaria ꝑut. Et merito qr is qui
gulȩ atq ed acitati seruit et animã et corpus
interficit. Ab esu et a comessu mense factum
uocabulũ. Nullum enim aliũ habet usum.
Torus dr a cortis herbis. quȩ accumbentium hu¬
meris supponuntur. Sta fadiũ astipitib dic¬
tum quasi stipadium sic enim prius acceptũ ẽ.
Accubitum a cibo uocatum. quasi acipitũ epu¬
larũ. Conuiuium apud grecos a cõputatione.

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum. Nullum enim alium habet usum. 2. Torus dicitur a tortis herbis, quae accumbentium humeris supponuntur. 484 Stibadium a stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Accubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. 3. Convivium apud Graecos a compotatione
Abbreviated transcription (Latin):
auescendo uocabulũ sumpsit. quasi faga. Fage
enĩ grece comedere dr. Primii enĩ homines
hoc legumine usi sunt. Huiꝰ species duȩ. Qua¬
rũ altera cõmunis altera egiptia. Faba fresa
dicta eo qd eam homines frendant. idẽ fran¬
gant. et molendo cõminuant. Lentis uocata.
qͥd humida et lenta ẽ. qđ adheret humi. Fã¬
clũ autẽ et cicer. greca nomina sunt. s faselũ
lupinũ grecũ et ip̃sũ est. De quo uirgiliꝰ. cristes
ꝙ lupini. qi uultũ geͣstantis a maritudine
contristant. Unde et cos pre amaritudine.
nec uermis nec ullũ animal comedit. Medi¬
auicia. herbum. pabulorũ optima sunt.
Medica dicta qi a medis translata est in greciam.
tẽpore qͦ eam xerses rex ꝑsarũ inuasit. Hec simul
serit᷑. et decẽ anius ꝑmanet. ita ut quat᷑ uel sexi¬
es possit ꝑannũ recidi. Ticia dicta. qđ uix ad
criplicẽ ꝑueniat fructũ. cũ alia legumina ꝓ¬

Expanded text:
a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminuant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina sunt. Sed faselum . . . Lupinum Graecum et ipsud nomen est: de quo Vergilique lupini, quia vultum gustantis amaritudine contristat; unde eos prae amaritudine, nec vermis, nec ullum animal comedit. 8. Medica, vicia, ervum, pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia Medis translata est in Graeciam, tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur, et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. 10. Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, 316 cum alia legumina p
Abbreviated transcription (Latin):
sugis curuet᷑ que ambiunt culmũ. et dicta
sipula quasi rista. quasi ustipula. Stipula
dta ab usto. Collecta enĩ messe urit᷑: ꝓpt̾ cul¬
atã agri. Itẽ stipula uel qr pars eiꝰ uritur. pars
interdũ ꝓ palea p̃cidit᷑. Dalea aqͥb dã uocari
is: qđ pala uentilet᷑. ut frum̃ta purgent᷑. Genti¬
is autẽ paleã a quacdã pale frugũ inuentrice
nominauerunt. quã cererẽ esse uolunt. De qua
cinemus. Itẽ a pabulo nuncupatã dicunt pa¬
ltã qdđ ea pͥmũ sola in pascendis animalib p̃¬
bebatur. Cuiꝰ natura ex contrario canto ẽ frigi¬
la ut obrutaᷤ mues fluere non sinat. ad eo ca¬
lda ut maturescere poma cõpellat. iiii.De
quasi electa. Neteres enĩ meliora queq le¬
gbant. siuc qđ manu legant᷑. nec sectionẽ requi¬
tant. Leguminũ plurima genera. ex qͥb:. faba.
lenticula pisũ. faselũ. cicer lupinũ. graciora in
usu hominũ uident᷑. faba greca ethi mologia

Expanded text:
frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dicta frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dicta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula vel quia pars eius uritur, pars interdum pro palea praeciditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt. De qua canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo calida ut maturescere poma conpellat. De legumquasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia
Abbreviated transcription (Latin):
minis eius in incrementũ frugis centesimũ
renascat᷑. Hinc et miliũ a multitudine fruc¬
tus uocatũ. Paniciul dictũ qi multis exco¬
in regionib panis uice homines sustentur.
quasi paniuiciũ. Pistũ apasto. sisamũ gre¬
cũ nom̃. farrago a farre dicta. Est enĩ herba
ordeacia adhuc uridis. necdũ ad maturi¬
tatẽ turgentib. Spicã de maturis frugib
abuisiue dicimus. Nam ꝓpͥe spica ẽ. cũ per
culmi folliculũ idest extremũ tumorẽ aristi
adhuc tenues in modũ spiculi eminent. dni.¬
sta apellata qđ prius ipsa arescat. Culmus
est ipse calamus spice qͥ a radicib nasctar
et diccus culmꝰ quosi calamꝰ. Follieulus at
gaufrumenti in qua granũ seruat᷑ interiꝰ. Hec
sꝑspicã uallo instructa munim̃ precendit. ne
inuĩminorũ morsib spica suis fruccib exuat᷑.
ust uestiguis ꝓterat᷑. Scipulȩ sunt follia siue ua¬
qne quib culmꝰ ambit᷑. atq fuleit᷑. ne pondere

Expanded text:
minis eius in incrementum frugis centesimum minis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur aut vestigiis proteratur. Stipulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere
Abbreviated transcription (Latin):
ne species eius p̃cipua est. Erim̃se triticũ ido
ñcupatũ. qr satũ post tres menses colligit᷑. Qe
ubi ꝓpt᷑ aquã aliam ne causã matura satio o.¬
missa ẽ. presidiũ ab hoc petit᷑. Alica grecũ no¬
ñ est. Alicastrũ simile est alice pondere etbo¬
nitate p̾cipua. Ordeum dictũ. qđ preceteris qe¬
nerib frum̃ti antea fiat aridũ uel qđ spicaeꝰ
ordines habeat. Horũ tria genera. Primũ exa¬
ticũ uocat᷑. eo qđ spica eiꝰ sex ordines habeat qũ
quidã cantarinũ appellant. qm̃ animalia me¬
luis quã criticũ pascit. et hoĩes salubriꝰ quã ma¬
lũ triticũ. Alterũ disticũ eo qđ duos ordines
habeat. hunc pleri.q calaticũ uocant. Terri¬
ũ trim̾se. qr cũ cogit necessitas uerno seminat᷑.
et celerit̃ colligit᷑. Scindula a diuisione uoca¬
ta. duplex ẽ enĩ. scindit᷑q id est diuidit᷑. Cen¬
cenũ appellatũ eo qđ in plerisq locis iactus se¬

Expanded text:
ne species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo ne species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus se
Abbreviated transcription (Latin):
uti frugib in grecia et habere segeces.
trans latis aliunde seminib. Huiꝰ meminit
ouidus dicens. Prima ceres unco glebã di-¬
mouit aratro. pͥma dedit fruges alim̃taq
mitia terris. Fr̃um̃ta sunt ꝓp̾e quȩ aristas ba.¬
bent. Fruges autẽ reliqua frumenta uel fru¬
ges afrumendo hoc ẽ auescendo dictȩ. Nam
frumen dr sũma pars gulȩ. Primitiȩ ꝓprie
sunt quȩ frugib p̃cerpiunt᷑. Triticũ uel atri.¬
tura dictũ qđ purissimũ horreo condatur.
uel qr granũ eiꝰ cõmolitꝰ et terit᷑. Fãr dr. eo qd¬
iucio frageret᷑. Apud antiqͥs enĩ molarũ us
nondum erat s frumencũ in pila missũ frang¬
bant et hoc erat genus molendi. Adhoreũ drm¬
ei genus. qđ idem uulgo semen dr. edor quondi
appellatũ ab edendo qr eo pͥmo usi sunt homi¬
nes. siue q in sacrificio ipsius generis. panisad
aras offerebat᷑ unde et adhoreo sacrificia añr.
Siligo genus tritici a selecto dictũ. Nlã in pa¬

Expanded text:
frugibus in Graecia, et habere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fruges autem reliqua. Frumenta autem, vel fruges, a frumendo, hoc est, 312 a vescendo, dictae. Nam frumen dicitur summa pars gulae. 3. Primitiae proprie sunt quae de frugibus praecerpuntur. 4. Triticum, vel a tritura dictum, quod purissimum horreo condatur, vel quia granum ejus commolitur et teritur. 5. Far dinitio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pa
Abbreviated transcription (Latin):
et ister: qr dũ ꝑ innumeras uadit gentes.
mutat nomen. et maiores sibi ambiendo
colligit uires. Oritur a germanicis burgis.
et occidentalib partib barbarorũ. ꝑgens
contra orientẽ. se xaginta in se fluiios mi¬
pit. septẽ ostuis in pontum influit Rode¬
nus galliȩ fluuiꝰ ab oppido rodo cognominat
quẽ coloni rodiorũ uocauerunt qui rapido
concitus cursu tirrem equoris freta scindens.
inter se maris fiuctus et ãnnis fluienta

Expanded text:
et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui concitus cursu Thyrrheni aequoris freta scindens, m, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta