comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bent humilitate uenerari. Dicat᷑
ergo. Memento quod ignoras o¬
pus eius: de quo cecinerunt ui¬
ri. Ac si aptȩ diceret. De quo forces
quiq locut sunt: eius oꝑa. tuȩ m̃¬
dis oculis absconduntur: quia
mensuram tuȩ noticiȩ eo ipso qͦ
humanitate circum scriberis. tͣns
uident eum: unusquisq intuet᷑
procul. Omnis homo eo ipso quo
rationalis ẽ conditus. debet exrato¬
ne colligere: eum qui se condidit.
dm esse. Quem nimirum iam ui¬
deit ẽ: dominationem illius ra¬
docinando conspicere Cum uͦ
dictum sit. omnes homines ui¬
dent eum: rectę subiungituꝵ:
unusquisq intuetur ꝓcul. Icul
quippe eum intueri ẽ non iam
illum ꝑspeciem cerncre: s adhuc
exsola operum suoꝵ admiratio¬
ne pensare. Procul illum hic etiã
electi conspiciunt: quia necdum
clantatem illius ꝑacumen inti¬
mȩ uisionis apprehendunt. Cui.

Expanded text:
bent humilitate venerari. Dicat bent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipso quo humvident eum, unusquisque intuetur procul. - Omnis homo eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse. Quem nimirum jam videre est damnationem illius ratiocinando conspicere. Cum vero dictum sit: Omnes homines vident eum, recte subjungitur: Unusquisque intuetur procul. Procul quippe eum intueri est non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatem illius per acumen intimae visionis apprehendunt. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
rursum. Iudicia tua: abyssus multa.
Atq iterum. Abyssus. sicut palliũ
amictus eius. Unde bene etiã ꝑ
salomonem dicitur:.Sicut igno¬
ras quȩ sit uia sp̃s. & qua ratione
compingantur ossa inuentre pre¬
gnants: sic nescis oꝑa ch̾. qui fa¬
cem paruuli ueniunt: sed un da¬
tur. ut ad redemptionẽ ꝓbaptisma
redeat: alter.ante subtrahitur. quã
hunc regenerans unda ꝑfundat
Et sepe fidelium filius sine fide ra¬
pitur: & sepe infidelium.concesso
fide sacramento. renouat᷑ Sed for¬
tasse aliquis dicat. qđ hunc ds
acturum prauȩ. etiam post bap¬
tisma nouerat: & iccireo eum ad
baptismatis grãm ñ ꝑducat. Qd̃
siita ẽ: peccata quorundam pro¬
culdubio antequam sint ꝑpetra¬
ta.puniuntur. Et quis ita. recta
sentiens. dixerit quia omnipotes
ds̃ qui alios ꝓpetratis facinorib
lib̾at: hȩc maliis etiam non ppe¬
trata condempnai: Occulta itaq
sunt eius iudicia: & quanta obscu¬
ritate nequeunt conspici: tanta de¬

Expanded text:
rursum: Judicia tua abyssus multa . rursum: Judicia tua abyssus multa . Atque iterum: Abyssus sicut pallium amictus ejus . Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis, sic nescis opera Dei, qui facem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quia omnipotens Deus, qui alios a perpetratis facinoribus liberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta de
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ ꝑscrutari actioñ podest: quo
pacto reprehendi potest: Nemo
enim bene iudicat: qđ ignorat.
Tanto gͦ debemus sub er iudiciis
silendo quiescere: quanto & ratio¬
nem iudicioꝵ illus nos cernimꝰ
Inscriptura sacra aliquando uri
angeli: aliquando autem. ꝑfecte
uitȩ homines memorantur. Nã
quia aliquando uir angelus dr
Ecce uir gabriel. Rursum. quia
uiroꝵ nomine. ꝓfecte uitȩ ho¬
mines exprimuntur: inpu̾biis
sapientia loquitur dicens. Oui¬
doctores innotescunt: sedtam̃
opus eius ignoratur: quia n¬
mirum iudicia illius. ipsi etiã
qui hunc predicant. impene¬
trata uenerantur. Et sciunt gͦ
quem predicant. et tamen eius
oꝑa ignorant: quia cognosct̃
ꝑ grãm. eum ã quo fact sunt:
sed eius iudicia reprehendere
nequeunt: quȩ. ab illo etiã suꝑ¬
ipsos funt. Qđ enim omnipotens
ds ꝑspicue insua actione ñ cernit᷑.
psalmista cestatur.ccens. Qui po¬
suit tenebras. latibulum suũ. Et

Expanded text:
Cujus perscrutari actio non potest, quo Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus- In Scriptura sacra aliquando viri angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Ecce vir Gabriel . Rursum, quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis sapientia loquitur, dicens: O victi quique doctores innotescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam suipsos fiunt. Quod enim omnipotens Deus perspicue in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui ẽ suꝑ homines. non in¬
ueniret Transire gͦ ẽ. uigiles: etiã
eos quos miratur anima. ineius
comparatione postponere. Et
tunc is qui querebatur. cernit᷑.
si homo quidem. sedtam̃ extra
mensuras hominum credatur.
Unde bene nunc dr. Nullus ez si¬
milis inlegis latorib.S is uide¬
licet ꝑinfirmitatem carnis. nr̃is
obtutib apparens: dum alios
reꝓbat. alios uocat. mira iudicia
exhibuit: quȩ a nobis et cogita¬
ri possint. et comprehendi non
possint. Ait namq. Inudiciũ
ego inhunc mundum ueni. ut
qui non uident uideant: et qui
uident ceci fiant. Et rursũ. Con¬
fiteor tibi pat̾ dñe celi & terrȩ qͥ
abscondisti hec asapientib &
prudentib: et reuelasti ea par¬
uulis. In quib nimirum iudici¬
is. iudea repellitur: gentilitas
aggregatur. Quod uidelicet fac¬
tum muan possumus:sed per¬
scrutari nullatenus ualemus.
Uñ et bene nc̃ abheliũ subdit᷑ Qͥs¬
pot̾it scrutan uias eiꝰ: aut qͥs e di¬

Expanded text:
eum qui est super homines non ineum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur. Unde bene nunc dicitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditpoterit scrutari vias ejus, aut quis ei di
Abbreviated transcription (Latin):
deratur.Q uem tamen querens
sponsa noninuenit: qͥa elect̾a
queq anima iam quidẽ amo¬
ris eius facib flagrat: sed adhuc
quesita negatur species. ut aman¬
tis desiderium crescat: et quasi in
sit aqua subtrahitur. ut eiusdẽ
sids estus augeatur: et quohãc
chutius sidiens desiderat: eo qͣn¬
doq cum inuenerit. auidius su¬
mat. S hanc querentem uigiles
mucniunt. eamq uulnerant
et eius pallium tollunt: quia
unamquamq animam redem¬
ptoris sui iam speciem requiren¬
tem. cum solliciti doctores inue¬
niunt. hanc. ꝑpredicationis uer¬
bum. cȩlestis amoris iaculis uul¬
nerant: et si qd ẽ. ei adhuc de ue¬
tusta conuersatione degminis.
subtrahunt: ut quo abhutꝰ mun¬
di exuta onere redditur: eo qui
quendur.abilla cicius inueniat᷑.
Benc autem subditur. paululum
cum ꝑtransissem eos. inueni quẽ
diligit anima mea: quia uisio¬
nis eius mens auida. nͥ ꝓpħarũ
estimationem. nͥ patriarcharum
celsitudinem. nͥ cunctoꝵ homi¬
num mensuram transcenderet:

Expanded text:
deratur. Quem tamen quaerens sponsa non invenit, quia electa quaeque anima jam quidem amoris ejus facibus flagrat, sed adhuc quaesita negatur species, ut amantis desiderium crescat; et quasi in siti aqua subtrahitur, ut ejusdem sitis aestus augeatur, et quo hanc diutius sitiens desiderat, eo quandoque cum invenerit avidius sumat. Sed hanc quaerentem vigiles inveniunt, eamque vulnerant, et ejus pallium tollunt, quia unamquamque animam redemptoris sui jam speciem requirentem, cum solliciti doctores inveniunt, hanc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant, et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest, subtrahunt, ut quo exuta ab hujus mundi onere redditur, eo is qui quaeritur, ab illa citius inveniatur. Bene autem subditur: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Quia visionis ejus mens avida, nisi prophetarum aestimationem, nisi patriarcharum celsitudinem, nisi cunctorum hominum mensuram transcenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
đr: quia omne bonum quod
agit᷑ nimirum ꝑillã. ne ꝑeat.
ligatur. Atemptatore nanq q
cius & qdlibet opus euellitur:
si solutum auinculo caritatis
muenit᷑. Si autem mens. dĩ ac
prum dilectione constringit᷑
cum temptationum motus
quelibet ei imusta suggesserii.
obicem se illis ipsa dilectio op¬
ponit: & prauȩ suasionis undaᷤ.
uututum ostiis. ac uecte intimi

Expanded text:
dicitur, quia omne bonum quod dicitur, quia omne bonum quod agitur nimirum per illam ne pereat ligatur. A tentatore namque citius quodlibet opus evellitur, si solutum a vinculo charitatis invenitur; si autem mens Dei ac proximi dilectione constringitur, cum tentationum motus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem se illis ipsa dilectio opponit, et pravae suasionis undas virtutum ostiis ac vecte intimi
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio usq ad consensum ꝓ¬
rumpat. Qui gͦ illicitos motus
one restringit: imirũ furenti
mari derminos imponit:ut ne¬
quaqͣm inoꝑe exeat: s intra si¬
num temptationum submur¬
murans se unda collidat. Quȩ
quia tunc ualenter restringitur.
cũ ei in dilechone dei atq inspira¬
tis uirdutib obuiat: rectȩ subiun¬
cedes amplius: & hic confrin¬
ges tumentes fluctus tuos. Qd¬
.N. moralit̃ ꝑostia. nͥ uirtutes: qͥd
ꝑuectem . nͥ robur caritatis acqi¬
pimus: Hȩc itaq ostia. scilicet
tis. opposita caritas astringat.
Facile audem omne uirtutũ bo¬
num. temptatione cordis irru¬
ente destruitur: nͥ abintimis
fixa caritate solidet᷑ Unde &
paulus insuis p̃dicationibus.
dum quedã uirdutum ostia
man temptationis opponeret:
ilico eisdem ostiis qͣs⁊ robur ue¬
ctis adiunxit: dicens. Super
omnia autẽ hec. caritatẽ haben¬
tes: qđ ẽ uinculum ꝑfectionis.
ꝑfectionis eñ uinculum caritaᷤ

Expanded text:
delectatio usque ad consensum pdelectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus one restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obviatur, recte subjuncedes amplius: et hic confringes tumentes fluctus tuos enim moraliter per ostia, nisi virtutes; quid per vectem, nisi robur charitatis accipimus? Haec itaque ostia, scilicet ntis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfectionis enim vinculum charitas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi infantiȩ pannis obuolutum:
qui ait. Uidemus nunc ꝑspecu¬
lum menigmate:tune autem
facie  adfaciem. Nunc  cognosco
ex parde: tunc cognoscam sicui
& cognitus sum. Qui si se adcõ¬
prehendenda cȩlestia infandem
non cereret: etatis suȩ adhȩc cõ¬
parationem nullomꝰ p̾misisset
dicens. Cum essem paruulus.
loquebar ut paruulus:sapiebã
ut paruulus:cogitabã ut par¬
uulus. Tunc gͦ adrobur iuue¬
nile conscendimꝰ: cũ forti sensu
eã ad qͣm tendimꝰ uitã uidemꝰ.
Nc̃ autem. quia intentionis nr̃e
acies.ꝓifirmitatem suã. abin¬
terna luce retunchtur:mens
nr̃a ligata. infandiȩ pannis te¬
netur. ybi apte subdit᷑ Circum¬
miniemĩ suis dñs hoc mare cir¬
cumdat: qͥa cor nr̃m adhuc
corruptionis suȩ molestia &
cura turbulentũ. sub m̃sura
contemplatonis humiliat: utli-¬
cet plus appetat: ultra tamen qͣm
distributionib mitigat᷑: modo
agens ne praua suggestio ad de¬
lectationẽ ueniat: mͦ. ne praua

Expanded text:
quasi infantiae pannis obvolutum, quasi infantiae pannis obvolutum, dum ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Qui si se ad comprehendenda coelestia infantem non cerneret, aetatis suae 916 ad haec comparationem nullo modo praemisisset, dicens: Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Tunc ergo ad robur juvenile conscendimus, cum forti sensu eam ad quam tendimus vitam videmus; nunc autem quia intentionis nostrae acies per infirmitatem suam ab interna luce retunditur, mens nostra ligata infantiae pannis tenetur. Ubi apte subjungitunim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava
Abbreviated transcription (Latin):
deperiret. Solus gͦ dñs. ostiis
mare concldit: qͥ apͣius mo¬
tib cordis. claustra inspiratȩ for¬
micdinis obicit. Quia uͦ ea quȩ
ecrimus. sequi ꝓhibemur:qͥa
a corporearum rerum delectatio¬
ne retunchinur: libet etiã ad
iuisibilia oculos mentis attol¬
lere:atq: hec ipsa quȩ sequip̃¬
cipimur.uidere. S qͥd agimꝰ:
Infirmis illa obtutib necdum
patent. Eece adeoꝵ amorem
uocamur:sedtamen auisione
restringimur: quia & si qͣndo
aliquid furtim parumq aspi¬
cimus: sub incerto nimis adhuc
uisu caligamus. Unde apte
subiungitur. Cum ponerem
nubem uestimentum eius: &
caligine illud. qͣsi pannis iN¬
fantiȩ obuoluerem. Hoc mare.
tumultuosum uidelieet cor nr̃m.¬
cogitationib tanꝗͣ nube uestit᷑.
quia ne internam quietẽ purȩ
conspiciat: in quietudinis suȩ
confusione denebratur. Hoc ma¬
obuoluitur: qͥa a contemplan¬
dis sublimib. adhuc teneris sen¬
sib suȩ infirmitatis ligat᷑ Uidea¬
mus paulum. quadam caligine

Expanded text:
deperiret. Solus ergo Dominus ostiis mare concludit, qui pravis motibus cordis claustra inspiratae formidinis objicit. Quia vero ea quae cernimus sequi prohibemur, quia a corporearum rerum delectatione retundimur, libet etiam ad invisibilia oculos mentis attollere, atque haec ipsa quae sequi praecipimur videre. Sed quid agimus? Infirmis illa obtutibus necdum patent. Ecce ad eorum amorem vocamur, sed tamen a visione restringimur, quia et si quando aliquid furtim parumque aspicimus, sub incerto nimis adhuc visu caligamus. Unde apte subjungitur: nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem . tumultuosum videlicet cogitationibus cor nostrum nube vestitur, quia ne in terrenam quietem pure conspiciat, inquconfusione tenebratur. Hoc maobvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc teneris sensibus suae infirmitatis ligatur. Videamus Paulum quadam caligine
Abbreviated transcription (Latin):
lium spiituum creditur: non
immerito matutina astra. an¬
geli uocantur. Qui. si ita ẽ. dũ
terra esset inuisibilis & incom¬
posita: dum tenebrȩ essent suꝑ
abyssum: uenturum diem sub¬
sequentis scłi. ꝑlucem sapien¬
diȩ existendo. prȩuenerunt. Nec
negligenter auchendum ẽ. qd
additur simul: quia nimirũ
sꝑtnis. redemptoris potentiã
laudant: dum electi angelieti¬
am cum redemptis inmundi
fine hominib. largitatẽ gre
suꝑne glorificant. Ipsi qͥppe ui
nos adlaudem conditoris ac¬
cenderent: hoc qđ suꝑuis dixi¬
mus. orta ꝑcamem luce clama¬
uerunt Gloria mexcelsis do: &
interra par hominib bone uo¬
luntatis. Simul gͦ laudant: qͥa
redemptioni nr̃e. uoces suȩ ex¬
ultationis accommodant. Si¬
mul laudant: quia dum nos
conspiciunt recipi: suum gau¬
dent numerum repleri. Qui &
fortasse ideo matugna astra

Expanded text:
lium spirituum creditur, non immerito matutina astra angeli vocantur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum , venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt. Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum spertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiamundi hominibus largitatem gratiae supernae glorificaverunt. Ipsi quippe ut nos ad laudem Conditoris accenderent, hoc quod superius diximus, orta per carnem luce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra
Abbreviated transcription (Latin):
immutatione uitȩ. & lamenta¬
qone penitentȩ excoxit: & tan¬
do maiore zelo contͣ aliena pec¬
cata accendit᷑: qͣnto sib mecipsi
fundit᷑ mortuus. iniquitatib
ꝓpriis ñ tenet᷑ Hunc. hostis cal¬
lidus. qͥa zelo iusticiȩ. etiã cȩt̾is
ꝓdẽẽ cognoscit: qͣsi ꝓspȩ con¬
sulentib uerbis appetit. dcens.
Quid te ad aliena curanda dilataᷤ.
ytinam tua considerare conuale¬
scas. An ñ ꝑpendis. quia cũ ad
aliena extendis: erga curanda
quȩ tua sunt minor inuenins:
Et qͥd ꝓdest. alieni uulneris cruorẽ
tergere: & putredinem ꝓprii.ne

Expanded text:
t mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii ne
Abbreviated transcription (Latin):
cs suauitatͥs blanchuntur. Aliꝰ¬
t̾rena ñ querere: s etiam cunctis
quȩ possidet. renuntiare: ut in
dsciplinatu celestis magisterii.
tantum se liberius exerceat: qͣn¬
tum & expeditior redditꝰ ea quȩ
possidentem premere poterant.
deserens calcat. Huius cor.hostis
insidians. occulta suggestione
alloquitur:dicens. Unde hec
dementatis tantȩ surrexit auda¬
dia: ut credere audeas. qđ omĩa
relinquendo. subsistas: Aliter te¬
te creator condidit: atq aliter
du de ipse disponis. Ualentorem
te robustioremq: faceret:si sequi¬
te sua uestigia cũ mnopiȩ necessi¬
tate uoluisset. An ñ pleriq. & der¬
rena patrimonia nequaqm de¬
cantur: Hec blandiens suggent:
seorsum uͦ meisdem reb qͥs retine
admonet ante retinentis ocłos.
delectationeᷤᷤ pestiferas. decipiens
apponit: quatnus seductum
cor adblanda exteriora pthat:¬
& intima ꝑfectonis uota ꝑu̾tat.
Oosa itaq eius. sic̃ fistulȩ eris suñ:¬

Expanded text:
cis suavitate blandiuntur. cis suavitate blandiuntur. commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patrimonia nequaquam decantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahn intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sun
Abbreviated transcription (Latin):
decreuit nullis mund hui oc¬
cupagonib implicari: ualde for¬
midans quiets suȩ commoda ꝑ¬
dere: & ualde despiciens.cũ pecca¬
ts lucra cumulare. Adhunc. ho¬
stis callidus ueniens: ut intentio¬
nem bonȩ tdeuotonis subruat:
qͣsi utilitatis consilum submini¬
strat: dicens. Ea quidẽ quȩ sunt in
p̃senti. sufficiunt: s his deficienti¬
bus. quid acturus es. si etiã post
hec post nulla ꝓuident᷑. ad sunt. q̃
ad p̃sens impendenda sunt filiis:
sedtamen paranda sunt. quȩ ser¬
uentur. De ẽe pocest cicius etiã
qd ẽ: si sollicitudo ꝓuida cesset
parare qd deẽ. An ñ &terrena po¬
test actio pagi. et tam̃ iactione
culpa declmnari: quatinus & ex¬
teriora stipendia prebeat. ettam̃
internam recttudinẽ ñ inflectat:
hȩc interim blandens insinuat:
&seorsum iam innegoto t̾reno
qđ ꝓuidet. peccati laqueos occul¬
tat Ossa itaq ei sic̃ fistulȩ eris
sunt: quia pniciosa etus consi¬
lia. auhtori suo. consulentis uo¬

Expanded text:
decrevit nullis mundi hujus ocdecrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vo
Abbreviated transcription (Latin):
lent. Quȩ admote aurib. dum
blandum carmen subtilit̃ con¬
cmunt: interioramentis.mex
teriora delectagonis trahunt¬
Et dum dulce ẽ qd aurib sonañ:
urilitatem cordis. inuoluptatis
fluxum debilitant Cumq au¬
ditus ad delectationem trahit᷑
sensus. abstatu suȩ forttudinis
eneruatur. Ita qͦ astuta er con¬
silla. dũ qͣsi blanda ꝓuisione
consulunt: cor. a forti indenti¬
one ꝑuertunt: & dum dulcia
resonant:adnoxia mclinant.
Quas gͦ exis sunt fistulȩ: quȩ dũ
libenter audiuntur: ab int̾na
intentone.animũ inexterioris
uidȩ delectatione deiciunt. hoc
enm uehemoth iste. magnope
adexequendam deceptionem
satagit: ut dum pu̾sitatis suȩ
consiliũ. qͣsi udle ostendit. sua¬
uiter ualeat sonare qd dic̃: qua¬
tinus. & ostensa utilitate. mentẽ
mulceat: & absconsa iniquitate.
corrumpat. Quȩ aptrꝰ incunctis¬
ostendimꝰ:si pauca breuiter con¬
silioꝵ eius argumenta pandamꝰ.
Ecce enĩ quidã. reb contentus ꝓͥis.

Expanded text:
lent: quae admotae auribus, dum blandum Carmen subtiliter concinunt, interiora mentis, in exteriora delectaet dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Vet. ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib quȩ exterius possederat.
ut ordinẽ sublimioris discipula¬
tus apprehendat: etiã intinas
frangere uoluntates parat: ut
rechorib se alterius uoluntatib
subdens: ñ solum prauis desidiis.
s ad ꝑfechonis cumulũ. etiam
inbonis uots sibimet ipsi renũ¬
get: & cuncta quȩ sibi agenda s̃.
exalieno arbitrio obseruet: Nc̃.
hostis callidus. tanto molli al¬
loquitur: quanto. ab excelsiori
loco deicere ardenty conatur:
moxq uirulenta suggestione
blanhens. dc̃ Oquanta ꝑtemet¬
si nequaquã te iudicio alterius
subdis: Cur ꝓfectum tuũ. sub
studo melioratonis imminuis:
Cur intendionis tuȩ bonum. dũ
ultra quam necesse ẽ extendere
niteris.frangis: Quȩ enim. dũ
uoluntate ꝓpria usus es pu̾sa
ppetrasti: Qui gͦ tͥ plene adbe¬
ne uiuendum sufficis: alienum
suꝑ te iuhcium cur requiris:
Hȩc blanchens intimat: seorsũ
uͦ. inuoluntatib erꝰ ꝓpriis. exer¬
cendȩ suꝑbiȩ causas parat: & dũ
laudat corde intestina recttudi¬

Expanded text:
omnibus quae exterius possederat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O quanta per temetsi nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et dum laudat cor de intestina rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
gestionẽ nequiciȩ dicimus: qua.
nolentes sepe renitentesq tẽpta¬
mur. Qd̾. tc̃ in medicamine uer¬
aitur: cum mens untutib erecta.
conspectis contͣ se demptationi¬
b. humiliat᷑. Iniqui gͥ atq ab
ad ꝓbatione interni examinis
rȩpbi. quelibet oꝑa faciant: inqͥ¬
blibet iurtutib enitescant. hu¬
militatis sensum penitꝰ ignorañ:
qͥa mmirũ hui leuiathan men
bra sunt. de quo.suꝑna uoce đr.¬

Expanded text:
gestionem nequitiae dicimus, qua gestionem nequitiae dicimus, qua nolentes saepe renitentesque tentamur. Quod tunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentationibus humiliatur. Iniqui igitur atque ab approbatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, in quibuslibet virtutibus enitescant, humilitatis sensum penitus ignorant, quia nimirum Leviathan hujus membra sunt, de quo superna voce
Abbreviated transcription (Latin):
dant. mira dispensatione agit᷑.
ut magna bona ad quȩ ꝓuecti
culti examinis mensura dispo¬
nit.ut istos. & mala adiuuent:
illos. & bona grauent: dũ ⁊ isti.
ad ꝓuectum boni. utunt᷑ leuib
malis: & illi. ad augmentũ mali.
utunt᷑ mininis bonis. Isti qͥppe.
inde ꝑfectius in bono ꝓficiunt.
unde de malo temptant᷑: illi audẽ.
inde ad maius malũ deficiuñ.
unde de bono głantur. Sic itaq
male bono utitur repb.⁊ bene
malo utit᷑ ꝓb: sic̃ sepe conting̃.
ut alius excibo salutifero in or¬
dinatȩ sumpto. pestẽ languoris
meurrat: ali⁊ ueneno serpentis
inmedicamine ordinatȩ confec¬
donis adhibito. languoris mo¬
lestiam uincat. Ile gͦ. qͥa cibo
salutifero uti rectȩ noluit᷑ inde
ꝑuitiose moritur. unde alii sa¬
lubriter uiuunt. iste autẽ. qͥa
ueneno serpentis cautȩ uti studu¬
it: inde salubnter uiuit:unde
alii ꝑniciosȩ moriuntur. uenenũ
u serpentis. ñ ipsã nequiciã. s sug¬

Expanded text:
dant, mira dispensatione agitur, dant, mira dispensatione agitur, ut magna bona ad quae provecti culti examinis mensura disponitur, ut et istos mala adjuvent, et illos bona gravent, dum et isti ad provectum boni utuntur levibus malis, et illi ad augmentum mali utuntur minimis bonis. Isti quippe inde perfectius in bono proficiunt, unde de malo tentantur; illi autem inde ad majus malum deficiunt, unde de bono gloriantur. Sic itaque male bono utitur reprobus, et bene malo utitur probus; sicut saepe contingit ut alius ex cibo salutifero inordinate sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vincat. Ille ergo qui cibo salutifero uti recte noluit, inde perniciose moritur, unde alii salubriter vivunt; iste autem qui veneno serpentis caute uti studuit, inde salubriter vivit, unde alii perniciose moriuntur. Venenum ergo serpentis 1137 non ipsam nequitiam, sed sug
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut si qñ unũ qdlibet bonũ
uł minimũ faciant᷑: a malis suis
omĩb respectũ mentis ꝓtinꝰ au̾¬
tant: atq hoc qd uel extremũ
bonũ fecerint. tota intentione
semꝑ inspiciant. Et ex eo iam se.
qͣsi soõs aspiciunt: & oblit ma¬
loꝵ omniũ quȩ cõmisert̃ umiꝰ
sui tantũm boni memores qd
fortasse fac̾e̾ nec ꝑfect̾ȩ potueit̃.
sic̃ euenire econt᷑ electis solet: ut
cũ multarũ untutũ grã polleat.
unũ eos uel tenuissimũ uicium
ualde defatigans pulset: qͣtinꝰ
dum ex qͣdã parte sese infirmari
considerant: de his uututib in
quib p̃ualent. se minimȩ extol¬
lant.Dumq de infirmitate dre¬
pidant: hoc qͦ ubi fortes sunt.
humilius seruant. Sepe gͦ repbi.
phoc qd̾ unũ uł minimum bo¬
num suũ ineautȩ conspiciunt:
mala multa & grauia. in quib
demersi sunt. ñ agnoscunt. Et
sepe electi. ꝑ hoc qd̾ ad tenuissi¬
mũ malũ suũ infirmari trepi¬

Expanded text:
dit ut si quando unum quodlibet bonum dit ut si quando unum quodlibet bonum vel minimum faciant, a malis suis omnibus respectum mentis protinus avertant, atque hoc quod vel extremum bonum fecerint, tota intentione semper inspiciant, et ex eo sese jam quasi sanctos aspiciant, obliti malorum omnium quae commiserunt, unius sui tantummodo boni memores, quod fortasse facere nec perfecte potuerunt, sicut evenire contra electis solet, ut cum multarum virtutum gratia polleant, unum eos vel tenuissimum vitium valde defatigans pulset, quatenus dum ex quadam parte sese infirmari considerant, de his virtutibus in quibus praevalent se minime extollant; dumque de infirmitate trepidant, hoc quoque ubi fortes sunt humilius servant. Saepe ergo reprobi per hoc quod unum vel minimum bonum suum incaute conspiciunt, mala multa et gravia in quibus demersi sunt non agnoscunt. Et saepe electi per hoc quod ad tenuissimum malum suum infirmari trepi
Abbreviated transcription (Latin):
necdum semetipsum despicit:
humilẽ dĩ sapientiã ñ app̃hen¬
dit. Hinc. in eugłio dñs dic̃. Con¬
scondisti hec asapientib & pru¬
dentib: & reuelasti ea paruulis.
Hinc. rursũ psalmista ait. Custo¬
diens paruulos dñs.Hinc ma¬
gister gendum dic̃ facti sumꝰ
paruuli: in medio urm̃. Hinc.
discipłos admonens:ait. Suꝑi¬
ores sibi inuicem arbitrantes.
Nã qͥa iniquus quisq. inferiorem
se omnẽ quẽ cogitat. putat: edi¬
uerso. iustus studet. ut supiorẽ
quemlibet ꝓximũ attendat. Ac
ne dum se alii alter humiliat.
ores s̃ͥ inuicem arbitrantes: ut
incogitatonib cordis. & ego il¬
lum mͥ preferam: & uicissim ille
me s: ut cũ utraq parte cor in¬
femꝰ p̃mit᷑: nullus eximpenso
honore subleuet᷑Sz hanc humi¬
litats formã. repbi qͥa leuiathã
tenere contẽpnunt: qͥa & si qñse
humiles specietenꝰ ostendunt:
humilitatis uim seruare intrin¬
secꝰ negligunt. Quib sepe acci¬

Expanded text:
necdum semetipsum despicit, necdum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Conscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens ait: Superiores sibi invicem arbitrantes . Nam quia iniquus quisque inferiorem se omnem quem cognovit putat, e diverso justus studet, ut superiorem quemlibet proximum attendat; ac ne, dum se alii alter humiliat, ores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis et ego illum mihi praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetur. CAP. litatis formam reprobi, quia Leviathan tenere contemnunt, quia etsi quando se humiles specie tenus ostendunt, humilitatis vim servare intrinsecus negligunt. Quibus saepe acci
Abbreviated transcription (Latin):
sione ꝓstrauit. dicens. Quẽ ꝑse¬
queris rex isrł. quẽ ꝑsequeris:
canẽ mortuũ: & pulicẽ unum :
Et certȩ iã unctus in regẽ fuerat:
iam exorante samuele. & cornu
sup se oleo fundente. didicerat.
qͦd eũ diuina gr̃a saule reꝓbato.
ad regni gubnacła possidenda
sario.mente se humili subster¬
nebat: cui. uino iudicio pre¬
latũ ẽẽ se nouerat. Illi itaq se hu¬
milider postponebat: cui. pele¬
ctionis gram̃. incomꝑabilit̃
nouat se ẽẽ meliorẽ. Discant gͦ
quomͦ humiliari ꝓximis debe¬
ant: qui adhuc. quo loco apud
dm̃ habeantur. nesciunt:si sic
se elect. etiã illis humiliant: qͥb
iam se. ꝑ interna iudicia ante¬
posidos dep̃hendunt. Hoc aut̃
ẽẽ ꝓprium specimen electoꝵ
solet: qd̾ de se semꝑ sentrunt.
infra qͣm sunt. Hinc nanq: ab
eodem dauid dr̃. Si ñ humilit̃
sentiebã: ẜ exaltaui animã meã.
Hinc. salomon. ad sapientiã par¬
uulos uocat: dicens: Siquis ẽ.
paruulus: ueniat ad eã. Qui enĩ

Expanded text:
sione prostravit dicens: Quem persequeris, rex Israel, quem persequeris? Canem mortuum et pulicem unum ? Et certe jam unctus in regem fuerat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente, didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda sario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Hinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad me . 1136 Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ seruiatur. Qͣsi enim tyrannꝰ
quidã. obsessã ciuitatẽ intercip̃.
cũ mentem suꝑbia irrumpit:¬
& quo ditiorem quemq ceꝑit:
eo in dmĩo durior erurgit: qͥa
qͦ amplius res unduqs sine hu¬
militate agitur: eo latiꝰ ista do¬
minat᷑. Quisquis uͦ. ei in se ty¬
rannidẽ. captiua mente susceꝑit
hoc pͥmũ dampnum patitur.
qd̃ clauso cordis ocło. iudicii eqͥ¬
tadem ꝑdit. Nã cuncta quȩ ab a¬
liis uel bene geruntur. displiceñ:¬
& sola ei quȩ ipse uł prauȩ egit.
placent. Semꝑ aliena oꝑa de¬
spicit: semꝑ miatur qd̾ facit:
qͥa & quicqͥd egit egisse se singu¬
larit̃ credit: atq in eo qđ exhib
ꝑ glę cupiditatẽ. sibimet ipsi fa

Expanded text:
gloriae servitur. Quasi enim tyrannus gloriae servitur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia irrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exsurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave egerit, placent; semper aliena opera despicit, semper miratur quod facit: quia et quidquid egerit, egisse se singulariter credit; atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi fa
Abbreviated transcription (Latin):
uescere sic̃ ollã fac̃:unde & hu¬
manas mentes. in quodã feruore
insaniȩ concutit: s ꝑ apta oꝑa.
qualit̃ concussi animũ euertat.
ostendit. Intus nanq prius ebul¬
lit in elatone: qd̃ foras postmo¬
dũ spumat in oꝑe. S qͥa occasio.
supbiȩ disputatone se prebuit:
debemꝰ hanc subtilius sollicitiꝰq
discutere: atq ad humanas men¬
tes. qͣnta uel qualis ueniat. & qͥb
qualit subripiat. demonstrare.
Aua quippe uicia. eas solummꝰ uir¬
dutes impetunt. qͥb ipsa destru¬
unt᷑: ut ui delicet ira. pacientiam:
castrimargia. abstinentiã. libido.
continentiã expugnet. Supbia
audẽ. qͣm uicioꝵ radicẽ diximus:
nequaqͣm umiꝰ uirtuts extinc¬
tione contenta. contra cuncta
animȩ menbra se erigit: & qͣsi
generalis ac pestifer morb. corpꝰ
omẽ corrumpit: ut qͥcqͥd illa in¬
uadente agit᷑ etiã si eẽ turtus
ostendit᷑: ñ ꝑhoc dõ.s soli uane

Expanded text:
vescere sicut ollam facit. Unde et huvescere sicut ollam facit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam evertat ostendit. Intus namqlit in elatione, quod foras postmodum spumat in opere. Sed quia occasio de superbiae disputatione se praebuit, debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atqtes quanta vel qualis veniat, et quibus qualiter subrepat demonstrare; alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt, quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamsi esse virtus ostendatur, non per hoc Deo, sed soli vanae
Abbreviated transcription (Latin):
bis designatione monstret. Seq̃ẽ.
biȩ. Ut leuiathan iste. in cunctis
quȩ suꝑius dicta sunt. caderet:
sola suꝑbia ꝑ̃tulit. Neq enim ꝑ
tot illos uicioꝵ ramos aresceret:
nͥ ꝑhanc priꝰ in radice putruissei.
succubuit: ꝑ hanc. se sequentem
hominẽ stratuit.Eo et̃enim delo
salutẽ nr̃e immortalitats impe¬
tiit: qͦ uitã suȩ beattudinis ex¬
tinxit. S iccirco hanc dñs infi¬
nẽ suȩ locugonis inseruit: ut cũ
post mala omĩa. leuiathan istr
suꝑbiã diceret: qͥd eẽt malis om¬
nib deterius. indicaret: quãuis
etiã ꝑhoc qd̾ in imo ponitur:
uicioꝵ radix ẽẽ monstrat᷑. Sicut
emm infenius radix degit᷑. s ab
illa rami extrinsecus expandun¬
tur: ita se suꝑbia intrinsecꝰ celat:
s ab illa ꝓtinus. aꝑta uicia puil¬
lulant.Nulla quippe mala. ad
publicum ꝓdirent: nͥ hȩc. men¬
tem in occulto constringet hec
ẽ. quȩ leuiathan istrꝰ sensum fer¬

Expanded text:
bis designatione monstrentur. bis designatione monstrentur. bia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice putruisset. succubuit, per hanc se sequentem hominem stravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fer
Abbreviated transcription (Latin):
qđ leuiathan iste.qui ꝑ corpeam
bestiã designat᷑: sublime uidere
describitur: qͥa uidelicet cordis
supbia. cũ exterꝰ usq ad corpꝰ
extenditur: priꝰ ꝑ ocłos indicat᷑.
Ipsi quippe pfastum tumoris in¬
flat. qͣs⁊ ex sublimi respiciunt.
& qͦ se deprimunt. altr extollun.
Nlisi enim supbia pocłos. q̃s p
qͣsdã fenestras se ostendẽt: nequa¬
quã dõ psalmista dixisset. Popłm
humilẽ saluum facies: & oculos
supborum humiliabis. Nisi se su¬
ꝑbia ꝑ ocłos fund̾et: salomon qͦ
de iudeȩ eladone ñ diceret. Gene¬
ratio.cui excelsi sunt ocłi: & pal¬
pebrȩ ei in alta subrectȩ. Quia gͦ
pcorꝑeum animal. leuiathaniste
signatur: & suꝑbia. usq ad corpꝰ
ꝓdiens. aꝑciꝰ ocłis principatur:
antiquus hostis. qͦsi de sublimiõs
uidere describitur:.s quia multa.
de ostendendo humani generis
imimico ꝓlata sunt: ualde mens
appecit. ut in fine locutionis dñi¬
& unũ aliqͥd manifestiꝰ expͥma¬
tur: unde menbra illiꝰ breui no¬

Expanded text:
quod Leviathan iste, qui per corpoream bestiam designatur, sublime videre describitur, quia videlicet cordis superbia cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque ad corpus prodiens apertius oculis principatur, antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. Sed quia multa ad ostendendum humani generis iniatur. Nunc in fine locutionis Dominicae unum aliquid manifestius exprimitur, unde membra illius brevi no
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebat. Ingrediar inlocum
tabemaculi admirabilis.usq ad
domum di: iuoce exultatonis
⁊ confessiomiᷤ soñ cunitatis epulantiᷤ.
Qui gͥmtus uocem exultatonis
& confeszionis.ac sonos ciuitatis
epulantis audierat: quid illum
aliud nisi cęli concentus excita
bis dormit: quia eorum cordib.
nequaquam ꝑuocem compun¬
chonis innotescit. Non enĩ consi¬
derare illam desiderabilem suꝑ¬
norum quium frequentiam stu¬
dent: nullo ardoris radio illa sol¬
lempnitatis internȩ festa conspi¬
ciunt: nulla mintimis. contem¬
plagonis penna subleuantur.
Solis nanq uisibilib seruiunt:
& iccirco nil suꝑnȩ suauitatis
intrinsecus auhunt: quia eos
sicut & suꝑius diximus. maure
cordis. curarum secularium sur¬
di tumultus premunt. Quia gͥ
occulti dispensatione iudicii.
qł aliis apitur. alis clauditur.
qđ aliis detegitur. aliis occultat᷑
chieatur recte. Quis enarrauit ce

Expanded text:
qui dicebat: Ingrediar in locum qui dicebat: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei in voce exsultationis et confessionis, sonus civitatis epulantis . Qui igitur intus vocem exsultationis et confessionis ac sonum civitatis epulantis audierat, quid illum aliud nisi coeli concentus excitabbis dormit, quia eorum cordibus nequaquam per vocem compunctionis innotescit. Non enim considerare illam desiderabilem supernorum civium frequentiam student, nullo ardoris radio illa solemnitatis internae festa conspiciunt, nulla in intimis contemplationis penna sublevantur. Solis namque visibilibus serviunt, et idcirco nihil supernae suavitatis intrinsecus audiunt, quia eos, sicut superius diximus, in aure cordis curarum saecularium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti dispensatione judicii quod aliis aperitur aliis clauditur, quod aliis detegitur aliis occultatur, dicatur recte: Quis enarrabit c
Abbreviated transcription (Latin):
quippe hoc eis: intrinsecus silent̃
sonans.inuisibilis lingua com¬
punchonis. Quam. tanto lenius
intus auchunt: quanto abexte¬
riorum desideriorum strẽpitu ꝑ¬
fectius auertuntur. His itaq con¬
centus cȩli non dormit: quia eo¬
rum mens. quȩ sit laudis suꝑ¬
nȩ suauitas. apposita amoris au¬
re cognoscit. Intus enim. qđ ap¬
petant audiunt: & de cȩlestium
bonoꝵ premiis. ipso desiderio di¬
umitats instruuntur. Unde &
presentem uitam. non solum ad¬
uersantem.sed etiam fauentem.
grauiter tolerant: quia eis one¬
rosum ẽ. omne qd cernitur: dũ
abeo qđ intus audunt diffe¬
runtur.Omne qđ sibi presto ẽ
graue estimant: quia ulud ñẽ
ad qd anhelant. In desinenter au¬
dem eorum mens. ipsis tempora¬
litatis laborib fessa. millud cȩ¬
lestȩ gauchum resumenda sus¬
penditur: dum maure cordis.
intro erumpente concentu socie¬
tatem sibi cotidie suꝑnoꝵ cruiũ
prestolantur. Iste concentus suꝑ¬

Expanded text:
quippe hoc eis intrinsecus silenter quippe hoc eis intrinsecus silenter sonans invisibilis lingua compunctionis. Quam tanto plenius intus audiunt, quanto ab exteriorum desideriorum strepitu perfectius avertuntur. His itaque concentus coeli non dormit, quia eorum mens quae sit laudis supernae suavitas, apposita amoris aure, cognoscit. Intus enim quod appetunt audiunt, et de coelestium bonorum praemiis ipso desiderio Divinitatis instruuntur. Unde et praesentem vitam non solum adversantem, sed etiam faventem graviter tolerant, quia eis onerosum est omne quod cernitur, dum ab eo quod intus audiunt differuntur. Omne quod sibi praesto est grave aestimant, quia illud non est ad quod anhelant; indesinenter autem eorum mens ipsis temporalitatis laboribus fessa in illud coeleste gaudium resumenda suspenditur, dum, in aure cordis intro erumpente concentu coeli, societatem sibi quotidie supernorum civium praestolantur. Iste concentus sup
Abbreviated transcription (Latin):
nunc insinuando suꝑna secreta:
electoꝵ suoꝵ mentes illuminat.
Concentum uero cel dormire fac̃:
atq illa celestium uirtutum gau¬
dia. reꝓborum cordib. iusto iu¬
dicio abscondit. Qui concent᷑
celi. quamuis inse intrinsecus
uigilet: impsa tamen repboꝵ
ignorantia. extrinsecus dormit.
Et narratur ergo cȩlestis secret
ratio: et tamen concentus celi
dormire ꝑmittitur: qͥa & aliis.
ꝑ inspiratonem suꝑnȩ retribu¬
dionis. scientia panditur: & aliis.
quȩ sit intemȩ laudis suauitas.
quia electorum mentib. quȩ sit
suꝑnorum retribugo. indesinent̃
apitur: ut nimirum sine cessa¬
tione ꝓficiant: & transcurrentes
uisibilia. sese admuisibilia exten¬
cdant. Omẽ enim uisibile.
quod/ mhac uita rẽp¬
bos figit: hocelectos adaliã im¬
pellit: quia dum bona quȩ fac¬
ta sunt. respiciunt: ineum aquo
facta sunt. mardescunt. lantõq
cum prestantius amant: quanto
illum. hoc qđ ipse bonum con¬
didit. preire considerant. Loquit᷑

Expanded text:
nunc insinuando superna 965 secreta electorum suorum mentes illuminat. Concentum vero coeli dormire facit, atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis in se intrinsecus vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Enarratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retributionis scientia panditur, et aliis quae sit internae laudis suavitas quia electorum mentibus quae sit supernorum retributio indesinenter aperitur, ut nimirum sine cessatione proficiant, et transcurrentes visibilia sese ad invisibilia extendant. Omne enim visibile quod in hac vita reprobos figit, hoc electos ad alia impellit, quia dum bona quae facta sunt respiciunt, in eum a quo facta sunt inardescunt; tantoque eum praestantius amant, quanto illum hoc quod ipse bonum condidit praeire considerant. Loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer induruit. ꝑeos. to¬
ta eius corpis compago sub¬
sistit:Mult nanq in hoc mun¬
do diuites uidentur: qui. dũ
reb opibq subniri sunt qͣs
ex fortitudine solidantur: sed
largiendo hȩc ipsa quib fulti
sunt. ad suum alios errorem
trahunt. Modo ñnullos. ut pͣui
fiant donis illiciunt: mͦ. ñnul¬
los ut praui ꝑmaneant. mune¬
rib astringunt. Q uid itaq hi.
nͥ andixp̃i ossa sunt. qui dũ ma

Expanded text:
vehementer induruit, per eos tovehementer induruit, per eos tota ejus corporis compago subsistit. Multi namque in hoc mundo divites videntur, qui dum rebus opibusque subnixi sunt, quasi ex fortitudine solidantur; sed largiendo haec ipsa quibus fulti sunt, ad suum alios errorem trahunt. Modo nonnullos ut pravi fiant donis illiciunt, modo nonnullos ut pravi permaneant muneribus astringuat. Quid itaque hi nisi Antichristi ossa sunt, qui d