comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum in betutiam. ante quam castia metalus fi¬
erat. Cumq traherent eũ fundibłam egressi ss̃
aduersus eos et timentes ligauerunt a chior
betuliam duos sacendotes ⁊ principem oriam
detubu symeon. Cumq exposuss eis achior
quare trans missus eẽt ab holoferne ad eos. re
et interrupto aque ductu. abstulit eis aquas.
srant autem non longe a muns fonticuli
quibus cues furtim itebantur. ad refocilłã¬
dum potius quam adbibendum. Et dix̾unt
nobis seruire holoferni. quam siti pertre
et dixerunt sacudotes. Sustineamus ad huc
per .u. dies. si forte faciat nobiscum deus mi¬
sencordiam Eiat autem in ciuitate iudith
uidua tribus amus pulchranimis. s casta
Opus dei factura sum. quod non in dicabo uo¬
bis. State hac nocte ad portas cruitatis ⁊ ori¬
as uobiscum. ut egrediar ꝑ manim ut̃am
Cumq illi abissent. Orauit ad dñm dicens.
Domine deus patris mei symeon qui dedi
num ancille tue. Necõmendauit fcm̃ sy¬

Expanded text:
eum in Bethuliam, ante quam castrametatus fuerat. Cumque traherent eum, fundibularii egressi sunt adversus eos. Et timentes ligaverunt Achior Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recet interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonticuli, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixeruntnobis servire Holoferni, quam siti perire. » Et dixerunt sacerdotes: « Sustineamus adhuc per quinque dies, si forte faciet Deus nobiscum misericordiam. » Erat autem in civitate Judith, vidua tribus annis, mulier pulchra nimis, sed casta,« Opus Dei factura sum, quod non indicabo vobis. State hac nocte ad portas civitatis, et Ozias vobiscum, ut egrediar per manum vestram. » Cumque illi abiissent, oravit ad Dominum, dicens: « Domine Deus patris mei Simeon , qui dnum ancillae tuae . » Nec commendavit factum Si
Abbreviated transcription (Latin):
mo uenisset ppłs ille de caldea ꝑ mesopota¬
miam interram chanaan.cumqi: descendis¬
sent in egyptum. reduxerat eos deus eorum
ro irutabant eum flageslabat eos qr deus
erat odiens iniquitatem. Nuper autemre
derat eos pp̃ peccata sua et minc obtinebant
montana hec et addicit achior. ꝑsciutare
si deus eorum offensus est eis et poteris eos
expugitare. alioquin non preualebis eiset
iratus holo. dixit uis ut o itendam tibi qr¬
popłõ sociabis ut cum ilł panter per eas.
tĩmo precepie holof᷑. seruis suis ut ducerent

Expanded text:
imo venisset populus iste de Chaldaea, per Mesopotaimo venisset populus iste de Chaldaea, per Mesopotamiam, in terram Chanaan. Cumque descendissent in Aegyptum, reduxerat eos Deus eorum iro irritabant eum, flagellabat eos, quia Deus eorum erat odiens iniquitatem. Nuper autem rederat eos propter peccata sua, et nunc obtinent montana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam tibi, qorum sociaberis, ut cum illis pariter pereas . » Tunc praecepit Holofernes servis suis, ut ducerent
Abbreviated transcription (Latin):
exigens ab eis tubuta. longe gramora quã
patres sni. Qui omnes uno animo cõtdixent̃.
tiesimo regni sui prece pie oloferr pemaipinitti¬
cie ut egrederetur ad regiones illas et nulli homi¬
num ut munittonum po̾et ocłs erus. Quieg̃i¬
ad eum principes prouinciarum dicentes.
desinat indignatio tua cuta nos. uemi nobis
pacificus et utere seruicio nostro sicut placu¬
erit tibi et descendit de montibus cum iurtu¬
te magna et obtinuit omnes cinitates et
deus diceretur ab his nationibus que potuis¬
sent holoferni potencia subiugari et audien
terminis terre ꝑ quos poterat. ⁊ter eẽ. ĩierłn
achim saceidotis filii ih̃u filitiosedech uł for¬
te alterius quem ip̃e iħc cutum iiitebat ad
exortationem filiorum isrł. in montibuset
operuerunt sacerdotes altare domini cilicio
et ip̃i incinere et eslicio offerebant holocau¬
sta et clamabant ad dñm̃. Nunciatum q
est holoferni quod filii isrł. parassent se ad
orum amon. Rdit replicans ei quomodo pͥ¬

Expanded text:
exigens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. tio regni sui praecepit Holoferni principi militiae, ut egrederetur ad regiones illas, et nulli hominum, vel munitionum parceret oculus ejus. Qui egread eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descendit de montibus cum virtute magna, et obtinuit omnes civitates, etDeus diceretur ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audienterminos terrae, per quos poterat iter esse in achim sacerdotis, filii Jesu, filii Josedech, vel forte alterius, quem ipse Jesus circummittebat ad exhortationem filiorum Israel in montibus . Et operuerunt sacerdotes altare Domini cilicio, et ipsi in cinere, et cilicio offerebant holocausta, et clamabant ad Dominum. « Nuntiatumque est Holoferni quod filii Israel parassent se ad orum Ammon respondit, replicans ei quomodo pr
Abbreviated transcription (Latin):
gligentiam edificationis. cyro tñ ignorante.
et a deo impedierunt eos. ꝙ ĩ .xxx. anins m¬
in quibus cyrus regnauit. nonerererunt
uum alingentem lidorum bellicosissim̃
astute redegit. insocordiam. Tr̾adidit enĩ
eis sollempnitates et ludos. precipiens eis.
ut lusibus cõmessat̾onib et amplexibus
uacarent. quasi beniuolentiam meos ostẽ
Postea uero transgressus hrm ⁊ regina
massagetarum tharaminctus et occisus
est. que cap̃ illius precisum in utrẽ pleñ
sanguine humano proiciens insuttando
dixit. Saciate sanguine quem sitisti.Iden
suꝑbus qui cã tartiquinii iumioris filu
sin qui lucretiam corruperat.: a regno est¬
expulsus. hic gn̾a tormentorum erogitaũ
uincula. taureas. fustes. lamina. carceres
compedes cathenas exilia et metalla:¬

Expanded text:
gligentiam aedificationis, Cyro tamen ignorante. Et adeo impedierunt eos, quod in triginta annis, quibus Cyrus regnavit, non erexeruntvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostePostea vero transgressus Araxem a regina Massagetarum Thomiri victus, et occisus est. Quae caput ejus praecisum in utrem plenum sanguine humano projiciens, insultando dixit: Satiare sanguine quem sitisti. Inbus, qui causa Tarquinii Junioris filii, sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsus est. Hic genera tormentorum excogitavit, vincula, taureas fustes, latumias, carceres, compedes, catenas, exsilia, metalla
Abbreviated transcription (Latin):
cum luminaribus et proferens capud olof
et canopeum. ait. Confitemini domino
qui dedit uobis uictoriam in manumea
et reduxit me in macłatam & uocatus est
achior ⁊ uiso capite holo.prepauore oecidi¬
iudich. Qdix̃ ad ppłm. Suspendite cap̃ħ
supra murum. et diluculo faut̾ impetũ
in hostes. Qui turbati pro nece domini sui
uertentur in fugam. Tunc achior circũc¬
dit carnem prepucii sin et appositus est.
ad ppłm isrł. misit q orias nartios ꝑ cun¬
ro egressi sunt hebreimane et dixerunt
assyrii. Egressi sunt mures de cauernis suis.
Cumq intrass uagio ut exeitaret holofet¬
nem indit cadauer sine capite et ingres.¬
sus tabernacutum iudith non inuenit
eam et exclamauit ad ppłm. Unamulier
et ecce capud holo non est cum eoset tur¬
uati sunt ualde. fuge presidium querẽ.¬
tes et in secuti sunt eos filii istł et ꝑcus¬
serunt eos usq ad ext̾mitates funuum si¬

Expanded text:
cum luminaribus, et proferens caput Holofernis cum luminaribus, et proferens caput Holofernis et conopoeum, ait: « Confitemini Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, et reduxit me immaculatam. » Et vocatus est Achior, et viso capite Holoferniuae dixit ad populum: « Suspendite hoc caput super muros, et diluculo facite impetum in hostes, qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel. Misitque Ozias nuntios ro egressi sunt Hebraei mane, et dixerunt Assyrii: « Egressi sunt mures de cavernis suis. » Cumque intrasset Vagao, ut excitaret Holofernem, vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad populum: « Una mulier. Ecce caput Holofernis non est cum eo. » Et turbati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad extremitates finium su
Abbreviated transcription (Latin):
non expendet omnnia ħ ancilla tua. donec
faciat nnmani mea deus ħ que cogttain.
Peciit q sͥ dar copiam nocte egrediendi
tuduum noccibus exibat et baptizabat
se in aquis et orabat dm̃ isrłm. Quarto
illi. ut sponte con senciat mͥ. fedum enim
est apud syros ut mulier illudens ii ro
dñm meum. Q sedit. Qinoquid illi placu¬
diebus uite mee. Et cum ornasset se. stetit
ante faciem holo. Qi io cundus factus est.
uibit ꝙ uinum quantum non quam biberat
inuita sual et cum sero eẽt festinauerunt
serui ad hospicia sua et erat uidit solam
cubiculo. Porro olofer. iacebat in lecto nimi
ebrietate sopitus. Drat q uidith puelle sue.
ut staret foras ad hostium. et obseruaret et
lunpna que erat ad capud lecti ⁊ pertuci¬
ens bis ceruicem abscidit capud enis ⁊ tra¬
didit illud abra sue. et tollens canopeum.
egressa est. Cumq uenissent ad portam cun¬
tatis. clamauit aꝑite. Quia nobiscum est

Expanded text:
non expendet omnia haec ancilla tua, donec non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam egredduum noctibus exibat, et baptizabat se in aquis, et orabat Deum Israel. Quarto braeae illi, ut sponte consentiat mihi. Foedum est enim apud Assyrios, ut mulier illudens viro, dominum meum. Quae respondit: Quidquid illi placudiebus vitae meae. Et cum ornasset se, stetit ante faciem Holofernis. Qui jucundus factus est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita sua. » -- « Et cum sero esset, festinaverunt servi ad hospitia sua, et erat Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto nimia ebrietate sopitus . Dixitque Judith puellae suae, ut staret foras ad ostium, et observaret, et lumna quae erat ad caput lecti, et percutiens bis cervicem abscidit caput ejus, et tradidit illum abrae suae, et tollens conopoeum egressa est. Cumque venisset ad portam civitatis, clamavit: « Aperite, quia nobiscum est
Abbreviated transcription (Latin):
xpiorantes et diperunt eam ad taberracitlum
hols. Qui statm captus est mołis suis. Sedebat
autem holofernes in canopeo. pipira et au¬
ro ⁊ genmis cõ ꝯibut rexto. hoc est sericũ reticu¬
lum mus adie et carum. dc̃m sic acanopo
opido egipti. in quo inuentum est. alii dñt
conopenm. qm̃ instar cii asato ascendit
res ht̃. ut pro his merito pugnemus cc eos
sumq ad orasset iudit. dixit ad eam holo. cͣ
tum est quod in perditionem ibit ppłs mͣ
nem peccatorum suorum. quem lex dĩ oĩo
prohibet gustari. Nam et fame et siti iam
inter mortuos computantur et misit me
domins hec ip̃a ntiare tibi. qui dicet mͥ
qñ reddet eis peccatum sinim et tunc uemẽs
nem ppłm. sicut oues quibus non ẽ pastor.
et ait holo. Sici fecerit michi hec deus tuus
erit et deus meus .i. in nu̾o deorum habe
bo illum et tu magna eris in domo nabucł
Et fecit eam introduci ubi erant repositi
thesaii eiꝰs. cumq disponeret qͥd daret᷑¬
emus tibi: Q sedit. Liit anima mea qm̃

Expanded text:
xploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti in quo inventum est. Alii dicunt conopoeum, quoniam instar coni a lato ascendit res habet, ut pro his merito pugnemus contra eos? » Cumque adorasset Judith, dixit ad eam Holofernetum est quod in perditionem ibit populus nem pecorum suorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame et siti jam inter mortuos computantur. Et misit me Dominus haec ipsa annuntiare tibi, qui dicet mihi, quando reddet eis peccatum suum, et tunc veniensnem populum, sicut oves quibus non est pastor. Et ait Holofernes: Si fecerit mihi haec Deus tuus, erit et Deus meus, » id ebo eum, « et tu magna eris in domo Nabuchodonosor. » Et fecit eam introduci, ubi erant positi thesauri ejus . Cumque disponeret quod daretemus tibi? Quae respondit: Vivit anima tua, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ost quamã edificatus est murus
calorem solis.Cumq inmineret m̃sis
.uñ. qui fere totus ap̃ eos sollempnis ẽ.
conuenerunt in ietłm quasi uir uirus.
et accepit neemiaᷤ quod non habebant
ignem de sublimi. ĩradit ũ q est ei a
senoribus quod ieremias in dieb cap¬
tiuitatis abscoriderat. stipttes et prinas
.et Inuenert sr̃ altare proiecerunt. et eruꝑit ignis et
appeslauit neemuas hunc diem. nephar.
qiuod interpretatur pĩficatio. alii dñt nephi
et orabant sacerdotẽ ionafha inthoante et ce¬
tens respondentibus Neemias quoc sp̃ua¬
lem edidit orationem

Expanded text:
ostquam autem aedificatus est murus, calorem solis . Cumque immineret mensis septimus, qui fere totus apud eos solemnis est, convenerunt in Jerusalem quasi vir unus . Et accepit Nehemias, quod non habebant ignem de sublimi. Traditumque est ei a senioribus, quod Jeremias in diebus captivitatis absconderat stipites altaris t super altare projecerunt, et erupit ignis . Et appellavit Nehemias hunc diem Nephthar quod interpretatur purificatio. Alii dicunt Nephi. Et orabant sacerdotes, Jonatha inchoante, et caeteris respondentibus. Nehemias quoque specialem edidit orationem
Abbreviated transcription (Latin):
inios quos emerant. excutiens sinũ sinĩ
uixit. Sic extuciat deus omnem uirum.
qui non compleuerit uerbumhoe et dixit
uniuersa muttitudo. Am̃. Ip̃e quoq anno¬
nas que regi debebantur. ⁊ꝯdonauit. Quio
dux missus esset arege.tñ annonas q̃ du¬
cibus debebantut. non comedit aperna
die qua egiessus est arege. usq dum redi¬
it ad eum. Preterea tercium habuit impe¬
dimentum᷑. quod principes transflumen¬
rent uarus terrebant rumoribus. ut sic
ab opere cessaret. dicentes multiconuna¬
uerunt aduersum te. uade ascͦ nde a
tuum. Cumq multa fingerent ĩ hunc
modum. non p̃ualuerin

Expanded text:
os, quos emerant. Et excutiens sinum suum, os, quos emerant. Et excutiens sinum suum, dixit: « Sic excutiat Deus omnem virum, qui non compleverit verbum hoc. Et dixit universa multitudo, Amen. » Ipse quoque annonas quae regi debebantur, condonavit. Qui cum dux missus esset a rege, tamen annonas, quae ducibus debebantur, non comedit a prima die qua egressus est a rege, usque dum rediit ad eum. Praeterea tertium habuit impedimentum, quod principes trans flumenirent, variis eum terrebant rumoribus, ut sic ab opere cessaret, dicentes: « Multi conjuraverunt adversum te, vade et abscondere ab tuum. » Cumque multa fingerent in hunc modum non praevaluerun
Abbreviated transcription (Latin):
muros piscine siloe.Murosam inter por¬
tas edificauit ppłs per uicos et cruitates.
umis quisq scd̃m possibilitatem suam.
sunt ut alique de predc̃is alia postea sorti¬
te sunt uocabula. Nam porta negotiatoꝵ
forte porta est gregis. inqua negociatores
ergastia sua posuerant obtempliuigntã.
S et porta uidicitana potuit esse. portaue¬
bat. porta uero a quarum potuit esse por¬
ta fontis. porta uero eqͦrum non fuit por¬
ta cuutatis. s statuta erat aute atria tẽ¬
pli usq ad quam ascendere in equis li¬
citum non erat. Porro neemias cum ser¬
gustia et płibus impedimentis ꝓͥmo .n.
fintcune nationes in manu forti aggre¬
diebantur eos. Neemias uero mediã pattẽ¬
płi armatam statint extra ciuitatem. ut sustine¬
rent impetus aggredientium. aAli uero media
par edificabantꝰ una manu ponentes lapidẽ¬
lit neemias diuites et magĩatus remitt̾e
usuras et restituere umeas et agros et ser¬

Expanded text:
muros piscinae Siloe. Muros autem inter pormuros piscinae Siloe. Muros autem inter portas aedificavit populus per vicos, et civitates; unusquisque secundum possibilitatem suam. sunt, cum aliqua de praedictis, alia postea sortitae sint vocabula. Nam porta negotiatorum, forte porta est gregis, in qua negotiatores ergasteria sua posuerant ob templi viciniam. Sed et porta judiciaria potuit esse portabat. Porta vero aquarum potuit esse porta fontis. Porta vero equorum non fuit porta civitatis, sed statuta erat ante atria templi, usque ad quam ascendere in equis licitum erat. Porro Nehemias cum sergustia et plurimis impedimentis. Primo enim finitimae nationes in manu forti aggrediebantur eos. Nehemias vero mediam parteli armatam statuit extra civitatem, ut sustinerent impetus aggredientium. Altera vero media pars aedificabat, una manu ponentes lapidelit Nehemias divites et magistratus remittere usuras, et restituere vineas, et servos, et agr
Abbreviated transcription (Latin):
cis. circiubat rumas inurorum. confideras
qualiter reedifican possent. Quarta die locu.¬
edificemus muros ierłm et non simus ul¬
tra inopprobrium gentibus manus .ii. dm̃
nobistum est et uerba regis que loquitu est mͥ:¬
t surreierunt sacerdotes
et edificauerunt portam g̾gis. alia trans¬
ttio habet. edificauerunt portam et probati¬
cam piscinam. hec est porta iuxta templum.
per quam inducebantur greges ad offerend̾.
hec alibi turris gregis dicitur fuit aualtera
turuis gregis inuia bethleem. ubi iacob pa¬
uit peccora sua et pastores ingilantes supa
gregem sinrm. uiderunt multitudinem ii¬
litie celestis. Scd̾o filii asanaa et edificauert
portam pisdium et statuerunt ualuas eius
et seras et uectes. hec respicit yopea et dia¬
polim. per quam inferebatur copia pisciũ.
rii et aurifices. uestigia enim istius erant
a diebus iebuseorum et melchisedech. Qtuar
uiis intorrentem cedron. Sexto edificaũ
portam fontis princeps pagimaspha et

Expanded text:
cis circumibat ruinas murorum, considerans qualiter reaedificari possent. Quarto die locutedificemus muros Jerusalem, et non simus ultra in opprobrium gentibus. Manus enim Dei nobiscum est, verba regis quae locutus est mt surrexerunt sacerdotes, et aedificaverunt portam gregis . » Alia translatio habet, « Aedificaverunt portam et probaticam piscinam. » Haec est porta juxta templum, per quam inducebantur greges ad offerendum. Haec alibi turris gregis dicitur. Fuit autem altera turris gregis in via Bethlehem, ubi Jacob pavit pecora sua , et pastores vigilantes super gregem suum viderunt multitudinem militiae coelestis . Secundo filii Asnaa aedificaverunt portam piscium, et statuerunt valvas ejus, et seras et vectes. Haec respicit Joppen et Diapolim, per quam inferebatur copia piscium. rii et aurifices. Vestigia enim istius erant in diebus Jebusaeorum, et Melchisedech. Quartviis in torrentem Cedron. Sexto aedificavit portam fontis princeps pagi Maspha, et
Abbreviated transcription (Latin):
olei .c. sal uerosine mensura. Ministͤs
uero tempti sacerdotes. leuitas cantores.
ianitores et nathinneos ab omni uecti¬
gali tributo et annonIs absoluit. Dedit
montes caspios et uenerunt ad estlram de¬
eis sacerdotes et leuite et de nathineis. ce.¬

Expanded text:
olei centum, sal vero sine mensura . Ministros olei centum, sal vero sine mensura . Ministros vero templi sacerdotes, levitas, cantores, janitores, et Nathinaeos ab omni vectigali, tributo et annonis absolvit. Dedit ra montes Caspios, et venerunt de eis ad Esdram sacerdotes, et levitae de Nathinaeis
Abbreviated transcription (Latin):
s sub atar̃se ip̃e dicit seip̃m uenisse post
persem regnaiit aitabaras mensibus ui¬
caprinam in egeum mare de celocecidit:
est. regnum persarum obtinuit. Cotp̃r
tauit. Qui et faciliores ad scribendum fierent
et ad pronunciandum et p̃pea uelox scrila
dictus est. Nec est mirandum siꝑ spͦm sc̃m
libros reparauit. cum płes indiebus nostris
psalterrum et librum hymnorum et płes
libros huius modi deletos scirent reparate.
tatheuco. Sic q iu̾siłe est. quedam q̃ suꝑ¬
flua intellexit. ip̃m subtraxisse. sr̃adĩt
etiam quidam modum scribendi a dext̾a
insinistram eum iudeis tradidisse. cum
et a siiistro redeundo scribebant et sini¬
strum. forte per illum mod̾ ccribendi p̃fi
tur ei inmissa. pertranslationem libri
de dextera in sinistram. Porro esdras inue
suum. Dedit ergo eirexlicentiam redeum¬
di et tradidit epłam ad principes suos
transflumen et ad custodes arche publi¬

Expanded text:
sed sub Artaxerxe ipse dicit seipsum venisse. Post sed sub Artaxerxe ipse dicit seipsum venisse. Post Xerxem regnavit Artabanus mensibus scaprinam in Aegaeum mare de coelo ceciditest, regnum Persarum obtinuit. Eo tempore tavit, qui faciliores ad scribendum fierent, et ad pronuntiandum, et propterea velox scriba dictus est . Nec est mirandum si per Spiritum sanctum libros reparavit, cum plures in diebus nostris Psalterium, et librum Hymnorum, et plures libros hujusmodi deletos, scirent reparare. tateucho. Sicque verisimile est quaedam, quae superflua intellexit, ipsum subtraxisse. Tradunt etiam quidam modum scribendi a dextra in sinistram eum Judaeis tradidisse, cum et a dextro redeundo scribebant in sinistrum. Forte per illum modum scribendi praetur in missa, per translationem libri de dextera in sinistram. Porro Esdras invenerudiret. Dedit ergo ei rex licentiam redeundi, et tradidit ei epistolam ad principes suos trans flumen, et ad custodes arcae publi
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerunt añ filii isrł. ad dedicationem
dempli. et dedicanerunt illud mense .xii.¬
et celebrauerumm filii isrł phase sed̾m legem
eam in certum est. S si̾nm est. quod epi¬
phamus dicit eam usq ad diem iudicii nõ¬
egressuram de latibulo petre certum est ꝙ
ni deuidea leguntur translata archa dñi
candelabrum et mensa. Et mortius est ⁊a¬
chatias insenectute bona et sepultus unta
aggeum. Porro danius cum discessiss ab eo
tribum regis plebis et dictatores ⁊ rursũ
consules rem publicam rer̾unt usq ad in¬
lium cesarem. pictagoras. mortinis est. ro¬
me ppłs apatribus facta seditione discessit.
uoluntatis honorandi dñi heres apparint
eo tempore princeps fuit saccidotum heli¬
achim siue ioachim filius ihy et eiat in
iudea cura rerum gerendarum penes sac̃¬
dotes. quia prius sub regibus et iudicibus
tudine multa refert grocorum hẏstoria.
Subhoc dicit iose esdramuenisse m iudea

Expanded text:
Convenerunt autem filii Israel ad dedicationem Convenerunt autem filii Israel ad dedicationem templi, et dedicaverunt illud mense Et celebraverunt filii Israel Phase, secundum legem eam incertum est. Sed si verum est quod Epiphanus dicit, eam usque ad judicii egressuram de latibulo petrae, certum est ni de Judaea, leguntur translata arca Domini, candelabrum et mensa. Et mortuus est Zacharias in senectute bona, et sepultus juxta Aggaeum. Porro Darius, cum discessisset ab eo tribuni plebis, et dictatores, et rursum consules rempublicam rexerunt, usque ad Julium Caesarem. Pythagoras mortuus est. Romae populus a patribus, facta seditione discessit. voluntatis, honorando Deum, haeres apparuit. Eo tempore princeps fuit sacerdotum Eliachim, sive Joachim filius Jesu, et erat in Judaea cura rerum gerendarum penes sacerdotes, quae prius sub regibus et judicibus tuSub hoc dicit Josephus Esdram venisse in Judaeam,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit rex ad zorobabel ut peceret ab eo qd̃
uellet et postulauit ⁊ orbabel fĩ templi re¬
edificationem et uasa domini remtiti in
cipibus suis qui erant transflumen. ut nul¬
latenus impedirent iudeos. sed de sump¬
tibus regis iuuarent eos. dantes eis persĩ¬
gulos dies hostias. simũ .ã. iunum et sal.
ut offerrent ea deo ceñ et orent ꝓ uita re¬
gis et filiorum eius. et addidit. Qui hanc
mutanerit Insionem. tollatur lignum
de domo eius et configatur in eo. domus
datius uasa domini per manũ zorobabel.¬
qui reditum faciens per chaldeam cum tubitib
suis regis mandata patefecit et ascenderunt
mutticum eo ierosolimam Igitur anno scd̃o
darii mense .uiͦii. instabant oꝑi et comple¬
uerunt illud anno .uii. daui. quierat .xl.¬
redeundi et reedificandi templum. usq ad
.uii. annum dari. quo comsuminatum est.
tot anni fluxerunt. Et mortuus est. aggeꝰ
et sepuĩtus ruxta sacenotum monuienta.

Expanded text:
dixit rex ad Zorobabel, ut peteret ab eo quod dixit rex ad Zorobabel, ut peteret ab eo quod vellet. Et postulavit Zorobabel fieri templi reaedificationem et vasa Domini remitti in cipibus suis per epistolam trans flumen, ut nullatenus impedirent Judaeos, sed de sumptibus regis juvarent eos, dantes eis per singulos dies hostias, similam, vinum, et sal, ut offerant ea Deo coeli, et orent pro vita regis, et filiorum ejus . Et addidit: « Qui hanc mutaverit jussionem, tollatur lignum de domo ejus, et configatur in eo, domus Darius vasa Domini per manum ZorobabQui reditum faciens per Chaldaeam, contribulibus suis regis mandata patefecit, et ascenderunt cum eo multi Jerosolymam. Igitur anno secundo Darii, mense octavo, instabant operi, et compleverunt illud anno septimo Darii, qui erat redeundi, et reaedificandi templum usque ad septimum annum Darii, quo consummatum est tot anni fluxerunt. Et mortuus est Aggaeus, et sepultus juxta sacerdotum monumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ad regem. et honoratus est abeo supra quam
sisꝑauerat. Iam incubiculo regis dormiebat
cumaliis duobus cubiculariis. porio darius
rex cenam exhibuit. satrapis persarum et
noctem ducebat in sompnem et proposu
liere. promitens munera et honorem ei qui¬
sapiencius responderet In crastinim coram
satrapis et magr̃atibus accesserunt illi tres
et ait pͥmus. regem ẽẽ. forciorem ceteris. sũ
enimhõ prẽt omnibus animantibus. rex
hõ non p̃sit cetens nisi aĩ fortitudinem iu¬
num superat ip̃am aĩ fortitudinem roro¬
babel uero mulierem forciorem ut roq asse
tent. mulieres uitam ꝯfunt et alimoniam
lit quoq seuidisse concubinam cinusdã
regis alapas regi imponentem. Cumq illa
artississ regem arridentem et eamolesta.
regem molestatum. Sr̾ hec omnta ueroue¬
nitatem dixit. forciorem. inimitabilis est¬
nͥl ei resistere poterit. Cumq omnes iudi¬
cassent forciorem omnibus eẽ. uertatem.

Expanded text:
ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis duobus cubiculariis. Porro Darius rex coenam exhibuit satrapis Persarum, et noctem ducebat insomnem, et proposuliere, promittens sapientius responderet. In crastinum coram satrapis et magistratibus accesserunt illi tres. Et ait primus regem esse fortiorem cunctis. Cum enim homo praesit caeteris animantibus, rex homo non praesit caeteris, nisi animi fortitudine, vinum superat ipsam animi fortitudinem. Zorobabel vero mulierem fortiorem utroque assertant, mulieres, et vitam conferunt et alimoniam,lit quoque se vidisse concubinam cujusdam regis, alapas regi imponentem; cumque illa risisset, regem arridentem, et ea molesta, regem molestatum. Super haec omnia vero veritatem dixit esse fortiorem, quae immutabilis esnil ei resistere poterat. Cumque omnes indicassent fortiorem omnibus esse veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
auo fc̃o cum in crastinum .uii. magi ad eũ¬
dem locum deuenissent. statim ad eque
familians erat ⁊ orobabel. sum .ni. int̃rodu¬
xiss cambises reedificationem gempli: as¬
cendit ad eum ⁊ orobabel et ꝑ hꝰ datii inter¬
uentum temptauit animu̾m regis u¬
tare. s non poterat. et tunc persuasit dati
secrecius ut uoueret uotum deo isrł. qd̾
si eum regem faceret restaiuaret eiꝰ templũ
et uniuersa uasa domini. que ad hoc erant
penes reges persarum remitceret ĩ ietłm.:¬
um audisset ⁊orobabel
itac ħc regnare. fiducialiter
agressus est reedificare templum.
aggeo et ⁊achaua exhortantibus ppłm
qui predicabant dñi eis offensum eo ꝙ
dei eẽ. dicebant. quod seminabant multũ
et inferebant parum. principes uero regis
persarum quierant transflumen interdi¬
cebant reedificationem templi. Cumq
respondissent seniores iuda quod deus su
tur et ascendit ⁊ orobabel cũmincis pͥncipũ

Expanded text:
Quo facto, cum in crastino septem magi ad eumQuo facto, cum in crastino septem magi ad eumdem locum devenissent, statim ad equaefamiliaris erat Zorobabel. Cum enim interdixisset Cambyses reaedificationem templi, ascendit ad eum Zorobabel, et per hujus Darii interventum tentavit animum regis mutare, sed non potuit, et tunc persuasit Dario secretius, ut voveret votum Deo Israel; quod si eum regem faceret, restauraret ejus templum, et universa vasa Domini, quae adhuc erant penes regem Persarum, remitteret in Jeum audisset itaque Zorobabel hunc regnare, fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo qDei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedificationem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus sutur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum
Abbreviated transcription (Latin):
moreretur eifneides substituit sibi fra
et cambise fr̃em. hec ã occuttacio regum
de facili fi̾ potuit in perside. quia ad re¬
gem fere nullus intrabat preter domes¬
ticos eius. unus ã de .uii. mag̃ cepit illũ
hr̃e suspectum: susꝑicans non ẽẽ m̃gui
moniut eam ut de nocce attenci palpae¬
capud regis. et deprehenderet utium auncłas
haberet. hunc etum herineidis frẽm quõdã
sibi offensum cambises mutilau̾at ainib.
Cumq puesla dep̾hen fun diss ermnau¬
res non habere indicaũ ⁊ eum hoc patri.
am cum reliquis mag̃ hoc indĩcais. conui¬
rau̾unt in eum et occiderunt eum et nõ
duceret filiam regis et regnaret pro eo com¬
placuit eis ut tali uraticinio unis ex eis eli¬
geretur. diluculo uenirent srͣ equos solun
atuo palacii ante fores templi et cuiꝰ equus
stode equorum suorum mandauit ei ut
iloco ad quem merastino conuenire de¬
bebant. equo suo de nocte supponeret eqi

Expanded text:
moreretur Smerdes, substituit sibi fratmoreretur Smerdes, substituit sibi fratet Cambysis fratrem. Haec autem occultatio regum de facili fieri potuit in Perside, quia ad regem nullus fere intrabat praeter domesticos ejus. Unus autem de septem magis coepit illum habere suspectum, suspicans non esse Mergummonuit eam, ut de nocte attentius palpacaput regis, et deprehenderet utrum auriculas haberet. Hunc enim fratrem Smerdis, quondam sibi offensum, Cambyses mutilaverat auribus. Cumque puella deprehendisset eum aures non habere, indicavit hoc patri. Qui cum reliquis magis hoc indicasset, conjuraverunt in eum, et occiderunt eum, et nonduceret filiam regis, et regnaret pro eo, complacuit eis ut tali vaticinio unus ex eis eligeretur: diluculo venirent super equos soli in atrio palatii ante fores templi, et cujus equus stode equorum suorum, mandavit ei, ut in loco ad quem in crastino convenire debebant, equo suo de nocte supponeret equam.
Abbreviated transcription (Latin):
ã sĩmus pontifex uenit de ierłm cumi
unuiersis p̃bris ad indendum eam ⁊ bñ¬
dixerunt ei. Tunc cantauit iudit cantic̃
domino dicens. Incipite domino intymꝑa
natum sicut hic. ad onay domine deus: pͥmũ
est. tetragramaton scd̃m nero nomen domini
cõmime. Infine cantici ꝓpħauit dedie uidicii
et uidicabit impios ut urantur insemptter
siones suas. Porro iudith iuersa uasa bel¬
licosa holofliis et canopeum obtulit ĩ anatħã
obliuionis et sollempinrauit omnis ppłs. et
diem hanc innimero sanctorum dierum
receperunt. uocantes cambisem. scd̃m nabicħ
duitate omnibus diebus uite sue et ꝯple
uiro suo manasse. et dimi sit abram suam
lib̾am. et planxit eam omius ppłs .uii. die
ferebatur cerincious regum. et mortins
est in damasco.
magis qui iudicabant regnum
quia puer erat. hc̃ tñ nĩgũ cambyses pͥ¬
us occiderat in penetralibus templi. solo
isto ereneide conscio hunis sacrrlegii ⁊ par¬
ncidii. Cumq post .uii. menses regni sui

Expanded text:
am summus pontifex venit de Jerusalem cum universis presbyteris ad videndum eam, et benedixerunt ei Tunc cantavit Judith canticum Domino, dicens: « Incipite Domino in tympanatum, sicut hic Adonai Domine Deus. Primum est Tetagrammaton, secundum vero nomen Domini commune. In fine cantici prophetavit de die judicii,et vindicabit impios, ut urantur in sempitersiones suas. « Porro Judith universa vasa bellicosa Holofernis, et conopoeum obtulit in anathema oblivionis, et solemnizavit omnis populus. » Et diem hanc in numero sanctorum dierum receperunt, vocantes Cambysem secundum Nabucduitate omnibus diebus vitae suae. Et coviro suo Manasse, et dimisit abram suam liberam, et planxit eam omnis populus septem diebferebatur cervicibus regum. Et mortuus est in Damasco. magis, qui judicabant regnum quia puer erat. Hunc tamen Mergum Cambyses prius occiderat in penetralibus templi, solo isto Smerde conscio hujus sacrilegii et parricidii. Cumque post septem menses regni sui
Abbreviated transcription (Latin):
dias in uolumine suosiluisset̃ et dedit rex
neenue epłam ad principes transflumen. in
qua mandauãt. at de honore exhibendo ne¬
enue tanquam duci et legato misso alate
misit cumeo principes militum et equites.
Et transitum faciens ꝑ babyloniam. młtos
de filus captuttatis secum ieduxit et uenit

Expanded text:
dras in volumine suo siluisset. Et dedit rex dras in volumine suo siluisset. Et dedit rex Nehemiae epistolam ad principes trans flumen. In qua mandaverat de honore exhibendo Nehemiae tanquam duci, et legato misso a latemisit cum eo principes militum, et equites, et transitum faciens per Babyloniam, multos de filiis captivitatis secum reduxit, et venit
Abbreviated transcription (Latin):
tanter et iuente sunt in ierłm primo ap̃
tilos iħu filii iosedech et fiatresenis et statim eiecte
sunt. Nec .n. credendum est ih̃m magnum sacer¬
esset. ppłm non arguebat. id ip̃m fecerunt ꝑ
uniuersum isrł et offerebat unisquisq apͣ
quem inuenta erat hec transgressio arletem
pinc̾na regis neenuas de filus capttua.¬
uitatis. qui dum esset insusis castro auduit
peregrinos ebraice loquentes et accedens scisci¬
bant impetum hostium et noctibus intra¬
bant latrunculi et plateas implebant ca¬
daueribus occisorum et fleuit neenuas et
cibum desiderabilem non comedit nocte et
die clamans ad dum̃ Cumq staret in mensa
es: Quod ue matum latet in corde tuo. Et se
orum deserta est. Sibonum tibiuidetur mit¬
te me et reedificalo eam. Et ait regnia que
sedebat iuxta regem. añ reueiteris: et cõsti
na hester ut quidam tradiderunt. Nec ĩ die¬
bus esdre hystoria ila occutrit. Non enim es¬

Expanded text:
tanter. » Et inventae sunt in Jerusalem primo apud tanter. » Et inventae sunt in Jerusalem primo apud filios Jesu filii Josedec, et fratres ejus, et statim ejectae sunt: nec enim credendum est Jesum magnum saceresset, populum non arguebat. Idipsum fecerunt per universum Israel, et offerebat unusquisque, apud quem inventa erat haec transgressio, arietem pincerna regis Nehemias de filiis captivitatis . Qui dum esset in Susis castro audivit peregrinos Hebraice loquentes, et accedens sciscibant hostium impetus, et noctibus intrabant latrunculi, et plateas implebant cadaveribus occisorum. Et flevit Nehemias, et cibum desiderabilem non gustavit, nocte et die clamans ad Dominum. Cumque staret in mensa,es, quodve malum latet in corde tuo? Et resatrum meorum deserta est. Si bonum tibi videtur mitte me, et reaedificabo eam. » Et ait regina, quae sedebat juxta regem: « Quando reverteris? Et constina Esther, ut quidam tradiderunt: Nec in diebus Esdrae historia illa occurrit. Non enim Es
Abbreviated transcription (Latin):
ibi tubus diebus et predicauit eiꝰ esdras iei¬
ntum. ut affligerent se coram domino et
peterent ab eo unam rectam et securam. lri¬
buit enim esdras petere a rege ducatum in
querunt eum. et separauit esdras de sac̾do
tulerunt indomum domini que secumtu¬
lerant. offerentes holocaucausta in gr̃arum
actionem. dederunt q epsam regis ducibus
cipes istł. dicentes. non est separatus ppłs
isrł appło tertarum. Culerunt enim defilia¬
buseorum sibi et fil iis irores. Manus quo¬
ꝙ sacerdotum et principum et sa cͥsernorũ
in hac inuenitur trans gressione.sime sci¬
dit esdeas uestimenta sua et flens et orans
iacuit in terra. usq ad sacͥficium uesꝑtiñ.
Tumc accesserunt ad eum principes dicentes
inuuersas uxores alieigenas et eos qͥ de eis
os transmigrationis et comuenerum ĩ ierłm
cnmmnabatur illos quod contra ledem dei
semen sc̃m commniscuerant semun incir¬
duorum. Elige principes tibi et transi per

Expanded text:
ibi tribus diebus, et praedicavit eis Esdras jejunium, ut affligerent se coram Domino, et peterent ab eo viam rectam et securam. Erubuit enim Esdras petere a rege ducatum in qui quaerunt eum. » Et separavit Esdras de sacerdotulerunt in domum Domini, quae secum tulerant, offerentes holocausta in gratiarum actionem, dederuntque epistolam regis ducibus cipes Israel dicentes. « Non est separatus populus Israel a populo terrarum . » Tulerunt enim de filiabus suis sibi et filiis suis uxores. Manus quoque sacerdotum et principum et sacri servorum in hac invenitur transgressione. Tunc scidit Esdras vestimenta sua, et flens, et orans jacuit in terra, usque ad sacrificium vespertinum. Tunc accesserunt ad eum principes, dicentes, ut projicerent universas uxores alienigenas, et eos qui de eisos transmigrationis, et convenerunt in Jerusalem criminabatur illos, quod contra legem Dei semen sanctum commiscuerant semini inciriei unius, vel duorum. Elige tibi principes, et transi per
Abbreviated transcription (Latin):
tur nãbucħ / Tunc principes terre quiim¬
pediebant hebreos. scilicet ieu bethleem.
ꝙ̃ iose. dic̃ scuptorem omĩum accidenciũ.
et alii qui iudicabant syram et phenicem.¬
et omnes regiones ultra enfratem. scupserunt cam¬
bise quod iudei reedificabant ietłm urbem pes¬
simauret semꝑ regibus persarum rebellem.
et temptum ad simłitd̃iem castri. que ob rebel¬
lionem pridem destructa fuerant. Quibus
reedificatis. statim negarent regi tributat
annonas. nͨ etiam pateret regi transitus in
syriam. hec autem dicebant se ꝯmemorare

Expanded text:
tur Nabuchodonosor. Tunc principes terrae, qui impediebant Hebraeos, scilicet Reudethleem, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoet omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Cambysi regi, quod Judaei reaedificabant Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, statim negarent regi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare
Abbreviated transcription (Latin):
anchystoriam ꝑ transtulit iesx.
ad peticionem paule et eutochiz
decaldeo inlatimim. hic liber ap̃
cubi legitur inter agrgrapha. incium est scͥp¬
toris. quod in illo tytulo deprehendi potest
quem smodus nicena in mio sc̃aꝵ scͥpturar̃
recepit. Transtulit autem eum p̃p̃ uanas ⁊ cor¬
ruptas editiones. mag̃ sensum ex sensu qmͣ
uerbum ex uerbo sequens. Mortuo itaq cyro
quidam arphasat medus in ebathanis sur¬
rerit et reparauit eam et munuuit eamin¬
erpugnabiliter. quasdam partes medie sͥ
concilians. ut tamlem toti me medie ĩꝑa
phasat. in campo ragn ragau. qͥ inter eu
concessit et nabucħ. cognominau̾ent. hic
mortuo patre .xii. illius regni annũ age¬
bat. Nam et in regno monarchie. non nisi

Expanded text:
anc historiam transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Chaldaeo in Latinum. Hic liber apudcubi legitur inter apocrypha, vitium est scriptoris, quod in ipso titulo deprehendi potest, quem synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensu, quam verbum ex verbo sequens. Mortuo itaque Cyro, quidam Arphaxad Medus in Ecbatanis surrexit, et raparavit eam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam partes Mediae sibi concilians, ut tandem toti Mediae imperarphaxad in campo Ragau, qui est inter Eupconcessit, et Nabuchodonosor cognominavit. Hic mortuo patre duodecimum illius regni annum agebat. Nam in regno monarchiae, non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uestrum. Et responderunt du
edificare. hoo .n. tm̃ nobis rex cyrus p̃ceꝑit.
Gumq apparuissent sundamenta sr t̾rã.
eleuauit ppłs uocem in iubiłoe. Porro. qͥdã
semores qui uiderant templum prius e iu¬
labant uoce magna. nec poterat quisqͣm¬
agnoscere clamorem lecancrum .i. planccũ
eulantium. sbro samarite indignati. ĩpe

Expanded text:
vestrum . » Et responderunt ducaedificare. Hoc enim tantum nobis rex Cyrus praecepit. » Cumque apparuissent fundamenta super terram, elevavit populus vocem in jubilationem. Porro quidam seniores, qui viderant templum prius, ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impe
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cepit populũ. tede itineris & laboris. dum
cutuierent terram edom. et mͦ murauit cõtra
ueloces erant ad modum scintllarum. uł ut
alii tradunt. tactum ueneno inflõmabant
ad tumorem & ruborem igneum. Rogauert̃¬
q moysen. ut oraret ꝓeis. Cui dominus ait.
fac serpentem eneum n ponie inpertica emi
est ita. hunc semꝑ habuerunt secum filiz is¬
raeb et magnisice repositus est inierłm. tãdẽ

Expanded text:
ubi coepit populum taedere itineris et laboris, dum circumirent terram Edom, et murmuravit contra veloces erant, ad modum scintillarum. Vel ut alii tradunt, tactum veneno inflabant, usque ad tumorem et ruborem igneum. Rogaveruntque Moysen, ut oraret pro eis. Cui Dominus ait: « Fac serpentem aeneum, et pone in perticam inest ita. Hunc secum semper habuerunt filii Israel, et magnifice repositus est in Jerusalem. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt dui cucuierunt montem seyr. et redi¬
erunt fere usq ad mare .r. ⁊ cuta sines synai.
runt ad cades uñ miserant exploratore. uł.
in qͣua redietunt. ad eos ut dc̃m est᷑. liuẽ est
in deserto sẏon: nͥ est ilid deseitum ad ꝙ uene¬
tumł scã. & est ut quidam uolunt psdeserti
pharan. In sine igitur xex. noni amuraai
iubus synai uenerunt incades .xi. diebus.
mansit ppłs indeserto. cades & sic .xł. due mã¬

Expanded text:
et diu circumierunt montem Seir, redierunt fere, usque ad mare Rubrum, et circa fines Sinai, runt ad Cades, unde miserant exploratores, vel in qua redierunt ad eos, ut dictum est, quae est in deserto Sin, nec illud est desertum, ad quod venencta, et est ut quidam volunt pars deserti Pharam. In fine igitur trigesimi noni anni a finibus Sinai venerunt in Cades undecim diebus, mansit populus in deserto Cades . Et sic qua
Abbreviated transcription (Latin):
troitu papilionum suorum ĩuum inferre
moy. orauit dñm ut insolita morte ꝑirent
et sic planum fieret quod dñs miserat eũ.
quo orante & flente: tremuit terra. Expa
tabernacła extitato: scissa est terra sub pedib
corum & aꝑiens os suum: deuoruit eos cum
omni sub̾a eorum. & descenderunt uimi in ĩfer¬
num .i. in patulum terre hyatum a reduta
est terra quasi nͥl horum fesn ẽẽ uie̾retim.

Expanded text:
troitu papilionum suorum, parati potiustroitu papilionum suorum, parati potiusMoyses oravit ad Dominum, ut insolita morte perirent; et sic planum fieret quod Dominus ipsum miserat. Quo orante, et flente tremuit terra, expatabernacula excitato, et scissa est terra sub pedibus eorum, et aperiens os suum devoravit eos, cum omni substantia eorum, et descenderunt vivi in infernum, id est in patulum terrae hiatum. Et reducta est terra, quasi nihil horum factum esse videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
in tm̃ ut etiam in eis spinas ligarent. ut fre¬
quenti earum punctione ad memoniam iui¬
gem p̃ceptorum dñi excitatentur. Quadratis
tunc utebantur uidei pallis & adhuc in an¬
Gulis uestis quadinte. in synagogis suis. hñt
fimbrias iacinctinas obrecordationem legis
de celo date. Tiic aũ faciebant uͣt a cet̾it gen¬
cibus etiam habitu discernerentur:¬
cce ã chore fanis ꝯsuar fñs amirã cũ
uidisses frueles suos honoratos. alteꝵ
sacergotio preferebat ad iimxerat q sibi dathã
et abyron potentiores rubentatum᷑ quibus
principatum ppłi debi dicebat. fuerant de
ruben primogento. quibus moy ait. sollat
ergo moy mane ut uocaret dathan ⁊ abyron
muttitudine dixit moy. ad chore ⁊ ce .I. Tol¬
ltte t̾huribła ur̃a oo ponite thi. srͥ ea. ⁊ siate
coram domino. Illis ã sic stantibus moy des
ut dicit iose. ex patte leuita erat. Isli ãstabãt
cum ipdribus & lib̾is & omni frequentia do¬

Expanded text:
in tantum; ut etiam spinas in eis ligarent, ut frein tantum; ut etiam spinas in eis ligarent, ut frequenti earum punctione ad memoriam jugem praeceptorum Domini excitarentur. Quadratis tunc Judaei utebantur palliis, et adhuc in angulis vestis quadratae in synagogis suis habent fimbrias hyacinthinas ob recordationem legis datae de coelo. Hoc autem faciebant, ut a caeteris gentibus etiam habitu discernerenturcce autem Core, filius Isar, fratris Amram, cum vidisset fratrueles suos honoratos, alterum sacerdotio praeferebat: adjunxeratque sibi Dathan, et Abiron, potentiores Rubenitarum, quibus principatum populi deberi dicebat, quia fuerant de Ruben primogenito. Quibus Moyses ait: « Toergo Moyses mane, ut vocaret Dathan et Abiron, multitudine, dixit Moyses ad Core, et lite thuribula vestra, et ponite thymiama super ea, et state coram Domino. » Illis autem sic stantibus, Moyses ut dicit Josephus, ex parte Levita erat. Illi autem stabant cum uxoribus et liberis, et omni frequentia do
Abbreviated transcription (Latin):
considetastis xi. annis recepietis iniquitates
ur̃as. locutuscr i noy. omnia uerbahec ad eos.
et luxit ppłs nimis & ecoe mane surgentes
dixerunt ad moy peccamimis des pefantes.
paratisumus ascendere ad locum quem pro
tenebrati sine deo .s. posse uincere putantes
ascenderinit. archa cum moyse et leuitis re¬
manente. in castris ꝑsecutus q est eos ama¬
lechites & chananeus ꝑcuciens usq ad locũ
qui ob ħ uocatus est norina .i. anatħa a redi¬
inuenerunt hominem colligentem
ligna in sasb̾o quem rectusit moy. donͦ con¬
suleret dñm. dequo dixit dominus. Moriatur
homo iste: extra castra lapidibus obruetur
et scĩi est ita. candam putant hunc fuisse salpla¬
ar: quia et filie enis post ea dixetrunt. pat̾ nr̃¬
in deserto in peccato suo mortinis est bidem ettã
precepit eis dominus ut ꝑ iiii. angulos pallio¬
rum fimbrias ponerent iacinctiras obrecorda¬
tionem etiam minimoꝵ preceptorum domini:
adobseruandum has magnificauetsut pħisei

Expanded text:
nta annis recipietis iniquitates vestras. Locutusque est Moyses omnia verba haec ad eos, et luxit populus nimis. Et ecce mane surgentes dixerunt ad Moysen: Peccavimus desperantes; parati sumus ascendere ad locum quem promtenebrati, sine Deo scilicet posse vincere putantes, ascenderunt, arca cum Moyse et Levitis remanente in castris. Persecutusque est eos Amalecites et Chananaeus, percutiens usque ad locum qui ob hoc vocatus est Horma, id est anatheinvenerunt hominem colligentem ligna in Sabbato: quem reclusit Moyses, donec consuleret Dominum. De quo dixit Dominus: Moriatur homo iste extra castra; lapidibus obruatur . » Et factum est ita. Quidam putant hunc fuisse Salphat, quia et filiae ejus postea dixerunt: « Pater nosin deserto in peccato suo mortuus est . » Ibidem etiam praecepit eis Dominus, ut per quatuor angulos palliorum fimbrias ponerent hyacinthinas, ob recordationem etiam minimorum praeceptorum Domini observandam. Has magnificaverunt Pharisaei,
Abbreviated transcription (Latin):
per terram illam: prosequitur lib̾ inumeri
ientibus arnon. Scopłi torrentium incli¬
nati sunt uł gestierunt ut requiescerenit
in arnon: et recũberent. infinibus moabita¬
rum. huo locum sufficienter expositum
non menii me legisse: As̃ dicit forte fu¬
isse librim sicͣ uocatum apud chaldeos. im̃¬
ap̃ quos sapt̾am didicerat᷑ moỹ. in quͣo de
hoc transitu ꝓpħatũ erat. ut ã fines inter
duas gentes ibi ꝯstituerentur. bello actum
fuisse pittat. quod pp̃ magnitudinem sui
bellum domi uocatum est. ꝙ bellum:
liber ille̾ scupsit. Quidam dñt hystorrã
totam de filus isrł. dici librum bellorumdo¬
mini. in qua frequenter dẽ dñs pro eis pug¬
nasse & maxime dñt hebi interra isla a

Expanded text:
per terram illam prosequitur liber Numeri et in torrentibus Arnon. Scopuli torrentium inclinati sunt, » vel gestierunt, « ut requiescerent in Arnon, et recumberet in finibus Moabitarum. » Hunc locum sufficienter expositum non memini me legisse. Augustinus dicit forte fuisse librum sic vocatum apud Chaldaeos, apud quos sapientiam didicerat Moyses; in quo de hoc transitu prophetatum fuerat. Ut autem fines inter duas gentes ibi constituerentur, bello actum fuisse putant, quod, propter magnitudinem sui, bellum Domini vocatum est, quod bellum liber ille conscripsit. Quidam dicunt historiam totam de filiis Israel dici librum Bellorum Domini, in qua frequenter dicitur Dominus pro eis pugnasse. Et maxime dicunt Hebraei, in terra illa A