comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to corpe dicitur homo. int̾ior autem in sola
rationali anima intelligit᷑: utrumq tam̃ si¬
ntil ñ homines duo s unus dicitur. quanto
mag̃ pat̾ & filius unus ẽ ds̃. cum pat̾ & filtꝰ
unum sint. quia eiusdem nature uel sub¬
stantie sunt. uel si qͦ aliquo uocabulo congru¬
entius dicitur id qđ ds ẽ. unde dictum est.
& unus homo interior. & unꝰ homo ext̾ior: ꝙ
non funt unũ: & tamen eiꝰ conexione uincu¬
li naturalis. simul utrumq ñ duo s unus¬
sunt homo. Osultomag̃ gͥ cum filiꝰ dĩ di¬
cat ego & pat̾ unum sumꝰ. unus est ds pat̾.

Expanded text:
to corpore dicitur homo. interior autem in sola to corpore dicitur homo. interior autem in sola rationali anima intellegitur —f utrumque tamen simul non homines duo sed unus dicitur, quanto magis pater et filius unus deus est, cum pater et filius unum sint, quia eiusdem naturae uel substantiae sunt uel si quo alio uocabulo congruentius dicitur id, quod deus est, unde dictum est: tus; et unus homo interior et unus homo exterior et non sunt unum et tamen propter conexionem uinculi naturalis simul utrumque non duo sed unus homo; multo magis, cum filius dei dicat: Ego et pater unum sumus, unus est d
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ds̃ est. & solus uerꝰ ds. & solus immortalis:
scd̃m incommutabilem omnino substantiam.
Si enim de carne diũsi sexꝰ dictum ẽ qͥ adher&
mẽtrici unum corpꝰ ẽ. & de sp̃u hominis qͥ tĩ
est qd dñs. consequent̾ scͥptum ẽ. qͥ adhereo¬
dõ unus sp̃c ẽ: quantomag̾̃ ds pat̾ infilio. &
ds̃ filius in patre ẽ. & ds sp̃c̃ patris & filii unu ᷤ
unus ds̃ ẽ. ubi nulla ẽ diu̾sa natura: Cum ꝓ
sibi coh̾entib dicat᷑ unus homo: cur ñ multo
maxime de patre & filio sibi coħentib dica¬
tur unꝰ ds̃. cum sibi inseꝑabilit̾ coħeant: qͦmͦ
ñ corpꝰ & anima: E cum corpꝰ & anima sit unꝰ
homo. quamuis corpꝰ & anima ñ sĩt unum: cur
non multomag̾ sit pat̾ & filiꝰ unꝰ ds. cum pat̾¬
&e filiꝰ unum sint. scdm illam ui̾tatis uocem. ego
& pat̾ unum sumus: Item cum homo int̾ior et
homo ęxt̾ior non sint unum. neq enim eiꝰdem
nate ext̾ior cuiꝰ intior. qͥa ext̾ior cum nuncupa¬

Expanded text:
us est, et solus verus Deus, et solus immortalis secundum incommutabilem omnino substantiam. Si enim de carne diversi sexus dictum est, Qui adhaeret meretrici, unum corpus est; et de spiritu hominis, qui non est quod in Filio, et Deus Filius in Patre, et Deus Spiritus Patris et Filii unus Deus est, ubi nulla est diversa natura; cum prsibi cohaerentibus dicatur unus homo; cur non multo magis de Patre et Filio sibi cohaerentibus dicatur unus Deus, cum sibimet inseparabiliter cohaereant quomodo n corpus et anima? et cum corpus et anima sit unus homo, quamuis corpus et anima non sint unum cur non multo magis sit pater et filius unus deus, cum pateret filius unum sint secundum illam ueritatis uocem: Ego et Pater unum sumus? item cum homo interior et homo exterior non sint unum — neque enim eiusdem naturae est exterior cuius interior. quia exterior cum nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
s unꝰ ds. Qđ enim fec̃ in multis scĩs in ad¬
optionem filiorum uocatis coħedib xp̃i
una fides. & una spes. & una caritas. ut eẽt eis
anima una & cor unum in dm: hoc. p̃cipue
cogit intelligi una eadem q patͥs & filii na-¬
tura si ita dicendum ẽ ditatis. ut pat̾ & filiꝰ
qͥ unum sunt. & inseꝑabilit̾ unũ sunt. & sẽ¬
pit̾nc unũ sunt. ñ sint duo dii. s unꝰ ds̃. Illie.

Expanded text:
s deus. Quod enim fecit in multis sanctis in adoptionem filiorum uocatis coheredibus Christi una fides et una spes et una caritas, ut esset eis anima una et cor unum in deum, hoc praecipue cogit intellegi una eademque patris et filii natura. si ita dicendum est, deitatis, ut pater et filius, qui unum sunt et inseparabiliter unum sunt et sempiterne unum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qb auditis. cũ reopondissem ñdum a te
qͥchuam dictum. qđ inee fidĩ repugnaret.
& ido si ea scͥpsisses. me his ꝙ posse subsc̾bere
ad hoc nescio qͦmͦ res ꝑducta ẽ: ut accepta
cartha. ea que ipse dixeras uelles &̃ litteris
tua manu expͥm̃e. Qđ cum mͥ ad legendũ
dedisses: animadũti. minꝰ te scͥpsisse patrẽ.
cũ scͥpsisses dm̃ patrem om̃ĩpotentem inui¬
sibilem. in genitũ. innatũ. Qd ubi cõmemo
raui. ñ post multam allegationẽ addidisti
patrem: & incapabilem qͥdem qđ u̾bis dixe¬
ras scͥpto p̾t̾misetas: sed nulla hinc a me fac¬
ta commẽmoratio ẽ. Deinde cũ dixissẽ me
ꝑatum ẽẽ subscͥb̃e. adhuc illa u̾ba &̃ mea
ẽẽ posse. pͥus quesiui ne qđ in mentẽ uenãt
lab̾etur. utrũ alicubi diuinarũ scͥpturarũ¬

Expanded text:
 auditis cum respondissem nondum a te quicquam dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea scripsisses, me his etiam posse subscribere, ad hoc nescio quo modo res perducta est, ut accepta charta ea ipsa, quae dixeras, uelles etiam litteris tua manu exprimere. quod cum mihi ad legendum dedisses, animaduerti minus te scripsisse \'patrem\', cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, iravi, non post multam allegationem addidisti, Patrem: et incapabilem quidem, quod verbis dixeras, scripto praetermiseras; sed nulla hinc a me facta commemoratio est. 4. Deinde cum dixissem me paratum esse subscribere adhuc illa verba etiam mea esse posse, prius quaesivi, ne quod in mentem venerat, laberetur, utrum alicubi Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt: & cogitate ꝓ salute ꝓ salute urã quale
sit hoc ip̃m quod nob̃cũ loqͥ nolunt. Si lu¬
pi consiliũ fecerunt. qđ sꝑauer ut pastoribus
ñ respondeant: quare oues consiliũ ꝑdideruis.
ut ad lupoꝵ speluncas accedant: Aug̃nꝰ Iamu¬
tholici regionis hypponiensium. Regionũ ce¬
tici & cͥcũcelliones ur̃i. noui generis & mnauaite
crudelitatis ꝑsecutione in nos seuiunt. qͥ si ma¬

Expanded text:
nolunt, et cogitate pro salute uestra, quale sit hoc ipsum, quod nobiscum loqui nolunt. si lupi concilium fecerunt, ut pastoribus non respondeant, quare oues consilium perdiderunt, ut ad luporum speluncas accedant? LXXVITHOLICI REGIONIS HIPPONIENSIUM REGIORUM. Clerici et Circumcelliones uestri noui generis et inauditae crudelitatis persecutione in nos saeuiunt. qui si ma
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem inconcusse possidebit totum qđ emit.¬
de qͦ dictum ẽ. dñabitur a mari usq ad mare.
& a flumine usq ad t̾minos orbis t̾re. Sed cer¬
te qͣuͦi confidis non te ꝑditurum qđ in affrica
uidetis iemisse: qͥ xp̃m dicis coto orbe ꝑdito acd
solamd affricã remansisse: Qͥ dmulta:. Si uoluntate tua map¬
palienses ĩn tuam communionem tͣnsiert: ãbos
nos audiant. ita ut rescbantur que dicimꝰ. &
a nob̃ subscͥpta in eis punice int̃p̃tentur: & re¬
moto timore dñationis. eligant qđ uoluerint:
Ex his enim que dicimus apparebit. utrum co¬
acti in falsitate remaneant: an uolentes tene¬
ant ueritatim. Sienim hec ñ intelligunt: quate¬
meritate tͣrluxisti ñ intelligentes: Si autẽ intelli¬
gunt: aubos ut dixi audiant: & qđ uoluint. faci¬
ant. Si que ꝙ̃ plebes a uob̃ ad nos tͣnsiert̾. quas
putatis a dñis coactas: hoc & ibi fiat. Ambo ᷤᷤ noᷤᷤ

Expanded text:
quidem inconcusse possidebit totum, quidem inconcusse possidebit totum, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos
Abbreviated transcription (Latin):
uincialis in uilla: Si ꝑsonaᷤ cõ¬
pares: tu possessor. ille imꝑator. Si loca compa¬
res: tu in fundo. ille in regno. Si causas cõpares:
ille ut diuisio resarciat᷑: tu ut unitas diuidat᷑:
Sed nos te de homine ñ t̾remꝰ. Nam possemꝰ ag̾ẽ:
ut decẽ libras auri scđm imꝑatoria ussa ꝑsoluẽs:
fn forte ꝓptẽa ñ habes unde reddas qđ dare iussi
sunt rebaptiratores: dum multum erogas. ut emaᷤ
dicat. Crispine: carũ fuit p̾cium tuum. ad emen¬
dum timorem mappaliensium: & uilis mors inea.
ad emendum amorem omnium gentium: ꝑluᷤ
ualuit rebaptizandis colonis tuis qł numeratũ
est de saculo tuo: quã baptizandis ppłis meiᷤ qd̃
manauit de latere meo: Scio te plura audire
posse si xp̃o aurem p̾beas: & ex ipsa tua posses¬
sione admoneri. quam impia contͣ xp̃m loq̃mi¬
ni. Si em̃ humano iure p̾sumis firme te possidẽ
qđ emisti argento tuo: quanto firmiꝰ diuino tu

Expanded text:
uincialis in uilla? si personas comuincialis in uilla? si personas compares, tu possessor, ille imperator; si loca compares, tu in fundo, ille in regno; si causas compares, ille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed nos te de homine non terremus. nam possemus agere, ut decem libras auri secundum imperatoria iussa persolueres. an forte propterea non habes, unde reddas, quod dare iussi sunt rebaptizatores, dum multum erogas, ut emas, dicat: \'Crispine, carum fuit pretium tuum ad emendum timorem Mappaliensium et uilis mors mea ad emendum amorem omnium gentium? plus ualuit rebaptizandis colonis tuis, quod numeratum est de saeculo tuo, quam baptizandis populis meis, quod manauit de latere meo? scio te plura audire posse, si Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admoneri, quam impia contra Christum loquamini. si enim humano iure praesumis firme te possidere, quod emisti argento tuo, quanto firmius diuino iu
Abbreviated transcription (Latin):
nt baptisinum: & inauditi ñ habent: Nomina¬
tim in scełe scismatis exp̾ssi. ⁊ eiecti habent: igno¬
ti longe ꝑegͥni. ñ quam accusati. ñquam iudica¬
ti. ñ habent: Qui de p̾cisa parte affrice rursus
p̃cisi sunt habent: & unde ip̃m eugłm in affricã
uenit non habent: Quid plibus onero: adis¬
ta responde. Attende sacͥlegium scismatis ur̃o
concilio maximianistis exaggeratum: acten¬
de ꝑsecutiones ꝑ iudiciarias potestates quaᷤᷤ cis
irrogatis: atcende baptismum eorum. quem cum
eis qͦs damnastis recepistis: & responde si potes. u¬
trum habeatis aliqͥd. unde in iciatis nebulas ĩꝑi-¬
tis. cur ab orbe t̾rarum longe maiore scełe scima¬
tis separemini. quam qđ in maximianistis uos
damnasse głammi. Pax xp̃i uindica&e ĩ corde tuo:
Sed qͥa in rebaptitandis map¬
paliensib sic̃ homo timerenolu¬
isti: cur ñ ualeat iussio regalis
in ꝓuintia. si tm̃ualuit iussio ꝓ¬

Expanded text:
nt baptismum et inauditi non habent! nominant baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati, numquam iudicati non habent! qui de praecisa parte Africae rursus praecisi sunt, habent et, unde ipsum euangelium in Africam uenit, non habent! quid pluribus onero? ad ista responde. adtende sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde iniciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe maiore scelere schismatis separemini, quam quod in Maximianistis uos damnasse gloriamini. pax Christi uincat in corde tuo. sed quia in rebaptizandis Mappaliensibus sicut homo timeri uoluisti, cur non ualeat iussio regalis in prouincia, si tantum ualuit iussio pro
Abbreviated transcription (Latin):
cum qͦ exierant remeasse: ita c̃tum ẽ om̃s qͦs in
maximiam scismade baptizart. sine ulla bap¬
tismi repeticione. secum ur̃e communioni recon¬
ciliaese. Qb gͥ sufficimꝰ lacͥmis plange̾ recipi bap¬
tismum maximianistarum: & exufflari baptiᷤ¬
mum orb̾ t̾rarũ: Siue auditos. siue inauditos. si¬
ue iuste. siue inite: damnatis felicianum. dãnas¬
tis p̾cextatum. Dic mͥ quẽ corinthioꝵ. ep̃m audi¬
uit. aut damnauit aliqͥs ur̃m: Quem galacha¬
rum: quẽ ephesioꝵ: quẽ colosensiũ: philipensium:
thess alonicensium: ceterarum q omnium ciui¬
tatum: de qͥb dictũ est. adorabunt in conspectu
cius uniu̾se familie gentium: Ergo istoꝵ. baptiᷤ¬
mus acceptat᷑. ⁊ illoꝵ exufflat᷑. qͥ nec istorum ẽ.
nec illoꝵ: sed illiꝰ de qͦ dictum ẽ hic ẽ qͥ baptirat:
Sed ñ hinc ago. fd illa que p̃sto sunt adũte: ea
que ocłos ꝙ̃ cecos feriunt intuere. Damnati habe¬

Expanded text:
cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uestra communione reconciliasse. Quibus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi baptismum Maximianistarum et exsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: quem Corinthiorum episcopum audiuit aut damnauit aliquis uestrum? quem Galatarum, quem Ephesiorum, quem Colossensium. Philippensium, Thessalonicensium ceterarumque omnium ciuitatium, de quibus dictum est: Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum baptismus acceptatur et illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habe
Abbreviated transcription (Latin):
nicabant. cum &̃ ipõs nominatim. id est felicianũ
⁊ p̃textatum. de basilicis eoꝵ sic̃ gesta testant᷑ diu¬
sed c̃ẽ ꝑ sollemnitates paschales. in tot eccłiis
ad suas ciuitates ꝑtinentib. ⁊ in ipsis tã mag¬
nis ciuitatib foris in scelere scismatis baptiza¬
tos: qͦrum nulli baptisma repetitum ẽ. Atq u¬
tinam ꝓbare possetᷤ eos qͦs foris in scelere scisma¬
tis felicianus & p̾textatꝰ tãquã inanit̾ baptira¬
uerant. ab eis receptis intus. qͣsi utilit̾ denuo
baptizatos. Si enim rursus baptirandi e¬
rant isti: rursꝰ ordinandi erant illi. Amise¬
rant enĩ ep̃atum recedentes a uob̃: si extͣ com¬
munionem ur̃am baptizare ñ potãnt. Nam
si discedentes ep̃atũ ñ amiserant: baptirare uti¬
q potãnt. Si autem amiserant: gͦ ut eis qd a¬
miserant reddet᷑. redeuntes ordinari debebans.
Sed noli time. Sic̃ c̾tum ẽ cum eodem illos ep̃atu

Expanded text:
nicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum nicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diused etiam per solemnitates Paschales in tot ecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. Atque utinam probare possetis, eos quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo episcopatu,
Abbreviated transcription (Latin):
te damnatos in eodem ip̃o epãtu recipi ꝓpa¬
ce donati. Item soletis nob̃ obicẽ. qđ uos ꝑ po¬
testates t̾renas ꝑsequamur. Qua in re ñ disputo.
ł qͥd uos ꝓ immanitate tanti saclegii mereami
lud dico. Si hoc cͥmen ẽ: cur eosdem maximiani
cde basilicis quas tenebant in qͥb eos inuenit ip̃a
conscissio. ⁊ cont᷑uersiarum strepitu. ⁊ iussionum
potentatu. ⁊ auxiliorũ impetu ꝑtͣbastis: In qua
conflctatione que passi sint ꝑ loca singła rerũ
recentia uestigia contestant᷑. Que iussa sint. car¬
the indicant: que facta sint t̾re clamant. In qͥb
cẽ optati illiꝰ tͥbuni ur̃i scã memoria p̃dicat᷑. Itẽ
dicere soletis. qđ nos xp̃i baptismum ñ habca¬
mus: & p̾t̾ ur̃am communonem nusquam sit:
Possem hinc ubertꝰ aliquanto disserẽ. Sed contra
uos iam nichil opꝰ ẽ: qͥ cum feliciano & p̾textato
enim baptizauert̃ quando maximiano commu¬

Expanded text:
te damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereaminlud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianisde basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletis, quod nos Christi baptismum non habeamus et praeter uestram communionem nusquam sit. possem hinc uberius aliquanto disserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato enim baptizaverunt quando Maximiano commu
Abbreviated transcription (Latin):
habcmꝰ in manib: qͥb id ñ semel allegast: Ali¬
am gͦ defensionem para si potes: ne dum negaᷤ
qđ conuincam moras faciamus. Felicianꝰ gͥ ipre¬
textatꝰ si innocentes erant: quare sic damnatist̾:
Si scelerati: quare sic recepti sunt: Si ꝓbaueriᷤᷤ in¬
nocentes: cur ñ credamꝰ a multo paucioribus
maiorib urĩs falso cͥmine tͣclitionis innocentes
potiusse damnari:si a trecentis decẽ succes sou¬
bus eorum. uͥ &̃ ꝓ magno scͥptum ẽ. plenarii con¬
cilu ore ueridico in falso cͥmine scismatis in¬
nocentes damnari potuerunt: Siautem ꝓba¬
ueris recte fuisse damnatos: q̃ restat defensio
cur in eodem ep̃atu recepti sint. nͥ ut aggerais
ꝓ unitatis iuincło tołanda: Qł utinam ñ oris.
s cordis uirib ageres. Profecto ꝑspiceres quã
nullis calumnus ꝑ orbem t̾rarũ eẽt uolanda
pax xp̃i: si licet in affrica &̃ in sacͥlego scisma¬

Expanded text:
habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. alihabemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? si scelerati, quare sic recepti sunt? si probaueris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus maioribus uestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae restat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schisma
Abbreviated transcription (Latin):
ignis absũpserit. Sic nec fabricatũ it adoratum
idolum. ne sacer liber exustus meruit uindica¬
ri. Cur gͥ qͥ soletis nob̾ obicert ñ solum in nrĩs¬
non ꝓbata. sed potiꝰ in urĩs ꝓbata c̾mina. corim
qͥ formidine ꝑsecutionis ĩpulsi nicos libros con¬
cremandos ignib tͣdidert̃: Tos eos qͣs ꝓ scelere
scismatis. plenarii concilii ur̃i ueridico siẽ ibi
scͥptum ẽ ore damnastis. in eodẽ ipso ep̃ature¬
cepistis. in qͦ damnastis. ⁊ felicianũ dico musti¬
tanum. & p̃cextatum assuritanũ. Neq enĩ siẽ
ignorantib dicitis ex eo numero fuer̾t isti. qͥbꝰ
ur̃m concilium diẽ p̾rogauerat. ⁊ p̾fixerat: in¬
tra quem nͥ ad uram̃ cominunionem remeauis¬
sent. eadem sententia tenẽnt᷑: s de illo nume¬
ro isti fuer̃t. qͦs eo dic sine dilatione damnastis.
qͦ illis dilationem dediftis. Probabo. si negaue¬
ris. Concilium ur̃m loqͥt᷑. Proconsularia gesta

Expanded text:
ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nosrobata sed potius in uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradiderunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii concilii\' uestri \'ueridico\', sicut ibi scriptum est, \'ore damnastis, in eodem ipso episcopatu recepistis, in quo damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta
Abbreviated transcription (Latin):
lum nob̃. sed ⁊ eis qͥ nos audire desiderant. eut si
ñ sufficiet: scͥpta atq rescͥpta donec sufficiant re¬
petent᷑. Qd enĩ nob cõmodius potĩt exhibere urbi¬
um quas incolimꝰ tanta uicinitas: Ego enĩ statu¬
i nichil de hac re agẽ nob̃cum nͥ ꝑ littãs. ł nc¬
cui nr̃m de memoria qđ dicit̃ elabatur. ł ne frau¬
dent᷑ taliũ studiosi. qͥ forte int̾tẽ ñ possunt: Soleci
de p̾t̾itis reb gestis uultis falsa iactare: forte non
mentiendi studio. s etrore. ꝑtoinde si placet. de p̃¬
sentib illa metiam̃. Proculdubio te ñ fugit pͥoriᷤ
ppłi tẽꝑibus. ⁊ idolate saclegium fuisse cõmissũ:
⁊ a rege contemptore librũ ꝓpħicum incensũ. Q
utͦq cͥmine scismatis malũ ñ puniret᷑ atͦcius: ni¬
si gͣuius penderet᷑. Profecto enim recordaris.
quemadmodum scismatis auctores. uiuos dehis¬
cens t̾ra sorbuerit: ⁊ eos qͥ consenserant celo irrueis

Expanded text:
lum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si lum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus gestis, quae vultis, falsa jactare, forte non mentiendi studio, sed errore. Proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi grauius penderetur. profecto enim recordaris, quem ad modum schismatis auctores uiuos dehiscens terra sorbuerit et eos, qui consenserant, caelo inruens
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ in ur̃a cõmunione latrones. & nos inqui¬
tient qͦs ñquam potustis oftnde traditores.
Ex his om̃ib eligite qđ uoliũtis. Si autẽ qͤre¬
las nr̃as contẽpseritis: nos minime penitebit
ordine pacifico agẽ uoluisse. Aderit dñs eccłe
sue: ut uos potiꝰ humilitatẽ nr̃am condempsis¬
uia humilitatem nr̃am ur̃i
rep̃hendunt: ido sic epłam p̃¬
notaui qđ in tuã contumeliã
fecisse uidear. si ñ ita mͥ abste
it rescͥbat᷑ expecto. De cartha¬
si ꝓmissione tua ł nr̃a instantia: qd multa cõ¬
memorem: Omͦlibet ea gesserimꝰ. tͣnsierint ne.
qd restat impediant. It unc excusatio nͥ fallor
nulla ẽ: aduiuante dño ambo in numidia su
detulit. adhuc te uelle mecũ disputando exꝑiri
de questione qͥ nr̃am dirunit cõmumionẽ. Ui¬
de quã breuit̾ omĩs auftrant᷑ ambages: ad hãc
epłam responde si plac&: ⁊ fortasse sufficiet ñ so¬

Expanded text:
dimus in uestra communione latrones, et nos inquidimus in uestra communione latrones, et nos inquinent. quos numquam potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem querelas nostras contempseritis, nos minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius humilitatem nostram contempsisQuia humilitatem nostram uestri reprehendunt, ideo sic epistulam praenotaui, quod in tuam contumeliam fecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto. de Carthasi promissione tua uel nostra instantia quid multa commemorem? quo modo libet ea gesserimus, transierint, ne, qnulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumdetulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non so
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicabant. cũ qͦ a uob̃ in concilio bagatta¬
no exp̃sse nominatim q damnati sunt. Que
omnia gestis iudicialib ⁊ municipalib demon.¬
stramus. uͥ ⁊ ipsum conciliũ allegastis: dũ uultiͤ
iudicib ostendẽ qd̃ scismaticos ur̃os de basilicis
pelłetis: & tam̃ qͥ ab ip̃o semine habrahe in qͦ om̃s
gentes benedicunt᷑ scisma fecistis. de basiliciᷤ pel
rant. apud qͦs cecilianũ accusantes uicti recessistis
Si autẽ nec audire nec doc̾e nos uultis: uenite. aut
mittite nob̾cum in regionem hypponiensium.
qͥ uideant armatum ȩxercitum ur̃m: quam¬
uis nultꝰ miles numero armoꝵ. suoꝵ calcem. ⁊
acetũ addidit ad ocłos barbarorũ. Si neq ħ
uultis: saltẽ sẽbite ad illos ut iam ista ñ fa¬
ciant: ut iã se a cedib nr̃is. a rapinis. ab exce¬
catione cõpescant. Nolumꝰ dicere dãnate illoᷤ.
uos enĩ uiditis qͣmͦ uos ñ inqͥnent. qͦs mͦ oft̾ñ¬

Expanded text:
communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitacommunicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iudicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis iudicibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis pellrant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis, quo modo uos non inquinent, quos modo osten
Abbreviated transcription (Latin):
contulert̃ An forte iste leges imꝑatoris tios ñ
ꝑmittunt nr̃os epõs conuenire: Ecce interĩ ep̃os
ta mala patimͣ conuenite. Quanto eni licentiꝰ ꝙ li¬
beriꝰ ad nos ꝑ uros ur̃a scͥpta: quam eoꝵ. arma
ꝑueniunt: Postremo ꝑ istos ip̃os fr̃s nr̃os qͦs ad
uos misimus: talia rescͥbite.Si autẽ & hoc ñ uultiꝰ
saltẽ cũ ur̃is a qͥb talia patim̃ nos audite. Osten¬
dite nob̃ uitatẽ ꝓ qua uos pati dicitis ꝑsecutio¬
nẽ: cũ patiam̃ nos ur̃oꝵ tantã crudelitatẽ. Si e
nim nos ẽẽ in errore conuiceritis: forte conceditis
nob ut ñ rebaptiam̃ a uobis: iustũ cristimantes
ut nob̾ hoc p̃stetis qͥ baptizati sumꝰ ab eis quos
nullo iudicio damnatis. qđ p̃stitistis eis quos
felicianꝰ mustitanꝰ. ⁊ p̃textatꝰ assuritanꝰ ꝑtã lon¬
gũ tẽpus baptirauerunt. qͣndo cos ꝑ iudicũ ius¬
sa de basilicis pelłe conabamini. qͥa maximiano

Expanded text:
contulerunt? an forte istae leges imperatoris uos non contulerunt? an forte istae leges imperatoris uos non permittunt nostros episcopos conuenire? ecce interim episcota mala patimur, conuenite. quanto enim licentius et liberius ad nos per uestros uestra scripta quam eorum arma perueniunt! Postremo per istos ipsos fratres nostros, quos ad uos misimus, talia rescribite. si autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. nim nos esse in errore conviceritis, forte concedetis nobis ut non rebaptizemur a vobis, justum existimantes ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis quos nullo judicio damnastis, quod praestitistis eis quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano
Abbreviated transcription (Latin):
qđ egeritis conscͥptum & subscͥptũ ĩꝑatori mitta¬
tis. quã ut hoc apud t̾renas potestates fiat: ꝯͣ
non possunt nͥ iam datis contͣ uos legib inserui¬
re. Uñ enuim college qͥ naingauerant apua p̃fec̃¬
tos dixerunt se audiri uenisse. & nominauerũt
tatu erat: dicentes cum illo se uelle audiri. qđ eiꝰ ñ
poterat iudex concedẽ. qͥiã scd̃m lege quẽ contͣ uos
cdate sunt iudicabat. nec ille ep̃c ita uenerat ut a¬
liquod tale mandatum a suis epĩs acceꝑit. Quã¬
to gͦ melius ip̃e imꝑator qͥ ñ est eisdem legibus
subditus. & qͥ habet in potestate alias leges
ferre. cũ ei collatio ur̃a fuerit recitata. de to¬
ta ip̃a causa potĩt iudicare. quamius iam olun
dicta fui̾t t̾minatata: Sed ideo uos conferreuo
noluert: qͥd inde ꝑditis. & ñ potiꝰ acqͥritis qͥa uo¬
luntas ur̃a innotescit. ne diffidentia m̃ĩto repre¬
hendatur: An forte putatis ñ licere fieri: cũ ñ

Expanded text:
quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittaquod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt tatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo melius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit iudicare, quamuis iam olim dicta fuerit terminata! sed ideo uos conferre uonoluerint, quid inde perditis et non potius adquiritis. quia uoluntas uestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? an forte putatis non licere fieri, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ possumꝰ monemꝰ &̃ laicos tirõs: ut eos
illesos teneant: & nob̾ corripiendos instruendos¬
q ꝑducant. Sed aliqͥ nos audiunt: & sipossunt
faciunt: aln cũ illis quẽ admodũ cũ lat̾nibus a¬
gunt: qͥa eos reuera tales patiunt᷑. Aliqͥ ictꝰ coꝵ
suis corꝑib ĩminentes feriendo repellunt: ne
ab eis ante feriant᷑. Aliqͥ app̾hensos iudicibus
offerunt. nec nob̃ int̾cedentib eis partunt: dum
ab eis pati mnala ĩmania ꝑtimescunt. In qͥb õi¬
bus illi ñ depont̃ facta latͦnum & honorẽ sͥ exi¬
gunt mr̃m. Hoc ẽ gͦ desidium nr̃m. qđ tue gͣui¬
si fieri pot̃. ut cũ epĩs nr̃is pacifice confetatiꝰ. ut
inqͥb fui̾t inuentꝰ. ñ homines s error ip̃e tolla¬
tur. ut homines ñ puniant᷑. s corrigant᷑. ut. uos
mꝰ conueniatis. qͥa eoꝵ conuentionem antea con¬
tẽpsistis. Quanto meliꝰ enĩ hoc int̾ uos facitis. ut

Expanded text:
quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt, faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur; aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc est ergo desiderium nostrum, quod tuae grauifieri potest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut,
Abbreviated transcription (Latin):
eis & legimꝰ om̃a qͥb error ip̃e. conuincit᷑: qͥ fr̃s¬
fr̃s nr̃i estis his qͥ uos oderunt. & qͥ uos execran¬
tur. ut nom̃ dñi honorificet᷑ & appareat iniocũ
ditate. ip̃i autem erubescant: ac sic aliqͦs eorũ
consicdantes. eiudentiam ui̾tatis. & pulcͥcudinem
pacis ñ baptismo quẽ iam sicut regalem carac¬
terem tãquam desertores acceꝑant. sed fidi qͣ
illis defuit. & sp̃c sc̃i carita ti. &. xp̃i corꝑi socia¬
mus. Scͥptũ ẽ enim. Eide mundans corda eoꝵ:
ltemq scͥptum ẽ. Caritas oꝑit multitudinẽ
peccatoꝵ. Si autem uel nimia duricia. ł pudo¬
re non ferentes eorum insultationem. cũ qͥbitꝰ
contra nos tam multa falsa iactabant & tã
multa mala excogitabant ł magis timore. ne qͣ¬
lia nob̾ ante faciebant. talia nob̾cum iam pati¬
antur. unitati xp̃i consentire noluerint: sic̃ il¬
lesi retenti sunt: sic a nob̾ dimiitunt᷑ illesi. hoc

Expanded text:
eis et legimus omeis et legimus omFratres nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos exsecrantur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate; ipsi autem erubescant . Ac sic aliquos eorum considerantes evidentiam veritatis, et pulchritudinem pacis, non Baptismo quem jam sicut regalem characterem tanquam desertores acceperant, sed fidei quae illis defuit, et Spiritus sancti charitati et Christi corpori sociamus. Scriptum est enim, Fide mundans corda eorum ; itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
lantes. arma sͥingentia ⁊ t̾ribilia fabcart̃: qͥb ar¬
matiꝑ diu̾sadiscurrt̾ cõminantes aq anhelantẽ
cedes. rapinaᷤ incendia.cecitates. Qbꝰ reb cõpulsi
dita mala patiam̃. uos dictas pati ꝑsecutionẽ. ⁊ noᷤ
ab armatis ur̃iꝰ fustibꝰ ⁊ ferro concidim᷑. Nos dicias pa¬
ti ꝑsecutionẽ. ⁊ nr̃e domꝰ ab armatĩᷤ ur̃is cõpilandoua¬
stant᷑. Uosdicitiꝰ pati ꝑsecutionẽ. ⁊ nr̃i ocłi ab armaiᷤ
bi ultro ingerunt nobis
uolunt et̃ inuidiosas. uob̃ glosas. Qd̃ nob̾ facuĩt
sͥ non imputant: & qđ sͥ faciunt nob̃ imputãt.
Uiuunt ut latrones. moruntur ut crrcũcelli¬
ones. honorantur ut martires: & tamen nec la¬
trones aliquando audiuimꝰ eos quos dep̃dati
sunt excecasse Occisos auferunt luci: non unui
auferunt lucem. Nos interim siquando ur̃os te¬
nemꝰ: cũ magna dilectione seruamꝰ illesos. Loqͥ

Expanded text:
lantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus arlantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus compulsi dita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uestris fustibus et ferro concidimur; uos dicitis pati persecutionem et nostrae domus ab armatis uestris compilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliquando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tenemus, cum magna dilectione seruamus inlaesos, loquimur
Abbreviated transcription (Latin):
randũ. Si autẽ te mouet qd̾ p̃ter solem nulliꝰ sy¬
deris lum̃ implet. diem. qͥs queso te hõib tantus
apparuit. qͣntus homo ille quẽ ds suscepit. longe
alit̾ qͣm cet̾os sc̃os atq sapientes: Quẽ sicũ aliis
hominib conferas: maiori distantia continentur.
qm collatione solis cȩt̾a syda. Qm sane similitudi¬
nem diligent̾ intuere. fierienĩ pot̾ m̃te qua excel¬
lis. ut q̃ndã questionẽ de hõĩe xp̃o ate ꝓpositam
tͣnseuntes dissolu̾imꝰ. Itemqueris utrũ summa
illa ueritas et summa sapientia et forma rerum
ꝑ quã facta sunt omĩa. quẽ filiũdi unicum sa¬
era nr̃a ꝓfitent᷑. gn̾alit̾ hõis anetiã uniꝰ cuiusq

Expanded text:
randum. Si autem te movet, quod praeter solem nullius sirandum. Si autem te movet, quod praeter solem nullius sideris lumen implet diem, quis, quaeso te, hominibus tantus apparuit quantus homo ille, quem deus suscepit longe aliter quam ceteros sanctos atque sapientes? quem si cum aliis hominibus conferas, maiore distantia continentur quam conlatione solis cetera sidera. quam sane similitudinem diligenter intuere. fieri enim potest mente, qua excellis, ut quandam quaestionem de homine Christo a te propositam transeuntes dissoluerimus. Item quaeris, utrum summa illa ueritas et summa sapientia, forma rerum, per quam facta sunt omnia, quem filium dei unicum sacra nostra profitentur, generaliter hominis, an etiam uniuscu
Abbreviated transcription (Latin):
et equali uł etiã ebori. tam̃ ñ pot̾ eẽ amborum
idem motꝰ qm uene pulsus. qm forma qͣm facies.
Remoue nos et pone clauciã ꝓlem: nichil egeris.
Quippe his etiam simillimis geminis tanta ẽ ne¬
cessitas ut ꝓpͥe moueant᷑. qͣnta fuit ne singuli
nascerent᷑. At enĩ hoc inquies ratiom tm. Qđ
autẽ sol ab astris differt: sensib etiã clarũ atq
manifestum ẽ. Si magnitudinẽ me cogis despic̾e
nosti de int̾uallis qͣm multa dicant᷑. et ad qñtũ
inceitum ꝑspicuitas ista reuocet᷑ S ut concedã
ita ẽẽ ut apparet. sic enĩ et credo cuꝰ tandẽ et sen¬
sum fefellit illa ꝓceritas. ne seꝑtẽ pedũ longioris
qͣm que sex longissimis: Cui te credo nimiũ que¬
sisse hõiem eq̃lem. et cũ minime repꝑisses usq in
eiꝰ formã nr̃am epłam tend̾e uoluisse. Quare cũ
in t̾ris qͦ aliqͥd tale existat. nicħ de celo puto eẽ mi¬

Expanded text:
et aequali uel etiam ebori, tam non potest esse amborum et aequali uel etiam ebori, tam non potest esse amborum idem motus quam uenae pulsus, quam forma, quam facies. remoue nos et pone Glauciam prolem, nihil egeris. quippe his etiam simillimis geminis tanta est necessitas, ut proprie moueantur, quanta fuit, ut singuli nascerentur. ! At enim hoc, inquies, rationi tantum; quod autem sol ab astris differt, sensibus etiam clarum atque manifestum est. si magnitudinem me cogis dispicere, nosti de interuallis quam multa dicantur et ad quantum incertum perspicuitas ista reuocetur. sed ut concedam ita esse, ut apparet, sic enim et credo, cuius tandem et sensum fefellit illa proceritas Naeuii pede longioris, quam qui est sex longissimus ? cui te credo nimium quaesisse hominem aequalem et, cum minime repperisses, usque in eius formam nostram epistulam tendere uoluin terris quoque aliquid tale existat, nihil de coelo puto esse mi
Abbreviated transcription (Latin):
ambulas: mouet᷑ et mouent᷑. uigilo et ugilas.
lucet et lucent. disputo et disputas. circuit et
circueunt. tamet si actus animi nullomͦ ẽ his
que uidemꝰ cõparandꝰ. Si autẽ animũ ita ut
equum ẽ. animo conferas magis idem uł cogi¬
tare uł contẽplari. uł si qͥd aliud cõmodius dr̃
si ullus eis in est anim̃ syda qm hoĩes consi¬
deranda f̃. Cec̾um in corꝑum motib si ut
soles diligent̾ attendas: nicħ oĩno aduob idem
fieri pot̾. Antu cum deambulamꝰ simul. satis
idem nos ag̾e existimas: Absit a prudentia tua.
Septentͥoni namq uicinior nr̃m qui deambulat.
aut alt̾m pari motu antecedat. aut tardiꝰ ingre¬
diat᷑ neceẽ ẽ: neutrũ tñ sentiri pot̾. S tu nͥ fallor
qͥd intelligamꝰ: ñ qͥd sentiamꝰ expectas. Qđ si ab
are inmeridiem tendamꝰ coniuncti nob̃ atq in¬
herentes qͣntũ ualemͣ innitamͣq marmori leni

Expanded text:
ambulas, mouetur et mouentur; uigilo et uigilas, ambulas, mouetur et mouentur; uigilo et uigilas, lucet et lucent; disputo et disputas, circuit et circumeunt. tametsi actus animi nullo modo est his, quae uidemus, comparandus. si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem uel cogitare uel contemplari uel si quid aliud commodius dicitur, si ullus eis inest animus, sidera quam homines consideranda sunt. ceterum in corporum motibus si, ut soles, diligenter adtendas, nihil omnino a duobus idem fieri potest. an tu, cum deambulamus simul, satis idem nos agere existimas? absit a prudentia tua. septentrioni namque uicinior nostrum qui deambulat, aut alterum pari motu antecedat aut tardius ingrediatur necesse est; neutrum tamen sentiri potest. sed tu, ni fallor, quid intellegamus, non quid sentiamus, expectas. quod si ab axe in meridiem tendamus, coniuncti nobis atque inhaerentes, quantum ualemus, innitamurque marmori leui
Abbreviated transcription (Latin):
ad certiorẽ pleniorẽq ꝑduci noticiã. S huic epłȩ
adiunge illã quã tͥ nuꝑ de imaginib et de memo¬
ria misi: et eam diligentiꝰ ꝑtracta. Nlam minꝰ ple¬
ne. a te intellecta rescͥpto tuo mͥ apparuit. Huc gͦ
qm nc̃ legis cumadiu nteris de illa qd̾ ibi dictũ
ẽ de naturali quadã facultate animi minuentis
uł somniando figurent᷑. Epła aug̃ ad nebridiũ¬
Necentissimis litt̾̃is tuis responde ma¬
lui ñ qd̾ contẽpserim p̃cedentia quesita
tua minue me delectau̾int. s qd̾ in responden¬
mas. et qͣntum nos semꝑ optasse nosti ⁊ optamꝰ.
Ne queras cur ita sit. Illa enĩ faciliꝰ quib im¬
pedior: qmͣ cur impedrar exposuerim. Scribis
cur ego et tu cũ sim̾ singuli eadem multa faci¬
amꝰ. sol autẽ ñ idem faciat qd̾ cet̾a syda. Cuiꝰ
rei causã conarer. Nã si eadẽ nos agim multa: et
ille cumcet̾is agit. Si ñ ille: nec nos. Ambulo et

Expanded text:
ad certiorem plenioremque perduci notitiam. sed huic epistulae ad certiorem plenioremque perduci notitiam. sed huic epistulae adiunge illam, quam tibi nuper de imaginibus et de memoria misi, et eam diligentius pertracta; nam minus plene a te intellecta rescripto tuo mihi apparuit. huic ergo, quam nunc legis, cum adiunxeris de illa, quod ibi dictum est de naturali quadam facultate animi minuentis uel somniando figurentur. X. NEBRIDRecentissimis litteris tuis respondere malui, non quod contempserim praecedentia quaesita tua minusue me delectauerint, sed quod in respondenmas et quantum nos semper optasse nosti et optamus. ne quaeras, cur ita sit; illa enim facilius, quibus impedior, quam cur impediar, exposuerim. Scribis, cur ego et tu, cum simus singuli, eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod cetera sidera cuius rei causam conarer. nam si eadem nos agimus, multa et ille cum ceteris agit; si non ille, nec nos. ambulo et
Abbreviated transcription (Latin):
uixi abundantia facta sit irascentib nob̃. S hoc
tam̃ si ñ uis simile nob̃ p̃tereunt̾ acciꝑe: uersa
id cogitatione qͣntum potes. Nã si animo existat
assidue aliqua difficultas agendi atq implendi
qd̾ cupit: assidue irascit᷑. Ira ẽ autẽ qͣntũ mea fert
opinio: turbulent᷑ appetit̾ auferendi ea quȩ faci¬
litatem actionis impediunt. Itaq plerũq non
hõib tm̃ s. calamo irascim᷑ in scͥbendo eũq collidi¬
mus atq frangimꝰ. et aleatores desseris. et pictores
pennicillo. et cuiq instrum̃to quilibet. ex quo dif¬
ficultatẽ se ꝑati arbitrat᷑. Hac autẽ assiduitate ira¬
scendi: fel crescere etiã medici affirmant. Crem̃¬
do autẽ fellis rursus et facile ac ꝓpe nullis causis
existentib rascim᷑. Ita qđ suo motu animꝰ fecit in
corꝑe: ad eum rursus cõmouendũ ualebit. Possuis
latissime ista tractari:⁊ multis rerũ testimoniis

Expanded text:
dixi, abundantia facta sit irascentibus nobis. Sed hoc dixi, abundantia facta sit irascentibus nobis. Sed hoc autem si non uis simile nobis praetereunter accipere, uersa id cogitatione, quantum potes. nam si animo existat assidue aliqua difficultas agendi atque implendi, quod cupit, assidue irascitur. ira est autem, quantum mea fert opinio, turbulentus appetitus auferendi ea, quae facilitatem actionis impediunt. itaque plerumque non hominibus tantum, sed calamo irascimur in scribendo eumque conlidimus atque frangimus et aleatores tesseris et pictores penicillo et cuique instrumento quilibet, ex quo difficultatem se pati arbitratur. hac autem assiduitate irascendi fel crescere etiam medici adfirmant. cremento autem fellis rursus et facile ac prope nullis causis existentibus irascimur. ita quod suo motu animus fecit in corpore, ad eum rursus commouendum ualebit. Possunt latissime ista tractari et multis rerum testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
putandꝰ ẽ. Igit᷑ ea que ut itadicã uestigia sui motꝰ
animꝰ figit in corꝑe: possunt et man̾e. et quẽdam
qͣsi habitum face̾. Que latent̾ cum agitata fiu̾̃nt.
et contrectata scđm agitantis et contrectantis uo¬
luntatẽ: ingerunt nob̃ cogitationes et somnia. at¬
q id fit mira facilitate. Si enĩ nr̃oꝵ corpoꝵ t̾renoꝵ
et tardissimoꝵ exercitationes agendis organis musi¬
cis seu in funambulo cet̾isq huiꝰcemodi spectacłis
innum̾abilib ad quedã incredibilia ꝑuenisse ma¬
nifestum ẽ: nequaqͣmẽ. absurdũ cos qui aerio
uł etheriocorꝑe aliqͥd in aoꝑib agunt. quȩ na¬
turali ordine penetrant longe maiore iti facili¬
tate ad mouendũ qͥcquid uolunt ñ sentientib
nob̾. et tam̃ inde aliqͥd ꝑpecientib. teq enim
etiam quomͦ fellis abundantia nos ad iram crebͥ¬
orem cogat sentimꝰ: et cogit tam̃ cum hec ipsa quã

Expanded text:
putandus est. igitur ea, quae, ut ita dicam, uestigia sui motus putandus est. igitur ea, quae, ut ita dicam, uestigia sui motus animus figit in corpore, possunt et manere et quendam quasi habitum facere; quae latenter cum agitata fuerint et contrectata, secundum agitantis et contrectantis uoluntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia atque id fit mira facilitate. si enim nostrorum corporum terrenorum et tardissimorum excitationes agendis organis musicis seu in funiambulo ceterisque huiusce modi spectaculis innumerabilibus ad quaedam incredibilia peruenisse manifestum est, nequaquam est absurdum eos, qui aerio uel aetherio corpore aliquid in corporibus agunt, quae naturali ordine penetrant, longe maiore uti facilitate ad mouendum, quicquid uolunt, non sentientibus nobis et tamen inde aliquid perpetientibus. neque enim etiam, quomodo fellis abundantia nos ad iram crebriorem cogat, sentimus et tamen cogit, cum haec ipsa, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t̾ me illa t̾ruit in qua ꝑcunctaris quomͦ
fiat ut nob a suꝑiorib potestatib uł ademoni¬
b et cogitationes q̃dam inseratit᷑ et somnia.
Magna enĩ res ẽ: cum tuqͦ ꝓ tua prudentia ꝑ¬
spicis ñ epła. s ut aut p̃sentis coulocutione. aut
aliquo libello respondendũ eẽ. Temptabo tñ
callens ingeniũ tuum quedã questionis huiꝰ lu¬
mina p̃seminare. ut aut cet̾a tecũ ipse conteras.
aut posse ad rei tante ꝓbabilẽ inuestigationẽ ꝑ¬
uenui minime desꝑes. Arbitror enĩ omnẽ motũ
animi aliqͥd fac̾e in corꝑe. id autẽ usq ad nr̃os exi¬
re sensus tam hebetes tamq tardos. cũ ft̃ maio¬
res anum mot̾ uelut cũ irascimͣ. aut tͥstes aut
gaudentes sumꝰ. Ex qͦ licet conic̾e cũ etiã cogitamꝰ
aliqͥd. neq idnob̃ ĩ nr̃o corꝑe. apparet. apparere tamen
posse aeriis echereisue animantib quoꝵ et sensus
acerrimꝰ. et incuiꝰ comparatione. nr̃ ne sensus qͥdem

Expanded text:
contaris, quomodo fiat, ut nobis a superioribus potestatibus uel a daemonibus et cogitationes quaedam inserantur et somnia. magna enim res est, cui tu quoque pro tua prudentia perspicis non epistula, sed aut praesenti conlocutione aut aliquo libello respondendum esse. temptabo tamen callens ingenium tuum quaedam quaestionis huius lumina praeseminare, ut aut cetera tecum ipse contexas aut posse ad rei tantae probabilem inuestigationem perueniri minime desperes. Arbitror enim omnem motum animi aliquid facere in corpore; id autem usque ad nostros exire sensus tam hebetes tamque tardos, cum sunt maiores animi motus, uelut cum irascimur aut tristes aut gaudentes sumus. ex quo licet conicere, cum etiam cogitamus aliquid neque id nobis in nostro corpore apparet, apparere tamen posse aeriis aetheriisue animantibus, quorum est sensus acerrimus et in cuius comparatione noster ne sensus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nebridio augustinꝰ. Qmqͣm mei animi cog¬
Pnitor sis: fortasse tñ ignoras qͣntũ uelim
p̃señtia tua frui. Uerum hoc tam magnũ bene¬
ficium: ds̃ qndoq p̃stabit. Legi rectissimã epl̃am
tuam in quade solitudine questus es. et quadã
desertions. a familiarib tuis cum quib uita dul¬
leua qͣntum potes. Ibi enĩ habes ceitiꝰ et nos ñ ꝑ
corꝑeas imagines quib nc̃ in nr̃a recordatiõe uti
necẽe ẽ: s ꝑ illam cogitationẽ qua intelligis nõ
loco ẽẽ nos simul. Epłas tuas cum considarem

Expanded text:
NEBRIDIO AUGUSTINUS. Quamquam mei animi cognitor sis, fortasse tamen ignoras, quantum uelim praesentia tua frui. uerum hoc tam magnum beneficium deus quandoque praestabit. legi recentissimam epistulam tuam, in qua de solitudine questus es et quadam desertione a familiaribus tuis, cum quibus uita dulleua, quantum potes. ibi enim certius habes et nos non per corporeas imagines, quibus nunc in nostra recordatione uti necesse est, sed per illam cogitationem, qua intellegis non loco esse nos