comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis ergo iuste faciem iudicis quęsiuit : qͥ se co¬
ronandũ esse dñi miseratiõe p̃sensit. Recor
damini mirabiliũ eius que fecit: signoꝵ il¬
lius & iuditioꝵ oris eius. Patͥarcharũ nõĩa
& beneficia paulopꝰ refert: ut plebs deuota
possit aduertere. nullum dño inani deuoti¬
one seruisse. Mirabilia itaꝙ ꝑtinent ad di¬
uisionẽ maris rubri: prodigia ad plagas qͣs
misit in egyptũ. Iudicia oris eius. q̃m cunc¬
t̃a compleuit quȩ moysi suo famulo ꝓmisis¬
se dinoscit᷑. Sic in uno u̾siculo que subt̃ la¬
tius dicturus erat: ꝓpositionis loco breuit᷑
ante prefatus est. Hoc tamen totũ sentiri
mauult de dño xp̃o. Sem̃ abraam serui
eius: filii iacob electi eius. Subaudiendũ
est qđ suꝑius dixit. recordamini. ꝑscrutã¬
dum est autem qd in magna discretione
propħa habrahe semen seruos appellat:
filios iacob. electos dñi esse cominemorãs.
Iudei enim contumaces quos hic mauult

Expanded text:
lis ergo juste faciem judicis quaesivit, qui se colis ergo juste faciem judicis quaesivit, qui se coronandum esse Domini miseratione praesensit. Verdamini mirabilium ejus, quae fecit, signorum illius et judiciorum oris ejus. Patriarcharum nomi na et beneficia paulo post refert, ut plebs devota possit advertere nullum Domino inani devotione servisse. Mirabilia itaque pertinent ad divisionem maris Rubri, prodigia ac plagas quas misit in Aegyptum. Judicia oris ejus: quoniam cuncta complevit, quae Moysi suo famulo promisisse dignoscitur. Sic in uno versiculo, quae subter latius dicturus erat, propositionis loco breviter ante praefatus est. Hoc tamen totum sentiri mavult de Domino Christo. Semen Abraham servi ejus: filii Jacob electi ejus. Subaudiendum est quod superius dixit: Recordamini. Perscrutandum est autem, quod in magna discrpropheta Abrahae semen, servos appellat, filios Jacob electos Domini esse commemorans. Judaei enim contumaces quos hic mavult
Abbreviated transcription (Latin):
dentiȩ fuit aliquid quosdã aduersus hoc di¬
cere: contra quos non tam crebra testimonia
s pene lex tota ꝓlata est. Quȩrite dñm et¬
uirtutẽ eius: quęrite faciem eiꝰ semꝑ. Hortat᷑
ut se ad p̾mia futura confirment: qui eũ q̃¬
rere delegert̃. S istud desidium. ista inqui¬
sitio non est hic aliquo tempore finienda. qͦ¬
niam addidit semꝑ: maxime cum legatur.
qui petit accipit. & qui quęrit inuenit. &
pulsanti aperiet᷑. Nam qđ dicit. quȩ rite fa¬
ciem eius semꝑ : presentiã significat. quam
solus quȩrit humilis ac deuotus. Iudicem it
desiderare non potest. nisi qui de ipsius pie¬
tate confidit: & cum p̃sentiã eius cupit. a
pͣua se actione suspendit. Quesiuit enuĩ faci¬
em iudicis: quando dixit apłs. Bonumn c̾ta¬
men certaui. cursum consũmaui. fidẽ serua
iii. De cȩt̾o reposita est mͥ corona iusticiȩ : q̃nm
reddet michi dñs in illa die iustus iudex. Ta¬

Expanded text:
dentiae fuit, aliquid quosdam adversus hoc didentiae fuit, aliquid quosdam adversus hoc dicere, cosed pene lex tota prolata est. Vers. 4. virtutem ejus: quaerite faciem ejus semper. Hortatur, ut se ad praemia futura confirment, qui eum quaerere delegerunt; sed istud desiderium, ista inquisitio non est hic aliquanto tempore finienda, quoniam addidit: Semper: maxime cum legatur: Qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit: et pulsanti aperietur . Nam quod dicit, quaerite faciem ejus, praesentiam significat, quam solus quaerit humilis ac devotus. Judicem enim desiderare non potest, nisi qui de ipsius pietate confidit; et cum praesentiam ejus cupit, a prava se actione suspendit. Quaesivit enim faciem Judicis, quando dixit Apostolus: Bonum certamen certavi, cursum convi: de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus Judex . Ta
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib eam aliis digne cõmendat. In
centesimo quoq & quarto psalmo ita scͥptũ
est. Laudate in nomine scõ eius: letetus
cor querentiũ dñm. Ne quis forsitan suisu
rib applicaret cum boni aliquia oꝑatus
cautus octor fragiles monet dicens. No
in sensu ꝓpͥo s in dño esse gloriandum.
ut iactantiã falsam refugiant. cum heca
duunitate concessa esse cognoscant. siciot
& inalio psalmo legitur. In dño laudabr¬
tim anima mea. Non ergo uetat ut lau¬
demur. quia bonis actionib non potest
res ista denegari: s in dño laudemur dͥ
prestat illa que bene gerimꝰ. Et ue conso¬
lationẽ de cau resumerent: lececur ait cos
querentiũ dnm. Scilicet inde letetur. sip¬
dicetur in dño: non autẽ si de suo posle
lauclatiur. Precipuũ nobis &e glorio sã sig
essẽ debet. quando nomen eius excollit᷑: qui no¬
bis beneficia ꝑ futura largit᷑. Unde nimiȩ impu¬

Expanded text:
bonis operibus eam aliis digne commendat. In bonis operibus eam aliis digne commendat. In centesimo quoque et quarto psalmo ita scriptum est: Laudamini in nomine sancto ejus . Laetetur cor quaerentium Dominum. Ne quis forsitan suis viribus applicaret, cum boni aliquid operatur, cautus doctor fragiles monet, dicens, non in sensu proprio, sed in Domino esse gloriandum, ut jactantiam falsam refugiant, cum haec a divinitate concessa esse cognoscant; sicut et in alio psalmo legitur: In Domino laudabitur anima mea . Non ergo vetat, ut laudemur, quia bonis actionibus non potest res ista denegari; sed in Domino laudemur, qui praestat illa quae bene gerimus. Et ut consolationem de tali resumerent, laetetur, ait, cor quaerentium Dominum. Scilicet inde laetetur, si praedicetur in Domino; non autem, si de suo posse laudatur; praecipuum nobis et gloriosum siquidem esse debet, quando nomen ejus extollitur, qui nobis beneficia profutura largitur. Unde nimiae impu
Abbreviated transcription (Latin):
nunciare noscunit᷑. Canite ei & ꝑsallite: narꝰ¬
rate omnia mirabilia eius. Exponit qđ su¬
perius dixit: confitemmi dño. Canite enim
ad hymnos ꝑtinet offerendos. ꝑfallite ad ꝑi¬
as oꝑas expłicandas. Et tunc dixit narran¬
da mirabilia: quando fuerint duo ista pre¬
missa. Omnia enim: significat ista que dic¬
turis est. Non enim humanarũ uiriũ om¬
nia narrare. quȩ iuircus diuinitatis oꝑat᷑:
sicut in centesimo quinto psalmo scriptum
est. Quis loquetur potencias dñi. audicass
ciet om̃s laucles eius: S istud serma dict̃
a parte totum: qđ in scripturis frequent̃
inuenies. Nec aster recte pocest euuange¬
lu illua dictum intelligi. uerbum̃ caro fac¬
tum est. & habitauit in nobis: quasi non &
animam simus adsumpserit. quam speciali¬
ter liberare dignatꝰ est. Laudate nomen sc̃
enus. Iile quippe rite nomen dñi laudat: q̃
sanam fidem recte p̃dicat. & bene uiuendo

Expanded text:
nuntiare noscuntur. Canite et psallite ei, et narnuntiare noscuntur. Canite et psallite ei, et narrate omnia mirabilia ejus. Exponit quod superius dixit: Confitemini Domino. Cantate enim ad hymnos pertinet offerendos: psallite ad pias operas explanandas. Et tunc dixit narranda mirabilia, quando fuerint duo ista praemissa. Omnia enim significat ista, quae dicturus est. Non enim humanarum virium omnia narrare quae virtus Divinitatis operatur; sicut in centesimo quinto psalmo scriptum est: Quis loquetur potentias Domini, auditas faciet omnes laudes ejus ? Sed istud schema dicitur ex parte totum: quod in Scripturis frequenter invenies. Nec aliter recte potest Evangelii istud dictum intelligi: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; quasi non et animam simul assumpserit, quam specialiter liberare dignatus est. Laudate nomen sanctum ejus. Ille quippe rite nomen Domini laudat, qui sanam fidem recte praedicat, et bene vivendo,
Abbreviated transcription (Latin):
onfitemini inquit dño & inuocate no¬
men eiꝰ: notas facite in populis ad in¬
u̾entiones illius. In hoc u̾su: trib constat par¬
tib ordo dictoꝵ. Primo dicit confitemini do¬
mino idest laudate eũ. & bonis factis gra¬
ciam uobis diuinitatis adquirite. quia id ip¬
sum est laudare dñm & ore illi honorẽ defer¬
re& oꝑib. eius uussiones effic̾e. Illa enĩ con¬
fessio hic intelligenda est: quȩ olñi p̃conia¬
celebrare non desinit. quando & sub seq̃ntia
tale uocum actionemq declarant. Deinde
dñm cõmoniet inuocari: ut pꝰ ministeriũ
sanctissimȩ laudis gͣtis possimꝰ audite. Pre¬
mittendum ẽ enĩ boni aliquid: ut iudex nos
placatus exaudiat. Tercio dicit: notas faci¬
te in populis adiuentiones illiꝰ. Qđ bene
potest gloriosis euuangelistis & sanctissimis
apostous. & nunc sanctis sacerlotib conueni¬
re : qui per gentes uniũsa magnalia eius an¬

Expanded text:
Confitemini, inquit, Domino, et invocate noConfitemini, inquit, Domino, et invocate nomen ejus: notas facile in populis adinventiones illius. In hoc versu tribus constat partibus ordo dictorum. Primo dicit: Confitemini Domino, id est laudate eum, et bonis actibus gratiam vobis divinitatis acquirite: quod ipsum est laudare Dominum, et ore illi honorem deferre, et operibus ejus jussiones efficere. Illa enim confessio hic intelligenda est, quae Domicelebrare non desinit, quando et subsequentia tale votum actionemque declarant. Deinde Dominum commonet invocari, ut prius mysterium sanctissimae laudis grate possimus audire. Praemittendum est enim boni aliquid, ut judex nos placatus exaudiat. Tertio dicit: Notas facite in populis adinventiones illius. Quod bene potest gloriosis evangelistis et sanctissimis apostolis et nunc sanctis sacerdotibus convenire, qui per gentes universa magnalia ejus an
Abbreviated transcription (Latin):
lam sub sequemur. Qm̃ unũ atq integrũ ma¬
nere debet: qđ nulliꝰ linguȩ p̾sumptione tu¬
tatum est. Atta enim aꝑud ipsos dicit᷑. lauda¬
te dñm. Id allelu: laudate. Ia quiꝑpe inuisibi
esse dei. in epistola ad marcellũ iheronimo tia¬
ditur exponente: quidixit. Primũ nomͣ d̾i
est exercituũ. Quintũ elom. quem nos excelsũ
dicimꝰ. Sextũ ȩserheie: qđ in exodo legitur
qui est misit me. Septimũ adonai: quem noᷤᷤ
Añm gen̾alit̃ appellamꝰ. Occ̾auũ ia: qđ deo tan¬
tum adplicat᷑. & in alła extrema sillaba sonat.
Nonũ tetragrãmaton. qđ ineffabile nuncu¬
pat᷑. Decimum adona: idest robustũ. & suifi¬
cientẽ ad om̃ia ꝑpetranda. q cȩt̾a. Nouus tam̃
titulus & dicti ipsius breuitate conspituus. ħ
ecclesiis uotiuũ: hoc sanctis festiuitatib decẽ¬
ter accõmodũ. Hoc ornatur lingua cantorũ:
istud aula dei leta respondet. & tam insatia¬
bile bonum. tropis semꝑ uanantib ĩnouat᷑.

Expanded text:
uoniam unum atque integrum manere debet, quia nullius linguae praesumptione mutatum est. Alleluia enim apud ipsos dicitur: Laudare Dominum, id est allelu, laudare, al quippe invisibilesse Dei in epistola ad Marcellam Hieronymo traditur exponente, qui dixit: Primum Dei est, exercituum. Quintum, elon, quem nos excelsum dicimus. Sextum, Asserheiae, quod in Exodo legitur: Qui est, misit me . Septimum, Adonai, quem nos Dominum generaliter appellamus. Octavum, Ia, quod Deo tantum applicatur, et in Alleluia extrema syllaba sonat. Nonum tetragrammum, quod ineffabile nuncupatur. Decimum, Adona, id est robustum et sufficientem ad omnia perpetranda, etc. Novus plane titulus, et dicti ipsius brevitate conspicuus. Hoc ecclesiis votivum, hoc sanctis festivitatibus decenter accommodum. Hinc ornatur lingua cantorum. Istud aula Domini laeta respondet; et tam insatiabile bonum tropis semper variantibus innovatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem galle salinarũ decem & octo iuila
cexidit: i oab uero. xii milia. sic̾ in ticulo. qn¬
quagesimi. ꝙ .uiii. psalmi scribitus. Hic aũ
decem q octo milia abisai int̾fecisse ꝑhibet᷑¬
& hoc ille fecise quasi duix fortisimorum
militum intelligit᷑. S piopt᷑ regalis nominis
dignitatẽ: dauid uictora est ascripta. Quid¬
in ꝑcussa a dauia muboaudine in ualle sali¬
narũ designatur: isiquia redemꝑtor nrͣ sin
examinis districdione. in his qui de illo pra¬
ua sentiunt. stulticiam iminod̾ati saporis ex

Expanded text:
lle Salinarum decem et octo millia cecidit: Joab vero duodecim millia, sicut in titulo LVIII psalmi scribitur. Hic autem decem et octo Abizai interfecisse perhibetur; et hoc ille fecisse, quasi dux fortissimorum militum, intelligitur; sed propter regalis nominis dignitatem David victoria est ascripta. Quidni percussa a David multitudine in valle Salinarum designatur, nisi Redemptor noster sui examinis distractione in his qui de illo prava s
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter mane & uesꝑe: diu̾se a diu̾sis accipit᷑.
Alui enim dicunt: qł tab̾naculũ dei postqm fi¬
lii israhel intrauerunt int̾ racanaan pͥmum
fuerit in silo. dem̾ in nobe. postea in gabaon:
ad extremũ quoq in syon. Arca cestatnenti
sola ab allophylis ad tempꝰ capta sit. atq pꝰ¬
modũ uero reducta. Alii autem asserunt loc̃
quendã esse in ierlm̃ appellatum gabaon: ibiq
tum reppeximꝰ. gabaon esse metropolim & te

Expanded text:
is accipitur. Alii enim dicunt quod tabernaculum Dei, postquam filii Israel intraverunt in terram Chanaan, primum fuerit in Silo, deinde in Obe, postea in Gabaon, ad extremum quoque in Sion: arca testamenti sola ab Allophylis ad tempus capta sit, postmodum vero reducta. Alii autem asserunt locum quemdam esse in Hierusaum legimus Gabaon metropolim e
Abbreviated transcription (Latin):
ualida discretionis calce depͥmebat dicens: erõq
humilis in oculis meis: eonstitutꝙ dauid co¬
ram archa dei de leuras qui ministrarent: &
recordarent᷑ oꝑm eius. & glorisicarent atꝙ lau¬
darent dñm. & cet̾a. Ndtende lector ordiniẽ
& officiũ leuitarũ constituente dauid. ut
ministrarent inquit & recordarent᷑ opm eiꝰ
& glorificarent atq laudarent dñm. Sbi
tocius uitȩ nr̃e dispositionẽ in religione aͥa¬
na considerarẽ potis. Ministrat gͦ deo: qui cor
mundum cum casta conũsatione exhibet do¬
mino. Recordatur oꝑm illius: qͥ meditator
legis dei scdm regulã catholicȩ fidei sedusꝰ
existit. Glorificat atꝙ laudat dñm: qui non
solum sermone predicationis ac uoce iubi¬
lationis. s etiam bonorum oꝑm laudat effec¬
t̃u. Sicq implet᷑ digne illiũs minist offĩ¬
cium: de quo saluator in euuangelio ait. Qi
michi ministrat me sequatur: & ubi ego sum

Expanded text:
valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis. Constituitque David coram arca Dei de Levitis, qui ministrarent et recordarentur operum ejus, et glorificarent atque laudarent Dominum, etc. Attende, lector, ordinem et officium Levitarum, constituente David, ut ministrarent, inquit, et recordarentur operum ejus, et glorificarent atque laudarent Dominum. Ubi totius vitae nostrae dispositionem in religione Christiana considerare poteris. Ministrat igitur Deo, qui cor mundum cum casta conversatione exhibet Domino. Recordatur operum illius qui meditator legis Dei secundum regulam catholicae fidei sedulus existit. Glorificat atque laudat Dominum, qui non solum sermone praedicationis ac voce jubilationis, sed etiam bonorum operum laudat effectu. Sicque impletur digne illius ministri officium, de quo Salvator in Evangelio ait: Qui mihi ministrat, me sequatur. Et ubi sum ego,
Abbreviated transcription (Latin):
Q sunt non nulli qui iules uden ab homi¬
nib appetunt. atq per omne qđ sunt. deiec¬
ios se exhibendo contempnunt: s tam̾ apud
se introrsus quasi ex ipso m̃ĩto oftense utli¬
tatis intume scunt. Et tanto magis in corde
elati sunt: quanto ampliꝰ in specie elationẽ
p̃munt. Quȩ utraq uniꝰ ȩlationis bella. mag¬
na dauid circumspectione ddep̃hendit: mi¬
ra untite suꝑauit. Quia enim de semet¬
ip̃o intus humilia sentiens. honorem ex¬
terius non quȩrit: insinuat dicens. Cu¬
dam & iulior fiam Et quia ꝑ hoc qđ iu¬
lem se exterius prebuit. nequaqͣm urt̃ius in¬
tumescit: adiungit. Eroq humilis in õculis
meis. Ac si aꝑte dicat. Qualẽ me ext̃iis des¬
piciens exhibeo : talem me interiꝰ adcendo.
Quid eigo acturi sunt quos doctna eleuat:
si dauid ex came sua uenturum redempto¬
rem nouerat. eiusq gaudia ꝓphetando nun¬
ciabat. & tamen in semet ipso ceruicẽ cordis

Expanded text:
Et sunt nonnulli qui viles videri ab homiEt sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibse introrsus quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc, quod vile est, se exterius praebuit nequaquam interius intumescere, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tantem stupeo qͣm pugnantẽ. Pugnando
quippe hostem subdidit: saltando autẽ corã
dño. semet ipsum uicit. Quem michoł filia
saul adhuc tumore regii genĩs insana. cũ
humiliatũ despiceret dicens. Qm glorio¬
sus fuit hodie rex istaheł discooperiens se
ante ancillas seruorũ suoꝵ. & nudatꝰ est qͣ¬
si si nudetur unus de scurris: ꝓtuiꝰ audiut¬
udam ante dñm qui elegitꝰ me: potius
qͣm patrẽ tuum. Ac paulopꝰ ait. Ludam
& uilior fiam plus qm factus sum: eroq
humilis in ocilis meis. Ac si aꝑte dicat.
Uilesc̾e̾ coram hominib appeto. quia scrua¬
re mͥ coram dño regnũ ꝑ humilitatẽ queto.
St̃uero non nulłi qui de semet ipsis humi¬
lia sentiunt: qui in honorib posta. nichil
se esse nisi puluerẽ fauillamq ꝑpendunt.
s tamen corã hominib uiles appatẽ refugi¬
unt: & contͣ hoc qd̾ ħi de se interius cogitãt
quasi rigida exterius uenustate palliantuꝵ.

Expanded text:
tantem plus stupeo quam pugnantem. Pugnando tantem plus stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc humiliatum despiceret, dicens: « Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est, quasi si nudetur unus de scurris. » Protinus audivit: « Ante Dominum qui elegit me potius quam patrem tuum. » Ac paulo post ait: « Et ludam et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo ingenium per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia, in honoribus positi, nihil se esse, nisi pulverem favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
reprobato rege ad regni gub̾nacula ungr
timenddum c̃unctis uno iapide goliam ster¬
ne. a rege p ropyseta extinctis allophilis mi¬
merosa ꝑreputia reportare. ꝓmissumtanã
sine ulla contradictione possidere : Et tamẽ
cum archã d̾i ierłm reuocat: quasi oblitꝰ p̾la¬
tum se om̃ib. admꝑctus populis ante archã
saltat. Et quia coram archa saltare ut cre¬
dit᷑ uulgi mos fuerat: rex se in diuino ob¬
sequio ꝑ saltatũ rotat. Ecce quem dñs cunc¬
t̃is singularit̃ p̃tulit: se quoꝙ sub dño & ex¬
equando minimis ce abiecta exibendo con¬
tempnit. Non potestas regni ad memoriã
reducitur. non subiectoꝵ oculis saltando u¬
lescere metuit: non se honore p̃latũ cet̾is ante
eius archam qui honorẽ dederat recognosc̃.
Coram dño egit debilia uel extrema: ut ula
humilitate se solidaret. qua coram omnib
gesserat forcia. Quid de eius factis ab alus
sentiatur ignoro. Ego uero daia plus sas¬

Expanded text:
reprobato rege ad regni gubernacula ungi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem sine ulla contradictione poscum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, adjunctus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltatum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetulit, se quoque sub Domino, et exaequando minimis, et abjecte exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur, ignoro. Ego David sal
Abbreviated transcription (Latin):
sima. s ob humane salutis causam ub̾rimã
delectacionib crucis sartagine tostã. S me¬
ieto una patis collirida una carnis assatina
dat᷑. quia un dt̃s. una fides. unũ baptisma
unt as a pater omnñ. Alit̃. hȩc mim̃a fide¬
uam caftigantes ac seruititai subicientes. sõ
honorũ. olco musericordiȩ ꝑingiussimos. Cͣ¬
passcone ꝑxumm feruere faciunt. at contta
rasa sauł frustra cubiculũ regis ingressa uł¬
losconcepti seminis fructus dat: quia qͥ ũbũ¬
aiᷤ auiceon cipim absꝙ boni oꝑis ꝑle dĩ
ppetue mottis expectant. Q  dauid cũ ar¬
cetdris io iherłm psaltando reduc̾et aiu¬
chol filia sabs uxore sua irisus est. tropole¬
gice sntu en ł bet. quanta uirtutũ muna dã
ipse ꝑceꝑat. atq in his omnib quã fercẽ se
htenssiecate seruabrit Quem enimi nouexcol¬
laretiora leonum frang̃e. ursorum braehia
Aissipare. despectis priorib frattib eligi

Expanded text:
simam; sed ob humanae salutis causam uberrimam simam; sed ob humanae salutis causam uberrimam delectationibus crucis sartaginae tortam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura datur, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, et pater omnium. Aliter haec munera fideviam castigantes ac servituti subjicientes, sancbonorum, oleo misericordiae pinguissimo compassione proximi fervere faciunt. At contra filia Saul frustra cubiculum regis ingressa, nullos concepti seminis fructus dat: quia qu percipiunt absque boni operis prole, diem perpetuae mortis exspectant. Quod David cum arca Domini in Jerusalem saltando reduceret, a Michol filia Saul uxore sua risus est, tropologiam intueri libet, quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi,
Abbreviated transcription (Latin):
nandi. Uęrum praui succenseant humilita¬
tem ecclesiȩ. & contempnant: nichilhominꝰ
archa dm̃ suum locũ ingreditur. Ponit᷑ in me¬
Aio rab̾naciili qd tetend̾at ei dd auid: idest fi¬
des cccdesis p̃dicatur ꝑficit. inseritur cordib
omuum quos dñs ad uitã p̃ordinau̾at ȩc̾nã
Otert qauia holocausta ꝙ pacifica coram dño
cum fidem deuotionẽq ecclesiȩ cõmendat patͥ
ap̃e. qui est ad dext̾am dei: qui etiam int̾pellat
pro nobis. Qui in exemplum dauid fideles
pumises ꝙ benedicens. salutaris misterũ pas¬
citallentes. Particur singulis colliridã ꝑanẽ
unã illius utiq qui de cȩlo descendit. & dat
unam mundo hiuit. Et assaturã bubulȩ car¬
nis unam: ilius scilicet uituli saginati qui
ꝓreuertente ad patrem filio iuniore mactaꝰ.¬
u inigne passioius assitus est dicens. Era¬
ruit uelit testa iurtus m̃a. Et similã fryã
oleo scarnem uidelicet ⁊ peccati labe munds

Expanded text:
nandi. Verum licet pravi succenseant, humilitanandi. Verum licet pravi succenseant, humilitatem Ecclesiae contemnant, nihilominus arca Domini suum locum ingreditur: ponitur in medio tabernaculi, quod tetenderat ei David, id est, fides Ecclesiae praedicatur, proficit, inseritur cordibus omnium quos Dominus ad vitam praeordinaverat aeternam. Offert David holocausta et pacifica coram Do fidem devotionemque Ecclesiae commendat Patri Christus, qui est ad dexteram Dei, qui et interpellat pro nobis . Qui, in exemplum David, fideles humilesque benedicens, salutaris mysterii pascit alimentis. Partitur singulis collyridam panis unam, illius utique, qui de coelo descendit, et dat vitam huic mundo; et assaturam bubulae carnis unam, illius scilicet vituli saginati, qui pro revertente ad patrem filio juniore mactatus et igne passionis assatus est, dicens: Exaruit tanquam testa virtus mea; et similam frixam oleo, c
Abbreviated transcription (Latin):
ad mulierẽ toitã panis. ce̾ partẽ asse carnis
Bubule ꝙ̃ frixam oleo similã. Postqͣm gͦ arta
añ inciomo obededom gȩchei mansit m̃sib
crib congregatis maiorib natu israbel & tͥbu¬
nił atq seuitis qui portarent archam fełis
Añ. addixit ea m dauid in domũ suã: Ca pꝰ¬
qͣm plenitudo gentiũ ad fidem xp̃i subuatta¬

Expanded text:
ierem, tortam panis, et partem assae carnis bubalae et frixam oleo similam . Postquam ergo arca Domini in domo Obededom Gethaei mansit tribus mensibus, congregatis majoribus natu Israel, et tribubus atque Levitis, qui portarent arcam foederis Domini, abduxit eam David in domum suam, quia postquam plenitudo gentium ad fidem Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ:  quȩ audisti a me ꝑ multos testes. hȩc
cõmenda fidelib omnib. qui idonei erunt᷑.¬
& alios docere. Congregauit q uniũsum isrł
in iherłm: ut adfertetur archa dei in locũ
suum quem p̃parau̾at ei. Hecnon & filios
aaron. & leuitas. & ceta. Congregauit dauid
unuersũ israhel in iherłm: cum xp̃c ȩlectos
suos. & omnes qui add sortem cli ꝑtinent. con¬
uocat in ecclesiã suã. ut ibi incarnationis suȩ
sacramenta uenerentur. Et non solum subdĩ¬
tos. s eciam p̃lacos. quos fili aaron ac leuice¬

Expanded text:
 quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. Congregavitque universum Israel in Jerusalem, ut afferretur arca Dei in locum suum, quem praeparaverat ei, nec non et filios Aaron et Levitas, etc. Congregat David universum Isuos et omnes qui ad sortem Dei pertinent vocat in Ecclesiam suam, ut ibi Incarnationis suae sacramenta venerentur; et non solum subditos, sed etiam praelatos, quos filii Aaron ac Levi
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur dauid & maiores natu isrł. & tͥbuni:
ierunt ad deportandã arcam fecłis dñi de
erat indutus stola bissina. cẽ umũs leuicȩ qͥ
portabant arcam. cantoresq ꝙͥ conenias ꝑrin¬
ceps pohecie int cantores. Bauid autẽ inditꝰ
eras epiam ⁊ꝓphos lines. Uniu̾sus israhel de

Expanded text:
gitur David et omnes majores natu Israel et tribuni ierunt ad deportandam arcam foederis Domini de erat indutus stola byssina, et universi Levitae, qui portabant arcam, cantoresque, et Chonenias princeps prophetiae inter cantores: David autem indutus erat etiam ephod lineo. Universus
Abbreviated transcription (Latin):
De anon filionaas regis amonitarũ. qui dauid
nuncios ad se missos confundit. & bello ab hoc
contra eum facto.
De eo qd̾ ioab ꝑcussit rabda. & destruxit eam.
euius tͥumphum ascripsit ille nomini dauid
De bellis dauid diũsis. quos confecit contͣ phy¬
listeos. uͥ ⁊ gigantes quosdã int̾fecit.
De eo qd datud irahelitas numãre iubensos¬
fendit dim̃ ob qđ missa est plaga gͣuissimȩ mer¬
talitatis in isrł.
Qł clauid uiso angelo dñi qui uit̃ fecit popu¬
lum. fecit altare dño in area ornan iebusei. ⁊ ob¬
tulit ibi holocausta & pacifica. inuocauitꝙ dñm.
& exauchuit eum
De eo qdđ dauid d̾ecreuit ibidem edificare templũ
dño. qd̾ & factum est ꝑ salomonẽ filium suum. cui
U bi dđ salomoni p̃cepit de constructione tẽpli
dñi. & ei ad signauit uana instrum̃ta. in auro & ar¬
gento. & exe. & ferro. in lignis ⁊ lapidib. quȩ ipse
ad hoc congregaũat. ⁊ plurimos artifices atꝙ cȩm̃¬
tarios ad opꝰ templi.

Expanded text:
De Hanon filio Naas regis Ammonitarum, qui David nuntios ad se dimissos confudit, et bello ob hoc contra eum facto.De eo quod Joab percussit Rabba et destruxit eam; cujus triumphum ascripsit ille nomini David. De bellis David diversis, quae confecit contra Philisthaeos, ubi et gigantes quosdam interfecit.De eo quod David Israelitas numerare jubens offendit Dominum, ob quod missa est plaga gravissimae mortalitatis in Israel. Quod David, viso angelo Domini, qui interfecit populum, fecit altare Domino in area Ornan Jebusaei, et obtulit ibi holocausta et pacifica, invocavitque Dominum, et exaudivit eumDe eo quod David decrevit ibidem aedificare templum Domino, quod et factum est per Salomonem filium suum, cui David Salomoni praecepit de constructione templi Domini, et ei assignavit varia instrumenta in auro, et argento, et aere, et ferro, in lignis et lapidibus, quae ipse ad hoc congregaverat, et plurimos artifices atque caementarios ad opus templi.
Abbreviated transcription (Latin):
De diu̾sis principib qui p̃erant israhelitis iuxtͥa
dẽpositionẽ dauid¬
De eis qui p̃erant substantiȩ dauid hoc est in
urbib. in uillis. in agris. ⁊ uineis. ⁊ oliuetis. ⁊ pe
De consiliariis dauid. ⁊ his qui fuerunt cum fi¬
lus regis.

Expanded text:
ipibus qui praeerant Israelitis juxta dispositionem DavidDe his qui praeerant substantiae David, hoc est, in urbibus, in villis, in agris et vineis et olivetis et pecudibus. De consiliariis David, et his qui fuerunt cum filiis regis.
Abbreviated transcription (Latin):
De :xxͣ. quatuor sertib. quib dauid filios eleatarꝰ.¬
⁊ filios ithamar distuxit. ad seruiendũ dõ in tẽplũ
dñi ꝑ uices suas.
De eo qd̾ dauid ⁊ magistratus exeiritus segregaue¬
runt in minist̾ium dñi filios asaph. ⁊eman. & idi¬
tun. qui canerent incycharis. & psalt̾tis. ⁊ cimbalis
coram archa dñi.¬

Expanded text:
De viginti quatuor fortibus, quibus David filios Eleazar, filios Ithamar distinxit ad serviendum Deo in templo Domini per vices suas.De eo quod David et magistratus exercitus segregaverunt in ministerium Domini filios Asaph et Heman et Idithun, qui cantarent in citharis et psalteriis et cymbalis coram arca Domi
Abbreviated transcription (Latin):
De benedictione dđ. qua benedixit dm̃ cum
somni isrł immolans uictimas dño. ⁊ offerens
holocausta. ubi unxeit̃ salomonẽ filiũ dauid
secundũ in pͥncipem dño. ⁊ sadoch in pontificẽ.
De eo qd̵ salomon sedit suꝑ soliũ cłm. ⁊ paru¬
it illi omnis ifrael. cui dñs dedit gloriã regi
qualem nullus habuit ante eum rex in isrł.

Expanded text:
De benedictione David, qua benedixit Dominum cum omni Israel, immolans victimas Domino, et offerens holocausta: ubi unxerunt Salomonem, filium David, secundo in principem Domino, et Sadoc in pontificem. De eo quod Salomon sedit super solium David, et paruit illi omnis Israel, cui dedit Deus gloriam regni, qualem nullus habuit ante e
Abbreviated transcription (Latin):
ad coslem cariathyarĩ quȩ est in iuda: ut
afferit inde archam dñi. Uiros urahel hie¬
hic non estimo scriptoiẽ omnes masculos qui
ad uirilem ȩcatẽ ꝑueñant. ħ electiores qͦsꝙ
atq nobiliores incell: i uelle. Numerꝰ aut̃
intorum quiad hoc congregati sunt. iudet
in libro regum cõꝑrehensus: uͥ scrapuirarẽ. sõ¬
gregauit autem rursum dauid omnes electos
ex israhel : triginta milia & exc̃. Cariathratĩ¬

Expanded text:
ad collem Cariathiarim, quae est in Juda, ut afferret inde arcam Domini. Viros Israel hic non aestimo Scriptorem omnes masculos, qui ad virilem aetatem pervenerant, sed electiores quosque ac nobiliores intelligi velle. Numerus autem virorum, qui ad hoc congregati sunt, videtur in libro Regum comprehensus, ubi scriptum est: Congregavit autem rursum David omnes electos ex Israhel triginta milia surrexi
Abbreviated transcription (Latin):
insꝑiratũ. ꝑ quatuor uociducas aereas idest
ꝑ quatuor euuangelistas. ȩreo fundam̃to sta¬
bilitate scilicet fidĩ & oꝑi . in toto orbe uo¬
cem nimio clamore. quasi in modum tube
congregantis fortit᷑ emitt̾e. Primũ librũ
commnentarioꝵ in paralipomenon a capite¬
ipsius uoluminis. iisq ad illum locum. ubi
narrat de instrum̃tis musicis. quȩ dauid
simul rex & propheta ad laudatdũ dñm
ordinauit. ꝑduximꝰ. Ubi finẽ illiꝰ ponentes:
cȩt̾a quȩ secuntur de ipsis.d. gestis. & dis¬
tributionib eiꝰ misticis alio exordio i¬
iubilo in tab̾naculũ qđ tetend̾at ei. obtuleit̃ ho¬
locausta sacerdotes ꝙ pacifica corã dño. benedix̃ꝙ
dauid populo in nomine dñi. q diuisit uniu̾sis ꝑ
singulos a uiro usqi ad mulierẽ tortam panis. &
partẽ assȩ carnis bubule. & frixam oleo similã
De leuitis quos constituit dauid ut ministrarẽt
coram archa dñi. ⁊ de asaf & fratͥb eius. dñm.
De cantico qđ composuit dauid ad landandum

Expanded text:
 id est, per quatuor evangelistas aenei fundamenti stabilitate, scilicet fidei et operum in toto orbe vocem nimio clamore quasi in modum tubae congregationis fortiter emittere. Primum librum commentariorum in Paralipomenon a capite voluminis usque ad illum locum ubi narratur de instrumentis musicis, quae David simul rex et propheta ad laudandum Dominum ordinavit, perduximus, ubi finem illius ponentes, caetera, quae sequuntur, de ipsius David gestis et distributionibus ejus mysticis alio exordio ijubilo in tabernaculum quod tetenderat ei, obtulerunt holocausta sacerdotes et pacifica coram Domino, benedixitque David populo in nomine Domini, et divisit universis per singulos, a viro usque ad mulierem, tortam panis et partem assae carnis bubalae et frixam oleo similam. De levitis quos constituit David, ut ministrarent coram arca Domini et de Asaph et fratribus ejus. De cantico quod composuit David ad laudandum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam &e paulus apłs ait. Qui prophetat
hominib loquitur ad edificationẽ. & ex¬
hortacionẽ & consolationẽ. Et paulopost.
Qui prophetat ecclesiam edificat: plane qͣn¬
do res incognitas nimisꝙ necessarias ptelo¬
cutionis beneficio facit esse notissimas. Ho
nere ꝓphetiȩ non indent᷑ excepti. Sicut apls
ant in epła ad chorinthios pͥma. Sp̃c pro¬
phetarum: prophetis subiectus est. Bor¬

Expanded text:
Nam et Paulus apostolus dicit: Qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem . Et paulo post: Qui prophetat Ecclesiam aedificat . Aedificat plane, quando res incognitas, nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Namnere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostolus ait in epistola ad Corinthios I: « Spiritus prophetarum prophetis subjectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
firmari. Psalmos enim ad solu ꝓpħam dł
ꝑtinere. certis declarat᷑ indicus. Quȩ autẽ¬
fuerint instrum̃ta musica. quȩ in presenti
loco leguntur: ex maiorũ dictis ꝑferamus.
Nablum idest qđ ꝑsalt̾iũ: s hebraice nablũ.
grece autem ꝑsalt̾ium. latine aũ laudatori¬
um dicitur. De quo in quinquagesimo.uiͣ..
ꝑsalmo scribit᷑. exurge psalterium. & cytha¬
ra: Non qđ in modum cythate. s qđ in mo¬
dum clipes quadrati conformetur cum decẽ
cordis. sicut scriptum est in psalt̾io decem
cordarum psallam tͥ. habet enim psalt̃iũ
obesum uentrem in suꝑiorib: ubi cordarũ¬
fila religata. disciplinabilit̃ plectro ꝑcus¬
sa. suauissimã ddicuntur reddere cantuenã.
huic chycharȩ positio uidetur esse coct̾ria:
dum qđ ista r̃imo continet. illł conu̾sa ui¬
ce gestat in capite. Psalt̾ium itaq cum de
cem cordis: ecclesia cum decem uerbis le¬
gis conscriptis. quȩ contra omnẽ heresim

Expanded text:
firmari. Psalmos enim ad solum prophetafirmari. Psalmos enim ad solum prophetam David pertinere, certis declaratur indiciis. Deniquefuerint instrumenta musica quae in praesenti loco leguntur, ex majorum dictis proferamus. Nablum est idem quod psalterium; sed Hebraice nablum, Graece autem psalterium, Latine autem laudatorium dicitur. De quo in quinquagesimo et quarto psalmo scribitur: Exsurge, psalterium et cithara ; non quod in modum citharae, sed quod in modum clypei quadrati conformetur cum decem chordis, sicut scriptum est: In psalterio decem chordarum psallam tibi . Habet ergo psalterium obesum  chordarum fila religata, disciplinaliter plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio esse videtur contraria, dum quod ista in imo continet, conversa vice gestat in capite. Hoc autem gecem chordis Ecclesia est cum decem verbis legis contritis, quae contra omnem haeresim
Abbreviated transcription (Latin):
liea cõmuunis autem de utrisꝙ partib apo¬
batur dt qͣ uox hominis certis modulato¬
nib cederetur: & instrumentoꝵ melos con¬
sona se uicuitate coniungeret. Sic suaur
illa & iocunda miisica ȩcclesiam catholicã
tal actu pͥddicelut: quȩ exx diũsis lingiuis.
uarioq concentu. in unam fid̾i concordiã erat
dño p̃stante creditura: Eox quo numero in¬
dita nomina frequent̃ in ticulis inueniniꝰ.
ut idithun. a saph. filii chore. & his similia
Non quia ipsi ut quidam uolunt auctores
sticerunt. ut honore de tali cõmemoratioe
sumerent. qui officio sancto cleuocis m̃ub
seruebant. Max une quia &e nomina eoꝵ
intellectus retũ congruos indicare noscim¬
tur. Non enim suꝑradicti uiri ad psalmos
faciendos electi sunt: s eos congregatos tã¬
tum legimꝰ. ad canendũ. Psalmographos
autẽ fiusse: historia nulla testatur. Q pre¬
sũptuosũ ẽ dic̾e: qđ nulla possit auctoritate

Expanded text:
sica. Communis autem de utrisque partibus aptsica. Communis autem de utrisque partibus aptabatur, ut et vox hominis certis modulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic, suavis illa et jucunda musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis linguis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero, indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut, Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores stiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime, quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur. Et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
arce dñi ut sint sanctificati iuxda p̾ceptu
legis añi: quia rectȩ fidei uerbis a honor
oꝑm exemplis. debent auditorib sius i¬
eamationẽ cõmendare filii dei. & redemꝑ¬
tionẽ humani gesiis ac uitam ȩt̾nã. atꝙ
futurũ iudicium &ͥ p̃dicare.
ut constituerent de fratrib suis ca¬
tores in organis musicoꝵ. ꝯablis uidelicet
& liris. &e cimbalis ut resonaret in excel¬
sum sonitus leciciȩ. & cet̾a. Natratur ergo
alibi in p̃senti hẏstoriã: qđ cum propheta
dauid deuota dño ȩtate senuisset. quatuor
milia iuuenũ ex israhelitico populo idi¬
elegisiet. qui psalmos quos ipse dñi alpie¬
tiõne ꝑtiderat. drganis. cytharis thablis
cimbalis. tubis. propͥaꝙ uoce in magnas
iocunditate suꝑne graciȩ ꝑsonatent. Qas
suiauis adunatio  trib partib diuisa con¬
strabat. Racionalis pertinebat ad huma
nam uocem: iracionalis ad instrum̃ta mi¬

Expanded text:
arcae Domini ut sint sanctificati juxta praeceptum arcae Domini ut sint sanctificati juxta praeceptum legis Domini, quia rectae fidei verbis, et bonorum operum exemplis debent auditoribus suis Incarnationem commendare Filii Dei, et Redemptionem humani generis, ac vitam aeternam, atque futurum judicium Christi praedicare. ut constituerent de fratribus suis cantores in organis musicorum, nablis videlicet et lyris et cymbalis, ut resonarent in excelsis sonitus laetitiae, etc. . Narratur ergo alibi in praesenti historia, quod cum propheta David devota aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisset, qui Psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, cymbalis, tubis, propriaque voce in magna jucunditate supernae gratiae personarent. Quae suavis adunatio tribus partibus divisa constabat. Rationalis pertinam vocem; irrationalis, ad instrumenta mu
Abbreviated transcription (Latin):
prefigurant. aal hanc celebrationẽ precipuã.
ac sollempnitaiẽ maximã ad gregat: quia
uoi dignum est. ut omnes comieniant. pusl¬
li ce magni. iuuenes & uirgines. & semores
cum iuniorib laudent nomen dñ. Et bene
dictuni est qł archa adferretur in locũ suũ
quem p̃paraũat ei dauid: quia non solum
dauid: s ce om̃s ꝓphece dictis & factis futu¬
rum uacicinando. in ecclesia xp̃i incarnati¬
omi p̾buere locum: ut eo cȩleriꝰ susciꝑent ad¬
uenientẽ. quo eum p̾scirent ante esse ꝓphe¬
tatum. Sanctificati sunt ergo sac̾dotes & le¬
inte: ut portarent archam cdlm̃ dei isrł. Et
tulerunt filii leui archam ddĩ israbel sicut¬
p̃cepat moyses iuxt̾a uerbum dñi hume¬
me suis in uectib. Sanctificatio sac̃lotũ
& leuitarũ: iuxta cropologiȩ regulam al oce
inuusteos noui testamenti puram doctnam
& mundam hr̃e uitam: quib alib dicitar.
Sancti estote: quia &e ego sanctus sum dñs
as uester. Bene eigo conuenit gestaterib

Expanded text:
praefigurant, ad hanc celebrationem praecipuam ac solemnitatem maximam aggregat, quia ibi dignum est ut omnes conveniant, pusilli et magni, juvenes et virgines, et seniores cum junioribus laudent nomen Domini. Et bene dictum est quod arca afferretur in locum suum, quem praeparaverat ei David, quia non solum David, sed et omnes prophetae dictis et factis futurum vaticinando in Ecclesia Christi Incarnationi praebuere locum, ut eo celerius susciperent advenientem, quo eum praescirent ante esse prophetatum. Sanctificati sunt ergo sacerdotes, et Levitae, ut portarent arcam Domini Dei Israel. Et tulerunt filii praeceperat Moyses, juxta verbum Domini, humeris suis in vectibus . Sanctificatio sacerdotum et Levitarum juxta tropologiae regulam docet ministros Novi Testamenti puram doctrinam et mundam habere vitam, quibus alibi dicitur: Sancti estote, quia et ego sanctus sum Dominus Deus vester . Bene ergo convenit gestatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
duriciȩ illorum. diuisitq ac subiecit con¬
spirationem ꝑtinaciȩ ipsorũ: quatinꝰ ipse
solus dominaretur in toto orbe terrarũ.
Unde sequitur. Diuulgatum est nom̃ dauid
in uniuersis regionib : & dñs dedit pauorẽ

Expanded text:
duritiae eorum, divisitque atque dejecit conduritiae eorum, divisitque atque dejecit conspirationem pertinaciae ipsorum, quatenus ipse solus dominaretur in toto orbe terrarum. Unde sequitur: Divulgatumque est nomen David in universis regionibus, et Dominus dedit pavor
Abbreviated transcription (Latin):
cis paganorum idola. in quib omnis forti¬
tudo ẽorum est conteri. ꝙ conculcari: tunc
inibis prelium. quia tunc egredietur dñs
ante faciem tuam. ut ꝑcutiat castra phẏ¬
listimi In eorum namꝙ ydolis dñs iudicia
fecit: sicut & in diis egyptiorum. fecit ergo
dauid sicut p̾ceꝑat ei deus: & ꝑcussit castra
phylistinorum de gabaa usꝙ garara. Fecit
ergo dauid nr̃ sicut preceꝑat ei deus pat̃. & ꝑ
cussit castra phylistinorum: cum malignoꝵ
sp̃uum contͥuit impetũ. siue etiãm mundi ꝑs¬
trauit potentatum. eripiens nos de potessa¬
te tenebrarũ. & transferens in regnum filu
claritatis sue. Et bene ꝑ locorum nomina:
potentie suȩ ostendit nobis facta. De gaba¬
on ergo usq garera: ꝑcussit castra phylis¬
tinoꝵ. Gabaon: int̾pretatur collis uel subli¬
mitas. Garara autem: sepes eiꝰ uel diuisio.
ꝑcussit ergo rex noster inimicos suos. qͥ ĩ
suꝑbiȩ colle consistebant: & contͥuit sepem

Expanded text:
cis eorum idola in quibus omnis forticis eorum idola in quibus omnis fortitudo eorum est conteri et cinibis praelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philisthiim; in eorum namque idolis Dominus judicia fecit, sicut et in diis Aegyptiorum. Fecit ergo David, sicut praeceperat ei Deus, et percussit castra Philisthinorum de Gabaon usque Gazera. Fecit ergo David noster, sicut praeceperat ei Deus Pater, et percussit castra Philisthinorum, cum malignorum spirituum contrivit impetum, sive etiam mundi prostravit potentatum, eripiens nos de potestate tenebrarum, et transferens in regnum filii charitatis suae . Et bene per locorum nomina potentiae suae ostendit nobis facta. De Gabaon ergo usque Gazera percussit castra Philisthinorum. Gabaon interpretatur collis vel sublimitas, Gazera autem sepis ejus vel divisio. Percussit ergo Rex noster inimicos suos, qui in superbiae colle persistebant, et contrivit sepem
Abbreviated transcription (Latin):
cenderunt troadem: & uisio paulo ꝑ noctẽ
ostensa est. Uir macedo quidam erat stans:
& deprecans eum dicens. Transiens in mache¬
doniam. adiuua nos. Ut autem udit uisũ:
statim quȩ siuerunt ꝓficisci in machedom¬
am. certi facti qđ uocasset eos ds̃ ȩuuange¬
lirare eis. Notandum autẽ qđ ubim nostra¬
editione legitur in cacumine pyrorum: di¬
cunt in hebreo non pyrorum s flentium
haberi. de quo ita sentiri potest. Ex adũso
itaq flentium eum uenire iubet: hoc estex
aduerso ydolorum suorũ. ubi scilicet idosa
eorum erant in quib confidebant. Quȩ yde¬
la idcuco flentium uocantur: quia flecu¬
digna sunt. & eos qui illa colunt. ad flecum
iniseriarum ꝑducunt. Flentium itaꝙ eoꝵ
ydola ob blasphemiã hic sermo diuinus uo¬
cat: sicut alibi uocatur idolum moab conta¬
minatio moab. Et cum audietis inquit so¬
nitum gradientis in cacumine flentium.
hoc est cum audieris a potestatib angeli¬

Expanded text:
cenderunt Troadem et visio per noctem cenderunt Troadem et visio per noctem Paulo ostensa est vir macedo quidam erat stans et deprecans eum et dicens transiens in Macedoniam adiuva nos ut autem visum vidit statim quaesivimus proficisci in Macedoniam certi facti quia vocasset nos Deus evangelieditione legitur: In cacumine pirorum, dicunt in Hebraeo, non pirorum, sed fluentium haberi. De quo ita sentiri potest: ex adverso itaque fluentium venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant, in quibus considerabant. Quae idola idcirco fluentium vocantur, quia fledigna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat: sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum audieris sonitum gradientis in cacumine flentium: hoc est, cum audieris a potestatibus angeli
Abbreviated transcription (Latin):
eius & diuinitas. Mistice autem instruit
fideles suos dñs. ut in om̃ib eius opitula¬
tionis quȩrant auxilium: & tunc ꝓficere
se posse confidant in conflictu certaminũ.
quando aduentum sibi sentient adesse di¬
uinum. Cacumina gͦ pyrorum: possunt ꝑ
significationẽ celsitudinẽ ꝑfectionis expti¬
mere sanctorũ. Dat ergo signum dñs doc¬
toribus suis ad predicandum in mundũ di¬
rectis: ut sciant quando & ubi oporteat
predicationis exercere officiũ. Hoc est ut
illuc sequantur deuotionis sue ministe¬
rio. quo spiritus sanctus. qui mundis elec¬
torum cordib preest. instinctu suo eos di¬
rexerit admonendo. Unͦ legitur in acti¬
b apostolorũ: qđ paulus & silas apłi xͥ.¬
transenntes phrigiam & galathiȩ regionẽ.
uętati sunt a sancto sp̃u loqui uerbum ĩ
asia. Cum uenissent aũ inasiam. temp¬
tabant ire bithimã: & non ꝑmisit eos sp̃c¬
ihũ. Cum autem ꝑtransissent misiam. des¬

Expanded text:
ejus et divinitas . Mystice autem instruit ejus et divinitas . Mystice autem instruit fideles suos Dominus, ut in omnibus ejus opitulationis quaerant auxilium, et tunc proficere se posse confidant in confictu certaminum, quantum adventum sibi sentient adesse divinum. Cacumina ergo pirorum possunt per significationem celsitudinem perfectionis exprimere sanctorum. Dat ergo signum Dominus doctoribus ad praedicandum in mundum directis, ut sciant quando et ubi oporteat praedicationis exercere officium, hoc est ut illuc sequantur devotionis suae ministerio, quo Spiritus sanctus, qui mundis electorum cordibus praeest, instinctu suo direxerit admonendo. Unde legitur in Actibus Apostolorum, quod Paulus et Silas aptranseuntes autem Frygiam et Galatiae regionem vetati sunt a Sancto Spiritu loqui verbum in Asia cum venissent autem in Mysiam temptabant ire Bithyniam et non permisit eos Spiritus Iesu cum autem pertransissent Mysiam des