comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deterra hebreorum. Deuitemꝰ autẽ¬
autem & mendatium. in quo qͥdam
subsp̃e ueritatis delinqunt: calũp¬
niam facientes ꝓrimo.magis mente
qͣm lingua: quem admodũ hi qui
dixerunt de dño. Dicit. possum sol¬
uere templum hoc: & intrib diebus
edificare illud Locutus fuerat qͥdem
hȩc dñs: qͣndo iuidei adeum dixert̃.
Quod signum ostendis nobis. qͥa hec
facis: Ipse autem ad eos. Soluite
templum hoc: & intrib dieb edifi¬
cabo illudis ed non scd̃m illam di¬
cens hoc intentionem. scd̃m quam
hi qui contra eum testimonium
dabant direrunt. Bicebat enim
detemplo corporis sui? Illi autem
hec sicut detemplo dict̾a iudeoꝵ
ad seuerabant: unde eos et falsos
men ininuistum. Ius uirandũ uͦ
ininuisto ẽ non solum quod pre¬
uaricatur. s etiam qͦd inuiste cu¬
stoditur ueluti qͣse ulud fuit. qͦd
herodes filie herodiadis iurans: ioħs
baptiste caput abscidit. Oportebat
enim hoc eum iusuirandum non
p̃bere: post quam tamen iurauit

Expanded text:
de terra Hebraeorum, et autem et mendacium, in quo quidam sub specie veritatis delinquunt, calumniam facientes proximo magis mente quam lingua, quemadmodum hi qui dixerunt de Domino: Hic dixit, Possum solvere templum hoc, et in tribus diebus aedificare illud ; locutus fuerat quidem haec Dominus quando Judaei ad eum dixerunt: Quod signum ostendis nobis quia haec facis? ipse autem ad eos: Solvite templum hoc, et in tribus diebus aedificabo illud, sed non secundum illam dicens hoc intentionem secundum quam hi qui contra eum testimonium dabant dixerunt, dicebat enim de templo corporis sui, illi autem haec sicut de templo dicta Judaeorum asseverabant: unde eos et falsos meum in injustum. Jusjurandum vero in injusto est, non solum quod praevaricatur, sed etiam quod injuste custoditur, veluti quale illud fuit quod Herodes filiae Herodiadis jurans, Joannis Baptistae caput abscidit ; oportebat enim hoc eum jusjurandum non praebere; postquam tamen juravit,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum autem abhominabile ex
duob contextum induitur. qͥ dicit
sc. xp̃m adorare. et adorat demo¬
nes. qͥ solis iusticie se asserens mili¬
tem. etiã uisibisem hunc. et qui ad
ministerium creature datus ẽ. so¬
lem placat. uel reliqua sydera. aut
aliquid huiusmͦi. sic̃ manichei &
alii muiti heretici faciunt. Unde¬

Expanded text:
mentum autem abominabile ex duobus contextum induitur, qui dicit se Christum adorare et adorat daemones, qui Solis justitiae se asserens militem, etiam visibilem hunc et qui ad ministerium creaturae datus est, solem placat, vel reliqua sidera aut aliquid hujusmodi, sicut Manichaei et alii multi haeretici faciunt. N
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ eum qͥ apatrib inlege nutritus
ẽ. et abinfantia doctus ẽ litteras: q̃m
ꝓselitum qui adiunctus ẽ nobis.
id÷ eum qui deforis nobis adiectusẽ
qui interuis sumꝰ. recedere ab ab hõi¬
nationib oportet: & nullatenus hȩc
facere:. que colebant antiquiores. qui
terrã nram polluerunt. hieñ. antiqͥ¬
ores quidẽ nobis sunt inconditione:
quia inuisibiles sunt creaturȩ. Pol¬
luerunt autẽ hominum genus: in¬
obedientiã ei adam. & alia post illum
mala suggerentes: ueluti mendaciũ.
homicidiũ. & quecumq his similia
sunt: ita ut dñs de diabolo diceret.
lue abinitio mendax et homicida est.
Suggesserunt autẽ eis: qui mentẽ lubͥ¬
cam. & uergentẽ admalũ. habebant.
Iã nec abel. nec set̾ nec enoch. nec noe.
nec aliis uistis suggerere potuerunt᷑: ut
magis suggesserunt. sed ñ optinuerũt:
sed irrisi sunt abeis. et recesserunt. Neq
enĩ immici cogitationes ignorant iusti:
s̃ic ait paulus. Non enim ignoramus:

Expanded text:
id est, eum qui a patribus in lege nutritus est, et ab infantia doctus est litteras, quam proselytum, et qui adjunctus est nobis, id est eum qui deforis nobis adjectus est, qui interius sumus, recedere ab abominationibus oportet, et nullatenus haec facere, quae colebant antiquiores qui terram nostram polluerunt. Hi enim antiquiores quidem nobis sunt in conditione, quia invisibiles sunt creaturae. Polluerunt autem hominum genus, inobedientiam ei Adam et alia post illum mala suggerentes, veluti mendacium, homicidium et quaecunque his similia sunt; ita ut Dominus de diabolo diceret: Ille ab initio mendax et homicida est . Suggesserunt autem eis qui mentem lubricam et vergentem ad malum habebant; nam nec Abel, nec Seth, nec Enoch, nec Noe, nec aliis justis suggerere potuerunt, vel magis suggesserunt, sed non obtinuerunt, sed irrisi sunt ab eis et recesserunt: neque enim inimici cogitationes ignorantes justi, sicut ait Apostolus: Non enim ignoramus
Abbreviated transcription (Latin):
& polluit nomen eius qui ei dedit
imaginem. et ꝑhanc. ipsum qui sc̃ĩ¬
ꝑmittit pollui. Idem ẽ. et quisquis
de cognatione. et de doctrina sua.
auaricie offert. & ad auariciã opisꝰ
aut uerbis consuefacit eum. qui qͦ¬
cumq modo discipłs eus uel cogn¬
tus ẽ. seruum eum demonũ. deuo¬
tum ydolis. siue consecratum. mili¬
temq maligni principis huiꝰ scłi.
efficiens. Radix enĩ omniũ maloꝵ
cos qui adulterium docent. suggi¬
rentes nefarias actiones. suadentes
turpitudinẽ. polluentes sc̃a dĩ. id:
signatorum do corpora. quoꝵ caro

Expanded text:
et polluit nomen ejus, qui ei dedit imaginem, et per hanc ipsum qui sanctiitam a porcis permittit pollui; idem est et quisquis de cognatione et de doctrina sua avaritiae offert, et ad avaritiam operibus aut verbis consuefacit eum qui quocunque modo discipulis ejus vel cognatus est, servum eum daemonum devotum idolis sive consecratum, militemque maligni principis hujus saeculi efficiens. Radix enim omnium malorueos qui adulterium docent; suggerentes nefarias actiones, suadentes turpitudinem, polluentes sancta Dei, id est, signatorum Deo corpora, quorum caro
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Aperte gͦ ꝑea que nunc dic¬
ta sunt. legis lator doctorib uide¬
oꝵ p̃cepit. nequaqͣm totius legis
interpretationem eos attrectare. s
cedere quedam pauꝑi et ꝓselito:
doctorib uidelicet gentium. Pau¬
peres etenim hi sunt: qͥa spũ pau¬
peres ẽẽ p̃cepti sunt: et ad eoĩ dice¬
batur. Beati pauꝑes spũ: quia ip̃so¬
rum ẽ regnum cęlorum. ꝓseliti au¬
tem: ut nuuc semetipsos cognatio¬
ni abrahe subuiferentes: et addm̃
accedentes modo ꝑfidẽ. Ergo hoc
quod logit᷑. non occides. non adulte¬
rabis: doceant et iudeoꝵ doctores
uecumq autẽ necessariam. habent
contemplationem & intpretano¬
nem. ueluti ea que sunt demun¬
dationib desacrificus. et alia simi¬
ua. doctorib eccłie cedant: &
que decidunt demessura eoꝵ id:
quecumq cernunt eos transgie¬
dientia: que uidelicet iguorant

Expanded text:
Mystice ergo per ea quae nunc dicta sunt, legislator doctoribus Judaeorum praecepit nequaquam totius legis interpretationem eos attrectare, sed cedere quaedam pauperi et proselyto, doctoribus videlicet gentium: Pauperes etenim hi sunt, quia spiritu pauperes esse praecepti sunt, et ad eos dicebatur: Beati pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum coelorum ; proselyti autem ut nunc semetipsos cognationi Abrahae subinferentes, et ad Deum accedentes, modo per fidem. Ergo hoc quod legitur: Non occides, non adulterabis, doceant et Judaeorum doctores, quaecunque autem necessariam habent contemplationem et interpretationem, veluti ea quae sunt de mundationibus, de sacrificiis et alia similia, doctoribus Ecclesiae cedant. Et quae decidunt de messura eorum, id est, quaecunque cernunt eos trans gredientia, quae videlicet ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ dedisset hominib. Unde non
simplicit̃ s laudabilẽ dño. fructum
hunc lex appellauit. Nec dũ autem
erat ppło edibilis. nec dum enim hic
eptus fuerat. sedinanno quinto. in
aplica uidelicet generatione: Illinc
eis crediderunt. et gentes om̃s. esi¬
bilẽ legis fructum oꝑationẽ uideli¬

Expanded text:
statem dedisset hominibus . Unde non statem dedisset hominibus . Unde non simpliciter sed laudabilem Domino fructum hunc lex appellavit. Necdum autem erat populo edibilis, necdum enim hic eptus fuerat, sed in anno quinto, in apostolica videlicet generatione. Illinc ex eis crediderunt, et gentes omnes esibilem legis fructum, operationem videli
Abbreviated transcription (Latin):
triennio inmunda: dic̃ autẽ trien¬
nium. atempore legis usq adda¬
uid tempus. & ad auid usq adtrãs¬
migrationẽ babilonie. et atrans mi¬
gratione babilonie usq ad aduen¬
tum dñi. Sic enim et maths di¬
stinxit. Quia ergo quarto hoc an¬
no omnem fructum ipsiꝰ legis scñ
& laudabilem dño commendauit
non damen uel tc̃ esibile ulud esse
uideis dixerat: illud sine aliqua
dubitatione ꝓbauit. quia totus le¬
gis fructus in aduentu dñi ẽ huiꝰ
enun tempus. scd̾m ordinẽ tempo¬
rum suꝑiꝰ nominatoꝵ. annus
recte nominabitur quartus. sc̃s.
laudabilis dõ. quia xp̃c eum fru¬
c̾tiferum faciebat. quemadinodũ
oportet etiã nos fructificare docas
cus sed & laudabilis. Omĩa enĩ quȩ
rp̃c operat᷑. bonȩ famȩ sunt. atq glo¬
rosa. ita ut etiam ab ingratis iudis
glificarent᷑. Cũ enim paraliticum
portantẽ suꝑ humeros grabatũ ui¬
dissent. głificabant dm̃. qͥ talẽ pote¬

Expanded text:
triennio immundus. Dicit autem trientriennio immundus. Dicit autem triennium a tempore legis usque ad David tempus, et a David usque ad transmigrationem Babyloniae, et a transmigratione Babyloniae usque ad adventum Domini. Sic enim et Matthaeus distinxit. Quia ergo quarto hoc anno omnem fructum ipsius legis sanctum et laudabilem Domino commendavit, non tamen vel tunc esibile illud esse Judaeis dixerat, illud sine aliqua dubitatione probavit, quia totus legis fructus in adventu Domini est. Hujus enim tempus secundum ordinem temporum superius nominatorum annus recte nominabitur quartus sanctus laudabilis Deo, quia Christus eum fructiferum faciebat, quemadmodum oportet etiam nos fructificare docensus; sed et laudabibis: omnia enim quae Christus operatur, bonae famae sunt atque gloriosa, ita ut etiam ab ingratis Judaeis glorificentur. Cum enim paralyticum portantem super humeros grabatum vidissent, glorificabant Deum, qui talem pote
Abbreviated transcription (Latin):
mandatorum quȩ inea continent᷑.
retributionem ꝓmitit: hanc terrã
ingredi quidẽ filii uideorum p̃cep¬
ti sunt: et acceperunt priores. Primi
enim: sacras susceperunt litteras.
ꝓpter qͦd. et lignum quod edi põtest.
id÷ mandata quȩ diximus: planta¬
re precepti sunt. hi quidẽ eas me¬
ditantes: hi autem & p̃dicantes.
Q uia enim plantationi lignoꝵ. me¬
ditatio legis et p̃dicatio ꝓpt̃ eum
ꝓfectum qui ꝑ patres ꝓuenit. adsi¬
milatm. audi dauid dicentẽ. & in
lege eius meditabitur die ac nocto
eerit taiquam lignum quod plan¬
tatum ẽ secus decursus aquarũ.
aulus enim. depredicatione quam
p̃dicauit: corithiis scͥpsit. Ego plar¬
taui: apollo rigauit: sed ds̃ incre¬
mentum dedit. s mandata qͥdem
bona nimis erant: ꝓpter quod etlo¬
nũ edibile appellatur. Iui autẽ mͣͦ
qͦ debebant non operabantur: scd̃m
litteram. lege utentes. Erat enꝑo
eoꝵ fructus. operatio uidelicet legis

Expanded text:
mandatorum quae in ea continentur mandatorum quae in ea continentur retributionem promittit. Hanc terram ingredi quidem filii Judaeorum praecepti sunt, et acceperunt priores. Primi enim sacras susceperunt litteras, propter quod et lignum, quod edi potest, id est, mandata quae diximus, plantare jussi sunt, hi quidem eas meditantes, hi autem et praedicantes. Quia enim plantationi lignorum meditatio legis et praedicatio, propter eum profectum qui per partes provenit, assimilatur, audi David dicentem: Et in lege ejus mquod plantatum est secus decursus aquarum . Paulus autem de praedicatione quam praedicavit Corinthiis scripsit: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . Sed mandata quidem bona nimis erant, propter quod et lignum edibile appellatur. Illi autem modo quo debebant non operabantur, secundum litteram lege utentes. Erat ergo eorum fructus, operatio videlicet legis,
Abbreviated transcription (Latin):
bonum iudeorum populum aute
dñi p̃sentiã potuisse. Cur enim tri¬
ennio fructum eis omnis ligni ñ
esse esibilem dicebat. sed nec ullomͦ
mundũ. sed et mundationem qͣito an¬
no necessariã habentem: E quȩ erat
hec mundatio: non aspersio. non sa¬
crificium. non aliuid quippiam hu¬
iuismodi. qua alio lex scd̃m uutterã
precepit. Ergo uocat necessarie ad
contemplationem sp̃s eum qui non
solũ meditari legem. sed et aliquod ex
ea ꝑcipere commodum cupit cerrã
ergo ds dat. qͣm ipsum dare decet.id:
diuinam scripturam. quȩ uirtutum
fructus fert. que habet ulã uitam. &
colĩ siue operatur. qͣm dauid colere &
oꝑari ꝓmutit. Ubi enim dõ placere ma¬
gis homo. qͣm inmandatis &oꝑibus
bonis potest: ait enim. Placebo do¬
mino.inregione uiuorum.
Dequib ipse dicit. Qui uero
expectant dñm. hereditate posside¬
bunt terram. Possidebunt enim
plenam dĩ spũ scripturam. & que ex
ea sunt bona. qui dm̃ expectant qͥ

Expanded text:
bonum Judaeorum populum ante bonum Judaeorum populum ante Domini praesentiam potuisse. Cur enim triennio fructum ejus omnis ligni non esse esibilem dicebat, sed nec ullo modo mundum, sed et mundationem quarto anno necessariam habentem? Et quae erat haec mundatio? non aspersio, non sacrificium, non aliud quidpiam hujusmodi, quale alio loco lex ad litteram praecepit. Ergo vacat necessario ad contemplationem spiritus eum qui non solum meditari legem, sed et aliquod ex ea percipere commodum cupit. Terram ergo Deus dat, quam ipsum dare decet, id est, divinam Scripturam quae virtutum fructus ferat, quae habet illam vitam, et colit sive operatur, quam David colere et operari promittit. Ubi enim Deo placere magis homo quam in mandatis et operibus bonis potest? Ait enim: Placebo Domino in regione vivorum . De quibus ipse dicit: Qui vero exspectant Dominum haereditate possidebunt terram . Possidebunt enim plenam Dei spiritu Scripturam, et quae ex ea sunt bona, quae Deum exspectans,
Abbreviated transcription (Latin):
icum iugũ susciꝑe. significauit. Con¬
firmans enim hoc. presentia subdi¬
dit ꝑ quȩ ostendit quia et ante ad¬
uentum xp̃i quicumq exterorum
illis commiscebatur. opus habebat
intelligibilis arietis sacrificio ad ꝓ¬
piciationem suã: conferens illud
mente. et describens apud semetip¬
sum ꝑfiguras ueritatem. Sic enim
non solum non condempnari ex ob¬
ueniente sibi seruitute uidaicȩ lit¬
dere: sed etiam liberari abea. & ãmor¬
te infidelitatis. sp̃aliter legẽ accipiens.
& sacrificia eius adxp̃m referens. po¬
terat. Quando ingres si fueri
tis terram. & plantaueritis in
ea ligna pomifera. auferetis p̃putia
eorum: poma que germinant. In¬
munda erunt uobis. Nec edetis ex
eis: quarto anno. omnis fructus eoꝵ
scĩficabitur. laudabilis dño. Qnto
autem anno comedetis fructus. con
nunc legis lator quam habuit Oruis.
aliis ubis precedentib similia sanci¬
ens. ostendensq nec habere fructum

Expanded text:
icum jugum suscipere significavit. Conicum jugum suscipere significavit. Confirmans enim hoc, praesentia subdidit, per quae ostendit quia et ante adventum Christi quicunque exterorum illis commiscebatur, opus habebat intelligibilis arietis sacrificio ad propitiationem suam, conferens illud mente et describens apud semetipsum per figuras veritatem. Sic enim non solum non condemnari ex obveniente sibi virtute Judaicae litterae, sed etiam liberari ab ea, et a morte infidelitatis, spiritaliter legem accipiens, et sacrificia ejus ad Christum referens, poterat.tis terram et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum; poma quae germinant immunda erunt vobis, nec edetis ex eis. Quarto anno omnis fructus eorum sanctificabitur laudabilis Domino, quinto autem anno comedetis fructus, congnunc legislator, quam habuit prius aliis verbis praecedentibus similia sanciens, ostendens quidem nec habere fructum
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia primi uidei hanc salutem
et liberationem ut pote etiam alios
seducentes. habebañ necessariam: cum
his qui dormit. id÷ qui miscetur. ut
seminis eorum & doctrine particeps
efficiatur. huic ꝑsacrificium p̃stat᷑ re¬
do deprecatus ẽ: etqͥs aries qui ꝓpecc̃o
offertur. & curante hostium tabnacłi
testimonii adsacrificium deducatur.
sed et quid ꝓprie debet intelligi pec¬
catum delicti: ea que de sacricus olun
sancita sunt. & ex posita ꝑscrutans. in¬
uenies xp̃m ineis uelut inimagine
figuratum. qui ꝑcrucem unmolatus.
cum alus omnib peccatis etiã hoc
ignouit qͦd iudeorum commisit po¬
pulus. et is qui erat ei mixtus exgen¬
dibus. qui etiam dormire cum eis di¬
cuur: legem ñ scd̃m intentionem legis¬
latoris accipiendo. hȩc autem non
in portune in hoc loco. sed immo ni¬
mis oportuno dempore. qd̃ Iumen¬
ta non oporteret alterius generis
iumentis coniungi. id÷ non liceret eos
qui sub uigo facti sunt xp̃i. uida¬

Expanded text:
Sed quia primi Judaei hanc salutem et liberationem, ut pote etiam alios seducentes, habebant necessariam, cum his qui dormit, id est, qui miscetur, ut seminis eorum et doctrinae particeps efficiatur, huic per sacrificium praestatur redo deprecatus est, et quis aries qui pro peccato offertur, et cur ante ostium tabernaculi testimonii ad sacrificium deducatur, sed et qui proprie debet intelligi peccatum delicti? Ea quae de sacrificiis olim sancita sunt et exposita perscrutans, invenies Christum in eis velut in imagine figuratum, qui per crucem immolatus cum aliis omnibus peccatis, etiam hoc ignovit quod Judaeorum commisit populus, et is qui erat ei mixtus ex gentibus, qui etiam dormire cum eis dicitur, legem non secundum intentionem legislatoris accipiendo. Haec autem non importune in hoc loco, sed imo nimis opportuno tempore, quo jumenta non oporteret alterius generis jumentis conjungi, id est, non liceret eos qui sub jugo facti sunt Christi Juda
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. & hec quidẽ nos docet ꝑlitteram.
lex: his autẽ coniuncta sunt. et non con¬
traria: si ꝑspiritalem intellectum. gen¬
tes in his omnibus pollutas. demones
intellererumus. Gentes siquidem: hi
ꝓpter multitudinẽ dicuntur. Cum
enim nimis sint iniqui. et om̃i le¬
tantur malicia: maxime tamen for¬
nicatione. et nefaria fornicatione. ac
multomagis ydolatria gaudent.Qla
inhis corpus & anima maculatur:
et totus homo. qui et terra appellat᷑:
Abea qͥdem: qͥa homines sunt peccantes:
& si ademonib ad hoc ꝑtiahunt᷑.
nsemetipsa autem: quia accipientes
occasionẽ illi exnr̃a negligentia:
contumeliam ingerunt nr̃ȩ naturȩ.

Expanded text:
t haec quidem nos docet per litteram lex. His autem conjuncta sunt et non contraria, si per spiritalem intellectum gentes in his omnibus pollutas daemones intellexerimus, gentes siquidem hi propter multitudinem dicuntur. Cum enim nimis sint iniqui et omni laetantur malitia, maxime tamen fornicatione, et nefaria fornicatione, ac multo magis idololatria, gaudent, quia in his corpus et anima maculatur, et totus homo qui et terra appellatur Ab ea quidem quia abominabiles sunt peccantes, et si a daemonibus ad hoc protrahuntur. In semetipsa autem, quia accipientes occasionem illi ex nostra negligentia, contumeliam ingerunt nostrae naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
dem tempore ipsã messuram umdemi¬
amq non precepit: sed nec extoto me¬
dere aut uindemiare sanciuit: sed re¬
linquere quasdã omnimodo & pau¬
ꝑi et ꝓselito demessione et iundemia
reliquias & dõ qui fructus ipsos or¬
ri facit. operatoriis grãrum actionibꝰ

Expanded text:
dem tempore ipsam messuram vindemidem tempore ipsam messuram vindemiamque non praecepit, sed nec ex toto metere, aut vindemiare sancivit, sed relinquere quasdam omnimode pauperi, et proselyto de messione et vindemia reliquias, et Deo qui fructus ipsos oriri facit, operatoriis gratiarum actionibus
Abbreviated transcription (Latin):
gerens calumpniam diuinȩ legi: &
dogina seminans impium atq
alienumz huius anima: perit de
populo suo. Inpopulo autem qui
saluetur non ordinabitur:quia re¬
liquit imꝑfectã uitam: que eum sal¬
uare poterat. si eam consum masset
um messueris segetes terre tue. non
tundes usq ad solum suꝑficiem t̃rȩ:
nec remanentes spicas colliges. Neq
inuinea tua racemos. et grana deci¬
dentia congregabis: sed pauꝑib &
ꝑegrinis carpenda dimittes: ego do¬
minus ds̃ ũr. Nuit legis lator ut
nos inuicẽ diligamus: amatoresq
pauperum nos eẽ desiderat. semꝑq
elemosine studere. Hunc quidẽ dan¬
tes egentib. Hunc autẽ non exigen¬
tes que nobis debent:s. et conceclen¬
des eis. colligere quascumq reliqͥas
omĩum bonorum que adõ donata
sunt. reppererint: Etimitari eum
qͥ donauit. nontantũ misericor¬
dem: sed et qui multe miserationis
ẽ atq dicit᷑ Et ꝓpterea metentes
aut omnino uindemiantes. uterare eo¬

Expanded text:
gerens calumniam divinae legi, et gerens calumniam divinae legi, et dogma disseminans impium atque alienum. Hujus anima peribit de populo suo; in populo autem qui salvetur non ordinabitur, quia reliquit imperfectam vitam, quae eum salvare poterat si eam consummassetum messueris segetes terre tue: non tondes usque ad solum superficiem terre tue: nec remanentes spicas colligas. Neque in vinea tua racemos et grana decidentia conperegrinis carpenda dimittes: Ego Dominus Deus vester. Vult legislator ut nos invicem diligamus, amatoresque pauperum nos esse desiderat, semperque eleemosynae studere, nunc quidem dantes egentibus, nunc autem non exigentes quae nobis debent, sed et concedentes eis colligere quascunque reliquias omnium bonorum quae a Deo sunt donata nobis repererint, et imitari eum, qui donavit non tantum misericordem, sed et qui multae miserationis est atque dicitur; et propterea metentes aut omnino vindemiantes, iterare eo
Abbreviated transcription (Latin):
adđm. Comedere autẽ desacrificio.
eo die qͦ immolatum ẽ. et alio ẽ: ut
mnp̃senti uita quecumq adsalutẽ
gtineãt operemur. hodie autem.
& crastinũ: inp̃senti seculo diuina
scriptura solet acciꝑe. Dequa rete¬
stem iacobum ꝓducamus. scriben¬
um. Age nc̃ : qͥ dicitis. hodie aut cra¬
stino ibimus inillã ciuitatẽ. Dies
autẽ tercia. qͥa inipsa amortuis
et mortuorum resurrectionis gerit.
inquo iã non licet operari:S: qui
nunc operati sunt. illic adretͥbu¬
tionem uenunt. Qui gͦ sic hic ui¬
uit. tamquã illic quedam p̃sentiũ
operaturus sit: & ꝓpterea comede
darcia diȩ sacrificium pacificoꝵ¬
siue salutare dicitur: Opus adtrec̾tat
alegis latore ꝓhibitum. urtutẽ inꝑ¬
fectam relinquens. uelut illic oꝑa¬
turus sit: et huius sacrificiũ rectis¬
sime acceptũ non ẽ: nec uita correcta
ẽ s qͥ talem sibimet ipsi operat᷑ uir¬
tutẽ. iiquitatẽ suã portabit. Priꝰ
quidẽ inꝑfecte operans: deinde ut in¬

Expanded text:
. Comedere autem de sacrificio eo die quo immolatum est, et alio, est, ut in praesenti vita quaecunque ad salutem pertineant operemur: hodie autem et crastinum in praesenti saeculo, divina Scriptura solet accipere. De qua re testem Jaeobum producamus scribentem, Ecce nunc qui dicitis, hodie aut crastino ibimus in illam civitatem, etc. . Dies autem tertia quia in ipsa a mortuis et mortuorum resurrectionis gerit, in quo jam non licet operari, sed qui nunc operati sunt illic ad retributionem veniunt. Qui ergo sic hic vivit, tanquam illic quaedam praesentium operaturus sit, et propterea comedere tertia die sacrificium pacificorsive salutare dicitur, opus attrectat a legislatore prohibitum, virtutem imperfectam relinquens, velut illuc operaturus sit, et hujus sacrificium rectissime acceptum non est, nec vita correcta est, sed qui talem sibimetipsi operatur virtutem, iniquitatem suam portabit, prius quidem imperfecte operans, deinde ut in
Abbreviated transcription (Latin):
re impossibile ẽ cibum conquirere
uel operari. nec circa corꝑale aliqͥd
sen precepit. Sabbata hodie dño: non
inuenietis illud in agro. Sex dieb col¬
erit inea. Non sabbatum sed sabba¬
ta: quia intelligibilis requies non ab
uno quodã: sed abom̃ib carnalibꝰ ua¬

Expanded text:
do impossibile est cibum parare vel operari, nec circa aliquid sen: Sabbata hodie Domino, non invenietis illud in agro , etcait, sabbatum, sed sabbata, quia intelligibilis requies non ab uno, sed ab omnibus carnalibu
Abbreviated transcription (Latin):
tem confirmatio hec & diliges
scut te ipsum. habens inmodico totã
ltgẽ. e ꝑunum tibi hoc mandatum
omnia custodire facile ẽ. Caritas e¬
nm. ait paulus. ꝓximo malum
non operatur. Plenitudo gͦ legis cari¬
tas c̃. sed et omnẽ uitã nr̃am ẽẽ in boniᷤ
facit. Si enim diligo ꝓrimum sicut
me ipsum. & forsitan filios non habu¬
ims aut diuicias. aut decorẽ. aut mũ¬
di głam. aut potentiam. Uideo aut̃
ꝓximum habentem. gaudeo. & nich¬
ominus tamqͣm ego hec habeam
letor. In illo enim. et ego habeo: id¬
ipsum autem & inspiritalib inqͥb
marime eamq̃ ad ꝓrimos ꝑtinet
dilectionẽ custodire debemus. &
ñ inuide operantib iusticiam.¬

Expanded text:
tem confirmatio haec.: Et diliges tem confirmatio haec.: Et diliges imum tuum sicut teipsum: habens in modico totam legem, et per unum tibi hoc mandatum omnia custodire facile est. Charitas enim, ait Paulus, proximo malum non operatur. Plenitudo ergo legis charitas est . Sed et omnem vitam nostram esse in bonis facit; si enim diligo proximum sicut meipsum, et forsitan filios non habuero, aut divitias, aut decorem, aut mundi gloriam, aut potentiam, video autem proximum habentem, gaudeo, et nihilominus, tanquam ego haec habeam, laetor ego: in illo enim et ego habeo. Idipsum autem et in spiritalibus, in quibus maxime eam, quae ad proximos pertinet, dilectionem custodire debemus, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
tende: dicens enim. Ne oderis frem tuũ.
addidit incorde tuo: quia frequenter
inꝑsonis peccantiũ. ꝑsonã odio eoͤ h¬
bentium. in dui compellimur. Unde
paulus thessalonicensib p̃cipiebat.
i quis non obedir ũbo nostro ꝑepłam.
hunc notate: & non cominisceamini
cum illout confundatur. hoc autẽ
dum fit: odii prebet p̃sumptionem.
Q uorum enim aliorum nͥ odientium
& adũsantium ẽ. non commisceri ͤ
sed hanc aduersationem: non p̃repit
incorde fieri: ait enu. Non cominiᷤ¬
ceamini ei. ut confundatur: & eru¬
bescens omnimodo emendetur.
Qui autẽ emendabat eum cui non
cominiscebat᷑: nullatenus eũ odire
incorde poterat. quod confirmãs.
etiam hoc addidit: & nolite qͣsi
immicum existimare illum: s
corripite ut frẽm. Omnẽ autẽ ui¬
sticiam explens. et ꝑsingłas spẽs
uitȩ quodãm legem ponens. con¬
firmationẽ mandatis quã oportet
apponit: qͣm si custodierimꝰ: nemo
nr̃is nocere diuicus: nemo nostrũ
chesaurum furari poterit. Est au¬

Expanded text:
todite. Ne oderis fratrem tuum, addidit, in corde tuo, quia frequenter in personis peccantium personam odio eos habentium indui compellimur. Unde Paulus Thessalonicensibus praecipiebat: Si quis non obedit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et non commisceamini cum illo ut confundatur. Hoc autem dum fit, odii praebet praesumptionem; quorum enim aliorum, nisi odientium et adversantium est non commisceri? Sed hanc aversationem non praecepit in corde fieri, ait enim: Non commisceamini ei ut confundatur, et erubescens omnimodo emendetur . Qui autem emendabat eum cui non commiscebatur, nullatenus eum odisse in corde suo poterat. Quod confirmans etiam hoc addidit, Et nolite quasi inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem. Omnem autem justitiam explens, et per singulas species vitae quodammodo legem ponens, confirmationem mandatis quam oportet apponit, quam si custodierimus nemo nostris nocere divitiis, nemo nostrum thesaurum furari poterit. Est au
Abbreviated transcription (Latin):
sede hic bene: pauꝑi autem direritis.
tu sta illic aut sede subscabellum
pedũ meoꝵ: Nonne uidicatis apud
uos metipsos. et facti estis iudices
cogitacionum iniquarum᷑ et cũ¬

Expanded text:
sede hic bene, pauperi autem dicatis, Tu sta illic, aut sede sub scabellum pedum meorum, nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitationum iniquarum? . C
Abbreviated transcription (Latin):
rum calumpniam & uim lex ꝓhibu¬
it sed et omnem aliã: & multomag̃
eam quȩ ẽ inspiritalib ut ñ głam
arripiamus alterius: nec qͦd alterius
labore correctum ẽ in nobismet ipsis
adtrahamus. ꝓpter qͦd & paulus di¬
cebat. Non eiũ inaliena regła. in his¬

Expanded text:
rum calumniam et vim lex prohiburum calumniam et vim lex prohibuit, sed et omnem aliam, et multo magis eam quae est in spiritalibus, ut non gloriam arripiamus alterius, nec quod alterius labore collectum est, in nobismetipsis attrahamus; propter quod et Paulus dicebat: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunus. ium ꝑtulit. & calũpniam
passus ẽ: & quod aliis substantia
ẽ hoc sunt mercedes laborantibus.
rgo recte uis: etiam horum priuatio
dicit᷑: sed et qui male dic̃ sur¬
U1
offendant. Is quidem qui surdus ẽ. dũ
maledicitur nocetur: Non solum quia
deeo detrahitur. sed quia & emendare.
aut hec cauere inquib deeo detrahitur.
non potest: sednec cecus aboffendiculo
qui ei ponitur custodire se potest. Eue¬
nit autem & huic & illi: exutroq morᷤ.
Ceco quidẽ. dum conteritur ꝑ offendicłm:
s urdo autem moledicto. qͣsi deprincipe
detrarisset aut aliud quippiam fecisset.
qͦd ei periculum ingereret. semeripsum
minime corrigenti: & hoc quod ui¬
detur eẽ paruum. quod amultis sepe
ludentib delinquitur. transit admor¬
tem. Unde nimis oportune dauid
beatum dicit eum: qͥ incathedra pe¬
stilentie. id: deridentium. ñ sedit Nos
autem: ad eadẽ rursus exsequenda
ꝑgamus. Non enĩ solum pecunia¬

Expanded text:
jejunus, vim pertulit et calumniam jejunus, vim pertulit et calumniam passus est. Et quod aliis substantia est, hoc sunt mercedes laborantibus. Ergo recte vis etiam horum privatio dicitur. Sed et qui maledicit surus offendant. Is quidem qui surdus est, dum maledicitur nocetur, non solum quia de eo detrahitur, sed quia emendare, aut haec cavere in quibus de eo detrahitur non potest; sed nec caecus ab offendiculo qui ei ponitur, custodire se potest: evenit autem, et huic et illi, ex utroque mors; caeco quidem dum conteritur per offendiculum; surdo autem maledicto, quasi de principe detraxisset, aut aliud quidpiam fecisset, quod ei periculum ingereret, semetipsum minime corrigenti. Et hoc quod videtur esse parvum, quod a multis saepe ludentibus delinquitur, transit ad mortem; unde nimis opportune David, beatum dixit eum qui in cathedra pestilentiae, id est deridentium, non sedit . Nos autem ad eadem rursus exsequenda pergamus. Non enim solum pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
dũs. Uides quemadmodum paulatĩ
ureius qui legem accepit c olat men¬
tem. et ea quȩ uidentur pariila pec¬
cata conungat magnis: ut timore
diffinitȩ ininaiorib peccatis pęne.
&aminorib abstincamus Sicut e¬
nim eis sociant᷑ inmnandato. ita &
inpena sociantur: Quia qui legem to¬
tam seruauerit peccauerit autẽ in
uno: factus ẽ omnium reus S nec
frustra: calumpniȩ. uim coniunrit.
Quȩ enim differentia ẽ. apud eum qͥ
reb: suis caret̾ siue ui. sine armis for¬
sitan aut potentia qualibet. ut ꝑcir¬
cumuentionem iudicioꝵ. aut frau¬
de. uel quolibet alio simili mͦ. his ca¬
irat: sed et qͥ die tota operatus ẽ ut
acciperet mercedes. ex quib cum filus
eurore & parentib expectantibus
casdem mercedes. uiueret. & non acce¬
pit. sed dilatus ẽ: nonne calumpniã
&iuim patiturꝰ. ñ solum incibo. sed et
phunc etiam inuita: Uitam enim:
incibo cottidiano ducit. Ergo & si
crastino recipiat: quia preterito die
inquo labore sristinuit ꝑmansit

Expanded text:
. Vides quemadmodum paulatim lex ejus qui legem accepit colat mentem, et ea quae videntur parvula peccata conjungit magnis, ut timore definitae in majoribus peccatis poenae et a minoribus abstineamus. Sicut enim eis sociantur mandato, ita et in poena sociantur. Quia qui legem totam servaverit, peccaverit autem in uno, factus est omnium reus . Sed nec frustra calumniae vim conjunxit; quae enim differentia est apud eum qui rebus suis caret, sive vi, sive armis, forsitan aut potentia qualibet, vel per circumventionem judiciorum, aut fraude, vel quolibet alio simili modo his careat; sed et qui die tota operatus est ut acciperet mercedes, ex quibus cum filiis et uxore et parentibus exspectantibus easdem mercedes viveret, et non accepit, sed dilatus est, nonne calumniam et vim patitur, non solum in cibo; sed et per haec etiam in vita? vita enim in cibo quotidiano ducitur; ergo et si crastino recipiat, quia praeterito die, in quo laborem sustinuit, permansit
Abbreviated transcription (Latin):
ta diximus. Sacrificium enim sa¬
lutare immolari precipiens. ipsũ
recte innuit: inquo ea quȩ ꝑtinent
adsalutem operam ur huic aut̃.
ut sit placabilis. oportet immola¬
richȩc utiq omnimodo abseques¬
tes que acceptabilia do sunt: de quo
dirit paulus. Cum. quomodo opor¬
teret adsequi remotã & quietã uitã
momni pietate & pudicicia thino¬
teo scribens. ostendit. Hoc bonum &
acceptum coram saluatore nr̃o d̃o:
qui om̃s homines uult saluos fi¬
en. & adagnitionem ueritatis ueni

Expanded text:
ta diximus. Sacrificium enim sata diximus. Sacrificium enim salutare immolari praecipiens, ipsum recte innuit, in quo ea quae pertinent ad salutem operamur: huic autem, ut sit placabilis, oportet immolari: haec utique omnimodo assequentes, quae acceptabilia Deo sunt. De quo dixit Paulus, cum quomodo oporteret assequi remotam et quietam vitam in omni pietate et pudicitia Timotheo scribens, ostendit: Hoc bonum et acceptum coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
trio. qui lilia agri uestio. qͥ exnichi¬
lo feci. fact̾aq nutriur Atq hec om̃ia
rursus adindigentiã redig̾e ualeo:
ummolau̾itis hostiam patificorũ
dño ut sit acceptabilis: eo die quo
fũit immolata comeditis ea:.etdie
altero Quicqͥd autẽ residuũ fu̾it
indiẽ terciũ: igne comburetis. Si
quis þost biduum commederit erea.
ꝓfanus erit: et impietatis reus. por¬
tabit iniquitatẽ suã. quia scm̃ dñ
polluit: & peribit anima illa de
populo suo. Omnia quidẽ ut itadi¬
camus moyses legis capitula. bis
terq populo precepit: frequenti
traditione memoriam eoꝵ audito¬
rib ꝓfligans: multomagis tameN
mandata que necessĩora sunt sic̃ &
presens mandatum ꝓpter quod. et
illud ꝓponens pridem cum desacͥ¬
ficus p̃ciperet. cum et nos plene de
hoc inpͥmo libro huius leuiticȩ in¬
terpretationis discussimus: eoce nẽ
rursꝰ recapitulauit: ut et nos breui¬
ter recapitulemus. quȩ tunc ꝑmul¬

Expanded text:
trio, qui lilia agri vestio, qui ex nihitrio, qui lilia agri vestio, qui ex nihilo feci, factaque nutrivi, atque haec omnia rursus ad indigentiam redigere valeo. Si immolaveritis hostiam pacificorum Domino, ut sit acceptabilis, eo die quo fuerit immolata, comedetis eam, et die altero. Quidquid autem residuum fuerit, in diem tertium, igne comburetis. Si quis post biduum comederit ex ea profanus erit, et impietatis reus portabit iniquitatem suam, quia sanctum Domini polluit, et peribit anima illa de populo suo. Omnia quidem, ut ita dicam, Moyses legis capitula, bis terque populo praecepit: frequenti traditione memoriam eorum auditoribus profligans, multo magis tamen mandata quae necessariora sunt, sicut et praesens mandatum, propter quod et illud proponens, pridem cum de sacrificiis praeciperet, cum et nos plene de hoc in primo libro hujus Leviticae interpretationis discussimus: ecce nunc rursus recapitulavit, ut et nos breviter recapitulemus quae tunc permul
Abbreviated transcription (Latin):
de nusquam prius inuenies apud
diuinam scripturam sabbatoꝵ no¬
men: ut manifestum sit. quia sabba¬
tum omnem uacationem carnali¬
um & secularium rerum p̃cepit. Un¬
de omne opus lex ꝓhibens. que faci¬
unt adomnem animam Et subdi¬
dit. ꝑhoc aꝑte ostendens. quia acor¬
poralib nos uacare desiderat. et quȩ
adiuuamen sunt animȩ. & ꝓfectum
ꝑtinentia. oꝑari. Uerũ enim sabba¬
tum ẽ. nichil materiale. nicħ adterrã
hominẽ deprimens. et adcorruptionẽ
carnasẽ trahens. agere. Cum hoc au¬
tem. qͥd aliud nunc d̃s p̃cepit. Holite
conũti adydola. nec deos conflatiles
facietis uobis: ego dñs. Honconuerti
aũ adydola ẽ non condescendere his
quȩ ydolorum lex multa ꝓfanaq
exigit. s nec conflatiles d̾os facietis
uobis. Uon solum inanmalium for¬
mis: sed nec inpeculiarum thesauris:
nec inauri. aut argenti massis. Hȩc
gregant: intantum subearum do¬
muuo constituti: ut timeant ereis
uel quantulumcumq contingere.

Expanded text:
 nusquam prius invenies apud divinam Scripturam sabbatorum nomen, ut manifestum sit quia sabbatum omne vacationem carnalium et saecularium rerum praecepit: unde omne opus lex prohibens quae faciunt ad omnem animam et subdidit, per hoc aperte ostendens: quia a corporalibus nos vacare desiderat, et quae ad juvamen sunt animae et provectum pertinentia operari. Verum enim sabbatum est, nihil materiale, nihil ad terram hominem deprimens, et ad corruptionem carnalem trahens, agere. Cum hoc autem quid aliud nunc Deus praecepit, nolite converti ad idola, nec deos conflatiles facietis vobis: Ego Dominus. Non converti autem ad idola est, non condescendere his, quae idolorum lex multa profanaque exigit. Sed nec conflatiles deos facietis vobis: non solum in animalium formis, sed nec in pecuniarum thesauris, nec in auri aut argenti massis; haec nt et congregant, intantum sub earum dominio constituti, ut timeant ex eis vel quantulumcunque contingere.
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ oportuit᷑ ita nec nos nefariis
uoluptatib acquiescere:que. recte
quadrupedia. ut pote interram in¬
tendentia. actiones que. iuirũ
dicte sunt. Interram enim in¬
tendunt quadrupedia. etmanuũ
carent usii. quȩ in actiones dignas
hominib accipiuntur: quia ꝓpͥȩ
hominum ẽ. manib laborare. Non
gͦ oportet cum his coire: ex quibꝰ
qͥs polluit᷑. Qui enim morat᷑ inde¬
lectationib siue uoluptatibꝰ. ita ut
concumbat in eis: hic et semen ef¬
fundere dicitur: ꝓpt̃ hoc qͥa polluit᷑
abeis. siune quia delectatur in eis: &
frequenti usu seminat eas quodãmͦ.
aut abeis seminatur: semine aliqͦ.
qͦd inimicus dormientibꝰ nobis E
negligentibꝰ inmundum seminauit:
polluens ualde. ita ut et asacro taber¬
naculo debeat hic qui talis ut pol¬
lutus expelli. alienusq ẽẽ adomi¬
mca arca: qͥ ꝑmalũ semen. factus ẽ
tuania. Legem autẽ non uir solꝰ
sed et mulier necessarie custodit:

Expanded text:
ri non oportuit, ita nec nos nefariis ri non oportuit, ita nec nos nefariis voluptatibus acquiescere, quae recte quadrupedia, ut pote in terram intendentia, et actiones quae virum dicta sunt: in terram namque intendunt quadrupedia et manuum carent usu, quae in actiones dignas hominibus accipiuntur, quia proprie hominum est manibus laborare. Non ergo oportet cum his coire, ex quibus quis polluitur: qui enim moratur in delectationibus, sive voluptatibus, ita ut concumbat in eis, hic et semen effundere dicitur, propter hoc quia polluitur ab eis, sive quia delectatur in eis, et frequenti usu seminat eas quodammodo aut ab eis seminatur semine aliquo, quod inimicus dormientibus nobis et negligentibus, in mundum seminavit, polluens valde, ita ut et a sacro tabernaculo debeat hic qui talis est, ut polluens expelli, alienusque esse a Dominica area, qui per malum semen factus est zizania. Legem autem non vir solus, sed et mulier necessario custodit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit. quia non debet cum masculo
uirili coitu concumbi. sed nec cum pe¬
core coiri: Necessarie in hoc utroq mã¬
dans: tainquam utrumq contͣ natu¬
s ram ẽ. S insuꝑ quia iumentoꝵ est.
et ut uiro fedo coitu misceatur: qͦd fugi¬
endũ atq aduersandũ ẽ. S et pau¬
lus hoc demonstłauit: ad penã ea docẽs.
&lram di. et ꝑdicionem cominitenti¬
um. ꝑagi. S et reliqui interp̃tes. ꝓab
hominabili. Symachus in effabile.
aquila infectũ ediderunt: Hoc qͥdẽ
ratione. ñ esse portabile. nec legitimũ:
dicentes. Nos autẽ preter hec. mascu¬
lum qͥuirilia agit: intelligamꝰ ho¬
minem. de quo dauid dicebat Bea¬
tus uir: qͥ non abiit inconsilio im¬
pioꝵ & rurs. Fiat manus tua:. suꝑ
uirum dextera tuȩ. hunc effemi¬
nari ñ oportet: nec dissolui eius qͣm
habet inuirtute ꝑseuerantiam. Hoc
enĩ oportune. cum uiro muliebri
coitu misceri: intelligitur. S quem¬
admodum aliũ effeminatum fic¬

Expanded text:
proponit quia non debet cum masculo proponit quia non debet cum masculo virili coitu concumbi, sed nec cum pecore coiri necessario in hoc utroque mandans tanquam utrumque contra naturam est, sed insuper quia jumentorum est, et ut vir viro, foedo coitu misceatur, quod fugiendum atque adversandum est. Sed et Paulus haec demonstravit, ad poenam ea docens et iram Dei et perditionem committentium peragi. Sed et reliqui Interpretes pro abominabili, Symmachus ineffabile, Aquila infectum ediderunt, hoc quidem ratione, non esse portabile, nec legitimum dicentes. Nos autem praeter haec masculum qui virilia agit intelligamus hominem, de quo David dicebat: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum . Et rursus: Fiat manus tua super virum dexterae tuae . Hunc effeminari non oportet, nec dissolvi ejus, quam habet in virtute perseverantiam. Hoc enim opportune cum viro, muliebri coitu misceri intelligitur; sed quemadmodum alium effeminatum fie
Abbreviated transcription (Latin):
& aliquib actionibus ydolorũ utens:
sed et si quis expaganoꝵ errore. et ea qͦ
appellatur apud eos phylosophia. sub¬
introducit indiuine ęccłiȩ doginata.
Q uod quidã patientes. in sortẽ hereticor
lapsi sunt: et facti sunt extra eccłiam:
ut pote polluentes nomen di. id⁊ inui¬
riantes. & quodãmͦ comquinantes: qͥa
non oportet ea quȩ sunt mortuorum.
suꝑ uitã inducere: sed custodiendũ ẽ
pauli mandatũ: scriptum aspũ: quȩ
participatio iusticiȩ adiniquitatem:
aut quȩ societas xp̃i adbelial: Hoc
enim et ipse quodãm᷑ legis lator sig¬
nificans in his que dicta sunt: subdid̃
Ego dñs: qui głam habeo omnibus in¬
communicabilem÷ quantomagis demo¬
nib. qui corruptores sunt animarum.
& xydolis corum: Ipsis autem uerbis.
sanctionem terribiliorẽ fac̃: exeo quod
mediam eam sicut cernis. his de qͥb
nunc loquitur. posuit. Precedentib qͥp¬
pe his. que modo discussa sunt: rursꝰ

Expanded text:
et aliquibus actionibus idolorum utens, et aliquibus actionibus idolorum utens, sed et si quis ex paganorum errore et ea quae appellatur apud eos philosophia, subintroducit in divina Ecclesiae dogmata; quod quidam patientes in sortem haereticorum lapsi sunt, et facti sunt extra Ecclesiam; ut pote polluentes nomen Dei, id est, injuriantes et quodammodo coinquinantes, quia non oportet ea quae sunt mortuorum super vitam inducere, sed custodiendum est Pauli mandatum scriptum a Spiritu, Quae participatio justitiae ad iniquitatem? Aut quae societas Christi ad Belial? Hoc enim et ipse quodammodo legislator significans in his quae dicta sunt, cum subdidit: Ego Dominus, qui gloriam habeo omnibus incommunicabilem, quanto magis daemonibus, qui corruptores sunt animarum, et idolis earum. Ipsis autem verbis sanctionem terribiliorem facit ex eo quod mediam eam sicut cernis his de quibus nunc loquitur posuit: praecedentibus quippe his quae modo discussa sunt, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Ion quasi eis parcentes: sed ꝓpt̃ eos qui
audiunt: quia nocet audientib. ꝓpt̃
qͦd: dicit paulus. Que enim in occulto
abeis fiunt: turpe ẽ dicere. S et uro¬
rem ꝓximi refugiamꝰ ut non pollua¬
mur inea. gentilis indelicet & ydola¬
triae: qui ꝓximus nr̃. ꝓpter naturam.
et ꝓpter cognationẽ dicitur. ꝓpt̃ qͦd.
et dñs inquisitus ascriba. et qͥs ẽ ꝓri¬
mus m̃s. eũ qui descenderat abicrusalẽ
imericho. et inlatrones inciderat. uideli¬
cet demones. & neq asacerdote. neq ale¬
uita sanatus ẽ. sed asamaritano: ꝓxi¬
mum dixit. Cum huius ergo muliere
non concumbes. ut tali semmis commix¬
tione maculeris: ut ñ paganoꝵ sapientie
intantũ communicemus. neq intantũ
in ea incumbamus: ut aliq̃m pollu¬
tionem exea indogmate conquiramꝰ
nec polluamus nom̃ di nr̃i. Quod cõ¬
muniter inomnia que dicta sunt in¬
telligamus: quia polluet nomen der
non solum fornicationis turpitudine.

Expanded text:
non quasi eis parcentes, sed propter eos qui non quasi eis parcentes, sed propter eos qui audiunt quia nocet audientibus. Propter quod dicit Paulus: Quae enim in occulto ab eis fiunt, turpe est dicere . Sed uxorem proximi refugiamus ut non polluamur in ea, gentilis videlicet et idololatrae, qui proximus noster propter naturam et propter cognationem dicitur. Propter quod et Dominus inquisitus a scriba: Et quis est proximus meus? eum qui descenderat ab Hierusalem in Jericho, et in latrones inciderat, videlicet daemones, et neque a sacerdote, neque a levita sanatus est, sed a Samaritano, proximum dixit. Cum hujusmodi ergo muliere non concumbis, ut tali seminis commistione maculeris: ut non paganorum sapientiae, intantum communicemus, neque intantum in ea incumbamus, ut aliquam pollutionem ex ea in dogmate conquiramus; nec polluamus nomen Dei nostri, quod communiter in omnia quae dicta sunt intelligamus: quia polluit nomen Dei, non solum fornicationis turpitudine
Abbreviated transcription (Latin):
nans: maxime autẽ amos. ante eũ
ꝓpħans: demonstrauit. Ait enim. Et
portastis tab̃naculũ moloch ur̃o. &
imaginem ydolorum ur̃oꝵ. sydus
dĩ ur̃i: quȩ fecistis uobis. Semen aut̃.
non solum cognatos. sed omnẽ nr̃am
actionem doctrinã intelligamꝰ: ut
nec actionem nr̃am demus ad serui¬
endum ydolis: Quia radix omnium
malorum cupiditas. quȩ ẽ ydolorũ
seruitus: sed nec talia doceamus. qͦ
ad erroris ydoloꝵ impietatẽ ꝑtinent.
ic enĩ intelligis. ñ oportere admuli¬
erẽ quȩ in menstruis constituta est
ingredi. adreuelandam turpitudinẽ
euis: ut non inerrorem paganoꝵ nos
misceamus huuis enim figuram ge¬
rere. eam que inmenstruis constituta ẽ.
suꝑuus ostendimus: cum demenstrua¬
tis. & flurum sanguinis patientibus
mulieribus. interpretandi necessitate.
sermo habitus ẽ.S nec reuelemus fedi¬
tatem eius: ut ñ dicamus. neq deduca¬
mus ad medium. actiones eoꝵ malaᷤ.

Expanded text:
nans, maxime autem Amos ante eum, nans, maxime autem Amos ante eum, prophetans demonstravit; ait enim: Et portastis tabernaculum Moloch vestro, et imaginem idolorum vestrorum sidus Dei vestri, quae fecistis vobis . Semen autem non solum cognatos, sed omnem nostram actionem et doctrinam intelligamus, ut nec actionem nostram demus ad serviendum idolis: quia radix omnium malorum cupiditas , quae est idolorum servitus; sed talia doceamus quae non ad erroris idolorum impietatem pertinent. Sic enim intelliges non oportere ad mulierem quae in menstruis constituta est ingredi ad revelandam turpitudinem ejus, ut non in errore paganorum nos misceamus: hujus enim figuram gerere eam quae in menstruis constituta est, superius ostendimus, cum de mentruatis et fluxum sanguinis patientibus mulieribus interpretandi necessitate sermo habitus est. Sed nec revelemus foeditatem ejus, ut non dicamus neque deducamus ad medium actiones eorum malas,
Abbreviated transcription (Latin):
culaberis cum eo. Mulier non
subcumbet uimento: nec miscebit᷑
tationis stilo conruncta ẽ. Presẽs
enim legis latoris intentio ẽ alibi¬
dinibus & anefarus commixti¬
onib. & afornicatione tam sensi¬
bili qͣm intelligibili. cohib̃e eum
qui accipit legem: et ꝓpterea ñ¬
solum p̃cepit. ei que inmenstruis
constituta ẽ. ꝓpter pollutionẽ con¬
cubitus contra legẽ misceri: sed nec
urori ꝓximi adulterium enim est¬
ista commirtio: non conuigiũ. Unde.
cum dixisset cum urore ꝓximi tui
non coibis: addidit. nec seminis cõ¬
mitione maculaberis: hoc expla¬
nans: quia iam non ẽ hoc conui¬
giuim: neq enim polluerat eum
qui commiscebat᷑: qͥa honorabile
ẽ conuigium: & thorus in macu¬
latus s cͤum sensibili fornicatioẽ.
&̃ ab intelligibili nos remouere.
marimo studio nititur: ꝓpt̃ qͦd
subdidit. De semine tuo ñ dabis.
psi enim. moloch. ꝓeo qͦd ẽ pͥncipi:
consone ediderunt. Y dolum autẽ
hoc fuisse. etiam stephanus contio¬

Expanded text:
culaberis cum eo mulier non subcumbet iumento nec miscebitur unt: praesens enim legislatoris intentio est a libidinibus et a nefariis commistionibus, et a fornicatione tam sensibili quam intelligibili cohibere eum qui accipit legem, et propterea non eum praecepit ei quae in menstruis constituta est propter pollutionem concubitus contra legem misceri, sed nec uxori proximi. Adulterium enim ista commistio non conjugium est: unde cum dixisset: Cum uxore proximi tui non coibis, addidit nomen, nec seminis commistione maculaberis, hoc explanans, quia jam non est hoc conjugium; neque enim polluerat eum qui commiscebatur: quia honorabile est conjugium et thorus immaculatus : sed cum sensibili fornicatione, et ab intelligibili nos removere maximo studio nititur, propter quod subdidit: De semine tuo non dabis Ipsi enim Moloch pro eo, quod est principi, consone ediderunt; idolum autem hoc fuisse, etiam Stephanus concio