comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam ferialis familiarior insto. ꝓuel¬
le crebras intubitulo enis procelabat
uigilias. Et qm̃ difficile est crimẽ
nõ prodere uultu adu̾tit. ħ aliquis.
⁊ iam rem mulgo uentilante solus
iꝑator nõ credebat. Quadã nocte
dũ diutins dornuerũt usq in mane
ecce nix totam terram operuerat. Tc̃
cl̾itus qui se dep̾hendendñ in niue. ꝑ ue¬
stigia timeret ꝑsuasit amice. ut dor¬
su illuis impositus angustias illas e¬
uaderet. Que atergo leuans amasiũ
extra curiã extulit᷑. ⁊ forte trnc imꝑa¬
tor mictũ surrex̾at ⁊ uidit eos ꝑ fenes¬
tram. Postea euenit occasio ut᷑ ep̃atũ
uacantẽ daret cl̾ico. ita ei insusurrans
Accipe epãtũ hunc ⁊ in de ne ult̾ius in¬
equites mulierẽ. Similit̾ dans abba¬
ciam germane. Esto ait abbatissa. ⁊
ultra nõ paciaris clitũ equitẽ. Confu¬
si illi: a flagitio destiternit. Idem im¬
tis. s uilem meretriculam amantẽ

Expanded text:
idam curialis familiarior justo puelidam curialis familiarior justo puellae crebras in cubiculo ejus protelabat vigilias; et quoniam difficile est, crimen non prodere vultu, advertit hoc aliquis, et jam rem vulgo ventilante, solus imperator non credebat. Quadam nocte dum diutius simul dormirent usque in mane, ecce nix totam terram operuerat. Tunc clericus, qui se deprehendendum in nive per vestigia timeret, persuasit amicae, ut dorso illius impositus angustias illas evaderet; quae a tergo levans amisium extra curiam extulit; et forte tunc imperator mictum surrexerat, et vidit eos per fenestram. Postea evenit occasio, ut episcopatum vacantem daret clerico, ita ei insusurrans: « Accipe episcopatum hunc, et vide ne ulterius inequites mulieres. » Similiter dans abbatiam germanae: « Esto, ait, abbatissa, et ultra non patiaris clericum equitem. » Confusi illi a flagitio destituerunt. Idem imcis, sed vilem meretriculam ardentius
Abbreviated transcription (Latin):
subegit populos suenis ꝯt̾minos qui
undiliri utait. Giulliuns usq hodie
fortuuã adorant. cumis ydolũ in lo¬
co nõratissimo ponentes cormi dexte
illius apponũt plenũ potu illo quod
lo y dromellum uocant. Idẽ fecisse
egyptios.⁊ omnes pene orientales
ppłos affirmat sc̃s Ieronimꝰ suꝑ ysar¬
ami. unde ultimo die nouembris mẽ¬
sis sodentes in ꝯmune p̾gustant. ⁊ si
cormi plenũ iuuen̾int magno strepi¬
tu applandunt. qd̾ eis .s. in futuro. ã¬
no pleno corni copia responsura sit
i om̃ib. si contra gemũt. hos pplõs
herritus tributarios fecit. Ita ut õi¬
l sollempnitatib quib coronaba¬
tur. mi ͦ reges eoꝵ lebetem quo car¬
nes ꝯdiebantur in hum̾is suis duo
uectib ꝑ amilos inductis ad coqui¬
nam uettitarent. Idem henricus iocũ¬
dus ⁊ hylaris erat hẽbat sororem scĩ¬
monialẽ. Que dun hyeme quadã
que iumbr ⁊ prunus in horruerat u¬
no in loco dui detineretur. Cl̃tus qͥ¬

Expanded text:
subegit, populos Suevis conterminos: qui Vindelici, ut ait Guillelmus, usque hodie Fortunam adorant; cujus idolum in loco nominatissimo ponentes, cornu dexterae illius apponunt plenum potu illo, quem m hydromellum vocant. Idem fecisse Aegyptios, et omnes pene Orientales populos, affirmat sanctus Hieronymus super Isaiam. Unde ultimo die Novembris mensis sedentes in commune praegustant, et si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt; qui eis scilicet in futuro anno pleno cornu copia responsura sit in omnibus: si contra sit, gemunt. Hos populos Henricus tributarios fecit, ita ut omnibus solemnitatibus qui us coronabatur, quatuor reges eorum lebetem, quo carnes condiebantur in humeris suis duobus vectibus per annulos 4, inductis ad coquinam vectitarent. Idem Henricus jucundus et hilaris erat. Habebat sororem sanctimonialem, quae dum hieme quadam, quae nivibus et pruinis inhorruerat, uno in loco diu detineretur, clericus qu
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi p̾dixit nentura gentẽ .s. ꝯͣ gen¬
tem surrecturã. Regnuĩ adu̾sus irgnũ
⁊ tremotus ⁊ pestilentiã ⁊ famẽ ⁊ ter¬
rores de celo gentiliũ in xp̃ianos belła
⁊ xp̃ianoꝵ in cosdẽ uictorias talia mi¬
rantib. in tulcans .uii. doriientiũ
passionẽ. ⁊ hĩtudines singuloꝵ. quod
nilla docet lã. ita eis disserunt. ac si
tũ eis cotidie inctitaret. E rant ant̃
tres optimates qui cũ sciscitabantur
aroldus ⁊ abbas unus. ⁊ ep̃c unus. hus

Expanded text:
mundi praedixit ventura: gentem contra genmundi praedixit ventura: gentem contra gentem surrecturam, et regnum adversus regnum, et terraemotus, et pestilentiam, et famem, et terrores de coelo, gentilium in Christianos bella, Christianorum in eosdem victorias. » Talia mirantibus inculcans, septem dormientium passionem, et habitudines singulorum, quod nulla docet littera, ita eis disseruit, ac si quotidie cum eis victitaret. Erant autem ejus optimates, qui eum sciscitabantur, Aroldus et abbas unus et episcopus unus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dcõ. offa qmͣ mos miserat suffocat᷑.
regi astabat sub mensa abstractus est.
hic goduinus hũt pͥus uxorẽ sororem
tinitonis ex qͣ pĩmigenuit. qui dũ eqͥ
pu̾ili iactantia suꝑbiret ab oodẽ portat᷑
initamensem flumũ suffocatus urtnt
Mater quoq ens ictu fulminis exam¬
mata ẽ. hec dicebatur agmina manci¬
pioꝵ inangliam. coempta danemar¬
chiam solere mitte maxime puellas pul¬
tras. Iste rex edwardus miraculis ⁊ ꝑ
maxime transmariuis benignus ⁊ inu¬
nficus. Die scõ pasche sedens ad men
auocato a terrens aĩo diuinũ quiddã
speculatus aiõ diuisus effusus est in risũ
citantur curuserit. Cmictatus multũ
diq respondit. Septem dormentes
ĩ monte celio reqmescunt. ⁊ iam .ic.
annis in dextro iacentes latere. Tunt
in ip̃a hora risus in ei latus mu̾termit
is ita iaceant. Dirum nimirũ mor¬
talib omen. Nam in hiis.xxxiiii. an¬
nis omĩa uentura sñt. q̃ dñs cirta finẽ

Expanded text:
Hoc dicto, offa quam in os miserat suffocatus,Hoc dicto, offa quam in os miserat suffocatus,lio ejus Aroldo, qui regi astabat, sub mensa abstractus est. Hic Godwinus habuit prius uxorem sororem Cinitonis, ex qua puerum genuit; qui dum equo puerili jactanter superbiret, ab eodem portatus in Tamensem fluvium, suffocatus interiit. Mater quoque ejus ictu fulminis exanimata est. Haec dicebatur agmina mancipiorum in Anglia coempta Danemarchiam solere mittere, maxime puellas pulchras. Iste rex Edwardus miraculis et pmaxime transmarinis, benignus et munificus. Die sancto Paschae sedens ad mensavocato a terrenis animo divinum quiddam speculatus, effusus est in risum.ecuti sciscitantur cur riserit. Cunctatus multum diuque, respondit: « Septem dormientes in monte Coelio requiescunt, et jam 200 annis in dextero tacentes latere, nunc in ipsa hora risus mei latus inverterunt is ita jaceant, dirum nimis miseris mortalibus omen. Nam in his 74 annis omnia ventura sunt, quae Dominus circa finem
Abbreviated transcription (Latin):
Oc anno regnarem lermus¬
cepit edn ardus egelredi filius qͥ
suetus fuit. ut nec uiles homines ñbole¬
dere nosset. Et tñ erat eins apud domes¬
ticos reu̾entia uehemens apud exteros
metus ingens. Nam fonebat enis sim¬
plicitatem dens. ut poss timeri qui nes¬
ciret irasci. Die scõ pasche apud londoniã
magna pompa coronatus ẽ. ab ediu̾so arͥ¬
ep̃o. Egitham filiam goduin duxit ux¬
orem in quã pene om̃s lib̾ales artes con¬
fluxant. Que uiuo ⁊ mortuo marito
probri suspicõ nõ caruit. s moriens tem¬
pore omllim ultro iure mrando deintegri¬
tite satisfecit. Rexeam ita tractauit᷑. ut nͨ
thoro amoueret nec uirili more cognosce̾̃t
uodinius iste aliqũ sedens ad meusam inx¬
A
regem ortosermone de afirdo fre irgis
Du inquidorex ad omnẽ memoriam
frĩs tui rugato ut uideo multu me aspi¬
tis. s nõ paciatur d̾s ut istam offam tnͣs¬
gluciam. si fui consciuis aliquꝰ rei que spͤ¬
taret ad enis ꝑitulũ uł tuũ incõmodũ

Expanded text:
oc anno regnare incepit Edwardus Egelredi filius, qui eo mansuetus fuit, ut nec viles homines verbo laedere nosset; et tamen erat ei apud domesticos reverentia vehemens, apud exteros metus ingens. Nam fovebat ejus simplicitatem Deus ut posset timeri, qui nesciret irasci. Die sancto Paschae apud Londoniam magna pompa coronatus est ab Edisio archiepiscopo. Egitham filiam Godwini duxit uxorem; in quam omnes pene liberales artes confluxerant; quae vivo et mortuo marito probri suspicione non caruit; sed moriens tempore Guillelmi ultro jurejurando de integritate satisfecit. Rex ita eam tractavit, ut nec toro amoveret, nec virili more cognosceret. Godwinus iste aliquando sedens ad mensam juxta regem orto sermone de Effredo fratre regis: « Tu, inquit, o rex, ad omnem memoriam fratris tui rugato, ut video, vultu me aspicis. Sed nec patiatur Deus, ut istam offam transglutiam, si fui conscius alicujus rei, quae spectat ad ejus periculum, vel tuum incommodum. »
Abbreviated transcription (Latin):
raceni quietes extur̾rent ad portũ friso
uibrabat ferreñ. Ĩituitus ẽ eũ sarrace¬
nus. existimans eũ ludere. S subito e¬
fugientib aliis absq om̃i impedimen¬
to castra mecati sũt xp̃iani iit̾ littus
maris ⁊ rpam fluminis uili cũ ad mi

Expanded text:
raceni milites occurrerent ad portum, Frisovibrabat Ferreum. Intuitus est eum Sarracenus, existimans eum ludere, sed subito efugientibus que aliis, absque omni impedimento castrametati sunt inter litus maris et ripam fluminis Nili Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rere ip̃e debuerat nõ sine curis seculi
n scĩmonia cordis ⁊ corporis illumi¬
uandus. accedat ad dominũ. ⁊ snam
ꝑiter ⁊ proximoꝵ opetur salutẽ orõ¬
nis studio deditus. ⁊ u̾bo p̃ditacõnis
ut manducet ⁊ ꝑ ñso minis ordine
celestib t̾rena m̾eatur. Q. mͣ certe dig¬
ut pro carnali uictu carnalia magis
oꝑa ⁊ negotia ex̃ceret nec fieret inuer¬
sor reꝵ. aut in honoraiet ninisterñ

Expanded text:
aerere ipse debuerat, ut sine curis saeculi, in sanctimonia cordis et corporis illuminandus accedat ad Dominum, et suam pariter ac proximorum operetur salutem, orationis studio deditus, et verbo praedicationis? ut manducet, et perverso nimis ordine, coelestibus terrena mercatur. Quam certe digut pro carnali victu carnalia magis opera et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret minister
Abbreviated transcription (Latin):
cus serminus ut ditemur de louis dm̃
net in tot libos nra dundatur heiedita
illũ ppositus autẽ decamis ut sibilitẽ¬
deret plus qmͣ matno educait affectu
indeliciis enutriens ⁊ deliciis ilsedegu
archidyaconatu. ut pote filius prmcipi
magis ant si sit epĩ ꝯsobrinus piquo ui¬
mirũ tota ẽ ep̃ata progenies. Aluis
undiq cirtuit sedulus exploratoꝵ blan¬
ditur ob sequit ᷑ simulat dissimnbas
misera sibi suffragia mendicare. ñ
erubescit manib ⁊ pedib reppeus. si

Expanded text:
ditetur de bonis Domini, nec in tot liberos nostra dividatur haereditas. Illum praepositus aut decanus ut sibi succederet, plus quam materno educavit affectu, in deliciis enutriens, et delictis. Ille dignus archidiaconatu, utpote filius principis; magis autem si sit episcopi consobrinus, in quo nimirum tota est episcopata progenies. Alius undique circuit sedulus explorator, blanditur, obsequitur, simulat et dissimulat, miseraque sibi suffragia mendicare non erubescit, manibus et pedibus repens, si
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ contegor uellerentus antẽ semo
Omui domsno consisto ad alta¬
sitan latronis. s utinã ilłuis cui dictũ
ẽ. hodie metũ eris in paradyso. Tres st̃
siqnidem cruces. prima latrons desꝑã¬
meruit trntẽ. s nõ profuit ei ad salutẽ
scdc̃ nõ merint. s tñ ad salutẽ profuit.
Tertius nõ meruit. portanit oam tñ. s
nobis profuit. hii in quoꝵ manib la¬
bor est assidiuis. orõ in lingna puritas
in mente. portantes aliena pcc̃a qiͣ sua
hii sũt qui portant trncẽ. nõ pro sius
s pro pcc̃ĩs alienis. Prima gͥ crux dẏa¬
ce enĩ dẏaboli ẽ altitudo. qua extollit᷑
latam.⁊ sꝑa. uiam segnũtur. longitu¬
do u̾o ꝑtinacia. In cruce uo iusti. profũ¬
dũ ẽ humilitatis. longitudo. assidnta
laboris. altitudo contemplacõnis. la¬
latitudinẽ caritatis. longitudimem

Expanded text:
em contegor ovis vellere, intus autem saevio am Domino consisto ad altasitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperanmeruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus abor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucem, non pro suis, sed pro peccatis alienis. Prima igitur crux diace etenim diaboli est altitudo, qua extollitur latam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, longitudo assiduitas laboris; altitudo contemplatio; latlatitudinem charitatis, longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
musca uanitatis inquietat ⁊ matu¬
lat sacrificiũ hm̃liati cordis. Musca
curiositatis sacrifi. orõnis. nnisca uo¬
Inptatis sacri. mortificate carnis.
ccedo ad altare gͥ uanus. curio

Expanded text:
Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. ad altare vanus, curio
Abbreviated transcription (Latin):
pño. ubi additur uł hetico. hec gͦ
omiã sunt. irritamenta uidoꝵ¬
het sunt incitamenta uoluptatis
sarmentis icenditur fornax babi¬
lonis. uis ergo fugere uoluptatis
nicendiũ. fuge hir omne geuus fo¬

Expanded text:
ubi additur, vel haeretico. Haec ergo omnia sunt irritamenta vitiorum, incitamenta voluptatis, sarmentis incenditur fornax Babylonis. Vis ergo fugere voluptatis incendium? Fuge hoc omne genus fo
Abbreviated transcription (Latin):
felititas foret si ꝑ contrariã uoluntatẽ
se dmdent. ⁊ ꝑ eandẽ naturã ab inuitẽ
seꝑari. nõ possent. sicut enĩ natura u¬
num sũt pr̃ ⁊ filins. ⁊ amor prĩs ⁊ filii
Ita quoq uoluctate. ⁊ amore unũ ũ
esse nõ possunt. uno amore se diligñt
qr unũ sinit. nec aliud est ꝙ quisqͦa¬
mat inaltero. qmͣ ꝙ quisq amiat in
se ip̃o. qr nõ aluid ẽ. quod quisq est.ꝙ

Expanded text:
 contrariam voluntatem se dividerent, et per eamdem naturam ab invicem separari non possent. Sicut igitur natura unum sunt Pater et Filius, et amor Patris et Filii, ita quoque voluntate et amore unum non esse non possunt. Uno amore se diligunt, quia unum sunt; nec aliud est quod quisque amat in altero, quam quod quisque amat in seipso; quia non al
Abbreviated transcription (Latin):
si ista si suo modo platita sunt tñ insi
in ip̃o ꝑ ip̃m plac̾e nõ possunt. Tanto
enĩ amplius amore incodigna sũt qͣnͣ¬
to uitinius ad euus similitudinẽ accedt̃¬
Sĩtudo quidẽ misqmͣ rectuis qmͣ in sũ¬
mo bono collocatur. Deus gͥ solus et
ꝓprie ⁊ principaliter b̾s est. Beatus ant̃

Expanded text:
et ista si suo modo placita sunt, tamen nisi in ipso et per ipsum placere non possunt. Tanto enim amplius amore suo digna sunt, quanto vicinius ad ejus similitudinem acceditudo autem nusquam rectius quam in summo bono collocatur. Deus igitur solus et proprie et principaliter beatus est. Beatus autem
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ sine humanũ innamine bĩ ia¬
tobi auxilio suffultus ascendit. ⁊ de sub¬
liitate turris q̃ .xl. cubitoꝵ erat usq
ad solũ t̾re formsetus saltũ unũ faciens
in columis penitũs euasit. Inno dñi¬

Expanded text:
mitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris quae XI cubitorum erat usque ad solum terrae forinsecus saltum unum faciens incolumis penitus evasit. Anno Domi
Abbreviated transcription (Latin):
grinus a ierłimuis rediens irͣ
horam nauis sedens. cetidit. Cm bea¬
timi iacobum altis uocib implorã¬
ti: quidam socius ip̃ns clipenni suũ
ei in mari iecit dicens gloriosissimꝰ
iacob cuinis auxlliũ inocas. aux¬
ilietur tibi. At illo clipeo accepto bõ
lacobo ducente.trib dieb ⁊ noctib
natans nams uestigia secutus ad op¬
tatũ portũ cũ aliis incolunus uenit
⁊ quẽ ad modũ bs iacob ab hora qͣ
eũ muotanit añ illũ ꝑ capitis uer¬
ticem ingiter mamitenens prexe

Expanded text:
egrinus a Jerosolymis rediens supra oram navis sedens cecidit. Cui beatum Jacobum altis vocibus imploranti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo ducente tribus diebus et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter m
Abbreviated transcription (Latin):
dcm ẽ successit a demarus sine
heimardus simplicitatis ⁊ innocen¬
cie filus. hic maugnientacõe p̾dioꝵ
⁊ acquisicone cõmodi temporalis fuit
studiosus. ⁊ in obsernantia regulari
deuotus. Amissionẽ lĩs temporal ⁊ qͥc¬
quid sibi adn̾sitatis accidere potuit abs¬
q oĩ murmure ⁊ indignacione pati¬
lus maticensis archidyaconus nobił
parentib ab infantia nobilit̾ erudit᷑
titulo decoratus ad amorẽ ⁊ obsernanti¬
am monasti ordinis ẽ ꝯn̾sus. ⁊ sexto ut
ferut anno sue ꝯu̾sionis e sclo ab ip̃o
hennardo abb̾e iam tota corporis uali¬
tudine destituto. ⁊ oculoꝵ lumme pri¬
nato. hĩto frm̃ ꝯsilio in locũ abb̾is li¬
cet multũ renitens ẽ subrogatus. ert
antẽ incessu gͣnis uotis sublunis ore
facundꝰ. unitu angelicus in om̃i motu

Expanded text:
 successit Ademarus siue Heimardus simplicitatis & innocentiæ filius. Hic in augmentatione prædiorum, & acquisitione commodi temporalis fuit studiosus, & in obseruantideuotus. Amissionem luminis temporalis, & quicquid sibi aduersitatis accidere potuit, absque omni murmure & indignatione potlus Maticensis Archidiaconus nobilibus parentibus ab infantia nobiliter enutritrginitatis titulo decoratus ad amorem & obseruantiam Monastici Ordinis est conuersus: & sexto, vt ferunt, anno suæ conuersionis e seculo, ab ipso Heymardo Abbate iam tota corporis valetudine destituto, & oculorum lumine priuato, habito fratrum consilio, in locum Abbatis, licet multum renitens est subrogatus. Erat autem in incessu grauis, voce sublimis, ore facundus, vultu Angelicus, in omni motu
Abbreviated transcription (Latin):
gat humanã fragilitatem. Et hec est
tia pauꝑtas ⁊ mors. benefitiũ enim
si impendatur occulte humane lan¬
dis fauorem extingnit. Qñ autẽ pan¬
ꝑi miseretur. aliqnis temporalis re

Expanded text:
gat humanam fragilitatem, et haec est cia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis re
Abbreviated transcription (Latin):
sermebant uentri. In eccĩa uo positi
ulimi soliti cibi nntare uolũt. In fir¬
mitatẽ corporis timent ⁊ aiẽ sue mortẽ
ꝯfermit impossibilitatis sue usũ uite
p̾cedentis fore cam testantur. s ut di¬
n solet malus usus abolendus est. Ge¬
ñe delicati sũt filii nobiliũ qui sicut
fu̾nt in scło nobiliores dignitate ge¬
m̃s. Ita in ꝯuentu frm̃ nobiliores sũt¬

Expanded text:
serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, nmitatem timent, et animae suae mortem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum nobiliores
Abbreviated transcription (Latin):
.s. rolmitate usii gen̾e. natura uolũ¬
tate delitati sunt qui cũ grossiorib
tibis uti possent nolunt. s diu̾sa et
ex quisita. fertula q̃ rentes respondẽt
uentri. ⁊ petenti obediunt. Respõ¬

Expanded text:
 voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri et petenti obediunt. Respo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hũt unde ꝯpassionis. oꝑa comple¬
ant.p̾latis quoꝵ ẽ pronidere. ⁊ impẽ¬
dere nccĩa qualis fit. ⁊ quid possit frat᷑
ille diligenter intinãt. Compatiñt᷑
⁊ magr̃o. ne qui p̃ire d deficia in mia

Expanded text:
non habent unde compassionis opera compleant, praelatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via.
Abbreviated transcription (Latin):
nec de ꝑentũ suoꝵ dignitate glorian¬
complexio talis est. ut pondus laboris
ieuiiii. ⁊ uigiliaꝵ ferre nõ ualeant
Qui ⁊ cibos exquisitos fastidiunt. Qͥ¬
sibi sunt oneri qui salore solis dissolu¬
ti cito lassantur ⁊ frigore. statim torpes¬
cunt. Tales ⁊̃ quosdam de populo na¬
tura plasmanit. Omnib hiis ꝯpaci¬
ens ẽ religio. E st autẽ uera ⁊ falsa ꝯ¬
passio utraq cum trib modis fieri
alterius consolatur. Corde nero qñ di
rit egenti. ħ ꝯpassio stilis ẽ. ꝯcepit ⁊
nõ peꝑit. De conceptu emĩ uere ꝯpas¬
uenefica mulier partũ igulat. ana¬

Expanded text:
n de parentum suorum dignitate glorianelicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri alterius consolatur. Corde vero, quandorit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compasvenefica mulier avaritia jugulat pa
Abbreviated transcription (Latin):
na remis celebratura ppͣ innocentio
In qua multis ad honorem dei dispo¬
sitis regem ludouitũ pro philippõ frẽ
quẽ de equo eiectũ portus occiderat.
umuente adhuc pre coronanit in re¬
gem. Idem innocentius monasteriũ
scĩ medardi suessione quod ẽ trans
finuiũ sitũ dedicanit. Affuit int̾ cetõs
mulier de pago landimensi. q̃ cũ aliis
monastiũ b̾e unginis ingressura ꝓ¬
cessit. Het uirtute inuisibili. ab ing̾s¬
su repulsa est. Tiic minio pauore
uexari cepit. ⁊ toto corpore tremere ꝯ¬
fessa ⁊ ab solnta ingressũ promerint

Expanded text:
na Remis celebratur a papa Innocentio, in qua, multis ad honorem Dei dispositis, regem Ludovicum pro Philippo fratre, quem de equo dejectum porcus occiderat, vivente adhuc patre, coronavit in regem. Idem Innocentius monasterium Sancti Medardi Suessione, quod est trans flumen situm, dedicavit. Adfuit inter caeteros mulier de pago Laudunensi, quae cum aliis monasterium Beatae Virginis ingressura processit; sed virtute invisibili ab ingressu repulsa est. Tunc nimio pavore vexari coepit, et toto corpore tremere. Confessa et absoluta ingressum promeruit
Abbreviated transcription (Latin):
cia liberoꝵ Saluti rei publice p̾ferunt᷑
lic salutẽ ppłi liberis omĩb oporteat
ante ferri. In libro regũ laterit᷑ saul.
argnitur. ꝙ in uoto scõ de diurno ieui¬
m̾o peꝑcit᷑ ionathe ꝯͣ religionis uotũ
tuius prenaricatione pplĩ corruerant
Et hely licet in se sc̃s ess. qr filiis peper¬
cit ꝑiit. ut autẽ de ceteris taream qmͣt
ren publicam. dilexit d̾s pr̃. qui pp̃
eam proprio filio nõ peꝑcit. s pro no

Expanded text:
tia liberorum saluti rei publice preferunt, tia liberorum saluti rei publice preferunt, sed salutem populi liberis omnibus oportet anteferri. In libro Regum latenter Saul arguitur, quod in voto sancto de diurno ieiunio pepercit Ionathe contra religionis votum, cuius privatione populus corruerat. Et Hely, licet in se sanctus esset, quia filiis pepercit, periit. Ut autem de ceteris taceam, quantum rem publicam dilexit deus pater, qui propter eam proprio filio non pepercit, sed pro no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯĩter referendũ nõ solũ ad incioꝵ di¬
ad om̃s modos quib. aquotũq hec
uicia ꝯmittunt᷑. Porinceps eĩ tenet᷑
pro omĩb. ⁊ om̃i actor uidemur esse
qr tñ omiã possit corrig̾e eoꝵ m̾ito ꝑ¬
ticeps ẽ q̃ noluit emendare. Cum ei
potestas publica sit. oñn uires exhan¬
rit ⁊ ne inse deficiat. ĩ columitatem
om̃ d proturire menbroꝵ. sic̃ antẽ
potentes potenter tormenta pacient
si aiusticia deflex̾nit. ⁊ iusticie prem¬
di liuã p̾cesserunt. uñ potuit iiqͥt
transgredi ⁊ nõ est transgressus ⁊ c̃¬
ad iusticiam naniq reputatur pͥ¬
ditos iudulgentia sua nõ ꝑmmiant
pri ergo succedit filius. si prĩs iustici¬
am nuitatur. Caritatis aut̃ ordo nu¬
nime seruatur. cũ amorẽ qui prĩẽ
ĩ parentib p̾cipue debet᷑: pr transtiui¬
dit in filios.⁊ filias affectus pr̃ni pecto¬
ris cellam solus exhanrit. At hodie ui¬

Expanded text:
communiter referendum; non solum ad vitiorum dicommuniter referendum; non solum ad vitiorum diad omnes modos, quibus a quocunque haec vitia committuntur. Princeps enim tenetur pro omnibus et omnium auctor videtur esse, quia cum omnia possit corrigere, eorum merito particeps est, que noluit emendare. Cum enim potestas publica sit, omnium vires exhaurit et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Sicut autem potentes potenter tormenta patientur, si a iustitia deflexerint, sidi licencia precesserunt. Potuit enim transgredi et non est transgressus, Ad justitiam namque reputatur prditos indulgentia sua non perimant. Patri ergo succedit filius, si patris justitiam imitatur. Charitas autem minime servatur, cum amorem, qui patriae et parentibus precipue debetur, pater transfundit in filios et filialis affectus paterni pectoris cellam solus exhaurit. At hodie vi
Abbreviated transcription (Latin):
E quitur ut longo temꝑe de
regnet. ip̃e ⁊ filius ems suꝑ
isrł. De uirtute namq ꝑentũ. sepe
protenditur. successio filioꝵ. ⁊ succe¬
dentiũ felicitas. ⁊ decederitiũ iniqͥ¬
tate p̾ciditur. Iuxta illud. Imusti
pp̃ ĩuirias. ⁊ ꝯtuelias ⁊ diu̾sos dolos
Iniusticia ut stoitis placet ẽ hĩtus
nentis. qui aregione moꝵ externu¬
nat equitatẽ. Insticia ẽ nõ nocẽ ex hũa¬
nitatis officio nocentes prohib̾e. No¬
cere ẽ in uiria. Nocentes nr̃õ nupedure
in iusticia. Contumelia ẽ qñ tuuorẽ
mentis in lesione alterius manifest
oꝑis sequela comitatur. Dolusuta
nocendi. ⁊ quasi in fidiis nocet. Dolus
tumelia prudentie q̃ dicit sibi ipsi. Qͥd
suꝑbis terra ⁊ cinis. iniuriã temꝑan¬
tiam nõ ad mittit. Nolens inferre
alii qmͣ sibi nollet ab alio irrogari.
In iusticiã iusticia excludit. facieus
alii qd̾ sibi uellet fieri bene ⁊ honeste
Qd̾ aut̃ addit diu̾sos . puto ad omiã

Expanded text:
equitur: Ut longo tempore regnet ipse et filius eius super Israel. De virtute namque parentum sepe protenditur successio filiorum et succedentium. Felicitas ex decedentium iniquitate preciditur, iuxta illud: Iniustique  injurias, et contumelias, et diversos dolos. Injustitia, ut Stoicis placet, est mentis habitus, qui a regione morum exterquitatem. Justitia est non nocere, et ex humanitatis officio nocentes prohibere. Nocere est injuria nocentes, non impedire. Injustitia contumelia est, quando tumorem mentis in laesione alterius manifesta operis sequela comitatur. Dolus, utnocendi, et quasi in insidiis nocet. Dolus ontumelia vero prudentiae, quae dicit sibiipsi: Utquid superbis, terra et cinis? Injuriam temperantia non admittit, nolens inferre alii, quod sibi nollet ab alio irrogari. Injustitiam justitia excludit, faciens aliis, quod sibi vellet fieri bene et honeste. Quod autem addit diversos, puto ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tior. ⁊ sc̃s amor. hec de isso sermone
nr̃o excerpta sufficiant. ad probaudũ
ꝙ apolluus oraculum male a macio¬
bis ⁊ aliis quibdã pħis sit intellectũ.

Expanded text:
timor, et sanctus amor. « Haec de illo sermone nostra excerpta sufficiant, ad probandum quod Apollinis oraculum male a Macrobio, et aliis quibusdam philosophis sit intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. nec ctra ꝯͣhi. Nil me p̾latus pro¬
hibeat eoꝵ q̃ promisi. nec plus exi¬
gat quͣ promisi. uota mea nec luge¬
at sine mea uolinitate. nec minuat᷑
sine certa ncc̃itate. Necessitas quippe
nõ ht logem. ⁊ obħ excusat dispensa¬
cõem. uolmitas quoq qr sola mere¬
tur retribucionẽ ⁊̃ sola nõ ĩm̃ito gͣ¬

Expanded text:
trahi citra. Nil me praelatus prohibeat horum quae promisi, nec plus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quia sola meretur retributionem, etiam sola non immerito g
Abbreviated transcription (Latin):
uolmitatẽ murmur ẽ nõ profect᷑
Ponãt gͦ p̃poĩti metã obedientie sũ¬
desiderioꝵ. monentes eos nõ cogentes
ad celsiora. ꝯdescentes eis cũ uecesse
fu̾it ad remissiora nõ cadentes cum

Expanded text:
profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subdesideriorum: monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadentes cum
Abbreviated transcription (Latin):
ti bñdicti. Non ergo scłm uolinitatẽ
p̃poĩti. promide si professo scd̃m illam.
regulam abbas m̃s. michi aluid for¬
te impon̾e temptau̾it. qd̾ nõ sit sc̃diu
necessitas iminet obseqũdi. solum
quippe id a me posse exigi arbitror ꝙ

Expanded text:
ti Benedicti. « Non ergo secundum voluntatem praepositi. Proinde si professo secundum illam Regulam abbas meus mihi aliud forte imponere tentaverit quod non sit secundum necessitas imminet obsequendi? Solum quippe id a me posse exigi arbitror, quod
Abbreviated transcription (Latin):
duȩrit. Cni unuuis eoꝵ dixit. oueris
abbas clareualłis. Qͦ dicto disparue¬
rũt. ⁊ ille t̾ritus remansit. quia hec¬
nũqmͣ sĩ uoluiss. Non mulco post
abbas gerardus clareualł igmacũ
uenit. ubi tũc erat hugo de bosochus
qui granter mordine deliquerat. cuĩ
offensam p̾fatus gerardus regnlari
senitate uindicanerat. Et ille hug¬
eint cum fintrib egris corporis uiente ia¬
tidere sedebat muestibulo domius unifir¬
cione remensis. Tunc uidit ille haimo
in dornutoriũ. hugo in insidiis põitus
ferro ad facims preꝑato illũ lefalit̾ uul¬
uerauit. Qui uixit u̾sq in diem sequen¬
tem. cura uesꝑum poĩtis corã ipõ frĩb dix¬
hoc dicto obdoriuiuit in domino. Tunc¬

Expanded text:
direxit. Cui unus eorum dixit: « Tu eris abbas Claraevallis. » Quo dicto disparuerunt, et ille territus remansit; quia nunquam hoc fieri voluisset. Non multo post abbas Gerardus Claraevallis Igniacum venit; ubi tunc erat Hugo de Basochiis, qui graviter in ordine deliquerat: cujus offensam praefatus Gerardus regulari severitate vindicaverat. Et erat ille Hugo cum fratribus aegris corpore, mente jacidere, sedebat in vestibulo domus infirtione Remensis. Tunc vidit ille Haymo in dormitorium, Hugo in insidiis positus ferro ad facinus praeparato illum lethaliter vulneravit; qui vixit usque in diem sequentem. Circa vesperum positis coram ipso fratribus dixhoc dicto obdormivit in Domino. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩti ꝯfessus ẽ. Cui abbas. Ne faci¬
as inquit lic. Cras ad in infirmto¬
riũ uemi. ⁊ m̾cedem iubebo restitui
fecit ille ut sibi fu̾at imꝑatũ. Emis¬
so honuiẽ cũ sꝑe certa m̾cedis hñde
dixit abbas sermenti sibi fuĩ nichy¬
lao.uere fr̃. si nos de domiuo cogita
insecutus ẽ hominẽ ab̾ e̾uutẽ ⁊ pru¬
denter ⁊ ingemose pollicens secela¬
ie ꝯsiliũ ⁊ accelenire negociũ rei ge¬

Expanded text:
positi confessus est. Cui abbas: « Ne facias hoc, cras ad me in infirmitorium veni, et mercedem tibi jubebo restitui. » Fecit ille, ut sibi fuerat imperatum. Emissoque homine cum spe certa mercedis habendae, dixit abbas servienti sibi fratri Nicolao: « Vere frater, si nos de Domino cogitarinsecutus est hominem abeuntem, prudenter et ingeniose pollicens se et celare consilium, et accelerare negotiu
Abbreviated transcription (Latin):
locum uen̾is quẽ requiris agnoltes. Iã
dum erat. Orante illo attentuis. Itex¬
uix dixit. interroga monachũ ilłũ qͥ
tecũ radit. ip̃e tibi dicet. quis futurus
sit abbas. accersito statim. Roberto dix¬
it ei abbas. ꝑginiꝰ igniacũ. ⁊ credo qd̾
ex me plurimũ pendebit electio. uos qͥ
frm̃ mores cognoscitis. dicite mͥ quẽ
digniorẽ lec officio iudicatis. et ille m¬
muctanter. Nullũ ait nob̾ digniorẽ
tũ ẽ igmacũ. ⁊ unanimi ꝯsensu om̃i
absq ulla ꝯͣdictione electus ẽ inabbem
Porro anteqmͣ elig̾etur. quidã fr̃ religi¬
osus noĩe nicholaus. qui dui functiis
est officio cantoris p̾cabatur iugiter
dñm. ut eis ydoneum. prouident ab ba¬
ti. uox mainfeste sic ait. Nicholae ha¬
bebis abbem. ⁊ ille ostendet tibi quid
te oporteat facere. Ostensurꝰ enĩ erit
om̃ib uere religionis. ⁊ sc̃i feruoris
exemplũ. Henricus comes crpa¬
intercessurus pro eo. Expleto miste¬
no cũ ille dicturus. extremã collecttam

Expanded text:
locum veneris, quod requiris agnosces. » Jam mpos erat. Orante illo attentius, vox iterum dixit: « Interroga monachum illum, qui tecum vadit; ipse tibi dicet, quis futurus sit abbas. » Accersito statim Roberto, dixit ei abbas: « Pergimus Igniacum; et credo, quod ex me plurimum pendebit electio. Vos, qui fratrum mores cognoscitis, dicite mihi, quem digniorem hoc officio judicatis. » At ille incunctanter: « Nullum vobis digniorem tum est Igniacum; et unanimi consensu omnium absque ulla contradictione electus est in abbatem. Porro antequam eligeretur, quidam frater religiosus, nomine Nicolaus, qui diu functus est officio cantoris, precabatur jugiter Dominum, ut eis idoneum provideret abbati vox manifeste sic ait: « Nicolae, habebis abbatem, et ille ostendet tibi, quid te oporteat facere. » Ostensurus enim erat omnibus verae religionis, et sancti fervoris exemplum. intercessurus pro eo. Expleto mysterio, cum ille dicturus extremam collectam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ad electionẽ citatus aufugit qui
tũ ab sens electus ẽ. in eodẽ itiuere cum
monachi clareuallenses deferrent cor¬
pus abb̃is gerardi clareuallẽ ⁊ ueuissẽt
cũ corpore apud catalaniũ. ⁊ petrus tris¬
tis deduce̾̃t corpus. Idem girardus ap¬
parint petro abbi igmaci dicens. No¬
li contristari de morte mea. Quia cũ
pelies me. Cũ gͦ idẽ petrus rogatus ab
aliis ab bib cantaret missã ꝑro definic¬
to.⁊ ess in cauone misse apparuerũt

Expanded text:
autem ad electionem citatus aufugit; qui tamen absens electus est. In eodem itinere cum monachi Claraevallenses deferrent corpus abbatis Gerardi Claramvallem, et venissent cum corpore apud Catalaunum, et Petrus tristis deduceret corpus, idem Gerardus apparuit Petro abbati Igniaci, dicens: « Noli contristari de morte mea; quia cum pelies me. » Cum ergo idem Petrus rogatus ab aliis abbatibus cantaret missam pro defuncto, et esset in canone missae, apparuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fit. cũ in toto corpore eccĩe. p̾ter
illũ locũ ubi altare ꝯͥstiturtur. Qui¬
lus lotus sanctior sit capło nullus
reuerentia dignior. nullus dẏabolo
remocior. nulłus deo ꝓximior. Ibi enĩ
ꝑdit dỹabolus quicqͣuid alibi lucrat᷑.
¶Ibi deo restaurat obedĩa qnicquida

Expanded text:
ore ecclesiae, praeter illum locum, ubi altare constituitur, nullus locus sit sanctior capitulo, nullus reverentia dignior, nullus diabolo remotior, nullus Deo proximior: ibi enim perdit diabolus, quidquid alibi lucratur; ibi Deo restaurat obedientia, quid
Abbreviated transcription (Latin):
suanẽ ĩ memoria nõ sentitis. asꝑũ
proculdubio in p̾sentia sentietis. Ce¬
terñ infidelis aĩa ⁊ suspirat p̾sentiã
inhyanter. ⁊ ĩ memoria reqͥmesçit

Expanded text:
suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
In quib sedebant semores uni ⁊ fe¬
mine uestiti seritis ⁊ stolis candidis
lia uec ante uiderat. nec cogitare po¬
terit. Et crat facies uinꝰcinꝰq spendida
Situt sol splendens in meridie. Et ca¬
pillos hẽbant hebant auro simili¬
mos. ⁊ coronas aureas hiisdem gem¬
mis ornatas. S ⁊ lectoria posita:
erant coram eis aurea quib poiti
erant libri aureis l̃is scripti. Et tã¬
tabant domino alła. cũ nouo canti¬
co ⁊ tam dulti melodia ut cinictoꝵ
p̾titoꝵ obliusceretur aĩa q̃ semel a

Expanded text:
in quibus sedebant seniores viri et fein quibus sedebant seniores viri et feminae, vestiti sericis et stolis candidis lia nec ante viderat, nec cogitare poterat: et erat facies uniuscujusque splendida sicut sol splendens in meridie; et capillos habebant auro simillimos, et coronas aureas iisdem gemmis ornatas. Sed et lectoria posita erant coram eis aurea, quibus superpositi erant libri aureis litteris scripti, et cantabant Domino Alleluia in novo cantico, et tam dulci melodia, ut cunctorum praeteritorum oblivisceretur anima quae semel a
Abbreviated transcription (Latin):
maneret. s nõ optinuit. post hec pro¬
fecti sunt. uidebatur antẽ eis nullus
labor in ambulando. ⁊ quatũq per¬
transibant indinatis capitib. ⁊ le¬
tie uultib cũ ingenti gaudio occur¬
rebant. ⁊ eam ꝓprio nomũe salutabãt ⁊
dñm qui eam lib̾anerat glorificalãt
dũtes. laus tibi domine uer eterne
glorie. qui nõ uis mortẽ pccõris. set
tuã ab inferm cruciatib aĩam istã
eripere dignatus es ⁊ scõꝵ tuoꝵ con¬
sortio sociare. Cum aũt sic pluria
turbas ꝑtransissent. Apparuit aliꝰ
murus tam altus ut primus. set de
auro purissimo ⁊ p̾clarissimo. ita
ut magis delectaretur quetũq uidis¬
set aiã in solo uitore metalli quĩ n
onũ gloria quiͣ aute uiderat. C inuq
sinuli modo intrassent mn illũ ut pͥ¬
mũ. apparuerunt illis plurmia se¬
dilia. de auro ⁊ genimis. ⁊ uniu̾sis
lapidũ p̃ciosoꝵ gen̾ib ꝯstructa ⁊
p̾̃ciosiosissimis ornamentis cooꝑta

Expanded text:
maneret; sed non obtinuit. Post haec promaneret; sed non obtinuit. Post haec profecti sunt. Videbatur autem ei nullus labor in ambulando, et quacunque pertransibant, inclinatis capitibus et laetis vultibus cum ingenti gaudio occurrebant, et eam proprio nomine salutabant, et Deum, qui eam liberavit glorificabant, dicentes: Laus tibi, Domine, rex aeternae gloriae, qui non vis mortem peccatoris, sed tuam ab inferni cruciatibus animam istam eripere dignatus es, et sanctorum tuorum consortio sociare. Cum autem sic plurimas turbas pertransissent, apparuit alius murus tam altus, ut primus; sed de auro purissimo et praeclarissimo, ita ut magis delectaretur quaecunque illum vidisset anima, in solo nitore metalli, quam in omni gloria quam ante viderat. Cumque simili modo intrassent illum ut primum, apparuerunt illis plurima sedilia de auro, et gemmis, et universis lapidum pretiosorum generibus constructa, et pretiosissimis ornamentis cooperta:
Abbreviated transcription (Latin):
splendidus ualdẽ detorꝰ. Et cũ nulla ibi
porta appareiet. Tinidalus tũ uesciens
quõ intrauit. Et crcumspiciens uidit
throuos scõꝵ exultantiũ ⁊ dicentiũ. gła
tibi deus p̃r. Gloria tibi deus fili dei. gla
ne uestiti candidis uestimentis ⁊ p̾ciosis¬
smus siue macula ⁊ ruga. iocinidi et
hylares gandentes semꝑ ⁊ scãm triuita
tem laudantes. Candor autẽ uestinen¬
toꝵ sic̃ nix retens eiit ꝑ cussa soł ra¬
dio. uoces aũt ꝯlonantes qi nuisicũ
melos reddebant sonos. Claritas &
iotunditas amenitas.⁊ hylarctas
pulcritudo honestas sanitas eternita
unanimitas om̃ib erat equalis ⁊
caritas. Odor illi campi ubi erant
isti. suꝑabat omĩa aromata. ⁊ orna¬
menta. Timc tinidalo. ait angłs. lxc¬
sunt gaudia ꝯigatoꝵ qui fidem ꝯ¬
ingii seruauert̃. ⁊ fanuilias suas in
timore dei bene ⁊ iuste rex̾unt. ⁊ lona
uenite bñdicti prĩs mei. ꝑcipite regnũ
qd̃ uob̾ ꝑatũ est ab origine mũdi. Tũ¬

Expanded text:
splendidus valde et decorus. Et cum nulla ibi porta appareret, Tundalus tamen nesciens quomodo intravit, et circumspiciens, vidit choros sanctorum exsultantium, et dicentium: « Gloria tibi, Deus Pater; gloria tibi, Deus Fili Dei; gloriri et feminae vestiti candidis vestimentis et pretiosissimis; sine macula et ruga, jucundi et hilares, gaudentesque, et sanctam Trinitatem vestimentorum, sicut nix recens erat, percussa solis radio. Voces vero consonantes, quasi musicum melos reddebant sonos, claritas autem, jucunditas, amoenitas, hilaritas, pulchritudo, honestas, sanitas, aeternitas, unanimitas, omnibus erat aequalis, et charitas. Odor illius campi in quo erant isti, superabat omnia aromata et odoramenta. Tunc Tundalus ait ad sunt gaudia conjugatorum, qui fidem conjugii servaverunt, et familias suas in timore Dei bene et juste rexerunt; et bona te, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Tun
Abbreviated transcription (Latin):
ait tundalus. Dñe passus ne ẽ dominꝰ
paululũ ⁊ uidebis. Et cũ paululũ expͣ¬
tass: obscurata est domus. ⁊ om̃es ha¬
bitatores enis ilico ꝯstñati sut. ⁊
rex ꝯtristatus exiuit cũ fletu. Quem
tũ tuudalus sequeretur. uidit hauc
multitudinẽ qmͣ ante uitus uiderat
expausis in celũ manib deuotissume
n tui. Et respiciens uidit regem usq
ad iibilicũ in ignc ⁊ ab uiubilico
sursum cilicio indictũ. hanc penã inqͥt¬

Expanded text:
ait Tundalus: « Domine, passusne est dominus paululum, et videbis. » Et cum paululum exspectasset, obscurata est domus, et omnes habitatores ejus illico consternati sunt; et rex contristatus exivit cum fletu. Quem cum Tundalus sequeretur, vidit hanc multitudinem quam ante intus viderat, expansis in coelum manibus devotissime vi tui. » Et respiciens vidit regem in igne usque ad umbilicum; et ab umbilico sursum cilicio indutum. « Hanc poenam, inq
Abbreviated transcription (Latin):
e romã profectus naingio mã
gliam rẽdnt. ⁊ mox malcolimũ regẽ
scothoꝵ rebellantẽ subegit. Erat mñc
manglia uir sapientissimus engel¬
notus archiep̃c cantuariensis scd̾us
post liunigam post elphegum mar¬
tẏrem t̾tius. ex decano assumptus in
ep̃m. Qui sciũ ephegum a londomi¬
a reuexit cantuariã. Qui roniã redi¬
ens apud papiam brachiũ sci augusti
marinas ecclias petinas misit. ⁊ max¬
ime ad eccliam carnotensẽ ubitunc
florebat fulbertus ep̃c scĩtate ⁊ phia
tabulatu qui eam ab eadem dei genitri
ce infirmitate sua uisitatus fursse dr̃
⁊ de eins lacte sc̃issima recreatus. hic eĩ
multo amore ⁊ felicissimo in honorẽ
bẽ uirgis dei genitritis exarsit qd̃
ostendunt cantus de ea quos ille edidit
celestus uota sonantes. Inter cetera eius
opuscula extat epłaꝵ uolumẽ. In quaꝵ
una grãs agit tuntomi qd̾ largitatis
sue uiscera in expensis ecclie carnotensis
ueret se uł indueret uestib regiis. si ñ

Expanded text:
e Romam profectus, navigio in Angliam rediit: et mox Malcholinum regem Scotorum rebellantem subegit. Erat tunc in Anglia vir sapientissimus Egelnotus archiepiscopus Cantuariensis, secundus post Livingum, post Elfegum martyrem ex decano assumptus in episcopum; qui sanctum Elfegum a Londonia revexit Cantuariam. Qui Roma rediens, apud Papiam brachium sancti Augusmarinas Ecclesias pecunias misit: et maxime ad Ecclesiam Carnotensem, ubi tunc florebat Fulbertus episcopus, satabulatu: qui etiam ab eadem Dei Genitrice in infirmitate sua visitatus fuisse dicitur, et de ejus lacte sanctissimo recreatus. Hic enim multo amore et felicissimo in honorem beatae Virginis Dei Genitricis exarsit: quod ostendunt cantus de ea, quos ille edidit coelestia vota sonantes. Inter caetera ejus opuscula exstat Epistolarum volumen; in quarum una gratias agit Cinitoni, quod largitatis suae viscera in expensis Ecclesiae Carnotensis ueret se vel indueret vestibus regiis, si non
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝯsiliũ ñto nõ negliginius modi¬
co. tñ cũ ille p̾misit. nescio cur p̃ternũ¬
so. Et utinã uł solo cũ ⁊ purum est
pigmientoꝵ resꝑsa pulu̾ib ĩ ꝯnentu
bibere. Numquid ⁊ hoe dicimus fieri¬
pp̃ infirmitatẽ stomachi. Ego uero
ad nichil aliud ualere uideo. Sisi uel
ut amplius bibatur. uł delectabiluit
s tũ uene fiu̾int unio inguigitate to¬
to in capite palpitantes. sic singenti
a mensa quid aliud lib insi dor nure
Si autẽ ad uigilias indigestũ sugẽ¬
cogis: nõ cautũ. s plauctum extorque¬
bis. Cũ uõ adlectulũ deuenero. requisi¬
tus inconiodũ plaugo nõ crapule pec¬
satũ: s quod mandutare nõ queo.

Expanded text:
no consilium merito non negligimus, modico tamen, quod ille praemisit , nescio cur praetermisso. Et utinam vel solo, cum etiam purum est, pigmentorum respersa pulveribus, in conventu bibere? Nunquid et hoc fieri dicemus propter infirmitatem stomachi? Ego vero ad nihil aliud valere video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias surgere indigestum cogis, non cantum, sed planctum potius extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitus incommodum plango, non crapulae peccatum, sed quod manducare non queo.
Abbreviated transcription (Latin):
netim nũc sigillatim appomĩtu.
ut quid autẽ hec omĩa: nnsi ut soli
fastidio consulatur. Ipã deinde quali¬
tas reꝵ.talis deforis apparere curatur
ut nõ nius aspectu qmͣ gustu delos¬
tetur. Et cũ iam stomachꝰ cibris ruc¬
tib impletũ se indicet nõ duui tũ turi¬
ositas saciatur. S dũ oculi colorib.
palatũ saporib allicĩtur. In felix sto¬
machꝰ. Cui nec colores lucent. nec sa¬
pores demulcent. Dnm omĩa susciꝑe
cogitur. oppressus magis obrintur ꝙͣ

Expanded text:
stim, nunc singillatim apponuntur? stim, nunc singillatim apponuntur? Utquid autem haec omnia, nisi ut soli fastidio consulatur? Ipsa deinde qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi coloribus, palatum saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ risus ⁊ u̾ba proferuntur inuentum
Inter prandend̾ qnͣtũ fauces dapib
tantũ aures pascunt᷑ riunorib quib
totus initentus modũ nescias in edendo
Int̾ĩm autẽ fertula ferculis apponint᷑
⁊ pro solis tarnib a quib abstinet᷑ gnͣ¬
diũ pisciũ corpora duplicant᷑. Tantaq¬
accuracõne ⁊ arte cotoꝵ cinicta apparã¬
tur. qͣtͣmus quatnor ant quinq feru¬
lis denoratis. pͥma nõ impediant no¬
nissima. nec sacietas minuat appetitũ
panlatim dissuescit cognita ⁊ ad suc
tura creanit. epulas fastidimus. Dũ
alia aliis multipharie ꝑ miscentur
⁊ spietis naturalib quos d̾s indidit
reb quibdam ad ulterins gulã pro¬
notatur saporib. transit᷑ nniuirũ
metu ncc̃itatis. s nec dũ: delectatie
suꝑatur. Quis enim dic̾e sufficit
quot modis ut taceã ͦ cetera sola oua
u̾sant᷑. ⁊ uexantur qnͣto studio euer¬
tuntur. ⁊ subuertunt. liqnͣtur dum̃¬
tui dimimũtur. ⁊ mĩc quidẽ frixa

Expanded text:
 risus, et verba proferuntur in ventum. Inter prandendum quantum fauces dapibus, tantum aures pascuntur rumoribus: quibus totus intentus, modum nescias in edendo. 20. Interim autem fercula ferculis apponuntur: et pro solis carnibus, a quibus abstinetur, grandia piscium corpora duplicantur. Cumquratione et arte coquorum cuncta apparantur, quatenus quatuor aut quinque ferculis devoratis, prima non impediant novissima, nec satietas minuat appetitum.paulatim dissuescere cognita, et ad succtura creavit, epulas fastidimus, dum aliae aliis multifarie permiscentur, et spretis naturalibus, quos Deus indidit rebus, quibusdam adulterinis gula provocatur saporibus; transitur nimirum meta necessitatis, sed necdum delectatio superatur. Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam sola ova versantur et vexantur, quanto studio evertuntur, subvertuntur, liquantur, durantur, diminuuntur; et nunc quidem frixa,
Abbreviated transcription (Latin):
uis in principio cũ ordo cepit mo¬
nasticus ad tantã crede̾̃t mona¬
chos meccli̾am deuenire: O qnͣtũ dis¬
tamus ab hiis qui in dieb aptoni
excitere monachi. Siquidẽ illi aĩ sea
uicem ꝑ tempꝰ ex cautate ieiseront.¬

Expanded text:
uis in principio, cum Ordo coepit monasticus, ad tantam crederet monachos inertiam devenire? O quantum distamus ab his qui in diebus Antonii exstitere monachi! Siquidem illi cum se invicem per tempus ex charitate reviserent
Abbreviated transcription (Latin):
tempore eccliastica religio. ꝑ abbates
nominabiles infrantia quidẽ ⁊ inbur¬
gundia ꝑ odilonem clugmat̾. pieta¬
te insignẽ. ꝑ õuill̾mũ dionensẽ se¬
u̾itate reuerendũ. in lotharingia per
richardũ uirdimensẽ ꝑia granitate
⁊ gram pietate discretũ. ꝑ popo nem
stabulensem. ꝑ helyam colomensem
cunt ꝑ eius regulã qmͣ ꝑ uocẽ magri
ant ꝑ usũ alicuiꝰ instrumẽti. unde.ui
litteris uł sillabis modulatim appõi¬
tis. ad .ui. uoces quas solas regulant
musica recipit. hiisq uocibr ꝑ fiexu¬
ras digitoꝵ lene manus distinctis ꝑ
integrum dẏapason se oculis ⁊ auri¬
b ingerit intense ⁊ reurisle eleua

Expanded text:
tempore aecclesiastica religio per abbates nominabiles; in Francia quidem et Burgundia per Odilonem Cluniacensem pietate insignem, per Guilelmum Divionensem severitate reverendum; in Lotharingia per Richardum Virdunensem, pia gravitate et gravi pietate discretum, per Poponem Stabulensem, per Heliam Coloniensem, cunt per ejus regulam, quam per vocem magistri aut per usum alicujus instrumenti; dum sex litteris vel sillabis modulatim appositis ad sex voces, quas solas regulariter musica recipit, hisque vocibus per flexuras digitorum levae manus distinctis, per integrum diapason se oculis et auribus ingerunt intentae et remissae eleva