comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adluiuiũ ꝯsũptio riparũ ex aquis. Margo ẽ pars cuiꝰlib loci ur puta ma¬
ris. unde et nomĩ accepit. Maritima qi maris uitima. Oftia ab ĩgressu
& exitu fluminis dicta ĩ mare. Continẽs ꝑpetua t̾ra. nͨ ullo mari discre¬
hominũ oris aꝑtio. translata a feris. quarũ auiditas oris ad aꝑtionẽ monstra¬
tꝰ. ꝓfundũ ꝓprie qͣi cuiꝰ porro sit fundũ. abusiue aũt uł sursũ uł deorsũ dr̃.¬
ut mare ac t̾ra celũq ꝓfundũ. Barathrũ nimie altitudinis nom̃ ẽ. et dictũ
barathrũ. qͣi uorago. Atra scilic& a ꝓfunditate. Ereb ĩfe̾rnoꝵ ꝓfunditas atq
cociti. Cocitꝰ aũt nom̃ accepit greca int̾pretatõne a luctu et gemitu. Tartarꝯ
ualle ydolis ꝯsecrata. que ẽ iuxta murũ ihrłm. repleta olim caclau̾ib mortuo¬
rũ. Ibi eñĩ hebrei filios suos ĩmolabant demonib et appellabat᷑ locus ip̃e gehen

Expanded text:
adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maadluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discres est hominis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit fundus. Abusive autem profundum vel sur Maria ac terras caelumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum profunditas atque. Cocytus autem nomen accepit Graeca interpretatione, a luctu et gemitu. Tartarus valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Ge
Abbreviated transcription (Latin):
sint. nec quicꝙͣ his officii. qi amunia. hoc ẽ sine fi fructu. unde nłłs
fructo exsoluit᷑. Inde & nichil p̾stantes ĩmunes uocant᷑. Aprica loca. que
tatẽ uitant pcora solis ardorẽ. Statuis. Et umbrosi patuere estiua licei. Na¬
ualia s̃ loca ubi naues fabricant᷑. hoc et textrinũ opꝰ. Statio ẽ ubi ad tp̃s
stant naues. Portꝰ ubihiemant. In portuniũ aũt ĩ quo nullũ refugiũ. qͣi
nullus porto. Porto aũt locꝯ ẽ ab accessu uentoꝵ remotꝰ ibi hib̃na appo
nere solent. & portꝰ dicta a deportandis cõmerciis. hũc uet̾es a bauilãdis
mercib. Gaias uocabant illa declinatone a baia baias ut a fãmilia familiaᷤ.
litus ẽ t̾re aqͣ et mari uicina et dicrũ litꝰ q fluctu elidit᷑. uł q aq̃ ad luitur.
Cicero ĩ topicis. Litus ẽ quo flucti eludit. Cireũliuiũ locꝰ quẽ aq̃ cireũliuit.

Expanded text:
sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae tatem vitant pecora solis ardorem. StatiusTheb. 1, 363: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorumnere solent. Et portus dictus a deportandis commerciis; hunc veteres a bajulandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. 41. Littus est terra aquae et mari vicina. Et dictum littus, quia fluctu eliditur, vel quod aqua alluitur. Cicero in Top.: Littus est qua fluctus eludit. 42. Circumluvium, locus quem aqua cir
Abbreviated transcription (Latin):
ti frangebãt currũr ac sese frangu̾t ut Neuuius ait. In montes ubi uenti fr̃a¬
gebãt locũ. Scabra loca situ asꝑa. Unde et scabies dr̃ a corporis asꝑitate. Iustͣ
obscura latibula ferarũ et lupoꝵ cubilia s̃. Unde et lupanaria lustra dicñr. ꝑ
ꝯtririũ uudelic& qr parũ illustrant᷑. Lucus ẽ locus densis arborib septꝰ. solo
lucẽ detrahens. Potest et a ꝯlucendo crebris luminib dici. que ibi p̃p̃ religi¬
onẽ gentiliũ cultũq fiebant. Dest̾a uocata qr ñ serunt᷑. et ideo qͣi deserunt᷑.
ur sunz loca siluarũ et montiũ contrarie uberrimarũ t̾rarũ que s̃ uberri¬
me glebe. Deuia sũz loca secreta & abdita. qͣi extra uiã. ip̃a s̃ ex inuia. Inde
et auiaria secreta loca et auia remota. aut tantũ adhibilia auib. Nude ẽ
lũ amorẽ p̾stant. et ad se amanda adliciant. Ueruis flaceꝰ qd sine munere

Expanded text:
 venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti fran venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus. Unde estlum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere
Abbreviated transcription (Latin):
abpes montes alu uocantꝰ: he sunt eñi que italie muroꝵ exhiber uid̃. Colleᷤ
siue pronnericiori iuga montiũ q̃i colla. Iugã montiũ ex eo appellati ⁊̃.¬
qđ propinqͥtate sui uingant᷑. T̃uimilus ẽ mons breuis. qi tumẽs tellꝯ. Itẽ
tumula t̾ra ꝯgesta. ubi milla memoria ẽ. De uallib et campis.
alles s̃ humibia loci. qͣi uulsa. hinc et ꝯualles dep̾ssa loca t̾rarũ int̾
montes. Campus ẽ t̾ratũ planicies. Dict aũt campus d breuis sit pedib nec¬
erectꝰ ut montes. s& patens. & spacio suo porrectꝰ et iacens. Unde et g̾ce
pedion dr̃. Sũpsit aũt nom̃ ex greci ethimologia. Cami eni greci brene di¬
cũt. Solũ ẽ omne q sustin&. a soliditate dictũ scilico. ⁊lnde et de mari uirgiliꝰ¬
ĩ altũ. Fauces sunt aditus angustoꝵ locoꝵ int̾ arduos montes loca angusta
et breuia. dicta a fauciũ similitudine. qͣiͣ foces. Confrages loca ĩ qua undiq uen¬

Expanded text:
lorum lingua Alpes montes alti vocantur. Hae sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. 19. Colles sunt praeminentiora juga montium, q. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod breerectus ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et jacens. Unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditate dictum scilicet. in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique
Abbreviated transcription (Latin):
uilissimũ. Cion ĩ sula sira lingna appellat᷑. eeq ibi mastix gignit᷑. Siri eñi maᷤ¬
ticẽ cion uocant. Samon ĩ sula ẽ in mari egeo.ibi nata ẽ uino. ex qua fuit sibil¬
la samia. & pitagoras samiꝰ. a qͦ philosophie nomẽ inuentũ ẽ. In hac ĩsula reꝑ¬
ta priꝰ fictilia uas tradunt᷑ unde et uasa samia appellantꝰ᷑. sicilia a sicano rege
sicania cegnominata ẽ. deinde a siculo itali frẽ sicilia. Priꝰ aũt trinacria dẽi pp¬
ta. africũ mare ꝓspͨtans t̾ris frugifera. auro habundãs. cau̾nis tam̃ ̾ fistu¬
lis penetrabilis uentisq et sulphure plena. Unde er ibi ethno mõtis extr
lis. ic primũ t̾rio om̃ib cõmissis seminib aratro ꝓcissa. pͥncipẽ urbiũ firacii¬

Expanded text:
vilissimum. 30. Chios insula Syra lingua appellatur, eo quod ibi mastix gignitur. Syri enim Masvilissimum. 30. Chios insula Syra lingua appellatur, eo quod ibi mastix gignitur. Syri enim Masticem Chio vocant. 31. Samos insula est mari Aegaeo, ubi nata est Juno; ex qua fuit sibylla Samia, et Pythagoras Samius, a quo philosophiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fSicania cognominata eta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen, et fistulis penetrabilis, ventisque, et sulphure plena. Unde et ibi Aetnae montis exstant lis, ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbiu
Abbreviated transcription (Latin):
thera insula una ex cicladib. a parte occidua sita. cuiꝰ pophiris antea nom̃fint.
Cithera aũt uocata. q ibi sit uenꝰ orta. ĩncaria insula una de cicladib q̃ icario ma¬
ri nom̃ dedix. hec int̾ stimum et miconum ꝓcurrentib saxis ĩ hospitalis ẽ.
et nullis finib portuosa. Dr̃ aũt icariũ cretensẽ ibi naufragio int̾isse. et de ex
itu hominis impositũ noñi loco. Naxon ĩsula adionisio dicta. qͣi dionaron.
una omniũ insularũ rotundissima. unde nuncupati. Historia dic̾ ex iasoni
natũ fuisse filomellũ et plutũ. ex filomelo pareantã genitũ. quide suo no¬
mine parom ĩsulã et oppidũ appellauit. Priꝰ aũt moia. deinde pares dicta.
De qua uirgiliꝰ. Niueamq paron. Gignit enĩ marmor candidissimũ q pariũ
dicũt. Mittiz & sardũ lapidẽ. marmorib quidẽ prestantiorẽ. et int̾ gẽ mas

Expanded text:
therea insula una ex Cycladibus a parte occidua sita, cuius Porphyris antea nomen fuit. therea insula una ex Cycladibus a parte occidua sita, cuius Porphyris antea nomen fuit. Cytherea autem vocata quod ibi Venus sit orta. Icaria insula una de Cycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum et Myconum procurrentibus saxis inhospitalis est, et nullis sinibus portuosainis impositum nomen loco. Naxos insula, ante Dionysias dicta, quasi Dionaxos, una omnium insularum rotundissima, unde et nuncupata. Historia dicit ex Jasone natum fuisse Philomelum, et Plutum ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suo nomine Paron insulam et oppidum appellavit. Prius autem Minoia, deinde Paron dicta, de qua Virgilius: Niveamque Paron; gignit enim marmor candidissimum, quod Parium dicunt: mittit et sardam lapidem, marmoribus quidem praestantiorem, et inter gemmas
Abbreviated transcription (Latin):
trionẽ ĩ meridiẽ milia .I. ab oriente ĩ eccisũ milia. ec. metropolis earũ rodos. De
minati ẽ. Sortitaq ex ea nom̃ qͣ prima manifestata fiuss&e uisib. Nã delori
gias uocant. In hac insula latona enixa ẽ apollinẽ et dianã. Dolosau̾t et ciui¬
tas dt̃ et insula. Rhodos ciclidũ pͥma ab oriente ĩ qua rode capitoliũ dr̃ eẽ in¬
uentũ dũ ibi ciutas ꝯderet᷑. ex quo et urbs et insula rodos ẽ appellata. In hẽ
ĩ eadẽ insula colosiminores. Tenedos una ex cicladibꝰa septẽrrione sita. in q̃olim
ciuitas athena qͣndã ꝯclita ẽ.unde nomẽ urbis illius ut potiꝰ insule fuit. Nã
tennes iste ĩfamato qđ c̃ nouerca fua ꝯcubuiss&. fugiens hinc insulã uacuã
culterib̾ obtinuit. Unde et tenedos dictaẽ sic̃ cicero. Tennẽ ipsũ cuiꝰ ex nomi¬
egiptũ et rhodũ. Ex hac insula dicunt᷑ et carpasie naues magne et spaciose. Ci¬

Expanded text:
trione in Meridiem millia quingenta: ab Oriente in Occasum millia ducenta: metropolis earum Rhodus. 21. minata est, sortitaque ex eo nomen, quod prima manifestata fuisset visibus. Nam δῆλον υγας vocant. In hac insula Latona enixa est Apollinem et Dianam. Delos autem et civitas dicitur et insula. Rhodos Cycladum prima ab oriente, in qua rosae capitulum dicitur esse inventum, dum ibi civitas conderetur, ex quo et urbs et insula Rhodos est appellata. In hac in eadem insula colossi minores. Tenedos una ex Cycladibus a septentrione sita, in qua olim civitas a Tene quodam condita est. Unde nomen urbis illius vel potius insulae fuit; nam Tenes iste infamatus, quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens in hanc insulam, vacuam cultoribus obtinuit, unde et Tenedos dicta est. Sic Cicero: Tenent ipsum cujus ex nomiAegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et carpasiae naves, magnae et spatiosae. Cy
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ q̃ ypocrites medico natt ẽ que ut uarro testis ẽ arte lanificii prima ĩ ornam̃¬
to feminarũ ĩ claruit. Ciclades ĩsule antiqͥit grecie fuer. quas ĩ de ciclades autu¬
inant᷑ dictas. ꝗͣ licoe spaciis longiorib ad elo ꝓiecte. ĩ orbẽ tñ circa delũ site . Nlã
oibẽ cidori grai loquunt᷑. Quidã nͦ ñ qͣ ĩ orbẽ digeste. soc p̃p̃ scopulos ꝙͥ circa em

Expanded text:
in qua Hippocrates medicus natus est, quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamin qua Hippocrates medicus natus est, quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamto feminarum inclaruit. Cyclades insulae antiquitus Graeciae fuerunt, quas inde Cyclades autumant dictas quod, licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in orbem digestae, sed propter scopulos
Abbreviated transcription (Latin):
centũ urbib nobilis. unde et hec centopolis dicia ẽ. prima oẽ remis et sagitis
clariit. Prima litt̾is uira finxit. E q̃stres tͦmas pͥma docuit. Studiũ misicũ ab
ideis cdactulis ĩ eaceptũ. Capris copiosa. cerius eget. Lupos et uulpes aliaq fera¬
rũ noxia nusꝙ̃ gignit spͥens milla ibi. nlła noctua. et si imieniat᷑ statĩ emori¬
t᷑. Larga ẽ aũt uitib et arborib. Dictã ñ herba ĩcreta nascit᷑ et ad limos. q̃ ad¬
morsa diut᷑nã famẽ ꝓhib&. falangos aũt uenenatos gignit. et lapidꝰ qͥ ideus
dactulo dr̃. Ab ydos ĩsula ĩ europa sr̃ hellespontũ posita angusta et ꝑiculoso¬
mari separata. & ab ydos grece dei qͣ fit introud helłponti maris. ĩ quo xetxes
pontẽ ex nauib fecitꝰ et ĩ greciã transut. Cobos insula aducens ꝓuincie attice.

Expanded text:
centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docuit; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictamnos herba in Creta nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitur. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto et mari separata, et ἄβυδος Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. 18. Coos insula adjacens provinciae Atticae,
Abbreviated transcription (Latin):
uernare locũ. T̃ilos uł tilis insula dicũt indie uirens om̃i tp̃re. folia. huc us¬
qr oceam ĩsule. Itẽ insule q̃ ab hellesponto usq ad gades ĩ mari magno s̃ ꝯstitu¬
te. Ciprus ĩsula a ciuitate cipro q̃ in ea ẽ nom̃ accepit̾. ip̃a ẽ epafori ueneri ꝯsecia¬
ta. ĩ carpatio mari. uicina austro. famosa qͦndĩ diuitiis. et maxime eris. Ibi eĩ
pͥma huius metalli inuentõ et utilitas fuit. Creta grecie pars ẽ iungens ꝯtra
peloponẽsẽ. Hec primũ atẽꝑie celi magareneson appellataẽ.deinde crȩta. dcã
acrete quodã indigena quẽ auit unũ curetatũ fiusse a quib iuppit̾ ibi absꝯ¬
dimo ẽ. et emitritꝰ. Est aũt ĩsula grecie int̾ ortũ et occasũ longissimo tractu
porrecta. a septẽtrione grecie estib ab austro egiptiis undis ꝑfu̾sa. Fuit aũt qͦndã¬

Expanded text:
vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusvernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit. Creta Graeciae pars est iungens contra Peloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi abscmagni maris. Est enim insula Grecie inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Grecie estibus, ab austro Egyptiis undis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. bidui nauigatõne. hesꝑidũ ĩsule uocate a ciuitate hesꝑide. q̃ fiuit ĩ fines
mauritame. Sunt aũt ultͣ gorgodes site sb̾ athlanteo litus mnintimos maris
sinus. ĩ quarũ ortis fingũt fabule draconẽ ꝑ uigilẽ aurea mala suantẽ. fert᷑
eñi ibi et mare estuariũ a deᷤͦ simuosis lat̾ib tortuosũ. ut uscentib ꝓcul lapsꝯ¬
angueos inutet᷑. Crise et argire insule ĩmdico oceano site. ad eo fecunde copia
inetalloꝵ ut pleriq eas auream suꝑficiẽ et argenteã hr̃e ꝓdiderĩt. unde & uocibła
ĩ longitudine octingentis septuaginta qͥnq milib passuũ ĩ latitudine sercenti.
sexcentis. iugenti qͥnq milib stadioꝵ. Scindit᷑ amni int̾fluo tota margaritis
repleta. e⁊ gẽmis. pars eius bestus et elefantis repleta ẽ. partĩ uͦ homines tenẽt.
In hac uͦ insula dicũe ĩ uno anno duas ẽẽ estates. et duas hiemes. et bis florib

Expanded text:
a civitate Hesperide, que fuit in finibus Mauritanie. Sunt autem ultra Gorgodas site sub Athlanteum litus in intimos maris sinus. In quarum ortis fingunt fabule draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi estuarium adeo sinuosis lateribus tortuosuangueos imitetur. 11. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint, unde et vocabula in longitudine octingentis septuaginta quinque milibus passuum, in latitudine sescenta viginti quinque milia stadiorum. Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus
Abbreviated transcription (Latin):
ri acrebris dicti fulminib. grece em̃ fulmẽ ceraunos dr̃. Appennuinus mous
appellamꝰ qͣi alpes phenicee  hanuibal ueniẽs ad italiam easclẽ alpes aꝑiut̾.
Unde et uirgiliꝰ. Alpes ĩmitter aꝑtas. has eñi hannibal post bella haspanie
aceto rupit. Iiuienalis. et monte̾ rupit aceto. de inde loca ip̃a que rupit aꝑ¬
penine alpes nocant᷑: mons ethua ex igne et sulphure dicto. uude et ge¬
hennia. Constar aũt hunc ab ea parte q̃ eurus uł africꝰ flat hr̃e spelluncis ple¬
nas sulpuris. et nsq ad mare deductis qͥ spesimes recipientes inse fiuacuo. ue¬
na teant. qui agitatꝰ igͥnẽ gignit ersulphure. inde ẽ d iudet᷑ incendiuisit
renens et ip̃e acrebus fulminĩ ignib mincupat᷑ grece eñi ignis piros uocat᷑¬

Expanded text:
ri, a crebris dicti fulminibus. Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Appenninus mons ri, a crebris dicti fulminibus. Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Appenninus mons appellatus, quasi Alpes Paeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit, unde et Virgilius: Alpes immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juvenalis: Et montem rupit aceto. Et inde loca ipsa quae rupit Paeninae Alpes vocantur. 14. Mons Aetna ex igne, et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte qua Eurus, et Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas; quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure, unde fit quod videtur incendium. 15. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignib
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ armeniã et hiberiã. incipientes aportis cipis usq ad fontẽ tigridis flu¬
uii. lꝑborei montes sithie dicti qđ iup̃ idẽ ultra eosflat boreas. Riphei montes
ĩcapite germanie s̃.a ꝓpetuo uentoꝵ flatu nominati. Nã riyo orri grece
impus mons macedonie niniũ precelsus. ita ut sb̾ illo nubes eẽ dicmn
idẽ qĩ celũ. Hic mons macedoniã diuidit̾. atricia. Athos mons macedonie.t
ip̃e altior mibib. cantoq sb̾limis ut ĩ leuinũ umbra eis ꝑtendat. q̃ ab eo septu¬
agnita sex milib seꝑat᷑. Parnasꝯ mons thessalie uixta boetiã. qui gemino u̾ti¬
ce ẽ erectꝰ incelũ. hinc in duo findit᷑ iuga. cirea ee nisa. unde et nuncupatꝙ.
es qđ ĩsingłis ugis colebat᷑ apollo et liber. hec iuga aduob fr̾ib citheros & eli¬
con appellat᷑. Nĩ elicon cdict ab elicone fr̃e citheronis. Itẽ ceraunis montesepi¬

Expanded text:
inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluinter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae, dicti quod supra, id est ultra, eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; nam ριφὴ Graece mpus mons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicanid est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimis ut in Lemnum umbra eius pertendat, quae ab eo septuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epi
Abbreviated transcription (Latin):
outes sunt tumores t̾rarũ altissimi. dicti qd sint eminentes cet̾isq uo cabulis¬
Quidã aũt ꝓpriis ex causis uociti s̃. ex quib notandi s̃ qui oppinione maxie .uiii.
celebrant᷑. Mons caucasꝯ ẽ ab india usq ad taurũ porrectꝰ. ꝓ gentiũ ac linga¬
rũ uarietate qͦqͦ uersũ uadit diuersis nominib nincupat᷑. Ubi ad orientẽ in
excelsiorẽ ꝯsurgit sb̾lunitatẽ. ꝓ niuiũ candore caucasꝰ nuncupat᷑. Namori
orientali lingua caucasũ significat candidũ. idẽ niuib densissimis candidã¬
tẽ. Unde et eũ sithe quo eidẽ monti iungunt᷑ caucasin uocauer̃. Casim eĩ
mons phenicũ altissimꝰ. cuiꝰ meminer̃ ppħe. dictꝰ athure qr ibi colligit᷑. cuiꝰ
ea pars que ẽ sr̃ eũ ad orientalẽ plagã respiciens antilibanus appellat᷑. idẽ ꝯtra
libanũ. Ararath mons armenie ĩ quo archã historici pꝰ diluiuũ sedisse cestant᷑
Unde et usq hodie ibidẽ lignoꝵ eius uident᷑ uestigia. Acrocerauni montes

Expanded text:
ontes sunt tumores terrarum altissimi dicti, quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt, qui opinione maximi celebrantur. 2. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate, quoquoversum vadit, diversis excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post diluvium sedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. Acroceraunii mon
Abbreviated transcription (Latin):
ex amma fauos deserant. Gadis insula infine betice ꝓuincie sita q̃ dirimit
europã abafrica. ĩ qua herculis columne uisunt᷑. Unde et tirreni maris fadibꝰ
oceani estib inmitrunt᷑. Est aũt a ꝯtinenti t̾ra .c.xx. passib diuisa. quã tirii
trũ. cerauinũ gẽmã reddit. fortunatarũ insule uocabulo suo significãt om̃ia
ferre bona qi felices et beate. fructuũ ub̃tate. Sua eñi apte natura p̾ciosarũ
poma siluarũ parturiũt. Fortuitis uitib uiga colliũ uestiunt᷑. ad herbarũ uicẽ

Expanded text:
examina favos deserant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit examina favos deserant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, trum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad he
Abbreviated transcription (Latin):
ba uberi. Dicta au̾t tanatos a morte sp̾entiũ quos dũ ip̃a nesciat asportata ĩ¬
de tra qua gentiũ uecta sit angues ilico ꝑimit. Tile ultima ĩsula oceani ĩ sep¬
tẽtrionalẽ et occidentalẽ plagã. ultͣ britanniã.a sole nom̃ hñs. quia ĩ ea esti¬
uũ solsticiũ sol facit. et mullus ultͣ eũ ẽ dies. Unde ẽ pigrũ et ꝯcretũ ẽ enis
mare. Orcades ĩsule oceani int̾ brianniã posite. num̾o.xxx.iii. q̃rũ .xx.¬
defre s̃.xiii. colunt᷑. Scothia idẽ et hib̾nia ꝓxima britannie ĩsula. spacio
t̾rarũ angustior. s& siti fecundior. hec ab africo ĩboreã porrigit᷑. Cuiꝰ partes
pnores hiberiã et cantabricũ oceganũ intendũt. Unde et hib̃nia dc̃a. Scothi¬
a aũt q ab scotoꝵ gentib colit᷑ appellata. Illic nulla anguis. auis rara. apisnul¬
la.adeo ut ad uectos inde pulueres. seu lapillos. siqͥs alibi sparserit ĩt̾ alucaria

Expanded text:
ba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues ilico perimit. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est. Unde et pigrum et concretum est eius mare. Orcades insulae Oceani intra Britanniam positae numero triginta decim coluntur. Scotia, eadem et Ibernia, proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cujus partes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia,
Abbreviated transcription (Latin):
ũbria. austuria. A rectonb aũt regio nuncupata ẽ. ciuꝰ partes t̾ritorias. Ter¬
ritorm añt nocatũ q̃ĩ taurituriũ. tritũ bub et aratro. Antiqui eñi fulco
dicto et possessionũ et t̾ritoriorũ limites designabãt. De insulis. ui.¬
Isule dicte q̃ in salo sintꝰ. idẽ ĩ mari. ex his ꝙͦ notissime ot marune q̃ płim¬
ueterũ sollerti studio ĩdagauer̃. notande s̃. Britanna oceani ĩsula
int̾fuso mari toto orbe diuisa uocabulo sue gentis cognominata. hec
adu̾sa galliarũ parte ad ꝓfectũ hispanie sita ẽ circuitas eiꝰ qͣdragies
octies. Lxx .u. milia. multa et magna flumina ĩ ea. fontes calidi. metallo
rũ et uaria copia. gagates lapis ibi płimus et margarite. Tanatos ĩsula oce¬
ani freto gallie. eo abritaᷤma ẽ uaria tenus separata frum̃tariis cãpis ez gle¬

Expanded text:
tabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cujus partes territoria sunt; tertabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cujus partes territoria sunt; territorium autem vocatum, quasi tauritorium trducto et possessionum et territoriorum limites designabant. § 6 De insulis. Insulae dictae quod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque notissimae et maximae, quas plurveterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gle
Abbreviated transcription (Latin):
acceper. Principato namq gentiũ ad regesalios ꝑtinebar. c̃ ĩiuis suũ ro¬
mani uincendo redigerent. ꝓculpositas regiones ꝓuincias appellauer. Pa¬
tria au̾t nocata q̃ cõmunis sit omniũ qͥ ĩ ea natis. Terrã aũt significari
ut p̃dixinꝰ elementũ. Terras aũt singłas partes. ut aftrica. itaha. eadẽ et
locu slm loca et t̃re s̃pacia ĩ orbe trarũ multas inse ꝯtinẽt ꝓuincias. Sic̃
ĩ corpore locs ẽ pars una. multa ĩ se ꝯtinens mẽbra. Sic̃ er domꝰ multa ĩse
hñis cubicula. sic t̾ra et loca dicunt᷑ trarũ spacia. quoꝵ partes s̃ ꝓuincie.
sic̃ ĩ asia frigia ĩ gallia retia. ĩ hispania berhica. Nam asia locꝰ ẽ ꝓuincie.
asie frigia. troia regio frigie. iliũ ciuitas troie. Itẽ regiones partes s̃ ꝓũ¬
ciarũ. quas nulgo ꝯuento uocat. sic̃ ĩ frigia troia. sic̃ ĩ gallia gallicia. can¬

Expanded text:
acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebant, cum in jus suum Roacceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata, quod communis sit omnium qui in ea nati sunt. 20. Terram autem significare praediximus elementum; terras vero singulas partes, ut Africa, Italia; eadem et loca. Nam loca, et terrae spatia in orbe terrarum, multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est, pars una multa in se continens membra, sicut et domus multa in se habens cubicula; sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia, Phrygia, in Gallia Rhetia, iAsiae Phrygia: Troja regio Phrygiae, Ilium civitas Trojae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troja, sicut in Gallicia, Can
Abbreviated transcription (Latin):
crisopatuis ibi reꝑiunt᷑ cinnamomũ ibi colligit᷑. Due s̃ aũt ethiopie. una cir¬
ci ortũ solis. alta circũ occasũ. ĩ mauritania. Extra tres aũt partes orbis qͣrta
pars transoceanũ int̾ior ẽ ĩ meridis. q̃ solis ardore ĩ cognita ẽ nb ẽ. In cuiꝰ finibꝰ
antipodas fabulose ihitare ꝓdiuit᷑. ꝓrima aũt ispanie mauritania ẽ. deinde
mimidia. Inde regio cartaginẽsiũ. postq getaliã accipimꝰ. postea ethiopiã.
Inde loca exustasolis ardorib. Sciendũ sane qͥ quedã ꝓuincie primũ de noĩe
auctoris appellare s̃. postea ꝓuincia gentis nom factũ ẽ. Namab italo italia
et rursũ ab italia italus. et sic utimur ip̃a nomina gentis. qͦmͦ fuit ip̃m no¬
mẽ auctoris. Inde diriuatũ ẽ nom̃ ꝓuineie ex quo accidit ex imo homine
nominari et enutatẽ et regionẽ et gentẽ. ꝓiuncie aũt ex causa nocabulũ

Expanded text:
chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circhrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, post eam Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae erant, postea a provincia genti nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit, ex uno homine nominare civitatem et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
& strurõnes. olim & et elefantis plena fu̾it. quos sola nũc ĩdia parturit. Ga¬
ramantis regionis cap̃ garama oppidũ fut. E staũt int̾ cirenẽsẽ & ethiopi¬
ã. ubiẽ fõns qui friga calore diei.et caler frigore noctis. Etiopia dicta a ca¬
lore ppłoꝵ. quos solis uiemitas torr&. Deniq uim sicłis ꝓdit hominũ co
lor. ẽ eni ibi iugis mõtuosa. ẽ harenosa ĩ medio. ad orieutalẽ uero plagã cde¬
sta. Cuius si ab occiduo athlantis montis ad orientẽ usq ĩ egipti fines por¬
rigit᷑. ameridie oceano a septẽtrione nilo flumine clauditꝰ. plurimas hiis
gentes diu̾so nultii et monstruosaspecie horribiles. ferarũ qͦ & sp̾entiũ
referta ẽ multitudine. Illic qͥppe rinocerota bestia. & cameleon. pardo. er ba¬
siliscꝰ. Dracones ingentes. exquoꝵ cerebro gẽme extrabunt᷑. Iacinct qͦ et

Expanded text:
et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Gaet struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris proditocciduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
mide dicunt᷑. Getͣulia aũtꝰ africe pars medit̾ranea ẽ. Numidia ab incolis paᷤ¬
hũs ab ortu sirtes minores. a septẽtrione mare q itendit sardimã ab occasu
gallia acandore ppłi.ita mauritania a nigro colore nom̃ sortita ẽ. Cuius prima
ꝓuncia mauritania sitife̾nsis ẽ. q̃ sitiphi habiut oppitũ. a quo et uocabulũ
traxisse regio phibet᷑. Mauritana u̾o cesariensis colonie cesarie ciuitatis fu
midiã hũit a septẽtrio ᷤ mare magnũ.ab occasu flumẽ in aluã. a meridie mon¬
tẽ astrixĩ. qͥ discernit int̾ fe̾cundã t̾ram et harenas iacentes usq ad ocemũ.
mauritana ringitana a tingi metropolitana huius ꝓuincie ciuitate uocata
ẽ. Hec ultima africe ersurgit a montib septẽ. Hñis ab oriente flumẽ maluã.
a septẽtrione fretũ gaditanũ. ab occiduo oceanũ athlanticũ. a meridie gau¬
lalũ gũs usq ad oceanũ hesꝑiũ ꝑ errantes. regio gignes feras. simias. dracheneᷤ

Expanded text:
ibus. Getulia autem Africae pars mediterranea est. 9. Numidia ab incolis pashabens ab Ortu Syrtes minores, a Septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab Occasu Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuimidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui discernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metroest. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones
Abbreviated transcription (Latin):
cupata. postea ab ispano hispania cognominataẽ. Ip̃a ẽ et uera hesꝑia. aues¬
ꝑo stella occidentali dicta. Sita ẽ au̾̃t int̾ affricã et galliã a septẽtrione pirene
is montib clausa areliqͥs partib undiq mari ꝯclusa. salubritate celi eqͣlis
omniũ frugũ gen̾ib fecunda. gẽmiarũ me talloꝵq copiis ditissima. Inter¬
fluu̾i eũ fluminia magna. bethis. inmeus hiberꝰ. et tagus aurũ trahens
triomis plagã a pireneo usq ad cartaginẽ porrigit᷑. dlt̾ior q̃ in meridiẽ a cel¬
tib̾is usq ad gaditanũ fr̾etũ extendit᷑. Citerior aũt et ult̾ior dicta. qͣi citra ⁊

Expanded text:
cupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hescupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occiis montibus clausa, a reliquis partibus undique mari conclusa, salubritate coeli aequalis, omnium fructuum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna, Boetis, Minius, Iberus et Tagus, aurum trahens, trionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et ulterior dicta, quasi citra et
Abbreviated transcription (Latin):
cãpama. Gallia a candore ppłi mincupata ẽ. Gala eni grece lac dr̃. Montes
eñi et rigor celi ab ea parte solis ardorẽ excludũt qͦ fir ut candor corpoꝵ ñ colo¬
ret᷑. hanc ab oriente alpiũ uga tuentꝰ. ab occasu occeanꝰ includit. ameridie pre¬
rupta pirenei. a septẽtrione rheni fluenta atq germania. Cuiꝰ inciũ belgica. fi¬
nis aquitanea ẽ regio. gleba uberi ac pabulosa. et ad usũ anunantiũ apta. flumi¬
nib. qͦ et fontib rigua. ꝑfusa duob magnis rheno & rodano fluuiis. Belgis
aũt ciuitas ẽ gallie. aqua belgica ꝓiuncia dictaẽ. Cis alpina. qr circa alpes. Trans¬
alpinã: idẽ transalpes. contra septẽrrionẽ. Recia uͦ qđ sir iuxta renũ. Aquita¬
nea aũt ab obliqͥs aquis ligeri fluminis appellata. qui ex płima parte t̾minꝰ
eius ẽ. eamq pene in orbẽ cingit. hispania priꝰ ab hib̾o amne hiberia nun¬

Expanded text:
. Gallia a candore populi nuncupata est, γάλα enim Graece lac dicitur. Montes . Gallia a candore populi nuncupata est, γάλα enim Graece lac dicitur. Montes enim et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab Oriente Alpium juga tuentur, ab Occasu Oceanus includit, a Meridie praerupta Pyrenaei, a Septentrione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica alpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nun
Abbreviated transcription (Latin):
occidentis ẽ fine. Tuscia pars italie. umbria uͦ pars ruscie. Tuscia aũt a freq̃nci¬
a sacroꝵ et turis uocata. a t or ucizin. Umbriam uͦ historie narrãt eo đ tp̃re a¬
quose cladis imbrib sr̃fuerit. et obhoc ymbria grece cognominata. Est eñi in
uigis appenium montis sita ĩ parte italie. uxta meridiẽ. Ethruria pars italie
dicta . qd ents fines tendebant᷑ usq ad ripã tiberis. quã arte pocorcatiaite poie¬
significat alt̾o. opoi finis uocat᷑. Rome enĩ finis antea unũ tantũ tib̾is te¬
nebat ripam. Alii ethruriã dictã ab ethrusco pͥncipe putant. Idem et tirre¬
na a tirreno lidui fr̃e. qui ex sorte c̃ ppłi parte de meonia italiã uenit. hec ẽ¬
et tuscia. S& tuscia dicere ũ debemꝰ. qr nusꝙͣ legimꝰ. Tuscia eñ a freq̃ncia sa¬
crificii et turis dicta ẽ. a FiT oyoyce. Illic et aruspicinã dicũt eẽ reꝑtã. Apulia

Expanded text:
occidentis est fine. Tuscia pars Italiae; Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a frequentioccidentis est fine. Tuscia pars Italiae; Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a frequentia sacrorum et turis vocata, ἀπὸ τοῦ θυάζειν. Umbria vero, historiae narrant, eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerit, ob hoc Umbriam Graece cognominatam. Est enim in jugis Apennini montis sita, in parte Italiae juxta meridiem. Etruria pars Italiae dicta, quod ejus fines tendebantur usque ad ripam Tiberis quasi eteros oros. Nam eteros alter, oros finis vocatur. Romae enim finis antea unam tantum Tiberis ripam tenebat. Alii Etruriam dictam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrnia a Tirreno, Lidie fratre, qui ex sorte cum populi parte de Meonia ad Ytaliam venit, et et Tuscia, sed Tusciam dicere non debemus, quia nusquam legimus. Tuscia autem, a frequentia sacrificii et thuris, dicta est ἀπὸ τοῦ θὺειν: illic et aruspicinam dicunt esse repertam. 23. Apulia
Abbreviated transcription (Latin):
dicta eoqd idem saturuꝰ a ioue sedib sius pulsꝰ ibi latuerit. Postremo ab italo
siculoꝵ rege ibi regnante italia nuncupata ẽ. cuiꝰ sito longitudine ampliꝰ ꝙͣ
latitudine a circio in eurũ extendit᷑. a meridie tirreno mari. ab aqͥlone adri¬
atico claudit᷑. ab occiduo alpiũ uigis finitꝰ t̾ra hominib et in cunctis reb¬
pulcherrima. soli fertilitate. pabuli ub̾tatae gratissima. hr lacus benacũ. a¬
uernũ. atq lucrinũ. fluuios. eridanũ. et tib̃im. et tepentes fontib baias gig¬
iugniz gẽmas. sertitẽ liguriũ. et coralliũ. Boam qͦ spͥentẽ. lincẽ. ferã. et diome¬
dis aues. Italia aũt o hispania idenco hesꝑie dicte. s greci uesꝑo stella naui¬
gent. et initalia. & ĩ ispania. que due hac ratõne discernunt᷑. Aut eñi hesꝑi¬
ã solã dicis ez significat italiã. aut addis ultimã et significas ispanũ. quia ĩ

Expanded text:
dicta, eo quod, idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 dicta, eo quod, idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 Siculorum rege, ibi regnante, Italia nuncupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrrheno mari, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab Occiduo Alpium jugis finitur: terra in rebus omnibus pulcherrima, Soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. 19. Habet lacus Benacum, Avernum, atque Lucrinum; fluvios Eridanum, et Tibignit gemmas, syrtitem, lyncurium et corallium. Boam quoque serpentem, lyncem feram et Diomedeas aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae, quod Graeci Hespero stella navigent et in Italiam et in Hispaniam. Quae hac ratione discernuntur. Aut enim Hesperiam solam dicis, et significa
Abbreviated transcription (Latin):
a a sicione rege.a quo et regnũ siciomoꝵ ẽ dictũ. hz aũt archadia flu¬
uiũ magnũ erimanthũ. Abeston qͦ lapidẽ. qui semel accensꝰ nũꝙͣ extĩgu¬
tꝰ: Candidissime &ẽ merule ibi nascunt᷑. Lacedemonia: pannonia ab alpibuᷤ
a pemins ẽ mincupata. quib ab italia secerint᷑. regio uͦ fortis et sola leta. duo¬
b satis. acrib fluuiis drauo sauoq uallata. Coniungit᷑ añt cũ norico et recia.
hñs ab oriente missiã. ab euro istriã. ab affrica uͦ alpes appeniunas ht̃. ab occa¬
su galliã belligicã belgicam a septẽtrione danubii fontẽ uł limitẽ qui germa¬
niã galliãq secernit. histriã hister amns uocauit. qͥ eiꝰ t̾ram influit. ip̃cͤ danu¬
bius. hr aũt histria a septẽtrione pannoniã. Italia olim a grecis ppłis occupa¬
ta. magna grecia appellata ẽ. Deinde a regis nomine satͦnia. mox et latiũ

Expanded text:
a, a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia flua, a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluvium magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus numquam extinguitur: candidissimae etiam merulae ibi nascuntur. Lacedaemonia . . . Pannonia ab Alpibus Appenninis est nuncupata, quibus ab Italia secernitur, regio viro fortis et solo laeta, duobus satis acribus fluviis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur autem cum Norico et Raetia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a Septentrione Danubii fontem, vel limitem, qui Germaniam, Galliamque secernit. 17. Istriam Ister amnis vocavit, qui ejus terram influit, ipse est Danubius. Habet autem Istria a Septentrione Pannoniam. 18. Italia olim a Graecis populis occupata, magna Graecia appellata est; deinde a regis nomine Saturnia, mox et Latium
Abbreviated transcription (Latin):
andri magni. et regio aureis uenis argentiq optina. Lapidẽ quẽ peanitẽ
uocant ista gignit. mons olimpꝰ in ea ẽ. qui excellenti uertice tantus atollit᷑
ut ĩ cacumine eiꝰ nͨ mibes nͨ uenti sentiant᷑. Achaia abacheo rege et urbs ee
ꝓuincia appellatai. Hec pene insula ẽ. Nam absq septẽtrionali parte qua
macedonia ungit᷑. undiq septa ẽ mari. Ab oriente em̃i mirtheũ mare hr̾
ab euro grecũ. a meridie iomũ ab affrico et occasu cassiopas ĩsulas. a sola sep¬
tẽtrionali parte macedonie uł attiçe t̾re adiungit᷑. huius cap̃ ẽ urbs chorintꝰ
grecie decus. In achus ẽ achaie fluuiꝰ. Archadia sinus achaie ẽ ut platani fõ¬
liũ int̾ ioniũ & egeũ mare exposita. quã archas iouis et caliste filius pelas¬
gis iuditionẽ redactis. ex suo nomine archadiã mincupauit. Ip̃a ẽ et sicioni¬

Expanded text:
ananvocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et vincia appellata. Haec pene insula est; nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae iungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia vero sinus Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in dicionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyoni
Abbreviated transcription (Latin):
cata a fonte quodã apollinis. et musis ꝯsec̾ito. qͥ ĩ eadẽ boethia ẽ. Peloponẽsis
scda pars elladis.a pelope rege attice uocita antique. Thessalia a thessalo rege
cognominata. q̃ ad meridianã plagĩ macedonie ꝯiuncta ẽ.ciuiꝰ a t̾go pieria est.
Multa ĩ tessalia flumina. et ciuitates et oppida int̾ quas p̾cipue thessalonica.
Ibi ẽ et mons parnasus. qͦndã appollini ⁊secratꝰ. T̃ hessalia patria achillis. et
origo lapitarũ fiut. de quib fert᷑ qd̾ hi primo equos frenis domuer̃. unde ⁊¬
centauri dictis. Inthessalia primũ solidi aurei factis. domandoꝵ qͦ equoꝵ
erar. s& macedo deucalionis mat̾na nepos. pꝰꝙͣ ibi accepit pͥncipatũ muta¬
niz uocabulũ. macedoniãq a suo nomine dixit. E st aũt ꝯfinis aboriente egeo
mari. ameridie achaie.ab occasu dalinathie. a septẽtrione missie. patria alex¬

Expanded text:
cata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnensis cata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnensis secunda pars Helladis a Pelope regnata atque vocata. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae ad meridianam plagam Macedoniae coniuncta est, cuius a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina et civitates et oppida, inter quae praecipue Thessalonica: ibi est et mons Parnasus quondam Apollini consecratus. Thessalia patria Achillis et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur quod hi primo equos frenis domuercentauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum quoqerat, sed Macedo, Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alex
Abbreviated transcription (Latin):
e indigena fuir excuius filia attis nomine attica t̾ra uocata ẽ. Hec int̾ mace¬
doniã et achaiã media iac&. archadie a septẽtrionali parte ꝯiuncta. ip̃a ẽ
et uera grecia ubi fuiz athenas ciuitas. mater lib̾aliũ litt᷑arũ. et philosoph¬
rũ nutrix. qͣ nichil habuir grecia clarius. atq nobiliꝰ. In ea ẽ et marathoniꝰ
cimpꝰ. oppinione qͦndã prelii cruentissimꝰ. Ellaclas aũt due s̃ ꝓuincie. boe¬
thiea et peloponensis. Boecia au̾t dcã hac ex causa dũ chatinꝰ agenoris filius
europã sororẽ a ioue raptã ex precepto genitoris q̃reret. nec reꝑir&: patris
irã formidans ꝯfirmato aĩo elegit exiliũ. Nam bouis forte ꝯspͤte sequutꝰ
uestigia. amplexꝰ ẽ sedẽ ubi illa recubuerar. Sicq locũ de nomine bouis bo¬
ethiã nominauit. ubi ez thebas urbẽ ꝯstruxit. in q̃ olim ciuilia bella deto¬
mier̃. & ubi nati s apollo et hercules. maior ille thebanus. Cadẽq ẽ ionia uo¬

Expanded text:
inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeotia autem dicta hac ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Iove raptam ex praecepto genitoris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia amplexus est sedem, ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis Boeotiam nominavit; ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus. Eadem est Aonia vo