comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exempsim deti uł facti alicuius aut xx. f¬
simili aut ex dissimili genere conuenitus
eius quam ꝓponimus eti ut est tanfirat̃
perut apad ypponem scynrio quam uti
catcate iiiSimilitudo autemtius ttibus
mudis .e a pariamuort & aminoreti
populo cunsepue cohostait̃ seditio¬

Expanded text:
exemplum dicti, vel facti alicujus, aut ex simili, aut ex dissimili genere, conveniens ei quam proponimus rei; ita: Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio, quam Uticae Cato. 65 35. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a majore, a minore. populo cum saep
Abbreviated transcription (Latin):
Panter animaluarium habens colorem.
derit & saciatus fuerit diuersis uenationib
recepit se iaspeluncam suam & ponens se obdor¬
mi post triduum uero exurgit desomno.
&statim emitat rugitum magnium. simul
autem cum rugitum exut deore eius odor
tanite suauitatis ut super& omma aromata
cumergo audierinit uocem eius omnes bestia¬
quae cumque propesunit & quae longe cora¬
Solus dracocum audierit uocem eius timore ÷¬
contra intur & fulcit sȩ in subterraneis cauer¬
Nis terre ibique nonferens uimodo¬
ris suauitatis eius inisem& i psum contractus
obtur pesca & reman& ibi immobilis atq

Expanded text:
panthera, uarium quidem colore, derit et satiauerit se diuersis uenationibus, recondit se in speluncam suam, ponit se, et dormit; post triduum exsurgit a somno, et statim emittit rugitum magnum; simul autem cum rugitus exit de ore eius odor suauitatis, ita ut superet omnia aromata. Cum ergo audierint uocem eius omnes bestiae quae prope sunt et quae longe, conus autem draco, cum audierit uocem eius, timore contrahitur, et fulcit se in terraneis cauernis terrae, ibique non ferens uim suauitatis odoris: in semetipsum contractus obtorpescit, et remanet ibi immobilis atque
Abbreviated transcription (Latin):
mimime parcanit. quas tres esse uoluert.
unam quaeuitam hominis ordinatur.
alteramque contegat. tertiam quae
rumpat. Incipimus enim cumnas comus
sumus cumuiuimus desinimus
cum iterimus.

Expanded text:
minime parcant. Quas tres esse voluerunt, unam, quae vitam hominis ordiatur: alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim cum nascimur; sumus, cum vivimus; desinimus, cum interimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tiat bonum & malum prorsus & hoc
ligaium uisibile & corporale sicut & ar¬
bores cacere : quod ergo lignum esset
non .ẽ. dubitanidum. sedcur hoc nomen
acceperit requirendum arbor itaque¬
illa non erat mala sed appellata t̃ stien¬
tiae dinos ceriti bonum ed malum quasi
post ꝓlabitionem exilla bemo non aedera
Nulla est p̃cepti futura trans gressio in
qua homo ꝑ experimeritum poene discer&
quiditer & inter oboedientue bonum
& inoboedieritiae malum. ꝓinde ex hoc
infigurae edictum seduere quoddam lignit
accipienidum ẽ. cin non defruetuuł pomo
quod inde nas cer&ur sed ipsore inomen
inpositum .ẽ. quod illo contra uitum ticta
fuerat secutura.
Paradoxon. ẽ. cumdicimus inopinatum
laudis p̃dicator esse debuerit eius peri¬
Paragoge .E. appositio ad finem dictionis
litterae aut syllabae ut magis ꝓmage
ut potestas ꝓpotest hanic alo ꝓspera¬
lemsin appellarit sicut & urgilius
adseparanidas res arebus quar in conexu
concurrunt quemadmodum in catalogo

Expanded text:
di bonum et malum. Prorsus et hoc lignum erat visibile et corporale sicut arbores caeterae. Quod ergo lignum esset, non est dubitandum, sed cur hoc nomen acceperit, requirendumilla non erat mala, sed appellata est scientiae dignoscendi bonum et malum, quia si post prohibitionem ex illa homo ederet, in illa erat praecepti futura transgressio, in qua homo per experimentum poenae disceret, quid interesset inter oboedientiae bonum et inoboedientiae malum. proinde et hoc non in figura dictum, sed uere quoddam lignum accipiendum est, cui non de fructu uel pomo quod indidem nasceretur, sed ex ipsa re nomen inpositum est, quae illo contra uetitum tacto fuerat secutura. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum laudis praedicator esse debuerit, eius periparagoge est adpositio ad finem dictionis litterae aut syllabae, ut magis pro mage et potestur pro potest. hanc alii prosparalemsin appellant; sicut et Vergilius: ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo
Abbreviated transcription (Latin):
Paras cheuen. Id .t̃. sexta sabbati id eo
in solempnitate habouirquia ineo die
xp̃s mrsterium crucis impleuit. propter
quoduenerat lr ibunc mundum aut quiligno
rium sanaremur huius enim causo
triumphi humana pusillitas xp̃o ꝑ hominem
muni dum caelebritatem annuã p̃bot.¬
O procoquod dignatus est.
sanguine passionis suae sđms redimere
& peccitum munidi ꝑcrucem mos te
deuita ab soluere.¬

Expanded text:
Parasceve, id est, sexta sabbati, ideo in solemnitate habetur, quia in eo die Christus mysterium crucis explevit, propter quod venerat in hunc mundum, ut qui lignorium sanaremur. Hujus enim causa triumphi, humana pusillitas Christo per omnem mundum celebritatem annuam praebet, pro eo quod dignatus est sanguine passionis suae saeculum redimere, et peccatum mundi per crucem morte devicta absolvere
Abbreviated transcription (Latin):
Locus inorientis partib:
constitutus cuius uocabulum exgrecola¬
tinum in latinum uestitur ortus ẽ porro
ebraicie eꝰden dicitur quod in nrãm linguã
diliciae initer praecatur quod utrum que
iictum facit ortum deliciarum est.
etum omnigenere ligni & pomiferarum
arborum consitus habers &iam & lignũ
uitae nonibi frigus. non estas. sed ꝑp&uor
aeris temperies ecuius medio fons prorũ¬
pens totum nemus inrigat diuiditur¬
que in quatiuor nascentia fluminia
cuius loci post peccatum hominis aditus
initerdusus .t̃ septus ẽ enim undique
temphea. flammea id .e. muro ignieo
aiuictus. ita ut eius cunc aelo poene
utoga incendium cacrubim quoque
iđ angelorum p̃sidium arcendis spĩbus
malis suꝑ tromphea fraglantia ordina¬
tum .t̃. ut hominies flammat angelos
uero malos archangeli submoueait  aiđr.
Neui cartus uel sp̃ui trans¬
gressiom s paradesi. pateat.

Expanded text:
locus in Orientis partibus constitutus, cujus vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus; porro Hebraice eden dicitur, quod in nostram linguam deliciae interpretatur. Quod utrumque junctum facit hortum deliciarum. Est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus habens etiam lignum vitae. Non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, dividiturque in quatuor nascentia flumina. Cujus loci post peccatum hinterclusus est. Septus est enim undique romphaea flammea, id est, muro igneo accinctus: ita ut ejus coelo pene jungat incendium. Cherubim quoque, id est, angelorum praesidium arcendis spiritibus malis super romphaea flagranti ordinatum est: ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus paradisi pateat.
Abbreviated transcription (Latin):
populiacces sit coronam &udut mirans
adꝑpinquauit ad Radauer. tunca
armauindicate adsumpsitatq: ad pre¬
hensum tenuit : &uduc ephiloso quodã mise¬
rabilȩ carmeni simurmurans uniuersos
conuertit in lacrimas : fidem probationis
doculit quod solumtenuit explurimis nec
dimisitdeniq: perturbatus ille quod tamina¬
nifestumrtundicemneq: odii inimicitiarũ
neque inuidiae autiniuriae alicuius poterat
obiatione euacuare crimendiucius non po¬
tuit refellȩre. itaq quod erat difficilius
ultionem ꝑersecutus ẽ quia defensionem
praestarenon potuit

Expanded text:
populi accessit coronam, et velut miserans populi accessit coronam, et velut miserans appropinquavit ad funus. Tum caarma ultionis adsumpsit atque adprehensum tenuit et uelut epilogo quodam miserabile carmen inmurmurans uniuersos conuertit in lacrimas, fidem probationi detulit, quod solum tenuit ex plurimis nec dimisit. denique perturbatus ille, quod tam manifestum rei indicem neque odii neque inimicitiarum neque inuidiae aut iniuriae alicuius poterat obiectione uacuare, crimen diutius nequiuit refellere. itaque quod erat difficilius, ultionem persecutus est, quia defensionem praestare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
nes uix prolixa conposite artis medi¬
tatione componunt. hoc canibus exna¬
tura supp&itut antemendantiũ rep̃¬
hendant & postea stilsitate repudia¬
ta inueniant ueritatem s esitamen¬
nam prodominissuis &iamin latro¬
nes in silerenouerunt & extrancorum
accessus prohibere nocurnos & mori
in latt euidentia . Nanes ad redar¬
guendo srcos inditia prodideruntut
muto eorum testimonio plerum qͦue
sitcreditum: anthiochiȩ fuerunt inre¬
motiori parccurbis crepusculoneatũ
uirum quicanem sibi adiunctum aber&
miles quidã predandistudio minis ter
cedis extiteriectus idesttenebrosoad¬
hucdiei exordio in alias partes conces¬
seratacebat̃ in humatum Radauer
frequens spectantium turba ad stabat
Hanis questu lacrimabilidomini fle¬
batcrumnam forte is qui ne cemintule¬
rat : ut schab& uersutia humaniin¬
genii : quo uers an dimmedio auctori¬
tate pracsumpra fidem ad sociar& in¬
nocentiae adillam circum specntis

Expanded text:
nes vix prolixa compositae artis medines vix prolixa compositae artis meditatione componunt, hoc canibus ex natura subpetit, ut ante mendacium deprehendant et postea falsitate repudiata inueniant ueritatem. nm pro domino etiam in latrones insilire noverunt, et extraneorum accessus prohibere nocturnos, et moillatae evidentia canes, ad redarguendos reos indicia prodiderunt; ut muto eorum testimonio plerumque sit creditum. 24. Antiochiae ferunt in remotiori parte urbis crepusculo necatum virum, qui canem sibi ' adjunctum haberet. Miles quidam praedandi studio minister caedis exstiterat: tectus idem tenebroso adhuc diei exordio in alias partes concesserat: jacebat inhumatum cadaver, frequens spectantium vulgus astabat, canis questu lacrymabili domini deflebat aerumnam. Forte is qui necem intulerat, ut se habet versutia humani ingenii, quo versandi in medio auctoritate praesumpta fidem adscisceret innocentiae, ad illam circumspectantis
Abbreviated transcription (Latin):
quandã referunt gratiam & sollicitas
excubias prodominorums alut ȩ pre¬
natura e cerce ex ortem rationis Kanẽ
cẽnemo dubita uerit tamensi sensus
eius uigor consider&usꝑcens&ur sen¬
ciendis agacitateluimsibirationis ad¬
sciredeniq quod pauciingimnasi iscons¬
ticuti qui cocamin discendo uicac longȩ¬
uitatemcontriuerunt uixpotuer̃¬
cognoscettuis logis morum conunstio¬
nescunt exertnghocnatura canis erudicio¬
n conprchendere feccilep orerit a estima¬
÷. namubi uesligium leporis grinaerep¬
pererit ađq ad diuerticulũ semicte
uenerit & quo damiuarium compitum
quodim parits plurimas scinditur obi¬
ciens singulcirum semittarum ex ordia¬
tacitus iticitus secum ipse pertractat :
uł ÷ ut sillogisticamuocem sagacitatẽ
colligendiodoris emittens : autin hanc
partem in quid deflexit autin illam
autarte in unaose anfrantu contulit
sed sinec istam necillam in gressus est :
superc̃ igitur utinis tamse parcem si¬
nedubitatione contulerit: quod homi¬

Expanded text:
quadam referre gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praeatur. 23. Exsortem rationis canem esse nemo dubitaverit; tamen si sensus ejus vigorem consideres, censes eum sentiendi sagacitate vim sibi rationis adsciscere. Denique quod pauci in gymnasiis constituti, qui totam in discendo vitae longaevitatem contriverint, vix potuercognoscere, ut syllogismorum conjunctiones contexerent, hoc naturali canis eruditione comprehendere facile poterit aestimari. Nam ubi vestigium leporis cervive repererit, atque ad diverticulum semitae venerit, et quoddam viarum compitum quod partes in plurimas scinditur; obiens singularum semitarum exordia, tacitus secum ipse pertractat, velut syllogisticam vocem sagacitate colligendi odoris emittens. Aut in hanc partem, inquit, deflexit, aut in illam; aut certe in hunc se anfractum contulit: sed nec istam, nec illam ingressus est viam: superest igitur ut in istam se partem sine dubitatione contulerit. Quod homi
Abbreviated transcription (Latin):
infestum carnes enucius cpulum sibi
quȩrit. sed quia : utpeens cybuta pros¬
uenatio cunc periculosa difficilis quiates¬
tiu cilidioribus esca inceriorincludicur
namudut muris quibusdammolliciom
carnis praccptiimperialis interpesna¬
tura munit : quãminediocestarium
quodam sinu conciuonutrit. ac fou&
& quasiinquadam uullediffundit &
ideouacua omnia cemptamenta sunt
cancraquia aperire clausumostreum
nullaui porest & periculosumest sicel¬
lacius indudatur ad argumenta con¬
fugit & in sidias noua fraude moliticaq
quia omnia genera deleccatione mulcen¬
tur explorat si quand o ostreumrcmo¬
tis in locis ab omniuento contrasolisra¬
dios dipticum illũm suum aperiat & re¬
ser uclaustratestirum : ut libero acre
uis ceris sui uoluncatem quondã capiat
ectun coccultecalculum inmieten s inpe¬
dit concdusionem ostreiacsica protra
dacustra reperiens totum se in seriacl¬
i Naninidentes duo indextramala & duo¬
in sinistrasunt e dictiNannini quiaͣd
similitudinem Raninorum existant

Expanded text:
et carnis eius epulum sibi quaerit. sed quia ut pinus? cibi mouenatio tum periculosa - difficilis, quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit ch, quorum duo in dextra maxilla et duoin sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Rarccummini sunt qui primum degen¬
inde ÷ ut is cui
persa cerdotẽquasi permoysends̃ primus
loquitur Katicuminus id c̃ audiens nomin&t
scilic&utiunũ agnos ȩ& dm̃ rdinquat errories
tentes dicuntur qui liampꝰ doctrinã fide
pꝰ continentiamuitae ad gratiã percipiendã
festinant Ideoq appellantur conpeen¬
tes iđ gnatiam xpĩ p&entes : Namcatecte¬
minis tantum audiunt necdum p&unt
sunt enim quasi hospites& uicini fideliũ
deforis audiunt mysteria : audiunt gra¬
tiam sed adhuc non appellantur fiddes¬
Natecuminus dictus proco quodad huc
doctrinã fideiaudit necdum ta menbap
ditor interpna& atur

Expanded text:
chumeni sunt, qui primum de gen ut is cui per sacerdotem, quasi per Moysen, Deus primum loquitur, catechumenus, id est, audiens, nominetur, scilicet, ut, unum agnoscens Dominum, relinquat errores tentes autem sunt qui jam post doctrinam fidei, post continentiam vitae, ad gratiam Christi percipiendam festinant: ideoque appellantur competentes, id est gratiam Christi petentes. Nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt: sunt enim quasi hospites et vicini fidelium; deforis audiunt mysteria, audiunt gratiam, sed adhuc non appellantur fideatechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptauditor interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
maior estautem haccominib quidiligit
& credit & sperati quia utem nõ diligit
quamuis multabona faciat frustrala¬
borat. omnis autem dilectio carnał
non dilectio sed magis amor dicisol&
dilectionis autem nomentantum in me¬
lioribus rebus accipisol&¬

Expanded text:
Maior est autem haec omnibus, quia qui diligit et credit et sperat. Qui autem non diligit, quamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi sol
Abbreviated transcription (Latin):
possidendo hocenimiure possidetur
quodiuste hocius tequodbene Quoo
aut̃ malepos sid&ur alienumẽ male
aut̃ possid&r quiuel sucimala utitur
udaliena psumit. ꝑ ossid& aucem
iuste quinonine&itur cupidiate qui
autem cupiditateten&ur possessus c̃
non possessor

Expanded text:
possidendo. Hoc enim jure possidetur quod juste, hoc juste quod bene. Quod autem male possidetur alienum est. Male autem possidet, qui vel sua male utitur, vel aliena praesumit. Possidet autem juste, qui non irretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor
Abbreviated transcription (Latin):
formis dequapostmodũ omnia singila¬
tim pers peciesuarias formasq: proprias
&iam latinimateriam appellauerunt
ideo quia omne in forme undealiquid
faciendum ẽ  sempermateria noncupatꝰ.
Proinde c&cam po&esilucĩ nominauer̃¬
apices ut cappalittera ab eat uł quia capi¬
tis ornamentum est

Expanded text:
formis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias  Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverapices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est
Abbreviated transcription (Latin):
& nerui kaput autẽ ad cadum refertur
in quo sunt duo oculi qua siduo luminaria
tisuncul ad speciem decoris ud ad arcen¬
daminiuriã frigoris siue caloris
đ R aput ẽ primapars corporis: datũducilli
hoc nomen eoquod sensus omnes ncruim
demitium capiantatq: ex coomnis uigen¬
dicausa oriatur ibi enim omnes sensus ap¬
parent undcipsius animȩ quȩ consulit¬
animȩ corpori quodam modo personã
cata c̃ stamquã in caclod s̃ utabaltos pecu¬
l&ur omnia siuerege¬

Expanded text:
em. Caput namque ad coelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria tis uel ad speciem sunt decoris uel ad arcendam iniuriam frigorís siue caloris ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam cata est, tanquam in coelo Deus, ut ab alto speculetur omnia, atque reg
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ampestria autem latinum quidem uerbũ
est. sed excodiccum quodiuuenes quinudi
ex sercebantur in Ram poredenda o peri¬
ebantunde quita succincti sunt : lite qt al¬
Rampestnitos uulges appellat

Expanded text:
campestria\' latinum quidem uerbum est, sed ex eo dictum, quod iuuenes, qui nudi exercebantur in campo, pudenda operiebant; unde qui ita succincti sunt, campestratos uulgus appellat
Abbreviated transcription (Latin):
R acen faton est obsetnacnuntiatio
uelin posita dictioudin uno uerbo
ut numerum cum nauibus aquat & u
animum a rrectidictis & fortis achaits
sitadicao ꝓferatur: Kacenfaton est.

Expanded text:
akenfaton est obscena enuntiatio uel in conposita dictione uel in uno uerbo, ut: numerum cum nauibus aequat Veranimum arrecti dictis et fortis Achates sita dictio proferatur kakenfaton est.
Abbreviated transcription (Latin):
calceos romulus reperit quaatuorcor¬
rigiarum ad sutaq: luna hossolipatri¬
cu utebantur. luna autemincis nonsi¬
deris formam sed nocam cantenariinu¬
meri significabatquodmm̃itio patricii
senatores centum fucrunt¬
sđ Ralccos rege sutbantur & cesares formaeorũ¬
patricies. his soli patritis utebene. ⁊ cꝰ.¬
atricis calaios romilis repperto qͣtuor gorrigiarũ asfutaꝙ lun¬
Raldcigenitalia locũs significare dicuntut

Expanded text:
calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuericalceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii nusenatores centum fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
um una libertus. Atquisitio eorum qui
cado terra. mariq: ccpiuntur. Item de¬
positerci uel commodate pecuniȩ resatu¬
tiouiolentiae peruim repulsi. nam hoc
aut siquid huic similcc̃ umquam iniustũ
sednaturale aequumq: hab&ur
catiomunitio bellacciptiuitates seruitu¬
tes postliminia foedera patis induciale
gatorum non uio landorum religio conu¬
bia initralienigenas pro hibitai &inde¬
ius gentium que coiure omnes stregentes
utuntur
usmilitarcest bellimferendisollemnitas
foederis paciendinexus signodato egres¬
sio in ostemud commissio ⁊tem signodato
receptio itemfragitu milittris discipli¬
nam silocus deseratus
tems tipendiorum modus dignitatũ gra¬
dus premiorum honor ueluticum corona
ueltorques donant Item prede decisio
& ꝓpersonarum qualitatibus & labori¬
bus iusta diuisio acprincipis portio

Expanded text:
um una libertas, adquisitio eorum quae um una libertas, adquisitio eorum quae caelo, terra marique capiuntur. Item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, numquam iniustum est, sed naturale aequumque habetucatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. Ius militare est belli inferendi solemnitas, federis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio; item signo dato recessio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, premiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur; item prede decisio et pro personarum qualitatibus et laboris, iusta divisio ac principis portio
Abbreviated transcription (Latin):
Iurgium dictum quasiiuris garriũ
eo quod hi caus amdicunt iurediscep¬
ius dicitur lexscribitur. uirgilius
iura dabat leges queiuris. ltemleges
humane iura diuina sunt
isd Tus generalȩ nomenest lexautẽ iuris
est species. ius autem dictum quia
iustumt̃ omne autemius legibus
& moribus constat. lex est consticu
tio scriptamons est u&uis tate pro¬
bata consu&udo siuelex ñ scripra
pam lex alegendo uocata quia scripra est
mosauaem longa consu&udo est demorib
tracta tantundem. Consu&udo autẽ ẽ ius
quoddã moribus inscicutum quod prolege
anrationc consistat quand o ud egemratio
cõmend&. Porro siratione lex constat
lexerit oninciam quodratione constutrit
cata autom consu&udo quia in communis c̃usig
us aut naturalcẽ. autciuile. autgentium
ius naturalec̃ commune omnium nationũ
eoquodubiq: in stinctunaturae non consti¬
tutio ne aliquahab&ur utiuri & femine
coniunctio liberorum successio & educa¬
tio communis omniũ possessio & omni¬

Expanded text:
Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure discepIus dicitur, lex scribitur; unde et Vergilius: «Iura dabat legesque uiris». Item leges humanae, iura diuina sunt Ius generale nomen est, lex autem iuris est species. Ius autem dictum, quia iustum est. Omne autem ius legibus et moribtio scripta; mos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem est ius quoddam moan ratione consistat, quando et legem ratio commendat. § 2. Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam, quod ratione constiterit, catur autem consuetudo, quia in communi est us autem naturale est, aut civile, aut gentium. Ius naturale est commune omnium nationum, et quod ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur; ut viri et feminae coniunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ius quirtaumnẽ propriac roma norũ quo
nullitenentur nisiquirites iđd romanitã¬
quã delogitimis heredicaitibus decr&ioni¬
bus decutedis deusu captionibus queiura
apud nullum alium populum reperiuntur
sed propria sunt romanorum & in cosdem
solos consticuta constatautem ius quiritũ
ex legibus expleriscitis consticutionibus
principum & aedictis siue prudentiũ responsis
us liberorum est. coniugum sincliberis
inucem prolo co pignorum heredittas al¬
terna conscriptio

Expanded text:
Ius Quiritum est proprie Romanorum, quo nulli tenentur nisi Quirites, id est Romani, tamquam de legitimis hereditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibus; quae iura apud alium nullum populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum et in eosdem solos constituta. Constat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsisus liberorum est coniugum sine liberis, invicem pro loco pignorum hereditatis, alterna conscriptio
Abbreviated transcription (Latin):
naturarum pandat nubencium ma¬
ritis sed hocphilo sophi po& ecutem
iunonem iouis ad serunt sororem&
duorum permixtione uniuers agignunt¬
& sororem dicunt quod mundipars ẽ
coniugem quod conmixta concordat
dis imbribus & herconiugis in gremiũ
la&e destendit iđ ingremiũ telluris
aut terrae quici& hic aliquas differtn

Expanded text:
natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adserunt sororem eduorum permixtione universa gignuntur. Et sororem dicunt quod mundi pars est; coniugem, quod commixta concordat. dis imbribus aether Coniugis in gremium laetae descendit, id est in gremium telluris aut terrae; quia et hic aliquas different
Abbreviated transcription (Latin):
mum. haecamore conplectitur &erno
uitȩ tempor& ita copulantur ut alterasi¬
ncaltera starenom possit deniqueraciter
credere non possumus nisicaq: promis¬
sa sunt speremus nec poterimus sustinere
promissa sidesitfidei credulitas firma nec
cadent fructus speiuel stabilitas fider
nisi fucrit perfacta Karitas xpĩ quacctfi¬
demut precedat ad iuu& & spem expec¬
tatione corroborcuius specialeͥsecun¬
dum a postolum in terhas uis tut estraditꝰ
principatub: eccultub: man& a&esnus
Namee fidescessabit dumfutura quȩcre¬
duntur aduenerint & spes finem habebit
dumbeatitudinẽ quamq̃ĩs ꝗlie bonus
prestolatur acceperit. solakarita sine¬
num peruerabit. ipsa solautrum quȩ
perducens ad xpm̃ ipsa sola perfruens
gaudium scmpitrnup¬
diccugratius proferuntur utcumin¬
terrogantis numquid nosquesierit al¬
quis respond&ur bona fortuna unde
intelligitur neminemnos quesisse

Expanded text:
 amorem conplectit aeternum. uitae tempore ita copulantur, ut altera sine altera esse non possit. Denique ueraciter credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus; nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei credulitas firma; nec aderit fructus spei uel stabilitas fidei, nisi fuerit perfecta caritas Christi, quae et fidem ut credat adiuuet et spem expectatione corroboret. Cuius speciale secundum Apostolum inter has uirtutes traditur principatus, et cultum manet aeternum. Nam et fides cessabit, dum futura quae creduntur aduenerint; et spes finem habebit, dum beatitudinem quam quisque estolatur acceperit. Sola caritas in aeternum perseuerabit, ipsa sola utramque perducens ad Christum, ipsa sola perfruens gaudium sempiternudictu, gratius proferuntur: ut cum interrogantibus nobis: Nunquid nos quesierit aliquis? Respondetur: Bona fortuna: unde intelligitur neminem nos quesisse
Abbreviated transcription (Latin):
isd uniperus grecedite siue quod ad amplo
in angustum finit utignis siue quod com¬
ceptum diuteneat ignem ad eo utsi prunȩ
exeius cynerefuerint operccus quecidan¬
num perueniant pirenim apud grecos
ignis dicitur
uniperus autem alia parua alia magna ẽ:¬
sequentemuerominoribus fomani conse¬
crauerunt unde etiunius dicitur antea
enimpopulus incenturia seniorum &liĩ

Expanded text:
i. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna esequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et
Abbreviated transcription (Latin):
Naluaria clocus audiuiquendam exposuisiẽ
Kaluariae locum in quosepultus estadam
& ideo sic appellatum quia ibi antiqui homi¬
nes sic conditum kaput & hocesse quod apł
cens aurem populinetamenuera extraurbẽ
enim & foris portam loca sunt in quibus trun¬
cantur capita damnatorium & Kalua toriae
iđ decollatorium sumpserenouem : sinau¬
tumulum distillar&. interroge muscum
quare & illila trones in eodem loco crucifixis
ex quo appar& caluciriam non sepulcbram
primihominis : sedlocum signi ficcr e decol¬

Expanded text:
Calvariae locus. Audivi quemdam exposuisse Calvariae locum, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum esse, quia ibi antiqui hominis sit conditum caput, et hoc esse quod Apostolus cens aurem populi, nec tamen vera. Extra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est, decollatorum sumpsere ntumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decol
Abbreviated transcription (Latin):
sđa ⁊ talia. olima grecis populis occupattun
magnagrecia appellata est deinde
a regis nomine saturniamox & lacium dic¬
ta eoquod quidem saturnus aioues edicbi¬
suis pulsus ibi lauerit postremo habiiticu
lo siculorum rege ubircgnante it cilia Nun¬
cupata est cuiussitus longitudineamplius
quam latitudine acircio incarum extendit᷑
A meridietrrenomari ab aquilone adriati¬
coclauditer abocciduo alpiumiugis finitꝰ
terra omnibus inrebus pulcherrimasoli
fertilitate pabuliube tategnatis sima hab&
lacus benacum a uernum atqulucrinum
fluuios acridanũm & tiberim & tepentes
foncibus baias. Gignit geminas sertiten¬
ligurium & corallium bocim quoq: serpentẽ
lincem feram& diomedias aues.
Italicicuitem & spania idcirco hespapiae
quod greciues peros tilla nauigent &inita¬
lia et inis pania quae ducicacratione dis¬
cernuntur Autenim hesperiam solamdi¬
tis est fine¬

Expanded text:
am. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 Siculorum rege, ibi regnante, Italia nuncupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrrheno mari, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab Occiduo Alpium jugis finitur: terra in rebus omnibus pulcherrima, Soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. 19. Habet lacus Benacum, Avernum, atque Lucrinum; fluvios Eridanum, et Tiberim, et tepentes fonlyncurium et corallium; boam quoque serpentem, lyncem feram et Diomedias aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae quod Graeci Hespero stella navigent et in Italia et in Hispania. Quae hac ratione discernuntur; aut enim Hesperiam solam ditis est fine
Abbreviated transcription (Latin):
difertenim iustitia aiudicio sol& enim
diciiudicium prauum quodiniustũ ẽ.
ꝓiustitiauero in iqua & iniustacẽ nor
persone facto : aut paenc aut premi
sententia datur : Dictumautemiu¬
dicide : eo quodiudic& hominem
& sententia sua ostendat : utrum
laudabilis premio dignus sit : aut
certercus condempnari liberari que
supplicus¬

Expanded text:
ffert enim iustitia a iudicio. Solet enim dici iudicium prauum, quod iniustum est; iustitia vero iniqua et iniusta esse non personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplic
Abbreviated transcription (Latin):
Iugcrum acus dupliccitus iugerum fcicit ab eo
quod ẽ iunctumiugeri nomen accẽp̃it
iugerum autem constat longitudine pedũ
ducentorũ quad raginta latitudin e centũ
uiginti

Expanded text:
icet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducentorum quadraginta, latitudine centum viginti
Abbreviated transcription (Latin):
enimp̃ponitur caus a est dum discu¬
titꝰiudiciũ÷ dumfinitur iuasticia uocatꝰ
autemiudicium quasi urisdictio &iusti¬
tia quasiuris status
Iudicium autemprius inquisitiouocabat᷑
tos ques toresud quesi tores uocamus¬

Expanded text:
eponitur causa est, dum discutitur iudicium est, dum finitur, iustitia. Vocatum autem iudicium quasi iurisdictio, et iustitia quasi iuris status. Iudicium autetos questores vel quesitores vocamus
Abbreviated transcription (Latin):
dicat  filie nram: siuea decem ca¬
nancorum gentibus qa d ixpilsis can¬
dem terramiud cipos sed crunt intr
longitudinis eius auico arfa : usquea d
uicũ iulicidem porrigitur in quoiudeoꝵ
paricer actyriorum communis habita¬
tio ẽ. Latitudo autem cius us quead
montelibani usqueadaberiadis lacũ
extenditur in medioautem iudeae ciui¬
tates hierosolimaest qua siumbilicus
regionis totius terracuariarũ opũ diues
frugibus fertilis aquis in lustris opima
balsamis unde sccundum elementorũ
gratiam existimaucrunt iudei& conꝓ
missam patristerram fluentem lac&
mel cumhicillis ds̃rcsurrationis p̃¬
rogatiuum pollic&ur¬
Tudeis scissura decem tribus nomenin
posuit namantea hebrci siuei srł nun¬
dĩ populus ẽ diuisus tuncd& ribus quȩ
destrrpeiuda reges agdiunt iudcorum
nom en sortiti sunt reliqua pars decc̃
tribuumq: in mariaregtm sibi constituit
obpopulimagnicudinem pristinum no¬
men r&inuit isrł¬
ex his sequitur confessio quos ante ꝑfi¬
dia possi debat

Expanded text:
ecem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis, eamdem terram Judaei possederunt. Initium longitudinis ejus a vico Arfa usque ad vicum Juliadem porrigitur, in quo Judaeorum pariter, et Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem ejus a monte Libani 148 usque ad Tiberiadis lacum extenditur. 21. In medio autem Judaeae civitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis illustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Judaei eam promissam patribus, terram fluentem lacte et melle, cum hinc illis Deus resurrectionis praerogatien scissura decem tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel d populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Isrex his sequitur confessio, quos antea perfidia possidebat
Abbreviated transcription (Latin):
udicium lib̵ nominatur a principib:
populiqui prefunent misrł post
morsenecio suae antequam dauid &
ceterireges existerent hunc librumedi¬
dis secreditur samuhel
isid I uga montium ex eoappellatti sunt
quid propinquitate sui iunguntur¬

Expanded text:
udicum nominatur a principibus populi, qui praefuerunt in Israhel post Moysen et Josue, antequam David et caeteri reges existerent. Hunc librum edidisse creditur SamuhelIuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur
Abbreviated transcription (Latin):
isulor  uda confessiodiatur quando enĩp̃terit
eumlia : laudem dnõ retulitdicens : nunc: s
suꝑ conficebordno : & obiduocatus ẽ iuda
a confessione : iciqinomencius ẽdictũ :
quod estgratiarum actio¬
d Iudas ia cobi : quialibi appellatus clebcis
figuratum nomen hab& a corde quod nos
diminutiuc cortulum possumus appella¬
re ipscinalio euangdis tataitdeus scribit᷑
quemedesi astica tradit storia missus ad¬
ecdesiam ad abgarum regem¬
isidoñ I udas stacriothis uclauico in quo ortus est
ud ex tribuis achar uocabulum sumpsit
quodam prosagio futuriin condempnationẽ
sui Isacharenim interpra& aturmerces
ut significctr&ur prac&ium proditoris quouen¬
didit dnm̃ sicut scriptum est : & acciperuñ¬
isid iudcucus lapis albus estaiqiinscma¬
te gnendis scripturis ab inuicem mo¬
dulatus quas greci grammas appellant

Expanded text:
s. Juda confessio dicitur; quando enim peperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel a vico in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris quo vendidit Dominum, sicut scriptum est Mailem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς vocant
Abbreviated transcription (Latin):
ubentam : & iubentutem¬
multicudo. Iubentas autem homi
nis a&as iubente uicro decus iubentutis
sed auitores inplerisq: locis aliter
posuerunt

Expanded text:
entam et juventut Al., juventas autem hominum est aetas. Juventas vero decus juventutis, sed auctores in plerisque locis aliter posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubencus diccus quoduuare incipiat
hominis usus in excolendaterra uelqr
apud gentiles ioui semperubiq iuucn¬
cus immolabatur num quam eaurus
nã inuictimis &iam &as considerabatꝰ¬

Expanded text:
uvencus dictus, eo quod juvare incipiat hominum usus in excolenda terra, vel quia apud gentiles Jovi semper ubique juvencus immolabatur, nunquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabat
Abbreviated transcription (Latin):
Iubdeus ẽ repromissionis annus qui
septenis annorum ebdomadibus idẽ
xluiuii: annibus texitur in quoiux¬
talegem clangebantur tubae & ad
omnes reuertebatur antiqua possesnĩo
onis annus estenim ebraicus sermo&
numerus quis eptis annorum. ebdoma¬
texitur in quo clangantur tubȩ& cid
omnes reuertebatur antiqua possessio.
Debita obsoluebancur confirmabantur
libertates hunc numerum &iamindicieb:
peste costen& ipsicce lebramus postdnĩ
resurrectionem reꝓmis saculpa &totius

Expanded text:
ilaeus est remissionis, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, XLIX annis texitur, in quo juxta legem clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessioonis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum ebdomatexitur, in quibus clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, et confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius
Abbreviated transcription (Latin):
ubenis uocatus quodiubarepos set inci¬
pitut inbubus iubencicum auitulis diss¬
cesscrint est enim iubenis in ipsoa&atis
incremento positus. & ad auxiliũ pre¬
panitus namiubare hominis ẽopus ali¬
quid conferentes sicut auteminstintia¬
s eptimõ anno finitur quarto decimo¬
lestentiu quued uabus constat ebdoma¬
dis propterintellectũ & actionem &¬
porrigitur a quinto d ecimo anno usque
Ita post hacc succedensiuuentus tribus
ebdomadis perman& proptertria illa
intellacum & accionem corporis que
uirtutes ista&as auicessimooctauo an¬
no. exoritur & quad ragessimono¬
no consummatur. quando & in femi¬
nis partus defeciunt sicut autemtri¬
cessimus perfecitie a&atis est annis
in hominibus itcc& in peco dibus ac
iumentis tercius soliustissimus

Expanded text:
uvenis vocatus, quod juvare posse incipit: ut in bobus juvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim juvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxiliandum praeparatus. Nam juvare hominis est opus, aliquid conferentis. Sicut autem tseptimo anno finitur, quartodecimlescentia duabus constat ebdomadibus propter intellectum et rationemaetas a quinto decimo anno usque . Post haec succedens iuuentus tribus ebdomadibus permanet, propter tria illa, intellectum et actionem corporisque uirtutem. Ista aetas a uicesimo octauo anno exoritur et quadragesimo nono consummatur, quando et in feminis partus deficiuntcesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Tumenta nomina in decrexerunt quod
nrum̃ laborem uel honus. suoadiutorio
subiectando uel arando iuuent nambos
carpenta trahit & durissimas terrae
glebas uomereuertitaequus & asinis por¬
tant honera & hominũ ingnediendola¬
borem tempenintunde &ium entacipel¬
lantur ab eo quoduiuent homines sunt
enim & magnarum uirium animalia¬
idem quoq: armenta uelquod sint apta
Armis iđ bello uel quod his inarmi sutitur
Alu iarmentatantum boues intellegunt
ab arando quasi a ramenta uel quod sintcor¬
nibus armata distretioẽ autẽ interarm̃¬
ta & greges nam armenta aequorum &
boũ sunt grege sutro capellarum &
ouium

Expanded text:
umenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: sunt enim magnarum Item quoque armenta, vel quod sint apta armis, id est bello; vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intellegunt, ab arando, quasi aramenta vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges: nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium
Abbreviated transcription (Latin):
talus etsabinus & siccinus frs̃ fucrunt
ex quibus nomina populis in posita & re¬
gionibus sunt Abitalo ittli a sabino
& sicilienses¬
culis distinctus cuius primumusum in suleci¬
cladȩ dederunt.

Expanded text:
t Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino  Siciliensesculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Sandaraca. insula rubrim aristopacho
nascitur colore cinnabar sadore
sulfureo inuenitur autem inaureis
et in argentariis met allis melior.
quam magis rusa quoque malus
uirus redolet quam quam ea erusa
si correatur infornace sanda racũ
facit unde et colore est flammeus
quod sitorreatur a equa paratae
rubrica ad mixta sandicẽ redd&

Expanded text:
Sandaraca in insula Rubri maris Topazo nascitur, colore cinnabari, odore sulphureo. Invenitur autem in aureis et in argentariis metallis, melior quo magis rufa quoque magis virus redolet; quamquam et cerussa si torreatur in fornace sandaracum facit, unde et color est flammeus. Quod si torreatur aequa parte rubrica admixta, sandycem redd
Abbreviated transcription (Latin):
Sam sucus quem latiniamaracum uo¬
cant. cuius nominis usum uirgilius
a maracus illum floribus aspirans
amplectitur umbram. A perta est
autem haec herba unguentis undeet
nomentraxit a maracus apuero cu¬
iusdamregis. qui ca sublas dumferr&
unguentum nouum et gratissimum
ex confusione odorem creauit
tiuitatem et sacerdotium et gestadis
scribit. Idcirco et ab ea nomen accepit
et quamuis hic liber saul et dauid histo¬
riam contineat. utriq tamen et samu¬
helreferuntur quia ipse un exit saul
in regnum. ipsedauid in regem futu¬
rum. cuius librip̃rimum precem con¬
scripsit. idemsamuhel. sequentia
uero eius usq ad calcem scripsit dauid.

Expanded text:
Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Vergilius amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavittivitatem et sacescribit; idcirco et ab eo nomen accepit. Et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse uncxit Saul in regnum, ipse David in regem futurum. Cuius libri primam partem conscripsit idem Samuel, sequentia vero eius usque ad calcem scripsit David.
Abbreviated transcription (Latin):
s da R enonessunt uclamin a bumerorum & pet¬
torisusqucumbiliculum atqueintor tisul¬
ls adõ spida imbrem respuant quosuul¬
Noreptosuocant coqđlongitudo uillorum
intecidm it nonibus corpusicgurł. dicqaut
renones arenogermaniae flimine obibis
frequentutuntur

Expanded text:
llia. Renones sunt velamina humerorum et pectoris usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum intectum renonibus corpus tegunt.' Dicti autem renones a Reno Germaniae flumine, ubi his frequenter utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Sancta. iux taueteres exterioratẽpli
sunt : scã autem scõrum. locus templi
secrecior. adquem nullierat accessus
nisitantum sacerdotis: Dicta autem
quia cantica uniuersa praccedunt
scm autem. a sanguinebestiae nunco¬
patũ nihilenim sc̃m apudueteres di¬
cebatur. nisi quod hostiae sanguine

Expanded text:
Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantum sacerdotis. Dicta autem quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiarum nuncupatum. Nihil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis iustue posfidentur nec alienas Dicta aut res
a recte habendo. ius aiusticpossidendo hocenimiure
possidecur. quodiustac hociuste. quod bene qđ aut
malepossidetur alienum est malcaut possidet qui
uel suamalcutitur. ł aliena p̾sumit. possid& autiusitie
qui non inretitur cupiditate. qui aũt cupidit cim̃tene¬
tur. possessus est non possessor
Resredintegratur quacui pores tectis ab lata¬
uirqł Resagamem nonias. grecorum soci&ias

Expanded text:
a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessorprivatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
R ꝙtilia quacquacttuor pedibusnituntur sicut
laccru & sulliones non serpentes sedreptilia
nominantur: nam & serpentes reptilia sunt
quia uentre& pactore reptat¬
reptandi habent speciem & naturã quãuis tnim
scinꝑ fundum in mergant. tam̃ innatandore parł
illicreptilia quorũ non enumerus inc̃ptilia aut¬

Expanded text:
tem quae quatuor pedibus nituntur, sicut lacerti, et stelliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre, et pectore reptareptandi habent speciem et naturam: quamvis se in profundum immergant, tamen in natando repunt;illic reptilia quorum non est numerus’. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
uisus generalis quodam nodo
sensus nominare sol& uelut cum
dicimur audi & uide quambene
tanga & uider quiabene caleat
ubi que sonuit uide cũ senuit¬
uisigꝓpriae nen eg&ur ad oculos
quam tange &uide nectamen
ille oculos habebat in digito
uisus est quia phrlõsophis humor
uitreus appellatur hunc autẽ fieri
quidam ad seuerant aut extuit¬
lucido ꝑtonues inas acerebro
uenientes atque penetratis
tumcis inaere exuntos & tuno
conmixtione similis materiao
uisumdantos uisus dicitur
quoduiuatior sit c&oris sinsiba
hao prestaintior hacuelocior¬
amplius q: uigeat : quantum
uimemoria intor c&eramentis
officia uicinior estenim crebro
unde omnia : manat t ex quo

Expanded text:
iam generalis quodammodo s quatuor sensus nominari solet: velut cum dicimus, Audi et vide quam benetange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit, Vide, cum visus proprie non negetur ad oculos quam, Tange et vide? Nec tamen oculos ille habebat in digitoisus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externlucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior, sive velociorampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant, ex quo