comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patentia bestiaꝵ. Querenti tunda¬
lo quid ħ ess: dixit angelus. Ista pe¬
na sp̃aliter tibi ꝯdignã ẽ. ⁊ tui silłibꝰ
fuitum ꝓpetrantib uł magnũ uel
moditũ. Non tñ eodem modo paciũ¬
tur qd̾ ĩ minimis. ⁊ qui in magnuis
deliquerũt. insi illud moditũ satrile¬
gnĩ fũit. Sacrilegii autẽ reus ẽ. qui
Uł uem satratã. uł de loco satro aliqͥd
furatur. Maxime u̾o rei sunt. qui su̾
habitu religionis delinquũt. hunc põ¬
tem oportẽt tetransire ⁊ uattaui indo¬
mitã tecũ ducere. ⁊ illesam mͥ ułtra põ¬
tem redd̃e. quia uactam comprĩs tui
aliqũ furatus es. Ad quẽ tinidalus
nõ potiusti. et ideo nõ plenũ patiens
supplitiũ. quia minus ẽ malũ uł ma¬
le qm̃ ꝑficere. lic utrumq malũ lit
ante deũ. Et hiis dictis oftendit ei au¬
gelus uactam in domiitã. Tundalus
igitur uellet nollet tenuit uactã.
⁊eam quibuscũq minis poterat ĩ¬

Expanded text:
patentia bestiarum. Quaerenti Tundapatentia bestiarum. Quaerenti Tundalo quid hoc esset, dixit angelus: « Ista poena specialiter tibi condigna est, et tui similibus furtum perpetrantibus, vel magnum, vel modicum. Non tamen eodem modo patiuntur qui in minimis, et qui in magnis delinquunt, nisi illud modicum sacrilegium fuerit. Sacrilegii autem reus est, qui vel rem sacratam, vel de loco sacrato aliquid furatur. Maxime vero rei sunt, qui sub habitu religionis delinquunt. Hunc pontem oportet te transire, et vaccam indomitam tecum ducere, et illaesam mihi ultra pontem reddere; quia vaccam compatris tui aliquando furatus es. » Ad quod Tundalus: non potuisti: et ideo plenum non patieris supplicium; quia minus est malum velle quam perficere; licet utrumque malum sit ante Deum. » Et his dictis ostendit ei angelus vaccam indomitam. Tundalus igitur vellet nollet tenuit vaccam, et eam quibuscunque minis poterat in
Abbreviated transcription (Latin):
untes in de longns uiderũt
stagnũ amplum ualde ⁊ tẽ¬
pestuo sũ. O mus flctus elati: nõ
ꝓmittebant cernere celum. Ibi e
rat multitudo bestiaꝵ t̾ribiliũ mu¬
gientiũ ut aias denoxarent ꝑ lacũ
stagni. Pons multũ angustus
erãt. ⁊ longus usq ad duo nuliari¬
a. latitudo enis erat uniꝰ palius lõ¬
gior erat ⁊ augustiq qmͣ pons su¬
ꝑior. Erat q tabula illa plena
clanis ferreis acutissimis insertis
qui om̃i transeuntiũ pedes ꝑ fora¬
bant. omes qz bestie ad illũ pontẽ
rant autẽ bestie tante magurtu¬
diuis. ut magnis currib assimu¬
laientur. De ore ip̃aꝵ exibat ignis
tam uehemeus ut stagnũ ip̃m a ceruẽ¬
tib bullux putaretur. uidit aut̃ ibi
aĩam qmͣdam in ponte ualde ploran¬
temi ⁊ se multis criminib accusantẽ
Erat q magno pondere mampulor
fruinenti onerata .⁊ hunc pontẽ co¬
gebatur transire. Et qmͣuis plautaᷤᷤ
clanis ꝓforatas minis doleret. Magis
tũ timẽbat in stagnũ cadere. ⁊ mora

Expanded text:
untes inde, longius viderunt stagnum amplum valde et tempestuosum, cujus fluctus elati non permittebant videre coelum. Ibi erat plurima multitudo bestiarum terribilium, mugientium ut animas devorarent. Per latum stagni pons multum angustus erat, et longus usque ad duo milliaria. Latitudo ejus erat unius palmi; longior erat et angustior, quam pons superior. Eratque tabula illa plena clavis ferreis acutissimis insertis; qui omnium transeuntium pedes perforabant. Omnesque bestiae ad illum pontem rant autem bestiae tantae magnitudinis, ut magnis turribus assimilarentur: de ore ipsorum exibat ignis tam vehemens, ut stagnum ipsum a cernentibus bullire putaretur. Vidit autem ibi animam quamdam in ponte valde plorantem et se multis criminibus accusantem, eratque magno pondere manipulorum frumenti onustam, et hunc pontem cogebatur transire, et quamvis plantas clavis perforatas nimis doleret, magis tamen timebat in stagnum cadere, et in ora
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m expectat aduentũ. cuiis hospici¬
um nõ possimus p̾tertre. Quod hos¬
piciũ sꝑ est plenũ hospitib. S hospes
ille adħuc alios hospites ad suppliciũ
domus. aꝑta maxmia qiͣ quidã mons
ardiuis pͥre munia magnitudine ro¬
tuuda quasi furnus flamma inde exi¬
bat que ꝑ mille passus aĩas quas in¬
uenire poterat ꝯburebat. Q uod uidẽs
tundalus dixit ad angłm. Ecte appĩ¬
quanius ad portas mortis. Quis me
miserũ lib̾abit. Cu angłs. Ab ista
ꝯuidẽ exteriore flamnia lib̾aberis
s ipãm domũ. unde procedit intrab̾
Et tũ ꝓpius acced̾ent uidermit car¬
inficos cũ securib ⁊ cultris bis acutis¬
⁊ dolabris ⁊ terebris ⁊ faltibr ⁊ forcipi¬
b acutis sumis ⁊ uangis ⁊ fossoriis

Expanded text:
ctat adventum, cujus hospitium non possumus praeterire. Quod hospitium semper est plenum hospitibus, sed hospes ille adhuc alios hospites ad supplicium domus aperta maxima, quasi quidam mons arduus prae nimia magnitudine, rotunda quasi furnus. Flamma inde exibat, quae per mille passus animas quas invenire poterat comburebat. Quod videns Tundalus, dixit ad angelum: « Ecce appropinquamus ad portas mortis. Quis me miserum liberabit? » Cui angelus: « Ab ista quidem flamma exteriore liberaberis; sed ipsam domum unde procedit, intrabis. » Et cum propius accederent, viderunt carnifices cum securibus et cultris, et bis acutis dolabris, et terebris, et falcibus, et forcipibus acutissimis, et vangis, et fossoriis
Abbreviated transcription (Latin):
tñ illas dicinit᷑ ut uisis tormentis a
quib ꝑ dei grãm lib̾antur magis
mardescant in amorẽ dei ⁊ in landẽ
cieatoris sui. sicut eꝯͣrio. aĩe eternis
suppliciis digne prius ducunt᷑ ad
scõꝵ gloriam̃. ut uisis p̾miis que
sponte deseruermt. Magis postea do¬
leant. Nullũ enĩ tam grane suppli
ri. Ideo ille p̾sor quẽ primũ pontem
secure transire uidisti. ductus ẽ ad sup¬
pliciũ. ut uisis penis ardentuis lan¬
det illũ qui uocauit eũ ad gloriam
suã. Nam fidelis serms ⁊ prudens

Expanded text:
tamen illas ducuntur ut, visis tormentis, a tamen illas ducuntur ut, visis tormentis, a quibus per Dei gratiam liberantur, magis inardescant in amorem Dei et in laudem Creatoris sui. Sicut econtrario animae aeternis suppliciis dignae prius ducuntur ad sanctorum gloriam ut, visis praemiis quae sponte deseruerunt, magis postea doleant. Nullum enim tam grave supplicri. Ideo ille presbyter, quem primum pontem secure transire vidisti, ductus est ad supplicium, ut visis poenis ardentius laudet illum, qui vocavit eum ad gloriam suam. Nam fidelis et prudens
Abbreviated transcription (Latin):
tundali. se mste talia pati fatebatur
S qñ deo platuit nesciens quo ordine
se extra tormenta esse cognoint.sede¬
bat añt in tenebris. ⁊ in umibra mor¬
tis. Et uidens angłm suũ dixit. heu
misericors. ẽ tñ instus. multa nindicat
passus es. S tũc grãs ages qñ uideb̾
si deus cucta dmult̾e̾t. cur homo ius¬
tus esset. Et si smpplicia nõ ꝑtĩmescẽt
qͣ̃e peccare timeiet: Uela roluptatib
suis se au̾teret: Et quid opus ess ut ꝯ¬
fessi peniterent. Si deũ nõ tuuerent. p᷑¬
catorib in corpore pm̃am agentib¬
miscd̃iter a deo ꝓarcitur. s tñ pro sius
m̾itis puniũt᷑. Iustis quidẽ ꝑro suis
excelłib temporale comodũ in corpore
degentib inste tollitur. s bona eis sñ
fine mansura miscd̾iter tũ angelis
reseruantur. Multa mala oꝑa ꝯdonat
rautur a pena ut eos nõ tangat uin¬
bra mortis. Ideo aut̃ insti qui penas
nõ patimit᷑ post mortẽ ad uidendũ

Expanded text:
Tundali se juste pati talia fatebatur. Tundali se juste pati talia fatebatur. Sed quando Deo placuit, nesciens quo ordine, se extra tormenta esse cognovit. Sedebat autem in tenebris, et umbra mortis: et videns angelum suum, dixit: « Heu, misericors, est tamen justus. Multa vindicat, passus es. Sed tunc gratias ages, quando videbis Si Deus cuncta dimitteret, cur homo justus esset? et si supplicia non pertimesceret, quare peccare timeret, vel a voluptatibus suis se averteret? Et quid opus esset, ut confessi poeniterent, si Deum non timerent? Peccatoribus in corpore poenitentio parcitur. Sed tamen hi pro suis meritis perimuntur. Justis quoque pro suis excessibus temporale commodum in corpore degentibus juste tollitur, sed bona eis sine fine mansueta misericorditer cum angelis reservantur. Multa mala opera condorantur a poena, ut eos non tangat umbra mortis. Ideo autem justi qui poenas non patiuntur post mortem, ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sub manib eoꝵ multitudinẽ aĩaꝵ
het omĩa sustinentiũ. Q nod uidẽs
tidalus dixit ad angłm. Obsecro
domine si placet. Abhoc solo me lib̾a
supplicio. ⁊ cefis q̃ post hec occurrerĩt
me tradi concedo. Cm angeliis. hoc
ẽ manis suppliciũ om̃ib q̃ hactenꝰ
uidisti: s adhuc uideb̾ unũ mains
Intra istud suppliciũ qr tanes rabidi
te expectant. Tiidalus autẽ tremẽs
⁊ p̾angustia deficiens rogabat ne in¬
traret. s nõ profecit. Demones aũt
uidentes eñ sibi ꝯcessum. Cirtumde¬
derũt eam ⁊ magnis ꝯuciis exprobñ¬
tes. tñ iupͣdcĩs insirumentis infrnst᷑
discerpserunt. Dominꝰ huiꝰ domus
dicebatur phylistrinus. In qua erat
ibi erat. Nec saciari poterat nimietas
gule. uerenda loca dolorib crutiabãt᷑
ꝓmaximis pudenda ip̃a putredine
corrupta uidebãtur scaturire u̾mib̃
⁊ in ip̃a uerenda uiroꝵ ac mulierũ
nõ solũ secularim̃. s ⁊̃ religiosoꝵ di¬
re quadam intrabant bestie. Ibi aiã

Expanded text:
sub manibus eorum multitudinem animarum haec omnia sustinentium. Quod videns Tundalus, dixit ad angelum: « Obsecro, domine, si placet, ab hoc solo me libera supplicio, et caeteris quae post haec occurrerint, me tradi concede. » Cui angelus: « Hoc est majus supplicium omnibus quae hactenus vidisti: sed adhuc videbis unum majus. Intra vero istud supplicium, quia canes rabidi te exspectant. » Tundalus autem tremens, et prae angustia deficiens, rogabat ne intraret, sed non profecit. Daemones autem videntes eum sibi concessum, circumdederunt eum et magnis convitiis exprobrantes, cum supradictis instrumentis in frusta discerpserunt. Dominus hujus domus dicebatur Phistrinus. In qua domo ibi erat, nec satiari poterat nimietas gulae. Venerea loca doloribus cruciabantur permaximis. Pudenda ipsa putredine corrupta videbantur scaturire vermibus: et in ipsa verenda virorum ac mulierum. non solum saecularium sed etiam religiosorum, dirae quaedam intrabant bestiae. Ibi anima
Abbreviated transcription (Latin):
uiam. Qui rogabat. aĩam tundali
q̃ uaccam ducebat. ne sibi pontẽ preo¬
cuparet. Et tundalus summiliter ill̃i¬
rogabat. ut iter suũ complere siũet
ueñti. s nec respicere retro poterat. sis
stantee ⁊ plorantes. pontẽ plantarũ
suaꝵ sangnine cruentabant. Cnu
ita duicius starent. nescientes quomͦ
uterq alterũ se ꝑtransisse uidit. Tñ¬
dalus autẽ angelũ suũ quẽ retro re¬
liquerat aute se uidit. Qui dixit et
bene uenias. De uacta ampluis nõ
cures. qr nicħ ampliꝰ ei debes. Cum¬
q tundalus oñderet pedes suos. dic̾et¬
q qd̾ ampliꝰ ire nõ poss. Respondit
angł̾s. meminisse debes qd̾ ueloces fu

Expanded text:
iam: qui rogabat animam Tundali, quae vaccam ducebat, ne sibi pontem praeoccuparet: et Tundalus similiter rogabat, ut iter suum complere eum sinreverti, sed nec respicere retro poterat. Sic stantes et plorantes, pontem plantarum suarum sanguine cruentabant. Cumque ita diutius starent, nescientes quomodo, uterque alterum se pertransisse vidit. Tundalus autem angelum suum quem retro reliquerat, ante se vidit. Qui dixit ei: « Bene venias. De vacca amplius non cures, quia nihil amplius ei debes. » Cumque Tundalus ostenderet pedes suos, diceretque quod amplius ire non posset, respondit angelus: « Meminisse debes, quam veloces fu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ septem dieꝵ silentio sarciretur. Qͨ
fr̃o aĩa pontisicis tertio reuela in statu
aplico se exhibens purgatori suo memi¬
rato semꝑq memorando hugoni grãs¬
sue integritatis reportauit. ui. de thio

Expanded text:
 septem dierum silentio sarciretur. Quo facto anima pontificis tertio apparens, in statu apostolico se exhibens, purgatori suo memorato semperque memorando Hugoni gratias integritatis suae reportavit. 7. It
Abbreviated transcription (Latin):
ferentẽ ⁊ hec narrantẽ uidi ego ip̃e. n¬
nus de inzeliato a scõ iacobo rediens ñ¬
mis deficientib egere cepit. ⁊ nõ hñs sal
tem. uñ nũmatam panis emeret. Die
quadam usq ad nonã ieiunãs ⁊ meu¬
dicare erubescens tristis ⁊ anxnus ualde
fuit. uñ scm̃ iacobum implorans sub
quadã arbore solus quieuit. ibiq pau
lum dormiens sompinabat. qd̾ sauctus
iacob eũ pascebat. Engilans statim
panẽ sub tineritiũ ad caput repꝑit.
de quo .xu. dieb bis in die sufficienter
odebat. ⁊ altero die euudẽ panẽ integrꝵ¬
uꝑ comes scĩ Calixtus papa.

Expanded text:
ferentem et hec narrantem Calixtus papa ferentem et hec narrantem Calixtus papa Viziliaco a sancto Iacobo rediens nummis deficientibus egere cepit; et non habens unde saltem nummata panis emeret, die quadam usque ad nonam ieiunans et mendicare erubescens tristis et anxius ualde fuit. Vnde sanctum Iacobum implorans sub quadam lulum dormiens somniabat quod sanctus Jacobus eum pascebat. Evigilans statim panem subcinericium ad caput reperit, de quo XV diebus, bis in die, sufficienter edebat, et altera die eumdem panem inr comes
Abbreviated transcription (Latin):
a muillis hostib captus detiñi poss. Redi¬
ens ergo ad ꝓpria ꝑcitiliam a sarracen
ii mari capitur. ⁊ ꝑ fora ad nũdinas
ii.xxx. urbib paganis uenditur ⁊ em¬
tur. ⁊ semꝑ cathene quib ligatus fue
one circa trura dupplicib cathenis astri¬
tus. Cum scm̃i iacobũ inclamaret ap¬
paruit eidem apłs dicens. Quia tumi
esses m ecclĩa mea tĩ a me petisti libera¬
cõem corporis tuu ⁊ nõ amnie salutem.
deo in huis ꝑitulis laplus est. d qr dñs
misertiis ẽ tui. misit me ad te. ut ⁊̃ iunc
tella sarratenoꝵ qmͣdam ꝑtem cathene
ferens in manib in testimonũ tanti mi¬
raculi ad terram suã uidentib sarracenis
palam rediit. C niq aliquis paganus
ei ebuians eñ caꝑe temptabat. mox uisa
cathena tr̾itus fugiebat. Multi ⁊̃ ursi. ⁊
leones leopardi ⁊ dracones ꝑdeserta gra¬
dientem deuorare uolebant. s statim ui¬
sa cathena qmͣ apłs tetigit reced ebant
hunc ip̃m hominẽ cathenã in manibꝰ

Expanded text:
a nullis hostibus capi posset. Rediens ergo ad propria per Siciliam a saracenis in mari capitur et per fora et nundinas in XII urbibus paganismi uenditur et emitur et semper cathene quibus ligatuII circa crura duplicibus catenis astrictus cum sanctum Jacobum inclamaret, apparuit ei idem apostolus dicens: « Quia cum esses in ecclesia mea tuam a me petisti liberationem corporis tui et non anime salutem, ideo in his periculis lapsus es. Sed quia dominus misertus est tui, misit me ad te ut etiam nunc tella saracenorum, quandam partem cathene ferens in manibus in testimonium tanti miraculi, ad terram suam uidentibus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat, mox uisa cathena territus fugiebat. Multi etiam ursi et leones, leopardi et dracones per deserta gradientem deuorare uolebant, sed statim uisa cathena quam apostolus tetigerat recedebant. Hunc ipsum hominem cathenam in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ec id circo dixi. ut ꝑ ħ elucescat
unde sumpsit micĩ uirgilia¬
mis error de aiãb defunctoꝵ. quas
heroas appellat. dicens eos hr̃e eandẽ
baudus. henrici qͦndam remensis
archiep̃i cubicularius. Dicebat enĩ
Dũs nĩs archiep̃c mittebat meap̃d̾

Expanded text:
ec idcirco dixi, ut per hoc elucescat, unde sumpsit exordium Virgilianus error de animabus defunctorum, quos heroas appellat, dicens eos habere eamdebaudus, Henrici quondam Remensis archiepiscopi cubicularius. Dicebat enim: Dominus meus archiepiscopus mittebat me apud
Abbreviated transcription (Latin):
uod si infideles hec latent deotñ
festis. Nempe quis alius ãministrat
tibũ uescenti cernenti lucẽ spiranti
na sua in ea ꝑte su qͣ p̾minet. sibi .s.
ĩ aĩã. Q ͤ sunt. Dignitas scĩa uirtus
Dignitatẽ in hoĩe liberũ dico arbitͥũ¬

Expanded text:
Quod si infideles haec latent, Deo tafestis. Nempe quis alius administrat cibum omni vescenti, cernenti lucem, spiranti na sua in ea parte sui, qua praeeminet sibi, hoc est in anima quae sunt dignitas, scientia, virtus. Dignitatem in homine liberum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
sumi lantea opprobriis saturatũ. tan
suis. cernit hec ⁊ suã magis ip̃ñs a¬
q̃ mortũ nitroducta dulcis sponsa carpit
exligno ute a celesti pane ꝓpriũ mitͥu¬
ata saporẽ colorẽ a sanguine xͥ. uidet
inde mortẽ mortuã. ⁊ mortis auctorẽ
triũphatũ. uidet de inferis ad terras
a terris ad suꝑos captiuã duci captiui¬
tatem. ut in noĩe ihũ omne geni flec¬

Expanded text:
sum lancea, opprobriis saturatum, tandsuis. Cernit haec, et suam magis ipsius aquae in hortum introducta dilecti sponsa carpit ex ligno vitae, a coelesti pane proprium mutuata saporem, colorem a sanguine Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem triumphatum. Videt de inferis ad terras, de terris ad superos captivam duci captivitatem, ut in nomine Jesu omne genu flec
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dignitate atq sciã opus ẽ ⁊ uirtu¬
te. q̃ utriusq fructus ẽ ꝑ quã ille inqͥri¬
tur ⁊ tenetur. qui om̃n auctor ⁊ dator
ñto głificetur de om̃ib. Alioqͥn sciẽs
⁊ nõ fatiens digna multis uapulabit
hominẽ ad ymaginẽ ⁊ silitudinẽ
.n. Quis aliũ scĩe largitorẽ existimet

Expanded text:
 dignitate atque scientia, opus est et virtute, quae utriusque fructus est, per quam ille inquiritur ac tenetur, qui omnium auctor et dator merito glorificetur de omnibus. Alioquin sciens et non faciens digna, multis vapulabit. hominem ad imaginem et similitudinem nostram? Quis alium scientiae largitorem existimet,
Abbreviated transcription (Latin):
tempłonis andimus omnẽ creaturã
trib uotib nobis loqñtẽ. Prima dicit
accipe. S cõa dicit redde. tercia dicit fu¬
ge. Atcipe bñfitiũ. redde debitũ. fuge sup¬
pliciũ. Prima uor ẽ famulantis. scd̾a
ad monentis. t̾tia ꝯminantis. uox fa¬
mulantis est. Celum dicit iuistus ⁊̃
luce̾ in die. ut uigiles tenebras ĩ nõcte
ut pauses. Ego ad oblectatio nẽ tuam
gratas tempoꝵ uicissitudmnes tempoꝵ¬
pario: teporem ueris ⁊ estatis feruorẽ
autumpni plenitudinẽ. ⁊ algorem hy¬

Expanded text:
templationis audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem h
Abbreviated transcription (Latin):
line nuitabilitate ⁊ distinctione tempo¬
simul subsistunt. Si ergo ꝑ studun
meditacõis assidue cor nr̃m inhĩta¬
re cepumus iam in quodãmõ tempora¬
les esse destitimus ⁊ qrͣ mortui mũdo
ftĩ nitus cñ deo uinimus. Hẽamus er¬
qma de tali materia fabritabinius
archam nrãm. Ista sunt ligna q̃ in
aqua nuissa natant. in ignẽ positaar¬
dent. quia tales cogitantes fluxns car¬
naliũ delectationũ deorsũ nõ p̾mut
s flãma caritatis intendit. postea bi¬

Expanded text:
sine mutabilitate, et distinctione temposimul subsistunt. Si ergo per studium meditationis assidue cor nostrum inhabitare coeperimus, jam quodammodo temporales esse desistimus, et quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenimꝰ omĩa uanctatẽ. Quia omnus
aratura sic̃ de nichilo ad esse uenit. Ita ⁊̃
cotidiana muitacione indicat. quia qnͣ¬
cimus in ea dme iõnis smmilrtudinẽ
qr ip̃a que pro sua ꝯdicõne mutabil¬
tati subiacent. dum ħ ex bñficio cre
atoris accipiunt. ut nĩqͣmͣ prorsus
esse desmant. quodã modo opnsten¬
porale. eterm opificis imitatur stabi¬

Expanded text:
quia omnis creatura sicut de nullo adesse venit, ita et quotidiana immutatione indicat, quod quacernimus in ea divinae rationis similitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, duatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabi
Abbreviated transcription (Latin):
det me. Quia mentẽ diuino deser¬
tam auxilio q̃tumq temptatio mi¬
petierit subu̾tit. Cor gͥ hom̃is qd̾
le ꝑstiterit ⁊ unũ amando unũ ꝑ¬
mansit. postqm ꝑ desideria t̾rena
diffluere cepit. quasi in tot diui¬
sum ẽ quot ea sunt q̃ ꝯtupiscit
sic q̃ fit ut mens que uerũ bonũ¬

Expanded text:
det me . Quia mentem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis, quod le praestitit, et unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpuiqui deo. Quod insuꝑiorib ar¬
cha contrahitur m̃ inferiorib dila¬
tatur. hoc sigͣt quod in scã eccĩa ma¬
ior ẽ min̾uis carnalem urtam ducẽ¬
tiũ qmͣ spualiũ. Ita ut semꝑ qnͣto¬

Expanded text:
propinqui Deo. Quod in superioribus arca contrahitur, in inferioribus dilatatur, hoc significat, quod in sancta Ecclesia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
Nnlsatenus enĩ ni secreto conscĩe tue
suanter pausare pot̾is. nisi ꝑiuis ma¬
los ⁊ extra ꝑ mansuetudinẽ tolerare
⁊ uitus didiceris ꝑ caritatẽ nõ odisse.
Situmen calide nature ẽ ⁊ nascitur
de tr̃a fuilinmata ⁊ carctas procreatur
in aĩa timore diuini indicii. Artha¬
diluuii cordis nri secretũ ẽ. in quo la
nos in silentio intĩme ꝯtempłonis
exitũ ꝑ oꝑationẽ. fenestra exitũ que
fit ꝑ cogctacõem. Ostiũ deorsum est
fenestra sursimi. qr actiones ad corpͦ
ꝑtinent. cogitacões ad aĩam. huc e
quod ꝑfenestras anes exiermit ꝑ osti¬

Expanded text:
Nullatenus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii  cordis nostri secretum est, in quo latnos in silentio intimae contemplatiexitum per operationem, fenestra exitum qui fit per cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent, cogitationes ad animam. Hinc est quod per fenestram aves exierunt, per osti
Abbreviated transcription (Latin):
medicina. Magnus t̾remotus cũ gra¬
ni t̾re mugitũ factus ẽ .ui. kl̃. aprilis
pͥma hora noctis protendens forte imi¬
iiuẽs malũ ꝙ in toto orbe insonunt
⁊ unde tĩn dolet ⁊ doluit. Heuritus eĩ
imꝑator ad debellandũ pp̃m hyl debnͣ¬
nũ ytaliam petit. ꝯͣ quẽ ppͣ urbib ⁊
castellis munitis. se ad rebellandũ ac¬
tingit eñ q roniã hostilit̾ ad emtem
nõ recipit. henritus ã imꝑator expug¬
natis urbib ⁊ castellis q̃ ꝯtra se ꝓ hyl¬
debramo erant. romani leoniauam

Expanded text:
it. Magnus terraemotus cum gravi terrae mugitu factus est 6 Kal. Aprilis prima hora noctis, portendens forte imminens malum, quod in toto orbe insonuit, et unde terra doluit et dolet. Heinricus enim imperator ad debellandum papam Hildibrandum Italiam petitcastellis munitis se ad rebellandum accingit, eumque Romam hostiliter adeuntem non recipit. Henricus autem, expugnatis urbibus et castellis, quae contra se pro Hildebrando erant, Romam Leonianam
Abbreviated transcription (Latin):
residere paciaris. Discant a te coep̃i
tui comaculos pu̾os. ⁊ comptos adoles¬
ad eos ostendere. Nec tñ anstentatem
suadeo tibi s granitatẽ. Illa infirmi¬
uiadlit odibilem hec si desit ꝯtemptibi
lutius. quid hac mediocritate gracius
ut nec de seuerctate sis oneri. nec de
famuliaritate ꝯtemptui. In palacio
papam domite pr̃enfamilias exhibe¬
as exhibeto ament te domestici tin
si nõ fatito. ut timeant te utilis sem¬
ꝑ custodia oris q̃ tñ affabilitatis gra¬
tiam nõ exludat. Igitur uͥq frenau¬
da ẽ ligna p̾ceps. maxime aũt ĩ ꝯm¬
no. Ille ꝯnementior hĩtus. si actu qui¬
dem seuerus sit uultu serenus. u̾bo ser
Capellam tui qui tecũ nigit᷑ diuinis
intersũt obsequiis nõ sint siue houo
bi. ncciͣa de manu tua accipiant. ⁊¬

Expanded text:
s patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolesad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmisi adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibillutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille convenientior habitus, si tu actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt officiis, non sint sine honorbi. Necessaria de manu tua accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
pectumne decet aliqũ sufficit. Nec libidino¬
sus sanabit᷑. aliqñ uoluptate. sic ⁊ crude¬
lis quisq ꝑ sangninẽ sitit. ⁊ ambitios
ant. hũane laudi cupidꝰ adeptis digni¬
ri. Muus antẽ inuenit iequiem qui

Expanded text:
pecuniae dicet aliquando, Sufficit; nec libidinosus satiabitur voluptate. Sic et crudelis quisque semper sanguinem sitit, et ambitiosus aut cupidus laudis humanae, adeptis digniri. Minus autem invenit requiem qui
Abbreviated transcription (Latin):
tilem suã festmanter cõlligens ⁊ cur¬
cumiligans ad nauẽ q̃ in ꝓroximo
maris lictore defixa erat deferri fecit
S draco ac si pp̃ lir solũ ueniss. nauẽ
uolatu petens. Cmicta q̃ mea erat
succendit ⁊ ip̃am nauẽ incredibile dic¬
tu. Domus aũt hospitis illius qui fe¬
retrum colleg̾at incolimus ⁊ illesa
cũ omĩb q̃ in ea erant remansit. et
illa ⁊ protul posita in qua petora eius

Expanded text:
tilem suam festinanter colligens et cirtilem suam festinanter colligens et circumligans, ad navem quae in proximo maris littore erat defixa, deferri fecit. Sed draco, ac si propter hoc solum venisset, navem volatu petens, cuncta quae in ea erant succendit, et ipsam navem, incredibile dictu. Domus autem hospitis illius qui feretrum collegerat, incolumis et illaesa, cum omnibus quae in ea erant remansit; et illa etiam procul posita, in qua ejus
Abbreviated transcription (Latin):
raliquiaꝵ ⁊ pedem suũ de aqua asꝑgens.
uigilans corã feretro mane sanatuest. qn
cinstino draco qndam flam minomius
de mari exiens in uillam illam aduo¬
lauit ⁊ primo eccliam. Demde quas¬
dam domos flamnia qmͣ ex sins nari¬
b enuittebat succendit feretrum n̾o
sancte marie iux duuidio stadio iam
iecesserat. Post quod cursores sr̃ eqͥs
aduenerunt rogaueruntq laudu¬
uenses. ut ardenti uille subuenrẽt
Qui humiana curiositate tantũ ꝓ¬
digium eindere sicientes depntatis
feretro ydoneis custodib uelociter
suꝑ equos ad nicũ recurrinit. uiderũt¬
q diaconem intredibilis longitudiniꝰ
as. ꝑ nares enttentẽ. ⁊ deloco ad lotũ
uolantẽ domosq sigillatim sucten¬
dentẽ. Eclĩa u̾o ita cͦremata ẽ. Ut nõ¬
solũ ligna. s ⁊̃ parietes ⁊ maxiui la¬
pides. ⁊ ipã altaria nitinerẽ redacta
sũt ut nullo modo appareret ibi fuis¬
se eccĩam. Decanus antẽ uidens eccĩ ã
⁊ domũ suã succensã uestes ⁊ suꝑlec¬

Expanded text:
reliquiarum, et pedem suum de illa aspergens, vigilans coram feretro, mane sanata est. In crastino draco quidam flammivomus de mari exiens, in villam illam advolavit; et primo ecclesiam, deinde quasdam domos flamma, quam ex suis naribus emittebat, succendit. Feretrum vero sanctae Mariae vix dimidio stadio jam recesserat. Post quod cursores super equos advenerunt, rogaveruntque Laudunenses, ut ardenti villae subvenirent. Qui humana curiositate tantum prodigium videre sitientes, deputatis feretro idoneis custodibus velociter super equos ad vicum recurrerunt, videruntque draconem incredibilis longitudinis, as per nares emittentem, et de loco ad locum volantem, domosque sigillatim succendentesolum ligna, sed etiam parietes et maximi lapides, et ipsa altaria in cinerem redacta sint, ut nullo modo appareret, ibi fuisse ecclesiam. Decanus autem videns ecclesiam et domum suam succensam, vestes et supellec
Abbreviated transcription (Latin):
clauus tam longa: ut talotenus flu¬
eret tam feruenter ignita. ut guitas
emittere uideretur. Tmuq fr̃es eñ
monachi toto corde pro illo orantes
Exntis uestib se u̾berantes ⁊ pug¬
nis pectora tundentes om̃ĩb quib
ualebant p̾cũ gen̾ib insudabant
Et ecce desperatus ille ad se redit
Saluatoris om̃ĩpotentiã landat sa¬
thane ludificatões abrenuĩtiat tru¬
cem adorat ꝓñiam flagitat. ꝯfessus
et añt qr post abrenũciacõem Icli in
forncatoem inciderat. qd̾ eo temis ce

Expanded text:
clamys tam longa, ut talo tenus fluclamys tam longa, ut talo tenus flueret; tam ferventer ignita, ut guttas emittere videretur. Cumque fratres, unc monachi toto corde pro illo orantes, exutis vestibus, se verberantes, et pugnis pectora tundentes, omnibus quibus valebant precum generibus insudabant, et ecce desperatus ille ad se redit, Salvatoris omnipotentiam laudat, Satanae ludificationes abrenuntiat, crucem adorat, poenitentiam flagitat. Confessus  post abrenuntiationem saeculi in fo
Abbreviated transcription (Latin):
b notentib penaꝵ ferie illa nocte sa¬
cra qua rediit deus unttor ab achontis
inferis. s desidius cassmensis ab bas
rem sic se hr̃e fiiditus abnegat un
se hoc audisse au accolis apiilie. ¶ dẽ
uinbertus ietulit ꝙ in monastĩo sã
siluestri int̾ritorio urbi nati quidã
monachus obiit. Et ab incipiente
gallicum nocturnalis artitulo us¬
q ad scd̃am dici horam cadauer ex¬
animc frib circũquaq psallentibꝰ
iatuit. Cumiq ad missã pro co agnus
rexit. Cumq frẽs attoniti. ꝓpiis ac¬
cessissent. ut ab ore illuis u̾ba audirẽt
Ite maledicta ꝯtinuelias in deũ cepit
euoniere. Et trucem oblatam ei nt
oscularetur ꝯspuere ⁊ intemeratã
dei genitricem ignominiosis obpro¬
briis lacerare. Et dicebat quare ꝓ
me psallitis ⁊ sacrificia offertis. Ego
in ip̃a fiamma tartari fin. Ibi q
eream in extingnibili semꝑ ardore
candentẽ michi in capite põsint. E¬
nisdem q metalli clamidẽ qua in¬
duebatur me nestunt. Erat aut̃

Expanded text:
 Poenarum . . . . feriae. Illa nocte factae, qua rediit Deus victor ab inferis Acherontis. Sed Desiderius Cassinensis abbas rem sic se habere funditus abnegat. Stse hoc audisse ab incolis Apuliae. Idem Humbertus retulit, quod in monasterio Sancti Silvestri in territorio Urbinate quidam monachus obiit, et ab incipiente gallicinii nocturnalis articulo usque ad secundam diei horam cadaver exanime fratribus circumquaque jacentibus jacuit. Cumque ad missam pro eo Agnus rexit; cumque fratres attoniti propius accessissent, ut ab ore illius verba audirent, ille maledicta et contumelias in Deum coepit evomere, crucem oblatam ei, ut oscularetur, conspuere, et intemeratam Dei Genitricem ignominiosis opprobriis lacerare, et dicebat: « Quare pro me psallitis, vel sacrificia offertis? Ego in ipsa flamma Tartari fui, ibique eream inexstinguibili semper ardore candentem mihi in capite posuit; ejusdemque metalli chlamydem qua induebatur, me vestivit. » Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo scd̃e ferie ingens cormis ad
instar mlturis eas prosequitur
⁊ post illas crocctat. Qe protinus¬
aquis se in mergunt. Nec ultins
apparent donet ad uesꝑam seqñ¬
tis sabbĩ. has nõ nulli ꝑ hibent

Expanded text:
iae secundae ingens corvus ad instar vulturis eas persequitur, et post illas crocitat, quae protinus se immergunt, nec ulterius apparent usque ad vesperam sequentis Sabbati. Has nonnulli perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Confestim pius pr. elemosinis
p̾cib ⁊ hostiis tam dii p̾cepit insiste̾
quonsq sp̃c alia uisione tũ hĩtu sacro
apparuit ⁊ corpus cymitĩo nõ iudica¬
tur indignũ. Uontigit aliqñ scm̃
hugonem enkaristiam p̾biusse cuidã
lepioso ꝯĩoni hom̃ corporałr subtracto
tunc u̾o ꝯĩcanti qui tumentib labiis
⁊ ulteroso ore corpus dñi nuuriose. mas¬
ticaus porciuntulam ĩportuna screatio¬
ne reiecit. Seqũte nnurũ nausea at
ipuma horribili. xp̃i miles goderanuͦ
qui aderat donuni sui sacramenta in¬
digne conspitiens agitari qd̾ diligebat
celeri collegit obsequio. Et ecce iuir mag¬
namius manus utrasq supponẽs uniu¬
ficis sacramentis in ore suo proiecit. uo¬
nictũ nauseantis egriletalib coleris ce¬
herentib fideliter ab sorbens. Qua nre
tollerabiliorem fuisse indubitant᷑ asse¬
ruit. hic demq goderaninis ad epãtũ
sanctonicũ promotus quo altius conscẽ¬

Expanded text:
onem. Confestim pius Pater eleemosynis, onem. Confestim pius Pater eleemosynis, precibus et hostiis tandiu praecepit insistere, quousque spectrum alia visione cum habitu sacro apparuit, et corpus coemetario non judicatur indignum. 8. Contigit aliquando S. Hugonem eucharistiam praebuisse cuidioni hominum corporaliter subtracto. Tunc vero communicanti, qui tumentibus labiis & vlceroso ore corpus Domini sacrum iniuriose masticans, portiunculam importuna secatione reiecit, sequente nimirum nausea & spuma horribili; Christi miles Goderannus qui aderat, Domini sui sacramēta indigne conspiciens agitari, quod diligebat celeri collegit obsequio. Et ecce vir magnanimus manus vtrasque supponens viuificis sacramentis, in ore suo proiecit vomitum nauseantis ægri, lethalibus coleris cohærentibus fideliter absorbens. Qua in rtolerabiliorem fuisse indubitanter asseruit. Hic denique Goderannus ad Episcopatum Xantonicum promotus, quo altius conscen
Abbreviated transcription (Latin):
Tem in siluimato quidã fr̃ noĩe ste¬
phanus. hostis antiqui. supplantat᷑
in sidus manus sibi iugerens ad coro¬
nam martyrii anticipandam se ipm̃
inquadamn silua necauit. Erat tñ ira¬
tundie grauis qmͣ eius consparsione
tendentẽ cultellũ necatoriũ infestum
hũit. Miser sue prodigus aĩe exutus
a cuculla aplica intercessione optiuut
quatiuus aute intrortũ inclanstri cliug¬
macensis tam dni maneret cucullami
ĩ manib donec precib sc̃i hugonis
nẽ suũ reciꝑe. Que dicimus. fr̃ quidã
in iusione conspiciens dommo abb̃ĩ nũ¬
cianit. Nontũ statun ut debuit. Qo¬
cirta in tempore rogationũ. qm̃ q̃ uide
palanduun utle compulsus et . Ecte¬
in choro renianserat ut pote claudus¬
ante altare. illo uotato capitulũ ingres¬
sus ẽ: fratris q pigriciam increpauit
magna asꝑitatis uehementia p̾cipiẽs
assessorib acerrimã illi inferre disci¬
plmã post letanias correptus mincia¬
uit abbĩ tam uisionẽ quã sui afflicti¬

Expanded text:
tem in Silviniaco quidam frater, nomine Stephanus, hostis antiqui supplantatus insidiis, manus sibi ingerens ad coronam martyrii anticipandam, seipsum in quadam silva necavit; erat tamen iracundiae gravis, qua ejus complectione tendentem cultellum necatorium, infestum habuit. Miser suae prodigus animae, exutus a cuculla, apostolica intercessione obtinuit quatenus ante introitum claustri Cluniacensis tam diu maneret, cucullam habens in manibus, donec precibus S. Hugonis nem suum recipere. Quae dicimus frater quidam in visione conspiciens, domino abbati nuntiavit; non tamen statim ut debuit. Quocirca in tempore Rogationum, quoniam quaepalandum compulsus est; caetein choro reante altare, illo vocato ingressus est, fratrisque pigritiam increpavit, magna asperitatis vehementia praecipiens assessoribus suis acriter illi inferre disciplinam. Post litanias correptus nuntiavit abbati tam visionem quam sui afflicti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei ꝑseuerares. An moditũ tibi ui¬
debatur p̾ciũ q eras accepturꝰ. s nõ
sũt ꝯdigne passiones. huiꝰ temꝑis
ad futuram glĩam q̃ reuelabitur

Expanded text:
ut ei perseverares. An modicum tibi videbatur pretium, quod eras accepturus? Sed non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. uis scire quał fint ille ꝯtractus
inter te ⁊ dñm. Distraxisti te ip̃m do¬
mino subtrahens te scło. retrahens
te a pccõ abstrahens te ab inferno. ex¬
trahens te aluto. ꝯͣhens te inclaustio
trahens post te dyabolũ. attrahens
adte dñn. ⁊ ab ip̃o ad glim postea

Expanded text:
tus est. Vis scire qualis fuerit ille contractus tus est. Vis scire qualis fuerit ille contractus inter te et Dominum? Distraxisti teipsum Domino, subtrahens te saeculo, retrahens te peccato, abstrahens te ab inferno, extrahens te a luto, contrahens te in claustro; trahens post te diabolum, attrahens ad te Dominum, et ab ipso postea
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid nõ ẽ alia uia que
ducat ad dñi. qmͣ claustralis ⁊ plane
s nõ tibi ante qm̃ hanc elegisses plu¬
res alie tibi patebant. Qñ autẽ de
plurib hanc unã tibi elegisti. de oĩ¬
b unã fecisti. Quid ergo niquis
Nũquid soli clanstrales saluantur
ant om̃s peunt seculares. Sane neu¬
trũ. s isti soli facile saluant᷑. illi ꝯm̃s
difficile. Cur hoc nisi qr tuciorẽ ab
nicendio remonus ab igne qmͣ proxi¬
inus igni. Erater nõ tibi ꝑ suade¬
at iale suada cogitacõ te quod uonuis¬
sti dies tuol. S dixisti in dimudio di¬
eꝵ meoꝵ. uadam ad portas inferi
Interroga conscientiã tuã. Nescis
tũ quo mercatore ꝯtractũ misti. Cũ
ego .s. qui nescit fallere. quia iustis¬
simꝰ ẽ cuiꝰ nõ est posse falli quia sapi¬
entissumis ẽ Cui nemo põt refistere
quia fortissimꝰ est quẽ nemo potest
eras cũ dyabolo. qñ ei a te ipõ uenũ¬
rum. Nemo aut̃ suus erat .i. sui uiris
donec ei se uendidit a qr iam redemp¬

Expanded text:
Nunquid non est alia vita quae ducit ad Deum, quam claustralis? Est plane, sed non tibi. Antequam enim hanc elegisses, plures tibi aliae patebant. Quando autem de pluribus hanc vitam tibi elegisti, de omnibus unam fecisti. Quid ergo, inquis, nunquid soli claustrales salvantur, aut omnes pereunt saeculares? Sane neutrum. Sed isti soli facile salvantur, illi omnes difficile. Cur hoc, nisi quia tutior est ab incendio remotus ab igne, quam proximus igni? Frater, non tibi persuadeat malesuada cogitatio, te quod vovissti dies tuos, sed dixisti in dimidio dierum tuorum, vadam ad portas inferi . Interroga conscientiam tuam. Nescis, cum quo mercatore contractum iniisti: cum eo scilicet, qui nescit fallere, quia justissimus est; cujus non est posse falli, quia sapientissimus est; cui nemo potest resistere, quia fortissimus est; quem nemo potest eras cum diabolo, quando ei a teipso venunrum. Nemo autem suus erit, id est sui juris, donec ei se vendiderit, a quo jam redemp
Abbreviated transcription (Latin):
collocauit. ut subiecta omĩa illustra¬
les aquaꝵ recipi uussit. ut ꝑ gnigites
suos hunic illinc q quo nitus ferret i¬
bentis discurrerent. Qnasdam regio¬
nes ditauit ub̾tate frugum. quałdã
uariis. alias dm̃isaꝵ artiũ studiis. alias
metassoꝵ. alias thuinamatũ dnĩsis
gen̾ib ut nulła prorsus regio sit que

Expanded text:
collocavit, ut subjecta omnia illustrales aquarum recipi jussit, ut per gurgites suos huc illucque quo nutus ferret jubentis discurrerent. nes ditavit ubertate frugum, quasdam variis, alias diversarum artium studiis, alias metallorum, alias thimiamatum diversis generibus, ut nulla prorsus regio sit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
modo in motu lotali. sapiã conditoris
appareat. Cogita mĩc unde defluen
quis infatigabilem astroꝵ tursum
moderatur. quis solem ꝑ hyberna

Expanded text:
modo in motu locali sapientia Conditoris appareat. Cogita nunc unde defluent educitur, quis infatigabilem astrorum cursum moderatur, quis solem per hiberna
Abbreviated transcription (Latin):
humano corpore ossa int̾ius collocat
sũt. quatinus iobur coꝵ corpus susti¬
noat. Demde caro ossa uestit. ut duriti¬
a eoꝵ molłita tactũ extiꝑiat. Ad ulti¬
mũ pelłis carnẽ induit ut sua quo¬
dãmodo tenatitate ab incomodis fo¬
ris accidentib corpus mumiat. Sic¬

Expanded text:
humano corpore ossa intrinsecus collocata humano corpore ossa intrinsecus collocata sunt, quatenus robur eorum corpus sustineat; deinde caro ossa vestit, ut duritia eorum molliter tactum excipiat. Ad ultimum pellis carnem induit, ut sua quodammodo tenacitate ab incommodis foris accidentibus corpus muniat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ teporem ueris quadã nnonatione
mũdꝰ nascitur. Ddemde ꝑ fernorem
estatis quasi ininuentutẽ roboratur
Post hic suꝑneniente autumpno
ad maturitatẽ ꝯscendit. P ostiemo
succedente hyeme ad defectũ u̾git. Id¬
crco aut̃ sp̃ deficit. ut semp post defec¬
tũ renouari possit. quia nisi prius
a statu suo defic̾ent. uetera qͣiͣ illis lo¬
cũ occupantib. nõ ualerent exurge
niũt. Solus nisus denitus foras exit¬
⁊ eminus posita mira p̃ cet̾isagilita¬
te ꝑcipit. Sene ergo quasi spetulator¬
optunnt. ut que cet̾is sensib super¬
uentura sunt añ ꝑiculũ ꝑrenidẽ pos¬
sit. post hiic auditus ⁊ loco ⁊ nobili¬
tate scds ẽ. deinde olfactus. Gustus aũt
qui nil sentire potest. nisi id ꝙ tangit
m̃̃to uelud tardior cetĩs sensib ĩ imo
resedit. Tactus specialem sedem nõ ha
tũ significat. coadimatis in unũ digi¬
tis solus omib respondet. qr sine tactu
mullus sensuũ esse põt. uidete ⁊̃ quõ ĩ

Expanded text:
 teporem veris quadam innovatione mundus nascitur. Deinde per fervorem aestatis, quasi in juventutem roboratur. Post haec superveniente autumno ad maturitatem conscendit. Postremo succedente hieme, ad defectum vergit. Idcirco autem semper deficit, ut semper post defectum renovari possit, quia nisi prius a statu suo deficerent vetera, quasi illis locum occupantibus non valerent exsurgere niunt, solus visus intus foras exit, et eminus posita mira prae caeteris agilitate percipit. Bene ergo quasi speculatorobtinuit, ut quae caeteris sensibus superventura sunt, ante periculum praevidere possit. Post hunc auditus, et loco et nobilitate secundus est. Deinde olfactus. Gustus autem qui nil sentire potest nisi id quod tangit, merito tardior caeteris sensibus in imo resedit. Tactus specialem sedem non habtum significat, coadunatis in unum digitis solus omnibus respondet, quia sine tactu nullus sensuum esse potest. Vide etiam quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ illint t̾re t̾restabilitas in unũ co¬
herceant. ⁊ conftrigant. Ne titra legit¬
timos terminos diffusa ꝯcordiam dñĩ¬
sitatis dirumpant. Ecce quõ ꝑ iuscera
telluris intrinsetus tracones aquarũ.
sparsi ⁊ foris ꝑ alueos suos ꝑdiuersa lo¬
ca deducti. Intusfatiscentẽ ne dissolua¬
tur ꝯglictinãt. ⁊ foris ne fatescat aren¬
tem rigant. Ecce quõ in humam cors
fabrica mucturas ossiũ uitula ueruoꝵ
ligant ⁊ medullis intus. ꝑ fistulas tybi¬
demde tenitudinẽ carmũ cictis regiẽ
ĩuoluit. ut ⁊ rigor olłiũ intrnsetus
corpus sustineat᷑ ⁊ pelłis munimẽ fo

Expanded text:
coelorum, illinc terrae stabilitas in unum cocoelorum, illinc terrae stabilitas in unum coarctent et constringant, citra legitimos terminos diffusa concordiam universitatis disrumpant. Ecce quomodo per viscera telluris intrinsecus tracones aquarum sparsi et foris per alveos suos in diversa deducti, intus fatiscentem ne dissolvatur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica juncturas ossium vincula nervorum ligant, et medullis intus per fistulas tibideinde teneritudinem carnium cutis tegmen involvit, ut et rigor ossium intrinsecus corpus susti
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑtib absoluta. In qͣ nõ solum cõ¬
cordiam seruant sinulia. s ea ⁊̃ que
cieante potentia dũsa atq repugnã¬
tia ad esse prodierunt dictante sapĩa
in unã quodãmodo amititiã ⁊ federa¬
cõem ꝯuemũt quid repugnantius
esse põt a qua ⁊ igne. Quetũ in natu
ua reꝵ. ita dei ꝯtempauit prudentia
ut nõ solũ admuitẽ ꝯtinue souietatis
uintulum nõ dissipent uerum. ⁊ nas¬
dentib tmictis ut subsistere possint
uitale nutrimentũ subiministrent
Quid de humani corporis compage
loquar ubi om̃i menibroꝵ mutture
tantã ad inuicẽ seruant ꝯcordiam
ut mllũ om̃o mucniri possit meni
brũ tuiꝰ offm̃ altĩ nõ uideatur p̃stare
adminitulũ. sic omis uatura se dili¬
git ⁊ miro quodãmodo pluriũ dissi¬
miliũ ⁊ monũ redactoꝵ ꝯcordia. u¬
nã in om̃ib armoniã facit. Apta ẽ
nõ miret᷑ ͤ Ecce celi qui ambitu suo ꝯ¬
cludunt. omĩa quomodo solidi sunt
tera in mẽdio fluctuantia. hinc soliditas

Expanded text:
s suis absoluta, in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia diversa atque repugnantia adesse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius esse potest aqua et igne? quae tamen in rerum natura ita Dei contemperavit prudentia, ut non solum ad invicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis ut subsistere possint vitale nutrimentum subministrent. Quid de humani corporis compage loquar, ubi omnium membrorum juncturae tantam adinvicem servant concordiam, ut nullum omnino possit ibrum, cujus officium alteri non videatur praestare adminiculum? Sic omnis natura se diligit, et miro quodam modo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Apta estnon miretur? Ecce coeli qui ambitu suo concludunt omnia, quomodo solidi sunt, tera in medio fluctuantia, hinc soliditas
Abbreviated transcription (Latin):
cere desiderant plurimũ adu̾sari. unde
in satra scͥptura. columbe gladins appel¬
latur. qui siue felle rixafur sine iratũ¬
dia ferit. ⁊ cũ duuicat amaritudinen
millã recipit. Nam ut ait ticero orator
egregins. sic̃ lex ꝑ sequit᷑ culpas siueo¬
dio ꝑsonaꝵ. ita princeps d face̾. Daud

Expanded text:
cere descere desin sacra Scriptura columbae gladius appellatur , quia sine felle rixatur, sine iracundia ferit; et cum dimicat, amaritudinem nullam recipit. Nam, ut ait Cicero orator egregius, « sicut lex persequitur culpas sine odio personarum, ita princeps facere d
Abbreviated transcription (Latin):
riuit. In quibdã ⁊̃ lotis moris ẽ mi¬
litẽ in crastina ꝯsecrandũ. totam noc¬
tem p̃cedentẽ ꝓuigilẽ ĩ or̃onib duce
⁊ nec iacendi nẽc scdendi hrẽ hũam.
nisi forte repente infirmitatis ncc̃itas
coeg̾it. S tota nocte stantẽ oraie. cx
git ĩnocentiã. Cum ꝑiculo igitur m̃¬
nocentie. Neuio cinqm̃ debet fidẽ. u abbi
monachꝰ nec prĩ filius. uec dño sernus
uet marito uxor. Est gͥ pͥncipis prom¬
de ĩ primis. ne miles suus ꝑdat ĩnocen¬
tiam pro defensione reipublice sine qͣ ret
publica salua esse nõ põt. solus eĩ ille pͥn¬
ceps lomus ẽ. ⁊ index in corruptus cꝰ sen¬
tentia ex ꝯtemplacõe assidua ymago ẽ
equitatis. Est enĩ publice equitatis um¬
dex ⁊ equitatis seruus. ⁊ m eo ꝑsonan
publicã gerit. Qd̾ omniũ iniurias et
dampna corrigit ⁊ crimĩa omĩa media
equitate ꝑunit. Cniꝰ officiũ ẽ ilł. qui mi¬
nimũ possũt plurmiũ prodẽẽ. ⁊ qui no¬

Expanded text:
moris est, militem in crastinum consecrandum, totam noctem praecedentem pervigilem in orationibus ducere, et nec jacendi, nec sedendi habere licentiam; nisi forte repentinae infirmitatis necessitas coegerit, sed tota nocte stantem orare. CAPgit innocentiam. Cum periculo ercentiae nemo cuiquam debet fidem, nec abbati monachus, nec patri filius, domino servus, nec marito uxor. Est igitur principis providere in primis, ne miles suus perdat innocentiam pro defensione reipupublica salua esse non potest. Solus enim ille princeps bonus est et iudex incorruptus cuius sententia ex contemplatione assidua, imago est equitatis. Est enim publice equitatis iudex et equitatis servus et in ea personam publicam gerit, quod omnium iniurias et damna corrigit et crimina omnia media equitate punit; cuius officium est, illis qui minimum possunt, plurimum prodesse et qui no
Abbreviated transcription (Latin):
ait angꝰ. s pp̃ uriam. Nam nec samu¬
el. nec elyas. nec phinees .ui. sangͥnũ
legis ictor qr ad euis spectat officus feri¬
re quẽ lex iudicat feriendũ. unde et
antiquitus ille cuius maii iudex ĩno¬
tens nocentẽ puuit. cũ reo gladiꝰ m̃i¬
neret dicebatur obteniꝑa segis arbito
uł legem imple. ut bł sic mansuetude
u̾boꝵ ꝓumendi rei tristiciã mitigaret
Cũ g. nulites sint manꝰ corporis publ¬
ce potestatis illius pͥncipis manus san¬
gnine plene sũt tuiꝰ officiales milites
tentes opprinuĩt. huiꝰ ergo principis

Expanded text:
 sed propter Uriam. Nam nec Samuel, nec Elias, nec Phinees vir sanguinum legis ictor; quia ad ejus spectat officium ferire, quem lex judicat feriendum. Unde et antiquitus illi, cujus manu judex innocens nocentem punit, cum gladius immineret, dicebatur: Obtempera legis arbitrio, vel legem imple, ut vel sic mansuetudo verborum puniendi rei tristitiam mitigaret. Cum ergo milites sint manus corporis publicae potestatis, illius principis manus sanguine plenae sunt, cujus officiales et milites centes opprimunt. H
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ecciam sollempint̾ adeat. gladio¬
q suꝑ altari poĩto ⁊ oblato qiͣ celebri
professione fcã. se ip̃m altaris obseqͥo
deuoneat. ⁊ gladii .i. officii si iugẽ deo
spondeat fanulatũ. eins gͦ. pro ecclia
plurimũ ꝯͣ eccĩam lic nichil. ant cĩ
plus aut ñ minꝰ ĩ sua professione fa

Expanded text:
tur, Ecclesiam solemniter adeat, gladiotur, Ecclesiam solemniter adeat, gladioque super altari posito, et oblato quasi celebri professione facta, seipsum altaris obsequio devoveat, et gladii, scilicet officii sui jugem Deo spondeat famulatum. Eis ergo pro Ecclesia plurimum, contra Ecclesiam licet nihil. Aut enim plus, aut non minus in sua pro