comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Refert tñ haimo. et stellam ante natiuitatem¬
xp̃i apparuisse. et eos iter suum incepisse. et ꝑacto
officio stellam in puteum bet̾leem decioisse. et
aliquando ibi solis uirginibus apparere. Q uod
friuolum putatur gregorius. Merito nato dño
angłs pastoribus apparuit. magos autem non an¬
ais sed stella ꝑduxit. quia iudeis tanquam ratio

Expanded text:
et stellam ante nativitatem apparuisse Christi, et eos iter simul incoepisse, et peracto officio stellam in puteum Bethlehem decidisse, et aliquando solis ibi virginibus apparere, quod frivolum putatur. GREGORIUS. Merito nato Domino angelus pastoribus apparuit; magos autem non angelus, sed stella perduxit; quia Judaeis tanquam ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃scientia dei. cui nr̃m ad miscetur arbitriũ.
et cooꝑante grã consequim᷑ premũ. uel ab ea
iuste relicti tormentum. Alia non exp̃scientia.
sed est quasi quedam cõminatio more huma¬
no facta. sicut illud. Morieris & non uiues: &
illud: adhuc quadraginta dies. et niniue subũ¬
tetur. Que non impletur iuxta hoc quoa uerba
sonare uidentur. sea tñ est uera scđm quod in

Expanded text:
ex praescientia Dei, cui nostrum admiscetur arbitrium, ex praescientia Dei, cui nostrum admiscetur arbitrium, et cooperante gratia consequimur praemium, vel ab ea juste relicti, tormentum. Alia non ex praescientia, sed est quasi quaedam comminatio more humano facta. Sicut illud: Morieris et non vives . Et illud: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur . Quae non implentur juxta hoc quod verba sonare videntur, et t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalibus sicut iosue & dauid. sed a peccatis eorũ.
quod non est hominũ s soliuis dei. hoc autem to¬
tum scm̃ est. quod uirgo desponsaretur. quod cas¬
ta seruaretur. quod grauida inueniretur. quod
ꝑ angłm ioseph reuelaretur. quod concepisse ⁊
paritura esse diceretur. hoc inquã totum fc̃m
est ut adimpleretur quod dictum est a año
ꝑ ysaiam ꝓꝑħ̾am. Non enim hoc impleret᷑ quod
uirgo conciꝑet et pareret. nisi desponsata esset.
ne lapidaretur. et nisi inuenta esset ut post ea
a ioseph occulte dimitteretur. et ita propalata
non lapidaretur. et nisi ab angło secretum oe¬
tegeretur. et ita eam acciꝑet. ne aliquo modo
eam esse dimissam ꝑ aliquã famam effiueret.
et tunc lapidatione ꝑiret. Si gͦ ante partum
ꝑiret. quassaretur ꝓphetia. que ait. Pariet fili¬
um: quam necesse erat impleri. Propħia. alia
ex predestinatione dei. quam necessarium est
arbitrio. ut illa de qua modo agimus. Alia

Expanded text:
poralibus, sicut Josue et David, sed a peccatis eorum, poralibus, sicut Josue et David, sed a peccatis eorum, quod non est hominum, sed solius Dei. Hoc autem totum factum est, quod virgo desponsaretur, quod casta servaretur, quod gravida inveniretur, quod per angelum Joseph revelaretur, quod concepisse et paritura esse diceretur. Hoc, inquam, totum factum est, ut impleretur, quod dictum est a Do virgo. Non enim hoc impleretur, quod virgo conciperet et pareret, nisi desponsata esset, ne lapidaretur, et nisi inventa esset gravida, ut postea a Joseph occulte dimitteretur, et ita propalata non lapidaretur, et nisi ab angelo secretum detegeretur, et ita eam acciperet, ne aliquo modo eam esse dimissam per aliquam infamiam efflueret, et tunc lapidatione periret. Si ergo ante partum periret, cassaretur prophetia, quae ait: Pariet filium. Quod necessarium erat impleri. Prophetia alia ex praedestinatione Dei, quod necessarium est ur arbitrio, ut illa de qua modo agimus. Alia
Abbreviated transcription (Latin):
scdm augustinum hoc exemplo magnifice insi¬
nuatur fidelibus coniugatis. etiam seruata pa¬
ri consensu continentia. posse ꝑmanere uocariq
conuigiũ. non ꝑmixto corporis sexu. sed custodi¬
to mentis affectu. Quod enĩ. Quasi diceret no
ea ꝓdire in lucem. Hasci in ea. est concipi. Pari¬
et autem. Et ne uidẽtur sibi ioseph amplius con¬
iugio non esse necessarius: cum conceptio esset
facta sine officio eius. ostendit quod quãuis nõ
sit necessarius conceptui. tamen utilis est ꝓcu¬
rationi. quia ipsa pariet filium. et tunc matͥ¬
& filio erit necessarius. Matri: ut ab infamia
defendat. filio: ut eum nutriat. circumcidat.
Quod cͥcumcisio notatur ubi dicit. & uocab̾ no¬
men eius ib̃m. In circumcisione enim solet da¬
ri nomen. Quast diceret. U ocabis & non imponeᷤ.
quia ab ȩterno impositũ est. Ipse enim: causã
nominis ponit. quia saluabit. non quoslibet.
sed populum suũ. in fide. non ab hostibus cor¬

Expanded text:
c enim exemplo magnifice insinuatur fidelibus coniugatis etiam seruata pari consensu continentia posse permanere uocarique coniugium non permixto corporis sexu, sed custodito mentis affea, est prodire in lucem; nasci in ea, concipi. Pariet autem filium. Et ne videretur sibi Joseph amplius conjugio esse necessarius, cum conceptio esset facta sine officio ejus, ostendit quod quamvis non sit necessarius conceptui, tamen utilis est procurationi, quia ipsa pariet filium, et tunc matri et filio erit necessarius. Matri, ut ab infamia defendat; filio, ut eum nutriat et circumcidat; quae circumcisio notatur ubi dicit: Et vocabis nomen ejus Jesum. In circumcisione enim solet dari nomen. Quod dicit vocabis, sed non impones, quia ab aeterno impositum est. Ipse enim salvum faciet. Causam nominis ponit, quia salvum faciet non quoslibet, sed populum suum in fide, non ab hostibus cor
Abbreviated transcription (Latin):
tiarent. Mittens gͦ illosĩ bethleem dixit. Ite:¬
.& interrogate diligenter de puero. Cogni¬
to locoitempore. ꝑsonam pueri non uult ig¬
norare. Nota quod illud precepit. quoo absq
p̃cepto erant facturi quod autem addit. ⁊
cum inueneritis renuntiate michi. ꝑ recep¬
tio est presumptuosa udde. quia putat qd
om̃s debeant sibi obtemꝑare. S ut adreñtiand

Expanded text:
tiarent. Mittens ergo illos in Bethlehem dixit, ite, interrogate diligenter de puero. Cognito loco et tempore, personam pueri non vult ignorare. Nota quod illud praecepit, quod absque praecepto erant facturi. Quod autem addit, et cum inveneritis, renuntiate mihi, praeceptio praesumptuosa est valde, quia putat quod om
Abbreviated transcription (Latin):
seuerans. Sed quia in eodem posset ꝑseuerare.
et tamen non quam crescere: sequitur ioathan
i. ꝓfectus. quia cotidie in melius ꝓficit. et quan¬
to melius ꝓficit in uirtutibus: tantomagis fic
achaz .i. comp̃hendens. Qui enim melius dñi¬
ca p̾cepta facit: melius dm̃ comprehendit. Ex
oꝑatione enim augmentatur agnitio. Unde
dauid. Annuntiauerunt oꝑa di et facta eius
intellexerunt. Prius enim annuntiauerunt.
deinde intellexerunt. Sequitur ezechias.i. fortis
dñs. Dum enim dm̃ comprehendit. dm̃ fortem
intelligit. qui omĩa fecit et regit. et diabolũ
uicit. et se uincere facit. et ideo in amore eius ac¬
census efficitur manasses .i. obliuiosus. quia oĩa
temporalia tradit obliuioni ꝓ amore eius. Qui
dum temporalia obliuiscitur. que solent facere¬
in fideles: fit amon .i. fidelis. Qui enim tempora
ꝑnit et obliuiscitur: neminem in re sua

Expanded text:
erseverans. Sed quia in eodem posset perseverare, erseverans. Sed quia in eodem posset perseverare, et tamen nunquam crescere, sequitur Joatham, id est perfectus, quia quotidie in majus proficit, et quanto melius proficit in virtutibus, tanto magis fit Achas, id est comprehendens. Qui enim melius Dominica praecepta facit, melius Deum comprehendit. Ex operatione enim melius augmentatur agnitio, unde David: Annuntiaverunt opera Dei, et facta ejus intellexerunt . Prius enim annuntiaverunt, deinde intellexerunt. Sequitur Ezechias, id est fortis Dominus. Dum enim Dominum comprehendit, Deum fortem intelligit, quia omnia fecit et regit, et diabolum vicit, et se vincere facit, et ideo in amorem ejus accensus efficitur Manasses, id est obliviosus, quia omnia temporalia tradit oblivioni pro amore Dei. Qui autem temporalia obliviscitur, quod solent facere fideles, fit Ammon, id est fidelis. Qui enim temporalia contemnit et obliviscitur, neminem vero suo
Abbreviated transcription (Latin):
tatus est. Sequitur roboam .i. latitudo po
ptili. postquam enim non habet quid in se cun¬
cat: amplecti alios debet. et late popłm dĩ ao
suꝑna secum trahere. Sequitur abia .i. pater
dñs. His enim premissis. pot̾ se profiteri filium
dei & dicere. Dñs est pater m̃s. et quia talem pa¬
trem habet qui in celis est. recognoscens se esse
in peregrinatione istius mundi. debet ẽẽ asa.i.
at tollens. ut de uirtute in uirtutem ad patrẽ¬
suum ascendat. spernens istam ꝑegrinationem.
et tunc erit iosaphat .i. iudicans. qui enim at¬
tollit se ad deum: ipse alios iudicat. & a nemine
iudicatur. et omĩa discernit. ne in aliquo decipu¬
tur. & ita fit ioram .i. excelsus .i. in celestibus ha¬
bitans. et suꝑ omĩa aspiciens. nec tñ ideo suꝑbi¬
at. sed fortitudinem suam deo ascribat. Unde es¬
ficitur orias .i. robustus dñi. quasi robur suaꝵ
uirtutum deo attribuens. et in suo proposito ꝑ¬

Expanded text:
tatus est. Sequitur Roboam, id est populi ltatus est. Sequitur Roboam, id est populi latitudo. Postquam enim non habet quod in se videat, amplecti alios debet, et late populum Dei ad superna secum trahere. Sequitur Abia, id est pater Dominus. His enim praetermissis, potest se profiteri filium Dei et dicere: Dominus est pater meus. Et quia talem patrem habet qui in coelis est, recognoscens se esse in peregrinatione hujus mundi, debet esse Asa, id est attollens, ut de virtute in virtutem ad Patrem ascendat, spernens istam peregrinationem, et tunc erit Josaphat, id est judicans. Qui enim attollit se ad Deum, ipse alios judicat, et a nemine judicatur, et omnia discernit, ne in aliquo decipiatur, et ita fit Joram, id est excelsus, id est in coelestibus habitans et super omnia aspiciens; nec tamen ideo superbit, sed fortitudinem suam Deo ascribit. Unde efficitur Ozias, id est robustus Domini, quasi robur suarum virtutum Deo attribuens, et in suo proposito p
Abbreviated transcription (Latin):
quid moralitatis in nobis isti patres generent. Post¬
quam aliquis est idoneus seruus. et suauissimũ
deo sacrificium factus: sequitur ut sit datud .i.
manufortis. qui contra hostes fortiter dimicauit.
bet carnales homines uerbo et exemplo deo subiu¬
gare. sicut paulus qui gentes conuertit. que ꝑ idu¬
meos designantur. Sequitur salomon. qui inter¬
pretatur pacificus. Tunc ille beatus fit pacificus c̃
deo seruit. et alios ad dm̃ conuertit. Tunc eñĩ
sedati sunt in co om̃s motus illiciti. et quasi iam
in et̾̃na tranquillitate positus: potest cum apło di¬
cere. Nostra conuersatio in celis est. Qui merito in
quinto decimo loco ponitur. Quinumerus ex
septem et octo conficitur. quia post septem qui
ad legalia instituta ꝑtinent. propter sabbatum.
in octatia idest in requie eterna. et resurrectio¬
ne futura pacifici eẽ uidentur. quȩ ꝑ octona¬
rium significatur. quia in octatio die resusci¬

Expanded text:
quid moralitatis isti patres in nobis generent. Postquid moralitatis isti patres in nobis generent. Postquam aliquis est idoneus servus et suavissimum Deo sacrificium factus, sequitur ut sit David, id est mauu fortis, qui contra hostes fortiter dimicavit, bet carnales homines verbo et exemplo Deo subjugare, sicut Paulus, qui gentes convertit, qui per Idumaeos designantur. Sequitur Salomon, qui interpretatur pacificus; tunc enim ille fit pacificus cum Deo servit, et alios ad Deum convertit. Tunc enim in eo sedati sunt omnes motus illiciti, et quasi jam in aeterna tranquillitate positus, potest cum Apostolo dicere: Nostra conversatio in coelis est . Qui merito in quinto decimo loco ponitur, qui numerus ex septem et octo conficitur, quia post septem quae ad legalia instituta permanent propter Sabbatum, in octava, id est, in aeterna requie et resurrectione futura esse videtur, quae per octonarium figuratur, quia in octava die resusci
Abbreviated transcription (Latin):
plectitur. Alii qui ponuntur quãus mali. uel
bonos generant uel abonis generant᷑. ut ioram
filius iosaphat uiri iusti orias uͦ pene in om̃ib
fecit rectum. nisi quod ipse incensum adolere
uoluit. Unde infronte quas in loco lãmine.
lepra ꝑcussus fuit. & nota. quod sub oria. ioa¬
sine liberis dictum est ei. Dispone domui tue. qͥa
morieris tu et non uiues. et ideo fleuit non ꝓp¬
ter longiorem tutam. cum sciret salomonẽ dõ
quia dubitabat nenon ꝓmissio dei impleretur.
cum sciret se eẽ de dauid ꝓgenie. ꝑ quem opor¬
teret uenire xp̃m. et se eẽ sine liberis. Unde et
non aspitiam hominẽ ultra. Sed e contra credebat
quia fidelis est qui promiserat. deus autem sen
tentiam quam dederat ad ꝓbationem fidĩ in mu¬
tat. et generandi spatium p̾stat. ¶ Oz ias genuit
ioathan. ioathan genuit achar. achaz genuit ere¬
chiam. ez echias gentit manassem. manasses ge¬

Expanded text:
plectitur. Alii qui ponuntur quamvis mali, vel plectitur. Alii qui ponuntur quamvis mali, vel bonos generant, vel a bonis generantur, ut Joram filius Josaphat viri justi. Ozias vero in omnibus pene fuit rectus, nisi quod ipse incensum adolere voluit. Unde in fronte quasi in loco velamine lepra percussus fuit. Et notandum quod sub Ozia, Joasine liberis dictum est: Dispone domui tuae, quia morieris tu et non vives . Ideo flevit non propter longiorem vitam, cum sciret inde placuissequia dubitabat ne promissio Dei impleretur cum se sciret esse de genere David per quem oportebat venire Christum: et ipse erat sine liberis unde et non aspiciam hominem ultra, etc. E contra credebat, quia fidelis est qui promistentiam, quam dederat ad probationem fidei immutat, et generandi spatium praestat: Ozias genuit Joatham; Joatham genuit Achaz; Achaz genuit Ezechiam; Ezechias genuit Manassen; Manasses ge
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ia legitur in paralipomenon. quod quadraginta
duorũ annorum erat cum regnare cepit. et per
unum annum regnauit. Quod ẽẽ non pot̃. quia
ioram pater eius. xxx. duorum annoꝵ erat cum
regnare cepit.et ꝑ octo annos regnauit. qui si¬
miil sunt quadraginta. et ita iam eẽt filius eius
prior illo duobus annis. Sed de prauatus est lib̾
qui dicit quadraginta duoꝵ. et uersꝰ in libro re¬
gum legitur qui dicit uiginti dtioꝵ annorum.
Ioas gͦ filius ocorie adquieuit adorare sculptilia.
et ⁊achariam filium ioiade sacerdotis qui eũ
nutrierat et regem fecerat. et ne occideretur ab
athalia custodierat. precepit occidi. quia cum
pro idolatria increpabat. Amasias quoq colu it
si sicut in lege dicitur. Uisitabo peccata patrum
in filios. usq in terciam et quartam generationẽ.
Med sciendum est hoc eis cẽ dictum. qui peccata
patrum sequunt᷑. Nam et bonus de malo genitꝰ
misclia est digntis. et malus de bono natus pena

Expanded text:
zia legitur in Paralipomenon, quod quadraginta zia legitur in Paralipomenon, quod quadraginta duorum annorum erat cum regnare coepit, et per unum annum regnavit . Quod esse non potuit, quia Joram pater ejus triginta duorum annorum erat, cum regnare coepit, et per octo annos regnavit, qui simul sunt quadraginta, et ita jam esset filius prior illo duobus annis, sed depravatus est liber, qui dicit quadraginta duo, et verius in libro Regum legitur viginti duorum annorum . Joas ergo filius Ochoziae acquievit adorare sculptilia, et Zachariam filium Joiadae sacerdotis, qui eum nutrierat, et regem fecerat, et ne occideretur ab Athalia, custodierat, praecepit occidi, quia eum pro idololatria increpabat. Amasias quoque coluit si, sicut in lege dicitur: Visitabo peccata patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem . Sed sciendum hoc esse de eis dictum qui peccata patrum sequuntur; nam et bonus de malo genitus misericordia est dignus, et malus de bono natus poena
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ascriberetur. noluit ille intrare. sed iacuit
in uestibulo. dicens quod dum archa dñi esset
in tabernaculis non erat congruum eum int̾re
in domum suã. Acceptis itaq litt̾is mortis sue
redit ad expeditionem. et mortuus ẽ machi¬
nante ioab sicut datud p̃cepit. ¶Salomon ge¬
nuit roboam. roboam abiam. abias asa. asa io¬
saphat. iosaphat ioram. ioram oziam. Nota qd
ioram non genuit oziam. sedm historiam libri
regum. sed potius genuit ocoriam. et ocorias
gentut ioam. et ioas amasiam. et amasias oriã.
Sed quia euangłista ꝓposuerat. ab abraham usq
a a xp̃m quadraginta auas generationes in atũso
statu temporum ponere. et ioram filius iosaphat.
se miscterat impussimo generi iezabel. ducens
tatis poneretur. Ioram itaq fornicatus occidit
fratres suos. unde et infirmatus est dolore uteri.
ut uiscera egereret. Quem secutus filius sis oco¬
zias. ingressus est ꝑuias domus acab. De isto oco¬

Expanded text:
ei ascriberetur. Noluit ille intrare, sed jacuit ei ascriberetur. Noluit ille intrare, sed jacuit in vestibulo, dicens quia, dum arca Dei esset in tabernaculis, non erat congruum eum intrare in domum suam. Acceptis itaque litteris mortis suae, rediit ad expeditionem, et mortuus est, machinante Joab, sicut praecepit David. Salomonnuit Roboam; Roboam, Abiam; Abias, Asa; Asa, Josaphat; Josaphat, Joram; Joram genuit Oziam. Nota quod Joram non genuit Oziam secundum historiam libri Regum, sed potius genuit Ochoziam, et Ochozias genuit Joas, et Joas Amasiam, et Amasias Oziam . Sed quia evangelista proposuerat ab Abraham usque ad Christum quadraginta duas generationes in diverso statu temporum ponere, et Joram filius Josaphat se miscuerat impiissimo generi Jezabel, ducens tatis poneretur. Joram igitur fornicatus occidit fratres suos, unde et infirmatus est dolore uteri ut viscera egereret, quem secutus filius suus. Ochozias ingressus est per vias domus Achaz. De isto Ocho
Abbreviated transcription (Latin):
titudo interp̃tatur. significat xp̃m. de quo dici¬
tur. Dñs in fortitudine tieniet. Ipse atitem acce¬
pit ruth .i. gentilem ecdĩam. que uidens tel fes¬
tinans uel definiens interp̃tatur. quia eccłi̾a
uidet dm̃. festinat ad brauium. definit ꝑseue¬
rare in bona oꝑatione. Ipse etiam est obe̾t. idẽ¬
seruiens. quia non tienit ministrari sed mi¬
pretatur. quia ipse ꝑ nobis hostia factus est.¬
¶ D auid genuit salomonem. ex ea que fuit
urie. Tacet nomen bethsabee. tit nominando
uriam. reducat ad memoriam illua maximum
scelus quod fecit dauid in eum. tacet. quia cetẽ
latidari meruerunt. Ista uͦ a deo culpabilis ẽ
quod nomine est indigna. iustus uͦ est dignꝰ
nomine. In ea est tam̃ maximũ sacramentũ
dicit enim hystoria. quoo datuo in solario ex¬
istens tudit bechsabee latiantem se. placuit ei.¬
uocauit. et iaeuit cum ea. Et ea facta graui¬
da reuocauit uriam de expeditione. ut hac oc¬
casione intraret in domum suam. et ita partus

Expanded text:
dicitur: Dominus in fortitudine veniet . Ipse etiam accipit Ruth, id est gentilem Ecclesiam, quae videns vel festinans vel diffiniens interpretatur, quia Ecclesia videt Deum; festinat ad bravium, desinit perseverare in bona operatione. Ipse etiam est Obeth serviens, quia non venit ministrari, sed mirificium, quia ipse pro nobis hostia factus est. David genuit Salomonem, ex ea quae fuit Uriae. HISTORIA. Tacet nomen Bethsabee, ut nominando Uriam, reducat ad memoriam illud maximum scelus, quod fecit David in eum. Tacet etiam quia claudari meruerunt. Ista vero adeo culpabilis est, quod nomine non est digna; justus vero est dignus nomine. In ea tamen maximum est sacramentum. Dicit enim historia quod David in solario existens, vidit Bethsabee lavantem se, placuit ei,vocavit, et jacuit cum ea, et, facta ea gravida, revocavit Uriam de expeditione, ut hac occasione intraret in domum suam, et ita partus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicta sua temꝑauit. quod se dm̃ ẽẽ ñ mall¬
festauit: S amoyse sumpta st̃. qui dicit in deu¬
terononno ciulibet homini. Non temptabis
dnm dm̃ tuũ. Hon enĩ debemꝰ om̃ temptare.
quamdiuhabemꝰ quid tationabiłr faciamus
sicut abraham deuxore quã sororẽ uocaust
s. postquam uecessitas ingruit. tune inuocare debe

Expanded text:
temperavit, quod se Deum esse non manifestavit, sed a Moyse sumpta sunt, qui dicit in Deuteronomio, cuilibet homini: Non tentabis Dominum Deum tuum . Non enim debemus Deum tentare, quandiu habemus quod rationabiliter faciamus, sicut Abraham de uxore, quam sororem vocavit. Sed postquam necessitas ingruit, tunc debe
Abbreviated transcription (Latin):
pio erat uerbum: et ne initium uideretur
habere. determinat cum dicit. a diebus eter¬
nitatis. Nec multum differt sensus iste a u̾b̾
positis in euangłio. Cum enim dicit terra iu¬
da tantumdem ualet quantum effrata. qd̃
autem dicit nequaquam minima es in pͥn¬
cipibus iuda .i. inter pͥncipales ciuitates iuda

Expanded text:
pio erat Verbum ; et ne initium videretur habere, determinat cum dicat, a diebus aeternitatis. Nec multum differt sensus iste a verbis positis in Evangelio: cum enim dicit, terra Juda, tantumdem valet quantum Ephrata. Quod autem dicit: Nequaquam minima es in principibus Juda, id est inter princip
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo populo prius apparuit sol iusticie. Sed
ille retraxit manum. quia illis recedentibus
opus dei cessauit. et populus udaicus int̾¬
uenit. et lex. qui populus fut quasi macerie
diuisio. quiꝰ pͥmum ppłm fidelem. et uitimum
qui sub aduentu xp̃i fuit diuisit. et quasi in me¬
dio se interposuit. Unde phares dicitur idai¬
cus populus .i. diuisio. Sed xp̃s illũ populum
interpositũ et legem destruxit. et maceriam
diuisam utriusq ppli fidelis coniunxit .i. edi
re tacitis nominibus sc̃arũ mulierum seilicet
sare. rebecce et aliarum: nommauit in xp̃i ge¬
neratione notabiles mulieres. scilicet thamar ⁊
raab. ⁊ ruth. et bethsabee Hoc ideo fecit euan¬
głista. ut ostenderet xp̃m non solum nasci ex
paschalis precipitur in lege non sumi de oui¬
li ubi tantum sint oues. se de illo ubi sint oucᷤ
et capre. quia nasciturus erat de iustis. et de¬
Ait enim iacob. Iuda. te laudabunt fr̃s tui. ma¬

Expanded text:
primo populo prius apparuit sol justitiae. Sed primo populo prius apparuit sol justitiae. Sed ille retraxit manum, quia illis decedentibus opus fidei cessavit, et populus Judaicus intervenit, et lex, quae populis fuit quasi maceriae divisio, quia primum populum fidelem et ultimum qui sub adventu Christi fuit, divisit, et quasi se in medio interposuit. Unde Phares dicitur Judaicus populus, id est divisio. Sed Christus illum populum interpositum et legem destruxit, et maceriam divisam utriusque populi fidelis conjunxit, id est re tacitis nominibus sanctarum mulierum, scilicet Sarae et Rebeccae, et aliarum notavit in Christi generatione notabiles mulieres, scilicet Thamar, et Raab, et Ruth, et Bethsabee. Hoc ideo fecit evangelista, ut ostenderet Christum non solum nasci ex paschalis praecipitur in lege non sumi de ovili, ubi tantum sunt oves, sed de illo, ubi sunt oves et caprae, quia nasciturus erat de justis et itatus es. Iuda te laudabunt fratres tui: ma
Abbreviated transcription (Latin):
nam oꝑationem. et baculum .i. regimen sui
Unde unusquisq rex. et sacerdos dicitur. ꝓ
tros mitteret. Ueniens postea hilas .i. iobanneᷤ
in quo om̃is ordo predicatoꝵ qui cotidie pre¬
parant uiam dño significatur. cum hedo. idẽ
cum inerepatione peccatorum. querit meretri¬
cem in biuuio et non inuenit. quia accepta fide
eccłia desinit eẽ meretrix. et non habet locum
increpatio in ea. Chamar interpretatur amari¬
satur. In filiis uͦ est aliud sacramen
ꝑ se. non continuatum suꝑiori. ⁊ arã
prius manum emittit. significat primum fi¬
delem ppłm. scilicet abel. noc. abraham. ysaac.
iacob. et alios qui primi manum bone oꝑatioĩs
ostenderunt. que oꝑatio ligata et confirmata
est coccino .i. passione xp̃i. quam credebant et
expectabant. nichil enim sciebant ualere sibi bo¬
na opera sua. sine redemptione sanguinis xp̃i.
Unde zaram.i. oriens interp̃tatur. quia uu

Expanded text:
nam operationem, et baculum, id est regnum sui. nam operationem, et baculum, id est regnum sui. Unde unusquisque rex et sacerdos dicitur. Prtros mitteret. Veniens postea Hiras, id est Joannes, in quo omnis ordo praedicatorum, qui quotidie praeparant viam Domino, significatur cum haedo, id est cum increpatione peccatorum, quaerit meretricem in bivio, et non invenit, quia, accepta fide, Ecclesia desivit esse meretrix, et non habet locum increpatio in ea. Thamar interpretatur amarisatur. In filiis vero est aliud sacramentum per se, non continuatum superiori. Zaram qui primus manum emittit, significat primum fidelem populum, scilicet Abel, Noe, Abraham, Isaac, Jacob, et alios, qui primi manum bonae operationis ostenderunt. Quae operatio ligata et confirmata est coccino, id est passione Christi, quam credebant et exspectabant. Nihil enim sciebant sibi valere bona opera sua sine redemptione sanguinis Christi. Unde Zaram oriens interpretatur, quia illi
Abbreviated transcription (Latin):
iuda essent. nullus tamen corum rexit popłm
dei. Unde sela dicitur .i. dimissio. quia eo tp̃r di¬
missa est tͥbus iuda. et alieingena subut in
tur. et totus mundus indefectu est. Uenit in¬
quã ad tondendas oues.i. ad auferenda pon¬
dera peccatoꝵ cum socio suo hila .i. cum iohanne
baptista. qui hilas interpretatur uisio fr̃is.
tribu sua. Iste bȩlias erat odollamites. quod
interpretatur habens testimonium in aqua.
quod bene conuenit iohanni. Euꝑit itaq
ei associari et thamar.i. ecclia. sed mmutata facie
idẽ non iam de iudeis ĩmo degentibus habẽs
spẽm meretricis. quia satis prius cum idolis
fornicata fuerat. et quasi ignota iude. Unde
dauid. Populus quem non cognoui seruiuit
michi.ĩ. auditu auris obediuit michi. Sede¬
bat illa in biuio.i. in erroribus huiꝰ seculi. So¬
ciata gͥ xp̃o accipit anulum .i. fidem. et armil¬
lam que est ornamentum brachii. scilicet bo¬

Expanded text:
Juda essent, nullus tamen eorum populum Dei Juda essent, nullus tamen eorum populum Dei rexit. Unde Sela dicitur, id est dimissio quia eo tempore dimissa est tribus Juda, et alienigena subiit in tur, quia totus mundus in defectu erat. Venit, inquam, ad tondendas oves, id est auferenda pondera peccatorum, cum socio suo Hira, id est cum Joanne Baptista, qui Hiras interpretatur visio fratristribu sua. Iste Hiras erat Odollamites, qui interpretatur habens testimonium in aqua, quod bene convenit Joanni. Cupit ita ei sociari Thamar, id est Ecclesia, sed, mutata facie, id est, non jam de Judaeis, imo de gentibus habens speciem meretricis, quia satis prius cum idolis fornicata fuerat, et quasi ignota Judae. Unde David: Populus quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mihi . Sedebat illa in bivio, id est in erroribus hujus saeculi. Sociata ergo Christo accipit annulum, id est fidem, et armillam, quae est ornamentum brachii, scilicet bo
Abbreviated transcription (Latin):
prefigurent. Iudas confitens interpretat᷑. & de
mar enim significat populum dei antiquum.
cui dati sunt duo mariti. scilicet pastores. quo¬
rum duo genera in his notantur. nocentes. et ꝓ¬
desse nolentes. Her enim significat illos nequis
pastores. qui non solum non iuuant.
pretatur pelliceus .i. obsitus peccatis. quȩ signifi¬
cantur ꝑ pelles mortuorum animalium. ꝓpte¬
rea adam et eua post pecẽm pelliceas tunicas ha¬
buerunt. Onam uͦ qui effundebat semen in ter¬
ra. signific̃ illos pastores qui cum possunt pro¬
desse nolunt. sed effundunt semen suum in ter
ra.i. terrenis adherent. et studium fecundita¬
tis quod debent populo oci secularibus adhibẽt.
Unde onam dicitur .i. dolor eonunuquia mag¬
num dolorem ingerunt subditifitititiles p̃¬
lati. Quod sela non duxit uxorem ilbalm sig¬
nificat interruptionem illam regni. Queifurt in
tempore herodis. Cum enim multi filri de tͥbu

Expanded text:
praefigurent. Judas confitens interpretatur. Et de praefigurent. Judas confitens interpretatur. Et de mar enim significat populum Dei antiquum, cui dati sunt mariti duo, scilicet pastores, quorum duo genera in his notantur, nocentes et prodesse nolentes. Her enim significat illos nequissimos pastores, qui non solum non juvant, pretatur pelliceus, id est obsitus peccatis, quae significantur per pelles mortuorum animalium. Propterea Adam et Eva post peccatum pelliceas tunicas habuerunt. Onan vero qui effudit semen in terram, significat illos pastores, qui, cum possunt prodesse, nolunt, sed effundunt semen suum in terra, id est in terrenis adhaerent, et studium fecunditatis quod debent populo Dei, saecularibus adhibent. Unde Onan dicitur, id est dolor eorum, quia magnum dolorem ingerunt subditis inutiles praelati. Quod Sela non ducit illam, significat illam interruptionem regni, quae fuit in tempore Herodis. Cum enim multi filii de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
det in diuina scͥptura fit sensibilis .i. discernens
gustu rationis quid bonum sit. quio malum. qͥd
dulce. quid amarum. Sequitur booz.i. fortis.
Instructus enim scripturis. fit ad om̃ia aduersa
toleranda fortis. Nota quod dicit simꝑlicit̾ for¬
tis. ad differentiam dauid qui dicitur manu for¬
tis. quod aliuo significat. Iste autem fortis filius
est raab .i. ecclie. S equitur obeth .i. seruitus. Qui
enim fortis est. seruus idoneus effici pot̾. ñ enim
idoneus est ad seruitutem nisi qui fortis ẽ. que
seruitus generatur de ruth .i. de festinantia. Opor¬
tet enim seruum eẽ promptum. non pigrum .s
currentem. ne ulla carnalis uoluptas detineat. Se¬
quitur iesse .i. incensum. Si enim seruimꝰ ex ti¬
more et amore. erit deuotio in corde. que ex igne
et desiderio cordis. suauissimum incensum offert
deo. ¶ Modo uideamus quomͦ isti patres xp̃m

Expanded text:
det in divina Scriptura fit sensibilis, id est discernens det in divina Scriptura fit sensibilis, id est discernens gustu rationis quid bonum, quid malum, quid dulce, quid amarum. Sequitur Booz, id est fortis. Instructus enim bonis Scripturis fit ad omnia adversa toleranda fortis. Nota quia dicitur simpliciter fortis, ad differentiam David, qui dicitur manu fortis, quod aliud significat. Iste autem fortis filius est Raab, id est Ecclesiae. Sequitur Obeth, id est servitus. Qui enim fortis est servus, idoneus potest effici; non enim idoneus est ad servitutem Dei, nisi qui fortis est, quae servitus generatur de Ruth, id est de festinantia. Oportet enim servum esse promptum, non pigrum, sed currentem, ne ulla carnalis voluptas detineat. Sequitur Jesse, id est incensum. Si enim servimus, ex timore et amore erit devotio in corde, quae ex igne et desiderio cordis suavissimum incensum offert Deo. ALLEGORIA. Modo videamus quomodo isti patres Christum
Abbreviated transcription (Latin):
hominum amore dei pungat. Sequitur aram. qͥ
interpretatur electus. ł excelsus. quia postquam ali¬
quis et a mundo remotus est et aliis ꝓficit: ne¬
cesse est ut deo electus. sublimis hominibus et ce¬
lebris habeatur. uel excelsus in uirtutibus. Sequi¬
tur aminadab.i. spontaneus ppłĩ. Oportet enim
ut spontanea uoluntate et bona. non coactione.
non timore. fiat quicquid oꝑatur. Sequitur
naason. qui interpretatur augurium. Hoc augi¬
rium non est scłare. sed cȩleste. De hoc atigurio¬
gla̾batur ioseph. qui precepit seruo ut diceret frĩ¬
bus suis deferentibus ciphum in sacco. Uos de tulis¬
tis ciphum dñi mei. in quo solebat ipse atig̾iari.
Ciphus est diuina scriptura. ubi est potus sapi¬
entie. in hac auguriatur sapiens. quia ibi futura
idẽ celestia uidet. Sic auguriatur diuina. qui uti¬
litati ꝓximi ex bona uoluntate intentus est. Seqͥ¬
tur salmon .i. sensibilis. Postquam aliquis stu¬

Expanded text:
hominum amore Dei pungat. Sequitur Aram, qui hominum amore Dei pungat. Sequitur Aram, qui interpretatur electus vel excelsus, quia postquam aliquis a mundo remotus est et aliis proficit, necesse est ut Deo electus sublimis et celebris habeatur, et sit excelsus in virtutibus. Sequitur Aminadab, id est spontaneus populus. Oportet enim ut spontanea voluntate, et bona non coactione non timore faciat quidquid operatur. Sequitur Naasson, qui interpretatur augurium, Hoc augurium non est saeculare, sed coeleste. De hoc gloriabatur Joseph, qui praecepit servo ut diceret fratribus suis deferentibus scyphum in sacco: Vos detulistis scyphum domini mei, in quo ipse solet augurari . Scyphus enim est divina Scriptura, ubi potus est sapientiae. In hac auguratur sapiens, quia ibi videt futura, id est coelestia. Sic auguratur divina, qui utilitati proximi ex bona voluntate intentus est. Sequitur Salmon, id est sensibilis. Postquam enim aliquis stu
Abbreviated transcription (Latin):
Merito datur quartus locus iude. quia et quartũ
in ordine locum fr̃m tenet. ubi et confessio scdm al¬
legoriam iure in quarto loco ponitur. Primus ẽ
ruben. Scds̃ simcon. Tercits leui. Quartus iudas.
Ruben concupiscentiam significat. quia de eo in
benedictionibus dicitur. Ruben effusus ut aqua. qr
quiddam flucns in concupiscenciis fuit. Simcon uͦ
Leui uͦ quia de tribu illius sacerdotes sunt electi.
et sacerdotibus let commissa est rationem signiti¬
cat. que lege sua utramq uim anime temꝑare
debet. Si autem ille tres peccant: debet sequi con¬
fessio peccatorum. que omĩa purgat. Dost iu¬
dam sequitur phares et zaram: ꝓhares diuisio
taram oriens int̾pretatur. et thamar amaritudo.
Confessio enim generat diuisionem a uicus. et
ortum uirtutum. de thamar .i. de amaritudine
penitentie. Post phares sequitur esron qui sagit
gitta. tit in aliis uicia p̃dicando ꝑimat. et corda

Expanded text:
Merito datur quartus locus Judae, quia et quartum locum Merito datur quartus locus Judae, quia et quartum locum in ordine fratrum tenet, ubi et confessio, secundum allegoriam jure quarta ponitur. Primus est Ruben, secundus Simeon, tertius Levi, quartus Judas. Ruben, concupiscentiam significat, quia de eo in benedictionibus dicitur: Ruben effusus ut aqua , quia quidem fluens in concupiscentiis fuit. Simeon verLevi vero, quia de tribu illius sacerdotes electi sunt et sacerdotibus lex commissa est, rationem significat, quae lege sua utramque vim animae temperare debet. Si autem illi tres peccant, debet sequi confessio peccatorum, quae omnia purgat. Post Judam sequitur Phares et Zaram. Phares divisio, Zaram oriens interpretatur, et Thamar amaritudo. Confessio enim generat divisionem a vitiis, et ortum virtutum, de Thamar, id est amaritudine poenitentiae. Post Phares sequitur Esron, qui sagittagitta, ut in aliis vitia praedicando puniat, et corda
Abbreviated transcription (Latin):
eundum erat. et si ille eam repudiaret. ipse eam
duceret. Illo autem eam repudiante: duxit eam.
et in de genuit obet. Hanc gentilem ideo posuit
ut petra. quia idolatra erat: et desertum. quia si¬
ne lege. Obet genuit iesse. Pater dauid binomiꝰ
est. frequentius enim uocatur isai. S quia ꝓpha
uocauerat cum non isai sed iesse: dicens. Egredict̃
uirga de radice iesse. ut ostenderet illam prophetiã
gelista. ¶Iterum uideamus quas uirtutes isti pa¬
tres in nobis edificent. Quia fides spes et caritas
uirtutes sunt quasi suꝑ additiones. Iudas int̾p̃ta¬
tur confessio: qm̃ aliquis posset credere. sperare.
diligere. et tamen ante presides dm̃ ex timore ne¬
gare ut petrus: ideo necessaria est fidei confessio. Du¬
plex confessio est. altera fidei altera peccatorũ. Bi gͦ
post tres supradictas uirtutes peccatur: necessaria
est non solum fidei sed etiam peccatorum confessio.

Expanded text:
eundum erat; et si ille eam repudiaret, ipse eam eundum erat; et si ille eam repudiaret, ipse eam duceret. Illo autem repudiante, duxit eam, et inde genuit Obeth. Hanc gentilem ideo posuit ut petra, quia idololatria plena et desertum, quia sine lege. Obeth genuit Jesse. Pater David binominis est, frequentius enim vocatur Isai. Sed quia propheta eum vocaverat non Isai, sed Jesse, dicens: Egredietur virga de radice Jesse , id est ut ostenderet illam prophetiam gelista. MORALITAS. Iterum videamus quas virtutes isti patres in nobis aedificent, quia fides, spes et charitas virtutes sunt quasi superadditiones. Judas interpretatur confessio, quoniam aliquis posset credere, sperare et diligere, et tamen apud praesides diceretur ex timore negare, ut Petrus, ideo necessaria est fidei confessio. Duplex confessio est, altera fidei, altera peccatorum. Si ergo post tres supradictas virtutes peccet, necessaria est non solum fidei, sed etiam peccatorum confessio.
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝓmissionis: non habuerunt pͥncipes sin¬
gule tͥbus. sed tantum unum iudicem om̃s.
illa raab: boor. Booꝵ atitem. genuit obeth ex
ruch. Elimelec fuit quidam de tͥbu boor pauꝑ
et uxor eius noemi. qui cum uxore sua et duob
filiis iuit in terram moabitarum. Ibi uͦ uxores
duxerunt filii eius. de terra gentilium. Mor¬
tuo itaq patre & filus eius sine semine. reuersa ẽ
noemi cum ruth moabitide una de nuribus su¬
is in terram suam. et suasione socrus sue iuit in
agrum booz. causa metendi. In crastino ꝑsuasit
ei ut se lauaret. et meliorib indumentis indue¬
ret. et locum nocte consideraret ubi in agro bo¬
oz dormiret. et ueniens discooperiret paluum a
parte pedum. et ꝓiciens se ibi iaceret. Factumq
est ita. Boor uͦ conturbatus: querit quid que¬
rat. Illa uͦ respondit. quod suscitare semen mari¬
ti sui uellet. quia ipse propinquus eius erat. Ille
uero ait alium eẽ ꝓpinquiorem. ad quem prius

Expanded text:
ra promissionis, non habuerunt principes sinra promissionis, non habuerunt principes singulae tribus. sed tantum unum judicem princiilla Raab Booz. Booz vero genuit Obeth ex Ruth. Elimelech fuit quidam de tribu Booz, et pauper, et uxor ejus Noemi; qui cum uxore sua et duobus filiis ivit in terram Moabitarum. Ibi vero filii ejus duxerant uxores de terra gentium. Mortuo itaque patre et filiis ejus sine semine, reversa est Noemi cum Ruth Moabitide, una de nuribus suis in terram suam, et suasione socrus suae ivit eadem Ruth in agrum Booz, causa metendi. In crastino persuasit ei ut se lavaret, et melioribus indumentis indueret, et locum nocte consideraret ubi in agro Booz dormiret, et veniens discooperiret pallium a parte pedum, et projiciens se ibi jaceret. Factumque est ita. Booz vero turbatus, quaerit quid quaerat. Illa vero dixit quod suscitare semen mariti sui vellet, quia ipse propinquus ejus erat. Ille vero ait alium esse propinquiorem, ad quem prius
Abbreviated transcription (Latin):
quam intraret egyptitm. inquam ambo post¬
ea cum patre intrauerunt. In egypto uͦ genuit
phares esron. et esron aram. et aram amina dib
et aminadab naason. et tunc moyses eduxit
eos de egypto. et naason fuit dux sub moyse in
tribu iuda ꝑ desertum. in quo genuit salmon.
Iste salmon mortuo patre fuit pͥnceps in tͥbu
iuda. qui cum iosue in t̾ram ꝓmissionis intͣ¬
uit. qui etiam duxit raab meretͥcem. quȩ
excepit exploratores. filii enim isrb obsedert̃
iericho. et ꝑ septem dies clangentes cum bu¬
cinis circuierunt muros. septimo autẽ die.
corruerunt muri in septima tuba. Ra ab uͦ
meretrix. que posuerat coccinum in fenestra
sicut iusserant nuncii. sallata est. et domꝰ
eius: quam postea duxit salmon. Nota quod
usq ad dauid. Isti autem qui computantur in
hac linea a salmon usq ad dauid. tantum que¬
dam capita fuerunt in tͥbti iuda. non pͥncipes.
non duces. quia postquam diuisi sunt in ter¬

Expanded text:
quam intraret in Aegyptum, in quam ambo postquam intraret in Aegyptum, in quam ambo postea cum patre suo transierunt. In Aegypto vero genuit Phares Esrom, et Esrom Aran, et Aran Aminadab, et Aminadab Naasson. Et ideo Moyses duxit eos ex Aegypto, et Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon, mortuo patre, fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram repromissionis intravit, qui duxit Raab meretricem; quae recepit exploratores. Filii enim Israel obsederunt Jericho, et per septem dies, clangentes buccinis circuierunt muros. Septimo autem die corruerunt muri in septima tuba. Raab vero meretrix, quae proposuerat coccinum in fenestra, sicut jusserant nuntii, salvata est ipsa et domus ejus tota. Quam postea duxit Salmon. Nota quod usque ad David. Isti autem qui computantur in hac linea a Salmon usque ad David, tantum quaedam capita fuerunt in tribu Juda, non principes, non duces, quia, postquam divisi sunt in ter
Abbreviated transcription (Latin):
sede iudua in domo tua. donec filius meꝰ adul¬
tus sit. Illa postea consuluit sibi. Audiuit em̃
quod ipse iturus erat intempna cum opilione
suo.hila scilicet qui erat odollamites. ad ton¬
dendas oues. Assumpsit gͥ spẽm meretricis. et
uelata facie sedit in biuio. ut hac occasione cõ¬
combens cum socero: aliquod semen haberet.
Ueniens itaq iudas. non cognoscens eam. pro¬
misit ei hedum pro concubitu. Cui inde pe¬
tenti arram: dedit ei anulum. armillam et
baculum. Facto concubitu: dixit ei ut ibi ex¬
pectaret donec hedum ei mitteret. Misit gͦ ꝑ
hilam: Sed illa abierat cum arra. Concepit
itaq thamar geminos. phares. et zaram. In par¬
tu uͦ ⁊aram uoluit prius exire. et emisit ma¬
num. quam obstetrix ligauit coccino. Retraxit
tñ zaram manũ. et natus est phares. quẽ cum
edificationem nature : Nocauit idco eum pha¬
res: id est diuisio. Phares autem. genuit esrom.
Iudas autem genuit phares et zaram ante¬

Expanded text:
sede vidua in domo tua, donec filius meus adulsede vidua in domo tua, donec filius meus adultus sil . Illa postea consuluit sibi. Audivit enim quod Judas iturus erat in Tamna, cum opilione suo, Hira scilicet, qui erat Odollamites, ad tondendas oves. Assumpsit ergo speciem meretricis, et, velata facie, sedit in bivio, ut hac occasione concumbens cum socero, aliquod semen inde haberet. Veniens itaque Judas, et non cognoscens eam, promisit ei haedum pro concubitu. Cui tamen petenti arrham, dedit annulum, armillam et baculum. Facto concubitu, dixit ei, ut ibi exspectaret, donec haedum mitteret. Misit ergo per Hiram, sed illa abierat cum arrha. Concepit itaque Thamar geminos, Phares et Zaram. In partu vero Zaram voluit primus exire, et emisit manum, quam obstetrix coccino ligavit. Retraxit tamen manum Zara, et natus est Phares. Quae cum aedificationem naturae? Vocavit eum ideo Phares, id est divisio. Phares autem genuit Esrom. Judas autem genuit Phares et Zaram, ante
Abbreviated transcription (Latin):
ciens de bono predicatore bonum filitim. et de
malo malum. quod significatur ꝑ abraham. qui
de libera uyore fidelem filium habuit. et de ancil¬
la in fidelem genuit. Aliquando uͦ generat ꝑ bo¬
num p̃dicatorem bonum et malum filium. quod
significatur in ysaac qui de libera unum bonum
et alterum malum generauit. Aliquando uero
generat bonos ꝑbonum et ꝑ malum p̃dicatorem.
quod in iacob significatur. qui bonos filios & de an¬
cillis et de lib̃is habuit. Iacob auitem. genuit iudĩ
& fr̃s eius. Iudam nominatim posuit: quia de illo
tantum dominus descendit. Iudas autem genuit
phares. & c̾Iudas habuit tres filios. her. et onam et
selam. Dedit aut̃ uxorem nomine thamar maiori
filio . s. her. s quia nequissimꝰ et nocens erat. occidit
suscitaret semen fr̃is sui. sed ille nolens suscitare semen
frĩs sui: effundebat semen suum in t̾ra. Mortuus
uulus erat. Dixit gͦ iudas ad thamar. Nade et

Expanded text:
Deus de bono praedicatore bonum filium, et de Deus de bono praedicatore bonum filium, et de malo malum; quod designatur per Abraham, qui de libera uxore fidelem filium habuit, et de ancilla infidelem genuit. Aliquando vero generat per bonum praedicatorem bonum et malum filium, quod significatur in Isaac, qui de libera unum bonum et alterum malum generavit. Aliquando generat bonos per bonum et malum praedicatorem, quod in Jacob significatur, qui bonos filios et de liberis et de ancillis habuit. Jacob autem genuit Judam et fratres ejus. Judam nominatim ponit, quod de illo tantum Dominus descendit. Judas autem genuit Phares, etc. HISTORIA. Judas habuit tres filios, Her, Onan, Sela. Dedit autem uxorem, nomine Thamar, majori filio, scilicet Her. Sed quia nequissimus et nocens erat, occidit cilicet Onan, ut suscitaret semen fratri suo. Sed ille nolens suscitare semen fratris sui, effundebat semen suum in terram. Mortuus est vulus erat. Dixit ergo Judas Thamar: Vade et
Abbreviated transcription (Latin):
suppositam diuinitati. Hic est ille lapis qui facit
utraq unum. Ocala uͦ que terram tangebat. et
usq ad celum extensa erat. ꝑ quam angłi ascen¬
celestibus agitur. aliquando de humanitate xp̃i.
aliquando de diuinitate xp̃i. Paulus sũmus ange¬
lus erat. qui ascendebat. cum diceret. Nos p̃dicamus
rectionem. Quod oleum fudit desuꝑ. significat
Preterea oleum fustim. significauit eum regem et
sacerdotem eẽ. Oleo enim reges et sacerdotes unge
significauit: dum duas sorores sibi copulauit. Que
enim sorores duas eccłias significant. actiuorũ scili¬
cet et conteplatiuorum: qui septem annis ꝓ utͣq
seruiuit. quia in p̃senti uita. pro utraq ad qui¬
renda deo militauit. Septenarius enim numerꝰ
citur. Supplantasti insurgentes in me subtus
me. ¶ Quia in istis patribus xp̃c sp̃ualit̾ figura
cis nominatur. In istis tͥbus. om̃is modus generatio¬
nis filiorum di notatur. Generat enim ds intilto

Expanded text:
suppositam divinitati. Hic est ille lapis qui facit suppositam divinitati. Hic est ille lapis qui facit utraque unum . Scala vero quae terram tangebat et usque ad coelum extensa erat, per quam angeli ascenin qua aliquando de humanitate Christi, aliquando de divinitate. Paulus summus angelus erat, qui ascendebat cum diceret: Nos praedicamurectionem. Quod oleum fudit desuper, significat erationem. Praeterea oleum fusum significavit eum esse regem et sacerdotem; oleo enim reges et sacerdotes ungebstum etiam significat, dum duas sorores sibi copulavit. Duae enim sorores duas Ecclesias significant, activorum scilicet et contemplativorum; qui septem annis pro utraque servivit, quia in praesenti vita pro utraque acquirenda Deo militavit. Septenarius enim, praesecitur: Supplantasti insurgentes in me, subtus me . Quia in istis patribus specialiter significatcis nominatur. In istis tribus omnis modus generationis filiorum Dei notatur. Generat enim multoties
Abbreviated transcription (Latin):
ligans iacob filio futura in bñdictione p̃dixit. s
eum non uidit : significat quod xp̃c uocationem
gentium ꝑ propħas multipliciter p̃dixit. sed
eos non uidit. quia eis in ꝓpria ꝑsona non p̾dica¬
uit. Quod autem iacob non de uenatione sed do¬
mestico animali cibos patri parauit. significat
quia ppłs gentilis in se ipso deo holocaustum ob
tulit. iuxta psalmistam. In me sunt ds uota tua. q̃
reddam laudationes tibi. Nestes esati quibus rebec¬
ca minorem filium uestiuit: ornamenta sunt p̃¬
ceptorum ueteris legis. quibus eccłia gentilis be¬
ne interpretando decoratur. Quod pellibus hedoꝵ
manus et colla teguntur: designat quod gentes ad
fidem uenientes. peccata mentis et oꝑis consitentur
deo. Accessit. et oculatus est etim. Hoc completum ẽ¬
quando xp̃c gentes sibi reconciliauit. de quo oscło
dicit in canticis. O scletur me osculo orissui postea
nificat quod iudaicus popultis in fine scli conuer¬
Lapis stppositus capiti: humanitatem significat

Expanded text:
tionem praedixit, sed eum non vidit, significat quod Christus vocationem gentium per prophetas multipliciter praedixit, sed eos non vidit, quia eis in propria persona non praedicavit. Quod autem Jacob non de venatione, sed de domestico animali, cibos patri paravit, designat quod populus gentilis in seipso holocaustum Deo obtulit, juxta Psalmistam: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam laudationes tibi . Vestes Esau, quibus Rebecca minorem filium vestivit, ornamenta sunt praeceptorum veteris legis, quibus Ecclesia gentilis bene interpretando decoratur. Quod pellibus haedorum manus et colla teguntur, designat quod gentes ad fidem venientes, peccata mentis et corporis confitentur Deo. Accessit et osculatus est eum, quando Christus sibi gentes reconciliavit, de quo osculo dicit in Canticis: Osculetur me osculo oris sui . Posteanificat quod Judaicus populus in fine saeculi converLapis, suppositus capiti, humanitatem significat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in palestina. ut tecta desuꝑ plana. ñ cacumina
ħantur. Similit̃ templũ salomonis factũ erit
planũ de suꝑ. ⁊ in giro cancelli deambulatoru
ne quiꝰ incautus inde laberet᷑. Eerat ibi sedes
doctoꝵ. ut iñ loquerentur popło infra posito. E¬
celli dñt illa in giro muralia. unde prospiciunt
homines. Unde cancellarii dicuntur. qui habent
sermonem ad populũ de mandatis regis. ł imꝑato¬
ris. quia iussa regis solent incancellis predicare.
Cancelli dñt simiłt fenestre. de quib pspicttur.

Expanded text:
tecta desuper plana, non cacuminata habeantur. Similiter templum Salomonis factum erat planum desuper, et in gyro cancelli deambulatorii, ne quis incautus inde laberetur; et erat ibi sedes doctorum, ut inde loquerentur populo infra posito. Cancelli dicuntur illa in gyro muralia, unde prospiciunt homines. Inde cancellarii dicuntur, qui habent sermonem ad populum de mandatis regis vel imperatoris, quia jussa regis solent in cancellis praedicare. Cance