comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in salutem et̃nam & eor regenerationem ul
edificationẽ qͥ ꝑeum siue consecrantur siue
euangłirant᷑. Si autem fictꝰ est. q̃mteris¬
sime scriptum est sp̃s enim sc̃s disciplinȩ¬
effugiet fictum. deest quidem saluti eius.
ut auferat se a cogitationib que sunt si¬
ne intellectu: ministerium tamen eius
non deserit. quo ꝑeum salutem opatur
alioꝵ. Propt̃ quod apłs ait. Si enim uolẽs
hoc facio mercedem habeo: Si autem muitꝰ.
dispensatio mͥ credita ẽ: id est illis ꝓdest.
quil hec dispenso. non michi qui fictus
sum. Qui enim inuitꝰ facit. ꝓpt̾ cõmoda
gaudiaq carnalia. que si altt̃ habere pos¬
set. illud des ereret ipse utiq fictꝰ est. ideoq
a mercede salutis alienat. non etiam illos.
quib cibaria dominica etiam malus ser¬
uus impendit. Quia uͦ non erat talis a¬
postolus. s talis potius ut uolens faceret.
id est gratuitam gr̃am pietate casti cordis
erogaret: etiam mercedem eiꝰ ꝑ eum sp̃s

Expanded text:
in salutem sempiternam et eorum regenerationem uel aedificationem, qui per eum siue consecrantur siue euangelizantur, si autem fictus est, quoniam uerissime scriptum est: sanctus enim spiritus disciplinae fugiet fictum, desit quidem saluti eius et auferat se a cogitationibus eius quae sunt sine intellectu, ministerium tamen eius non deserat, quo per eum salutem operatur aliorum. propter hoc apostolus ait: si enim uolens hoc facio, mercedem habeo, si autem inuitus, dispensatio mihi credita est, id est illis prodest quibus hoc dispenso, non mihi qui fictus sum. qui enim inuitus facit propter commoda gaudiaque carnalia, quae si aliter habere posset illud desereret, ipse utique fictus est, ideoque a mercede salutis alienat, non etiam illos quibus cibaria dominica etiam malus seruus impendit. quia uero non erat talis apostolus, sed talis potius ut uolens faceret, id est gratuitam gratiam pietate casti cordis erogaret, etiam mercedem eius per eum sp
Abbreviated transcription (Latin):
malos ẽẽ nouerint: incertum est orbi t̾rarũ.
Quia uͦ ab eis quoꝵ uitam longe positoꝵ
nosse non possunt.temeraria cȩcitate se¬
parant᷑: certum ẽ orbi t̾rarum. Et quia
cum laude patientiȩ mali tolerant᷑. ne
ignoti damnent᷑: certum est orbi t̃rarum.
Quaꝓpt̾ securius iudicat orbis t̾rarum
bonos non eẽ:qui se dundunt ab orbe tr̃a¬
rum in quacunq parte t̾rarum. Postre¬
mo si ꝓpħe posteros monuerunt. ut se an¬
te tempus uentilationis ultimȩ a paleis
corporalit̾ separarent. & tali separatione
cauerent tangere immundum. & eum fa¬
cinorosis non introirent. cur hoc non fec̃
apłs paulus :In palea non erant:qui ñ
ex ueritate. s ex inuidia xp̃m annuncia¬
bant : An immundi non erant: qui non
caste euangłi p̃dicabant: Hos in illis
temporib ȩccłia fuisse testat᷑: cuius excel¬
lentissimam caritatem omnia tolerantẽ
etiam postĩores imitati sunt. An unmun¬

Expanded text:
malos esse nouerint, incertum est orbi terrarum; malos esse nouerint, incertum est orbi terrarum; quia uero ab eis, quorum longe positorum uitam nosse non possunt, temeraria. caecitate separantur, certum est orbi terrarum, et quia cum laude patientiae mali noti tolerantur, ne ignoti boni damnentur, certum est orbi terrarum. quapropter securus iudicat orbis terrarum bonos non esse, qui se diuidunt ab orbe terrarum in quacumque parte terrarum. Postremo si prophetae posteros monuerunt, ut se ante tempus ultimae uentilationis a paleis corporaliter separarent et tali separatione cauerent tangere immundum et cum facinerosis non introirent, cur hoc non fecit Paulus apostolus? an palea non erant qui non ex ueritate, sed ex inuidia Christum annuntiabant? an immundi non erant qui non caste euangelium praedicabant, quos in illius temporis ecclesia fuisse testatur et cuius excellentissimam caritatem omnia tolerantem etiam posteriores imitati sunt? an immun
Abbreviated transcription (Latin):
centia non tͥbuit᷑ orbi terrarum in uniũ¬
sa multitudine gentium. quacunq xp̃i¬
hȩreditas patet: ut certa atq secura sit. eos
qui se bonos dicunt. & se ab omni terre¬
tinitate seiungunt. eo ipso demonstrare qͣ¬
les sinit: Sibi enim iusti uident᷑. & sꝑnt
cȩt̃os: & ideo non cantant canticum nouũ
quia de suꝑbia uet̾is hominis extollunt᷑
Ab ea quippe comiunone separaittun
cui dictum est: cantate dño canticum no¬
uum : cantate domino omnis terra. Qͥ
si uere iusti ẽẽnt: etiam humiles essent. Si
aut̃ humiles ẽẽnt: etiam si uere malos in sue
uicinitatis congregatione paterent᷑. qͦsqͦs
ab unitate xp̃i expellere non ualerent. ca¬
ritate. xp̃i tolerare diligerent. Quomodo
aut̃ possunt de his ipsis quos insua uici¬
uitate malos arguunt iustum hab̃e uidi¬
euucũ temeraria cȩcitate tam longe ase
positos ignotissimos criminant᷑: Utrum
enim uł ciues suos uel uicinos qͦs arguunt

Expanded text:
centia non tribuitur orbi terrarum in tancentia non tribuitur orbi terrarum in tanta multitudine haereditas patet, ut certa atque secura sit, eos qui se bonos dicunt, et se ab omnis terrunitate seiungunt, eo ipso demonstrare quales sint? sibi enim iusti uidentur et spernunt ceteros et ideo non cantant canticum nouum, quia de superbia ueteris hominis extolluntur. ab ea quippe communione separantur cui dictum est: cantate domino canticum nouum, cantate domino omnis terra. qui si uere iusti essent, etiam humiles essent; si autem humiles essent, etiamsi uere malos in suae uicinitatis congregatione paterentur, quos ab unitate Christi expellere non ualerent, caritate Christi tolerare deligerent. quomodo autem possunt de his ipsis, quos in sua uicinitate malos arguunt, iustum habere iudicium, cum temeraria caecitate tam longe a se positos ignotissimos criminantur? utrum enim uel ciues suos uel uicinos quos arguunt
Abbreviated transcription (Latin):
frica dieant donaciste carthaginenses.
uel quicunq sunt in ciuitate cartha¬
ginis.quot partes ꝑnumidiam & mau¬
ritaniam factȩ sint de ipsa parte dona¬
ti. quarum omnium causas utiq nosse
debent: ne forte iusti aliqͥ in regionibus
illis maloꝵs suoꝵ societatem congregatio¬
nemq uitauerint. & exierint inde ne
immundum tangerent. ne cum facine¬
rosis introirent:ne forte isti iam ante
aliquot annos in aliquo angulo numi¬
diȩ. uel mauritanie separantib se frum̃¬
tis palea remanserint & nesciunt. S
unde securisunt. nisi quia certum habẽt
bonos eẽ non potuisse. qui se abunitate
cominunionis donati quȩ ꝑ totam affri¬
cam diffundit᷑ segregarunt: Quia si
malos aliquos in sua uieinitate patie¬
bantur. quos ostendere cȩc̃is non potu¬
erunt. eos ostendẽ potius debuerunt. qͣm
duidere se a tot innocentib. quibus ꝑ¬
suaderi non pot̾ant aliena peccata. etiã¬
si ea ipsi optime nossent. Cur gͦ hec inno¬

Expanded text:
frica dicant Donatistae Carthaginienses frica dicant Donatistae Carthaginienses uel quicumque sunt in uicinitate Carthaginis quot partes per Numidiam et Mauretaniam factae sint de ipsa parte Donati. quarum omnium causas utique nosse deberent, ne forte iusti aliqui in regionibus suis malorum societatem congregationemque uitauerint et exierint inde, ne immundum tangerent, ne cum facinerosis introirent, ne forte isti iam ante aliquot annos in aliquo angulo Numidiae uel Mauretaniae separantibus se frumentis palea remanserint, et nesciunt. sed unde securi sunt, nisi quia certum habent bonos esse non potuisse qui se ab unitate communionis Donati, quae per totam Africam diffunditur, segregarunt, quia, si malos aliquos in sua uicinitate patiebantur, quos ostendere ceteris non ualebant, eos tolerare potius debuerunt quam diuidere se a tot innocentibus, quibus persuadere non poterant aliena peccata, etiamsi ea ipsi optime nossent? cur ergo haec inno
Abbreviated transcription (Latin):
ment ista dicentes. ne forte ꝑ tantam la¬
titudinem orbis t̾rarum. qua fides xp̃i
nomenq diffusum ẽ. antequam se isti
separarent in aliqua parte t̾rarum ab
affricanis regionib remotissima iã hoc
iusti fecerint: & adhue isti in immun¬
diciȩ quam illi fcigerant contagione ui¬
uebant: Oͥs enim eis catiet. qtus eos
securos taeit. si huiꝰmodi a malis sepa¬
ratio facienda est. antequam ab ifas fic¬
ret. nunquam factam fuisse tam longe.
ut affri omnino nescirent̾. sic̃ in extremi
illarum partium t̾ris pars donati ꝓrsꝰ
ignorata est: fortas se dicent obesse sͥ
non potuiss e qͦd ignorabant. Sic gͦ &
illis t̾ris obesse non potest. qͦd gestum
in affrica ignorant: etiam si uera isti di¬
cerent.que de affroꝵ criminib menti¬
untur. Si aut̃ dicunt latere se non
potuisse si fieret mͦ: dicant ꝑ om̃s orbis
terre partes quod scisma factum sit.
Nimnium est quod int̃rogo. In ipsa af¬

Expanded text:
ment ista dicentes, ne forte per tantam lament ista dicentes, ne forte per tantam latitudinem orbis terrarum, qua fides Christi nomenque diffusum est, antequam se isti separarent, in aliqua parte terrarum ab Africanis regionibus remotissima iam hoc iusti aliqui fecerint, et adhuc isti in immunditiae quam illi fugerant contagione uiuebant? quis enim eis cauet, quis eos securos facit, si huiusmodi a malis separatio facienda est, antequam ab istis fieret, numquam factam fuisse tam longe, ut Afri omnino nescirent, sicut extremis illarum partium terris pars Donati prorsus ignota est? fortasse dicunt obesse sibi non potuisse quod ignorabant. sic ergo et illis terris obesse non potest quod gestum in Africa ignorant, etiamsi uera isti dicerent quae de Afrorum criminibus mentiuntur. si autem dicunt latere se non potuisse, si fieret, modo dicant per omnes orbis terrae partes quot schismata facta sint. nimium est quod interrogo: in ipsa A
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵs obiceremꝰ. responderent uob̃. nos pla¬
ne cum talib nullum habuimꝰ consortiũ¬
incorde. nec tangebamus immundum
ubi potest comquinari contactꝰ. id est
consensione atq placito conscientiȩ rece.¬
debamus: & exibamus ab eis:qͥ ñ solum
talia non faciebamꝰ. s nec facientib tace¬
bamus. Isti aut̃ seditiosi & insani qui de-¬
fensiones p̾cisionis sue querunt. ex oracłis
ꝓpħarum:. suꝑest ut impietate ues ana
de uerbis ꝓphicis mores arguant ꝓpħaꝵ.
An hoc dicti sunt quod illis temporibus
recede iustis a malo popło non licebat:
istis uͦ temporib licet: Qͥd dici ꝑũsiꝰ
potest. illo tempore ñ potuisse bonos a
malis corporalit̃ separari. quando mul¬
ta sacram̃ta corporalit obseruari uide¬
bantur: nunc autem necessariam esse
corporalem separationem. quando iã
illa sp̃ualiter obseruant᷑ : Ue cȩcis du¬
centib &e cȩcis sequentib. Ita ne non ti¬

Expanded text:
eorum obiceremus, responderent nobis: \'nos plaeorum obiceremus, responderent nobis: \'nos plane cum talibus nullum habuimus in corde consortium nec tangebamus immundum ubi potest coinquinare contactus, id est consensione atque placito conscientiae recedebamus et exibamus ab eis, quia non solum talia non faciebamus, sed nec facientibus tacebamus\'? isti autem seditiosi et insani, qui defensiones praecisionibus suis quaerunt ex oraculis prophetarum, superest ut impietate uesana de uerbis propheticis mores arguant prophetarum. an hoc dicturi sunt, quod illis temporibus recedere iustis a malo populo non licebat, istis uero temporibus licet? quid dici peruersius potest illo tempore non oportuisse bonos a malis corporaliter separari, quando multa sacramenta corporaliter obseruare iubebantur, nunc autem necessariam esse corporalem separationem, quando iam illa spiritaliter obseruantur? Uae caecis ducentibus et caecis sequentibus! itane non ti
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture destimonia. nec intueant᷑ in fae¬
tis ꝓpħarum quemadmodum intelligen¬
da sint u̾ba ꝓpħarum. Dixit iheremias
quid paleis ad triticum. ut ipse recedet
a paleis popłi suiin quas illa tanta ce u
dicebat: Dixit ysaias recedite recedite
exite inde: & immundum nolite tange¬
re. S cur ipse in ipso popło immundiciã
qm gͣuit̃ arguebat in una cum eis cong̾¬
gatione tangebat: Legant quanta in malo̾
popłi sui & quam uehement̃ ac ueracit̾
dixerit:a quib se tamen nulla corporali
direptione separauerit. Dixit dauid.N
sedi cum concilio uanitatis. & eum faci¬
uorosis ñ intͦibo: odio habui curiam ne¬
quissimoꝵ. & cum impiis non sedebo.
Legant quales ipse temporib suis in illo
popło tolerauit: qui unctionis mystico sa¬
cramento tantum honorem detulit. ut
id nec insceleratissimo saule contemne¬
ret: immo tantum ueneraret᷑. ut ampliꝰ
omnino ũ posset. Nonne si eoꝵ u̾ba factis

Expanded text:
scripturae testimonia, non intueantur in facscripturae testimonia, non intueantur in factis prophetarum quemadmodum intellegenda sint uerba prophetarum. dixit Hieremias: quid paleis ad triticum? num ipse recederet a paleis populi sui in quas tanta illa uera dicebat? dixit Esaias: recedite recedite, exite inde et immundum nolite tangere. cur ipse in illo populo immunditiam quam grauiter arguebat in una cum eis congregatione tangebat? legant quanta in malos populi sui et quam uehementer ac ueraciter dixerit, a quibus se tamen nulla corporali diremptione separauit. dixit Dauid: non sedi in conuenticulo uanitatis et cum facinerosis non introibo. odio habui curiam nequissimorum et cum impiis non sedebo. legant quales ipse temporibus suis in illo populo tolerauerit, qui unctionis mystico sacramento tantum honorem detulit, ut id nec in sceleratissimo Saule contemneret, immo tantum ueneraretur, ut amplius omnino non posset. nonne, si eorum uerba factis
Abbreviated transcription (Latin):
probant: in his accus antͣ. in illis cont᷑ Se
non baptires eos quos felicianus in maxi¬
miani scismate baptirauit. Quia xp̃i
baptismum acceꝑunt:an quia feliciani:
Si quia feliciani. apud maximi anistas
eum dedit damnatꝰ: foris extͣ commnu¬
monem urãm eum dedit. Hoc ẽ illud
baptisma quod ẽ saluii membresitani
& alioꝵ talium. Si audem quia xpisti.
plus apud te ualet ꝓbaptismo xp̃i felicia¬
nus in mustitanis. quam ipse xp̃s in
omnib t̾ris: plus ualet apud te ꝓ baptis¬
mo xp̃i sedens ad latus tuum & damna¬
tus a te:quam ille sedens ad dexteram
patͥs. & crucifixus ꝓte. Parcitur in pau¬
cissimis baptis mo xp̃i. ne felicianus
offendatur: & non parcit᷑. ne ipse xp̃s in tot
gentium milib exsufflet᷑: S incredibi¬
lis ẽ cȩcitas hominum: & omnino nescio
quemadmodum credi posset ẽẽ in hoĩb
tanta ꝑu̾sitas: nͥ exꝑimento u̾boꝵ suoꝵ
factoꝵs q patesceret. usq adeo se clausos

Expanded text:
probant, in his accusantur, in illis testimoniprobant, in his accusantur, in illis testimoniare non baptizes eos, quos Felicianus in Maximiani schismate baptizauit: quia Christi baptismum acceperunt an quia Feliciani? si quia Feliciani, aput Maximianistas eum dedit damnatus, foris extra communionem uestram eum dedit; hoc est ille baptismus quod et Saluii Membressitani et aliorum talium. si autem quia Christi, plus aput te ualet pro baptismo Christi Felicianus in Mustitanis quam ipse Christus in omnibus terris, plus aput te ualet pro baptismo Christi sedens ad latus tuum ex damnato a te quam ille sedens ad dexteram patris ex crucifixo pro te. parcitur in paucissimis baptismo Christi ne Felicianus offendatur, et non parcitur ne ipse Christus in tot gentium milibus exuffletur. Sed incredibilis est caecitas hominum et omnino nescio quemadmodum credi posset esse in hominibus tanta peruersitas, nisi experimento uerborum suorum factorumque patesceret usque adeo eos clausos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ante paucos annos fuerunt. quem
nullo iure damnare potuerunt. & nul
la saltem concilii ꝑũsitate damnarunt.
baptismꝰ imꝓbat᷑: exsufflatur. iterat᷑. Osc̃ã
damnatio quam maximianiste meruer:
& laborios a innocentia gentium q̃ apud
illos ꝓpt̃ea xp̃ianum nom̃ amisit. quia
talem damnationis locum inuenire ñ
potuit. Si aut̃ illi a maximianistis
soli uementes non rebaptizant᷑. qui cum
sius baptiratorib redeunt. sic̃ hi qui cũ
p̃testato & feliciano redierunt: pͥmo ui¬
deatur quemadmodum eius dem scisma¬
tis baptismum extra eoꝵ cominunionem
foris equalit̾ datum in aliis confirmet᷑.
in aluis exsufflet᷑: in parte honoretur. in
parte uiolet᷑. Ita enim ubi uiolant rei sc̃:¬
tibi autem confirmant. reatꝰ sui testes in¬
ueniunt᷑. Si enim postea sic confirma.¬
rent. ut iam uiolare desinerent: ñ dis¬
crepatio s correctio diceret᷑. Cum autem
in quib dam impbant quod in alus ap¬

Expanded text:
ipsi ante paucos annos fuerunt, quem ipsi ante paucos annos fuerunt, quem nullo jure damnare pola saltem concilii peruersitate damnarunt, baptismus improbatur exufflatur iteratur. o sancta damnatio, quam Maximianistae meruerunt, et laboriosa innocentia gentium, quae aput illos propterea christianum nomen amisit, quia talem damnationis locum inuenire non potuit! Si autem illi soli a Maximianistis uenientes non rebaptizantur qui cum suis baptizatoribus redeunt, sicut hi qui cum Praetextato et Feliciano redierunt, primo uideant, quemadmodum eiusdem schismatis baptismum extra eorum communionem foris aequaliter datum in aliis confirment in aliis exufflent, in parte honorent in parte uiolent. ita enim ubi uiolant rei fiunt, ubi autem confirmant reatus sui testes inueniuntur. si enim sic postea confirmarent, ut iam uiolare desinerent, non discrepatio, sed correctio diceretur; cum autem in quibusdam improbant quod in aliis ad
Abbreviated transcription (Latin):
maximianistas damnauimus: quorum
baptismum ñ repetimꝰ. Quid gͦ magnũ
est. quid difficile. p̃stare omnib tantam
dignationem damnationis : An iterare
baptismum orbis t̾rarum licet: & iterare
damnationem orb̃ terrarum non licet:
Etiam hinc securi sint:non inuememus
quo concilio tot gentes ꝓuincias q dam¬
nauerint. Quosdam paucos in affrica
damnauerunt.a qͥb totiꝰ orbis iudicio su¬
peratist̃: nec ausi sunt postea damnare
udices apud qͦs suꝑati ft̃. Qͥ d enim ẽẽt
impudenti: Qurd ins anius: Multo¬
minus damnare potuerunt. etiam in ce¬
teris t̾rarum partib constitutos: qͥ magis
talib iudicib eccłiasticis crede. quam
uictis litigatorib maluerunt: os tamen
maximianistarum quos trecenti decem
donatiste bagaiensi concilio damnauer̃t
baptis mꝰ agnoscit᷑: acceptat᷑. adinittit᷑.
Orbis autem t̾rarum ꝑ quem. xp̃i hȩredi¬
tas sic exibita est ut ꝓmissa est. in qua &

Expanded text:
Maximianistas damnauimus, quorum Maximianistas damnauimus, quorum baptismum non repetimus. quid ergo magnum est, quid difficile praestare omnibus gentibus tantam dignationem damnationis? an iterare baptismum orbis terrarum licet et iterare damnationem orbis terrarum non licet? etiam hinc securi sint; non inuenimus quo concilio tot gentes prouinciasque damnauerint. quosdam paucos in Africa damnauerunt, a quibus totius orbis iudicio superati sunt, nec ausi sunt postea damnare iudices aput quos superati sunt. quid enim esset impudentiminus damnare potuerunt etiam in caeteris terrarum partibus constitutos, qui magis talibus judicibus ecclesiasticis credere, quam victis litigatoribus voluerunt. Et tamen Maximianistarum, quos trecenti decem Donatistae Bagaiensi concilio damnaverunt, Baptismus agnoscitur, acceptatur, admittitur: orbis autem terrarum, per quem haereditas Christi sic exhibita est ut promissa est, in qua et
Abbreviated transcription (Latin):
baptiratores damnati sunt. Si audem
parcit᷑ eis: rogandi ft̃ isti. ut rursum ad
oppidum bagaiense conueniant: & si for¬
te ille numerus trecentoꝵ decem iam con¬
secratus ẽ. totidem conueniant: & illie sen¬
tentiam contͣ totum orbem ꝓferant. sicut
aduersꝰ maximianistas ꝓtulerunt: ut cũ
uoluerint aliquem rebaptizare ex aliqua
parte orb uenientem . pari pͥuilegio se de¬
fendat. asserens sibi ita parci oportere. sic̃
ei parcit᷑ quem maximianista baptizat:
quia iam non solum maximianiste.s etiã
totꝰ orbis meruit concilio bagaiensi dam¬
nari. Deinde se ipsos a morte tam magna¬
iam non rebaptizare in ȩccłia baptizatos.
quȩ ꝑ om̃s t̃ras est constituta: siquis eis
mouerit questionem cur iam ñ faciant
quod ante faciebant: respondeant: qͣndo¬
ista faciebamus: nondum bagaiensi conci¬
lio totum orbem t̾rarum damnaueramꝰ.
Nunc autem rogati miscdit̾ concessimus:
ut eos tali concilio damnaremus. quali

Expanded text:
baptizatores damnati sunt —; si autem baptizatores damnati sunt —; si autem parcitur eis, rogandi sunt isti, ut rursum ad oppidum Bagaiense conueniant et, si forte ille numerus trecentorum decem iam consecratus est, totidem conueniant et illic sententiam contra totum orbem proferant, sicut aduersus Maximianistas protulerunt, ut, cum uoluerint aliquem rebaptizare ex aliqua orbis parte uenientem, pari priuilegio se defendat asserens ita sibi parci oportere, sicut ei parcitur quem Maximianista baptizat, quia iam non soli Maximianistae, sed etiam totus orbis meruerit concilio Bagaiensi damnari. deinde se ipsos a tam magnaiam non rebaptizare in ecclesia baptizatos quae per omnes terras est constituta, si quis eis mouerit quaestionem, cur iam non faciant quod antea faciebant, respondeant: ista faciebamus, nondum Bagaiensi concilio totum orbem terrarum damnaueramus; nunc autem rogati misericorditer concessimus, ut eos tali concilio damnaremus quali
Abbreviated transcription (Latin):
malos des erere.sp̃ualit̃ deserit laten¬
tes bonos: quos merꝑtos & incognitos
cogitur accus are: dum separationem suam
conat᷑ defendere. S isti respondeant. Si
mundus est felicianus: cur exiit de me¬
dio eoꝵ : Si uͦ ĩmundus: cur mͦ tangit im¬
mundum: Quod si tunc immundus
fuit cum foris ẽẽt: quos illie bapti z auit
immundi sunt. quia immundum teti¬
mundati sunt: Possunt gͦ isti mundati
foris baptizare:qͦs in sua communione
ñ baptrzauerunt : Cur gͦ alios rebapti¬
rant: An a trecentis decem bagaiensi¬
concilio considentib damnari aliqua
forte dignatio est: & ideo de toto orbe
quisqͥs ad eos uenerit rebaptirat᷑ : qͥa ñ
meruit totꝰ orbis istam dignationem
ut bagaiensi concilio damnaret᷑: Gͦ a
ni communionem ñ redeuntib. qͥ eũq
baptirati fuerint. rebaptizant᷑. An par.¬
citur eis: Si rebapti zant᷑ uolat᷑ digna¬
tio bagͥiensis. In ea quippe etiam istorum

Expanded text:
malos deserere, spiritaliter deserit latenmalos deserere, spiritaliter deserit latentes bonos, quos inexpertos et incognitos cogitur accusare, dum separationem suam conatur defendere. Sed isti respondeant: si mundus est Felicianus, cur exiit de medio eorum? si uero immundus est, cur modo tangunt immundum? quodsi tunc immundus fuit cum foris esset, quos illic baptizauit immundi sunt, quia immundum tetimundati sunt? possunt ergo isti mundare foris baptizatos, quos in sua communione non baptizauerint? cur ergo alios rebaptizant? an a trecentis decem Bagai considentibus damnari aliqua forte dignatio est et ideo de toto orbe quisquis ad eos uenerit rebaptizatur, quia non meruit totus orbis istam dignationem, ut Bagaiensi concilio damnaretur? quidni communionem non redeuntibus quicumque baptizati uenerint, rebaptizantur an parcitur eis? si rebaptizantur. uiolatur dignatio Bagaiensis — in ea quippe etiam istorum
Abbreviated transcription (Latin):
tis retia diruperunt. Qͦd si iam boc dem¬
pore intelligamus fieri qͦd iheremias
ait. quid paleis ad tͥcicum: nicħ aliud
recte intelligere possumꝰ. nisi quod in
una quidem congregatione sunt: donec
in fine uentilationis etiã corporalit̃ sepa¬
rent᷑. S tamen tͥtici sursum cor ẽ: paleȩ
uͦ deorsum. Palea quippe sua querit. ñ
quȩ iħu xp̃i. triticum autem thesauri.¬
non intelligens.ad eandem sui erroris
sententiam detorquere conat᷑. Qͥ denĩ
ait ysaias : Recedite recedite: exite in¬
de. & immundum nolite tangere: exite
de medio eiꝰ. ce separamini: qui fertis
uasa dñi. Nunquid eadem totiens re¬
petenda sc̃. quotiens fit separatio cordis
a malis: Immundum enĩ non tangit:
qui ad peccatum nulli consentit. Exit
aut̃ inde. ut salua sit eiꝰ causa apud
dm̃. si etiam disciplinam corrripiendi
&e arguendi salua pace non negligat. Nã
qui uult corporalit̃ quasi manifestos

Expanded text:
tis retia dirruperunt. quodsi iam hoc temtis retia dirruperunt. quodsi iam hoc tempore intellegamus fieri quod Hieremias ait: quid paleis ad triticum, nihil aliud recte intellegere possumus nisi quia in una quidem congregatione sunt, donec in fine uentilationis etiam corporaliter separentur, sed tamen tritico sursum cor est, paleae uero deorsum. palea quippe sua quaerit, non quae Iesu Christi, triticum autem thesaurinon intellegens ad eandem sui erroris sententiam detorquere conatus est. quid enim ait Esaias? recedite recedite, exite inde et immundum nolite tangere. exite de medio eius et separamini, qui fertis uasa domini. numquid eadem totiens repetenda sunt, quomodo fiat separatio cordis a malis? immundum enim non tangit qui ad peccatum nulli consentit. exit autem inde, ut salua eius causa sit aput deum, si etiam disciplinam corripiendi et arguendi salua pace non neglegat. nam qui uult corporaliter quasi manifestos
Abbreviated transcription (Latin):
dicet his qui a dextͥs eius erunt. uenite
benedicti patͥs mei: ꝑcipite regnum quod
uobis paratum ẽ ab inicio mundi. Illis
autem qui ad sinistram sunt dicet. Ite¬
maledicti in ignem et̾num: qui paratꝰ ẽ
diabolo & angłis eius. Tunc gͦ implebit᷑
ꝓpħia. quid paleis ad tͥcicum: qm̃ hedis
& ouib non potest pascua ẽẽ cõmunis.
Si possunt pisees boni dicere piscib ma¬
lis. intra illam sagenam cui dixit dñs.
aut recedamus a uobis. donee omnes
educant᷑ ad litt᷑. & ꝑ angłos boni mittant᷑
in uas a. mali autemꝓiciant᷑ foras: pot̃
hoc tempore impleri quod dictum est.
quid paleis ad tͥticum. S qui congrega¬
tionem suam iam frumentum purgatũ
putant. ã commixtione frumenti & palee
tanquam pura palea uolauerunt. Et qͥ
se subuno pastore non adhuc cum hedis
pascere sentiunt: lupoꝵ insidus de grege
dñi separati sunt. Et qui eum malis pis¬
cibus se congregatos ẽẽ non putant: ñ
solum malipisces sunt: sed etiam unita¬

Expanded text:
is qui ad dextram sunt: uenite benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab initio mundi. illis autem qui ad sinistram sunt dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. tunc ergo implebitur prophetia: quid paleis ad triticum, quando haedis et ouibus non poterit pascua esse communis. si possunt pisces boni piscibus malis intra illam sagenam cui dixit dominuaut recedamus a uobis, donec omnes educantur ad litus et per angelos boni mittantur in uasa, mali autem proiciantur\', potest hoc tempore impleri quod dictum est: quid paleis ad triticum? sed qui congregationem suam iam frumentum purgatum putant, a commixtione frumenti et paleae tamquam pura palea uolauerunt, et qui se sub uno pastore non adhuc cum haedis pascere sentiunt, luporum insidiis de grege domini separati sunt, et qui cum malis piscibus se congregatos esse non putant, non solum mali pisces sunt, sed etiam unita
Abbreviated transcription (Latin):
ne iudiciariȩ martyres trahunt᷑. in omnib
metallis martyres erumnosi sunt: in omnes
insulas martyres deportant᷑: in omnib pęna¬
nibus locis iudidico gladio martyres feriun¬
tur: ad om̃s bestias martyres subrigunt᷑: aut

Expanded text:
nae judiciariae martyres trahunt, in omnibus nae judiciariae martyres trahunt, in omnibus metallis martyres aerumnosi sunt, in omnes insulas martyres deportantur, in omnibus poenalibus locis juridico gladio martyres feriuntur, ad omnes bestias martyres surriguntur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
crilego furore ferebant᷑. te eum hoc tanqͣm
unmanit᷑ iusisse hispano osio suggerente
criminat᷑. suspicionib uidelicet suns. Sicut
semꝑ damnando inauditos:quasi uͦ non
humanius & ꝓbabiliꝰ alius credidit: osio tan¬
quam ep̃o suggerente potius factum: ut in le¬
niorem coherticionem quamuis immanissimi
sceleris. id ẽ sacrilegi scismatis sententiã flec¬
teret imꝑator. Quid enim ñ isti iuste patiunt᷑:
cum ex altissimo dei p̃sidentis. & ad eauendũ
ignem ȩt̃num flagellis talib admonentis ui-¬
dicio patiunt᷑. & merito criminum & oroine
potestatum: Priꝰ enim ꝓbent se non ẽe here¬
ticos uł scis maticos: tum demum de indig¬
nis penis suis lib̃am emittant uocem: tum
demum sese audeant cũ mali aliquid pati¬
untur ueritatis martyres dicere.Alioqͥn.
si quisquis ab imꝑatore uł a iudicib ab eo
missis penas luit.continuo martyr est:õs
carceres martyrib pleni sunt:omnes eathe¬

Expanded text:
crilego furore ferebantur: et hoc eum tanquam crilego furore ferebantur: et hoc eum tanquam immaniter jussisse, Hispano Osio suggerente criminatur: suspicionibus videlicet suis, sicut semper, damnando inauditos. Quasi vero non humanius ac probabilius alius crediderit, Osio tanquam episcopo suggerente potius factum ut in leniorem coercitionem, quamvis immanissimi sceleris, id est, sacrilegi schismatis, sententiam flecteret Imperator. Quid enim isti non juste patiuntur, cum ex altissimo Dei praesidentis et ad cavendum ignem aeternum flagellis talibus admonentis judicio patiuntur, et merito criminum, et ordine potestatum? Prius enim probent se non esse haereticos vel schismaticos, tum demum de indignis poenis suis lividam emittant vocem, tum demum sese audeant cum mali aliquid patiuntur, veritatis martyres dicere. Alioquin si quisquis ab Imperatore vel a judicibus ab eo missis poenas luit, continuo martyr est, omnes carceres martyribus pleni sunt, omnes cate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uicti fc̃ innocentes ẽẽnt. ego innocens ẽẽ
non possem.Magno enim delicto implica¬
remur:si cum corda humana ñ cernere
mus. nec disciplinam eccłiasticam tene¬
remus. cum eis nollemꝰ iudicantib credẽ.
ult̾ quos non potuit causa transire: &
ꝑ quos potuit ad nos fama ꝑcurrere. Ab istis
innocentib impia de direptione discindis.
& innocentem te dicis: quodutiq si ẽẽs. cũ
uideres in scͥpturis scĩs. messem dñi tui an-¬
te ultimam segregationem & uentilationem
a ziraniis & palea non posse separari:elige¬
res potiꝰ fortis ẽẽ in tolerandis malis: quam
impiꝰ in descrendis bonis. Cur enim ȩccłia¬
rum ꝑ orbem longe remotarum non puta¬
mus ẽẽ istas & quam iustissimas uoces: qͣs
stantinus ad campum id ẽ ad supplicium dy¬
ei russit. qͥ uicti apud eccłiasticos iudices
nec apud ipsum quȩ dicebant ꝓbare potu¬
erunt. & adhuc in sc̃ȩ ȩccłiȩ p̃ cisͥonem. Sa¬

Expanded text:
qui uicti sunt innocentes essent, ego innocens esse qui uicti sunt innocentes essent, ego innocens esse non possem. magno enim delicto implicaremur, si, cum corda humana mus, necdisciplinam ecclesiasticam teneremus, cum eis nollemus judicantibus credere, ultra quos non potuit causa transire, et per quos potuit ad nos fama percurrere. Ab istis innocentibus impia te direptione discindis, et innocentem te dicis: quod utique si esses, cum videres in Scripturis sanctis messem Domini tui ante ultimam segregationem et ventilationem a zizaniis et palea non posse separari , eligeres potius fortis esse in tolerandis malis, quam impius in deserendis bonis. Cur enim Ecclesiarum per orbem longe remotarum non putamus esse istas, et quam justissimas voces, quas stantinus ad campum, id est, ad supplicium duci jussit, qui victi apud ecclesiasticos judices, nec apud ipsum quae dicebant probare potuerunt, et adhuc in sanctae Ecclesiae praecisione sa
Abbreviated transcription (Latin):
nos saltem fr̃s qui nichil uobis nocuimus
amaretis. Cum uͦ nos qui bñ nobis ẽõseĩ
sumus. causam ur̃am uicinis ur̃is recto
eccłiȩ iure commissam fuisse dicamꝰ. qui
coram deo sciunt quemadinodum iudica¬
uerint: lacerare tamen maledictis. & acer¬
bis odũs insectari.&. quasi ꝓpt̃ uos xp̃s
apud nos hȩreditatem ꝑdiderit suam. et¬
am rebaptirare conamini: quid boni de
illa ur̃a causa sentire pot̃imus: Qui enim
longe remotissimos fr̃s temerariis suspi¬
cionib damnare minime dubitatis: quã
iuste a uicmnis ur̃is damnat fueritis osten¬
ditis. Cur enim non eredam recte damna¬
ri potuisse a uicino iudice atiditum. qui
me tam longe absentem frẽm damnare ñ
dubitat inauditum ⁊ hoc mͥ obiciens in axi¬
mum erimen. qm̃ qui p̃sens ẽẽ ñ potui.
eis ad quos causa ꝑducta ẽ iudicib potius
quam uictis litigatorib credichi: Quibus
iudicib si ñ potius credidissem: etiam si illi

Expanded text:
nos saltem fratres, qui uobis nihil nocuimus, nos saltem fratres, qui uobis nihil nocuimus, amaretis; cum uero nos, qui bene nobis conscii sumus causam uestram uicinis uestris recto ecclesiae iure commissam fuisse, qui coram deo sciunt quemadmodum iudicauerint, lacerare tamen maledictis et acerbis odiis insectari et, quasi propter uos Christus aput nos hereditatem suam perdiderit, etiam rebaptizare conamini, quid boni de illa uestra causa sentire poterimus? qui enim longe remotissimos fratres temerariis suspicionibus damnare minime dubitatis, quam iuste a uicinis uestris damnati fueritis ostenditis. cur enim non credam recte damnari potuisse a uicino iudice auditum, qui me fratrem tam longe absentem damnare non dubitat inauditum, hoc mihi obiciens maximum crimen, quoniam qui praesens esse non potui eis ad quos causa perducta est iudicibus potius quam uictis litigatoribus credidi? quibus iudicibus si non potius credidissem, etiamsi illi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe psalmo passionis suȩ: non solũ qnti.
s etiam qͣntum emerit declaratum est.
Ibi enim paulo post dr. Reminiscent᷑ &
conũtentur ad dñm. uniũsi fines terrȩ:
& adorabunt in conspeetu eius uniuerse
ipse dñabit᷑ gentium. De causa itaq ur̃a
tunc fortasse cogerer iudicare: Si uel ui¬
cina eẽm.uel ita remota ut int̃ nos couõ
non habitarent alii xp̃iani: codem nomine
signati. eadem unitate pacati. Multȩ int̾ia¬
cent patriȩ gentium. simul mecum emptȩ
illius sanguine: in cuius conspectu mecũ
bis: ipse de uicinitate causam ur̃am exa-¬
minare potuerint. Quod si non ẽ factum:
uos neglȩxistis.Neq enim a cȩt̃is neglecti:
uonusq ad nos etiam ueniretis. Si autẽ
auquid iudicatum est: date ueniam.N
audeo uob̃ suꝑatis demere credere: & iudi¬
ces ur̃os eadem temeritate damnare. de¬
cedit mͥ aliud quod me plurimum mo¬
ueat: quia si uos innocentes oppressi ẽẽtis:

Expanded text:
quippe psalmo passionis, non solum quanti, quippe psalmo passionis, non solum quanti, sed etiam quantum emerit declaratum est: ibi enim paulo post dicitur, Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, t adorabunt in conspectu eius uniuersae ipse dominabitur gentium. de causa itaque uestra tunc fortasse cogerer iudicare, si uel uicina essem uel ita remota, ut inter nos et uos non habitarent alii christiani eodem nomine signati, eadem unitate pacati. multae interiacent patriae gentium simul mecum emptae illius sanguine, in cuius conspectu mecum bis; ipsae de uicinitate causam uestram examinare potuerunt. quod si non factum est, uos neglexistis; neque enim neglecti a ceteris non usque ad nos etiam ueniretis. si autem aliquid iudicatum est, date ueniam; non audeo uobis superatis temere credere et iudices uestros eadem temeritate damnare. accedit mihi aliud quod me plurimum moueat, quia, si uos innocentes oppressi essetis,
Abbreviated transcription (Latin):
enim aliqͣ illarum partium in nomine
xp̃i nobilissimna eccłia ex ipsis septem. &
si placet potissimum phyladelphia: que de
mysticonomine ꝑlinguam grecam frat̃¬
nã intimat caritatem. Audiamꝰ gͥ uocem
gͦ dicat istis. quid in me arguitis fr̃s. quid
aceus atis. quanto int̾uallo seđm t̾renum
locum ab affricaremota sim: partim nos¬
se. partim audire potestis. quidibi tunc
siue traditores. siue traditoꝵ uł accusatoreᷤ
uel damnatores.siue innocentum uel ca¬
lummatores uel opp̃ssores egerint. ꝓrsus
ignoro. S ille dñs nr̃ qui emit totũ mun¬
dum p̃cio sanguinis sui. cuius scã cõmer¬
cia ꝓpħa tanto ante cecinit dicens. foder̃
manus meas & pedes meos. dinumeraue¬
runt omnia ossamea. ipsi uͦ consideraue¬
runt & inspexerunt me. diuiserunt ue
stimenta mea. & suꝑ uestem meam mise¬
runt sortem: int̃ uos &e nos ñ spacia con¬
stituit uacua & nuda xp̃ianis: & impleuit
hec omnia scĩficatione nominis sui. In ipso

Expanded text:
enim aliqua illarum partium in nomine enim aliqua illarum partium in nomine Christi nobilissima ecclesia ex illis septem et, si placet, potissimum Philadelphia, quae mystico nomine per linguam Graecam fraternam intimat caritatem. audiamus igitur etum. si ergo dicat istis: \'quid in me arguitis, fratres, quid accusatis? quanto interuallo secundum terrenum locum ab Africa remota sim, partim nosse partim audire potuistis. quid ibi tunc siue traditores siue traditorum uel accusatores uel damnatores siue innocentium uel calumniatores uel oppressores egerint, prorsus ignoro. sed ille dominus noster, qui emit totum orbem pretio sanguinis sui, cuius sancta commercia propheta tanto ante cecinit dicens: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunvestimenta mea; et super vestem meam miserunt sortem: inter nos et vos non spatia constituit vacua et nuda Christianis; implevit haec omnia sanctificatione nominis sui. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
defendunt. fatent᷑ se illiꝰ eccłie ẽẽ que caci¬
sam suam qualiscunq illa fuerit. non
potuerit tamen in transmarinis tot dis¬
ceptationib obtinere: & eorum aduersꝰ
iudices. murmura & crimina credula
uanitate suscipiunt. Qua in re. si inno¬
centes se dicunt. & eos. quos suꝑatos scimꝰ:
qͣnto innocentiores sunt qͥ temere aliqͥd
mali de ipsis iudicib credere nolunt. de
quib necesse ẽ.ut qͥ uicti fuerant conq̃¬
rant᷑. Nonsolum enim qui bonam causa
ꝑdidit. de iniquo. uel tardo. uł negu¬
genti iudice conquerit᷑: s etiam qͥ iustis¬
sime uictꝰ est. ea cȩcitate de innocente iudi¬
ce murmurat: qua cecrcate cum in nocente
adũsario litigabat. Ouappt̃ istinon ideo
scelerati sunt. quia de hominib uictis no¬
lunt demere aliquid credere:s ideo qͥa se
furore seismatis p̃ciderunt ab eis innocen¬
tib. qui multo rationabilius nolunt tale
aliquid de ipsis iudicib eredere. Eristat

Expanded text:
defendunt, fatentur se illis credere, qui caudefendunt, fatentur se illis credere, qui causam suam, qualiscumque illa fuerit, non potuerunt tamen in transmarinis tot disceptationibus obtinere, et eorum aduersus iudices murmura et crimina credula uanitate suscipiunt. qua in re si innocequanto innocentiores sunt qui temere aliquid mali de ipsis judicibus credere nolunt, de quibus necesse est ut qui victi fuerant conquerantur? Non solum enim qui bonam causam perdidit, de iniquo vel tardo vel neggenti iudice queritur, sed etiam qui iustissime uictus est ea caecitate de innocente iudice murmurat, qua caecitate cum innocente aduersario litigabat. quapropter isti non ideo scelerati sunt, quia de hominibus uictis nolunt temere aliquid credere, sed ideo, quia se furore schismatis praeciderunt ab eis innocentibus, qui multo rationabilius nolunt tale aliquid de ipsis iudicibus credere. Existat
Abbreviated transcription (Latin):
cos iudices obtinuerat. Quappt̃ illi semꝑ
innocentes manserunt: qui nescientes
quemadmodum ista in affrica gesta sint:
id tam̃ crediderunt. quod pacifice ac reli.¬
giose credere debuerunt:a quib innocen¬
tib separatio nullo mͦ innocens ẽẽ potuit.
fatet᷑ etiam parmenianꝰ ad arelatens e op¬
pidum. & ep̃os iudices. & partes ex affri¬
ea conuenisse. cecilianum scilicet atq do¬
natistas: ubi omnia suis credidit: qui
nichil uicti potuerunt de iudicib con¬
queri.Nec tam̃ negat rursꝰ eos ad con¬
stantinum uenisse: & quia ibi quoq
ultimo iudicio suꝑati sunt: etiam ipsũ
gr̃a corruptum ẽẽ criminatur. Quib
oinnib considatis. qui sine studio parti¬
um iudicat. eligat quib credat: utrum
iudicib sententias ꝓferentib: an litigato¬
ribus contͣ qͦs ꝓlate st. litem finre nolen¬
tibus. Et certe orbis t̾rarum iudicib credi¬
dit. Qͥ aut̃ donatistis consentiunt. eosq

Expanded text:
cos iudices obtinuerat. quapropter illi semper cos iudices obtinuerat. quapropter illi semper innocentes manserunt, qui nescientes quemadmodum ista in Africa gesta sint id tamen crediderunt, quod pacifice ac religiose credere debuerunt, a quibus innocentibus separatio nullo modo esse innocens potuit. Fatetur etiam Parmenianus ad Arelatense oppidum et episcopos iudices et partes ex Africa conuenisse, Caecilianum scilicet atque Donatistas. ubi omnia suis credidit, qui nihil uicti potuerunt nisi de iudicibus conqueri, nec tamen negat rursus eos ad Constantinum uenisse et, quia ibi quoque ultimo iudicio superati sunt, etiam ipsum gratia corruptum esse criminatur. quibus omnibus consideratis qui sine studio partium iudicat eligat quibus credat, utrum iudicibus sententias proferentibus an litigatoribus contra quos prolatae sunt litem finire nolentibus. et certe orbis terrarum iudicibus credidit. qui autem Donatistis consentiunt eosque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi adierant. tale subisse iudicium. Si aut̃
post dictam causam ꝓlatamq sententiam.
eum t̾ditorem didicisse ꝑhibent: usq adeo
dementes sc̃ homines. ut ducentos iudices
apud qͦs uicti ft̾. uictis litigatorib credant¬
quamuis magna temeritate. italos. gallos.
& hispanos accus ant. relictis cȩt̾is tã mul¬
tis ꝓuinciis atq gentib. a quib nefando
sacrilegio separati sunt: quib utiq obesse
non possent crimina tcalorum. hispanoꝵ.
atq galloꝵ. etiam si uera dicerent᷑. Iam
cȩt̾as t̃ras cȩco more uł potius furore ar¬
guunt. & eis irascunt᷑. quia eum duȩ par¬
tes eẽnt in affrica. una inquiunt traditoꝵ.
& alt̾a innocentium ⁊ traditores sibi quam
innocentes adiungere maluerunt. Que
una comminatio breuissime atq uilissime
ita refellit᷑: quia cum duas partes audis
innocentium: eã innocentem eẽ credider̃.
quȩ causam suam apud uicinos eceliasti¬

Expanded text:
ipsi adierant, tale subire iudicium. si autem ipsi adierant, tale subire iudicium. si autem post dictam causam prolatamque sententiam eum traditorem didicisse se perhibent, usque adeo dementes sunt homines, ut contra iudices aput quos uicti sunt uictis litigatoribus credantquamuis magna temeritate Italos et Gallos et Hispanos accusant relictis ceteris tam multis prouinciis atque gentibus, a quibus nefando sacrilegio separati sunt, quibus utique obesse non possent crimina Italorum, Hispanorum atque Gallorum, etiamsi uera dicerentur. iam enim ceteras terras caeco more uel potius furore arguunt et eis irascuntur, quia, cum duae partes essent in Africa — una, inquiunt, traditorum et altera innocentium —, traditores sibi quam innocentes adiungere maluerunt. quae uana criminatio breuissime atque uerissime ita refellitur, quia, cum duas partes esse iinnocentium, eam innocentem esse crediderunt, quae causam suam aput uicinos ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
affricam facta sunt: Sie sic necesse est ut
minutatim secti concisiq disꝑeant: qͥ tu¬
morem ammositatis sue. catholicȩ pacis
uinculo sẽissimo p̃tulerunt. Neq enim tã
timenda sunt quȩ comininat᷑ parmenian:
quam intuenda quȩ confitetur. Cum enim
diceret. ꝑ osium hispanum adiutorium p̃¬
stitum ceciliano. ut ad eorum cominunio¬
nem scõꝵ & illibatoꝵ numerus cogeretur.
& huic impietati fidem seruoꝵ dei integrã
restitisse: ultͦ fassus ẽ suos ipsos adisse etiam
constantinum: & arbitrio eiꝰ a iudicibus
ep̃is causam cognitam: quib p̃fuit melchi¬
ades romane urbis ep̃s. In quo iudicio sic̃
eccłiastiea gesta testant᷑. quia uicti sunt isti.
& innocens cecilianus inuent᷑ est: eundem
melehiadem crimine traditionis accusant.
Oͦd quando quero cognouerunt: Si enĩ
ante iudicium: non sibi p̃iudicare debuer̃t.
ut apud talem iudicem causam agere inci¬
perent: & iam ex p̃cepto imꝑatoris. quem

Expanded text:
Africam facta sunt? Sic, sic necesse est ut Africam facta sunt? Sic, sic necesse est ut minutatim secti concisique dispereant, qui tumorem animositatis suae catholicae pacis uinculo praetulerunt. neque enim tam timenda sunt quae criminatur Parmenianus quam intuenda quae confitetur. Cum enim diceret per Ossium Hispanum adiutorium praestitum Caeciliano, ut ad eorum communionem sanctorum et inlibatorum numerus cogeretur, et huic impietati fidem seruorum dei integram restitisse, ultro fassus est ipsos suos adisse etiam Constantinum et eius arbitrio a iudicibus episcopis causam esse cognitam, quibus praefuit Miltiades Romanae urbis episcopus. in quo iudicio, sicut ecclesiastica gesta testantur, quia uicti sunt isti et innocens Caecilianus inuentus est, eundem Miltiadem crimine traditionis accusant. quod quaero quando cognouerint. si enim ante iudicium, non sibi praeiudicare debuerunt, ut aput talem iudicem causam suam agere inciperent et ei praecepto imperatoris, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uaricatores. qͥa sententia sua in collegarũ
sententiam defluxit. ne ipsi offenderent
collegas suos:qui multi pͥmianoiam a se
cdanniato in meliꝰ correcti. ad trecentors
concilium transierunt. magis eligentes
contͣsuas ꝓpͥas uenire sententias. quam
contͣ pacem unitatis. etiam in parte donati:
&e maxime p̃testato assurritano. & felicia no
inustitano parceret parmenianꝰ. qui etiam
damnati a trecentis & decem coepĩs suis.
ad eosdem ipsos a quib damnati fuerant
studio coneordie rediert̃. & a suis damna¬
toribus eodem studio sine ullo sui honoris
detrimento. ꝓ pace suscepti sunt: nec quis¬
quam rebaptizandos putauit. qui fuerãt
ab eis foris in scismate baptirati. An forte
quia multum displicent parmeniano. qͥ
quia intͦ redire quam foris remañe malu¬
erunt: & adiunctis sibi ñ nullis similibus
socns etiam parmenianstas crearet siert
iam multa frusta de isto frusto ꝑ totam

Expanded text:
aevaricatores qui a sententia sua in collegarum aevaricatores qui a sententia sua in collegarum sententiam deflexerunt, ne ipse offenderet collegas suos, qui multi Primiano jam a se damnato in melius correcti ad trecentorum concilium transierunt, magis eligentes contra suas proprias venire sententias, quam contra pacem unitatis, etiam in parte Donati. Et maxime Praetextato Assuritano et Feliciano Mustitano parceret Parmenianus, qui etiam damnati a trecentis et decem coepiscopis suis, ad eosdem ipsos a quibus damnati fuerant, studio concordiae redierunt, et a suis damnatoribus eodem studio sine ullo sui honoris detrimento, pro pace suscepti sunt: nec quisquam rebaptizandos putavit, qui fuerant ab eis foris in schismate baptizati. An forte quia multum displicent Parmeniano qui quia intro redire quam foris remanere maluerunt, et adjunctis sibi nonnullis similibus sociis, etiam Parmenianistas crearet, sicut jam multa frusta de isto frusto per totam
Abbreviated transcription (Latin):
dicioq cesserunt. Quam enim hoc factum
est de mansuetudine xp̃iana. tam illud
de contentione diabolica: & ideo ñ mirũ
qͥa ista humilitate pax custodita ẽ. &. illa
elatione dirupta. Proinde illis recte red¬
ditur quod fecerunt. Docuerunt em̃ talia
posteros suos. Nam & maximianiste ñ ob
aliud in trecentorum & decem eollega
rum suoꝵ. a quib pͥmianꝰ quem pͥmo ipsi
damnauerunt innocens iudicatꝰ est. iudi¬
cio consede noluerunt: nisi ꝓ diẽta con¬
tumacia sententiam apłieam imꝑitis op¬
ponendo & dicendo. Si enim quȩ destruxi¬
hec eadem it̾um edifico: p̃uaricatorem
me ipsum constituo. Destrux erant enim
centum collegȩ pͥmianum: & eum ꝓpt̃ea
cum trecentis rurs edificare noluerunt.
Ita cum se cauere fingunt. ne hominem
edificent quem destruxerant: se ipso ma¬
lo scismatis. sacͥlegi destruxerunt. S tam̃
si uiueret parmenianus. non audet iam re¬
prehendere hispanos.& eos appellare p̃¬

Expanded text:
dicioque cesserunt. quam enim hoc factum dicioque cesserunt. quam enim hoc factum est de mansuetudine christiana, tam illud de contentione diabolica, et ideo non mirum quia ista humilitate pax custodita est, illa elatione dirrupta. proinde illis recte redditur quod fecerunt; docuerunt enim talia posteros suos, nam et Maximianistae non ob aliud trecentorum et decem corum suorum, a quibus Primianus, quem primo ipsi damnaverunt, innocens judicatus est, judicio cedere noluerunt, nisi pro dicta contumacia sententiam apostolicam imperitis opponendo, et dicendo, Si enim quae destruxi, haec iterum aedifico, praevaricatorem me ipsum constituo. Destruxerant enim centum collegae Primianum, et eum propterea cum trecentis rursus aedificare noluerunt. Ita cum se cavere fingunt ne hominem aedificent quem destruxerant, se ipsos malo schismatis sacrilegi destruxerunt. 9. Sed tamen si viveret Parmenianus, non auderet jam reprehendere Hispanos, et eos appellare pr