comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contradictores ħt. Ueruntam̃ sic̃ lectorẽ meũ nolo eẽ mͥ
deditum: ita correctorẽ nolo sͥ. Ille me ñ amae amplius
ꝗͣ catholicam fidẽ: ille se ñ am& ampliꝰ ꝗͣ catholicam
u̾itatem. Sic̃ illi dico noli meis litteris quasi scripturis
canonicis inseruire. s in illis & qͦd ñ credebas. cum inue¬
neris. incunctant̾ crede. in istis autẽ qͦd certum ñ habe¬
bas nͥ certum intellexeris. noli firine retinere: ita illi dico.
noli meas litteras ex tua opinione uł contentione: s ex
diuina lectione. uł inconcussa ratione corrigere. Si quid
in eis ueri cõprehenderis existendo: ñ ẽ ineum. At intelligñ¬
do & amando: & tuum sit & meũ. Siqͥd autẽ falsi conui¬
ceris: errando fuerit meum. S iã cauendo: nec tuũ sit nec
meum. hinc itaq t̾cus iste lib sum&e exordium: qͦusq
scd̾s ꝑuenerat. Cũ enim ad id uentũ eẽt. ut uellemꝰ ostñ

Expanded text:
contradictores habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo mihi esse contradictores habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo mihi esse deditum, ita correctorem nolo sibi. Ille me non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico, Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in istis autem quod certum non habebas, nisi certum intellexeris, noli firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinione vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa ratione corrigere. Si quid in eis veri comprehenderis, existendo non est meum, at intelligendo et amando et tuum sit et meum: si quid autem falsi conviceris, errando fuerit meum, sed jam cavendo nec tuum sit nec meum. 3. Hinc itaque tertius hic liber sumat exordium, quousque secundus pervenerat. Cum enim ad id ventum esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iure qͦ eis seruus factꝰ sum. flagitantib ut eoꝵ in xp̃o lau¬
dabilib studiis. lingua ac stilo meo quas bigas in me ca¬
ritas agitat. maxime seruiã. egoq ipse multa quȩ nesci¬
ebam scribendo me didicisse confitear: ñ deb& labor hic¬
ee parte sit necessariꝰ. Ex his gͥ quȩ ab alus de hac re scͥpta
iam legimus plurimũ amminiculati & adiuti. ea que de
trinitate uno summo summeq bono dõ. pie queri & dis¬
seri posse arbitror: ipso exhortante querenda atq adiuuã¬
te disserenda suscepi. ut si alia ñ sunt huiusmodi scripta.
sit qͦd habeamus. & legant qui uoluerint. & ualuerint.
si autẽ iam sunt: tanto faciliꝰ aliqua inueniant᷑. quanto
talia plura eẽ potuerint. Sane cum in omnib litteris
meis ñ solum pium lectorẽ. s &̃ lib̃um cortectorẽ deside¬
rẽ multo maxime inhis ubi ipsa magnitudo questionis.
utinam tam multos inuentores hab̾e posset. ꝗͣ multos

Expanded text:
jure quo eis servus factus sum flagitantibus, ut eorum in Christo laujure quo eis servus factus sum flagitantibus, ut eorum in Christo laudabilibus studiis lingua ac stilo meo, quas bigas in me charitas agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam, scribendo me didicisse confitear: non debet hic labor non parva ex parte sit necessarius. Ex his igitur quae ab aliis de hac re scripta jam legimus, plurimum adminiculati et adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut si alia non sunt hujusmodi scripta, sit quod habeant et legant qui voluerint et valuerint; si autem jam sunt, tanto facilius aliqua inveniantur, quanto talia plura esse potuerint. 2. Sane cum in omnibus litteris meis non solum pium lectorem, sed etiam liberum correctorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa magnitudo quaestionis utinam tam multos inventores habere posset, quam multos
Abbreviated transcription (Latin):
redant qui uolunt: malle me legendo. q̃
legenda dictando laborare. Qͥ autẽ hoc no¬
lunt. Deniq legendo uł meis inquisitiõib
respondeat᷑: uł int̾rogationib alioꝵ: quas ꝓ mea ꝑsona.
quã in seruitio xp̃i gero. & ꝓstudio qͦ fidem nrãm adu̾sus
errorẽ carnalium & animalium hominũ munire mardes¬
co: neceẽ ẽ me pati. Et ut uideant ꝗͣ facile ab isto labore
me temꝑem. & quanto &ẽ gaudio stilũ possum hab̾e feria¬
tum. Qod si ea quȩ legamus de his reb sufficient̾ edita in
latino sermone aut ñ sunt. aut ñ inueniunt᷑. aut certe
difficile a nob̃ inueniri queunt. grecȩ autẽ linguȩ ñ sit
nob̾ tantꝰ habit᷑. ut talium rerũ libris legendis & intelli¬
gendis. ullomͦ reꝑiamur idonei. quo genere litterarum
ex his quȩ nob̃ pauca int̾p̃tata st̃. ñ dubito cuncta quȩ uti¬
lit̾ querere possumus contineri. fr̃ib autẽ ñ ualeã resist̾e̾.

Expanded text:
redant, qui volunt, malle me legendo quam legenda dictando laborare. Qui autem hoc nolunt, dent quae legendo vel meis inquisitionibus respondeantur vel interrogationibus aliorum, quas pro mea persona quam in servitio Christi gero, et pro studio quo fidem nostram adversum errorem carnalium et animalium hominum muniri inardesco, necesse est me pati: et videant quam facile ab isto labore me temperem, et quanto etiam gaudio stilum possim habere feriatum. Quod si ea quae legimus de his rebus, sufficienter edita in latino sermone aut non sunt, aut non inveniuntur, aut certe difficile a nobis inveniri queunt, graecae autem linguae non sit nobis tantus habitus, ut talium rerum libris legendis et intelligendis ullo modo reperiamur idonei, quo genere litterarum ex iis quae nobis pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus contineri; fratribus autem non valeam resistere,
Abbreviated transcription (Latin):
& illa columba int̾ multoꝵ coruoꝵ improbitatẽ gemens.
nisi forte cum esau ꝓpter lenticule concupiscentiam pͥma¬
tum ꝑdidit tenere primatum arbitrati sunt. fraudatores.
poris etiam ꝑ litteras cypanus ingemuit. Quapropt̃ aut
quod ẽ tenere eccłam non hoc ẽ induimus tenere pͥmatũ.
aut si omnis qui tenet ȩcclam primatũ tenet. omnes illi
iniqui eccłam non tenent. qui tñ intus uidentur & baptis¬
mum dare & habere a nullo nrm negant᷑. Nam eos pͥma
tum indiuinus habere. quis dicat. nisi qui nichil diuinũ
sapit: S iam ad illa eloquia pacifica cỹpani. hoc ẽ ad epłe
finem. omnibus consid̾atis ꝑtract̾atisq ꝑuentum est: quȩ
me legente & sepe repetentẽ non saciant. tanta ex eis iocũ¬
ditas frat̾ni amoris. erbalat. tanta dulcedo caritatis exu¬
berat. Hȩc tibi inquit. breuit̃ ꝓ nr̃a mediocritate rescripsimꝰ.¬

Expanded text:
et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau tum perdiderit, tenere primatum arbitrandi sunt fraudatores, rporis etiam per litteras Cyprianus ingemuit. Quapropter aut quod est tenere Ecclesiam, non hoc est in divinis tenere primatum, aut si omnis qui tenet Ecclesiam, etiam primatum tenet, omnes illi iniqui Ecclesiam non tenent, qui tamen intus videntur, et baptismum dare tum in diuinis habere quis dicat, nisi qui nihil diuinum sapit? Sed iam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad epistulae finem omnibus consideratis pertractatisque peruentum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant. tanta ex eis iucunditas fraterni amoris exhalat, tanta dulcedo caritatis exuberat. haec tibi, inquit, breuissime nostra mediocritate rescripsim
Abbreviated transcription (Latin):
cum baptitatus de eccła seꝑatur. baptismus qui in illo est
cum illo utiq seꝑat᷑. Et idõ non om̃s qui tenent baptismũ.
tenent eccłam: sicut non om̃s qui tenent eccł̃am tenent
uitam et̃num. Aut si ecclam temere non dicimus nisi eos
qui diuina mandata custodiunt. multos iam eẽ. concedimꝰ.
baptismũ tenentes. & eccł̃am non tenentes. Quam ob rem
non p̃occupat hereticꝰ baptismũ. cum eum ab eccła sump¬
serit. nec potuit amittere cum recederet. queni iam non
habere eccłam dicimus. & tñ baptisinum habere concedi¬
mus. Nec primatũ sibi quisq derogat. & heretico tribuit.
quia eum dicit secum abstulisse quod non legittime daret:
s tñ legittimum daret: nec iam legittime haberet sed le¬
gittimum haberet. Frimatus autẽ non ẽ. nisi in scã conu̾¬
satione. &e uita bona quo ꝑtinent omnes et qͥb camquã
membris constat illa sponsa non habent maculam neq rugã

Expanded text:
cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum illo utique separatur. et ideo non omnes qui tenent baptismum tenent et ecclesiam, sicut non omnes qui tenent ecclesiam tenent et uitam aeternam. aut si ecclesiam tenere non dicimus nisi eos, qui diuina mandata custodiunt, multos iam esse concedimus baptismum tenentes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non habere ecclesiam dicimus et tamen baptismum habere concedimus. nec primatum quisque sibi derogat et haeretico tribuit, quia eum dicit secum abstulisse quod non legitime daret sed tamen legitimum daret, nec iam legitime haberet sed legitimum haberet. primatus autem non est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa sponsa non habens maculam neque rugam
Abbreviated transcription (Latin):
In quibus autẽ ẽ baptismus xp̃i. quibuslibet ꝑu̾sitatibus
eorum nullomodo fieri. non sit in eis baptismus xp̃i. Non
itaq idceo hereticus uis baptismi optinere potuit. quia
pͥor bapticauit. s quia non suo baptismo baptirauit. Et
uis bapticandi non habuit. tñ xp̃i ẽ quod dedit. & illud
uel nulla ñ data dicuntur. Neq enĩ & ille. qui scło uerbis
solis. & non factis renuntiat. iure accipit baptismum &
tñ accepit. Nam tales in ȩccła. & cypͥanus suis temporibꝰ
baptismũ et ȩccl̃am. Si enĩ baptisma in bapticato insepara¬
ꝑmanere manifestum ẽ quia in quodlibet uoraginẽ hor
ruinam. non caret baptismo. Et idõ ꝑ penitentiã redeuntiñ
reddit᷑. quia eo non potuisse carere iudicat᷑: Baptiratum
autẽ posse separari ab ȩccl̃a quis dubitauerit. Inde quippe
omnes hereses exierunt. quȩ uocabulo xpiano decipiunt:¬
Quam obrem quia manifestũ ẽ inbapticato ẽe baptismũ.

Expanded text:
in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed quia non suo baptismo baptizauit, et si ius baptizandi non habuit, tamen Christi est quod dedit et ille vel nulla vel non data dicuntur. Neque enim et ille qui saeculo verbis solis et non factis renuntiat, jure accipit Baptismum; et tamen accipit. Nam tales in Ecclesia et Cyprianus suis temporibusBaptismum et Ecclesiam. Si enim Baptisma in baptizato inseparama permanere manifestum est; quia in quodlibet profundum maloruinam, non caret Baptismo: et ideo per poenitentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere judicatur. Baptizatum autem posse separari ab Ecclesia quis dubitaverit? Inde quippe omnes haereses exierunt, quae vocabulo Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex apło paulo. sicut iam docuimus manifestet: Quia
gͥ ioħis baptismus non erat idem qui baptismus xp̃i.
satis arbitror eẽ declaratum. Et propterea nichil ex il¬
lo documenti afferri pot̃. cur ꝓpterea pꝰ ħereticos bap¬
tirandum sit. quia bapticatũ ẽ post iohannẽ. cũ ioħs
hereticus non fuerit. & potuerit habere baptismum
quamiuis a xp̃o concessum non tñ xp̃i propriũ cũ
xp̃i habuert caritatem &e possit herecicus habere baptismũ
xp̃i. & ꝑu̾sitatem diaboli sicut intus alius potest habere bap¬
tismum xp̃i: & inuidiam diaboli. At enĩ multo magis pꝰ
hereticum bapticandũ ẽ quia ioħs hereticꝰ non erat. & tñ pꝰ
cum bapticatum ẽ. sieut dicit aliquis. multo magis pꝰ ebri¬
osum bapticandũ ẽ. quia ioħ̃s sobrius erat. & tñ pꝰ eum bap-¬
tiratum ẽ. Et quid ei respondeamꝰ. non habebimus. nisi bap¬
tuatis a ioħe baptismum xp̃i non habentibus ẽẽ traditũ:

Expanded text:
ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declaratum. et propterea nihil ex illo documenti adferri potest, cur propterea post haereticos baptizandum sit, quia baptizatum est post Iohannem, cum Iohannes haereticus non fuerit et potuerit habere baptismum quamuis a Christo concessum non tamen Christi proprium, sti habuerit caritatem, et possit haereticus habere baptismum Christi et peruersitatem diaboli, sicut intus alius potest habere baptismum Christi et inuidiam diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus non erat et tamen post eum baptizatum est\'. \'sic\', dicit aliquis, \'multo magis post ebriosum baptizandum est, quia Iohannes sobrius erat et tamen post eum baptizatum est\', et quid ei respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum,
Abbreviated transcription (Latin):
liter: nec equali prudentia sunt omnes p̾diti. Et in euũ¬
głicando alius alio meliꝰ oꝑat᷑: e idõ dici potest alius a¬
lio doctior ex ipsa doctrina salutari. Alius autẽ alio ma¬
ius minus ue baptiratus dici ñ pot̾: siue ab inferiore. si¬
ue a maiore baptiretur. Proinde cum manifesta sint
ꝑa carnis. que sunt fornicationes. immunditie luxu¬
riȩ ydoloꝵ seruitus. ueneficia amicitiȩ contentiones.
emulationes. animositates dissensiones. heres es. inui¬
die ebrietates cominessationes. & his similia. si mirabi¬
liter dicit᷑ post ioħm bapticati sunt homines. & pꝰ ħeti¬
cos non bapticantur. cur non mirabilit̃ dr̃ post iohannẽ
bapticati sunt homines. & pꝰ inuidos non baptirantur:
cum ex parte diaboli. eẽ inuidos ipse ꝙy pͥanus in epła de
relo & liuore testetur. & in eccła xp̃i fuisse inuidos xp̃i.
annuntiatores ipsis aplicis temporibus ipse cypanus

Expanded text:
aliter nec aequali prudentia \' sunt omnes praediti et in euanaliter nec aequali prudentia \' sunt omnes praediti et in euangelizando alius alio melius operatur et ideo dici potest alius alio doctior et ipsa doctrina salutari: alius autem alio magis minusue baptizatus dici non potest, siue ab inferiore siue a maiore baptizetur. proinde cum manifesta sint opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, iniaemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia, si mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post haereticos non baptizantur,> cur non mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post inuidos non baptizantur,\' cum ex parte diaboli esse inuidos ipse Cyprianus in epistula de zelo et liuore testetur et in ecclesia Christi fuisse inuidos Christi adnuntiatores ipsis apostolicis temporibus ipse Cyprianus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid adhuc nesciebat: Sciebat uidelicet sponsum filiũ
dei. de cuius plenitudine omnes acciꝑent: s quia sic ex eiꝰ
plenitudine ipse acceꝑat potestatem. ut ioħs baptismus
diceret᷑. nesciebat utrum sic ẽẽt daturus ceteris an uͦ ꝓpͥũ¬
baptismũ baptismum. sic habiturus. ut ꝑ quemlibet tare¬
tur siue excellentioris gr̃e ministrum siue inferioris. siue
ꝑ centeni fructus hominem. siue sexageni. siue triceni.
siue ꝑ frumentum. siue ꝑ paleam. non nisi ullius uniꝰ
ẽẽ cognosceret. Et hoc ꝑ sp̃m didicit uelut columbam
descendentẽ & manentẽ suꝑ eum. Itaq inuenimus dic¬
tum ab apłis & gł̃am meam quamuis utiq in domino:
&e ministerium meum & prudentiam meam. & euũ¬
głium meũ. quamuis utiq a domino. imꝑtitum atq
donatum: baptismus autẽ meus nemo eoꝵ dixit om̃ino
Neq omniũ equalis enĩ ẽ gła. nec ministrant omnes eqͣ¬

Expanded text:
aliquid adhuc nesciebat? sciebat uidelicet sponsum filium aliquid adhuc nesciebat? sciebat uidelicet sponsum filium dei de cuius plenitudine omnes acciperent, sed quia sic ex eius plenitudine ipse acceperat baptizandi potestatem, ut Iohannis baptismus diceretur, nesciebat, utrum sic esset daturus et ceteris an uero proprium baptismum sic habiturus, ut, per quemlibet daretur siue excellentioris gratiae ministrum siue inferioris siue per centeni fructus hominem siue sexageni siue triceni siue per frumentum siue per paleam, non nisi illius unius esse cognosceretur; et hoc per spiritum didicit uelut columbam descendentem et manentem super eum. Itaque inuenimus dictum ab apostolis et gloriam meam, quamuis utique in domino, et ministerium meum et prudentiam meam et euangelium meum, quamuis utique a domino inpertitum adque donatum, baptismus autem meus nemo eorum dixit omnino. neque enim omnium aequalis est gloria nec ministrant omnes aequ
Abbreviated transcription (Latin):
eis a dño attributus tñ ipsoꝵ iam baptismus diceretis
sicut baptismus fuit. Idõ paulus gr̃as agit dõ quod nem
ipsorum baptirauerat. qui tamquam obliti in cuiꝰ nomine
bapticati essent: ꝑ hominum se nomina diuidebant. Cum
eñĩ tantum ualet baptismus. ꝑ hominem contemptibilẽ
quantũ ꝑ apłm datus. ita nec illius. nec illius.  xp̃i esse
se didicisse testatur. Nam quod quid aliud dixerit. & ego
nesciebam eum. non plane uideo. Si enĩ eum omnino nes¬
ciret. non uenienti ad baptismum suum diceret: ego ate
debeo baptirari. Quid ẽ gͦ quod ait. qm̃ uidi sp̃m descendẽ¬
nesciebam eum. s qui misit me baptirare in aqua ille in
dixit. suꝑ quẽ uidis sp̃m descendentẽ de cęlo & manentẽ
suꝑ eum. hic̃ qui baptirat in spũ scõ: Columba utiq suꝑ
bupticatum descenderat. AIohuc autẽ. uenienti ut baptiul¬
dixerat: ego ate debeo bapticari. Iam gͦ sciebat eum. Quid

Expanded text:
eis a Domino attributus, tamen ipsorum baptismus jam diceretur, eis a Domino attributus, tamen ipsorum baptismus jam diceretur, sicut baptismus Joannis fuit. Ideo Paulus gratias agit Deo quod neminem ipsorum baptizaverat, qui tanquam obliti in cujus nomine baptizati essent, per hominum se nomina dividebant . Cum enim tantum valet Baptismus per hominem contemptibilem, quantum per Apostolum datus; ita nec illius, nec illius esse cognoscise didicisse testatur. Nam secundum quid aliud dixerit, Et ego nesciebam eum; non plane video. Si enim eum omnino nesciret, non venienti ad baptdebeo baptizari. quid est ergo quod ait: quoniam uidi spirii dixit: super quem uideris spiritum descendentem de caelo et manentem super eum, ipse est qui baptizat in spiritu sancto? columba utique super baptizatum descenderat. adhuc autem uenienti ut baptizdixerat: ego a te debeo baptizari. iam ergo sciebat eum. quid
Abbreviated transcription (Latin):
baptismum non oportuit iterari. de quo idẽ iohannes
ait. Hic est qui baptitat in sp̃u scõ. ꝑ quemlibet eiũ mi¬
nistrum detur. illius ẽ baptismus de quo dictum ẽ. bic
ẽ. qui bapticat. S neq ipsius iohannis baptismus iteratꝰ ẽ
cum ab eo bapticatos baptirari. in xp̃o paulus apł̃s iusst.
Qd enĩ ab amico sponsi non acceꝑant. hoc ab eo sponso acc¬
pere debuert̃. de quo ille amicus dixerat. hic ẽ qui baptrat
in spũ scõ. Poterat enĩ si uoluisset dominus ihc baptismi
sui potestatẽ. dare alicui uel aliquibus p̃cipuis seruis suiꝰ
quos iam fecisset amicos suos: qualib iam non uos dicĩ
seruos s amicos. Ut quemadmodum ꝑ uirgã florentem
demonstratus ẽ. aaron sacerdos: ita in eius eccła ubi plua
& mnaiora miracula facta sunt. ꝑ aliquod signũ demonla¬
ret᷑ excellentioris sc̃itatis ministri. & dispensatores mylle
rioꝵ. qui soli baptirari deberent.S si hoc fieret. quanis

Expanded text:
baptismum non oportuit iterari, de quo idem Iohannes baptismum non oportuit iterari, de quo idem Iohannes ait: hic est qui baptizat in spiritu sancto. per quemlibet enim ministrum detur, illius est baptismus de quo dictum est: hic est qui baptizat. sed neque ipsius Iohannis baptismus iteratus est, cum ab eo baptizatos baptizari in Christo Paulus apostolus iussit. quod enim ab amico sponsi non acceperant, hoc ab eo ipso sponso accipere debuerunt, de quo ille amicus dixerat: hic est qui baptizat in spiritu sancto.\' Poterat enim, si uoluisset, dominus Iesus baptismi sui potestatem dare alicui uel aliquibus praecipuis seruis suis quos iam fecisset amicos suos, qualibus ait: iam non uos dicam seruos sed amicos, ut, quemadmodum per uirgam florentem demonstratus est Aaron sacerdos, ita in eius ecclesia, ubi plura et maiora miracula facta sunt, per aliquod signum demonstrarentur excellentioris sanctitatisriorum, qui soli baptizare deberent. Sed si hoc fieret, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
peti non pot̾. Baptismum autẽ iohannis. etiam ab ipso io¬
hanne accipientes.pꝰ ea xp̃i baptismo baptirari oportebat.
linoe posum ego ũbis utens ipsius beati cĩpam io cuitã
mira culi considͥationem audientium corda conũtere si
dicam. Ille iohannes maior int̃ ꝓph̃as habitus. ille diuina¬
gr̃a in utero matris impletus ille helie.sp̃ũ & iurtute sub¬
sunxit. qui non adu̾sarius domini. s p̃cursor. ac p̃dicator¬
fuit. qui dominum non tantum u̾bis p̃nuntiant. s o
culis ostendit. qui ipsum xp̃m ꝑ quem bapticant᷑. ceteri
baptirauit. sic bapticare non meruit. ut post eum baptira¬
rentur. qui ab eo fuerant bapticati: & pꝰ auaros. fraudators
rapaces. feneratores. nemo queniquã in ȩccł̃am baptitan.¬
dum putauit. Nonne cum hȩc inuidiose clamauero it¬
spondetur michi. quid hoc indignum putas. quasi ant
iohannes honoratus sit. aut auarus honoratus. S illiꝰ

Expanded text:
peti non potest, baptismum autem Iohannis etiam ab ipso Iopeti non potest, baptismum autem Iohannis etiam ab ipso Iohanne accipientes postea Christi baptismo baptizari oportebat. Proinde possum et ego uerbis utens ipsius beati Cypriani ad cuiusdam miraculi considerationem audientium corda conuertere, si dicam: ille Iohannes maior inter prophetashabitus, illediuinagratiaadhucin utero matris impletus, ille Heliae spiritu et uirtute subnixus, qui non aduersarius domini sed praecursor ac paedicatorfuit, qui dominum non tantum uerbis praenuntiauit sed et oculis ostendit, qui ipsum Christum per quem baptizantur ceteri baptizauit, sic baptizare non meruit, ut post eum non baptizarentur qui ab eo fuerint baptizati: et post auaros fraudatores rapaces faeneratores nemo quemquam in ecclesia baptizandum putabit? nonne, cum haec inuidiose clamauero, respondetur mihi: \'quid hoc indignum putas, quasi aut Iohannes exhonoratus sit aut auarus honoratus? sed illius
Abbreviated transcription (Latin):
lior erat. cur non & cypanus pꝰ feneratores collegas suos
bapticauit. quibus ultra comparationẽ melior erat : Si ꝓp¬
terea pꝰ tales collegas cypanus non baptirauit quia in uni
tate cum illo erant: nec post iohannẽ debuit paulus. qui
eadem unitate continebat᷑. An forte fraudatores & rapaces
ad columbȩ illius membra ꝑtinent unice & ille non ꝑtinet
cui potestas ipsa domini iħu xp̃i ꝑ columbȩ spetiem sp̃u scõ
descendere monstrata ẽ. Immo uero ille intime ꝑtinet. Isti
uero uel occasione alicuiuis scandali uel ultima uentilati¬
one ã tritico seꝑandi: nequaquam ꝑtinent. At tñ post il¬
lum baptiratũ ẽ pꝰ istos non baptiraturis. Quȩ gͥ causa ẽ.
nisi quia baptisma. quod illos iussit paulꝰ acciꝑe. non hoc
erat quod ꝑ iohannẽ dabatur. Et idõ in eadem unitate ȩx¬
dȩ baptismus xp̃i. si baptitante feneratore tradatur r̃e¬

Expanded text:
lior erat, cur non et Cyprianus post faeneratores collegas suos lior erat, cur non et Cyprianus post faeneratores collegas suos baptizauit, quibus ultra conparationem melior erat? si propterea post tales collegas Cyptate cum illo erant; nec post Joannem debuit Paulus, quia eadem unitate continebatur. An forte fraudatores et rapaces ad columbae illius unicae membra pertinent et ille non pertinet, cui potestas ipsa domini Iesu Christi per columbae speciem spiritu sancto descendente monstrata est? immo uero ille intime pertinet, isti uero uel occasione alicuius scandali uel ultima uentilatione a tritico separandi nequaquam pertinent, et tamen post illum baptizatum est, post istos non baptizatur. quae igitur causa est, nisi quia baptisma, quod illos iussit Paulus accipere, non hoc erat quod per Iohannem dabatur? et ideo in eadem ipsa unitate ecclesiae baptismus Christi, si baptizante faeneratore tradatur, re
Abbreviated transcription (Latin):
dominum uidens ait. ecce agnus dei qui tollit peccata mũ¬
di : tñ ne quisq contendat etiam in baptismo iohannis di¬
missa ẽẽ peccata. s ampliorem aliquã sc̃ificationẽ eis quos
ussit paulus denuo bapticari. ꝑ baptismum xp̃i ẽẽ collatã:
non ago pugnant᷑. Illud enĩ quod ad rem presentẽ maxime
ꝑtinet intuendum ẽ. quomodo se habeat baptismum iohan¬
nis. cum eum ad unitatẽ xp̃i ꝑtinere manifestum sit. quȩ
causa fecerit. ut pꝰ iohannẽ scm baptizari homines oportue¬
rit. & pꝰ ep̃os auaros non oportuerit. Nemo enĩ negat. quod
in agro dñico iohannes triticum erat. & si amplius ñ pot̾
in u̾tate centena. Item nemo dubitet. auaritiam quȩ ẽ
idoloꝵ seruitus. in messe dñica int̾ palcas numerari. Cur
gͥ post triticum baptirat᷑. & post paleam non baptitat᷑:
Si ꝓpt̾ea paulus post iohannẽ bapticauit. quia iohanne me¬

Expanded text:
dominum uidens ait: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccata mundominum uidens ait: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi-, tamen, ne quisque contendat etiam in baptismo Iohannis dimissa esse peccata, sed ampliorem aliquam sanctificationem eis quos iussit Paulus denuo baptizari per baptismum Christi esse conlatam, non ago pugnaciter. Illud enim quod ad rem praesentem maxime pertinet intuendum est, quoquo modo se habeat baptisma Iohannis, cum eum ad unitatem Christi pertinere manifestum sit, quae causa fecerit, ut post Iohannem sanctum baptizari homines oportuerit et post episcopos auaros non oportuerit. nemo enim negat, quod in agro dominico Iohannes triticum erat et, si amplius non potest, in ubertate centena; item nemo dubitat auaritiam, quae est idolorum seruitus, in messe dominica inter paleas numerari. cur ergo post triticum baptizatur et post paleam non baptizatur? si propterea Paulus post Iohannem baptizauit, quia Iohanne me
Abbreviated transcription (Latin):
ores erant iohanne cypͥam temporibus de quibꝰ ipse dic̃
quod fundos in sidiosis fraudibus rapiebant &e usuri
multiplicantibus fenus augebant. quibus tñ baptirantibꝰ
fiebat rimissio peccatoꝵ. An quia eos unitas eccłȩ tenebat:
Quid gͦ: Iohannes non erat in unitate. amicus ille sponsi.
uiȩ dñicȩ p̃parator. & ipsius domini baptitator: Quis hoc
dementissimus dixerit. Quaꝑpt̃ quamꝗͣ. ita credam bap¬
tiasse iohannẽ. in qua penitentiȩ & remissionẽ peccatoꝵ.
ut ab eo baptiratis in spe remitterent᷑ peccata. re ipsa uͦ
in domini baptismo id fieret: sicut resurrectio quȩ expec¬
tat᷑ in finem. spe in uob̃ fact̾a ẽ. sicut dicit apłs. quia simul
nos excitauit. & simul sed̾e fecit in celestibꝰ. & dicit spe enĩ
salui facti sumus. nam & ioħs ipse cum dicat. ego quidem
baptico uos in aqua. in penitentia in remissionẽ peccatoꝵ.

Expanded text:
ores erant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit ores erant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, quibus tamen baptizantibus fiebat remissio peccatorum P an quia eos unitas ecclesiae tenebat? quid ergo? Iohannes non erat in unitate, amicus ille sponsi, uiae dominicae praeparator et ipsius domini baptizator? quis hoc dementissimus dixerit? quapropter quamquam ita credam baptizasse Iohannem in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, ut ab eo baptizatis in spe remitterentur peccata, re ipsa uero in domini baptismo id fieret, sicut resurrectio quae expectatur in finem spe in nobis facta est, sicut dicit apostolus, quia simul nos excitauit et simul sedere fecit in caelestibus, et idem dicit: spe enim salui facti sumus — nam et Iohannes ipse cum dicat: ego quidem baptizo uos in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi dispensator iohannes fuisse putaret᷑. quo ipse xͦ
solus tinctus eẽt quã xp̃i ẽ quo xp̃iani tingunt᷑. Et rursꝰ
si omnes pͥus baptismo iohannis &e deinde xp̃i bapticari
oporteret. minus plenus minusq xp̃i baptismus merito
uideret᷑. qui non sufficeret ad salutem. Quo circa & baptiᷤᷤ¬
mo ioħis bapticatus ẽ dominus ut suꝑbas hominum cer¬
uices ad salutarem suum baptismũ flecteret: & non solꝰ
illo baptismate tinctus est. ut hoc ipso suꝑnuis illo osten¬
deret. quod eo solus baptirari ipse meruisset. Et ultra il¬
lud ꝑseuerare non sunt: ne hoc uno. non quo ipse bapticat
indigere p̃cedente altero uideret᷑. Quero itaq si baptismo
iohannis peccata dimittebant᷑. quid amplius p̾stari potu¬
it ꝑ baptismum xp̃i eis quos apłs paulus ꝑ iohannis bap¬
tismum xp̃i baptismo uoluit baptirari: Si autẽ baptis¬
mo iohannis non dimittebant᷑ peccata: utrum nã meli¬

Expanded text:
baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctus esset, quam Christi est quo christiani tinguntur. et rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretur, qui non sufficeret ad salutem. quocirca et baptismo Iohannis baptizatus est dominus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse baptizat indigere praecedente altero uideretur. Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata dimittebantur, quid amplius praestari potuit per baptismum Christi eis, quos apostolus Paulus post Iohannis baptismum Christi baptismo uoluit baptizari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur peccata, utrumnam meli
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ homines inueniret᷑. & baptismo eius locum auferendo
d̾s altissimus crederet᷑: idem humilitatis doctor. e celsi¬
tudinis dator. Nulli enĩ ꝓpħaꝵ. nulli prorsus hominum
in scͥpturis diuinis legimus ẽẽ concessum baptirare in qua
penitentiȩ in remissione peccatoꝵ. quod ioħ̃i concessum ẽ:
Qua mirabili gr̃a suspendens in se corda popłoꝵ uiã p̃para.¬
alterum requirat᷑. Ioħs autẽ tali baptismo p̾cingebat. quo
accepto eẽt baptisma. etiam dominicũ necessarium. non
ut illud repetatur. s ut eis qui ioħ̃is baptismum acceꝑant.
etiam xp̃i baptismus cui uam p̃parabat ille traderet᷑. Si
enĩ xp̃i humilitas commendanda non esset nec baptismo
ioħ̃is opus esset. Rursus si in iohanne finis eet: post iohis
baptisma. xp̃i baptismare opus non esset. S quia finis le¬
gis cxp̃c ad iusticiam omni credenti: ab illo demonstratum

Expanded text:
inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis diuinis legimus esse concessum baptizare in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, quod Iohanni concessum est, qua mirabili gratia suspendens in se corda populorum uiam praeparaalterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo accepto esset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant etiam Christi baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso xp̃o identidem loquens ait. Nos omnes de plenitudi¬
ne eiꝰ accepimus. Accepit autẽ hoc ioħs cerce dispensationis
gr̃a nam diu mansurum. s quantum satis ẽẽt. ad ꝑandã uiã
dño. cuius eum eẽ p̃cursorem oportebat: Quam ille humilit̃
in gressurꝰ ut se humiliter sequentes ad excellentiã deducturꝰ
sicut seruis pedes lauit. ita serui baptismo tingui uoluit. Sic̃
enĩ se subiecit pedibus eoꝵ quos ipse diligebat: sicut iohanniꝰ
muneti qued ipse donauerait ũt inelligetent om̃s quanto
suꝑbie sacrilegio quisq contempneret baptisma quod a
domino deberet. acciꝑe quando ipse dns accepisset. quod ser¬
uo ut ꝓpͥum dare posset: ipse p̾stiterat. Et cum ioħs quo ne¬
mo exsurrexit maior mulierum tantum testimonium xͦ
ꝑhiberet ut soluende corrigiȩ calciam̃ti eius se fateretur
indignum xp̃m & baptismum eiꝰ accipiendo humillimus.

Expanded text:
de ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes de plenitudide ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum testimonium Christo perhiberet, ut soluendae corrigiae calciamenti eius se fateretur indignum, Christus et baptismum eius accipiendo humillimus
Abbreviated transcription (Latin):
domini & sanguis dñi nichilominꝰ erat. etiam illis quibus
dicebat apłs. Qui manducat indigne. iudicium sibi mandu¬
cat & bibit. Non gͦ querant in catholica heretici quod habent.
s quod non habent: idem finem p̾cepti. sine quo multa scã ha¬
beri possunt. s ꝓdeẽ non possunt. finis autẽ p̃cepti caritas
de corde puro & conscientia bona. & fide non ficta. Lauachri
uero sacramentum ut habeant. si iam eodem ipso quamuis
in heresi tincti sunt. s ut salubriter habeant ad catholicȩ
unitate uitatemq festinent.: Iam nc̃ baptismo iohannis ui
dendum ẽ quid dicatur. Baptiratos enĩ ã paulo eos qui iam
baptismo iohannis baptirati fuissent legimus in actibus
cessus. qui iohannis ꝓpriȩ diceret᷑. sicut idem ioħs dicit. sl pot̾
homo acciꝑe quicquam: nisi datum fuerit ei de celo. Et ne for¬
sitan hoc si ad̃o patre accepisse uideret᷑ a filio. non acciperet:

Expanded text:
Domini et sanguis Domini nihilominus erat etiam illis quibus Domini et sanguis Domini nihilominus erat etiam illis quibus ducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. non ergo quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non habent, id est finem praecepti, sine quo multa sancta haberi possunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus cessus, qui Iohannis proprie diceretur, sicut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere quicquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan hoc sic a deo patre accepisse uideretur ut a filio non acciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
facit. ut baptismus bonus non sit. aut omnino baptismus
non sit. quisquis eo siue quia in heresi. siue quia in pessimis
moribus uiuit: non legritime utitur. Et idõ cum uel ad uni¬
tatẽ catholicam. uel ad uitam tanto sacramento dignam
conu̾titur: non aliud baptisma incipit legrtim ũ s illud¬
ipsum incipit haberi legittime: nec remissione uocabulum
peccatorum consequitur baptisma. nisi non solũ legittimũ.
s etiam legituime. habeatur. Non tamen si legittime non ha-¬
bebitur. & peccata uel non remittent᷑. uel remissa replica¬
buntur: ꝓpterea uel malum uel nullum erit in baptira¬
to baptismi sacranientũ. Sicut enĩ uidas cui bucellam tra¬
didit dominus non malum accipiendo. s male accipiendo
locum. inse diabolo p̃buit. sic indigne quisq sumens domi¬
nicum sacram̃tũ. non efficit ut quia ipse malus est. malum
sit: aut quia non salutẽ accipit nichil acceꝑit. Corpus enim

Expanded text:
facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento dignam conuipsum incipit habere legitime. Nec remissio irrevocabilium peccatorum consequitur Baptisma, nisi non solum legitimum, sed etiam legitime habeatur: nec tamen si legitime non habebitur, et peccata vel non remittentur, vel remissa replicabuntur, propterea vel malum vel nullum erit in baptizato Baptismi sacramentum. Sicut enim didit Dominus, non malum accipiendo, sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum, non efficit ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim
Abbreviated transcription (Latin):
& legittime possidere. Nos autẽ baptismũ eos non iuste & le¬
gittime possidere concedimus: non posside autẽ non possumꝰ
dicere cum sacramentum dominicum in euũglicis ũbis agroᷤ¬
cimus. Baptisinum gͥ legittimum habent: s non legittime
habent. Quisquis em̃ cum & in unitate catholica & eodigne
uiuens habec. & legittimum & legittime habet. Quisquis aũ
uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento. uel
extra sicut palea uento sublata ht̃ hc̃ baptismum: legita¬
mũ quidem ht̃. s non legntime. Ita enĩ habet quẽatmodũ
utit᷑. Non autẽ legitime utit᷑. qui eo utit᷑ contin legeni:
quod fact omnis qui biptiratus ꝑdite uuit siue ntas
siue foris. Qua ꝓpter sicut de lege dycit apłs bona lex.
possumus. Bonus ẽ baptismus: si quis eo legntime utatur:
Et sicut non faciebant nc̃ ut lex bona non esset. aut omĩno
nulla esset. qui ea non legntime utebantur: sic nullo modo

Expanded text:
et legitime possidere.\' nos autem baptismum eos non iuste et leet legitime possidere.\' nos autem baptismum eos non iuste et legitime possidere concedimus, non possidere autem non possumus dicere, cum sacramentum dominicum in euangelicis uerbis cognoscimus. baptismum ergo legitimum habent, sed non legitime habent. quisquis enim eum et in unitate catholica et eo digne uiuens habet, et legitimum et legitime habet, quisquis autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento uel extra sicut palea uento sublata habet, hunc baptismum legitimum quidem habet, sed non legitime; ita enim habet quemadmodum utitur. non autem legitime utitur qui eo utitur contra legem, quod facit omnis qui baptizatus perdite uiuit siue intus siue foris. Quapropter sicut de lege dixit apostolus: bonapossumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
idõ dixerim. quia humano sensu deterrere debuimꝰ si ab he¬
reticis uenientes denuo baptirari ueritas cogeret: s quia sẽ
cẏpanus. ait hoc hereticos ad necessitatẽ ueniendi adigi po¬
tusse si rursus in catholica baptirarent᷑: propterea comme¬
morare uolui quantus pene in omniũ mentibus huiꝰ facti hor¬
ror insidat. quem diuinitus infusum ẽẽ credidim: ut adu̾sus
quaslibet disputationes. quas infirmi discutere nequeunt:
horrore ipso eccła muniret᷑. Sane u̾ba ipsa cyͥpͥani cũ intute.
ammoneor quedam multum necessaria dicere dirimends̨
huiusmodi questioni. Nam si uiđint inquit iudicio. & sa¬
tentia nr̃a. id decerni & statui. ut baptisma iustum & le¬
gituimum computet᷑. quod illic baptitant᷑. putabunt se
eccłam quoq & cetera ȩccłȩ munera iuste: &e legittume
posside. Non ait putabunt se eccłamiunera possidere s iute

Expanded text:
ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haeideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueritas cogeret, sed quia sanctus Cyprianus ait hoc ipso magis haereticos ad necessitatem ueniendi adigi potuisse, si rursus in catholica baptizarentur, propterea commemorare uolui, quantus paene in omnium mentibus huius facti horror insidat, quem diuinitus infusum esse crediderim, ut aduersus quaslibet disputationes quas infirmi discutere nequeunt horrore ipso ecclesia muniretur. Sane uerba ipsa Cypriani cum intueor, ammoneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmodi quaestioni. nam si uiderint, inquit, iudicio et sententia nostra id decerni et statui, ut baptisma iustum et legitimum conputetur quod illic baptizantur, putabunt se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae munera iuste et legitime possidere. non ait: \'putabunt se ecclesiae munera possidere\', sed: \'iuste
Abbreviated transcription (Latin):
& assuritane. & alium plebium quas cum feliciano. & p̃tex¬
tato. & ceteris a se dampnatis. & a se redeuntibus exceꝑunt.
Cum enĩ fit hoc raro in singłis int̾ multa spatia locorum. &
temporum: horror facti. non ita sentitur. Si autẽ repente
conuenirent᷑. quos ꝑ tam longum tempus. siue urgentibus
ꝑiculis mortis. siue ꝑ sollempnitates paschales memorati maxi¬
mianiste baptirauerant. & eis diceretur. ut iterum baptirarent᷑
falsa umbra constantiȩ contra calorem uitatis sue diuitię
rigorem glatiemq contegere. S quia hoc illi ferre ñ possent¬
& quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent cole¬
miani iam bapticauerant. receptus ẽ baptismus illoꝵ. & int̃¬
ceptostipus istorum. Quod nullo modo eligerent fieri nisi am¬
plius sibi adu̾sarii arbitrarentur orrorem hominum. deitera¬
ta tinctione: quam consid̾ationẽ deꝑdita defensione. Quodñ

Expanded text:
et Assuritanae et aliarum plebium, quas cum Feliciano et Praetexet Assuritanae et aliarum plebium, quas cum Feliciano et Praetextato et ceteris a se damnatis et ad se redeuntibus susceperunt. Cum enim fit hoc raro in singulis, inter multa spatia locorum et temporum horror facti non ita sentitur. si autem repente conuenirentur, quos per tam longum tempus siue urgentibus periculis mortis siue per sollemnitates paschales memorati Maximianistae baptizauerant, et eis diceretur ut iterum baptizarentur, falsa umbra constantiae contra calorem ueritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere. sed quia hoc illi ferre non possent et quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent tolemiani iam baptizauerant, receptus est baptismus illorum et interceptus tyfus istorum. quod nullo modo eligerent fieri, nisi amplius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non
Abbreviated transcription (Latin):
smum quem ubicumq iam acceꝑat. ut idem ipsi heretici.
cum inde disputant frontẽ confricent. & ꝓpe omnes eorũ
laici qui apud eos inueterauert̃. & animosam ꝑtinatiam ad¬
usus catholicam conceꝑunt.: hoc solum illic sibi displicere
fateantur Et multa qui ꝓpt̃. ad ipiscenda aliqua commo¬
da scłaria uel incõmoda deuitanda transire ad eos nolunt
occultis conatibꝰ ambiant. ut hoc quasi perularii & dome¬
stico beneficio p̃stetur. ne bapticentur. & nulli ceteris eorũ
uanis erroribus. & falsis criminationibus aduersus catholi¬
cam ȩccłam credentes. hoc uno reuocentur ut eis sociari no¬
lint. ne rebapticari cogantur. Quȩ sensum hominum om̃a
penitus corda occupantẽ isti donatistȩ metuentes malu¬
erunt reciꝑe baptismum qui apud maximianistas. quoᷤ
dampnauert̃ datus ẽ & eo modo sibi linguas p̃cidere. e¬
ora opilare quani denuo baptitare tot homines mustitane

Expanded text:
smum accipiat quem ubicumque iam acceperat, ut idem ipsi haeretici smum accipiat quem ubicumque iam acceperat, ut idem ipsi haeretici cum inde disputant frontem confricent et prope omnes eorum laici, qui aput eos inueterauerunt et animosam pertinaciam aduersus catholicam conceperunt, hoc solum illic sibi displicere fateantur et multi, qui propter adipiscenda aliqua commoda saecularia uel incommoda deuitanda transire ad eos uolunt, occultis conatibus ambiant, ut hoc eis quasi peculiari et domestico beneficio praestetur, ne rebaptizentur, et nonnulli ceteris eorum uanis erroribus et falsis criminationibus aduersus catholicam ecclesiam credentes hoc uno reuocentur ut eis sociari nolint, ne rebaptizari cogantur. quem sensum hominum omnia penitus corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere baptismum, qui aput Maximianistas quos damnauerunt datus est, et eo modo sibi linguas praecidere eora oppilare quam denuo baptizare tot homines Mustitanae
Abbreviated transcription (Latin):
diu tales sunt. ad eoꝵ confusionẽ potius quã ad salutem.
Quo circa etiã si uere ꝓpterea uellent heretiei correcto errore
uenire ad eccłam. quia putarent se baptismum non hab̾e
nisi in catholica acciꝑent. nec sic eis deberemus ad iterati¬
onẽ baptismi consentire s potius docendi essent. nec inte¬
gritatẽ baptismi ꝓdeẽ ꝑu̾sitati eorum si corrigi nollent:
nec eoꝵ ꝑu̾sitate uiolatum fuisse integrũ baptisma. ꝙͣ.¬
diu eorrigi noluerunt. Nec quia corrigi nolunt melius in
eis baptisma fieri. s ipsos a malignitate discedere. Illud
autẽ incipere iam prodeẽ ad salutẽ. quod pͥus merat ad
ꝑnitiem. Hec enĩ discentes. & salutẽ in catholica unitate
desidabunt. & suum eẽ quod xp̃i ẽ non existimabunt. et
u̾itatis sacramatum. quam in se positum cum errore ꝓpͥo
non miscebunt. Huc accedit. quia sic homines occulta nes¬
cio qua inspiratione dĩ detestantur. siquis iterum bapti¬

Expanded text:
diu\' tales sunt, ad eorum confusionem potius quam ad salutem ualere. diu\' tales sunt, ad eorum confusionem potius quam ad salutem ualere. Quocirca etiam si uere propterea uellent haeretici correcto errore uenire ad ecclesiam, quia putarent se baptismum non habere nisi in catholica acciperent, nec sic eis deberemus ad iterationem baptismi consentire, sed potius docendi essent nec integritatem baptismi prodesse peruersitati eorum si corrigi nollent, nec eorum peruersitate uiolatum fuisse integrum baptisma quamdiu corrigi noluerunt, nec quia corrigi uolunt melius in eis baptisma fieri, sed ipsos a malignitate discedere, illud autem incipere iam prodesse ad salutem quod prius inerat ad perniciem. haec enim discentes et salutem in catholica unitate desiderabunt et suum esse quod Christi est non existimabunt et ueritatis sacramentum quamuis in se positum cum errore proprio non miscebunt. Huc accedit, quia sic homines occulta nescio qua inspiratione dei detestantur, si quis iterum bapti
Abbreviated transcription (Latin):
concilii. & tot tantisq sc̃arum sccipturarum testimoniis.
& ipsius cỹpani multis documentis. & ꝑspicius rationibus
uitatis intelligit xp̃i baptismum u̾bis euugłicis consecra¬
tum non fieri cuiussibet hominis.: ꝑu̾sitate diu̾sum: eodẽ
unitatis uinculo intelligat saluos eẽ potuisse quibus aliut
salua caritate tc̃ uisum est. Ac ꝑhoc simul oportet. intelli¬
gat eos quos nulla cicania nulla palea supsi frumenta cẽ
uoluissent in societate ȩccl̃ȩ toto orbe terraꝵ poterant macu¬
lare. & ido nulla existente causa se ab eodem unitatis uinculo
difruꝑunt: quodlibet illoꝵ duum uerum sit. siue quod eyp¬
anus sensit tc̃. sine quod catholicȩ uniu̾sitatisȩccłş. unde ille
non recessit optinuit. foris aꝑtissime constitutos in manife¬
sto sacdegio scismatis. saluos eẽ non posse. & omnia quȩ hñt
de diuinis sacram̃tis & lib̾alitate unius legritimi uiri. quã¬

Expanded text:
concilii et tot tantisque sanctarum scripturarum testimoniis concilii et tot tantisque sanctarum scripturarum testimoniis et ipsius Cypriani multis docamentis et perspicuis rationibus ueritatis intellegit Christi baptismum uerbis euangelicis consecratum non fieri cuiuslibet hominis peruersitate peruersum, eodem unitatis uinculo intellegat saluos esse potuisse quibus aliud salua caritate tunc uisum est. ac per hoc simul oportet intellegatur eos, quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse uoluissent, in societate ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare et ideo nulla existente causa se ab eodem unitatis uinculo dirruperunt, quodlibet illorum duorum uerum sit, siue quod Cyprianus tunc sensit siue quod catholicae uniuersitas unde ille non recessit optinuit, foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio schismatis saluos esse non posse et omnia, quae habent de diuinis sacramentis et liberalitate unius legitimi uiri, quam