comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eruditus fuerat. sam cũ quis accetlit ad intelligendũ ⁊ loquendũ de uerbo quod erat in pͥn¬
cipio aput patrẽ: mens deficit. uox silet. ⁊ dñs in uoce tube: ibi enĩ audita ẽ uortube. id:

Expanded text:
eruditus fuerat. Nam cum quis accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in prineruditus fuerat. Nam cum quis accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim audita est vox tub
Abbreviated transcription (Latin):
Elegit. ⁊c̾. non mertto nr̃os sua gr̃a dicit ecclĩa .s. dare nobis et si adiudeos uenit. heditatẽ suã
.i. iutam eternam. quam heditatem. sp̃ẽm .i. pulctitudinem iacob .i. postioris pplĩ quam pui¬
erit fulgens sicsol. quinunc estabiectus. Uł in ꝑsona apłoꝵ sic. Elagit ddarenobis hereita¬
iacob fecit qui dedit eluliũ lentis ꝓpͥmogenitis esau. quod fuit exgr̃a quia eum dilexit
enĩ iubilus mneffabile gaudium quod nec taceri potest nec exprimiualet. quodecclia re¬
p̃sentat inp̃cipuis sollempnitatib cͥca eanduocemiuarias formando melodas ut in na¬
talidñi cantatur. tanquam sponsus. quasiñualens expͥmere mentis hilaritatem sentiens
dese sicut ieremias qui ait. AAA. dñe deus puet sum nescio loqui. & moysesp̃quã cepit lo¬
qui cũ dño. dicit ftm̃ẽe se tardioris lingue et impeditioris lingue. qui om̃i egiptioꝵ sapr̃a

Expanded text:
lcuin., Aug. non merito nostro, sed sua gratia, dicit Ecclesia, scilicet dare nobis; et si ad Judaeos venerit haereditatem suam, id est vitam aeternam, quam haereditatem speciem, id est pulchritudinem Jacob, id est posterioris populi, quam pulerit, fulgens sicut sol, qui nunc est abjectus. Vel in persona apostolorum sic, elegit dare nobis haereditadant pro coelestibus, ut Jacob fecit, qui dedit edulium lentis pro primogenitis Esau , quod fuit ex gratia, quia eum dilexit, enim jubilus ineffabile gaudium, quod nec taceri potest, nec exprimi valet, quod Ecclesia praesentat in praecipuis solemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, ut in natali Domini cantatur. Tanquam sponsus, quasi non valens exprimere meritis hilaritatem sentiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, a, Domine Deus, puer sum, nescio loqui . Et Moyses postquam coepit loqui cum Domino, dicit se esse factum tardioris et impe itioris linguae ; qui omni Aegyptiorum sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ultationis .q. c̃cordet manꝰet lingua. illa oꝑetur. hec confiteatur. Uñ: in leuitico caput curt̃¬
prius despicabilis apparuit. uł terribilis. quia uidicaturus apparuit inpotestate. et rex magn
om̃s extrinseci subiecti sunt .O. uantienim modo curtunt ad eccłiam. ñdũ xp̃ram rogantes
auxilium ecclie. Subueniri sibi temꝑalit uolunt. et simet̾num nobiscum regnare adhuc
nolunt. ⁊ gentes sub pedib nr̃is. Sic est eraltata eccłiaut om̃s nundum c̃dentes sub pecli

Expanded text:
uasi dicat: Concordet manus, et lingua illa operetur. Haec confiteatur. Unde in Levitico, caput turtuprius despicabilis apparuit. Vel, terribilis quia judicaturus in potestate, et rex magnus, omnes extrinseci sunt. Quanti enim modo currunt ad Ecclesiam nondum Christiani rogantes auxilium Ecclesiae? Subveniri sibi temporaliter volunt, et si in aeternum nobiscum regnare adhuc nolunt. Et gentes sub pedibus nostris. Sic enim exaltata est Ecclesia, ut omnes nondum credentes sub pedi
Abbreviated transcription (Latin):
ANes Gentes. Titulus. Infinem psalmus dd ꝓfiliis chore: Bentes quas in
precedentips o uocauit adfidem: iam conu̾sas in hoc psalmo inuitat ad laudem.
⁊ hee sunt filii chore.i filuipassionis. lẽ sensus. Osalmus isteẽ dauid ipħe. qui hiq
laudem. Intentione: monet adlaudem dĩ. Mod̃. Biꝑtitus ẽ ps. Primo: gentes adquas trã¬
sunt gr̃a dĩ inuctat adlaudẽdĩ. Scclõ: ascensio ⁊ regnum dĩ describitur. uñ monet instant̃
psallere ibi. Ascendit ds̃ in iubił. In uoce ergo apłoꝵ gentes adlaudẽ monens. ait. om̃s genteᷤᷤ¬

Expanded text:
 Hier. Titulus. In finem, psalmus David pro filiis Core. Gentes quas in praecedenti psalmo vocavit ad fidem jam conversas, in hoc psalmo invitat ad laudem. Vel hae sunt filii Core, id est filii passionis. Et est sensus. Psalmus iste, est David laudem. Intentio. Monet ad laudem. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo gentes ad quas gratias transivit, invitat ad laudem Dei. Secundo ascensio et regnum Dei describitur. Unde monet instanter psallere, ibi, ascendit Deus in jubilo. In voce ergo apostolorum gentes ad laudem monens ait: VE
Abbreviated transcription (Latin):
nite. Tertia .p. & hicẽ dia pẽa. uͥnarrat magnalia temꝑe incarnationis facta .q.
.d. quid fecit susceptor: magna oꝑa. ⁊ uenite fide. et uidete .i. intelligite. oꝑa dei¬
que temꝑe mcarnatõnis fecit Ułita continua quia nobiscũ est et suscẽptor. ex¬
insidias contet et confringet artna .i. publicam impugnationem. et scutã .i. ua
ne p̃sumptionis ꝓtectionem. uñ: ait iob. cucurrit adiisusdm̃ in crassa ceriuice
acate. ꝗ d. decdit uocem.qͥ uacate ab armis diabłi .s. a uicus atumultib̾¬
ut contentiosif aitendatis infirmitatẽ ur̃am. Infirmaris enrmndete.i. infirmari
debes ut fortissisdedo. Uł ita ab illoloco. Henite ⁊ ẽ. ibi uox dñi ⁊ agit dehis ad
aci conuocandũ errantẽ ppłm adiuã u̾itatis. que erant ꝓdigia quasi porro dic

Expanded text:
iod. Tertia pars, ubi narrat magnalia tempore Incarnationis facta. Quasi dicat: Quid fecit susceptor? magna opera, et venite fide, et videte, id est intelligite opera Domini. Vel ita continua, quia nobiscum est et susceptor, erinsidias conteret, et confringet arma, id est publicam impugnationem, et scuta, id est vanae praesumptionis protectionem. Unde ait Job: Cucurrit adversus Deum, in crassa cervice cat: Dedit vocem. Quam? Vacate ab armis diaboli, scilicet a vitiis, a tumultibus contentiosis, ut attendatis infirmitatem vestram. Infirmaris enim de te, id est infirmari debes ut fortis sis de Deo. Vel ita ab illo loco, Venite, et est ibi vox Domini; et agit de his ad ad convocandum errantem populum ad viam veritatis, quae erant prodigia, quasi porrodic
Abbreviated transcription (Latin):
excidunt .i. commninũunt ianuaseius. templi in quib ornandis olim cura fuit. in idips̃
existentes .i. conspiratununum constant̃. Nota quia antequã constitueretur templum
dicit deiectas. ut ciuitas sit funditꝰ deuastata priusfiu̾uint incisa. postea ignisom̃ia
nẽ riumtuum. ñ mͥdomos priuatas ⁊tabernaculum noministui. qͦd salomon fecit
adlaudem dĩ erecta. Auget sceluseoꝵ utatrociꝰ uindicetur in eos. iõhec onña: qr O ixe.¬

Expanded text:
ejus templi, in quibus ornandis olim fuit cura, in idipsum existentes, id est conspirati in unum constanter. Nota quia antequam construeretur templum, dicit dejectas, ut civitas sit funditus destructa et devastata. Prius fuerunt incisa, postea ignis omnia nctuarium tuum, non modo domos privatas, et tabernaculum nominis tui, quod Salomon fecit ad laudem Dei erecta. Auget scelus eorum, ut atrocius vindicetur in eos. VERS. 9.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
tariserpentemin uirgam. Tenut moises caudam sinetimore quia disciplicdidunrtt fir¬
cio: uirgam hereditatistue i. redemisti heditateintuam ꝑte pretium ꝑte nirgam. Dehacuu¬
guarittuuias iutgamiugiliar umegouidio. Uł ꝑint gam moisi hum anguis stablita¬
signatut. quani hũit añ pecc̃m. uirga cadensintram mutata ẽ inserpentem. qui corꝑissu mouetur
anfractib. quia ꝑlapsum pecc̃ihomodestabilitate uitemutatusest in huiusmortalitatis pro¬
gͣssus. Retenta cauda: fit ser pensuirga. finisscłi: ẽtauda in quoredimus ad manum dĩ et essi¬
cmur stabilitum regnumdĩ. quiꝑmortem quasi ꝑserpentem fluximus. T uncenim homo ad
reformasti pristinam stabilitatemn homiine. ut sit tuaħeditas. S quia ħ ẽt degentib c̃dentibꝰ

Expanded text:
tari serpentem in virgam. Tenuit Moses caudam sine timore, quia discipuli crediderunt firtio, virgam haereditatis tuae, id est redemisti haereditatem tuam, per te pretium, per te virgam. De hacrum ego video . Vel per virgam Mosi, humani generis stabilitasignatur, quam habuit ante peccatum. Virga cadens in terram mutata est in serpentem, qui corporis sui movetur anfractibus, quia per lapsum peccati, homo de stabilitate vitae mutatus est in hujus mortalitatis progressus. Retenta cauda fit serpens virga. Cauda est finis saeculi, in quo redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, qui per mortem quasi per serpentem fluximus. Tunc enim homo ad tis tuae, id est reformasti pristinam stabilitatem in homine, ut sit tua haereditas. Sed quia et hoc de gentibus credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtas despici: in p̃sumptores concitet inuidiam. Et głati sunt deuictoria sua. Ecce quod¬
non bono ⁊elofec̾unt Głatienimsunt: cuinscelussoleat sequi penitudo: hii ad głam u̾
pnitatistue. Tunc enim eũsaẽ irłm: qñsollempuita sagebatur paschalis in qua crucifi
rerunt dñm. Conggati enimseuierunt cong̃gati ꝑierunt. uł ñ inaliquo extremo loco
s mmedio atͥotuo. alialitt̾a. sacrilegia cominiserunt. et Posũunt signafua. ud trophea¬
.s. uegillatomana dracones. aquilas. quib inprelio utebantur. uł statuas. ⁊ quelib monim̃¬
ta uictorie. que priusintemplo posũunt. que et solebant suꝑportasponere insignum tͥur¬
pbr. signa s. manifesta. cum dolore it̾at signa. ut adcelerem uindictam ꝓuocet iudicem. ostẽ¬
cdens quod uirib siuisdarent. uñ et subdit. ⁊ non cognoũunt s. quod adõħeẽt ꝙ dĩdispõe
fierit.q. ñ tesipũunt. ltaitemploprius pofi̾unt signa. sicut solent statue principum ponũ

Expanded text:
videtur despici, in praesumptores concitet invidiam. VERS. 5.-- non bono zelo fecerunt. Gloriati, cum scelus soleat sequi poenitudo, hi ad gloriam nnitatis tuxerunt Dominum. Congregati enim saevierunt, congregati perierunt, vel non in aliquo extremo loco; sed in medio atrio tuo, alia littera, sacrilegia commiserunt. Et VERS. 6.-- « Posue vexilla Romana, dracones, aquilas, quibus in praelio utebantur, vel statuas, et quaelibet monimenta victoriae, quae prius in templo posuerunt, quae et solebant super portas ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et subdit, et non cognoverunt, scilicet quod a Deicat: Non respexerunt. Ita in templo prius posuerunt signa sicut solent statuae principum poni i
Abbreviated transcription (Latin):
iduamet aduenam.i ꝑ egrinum interfec̃unt. ⁊ pupillos occiderunt. Adlitteram. hos
ds tuetur.⁊ precipitadinuari. ⁊ itamaius crimen ułtipice ꝑ uiduam significantur illiquib error n
mortuus est et aduenamdicit illos quinonquerunt lne manentem ciuitatem. ipupillos dicit eos:
quisunt sine patre ddiabolo. ⁊ siematre c̃tupiscentia. Sequitur. Et dix̾unt. etceblasphemia. ñ
uidebit dñs. hoc ĩo dicit malus quiamodotacet ds̃ non uindicando. ⁊ putat placere. net intelligo.
q ⁊ siuidet nonapponit cordi .i noncurat quasinon attendat ista. negligetista. net attendit ut
uideat. nonmecurat ds̃ quidagam. Alias rescurat. deusiacob.i.xꝑianoꝵ. dequo hoc ñ deb̃ent
dicere. Nntelligite ii ꝓ ubi contrablasphemosinuelutur. ostendens hecdm̃scire. et curare.
prudenter et iuste disponendo demalis quibfoditur fouea. ⁊debonis quipatiente sefficiunt᷑
quiapuplicedocent. quod maledidicerunt et uosstulti. Stulti sunt qui aꝑteblasplemant. di¬

Expanded text:
id est peregrinum interfecerunt et pupillos occiderunt ad litteram. Hos Deus tuetur, et praecipit adjuvari, et ita majus crimen. Vel typice per viduam, significantur illi, quibus error maritus mortuus est, et advenas dicit illos, qui non quaerunt hic manentem civitatem , et pupillos dicit eos, qui sunt sine patre diabolo, et sine matre concupiscentia. VERS. 7.-- « Et dixerunt: Non videbit Dominus; nec i si videt non apponet cordi, id est non curat. Quasi dicat: Non attendit ista, negligit ista, nec attendit ut videat, non me curat Deus quid agam, alias res curat, Deus Jacob, Cassiod., Gl. intin. Secunda pars, ubi contra blasphemos invehitur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; ., Cassiod. Et hoc in populo quia duplice docent, quod male didicerunt; et vos, stulti, stulti sunt qui aperte blasphemant, di
Abbreviated transcription (Latin):
ans incorꝑesuo .i. ineccłia quosdamfuturos quiuoluntatem suam uellent facere. s postea seque¬
rentur uoluntatem dĩ. Infir mosenim in se presignans dñs .i. ꝑsonam infirmoꝵ gerens. illisq
sicassumpsit quomodo carnem s. uoluntate nonncc̾itate. fuit enimiͥstis ut euangłium dic̃
ut etiam dicatur. quia corpus nonerat ũm. Quicquid gͦ de illo scͥptum ẽ. ũmc̃ fcm̃ :. sigo⁊
iͥstis fuit s uoluntate Tristiciam suscepit ueram. quomodo uoluntate carnemucrao¬
quisstabit .i. ꝑseu̾abit metum inacie patiens quia illeuincit. quisustinet. ꝑdit ille quiferit
stabit dico aduersus oꝑantesim quitatem . q.d. nullusnisidñs. homo enm non pot̃. s dñs. quod
ꝑ effectum ostendit. Nisi enim hoceẽt quia adiuuit me. anima mea paulominus habitass¬
nimnutabat. iamppeconsentiebat mał. uanis enim ꝑsuasionib poterat decipi. nisidñslib̾aret.¬

Expanded text:
rans in corrans in correntur voluntatem Dei. Infirmos enim in se praefigurans Dominus, id est personam infirmorum gerens, illisque sic assut etiam dicatur quia co factum est. Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veraquis stabit, id est perseverabit mecum in acie patiens? quia ille vincit, qui sustinet; perdit ille qui ferit. Stabit, dico, adversus operantes iniquitatem. Quasi dicat: Nullus, nisi Dominus. Homo enim non potest, sed Dominus, quod per effectum ostendit. VERS. 17.-- « Nisi quia Dominus adjuvit me, paulominus habitassnim nutabat, jam prope consentiebat malis. Vanis enim persuasionibus poterat decipi, nisi Dominus liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
bonasiquahĩt. inł si ea deotribuit. insultat eisqui non hñt. et sesuꝑ eos extollit. frgoprius
humiliare adpenitendum. postea sibñuiuis: agegr̃as ei a quo hs̃. necalium despicias. Et sulli
tinua. Bñdixirnitiges. quia dñsnonreppellet utabiectam. plebem suam. ⁊ si ex̃cet eamut detħe
tunc crunt iudices illoꝵ. Uñ sedebitis et uossuꝑsedes.xii. ⁊ c̃. Si nedubites qui sint ifti. querit et
soluit dicens. ⁊ qui sunt iuxta illam: soluit. omnesquirecto sunt corde .i. qui sunt sineerrore. uł
.s. expectare malos. et lniuismodi. Qiiemm uoluntatem suamtortuosam diuine uoluntati subici-¬
unt et adregulam diuine uoluntatis dirigunt. recticordesunt. quod xp̃c inpassione nosdocuit.
duasexpumensinse uoluntates scdm duasnaturas. ⁊ humanam diuine subiciens uoliuitati. p̃figͣ¬

Expanded text:
bona, si qua habet. Et si attribuat Deo, insultat eis qui non habent, et se super eos extollit. Ergo prius bona, si qua habet. Et si attribuat Deo, insultat eis qui non habent, et se super eos extollit. Ergo prius humiliare ad poenitentiam, postea si bene vivis, age gratias ei, a quo habes, nec alium despicias: et si illi tinua: Bene dixi mitiges, quia Dominus non repellet, ut abjectam plebem suam, et si exercet eam, ut det sint isti, quaerit et solvit, dicens: Et qui sunt juxta illam? solvit omnes qui recto sunt corde, id est qui sunt sine errore. Ve, scilicet exspectare malos et hujusmodi. Qui enim voluntatem suam tortuosam divinae voluntati subjiciunt, et ad regulam divinae voluntatis dirigunt, recti corde sunt, quod Christus in passione nos docuit, duas exprimens in se voluntates, secundum duas naturas, et humanam subjiciens divinae voluntati, praefigu
Abbreviated transcription (Latin):
luminariaplacide ꝑ agunt cursussuos quicquid infra agatur. uł ab hominib in ea .i. contra
eadicatur. mitiges dicodonec fodiatur peccorifouea felicitaspectoꝵ fonea ẽ. laborbonoꝵ fla¬
gellum pat̾s:. lõ autem felicitas est fouea: quia cum ds̃ parcit ꝑ impunitatem fithomo elatꝰ
et cumputat sealtum cadit. uñ alibi. Deiecisti eos dum alleuarentur. ecce iam consilium dĩque
malisparcit. iõ eniminalisparcitut fodiatur fouea eis. Adhuc foditut fouea pecc̃ori. iturã
uisseplireeunt niis festinas. expecta. donec fodiatur fouea pecc̃ori. nononiniquidem
pec̃cori. s suꝑbo ut supradirit. Red de retributionem suꝑbis. nonpublicano confitenti. si ph̃¬
riseo suꝑbienti. Suꝑbus autem est quinonbumiliatur adpenitentiam. Deinde qui sibidat

Expanded text:
luminaria peragunt placide cursus suos, quidquid infra agatur vel ab hominibus in ea, id est contra luminaria peragunt placide cursus suos, quidquid infra agatur vel ab hominibus in ea, id est contra ea dicatur. Mitiges, donec fodiatur peccatori fovea, felicitas malorum fovea est; labor bonorum flagellum patris est. Ideo autem felicitas est fovea, quia cum Deus parcit, per impunitatem fit homo elatus; et cum putat se altum, cadit. Unde alibi; Dejecisti eos dum allevarentur . Ecce jam est consilium Dei, quo malis parcit. Ideo enim malis parcitur, ut fodiatur fovea eis. Adhuc foditur fovea peccatori, et tu jam vis sepelire eum? nimis festinas, exspecta, donec fodiatur fovea peccatori, non omni quidem peccatori sed superbo. Unde supra dixit: Redde retributionem superbis, non publicano confitenti, sed Pharisaeo superbienti . Superbus autem est ille qui non humiliatur ad poenitentiam. Deinde qui sibi dat
Abbreviated transcription (Latin):
uanaseẽ. Iõ hasrelinquite ut conp̃hendatis cogitationes dei. que sunt sapientes. quas compheu¬
dit qui est infirmam̃to celi aliusnon s amicis factis ꝓdit ds consilium siuim.s. curmalis paicit.
tuerudieris qꝑ doctrinam legis uñait: ⁊delege tua docueriseum hiĩ autem qui erudunitur sͤ
sunt quasi luminaria incelo. lexenimdi. celum ẽ. in quo suntluminariaftra .i. sci meditando
inlege nemon̾i queant. unddemtitulo r̃tionemfecurtis Dehoc celo alibi dicitur. Extendit celũ
sicut pellem hicenim extenditur liber cdint pellis. ut in eo legatur. quodmodonetẽẽ ẽ discitͣ¬
is hominib. Cum autem infirturo om̃sscient dm̃: celumsicut liber plicabitur. Ex lege ergo
dei: discepatientiam. utpatient feras donce fodiatur pecr̃or fouea. Nonenimtuum estscite
malis quibz fiorent mali Ilaborant boni. mingeseuit panent᷑ ferat quicquia hcagitur. sic̃

Expanded text:
eo has relinquite, ut comprehendatis cogitationes Dei, quae sunt sapientes; quas comprehendit, qui est in firmamento coeli, alius non; sed amicis factis prodit Deus consilium suum, scilicet cur malis parcit. tu erudieris; et per doctrinam legis: unde ait, et de lege tua docueris eum. Hi autem qui erudiuntur, sic sunt quasi luminaria in coelo. Lex enim Dei coelum est in quo fixa sunt luminaria, id est sancti meditando in lege, ne moveri queant. Unde in titulo mentionem fecimus, de hoc coelo alibi dicitur: Extendit coelum sicut pellem ; hic extenditur enim liber Dei ut pellis, ut in eo legatur quod modo necesse est discituris hominibus. Cum autem in futuro omnes scient Deum, coelum sicut liber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feras, donec fodiatur peccatori fovea. Non est enim tuum scire, s florent mali, et laborant boni, mitiges ei, ut patienter ferat quidquid hic agitur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
utiq considat. nuilli erim tm̃ dedit quantum in seh̃t. et nonargus. inuidicio Qui mͦcorripte
sit: Magister inscola erudiens commitrittibuit reddasictiq qñaccipis amagisito cruditis
committit tibimagister. quod p̃bet. nunneetiget ut reddas: et cum ceꝑis reddere. sine me-¬
tueris plagarum: Sic ds̃ etiget quod seminauit. Quicnim modo accipimus. posteastatue¬
mur ante magistrum. ut reddamus rõnemdeomnnb Uñ apłc Om̃s astabimus ante tͥbu¬
tescirefacit absit. U ñsscit.q.c. utrescit quiadñs etiam scit togitatione homuinim ⁊ hocscit qm̃
uane funt. tuũo nescis cogitationes diqm̃ iuste sunt. sip̃e nouituanas cehominum cogita tõnes.¬

Expanded text:
utique considerat. Nulli enim tantum dedit, quantum in se habet, et nonne arguet in judicio? VERS. sit? Magister in schola erudiens, committit tibi ut reddas; utique quando accipis a magistro, erudiris; committit tibi magister quod praebet, et nonne exiget ut reddas? et cum coeperis reddere, sine metu eris plagarum? Sic Deus exiget quid seminavit. Qui enim modo accipimus, postea statuemur ante magistrum, ut reddamus rationem de omnibus. Unde Apostolus: Omnes astabCassiod. Quasi dicat: Vere scit, quia Dominus etiam scit cogitationes hominum. Et hoc scit, quoniam vanae sunt; tu vero nescis cogitationes Dei, quoniam justae sunt; sed ipse vanas esse scit cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ñuis alii ne fecis. et itauit intabuł. quia ñ legebant incorde. iiuoce forinsetꝰ ad mota
redirent p̾uaricatores adeor. ⁊ int̾ inuenirent ꝙ extͣ leg̾ent. dico loqͥmim iusticiã. s si
iudicate infcĩs cognoscantur labia. Sienĩ alit̾agisquã loquaris: bona loqueriss:
mala uidicas. Si sic enĩagis quomͦ udicas: Interrogat᷑ꝰ quid sit meliꝰ aurũ anfides
p̃ponis auro fidem. amic̾uenit. et nullo testeaurũtibi ꝯm̃dauit. discessit. et mortuus
se. nulli dixisse. filiũ reliquisse Quid eiuelles atuoamico prestari: Responde. Quid tibi tes¬

Expanded text:
i, alii ne feceris; et iteravit in tabulis, quia non legebant in corde, ut voce forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor, et intus invenirent quod extra legerent. Dico loquimini justitiam, sed judicate. In factis cognoscantur labia. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris; sed mala judicas. Sic enim agis, quomodo judicas. Interrogatus quid sit melius aurum an fides, praeponis auro fidem. Amicus venit, et nullo teste aurum tibi commendavit, decessit, et mortuus se nulli dixisse filium reliquisse: quod ei velles a tuo amico praestari? Responde. Quid tibi res
Abbreviated transcription (Latin):
aũtate  petc̃ores auulua matͥs .i. abip̃a origine. non quia extunc pectaũint.s quia p̃¬
cognouit ds̃ ab ufo: illos futõspeccõres. ut rebecte ait cum adhuc pregnansẽẽt. Maior
seruiet minori ⁊c̃. ꝙ subseqñt᷑ expoñ. erraũunt abut̃o .i errare p̃sciti sunt ab ut̾o. ⁊ sic̃
p̃uisũ ẽ accidit. quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas more. Et non solũ non faciunt
cipitur uulua uł uterus caritas eccłie in qua conũsi ꝯcipiuntur et nascuntur. dum
fidirudiñta suscipiunt. et paulatim nutͥtunt᷑. donec in eis formatau̾itate ad lucem
ut c̃scat Quinto: ablatatur. ut adm̃sam patͥs ascendat. ut sic ualidiori cibo alat᷑. lta
et faciliori eccłie doctrinambiunt᷑. donee alacte simplicis sensus accedant ad patris m̃

Expanded text:
 peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia praecognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut Rebeccae ait, cum adhuc praegnans esset: Major serviet minori . Quod subsequenter exponit, erraverunt ab utero, id est errare praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et non solum non faciunt cipitur vulva vel uterus, charitas Ecclesiae in qua conversi concipiuntur et nascuntur, dum fidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec in eis formata veritate ad lucem ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accedat, ut sic validiori cibo alatur. Itaciori Ecclesiae doctrina imbuuntur, donec a lacte simplicis sensus accedant ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
ii capiet eos. Oit enim suo contra sedicunt. Quos aspidi comꝑauerat: leonib etiã ꝯꝑati
sub dens molas leonũ .i. inclamationesmortis quasiuidi fecerunt ꝯfringet dñs. nead
esfectũueniant. Nota quia aspides erant uidĩ. dũ insidiose tẽptabant. leones dummõ¬
tẽ suelamau̾unt. Hormole fracte sunt qñ surrerit ꝙ aꝑtius exponte subdens. Quitales
etiã torrentib ꝯpantur quia sonantes adsaxa suꝑbie ĩpiuisi sunt et p̃cipites. s cto tiane¬
sunt tot malis ꝯpantur ill ita deturrunt. s ecẽ intendit dds̃ ꝑmĩam acdsaliste coꝵ arcẽ¬
siuiã i ominas quib t̾ret. donet infirm̃tur .i. dum conuertant᷑ ut saulus infir maaant̃
midiens quid ine ꝑsequeris. Qui hoc clamabat detelo: artũ tendebat. slulti cigoi fir¬

Expanded text:
is capiet eos. Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi comparabant leonibus, et jam comparat is capiet eos. Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi comparabant leonibus, et jam comparat subdens, molas leonum, id est inclamationes mortis, quas Judaei fecerunt, confringet Dominus, ne ad effectum veniant. Nota quod aspides erant Judaei, dum insidiose tentabant; leones, dum mortem inclamaverunt. Horum molae fractetiam torrentibus comparantur, quia sonantes ad saxa superbiae improvisi sunt, et praecipites. Sed cito transeunt, tot malis comparantur. Illi ita decurrunt, sed econtra intendit Deus per misericorst minas quibus terret, donec infirmentur, id est dum convertantur, ut Saulus infirmatus est, audiens: Quid me persequeris? Qui hoc clamabat de coelo arcum tendebat. Multi ergo infir
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾e sst enĩ medicam̃tũ medicatũ medicam̃tũ confectũ. slledicamũi uio confectũ. ⁊̃ oĩa
p̃cepta legis et ꝓpharũ. Om̃ia p̃cepta medicam̃tũ erant ante aduentũ xꝑi. s nonme¬
dicatũ quia nemo eo curabat᷑. s aduentuxꝑi medicatũẽ. qui ĩpleuit leges et iphas. li¬
gno eiũ põio inmarath dulcorata ẽ aqua ut possint bibe filiusrł. ante ñuralentes g̾¬
tate pnimia amaritudine. hẽ legis amaritudo quegr̃a euangłu dulcorata ẽ. et ꝙ
in sacram̃tis legalib latebat: inlucepositũ e. Demonstrata ẽ nob̾ciuitas constitut᷑
supra montẽ. que abscondi non pot᷑ .i. eccłia et luc̃na posita suꝑ candelab .i. doet̾na
minimo lapide. et ĩpleuit faciẽ t̾re. Nonne ipẽ ẽ serpens in ligno suspensiis. quẽ iutue¬
do ꝑcussi aserpentib sanabantur: hic ẽ ergo sapiens a quo medicat᷑ medicam̃tum:¬
teret dentes .i. dolosa siba eoꝵ quib ẽ furorut aspidis. et hui ore ip̃oꝵ. quia uerbis su¬

Expanded text:
 medicamentum confectum. Medicamenvero confectum est omnia praecepta legis et prophetarum. Omnia praecepta medicamentum erant ante adventum Christi, sed non medicatum, quia nemo eo curabatur; sed adventu Christi medicatum est qui implevit legem et prophetas. Ligno enim posito in Marach, dulcorata est aqua, ut possent bibere filii Israel, ante non valentes gustare prae nimia amaritudine . Haec est legis amaritudo, quae gratia Evangelii dulcorata est. Et quod in sacramentis legalibus latebat, in lucem positum est, demonstrata est nobis civitas constituta super montem, quae abscondi non potest , id minimo lapide, et implevit faciem terrae? Nonne iste est serpens in ligno suspensus, quem intuendo percussi a serpentibus sanantur. Hic est ergo sapiens a quo medicatur medicamentumconteret dentes, id est dolosa verba, eorum, quibus est furor, ut aspidis. Et hoc in ore ipsorum, quia verbis su
Abbreviated transcription (Latin):
ab orim extutiunt᷑. Ergo gn̾et te mect ñ abortat. et tuesto paticns usq quo form̃is. sontine
secuti sunt. et iõ. quia errant auentre inquo ẽ u̾itas. locuti sunt faisa. dcħ u̾o sunt inex¬
ira obstinatoꝵ irreuocabił ẽ. ciuuꝰ serpcntis: sic̃ aspidis sur. unde suida: ecre et obturantiᷤᷤ
au. su. t̾ra et cauda. dr̃ enĩ. alt̾am aurẽ terre affigere alt̾am caudao bstruere. neuoc̃e in¬
cantantis audiat. Sicisti. neaudiant ũa: obturatit aures audiendi t̾ta et cauda .i. prct̾i¬
tiset presentib pectis. Terra: sunt p̃sentia qͥb hõ delcctat᷑. Cauda: pret̾ita pect̾a. Et notã¬
dũe quia nonlandatur ascͥptã uñcũq dat siłitudo ut de ini qͦ uidice qui rogantẽ i

Expanded text:
abortivi excutiuntur. Ergo generet te mater ne abjiciat. Et tu esto patiens usquequo certa sit secuti sunt. Et ideo quia errant a ventre in quo est veritas, locuti sunt falsa. De hoc vero sunt inexira obstinatorum irrevocabilis est. Cujus serpentis? Sicut aspidis surdae. Unde surda? ecce et obturantis aures suas, terra et cauda. Dicitur enim alteram aurem terrae affigere, alteram cauda obstruere, ne vocem incantantis audiat: sic isti, ne audiant vera obturant aures suas audiendi terra et cauda, id est praeteritis et praesentibus peccatis. Terra sunt praesentia, quibus homo delectatur; cauda, praeterita peccata. Et notandum quia non laudatur a Scriptura, undecu
Abbreviated transcription (Latin):
cem̃ti. ut fit cͥca hortos et uineas. Et ned eip̃anouitate sirmãputes: adc̾it. depulse. ł
ĩpulse. uł aliis manentib ita legit᷑ illud. scdm litt̃am nr̃am. int̾sicitis .ini. uos .q. d.
ds̃ susceptor ñ moueborut supradictũ ẽ tanquã. pa .in.et.ma. de. Hñmutat᷑. slil pͦsui

Expanded text:
coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. Ita legitur illud, secundum litteram nostram, interficitis, universi vos.Deus susceptor, non movebor, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
eius mnunitꝰ non mouebor ab eoamplius. quim adã quidẽ motus fui. uł ñ moue¬
bor am. ut priꝰ motus fui carnis infirmitate. Et dicit idem hic ꝙ in alio ps̃o. Renim
qͦusq irruitis. uelud flum̃ uł fera inhoĩem: nonutiq mnaĩam s incaruẽ. quia ĩ
corꝑe uobis potestas data ẽ non in anima. unde iob. Terradataẽ in man̾ꝰ ĩpii. Nota
qd̾ ait. qͦusq. et c̃. a sanguine enĩ abel ħinceꝑunt. S nunquid illiꝑtinebant ad
ad caput ꝑtinent m̃bra. que añ caput ꝓdierunt. S nunquid ꝓdierunt aliquã caput¬
ante corpꝰ: utiq. quia caput dic̃ in alio ps̃o. mat̃ syon. Nndiccret mat̃ measion. nisi
tẽ alialitt̾a. irruitis tanquã deiccturicũ. ⁊ hẽ. uosdico incõbentes eitanquã parictun¬
clinato. et ma. quia putatis qd̃ sine defensore sit. et qd̃ facile corruat. ut inclinatus
paries. qui etiam ñ impulsus cad̾et. et qiͣ mac̾ia que ẽ constructiosaxoꝵ si ne liganuue

Expanded text:
ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplius, ut prius motus fui carnis infirmitate. Et dicit hic idem quod in alio psalmo. Quod enim  ut flumen vel fera, in hominem? non utique in animam, sed in carnem, quia in corpore vobis data est potestas, non in anima. Unde Job: Terra data est in manus impii . Nota quod ait, quousque, etc. A sanguine enim Abel hic inceperunt . Sed nunquid illi pertinebant ad ad caput pertinent membra, quae ante caput prodierunt? Sed nunquid prodierunt aliqua ante caput? utique, quia caput dicit in alio psalmo mater Sion . Unde diceret mater mea Sion, nisi t, alia littera, irruitis, tanquam dejecturi eum. Vos dico incumbentes ei tanquam parieti inclinato et maceriae, quia putatis quod sine defensore sit, et quia facile corruit ut inclinatus paries, qui etiam non impulsus caderet; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine
Abbreviated transcription (Latin):
gitau̾unt. uł scdm aliã lit. honoremi. ip̃m. Quiaenĩ ñpossunt extingũe nomĩ xp̃i. inhono¬
tant exaltatũ iosephũm. Et nota diu̾sa gñahostiũ. Irruunt enĩ ꝑsecutores molenti. cogi¬
tant repelłe heretici et ficti. illi ita. ego tnillori salutẽsitiebam. et ħi ÷. cucurri insi. quia ⁊¬
q in sinẽ portantes. hec due ciuitates ꝑmixte sunt corꝑe. s diuise m̃te. Ciuitas maloꝵ
sig̾cata ẽ ꝑ illãciuitatẽ quã pͥcaymedificaũ. uͥ ñ eratanciuitas quã uocauit enoch .i. de¬

Expanded text:
e nomen Christi, inhonorant exaltatum verum Joseph. Et nota diversa genera hostium. Irruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita. Ego tamen salutem illorum sitiebam. Et hoc est, cucurri in siti, quia, eque in finem potantes. Hae duae civitates permistae sunt corpore, sed divisae mente. Civitas malorum significata est per illam civitatem quam prius Cain aedificavit, ubi non erat ante civitas, quam vocavit Enoch, id est de
Abbreviated transcription (Latin):
i carnales delcctationes commnutati sunt indecerius .i. qñ delectau̾unt me t̾rena renes.
lia litt̃a fcs fum apudte. cum t̾rena amans non nouit et̃na s ñ recessit pautus adeo
petens hec temꝑalia adõ. non ademonib. uñ subdit. et ego semꝑtetũ. Et quia licet
chilum. s ego semꝑtro tetum. quare: quia corm eum in flamatum ẽ uł delcetatum
amore dĩ. ⁊ cum delectatur coraddm: tenesinei .i. carnales dectationes ⁊ libidines. cõ
ut utm̃tum ft̃s sum apudte .i. mnansuetus factussum ferendo honera. uel
ita continua. quia inflamatum ẽcormeum. ĩo ut uim̃tum fc̃s sum apudte
mea Insinistra ũo ẽpecusamans hectemꝑalia. Manus ergo ẽ potestas. dext̃a
quod filius quod tetumi sum. Dedit enim michipotestatem filiosdĩ fieri cre¬
bonaoꝑa dirigit. ⁊ nem̃gatur lib̾at ut petrum. et in uoluntate tua ñmeis
m̃itis. deduristime. adũm intellectum. ⁊ suscepistime .i. humanamnaturã

Expanded text:
, carnales delectationes, commutati sunt in deterius, id est quando delectaverunt me terrena, renes lia littera, factus sum apud te, cum terrena amans non novi aeterna; sed non recessi penitus a Deo, petens haec temporalia a Deo, non a daemonibus, unde subdit: Et ego semper tecum. Et quia, licet hilum; sed, ego semper ero tecum. Quare? Quia cor meum inflammatum est vel delectatum amore Dei, et cum delectatur cor ad Deum, renes mei, id est carnales delectationes et libidines commuUt jumentum factus sum apud te, id est mansuetus factus sum ferendo onera. Vel ita continua: Quia inflammatum est cor meum, ideo ut jumentum factus sum apud te.mea. In sinistra vero est pecus amans haec temporalia. Manus ergo est potestas, dextera, id est quod filius, quod tecum sum. Dedit enim potestatem filios Dei fieri bona opera dirigit. Et ne mergamur liberat, ut Petrum et in voluntate tua, non meis meritis deduxisti me, ad verum intellectum, et suscepisti me, id est humanam nat
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃. primo pposito timore futuri udicis Describit maliciam inimicoꝵ uł iniquoꝵ. Scd̃oagit
iniquis latronib deputaris. quissimiliserit tibi ĩ formaserui. ñdico informadi cumin
claritate iudicabis: Nonad diuinttatemhrefertur. cui nullus hominem comꝑaudum
serui accipiensinsimilitudinemhominum factus est. ⁊ habituinuertusut homo. iõq ñ
ait. quissimilis est tibi. quodutiq diceretur. si ad diunitatem referretur sdicit. quissilis
erittibi. h ad formam seriuiteferens. que tunc cetis hominib dissimił erit q̃ñ iuder ingła

Expanded text:
psalmus. Primo proposito timore futuri judicis describit malitiam inimicorum vel iniquorum. Secuniniquis latronibus deputaris. Quis erit similis tibi in forma servi? non dico in forma Dei, cum in claritate judicabis. Non ad divinitatem hoc refertur, cui nullus hominem comparanduservi accipiens, in similitudinem hominum factus est et habitu inventus ut homo. Ideoque non ait: Quis similis est tibi? quod utique diceretur, si hoc ad divinitatem referretur, sed dicit: Quis similis erit tibi? hoc ad formam servi referens q
Abbreviated transcription (Latin):
erunt tuahereditas. uł iudica terram .i. mundum. quod potes. quia tuus est. et hocẽ. qũtu
disate ext̃minando. uł affectuinterrene cupiditatis. ⁊ elationis absum̃donieis. quodinbono
accipitur. scd̾m quem etramintellectum dicitur. tu hereditabis iõmnib gentibs.

Expanded text:
erunt tua haereditas. Vel, judica terram, id est mundum, quod potes, quia tuus est. Et hoc est quonierunt tua haereditas. Vel, judica terram, id est mundum, quod potes, quia tuus est. Et hoc est quoniditate exterminando, vel affectum terrenae cupiditatis et elationis absumendo in eis. Quod in bona accipitur, secundum quem intellectum etiam dicitur: Tu haereditabis in omnibus gentib
Abbreviated transcription (Latin):
uł fundam̃taterre .i. trensp̃ualit̃ motisunt illo temꝑe niso tantomiraculo. ut cenũo quidixit uere
filiusdĩerat iste. uł funcdam̃taterre i. terrenisp̃uaditer felices copia t̾̃renoꝵ suꝑ quos t̾reni edificãt᷑¬
mortuum.autł eum contẽptisterrenis sectando. Addit. om̃ra. quia nullus est quinoniniretur uł
conũtatur. Terreneautem felicitatis regnum ẽsuꝑbia contra quam uenit humilisxp̃c. expro¬
brans eis. quosuult facere altosꝑhumilitatem hus uerbis.Y Egodixi. ⁊c̃ . iii .p. ubidicit quid¬
ti hocenim adiniquos dicitur et cadetisnon extollemini a dcelum. sicut unusde principibus.
.i. ꝑelationem animicadctissicut diabolus. Turba autem demonum queceadit dicitur unus qi
insuꝑbiasimilis. Ulita. uosautem malimonemimi ꝑ infirmitatem catnis sicut homines. ⁊ ca¬
ri: non tñcorrigimini. s ut diabolus qui carneñmoritur ȩxtollimini. ut cadatis. quia ꝑsuꝑ
terminores ⁊ maiores. Et primum adminoresdicit uosautem moriemini si. cuthomines. pri

Expanded text:
 id est terreni spiritualiter moti sunt, illo tempore viso tanto miraculo, ut centurio qui dixit: Vere Filius Dei erat iste . Vel, fundamenta terrae, id est felices copia terrenorum, super quos aedificantmortuum. Vel eum contemptis terrenis sectando. Addit omnia, quia nullus est qui non miretur, vel convertatur. Terrenae autem felicitatis regnum est superbia, contra quam venit humilis Christus, exprobrans eis, quos vult facere altos per humilitatem, his verbis: Ego dixi: dii estis, vos boni: ti. Hoc enim ad iniquos dicitur. Et cadetis, non extollemini ad coelum, sicut unus de principibus, id est per elationem animi cadetis, sicut diabolus; turba autem daemonum quae cecidit. Dicitur unus, quia in superbia similis. Vel ita: Vos autem mali moriemini per infirmitatem carnis, sicut homines, et cari, non tamen corrigimini; sed ut diabolus, qui in carne non moritur, extollimini ut cadatis, quia per snter majores et minores, et primum ad minores dicit: Vos autem moriemini sicut homines; prim
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam duo inferna eẽ suꝑuiset inferius. Nlamunde infernum dicitur inferius. nisiqui a¬
mortalitas et incorruptio suꝑnaẽ. Terrenauero habitatioubi ẽtaro ⁊ sanguis. decessio et
successio. mutabilitas et mortalitas infermusest. Abhac tertena habitatione .i. ab inferno rt̃
in infernuminferius. im̃eruit dñs animas missofilio. ⁊ enupꝑista duo infernamissus ẽ
filius. undiq liberans. Ad hoc infernum missus est nascendo. ad illudmoriendo. Nt fortassi
in ip̃o inferno ẽaliqua par simpioꝵ inferior uũ diues quitorquebaturin inferno: leuat o¬
culosadabrabam qui cumalus iustiserat. quasunhora et limbo inferni. iͥ uisusẽa diuite
qui erat ininfioriparte inferni. ad quam descendunt qui plurimum peccaũunt. Aqua:
lib̾atur qui apectis lib̾atus illuc non mittitur. hec autem sunt oppiniones non assertiones.

Expanded text:
tanquam duo inferna esse, superius, et inferius: nam unde infernum inferius, nisi quiamortalitas et incorruptio superna est. Terrena vero habitatio, ubi est caro et sanguis, decessio et successio, mutabilitas et mortalitas. Infernus est ab hac terrena habitatione, id est ab inferno itur in infernum inferius, unde eruit Dominus animas misso Filio. Etenim propter ista duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans: ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. Vel fortassis, in ipso et aliqua pars impiorum inferior, unde dives qui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum peccaverunt a qua liberatur, qui a peccatis liberatus illuc non mittitur. Hae autem sunt opiniones, non assertiones.
Abbreviated transcription (Latin):
stũhumilẽce. q.d. audiã tehumilis. ñ loquar contrate suꝑb. defendendo culpãmeã
sine fastu. ñ hñt tumorem. Tumor enĩ ifusarepellit:  A uerte faciẽ Tertia¬
tat. quieuga uigiliarũ. uñ adierem̃ dr̃. Quid tu iudesieremia: Nugã iugliarũ¬
ad confitendum dormnit uo: sulle uigilat. dico aũte.⁊ au̾tendo. dele de noticiatura Qc̃
iniquitates meas plus psumit iste quam de illo gncdi pecẽo homicidu. ⁊ adult̾ii.⁊ hoc per

Expanded text:
si dicat: Audiam te humilis, non loquar contra te superbus defendendo culpam. Et sine fastu, non habent tumorem; tumor enim infusa repellit. PARS III. VERrtat, qui est virga vigiliarum. Unde ad Jerem. dad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua omnes iniquitates meas, plus praesumit iste, quam de illo grandi peccato homicidii et adulterii, et hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
ciabit laudemtuam .s. ꝙ mecreasti. quod peccantem non reliquisti. quod confiti mo
niusti. quod mundasti. hoc obtendo quia ñius sacͥficium pecudũ. Qm̃siuoluisse¬
sacͥficium qđ illo temꝑe ꝓexpiatione pendãbatur: dedissem utiq. uideb̾at ꝓph̃a tem¬
pus gr̃e quo hec figa̾ta cessarett. Siuoluisses dedissem s nondelectabis sacͥficus nec ⁊̃
holocaustis que sunt digniora. que in aduentiixp̃irespuuntur & uid ergo offerendũ:¬
⁊c. que tempꝰ hũerunt. dum aliquid ꝓmittent futurum. ⁊ humiliatũ dõ conficendo. ñ
elatum peccinetusando.pͫ. dicit cor contͥtũ. ⁊p̃: humitiatũ. quia ñ pot̃ humiliari. isi

Expanded text:
tiabit laudem tuam. » nuisti, quod mandasti. Hoc obtendo, quia non vis sacrificia pecudum. VERSHier. quod illo tempore pro expiatione pendebatur, dedissem utique. Videbat propheta tempus gratiae, quo haec figurativa cessarent. Si voluisses, dedissem, sed non delectaberis sacrificiis nec etiam holocaustis quae sunt digniora, quae adventu Christi respuuntur. Quid ergo offerenduc. Quae tempus habuerunt, dum aliquid promitterent futurum; et humiliatum Deo confitendo, non elatum peccatum excusando. Prius dicit contritum, et post humiliatum: quia non potest humiliari, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fac syon .i. eccłie. Supͣunius p̃cabatur. s ꝓpha ꝓseip̃o ecce iamhicẽty p̃⁊ imago eccliȩ. que figa¬
bis defendetur ĩmorialitas infutoͣ. que mconsũmarip̃catur. &Iunc acceptabis .s.
laudis modo offertur tibi sacrificium piniquitate. cor contritum ⁊ humiliatum. s tc̃:
solius laudis. ꝙ ẽsacͥficiũ iusticie ⁊tc̃ acceptabis oblationes ⁊ holocausta .i. scõs qui erunt
holocausta. ita ut diuimusigius totos absumat .i. feruorcaritatis. ⁊ sic leuetur holocaustũ

Expanded text:
 est hic typus et imago Ecclesiae, quae figurabis defendetur immortalitas in futuro, quo modo consummari precatur, et VERS.laudis: modo offertur tibi sacrificium pro iniquitate, cor contritum. Sed tunc solius laudis, quod est sacrificium justitiae. Et tunc acceptabis oblationes et holocausta, id est sanctos, qui erunt holocausta, ita ut divinus ignis eos totos absumat, id est fervor charitatis, et sic levetur holocaustum,
Abbreviated transcription (Latin):
dio eorum.
Ego autem
clamaui: E
dominussal¬
uauit me:
M espere
et mane et
meridie
narrabo.
et annun¬
ciabo. et
exaudiet
uocem
meam:
Redimet in pace anim

Expanded text:
dio eorum. Ego autem clamavi: et Dominus salvabit me. Vespere et mane, et meridie narrabo et annuntiabo: et exaudiet vocem meam: Redimet in pace anim
Abbreviated transcription (Latin):
medñs. hac geminatione: signatur consuetudo ip̃ius dĩ. qui ħ consueuit. s. castigare.
tilam. Quicquid enimfaciunt: castigatio ẽdñi. Nichilgͥsibiuendicent irpii. ñ lrẽnt
enuim hanc potestaten: nisi eis eẽt datum desuꝑ. sequitur. et mortiñtradidit mne. sslor¬

Expanded text:
d. Hac geminatione signatur consuetudo ipsius Dei, qui consuevit, scilicet castigare, d. Hac geminatione signatur consuetudo ipsius Dei, qui consuevit, scilicet castigare,  Quidquid enim faciunt, castigatio est Domini. Nihil ergo sibi vindicent impii. Non haberent enim hanc potestatem, nisi eis esset datum desuper , et morti non tradidit me.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ conũsis. ꝙ ñ erat au̾sisase. Dico fc̃s ẽin salutem. uñ qui uidebantur deficere: exultant
inmalis ⁊ hocẽ quodsequitur. Uorexultationis et salutisest intab̃naculis iustoꝵ .i. ĩ¬
secrenscordium bonoꝵ. unet siextra afflictisint: gaudia hñt spefuturi. que nescientes ma-¬
li qui in eoꝵ corꝑa seuiebant. eos tͥstariputant non sentientes eoꝵ int̾ĩora gaudia. uñ a-
me. Magna uirtusẽ exaltare dĩficare honunem mortalem. p̃bere de infirmitate ꝑfe¬
ctionem. desubiectionegłam depassioneuictoriam. t̾renis. darecelum. quod repetit
cutor. s uiuaul .i multiplicatadurabo. putat enimꝑsecutor stragem funerum ubiq
uita quamnescis. sequitur. et nar raboquanidiubicero. oꝑadñi. ut ꝑ hocaugeatur ec-
cłia. sur autem tantaꝑtulit sc̃a eccł̃ia: ppłcadoptionuis indicat dicens. Castigans. s.¬

Expanded text:
esse conversis, quod non erat aversis a se. Dico factus est in salutem, unde qui videbantur deficere, exsultant esse conversis, quod non erat aversis a se. Dico factus est in salutem, unde qui videbantur deficere, exsultant in malis. VERS. 15.-- « Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. s cordium bonorum, ubi et si extra afflicti sunt, gaudia habent spe futuri, quae nescientes mali qui in eorum corpora saeviebant, eos tristari putant, non sentientes eorum interiora, scilicet gautare humilem, deificare hominem mortalem, praebere de infirmitate perfectionem, de subjectione gloriam, de passione victoriam, terrenis dare coelum. Quod repetit, cutor, sed vivam, id est multiplicata durabo. Putat enim persecutor stragem funerum ubique vita quam nescis, et narrabo, quandiu hic ero, opera Domini, ut per hoc augeatur Ecclesia. Aug. Cur autem tanta pertulerit sancta Ecclesia populus adoptionis indicat, dicens: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. post passionemnamq dñi: ccetcliam gentes et arserunt. sicut ignisinspinis
pecc̃oꝵ. fa enim .i. pecc̃a infidelippꝰ igneꝑsecutionisc̃mnaũunt. cuiuolentes officere ꝓfe¬
cerunt. sequitur et in nomine dñi c̃ hoc. quia ultus sumineos. ut dum conũsi extinctame
ismaliciappłoxꝑiano sociati sunt utł cum infine iudicatiudicium ũitatissine mĩa sen-¬
quia tamñcadit cudñs ẽ fortitudo et laudatio: quam non cadit dñs. Illiũo cadunt quis
uolunt ẽe fortitudo ⁊ laudatio. uñistesubdit. F ortinudoetiammea ⁊ lausmea ẽdũs.¬
et iõ: fes ẽ michi dñs in salutem. ñ solum facit delinare ꝑicula. s etiam salutemprãt.
sonideo factusdicit. quod ip̃ealiquid ft̃ssit. quod añ nonerat: s quia ip̃icum ineum
c̃derent quodnonerant ftĩsunt. Nongͦfit ds̃ quo dnonerat sibi s illis Salus enim cepit

Expanded text:
runt, post passionem namque Domini contra Ecclesiam gentes, exarserunt sicut ignis in spinis runt, post passionem namque Domini contra Ecclesiam gentes, exarserunt sicut ignis in spinis peccatorum, ea enim, id est, peccata in fideli populo igne persecutionis cremaverunt, cui volentes officere profecerunt. Et in nomine Domini, est hoc, quia ultus sum in eos. Aug. Vel dum conveistiano sociati sunt, vel cum in fine judicati, judicium veritatis sine misericordia senquia tam non cadit cui Dominus est fortitudo et laudatio, quam non cadit Dominus. Illi vero cadunt qui sibi volunt esse fortitudo, et laudatio. Unde iste subdit: VEREt ideo factus mihi Dominus in salutem, non solum facit declinare pericula, sed etiam salutem praestat. Non ideo factus dicit, quod ipse aliquid factus sit, quod ante non erat; sed quia ipsi cum in eum crederent, quod non erat facti sunt. Non ergo fit Deus quod non erat sibi, sed illis. Salus enim coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ultussum cos. dum ip̃i conũsi penas sustinent penitendo. quas alii ingerebant. Dem̃ q̃ire
ircundantes irtũdederunt me quasi m obsidione in capite suopius ppłe qui ẽ corpus xp̃i ꝑ secuni¬
onessentit. et ꝓ eoft̃m ẽ quicquidibi int̾ior uirtus dĩtatis ꝑert̾iorem carnem ꝑegit. Et no-¬
tandum quia hic nonrepetit gentes. quia hiasolisiudĩs fc̃mẽ. sequitur.⁊innomine. d.
quia ultussumineos. ħnonmutatur. Crtum dederunt mesicutapes. Alii dicunt¬
sicut apesfauum. quodabignorantib gestum ẽ Misti casubtilitate p̃dicit łi sp̃c sc̃s.
sel quippe apes oꝑantur in fauis. s aliis non sibi. itanescientes iudĩremom̃ium fecer̃¬
.s. dulciorem ip̃a passione dm̃ nobisfecerunt. sicut apesdum sibiputant reponẽ aliis
maris conatib sius dulcem cibumaliis ꝑaũunt. uł scd̾m litteram nr̃am que non ht̃ fa¬
uum legitur sic. cutum ded̾unt me. dicit xp̃c sicut apes que pungñdo aliossese euiscãt

Expanded text:
ultus sum eos, dum ipsi conversi poenas sustinent poenitendo, quas aliis ingerebant. Deinde quas qui est corpus Christi, persecutores sensit, et pro eo factum est, quidquid interior virtus deitatis per exteriorem carnem peregit. Et notandum quia hic non repetit gentes, quia hoc a solis Judaeis factum est. Et in nomine Domini quia ultus sum in eos. Hoc non mutatur. VERsicut apes favum, quod ab ignorantibus gestum est mystica subtilitate. Praedicit hic Spiritus sanctus. Mel quippe apes operantur in favis, sed aliis non sibi: ita nescientes Judaei rem omnium dulcissimam ipsa passione Domini nobis fecerunt, sicut apes, dum sibi putant reponere, aliis maris conatibus suis dulcem cibum aliis paraverunt, vel secundum litteram nostram, quae non habet favum, lege sic, circumdederunt me, dixit Christ