comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nid aũt int̾ nasci ⁊ ꝓce¬
dere int̾ sit d̾ illa excelẽ¬
tissima natura loquensex¬
plicare quis põt. Nlõ om̃e ꝙ
ꝓcedit nascit̾ quãuis õe ꝓce¬
cdat ꝙ nascit᷑. Sicut nõ oc
qui bipes ẽ homo ẽ. ꝙͣuis⁊
bipes sit omĩs qui ho ẽ ħ
scio distĩguere aũt int̃ illã
generationẽ ⁊ hanc ꝓcessi¬
onẽ. nescio. nõ ualeo. nõsu

Expanded text:
id autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non vale
Abbreviated transcription (Latin):
daret utase quoq ꝓceteͣ
sigͥficãs. aꝑiteostende̾t flã¬
do ꝙ spirando dabat occłit
de patre. nec tm̃ de filio. s de
ambob̾ utiq nascet᷑. sine du¬
bio filiꝰ dice̾t᷑ amboꝵ. Sic ꝑl¬

Expanded text:
daret , ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occultede Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tp̃rum. a quaꝵlib res oportuni¬
catib ꝯsteuetius cibi quasi quada
sorte ꝯiũgunt᷑. Pro sorte enĩ hñdũ
ẽ quo quisq cibi tp̃r ałr colligacius
adheret ex quo elig̾is potius illi dã¬
chas. Oꝑemur bonũ ad om̃s maxi¬
Omĩb̾ enĩ pati dilłctõne uita eter¬
na optanda ẽ ⁊ sinõ omĩb eadem
posiut ex hiberi dilłetõnis cã offi

Expanded text:
porum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi danOperemur bonum ad omnes, maxiOmnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est; sed non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis offi
Abbreviated transcription (Latin):
nomiꝰ inclłigeb.it. Non enĩ
ip̃e ẽ ds nolũtate p̃cederiti uł
nec uolũtate p̃cedenti uł ac¬
cedenti genuit filiũ. nec pͥus
uolẽs quã generans genuit
piens genuit. ⁊ huiꝰmodi.
Si enĩ pat̾ sapiens cͤe bonus
dicit᷑ geniusse filiũ. cur nõ
⁊ uolens. Cum ita sit deoid̃

Expanded text:
enim ipse Deus est voluntate praecedenti vel nec voluntate praecedenti vel accedenti genuit Filium; nec prius volens quam generans, genuit piens genuit et hujusmodi. Si enim Pater sapiens et bonus dicitur genuisse Filium, cur non et volens, cum ita sit Deo idem
Abbreviated transcription (Latin):
de enĩ e ⁊ diligẽt᷑ attende ħ u̾
ba nõ eñ non potuit. s nõ
oportuit. Uid̾tur enĩ dicere ꝙ
filius potuit gignere s non
oportuit. ⁊ ita potuit quiñ
oportuit. quare aũt nõ opõ¬
tuit subdit dicens. In mode¬
rata enĩ eẽt diuina genera¬
cio. si genitus filius nepocẽ
gigneret patri. qi a ip̃e nepos
ñ auosuo ꝓnepotẽ gigneret ẜm¬
ur̃am mirabilẽ s. apĩam in po¬
cens. diceret᷑ siłr etiã ille si ne¬
potẽ nõ gign̾et. auo suo ⁊ pne¬
potẽ ꝓ auo suo. nõ uob̾ appella¬
rent᷑ omĩpotẽs. nec impleret᷑
generatiora series. si semꝑalt̃
exaltosnosceret᷑. Nec cam ꝑfi¬
ceret ullus. si nõ sufficeret u¬
nus omnipotẽs itaq omĩ¬
potentẽ genuit filiũ patris
natura nõ fecit. Oppoit p̃di

Expanded text:
de et diligenter attende haec verba: Non enim non potuit; sed non oportuit. Videtur enim dicere quod Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia et ipse nepos nisi avo suo pronepotem gigneretram mirabilem sapientiam, impotens diceretur. Similiter etiam ille si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus omnipotens. Itaque omnipotentem genuit Filium Patris natura, non fecit. 3. Opponi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ aic ex ip̃is ꝑ ip̃os am̃
ip̃is. nec ait ip̃is gła s ip̃i.
in sinu̾auit hanc trinita¬
tem unũ deũ ec̃. S qr sin¬
gle pene silłe nomi testam̃¬
ti. hanc meffabilis unita¬
tis atq tͥnitatis u̾itatẽ con¬
cordit̾ insinuat inductio¬
nẽ cestĩonioꝵ suꝑ hac re
suꝑ sedcamꝰ ⁊ ratioĩb ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
 non ait ex ipsis, per ipsos, et in ipsis, nec ait ipsis gloria, sed ipsi, insinuavit hanc Trinitatem unum Deum esse. Sed quia singulae pene syllabae novi Testamenti hanc ineffabilis unitatis atque Trinitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmict̾et᷑ sponsus aliã ducere. Met¬
his ã pena ñ nbe̾ti exrigore ĩ fugi¬
t᷑ ut alii cercant᷑. It̃ exs excod̾. Qui¬
dam desponsanit uxorẽ ⁊ docauit. ⁊
cũ ea coire no potuit ꝙͣ uculo frac̾
eiꝰ d corũpit ⁊ gͣuidã redidit Necie¬

Expanded text:
mitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾ .i. quã ⁊ potens sit ad
uero in tlłigat᷑ sic nõ habet
potentiã qua potuit gigni uł
genitus ec̃. q̃ cadem pater
potens ẽ. ut genunͣt uł ut ge¬
neret. falsũ ẽ. Sicut dr̃ pr¬

Expanded text:
t qua potens sit ad vero intelligatur sic, non habet potentiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est. Sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ dicet᷑ illisd̾ sĩplicib̾ quibꝰñ
erat reuellatũ mist̾iũ incarnacõ¬
nis. qui pie crecebãt qd̾ eis cradi¬
cũ fuit. Dici põt nlłum fuisse iustũ
ł saliĩ cui nõ cẽt facta reuelatõ

Expanded text:
uid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
facere isi qd̾ facit. Itẽ aut de¬
bet dimittere quod dimittit
ne fatiat aut ñ debet. siñde¬
bet non recte dimittit. suiͦ
debet cdimictere. gͦ ñ debet fa¬
cere. si.autẽ non debet. non
decet nec oportet eum fact.
qd̾ facit quin fatiat. qui ad̾¬
bet illud facere. ⁊ qd̾ debet

Expanded text:
facere nisi quod facit. Item, aut debet dimittere quod dimittit ne faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet decet nec oportet eum facerequod facit quin faciat, quia debet illud facere: et quod debet
Abbreviated transcription (Latin):
Atitiũt quoq illud dieñtes
nil facit aut climittit. nisi
obtua ⁊ rõnabili causa li¬
c nob̾ occulca sit. ẜ quã opor¬
tet eum face̾ ⁊ dimite. qd̾
facit ł climittit. Ratioenĩ
penes cum ẽ qͣilla facit. q
illa climictit. q̃ ratio et̃na
ñ põt aliquid facc᷑ uł climi¬

Expanded text:
Addunt quoque illi dicentes: Nihil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis occulta sit; secundum quam oportet eum facere ac dimittere quae facit vel dimittit. Ratio enim penes eum est, qua illa facit et illa dimittit; quae ratio aeterna non pot
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ dicti sumꝰ caritatẽ nõ
ritas sit ulla suba. q̃ dei di¬
gna sit noĩe. s ꝙ donũsit
d̾i sic̃ dictũ ẽ de eo. tues
patiẽtia mea. ñ utiq iõ di¬

Expanded text:
Non dicturi sumus charitatem non ritas sit ulla substantia quae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei; sicut dictum est de Deo: Tu es patientia mea. Non utique ideo di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut debitores quos cenebat liberi
dimittant᷑ incũ eretentos qmi sũ
ullo debito occidit. Io a po uincere
gnacorq iusticie in qͦ homines
magis eũ imictant᷑. qui negleta

Expanded text:
 ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere gnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta
Abbreviated transcription (Latin):
sũc natint ui dimina distante a
ꝓpͥa simplicitate n humana aũ ꝯu̾¬
sa in deitatis nͣm aut ñ ineristen¬
posita natura. ꝯpoĩta .ii. naturane¬
utri eax ex quibꝰ ꝯponit᷑ nafĩs hõ¬

Expanded text:
ae: neque divina distante a propria simplicitate, neque humana aut conversa in deitatis naturam, aut in non existenmposita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturis, ho
Abbreviated transcription (Latin):
deu fem̃ eẽ hominẽ sco hitum In
tũ animi sicut discipline ꝑceptõ¬
nc̃ usu firmatã. uł hĩtu corꝑis sic diñs
q̃ m̃bris accomodant᷑ extͥnsecus
ut cũ diñs aliquẽ uestitũ uł cal¬
ciatũ. ⁊ hmodi. In quib̾ oũb̾ gͣiub

Expanded text:
e hominem secundum habitum in itum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus quae membris accommodantur extrinsecus, ut cum dicimus aliquem vestitum vel calceatum, et hujusmodi. In quibus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
tõue simboli sub anathate tdit di¬
cens. Si quis dix̾it atq c̾diderit ho
nõ fuisse anatha sit qui cĩimplibꝰ
scͥpture locis hĩmoĩ utit᷑ locutõni¬
bus. Iue homo au̾boᷤ ẽ assũptus. il¬
le hõ fcũs ẽxꝰ. a ppħa. De hoiẽ xpolo

Expanded text:
one Symboli, sub anathemate tradit, dicens: Si quis dixerit atque crediderit homnon fuisse, anathema sit; qui etiam in pluribus Scripturae locis hujusmodi utitur locutionibus: Ille homo a Verbo est assumptus: Ill
Abbreviated transcription (Latin):
ric mec nõ memini. illd̾ ñ
au̾tã in meoria ẽ ꝙͣ ip̃ame¬
moria totã igit᷑ memini ⁊
It̃ quid quid mñtelligo. in¬
celligere m̃e scio. ⁊ scio
me uelle quidqͥd uollo ⁊
Qͥcqͥd aũt scios meminii
uolũtatẽ mcã meminia ͦ

Expanded text:
riae meae non memini, illud non autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. u
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si nõ phibitꝰ cetigiss. nͨ peccas¬
set. nec ptnã sensisset. Si eniue¬
ꝓhibenti obẽ sicut aliena petuiã
ẽ dampnosũ. Cum uͦ cangit᷑ qd̾
nec cangenti obẽ sinõ ꝓhibetur
nec cuisib. si cangatur ido̾ ꝓhi¬
betur. ut ꝑse bonũ obecliencie ⁊
maluĩ in obediẽtie monstret᷑. sic̃
pͥmus  are bona ꝓhibitus penã
incurrit. ut non exremala. s ex
ĩobediẽtia pena eẽ monstret᷑ sicut
exobedientia palma De formatõe

Expanded text:
quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero veprohibenti obest, sicut aliena pecunia; est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qd̵ nõ corruerũt. fobis aũt
m̾itũ ẽ aliqñ si malũ nõ facimꝰ¬
s resistimꝰ Ibi dũ taxat ubi cã sub¬
ẽ que nos id face̾ mouet. qr expect̃
corrupcella ꝓnisũt ad lapsum g̾ssũ
uri. Ubiaũt nõ inclienit cã nos ad
malũ inpeleĩo. nõ merem̃. si ab eode¬
clinamꝰ. Declinare .n. amalo. sm̃ꝑ
uitat penã. s nõ smnꝑ meret᷑ palmã¬

Expanded text:
d non corruerunt. Nobis autem meritum est aliquando si malum non facimused resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm ca̾tõnis solet opponi sic ꝑ
illd̾ auxiliũ grẽ catõnis potuit
stare in bono qd̾ acceꝑat. potũ gͦre¬
sistere cẽptatoni. S resisteͣ tẽpta¬
tõnibꝰ uł suggestionib̾ malis me¬
ritũ ẽ. ac bonã remunerabile. oc̃

Expanded text:
r gratiam creationis solet opponi sic: Per illud auxilium gratiae creationis potuit stare in bono quod acceperat. Potuit ergo resistere tentationi. Sed resistere tentationibus atque suggestionibus malis, mer
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebat .n. bonis ꝓfut̃os ⁊ ĩte pro
mala uolũtate pumendos. addũt
q̃ talem homẽ deberet faceͣ qui
uollet oĩo peccare. Concedimꝰ qͥdẽ
Concedant ⁊ ip̃i nõ ẽẽ malã que ca¬
lis facta ẽ. ut poss nõ peccare siue¬
llet ⁊ iꝰte punitã q̃uolũtate nõ nec¬

Expanded text:
bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quideConcedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante. q ẽ głosins nõ ꝯsentire
tes. cur cauit d̾s quos fu turos
malos p̾sciebat. qr p̃uidit quid
boni de malis eoꝵ eẽt fcl̾irus. Six
enĩ eos fecit ut relinqueret cis
inĩ aliquid facerẽt. ⁊ si culpabłr
ad faceret̃ illũ de se laudabiłr oꝑ¬
antẽ ĩnemret̃ a se hñt uolũtate

Expanded text:
re tes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem inve
Abbreviated transcription (Latin):
talis n facta erat. ut sine diuino an¬
xilio poss manie siuellet nõ utiq
sua cłpa cecidiss. Definss quippe ad¬
dederat deꝰ honi bonã uolũtatẽ in
illa quippe fec̾at eũ rectũ. dedexat

Expanded text:
talis natura facta erat ut sine divino adjutorio posset manere si vellet non utique sua culpa cecidisset. Adjutorium quippe deDederat Deus homini bonam voluntatem; in i
Abbreviated transcription (Latin):
se credit᷑. Cognouit enĩ aquo
catus fuerat nõeo mͦ co mͦ cogno¬
p̃sentiã ꝯteplabat᷑ ñ tñita exce¬
lent̾ sicut pꝰ hanc uitã scĩuisiri.
sũt. n ita ineniginate.quałr in

Expanded text:
se creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognopraesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃icudinẽ. ꝓpt̾ se quidẽ
amande sũc. quia d̾lectãt¬
nt sui possesores. sinccra ⁊ p᷑aͣ.¬
⁊ scã dillẽtione. ⁊ in eis
suo. Neq hic sit dilectio¬
nis t̃minus. s referat᷑
hoc ad illd̃. sũmũ bonũ
cui soli omĩo inberendũ
est qr illud ꝓpt̾ se tm̃ amã¬
dũ ẽ ⁊ ultra illud nichil q̃¬
rendum est. Ilud est enĩ
supp̃mus finis. Ideo aug
dicit ꝙ eas diligimus pꝑ
solã bt̃itudinẽ. nõ quin
idipm qd eas diligimꝰre¬

Expanded text:
beatitudinem: propter se quidem amandae sunt, quia delectant sui possessores sincera et sancta delectatione, et in eis sus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, quia illud propter se tantum amandum est, et ultra illud nihil quaerendum est; illud est enim supremus finis. Ideo Aug. dicit quod eas diligimus propter solam beatitudinem; non quin id ipsum quod eas diligim
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o ẽ. flon ergo fruit᷑
nob̾s utit᷑. Si enĩ uͭ fruit
nõ utit᷑. nõ inuenio qͦmͦ
diligat nos. neq tamẽ
sic utit᷑. nobꝰ. ut nos aliis
reb. Nos enĩ res quib¬
utim̃. ad id referimꝰ. ut dei
bonitate ꝑfruam᷑. d̾s uero
ad suã bonitatẽ usũ nr̃m re¬
fert. Ille enim miset̾ nr̃i ꝓ
enĩ nos alicuiꝰ misereni/ au
cui ꝯsulimꝰ adeius quidẽ fa¬
cimꝰ utilitatẽ. camq intuem̃¬

Expanded text:
ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibutimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostenim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuem
Abbreviated transcription (Latin):
sona. his u̾bis ostendicur
nõ ed dicendũ ꝑsonã ẽẽ ex
Qui sensus s firmat᷑ n etiã
de trinitate. idem ait. Sic̃
nr̃a scientia sciencie dei. sic
nr̃a scienti .i. dissimille ẽ
illi u̾bo dei quod natũ est
de patris eẽncia. Talle est
aũt ac sidicerẽ d̾ patris sci

Expanded text:
persona. His verbis ostenditur non esse dicendum personam esse ex Qui sensus confirmatur etiam de Trin. idem ait: Sicut ra scientia illi scientiae Dei, sic nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem, De Patris scie
Abbreviated transcription (Latin):
dit de singłis ordinib̾ aliquos
cecidisse. Dcordine nãqi sr̃ĩori lu¬
cifer ille fuit quo nullus digni
dens de ordinib̾ illis cecidisse qui
cũ inmalis minist̾ĩ ex̾ceant ñ
canitate arcebat. nͨ sapia polleb¬
ant n incis deus sedebat. si .n. ħ
hũissent nõ cecidissent. siõ gͦ tc̃

Expanded text:
tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignio, ostendens de ordinibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gand̾e utr̃ om̃s illi celestes
spc̃. id ext̾iora nuntianda mutã¬
tur. Quidã pucãt aliqͦs in illa:
młtitudine eẽ quiforas poffico
exeũt.a lios qui smꝑ incus cxi¬

Expanded text:
est utrum omnes illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus
Abbreviated transcription (Latin):
sux̃ nũm angior qͥ ceciderũtut illi
delestiꝰ cuntas nͦ fuorũ cumnum
numero pͥuet᷑ nͨ maiori copia
saluan qͣm corruit deangelis
s ñ minꝰ ita dicens. suꝑuaier

Expanded text:
numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia salvari quam corruit de angelis, sed non minus; ita dicens: super
Abbreviated transcription (Latin):
Test ip̃a mens quasi¬
parẽs. ⁊ notitia eius qͣ¬
li ꝓles eiꝰ. Mens eni cũ se
ꝯgnoscit notitiã suigign¬
it q est sola parens notiti¬
e sue. Tertiꝰa ẽ amor quidꝰ
ipã mẽte ⁊ notitia ꝓcedit
dum mẽs congnoscẽs se.
cliligit se. fioneni posset
diligere nisi cognosceret sel
amat etiã placitã ꝓ lẽ .i. no
titiã suã. ⁊ ita amor qui¬
dam ꝯplexus est parẽtis
m̃te nocitia nec amor utͦq¬
rente. dum tantã se no

Expanded text:
est ipsa mens quasiparens, et notitia ejus quasi proles ejus. Mens enim cum se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam placitam prolem, id est, notitiam suam: et ita amor quidam complexus est parentis mente notitia, nec amor utroqurente, dum tantam se no
Abbreviated transcription (Latin):
Ens itaq racion ał ꝯside¬
rs hec tria. ⁊ illa nnã
cẽntiã. in qua istasĩt. extẽ¬
dic se ad ꝯtemplationẽ cato¬
ris q uidet unitatem intri¬
nitate ⁊ trimitatẽ inunita¬
te. Inclłigit enĩ unũ eẽ de¬
ũ ⁊ unã eẽntiã unũ pͥncipi

Expanded text:
ens itaque rationalis considerans haec tria, et illam unam essentiam in qua ista sunt, extendit se ad contemplationem Creatoris; et videt unitatem in Trinitate, et Trinitatem in unitate. Intelligit enim unum Deum esse, unam essentiam, unum principi
Abbreviated transcription (Latin):
ret alt̾ nõ eẽt ibi sũma ꝑfe¬
ctio. Siucro nichil uni de¬
ẽẽt. quͦ haberet alt̾ cum ÷
uno eẽnt omĩa alt̾ suꝑflu
si res fatua. ⁊ ideo intellex̃

Expanded text:
et ibi summa perfectio. Si vero uni nihil deesset, quod haberet alter, cum in uno essent omnia, alter superfluesi res fatua, et ideo intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
ego parturiebar. Adhuc t̾̃rã
nõ fecerat. ⁊ carclines orbis
cerre. Quando p̃parabat ce¬
los aderam. Quando appẽ¬
debat funclamenta t̃re. cũ
eo eram ꝯcta conponẽs. ⁊
delectabar ꝑ singulos dies
ludens coram eo. Eccc aptũ
niũ quo ip̃a sapiẽtia ꝑhibet
se ance mũdũ conceptã eẽ ⁊
parturiri .i. genitã. ⁊ ap̃ prẽ:
etnalit̾ existere. Ip̃a eriã alibi
ait. Ego ex ore altissimi ꝓdii
pͥmogeĩta ante omnẽ c̃at᷑ĩ
Micheas quoq ꝓph̾a et̃nã u̾¬
bi gen̾ationẽ. ⁊ cemꝑalem ex
b iuda exte egre diet᷑ qui sit
dñacor inisrł. ⁊ egressus eiꝰ
ab mitio a dieb et̾nitatis.
Spũ alia testimonia d̾ sp̃ar .s.

Expanded text:
ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat, et cardines orbis terrae. Quando praeparabat coelos, aderam; quando appendebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies, ludens coram eo . Ecce apertum nium; quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum conceptam esse et parturiri, id est, genitam, et apud Patrem aeternaliter existere. Ipsa etiam alibi ait : Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Micheas quoque propheta aeternam Verbi generationem, et temporalem ex us Juda: ex te egredietur qui sit dominator in Israel; et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. 7. Specialia testimonia de
Abbreviated transcription (Latin):
dii uł iudicos / ad płalita¬
cẽ ꝑsonaꝵ refert̃. Ad qͣm
diabolus ꝑẜpentẽ dixit
eritis sic̃ dii. pro quo inhe¬
breo habet᷑ heldim. acsi
diceret eritis sicut diui¬
ne ꝑsone. Ille etiã mayi¬
qui suã cet̾is p̃fert in elligẽ

Expanded text:
litatem personarum refertur. Ad quam diabolus per serpentem dixit: Eritis sicut dii. Pro quo in Hebraico habetur heloym; ac si diceret: Eritis sicut divinae personae. Ille etiam maxiqui suam caeteris praefert inte
Abbreviated transcription (Latin):
neq rursũ solitudo solicarii
recipit faciamꝰ. neq ꝗsꝙͣ alieno
litariũ cudẽq nõ patit᷑. ita neq
diu̾sum ase alienũq sigͥt soli¬
solitario uero ꝯueĩt dr̃e fati

Expanded text:
neque rursum solitudo solitarii recipit faciamus; neque quisquam alieno litarium eumdemque non patitur, ita neque diversum a se, alienumque significat; solisolitario vero convenit dicere faci
Abbreviated transcription (Latin):
ture nͣomẽ est potestatis
Itẽ alibi d̾s loquẽs ad mo¬
ysen ait. Ego sum qui sũ
⁊ si quesierũt nom̃ meũ
uade ⁊ dic eis. Qui est
missit me ad uos. dicens
enim ego sum. nõ nos su¬
mus i qui t̃. nõ qui suraus
aꝑtissime declarauit uñ
solum deum esse. Incan¬
tico ctiam exodi. legit᷑ dñs

Expanded text:
potestatis. Item alibi Deus loquens ad Moysen ait. Exod. 3: Ego sum qui sum, et si quaesierint nomen meum, vade et dic eis: Qui est, misit me ad vos. Dicens enim: Ego sum, non, Nos sumus; et qui est, non qui sumus, apertissime declaravit unum solum Deum esse. In cantico etiam Exodi legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Iustificati Etis ꝑ gram. ħenĩ¬
cat sibi. si ex fide ĩ tificati quõ gͣtio
Qd̾ enĩ fides meret᷑ cur ñ potiꝰ red¬
dit᷑ ꝯͣm donat᷑. Nõ dicat ista homo
fideb. qi cũ dixit ħ̾co fidemut me¬
quid̾ ñ recepistis. fides .n. qͣ i̾tifica¬
qd̾ fides ẽ causa ĩtificationis. q ipã

Expanded text:
it justificati gratis per graticat sibi, si ex fide, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia cum dixquod non accepisti Fides enim qua justificaquod fides est causa justificationis, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ciuor castꝰ. Tim̃c ne amittas ip̃abo¬
na. cim̃e deũ. ne red̾at tace. sũ a
plecteris eũ. ipo frui desid̾ras Qũẽ
explanare qͥdint̃sit int̾duoꝗͥstͦ
mores qͣm si ponas duas młres
maritatas quaꝵ unã ostituas uolẽ¬
tẽ facẽ adult̾iũ. s cun ne dãpue¬
tur amarito. ciim maritũ qr adhuc
amat nequitiã. huic ñ ẽ grata s
honerorasa mariti p̃s̃cia. ⁊ siforte uiuit
les sũt quicimẽt diẽ uiditii. fuc al¬
tãmamare uirũ. debere illicastoꝰ aus¬
pleyꝰ. nlła scadult̃ĩna ĩmũditia
maculare uelle. Ista optat p̃sñciã
ne dãpnet. Illa dicet tinco uirũ pe
deserat. poncħ in aiõ a ĩueiẽ timo¬
rẽ quẽ foras mittit caricas. ci aliũ
timorẽ castũ ꝑmanecẽ ĩscł̾m scłi i

Expanded text:
ius amittas ipsa bona, timere Deum ne recedat a te. Cum autem plecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amrte vivit les sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiane damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in
Abbreviated transcription (Latin):
oio hos usus siũ ħ officia q̃ nũc
fac̾ timere ne offendam quẽ di¬
nos reuereri eũdẽ. Infuto uͦ fa¬
ciet nos reuereri qñ ntimebimꝰ
seꝑari ł offende̾. Nõ gͦ metꝰ scꝑi¬
tõnis uł offensionis nuc̃ ẽ in ã¬

Expanded text:
omnia hos usus, sive haec officia quae nunc facit timere ne offendamus quem dinos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in an
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑ unꝰ spc̃ implere duo corda. ⁊ agi¬
care duas linguas sispũ uno .i. imo¬
afflatu ĩplete due tybic ꝯsonãt ĩple¬
de due lingue sp̃u dei dissonare posst̃¬
absit. imo ẽ ibi quedã ꝯsonãcia ẽ
quedã ꝯcordia. s isiditorẽ d̾sid̾ãt
studiosũ. ñ ociosũ. Ecce iouit duas
actendat caritas uã qͥui pp̃eatim¬
ẽt deũ nemutant᷑ ĩ gehẽnã. nefor¬
ce ardeat cũ diabolo ugne et̃ñoipẽ
ẽ timor qui intͦduc̃ caritatẽ. s sic̃
deũ uũdu amas quẽ sic tim es nõ
bona desideris. s mala caues Szex
eo qd̾ malacaues corrigiste. ãci¬
pis bona desiterare. Eũbona d̾si

Expanded text:
us implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas s qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui introducit charitatem, sed sic Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves. Sed eo quia mala caves, corrigis te et incipis bona desidera
Abbreviated transcription (Latin):
tare. pelit᷑ timor qͥ ei p̃pauit locĩ ꝙͣnͣ¬
cũ .n. illa cressit. ille d̾crossitia ꝙͣtũ
illa fit ĩc̾ior. timor pellit᷑ foras. Ma¬
ior caricas. mmnor timor. Minor cari¬
cas. maior timor. Si a̾ ulłs ẽ timor

Expanded text:
re, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor,
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ piũ intlłctorẽ. Dr̃ .n. ĩ psło. ⁊̃ imor
dñi castus ꝑmanet in scłm scł̃i. Et̃¬
t̃nũ q̃ndã cimorẽ nob̾ oscendit. s
castũ. Qd̾ sic ostendit ille nob̾ et̃nũ
s ꝑ feã caritas foras mictit timorẽ

Expanded text:
mor Domini castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aeternsed perfecta charitas foras mittit timorem?
Abbreviated transcription (Latin):
EEES ac
noue legis ꝯtinẽ¬
tiã diligẽti indagi¬
ne etia. atq etiam ꝯsid̾rãti¬
bo nob̾sp̃uia dei gratia ĩ notu¬
it. sacre pagine cractatũ cir¬
ca res ui signa p̃cipue u̾sa¬
ri. Ut enim eg̾gius doctor
augustinꝰ agit in libro d̾ doc¬
na uł rerũ est. uł signoꝵ. ł¬

Expanded text:
eris ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Docina vel rerum est vel signo
Abbreviated transcription (Latin):
Tex. ut in pͥmo libro teł
dũ auctoritates scãꝵ scͥpta¬
rũ utrũ se fides ita habeat
demonstrandũ ẽ. deĩde adu̾¬
sus garrulos ratiocinato
rationib catholicis ⁊ siłitu¬
dinib ꝯgrius ad d̾fensionẽ
⁊ asẜcionẽ fider utẽctũ ẽ e ut
eoꝵ inquisitionib satis aci

Expanded text:
primo libro de dum auctoritates sanctarum Scripturarum, utrum fides ita se habeat demonstrandum est. Deinde adversus garrulos ratiocinatorrationibus catholicis et similitudinibus congruis ad defensionem et assertionem fidei utendum est; ut eorum inquisiti
Abbreviated transcription (Latin):
lius c̃ ꝗ spũs scũs. nec par᷑
sic nec filius. s tñ patͥs a
filii. sp̃us utͥq coequalis ⁊
ad crinitatis ꝑtinẽs ⁊ unita
aut filius. Una est enĩ pr̃is
qua nõ est aliud aliud filiꝰ

Expanded text:
sanctus nec Pater sit nec Filius, sed tantum Patris et Filii Spiritus utrique coaequalis, et ad Trinitatis pertinens unitatemFilius. Una est enim Patrisqua non est aliud Pater, aliud Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ utrum xp̃us illam ĩmnor¬
calitateĩs ⁊⁊ inpasibilitatis gi̾am
⁊ nomĩs tei manifestatõne. sinc
onim̾to hr̃ potuit. Sane dici põt
ꝙ hĩianã naturã ita głiosam susci¬
ꝑe pocuit sicut ĩ resimone exticit a
nonĩq suũ q̃ alit̾ hoĩnibꝰ̾ maifesta¬
re potuit s homo pasibił eẽ ñ potũ

Expanded text:
llam immortalitatis et impassibilitatis gloriam, et nominis Dei manifestationem, sine omni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum etiam aliter hominibus manifestare potuit; sed homo p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tp̃rum. a quaꝵlib res oportuni¬
catib ꝯsteuetius cibi quasi quada
sorte ꝯiũgunt᷑. Pro sorte enĩ hñdũ
ẽ quo quisq cibi tp̃r ałr colligacius
adheret ex quo elig̾is potius illi dã¬
chas. Oꝑemur bonũ ad om̃s maxi¬
Omĩb̾ enĩ pati dilłctõne uita eter¬
na optanda ẽ ⁊ sinõ omĩb eadem
posiut ex hiberi dilłetõnis cã offi¬

Expanded text:
porum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi danOperemur bonum ad omnes, maxiOmnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possint exhiberi dilectionis offi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dat inclłigi ꝙ alicui d̾co diictũ¬
cur pͤcã ñ diligenti ĩimicũ. si cñftĩ
roganti qui inse p̾cau̾it dimictit
S cũ pcã ñ dimitant᷑ alicui adulto
uł caritatẽ h̾at. seq̃ ut caritatẽ hãt.

Expanded text:
dat intelligi quod alicui a Deo dimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi charitatem habeat, sequitur ut charitatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
dillctõne omibꝰ uicã optandã. Ita
accipi pͥ ut paritas ñ ad effc̾am
refferat᷑. s adbonũ qd̾ cis opta¬
tur: qr canitate omĩibꝰ optare te¬
bemꝰ ut ꝑia bona m̃eãtur sicut

Expanded text:
dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, ut paria bona mereantur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid enĩ spałr illud p̃cipetur
deꝑentib nifi maiori dilccõne fo¬
rent diligendi. s ħilli referent̃o
dñt ad ext̾iorũ exhibitõnẽ. inqͣ¬
p̃cipiendi sũt ꝑentes. unde hono¬
ra dixit nõ dilige. Obuiat q̃ illis¬
ordinaũ ntͥ me cantatẽ pest oĩmpa¬
crem deũ carnis ꝙͦ puer diligatin
a mnir̃ a filius. a filia a frater asoror¬
ambꝵ. qͦ diligendi expͥmẽs ordinẽ
suꝑ illud canticoꝵ ordinauit ĩme
caritatẽ capłm ait. Mulcoꝵ cari¬
tas in ordinata ẽ qd̾ in pͥmoẽ po¬
tũt cͥtium. ł quartũ primodili

Expanded text:
Ut quid enim specialiter illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in quponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiapatrem Deum, carnis quoque pater diligatur, et mater, et filius, et filia, frater, sororsius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo
Abbreviated transcription (Latin):
refferenda ad oꝑũ exhibicõnẽ q̃
different᷑ ꝓximis exhibenda sũt
primo ꝑentibꝰ inde filiis post do¬
mesticis demũ ũmicis. dm̃ uͦ cã
affcũ qͣm obsequii eyhibutõne anĩ

Expanded text:
referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante
Abbreviated transcription (Latin):
rusio ĩmo cum̃tis agitur de qͦ
non ẽ nob̾ facile iuditiũ. anutiꝰ
c idẽ motus sit ergauos anucũ
cũ intentior anduo unus erga
ĩinitũ quitei difficilior altͣer

Expanded text:
uia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum cum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter
Abbreviated transcription (Latin):
nus diligendi sint aliis bonis has ͤ¬
rõne nob̾ ñ copulatis. ur̃ qd̾ ma¬
g̃ sint diligendi boni qui nob̾ car¬
ue nõ sũt ꝯĩcti qmͣ alii carne ꝯ¬
iũcti. qr nob̾ sũt ꝯnĩcti ͤ or de glu¬
cino caritatiꝰ. sanctior ẽ enĩco

Expanded text:
nus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sticut̾ q̃ duo supra tractata sunt
⁊ qͣlis factꝰ ⁊ qualit̾ lapsus. Po¬
stremo quomodo sit reparatus

Expanded text:
STITUTUS, QUAE DUO SUPRA TRACTATA SUNT; ET QUALIS FACTUS ET QUALITER LAPSUS, POSTREMO QUOMODO SIT REPARATUS
Abbreviated transcription (Latin):
gine trinitatis. nõ her tria
dei ẽ. sũt illacria s unꝰ d̾s¬
possimus dice̾ trimtatẽ sic
ẽtẽ indeo. ut aliquid dei sit n
ip̃a sit cłs. absit. ut hoc cre¬
clanĩ. dicamꝰ gͦ ⁊ in mẽte
nr̃a unaginis trinitatẽ. s
exiguã ⁊ qualẽtũq eẽ que sũ¬
me trinitatis ita gerit siłitu

Expanded text:
gine Trinitatis, non haec tria Dei sunt illa tria, sed unus Deupossumus dicere, Trinitatem sic esse in Deo, ut aliquid Dei sit, nec ipsa sit Deus? Absit ut hoc credamus. Dicamus ergo in mente nostra imaginis Trinitatem, sed exiguam, et qualemcumque esse; quae summae Trinitatis ita gerit similit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hͥ ur̃ cͣcli qd̾ duuintas seꝑata sit
ĩmorte abhoiẽ q̃ nisi discessiss. hõ
ille mori ñ poss qd̾ illi ad carnẽ ref¬
pondemꝰ illã seꝑatõnẽ sic eẽ accipiẽ¬
dã sicut inclłi d̾relictõ q̃ ilł u̾b̾sig̃

Expanded text:
etur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem repondemus illam separationem sic esse accipiendam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ante absit qd̾ melior fui̾ti qꝙͣꝵ¬
ñ sarstior ñ grã cumulatior ñ q̃ be¬
acior fuit dei ꝯtẽplatõne. in quo
p̃cipue br̃itudo asistit. pot̃ tñ clici

Expanded text:
quam ante? Absit quod melior fuerit, qui sanctior, nec gratia cumulatior. Nec etiam beatior fuit in Dei contemplatione, in quo praecipue beatitudo consistit. Potest tamen dici
Abbreviated transcription (Latin):
lũcas ẽ ꝑ quã fruim᷑. ita ⁊
ꝑ untutes fruim̃ nõ eis nͥ
forte aliqͣ inrtus sit deus
ut caritas d̾ qua post trac¬

Expanded text:
luntas est per quam fruimur; ita et per virtutes fruimur, non eis, nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas; de qua post trac
Abbreviated transcription (Latin):
ac. Siante quã de hoĩs
tiginiꝰ pleniꝰ u̾santes clariꝰ faci¬
amꝰ. In hac enĩ rerũ cdistinctõne
catholici tͣctatores dissentire ut
sup̃diximꝰ inueĩunt᷑. aliis cdicẽti¬
bꝰ res cͥa̾tas atq clistinctas sccł¬

Expanded text:
 antequam de hominis tigimus, plenius versantes clarius faciamus. In hac enim rerum distinctione catholici tractatores dissentire, ut supra diximus, inveniuntur; aliis dicentibus res creatas atque distinctas sec
Abbreviated transcription (Latin):
au. Ido inquit moises diisĩ reft̾
deũ illa oꝑa fecisse. qr nõ potuit
ab homine simł dici qd̾a dõsimł
potuit fiei̾. Item potuit cdiuitẽ
scͥptura loquẽcli tp̃rib̾ qd̾ cłs oꝑ¬
andi cẽꝑib̾ nõ disit. Illi qui
ria ita formata simł eẽ. ci huisse
illos.ui. dies quos scͥptura meõ¬

Expanded text:
Moyses divisim refert Deum illa opera fecisse, quia non potuit simul ab homine dici, quod a Deo simul potuit fieri. Item: Potuit dividere Scriptura loquendi temporibus, quod Deus operandi temporibus non divisit. Illi qui ria ita formata simul esse, et habuisse illos sex dies quos Scriptura co
Abbreviated transcription (Latin):
cta diabolice frandulẽtie
excitita nũdis quiescit s
intanta rerũ qõne addit
Supat̾uitas a filiatio indõ
siue in diuma centia sũt
eadem gͥ fro̾s sibi pat̾ẽ et
filiussͤ. si gͦ una cademq
res habet inse pat̾mtate
⁊ filiatione. ip̃a agn̾at a
generat᷑. qd̾ dicentes insa¬
belianã heresim ꝑ trabũt᷑
extendentes patͤm infiliu
cum ip̃m sib ͥ łilui ꝓpͥonat᷑
⁊ pat᷑m. Si uͦ negauerit in
una dei cẽntia pat̾nitatem

Expanded text:
ctu diabolicae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus conceplatione in¬
ꝑspicabile lum ẽ obcecat in¬
tlłigentie capacita tẽ. qd̃ fi¬
ne nlło otinet᷑ excedit. oͥ
gͦ in sensu labes ẽ. in ĩtel¬
ligentia stupor ẽ. Insermo¬
ne uͦ ñ iam infirmitatem
s silentiũ ꝯ ficebor ꝑiculo
ut ultra p̃fantione cli̾ ẜ¬
mo de deo sit. forma fideic̾¬
ta ẽ. Nong᷑ aliquid adend̾c̃
s modus ꝯstituendus au¬
clatie. Quid qͥd ultra quit᷑
ñ inclligit᷑.¬

Expanded text:
sensus contemplationem imerspicabile lumen obcaecat, intelligentiae capacitatem quod fine nullo continetur excedit. Mihi ergo in sensu labes est, in intelligentia stupor est; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus constituendus audaciae, quidquid ultra quaeritur, non intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
n ascit᷑ ⁊ desinit. u quotienf¬
cũq ortũ fui̾t lum̃ ex quo splẽ¬
dor orit᷑. totiẽs q̃ orit᷑ splendor
claritatis. sic gͦ saluator sẽꝑna
scit᷑. Unde ait. in libro sapĩe
ance om̃s coles generat mr ͦ

Expanded text:
nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae: Ante omnes colles generat me Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit eytir sicut pluiia irriga¬
tur t̾ra ut germinet a fructũ
faciet. ñ pluuia ẽ t̾ra nec gͥmẽ
t̃ firuet᷑ net t̾ra g̾mẽ uł fructus
nec gͥmen fructus. Ita gͣtis t̾ra

Expanded text:
procedit exterius; sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; nec pluvia est terra, nec germen, nec fructus; nec terra germen vel fructus, nec germen fructus; ita gratis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
dam nec meritis p̃cedenaib̾ grãm
dei aduccari. sicut pelagiana here¬
sis cradidit. stam ut ait au. in lils
giani lib̾um sic asserũt uolũtatis
arbit̾ũ ut grẽ d̾i nõ relinquat lo¬
cũ qͣm scd̾m m̾ita nr̃a dari asserũt
Pelagianoꝵ heresis oũtm recẽtissi¬
ma a pellagio monacho ẽerortabii

Expanded text:
dam; nec meritis praecedentibus gratiam Dei advocari, sicut Pelagiana haeresis tradidit. Nam, ut ait Aug. lib. giani liberum sic asserunt voluntatis arbitrium, ut gratiae Dei nonrelinquant locum, quam secundum merita nostra dari asserunt. Pelagianorum haeresis, omnium recentissima a Pelagio monacho exorta
Abbreviated transcription (Latin):
peritur a in quibꝰ bonis bitrium¬
sumꝰ. s tñ cale e ut sine illo recte ui
quib̾ male uti nullus p. Et qr bona
sũt it esequit᷑ ut exto sit etiambo¬
nus usus libere uolũtatis. qui au̾¬
tus ẽ. crinmagnis irimeret᷑ bonis¬
actende diligent quedicta sunt

Expanded text:
eritur autem in quibus bonis consumus; sed tamen tale est, ut sine illo recte vivquibus male uti nullus potest. Et quia bona, sunt, sequitur ut ex Deo sit etiam bonus usus liberae voluntatis, qui virtus est, et in magnis numeratur bonisAttende diligente
Abbreviated transcription (Latin):
Elegit nos. iñ mũdi ꝯsti¬
tuconẽ. quis sufficit ħ exp¬
licare. Eligunt᷑ qui ñ sũt
nͨ erat qui eligit. nͨ uane
um erant quibꝰ ꝓmiteba

Expanded text:
elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane um erant, quibus promitteba
Abbreviated transcription (Latin):
tan. iudicamꝰ caroilla decelisẽ. ci
lendũ. Idẽ in cotẽ. uideamꝰ an ille
passioĩs ordo infirmitacẽ indño
toloris ꝑmittat inclłigi dillacis
enĩ cansis exquib̾ metũ duõ hesis
ascͥbit res ip̃as ut gestasũt ꝯfera¬

Expanded text:
tam judicamus? Caro illa de coelis est, et lendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ip
Abbreviated transcription (Latin):
ħt talem n᷑m ut ualeat calcare
In quo qͣmuis ͤ sctus incite̾t. iũ uul¬
nus descendẽt aut uodi ꝯcurrerẽt
aut suspendio eleuarẽt asferret qͥd̾
ħ impetuĩ passionis. nͨ cñ dolorẽ pas

Expanded text:
t talem naturam, ut valeat calcare In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tame
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e forͣ. erat ĩ corꝑe qd̾ exꝯcep¬
tu spũs scĩ uirgo ꝓgenuit. Audistile¬
ctor u̾ba hylarii quibꝰ dolorẽ exclu¬
dere uidet᷑ s si excussa sens ci ĩpieta¬
cis hĩcudine p̃missis diligent᷑ in¬
cendas atq ipiꝰ scͥpture circũ stanciã
arguere ñ attentab̾. Intlligr̃ enĩ ca
rõnc dixisse dolorẽ passionis ĩ xp̃m ñ

Expanded text:
tatis nostrae forma erat in corpore quod ex conceptu Spiritus sancti virgo progenuit. Audisti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam arguere non attentabis. Intelligitur enim ea ratione dixisse dolorem passionis in Christum non
Abbreviated transcription (Latin):
Quero nc̃ an solũ deu lo
qͥsibi. ł locutũ existimes
an hc̃ ẜmonẽ eiꝰ intlłigas
ad altũ extiłłe. Sisolũ fu¬
isse dicis ip̃iꝰ uoce argueis̃

Expanded text:
Quaero nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris,
Abbreviated transcription (Latin):
illis cm̃ q̃ eũ sũmere ꝓ nob̾ oportuit
ñ detecuit. falsũ eẽ ꝓbabitur. slõ enĩ
assũpsit ignoranciã aliqͣm cũ sit ig¬
ignorantia ĩuĩcibił. samtincibłis
pecc̃mẽ. Si tñde hiis ẽ q̃ nob̾ cxpedit
scire. Sũt .ni. queclã quoꝵ scĩa non
affert. Pignorantia ñ ĩpedit salutẽ
ci forte taliũ reꝵ ignorantia defẽtꝰ

Expanded text:
illis tantum quae eum sumere pro nobis oportuit, nec dedecuit, falsum esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, cum sit igignorantia invincibilis; nam vincibilis peccatum est, si tamen de his est quae nobis expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus
Abbreviated transcription (Latin):
pigro uł multũ docto iud̾i
suꝑfluus cum młtis inpi¬
gͥs młtisq indoctis. inter
quos etiã ⁊ mͥ sit neccͣariũ.
breui uolumine ꝯplicans
patr̃ sentẽtias apposfitis eoꝵ
testimoniis ut nõsit necces¬
se q̃renti libroꝵ nuositatem
euoluere. cui breuitas colle
cra ꝙ querit᷑ offert sine la
b̾ũ correctorẽ. deiͦ. dro maxĩe.
stio. que ut cot ħret ĩuentorẽ

Expanded text:
pigro vel multum docto videri pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labberum correctorem desidero, maxime aestio, quae utinam t
Abbreviated transcription (Latin):
impiã redoũt false doctͥ¬
ne institucis. fidei sc̃itatẽ
corrũpere moliẽtes⁊ auri¬
umq pruriginẽ sub nouel¬
lo fui desidrii doginatelal¬
liis ingerences qui ꝯtenti¬
omi studentes ꝯtra u̾itatẽ
sine federe bellant. Inter
nãq u̾i assertionẽ ⁊ placi¬
ti deffensionẽ. ꝑtinax pu¬
gna ẽ. dñ se⁊ u̾itas te¬
net. ⁊ se uolũtas erroris
tuet᷑. Hoꝵ igit᷑. ⁊ deo odibi¬
lem eccłam/ eu̾tere/atq
ora opilare. ne uirus neꝗ¬
tie in allios transfundere
queãt. ⁊ lucernã u̾itatis
incandelebro ex altare uo¬
lences ĩ labore ml̾to ac su
quo maioꝵ exempla dͦctͥ¬
nãq repperies. In quo ꝑ
dnĩce fidei sincerã ꝓfessi¬
onẽ uperee doctrine fra¬
udulentiã ꝓdidimꝰ. aditũ
demõstrãde u̾itatis ꝯple¬
xi. nec ꝑiculo impie ꝓfes¬
sionis inẜci. temꝑato in¬
ter utrumq mod̾ramine
nis discessit limictibꝰ. Nõ
igit᷑ debet hic labor cuiꝗͣ

Expanded text:
impiam reddunt; falsae doctrimpiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudquo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo, per dominicae fidei sinceram professionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine rnis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
entib uolũtatũ mocib. di¬
sentiers quoq fit animor
sens. ut cũ omĩe dictũ uerira¬
tiont ꝑfectũ sit. tñ dũ aliud
aliis aut uidet᷑. aut ꝯplac
offend̾̃nti impietatis crror
obnitat᷑. ac uolũtatis inui¬
e filiis. q̃ui nõ rationi uolũ¬
tatẽ subitiũt. nec doctrine
studiũ impẽdiũit. s his
que sompniarũt sapientie
u̾ba c̾aptare nitũtur. non
u̾i s placiti rationẽ sectan¬
tes. quos ini qua uolũtas
nõ adinceligẽtiã u̾itatis. s
ad defensionẽ placentiũ ĩ¬
citat. nõ desid̾rantes doci
u̾itatem. s ab ea ad fabu¬
las ꝯu̾tentes auditũ. quo
ꝵ ꝓfessio est magis placi¬
ta quã docenda ꝯ quirere.
nec docenda desid̾rare. s de¬
sid̾ratis doctͥnã coaptare
habent raciones sapiẽtie
insuꝑsticioneq fidei defe¬
ctionẽ sequit᷑ ypocritis mẽ¬
claxut sit uel inu̾bis pie¬
cas quã amiserit ꝯsciẽtia.
Ipamq simulatã pietatẽ
omniũ u̾boꝵ mendacio

Expanded text:
 motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis inviae filiis, qui non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio