comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seminare:. Multa inparabolis lo¬
quitur: qr si cuncta parabolice loque¬
retur. absq emolum̃to recessissent auditores.
Parabola ẽ terũ in natura discrepasidinͣ: sub
aliqua similitudine facta cõparatio. Sa¬
tor qui exiit seminare. ipse filiꝰ dĩ intel¬
ligit᷑. qui exiens de su patris uenit initu¬
dũ. adseminandũ ꝑse ac ꝑsuos hominibꝰ
u̾bũ ueritatis. qd̃ apud patrem iudit. Et
dũ semninat. quedã cecider̃ secꝰ uiam. et cõ¬
cultata sunt: et uenert̃ uolucres celi. et co
meder̃ ea. Quedom cecider̃ subaudis gra¬
na siue seinina: secꝰ uiã. Sia est. mensꝰ ma¬
larũ cogitationũ sedulo meatu trita z are
naliũ cogitationũ cõculcatur. et demones
comedũt illud .i. quadam delectatione ta¬
punt ⁊ absorbent: ut nec memoria mens
teneat. qd oꝑe exercere neglexit. Demones
aut̃ uolucres celi appellantur. uł qr sũt ce¬
lestis ⁊ spũalis nature. uł qr inaere habitãt.

Expanded text:
etc. » Multa in parabolis loquitur, quia si cuncta parabolice loqueretur, absque emolumento recessissent auditores. Parabola est rerum in natura discrepantium sub aliqua similitudine facta comparatio. Sator qui exiit seminare, ipse Filius Dei intelligitur, qui exiens de sinu Patris venit in mundum ad seminandum per se ac per suos hominibus verbum veritatis quod apud Patrem vidit. « Et dum seminat, quaedam ceciderunt secus viam et conculcamederunt ea. Quaedam ceciderunt, subaudis: grana sive semina secus viam. Via est mens, malarum cogitationum sedulo meatu trita et arenalium cogitationum conculcatur, et daemones comedunt illud, id est, quadam delectatione rapiunt et absorbent, ut nec memoria mens teneat, quod opere exercere neglexit. Daemones autem volucres coeli appellantur, vel quia sunt coelestis et spiritualis naturae, vel quia in aere h
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ. et discrȩcionis exemplũ. Ibi nãq pa¬
cient᷑ tolerandi ftͣ mali. uͥ aliqu inue¬
niunt᷑ qͥ adiuuent᷑ boni. Ft᷑ea qui hodi¬
eerrat cras forsitam defendet ueritatẽ:
Et necesse est ut mali ꝑmixti Cĩt mał.¬
bonis ꝑ quos exerceantur. uł quoꝵ cõ¬
paratione nitant᷑ ad meliꝰ. Sinite utͣq:
crescere usq admessem.⁊ intempore mes¬
sis clicã messoribꝰ. solligite pͥmũ ⁊ raama:¬

Expanded text:
ionis exemplum. Ibi namque patienter tolerandi sunt mali, ubi aliqui inveniuntur qui adjuventur boni. Praeterea qui hodie errat, cras forsitan defendet veritatem, et necesse est ut mali permisti sint bonis, per quos exerceantur, vel quorum comparatione nitantur ad melius. Sinite utraque crescere usque ad messem, et in tempore messis dicam messoribus: Colligite p
Abbreviated transcription (Latin):
ban̾t t̃rami multã. Et continuo exorta st̃
qr ñ habebant altitudinẽ t̾re. Sole autẽ
orto estuauerũt.⁊ qr nͣ habebant radicẽ
aruerunt: Semina que cadunt inpetro
sa .i. suꝑ t̃ram petris habundantẽ. germi¬
nare quidẽ cito queunt. s ñ figit᷑ radix:

Expanded text:
o exorta sunt, quia non habebant altitudinem terrae. Sole autem orto, aestuaverunt, et quia non habebant radicem, aruerunt. Semina quae cadunt in petrosa, id est super terram petris abundantem, germinare quidem cito queunt, sed non figitur radix,
Abbreviated transcription (Latin):
Terra gͥ bona fructu. centuplo fecundatut.
qnͣ mite cor: docile ꝑamorẽ ꝓxim actuiã.
ꝑ amorẽ dĩ cõtemplatiuã adipiscitur urti
⁊ sp̃ualiũ ornatur ꝑfectone uͥtutũ. Inse¬
congrue ꝑfectio bone oꝑationis in adimple¬
tione dedalogi sexagesimꝰ fructus intelli¬
gnur. T̃rigesintꝰ uͦ frucius est. infide sct
tritutatis implecio legis. Hec dicens cla

Expanded text:
Terra ergo bona fructu centuplo fecundatur, Terra ergo bona fructu centuplo fecundatur, quando mite cor et docile per amorem proximi activam, per amorem Dei contemplativam adipiscitur vitam et spiritualium ornatur perfectione virtutum. In secongrue perfectio bonae operationis, in adimpletione Decalogi, sexagesimus fructus intelligitur. Tricesimus vero fructus in fide sanctae Trinitatis impletio legis. Haec dice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutioĩs uł cuiꝰ libet tribulatioĩs. ex estu¬
auit .i. ad siccitatẽ uenit ⁊ ex toto exaru¬
cipliis cȩlestibꝰ eruditi. & intẽptatiõibꝰ ꝓ¬
bati. Ilia aut̃ ceciderũt inspinas. et c̃¬
uerunt spine: ⁊ suffocancrunt ea: alia
semina ceciderunt in spinas .i. intͣ spi¬
nas. Cadit quoq uerbũ dĩ int̃ spinas. cũ
suscipitur acorde diuiciarũ cura solli¬
cito. ⁊ tẽ multiplicate diuicie que ꝑspi¬
nas intelliguntur occupant mentẽ: ut
fructus sp̃ualis inea ꝓficere ñ possit.
Ilia uͦ ceciderũt interrã bonã. et da¬
bant fructũ: aliud centesuũ. aliud sexa¬
gesinũ. aliud tricesimũ. Sicut interta
mala tres fuere diuersitares: sic sũt in
bona tres. Aliꝰ eñ bonꝰ ẽ: aliꝰ meliorͤ. aliꝰ op¬
tmꝰ. Cũ denariꝰ ñus ꝓ perfectione soleat
accipi. qr in .x. p̾ceptis. legis custodia con¬
tinetur: centenariꝰ qui ꝑ multiplicatũ dena¬
riũ surgit: ꝓmagna ꝑfectione ponĩt᷑.

Expanded text:
tionis, exaestuavit, id est ad siccitatem venit, et ex toto exaruciplinis coelestibus eruditi, et in tentationibus probati. Alia autem ceciderunt in spinas, et creverunt spinae, et suffocaverunt ea. Alia semina ceciderunt in spinas, hoc est inter spinas. Cadit quoque verbum Dei inter spinas, cum suscipitur a corde divitiarum cura sollicito, et tunc multiplicatae divitiae quae per spinas intelliguntur, occupant mentem, ut fructus spiritualis in ea proficere non possit. Alia vero ceciderunt in terram bonam, et dabant fructum: aliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud tricesimum. Sicut in terra mala tres fuere diversitates, sic sunt in bona tres. Alius enim bonus est, alius melior, et alius optimus. Cum denarius numerus pro perfectione soleat accipi, quia in decem praeceptis legis custodia continetur; centenarius, qui per multiplicatum denarium surgit, pro magna perfectione ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine primũ p̃cessit adam. Potest et ita
ĩtelligi. ut sabbatũ noni testam̃ti. scdm
ante decreta. legis auistis obseruabatur
antiquis ¶ Mistice autẽ discipul ꝑsata
transeunt: idest ꝑ gͣntes: eoꝵ salutẽ esu¬
rientes. Sñ illud. Surge petre: macta
⁊ manchuca. Mira sacramͣti concordia ẽ
mactari animalia. et confricari spin̾as :
sicut paulus dicit. Mortificate m̃bra ur̃a
qͣsunt suꝑ terrã. ⁊ exuite uos ueterem
hominẽ cum actibꝰ suis. Uellere spicas
est homines at̾rena intnͣcione eruere: fri¬
care autẽ manibꝰ. abipsa eciam carnis
concupiscencia quas abintegum̃tis arista¬
cũ putitatẽ m̃tis exsuere. Grana uero mã

Expanded text:
ordine primum praecessit Adam. Potest et ita intelligi, ut Sabbatum Novi Testamenti secunante decreta legis a justis observabatum antiquis. Mystice autem discipuli per sata transcunt id est, per gentes, eorum salutem esurientes. Unde illud: Surge, Petre, macta et manduca . Mira sacramenti concordia est, mactari animalia et confricari spicas, sicut Paulus dicit: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, et exuite vos veterem hominem cum actibus suis . Vellere spicas, est homines a terrena intentione eruere; fricare autem manibus, ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi ab integumentis aristarum, puritatem mentis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabile est itnq qd̵ historie ꝓpͥũ orcio
hic habeatur. Hil tamͣ ꝓhiberet in ħ loco
ut seꝑe alibi: artificialem ordiunẽ at¬
tendi. Misericors dñs egͣditur de domo
.i. de ꝓfundis misterus et sedet iusta
mare huiꝰ scłi. ut saltem inlitcore au¬
cdiatur. Et enĩ mare nũdus ẽ. qui gus .I.¬
tatus amariis est. ⁊ uitiooꝵ fluctibꝰ inqͥ¬
etus. S abipso dño eripiunt᷑ pͣdestinati
qui amara dulcificat. tͥsticiã conuertit
ingaudiũ. egͥtudinẽ insalutem. Quo¬
cienͦs aut̃ in engłĩo turbe uocabulũ in

Expanded text:
babile est itaque, quod historiae proprius ordo hic habeatur. Nil tamen prohiberet in hoc loco, ut saepe alibi, artificialem ordinem attendi. Misericors Dominus egreditur de domo, id est, de profundis mysteriis, et sedet juxta mare hujus saeculi, ut saltem in littore audiatur. Etenim mare mundus est, qui gustatus amarus est, et vitiorum fluctibus inquietus. Sed ab ipso Domino eripiuntur praedestinati, qui amara dulcificat, tristitiam convertit in gaudium, aegritudinem in salutem. Quoties autem in Evangelio turbae vocabulum in
Abbreviated transcription (Latin):
gis ardore fere extincto erroris sumꝰ ama¬
rissimꝰ inuoluit: quo usq de parua scin¬
tilla in magnũ ardorem caritatis .xͦ. illas
suscitauit. E quidem p̃dicatio eiꝰ nullis
insidiis suꝑata tandi mũdo lucẽbit
donec eiciat .i. ostendat ultumũ iudici¬
ũ : ad uctoriã de om̃ibꝰ inimicis suis
plenariam ⁊ ñ retractandam. Nom̃ xͥ
est infide noticia ipsiꝰ infide xp̃iana in
tẽ et erat per noctans inora Rlx Si.
tione dĩ Sanaonit ds̃: orat ut homo
Quando oũit thẽoricam uitã. qnͣ sanat
actiuã uitam̃ inforinat: nequis ꝓ cu¬
ra ꝓxĩi acontẽplatioĩs studio torpes¬
cat: uł ꝓstuclio duune contẽplatioĩs
quãnus suꝑiot sit. ꝓximni curam negli¬
gat. Quia pat̾ oiã posuit uimanꝰ fili
uidex est: qd̾ est uisigue ꝓuide potefta¬
tis. Filiꝰ tam̃ ut formã hominis u

Expanded text:
gis ardore fere exstincto, erroris fumus amarissimus involvit, quousque de parva scintilla in magnum ardorem charitatis Christus illas suscitavit. Equidem praedicatio ejus nullis insidiis superata, tandiu mundo lucebit, donec ejiciat, id est, ostendat ultimum judicium, ad victoriam de omnibus inimicis suis plenariam et non retractandam. Nomen Christi, est ipsius notitia in fide Christiana. in re: et erat pernoctans in oratione Dei. BEDA. Sanat ut Deus, orat ut homo. Quando orat, theoricam vitam; quando sanat, activam vitam insinuat: ne quis pro cura proximi a contemplationis studio torpescat, vel pro studio divinae contemplationis, quamvis superior sit, proximi curam negligat. Quia Pater omnia posuit in manus Filii, judex est: quod est insigne providae potestatis. Filius tamen ut formam hom
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis. contra se. Fugit itaq odientes.
⁊ acceditubi inuenit ꝑ amorẽ seqnͣtes:
un curari merentur. Et p̃cepit eis ne ma¬
nifestũ eũ facerent. ut ad inpleretut qd
dictũ est ꝑesayam ꝓpħam dicentem. Ec

Expanded text:
pietatis contra se: fugit itaque odientes, pietatis contra se: fugit itaque odientes, et accedit ubi invenit per amorem sequentes, unde curari merentur. Et praecepit eis, ne manifestum eum facerent, ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophet
Abbreviated transcription (Latin):
Quis erit ex uobis homo qui habebit ouẽ
unã. et si ceciderit ħ sabbatis infoueam
nõne tenebit ⁊ leuabit eam: Quantoma¬
gis melior ẽ homo oue: Iaõq licet sabbo
bene facere. sonpetenti exemplo ostnͣdit
illos sabbatũ uiolare inoꝑe cupiditatis:
qui eũ iuolare argiuint inoꝑe caritatis.
eodem ponit insabbato bene facere. et
animã saluã facere. Obsetuancia quidẽ
sabbati figurabat᷑. qr qͥ ꝑ sex scłi etates bo¬
na fecerint. inseptuna quiete amalis tan¬
tũ feriabũt. Non enĩ ociosus erit bomi o
lucȩ: narrantibꝰ illos interrogatos adño
si licet sabbatis bene facere an male. In
centibꝰ ꝓposuit similitu dinẽ de oue. Ip¬
si aut̃ repleti sunt insipiencia. et colloq̃¬
bantur ad inuicẽ quid nam facerent
tractarȩ. cuius beneficiis plurimũ indi¬
gebant᷑
ħc autem sciens secessit mnͣ ⁊ secuti
sunt eũ multi. ⁊ curauit eos om̃s.
Noluit iħc dare phariseis occasionẽ in¬

Expanded text:
Quis erit ex vobis homo, qui habebit ovem Quis erit ex vobis homo, qui habebit ovem unam, et si ceciderit haec Sabbatis in foveam, nonne tenebit et levabit eam? Quanto magis melior est homo ove? Ideoque licet Sabbato benefacere. Competenti exemplo ostendit illos Sabbatum violare in opere cupiditatis, qui eum violare arguunt in opere charitatis. Pro eodem ponit, in Sabbato benefacere, et animam salvam facere. Observantia quidem Sabbati figurabatur, quia per sex saeculi aetates bona fecerint, in septima quiete a malis tantum feriabant. Non enim otiosus erit boni opLucae, narrantibus illos interrogatos a Domino: Si licet Sabbatis benefacere an male. Intcentibus, proposuit similitudinem de ove. Ipsi autem repleti sunt insipientia, et colloquebantur ad intractare, cujus beneficiis plurimum indigebant. Jesus autem sciens, secessit inde, et secuti sunt eum multi, et curavit eos omnes. Noluit Jesus dare Pharisaeis occasionem im
Abbreviated transcription (Latin):
tis om̃ibꝰ. dixit homini. Extñde manũ
tuam. Et extnͣdit. ⁊ restituta est sanita¬
ti manꝰ eius sicut ⁊ altͣa. Non habentes qͥd
respondeant tacent. et dñs circũspicit
eos: quasi inc̃dulitati eoꝵ irascens. Manꝰ
iubetur extnͣdi: qr debilitas infrutuo se
anune nullo meliꝰ ordine quã elemosi¬
narũ largitate curatur. Sñ eclesiastes
Tili ũ sit manꝰ tua ad accipiendũ porrec
inficat auaros. qui nolentes cdare uolut̃
accipere. p̃dari ⁊ non largiri. Quibꝰ dr̃
ut extñdant manꝰ suas .i. qui furabatur
iam ñ furẽt᷑. magis aut̃ laboret oꝑan¬
do manibꝰ suis qd̾ bonũ est: ut habeat
uñ tribuat indigentibꝰ. Nõ qͥppe ante
aduentũ xp̃i dexteram hũit ianguidã.
qr ab elemosinis torpebat. situstram sa¬
nam : qr sue tutiktatĩ u̾itendebat. at
uͦ ueniente xp̃o dextra sanatur ut sins¬
tra. qr qd̵ congregauerat auide motdo
distribuit excaritate. Et dixit ad eos.

Expanded text:
tis omnibus, dixit homini: Extende manum tis omnibus, dixit homini: Extende manum tuam. Et extendit, et restituta est sanitati manus ejus sicut et altera. Non habentes quid respondeant, tacent; et Dominus circumspicit omnes, quasi incredulitati eorum irascens. Manus jubetur extendi; quia debilitas infructuosae animae nullo melius ordine quam eleemosynarum largitate curatur. Unde Ecclesiasticus: Fili, non sit mnificat avaros, qui nolentes dare, volunt accipere; praedari, et non largiri. Quibus dicitur ut extendant manus suas, id est, qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat indigentibus . Homo quippe adventum Christi dextram habuit languidam, quia ab eleemosynis torpebat; sinistram sanam, quia suae utilitati intendebat. At vero, veniente Christo, dextra sanatur ut sinistra, quia, quod congregaverat avide, modo distribuit ex charitate. Et dixit ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad illos iħs. Intͣrogo uos si licet sab¬
bato bene facere an male: anunã saluã¬
facere aut ꝑdere: Idest homine̾ curare.
an aꝑdicione ñ liberare: Preueniens
calimniã que sibi parabatur: arguit ui¬
deos estimantes in salbato eciam abonis
oꝑibꝰ feriandũ. cũ lex dicat. Om̃e opꝰ ser¬
ule ñ facietis in eo. S de peccato dictũ
est opꝰ seruile. omĩs enĩ qui facit pecca¬
tũ seriuus ẽ peccati. More autẽ scriptu¬
rarũ animã ꝓhomine posuit. ut illud.
he sunt anune que exiertũt de femore
iacob. Uł idõ curaturuis corpꝰ de anime sal¬
uatione int̾rogat. qr ipsa mariꝰ sanatio
salutẽ anime significabat. que abonis
oꝑibꝰ cessans aridam quodam mͦ dextr̃a
hab̾e uidebatur. Nullũ siquidem sũme
piꝰ ꝑdit. sed qñ ñ saluat dicitur ꝑdere
scripture consuetudine: sicut indurauit
cor pharaonis .i. ñ emolliuit sed indura¬
ri ꝑmisit. It illi tacebant. Et circũspec¬

Expanded text:
autem ad illos Jesus: Interrogo vos si licet Sabautem ad illos Jesus: Interrogo vos si licet Sabbato benefacere, an male? Anerdere? BEDA. Id est, hominem curare, an a perditione non liberare? Praeveniens calumniam quae sibi parabatur, arguit Judaeos, existimantes in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex dicat: Omne opus servile non facietis in eo . Sed de peccato dictum est opus servile: omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . More autem Scripturarum, animam pro homine posuit, ut illud: Hae sunt animae quae exierunt de femore Jacob . Vel ideo curaturus corpus de animae salvatione interrogat; quia ipsa manus sanatio salutem animae significabat, quae a bonis operibus cessans, aridam quodammodo dextram habere videbatur. Nullum siquidem summe pius perdit, sed quando non salvat, dicitur perdere Scripturae consuetudine, sicut induravit cor Pharaonis , id est non emollivit, sed indurari permisit. At illi tacebant. Et circumspec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ celebriorẽ ppłi conuentũ. Nonmanũ
hũs aridam humanũ gñs iudicat inbo¬
no oꝑe arefactũ. ꝓmanuꝰ inpͥmo parente
extensa aduetitum pomũ. s dñi misera¬
tione restitutũ est saluti. ꝑmanꝰ in nocen¬
tes extensas in cruce. Bene insynagoga
manꝰ erat arida: qr uͥ maiꝰ donũ sciencie.
cura cõmissa fuit arida erat usq ad ad¬
uentũ saluatoris. pꝰ ea autẽ reddita est dex¬
tera in apłis c̃clentibꝰ. Obseruabant au¬
tẽ scribe et pharisei si insabbato curaret.¬
ut inuenirent accusare illũ. Qa discipu¬
los ꝓbabilit excusauerat. ipsũ obseruant
ut si insabbato curet trangcessiõis. si non
curet crudelitatis aut si inbelcillitatis
eum arguant. Ipse enĩ sciebat cogitatio¬
nes eoꝵ. Et ait homini. qui habebat ma¬
nũ aridã. Surge. ⁊ sta in mediũ. et sur¬
getis stecit: hĩc est illud. Dñs scit cogitatio¬
nes hominũ. qm̃ uane sunt. In medio
stetit eger: ut ab om̃ibꝰ uideretur. Ait

Expanded text:
pter celebriorem populi conventum. Homo manum habens aridam, humanum genus indicat in bono opere arefactum, pro manu in primo parente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseratione restitutum est saluti, per manus innocentes extensas in cruce. Bene in Synagoga manus erat arida; quia ubi majus donum scientiae, cura commissa fuit, arida erat usque ad adventum Salvatoris, postea autem reddita est dextra in apostolis credentibus. Observabant autem Scribae et Pharisaei, si in Sabbato curaret,ut invenirent accusare illum. Quia discipulos probabiliter excusaverat, ipsum observabant, ut si in Sabbato curaret, trangressionis, si non curaret, crudelitatis aut imbecillitatis eum arguant. Ipse vero sciebat cogitationes eorum. Et ait homini qui habebat manum aridam: Surge, et sta in medium. Et surgens stetit. Hinc est illud: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt In medio stetit aeger, ut ab omnibus videretur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
gatio tũ turbarũ figurabat: freqñciam
quoꝵ mentes ascensurꝰ erat᷑ ꝑfidem: qd̾
in dicat ascensus ĩn auẽ:. Hauis namq in
mari. typũ pͣfert eccdẽ in medio nͣ eͣ̃dea¬
ciũ ⁊ contradicenciũ edificande.intͣ qͣ
uerbũ uite positũ et p̃dicatũ. gr̃a sue ui¬
sitationis illam illustrat: et dilectam sͥ
mansionẽ mea cõsecrat. hi uͦ qͥ extra sũt
inmodo arent steriles atq uuitiles ad ia¬
cent: ⁊ diuini sermonis caꝑe int elligeu¬
ciam ñ pꝰfũt. Serintam̃ uiltitore stan¬
tes qͥneq in mari neq in naui erant. fi

Expanded text:
gatio tamen turbarum figurabat frequentiam quorum mentes ascensurus erat per fidem: quod judicat ascensus in navem. Navis namque in mari typum praefert Ecclesiae, in medio non credentium et contradicentium aedificandae, intra quam verbum vitae positum et praedicatum, gratia suae visitationis illam illustrat, et dilectam sibi mansionem in ea consecrat. Hi vero qui extra sunt, in modum arenae steriles atque inutiles, adjacent, et divini sermonis capere intelligentiam non possunt. Verumtamen in littore stant
Abbreviated transcription (Latin):
dũ gñs humanũ. ad qd̾ nͣ erat aliꝰ idoneus.
Uñ ꝓbatur specialit᷑ d̾lectus adõ. ⁊ in eo
pat̾ne uoluntati beneplacitũ fuisse. Ip¬
se enĩ solus est agnꝰ sine macula: anima
culta nũciabit gemibꝰł ꝑ pͣdicationẽ
noui testam̃ti. Platee¶ sunt spatiosa in¬
ta: inqua morantes et conuerti uolen¬
tes uocem dñi nͣ audurat. Quo circa nõ
sua uoce s ꝑ parabolas eis uiterdũ loque¬
batur. Contra tales ñ contendit neq cla¬
mauit: qui cuͣ malediceretur nõ male¬
dixit. s sicut ouiĩ ad occisionẽ ductus est

Expanded text:
um genus humanum, ad quod non erat alius idoneus. Unde probatur specialiter dilectus a Deo, et in eo paternae voluntati beneplacitum fuisse. Ipse enim solus est Agnus sine macula. Anima culta, nuntiabit gentibus per praedicationem Novi Testamenti. Plateae sunt spatiosa vita, in qua morantes et converti nolentes, vocem Domini non audiunt, quocirca non sua voce, sed per parabolas eis interdum loquebatur. Contra tales non contendit, neque clamavit: Qui cum malediceretur, non maledixit : sed sicut ovis ad occisionem duc
Abbreviated transcription (Latin):
batũ. Iõ maior cura est adhibenda salu¬
ti hominũ quã custodie sacerdoti. sabbau¬
Sic enĩ mandatũ est sabbatũ custodiri:
ut si necessitas ẽẽt ñ fieret reus qui sol¬
ueret. Sabbato circuncidi ñ ẽ ꝓhibitum.
cũ fuerit necessatiũ. Iosue muros ierico
Sii. diebꝰ cũ exercitu circinnt. et macha¬
bei. necessitate pugnauer sabbato. Unde
discipulis esurientibꝰ: qd̾ licitũ ñ erat in
lege. necessitate famis dsttũ est licitũ
hodie ectam siquis eger ieuiniũ corruꝑit.
non tenetur reu.¬
actũ eͣ autẽ et in alio sabbato. ut intra¬
ret insynagogam et doceret. Et erat
ibi homo. et manꝰ eus dextͣa arida. Sabba¬

Expanded text:
ra est abhibenda saluti hominum, quam custodiae Sabbati. Sic enim mandatum est Sabbatum custodiri, ut si necessitas esset, non fieret reus qui solveret. Sabbato circumcidi non est prohibitum, cum fuerit necessarium. Josue muros Jericho, septem diebus cum exercitu circuivit , et Macchabaei necessitate pugnaverunt Sabbato. Unde discipulis esurientibus, quod licitum non erat in lege, necessitate famis factum est licitum. Hodie etiamsi quis aeger jejunium corruperit, non tenetur.actum est autem et in alio Sabbato, ut intraret in synagogam et doceret, et erat ibi homo, et manus ejus dextera arida. Sabba
Abbreviated transcription (Latin):
Sabbatũ iuolant sacerdotes occidendo
tauros. cͥtucidendo pueros. Nic ñ ꝓno
m̃ s aduerbiũ loci legenddũ est. quasi
dicat. Ego dñs templi qui sũ hic sum
maior templo.i. melior ⁊ idõ sifigura¬
le templũ potuit defendere sacͥdotes
sibi seruientes. cur spuale ñ potest defen¬
dere discipulos sibi credentes: Rxxs.

Expanded text:
Sabbatum violabant sacerdotes, occidendo tauros, circumcidendo pueros; hic non pro nomen, sed adverbium loci legendum est, quasi dicat: Ego Dominus templi qui sum hic, sum major templo, id est melior, et ideo si figurale templum potuit defendere sacerdotes sibi servientes, cur spirituale non potest defendere discipulos sibi credentes? R.
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ debemꝰ imitari. siue qr om̃s filii
eccłe sacerdotes sũt. Unguim enĩ ĩsa¬
nosinae ipsos dõ hostias spũales. abia¬
thar autem filiꝰ achimelec. uł ut quidã
codices hñt abimelech. aderat cum
patre uͥ dauid panes pecut ⁊ accepit.
fuerus factꝰ exilii eiꝰ. Postea uero regnã¬
te dauid sũmi sacercdocii gradũ accepit
maioris excellencie factus quã pat̃ suus.
et idõ dignꝰ cuiꝰ dñs mentionẽ faceret
ut marcus refert. quasi sũmi sacerdo¬
tis aẽ patre uiũnte. Et dicebat illis

Expanded text:
talem debemus imitari, sivetalem debemus imitari, siveEcclesiae sacerdotes sunt. Ungimur enim in sanosmetipsos Deo hostias spirituales. Abiathar autem filius Achimelech, vel, ut quidam codices habent, Abimelech, aderat cum patre, ubi David panes petiit et accepit. es factus exsilii ejus. Postea vero, regnante David, summi sacerdotii gradum accepit, majoris excellentiae factus, quam pater suus, et ideo dignus cujus Dominus mentionem faceret, ut Marcus refert, quasi summi sacerdotis, etiam patre vivente. Et dicebat illis
Abbreviated transcription (Latin):
d est dicere. Magis uolode famĩ ꝑiculo
hominẽ liberare. qua dõ sacͥficiũ offer¬
re. Sensus est. Si & dauid sc̃s est. et
abimelech pontifex a uobis ñ rep̃hẽ¬
ditur. s legis ut̃ͣq manclatũ ꝓbabili
excusatione transgressi sunt. et fames
incausa est. cur idem ñ ꝓbatis in apłis
qd̃ incetͣis: ꝑ anes ꝓpositionis ante fab¬
batũ cocti mane sabbati offerebant᷑.
et suꝑ sacrã tñsam ponebant᷑. Si. hĩc
Si. inde ad alt̾utros conuersi. duabꝰ
pateris aureis suꝑ positis thure plenis.
que ꝑmanebant usq ad aluid sabbatũ. ec
tũc ꝓillis alii ponebantur. et illi sacerdo¬
tibꝰ ex hibebantur. ⁊ thure incenso in
ignesacro in quo holocausta fiebant.
asud thus suꝑ alios .xii. panes adicie¬
batur. Qua hora suꝑ ueniens dauid pa¬
nesq consecratos accipiens. ostendit fi¬
gurate sacerdotalẽ cibũ adusũ transi¬
turũ eẽ ppłoꝵ. siue qd̾ om̃s uitam sac̃do¬

Expanded text:
Quod est dicere: Magis volo de famis periculo Quod est dicere: Magis volo de famis periculo hominem liberare, quam Deo sacrificium offerre. Sensus est: Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est: cur idem non probatis in apostolis quod in caeteris? Panes propositionis ante Sabbatum cocti, mane Sabbati offerebantur, et super sacram mensam ponebantur, sex hinc, et sex inde, ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, quae permanebant usque ad aliud Sabbatum. Et tunc pro illis alii ponebantur, et illi sacerdotibus exhibebantur. Et thure incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fieri solebant, aliud thus super alios duodecim panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum, ad usum transiturum esse populorum. Sive quod omnes vitam sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
quer̃. Sñ sequit᷑. Quidã aut̃ pharisco¬
rũ chicebant illis & uto sacitis qd ñ licet
insalbatis: hec alii eugłiste nartant dño
obiccta fuisse. S siue illi. suie discipłis
eiꝰ. siue uttisq dicta suit: adeũ quasi adma¬
gistrũ ꝑtinebat respotisio. Iaqua noue
gte munere designat. ociũ legis ẽt gt̃e
opꝰꝰ arguens doctores logis. nescire legẽ
e frugũ quidẽ uastatione nulla fit quel¬
ipse : qui cũ eo erant. quomͦ intrauit.
indonũ dĩ. et panes ꝓpositonis sũpsit.
et manducauit et dedit his qui cũ eo
erant. quos ñ licebat manducare nͥ sol
sa cerdotibꝰ. Dauid fugieus saulem. uenit
in nobam.⁊ abachimelech sacerdote postu
ret. dedit ei consecratos. quibꝰ soli sa¬
cerdotes ⁊ leuite uesci debebant. hoc
tantũ int̾rogans s ꝑueri sui amulie¬
ribꝰ mundi eet̃ abheri ⁊ nudiꝰ tercius.
Non eñ dubitauit salute hominũ
ẽẽ hostiam dõ placabilem. scđm ꝓphe

Expanded text:
quaerunt. Unde sequitur: Quidam autem Pharisaeoquaerunt. Unde sequitur: Quidam autem Pharisaeorum diceistae narrant Domino objecta fuisse. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive utrisque dicta sint, ad eum quasi ad magistrum pertinebat responsio, in qua novae gratiae munere designat, otium legis esse gratiae opus, arguens doctores legis nescire legem De frugum quidem vastatione nulla fit quaesipse et qui cum eo erant, quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit et manducavit, et dedit his qui cum eo erant, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus? David, fugiens Saulem, venit in Nobam, et ab Achimelech sacerdote postulret, dedit ei consecratos, quibus soli sacerdotes et levitae vesci debebant: hoc tamen interrogans, si pueri sui a mulieribus mundi essent ab heri et nudiustertius . Non enim dubitavit, salutem hominum esse hostiam Deo placabile
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃to carnis ⁊ sp̃c ꝑora p̃dicanciũ ecdesie
m̃bris incorporari: aꝙ̃ marcũ discipul p̃¬
gͣdientes dñm ħ egisse referuntur. qr p̃¬
p̃dicato res ꝓspe qͥetis eĩne laborant. ad ꝗͣ ad
⁊ alios inuitant. Uel ita. Ager ẽ mũdꝰ
agͥ segetes: humani gñis fecunditas. spi
cũ dño: qui obtemꝑantes quunis impe¬
rus delectant᷑ in sactis cloquins. Esuruĩt
in satis: cũ miacs eloquiis que legendo
transcunt: illa inueture desidetant: qͥ¬
bꝰ ampliꝰ accensi amore dĩ. quasi paue
pascant᷑. Et hoc isałbatis. dũ aturbi¬
dis cogitationibꝰ nacare aturbidis et u¬
dere quã suauis est dñs gaudent. Uellt̃
spicas  tetunt: cũ testimonia scriptu¬
tarum assumunt et discucuint donec
medullã dilectionis. exttahant. que sub
uilitate litt̾e quas sub aristatũ bortore
uelatut. S qui solam litt̃e suꝑficiem se¬
cunt. stulti defcnsores sabbati neq imis
refectionẽ notunt. neq animarũ requiẽ

Expanded text:
ntium Ecclesiae membris incorporari. Apud Marcum discipuli praegredientes Dominum, haec egisse referuntur ; quia praepraedicatores pro spe quietis aeternae laborant, ad quam et alios invitant. Vel ita: Ager est mundus; agri seges, humani generis fecunditas; spiccum Domino, qui, obtemperantes divinis imperiis, delectantur in sacris eloquiis. Esuriunt in satis, cum in sacris eloquiis, quae legendo transeunt, illa invenire desiderant: quibus amplius accensi, amore Dei quasi pane pascantur. Et hoc in Sabbatis, dum a turbidis cogitationibus vacare et videre quam suavis est Dominus, gaudent. Vellunt spicas et terunt, cum testimonia Scripturarum assumunt et discutiunt, donec medullam dilectionis extrahant, quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; sed qui solam litterae superficiem sequuntur, stulti defensores Sabbati, neque mentis refectionem norunt, neque animarum requiem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit adsex alioqͥn ad huc illo longe agen¬
te. legationẽ mitens rogat ea que pacis
sũt. Si rex arege pace̾ querit. multo magis
nos infirmi cũ dõ pacem habere debemius.
Quasi cõmittere bellũ cũ dõ est: aliquẽ in¬
telligere exmeritis saluari ab eo iufte. Uer̃
hac similitudine ostendit᷑. nullũ ad głãm
ꝑtingere posse. nͥ se ueri udicis sentũcia
tẽꝑetur ꝑmĩam. Incoͣspectu eñ eiꝰ: om̃is hõ
iꝑfectus. Sicut gͦ p̃meditatio necessaria
ẽ ad cauendã inimici irrisionẽ. ita necessa
tasse malũ opꝰ anobis abscidimꝰ. s nũ quid
rationẽ cogitatioĩs nr̃e reddere sufficunꝰ:
Quasi cũ decẽ milibꝰ occurrit dõ. qui offeit
si cũ duplicato nũo contra uenit. cũ uix p̃¬
paratũ insolo oꝑe. discutit sumul de oꝑe
⁊ cogitatione. longe adhuc ẽẽ dicit᷑ qr ñdũ
ir̃s eẽ cliscipulus. Quando quidẽ ñ potest
beue ecdificare qu ñ cõputat sũptus. nec
secure potest occurrere qͥ nͣ p̾mutit lega¬

Expanded text:
venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Si rex a rege pacem quaerit, multo magis nos infirmi cum Deo pacem habere debemus. Quasi committere bellum cum Deo est, aliquem intelligere ex meritis salvari ab eo juste. Verum hac similitudine ostenditur, nullum ad gloriam pertingere posse, nisi severi judicrdiam. In conspectu enim ejus omnis homo imperfectus. Sicut ergo praemeditatio necessaria est ad cavendam inimici irrisionem, ita necessartasse malum opus a nobis abscidimus; sed numquid rationem cogitationis nostrae reddere sufficimus? Quasi cum decem millibus occurrit Deo, qui offert asi cum duplicato numero contra venit, cum vix praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Longe adhuc esse dicitur, quia notest meus esse discipulus. Quandoquidem non potest bene aedificare qui non computat sumptus, nec secure potest occurrere qui non praemittit lega
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ renunciare om̃ibꝰ. ⁊ relinquere omĩa.
qr paucoꝵ ꝑfectoꝵ ẽ relinqͣte omĩa et
solis etͣnis inhiare: cunctoꝵ autẽ fideli¬
ũ renunciare om̃ibꝰ. ħ est sic terrena gere¬
re. ut tam̃ tota mͣte ad celestia tendant.¬
insabbato sccło pͥmo cũ m.cx iiiz¬
transiret ihc ꝑsata. uellebant Rxxiiii.¬
ꝓpt nimiã inportunitatẽ eoꝵ qui ueniebãt
ut curarent᷑. Sñ quasi homines esuriebant.
onfricatio illa uitam austeriorẽ significat.
ñ uitã querenciũ p̃paratas epulas s cibio
simplices. Nota pͥmos apłos litrͣam sabbati
destruere contͣ hebionitas : qͥcũ alios apłos
recipiant. paulũ quasi transgressorẽ legis
repudiant. Bene lucas sabbatũ qd̾ apłi sol¬
nũcupat. S olebar enĩ intunare obseruan¬
ciã legis sabbati ultra cessare deb̾e. ⁊ natu¬
ralis sabrati lib̾tatẽ que fuit usq ad tpr̃a
moysi ceteris diebus simł. oportere restitu¬
I. huiꝰ utiq tp̃ris sabbatũ quo sicut incete¬

Expanded text:
inter renuntiare omnibus, et relinquere omnia; quia paucorum perfectorum est relinquere omnia et solis aeternis inhiare, cunctorum autem fidelium, renuntiare omnibus, hoc est, sic terrena gerere, ut tamen tota mente ad coelestia tendant.in Sabbato secundo primo, cum transiret Jesus per sata, vellebant propter nimiam importunitatem eorum qui veniebant ut curarentur . Unde quasi homines esuriebant. Confricatio illa vitam austeriorem significat, non vitam quaerentium praeparatas epulas, sed cibos simplices. Nota primos apostolos litteram Sabbati destruere, contra Ebionitas, qui cum alios apostolos recipiant, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. BEDA. Bene Lucas Sabbatum quod apostoli solnuncupat. Volebat enim intimare observantiam legis Sabbati ultra cessare debere, et naturalis Sabbati libertatem, quae fuit usque ad tempora Moysi, caeteris diebus similis, oportere restitui. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caete
Abbreviated transcription (Latin):
scli p̃paremꝰ. ħ enĩ intͣ trenũ ⁊ celeste edificiũ
distat: qd tͣrenũ elificiũ construit᷑ expensas
colligendo. celeste aut̃ disꝑgendo. Sedentes
tes diligent᷑ discernamꝰ : erogandã ẽẽ terpo¬
ralẽ sub̃am.⁊ cor auercendũ acupiditatibꝰ. et
aniniã p̃parandam contra scłi adu̾sa. Alioqͥn
deficientes mnedificio bone oꝑationis. irrisi¬
oñe paciem̃ ab innuicis ex nr̃o defectu
gratulantibꝰ. ꝙr urxta pauli uocẽ spectacu¬
lũ facti sumꝰ mũdo angłis et hõibꝰ Iut
quis rex iturus cõmittere bellũ aduersus a

Expanded text:
 coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium construitur expensas colligendo, coeleste autem dispergendo. Sedentes tes, diligenter discernamus erogandam esse temporalem substantiam et cor avertendum a cupiditatibus et animam praeparandam contra saeculi adversa. Alioquin deficientes in aedificio bonae operationis, irrisionem patiemur ab inimicis ex nostro defectu gratulantibus; quia juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Aut quis rex, iturus c
Abbreviated transcription (Latin):
et cõgregate sunt ad eũ turbe multe :
ita ut in nauitulã ascendens sederet.
Et omĩs turba stabat inlittore. S̾trũ
dñs eadem die qua pꝰorationẽ uocauit
disciplõs an alio tempore. exiens de
domo fecerit ea que sequiint᷑: muu¬
me cõturbat illũ qui nouit inp̃oc¬
cupando ⁊ recapitulando modũ nar¬
randi eugłistarũ. Mtħs quidẽ pꝰ illud
qd̃ narrat᷑ de matre ⁊ fratribꝰ dñĩ: ħ
continuo sub uͣrxit. dicens. In illo die
exiens iħc de dõmo sedebat secus mare:¬
⁊ cetera. Uerũ more scriꝑture diem
ponendo ꝓ tempore. iusus est p̃occu¬
pare. Lucas uero apłoꝵ elechonẽ ꝓ¬

Expanded text:
et congregatae sunt ad eum turbae multae, ita ut, in naviculam ascendens, sederet. Et omnis turba stabat in littore. Utrum Dominus eadem die, qua post orationem vocavit discipulos, an alio tempore, exiens de domo, fecerit ea quae sequuntur, minime conturbat illum, qui novit in praeoccupando et recapitulando modum narrandi evangelistarum. Matthaeus quidem, post illud quod narrat de matre et fratribus Domini, haec continuo subjunxit, dicens: In illo die, exiens Jesus de domo sedebat secus mare, etc. . Verum more Scripturae diem ponendo pro tempore visus est praeoccupare. Lucas vero apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ineis ⁊ diligamꝰ qd̾ sunt: : habeamꝰ o¬
dio qd̃ inclĩ nobis itinere obsistunt. Et
ut ħ demonstraret ageudũ dñs: mox
addidit dicens. Adhuc aut̃ ⁊ animã suã.
carnalibꝰ desiderus ñ ad quiescinꝰ: s baui¬

Expanded text:
ut in eis diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itineut hoc demonstraret agendum Dominus, mox addidit, dicens: Adhuc autem et animam suam. carnalibus desideriis n
Abbreviated transcription (Latin):
lanclo crucẽ dñm sequim. Que gͦ cõtẽpta ad
meliꝰ ducit᷑. quasi ꝑ ocliũ ainatur: huic doct᷑¬
ne de coutẽptu inundi ⁊ de ambitione corpo¬
ris annectitur. sub ꝯparatione turris edifican¬
de de ꝑseuerancia : ad quã necessaria est cum
humilitate paciencia. ac si dicat. Ita debeti
odisse. crucẽ bauilare: uenire pꝰme: qr sic cõ¬
sũmabitur fidĩ edificiũ. sic uenit᷑ ad regnu.
Et hoc est qd̃ sequitur. L.clx xx iii.
Quis enĩ ex uobis uolens turrẽ ẽdificare:

Expanded text:
lando crucem, Dominum sequimur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Huic doctrinae de contemptu mundi et de abjectione corporis annectitur sub comparatione turris aedificandae de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Ac si dicat: Ita debetis odisse, crucem bajulare, venire post me; quia sic consummabitur fidei aedificium, sic venitur ad regnum. Et hoc est quod sequitur. L. 183X Quis enim ex vobis volens
Abbreviated transcription (Latin):
hñis ad pairem ihm xp̃m. Si aduoca¬
tꝰ ẽ. debet ꝓnr̃is intͣuenire peccatis. Nõ
gͦ quasi infirmꝰ obsecrat. s piꝰ iupetrat
orandi formã pͣscͥbens. ꝗͣ debemꝰ imita¬
ri. Exit aut̃ orare in montẽ. qui dm
multũ. in quodã mentis secreto ꝑ intͣna
desideria silent᷑ cũ dũo loquatur. Qui
uͦ deluucus aut honore scłi aut de
morte ininici orat. ĩuo iacet :ora¬

Expanded text:
m . Si advocatus est, debet pro nostris intervenire peccatis. Non ergo quasi infirmus obsecrat, sed quis impetrat, orandi formam praescribens, quam debemus imitari. Exiit autem orare in montem qui Deummultu in quodam mentis secreto per interna desideria silenter cum Domino loquatur. Qui vero de divitiis aut honore saeculi, aut de morte inimici orat, in imo jacet, et ora
Abbreviated transcription (Latin):
ad cantanciũ modũ saltanciũ modus of¬
ficio corporis aptatur: dictũ est. Cecitumꝰ
uobis. et uͣ saltastas: ħ est ad cõfessionem
psallendi dõ ꝓuocauimꝰ. ⁊ ñ obedituis co¬
iptando et conformando uos docenne:
Uenit enĩ ioħs neq: manducans neꝙ¬
b̾ibens. et dicunt demoniũ: habet. Senit

Expanded text:
ad cantantium modum, saltantium modus officio corporis aptatur, dictum est: Cecinimus vobis, et non saltastis, hoc est, ad confessionem psallendi Deo provocavimus, et non obedistis coaptando et confirmando vos doctrinae. Venit enim Joannes, neque manducans, nebibens; et dicunt, Daemonium ha
Abbreviated transcription (Latin):
alia sũt quã que meo soli patͥ nota fc̃
Nota uͦ filio soli sut. que pattis sunt.
atq ita inħ mutue coguitionis secretõ in¬
telligit᷑ ñ aliud infilio ignorabile exti¬
tisse. ꝗͣ qd ipatre ignorabile sit. attende
uͥ solus pat̃ filiũ. solꝰ ue filiꝰ partẽ uosse
dr̃. ñ nͥ creatutarũ fieri exclusionẽ. Neq
enĩ filtꝰ anoticia sui ipsiꝰ excipit᷑. neq.
pat̃ qͥn seipsũ cognoscat excluditur.
agnitione nequaquã separatur. Uñ
da dĩ. Et couetsus ad discipłos suos
dixit.

Expanded text:
alia sunt, quam quae in eo soli Patri nota sunt. Nota vero Filio soli sunt quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto, intelligitur non aliud in Filio ignorabile exstitisse, quam quod in Patre ignorabile sit. Attende bi solus Pater Filium, solusve Filius Patrem nosse dicitur, nonnisi creaturarum fieri exclusionem. Neque enim Filius a notitia sui ipsius excipitur, neque Pater, quin seipsum cognoscat excluditur; agnitione nequaquam separatur. Unde da Dei . Et conversus ad discipulos suos, d
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaudio dicentes. Dñe. eciam demo¬
nia subiciunt᷑ nobis in nomine tuo. Et
ait illis. Sidebam sathanã sicut fulgut
de celo cadentem. Tcͣ uidi qñ corruit. Q
ait sicut fulgur cadñtẽ: de suꝑnis lapfũ
significat: et qr deiectus adhuc tranfigu¬
rat se in angłm lucis. Deferunt discipu
fide gaudent inurtutibꝰ. et de signoꝵ
oꝑatione efferunt᷑. exemplo t̾rent᷑ et ad
humilitatẽ reuocantur: ut agnoscant
se t̾renos si suꝑbierint humiliandos. te¬
cordando diabolũ eiectũ obsuꝑbiam de
celo. Ecee dedi uobis potestatẽ calcan¬
di suꝑ serpentes et scorpiones ⁊ fupra om̃ẽ
uircutẽ inimici: et nichil uobis nocebit.
ꝑserpentes et scorpiones om̃e gñs in mũ
cat. quãuis ad littͣam possit intelligi. acci¬
pi. Paulus et enĩ auiꝑa inuasus nil pas
tes dente. seuientes aꝑte. sũt uł hõies
uł demones: qu in choandis uirtutibꝰ ue¬
nena praue ꝑsuasionis obiciuunt. Scor¬

Expanded text:
e, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Tunc vidi, quando corruit. Quod ait, sicut fulgur cadentem, de supernis lapsum significat: et quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Differunt discipulfide gaudent in virtutibus, et de signorum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitatem revocantur, ut agnoscant se terrenos, si superbierint, humiliandos, recordando diabolum ejectum ob superbiam de coelo . Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit. Per serpentes et scorpiones omne genus spiritcat, quamvis ad litteram possit accipi. Paulus etenim a vipera invasus, nil passtes dente, saevientes aperte, sunt vel homines vel daemones, qui inchoandis virtutibus venena pravae
Abbreviated transcription (Latin):
bstancie omĩa uire sint ꝓͥa. nͣ donocol¬
lata ꝑ gr̃am. Nota qr xp̃c in eo qd̾ homo
ẽ cõfitetur .i. gr̃as agit patri: in mo in¬
diuidue trunt᷑ati. In hoc uero qd̃ ipse
est splendor qui de patre spenduit. su¬
pra intellectũ. nullas refert grͣas. licet
omĩa apatre habeat. ꝙ ꝑ naturã hab&¬

Expanded text:
bstantiae omnia jure sint propria, non dono colbstantiae omnia jure sint propria, non dono collata per gratiam. Nota quia Christus in eo quod homo st confitetur, id est gratias agit Patri, imo individuae Trinitati. In hoc vero quod ipse est splendor, qui de Patre splenduit supra intellectum, nullas refert gratias, licet omnia a Patre habeat, quia per naturam hab
Abbreviated transcription (Latin):
pater:ꝙr sic fuit placitũ ante te. Senfus
est. Certe pater hec fecisti: qr sĩc placuit
an̾ te .i. tibi in conspectu tuo. his uerbis
exempla. humilitatis accipimꝰ. ne teme¬
re discutere suꝑna consilia de alioꝵ uo¬
catione aliorũq repulsione pͣsum amꝰ
Non eiũ rationẽ reddidit. s sic dõ placitũ
dpeit: oftndens qr iiustũ ẽẽ nͣ potest qd̾
placuit iusto. Snͣ et inuinea laborãtibꝰ
inercedem reddens ait. Solo et hiuic no¬
ussimo dare. sicut et tibi. In cunctis gͦ
adõ dispositis: aꝑta ratio est occulte iusti¬
apatre ieo. Iõ consiteor Iz x XX¬
patri : qr omͣia mͥ tradidit patͣ. Hon
dicit oĩa de elem̃tis. s de his qu ꝑfili¬
ũ accedunt ad pair̃ẽ. et ante erant re¬
belles. De his om̃ibꝰ alias dicit. Om̃e qd̾
audis omĩa agnoscis om̃ipotñtẽ. ñ de¬
colorẽ nͣ degenerẽ patris. Cũ audis tra¬
dita ꝯfiteris filiũ: cui ꝑ natura uniꝰ su¬

Expanded text:
Pater, quoniam sic fuit placitum ante te. Sensus Pater, quoniam sic fuit placitum ante te. Sensus est: Certe, Pater, haec fecisti, quia sic placuit ante te, id est, tibi in conspectu tuo. His verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione aliorumque repulsione praesumamus. Non enim rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea laborantibus mercedem reddens ait: « Volo et huic novissimo dare sicut et tibi . » In cunctis ergo a Deo dispositis aperta ratio est, occultae justiPatre meo. Patri, quia omnia mihi tradidit Pater. Non dicit omnia de elementis, sed de his qui per Filium accedunt ad Patrem, et ante erant rebelles. De his omnibus alias dicit: Omne quodaudis omnia, agnoscis Omnipotentem; non decolorem, non degenerem Patri. Cum audis tradita, confiteris Filium, cui per naturam unius su
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pat̃ dũe celi ⁊ terre qr abscondisti
hec a sapientibꝰ : prudentibꝰ. et reuelasti
ea paruulis. Exultans inspũ scõ de salute
humiliũ quibꝰ loquebat᷑. gras agit et ex¬
ultat in patre: qd apłis aduentus sui ape¬
ruit sacram̃ta. que ignorauer̃ scͥbe ⁊ pha¬
risei. qui sibi sapientes uidebantur. Sñ
supra. Iustificata est sapĩa afilus suis.
Sonfessio ñ semꝑ penitenciã. s aliqnͣ gra¬
ciarũ actione significat. In hoc qd̾ ait pa¬
tͣ. ostñdit se eẽ genitũ acio ñ creatũ. ut
heretici dicuntͦ in hoc qd dicit dñe cre¬
atorẽ celi ⁊ tͣre. Pulchre sapientibꝰ et pru¬
dentibꝰ ñ insipientes ⁊ hebetes ẜ. paruu¬
los .a. hurasles opposuit: ut ꝓbaret se tu¬
morẽ dãpnare non acum̃ sciencie: humi¬
litas enĩ clauis ẽ sciencie. de qua alibi d̃i¬
cit. Tulistis clauẽ sciencie. ħ est humili¬
tatẽ fidĩ xp̃i: qua ad diuinitatis eius
agnitionẽ ꝑuenire poteratis. E ciam

Expanded text:
bi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondidisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Exsultans in spiritu sancto de salute humilium quibus loquebatur, gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis adventus sui aperuit sacramenta, quae ignoraverunt Scribae et Pharisaei qui sibi sapientes videbantur Unde supra: Justificata est sapientia a filiis suis . » Confessio non semper poenitentiam, sed aliquando gratiarum actionem significat. In hoc quod ait Pater: ostendit se esse genitum a Deo, non creatum, ut haeretici dicunt; in hoc quod dicit: Domine, creatorem coeli et terrae, pulchre sapientibus et prudentibus, non insipientes et habetes, sed parvulos, id est humiles opposuit ut probaret se tumorem damnare, non acumen scientiae. Humilitas enim clavis est scientiae. De qua alibi dicit: « Tulistis clavem scientiae , » hoc est humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
x conceditur uł ad condẽpuationẽ eoꝵ
qu inuocant: uł ob utilitatẽ eoꝵ qui u¬
dent ⁊ aucliunt. In quo semꝑ honora¬
tur ds̃ ꝑcuiꝰ nom̃ miracula fuint. licet
facientes signa despiciant᷑. In actibꝰ a¬
pł̃oꝵ filii sceue eiciebant demones. ⁊ ui
das ꝓditor multa signa fecisse narrat᷑.
audeant gͦ discipul xpͣi ñ de humilia¬
tione demonũ s dẽ sua sublimatione.
ut uñ illi ceciderunt subleuati. isti ascen¬
dant humiliati. Eoꝵ namq nomina
scripta eẽ incelis. est illos ẽẽ pͣdestina¬
tos. Quamuis enĩ singula siit inclĩ me¬
moria et̃ualit affixa. quadam tam̃ p̃ro¬
gatiua dicitur. nouit dñs qu sunt eiꝰ.¬

Expanded text:
 conceditur, vel ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt. In quo semper honoratur Deus, per cujus nomen miracula fiunt, licet facientes signa, despiciantur. In Actibus apostolorum filii Scevae ejiciebant daemones , et Judas proditor multa signa fecisse narratur. Gaudeant ergo discipuli Christi non de humiliatione daemonum, sed de sua sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati. Eorum namque nomina scripta esse in coelis, est illos esse praedestinatos. Quamvis enim singula sint in Dei memoria aeternaliter affixa, quadam tamen praerogativa dicitur: Novit Dominus qui sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
eugłiũ sc̃e trinitatis illustrandus inti¬
mabatur. sic̃ sol triduano ambitu sue
lucis .Lxx. duas horas explicat. Ham
ipse dñs se diem dicit: suos uero apłos
tres dies uͦ nusteriũ trinitatis ostñdit᷑.
uñ tͣcia ilie resurrexit dñs. et ppłs an¬
tiquus ad montẽ sẏnai ꝑueniens die
t̃cia legem accepit. et idẽ fluuũ ior¬
danẽ quo baptisii gr̃a cõm̃data est ddie
t̃cia qua uenerat transiuit. Bini mit¬
tunt᷑.: in quo nobis innuit. qr qui ca¬
ritatẽ erga alterũ ñ habet. p̃dicationis
officiũ susciꝑe nullatenꝰ debet. Musꝰ
aut̾ quã uit duos caritas haberi non po
uerba exortationis pͣcurtunt. ꝑ que ue¬
ritas in mͣte suscipitur. Sepe ꝓsua nequi¬
cia p̾dicanciũ lingua restringitur. sepe

Expanded text:
elium sanctae Trinitatis illustrandus intimabatur, sicut sol triduano ambitu suae lucis septuaginta duas horas explicat. Nam ipse Dominus se diem dicit, suos vero apostolos tres dies vero mysterium Trinitatis ostenditur, unde tertia die resurrexit Dominus, et populus antiquus ad montem Sinai perveniens , die tertia legem accepit, et idem fluvium Jordanem , quo baptismi gratia commendata est, tertia die qua venerat, transivit. Bini mittuntur, in quo nobis innuit quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Minus autem quam inter duos charitas haberi non potverba exhortationis praecurrunt, per quae veritas in mente suscipitur. Saepe pro sua nequitia praedicantiu
Abbreviated transcription (Latin):
tu enarras iusticias meas. et assumis testa¬
m̃tũ meũ ꝑ os tuũͦ De uicio subiectoꝵ
ait dñs ad icrechielem. Lingu̾a tuã adhe¬
rere faciam palato tuo. et eris mustus
nec quas uir obuirgans. qr domꝰ exasꝑans
est. Ac si dicat. Plebs ñ ẽ digna. cuii oehor¬
tatio fiat. Et dicebat illis. L. excri.
ũ discant auditores nͣ uiles ꝑsonas quas.¬
libet audire uł sꝑuere. s ipsũ saluatorẽ
⁊ suũ patrẽ. Indis cipulo enĩ magister au
mͥ facit: qu ꝓ illis formã serui et pauꝑis
habitũ suscepi. Qu me sꝑuit. sꝑnit eum

Expanded text:
u enarras justitias meas, et assumis testimonium meum per os tuum ? De vitio subjectorum ait Dominus ad Ezechielem: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si dicat: Plebs non est digna cui exhortatio fiat. Et dicebat illis. L. 116I um, discant auditores non viles personas quaslibet audire vel spernere, sed ipsum Salvatorem et suum Patrem. In discipulo enim magister audmihi facit, qui pro illis formam servi et pauperis habitum suscepi. Qui me spernit, spernit eum