comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Etras enim parauit cor
suum. ut in uestigaret legem dñi
et faceret et doceret in isrł precep¬
tum et iudicium. O quanta uir¬
tu dictrqͣ sublimitas meriti. pa¬
rare hominem cor suum ad obseqͥ¬
um diuinȩ legis. ac dicere posse.
P aratum cor meum đs. paratum
cormeum. cantabo et psalmum
dicam dño. Idẽ et animo toto
exultabo indnõ: et oꝑum ex secu¬
tione quȩ euis sunt uissa ꝑficiam.
Parauit ergo cor ut inuestigaret
ac rescriberet legem dñi. quam flam¬
ma uorax absumpserat. Parauit
etiam ut ipse prior hanc faciendo
impleret. et sie ad alios docendos
os aperiret. Quod eodem modo de
dño iħu accipere in promptu est.
Parauit namq cor suum ut in uesti¬
garet legem dnĩ. quia talem sibi
hominem quem susciꝑet diuini¬
tus prouidit. qui non solum sine
peccato. uerum etiam plenus eẽt
gratiȩ et ueritatis. quia nulla sibi
repugnante lege peccati. legem di
absq omni mentis siue carnis con¬
tradictione seruaret. Unde dicit

Expanded text:
. Ezdras enim paravit cor . Ezdras enim paravit cor suum, ut investigaret legem Domini et faceret et doceret in Israel preceptum et iudicium. Hoc est tus dicti, quae sublimitas meriti, parare hominem cor suum ad obsequium divinae voluntatis, ac dicere posse: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo, et psalmum dicam Domino ! Id est, et animo toto exsultabo in Domino, et operum exsecutione quae ejus sunt jussa perficiam. Paravit ergo cor, ut investigaret ac rescriberet legem Domini, quam flamma vorax absumpserat. Paravit etiam, ut ipse prior hanc faciendo impleret, et sic ad alios docendos os aperiret. Quod eodem modo de Domino Jesu accipere in promptu est; paravit namque cor suum, ut investigaret legem Domini, quia talem sibi hominem quem susciperet, divinitus providit, qui non solum sine peccato, verum etiam plenus esset gratiae et veritatis, quia nulla sibi repugnante lege peccati, legem Dei absque omni mentis sive carnis contradictione servaret. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bus fuerant in ihrłm: quia dũ
completis quatuor scĩ eugłii p̃¬
ceptis cȩlestis regnum ingredi¬
mur. quasi nouum mensis initi¬
um cȩlebramus. quia nouȩ iam
lucis gaudia insole iusticiȩ cerni¬
mus. et uelut post quatuor men¬
ses lucidȩ actionis quos in uia ui¬
te pereginius. quintum mensẽ
perpetuȩ remunerationis in lu¬
ce patriȩ cęlestis agimus. Et in
prima inquit mensis quintiue¬
tus gratia et ꝓtectione diuina. quia
ꝓsꝑe ceptum iter ꝑficeret. Item
in sensu mistico. uenit in eccła me¬
diator dei et homitium. iuxta ma¬
num dei sui bonam suꝑ se: id ẽ iux¬
ta dispositionem diuinȩ uirtutis
quȩ erat in ipso. Ds̃ enim erat
inxp̃o: mundum reconcilians si¬
bi. Quȩ uidelicet manus erat su¬
ꝑ illum scđm id quod ille homo fa¬
ctus ẽ. Unde ait. Pater maior
potentiȩ exaltatus in passione
ad moenia supernȩ ciuitatis as¬
cendit: ac fidelibus suis se humilit̃
sequentibus ascensionis iter osten¬

Expanded text:
bus fuerant, in Hierusalem; quia dum bus fuerant, in Hierusalem; quia dum completis quatuor sancti Evangelii praeceptis coeleste regnum ingredimur, quasi novum mensis initium celebramus, quia novae jam lucis gaudia in Sole justitiae cernimus, et velut post quatuor menses lucidae actionis, quod in via vitae peregrinus, quintum mensem perpetuae remunerationis in luce patriae coelestis agimus. Et in prima mensis quinti vetus gratia et protectione divina, quia prosperum coeptum iter perficeret. Item in sensu mystico venit in Ecclesiam mediator Dei et hominum, juxta manum Dei sui bonam super se, id est, juxta dispositionem divinae virtutis, quae erat in ipso. Deus enim erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quae videlicet manus erat super illum, secundum id quod ille homo factus est. Unde ait: Pater major potentiae exaltatus in passione, ad moenia supernae civitatis ascendit, hac fidelibus suis se humiliter sequentibus ascensionis iter osten
Abbreviated transcription (Latin):
nire ualeamus. Neq hoc sines
gura mysterii factum ẽ. quodpn¬
ma die mensis cepit ascendere
debabylone: et prima rursum die
mensis ꝑueniti in ihrłm. Primo¬
dium namq mensis in quo luna
no uum a sole lumen mutuari
creditur: nouum doni cȩlestis
mitium designat. Et apte prima
die mensis primi ascendit etras de
babylone cum eis quos acaptiuita¬
te soluebat. quia principium scẽ
conuersationis in quo satbane et
regno eius abrenunciamus. in lu¬
stratione diuinȩ pietatis agitur
in nobis. Pruma quoq die m̃sis
quinti ꝑuenit in ihrłm : quia et
hoc non nr̃e libertate arbitrii. s
inspiratione superne lucis geritur
innobis. ut auditis exigłii oracu¬
lis. scẽ eccłȩ menbris in corpore¬
mur. Pulchreq ac salubris in ȩc¬
cła mos doctrina patrum in ole¬
uit: ut his qui cathecitantur qua¬
tuor ȩuugłioꝵ sacramentum ex¬
planetur. ac recitentur exordia.
Item prima die mensis quinti ue¬
nit cum his qui liberati abhosti¬

Expanded text:
nire valeamus. Neque hoc sine nire valeamus. Neque hoc sine figura mysterii factum est, quod prima die mensis coepit ascendere de Babylone, et prima rursum die mensis pervenit in Hierusalem; primordium namque mensis, in quo luna novum a sole lumen mutuari creditur, novum doni coelestis initium designat. Et apte prima die mensis primi ascendit Ezras de Babylone cum eis quos a captivitate salvabat; quia principium sanctae conversationis, in quo Satanae et regno ejus abrenuntiamus, illustratione divinae pietatis agitur in nobis. Prima quoque die mensis quinti pervenit in Hierusalem, quia et hoc non nostri libertate arbitrii, sed inspiratione supernae lucis geritur in nobis, ut, auditis Evangelii oraculis, sanctae Ecclesiae membris incorporemur. Pulcherque ac salubris in Ecclesia mos, doctrina patrum inolevit, ut his qui catechizantur quatuor Evangeliorum sacramentum explanetur, ac recitentur exordia. Item prima die mensis quinti venit cum his qui liberati ab hosti
Abbreviated transcription (Latin):
incarne apparens confusionẽ
mundi huius liber ipse aconfu¬
sione uitioꝵ intrauit. ut nos
secum rediens ab omni confusione
liberatos. ad tranquillitatẽ suꝑnȩ
pacis induceret. Cuius uidelicet
pacis sempiternȩ in p̾senti eccła
pignus accepimus. dicente dño.
acem relinquo uobis: pacem me¬
am do uobis. Idest temporalem in
terra pegrinantibus relinquo.
ꝑpetuam ad cęlestem patri am
ꝑuenientibus do. Dequo benecdici¬
tur. quia in primo mense ceꝑit
ascendere de babylone. et quinto
mense cum filiis transmigratio¬
nis quos ducebat uenerit in
ihrłm. Quatuor namq meusibus
iter debabylonia iherosolimam
completur: quia ꝑ quatuor libros
scĩ euigłii fidem et sacramenta ue¬
ritatis discimus. quibus de capti¬
uitate hostis antiqui dño duce eri¬
pi. atq ad libertatem głȩ filioꝵ dei
debeamus ascendere. Quatuor eis¬
dem libris precepta continentur
operum: quorum quasi gressibus
cotidianis ad suꝑna ꝓmissa ꝑue¬

Expanded text:
in carne apparens, confusionem in carne apparens, confusionem mundi hujus, liber ipse a confusione vitiorum, intravit, ut nos secum rediens, ab omni confusione liberatos, ad tranquillitatem supernae pacis induceret; cujus videlicet pacis sempiternae in praesenti Ecclesia pignus accepimus, dicente Domino: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis ; id est, temporalem in terra peregrinantibus relinquo, perpetuam ad coelestem patriam pervenientibus do. De quo benedicitur, quia in primo mense coeperit ascendere de Babylone, et quinto mense cum filiis transmigrationis, quos ducebat, venerit in Hierusalem. Quatuor namque mensibus iter de Babylonia Hierosolymam completur; quia per quatuor libros sancti Evangelii, fidem et sacramenta veritatis discimus, quibus de captivitate hostis antiqui Domino duce eripi, atque ad libertatem gloriae filiorum Dei debeamus ascendere. Quatuor eisdem libris praecepta continentur operum, quorum quasi gressibus quotidianis ad superna promissa perve
Abbreviated transcription (Latin):
tate adlibertatem iherosolimorum
de confusione uiciorum ad pacem
serenitatemq uirtutum ꝓficienti¬
bus meritoꝵ gradibus solet intro¬
duci. In sccło anabatħmoñ hoc est
ascensuum eoꝵdem palam exclamat
cunctis ad summa tendentibus.
quo duce tendere ac ꝑuenire debe¬
ant insinuans: auxilium meum
a dñõ qui fecit celum et terram.
Cuius etiam mactibus suis figurã
etras tenuit: cum et ipse partem
popłi non minimam de captiuita¬
te iherosolimam reduxit. simul
et pecuniam ac uasa deo sacrata
in głam templi eius aduexit. cũ
eundem popłm ab uxorbus aliem¬
genis pontificali auetoritate pur¬
gauit. Quȩ cuncta qui d in scã
eccła gestum a dnõ siue gerendũ
insinuent. docto patent lectori.
Sed et nos etiam ut simplicioribus
pateant elaborare curauimus.
Quod enum ascendit etras debaby¬
lone. ascenduntq cum eo defiliis
ifrł. et de filiis sacerdotum. ac le¬
uitarum: significat piam reclemp¬
toris nr̃i dispensationem. qua

Expanded text:
tate ad libertatem Hierosolymorum, tate ad libertatem Hierosolymorum, de confusione vitiorum ad pacem serenitatemque virtutum, proficientibus meritorum gradibus solet introduci. In secundo Anabathmon, hoc est, ascensuum eorumdem Psalmo exclamat cunctis ad summa tendentibus, quo duce tendere ac pervenire debeant, insinuans: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Cujus etiam in actibus suis figuram Ezras tenuit, cum et ipse partem populi non minimam de captivitate Hierosolymam reduxit, simul et pecuniam ac vasa Deo sacrata in gloriam templi ejus advexit, cum eumdem populum ab uxoribus alienigenis pontificali auctoritate purgavit. Quae cuncta quid in Ecclesia sancta gestum a Domino, sive gerendum insinuent, docto patent lectori; sed et nos, ut etiam simplicioribus pateant, elaborare curabimus. Quod enim ascendit Ezras de Babylone, ascenduntque cum eo de filiis Israel, et de filiis sacerdotum ac Levitarum; significat piam Redemptoris nostri dispensationem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste denuntiat. Qui et ob id
scriba legis dei. siue seriba uelox in
lege moysi potuit recte uocari: q
omnium mentes electoꝵ mox ut
suo amore tetigerit. intelligendam
faciendamq dei patris uoluntatẽ
accendit. Unde grãm noui testam̃¬
ti ꝓmittens ꝓpħa dicebat. Et hoc
testamentum quod disponam do¬
mui isrł post dies illos dicit dñs.
dando leges meas inmente eorum.
et in corde eoꝵ suꝑ scribam eas.
Cuius seribȩ pulchrȩ memiit psal¬
mista dicens. Lingua mea calamus
scribȩ. uelociter scribentis. Lingua
quippe ꝓpħȩ calamus erat scribȩ
uolocis. quia quȩ dñs illum sine
ulla mora temporis intus inlu¬
strando docuit: hȩc ipse ꝑ officiũ
linguȩ foris hominibus tempora¬
liter ꝓferendo declarauit. Quẽ
suo quoq nomine erras qui in¬
terpretatur adiutor: aꝑte demon¬
strat. Ipse ẽ enim ꝑ quem solum
popłs fidelium atribulationibus libe¬
rari. et quasi de babylonia captiui¬

Expanded text:
manifeste denuntiat. Qui et ob id manifeste denuntiat. Qui et ob id scriba legis Dei, sive scriba velox in lege Moysi potuit recte vocari, quia omnium mentes electorum mox ut suo amore tetigerit, intelligendam faciendamque Dei Patris voluntatem accendit. Unde gratiam Novi Testamenti promittens propheta dicebat: Et hoc testamentum quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus; dabo leges meas in mentem eorum, et in corde eorum superscribam eas . Cujus scribae pulchre meminit Psalmista dicens: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Lingua quippe prophetae calamus erat scribae velocis; quia quae Dominus illum sine ulla mora temporis intus illustrando docuit, haec ipse per officium linguae foris hominibus temporaliter declaravit. Quem suo quoque nomine Ezras, qui interpretatur adjutor, aperte demonstrat. Ipse est enim per quem solum populus fidelium a tribulationibus liberari, et quasi de Babylonica captivi
Abbreviated transcription (Latin):
habitare fecerunt. Tunc itaq duȩ
tibus maxima ex parte domum re¬
dierunt: ac templum graui cum la¬
bore restaurarunt. Decem aut̃ tribꝰ
qui minorem templi et religionis
curam habuerunt. iubente licet re¬
ge patriam redire neglexerunt: eo
quod destructo chaldeoꝵ imꝑio.
libere sub regibus ꝑsarum qui gen¬
tem ipsoꝵ diligebant iuuerent.
Atuero cum templum reedificatum
et compressam eẽ samaritanoꝵ in¬
uidiam compererant. tandem et
de ipsis domum aliqui redire con¬
senserunt: Tam et si plures ibidem
resederunt. quoꝵ ꝓgenies usq ho¬
die eisdem inpartibus detineri. et
psarum genti seruire ꝑhibetur.
S icut autem zorobabel et iesus ut
sepe dietum ẽ dnm̃ saluatorem de¬
signant. qui captiuitatem generis
humani sua gr̃a relaxat. suamq in
nobis ipse nos scĩficando ac possiden¬
do ȩdificat. sic et etras sacerdos ac
seriba uelox eundem dnm̃ qui non
uenit soluere legem s adimplere.

Expanded text:
habitare fecerunt. Tunc itaque duae habitare fecerunt. Tunc itaque duae tribus maxima ex parte domum redierunt, ac templum gravi cum labore restaurarunt. Decem autem tribus, quae minorem templi et religionis curam habuerunt, jubente licet rege, patriam redire neglexerunt, eo quod destructo Chaldaeorum imperio, libere sub regibus Persarum, qui gentem ipsorum diligebant, viverent. At vero cum templum reaedificatum, et comprehensam esse Samaritanorum invidiam compererant, tandem et de ipsis aliquid domum redire consenserunt; tametsi plures ibidem resederunt, quorum progenies usque hodie eisdem in partibus detineri, et Persarum genti servire perhibetur. Sicut autem Zorobabel et Jesus, ut saepe dictum est, Dominum Salvato rem designant, qui captivitatem generis humani sua gratia relaxat, suamque in nobis domum ipse nos sanctificando ac possidendo aedificat; sic et Ezras sacerdos ac scriba velox, eumdem Dominum, qui non venit solvere legem, sed adimplere ,
Abbreviated transcription (Latin):
ne describit. Notandum aut̃. quod
incapite uoluminis huius seriptũ
ẽ. quia ad ꝑmissum cyri ascendert̃
de babylone. ducibus zorobabel et io¬
suȩ. defiliis uida et beniamin. cum
sacerdotibus. et leuitis. omnes que
suscitasset ds spm̃. De quibus etũ
additum ẽ quod essent de captili¬
tate quam transtulerat nabucho¬
donosor rex babylonis in babyloni
Hic aut̃ sub ezra duce. nulla uidi
et beniamin. nulla transmigrat¬
tis nabuchodonosor. s tantums¬
modo filioꝵ isrł et sacerdotum ac leui¬
tarum. qui cum illo ascenderunt. men¬
tio ẽ. Undeueri simile uidetur. quod
illi qui tunc reuocati sunt iberosoluna.
de uida et beniamin fuerint: qui a
nabuchodonosor fuerant inbabylo¬
nem transmigrati. Hi autẽ qui nẽ
reducti ꝑ etram legunturtur. de
decem tribubus qui specialiter post
diuisionem isrł uocabantur extite¬
rint: quos reges assy rioꝵ longe
ante tempora nabuchodonosor cap¬
tiuarunt. et ultra montes mecloꝵ

Expanded text:
ne describit. Notandum autem quod ne describit. Notandum autem quod in capite voluminis hujus scriptum est quia ad promissum Cyri ascenderint de Babylone, ducibus Zorobabel et Josue, de filiis Juda et Benjamin cum sacerdotibus et Levitis omnes, quorum suscitasset Deus spiritum. De quibus etiam additum est quod essent de captivitate quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem. Hic autem sub Ezra duce nulla Judae et Benjamin, nulla transmigrantis Nabuchodonosor, sed tantummodo filiorum Israel, et sacerdotum ac Levitarum, qui cum illo ascenderint, mentio est. Unde verisimile videtur, quod illi qui tunc revocati sunt Hierosolymam, de Juda et Benjamin fuerunt, qui a Nabuchodonosor fuerant in Babyloniam transmigrati. Hi autem qui nunc reducti per Ezram leguntur, de decem tribubus, qui specialiter post divisionem Israel vocabantur, exstiterint; quos reges Assyriorum longe ante tempora Nabuchodonosor captivarunt, et ultra montes Medorum
Abbreviated transcription (Latin):
q hebrei neq apud eos de hac re
clubitationẽ esse ullã. quod idẽ erras
leuiores litteras ex cogitauerit.
sub nominibus earum quas eate¬
nus habuerant. quibus uelo cissi¬
me tantam libroꝵ copiam quȩ
erat consumpta reficeret. Unde non
solum seriba. uerum etiam scriba
uelox cognominatur. Priores autẽ
litterȩ remanserunt apud samaritas
quibus illi quinq libros moysi qͦs
solos descã scã scriptura receperant.
scribere solebant. Et ascenderunt
de filiis isrł. et defiliis sacerdotum
et de filiis leuitarum. et de cantorib
et de ianitoribus. et de nathincis. in
ibrłm. in anno septimo artarxerri
regis. et uenerunt in ihrłm mense
quinto. Ipse ẽ annus septimus re¬
gis. quia in primo die mensis primi
cȩpit ascendere debabylone: et inpri¬
ma niensis quinti uenit in ihrłm
Pre occupando dicit eos uenisse in
ihrłm. Nam et insequentibus quo¬
modo uenerint. et ubi exercitum su¬
um coadunauerint: plenius ex ordi¬

Expanded text:
que Hebraei, neque apud eos de hac re que Hebraei, neque apud eos de hac re ulla dubitatio est, quod idem Ezras le viores litteras excogitaverit sub nominibus earum quas eatenus habuerant, quibus velocissime tantam librorum copiam, quae erat consumpta, reficeret. Unde non solum scriba, verum etiam scriba velox cognominatur. Priores autem litterae remanserunt apud Samaritas, quibus illi quinque libri Moysi, quos solos de sancta Scriptura receperant, scribere solebant. Et ascede filiis Israel et de filiis sacerdotum et de filiis levitarum et de cantoribus et de ianitoribus et de Nathinneis in Ierusalem anno septimo Artarxersis regis. Et venerunt in Ierusalem mense quinto, ipse est annus septimus regis; qucoepit ascendere de Babylone, et in prima mensis quinti venit in Hierusalem, praeoccupando dicit eos venisse in Hierusalem. Nam et in sequentibus quomodo venerint, et ubi exercitum suum coadunaverint, plenius ex ordi
Abbreviated transcription (Latin):
oportuna arbitraretur adiecerit.¬
Equibus ẽ illud. Et non surrexit ꝓpħa
in isrł sicut moyses. quem nosset dñs
non nisi his qui longo post moysen
tempore uiueret. dicere potuit. Et
in libro samuelis. Olim in isrł sie
loquebatur unusquisq uadens
consulere dm̃. Uenite. et eamus ad
uidentem. Qui enim ꝓpheta dicitur
hodie: uocabatur olim uidens. Non¬
nulla aut̃ integra uolumina quȩ
tacta reliquerit. quoꝵ ideo nunc
nil aliud insacra scriptura quam
nominis tantun memoria habe¬
atur. ut ẽ illud in libro numeroꝵ.
Unde dicitur in libro belloꝵ dñi.
Et iniosue. Nõn scriptum ẽ hoc inli¬
bro iustoꝵ: Sed et in regum. et in¬
paralypomon uolumine comiemo¬
rantur libri hẏstorici propħarum. a¬
chiȩ silonitis. et semeiȩ. iaddo. et na¬
than. ȩsaiȩ quoq: et ieu filii anani.
dequo dicitur. quia librum regum
isrł scripserit: et multa alia equibꝰ
omnibus dicunt. hodie nulla uspiã
posse uestigia repperri. Ferunt quo¬

Expanded text:
opportuna arbitraretur, adjeceritopportuna arbitraretur, adjeceritquibus est illud: Et non surrexit propheta in Israel sicut Moyses, quem nosset Dominnon nisi is qui longo post Moysen tempore viveret, dicere potuit. Et in libro Samuelis: Olim in Israel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum, Venite et eamus ad videntem. Qui enim propheta dicitur hodie, vocabatur olim Videns . Nonnulla autem integra volumina, quae tacta reliquit; quorum ideo nunc nil aliud in sacra Scriptura, quam nominis tantum memoria habetur; ut est illud in libro Numerorum: Unde dicitur in libro bellorum Domini . Et in Josue: Nonne scriptum est hoc in libro Justorum ? Sed et in Regum et Paralipomenon volumine commemorantur libri historici prophetarum Achiae Silonitis, et Semeiae, Jaddo, et Nathan, Esaiae quoque, et Jehu filii Hanani ; de quo dicitur quia librum Regum Israel scripserit; et multa alia, e quibus omnibus dicunt hodie nulla uspiam posse vestigia reperiri. Ferunt quo
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. filii eleatar. filii aaron. sa¬
cerdotis abinitio. Ipse etras ascendit
de babylone. et ipse scriba uelox in le¬
ge moysi quam dedit dñs deus isra
heli. Hunc artarxerxen sub quo etras
debaby lonia iherosolimam ascendit.
iosephus putat esse xerxen filium
darii. qui post eum regnauit. Por¬
ro chronicoꝵ libri successorem eiꝰdẽ
xerxis qui iam apud eos artarxer¬
xes appellatur. hic designatum esti¬
mant. Regnauit aut̃ darius sub quo
edificatũ est tr̃plũ annis triginta sex. Post
quem xerres antuis uginti. Poit quẽ
artabus menses septẽ. quos cbro¬
nographi ꝓ anno posuere. Post quẽ
artarxerxes annos quadraginta.
Seriba aut̃ uelox inlege moysi appel¬
latur etras: eo quod legem quȩ erat
consumpta reficeret. non solum le¬
gem. s etiam ut cominunis maioꝵ
fama ẽ. omnem sacre scripturȩ seri¬
em quȩ pariter igne ad sumpta ẽ.
pro ut sibi uidebatur legentibus
sufficere: rescripsit. In quo opere
ferunt. quia non nulla uerba qͦ

Expanded text:
e, filii Eleazar, filii Aaron sacerdotis ab initio. Ipse Ezdras ascendit de Babilone et ipse scriba velox in lege Moysi, quam dedit dominus Deus Israetc. Hunc Artaxerxen, sub quo Ezras de Babylonia Hierosolymam ascendit, Josephus putat esse Xerxen filium Darii, qui post eum regnavit. Porro Chronicorum libri, successorem ejusdem Xerxis, qui etiam apud eos Artaxerxes appellatur, hic designatum aestimant. Regnavit autem Darius, sub quo aedificatum est templum, annos triginta sex; post quem Xerxes annos viginti; post quem Artabanus menses septem, quos chronographi pro anno posuere; post quem Artaxerxes annos quadraginta. Scriba autem velox in lege Moysi Ezras, eo quod legem quae erat consumpta reficeret; non solum legem, sed etiam, ut communis majorum fama est, omnem sacrae Scripturae seriem, quae pariter igni absumpta est, prout sibi videbatur legentibus sufficere, rescripsit. In quo opere ferunt, quia nonnulla verba, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dño offerre: cum ita diuinȩ maie¬
statis obtutibus placere omĩ tem¬
pore curamus. ut dilueulo surgen¬
tes non prius ad agenda humanȩ
fragilitatis necessaria ꝓcedamus.
quam igne diuinȩ caritatis in flã¬
mati deuotis nos orationibus dño
commendemus. iuxta eum qui di¬
xit. et mane oratio mea p̃ueniet
te. Similiter completis diei oꝑibus
non ante demus somnum ocłis
nr̃is. aut palpebris nris dormita¬
tionem: quã locum dño in nobis
solertiori orationum instantia con¬
secremus. uxta hoc qđ idem dicit
ꝓpħa. Dirigatur oratio mea sicut
incensum in conspectu tuo. eleuatio

Expanded text:
Domino offerre, cum ita divinae majeDomino offerre, cum ita divinae majestatis obtutibus placere omni tempore curamus, ut diluculo surgentes, non prius ad agenda humanae fragilitatis necessaria procedamus, quam igne divinae charitatis inflammati, devotis nos orationibus Domino commendemus, juxta eum qui dixit: Et mane oratio mea praeveniet te. Similiter completis diei operibus, non ante demus somnum oculis nostris, aut palpebris nostris dormitationem, quam locum Domino in nobis solertiore orationum instantia consecremus, juxta hoc quod idem dicit propheta: Dirigatur oratio mea sicut ince
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nę ciuitatis ceptis uirtutum oꝑi¬
bus insistant. Nam sequitur. Et
obtulerunt suꝑ illud holocaustũ
dño. mane et uesꝑe. Offerimus
namq holocaustum dño suꝑ alta¬
re ipsius. cũ stabilita in corde nr̃o
fidei eius integra deuotione. bonis
actibus oꝑam damus. Et hoc ue
sꝑe acinane facimus: cum nos
ꝓcerto meminerimus. et initia
salutiferȩ intentionis ab illo ac¬
cepissȩ. et non nisi ꝑ auxilrum gri
eius ea quȩ inchoauimus bona
posse ꝑficere. ideoq illi uota gr̃a¬
rum in om̃ibus cum ardente deli¬
derio piȩ conuersationis referimꝰ
tem mane holocaustum facimus:
cum ꝓlumine accepto spĩtalis scien¬
tiȩ conditori nr̃o uicem bene uiue¬
di rependimus. Uesꝑe holocaustũ
facimus: cum ꝓ requiȩ sempit̾na
quam in illo post bona oꝑa accq¬
turos sꝑanius. incessabili studio flagͣ¬
mus. Potest et iuxta litteram rectȩ ac¬
cipimane nos et uesꝑe bolocaustũ.

Expanded text:
pernae civitatis coeptis virtutum operipernae civitatis coeptis virtutum operibus insistant. Nam sequitur: Et obtulerunt super illud holocaustum Domino mane et vespere. Offerimus namque holocaustum Domino super altare ipsius, cum stabilita in corde nostro fidei ejus integra devotione, bonis actibus operam damus. Et hoc mane ac vespere facimus, cum nos pro certo meminerimus, et initia salutiferae intentionis ab illo accepisse, et non nisi per auxilium gratiae ejus, ea quae inchoavimus bona posse perficere, ideoque illi vota gratiarum in omnibus, cum ardente desiderio piae conversationis referimus. Item mane holocaustum facimus, cum pro lumine accepto spiritualis scientiae, Conditori nostro vicem bene vivendi rependimus. Vespere holocaustum facimus, cum pro requie sempiterna, quam nos in illo post bona opera accepturos speramus, incessabili studio flagramus. Potest et juxta litteram recte accipi, mane nos et vespere holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
domo sunt. Sicut enim altare dns
recte uocatur. quia nos abiniquita¬
tibus nr̃is emundat. quia uota ora¬
tionum nr̃arum suscipiens patri
cominendat. sic etiam lucerna pot̃
non inconuenienter appellari. qr
in testa assumptȩ humanitatis lu¬
mñ imposuit ȩternȩ diuinitatis.
Subponuntur aut̃ bases altari. sub¬
ponitur lucernȩ candelabrum. cũ
fideles quiq sua corda siue corpo¬
ra adexercendũ oꝑando quod cre¬
dunt. humili intentione submit¬
tunt. Bene aut̃ cum diceretur col¬
locasse eos altare suꝑ bases suas:
adiunctum ẽ. Deterrentibus eos ꝑ
circuitum popłis terrarum: quia
cum inceptis fideliũ dõ deuotiᷤᷤ mor
aderit contradictio nefandoꝵ uel
spũum. uł hominum. qui opus bo¬
num ne ꝑficiatur impedire conten¬
dunt. Unde bene tales popłi t̾rarũ
uocantur. ad clistinctionem uidelien¬
eoꝵ qui dicunt. Nr̃a aut̃ conuersa¬
tio in celis ẽ. S quanuis popłi ter¬
rarum det̾reant: necesse ciues si¬

Expanded text:
domo sunt . Sicut altare Dominus domo sunt . Sicut altare Dominus recte vocatur, quia nos ab iniquitatibus nostris emundat, quia vota orationum nostrarum suscipiens Patri commendat; sic etiam lucerna potest non inconvenienter appellari, quia in testa assumptae humanitatis lumen imposuit aeternae divinitatis. Supponuntur autem bases altari, supponitur lucernae candelabrum, cum fideles quique sua corda sive corpora ad exercendum operando quod credunt, humili intentione submittunt. Bene autem, cum diceretur collocasse eos altare super bases suas, adjunctum est, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum; quia cum incoeptis fidelium Deo devotis, mox aderit contradictio nefandorum vel spirituum vel hominum, qui opus bonum ne perficiatur, impedire contendunt. Unde bene tales populi terrarum vocantur, ad distinctionem eorum videlicet qui dicunt: Nostra autem conversatio in coelis est . Sed quamvis populi terrarum deterreant, necesse est cives su
Abbreviated transcription (Latin):
tare suꝑ bases suas. deterrentibus
eos ꝑ cireuitum popłis terrarum.
et obtulerunt suꝑ illud holocaustũ
dño mane et uesꝑe. Bases quippe¬
altaris sunt corda electoꝵ ad susci¬
pienda dñicȩ fidei sacramenta.
p̃ceptis magistroꝵ precedentium.
quasi fabroꝵ ferramentis p̃parata.
Et bene altare unum. s. plures sunt quȩ
hoc portent bases: quia unus dñs.
una fides. unum baptisina u nus
ds. s multa sunt corda fidelium.
quȩ una ueritatis regula institu¬
ta. quasi ȩqualem collecta insinũ
cõmuni deuotione cȩlestium onus
portant sacramentoꝵ. Alioquin:
quisq minus instructis et necdũ
uitia pristina deserere curantibus.
fidei sacramenta committit. quasi
altare dñi interra sine basibus po¬
nit. quia terrenis ad huc mentibus
quȩ sunt cȩlestia tradit. Congruit
aut huic loco. quod in euangłio dñs
ait. Neq accendunt lucernam. et
ponunt eam submodio s suꝑ cande¬
labrum. ut luceat omnibus qui in

Expanded text:
tare Dei super bases suas, deterrentibus tare Dei super bases suas, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum, et obtulerunt super illud holocaustum Domino mane et vespealtaria sunt corda electorum, ad suscipienda dominicae fidei sacramenta, praeceptis magistrorum praecedentium, quasi fabrorum ferramentis praeparata. Et bene unum altare, sed plures sunt quae hoc portent bases; quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus , sed multa sunt corda fidelium, quae una veritatis regula instituta, quasi aequalem collecta in sinum, communi devotione coelestium onus portant sacramentorum. Alioquin quisque minus instructis, et necdum vitia pristina deserere curantibus, fidei sacramenta committit, quasi altare Domini in terram sine basibus ponit, quia terrenis adhuc mentibus quae sunt coelestia tradit. Congruit autem huic loco quod in Evangelio Dominus ait: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsam animam ꝓ illo ponere
gaudent. qui possunt dicere cũ
apłis. Ecce nos relinquimus omĩa:
et secuti sumus te. Quid ergo erit
nobis: Dequibus et ipse respondens:
et omĩs inquit qui relinquit domũ
uł fr̃s. aut sorores. aut patrẽ. aut
matrem. alit uxorem. aut filios.
aut. Agros. ꝓpter nomen meum:
centuplum accipiet. et uitã ȩternã
possidebit. Hoc aut̃ holocaustũ uitȩ
continentioris. et saeratioris in alta¬
re dĩ isrł offerendum ẽ. quia non
nisi ꝑfidem redemptoris nr̃i bona
nr̃a oꝑa ut diximus deo patri pos
sunt ẽẽ accepta. Nam diogenes et
similes eius stulte phylosophiȩ se¬
quaces. qui cum ꝓpria reliquissent.
et nudam in scło ac pauꝑem uitã
gererent: dñm non sequebantur.
Holocaustum quidem facere uide¬
bantur. s hoc in altare dei isrł non
fecerunt. qm̃ asiuis quidem se uolup¬
tatibus alienos reddidere. s xp̃m
re nescierunt. Dequo altari bene
subditur. Collocauerunt aut̃ al¬

Expanded text:
et ipsam animam pro illo ponere et ipsam animam pro illo ponere gaudent, qui possunt dicere cum apostolis: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te; quid ergo erit nobis ? De quibus et ipse respondens: Et omnis, inquit, qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros, propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Hoc autem holocaustum vitae continentioris et sacratioris in altari Dei Israel offerendum est, quia non nisi per fidem Redemptoris nostri, bona nostra opera, ut diximus, Deo Patri esse possunt accepta. Nam Diogenes, et similes ejus stultae philosophiae sequaces, cum propria reliquissent, et nudam in saeculo ac pauperem vitam gererent, Dominum non sequebantur. Holocaustum quidem facere videbantur, sed hoc in altari Dei Israel non fecerunt; quoniam a suis quidem se voluptatibus alienos reddiderunt, sed Chre nescierunt. De quo altari bene subditur: Collocaverunt autem al
Abbreviated transcription (Latin):
hanc nr̃is auditoribus ante alia sus¬
cipiendam.atq intimo in corde ra¬
dicandam tradimus. iuxta illud
corinthiis loquitur dicens. Non
enim iudicaui me scire aliquid in¬
t̃ uos: nisi xp̃m ib̃m. et hunc crucifi¬
xum. In quo uidelicet altari holocau¬
stomata nr̃a hoc ẽ cogitationes et
oꝑa ꝑfecta offerre debemus. quia
nimirui ita solummꝰ uota actionũ
nr̃arum deo patri possunt eẽ placa¬
bilia. si sacramentis nr̃i redempto¬
ris participemus. si uirtute sp̃e ipsi¬
us quasi igne sacri altaris scĩ incen¬
dimur. Holocaustum namq totũ
incensum dicitur. Quo nomine illa
sacrificia uł bostias uocabant. ex
quibus nil in hũmanos usus cede¬
re. s: totum dõ dari et sacro ign̾e
consumi p̃ceptum erat. Quibus
mysticȩ illoꝵ fidesium exprimeba¬
tur. qui nichil ꝓprium querentes
omẽ quod uiuunt infamulatum
inter ni arbitris impendunt.
Qui non solum uoluptates animȩ
siue corporis sui ꝓ dño ealcare. s

Expanded text:
hanc nostris auditoribus ante alia sushanc nostris auditoribus ante alia suscipiendam, atque intimo corde radicandam tradimus, juxta illud Corinthiis loquitur, dicens: Non enim judicavi me scire aliquid inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . In quo videlicet altari holocaustomata nostra, hoc est cogitationes et opera perfecta, offerre debemus; quia nimirum ita solummodo vota actionum nostrarum Deo Patri possunt esse placabilia, si sacramentis nostri Redemptoris participemus, si virtute Spiritus ipsius quasi igne sacrosancti altaris incendimur; holocaustum namque totum incensum dicitur, quo nomine illa sacrificia vel hostias vocabant, ex quibus nil in humanos usus cedere, sed totum Deo dari, et sacro igne consumi praeceptum erat. Quibus mystice illorum vita fidelium exprimebatur, qui nihil proprium quaerentes, omne quod vivunt, in famulatum interni arbitri impendunt. Qui non solum voluptates animae sive corporis sui pro Domino calcare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
miliarius adherentes. domum eiꝰ
cum illo edificant: cum corda fide¬
lium uerbis et exemplis suis ipso
auxiliante confirmant. Et bene
fr̃s iosuȩ sacerdotes appellat. Cun¬
ctȩ namq ȩccłȩ dicit apłs petrus.
Uos aut̃ genus electum. regale sacer¬
dotium. De cuncta item ȩccła di¬
cit in apocaly psi ioħs. Beatus et
sc̃s. qui habet partem in resurrec¬
tione prima. In his scda mors non
habebit potestatem. s erunt sacer¬
dotes dei et xp̃i. Cum enim elec¬
ti quiq menbra sunt summi sa¬
cerdotis. qui cumꝰ exibent m̃bra
sua hostiam uiuentẽ. cũ sp̃m su¬
um contritum deo sacrificium
reddunt. recte et ipsi cum merito
frat̃nitatis et sacerdotii nomine
censentur. Magne aut̃ ꝓuisione
religionis. filii transinigrationis
primo omĩum altare di edificaue¬
runt. ut quia templũ di necdum
erat fundatum. haberent tamen
ubi holo caustomata et hostias offi¬
rendo deuotionem suȩ mentis
ostenderent. Quod et nos hodie sp̃ita

Expanded text:
miliarius adhaerentes, domum ejus miliarius adhaerentes, domum ejus cum illo aedificant, cum corda fidelium verbis et exemplis suis, ipso auxiliante, confirmant. Et bene fratres Josue sacerdotes appellat. Cunctae namque Ecclesiae dicit apostolus Petrus: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De cuncta item Ecclesia, dicit in Apocalypsi Joannes: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima: in his secunda mors non habet potestatem, sed erunt sacerdotes Dei et Christi . Cum enim electi quique membra sint summi sacerdotis, qui cum exhibent membra sua hostiam viventem, cum spiritum suum contritum Deo sacrificium reddunt, recte et ipsi cum merito fraternitatis et sacerdotii nomine censentur. Magna autem provisione religionis, filii transmigrationis primo omnium altare Dei aedificaverunt, ut quia templum Dei necdum erat fundatum, haberent tamen ubi holocaustomata et hostias offerendo, devotionem mentis suae ostenderent. Quod et nos hodie spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Utebantur enim ad opus diuini cul¬
tus magistris. Iosue et zorobabel:
qui ambo ut supra diximus unã
eandẽq dnĩ et saluatoris nr̃i fi¬
guram complent. Iosuȩ uidelicet
ꝓpter sacerdotium. ⁊orobabel ꝓpt̃
regnum. quia ille de sacerdotali.
hic de regia stirpe descendit. Dñs
scdm ordinem melchisedech. pon¬
tifex scilicet. quia nos ꝑ hostiam
corporis sui lauat apeccatis nr̃is.
qui etiam post passionem et as¬
censionem suam adclexterã pa¬
tris interpellat ꝓnobis. rex quia
et inp̃senti adbellum nos spĩtalȩ
accingit. atq ut iuncamus ad¬
iuuat. et uicentibus infuturo
regnum ꝑhenne tribuit. Non
solum aut̃ iosue et zorobabel. s
et fr̃s eoꝵ cum eis in ȩdificationẽ
templi p̃fuerunt. illi nimirum frs.
de quibus. idem rex et sacer¬
dos nr̃ post głam sue resurree¬
tionis mulieribus se querentibus
apparens ait. Ite nuntiate fr̃ibus
meis. Qui uidelicet fr̃s idẽ altiores
quiq in ȩccła. et suo redemptori fa¬

Expanded text:
Utebatur enim ad opus divini cultus magistris Josue et Zorobabel, qui ambo, ut supra diximus, unam eamdemque Domini et Salvatoris nostri figuram complent. Josue videlicet propter sacerdotium, Zorobabel propter regnum; quia ille de sacerdotali, hic de regia stirpe descendit. Dominsecundum ordinem Melchisedech. Pontifex scilicet, quia nos per hostiam corporis sui lavat a peccatis nostris, qui etiam post passionem et ascensionem suam ad dexteram Patris interpellat pro nobis . Rex, quia et in praesenti ad bellum nos spirituale accingit, atque ut vincamus, adjuvat, et vincentibus in futuro regnum perenne tribuit. Non solum autem Josue ac Zorobabel, sed et fratres eorum cum eis in aedificationem plebi praefuerunt; illi nimirum fratres, de quibus idem rex et sacerdos noster, post gloriam suae resurrectionis mulieribus se quaerentibus apparens ait: Ite nuntiate fratribus meis . Qui videlicet fratres, id est, altiores quique in Ecclesia, et suo Redemptori fa
Abbreviated transcription (Latin):
dum eius statum. et confirmandam
ꝑ orbem uniuersum pacem xp̃ianȩ
religionis. Huc usq reditus de baby¬
lone in ibrłm popłi qui captuatus
fuerat reducto. uasorumq abducta
restauratio. ac dedicatio tẽpli quod ĩ¬
censũ fuit celebratio sollempnitatum.
zorobabel et iosue describitur: quȩ
cuncta unam eandemq cognoscam
humanȩ in xp̃o salutationis
continent. eum uel hi qui cum pecca¬
to primȩ preuaricationis in mundũ
uenerant sacramentis fidei purifica¬
ti saluantur. uel hi qui peccando fidẽ
acceptam corrup erant penitendo re¬
sipiscunt:. Et utriq ꝑ unum eundẽq
saluatorem uerum regem ac sacer¬
dotem quasi pascha felicissimum
celebrantes. de hoc mundo ad patrem
demorte transeunt ad uitam Uerum
stili clade ꝑuste. et as miserante dño
atq ad suum popłm reuersum para¬
rtoportebat. Ut qui ȩdificia eruta re¬
staurauerant. haberent unde ipsi
admoniti restaurari intus infide et di¬

Expanded text:
dum ejus statum et confirmandam dum ejus statum et confirmandam per orbem universum pacem Christianae Ecclesiae religionis. Hucusque reditus de Babylone in Hierusalem populi, qui captivatus fuerat; reductio vasorum, quae abducta; restauratio ac dedicatio templi, quod incensum; celebratio solemnitatum, Zorobabel et Josue scribitur. Quae cuncta unam eamdemque cognitionem humanae in Christo salvationis continent, cum vel hi qui cum peccato primae praevaricationis in mundum venerant, sacramentis fidei purificati salvantur; vel hi qui peccando fidem acceptam corruperant, poenitendo resipiscunt, et utrique per unum eumdemque Salvatorem, verum regem ac sacerdotem, quasi pascha felicissimum celebrantes, de hoc mundo ad Patrem, de morte transeunt ad vitam. Verum stili clade perustae, et has, miserante Domino atque ad suum populum reverso, reparari oportebat; ut quia aedificia eruta restauraverant, haberent unde ipsi admoniti, restaurari intus in fide et di
Abbreviated transcription (Latin):
unius ad fuisse ꝑhibentur: quia
tunc ueraciter agnus clei tollit pe¬
cata mundi. Et sicut ioħs apłs art
ab omni peccato. Tunc uera erit un¬
tas. cum fuerit ds̃ omnia in om¬
nibus. tunc uera azimoꝵ sollemp¬
nitas. in leticia cęlebrabitur: cum
nullo inelectis ꝑmanente fermen¬
to maliciȩ et nequitiȩ. omnes inue¬
ritate ac sinceritate cordis diuinȩ u¬
sionis adherebunt. Et hoc non in
septem diebus scłi labentis. s ini una
die uitȩ ꝑhennis in atriis dñi quȩ
melior ẽ suꝑ milia. inluce sp̃c scĩ.
cuius nobis septiformem ꝑ ꝓpħam
gr̃ãm commendat. Eȩcerunt¬
namq sollempnitatem azimorũ
septem diebus in leticia. quia leti¬
ficauerat eos dñs. et conuerterat
cor regis assur ad eos. ut ad uiua¬
ret manus eoꝵ in oꝑe domus di¬
ifrł. Hȩc est naniq maxima in hoc
scło et infuturo leticia iustoꝵ. ꝑfectũ
esse opus ȩccłȩ. Conuersis etiam gen¬
tilibus qui olim resistebant ad adiuuan¬

Expanded text:
unus adfuisse perhibentur; quia unus adfuisse perhibentur; quia tunc veraciter Agnus Dei tollit peccata mundi. Et sicut Joannes apostodat nos ab omni peccato . Tunc vera erit unitas, cum fuerit Deus omnia in omnibus . Tunc vera azymorum solemnitas in laetitia celebrabitur, cum nullo in electis permanente fermento malitiae et nequitiae, omnes in veritate ac sinceritate cordis, divinae visioni adhaerebunt; et hoc non in septem diebus saeculi labentis, sed in una die vitae perennis in atriis Domini, quae melior est super millia in luce Spiritus sancti, cujus nobis septiformem propheta gratiam commendat . Fecerunt solemnitatem azymorum septem diebus in laetitia, quoniam laetificaverat eos Dominus, et converterat cor regis Assur ad eos, ut adjuvaret manus eorum in opere domus D. Haec est namque maxima in hoc saeculo et in futuro laetitia justorum, perfectum esse opus Ecclesiae, conversis etiam gentilibus, qui olim resistebant, ad adjuvan
Abbreviated transcription (Latin):
Non infermento ueteri. neq infer¬
mento maliciȩ et nequitiȩ. s in a¬
timis sinceritatis et ueritatis.
Quȩ septem᷑ diebus cȩlebranda: quia
ꝑ omne scłi huius tempus quod
tot diebus currit. in sinceritate
nobis ẽ et ueritate immo in omni¬
um bonoꝵ oꝑum uictimis atq
holocaustis uita ducenda. qm̃
uere dñs nos̾ e pascbali tempore
mortem transitorie gustatam ȩter¬
ne resurrectionis iurtute deuicit.
Potest hoc in loco celebratio pasche ad tp̃s
nr̃e resurrõis typice referri: ut edifica
dedicatio uitã futurã. que inanimarũ
sanctarum cune de¬
Cde
corpoie exierint exultatione geritur
immolatio paschȩ insinuet głam¬
resurrectionis: cum omnes electi
carne agni immaculati idẽ deiet
dnĩ nr̃i non amplius in sacramen¬
to credentes. s in re ipsa ac ueritate
uidentes reficiuntur. Unde et in
hoc pascha omnes sacerdotes ac
leuitȩ. omnes popłi cȩtus. omnes
qui de gentibus ad eos confluxe¬
rant. mundi fuisse omnes quasi

Expanded text:
in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Quae septem diebus est celebranda; quia per omne saeculi hujus tempus, quod tot diebus currit, in sinceritate nobis est et veritate, imo in omnium bonorum operum victimis atque holocaustis vita ducenda. Quoniam vero Dominus noster paschali tempore mortem transitorie gustatam, aeterna resurrectionis virtute devicit; potest hoc in loco celebratio paschae ad tempus nostrae resurrectionis typice referri; ut aedificadedicatio vitam futuram, quae in animarum sanctarum, cum de corpore exierint, exsultatione geritur. Immolatio paschae gloriam insinuet resurrectionis, cum omnes electi carne Agni immaculati, id est, Dei et Domini nostri, non amplius in sacramento credentes, sed in re ipsa ac veritate videntes reficiuntur. Unde et in hoc pascha omnes sacerdotes ac Levitae, omnis populi coetus, omnes qui de gentibus ad eos confluxerant, mundi fuisse omnes, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nrã łs̃ ẽ: cum ipsum solum ab ipso
querimus. ut ȩterna ipsius merea¬
pore uenit acdeos tatannai. qui
erat dux tranfflumen. et stahrbuzan¬
nai. et consiliarii eoꝵ. sicq dixert̃
eis. Quis dedit nobis consilium. ut
domum hane ȩdificaretis. et muros
hos instauraretis: Ad quod respon¬
dimus eis. que ee̾nt nomina homi¬
num auctoꝵ illius ȩdificationis.
Ocłs aut̃ dei eoꝵ factus ẽ suꝑ senes

Expanded text:
nostra Deus est, cum ipsum solum ab ipso nostra Deus est, cum ipsum solum ab ipso quaerimus, ut aeterna ipsius mereapore venit ad eos Thathannai, qui erat dux trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliarii eorum: sicque dixerunt eis: Quis dedit vobis consilium, ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Ad quod respondimus eis, quae essent nomina hominum auctorum illius aedificationis. Oculus autem Dei eorum factus est super senes
Abbreviated transcription (Latin):
eet destirpe dauid. qui natus ẽ in
belhleem. Iuxta allegoriam ad dnm
ꝑtinet: qui ut mundum a confusioẽ
erroꝵ erueret in babylone idẽ in con¬
fusione huius mundi ad tempus o¬
riri et conuersari dignatus ẽ. Qui
etiam magister babylonis recte uo¬
catur. non quod ea quȩ babylonis
idẽ huius inundi sunt doceat: s qđ
eos quos babylonioꝵ iugo p̃ssos in¬
uenit. ad grãm libertatis erudiat.
atq eruditos admoenia patriȩ cȩ¬
lestis ꝑducat. Cuius pater ẽ sala¬
thiel. idẽ petitio mea ds̃: qui ipsi
dicit in psalmo. Pete ame: et dabo
tibi gentes hereditatẽ tuam. S et
unius qui sq fidelium dm̃ et patrẽ
aliud ab illo quam ipsum dm̃ qͤrit:
Potest eum recte salathiel. idẽ petitio
mea cłs nominare. iuxta illud psal¬
mistȩ. Quid enim mͥ restat incęlo.¬
in et ad te quid uolui suꝑ terram.
et cȩtera usq dũ art. Miebi aut̃ acd¬
herere deo bonum ẽ. Peticio ergo

Expanded text:
esset de stirpe David, qui est natus in esset de stirpe David, qui est natus in Bethlehem. Juxta vero allegoriam, ad Dominum pertinet; qui ut modum a confusione errorum erueret, in Babylone, id est, in confusione hujus mundi ad tempus oriri et conversari dignatus est. Qui etiam magister Babylonis vocatur, non quod ea quae Babylonis, id est, hujus mundi sunt doceat; sed quod eos quos Babyloniorum jugo pressos invenit, ad gratiam libertatis erudiat, atque eruditos ad moenia patriae coelestis perducat. Cujus pater est Salathiel, id est, petitio mea Deus, qui ipse dicit in psalmo: Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Sed et unusquisque fidelium Deum et Patrem aliud ab illo quam ipsum Deum quaerit, potest recte Salathiel, id est, petitio mea Deus nominari, juxta illud Psalmistae: Quid enim mihi restat in coelo, et a teet caetera, usque dum ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Petitio ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uolumine de zorobabel et iosue. sur
iħu. unum enim nomen ẽ. dyximus
quomͦ dnm̃ saluatorem regem ac
sacerdotem summum et genere de¬
signarent et actione: cõmodỹuidet᷑
ipsa etiã nomina eoꝵ. quomͣ illum
significent exponere. Torobabel gͦ.
dicitur hortus inbabilone. siue ma¬
gister babylonis. salathiel peticio
mea ds. iesus siue losu. ȩ: saluator.
iosedech: dñs iustus. Et quidem ie¬
sus aꝑte sicut et filius nun: dñm̃
in terram reꝓmissionis. ille de lon¬
go in colatu heremi. hic de longion
seruitio captiuitatis introduxit.
Infiguram ueri iħu. qui electos suos
ab omĩbus malis eruens. ad ꝓmis¬
sa suꝑni regni gaudia inducit qͥ
ẽ filius iosedech. id ẽ dñĩ iustiq. de
quo canitur in psalmo. Dñs iustꝰ
concidet ceruices peccatoꝵ. confis¬
dantur et reuereantur om̃s qui ocde¬
runt syon. Torobabel qł ortus inba¬
bylone uocatur. iuxta hystoriam ad
ipsum respicit: quia ibi natus ẽ cũ

Expanded text:
volumine de Zorobabel et Josue, sive volumine de Zorobabel et Josue, sive Jesu unum enim est nomen, diximus, quomodo Dominum Salvatorem, regem ac sacerdotem summum et genere designarent et actione, commodum videtur ipsa etiam nomina eorum, quomodo illum significent, exponere. Zorobabel ergo dicitur hortus in Babylone, sive magister Babylonis; Salathiel petitio mea Deus; Jesus sive Josue, salvator; Josedec, Dominus justus. Et quidem aperte, sicut et filius Nun Dominumin terram repromissionis, ille de longo incolatu eremi, hic de longiore servitio captivitatis introduxit, in figuram veri Jesu, qui electos suos ab omnibus malis eruens, ad promissa superni regni gaudia inducit, qui est filius Josedec, id est, Domini justi, de quo canitur in psalmo: Dominus justus concidet cervices peccatorum, confundantur et revereantur omnes qui oderunt Sion . Zorobabel, quod hortus in Babylone vocatur, juxta historiam ad ipsum respicit; quia ibi natus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ iesu filii iosedech sacerdotis
magni. et spm reliquoꝵ de omni
popło: et ingressi sunt. et faciebant
opus in domum dni exercituũ dei
sui: Indie uicesima. et quarta mensis.
insexto m̃se. in anno scdo darii regis.
Et in sequentibus. quod supra posui¬
ita incipit. In mense octauo. in an¬
no scđo darii. factum ẽ uerbum
diuĩ ad zacbariam filium barachiȩ.
filium addo ꝓpb̃am. Ex quo titulo
clarius apparit. quomͦ eundem
ꝓꝓħã etras filium addo nominet:
iudelicet quob nepos illiuis fuerit.
Ipse aut̃ addo ꝓpħa. fuisse nobilis
indelligendus ẽ: euius zacharias
cum ẽẽt exunius inꝓpħis. iure fi¬
tanti regis edictum et samaritanos
gentesq cunctas ꝑcircuitum ȩclifi¬
cationem templi inpedientes. iube¬
rent templum extrui. Torobabel
quoq et iħe. et popłs qui eum eis
erat. non minoris fidei ꝓbantur
extitisse: ut ꝓpħas magis audirent
iubentes. quam ꝓhibentes regis im¬
ꝑium. Uerum quia sepus in hoc

Expanded text:
spiritum Iesu filii Iosedech sacerdotis spiritum Iesu filii Iosedech sacerdotis magni et spiritum reliquorum de omni populo et ingressi sunt et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima ein sexto mense, in anno secundo Darii regis . Et in sequentibus, quod supra posuiita incipit: In mense octavo, in anno secundo Darii, factum est verbum Domini ad Zachariam, filium Barachiae filium Addo, prophetam . Ex quo titulo clarius apparet, quomodo eumdem prophetam Ezras filium Addo nominet, videlicet quod nepos illius fuerit. Ipse autem Addo propheta fuisse nobilis intelligendus est, cujus Zacharias cum esset eximius in prophetis, jure fitanti regis edictum et Samaritanos, gentesque cunctas per circuitum aedificationem templi impedientes, juberent templum exstrui. Zorobabel quoque et Jesus, et populus qui cum eis erat, non minoris fidei probantur exstitisse, ut prophetas magis audirent jubentes, quam prohibentis regis imperium. Verum quia saepius in hoc