comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub potestate. habens sub me milites. &
dico huic uade ⁊ uadit. ⁊ alio ueni. & uenit.
&e scruo meo fac hoc: ⁊ facit. Propt̾ uitȩ
gentilis conscientiã. metuebat grauari dñm.
idit dñs fidẽ. humilitatẽ. prudentiam
centurionis. Fidem. qd̾ ex gentib cre¬
didit. humilitatẽ. qd̾ se uidicauit indig¬
num. cuiꝰ tectũ dñs intraret. prudentiam.
qđ diuinitatẽ corpore tectã agnouit. Qua
prudentia etiã dix̃. homosũ ⁊ mutto ho¬
mines. sciens dñm angłos mittere posse.
Unde sequit᷑. Audiens aũt u̾c miratꝰ ẽ.:¬
sequentib se dixit. Am̃ dico uob̾. ñ inueni
tantã fidem in isrł.B eo a.¬
Id uĩc miratꝰ ẽ. nob̾ mirandũ eẽ signi¬
ficat᷑. quia tales motus cũ de dño dicun¬
tur. ñ ꝑturbati animi signa st̃. s docentis¬
ñ inueni tantã fidẽ in israel. ñ hepatriar
chis ⁊ ꝓpħs. nͥ forte in centurione fides
gentium preponat᷑ israeli. Be da.
resentib idõ prefert᷑ fides centurio¬

Expanded text:
e milites; et dico huic vade, et vadit, et alii veni, et venit; et servo meo fac hoc, et facit. Propter vitae gentilis conscientiam, metuebat gravari Dominum. Vidit Dominus fidem, humilitatem, prudentiam centurionis. Fidem, quod ex gentibus credidit, humilitatem, quod se judicavit indignum cujus tectum Dominus intraret. Prudentiam, quod divinitatem corpore tectam agnovit. Qua prudentia etiam dixit, homo sum, et mitto homines, sciens Dominum angelos mittere posse. Unde sequitur: Audiens autem Jesus, miratus e amen, dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. » Quod Jesus miratus est, nobis mirandum significat, quia tales motus, cum de Deo dicuntur, non perturbati animi signa sunt, sed docentisNon inveni tantam fidem in Israel, non de patis, nisi forte in centurione fides gentium praeponatur Israeli. BEDA. Praesentibus ideo praefertur fides centurio
Abbreviated transcription (Latin):
ui peccata peccatis addit. quasi fu¬
nem conectit qͦ flagelletur uł liget᷑.
Fuinculi gͦ quib peccatores eiciunt᷑: sunt
increm̃ta actionũ malarũ. Unde ysaras.
ȩ qui trahitis iniquitatẽ: in funiculis
uanitatis. Et salomon. Fũniculis peccato¬
rum suor. unꝰqͥsq constringit᷑. ł boues. cȩ¬
lestis doctrinȩ p̃dicatores significant᷑. U̾n¬
de apłs. Boui trituranti.os ñ infrenabis.
Boues gͦ uendunt qui ꝓ p̃cio scͥpturas ex¬
ponunt. uł ut accipiant laudes & honoreᷤ
a ppło. Uendunt etam oues. id÷ plebem.
signantur hic oꝑa mundiciȩ. dũ ꝓ huma¬
na laude geruntur. Quia gͦ talium uitã
& doctrinã dñs ostendit repbam: oues qͦq
& boues dr̃ eicere. Nummos uͦ mutuo
dilexert̃ destruent᷑. ꝓpter auariciam sa¬
cerdotum: altaria dĩ mensȩ nũmulari

Expanded text:
ui peccata peccatis addit, quasi funem connectit, quo flagelletur. Funiculi ergo quibus negotiatores ejiciuntur, sunt incrementa actionum malarum. Unde Isaias: Vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis . Et Salomon: Funiculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Per boves coelestis doctrinae praedicatores significantur. Unde Apostolus: Bovi trituranti os non infrenabis . Boves ergo vendunt, qui pro pretio Scripturas exponunt, vel ut accipiant laudes et honores a populo. Vendunt etiam oves, id est, plebem. ergo signantur hic opera munditiae, dum pro humana laude geruntur. Quia ergo talium vitam et doctrinam Dominus ostendit reprobam, oves quoque et boves dicitur ejicere. Nummos vero mutuo dilexerant destruentur. Propter avaritiam sacerdotum, altaria Dei mensae nummulari
Abbreviated transcription (Latin):
bulando suꝑundas se habere corpus
libum ab om̃i grauedine peccatoꝵ. in
placandouentos undarũq rabiẽ. se do¬
Iminatorẽ elem̃toꝵ. Hy lariuᷤ.¬
bi aut̃ sui p̾sentia transit nauis de
fluctu ad soliditatẽ portus. post suum
claritatis reditũ. et̃nȩ eccłe pax & tran¬
quillitas indicattir. Et tunc quia ma¬
nfestus ingła adueniet. recte admiran

Expanded text:
bulando super undas, se habere corpus bulando super undas, se habere corpus liberum ab omni gravedine peccatorum; in placando ventos undarumque rabiem, se dominatorem elementorum. HILAR. Ubi autem sui praesentia transit navis de fluctu ad soliditatem portus, post suum claritatis reditum aeternae Ecclesiae pax et tranquillitas indicatur. Et quia tunc manifestus in gloria adveniet,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuentꝰ⁊ tẽpestas est unicuq sua
cupiditas. Seuit uentꝰ. crescunt fluctus.
s tam̃ nauis ambulat. Qui enĩ ꝑseuerau̾it
usq in finem: Hic saluus erit. Amas dm̃.
absorbet te. Cum fluctuat cupiditate
cortuum: inuoca dm. Qd̃ aũt̃ petrus
implorat ne mergat᷑. significat qͥbusdã
tͥbulationib etiã post ultimã ꝑsecuti¬
onem purgari ȩccłam. Unde iliud pauli.
Saluuserit. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. M. O¬
LII .R.I xUIII. Et cum ascendisset
in nauiculã: cessauit uentꝰ. A.Li. M
cI. R.⁊xUII. Et statim fuit nauiᷤ
ad t̾ram quam ibant. M. cͦi. .I .R. la.
Qui aũt in nauicula erant: s.uiͦii.¬
uenert̃ & adorauert̃ eũ dicentes. Uere
filius dei es. Beda in marcum.¬
on mirũ si ascendente dno in na¬
uem cessat uentꝰ. quia in qͦcunq corde
ꝑ grãm sui amoris adest. mox uniuersa
uicioꝵ & adu̾santis mundi: ⁊ malignoꝵ
spũum bella quiescunt. Dñs in miracło
panũ se conditorẽ rerũ ostendit. in am¬

Expanded text:
et tempestas est unicuique sua cupiditas. Saevit ventus, crescunt fluctus, sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Amas Deum?absorbet te. Cum fluctuat cupiditate cor tuum, invoca Deum. Quod autem Petrus implorat ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgari Ecclesiam. Unde illud Pauli: Salvus erit, sic tamen quasi per ignem . M. 152VI R. 68 Et cum ascendissent in naviculam, cessavit ventus. A. 51 M. 150 R. 67 Et statim fuit navis ad terram quam ibant. M. 152VI R. 68 Qui autem in navicula erant, venerunt et adoraverunt eum, dicentes: Vere Filius Dei es. BEDA. Non mirum si, ascendente Domino in navim, cessat ventus; quia in quocunque corde per gratiam sui amoris adest, mox universa vitiorum, et adversantis mundi et malignorum spirituum bella quiescunt. Dominus in miraculo panum se Conditorem rerum ostendit, in am
Abbreviated transcription (Latin):
sessurũ. & in sua maiestate uenturũ ad iu¬
dicium. Unde apłs cũ crucis abiect̾a descͥp¬
sisset: ait. A pter qđ & ds̃ illũ exaltauit. &
donauit illi nom̃ qđ ẽ suꝑ om̃e nom̃: ut in
nomine iiu om̃e genu flectat᷑. cȩlestiũ. ter
yicum sit sempit̃na uirtus Origenes.¬
& dextera patris: sessio humanitatis
eius fundationẽ quandã & firmitatẽ rega¬
Subes cȩli sunt apłi. uerbis compluenteᷤ.
& corda fidelium rigantes. In nubib celi.
id in p̃dicatorib celestis t̾bi. ubi archana
dĩ celantur semꝑuenit. ostendens suum
aduentũ dignis se ds. uerbũ & sapientia.
scendit in nube. ueniet cũ nube. id in
Ncorpore suo solo qđ assumpsit a uirgi¬
ne ascendit. & cũ multiformi ȩccła que ẽ
corpus ipsius & plenitudo. ad iudiciũ uenturꝰ ẽ.¬

Expanded text:
sessurum, et in sua majestate venturum ad judicium! Unde Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, ait: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omnei cum sit sempiterna virtus et dextera Patris, sessio humanitatis ejus, fundationem quamdam et firmitatem regaNubes coeli, sunt Apostoli verbis compluentes, et corda fidelium rigantes. In nubibus coeli, id est, in praedicatoribus coelestis verbi, ubi arcana Dei celantur semper, venit: ostendens suum adventum dignis se Deus Verbum, et sapientia, scendit in nube , veniet cum nube, id est, in corpore solo, quod assumpsit ex virgine, ascendit: et cum multiformi Ecclesia, quae est corpus ipsius et plenitudo, ad judicium venturus e
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus erret. tam̃ redit ⁊ ꝑseuerat.
Ego sum ostium. ꝑ me siquis inf̾ierit
saluabitur. & ingredietur & egredietur.
& pascua mueniet Exercet obscuris.
pascit manifestis. magister ueritatis.
Quilibet ñ fictus ꝑclaritatẽ sapientiȩ
dĩ intrans catholicam eccłam saluabit᷑
ꝑseuerando. & etiã pͥus erat mouili p̃de-¬
stinatione diuina. Ingredietur intꝰ bene
cogitando scdm apłm dicentẽ. habitate
xp̃m ꝑfidem in cordib nr̃is. egredietur
extra bene oꝑando scđm psalmistã. Exict
homo ad opus suũ. Aliter. Ingredietur
credendo. oꝑando. egredieturad pugnã
contra hereticos. Amplius. Ingrediettr
eccłam ut hic ꝑfidem uiuat. quia iustus
ex fide uiuit. Et egredietur etiã ꝑ ostium
fidei xp̃i de hac uita: ut inȩt̃num uiuat.
Ubi enim subiungit ego ueni ut uitam
habeant & abundantius habeant: uide¬
tur dicere ut uitam habeant ingredien¬
tes. & abundantius habeant egredientᷤ.

Expanded text:
ad tempus erret, tandem redit et perseverat. ad tempus erret, tandem redit et perseverat. « Ego sum ostium; per me si quis introierit salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. » Exercet obscuris, pascit manifestis Magister veritatis. Quilibet non fictus, per claritatem sapientiae Dei intrans catholicam Ecclesiam, salvabitur perseverando, et etiam prius erat in ovili praedestinatione divina. Ingredietur intus bene cogitando sanctum Apostolum dicentem habitare Christum per fidem in cordibus nostris . Egrediextra bene operando, secundum Psalmistam: Exiet homo ad opus suum . Aliter: Ingredietur credendo, operando egredietur ad pugnam contra haereticos. Amplius: Ingredietur Ecclesiam, ut hic per fidem vivat, quia justus ex fide vivit . Et egredietur etiam per ostium fidei Christi de hac vita, ut in aeternum vivat. Ubi enim subjungit: Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant, videtur dicere, ut vitam habeant ingredientes, et abundantius habeant egredientes.
Abbreviated transcription (Latin):
potest dici. S ꝑ ezechielem dñs obiui¬
gando pastores.dicit de ouib. Erran¬
tem ñ reuocastis. Et errantẽ dicit.
& ouem appellat.Si errabat quan¬
do ouis erat: ꝓculdubio ñ pastoris
s furis & latronis uocẽ audiebat. Sed
dñs dicit. Quotqͦt uenerunt preterme
fures sunt & latrones: s ñ audier̃ eosoueᷤ
Ergo scd̾m prescientiam dĩ uidentis qui
sunt eiꝰ. multȩ oues sunt foris. & multi
lupiitus. Multi nanq blasphemant
xp̃m. credituri in eũ. qui sunt oues foris
s adhuc alienam uocem secuntur. Item
multi intus laudant blasphematuri.
s tam̃ quamdni recte sapiunt uocẽ xp̃i
audiunt. S est quȩdam ꝓpͥauox pasto¬
ris. in qua oues ñ audiunt alienos. &
inqua ñ oues ñ audiunt xp̃m. Que est
ista uox: Qui ꝑseuerauerit usq in finẽ.
hic saluus erit. Hanc uocẽ ñ negligit ꝓ¬
prius: ñ audit alienus. Nam qui pre¬
destinatus ẽ & prescitus ad uitam: licet

Expanded text:
potest dici, sed per Ezechielem Dominus objurpotest dici, sed per Ezechielem Dominus objurgando pastores, dicit de ovibus: Errantem non revocastis . Et errantem dicit, et ovem appellat. Si errabat quando ovis erat, procul dubio non pastoris, sed furis et latronis vocem audiebat. Sed Dominus dicit: Quotquot venerunt, praeter me, fures sunt et latrones, sed non audierunt eos oves. Ergo secundum praescientiam Dei videntis qui sunt ejus, multae oves sunt foris, et multi lupi sunt intus. Multi namque blasphemant Christum, credituri in eum, qui sunt oves foris, sed adhuc alienam vocem sequuntur. Item multi intus laudant blasphematuri, sed tamen quandiu recte sapiunt, vocem Christi audiunt. Sed est quaedam propria vox pastoris, in qua oves non audiunt alienos, et in qua non oves non audiunt Christum. Quae est illa vox? « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . » Hanc vocem non negligit proprius, non audit alienus. Nam qui praedestinatus est et praescitus ad vitam, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i: ostium uͦ nemo est nisixp̃e. In apo¬
calipsi dicuntur sci ñ ostium s portȩ.
ꝑquas puenitur ad ostium. O mnes
quotqͦt uenerunt fures st̃ & latrones. s n̾
sunt. fures fuerunt. Unde in ꝓph̃a.
Ueniebant. & ego ñ mittebam eos. In ue-¬
erunt latrones. Precones ueritatis ñ
uenerunt pret̾ eum quiẽ ueritas. quia
nus canon scͥpturarũ faugi ⁊ digo.¬
ẽ.om̃ia ñ ad totũ referri. s ad partẽ
maximam. ut ibi. Om̃s declinauerunt.
simul mutiles facti st̃. Similit̃ hic. Om̃s
qͥ uener ante me. fures fuer̃ & latrones.
Et paulus ad corinthios. Omĩb in quit
om̃ia factus sum: ut om̃s lucrifacerẽ.
ẽ illud patris ad filiũ frugi. Omĩa mea
ñ om̃s qui audier̃ uocẽ pastorisoueᷤ
fuerunt. ut iudas sub ouina pelleau¬
diens pastorẽ lupus erat. pastori in¬
filium hõis: tunc cognoscetis qͥa ego
sum. Hoc aliquis ita soluit. Quando
do facti sunt oues audier̃. Utcunq

Expanded text:
episcopi, ostium vero nemo est nisi Christus. In Apoepiscopi, ostium vero nemo est nisi Christus. In Apocalypsi dicuntur sancti non ostium, sed portae per quas pervenitur ad ostium . Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones, sed non sunt, fures fuerunt. Unde in propheta: Veniebant, et ego non mittebam eos . In veerunt latrones. Praecones veritatis non venerunt praeter eum qui est veritas; quia nus canon Scripturarum est, omnia non ad totum referri, sed ad partem maximam, ut ibi: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt . Similiter hic: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones. Et Paulus ad Corinthios: Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . ti . Ita est illud Patris ad Filium frugi: Omnia mea n omnes qui audierunt vocem pastoris, oves fuerunt, ut Judas, sub ovina pelle audiens pastorem, lupus erat, pastori inFilium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc aliquis ita solvit: Quando do facti sunt oves, audierunt. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
eas sic emissas quasi de egypto uadit uelut
in columna nubis ⁊ ignis. exemplo indi¬
cans qd docuit. Oues illũ secuntur quo¬
cunq ierit: ꝑseuerando usq in finem.
Nec enim bene uiuere dicendi st̃. qͥ finẽ
bene uiuendi uł cecitate nesciunt. uel
inflatione contẽpnunt. Alienũ autẽ
ñ secuntur s fugiunt ab eo: quia non
eis iñc. Illi aut̃ ñ cognouert̃: quid lo¬
queretur eis. In hoc coniuncunt᷑ ẽẽ cȩci.
Int̃est enim int̾ nos & ilios antequam
ista u̾ba agnoscamꝰ qm pulsamꝰ ut
aꝑiatur nob. illi aut̃ non. Dixit gͦ eis
iterũ u̾c. Am̃ am̃ dico uob̃. quia ego
nouit patrem. nos aũt ꝑ illũ: sic
intrat in ouile. id÷ ad corda ouium ꝑ se:
& nos ꝑ ipsum. Oculus carnis se uide¬
re ñ potest. alia uidet. s intellectus &
se & alia intelligit. Sic xp̃c ad se.⁊ adte.
& ad patrem ꝑ seintrat. Nam & ꝑ u̾ba¬
uerbum. Multi sunt pastores ut bom

Expanded text:
eas sic emissas quasi de Aegypto, vadit velut eas sic emissas quasi de Aegypto, vadit velut in columna nubis et ignis, exemplo indicans quod docuit. Oves illum sequuntur quocunque ierit, perseverando usque in finem. Nec enim bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, quia non eis Jesus. Illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. In hoc convincuntur esse caeci. Interest enim inter nos et illos, antequam ista verba agnoscamus, quoniam pulsamus ut aperiatur nobis, illi autem non. Dixit ergo eis iterum Jesus: Amen, amen, dico vobis, quia ego novit Patrem, nos autem per illum, sic intrat in ovile, id est ad corda ovium per se, et nos per ipsum. Oculus carnis se videre non potest, alia videt, sed intellectus et se et alia intelligit. Sic Christus ad se, et ad te, et ad Patrem per se intrat. Nam et per VeVerbum. Multi sunt pastores ut boni
Abbreviated transcription (Latin):
Furgͦ ẽ qui male intrat. & qd̾ alienũ
est suum dicit. id oues dĩ suas facit.
latro ẽ qui qd furatus ẽ occidit. dum
malo exemplo seu ꝑuerse docendo oues
corrumpit. Qui aut intrat ꝑ ostium.
pastor ẽ ouium. Huic ostiarius aꝑit. &
oues uocẽ eius audiunt. In quocunq
intrat ꝑ ostium pastor ẽ: quia & oues
intrant. Uerumtam̃ unitas uniu̾sita¬
tis eccłȩ: uerbo & exemplo cotidie pa¬
qui docet om̃em ueritatẽ. Et ꝓprias
oues uocat nominatim: & educit ea.
Et cum ꝓpͥas oues emiserit: ante eas
uadit. & oues illũ secunt᷑. quia sciunt
uocem enis Ques uocat nominatim.
qui ait discipłis suis. Gaudete quia
nomina ur̃a scripta st̃ in celo. Unde
alibi. Nouit dñs qui st̃ eius. Educit eas
hinc ad uitam ȩt̃nam. emittit eas absol¬
uendo a uinculis peccatoꝵ. & precedit
eas surgens a mortius. Alit̃. Educit
oues detenebris ad lucem doctͥnȩ. & ante

Expanded text:
Fur ergo est, quia male intrat, et quod alienum Fur ergo est, quia male intrat, et quod alienum est, suum dicit, id est, oves Dei suas facit. Latro est, quia quod furatus est occidit, dum malo exemplo seu perverse docendo oves corrumpit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit, et oves vocem ejus audiunt. In quocunqueintrat per ostium, pastor est; quia et oves intrant. Verumtamen unitas universitatis Ecclesiae, verbo et exemplo quotidie paus sanctus, qui docet omnem veritatem. Et proprias oves vocat nominatim, et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas vadit, et oves illum sequuntur, quia sciunt vocem ejus. Oves vocat nominatim, qui ait discipulis suis: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Unde alibi: Novit Dominus qui sunt ejus . Educit eas hinc ad vitam aeternam, emittit eas, absolvendo a vinculis peccatorum, et praecedit eas, surgens a mortuis. Aliter: Educit oves de tenebris ad lucem doctrinae, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
haberetis peccatum. Nunc uͦ quia di¬
citis uidemus: peccatũ ur̃m manet.
Si ceci ẽẽtis. id si uos cecos adũ̾tertas.
& ad medicũ curreretis: ñ haberetis pec¬
catum. quia ego uem auferre peccatũ
Sed qui se putant uidẽ & ñ quert̃ me¬
dicum. in peccato ꝑmanent: & hoc est
qui uident ceci fiant. Am̃ am̃ dico
uob̾. qui ñ intrat ꝑ ostiũ in ouile ounum
s. ascendit aliunde. ille fur est & latro.
Qua pharisei iactabant se uidere. qđ
quidem possent si oues xp̃i ẽẽnt: dñs
contra coꝵ arrogantiã ꝓposuit hanc si¬
militudinẽ. Ostendit itaq quia nec sa¬
pientia. nec obseruatio legis. nec bona
uita quicquã ualet: nͥ ꝑeũ. Siueenim
iudeus etiã phariseus. siue gentilis etiã
phylosophus. doceat bene uiuere. uł
hereticus sub nomine xp̃i. nec tam̃ in
xp̃o predicans: om̃s sine eo rapiunt &
dens ꝑ maceriam dũ exaltatur cadat.
Aliunde utiq ascendit. qui quo qͦ mͦ
endo. ut ñ eius głam s suam q̃rendo.

Expanded text:
dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet. Si caeci essetis, id est si vos caecos adverteretis, et ad medicum curreretis, non haberetis peccatum; quia ego veni auferre peccatum. Sed qui se putant videre, et non quaerunt medicum, in peccato permanent, et hoc est qui vident, caeci fiant. Amen, amen, dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Quia Pharisaei jactabant se videre, quod quidem possent, si oves Christi essent, Dominus contra eorum arrogantiam proposuit hanc similitudinem. Ostendit itaque quia nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quidquam valet, nisi per eum. Sive enim Judaeus etiam Pharisaeus, sive gentilis etiam philosophus, doceat bene vivere, vel haereticus sub nomine Christi, nec tamen in Christo praedicans, omnes sine eo rapiunt et ocdens per maceriam, dum exaltatur, cadat. Aliunde utique ascendit, qui quoquo modendo, vel non ejus gloriam, sed suam quaerendo.
Abbreviated transcription (Latin):
rachariam de triginta argenteis. & nichil
de emptione agri. In ieremia centesimo
tricesimo quarto capitło legit᷑. qđ emerit
agrum a filio patrui sui. & ded̾it ei argen¬
tum. ñ quidem sub hoc nomine p̃ciĩ Utrũq
confert euangłista. & ostendit ꝑtinere ad
hoc qđ in dño completum ẽ. Mazisten.
uidam codices hanc litterã habent. quẽ
appreciauer̃ filii isrł. in aliis inueni¬
tur. quem app̃ciauerunt a filiis isrł. Sic
gͦ lege. Acceꝑunt uidei tͥginta argentesᷤͤ.
quos iudas retulit. p̃cium uidelicet app̃¬
ciati dm̃. quem app̃ciauerunt. sicut a
filiis isrł audiert eũ fuisse uenditum.
Qui appreciauier̃ c Iudei scilicet illi quiñ
int̾fuerunt uenditiomi dñi. Et dederunt
eos in agrum figuli. sic̃ constitint. ad con

Expanded text:
Zachariam de triginta argenteis, et nihil Zachariam de triginta argenteis, et nihil de emptione agri . In Jeremia trigesimo secundo capitulo legitur, quod emerit agrum a filio patrui sui, et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii. Utrumque confert evangelista, et ostendit pertinere ad hoc quod in Domino completum est. Quidam codices hanc litteram habent, Quem appretiaverunt filii Israel; in aliis invenitur, Quem appretiaverunt a filiis Israel. Sic ergo lege: Acceperunt Judaei triginta argenteos, quos Judas retulit: pretium videlicet appretiati Domini, quem appretiaverunt, sicut a filiis Israel audierunt eum fuisse venditum. Qui appretiaverunt? Judaei scilicet illi qui non interfuerunt venditioni Domini. Et dederunt eos in agrum figuli
Abbreviated transcription (Latin):
.S. & scribitur ꝓ sex. cum ñ sit littera: putaue¬
runt ẽẽ gamina litterã q̃ significat tres. Er¬
go & hic fuit error scriptoꝵ. Similit̾etiã fu¬
it error scͥptoꝵ in matheo. ubi uidas retulit
triginta argenteos. Dicitur enĩ scͥptum ẽẽ
in ieremia. qd̾ scͥptum ẽ ñ in ieremia. sed in
zacharia. Idem in matheũ. Leginuꝑ in qͦ¬
dam hebraico uolumine qđ nazareȩ sectȩ
mͥ hebreus obtulit ieremiȩ apocrifsi. in qͦ
hȩc ad u̾bum scͥpta repꝑi. Origenes in ma¬
theum. In secretis ieremiȩ hoc testimom¬
um reꝑitur. sicut apłs scͥpturas quasdam
secretoꝵ ꝓfert. ut illud. Qd̃ ocłs ñ uidit.
nec auris audiuit. In nullo enĩ regulari
libro hoc positũ inuenitur: nͥ in secretis he¬
lye ꝓpħe. Item qd̾ ait. sicut iamnes & mam¬
bres restiterunt moysi. ñ inuenitur us
scribitur lib̾ iamnes & mambres. Augu¬
stinus de concordia euangłistarũ. Est apd̃

Expanded text:
ς et scribitur pro sex, cum non sit littera, putaveς et scribitur pro sex, cum non sit littera, putaverunt esse gamma litteram, quae significat tres. Ergo et hic fuit error scriptorum. Similiter etiam fuit error scriptorum in Matthaeo, ubi Judas retulit triginta argenteos. Dicitur enim scriptum esse in Jeremia, quod scriptum est non in Jeremia, sed in Zacharia. Idem in Matthaeum: Legi nuper in quodam Hebraico volumine, quod Nazaraeae sectae mihi Hebraeus obtulit, Jeremiae apocryphum, in quo haec ad verbum scripta reperi. Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae hoc testimonium reperitur, sicut Apostolus Scripturas quasdam secretorum profert, ut illud: Quod oculus non vidit, nec auris audivit . In nullo enim regulari libro hoc positum invenitur nisi in secretis Eliae prophetae. Item quod ait: Sicut Imanes et Mambres restiterunt Moysi , non invenitur in inscribitur Imanes et Mambres. Augustin. de concordia evangelistarum: Est apud
Abbreviated transcription (Latin):
oc testimoniũ in ierennia ñ ui Leronimꝰ¬
uenitur. in zacharia uͦ pene idem sensꝰ ẽ
ꝑ alia uerba. Uidetur itaq hoc testimoniũ
sumptũ de⁊ acharia. uulgato more euan¬
głistarum & apłoꝵ. qui uerboꝵ ordine pret̃¬
mmisso. sensus tantũ ꝓferunt douet̾i testam̃to.
Unde quidã codices ñ habent ꝑ ieremiã. s
tantum ꝑ ꝓpħam. Teronimꝰ in maioribre¬
matheo dr̃ inquit. ut impleretur qd scrip¬
tum ẽ in asaph ꝓpħa. Sic inuenit᷑ in uete¬
rib codicib s ignorantes tulert̃ asaph.
nescientes quis fuerit. Et ita scriptor dũ
emendare uellet. errorẽ fecit. scribens ysaiã
ꝓ asaph. Unde multi eodices habent adhuc
qd̾ scriptum ẽ ꝑ ysaiam ꝓpħam. Hoc ipsũ
ꝓponit adu̾sum nos impius porphirius
dicens. Euangłista ur̃ matħs tam imꝑitꝰ
fuit. ut diceret scriptum ẽe in ysaia. Aꝑi¬
ra sexta crucifixus sit. in marco hora t̃cia. Qd̃
diu̾sitm uidet᷑. s ñ est. quia error fuit scriptoꝵ.

Expanded text:
oc testimonium in Jeremia non invenitur, in Zacharia vero pene idem sensus est per alia verba. Videtur itaque hoc testimonium sumptum de Zacharia, vulgato more evangelistarum et apostolorum, qui verborum ordine praetermisso, sensus tantum proferunt de veteri testamento. Unde quidam codices non habent per Jeremiam, sed tantum per prophetam. Hieronymus in majori BreMatthaeo: Dicitur, inquit, ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta Sic invenitur in veteribus codicibus, sed ignorantes tulerunt Asaph, nescientes quis fuerit. Et ita scriptor dum emendare vellet, errorem fecit, scribens Isaiam pro Asaph. Unde multi codices habent adhuc, quod scriptum est per Isaiam prophetam. Hoc ipsum proponit adversum nos impius Porphyrius, dicens: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret esse scriptum in Isaia: Ara sexta crucifixus sit: in Marco, hora tertia. Quod diversum videtur, sed non est, quia error fuit scriptorum,
Abbreviated transcription (Latin):
idõ accipientes p̃cium sanguinis iñu. usi
sunt eo ad comparationẽ agri figuli oꝑan¬
tis lutum ad ollas. & alia fictilia compo
& ꝓpħis. praua iudȩoꝵ studia uertimꝰ
in salutẽ. & in p̃cio sanguinis dñi reqͥescimꝰ.
uniu̾sum ei acquirit᷑. & om̃is potestas
in celo & interra datur. Ideo hic ager figu¬
li est. quia om̃ia dĩ sunt. cuius in manu est
ex eodẽ luto facere uas in honorẽ. uł incon¬
tumeliam. In sepulturã ꝑegrinoꝵ atq in¬
mansionẽ quietis. ñutiq suꝑbi isrł. s eorũ
qui in hoc scło ꝑegrinantes consepeliuntur
xp̃o ꝑ baptismũ. Iunc impletũ ẽ. qd di¬
ctum ẽ ꝑ ieremiam ꝓpħam dicentẽ. Et acce¬
ꝑunt triginta argenteos. p̃cium app̃ciati

Expanded text:
ideo accipientes pretium sanguinis Jesu, usi ideo accipientes pretium sanguinis Jesu, usi sunt eo ad comparationem agri figuli, operantis lutum ad ollas et alia fictilia componprophetis, prava Judaeorum studia vertimus in salutem, et in pretio sanguinis Domini requiescimuniversum ei acquiritur, et omnis potestas in coelo et in terra datur. Ideo hic ager figuli est , quia Dei omnia sunt, cujus in manu est, ex eodem luto facere vas in honorem, vel in contumeliam . In sepulturam peregrinorum atque inmansionem quietis, non utique superbi Israel, sed eorum qui in hoc saeculo peregrinantes, consepeliuntur Christo per baptismum . Tunc impletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam dicentem: « Et acceperunt trigin
Abbreviated transcription (Latin):
camelum glictientes. Sienim idõ ñ mit¬
tunt pecuniam incorbanan. hoc ẽ in garo¬
stimo qm magnũ aliquid de saluatore
intelligens iudas. ñ alibi ꝓiecit argen-¬
teos nͥ intemplũ. quia sciebat dñm eiecis¬
se de templo oues & boues. & dixisse uen¬
ditorib columbarũ. Tollite ista hinc: & no¬
lite facere domũ patris mei domũ negoci¬
ationis. Confilio aut̃ intto: emert̃ ex illiᷤ
agrũ figuli in sepulturã ꝑegrinoꝵ. Propt̃
hoc uocatus ẽ ager ille acheldemach. hoc
ẽ ager sanguinis: usq in hodiernũ diem.
idebant qm̃ circa mortuos magis eã pe¬
cunram conueniebat expendi. & circa locũ
mortuoꝵ & sepulturȩ. qm̃ preciũ sangui¬
nis erat: quã in corbanan. aut in aliqua
necessitate honesta. S quia & int̾ loca mor¬
tuoꝵ differentiȩ st̃. qm̃ multi quidẽ scd̾m
uotũ optabilit̃ sepeliunt᷑ in monum̃tis su¬
is pat̾nis. quidã aut ꝓpt̃ quascã calamitateᷤ.
frequent̃ in ꝑegͥnis monum̃tis sepeliunt᷑.

Expanded text:
camelum glutientibus. Si enim ideo non mittunt pecuniam in corbonam, id est in gazoAestimo quoniam magnum aliquid de Salvatore intelligens Judas, non alibi projecit argenteos, nisi in templo; quia sciebat Dominum dejecisse de templo oves et boves, et dixisse venditoribus columbarum: Tollite ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis . Consilio autem inito, emerunt ex illis aghoc vocatus est ager ille Haceldama, hoc est, ager sanguinis usque in hodiernum diem. Videbant quoniam circa mortuos magis eam pecuniam conveniebat expendi, et circa locum mortuorum et sepulturae, quoniam pretium sanguinis erat, quam in corbonam aut in aliqua necessitate honesta, sed quia et inter loca mortuorum differentiae sunt, quoniam multi quidem secundum votum optabiliter sepeliuntur in monumentis suis paternis, quidam autem propter quasdam calamitates frequenter in peregrinis monumentis sepeliuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ udei. Nobis ñ licet int̃ficere quenquã.
Ut sermo dm̃ implerettir quẽ dixit. signi¬
ficans qua morte eẽt moriturꝰ. Auoustin:
nñ occidebant. quẽ occidendũ offerebans:
Si malefactor ẽ. cur ñ licet int̃ficere :
Si ꝓpt̾ festum ñ licuit. cur crucifige cru¬
cifige clamastis: Audite psalmistã. Filii
hominũ dentes eoꝵ arma & sagittȩ. & lin¬
gtia eoꝵ macera acuta. Quia tam̃ ꝓpriis
manib noluer̃ eum int̾ficere. ut quasi sic
eẽnt alieni a scelere: impletus ẽ sermoĩui
quẽ de sua morte p̃dixit. ut a iuidȩis tradi¬
tus. agentib occideretur. A. clxxuiii.¬

Expanded text:
ere quemquam. Ut sermo Domini impleretur, quem dixit, significans qua esset morte moriturus. AUGUST. An non occidebant, quem occidendum offerebant. Si malefactor est, cur non licet interficere? Si propter festum non licuit, cur crucifige crucifige, clamavistis? Audite Psalmistam: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Quia tamen propriis manibus noluerunt eum interficere, ut quasi sic essent alieni a scelere, impletus est sermo Jesu, quem de morte sua praedixit, ut a Judaeis traditus, a gentibus occideretur. A. 168
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe penitentiã. & referre tͥgnita argenteos
his qui dederant eos. expenitentia cordis
confessus peccatũ suũ. eõ qd̾ tradidit san¬
guinem iustũ. Non aũt scdm scientiã pe¬
nituit. sicut debuit pęnitere. quia nunquã
seruauit cor suũ. neq sapient tͥstatus est.
s suscepit abundantiorẽ tͥsticiam. adia¬
bolo sͥ submissam. qui uoluit eũ absor¬
bere in abundantiori tͥsticia. Precogno¬
scens itaq apłs uersutias eiꝰ consilium
corinthiis dat. ne abundantiori tristicia
absorbeatur qui iam tͥstatus erat tͥsticia
scdm dm̃. quȩ penitentiam in salutẽ stabi¬
iude peius peccatum factũ ẽ. quando se
suspendit. in quo magis dnm̃ offendit.
quam in hoc qd̾ eum ꝓdidit. Et ꝓiectis
argenteis intemplo recessit. & abiens la¬
queo se suspendit. Principes aut̃ sacerdo

Expanded text:
pere poenitentiam, et referre triginta argenteos pere poenitentiam, et referre triginta argenteos his, qui dederant eos, ex poenitentia cordis confessus peccatum suum, eo quod tradiderit sanguinem justum. Non autem secundum scientiam poenituit, sicut debuit poenitere; quia nunquam servavit cor suum neque sapienter tristatus est, sed suscepit abundantiorem tristitiam a diabolo sibi submissam, qui voluit eum absorbere in abundantiori tristitia. Praecognoscens itaque Apostolus versutias ejus, consilium Corinthiis dat, ne abundantiori tristitia absorbeatur , qui jam tristatus erat tristitia secundum Deum, quae paenitentiam in salutem stabiudae, pejus peccatum factum est quando se suspendit, in quo magis Dominum offendit, quam in hoc quod eum prodidit. Et projectis argenteis in templo, recessit, et abiens, laqueo se suspendit. Principes a
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipib sacerdotũ & semorib dicens. Pecra¬
ui tradens sanguinẽ iustũ. At illi dixert̃.
Quid adnos: Tu udis. Mazister.
Hoc ẽ. ti uidistiquid feceris. uł tu uide¬
bis & senties te peccasse.s nichil ad nos ꝑ
Professio audax atq Hylartꝰ Itinet.
ceca est. Emisse se iusti sanguinẽ audiuns.
& tam̃ extra reatum se credunt. & in uenden¬
te scelus constituunt. Oris enes ⁊ Ienoñ.¬
idens aut̃ iudas consideratione m̃tis
uł uidens de se ipso qm̃ qui talia ausus est.
sine dubio udicatus & condemnatꝰ a dõ ẽ:
retulit argenteos. quasi in potestate sua¬
ẽet mutare ꝑsecutoꝵ sententiã. Uolunta¬
tem quidẽ suã mutauit. ñ exitũ pͥmȩ uo¬
qui post panẽ uttinctũ fuerat ingressꝰ
in uidam: presto fuit ei donec m̾c tradere¬
tur pilato. Postquã aũt̃ fecit qđ uoluit:
recessit ab eo. it̾um rediturꝰ ad aliam decep¬
tionem. Potuit gͦ a se recedente diabolo ca¬

Expanded text:
ns: Peccans: Peccavi tradens sanguinem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Hoc est, tu vidisti, quid feceris, vel tu videbis et senties te peccasse, sed nihil ad nos pertinet. Professio audax atque caeca est. ORIGEN. Emisse se justi sanguinem audiunt, et tamen extra reatum se credunt, et in vendente scelus constituunt. HILARIUS. Videns autem Judas consideratione mentis sus; vel videns de seipso, quoniam qui talia ausus est, sine dubio judicatus et condemnatus est a Deo, retulit argenteos, quasi in sua potestate esset mutare persecutorum sententiam. Otem quidem suam mutavit, non exitum primae vqui post panem intinctum fuerat ingressus in Judam, praesto fuit ei, donec Jesus traderetur Pilato. Postquam autem fecit quod voluit, recessit ab eo, iterum rediturus ad aliam deceptionem. Potuit ergo, a se recedente diabolo, ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ nob sustinuit. Adhuc hodie qͥc̃q
reꝓbis actib eum exacerbant. dum suas
cogitationes & oꝑa tenebrarũ ab illo ui¬
deri ñ putant. quasi illudentes aiunt. Pro
pretorium: & tradidert̃ pontio
pylato presidi. IeRONIMUS
Moris eoꝵ erat. ut quẽ adiudicassent mor¬
oest samson uinctus a dalila. Samson
lila situla int̾pretatur. id synagoga Quȩ
situlȩ more limpidũ liquorẽ ñ tenet. &
quisquilias ĩmundas colligit. Samson
nr̃ maxilla sui t̾ibi innumeras całuas iu¬
deoꝵ & demonũ hic sternit. & fontẽ ꝑen¬
nis uitȩ sitientib nob̃ ichꝰ corpori suo aꝑit.
dies azimoꝵ in quib contaminatio illis
erat in alienigenȩ habitaculũ intrare. O
impia cecitas. Alienigenȩ pretorio conta¬
minari timebant. innocentis sanguine ñ
timebant.M. cc̃cxͦunii. Tunc uidens
iudas qui eum tradidit qd̾ damnatꝰ eẽt. e¬
nitentia ductus retulit tͥginta argenteos

Expanded text:
qui pro nobis sustinuit. Adhuc hodie quicunque qui pro nobis sustinuit. Adhuc hodie quicunque reprobis actibus eum exacerbant, dum suas cogitationes et opera tenebrarum ab illo, videri non putant, quasi illudentes aiunt: Proppraetorium, et tradiderunt Pontio Pilato praesidi. Moris eorum erat, ut quem adjudicassent mordest Samson vinctus a Dalila . HIERON. Samson lila, situla interpretatur, id est, Synagoga. Quae situlae more, limpidum liquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae sitientibus nobis id est, corpori suo aperidies azymorum: in quibus contaminatio illis erat, in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Alienigenae praetorio contaminari timebant, et innocentis sanguinem non timebant. M. 319X Tunc videns Judas qui eum tradidit, quod damnatus esset, poenitentia ductus, retulit tri
Abbreviated transcription (Latin):
d conssĩmandã hominis humilitatẽ: uni¬
uersa in eũ contumeliarũ genera exercebant᷑.
xpuert᷑ in faciẽ eiꝰ. ut impleretur IeR.¬
scriptura dicens. faciẽ meã ñ auerti ab
intrepantib & c̃spuentib in me. Beda.
elauerunt eũ. ñ ut eoꝵ ille scelera ñ ui¬
deat. s ut a se faciẽ eius abscondant.
Qd uelam̃tum: usq hodie manet super
ꝓpħizare his quoꝵ patebat insama. Beda
uod palmas in faciem dedert̃: impleuit
ꝓpħiam quȩ ait. In uirga ꝑcutient ma¬
putis susceptis faciem ammȩ nr̃x lauat.
uelamine faciei sue uelam̃ cordiũ nr̃oꝵ
aufert. Colaphis quib in caput ꝑcussusẽ.
caput humani generis qd̃ ẽ adam sanat. & ala¬
pis expalmatus ẽ. ut maxime laudi eiꝰ ma¬
nib & labiis plaudamꝰ. Unde psalmista.
Om̃s gentes plaudite manib. iubilate dõ.
Incontumeliã. quia se ꝓpħam uoluit ha¬
beri. dicitur ei ꝓpħiza. in quonos ad tole¬
randam ꝓ nomine eius irrisionẽ p̃parat.

Expanded text:
 consummandam hominis humilitatem, universa in eum contumeliarum genera exercebantur. Exspuerunt in faciem ejus, ut impleretur Scriptura, dicens: Faciem meam non averti ab increpantibus et conspuentibus in me . BEDA. Velaverunt eum, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a se faciem ejus abscondant. Quod velamentum usque hodie manet super phetizare his, quorum patebat insania. HIERON. Quod palmas in faciem dederunt, implevit prophetiam quae ait: In virga percutient maputis susceptis, faciem animae nostrae lavat, velamine faciei suae, velamen cordium nostrorum aufert. Colaphis, quibus in caput percussus est, caput humani generis quod est Adam sanat, et alapis expalmatus est, ut maxime laudi ejus manibus et labiis plaudamus. Unde Psalmista: Omnes gentes, plaudite manibus, jubilate Deo . In contumeliam, quia se prophetam voluit haberi, dicitur ei, prophetiza, in quo nos ad tolerandam pro nomine ejus irrisionem praeparat,
Abbreviated transcription (Latin):
fex discidit uestim̃ta. cum tunica dñi a
mlttib scindiñ potuerit. figurabatur enĩ
scindendũ sacerdotiũ iudȩoꝵ ꝓ peccatis pon¬
tificum. cũ soliditas eccłȩ quȩ uestis dłi ap¬
pellatur. nunquam ualeat dirrumpi.¬
adhuc egemus testib: Ecce nc̃ audistis
blasphemiam de ore eus. Quid uob̾ uidet᷑:
cum morti tradunt. quẽ & oris & oꝑis
sui testimonio dm̃ cognoscere possunt.

Expanded text:
fex discidit vestimenta, cum tunica Domini a militibus scindi non potuerit. Figurabatur enim scindendum sacerdotium Judaeorum, pro peccatis pontificum, cum soliditas Ecclesiae, quae vestis Dei appellatur, nunquam valeat dirumpi.adhuc egemus testibus? Ecce nunc audistis blasphemiam de ore ejus. Quid vobis videtur? um morti tradunt, quem et oris sui et operis testimonio Deum cognoscere possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unc inuenimꝰ subuertentẽ gentẽ nr̃am.
& ꝓhibentẽ tributa dari cesari. & dicentẽ
se xp̃m regem esse. BEo aco.
rguuntur impietatis iudei. qđ accusan¬
tes saluatorẽ ne falsum aliquid uerisimi¬
le inueniunt qđ ei obicere possint. Origene ᷤ.¬
alsa quidẽ testimonia tc̃ locũ habent. qͣn¬
do cum colore aliquo ꝓferunt᷑. Adu̾sus
iñm aũt̃ nec color inuemebatur. qͥ posset
contra ĩm adiuuare m̃dacia. A.clxxuii.

Expanded text:
unc invenimus subvertentem gentem nostram, et prohibentem tributa dari Caesari, et dicentem, se Christum regem esse. BEDA. Arguuntur impietatis Judaei, quod accusantes Salvatorem, nec falsum aliquid verisimile inveniunt quod ei objicere possint. ORIGEN. Falsa quidem testimonia tunc locum habent, quando cum colore aliquo proferuntur. Adversus Jesum autem nec color inveniebatur, qui posset contra Jesum adjuvare mendacia. A. 177X
Abbreviated transcription (Latin):
tha adĩm. Dñe si fuisses hic: fũ meus
ñ fuisset mortuus. S & nunc scio: qura
q̃cunq poposceris a dõ dabit tͥ ds̃. Auõ.
oc scio quia potes suscitare siuis. qd̾
tuo arbitrio relinquo. Honem̃ pre¬
sumo. nec rogo ut frẽm suscites. qͥa nescio
an sit ei utilis resurrectio. D ixit illi inĩc.
Resurget fũ tuus. Hoc ambiguũ fuit
an diceret de p̃senti resurrectione. ande
futura: q̃ cõmunis erit om̃ium. D icit
ei martha. Scio quia resurget in resurre¬
ctione in nouissimo die. Dicit ei iñc. łgo
sum resurrectio ⁊ uita. Sane sentis de
ultima resurrectione.s ꝑ quem fr̃ tuus
tunc resurget. potest & mͦ resurgere. quia
ego sum resurrectio. & idõ resurrectio. qͥa
uita. Qui credit in me: etiã si mortuus
fuerit uiuet. Et om̃is qͥ uiuit & credit in

Expanded text:
hic, frater meus non fuisset mortuus. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a Deo dabit tibi Deus. Hoc scio, quia potes suscitare si vis, quod tuo arbitrio relinquo. Non enim praesumo nec rogo ut fratrem suscites, quia nescio an sit ei utilis resurrectio. Dixit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit, an diceret de praesenti resurrectione, an de futura quae communis erit omnium. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione in novissimo die. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio et vita. Sane sentis de ultima resurrectione, sed per quem frater tuus tunc resurget, potest et modo resurgere, quia ego sum resurrectio: et ideo resurrectio quia vita. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet; et omni
Abbreviated transcription (Latin):
niunt ad rationabiles annos. natura lẽ
legẽ q̃ dicit in corde. qd̾ tͥ ñ uis alii ne fe¬
ceris: transgrediuntur. Ecce alterdies
mortis. Data ẽ lex ꝑ moysen & contẽpni¬
tur: ecce fcius dies mortis. Quangłium
predicatur & contẽpnitur. ecce quartꝰ die ᷤ
mortis. in qua putet homo. s nec tales
dientiȩ ubi suscitandꝰ erat mortuus.
iuicina ẽ ierosolimis: mysterio conuenit.
Gens nanq iidȩoꝵ que in fine scłi con¬
uertetur. cito uarłm id÷ ad pacis uisio¬
nem ꝑueniet. ñ tam̃ nͥ expletis qͥndecĩ
stadiis. id: ꝑ cognitionẽ ueteris & noui¬

Expanded text:
rvenerint ad rationabiles annos, naturalem legem, quae dicit in corde, quod tibi non vis, alii ne feceris , transgrediuntur. Ecce alter dies mortis. Data est lex per Moysen, et contemnitur. Ecce tertius dies mortis. Evangelium praedicatur et contemnitur. Ecce quartus dies mortis, in qua putet homo, sed nec tales dientiae, ubi suscitandus erat mortuus vicina est. Hierosolymis, mysterio convenit. Gens namque Judaeorum que in fine saeculi convertetur. cito Jerusalem id est ad pacis visionem  perveniet, non tamen nisi expletis quindecim stadiis, id est, per cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ eis iñc manifeste. Lazarꝰ mortuus est.
& gaudeo ꝓpt̃ uos. ut credatis quia ñ erã
ibi. s eamus ad eũ. Iam poterant mira¬
ri. quia dñs eum dicebat mortuũ. qđ ei
nunciatũ ñ fuerat. Ut credatis inquit sci¬
licet robustius. fides enim eoꝵ miraculis
augebatur. Dixit gͦ thomas qui dr̃ didi¬
mus: ad condiscipłos. Eamus & nos: ut
moriamur cũ eo. Penit itaq ĩc. & inuenit

Expanded text:
manifeste: Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, ut credatis quia non eram ibi. Sed eamus ad eum. Jam poterant mirari quia Dominus eum dicebat mortuum, quod ei nuntiatum non fuerat. Ut credatis, inquit, scilicet robustius, fides enim eorum miraculis augebatur. Dixit ergo Thomas qui dicitur Didymus, ad condiscipulis: Eamus et nos, ut moriamur cum eo. Venit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ata. Delectationi accedit consensio. iam
ẽ illa damnatio. Post consensũ in factum
irrumpit. factũ in consuetudinẽ uer¬
titur. & fit q̃dam desꝑatio. ut dicatur.
quatͥduanꝰ ẽ. iam putet. Tuler̃ gͦlapidẽ.

Expanded text:
ata. Delectationi accedit consensio, jam ata. Delectationi accedit consensio, jam est illa damnatio post consensum in factum irrumpit, factum in consuetudinem vertitur, et fit quaedam desperatio, ut dicatur: Quatriduanus est, jam putet. Tulerunt ergo lapidem.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut eos qui sub lege erant lucriface¬
rent. Sic ẽ illud apłi. Misit ds̃ filium
suum factum ex muliere. factũ sub le-¬
ge. Nam sponte selegi subdidit. ut eos
qui sub lege erant redimeret. Eit uirgo
abusiue uocata ẽ mulier ꝓpt̃ eosqͥullã
uirginẽ ẽẽ nesciebant. Sic gͦ ꝓpt̃ eos qͥ
sub lege. qui erat quasi sub lege. Ait m̾c.
& grãm predicate. Littera enĩ occidens
est. quasi lapis premens. Hicit ei mar
iam fȩtet. quatriduanus enimẽ. Time¬
bat remoto lapide potius fȩtorẽ excitari.
quam frẽm resuscitari. Dicit ei m̾c. N
tari. Quatriduanꝰ lazarus suscitatur.
quia quatuor ꝓgressionib ꝑficit᷑ mors
ammȩ. Prua ẽ quasi titillatio delecta¬
tionis in corde. scda consensio. tercia fa¬
ctum. quarta consuetudo. Sunt qͥ res
illicitas obuias cogitationib suis ita
ꝓrsus abiciunt. ut nec delectent᷑. Suis
qui delectantur. & ñ consentiunt. Non¬
dum ꝑfecta mors ẽ: s quodãmͦ incho¬

Expanded text:
tes, ut eos qui sub lege erant, lucrifacetes, ut eos qui sub lege erant, lucrifacerent. Sic est illud Apostoli: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Nam sponte se legi subdidit, ut eos qui sub lege erant, redimeret. Et virgo abusive vocata est mulier, propter eos qui illam virginem esse nesciebant. Sic ergo propter eos qui sub lege, qui erat quasi sub lege. Ait Jesuset gratiam praedicate. Littera enim occidens, est quasi lapis premens. Dicit ei Mart jam fetet, quatriduanus est enim Timebat remoto lapide potius fetorem excitari, quam fratrem resuscitari. Dixit ei Jesus: tari. Quatriduanus Lazarus suscitatur, quia quatuor progressionibus perficitur mors animae. Prima est quasi titillatio delectationis in corde, secunda consensio, tertia factum, quarta consuetudo. Sunt qui res illicitas obvias cogitationibus suis ita prorsus abjiciunt, ut nec delectentur. Sunt qui delectantur, et non consentiunt. Nondum perfecta mors est, sed quodammodo incho
Abbreviated transcription (Latin):
mit xp̃c & turbatur in hõie. quando
peccator cõputat q̃ bona dĩ accepit. quȩ
mala reddidit. & de peccatis increpat se.
Dicũt ei dñe. ueni ⁊ uide. Et lacͥmatus ẽ m̃c.
leat se homo. & fremat accusando sira
mala oꝑa. Dnẽ. ueni & uide. id mise¬
rere. ut in psalmo dr̃. Uide humilitatẽ
meam et laborẽ meũ. & dimitte omna
peccata mea. Dixer̃ gͦ uidȩi. Ecce quomͦ
amabat eũ. Quidã aũt ex ipsis dixeruis.
Nonpoterat hic qui aꝑuit ocłos ceci fa
cere ut & hic ñ moreretur: Potuit. sed
noluit. quia plus ẽ mortuũ suscitare.
quam ne moreretur facere. Iñc gͦ rur¬
sum fremens in semet ipso:uenit ad mo¬
num̃tum. Difficultatẽ ostendit iuui¬
ficationis. grauib peccatis obruti pec¬
catoris. Erat aũt spelunca. & lapis
suꝑpositus erat ei. Nortuus sub la¬
pide. reus ẽ sub lege. ꝗ̃ in lapide scripta
est. Iusto enim: lex posita ñ est. Leronꝰ¬
spm̃ sc̃m. non sub lege. s in lege &
cum lege. & tamen quasi sub lege uiuen¬

Expanded text:
mit Christus, et turbatur in homine, quando peccator computat quae bona Dei accipit, quae mala reddit, et de peccatis increpat se. Dicunt ei: Domine, veni et vide. Et lacrymatus est Jesus. Fleat se homo, et fremat accusando sua mala opera. Domine, veni et vide, id est miserere, ut in psalmo dicitur: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum. Quidam autem ex ipsis dixerunt: Non poterat hic qui aperit oculos caeci nati, facere ut hic non moreretur? Potuit, sed noluit, quia plus est mortuum suscitare, quam ne moreretur facere. Jesus ergo rursum fremens in semetipso, venit ad monumentum. Difficultatem ostendit justificationis, gravibus peccatis obruti peccatoris. Erat autem spelunca, et lapis superpositus erat ei. Mortuus sub lapide, reus est sub lege, quae in lapide scripta est. Justo enim. Lex posita non est . HIERONSpiritum sanctum non sub lege, sed in lege, et cum lege, et tamen quasi sub lege viven
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris querere. sicut maliis oꝑib
ostendit. Nam quia scđm hominẽ mi¬
nor erat patre. ab eopetit suscitationẽ
lazari. & idõ se exauditũ dicit. ut uł sic
circũstantes crederent filium dĩ. Hxc¬

Expanded text:
Dei Patris quaerere, sicut in aliis operibus, ostendit. Nam, quia secundum hominem minor erat Patre, ab eo petit suscitationem Lazari, et ideo se exauditum dicit, ut vel sic circumstantes crederent Filium in
Abbreviated transcription (Latin):
 successorẽ etus p̃uidebat. Ampliꝰ. Alas̃.
Sonne duodecim hore sunt dier: Sen¬
sus ẽ. quasi dicat. Mutabilis ẽ animꝰ
humanus. ñ qđ uult aliquo tp̃re semꝑ
uult. s sicut horȩ mutant᷑ una succe-¬
dente alii. sic cogitationes pret̾eunt aliiᷤᷤ
succedentib. Siquis ambulauerit in die
ñ offendit subaudis se. quia uidet ante
se. Dies significat pacem. acsidicat᷑. Siqͥs
ambulauerit indie. idz in pace. scilicet in
me qui sum uera pax: ñ offendetur ab
aliquo. ut ei noceat. & ideo securi uenite
mecum. Si aũt ambulauerit in nocte.
id intenebris diaboli qui nox ẽ. & tene¬
bras peccatoꝵ & adu̾sitates belloꝵ im¬
mitit. merito offendit. id offenditur &
leditur. quialux ñ ẽ in eo. id sapientia
caret. sequendo noctẽ peccati. Et ideo
nullam securitatẽ potest habere: insi
resipiscat. Hȩc ait. & posthec dicit eis.
La zarus amicus nr̃ dormit: s uado ut
ã somno exsuscitem eum. Augustinꝰ

Expanded text:
 successorem ejus praevidebat. Amplius: Nonne duodecim horae sunt diei? Sensus est, quasi dicat: Mutabilis est animus humanus, non quod vult aliquo tempore, semper vult, sed sicut horae mutantur, una succedente alii, sic cogitationes praetereunt aliis succedentibus. Si quis ambulaverit in die, non offendit, subaudis se, quia videt ante se. Dies significat pacem, ac si dicatur: Si quis ambulaverit in die, id est, in pace, scilicet in me, qui sum vera pax, non offendetur ab aliquo ut ei noceat, et ideo securi venite mecum. Si autem ambulaverit in nocte, id est in tenebris diaboli, qui nox est; et tenebras peccatorum et adversitates bellorum immittit, merito offendit, id est, offenditur et laeditur, quia lux non est in eo, id est, sapientia caret, sequendo noctem peccati. Et ideo nullam securitatem potest habere, nisi resipiscat. Haec ait, et post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem eum. AUGUST.