comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocem ꝓtulit. tu ẽs filius dĩ. tu es rex
isrł. qualem tanto pꝰ petrus. q̃n ei dñs ait
Beatus es sẏmon bariona qr ñ tͥ reuelauit
caro ⁊ sanguis. s pat̾ m̃s qui ẽ in cęlis. Q
ibi nominauit petram & laudauit firmi¬
mam̃cum ȩccłȩ in ista fide. Hic iam dicit.
tu es filius dĩ. tũ es̃ rex isrł. Unde quia
dictum ẽ ei. anteqͣm te philippꝰ uocaret
cum eẽs sub arbore fici uidi te. queren¬
dum ẽ an aliquid significaret ista arbor
fici. Audite enim fr̃s mei. Inuenimus
arborem maledictam. qr sola folia habuit.
& fructum ñ habuit. Inbrigine humani
generis adam ⁊ eua cum peccassent. de
foliis ficulneis cinctoria sibi fecerunt:
Folia gͦ ficulnea. intelligunt᷑ peccata. Erat
aut̃ nathanael sub arbore fici tanqͣn sub
umbra mortis. Uidit e um dñs. de quo
dictum ẽ. Qui sedebant sub umbra mor¬
tis. lumen ortum ẽ eis. Qͥd gͦ dictum est
nathanaeli : Nicis mͥ. o nathanael unde

Expanded text:
vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelo . Et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde
Abbreviated transcription (Latin):
illa pedes meos unxit unguento. Prop¬
terea dico tibi. dimittent᷑ ei peccata
multa.qm̃ dilexit multum. Cui aut̃
modicum dimittit᷑. modicum diligit. ħ ẽ
dilicere. Plus egrotas. si sanum tẽ putas
Modicum putas tibi dimitti. cum plꝰ
debitor sis. Bene ista qr dolus in illa ñ
erat. meruit medicinam. Qͥd ẽ ħ dolꝰ
in illa ñ erat : Confitebat᷑ peccata sua
Hoc laudat innathanaele. qr dolꝰ in illo
ñ erat. qr multi pharisei qͥ habundabãt
peccatis iustos se dicebant. ⁊ dolum af¬
ferebant ꝑ qͦm sanari ñ poterant. Ui.
dit gͦ iam istum in qͦ dolus ñ erat iait
Ecce uere isrłita in quo dolus ñ ẽ. Diẽ
ei nathanael. Unde me nosti: Respon¬
dit ih̾e & dixit. Priusqͣm te philipꝰ uoca¬
Nret cum eẽs sub ficu uidi te. id ẽ sub au¬
potuit nathanael iste intelligere in eo qͣ
dictum ẽ. cum eẽs sub arbore fici uidi tẽ
priusqͣm tẽ philippus uocaret. Nam talẽ

Expanded text:
illa pedes meos unxit unguento. Propilla pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub aruid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem
Abbreviated transcription (Latin):
uerat dnm ad prandium. sanus sibi
uidebant᷑. &grota aut̃ illa mulier
irrupit indomum quo ñ erat inuitata
.&. desidio salutis facta impudens. accessit
ñ ad cap̃ dñi. nͭ ad manus s ad pedes. La-¬
uit eos lacrimis. tersit capillis. osculata ẽ.
unxit unguento. pacẽ fecit cum uestigiis
dñi peccatrix. Reprehendit ille tanqͣm sa¬
nus medicum. ille phariseus qͥ illic dis¬
cumbebat. & ait ap̃ se. Hic si eẽt ꝓpħa sci.¬
ret quȩ illius mnulier pedes tecigisset. Idõ
aut̾ suspicatꝰ erat eum ignorasse qr ñ eã
reppulit quasi inmundis manib tangeret᷑.
N ouerat aut̃ ille. ꝑmisit tangi. ut tactus
hab̾ent unde redderent. donauit ambob.
Quis eum plꝰ dilexit:.Q ille. Credo dñe.
cui plꝰ donauit. Q conũsꝰ ad mulierẽ. dix̃
symoni. Uides hanc mulierem: Intraui
indomum tuam. aqͣm pedib meis ñ de.
Osculum iͥ ñ dedisti. Illa aut̃ ñ destitit
pedes meos osculari. Oleum m ñ dedisti.

Expanded text:
verat Dominum ad prandium, sanus sibi verat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuosculum mihi non dedisti: illa non destitit pedes meos osculari: oleum mihi non dedisti;
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. aliud insanabilis. Qͥ egrotat cũ spe.
sanabilis dr̃. Qui egrotat cum desꝑatione.
insanabilis đr. Qui aut̃ iam sanus est.
ñ eget medico. Medicꝰ gͦ qui uenerat
sanare uidit istum sanabilem. quia
dolus in illo ñerat. Quomodo ñ erat
in illo dolus: Si peccator ẽ. fatetur se
peccatorẽ. Si enim peccator ẽ. ⁊ iustũ
se dicit. dolus ẽ in ore ipsius. Ergo in
nathana ele confessionẽ peccati laudauit.
ñ iudicauit ñ ẽẽ peccatorẽ. Propt̾ea cũ
pharisei qui sibi uidebant᷑ iusti re¬
prehenderent dñi. qr miscebat᷑ egro¬
us medicum ⁊dicerent. ecce cũ quib
manducat. cum publicanis & peccatoribꝰ.
respondit medicus frenetiois. Non ẽ
opꝰ sanis medicꝰ s male habentib ñ
ueni uocare iustos s peccatores. Hoc
ẽ dicere: qr uos iꝰstos dicitis cum fitis
peccatores. sanos uos p̾dicatis cum lan¬
gueatis. medicinã repellitis ñ sanitatẽ
tenetis. Unde ille phariseus qͥ uoca¬

Expanded text:
bilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, bilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui voca
Abbreviated transcription (Latin):
sibi gͦ uult. in quo dolus ñẽ : Aliqͣnto
intentius queramus. Apparebit mͦ
innomiine dñi. Dolum dixit dñs ñ¬
dolor. Et omnis qui uerba latina in¬
telligit. scit qr dolus ẽ cum aliud agit᷑.¬
& aliud fingitur. Intendat caritas ur̃a
ñ dolus dolor ẽ. Propterea dico. qr multi
fr̃s imꝑitiores latinitatis loquunt᷑ sic ut
dicant. dolus illum torquet. ꝓ eo qͥ est
dolor. Dolus fraus ẽ: simulatio ẽ. Qnͣdo
aliquis aliquid in corde tegit. & aliud
loquit᷑. dolus ẽ. & tanqͣm duo corda ħt.
unum qͣsi sinum cordis ħt. ubi uidet
ueritatẽ. & alterum sinum ubi concipit
mendacium. & ut noueritis hunc ẽẽ
dolum dictum ẽ in psalmis. labia dolosa
Qͥa ẽ labia dolosa : Sequit᷑. In corde ⁊ corde
locuti sunt mala. Qͥd ẽ in corde ⁊ corde.
nͥ dupplici corde: Sig dolus inisto ñ erat.
sanabilem illum medicus iudicauit u̾
sanum. Aliud ẽ enim sanus. aliud sana¬

Expanded text:
sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sana
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus nobilis pͥmo electus ẽ. nullꝰ doctꝰ.
qr infirma mundi elegit. ut confund̾et
fortia. Erat gͦ iste magius & sine dolo.
hoc solo ñ electus. necuiqͣm uideretur
dñs doctos elegisse. Q ex ipsa doctrina
legis ueniebat. qd cum audiss anarareth.
scrutatꝰ erat scͥpturas. & sciebat qr inde
erat expectandus saluator. q ñ facile
alii scribe ⁊ pharisei nouerant. Iste gͦ
doctissimus legis cum audiss philippũ
dicentẽ. inuenimus iħm qͦm scripsit
moy ses in lege & ꝓpħe anazareth filiũ
ioseph. ille qui optime scͥpturas noue¬
rat. audico nominȩ nazareth erectꝰ ẽ
in spem & dixit. Anazareth pot̾ aliqͥd
boni eẽ. Iam cetera de ipso uid eamus.
Ecce uere isrłita in quo dolus ñẽ. Qͥd ẽ
in qͦ dolus nẽ: Forte ñ habebat peccatũ.
forte ñ eger erat. forte illi medicus nͥ
erat uecessarius : Absit. Nemo hic sic
saciatus ẽ ut illo medico ũ egeret. Qͥ d

Expanded text:
Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
N solum pͥmus ñ inuenit᷑ in apłis. s nec
medius nec ultimus inter duodecim
nathanael ẽ cui tantum testimonium
ꝑhibuit filius di dicens. Ecce uere i srłu
in quo dolus ñ ẽ. Querit᷑ causa. Qͣntũ
dñs intimat. ꝓbabilit̾ inuenimꝰ. Incel¬
ligere enim debemus ipsum nathaelem
eruditum & ꝑitum legis fuisse. Ipter ea
noluit illum dñs int̾ discipłos ponere.
qr idiotas. elegit. unde confunderet mũ¬
dum. Audi apłm dicentẽ ista. Uidete
enim inquit uocationem uran fr̃s. qr n̾¬
potentes. ñ multi nobiles: s infirma mũ
di elegit ds ut confundat forua. & igno¬
bilia ⁊ contemptibilia elegit ds. ⁊ ea quȩ
ñ sunt tanqͣm ea que sunt. ut quȩ sunt
euacuentur. Si doctus elegeret᷑ fortassis io
se diceret electum. qr doctrina eiꝰ me¬
oratorem piscatorem. s de piscatore lu-¬
cratꝰ ẽ.imꝑatorem. Magnus eyprianus
orator. s prior petrus piscator. ꝑ qͦm pꝰea
crederet ñ tantum orator.s ⁊̃ imꝑator:

Expanded text:
n solum primus non invenitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem eruditum et peritum Legis fuisse: propterea noluit illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, inquit, vocationem vestram, frpotentes, non multi nobiles: sortia; et ignobilia mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meoratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator.
Abbreviated transcription (Latin):
tis: qui dixerunt. Rabbi. qd dr inter¬
p̃tatum magister. Ubi habitas: Non sic
illum sequebant᷑. quasi iam inhererent
illi. Nam manifestum ẽ qͥn illi inhesert̃.
qr de naui eos uocauit. In his enim du¬
ob: erat aNoreas. sic̃ mͦ audistis. Moreas

Expanded text:
tis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur intertis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo au
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum uendideras. Ue duplici corde.
qui incorde suo partem faciunt dõ. par¬
tem faciunt diabolo. Iratꝰ d̾s qr fit ibi
pars diabolo discedit. & totum diabolus
possidebit. N frustra itaq apłs dicit. neq
detis locum diabolo. Cognoscamꝰ gͦ agnum
frs. cognoscamus p̾tium nr̃m. Ecce duo¬
monium ꝑhibebat ueritati. Numquid
uoluit apud se manere discipłos. ut ñ
sequerent᷑ dñm : Magis ipse oftendit
discipłis suis qͦm sequerentur. Habebãt
enim illum tanqͣm agnum. Q ille:
Qͥd me attenditis: Ego nͭ sum agnus. ecce
agnus di: de quo & suꝑius dixerat. ecce
agnus điꝰ. Et quid nob̃ ꝓdest agnus dĩ:
Eece ait qͥ tollit peccata mundi: sec uti
sunt illum hoc audito duo qui erant
cum iohanne. Uideamus sequentia:
Ecce agnus di. Hoc ioħs. Qͥ audierunt
eum duo discipłi loquentem: ⁊ secuti
sunt iħm. Conuersus aut̃ iħc ⁊ uidẽs¬
eos sequentes se. dicit eis. Quid queri¬

Expanded text:
peccatum vendideras. Vae duplici corde ! peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscamus ergo Agnum, fratres, cognoscamus pretium nostrum. monium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Conversus autem eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum similit᷑ ꝑ illa omnia tͦnsiturũ.
qr ⁊ ille qui monebat tͣnsiturus ẽ. qͦmͦ
uultis erudiat nos pat̾ nr̃. cui ñ suc¬
cessuri. s ad qͦm accessuri sumꝰ. & cũ qͦ
inȩt̾num mansuri inhereditate qͦ nͥ
marcescit. nec morit᷑. nec gͣndine̾ nouit
Et ipsa hereditas. ipse pater e̾. Hunc
possidebimus. & erudiri ñ debemus:
Sufferamus gͦ eruditionẽ patris: nͥ
qͣndo nob̾ dolet cap̃ curramus ad p̾canta¬
tiones. ad sortilogos ⁊ remedia uanitatis:
Frs mei ñ uos plangam. cotidie inuenio
ista. Q̾ quid faciam: ñdum ꝑ suadeo xͥa¬
nis. in xͦ spem ẽẽ ponẽdam. Ecce si cui fac̃¬
tum ẽ remedium moriatur. Qͣm multi enĩ¬
sine cum remediis mortui sunt: & qͣm
multi sine remediis uixerunt: Qua
fronte exiit anima ad dm̃: Edidit
signum xͥ. accepit signum diaboli. An
forte dicit. nͨ ꝑdidi signum x: Ergo
qd̃ emit. Tanti emit ut solꝰ possideat:
T facis ei consortem diabolum. cui tẽ ꝑ

Expanded text:
ipsum similiter per illa omnia transiturum, ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum isto spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi?ult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicari. sic illum tenete. sic in corde ur̃s
scribite. Murus ẽ aduersus omnes im¬
petus. aduersus om̃s insidias inmici
Nolite timere. nec temptat ille nisi
ꝑmissus fuerit. Constat illum nichil
dominante. ꝑmittit᷑ qͣndo aliqͥd petit
Q hoc fr̃s ñ fit. nͥ ut ꝓbent᷑ iusti. puni¬
antur iniusti. Qͥd gꝰ times: Ambula
in dño tuo. Certoꝰ esto q te nͨ uult paui
ñ pateris. Qͦd te ꝑmiserit pati. Fla¬
gellum corrigentis ẽ ñ pena dampnãt
Ad hereditatẽ sempit̾nam erudunur.
⁊ flagellari dedignamur : Fr̃s mei si
recusaret quisqͣm puer colaphis aut
flagellis cedi a patre suo. qͦmͦ diceret᷑
& ut quid erudit pat̾ homo filium
hominẽ: Ut possit ñ ꝑdere temꝑalia
quȩ illi ad qui sunt que illi collegit.
quȩ ñ uult eum ꝑdere. quȩ ipse qui
reliquit nͥ potuit insempit̾num tenen
N docet filium cum quo possideat. s qͥ
pꝰ eum possideat. Fr̃s mei. si pat̾ doca̾
filium successorem. & qͦm docet ut

Expanded text:
praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo dicere disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate ꝑficit᷑. Unde gͦ scis si qͣndo¬
ñ uult te sanare ds. adhuc tibi expedit
flagellaris unde scis qͣm putre ẽ qd secat
medicus. agens ferrum ꝑ putria: nonne
nouit modum qͥd faciat. qͦusq faciat:
nunqͥd ululatꝰ eiꝰ qui sequatur retrahit
manus medici. artificiose secantis: Ille
clamat. ille secat. Crudelis qui ñ audit
clamantẽ. an potius misericors qr uulnus
ꝑsequit᷑ ut sanet egrotum : H̾ fr̃s mei
iđo dixi. nequis querat aliquid pret̾
auxilium dĩ. Qñdo forte in aliqͣ correcti¬
one dñi sumus. uidete ne ꝑ eatis. uidete
ne ab agno recedatis. & a leone deuore¬
mini. Diximus gͦ quare hora decima.
sequentia uidemus. Erat aNORSas frͣ
simonis petri unus ex duob qͥ audierãt

Expanded text:
infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod noinfirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas frater Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
ut quiescat dolor capitis. ad cor ñ ponit᷑
ut sanet᷑ apeccatis : Fiat gͦ. Quid fiat:
Ponat᷑ ad cor. sanet᷑ cor. Bonum ẽ. bonum ẽ.
ut de salute corꝑis ñ satagas. nͥ ut ad̾o
illam petas. Si scit illam ꝓdeẽ: dabit
illam. Si ñ tͥ dederit. ñ tͥ pderat hab̾e
illam. Qͣm multi egrotant in nocentes
in lecto. ⁊ si sani fuerint ꝓcedunt ad
scelera cõmittenda. Qm multis obest
sanitas. Latro qui ꝓcedit ad fraud̾ẽ
occid̾e hominẽ. qͣnto melius illi erat
ut egrotaret: Qui nocte surgit ad¬
sanus ẽ. Nouit gͦ ds quid nob̾ expediat:
Id agamus tantum ut cor nr̃m sanum sit
a peccatis. & qͣndo forte flagellamur in
noluit auferre. Numqͥd ꝑturbatus ẽ:
Ñ qͥd contristatꝰ dixit se desertum: magis
ñ dixit se desertum. qr ñ ablatum ẽ qd
uolebat auferri: ut illa infirmitas sana¬
ret᷑. Hoc enim inuenit in uocẽ mediei:
Sufficit tibi gr̃a mea. Nam uirtus in

Expanded text:
ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit adsanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enimSufficit tibi gratia mea; nam virtus in
Abbreviated transcription (Latin):
Dimisit te aduersario tuo conuincendũ.
ut si ante iudicem conuictꝰ fueris de
mendatio: qr ñ potuit ille nͥ p̃stare nes.¬
ciens an fueris mentitꝰ. ibi careas ipso
beneficio rescripti. quo ꝑduxisti rescͥptũ.
Ds̃ aut̃ qr nouit utrum mentiaris an
uerum dicas: ñ facit ut inudicio tͥ n̾
ꝓsit. s nec impetrare te ꝑmittit. quia
ita ut innullo offendas. difficile est:
Reatꝰ gͦ certꝰ ẽ. remedio uti ñ uis. Ecce
fr̃s mei qͣle remedium posuit dñs ꝯtͣ
egritudines animȩ. Qͥd gͦ: Cum cap̃ tͥ
& ñ ad ligaturas concurreris. Ad ħ enim
ꝑducta ẽ infirmitas hominũ. ⁊ ita plan¬
gendi sunt homines qui currunt ad
ligaturas. ut gaudeamus qͣndo uidemꝰ
hominẽ in lecto suo constittitum iactari
febrib & dolorib. nec alicub spem po¬
suisse. nͥ ut sibi eugłm ad cap̾ poner&.
nͥ qr adħ factum e: s qr p̃latum est
eugłm ligaturis. Si gͦ ad cap̾ ponitur

Expanded text:
dimisit te adversario tuo convincendum, dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis. Qͥ enim habent causam &
componant᷑: ne forte sialit̾ pecierint
qͣm oportet. ñ solum ñ impetrent qd
petunt. s ⁊ penam ꝓ beneficio mere¬
antur. Cum gͦ quererent supplicare
apłi ⁊ ñ inuenirent qͦmͦ adirent imꝑa¬
confessor di: compone nob̾ preces. Et
docuit dñs de libro iuris cȩlestis. Docuit
qͦm orarent : & in ipso q docuit. po¬
suit qͣndam conditionem. Dimitte
reus eris. Contremiscis imꝑatorem
factus reus. offer sacrificium humi.¬
litatis. offer sacrificium miscdĩe. Dic
in p̾cib dimitte mͥ. qm̃ ⁊ ego dimitto
S si dicis fac. Qͥd enim facturus es:
scripti. s nec rescriptum impetrabis
Iuris enim forensis ẽ ut qͥ in precib
mentitꝰ fuerit. illi ñ ꝓsit qđ impet̾uit.S. ħ
int̾ homines qr pot̾ falli homo. potuit
falli imꝑator. qñ p̾ces misisti. Dixisti enĩ
Quoluisti. & cui dixisti. nescit an uerũ sit

Expanded text:
coelestis. 11. Qui enim habent causam, et coelestis. 11. Qui enim habent causam, et componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperaconsessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam conditionem: Dimitte reus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, offer sacrificium misericordiae, dic in precibus, Dimitte mihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, scripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit;
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Numerus iste legem significat.
qr in decem p̾ceptis data ẽ lex. Uene¬
rat autẽ tempꝰ ut impleretur lex
ꝑ dilectionem. qr a iudeis ñ poterat
impleri ꝑ timorem. Unde dñs dicit:
N ueni soluere legem. s implere. Me¬
rito gͦ decima hora eum sequuti sunt.
ad testimonium amici sponsi duo isti.
& decima hora audurit. rabbi q̃ int̃ptat᷑
magister. Si decima hora rabbi dñs au¬
diuit. & decimus numerus ad legem
ꝑtinet : magister legis nͥ ẽ nͥ dator legis
Nemo dicat qr alius dedit legem ⁊ alius
docet legem. Ipse illam docet. qui illã
dedit. Ipse ẽ magister legis suȩ ⁊ doc&
illam. ⁊ miscdi̾a ẽ in lingua ipsus. Ido
miscd̾iter docet legem: sicut dicꝰtuui ẽ de
portat. Noli timere legem ne implere
ñ possis. fuge ad miscdiam. Si multũ ẽ
ad te legem implere. utere pacto illo.
& cẏrographo utere p̾cib quas tibi
constituit & composuit iuris ꝑitus.

Expanded text:
hora. Numerus iste legem significat, hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretur lex per dilectionem; quia a Judaeis non poterat impleri per timorem. Unde Dominus dicit: Non veni solvere legem, sed implere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sportat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus
Abbreviated transcription (Latin):
q petrum ⁊ andream dñs de naui uoca¬
uit dicens. Uenite pꝰ me. & faciam uos
piscatores hominũ. Q̾ ex illo iam inhe¬
serunt illi: ut nͨ recederent. Mͦꝯ gͦ qͥ eũ
secuntur isti duo. nͨ qͣsi nͨ recessuri se¬
quunt᷑. s uidere uoluerunt ubi habi¬
taret. & facere q̃ scriptum ẽ. Limen
ostiorum eiꝰ exterat pestuus. surgere
ad illum uenire assidue. erudiri p̾cep¬
tis eiꝰ. Oftendit eis ille ubi maneret:
Uenerunt. fuerunt cum illo. Qͣm bea¬
cum diem dixerunt. qͣm beatã noctem:
Quis ẽ qui nob̾ dicat. que audierunt
illi adño : & dificemus & nos met ipsi
in corde nr̃o. & faciamus domum. qͦ
ueniat ille & doceat nos. colloquatur
nobis. Quio queritis: qui dixerunt:
Q uenerunt & uiderunt uͥ maneret⁊
ap̃ eum manserunt die illa. Hora aut̃
erat quasi decima. Nichil ne arbitra¬
mur ꝑtinuisse ad eugłistam dicere
nob̾. quota hora erat: Lotest fieri
ut nichil ibi nos querere. nichil ani¬
maduertere uoluerit: decima hora

Expanded text:
nus de navi vocavit, dicens, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et facere quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus . Ostendit eis ille ubi maneret: venerunt et fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxerunt, quam beatam noctem! Quis est qui nobis dicat quae audierint illi a Domino? Aedificemus et nosmetipsi in corde nostro, et faciamus domum quo veniat ille, et doceat nos; colloquatur nobis. 10. « Quid quaeritis? Qui dixerunt ei: Et venerunt, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidit ihc nathanaelem uenientẽ ad se:
&̾ dixit de eo. Ecce uere isrłita. in quo
dolus ñ ẽ. Magnum testimonium. Hoc
nec aNDRes dictum. nec petro dictum. nec
philippo dictum ẽ cui de nathanaele. ecce
uere isrłita in quo dolus ñ ẽ. Qͥd gͦ faci

Expanded text:
 Nathanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ille ueni ⁊ uide: siue sic dubitans. &
totum interrogans. anazarech pot̾ aliqͥ d̃
boni ẽẽ: Ueni & uide. Cum gͦ siue illo mͦ
siue isto ꝓnuntict᷑ ñ repugnent u̾ba sequen¬
tia: nr̃m ẽ querere quid potuis intelligamꝰ
inhis uerbis. Qualis fuerit iste nathanael.
in sequentib ꝓbamus. Audite. quał fuerit.
Dñs ipse ꝑhibet testimonium. Magnus
dñs. coguictis testimonio iohis. B eatꝰ nathi¬
nael cognitus testimonio ueritatis: quia
dñs & si testimonto ioħis ñ cõm̃daretur.
ipse sibi ꝑhibebat testimonium. qr sufficit
sibi ad testimonium suum ueritas. S qr
ueritatẽ ñ poterant caꝑe homines. ꝑ lucer.¬
nam querebant ueritatẽ: &ido ioħs ꝑi¬

Expanded text:
et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem:
Abbreviated transcription (Latin):
honor carnis quasi flos feni. F enum
aruit. flos decidit: u̾bum autẽ dñi
manet in et̾num. Ecce qd ames. si uis
manere inȩt̾num.S: dicere habebaᷤ.
q illos dolemus qui sibi habundare
uidentur. Gaudium enim ipsorum.
quasi freneticoꝵ ẽ. Qͦmͦ aut̃ freneticꝰ
gaudet ininsania plerumq ⁊ ridet.¬
& plangit illum qui sanus ẽ: sic &
nos carissimi. si recipimus medicinã

Expanded text:
honor carnis quasi flos feni; fenum honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimi, si recepimus medicinam
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e qr ultra qͣm sꝑare po¬
tuimus alacrit̾ conuenistis:¬
Hoc ẽ q nos letificat & consolatur in õĩb
laborib iꝑiculis uitȩ huius. amor ur
indm̃. & pium studium. & certa spes.
& feruor sp̃c. Audistis cum psalmus
legeret᷑. qr inops ⁊ pauꝑ clamat ad
dñm in hoc scło. Uox enim ẽ ut sepius
audistis & meminisse debetis ñ unus
hominis. & tam̃ unius hominis. Ñ
unius. qr fideles & multi. grana int̾
paleas gementia diffusa toto orbe ter¬
dolor eiꝰ intꝰ ẽ. & gaudium eiꝰ intus ẽ.
ubi ñ uidet nisi ille qui exaudit ge¬
mentẽ. & coronat sꝑantẽ. Lecitia scłi
uanitas cum magna expectatione sꝑat᷑
ut ueniat. ⁊ ñ pot̾ teneri cũ uenerit.
Iste enim dies qui letus ẽ ꝑditis hodie
in ista ciuitate. cras utiq ñ erit. nec
id ems cͣras. hoc erunt qd hodie sunt:
& tͣnsierunt omnia & uolant omnia
& sicut fumus euanescunt. & ue qͥ
amant talia. Omnis enim anima seqͥt᷑
q amat. Omnis caro fenum. & omnis

Expanded text:
uia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistisHoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor vester in Deum, et pium studium, et certa spes, et fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terdolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uenit flumus ipsa celebritas anniũsaria:
tã magnum. q sic commendauit dđs:
Intentum enim te fecit. Nam si ħ ante
petrus uocaret᷑. ñ ita uideres misterium
petre. & putares eum casu sic uocari ñ
puidentia dĩ. Ido enim uoluit aliud pꝰ
uocari. ut ex ipsa comimutatione nominiᷤ
sacramenti niuacitas cõmẽdaret᷑. Et in
crastinum uoluit exire ingalileam. &¬

Expanded text:
venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam,
Abbreviated transcription (Latin):
magna. Qͥd ꝓdest qr intrat eccłam. qui
uult suꝑ harenam edificare : Andi-¬
endo eaum & ñ faciendo edificat qͥdẽ.
s suꝑ harenam. Si enim nichil audit.
nich̾il edificat: si audit edificat. S
querimus ubi. Si enim audit ⁊ facit.
suꝑ petram. Si audit . ⁊ ñ facit. suꝑ
harenam. Q uo sunt genera edifican¬
tium. aut suꝑ petram aut suꝑ hare¬
nam. Qͥd gͦ. illi qui ñ audiunt. securi
sunte Securos eos dicit qr nichil ȩdificant:
nudi sunt sub pluia. ante uentos. ante
flumina. Cum uenerint ista ante illos tol¬
linit. qͣm domus deiciant. g una ẽ securitaᷤᷤ.
& edificare & suꝑ petͣm edificare. Si audire
uis & ñ facere: edificas. s ruinam edificas
Cum aut̃ uenit temptatio deioit domum.
& cum ipsa ruma tua te tollet. Si aut̃
ñ autis nudus es. illis temptationib tu
ipse traheris Audi gͦ & fac. unum ẽ re¬
medtum. Quanti forte hodie audiendo
& ñ faciendo. rapti sunt fluuio celebrita¬
tis huius. Audiendo enim ⁊ ñ faciendo.

Expanded text:
trat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo,
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis. tu uocaberis cęphas. qđ int̾p̾tat᷑
pecrus. N magnum qr dñs dixit cuius
silius eẽt iste. Qͥd magnum domino:
Omnia nomina scõꝵ suoꝵ sciebat. quos
ante mundi constitutionẽ p̾destinauit:
Q miraris qr dixit uni homini tu ẽs
filius illius. ⁊ tu uocaberis illud : mag¬
num qr ntauit ei nomen. & fecit de
symone petrum. Petrus aut̃ a petra
rata ẽ eccła. &̾ quis securus. nͥ qͥ edifi¬
cat supͣ petram: Q̾ quid ait ipse dñs:
Qui audit u̾ba mea ħ & facit ea: si¬
milabo eum uiro prudenti. ȩdificãti domũ suã¬

Expanded text:
annis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petrarata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti su
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ocłis ueritatẽ. Ne putetis fr̾s
Nam si nulla sunt spectacula cur ho¬
die conuenistis: Ecce qd diximus ui-¬
distis. exclamastis. Ñ exclamauissetis.
nͥ uidissetis. Qͣ magnum ẽ ħ spectare
leonum membra x. & adiuncta cor¬
pori xͥ. G nescio quid simile imitatꝰ ẽ
quidam sp̃c.ut sanguine simulachrũ
suum emi uellet: qr nouerat p̾cioso
sanguine. qͣndoq redimendum ẽẽgenꝰ
humanum. Fingunt enim spc̃ mali
umbras quasdam honoris sibimet ip¬
sis. ut sic decipiant eos qͥ sequuntur
xp̃m. usq ad eo fr̃s mei. ut illi ipsi
qui seducunt ꝑ ligaturas. ꝑ p̾canta¬
tiones. ꝑ machinamenta mimici: mis
dent uenenum addunt mellis ali¬
quid. ut ꝑ id q̃ dulçe ẽ: lateat qd̾
amarum ẽ. & bibat᷑ ad ꝑnitiem:
usq adeo ut ego nouerim aliquo
temꝑe illiꝰ pilleati sacerdotẽ solere dic̃e
Et ipse pilleatꝰ xͥanus ẽ. Ut qͥd hoc fr̃s.¬

Expanded text:
cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectareleonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, miscdent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc, fr
Abbreviated transcription (Latin):
guine. Si pondus admolinandũ in¬
auro habuit sanguis mulieris. qͦle
pondus ht̃ adinclinandũ mundum
sanguis agni. ꝑ qͦm factus ẽ mundꝰ:
Et quidem ille sp̃c nescio quis. ut
p̃meret pondus: placatꝰ ẽ sanguine:
Inmundi spͤe nouerant uenturum
iħm xp̃m. Audierant ab angłis. au¬
dierant ex ꝑpħis. & sꝑabant eum
uenturum᷑. Nam si non sꝑabant.
unde clamauerunt. qͥd nob̾ ⁊ tͥ ẽ:
Uenisti ante tempꝰ ꝑdere nos: Scimus qͥ
sis sc̃s dĩ. Uenturum sciebant. s tempꝰ
serui tui in lapides eiꝰ. & pulueris eiꝰ
mserebunt᷑. Tunc ex urgens misereberis¬
syon: qm uenit inquit tempꝰ ut mise¬
rearis eiꝰ. Qnͣdo uenit tempꝰ ut miseͥret᷑
ds. uenit agnus. Qualis agnus ẽ : qͣm
lupi timent. Qualis agnus ẽ: Qͥ leonẽ
occidit occisus. Dictus ẽ enim diabolꝰ
leo circũiens & rugiens querens qͦm
deuoret. Sanguine agni uictus est leo.
illi oculis carnis uident uanitatẽ. nos

Expanded text:
guine. Si pondus ad inclinandum guine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempuservi tui lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur: tu exsurgens, inquiSion, quoniam venit tempus ut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. illi oculis carnis vident vanitatem, nos
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ ex discipulis eiꝰ duo. Q respiciens iħm
ambulantẽ dicit. Ecce agnus dĩ. Utiq¬
iste singłarit᷑ agnus. Nam ⁊ discipuli
dicti sunt agni. Ecce ego uos mitto uos.
sicut agnos inmedio luporum. Dicꝰti st̃
& ipsi lumen. uos estis lumen mundi:
S alit̾ ille de quo dictum ẽ: erat lum
uerum q illuminat omnẽ hominem
uementem inhunc mundum. Sic &
agnus singłarit̾ solus sine macula. si¬
ne peccato: ñ cuius maculȩ absterse st̃:
s cuiꝰ macula nulla fuerit. Qͥd enĩ qr
dicebat ioħs de dño ecce agnus dei.
ipse ioħs ñ erat agnus : Ñerat uir sc̃s
Non erat anucus sponsi : Ergo singła¬
rit᷑ hic ẽ ille agnus di. qr singłariter
hꝰ agni sanguine solo. homines redimi
potuerunt. Fr̃s mei si agnoscimus pre-¬
cium nr̃m qr sanguis ẽ agni: qͥ sunt
illi qui hodie celebrant festiuitatem
sanguinis nescio ciuius mulieris. ⁊ qͣm
ingrati sunt : Raptum ẽ aurum di¬
cunt de aure mulieris & cucurrit
sanguis. & positum ẽ aurum in tru

Expanded text:
s ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trut
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ adño philippꝰ. & dixit ei. Qͤm scͥpsit
moyses in lege & ꝓpħe. inuenimus iħm
filium ioseph. Euis filius dicebat᷑. cui
desponsata erat mat̾ eiꝰ. Nam qd̃ ea in¬
nathanaeli. ad didit ⁊ locum anazareth:
Et dixit ei nathanael. A nazareth potest
aliquid boni ẽẽ. Qͥd intelligit᷑ fr̃s: Non
qͣm aliqui ꝑnuntiant. Nam ⁊ sic solet

Expanded text:
ei: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea inNathanaeli; addidit et locum, a Nazareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut & ipsos saluos faciat.⁊ opꝰ ẽ ut
respiciant se ⁊ displicebunt sibi. Expes¬
se ñ noluerunt. Nam si aliqͣntum ocłos
ad se conu̾tant uident confusionẽ suã.
Qͦd donec fiat. alia sint studia ur̃a. alia
sint a uocam̃ta animȩ nr̃e. Plus ualet
dolor ur̃. qͣm gaudium illoꝵ. Qntum
ꝑtinet adnumerum fr̃m. difficile est
ut qͥsqͣm illa celebritate raptꝰ fuerit
ex uiris. Qnͣtum aut̃ ad sororum nume¬
rum. contristat nos :⁊ hoc magis dolen¬
dum ẽ. qr ñ ipse potius ad eccłam cur¬
runt. qͦs debuit si nͭ timor. certe uere¬
cundia de publico reuocare. Uiderit
hoc qui uidet. & aderit miscdđia eiꝰ ut
sanet omnes. Nos aut̃ qui conuenimus
pascamur epulis di. & sit gaudiũ nrm
sermo ipsius. Inuitauit enm nos add
dulcius ẽ. s siquis habeat palatũ samĩ
in corde. B ene aut̃ arbitror meminisse
gruis ex ordine recitari. ⁊ puto uobis
ñ excidisse. quȩ iam tractata sunt: max¬
ume recentiora de iohanne ⁊ columba:

Expanded text:
 est ut respiciant se, et displiceant sibi. Specse non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse gruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ñ habeam nichil sum. Q si distri¬
buero omnia mea pauꝑib ⁊ si tradido
corpꝰ meum ut ardeam. caritatẽ aut̃
nͨ habeam : nichil mͥ ꝑdest. Nullo mͦ
aut̃ possunt dicere se hab̾e caritatẽ.
qui diuidunt unitatẽ. Hec dicta st̃
sequentia uideamus. Ehibuit ioħs
testimonium qr uidit. Quale testi-¬
monium ꝑhibuit: Quia ipse ẽ filiꝰ di:
Oportebat gͦ ut ille baptizaret qͥ ẽ
filrus dĩ. unicus ñ ad optatus. Ad op¬
tati filii. ministri sunt unici. Unicꝰ
ht̃ potestatẽ. adoptati mmnisterium.
licet baptizet minist̾ ñ ꝑtinens ad
agit. Qd nos ꝯsolat᷑: Hic ẽ qͥ baptizat:
Stabat iohannes: & ex discipłis eius duo:

Expanded text:
ribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens ad agit, quid nos consolatur? Hic est qui baptizat. stabat Joannes