comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bens. dicam illam esse hostiam
dñi placabilem. et sacri ficm
deo spm contribulatum. et malo
peritentiam peccatoril qͣm mor¬
tem. et exsurge exsurge ihrłm:
et inulta alia. que ꝓpharũ clan¬
gunt tube. Hoc unum loquar.
quod legentib ittile est: et pre¬
senti cause conuenit. Non est
confusa dñm in terris: et ille
eam non confuncet in celis. Aꝑ¬
uit cunctis uulnus suũ: et dis¬
colorem in corpore cycatricem
Nens roniam conspexit: dissuta
habuit latera: nuidum caput:
clausum os. Non est ingressa et¬
cdĩam dñi : sed extra castra cũ
ut qͣm sacerdos eiecerat. ipse re¬
uocaret. Descendit de solio deli¬
tiarum suarũ: accepit molã:
tecti fai inam: et discalciatis
pedib transiuit fluenta latͥma¬
rum: sedit suꝑ carbones ignis.
hii ei fuere in adiutorium. Faciẽ
ꝑ quam scd̃o uiro placuerat: uer¬
berabat. Soerat geramas: linte¬
amina uidere non poterat: orna¬
menta fugiebat. Sic dolebat:
quasi adulterium cõmisisset.

Expanded text:
bens dicam illam hostiam bens dicam illam hostiam domini esse placabilem et sacrificium deo spiritum contribulatum et: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: exsurge, exsurge, Hierusalem, et multa alia, quae prophetarum clangunt tubae. Hoc unum loquar, quod et legentibus utile sit et praesenti causae conueniat. non est confusa dominum in terris et ille eam non confundetur in caelo. aperuit cunctis uulnus suum et decolore in corpore cicatricem flens Roma conspexit. dissuta habuit latera, nudum caput, clausum os. non est ingressa ecclesiam domini, sed extra castra cum ut, quam sacerdos eiecerat, ipse reuocaret. descendit de solio deliciarum suarum, accepit molam, fecit farinam et discalciatis pedibus transiuit fluenta lacrimarum. sedit super carbones ignis; hi ei fuere in adiutorium. faciem, per quam secundo uiro placuerat, uerberabat, oderat gemmas, linteamina uidere non poterat, ornamenta fugiebat. sic dolebat, quasi adulterium commisisset et
Abbreviated transcription (Latin):
iura dicit: non fuit ralis ut
achab qui uenundatus est ut
faceret malum in conspectu
dñi: Hic cum ꝓꝑtet sanguinẽ
nabithe correptus siusset ab
possedisti: et ego inducam su¬
ꝑ te mala. et demetam posteri¬
ora rua. et reliqua: scidit uesti
labat demisso capite. Tunc
factus est sermo dñi ad hely¬
am thesbitem dicens. Ponne
uides humilitatem a chab
coram me: Quta ergo humi¬
liatus est in timore meo: non
inducam malum in diebris ciꝰ.
O felix peniteritia: que ad se
dei traxit oculos: que furentem
sententiam dñi confesso mu¬
nassen in paral ypomenon.et
nyniuen fecille legunus i
ꝓpħa: publicanum quoq in e¬
uangłio. E quib ptimus non
solum indulgentiam. sed et
regnum reciꝑe meruit: alius
cius pectus uerberans pugnis.
oculos non leuabat ad celum:
et multo iusti ficatior. recesset hu¬
mili confessione uitiorum. qͣm
tittum. Nor est loci huius ite pe¬
niceritiam predicem: et quasi cõ¬
tra montanum nouatumq scri¬

Expanded text:
tura dicit: non fuit alius talis ut tura dicit: non fuit alius talis ut Achab, qui uenundatus - est, ut faceret malum in conspectu domini? hic, cum pro sanguine Nabuthae correptus fuisset ab per et possedisti et: ecce ego inducam super te mala et demetam posteriora tua et reliqua, scidit uestimlabat demisso capite. tunc factus est sermo domini ad Heliam Thesbiten dicens: nonne uidisti humiliatum Achab coram\' me? quia ergo humiliatus est in timore mei,, non inducam malum in diebus eius. o felix paenitentia, quae ad se dei traxit oculos, quae furentem sententiam domini confesso ernassen in Paralipomenon et neuen fecisse legimus in propheta, publicanum quoque in euangelio. e quibus primus non solum indulgentiam, sed et regnum recipere meruit, alius tius pectus uerberans pugnis oculos non leuabat ad caelum et multo iustificatior recessit humili confessione uitiorum quam tutum. non est loci huius, ut paenitentiam praedicem et quasi contra Montanum Nouatumque scri
Abbreviated transcription (Latin):
et omini ppło collacrimante.spar¬
sum crinem. ora lurida. squa¬
lidas manus. sordida colla sub¬
muteret: Que peccata fletus iste
non purget : Quas inueterataᷤᷤ
maculas. hec lamenta non ablu¬
ant: Pecrus trinam negationẽ
trina confessione deleuit: aarori
lacrilegium eo conflatum. ex au¬
ro uttuli caput. fraterne correxe¬
re preces. Dauid sc̃i et mansuetis¬
simi uri homicidium pariter
ec adulterium: septem dicrum
emendauit fames. Incebat in tͦ¬
ta: uolutabatur incinere: ed od¬
licrti regie potest ⁊cis. lumenq̃¬
rebat in tenebrisꝰ illumq tan¬
tum respiciens quem offende¬
rat: lacrimabili uoce dicebat.
Tibi soli peccaui. et malum
coram te feci: et redde michi
leticiam salritaris tui et spũ
principali confirma me. atq¬
ita factum est: ut qui me prĩ¬
docuerat uircutibus suis quo¬
modo stans non caderem: do¬
ceret ꝑ penitentiam. quomodo
cadens resurgerem. Quem tã
scriptrris. qͣm achab de quo sc̃ͥp¬

Expanded text:
et omni populo conlacrimanti sparet omni populo conlacrimanti sparsum crinem, ora lurida, squalidas manus, sordida colla submitteret? quae peccata fletus iste non purget? quas inueteratas maculas haec lamenta non abluant? Petrus trinam negationem trina confessione deleuit. Aaron sacrilegium et conflatum ex auro uituli caput fraternae correxere preces. Dauid, sancti et mansuetissimi uiri, homicidium pariter et adulterium septem dierum emendauit fames. iacebat in terra, uolutabatur in cinere et oblitus regiae potestatis lumen quaerebat in tenebris illumque tantum respiciens, quem offenderat, lacrimabili uoce dicebat: tibi soli peccaui et malum coram te feci et: redde mihi laetitiam salutaris tui et spiritu principali confirma me. atqueitafactumest, ut, quimepriusdocuerat uirtutibus suis, quomodo stans non caderem, doceret per, paenitentiam, quomodo cadens resurgerem. quid tam ter reges quam Achab, de quo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ad cottum thrai. Melius arbitra
ta est aperte confiteri imbecilli¬
tatem suam. et umbram quam¬
dam miserabilis subire coniu¬
gii:quam sub gła uni iure oꝑa
exercere merecricum. Idem apłs
uult iuduas adolescertulas nit¬
bere: filios procreare: nullam
Iam enim quedam abieruro re¬
tro post sathanam. Igitur et faby¬
ola quia ꝑsuaserat sibi. ec puta¬
inquo nubende uniuersa cau
uulnera. unum incarcta uiel¬
rius excepit. Sed ego in abolitis
et antiquis moror querens ex¬
cusare culpam. cuius penttenti¬
am ipsa confessa est. Quis hoc
crederet ut post mortem scd̃i
uiri in semet reuersa. quo tem¬
pore solent iuduf neggligentes
iugo seruituts excusso. liberius
agere. adire balneas. uolitare ꝑ
plateas. uultus circum ferre me¬
recricios. saccum indueret. ut er¬
rorem publice fateretur: et tota
urbe spectante romana. ante dtẽ
pasche in basilicam quondam
laterant. qui cesariano gladio
truncatus est.staret in ordine

Expanded text:
ad coitum trahi. melius aad coitum trahi. melius ata est aperte confiteri imbecillitatem suam, et umbram quamdam miserabilis subire conjugii, quam sub gloria univirae opera exercere meretricum. Idem Apostolus vult viduas adolescentulas nubere, filios procreare, nullam Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. » Igitur et Fabiola, quia persuaserat sibi, et putain quo nubendi uuulnera, unum incauta uulnus accepit. Sed quid ego in abolitis et antiquis moror quaerens excusare culpam, cuius paenitentiam ipsa confessa est? quis hoc crederet, ut post mortem secundi uiri in semet reuersa, quo tempore solent uiduae neglegentes iugo seruitutis excusso agere se liberius, adire balneas, uolitare per plateas, uultus circumferre meretricios, saccum indueret, errorem publice fateretur et tota urbe spectante Romana ante diem paschae in basilica quondam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordine
Abbreviated transcription (Latin):
nendus. Si qui meretrici iungi¬
tur unum corpiis facit: ergo que
scortatori impuroq sotiatur. uuniũ
cum eo corpus efficttur. Alie lurit
leges cesarum: alie iħr xp̃t. Aliud
papinianus: aliud paulus nost̾
precipit. Apud illos in iuris pu¬
dicicie frena lax antur: et solo stu¬
pro atq adtilterio condempnato.
passim ꝑ litpanaria et ancil. lii¬
las lybido ꝑmitcitur: quasicul¬
pam digntras faciat non uolun¬
tas: apud nos quod non licet
feminis.eque non liceo uris:
et eadem seruitus pari conditi¬
one ceriecur Dumisio ergo ut
aiunt utuosum: dimisit illiꝰ
et illiuis cͥminis obnoxium: di¬
misit pene. quem clamante ui¬
cinia uxor sola non ꝓdidit. Sin
autem arguitur quare repudi¬
ato marito non innupta ꝑman¬
tamen referam necessitatem. Me¬
lius est inquit apłs nubere qͣm
uri. Adolescentula erat:iuduita¬
tem sitam seruare non poterat.
uidebat altam legem in membris
sius repugnantem legi mentis
lue: et se tuctam atq captiuam

Expanded text:
nendus. si, qui meretrici iunginendus. si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. apud illos in uiris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passim per lupanaria et ancillulas libido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non uoluptas. apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione censetur. dimisit ergo, ut aiunt, uitiosum; dimisit illius et illius criminis noxium; dimisit - paene dixi, quod clamante uicinia uxor sola non prodidit. sin autem arguitur, quare repudiato marito non innupta permantamen referam necessitatem. melius est, inquit apostolus, nubere quam uri. adulescentula erat, uiduitatem suam seruare non poterat. uidebat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae et se uinctam atque captiuam
Abbreviated transcription (Latin):
leemitici et presepis dñici ama¬
tor. in quo uirgo puerꝑa deum
fudit infantem. ancillam xp̃t
non de nobilitate uieceris hystorie.
sed de eccl̃ic humilitate ꝓducam.
Et quia staum in principio quasi
scopulus quidam. et ꝑcella michi
obtrectatoꝵ ens opponitur. qd̾
icd̾m soritca matrimonium pͥ¬
us reliquerit: non laudabo cõ¬
uersam. nisi ream pruis ab sol¬
uero.Tanita prior maritus uicia
habuisse narratur: ut nec scortũ
quidem. ec uuile mancipium easus¬
tinere posset.Que si uoluero di¬
cere ꝑdam uircutem femine: q̃
maluit culpam subire discidii. ꝙͣ
qͣidam corporis sui infamare par¬
tem et maculas eius detergere. Hoc
solum ꝑferam: qd̃ ucretunde ma¬
trone et xp̃iane satis est. Precepit
dñs uxorem non debere dimitti.
excepta fornicationis causa: et si
dimisla fuerti. manere in nup¬
tam. Quicquid uiris iubetur:
hoc consequenter redundat in fe¬
minis. Neq enim adultera uxor
dimittenda est: ec uir mechus te¬

Expanded text:
lemitici et praesepis dominici amalemitici et praesepis dominici amator, in quo uirgo puerpera deum fudit infantem, ancillam Christi non de nobilitate ueteris historiae, sed de ecclesiae humilitate producam. Et quia statim in principio quasi scopulus quidam et procella mihi obtrectatorum eius opponitur, quod secundum sortita matrimonium prius reliquerit, non laudabo conuersam, nisi ream absoluero. tanta prior maritus. uitia habuisse narratur, ut ne scortum quidem et uile mancipium ea sustinere posset. quae si uoluero dicere, perdam uirtutem feminae, quae maluit culpam subire discidii quam quandam corporis sui infamare partem et maculas eius detegere. hoc solum proferam, quod uerecundae matronae et Christianae \'satis est. praecepit dominus uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. quidquid I uiris iubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. neque enim adultera uxor dimittenda est et uir moechus te
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuinium predicer: sed preua¬
lent helemosine. Humilitatem
laudem: maior ardor est fidei. Di¬
cam appetitas sordes. et int condẽp¬
nationem uestium sericarum ple¬
berum cultum. et serulia indu¬
merta quesita: plus est aramum
deposuisse qͣm cultum. Difficili
arrogantia: qͣm auro caremus et
geminil. His enim abiectis int̃¬
dum głosis tumerius sordib:
et uendibilem pauꝑtatem. popła¬
ri aure offerimus. Celata uirtus
et in conscientie fota secreto: d̃m
solum iudicem respicit. Unde
noius michi est efferenda preco¬
niis: et ordine rechoꝵ precermilio.
tota de conuersionis ac pentcentie
cunabulis asiumenda. Alius for¬
sitan scole memor. quintum ma¬
ximum qui nobis unus pugnã¬
do restituit rem publicam. et fabi¬
orum gentem ꝓferret in mediũ:
diceret pugnas. desctiberet prelta.
et ꝑtante nobilitatis gradus fa¬
byolam uenisse iactaret: ut quod
in uirga non pocerat. in radicib
demonstraret: ego diuersoris bech¬

Expanded text:
ieiunium praedicem? praeueieiunium praedicem? praeuertunt elemosynae. humilitatem laudem? maior est ardor fidei. dicam adpetitas sordes et in condemnationem uestium sericarum plebeium cultum et seruilia indumenta quaesita? plus est animum deposuisse quam cultum. difficilius adrogantia quam auro caremus et gemmis. his enim abiectis interdum gloriosis tumemus sordibus et uendibilem paupertatem populari aurae offerimus. celata uirtus et in conscientiae fota secreto deum solum iudicem respicit. unde nouis mihi est efferenda praeconiis et ordine rhetorum praetermisso tota de conuersionis ac paenitentiae incunabulis adsumenda. alius forsitan scholae memor Quintum Maximum, unus qui nobis cunctando restituit rem, et totam Fabiorum gentem proferret in medium, diceret pugnas, describeret proelia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uirga non poterat, in radicibus demonstraret. ego, diuersorii Beth
Abbreviated transcription (Latin):
lures aum
sunt: quod
suꝑ dormitione ble¬
sille. paulam uene¬
rabilem feminam
recenti adhuo uuluere consolatꝰ
sum. Quarte estatis citculus
uoluttar: ex quo ad hel yodorũ
ep̃m nepotiani scribens epyta¬
phim. qiucquid habere uirtũ
potui. in illo tunc dolore con sũo¬
si. Ante hoc ferme biennium.
pammachio meo ꝑ subtta pere¬
grinatione pauline breuera
epłam dedi: erubescens ad diser¬
tissimum iuirum plura loqui.
et ei sua ingerere: nt non tam
censolari amicum uiderer. ꝙͣ
stulta iactantia docere ꝑfectum.
Nunc mͥ fili oceane uolenti et
ultro appeterti debitum oniis
imponis: qd̾ ꝓ nouitate uirtu¬
tum ueterem matheriam no¬
uara faciat. In illis crum uel pa¬
rentis affectus. uel meror auũ¬
cult. uel desiderium marta tẽ¬
perandum fuit: et ꝓ diuersita¬
re personarum. de scripturis di¬
In presertarum tradis michi
tiraculum gentilium. luctum
pauperum.solatium monachoꝵ.
Quicquid primum arripuero:
sequenti comparatione iulescit.

Expanded text:
lures anni sunt, quod super dormitione Blesillae Paulam, uenerabilem feminam, recenti adhuc uulnere consolatus sum. quartae aestatis circulus uoluitur, ex quo ad Heliodorum episcopum Nepotiani scribens epitaphium, quidquid habere uirium potui, in illo tunc dolore consumpsi. ante hoc ferme biennium Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae breuem epistulam dedi erubescens ad disertissimum uirum plura loqui et ei sua ingerere, ne non tam consolari amicum uiderer, quam stulta iactantia docere perfectum. nunc mihi, fili Oseane, uolenti et ultro adpetenti debitum munus inponis, quod pro nouitate uirtutum ueterem materiam nouam faciam. in illis enim uel parentis affectus uel maeror auunculi uel desiderium mariti temperandum fuit et pro diuersitate personarum diuersa de scripturis adhiIn praesentiarum tradis mihi miraculum gentilium, luctum pauperum, solacium monachorum. quidquid primum adripuero, sequentium conparatione uilescit.
Abbreviated transcription (Latin):
desideria liberorum: sed te ipsam ma¬
gis offerres deo. Sed quia tempus
est amplexandi et tempus longe fie¬
ri a complexibus. et ucor non habet
potestatem corporis sui. et tnusquis¬
q in qua uocatione uocatus est. in
ea ꝑmaneat in dño: et qui sub uigo
est. sic debet currere ne in luto comi¬
tem derelinquat: totum redde in so¬
bole. quod in te iterim distulisti.
anna filium quem dño nouerat.
postqͣm obtulit tabernatulo numꝙͣ
reccpit: indecens arbtaate arbitrata.¬
ut futurus ꝓpħa in eus domo cres¬
ceret: que adhuc alios filios habcre
cupiebat. Deniq postqͣm concepit
et peꝑit: non est ausa ad templũ
accedere: et uacua apparere coram
dño: nisi pruis recdderet quod debebat.
laliq immolato sacrifitio reuersado¬
mum. quinq liberos sibi genuit: qͥa
pͥmogenitum dño pepererat. Mira¬
ris felicitatem sc̃e mulieri s: imita¬
re fidem. Ipse si paulam mileris. E
magistrum ec nutricium spondeo:

Expanded text:
desideria liberorum; sed teipsam madesideria liberorum; sed teipsam magis offerres Deo. Sed quia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus: et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea vocatione, qua vocatus est, in ea permaneat in domino, et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem Deo voverat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitratut futurus Propheta in ejus domo cresceret; quae adhuc alios filios habere cupiebat. Denique postquam concepit et peperit, non est ausa ad Templum accedere, et vacua apparere coram Domino, nisi prius redderet quod debebat: talique immolato sacrificio, reversa domum, quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum Deo pepererat. Miraris felicitatem sanctae mulieris? imitare fidem. Ipse, si Paulam miseris, et magistrum me et nutricium spondeo.
Abbreviated transcription (Latin):
beret seruandi difficultate: et cus¬
todic ꝑiculo. Melius est desscerare¬
tibi absentem. qͣm pauere ad singu¬
la: cum quo loquatur quid loqua¬
tur: cui annuat: quem libertter in¬
spiciat. Trade eustochio paruulam:
cuius nunc et ipse uagtras pro te
oratio est: trade comiti future sancti¬
tatis heredem. Illam uideat. illam
amet: illam primis miretur ab ati¬
nis: cuius ⁊ sermo et habitus. et in¬
cessus dodrina iurtutum est. Sit
ingremio auic. que repetat in nepte.
quicqtud p̃misit in filici: que longo
usu didicit nutrire. docere. serua¬
re uirgines: in cuius coronam cen¬
tenariis chocidie numeris castitas
texttur. Felex uirgo. felix paula
toxociz. que ꝑaiuie amiteq uirtutes.
nobilior est sc̃itate qͣm geners O si
tͥ contingeret uidere socrum et cog¬
natam tuam. et in paruulis corpus¬
culis ingentes animos intueri. pro
insita tibi pudicicia. non ambigerẽ
qui precederes filiam. eo pͥmam dei

Expanded text:
beret seruandi difficultate et cusberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingenteinsita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam, et primam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
et si qͣndo ea non ad dogmatum ueri¬
tatem. sed ad signoꝵ reuerentiam le¬
gere uoluerit: sciat non eoꝵ esse qͦꝵ
tytulis prenotantur: multaq his
admixta iutiosa: et gͣridis esse pru
in manu tencat: athanasis epłas. E
hylarii libros. in offenso decurrat
pede. Illoꝵ tractatib. illoꝵ delestet᷑¬
ingeniis: in quoꝵ libris pietas fi¬
dei non uacillat. Ceceros sic legat:
ut magis iudicet qͣm sequatur. Res¬
scdaris in tanta frequentia hominũ.
rome custodire potero: Noli ergo srib¬
ire onus quod ferit non potes: sed pꝰ¬
qͣm ablactaueris eam cum ysaat.
et uestieris cum samuele. mraite auie
et amite: redle p̃tiosissimam gera¬
mam cubiculo marie et cunis iħu
uagientis impone. Nutriatur in
monasterto: sit inter uirginum cho¬
ros: iurare non discat: mentiri sacͥ¬
legium putet: nesciat sdm: uiuat
angłice: sit in carne sine carne. om¬
ne hominũ genus sui simile pri¬
tet. Et ut cecera raceam: certe de li¬

Expanded text:
et, si quando ea non ad dogmatum ueriet, si quando ea non ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudin manu teneat, Athanasii epistulas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. illorum tractatibus, illorum delectetingeniis, in quorum libris pietas fidei non uacillet; ceteros sic legat, ut magis iudicet, quam sequatur. Resier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero ?\' noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaueris eam cum Isaac et uestieris cum Samuhele, mitte auiae et amitae. redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae et cunis Iesu uagientis inpone. nutriatur in monasterio, sit inter uirginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice, sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te li
Abbreviated transcription (Latin):
net naturalem pulchritudinem: cur
e contrio balncarum fomentis sopt¬
tos ignes suscitet: Pro gemmis et
serico diuinos codices amet. in quib
non auri. et pellis baby lonie uermi¬
culata pictura: sed ad fidem place¬
at emendata. et crudita distinstio.
Discat pͥmum psalterium: his se
canticis auocet. In ꝑuerbis salomo¬
nis crudiatur ad uitam. in eccliaste
consuescat calcare que mundi sũt:
in iob uircutes et patientie exempla
sectetur. Ad euangelia tnͣscat: nũꝙͣ
ca positura de manibi: apłoꝵ acta
et eplas tora cordis imbibat uolũ¬
tate. Cumq pectoris sui cellarium
his opib locupletauerit: mandet
merorie ꝓpħas. et eptaticum. Co re¬
gum ac paral ypomenon libros: hes¬
dreq et hester uolumina. Ad ultimũ
sinc ꝑiculo discat canticum cantico¬
rum: ne si in exordio legerit sub car¬
nalibus uerbis spiritualium nup¬
tiaꝵ epythalamium: non intelligẽs
uulneretur. Caueat omnia apocrifa.

Expanded text:
nat naturalem pulchritudinem, cur nat naturalem pulchritudinem, cur e contrario balnearum fomentis sopitos ignes suscitat ? Pro gemmis aut serico diuinos codices amet, in quibus non I auri et pellis Babyloniae uermiculata pictura, sed ad fidem placeat m emendata et erudita distinctio. discat primum Psalterium, his se M canticis auocet et in Prouerbiis Salomonis erudiatur ad uitam. in ^ Ecclesiaste consuescat calcare, quae mundi sunt; in Iob uirtutis et patientiae exempla sectetur. ad Euangelia transeat numquam ea positura de manibus; Apostolorum Acta et Epistulas tota cordis inbibat uoluntate. cumque pectoris sui cellarium his opus locupletarit, mandet memoriae Prophetas et Heptateuchum et Regum ac Paralipomenon libros Hesdraeque et Hester uolumina, ut ultimum sine periculo discat Canticum canticorum, ne, si in exordio legerit, sub carnalibus uerbis spiritalium nuptiarum epithalamium non intellegens uulneretur. caueat omnia apocrypha
Abbreviated transcription (Latin):
dragesima suos emittant equos. ut
sibi meminerint semꝑ esse currendũ.
finitus labor maior: infinitus mo¬
deratior est. Ibi enim respiramus: hic
perpecuo incedimus. Si quando ad
suburbana ꝑgis: domi filiam non
relinquas. Nesciat sine te nec possit
iuuere: cum sola fuerit ꝑtimescat
Non habeat colloquia scl̃arium: nõ
malaꝵ uirginũ contubernia: non
intersit nuptiis scruuloꝵ: nec fa¬
milie perstreperitis lusib misceat᷑.
Sero precepisse quoslam. ne uir¬
go xp̃i cum eunuchis lauec. nec
cum maritatis feminis: quia alii
non deponunt animos uiroꝵ: alic
tumentibus uteris preferunt fedita¬
tem. Michi omnino in adulta uir¬
gine lauachra displicent:que se ip¬
sam debet erubescete: et nudam ui¬
dere non posse. Di enim ieumus et
iuigiliis macerat corpus suum. et in
seruitutem redigto: si flammna lybi¬
dinis. et incentiua feruentis etatis.
extinguere cupit continentie frigo¬
re: si appetitis sordibus turpare festi¬

Expanded text:
adragesima suos emittant equos, ut adragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus labor maior, infinitus moderatior est; ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus. Si quando ad suburbana pergis, domi filiam non relinquas; nesciat sine te nec possit uiuere; cum sola fuerit, pertremescat. non habeat conloquia saecularium, non malarum uirginum contubernia, non intersit nuptiis seruulorum nec familiae perstrepentis lusibus misceatur. scio praecepisse quosdam, ne uirgo Christi cum eunuchis lauet, ne cum maritis feminis, quia alii non deponant animos uirorum, aliae tumentibus uteris praeferant foeditatem. mihi omnino in adulta uirgine lauacra displicent, quae se ipsam debet erubescere et nudam uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis macerat corpus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et incentiua feruentis aetatis extinguere cupit continentiae frigore, si adpetitis sordibus 4 turpare festi
Abbreviated transcription (Latin):
re. et psallere. Displicet mͥ in teneris
uel marime etatib longa et immo¬
derata ieiunia. quibus iunguntur
ebdomades: et olcum in cybum ac
poma uetant᷑. Exꝑimento didici: asel¬
lum in uia cum lassus fucrit. diũ¬
aicula querere. Enciant hoc cultores
ysidis et eybele: qui gulosa abstinẽ¬
tia. fasides aues. et fumantes turcu¬
res uorant. ne scilicet cercalia dona
contaminent. Hoc in ꝑpecuum
icunium preceptum sit. ut lon¬
go ttineri iures ꝑpetes supparent᷑.
ne in pͥma mansione currentes. corru¬
amus in medus. Cecerum ut ante scrip¬
se. in quadragesima. continentie uela
pandenda sunt: et rota aurige reti¬
nacula equis laxanda proꝑantib:
qͣmqͣm alia sit conditio scłarium:
alia uirginum ac monachorum. Se¬
cularis homo in quadragesima uen¬
tris ingliuuitem decoquit: et in cocle¬
arum morem uictitans: succum futu¬
ris dapibus. ac sagine aqualiculũ
parait. Uirgo et monachus. sic in qͣ¬

Expanded text:
re, psallere. displicent mihi in teneris re, psallere. displicent mihi in teneris uel maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus iunguntur ebdomades et oleum in cibo ac poma uitantur. experimento didici asellum in uia, cum lassus fuerit, diuerticula quaerere. faciant hoc cultores Isidis et Cybelae, qui gulosa abstinentia Fasides aues et fumantes turtures uorant, ne scilicet Cerealia dona contaminent. hoc in perpetuo ieiunio praeceptum sit, ut longo itineri uires perpetes supparentur, ne in prima mansione currentes corruamus in mediis. ceterum, ut ante scripsi, in quadragesima continentiae uela pandenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium, alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris ingluuiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ponauir ei ꝓbe fidei. et morum ac
prsdicire uirgo ueterana. que ulã
doceat: et asluescat exemplo ad ora¬
nonem et psalmos nocte consurg̃e:
mane hymnos canere: tercia. sexta.
nona hora. quali bellatricem xp̃i sta¬
re in acie: accensaq lucer nula redd̾̃e
sacrifitium uesꝑtinum. Sic dies
tͥnseat. sic nor inueniat laborantẽ.
Orationi lectio: lectioni succedat ora¬
tio. Breue uidebitur terapus: quod
tantis oꝑum uarietatibus occupat᷑.
Discat et lanam facere: tenere colũs
ponere in gremio calatum: rotare fu¬
sum: stamina pollice ducere: sꝑnat
bombicum telas: serum uellera: et
aurum in fila lentescens. Talia ues¬
timenta paret: quib pellatur fri¬
gus: non quibus corpora nestita nu¬
deritur. Cybus eius olusculum sit
et simila: raroq pisciculi. Et ne gu¬
le precepta longius thraam. ce quib
in alio loco plenuis sum loquutꝰ :
lic comedat. ut semper esuriad: ut
statim post cybum. possit legere. ora¬

Expanded text:
ponatur ei probae fidei et morum ac ponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae uirgo ueterana, quae illam doceat et adsuescat exemplo ad orationem et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora quasi bellatricem Christi stare in acie accensaque lucernula reddere sacrificium uespertinum. sic dies transeat, sic nox inueniat laborantem. orationi lectio, lectioni succedat oratio. breue uidebitur tempus, quod tantis operum uarietatibus occupatur. Discat et lanam facere, tenere colum, ponere in gremio calatum, rotare fusum, stamina.pollice ducere. spernat bombycum telas, Serum uellera et aurum in fila lentescens. talia uestimenta paret, quibus pellatur frigus, non quibus corpora uestita nudentur. cibus eius holusculum sit et simila raroque pisciculi. et ne gulae praecepta longius traham, de quibus in alio loco plenius sum locutus, sic comedat, ut semper esuriat, ut statim post cibum possit legere, ora
Abbreviated transcription (Latin):
quatur statim et lactina eruditio.
que si non ab incuo os tenerum cõ¬
posuerit. in ꝑegrinum sonum lin¬
gua corrumpttur: et externis uicus
sermo patrits sordidatur. Tt habe¬
at magistram: te rudis imitetur in¬
fantia. Nichil in te et in patre suo
uideat: quod si fecertt peccet. Memẽ¬
tote uos parentes uirginis: et mag̃
eam excmplis doccri posse qͣm uoce.
Etto flores pereunt: cito uolas. et
lykra. et crocum pestilens aura corrli¬
pit. Nusqͣm absq te procedat in pub¬
licum: basilitas marcyrum et eccltas
smne maire non adeat. Nullus et ui¬
uerais: nullus cyncimatus arride¬
at. uigiliarum dies. et sollempnes
ꝑnocationes. sic uirgunctila nostra
celebret. ut ne transuersum qustẽ
unguem a matre descedat. Nolo de
ancillis rius aliquam plus diligat.
cuius crebro auribus susurret. Qͥc¬
quid uni loquitur: hoc omnes sci¬
anto. placeat ei comes non compta
atq lasciua: que liquido gutaure
carmen dulce moduletur: sed gra

Expanded text:
quatur statim et Latina eruditio; quatur statim et Latina eruditio; quaesi non ab initio os tenerum conposuerit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur et externis uitiis sermo patrius sordidatur. te habeat magistram, te rudis miretur infantia. nihil in te et in patre suo uideat, quod si fecerit, peccet. mementote uos parentes uirginis et magis eam exemplis docere posse quam uoce. cito flores pereunt, cito uiolas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, nullus cincinnatus adrideat. uigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic uirguncula nostra celebret, ut ne transuersum quidem unguem a matre discedat. nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grau
Abbreviated transcription (Latin):
egre reprehendas. quod sinas consu¬
escere. Discat iam nunc et uinĩt
non bibere: in quo est luxuria. An¬
de annos robuste erans: ꝑtculosa ẽ
teneris abstinentia grauis. Usq ad
id tempus si necessitas postularit.
ot balueas adeat. et uino mõdico
itattur ꝓꝓter stomachum: et carniũ
edulio sustentetur: ne prius defici¬
ant pedes. qͣm currere incipiant. Et
heo dico iuxta indulgentiam. non
iuxta imꝑtũ: timens debilitatem:
non docens luxuriam. Altoqui q̃d
et egyptioꝵ ginmosophiste. ĩpoler.¬
te ⁊ orize et pomoꝵ solo obseruãt
cybo: cur uirgo xp̃i non faciat in
toto: Si tanti uttrtun: quare nõ
maioris sit p̃cii m argaritum: Que
nata est ex repmissione: sio uiuat
ito illi iuxerunt. qui de repmissione
generat sunt. Equa gr̃a: equum
habeat et laborem. Surda sit ad or¬
ganum: tybie. colyre. et ꝙthara. cur
facta sint nesciat. Rectoat dͥ chotidie
pensum scripturarum: certum edis¬
cat grecoꝵ numerum uersuũ. Se¬

Expanded text:
aegre reprehendas, quod sinas consuaegre reprehendas, quod sinas consuescere. discat iam tunc et uinum non bibere, m quo est luxuria. ante annos robustae aetatis periculosa est teneris grauis abstinentia. usque ad id tempus, si necessitas postularit, et balneas adeat et uino modico utatur propter stomachum et carnium edulio sustentetur,  ne prius deficiant pedes, quam currere incipiant. et haec dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, timens debilitatem, non docens luxuriam. alioquin, quod et Aegyptiorum gymnosophistae in polentae et orizae et pomorum solo obseruant cibo, cur uirgo Christi non faciat in toto? si tanti uitrum, quare non maioris sit pretii margaritum? quae nata est ex repromissione, sic uiuat, ut illi uixerunt, qui de repromissione generati sunt. aequa gratia aequum habeat et laborem. surda sit ad organa; tibia, lyra et cithara cur facta sint, nesciat. Reddat tibi pensum cotidie scripturarum certum. ediscat Graecorum uersuum numerum. se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas et aplos de sp̃ualib nuptiẽs
sciscitantem. Inutetur mariam gło¬
solara in cubiculo suo repꝑit: et ido
forsitan timore ꝑtrita est: quia ui¬
rum quem non querebat aspexit.
Emuletur cam de qua dicitur. Om¬
nus gła eius filie regis ab intus. Lo¬
quatur ⁊ ipsa: a lecto hartatis uin¬
culo uulnerata. Introduxit me rex
in cubitulum suum. Numqͣm ex¬
eat foras. ne inueniant eam qui¬
circũeunt ciuitatem: ne ꝑcutient
eo uulnerent: et auferentes theristrũ
pudicitie nudam in sangnine dere¬
linquant. quinpotus cum aliquis
ostium cius pulsauerit: dicat. Ego
murus: et ubera mea turris. La¬
ui pedes meos: non possum irqui¬
nare eos. Non uescatur in priblico.
id est in parentum conuuiuo: ne
uideat oybos quos desideret. Et licet
quidam purant maioris
esse iurcutis. p̃sentem contempñe
uoluptatem: tamen securioris ar¬
bitror continentie nescire quod q̃¬
ras. Legi quondam in scolis puer:

Expanded text:
prophetas et apostolos de spiritalibus nuptiis prophetas et apostolos de spiritalibus nuptiis sciscitantem. imitetur Marsolam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore perterrita est, quia uirum, quem non solebat, aspexit. aemuletur eam, de qua dicitur: omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo uulnerata: introduxit me rex in cubiculum suum. numquam exeat foras, ne mueniant eam, quicircumeunt ciuitatem, ne percutiant et uulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis ostium eius pulsauerit, dicat: ego murus et ubera mea turris. laui pedes meos, non possum in quinare eo s. Non uescatur in publico, id est in parentum conuiuio, nec uideat cibos, quos dequidam putent maioris esse virtutis praesentem contemnere voluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. legi quondam in scholis puer:
Abbreviated transcription (Latin):
s̃celts referri ad cos qui dart nolue¬
rint. maxime eo tempore quo contͣcli¬
etre non poterant. qui accepturi erant:
sicut e regione salus infantium. maio¬
rum luchrum est. Offerres nec ne fi¬
liam. potestatis tuc fuit qͣmꝙͣ alia
sit nia condino. que prus eam uo¬
tusti qͣm conciꝑes: uit autem obla¬
tam non neggligas. ad ꝑictilum tu¬
um ꝑtinet. Qui claudam et mu¬
tilam et qualibeo sorde maculatã
obrulerit hostiam. sacri legii reus
est: qͣntomagis qui partem corporis
sui. et illibate anime puritatem.
regiis amplexibus parat. si neggli¬
gens fuerit punictur: Postqͣm gͣn¬
diusculam esse ceꝑte. et in exemplũ
sponsi sui crescere sapientia. ecate
et gr̃a. apud deum et homines. ꝑ¬
gat cum parentib ad exemplum.
ueri patris: sed cum illis non egre¬
diatur e templo. Querant eam in
itinere sclĩ: inter turbas eo frequẽ¬
tiam ꝓpinquoꝵ: et nusqͣm alibi
reꝑiant nisi in abdlito scripturaꝵ:

Expanded text:
scelus referri ad eos, qui dare noluescelus referri ad eos, qui dare noluerint, maxime eo tempore, quo contradicere non poterant, qui accepturi erant, sicut e regione salus infantium maiorum lucrum est. offerre necne filiam potestatis tuae fuit, quamquam alia sit tua condicio, quae prius eam uouisti, quam conceperis; ut autem oblatam neglegas, ad periculum tuum pertinet. qui claudam et mutilam et qualibet sorde maculatam obtulerit hostiam, sacrilegii reus est; quanto magis, qui partem corporis sui et inlibatae animae puritatem regiis amplexibus parat, si neglegens fuerit, punietur! Postquam grandicula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, pergat cum parentibus ad templum ueri patris, sed cum illis non egrediatur e templo. quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas et frequentiam propinquorum et nusquam alibi repperiant nisi in adyto scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
boni ac mali nescit differentiam:
Sollicita ꝓuides: ne filia ꝑcutiatur
a iuꝑa. Cur non eadem cura ꝓuide¬
as. ne feriatur a malleo uniuerse
terre: ne bibat de aureo calice baby¬
lonis ÷ ne egrediatur cum dina. et
uelit uidere filias regionis aliene.
ne ludat pedibus. ne thraat tuni¬
cas: Ueneria non dantur nisi mel¬
le circumlita: et uicia non decipiũt.
nisi sub specie umbraq uirtutum.
Et quomodo inquies peccata patrũ
filiis non redduntur. nec filioꝵ pa¬
rentib: sed anima que peccauerit
ipsa morictur: Hoc de his dicit᷑ qͥ
possunt sapere: de quibus ineuan¬
gelio scriptum est. Etatem habet:
loquatur pro se. Qui autem pariui¬
lus est. et sapit ut paruilu d: donͦ
ad annos sapientie ueniat. et pyta¬
gore littera eum ꝑducat ad biuium:
tam bona cius ꝙͣ mala parentibus
impritant᷑. Nisi forte estiraes ꝓ p̃lauo¬
rum filios. si baptisma non acceꝑpent.
ipsos tantum teos esse peccat et non

Expanded text:
boni ac mali nescit differentiam! boni ac mali nescit differentiam! sollicita prouides, ne filia percutiatur a uipera; cur non eadem cura prouideas, ne feriatur a malleo uniuersae terrae, ne bibat de aureo calice Babylonis, ne egrediatur cum Dina et uelit uidere filias regionis alienae, ne ludat pedibus, ne trahat tunicas ? uenena non dantur nisi melle circumlita et uitia non decipiunt nisi sub specie umbraque uirtutum. \'et quomodo\', inquies, \'peccata patrum filiis non redduntur nec filiorum parentibus, sed anima, quae peccauerit, ipsa morietur.? hoc de his dicitur, qui possunt sapere, de quibus in euangelio scriptum est: aetatem habet, pro se loquatur. qui autem paruulus est et sapit ut paruulus, donec ad annos sapientiae ueniat et Pythagorae litterae eum perducant ad biuium, tam mala eius quam bona parentibus inputantur, nisi forte aestimas Christianorum filios, si baptisma non acceperint, ipsos tantum reos esse peccati et non
Abbreviated transcription (Latin):
manibus: Que iam nunc arescerit:
itc sentias excrutiata quid feceris:
ec fintto mense quinto ad inferna
ducaris. Din autem ꝑseueraueris
in scelere: et marito sumul orbaberis
et filiis. Omnia ꝑ ordinem impleta fc̃c
et seram misere penitentiam. uelox
signauto interitus. Sic ulciscit᷑ xp̃c
iuolatores templi sui: sic geminas et
ptiosa ornamenta defendic. Et hoc
retuili. non quo insultare uelim cala¬
mttatib alienis: sed ut temoneam.
cum qͣnto metu ec cautionc seruare
debeas. quod dño spopondisti. Heli
sacendos offendit deum: obuttia li¬
beroꝵ. Ep̃c fieri non potest: qui fili¬
os habuerit luxurrosos. et non sub
ditos. At e contrario de muliere scri¬
bitur. qd̃ salua sit ꝑ filioꝵ generati¬
onem. si ꝑmanserit in fide. et karita¬
de ec sc̃ificatione cum pudicitia. Si
ꝑfecta etas et sui uiris imputatur
parentib : qͣntomagis lactens et fra¬
gilis. et que iuxta senteritiam dñi
ignorat dexteram et sẏnistramidẽ.

Expanded text:
manibus ? quae iam nunc arescent, manibus ? quae iam nunc arescent, ut sentias excruciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam uelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus uiolatores templi sui, sic gemmas et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim calamitatibus infelicium, sed ut te moneam, cum quanto metu et cautione seruare debeas, quod dsacerdos offendit dominum ob vitia liberorum; episcopus fieri non potest, qui filios ditos. at e contrario de muliere scribitur, quod salua fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et caritate et sanctificatione cum pudicitia. si perfecta aetas et sui iuris inputatur parentibus, quanto magis lactans et fragilis et quae iuxta sententiam domini ignorat dexteram aut sinistram, id est
Abbreviated transcription (Latin):
habeat auiam : qͣm amitam: cui im¬
gatori. cui exercitm. Tẏriuncula tui¬
tͥatur. Illas desideret: ad illas tebi ins¬
nitetur abicessum. Ipse habitus ⁊ uiᷤᷤ¬
titus: doceat eam cui ꝓmissa sit. Caue
ne aures eius ꝑfores: nec cerussa et pͣ¬
purisso consecrata xp̃o ora depingas.
ne collum margaritis ⁊ auro premas.
rie caput gemmis oneres: ne capillũ
irrufes: ec ei aliquid de gehenne ig¬
nibus auspiceris. Habeat alias mar¬
garitas. quib uenditis. emptura ẽ
preciosissimum margaritum. Precet¬
rata nobilissima quondam femina.
iubente uro hymecio. qui patriuiᷤᷤ
eustochie uirginis fuit. Habitũ eiꝰ
cultumq mutauit : et negglectum
crinem. musidano more peruit:uin¬
cere cupiens et uirginis propositum.
et matris deliderium. Et ecce ibi eadẽ
nocte cernit in sompnis uenisse an¬
gelum. terribili facie minantem pe¬
nas: et hec uerba frangentem. Tu ne
pito uirginis dei sacrilegis atcrectare

Expanded text:
et alteram auiam, quam amitam, cui imet alteram auiam, quam amitam, cui imperatori, cui exercitui tiruncula nutriatur. illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum. Ipse habitus et uestitus doceat eam, cui promissa sit. caue, ne aures perfores, ne cerussa et purpurisso consecrata Christo ora depingas, ne collum margaritis et auro premas, ne caput gemmis oneres, ne capillum inrufes et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. habet alias margaritas, quibus postea uenditis emptura est pretiosissimum margaritum. rraetextata, nobilissima quondam femina, iubente uiro Hymetio, qui patruus Eustochiae uirginis fuit, habitum eius cultumque mutauit et neglectum crinem undanti gradu texuit uincere cupiens et uirginis propositum et matris desiderium. et ecce tibi eadem nocte cernit in somnis uenisse ad se angelum terribili facie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune a tu caput uirginis dei sacrilegis adtrectare
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentie. multum ab infantia ser¬
mo matris inscribitur contulisse: orten¬
sie oratio in paterno synu coaluto. Dif¬
sicutter eradicur: quod tudes animi
ꝑbiberunt. Lanarum conchilta. qͥs
in pristinum candorem reuocet: Ru¬
dis testa. diu et saporem retinet et o¬
dorem: quo primũ imbita est. Gre¬
ca narrat hystoria. alexandrum po¬
tentisumum regem orbisq domitorẽ.
et in moribus et incessti. leonidis peda¬
gogi sui non potusse carere uiciis.
quibus paruulus adhuc fuerat infec¬
tus. ꝓdius est enim maloꝵ emulatio:
et quoꝵ uirtutes assequi nequeas:
cito imitare uicia. Nutrix ipsa non
sit temulenta non lasciua. non gar¬
rula. habeat modestam gerulam:
nutricium grauem. Cum auum in¬
derit. in pectus eius tͣnsiliat: e collo
pendeat : nolenti alleluya decantet:
rapiat eam auia: patrem risibtis recog̃¬
noscat. Dit omnib amabilis: ec uni¬
uersa ꝓpinquitas rosam ex se natam
gaudeat. Discat statim qͣm alteram

Expanded text:
eloquentiae multum ab infantia sereloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensiae oratio in paterno sinu coaluit. difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. lanarum conchylia quis in pristinum candorem reuocet ? rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere uitiis, quibus paruulus adhuc fuerat infectus. procliuis est enim malorum aemulatio et, quorum uirtutem adsequi nequeas, cito imitere uitia. nutrix ipsa non sit temulenta, non lasciua, non garrula; habeat modestam gerulam, nutricium grauem. cum auum uiderit, in pectus eius transiliat, e collo pendeat, nolenti alleluia decantet. rapiat eam auia, patrem risibus recognoscat, sit omnibus amabilis et uniuersa propinquitas rosam ex se natam gaudeat. discat statim, quam habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuteat. Ipla nomĩa ꝑ que consuescit
paulatim uerba contexere. nõ
sint fortuita: sed cerca et coaceruata
adam pauiatcbaꝵ series. de matheo
ltcaq descendat: ut dum aliud agib̾.
future memorie preparetur. Magis¬
cer ꝓbe eratis et uite atq eruditionis:
est eligendus. Nec poterit erubescere
doctusit. id facere. uel in ꝑpinqua
uel in nobili uirgine. quod aristotiles
fecit inphylipꝑt filto: ut iꝑse librarioꝵ
uilitare. initia ei traderet litterarum.
Non suint contempnenda quasi parria:
sine quibus magna constare non pos¬
sunt. Ipse elementoꝵ sonus: et parna
institutio preceptoris. altter de erudito¬
altter de rustico ore ꝓfertur. Unde et tͥ
est ꝓuidendura. ne ineptis blandiciis
ferra naꝵ. diraidiata dicere filia m cõ¬
luescas uerba: et in auro acq in purpa
ludere: quoꝵ alterum lingue. alterũ
moribus officit. Nec discat in tenero:
quod ei postea dediscendum est. Graccoꝵ

Expanded text:
transeat. ipsa nomina, per I quae consuescet transeat. ipsa nomina, per I quae consuescet paulatim uerba contexere, non sint fortuita, sed ^ certa et coaceruata Adam patriarcharum series de Matheo Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. magister probae aetatis et uitae atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doctus uir id facere uel in propinqua uel in nobili uirgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de eruditoaliter de rustico ore profertur. unde et tibi est prouidendum, ne meptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam uerba consuescas et in auro atque in purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in. tenero, quod ei postea dediscendum est. Graccorum
Abbreviated transcription (Latin):
ceant. Fiant ei littere uel buxee
pellentur. Ludat in eis: ut et lu¬
dus enis eruditio sit. E non solũ
ordinem teneat lettera.⁊. ut me¬
moriam nominũ in canticum tͣns¬
eat: sed ipse iuter se crebro ordo
rurbenir. ec madiis ibama. primis me¬
dia miscearitur: uit eas non sono rantũ.
sed ex uisti nouerto. Cum uero ceꝑto tre¬
merta manu stilum in cera ducere. uel
abcerius suꝑpostra manu tenere regã¬
tur arciaili. uel in tabuila sculptan¬
tir elementa: ut per eosdem sulcos in¬
dusa marginib thraantur uestigia.
et foras non queant euagari. Sillabas
tungat ad pemũ: ec quib illa ecas
deliniri potest munusctilis inuitet᷑.
Habeat et in discendo sotias. quib
inuideat. quaꝵ laudib mordeat᷑.
Non est obuirganda si tardior sit:
sed laudibus excitandum ingeni¬
um: ut et incisse se gaudeat: et uic¬
tam doleat. Cauendum in pͥmis. ne
ocũit stidia: ne a martrudo eoꝵ p̾cep¬
tam infantia: ultra rudes annos

Expanded text:
ceant. fiant ei litterae uel buxeae ceant. fiant ei litterae uel buxeae pellentur. ludat in eis, ut et lusus eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et uisu nouerit. cum uero coeperit trementi manu stilum in cera ducere, uel alterius superposita manu teneri regantur articuli uel in tabella sculpantur elementa, ut per eosdem sulcos inclusa marginibus trahantur uestigia et foras non queant euagari. syllabas iungat ad praemium et, quibus illa aetas delectari potest,  munusculis inuitetur. habeat et in discendo socias, quibus inuideat, I quarum laudibus mordeatur. non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I doleat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes annos