comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortis adiunxit. Qui gͦ solã
ꝓnobis mortem carnis accẽp̃:
umbram mortis ꝑtulit: et adĩ
ocłis. culpã quã fecimus. ab¬
scondit. Dicatur igitur rectȩ
Obscurent eum tenebrȩ: & um¬
bra mortis. Ac si aꝑtȩ diceret᷑
Ille ueniat: qui. ut amorte car¬
nis & sp̃s debitores enpiat mor¬
dem carnis non debens. soluat
hoc flendo insequimur. aut
ipse iudicando: restat. ut ad
emendationẽ suã semꝑ mens
sollerter inuigilet. Inquo ergo
sibi quisq miscđiter subueni¬
ri considerat: hoc necesse est.
ut confitens dergat. Unde. &
aptȩ subiungitur. Occupet
eum caligo. Quia enĩ incaligi¬
ne ocłs confundit᷑: ipsa ꝑpe
nitentiam mentis nr̃ȩ confu¬
sio caligo nominat Nã sicut¬
caligo. nebulosa congenȩ obscu¬
rat diem: ita confusio. ꝑturba¬
tis cogitationib obnubilat.
mentem. De qua ꝑquendã dr̃
Est confusio: addiicens głam.
Cum eñ admentem malegesta
penitendo reducimus: graui
mox merore confundimur.
ꝑstrepit manima turba cogita¬

Expanded text:
unxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem carnis non debens solvat. hoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subjungitur: CAPUT caligo. --Quia enim in caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicutcaligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogita
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suadendo ꝓsꝑa pollicet̃.
Intenebras ergo dies uertitur: qͣn¬
ddo antiquus hostis. qualis ẽ. se¬
uiens. talis anobis ꝓspicitur. eti¬
am subblandimentis latens: ne.
fictis ꝓsperitatib. quasi exdiei
lumine. illudat: et ueris mise¬
riis. adpeccati tenebras ꝑtrahat.

Expanded text:
 suadendo pollicetur.  suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras pertrahat.
Abbreviated transcription (Latin):
temperet penȩ. Uideat huma¬
num genus. unde. quo cecidit:
et dicat Pereat dies inqua nat¬
sum: et nox. in qua dictum est.
conceptus ẽ. homo. Ac si aꝑtȩ
dicat. Pereat spes abapostata
angelo illata: quȩ hem se simu¬
lans. exꝓmissione diuinitatis.
emicuit: s: noctem se exhibenᷤ.
lucem nobis nr̃e immortalita¬
tis obscurauit. Pereat antiquus
hostis. qui lucem ꝓmissionis
ostendit: sed peccati denebras
contulit: qui quasi diem se
blandiendo.innotuit: s usq
adtenebrosam noc̾tem. ex im¬
pressa cordis cecitate ꝑduxit
iste mentib hominũ: cũ. pra¬
uitatis eius ꝑsuasio. ꝓspera
creditur: & qualis sit intrin¬
secus. non uidetur. S cum in¬
quitas illius sicut ẽ agnosci¬
tur: dies false ꝓmissionis. q̃si
quib dam ante iudicii nr̃i
ocłos tenebris obscuratur: qͥa
uidelicet qualis ẽ ex merito:
talis ꝓspicitur inblandim̃to.
Intenebras gͦ dies uertitur: q̃n¬
do aduersa intelligimus. etiã

Expanded text:
temperet poenae. Videat humatemperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natsum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimu
Abbreviated transcription (Latin):
tiã amittat. Is nimirum. diẽ¬
exhibet: quia pprospera illicto
sed innoctis tenebras desinit: qͥa
ad aduersa ꝑducit. Diem nanq
ostendebat: cum diceret Inqua¬
cunq die comederitis exeo: ape¬
rientur ocłi ur̃i: eteritis sic̃ dii:¬
noctem intulit: cum. admorta¬
litatis tenebras ꝑduxit. Dies itaq
ẽ. illata ꝓmissio melioꝵ: s nox
ẽ exhibita ipsa experientia ca¬
lamitatum. Antiquus hostis.
dies ẽ: ꝑnaturã bene conditꝰ: sed
nox ẽ ꝑmeritũ. adtenebras dilap¬
sus. Dies ẽ cum. pollicendo bona.
humanis aspec̾tib lucis se an¬
gelum simulat: paulo adtestan¬
te qui ait Ipse enim sathanas:
transfigurat se in angłm lucis.
S nox ẽ: cum mentes consententi¬
um.erroris tenebris obscurat.
Uir gͦ sẽs. indolore ꝓprio. causã
toti humani genis deflens: & nil
speciale omnimodo. inspeciali
uulnere cogitans: reducat ad
animum originem culpȩ: &
consideratione iusticiȩ. dolorẽ

Expanded text:
tiam amittat. tiam amittat. exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dinoctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
onis intimȩ consolatione sepa¬
rantur. Quia ergo nr̃ȩ morta¬
litatis hoc tempus. non ita ut
male sit. sed ita perit. ut non sit.
querendum est.quid sit̃ quod
non ita ut non sit. sed ita perire
optatur. ut male sit Humana
enĩ anima. seu anglicus sp̃s. ita imn¬
mortalis est ut mori possit: ita
mortalis: ut mori non poss it
tit. Aqualitate enim uiuendi
deficit: sed omnimodo subsis¬
tendi interitum. nec moriens
sentit. Ut ergo breuiter direrĩ:
et immortaliter: mortalis est.
igitur dies ut pereat optatur:
et paulo post. inuoluendus a¬
maritudine dicitur: quẽ cre¬
damus qđ uir sc̃s diei nomine
exprimere uoluit. nͥ apostatã
sp̃m. qui inuiuendi essentia. et¬
am moriendo subsistit: Quem.
ꝑditio uitȩ non subtrahit: quuia
inȩterno dolore positum. seruan¬
do mors immortalis extinguit.
Qui.iam abeatitudinis gla de¬
iectus: adhuc optatur ut peat:
ut uidelicet retrusus dignis sup¬
pliciis. etiam temptandi licen¬

Expanded text:
onis intimae consolatione sepaonis intimae consolatione separantur. Quia 107 ergo nostrae mortalitatis hoc tempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit; ita mortalis, ut mori non possit.tit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est, . VIII.  Dum igitur dies ut pereat optatur, et paulo post involvendus amaritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licen
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Quid est ergo. hei natiui¬
tatis maledicere: nisi aꝑte di¬
cere. dies mutabilitatis ꝑeat.
et lumen ȩternitatis erumpat:
S quia perire. duob modis di¬
cere solemus: aliter enu ꝑire
hcimus. quando aliquid op¬
tamus ut non sit: & aliter pire
dicimus: quando optamus ut
male sit: hoc qđ de hoc he sub¬
dditur: obscuret eum caligo. &
inuoluatur amaritudine: li.¬
quido ostenditur: quia dies
istenon ita ut nonsit: sed ita ꝑ¬
ure optatur. ut male sit. Inuolui
enim amaritudine non potest:
non est. Hoc autem tempus nr̃ȩ
mutabilitatis. non quandoꝙ
ita periturũ idest transiturũ ẽ.
ut male sit. sed ut penitus ñ sit.
angło. insacro eloquio ad testan¬
te. qui ait̃ ꝑuiuentem inscła:
quia tempus iam non erit. Nã
et si ꝓpha dicit: erit tempus eo¬
rum mȩternum: quia permo¬
menta tempus deficit: nomine
temporis. eoꝵ defectum uoca¬
uit: ostendens. qdđ sine omnimꝰ
defectu deficiunt hi. qui. auisi¬

Expanded text:
est. Quid est ergo diei nativiest. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: et lumen aeternitatis erumpat.  quia perire duobus modis dicere solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest penitus. Hoc autem tempus nostrae mutabilitatis non quandoque iut male sit, sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum , quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visi
Abbreviated transcription (Latin):
sisse: uidit. consideratione suȩ
ꝑcussionis.obmutescere.Et uir
sc̃s inspexit quia hi qui ꝓspera
temporalia requirebant: excom¬
paratione mentis ꝓpriȩ eũ tem¬
porali frac̾tum aduersitate ere¬
diderant: ꝑspexit qđd transi¬
toria afflictione ꝑcussum de¬
speratȩ non flerent: nisi ipsi. de¬
speratam mentẽ abspe incolu¬
mitatis internȩ subtraherent:
et dũ erupit foris inuoeem do¬
loris: uulneratis intus. ostendit
uirtutem medicaminis: dicens.
Pereat dies. inqua natus sum.
tatis intelligi: nisi omne hoc
quan diu nos inhac nr̃ȩ mu¬
tabilitatis corruptione retinet:
eternitatis nobis incommuta¬
bilitas non apparet. Qui igit᷑
diem iam ȩternitatis uidet: egrȩ
diẽ suȩ mortalitatis sustinet.
Et notandũ. quia non ait peat
dies. inqua conditus sum: sed
pereat dies. inqua natus sum.
Indie quippe iusticiȩ homo ẽ
conditus: sed iam intempore
culpȩ.natus.Adam enim con¬
ditus ẽ: sed cam primus ẽ. na-

Expanded text:
sisse, vidit consideratione suae sisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus sum. nativitatis, nisi omne hoc quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus
Abbreviated transcription (Latin):
addse uenientib dixit. Si homo
dei sum: descendat ignis decelo.
ce consumat uos. Quoꝵs utraꝙ
sententia. quanta ueritatis ratio¬
ne conualuit: terminus cause
monstrauit. Nam & symon ȩies¬
na ꝑditione interut: & duos qi¬
quagenarios desuꝑ ueniens La¬
ma consumpsit Untus ergo sub¬
sequens testificat᷑: qua menbi
male dictionis sententia ꝓmlẽ
Cum enim & maledicentis inno¬
centia ꝑmanet: et tamen eum
qui maledicit. usq adinteritũ
maledictio absorbet: exutriusq
partis fine colligitur: quia ab
uno et intimo iudice. inreum
sententia sumpta iaculatur.
ba pensamus: non ẽ eius male¬
hctio. exmalicia delinquentis:
sed exrectitudine iudicis. Non
ẽira commodi: sed doctrina
tranquilli. Qui enim tam recta
maledicens intulit: non ꝑturba¬
donis uitio succubuit: sed doc¬
drinȩ magisterium impendit.
Uidit quippe amicos.cũ clamo¬
re flere: uidit. uestes conscinde:
uidit. puluere capita consper¬

Expanded text:
ad se venientibus dixit: Si homo ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis rationmonstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. ba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita consper
Abbreviated transcription (Latin):
canti ꝓlatum ẽ: eum auduit.
Maledicta terra. inoꝑib tuis. Ma¬
iedictũ. iusticiȩ iudicio ꝓfertur.
cum ad abraham dicitur. Ma¬
ledicam maledicentib tib. Rur¬
sum quia maledictũ ñ iudicio
mur: qui ait. Benedicite: & no¬
lte maledicere. & rursum. Neq
maledic: regnum dĩ possidebt̃.
Ds̃ ergo maledicere dr̃: & tam̃
maledicere homo ꝓhibetur: qͥa
quod homo agit malicia uin¬
dicte: ds non facit nili eramine
uiri maledictionis sententiã ꝓ¬
erumpunt. Intus enim subtile
dĩ udcium aspiciunt: & mala
foris exurgentia. quia maledic¬
to debeant feriri. agnoscunt &¬
eo. inmaledicto ñ peccant. quo
ab interno iudicio non diseordãt.
Hinc ẽ. quod petrus in offentem
sibi pecunias symonem. senten¬
ciã maledictionis intorsit. di¬
cens. Pecunia tua: tecum sit in ꝑ¬
chtionem. Qui enim non ald ẽ
s sit: non indicatiuo mͦ. sed opla
ciuo se hȩxc dixisse signauit. hic
helias duob quinquagenanis

Expanded text:
canti prolatum est, cum audivit: canti prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judiciomur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur; quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine viri maledictionis sententiam perumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis
Abbreviated transcription (Latin):
flent:consident tacent: moxq
subiungitur hoc: qd cei suo
maledixisse ꝑhibetur. Nuis
itaq est incongruum. ut suspi¬
cemur eum. nullo instigante.
nullo pulsante. eximpatientia
aduocem maledictionis erum¬
pere: quem nimirũ noiumus.
inter dam na rerũ mortẽq fili¬
orum. inter uiilnera corporis.
inter uerba malesuadentis uro¬
ris.magna preconia creatori hu¬
mili mente redcidisse. Patefec̃
ergo. qua mente hȩc quietus
dicit: qui tot dei laudes. etiã
ꝑcussus emanauit Neq enim
postmodum non ꝑcussus suꝑ¬
bire poturt: quem. & in ꝑcussio¬
ne dolor humilẽ ostendit. Sed
cum certo nouimus. qđ maledie¬
tum saera scriptura ꝓhibet: cur
rectȩ aliquando fieri dicimus.
cdis maledictum memorat: ali¬
uo uidelicet qd̃ approbat: aliud.
qđ lam nat. Aliter enim ma¬
ledictum ꝓfertur iudicio iusti¬
ciȩ: aliter uero. liuore uindictȩ.
Maledictum quippe. iudicio iu¬
sticiȩ. ipsi primo homini pec¬

Expanded text:
flent, consident, tacent; moxque flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim postmodum non percussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum sacra Scriptura prohibet, cur recte aliqudis maledictum memorat. Aliud, videlicet, quod approbat; aliud, quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae, ipsi primo homini pec
Abbreviated transcription (Latin):
re sentiatur. Prius enim. rerum¬
uulnerum: ꝑsuasio coniugis:
aduentus amicoꝵ describitur:
qui scidisse uestes exclamantẽq
fleuisse. puluere capita conspar¬
sisse: & diu consedentes interra
tacuisse memorantur: ac dein¬
de subiungitur: post hec apuit
iob os suum. et maledixit diei
suo: ut ipso uidelicet narratio¬
nis orchne ꝑpendat᷑ quia neqͣ¬
quam maledictum ꝑimpati¬
entiam ꝓtulit: qui admaledic¬
tionis uocẽ amicis adhuc ca
substantiȩ: cognita morte filioꝵ:
eum proculdubio gmaledictionẽ
dolor excitaret. S qͥd tunc dixert:
audiumꝰ. Ait nanq. Dñs de¬
dit: dñs abstulit Rursumq si
ira motus malechiceret:saltim.
ꝑcussus incorpore: uel malesua¬
sus aconiuge. maledictum in¬
ferre potuisset. Sed quid tunc
respondit: agnouimus. Ait nãq
Locuta es: quas una exstultis
mulierib. Sibona accepimꝰ
de manu dñi: mala quare ñ
sustineamus: Post hȩc uero
describitur. qđ amiq ueniunt:

Expanded text:
re sentiatur. Prius enim vastire sentiatur. Prius enim vastivulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacsubstantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus deDominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
prefatione fuerant ex quirenda.
distinximus: iam uerba hystorie
diei suo: & dirit. Pereat dies: in
quanatus sum. Non est neglecte¬
disserendum: qđ dicitur. aꝑuit os
suum. Scriptura enim sacra ex
his quȩ tenuiter premittit: re¬
uerenter expect̾anda indicat q̃
subiungit. Sicut enim clausa
uascula quid intus habeant.
ignoramus: aꝑto uero ore ua¬
sculoꝵ quid intus contineatur.
agnoscimus: ita scõꝵ corda. quȩ
clauso ore occulta sunt. apto ore
detegunt᷑. Et cũ cogitationes de¬
tegunt᷑ os apire referuntur: ut
intenta mente. quas aptis ua¬
seulis. quid intus contineant.
festinemus agnoscere : ac nos¬
metipsos. eoꝵ intimo odore ie¬
creare Unde & sublimia p̃cepta
año inmonte dicturo p̃mitis̃
Apiens os suum:dixit. Quãius
illic & hoc accipi debeat: quia
tunc. os suum inpreceptis aꝑ¬
uit: inquib. dudum apuerat
lerter intuendũ ẽ hoc qđ dicit᷑.
post hec: ut numirum uirtus rei¬
quȩ agitur.ueraciter extempo¬

Expanded text:
praefatione fuerant exquirenda praefatione fuerant exquirenda distinximus, verba jam historiae diei suo, dicens: Pereat dies in qua natus sum. disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoclauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt; os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus agnoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare; unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo, proemittitur: Aperiens os suum, dixit ; quamvis illic et hoc accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit in quibus dudum aperuerat lerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nos icogitationib nr̃is fluc¬
tuare considerat. maloꝵ mentes
qui exauctoritate huius mun¬
q preminent adꝑsuasionem
nĩȩ deceptionis instigat: Cũq
nos agere infirma conspex̾it
ea quasi fortia fauorib extol
ut: & quasi natos masculos lo¬
quitur: cũ corruptores ueri.
ꝑmendatium nos ex titisse. gra¬
culatur. P atri gͦ masculũ natũ
denuntiat: quando huic mun¬
do eũ quem ꝑsuaserit factum
innocentiȩ corruptorem demõ¬
strat. Na cũ cuilibet peccanti
ac suꝑbienti heitur: fecisti si¬
cut uir: quid aliud. quã natus
masculus inmundo ꝑhibet̃:
ddenuntiat maledicitur: quia
ipso eius nuntio. reꝓbũ gau¬
ium nr̃i corruptoris indica¬
tur His gͦ scripturȩ sacrȩ ma¬
ledictionib discimus. qͥd apd̃
peatum iob inuoce maledicti¬
onis inquiramus: nequem deus
post uulnera et uerbera remu¬
nerat: lector eius uerba redar¬
guere non intelligens. p̃sumat
Quia igitur ut cunq hȩc que in

Expanded text:
cum nos in cogitationibus fluccum nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes, qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat; cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptores veritatis per mendacium nos exstitisse gratulatur? Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in
Abbreviated transcription (Latin):
rescente terra non oritur: posses¬
sores terrȩ.sterilitatis dam no
feriantur: quatinus ipsi male-¬
dictionis sententiam acciꝑent:
qui apud se. mortem regis susci¬
pere. iniquitate sua exigente me
uir ille suscepit: qui natiuitatẽ
illius patri nuntiauit: Hoc ni¬
mirum tanto intrinsecus maio¬
ri misterio plenum est: quanto
extrinsecus humana ratione
uacuum. Nam si quid exterius
rationabile fortasse sonuisset:
nequaquã nos adstudium
interioris intellectus accendet
Fo ergo nobis plenius aliquid
intus mnuit: quo foris. ratio¬
nabile nil ostendit. Si enim
exmatris suȩ utero.hoc inmun¬
do. ꝓpħ̃a affligendus ꝓdiit:
natiuitatis eius nuntius. quid
deliquit: Sed quid ꝑsona ꝓ¬
phece fluctuantis: nisi ꝑpene
meritũ ueniens. humani gene¬
ris mutabilitas designatur:
Et quid ppatrẽ illius: nisi iste
de quo nascimur mundus. ex¬
primitur: Et quis ẽ ille uirqͥ
natiuitatẽ nr̃am patri annun¬
diat nisi antiquus hostis: qui

Expanded text:
rescente terra non oritur, possesrescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente mernis sententiam vir ille suscepit, qui nativitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas designatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
saul autem. unctum & mortuũ.
mors nr̃i redemptoris exprimit̃:
ñimmerito. ꝑgelboe montes. suꝑ¬
ba iudeorum corda signantur:
quȩ dum in huius mundi desi¬
deriis defluunt. inxp̃i idest un¬
cti se morte miscuerunt: & quia
ineis unctus rex corporaliter mo
ritur: ipsi abomini gr̃e rore sic¬
cantur. Dequib & bene dicitur:
ut agri primitiarũ esse ñ possint.
Suꝑbȩ quippe hebreoꝵ mentes.
primiquos fructus non ferunt:
quia mredemptoris aduentu ex
parte maxima. inꝑfidia rema¬
nentes: primorcha fidei sequi no¬
luerunt. Scã nan q eccłia. IN
primitiis suis multitudinre gen¬
dium fecundata: uix. inmundi
fine. iudeos quos muenerit su¬
scipiet: & extrema colligens. eos
quasi reliquias frugum ponet.
Dequib nimirũ reliquiis: ysaias
dicit. Si fuerit numerus filioꝵs
isrł quasi harena maris: reliqͥe
saluȩ fient. Possunt tamen ic¬
cireo gelboe montes. ore ꝓphe¬
maledici: ut dum fructus. exa¬

Expanded text:
Saul autem unctum et mortuum, Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes, superba Judaeorum corda designantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt inuncti, id est Christi se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporalitritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet; et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophemaledici, ut dum fructus exa
Abbreviated transcription (Latin):
homines inquit impossibile est.
apud dm̃ aittem. omĩa possibi
la sunt. Quia gͥ uerba hec in
suꝑficie aratione discordant.
ipsa iam littera indicat: qđ ineis
uir sc̃s iuxta litteram nichil di¬
alia maledicta ddiscutimus. hoc
qđ beati iob ore ꝓlatum ẽ. sub¬
tilius indagamus. Quidẽ. enĩ
qd dauid. qui retribuentibus
mala non reddidit. cum saule
ionathan bello occumberent
gelboe montib maledixit. di¬
cens: montes gelbos. nec ros nec
pluiua ueniant suꝑ uos. neq
sint agri primitiarum. quia ibi
abiectus ẽ. clipeus sauil. qualiñ
ieremias cum p̾dicationẽ suã
cerneret aucentium difficulta¬
te prepediri maledixit dicens.
maledictus uir: qui annuntia¬
uit patri meo dcens. nat̾ ẽ. t pui
er masculus: Quid ergo mon¬
tes gelboc saul moriente deli¬
querunt: quatinus meos necisꝰ
nec pluruia caderet. et abomi
eos uiiditatis gcimine sentdi¬
tiȩ sermo siccaret: Sed quia gel
boe interpretatur decursus: per

Expanded text:
homines, inquit, hoc impossibile est, homines, inquit, hoc impossibile est, apud Deum autem possibilia omnia sunt. Quia igitur verba haec in superficie a ratione discordant, ipsa jam littera indicat, quod in eis sanctus vir juxta litteram nihil dialia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeJeremias, cum praedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccarboe interpretatur decursus, per
Abbreviated transcription (Latin):
iungit dicens. Cum regibus.
& consulib terre: qui edifi¬
cant sibi solitudines. Quis
ignoret qđ reges terrȩ ac consu¬
les. eo asolitudine longe surs
quo mnumeris obsequentiũ
cimeis constipantur: uł qͣm
difficile hi adrequiẽ tendũt
qui tam duris rationũ mul¬
tiplicium nexibus astringũ¬
tur scriptura attestante quȩ
ait iudcium durissimum
inhis qui pre sunt fiet Unde
& meuuangłio: ueritas dicit
Cui multum datũ ẽ. multum
queritur abeo. Qui. adhue
quos ineadem requie sotios
habuisset insinuat: dieens.
Aut cum principib. qui possi¬
ddent aurũ: & replent domos
suas argento. Rarum ualde
ẽ ut qui aurum possident. ad
requiem tendant: dum ꝑsemet¬
ipsam ueritas dicat. Difficile.
qui pecunias habent: intrabt̃
in regnum cȩloꝵ. Nam qui hie
multiplicandis diuitiis inhi¬
ant: quȩ alterius uitȩ gaudia
sperant: Quod tamen ut re¬
demptor noster ualde rarum.
et exsolo diuino miraculo e¬
uenire posse monstiraret: apud

Expanded text:
jungit dicens: Cum regibus jungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Apud
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis enĩ regenerationis un¬
da non soluitur: reatu primi
uinculi ligatus tenet᷑ Qđ ũ
apud nos ualet aqua baptisma¬
tis: hoc egit apud ueteres. uel ꝓ
pauulis sola fides. uel ꝓmaiorib.
uirtus sacrificii: uel ꝓhis qui ex
abrahȩ stirpe ꝓdierant. misteri¬
um circumcisionis. Nam quia
unusquisq cum primi parentis
culpa concipitur: ꝓpħa testat᷑:
dicens. Ecce enim ininiquita¬
tib conceptus sum . Etquia is
quem salutis unda ñdiluit.
originalis culpȩ supplicia non
amittit: aꝑte ꝑsemetipsam ue¬
ritas phibet: dicens. Nisi quis re¬
natus fuerit exaqua. et spũ scõ:
non habebit  uitam eternam.
Quid est gͦ. qđ inuulua mortu¬
um se fuisse desiderat. et potu¬
isse se quiescere eius dẽ mortis
beneficiis sperat: dum constet
qd nequaquã eum requies ui¬
te susciperet. si areatu illum
originalis culpe nequaquã
diuinȩ cognitionis sacram̃¬
ta liberassent: Qui. adhuc cũ
quib quiescere potuisset ad¬

Expanded text:
Quisquis enim regenerationis unQuisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non habebit vitam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, ad
Abbreviated transcription (Latin):
uatur amaritudine. Noctem il¬
iam tenebrosus turbo possideas
sit illa solitaria nox: nec laude di¬
gna. E xpectet lucem. & non ul¬
deat: nec ortum surgentis aurore.
Dies qui elapsus cursu demporis
scitur: cur uerti intenebras dr̃
Etcum constet. quia non subsiste¬
ret: cur optatur. ut eum umbra
mortis obscuret: Uel quẽ diem
caligo occupat: quem. implica¬
do amaritudinis inuoluit: Aut
quam noctem denebrosus turbo
possidet: quam nullus status de¬
net: Aut quomodo optatur so¬
litara  fieri: quȩ transeundo iã
fuerat nulla: Aut lucem quomͦ
expectat: quȩ & sensu caret. & in
ꝓprio statu nonꝑmanet: Quib
adhuc uerbis subicit. Quare ñ .i.
inuulua morduus sum. egressꝰ
exutero non statim perii: Qua¬
re exceptus genib: Cur lactat.
uberib: Nunc enu dormiens
silerem: et som no meo requie¬
scerem. Nunquid si egressus ex
utero statim perisset: retributi¬
onis meritũ exhac ipsa ꝑditio¬
ne conciperet: Nunquid et̾na
requie abortiui ꝑfruuntur:

Expanded text:
vatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhuc verbis subjicit: CAPUT III.vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? Quare exceptus genibus?  cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem,  et somno meo requiesmum. --Nunquid si egressus ex utero statim periisset, retributionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstrauit. Quia ergo humanũ
genus. adlucem penitentiȩ. re¬
demptoris aduentu reducitur:
apostata uͦ angłs. adrestaurati¬
oms lucem. nulla spe ueniȩ. nul¬
la conuersionis emendatione.
reuocatur: dicatur rectȩ. Non
requirat eum ds̃ desuꝑ: et non
illustret lumine. Ac si aꝑtȩ dice¬
retur. Quia ipse tenebras intu¬
lit: toleret sine fine quod fecit
nec unquã lumen pristini stat᷑
recipiat: quia hoc etiam ñ sua¬
sus amisit. Sequitur. O bscu¬

Expanded text:
prostravit. Quia ergo humanum prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
Ommpotens ds̃. sicut exnichilo
bona facere potuit: ita cũ uo¬
luit. ꝑmcarnationis suȩ miste¬
rium etiam ꝑdita bona repa¬
rauit. Duas uero adintelligen¬
dum se creaturas fecerat: ange¬
licam uidelieet et humanam.
Utramq uero suꝑbia ꝑculit:
atq abstatu ingenitȩ rectitu¬
dinis fregit: sed una degmen
carnis habuit: alia uero. nil
infirmum de carne gestauit
ergo creator ut redimeret: illã
adse debuit reducere quã in ꝑ¬
petratione culpȩ exinfirmita¬
eo altius debuit apostatam
angelum repellere: quo. cum
aꝑsistendi fortitudine corruit:
nil infirmum excarne gestauit
Unde. et rectȩ psalmista. cum mi¬
sertum redemptorem homini¬
bus diceret: ipsam quoq causã
miscdĩȩ expressit: dicens. Et re¬
memoratus ẽ: quia caro sunt
Ac si diceret. Quo eorum infirma
uidit: eo districtȩ. culpas ferire
noluit. Est adhuc aliud: quo. et
ꝑditus homo reparari debuit:
quia nimirum angłs. sua mali¬
cia cecidit: hominẽ uero aliena

Expanded text:
Omnipotens Deus, sicut ex nihilo bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit.ergo Creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitaeo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhperditus homo reparari debuit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena
Abbreviated transcription (Latin):
dio: ꝑ noctem uero. excitas m̃¬
tis intelligi ꝑ quã se homo pa¬
titur inculpe ꝓpetratione pro¬
sterni. Optat gͥꝑire diem: ut¬
omne qđ blandiri culpa cernit̾.
uigore iusticiȩ interueniente. dde¬
struatur. Optat etiam pire noc¬
tem: ut qđ cecata men: etiam ꝑ
consensum ꝑpetrat: anima dũ¬
sione penitentiȩ extinguat S
querendum nobis ẽ cur indie
homo natus dicitur: innocte.
conceptus.Scriptira sacia. tri¬
bus modis hominem appeliat.
scilicet aliquando. ꝓnaturam:
aliquando. ꝓculpam: aliquan
do.ꝑinfirmitatẽ. Homo qͥppe
pnaturam dicitur: sicut sen¬
ptum ẽ. faciamus hominem:
adimaginem. & similitudinẽ¬

Expanded text:
tio, per noctem vero caecitas metio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat omne quod blandire culpa cernitur, vigore justitiae interveniente, destruatur. Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, inconceptus? Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
considerans postquã amentis
statu succubuit genus huma¬
num. quanta inreb ꝓsperis fi¬
dutia subleuetur: uel quanta
exaduersis ꝑturbatione fran¬
gatur: adillum quẽ habere
inparadyso potuit in cõmu¬
tabilitatis statũ. mente recur¬
rit: & mortalitatis lapsum ꝑ
ꝓspera & aduersa uanantem.
quã despicabilem cerneret᷑ ma¬
ledicendo declarauit: dicens.
Pereat dies. inqua natus sum:
& nox. inqua dictum ẽ. concep¬
tus ẽ homo. Quasi dies quedã
ẽ cum mundi huius ꝓspitas
arridet. S dies iste. innoctem
desinit: quia sepe temporalis
ꝓsperitas. adtribulationis tene¬
bras ꝑducit. Hunc ꝓspitatis
diem ꝓpħa despexerat: cum di¬
cebat. Diem hominis non con¬
cupun: tuscis. Hanc tribulati¬
onis noctem. postremo incar¬
nationis suȩ tempore passu¬
rum se dñs nuntiabat: cum
ꝑpsalmistam. quasi expreteri¬
to diceret. Usq adnoctem: in¬
crepuerunt me renes mei. Pot̃
etiam ꝑdiem peccati delecta¬

Expanded text:
considerans, postquam a mentis considerans, postquam a mentis statu succubuit genus humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, maledPereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Hunc prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delecta
Abbreviated transcription (Latin):
ostia.serpens aꝑuit: quia mu¬
nita suꝑnis monits claustra
mentis irrupit. Sc̃s gͥuir. in
pena quam tolerat adculpã
mentis ocłos reducat: doleat
hoc qd tenebrosa nox. idestan¬
tiqui hostis obscura suggestio.
humanis mentib intulit: dole¬
at hoc qd suggestioni callidȩ
humana mens. insua deceptio¬
ne consensit: & dicat. Quia non
conclusit ostia uentris qui por¬
tauit me: nec abstulit mala ab
oculis meis.Nec moueat quod
ñ conclusisse queritur: quem
aꝑuisse paradẏsi ianuã detesta¬
dur Non conclusit enim dicit.
aꝑuit: & mala non abstulit.
irrogauit. Quasi au ferret enim.
si quiesceret: et quasi clauderet.
si abirruptione cessaret. Pensar
nanq: de quo loquitur: et per¬
pendit. qd prauo spiritui. qͣsi
lucra nobis dedisse fuerat. si
damna non intulisset Sie nos de
latronib loquim᷑: qͥa captis
suis donant uitam:si non ab
petere: atq exeo qd musu pre¬
sentis uitȩ recognoscimus. mo¬
raliter retractare Beatus iob¬

Expanded text:
ostia serpens aperuit, quia muostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non abspetere, atque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare.
Abbreviated transcription (Latin):
uideat: nec ortum surgentis au¬
rorȩ. Iudea quippe lucẽ expec¬
tauit. & non uidit: quia huma¬
ni generis redemptorem. uentu¬
rum quidẽ ꝓphando sustinu¬
it seduenientem minime cog¬
nouit: & quos adspem aꝑuit.
mentis oculos: adpresentiam
lucis clausit. Quȩ & surgen¬
tis aurorȩ ortum ñuidit: quia
infirma illa sc̃ẽ eccłiȩ primor¬
dia uenerari contempsit. Dũq
hanc labefactari suoꝵ motib
credidit: ad quȩ fortia pueniret.
ignorauit. Sed quia de infide¬
lib loquens.iniqui capitis men¬
bra innotuit: adipsũ rursum
miquoꝵ caput. uerba conuer¬
uenter est matris: hoc uniuer¬
so humano generi ex titit ha¬
bitatio illa summa paradysi.
si adinerementa corporis. sic
adaugmenta ꝓpaginis foraᷤᷤ
emanauit. Ibi conceptio nr̃a
coaluit: ubi origo hominum.
homo primus habitauit S.
huius uentris ostia. serpens
aꝓuit: quia ꝑsuasione callida.
incorde hominis.mandatum
celeste dissoluit. Huius uentͥs

Expanded text:
videat, nec ortum surgentis auvideat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba converventer est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. si ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris
Abbreviated transcription (Latin):
laudes suscipiant. uident: sed
quanto studio easdem laudes
fugiant. ñuident. Aꝑta enĩ eoꝵ¬
oꝑa considerant: sed qd sola
spe intima hec oꝑentur igno¬
rant. Qui enĩ uera luce iusticiȩ
clari sunt: prius atenebris in¬
terȩ intentionis immutant᷑:
ut obscuritatẽ intus terrenȩ
appetitionis plenȩ deserant.
et corda sua adsuꝑnȩ lucis de¬
sideria ꝑfectȩ conuertant: ne.
cum aliis apparent lucidi: sit̃¬
sibimet obscuri. Arrogantes gͦ.
quia bonoꝵ facta considerant:
corda ñpensant: imitantur. un¬
de laudari foris ualeant: ñ un¬
de intus adiusticiȩ lumen sur¬
gant: & quasi ortum surgentis
aurore uidere nesciunt: quia in¬
centionem religiosȩ mentis con¬
siderare condem nunt. Potest
etiam sc̃s uir. gr̃a ꝓphetici sp̃s
plenus. iudeȩ ꝑfidiã. redempto¬
re ueniente conspicere eiusq ce¬
citatis dam na ꝑuerba hȩc qͣsi
exoptantis qualitate ꝓpħare:
ut dicat. Expectet lucem. & ñ

Expanded text:
laudes suscipiant vident; sed laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibisis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt.  Vetetiam sanctus vir, gratia prophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non
Abbreviated transcription (Latin):
amittit In iudicio gͦ. adhuc au¬
rora ẽsed inregno.dies: quia &¬
si iam cũ restauratione corpoꝵ
uidere lumen iniudicio incho¬
at: eius tam̃ uisũ. plemꝰ mniegno
consummat. Oitus itaq auroꝵ
ẽ: exordium clarescentis ecclie.
Quem uidere reꝓbi nequeunt: qͥa
aconspectu districti iudicis. ma¬
lors suoꝵ pondere adtenebras
pressi ꝑtrahuntur: Unde recte ꝑ
ꝓpħam dicitui. Tollatur impr
ne uideat glłam di. Hinc ẽ qđđ
de hac aurora ꝑpsalmista de
Abscondes eos inabdito uultus
tui: aconturbatione hommũ.
Clectus enĩ quisq iniudicio per
internum uisũ. inuultu diui¬
nitatis absconditur: dũ repro¬
borum foris cecitas. districta
anima duersione iusticiȩ repul¬
ñinconuenienter accipimus:
si simulatoꝵ corda subtilius
indagemus. Arrogantes nanq
et hypocritȩ bonoꝵ facta exte¬
rius aspiciunt: eosq infactis
suis laudari abhominib ag¬
noscunt: eorumq celebre nom̃
mirantur: & qđ ꝓbene gestis

Expanded text:
amittit. In judicio ergo adhuc auamittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurorAbscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum. --Electus quisque in judicio per internum visum in vultu divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulnon inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis