comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ut etiam nox luminosa procedẽt. uel lu¬
ne utiq splendore. uł stellatũ uł utroq
irradiata. quȩ eatenus nil pret̃ tenebras
nouerat antiquas. Nam &e si nob̾ sepissi¬
cia quȩ echeris nomine censent᷑. &e aturbu¬
lento hoc aere. usq ad sideum ꝑ tingunt
cȩlum: semꝑ obsidum circũeuntiũ red¬
dunt᷑ lucida fulgorẽ. S hoc diuim mnune¬
ris ex otasida cũ additam̃to lucis mundo
attulerunt: ut distinct̾io quoq cemporũ
labentiũ pea posset dinosci. Unde seqͥtur.
Et sint insigna oe tempora: et dies ce
Annos. Quia nimirũ priusquã sidã fie¬
rent. ñ erat quib ordo cemporũ ad notare¬
tur indiciis. Non erat unde meridiana ho¬
ra dinosceret᷑ antequã sol mediũ cȩli cons¬
cenderet orbem. Non unde cetere diei noc¬
tisq signarent᷑ horȩ: donec astra polum
int̾ se ęquali sorte. die noctuq diuiderent.
Sc̃ gͦluminaria insigna. &e tempora. & di¬

Expanded text:
sit, ut etiam nox luminosa procederet, vel lusit, ut etiam nox luminosa procederet, vel lunae utique splendore, vel stellarum, vel utroque irradiata, quae eatenus nihil praeter tenebras noverat antiquas. Nam etsi nobis saepissiia, quae aetheris nomine censentur, et a turbulento hoc aere usque ad sidereum pertingunt coelum, semper ob siderum circumeuntium reddunt lucida fulgorem. Sed et hoc divini muneris exorta sidera cum additamento lucis mundo obtulerunt, ut distinctio quoque temporum labentium per ea posset dignosci; unde sequitur. Et sint in signa et tempora, et dies et annos. Quia nimirum priusquam sidera fierent, non erat quibus ordo temporum adnotaretur indiciis; non erat unde meridiana hora dignosceretur, antequam sol medium coeli conscenderet igneus orbem; non unde caeterae diei noctisque signarentur horae, donec astra polum aequali inter se sorte die noctuque dividerent. Sunt ergo luminaria in signa et tempora et di
Abbreviated transcription (Latin):
die lucẽ fecit. quȩ cȩteras creaturas species
capaces redderet: sedo firmam̃tũ cȩli suꝑio¬
rem uidelicet huiꝰ mundi partẽ inaquarũ
medio solidauit. tercio in inferiorib mare
terrasq suis di̾ creuit finib aerẽq suis incolĩ
cedente aqua diffudit. Oportuit gͦ ut eodem
quo creata sunt ordine. profectum caperet
elementa amplioris ornatus: idẽ quarto die
cȩlũ luminib insigniret᷑. Quinto aer &e ma¬
re. sexto terra suis impleret᷑ animantibus.
Nam qd̾ die tercio terra herbis ẽ. arbonb q
uestita: ñ adonatũ eius. s ad ipsam ut
ita dixerim figurȩ eiꝰ suꝑficiem ꝑtinet.
ixit aut̃ ds. fiant luminaria infirma¬
inento cęli: ut diuidant diem ae noc¬
tem. ea uidelicet diuisione. quȩ insequen¬
tib explicat᷑ aꝑtiꝰ. ut sol quidẽ diem. luna
uero &e stellȩ noctẽ illustrent. Hoc eñi facti
siderib ad augmentũ primarie lucis acces¬

Expanded text:
die lucem fecit, quae caeteras creaturas specie die lucem fecit, quae caeteras creaturas specie capaces redderet. Secundo firmamentum coeli, superiorem videlicet hujus mundi partem, in aquarum medio solidavit. Tertio in inferioribus mare terrasque suis discrevit finibus, aeremque suis in locis, cedente aqua, diffudit. Oportuit ergo ut eodem quo creata sunt ordine profectum caperent elementa amplioris ornatus, id est, quarto die coelum luminaribus insigniretur. Quinto aer et mare, sexto terra suis impleretur animantibus. Nam quod die tertio terra herbis est arboribusque vestita, non ad ornatum ejus, sed ad ipsam, ut ita dixerim, figurae ejus superficiem pertinet. Dixit ergo Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, ut dividant diem ac noctem. Ea videlicet divisione, quae in sequentibus explicatur apertius, ut sol quidem diem, luna vero et stellae noctem illustrent. Hoc enim factis sideribus ad augmentum primariae lucis acces
Abbreviated transcription (Latin):
natus. In hoc enĩ solent apparere herbe
re. Simulq notandum qd̾ non pͥma
herbarũ arborũq germinade semine:
s prodiere deterra. Nam ad unam con¬
ditoris iussionẽ terra quȩ arida patebat.
repente herbis cõpta &e nemorib ẽ. uesti¬
ta florentib. Atq hec continuo sui gene
ris poma exsese acsemina ꝓduxerunt.
Opotebat eni ut forma quęcũq rerum
ad imꝑiũ dñi primo ꝑfecta ꝓcedet: quo¬
mͦ &e homo ipse ꝓpt̃ quẽ omnia factasĩ
interra ꝑfecte hoc ẽ iuuenilis etatis plas¬
matus eẽ credendus est.Dixit auĩ
as. fiant luminaria in medio cȩli. Becen¬
te satis ordine. mundus ex maderia in for¬
mi: congruam ꝓcedit ad formã. Post qua
em̃ ante onmnẽ huiꝰ scli diem. celũ &e trã
& aquã ads creauit hoc ẽ. supiorẽ illũ et
spũalẽ cũ suis incolis mundũ & informẽ
huius totius mundi materiam iuxta
hoc qd̾ scriptumẽ. qui uiuit inęt̾̃nũ cre¬
auit omnia simul primo huius seculi

Expanded text:
natus. In hoc enim solent herbae virentesre. Simulque notandum quod non prima herbarum arborumque germina de semine, sed prodiere de terra. Nam ad unam Conditoris jussionem, terra, quae arida apparebat, repente herbis compta, et nemoribus est vestita florentibus, atque haec continuo, sui quaeque germinis poma ex sese ac semina produxerunt. Oportebat enim ut forma quaeque rerum ad imperium Domini primo perfecta procederet, quomodo et homo ipse, propter quem omnia facta sunt in terra, perfecte, hoc est, juvenilis aetatis plasmatus esse credendus est. Dixit autem Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli. Decenti satis ordine mundus ex materia informi congruam procedit ad formam. Postquam enim ante omnem hujus saeculi diem coelum et terram et aquam Deus creavit, hoc est, superiorem illum et spiritalem cum suis incolis mundum, et informem totius hujus mundi materiam, juxta hoc quod scriptum est: Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul ; primo hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
bus seuit. exceptis serpentib constat ẽẽ
cõprehensum. Nomine aut̃ reptilium
terre: &e serpentes continent᷑. Nomine uͦ
iumentorũ: ea que inusu sunt homi¬
nũ animalia designant᷑. Ubi gͦ conditio

Expanded text:
bus saevit, exceptis serpentibus, constat esse bus saevit, exceptis serpentibus, constat esse comprehensum, nomine autem reptilium terrae etiam serpentes continentur, nomine vero jumentorum ea quae in usu sunt hominum animalia designantur. Ubi ergo conditio
Abbreviated transcription (Latin):
sine aquis uiuere nesciunt. ita ut multo
anni sepe tempore sub ꝓfundo aquarũ
quomͦ pisces lateant. ñ nũquã egredi suꝑ
terras solent: maxime cũ fetant &e nutri¬
ce reptilia et bestias terre scđm species suaᷤ.¬
et fact̾ũ est ita. Post irradiatũ siderib celũ
post impletũ uolatilib aerem. qui obuici¬
niam ut diximus nomen cęli promeruit.
post locupletatas suis animantib aquas.
uicinitate coniunct̾e. unde ce de illis sũꝑ¬
sit animantia de illis imbres. niuesgͣn
erat et terrã suis animantib. hoc ẽ exse
genitis impleri. Nã ce ipsa precipuã ha¬
bet cognadionẽ cũ aquis: ut pote que si¬
ne corũ succo &e irrigatione ñ solũ fructi¬
ficare. sed nec ipsa consistere possit. petro
atcestante qui ait. Quia celi erant priu
ce terra de aqua. ce ꝑ aquã consistans di
uerbo. Iubet gͦ producere t̾ram ds ium̃¬
ta. &e reptilia. ce bestias derre: quia nomi¬
ne bestiarũ omne quicqͥd ore uel ungui¬

Expanded text:
sine aquis vivere nesciunt aves, ita ut multo saepe anni tempore sub profundo aquarum, quomodo pisces, lateant, nonnunquam egredi super terras solent, maxime cum fetant et nutriet reptilia, et bestias terrae secundum species suas; factumque est ita. Post irradiatum sideribus coelum, post impletum volatilibus aerem, qui ob viciniam ut diximus coeli nomen meruit, post locupletatas suis animantibus aquas, vicinitate conjunctae: unde et de illis sumpsit animantia, et de illis imbres, nives, grerat etiam terram suis animantibus, hoc est ex se genitis impleri. Nam et ipsa praecipuam habet cognationem cum aquis, utpote quae sine harum succo et irrigatione, non solum fructificare, sed ipsa nec consistere possit, Petro attestante, qui ait: Quia coeli erant prius et terra de aqua, et per aquam consistens Dei verbo . Jubet ergo producere Deus terram jumenta, et reptilia, et bestias terrae; quia vero nomine bestiarum omne quidquid ore vel ungui
Abbreviated transcription (Latin):
additũ est. ad diftinct̾ionẽ uidelicet hõis
quẽ fact̾urus erat adimaginẽ &e similitu¬
mantia cęt̾a ita sunt pͥma mox conditiõe
fact̾a: ut uel alia aliis malimoniã cedent.
uel ipsa suo senio deficientia perirent.
t uidit ds qd̾ eẽt bonũ. benedixitq
eis dicens. Crescite ce multiplicamini: usq
&e factũ est. uesꝑe et mane dies quintꝰ. Qd̾
dixit crescite & multiplicamini &e replete
aquas maris: adutrũq genus animantiũ
de aquis fact̾um. hoc ẽ. ad pisces ꝑtinet et
ad aues. Quia sicut pisces om̃s ñ nͥ inaquis
uiuere possunt: ita st̃ plereq aues que et
sinterris aliquando requiescunt. fetusq
ꝓpagant. ñ tam̃ de terra s demari uescunt᷑.
marinisq sedib libentius qua terrestrib¬

Expanded text:
m, ad distinctionem videlicet hominis, quem facturus erat ad imaginem et similitumantia caetera ita sunt prima mox conditione facta, ut vel alia aliis in alimoniam cederent, vel ipsa suo senio deficientia perirent. Et vidit Deus quod esset bonum; benedixitque eis dicens: Crescite et multiplicamini, et  factum est vespere et mane dies quintus. Quod dixit, crescite et multiplicamini, et replete aquas maris, ad utrumque genus animantium de aquis factum, hoc est ad pisces pertinet et ad aves, quia sicut pisces omnes non nisi in aquis vivere possunt, ita sunt pleraeque aves, quae et si in terris aliquando requiescunt, fetusque propagant, non tamen de terra, sed de mari vescuntur, marinisque sedibus libentius utuntur quam terrestrib
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ cȩl quia hoc etiã nomine ether
indicet᷑. hocẽ. suꝑiꝰ illud aeris spacium
qd̾ aturbulento hoc & caliginoso loco
inquo auesuolant. usq ad astra ꝑtingil
&e ẽẽ tranquillũ ꝓrsus acluce plenũ ñ in¬
merito credit̃. Nam &e errantia sida sey¬
tem. quȩ inhetheris spacio uaga ferri
ꝑhibent᷑: scriptura infirmam̃to celi uoll
aeris spacia quȩ uolatꝰ auiũ sustinent.
llec mirandũ si ether firmam̃tũ cȩli no¬
minet̃: cũ aer appellet᷑ cȩlũ ut diximus.¬

Expanded text:
mento coeli, quia hoc nomine etiam aether indicetur, hoc est, superius illud aeris spatium quod a turbulento hoc et caliginoso loco in quo aves volant usque ad astra pertingit, et esse tranquillum prorsus ac luce plenum non immerito creditur. Nam et errantia sidera septem, quae in hoc aetheris spatio vaga ferri perhibentur, Scriptura in firmamento coeli esse aeris spatia, quae volatus avium sustinent. Nec mirandum si aether firmamentum coeli nominetur, cum aer appelletur coelum, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
xerant aquȩ inspecies suas. & omne
uolatile uixta genussuũ. Nullũ genꝰ gͥ ex¬
ceptũ est. ubi cũcet is grandib crcataẽ.
om̃is anma uiuens eorũ quȩ produxerãt
aquȩ inspeciessuas diuersas. hoc ẽ & reptili
⁊ natatilium.⁊ &e uolatiliũ. S ce eorũ quȩ
nullo apta incessui fixa cautib inherent:
ut st̃ plurima concharũ genera. Qd̃ aut̃
dictũ ẽ. & uolatile suꝑ terrã. subfirmam̃¬
to celi: nil ratiom ueritatis obsistit. Quia

Expanded text:
erant aquae in species suas, et omne volatile secundum genus suum. Nullum igitur genus exceptum est, ubi cum cetis grandibus creata est omnis anima vivens, eorum quae produxerant aquae, in species suas diversas, hoc est, et reptilium, et natatilium, et volatilium, sed et eorum quae, nullo apta incessui, fixa cautibus inhaerent, ut sunt plurima concharum genera. Quod autem dictum est: Et volatile super terram sub firmamento coeli, nil rationi veritatis obsistit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã subfirmam̃to cęli. E ne forte qͥ a
sunc aquarũ animantia. quȩ ñ reptan¬
tando s. natando uel pedib ambulando
incedt̃: & st̃ int̾ uolatilia quȩ ita pennas
habent. ut om̃i usu uolandi careant. pu¬
caret quisq aliquod. genꝰ uolatiliũ siue
aqͣtiliũ animantiũ in hoc dñi uerbo p̃ter¬

Expanded text:
rmamento coeli. Et ne forte, quia sunt aquarum animantia quae non reptando, sed natando, vel pedibus ambulando incedunt, sunt inter volatilia quae ita pennas habent, ut omni usu volandi careant, putaret quisquam aliquod genus volatilium, sive aquatilium animantium in hoc Domini verbo e
Abbreviated transcription (Latin):
t uidit ds qd̾ eẽt bonũ. nec dũ terra
germminabat: nec dũ in ipsa uł aque
animantia uiua produxerant: &e tam̃ uidẽ
se aridã. Quia uidelicet ȩquȩ estimato uni¬
uersitatis preuidens que futura st̃ quasi
ꝑfecta iam laudat. quȩ ad huc primi oꝑi
exordia sunt. Nec mirũ apud quẽ rerũ
ꝑfectio. ñ inconsũmatione oꝑis.s insuȩ
est. predestinatione uoluntatis.
tait. germinet t̾ra herbã uir entẽ¬

Expanded text:
t vidit Deus quod esset bonum. Nec dum terra germinabat, necdum vel ipsa vel aquae animantia viva produxerant, et tamen viderse aridam, quia videlicet aeque aestimator universitatis praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc primi operis exordia sunt. Nec mirum, apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in suae est praedestinatione voluntatis. Et ait: Germinet terra herbam virente
Abbreviated transcription (Latin):
popłm gladiis allegauit. Incus amans. diuine
irc supplicando obslitit: foris seuiens culpam
feriendo consũpsit. Succurrens citꝰ omnib:
ostensa morte paucorũ. Et idcirco omnipo¬
tensds famulũ suũ citiꝰ exaudiuit agentem
pro popło: quia uidit quid suꝑ popłm actu¬
rus eẽt ipse pro dõ. In regimine gͦ popłi utiũq
moyses miscuit: ut nec disciplina de e̾ẽt mise¬
ricordie: nec miscdia discipline.

Expanded text:
populum gladiis allegavit. Intus amans divinae populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit, foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum citius exaudivit, agentem pro populo: Quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplinae.
Abbreviated transcription (Latin):
erat obicẽ se ad impetũ dei irascentis opponens.
ait. Aut dimicte eis hanc noxam:aut si nonfacis.
dele me delibro tuo quẽ scripsisti. Pensemus qͥb
popłm ueniens ait. Ponat uir gladium
suꝑfemur suũ. Ite & redite de porta usq ad
portam ꝑ mediũ castrorũ. & occidat unus
Cecideruntq indie illa quasi .xx.iiͦi. mi¬
lia hominũ. Ecce qui uitã hominum
cũ sua morte petut: paucorũ uitam gla¬
dio extinxit. Intꝰ arsit ignib amoris: foris
accensus est ⁊eloseueritatis. Tanta fuit
pictas ut se pro illis corã dño mori offerre
non dubitaret: tanta seueritas ut cos quos
diuinitus feriri cimuerat. ipse iudicii gla¬
dioferiret. Sic amauit eos quib prefuit.
ut procis nec sibi parceret: & tam̃ delinquẽ¬
tes sic ꝑsecutus est. quos amauit. ut eos etiã
dño parcente prosterneret. Utrobiq legatus
fortis: utrobiq mediator mirabilis: causam
popłi apud dnm̃ precib causam dei apud

Expanded text:
erat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens erat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo,populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta usque ad portam per medium casCecideruntque in die illo, quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret. Tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator mirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud
Abbreviated transcription (Latin):
tilem & ad orauerunt. atq immolantes ei
hostias dixerunt. Isti sunt dii cui filii isrł: qͥ¬
te eduxerunt de terra egypti. Edificare etiam
lectorem ualde iuxta historiã pot̃. si ꝑpendat
quomͦ bonis rectorib mixta sit & regendi
auctoritas. & benignicas consulendi. Disci¬
plina eñi uel miscdia multũ destituit᷑: siuna
sine altera teneat᷑. S circa subditos suos inẽẽ
redorib debet & iuste consulens misedia: et
pic seuiens disciplina. Intueri nanq libet
inmoysi pectore miscdiam eũ seueritate so¬
ciatam. uideamus amantẽ pie: & districte
seuientẽ. Cerde cũ isrłicicus popłs ande di
ocłos pene inuemalem contraxisset offen¬
sam. itaut eiꝰ rector audiret. descende peccauic
popłs duus acsi ci diuma uox diceret quia
intale peccatũ lapsus est. lammeus nonest:
ac̃q subiungeret dimitte me ut irascatur fu¬
ror ms̃ contraeos & deleam cos. faciamq ce in
gentẽ magnã ille semel & iterũ propło cui pre

Expanded text:
immolantes ei hostias, dixerunt: Isti sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti. Aedificare etiam lectorem valde juxta historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus mista sit, et regendi auctoritas et benignitas consulendi. Disciplina enim vel misericordia multum destituetur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos in esse rectoribus debet, et justa consulens misericordia, et pia saeviens disciplina. Intueri namque libet inMoysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem, pie et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret, Descende, peccavit populus tuus; ac si ei divina vox diceret, quia in tale peccatum lapsus est, jam meus non est. Atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam. Ille semel et ite
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uissio qađq se daturũ ee promisie ñ aliuo
de ilioerecdere qua qqd ipse docuit aebemus.
do ec de eni onña ad altare exrteniꝰ painent:
que incipieniũ &e inprofectur adhuc positon
aitam de sigrant. Tante nanq subluitacis
ptcetoram est ilta iustorũ: ut il inea carnale
est. dnomactaue habeant ualeat in uenin.
quid̃s libamina uini constat ñnunqua mag¬
nam grẽ ip̃alis de signare untuce: hocẽ siue po¬
cali: doctrine. seucalice passionis siue feruonẽ
orecioue dilectionis: siuc ipsam sp̃s sc̃ĩ pccpdio¬
neniaut aliquid huiꝰ modi. Uerum quo tienscuq
umum libaminũ cũcarinib offert hostiarum.
corum profecto iurta tropologicam ex posicone
ceugnat scimoniam qui ad huc aliquid decarna
cormeũ&e caro mea as̃ cordis mei ce pais meads
ieternũ. quasi cessancib iuctimarũ libarni¬
mo qo ad encum altare exteriꝰ positũ ptineni.
soli intus imaureo alcari aromata año desiacrii
celess offerunt: quia deremissione peccatorũ

Expanded text:
ipse jussit, quodque se daturum esse promisit, nec aliud de illo credere quam quod ipse docuit debemus. da. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale quod Domino mactare habeant valeat inveniri. Et quidem libamina vini constat nonnunquam magnam gratiae spiritualis designare virtutem, hoc est, sive poculum doctrinae, seu calicem passionis, sive fervorem praecipuae dilectionis, sive ipsam Spirihujusmodi. Verum quotiescunque vinum libaminum eum carnibus offertur hostiarum, eorum profecto juxta tropologicam expositionem designat sanctimoniam, qui adhuc aliquid de carnacor meum et caro mea: Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula , quasi cessantibus victimarum libaminibus, quod ad aeneum altare exterius positum pertinet, sola intus in aureo altari aromata Domino desiderii coelestis offerunt, quia de remissione peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
de popło suo. Iubet gͥ non solis sacerdotib szum
uerso popło isrł. ut non faciant tale unguentũ
inhumanos usus. Hoc ẽ eñi qd̾ ait suꝑ carnẽ ho¬
minis non liniet᷑. Prohibet gͦ simile fieri inusus
humanos. & interitũ minat᷑. siquisquã similiter
fecerit. id ẽ unguentũ adusus suos simile confece¬
rit. uel cuiquã hinc dederint extere nationi: Ac
ꝑhoc qd̾ ait sc̃ĩficatio erit uobis cũ hoc populo
isrł uniuerso dici iubet: ñ uideo quid intelligam
nisi quia licebat eis quando ueniebant cũ suis qͥsq
munerib tangere tab̾nacłin. & tangendo sc̃ifica¬
batur: propt̃ illud oleum quo cuncta puncta st̃.
Et hinc dictum: omnis qui tangit sc̃ĩficabit᷑. Non
tamen sic quẽ ad modũ sacerdotes: qui etiã ut sa

Expanded text:
de populo suo. Jubet igitur non solis sacerdotibus, sed universo populo Israel, ut non faciant tale unguentum in usus humanos. Hoc est enim quod ait, super carnem hominis non linietur. Prohibet ergo simile fieri in usus suos et interitum minatur, si quisquam similiter fecerit, id est ungentum ad usus suos simile confecerit uel cuiquam hinc dederit exterae nationis. ac per hoc quod ait: sanctificatio erit uobis, cum hoc populo Israhel uniuerso dici iubeat, non uideo quid intellegam, nisi quia licebat eis, quando ueniebant cum suis quisque muneribus, tangere tabernaculum; et tangendo sanctificabantur propter illud oleum, quo cuncta peruncta sunt. et hinc dictum: omnis qui tangit sanctificabitur, non tamen sic quemadmodum sacerdotes, qui etiam ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
ea sẽi ficabit̃. Aaron et filos ei ungues sc̃ificabisq
cos ut sacerdotio fungant᷑ mͥ. filiis quoq isr laices
Hoc oleum unctionis scm̃ erit mͥ angnerationes
uras. Caro homiis nonunguet᷑ exeo & iurta com¬
positione eiuis ñ facietis aliuo: quia scificatus. e

Expanded text:
icabitur Aaron et filios eius ungues sanctificabisque eos ut sacerdotio fungantur mihi filiis quoque Israhel dices hoc oleum unctionis sanctum erit mihi in generationes vestras caro hominis non unguetur ex eo et iuxta conpositionem eius non facietis aliud quia sanctificatum e
Abbreviated transcription (Latin):
non resistit᷑. & ucrũ quia multi sepe resticerunt.
Namq pleriq scõrum ire dñi sicut unius cu¬
iusq suꝑiꝰ ordo narratꝰ edocuit. resistere pro¬
bantur: resisti aut̃ ire dei ñ potest cũ eiꝰ indig¬
natio sese ut ita dixerim medullitus mouet.
quedũ se mouet hanc oppositio humana non re¬
tinec. Nec sc utilit̃ cuiꝰ libet deprecatio obicit:
cũ semiel cs aliquid abintumis irascendo dispo¬
nit. Hinc ẽ eñĩ qd moyscs qui reatũ cotiꝰ plebis
apud dnm̃ prccib cersit: dumq le obicẽ obtulit. ali¬
uine iracundic uimplacauit. ad petram oreb ueni¬
ens &e pro aque exhibitione diffidens. repromissio¬
is terrã ingredidno irascente ñ potuit. Hac de re
ce sepe accedens affugitur: sepe desid̃io se excitante
curbat᷑. et disposite uitionis iracundiam repeliere
asemetipso non ualuit:. qui hane uolente dño oe
apopło remouit. Hinc dauid qui prostrata ple¬

Expanded text:
non resistitur; et verum quia multi saepe restiterunt. non resistitur; et verum quia multi saepe restiterunt. Namque plerique sanctorum irae Domini, sicut uniuscujusque superius ordo narratus edocuit, restitere. Resistere autem irae Dei non potest, cum ejus indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet. Quae dum se moverit, hanc oppositio humana non retinet, nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata ple
Abbreviated transcription (Latin):
nis obiuasse eloquia diuina carstant᷑. Annouire
Aci idẽ moyses resticit. qui procadente popło erec¬
cus. ipsum suꝑne ꝑcussionis impetum mortis
sue oblatione restruxit dicens: Dimitte illishanc
noram alioquin acle me delibro quẽ scripsisti:
Annon ire dei a aron resticit. cũ inc̃ uiuentes ac
mortuos churibulum sũpsit: atq animaduersio¬
nis ignẽ incensi fumo t̃eꝑauit: Annonfincesire
dei resticit. quilururiantes cũ aliemgenis imip¬
so coitu trucidans zelum suum diuiine indig¬
nationi obtulit: &e furorem gladio placauit. An
non dauid ire dei restitt: qui angło ferienti se of¬
ferens placationis grãm & ante tempus proposi¬
tum eregit: Annonhelias ire dei resticit: quilon¬
go iam tempore terre atide subductas de celo
pluuias uerbo reuocauit: Quomͦ gͥ diuine ire
nullũ posse resistere dr̃: cũ multos sepe resticisse
samus: et uerum cognoscimꝰ quia diuine ire

Expanded text:
nis obviasse eloquia divina testantur. An non irae nis obviasse eloquia divina testantur. An non irae Dei idem Moyses restitit, qui pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum, mortis suae oblatione restrinxit dicens: Dimitte illis hanc noxam: alioquin dele me de libro quem scripsisti? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos, thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit? An non Phinees irae Dei restitit, qui luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit? An non David irae Dei restitit, qui angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terrae aridae, subductas de coelo pluvias verbo revocavit? Quomodo igitur divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe resisamus et verum cognoscimus, quia divinae irae
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s sc̃iqui ire dei obuiant. ab ipso accipiunt ut
contra impetũ ꝑcussionis eiꝰ opponant᷑: atq ut ita
dixerim cũ ipso se erigunt contra ipsũ. eosq uis
diuina sibi opponit secũ: quia ineoqd̃ aduersũ
seuientis iramforis opponit. intꝰ cos gra irascen
tis fouet. Et famulantes interius lauat: quos qͣsi
aduersantes exteriꝰ tolerat. Portat gͦ contradicti¬
onem dep̃cantium ꝙͣ aspuat: & uelut nolenti
imponit᷑ qđ ab ipso ut fiat immꝑat᷑. Moysi & eñi
dicit. Dimitte me ut irascat᷑ furor m̃s ꝯt᷑ eos ⁊ dele¬
ã eos faciãꝙ tringentẽ magnam. Quid ẽ seruo di¬
cere dimicte me insi deprecandi ausũ prebere:
Ac si ci aꝑte diceret᷑. Pensa quantũ apudme ua¬
leas: & cognosce quia obtinere poteris quicquid
propopło exoras. Si dũ hec ita sint. ninus legentis
animũ mouet. quidẽ. qd̾ econtra in beati iob histo¬
nemo. Mirũualdeẽ qd̾ ire dĩ nullus posse resistere
dr̃: cũ multos indignatiomi suꝑne animaduersio¬

Expanded text:
omnes sancti, qui irae ejus obviant, ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum se saevientis iram foris obtinent, intus eos irascentis gratia fovet, et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium, quam aspirat, et velut nolenti imponitur quod ab ipso, ut fiat, imperatur, sicut idicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, faciamque te in gentem magnam. Quid est servo dicere, Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? ac si ei aperte diceretur: Pensa quantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Sed dum haec ita sint, minus legentis animum movet, quid est quod econtra in beati Job histoest? Mirum valde est, quod irae Dei nullus posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯins aecendens tenouat. eos semel hostia sii
ang uines coise supans ieoemit. iplifideles
qui cotiasiana peccata cotidianis abluere pre¬
cib aclactimis solent semel in sacram̃tum pas¬
sioris ilu absolutos se apeccatis ẽt̾ omnibgui¬
ient. Depftcabit auĩt supconta alcaris: quia es
iple non soluint homines conuersatus proho¬
rsmbi oauit᷑: aerũ etiam nunc ad dexeram
patnd in al esti bi secicns int peuat pronobis. et
incordias decton im pficie ihabitans aũcos ad

Expanded text:
renovat, semel eos hostia sui sanguinis mortem superans redemit. Ipsi fideles qui quotidiana peccata quotidianis abluere precibus, ac lacrymis solent, semel in sacramentum passionis illius, absolutos se a peccatis esse omnibus gaugaudent. Deprecabitur autem super cornua altaris, quia et ipse non solum inter homines conversatus pro hominibus oravit; verum etiam nunc ad dexteram Patris in coelestibus sedens, interpellat pro nobis, et in cordibus electorum per fidem inhabitans, dum eos ad
Abbreviated transcription (Latin):
quousq ꝑpetti facinoris ultionẽ ad plenum
reciperet. iram dei nequaquã ualuit prosemet ip¬
so temꝑare. Hinchelias & sicut homo parũ aliquio
quasi dediuina animaduersione sentiret: qui u̾bo
celos aperuit. ante indignationẽ mulieris territꝰ
ꝑdescrtum fugit. Et prosemet ipso infiriatus :
informidinẽ. qui furorẽ dei placat aliis ꝑ inter¬
uentionẽ. lregͥ dei resisti ualet. quando ipse qui
uascitur opiculatur. Et resisti omnino ñ ualet.
quando se adulciscendũ excitat᷑. &e ipse precem
que ei fundit᷑ ñ aspirat.

Expanded text:
quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum reciperet iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare. Hinc Elias, etsi ut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit, ante indignationem mulieris territus per desertum fugit et pro semetipso infirmatus est in formidinem, qui furorem Dei placat aliis per interventionem. Irae igitur Dei resisti valet, quando ipse qui iratus est, opitulatur, et resisti omnino non valet, quando se ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur, non acceptat.
Abbreviated transcription (Latin):
bat xp̃m. Non gͥ ita ungendũ est cestamentũ
et̃ num inine. & filiis isit. tanqua indo & filus
iteł sit hoc testamentum: s cestamentu ednũ
iime quia inillo promissa ẽ requies etna. oe fi¬
lis srł signum est etnũ: quia filii isrł accepe¬
runt obscruandũ signũ. quo requies signisi¬
catur et̃na ueris isrlitis hoc ẽ filiis promissi¬
onis & uisuris dmfacie ad faciem sicuti esto
lapicicas scriptas digito dei. Cũ tam multalo¬
cutus sit as̾. due tam̃ cabule dant᷑ moysi lapi¬
dee que dicunt᷑ tabule testimonii fudure n
mirũ marca. Omnia cȩtera que precepit as
exillis dccem preceptiꝰ que duab cabulis con¬
Qscripta sunt pendere inceluguntꝰ. sciligent
querant̃ &e bene incelligant᷑: quom hec ipla
rrsus decem precepta ex duob illis dilectiõe¬
cilicet aci & proximi inquib dota lex pendet

Expanded text:
tum. non ergo ita iungendum est: testamentum aeternum in me et filiis Israhel, tamquam in deo et filiis Israhel sit hoc testamentum, sed: testamentum aeternum in me — quia in illo promissa est requies aeterna — et filiis Israhel signum est aeternum, quia filii Israhel acceperunt obseruandum signum, quo requies significatur aeterna ueris Israhelitis, hoc est filiis promissionis et uisuris deum facie ad faciem sicuti est. lapideas scriptas digito dei. cum tam multa locutus sit deus, duae tamen tabulae dantur Moysi lapideae, quae dicuntur tabulae testimonii futurae in arca. nimirum omnia cetera, quae praecepit deus ex illis decem praeceptis, quae duabus tabulis conscripta sunt, pendere intelleguntur, si diligenter quaerantur et bene intellegantur, quomodo haec ipsa rursus decem praecepta ex duobus illis, scilicet dilectione dei et proximi, in quibus tota lex pendet
Abbreviated transcription (Latin):
tum scm̃ est eñi uobis. Qui polluerit illud:
morte morietur. Qui fccerit in coopus: ꝑibit
anima illius demedio popłi sui. Sex dieb
facietis opus: indie scptimo sabbatumẽ. requi¬
es sca año. Omnis qui fecerit opus in hac die.
moniet᷑. Custodiant tilii isrł sabbatum & cele¬
brent illud ingenerationib suis. Pactum
est sempitẽnum interme &e filios iłrł: signũ ꝙ¬
ꝑpecuum. Sex eñi dieb fecit añs celũ &e ter¬
ram: & inseptimo aboꝑe cessauit. Notan
mentum ẽ eternum ininȩ &e filus istł. Qind
sibi uult qd cũ de sabbato obseruando preci
requiemn signiticat᷑. et requies nobis nisi millor
non est : Nam profecto filios isrł uniuersum
popłm suum dicit. idẽ scmen abraham. & esti
eẽt dicendus nisi ex genere carnis: non diceret
est ae cicuncisio cordis. Sic gͦ meliꝰ fortasse
aifinguit᷑ cestamentũ etnũ inme. &e indealius

Expanded text:
it illud, morte morietur. Qui fecerit in eo opus, peribit anima illius de medio populi sui. Sex diebus facietis opus: in die septimo, sabbatum est requies sancta Domino. Omnis qui fecerit opus in hac die, morietur. Custodiant filii Israel sabbatum, et celebrent illud in generationibus suis. Pactum est sempiternum inter me et filios Israel, signum perpetuum. Sex enim diebus fecit Dominus coelum et terrmentum in aeternum in me et filiis Israel. Quid sibi vult quod cum de sabbato observando praeciprequiem significat, et requies nobis non est nisi in illo? Nam profecto filios Israel universum populum dicit, id est, semen Abraham, et ejusm si Israel non esset dicendus nisi ex genere carnis, non diceret est, et circumcisio cordis. Sic ergo melius fortasse distinguitur, testamentum aeternum in me.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: An &e hoc significatiur dictumẽ. ut ea
ꝓtineant addiutinũ spm̃ sapientie oe intelles¬
tis aescientie. que his reb signicant᷑. Tam
cciam hiccũ spũ replctꝰ dicat᷑ isie diuino sapĩe¬

Expanded text:
tur? an et hoc significatiue dictum est, ut ea tur? an et hoc significatiue dictum est, ut ea pertineant ad diuinum spiritum sapientiae et intellectus et scientiae, quae his rebus significantur? tamen etiam hic cum spir
Abbreviated transcription (Latin):
contuderis: pones exeo coram tab naculo
mus: & si ueraciter bona sint. subtilit̃ retrac¬
tamus. Aromatagͦ inpuluerẽ redigere est.
uirtutes recogitando terere. & usq adsub¬
tilitatẽ occulte ex aminacionis reuocare.
Et notandũ qd de eodẽ puluere dr̃: pones
nimirũ bona nr̃a ueracit̃ inconspectu iudi¬
cis placent. cũ hec mens subtiliꝰ recogitando
conterit: & quasi de aromatib puluerem
ocutusq est dñs ad moysen dicens.
Eece uocaui ex nomine beseleel filiũ uri filii
hur de cribu iuda. & impleui eũ spũ dei. sapi¬
entia & intelligentia et scientia inom̃i oꝑe
uersitate lignorũ. Dediq cisocium ooliab
filiũ achisamech detribudan. & incorde ho¬
minis cruditi posui sapientiam: ut faciant
qd beselecl cũ iuberet adhiberi oꝑib faci
diuino. sapientie. & incelligentie. et scientie.
momni tempore excogitare. & architectonari
et cetera: Utrũ sp̃s̃ sc̃i munerietiam ista oꝑa
tribuenda sint que ꝑtinere ad opificiũ uiden¬

Expanded text:
ri, et erat intus in Sancta sanctorum. Incensum autem quod mus, et si veraciter bona sint subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulvere dicitur: « Pones nimirum bona nostra in conspectu iudicis placent, cum hec mens subtilius recogitando conterit et quasi de aromatibus pulverem banus et onyx terrae atque igni, ut per haec omnium quae ex nomine Beseleel filium Urii filii Or de tribu Juda: et implevi eum spiritu Dei, sapientia et intelligentia et scientia in omni opeversitate lignorum. Dedique ei socium Eliab filium Achisamec de tribu Dan. Et in corde omnis eruditi posui sapientiam, ut faciant quod Beselehel cum iuberet adhiberi operibus tadiuino sapientiae et intellectus et scientiae in omni opere excogitare et architecto nari et cetera? utrum spiritus sancti muneri etiam ista opera tribuenda sunt, quae pertinere ad opificium uiden
Abbreviated transcription (Latin):
cestimonii inquo loco apparebo tibi. Scm̃ scõꝵ
erit uobis thimiama. Talem cõpositionẽ nonfaci¬
etis inusus urõs. quia scm̃ est dño. Homo quicũq
fecerit simile ut odore illiꝰ ꝑfruat᷑. peribit de po¬
fiat thimiama id ẽ incensũ. & diligñter unguentario
more coctũ opus unguentarii. ñ ido putare debe¬
mus unguentũ fieri. idẽ unde aliquid unguatur:
s ut dictumẽ chimiama uel incensũ qd imponat᷑
illi altari incensi. ubi nonlicebat sacrificarr&

Expanded text:
testimonii, in quo loco apparebo tibi. Sanctum sanctorum erit vobis thymiama. Talem compositionem non facietis in usus vestros, quia sanctum est Domino. Homo quicumque fecerit simile, ut odore illius perfruatur, peribit de pofiat thymiama, id est incensum, et dicit unguentario more coctum opus unguentarii, non ideo putare debemus unguentum fieri, id est, unde aliquid ungatur, sed, ut dictum est, thymiama uel incensum quod inponatur illi altari incensi, ubi non licebat sacrificari,
Abbreviated transcription (Latin):
Aduertendũ est & notandũ quẽ admodĩl erilrna
as unguento omnia iussit ungi. tabernacłm scui¬
cet & ea que millo erant. ce diemde erunt sc̃ascdui.
om̃miascilicet eũ fuerint uncta erunt sc̃a scorum.
Quid gͥ cistabit ianunt̃ illa inceriora que uelo ce¬
gunt. et cetera si omnra cũ uncta fucrint crunt
scã scõium: diligentius requirendũ. Hec tam̃ no¬
tanda creaimus. ubi etiani meminerimꝰ sicut de
illo altari sacficiorum ꝗd̾ post unctionẽ appella¬
riuoluit scm sc̃i. continuo dictũ est. omnis qui
cangit il lũ scificabit: ita de om̃ib postea quede il¬
io unguento uncta dictast scãsc̃õrum eade senten¬
ca subiecta est. ut diceret᷑ omnis qui tangit eascifi
doscĩficabit᷑ siue sc̃ificabit᷑ ut eiliceat tangere.¬
sic nonlicebat tangere popło cab̾nacłm
quanos offerebant hostiaf uel quecũq abeis
allata offerebant᷑ dõ. Nam consequent̃ non so
lis sacerdocib neꝙ solis leuitis dicendũ admo net

Expanded text:
Aduertendum est et notandum quemadmodum ungento chrismatis omnia iussit ungi, tabernaculum scilicet et ea quae in illo erant, et deinde erunt sancta sanctorum. omnia scilicet cum fuerint uncta, erunt sancta sanctorum. quid igitur distabit iam inter illa interiora, quae uelo teguntur, et cetera, si omnia cum uncta fuerint erunt sancta sanctorum, diligentius requirendum; haec tamen notanda credidimus. ubi etiam meminerimus: sicut de illo altari sacrificiorum, quod post unctionem appellari uoluit sanctum sancti, . continuo dictum est: omnis qui tangit illud, sanctificabitur, ita de omnibus postea, quae illo ungento uncta dicta sunt sancta sanctorum, eadem sententia subsecuta est, ut diceretur: omnis qui tangit ea, sancdo sanctificabitur siue sanctificabitsi tamen non licebat tangere populo tabernaculum, quando afferebant hostias, vel quaecumque ab eis allata offerebantur Dlis sacerdotibus neque solis Leuitis dicendum admonet,
Abbreviated transcription (Latin):
eduliũ uiu panis a cominiũ escatũ ulital
cauita se sollicita mence secernens. Diligentiꝰ u̾ in¬
tuendũ est: qd̾ in conclusione subiungiur:
nicius ꝓsuccessiones. Hec adlittera quidẽ obserua¬
ri cessarunt: ẜ uatacipicam incelligentiã sp̃alicer
obseruan ascis ñ quam cessabunt. Ip̃si & semimeiꝰ
ꝑ successiones ñ quidẽ de aaronstirpe nascendo 
credendo incum inquẽ aaron cũ seis eiꝰ eui credidit
Locutusq est añs ad moylen dicens.
scm̃ ungentũ c̃õposicũ ope unguencarii ce un¬
gues ereo cabnacłin cestimonii &e arca cestaici¬

Expanded text:
edulium panis, vini, a communium escarum utilitate, cauta et sollicita mente secernens. Diligentius vero intuendum est, quod in conclusione subjungitur. ni ejus per successiones. Haec ad litteram quidem observari cessarunt, sed juxta priscam intelligentiam spiritualiter observari a sanctis nunquam cessabunt: ipsi et semini ejus per successiones, non quidem de Aaron stirpe nascendo, sed credendo in eum, quem Aaron cum ejus avo crediditlocutusque est Dominus ad Mosen dicens sanctum unguentum conpositum opere unguentarii et ungues ex eo tabernaculum testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
aeinde maniis ad tangenda xp̃i misteria proferat.
uedumq gressus matria dm̃ ponant. Da eq pre¬
ceptum reor his qui eorũdem sacramentorum
ꝑccptione muncdandi sunt. ut cautiore cura pitꝰ
actus suos cogitatusq discutiant. euentilent.
purgent. ac sic ad participanda fideisacram̃¬
ta procedant: nc audie mereant᷑ illud apli. Nui

Expanded text:
deinde manus ad contingenda Christi mysteria proferant, deinde manus ad contingenda Christi mysteria proferant, pedumque gressus in atria Domini ponant. Quod aeque praeceptum reor his qui eorumdem sacramentorum perceptione mundandi sunt, ut cautiore cura prius, actus suos cogitatusque discutiant, eventilent, purgent, ac sic ad participanda fidei sacramenta procedant, ne audire mereantur illud Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhibeatis corpora ur̃a hostiam uiuentem.
scãm do placentẽ. Non gͦ solum ministris sa¬
crialtaris. s &e inom̃ib ꝑfectis in quocũq gra¬
du positis hoc lauacrũ posuit moyses: quia
fere cõpunctionis predicauit. Qd̃ sim ꝑsona
aaron ipsum magnũ poncificẽ dnm salua¬
torem accipe uolumus: constat etiam eũ
iaturus ẽc lotum: quia prius quã chimiama sui
sacrosc̃i corporis propt̃ salutẽ nrãm inaltan
qucis incenderet pro nr̃o amore etiam lacrimas
fudit. qd̾ inresuscitatione larari celeberrime in¬
notuit. Pene aũc addit᷑. Ut offerant ineo chimia¬
ma año ne forte moriantur. Mors or eñ timenda
est anime spãlis et etna: si qui ad ministeriũ alta¬
tis clectus chiniama oracionũ dõ reddere negligit.
mors crmenda ẽ. si qui ad sacro sc̃a misteria absq spe¬
cõmunib manib cractare presumit. Lauent gͦ
manuissias ae pedes inaqualabri enei. & lic adalta¬
re accedant: abluant lacrimis actus et incessus. ac

Expanded text:
ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Non ergo solum ministris sacri altaris, sed et omnibus perfectis in quocunque gradu positis hoc lavacrum posuit Moyses; quia ferae compunctionis praedicavit. Quod si in persona Aaron ipsum magnum pontificem Dominum Salvatorem accipere volumus, constat etiam eum traret, esse lotum; quia priusquam thymiama sui sacrosancti corporis propter salutem nostram in altari crucis incenderet, pro nfudit, quod in resuscitatione Lazari celeberrime innotuit. Bene autem additur, ut offerant in eo thymiama Domino, ne forte moriatur . Mors etenim timenda est animae spiritualis et aeterna. Si quis ad ministerium altaris electus, thymiama orationum Deo reddere negligit, mors timenda est; si quis ad sacrosancta mysteria absque spicommunibus manibus tractare praesumit. Lavent ergo manus suas ac pedes in aqua labri aenei, et sic ad altare accedant. Abluant ergo lacrymis actus et incessus, ac
Abbreviated transcription (Latin):
posicũ: aptiꝰ quã ipsũ desideriũ regni&e uite
celestis accipiat᷑ : Cuiꝰ nimirũ causa canta fit.
ut ꝑfecti acsũmiuiri cotidiano se lacͥmarũ fon¬
ce diluant: & qđ necdũ ꝑfecte uidendo ualeant
gaudiũ int̾ne quietis saltĩ suspirando degustent.
Nam quia hoc lauacro qđ int̃ tab̃nacłm &e altare
positum ẽ. ꝑfectorũ lacrime figurent᷑: testant᷑ ipsa
uerba quib dr̃. & missa aqua lauabunt ineada¬
ron & filii eius manus suas ac pedes. Neq em̃ quis¬
quã de plebe ibilauati. s ipse pontifer iussus est
&e filii eius. uidelicet sacerdotes gradus inferioris:
Quia magnorũ uitorũ sicut ꝑfectioruita. sic et
cõpunctio solet ẽẽ sublimior. Non aũt hoc ita
dicimus quasi soli altaris ministri huiꝰ modi cõ¬
punctionis uel possint habere uel debeant uir¬
tutẽ: s memores sermonis beadi apłi petri quo
cunctis fidelib loquens deangulari lapide qͥẽ¬

Expanded text:
impositum, aptius quam ipsum desiderium regni et vitae impositum, aptius quam ipsum desiderium regni et vitae coelestis accipiatur? cujus nimirum ut perfecti ac summi viri quotidiano se lacrymarum fonte diluant, et quod necdum perfecte vivendo valeant, gaudium internae quietis saltem suspirando degustent. Nam quia hoc lavacro, quod inter tabernaculum et altare positum est, perfectorum lacrymae figurentur, testantur ipsa verba quibus dicitur: Et missa aqua lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes. Neque enim quisquam de plebe ibi lavari; sed ipse pontifex jussus est et filii ejus, videlicet sacerdotes gradus inferioris, quod magnorum virorum, sicut perfectior vita, sic et compunctio solet esse sublimior. Non autem hoc ita dicimus, quasi soli altaris ministri hujusmodi compunctionis, vel possint habere, vel debeant virtutem; sed memores sermonis beati Petri apostoli, qui quo cunctis fidelibus loquens, de angulari lapide, q
Abbreviated transcription (Latin):
meiꝰ memoriã fundo reficior. Igit᷑ altare holo¬
causti lacͥmas insinuat penitentiũ depeccatis
que gesserunt: altare incensi fletꝰ exprimit gau¬
dentiũ debonis oꝑib que dño iuuande ꝑfecert̃.
ac desidantiũ premia que se accepturos dño re¬
munerante confidt̃. Quinimirũ fletꝰ cantum
precellit priori. quantũ acram̃to aurũ: quantũ
scã scõrum ubierat arcadm̃. prion tab̃nacło in quo
candelabrũ & mensa dñi stabat. constac fuisse p̃la¬
ta. Post alcare uͦ holocausti tabrũ erat positum
inquo lauarent᷑ qui ad altare incensi intrabant:
quia nemo repente fit sũmꝰ. s ꝑficientib mericis
quisq: pͥmo debet bella uitiorũ deuincẽ: deinde
a conditore suo cũ conpunctione lacmarũ supplex
impetrare. ut ꝓingresiu regni dulces fundẽ fletus
possit: qui pro timore penarũ pridẽ fundebat
amaras. Quid aut̃ basis inqua idẽ labrũ erat

Expanded text:
in ejus memoriam fundo, reficior. Igitur altare holoin ejus memoriam fundo, reficior. Igitur altare holocausti lacrymas insinuat poenitentium de peccatis, quae gesserunt. Altare incensi fletus exprimit gaudentium de bonis operibus, quae Domino juvante perfecerunt; ac desiderantium praemia, quae se accepturos Domino remunerante confidunt. Qui nimirum fletus tantum praecellit priori quantum aeramento aurum, quantum sancta sanctorum, ubi erat arca Domini, priori tabernaculo, in quo candelabrum et mensa Domini stabat, constat fuisse praelata. Post altare vero holocausti labrum erat positum, in quo lavarentur qui ad altare incensi intrabant: quia nemo repente fit summus, sed proficientibus meritis quisque primo debet bella vitiorum devincere, deinde a Conditore suo cum compunctione lacrymarum supplex impetrare, ut pro ingressu regni dulces fundere fletus possit, qui pro timore poenarum pridem fundebat amaros. Quid autem basis, in qua idem labrum erat
Abbreviated transcription (Latin):
antib optet uenire cempus quo mereat᷑ int̃ bea¬
tissimos angłorũ choros faciem uidere creatoris.
Qd quiueracit̾ agit. nequaquã absq lacrimis uł
huiꝰ uite longitudinẽ. uel illiꝰ colerat dilationem:
dicens deista. heu me qd̾ incolatus ms prolonga¬
tus est. habitaui cũ habitantib cedar. id ẽ cũ his
quiintenebris errorũ accelerũ uersant᷑ qd uoca¬
bulũcedarsonat: ipse iam ꝑpetue lucis gaudia
suspirans. multũ laboriosã ditxer̃t uitã: quiquan¬
tumcelestẽ patriam sitio. tantũ uiciniã prauorum
int̃quos incola conuersor horreo: dicens itẽ de illa.
sitiuit anima mea addm̃ uiũ. quando ueniam
& parebo ante faciem dei. Quã profecto sitm quia
sine lacͥmis ferre nequibat:sequentia uerba decla¬
rant. fuerunt mͥ lacͥme mee panes die acnocte. Ac
siaꝑte diceret. Quo diutiꝰ auidenda facie di adquẽ
ardent̃ fitio differor eodulciꝰ pane lacͥmarũ quã

Expanded text:
antibus oportet venire tempus, quo mereatur inter beaantibus oportet venire tempus, quo mereatur inter beatissimos angelorum choros faciem videre sui Creatoris. Quod qui veraciter agit, nequaquam absque lacrymis, vel hujus vitae longitudinem, vel illius tolerat dilationem, dicens de ista: Heu mihi quod incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar ; id est, cum his qui in tenebris errorum ac scelerum versantur; quod vocabulum Cedar sonat, ipse jam perpetuae lucis gaudia suspirans multum laboriosam duxi vitam: qui quantum coelestem patriam sitio, tantum viciniam pravorum, inter quos incola conversor, horreo. Dicens item de illa: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Quam profecto sitim, quia sine lacrymis ferre nequibat, sequentia verba declarant: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Ac si aperte diceret: Quo diutius a videnda facie Dei, ad quem ardenter sitio, differor, eo dulcius pane lacrymarum, quas