comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qusq fidelis est debet institui. uel cerce ꝓpt̾ .iiii. mundi plagas. quib lauactu
salutis miistrat᷑. dicente psalmographo. quios redemit de manu inimici detgo¬
nib congregauit eos. Asolis ortu & occasu. ab aquilone ꝙ mari. Quad u lp̃
airit. paritq habebat unum ctibitum et dimidium. & neq ibi alcitudie at
amplitudinẽ significari adiecit. iuidecur quod fundũ ipsius hituis esfe ampltudi¬
no uoluerit intelligi. quod exmensura in fallor basis inqua positꝰ erat quisq lite
facillime conicit᷑ quod ita. des scribit᷑. In suminitate autẽ basis erat quedamro¬
cinditas unuis & dimidii cubiti. ita fabricata: ut lut de suꝑ possq ĩponi. las¬
tudo gͦ findi inlut̾ib unuis erat cubiti ac dimidu. ipsa uͦ capacitas luti ãi¬
habebat cubitos. S utrũ in altitudine. an inlongitudine an inutͣq dicat qus
ad orientalẽ plagam. uidelicet mat̾o int̾iore quod sacerdocũ ꝓpͥe nocabat᷑. Qui

Expanded text:
que fidelis est debet institui; vel certe propter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente psalmographo, Quos redemit de manu inimicorum, de regionibus congariterque habebat unum cubitum et dimidium, et utrum ibi amplitudinem an altitudinem significaret, non adjecit: videtur quod fundum ipsius luteris hujus esse amplitudinis voluerit intelligi, quod ex mensura facillime conjicit; quod ita describitur, In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabricata, ut luter desuper possit imponi. Latitudo ergo fundi in luteribus unius erat cubiti ac dimidii; ipsa vero capacitas luthabebat cubitos. Sed utrum in altitudine, an in longitudine, an in utroque dicat, qui ad orientalem plagam, videlicet in atrio interiore, quod sacerdotum proprie vocabatur. Quinque
Abbreviated transcription (Latin):
one demonstrant. Cui uidelicet int̾ptationi anntut sermo dñi de iob̾e quod̃¬
cie sam da wandesabra atitẽ harum luceruarum santi seauib ooss. qui siacor¬
daurc oñe. se cendio dni mandats humili semꝑintent one sub poniest oquis

Expanded text:
one demonstrat; cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo done demonstrat; cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dtuum . Candelabra autem harum lucernarum sancti omnes, qui sua corda et corpora ferendis Domini mandatis, humili semper intentione supponunt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ȩquȩ utreq ꝑlatus templi in longũ sint positȩ. Nam si omĩa candesi¬
bra ad australe latus templi in longũ posita essent. nondicerentur conte¬
or aculum posita. s potius contia aquilonẽ. siue contra mensas. siue al
in mensis ubi stabant. Quod dictum est in ȩxodo de uno illo candelabro n
tabnaculo testimonis eregione mensȩ. in parce australi. itemq inlibro nuto¬
rum. cum posueris. uii. lucernas contra eam partẽ qua candelabrũ luaen
debebunt. exutraq parte templi candebra exutraq erant mensȩ. ꝗicia diuina
maneamus illustrare consueuit. Uasa quoq miscdiȩ sibi suꝑ posita. hoc est
ponit.Si att̾ queris quid int̾ candelabra & lucernas eorũ cypice dister p¬
sumus recte in tellig̾e lucernas c̃ẽ utros scõs qui eleo sanct sp̃c in fusi. & ipli
igne  ⁊hlectionis ardent incorde et ꝓximis lucem scientie ꝓferunt inlitigta
Tandelabra aut̾ que has lucernas in subłime tollut ut longe lateq uideri

Expanded text:
ote juxta utrumque latus templi in longum posita: nam si omnia candelabra ad australe latus templi in longum posita essent, non dicerentur contoraculum posita, sed potius contra Aquilonem, sive contra mensas, sive etiam in mensis ubi stabant; quod dictum est in Exodo, de illo uno candelabro in tabernaculo testimonii, e regione mensae, in parte australi ; itemquo in libro Numerorum: Cum posueris septem lucernas contra eam partem, qua candelabrum lucere debuit . Ex utraque parte templi candelabra, ex utraque erant mensae, quia divina maneamus, illustrare consuevit. Vasa quoque misericordiae sibi superposita, hoc est,roponit. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet, possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo sancti Spiritus infusi, et ipsi igni dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae proferunt in lingua. Candelabra autem quae has lucernas in sublime tollunt, ut longe lateque videri
Abbreviated transcription (Latin):
scalpturaq consimili. fecit quoꝙ .x. lutes creos. Quare sunit bases facte. coricir es
supposii luces sup̃ iam dictum ẽ quod uͦ una erat fufura mensuraq & scapca
cum similis. oninium basium siue lutum. non ea significatione factũ ẽ. qua cpuili.
conseerantur electi. tamox sidonationes habent diuersas in ipso spũ. qti anuat
singułis pro ut uult. Quadraginta batos capiebat lut unus. Quadragenarits e¬
merus solet ꝙ pum magne ꝑfectionis tenerequia nimirum quater dem factur
Quatuio nͦ euuangełoꝵ libri inquib ꝑ dispensationẽ dñicȩ incarnationis et¬
sis pat̾e nobis est pate factus introitus. & q omnes qui ad ministium sacri bas¬

Expanded text:
s aeneos . Quare sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque, et consimilis sculptura omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia consecrantur electi, tametsi donationes habent diversas in ipso Spiritu, qui dividit singulis prout vult. Quadraginta batos capiebat luter unus. Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quater deni faciunautem Evangeliorum libri, in quibus per dispensationem Dominicae incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad ministerium sacri bap
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dñi mutice montiũ. Ec ipse de se ineugłio nͣ podest inqͥt ciuitas abscondi supͣ
Qͦ nimuirũ monte ciuitas siue domꝰ dñi c̃structa ẽ qͥa siñ in illo radice sigat spes & fides
ipse ẽ eñi locꝰ in qͦ obtulit abraha psaac filiũ suũ chño. ac deuotio̾e obedientiȩ uideri
abillo meruit. unde & nom̃ accep̃. Deniq ibi cñsait. Tolle filiũ tuũ unigentũ
que dliuigis ysaac & uade int̾iã uisionis. atq offer eũ inholocaustũ. Pptẽa uisiois¬

Expanded text:
Domini in vertice montium . Et ipse de se in Evangelio: Non potest, inquit, civitas abscondi super quo nimirum monte civitas sive domus Domini constructa est, quia si non in illo radicem figat, spes et fides ipse est enim locus in quo obtulit Abraham Isaac filium suum Domino, ac devotione obedientiae videri ab illo meruit. Unde et nomen accepit, de quo Dominus ait: Tolle filium tuum unigenitum, quem diligis Isaac, et vade in terram Visionis, atque offer eum in holocaustum . P
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. nullo temporalium rerum potest obstaculo dissolui. & resticula mare ambit.
cum sacramentum baptismi quod accepimus piis communire oꝑib studemus. Quȩ
nimirum restieula apte.xxͦx. dicitur eẽ eubitoꝵ. Quinqͥees & enum seni.xxx. facunt
s enario antẽ numero in quo dñs homine fecit cum non ẽt. et eum pissec resecit. recte bo
opatio etiam nr̃a figratur. E sex quinquie s muliplcantit ue ad uxx. ꝑuenias cũ¬

Expanded text:
ta est, nullo temporalta est, nullo temporalcum sacramentum baptismi quod accepimus, piis communire operibus studemus, quae nimirum resticula apte triginta dicitur esse cubitorum. Quinquies etenim seni triginta faciunt. Senario autem numero, in quo Deus hominem fecit cum non esset, et cum perisset, refecit, recte bona operatio etiam nostra figuratur. Et sex per quinque multiplicantur, ut ad triginta
Abbreviated transcription (Latin):
q uiam ueritatis ingredi. et commnunẽ debet adño coronam sꝑare iusticie rotundia
erat incircuitu. ut orbis unuiersus ingyro lauacro uite asorde peccatorũ designart̃
ẽẽ mundandus. Dequo bene subditur. Qumq cubitoꝵ alticudo eius. qtua nimniri
onẽ uiuifici fontis relaxat. S non sufficit pret̾itorũ remissio pecc̃oꝵ. si ñ qͥsq bonis de¬
inceps insistere studuerit oꝑib. Alioquin diabolꝰ qui exierat de homine. si huue uacne
Unde apte subditur. & retiacula. xxx. cubitorũ cingebant illud ꝑcircuitũ. Preciacula e
disciplina p̾ceptoꝵ celestium qua anostris uoluptatib religamur potest aptebil¬
ri. scͥptura dicente. ꝙ funiculus triplex difficele rumpitur. ꝙr nimirum obseribõ
mandatorũ dei que incordib electoꝵ fide spe & dilectione suꝑne recͥbutionis firma¬

Expanded text:
emque viam veritatis ingredi, et communem debet a Domino coronam sperare justitiae. Rotundum emque viam veritatis ingredi, et communem debet a Domino coronam sperare justitiae. Rotundum erat in circuitu, ut orbis universus in gyro lavacro vitae a sorde peccatorum designaretur esse mundandus; de quo bene subditur: Quinque cubitorum altitudo ejus, quia nimirum ionem vivifici fontis relaxat. Sed non sufficit praeteritorum remissio peccatorum, si non quisque bonis deinceps insistere studuerit operibus; alioquin diabolus qui exierat de homine, si hunc a boniUnde apte subditur: Et resticula triginta cubitorum cingebat idisciplina praeceptorum coelestium, qua a nostris voluntatibus religamur, potest apte signari, Scriptura dicente: « Quia funiculus triplex difficile rumpitur . » Quia nimirum observatio mandatorum Dei, quae in cordibus electorum fide, spe et dilectione supernae retributionis firma
Abbreviated transcription (Latin):
in scͥpturis uocari. eo quod sint menbra sũmi sacerdotis dñi iħu xp̃i. Et recte huic uasiq
tura maris nomen indidit. in memoriam uidelicet maris rubi inquio pͥus ꝑ extinctionẽ
egiptiorum et ppłi di lib̾ationẽ baptisim forma p̾cessit. exponente apło ac dicente. qm̃
patres nr̃i. omnes sub nube fuerunt. et omĩs mare tranfierunt. et om̃s iumoyse bapti
ȩneo una sententia de signatur. cum eẽ .x. cubitorũ alabio usq ad labiũ ꝑibet᷑. Decẽ
namq preceptis inlege dñs omĩa que facere debeamus expressit. deuario ȩque mercedẽ
benefactorum signauit. cum hunc inuinca laborantib dandũ ce̾ predirit. Erat gͦ
mare.x. cubitoꝵ alabio usq ad labium. ꝙ apͥmo baptiato in nomine iħu xp̃i usqa
ultimũ qui infine scłi crediturus et baptiandus ẽ. om̃ĩs fideliũ chorus unã eais¬

Expanded text:
in Scripturis vocari, eo quod sint membra summi sacerdotis Domini Jesu Christi. Et recte huic vasi in Scripturis vocari, eo quod sint membra summi sacerdotis Domini Jesu Christi. Et recte huic vasi Scriptura maris nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem, baptismi forma praecessit; exponente Apostolo ac dicente, Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse e in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit; denario aeque mercedem benefactorum signavit, cum hunc in vinea laborantibus dandum esse praediubitorum a labio usque ad labium; quia a primo baptizato in nomine Jesu Christi usque ad ultimum, qui in fine saeculi crediturus, et baptizandus est, omnis fidelium chorus unam eamd
Abbreviated transcription (Latin):
Uelterte dexta colum na eos significat qui uenturũ incarne dnm̃ ꝓphetando p̃dix¬
runt. scda electos illos qui hunc iamuenisse & mundũ suo sanguine redemisse
cestantur. Ecapte uocabulo simil ambe censebant᷑ columnȩ: cum una firmitas. alta
in robore dicta est ut una fodei et oꝑis forticudo cunctis mẽẽ doctorib mostrarecur.
nr̃iq cemporis mertia tacite not arecur. uͥ se ñ null doctore ᷤ sacerdotes et colunna
tempnandas scłi pompas ac desid̾anda bona inuisibilia. nichil habeant roboris ad coe¬
rigendos. nil industriȩ saltẽ ad intelligendos corũ quib plati sunt errores: XIX¬
ecit quoq mare fusile.x. cubitorũ alabio usq ad labiũ. rotundũ incirettu.
Mare hoc fusile infiguram lauacri salutaris facttĩ est. Namq sacerdotes uo
lauabant᷑ ut uerba dierũ aꝑte testant᷑. Sacerdotes aut̃ constat omne ᷤ electos typue

Expanded text:
Vel certe dextera columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixVel certe dextera columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixerant; secunda illos qui hunc jam venisse et mundum sanguine suo redemisse testantur. Et apte vocabulo simili ambae censebantur columnae, cum una Fin robore dicitur: ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, et nostri temporis inertia tacite notaretur, ubi se quidam doctores, sacerdotes et columnas temnendas saeculi pompas et desideranda bona invisibilia; nihil habeant roboris ad corigendos, nihil industriae, saltem ad intelligendos, eorum quibus praelati sunt, errores. « Fecit quoque mare fusile decem cubitorum, a labio usque ad labium rotundum in circuitu. » Mare hoc fusile in figuram lavacri salutaris quo in remissionem peccatorum lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice
Abbreviated transcription (Latin):
ducentis trahentes rete. pisciũ. ꝑ. cͤe. & enim cubitos rete plenũ magnis piscib
discipuli ad dñm crahunt effectum suȩ resurtectionis iam litcore monstrantes
cum sancti predicatores et iud̃s et gentib uerbũ fidei cõmuctunt atꝙ ictusq
ppli elecdos et fluctib scłi presentis extractos ad future głam pacis et immortalitat̾
ꝑducunt. Circuitus gͦ capitelli sedi. ce ᷤ habet ordines malogranatoꝵ. cũ sublimitis
regni celestis utͥusq ppłi electos intina beatitudinis arce colligit. Et statuit duas eoli¬
nas inportieu templi. Cum statuisset eolunmnam dext̾am uocauit eam nomine
iachim. id est firmitas. Si milit̾ erexit columnã scd̾am. et uocatiet nomen eiꝰ boor id
est in robore. Dext̾a columna ut supͣdiximus expͥmit figuiã doctoꝵ qui pͥmitiuã
in iherosolimis instituert̃ ȩccłiam. Scda e qui ad p̃dicandum gentib destinatist̃.

Expanded text:
duceducediscipuli ad Dominum trahunt, effectum suae resurrectionis in littore jam monstrantem: cum sancti praedicatores et Judaeis et gentibus verbum fi extractos, ad futurae gloriam pacis et immortalitatis perducunt. Circuitus ergo capitelli secundi ducentos habet ordines malorum granatorum, cum sublimitas regni coelestis, utriusque populi electos in una beatitudinis arce colligit. Et statuit duas columnas in porticu templi. Cum statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Jachin, id est, firmitas. Similiter erexit secundam columnam, et vocavit nomen ejus Booz, id est, in robore. Dextera columna, ut supra diximus, exprimit figuram doctorum qui primitivam in Hierosolymis instituerunt Ecclesiam; secunda eorum qui ad praedicandum gentibus destinati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
doctorum uestigia sequentes. p̾nua suꝑuȩ retͥbutionis scđm merita pie recipiunt
oꝑationis eius. quoq reciacula fiunt eadẽ capitella quia iuxta modum dilectioĩs
qua se ad inuicẽ in hac uita frat̾nitas sancta copulata ẽ. suꝑnorũ qͦq ciuiũ societa.¬
te inp̾sentia sus creatoris conuinget᷑ uicelis. Uerũ quod eadẽ suꝑnoꝵ societas ci¬
urum utriusq ppłi fidelib tribuetur. recte subiungitur. Malogranatoꝵ. autẽ
ducenti ordines erant in circuitu capicelli sedi Dixinus aut̃ malogranata cocius
hic nunerꝰ malogeanatorũ incircuitu capicell scdi ut in sinuetur misticȩ qd̾ uitͥuis
testam̃ti ppłs ad unandus inxp̃o ad ęt̾nȩ uite sit introducendus coronam. Ctu
figure conuenit hoc qd̃ de apłs post resur rectionẽ dñi piscantib scriptum est
cum ipsum in lutore stantẽ uiderent. Non enĩlonge erant at̾ra. s quasicubiti

Expanded text:
doctorum vestigia sequentes, praemia supernae retributionis secundum merita piae recipiudoctorum vestigia sequentes, praemia supernae retributionis secundum merita piae recipiudum dilectionis, qua sibi ad invicem in hac vita fraternitas sancta copulata est, supernorum quoque civium societate in praesentia sui Creatoris conjungetur in coelis. Verum quod eadem supernorum societas civium utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur: Malorum granatorum autem ducenti ordines eranhic numerus malogranatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque Testamenti populus adunandus in Christo, ad aeternae vitae sit introducendus coronam. Cui figurae convenit hoc quod de apostolis post resurrectionem Domini piscantibus scriptum est, eum ipsum in littore stantem viderent: Non enim longe erant a terra, sed quasi cubitis
Abbreviated transcription (Latin):
onis eius nemo tęllet abeis. sedipsa species horũ quȩ diximus. ipse status et conuersatio
patͥe cȩlestis quomͦ sese habeat. solis eis qui hanc intrare meruerint eius ciuib patet.
Unde bene factura sine alticudo horũ capicelloꝵ quȩ supͣ liliũ erant ut in conp̾hensibi¬
lis ẽẽ t̾restrib qualitas cęlestis habitationis insinuctur. de quatantũ hoc munine latet
quia om̃s ibi cominum felicicate diuinȩ uisionis fruunt᷑. canco quisq sublinius quã¬
dñm pusillos cum maiorib ipsetu dixit q tu redoes figulis sedm oꝑa eorũ. Cõmunis
mansiones beatoꝵ inuna eadeq ddomo patͥs ȩt̾ua incełis. Quod in harũ quoq factura colũ¬
narum mẏstice reor eẽ designatũ. cuindicitur et rurfum alia capitella insũmitate
pe columnȩ fuint capicella desuꝑ cum sancti docꝰtores immo onĩs iusti corũdem

Expanded text:
onis ejus nemo tollet a vobis ; sed ipsae species horum quonis ejus nemo tollet a vobis ; sed ipsae species horum qupatriae ipsius coelestis, quomodo sese habeat, solis eis qui hanc intrare meruerunt, ejus civibus patet. Unde bene factura sive altitudo horum capitellorum, quae supra lilium erant, ut incomprehensibilis esset terrestribus, qualitas coelestis habitationis insinuatur; de qua tamen hoc minime latet, quia omnes ibi communi felicitate divinae visionis fruuntur, tanto quisque sublimius, quanDeum, pusillos cum majoribus; ipse dixit: Quia tu reddes singulis secundum opera eorum . Communis mansiones beatorum in una eademque domo Patris aeterna in coelis. Quod in harum quoque factura columnarum mystice reor esse designatum, cum dicitur, Et rursum alia capitella in summitate pe columnae fiunt capitella desuper, cum sancti doctores, immo omnes electi eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
columne eius reciacula iurt.i menfuram columue dieit tante altitudiuis quante erat
& columia. Cuius camen alticudo quanta fuerit. miiine narrat᷑. Hȩx aut̃ capitella qualia¬
ẽq & quantac̃q fueruit non enim mensuram eorũ aꝑte scriptura defignat. more lib¬
orum undentur esse apposica. De quorũ factitta siquid myfticũ inquiteᷤ dilectat. ulam reg¬
ni ꝑennis sublimitatẽ pocest non incongrue designare. qua nec oculus uidit. &: ceła nsq
diligentib se. Post lilia & eni.iiii. alia sunt apposita capitella. quorũ alticudo quanta
fu erit non dixerunt. quia multa quide decelesti beatitudine meuuauglio leginius. qd
uidelicet ibi mundicoe des dm̃ uidebunt. quod erunt ȩquales angłis dei quod non: nubẽc
neq nubent᷑. qr nec mori ultra potunt. quod ubicq ẽ xp̃e. ibi et iniustri eius eruit.
quos manifestabit se ipsum illis qd palam depatre adnuntiabit eis. quod gaudiũ inisi¬

Expanded text:
cula; juxta mensuram columnae dicit, tantae altitudinis quantae erat et columna, cujus tamen altitudo quanta fuerit, minime narratur. Haec autem capitella qualiacunque et quantacunque fuerint non enim mensuram eorum aperte Scriptura designat more liliorum videntur esse, apposita; de quorum factura si quid mysticum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quam nec oculus vidit, et caetera, usque diligentibus se. Post lilia etenim quatuor cubitorum, alia sunt apposita capitella, quorum altitudo quanta fuerit, non dicitur: quia multa quidem de coelesti beatitudine in Evangelio legimus: quod videlicet ibi mundicordes Deum videbunt ; quod erunt aequales angelis Dei; quod non nubent, neque nubentur , quia nec mori ultra poterunt ; quod ubicumque est Christus, et ministri ejus erunt ; quod manifestabit seipsum illis quod palam de Patre annuntiavit eis ; quod gaudium visi
Abbreviated transcription (Latin):
lebant. cum nr̃ĩs nuꝑ temporib beatus papa G̃neboriss. euuanglicis solo¬
tabant: cum reuertissimi patres. augustius. paulinis. et cei soti eorũ eisde¬
ciuian glicis confirmati oracuiis. iubente illo uenire bebamam. & uibũ di in¬
eredauis duciũ comimisere gentib. Si gͦ bases luteres sci doctores. sunt qui la¬
uacrum nob uitȩ ministrant. & rotȩ quat̾nȩ basiũ.iiii. sunt lib euuangłioꝵ.
lunt ueliut mmissi rotis ares altius basim at̾ra subleuant: Porro umeruhone
rotis ante positi ne abarib delabi possent obsistebant. pͥmia sunt ꝓpbarum qͥbi
euuangłica &. apłica scriptura. ne eui legentium indubium forte ⁊ emac con¬
firmatur. S. nc̃e apłs pecrus e dño loquens ait. Et habemus firmiorẽ ꝓpbeticun
sermone ciubene facits accendentes. S et omnes euuangłistȩ atq apli meis quȩs

Expanded text:
lebant, cum nostris nuper temporibus beatus papa Gregorius evangelicis robolebant, cum nostris nuper temporibus beatus papa Gregorius evangelicis roboae longe portabant, cum reverendissimi patres Augustinus, Paulinus et caeteri socii eorum, eisdem evangelicis confirmati eloquiis, jubente illo venere Britanniam, et verbum Dei incredulis dudum commisere gentibus. Si ergo bases luterum sancti doctores sunt, qui lavacrum nobis vitae ministrant, et rotae quaternae basilunt, velut immissis rotis axes altius basem a terra sublevant? Porro humeruli qui rotis antepositi, ne ab axibus dilabi possent obsistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura ne cui legentium in dubium veniat, confirmatur; et apostolus Petrus de Domino loquens ait, Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes . Sed et omnes evangelistae atque apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
uel in compunctione lacrimarum celebrat᷑ accedunt. quasi bases sunt cenps
qui portant lut̾es ad lauandas hostias. qr ita fidelib quib p̾sunt ministium
salutis impendunt. ut longius excurrendi ad adquirendos nouos ppłos labmnb
non subeant. Rote gͦ basium rotis st̃ curruũ similes: quia idẽ lib̾ etiuanglio
qui hos docꝰtores ad p̾dicandam fidẽ ueritatis ignorantib mutunt ilos ad
cͥfirmandam fidem ueritatis ampluis int̾doctos. iam ad sacramentis celesti
im butos manere p̾cipiunt. Rote .iiiͦi. basem luteris sustentabant. cũ euu
iacobum frẽm dñi ad confirmandam in iherosolimis eccłiam residẽ usser un. l¬
te harũ similes curuum di subpositȩ ad currendum portabant. cum eandẽ
euuangłia paulum ecbarnaban ad p̾dicandum gentib ꝑ omĩa discurrett
uoluerunt. Note basem subposite ad portandum luterem templi at̾ra susto¬

Expanded text:
vel in compunctione lacrymarum celebratur, accendunt, quasi bases sunt templi, vel in compunctione lacrymarum celebratur, accendunt, quasi bases sunt templi, quae portant luteres ad lavandas hostias. Quia ita fidelibus quibus praesunt, ministerium salutis impendunt, ut longius excurrendi ad acquirendos novos populos, labores non subeant. Rotae ergo basium rotis sunt curruum similes, quia iidem libri Evangeliorum, qui hos doctores ad praedicandam fidem veritatis mittunt, illos ad confirmandam amplius fidem inter doctores, jam sacramentis coelestibus imbutos, manere praecipiunt. Rotae quatuor basim luteris sustentabant, cum Evangelia Jacobum fratrem Domini ad confirmandum in Jerosolymis Ecclesiam residere jusserunt. Rotae earum similes curruum Dei suppositae ad currendum parabant, cum eadem Evangelia Paulum et Barnabam ad praedicandum gentvoluerunt. Rotae basibus suppositae ad portandum luterem templi a terra sustol
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio mentes electoꝵ at̾renis cupiditatib in celestia desidia suspendit. ac
suspensas ad ꝓfectum bone oꝑationis. sine ad muust̾iũ predicationis ꝗtiocq adu¬
uans grã spẽ uoluerit ducit. Namq insequentib dicit᷑ quia tales erant roce qua
les in curru fieri solent. Lege̾mus autẽ de sanctis. currus dei decẽ miliũ multiple
milia lecantum. Quidẽ gͦ qd̃ rote basiũ rotis ad similantur curruũ. nisiq unus
idẽq sermo euuangłii quosdam eorũ quos insticuit currꝰ dei. quosdam bases temp¬
fecite Quic̃q enĩ ad cuuanglitandum uerbum docꝰtores longe lattq mictebantut
inmundo. utiq currꝰ dei et quid ẽ uelocissimi fuerunt: qr ꝑcuncta discurrentes
dm̃ ad corda credentium inducebant. At uͦ illi qui uuo in loco commorantes
uerbum salutis ꝓximis ad nuntiant. eosq ad lauacrũ uite quȩ uel in baptism

Expanded text:
praedicatio mentes a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac praedicatio mentes a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae actionis sive ad ministerium praedicationis, quocunque adjuvans gratia Spiritus voluerit, ducit. Namque in sequentibus dicitur qules in curru fieri solent. Legimus autem de sanctis: Currus Dei decem millium, multiplex millia laetantium . Quid est ergo quod rotae basium rotis assimilantur curruum, nisi quia unus idemque sermo Evangelii, quosdam eorum quos instituit currus Dei, quosdam bases facit? Quicunque ad evangelizandum verbum doctores longe lateque mittebantur in mundo, utique currus Dei, et quidem velocissimi fuerunt, quia per cuncta discurrentes, Deum ad corda credentium perducebant. At vero illi qui in uno loco commorantes, verbum salutis proximis annuntiant, eosque ad lavacrum vitae, quae vel in baptismo,
Abbreviated transcription (Latin):
eloquioꝵ institerit. tanto necesse est amplius in omĩb que agit aut udicat. unt¬
ni testis aut iudicis exam̃ ꝑtimescat. ne aut plus iustę ipeccantes uindicans.
quoq post scalpturas cherubin. conuement̃ ad iungit᷑. et sr̃ leones & boues
quasi lora erȩre dependentia. Suꝑ leones quippe et boues lora dependent. qñ
sancti doctores & inseueritate districtionis qua peccantes iudicant. & in man¬
suetudine lenitatis qua penitentib remittunt: uiditiũ sui cunent auctor
ne forte. iuste ligandã ipsi ab eo cuius iuditiũ nequeunt effug̾e. dampnari me¬
meruli subt̃ lutẽ fusiles. contra se iniucẽ respectantes. Quatuor rotȩ. iiii. sunt
cuuangłioꝵ libͥ. Qui aptissime rotis comparant᷑. qr sicut uolubilitas rotȩ cis¬
sum at̾ra subleuat. et subleuatum quo auriga dirigit portat. ita euuangi

Expanded text:
rum paginis institerit, tanto necesse est in omnibus amplius, quae agit aut judicat, interrum paginis institerit, tanto necesse est in omnibus amplius, quae agit aut judicat, interni testis aut judicis examen pertimescat, ne aut plus juste in peccantes vindicans, quoque propter sculpturas Cherubin convenienter adjungitur, Et super leones et boves quasi lora ex aere dependentia. Super leones quippe et boves lora dependent, quando sancti doctores et in severitate districtionis qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte injuste ligando, ipsi ab eo cujus judicium errare nequit, ligare memeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri, qui aptissime rotis comparantur, quia sicut volubilitas rotae citisrum a terra sublevat, et sublevatum quo auriga dirigit portat, ita evangelica
Abbreviated transcription (Latin):
peccantes quosq qui sibi cõmissi funt. feruorẽ asꝑe inuectionis exercere non tarolẽt
habent cum leonib boues. quando ipsam inuectionẽ corripiendi cum spũ mansu
actionis acloquelȩ. numquam uerba diuinȩ lectionis uelut ruminando in ore
uoluere cessant. Beniq beatus stephanus basus uidelicet templi dñi exima. seuos
leonis dentes atq ungues ostñde uidebatur. cum suis ꝑsecutorib uidebat Duri
ita dicam bubale mansuetuditiis intus incorde gestaret ostñdit: cum ꝓeisdẽ ꝑ¬
et cherubin. sculpti ẽẽ memorantur. Cherubin namq constat scͥpturȩ saciꝑ
typũ tenere. siue quod duo cherubin in ꝓpitiatorio archȩ infiguram duorũ cesta¬
mentoꝵ concordit̾ de xp̃o cauentiũ fabricati sunt. seu quod nomen ipsũ scientiȩ
multitudinẽ sonat. Quanto aut̃ quisq studiosius legendis pa ginis diuinoꝵ

Expanded text:
peccantes quosque qui sibi commissi sunt, fervorem asperae invectionis exercere non tardent. peccantes quosque qui sibi commissi sunt, fervorem asperae invectionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu manactionis ac loquelae, numquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore voluere cessant. Denique beatus Stephanus basis videlicet templi Domini eximia, saevi leonis dentes atque ungues ostendere videbatur, cum suis persecutoribus aiebat: Durita dicam, bubulae mansuetudinis intus in corde gestaret, ostendit, cum pro eisdem p Cherubin sculpti esse memorantur. Cherubin namque constat Scripturae sacrae typum tenere: sive quia duo Cherubin in propitiatorio arcae in figuram duorum Testamentorum concorditer de Christo canentium fabricati sunt, seu quod nomen istud scientiae multitudinem sonat. Quanto autem quisque studiosius legendis divinorum eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
ante et retͦ adext̾a & simstra et suꝑͣ quoq habuerunt: subdendo aꝑietur cum
dicitur. Int̾ coronulas. & plectas. leones. & boties. et cherubin. & in iuuncturas si¬
milit̾ de suꝑ. Non gͦ plana erat uła ex parte suꝑficies basium. s undiq u̾suũ my¬
sticis sculpta figuris. quȩ sanctorũ mentes immo uniuersa eoꝵ conuersatio uir¬
tutum in omĩb grã p̃cendit. neq aliqua illas hora unanis & uacua p̾c̾it in qua
pis uacare oꝑib et sermonib uel certe cogitatib distant. C oronulas quippe
inse sculptas habent. cum ad ingressum uitȩ ꝑennis infatigabili desidio anhe¬
lant. plectas habent cum int̾ desidia uite celestis quȩ sursũ est: numquã frat̾nę
sotietatis quȩ uxta est uncula dissoluat. habent inter coronulas & plectas leo¬
nes. cum adsꝑanda celestia mentẽ erigunt. ita ad dilendos ꝓrimos dilatant. ut in

Expanded text:
ante et retro, a dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum ante et retro, a dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum dicitur: Inter coronulas et plectas, leones, et boves, et cherubin, et juncturas similiter desuper. Non ergo plana erat illa ex parte superficies basium, sed undique versum mysticis sculpta figuris; quia mentes sanctorum, imo universa conversatio eorum, virtutum in omnibus gratiam praetendit, neque aliqua illas hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus, vel sermonibus, vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Et plectas habent, cum inter desideria vitae, quae sursum est, nunquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas, leones, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
do & latitudo basiñ. quȩ sancti p̾dicatores siue adu̾sa mundi. & longitudinẽ exilii. ac
laborũ p̾sentiũ foris co lerent. seu cor indilectione siti conditoris. suoꝵ q ꝓximorũ in¬
bona & mala discernentes. fortit ad u̾sa sustinentes. cor ab appetitu uoluptatũ temꝑan¬
tes. iustitiam inoꝑatione tenentes. Trium uͦ cubitorũ fit alticudo basium. etim ꝑ ex¬
ercitiũ untutũ quas cum pacientia maloꝵ et dilectione bonorũ exercent. continua
intentione ad usionem sancte tͥntats ꝑuenire satagunt & ipsũopꝰ bafiũ int̾¬
rasile erat. & sculture int̾ iuncturas. Iunc̾turas dicere uidet᷑ eas. quib ipse lut̾ũ
tabula sibimet inuicem conexe sunt: ut scilicet exquatuor. sine quinq tabtilis.
una fieret basis. Quales aut̾ scalturas int̾ has iuncturas. idest in ipsis suis lat̾ib

Expanded text:
do et latitudo basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exercitii ac do et latitudo basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exercitii ac laborum praesentium foris tolerent, seu cor in dilectione sui Conditoris, suorumque proximorum, int inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum, quas cum patientia malorum et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad visionem sanctae Trinitatis pervenire satagunt. Et ipsum opus basium interrasile erat, et sculpturae inter juncturas. Juncturas dicere videtur ea quibus ipsae luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt, ut suna fieret basis. Quales autem sculpturas inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus
Abbreviated transcription (Latin):
ficantur. Hinc et erim apĩs. S accepistis inquit spm̃. in quo om̃s filis ad optionis efficianii¬
ni. In quo nimirum spũ clamamus abba pat̾. abba iudelicet qui ex hebreis ueninus adfi¬
d̃em: pat̾ qui exgentib uariis quidem lingius prodiuersitate nationum. s unum
eundemq dñi patrẽ. propt̃ unius donũ sp̃s inuocantes. Quod aut̃ quatuor. eubi¬
coꝵlongitudinis. et iiii. cubitoꝵ latitudinis. et triũ cubitorũ altitudinis. bases sin¬
gule fuere intellectum est. Longitudo & enim ad patientiam longanimicatis. la¬
ditudo ad dilatationẽ dilętionis. altitudo ꝑtinet ad sp̃e sempit̾nȩ recributionis. Qua¬
tuor autẽ sunt pͥncipales uircutes. quib cec̾a uirtutum strumenta imminent: pru
dentia scilicet. forcitudo. temꝑantia. iusticia. et ideo quat̾norum cubitorũ erat longitu¬

Expanded text:
ficantur. Hinc etenim Apostolus, Sed accepistis inquit Spiritum adoptionis filificantur. Hinc etenim Apostolus, Sed accepistis inquit Spiritum adoptionis filini, in quo nimirum spiritu clamamus, Abba, Pater. Abba videlicet, qui ex Hebraeis venimus ad fidem; Pater, qui ex gentibus variis quidem linguis pro diversitate nationum, sed unum eumdemque Deum Patrem, per unius donum Spiritus invocantes. Quod autem cubitorum quatuor longitudinis, et quatuor latitudinis, et quatuor altitudinis bases singulae fuere, intelligendum est: longitudo etenim ad patientiam longanimitatis, latitudo ad dilatationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principdentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quaternorum erat cubitorum longitu
Abbreviated transcription (Latin):
distincte insequentib scͥptũ ẽ. quod uidelicet.Y. ex his positi sunt ao dext̾am tẽ
pli partẽ. & .x. ad sinistram. magis in eis qui narũ numeri sunt intuenda mistia. Inu¬
traq et enim parte templi funt posite bases luterum. ut utͥq di ppło sacͥ fontis gñ
de signaret᷑ ee̾ pandenda.x.u. sunt inutraq parce. ut sicut in exposccione marsqd
sensus corporis deliqtierant. ꝑlauacrũ baptistui rẽ remitenda. Sicut gͦno iguno ma¬
da. ita & ꝑduos ordines lut̾ũ mystice ostñdit᷑ ꝗtie gentilitas cum udea inuna fidei con¬
sortium pbaptismatis undam erat colligenoa. Nami et si ingeminis lutib hostiȩ¬
lauabant᷑ quedam quide adexis atris. quedam uͦ asinistris. uno tamen igne
consumebant᷑ altaris ut holocaustum fieret. q siue quis in parte circũcisionis. si¬
ue in preputii iauacrum xp̃i susceꝑit. uno om̃s spũ ut filii dei fieri possint sancti¬

Expanded text:
distincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram pardistincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt positae bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratia denda; et quinque sunt in utraque parte, ut sicut in expositione maris, r quinque sensus corporis deliquerant, per lavacrum Baptismi esse remittenda. Sicut ergo in uno mada: ita etiam per duos ordines luterum mystice ostenditur, quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium per baptismatis undam erat procreanda. Calavabantur, quaedam quidem a dexteris atrii, quaedam vero a sinistris, uno tamen igne consumebantur altaris, ut holocaustum fieret; quia sive quis in parte circumcisionis, sive in praeputii lavacrum Christi susceperit, uno omnes Spiritu, ut filii Dei fieri possint, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
hostia. cum quis fideliũ aqua baptismi ꝑfunditur. offẽrt᷑ uͦ inholocaustum. cum ꝑ
imposionem manus ep̃i donũ sp̃c saucti accipit. Philippus euuan igi glista cũ
p̾dicaret insamaria. quid nisi inlute templi hostias dñi lauabat: lice. S quta
nec dum inquemquã eorũ sp̃c sc̃s descendebat. s baptirati erant tantum in nomĩc
dñ iħui. uelut ablutȩ hostiȩ nec dũ ad sacro scm̃ altaris ignẽ ꝑuenerunt. aAt cum
missi illo petrus & iohes imponebant baptiatis manus et accipiebant sp̃m sc̃m. loq̃¬
bant᷑q linguis. iam ad ignẽ altaris ꝑuenerant hostiȩ ut fierent holocaustũ. quos
diuino fecit amore feruescere. Quȩ uͦ ad portandos luteres .x. sunt bases facte. potat
ita mystice inc̾pcari. quos ministri lauacri uitalis ad et̾nȩ gaudia beatitudinis qu
denario solent numero figuri eos quos imbuunt uocent. Wertiq de eisdẽ lutib

Expanded text:
hostia, cum quis fidelium aqua perfunditur; offertur vero in holocaustum, cum per hostia, cum quis fidelium aqua perfunditur; offertur vero in holocaustum, cum per impositionem manus episcopi, donum Spiritus sancti accipit. Philippus evangelista cum praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias Domini lavabat? Sed quia necdum in quemquam eorum Spiritus sanctus descenderat, sed baptizati erant tantum in nomine Domini Jesu, velut ablutae hostiae necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenerant; at cum missi illo Petrus et Joannes imponebant baptizatis manus, et accipiebant Spiritum sanctum, loquebanturque linguis, jam ad ignem altaris pervenerant hostiae, ut fierent holocaustum, quod ancti adimplens, divino fecit amore fervescere. Quia vero ad portandos luteres ita mystice interpretari, quia ministri lavacri vitalis, ad aeterna gaudia beatitudinis quae denario solent numero figurari eos quos imbuunt, vocent. Verum quia de eisdem luteribus
Abbreviated transcription (Latin):
sas idolat̾e & non ad uiditiũ magis regiȩ potestatis eẽt deformata: xx¬
cubitoꝵ latitudinis.& tͥum cubitorũ altitudinis. Multiphariam et mnultis mo¬
plici qui ꝑboues mare portantes designati sunt. designant᷑ etiam ꝑbases ꝯ tiȩ portan¬
dis erant lut̾ib p̾parate. quomodo ipsi lut̾es eiusdẽ lauacri sp̃uał cuus et mare tũ
gerebat. Siquidem ut uerba dierum narrant: omĩa incis que inholocaustũ oblañ
erant lauabant. holocaustũ aut̃ dm̃ generalit omnis ȩlectoꝵ multitudo potest incelli¬
grquȩ uirta uocẽ precursoris baptiata ẽ ab ipso in sp̃u sancto et igni. Sicut gͦ sacerdo¬
tes qui in mari lauabant᷑. formam expͥmunt eoꝵ qui ꝑbaptismũ efficiuntur sumimi
consortes sacerdotii quod ẽ indño ihu xp̃o. ita etiam holocausta eorũ figuram aptissi¬
me p̃tendunt. cum ꝑ ablutionẽ baptisi grã sp̃c sci implent᷑. Lauatur namq inlite

Expanded text:
sa idololatriae, et non ad judicium magis regiae potestatis esset deformatasa idololatriae, et non ad judicium magis regiae potestatis esset deformatacubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. Multifariam multisque mo virique apostolici, qui per boves mare portantes designati sunt, designantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae, quomodo ipsi luteres ejusdem lavacri spiritalis, cujus et mare, typum gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini, generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igne . Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabantur, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii, quod est in Domino Jesu Christo, ita etiam holocausta eorumdem figuram aptissime praetendunt, cum per ablutionem baptismi gratia Spiritus sancti implet
Abbreviated transcription (Latin):
le.neq omnẽ similitudiuẽ quȩ est incęlo defuꝑ et quȩ in eor t̾ra deorsũ. nec
eorum quȩ sunt inaquis subt̾ra. atq ita conclusit: non adorabis ea neq toles. ꝗb
uerbis aꝑte declatat᷑. quod ille similitudines fieri ꝓibcut᷑ ab̃ nominio quas inueneratio¬
nẽ deorum alienoꝵ facere solent impis. quasq ad colendũ. atq ad orandũ gencili¬
tas errabunda repperit. Cet̾um similit̾ hȩc ficri nulla ut reor legis diuinȩ lit̾a uecuit
Alioqtin & dñs temptantib se phariseis det̾buto cesari reddendo in quo nomen ꝙ.
imaginẽ cesaris ex p̾sam eẽ dicebant. nequaꝗtia ita respond̾et. reddite que sunt ce¬
saris cesari & que sunt dei do. s potius eoꝵ corrigeret errorẽ dicens. Non licetuos
in ꝑcussura auri ur̃i imaginẽ facere cesaris. quia cam̃ scapturã lexdiuina ꝓibet
Esset namq locꝰ ut ostñso sibi numismate census. hoc dicet. si meo cesaris imago cau

Expanded text:
quae est in coelo desuper, et quae in terra deorsum, nec eorum quae sunt in aquis sub terra. Atque ita conclusit: Non adorabis ea, neque coles . Quibus verbis aperte declaratur quod illae similitudines fieri prohibentur ab hominibus, quae in venerationem deorum alienorum facere solent impii, quaeque ad colendum atque adorandum gentilitas errabunda reperit. Caeterum simpliciter haec fieri nulla, ut reor, legis divinae littera vetat. Alioquin et Dominus tentantibus se Pharisaeis de tributo Caesari reddendo, in quo nomen et imaginem Caesaris expressam esse dicebant, nequaquam ita responderet: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Sed potius eorum corrigeret errorem, dicens: Non licet vobis in percussura auri vestri imaginem facere Caesaris, quia talem sculpturam lex divina prohibet. Esset namque locus ut ost
Abbreviated transcription (Latin):
S ic gͥ pedibtis stabant erectis. sic alas suas adauro tectos oracul parieits extenduera.
ut facies habeant ad domũ uersas ext̾iorem quia angl̃i sic suam ꝑpetuo innocentiã
setuant. sic de animarum sanctariĩ meelis beatitudine congaudent. ut eis quoq
quos interris ad hiic ꝑegrinari confpiciunt elecdis opem ferre ñ desiuant. douec
etillos adeelestem patriam introducant. Oinnes eium sunt ad ministratoris sp̃s
mministeriuim missi. ꝓpt̾ eos qui hereditatem capiunt salutis. Possunt etiam duo
cherubris dno testamenta figurare. qui nimirum cherubia moraculo funt fac¬
ciꝰ qr inconsilio dinie ꝓtasionis nob̾ titiq inaccessibili atq incompꝰhensibili ante
scła ansposicum ẽ. quando et qualit̾. quib ue autoritꝰ sacra scriptuma conaeretur.
elignis oliuarit sunt facti. quia ꝑ uiros mnisdiȩ quorũ pietates non defuerunt.

Expanded text:
Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Possunt etiam per duo cherubin duo Testamenta figurari; qui nimirum cherurubin in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili ante saecula dispositum est, quando, et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivar
Abbreviated transcription (Latin):
sit localis inter utrumq ppłm. s quia maior fiat festiuitas interne beantucu¬
nis deconsortio ad unatȩ fraternitatis. Ex tendunt gͦ cheruibu adutrũq pari¬
etem oraculi alas suas. qr letantes incęlesti pata ustos utriusq plebis uisione
quoq suȩ głe ad laudem creatoriᷤ excitant. Nec solum de illoꝵ quos secum i
habent hominum uistorum feliritate letantur agmina cȩlestia. uerum etia
nr̃i qui foris ad huc positi deꝓfundis ad dñm clamanius. curam gerunt sedulã.¬
Unde bene deeisdem cherubiii in libro paralypomenon scͥptum est. Ipsi autem
stabant ȩtectis pedib. et facies eorum uerse erant ad ext̾iorẽ domtm. Stabant¬
et enim erectis pedib cherubin: quia auia uericatis ui qua mox conditi sunt. posi¬
ti numquam aberranerunt. Angł̃i habent facies ad ext̾iorem domum. ꝙ nos
ab huius erumna pegrinationes erutos ad suum desid̾ant ꝑuenire consortu

Expanded text:
sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudisit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis visione suae gloriae ad laudem sui creatoris excitant. Nec solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri, qui foris adUnde bene de eisdem cherubin in libro Paralipomenon scriptum est: Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. Stabant erectis pedibus cherubin, quia a via veritatis, in qua mox ut conditi sunt positi, nunquam aberraverunt. Angeli habent facies ad exteriorem domum, quia nos ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
utͥq ꝑtinent. s repettum est opꝰ ꝑangustias factum ꝑsalomonẽ. ut uipice doce
retur quia multiplicata ꝑ incarnationem dnĩcam ęccħa latuis ẽẽt gentib
sublimatas cȩli cuuum pandenda. qui sic condicorem de collaco sibi munere
beatitudinis collaudant. ut de nr̃a quoq ereptione atq ad eandem beatitudi¬
nem in troductione congaudeant. Ex tendunt alt̾as enim alas ad iiticem
suꝑ archam. cum ad laudem dnĩ saluatoris referunt bonum omne quod aco¬
perunt. Ex tendunt alteras alas ad parietes oraculi. cum sanctos etiam hoĩes
secum uidere letancur. eosq uelut alarum suarum summitatib tangunt.
quos consortes atq imitatores fuisse in hac uita suȩ puritatis exultant
Quos autẽ equȩ parietes alis suis tangunt. qr fideles ułusq populi iudei se¬
licet et gentilis. possessores secũ habent aulȩ cȩlestis. ñ qd̃ in illa patͥa distĩddo

Expanded text:
utrique pertinent, sed repetitum est opus augustius factum per Salomonem, ut utrique pertinent, sed repetitum est opus augustius factum per Salomonem, ut retur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
ad obsequium diuine uoluntatis paratum. Quia uͦ ala tina tangebat parie
tenr: ad illam caritatis administrationem ꝑtinet quam nob̾ exibent angłi. Quod
ale altere inmedio templi se inuicem contĩgebant eam dilectionis grãm qͣse
alt̾utrum ẽplectuntur exprimit. Bene autẽ sequitur texit quoq cherulin a.¬
uro. quia ec naturam eorum c̃ditor iminortal claritate sublimauit. et men¬
tem uere dilectionis atq humilitatis luce repleuit. Notandum sane qr moyses
dum tab̃niaculum faceret. fecit et duos cherubin aurcos quos posuit in ꝓpit¬
atorio quod erat suꝑ arcbam. Salomon autẽ addidit alios duos multo mau¬
res quos intemplo poneret. sub quorum alis archam in mecho poneret cum
ꝓpiciatorio et cherubia pͥorib Sicq factum est ut in tab̾naculo quidem e̾e̾nt
cherubra duo. intemplo autem quatuor. Ad unam uͦ eandemq significationẽ

Expanded text:
ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala una tangebat pariead obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala una tangebat parietem, ad illam charitatis administrationem pertinet, quam nobis exhibent angeli. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur, exprimit. Bene autem sequitur, Texit quoque Cherubin auro, quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quia Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos Cherubin aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam. Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret, sub quorum alis arcam in medio poneret, cum propitiatorio et Cherubin prioribus; sicque factum est, ut in tabernaculo quidem essent Cherubin duo, in templo autem quatuor. Ad unam vero eamdemque significationem