comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nrãs. & attritꝰ ꝓꝑ sccła nostͣ. Q dedit
cũ ĩpiis sepul tu ram suam: & cũ
diuitib mortẽ su am. Cũ impiis ae
diuitib ndem est. Di uites quippe huiꝰ
mundi. pene om̃s impii fc̃. Apud ui¬
deos aũ erat consuetudo unpios ⁊ pro
aliqͦ scełe suo interfectos. extra cõmuni¬
onem hoĩum sepeliri cet̾oꝵ. Eł xpe ce
ram. sepultꝰ. Licet iniqͥtatem ñ fecerit.
nͨ dolus fũt in ore eiꝰ: s ita uoluit dñs si¬
cut scͥptum est in sequentib. E dñs uo¬
luit eum contere̾: & infirmari .i. pati.
Siposuĩt ꝓ pecc̃o aĩam suam uidebit se¬
men &e cet̾a. Scimꝰ ꝓfecto qđ antiquitus
ti nomine applłabat. Unde & hic ꝓpħa
si ꝓ pecc̃o nr̃o sacrificabit᷑. semen uidebit: ꝑ
.i. sem̃ magnũ. & heredes multos habebit.
in eo completa fuit. Ex labore aĩe sue ui¬
debit & saturabit᷑. Ac si diceret. Adeo labo¬
rabit aĩa sua qđ cum uidebit laborẽ illũ
mali &e angustie. qđ satur effectus sũ inde.

Expanded text:
dit cum impiis sepulturam suam, et cum divitibus mortem suam. Cum impiis et divitibus idem est. Divites quippe hujus mundi, pene omnes impii sunt . Apud Judaeos autem erat consuetudo, impios et pro aliquo scelere suo interfectos, extra communionem hominum sepeliri caeterorum. Et ram sepultus, licet iniquitatem non fecerit, nec dolus fuerit in ore ejus, sed ita voluit Dominus, sicut scriptum est in sequentibus: Et Dominus voluit eum conterere et infirmari, id est pati. Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen, etc. Scimus profecto quod antiquitus ti nomine appellabat. Unde et hic propheta si pro peccato nostro sacrificabitur, semen videbit, id est, semen magnum, et haeredes multos habebit .in eo completa fuit: Ex labore animae suae videbit, et saturabitur. Ac si diceret: Adeo laborabit anima sua, quod cum videbit laborem illum mali et angustiae, quod satus effectus sum inde.
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi aũ absconditꝰ xp̃i uultꝰ fuit. qr &e
sub eiꝰ carne ditatis splendor delituiti ce ĩ¬
petentib se resistere. cũ poss noluit. qͣre &¬
despect. & ñ reputatus .i. ñ appretiatꝰ fuit..
& uere langbres nr̃os ip̃e tulit &e dolo¬
res nr̃os ip̃e portauit. cum dolores atque
stinuit. E nos putauimꝰ eũ quasi plaga¬
tũ & ꝑcussum ado &humiliatum. qđ
ẽputauimꝰ qđ plaga idest flagellũ illud
& percussio & depressio illa sibi contingẽt
ob se ip̃m: s nequaqͣm. Eł hoc est qđ aiti
Ipse aũ uulneratus est ꝓpt̾ iniquitates
nem quam ut pacem hab̾emus passuriera¬
mus: ꝓ nob̃ ip̃e sustinuit. ut misericors
⁊ benignus. Unde sequit᷑. Ꝙ tiuore eiꝰ set

Expanded text:
Quasi absconditus Christi vultus fuit, quia, et Quasi absconditus Christi vultus fuit, quia, et sub ejus carne deitatis splendor delituit, et impetentibus se resistere cum posset noluit, quare despectus, et non reputatus, id est non appreciatus fuit. Et vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit, cum dostinuit. Et nos putavimus eum quasi plagatum et percussum a Deo et humiliatum, quod est, putavimus quod plaga, id est flagellum illud et percussio, et depressio illa sibi contingeret ob seipsum, sed nequaquam. Et hoc est quod ait: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nem quam ut pacem haberemus passuri eramus, pro nobis ipse sustinuit, ut misericors et benignus. Unde sequitur, quia livore
Abbreviated transcription (Latin):
rida. neq uirga. neq radix. sñ humo¬
re possit ꝓcreari: humor enĩ qi mas
ẽ ip̃ius soli. Ap̃c autẽ qͣi radix aut uͥ¬
gultum de sicca terra coram dño ascen¬
dit: cum carne uirginis sñ ma ris co¬
puia ds pater eum ꝓgenuit. Qd aũ
addidit ñ est spẽs  neq decor. & uidimꝰ
eũ & ñ erat aspeciꝰ. & desudauimꝰ eum
despectũ. & nouissimũ iuroꝵ ad osten¬
deudam humilitatẽ suam addiditi
⁊ ponpe mundane comtemptũ. Sũ in¬
quid uirũ dolorũ. Uir sane doloꝵ fuit
ipse: qr nec in infantia uł puericia. nͨ
in uiuentute. maliuoroꝵ insidiis caru¬
it ac labore. unde ce maioris fuit fame. &
maioris noticie. qđ est cognitum infirmi¬
tate. hic namq ꝑ infirmitatẽ istam nil
aliud ꝓpħa intelligi uoluit. qͣm miserias
& labores qͦs scdm carnem in mundo xꝑe
sustinuit. Sequit᷑ Quasi absconditꝰ uul¬
tus eiꝰ. & despectus: uñ nͦ reputauimꝰ eũ.

Expanded text:
rida, neque virga, neque radix sine humorida, neque virga, neque radix sine humore possit procreari. Humor enim quasi mas est ipsius soli. Christus autem quasi radix aut virgultum de sicca terra coram Domino ascendit, cum de carne Virginis sine maris copula Deus Pater eum progenuit. Quod autem addidit, non eet non erat aspectus, et desideravimus eum despectum, et novissimum virorum, ad ostendendam humilitatem suam addidit,  pompae mundanae contemptum. Eum, inquit, virum dolorum. Vir sane dolorum fuit ipse, quia nec in infantia, vel pueritia, nec in juventute, malevolorum insidiis caruit, ac labore, unde et majoris famae fuit, et majoris notitiae, quod est cognitum infirmitate. Hic namque per infirmitatem istam nil aliud propheta intelligi voluit, quam miserias et labores, quos secundum carnem in mundo Christus sustinuit. Sequitur: Quasi absconditus vultus ejus et despectus, unde nec reputavimus eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tice genti quasi pluuiam magnã pluit.
cum inter eos tanqͣm in ꝓpͥa uenit. & eis
oꝑa ac magnalia sua ostendit. Alias aũ
gentes multas asꝑsit. qñ eas ñ signorũ
p̃sentia. s eorũ auditu &e fama quasi ro¬
re qͦdam delonge irrigauit: & om̃s stu¬
pidos. ac pre ammiratione taciturnos
reddidit. Unde dictũẽ. Suꝑ ip̃m cõti¬
neburt reges ossuum. qr qđ ñ ẽ narra¬
tum de eis uiderunt. & qđ ñ audierũt
comtemplati sũt. sicut uideis narratũ
fuit de eo & audiert̃. Qd ce ip̃e ꝓpħa am¬
mirans ait. Quis credidit auditur
nr̃o: &e brachium dñi cui reuelatũ est.
Ac si diceret. Adeo sunt miranda que
qui uidicet ẽẽ credenda. scilicet qđ bra¬
chium dñi debeat reuelari .i. filius eiꝰ
debeat incarnari: ce sic ꝑ assumptam
carnem mundo uisibiłr ostendi. Eł as¬
cendet inquit sicut uirgultũ coram eo.
⁊ sicut radix de terra sicienti. Uidemus
qͥdem qđ de terra sicienti .i. de terra a¬

Expanded text:
eliticae genti quasi pluviam magnam pluit, eliticae genti quasi pluviam magnam pluit, cum inter eos tanquam in propria venit , et eis opera et magnalia sua ostendit. Alias autem gentes multas aspersit, quia eas non signorum praesentia, sed eorum auditu et fama quasi rore quodam de longe irrigavit, et omnes stupidos ac prae admiratione taciturnos reddidit. Unde est: Super ipsum continebunt reges os suum, quia quod non est narratum eis viderunt, et quod non audierunt contemplati sunt, sicut Judaeis narratum fuit de eo, et audierunt. Quod et ipse propheta admirans, ait: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? Ac si diceret: Adeo sunt miranda quae qui judicet esse credenda, scilicet quod brachium Domini debeat revelari, id est Filius ejus debeat incarnari, et sic per assumptam carnem mundo visibiliter ostendi. Et ascendet, inquit, sicut virgultum coram eo, et sicut radix de terra sitienti. Videmus quidem quod de terra sitienti, id est de iterra a
Abbreviated transcription (Latin):
dictam ẽe. qr flaglłatꝰ. uerbatꝰ. & incar¬
ceratꝰ fuit. & multa alia que enum̾a¬
re longũ ẽ. mala ꝑtulit. Scłm ali¬
osuͦ. de iosia rege intelligimꝰ. qͥ cũ
istorum potest ẽe: neut᷑ namq ꝓpħram
totam potĩs applicare. Llam si de ihere¬
mia intelligis: ih̾emias qͥdem flage¬
lla. carcẽm. & multam afflictõem
sustinuit. s nec occisꝰ fuit. nec flagłła¬
tꝰ otieutt. nec peccã nrã tulit. nec cetã
uero nicħ qd in ꝓphia habeatur potuisse
scelere fuit interfect᷑. Moyses. Ee qͦ
gͦ ꝓpħiam dc̃am intelligis: cui partes õs
eius applicare possis: P etrus. Dexꝑo.
Qđ enim dixit. Ecce ilitelliget seruus
meus. exaltabit᷑ & eleuabitur. ce
sublimis erit ual de. nos quidem no¬
fuit intellectus: & suꝑ om̃s seruos dei sb̃¬
lunis & exaltatris. Cuiꝰ ce oꝑa mira fuer̃t
ac stupenda. & ñ qͣm głe fuit sibi cura.
& hoc ẽ sicut obstupuert̃ suꝑte multi
sic ingloriꝰ erit inter uiros aspectus eiꝰ.

Expanded text:
eratus, et incarceratus fuit , et multa alia quae enumerare longum est mala pertulit. Secundum alios vero de Josia rege intelligimus, qui, cistorum potest esse. Neutri namque prophetiam totam poteris applicare. Nam si de Jeremia intelligis, Jeremias quidem flagella, carcerem, et multam afflictionem sustinuit, sed nec occisus fuit, nec flagellatus conticuit, nec peccata nostra tulit, nec caetera vero nihil quod in prophetia habeatur potuisse scelere fuit interfectus. MOYSES. De quo ergo prophetiam dictam intelligis, cui partes ejus omnes applicare possis? PETRUS. De Christo. Quod enim dixit, ecce intelliget servus meus, exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde, nos quidem nofuit intellectus, et super omnes servos Dei sublimis et exaltatus. Cujus et opera mira fuerunt ac stupenda, et nunquam gloriae fuit sibi cura. Et hoc est, sicut obstupuerunt super te multi, sic ingloriosus erit inter viros
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ sc̃s scõꝵ. Dcito gͦ & aĩaduerte ab exitu
sermonis ut iterum edificet᷑ irłm usq ad
platea.⁊ muri. in angustra tẽpoꝵ. Et
post ebdomadas sexaginta duas: occi¬
belli. statuta desolatio. Confirmabit aũ pac¬
tum multis ebdomada una. &e in dimidi¬
o ebdomadis deficiet hostia. & sacͥficium: et
in templo erit abhominatio desolationis.
&e usq ad osũmationem ce finem ꝑseuera¬
bit desolatio. Opħia sane ista omoyses.¬
clausa est. & ad intelligendũ difficilis. &e ft̃
ibi cermini multi designati s cñ or̃s
ad ostendendum xꝑi aduentũ sũt positi.
In pͥmis gͥ sciendum est qr eb domade iste
annoꝵ sũt ebdomade. Cum gͥ ait septua¬
ginta eb domade constitute sc̃. spꝑ ppł̃m tu¬
um & suꝑ urbem scũarui tui. ut cõsũmet᷑
p̃uaricatio. & finẽ accipiat pett̃m &e delea

Expanded text:
tus sanctorum. Scito ergo et animadverte: Ab exitu sermonis ut iterum edificetur Ierusalem usplatea et muri in angustia temporum. Et post ebdomadas sexaginta duas occiait: Confirmabit autem peccatum multis hebdomadis una, et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium, et in templo erit abominatio desolationis et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio. Oclausa est, et ad intelligendum difficilis, et sunt ibi termini multi designati, sed tamen omnes ad ostendendum Christi adventum sunt positi. In primis igitur sciendum est, quia hebdomades istae annorum sunt hebdomades. Cum igitur ait: Septuaginta hebdomades constitutae sunt super populum tuum, et super urbem sanctuarii tui, ut consummetur praevaricatio
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ẽ. Muellem mͥ mͦ ostendi.
inuenies. Moyses. Illud p̃cor mͥ ma¬
nifestes. Petrus. U̾idendum itaq
tͥ est o moyses. qͥa sole suꝑ mare ce super
t̾ram recta linea existente. de mare qui¬
dem uapor humicsꝰ. de terra consurgie
siccus. ce sur sum conscendunt ꝑ calorẽ
solis: sicut & fumꝰ aque ꝑ feruorem ignis.
Qui uapores duo cum sursum ueniũt.
altero alteri commixto. ex se nubes der¬
sas conficiunt. Nubes aũ cum circit̃ mi¬
liaria sexdecim in altum se erexĩnt. a¬
erem frigidum ibi repperiunt. uñ ult̾uis¬
iam tͣnsire nequeunt: & sic rursus ĩt̾ram
decidunt. & ex illis ymbres ꝓueniunt.
fecit autem d̾s montium concauitates
ut ibi quasi thesaurus qͥdam receptarẽ¬
t᷑ ymbres. Fecit &e in ip̃is montiũ extre¬
mitatib imis. foramina quedam par¬
ua. ꝑ que paulatim deriuet᷑ aqua. que
sicut in thesauro tenebat᷑ abscondita.
&e hii sunt fontes ex qͥb untũsa ꝓueni¬
unt flumina. Quib fluminib uuu̾̃¬

Expanded text:
MOYSES. Vellem modo mihi ostendi, invenies. MOYSES. Illud precor mihi manifestes. PETRUS. Videndum itaque tibi est, o Moyses, quia sole super mare et super terram recta linea existente, de mari quidem vapor humidus, de terra vero consurgit siccus, sed et sursum conscendit per calorem solis, sicut et fumus aquae per fervorem ignis, qui vapores duo cum sursum veniunt, altero alteri misto, ex se nubes densas conficiunt. Nubes autem cum circiter milliaria sexdecim in altum crepserint, aerem ibi frigidum reperiunt, unde jam altius transire nequeunt, et sic rursus in terram decidunt, et ex illis imbres proveniunt. Fecit autem Deus montium concavitates, ut ibi quasi thesaurus quidam receptarentur imbres. Fecit et in ipsis montium extremitatibus imis foramina quaedam parva, per quae paulatim derivatur aqua, quae sicut in thesauro tenebatur abscondita, et hi sunt fontes, ex quibus universa proveniunt flumina. Quibus fluminibus unive
Abbreviated transcription (Latin):
impiꝰ uiã suam. &e uir iniquus cogitões
dubitarent: immo fideliter cred̾ent. Lã &
fides in sola cogitatione est. & cogitatio
hoĩs diu̾sa. qͥdem ẽ agogitatõne di. Uñ
& seqͥt᷑ Non enm cogitationes mee cogi
tationes ur̃e: dicit dominus. Acsi dicẽt.
Ne cogitetis quia qđ iudetis & auditis.
silium scilicet sinc pr̃e carnali contͣ usũ
ẽẽ sciatis. Aliter namq ego. & uos alr
⁊ uos aliter inceditis. Nos namq uiam
nͥ que in usu ẽñ nouistis: ego uero illam
qͦ noui que ẽ contra usum: qr quẽc̃q uo¬

Expanded text:
impius viam suam, et vir iniquus cogitationes  carnem dubitarent, imo fideliter crederent, nam et fides in sola cogitatione est . Et cogitatio hominis diversa quidem est a cogitatione Dei. Unde et sequitur: Non enim cogitationae vestrae, dicit Dominus, ac si diceret: Ne cogitetis quia quod videtis et auditis, Filium scilicet sine Patre carnali, contra usum esse sciatis, aliter namque ego, et vos aliter et vos aliter inceditis. Vos namque viam nisi quae in usu est non novistis, ego vero quoque illam novi quae est contra usum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. In lege uͦ moysi iudiciũ erat &e p̃ceptũ
ñ occidi. s qđ iustius est donec penitẽt
sustineri p̃cepit. cum dixit. Nolo mor¬
tẽ pecc̃oris s ut magis conuertat᷑ et ui¬
uat. Non deficiet aut effugiet. donec ponat
in t̾ra iudicium. Mortẽ sane xp̃i uoluit
ꝓpħa notari. ꝑ defectum. ꝑ effugiũ uõ
ascensum eius in celum. Ac si diceret.
Non moriet᷑ aut de terra recedet. idest
in celũ ascendet. donec mrctat legẽ in
obiret. aut ad prem in celũ ascenderet
iudicium interra posuit. q̃n legem id

Expanded text:
est. In lege vero Moysi judicium eratest. In lege vero Moysi judicium eratnon occidi, sed quod justius est, donec poeniterent sustineri praecepit, cum dixit: Nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat . Non deficiet aut effugiet, donec ponat in terra judicium. Mortem sane Christi voluit propheta notari per defectum, per effugium vero ascensum ejus in coelum. Ac si diceret: Non morietur aut de terra recedet, id est in coelum ascendet, donec mittat legem in ecundum carnem obiret, aut ad Patrem in coelum ascenderet, judicium in terra posuit, quando legem, id
Abbreviated transcription (Latin):
aiãm est ꝓlatum. Iudiciũ. idest legem
gentib ꝓfert. Existꝰ qͥppe legẽ que clau
id est enucleauit. patefec. & medullã
elicuie: ad hoc ut gs̃ illam possent ac¬
crꝑe. Sequit᷑. Non clamabit nec exalia¬
bitur. nec audiet᷑ foris uox eiꝰ. & nos
anis głe appetitor fuit. immo suꝑ oĩa
humilitatẽ dilexit. Calamum qͣssa¬
tum ñ conteret. & linum fumigans
ñ extinguet. Uidemꝰ sane qd ealamꝰ
qassatꝰ leuiter potest ꝑfringnlinũ aũ
fumigans. u lignum combustũ. s tam̃
aliqͥa retinens fumi .i. ignis. ꝑfacillime
pot̾ extingui. S qͥa ꝑ calamum gͣassatũ
ł lignum pene extinctum. meliꝰ ꝙͣ pecc̃o¬
ris fragilitas. qui conqassat᷑. & pene in pec¬
cato est extinctꝰ: potest intelligi᷑ Calamũ
mortuos in peccĩs occidi ñ p̃cepit. s mise¬
ricorditer tołauit: & ad penitentiã reuoca¬
uit. qđ ce ex consequentib defignauit ꝓp¬
ħa cum addidit. In ueritate adducer
iudicium. ueritas qͥppe ce iusticia idem

Expanded text:
animam est prolatum. Judicium, id est legem, gentibus proferet. Christus quippe legem quae clausid est enucleavit, patefecit, et medullam elicuit; ad hoc ut gentes illam possent accipere. Sequitur, non clamabit, nec exaltabitur, aut audietur foris vox ejus. Et nos nanis gloriae appetitor fuit , imo super omnia humilitatem dilexit. Calamum quassatum non conteret, et lichnum fumigans non exstinguet. Videmus sane quod calamus quassatus leviter potest perfringi: lichnum autem fumigans, id est linum combustum, sed tamen adhuc retinens fumi, id est ignis, perfacillime potest exstingui. Sed quid per calamum quassatum, vel lichnum pene exstinctum, melius quam peccatoris fragilitas, qui conquassatus et pene in peccato est exstinctus, potest intelligi? Calamum mortuos in peccatis, occidi non praecepit, sed misericorditer toleravit , et ad poenitentiam revocavit , quod et in consequentibus designavit propheta cum addidit: In veritate educet judicium. Veritas quippe et justitia, idem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc notatur qđ ꝓpħam singłariter. & ꝑ
excellentiã posuit. Nisi enim ce ipse legẽ
daturus ẽet: ꝓpħas sane non ꝓpħam suisci¬
tabo dixisset. ꝓpħas quippe plures susci¬
tauit ads qui annuntiauert u̾ba eiꝰ s nus¬
lus eoꝵ legem dedit ad siłitudinem moy
tołare: ꝑ illum loqͣr eis sub carnis uelami¬
ne. Loquet᷑q ad eos omĩa que p̃ceꝑo illi.
acsi aꝑte diceret. Preter id qd uolam ce
p̃cipiam: nichil omnino dicet. Qui aut̃
u̾ba enis que loquet᷑ in noĩe meo audire
noliuĩt. ego ultor existam: idest qͥ p̃ceptis
meis parere renuerit. non occidetur. nec¬
puniet᷑: s ego ip̃e iuxta placitum meũ
miscołiter uindicabo in ip̃m. Cũ gͥ xͦ ce de¬
uideorũ natus ꝓgenie. & tanqͣm moyses le¬
gis lator extititi c ũbum di sub eiꝰ carnis¬
uelamine latuerit. nicħ q aliud qͣm p̃ce¬
pit q̾s pater ip̃e docuĩt. ip̃o attestante ĩ enͣn¬

Expanded text:
hoc notatur, quod prophetam singulariter et per hoc notatur, quod prophetam singulariter et per excellentiam posuit. Nisi enim et ipse legem daturus esset, prophetas sane, non prophetam suscitabo, dixisset. Prophetas quippe plures suscitavit Deus, qui annuntiaverunt verba ejus, sed nullus eorum legem dedit ad similitudinem Moystolerare, per ipsum loquar eis sub carnis velamine. Loquetur ad eos omnia quae praecepero illi. Ac si aperte diceret: Praeter id quod volam et praecipiam, nihil omnino dicet: Qui autem verba ejus quae loquetur in nomine meo audire noluerit, ego ultor existam, id est, qui praeceptis ejus parere renuerit, non occidetur, necpunietur, sed ego ipse juxta placitum meum misericorditer vindicabo in ipsum. Cum igitur CJudaeorum natus progenie, et tanquam Moyses legislator exstiterit et Verbum Dei sub ejus carnivelamine latuerit, nihilque aliud quam praecepit Deus Pater, ipse docuerit, ipso attestante in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
iosue dc̃m ñ sit. suscitabit tͥ dñs ds tuus. ⁊¬
cetã: cum sequat᷑ in eodem. similem tui.
S ce ałr differunt ꝓpħra illa. que ẽ. susci¬
dire noluĩt: ego ultor existam de iosue
uͦ legit᷑. qui contradixĩt ori tuo. ⁊ ñ obedie¬
rit cunctis sermonib qͦs p̃ceꝑis ei: morte
Dequo ergo: P etrus. Dexp̃o qui mo¬
ysi similis fuit. qr sicut moyses. ita cerp¬
se legem dedit. Moyses. Nunc itaq:
singulas ꝓpħie partes ostendei qͣmͦ um
ũsas ad ipsum possit explicare. Petiꝰ
I pħia quidem ista petitioni filioꝵ isrł
respondet. Petierͣt enim sicut scͥptũ ẽ in
monte oreb. ne ultra uocem dñĩ uisibi¬
liter audirent. aut tantum ignẽ ne mo¬
rerent᷑. aspicẽnt. Cont᷑ qđ dicit dñs ad
moysen. ꝓpħam suscitabo eis de medio
frm̃ suoꝵ similem tui: quasi dicẽt. Ille
quẽ suscitabo de ip̃oꝵ erit ꝓgenie iude¬
oꝑ: s & tui simił eit. Hoc est sicut tu
legem dedisti. ita ⁊ ip̃e dabit: qđ etiã ꝑ

Expanded text:
Josue dictum non sit: Suscitabit tibi Dominus Deus tuus, etc., cum sequitur in eodem, similem tui. Sed et aliter differunt, prophetia illa quae est: Suscior existam, de Josue vero legitur, qui contradixerit ori tuo, et non obedierit cunctis sermonibus quos praeceperis ei, morte De quo ergo? PETRUS. De Christo, qui Moysi similis fuit, quia sicut Moyses et ipse legem dedit. MOYSES. Nunc itaque singulas prophetiae partes ostende, quomodo universas ad ipsum possis applicare. PETRUS. Prophetia quidem ista petitioni filiorum Israel respondet. Petierant enim, sicut scriptum est , in monte Oreb, ne ultra vocem Domini visibiliter audirent, aut tantum ignem ne morerentur aspicerent. Contra quod dicit Dominus ad Moysen : Prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui, quasi diceret: Ille quem suscitabo, de ipsorum erit progenie Judaeorum, sed et tui similis erit, hoc est, sicut tu legem dedisti, ita et ipse dabit, quod etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
y ĩuenit᷑ ab illis qui fidelit̾ ei famulantia
Petrꝰ. Pꝑiꝰ sane uult ẽẽ dñs. & magis
offert se pecc̃orib et eis qͥ longe ẽẽ uident᷑:
quam iustis ⁊ fidelib. ac ꝓpe ut dicis existĩ¬
tib. Qd &e alibi ꝓpħa testat᷑ ubi dicit. Pacẽ
ei qui longe ẽ: &e pacem ei qͥ ꝓpe ẽ: dic̃ dñs.
Qiud nãq ꝑ longe adõ existentẽ. nͥ pecc̃orẽ:¬

Expanded text:
t invenitur ab illis qui ei fideliter famulantur. PETRUS. Propius sane vult esse Dominus, et magis offert se peccatoribus et eis qui longe esse videntur, quam justis et fidelibus ac prope, ut dicis, existentibus. Quod et alibi propheta testatur, ubi dicit: Pacem, pacem ei qui longe est, et qui prope est, dixit Dominus . Quid namque per longe Deo existentem nisi pecc
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ de xꝑo ꝓtulit ysccias. Uocauit namq
eum dñs de utõ uirginis in iusticia.
hoc est sine pecc̃o &e carnis ꝯcupiscentia.
munda. Manũ eiꝰ app̃hendit. qđ sigñ
est ꝓtectionis &e prõcinii. Q sermiaũ
eũ sicut de manu herodis adhuc nagi¬
entem eripuit: in egyptũ duxit ac redu¬
tib suis multis eiꝰ custos & ꝓtector extitit.
Dedit eũ dñs in fedus ppłi. isrłitici scilicae:
sis tenebͥs incredulitatis sue. luce legis
xͥ sũt resꝑse. Eł ad hoc misit eũ ut aꝑi¬
ret ocłõs cecoꝵ. & educeret de conclusioe
um corda patefecit. & depulsa umbra legis.
lumen ostendit. De clusione uinctũ eilux̃.
qr in se credentes de captiureate omni. us¬
q hodie liberainit. & emisit. E dux̃ etiã de do¬
mo carcĩs sedentes ĩ tenebͥs. qi eos qͥ in tenebͦ

Expanded text:
 protulit Isaias. Vocavit namque eum Dominus de utero Virginis in justitia, hoc est, sine peccato et carnis concupiscentia; munda . Manum ejus apprehendit, quod signum est protectionis et patrocinii, et servavit eum, sicut de manu Herodis adhuc vagientem eripuit, in Aegyptum duxit ac redutibus suis multis, ejus custos et protector exstitit. Dedit eum Dominus in foedus populi Israelitici, scilicet, sis tenebris incredulitatis suae, luce legis Christi sunt respersae. Et adhuc misit eum, ut aperiret oculos caecorum, et educeret de conclusione um corda patefecit, et depulsa umbra legis lumen ostendit. De conclusione vinctum eduxit, quia in se credentes de captivitate omni usque hodie liberat et emittit. Eduxit etiam de domo carceris sedentes in tenebris, quia eos qui in te
Abbreviated transcription (Latin):
ba mea in ore eiꝰ : loquet᷑q ad eos omĩa
que p̾ceꝑo illi. qui autem ũba eiꝰ
que loquetur en noũ meo audire no¬
utiq de iosue filio nun: dici potuit. qui pꝰ
moyserrce in ip̃ius loco surrexit.P etr.
ꝓfecto de iosue nullatenus potest ẽẽ. De eo
qͥppe patent̃ scͥptura loquit᷑. sicut in libro nu¬
meri legit᷑. Respondit moyses ad dñm.
ꝓuideat dñs ds sp̃uum om̃is carnis. ho¬
minem qui sit suꝑ multitudinem hãc.
&e possit exire ce intrare añ eos. & educ̃e illos
⁊ introducere: ne sit ppłs dñi sicut oues
absq pastore. Dixitq dñs ad eum. Tolle
iosue filium nun. uirũ in quo est sp̃e dĩ.

Expanded text:
ad eos omnia quae praecepero illi. Qui autem verba ejus quae loquetur in nomine meo audire noUtique de Josue filio Nun dici potuit, qui post Moysen et in ipsius loco surrexit. PETRUS. Profecto de Josue mullatenus potest esse. De eo quippe patenter Scriptura loquitur, sicut in lib. Numeri legitur: Respondit Moyses ad Dominum: Provideat Dominus Deus spirituum omnis carnis hominem, qui sit super multitudinem hanc, et possit exire et intrare ante eos, et educere illos vel introducere, ne sit populus Domini sicut oves absque pastore. Dixitque Dominus ad eum: Tolle Josue filium Nun virum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur rursus in celũ pusqͣm terrã mollia.¬
&e fecundare ce gͣminare eã faciat: sic ce u̾¬
bum meũ qd egrediet᷑ de ore meo .i. filius
meus quẽ ĩmundum ut carnẽ accipiat.
sicut disposui carnem assumat. flagelle¬
tͣmoriatimi de inferno. suos eripiat. ac resurr¬
gat: ce legẽ que clausa ẽ minꝰ intelligenti¬
b aꝑiat. Qd̾ si de u̾bo suo. idest sermõe
suo ds̃ se dixisse intelligi uoluisset. qd̾ ait.
ũbum meũ qd egredietur de ore meo ñ u

Expanded text:
rram molliat, fecundare et germinare faciat, sic et verbum meum quod egredietur de ore meo, id est Filius meus, quem in mundum ut carnem accipiat sciat, hoc est, sicut disposui, carnem assumat, flagelletur, moriatur, de inferno suos eripiat. ac resurgat, et legem quae clausa est minus intelligentibus aperiat. Quod si de verbo suo, id est, de sermone suo, Deus se dixisse intelligi voluit, quod ait, verbum meum quod egredietur de ore meo,
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ eiꝰ infule expectabũt. Pinsulas gs
accipimꝰ. Legem autem xꝑi gentes expͦ¬
tarumt. qr ñ ab rp̃o. s a discipulis eius.
idest ab apłis eam acceꝑunt. Neq enim
ip̃e. immo apłi gentib p̾dicarunt. Item
in ysaia. Ego dñs uocaui te in uisticia
& app̃hendi manũ tuam. et seruaui te.
&e dedi te in fedus ppłi in lucẽ gentiũ. ut

Expanded text:
ctabunt. Per insulas gentes accipimus. Legem autem Christi gentes exspectarunt, quia non ab ipso, sed a discipulis ejus, id est ab apostolis eam acceperunt. Neque enim ipse, imo apostoli, gentibus praedicarunt. Item in Isaia: Ego Dominus vocavi te in justitia, et apprehendi manum tuam, et servavi te, et dedi te in foedu
Abbreviated transcription (Latin):
sũt apͥma die mensis septimi usq ad di¬
ẽ expiat̃õnis: sic nãq dictum ẽ. a doctorib
ñ inuenĩt. iam dĩ & ñ pecc̃oris culpa erit.
qd̾ conũti ad eũ ñ poterit. ¶oyses.
Dicunt etiam aliud doctores nr̃i: dm̃ scił
templum dñi. Destructo autẽ templo se
elongauit: & iam ultra se inueniri ñ uo¬
luit. Petrꝰ. E in hoc qͦ stulti fuerunt
iẜsi. Nam ce contra hoc dicit moyses ad fili¬
os isrł qđ si q̃n d̾m ad iracundiam ꝓuoca¬
rent. &e cos inter gentes captiuos disꝑgeret.
si tñ etiã in noiussimo reuertentes eũ q̃re
ĩueniri dm̃ uł ꝓpe ẽẽ asseris: Petrꝰ.
Inuent᷑ est sane dñs ce ꝓpe fuit. cum de sc̃a
uͥgine carnem assumpsit. & int̾ nos p̾senti¬
ĩnocari p̃cepit cũ dixit. Querite dñm & ce

Expanded text:
sunt a prima die mensis septimi usque ad diem expiationis, sic namque dictum est a doctoribus non invenerit, jam Dei et non peccatoris culpa erit, quod converti ad Deum non poterit. MOYSES. Dicunt etiam aliud doctores nostri, Deum sctemplum Domini, destructo autem templo se elongavit, et jam ultra se inveniri non voluit. PETRUS. Et in hoc quoque stulti fuerunt ipsi. Nam et contra hoc dicit Moyses ad filios Israel, quod si quando Deum ad iracundiam provocarent, ut eos inter gentes captivos dispergeret, si tamen novissimo etiam revertentes eum quaerinveniri Deum vel prope esse asseris? PETRUS. Inventus est sane Dominus et prope, cum de sancta Virgine carnem assumpsit, et inter nos praesentiinvocari praecepit, cum dixi
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝓpħe. & qͦmͦ illud determinauie̾. P etrꝰ.
Legimꝰ sane qi iacob filiis siuis loqͥns e sĩgłis
ad se uocatis bñdicẽs ait. Non aufe̾t᷑ scep¬
teum de iuida &e dux de femore eiꝰ doñ ueni¬
at qui mittendus est. & ad eum congrega¬
femore.i. de filiis filiorũ eiꝰ in scła: donͦ

Expanded text:
lud terminavere. PETRUS. Legimus sane quia Jacob, filiis suis loquens, et singulis ad se vocatis, benedicens ait: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ad eum congregafemore, id est, de filiis filiorum ejus in saecula, donec
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ut õs occasiones &e obiectões tuas p̃¬
scidam: iam de ip̃o ysaia auctoritatẽ unã
patentissimã tͥ dicam. Dicit enĩ tͥ ipse
ẏsaias. Erce intelliget seruus m̃s. exalta¬
bit᷑ & elenabit᷑. & sublunis erit ualde. di¬

Expanded text:
mtamen ut omnes occasiones et objectiones tuas prmtamen ut omnes occasiones et objectiones tuas praecidam, jam de ipso Isaia auctoritatem unam patentissimam tibi dicam. Dicit enim ipse Isaias: Ecce intelliget servus meus, exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde.
Abbreviated transcription (Latin):
iua fontes siccant᷑ &e flumuna. sic̃ ĩ libro
regum cercio inuenimꝰ dicente helya. Post
ac marinis fluctib se cõponunt: &e sicua¬
por maris riusũ ut supͣdiximꝰ reascendit.
⁊ex se iterum nubes conficte. ⁊ huiꝰ ascen¬
sus ut descensus finis nec est. nec unqͣm
fuit. ex qͦ ds inundũ composurt: s nec e¬
rit quamdui rerũ creatori placuerit. te¬
ste salomone qui dicit in eccłaste. Oĩa
fliuia uitrant: mare. & mare ñ redundã.
Ai locũ um̃ exeunt flũa reu̾tunt᷑ ut ite¬
rum fluant. Moyses. Auctoritates
qͥdem ex lib̾s ꝓpħarũ multas adduxisti.
& eas scłm uoluntatẽ tuam explanasti.
s uellem imam saltem mͥ patent̃ ostendi
ꝑ qͣm qd̾ uitendis manifeste poss appro¬
barr. Pecrus. Non ẽ ꝓfecto noua cord̃
tui. &tui siłium duricia. Neq etiã crede¬
batis cum manifeste ⁊ sũ allegoria ꝓpħe
loq̃bant᷑ uob̃. quare mirũ ñ ẽ si tͥ absur¬
ila uident᷑ mee u̾ba explanationis. uĩn¬

Expanded text:
via, fontes siccantur et flumina, sicut in libro Regum tertio invenimus, dicente Elia: Post ac marinis fluctibus se componunt, et sic vapor maris sursum ut supra diximus reascendit, et ex se iterum nubes conficit, et hujus ascensus vel descensus finis non est nec unquam fuit, ex quo mundum Deus composuit, sed nec erit, quandiu rerum Creatori placuerit, teste Salomone, qui dicit in Ecclesiaste: Omnia flumina intrant mare, et mare non redundat. Ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . MOYSES. Auctoritates quidem ex libris prophetarum multas adduxisti, et eas secundum voluntatem tuam explanasti, sed vellem unam saltem mihi patentem ostendi, per quam quod intendis manifeste possit approbari. PETRUS. Non est profecto nova cordis tui et tui similium duritia. Neque enim etiam credebloquebantur vobis, quare mirum non est, si tibi surda videntur meae verba explanationis. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd iudicare ñ poterit. Moyses.
Pars sane huiꝰ quam tͥ in auxiliũ ad du¬
xisti auctoritatis: ad hoc obstat ostenden¬
dum qđ tu ꝓbare contendis. Legit᷑ nãq
ibi. E requiescet suꝑ eum sp̃c dñi. spc̃ sapi

Expanded text:
aliquid judicare non poterit. MOYSES. Pars sane hujus, quam tibi in auxilium adduxisti auctoritatis, ad hoc obstat ostendendum quod tu probare contendis. Legitur namque ibi: Et requiescet super eum Spiritus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem potuisse ae dm̃: qua q̃so
auctoritate potĩs ostendẽ eũ
Iut creditis iam uenisse. for¬
tasse enĩ ñdũ uenit. S uent᷑o
neniet in tp̃r.
Petrus. Plura ꝓfecto
o moyses: que eum uenisse patent̾ oftendt̃
Nam &e tempꝰ in qͦ eum p̃dixer̃t uent᷑m ẽẽ¬

Expanded text:
hominem, potuisse et Deum, qua, quaeso, auctoritate poteris ostendere eum, ut creditis, jam venisse? Fortasse enim non diu venit, sed venturo veniet in tempore. PETRUS. Plura sunt profecto, o Moyses, quae eum venisse patenter ostendunt. Nam et tempus in quo eum praedixerunt ve
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾nũ: &e thronꝰ eiꝰ firmissimꝰ. inꝑpetuũ.
Hic uͦ solũm᷑. firmabo solium eius suꝑ
monis aũ ꝓmissũẽ sub condit̃one. Be
eo qͥppe in libris regum legit᷑ꝰ uͥ dauid
ad filium fuũ salomoẽm sic loquit᷑. Con¬
firmet inquit dñs sermones suos quos
locutꝰ est de me dicens. Si custodierint
filũ tui legem meã. & ambularu̾nt co¬
ram me inuĩtate ĩ omĩ corde suo. & in
omĩ aĩa sua: ñ auferet᷑ tͥiur desolio isił.
Testat᷑ qͦ ip̃e dauid. illam qͣm su pͣdixi¬
mus ꝓpħiam: scilicor cum cõpleiuĩs dies
sic̃ explanauimꝰ intelligens. s ce inde grãs
agens att. qͥs ego sũ dñe ads: ae que ẽ domꝰ

Expanded text:
. Hic vero solummodo, firmabo solium ejus super monis autem promissum est sub conditione. De eo quippe in libro Regum legitur, ubi David ad filium suum Salomonem sic loquitur: Confirmet, inquit, Dominus sermones suos, quos locutus est ad me dicens: Si custodierint filii tui legem meam, et ambulaverint coram me in veritate, in omni corde suo, et in omni anima sua, non auferetur tibi vir de solio Israel . Testatur quoque ipse David illam quam praediximus prophetiam, scilicet cum compleveris dies sicut explanavimus intelligens, sed et inde Deo gratias agens ait: Quis ego sum, Domine Deus, et quae e
Abbreviated transcription (Latin):
da. & iusti. tu. ẜ. regis: & quecunq alia sũt
in psalmo. Dic nunc qͥs est hic regis filius:
Salomoir an xꝑx. qui de ip̃o dauid erat uen¬
tͣs. & filius enis ñcutpandͫ. Moyses. No¬
lo sane te sitꝑ hoc fatigare: dexꝑo enĩ dc̃m
est ut doctores nr̃i docuere. Petrꝰ. Cum gͥ
le &e añlunam in gn̾atione &e gnationem.
⁊ sit nom̃ eiꝰ bñdictum in scła. añ solem ꝑ

Expanded text:
uam filio regis , et quaecunque alia sunt in psalmo, dic nunc quis est iste regis filius? Salomon an Christus, qui de ipso David erat venturus, et filius ejus nuncupandus? MOYSES. Nolo sane te super hoc fatigare. De Christo enim dictum est, ut doctores nostri docuere. PETRUS. Cum igle et ante lunam in generatione et generatione; et: Sit nomen ejus benedictum in saecula,
Abbreviated transcription (Latin):
manet &e integrum. habeo aũ & aliud au¬
ctoritatis argum̃tum ad cõꝓbandũ uni¬
ri potuisse hoiẽm &dm. Dicit namq et¬
am ysaias. E dicent in die illa. Ecce ds̃
nr̃ ister expectauimꝰ eum & saluabit nos.
hũc certe u̾sum aliter ñ curamꝰ expla¬
nare: qͣm doctores ur̃i illũ dudũ expo¬
suere. ꝑ eum nãq uent᷑m docuerunt fo¬
re tempꝰ. quo &e dñm mundus foret in¬
surꝰ. & digito sibi adinuicem ppłs ostensu¬
rus. Hoc uͦ fieri posset nullatenꝰ. nisi
homo fieret qͥs ceds. Hoc etiã qł ait ꝓ¬
ph̃a. uox specłatoꝵ tuoꝵ leuauerunt
uocem. simul laudabunt. qi ocłõ ado

Expanded text:
manet et integrum. Habeo autem et aliud aumanet et integrum. Habeo autem et aliud auctoritatis argumentum, ad comprobandum uniri potuisse hominem et Deum. Dicit namque Isaias: Et dicent in die illa: Ecce Dominus noster iste. Exspectavimus eum, et salvabit nos . Hunc certe versum aliter non curamus explanare, quam doctores vestri illum dudum exposuere. Per eum namque venturum docuerunt fore tempus, quo et Deum mundus esset visurus, et digito sibi ad invicem populus ostensurus. Hoc vero fieri posset nullatenus, nisi corpus fieret quis et Deus. Hoc etiam quod ait propheta: Vox speculatorum tuorum; levaverunt vocem, simu
Abbreviated transcription (Latin):
ple. eum sp̃c timo. dñi. Si enim ds̃ eẽt fu¬
res mis in mee explanatione credulitatis.¬
mam. & dm. E scdm ditatem septẽ illa
sibi sunt attributa uocabula. scđm a¬
nimã uͦ septem muña potuit suscipere
sitpͣdc̃a. hec qͥppe anima. p̃t̃ id qđ erat dĩ¬
tati adiuncta: ꝑ se qͦ omĩum fuit aĩaꝵ
dignissima. Moyses. Cum itaq sałm
ditatem septem uocabula. & scđm aĩam
septem illa suscepit muña: uelĩ certe mͥ¬
aꝑias qͥd scđm corpꝰ ei attͥbuas. Petrꝰ
Licx ridiculose hoc ꝓferas: tñ siuis di¬
eam qͥa scd̃m carnem ei attribuã. Oyxit
quippe idem ysaias. Dabo in solitudi¬
ne cedrum &e sechim. & myrtũ. & lig¬
num oliue: & ponã in deserto. abyetẽ
pynum & buxũ simul. Phas sane ar¬
bores septem: corpus xꝑi designatur.
De alio quam de hoc deserto cur dicẽt:
cum semꝑ in deserto huiꝰ mundi ar¬
bores commorent᷑: ꝑ desertum gͦ in¬
cur arbores queso fructiferas ce pretio
fecit. Sicut nanq semꝑ iurent arbo

Expanded text:
plebit eum Spiritu timoris Domini. Si enim Deus esset fumis in meae explanatione credulitatismam, et Deum. Et secundum Deitatem septem illa sibi sunt attributa vocabula, secundum animam vero septem munera potuit suscipere supradicta. Haec quippe anima praeter quod erat Deitati adjuncta, per se quoque omnium fuit animarum dignissima. MOYSES. Cum itaque secundum Deitatem septem vocabula, et secundum animam septem illa susceperit munera, velim mihi certe aperias quid secundum corpus ei attribuas. PETRUS. Licet ridiculose hoc proferas, tamen, si vis, dicam quid secundum carnem ei attribuam. Dicit quippe idem Isaias: Dabo in solitudine cedrum, et sethim, et myrthum, et lignum olivae, et ponam in deserto abietem, pinum et buxum simul . Per has sane arbores septem, corpus Christi designatur. De aliquo namque hoc deserto cur diceret, cum semper in deserto hujusmodi arbores commorentur? Per desertum ergo incur arbores, quaeso, fructiferas et pretiosfecit. Sicut namque semper virent arbor
Abbreviated transcription (Latin):
sate ꝓpha ꝑ qđ ñ minus compbari pꝰ¬
sunt supradicta. Ait enim. Et reuelabi¬
tur gła añi. & uidebit om̃is caro partt̃
qđ os dñi locutum est. Potest qͥppe uox
rei spiritualis audiri. sicut filu israhel uo¬
cem dm̃i audierunt in monte synai. lo¬
quentem uñ uidebis nͥ fiuĩt res carnalis.
Item aliud. qđ dicit xacharias. In die illa
ꝓteget dñs habitatores irłm. E erit qͥ offen¬
derit in die illa quasi dauid. & domus da¬
uid quasi dĩ. & angłs dĩ in conspectu eorum.

Expanded text:
a, per quod non minus comprobari possunt supradicta. Ait enim: Et revelabitur gloria Domini, et videbit omnis caro pariter quod os Domini locutum est . Potest quippe rei vox spiritualis audiri, sicut filii Israel vocem Domini audierunt in monte Sinai . Loquentem vero non videbis, nisi fuerit res carnalis. Item aliud quod ait Zacharias: In die illa proteget Dominus habitatores Hierusalem, et erit qui offenderit in die illa quasi David, et domus David quasi Dei, et angelus Dei in conspectu eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
duorum illoꝵ credendũ ẽ ꝓpħarũ. an illi
qͥ dix̃. dm̃. rei nulli hab̃e siłitudĩẽm: an il¬
li qui ait. creauie ds̃ noĩem ce cetã. Alter¬
enim eorum u̾aciter est locut᷑: Moyses.
Neutrũ sane eoꝵ dicendum est ẽẽ menti¬
tum. Petrꝰ. Et duo cͣtͣria qͦmͦ possũt¬

Expanded text:
duorum illorum credendum est prophetarum, an illi duorum illorum credendum est prophetarum, an illi qui dixit Deum rei nullius habere similitudinem, an illi qui ait: Creavit Deus hominem? etc. Uter eorum veraciter est locutus? MOYSES. Neutrum sane eorum dicendum est esse mentitum. PETRUS. Et duo contraria quomodo possunt
Abbreviated transcription (Latin):
claritate. de tñ ñ seꝑant᷑ ab igne: ita ce filiꝰ
absq patre & sp̃u scõ carnẽ suscepit. nec
ꝓpt̾ hoc tamen ab eis discessit. P etrꝰ.
utiq sic credo ego: & tu bñ intellexisti: si
credes. Dixit enim u̾itas ip̃a egõ sum in
pre. & pater inme ẽ. E iterum. Ego &e pa¬
ter unum uni sumꝰ. ¶Concedo sa¬
tis qđ potuit homi n dĩtas ẜ̃ unire. uer̃¬
tñ cum sic fieri necesse ñ fuit: cur credẽ
de illo. Nam ego certe suꝑ omĩa illud abste
audire desido. Petrus. Legimꝰ sane
in genesi dñm dixisse. faciamꝰ hoĩem ad
ẏmaginẽ. ⁊ similitudinẽ nr̃am. ex alibi. Ere¬
auit ds̃ hoĩem ad ymaginẽ ce siłitudinem
suam. Dic nẽ mͥ queso que ẽdi ymago is¬
ratione. tũ auctoritate ostensum ẽ: ⁊ nos
ꝯcessimꝰ dm rei similitudĩem hr̃e nulliꝰ.
Petrus. Mlentit᷑ gͦ scͥptura que dicit. qd̾
ad ymaginẽ. & similitudĩem suã ds hõiẽ¬

Expanded text:
claritate, et tamen non separantur ab igne, ita et Filius claritate, et tamen non separantur ab igne, ita et Filius absque Patre et Spiritu sancto carnem suscepit, nec propter hoc tamen ab eis recessit. PETRUS. Utique sic credo ego, et tu bene inellexisti, si crederes. Dixit enim Veritas ipsa: Ego sum in Patre, et Pater in me est ; et iterum: Ego et Pater unum sumus . MOYSES. Concedo satis quod potuit homini Deitas se unire; verumtamen, cum sic fieri necesse non fuerit, cur crederede illo. Nam ego certe super omnia illud abs te audire desidero. PETRUS. Legimus sane in Genesi Dominum dixisse: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et alibi: Creavit Deus hominem ad imaginem et similitudinem suam . Dic nunc mihi, quaeso, quae est Dei imago isratione, tum auctoritate ostensum est et nos concessimus Deum rei similitudinem habere nullius. PETRUS. Mentitur ergo Scriptura quae dicit, quod ad imaginem et similitudinem sua
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑeis simile possumꝰ inuerire. ꝑ qd̾ ce
illud potes agnosc̾e: sic̃ in igne qui est su¬
bstantia. semꝑ inẽ claritas cũ calore. Neq
enim ignis substantiã absq claritate e
calore: neq sñ ignis substantia. clarita¬
tẽ sumul ĩuenies cũ calore. Uenit aũ ad
nos aliq̃n calor sñ claritate: aliq̃n etiam
claritas sũ calore. Muerum ẽ ceete
qđ aliqñ uenit ad nos claritas absq ca¬
lore: nam hoc possumus ex candela ꝑci¬
pere: cuiꝰ uidemꝰ claritatem. & ñ sentimꝰ
calorem. S ñ uideo de calore quałr ad nos
ueniat sñ claritate. Petrus. Hoc ꝑ¬
facillime possum ostendere. Si enim
de metallis aliqd̃ acceꝑis. & illud sic calefe¬
cĩs ut inde aliud corpꝰ. calefacere possis:
si eidem te adhibiũs calorem qͥdem senti¬
es. & claritatem ñ uidebis. MIam ex
ũbis tius uideris credere qđ sic̃ qñq̃ cla¬
ritas absq calore. & calor ꝓuenit absque

Expanded text:
corporeis simile possumus invenire, per quod et corporeis simile possumus invenire, per quod et illud potes agnoscere, sicut in igne qui est substantia, semper inest claritas cum calore. Neque enim ignis substantiam absque claritate et calore, nec sine ignis substantia claritatem simul invenies cum calore. Venit autem ad nos aliquando calor sine claritate, aliquando etiam claritas sine calore. MOYSES. Verum est certe quod aliquando venit ad nos claritas sine calore. Nam hoc possumus ex candela percipere, cujus videmus claritatem, et non sentimus calorem. Sed non video de calore qualiter ad nos veniat sine claritate. PETRUS. Hoc facillime possum ostendere. Si enim de metallis aliquod acceperis, et illud sic calefeceris, ut inde aliud corpus calefacere possis, si eidem te adhibueris, calorem quidem senties, et claritatem non videbis. MOYSES. Jam ex verbis tuis videris credere, quod sicut quandoque claritas absque calore, et calor provenit absque
Abbreviated transcription (Latin):
gisti de pueri gñatione. & sa¬
tis patitur rõ sic fieri potu¬
isse: s om̃ib est mirabilius
quałr humano corꝑi qđ ẽ
compositum. dĩtas que sim¬
pla ẽ adiungi potuerit & uniri. Precor
gͦ ut ꝓmisisti edissere: qua id fieri potu¬
it ratione. Petrus. Nulla certesi¬
eri debuit neces. saria rõne: qđ solo de¬
imitu fc̃m fuit atq bonitate. Nisi enĩ
rp̃e uoluisset: humane se nat᷑e ñ unirz.
uerumptñ nulla rõne ꝓhibet᷑ fieri dẽ¬
buisse. Sicut enum aĩa que simpla est.
aduingit᷑ corꝑi composito. & fiunt duo
illa. inus homo. & hoc absq rationis cõ¬
tradicto: ita nulla qͦ obstante ratione.
potuit ds̃ hoĩ se uiure. Moyses. Ali¬
ud qͦ abste si placet uolo audire. Cum
&e credas ẽẽ unum: dicas uelim qͦnãmͦ
filiũ solum credas incarnatũ: & ñ prẽm
ẽ. &e impossibile: qđ nos murũ ñ credimꝰ
cẽ. Licet enĩ ostendi nequeat hoc ĩdĩtate
qr subtile quid est. & sp̃uale. in reb tñ

Expanded text:
gisti de pueri generatione, et satis patitur ratio sic fieri potuisse, sed omnibus est mirabilius qualiter humano corpori quod est compositum, deitas quae simpla est adjungi potuerit et uniri. Precor ergo, ut promisisti, edissere qua id fieri potuit ratione. PETRUS. Nulla certe fieri debuit necessaria ratione, quod solo Dei nutu factum fuit atque bonitate . Nisi enim ipse voluisset, humanae se naturae non uniret. Verumtamen nulla ratione perhibetur fieri debuisse. Sicut enim anima, quae simpla est, adjungitur corpori composito, et fiunt duo illa unus homo, et hoc absque rationis contradicto, ita nulla quoque obstante ratione, potuit Deus homini se unire. MOYSES. Aliud quoque abs te, si placet, volo audire. Cum et credas esse unum, dicas velim quonam modo Filium solum credas incarnatum, et non Patrest et impossibile, quod nos mirum non credimus esse. Licet enim ostendi nequeat hoc in Deitate, quia subtile quidem et spirituale, in rebus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
idest formã humanã. necc̃e ẽ intelligamꝰ.
qͣm assumpsit dĩ filius incarnat᷑. Moy¬
ses. Et qͦmͦ hoc stare potĩt cum eo tꝑe quo
factus est adam. ñdum ymaginẽ illam
quam dm̃ creditis assumpsisse. ip̃e assũ
uoluntate. Cum autem uoluntas eiꝰ nõ
mutetur qͣntum ad ip̃m: nil obstat quin
ymago sua. semꝑ fuisse credat᷑. E hoc qͥp¬
pe alibi inuenimꝰ in ꝓpħis. qđ de fut᷑a re
quasi pret̾ita sint locuti sicut ysaias sub ꝑ¬
sona dm̃i ait. Dies ultionis in corde meo.
annus reͥbutionis mee uenit. Dies ꝓfecto
uł annus ñdum uenerat quẽ tam̃ qr in

Expanded text:
telligamus, quam assumpsit Dei Filius incarnatus. MOYSES. Et quomodo hoc stare poterit, cum eo tempore, quo factus est Adam, nondum imaginem illam, quam Deum creditis assumpsisse, ipse assumprat atque voluntate. Cum autem voluntas ejus non mutetur, quantum ad ipsum nil obstat, quin imago sua semper fuisse credatur. Et hoc quippe alibi invenimus in prophetis quod de futura re quasi praeterita sint locuti, sicut Isaias sub persona Domini, ait: Dies ultionis in corde meo, annus retributionis meae venit . Dies profecto vel annus non venerat, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
doctores. ce xp̃m septem noĩa habit᷑m ẽe
dixert̃. & hec eadem posuert̃. Hoc aũ ĩ dis¬
putationis exordio pactũ ñ firmaras: ut
inuste aliqͥa contradicas. ¶Recordor
&e uerum est. tra nr̃os dixisse doctores. ꝑ
Aabuc a aliam dabo si uis auctoritatẽ.
puerum illum dm̃ ẽẽ fut᷑m &e hominẽ. Ait
enim ꝓpħa idem de eo. E gredietur uirga¬

Expanded text:
doctores, et Christum septem nomina habiturum esse dixerunt, et haec eadem posuerunt. Hoc autem in disputationis exordio pactum non firmaras, ut injuste aliquid contradicas. MOYSES. Recordor et verum est, ita nostros dixisse doctores. PETRUS. Adhuc et aliam dabo, si vis, auctoritatem, puerum illum Deum esse futurum et hominem. Ait enim de eo idem propheta: Egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
cabit: Phoc mͥ sane nullum affert
ĩcõmodum. qi sic appłauit se ip̃m: ⁊ hoc
lingua bñ patit᷑ hebraica. sicut in libro nu¬
m̃i inuenit᷑. Tsta est lex ꝯsecrationis. Cũ di¬
es qͦs ex uoto decrenãt cõplebunt᷑: adducet

Expanded text:
 Hoc mihi sane nullum affert incommodum, quia Deus sic appellavit seipsum. Et hoc lingua bene patitur Hebraica, sicut in libro Numeri invenitur: Ista est lex consecrationis: Cum dies quos ex voto decreverat complebuntur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ris de domo serui tui etiam in longinquũ: ce
iuidisti me in lege in lege hominis exaltasti
dñi dĩ. Hoc qͥppe quod ait. qͥs ego sum dñe ds̃
& que est domus mea qr adduxisti me usque¬
hric: de se dixit & filio suo. salomõe. Qł aũ
deinde intulit.s &e hoc parũ uisum ẽ in cons¬
pectu tuo. nͥ loquereris de domo serui tui eti

Expanded text:
omo servi tui etiam in longinquum, et vidisti me in lege hominis exaltati Domini Dei . Hoc quippe quod ait, quis ego sum, Domine Deus, et quae est domus mea, quia adduxisti me hucusque, de se dixit et filio suo Salomone; quod autem deinde intulit, sed et hoc parum visum est in conspectu tuo, nisi loquereris de domo servi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ inꝑpetuum. patent̃ agnoscit᷑ ñ de sa¬
lomone ẽẽ dictũ. Salomon nãq nͨ ĩ do¬
mo dĩ siue in regno est statutꝰ. nec fuit
inꝑpetuũ firmissimꝰ thronꝰ eiꝰ. E cum hoc
oueniat dõ soli: tunc ille de quo hi agi
ter xp̃m: qͥd est qđ ait ip̃e edificabit iͥndo¬
mum᷑ Quenam fut᷑a erat illa domꝰ qͣm
siam intelligimꝰ ꝑ domum illam: quã
edificauit xp̃c supͣ firmam petͣm Moyse
Quid gͥ repondit nathan ad dauid de
domo qͣm edificare se dño uelle dixit:
etrus. Sane hoc qđ ad salomonem
filiũ suum loquens refert tp̃e dauid.
Multũ sanguĩẽm effudisti. & płima bel¬
la bellasti ñ potĩs edifica re domũ
nõi meo tanto effuso san guine coram
mꝰ: faciam enim eum requiescere ab
om̃ib inumicis suis ꝑ cͥcuitum. q salo

Expanded text:
mus in perpetuum, patenter agnoscitur non de Samus in perpetuum, patenter agnoscitur non de Salomone esse dictum. Salomon namque nec in domo Dei sive regno est statutus, nec fuit in perpetuum firmissimus thronus ejus. Et cum hoc conveniat Deo soli, tunc ille de quo hic agiter Christum, qui est quod ait: Ipse aedificabit mihi domum? Quaenam fuerat illa domus, qusiam intelligimus per domum illam, quam aedificavit Christus supra firmam petram. MOYSES. Quid igitur respondit Nathan ad David, de domo quam aedificare se Domino velle dixit? PETRUS. Sane hoc quod Salomonem filium suum loquens refert ipse David: sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti: non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram issimus; faciam enim eum requiescere ab omnibus inimicis suis per circuitum: et o