comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum om̃s ꝓ bene rectis. et laudent tum oiñs in cathedra. id est pro
sunt in ecełia plebis. id est laudent eum popłi minores quiregun¬
tur et laudent eum illi qui sunt in cathedra senioꝵ. id est laudẽt
eum seniores: qui regunt. Ecce cum dicit in eccłia aꝑte demons¬
trat unde om̃ia dixit. scilicet de eccłia ubi om̃ia predicta agunt̃.
autit. quomodonuuat. quomodo pascit. quomodo regit. conse¬
quenter ipsa eccłia cõmendatur. ita ut nobis mom̃ib dei gra pͥ
dicetur. qui suꝑbis resislit et humilibus dat grãm. Et ut eiude¬
ter appareat. de quapsaliis abmitio loquebatur. eõmendatur
ecełia ubi dicit quomodo ctiam mala mimicoꝵ ꝓdesse facit ecelie.
hic ergo est cõmendatio eccłiȩ. quȩ ꝑ grãm dei salua facta est non ꝑ
meritũ suum. et memoratur subsequenter inimicoꝵ affuctio ꝓpter
suꝑbiam eoꝵ. quib extinctis: erecta est eccłia. que ꝓfecit ꝓpter insidias

Expanded text:
 id est laudent eum omnes pro bene rectis: Et laudent eum omnes, in cathedra, id est pro sunt in Ecclesia plebis, id est laudent eum populi minores qui reguntur. Et laudent eum, illi qui sunt in cathedra seniorum, id est laudent eum seniores qui regunt. Ecce cum dicit in Ecclesia, aperte demonstratur unde dixit, scilicet de Ecclesia, ubi omnia praedicta aguntur. ducit quomodo vivat, quomodo pascit, quomodo regit. Aug. Consequenter ipsa Ecclesia commendatur, ita ut, nobis in omnibus Dei gratia praedicetur, qui superbis resistit, humilibus dat gratiam . Et ut evidenter appareat, de qua psalmus ab initio loquebatur, commendatur econtra ubi dicit, quomodo etiam mala inimicorum prodesse facit Ecclesiae. Hic ergo est commendatio Ecclesiae quae per gratiam Dei salva facta est, non per meritum suum, et memoratur subsequenter inimicorum afflictio propter superbiam eorum, quibus exstinctis erecta est Ecclesia, quae profecit propter insidias
Abbreviated transcription (Latin):
sias preeita uel patrum iniquitas s quia rediit ad mala uetusti
generio. redit mniquitas patrũ eius in conspectu dñi. ut meo pu¬
nireturUnde uere dictcur in exodo. Reddam peccata patrum
iirelios et cetera. quod dictũ est de imitantib miquitatẽ patrũ.

Expanded text:
sua praeterita vel patrum iniquitas; sed quia rediit ad mala vetusti sua praeterita vel patrum iniquitas; sed quia rediit ad mala vetusti generis, rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo puniretur. Unde vere dicitur in Exodo: Reddam peccata patrum in filios, etc. . Quod dictum est de imitantibus iniquitatem patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
que habuit. ita uxori et filiis dimisit. ut adhuc in illis cor ha¬
buerit. nec uineulũ cupiditatis arruꝑit. it putabat dñm falli
quando ea quȩ mittebantur: de loculis auferebat. Sequitur.
Non sit illi aditor. hoc ideo addit quia et boni tẽptantur. s habẽt¬
dm̃ adiutorem. de illo autẽ dicitur. non sit illi aduttor scił ad tu¬
endam eius postitatem. unde addit. non sit qui misereatur pu¬
pillis eius. Pupilli dicuntur quasi pusilli: Unde et pupilla¬
erũpnis crescere. et genus ꝓpagationis seruare: addit. Piant¬
nati eius in int̾itu. per hoc omem poteritatis spem tollit. et
gentratum est non generet: et cito transeat. et. Iniquitas¬
paatris euis non deleatur. Seccata patrumtis redduntur. quia
malis coꝵ non recedint: q non eis qui mutati sunt inxp̃o. qui
mai nseꝰ filui miquoꝵ quia non imitantur mores illoꝵ. Si ergo iu¬
das tenerit ad optionem quã acceꝑat. non ꝑtineret ad eum uel¬

Expanded text:
quae habuit ita uxori et filiis dimisit, ut adhuc in illis cor habuit, nec vinculum cupiditatis abruperit, et putabat Dominum falli, quando ea quae mittebantur de loculis auferebat . VERS. 11.-- « Non sit illi adjutor; nec sit Deum adjutorem, de illo autem dicitur, non sit illi adjutor, scilicet ad tuendam ejus posteritatem, unde addit: Nec sit qui misereatur pupillis ejus. aerumnis crescere, et genus propagationis servare, addit: eritum. Cassiod. Per hoc omnem posteritatis spem tollit. Et generatum est, non generet, et cito transeat. Et patrum ejus malis non recedunt eorum; sed non eis qui mutati sunt in Christo, qui jam non sunt filii iniquorum, quia jam non imitantur mores illorum. Si ergo Judas teneret adoptionem quam acceperat, non pertineret ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝑ quã in nouitate uitȩ ambulanius. In scenophegia q̃ erat
festiuitas tab̾ naculoꝵ offereba tur decunctis fructib annuntẽ¬
plo. ꝑ quod significatur status futurȩ consũmationis: quando
sc̃ĩ immortalitate dedicati. uenient cum exultatione portantes ma¬
nipulos suos. Isti idem tres status significati sunt. ꝑ ea quȩ sama¬
ritanus cirea uulneuatũ fecit. Infudit eiuim pͥus uinum. postea
oleum. deinde sanus factus est. In uino intelligitur enĩ feruor
penitentie. in oleo lenitas iustitie. In eo quod saniis factus est: cõ¬
sũmatio głificationis et̃ne. Hii quoq idem signant᷑ ꝑ tres dies xͥ.¬
tur ꝑ illa tria p̃dicta quȩ dñs dixit. per eiectionem quippe demo¬
num: penitentia intelligitur: ꝑ quã a peccatis mundamur. ꝑͥ sam¬
tatũ ꝑfectionem iusitia. Per t̾cie diei consumatiouem fitture głi¬

Expanded text:
per quam in novitate vitae ambulaper quam in novitate vitae ambulafestivitas tabernaculorum, offerebatur de cunctis fructibus anni in templo, per quod significatur status futurae consummationis, quando sancti in immortalitate dedicati, venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Isti iidem tres status significati sunt per ea quae Samaritanus circa vulneratum fecit. Infudit enim prius vinum, postea oleum; deinde sanus factus est. In vino enim intelligitur fervor poenitentiae; in oleo, lenitas justitiae, in eo quod sanus factus est, consummatio glorificationis aeternae. Hi quoque iidem significantur per tres dies tur per illa tria praedicta, quae Dominus dixit. Per ejectionem quippe daemonum, poenitentia intelligitur, per quam a peccatis mundamur; per sanitatum perfectionem, justitia; per tertiae diei consummationem, futurae glori
Abbreviated transcription (Latin):
S aluos fac. sexta pan. Iam copia laudis dei expletus precatur. qd
futirũ iudet scilicetitt eccłia de om̃ib gentib congregetur. Et
laudes et̃nas cantet. Quasi. Dedisti in miscdias in conspectu demo¬
ordinem hic seruari. quem dñs seruat in euangłio. Hic enim prius
agit de xiectione demonũ: postea de sanitate. Tertio de glorifica¬
tione: uli subdit. Eo glemur in laude tua. Sic enim dixit dñs in
euangłio. Ecce eicio demonia. et sanitates ꝑficio hodie. it cras: et¬
ctum. in m̃suram etatis plenitudinis xp̃i. Per quȩ notantur tres
status xp̃iane religionis. duo in p̃senti ubi ineremur. terttus in fu¬
tertius: in gła. In quoꝵ significatione tȩlebrabant᷑ in ueteri testam̃¬
totres p̃cipue festiuitates. scilicet pascha: pentecosten. scenophegia.
In pascha immolabatur agnus. et comedebantur arima cum lac¬
mortificatio: et penitentię amaritudo. In pentecostes. noui panes
de noius fructib offerebantur. ꝑ quod ustitiȩ status. intelligi

Expanded text:
Salvos fac nos. Sexta pars. Jam copia laudis Dei expletus precatur quod futurum vidit, ut Ecclesia de omnibus gentibus congregetur, et laudes aeter. Alcuin. Nota eum ordinem hic servari, quem Dominus servat in Evangelio. Hic enim prius agit de ejectione daemonum; postea de sanitate; tertio de glorificatione, ubi subdit: Et gloriemur in laude tua. Aug. Sic enim dixit Dominus in Evangelio: Ecce ejicio daemoniactum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi , per quae notantur tres status Christianae religionis: duo in praesenti, ubi meremur; tertius in fuus in justitia; tertius in gloria. In quarum significatione celebrantur in Veteri Testamento tres praecipuae festivitates, scilicet Pascha; Pentecoste, Cenopegia . In Pascha immolabatur agnus, et comedebatur azyma cum lacmortificatio et poenitentiae amaritudo. In Pentecoste novi panes de novis frugibus offeruntur; per quod intelligitur status justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
Seigt u ir. Eit egto factus sum opprobtiũ illis. quia fatius summa
genua mea infirmata sunt. sed non quando eato immutttq et udo
nouerant capita sua. tanquã furiosi cõmotione capitis minant.
pus idota quod xp̃c irgat ut homo: qui prestat ut deus.
maloꝵ. Neus uero cum benedicit: facit quod dicit⁊ unde subdit.
fetu bonus benedices. et qui insurgunt in me putantes ꝓficere
condea re. consundantur. quod erit cum exaltatuis fuero suꝑ ce¬
los. et ceꝑit eẽ suꝑ omẽm terram gła mea. seruus aute clus se¬
tabitur. uel in dextera patris uel mmembris letantib: et Qui
detrabunt michi iuduantur pudore. id est pudeat eos decraxisse
rii. quodet in bono potest accipi dum corriguntur. et opiantur si¬
cut diploide confusione sua. N iploys duplex pallium est. unde
alis int̾oretantur ꝓ diployde duplex pallium. Et est. oꝑpiantursi¬

Expanded text:
sua. » Et ego factus sum opprobrium illis, quia factus sum magenua mea infirmata sunt, sed non quando caro immutata. Et, ideo moverunt capita sua, tanquam furiosi commotione capitis minantur, pus. Nota quod Christus rogat ut homo qui praestat ut Deus smalorum. Deus vero cum benedicit, facit quod dicit. Et tu bonus benedices qui insurgunt in me, putantes proficere contra me, confundantur, quod erit cum exaltatus fuero super coelos, et coeperit esse super omnem terram gloria mea. Servus autem tuus laetabitur. Vel idetrahunt induantur pudore, Aug. id est pudeat eos detraxisse mihi: quod in bono potest accipi, dum corriguntur. Et operiantur sicut diploide confusione sua. Diplois duplex pallium est. Unde alii interpretantur pro diploide, duplex pallium. Et est, operiantur si
Abbreviated transcription (Latin):
ta apud inferos pateretur. leuauit oculos ad abraham. et̃ unt̃
sciunt uiuere. quia nec in locis penarum uident eos. ubi di¬
ues sine fr̃ib erat. nec in requie beatoꝵ. ubi abraham et lata¬
rum quãuis longe agnoscebat. Nõ tam̃ id̾o consequens est tos
scire. quȩ circa caros illoꝵ aguntur hic uel leta. uel tristia. Si
ergo hec sentiunt mortui. id est suoꝵ tristia quod hic dicitur. cu¬
mulus est eis maloꝵ. Si uero non sentiunt formido est uiuoꝵ
possunt enĩ cimere: ne ꝓ peccatis suis. uel parentũ. similia eis
contingant. Sequitur. et Filii eus ntantes. id est incetti¬

Expanded text:
ta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter ta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter sciunt vivere; quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat, nec in requie beatorum, ubi Abraham et Lazarum quamvis longe agnoscebat: non tamen ideo consequens est eos scire, quae circa charos illorum aguntur hic, vel laeta vel tristergo haec sentiunt, mortui, id est suorum tristia, quod hic dicitur, cumulus est inde malorum. Si vero non sentiunt, formido est vivorum. Possunt enim timere ne pro peccatis suis vel parentum similia eis contingant. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Aliquando autẽ sie oratur. ut in parte sit oratio ꝑ xp̃m. et
in parte non. quando bonũ non bene. uel bene non bonũ pectur.
Iudas autẽ nec bonum nec bene petiit. Quando aut̃e iudas ita
orare potuerit. ut oratio eius fieret in peccatũ: queri potest. Gredo
ante quam dnĩntraderet. et cum de illo iam cogitaret tradendo.
ep̃atum euis accipiat alter. Loco enĩ ens substititus est mathi
et uxor eiꝰ udua. Nota uidam uxorem habuisse et filios. et ra
factum fuit ut hic dicitur Utiq mortuo ipso. et filii euis orulia
dolor tangat mortuos. de his quȩ in suis post mortẽ contingũt.
uel quomodo ea quȩ circa nos aguntur nouerint sp̃e eoꝵ mor¬
tuorum. Eui respondeo magnam eẽ questionem. nec in p̾senta
ẽẽ disserendam. uerũtamen breuiter potest dici quod est eu¬
ra mortius desuis caris. ut de diuite legitur. qui dum torm̃¬

Expanded text:
est; aliquando autem sic oratur, ut in parte sit oratio per Christum, et est; aliquando autem sic oratur, ut in parte sit oratio per Christum, et in parte non. Quando bonum non bene, vel bene non bonum petitur. Judas autem, nec bonum nec bene petiit. Aug. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest, credo antequam Dominum traderet, et cum jam de illo cogitaret tradendo, opatum ejus accipiat alter. Loco enim ejus substitutus est Matthiaod., Aug. Nota Judam uxorem habuisse, et filios, et ita factum fuit, ut hic dicitur. Utique mortuo ipso, et filii ejus orphadolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestiesse disserendam. Verumtamen breviter potest dici, quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur: Qui dum tormen
Abbreviated transcription (Latin):
lus stet a dextris eus. hoc dextrum cuiq est: quod aliis pre¬
ponit. et hic id est iudas oꝑa diaboli p̃posint opib dei. auari¬
tiam suȩ saluti. Stetit ergo diabolus adextris eius. quando p̃¬
posuit auaritiam sapientie. et pecuniã suȩ saluti. ut eum trã¬
deret. a quo debuit possideri. ne a diabolo possideretur. et
p̃dicit non optat. Sequitur. Cum udicatur exeat con¬
dempnatus id est quia noluit eẽ talis cui dicatur: intra in gau
dium dñi tui. sit de quo dicatur. ꝓieite eum in tenebras erteriore.
et neputetur ab iminente dampnatione libari oratione. aceriore
apłos didicerat. inquit. et oratio eius fiat in peccatũ. quiãnon
etiam ipsa sit in peccatum. Illa autẽ oratio non fit ꝑ xp̃m. que
nec affectu bono fit: nec bonum petit. Sicut econuerso. illa fit
ꝑ xp̃m qua pecitur quod petendũ est. et eo modo quo petendũ

Expanded text:
lus stet a dextris ejus. Hoc dextrum cuique est quod aliis praelus stet a dextris ejus. Hoc dextrum cuique est quod aliis praeponit. Et hic, id est Judas opera diaboli praeposuit operibus Dei, avaritiam suae saluti. Stetit ergo diabolus a dextris, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam suae saluti, ut eum traderet a quo debuit possideri, ne a diabolo possideretur. Et praedicit, non optat. VERS. 6.-- « Cum judicatur, exeat condemndium Domini tui , sit de quo dicatur: Projice eum in tenebras exteriores . Et ne putetur ab imminente damnatione liberari, oratione quam inter apostolos didicerat inquit: Et oratio ejus fiat in peccatum, Aug. quetiam ipsa fit in peccatum. Illa autem oratio non fit per Christum, quae non affectu bono fit, nec bonum petit, sicut e converso. Illa fit per Christum, qua petitur quod petendum est, et eo modo quo petendum
Abbreviated transcription (Latin):
dere bona ꝓbonis. scds reddere mala ꝓ malis. extremus redde mala
ꝓ bonis. hoc decius iudei elegerunt. scdicet ut xp̃o detrahent. et odi¬
um pro dilectione reddderent. Gontra hȩc sũt aliatria. pͥmũ est da¬
re bona pro boms. scd̾m non reddere mala ꝑ malis. ꝑ fectum: reꝗde¬
re hona ꝓ malis. quod xp̃c orans ꝓuideis fecit. Constitiie
et legitur hoc pͥus spectialiter de iuda. Supra ergo de plurib
loquebatur. locuti sunt et circun dederunt et ceta. N une
uero quo digni sunt p̃nuntians de uno dicit. intendens
in eum. id est in iudam. qui se. id est xp̃m calib trdidit. qͣ¬
les erant de quib ante loquebatur. Quasi dicẽt. quia pec¬
cator et dolosus. aꝑuit suꝑ me os suum. Ideo constitue pec¬
catorem. id est diabolum suꝑ eum. qui xp̃o noluit ẽẽ subdi¬
tus. et quasi quis quereret quẽ peccatarem: subdit. Et diabo¬

Expanded text:
dere bona pro bonis. Secundus, reddere mala pro malis, extremus reddere mala dere bona pro bonis. Secundus, reddere mala pro malis, extremus reddere mala pro bonis. Hoc deterius Judaei elegerunt, scilicet ut Christo detraherent, et odium pro dilectione redderent. Contra haec sunt alia tria. Primum est dare bona pro bonis. Secundum, non reddere mala pro malis. Perfectum, reddere bona pro malis, quet legitur hoc prius specialiter de Juda. Supra ergo de pluribus loquebatur. Locuti sunt et circumdederunt, etc. Nunc vero quo digni sunt praenuntians, de uno dicit, intende in eum, id est in Judam, qui se, id est Christum talibus tradidit. Quales erant de quibus ante loquebatur. Quasi dicat: Quia peccator et dolosus aperuit super me os suum, ideo constitue peccatorem, id est diabolum, super eum, qui Christo noluit esse subditus. Et quasi quis quaereret, quem peccatorem? Subdit, et diabo
Abbreviated transcription (Latin):
dere bona ꝓ bonis. et mala ꝓ malis. et hec duo medioxum sunt
id est eoꝵ qui sunt uel mediocriter boni uel mediocitter mali. et
pͥus ꝓpinquũ est bonis quod xp̃c non arguit in euangłio. s
plus oportere dicit. quia hetnici hoc faciunt: diligunt em̃dili¬
gentes se. posterius uero ꝓpinquũ est malis. scilicet readere malũ
ꝓ malo: conuenit tamen et bonis. Unde et lex modum ultionis sta¬
tuit oculũ ꝓ oculo. dente ꝓ dente: et huimodi. quȩ si dici potest
ĩustoꝵ iustitia est. non tamen ideo: quia iniqua fit ultio quam
lex statuit. s quia uitiosa est libido: id ex petentis desiderio ul¬
ciscendi. magisq ad iudicem ꝑtinet hoc: inter homines discer¬
nere. quam bonũ hominem sibi expetere uindictam. hic enĩ
reilderet malũ ꝓ malo. iudex uero non. s delectatione iustitie
iustũ redderet ꝓ inuisto. quod est reddere bonu ꝑmalo. quod

Expanded text:
dere bona pro bonis, et mala pro malis, et haec duo mediorum sunt, dere bona pro bonis, et mala pro malis, et haec duo mediorum sunt, id est eorum qui sunt vel mediocriter boni, vel mediocriter mali, et prius propinquum est bonis, quod Christus non arguit in Evangelio: sed plus oportere dicit, quia et ethnici hoc faciunt . Diligunt enim diligentes se: posterius vero propinquum est malis, scilicet reddere malum pro malo, et convenit tamen et bonis. Unde et lex modum ultionis statuit, oculum pro oculo, dentem pro dente , et hujusmodi: Quae si dici potest injustorum justitia est, non tamen ideo est, quia iniqua sit ultio quam lex statuit; sed quia vitiosa est libido, id expetentis desiderio ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines discernere quam bonum hominem sibi expetere vindictam. Hic enim reddet malum pro malo judex vero non, sed delectatione justitiae justum reddet pro injusto, quod est reddere bonum pro malo, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ emerunt. Et est sensus. Pro bono mala reddebant. quos deterius¬
est. Illi detra hebant: ego autẽ econtra orabam etiara ꝑ ipsis ñ
detrabant michi: qui orabam ꝓ eis. Et ita. Posuerunt adu̾sum¬
mala ꝓ bonis. Quȩ mala ꝓ quib bonis: Ecce. Et odium ꝑdilec¬
tione inea. hic est om̃is et magnus reatus eorum. N on enin
nocere potuerunt ꝑsequentes. non necessitate s uoluntate mori¬
entem s totum crimen est ꝑsequentiã odium: quãuis sit uolun¬
taria pena patientis. Hic notandum est quod inredendis bonis.¬
uel malis. ꝓbonis. uel malis. sex differentie sunt. quȩ cõmemora¬
te animaluerti facile possunt. scilicet reddere bona ꝑmalis. ñ
reddere mala ꝓ malis. hȩc duo bonoꝵ sunt: et pus quidem me¬
lius est.Item non reddere bona ꝓ bonis. et reddere mala ⁊ bomo
et hȩc duo maloꝵ sunt: et posterius quidem det̾uis est Item rea¬

Expanded text:
peremerunt. Et est sensus: Pro bono mala reddebant, quod est deteriuperemerunt. Et est sensus: Pro bono mala reddebant, quod est deterius. Illi detrahebant, ego autem, econtra orabam, etiam pro ipsis, non detrahebant mihi, qui orabam pro eis. Et ita posuerunt mala pro bonis, quae mala pro quibus bonis? Ecce: et odium pro dilectione mea. Hic est omnis et magnus reatus eorum. Non enim nocere potuerunt persequentes, non necessitate, sed voluntate morientem, sed totum crimen persequentium est odium, quamvis sit voluntaria poena patientis. Aug. Hic notandum est quod in reddendis bonis vel malis sex differentiae sunt, quae commemoratae animadverti facile possunt, scilicet reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis. Haec duo bonorum sunt, et prius quidem melius est. Item non reddere bona pro bonis, et reddere mala pro bonis; et haec duo malorum sunt, et posterius quidem deterius est. Item red
Abbreviated transcription (Latin):
tur adoloso: erupit in uocem. s ei credendum non est. quia falsa
est uttupatio menacis hominis. Quod autẽ dolus erumpat
in uocem ostenait cum ait. Locuti sunt lingua dolosa dicn¬
tes. ds agister. scimus quia uerax es. et cet̾a. et hoc fuit ad uer¬
sum me. quia insidiando hoc dicebant. et deinade cucundede¬
it me sermonib odii apti elamantes. crucisige crucisige. et expugna¬
uert megratis icl est sine iusta causa Sicutt enimpũs ꝑlacet᷑¬
ꝑse equitas: sic impiis iniquitas. Pro eo ut me diligerent. idẽ¬
ꝓ eo quod debebant me diligere detrahebaut michi. negantes ẽe¬
me filium dei. et dicentes quoa in beeltebub eicio demonia dee
scđ̾m aliam littãm. Pro eout me diligerent int̾ficiebant me.
et detrahebant michi. Ideo enim int̾fecerunt: quia detraxerãt.
pͥlus enim nocent in membris decrahentes xp̃o. qui animas cre¬
dituroꝵ interficunt: quã qui eius carnem mox resurrecturã

Expanded text:
tur, a doloso erupit in vocem; sed ei credendum non est, quia falsa tur, a doloso erupit in vocem; sed ei credendum non est, quia falsa vituperatio est mendacis hominis, quod autem dolus erumpat in vocem, ostenditur cum ait: tes: Aug. Magister, scimus quia verax es, etc. . Et hoc fuit adversum me, quia insidiando hoc dicebant. Et deinde circumdederunt me sermonibus odii aperte clamantes: Crucifige, crucifige . Et expugnaverunt me gratis, et sine justa causa. Sicut enim piis peaequitas, sic impiis iniquitas. VERS. 3.-- pro eo quod me debebant diligere, detrahebant mihi, negantes me esse Filium Dei, et dicentes: Quia in Beelzebub ejicio daemones . Vel secundum aliam litteram: Pro eo ut me diligerent, interficiebant me, et detrahebant mihi. Ideo enim interfecerunt, quia detraxerunt. Plus enim nocent in membris detrahentes diturorum interficiunt, quam qui ejus carnem mox resurrecturam
Abbreviated transcription (Latin):
lcet et epatuim eius accipit alter. de quo tamen solo non om̃ia
que hic diciurtus possunt accipi. sea de toto genere inimicoꝵ xp̃i.
ingratirũq uideoꝵ Ut enim petrus tipum ȩccłiȩ gerit. ita iudas
psonam uuimicoꝵ xp̃i portat. quib congruunt etiam ea. quȩ de
sona ei pͥha sunt: ut illua. et ep̃atum euis accipiat alter. Inten¬
tione imonet. uide malitiam declinare: et xp̃i humilitatẽ imitari
Nodus. Sriꝑtitus est psalimus. pͥrimo incipiens xp̃c aprece. in¬
crepat itudeos qui redaunt mala ꝓ bonis. Scdo ꝓpħat. quȩ mali
recipient: ꝓ impietate. Ibi. E onstitue suꝑ cum. Mertio precatur:
it pesurreccionẽ consequatur. et inimici dedetus. Ibi. Et tu dñe.¬
es exce: netacueris laulem meam: cui lauidanti credendum est.
yera est enim laus ueraci dei. Ita enim impletũ est ut orat: cum
ñ tacent uttupium. et hoc est. quia os peccatoris et d olosi super
me aptum est dumũtus mea oꝑta est. quasi quoa dolo tegeba¬

Expanded text:
licet Episcopatum ejus accipiat alter . De quo tamen solo non omnia quae hic dicuntur possunt accipi, sed de genere inimicorum Christi, ingratorumque Judaeorum. Ut enim Petrus typum Ecclesiae gerit, ita Judas personas inimicorum Christi portat, quibus congruuntur etiam ea quae de Juda expressa sunt, ut illud: Et episcopatum ejus accipiat alter. alitiam declinare, et Christi humilitatem imitari. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo incipiens Christus a prece increpat Judaeos, qui reddunt mala pro bonis. Secundo prophetat quae mali recipient pro impietate, ibi 239, constitue super eum. Tertio precatur, ut resurrectionem consequatur, et inimici dedecus, ibi, Et tu Des ex te, ne tacueris laudem meam ex te, cui laudanti credendum est. Vera est enim laus veracis Dei, ita vero impletum est ut orat, cum non tacent vituperium. Et hoc est, quia os peccatoris et dolosi super me apertum est. Dum virtus mea operta est, quasi quod dolo tegeba
Abbreviated transcription (Latin):
benesicus eiuis fruuntur. Ibi ul est in alio psalmo p̃cedenti dicit᷑
magnificata est miscia tua usq ad cęlos. scilicet ut magna
sit cciam in celis. quod et hic dicitur. idem enim sensus est in
his uerbis et in illis. Sequitur. Eet ueritas tua magna est us
predictis. duo alia reddit. quasi diceret. quia miscdia tua ẽ suꝑ
celos. Pigo oͣ Dens uerbum exaltare. id est alium te ostende su
ꝑ celos: ille enim cuius miscđiam habent celi. iure suꝑ celos de¬
bet eraltari: et quia uetitas tua est usq add nubes. merito et gła
ua eos qui mecũ unum sunt necadant. et hoc dextera tua id ẽ
y fauorem et ꝓpitiationẽ tuam. et exauilime orantẽ ꝓ eis uel¬
dde seipso loquitur xp̃c. et pecit se saluari in resurrectione. ut fi¬
deles liberentur. qui tali signo dectatẽ eius senserunt: quasi
uum me fac et exaudi. ꝓ exuuidi: et saluũ fac. Neus locutus est
grãm adoptionis. Uel ꝓpħa dicit hoc de xp̃o. quasi ita orauit¬

Expanded text:
beneficiis ejus fruuntur ibi. In alio psalmo praecedenti dicitur: Magnificata est misericordia tua usque ad coelos, Aug. scilicet ut magna sit etiam in coelis, quod et hic dicitur. Idem enim sensus est in his verbis et in illis. Et veritas tua magna est usqpraedictis duo alia reddit. Quasi dicat: Quia misericordia tua est super coelos. Ergo, oper coelos. Ille enim cujus misericordiam habent coeli, jure super coelos debet exaltari. Et quia veritas tua est usque ad nubes, merito. Et glova eos qui mecum unum sunt, ne cadant. Et hoc dextera tua, id est per favorem et propitiationem tuam, et exaudi me orantem pro ede seipso loquitur Christus, et petit se salvari in resurrectione, ut fideles liberentur, qui tali signo deitatem ejus senserunt. Quasi vum me fac et exaudi, pro exaudi, et salvum me fac. Deus locutus est. gratiam adoptionis. Vel propheta dicit hoc de Christo. Quasi dicat: Ita or
Abbreviated transcription (Latin):
exultabo uel exatabor. alia litera supra in alio psalmo dixit.
lacabor. hic uero eraltaboi. quod satis conuenit: quia de exaltatio¬
ne est letitia srequitur et diuidam siccinam. et conuallem tab̾¬
sa. et epłraim meus ẽ id est mea fructificatio q̃ est susceptio ca-¬
pitis inei iaeit hec srucificatio est ex eo quod caput suscepit me
uel ego ipsum. Su pram alio psalmo habetur: foriitudo ꝓ quole
uetur hic susceptis quod bene congruit: quia suscipiendo nos
fortes facit. scilicet cum ipse xp̃e nos suscupit. et cum eum nos sus
scipimis. Uelita ephram id est fructificatio est susceptio capitis
nei. ꝯuia dum spmeam coronam caput meũ suscepit. ultra om̃s
truicaticauit totũ enm luicrata est mundum. Sequitur. Iu¬

Expanded text:
ug. vel, exaltabor, alia littera. Supra in alio psalmo dixit, laetabor, hic vero exaltabor. Quod satis convenit, quia de exaltatione est laetitia. Et diluam Sichimam et convallem tabeest, Aug. id est, mea est fructificatio, quae est susceptor capitis mei, id est haec fructificatio et ex eo quod caput suscepit me. Vel ego ipsum. Supra in alio psalmo habetur fortitudo, pro quo hic legitur susceptio, quod bene congruit, quia suscipiendo fortes nos facit, scilicet cum ipse Christus nos suscipit, vel cum eum nos suscepimus. Cassiod. Vel ita, Ephraim, id est fructificatio est, susceptor capitis mei, quia dum spineam coronam caput meum suscepit ultra omnes fructificavit. Totum enim lucratum est mundum. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tu quia non sine causa p̃posita est et conunctio. Ac si dicẽt.
Ideo dico et tii. quia et ego facio. Unde sequgur. fac mecum.
quia eadiẽ sũt oꝑa patris et filii. Et est sensus. Fac mecum id est
oꝑare: ut ego inuasa miscdie. Uel fac mecum. id est adiuuam
scđm hominem. et hoc non ꝑpter mea merita p̃cedentia. s ꝓpt̾
nomen tuũ ꝑ hoc grãm cõmendat. N ullis enim oꝑum meti¬
tis pcedentib in tantã celsitudinen subuecta est humana
natrita. ut totũ simul uerbum et caro. hoc est deus et homo.
unigenttus silius diceretur. hoc aitt̃e faccum est. ut ab illo qui
creauentt. ꝑ ul quod non ꝑierat ia quod ꝑierat quereretur. Un¬
de me sequitur. quia suaus est misedia tua. queris enim ꝑ¬
me quod pierat. quasi itautiq fac mecum. Libera me. a passi¬
one quia egenus et pauꝑ ego sum. E gestas et pauꝑtas xp̃i
est in firinitas̃ ex qua crucisirus est et cormeum conturbatum ẽ

Expanded text:
tu, quia non sine causa praeposita est, Et, conjunctio, ac si diceret: tu, quia non sine causa praeposita est, Et, conjunctio, ac si diceret: Ideo dico: Et tu, quia et ego facio. Unde sequitur: Fac mecum, quia eadem sunt opera Patris et Filii. Et est sensus: Fac mecum, id est operare ut ego, in vasa misericordiae. Vel, fac mecum, id est adjuva me secundum hominem; et hoc non propter mea merita praecedentia, sed propter nomen tuum: per hoc gratiam commendat. Nullis enim operum meritis praecedentibus in tantam celsitudinem subvecta est humana natura, ut totum simul verbum et caro hoc est Deus et homo, unigenitus Filius diceretur. Hoc autem factum est ut ab illo qui creaverat per id quod non perierat id quod perierat quaereretur. Unde hic sequitur: quia suavis est miseri Quasi dicat: Ita utique fac mecum, libera me a passione, quia egenus et pauper ego sum. Egestas et paupertas Christi, est infirmitas ex qua crucifixus est. Et cor meum conturbatum est
Abbreviated transcription (Latin):
in consipritu hominũ ae iniquitate głari. et fiat ci maledictio sicut
rona qua semꝑ pcingitur: Eo ona p̃cinguntur homines. uet ad
opandun nit aptiq: es. non impediti sinib uestis. daledictio¬
neenco ncit rona p̃cingitur. qui non repente facit malum.S
despositum agtditui. Et ita discit mala agere ut semꝑ sit
s opus. Satet enim quod uestimento et aqua. oleo. et zona. oꝑa
deserbit. quib malediccio etna comparatur. dicit aut̃e plurali¬
ter ror qur dettibatt quia non unus tantũ est iudas ẜ mia¬
tude quib dicit. qui detrahunt michi apua dim̃. dicentes me
am̃m s̃pecialiter xp̃o detrahunt. qui dicunt eum non ẽẽ ex pa¬
tre: uel minorem patre. it qui locuntur mala aduersus aĩam
meaiti. dicentes ñ potuisse resurgere cum uellet. Et tu do¬
mine Sertia pars ubi p̃catur. ut libatus resurrectionẽ conse¬
quatur. et mimici dedecus. quasi dicẽt isti ita. et tu dñe
Añe. Gemiatio notat affectũ orandi. Et nota quod ait. et

Expanded text:
nspectu hominum de iniquitate gloriari. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores non impediti sinibus vestium. Maledictione ergo sicut zona praecingitur, qui non repente facit malum, sed dispositum aggreditur; et ita discit male agere ut semper sit sed opus. Patet enim quod vestimento et aqua, oleo, et zona opera describit, quibus maledictio aeterna comparatur. Dicit autem pluraliter eorum, qui detrahunt, quia non unus tantum est Judas, sed multi, de quibus dicit: Qui detrahunt mihi apud Dominum, dicentes me m specialiter Christo detrahunt, qui dicunt eum non esse ex Patre, vel minorem Patre, et qui loquuntur mala adversus animam meam, dicentes non potuisse resurgere, cum vellet. PARS.  Tertia pars, ubi precatur, ut liberatus resurrectionem consequatur et inimici dedecus. Quasi dicat: Isti ita, Et tu, Domine, Domine. Geminatio notat affectum orandi. Aug. Et nota quod ait, et
Abbreviated transcription (Latin):
hion ior agtens gras patriatt. Odeus paratum est cor meum ad lau
illeo cantabo inme et inmeis et psallam. hȩc iduo iungit. quia
cum sonali cantico semꝑ coniungi debet bona oꝑa. et hoc ingła
mra resurrectionis. ia est consideratione głose resurrectionis.
dicitur. quia et ibi ad hoc diertur. exurge gła mea ut in eocanta¬
iecuret palieretu. Eurge hoc dicit pater ad filiuma iel filius¬
ꝓbitare. et cithara. quantũ ad passionem. Reinde filius respõ¬
det patri. exurgam disuculo. dnice diei. Et tunc Confitebor

Expanded text:
in gloria mea. » Deus, paratum est cor meum ad laudideo cantabo in me et in meis Et psallam. Haec duo jungit, quia cum spirituali cantico semper conjungi debent bona opera. Haresurrectionis, id est consideratione gloriosae resurrectionis. hic dicitur, quia et ibi ad hoc dicitur: Exsurge, gloria mea, ut in eo cantaretur et psalleretur. VERS. probitatem, et cithara, quantum ad passionem. Deinde Filius respondet Patri. Exsurgam diluculo Dominicae diei, et tunc VER
Abbreviated transcription (Latin):
tatur esca. Nonenim hic accipitur anima sedmia quod ia tonia¬
lio est .. scãm id quoa animans corpus animal facat. adͥ tuuul
sustentatione: ꝑtunet potus et cib unde meuangłio Nonne
antia plus est quam escat uel in animas eoꝵ ia est scałm uoluu¬
tatẽ eoꝵ. ut uolutntas quȩ desꝑando petierat copia uĩcereturie
Saturitate uero: sequitur seditio. unde subdit. Ettueridaue¬
runt. honorem ambientes inuicdendo moxsen in castris et aaron

Expanded text:
tatur esca. Non enim hic accipitur anima, secundum id quod rationatatur esca. Non enim hic accipitur anima, secundum id quod rationalis est; sed secundum id quod animans corpus animal facit, ad cujus sustentationem pertinet potus et cibus. Unde in Evangelio: Nonne anima plus est quam esca? Vel, in animas eorum, id est secundum voluntatem eorum, ut voluntas quae desperando petierat, copia vinceretur. Saturitatem vero sequitur seditio: VERS. 16.-- « Et irritaverun
Abbreviated transcription (Latin):
s ipsi festinauerunt fieri beati in tẽporalib. Et obliti sunt ope¬
rum eius: et non fustinuert̃ consiliũ eius. id est non auerter̃t
quo consilio fecit deus erga ipsos ea oꝑa. debuerunt enim cogita¬
re tanta oꝑa dei erga se facta. non ẽẽ mania. s uocare eos ad xt̃na
quiȩ patienter expectanda suit. Illi uero festinauerunt fieri bea¬
ti interrenis. in quib est yaria cupiditatis. de qͦ qͥ biberit siti¬
et iterum. Unde subdit. Et concupierunt concupiscentiã¬
in deserto. Talis locictio est hic ut supra laud auerunt laudẽ
eius. ⁊s imietas autem desiderii. geminatione uerbi ostenditr.¬
Grequitur Et teptauerunt dm̃ in inaquoso id est in deserto. Ede
d i d est quia misit saturitatẽ. non tamen ideo beati fuerutuu uia
ñ est hoe saturttas. de qua ddicitur. Beati qui esuriunt et sitiunt ui¬
stitiam : qm̃ ipsi saturabuntur. disit dico in aruias eoꝵ ad est uei
amimalitate quȩ sustatur esca id est amimat corpus. quod iusten¬

Expanded text:
libus, et obliti sunt operum ejus, et non sustinuerunt consilium ejus, id est non adverterunt: quo consilio fecit Deus erga ipsos ea opera. Debuerunt enim cogitare tanta opera Dei erga se facta, non esse inania; sed vocare eos ad aeterna, quae patienter exspectanda sunt. Illi vero festinaverunt fieri beati in terrenis, in quibus est hydria cupiditatis: de qua qui biberit, sitiet iterum . Unde subdit: VERS. 14.-- « Et concupieruntiod., Aug. Talis locutio est hic, ut supra laudaverunt laudem ejus. Nimietas autem desiderii, geminatione verbi ostenditur; et tentaverunt Deum in inaquoso, id est in deserto . VEet id est quia misit saturitatem, non tamen ideo beati fuerunt, quia non est haec saturitas, de qua dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Misit, dico, in animas eorum, id est in animalitatem quae sustentatur esca, id est animat corpus, quod susten
Abbreviated transcription (Latin):
tesernendiciuate. quia ipsi erant mendici ꝑ indigen daeoi binc
ut serro. quia uincula peccatoꝵ que ligant eos fecrea etnbor¬
ere quleanon agnoscens grãm sibi tribuebat suamiusticiam statu¬
ere ueo leno. et consilium dei curta se repbalat. Nomdei stadatu sara
era cerb auerunt quasi id eo uineti sunt in mendicitaite et ferro.
rua eloquia dei exacerbauerunt ꝑ suꝑbiam. iustitiam dei nes
aei agentes in euis regulis uiuere respuerunt. unde tio eiatꝰa
iratduis. et consiliũ altissimi irritauerunt spnendo eonsilium
Enũ dei erat ut qui suꝑbi erant: in angustus humiliarentur.
Dieibd eratt salubre consiliũ ut morb seculi scilicet supbia re¬
medio coutrario. id est humilitate curaret᷑. S hoc pͥus spre¬
auget peccatũ. et in his laborib tandem humiliatũ est cor eoꝵ
deo enim desistente ab auxilio: laborare potes contra uicia s ñ
uincere. Et te presso tua praua consuetrdine: humiliabitur cor:

Expanded text:
e, quia ipsi erant mendici per indigentiam boni, et ferro, quia vincula peccatorum quae ligant eos ferrea et incit, quia non agnoscens gratiam, sibi tribuebat, suam justitiam statuere volens, et consilium Dei circa se reprobabat. Unde addit: Quia exacerbaverunt. Quasi dicat: Ideo vincti sunt in mendicitate et ferro, quia eloquia Dei exacerbaverunt, per superbiam, justitiam Dei nesceloquia Dei agentes, in ejus regulis vivere respuerunt. Unde eis erat iratus. Et consilium Altissimi irritaverunt spernendo. Consilium enim Dei erat, ut qui superbi erant, in angustiis humiliarentur, quod erat salubre consilium, ut morbus saeculi, scilicet superbia remedio contrario, id est humilitate curaretur, sed hoc prius spreauget peccatum, et in his laboribus tandem humiliatum est cor eorum. Deo enim desistente, ab auxilio laborare potes contra vitia, sed non vincere. Et te presso tua prava consuetudine humiliabitur cor,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter pͥmogenita pecoꝵ quȩ similiter ꝑcussit. Hec est nouissima
plaga megipto: qua uicti cedunt egiptii. Notandum uero. quod
cum sint decem plagȩ. quas ponit moyses in ȩxodo. nec om̃s hic
cõmemorat ꝓpħa. nec eo ordine quo ibi narrantur. quia libera ẽ
laulatio. de qua agit iste psalmus a lege instorici addit quoq
hic quod historia non habet. et pret̾it quedam que illa habet au¬
ccoritate eiusdem sp̃c. qui ꝑ historicũ locutus est. hic ergo septem¬

Expanded text:
pecorum, quae similiter percussit. Haec est novissima plaga in Aegypto, qua victi caedunt Aegyptii. Aug. Notandum vero quod cum sint decem plagae, quas ponit Moyses in Exodo, nec omnes hic commemorat propheta, nec eo ordine quo ibi narrantur, quia libera est laudatio, de qua agit iste psalmus, a lege historiae; additque hic, quod historia non habet, et praeterit quaedam quae illa habet, auctoritate ejusdem spiritus qui per historicum locutus est. Cas
Abbreviated transcription (Latin):
suco euis ters. om̃is aqua: listusa ꝑ maria. ꝑflumina. ꝑ antra
ueulta: abissus dicitiur hec ut uestis terram circundat. que cẽ¬
pore diliutii tantum creuit. ut etiam montes oꝑiret: Unde sub¬
uento. secea bunitur.S quia dicit stabunt. non stecer unt: ut
de preceritis folet dici non prec̾ita s futura nuntiat. pretttun
pepus ꝓ fucuro solet pom in sccipturis. sigura autẽ ficuri dicẽ
prerer ita uon facile occurrit. Mistice de diluuio ꝑsecutionũ agtt¬

Expanded text:
s ejus terrae. Omnis aqua diffusa per maria, per flumina, per antra occulta. Abyssus dicitur haec, ut vestis terram circumdat, quae tempore diluvii tantum excrevit, ut etiam montes operiret. Unde subventos siccabuntur; sed quia dicit, stabunt, non steterunt, ut de praeteritis solet dici, non praeterita, sed futura nuntiat; praeteritum tempus pro futuro solet poni in Scripturis: figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit. Mystice de diluvio pe
Abbreviated transcription (Latin):
tur quarta tẽptatio. quȩ est tẽpestas seculi. quatiens eccłiam. dur¬
bans rectorem. Ibi. Qui descendunt. Sexto cõmendatur ecełia. E
hereticis: quib destrucas engitur ecelia Ibi. Et pauc facci suit.
Luus psal mium ꝑatitut augustinus ut stximus. Unde castio¬
doriis dici se h abere auctoritatẽ alios psalmos dnudenqi. e cast¬
ccanem psalmũ altter distingitt. Propha erigo cdmiendaturu mi¬
ame est cet uede qm̃ muisedia eius est in seculanm. ⁊det nuo d su
et q uod ege dico de miscdia ciũo Dicant nine omis quicte depo
d suo sanguine x̃ a dño quos redertt de mnanii o aii reideps
maboli et̃ deregionib congregaut eos paulatim non oti dl est

Expanded text:
itur quarta tentatio, quae est tempestas saeculi, quatiens Ecclesiam, turbans rectorem, ibi, qui descendunt. Sexto commendatur Ecclesia, haereticis, quibus destructis erigitur Ecclesia, ibi, et pauci facti sunt. Hunc psalmum partitur Aug. ut diximus. Unde Cassiodorus dicit se habere auctoritatem alios psalmos dividendi Hunc tamen psalmum aliter distinguit. Aug. Propheta ergo commendaturus mint partitiones. Primo monet redemptos confiteri. Secundo ponitur prima tentatio, quae est error, ubi est et fames, ibi, erraverunt. Tertio ponitur secunda tentatio, quae est difficultas vincendarum concupiscentiarum, ibi, sedentes in teneb
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xonidor fẽ da cemptatio quȩ est disficultas iincendarran
concupscentabĩ. Iĩ er̃i ste posttꝰ in uiadei. scit quomordoui¬
uere debeat. quod ante merrore nesciebat. et saconatur estori¬
se is uorl noure ligatuo consuetudine ptaua. nequliturestug
Quif curib conecearssy clamet ad dm̃ et iam erit facile. qlxere
disficile scilicet abstimere amalis. Poterat hoc dño dare siue dif¬
pallio e est tes ne lattorem huuis bon non a guesceremus nis
fideret ius. e uasi dicenet. satauit animã iaianean. ⁊ os pesse con

Expanded text:
onitur secunda tentatio, quae est difficultas vincendarum concupiscentiarum. Jam enim iste positus in via Dei, scit quomodo vivere debeat, quod ante in errore nesciebat; et si conatur efficere quod novit, ligatus consuetudine prava nequit. Non ergo suis viribus conetur, sed clamet ad Dominum, et jam erit facile quod erat difficile, scilicet abstinere a malis. Poterat hoc Dominus dare sine difficultate, sed tunc largitorem hujus boni, non agnosceremus, nisi ideremus. Quasi dicat: Sati
Abbreviated transcription (Latin):
enu ꝑficietiut. quoa in pͥncipio psalmi oratũ est. demento nt̃ido¬
mne inbene platto poplitui ad uidendum ad letander la bre¬
aeris cu m hereditate tua. et dicet om̃is popłs. Iste est popls pre¬
destinatus tam de uideis quã de gentib fiat fiat. quasi huic
laudi consentient om̃s predestiati. Nomino quoniam bonu¬

Expanded text:
ficietur quod in principio psalmi oratum est: Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui, ad videndum, ad laetandum, ut lauderis cum haereditate tua.--Et dicet omnis populus. Iste est, populus praedestinatus, tam de Judaeis quam gentibus: Fiat, fiat, quasi dicat: Huic laudi consentient omnes praedestinati. COLLATIO IN
Abbreviated transcription (Latin):
centes. idiscipss eiꝰ sis. et elongabit᷑ benedictio ab eo ad gentes. E¬
ie taisas uel pople masedictionem. id est peccata quȩ modo
ueseitant s dicuntur maledictio: quia tormenta parant addit
sielet uesi mentũ quod quia corpons est ꝑ ipsum deprauatũ cor¬
pus si grificatur.  uodemin alediccio intrauit sicut aqua mure¬
corpor et icus in anma maledigtionẽ ħ abuit. inciden in eiũ
sruoci um qui arpus et animã ꝑdit in gehennam. et eadem
malellictio fuit in ossib eius. ꝑ quod notatur deprauata ra¬
to aditt sicut oleum ꝑ quo d oftenditur quia delectat tos mͦ
fticere mala u el ideo dicit sicut oleum. quia homines fortes
se preant uleo quia sicet eis modo impune mala facere sicut
di poniste. oleo unguntur ut sint fortioreo. Fiat ei iude uel po¬
dicere hcꝰ quod supra ubi dixit. nauit maledictionen sicut uesti¬
merrei .s. aittert quia suꝑra dixte. uestimentũ quo indiutur. ate¬

Expanded text:
centes: Tu discipulus ejus sis . Et elongabitur benedictio ab eo ad gentes. it Judas, vel populus maledictionem, Aug: id est peccata, quae modo delectant, sed dicuntur maledictio, quia tormenta parant, addit sicut vestimentum quod quia corporis est per ipsum, corpus depravatum significatur. Et eadem maledictio intravit sicut aqua corpore, et intus in anima maledictionem habuit, incidens in ejus judicium, qui corpus et animam perdit in gehennam et eadem maledictio fuit in ossibus ejus. Per quod notatur depravata ratio. Addit sicut oleum: per quod ostenditur quia delectat eos modo facere mala. Vel ideo dicit, sicut oleum, quia homines fortes se putant. Ideo quia licet eis modo impune mala facere, sicut agonistae oleo unguntur, ut sint fortiores. VERS. dicere hic quod supra ubi dixit, Induit maledictionem sicut vestimentum; sed differt, quia supradixit vestimentum quo ind
Abbreviated transcription (Latin):
obauerat erpedit ut unus moriatur ꝓ hoplo netoio gens peat
N osaute non diit a semet ipso. s cumi eet anniillior porta er
⁊pħ auit : quia unus erat moriturus ꝓgente et noni conq̃r oro
gente scilicet udeoꝵ s ut filios dei qͥui erant disꝑsi. eongrega¬
red in unum. id est filios dei dipios de gerctib. conoi hiciret cũ
nudeis tfeiet iuinum ouile et unus pastor. Qro neoripiũt¬

Expanded text:
averat: Expedit ut unus homo moriatur pro populo, ne tota gens pereat. Hoc autem non dixit a semetipso, sed cum esset anni illius pontifex, prophetavit, quia unus erat moriturus pro gente, et non tantum pro gente, scilicet Judaeorum, sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum , id est filios Dei dispersos de gentibus, congregaret cum Judaeis, ut fieret unum ovile et unus pastor :
Abbreviated transcription (Latin):
pio untellectũ tum ait. Non intellexerunt mirabilia tua. Spus
em fute urtellectu. ut ꝑ illa tempualia. alia bona quereret. scili¬
eet ec̃ua. Sequitur. Et non fuerunt memores multitudinis mise¬
cordie. tuȩ. id est multoꝵ eoꝵ miraculoꝵ. quȩ ꝓ eis in egipto fece¬
rat. et arguit hic memoriam eoꝵ. quia nec saltem tẽporaliter
acta: recoluerunt ut potestate quã exꝑti erant credecent se ab

Expanded text:
primo intellectum, cum ait: Non intellexerunt mirabilia tua. Aug. Opus primo intellectum, cum ait: Non intellexerunt mirabilia tua. Aug. Opus enim fuit intellectu, ut per illa temporalia alia bona quaererent, scilicet aeterna. Et non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae, id est multorum eorum miraculorum, quae pro eis in Aegypto fecerat. Et arguit hic memoriam eorum, quia nec saltem temporaliter acta recoluerunt, ut potestate quam experti fuerant crederent se ab
Abbreviated transcription (Latin):
tanlum ad est ut lenris in leotia genas uo ia nt ut facasgti¬
te muã lecariexte. et ut iauderis cũ hereditate. idẽ facias ea laudar
uite. oiuia non laudatur nisi ꝓpter te. P eccauimus. Sela pare
ua enumerat peccata patrũ quȩ in egipto cõmisetunt. et tlinena
aiio dictt eẽ liberatoo. quasi dico uisita. et necẽẽ est ut uisites. qa
Fece tertio idem dicuiit. id est se peccasse: utt pura confessio appatto
Santo enin citius soluitur aliquis: quanto uiuatius se dampnat.
st q uasi aliquis dicerec. quid enim patres fecerunt: subadit Patts
nti i egipto. ubi inultaeis facta sunt. non intellexerunt mirabi¬
sia tua id est qũid ꝑ illa eis dare uelles. scilicet non tẽporale. sed
et̃uum bonum quod ꝑpatientiam ȩxpectatur. et ideo ipsi impati¬
que beneficia dei nobis cõmendant. id est cõmend abilia ẽe ostenat᷑.
scilicet intellectus et memoria. quoꝵ utrũq in eis redarguit. et

Expanded text:
tandum, id est ut laeteris. In laetitia gentis tuae, id est ut facias gentandum, id est ut laeteris. In laetitia gentis tuae, id est ut facias gentem tuam laetari ex te. Et, ut lauderis cum haereditate tua, id est facias eam laudari in te, quia non laudatur nisi propter te. 232 PARS. II. VEnumerat peccata patrum, quae in Aegypto commiserunt, et tamen a Domino dicit esse liberatos. Quasi dicat: Dico, visita, et necesse est ut visites, quim. Cassiod. Ecce tertio idem dicunt, id est se peccasse, ut pura confessio appareat; tanto enim citius aliquis solvitur, quanto vivacius se damnat. Aug. Et quasi aliquis diceret: Quidnostri in Aegypto, ubi multa eis facta sunt, non intellexerunt mirabilia tua, Aug. id est quid per illa eis dare velles, scilicet non temporale, sed aeternum bonum; quod per patientiam exspectatur. Et ideo ipsi impatiquae beneficia Dei nobis commendant, id est commendabilia esse ostendunt, scilicet intellectus et memoria. Quorum utrumque in eis redarguit, et
Abbreviated transcription (Latin):
stos pgplłi tui ut ineis simus in quib. est bene placitũ cibue po
mon est in orũbi et non simus inter contumaces t sihocsbt: uos¬
canos in foluari duo id est in iħu. ut ab eosanati. possonius ue¬
sculur tu stodire et iuste agere. unde beati simusa i. uata aucos aabo¬
ne arreaeponeate qniã prestas electi. id est ꝑ gram tuam ui deamnus
nececi remaneamus. et insita etiam adletandlum. icdest. ucast rtie¬
emim: i laitia que et ipse deus cui alibi dictur. Pust. omeal
iel est ut laudemus te cum hereditate tua. Ssirum est inmultia
roesisib scriptum ẽẽ. ut lauderis tum sit una in greto inhid as
uerlus posttio. et similis debet eẽ int̃pretatio scilicit ut idca
et letemu. et laudemꝰ cum hereditate tua. uelita seam illamlt¬
ueramtde. laudens et erit itẽ similis int̃pratatio. uisita nobin¬
bientate ad uidendr̃ elector tuoꝵ id est ut uideas nos in bonttate
electori nioꝵ id ẽ ibi noᷤ eẽ facias. et ibinos uideas t uisit a aa lee¬

Expanded text:
ito populi tui, ut in eis simus, in quibus est placitum tibi, quod non est in omnibus, et non simus inter contumaces. Et ut hoc sit, visita nos in salutari tuo, id est in Jesu, ut ab eo sanati possimus judicium custodire, et juste agere, unde beati sumus. Visita dico, te in ea bonitate, quam praestas electis, id est per gratiam tuam videamus, ne caeci remaneamus. Et visita etiam ad laetandum, id est ut laetemur in laetitia quae est ipse Deus. Cui alibi dicit: Exsultatio mea, id est, ut laudemus te cum haereditate tua. Mirum est in multis codicibus scriptum esse, ut lauderis, cum sit una in Graeco in his tribus verbis positio, et similis debet esse interpretatio, scilicet ut videamus et laetemur, et laudemus, cum haereditate tua. Vel ita secundum aliam litteram, ut lauderis. Et erit item similis interpretatio, visita nos, ad videndum, id est ut videas nos, in bonitate electorum tuorum, id est ibi nos esse facias, et ibi nos videas. Et visita ad lae