comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N.ẽ ista magnitudo : sed tͣmor: Et hoc ipsũ scđm huitẽporis liber¬
nonne ille ipse .ẽ. popłs quiinegypto lateres faciebat: argibus
duris ñ saltẽ inauro & argento. sed inluto seruiebat : Si nemini
ergo soluebatis iã tributa romanis: Vnde & ipsi ueritati laqueũ
quasi captionis ꝓposuistis ut dicera is : lic& reddere tributũ
tti seminis habrahȩ : Si aut̃ dicera non lic& calũ niaremini
apud reges t̃rȩ. qđ ꝓhiber& regib tributa ꝑsolua peponde
plato nũmo uictiestis & captiom urȩ uos ipsiestis respondere
conpulsi Ibiem̃ uob dictũ ẽ Reddite cesari quȩ cesiris si a dõquȩ di sint:
Cũ uos ipsi respondisetis qđ nũmus haber& imaginẽ cȩsaris. Quia sicitt
quȩrit cȩsar innũmo imaginẽ suã : sic ds̃ quȩrit in homine suã. Iige¬
etiã de ipaa quã carnalit̃ intelligebant sualib̵ tate. mentitis dicentes

Expanded text:
Non est ista magnitudo, sed tumor. Et hoc ipsum secundum hujus temporis liberNon est ista magnitudo, sed tumor. Et hoc ipsum secundum hujus temporis libernonne ille ipse est populus, qui in Aegypto lateres faciebat, et operibus duris  Aug., regibus duris, non saltem in argento et auro, sed in luto serviebat? Si nemini ergo solvebatis tributum Romanis? Unde et ipsi veritati laqueum quasi captionis proposuistis, ut diceretis: Licet reddere tributum tati seminis Abrahae. Si autem diceret, non licet, calumniaremini apud reges terrae, quod prohiberet regibus tributa persolvi. Deinde prolato nummo victi estis, et captioni vestrae vos ipsi esvobis est dictum: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt ; cum vos ipsi respondissetis, quod nummus habet imaginem Caesaris: quia sicut quaerit Caesar in nummo imaginem suam, sic Deus quaerit in homine suam. » Netiam de ipsa, quam carnaliter intelligebant, sua libertate mentiti sunt dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine quȩ dnm audiebat. & eosfuisse quicredituri e
inpeccato ur̃o moriemini . Hac ꝑhocꝰ illis quicreditur ierant
spes erat ablata : Illi sȩuiebant: illitimebant: Immo ñtimebaN
sed xiam desperabant: Reuocauit eos inspem. & ad iurx̾ enĩ:
Siñ credideritis quia egosũ moriemini inpeccatis ur̃is ::
Ergo sicredideritis quia egosũ: ñ moriemini in peccatisurĩs
Reddita ẽ spes desꝑantib: excticio facta .ẽ. dormientib: Cordib:

Expanded text:
multitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri emultitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri eIn peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebat peccatũ: ut soluer&: om̃e peccatũ : Inquẽ iudȩi qł ñ credelañ
merito audier̃. morieminiin peccatis ur̃is: q ñ hab̾e peccatũ nullo mͦ
potiustis. quicũ peccato natiestis. Sed tam̃ sinnie inquit crediderias.
cũ peccato quidem natiestis: sed inpeccato ur̃o morituri ñestis. Tota
ergo in fidelitas iudȩoꝵ ipsaerat. ñ peccatũ habere. sed inpeccatismari
oc .ẽ qđ deb& fugere om̃is xp̃ianus. ꝓpt̃ hoc & ad baptis mũ currit᷑
pt̾ hoc qui egi tudine uł aliunde periclitant᷑. sibi deiderint sub ue¬
nir i ꝓp̃t hoc &uã sugens paruulus amatre. piis manib: ad ȩcłam
fere ne sine baptismo exeat. & inpeccato quo natꝰ ẽ. moriatur¬
Infelicissima c̃ditio misera sors ipsoꝵ quideore ueridico audier̃
inpeccatis ur̃is moriemini: Vnde tam̃ hoc eis c̃tingat ex ponit

Expanded text:
non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et in peccato quo natus est moriaturInfelicissima conditio, misera sors istorum, qui de ore veridico audierunt, In peccatis vestris moriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ spẽ & desperationẽ : quantũ int̾ caritatẽ. & cupiditatẽ. Multũ ergo
int̃erat : quid ergo : qr tantũ interat : apłideniundo ñ erant. Cogitan¬
tes quoniodo natisint & unde uenerint : qr oñis exadã uenerant
de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse dñs: Ego uos de mundo elegi
diccũ .ẽ. moriemini in peccatis ur̃is. Nemo ergo dicat fr̃s dehoc
mundo ñsũ : quisquis es homo. de hoc mundo es. Seduenit ad te
mundus. Siaut̃ iã ñ tedelectat
hic mundus: iã tues mundus. Uerũ tam̃ sialiqua infirmitate ad huc
te delect& mundus. habita inte quimundat. & eris mundus . Ei aut̃
fueris mundus. ñ re maneb inmundo: nec audies qđ audier̃ iudȩi.
moriemini inpeccatis ur̃is. Om̃s eñi cũ peccato natisumꝰ. om̃s uiuendo
ad id qđ natierimꝰi ad didimꝰ magisq demundo factisumꝰ. Quã tunc
quando de parntib nr̃is natisumꝰ. Et ubi essemꝰ siille ñ uenir&: qui

Expanded text:
tem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundus. Si autem jam non dehic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ipst̃ inquit dim̃ xpm̃. qui ñ nouerat paeccatũ. Uenit enĩ in carne
hoc .ẽ. insimilitudinẽ carnis pecciti. nontam̃ in carne peccati : Non
habens ullũ omĩno percitũ u ideo factꝰ .ẽ uerũ sacrificiũ ꝓpeccato
quia nullũ habebat peccitũ: Sed forte desensumeo dixi qr peccatũ
sicrificiũ ẽ ꝓpeccuato: Quileger̃ agnoscant : qui non leger ñ sint pigri
Lonsint in quã pigri adlegendũ : ut ueraces suit adiudicandũ: cumde
sacrificiis enĩ p̃cipera ds̃ offerendis ꝓpeccito inquib sacrificiis iqnt
expiatio peccatoꝵ secdũbra futuroꝵ : cadẽ ipsa sacrificia ceisdem
ppsas hostias easdẽ ipsis uictimas. eadẽ ipsi animalia quȩ admonebart᷑
mactanda ꝓpeccatis. inquorũ sanguine sangius ille figurabaturr.
peccata lex appellat . Vsq: adeo ut quibdã locis ita scriptũst ut
sacer dotes urniolatur⁊ ponerent manus suas suꝑ caput pecciti
id ẽ. suꝑ caput uictimȩ immolandȩ ꝓpeccato : Tale ergo pacatũ

Expanded text:
peccatum. Venit enim in carne, hoc est in similitudine carnis peccati , non tamen in carne peccati, non habens ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium pro peccato, quia nullum habebat ipse peccatum. 6. Sed forte de sensu meo dixi, quia peccatum sacrificium est pro peccato. Qui legerunt, agnoscant; qui non legerunt, non sint pigri: non sint, inquam, pigri ad legendum, ut veraces sint ad judicandum. Cum de sacrificiis enim praeciperet Deus offerendis pro peccato, in quibus sacrificiis non erat expiatio peccatorum, sed umbra futurorum, eadem ipsa sacrificia, easdem ipsas hostias, easdem ipsas victimas, eadem ipsa animalia quae admovebantur mactanda pro peccatis, in quorum sanguine sanguis ille figurabatur, peccata Lex appellat: usque adeo ut in quibusdam locis scriptum sit ita, ut sacerdotes immolaturi ponerent manus suas super caput peccati, id est, super caput victimae immolandae pro peccato. Tale ergo peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
rerert. dãpnauit quiquȩrerent: Maalũ . ẽ. enĩ ñ quȩrere
animã Xp̃i. sed quotnodo eã discipuliquȩsier̃. & malũ ẽq
rere animã xp̃i: sed quo modo eã iudea quę̧sier̃ Illienĩ ut
haberert illiut ꝑdereN. Deniq: istiquisic quȩ rebant more
malo corde ꝑ uerso: Quid secutꝰ adiunã : quȩretisme &
ne putetis quia bene me quȩretis. inpeccato ur̃o moriemini
Moc ẽ. xpm̃ male quȩrere : inpeccato suo mori. Hoc ẽ illũ
odisie : ꝑquẽ solũ potest saluus eẽ.: Cũ enĩ homines quoꝵ spes
uos ñ potestis uenire: Hoc & liscipulis alio locodre. In peccito
enĩ hoc discipulis dñs loquȩbat᷑ tẽ non poterant uenire quo
ille ibat. sed postea uenturi erant : Isti aut̃ nũ quã : quib p̃senis
dix̃ inpeccato ur̃o moriemni: saut̃ auditis uerb̵ quomodo

Expanded text:
irerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere irerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere animarere animam Christi, sed quomodo eam Judaei quaesierunt; illi enim ut haberent, isti, ut perderent. Denique isti, quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me; et ne putetis, quia bene me quHoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tameenim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, In peccato vestro moriemini.
Abbreviated transcription (Latin):
quia locutꝰ . ẽ. docens ingatophilatio dñs quȩ uoluit &
quȩ audistis. & nemo app̃hendit eiuia ñ dũ uenerat hora
eiꝰ. Hic dispui ᷤ tatũ .ẽ. dominico die qđ ipse donare dignatꝰ. ẽ.
Intimam caritati ur̃ȩ quare dictũ sit ñdũ uenerat hora eius
ne positũ x p̃msubali qua necessitate fatali ulla impi&as
auder& inꝓbȩ suspicari Nondũ uenerat hora eiꝰ qi exordine
suo. sccđ̃n ea quȩ p̃cdictas de illo: Nonmori cogeret᷑ inuitus.
sed occideret᷑ parat᷑: Modo aut̃ de ipsa passione sua quȩ posita
erat ñ ineiꝰ necessitate. sed potestate. locutꝰ.ẽ. iudȩis dicens Ego
uado xp̃o enĩ dño. mors ꝓfectio fuit illo unde uenerat. & unde
ñ discesserat. Ego inquit uaclo: & queretis me. Non desiderio
sedodio: Nã illũ postea quã abscessit aboculis hominũ inquisier̃:
& quoderant & qui amabant Illi ꝑsequendo : illihabere cupiendo
& reuereant᷑. requirentes animã meã. Culpauit qui ñ reqͥ¬

Expanded text:
voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requ
Abbreviated transcription (Latin):
ñ funderet᷑ : Si sanguis ille ñ funderet᷑ : mundus ñ redimeret᷑.
Agamꝰ itaq grãs. & potestati diuinitatis & miseracioni infirmitatis
eiꝰ. Et de occulta potentia quã iudȩi ñ nouerant. unde illis mͦdo
dictũ .ẽ Neq me nostis. neq patrẽ meũ: & decarne suscepta
quã iudȩi noueraNt & cuiꝰ patriã sciebaNt. unde illis alio loco
oxit. Et me nostis: & unde sim scitis Ultrũq nouerimꝰ inãpo.
Et unde ȩqualis . ẽ. patri : & unde illo maior.ẽ. pat̃ : Illud uerbũ
.ẽ: illud caro. Illud ds̃ ẽ illud homo: Sed unus ẽ xp̃s & ds̃

Expanded text:
nguis ille non funderetur, mundis non redimeretur. Agamus itaque gratias et potestati divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus, de occulta potentia, quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est: « Neque me nostis, neque Patrem meum. » Et de carne suscepta, quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant. Unde illis alio loco dixit: « Et me scitis, et unde sim scitis. » Utrumque noverimus in Christo, et unde aequalis Patri, et unde illo major est Pater: illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo; sed unus Christus, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Sonus medius transuolauit.: uerbũ uero illud qđ adsũ sit sonũ. ante¬
ꝗ sonares erat apudte: Quia sonuisti .ẽ. apud me : & ñ recessit ate :
Hoc aut᷑ quisquis es examinator sonorũ.: uerbũ dĩ contẽpͥnis:
Qui uerbũ dĩ hominis non conp̃hendis. Scitergo omã. ꝑquem
factas̃ om̃a : Q tam̃ dubitando increpat. Sime sciretis forsitan & patr̃
meũ sciretis. Increpat infideles. Nã talẽ sentenciã. drx̃ discipulis. Sed
ibi non .ẽ. uerbũ dubitacionis: quia ñ fuit causa increpandȩ infidelitati

Expanded text:
sonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antesonus medius transvolavit: verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis! 5. Scit ergo omnia per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa increpandae infidelitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
illud uerbũ metiri uelle qđ ds ẽ. Audisem̃ uerbũ & contẽpnis audidm̃
& time : In principio erat uerbũ : Tureuocas adusũ sermoc inacionis
tuȩ. & dicis apudte: quid ẽ uerbũs Quid ẽ. magnũ uerbũ: Sonat &
transit: uerberato aere aurẽ ꝑcutit: postea ñerit : Audi adhuo uerbũ
erat apud dñ. Manebat : ñ sonando transibat. Ad huc forte cũ¬
tẽ pnis. ds̃ erat uerbũ. Apud te ipsũ ohomo cũ . ẽ. in cordetuo uerbũ
aliud .ẽ. quã sonꝰ. Sed uerbũ qđ ẽ. apudte ut transeat ad me. sonũ
quasi uehiculũ quȩrit. Assumit ergo sonũ inponit se quodã modo
ate : ne ꝑstitit apudne: Verbũ uero qđ erat incorde tuo. nũquid
sono p̃tereunte p̃terut : Qđ cogitabas dixisti ut ad me ꝑuenir&: qđ
apudte latebat . syllaba sonuisti. Sonus syllabarũ: ꝑdiã ad aureni
meã cogitacionẽ tuã ꝑaurẽ meã descendit incor meũ cogitatiotua

Expanded text:
illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo ia te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua,
Abbreviated transcription (Latin):
noueritis. tc̃ & patrẽ meũ sci&is. Sienĩ me sciretis : & patrẽ meun
forsitan sciretis: Ille quiomã scit quando dic̃ forsitan ñ dubitat : sed in crepat:
Adtendite eñi quomodo increpatiue dicat᷑ ipsũ forsitan: qđ uidet᷑. eẽ. uerbũ
dubitationis. Sed dubitacionis uerbũ .ẽ. quando dr̃ ab homine. ideo
diuinitas. Homines dehis reb: quas cerababent. aliquando increpa
uelut si indigueris seruotuo & dicas contẽpnisme : considera for¬
sitan dñs tuus sum. Hinc & apłs ad quosdã contẽptores suos loquer
Sed ille increpabat : ñ dubitabat. Et ipse dñs xp̃s alio loco inere¬
pans infidelitatẽ futurã generis humani : Cũ uener it in quit
intellexistis : quomodo sit positũ forsitan : Nequis uerboꝵ apper¬
sor & sillabarũ examinator ueluti latine loquisciens rep̃hendat
uerbũ qđ dixit dĩ uerbũ. & rep̃hendendo dĩ uerbũ ñ eloquens:

Expanded text:
noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meunoveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meuforsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est, quando dicitur ab homine, ideo divinitas. HVelut si indigneris servo tuo et dicas: Contemnis me? Considera forsitan Dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemnentes suos loquens, Sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus noster alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit,  existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidebant: Vid eamꝰ ergo & adhȩc dñs quid responderit:
Vibi ẽ. in quiunt pater tuuss : Audiamꝰ eñĩ tedicere solus ñ sũ
selego & qui memisit pat̃: Nos solũ te udemꝰ : patrẽ uũ tecũ
ñ uidem. Quo modo te dicis solũ ñ eẽ. sed cũpatre tuo eẽ : Aut ostende
nob tecũ. eẽ. patrẽ tiũ Et d̃s Nũ quid me uidetis. ut patrẽ ostendã uob:
Hoc enĩ sequit : Hoc siuis uerb̵ ipse respondit : Quoꝵ uerborũ exposicionẽ
nos ante p̃posuimꝰ. Videte enĩ qđ dixerit: Neque me scitis neq prtrẽ
meũ : Simesciretis : forsitan & patrẽ meũ sciretis. Dicitis ergo ubuẽ pat̃
tuus quasi iã mesciatis. quasi totũ hocsim qđ uidetis. Ergo quia me non
nostis ideo uob̵ patrẽ non ostendo Me quippe hominẽ queritis : qua¬
scđm carnẽ iudicatis. Quia uero scđm qđ uidetis aliud sũ: aliud seđm
qđ ñ uidetis : Patrẽ aut̃ meũ loquor occultꝰ occultũ Prius. ẽ. ut me

Expanded text:
n credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me vide hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit: Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, forte et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo: Ubi est Pater tuus? Quasi me jam sciatis; quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ. & diximꝰ sentencias iohis euuangelistȩ quib: nob̵ narrat
qđ ad nõ didic̃: Nec discuciendas fuisse si fieri potest. nisi hereticoꝵ
cõm̃ta cõpellerent: Breuit ergo hȩstño die insinuauimꝰ caritati
ur̃ȩ. eẽ. hereticos quiuocant᷑ patripassiani. uł a suo auctore
sabelliani: hi dicuNt ipsũ . eẽ patrẽ qui .ẽ. filius nomina diuersa

Expanded text:
vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa,
Abbreviated transcription (Latin):
& ait. Pñe ostende nob̵ patrẽ : & sufficit nob̵. quasi dicer& et ipsi ce
iã nouimꝰ appariusti nob̃ & uidemꝰ te:dignat᷑ es eligere nos sicutisumꝰ:
iabilia tua uidimꝰ. uerba salutis audiuimꝰ. p̃cepta suscepimꝰ: ꝓnis¬
sa speramꝰ: multũ nob c̃ferre p̃sentia tua: ipse dignat᷑ es: Sed tanĩ
cũ te nouerimꝰ. quia patrẽ ũ dũ nouimꝰ: inflãmam desiderio illius
uidendi quẽ ñ dũ nonmꝰ. Aeꝑ hoc qr te nouimꝰ. sohĩ nob̵ sufficit.
donec & patrẽ nouerimꝰ Ostende nob̵ patrẽ & sufficit nob̵. Et d̃s
ut scireNT ñ se nosse qđ seputabant nosse. Tanto tẽpore uob̾cũ sun
uidit & patrẽ : quare : quia fidelis audiebat. non ꝑsec utor. Ideo non
erat dñs increpator. sed doctor. Quime uidit. uidit & patr̃e. Et hic
sime sciretis. & patrẽ meũ scirets. Tollamꝰ uerbũ quo noͣta . ẽ. in¬
fidelitas audienciũ. & ipsa sententia.ẽ.: Iã hȩst̃no cõm̃dauimꝰ caritati

Expanded text:
atrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati
Abbreviated transcription (Latin):
trũq. ⁊ orientẽ aspice. Nec .n. tͣnsibis:
iordanem istũ. Precipe iosue ⁊ corrobo¬
ra eũ: atq ꝯforta. qr ip̃e p̾cedet ppłm
istũ. ⁊ duudet eis terram qͣm iu sur᷑
es. Mansimꝰq in ualle cͣc fanũ fogor.
Et nunc ifrł audi p̾cepta. ⁊ iudicia:
que ego doceo te.ut faciens: uiuas ⁊ in¬
grediens. possideas terram qͣm dñs ds̃

Expanded text:
ibis Iordanem istum praecipe Iosue et corrobora eum atque conforta quia ipse praecedet populum istum et dividet eis terram quam visurus es mansimusque in valle contra fanum Phogor et nunc Israhel audi praecepta et iudicia quae ego doceo te ut faciens ea vivas et ingrediens possideas terram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Magna dispensa¬
tione dei factum est.
ne moyses qui ẽ typꝰ
legis: introduceret
ppłm interram ꝓmiᷤᷤ¬
sionis.qr lex nemi¬
tiem ad ꝑfectum ad¬
duxit. Iosue aũ typꝰ
xp̃i:. qui saluator

Expanded text:
etc. Magna dispensatione Dei factum est, ne Moses, qui est typus legis, introduceret populum in terram promissionis, quia lex neminem ad perfectum adduxit; Josue autem typus Christi, qui salvator
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non addetis ad¬
uerbũ. Docet normã
equitatis. ⁊omnem
heresim ꝑcutit. Ue¬
tat .N. recte doctrine:
aliquid praue inten¬
tionis addere. uł a¬
liquid u̾itatis subtͣ¬
here.Uia enim regia
lit̾ ait ioħs. Siquis
apposuerit ad hec :ap¬
ponet d̾s suꝑ illum.
plagas scͥptas ĩ libro
isto. Siquis diminu¬
erit: auferet ds par¬
teeius de libro

Expanded text:
 Non addetis. Docet normam aequitatis, et omnem haeresim percutit. Vetat enim rectae doctrinae aliquid pravae intentionis addere, vel aliquid veritatis subtrahere: via enim regia liter ait Joannes: Si quis apposuerit ad haec, apponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto; si quis diminuerit, auferet Deus partem ejus de libro
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ. Expediti p̾cedite fr̃s ur̃os filios isrł: om̃s ui¬
ri robusti. absq uxorib ⁊ pariuilis: atq ium̃tis. sioui
enim qd̃ plura habeatis pecora.⁊ in urbib iemanere
debebt̃: quas tradidi uob̾. Donec requiem tͥbuat dñs¬
fr̃ib u̾ris. sicut uob̾ tͥbuit. ⁊ possideant etiam ip̃iter¬
ram: qͣm datur᷑ ẽ eis tͣnsior lanem. Tunc reu̾tetur unꝰ¬
quisq in possessionẽ suam: qͣm dedi uob̾. Iosue quoꝙ
regnis: adq̃ tnsiturꝰ es. Ne timeas eas. dñs enĩ ds̃ ũr:
pugnabit ꝓ uobis. p̾catusq sũ dñm in tp̃r illo dicers.

Expanded text:
estros filios Israhel omnes viri robusti absque uxoribus et parvulis ac iumentis novi enim quod plura habeatis pecora et in urbibus remanere debebunt quas tradidi vobis donec requiem tribuat Dvestris sicut vobis tribuit et possideant etiam ipsi terram quam daturus est eis trans Iordanem tunc revertetur unusquisque in possessionem suam quam dedi vobis Iosue quoque regnis ad quae transiturus es ne timeas eos Dominus enim Deus vester pugnabit pro vobis precatusque sum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
distis aliqͣm similitudinem: in die qua
locutus ẽ dñs uob̃. in oreb: de medio ig¬
nis. ne forte deceptifaciatis uob̃ sculptã
similitudinẽ. aut ĩmaginem masculi.ł¬
sunt suꝑ t̾ram. uł auiũ sub celo uolan¬
tiũ. atq reptiliũ: que mouent᷑ interra.
siue pisciũ: qui sub terra morant᷑. in a¬
quis. ne  foite ocłis el cuatis ad celũ uide¬

Expanded text:
distis aliquam similitudinem in die qua locutas est vobis Dominus in Oreb de medio ignis, ne forte decepti faciatis vobis sculptam similitudimem, aut imaginem masculisunt super terram, vel auium sub cœlo volantium, atque reptilium quæ mouentur in terra, siue piscium qui sub terra mouentur in aquis: ne forte oculis eleuatis ad cœlu
Abbreviated transcription (Latin):
eodem. Sex ã
ciuitatum re¬
fugia sunt.
ut prima sit¬
ciuitas. cog¬
nitio u̾bi. ⁊
ad unaginem
eius forma ui¬
uendi. Quicũ¬
q .at. eam cog¬
nitionẽ fu̾it
ing̾ssus: tutꝰ¬

Expanded text:
e. Sex autem ciuitatum refugia sunt ita, ut prima ciuitas sit cognitio uerbi et ad imaginem eius forma uiuendi. quicumque enim eam cognitionem fuerit ingressus tut
Abbreviated transcription (Latin):
tates refugiz
decernuntur.
ingalilea mõ¬
tis neptalim. Sichem:
inmonte effraym.⁊ cha¬
riatharbe:que ẽ ebron.
in monte iuda ⁊ tͣnsior¬
danem.bosor de tribu
ruben.⁊ ramoth: in ga¬
laad. de tͥbu gad ⁊gau¬
lon. inbasam. De tribu
manasse.¬
Qui malicia aliquem
ꝑcutit.⁊ in mortem ãie
ducit: reusẽ eterne mor¬
tis. Uñ: siquis scanda¬
litau̾it unũ depusilhᷤᷤ¬
istis qu in me credũt:
⁊ c̃.⁊ alibi. Qui odit fra
ab altari diuellit᷑: tan¬
qͣm sacͣmentis dñicis
indignus. nec ueniam.
nisi ꝑ cõdignam penitẽ¬
ciam ꝓmeretur. Qui ã
ñ sponte occidit. ht̃ urbeᷤ
refugii. eccłiam .s. catho¬
licam. ubi se angustia
penitẽcie coheroens. ꝑ om¬
ne tempꝰ p̾sentis uite bo¬
nis oꝑib studeat. ⁊ si
spem in morte summi
pontificis .s. redemptoriᷤᷤ
sui posuerit: tandem
merebitur saluar i.

Expanded text:
tates refugii decernuntur tin Galilaea montis Nepthali, Sichem in monte Ephraim, et Cariatharbe, quae est Hebron, in monte Juda. Et trans Jordanem Bosor de tribu Ruben, et Ramoth in Galaad de tribu Gad, et Gaulon in Basan, de tribu Manasse.Qui malitia aliquem percutit, et in mortem animae ducit, reus est aeternae mortis, unde: Si quis scandalizaverit unum de pusillis qui in me credunt, etc. Et alibi: Qui odit fratab altari divellitur, tanquam sacramentis Dominicis indignus, nec veniam nisi per condignam poenitentiam promeretur. Qui autem non sponte occidit, habet urbes refugii, Ecclesiam scilicet catholicam, ubi se angustia poenitentiae coercens, per omne tempus praesentis vitae bonis operibus studeat, et si spem in morte summi pontificis, scilicet Redemptoris sui, posuerit, tandem merebitur salvari.
Abbreviated transcription (Latin):
quos fraxerunt prio¬
res in possessione tua.
quam dñs d̃s tuus
dabit tibi. in t̾ra qͣm
acceꝑis possidendam.
lon stabit testisum̾
contra aliquem: quic¬
quid illud peccati. &
facinoris fuerit: s in
ore duoꝵ aut trium
testium:. stabit omne
u̾bum. Si steterit tes¬
tis mendax cc̃ homi
danqͣm parenti.
Metu .Nt. p̾sicden¬
tis: plerumq fit.
obediens potesta¬
ti. quiẽ salutis
ingratus. ut ne¬
cessitatẽ sobueta¬
tis agnoscat. qͥ
noluit ac nequi¬
uit gr̃am pieta¬
tis agnoscere. cor¬
rigit gͦ nec̾citas:
quem pietas pro¬
uocare debuerat.

Expanded text:
quos fixerunt prioquos fixerunt priores in possessione tua, quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra, quam acceperis possidendam.on stabit testis unus contra aliquem, quicquid illud peccati et facinoris fuerit: sed in ore duorum aut trium testium stabit omne uerbum. si steterit testis mendax contra homiam parenti. metu enim praesidentis plerumque fit oboediens potestati qui est salutis ingratus, ut necessitatem sobrietatis agnoscat qui noluit ac nequiuit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa ꝓdunt. ut intelligatur. qͥ
tur gr̾am. ⁊ affectũ nr̃m exci¬
tant᷑. ut eiusscimus cupidio¬
res: qui tantam nob̾ fabrice
huꝰ uideatur otulisse pulcri¬
¶ Hee tres ciuitates tnͣsiorda¬
nem ꝑfectiori prudentie. ad
resugium date. ut primũ effu¬
giamus culpam. inductĩoe ãi:
ꝯformes ad imaginem dĩ.Ita
.tt. cieati sumus. dicente deo.
faciamus hõiem ad imaginẽ¬
cuutatis ẽ. Demñ si ꝑ fragil¬
tatem carns. ⁊ mundi illece
multitudinẽ pecc̃oꝵ oꝑit. qͥ
gͦ ad imaginẽ dĩ ẽẽ ñ potu̾it
sit ad plenitudinẽ caritatis il¬
la ciuitas: culpam excludit.
hec soluit. hec deniq lex: se¬
cunde cuutatis.diliges do .d.¬
si rursus angͣtiamini: ⁊ minu¬
ti sunt qui habundantiam
caritatis. ⁊ gr̃am reciꝑe ñ pos¬
sunt: habes t̾ciam ciuitatẽ.
ut diuine potestatis formido
te sobriũ faciat. ⁊ inflecta
nec miserebis eius.⁊
auferes innoxiii san¬
guinem de isrł: ut
assumes:⁊tranfferes
terminos ꝓximi tui

Expanded text:
odunt, ut intelligatur qui tur gratiam, et affectum nostrum excitat, ut ejus simus cupidiores, qui tantam nobis fabricae hujus videatur contulisse pulchrisunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dicente deo: faciamus hominem ad imagineciuitatis est. deinde si per fragilitatem carnis et mundi inlecebmultitudinem peccatorum operit. qui ergo ad imaginem dei esse non potuerit sit ad plenitudinem caritatis. illa ciuitas culpam excludit. haec soluit. haec denique lex secundae ciuitatis: diliges dosi rursus angusti animi et minuti sunt, qui abundantiam charitatis et gratiam recipere non possunt, habes tertiam civitatem; ut divinae potestatis formido te sobrium faciat, et inflectat Nec misereberis ejus, et auferes innoxiguinem de Israel, uassumes et transferes terminos proximi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
mum suum insi¬
diatus fuerit ui¬
te eius. surgensq¬
ꝑcusserit illum: ⁊
mortuus fu̾it. fu¬
geritq adunã de
supͣdictis urbibuᷤᷤ.
mittent seniores
arripient eũ de
loco effugii. tlẽt¬
q in manu proxi

Expanded text:
mum suum, insidiatus fuerit vitae ejus, surgensqsserit illum, et mortuus fuerit, fugeritque ad unam de supradictis urbibus, mittent seniores arripient eum de loco effugii, tradentque in manu proxi
Abbreviated transcription (Latin):
hendat eum: si longior ia fueeit. ⁊ ꝑcu
liat. aiam eius. que noeueus mortis.
quia nullum contia eum qui occisusẽ¬
odium pͥus habuisse monstratur. Idcͥco¬
ter sẽ spacii dduudas. Cum au quata
uerit dñs d̾s tuus t̾minos tuos. sicut ui¬
rauit patͥb tuis. ⁊ dełit tͥ cunctam t̾¬
ram. qͣm eis pollicitus ẽ. si tñ custodietis
mandata eius. ⁊ feceris que hodie preci¬
pio tibi: ut diligas dñm dm̃ tuum.
⁊ ambules inuiis eus omni ¶ades ÷.¬
tempore: Addes tibi tres alia libro iuina¬
cuutates. ⁊ supͣdictarũ trium ue ser¬
urbiũ nũm duplicabis. ut ñ¬

Expanded text:
hendat eum, si longior via fuerit, et tiat animam ejus, qui non est reus mortis: quia nullum contra eum, qui occisusprius habuisse monstratur. Idcircoter se spatii dividasverit Dominus Deus tuus termiminos tuos, sicut juravit patribus tuis, et dederit tibi cunctam terram, quam eis pollicitus est si tamen custodieris mandata ejus, et feceris quae hodie praecipio tibi, ut diligas Dominum Deum tuum, et ambules in viis ejus omni tempore, addes tibi tres alias civitates, et supradictarum trium urbium numerum duplicabis, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
cuutates fugi¬
entib homug¬
dis ꝑ leges de¬
putanur. qr
ip̃is ius ẽ diui¬
na mandata
exequi circa
eos. qui cͥmen
mortale admi¬
serunt. Hinc

Expanded text:
civitates fugientibus homicidis per legem deputantur, quia ipsis jus est divina mandata exsequi circa eos qui crimen mortale admiserint. Nesc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitatẽ se se ꝑtrahit. fer¬
rum de manubrio ꝑsilit:
cũ de cotrectione: sermo
durior excedit. Amicum
ꝑcutiens occidit: qui au¬
ditorem suũ ꝓlata cõtu¬
melia. a sp̃u dilectionis
int̾ficit. Correcti .n. mẽs

Expanded text:
itatem protrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correctione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correcti namque me
Abbreviated transcription (Latin):
fugii ultra iordanem
ꝯstituit moyses homi¬
cidis: qui nõ sponte
homicidiũ ꝯmisert̃.
alias tres: citͣ iordanẽ
insinuans: qd ãn ꝑ
a pec̃co saluari. ⁊ ab¬

Expanded text:
fugii ultra Jordanem constituit Moyses homicidis qui non sponte homicidium commiserunt, alias tres circa Jordanem insinuans quod ante a peccato salvari
Abbreviated transcription (Latin):
tores quoq u̾bo. ⁊ exẽplo:
nuare. ut uiam u̾itatis.
⁊ portã ficłi agnoscant.
pat̾e sibi ⁊ se merito dẽp¬
nandos si intrare nolue¬
rint.

Expanded text:
tores quoque verbo et exemplo dnuare, ut viam veritatis et portam fidei agnoscant patere sibi, et se merito damnandos si intrare noluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
micidiũ ꝓfugus est:
quo possit euadere.
hec erit lex homicid
fugientis: cuiͦ uita
seruanda ẽ. Qui ꝑcꝰ¬
serit proximũ suum
nesciens:⁊qui heri.⁊
nudius tercius nul¬
lum cͣc eum habuis¬
se odiũ cõꝓbat᷑. s ab

Expanded text:
micidium profugus est quo possit evadere haec erit lex homicidae fugientis cuius vita servanda est qui percusserit proximum suum nesciens et qui heri et nudius tertius nullum contra eum habuisse odium conprobatur sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
remediũ ẽ. ut qui ñ pot̾
cognitionẽ boni illius
p̾sibare. ⁊ tardior ẽ. uel
ingenio. uł fidei comp̾¬
hensione. qm̃ ueloci mẽ¬
tis uigore. atq ingenii
acumine. ad cognitiois
sũmã cõtẽditur saltem
oꝑa domini ꝯsideret. at¬
q ex his que facta sunt
tanti cõtempletur oꝑis
auctorem. quomͦ ex his
bonis que sunt incõsti¬
tutione istius creature.
bona .ii. sunt ualde. sic̃
dñs dixit. bonũ uiud sũ¬
mũ. atq et̾num comp̾hẽ¬
datur. qui ordo rerũ que
disciplina. que gła. non¬
ne his qͣnuus tardũ in¬
geniũ. dilig̾e auctorẽ su-¬
um ꝓuocatur:: ⁊ enim si
parentes qui nos genuert̃
amamus: qͣntomag̃ di¬
lig̾e debemus creatorem
parentum. auctoremq¬

Expanded text:
remedium, ut qui non potest cognitionem boni illius praelibare et tardior uel ingenio est uel fidei conprehensione, quoniam ueloci mentis uigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera domini consideret atque ex his quae facta sunt tanti contempletur operis auctorem, quoniam ex his bonis, quae sunt in constitutione istius creaturae — bona enim ualde, sicut dominus dixit, — bonum illud summum atque aeternum conprehenditur. qui ordo rerum, quae disciplina, quae gratia? nonne his quamuis tardum ingenium diligere auctorem suum prouocatur? etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus, quanto magis diligere debemus creatorem parentum auctoremq
Abbreviated transcription (Latin):
que ei proxima sunt campe̾¬
tria. atq montana. ⁊ humi¬
llora loca: contra meridiẽ.
⁊ iuxta littus maris. terrã
chananeoꝵ ⁊ libani.usq a¬
d flumen magnũ eufraten.
En inquit tradidi uobis. ingredi¬
mini.⁊ possidete eam:supra quã¬

Expanded text:
quae ei proxima sunt campestria atque montana, et ad humiliora loca contra Meridiem, et juxta littus maris, terram Chananaeorum, et Libani usque ad flumen magnum Euphraten. En, inquit, tradidi vobis: ingredimini
Abbreviated transcription (Latin):
hic dr̃ dixisse moyseᷤ.
choreb ꝑficiscebant᷑.
s totumͣ tempus. quo
ꝓfecti de egypto. in
solitudinem morabã¬
tur.⁊ moyses non ex

Expanded text:
 est dixisse Moysen iChoreb proficiscebantur, sed totum tempus quo profecti de Aegypto in solitudine morabantur; et Moysen non ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. de hac diuisione
potestatũ inexodo. ãn¬
quam uenirent ad
montem sẏnai. scrip¬
tum ẽ quod icchro sa¬
cerdos madian cogna¬
tus moỹsi. hoc ipsi
suggesserit. Unde me¬
rito queritur.quomͦ
hec sibi⁊m ⁊ tempo

Expanded text:
c. De hac divisione potestatum in Exodo antequam venirent ad montem Sinai, scriptum est quod Jethro sacerdos Madian cognatus Moysi hoc ipsi suggesserit . Unde merito quaeritur quomodo haec sibi mo
Abbreviated transcription (Latin):
recapitulat᷑. ⁊ ppłs instruitur. qr
remotis scandalis. ⁊ suꝑatis uttioꝵ
turmis cõpetent̾ doctime insistit᷑.
⁊ fidei lum̃ digne desid̾antib aꝑi¬
tur.

Expanded text:
recapitulatur et populus instruitur, quia, remotis scandalis et superatis vitiorum turmis, competenter doctrinae insistitur et fidei lumen digne desiderantibus aperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dominus ds̃
ñr. ⁊c̃. In libro
filioꝵ isrł de de¬
serto synai nar
transitu ñ dici¬
tur. s de nube
que tab̾nacu¬
lum tegebat.⁊
erat recedebat:
⁊ ad locũ figen¬
dorũ castrorũ
p̾cedebat. Sic
.N. scriptum ẽ¬

Expanded text:
Dominus Deus noster. In libro filiorum Israel de deserto Sinai narrtransitu non dicitur; sed de nube quae tabernaculum tegebat, et erat recedebat: et ad locum figendorum castrorum praecedebat. Sic enim scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
pellabit maiores natu: dicetq
nõ uult fr̃ uiri mei suscitare
semen fr̃is sui. inisrl. nec me
accersiri eum facient:⁊ int̾¬
rogabunt. si responderit:nolo
eam uxorem acciꝑe: accedet
mulier ad eum. coram seni¬
orib. ⁊ tollet calciam entum

Expanded text:
t majores natu, et dicet: Non vult frater viri mei suscitare fratris sui in Israel, nec me accersiri eum facient, et interrogabunt eum. Si responderit: Nolo eam uxorem accipere, accedet mulier ad eum coram senioribus, et tollet calceamentum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sed accipiet. ⁊ c̃.
qui regere ualet. cui
nolenti: in faciem
mulier expuit. Qui
enum donis sp̃italib
nõ curat ꝓdeẽ aliis:
huiꝰ etiam bonis ec¬
cłia exꝓbrans. qͣi in
faciem iactat saliuã¬

Expanded text:
 Sed accipiet, etc. Qui regere valet, cui nolenti in faciem mulier exspuit. Qui enim donis spiritalibus non curat prodesse aliis, hujus etiam bonis Ecclesia exprobrans quasi in faciem jactat saliva
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̾r tep̃tatio. Uenit gͦ
ex temptatiõe passionis. cru
sig̃rat pecc̃orem. Sic .n. na¬
tus ẽ esau: odio habitus.
S qm̃ qui sedebant in te¬
nebris ⁊ umbra mortis. lux
orta ẽ eis: iõ alluxit ex seyr.

Expanded text:
tur tentatio. Venit ergo ex tentatione passionis, crucsignificat peccatorem. Sic enim natus est Esau odio habitus. Sed quoniam, qui sedebant in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis, ideo alluxit ex Seir.
Abbreviated transcription (Latin):
phora mea. uł
mensura mea.
uł mandatum.
hyspidus. pha¬
ran. ferocitas eo¬
rũ. uł frugifer.
Syna gͥ. figurat
uetus. test̃. quia
certam m̃suram
mandatoꝵ. iux¬
ta decalogi decre¬
tũ tenens: ꝓhi¬
bere nouit non
iuuare. nec sp̃u¬
dilectiõis libat:
s timore pene:
subditos ligat.
discipłis exponebat. ad quoꝵ corda uenire

Expanded text:
phora mea vel mensura mea vel mandatum. hispidus. Pharan   ferocitas eorum vel frugifer. Sina igitur figurat Vetus Testamentum, quia certam mensuram mandatorum juxta decalogi decretum tenens, prohibere novit, non juvare: nec spirdilectionis liberat, sed timore poenae subditos ligat. discipulis exponebat, ad quorum corda venire
Abbreviated transcription (Latin):
que nunqͣm ara. ẽ. qr mors
xp̃i absq culpa fuit. nec sem̃¬
tem recepit .i. ziz ania peccati.
que inumicus hõ suꝑ seminaũ.
Possuus ꝑ uallem asꝑam gẽ¬
tiluatem acciꝑe. que aspera e¬
rat. saxosa. quia saxa adorabat.
in qua cesa ẽ ceruix uitule. qr
ꝓ salute gentiũ. mors xͥ. celebra¬
ta ẽ. Ceriux robur carnis. qd̾ ĩ
fidentiam.

Expanded text:
Quae nunquam arata est , quia mors Christi absque culpa fuit. Nec sementem recepit , id est, zizania peccati, quae inimicus homo superseminavit. Possumus per vallem asperam gentilitatem accipere, quae aspera erat; saxosa, quia saxa adorabat; in qua caesa est cervix vitulae, quia pro salute gentium mors Christi celebrata est. Cervix robur carnis quod in fidentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dens. qͣm possident: usq in p̾sens. En eosqͦq
qui habitant in asserim. usq garam: capa¬
doces expułunt. qui egressi de capadocia:
deleuer̃t eos. ⁊ habitauert ꝓ illis. Surgite:
&e tͣnsite torrentẽ arnon. Ecce tradidi in ma¬
nu tua. seon regem esebon. amorreũ. ⁊ t̾rã¬
¶ atło. Misigͦ nuncios.i c̃. Seon diabolum
significat. qd̾ ẽ germen inutile. uł arbor
celestia regna ꝑuenire. hic mittit ad seon:
ũbis pacificis. ꝓmutens se ñ habitaturũ:
in terra eius. i tm̃ tͣnsiturũ. ⁊ regali uia
incessurũ. ħ quisq ꝓmisit: cũ prtinũ ad
aquam baptismi ꝑuenit.⁊ prima fiłi sig¬
nacula suscepit. ⁊renuntiauit .N. diabo¬
⁊ uoluptatib eius. hoc ẽ qd̾ dr. qr ifrł non

Expanded text:
ens quam possident usque in praesens Eveos quoque qui habitabant in Aserim usque Gazam Cappadoces expulerunt qui egressi de Cappadocia deleverunt eos et habitaverunt pro illis surgite et transite torrentem Arnon ecce tradidi in manu tua Seon regem Esebon Amorreum et ter 26.-- Misi ergo nuntios, etc. Sehon diabolum significat, quod est germen inutile, vel arborcoelestia regna pervenire. Hic mittit ad Sehon verbis pacificis, promittens se non habitaturum in terra ejus, sed tantum transiturum, et regali via incessurum. Hoc quisque promisit, cum primum ad aquam baptismi pervenit, et prima fidei signacula suscepit. Abrenuntiavit enim diaboet voluptatibus ejus. H
Abbreviated transcription (Latin):
ñ declinabimꝰ. neq ad de¬
xteraiii. neq ad siistrã.
ut uescam᷑. aquam pe¬
cunia tͥbue. ⁊ sic bibemꝰ.
tantum ẽ: ut nob̃ concedas tͣnsitũ:
sicut fecerunt filii esau. qui habitat
in seyr: ⁊ moabite qui habitãt in. ar.

Expanded text:
n declinabo neque ad dexteram, neque ad sinistram. ut vescar: aquam pecunia tribue, et sic bibam. Tantum est, ut mihi concedas transitum, sicut fecerunt filii Esau, qui habitant in Seir, et Moabitae, qui movantur in Ar
Abbreviated transcription (Latin):
rorem.atq formidinem
tuã in ppłos: qui habitãt
sub oĩ celo. ut audito no¬
mine tuo:paueant.⁊in
morem parturientiũ cõ¬
tremiscant:⁊dolore tene¬
antur. Misi gͦ nuncios
de solitudine cademoth:
ad seon regem esebon u̾¬
bis pacificis licens. tͣnsi

Expanded text:
rrorem atque formidinem rrorem atque formidinem tuam in populos qui habitant sub omni caelo ut audito nomine tuo paveant et in morem parturientium contremescant et dolore teneantur misi ergo nuntios de solitudine Cademoth ad Seon regem Esebon verbis pacificis dicens transi
Abbreviated transcription (Latin):
sensus eius. Amorrei loquentes int̾pretan¬
tur. uł amaricantes. qr dm̃ ad amartendi¬
nem ꝓuocant. ⁊ in u̾bis tm̃ ꝯfidunt: ut po¬
ete. astrologi. pħy. qui inania locuntur.
Regnũ aũ dĩ. nõ ẽ in sermone. s in uirtu¬
te: uolunt fideles cũ pace transire. ⁊ pac¬
fici ẽẽ: ⁊̃ cũ inimicis pacis. S eo magis pͥn¬
cipem mundi offendunt: quose cũ ulo nolle
morari dicunt. nec aliquid eius ꝯting̾e. mn.
exacerbatus mag̃ ꝑsequit᷑. ꝑicula suscitat.
cruciatus intentat. ꝯgregat ppłm suũ: exit
ofligere adu̾sũ isrł. ppłs euis. sunt prin¬
cipes ⁊ uidices mundi. Cunctiq nequicie
ministri: qui ꝑsecunt᷑ ppłm dei. S ip̃e ue¬
nit in iasa: quod int̾pr mandati impletio.
Qui .N. ad expletionẽ mandatoꝵ dĩ uen̾it:
seon uł exercitũ eiꝰ seiuentẽ ñ timebit. Man¬
data .łł. di cõplere ẽ. diabolũ ⁊ extiũ cius¬
eius. Incipe possidere: oe
cõmitte adu̾sus eũ p̾liũ.
hodie incipiã mittere t̾¬

Expanded text:
sensus ejus. Amorrhaei loquentes interpretantur, vel amaricantes, quia Deum ad amaritudinem provocant, et in verbis tantum confidunt, ut poetae, astrologi, philosophi, qui inania loquuntur; regnum autem Dei non est in sermone, sed virtute. Volunt fideles cum pace transire, et pacifici esse etiam cum inimicis pacis: sed eo magis principem mundi offendunt, quo se cum illo nolle morari dicunt, nec aliquid ejus contingere. Inde exacerbatus magis persequitur, pericula suscitat, cruciatus intentat, congregat populum suum, exit confligere adversum Israel: populus ejus sunt principes, et judices mundi, cunctique nequitiae ministri, qui persequuntur populum Dei: sed et ipse venit in Jasa, quod interpretatur mandati impletio. Qui enim ad expletionem mandatorum Dei venerit, Sehon vel exercitum ejus saevientem non timebit. Mandata enim Dei complere, est diabolum, et exercieius incipe possidere et committe adversum eum proelium hodie incipiam mittere te
Abbreviated transcription (Latin):
naniuł astrologie. uł magice. uł ciulibet
doctrinȩ. que contra pietatem ẽ. amplius ñ
sumet: s bibet de fontib saluatoris. ñ dere¬
linquet fontẽ aque uiue. ut bibat de fonte
seon. s incedet uia regia. q̃ ẽ xͦ. qui dicit.¬

Expanded text:
nam vel astrologicae vel magicae, vel cujuslibet doctrinae, quae contra pietatem est, amplius non sumet: sed bibet de fontibus Salvatoris, non derelinquet fontem aquae vivae, ut bibat de fonte Sehon, sed incedet via regia, quae est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
mus montẽ seyr. longo tẽ¬
sufficit uob: circuire mon epͣos¬
tst tem istum. Ite ccͣ aquilonem. ⁊ ppło
Ĩ p̾cipe: dicens. tnsibitis ꝑ terminos
fratrũ u̾rorum: filioꝵ esau. qui habitãt
in seyr: & timebunt uos. Uidete gͦ di¬
ligenter: ne moueamini contra eos. Neq
enum dabo uob̾ de terra eoꝵ: qͣntum
pot̾ unius pedis calcare uestigiũ. quia
in possessionem csau dedi montem scyr.
aquam emptam haurietis. ⁊ bibetis.
Dominus ds tuus benedixit tibi in õs
opere manuũ tuarũ.⁊ nouit iter tuũ:
quomͦ tͣnsieris solitudinẽ hanc magnã.¬
ꝑ .xl. annos habitans tecũ dñs deus
tuus. ⁊ nicħ tͥ defuit. Cumq tͣnsisse¬
mus fr̃s nis silios esau qui habitabãt
in seyr: ꝑ uiam campestrem. de elath.
& de asiongab. uenimus ad iter:quod
ducit in desertum moab. dixitq dñs:
ad me. Nõ pugnes cc̃ moabitas. nec ĩeã¬

Expanded text:
longo temSufficit vobis circumire montem istum: ite contra Aquilonem, et populo praecipe, dicens: Transibitis per terminos fratrum vestrorum filiorum Esau, qui habitant in Seir, et timebunt vos. Videte ergo diligenter, ne moveamini contra eos. Neque enim dabo vobis de terra eorum quantum potest unius pedis calcare vestigium, quia in possessionem Esau dedi montem Seir. t comedetis: aquam emptam haurietis, et bibetis. Dominus Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tuarum: novit iter tuum, quomodo transieris solitudinem hanc magna annos habitans tecum Dominus Deus tuus, et nihil tibi defuit. Cumque transissemus fratres nostros filios Esau, qui habitabant in Seir, per viam campestrem de Elath, et de Asion-Gaber, venimus ad iter, quod ducit in desertum Moab. Dixitque Dominus ad me: Non pugnes contra Moabitas, nec inea
Abbreviated transcription (Latin):
metropolis ẽ: moabitarũ.
suꝑ ripam torrentis ar¬
non.olu possessa agen¬
te ueterrimai emim pꝰea
retenta a filiis loch.i. mo¬
abitis. subu̾sis accolis.
hec ostenditur hodie: ⁊̃
u̾tice montis. torrens uͦ
ꝑ abrupta descendens:
in mare mortuũ fluit.
Ar: int̾p̃r suscitauit. E¬
mim .i. t̾ribiles. hii sũt
demones. qui lites susci¬
tant. ⁊ otentiones.: ⁊ te¬
la nequicie parant c̃ot̃
fideles. Enachim quo¬
q de stirpe enach. ꝓcre¬
ati. ⁊ gygantib ꝓceri¬
tate equati. secundum
nomen suum. sig̾cat
demones.Nam monile
collo. sublimi. int̾p̾tan¬
tur. Suꝑbie .N. fastu
elati. omnem milicie su
e ꝑaturam: asscribunt
ꝓprie uirtuti.⁊ iõ illis
facile cedunt: qui ĩ uir¬
tite dei ꝯfidunt ⁊ cum
psalmista dicunt. forti¬

Expanded text:
metropolis est Moabitarum, super ripam torrentis Arnon: olim possessa a gente veterrima Emim, postea retenta a filiis Loth, id est Moabitis, subversis accolis. Haec ostenditur hodie in vertice montis, torrens vero per abrupta descendens, in mare Mortuum fluit. Ar interpretatur suscitavit; Emim, id est terribiles: hi sunt daemones, qui lites suscitant, et contentiones, et tela nequitiae parant contra fideles. Enacim quoque de stirpe Enac procreati, et gigantibus proceritate aequati, secundum nomen suum significant daemones, nam monile collo sublimi interpretantur. Superbiae enim fastu elati omnem militiae suae paraturam ascribunt propriae virtuti, et ideo illis facile cedunt, qui in virtute Dei confidunt, et cum Psalmista dicunt: Forti