comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milians aut̃ pec¬
est suscipiens man¬
suetos. ad intelligen
tis esto. ñ obscura scͥp¬
turarũ accuses. quę
fecit ds: ut te exerre¬
terram. ci debuit. Noncorrigat eger medi¬
dificare. Ei crede quite curat. Angͦ qͣm scias: qͣre qͥd
dictũ sit. ñuidices. crede ita debuisse. dici: ut̃ dictũ
est. ⁊ hec pietas: facit te capacẽ. Si aut̃ resistis ad
Mansuetos. suscipit. peccõres ar̾̃t .i. ĩmites ꝯtrarios
mansuetis: est humilians usq ad t̾ram .i. ut t̾rena
tm̃ de dosapiant. ouia enĩ rephendt intelligibilia:
id̃o sentiunt t̾rena de ło incorporeo: corporalit̾ cogi¬
tantes. hec facit d̾s his quiuolunt irridere legem:
anqͣm nossent. ouia gͦ magnũ est ꝓficere ad intel¬
ligibilia ⁊ sp̃ualia: simus mansueti. pulsemꝰ. facia¬
mus qd̾ sequitur.
Precunte. uł inci

Expanded text:
milians autem pecest suscipiens mansuetos, ad intelligenttis esto, non obscura Scripturarum accuses quae fecit Deus, ut te exercci debuit. Non corrigat aeger medidificare, ei crede qui te curat. Ante ergo quam scias quare quid dictum sit, non judices, crede ita debuisse dici, ut dictum est. Et haec pietas facit te capacem. Si autem resistis advsi dicat: Mansuetos suscipit peccatores autem, id est immites contrarios mansuetis, est humilians usque ad terram, ut terrena tantum de Deo sapiant. Quia enim reprehendunt intelligibilia, ideo sentiunt terrena, de Deo incorporeo corporaliter cogitantes. Haec facit Deus his qui volunt irridere legem, antequam noscant. Quia ergo magnum est proficere ad intelligibilia et spiritualia, simus mansueti, pulsemus, faciamus quod sequitur: Praecinite Domino
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ accipiunt fenũ a. ꝑ
cautib eũ. Corui: sunt gentiles. nigri in precatis.
uñ & iudei qui se solos uistos dicebant: om̃s gentiles
peccatores dicebant. Et ue: patres nr̃i corui fuerunt:
uoꝵ: dicunt᷑ rore cȩli uesci. ⁊ beneficio etatis.: igno¬
rant pat̾iras escas .i. fecores cadauerũ. sic filii paga¬
noꝵ non imntantes pat̾nos ritus: innocentes sunt:
qui inuocant. coruus: ñ inuocat. Nlos uo̾ dimissi. in

Expanded text:
i accipiunt fenum, id eus eum. Corvi sunt gentiles nigri in peccatis. Unde et Judaei qui se solos justos dicebant, omnes gentiles peccatores dicebant. Et vere patres nostri corvi fuerunt, vorum dicuntur rore coeli vesci, et beneficio aetatis ignorant paternas escas, id est fetores cadaverum: sic filii paganorum non imitantes paternos ritus, innocentes sunt qui invocant, corvus non invocat. Nos vero dimissi in
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quasi adhuc in¬
impellit. ostendens: un de possunit
intellig̾e.s. si humiles. ⁊ ñ suꝑbi fint.
Qiͣ. Et ut intellig̾e ualeatis: ꝑ̃cinite: uł incipite. do.¬
lauda. sic ꝑuemetur ad intelligentiã ꝑspicuã u̾ita¬
tis. Sic ymago di in te reformabit᷑ Post confessionẽ
uͦ. seqͣntur oꝑa bona. uñ subd̾. psallite oꝑib. deo
nio icythara u manus sequitur uocẽ sta: uocẽ

Expanded text:
tis quasi adhuc impellit, ostendens unde possint intelligere, si humiles et non superbi. Quasi: Et ut intelligere valeatis, praecinite, etc. lauda. Sic pervenietur ad intelligentiam perspicuam veritatis. Sic imago Dei in te reformabitur. Post confessionem vero sequuntur opera bona, unde subdit: Psallite operibus Deo nostro in cithara, ubi manus se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbat .s. ut gratis colatur. T̃ estimoniis quippe
sus agit hoc nob̾cum: ut eum gratis colamus.
qd̾. impedit radix om̃ium maloꝵ auaricia. de
lat. sic̃ iob. ñ ꝓt̾renis. Om̃is enĩ a nobis circuncidit᷑
auaricia: si gͣratis colatur ds. Et qͥa omĩa sub sole
uanitas funt: Ido addit genaltẽ. Et Aute ocło¬

Expanded text:
t ut gratis colatur. Testimoniis quippe suis agit hoc nobiscum, ut eum gratis colamus, quod impedit radix omnium malorum avaritia , lat, sicut Job, non pro terrenis . Omnis enim a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Et quia omnia sub sole vanitas sunt , ideo addit generaliter, et VE
Abbreviated transcription (Latin):
tis. cantabo dño .i. lay
p̃senti ⁊ futura. spei. ⁊
ne putetur alius eẽ actus illius uitȩ: qͣm psalłe.
quia ñ pot̾ uenire in fastidium qui laudatur:
non uenit in fastidium laudare. s semꝑ lauda¬
ocundum sit

Expanded text:
tis cantabo Domino, id est senti, et futura, spei et ne putetur alius esse actus illius vitae, quam psallere, quia non potest venire in fastidium, qui laudatur non venit in fastidium laudare ipsum, sed semper laudaJucundum sit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ exultabat de bo¬
nitate sua. ⁊sͥuires
opulentie sue tͥbu
ebat. qͣm dñs respi¬
cit: & facit eã trem̾e.¬
Melior ẽ tremor hu¬
militatis: quã ꝯfi¬
apł̃e. Cũ tremore oꝑamini ur̃am salutem. Ds enĩ
ẽ qui oꝑatur omĩam uob. & ip̃e ẽ: qui tangit cõ¬
punctione: uł amissione rerum: montes .i. ecos
qui suꝑbi erant iactantes se. & tach: fumigant
.i. p̃cem d̾o reddunt. qui añ. se rogari uolebant.
cordis: fumigat ad cłm. Incipte ⁊ flere. quia ce¬
sumꝰ excutit lacͥmaᷤ.

Expanded text:
 exsultabat de bonitate sua, et sibi vires opulentiae suae ebat, quam Deus respicit, et facit eam tremMelior est tremor humilitatis, quam Cum tremore operamini vestram salutem . Deus enim eratur omnia in nobis. Et ipse est qui tangit compunctione, vel amissione rerum, montes, id est eos qui superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est precem Deo reddunt, qui ante se rogari volebant,  et sacrificium cordis fumigat ad Deum. Incipit etiam flere, quia es excutit lacrymas.
Abbreviated transcription (Latin):
te. dociu̾s eum ut ad¬
ultũ .s. quẽ celesti doc¬
trina confirmas. Et
nota: qr eruditio: du
tua docueris eũ. hii aut̃ qui erudiunt᷑ sic: sunt qͣi
luminaria in celo. lex enĩ di celum ẽ: in quo sunt
luminaria fixa .i. scĩ meditando in lege: ne moui
q̃ant. uñ: in titulo mentionẽ fecimus. De hoc eelo.
alibi dr̃. Extendens celum sicut pellẽ. Hic enĩ excendi¬
tur liber di ut pellis: ut in eo legat᷑. qd mͦ neceẽ ẽ.
discituris hominib. Cũ aut̃. in futo om̃s scient d̃m.
cclũ sicut lib̾ plicabit᷑. Ex lege gͦ d̾i: patientiã disce.¬
ut patient̾ feras: donec fodiat᷑ pecc̃ori fouea. Non
ẽ enim tuum scite. quomͦ ⁊ cut: ilis foditur. seqͣr¬

Expanded text:
te, docueris eum ut adultum scilicet quem coelesti docrina confirmas, Et nota quia eruditio dupltua docueris eum. Hi autem qui erudiuntur, sic sunt quasi luminaria in coelo. Lex enim Dei coelum est in quo fixa sunt luminaria, id est sancti meditando in lege, ne moveri queant. Unde in titulo mentionem fecimus, de hoc coelo alibi dicitur: Extendit coelum sicut pellem ; hic extenditur enim liber Dei ut pellis, ut in eo legatur quod modo necesse est discituris hominibus. Cum autem in futuro omnes scient Deum, coelum sicut liber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feras, donec fodiatur peccatori fovea. Non est enim tuum scire, quomodo et cur fodiatur
Abbreviated transcription (Latin):
multa. Spolia sunt: etna bona. q̃ diabolus
conat᷑ auferre. & etiã ꝯũsio ꝑsecutoꝵ. q̃ inuenta
st̃. qñ patientiã mirat martirũ etiã ꝑsecutores:
uictis. spolia detrahunt . Wł spolia multa: dicit
scͥpturas. sapientiã. iusticiã resurrectionẽ. ⁊ om¬
nia in xp̃o. q̃ iste uideis abstulit. ⁊ quasi sine la¬
bore inuenit quȩ añ ñ habebat. Seqͣt. Imqͥta
niqͥtatẽ odio ha

Expanded text:
olus conatur auferre, et conversio persecutorum, quae inventa sunt quando patientiam mirati martyrum, etiam persecutores coribus qui victis spolia detrahunt. Vel spolia multa dicit Scripturas, sapientiam, justitiam, resurrectionem. Et omnia in Christo quae iste a Judaeis abstulit, et quasi sine labore invenit, quae ante non habebat. VERS. 3 niquitatem odio ha
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑bent᷑ in ȩt̾num. &: tunc. ꝯfundant᷑ ip̃i mali:
anima ⁊ corpore. & ꝑeant omnino ⁊ irreꝑabilit̾
Et tunc: cognoscant. qd̾ modonolunt scire. scił:
quia nom̃ tͥ .do. est. ñ mutat᷑. Et quia tu solꝰ. altis¬
simꝰ. & suꝑ om̃e cęlum. S hoc elegit. quop̃mat᷑
humana suꝑbia. Desinit enĩ t̾ra suꝑbire .i. homo
cui dictum ẽ t̾ra es. ⁊ iun t̾ram ibis: cum scit deum
altũ suꝑ omnẽ t̾ram .i. cũ scit nullũuałe ꝯtͣ eos:
ut duricia iudoꝵ frequenti uoce ipsius synago¬
ge mollesceret. & uel ip̃i nomini: cui deuoti eẽ
uiidebantur. cred̾ent. ¶ Egaũ ĩ p̃dictis psalmis:
de dñiicarnatione: ⁊ degentium fide. ⁊ de iudi¬
cio in quib: transgressio uidoꝵ multiplex redar¬
gunt᷑. uñ. ꝯgrue undecim sunt. Undenariꝰ cnum:
numerus est transgressionis. qr &e denarium
transit: &e ad duodenarium ñ ꝑuenit. Uñ. ⁊ un¬
decim erant uela capillacia in tab̾nacło dñi.

Expanded text:
bentur in aeternum, et tunc confundantur ipsi mali anima et corpore, et pereant omnino irreparabiliter, et tunc cognoscant quod modo nolunt scire, scilicet quia nomen tibi Dominus est; non mutatur. Et quia, tu solus Altissimus, et super omne coelum. Sed hoc elegit quo prematur humana superbia. Desinit enim terra superbire, id est homo, cui dictum est: Terra es, et in terram ibis , cum scit Deum altum super omnem terram, id est cum scit nullum valere contra eos ut duritia Judaeorum frequenti voce ipsius Synagogae mollesceret, vel ipsi nomini cui devoti esse videbantur, crederent. Egit autem in praedictis psalmis de Domini incarnatione, et de gentium fide, et de judicio, de quibus transgressio Judaeorum redarguitur. Unde congrue undecim sunt: undenarius enim numerus transgressionis est, quia et denarium transit, et ad duodenarium non pervenit, unde undecim etiam erant vela capillacea in tabernaculo Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ pecc̃a defendunt. qͥb ꝙ modis cũ talib. non
uult iste cõbinari .i. sociari. ne impediatur ab
mul uno uncło ligantur: ut alt̾ alterũ ĩpediat.

Expanded text:
 qui peccata defendunt, quibuscunque modis. Cum talibus non vult iste combinari, id est sociari, ne impediatur ab mul uno vinculo ligantur, ut alter alterum impediat,
Abbreviated transcription (Latin):
caste dm tumet:
ꝓeo omĩa patient̾¬
ferat. qd̃. iic expe
dalis. & tribulationib. qui in euangłio cõꝑant᷑ pe
quȩ tulerit. ꝯsolat᷑ infirmos. Sod̾o. agit de repbatu¬
ne ꝑseq̃nuum. ibi. Dñs iustꝰ. Eccłiagͦ. quasi responde¬
at querelis infirmoꝵ. murmurantiũ qd̾ tot malos
noua. que iã diu sustinui. &e ne turbemini: quia
etatis. ab abel. aliq̃nem̃ in solo abel eccłia erat. ⁊ ex¬
puguata ẽ a fr̃e malo & ꝑdito cam. & istud. dicat nc̃
isrł. dũlicet. ut alii instruant᷑. Istudgͦ dicat. ⁊ ñ ti¬
meat istud. cũ senectus expugnat᷑. cosolet᷑ se de ꝑ̃¬
teritis. Quiddicat:
Sepe expug me¬
uerunt me a iu¬
expugnauerunt :
qͥa ñ consensi eis. qd̾¬
ita ait. &e enĩ ñ potu¬
ut me traherent in
ꝯ sensũ pecc̃i. Qd̃ cũ
meũ fabricaue¬
uerunt pecẽores. .
Quia ñ potuerunt¬

Expanded text:
caste Deum timet, pro eo omnia patientferat: quod tunc expeddalis et tribulationibus, qui in Evangelio comparantur pequae tulerit, consolatur infirmos. Secundo agit de reprobatione persequentium, ibi, Dominus justus. Ecclesia ergo quasi respondeat querelis infirmorum murmurantium: quod tot malosnova, quae jam diu sustinui, et ne turbemini, quia etatis ab Abel. Aliquando enim in solo Abel Ecclesia erat, et expugnata est a fratre malo, et perdito Cain . Et istud, dicat Israel nunc, dum licet ut alii instruantur. Istud ergo dicat, et non timeat istud, cum senectus expugnatur, consolatur se de praeteritis. Quid dicat? Saepe expugverunt me a jetatis ab Abel. Aliquando enim in solo Abel Ecclesia erat, et exxpugnaverunt? Aug. quia non consensi eis, qita ait: Etenim non potuut me traherent in consensum peccati. Quod cum meum fabricaveruSaepe expug
Abbreviated transcription (Latin):
lius de eccłia accipit᷑. exarsert̃. Post passionẽ nãꝙ
dñi. contra eccłiam gentes. exar. sic̃ igͥs. in spi pecco¬
rũ. Ea enĩ .i. pec̾ca: in fideli ppło igne ꝑsecutionis cre¬
mauerunt. cui uolentes officere: ꝓfecert̃. Seqͣr.¬
⁊ in noĩe dñi ẽ hoc. qr ultꝰ sũ in cos. uł dũ ꝯu̾s. ex¬
tincta meis malicia. ppło xp̃iano sociati sunt. uł
cum in fine iudicati: iudicium u̾itatis sine mĩa¬

Expanded text:
lius de Ecclesia accipitur. Exarserunt, post passionem namque Domini contra Ecclesiam gentes, exarserunt sicut ignis in spinis peccatorum, ea enim, id est, peccata in fideli populo igne persecutionis cremaverunt, cui volentes officere profecerunt. Et in nomine Domini, est hoc, quia ultus sum in eos. Aug.tincta in eis malitia, populo Christiano sociati sunt; vel, cum in fine judicati, judicium veritatis sine mi
Abbreviated transcription (Latin):
capite suo. piꝰ ppłs:
cutores sensit. ⁊ peo
ppło. factumẽ quic¬
Circundedert̃¬
sicut apes. Alii dicuñ:¬
me sicut apes. &¬
ignorantib gestũ ẽ.
mistica subtilitate.
quippe apes oꝑant᷑
in fauis. s aliis. ñ sͥ¬
Ita nescientes iude:

Expanded text:
capite suo pius populus cutores sensit, et pro eo factum est, quiCircumdedesicut apes. Aug. Alii dicunt sicut apes ignorantibus gestum est mystica subtilitate. quippe apes operantur in favis, sed aliis nita nescientes Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
optando. s ꝓpħando. quia uistus ñ delectat᷑ de pe¬
na iimiqi. qr ñ eũ odit. s de diuina iusticia. quia d̾m
diligit. econtra: iniuistus facit. malis. ita fiat. int̾e¬
at aut̾ in ꝯspectu. uł tum tuo uł um gemitus compe¬
ditoꝵ. Corruptibilitate carnis: que aggrauat aĩam.
ꝑ quam p̃ualet aliqͥn ꝑsecutor. Has compedes non
sentiunt: insi illi qui ingciniscunt grauati. Abhis
p̃cepta d̃ quib colligant᷑ sc̃i. q̃ patient᷑ sustenta¬
ta: mornamenta u̾tunt᷑. uñ dĩ: Inice pedẽ tuũ in cõ¬
pedes eiꝰ uł ad litt̾am. cõpeditos dicit eos: qͦs genti
b ñ deficiat. ⁊ si eos pena consumit. Dem̃ qͥd gemi¬
tus compeditoꝵ petat. ostendit. Hoc eñĩ pecebat.¬

Expanded text:
ando, quia justus non delectatur de poena inimici, quia non eum odit; sed de divina justitia, quia Deum diligit. Econtra, injustus facit, malis ita fiat, introeat autem in conspectu tuo, vel tuum gemitus compeditorum corruptibilitate carnis, quae aggravat animam, per quam praevalet aliquando persecutor. Has compedes non sentiunt, nisi illi qui ingemiscunt gravati; ab his ientur subtentata in ornamenta vertuntur. Unde dicitur: Injice pedem tuum in compedes ejus . Vel ad litteram, compeditos dicit eos, Cassiod.bus non deficiat, etsi eos poena consumit. Deinde quid gemitus compeditorum petat ostendit; hoc enim petebat
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ ficator. hoc semꝑ ora¬
uere sq̃ martires: ne infructuosꝰ
seges: uñ putabat᷑ ꝑitura &e est ista pia p̾catio. ne fi¬
lios eoꝵ ꝓiciat: qui ꝓ co puniti sunt. s multiplicet: &
hoc. scd̾m magnitudinẽ brachiitui .i. potentiȩ tuȩ.
Res enim tam magnam xͥanis secuta ẽ: qͣm nũquã

Expanded text:
tificatorum. Hoc semper oravere sancti martyres, ne infructuosus seges, unde putabatur peritura. Et est ista pia precatio, ne filios eorum projiciat, qui pro eo puniti sunt, sed multiplicet. Et hoc secundum magnitudinem brachii tui, id est potentiae tuae. Res enim tam magna in Christianis secuta est, quam nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
manũgemis in peccata ruere. ⁊ pio dolore ꝓaliiᷤ
cruciatur: qui iam uicia transiliuit. s tacet. ñ lo¬
quit᷑. q nocte ñ habet soladiũ humarꝰ colloqͥi.¬
quo tempore cautiꝰ cogitat. uñ subdit. Cogitaui.¬
b corruit homo a stabilitate sua .i. cogitai quid
contigit ads: ꝓ mobedientia.⁊ ex illo cognoui. hc̃
defectum hominis eẽ. & econtra: annos. et̃. qͦs hõ¬
quȩ ꝑdidi. & mala: que inueni. & id̾o turbaturiste.
.i. cũ ratione. si qͦmodo possem redire ad annos ȩt̾no
tabar in ipsa meditatione. &. scope. sꝑ̃m. ni .i. pur¬
gabam mentẽ meã. ut uidere possẽ. Alii int̾pretes
&e ñ apꝑonet .i. ñne addet ipe: ut cõpla. sit adhuc:
uut ip̃e qui fuit iratus repellendo: mala inferendo:¬

Expanded text:
manum genus in peccata ruere: et pio dolore pro aliis manum genus in peccata ruere: et pio dolore pro aliis cruciatur, qui jam vitia transilivit. Tacet, quia nocte non habet solatium humani colloqquo tempore cautius cogitat; ideo subdit: Cogitaviibus corruit homo a stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognovi hunc defectum hominis esse. Et contra annos aeternoquae perdidi, et mala quae inveni; et ideo turbatur iste,est, cum ratione, si quomodo possem redire ad annos aeternotabar. In ipsa meditatione: Scopebam spigabam mentem meam, ut videre possem: alii interpretes nonne apponet, id est nonne addet ipse, ut complacitior sit adhuc?  adhuc, id est ut ipse qui fuit iratus repellendo, mala inferendo
Abbreviated transcription (Latin):
nusqͣm gͦ securus. Id̾o transiliuit adł̾m ut ibi lece¬
tur. s garriens foris de do.rep̃henditur ab inum¬
cis .uni. ad cor rediit. S qr tace illimalum erat: ne si¬
leret a bonis: angustiatus in hac uita uehement̃:
de alia uita multum cogitauit. ubi ñ est temptatio.
nec cessauit transilire etiã sp̃m suũ: donec ueniret
ad sinẽ. de quotytulus ait. ubi hoc inuenit: quod
ꝯpotentiȩ eiꝰ. & defecit sp̃s m̃s. qr res ẽ in cõp̾heusibił¬
¶Diaps̃a. Anticipauert̃. Scd̾a pars. Inuento do: qui
solus ẽ bonum q. deliberat: an sit eum reducturus.
ocłimei. ut ille facit: qui ante tẽpus surgit ad ne¬
litatẽ coꝵ. Uł ꝑuigilias: significat nocturnos. qͣs
usualit̾ sic uocamus. quos facimus in laudib di. Q.d.
Añ alios in nocturnis saudaui dm. & uigilans: tur¬
mit in mundanis: sompniat se beatum. & ñ sum
locutus .i. ñ murmuraui contͣ dm. Uł id̾o turbatuᷤ
ẽ: qr dum nocte secreta amii ꝑquirit. uidet hu¬

Expanded text:
nusquam ergo securus. Ideo transilivit ad Deum, ut ibi laetetur; sed garriens foris, de Deo reprehendi ab inimicis. Unde ad cor rediit. Sed quia illi tacere malum erat, ne sileret a bonis, angustiatus in hac vita vehementer de alia vita multum cogitavit, ubi non est tentatio; nec cessavit transilire etiam spiritum suum, donec veniret ad finem de quo titulus ait ubi, hoc invenit, quod et potentiae ejus, et defecit spiritus meus, quia res est incomprehensibilis. Anticipasolum bonum est, ei deliberat an sit eum reducturus, igilias, aliorum, oculi mei, ut ille facit, qui ante tempus surgit ad neliorum. Vel per vigilias significat nocturnos, quos usualiter sic vocamus, quos facimus in laudibus Dei. Quasi dicat: ante alios in nocturnis, laudavi Deum, et vigilans turmit in mundanis somniat se beatum. Et non sum locutus. Non murmuravi contra Deum. Vel, turbatus sum, quia dum nocte secreta animi perquirit, videt hu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi mures de terrae¬
bullientes. corrodebant
ꝓminentes extales ip¬
ꝓbrium sempi¬
dernum dedit illis. qr
nullus alius itapunitꝰ¬
cipit testamentum di. ut ueqͥ uantate se non
exuat. similis c̃ hostib ppłi eꝰ. quiarcham dm̃ iuxta
ydolũ dagonposuere. Sic̃ aut̃ illis nolentib corruit
dagon. ita illa uet̾a cẽ illis nolentib cadunt. qr om̃is
caro fenum. ⁊ claritas hoĩs: ut flos feni. fenũ aruit.
flos decidit. archa aut̃ stat inet̾num. Secretũ scił.
arce qd̾ ẽ regnũ celoꝵ. uͥ ẽ et̾num u̾bum dñi. s qui
postiora diligunt:. ex eis cruciabunt᷑. Obꝑbriũ enĩ
excitatus ẽ a morte tanqͣm potens. in resurrectio¬
slona pars. agie hie¬
cos ita ꝑcussit. sed
suos reedificauit.

Expanded text:
ubi mures de terra ebullientes, corrodebant eminentes extales obrium sempiternum dedit illis, quia nullus alius ita punicipit testamentum Dei, ut veteri vanitate se non exuat, similis est hostibus populi ejus, qui arcam Domini juxta idolum Dagon posuere. Sicut autem illis nolentibus corruit Dagon , ita illa vetera illis etiam nolentibus cadunt. Quia omnis caro fenum, et claritas hominis est ut flos feni. Fenum aruautem stat in aeternum. Secretum, scilicet arcae, quod est regnum coelorum, ubi est aeternum Verbum Dei. Sed qui posteriora diligunt, ex eis cruciabuntur. Opprobrium enexcitatus est a morte, tanquam potens in resurrectioona pars. Agicos ita percussit, sed suos reaedificavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ds tuus: Putant cẽ quasi uino cẽ crapulatum. Sic
enĩ uidt᷑ ĩpiis insultantib qd uelut ebriꝰ du dormi¬
putantib: dormit. & c̃ alienꝰ. & negligentib: oe
infidelib: qui nulla uoce laudis. uł oꝑis: eũ extitant.
dñs in quã excitatꝰ est ad uindictam: tanꝙͣ poteis.
Excitatur aut̃ ds aduindictam: malis actibus
sicut hic excitatur peoratis eoꝵ: qui archam int̃
simulacra posuerunt. Excitatus etiã dicit᷑. sicut
solet excitari aliquis planctu familie. Ita ⁊ dũs:
tum peccatis hostium: tũ planctu suoꝵ. excitatꝰ¬
ẽ. & hoc. tunqͣm potens. qr tunc sunt homines
ad iram faciles: & ad uirtutẽ potentes. qñ post
crapulam de sõpno furgunt. Qiͣ. Magnifice uiu¬

Expanded text:
s tuus? Putant etiam quasi vino esse crapulatum. Sic enim videtur impiis exsultantibus, quod velut ebrius dormiputantibus dormit, et est alienus, et negligentibus et infidelibus, qui nulla voce laudis vel operis eum excitant. Dominus, inquam, excitatus est ad vindictam. Et tanquam potens. Excitatur autem Deus ad vindictam malis actibus, sicut hic excitatur peccatis eorum, qui arcam inter simulacra posuerunt. Excitatus autem dicitur, sicut solet excitari aliquis planctu familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et hoc, tanquam potens, quia tunc sunt homines ad iram faciles, et ad virtutem potentes, quando post crapulam de somno surgunt. Quasi dicat: Magnifice vin
Abbreviated transcription (Latin):
orbẽ trx. qd fuit magnũ miracłin. M aiꝰ enĩ est. quod
totũ orbem t̾rȩ a morte et̾na erexte. qͣm qd̾ mortuos
suscitauit. Saluauit dico. sibi do. hoc addit. qr mul¬
ti saluant᷑ corporalit̾. s sibi ipsis. ñ ei. quia accepta
rant: sanati: adult̾i fiunt. & qui cũ egrotarent. ne:¬
minẽ ledebant. receptis uirib. oppͥmunt innocen¬
tes. Istigͦ sanati sunt. s ñ. ei. S illi qͥ ꝑ fidem unt̾ius
terã. S aluauit se dext̾am eiꝰ. & qͣi quis q̃reret. ubi
ea dext̾a est: Subdit.¬

Expanded text:
. Majus enim est quod totum orbem a morte aeterna erexit, quam quod mortuos suscitavit. Salvavit dico, sibi Deo. Hoc addit, quia multi salvantur corporaliter, sed sibi ipsis, non ei; quia accepta casti, sanati, adulteri fiunt; et qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus opprimunt innocentes. Isti ergo sanati sunt, sed non ei, sed illi qui per fidem intus sanantur, ergo teram, salvabit se dextera ejus. Et quasi quis quaereret, ubi ea dextera est, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
& enigiata. S cd̃o: sũmatim dicit: que d̾s uidis fec̃
tu de egypto fecit eis. nec tñ resipuerunt. ibi. Corã
quitur in hocpsalmo fidelis synagoga. q̃ malis ex¬
ꝓbrat. Ut aut̃ maior reuentia & auctoritas u̾b suis
addat᷑. pͥmo: inducit ipsum dñm loq̃ntẽ. sic. Oppłe
sumus ppłs illius: qͥ congregatio xp̃i sumus. Atten¬
dite. corde: legẽ meã .i. ueritatẽ rei quȩ in figuris te¬
gitur. hoc dicit ds: qui legẽ dedit. & qualit̾: subdit.
inclinate ꝑ humilitatẽ aurem ur̃am cordis. & sic:
bene attendetis. Tumor enĩ in fusa repellit. uñ p̃cep¬
tum fuit in uet̾ lege. altare dm̃i concauum fieri. &
quadrangulum. ut mens nr̃a. quatuor munitauir¬
tutib: ꝑ humilitatẽ fit concaua: ad receptacłm
diuim uerbi. Inclinate dico. in u̾ba oris mei .⁊. ad
qui inferius locuturus ẽ ista:. Quanta. ⁊c̃. Ido at

Expanded text:
et aenigmata, secundo summatim dicit quae Deus Judaeis fecit, et aenigmata, secundo summatim dicit quae Deus Judaeis fecit, tu de Aegypto fecit eis, nec tamen resipuerunt, ibi, coram quitur in hoc psalmo fidelis Synagoga, quae malis exprobrat. Ut autem major reverentia et auctoritas verbis suis addatur, primo inducit, ipsum Dominum loquentem sic: O VEsumus populus ille qui et congregatio Christi sumus, attendite corde legem meam, id est veritatem rei, quae in figuris tegitur; hoc dicit Deus, qui legem dedit. Et qualiter subdit, inclinate per humilitatem aurem vestram, cordis, et sic bene attendetis. Timor enim infusa repellit, unde praeceptum fuit in veteri lege altare Domini concavum fieri, et quadrangulum, ut mens nostra quatuor munita virtutibus, per humilitatem sit concava ad receptaculum divini verbi. Inclinate dico in verba oris mei, id estqui inferius locuturus est ista, Quanta, etc. Ideo at
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is testamenti re
declarat᷑. Sic enĩ uideos ꝓsuis delitou Srester
pulłos: & xp̃ianos asserit intromissos: ut utrsq
legis intentionẽ in unum fac̾et pende ad hu¬
militat̾e monentis. Et qͥ a om̃ia in figura nr̃i ꝯtin¬
tus asaph .i. fidelis congregationis quia hic nar¬
rata: int̾us intelligenda sunt. ñ modo in figura.
Intellectus gͦ asaphẽ. qd̾ intellexit synagoga fide¬
lis .uł. qd̾ sp̃ualit̃ debet. intellig̾e. Que enum tunc
imstice .i. figuralit̾ illis contigerunt: eade mͦ in re
nob̃ fiunt. Et sicut tunc ñ in om̃ib illis bñ placuit
do: sic nec in istis ⁊ ido monendi sunt. Uł tta pot̃
legi iytulus. ut intellectus sit genitiui casus. quod
est ipsi asaph. sic ex greco determinat᷑. Intentio. ta¬
lis ẽ. ꝑ acta in ueñ ppło: intendit mone ppłm nouũ:
ne sint ingrati bene ficiis d̾i. & eius iram in se ꝓuo¬
cent. Modꝰ. Nouem sunt partitiones. Primo: atten¬
tos facit. quia que uidentur aꝑta: & ꝑabole sunt.

Expanded text:
 Testamenti gratia declaratur. Sic enim Judaeos pro suis delictis dicit Christianos asserit intromissos, ut utriusque legis intentionem in unum faceret pendere ad humilitatem monentis. Et quia omnia in figura nostri continfidelis congregationis, quia hic narrata interius intelligenda sunt, non modo in figura. Intellectus ergo Asaph est quod intellexit Synagoga fidelis; vel quod spiritualiter debet intelligere. Quae enim tunc mystice, id est figuraliter illis contigerunt, eadem modo in re nobis fiunt. Et sicut tunc non in omnibus illis non bene placuit Deo, sic nec istis, et ideo monendi sunt. Vel ita potest legi titulus, uest ipsi Asaph: sic ex Graeco determinatur. Intentio talis est: Per acta in veteri populo, intendit monere novum populum, ne sint ingrati beneficiis Dei, et ejus iram in se provocent. Modus. Novem sunt partitiones: Primo attentos facit, quia quae videntur aperta parabolae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
penit̃᷑ exeludi. Est enĩ pecc̃m in corpore. s ñ regnet.
Dem̃ addit. omĩs. quia ñ ualet in aliis legẽ ser¬
uasse. si inuno offertoit. Quiem̃ totã legẽ seru¬
uerit. offend̾te aut̃ in uno: factus est omniũ reuͤ.¬
y ut ait iacob. Et

Expanded text:
penitus excludi. Est enim peccatum in corpore, sed non regnet. Deinde addit, omnis, quia non valet in aliis legem servasse si in uno offendit. Qui enim totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus, ut ait Jac
Abbreviated transcription (Latin):
laudis meis. q̃. a d̾o est. ⁊ scĩtui .÷. angłi ⁊ homines.¬
in confessione opintuoꝵ inspicientes: bñdicant tͥ
uł te. Inspiciant᷑ creaturam confitentẽ. & bndicent
te. hoc. de scĩtate sumit᷑. Ipsa enĩ est scĩtas dĩ .i. hoc
exigit sanctitas dĩ: ut ei scĩ debeant ꝯftq̃. Deinde.
quid in confitendo dicant: subd̾. ¶lam regni¬
ni tu dicent. ⁊ poten.¬
quã potent̃. ⁊mirab¬
lit̃. quidq facis ⁊ di¬
ponis in regno. di
otens ẽ: qͥ fecit hec
⁊ otinet. & sumitur hoc: de

Expanded text:
dum inquiris, in confessione operum tuorum inspicientes, benedicant tibi, vel te. Inspiciant creaturam tuam confitentem, et benedicant te, hoc de sanctitate sumitur. Ipsa enim est sanctitas Dei, id est hoc exigit. Sanctitas dicitur, ut ei sancti debeant confiteri. Deinde quid in confitendo dicant, subdit: VEui dicent: et potenquam potenter et mirabuidquid facis et disponis in regno. Dicotens est Deus qui fecit haec et continet. Et sumitur hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑ de irtute t̾¬
potentia di: qua uindicabis ĩ malos. & gła regni: qua
coronabit bonos: notificata est. neignorata. minꝰ q̃re
id̾o facit. ut potentia nominata: amantẽ ñ terreat.
habet enĩ regnũ: quo delectem᷑. & illud regnũ. hab
decorẽ. cui magnifico: uil cõparet᷑. De cuĩꝰ regni mag¬
decorẽ p̃dieabt̃; Non
ri abeis dico. qo: ⁊de¬
M corẽ habet. s non est
ibi magnitudodecoriᷤ.
s tuũ. qr regnũ tiũ
ẽ: regnũ om̃ium scłoꝵ¬

Expanded text:
tute tpotentia Dei, qua vindicabit in malos. Et gloria regni qua coronabit bonos notificata est, ne ignorata minus quaerideo facit, ut potentia nominata amantem non terreat. Habet enim regnum quo delectemur, et illud regnum habet decorem cui magnifico nil comparetur. De cujus regni magdecorem praedicabunt? Non ri ab eis dico, qdecorem habet; sed non est ubi magnitudo decoris, sed tuum, quia regnum tuum, est regnum omnium saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
sti refugiũ tilll altissimũ .i. ꝓ altissimis
⁊ occultis. uł uitandiᷤᷤ.
nis. In alto enim ẽ refugium d̃i. ualde inocculto
ut .s. fugiat᷑. ad ipsum: auentura ira. Multi enĩ sic
faciunt sͥ refugiũ di. ut fugrant a malis temꝑrs.
ut iam sꝑent tui: sequi quo tu p̃cessisti. Id̃o. Hon¬
& flagellũ ũ appropĩ¬

Expanded text:
refugium tuum altissimum, id est pro altissimis et occultis, vel vitandis, nis. In alto enim est refugium Dei, valde in occulto, ut scilicet fugiatur ad ipsum a ventura ira. Multi enim sic faciunt sibi refugium Dei, ut fugiant a malis temporalut jam sperent tui sequi, quo tu praecessisti. Ideo t flagellum non appropi
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃d̃s uͦ gradꝰ est: pet̾e diumã defensionẽ. eunil¬
posse obiuiare monstrat᷑. qui congrue pmissum
gradum sequitur. Cui enĩ de mundo exeunti
ꝑicła occurrunt: exposcere debet diuinũ auxi¬
lium. Congrue gͦ qui supͣgemebat int̾ ma

Expanded text:
radus est petere divinam defensionem, cuiposse obviare monstratur, qui congrue praemissum gradum sequitur. Cui enim de mundo exeunti pericula occurrunt, exposcere debet divinum auxilium. Congrue ergo qui supra gemebat inter ma
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ insidias. hic cont᷑ eas orat iuuari. Non enĩ ẽ
imꝑit᷑. & impuidꝰ. sicut ille pat̾familias: qͥ in euan¬
gelionescit qñ fur uenturꝰ sie:⁊ dormit ⁊ id̾o: ip̃msu¬
bito occupat ora. ꝑ quẽ: sig̾cant᷑ illi. qui p̃sum̃tes
decupiditatib sius: & deliciis huĩ scłi defluentes: tu¬
ment. ⁊ erigunt᷑ adu̾sus humiles. hii sunt: qui in
dieb noe: nibunt. ducunt. & edificant .i. qui de hiᷤ¬

Expanded text:
lorum insidias, hic contra eos orat juvari. Aug. Non enim est imperitus et improvidus, sicut ille paterfamilias, qui in Evangelio nescit quando fur venturus sit, et dormit . Et ideo ipsum subito occupat hora, per quem significantur illi, qui praesumentes de cupiditatibus suis et deliciis hujus saeculi diffluentes tument et eriguntur adversus humiles. Hi sunt qui in diebus Noe nubunt, ducunt, et aedificant , id
Abbreviated transcription (Latin):
lamine ostendit. iusti
uat. iusticia eo qd̾ iu¬
stificat. Seqͣr. Necor
datus ẽ mĩe suȩ s. ut
homo factus. lib̾aret.
futo᷑ exhibebit. q̃nfacie ad faciem
muii isrł: eũuidebunt. s quib est recordat᷑:
sue. miscłia ẽ: qd̾ ꝓmisit. hanc sequit᷑ uitas: qr reddit.
dnde subdit. & ueritatis suc. Miscd̾ia gͦ. p̃misit. ꝓmiᷤ¬
gentẽ: subdit. Uide

Expanded text:
lamine ostendit, justitvat; justitia, eo quod justificat. VERS. 4.-- datus est mihomo factus liberaret, et futuro exhibebit, quando facie ad faciem eum videbunt; sed quibus est recordatus? t. Hanc sequitur veritas, quia reddidit. Unde subdit, et veritatis suae. Misericordia ergo promisit promisgentem, subdit: VE
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. dr̃ lucifer: alibi: leuiathan. qui cet̾is in eẽn¬
dia celsior: factus est in malicia maior. S nec ip¬
sum draconẽ: timebunt naues. ĩmo iludent ei:
Et ẽsencꝰ. Pret̾ alia aĩalia. in hoc mari ẽ draco
iste quẽ o d̃s formasti scd̾m substantiã. in qua
bonus erat. & in empireo locatus. s uicio suom̃
cadens. factus est hic: ad illudendũ e .i. ad hoc ca
ne: ut illudat᷑ ei ab angłis dĩ.D̾r cm̃ in iob illudi
sathane ab angłis dĩ. qui sunt p̃positi suꝑ acrias
p̃tes addunt. habet iustus. cibum suũ. ht̃ draco:
cibum suũ. Cib draconis: t̾ra ẽ. qr dictũ est ei. t̃¬
ram comedes om̃ib dieb uitȩ tuȩ qr qui t̾rena¬
amant: cib diaboli sunt. sib aut̃ iusti: ẽ u̾bũ di
Uñ. slon in solo pane uiuit homo: s in om̃i uerbo
qd ꝓcedit de ore dei. Si gͦ bene uixeris: cibũ xp̃i
habebis. Si uͦ a xp̃o ricesseris: cib draconis eris:
ante te illis

Expanded text:
alibi dicitur Lucifer, alibi Leviathan, qui caeteris in essentia excelsior factus est, in malitia major; sed nec ipsum draconem timebunt naves, imo illudent ei. Et est sensus: Praeter alia animalia, in hoc mari est draco iste, quem, o tu Deus, formasti, secundum substantiam, in qua bonus erat in empyreo locatus; sed vitio suo inde cadens, factus est hic ad illudendum ei, id est ad hoc cadne, ut illudatur ei ab angelis Dei. Dicitur enim in Job: Illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super aerias uidam interpretes addunt: Habet justus cibum suum; habet draco cibum suum; cibus draconis, terra est, quia dictum est ei: Terram comedes omnibus diebus vitae tuae ; Alcuinli sunt. Cibus autem justi, est verbum Dei. Unde: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Si ergo bene vixeris, cibum Christi habebis. Si vero a Christo recesseris, cibus draconis eris. ante te illis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ bona agit: credat
alterũ facere. Quia
ta: time̾ suspicari. Idõq. dñs cũ de fine oꝑm p̃cepi¬
set hominib: ne .s. iusticiam suã fac̾etit ꝓpt̾ laudes
hominũ. uł pecuniã. uł etiam uictũ ⁊ uestitũ. quia
pot̾amꝰ alios ꝓpt̾ hec bona oꝑatos suspicari: subd¬
dit Nolite iudicare. qd̾: ⁊iste orat a se amputari. De¬
in de subiunxit: & ñ iudicabuuii. Uñ. ⁊ hic dicto:

Expanded text:
d bona agit, credat alterum facere. Quia a suspicari: ideoque Dominus cum de fine operum praecepisset hominibus, ne scilicet justitiam suam facerent, propter laudes hominum, vel pecuniam, vel etiam victum et vestitum; quia poteramus alios propter haec bona operatos suspicari, subdit: Nolite judicare , quod iste orat a se amputari. Deinde subjunxit: Et non judicabimini . Unde et hic dico:
Abbreviated transcription (Latin):
suspicatur. Maximũ enĩuicium humanitatis est:
suspicio. q̃ alit̃ putat. qͣm sit uitas. ut de malis: bon¬
⁊ de bonis: mala dicamus. q̃ ducit in obꝓbrium:
alit̾ putantes: quã sit res. Quã culpam: a se optat
remoiii. iste amator uitatis. cui placent uidicia
di. cuiꝰ u̾bum uerũ ẽ. ⁊ firma sententia. Uñ subd̾.
quia uidicia. ⁊. io. & ego suspieor s tu omĩa uere

Expanded text:
ssiod. Maximum enim vitium humanitatis, est suspicio: quae aliter putat quam sit veritas, ut de malis bona, de bonis mala dicamus, quae ducit in opprobrium, aliter putantes quam sit res. Quam culpam a se optat removeri iste amator veritatis, cui placent judicia Dei, cujus verbum verum est et firma sententia. Unde subdit: Quia judici
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec tales deserit. uł alit̾. ꝑherodium qͥ ẽ auiᷤ
rapax: pot̾ intelligi: trib beniamin. de qͣ fuit par¬
lus. de quo d̾r. Bemamin lupꝰ rapax mane come¬
det p̃dam. ⁊ uesꝑe diuid spolia. q paulꝰ in ado¬
lescentia ꝑsecutꝰ est eccłiam. &e in uesꝑe suȩ eta¬
tis: spolia diabolorapuit p̃dicando. ⁊ ẽ. Non mi¬
rum si cedriplantantur. ⁊ passeres idificant.
herodii. dux est passerum. & montes excelsi.i
altiora p̃cepta scripturarũ. sunt firmam̃tũ cer¬
uis. is erui sunt magni: & sp̃uales. transcenden¬
des in cursu omĩa spinosa scłi. hii st̃ alti montes
.s. q̃ eminent in scripturis: altiora p̃cepta. Cogitañ
enĩ sublimia. tenent eminentia. iustificantur in

Expanded text:
 nec tales deserit. Vel aliter: per herodium, qui est avis rapax potest intelligi tribus Benjamin, de qua fuit Paulus, de quo dicitur: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia , quia Paulus in adolescentia persecutus est Ecclesiam, et in vespere suae aetatis spolia diabolo rapuit, praedicando. Et est: Non mirum si cedri plantantur, et passeres nidificant; icat: Domus herodii dux est passerum, et montes excelsi, id est altiora praecepta Scripturarum sunt firmamentum cervis. Cervi sunt magni spirituales transcendentes in cursu omnia spinosa saeculi. Hi sunt alti montes, quae scilicet eminent in Scripturis altiora praecepta; cogitant enim sublimia, tenent eminentia, justificantur in
Abbreviated transcription (Latin):
uł stagnensis: quomͦ dux est passerum: s ꝑ hoc
in nuit. sp̃ualia eẽ q̃renda. Sciendũ g̾. qr domus fu¬
lice est. petra que in aqua est. quȩ tunsa fluctib:
frangit eos. s ñ frangitur. Fortis est hec domus.
susa udeis: integer mansit. quo nichil fortꝰ. nicħ¬
ẽ humiliꝰ. elisi sunt in illum uidi. fract sunt. ille
integer mansit. Ecce: domꝰ fulice. In cedris gͦ .i. in
diuitib scłi. minuti sp̃uales nidificant. ꝓpt̃ p̃sen¬
imitantes passionẽ eius. & si forte cedri mouen¬
tur: uolabunt passeres. s ñ ꝑibunt. qr fulice domꝰ.¬
fulica ẽ auis. q̃ in aquis habitat. hii sunt: qui in
baptizant᷑ ⁊ hoc c̃. fulice domꝰ.i. baptismꝰ qui ẽ
dii doms. ħ erodiꝰ. c̃ auis rapacissima. om̃ium uo¬
latiliũ maior. qͥ ⁊ a quilam uincit. ꝑ quã intelli¬

Expanded text:
vel stagnensis, quomodo dux est passerum? Sed per hoc innuit spiritualia esse quaerenda. Sciendum ergo quia domus fulicae est petra, quae in aqua est, quae tunsa fluctibus frangit eos, sed non frangitur; fortis est haec domus, sus a Judaeis integer mansit, quo nihil est fortius, nihil humilius. Illisi sunt Judaei in illum; fracti sunt, ille integer mansit. Ecce domus fulicae. In cedris ergo, id est in divitibus saeculi muniti spirituales nidificant, propter praesenimitantes passionem ejus. Et si forte cedri moventur, volabunt passeres, sed non peribunt, quia fulicae domfulica est avis, quae in aquis habitat. Hi sunt qui in gbaptizantur. Et hoc est, fulicae domus, id est baptismus, qui est dii domus. Herodius rapacissima avis est, omnium volatilium major, qui et aquilam vincit, Alcuin
Abbreviated transcription (Latin):
post istam noctẽ. cui diei cõparatione: hęc uitanox
est. dies uͦ est: comparata uite infidelium. Uñ apłe.
Sicut in die honeste ambulemus. dies ẽgͦ. in com¬
paratione uitȩ infidelium. nox in cõꝑatione uite¬
aliud supra dies ponitur. ꝓpt̃ aliud. hic nor. Dies
eium necessitatem: nox tempꝰ clamoris notat. Cc¬
quiñ facit iusticiam suam corã hominib ut uidẽ¬
atur eis. Uñ. Nesciat sinistratua quid faciat dext̾a
Et cum facis elemosinam. noli tuba cane̾ ante te:
Et quo fructu: non sum deceptꝰ. ut hu qͥ aliud quẽ¬
enuit consolari
auima mea:me

Expanded text:
post istam noctem, cujus diei comparatione haec vita nox est. Dies vero est comparata vitae infidelium. Unde Apostolus: Sicut in die honesta ambulemus . Dies ergo est in comparatione infidelium, et nox in comparatione angealiud supra dies ponitur, propter aliud hic nox. Dies enim necessitatem, nox tempus clamoris notat. Ecqui non facit justitiam suam coram hominibus ut videatur ab eis. Unde: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua . Et: Cum facis eleemosynam, noli tuba canere, etc. . Et quo fructu non sum deceptus, ut hi qui aliud quaeRenui consolari animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ solum alio temꝑe.¬
s oẽ in die tͥbulationis
mec. in qua alii q̃runt¬
de ea exire. qͥ non tran¬
siliunt. Iste necessitatũ¬
oblitus. dm tm̃querit.
uł ita continua. quom¬

Expanded text:
n solum alio temetiam, in die tribulationis meae, in qua alii quade ea exire, qui non transiliunt. Iste necessitatuoblitus, Deum tantum quaerit. Vel ita continua: Quom
Abbreviated transcription (Latin):
occidi. exemplorã
occisoꝵ. bomiũ: etiã line necessitate q̃runt. x cceꝰ
Pius. in luce: impius: aute lucẽ rogat. hec artẽ oĩa
faciebant. ꝓpt̾ temporalia bona adquirenda.⁊ ui¬
tanda mała. & ita. ñ d̃s: s ista colebant᷑. hoc eium

Expanded text:
occidi, exemplo jam occisorum. Boni vero etiam sine necessitate 174 quaerunt. Ecce lucem , pius in luce; impius ante lucem rogat. Haec autem omnia faciebant propter temporalia bona acquirenda et vitanda mala. Et it
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfunduntur adoratores ydoloꝵ. & inde: letata est
s iam de sociis gentib letatur. ut de cornelio: fra¬
tres gauisi sunt. quẽ petrus baptizauit. Et filiȩ
Et exultauert̃

Expanded text:
confundentur adoratores idolorum, et inde laetata est. um, sed jam de sociis gentibus laetatur, ut de Cornelio fratres gavisi sunt, quem Petrus baptizavit. VERS. 9.-- « Et exsultaver
Abbreviated transcription (Latin):
tes: & hoc totum: sonat psalmus his uerbis. son¬
a laude incipiens: quam tytulus prenotat: ait:
mante. Non enĩ ẽspeciosa laus more peccatoris.
Premissa laude: sequit᷑ inuocatio: ut petat desi¬
derata. & inuocate nom̃ eiꝰ. quia laudans audietur
Congruus ordo est iste. ut priꝰ. sit laus. ⁊postea:
dũm. Et moratione dñica. p̃mittit᷑ breuiᷤ cap¬
nes. deinde fubdit. Et arninciate int̾ gentesoꝑa
eiꝰ. qͥa amor dm̃. inpascendis eꝰ ouib. maxime ostũ¬
dit᷑. Uñ dñs dixit petro. Symon diligis me: Eiꝙ
respondenti: dñe tu scis qͥa amote: dixit. pasce oues

Expanded text:
tes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, contes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, coneta ergo a laude incipiens, quam titulus praenotat, ait:mante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post invoDominum . Et in oratione Dominica promittitur brevis capinter gentes opera ejus, quia amor Domini in pascendis ovibus ejus maxime ostenditur. Unde Dominus dixit Petro: Simon, diligis me? eique respondenti: Domine, tu scis quia amo te, dixit: Pasce oves
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio: sicut in hoc psalmo: beneficia di nar¬
rantur. que ꝯtulit. sp̃ual semini abrahe. Hic enĩ
ꝓpb̃a cõmendat bonos in illo ppło isrł. qui eũ aliis
fidelib sunt uerum semen abrahȩ. filii ꝓmissio.¬
Et ẽ sensꝰ. Alleluia. ⁊ laudate dm. uñ. ⁊ psalmꝰ
incipit.Intentione: monet ad laude. Modꝰ Sex
sunt partitiones. Sic enĩ partit᷑ hunc psalmũ
aus̃. cui osentit cassiodorꝰ. nisi qd sextam parcem
alib facit qͣm augꝰ. qd̾ in lectione psalmi: suo lo¬
co monstrabitur. Primo:. ut in ubis ext̾iorib. in¬
tellectũ int̾orẽ uideas: quasi in corpore ar̃am. am¬
inonet semen abrahe .i. filios ꝓmissionis. ꝑtinen¬
tes ad ħereditatẽ testam̃ti ęt̾̃m. ut ipsum dm.
tanqͣm hereditatẽ eligant. & gratis ꝓ eotm̃. &e ñ
ꝓaliquo extra eum: colant. &e hoc faciant. laudan¬
tes. inuocantes. annunciãtes. nec in sua. s in eiꝰ gła ꝑ
fidẽ bene oꝑantes. spe gaudentes. caritate feruen¬

Expanded text:
exsultatio, sicut in hoc psalmo beneficia Dei narrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic enim commendat Propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae filii promissioensus: Alleluia, id est laudate Deum. Unde et psalmus incipit. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectum videas interiorem, quasi in corpore animam admonet semen Abrahae, id est filios promissionis, pertinentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc faciant, laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in sua, sed in ejus gloria per fidem, bene operantes, spe gaudentes, charitate ferven
Abbreviated transcription (Latin):
benedic dño .i. lauda dñm quidicit. Sacrificium
laudi honorificabit me. Clama gͦ uoce: si est hõ
qͥ audiat. sine uoce clama: si ũ ẽ qui audiat homo.
qͥa audit ds. Deinde it̾at exp̃ssius. q̃ dix̾at. &

Expanded text:
id est lauda Dominum, qui dicit: Sacrificium laudis honorificabit me . Clama ergo voce si homo est, qui audiat; sine voce clama, si non est qui audiat homo, quia audit Deus. Deinde iterat expressius quod dixerat: Et
Abbreviated transcription (Latin):
ces pauꝑis: secunt᷑¬
p̃comia gaudentis.
Om̃s emm quimxp̃
sunt. qͣiunus homo
sunt. qui hic loquit᷑.
laudis supponit: ne quis ad hoc piger inueniatur.
ꝑ sua beneficia sibi a dõcollata: hortatur b̃nedicere
Deum. Scdo: ꝑ ea quȩ antiquis contulit: ⁊posteris
collaturus ẽ: ibi. faciens mĩas. Tercio: ꝑ cęlestes ce

Expanded text:
ces pauperis, sequeconia gaudentis. Omnes enim qui sunt, quasi unus homo sunt, qui hic loquitur laudis supponit, ne quis ad hoc piger inveniatur.  Propheta per sua beneficia sibi a Deo collata, hortatur benedicere Deum. Secundo per ea quae antiquis contulit, et posteris collaturus est, ibi, faciens misericordias. Tertio pe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dĩ. firmamentũ est ꝓmissionis. & ñ penitebit
eum .i. non mutabis. sicut de sacdotio aaroncon
d̾s p̃ter qͣm homines sꝑant: mutat in aliud: peni¬
tere se dicit. usq ad eo. ut ⁊ d̾ pena nr̃a peniteat eum.
si nos. de uita nr̃a mala penituerit .6. ñ penit̾. eũ
qͥa alit̃ ñ euenit: qͣm sꝑabat᷑. &e qͥa omĩa inde gaui

Expanded text:
enim Dei firmamentum est promissionis. Et non poenitebit eum, id est non mutabit sicut de sacerdotio Aaron conDeus praeter quam homines sperant mutat in aliud, poenitere se dicit, usque adeo, ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita mala nostra poenituerit. Ergo non poenitebit eum, quia aliter non evenit, quam sperabatur. Et quia omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
nitate xp̃i. Eece : u̾bum
carofactum ẽ. Et notan¬
agentis de humanita¬
uircutis tuc. usq tecũ
ter: siue ꝓpħa loquit᷑.¬
sEECP agens de xp̃i deitate. hicitẽ: ꝓpħa¬

Expanded text:
nitate Christi. Ecce Verbum caro factum est. Et notanagentis de humanitavirtutis tuae, usque tecum ter sive Propheta loquits, agens de Christi deitate. Hic item P
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacło. nec habebat sortẽ in t̾ra ꝑi
filii ioseph .s. in anasses &e effraim. ut hr̃ent sortẽ
in t̾ra promissionis. & facerent ꝑ se trib. Tribus
aut̃ dicunt᷑. tanqͣm curiȩ: & congregationes distĩc¬
te. ppłoꝵ. Susceptis gͦ duob filiis ioseph. cum reli¬
qͥs undecim filiis iacob ꝓuna enim tribu ioseph:

Expanded text:
tabernaculo, nec habebat sortem in terra prfilii Joseph, scilicet Manasses et Ephraim ut haberent sortem in terra promissionis, et facerent per se tautem dicuntur tanquam curiae et congregationes distinctae populorum. Susceptis ergo duobus filiis Joseph cum reliquis II filiis Jacob . Pro una enim tribu Joseph d
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem ñ xp̃m. qui de uida. iam ñ sunt udei ap¬
pellandi. Itaq euersum ẽ regnum iudoꝵ. quia
se ab isto nomine: cum dixerunt. ñ habemus regẽ
nͥ cesarem. si ñ habent regẽ nsicesarẽ: defecit iam
uidet. magnũ est nom̃ eis. ñ blasphemat᷑ sicut¬

Expanded text:
Christum qui de Juda, jam non sunt Judaei appellandi. Itaque eversum est regnum Judaeorum, quia se ab isto nomine, cum dixerunt: Non habemus regem nisi Caesarem. Si non habent regem nisi Caesarem, defecit jam qui De
Abbreviated transcription (Latin):
tu hereditabiꝰ que tumut te ctucib¬
q̃m his repulsis:
tu b̾editab in om̃i¬
b gentib .i. om̃s gentes erunt tuahereditas.
uł iudica t̾ram .i. mundũ. qd potes. qͥa tuus ẽ. ⁊ ħ ẽ¬

Expanded text:
 quae tumuit te cruciam, his repulsis, tu haereditabis in omnibus gentibus id est omnes gentes erunt tua haereditas. Vel, judica terram, id est mundum, quod potes, quia tuus est. E
Abbreviated transcription (Latin):
dit. a capite xp̃o. in barbam. Dem̃ det̾iminat in cuiꝰ
barbam. subdens. barbam aaron.s. xp̃i. ueri sac̾dotiꝰ.¬
qui pͥmo ꝑ fide certauerunt. s uinci ñ potucrunt. qͥa
iam caput ipsum passum p̃cesserat. a quo descendit
unguentũ. pcedente tali exemplo: qͥs unc̾et barbã:

Expanded text:
dit a capite Christo, in barbam. Deinde determinat in cujus barbam, subdens, barbam Aaron, scilicet Christiqui primo pro fide certaverunt; sed vinci non potuerunt, quia jam caput ipsum praecesserat, a quo descendit unguentum praecedente tali exemplo qui vinceret barbam.
Abbreviated transcription (Latin):
uictima: & sac̾dos. qͥ cum in mundo ñ inueniret mim¬
dum qd̾ offerret: se ipsũ obtulit.qͥ. cũ eccłia ẽ unus
&e totus xp̃c. Incapite eiꝰ est unguentũ. qi in eo habi¬
tauit plenitudo diuinitatis corporalit᷑. eui ñ est da
tus sp̃s ad mensurã. s a capite. xp̃o ascendente ad cȩ¬
los: uenit sp̃s sc̃s in barbam eius .i. in fortes. stremi
os. alacres. quos barba sig̃cat. quȩ ẽ indiciũ iurili¬
tatis. Idoq: cum fortẽ aliquẽ describimus: dicimꝰ.
barbatus est. Descendit gͥ unguentũ. in barbam.

Expanded text:
ictima et sacerdos: qui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit, qui cum Ecclesia est unus et totus Christus. In capite ejus est unguentum, quia in eo habitavit ptus Spiritus ad mensuram . A capite ergo Christo ascendente ad coelos venit Spiritus sanctus in barbam ejus, in os, alacres: quos barba significat, quae est indicium virilitatis. Ideoque cum fortem aliquem describimus dicimus: Barbatus est. Descendit ergo unguentum in barbam,