comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia dd̾ hoc facere ñ pot̾at ꝓpt̾ iu¬
ram̃tum qd̾ iuau̾at ionathe:tem¬
pauert̃ peticionẽ. dicentes. Dent᷑
nobis . Uii.uiri de filiis eiꝰ. ut cru¬
cifigamꝰ eos dño Peꝑeitq rex mi¬
phiboseth filio ionathe. ⁊ tradidit
eis duos filios saul: quos peꝑit
ei respha. Isti ad hue pueri: cũ
doech occiderunt sacerdotes
nobe. ⁊ postea: gabaonitas. Dedit
⁊̃ eis .u. filios michol ad optatos.¬
scił. quos genuit merob atraeli.
Gabaonite u̾o erueifix̾unt eos
in dieb messis pͥme .i. incipien¬
te messione ordei. Induens aut̃
respha ciliciũ: substrauit sibi su¬
pra petrã. cubans uixta eos dieac
nocte: ut amou̾e̾t ab eis aues et
bestias. ab inicio messis: donec stil
turam t̾ret pͥmũ pꝰ messem plu¬
ura descendit hane respham qui¬
dam ñ bene putant fuisse orphã
nurũ noemi audiens aut̃ do
quȩ fec̾at respha: deposuit eos
de patibulis. ⁊ tollens ossa saul
⁊ ionathã de iabis galaad: n os¬
sa eoꝵ qui affixi fuerant: sepe¬

Expanded text:
quia David hoc facere non poterat propter juramentum, quod juraverat Jonathae, temperaverunt petitiones dicentes: « Dentur nobis septem viri de filiis ejus, ut crucifigamus eos Domino. Pepercitque rex Miphiboseth filio Jonathae, et tradidit eis duos filios Saul, quos peperit ei Respha. » Isti adhuc pueri cum Doeg occiderunt sacerdotes Nobe, et postea Gabaonitas. Dedit eis etiam quinque filios Michol adoptivos, quos genuerat Merob Hadrieli; Gabaonitae vero crucifixerunt eos in diebus messis primae, id est incipiente messione hordei. Induens autem Respha cilicium, substravit sibi supra petram, cubans juxta eos die ac nocte, ut amoveret ab eis aves et bestias, ab initio messis, donec stillturam terrae, primum post messem pluvia descendit. Hanc Respham quidam non bene putant fuisse Orphan, nurum Noemi. Audiens autem David quae fecerat Respha, deposuit eos de patibulis, et tollens ossa Saul, et Jonathae de Jabis Galaad, et ossa eorum qui affixi fuerant, sepe
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. qui sius in fugã uersis:
solus płimos hostiũ ꝑemit. ⁊¬
alios in fugã ꝯu̾tit. Liber uero
regũ in hoc loco ponit p̃liũ dd̾
ꝯtra goliã. in hunc modum. In
quo ꝑcussit ad̾o datus: filiꝰ sal¬
tus: polimitariꝰ: bethleemites:
goliath ietheũ his . iiͦiͦi. nõĩb¬
lib̾ationẽ isrł datꝰ ẽ ad̾o in regẽ.
filiꝰ saltꝰ: qͥa de pascuis ⁊ saltu
assũptus est. P olimitariꝰ: qͥa de
gen̾e beseleel polimitarii fuit
mat̃ eiꝰ. uł qͥa multis modis am¬
pliauit cultum dñi. Bethleemi¬
tes: dictus ẽ apatͥa. Memorat᷑
quoq ⁊ aliud p̃liũ. in quo iona¬
thas filiꝰ semmaa fr̃is dd̾: ꝑcus¬

Expanded text:
David, qui, suis in fugam versis, solus plurimos hostium peremit, et alios in fugam convertit. Liber vero Regum in hoc loco ponit praelium David contra Goliam in hunc modum. « In quo percussit Adeodatus, filius saltus, polymitarius, Bethlehemites, Goliath Gethaeum. » His quatuor noliberationem Israel datus est a Deo in regem. Filius saltus, quia de pascuis, et saltu assumptus est. Polymitarius, quia de genere Beseleel Polymitarii fuit mater ejus. Vel quia multis modis ampliavit cultum Domini. Bethlehemites, dictus est a patria. Memoratur quoque et aliud praelium in quo Jonathas
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ: ad breuitatẽ genesis. Conce¬
pit eua. ⁊ peꝑit chaim: qui int̾pr
tͣnsiturus. tanq̃m noĩe ꝓpħatum
fui̾t: qd de ip̃o futurũ erati sam̃:
scdm iosephũ: int̾pr᷑ nichil hoc.
quia ñ reliquit semen suꝑ t̃ram.¬

Expanded text:
amus ad brevitatem Genesis. Concepit Eva, et peperit Cain, qui interpretatur transiturus, tanquam nomine prophetatum fuerit, quod de ipso futurum erat; tamen secundum Josephum interpretatur nihil hic, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
dam De geurrationib ade:
cognouit uxorem suã. s non:
in ꝑadiso. s iam reus: teiectus. Bre¬
uit̃ legislator gen̾ationes ade tͣnsit.
festinans ad temꝑa ab rahe patris
reliquit. dicens. qd̾ uirgines e¬
gressi sunt de ꝑadiso. & in anno
soror eius calmana. Y si enĩ adã¬
se: qui tacent᷑ hic Post alios .xu.
annos : natus ẽ ei abel.⁊ soror eiꝰ
adam ⁊ ena :c. annis. Tunc natus

Expanded text:
 De generationibus Adae. Adam cognovit uxorem suam , sed non in paradiso, sed jam reus et ejectus. Breviter legislator generationes Adae transit festinans ad tempora Abrahae patris reliquit, dicens quod virgines egressi sunt de paradiso. Et annosoror ejus Chalmana. Et si enim se, qui tacentur hic. Post alios quindecim annos natus est ei Abel, et soror ejus Adam, et Eva centum annis. Tunc natus
Abbreviated transcription (Latin):
turba ꝑ ignorantiã fec̾at qd̾
contia mandatũ dñ est: offe̾bant
de hoc uitulo: sicut ⁊ de pͥori ĩmolato.¬
ꝓ pecc̾o sac̾dotis. & orante ꝑ eis saẽ¬
doter ꝓpiciꝰ erat eis dñs. In duob
sac̾dotis ⁊ ppłi. quia .s. sacerdos ñ
dicit᷑ peccare ꝑ ignorantiã. non enĩ
licet ei ignorare mandata dñi. Itẽ
qͥ a ñ legit᷑ quis ꝯrare ꝓ sac̾dote. qͥa
si ꝑcussus fu̾it incantator a serpũ¬
te: quis medebit᷑ ei: ẜcce patet dis¬
fe̾ntia int̾ holocausta hȩc: ⁊ p̃dicta.
quia ex hiis nichil erat sac̾dotum.
totũ dño cremabat᷑. Neq m̃bra isto¬
rum cũ capite pedib ⁊ in testinis
lotis: ponebant᷑ suꝑ altare. Gen̾alis
ferebat᷑ in scũarium: nichil ex eo
licebat remanere. Nec aliqͥd ex eo
suꝑ altare adolebat᷑: nͥ adeps eũ re¬
nib ⁊ renuncłis. In modo ⁊̃ offe̾ndi.
⁊ nuno sac̾dotum offe̾nttum: erat
uiffr̃a. De carnib enĩ holocaust
salutaris: fiebant nouẽ partes.

Expanded text:
turba per ignorantiam fecerit, quod contra mandatum Domini est, offerebant sde hoc vitulo, sicut et de priori pro peccato sacerdotis. Et orante pro eis sacerdote, propitius erat eis sacerdotis et populi, quia scilicet sacerdos non dicitur peccare per ignorantiam, non enim licet ei ignorare mandata Domini. Iterum quia non legitur quis orare pro sacerdote, quia « si percussus fuerit incantator a serpente, quis medebitur ei? » Ecce patet differentia inter holocausta haec, et praedicta, quia ex his nihil erat sacerdotum, totum Domino cremabatur, neque membra istorum cum capite, pedibus et in testinis lotis ponebantur super altare. Generalis ferebatur in sanctuarium, nil ex eo licebat remanere, nec aliquid ex eo super altare adolebatur, nisi adeps cum renibus et renunculis. In modo etiam offerendi, et numero sacerdotum offerentium, erat differentia. De carnibus enim holocausti salutaris fiebant novem partes,
Abbreviated transcription (Latin):
quia si contͣ dm̃ fortis fuisti: qͣnto ma¬
gis contͣ hoĩes p̃ualebis : & ita bñdixit
tacob: ei mutando nom̃. ⁊ confortando:
ne tineret frem. Qd enĩ contͣ dm̃ stetit
inuictus: fcm̾ ẽ ex in sigñn: qͥa in¬
uictus staret cont̾ frẽm. Iosephus
uicit hoc nom̃ isrł: hebraice sona¬
re: reluctantẽ angłm sacrum. In
libro aut̃ nomrinũ hebreoꝵ: utt̃pr

Expanded text:
m fortis fuisti, quanto magis contra homines praevalebis? Et ita benedixit Jacob, mutando ei nomen, et confortando, ne timeret fratrem. Quod enim contra Deum stetit invictus, factum est ei in signum, quia invictus staret contra fratrem. Josephus dicit hoc nomen, Israel, Hebraice sonare, reluctantem angelum sacrum, in libro autem Nominum Hebraeorum inter
Abbreviated transcription (Latin):
dens deũ. hanc aut̃ int̾p̾tationẽ di¬
cit ieronimꝰ. non tam uere: qͣm uio¬
lent̾ eẽ factã. Illã io sephi dicit se
in hebreo: ñ inuenisse. ⁊ dicit illud
nom̃ sonare: pͥnceps cũ deo. Sic enĩ
angłm int̾p̃tatũ furisse asserit. Si
cont̾ dm̃ pͥnceps uł fortis fuisti. ⁊c̾.
uocauit itaq iacob locũ illum:
phanuel .i. facies dei. I ait. Uidi
dũm faciead faciẽ: ⁊ salua fc̃a ẽ

Expanded text:
. Hanc autem interpretationem dicit Hieronymus, non tam vere quam violenter factam esse. Illam Josephus dicit se in Hebraeo non invenisse, et dicit illud nomen sonare, princeps cum Deo. Sic enim angelum interpretatum fuisse, asserit: Si contra Deum princeps, vel fortis, fuisti, etc. Vocavitque Jacob locum illum Phanuel; id est facies Dei, et ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est
Abbreviated transcription (Latin):
osculans eũ: fleuit. ⁊ q̃rens ouiꝰ
ẽẽnt mulieres: ⁊ parituli: eũ acce¬
pisset ꝑtinere ad iacob: accessitr⁊
deosculatꝰ ẽ eos. Cũq nollet esau
mun̾a p̃missa retine̾: se płimum
habundare dicens: aitracob. Si in¬
ueni grãm corã dño meo: accipe
mnunusołm de manu mea. Sic uidi
faciẽ tuã: quasi uiderim uultũ di.
.i. aliciiꝰ potentissimi. Non enĩ aut
credebat illũ dm̃. aut in tantam

Expanded text:
osculans eum, flevit ; et quaerens, cujus essent mulieres et parvuli, cum accepisset pertinere ad Jacob, accessit, et deosculatus est eos. Cumque nollet Esau munera praemissa retinere, se plurimum abundare dicens, ait Jacob: Si inveni gratiam coram domino meo, accipe munusculum de manu mea; sic vidi faciem tuam, quasi viderim vultum dei, id est alicujus potentissimi. Non enim aut credebat illum Deum, aut in tantam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duab turmis reg̾dior. forte iordanis
est torrens: dicit᷑ uadũ iaboch. qd int̾¬
iacob: legit᷑ iaboch. ⁊ ex transitu illo:
sortitũ est hoc nom̃. uadum iacob
Numiq de lucta iagob eũ angło. ⁊ mu
p̃cederent turmȩ: solus tatione no¬
i ripa fluminis renansit: ut oraret.
&̃ ecce uir luctabat᷑ cũ eo usq mane.
ceps non comesturũ ueruũ. ⁊ id ip̃m
post̾itas eiꝰ nincusq obseruat. Cumq
ascend̾et aurora: dixit uir ad eum. di¬
mitte me. Qui Rdit. i on dimittã te nͥ
bñdix̾is mͥ. uiro aut̃ q̃renti nom̃ eius:
ait se uocari iacob. Nequaꝗͣ inquit il¬

Expanded text:
cum duabus turmis regredior, forte Jordaniscum duabus turmis regredior, forte Jordaniset torrens, dicitur vadum Jaboch. Jacob legitur Jaboch, et ex transitu illo, sortitum est hoc nomen, vadum Jacob. CAP. LXXXI. De lucta Jacob cum angelo, et mucederent turmae, solus in ripa fluminis remansit, ut oraret. Et ecce Vir luctabatur cum eo usque mane, ceps non comesturum nervum, et id ipsum posteritas ejus observat. Cumque ascenderet aurora, dixit Vir ad eum: Dimitte me. Qui dixit ei: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Viro autem quaerenti nomen ejus, ait se vocari Jacob. Nequa
Abbreviated transcription (Latin):
duuas turmas. ⁊ ancillas ⁊ lib̾os eaꝵ:
in pͥori turna. In scd̾a: uyores: ⁊ fi¬
lios eaꝵ. ita tñ qd̾ in extremitate
eiꝰ posuit rachel. ⁊ io seph: tanq̃m ca¬
riores. Uñ quidã errauert̃. putantes
t̾eiã turmã rachel ⁊ ioseph hũisse.
Sic aut̃ diuisit. ut si ueniret esau
ad nocendũ. ⁊ pͥorem ꝑcut̾et turmã:
reliqua fugiens saluaret᷑. Seꝑauit
aut̾ ibidẽ de his quȩ habebat mun̾a:
fr̃i suo. queq pulchia ⁊ rariora. ⁊ diu̾¬
sorũ generũ aĩalia. Misit ⁊̃ ea ꝑ diu̾sos
nuntios. spatiũ ponens int̾ gregem ⁊¬
g̾gem. ut ex freq̃ntia munerum se se
subseq̃ntiũ: multa eẽ putarent᷑. ut
si qͥd indignationis ad huc eẽt in esau:¬
mun̾ib placaret᷑. p̃cessert̃ gͦ munera.
Ip̃e ad huc erat in manaim. consurgñs¬
q ante uilucłm: traduxit uxores ⁊ filis
cũ om̃ib ad se ꝑtiuentib ꝑ uadũ iaboch.
Iosephus dicit. qd̾ torrentem nominera
baeulo m̾o t᷑nsiui ioidan̾e istũ. ⁊ minc

Expanded text:
illas, et liberos earum in priori turma. In secunda liberas, et filios earum, ita tamen quod in extremitate ejus posuit Rachel, et Joseph, tanquam chariores. Unde quidam erraverunt putantes, tertiam turmam Rachel, et Joseph habuisse. Sic autem divisit, ut si veniret Esau ad nocendum, et priorem percuteret turmam, reliqua fugiens, salvaretur. Separavit autem ibidem de his, quae habebat munera fratri suo, quaeque pulchriora, et rariora, et diversorum generum animalia. Misit etiam ea per diversos nuntios, spatium ponens inter gregem, ut ex frequentia munerum sese subsequentium, multa esse putarentur, utsi quid indignationis esset adhuc in Esau, placaretur. Praecesserunt ergo munera, ipse vero adhuc erat in Manaim. Consurgensque ante diluculum, traduxit uxores, et filios, cum omnibus ad se pertinentibus, per vadum Jaboch. Josephus dicit, quod torrentem nomine Jabaculo meo transivi Jordanem istum, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
triũ dierũ ut p̾dictum ẽ. uidit
aut̃ laban in sompnis deũ dicen¬
tem sibi. Caue ne quicꝗͣ asꝑe lo¬
quaris : cont᷑ iacob. Qui ꝯsurgñs:
ait ad iacob. Quare me ignoran¬
te fugisti: & eur furatus es deos
meos. consobrinꝰ. ⁊ gener m̃s. et
coepłator m̃s: hoc facere ñ debu¬
eras. Respondit ia cob. Timtii ne
filias tuas uiolent̾ auferres mͥ.
quȩ tam̃ ñ tam me qͣm filios
secunt᷑. Qd̾ aut̃ furti me argiis.
apud quẽcunq inuen̾is deos tuos:
necetur coram fr̾ĩb nr̃is. Ingͥssusq
laban tabnacła lye ⁊ ancillaꝵ:
ñ unnuenit. Cũq int̾ret tab̾ nacu¬
lum rachel: illa subter stram̃ta¬
⁊ stratoriũ cameli abscondit ydola
gere. qͥa iuxta ꝯsuettidinẽ femi¬
naꝵ : nẽ aceidit mͥ. ⁊ sic delusa¬
ẽ sollicitudo q̃rentis. Iratusq
ut tp̃e suppellectilem suã scruta¬
ret᷑. & ait laban. Omĩa q̃ habes

Expanded text:
trium dierum, ut praedictum est. Vidit trium dierum, ut praedictum est. Vidit autem Laban in somnis Deum, dicentem sibi: Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. Qui consurgens ait ad Jacob: Quare me ignorante fugisti. Et cur furatus es deos meos. Consobrinus, et gener meus, et coepulator, haec facere non debueras. Respondit Jacob: Timui ne filias tuas violenter auferres mihi, quae tamen non tam me, quam filios sequuntur. Quod autem furti me arguis, apud quetur coram fratribus nostris. Ingressusque Laban tabernacula Liae, et ancillarum non invenit. Cumque intraret tabernaculum Rachel, illa subter stramenta cameli abscondit idola,gere, quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi, et sic delusa sollicitudo quaerentis. Iratusqueut ipse omnem supellectilem suam scrutaretur. Et ait Laban: Omnia quae habes
Abbreviated transcription (Latin):
et liberis abiit. t ulitq omnẽ ban¬
sub̃am. ⁊ greges. ⁊ quicqͥd in meso¬
potamia acquisierat. deduxit ⁊̃
iacob ut ait iosephus: medietatẽ
gregis: nesciente laban. qui eo
temꝑe ad tondendas oues ierat.
Rachel u̾o nesciente uriro: ydola
patris sui p̾ciosa furata ẽ. ⁊ secũ
tuliti noni ad colendũ. qͥa docente
uiro: sciebat ñ esse colenda. s si
ꝯp̃hend̾etur patre in seq̃nte: ut
ad hec fugiendo: ueniã impetͣrent.
Iuit gͦ iacob anine tͥnsmisso cont̃
montẽ galaad. & nunciatum est
laban die t̾cio: qd̾ fugisset iacob.
Qui assũptis filiis ⁊ cognatis
suis insecutus ẽ eum: uii. dieb.
tanĩ iosephus dieit. laban: post
pͥmum diẽ cognoscens disces¬
sum iacob. ⁊ filiaꝵ: ꝑ secutꝰ est
eos. ⁊ in colle ꝓcul collocatos:
inuenit eos Pot̾ dici. quia si
t̾cio die cognouit: tunc post
diẽ dicit᷑ cognouisse. quia tunc
eg̾ssus nuntiꝰ t̾cia die uenit ad
eum: ubi filii pascebant g̾ges.
qui seꝑati erant a iacob itin̾e

Expanded text:
et liberis abiit, tulitque omnem subet greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat . Et deduxit etiam Jacob, ut ait Josephus, medietatem gregis, nesciente Laban, qui eo tempore, ad tondendas oves ierat. Rachel etiam nesciente viro idola patris sui pretiosa furata est, et secum tulit non ad colendum, quia docente viro sciebat non esse colenda, sed si comprehenderentur, patre consequente, ut ad haec fugiendo, veniam impetrarent. Ivit ergo Jacob amne transmisso contra montem Galaad; et nuntiatum est Laban die tertio; quod fugisset Jacob. Qui assumptis filiis, et cognatis suis insecutus est eum septem diebus. Tamen Josephus dicit: Laban post primum diem cognoscens discessum Jacob et filiarum, persecutus est eos, et in colle procul collocatos invenit eos. Potest dici quia si in tertio die cognovit, tunc post  dicitur cognovisse, quia tunc egressus nuntius, tertia die venit ad eum, ubi filii pascebant greges, qui separati erant a Jacob itinere
Abbreviated transcription (Latin):
lum fed̾is. I ait fr̃ib siuis. afferce la¬
pides istos. Qui cone̾gantes fecerunt
tumulũ. ⁊ comed̾unt suꝑ eũ. ⁊ dixit
laban. Tumulus iste sit fed̾is nr̃i te¬
stis. ne ego tͣnseam illũ ꝑgens contͣ te:
nalum tͥ cogitans nec tu transeas
ad me: nocens. nec afflixeris filtas me¬
as. nec tixores altas suꝑ eas induxeris.
ob hoc dixit iacob. lingua sua collem
galaad .i. aceruũ testimorii. galenĩ
aceriuis. aad testimoniũ. Laban u̾o̾
syra lingua uocauit eũ ydarsedutha.
Laban aut̃ de nocte ꝯsurgens: benedi¬
xit eis. reu̾tens in locũ suũ. Perro io¬
sephus dicit eos colũpnam in monte
statusse sub sormate are. forte acer¬
ttinere quo ceꝑat. fuitq illi obutam
mulcitudo angłoꝵ .⁊ ob̾ hoc uocauit
locũ illũ manaim .i. castra. quia ibi
uidit angłos quasi paratos defend̾e
eum a frẽ: quẽ timebat. Misit aut̃
ab illo loco nuncios ad frẽm: ut ex¬
plorarent frĩs auimũ. Qui reu̾si:
nunetau̾nt. esau sibi occurrere:

Expanded text:
ait fratribus suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, et comederunt super eum. Et dixit Laban: Tumulus iste sit foederis nostri testis, ne ego transeam illud, pergens contra te, malum tibi cogitans. Nec tu transeas ad me nocens, nec afflixeris filias meas, nec uxores alias super eas induxeris. Et ob hoc dixit Jacob lingua sua collem Galaad, id est acervum testimonii. Gal, enim, acervus, ad testimonium sonat Laban vero Syria lingua vocavit eum Igar Seducha. Laban autem de nocte consurgens, benedixit eis, revertens in locum suum. Porro Josephus dicit eos columnam in monte statuisse sub schemate arae. Forte aceritinere quo coeperat, fuitque ei obvia multitudo angelorum, et ob hoc vocavit locum illum Manaim, id est castra, quia ibi vidit angelos, quasi paratos defendere eum a fratre, quem timebat. Misit autem ab illo loco nuntios ad fratrem, qui explorarent fratris animum . Qui reversi nuntiaverunt Esau sibi occurrentem
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia pusc̾tudinis. ꝑ uelocitatẽ
cerin: signat᷑ uelocitas t̾re ub̃ioris.
quȩ p̃aliis: p̃coquos fructus parit.
Alii hñt ager irrignus qͥa suꝑ lacũ
genesareth. iordane irrigat᷑. uł ibi
finib eius ẽ: referunt. qͥa eum ꝓpħe
incoluerunt. Uł qͥa de pͥmis eiꝰ frugibꝰ.¬
off̾ebatur in pascha. unde fiebat laus
ibi maxime docuit De ioseph:

Expanded text:
eloquia pulchritudinis . Per velocitatem cervi significatur velocitas terrae uberioris, quae prae aliis pretiosos fructus parit. Alii habent ager irriguus, quia super lacum Genezareth Jordane irrigatur, vel aqfinibus ejus est referunt, quia eum prophetae incoluerunt, vel quia de primis ejus frugibbatur in Pascha, unde fiebat laus ibi maxime docuit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
rei possessio aliqñ fiebat ex indus¬
tria. ut furto. ł rapina. aliqñ ꝑ ne¬
gligentiã. aliqñ ignorant̃. De re sub¬
data scient᷑ in exodo dr: qd̾ restituat᷑
in quadruplũ: si perierat res. Qd si
exstabat: in duplũ. Si ibi legis qͥnq
boues ꝓ uno: alia ẽ tͣns latio. Et qd̾ in
quadruiplũ ueriꝰ dicat᷑: ex u̾bis ⁊achei
ꝓbatur. De sublata re ꝑ ignorantiã. siue¬

Expanded text:
rei possessio aliquando fiebat ex industria, furto, vel rapina, aliquangligentiam, aliquando ignoranter. De re sublata scienter in Exodo dicitur quod restituatur in quadruplum si perierat res; quod si exstabat in duplum. Si ibi legis quinque boves pro uno, alia est translatio secunquadruplum verius dicatur, ex verbis Zachaei probatur. De sublata per ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
auitq d̾s dait plasmauit: cete gͣn¬
dĩa. Cete: gn̾is neutͥ ẽ. ⁊ us̃ eclinab¬
le. declinat᷑ tñ: hic cetꝰ. hꝰ ceti Et
omnẽ at̾am uiuentẽ. atq motabi¬
lem: quã ꝓdux̾ant aq̃. M otabiles ã¬

Expanded text:
t plasmavit cete grandia. Cete generis neutri est indeclinabile declinatur tamen cetus, ceti. Et omnem animam viventem atque motabilem, quam produxerant aquae. Motabiles a
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scandalũ: Dimitte homines.
qͥa perit egiptus. & reuocatis iłł
dixit pħo. Quinam sunt qͥ ituri
sunt ad sac̾ficandum: & ait moy¬
ses. uiri.⁊ mulieres. senes ⁊ par¬
uuli: cũ ouib ⁊ arm̃tis. & res¬
pondit. Cui dubiũ est qd̾ pessime
cogitetis : Non fiet ita. S ite uiri
tm̃. hoc eñ petistis. Ieiecti sunt

Expanded text:
hoc scandalum? Dimitte homines, quia perit Aegyptus. Et revocatis illis dixit Pharao: Quinam sunt qui ituri sunt ad sacrificandum? Et ait Moyses: Viri et mulieres, senes et parvuli, cum ovibus et armentis. Et respondit: Cui dubium est quod pessime cogitetis. Non fiet ita, sed ite, viri tantum; hoc enim petistis. Et ejecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
corrigñtis. Iẽ uox tͥnitatis. uł ẽ uox dei:
ad angłos. uł ẽ uox plangũtis.Qiͣ. Patet:
qd factus ẽ ame: ut eẽt qiͣ unꝰ ex nobis:
si stetisset. Hunc qͦ. ne forte mittat ma
nũ. ⁊ sumat dełigno uite. ⁊ comedat.
⁊ uiuat in et̾num. aposyopesis ẽ. Qiͦ.ui

Expanded text:
corrigentis, et est vox Trinitatis. Vel est vox Dei ad angelos, et est vox plangentis; quod patet, quia factus est a me, ut esset quasi unus ex nobis, si stetisset. Nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum. Aposiop
Abbreviated transcription (Latin):
ẽu̾satilis :i. aptus ad u̾sandum .i.
tollendum: cũ deus uellit. Ablatus
enĩ fuit ad tempus: intrantib heha

Expanded text:
ersatilis, id est aptus ad versandum, id est tollendum, cum Deus vellet. Ablatus enim fuit ad tempus, intrantibus E
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłis habitabitis cunctis die¬
bus. ut uiuatis multis dieb suꝑ
t̾ram: in qua ꝑegͥnamini ꝙ tunc̃
ait dñs ad ieremiã. dic habitato¬
rib ierłm. hec dicit dñs. Nunqͥd
ñ accipietis disciplinã ut obedia¬
tĩ m: sicut rechabite patri suo:
ꝓpt̾ea: inducã suꝑ uos mala quȩ
locutꝰ sũ. De stirpe u̾o rechab:
ñ deficiet uir stans in ꝯspectu
meo Porro: cũ ascendisset nabu¬
chodonosor in ierłm: cepit ioa¬
chim. ⁊ ligauit eũ. ⁊ trahebat
secum in babilonẽ. ⁊ nobiles cũ
eo. In itinere u̾o imposuit ei na
pueros de semine regio.⁊ danie¬
ioachim tͥb annis. S cũ audisset
qdͥ rex egipti it̃m piignare uellet
contra nabuchod̾: negauit ei tͥbu¬
tum qd̾ ꝓmiserat. & ascendens rex
babilonis in ierłm: sb̾ iure fedĩs
uit᷑uit eã. S cũ int̾sset: fidem ñ
seruauit. s iuuenes fortissimos
quosq occidit: una cũ rege ioa¬
chim. quẽ ⁊̃ ante muros in sepul¬
tum ꝓici iussit. ꝙ quia ñ sera¬

Expanded text:
unctis diebus, ut vivatis multis diebus super terram, in qua peregrinamini. Tunc ait Dominus ad Jeremiam: Dic habitatoribus Jerusalem: Haec dicit Dominus: Nunquid non accipietis disciplinam, ut obediatis mihi, sicut Rechabitae patri suo? Propterea inducam super vos mala, quae locutus sum; de stirpe vero Rechab non deficiet vir, stmeo . » Porro cum venisset Nabuchodonosor in Jerusalem, cepit Joakim, et ligavit eum, et trahebat secum in Babylonem, et nobiles cum eo. In itinere vero imposuit ei Nabpueros de semine regio, DanieJoakim tribus annis. Sed cum audisset quod rex Aegypti iterum pugnare vellet contra Nabuchodonosor, negavit ei tributum quod promiserat. Et ascendens rex Babylonis in Jerusalem, sub jure foederis intravit eam. Sed cum intrasset, fidem non servavit, sed juvenes fortissimos quosque occidit una cum rege Joakim, quem et ante muros in sepulcrum projici jussit. Et quia non serva
Abbreviated transcription (Latin):
ior: ascendit nabuch̾. in iudeã. et
depopłabat᷑ eã. Rechabite aut̃ qui
habitabant in tab̾nadis seorsum
ab hominib: timentes ascender̃t
in ierłm. ut saluarent animas su¬
as. sẜ dixit dñs ad ieremiã. uade.
et introduces om̃s rechabitas in
unã exedram thesauroꝵ: iuxta
domũ dñi. ꝙ introduxit eos in ga¬
it corã eis erphos ⁊ calices plenos
uini. dicens. bibite uinũ. Qui res¬
ponder̃t. Non bibemꝰ. qͥa ionadab
filiꝰ rechab pat̾ nr̃: p̃cepit nobis.
dicens. Non bibetis uinũ uos. ⁊ uxo

Expanded text:
 in Judaeam, et depopulabatur eam . Rechabitae autem, qui habitabant in tabernaculis seorsum ab omnibus, timentes ascenderunt in Jerusalem, ut salvarent animas suas. « Et dixit Dominus ad Jeremiam: Vade et introduces omnes Rechabitas in unam exedram thesaurorum juxta domum Domini. Et introduxit eos in gait coram eis scyphos, et calices plenos vini dicens: Bibite vinum. Qui responderunt: Non bibemus, quia Jonadab, filius Rechab, pater noster, praecepit nobis dicen
Abbreviated transcription (Latin):
decem dieb regnauit. Nam cum
recessisset nabuchod̃: timuit ne
ioachim memor necis pat̾ne:
adhereret egiptiis. ⁊ pugnaret
adu̾sus eũ. ⁊ ideo rediit. ⁊ obsedit
ierłm. S ad uocẽ ieremie eg̾ssus
ẽ ioachim ad eum cũ matre. et
om̃i domo sua. ⁊ pͥncipib eiꝰ. & sus¬
cepit eos rex babilonis: anno octa¬
uo regni sui. ꝙ tulit uniu̾sa uasa
aurea de domo dñi. ⁊ thesauros
domꝰ regiȩ. ꝙ t̾nstulit in babilo¬
nem: cum rege ⁊ matro eiꝰ: de
domo regra cireit̃ duo milta de
pͥncipib ⁊ uiris robustis .uii. mi¬
lia. artifices ⁊ inclusores: mille
In sũma: qͣi .x. milia: Int̾ quos e¬
rat mardocheus ⁊ ezechieł adhuc
iuuenis de gen̾e̾ sac̃dotũ. Uidet᷑
tñ iosephꝰ uelle: qd̾ iam duos li¬
bros conscͥpserat de fit᷑o urbis
excidio. quos reliquit in iudea.
Isti: quia sponte.¬
se tͣdiderunt: ꝓpͥe¬
dicti sunt trans¬
migͣtio iude Alii
uolentiam tracti¬
tur captiuttas iu¬
de.Ab hac tͣnsmig̃¬

Expanded text:
decem diebus. » Nam cum recessisset Nabuchodonosor, timuit ne Joakim memor necis paternae adhaereret Aegyptiis, et pugnaret adversus eum, et ideo rediit, et obsedit Jerusalem. Sed ad vocem Jeremiae « egressus est Joakim ad eum cum matre, et omni domo sua, et principibus ejus. Et suscepit eos rex Babylonis anno octavo regni sui, et tulit universa vasa aurea de domo Domini, et thesauros domus regiae, et transtulit in Babylonem cum rege, et matre ejus. » De domo circiter duo millia, de principibus et viris robustis septem millia artifices, et inclusores mille, in summa quasi decem millia, inter quos erat Mardochaeus, et Ezechiel adhuc juvenis de genere sacerdotum. Videtur tamen Josephus velle, quod jam duos libros scripserat de futuro urbis excidio, quos reliquit in Judaea. Isti quia spontese tradiderunt, prdicti sunt tramigratio Judae. Alii olentiam tractitur captivitas JuAb hac transmig
Abbreviated transcription (Latin):
raret᷑ qd quasi solus uenisset
gener regis: ait ad eum dauio.
Sec̾tus sermo regis urgebat me
⁊ condixi pueris in illũ ⁊ in il
manũ: saltẽ .u. panes : da mͥ.
hoc dixit & respondit sacerdos.
Non habeo panes laicos ad manũ.
onis. Si mundi sunt pueri: maxi¬
me a mulierib : manducent: g.d.¬

Expanded text:
raretur, quod quasi solus venisset gener regis, ait ad eum David: Secretus sermo regis urgebat me, et condixi pueris in illum, et illumanum, saltem quinque panes, da mihi . hoc dixit. « Et respondit sacerdos: Non habeo panes laicos ad manum, onis. Si mundi sunt pueri, et maxime a mulieribus, manducent,
Abbreviated transcription (Latin):
Continuimꝰ nos ab heri ⁊ nudiꝰ¬
idest corꝑa: in quib ꝯtinent᷑ aĩe.
quid immnundicie ꝯtraximus. s
mundicta corꝑm sufficit. ad eã
mundandã : hebreus ht̃: sunt
uasa pueroꝵ scã. ⁊ dicunt deura¬
sis ad edendum. Qĩ dic̾et. In ua¬
s̃is mundis licet tͥ ponere panes

Expanded text:
 nos ab heri et nudiu» id est corpora in quibus continentur animae, quid immunditiae contraximus; sed munditia corporum sufficit ad eam mundandam. Hebraeus habet: « Sunt vasa puerorum sancta » et dicunt de vasis ad edendum, quasi dicat: In vasis mundis licet tibi ponere panes
Abbreviated transcription (Latin):
obliquasse. ⁊ circueundo montẽ:
ad idem litus egipti rediisse. Quod
ꝓbant sic. Natura maris ẽ. ut qd̾
mortu in littore: patet qd̾ idem
erat litus exalt̾a montis parte.
Non enĩ in spatio noctis fere eqͥ¬
nocttalis: nec hii: nec illi: ettã ad
mediũ mart tͥnscurrissent. Cũq
dño iubente: excendit manũ suã
suꝑ mare. reu̾seq sunt aque ad pͥ¬
orem statum. ⁊ oꝑuerunt egipti¬
os. Nec unus quidẽ suꝑfuit ex eis
& tulit isuł arua mottuoꝵ. Moy¬
ses dño canticũ composuit. exame¬
dicit eẽ iosephus: cũ alexandio
inacedoni. ⁊ exercitui eiꝰ. darium
inseq̃nti. mare panyficum duri¬
sum fuisse legit᷑ dño uolente. qui
ꝑ eum regnũ ꝑsarum delere uole¬
bat. Moratus ẽ aut̃ isrł iuxtali
bus ueniebant ad litus. ⁊canta¬
bant dño cantieũ moysi. uiri se¬
orsum. ⁊ mulieres seorsum. In
ctiꝰ rei memoria: septẽ paschalibꝰ
dieb cantando redimus ad fontes.

Expanded text:
obliquasse, et circumeundo montem ad idem littus Aegypti rediisse, quod probant sic: Natura maris est ut quodmortui in littore, patet quia idem erat littus ex altera montis parte. Non enim in spatio noctis, fere aequinoctialis, nec illi nec hi etiam ad medium maris transcurrissent, quia sDomino jubente, extendit manum suam super mare, et reversae sunt aquae ad priorem locum, et operuerunt Aegyptios, « nec unus quidem superfuit ex eis, » et tulit Israel arma mortuorum. Moysesque Domino canticum exposuit hexameesse, dicit Josephus, cum Alexandro Macedoni et exercitui ejus Darium insequenti, mare Pamphilaeum divisum fuisse legitur, Domino jubente, qui per eum regnum Persarum delere voluit. Moratus est autem Israel juxta libus veniebant ad littus, et cantabant Domino canticum Moysi, viri seorsum, et mulieres seorsum. In cujus rei memoriam septem paschalibus diebus cantando redimus ad fontes.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ fudit suꝑ altate ꝑ cir¬
cuitũ. adipẽ uͦ omũe. ⁊ caudã:
renes quoq cũ renuncłis: ⁊ ar¬
mũ dextrum seꝑauit. Tollens¬
q de canistro colliridã unam.
⁊ laganũ unũ ⁊ crustulum
unũ. Omña simul tradidit aa¬

Expanded text:
 altare per circuitum. Adipem vero omnem, et caudam, renes quoque cum renunculis, et armum dextrum separavit. Tollensque de canistro collyridam unam, et laganum unum, et crustulum unum, omnia simul tradidit Aa
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa. I ꝓ eleuatione offerentrũ:
legit᷑ sic uocatũ. In pacificis enĩ
⁊ salutarib: armũ ⁊ pectus pͥus
eleitabant offerentes corã dño.
⁊ post tradebant᷑ sac̾dotib: sic̃
partes eis assignatas. Armus
u̾o dexter dicebat᷑ seꝑationis:
quia in sepatione m̾brorum hostiȩ
primꝰ ab ea seꝑabat᷑. Et quia in par¬
tem sac̾ctotum seꝑauit illũ moyses:
tanqͣ cet̾is m̃bris digniorem. Tra¬
dunt enĩ quidã qd formatio cor¬
poris aĩalis in utero matris: ab
humero dextro inchoat᷑. Tenen¬
tes gͦ filii aaron omt̃a hȩc in ma¬
⁊ tradid̾unt ea moysi. Qui omĩa
adoleuit dño suꝑ altare. eo qd ob¬
latio ꝯsecrationis ẽẽt. Assumens¬
q uinguintũ. ⁊ de sangͥne qͥ erat

Expanded text:
iam pro elevatione offerentium legitur sic vocatum. In pacificis enim, et salutaribus, armum, et pectus prius elevabant offerentes coram Domino, et post tradebant sacerdotibus sicut per partes eis assignatas. Armus vero dexter dicebatur separationis, quia in separatione membrorum hostiae, primus ab ea separabatur, et quia in parte sacerdotum separavit illum Moyses, tanquam caeteris membris digniorem. Tradunt enim quidam quod formatio corporis animalis in utero matris ab humero dextro inchoatur. Tenentes ergo filii Aaron omnia haec in maet tradiderunt ea Moysi, qui omnia adolevit Domino super altare, eo quod oblatio consecrationis esset. Assumensque unguentum, et de san
Abbreviated transcription (Latin):
seĩficauit. Obtuluntq aaron ⁊
filii eiꝰ uitulum ꝓ peccato suo. suꝑ
caput eiꝰ manꝰ imponentes. Quȩ
cũ immolasset moyses : tuxit di¬
gitũ in sanguine .I tetigit ex eo
cornua altaris ꝑ girum. dł fecit de
eo: quȩ de uitulo ꝓ pecc̃o sac̾dotis
facienda p̾ctiximꝰ. O btulunt et
arietẽ in holo caustũ. hostiã. s. sa¬
lictarẽ. & fecit moyses de eo: sic̃

Expanded text:
s. Obtuleruntque Aaron et filii ejus vitulum pro peccato suo, super caput ejus manus imponentes . Quem cum immolasset Moyses, tinxit digitum in sanguine, et tetigit ex eo cornua altaris per gyrum, et fecit de eo, sicut de vitulo pro peccato. sacerdotis facienda praediximus. Obtulerunt, et arietem in holocaustum, hostiam scilicet salutarem. Et fecit Moyses de eo, sic
Abbreviated transcription (Latin):
sti.⁊ portastiarchã corã eo. Abiecto gͥ abi¬
athar: tͣnslatum ẽ sac̾lotiũ ad sadoc.
ꝓ de domo ythamar: ad domuin elea¬
aut̃ post phinees filiũ elearari: pri¬
uati sac̾docio qͥnq. Ioseph. qͥ genuit
ioatham.qͥ: mareoth. qͥ: asophi.qͥ: achi¬
tobi achitobi aut̃: genuit sadoc.Porro:
ioab fugit in tab̃nacłm dñi. ⁊ apphendit
cornu altaris. & misit rex bananiã ut
auocaret eũ. ꝙ ait ioab. non egͥdiar.
s moriar hic Qd cũ renunciasset ba¬
nanias regi : dixit ei rex. Fac ei sicut
locutꝰ ẽ. ꝙ int̾fecit eũ bananias ad
cornu altaris. ꝙr sepultꝰ ẽ in domo
sua in deserto. et ꝯstituit rex bana¬
niam ꝓ eo suꝑ ex̾citum: uocauit qͦ rex

Expanded text:
et portasti arcam coram eo. » Abjecto igitur Abiathar, translatum est sacerdotium ad Sadoc, et de domo Ithamar ad domum Eleaautem post Phinees filii Eleazar privati sacerdotio quinque. Joseph qui genuit Joathan, qui Mareoth, qui Asophi, qui Achitob. Achitob autem genuit Sadoc. Porro Joab fugit in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. Et misit rex Banaiam, ut advocaret eum. Et ait Joab: « Non egrediar, sed moriar hic. » Quod cum renuntiasset Banaias regi, dixit ei rex: « Fac ei sicut locutus est, » Et interfecit eum Banaias ad cornu altaris, « et sepultus est in domo sua in deserto. Et constituit rex Banaiam pro eo super exercitum. « Vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
bonus ẽ sermo regis. sic faciã.  habi¬
tauit in ierłm tͥb annis factũ ẽ aut̃
post ħ: ut fug̾e̾nt serui semey ad acbis
regem gech. ꝙ. descendit semey ingech.
et reduxit eos. Qd cũ nunciatũ eẽt
salomoni: dixit ad eũ Cur sp̃uisti
uisiurandũ regis. ⁊ mandatum eiꝰ
tͣnsg̾ssus es: Reddidit dñs malictam
quã fecisti pat̾ meo in caput tuũ. ꝙ
int̾fecit eũ rex ꝑ manũ bananie ꝙ
confirmatũ ẽ regnũ in manu salo

Expanded text:
Bonus est sermo regis, sic faciam. » Et habitavit in Jerusalem tribus annis. Factum est autem post hoc, ut fugerent Semei servi ad Achis regem Geth, et descendit Semel in Geth, et reduxit eos. Quod cum nuntiatum esset Salomoni dixit ad eum: « Cur sprevisti jusjurandum regis, et mandatum ejus transgressus es? Reddat Dominus malitiam, quam fecisti patri meo in caput tuum. » Et interfecit eum rex per manum Banaiae. Et confirmatum est regnum in manu Salo
Abbreviated transcription (Latin):
positus ẽ ei chronꝰ ad dext̾am regis. ⁊ aiti
paruuilã peticionẽ dep̃cor ate. ne ꝯfun¬
das faciẽ meã. detur abisag sunamites
adonie frĩ tuo uxor. ħ indignatus rex:
ait. Quare postułas hoc mat̃: postula

Expanded text:
 ei thronus ad dexteram regis, et ait: « Parvulam petitionem deprecor a te, ne confundas faciem meam. Detur Abisag Sunamitis Adoniae fratri tuo uxor. » Et indignatus rex ait: « Quare postulas hoc a me, mater? Postula
Abbreviated transcription (Latin):
fe̾bat᷑ suꝑ aq̃s. Sicut uoluntas artificis:
uocat. qĩ ductilẽ mat̾iam: ad oꝑandũ ex
ea. Ido uͦ sic uariant᷑ eiꝰ not̃a: ne si uniꝰ
elem̃ti noĩe tm̃ censeret᷑: illi magis pu¬
taret᷑ accomoda hebreus ht̃: ꝓ suꝑ fere¬
bat᷑: incubabat. uł syra lingua: foue¬
bat. sic̃ auis oua. In quo: ⁊̃ cũ regimine:
nascentis mundi: notat᷑ inicium Hunc
locũ male intellexit plato. dictũ hoo pu
creante. de quo legit᷑. Smitte sꝑm̃ tuũ⁊

Expanded text:
et. Nam sicut voluntas artificis  materiam ad operandum ex ea. Ideo vero sic variantur ejus nomina, ne si unius elementi nomine tantum censeretur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habet pro super ferebatur, incubabat, vel Syra lingua, fovebat, sicut avis ova. In quo etiam omne cum regimine nascentis mundi notatur initium. Hunc locum male intellexit Plato, dictum hoc puttu sancto creante, de quo legitur: Emitte Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalit̾ et̃nus. Angłi quoq sempi¬
tiusunt uł in pͥncipio: omniũ cre¬
c̾aturas pͥmordiales fecit. ⁊ simul.
s qd̾ simul fcm̃ ẽ : simul dici ñ ꝑo¬
tuit. licet .ii. hic pͥus nominet᷑ ce¬

Expanded text:
temporaliter aeternus angeli quoque sempiterni. Vel in principio omnium crecreaturas primordiales fecit, et simul. Sed quod simul factum est, simul dici non potuit. Licet enim hic prius nominetur coe
Abbreviated transcription (Latin):
turturis uł columbȩ. Quoꝵ alt̾
offerebat᷑ dno in holo caustum.
alt̾ erat sac̾dotum. Cuiꝰ tñ san¬
gus: ad fundam̃tum altaris holo¬
ca ust distillabat᷑. quia ꝓ peccato
erat. Qd̾ si nec auicłas pot̾at in¬
uenire: offerebat sĩmilã. decimã
partẽ ephi. Nec mittebat in eam
oleum aut thus. quia ꝓ pecc̾o
erat. Cuiiꝰ memoriale sacerdos ado¬
lebat suꝑ altare. Reliquũ ipse
habebat in munere De igne rugi¬
in altari ardebit. quẽ nutriet
sacerdos. subiciens mane ligna
ꝑ singłos dies. & erit ignis ex
codẽ altari .i. ñ aliunde sũptus
apponet᷑. Cũ uo cineres de altari¬
suꝑhabundabãt: induebat᷑ sac̃¬
dos uestib qͣtuor sac̾dotalibus.
quas p̃taxauimꝰ. & tollens cine¬
res dealtari: reponebat in pelui
iuxta altare. & depositis uestib
scĩs. indutisq aliis: forte ad hoc

Expanded text:
turturis, vel columbae, quorum alter turturis, vel columbae, quorum alter offerebatur Domino in holocaustum, alter erat sacerdotum, cujus tamen sanguis ad fundamentum altaris holocausti distillabatur, quia pro peccato erat. Quod si nec aviculas poterat invenire, offerebat similam, decimam partem ephi, nec mittebat in ea oleum, aut thus, quia pro peccato erat. Cujus memoriale sacerdos adolebat super altare; reliquum ipse habebat in munere. CAP. XI. De igne jugiin altari ardebit, quem nutriet sacerdos subjiciens mane ligna per singulos dies; et erit ignis ex eodem altari , » id est non aliunde sumptus apponetur. Cum vero cineres superabundabant, induebatur sacerdos vestibus quatuor sacerdotalibus, quas praetaxavimus, et tollens cineres de altari, reponebat in pelvim juxta altare, et depositis vestibus sanctis indutusque aliis, forte ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmacłatum. Quo ĩmolato: tinge¬
bat sac̾dos digitũ sangͥne. quo
Aingebat cornita altaris holocau¬
sti. reliquũ fundens ad basim etͫ.
a adolebat adipem.renes. ⁊ renũ¬
culos. reliqua erant sac̾dotum.
S quia erat hostia ꝓ pecc̃o. ⁊ de¬
altaris holo eausti: carnes eius
erant sc̃ẽ. & scĩficabant: quȩ eis
erant tacta. s ñ queliba. ĩmo
in gen̾e suo. caro: carnẽ. simila:
similam. panis panẽ. d ñ uesce¬
bat᷑ eis: nͥ sac̾dos unctus ⁊ mun¬
eadem die: qua offerebant᷑. Siqͥd
residuũ eẽt: igne ꝯburebat᷑. Si ue¬
stis polluebat᷑ eiꝰ sangͥne: ablueba¬
tur. ut nullũ remane̾t in ea san¬
guinis uestigiũ. Alioqͥn: urebat᷑.
uas testeũ in quo coquebat᷑ caro:
statim frangebat᷑. Creum defri¬
de p̾opło t̾re: offerebat capr̃a im¬
macłatam. eo modo quo abii. uł
agnum. Ꝙ fiebat de hac hostra eo¬
dem mͦ. quo ⁊ de hyrco pͥncipis. Si
aut̾ ñ pot̾at manus eius inueni¬
re pecus: offerebat duos pullos

Expanded text:
immaculatum . Quo immolato, tingebat sacerdos digitum in sanguine, quo tangebat cornua altaris holocausti, reliquum fundens ad basim ejus, et adolebat adipem, renes et renunculos, reliqua erant sacerdotum. Sed quia erat hostia pro peccato, et daltaris holocausti, carnes ejus erant sanctae, et sanctificabant, quae ab eis erant tacta, sed non quaelibet imo in genere suo, caro carnem, simila similam panis panem, et non vescebatur eis nisi sacerdos unctus, et munin eadem die qua offerebantur, si quid residuum esset, igne comburebatur. Si vestis polluebatur ejus sanguine, abluebatur, ut nullum remaneret in ea sanguinis vestigium, alioquin urebatur. Vas testeum in quo coquebatur caro, statim frangebatur, aereum defride populo terrae, offerebat capram immaculatam, eo modo quo alii, vel agnum ; et fiebat de hac hostia eodem modo quo et de hirco principis. Si autem non poterat manus ejus invenire pecus, offerebat duos pullos
Abbreviated transcription (Latin):
ultra iordanẽ. uł citra. Dicit᷑ tñ liber
sue redegit in scͥpto. Uidet᷑ ⁊̃ ieronimꝰ
uelle: qdꝰ iosue magnã huiꝰ libri scͥpse¬
rit partẽ. Uerius uidr eẽ qd̾ scͥptus sit
esctras. sicut in fine de morte moysi.
p̃sertim: cũ circa finẽ libri legat᷑. Scͥp¬
sit moyses legem hanc. & paulo post.

Expanded text:
ultra Jordanem, vel citra. Dicitur tamen liber sue redegit in scripto. Videtur etiam Hieronymus velle quod magnam Josue hujus libri scripserit partem. Verius videtur esse quod scriptus sit Esdras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc . » Et paulo post: «
Abbreviated transcription (Latin):
di egipto. undẽcimo m̃se. pͥma diȩ m̃sis.
uidens moyses diem mortis sibi un¬
minere: locutꝰ ẽ ad om̃s filios isrł.¬
cong̾gans eos scd̾m iosephũ ad iordane.
in loco: ubi nunc ciuitas ab idal ẽ. lo¬
cusq palmaꝵ. Sane recapitulationẽ
moysi ꝓseq̃ntes: quȩ suꝑ̃ dicta st̃ omit¬
dent᷑ ꝯtraria. memorabimꝰ: det̾ininan¬
do. Itaq in recapitulando ait moyses.
dixi uobis ĩ illo tp̃r. non ualto solus
negotia ur̃a sustinere. Date ex uobis ui¬
ros sapientes.⁊ ponã eos tribunos.
cinturiones. qͥnqͣ genarios. ⁊ decanos.
hoc iidet᷑ ꝯtrartũ p̾dictis. Supra eni
ꝯsilio ietro dixit hoc fc̃m eẽ. Ut̾roq mͦ
fcm̃ fuit. Primo .i. ad ꝯsiliũ soceri fa¬
ciendũ secreti disposuit. Postea auicto¬
ritate ⁊ assinsu ppłi: ꝯpleuit. Ad pusilla
nimitatẽ quoq eoꝵ ꝯfertandã: it̾auit
moyses de uictoria og regis basan. qͥ
extitͥat de stirpe gigantum. & in argu¬
mentũ magnitudinis eiꝰ: monstrabat᷑

Expanded text:
de Aegypto, undecimo mense, prima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Isrcongregans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omitdentur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenarios, et decanos. » Hoc videtur contrarium praedictis. Supra enim, consilio Jethro dixit hoc factum esse; utrumque vero factum fuit. Primo enim, ad consilium soceri, faciendum secreto disposuit, postea aucritate et assensu populi complevit. nimitatem quoque eorum confortandam, iteravit Moyses de victoria Og regis Basan , qui restiterit, de stirpe gigantum, et in argumentum magnitudinis ejus, monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
mine quidã errantes: dias dixerunt
cẽ leges. unã datã a deo: que in p̃ce¬
dentib libris ꝯtinet᷑ alt̾am: cdatam
a moyse. que in hoc libro. addentes
in assertionẽ sui erroris: qd̾ de illa
p̃dictoꝵ repeticio. uerius tñ scien¬
breus ⁊̃ uocat hos qͥnq libros: tho¬
tria: trib de causis. p̃cepta. ⁊ ce̾ri¬
monie: ad ꝯm̃dationẽ memorie: et
ipsoꝵ ꝯfirmationẽ. Bñficta dei: ad
roborandã dilectionẽ dei in illis fla¬
gella quȩ sustinuer̾t murmuran¬
hac tt̾atione udet᷑ aliq̃ p̃dictis ineẽ
cont̾rietas in suꝑficie u̾boꝵ: intelle¬
ctu tñ nulla ẽ Fuerunt ⁊̃ qui drẽnt
hunc librũ fom̃ aĩosue: transito ior¬

Expanded text:
am errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa praedictorum repetitio. Verius sentienbraeus etiam vocat hos quinque libros thotria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmuranhac iteratione videtur aliqua praedictis inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu tamen nulla est. Fuerunt etiam qui dicerent hunc librum factum a Josue, transito
Abbreviated transcription (Latin):
nia in garophilatio: scriba regis
et pontifex effundebant eam. et
dabant his qui p̾erant cementa¬
riis domꝰ dñi. et ñ fiebat cum eis
ratio. s in fide tͥctabant. Nec fie¬
bat ex pecunia illa uas aliqd̾ in
domo dñi: nͥ de eo qd erat residu¬
um sartatectis. ut legit᷑ in ꝑalipo¬
menon. & mortuus est ioiada sa¬
cerdos. qui solus legit᷑ post moy
sen.c.xx. annis uixisse. ꝙ sepultus
ẽ in ciuitate dauid. eo qd̾ generi
dauid reꝑauit imꝑium. Eo mor¬
tuo: ioas a legitimis dei declina¬
uit. Cuiꝰ exemplo ⁊̃ optimates
uiciati sunt. Qũẽ eum argue¬
ret zacharias filiꝰ ioiade: fecit
templum et su¬

Expanded text:
nia in gazophylacio, scriba regis nia in gazophylacio, scriba regis et pontifex effundebant eam, et dabant his qui praeerant caementariis domus Domini. Et non fiebat cum eis ratio, sed in fide tractabant . » Nec fiebat ex pecunia illa vas aliquod in domo Domini, nisi de eo quod erat residuum sartatectis, ut legitur in Paralipomenon. Et mortuus est Joiada sacerdos, qui solus legitur post Moynta annis vixisse, et sepultus est in civitate David, eo quod generi David reparavit imperium. Eo mortuo Joas a legitimis Dei declinavit, cujus exemplo etiam optimates vitiati sunt. Quem cum argueret Zacharias, filius Joiadae, fecit emplum et
Abbreviated transcription (Latin):
rant aut̃ in domo dñi latio
ruine. non solũ ꝓ uetustate:
et negligentia s etiã quȩ fec̾at
athalia. & de scĩficatis paraue¬
rat domũ baal. p̃cepit itaq ioas
sac̾dotib: ut instaurarent sar¬
tateta domꝰ. recipientes obłones
p̃tereuntiũ. et quȩ offerebant᷑ ꝓ
precio anime .i. quȩ dabant itu¬
ri ad p̃lium numerati. Oblatio
enĩ ꝓ delicto et peccato: sac̾dotũ
erat. Quȩ cũ suscepissent sac̃̾dotes:
usq ad uicesimũ t̾ciũ annũ re¬
gis ioas: ñ tam̃ instaurauerunt
sartatecta templi. Et iratus rex:
ꝓhibuit sac̾dotes ultra accipere
pecuniã. Iosephꝰ tam̃ dicit: ut ꝑ
omne regionem sumerent sacer¬
dotes ꝓ cãꝑite dimidiũ sicli. Qd̾ ui¬
dens ioiada ppło ñ plac̾e̾. cessauit.
&e ob hoc ñ fuert̃ instaurate riu¬
ne. Tunc ioiada fecit garophila¬
tiũ munitũ. aꝑto desuꝑ forami¬
ne. ꝙ posuit illud ad dextram in¬
gredientiũ domũ. ñ longe ab al¬
tari. Cũq appareret płima pecu¬

Expanded text:
rant autem in domo Domini ruinae, non solum pro vetustate et negligentia, sed etiam quas fecerat Athalia, et de sanctificatis paraverat domum Baal. Praecepit itaque Joas sacerdotibus, ut instaurarent sartatecta domus recipientes oblationes praetereuntium, et quae offerebantur pro pretio animae, id est quae dabant ituri ad praelium numerati . Oblatio enim pro delicto, et pro peccato sacerdotum erat; quae cum suscepissent sacerdotes, usque ad vicesimum octavum annum regis Joas, et non tamen instauraverunt sartatecta templi. Et iratus rex prohibuit sacerdotes ultra accipere pecuniam. Josephus tamen dicit, quod per omnem regionem sumerent sacerdotes pro capite dimidium sicli. Quod videns Joiada populo non placere, cessavit, et ob hoc non fuerunt instauratae ruinae. Tunc Joiada fecit gazophylacium munitum aperto desuper foramine, et posuit illud ad dexteram ingredientium domum non longe ab altari. « Cumque appareret plurima pecu
Abbreviated transcription (Latin):
phaniꝰ: ñ accepit ppłc in templo
responsũ manifeste sicut pͥus.
nec ex dabir. nec ex ephot Rex
aut̃ : ñ multo post penas ex soluit:
Atael enĩ rex syriȩ cũ expugnas¬
set geth: ascendit in ierłm. Ioas
u̾o misit ei thesauros domꝰ dñi.
⁊ domꝰ regiȩ. non de absconditis
tumuloꝵ: ⁊ recessit ab eo Cũq
incurrisset ioas langorem pes¬
simũ eo qd diuinos honores sibi
uolebat impendi ut dict̃ hebrei:
duo serui eius ꝑcussert̃ eum. se
mortuus ẽ. ⁊ sepultus in ciuitate
dauid. ñ tam̃ in monumentis re

Expanded text:
phanius non accepit populus in templo responsum manifeste, sicut prius, nec ex dabir, nec ex ephod; rex autem non multo post poenas exsolvit. Azael enim rex Syriae, cum expugnasset Geth, ascendit in Jerusalem . Joas vero misit ei thesauros domus Domini, et domus regiae, non de absconditis tumulorum, et recessit ab eo. Cumque incurrisset Joas languorem pessimum, eo quod divinos honores sibi volebat impendi, ut dicunt Hebraei, « duo servi ejus percusserunt eum, et mortuus est, et sepultus in civitate David, non tamen in m
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃: erat uestitus cedro. ⁊ po¬
situs erat ꝑ gyrum in extremi¬
tate huiꝰ atrii: ut cet̾os amini¬
stris: ab ing̾ssu atrii ꝓhib̾et.ad
hunc se apodiabant psallentes.
et ꝯuersi ad ppłm: suꝑ hunc in¬
clinati loq̃bant᷑. In eodẽ muro
stabant colũpne: equis inter¬
uallis disposite. ppłm extra
stantẽ: ad legeni scimonie p̃¬
monentes. alie litt̾is hebreis.
alie: grecis. alie: latinis. ꝙ ne
in locum sem̃ transirent ꝓhi¬
bentes hic ambitus muri: ꝓ¬
prio nomine uocabat᷑ gyon.
latine uero: cancellus Unum
solũ habebat introitum: ab
oriente contͣ portã templi: ha
sine forib. Usq ad hunc intro¬
itum: accedebant uiri: ⁊ muli¬
eres: deferentes oblationes
suas ad ministros sibi oc¬
currentes. Nec licebat eis
um dicebat᷑: atͥum int̾ius: uł
atͥum sac̾dotum. Qd̃ ⁊̃ illi quie¬
rant aaronite : si ꝓpt̾ mactlam
aliquã offerre ñ pot̾ant: ñ int̃

Expanded text:
autem erat vestitus cedro, et poautem erat vestitus cedro, et positus erat murus per gyrum in extremitate hujus atrii, ut caeteros a ministris ab ingressu atrii prohiberet. Ad hunc se appodiabant psallentes; et conversi ad populum super hunc inclinati loquebantur. In eodem muro stabant columnae aequis intervallis dispositae, populum extra stantem ad legem sanctimoniae praemonentes, aliae litteris Hebraeis, aliae Graecis, aliae Latinis, et ne in locum sanctum transirent prohibentes. Hic ambitus muri proprio nomine vocabatur gion, Latine vero cancellus. Unum solum habebat introitum ab oriente contra portam templi, habe cubitorum sine foribus, usque ad hunc introitum ascendebant viri, et mulieres deferentes oblationes suas ad ministros sibi occurrentes. Nec licebat eis ium dicebatur atrium interius, vel atrium sacerdotum, quod etiam illi qui erant Aaronitae, sed propter maculam aliquam offerre non poterant, non int