comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ & hec quidẽ adolescentulȩ qͣs ꝓpter
inoris exordiũ foris stare cognoscimus. iuxta
illud exẽplũ Amicꝰ autẽ sponsi stans ⁊ audi¬
ins eũ: gaudio gaud& ꝓpter uocẽ sponsi Tale
o. forisecꝰ remanent: Sponsa uͦ speciosa. ꝑfecta.
sine macula. sine ruga. in sponsi cubiculũ pene
ne rex in cubiculũ suũ Non ait introduxit
nos plures in cubiculũ Nures foras remanent::
in cubiculũ sola ingdit᷑ sponsa. ut uideat the¬
sauros tenebrosos & absconditos: renuncietq
uuenculis Introdux̃ me rex in cubiculũ suỹ
Lursũ adolescentulȩ. id. ẽ. sponsarũ incipientiũ
turba cũ plurima ingressa sponsa cubiculum
amor iste sine uicio Eocultauimꝰ ⁊ letabrm᷑
in te Diligemꝰ ubera tua. Illa quȩ maior
iã tuoꝵ uberũ lacte ꝑfruit᷑. & loquit᷑ exul-¬
tans Bona ub̃a tua suꝑ uinũ Istę uͦ exulta¬

Expanded text:
 et hae quidem adolescentulae, quas propter amoris exordium foris stare cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , tale so, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi cubiculum, in rme rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum amor iste sine vitio est. Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona ubera tua super vinum. Istae ve
Abbreviated transcription (Latin):
nqͥt pꝰ se abiezer: qui utiq nusquã erat Int̾¬
itat᷑ autẽ abiezer patris mei auxiliu. Non
hominsẽ aliquẽ: sed patris sũmi gedeon in-¬
uocasse uidetur auxiliũ Mittit int̾ea et
ueilia conuocari Conueniunt popłi: & oĩs
ad gedeon exercitus congregat᷑. Et t̾c̾ inqͥt
gedeon dix̃ ad dm̃ Si saluũ facias in manu

Expanded text:
post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congregatur. Dixitque Gedeon ad Dominum: Si salvum facies per manum
Abbreviated transcription (Latin):
cilibꝰ locis scͥpt᷑ȩ dignũ aliquẽ inhis sensũ dirii
paginis inuenire: Om̃is qͥ suꝑ se qͦ quomͦ nom̃
suscipit xp̃i: filiꝰ efficit᷑ orientis Sic enĩ scͥptuẽ
de cxp̃o Ecce uir oriens nom̃ ẽ illi Quisquis sͣ
cxp̃i suscipit nom̃: filiꝰ ẽẽ dr̃orientis: S ñ semi¬

Expanded text:
in his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui super se nomen suscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis ergo Christi suscipit nomen, filius esse dicitur Orientis. Sed non sem
Abbreviated transcription (Latin):
&e complere mandatum dñi. ut in uerbo docttiue
purgentur peccatores a sordibus peccatorum¬
& mundos habeant pedes quibus recte ingra¬
diantur ad prȩparationem euuangelti pacis
ut omnes simul in xp̃o purificati ꝑ uerbum
non abiciamur de thalamo sponsi ꝓ sordidis
indumentis: s candidis uestibus. lotis pedibus
mundi corde recumbamus in conuuio spons¬

Expanded text:
rbo doctrinae purgentur auditores a sordibus peccatorummundos habeant pedes, quibus recte ingrediantur ad praeparationem Evangelii pacis, quo omnes Deus simul in Christo purificat per verbum Dei. Non abjiciamur de thalamo sponsi pro sordidis indumentis; sed candidis vestibus, lotis pedibus et mundo corde recumbamus in convivio spon
Abbreviated transcription (Latin):
cor ab om̃i peccato: & p̾cipue in tp̾t ꝑsecutionᷤ.
Si cui eruĩ accides ut in aliquo quidẽ tp̃r congͥ-¬
get fructis iustciȩ. conquirat oꝑa uirtutũ.
& om̃ibꝰ se ꝓbatissimis excolat disciplinis: in
ꝑsec utionis uͦ tp̃r deneget sidem. ista oĩa ꝯdita
sua euacuauit: & es om̃ibꝰ facultatibꝰ suis nudꝰ
repente & in anis effetus ẽ. qr diu quesitus.
& multo uix labore collectus. subito om̃is essu-¬
sus ẽ labor. Et sic̃ dicit ꝓpħa : om̃s tꝰticiȩ eiꝰ
quas fecit non cõmemorabunt᷑ Propt̾ea gͦ fr̃s¬

Expanded text:
ipue in tempore persecutionis. ipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat opera virtutum, et omnibus se probatissimis excolat disciplinis; in persecutionis vero tempore neget fidem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit propheta: Omnes justitiae ejus, quas fecit, non co
Abbreviated transcription (Latin):
innouant sibi noualia S & illud addendũ
est: uolo enĩ & meipsum uobcũ parit̾ cõmonere
de cautela seminũ. & spc̾taliũ fructunꝰ diligen¬
tia frequent᷑ accidit. ut aliquis in oꝑe fp̃õli
multũ desudans. fructus cõpłimos fęcerit : &
repleuerit horrea sua t̾ticiȩ frugibꝰ. & multa
bona oꝑa recond̾it in conscientię suȩ conclaui:
pꝰea uͦ uͥ neglegat & pꝰ laborẽ ꝓclixius ad uolup¬
tates & ad luxurias uergat. omĩa illa bonorũ
semina & fructus scĩ oꝑis dominante libidine
corrũpent᷑ Cũ enĩ sub introierit e ᷤ captiuaue¬
rit hominis sensum. ut ĩa ñ respiciat ad man¬
data dĩ. nec arduam uirtutis uiam libenter
ascendat: deꝑxunt om̃ia quȩ priꝰ fuerant in
horrea conscientie congregata Proptea ergo
scͥpturę sc̃ę nob̾ seruanda cõmonitio ẽ dicentiᷤ.
Omĩ custodia serua cor tuũ Custodiendũ est gͥ

Expanded text:
innovant sibi novalia. Sed et illud addendum innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela seminum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere spiritali multum desudans, fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit in conscientiae suae conclavi; postea vero si negligat, et post laborem proclivus ad voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni custodia serva tuum cor ; custodi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit᷑ ingatam hęc quide̾ patiebat᷑ ille qͥ
erat scđ̾m carnẽ isfrł. Seminabat terrã: s qm̾
ꝓpeccatis suis traditus erat insurgentib ini¬
accidere potest. consideremꝰ: Est qñ seminamꝰ:
&̾ ñ posst̾ inimici corrũꝑe semina quę semina¬
mꝰ: ñ posst᷑ insidiari agricuiturę nr̃ę Est aut̃
qñ seminamꝰ: & corrũpunt᷑ que seminamus.
Paulus nos apłs de hac seminandi doceat diffe¬
rentia Audi gͦ ipse qͥd dicit Qui seminat
inquit in carne: de carne metet & corruptio¬
nẽ Et qui seminat in sp̃u: de sp̃u met& uitã
ȩt̾nã. Isti st̃ gͦ. quoꝵ semina madianitȩ cor-¬
rũpunt : qͥ in carne seminant Isti st̃ quoꝵ
fructus ext̾minant᷑ & ꝑ eunt: Illa aut̾e semi¬
na quȩ in spũ seminant᷑: ñ posst̃ madianitę
corrũꝑe: Non enĩ posst̃ aduersarię potestate ᷤᷤ
ascendere ad sp̃ales campos. & noualia sp̃e te¬
merare: eoꝵ qui ñ seminant suꝑ spinas. sed

Expanded text:
e, etc. Haec quidem patiebatur ille, qui erat secundum carnem, Israel. Seminabat terram; sed quoniam pro peccatis suis traditus erat insurgentibus iniaccidere potest consideremus. Est quando seminamus, et non possunt inimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. Est autem quando seminamus, et corrumpuntur quae seminamus. Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seminat, inquit, in carne, de carne metet corruptionem; et qui seminat in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam. Isti sunt ergo quorum semina Madianitae corrumpunt, qui in carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim possunt adversariae potestates ascendere ad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝗͦ uideas hereticos. xp̃i quide nõie censeri
expugnare autẽ ȩccłam dei. & arma conferre
aduersum fidem xp̃i. impugnare popłm dñi
bella suscitare aduersũ catholicã fidem: nolo
dubites de his dicere. quod isti sint qͥde fili ori¬
entis. sed cũ madianitis & cũ amalech expugnar
qui designant᷑ in filus orientis Om̃s gͦ inquit
madian & amalech &e filii orientis conuenert̃

Expanded text:
Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnarequi designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ st̃: & qui extͣ legem peccauer̃. & extͣ
legem ꝑibt̾ Esto. ct̃ uenerit & amalech: qͥ &
ipse interp̾tat᷑ popłs ablingens Esto. & hȩc na¬
tio terrena. & uentri ac gulȩ dedita. impug¬
nare uenerit isrł carnalis: spttalẽ isrłem: Quid
ẽ hoc qđ &̃ filii orientis his ad miscent᷑ : & cũ
conuener̾ eũ ipsis : nichil querere̾ Diceres enĩ
mͥ allegoricis legibꝰ. qr filii occidentis st̃ filii
tenebrarũ: & ipsi iungunt᷑ illis gentibꝰ. uel
quȩ extia iudiciũ dĩ sunt. uł quȩ uentri dedi¬

Expanded text:
ui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
aoth qui int̾pͣtatur laus. concluserit
pͥncipatũ suũ Historia nos edocuit
ea quȩ de eglon rege scripta sunt: quomodo
sapientissimus hic aoth arte quadam. & ut
ita dicã callida sed laudabili usus deceptio¬
ne. interemerit eglom tẏrannũ. qͥ int̾p̃tat᷑
rotatus uł orbita Oportet gͦ talłs esse & nr̃i
ppłi iudices. qualis fuit aoth iste. qͥ int̾p̃tat᷑
laus: ut om̃s uolubiles motus & orbitas mali
itineris excidant. & ꝑimant madianitarum
regem Madianitȩ autẽ int̾p̃tant᷑ fluxꝰ. uł
effusio huiꝰ gͥ fluxȩ & dissolutȩ gentis pͥnceps

Expanded text:
Aoth, qui interpretatur laus, concluserit principatum suum. Historia nos edocuit ea quae de Eglon rege scripta sunt, quomodo sapientissimus hic Aoth, arte quadam et, ut ita dicam, callida, sed laudabili usus deceptione, interemerit Eglon tyrannum, qui interpretatur rotatus vel orbitas. Oportet ergo tales esse et nostri populi judices, qualis fuit Aoth iste, qui interpretatur laus, ut omnes volubiles motus et orbitas mali itineris excidant et perimant Madianitarum regem; Madianitae autem interpretantur fluxus, vel effusio. Hujus igitur fluxae et dissolutae gentis princeps
Abbreviated transcription (Latin):
uiescit terra: donec quiescit peccatũ.
Moueri autẽ dr̃ terra hoc ẽ hi qͥ hau¬
bitant terrã: cũ aĩas hominũ mouere cepits¬
&e pturhare peccata Et idõ scͥptũ ẽ hoc qđ
aunc p̃sens lectio contin&: & quieuit inqͥt
terra quad raginta annis Et fecerunt filii
it malignui in conspectu dnũ: & tradidit eoᷤ
añs in manu madian annis septẽ: & inualuit
manꝰ madian suꝑ isrł. Dũ eẽt gͦ iusticia in t̾ra.
id ẽ. in his qui habttabant teriã: qͥeuisse
dĩ terra Cum uͦ increuit iniquitas. & fecerꝰ
malignũ in conspectu dñi: tunc tradidit in
donec p̾cepta diũ ppłs custodiuit. Cum uͦ
negligere ceꝑit mandata diyina: robustior
& ualidior aduersũ eũ effecta ẽ hostiũ ma-¬
nus: Et aduersũ illum quiđẽ pͥorẽ popłm
crporales insurgebant hostes cũ deli quiss&e.
palis sine dubio hostis surgit Et cũ manda¬

Expanded text:
uiescit terra, donec quiescit peccatum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum animas hominum movere coeperiperturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, terra quadraginta annis. Et fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, et tradidit eos Dominus in manu Madian annis septem. Et invaluit manus Madian super Israel. Dum esset ergo justitia in terra, id est, in his qui habitant terram, quievisse dicitur terra. Cum vero increvit iniquitas, et fecerunt malignum in conspectu Domini, tunc tradidit eosdonec praecepta Domini populus custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliquisset;  dicimur, spiritalis sine dubio hostis insurgit, cum manda
Abbreviated transcription (Latin):
ta: Ait gͦ hic uoxx iusti ego dño cantabo: & psal.¬
lã dõ urt Quis putas ita canorȩ uocis ẽ. & ita
sp̃c puri. mentisq sincerȩ: ut cantilena eiꝰ diuinp̃
delectare possit auditũ: Ille ꝓfecto ẽ: qͥ nullum
hab& in se raucũ peccati sõnũ qͥ nicħ offensi¬
onis in lingua. nichil erassitudinis in spu gerit.
ille potest recte dicere. ego dño cantabo. psallã

Expanded text:
t ergo hic vox justi: Ego Domino cantabo, et psallam Deo Israel. Quis putas ita canorae vocis est, et ita spiritus puri mentisque sincerae, ut cantilena ejus divinum delectare possit auditum? Ille profecto est qui nullum habet in se raucum peccati sonum, qui nihil offensionis in lingua, nihil crassitudinis in spiritu gerit. Ille potest recte dicere: Ego Domino cantabo, psallam
Abbreviated transcription (Latin):
insequeret baracb pͥncip̃e allophiloꝵ sisarã: ipse
quide eũ cõphendere ñ potuit: sed occurrit ei
fugienti mulier alien igena iael q̃ muliet priꝰ
cũ eo amiciciarũ fędus habuerat: Ad qu̾a ille
cũ declinasset latendi gr̃a: aquã poposcit
ut bibere sed ab illa lacte potatus ẽ Qscũ
eũ in latebris collocass&e. ac pellib adoꝑuissae:
pꝰ hec palũ malleo adactũ. ꝑ eius malã uel
in axillas defixit: & tc̃ occurrens insectanti
barach. mortuũ iã & ꝓstratũ ostendit sisarã
Quid gͦ nobis sacram̃ti om̃is iste historiȩ textꝰ
ostendit : lael mulier ista alienigena. de qͣ
ꝓpħia dixꝰ. quod in manu mulieris uictoria
fic&. figurã ten& ꝯccłe. quȩ ex alienigetus gen¬
tib cone̾ggata ẽ Int̾p̾tat᷑ autẽ iael ascensio: qr
reuera non e̾ alia ascensio. qua ascendat᷑ ad cȩ¬
luͦ tusi ꝑ eccłam multiformis sapientiȩ dĩ Ipsa

Expanded text:
insequeretur Barach principem Allophylorum Sisaram, ipse insequeretur Barach principem Allophylorum Sisaram, ipse quidem eum comprehendere non potuit, sed occurrit ei fugienti mulier alienigena Jael; quae mulier prius cum eo amicitiarum foedus habuerat, ad quam ille cum declinasset latendi gratia, aquam poposcit ut biberet, sed ab illa lacte potatus est. Et cum eum in lateribus collocasset ac pellibus operuisset, post haec palum malleo adactum per ejus mala vel maxillas defixit, et tunc occurrens insectanti Barach mortuum jam et prostratum ostendit Sisaram. Quid ergo nobis sacramenti omnis iste historiae textus ostendit? Jael, mulier ista alienigena, de qua prophetia dixit quod in manu mulieris victoria fiet, figuram tenet Ecclesiae, quae ex alienigenis gentibus congregata est. Interpretatur autem Jael ascensio, quia revera non est alia ascensio, qua ascenditur ad coelum, nisi per Ecclesiam multiformis sapientiae Dei. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
accipe .x. milia uiros. & reliqua quȩ scͥpta
sunt: quid respondit barach ex ꝑsona ppłi
ascenderis mecũ: qr nescio diẽ in qua mitret
dñs angłm suũ mecũ : Uides gͦ quotͦi illis pͥo¬
rib ꝓpħia detulerit eloquia dei: & illis dicit
data esse p̾cepta. ut ascendant in montẽ: sed
excusant & dicunt Non ascendam nͥ ascendis¬
& tu mecũ. Et de excusatione quidẽ uerũ ẽ:
sed de repmissione falsum ẽ Qd enĩ ñ ascendeñt
in montẽ dĩ. certũ ẽ Qd̾ enĩ pollicent᷑ se as¬
censuros eẽ cũ ꝓpħia. falsũ ẽ Non enĩ secuti st̃
cũ Ueruntam̃ scito. qr ñ erit pͥmatus tuus
inꝰ uia hac quã incedis: sed in manu mulieris
trad& dñs sisarã Euident̾ ostendit qr non
erit apud illũ popłm pͥmatus. nec ꝑ manebit
apud eũ uictorię palma: sed in manu mulieri
cui nomen iael tradit᷑ sisara Describit᷑ autẽ.

Expanded text:
accipe decem millia viros, et reliqua quae scripta accipe decem millia viros, et reliqua quae scripta sunt ; quid respondit Barach ex persona populi ascenderis mecum, quia nescio diem in qua misit Dominus angelum suum mecum. Vides ergo quomodo illis prioribus prophetia detulerit eloquia Dei; et illis dicit data esse praecepta ut ascendant in montem. Sed excusant et dicunt, non ascendam, nisi ascenderis mecum. Et de excusatione quidem verum est, sed de repromissione falsum est. Quod enim non ascenderint in montem Dei certum est; quod autem pollicentur se ascensuros esse cum prophetia, falsum est. Non enim secuti sunt cum; verumtamen scito, quia non erit primatus tuus in via hac quam incedis, sed in manu mulieris tradet Dominus Sisaram. Evidenter ostendit quia non erit apud illum populum primatus, nec permanebit apud eum victoriae palma; sed in manus mulieris, cui nomen Jael, traditur Sisara. Describitur autem
Abbreviated transcription (Latin):
chil deiectũ. nichil uile erga ꝓpħiȩ sedem rep¬
ꝑiri potest Sic̃ & salomon nichilominꝰ sapien-¬
tiȩ sedem describens dicit de ea. quod uel in
portis ciuitatũ adsistatꝰ uł in muroꝵ męnibꝰ
habitet: uel in altis turrib libere agat ħ mͦ
domũ dĩ. & int̾ excelsa dr̃ habitare N enĩ
nos docet quȩ suꝑ terrã sunt querere . s quȩ
in cęlis sunt & in excelsis : ubi xp̃c ẽ in dextera
dei sedens. illuc nos ꝑfecta hortat᷑ ascendere:
illuc discipulos suos molit᷑ imponere: hȩc gͦ÷
Primo om̃iũ inqͥt misit. & uocauit ad se barac:
Barach autẽ int̾ptat᷑ chor uscatio Chorusca-¬
tio uͦ ẽ: quȩ ht̃ qͥdem lucẽ. sed ñ ꝑmanentem:
Ad modicum enĩ temporis tesplend& & desinit:
ad audienda eloquia dei. & diuine legis mu-¬
nera capienda Qui refulsit qͥdem. & in legis
splendor e ad breue tẽpꝰ choruscauit: sed non
tinere fulgore Cũ gͦ dixiss&e debbora ad
dñs ds̃ ifrł. & cu ascende in montẽ thabor. &

Expanded text:
hil dejectum, nihil vile, erga prophetiae sedem reperiri potest: sicut et Salomon nihilominus sapientiae sedem describens dicit de ea, quod vel in portis civitatum assistat, vel in murorum moenibus habitet, vel in altis turribus libere agat . Hoc domum Dei et inter excelsa dicitur habitare. Non enim nos docet quae super terram sunt quaerere, sed quae in coelis sunt et in excelsis, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Illuc nos prophetia hortatur ascendere, illuc discipulos suos molitur imponere. Haec ergo est, primo omnium, inquit, misit et vocavit ad se Barach; Barach autem interpretatur coruscatio. Coruscatio vero est quae habet quidem lucem, sed non permanentem, ad modicum enim temporis resplendet ad audienda eloquia Dei, refulsit qunda eloquia Dei, refulsit quidem in legis splendore et brevi tempore coruscavit, sed non tinere fulgorem. Cum ergo dixisset Debbora ad Deus Israel: et tu ascende in montem Thabor, et
Abbreviated transcription (Latin):
menta Quid. ẽ. ascendisse suꝑ ium̃tũ: Corpꝰ
hoc meũ ium̃tũ ẽ Adium̃tũ enĩ aĩę: & ad
ministeriũ datũ ẽ. Ego autẽ sũ idẽ interior
homo qui ascendi suꝑ iumertũ hoc: cui dicitt᷑.
ut benedicã dñm Si gͦ uere ascendisti supra
corpꝰ. & suꝑior effectus es oorporalibꝰ desideriis.
& motus corporis tui freno mentis & interioris
hõis modamine gub̾nant᷑: de te dr̃. quia as.¬
cendisti suꝑ iumentũ. ut bñdicas dñm. Quid
autẽ ẽ quod sequit᷑: supͣ uehicula inqͥt satiꝰ¬
tes. se suꝑ asinas refulgentes: Quid sibi uidet᷑
eẽ asine r̾esulgentes : Dic̃ enĩ scͥptura qr opa¬
teat benedicere dñm eos qui sedent suꝑ reho¬
cula: & suꝑ asinas refulgentes Michi uelit
in locis eta difficilibꝰ tale aliqͥd uidet᷑. cũiu¬
m̃tũ hoc id .ẽ. corpꝰ meũ subiugo uenerit uerbi
dĩ: tc̃ uehiculũ corporis mei resplendere incipae
Et asina hȩc id .ẽ. caro mea tc̃ refulgere dictt᷑.

Expanded text:
orpus hoc meum jumentum est: ad jumentum enim animae et ad ministerium datum est. Ego autem sum idem interior homo, qui ascendi super jumentum hoc, cui dicitur ut benedicam Dominum. Si ergo vere ascendisti supra corpus, et superior effectus es corporalibus desideriis, et motus corporis tui freno mentis et interioris hominis moderamine gubernantur, de te dicitur: Quia ascendisti super jumentum, ut benedicas Dominum. Quid autem est quod sequitur: Super vehicula, inquit, sedentes et super asinas refulgentes? Quid sibi videntur asinae esse refulgentes? dicit enim Scriptura quia oporteat benedicere Dominum eos qui sedent super vehicula et super asinas refulgentes. Mihi velut in locis ita difficilibus, tale aliquid videtur. Cum jumentum, hoc est, corpus meum sub jugo venerit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei resplendere incipit; et asina haec, id est, caro mea tunc refulgere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui illam uiam incede̾nt. quȩ dicit. ego sum
uia & ueritas & uita Nemo enĩ uiã uitȩ. cũ
indicio mortalitatis incedit Talis ẽ gͦ iste locꝰ¬
sylo: ubi ẽ & heli. uir minꝰ laudabilisꝰ Pro
peccato enĩ retrorsũ corruens expirauit & ñ¬
retro conuertitur a fide & ueritate. necesse ẽ
ut cadat : & ut continuo moriat᷑ S & in¬

Expanded text:
qui illam viam incederent. Qui dicit: Ego sum via, et veritas, et vita. Nemo enim viam vitae cum indicio mortalitatis incedit. 14. Silum, ubi est Heli, vir minus laudabilis; pro peccato enim retrorsum corruens expiravit. retrorsum convertitur a fide, et veritate, necesse est ut cadat, et continuo moriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat mortẽ Sic gͦ intelligendũ ẽ. & sisaram
istũ animalẽ hominẽ & uicioꝵs pͥncipẽ. per
doctrinã eccłȩ quã ñ ex fide suscepit extinc¬
tũ S & unaquęq aĩa satis agat. isto lacte
eugłico atq apłico. soꝑiri in semae ipso & ex¬
tinguere si saram Si enĩ ꝑ hec edoctus quis mor¬
tificauerit menbra sua quȩ st̃ suꝑ terrã. auari¬
ciam. fornicationẽ. & cȩtera quȩ sc̃s apłs enume¬
rat: si sarã in sem& ipso uidebit᷑ ꝑemisse: ut hȩx
ñ solũ in ꝑsona ȩccłȩ consũmari. uerũ& unus¬
quisq in sua aĩa ostendat impleri Quia gͦ sic̃
diximꝰ ceptꝰ ẽ qͥdẽ sisara insectari a popło pͥori.
interemptꝰ autẽ ẽ a muliere hac ęccła gentiũ.
& in manu eiꝰ data ẽ palma uictoriȩ In con¬
sũ matione om̃iũ. id.ẽ. in fine scłi & canticum
dr̃o cantabit᷑ ꝑ debborã. in quo pͥmatꝰ quidem

Expanded text:
rat mortem. Sic ergo intelligendum est, et Sisaram, rat mortem. Sic ergo intelligendum est, et Sisaram, istum animalem hominem, et vitiorum principem, per doctrinam Ecclesiae quam non ex fide suscepit exstinctum. Sed et unaquaeque anima satagat isto lacte evangelico atque apostolico sopire in semetipsa et exstinguere Sisaram. Si enim per haec edoctus quis mortificaverit membra sua quae sunt super terram, avaritiam, fornicationem, et caetera, quae sanctus Apostolupso videbitur peremisse, ut haec non solum in persona Ecclesiae consummari, verum etiam unusquisque in sua anima ostendat impleri. Quia ergo, sicut diximus, coeptus est quidem Sisara insectari a populo priori, interemptus autem est a muliere hac, Ecclesia gentium, et in manu ejus data est palma victoriae; in consummatione omnium, id est, in fine saeculi etiam canticum Domino cantabitur per Debboram, in quo primatus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ tͣdendũ ẽ sacm̃tis: s moꝵᷤ correptio. em̃datio
disciplinȩ. religiosȩ conuersationis. & simplicis
tidĩ pͥma eis elementa tͣdunt᷑: lstud ẽ ecdȩ lac:
hec incipientiũ paruuloꝵ pͥma sunt elem̃t.
S iste cibꝰ iis quide qui ad bonũ ꝓficiendio pto¬
sitũ gerunt. uitã tribuit & salutẽ: his uero
quib contria placent. quibꝰ luxuria libido
auaricia. & om̃is impietas cordi ẽ. huiꝰ modi
doctrina. necem & interitũ prãt Sic gͦ fit.
ut ex his atq eisdẽ cibis quibꝰ alunt᷑ boni. sut¬
focentur mali: & in quo piis uita ẽ ibi sit ini¬
pus mors Deniq ut exemplo res quã dicimus
planior fiat: uinũ sanos & cõmode degentes
iuuat. & sic̃ scͥpt᷑a dic̃. cor hõis sani dutaxat
letificait. Febrientibꝰ uͦ si sũpserint. ꝑniciẽ conti¬
nuo & interitũ parit Ita fit. ut eade res eadẽ
modo supta: uni quidẽ uitã. alii autẽ confe¬

Expanded text:
ribus tradendum est sacramentis, sed morum correctio, emendatio ribus tradendum est sacramentis, sed morum correctio, emendatio disciplinae religiosae conversationis et simplicis fidei prima eis elementa traduntur. Istud est Ecclesiae lac, haec incipientium parvulorum prima sunt elementa. Sed iste cibus his quidem qui bonum proficiendi propositum gerunt, vitam tribuit et salutem; his vero quibus contraria placent, quibus luxuria, libido, avaritia, et omnis impietas cordi est, hujusmodi doctrina necem et interitum praestat. Sic ergo fit ut ex his atque eisdem cibis quibus aluntur boni, suffocentur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis mors. Denique ut exemplo res quam dicimus planior fiat, vinum sanos et commode degentes juvat, et, sicut Scriptura dicit, cor hominis sani duntaxat laetificat, febrientibus vero, si sumpserint, perniciem continuo et interitum parit, ita fit ut eadem res non eodem modo sumpta uni quidem vitam, alii autem confe
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ille ꝑuenit: iael alienigena p̃tereuntẽ qͦdamͦ
uictoriã rapit Eade forma p̾cessit & in esau aet
iacob fr̃ibꝰ Sũ enĩ esau sectatur agrestia. dũ mora¬
tur in saltibꝰ: p̾ueniens iacob. & mulieris nichilonunꝰ
consiliis matris. cõpositos patri offerens cibos bene¬
dictionis pͥmatus accepit Sic & in eugłio ꝑgente
dño ad filiam pͥncipis sinagogę suscitandã. p̃ue¬
niens mulier quȩ fluxu sanguinis laborabat. fideh
tactu pͥor consequit᷑ sanitatẽ Qđ si &̾ inde regͥ¬
rendũ aliqͥd uidet᷑ a diligentibꝰ auditoribꝰ. qđ
lacte eũ po tasse dr̃. cũ ille aqu̾a poposciss&: ui¬
deamꝰ ne forte sodm mysticas uł allegoricaᷤᷤ leges.
tale aliqͥd & de hoc possit ostendi Lactis cibus
eẽ drꝰ in icͥpturis scĩs. pͥma hȩc moralis institutio:
quȩ incipientibꝰ uelut paruulis tradit᷑ Non enĩ
in inicus statĩ discipulis de ꝓfundis & secretio¬

Expanded text:
nigena praetereuntem quodammodo victoriam rapit. Eadem forma praecessit etiam in Esau et Jacob, fratribus . Dum enim Esau sectatur agrestia, dum moratur in saltibus, praeveniens Jacob, et mulieris nihilominus consilio matris compositos patri offerens cibos, benedictionis primatus accepit. Sic et in Evangelio, pergente Domino ad filiam principis synagogae suscitandam, praeveniens mulier quae fluxu sanguinis laborabat, fideli tactu prior consequitur sanitatem. Quod si etiam inde requirendum aliquid videtur a diligentibus auditoriblacte eum potasse dicitur, cum ille aquam poposcisset, videamus ne forte secundum mysticas vel allegoricas leges tale aliquid etiam de hoc possit ostendi. Lactis cibus esse dicitur in Scripturis sanctis prima haec moralis institutio quae incipientibus velut parvulis traditur; non enim initiis statim discipulis de profundis et secretio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ conuocant᷑ ad auditia endũ ubũ dĩ
Exulta ppłe dĩ: audiens tuę nobilitatis insignia:
Tu uocaris ad audiendũ u̾bũ dĩ:  ñ ut plebs.s
ut rex uocaris Tibi enĩ dictũ ẽ Genꝰ regale.
sacerdotale: ppłs in adquisitionẽ: Idõ qr uos
ur̃ę titulo: ita discere debetis. qͥd agendo unꝰ¬
quisq ur̃m fiat rex Qđ uob̾ ita bręuit̾ defi¬
niã Regem te ẽẽ om̃iũ facit: si regna& xp̃c
in te Rex nanq a regendo dictus ẽ Si gͦ &
in te animꝰ regnat. & corpꝰ obtemꝑat: si concu¬
piscentias carnis sub iugo imꝑii tui mittas: si ui¬
cioꝵ gentes sobrietatis tuȩ frenis artioribꝰ p̾mas:
merito re& diceris: qui te recte regere noueris:
Cũ gͦ talis fueris effectus: digne ut rex ad audi¬
enda diuina uerba uocaberis. hoc ũ qđ sub¬
sequit᷑. magis corporeũ aliqͥd indicat qđ
dicit: auribꝰ ꝑcipite om̃s satrapę. Sic̃ enĩ
inferior ÷ regge satrapa: ita & auribꝰ ꝑcipere.

Expanded text:
qui convocantur ad audiendum verbum Dei. Exsulta, popule Dei, audiens tuae nobilitatis insignia; tu vocaris ad audiendum verbum Dei, et non ut plebs, sed ut rex vocaris. Tibi enim dictum est: Genus regale et sacerdotale, populus in acquisitionem . Ideo quia vos vestrae titulo, ita discere debetis quid agendo unusquisque vestrum fiat rex, quod vobis ita breviter definiam. Regem te esse omnium fin te: rex namque a regendo dictus est. Si ergo et in te animus regnat et corpus obtemperat, si concupiscentias carnis sub jugum imperii tui mittas, si vitiorum gentes sobrietatis tuae frenis arctioribus premas, merito rex diceris, qui te recta regere noveris. Cum ergo talis fueris effectus, digne ut rex ad audienda divina verba vocaberis. Hoc vero quod subsequitur, magis corporeum quiddam indicat quod dicit: Auribus percipite, omnes satrapae. Sicut enim inferior est rege satrapa, ita et auribus percipere
Abbreviated transcription (Latin):
si meminimꝰ eoꝵ quȩ in suꝑiorib dicta st̃ sodm
mysticã formã. quȩ ẽ figura debborȩ. quȩ &̃
barach. quid imaginis teneat iael mulier quȩ
aduersariũ ꝓpłi dei sola deiecit: quȩ & imago
sit sisarȩ ipsius. qui a muliere alienigena lig¬
ni uirtute ꝓstratus ẽ: intelligimꝰ hȩc om̃ia sa.¬
cramenta esse. quȩ in nouissimis temporibꝰ &
in fine scłi ꝑ ȩccłam consũmant᷑: & in canticoħ
uelut epinitia eiꝰ. id .ẽ. uictorię laudẽ ẽẽ de
scͥptã. illiꝰ scilicae tpr̃is cũ nouissima inimica
destruet᷑ mors Tc enĩ excultabit debbora: id ẽ.
supabit: &e pꝰeaquã plenitudo gentiũ introie¬
it te ⁊ barach id ÷. reliqͦ isrł saluus fiet:. &

Expanded text:
si meminimus eorum quae in superioribus dicta sunt secundum mysticam formam, quae est figura Debborae, quae etiam Barach, quid imaginis teneat Jael mulier, quae adversarium populi Dei sola dejecit, quae etiam imago sit Sisarae ipsius qui a muliere alienigena ligni virtute prostratus est, intelligimus haec omnia sacramenta esse, quae in novissimis temporibus et in fine saeculi per Ecclesiam consummantur, et in cantico hoc, velut epinicia scriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est,superabit, et posteaquam plenitudo gentium introierit, tunc et Barach, id est, reliquus Israel, salvu
Abbreviated transcription (Latin):
quit int̾ mediũ rama: & inter mediu̾ bethel:
dauid sic̃ palma florebit: ꝑ hoc qđ suis insti.¬
tutionibꝰ eruditũ. ꝓpħia ꝑducit ad palmam
dr̃ Rama int̾p̃tat᷑ excelsa Bethel aut̃ domꝰ
dei Nidete in quib locis residere dr̃ ꝓpħia:¬

Expanded text:
quit, inter medium Rama et inter medium Bethel. quit, inter medium Rama et inter medium Bethel. David, sicut palma florebit ; per hoc quod suis institutionibus eruditum prophetia perducit ad palmam dicitur. Rama interpretatur excelsa, Bethel autem domus Dei. Videte in quibus locis residere di
Abbreviated transcription (Latin):
liere Prestat & in hoc consolationẽ ni mini-¬
m̃a mulierũ sexui. & pͥma ipsius literȩ fa¬
cies: & ꝓuocat eas. uti nequaquã ꝓ infirmita¬
posse: sed intelligant & credant. qđ meret᷑
hanc grãm puritas mentis. ñ diuersitas sexꝰ
S uideamꝰ quid &̃ utterioris intelliggentię
respir& archanũ Debbora. apis int̾p̃tat᷑
siue loquelȩ S &̃ & in suꝑioribꝰ diximꝰ qđ
debbora in ꝓpħię forma accipienda sit: quę
ẽ apis Certum nanq ẽ quod om̃is ꝓphetia
suaues cęlestis doctrinȩ fauos. & dulcia diuini
eloquii mella cõponat Unde & dauid cane¬
bat dicens Qu̾a dulcia faucib meis eloquia
tua: suꝑ mel & fauũ ori meo Et iterũ alibi
diẽ ludicia dĩ p̃oiosa eẽ. suꝑ aurũ & lapidẽ
p̃ciosũ nimis: & dulciora suꝑ mel ⁊ fauũ Sed
& illud consideremꝰ ubi residere dr̃ ꝓpħia : et
ubi locus eius eẽ describitur Sub palma in-¬

Expanded text:
liere. Praestat et in hoc consolationem non miniliere. Praestat et in hoc consolationem non minimam mulierum sexui etiam prima ipsius litterae facies, et provocat eas, uti nequaquam pro infirmitaposse; sed intelligant et credant quod meretur hanc gratiam puritas mentis, non diversitas sexus. Sed videamus quid etiam interioris intelligentiae respiret arcanum. Debbora apis interpretatur, sive loquela. Sed etiam et in superioribus diximus quod Debbora in prophetiae forma accipienda sit, quae est apis; certum namque est quod omnis prophetia suavis coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componat: unde et David canebat dicens: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ? Et iterum alibi dicit: Judicia Dei pretiosa esse super aurum et lapidem pretiosum nimis, et dulciora super mel et favum . Sed et illud consideremus, ubi residere dicitur prophetissa, et ubi locus ejus esse describitur: Sub palma, in
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ Om̃is scͥptura dixinitꝰ inspirata. utilis
ẽ ad docendũ. ad increpandũ. ad doctrinã
quȩ ẽ iniusticia: quid habeat in sese ista
quod nobis ad doctrinã cedat. qđ ad incrȩ¬
pationem. qđ ad disciplina̾. qđ ad iusticiã
Quid enĩ nobis ex hoc confertur. si lega mus
hoc quod recitatũ ẽ. id .ẽ. quod debhora inqͥt
mulier ꝓpħissa uxor laphidoth . ipsa iudica¬
bat israhel in illo tempore: Et ipsa inqͥt deb.¬
uora sedebat sub palma. int̾ mediũ rama. &
int̾ mediũ bethel. in monte effrẽ: & ascende-¬
bant ad eam filii isrł ut iudicarent᷑. Tũ de¬
inde quid nobis eruditionis. aut doctrinȩ
aut iusticiȩ ea confer̃ quȩ secunt᷑ uel de
darach uel de iael. uł & de sisara duce milttiȩ
iabin: Uideamus gͦ: ne forte ꝑhec dignum
aliquid sic̃ & ex scripturis cȩͥteris de sacram̃¬
tis secretiorib doceam᷑ Primo hipsũ. qđ cum
płimi iudioes uiri in isrł fuisse referant᷑. de

Expanded text:
is Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad increpandum ad doctrinam, quae est in justitia ; quid habeat in sese ista s confitemur, quod nobis ad doctrinam cedat, quod ad increpationem, quod ad disciplinam, quod ad justitiam. Quid enim nobis ex hoc confertur, si legamus hoc quod recitatum est, id est quod Debbora, inquit, mulier prophetissa, uxor Laphidoth, ipsa judicabat Israel in illo tempore; et ipsa, inquit, Debbora sedebat sub palma inter medium Rama, et inter medium Bethel, in monte Ephraim, et ascendebant ad eam filii Israel, ut judicarentur. Tum deinde quid nobis eruditionis, aut doctrinae, aut justitiae ea conferunt quae sequuntur, vel de Barach, vel de Jael, vel etiam de Sisara duce militiae Jabin? Videamus ergo si forte per haec dignum aliquid, sicut et ex Scripturis caeteris, de sacramentis secretioribus doceamur. Primo hoc ipsum quod cum plurimi judices viri in Israel fuisse referantur, de
Abbreviated transcription (Latin):
isara cũ exercitu suo & curribꝰ ferreis
quibꝰ impugnat popłm dĩ. suꝑatus ẽ:
Quod ita futurũ ꝓpħia p̾cecinit ꝑ
debborã: & pꝰea quã in manu mulieris
facta uictoria ẽ. canticũ istud debbora uelut

Expanded text:
isara cum exercitu suo et curribus ferreis quibus impugnat populum Dei, superatus est; quod ita futurum prophetia praececinit per Debboram, et posteaquam in manu mulieris facta victoria est, canticum istud Debb
Abbreviated transcription (Latin):
ras ut sf̃cora: qr si in isto aratro manũ sẽꝑ ha¬
cadent a dextris tuis decẽ milia. & asinistris
tuis milia: ad te autẽ ñ appraximabt̃ S &
hocipsũ quod dixẽ in sexcentis allophilis per¬
cussisse samegad: non mͥ uidet᷑ ociosũ dictũ
Quid enĩ opꝰ erat designare &̃ numerũ: Nisi
forte euidentiꝰ in ipso numero ea de quibus
qui multiplicatus ꝑuenit in sexcentos. mun¬
di huiꝰ figurã tenae᷑: qͥ in sex diebꝰ dr̃ consũmatꝰ.
Sexcentos gͦ in aratro dr̃ ꝑcussisse. ille. cui ꝑ

Expanded text:
ras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper haras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper haCadent a dextris tuis decem millia, et a sinistris tuis mille, ad te autem non approximabunt . Sed et hoc ipsum quod dixit, in sexcentis Allophylis percussisse Samegach, non mihi videtur otiosum dictum. Quid enim opus erat designare etiam numerum, nisi forte evidentius in ipso numero ea de quibus qui multiplicatus pervenit in sexcentos, mundi hujus figuram tenet, qui in sex diebus dicitur consummatus. Sexcentos ergo in aratro dicitur percussisse ille, cui per
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ de samegad: ꝑcusiit in qͥt allophilos in sex¬
centis uiris: instiua uel pede aratri Aliud
genus laudis in samegad uideo Iste in aritro
pugnat: aoth pugnabat gladio Iste in ara¬
tro uincit: tam̃ & hic suꝑat ac ꝓst̾nit allo¬
philos Potest gͦ fieri ut eccłe iudex nĩ semꝑ
gladiũ ꝓferat : id.ẽ. ñ semꝑ austeritate u̾bi
& acumine correptionis utat᷑ sed aliqͣtido &̃
imitet᷑ agricolã: & uelut aratro sulcans aĩȩ nr
terrã. ac sepiꝰ eam clem̃ti cõmonitione rescin¬
dens. aptã eam suscipiendis seminib ꝓ aret
int̾ficient᷑ gͦ &̾ sic allophili. cũ ñ argum̾tis
& acumine contͣ aduersarios utim᷑ : s agresti
& simplici cõmonitione de animis auditoru
uicia & peccata ꝓpellimꝰ S & tuipse o audi¬
tor esto agricola aĩȩ tuȩ: utere ħ aratro. qͦ
utit᷑ samegad Sed cum miseris manũ tuã in
aratrũ. noli retro respicere: id ÷ pꝰeaꝗͣ tuleris
spicere. noli requirere ea quę ꝓpt̾ xp̃m duxe¬

Expanded text:
r de Samegach: Percussit, inquit, Allophylos in sexcentis viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat in gladio. Iste in aratro vincit, tamen et hic superat et prosternit Allophylos. Potest ergo fieri ut Ecclesiae judex non semper gladium proferat, id est, non semper auctoritate verbi et acumine correptionis utatur, sed aliquando etiam imitetur agricolam, et velut aratro sulcans animae terram, ac saepius eam clementi commonitione rescindens, aptam eam suscipiendis seminibus paret. Interficientur ergo etiam sic Allophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione de animis auditorum vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o auditor, esto agricola animae tuae, utere hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum miseris manum tuam in aratrum, noli retro respicere, id est, posteaquam tuleris spicere, noli requirere ea quae propter Christum duxe
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ in reꝓbũ sensũ: reple¬
tos inquit
inquit᷑ate. neqͥcia. fornicatione. auaricia.
plenos inuidia. ho¬
micidi is conten¬
tione. dolo. susurrator
parentib ñ obedientes. insipientes. in cõposi¬
iabin erat sisaraͬ & ipse habitabat
in arisoth gentiũ: & erant ei nongenti
currus ferrei & clamauer̃ filii isrł ad dñm:
Etiã in ħ similit̾ illa quã suꝑiꝰ designauimus
obseruatio custodit᷑: qr nesciunt clamare ad
dnm̃ filii isrł. nisi cũ tͣditi fuerint in manus
iabin. uł cũ afflicti ꝑ eiꝰ militię pͥncipẽ sisarã
Cui erant inqͥt ntingenti currꝰ ferrei: quibus
scilicet affligeret᷑ popłs durȩ ceruicis Sisara
autẽ: int̾p̃tat᷑ uisio eqͥ Iste enĩ animalis & nꝰ
sp̃italis. qui ñ uidet nisi ea quȩ aĩalis st̃: ipsa
ẽ eiꝰ uisio: ipse ei semꝑ intuitus. & idõ semper
aĩalis hõ & is qui scđm carne̾ ẽ. ꝑsequit᷑ eũ

Expanded text:
s in reprobum sensum, reptos, inquit, iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, plenos invidia, homicidiis, contentione, dolo, susurratoreparentibus non obedientes, insipientes, incomposiJabin erat Sisara, et ipse habitabat in Aroseth gentium, et erant ei nongenti currus ferrei. Et clamaverunt filii Israel ad Dominum. Etiam in hoc similiter illa quam superius designavimus observatio custoditur, quia nesciunt clamare ad Dominum filii Israel, nisi cum traditi fuerint in manus Jabin, vel cum afflicti per ejus militiae principem Sisaram, cui erant, inquit, nongenti currus ferrei, quibus scilicet affligeretur populus durae cervicis. Sisara autem interpretatur visio equi. Iste est enim animalis, et non spiritalis, qui non videt, nisi ea quae animalis sunt, ipsa est ejus visio, ipse ei semper intuitus; et ideo semper animalis homo, et is qui secundum carnem est persequitur eum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. qͥ gladio cõparat᷑: & sermo ꝓpħicꝰ ipse
in uentre eoꝵ atq in imis p̾cordiis ambidex.¬
tri doctoris disputationib concludat᷑. ut ue¬
ritatis eos assertione concludens & extinguat
omnẽ pͣui dognatis & crassȩ intelligentiȩ sensũ
qui se eatollit &e erigit aduersũ spiritale̾ scien¬
tiam xp̃i: ut hȩc ita faciens & in uerbo dĩ dimi¬
cans. unusquisq eccłȩ iudex fiat &̾ ipse lauda¬
bilis aoth. de quo dicat dñs Euge serue bone
& fidelis: suꝑ ꝑauca fuisti fidelis. supͣ multa te

Expanded text:
sermo, qui gladio comparatur, et sermo propheticus, ipse in ventre eorum atque imis praecordiis ambidextri doctoris disputationibus concludatur, ut veritatis eos assertione concludens exstinguat omnem pravi dogmatis et crassae intelligentiae sensum, qui se extollit et erigit adversum spiritalem scientiam Christi, ut haec ita faciens, et in verbo Dei dimicans, unusquisque Ecclesiae judex fiat, etiam ipse laudabilis Aoth, de quo dicat Dominus: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te
Abbreviated transcription (Latin):
& õꝑe potens adeo tribuit᷑ rector ęccłȩ aut
si malignũ faciat ꝓpłs in conspectu dñi. ta¬
lis ȩcołȩᷤ iudex dat᷑. sub quo famł̃ae sitĩ ppłs
patiatur: Non fam̃ panis neq sitim aquȩ̨:
sed faniͤ audiendi uerbũ dñi. Ita gͦ nos aggamꝰ.
& ita oremꝰ. ne unꝗͣ nos diuina indignatio
in uerbi fame condempna&e ac siti: ne unqͣm
auferat᷑ a nob̾ qui nos uerbo & oꝑe instru-¬
at: qui in moribꝰ & honestate. qͥ patientie
ac mansuetudinis ꝑfectũ de se ppłis pstet
exemplũ: Nam si nos fȩcerimꝰ malignũ in
conspectu dñi: id ÷ si male egerimꝰ si uolui¬
tate̾ nr̃am & ñ dĩ faciamꝰ. morit᷑ & nobis
aoth. auferet᷑ & samegad: & obseurabit᷑
laus nr̃a. & tradem᷑ in manꝰ iabin regis cho¬
naan labin autẽ int̾p̃tat᷑ sensus siue prii.

Expanded text:
et opere potens a Deo tribuitur rector ecclesiae, aut et opere potens a Deo tribuitur rector ecclesiae, aut si malignum faciat populus in conspectu Domini, talis ecclesiae judex datur, sub quo famem et sitim populus patiatur, sed famem audiendi verbum Domini . Ita ergo nos agamus et ita oremus, ne unquam nos divina indignatione in verbi fame condemnet ac siti, ne unquam auferatur a nobis qui nos verbo et opere instruat, qui in moribus et honestate, qui patientiae ac mansuetudinis perfectum de se populis praestet exemplum. Nam si nos fecerimus malignum in conspectu Domini, id est, si male egerimus, si voluntatem nostram et non Dei faciamus, moritur et Aoth, auferetur et Samegach, et obscurabitur laus nostra et trademur in manus Jabin regis Chanaan. Jabin autem interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑ nimirum in his & illa obseruatio. quã
in suꝑiorib designauimꝰ : qr ꝓ peccatis ppłi
morit᷑ bonꝰ ppłi dux cũ enim indigni fuerus
effecti. & fecerint malignũ in conspectu dei:
auferetur ab eis hõ dĩ. S dicit fortasse ppłs
nr̃: Quando ȩccła dei sine iudice ẽ: Etiã si
pͥor discesserit. alt̃ adhibet᷑ Audaet᷑
fortassis aliqͥd dicemus : tam̃ qđ scͥptũ ẽ di¬
arbitriũ dat᷑: sed ꝓ ut merita nm̃ deposcunt:
Si mali sunt actus nr̃i. & oꝑam᷑ malignũ in
conspectu dĩ: dant᷑ nobis principes scđ̾m cor
nr̃m Et ħ tͥ de scͥpturis ꝓbabo audi nanq qͥd
dñs dicat: Fecer̃ sibi regem. & non ꝑ me: & pͥnci¬
pẽ. & ñ ꝑ consiliũ meũ. Et hoc dictũ uidetur
de saule illo quẽ utiq ipse dñs elegerat: & re.
ctus. negat eũ cũ sua uoluntate uł consilio
constitutũ Tale gͦ aliquid intelligamꝰ &
in ȩcołiis fieri: qr ꝓ meritis ꝓpłi aut̃ in u̾bo¬

Expanded text:
iam illa observatio quam in superioribus designavimus, quia pro peccatis populi moritur bonus populi dux. Cum enim indigni fuerint effecti, et fecerint malignum in conspectu Domini, auferetur ab eis homo Dei. Sed dicit fortassis populus noster: Quando Ecclesia Dei sine judice est, etiamsi prior decesserit, alter adhibetur. Audacter fortassis aliquid dicemus; tamen quod scriptum est diarbitrium datur, sed prout merita nostra deposcunt, si mali sunt actus nostri et operamur malignum in conspectu Dei, dantur nobis principes secundum cor nostrum, et hoc tibi de Scripturis probabo. Audi namque, quid Dominus dicat: Fecerunt sibi regem, et non per me; et principem, et non per consilium meum. Et hoc dictum videtur de Saule illo, quem utique ipse Dominus elegerat, et regectus, negat eum cum sua voluntate vel consilio constitutum. Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Ecclesiis fieri, q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi huiꝰ iudicis gothoniel refertur. qđ sp̃o
plurimi iudices: quibꝰ i udicium ñ solũ rerum
gestarũ datũ ẽ. sed & animarũ Uerũ nescio
si quis sit talis ȩcłȩ iudex. quẽ dignũ faciat
deus sp̃ũ suo repleri: ut sic̾ gothoniel iste cesti¬
monio scͥꝑturȩ decoratus eꝰ: ita &e ipsi de qͥbꝰ
ħ optamꝰ. dĩ testimoniũ mereant᷑ dit gͦ. Et¬
it ad bellũ: & tradidit dñs in manus eiꝰ chusar.
sathon regem Quare ħ: Quia sp̃c dni erat
in eo. & confortata ẽ manꝰ eiꝰ suꝑ chusar sathon
Et pꝰ hȩc dicit: qr qͥeũ terra sub eo iudice . xl.

Expanded text:
primi hujus judicis Othoniel refertur, quod spiprimi hujus judicis Othoniel refertur, quod spiplurimi judices, quibus judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Verum nescio si quis sit talis Ecclesiae judex, quem dignum faciat Deus spiritu suo replere, ut sicut Othoniel iste, testimonio Scripturae decoratus est, ita etiam ipsi, de quibus hoc optamus, Dei testimonium mereantur. Ait it ad bellum, et tradidit Dominus in manus ejus Chusar Sathon regem. Quare hoc? quia spiritus Domini in eo, et confortata est manus ejus super Chusar Sathon. Et haec dicit: Quia quievit terra sub eo judice quadra
Abbreviated transcription (Latin):
qr clamauer̾ filii isrł ad dñm: factus ẽ inquit
sp̃c dñi suꝑ gothoniel. & iudicauit isrł Putaᷤ
in nob̾ẽ aliquis. qͥ ita ualidũ & ita iustũ cla¬
morẽ emittat ad dm̃. ut dignus sit ex audiri:
& mereat᷑ populus accipere iudicẽ. & talem
iudicẽ. que sp̃c̃ dĩ repleat. ut possit rectũ tene¬
re iudiciũ : Vnde & liber ipse iudicũ dr̃ &e de¬
scribunt᷑ in eo iudices. qui iudicauer̾ popłm
Sic̾ enĩ alii libri regũ dñr uel regnoꝵ. in qͥbus
describit᷑ unusquisq regũ. quomodo regnaue¬
rit & qͥd egerit : ita & in hoc libro gesta iudi¬
cũ referunt᷑. & describit᷑ ñ solũ si quid ab eis
recte & utilit̾ gestũ ẽ: uerũ & si qͥd culpabilit̾
admissũ ẽ Cur tam̃ utrunq descriptũ st. si
dentes ea quȩ ab his laudabilit̾ gesta st᷑ prĩoꝵ
sequantur exempla: Si qua uͦ in illis culpant᷑.
ut isti caueant & declinent: Magna gͦ laus

Expanded text:
quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, factus est, inquitquia clamaverunt filii Israel ad Dominum, factus est, inquitni super Othoniel, et judicavit Israel. Putas est in nobis aliquis, qui ita validum et ita justum clamorem emittat ad Deum, ut dignus sit exaudiri, et mereatur populus accipere judicem, et talem judicem quem spiritus Dei repleat, ut possit rectum tenere judicium? unde et liber ipse Judicum dicitur, et describuntur in eo judices qui judicaverunt populum. Sicut enim alii libri Regum dicuntur vel Regnorum, in quibus describitur unusquisque regum quomodo regnaverit et quid egerit, ita et in hoc libello gesta judicum referuntur, et describitur non solum si quid ab eis recte et utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si dentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent. Magna ergo laus