comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñtiã intulert̃᷑. tñ qr miserat̾o apłica ueniam
hanc indulgentiã exhibemꝰut scã coĩone sagi¬
cautũ cõstat ut quicũ ꝙꝙ excõieatis coĩca¬
littonis nos eos modamine decernimꝰ. ut qͥcũꝙ
maxini⁊ maxune necessarii eoꝵ se diuctu
salutat᷑one. orone. oscłone ꝯ taminau̾it: cum
minoris penitentie medicina societatis nr̃s
participatone sociant᷑. Gosu̾o qͥ aũ spontanee
au necligent incid̾int: sub eauolumꝰ disci

Expanded text:
tentiam incurrerunt. Tamen quia miseratio apostolica veniam hanc indulgentiam exhibemus, utum constat, ut qui excommunicatis colutionis modos eo moderamine decernimus ut quicunqmaximi et maxime necessarii, eorum se convictu, salutatione, oratione, osculatione contaminaverit, cum minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participationem sortiantur. Eos vero, qui aut spontanee, aut negligenter inciderint, sub eo volumus disci
Abbreviated transcription (Latin):
calcatis. ⁊ reu̾entia religionis abiecta. ł ccłia¬
stiea pͥulegia calcare contendunt. ł uͥlibet
in paupeꝵ ꝓsilire dispendiũ. nͨ hꝰ mͦi saltẽ com¬
moniti. coniucti q neqͥtiam sopire consenti¬
unt atꝙ illata sacͥs reb detͥmenta sartire m̾i¬
to diuini iuiu̾s sunt participatione pͥuan
um. contraq apłice sedis mandota ꝓrumpens.¬

Expanded text:
calcatis, et reverentia religionis abjecta, vel ecclesiastica privilegia calcare contendunt, vel ubilibet in pauperum prosilire dispendium, nec hujusmodi saltem commoniti convictique nequitiam sopire consentiunt, atque illata sacris rebus detrimenta sancire, merito divini muneris sunt participatione privanum contraque apostolicae sedis mandata prorumpens
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib sub om̃ium oscĩa faciat erogari. sabcis
u̾o .iiii. que ꝯpetit ad ordinationem pontifici̾.
crogatione ut̃a det̾nimꝰ eẽ pemandam. Si qͥd
forte sub annua remanebit expensa. electo
ydoneo abictͣq parte custode condat᷑ enthechiᷤ
ut si maior em̾serit fab̾ca. sit subsidio qd̾ diu̾¬
si temꝑis diligentia potu̾it custodiri. aũ certe
mat᷑ possessio q̃ utilitates respiciat cões. d̾

Expanded text:
pauperibus sub omnium conscientia faciat erogari. Fabricis pauperibus sub omnium conscientia faciat erogari. Fabricis vero quod competit ad ordinationem pontificis erogatione vestra decernimus pendendum. Si quid forte ab annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode condatur in thecis, ut si major emerserit fabrica, sint subsidio quae diversi temporis diligentia potuerint custodiri, aut certe ematur possessio, quae utilitates respiciat c
Abbreviated transcription (Latin):
diripiunt᷑ sancimꝰ. ut pͥus ꝯsulatis pͥncipẽ ad
resecandam tã p̃sumptiuam factionem ⁊ cogne¬
scend̃ utrũ illuis sit concessio. aninuasoris p̃¬
sumptio. Qd̃ si pͥncipis in ordinata fu̾it largit̾o:
ip̃e sit pͥnceps ꝓ emendatione redarguendꝰ. Si
aũ inuasoris declatat᷑ p̃sumptio: usꝙ ad emen
gelasius. iͦtino archidiacono ⁊ faustino defenso¬
Ri. Dereb ecłie: non ÷̃ aliquid alienandum.
obis enĩ. ⁊ fame ut̃e ꝯsultum diximꝰ. ut pon¬
tificis ur̃i loco uob̾c̃ ab eodẽ aliquis subroge¬
tuR. qui eiꝰ noĩe parit̾ uniu̾sa disponat. quatuiꝰ
omĩa p̃dia adut̃m reuocetis studium. nec cuiꝗͣ¬
depictand̾. ne ꝑ incuriam ⁊ negligentiã minua¬
tut. s om̃em pensionis sũmã ex om̃ib p̃diis.
lusticis urbanis ꝙ. collectam ad antistitem defe¬
tatis. Ex qua tñ collectione ħatur r̾o. qͥd ad cãs.
ł expensas accedentium nec̾itatum opꝰ ẽẽ ꝑsꝑi¬
cł̃icis ꝓ suo udttio ⁊ electione disptiat. Cerciã

Expanded text:
diripiuntur sancimus, ut prius consulto principe, ad resecandam tam praesumptivam factionem, cognoscendum utrum illius sit concessio, an invasoris praesumptio. Quod si principis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emenGELASIUS JUSTINO ARCHIDIACONO ET FAUSTINO DEFENSORI. De rebus ecclesiae non est aliquid alienandum. Vobis enim et famae vestrae consultum duximus, ut pontificis vestri loco, vobiscum ab eodem aliquis subrogetur, qui ejus nomine pariter universa disponat: quatenus omnia praedia ad vestrum revocetis studium, nec cuideputandum, ne per incuriam negligentiamque minuatur, sed omnem pensionis summam ex omnibus praediis rusticis urbanisque collectam ad antistitem deferatis. Ex qua tamen collectione habeatur ratio, quod ad causas vel expensas accedentium necessitatum opus esse perspiclericis pro suo judicio et electione dispertiat, tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
debet cẽ ꝓuisio: ut uusdictã ãmonitio p̃ce¬
dat ⁊ res usurpatas inuiste qͥ abstulit aũqͥ
inuiste ablatas retinet. eqͥtate pat᷑cinante le¬
gib restituat qd̃ si neglex̾it ⁊ nec̾itas ꝯpułit.
demũ p̃donem sacerdotał distcͥtio mat᷑ata ꝑ¬

Expanded text:
e provisio, ut vindictam admonitio praecedat, et res usurpatas injuste qui abstulit, aut injuste ablatas retinet, aequitate patrocinante legibus restituat. Quod si neglexerit, et necessitas compulerit, demum praedonem sacerdotalis districtio maturata
Abbreviated transcription (Latin):
iratus d̾s animas ꝑcutit anatħate feriatus.
Sit ꝙ accipienti. ł donanti. ł possidenti. anat¬
hema ⁊ inilitute pene dtub̾inum assiduum.
ue aliquo se ante tribunal.xͥ obstacło muniat
qͥ a teligiosis animab ad sub̾am pauꝑum d̾e¬
licta. coͣ fas sine aliqͣ pietatis ꝯsidatione disꝑ¬

Expanded text:
iratus Deus animas percutit anathemate feriatur, sitque accipienti, et danti, et possidenti anathema, et institutae poenae contubernium assiduum. Nec aliquo se ante tribunal Christi obstaculo muniat qui a religiosis animabus ad substantiam pauperum derelicta contra fas sine aliqua pietatis consideratione dis
Abbreviated transcription (Latin):
at si forte aliqͥd hoꝵ faciat ut meliora ꝓspi
tanquã ꝯmendatis teb ccłie ñ tanqͣm ꝓpͥis
utatur. Irrita .i. ep̃oꝵ uenditio ł omutatio
buim ł castroꝵ. que ecłiȩ plus tndmodi quã
ittilitatis affect̃ licet rectorib ecłiaꝵ. sicut ĩ
suꝑior capttło simachi. Non liceat. ꝑapa. ⁊ c̃¬

Expanded text:
nisi forte aliquid horum faciat ut meliora prosptanquam commendatis, non tanquam propriis utatur. Irrita enim episcoporum venditio et commutatio bium vel castrorum, quae ecclesiae plus incommodi quam utilitatis afferunt, licet rectoribus ecclesiarum sicut in superiori capitulo Symmachi: Non liceat Papae,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ debet: ita eam rapacitatis ardore alie
dotum res ccłiasticas alicͥ trad̾e licet ⁊ ille quti
de manu sad̾dotis faculiates ecłie acceꝑit. nul¬
lo uire eas uendicare pot̾it potꝰ coge̾t restitu̾e
qd illicite accep̃. S notand̾ ÷ qd̾ quibdã cau

Expanded text:
n debet, ita etiam rapacitatis ardore invaddotum res ecclesiasticas alicui tradere licet, et ille, qui de manu sacerdotis facultates ecclesiae acceperit, nullo jure eas vendicare poterit, sed potius cogetur restituere quod illicite accepit. §
Abbreviated transcription (Latin):
de. tem ex fynodo rome habita ab eugenio
au mobiles. de subiectis pebib aliis ꝙ piis
locis iuꝓͥo usu hab̾e ne maiores innor mit lo¬
cupletentur. ⁊ mmores tali fc̃o pauꝑes inueni¬
antur. Contra agens auctoritate cauonica co¬

Expanded text:
enio immobiles de subjectis plebibus aliisque piis locis in proprio usu habere, ne majores enormiter locupletentur et minores tali facto pauperes inveniantur. Contra agens canonica auctoritate co
Abbreviated transcription (Latin):
te subsidii. Iustum namꝙ ÷ ut illi conseqͣnt᷑
stipendium. qui ꝓtemꝑe suũ cõmodare reꝑun¬
elaicis qͣstio fcã est qui morien łicoꝵ audẽt¬
tib ep̃is siue aliis cłicis res defimctaꝵ di
Si quis post uit̾dicu p̃sentis cognitionem.¬

Expanded text:
te subsidium. Justum namque est, ut illi consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiunlaicis quaestio facta est, qui morientibus episcopis sive aliis clericis res defunctorum i« Si quis post interdicti praesentis cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Nc qͣr. Si sacerdotes aliqua de reb ecłie dedisso
noscuntur. anhis qui eas acceꝑunt aliqua firmi¬
tate ꝯstabunt. qd̾ res ecłie ncillo mͦ distrahi poss.
n distracte possid̾i. multis auctoritatib ꝓbatus.
eputabit᷑. Item pelagiꝰ. hostilio ep̃o. Nugꝰ¬
tino nr̃e sedis notario sugg̾ente didicimꝰ. qd̾ ei di¬
lectio tua dicectis apicib iidicasset. quos dam
de cło tuo ⁊ maxime parrochiarũ ad te ꝑtinen¬
tiũ ñ pauca sacrata uasa ł minissia distraxĩsse.
naliqua hꝰ modi ꝑpetras̃e que a religioso aliena
siut. pposito. atitatẽ ũ cuam. ui ħ ꝯpetenti sol¬
licttudine debeat insequi. uł ulcisci nr̃e p̃ceptio¬

Expanded text:
r, si sacerdotes aliqua de rebus ecclesiae dedisse noscuntur, an his, qui eas acceperunt, aliqua firmitate constabunt? Quod res ecclesiae nullo modo distrahi possint et distractae possideri, multis auctoritatibus probatur. uatur. Item Pelagius Hostilio Episcopo. Augustino nostrae sedis notario suggerente didicimus, quod ei dilectio tua directis apicibus indicasset, quosdam de clero tuo, et maxime parochiarum ad te pertinentium, non pauca sacrata vasa vel ministeria distraxisse, et aliqua hujusmodi perpetrasse, quae a religioso aliena sunt proposito. Caritatem vero tuam, ut hoc competenti sollicitudine debeat insequi vel ulcisci, nostrae prae
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i n fideles dispensatores eoꝵ om̃ib coĩ uita dege¬
re uolentib ministrare cuncta necessaria debent.
ꝓ ut melius pot̾unt ut nemo in eis egens inueni¬
atur. Ipẽ enĩ res fideliũ obłones appellant᷑. que¬
a fidelib dño offerunt᷑. Nemoratis gͣ augm̃tati¬
creuert̃. ⁊ in tantis maxima pars eaꝵ habundat
reb ũ nullus sit in eis uita coĩ degens. indigens.
s omĩa necessaria ab ep̃o suisq minisitis ꝑcipiat.
Iõ si aliqͥs extiu̾̃t mod̾ns aut futuris temꝑib qͥ
ħ auelłe nitat᷑ iam dicta dampn̾one feriatur.  t¬
ang̃. Nabebat dñs loculos a fidelib ablatãc¬
setuans. ⁊ suoꝵ necessitatib n aliis indigentib.
tͥbuebat. t̾c pͥmum ecłiastice pecunie forma ÷ in¬
stituta. ⁊ ut intłłige̾mꝰ qd̾ p̃cepit ñ eẽ cogitandũ
de crastino ñ adħ fuisse p̃ceptum. ut nil pecunie

Expanded text:
episcopi et fideles dispensatores eorum communem vitam degere volentibus ministrare cuncta necessaria debent, prout melius potuerunt, ut nemo in eis egens inveniatur. Ipsae enim res fidelium oblationes appellantur, quia Domino offeruntur. Ncreverunt et in tantis maxima pars earum habundavit rebus, ut nullus sit in eis communem vitam eligens indigens, sed omnia necessaria ab episcopo suisque ministris percipiat. Ideo si aliquis extiterit modernis aut futuris temporibus qui hoc avellere nitatoculos a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tep̃s ⁊das. Intellige priꝰ. ⁊ tc̃ increpa. anqͣ
audias: nõ rep̃hendas i licet aꝑt̾issima sit cẽ¬
t̾ioꝵ rephensio. uer̃tam̃ oportet abhis qͥdati
sunt ad eoꝵ examinationem ordinẽ seruati.
est qui falsum de alio ꝓfert s is qui aurem
cito cͥminib p̃bet. ¶ Cumgͦ sententia exordi¬
ne iniusta ÷ nec t̾c ab ea recedend̾ est. qr ⁊ añꝗͣ
sententia daret᷑ in eum ꝓ qualitate sui teatus
ligatus apd̃ d̾m tenebator. contingit. ⁊̃ aliq̃n
ut ad ult̃ sententiã ꝓ sacrilegio reportet. cuiꝰ rea¬
tum inconscĩa non habet. ħ sententia ⁊ si inuista

Expanded text:
ne reprehendas. Intellige prius, et tunc increpa. Antequam audieris, ne respondeas. Et licet apertissima sit contrariorum reprehensio, veruntamen oportet ab his, qui dati sunt ad eorum examinationem, ordinem servari. st, qui falsum de alio profert, sed is qui aurem cito criminibus prebet. Cum itaque sententia ex ordine iniusta est, nec ab ea recedendum est, quia et antequam sententia daretur in eum pro qualitate sui reatus, ligatus apud deum tenebatur. Contingit etiam aliquando, ut adulter sententiam pro sacrilegio reportet, cuius reatum in conscientia non habet. Hec sententia, etsi iniusta
Abbreviated transcription (Latin):
pnemus ⁊ in refragabiłr affirinamꝰ. ñ p̃suma
ut nullus ep̃oꝵ uł sacerdotum rem tytuli
mun̾is ꝑtemptet auferre. ne ecłia d̾i ad nichm
redigatur. Qd̃ qui fac̾e p̃sipseruit. ep̃c. ł sacer¬
dos. canonicam sine dubio subeat ultionem. ⁊ ꝙ
ceps nullas uires ꝓ his adlitigand̃ uł possiden¬

Expanded text:
onemus et irrefragabiliter affirmamus, ut nullus episcoporum vel sacerdotum rem tituli muneris pertentet auferre, ne ecclesia Dei ad nihilum redigatur. Quod qui facere praesumserit episcopus vel sacerdos, canonicam sine dubio subeat ultionem, et qceps nullas vires pro his ad litigandum vel possiden
Abbreviated transcription (Latin):
pd̾ d̾m sententiȩ tñ pare̾ debet nec ex suꝑbi¬
scientes obedientiã nõ ẽẽ seruandã p̃latis inre¬
b illicitis. Uñ eiticianꝰ papaatt
i quis ep̃c aut abbas pbr̃o aumonacho suo
usserit missas ꝓ ħeticis cantare n ucet
nonenĩ expedit obedireeis. temaug̃.¬

Expanded text:
d deum, sententie tamen parere debet, ne ex superbiscientes obedientiam non esse servandam prelatis in rebus illicitis. Unde Eutichianus papa ait: Si quis episcopus aut abbas presbytero aut monacho suo iusserit missas hereticis cantare, non licet. Non enim expedit obedire eis. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
uds. Om̃is enĩ quidomos uł agros possidebãt.¬
habebant offerebant. ponentes ante pebesᷤ
apłoꝵ. sicut nobiscũ quidã ur̃m cognouert̃
nuid̾rnt. idiuidebant᷑ singłis put cuiꝙ
opus erat. ananias aũi uir auste̾rus ⁊ saphi¬

Expanded text:
nostis « erat multitudinis eorum cor unum et anihabebant, afferebant ponentes ante pedes apostolorum , sicut nobiscum quidam vestrum cognoverunt et viderunt; et dividebant singulis, prout cuique opus erat . » Ananias autem vir austerus, et Zaphi
Abbreviated transcription (Latin):
gatis. inmuitas ⁊ p̃sumptio ⁊ sactileguim.
canonica auctoritate ⁊ ut̃a regia dignitate
talem t̃minum accipiant. ne post hãc. men¬
bra diaboli. filii noquam in sancia elłia te ⁊̃
ibi regnante talia p̃sumant.  tem eusebꝰ¬

Expanded text:
gatis, immunitas et praesumptio et sacrilegium canonica auctoritate et vestra regia dignitate talem terminum accipiant, ne post haec membra diaboli, filii nequam, in sancta Ecclesia te etiam ibi regnante talia praesumant.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina uenire uolu̾nt quoꝰ cos penctentie uincłt
ꝯstͥngatis. nt̃e institutionis censuram exposc̾e
consistere. cuiꝰ sactatissima uasa extͣ ritum fid̾s
xane diripiendo. auferre ñ dubitauert Scd̾o uͦ
anno: añ fores ecłie sine coĩone maneant Tcio
u̾o anno: ecłiam d̾i intrent ⁊ int̾ audientes as¬
tent sñ obłone. ũ manducautes catnẽ. neq bi¬
bentes uinũ p̃ter natał iresurrectionis dm̃ce
dies. Quacto p̃t̾e̾a anno: sihis pͥorib tͥb coꝵ
fructuosus su̾it penitentie labor. coĩoni fide¬
liũ restituant totaꝙm̃tis intentione spondentẽ.
talia se ult̾iuis nũqͣm facturos. corpꝰ ⁊ sangnem

Expanded text:
divina, venire voluerint, quo eos poenitentiae vinculo constringatis, institutionis nostrae censuram exposcereconsistere, cujus sacratissima vasa extra ritum fidei Christianae deripiendo auferre non dubitaverunt. Secundo vero anno ante fores ecclesiae sine communione maneant. Tertio vero anno ecclesiam Dei ingrediantur, et inter audientes astent sine oblatione, non manducantes carnem, neque bibentes vinum, preter natalis et resurrectionis dominice diem. Quarto preterea anno, si his prioribus eorum fructuosus fuerit penitentie labor, communioni fidelium restituantur, totaque mentis intentione spondentes, talia se ulterius numquam facturos, corpus et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. s eligis maiori seruire. Nec hinc debet mi¬
nor irasci simaior p̃latus est Rursũsi aliqͥd ip̃
qͥd imꝑator alid̾ d̾s qͥdiudicatis : Maior: potẽ¬
tua tanqͣm scitũ: inqͦ possis omĩa ignita iacła
rt̾nt d̾o talia phibenti placuert. Qñ aut̃ imꝑa¬

Expanded text:
tatem, sed eligis maiori servire; nec hinc minor irasci debet, si maior praelatus est. Rursum, si aliud ipse ajor potestua tanquam scutum, in quo possis omnia ignita jacula runt Deo talia prohibenti placuerunt. Quando autem im
Abbreviated transcription (Latin):
tand̾ est. ep̃os orientales uxorem ht̃e ⁊ filios.
Quosdam aũ innr̃is partib cũ in laicatu. siue
ĩminorib ordinib constituti. habebant uxores
n filios. siue morte uxoris intͥueniente. siue oti¬
nentia pari uoto scruata. ad sacͦs ordines acce
Ꝙͥ aũ ab infantia sacre militie traditi sunt. uł¬

Expanded text:
notandum est, episcopos orientales uxores habere et filios, quosdam autem ex nostris partibus, quum in laicatu sive in minoribus ordinibus constituti habeant uxores et filios, sive morte uxoris interveniente sive continentia pari voto servata, ad sacros ordines acceQui autem ab infantia sacrae militiae traditi sunt, nul
Abbreviated transcription (Latin):
racła salutis tͥum puerooꝵ omotus atc muta¬
tus ꝓ u̾ttate contͣ errorẽ edictũ ꝓposuit. ut qͥẽꝙ
blasphemarent d̾m sydrac. nuisac. ⁊ abdenago:
inĩtitum irent ⁊ domꝰeoꝵ indisꝑsionẽ ⁊ nõ uul¬
tis ut aliqͥd tale cont᷑ uos uibeant imꝑatores

Expanded text:
aculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores
Abbreviated transcription (Latin):
Est aut̃ uñã genus qd̾ mancipatũ di¬
iuno offitio. ⁊deditũ contẽplatõni ⁊ orat̾oni
nesors. Iñ hmi homines uocant᷑ cleriti i
sorte electi. Om̃s enĩ d̾s insuos eleoit hu nãꝙ¬
ꝑite hanc coronã hñt ab institutone roma

Expanded text:
est autem unum genus quod mancipatum divino officio et deditum contemplationi et orationi ne sors, inde ujusmodi homines vocantur clerici in sorte electi. Omnis enim Deus in suos elegit. Hii napite. Hanc coronam habent ab institutione Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tor iubentis exsequ̾e uoluntatẽ. Si malũ respõ¬
oc ip̃m ⁊ deserius apd̾ cdños. ⁊ de uxorib apd̾
iuros. ⁊ defiliis apd̾ pr̃es. qd̾ in illis tñdebent
dĩs. ⁊ parentib c̃ẽ subti. q̃ contͣ dei manda¬
ta non sunt. I tem ambꝵ. Non sunt audiendi
esset apostota hũit tñ subsecanos milites. qͥb¬
cũ dicebat: ꝓducite aciem ꝓ defensione rei pu¬

Expanded text:
tor, jubentis exsequere voluntatem; si malum, responoc ipsum et de servis apud dominos et de uxoribus apud viros et de filiis apud patres, quod in illis tantum debent dominis et parentibus esse subiecti, que contra dei mandata non sunt. Item Ambrosius: Iulianus esset apostata, hcum dicebat, producite aciem pro defensione reipu
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ tantͣm publicanũ ligas illũ uit̾ra .s.
ut uiste alliges inde. Nam inusta uincła dis¬
erit incelo. I dem desermone dñi in monte. Te¬
Dei de quo tem̾e udicat᷑. ei ã qui tem̾e uidi¬
cat. ip̃a tem̾itas necesse ÷ ut noceat.I dẽ ad
u nulluꝰ ibi lingua implicet ubi conscia non
accusat. Quẽ enĩconscĩa defendit: lib̾÷ int̾ accy¬
int̾iꝰ addicit oscĩa accuseti. De ur̃a gͥ sanctitate
absit a ccp̃ianoꝵ iuditio ea q̃ maledicoꝵ hoĩũ
rumorib Sficta. credĩmꝰ in qualicũꝙ modulo
suspit̾onis adduci. qr ⁊ sacͥ eloqͥi testimoniũ te¬

Expanded text:
tuum tanquam publicanum, ligas illum in terra, sed ut iuste alliges vide, nam iniusta vincula dism in tractatu de sermone Domini in monte: Teei de quo temere iudicatur, ei autem qui temere iudicat ipsa temeritas necesse est ut noceat. Idem con ibi lingua implicet, ubi conscientia non accusat. Quem enim conscientia defendit, et inter accuinterius addicit, conscientia accuset. De vestra igitur sanctitate absit a Christianorum judicio ea, quae maledicorum hominum rumoribus conficta credimus, in qualicunque modulo suspicionis adduci, quia ex sacri eloquii testimonio te
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͥd agendum pͥusqͣm congitata ad tͣnquillita¬
tem mens redeat. Nam ꝯmotonis tp̃re uistum
Gͣtauit᷑ delinqͥt qͥ ex ira sententiam ꝓfert.
dũ usto ampliꝰ irascim. ⁊ uolumꝰ aliena petc̃a
declinemꝰ eam. ne nos illa corripiat. Uñ dñs iłx
mittens ad euangłi⁊ and̾ discipłos. misit eos
sñ auro. siue argento. sñ pecunia. sineu̾ga. u
⁊ incentiua litis:⁊ instrumenta eriꝑet ultio¬

Expanded text:
 agendum prius, quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum omne Graviter delinquit qui ex ira sententiam profertdum justo amplius irascimur, et volumus alienum declinemus eam, ne nos illa corripiat. unde et dominus Iesus dimittens ad euangelizandum discipulos misit eos sine auro, sine argento, sine pecunia, sine uirga, id est ut et incentiua litis et instrumenta eriperet ultio
Abbreviated transcription (Latin):
um dantes ut̃am p̃dentiam hortam᷑. uab apo¬
stolicis regłis nõ recedatis cõem uitamducen¬
tes. i scͥpturas sacras recteitlligentes. q̃ be
tur. inquib cłici disciplinis ecłiasticis nacẽt
Itaꝙ om̃ib sit uñ refectoriũ ac dormitoriũ sex
cet̾e officine adusas cłicoꝵ necessatie. Mini¬
⁊ doctrina illos potuis exhornet. qͣm dehonẽ¬

Expanded text:
um dantes, vestram prudentiam hortamur ut ab apostolicis regulis non recedatis, sed communem vitam ducentes, et Scripturas sacras intelligentes, quae tur, in quibus clerici disciplinis ecclesiasticis vacent. Itaque omnibus unum sit refectorium ac dormitorium, seu ceterae officinae ad usus clericorum necessariae. Miniita atque doctrina illos potius exornet quam dehones
Abbreviated transcription (Latin):
aut auarus au̾ ebͥosus. cũ hꝰ mõi nec cibũ su¬
m̾e. Cũ autẽ de paganis ag̾et non ita. S si qͥs
uos uocau̾it ex infidelib paganos significãs
⁊ uultis ire. om̃e qd̾ apponit᷑ uobis comedite.
Si qͥs frat̃ nomĩat᷑ ebriosus ⁊ c̃. O qͣnta integͥ¬
uttare nõ gͣimur qͥ sententia notati non sunt.
S ⁊ ipsiꝰ sentñtis notatio multiplicit̃ intelligi

Expanded text:
aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. Si quis frater nominatur ebriosus, etc. O quanta integrvitare non cogimur qui sententia notati non sunt. Sed ipsius sententiae notatio multipliciter intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
dotib nouert᷑. quiligneis diis ⁊ lapideis ser¬
ꝑ om̃ib asserinꝰ sacetdotib q̃m adhuc nescimꝰ
qͥs intribiliudtõ di qualis ficturꝰ sit. sy enĩ
paulus cogius p̃dicator dicit. Nolite añ tempꝰ¬
q̃ uos laudatis ille pephend̾. ⁊ q̃uos tephendi¬
no. Qua pera teriat᷑ clicus cłicum ad secularia

Expanded text:
dotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis ser omnibus asserimus sacerdotibus: quoniam adhuc nescimus, quis in terribili Dei judicio qualis futurus sit. Etenim Paulus egregius praedicator dicit: Nolite j vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehendi. Qua poena feriatur clericus clericum ad saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
uioł ad saicerdotes ⁊i rursus scͥptum ẽ Diis non
doris custodrunt scĩam. ⁊ usticiã. ⁊ legẽ reqͥ¬
tunt ex oreeuis. qr angłs dñi excituum est.
Qd e mirũ si illos ur̃a pietas dignet᷑ honorare.
quib iusu illos honoe teisuens co sauc ang̃e¬
los audos ⁊̃ ip̃e appellatds : Ecłiastica qͦ testa
tur hostoria qr cũpie memorie constantino pͥn¬
cipi inscͥpto oblate actusationes contͣ ep̃m fuiss¬
ent. libellos quid̃ accusat̾onis accep̃. ⁊ eosdem
qͥ accusati fu̾ant ep̃os conuocans ineoꝵ conspec¬
tũ libellos qͦs acceꝑat incend̾ dicens. Ite. ⁊ inter¬
cem̾ dos. Inqua sentñtia sibimag̃ exhũilitate.
qͣm illis aliqͥd p̃scitit ex reu̾entia inpensa ante
eum qͥppe pagani in republica pͥncipes fuerũt.
quium d̾m nescientes dos ligneos. ⁊ lapideos co¬
sebant. ⁊ tũeoꝵ sacerdotib honorem maxim̃¬
tor udi sacerdotes honoiet dũpagani ut p̾di¬
aimus pͥncipes honorem impend̾e eoꝵ sacer¬

Expanded text:
id est ad sacerdotes. Et rursus scriptum est: Diis non dotis custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Quid ergo mirum, si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut Deos ipse etiam appellat Deustur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accepit, et eosdem qui accusati fuerant, episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit dicens: Vos dii ecemus deos. In qua sententia sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerant, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maxim Dei sacerdotes honoret, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacer
Abbreviated transcription (Latin):
a sinodo quomodo in sod̾a innocens repꝑietos
deiectus. si in scd̾a sinodo innocens inueniat᷑¬
conus: orariũ ⁊ albam. disubdiaconꝰ: patenã
⁊ calicem. Sic ⁊ reliqui gradꝰ in reparat̾one sua
recipiant ea q̃ cũ ordinarent᷑ ꝑceꝑant. igͦ¬

Expanded text:
nodo quomodo in secunda innocens reparetur.dejectus, si in secunda synodo innocens reperiatuconus, orarium et albam. Si subdiaconus, patenam et calicem. Sic et reliqui gradus in reparationem sui recipiant quae, cum ordinarentur, perceperant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑip̃o fu̾it lata sententia locũ suũ amittat. ⁊ ħ
incriminaliact̾one. Inciuili u̾o ꝑdat qd̾ eiu¬
eit. si locũ suũ optine malu̾it. Si quid̃ adesi¬
gendos uidices inique de gcłie consortio uidi¬
cat qui deunuse ecłie uiditiomale sentiendo.¬

Expanded text:
ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat. Et hoc in criminali actione. In civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit, siquidem ad eligendos judices inique de ecclesiae conconsortio judicat qui de universa ecclesia male sentiendo
Abbreviated transcription (Latin):
uon contrahunt ostensas.
eruet᷑ ⁊ ista sententia ut hii qui ab aliis ex¬
cõmunicant᷑. ab aliis ad coĩonem nõ recipiã¬
tur. Requirat᷑ sane neforte qui ex aliqua in¬
hant᷑ quousꝙ ep̃o suo usum fu̾it. hũaniorẽ
cirea eos ferre sententiam. tem. Sentñtia

Expanded text:
um contrahunt offensam. Servetur ista sententia, ut hi, qui ab aliis excommunicantur, ab aliis ad communionem non recipiantur. Requiratur sane, si forte ex aliqua inantur, quousque episcopo suo visum fuerit humaniorem circa eos ferre sententiam. Gratian. Item s
Abbreviated transcription (Latin):
Etam uicinis qͣm suis parrochianis parit ⁊
dieate ea qin celebͥ loco põita p̃forib ccłie cũe¬
⁊is conuenientib inculcare. quatinꝰinitt᷑ꝙ di¬
ligeñtia excõicatis ubiꝙ ecłiasticus aditusex¬
cludat᷑ ⁊ excusatonis cã om̃ib aufetat᷑. Noc de¬

Expanded text:
episcopis quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae cunctis convenientibus inculcare, quatenus in utraque diligentia excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur, excommunicationis causa omnibus auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
at: fraudem ind̾m ꝑpetrat. qr iusticiã quam
gratis in ꝑtite debuit accept̾one pecuniȩ uẽ¬
dit bonis male utunt᷑ qui ꝓtp̃rali lucͦ iuste ui¬
dicant Tales qͥppe adu̾itatem. nõ iustitie defen¬
sio s amorp̃tii ꝓuocat. Quib si spes nũmi sub¬
trahitͣ confestim aiuistitie confessione reced̾t.
iste inexcelsis habitabit. dem mauritio¬

Expanded text:
at, fraudem in deum perpetrat, quia iustitiam quam gratis impartiri debuit, acceptione pecunie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iuste iudicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedunt.iste in excelsis habitat. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
pant uos. Iste ÷ gͦ iebuseus ꝯculcato. qͥ indig¬
niaudiunt u̾bum d̾i. ⁊ cũ audietĩt. neꝙuin
fideles discedent neꝙ ꝑmanent ut fideles sed
ꝑcepta mist̾ioꝵ notitia ⁊ fidei nr̃e secretioribꝰ
ꝑscrutatis. ꝯu̾si pꝰmodũ impugnãt nos. ⁊ contͣ

Expanded text:
ant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos,
Abbreviated transcription (Latin):
da. Reliq̃ u̾o auctoritates deexcõicatis loquũt᷑.
qͥ uł uocati ad sinodũ uenire contẽpserĩt uł cal¬
liditatib adu̾santiũ occutre̾ nescientes ĩiustã
sñam a udice reportauert. uł qͥ neglectu sue
uite sinistrã de se oppionem nasciꝑmittentẽ.
sententiã in se excrꝑunt. hos si quid̾ solos ex¬
cõicat̾onis sña ferire licet. Uñ¬

Expanded text:
da. Reliquae vero auctoritates de excommunicatis loquuntur, qui vel vocati ad synodum venire contempserunt, vel calliditatibus adversantium occurrere nescienteseportaverunt, vel qui, neglectu suae vitae sinistram de se opinionem nasci permittentes, sententiam in se exceperunt. Hos siquidem solos excommunicationis sententia ferire licet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cãm suã corã suis excoĩcatorib ñ ꝑegint᷑
ip̃i s̃ aditꝰ audiendi clausisse iudeant᷑. Qd̾ si
obstinato animo sinecoĩone defuncti fu̾int:
nos illoꝵ cãm uixta beatileonis p̃decessoris nt̃i
sñam diuino iudit̾o reseruantes quib iiuis ñ
cõicauimꝰ nec mortius coĩcare debemꝰ. Item¬

Expanded text:
am suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta beati Leonis predecessoris nostri sententiam, divino iudicio observantes, quibus vivis non communicavimus nec mortuis co
Abbreviated transcription (Latin):
cłicos ꝯfitent᷑ atheodora seoppͥmi ꝑ iuolentiã
dqueruntut. qd̾ dicant seingenuos atoꝑ auc¬
tore d̾o pͥstine conditõnis nexib ab solitos. in sor¬
tem det̃rime itmseruitutiꝰᷤ seaddici .i. dãpnari.¬
ac ꝑ auetoritatẽ regiã contͣbeges pͥublicas cũ¬
conẽ urbgrumentine ẽẽ conuentos. cũ constet
eum qͥ celestem militẽ pulsat. nõ nisi eiꝰ foꝵ de
tu. supͣdictos cłicos tibi ꝯmendo. uͥsi adde lega¬
toꝵ uditiũ eoꝵ adu̾saria uenire contẽpserit
sublimitatis cue tuitione uallent᷑. ne qͥd illis
aut subreptio alit inĩmica legib iuolentia ne¬
cessctatis imponat. qr qui uiditiũ refug̃. ap¬
paret eũ deuistitia diffisum. ¶dem sc̾pnio¬
⁊⁊ fabino ep̃is. Nisi ad ep̃oꝵ iuditiũ clerieus
tine cłici lacͥmosa insinuat̾one nob̾ conq̃¬
iti sunt libertatẽ sibi dñi suibenignitate:
b etiam manu missore uiuente in eod̾ ac¬
tu nicħominus constitutis diuinis ministe¬

Expanded text:
clericos confitentur, a Theodora se opprimi per violentiam conqueruntur, qui dicunt se ingenuos atque Deo auctore pristinae conditionis nexibus absolutos, in sortem deterrimae iterum servitutis addici, et per auctoritatem regiam contra leges publicasconum urbis Grumentinae esse conventos, quum constet eum, qui coelestem militem pulsat, non nisi ejus forum tu, supradictos clericos tibi commendo, ut, si ad delegatorum judicium eorum adversarii venire contemserint, sublimitatis tuae tuitione vallentur, ne quid illis aut surreptio, aut inimica legibus violentia necessitatis imponat, quia qui judicium refugit apparet eum de justitia diffisum. C. XIII. Non nisi ad episcoporum judicium clericusclerici lacrymosa nobis insinuatione conquesti sunt, libertatem sibi domini sui benignitate bus, etiam manumissore vivente, in eodem actu nihilominus constitutis, divinis myste
Abbreviated transcription (Latin):
di. Tollat si libitum⁊ eos. imꝑatori nõdono. sed
non nego. Idem. Potestatib tͥbuta non sunt
quo xp̃ian uiri sublimiorib potestatib do¬
cent᷑ debere ẽẽ subiecti. ne quis constitutonem
treni regis putet ẽẽ soluendã. di enĩcensũ filiꝰ¬
siue regi qi p̃cellenti. siue ducib tanqͣm adeo
missis. ad iundictam malifactoꝵ. lau u̾obo.¬
uocatus litium fias. ne uł inulla antiqͣ occupa¬
t̾one ꝓtsus inueniaris mundialis negotii oc¬
c̾one ꝑplexus. Neꝙ enĩ uidicẽ neq cognitor ẽ
scłarium negotioꝵ hodie te ordinare uult .rͦ.¬

Expanded text:
 eos, si libitum est: imperatori non dono, sed non nego. C. XXVIII. Potestatibus tributa non sunt Christiani viri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subjecti, ne quis constitutionem terreni regis putet esse solvendam. Si enim censum Dei Filsive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis ad vindictam malefactorum, lauvocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negotii occasione perplexus. Neque enim judicem aut cognitorem saecularium negotiorum hodie te ordinare vult
Abbreviated transcription (Latin):
tuasinedilatoneᷤ cõpetentem finẽ litumposito
minũ cause imponant. ttatũut disceptatio
litis duoꝵ spatiũ m̃siũ nõ excedat alttiscon¬
fu̾it ab ep̃o suo. uł dicatus honore. Sin autẽ
crim̃ eclesidsticłi ÷ tͥc scd̾m canones ab ep̃o suo
negotũ hñs secularia uiditia nonexereͣ᷑

Expanded text:
, sine dilatione competentem finem liti impositminum causae imponant, ita tamen, ut disceptatio litis duorum mensium spatium non excedat, a litis conepiscopo suo vel clericatus honore. Sin autem crimen ecclesiasticum est, tunc secundum canones ab episcopo negotium habens saecularia judicia no
Abbreviated transcription (Latin):
ar ꝑsonãres mlttigio põiti añ cognit̾oni eũ etp
tone posfit agnosci. Ex ead̾ re qn̾ispiã nõ sina¬
tur exigͥe pensiones s in eod̃ stature ead̾ põtta
in qͦ uid̾r sic̃ dẽm est añ conscituta. qͥsqͥs sibi
putat qͥppiam posse cõpetere i̾idico pulse
ptło illo mileutthani concilii liquido constat
dignus : quisiu ep̃i iuditiũ int̃pellantẽad
iuditiũ secłare ꝓtrahete. nõ dubitauit.  ed¬

Expanded text:
ratur personam res in litigio posita ante cognitionis eventum. tione possit agnosci, ex eadem re quispiam non sinatur exigere pensiones, sed in eodem statu re eadem posita, in quo videtur sicut dictum est ante constituta, quisquis sibi putat quippiam posse competere, juridico pulsetpitulo illo Milevitani concilii liquido constat.dignus est qui sui episcopi judicium interpellantem ad judicium saeculare pertrahere non dubitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ris ⁊ coep̃i nr̃i felicis ⁊ quirraci abbatis re¬
latͥone cognouimꝰ eo qd̾ insula sardinia sac̃¬
dõtes alacis uidicib oppͥmant᷑. ⁊i fr̃nitatẽ tu¬
amministr: tui desꝑitiant dũ ꝙ solũ sim¬
plicttati aͥuobis studet᷑. qͣntũ uidet᷑ disciplina

Expanded text:
iscopi nostri Felicis, et Cyriaci abbatis relatione cognovimus quod in 704 insula Sardinia sacerdotes a laicis judicibus opprimantur, et fraternitatem tuam ministri sui despiciant; dumque solum simplicitati a vobis studetur, quantum videtur, disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
licet cã. ante cuuilem iudicẽ nlłs cłicus ꝓduca¬
t᷑. nisi forte cũ consensu ep̃i sui. ueluti qͣn incor¬
rigibiles inueniunt᷑ t̾c detͣctio eis officio: curi
atͣ semotus aclero curie tradatoR. amium.¬
tatiumꝰ ut si quis cłicoꝵ suis ep̃is infestus.
iuiditiũ submotꝰ aclero: curiȩ tradat᷑ cuidieb¬
s inciuili causacłicumante cuulem iuidioem
ꝓdiexit: non ÷ udicandꝰ tͣnsgressor canonũ. nͥ
⁊ dicendꝰ ꝑtraxisse reũ ad uidicẽ nõ suũ. quia

Expanded text:
icus producatur, nisi forte cum consensu episcopi sui; veluti, quando incorrigibiles inveniuntur, tunc detracto eis officio curiaeatur semotus a clero curiae tradatur. Statuimus, ut, si quis clericorum suis episcopis infestus ajudicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebcivili causa clericum ante civilem judicem produxit, non est judicandus transgressor canonum, nec est dicendus pertraxisse reum ad judicem non suum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut aut ipse cognoseat. aũ certe ab ep̃o iudiceᷤᷤ
tes adeligend̃ iudices ab ip̃o executio depitta¬
auct ip̃e cognoscas au certe te amonente s u
dices eligant slam si sua unicuiꝙ ep̃o iuris¬
dietio non seruat᷑ qdagit᷑ alid̾ nisi ut ꝑ nos ꝑ¬

Expanded text:
at, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices dtes ad eligendum judicem ab ipso executio deputaaut ipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
certa enĩ. ut sixtus p̃p̃ scribit ep̃is ꝑ ^ yspani¬
am constitutis. nemo pontificum iudicare p̾¬
sumat ⁊ qͣmuis uera sint. tñ credenda ñ sũt.
nͥ q̃ certis idiciis ꝓͥbantur. nͥ q̃ manifesto ui¬
dicio conuicuntur nͥ q̃ iudiciario ordinepu
ueniat᷑ dñs qui latentia ꝓlucet in lucem ⁊ il¬
luminabit abscondita cen̾ebraꝵ. ⁊ manifesta¬
bit consilia cordium. Qͣius enim sint u̾a. ñ¬
tur. nͥ que manifesto uidicio ꝯuincuntur nisi¬
ullũ añ u̾am iustam
ꝓbationem iudicare. aut dãpnare debemꝰ.
Testante apło qui ait. Tu qͥ es qui iuidicas ali¬
enum seriuim: suo dño stat. aut cadit Mala
itaq audita nullũ moueant. nec passim dic

Expanded text:
certa enim ut Sixtus  Papa scribit episcopis per Hispaniam constitutis nemo pontificum judicare praesumat, et quamvis vera sint, tamen credenda non sunt nisi quae certis indiciis comprobantur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordiveniat Dominus, qui latentia producit in lucem, qui illuminabit abscondita tenebrarum, qui manifestabit consilia cordium : quamvis vera sint, credentur, nisi quae manifesto Nullum ante veram justamque probationem judicare aut damnare debemus, teste Apostolo, qui ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat aut cadit. Mala itaque a
Abbreviated transcription (Latin):
cimari. ⁊ ordinem rerũ plena pꝰqͣm certis de¬
⁊ respondendi obiciendiq p̾bita patientia ab
eõ. ut ibi actio ambaꝵ pactiũ illuminata sit
plenit̃. nec litigantib uidex sua uelit pͥꝰ sen¬
letur. quousꝰq ad rei u̾ctatẽ ꝑueniat᷑ fc̃eq̃nt̃
intt̾rogati oportet. ne aliqͣd pt̾missum
sime colligitur qd ꝓ incertis acertis receden¬
dum ñ est. nec inre dubia certa danda ÷ sen¬
tentia. Cũ aũ fides dubiȩ tri nͥ testium appto¬
batione. uł legitima confessione iudici fieri ñ
ualeat. Testes aut̃ auctoritate calixti p̃p. de ali¬
is causis. uł negotiis testimonium dicẽ ñ ua¬
leant. nͥ de his q̃ sub eoꝵ p̾sentia facta noscũ

Expanded text:
ari, et ordinem rerum plena inqui, respondendi, objiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium illuminata sit pleniter, nec litigantibus judex prius velit sua senletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum e colligitur quod pro incertis a certis recedendum non est, nec in re dubia certa danda est sententia. Quum autem fides dubiae rei nisi testium approbatione vel legitima confessione judici fieri non valeat, testes autem auctoritate Calixti Papae de aliis causis vel negotiis testimonium dicere non valeant, nisi de his, quae sub eorum praesentia facta noscu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uota succurreunt legtima. Item ex dec̾¬
accepta bndictione a sacerdote publice nub¬
bulgaroꝵ. Nuptie publice celebrari debent.
turam auixã. uł argenteam. aut ex quo
consenlu oͣꝵ qui hoc contrahunt. ⁊ hoꝵ inqͣ¬
tum potestate sunt celebtant᷑ O pꝰquã spon¬

Expanded text:
et vota succurrerint legitima. Csed benedictione accepta a sacerdote publice nubIII. Nuptiae publice celebrari debent. turam auream, vel argenteam, aut ex quolconsensu eorum, qui haec contrahunt, et eorum, in quorum potestate sunt, celebrantur; et postq
Abbreviated transcription (Latin):
tatis abitt᷑q parte tradid̾it. aut mox. aut
apto temꝑe. ne uidł añ tempꝰ lege diffinitũ
tale qͣd facere p̃sumant ambo ad nu atla
fed̾a ꝓducuntur. ⁊ pͥmũ in eccłia dñi cũ obło¬
nib quas offerre debent deo ꝑsacetdotis
manũ statuunt᷑ sic ꝙ demũ bñdictionem
⁊ uelam̃ celeste suscipiunttem. Hec¬

Expanded text:
tatis ab utraque parte tradiderit, aut mox, aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege diffinitum tale quid facere praesumant, ambo ad nuptialia foedera perducuntur. Et primum in ecclesiam Domini cum oblationibus, quas offerre debent Deo, per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tit itmatͥmonio copłari cunꝰ uxor pꝰqͣm ãui¬
ro suo clecelinquit᷑. illiꝰ omat efficitur nec pꝰ
ꝯpat̾nitatẽ a iuiro suo cognoscitus. ¶Qye¬
ritur aut̃ anuxor cum marito in bap̃ate si¬
mul debeat susciꝑe puerũ. Dehis cascribit

Expanded text:
nio copulari, cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur. Quaeritur autem, an uxor cum marito in baptismate simul debeat suscipere puerum? De his ita scribit
Abbreviated transcription (Latin):
bile iudicandũ. qd̾ necc̃tas intulit. Ham¬
ħ baptizandi opus. laicis fidelib uixta ca¬
nonicam auctoritatem si necceẽ fuu̾it facere
lib̾e conced̾t. Uñ si supͣdictus genctor filiũ
suũ corꝑe morientẽ. aspiciens. ne aĩam ꝑpe¬

Expanded text:
tas intulit. Nam baptizandi hoc opus etiam laicis fidelibus juxta canonicam sanctionem, si necesse fuerit facere libere conceditur. Unde si supradictus genitor filium suum corpore morientem aspiciens, ne animam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ filium suũ in extoemo uitȩ posctũ. nec
nõ bap̾atis unda iotum. absenua .s. sacerdo¬
tum nimuiͥa cogente baptizauit. eumꝙ ip̃e¬
pͥis manib retinendo suscepit atq ꝓ hꝰ rei¬
negotio noticiȩ tuȩ parefacto. reu̾entia tua
q̃i rectitudinis zelo flagrans p̃facum hoĩ¬
nem a sua conuige uidicauit ẽẽ seꝑandum.

Expanded text:
filium suum in extremo vitae positum, nec baptismatis unda lotum, absentia scilicet sacerdotum necessitate cogente baptizasset, eumque propriis manibus retinendo suscepisset. negotio notitiae tuae patefacto reverentia tua, quasi rectitudinis zelo flagrans, praefatum hominem a sua conjuge judicaverit separandum.
Abbreviated transcription (Latin):
diam p̃ite nuptiis deb̾e. Iñ enĩ nuptiȩ dicte
tut. q̃ si fiant ex pꝰfacto dualescunt ꝓhibent᷑¬
castitauem uouentes matͥmonia contraħe.
q̃ tũ si contrax̾int inuiolata ꝑman̾e oportet.
Sic ⁊ dandestina conuigia co leges quidẽ fũt
tñ contͣtta dissolui ñ possunt qi ex legituo uo¬
to subseqͤnte corroborantur Uñ ⁊ euaristus cum
ta succurrerint legitima. hinc ⁊̃ in nouellis.¬
cri. legitimã se eam urorem habiturũ. ł si in
oratorio tale sacramentũ dedit sit illa legiti¬
ma uxor quamius nulla dos. nulla scͥptura

Expanded text:
diam nuptiis praeire debere. Inde enim et nuptiae dictae, tur, quae, si fiant, ex postfacto convalescunt. Prohibentur voventes matrimonia contrahere, quae tamen si contraxerint, inviolatandestina conjugia contra leges quidem fiunt, tamen contracta dissolvi non possunt, quia ex legitimo voto subsequente corroborantur. Unde Evaristus, quum ta succurrerint legitima. Hinc etiam in Novellisri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
stantiensi ep̃o salonitant. Duas omatres alicui
Foi aliquiᷤ homo duas ꝯmatres hr̃e ualcat. u¬
Nam pꝰ alt̾am. In quo meminisse debet scriptũ
cc̃. Erunt duo in carne una. Itaq cũ constit qr
uir ⁊ mulier una caro ꝑ cõmibiũ efficiunt᷑ resta

Expanded text:
si Episcopo Salomoni: C. I. Duas commatres alicui aliquis homo duas commatres habere valeat unam post alteram. In quo meminisse debet scriptum esse: Erunt duo in carne una. Itaque quum constet, quia vir et mulier una caro per connubium efficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dñs moysi dicens. Turpitudinem patris tui.
uł matris tuȩ uł sororis non reuclabis. Turpi¬
itbem᷑ abstin̾e. multomag̃ a spũali pr̃is no¬
se posito. sub nania districtione nos cau̾e con¬
uenit. ne in iram diuine gxaminationis inci
li facinoris omxtione. ne imꝑpetuũ ꝑeanti
S hunc qui huiꝰ ꝑnitiosȩ temeritatis aĩe
sus salitem despitiens. impio semiscuit ma¬
tͥmonio. ꝑ omĩa tua fr̃nitas studeat separa¬
re. ⁊ penitencie dignȩ submttt̾e. qͣtiꝰ ab et̃na
erutã dampn̾one aĩam eiꝰ lucreris.tem. za¬
niuntur. Si quis tali facinori ꝯmixtus mini¬
me resttinxerit frena fcena luxutie: ab eccłia¬

Expanded text:
 Moysem, dicens: Turpitudinem patris tui, vel matris, vel sororis non revelabis; turpipraecipimur abstinere. Multo magis a spiritali patris noreposito, sub nimia districtione cavere nos convenit, ne in iram divini examinis incidat, sris commistione, ne in aeternum pereant. Sed eos qui hujus perniciosae temeritatis animae suae salutem despicientes impio se miscuerunt matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare, et poenitentiae digne submittere, quatenus ab aeterna eruti damnatione animas eorum lucretis incidat, si quis tali facinori  mistus, minime restrinxerit frena luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse fĩ qd libet legale coniugiũ. q̃ nquidẽ.
nec int̃ eos qui natura. ⁊ cos qui ad optionẽ
filii s. uenaande romane leges matͥmonia
contrahi ꝑmitunt. Item. sunt̃ eos ñ contͣ¬
to potuis a carnali oportet int̾ se contuber¬
nio cessare. qͦs ꝑ celeste sacramentũ regene¬

Expanded text:
n posse fieri quodlibet legale conjugium. Quandoquidem nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt venerandae Romanae leges matrimonia contrahi permittunt. Item: Si inter eos non contrto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regene
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ .i. insta anni cororiam ms om̃ib se¬
talit̃ ꝑcurrentia statuta fioment᷑ ut nullus
audeat deiiceps tale scelꝰ ꝑpetrare. Et qͥ fece
nis uxoris sus in matmonio sͥ sociau̾int sicut
iam dudũ uob̾ scripsimꝰ. qui in cod̾ grãdu in¬
uentis̃ separent᷑. aut suspendat᷑ coꝵ cã usq
scd̾m indulgentiã scẽ matͥa eccłie mitiꝰ p̃liba¬
uimꝰ. Cet̾m uitt᷑a scłarium leguiꝰ censuram dig

Expanded text:
s omnibus sestatuta percurrentia taliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tale scelus perpetrare, et qui fecenis uxoris suae in matrimonio sibi sociaverunt, sicut jamdudum vobis scripsimus, qui in eodem gradu inventi sunt, separentur, aut suspendatur eorum causa, usque secundum indulgentiam sanctae matris ecclesiae mitius praelibavimus. Ceterum juxta saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
Drat̾nitatis uĩx studiose sagacitati: te tepꝑitus¬
fr̃ amande. quas debeo refero gͣtes. Qm̃ qͣsis¬
sulere decreiusti. si mulier copła nuptiali extͣ¬
nco uiro coniuncta  cognationi eiꝰ ꝑtineat. si co
defuncto  cõgnatio remaneat. Uł sub alt̾o ui¬
to cognationis uocabła dissoluant᷑ uł si sus¬
cepte soboles possunt legitime ad pͥoris uiri
cognationis tͣnsire copłam. Est enĩ u̾bum d̾iua
bile. ñ mom̃taneũ. ñ mnlitoriũ. Ait enĩ ꝑ se ipã

Expanded text:
raternitatis vestrae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates. Quoniam quaesissulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini bile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
roborare. ⁊ q̃ a temerariis p̃sumpta fu̾t ĩ
ꝓmpti nichominꝰ ulcisci. Rcum qͥppe ante
conspociũ duum udicis se nou̾it eẽ. qͥ nitit᷑
ictilit̾ finita rescind̾e ac toborata qͦlib⁊ auło
uiolare. Eccłiastici quippe uigors oido confun¬
d̾r si aut teni̾e illicita p̃sumant᷑ aut ñ conceᷤᷤ¬

Expanded text:
roborare, et quae a temerariis praesumpta fuerint in promptu nihilominus ulcisci. Reum quippe ante conspectum divini Judicis se noverit esse, qui nititur utiliter finita rescindere ac roborata quolibet ausu violare. Ecclesiastici quippe vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut non conce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conglictinatã. finge cuiꝰcumq figure uł ĩ¬
m̃isitatis corpꝰ uolu̾is. Nlumqͥd erit hũanũ
ingenium. qd̾ ip̃as .iiii. partes ab inuicẽ
ualeat segͥgare. ut unaq̃ ꝑ se possit agno¬
sci Sic aiͦii. auis. cluo conficiunt᷑ in unũ
⁊ de duob fit una conc̾atio. hanc siłitudinẽ
de .uͦii. elem̃tis. uñ conc̾atas ÷ hõ. collig̾e po
uisionib partita ẽ. ꝑ discretas urt̃ se partes
assignau̾is. fit id̾ inmetalł. hoc ⁊̃ in liquori

Expanded text:
ge cujuscunque figurae vel immensitatis corpus volueris, numquid erit humanum ingenium, quod ipsas quatuor partes ab invicem valeat segregare, ut unaquaeque per se possit agnosci? Sic a quatuor avis duo conficiuntur in unum, et de duobus fit una concreatio. Hanc similitudinem de quatuor elementis, unde concreatus est homo, colligere poisionibus partita est, per discretas inter se partes assignaveris. Fit idem in metallis; hoc etiam in liquori
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Si quis gͦ sacͥlego ⁊ tem̾acio ausu in
defuncto querit ꝓpinquilatem extinguete.
uł sub alto affinctatis uocabula dissipare ud
susceptã sobolẽs alt̾us compłe. ꝓpinqͥtati pͥorĩ
credit legitime sociari. ħ negat u̾bum dei
locit̃ querit dissolu̾e. hic ñ credit u̾bum d̾i

Expanded text:
sire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legivelociter dissolvere, hic non credit verbum Dei