comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo nec completi temporis ei gr̃a suffragatur:
quia plenitudinem temporis non recepit. quo
filius dei missus est ad salutem. Uenit ad redemp-¬
tionem faccus sub lege ÷ natus ex uͥgine: uictor
mortis ÷ largitor resurrectionis. Manet gͦ illi uul-
ciri non possit : nͥ forte relinquat subulam.
& sumat sibi gladium. quem ꝓ xp̃i nomine
non refũtet: uel quo corporalia ã spiritalib.
umbram a u̾itate distinguat: sumat dei u̾bũ.
gladium bisacutum ÷ & ex illo diumno ore do-¬
ceatur mandatum domini ꝑ scriptum legis
agnoscere. qd̃ non temporalis habeat obseruan.¬
tiam celebritatis: s salutaria & sempit̾na re
media succo gr̃e spiritalis infundat. Tota gͦ
die in lege meditare: non ꝑfunctoria tibi de-¬
bet ẽẽ transcursio. Si agrum emere uelis ⁊ si
mercari domum: prudentiorem adhibes. &
quid ueri sit diligenter consid̾as : & ne in aliqͦ
forte fallaris. tibi ipse non credis. At nunc tu

Expanded text:
ideo nec completi temporis ei gratia suffragatur, ideo nec completi temporis ei gratia suffragatur, quia plenitudinem temporis non recepit, quo filius dei missus est ad salutem et uenit ad redemptionem, factus sub lege, natus ex uirgine, uictor mortis, largitor resurrectionis. manet ergo uulnus iciri non possit, nisi forte relinquat subulam et sumat sibi gladium, quod pro Christi nomine non refutet uel quo corporalia a spiritalibus, umbram a ueritate distinguat, sumat dei uerbum, gladium bis acutum, et ex illo diuino ore doceatur mandatum domini, praescriptum legis agnoscere, quod non temporalis habeat obseruantiam celmedia succo gratiae spiritalis infundat. 7. Tota ergo die in Lege meditare: non perfunctoria tibi debet esse transcursio. Si agrum emere velis, si mercari domum, prudentiorem adhibes, et quid juris sit, diligenter consideras: et ne in aliquo forte fallaris, tibi ipse non credis. At nunc tu
Abbreviated transcription (Latin):
lam & aurem mentis uigore tͣnscendit. ⁊ illam
animam qͣm ꝑtͣnsunt gladius. ad reuelanda cor.¬
dis occulta. ꝑpetuȩ premio lib̃tatis attollit: uł
examinandis sermonib sollicite seruientes qͦs¬
cunq uͥtutis suȩ aure susceꝑit: myst̾io sancti.¬
ficat spiritali. Azima sibi iudeus quot annis
facere consueuit: & nescit se ẽẽ maliciȩ ferm̃.¬
tum. S qui intelligit qͥd sit: uetus expurgat
fermentum. ne totam massam corrumpat᷑:
uet̾em hominem cum actib eius expurgat: ut
fiat noua conspaͬrsio u̾itatis. Iudeo ista dicta
sunt. & xp̃ianus audiuit: quia dum aurẽ suam
subula illa ꝑtundit: audire non potuit. uul.¬
n̾atam aurem gerens. Non legis: s stulticiȩ
suȩ subula cruentauit aurem suam. Ille audi.¬
endo quȩ spiritalit̾ reuelant᷑: ꝑforauit aurem
suam ferro. Maluit enim in ferrum: qͣm u̾bũ
credere. Ideo seruit: ideo liber eẽ non meruit.

Expanded text:
lam et aurem mentis uigore transcendit et illam lam et aurem mentis uigore transcendit et illam animam, quam pertransiuit gladius ad reuelanda cordis occulta, perpetuae praemio libertatis attollit uel examinandis sermonibus sollicite seruiens, quoscumque uirtutis suae aure susceperit, mysterio sanctificat spiritali. azvma sibi Iudaeus quibusque annis facere consueuit et nescit se malitiae esse fermentum. sed qui intellegit quid sit uetus expurgare fermentum, ne totam massam corrumpat, ueterem hominem cum actibus suis expurgat, ut fiat noua consparsio ueritatis. Iudaeo ista dicta sunt et christianus audiuit, quia, dum aurem suam subula illa pertundit, audire non potuit uulneratam aurem gerens; non legis, sed stultitiae suae subula cruentauit aurem suam. illa audiendo quae spiritaliter reuelantur perforauit aurem suam ferro; maluit enim in ferrum quam in uerbum credere. ideo seruit, ideo liber esse non meruit,
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. Quid gͦ ꝓdest lex. si finem legis ignores : si
redemptione mundi uingenitꝰ dei. partus uͥginis
immolatur. Qͥd ꝓficiunt iudei: qd̃ sanguine ag.¬
ni domus & postes suos illimunt: Nichil utiq:
qm̃ ligna his aut sara ꝓdẽe non possunt. Nob̃ ꝓfi.¬
cit omne mysterium : qui abhorrere credimus.
a gratia spiritali. ut habitationes nr̃as sanguine
pecudis cruentemus. & ne ora nr̃a cruore tingua.¬
mus÷ s corpora nr̃a sacramento dominicę cru-¬
cis consecramus : & confessione mortis domini
credimus ad iusticiam: ore autem confessio
fit ad salutem. Quid ꝓdest. qd̃ hebrei aurem
seruuli ꝑtundunt subula: & preputia sui cir.¬
cumcidunt corpors: Non intelligunt penitꝰ:
quid lex diuina decernat. Signa sunt ista: ñ
ueritas. S ille indelligit. qui cor suum spiritali
ccũcisione castificat: ut colluinem omnem cor-¬
poreȩ labis emundet. Ille intelligit: qui subu.¬

Expanded text:
ligit. Quid ergo prodest Lex, si finem Legis ignores, si ligit. Quid ergo prodest Lex, si finem Legis ignores, si redemptione mundi unigenitus Dei, partus Virginis immolatur. Quid proficiunt Judaei, quod sanguine agni domos et postes suos illiniunt? Nihil utique; quoniam ligna his aut saxa prodesse non possunt. Nobis proficit omne mysterium, qui abhorrere credimus a gratia spiritali; ut habitationes nostras sanguine pecudis cruentemus, ora nostra cruore tingamus: sed corpora nostra sacramento crucis Dominicae consecramus, et confessione mortis Domini creditur ad justitiam: ore autem confessio fit ad salutem . Quid prodest quod Hebraei aurem servuli pertendunt subula, et praeputia sui circumcidunt corporis? Non intelligunt penitus quid lex diuina discernat. signa sunt ista, non ueritas. sed ille intellegit, qui cor suum spiritali circumcisione castificat, ut conluuiem omnem corporeae labis emundet. ille intellegit, qui subu
Abbreviated transcription (Latin):
tare ad gratiam dei: ferȩ consortem naturȩ
suȩ diligunt: quomͦ dilectionem conformis sui
min̾imus quia alibi idem ipse dixit. & suꝑ
mimicos tuos tabescebam: iusto odio od̾am illos.
Istoᷤ gͦ euangłica auccoritate suos inimicos ẽẽ di.
cit: qui mimici sunt dei. Nam si is qui non reliqͥt
parentes ꝓpt̾ dei u̾bum. non est deo dignus: qͣn.¬
tõmagis qui diligit eiꝰ inimicos. acceptus deo ẽẽ
non pot̾it: Quos gͦ inimicos habet. si gentiles cõ
Deniq ut benedicant & ipsi dominũ: in suꝑiorib
adhortatus est. & quȩ magna laus suꝑ eos intel.¬
ligere. qui metalla & saxa uen̾ando. similem ri.¬
gorem stupors adtraxerint: Quos gͥ habet .ii.¬
micos ⁊ nͥ hereticos: Ipsi enim sunt impugnato.¬
res fidei: u̾itatis inmici. Quos nͥ iudeos: Ipsi enĩ
grauiores inmici: qui ex amicis inimiti facti suts.
Suꝑ hos intelligit: qui legem spiritalem ẽẽ intel.¬

Expanded text:
tare ad Dei gratiam? Ferae consortem naturae tare ad Dei gratiam? Ferae consortem naturae suae diligunt: quomodo dilectionem conformis sui minerimus quia alibi idem iste dixit: Et super inimicos tuos tabescebam, et justo odio oderam illos . Istos ergo Evangelica auctoritate suos inimicos dicit esse, qui inimici sunt Dei. Nam si is qui non relinquit parentes propter Dei nomen, non est Deo dignus: quanto magis qui diligit ejus inimicos, acceptus Deo esse non poterit? Quos ergo inimicos habet? Si gentiles: quoDenique ut benedicant et ipsi Dominum, in superioribus adhortatus est . Et quae magna laus super eos intelligere, qui metalla et saxa venerando, similem rigorem stuporis attraxerint? 6. Quos igitur habet inimicos, nisi haereticos? Ipsi enim sunt impugnatores fidei, veritatis inimici. Quos, nisi Judaeos? Ipsi enim graviores inimici, qui ex amicis facti sunt inimici. Super eos intelligit, qui Legem spiritalem esse intel
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationes seruuloꝵ suoꝵ spontaneas ꝓbat.
potius qͣm coactas. Ideo ex seruis liberos facit: it
uoluntatum nrarum mun̾a potius qͣm necesi.¬
tatum obseqͥa conferamus. Non potest dicere
marcionĩta. quomͦ dilȩxi legem tuam domine:
qui legem suscepit nõn. Non potest dic̾e iudeus.
qui legem spiritalem ignorat: & litt̾am legis
nudam. non sensum legis intellectũq medita.¬
tur. Solus gͦ dicit xp̃ianus: qui multũ iam legi
cognitione ꝓfecerit: qui non penam legis paui.¬
do corde formidet: s diuina mysteria ueri he.¬
brei. ueri sabbati. uerȩ remissionis. intrepido .ri.¬
metur affectu. Uere enim diligit: qui sine tͥsti.¬
cia. sine timore. uoluntario potius studio qͣm
coacto. p̾cepta conseruat. Alius u̾sus. Suꝑ mi-
tellexit suꝑ inimicos suos domini mandatum.
S quos habet inimicos ꝓph̃a: qui aut sui po.
puli uiros. legitima debet caritate complecti.
aut alien iigenas euangelica predicatione iui-¬

Expanded text:
operationes seruulorum suorum spontaneas probat operationes seruulorum suorum spontaneas probat potius quam coactas. ideo ex seruis liberos facit, ut uoluntatum nostrarum munera quam necessitatum obsequia conferamus. Non potest dicere Marcionita: quomodo do dilexi legem tuam!, qui legem non suscipit; non potest dicere Iudaeus, qui legem spiritalem ignorat et litteram legis nudam, non sensum legis intellectumque meditatur. solus ergo dicit christianus, qui multum iam legis cognitione profecerit, qui non poenam legis pauido corde formidet, sed diuina mysteria ueri Hebraei, ueri sabbati, uerae remissionis intrepido rimetur affectu. uere ergo diligit qui sine tristitia, sine timore uoluntario potius studio quam coacto praecepta conseruat. Alio uero uersu tellexit super inimicos suos Domini mandatum. Sed quos habet inimicos Propheta, qui aut sui 1132 populi viros legitima debet charitate complecti, aut alienigenas evangelica praedicatione invi
Abbreviated transcription (Latin):
cirta studium cognoscendȩ legis hȩc uox
et: qut inistiuit pfeacions homnis:
qͣm tot᷑ hic palmus informat. & qm̃ maximũ
mandatum eẽ in lege cognouit. ut diligamus
dominum deum nr̃m ex toto corde nr̃o. & exto¬
ta anima nr̃a: sui imitatione nos qͦ quos eru¬
dire studet. uult eẽ ꝑfectos dicens. Quomͦ dilexi
mandatũ tuum domine. hoc ipso caritas crelat
affectu: qd̾ ipsum testem aduocat. cui munus
dilectionis impendit᷑: nec spẽm. s plenitudinẽ
caritatis tali conuentione testatur. hac usus est
petrus. Tu scis domine: quia diligo te.S qui di.¬
ligit dominũ. legem eiꝰ diligit: sic̃ maria dili¬
gens filium. omnia uerba eius in corde suo. mat̾.¬
no conferebat affectu. Diligens te: feci uolun.¬
tatem tuam. Scriptum est. Ideo cõmisit & xp̃c
petro. ut pasc̾et gregem suum. & domini facet
uoluntatem: quia caritatẽ eius agnouit. Qui
enim diligit: ex uoluntate facit quȩ sibi sunt
imꝑata: qui timet: ex neccssitate. Itaq dominꝰ

Expanded text:
ox est, quae instruit perfectionem hominis, quam totus hic psalmus informat. et quoniam maximum mandatum esse n ege cognouit, ut diligamus dominum deum nostrum ex toto corde nostro et ex tota anima nostra, sui imitatione nos quoque quos erudire studet uult esse perfectos dicens: quomodo dilexi mandatum tuum, domine! hoc ipso caritas crescit affectu, quod ipsum testem aduocat cui munus dilectionis inpenditur nec speciem, sed plenitudinem caritatis tali conuentione testatur. hac usus est Petrus: tu scis, inquit, domine, quia diligo te. sed qui diligit dominum legem eius diligit, sicut Maria diligens filium omnia uerba eius in corde suo materno conferebat affectu. diligens te feci uoluntatem tuam, scriptum est. ideo commisit et Christus Petro, ut pasceret gregem suum et domini faceret uoluntatem, quia caritatem eius agnouit. qui enim diligit, ex uoluntate facit quae sibi sunt imperata, qui timet, ex necessitate. itaque dominus
Abbreviated transcription (Latin):
sco. Non dixit pͥtsquam insponsi ad¬
duceret᷑ domum: hc̃ guupe morem tene¬
bat antiqͥtas: ut sponse in sponsorũ do¬
mib hab̾ent᷑. Quod nc̃ quoq fieri in¬
terdum uidemꝰ. Ut cnim gencri loth
apud soccrum legunt᷑ habitasse cum
sponsis ñdum sibi copulatis lege con¬
iugii: sic habitabat etiam maria cũ

Expanded text:
. Non dixit, prius, quam in sponsi adduceretur domum. Hunc quippe morem servabat antiquitas, ut sponsae in sponsorum domibus haberentur. Quod nunc quoque fieri interdum videmus. Ut enim generi Loth apud socerum leguntur habitasse cum sponsis nondum sibi copulatis lege conjugii, sic habitabat etiam Maria cum
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Qui uult meus esse discipłs: ab ne¬
get semet ipsum. Relinquit gͦ cognatio¬
nem suam. nonqui contempint cam:
s qui amplius diligit dm̃ quã parentes.
Relinquit t̾ram suam qui carnis sue ñ
sequitur uoluntatem. Qui aut̃ concu¬

Expanded text:
Item: Qui vult meus esse discipulus, abneget semetipsum . Relinquit ergo cognationem suam, non qui contemnit eam, sed qui plus diligit Deum quam parentes. Relinquit terram suam, qui carnis suae non sequitur voluptatem. Ex tempo
Abbreviated transcription (Latin):
dicebatur manna quod int̾pretatur
hebraice quid ẽ hoc: ut quotienscumꝙ
audimus uerbum ammoneat nos ipsũ
nomen requirere. quid est hoc qđ audi¬
mus: ae sicut cibum cum masticauerim
dimittimꝰ instomachũ: ita et uerbum¬
postquã bene tractauerimꝰ cõmenda
mus memorie quasi stomacho. Nam

Expanded text:
dicebatur manna , quod Hebraice dicitur quid est hoc, ut quotiescunque audimus verbum admoneat nos ipsum nomen requirere: Quid est hoc quod audimus? Et sicut cibum cum masticaverimus, dimittimus in stomachum, ita et verbum bene tractatum commendandum est memoriae quasi st
Abbreviated transcription (Latin):
strat uerecundiam flagiciĩ confitendi: ut recu¬
ꝑandȩ spem salutis inueniat. Meritoq & ipse
dauid. ubi agnouit errorem: peccaui inqͥt do.¬
mino. Tantus rex. tantus ꝓpħa non erubuit pec.¬
catum ꝓpͥum confiteri. & ideo dictum est ei. &
dominus abstulit peccatum tuum. Sublato gͥ pai.¬

Expanded text:
strat uerecundiam flagitii confitendi, ut recustrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inquit, domino. tantus rex, tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato i
Abbreviated transcription (Latin):
tur significare. Sic enim legimꝰ: de iherłm illa
t̾rena. Immunditia eius ante pedes eius⁊ non
fuit memor nouissimoꝵ suoꝵ. & cecidit inuali.¬
de: non est qui consoletur eam. Uide domine
humilitatem eius: quia magnificatus est inimi¬
cus. & quia sic humiliata est iherłm: merito¬
ei postea dicitur. Defecit iniquitas tua filia syon
& omni qui penitenciam egerit: lacͥmisq ꝓpͥis
peccata defleu̾it: benedicitur. defecit imqͥtas
tua. Alibi qͦ sub hac litt̾a dicit iheremias. Bom
erant uuln̾ati gladio. qͣm uuln̾ati fame: abie.¬
runt cõpuncti a natiuitate agroꝵ. Compungi.¬
mur gͥ. qͣndo nrõꝵ agimus penitenciam pecc̃oꝵ
cõpungu etiam recordatione dictoꝵ Unde ai
ꝓpħa dauid. Quȩ dicitis in cordib ur̃is: & in
cubilib ur̃is compungimim. Qui autem cõpun.¬
gitur. utiq delectationem excludit erroris: ꝙ
qui agit penitenciam. excludit pudorem÷ seque¬

Expanded text:
tur significare. Sic enim legimus de Hierusalem illa tur significare. Sic enim legimus de Hierusalem illa terrena: Immunditia ejus ante pedes ejus. Non fuit memor novissimorum suorum, et cecidit invalide: non est qui consoletur eam. Vide, Domine, humilitatem ejus; quia magnificatus est inimicus . Et quia sic humiliata est Hierusalem, merito postea ei dicitur: defecit iniquitas tua, filia Sion. et omni qui paenitentiam egerit, lacrimis propriis peccata defleuerit, bene dicitur: defecit iniquitas tua. alibi quoque sub hac littera dicit Hieremias: boni erant uulnerati gladio quam uulnerati fame; abierunt conpuncti a natiuitate agrorum. conpungimur igitur, quando nostrorum agimus paenitentiam delictorum, conpungimur etiam recordatione dictorum. unde ait propheta Dauid: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini. qui autem conpungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, seque
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ studio caritatis: Quis est qui sꝑat: nͥ qui quod
sꝑat & optat & diligit : Qd̾ enim sꝑamus: ꝑ pa.¬
tientiam expectamus. Ergo qui sꝑat: sustinet. Qͥ
sustmet: impatientiȩ utiq excludit affectum
Quis est qui portat iugum graue ã iuuentute sua
nͥ qui delitiĩs renuntiat. luxuriam fugit: Qs est
qui singłarit̾ sedet: nͥ qui scłarib uoluptatib
abdicatis. molestiarum omnium excludit tu.¬
multus: Iste gͦ timere nichil pot̾it: quia cari.¬
tatis gr̃a uim timoris absorbint. Est & alius qͥ
exelucdatur in bono: ut ille qui apłica auctor¬
tate sublatus ẽ medio plebis est. quia malum
opus fecit: traditur in carnis int̾itum. ut eius
sp̃c saluaretur. Ex quo intelligimus. quia inbo¬
no excluditur: qui iubet᷑ agere penitenciam.
ut humilietur & compungatur corde. Hȩc em̃:
reconciliationis solent ẽẽ suffragia. Deniq et¬
am in iheremia scripta sub hac litt̾a id uiden¬

Expanded text:
nisi studio charitatis? 1080 Quis est qui sperat, nisi qui quod nisi studio charitatis? 1080 Quis est qui sperat, nisi qui quod sperat, optat, et diligit? Quod enim speramus, per patientiam exspectamus. Ergo qui sperat, sustinet: qui sustinet impatientiae utique excludit affectum. Quis est qui portat jugum grave a juventute sua, nisi qui deliciis renuntiat, luxuriam fugit? Quis est qui singulariter sedet, nisi qui saecularibus voluptatibus abdicatis, molestiarum omnium excludit tumultus? Iste ergo nihil timere poterit, quia charitatis gratia vim timoris absorbuit. 4. Est et alius qui excludatur in bono, ut ille qui Apostolica auctoritate sublatus e medio plebis est; quia malum opus fecit, traditus est in carnis interitum, ut ejus spriritus salvaretur . Ex quo intelligimus quia in bono excluditur, qui jubetur agere poenitentiam; ut humilietur, et compungatur corde. Haec enim reconciliationis solent esse suffragia. 5. Denique etiam in Hieremia scripta sub hac littera id viden
Abbreviated transcription (Latin):
os uid̾e desid̾at: non metuit naufragia lib̃oꝵ cari.¬
tate : ingreditur maris fuictus: subit incerta na.¬
uigii: s metum discͥminis leuant desid̾ia filioꝵ.
Qm pulcre etiam de martyrib dicitur. qui uere
militant. xp̃o: qui ꝑsecutiones. ungulas. gladios.
incendia non timentes ⁊ infestis se regib obtulerutĩ.
limorem & enim quem pot̾ant habere penarum:
excluserunt amore martyrii. hunc sensum autẽ
c̃ẽ int̾pretationis huius: etiam de threnis iheremiȩ
possumꝰ approbare. Nam & ibi sub hac litt̾a scrip.¬
tum est. bonus est dominus sustinentibꝰ eum: ani.¬
mȩ qͤ querit eum. Bonum est fustinere: & sꝑare¬
in salutare dei. Bonum est uiro cum portau̾it
iugum graue ã iuuentute sua: sedebit singłari¬
ter & silebit: quia tulit iugum graue. hȩc utiq
qͥd aliud astruunt: nͥ bonȩ exclusionis hanc int̾¬
pretationem uideri: Quis enim sustinet dominũ :

Expanded text:
os uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum carios uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum caritate ingreditur maris fluctus, subit incerta nauigii, sed metum discriminis leuant desideria filiorum. quam pulchre etiam de martyribus dicitur, qui uere militant Christo, qui persecutiones ungulas gladios incendia non timentes infestis se regibus obtulerunt! timorem etenim quem poterant habere poenarum excluserunt amore martyrii. Hunc sensum autem esse interpretationis huius etiam de Threnis Hieremiae possumus adprobare. nam et ibi sub hac littera scriptum est: bonus est dominus sustinentibus eum, animae quae quaerit eum; bonum est sustinere p in salutare Dei. Bonum est viro cum portaverit jugum grave a juventute sua: sedebit singulariter, et silebit; quia tulit jugum grave . Haec utique quid aliud astruunt, nisi bonae exclusionis hanc interpretationem videri? Quis enim sustinet Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
domine: & in iocũditate tua doce me iustifica.¬
tiones tuas. Audis dicentem. Bonum mͥ lex
oris tui: suꝑ milia auri & argenti. & potest di¬
cere qd̃ sit exclusus a regno: qui non est exclusus
ã lege: Quid gͦ intelligimus: heret int̾pretatio:
& obscuritatem sensus. suis sermonibꝰ uidetur of¬
fund̾e. Uocant merita ꝓpħȩ ⁊ uocat eius gr̃a÷ uocat
subieccoꝵ series: ut altioris intellectus aliqͥd de¬
beamꝰ eruere. s occurrit interpretatio: qd̃ int̾dũ
excludamur in bono. Scͥptum est enim. ꝑfecta ca.¬
ritas foras excludit timorem. & gen̾aliter quidem
caritas excludit timorem : ut miles qui imꝑatorẽ
diligit: bella pro imꝑatore suscepta non metuit:
ut seruus amans dominum. qͣmuis ꝑ deuia & pre-¬
rupta mittatur. tamen omnia ꝑicula domini amo.¬
re conempnit: ac siqͥs dominum petat. seipsum
offerre non trepidat: ut siqͥs tͣnsmare positos fili¬

Expanded text:
Domine, et in jucunditate tua doce me justificaDomine, et in jucunditate tua doce me justificationes tuas . Audis dicentem: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Et potes dicere quod sit exclusus a regno, qui non est exclusus a Lege? Quid ergo intelligemus? Haeret interpretatio, et obscuritatem sensus sui sermo videtur offundere. 2. Vocant merita Prophetae, vocat ejus gratia, vocat subjectorum series, ut altioris intellectus aliquid debeamus eruere; et occurrit in tempore quod interdum excludamur in bono. Scriptum est enim: Perfecta charitas timorem excludit foris. et generaliter quidem caritas excludit timorem, ut miles, qui imperatorem diligit, bella pro imperatore suscepta non metuit, ut seruus amans dominum, quamuis per deuia et praerupta mittatur, tamen omnia pericula domini amore contemnit ac. si quis dominum petat, se ipsum offerre non trepidat: ut, qui trans mare positos fili
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑi illud ostium qd̃ in celo est: quia ipse es ia.¬
nua. ꝑ te si quis introierit: regnum illud possi.¬
debit ęt̾num. ꝑ te siquis intͣuerit. non decipie.¬
tur: quia falli non potest. quicunq domicili.¬
um u̾itatis fuerit ingressus.
sio. Quid est exclusio: Nunqͥd sicut domo aliqͥs
excluditur. hospicioq deicitur. ita qui excluditur
ã regno dei. bonisue fraudatur. sic̃ illȩ exclusȩ
sunt uirgines quȩ secum oleum non tulerunt:
& dum uenit sponsus. extinctȩ sunt faces earum.
atq emendo oleo inflammandisq facib occu-¬
pate fecerunt moram: & ingresso iam sponso
introire cupientes legunt᷑ excluse: Non arbi.¬
tror. Nam quomͦ diceret. si a bonis sanctus c̾ẽt
ꝓpħa deiectus. atq ẽẽt exclusus ã dei regno: io.¬
cunditatem fecisti cum seruo tuoꝰ Nec ꝓpħȩ
m̃itum huiꝰ modi intellectum uidetur admitt̾e:
nec series subditoꝵ. Audis dicentem. Suauis es

Expanded text:
aperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es iaaperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es ianua. per te si quis introierit, regnum illud possidebit aeternum, per te si quis intrauerit, non decipietur, quia falli non potest quicumque domicilium fuerit ueritatis ingressus. sio. Quid est exclusio? Numquid sicut domo aliquis excluditur, hospitioque dejicitur: ita qui excluditur a Dei regno, bonis illius fraudatur; sicut illae exclusae sunt virgines, quae secum oleum non tulerunt; et dum venit Sponsus, exstinctae sunt faces earum, atque in emendo oleo, inflammandisque facibus occupatae fecerunt moram, et ingresso jam Sponso, introire cupientes leguntur exclusae ? Non arbitror. Nam quomodo diceret si a bonis sanctus Propheta esset dejectus, atque exclusus a Dei regno: Jucunditatem fecisti cum servo tuo? Nec Prophetae meritum hujusmodi intellectum videtur admittere, nec series subditorum. Audis dicentem: Suavis es,
Abbreviated transcription (Latin):
ligere dictoꝵ ÷ & aꝑietur tͥ non ab alio s ã dei
uerbo. de quo legisti in apocalipsin. qd̵ agnus
librum signatum aꝑuerit. qͦm nullus ante aꝑi-¬
re pot̾at: quia solus dominus iñc in euangłio
suo ꝓpħarum enigmata. & legis mysteria reue-¬
lauit ÷ solus scientiȩ clauem detulit: & dedit
aꝑire nobis. Dicunt se iudei habere clauem sci-¬
entiȩ : s non habent. Nam si hab̃ent: ipsi in¬
gred̾entur÷ ipsi agnosc̾ent penetͣlia scripturarũ.
Nunc autẽ uẽ uob̃ scribȩ & pharisei: qui abstu.¬
listis clauem scientiȩ. & ipsi non intͦistis: & alios
introeuntes ꝓhibuistis. Quomͦ enim clauem pote.¬
stis habere scientiȩ ÷ qui scientiȩ negastis auctorem:¬
& ideo ad ipsum conu̾sus ait dauid. Tu me inqͥt
doce iustificationes tuas: quia tu es uera iusticia.
Tu doce quȩ sapienter dicta sunt: quia tu es sapi¬
entia. Tu aꝑi cor meum : qui aꝑuisti librum. Tu

Expanded text:
ligere dictorum; et aperietur tibi non ab alio, sed a Dei ligere dictorum; et aperietur tibi non ab alio, sed a Dei Verbo, de quo legisti in Apocalypsi , quod Agnus librum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat; quia solus Dominus Jesus in Evangelio suo prophetarum aenigmata, et Legis mysteria revelavit: solus scientiae clavim detulit, et dedit aperire nobis. 60. Dicunt se Judaei habere clavim scientiae, sed non habent; nam si haberent, ipsi ingrederentur, ipsi agnoscerent penetralia Scripturarum. Nunc autem: Vae vobis scribae et pharisaei, qui abstulistis clavim scientiae, et ipsi non introistis, et introeuntes prohibuistis . Qomodo enim clavim potestis habere scientiae, qui scientiae negastis auctoremet ideo ad ipsum conuersus Dauid ait: t u me, inquit, doce iustifica tiones tuas, quia tu es uera iustitia, tu doce quae sapienter dicta sunt, quia tu es sapientia, tu aperi cor meum, qui aperuisti librum, tu
Abbreviated transcription (Latin):
tiones dei ab ipso dommo uult doceri: quia
difficile est in terra magistrum huiꝰmodi rep.¬
perire: qui ea doceat quȩ ipse non uid̾it. Ad il¬
lum gͥ doctorem intimo ꝓpħa contendit affec.¬
tu: qui solus magister est uerus. Quomͦ enm
potest homo qͣsi uerum docere qd̃ nesciat: cum
ipse sit mendax: Meritoq ait dominus. ut ne¬
mo suꝑ t̾ram uocet sibi qͦmqͣm magistrum: qͥa
unus est magister omnium. & quomͦ possit dd̾
alium doctorem querere ÷ cum ipse de deo dixe.¬
rit. qui docet hominem scientiam: Docet autẽ
deus. & mentes illuminat singłoꝵ: & claritatẽ¬
cognitionis infundit: si tu aꝑias ostia cordis tui.
& cȩlestis gr̃ȩ recipias claritatem: quando dubi¬
tas diligenter inquiras. Qui enim querit ĩnuenit:
ris ꝓpħicis: s simanu quadam m̃tis tuȩ. scͥptura.¬
rum ianuam pulses: & ea quȩ sunt occulta di.¬
ligenter exammes: paulatim incipis rõnem col.¬

Expanded text:
tiones Dei ab ipso Domino vult doceri; quia tiones Dei ab ipso Domino vult doceri; quia difficile est in terra magistrum hujusmodi reperire, qui ea doceat, quae ipse non viderit. Ad illum igitur doctorem intimo Propheta contendit affectu; qui solus magister est verus. Quomodo enim potest homo quasi verum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? Meritoque ait Dominus, ut nemo super terram vocet sibi quemquam magistrum; quia unus est magister omnium . Et quomodo posset David alium doctorem quaerere, cum ipse de Deo dixerit: Qui docet hominem scientiam ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatecognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit,ris propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occulta, diligenter examines, paulatim incipies rationem col
Abbreviated transcription (Latin):
bolum legerimus in conspectu dei. & angłoꝵ
non defuisse concilio: puto tamen nulla oꝑa.¬
ri temptamenta nequiciȩ. Deniq scriptum:.
quia angeli amauerunt filias hominum:
eo qd t̾renis capti detineantur illecebris. pͥncepᷤᷤ
mundi istius ac ministri eius. in quib neqͥcia
spiritalis est: uenenis quibꝰdam carnis huiꝰ im.¬
buta. & humanis infecta criminib. Idoq do.¬
minus in euangłio suo ait. fiat uoluntas tua
sicut in cęlo & in terra. Non illic ẽadem im-¬
quitas. uicinum possessionis funtimo rure
depellere ÷ uiduam hereditatis fraudare com.¬
pendiis ÷ minores consortũ iure detrudere: intͣ
lignum demq & qd̃cumq argenti atq auri
uel eris metallum uelut effigiem quandam
cȩlestis includere potestatis. hȩc cum sint ma.¬
xii plena sacrilegii: in cęlo uacant: in terra
frequentantur. uerbo enm domini cęli firma.¬
ti sunt: non terra firmata est. & ideo iustifica.¬

Expanded text:
bolum egerimus in conspectu dei angelorum bolum egerimus in conspectu dei angelorum non defuisse concilio, puto tamen nulla operari temptamenta nequitiae. denique scriptum est, quia angeli amauerunt filias hominum, eo quod terrenis capti detineantur inlecebris princeps mundi istius ac ministri eius, in quibus nequitia spiritalis uenenis quibbuta, et humanis est infecta criminibus. Ideoque Dominus in Evangelio suo ait: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Non eadem est illic iniquitas vicinum possessionis finitimo rure depellere, viduam haereditatis fraudare compendiis, minores consortii jure detrudere, intra lignum denique et quodcumque argenti atque auri vel aeris metallum velut effigiem quamdam coelestem includere potestatem. Haec cum sint maximi plena sacrilegii, in coelis vacant, in terris frequentantur. Verbo enim Domini coeli firmati sunt . non terra firmata est. 59. Et ideo justifica
Abbreviated transcription (Latin):
etiam spiritales nequitiȩ in cȩlestib: S non illȩ
ad cõmune ius indulgentiȩ. remissionemq ꝑti.¬
nent peccatoꝵ: quib ignis seruat᷑ etͥnus. &x illa
quȩ cęlestium uel po testatum uel minist̾ioꝵ st̃.
licet auxilio domini fulciantur: tamen non
tanta eius indigent miscd̃ia. quanta ea quȩ st̾
inferiora atq terrena. Non enim illa carmis in¬
uolucro uestiuntur: in qua est frequentis erro.¬
ris illecebra. Idoq in suꝑiorib ait idem ꝓpħa:
quia deus dedit cȩlum cęli domino : terram aũ
filiis hominum. Unde cęlum purius & defeca.¬
tius ab omni labe peccati est: longeq semotiꝰ
ab illo. de quo scriptum est. sicut uolatilia cęli.
hoc enim cȩlum uelut medius quidam int̾ cȩ-¬
lum & t̾ram derius locus dicitur: in quo sunt
etiam spiritales nequitiȩ in cȩlestib. Nam in il.¬
lo non appellatiuo s uero cęlo: etiam si dia-¬

Expanded text:
etiam spiritales nequitiae in caelestibus?\' sed non illae etiam spiritales nequitiae in caelestibus?\' sed non illae ad commune ius indulgentiae dei remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis seruatur aeternus, et illa, quae caelestium uel potestatum uel ministeriorum sunt, licet auxilio domini fulciantur, tamen non tanta eius indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis inuolucro uestiuntur: in qua est frequentis erroris inlecebra. ideoque in superioribus ait idem propheta, quia deus dedit caelum caeli domino, terram autem filiis hominum. unde et caelum purius et defaecatius ab omni labe peccati est longeque semotius ab illo de quo scriptum est: sicut uolatilia caeli. hoc enim caelum uelut medius quidam inter caelum terram aerius locus dicitur, in quo sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus. nam in illo non appellatiuo, sed uero caelo, etiamsi dia
Abbreviated transcription (Latin):
& hic quidem sol cotidie suꝑ omnes oritur: my.¬
sticus autem sol ille iusticiȩ. om̃ib ortus est. om.¬
nib uenit: omnib passus est ÷ & omnib resur.¬
rexit. Ideo autem passus est: ut tolleret pecca.¬
tum mundi. Siquis autem non credit in xp̃m:
gen̾ali bene.ficio ipse se fraudat: ut siqͥs clausiꝰ
fenestris radios solis excludat: non ideo sol non
ortus est omnib. quia calore eius se ipse frauda.¬
uit: s qd̃ solis est p̾rogatiuam suam seruat:
qd̃ imprudentis est. communis ã se grãm lucis ex.¬
deputatur: quia pluit suꝑ iustos & inustos. Aut
certe sic int̾pretandum. qd̾ miscdię diuinȩ plena
sit terra: quia domini est terra & plenitudo es:
ipse suꝑ maria fundauit eam. & suꝑ flumina
preparauit illam. & enim ꝑ ȩccłam in om̃s gñs.
diffusa est miscdia domini: in om̃s gñs diffusa
est fides. fortasse dicas. Qua ratione non dictum
est. miscdiȩ domini plenum est celum ⁊ qͥa sunt

Expanded text:
et hic quidem sol cotidie super omnes oritur, myet hic quidem sol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis autem non credit in Christum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nibus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentis. est, communis a se gratiam lucis exuinae deputatur, quia pluit super iustos et iniustos. aut certe sic interpretandum, quod misericordiae diuinae plena sit terra, quia domini est terra et plenitudo eius. ipse super maria fundauit eam et super flumina praeparauit illam. etenim per ecclesiam in omnes gentes diffusa est misericordia domini, in omnes gentes diffusa est fides. Fortasse dicas: \'qua ratione non dictum est : misericordiae domini plenum est caelum, quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
data tua: ut ostend̾et se sc̃i timoris ẽẽ consor.¬
tem. Aut sic. Potest quidem timere corde deuo¬
tus. s oꝑe piger : ut sit religiosus affectu. ocios
actu: non tamen potest piger eẽ. qui domini
mandata custodit. Qui gͦ timet: custodit. Erge
eius est custodire: qui timeat. Sc̃s itaq hoc di.¬
cit: ego autem michi hoc usurpare non possum.
Quanti enim sunt qui timeant deum: & non il.¬
lis compatior. Querunt opem: & ferre nolo. Ai.¬
sccłia indigent: sumptu non adiuuo. Quisqͥs aũ
hȩc facit: hic potest dic̾e. se tim̃tium xp̃m ẽẽ con¬
sortem. ¶Piscłiȩ tuȩ domine plena est terra:
iustificationes tuas doce me. Quomͦ plena est
missam ꝓpħia concelebrat. ꝓpħis enim ea quȩ
futura sunt preuidentib moris est: ut quasi iã
decursa memorentur. quȩ post̾ioris etatis sunt.
Plena est gͦ terra misccłiȩ domini: qͥa omnib
data remissio peccatoꝵ. suꝑ om̃s sol oriri iubetur

Expanded text:
data tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consordata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem timere corde deuotus, sed opere piger, ut sit religiosus affectu, otiosus actu; non tamen potest piger esse qui domini mandata custodit. qui ergo timet, custodit; ergo eius est custodire qui timeat. sanctus itaque hoc dicit; ego autem mihi hoc usurpare non possum. quanti enim sunt qui timeant deum, et non illis conpatior, quaerunt opem: et ferre nolo, misericordia indigent, sumptu non adiuuo! quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse consortem. Misericordiae tuae, domine, plena est terra; iusti ficationes tua sdoce me. quomodo plena est missam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae uentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur.
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. etiam peccatores. habundantiori indi¬
geant honestate: & maiore p̾sidio fulciendi sii:
qui hoc nou̾it. ipse potest dicere ⁊ particeps ego
cõpatiat᷑ magis huiꝰmͦi hõibꝰ. ꝙͣ fastidiat eos : cõpatiat᷑
infirmus: ut sciat quia unum corpus om̃s sumꝰ
& m̃bris m̃bra connexa. ut alt̾o sime altero eẽ
non possit: ut cum alt̾um dolet. cõpatiatur al.¬
t̾um: iste gͦ recte potest usurpare huiꝰ uocis au.¬
ctoritatem. Uide autem qͣm u̾ecunde ꝓpħa dixe.¬
rit: particeps sum ego timentium te. Hon dixit
imitantium: s timentium. Initium enim sapi.¬
entiȩ est : timor domini. Int̾ rudes se constituit
humilitate : cum uet̾anos deuotione suꝑaret.
S tamen & timere uirtutis est: quia scriptum ẽ.
łimete dominum sancti eius. S ne aliguib ti.¬
mor iste non sc̃s uideatur: quia sunt qui ig.¬
naua formidine ꝑtimescunt. & hebeti trepi.¬
dant metu : addidit. & custodientium man.¬

Expanded text:
prudentes, etiam peccatores abundantiori indiprudentes, etiam peccatores abundantiori indigeant honestate, et majore praesidio fulciendi sint: qui hoc noverit, ipse potest dicere: Particeps ego magis hujusmodi hominibus, quam fastidiat eos: compatiatur infirmis; ut sciat quia unum corpus omnes sumus, et membris membra connexa; ut alterum sine altero esse non possit: et cum alterum dolet, compatiatur alteri. Iste ergo recte potest usurpare hujus vocis auctoritatem. 55. Vide autem quam verecunde Propheta dixerit: Particeps ego sum timentium te. Non dixit imitantium, sed timentium; initium enim sapientiae est timor Domini . Inter rudes se conhumilitate, cum ueteranos deuotione superaret. sed tamen et timere uirtutis est, quia scriptum est: timete dominum, sancti eius. Sed quibus timor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignaua formidine pertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium man
Abbreviated transcription (Latin):
dat aucupium ÷ s ut morbi uim. sollicito mĩti.¬
get ministerio: ut sedulo fessum sermone demul.¬
ceat: qui nudos uestiat: esurientes reficiat. In
his enim frequenter est xp̃c: sicut ipse ait. In
carcere eram. & non uenistis ad me: nudus erã.
& non cooꝑuistis me. Qd̃ enim uni eoꝵ non feci¬
stis: nec mͥ fecistis. Si od̾im mendacium⁊ parti¬
ceps xp̃i sum : quia u̾itas xp̃c est. Si fugiam ini.¬
quitatem.particeps xp̃i sum: quia xp̃c iusticia ẽ.
Beatus qui hoc potest dicere. Sicut enim membrũ
particeps ẽẽ dicimus totius corporis ⁊ sic comunct᷑
omnib tim̃tib deum : qui non dicat alteri. ñ es
de corpore meo. hoc est. non dicat pauꝑi diues. ñ
ignobili nobilis. non egro sanus. ñ fortis debili.
non imꝑito sapiens dicat. non estis mͥ necessariĩ:
particeps corporis xp̃i est qd̾ est ȩccła. S quĩ sciat
qd̃ hi qui uidentur in ęccła debiles. pauꝑes. im¬

Expanded text:
dat aucupium, sed ut morbi uim sollicito mitidat aucupium, sed ut morbi uim sollicito mitiget ministerio, ut sedulo fessum sermone demulceat, qui nudos uestiat, esurientes reficiat. in his enim frequenter est Christus, sicut ipse ait: in carcere eram et non uenistis ad me, nudus eram et non operuistis me; quod enim uni eorum non fecistis, nec mihi fecistis. si oderim mendacium, particeps Christi sum, quia ueritas Christus est: si fugiam iniquitatem, particeps Christi sum, quia Christus iustitia est. bparticeps esse dicimus totius corporis: sic conjunctum omnibus timentibus Deum, qui non dicat alteri: Non es de corpore meo, hoc est, non dicat pauperi dives, non ignobili nobilis, non aegro sanus, non fortis debili, non imperito sapiens dicat: Non estis mihi necessarii; particeps corporis Christi est, quae est Ecclesia. Sed qui sciat quod ii qui videntur in Ecclesia debiles, pauperes, im
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluit ueritatem. Habet consortes resurrec.¬
tionis: quia ipse est resurrectio. Habet consor.¬
tes immaculatȩ uitȩ : quia ipse immaculatus
est: & quicũq in nouitate uite ambulau̾it : qͥ¬
cumq iusticiȩ tramitem tenuerit: particeps
xp̃i est. Habet etiam tribulationis suȩ par.¬
ticipes. Ideoq qui particeps eius ẽe cupiebat: dit̃.
Nunc gaudeo in passionib ꝓ uob̃: & adimpleo
ea quȩ desunt passionum xp̃i in carne mea: ꝓ
corpore eius quȩ est ȩccła. Sepulturȩ quoq cius:
participes sumus. Quisq enim consepultus est cũ
ipso ꝑ baptismũ in morte : particeps eius est. Idõq
ipse apłs astruens. qͣm nob̃ grãm dederit domi¬
nus iñc : dit. Participes enim. xp̃i facti sumus.S
& ille particeps xp̃i est: qui lugentem mesto sol̃a.¬
tur affectu: qui in carcere constitutum. ꝓpͥo non
de fraudat officio: qui ad lectum egͦ¬
tantis assidet. non ut capiendȩ hereditatis ten.¬

Expanded text:
re voluit veritatem: habet consortes resurrecre voluit veritatem: habet consortes resurrectionis; quia ipse est resurrectio: habet consortes immaculatae vitae; quia ipse immaculatus est. Et quicumque in novitate vitae ambulaverit, quicumque tramitem justitiae tenuerit, particeps Christi est. Habet etiam tribulationis suae participes; ideoque qui particeps ejus esse cupiebat, dixit: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desucorpore eius, quae est ecclesia. sepulturae quoque eius participes sumus; quisque enim consepultus est cum ipso per baptismum in morte, particeps eius est. ideoque ipse apostolus, adstruens quam nobis gratiam dederit dominus Iesus, ait: participes enim Christi facti sumus. Sed et ille particeps Christi est, qui qui lugentem maesto solatur affectu, qui in carcere constitutum proprio non defraudat officio, qui ad lectum aegrotantis adsidet, non ut capiendae hereditatis ten
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ utiq omni agendum tempore manifestum ẽ:
ut nec die nec nocte. nec ullo tempore ã gr̃arum
actione debeamus uacare. Seqͥt᷑ uersus septimꝰ
dicens Unxit te deus deus tuus oleo leticiȩ ÷ pre con.¬
sortib tunis. Habet participes carnis: quia carnem
suscepit. habet ꝓphetiȩ : quia ꝓpħ̃am inqͥt uob̃
suscitabit dominus deus uester de fr̃ib ur̃is: tanꝗͣ.
ꝓpħa. qui sine alt̾ius mun̾e futura cognoscat:
qui ea quȩ uentura erant. locutus est in ꝓpħis.
ẽ qui auditur sicut lex: qͥa & lex ipsius. Deniq¬
simoysen inquit & ꝓpħas non audiunt: neq
si quiᷤ ex mortuis ad illos abierit. credent. Ideoq
ret. qui ante populus dei dicebatur. Habet con¬
sortes baptismi: qui baptizatus ꝓ nob̃ est. Habet
consortes iusticiȩ ÷ quia ipse iusticia est : & nob̾
de suo dedit sui habere consortium. Habet con.¬
sortes u̾itatis: quia ipse ueritas est: & nos tene¬

Expanded text:
quod utique omni agendum uirtute manifestum est, quod utique omni agendum uirtute manifestum est, ut nec die nec nocte nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus uacare. Sequitur uersus septimique Dauid probat dicens: unxit t e deus, deus tuus. oleo laetitiae prae consortibus tuis. habet participes carnis, quia carnem suscepit. habet prophetiae, quia prophetam, inquit, uobis suscitabit dominus deus uester de fratribus uestris tampropheta, qui sine alterius munere Iutura cognoscit, qui ea quae uentura erant locutus est in prophetis. ? ipse est qui auditur sicut lex, quia et lex ipsius. deniqSi Moysen, inquit, et prophetas non audiunt: nec si quis ex mortuis ad illos abierit, credent Luc. XVret, qui ante populus Dei dicebatur. Habet consortes baptismi; 1076 quia baptizatus pro nobis est: habet consortes justitiae; quia ipse justitia est, et nobis de suo dedit sui habere consortium: habet consortes veritatis; quia ipse veritas est, et nos tene
Abbreviated transcription (Latin):
squalidus. plenitudinem tibi temptationis offun-¬
dat. Surge gͥ & excita tuam mentem ÷ non dor.¬
mitat qui custodit te. si te non reꝑiat dormien.¬
tem: s surget si & ipse fuerit tuȩ ammȩ uigi-¬
liĩs excitatus. & imꝑabit uento: & fiet tͣnquil.¬
litas in tuo pectore. qd̾ diu̾sarum ꝓcellarum
turbine fluctuabat. Surgendum gͥ nobis. Solet
sponsus media nocte uenire: caue ne te dormi-¬
entem inuemat: caue ne facem tuam non que.¬
as sompnolentiis accendere. Surgendum inqͣm
& domino confitendum est: ut grãs agas. Con.¬
fitenda etiam eius ȩ̨t̾na iudicia: quicqͥd nobis
boni accidit. ut eius iusticiȩ deputemꝰ: ac siue
diuites sumus ÷ siue salubriter ualemus. id u.¬
sticiȩ domini deferamus: quia iustus est. ut
opus suum tueatur ac seruet: ut quos nudos
indotata quadam naturȩ sortei
hanc ꝓiecit corporis infirmitatem : uigore am-¬
imi. & miscdiȩ suȩ dote. pauꝑes uestire dignetur.

Expanded text:
squalidus plenitudinem tibi temptationis offunsqualidus plenitudinem tibi temptationis offundat surge igitur et excita tuam mentem. non dormitat qui custodit te, si te non retem: sed surget, si et ipse fuerit tuae animae vigiliis excitatus: et imperabit vento, et fiet tranquillitas in tturbine fluctuabat. surgendum igitur nobis. solet sponsus media nocte uenire; caue ne te dormientem inueniat, caue ne facem tuam non queas somnolentus accendere. surgendum, inqllam, et domino confitendum est, ut gratIas agas, confitenda etiam eius aeterna indicia, quiequid nobis boni accidit, ut eius iustitiae deputemus ac, sine diuites sumus sine salubriter ualemus, iustitiae domini deferamus, quia iustus est, ut opus suum tueatur ac seruet, ut, quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc proiecit corporis infirmitatem, uigore animi et misericordiae suae dote pauperes uestire dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pura mente atq sincera pascitur. xp̃c. Disce gͥ:
qͤmadmodũ tibi ipse facias meridiem. Reuela
inqͥt ad dominum uiam tuam. & sꝑa in eum.
& ipse faciet ÷ & educet quasi lumen iusticiam
tuam. & iudicium tuum sicut midiem. Ubi enĩ
uera est fides.⁊ ubi ueri luminis gr̃a est: ubi
mnocentiȩ ꝓlixior custo dia. uirtutumq longa
meditatione ꝓcessus: ubi splendor bonȩ conscien.¬
tiȩ diu ꝑmanens: ibi intelligibilis est meridies.
Ibi & tu xp̃o mentis tuȩ epulas exibebis: & in
diuitiis eius etiam ipse pascẽris: ita ut non p̾ma.¬
turus & uelox luminis ueri seqͣtur occasus: nec
quidam studiĩ istius tenebrosus cito uesꝑ incum.¬
bat: & oꝑa bona int̾iectus impediat. Qd̃ si tẽp-¬
tationum nox aduenerit : non imm̾ito media
nocte surgendum est. & orandum dui. & ꝓtͣhen.
da psalmis tempora: donec ueniat dies. & il.
dia nox fiat: quo pͥnceps mundi tenebrosus &

Expanded text:
pura mente atque sincera pascitur Christus. disce ipura mente atque sincera pascitur Christus. disce igitur, quemadmodum tibi ipse facias meridiem: reuela, inquit, ad dominum uiam tuam et spera in eum, et ipse faciet: et educet sicut lumen iustitiam tuam et indicium tuum sicut meridiem. ubi enim uera est fides, ibi ueri luminis gratia est; ubi innocentiae prolixior custodia uirtutum- que longa meditatione processus, ubi splendor bonae conscientiae diu permanens, ibi intellegibibi et tu Christo mentis tuae epulas exhibebis, et in divitiis ejus etiam ipse pasceris; ita ut non praematurus et velox veri luminis sequatur occasus, nec quidam studiis tuis tenebrosus cito vesper incumbat, et opera bona interjectus impediat. Quod si tentationum nox advenerit, non immerito media noda psalmis tempora, donec ueniat dies et inludia nox fiat, quo princeps mundi tenebrosus et
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ tempore cum duob angelis suis diuinus ei
hospes aducnit: illo tempore xp̃m suscepit ho-¬
spitio: illo tempore ea quȩ legis uel intelligis ce-¬
iebrata misteria sunt. Quando enim magis di-¬
uina debiit fidelem uirum illummare presen.
tia÷ qͣm cum lux diei plenior refulgẽret: Meri.¬
toq etiam sc̾s iosẽph receptis fr̃ib & accersito
iuniore germano quem maxime diligebat: me.¬
ridie instaurat conuiuium. Erat enim meridi.¬
es in sc̃i ioseph pectore: quando letas epulas fr̃ib
splendentis gr̃ȩ ministrabat. suauissimiq ci-¬
bos alloquii dundebat: ut cum illi penam
fr̃is metuerent appetiti & uenditi in seruitutẽ:
ille diumo iudicio ipsis diceret ẽẽ ꝓuisum. ut in
egyptum deduc̾etur: qui famem sustinentib.
alimoniam non negaret. Habemus gͦ in nobis
meridiem. Meridies est ei. cui iusticiȩ sol refulget:
& cuius oꝑe bono uel cogitationib innoxiis. &

Expanded text:
igitur tempore cum duobus angelis sanctis diuinus ei igitur tempore cum duobus angelis sanctis diuinus ei hospes aduenit, illo tempore Christum suscepit hospitio, illo tempore illa quae legis et intellegis celebrata mysteria sunt. quando enim magis diuina debuit fidelem uirum inlumnareinluminare praesentia quam cum lux diei plenior refulgeret ? meritoque etiam 25 sanctus Ioseph receptis fratribus et adcersito iuniore germano o, quem maxime diligebat, meridie instaurat conuiuium. erat enim meridies in sancti Ioseph pectore, quando laetas epulas fratribus splendentis gratiae ministrabat suauissimique cibos alloquii diuidebat, ut, cum illi poenam fratris metuerent adpetiti et uenditi in seruitutem, ille diuino iudicio ipsis diceret esse prouisum, ut in Aegyptum deduceretur qui famem sustinentibus alimoniam non negaret. Habemus ergo in nobis meridiem. meridies est ei cui iustitiae sol refulget et cuius opere bono uel cogitationibus innoxiis et
Abbreviated transcription (Latin):
ge gͥ ad p̾candum deum. Ca hora est qua tempta.¬
tor nocere consueuit: & nequicia consueuit irrũ.¬
ere: ca hora est qua solet adu̾sus temptationes
graues remedium uenire cȩleste. Excubandum tͥ
est. ne qua fraude uincaris ꝓuidendum ut eo
tempore quo potes uincere. neqͣqͣm uincendi tẽ.¬
pus amittas. & quia oronem subeundam me.¬
dia nocte diximus: non minus etiam de cͦimodi
hora diei dicendum uidetur. Contͣria enim nox
diei est. Qͥd enim luci cum tenebris: & ideo ad.¬
uersa sibi eadem nocturna est: et diurna. Si.¬
cut enim media nocte pͥmitiua egyptioꝵ temp.¬
tator occidit: & ex eo cognoscitur qd̾ ea maxime
hora oꝑetur aduersarius: ita ẽ contͣrio qd̾ meri¬
diano tempore uirtus diuinȩ lucis oꝑetur. un.¬
de & abraham circa meridiem sobrias tende.¬
bat excubias. & boni aliquos expectabat euentꝰ:
leuans oculos suos ac finitima ꝑlustrans: qd̃ eo
eo tempore aduementem grãm sibi queret. Illo

Expanded text:
igitur ad precandum. Ea hora est, qua tentaigitur ad precandum. Ea hora est, qua tentator nocere consuevit, et nequitia consuevit irruere. Ea hora est, qua solet adversus tentationes graves remedium venire coeleste. Excubandum tibi est, ne qua fraude vincaris: providendum ut eo tempore quo potes vincere, nequaquam vincendi tempus amittas. Et quia orationem esse subeundam media nocte diximus, non minus etiam de huiusmodi hora diei dicendum uidetur: contraria enim nox diei est - quid enim luci commune cum tenebris? - et ideo aduersa sibi eadem nocturna est et diurna. sicut enim media nocte primitiua Aegyptiorum temptator occidit et ex eo cognoscitur, quod ea maxime hora operetur aduersarius, ita e contrario, quod meridiano tempore uirtus diuinae lucis operetur. unde et Abraham circa meridiem sobrias tendebat excubias et boni aliquos expectabat euentus, leuans oculos suos ac finitima perlustrans, quod eo tempore aduenientem gratiam sibi quaereret. illo