comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homosine peccato adõ susceptus des-¬
cenderet: quousq homo separatus
a deo peccati merito cetidisset. id est
ad infernum ubi solebat peccatoris
anima torqueri. et ad sepulchrũ. ubi
consueuerat peccatoris caro corrumpi:
Sic tam̃ ut nec xp̃i caro insepulchro
corrumperet᷑. nec inferni dolorib
anima torqueret᷑. Qñ anima inmu¬
nis apeccato non erat subdenda sup¬
plicio: et caruen sine peccato. ñ debuit
uitiare corruptio. Nam quia peccans
homo meruit inse ipso ꝑsupplitiũ
diuidi. quia maluit adõ qui diuidi
non pocest p̃uaricationis reatu dis¬
iungi: propterea factum ẽ ut peccatoris
mors carnem peccati ad sepulchrum
corrumpendam ꝑduceret: animã in¬
ferno torquendam protinus mancipa¬
ret. S hec ulciscentis dei ȩquitas fec̃:
quȩ idõ taliter peccatorem addixit.
quia ne peccaret ante p̃dixit. Hȩc
fuit retributio peccatori reddenda: ut
iuste peccati supplitium lueret: qͥ dõ

Expanded text:
homo sine peccato a Deo susceptus deshomo sine peccato a Deo susceptus descenderet, quousque homo separatus a Deo peccati merito cecidisset, id est ad infernum, ubi solebat peccatoris anima torqueri, et ad sepulcrum, ubi consueverat peccatoris caro corrumpi; sic tamen ut nec Christi caro in sepulcro corrumperetur, nec inferni doloribus anima torqueretur, quoniam anima immunis a peccato non erat subdenda supplicio, et carnem sine peccato non debuit vitiare corruptio. Nam quia peccans homo meruit in seipso per supplicium dividi, quia maluit a Deo qui dividi non potest praevaricationis reatu disjungi, propterea factum est ut peccatoris mors carnem peccati ad sepulcrum corrumpendam perduceret, animam inferno torquendam protinus manciparet. Sed haec ulciscentis Dei aequitas fecit, quae ideo taliter peccatorem addixit, quia ne peccaret ante praedixit. Haec fuit retributio peccatori reddenda, ut juste peccati supplicium lueret, qui Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uit oiuis ad immolandũ ductus ẽ. & ut
agnus ante eum quise condet sine uo¬
ce sic ñ aꝑuit ossuum. Inhumilita.¬
te iudicium eius sublatum. ẽ. gene¬
rationẽ eius quis enarrabit: Qm̃ tol¬
let᷑ a t̾ra uita eius. Ab iniquitatibꝰ popłi
straret: paulo inferius adiecit: peccata
eorum ipse portabit. Idõ ipse heredita¬
te possid ebit multos: et fortium partiet᷑
spolia. Propter quod tradita ẽ in mor-¬
tem anima euis. & inter iniquos depu-¬
tatus ẽ: & ipse peccata multorũ susti¬
nuit & propt̃̾ iniquitates eorũ traditꝰ. ẽ.
Ex his ꝓpħȩ uerbis et anima tradita cog¬
noscitur saluatoris et caro: quia totus ꝓ
nobis ad crucem ductus est homo. Sic
enim oportuit nr̃oꝵ peccatorum dele¬
ri cy rographum: ut dumuetus homo
nr̃ simul eruci affigitur. tanqũã in
tropheo. triumphatoris uictoria pan¬
deret᷑. Restabat tam̃ ad plenũ nr̃ȩ
redemptionis effectum. ut illuc usq

Expanded text:
ut ovis ad immolandum ductus est, et ut ut ovis ad immolandum ductus est, et ut agnus ante eum qui se tondet sine voce, sic non aperuit os suum. In humiliatione judicium ejus sublatum est. Generationem ejus quis enarrabit? Quoniam tolletur a terra vita ejus, ab iniquitatibus populi straret, paulo inferius adjecit: Peccata eorum ipse portabit. Ideo ipse haereditate possidebit multos, et fortium partietur spolia, propter quod tradita est in mortem anima ejus, et inter iniquos deputatus est. Et ipse peccata multorum sustinuit, et propter iniquitates eorum traditus est. Ex his prophetae verbis et anima tradita cognoscitur Salvatoris et caro, quia totus pro nobis ad crucem ductus est homo. Sic enim oportuit nostrorum peccatorum deleri chirographum, ut dum vetus homo noster simul cruci affigitur, tanquam in tropaeo, triumphatoris victoria panderetur. redemptionis effectum, ut illuc usque
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiudenter ostendat. dicens. Dñe
quis credidit auditui nr̃o: et brachiũ
dñi cui reuelatum ẽ : Cum dicit bra¬
chium dñi: duunitatẽ filii dĩ osten¬
dit. Ac deinceps incipit incarnatio¬
nis et passionis mysteriũ p̃dicare:
annuntiauimꝰ coram ipso ut puer ut
radix int̾ra sitienti. ñ ei species neq gła.
et uidimus eum & ñ habuit speciẽ
neq decorem s species eus sine hono¬
re et abiecta pre omnib hominibus.
homo inplaga et sciens ferre infirmi¬
tatem. Qm̃ auersus. ẽ. facies eius. de¬
honestata ẽ: nec aliquid ȩstimata est.
Hic peccata nr̃a portat et ꝓ nobis dol&:
et nos existimauimus eum in dolorib
esse. et inplaga et inuexatione. ipse
autem uulneratus ẽ. propt̃ iniquita¬
tes nras: et infirmatus ꝓpter peccata
nr̃a. Eruditio pacis nr̃e suꝑ eum: liuo¬
re eius sanati sumus. Om̃s errauimꝰ ut¬
oues: homo auia sua errauit. & dñs
tradidit eum ꝓpeccatis nrĩs. Et ipse
quia male tractatus est ñ aꝑuit os:

Expanded text:
 evidenter ostendat, haec dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est ? Cum dicit brachium Domini, divinitatem Filii Dei ostendit; ac deinceps incipit Incarnationis et 135 Passionis mysterium praedicare: Annuntiavimus coram ipso, ut puer, ut radix in terra sitienti. Non est ei species, neque gloria. Et vidimus eum, et non habuit speciem, neque decorem, sed species ejus sine honore, et abjecta prae omnibus hominibus: homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, quoniam aversatus est, facies ejus dehonestata est, nec aliquid aestimata est. Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet, et nos existimavimus eum in doloribus esse, et in plaga, et in vexatione: ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et infirmitatus est propter peccata nostra. Eruditio pacis nostrae in eo; liuore eius nos sanati sumus. Omnes ut oues errauimus, homo a uia sua errauit; et Dominus tradidit illum pro peccatis nquia male tractatus est, non aperuit os:
Abbreviated transcription (Latin):
demus ponerent insepulchro. Has enĩ
carnis om̃s infirmitates uoluntarias
quidem s ueras xp̃s habuit: quia car¬
nis humanȩ naturam non infantasia
s inueritate suscepit. Quas passiones
propterea in carne uoluntarias habuit:
ut inueritate carnis diuna potentia
quȩ nec pati potuit aliquando nec
mori. infirmitatem mortẽꝙ deiunc̾et:
et carnem suam inuitam uirtutẽq
ꝑpetuam suscitaret. Quod paulus ore
ueridico procestatur. Ap̃s surgens a
mortius. iam non moritur: & mors ei ul¬
tra ñ dominabit᷑. Quod enĩ mortuus
ẽ. peccato. mortuus ẽ semel. Quod
autem uiuit. uiuit dõ. Quis aũt igno¬
ret xp̃m nec in anima nec in diuini¬
tate sed in solo corpore mortuũ & se¬
pultum: Quod euidenter iohannes
hisu̾bis ostendit. Post hec autem in qͥ¬
ens rogauit pilatum ioseph abarima¬
thia eo qđ esset discipulus iħu. occultꝰ
autem ꝓpter metum uideoꝵ ut tolle-¬

Expanded text:
demus ponerent in sepulcro. Has enim demus ponerent in sepulcro. Has enim carnis omnes infirmitates voluntarias quidem, sed veras, Christus habuit, quia carnis humanae naturam, non in phantasia, sed in veritate suscepit. Quas passiones propterea in carne voluntarias habuit, ut in veritate carnis divina potentia, quae nec pati potuit aliquando nec mori, infirmitatem mortemque devinceret, et carnem suam in vitam virtutemque perpetuam suscitaret. Quod Paulus sic ore veridico protestatur: Christus surgens a mortuis jam non moritur: et mors ei ultra non dominaest peccato, mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo . Quis autem ignoret Christum nec in anima nec in divinitate, sed in solo corpore mortuum et sepultum? Quod evidenter Joannes his verbis ostendit: Post haec autem, inquiens, rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea eo quod esset discipulus Jesu, occultus autem propter metum
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebat: Sicut eum postea recto di¬
lectionis itinere sequi meruit. quando
pro eo animam in passione deposuit.
attestatione probatũ. ẽ. dilectionem
de esse ubi solum corpus ponitur.ibi
autem caritatem. ẽẽ. ibi anima cum cor¬
pore pomitur: Ap̃c ex uirgine plenꝰ
credendus ẽ d̃s. et plenus homo: id. ẽ
amma rationalis et caro. Et sicut fidci
catholicȩ ueritas habet. in uno eodẽq
xp̃o credamus sedm ueram substantiã
carnis. uoluntariam & uerã famẽ cũ
esuriens ad ficulneam ueniret: uolun-¬
tariam & ueram sitm cũ bibere asama-¬
ritana deposceret. uł cum se sitire in
eruce dixisset: uoluntariam & uerã lassi¬
tudinem eũ fatigatus abitinere suꝑ pu-¬
teum sederet: Holuntarium &e uerum
uulnus cũ militis lancea ꝑcuteret᷑ in la¬
tere: uoluntariam &e ueram mortẽ cũ
inclinato capite sp̃m emisisset incruce
uoluntariam & ueram sepulturã cũ
eum depositũ de ligno ioseph et nicho¬

Expanded text:
cupiebat, sicut eum postea recto dicupiebat, sicut eum postea recto dilectionis itinere sequi meruit, quando pro eo animam in passione posuit. attestatione probatum est dilectionem deesse ubi solum corpus ponitur, ibi autem caritatem esse ubi anima cum corpore ponitur, Christus ex Virgine plenus credendus est Deus et plenus homo, id est anima rationalis et caro. Et sicut fidei catholicae veritas habet, in uno eodemque Christo credamus, secundum veram substantiam carnis, voluntariam et veram famem, cum esuriens ad ficulneam veniret; voluntariam et veram sitim, cum bibere a Samaritana deposceret, vel cum se sitire in cruce dixisset; voluntariam et veram lassitudinem, cum fatigatus ab itinere super puteum sederet; voluntarium et verum vulnus, cum militis lancea 131 percuteretur in latere; voluntariam et veram mortem, cum inclinato capite spiritum emisisset in cruce; voluntariam et veram sepulturam, cum eum depositum de ligno Joseph et Nico
Abbreviated transcription (Latin):
spoponderat positurũ. ut agnoscere-¬
mus officium ponendȩ animȩ indi-¬
lectione constare: primitus xp̃s ad
confessionem amoris inuitat: ut fa¬
cultatem ponendȩ animȩ suo deinceps
amatori concedat. Sic eum deniq in¬
tr̃ogat. Symon iohannis diligisme plus
his: Dicit ei. Etiam dñe.: tuscis quia amo
te: cumq hoc etiam scdo dixisset: dic̃ ei ter¬
tio. Sy mon iohannis amas me: Cũnq
ille tercio introganti trinum amoris
sui testimoniũ reddidisset: statim dñs
petro ponendȩ prose anmȩ largitꝰ ẽ.
facultatem dicens. Am̃ am̃ dico tibi
cũ esses iunior cingebaste & ambula
bas ubi uolebas. cum autem senueris ex¬
tendes manus tuas & alius te cinget.
et ducet quo non uis. Statimq eugłista
subiecit dicens. Hoc autem dixit. signi¬
ficans qua morte clarificaturus eẽt dm̃
Et cum hoc dixisset. dicit ei sequere me.
Ecce qualiter eum & antea sequi petrus
uolebat. quando ꝓ eo animam ponere

Expanded text:
spoponderat positurum, ut agnoscerespoponderat positurum, ut agnosceremus officium ponendae animae in dilectione constare, primitus Christus ad confessionem amoris invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori concedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amoris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses juautem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis . Statimque evangelista subjecit dicens. Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum: et hoc cum dixisset, dicit ei: Sequere me. Ecce qualiter eum et antea sequi Petrus volebat, quando pro eo animam ponere
Abbreviated transcription (Latin):
sciret: hanc ipse pro xp̃o similiter posuisset.
Et ut omĩs praue caligosententiȩ clarissi¬
mo prorsus catholicȩ ueritatis lumine dis¬
sipetur. iohannis informet᷑ eloqͥo qͥ ad
imitationẽ xp̃i fideles exhortans qd in ca¬
pite nouerat factum. hoc in menbris p̃ci¬
pit faciendum. In hoc inquiens cognos
tionis. ẽ. propͥum. Ubi autem dilectio
ñ est. corpus tradi dicitur anima poni
ñ dicitur: Sicut uas electionis plenum
dilectionis omino testatur. Sitradidero
corpus meũ ut ardeam caritatem aũt
non habuero. nichil michi prodest. Os¬
tendit sine caritate corpus posse tradi:
ñ anima poni. Ubi autem dilectionis
suȩ significare nititur puritatem: sic
thessalonicensibꝰ scribit. Cupide uole¬
bamus tradere uobis non solum ȩuan¬
głm deis etiam animas nr̃as. Et ut
caritatis hoc esse demonstraret: adiec̃.
Qm̃ karissimi nobis facti estis. Idõ etiã
petrũ quise prodomino ammam suã

Expanded text:
sciret, hanc ipse pro Christo similiter posuisset. sciret, hanc ipse pro Christo similiter posuisset. Et ut omnis pravae caligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit faciendum. In hoc, inquiens, cognostionis est proprium; ubi autem dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum dilectionis, omnino testatur: Si tradidero corpus meum, ut ardeam; caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Ostendit sine caritate corpus posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras . Et ut caritatis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis. Ideo etiam Petrum qui se pro Domino animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine forsitan animȩ designari: ꝑfec¬
te imitationis quam fuit post modũ
accepturus cupiens sectari uirtutẽ. di-¬
centi domino. quo ego uado ñ potesme
modo sequi scqueris autem postea. res¬
pondebit. Dñe quare non possum te se
qui modo: Animam meã prote ponã.
Ostendit utiq xp̃m prose animã positu¬
tum. cum se in hoc cum sequi diceret:
ut se etiam ipse pra xp̃o animam posu-¬
isset. Nam quia diuinitatis naturam
cõmunẽ petrus cum xp̃o nonhabuit:
ñ ei de diuinitate potuit dicere. animã
meam prote ponam. Rursus si carnẽ
ꝓse nosset xp̃m tantummͦ posuisse: pos¬
set etiam dicere corpus meũ ꝓte ponã:
Sicut proprie corpus ostendit paulus.
ubi dixit. si tradidero corpus meũ ut
ardeam. S qm̃ sciebat petrus xp̃m
pronobis animam positurũ: proptẽa
in eo se dñm uelle sequi monstrauit.
in quo pro eo animȩ ponendȩ demonstrauit
affectum: Ut quam pro se xp̃m posuisset

Expanded text:
nomine forsitan animae designari, perfecnomine forsitan animae designari, perfectae imitationis, quam fuit postmodum accepturus, cupiens sectari virtutem, dicenti Domino : Quo ego vado non potes me sequi modo, sequeris autem postea, respondit: Domine, quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Ostendit utique Christum pro se animam positurum, cum se in hoc eum sequi diceret, ut etiam ipse pro Christo animam posuisset. Nam quia divinitatis naturam communem Petrus cum Christo non habuit, non ei de divinitate potuit dicere: Animam meam pro te ponam. Rursus, si carnem pro se nosset Christum tantummodo posuisse, posset etiam ipse dicere: Corpus meum pro te ponam: sicut proprie corpus ostendit Paulus, ubi dixit: Si tradidero corpus meum, ut ardeam . Sed quoniam sciebat Petrus Christum pro nobis animam positurum, propterea in eo se Dominum 130 velle sequi monstravit, in quo pro eo animae ponendae demonstravit affectum, ut quam pro se Christum posuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tem humanitas habuit. si plenam inpassi¬
bilitatem diuinitas habere nonpotuit:
Cognoscatur gͦ qm̃ ubi naturaliter plena
est potestas: nulla potest esse passionis
infirmitas. Qm̃ potestas xp̃i qua in mor-¬
talis ꝑmansit: cũ moriens in carne. xp̃s
ammam poneret.ipsa sine tristicia per¬
mansit. cũ uoluntariam ex potestate xp̃s
in anima tristiciam sustineret. Idõ aũt
ille homo potestatem ponendȩ animȩ
habuit: quia eum diuina potestas in
unitatem ꝑsone suscepit. Quȩ autẽ
plena ẽ potestas. nisi sola diuinitas: De
cui dicit᷑. Sub est enim tibi cum uoles pos¬
se ꝓpterea in illo digne plena potestas cre-¬
ditur:. cui tantũ posse quantũ uelle. et
tantũ uelle quantum posse: naturalit̃
monstrare quam oꝑe dicens. Maiorem
hanc dilectionem nemo habet quamut
animam suam quis ponat pro amicis
suis. Unde sciens petrus animam xp̃i pro¬
prio substantialiq uocabulo nuncupa¬
tam: ne quisquam putaret adõ carnẽ.

Expanded text:
tem humanitas habuit, si plenam impassitem humanitas habuit, si plenam impassibilitatem divinitas habere non potuit? Cognoscatur ergo quoniam ubi naturaliter plena est potestas, nulla potest esse passionis infirmitas; quoniam potestas Christi qua immortalis permansit cum moriens in carne Christus animam poneret, ipsa sine tristitia permansit, cum voluntariam ex potestate Christus in anima tristitiam sustineret. Ideo autem ille homo potestatem ponendae animae habuit, quia eum divina potestas in unitatem personae suscepit. Quae autem plena est potestas, nisi sola divinitas? de cui dicitur: Subest enim tibi, cum voles posse . Propterea in illo digne plena potestas creditur, cui tantum posse quantum velle, et tantum velle quantum posse, naturalitermonstrare quam opere, dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde sciens Petrus animam Christi proprio substantialique vocabulo nuncupatam, ne quisquam putaret a Domino carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ne sicut & xp̃s dilexit nos & tradidit
semet ipsum pionobis oblationem et
hostiam deo in odorem suauitatis: ita
totus homo animam suam posuit.cũ
anima in cruce carne moriente discesis
Quam cam̃ carnem nec inmorte diuinitas
deseruit: sicut nec in inferno animã dere-¬
liquit. Dequa etiam ꝓpħa dicit. Nonde¬
relinques animam mcam in inferno. Cũ
gͦ homo xp̃s tantam acceꝑit potestatẽ
ut cum uellet animam poneret et cum
uellet denuo resumpsisset:Quantã po¬
tuit habere xp̃i diuinitas potestatẽ cui
hoc. ẽ. semꝑ uelle. quod posse: Nam in ħ
loco inpassibilis uere atq inuita diui-¬
nitas. uniũsa prorsus heretice falsitatis
cõmenta: destruxit. Si enim integra fuit
dicentis potestas: uoluntaria fuit pati¬
entis infirmitas. Uoluntas aũt quȩ expo¬
testate uenit: naturalem utiq ueritatẽ
diuinitatis humanitatisq seruauit.
Nampotestas naturalis ꝓculdubio de¬
fuit: siindiuinitate xp̃i quelibet infirmi¬
tas fuit. Qualiter autem patiendi potesta¬

Expanded text:
 sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis , ita totus homo animam suam posuit, cum anima in cruce carne moriente discessit; quam tamen carnem nec in morte divinitas deseruit, sicut nec in inferno animam dereliquit; de qua etiam propheta dixerat: Non derelinques animam meam in inferno . Cum ergo homo Christus tantam acceperit potestatem, ut cum vellet animam poneret, et cum vellet denuo resumeret; quantam potuit habere Christi divinitas potestatem, cui hoc est semper velle quod posse? Nam in hoc loco vere impassibilis atque invicta divinitas universa prorsus haereticae falsitatis commenta destruxit. Si enim integra fuit dicentis potestas, voluntaria fuit patientis infirmitas; voluntas autem quae ex potestate venit naturalem utique veritatem divinitatis humanitatisque servavit: nam potestas naturalis procul dubio defuit, si in divinitate Christi quaelibet infirmitas fuit. Qualiter autem patiendi potesta
Abbreviated transcription (Latin):
et nicodemus quiuenerat adiħm nocte
pͥmũ: ferens mixturam myrrȩ et aloes
quasi libras centum. Acceꝑunt gͦ corpꝰ
iħu. et alligauerunt eum linteis cũ
aromatib sic ut mos uidȩis . ẽ. sepelire.
Eece facta distinctione diuinitatis car-¬
nis et animȩ quantum ad propriȩtatẽ
substantiȩ attinet. solum corpus iħu
dicit de cruce depositum: aromatib
conditũ. et linteis obuolutũ. Propter
exuirginis utero suscepit. nec in mor-¬
te nec insepulchro deseruit: ꝓpterea
secutus iohannes adiecit. Erat autem
in loco ubi crucifixus ẽ ortus: & in orto
monumentũ nouũ: inquo ñdũ qͥsqũa
positus erat. Ibigͦ propt̃ parasceue ui-

Expanded text:
et Nicodemus, qui venerat ad Jesum nocte primum, ferens mixturam myrrhae et aloes quasi libras centum. Acceperunt ergo corpus Jesu, et alligaverunt eum linteis cum aromatibus, sicut Judaeis mos est sepelire . Ecce, facta distinctione divinitatis, carnis et animae, quantum ad proprietatem substantiae attinet, solum corpus Jesu dicit de cruce depositum, aromatibus conditum, et linteis obvolutum; propter minem quem ex Virginis utero suscepit, nec in morte, nec in sepulcro deseruit; propterea secutus Joannes adjecit: Erat autem in loco ubi crucifixus est hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbabilis manens inmortalisq xp̃i
diuinitas. nec ab anima ꝑturbata nec
acorpore moriente discederet: ñ tam̃
aut turbaretur in anima turbatioe.
aut moreret᷑ in corporis morte. Lnus
namq xp̃c qui traditus ẽ ꝓpter delic¬
ta nrã et resurrexit ꝓpter iustificatio

Expanded text:
perturbabilis manens immortalisque Christi perturbabilis manens immortalisque Christi divinitas, nec ab anima perturbata, nec a corpore moriente discederet, non tamen aut turbaretur in animae turbatione, aut moreretur in corporis morte: unus namque Christus, qui traditus est propter delict
Abbreviated transcription (Latin):
nec animam suam cũ semet ipsum
turbaret deseruit. quia ipse semet ip¬
sum turbauit: nec a carne sua cum
fleret abscessit. quia iħc lacrimas fu¬
dit: & tamen ipsa in anima carneq
diuinitas inmutabilis atq inpassibił
manens. scđm diuinam naturam nec lacͥ¬
mas ꝓferre. nec turbationem potuit in
amici morte sentire. Sic etiam passione
ipso dicente. Nunc anima mea turbata ẽ.
Apło dicente: tradidi enim uob̃ in pͥmis
quod & accepi quia xp̃s mortuus. ẽ ꝓ
peccatis nr̃is scđm scripturas. et quia
sepultus ẽ et quia surrex̃ tercia die se¬
cundum scripturas. Cum gͥ euidenti
fuerit manifestatione discretũ. qͥd in
xp̃o propͥum fuerit animȩ qͥd carnis.
qͥd etiam deitatis. cum unus idemq xp̃c
fucrit et turbatꝰ et mortuus. sic tam̃ ẽ.
utrobiq ueritas dei hominisq seruata.
ut licet xp̃s scd̾m animam turbaret᷑
ꝓpiuquante passione. Et idem xp̃c se-
cundum corpus moreretur in cruce in¬

Expanded text:
nec animam suam, cum semetipsum nec animam suam, cum semetipsum turbaret, deseruit, quia ipse semetipsum turbavit; nec a carne sua, cum fleret, abscessit, quia Jesus lacrymas fudit, et tamen ipsa in anima carneque divinitas, immutabilis atque impassibilis manens secundum divinam naturam, nec lacrymas proferre, nec turbationem potuit in amici morte sentire. Sic etiam passione ipso dicente: Nunc anima mea turbata est . Apostolo dicente: Tradidi enim vobis imprimis quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas . Cum igitur evidenti fuerit manifestatione discretum, quid in Christo proprium fuerit animae, quid carnis, quid etiam deitatis, cum unus idemque Christus fuerit et turbatus et mortuus, sic tamen est utrobique veritas Dei hominisque servata, ut licet Christus secundum animam turbaretur propinquante passione, et idem Christus secundum corpus moreretur in cruce, im
Abbreviated transcription (Latin):
set anima desertura. duuinitas tam̃ xp̃i
nec abanima nec a carne posset separari
suscepta. Igitur quia totum hominem
ds̃ ille suscepit: idõ totius hominis in
se passiones inueritate monstrauit.
Et ammam quidem rationalẽ habens.
qͥcqͥd fuit infirmitatis animȩ sine pec¬
cato et suscepit et ꝑtulit: ut dum hu¬
manȩ anuȩ passiones in anima quã
accepit uinceret: nr̃as quoq animas
ab infirmitatib liberaret. Carnẽ qͦq
humanam accipiens. in eiusdẽ uerita¬
te carnis. ueritatem uoluntariȩ habu¬
it passionis. Ut incarne mortuus totã
inse hominis occideret mortẽ: et inet̃¬
nam uitam in mortalis resurgens. et̃nȩ
ergo in anima humana xp̃s lazarũ
suscitaturus sicut euangłista dicit. fre¬
muit spũ et turbauit se ipsum: idẽq
uerus incarne humana xp̃c cum duis¬
set. ubi posuistis eum dicunt ei. Dñe
ueni et uide. Et lacrimatus ẽ iħc. Idẽ
quoq uerus in diuina natura xp̃c.

Expanded text:
set anima desertura, divinitas tamen Christi, set anima desertura, divinitas tamen Christi, nec ab anima nec a carne posset separari suscepta. Igitur quia totum hominem Deus ille suscepit, ideo totius hominis in se passiones in veritate monstravit, et animam quidem rationalem habens, quidquid fuit infirmitatis animae sine peccato et suscepit et pertulit, ut dum humanae animae passiones in anima quam accepit vinceret, nostras quoque animas ab infirmitatibus 123 liberaret. Carnem quoque humanam accipiens, in ejusdem veritate carnis veritatem voluntariae habuit passionis; ut in carne mortuus, totam in se hominis occideret mortem, et in aeternam vitam immortalis resurgens, aeternaergo in anima humana Christus Lazarum suscitaturus sicut evangelista dicit fremuit spiritu, et turbavit seipsum; idemque verus in carne humana Christus cum dixisset: Ubi posuistis eum? Dicunt ei: Domine, veni, et vide, et lacrymatus est Jesus . Idem quoque verus in divina natura Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueram diuinȩ natiuitatis substantiã
p̃dicare: Ut dum aredemptore bene¬
sicium gratuitȩ miserationis ostendit᷑.
a redempto diuine confessionis obse¬
quium redderetur: et nemo uerũ dm̃
de natura patris ambigeret. quẽ ex ho¬
minis natura uerũ hominẽ cognouis¬
set: Ac ꝑhoc quem hominẽ uerũ con¬
staret. eẽ. passionib hominis: eundẽ
uerum dm̃i crederemus oꝑib deitatis:
Ipso filio dicente. Si michi non uultis
credere. oꝑib credite. Unus ergo atq
idem xp̃c. qui infirmitate humana pas-¬
sionem ꝑtulit: et miracula beneficioꝵ
omnipotentia uirtutis diuinȩ ꝑfec̃:¬
abipso namq conceptionis iurginalis
exordio. sic in xp̃o ꝑsonalis unitas man¬
sit. et sic utriusq naturȩ inconfusa
ueritas ꝑdurauit: ut nec homo a dõ
diuelli. nec d̃s a suscepto posset hoĩe
separari. Nec tam̃ ds̃ hominẽ consumeret:
nec homo dm̃ in aliquo ꝑmutaret. Et
licet inxp̃i morte carnem morientẽ fuis¬

Expanded text:
veram divinae nativitatis substantiam veram divinae nativitatis substantiam praedicare, ut dum a Redemptore beneficium gratuitae miserationis ostenditur, a redempto divinae confessionis obsequium redderetur; et nemo verum Deum de natura Patris ambigeret, quem ex hominis natura verum hominem cognovisset, ac per hoc, quem hominem verum constaret esse passionibus hominis, eumdem verum Deum crederemus operibus deitatis, ipso Filio dicente: Si mihi non vultis credere, vel operibus credite . Unus ergo atque idem Christus, qui infirmitate humana passionem pertulit, et miracula beneficiorum omnipotentia virtutis divinae peAb ipso namque conceptionis virginalis exordio, sic in Christo personalis unitas mansit, et utriusque naturae inconfusa veritas perduravit, ut nec homo a Deo divelli, nec Deus a suscepto posset homine separari; nec tamen Deus hominem consumeret, net homo Deum in aliquo permutaret; et licet in Christi morte carnem morientem fuis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogatur. et ipse dei filium confitet᷑.
Nunquid interrogantẽ iħ m minus au¬
diuit. aut ipse ueritatem in confessiõe
ñ tenuit: absit. Quomodo enim error
hominis: ore laudari poterat ueritatis:
et qd̾ uere xp̃c fuit. hoc exore petri con¬
fitentis audiuit. filius enim hominis.
xp̃s. dei uiui filius fuit. Hec in merito
diuina uoce ꝓmeruit beatitudinem:
qui ꝓpria uoce fidei protulic ueritatẽ¬
Propter hoc audit. Beatus es symon bar¬
iona. quia caro et sanguis non reuela¬
uit tibi. s pater m̃s qui ẽ in celis. Etiã
ipse xp̃s dei seutiq iam confessus ẽ fi¬
lium: cum apatre suo qui est incelis
petro asseruit reuelatum. Nec hoc ta¬
m̃ ociose pretereundum existimo:
quod xp̃o pͥmũ se filium hominis
nuncupanti petrus dicit. Tues xp̃s
filius dei uiui. Et enim dei filuis carnis
humilitate suscepta debuit inse sacra¬
m̃tum magne pietatis ostendere: Homo
uͦ redemptus debuit in hominis filio

Expanded text:
interrogatur, et ipse Dei Filium confitetur. interrogatur, et ipse Dei Filium confitetur. Nunquid interrogantem Jesum minus audivit, aut ipse veritatem in confessione non tenuit? Absit: quomodo enim error hominis ore laudari poterat veritatis? et quod vere Christus fuit, hoc ex ore Petri confitentis audivit. Filius enim hominis Christus, Dei vivi Filius fuit, nec immerito divina voce promeruit beatitudinem, qui propria voce fidei protulit veritatepropter hoc audit: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis. Etiam ipse Christus Dei se utique jam confessus est Filium, cum a Patre suo, qui est in coelis, Petro asseruit revelatum. Nec hoc tamen otiose praetereundum existimo, quod Christo primum se Filium hominis nuncupanti Petrus dicit: Tu es Christus Filius Dei vivi: etenim Dei Filius, carnis humilitate suscepta, debuit in se sacramentum magnae pietatis ostendere; homo vero redemptus debuit in hominis Filio
Abbreviated transcription (Latin):
hominis descendit decȩlo. Nisi quia filiꝰ
dei ñ locali motu sed pietatis descendit
affectu: Qui sicut in carne suscepta exho¬
mine dignatus. ẽ. nasci. Sic ꝓuna dei
suscipientis et hominis suscepti ꝑsona.
qui dei filius erat. dignatus ẽ. filius
hominis nuncupari: Adhanc unitatẽ
ꝑsone sine ulla confusione utriusq sub¬
stantiȩ cognoscendam: xp̃s discipłos int̃¬
togat dicens. Quem dicunt homines
esse filium hominis: Cumq illi opinio¬
nẽ uulgi protinus indicarent. tunc ꝓpͥe
ab eis qualitas uere fidei expetit᷑: ut erro¬
ris humani falsitas auferatur. Hȩc gͥ. ẽ.
domini introgatio consecuta. Uos aũt
quemme esse dicitis: Me utiq filium
hominis. Ibi iam petrus apłs reuelatio¬
nis diuine firmam̃to subnixꝰ: generali
tatis confessus ẽ sactam̃tum. Tues inqͥt
xp̃s. filius deiuiui. Quid ẽ hoc : Quan¬
tum adignaros congruit int̾rogatioĩ
responsio. Petrus enim de filio hominis

Expanded text:
hominis descendit de coelo, nisi quia Filius hominis descendit de coelo, nisi quia Filius Dei non locali motu, sed pietatis descendit affectu? qui sicut in carne suscepta ex homine dignatus est nasci, sic pro una Dei suscipientis, et hominis suscepti persona, qui Dei Filius erat, dignatus est hominis Filius nuncupari. Ad hanc unitatem personae, sine ulla confusione utriusque substantiae cognoscendam Christus discipulos interrogat, dicens: Quem 122 me dicunt homines esse filium hominis ? Cumque illi opinionem vulgi protinus indicarent, tunc proprie ab eis qualitas verae fidei expetitur, ut erroris humani falsitas auferatur: haec igitur est Domini interrogatio consecuta: Vos autem quem me esse dicitis? me utique filium hominis? Ibi jam Petrus apostolus, revelationis divinae firmamento subnixus, generalis salutis confessus est sacramentum: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi. Quid est hoc? Quantum ad ignaros, congruit interrogationi responsio? Petrus enim de Filio hominis
Abbreviated transcription (Latin):
unitas ꝑsonalis habet in xp̃o: conse¬
quenter scds homoquem de cȩlo cȩlestẽ
p̃dicat paulus. nichil habere naturalit̃
putetur ex iurgine. et scđm cȩlestem na¬
turam cȩlestis carnis dicatur habere sub¬
stantiam: p̃serti qm̃ ipse quoq de se
dominꝰ ꝑfitetur. Nemo ascendit incęlũ.
nisi qui de cęlo descendit. filius hominꝰ
qui ẽ incelo. Quod si cęleste corpꝰ & ñ
humanũ suscepisse credendus ẽ xp̃s:
quomodo ueritate dauitici psalmi ua¬
ticinatio fulcietur. ubi scriptum .ẽ. ut
habitet gła int̃ra nr̃a. ueritas de t̾ra or-¬
ta est: Xp̃m autem quis negare audeat
ueritatem. Cum ipse se hoc nomine
nuncuparit dicens. Ego sum uia ueri¬
tas et uita: Siueritas gͥ de tr̃a orta est.
quomͦ scds homo de celo cȩlestis: Nisi
qm̃ a dei filio suscepta materies t̃reni
corporis in cęleste nom̃ transiit ꝑ consor¬
tium deitatis: et quomodo rursus filiꝰ

Expanded text:
unitas personalis habet in Christo, conseunitas personalis habet in Christo, consequenter secundus homo, quem de coelo coelestem praedicat Paulus, nihil habere naturaliter putetur ex Virgine, et secundum coelestem naturam, coelestis carnis dicatur habere substantiam, praesertim quoniam ipse quoque de se Dominus profitetur: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Quod si coeleste corpus, et non humanum suscepisse credendus est Christus, quomodo veritate Davidici psalmi vaticinatio fulcietur, ubi scriptum est: Ut inhabitet gloria in terra nostra, veritas de terra orta est ? Christum autem quis negare audeat veritatem, cum ipse se hoc nomine nuncuparit, dicens: Ego sum via, veritas et vita ? Si veritas igitur de terra orta est, quomodo secundus homo de coelo coelestis, nisi quoniam a Dei Filio suscepta materies terreni corporis, in coeleste nomen transiit per consortium deitatis? Et quomodo rursus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃s uocabulo unum p̃dicent unc¬
tionis dominicȩ sacram̃tũ: Dauid enĩ
dicit. Unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exulta¬
tionis p̃particłb tuis. Et utiq hoĩem
significat. cum participes nominat.
Nam illa diuinitas filii dei nulliꝰ crea¬
turȩ habet participiũ: quia cũ crea¬
tura ñ habet naturale consortium.
Ds̃ gͦ incarne unctusẽ. ut in illo ho¬
mine xp̃o quem sine peccato mat̃
et concepit et peꝑit plena diuine
scĩficationis agnosceret᷑ grã: quȩ
nomine trinitatis. eẽt fidelib conferenda.
Spterea beatus petrꝰ dic̃ iħm anarareth ꝗͤ
uixit ds̃ spũ scõ et uirtute: & tam̃ ille
homo unus ẽ xp̃s. et idõ manente in
unitate ꝑsone naturali hominis et dĩ
inconfusa &e in separabili ueritate. sic̃
ds̃ xp̃s in homine nom̃ hominis sũpsit.
sic idem homo xp̃s in dõ uocabulũ dei¬
tatis accepit: Nam si non ex comune
tione naturali nom̃ dei &hominis

Expanded text:
Spiritus sancti vocabulo, unum praedicent uncSpiritus sancti vocabulo, unum praedicent unctionis Dominicae sacramentum? David enim dicit: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis, et utique hominem significat, cum participes nominat: nam illa divinitas Filii Dei nullius creaturae habet participium, quia cum creatura non habet naturale consortium: Deus ergo in carne unctus est, ut in illo homine Christo, quem sine peccato mater et concepit et peperit, plena divinae sanctificationis agnosceretur gratia, quae nomine Trinitatis esset fidelibus conferenda. Propterea beatus Petrus dicit: Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto et virtute . Et tamen ille homo unus est Christus? Et ideo manente in unitate personae naturali hominis et Dei inconfusa et inseparabili veritate, sicut Deus Christus in homine nomen hominis sumpsit, sic idem homo Christus in Deo vocabulum deitatis accepit. tione naturali nomen Dei et hominis
Abbreviated transcription (Latin):
siue etiam post ponatur patri. filio
tri filioq conuingi qd̾ potioris merito
scificationis. filio debuit ante pom.
Qualis uͦ uirtus illa credetur quȩ diui¬
nitatem filii dei unctione sc̃ĩficauit:
et eiꝰ carnẽ scĩficare non potuit: Nam
non opꝰ erat ut ungueret᷑ scõ spũ et
urtute. Attendatur gͦ ne forsitan &
ipso dci filio et illa quaunctꝰ uirtute dr̃.
potior atq sanctior credendꝰ sit sp̃s sc̃s.
nifestat assertiounxit cum ds̃ spũ scõ
flua dicetur collatio illius unctionis.
Si autem sine spũ scõ plene sc̃ificari¬
pote quẽ pater scĩficauit & misit in
mundũ & qui de se ipso dicit. & ego
catio similit̾ agnoscitur. qm̃ unxit eũ
ds̃ spũ scõ et uirtute. quomodo quisscm̃
sine quo scĩficationis ꝑfectionẽ uidet
constare non posse: Quid autem dubita¬
tur olei nomine sp̃m sc̃m demonstra¬
tum: cum clauid & petrus tamolei quã

Expanded text:
sive etiam postponatur Patri, Filio sive etiam postponatur Patri, Filio tri Filioque conjungi, quod potioris merito sanctificationis Filio debuit anteponi. Qualis vero virtus illa credetur, quae divinitatem Filii Dei unctione sanctificavit, et ejus carnem sanctificare non potuit? Nam non opus erat ut ungeretur sancto Spiritu et virtute. Attendatur ergo ne forsitan, et ipso Dei Filio, et illa qua unctus virtute dicitur, potior atque sanctior credendus sit Spiritus snifestat assertio, unxit Deus Spiritu sancto non potuit, superflua dicetur collatio illius unctionis. Si autem sine sancto Spiritu plene sanctificaripote, quem Pater sanctificavit, et misit in mundum , et qui de seipso dixit: Et ego catio similiter agnoscitur, quoniam unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute, quomodo quis Spirsine quo sanctificationis perfectionem videt constare non posse? Quid autem dubitatur olei nomine Spiritum sanctum demonstratum, cum David et Petrus, tam olei quam
Abbreviated transcription (Latin):
unctionem ad hominẽ potius referendã.
Beatus petrus ostendit dicens. Iħm ana¬
zareth quem unxit ds̃ spũ scõ et uir¬
tute: quȩ gͥ anazareth nisi humana in
xp̃o natura potuit p̃dicari: Nam in¬
tantum anazareth ñ diuinitas xp̃i sed
quem anazaret dicit. ioseph filium esti¬
maret. Sicut ad nathanahel loqͤns Qũe
mine nominat᷑. Qualit̃ autem homo
ille habere potuit dei nom̃: nisi qm̃
a dõ susceptus unam cum eopossedit
nominis dignitatemꝰ. S si in eo qd̾ dr̃
unxit te ds̃ ds̃ tuus diina creditur
accipienda natura in qua putat᷑ filiꝰ
a dõ unctus: eguit ꝓfecto ds̃ uerꝰ scĩfi¬
cationis munere.p̾usquam homouerꝰ
idem nasceretur incarne. Dicatur gͦ.
tione scĩficatio illi aut daret᷑ ante ñ
habita: aut ꝑficeretur quȩ inerat in ꝑ¬
fecta: Et si aliquid dr̃ dei filio melius.
cui ñ solum preferendũ existimant pa¬
tremꝰ. sine dubio quicqͥd illud ẽ. patri
fatebuntur equalem. S siue coȩquet᷑

Expanded text:
unctionem ad hominem potius referendam, beatus Petrus ostendit dicens: Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto et virtute . Quae igitur a Nazareth, nisi humana in Christo natura potuit praedicari? Nam intantum a Nazareth, non divinitas Christi, sedquem a Nazareth dicit, Joseph filium aestimaret: sicut ad Nathanael loquens, Quem mine nominatur; qualiter autem homo ille habere potuit Dei nomen, nisi quoniam a Deo susceptus unam cum eo possedit nominis dignitatem? Sed si in eo quod dicitur: Unxit te Deus, Deus tuus , divina creditur accipienda natura, in qua putatur Filius a Deo unctus, eguit profecto Deus verus sanctificationis munere, priusquam homo verus idem nasceretur in carne. CAPUT XIV. tione sanctificatio illi, aut daretur ante non habita, aut perficeretur, quae inerat imperfecta? Et si aliquid dicitur Dei Filio melius cui solum praeferendum existimant Patrem, sine dubio, quidquid illud est, Patri fatebuntur aequale. Sed sive coaequetur,
Abbreviated transcription (Latin):
assignare: quod ad officium cordis dñs
dicit ꝓprie ꝑtinere: Nam cum suꝑius
dixerit. non turbetur cor ur̃m ncq for¬
midet. ubi proprie cordisnomine.hu-¬
manam animam demonstrauit. acde¬
inde dixerit tristicia impleuit corur̃m:
ut euidentius ostenderet & tristiciam
&gaudium ad animam ꝑtinere: rursus
apłis dicit. Amen amen dico uob̃ quia
plorabitis et flebitis uos:. mundus aũt
gaudebit. Uos autem contristabimini:

Expanded text:
assignare, quod ad officium cordis Dominus assignare, quod ad officium cordis Dominus dicit proprie pertinere? Nam cum superius dixerit: Non turbetur cor vestrum, neque formidet, ubi proprie cordis nomine humanam animam demonstravit, ac deinde dixerit: Tristitia implevit cor vestrum, ut evidentius ostenderet et tristitiam et gaudium ad animam pertinere, rursus Apostolus dicit: Amen, amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
am. Atq ut hoc integra possit mani¬
festatione cognosci: attendamus quid
discipulis pene sub ipso dixerit passi¬
stantiam nonminus officio quam noĩe
demonstraret. Tristis ẽ anima mea usq
ad mortem. Quis autem ambigat. nec
indiuinitatem posse tristiciam cadere:
nec ad carnis offitium ꝑtinere: animȩ
namq est propͥum. metuere. deside¬
rare. tristari gaudere: Sicut etiam car¬
minis dauitici textus ostendit dicentis.
Quare tristis es anima mea et quare con¬
turbas me: ãnima tristat᷑. ipsa turbat᷑.
Idõ et ipse saluator ut ostenderet ꝑtͣ¬
bationem istam ñ carnis animȩ de¬
putandam: sic discipulos consolat᷑
cum de futuro eus contristarent᷑ abscessu.
Noncurbetur cor ur̃m neq formidet. Ad
eosdem denuosic loquitur. Nunc uado
ad eum qui me misit: & nemo ex uobis
int̃rogat me quouadis. S quia hec lo¬
cutus sum uobis tristicia impleuit cor
ur̃m. Quis carni uel diuinitati audeat

Expanded text:
am. Atque ut hoc integra possit maniam. Atque ut hoc integra possit manifestatione cognosci, attendamus quid 127 discipulis pene sub ipso dixerit tempstantiam non minus officio quam nomine demonstraret. Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem . Quis autem ambigat, nec in divinitatem posse tristitiam cadere, nec ad carnis officium pertinere? Animae namque est proprium metuere, desiderare, tristari, gaudere, sicut etiam carminis Davidici textus ostendit dicentis : Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? Anima tristatur, ipsa turbatur. Ideo et ipse Salvator, ut ostenderet perturbationem istam non carni, sed animae deputandam, sic discipulos suos consolatur, cum de futuro ejus contristarentur abscessu: Non turbetur cor vestrum, neque formidet . Ad eosdem denuo sic loquitur: Nunc vado ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum . Quis carni vel divinitati audeat
Abbreviated transcription (Latin):
carnis in mortalis fuit. sic in passionib
totius hominis in passibilis omino ꝑ¬
mansit.S nunc ostendendũ a nob ẽ
passionem tristiciȩ meroris tedii et ti¬
moris ad animȩ substantiam ꝓprie ꝑ¬
tinere: ut ineo quod ingrati gr̃ẽ. xp̃i
diuinitatẽ eius cupiunt subdere passio¬
ni.appareat quid cuiꝰq naturȩ: sic ꝓpri¬
um: Et in eo magis agnoscatur domini
mirabilis inuictaq clementia. cũ ꝓbaue¬
rimus animȩ carnisq substantiam ob
hoc cum suis passionib a dõ susceptam.
ut sicut saluo diuinȩ inpassibilitatis
statu uoluntariȩ susceptione mortisincar¬
ne sua mortem nr̃am cognoscitur occidis¬
se: sic uoluntaria susceptione tristiciȩ
timorisq ad hoc cognoscatur ammnam
rationalem cum suis passionibꝰ suscepisse
ut ammnas nr̃as ab omnib dignaret᷑
passionib liberare. Ostendamus gͥ tristi¬
ciam xp̃i: non ad duuinitatis non ad
carnis s ad animȩ ꝑtinuisse substanti¬

Expanded text:
carnis immortalis fuit, sic in passionibus carnis immortalis fuit, sic in passionibus totius hominis impassibilis omnino nt. Sed nunc ostendendum a nobis est passionem tristitiae, moeroris, taedii et timoris ad animae substantiam proprie pertinere: ut in eo quod ingrati gratiae Christi, divinitatem ejus cupiunt subdere passioni, appareat quid cujusque naturae sit proprium, et in eo magis agnoscatur Domini mirabilis invictaque clementia, cum probaverimus animae carnisque substantiam ob hoc cum suis passionibus a Deo susceptam, ut sicut salvo divinae impassibilitatis statu, voluntaria susceptione mortis in carne sua, mortem nostram cognoscitur occidisse, sic voluntaria susceptione tristitiae et timoris, ad hoc cognoscatur animam rationalem cum suis passionibus suscepisse, ut animas nostras ab omnibus dignaretur passionibus liberare. Ostendamus igitur tristitiam Christi non ad divinitatis, nec ad carnis, sed ad animae pertinuisse substanti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ memor eseius aut filius hominis
qm̃ uisitas eum: minuisti eum paulo
minꝰ ab angłis. Sed aduertant paulũ
apłm hunc locum ad mortis humanȩ
intelligentiam referentem: ita ut istã
minorationem non solumnature hu-¬
manitatis assignet: quin etiam diui¬
nitatem xp̃i a consortio passionis et
mortis exceptet. Ita namq adhebreos
loquitur. Fum autem qui modicum
quam angłi minoratus ẽ: uidemꝰ iħm
ꝓpt̾ passionem mortis gła et honore
coronatum ut sine deo ꝓomnibꝰ gusta¬
ret mortem. Non autemhic xp̃m diui¬
sit apostolus. sed ostendit inuno xp̃o
quȩ substantia passibilis & mortalis
fuerit. quȩ autem in passibilis inmor¬
talisq ꝑmanserit. Sine dõ gͥ homo
ille gustauit mortẽ quantum ad con¬
ditionem actinet carnifñ autem sine
deo quantum ad susceptionem ꝑtinet
deitatis. Quia inpassibilis atq inmor¬
talis illa diuinitas cum inueritate for¬
mȩ seruilis et pati uoluntarie ꝓnobis
dignaretur et mori: sicut inmorte soliꝰ

Expanded text:
d memor es ejus? aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis . Sed advertant Paulum apostolum hunc locum ad mortis humanae intelligentiam referentem, ita ut istam minorationem non solum naturae humanitatis assignet, quin etiam divinitatem Christi a consortio passionis et mortis exceptet. Ita namque ad Hebraeos loquitur: Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum, propter passionem mortis, gloria et honore coronatum, ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem ; non autem hic Christum divisit Apostolus, sed ostendit in uno Christo quae substantia passibilis et mortalis fuerit, quae autem impassibilis et immortalis permanserit. Sine Deo igitur homo ille gustavit mortem, quantum ad conditionem attinet carnis, non autem sine Deo, quantum ad susceptionem pertinet deitatis; quia impassibilis atque immortalis illa divinitas, cum in veritate formae servilis, et pati voluntarie pro nobis dignaretur et mori, sicut in morte solius
Abbreviated transcription (Latin):
Passus ẽ. ds̃ in homine quia una ẽ. dei
hominisq ꝑsona: Non est compassus
ds̃ homini. quia in uno xp̃o ñ ẽ. confu¬
sa dci hominisq substantia. Quod eui¬
dentib scripturarum potest testimo¬
niis comprobari. ut cognoscat᷑ ita cristi¬
ciam passionemq toto depucandam
xp̃o. ut officiorum naturalium uerita.¬
te monstrata non sit aliqua dei hominiqͥ
confusio. Matheus narrat dñm ꝓpinqͣn¬
te tempore passionis dixisse discipłis:
sedete hic. donec uadam illuc & orem.
Et assumpto petro et duob filiis ⁊ebe¬
dei cȩpit contristari & mestus. eẽ. Mariꝰ

Expanded text:
Passus est Deus in homine, quia una est Dei Passus est Deus in homine, quia una est Dei hominisque persona; non est compassus Deus homini, quia in uno Christo non est confusa Dei hominisque substantia. Quod evidentibus Scripturarum potest testimoniis comprobari, ut cognoscatur ita tristitiam passionemque toto deputandam Christo, ut, officiorum naturalium veritate monstrata, non sit aliqua Dei hominisque confusio. Matthaeus narrat Dominum propinquante tempore passionis, dixisse 125 discipulis: Sedete hic, donec vadam illuc, et orem; et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei, coepi
Abbreviated transcription (Latin):
te proficere: ac ꝑhoc idem xp̃s et in
carne sua creuit. et in anima sua ꝑfec̃
qui tam̃ et in carne sua crescens & in
anima sua proficiens nec cum anima
sua ꝓficere: nec cum carne sua potu¬
it ȩtatis incrementa sentire. Item scđ
susceptam animam. ds̃ tristis fuit:
sed qui in anima tristiciam sensit. cũ
anima tristiciã sentire ñ pocuit. In
sua ds̃ anima suam uoluit eẽ. tristiciã.
et in sua carne suam ds̃. eẽ. uoluit pas¬
sionem: quia totus in coto homine ꝑ¬
manens inseparabilis ds̃ nec anunȩ
tristanti defuit. nec carnem suam in pas
stis humanitas. In toto tam̃ homine tri¬
stis ñ ẽ diuinitas contristata: & in ho¬
mine toto patiens non ẽ diuina natura
compassa: Sicut moriente carne ñ so¬
lum dĩtas sed nec anima xp̃i potest os¬
tendi cõmortua. Alud ẽ enim incarne
passum dm̃ dicere: aliud carni p̃cari
compassum. Aliud in anima contrista¬
tum: et aliud cum anima contristatũ.

Expanded text:
te proficere. Ac per hoc idem Christus, et in te proficere. Ac per hoc idem Christus, et in carne sua crevit, et in anima sua profecit; qui tamen et in carne sua crescens, et in anima sua proficiens, nec cum anima sua proficere, nec cum carne sua potuit aetatis incrementa sentire. Idem etiam secundum susceptam animam Deus tristis fuit; sed qui in anima tristitiam sensit, cum anima tristitiam sentire non potuit. In sua Deus anima suam voluit esse tristitiam, et in sua carne suam Deus esse voluit passionem, quia totus in toto homine permanens inseparabilis Deus, nec animae tristanti defuit, nec carnem suam in passstis humanitas, in toto tamen homine tristi non est divinitas contristata , et in homine toto patiente non est divina natura compassa; sicut moriente carne, non solum deitas, sed nec anima Christi potest ostendi commortua: aliud est enim in carne passum Deum dicere, aliud carni praedicare compassum; aliud in anima contristatum, et aliud cum anima tristatum .