comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se opere implere qđ dicit: ibi audi¬
tores admoneat: eoꝵq animos. studio
bone oꝑationis accendat. Ubi aut̃
necdũ se uidet implesse qđ loquit᷑:
ad bona. de quib auditores admon&.
se quoq parit᷑ inflãmet: ut ipse etiã
ctrine. loquendo discimꝰ: & cdũ de¬
cogitatione nr̃a pigritiȩ reatꝰ nascit᷑
in mente: eandẽ mentẽ compunctio.
subito oborta transuerberat: & sua
uoce excitata euigilat in oꝑe: que pri
corpebat in ocio. sine uoce. Ecce eñ
mense labiũ palmo tendit᷑. id est cũ
ꝑ doctoris os. contra uitia disputatur:
atq ad bona oꝑa. cor auditoꝵ accen¬
ditur: multi qui eiꝰ uerba audiunt.
quanta uel qualia mala ꝑpetrauerͣt
recognoscunt:atq ad eũ confitentes
ueniunt: eñq pro peccatis suis intercesso¬
rem fieri cũ flecib petunt: ut ipse oran¬
do deleat culpas: quas pͣdicando manifes¬
tat. Unde & subdit᷑. Suꝑ mensas¬

Expanded text:
 opere implere quod dicit, ibi audi opere implere quod dicit, ibi auditores admoneat, eorumque animos ad studium bonae operationis accendat. Ubi autem necdum se videt implesse quod loquitur, ad bona de quibus auditores admonet se quoque pariter inflammet, ut ipse etiam ctrinae, loquendo discimus; et dum cogitatione nostrae pigritiae reatus nascitur in mente, eamdem mentem compunctio subito oborta transverberat, et sua voce excitata evigilat in opere, quae prius torpebat in otio sine voce. Ecce autem cum mensae labium palmo tenditur, id est cum per doctoris os contra vitia disputatur, atque ad bona opera cor auditorum accenditur, multi qui ejus verba audiunt quanta vel qualia mala perpetraverint recognoscunt; atque ad eum confitentes veniunt, eumque pro peccatis suis intercessorem fieri cum fletibus petunt, ut ipse orando deleat culpas quas praedicando manifestat. Unde et subditur: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
sit caritas lacrimas. de uultu seueri¬
tatis. Detersa ẽ. ira. que apparebat. &. nͣ
erat: ostensa miscłia. quȩ erat. & non
apparebat. Sic uir sc̃s. facinus fratrũ
& dimit᷑tit. & uindicauit: sic uigorẽ
clementia tenuit: ut delinquentib
nͣ sine ultione pius eristeret: nec sine
pietate diftͥctꝰ. Ecce hoc .ẽ. magisteriũ
discipline: ut culpas nouerit &. discrete
parcere. & pie resecare. Qui aut̃ disere¬
tionis sp̃m nͣ habent: aut sic dimit¬
tunt peccata. ut ñ corrigant: aut sic
quasi corrigendo feriunt. ut nͣdinit¬
tant. Doctor gͦ. cui disciplinȩ mo¬
deramine loqui necesse ẽ. mensã dĩ
se e̾ẽ sciat: atq intꝰ labrũ reflectat:
ut qđ docendo loquit᷑. hoc sub discre¬
tionis spũ. uigilant̃ operet᷑: ne si que¬
dam sibi deesse considerat. oportet. ut
ab eoꝵ pͣdicatione conticescat. Locꝰ
quippe eiꝰ exigit: ut loquat᷑. Uerbis
compellitur. Ubi itaq conspicit¬

Expanded text:
sit charitatis lacrymas de vultu severisit charitatis lacrymas de vultu severitatis . Detersa est ira quae apparebat, et non erat; ostensa misericordia quae erat, et non apparebat. Sic vir sanctus facinus fratrum et dimisit, et vindicavit. Sic in vigore clementiam tenuit, ut delinquentibus fratribus nec sine ultione pius existeret, nec sine pietate districtus. 20. Ecce hoc est magisterium disciplinae, ut culpas et discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem discretionis spiritum non habent, aut sic dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant. Doctor ergo cui de disciplinae moderamine loqui necesse est mensam Dei esse se sciat, atque intus labrum reflectat, ut quod docendo loquitur, hoc sub discretionis spiritu vigilanter operetur. Nec si quaedam sibi deesse considerat, oportet ub ab eorum praedicatione conticescat. Locus quippe ejus exigit ut loquatur. Verbis compellitur. Ubi itaque se conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
cessũ petit: soluit flendo. qđ pietate
debuit. Seuerus ad frẽs reuertit᷑: ut
cruciat᷑ eoꝵ animꝰ. a culpa liberetur.
Post hec unus religat᷑ in uinculis: cli¬
mirtunt᷑ cȩteri cũ frum̃tis: ut unus
frat̃ ueniat. quẽ minimũ se habere
dixerant. Uenit postinodũ frater.
uincebat mentẽ pietas. cũ fratͣ inno¬
cens uideret᷑: sed ꝑmanebat in ostensi¬
one asꝑitasrut fr̃s norii purgarent᷑:
frumenta dant᷑: scyphus in sacco ui¬
nioris fris abscondit᷑: furti post eos¬
questio mouet᷑. Mictit᷑. ut reducant᷑:
addici in sernitutẽ decernit᷑: apud
quẽ scyphus fuisset inuentꝰ. In sacco
ultimi fr̃is inuenit᷑. Tunc beniamin
reducit᷑: afflicti om̃s frẽs sequunt᷑.
Otormenta miscđie: Cruciat. & a¬
mat. Reuersi igit᷑ in terrã. cũ la¬
crimis prostrati. uenia postulant.
Memores enĩ qͥd de illo patri ꝓmi¬
serant: merore intolerabili tabescebant.
Tunc se ultra cohibere ñ ualens pietas
clausa. prorupit ad mediũ: & excus¬

Expanded text:
ndo quod pietati debuit, severus ad fratres revertitur, ut cruciatus eorum animus a culpa liberaretur. Post haec unus religatur in vinculis, dimittuntur caeteri cum frumento, ut unus frater veniat, quem minimum se habere dixerant: veniente postmodum fratre vincebat mentem pietas, cum frater innocens videretur: sed permanebat in ostensione asperitas, ut fratres noxii purgarentur: frumenta dantur, scyphus in sacco junioris fratris absconditquaestio movetur . Mittitur ut reducantur, addici in servitutem decernitur apud quem scyphus fuisset inventus. In sacco ultimi fratris invenitur. Tunc Benjamin reducitur, afflicti omnes fratres sequuntur. O tormenta misericordiae! Cruciat, et amat. Reversi igitur, in terram cum lacrymis prostrati, veniam postulant. Memores enim quid de illo patri promiserant, moerore intolerabili tabescebant. Tunc se ultra cohibere non valens pietas clausa prorupit ad medium, et excus
Abbreviated transcription (Latin):
cubiti habent in aͥtitudinẽ cubitũ unũ:
ut misteria trinitatis uniꝰ cubiti: hoc ẽ.
diuine maiestatis mensurã conseruent.
Qui uidelicet sensus expositionis idcir¬
co non potest stare: quia in illa sũma tri¬
nitate quȩ omia creauit. omia continet.
cdimidiũ nichil ẽ: nec ex duob dimi¬
diis. aliqͥd unũ ẽ. Neq enĩ quicqu̾a
imminutionis ac decisionis habet illa
substantia: que semꝑ incõmutabilis
manens. nec detrimentũ recipit nec
augmentũ. Sepe aut̃ diximꝰ. longitu¬
dinem ad longanimitatẽ sper. latitu¬
dinẽ uͦ. ad caritatis amplitudinẽ ꝑti¬
nere. Mense g quȩ ad holocaustũ con

Expanded text:
cubiti habent in altitudinem cubitum unum, cubiti habent in altitudinem cubitum unum, ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis, mensuram conservent. Qui videlicet sensus expositionis idcirco non potest stare, quia in illa summa Trinitate quae omnia creavit, omnia continet, dimidium nihil est, nec ex duobus dimidiis aliquid unum. Neque enim quidquam imminutionis ac decisionis habet illa substantia, quae semper incommutabilis manens, nec detrimentum recipit, nec augmentum. Saepe autem diximus longitudinem ad longanimitatem spei, latitudinem vero ad charitatis amplitudinem pertinere. Mensae ergo quae ad holocaustum con
Abbreviated transcription (Latin):
b construunt᷑. Uerba & enĩ scͥptͣȩ sacrȩ
lapides il quadri sunt: qͥa ubiq stant.
que ex nullo latere reprehensibilia inue¬
niunt᷑. Nam in om̃e. qđ p̃teritũ narrant:
in om̃e. qđ uenturũ annuntiant: in om̃e
qđ moralit̃ pͣdicant: in om̃e qđ spͣualit̃
sonant: quasi in diuerso latere statum
habent: qͥa rephensionẽ ñ habent. Corda
itaq scõꝵ. mense dĩ sunt ad holo caustũ
ex quadris lapidib instructe: quia qui
semꝑ uerba dĩ cogitant᷑. semet ipsos dño
a carnali uita in cogitatione mactant.
Unde scriptũ. ẽ. Lex dĩ eius in corde
ipsius: & non siupplantabunt᷑ gressus eus.
Et unde clicit᷑ rursum. In corde meo
ab scondi eloquia tua: ut ñ peccẽ tibi.
Secd mense he. unde sint constructe
cognouimꝰ: etiam cuiꝰ mensure sint au
tudinẽ habent menseꝰ cubitũ unũ. &
dimidiurid ẽ ꝑ quadrũ: que si mul
iuncta. tres cubitos faciunt. Qui tres

Expanded text:
bus construuntur. Verba etenim Scripturae sacrae bus construuntur. Verba etenim Scripturae sacrae lapides quadri sunt, quia ubique stant, quia ex nullo latere 1408 reprehensibilia inveniuntur. Nam in omne quod praeteritum narrant, in omne quod venturum annuntiant, in omne quod moraliter praedicant, in omne quod spiritaliter sonant, quasi in diverso latere statum habent, quia reprehensionem non habent. Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt ad holocaustum ex quadris lapidibus constructae, quia qui Dei verba semper cogitant semetipsos Domino a carnali vita in cogitatione mactant. Unde scriptum est: Lex Dei ejus in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus ejus . Et unde rursum dicitur: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Sed quia mensae hae unde sint constructae cognovimus, etiam cujus mensurae sint audtudine habent mensae cubitum unum et dimidium, id est per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt. Qui tres
Abbreviated transcription (Latin):
eruditȩ nõ sunt. Sed he mense iuixta portã
sunt. quȩ dad aquilonẽ ꝑgit: qͥa cũ isti¬
quatuor ordines isti popło p̃essent᷑. sẏnago¬
ga in ꝑsecutionẽ redemptoris nr̃i seuiens
ad teporem ꝑfidie ꝓrupit. Quȩ tamen
mense habuert sacrificiũ:. qđ iuxta solã
litterã tenuert᷑. unde &. ad teporẽ frigo¬
ris lapse sunt: quia flamma spc succense
ñ sunt. Interiores autẽ mense holocaustũ
habent: quia sine in cordib apłoꝵ atq¬
propħaꝵ. seu in mente euangłistarum
atq doctoꝵ ignis spẽ & arsit & ardet.
Qui pro eo qđ omnẽ eoꝵ cogitationem
in bono oꝑe assumit: Fama amoris di. qͣsi
holocaustũ totũ simul qđ inuenit in¬
cendit. Holocaustũ enĩ offerunt. qui
siue in bono oꝑe.seu in scã cogitatione
mecdullitꝰ accendunt᷑. Mense łi he. ex
quadris lapidib facte sunt: qͥa dum
cotidie sacri eloquii insuis cordib uer¬
ba meditant᷑: ad offerendũ dño oratio¬
nis holocaustũ. quasi ex quadris lapidi¬

Expanded text:
Sed hae mensae juxta portam sunt, quae ad aquilonem pergit, quia cum quatuor isti ordines populo praeessent, synagoga in persecutione redemptoris nostri saeviens, ad torporem perfidiae prorupit. Quae tamen mensae habuerunt sacrificium, quod juxta solam litteram tenuerunt: unde et ad torporem frigoris lapsae sunt, quia flamma spiritus succensae non sunt. Interioris autem mensae holocaustum habent, quia sive in cordibus apostrum, seu in mente evangelistarum atque doctorum ignis spiritus et arsit et ardet, qui pro eo quod omnem eorum cogitationem in bono opere absumit flamma amoris Dei, quasi holocaustum totum simul, austum enim offerunt, qui sive in bono opere, seu in sancta cogitatione medullitus accenduntur 8. Mensae vero hae ex quadris lapidibus factae sunt, quia dum quotidie sacri eloquii in suis cordibus verba meditantur, ad offerendum Domino orationis holocaustum, quasi ex quadris lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
de. octo parit mense fiunt: dĩ ꝑ latera
singula. bine in uestibulo porte interio¬
ris. & binȩ hinc & inde exteriꝰ in aqui¬
lonis porta describunt᷑. que simul om̃s
octo sunt. in quib immolat᷑. His itaq
de exteriori narratione discussis: ad spũ¬
alem intellectũ sermo redeat: Qui
tanto iam dño largiente facilior esse de¬
b&: qͣntonos exterioris descriptionis ig¬
norantia ñ angustat. Dũ enĩ una porta.¬

Expanded text:
de mensae pariter fiunt, dum per latera de mensae pariter fiunt, dum per latera singula binae in vestibulo portae interioris et binae hinc et inde exterius in Aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt, in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. 2. Possunt et
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ exterĩ due mense. atq ad latꝰ alterũ
ante uestibulũ duȩ mense. int̃ quas etiã
porta que respicit uiã aquilonis esse
memorat᷑. ꝓfecto patet. aliud uestibulũ
intrinsecus. atq aliud extrinsecꝰ fuissẽ.
qͥa &. pri porta interior & postmodũ
hoc in loco ext̾ior aqͥlonis poeta descbit᷑: ꝯtͣ qͣm
set: tres quoq alias interiores atriĩ ẽẽ me¬
morauit: quarũ extremã. aqͥlonis portã
narrauerat: sed ut pͣdictũ ẽ. atrii interi¬
oris. Nunc gͦ cũ duȩ mense hinc in
porte uestibulo. & duȩ mense inde des¬
cribunt᷑: adhuc de eadẽ interiori porta
sermo contexit᷑: quippe cũ ꝓtinꝰ sub in¬
fert᷑ Et ad latꝰ exteriꝰ qđ ascendit
ad ostiũ portȩ quȩ ꝑgit ad aquilonẽ
due mense: ẜ ad lat᷑ alterũ ante uesti¬
bult̃ portȩ duȩ mensȩ. Porta gͦ interior.
binas ꝑ latera in uestibulo mensas ha¬
bere descripta. ẽ: & porta exterior simi¬
lit̃ binas. Quatuor autẽ hinc & q̃tuoe in¬

Expanded text:
erum ante vestibulum duae mensae, inter quas etiam porta quae respicit viam Aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus, atque aliud extrinsecus fuisse, quia et prius porta interior, et postmodum hoc in loco exterior Aquilonis porta describitur. Nam set, tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam Aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duae mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur quia ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad Aquilonem, duae mensae; et ad latus alterum ante vestibulum portae, duae mensae. Porta ergo interior binas per latera in vestibulo mensas habere descripta est, et porta exterior similiter binas. Quatuor autem hinc et quatuor in
Abbreviated transcription (Latin):
phariseos tenuit. Qͥscilic& pharisei. &̃ legis docto¬
resuocatist̃. Siue autẽ exteriori siue in
teriori uestiblo due mense hinc sunt.
& due inde: qͥa in exordiĩs suis scã ec-¬
clesia apłos & propħas habuit. Pro¬
pħas autẽ dicimꝰ. ñ eos qui in ueteri
ppso fuerunt: sed eos qui in sca eccła
post apłos sunt exorti. Posteriori qͦq
tempore qđ nunc ẽ: haber euangłi¬
stas atq doctores. Quia uͦ euangłium
bonũ nunciũ dicit᷑: euangłistas uti¬
q appellamꝰ. qui rudib popłis bona
ꝑatriȩ celestis annunciant. Qui-
uidelicet euangłiste atq doctores. &
priori qͥdem tempore fuert: sed nunc
usq dño largiente ꝑmanent: quia
ad hue cotidie. & infideles popłos ad
fidem trahi. & fideles quosq in bonos
mores. ꝑ doctores erudiri cognoscimus.
aquilonẽ duas mensas hinc & duas
inde: eosdem quos diximꝰ principes
sacerdotũ & seniores popłi. in maiori
auctoritate regiminis: scribas quoq &
phariseos qui rudi illi popło. minori

Expanded text:
octores vocati sunt. Sive autem in exteriori seu in interiori porta duae mensae hinc sunt, et duae inde: quia in exordiis suis sancta Ecclesia apostolos et prophetas habuit. Prophetas autem dicimus non eos, qui in veteri populo fuerant, sed eos, qui in sancta Ecclesia post apostolos sunt exorti. Posteriori quoque tempore quod nunc est, habet evangelistas atque doctores. Quia vero Evangelium bonum nuntium dicitur, evangelistas utique appellamus, qui rudibus populis bona patriae coelestis annuntiant. Qui videlicet evangelistae atque doctores, et priori quidem tempore fuerunt, sed nunc usque Domino largiente permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doctores erudiri cognoscimus. aquilonem duas mensas hinc et duas inde, eosdem quos diximus principes sacerdotum et seniores populi in majori auctoritate regiminis: scribas quoque et Pharisaeos, qui rudi illi populo minori
Abbreviated transcription (Latin):
manib nr̃is. Maledicim᷑: & benedici¬
mꝰ ꝑsecutionẽ patimur. & sustinemus.
Blasphemam: & obsecramꝰ. Uultis be¬
nignitatẽ cognoscere: Ego aut̃ liben¬
tissimȩ impendã. & suꝑ impendar ipse
pro animab uris. Ac nẽ forsitan credam᷑
quia eoꝵ amore pro quib impendi desi¬
derit. debitor fuerit: mox ad eosdem
discipłos subiunxit. dicens. Licet plus
diligens uos. minꝰ diligar. Cũͣ gͦ a popło
fideli ad imitandas uirtutes scõꝵ predi¬
catoꝵ uita cognoscit᷑: profecto in uestibu¬
lo. de quadris lapidib mense construunt᷑.
Habuit gͦ synagoga spũales patres in
doctrina atq propħia. ex quib exem¬
plũ uite in uirtutib traheret᷑ sed rudis
eiꝰ popłs. magis ꝑ timorẽ seruiens quã ꝑ
amorẽ sequens. uitã patrũ noluit imi¬
tari. quã uidit : atq ido uestibłu ext̾iori portȩ
que ad aquilonẽ ꝑtingit. mensas ñ
habet ad holocaustũ. Sed quia hec
moralit̃ diximꝰ: restat adhuc. ut easdẽ

Expanded text:
anibus nostris; maledicimur, et benedicimus, persecutionem patimur, et sustinemus; blasphemamur, et obsecramus . Vultis benignitatem cognoscere? Ego autem libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris . Ac ne forsitan credamus quia eorum amori pro quibus impendi desiderat debitor fuerit, mox ad eosdem discipulos subjungit, dicens: Licet plus vos diligens, minus diligar . Cum ergo a populo fideli ad imitandas virtutes sanctorum praedicatorum vita cognoscitur, profecto in vestibulo de quadris lapidibus mensae construuntur. Habuit vero et Synagoga spiritales patres in doctrina atque prophetia, ex quibus exemplum vitae in virtutibus traheret. Sed rudis ejus populus, magis per timorem serviens quam per amorem sequens, vitam patrum noluit imitari quam vidit, atque ideo porta exterior quae ad Aquilonem pergit, mensas non habet ad holocaustum. Sed quia haec moraliter diximus, re
Abbreviated transcription (Latin):
fitentib. om̃ipotenti dño p̃ces fundt̃:
ꝑ hoc qđ ueniã carnali eoꝵ inte pos¬
tulant: meuse dñi. carnes oblationis
portant. Ut gͦ sint. pro quib conuer¬
sis & flentib postulent: oportet. ut eis¬
dem priͦ. in peccato positis p̃dicent. Et
cũ ceperint peccata relinquere. atq acd
innocent:ã festinare: necesse ẽ. ut erga
eos in ore doctoris increm̃ta pͣdicationis
excrescant: E quibdã doctrine sue uer¬
bo. tanto uehementiꝰ insistat: qnto eos
grauiꝰ cecidisse considerat: Uidelicet
sciens. qđ tanto merceclem magne remu¬
nerationis accipiat: quantũ uerbis suis
deducere: cuiꝰ sacra historia. ꝑ hoc qđ
factũ ẽ. miraculũ narrat: mira quȩ
cotidie agunt᷑. denuntiat. Nam cũ
fessi atq ieiuni ad dñm popłi con¬
uenisent. discipsis dñs dicit. Miseroꝵ
suꝑ turbã: qͥa ecce iam triduo sustinent

Expanded text:
s fundunt, per hoc quod veniam pro carnali eorum vita postulant, mensae Domini carnes oblationis portant. Ut ergo sint pro quibus conversis et flentibus rogent, oportet ut eisdem prius in peccato positis praedicent; et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbo tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat, videlicet sciens quod ipse tanto mercedem magnae remunerationis accipiat, quanto verbis suis deducere, cujus sacra historia per hoc quod factum miraculum narrat, mira quae quotidie aguntur denuntiat. Nam cum fessi atque jejuni ad Dominum populi convenissent, discipulis Dominus dixit: Misereor super turbam, quia ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. Mense gͦ interioris porte. holo¬
caustũ habẽt: qͥa in uirtutib testamenti
noui quasi ꝑ holocaustĩ om̃ia incendimꝰ:
quando om̃ibꝰ que hiui mundi sunt
renunciamꝰ. Mense uͦ portȩ uestibuh ext̾ioris.
sacrificiũ habent: sed holocaustũ non
habent: qͥa pͣcepta legalia. decimas offer¬
ri iubent: sed dimitti om̃ia ñ iubent.
De interioris autẽ uestibuli quatuor
mensis dicit᷑. ut immolet᷑ suꝑ eas holocau¬
stũ. & pro peccato & pro delicto. Hoc &¬
enĩ int̾ peccatũ & delic̾tũ distat: quod
peccatũ.ẽ. malũ facere: delictũ uͦ. bona
in cogitatione. Recte gͦ in interioris
porte quatuor mensis. immolat᷑ holo¬
caustũ. & ꝓ peccato & pro delicto: quia
contẽpnere . & derelinquens omĩa semet¬
ipsũ dño holocaustũ dare̾. ipse iam ꝑ¬
fecte nouit. & peccata oꝑis plangere. &

Expanded text:
ergo interioris portae holocaustum habent: quia in virtutibus Testamenti Novi, quasi per holocaustum omnia incendimus, quando omnibus, quae hujusmodi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero bona in cogitatione. Recte ergo in interioris portae quatuor mensis immolatur holocaustum et pro peccato et pro delicto: quia contemnere, et derelinquens omnia semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uel qͥa debiit facerebonũ ꝙͣñ fecit. Qui
enͣ totũ dimisit: culpas suas infletib
iã liberꝰ conspicit. Cũq eiꝰ mente ter¬
rena cara ñ prepedit: pro oꝑe simul .s.
cogitatione ad plangendũ mente̾ suã.
om̃ipotenti dño. quid aliud quã holo¬
caustũ dedit: Neq hoc aratione

Expanded text:
um quod debuit facere non fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid aliud quam holocaustu
Abbreviated transcription (Latin):
equȩ stat: in quocũq latere fuerit uersus.
Quisqͥs gͦ in prosꝑitate ñ extollit᷑. in ad¬
uersitate nͣ frangit᷑. suasionib ad mala
cat᷑: lapis quadrus ẽ. E quasi ex omni
latere statũ habet. qui casum in qualibet
ꝑmutatione nͣ habet. Certȩ. cũ iudeoꝵ
popłm propħa afide ꝑire cognosceret: &.
multi sunt ex gentib in fidei & uite for¬
titudine solidati: in magna consolatione
quadris lapidib ȩdificabimꝰ. Uidens qͥꝑ¬
pe in scã eccł̃a apł̃os. martyres. atq docto
res surgere: de laterũ casu id ẽ. iudeoꝵ
edificiũ. id est scãm eccłam de quadris
lapidib ȩdificari consperit. Mense gͦ¬

Expanded text:
aeque stat, in quocunque latere fuerit versus. aeque stat, in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, in adversitate non frangitur, suasionibus ad malum catur, lapis quadrus est, et quasi ex omni latere statum habet, qui casum in qualibet permutatione non habet. Certe cum Judaeorum populum Propheta a fide perire cognosceret, et er quos multi sunt ex gentibus in fidei et vitae fortitudine solidati, in magna consolatione quadris lapidibus aedificabimus . » Videns quippe in sancta Ecclesia apostolos, martyres atque dres surgere de laterum casu, id est Judaeorum edificium, id est sanctam Ecclesiam de quadris lapidibus aedificari conspexit. S
Abbreviated transcription (Latin):
mensȩ quoq quatuor quasi ex alio latere
monstrant᷑: que simul om̃s. octo ad im¬
molandũ fiunt: Quatuor uidelicet in¬
teriores ad holocaustũ. quatuor uͦ exte¬
riores ad sacrificiũ: quia & hi qui in
sca ȩccłã fidem. uitã. patientiã. atq beni¬
gnitatẽ eustodiunt: sũmis iam ꝑculdubio
uirtutib pollent. Et hi qui in synagoga
docꝰtrinã & prophetiam. circũcisionẽ &
sacrificiũ cognouerunt: alia offerendo. atq
sibimet ipsis alia retinendo: deuotionis sue
uictimã omĩpotenti dño dederunt. Sed
quia suꝑiꝰ dictum ẽ iccirco mensas quatuor
interioris uestibuli eẽ constructas. ut im¬
molet᷑ suꝑ eas holocaustũ & pro peccato
& pro delicto: unde mense ipse constructe
exstructe. Quos enĩ in hoc loco lapiles
quadros accipimꝰ: nisi quoflibet scõs. qͦrũ
uita in prosꝑitate atq aduersitate fortit̃
nouit stare : Lapis & enĩ quadrus

Expanded text:
mensae quoque quatuor, quasi ex alio latere mensae quoque quatuor, quasi ex alio latere monstrantur: quae simul omnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium. Quia et hi, qui in sancta Ecclesia fidem, vitam, patientiam atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibus pollent. Et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae victimam omnipotenti Domino dederunt. Sed quia superius dictum est, idcirco mensas quatuor interioris vestibuli esse constructas ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Unde mensae constructexstructae. 5. Quos enim hoc loco lapides quadros accipimus, nisi quoslibet sanctos, quorum vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑgit ad aqͥlonem. In exceriore¬
ore enĩ custodia luctere. lex cdata teneba¬
tur. Ostiũ uͦ porte eͣ ipse hystoric̃ intel¬
lectus legis. qui ad timorẽ dñi ducit.
Quȩ porta ad aquilonẽ ꝑgere dicit᷑. qͥd
lex eadem sub timore minarũ. frigida
iudaici popłi corda construxit. Quasi
enĩ ꝑ calorem ille popłs curreret: si pͣcepta
mortis ꝓposite lit teram custodiuit: qͣsi
in torporis frigore remansit. Inde nouis
populis et̃na pͣmia amantib. nͣ autem
tẽporalia torm̃ta timentib. atq iã calen
mus abba pater. Dicat᷑ autẽ. quatuor
mense hinc. & quatuor mense inde. ꝑ la¬
tera porte. Dũ enĩ fides & uita. doc̾trina
& ꝓpħia. in bonoꝵ mentib eustodit᷑. por¬
ta nr̃a id est intellectus sacri eloquii.
quatuor ex latere mensas habet. Cumq
in ꝓficientib popłis scã predicatio patientiã
& benignitatẽ seruat. quȩ priꝰ incarnali¬
b circũcisionẽ & sacrificiũ eustodiuit:

Expanded text:
quae pergit ad aquilonem. » In exteriori enim custodiam litterae lex data tenebatur. Ostium vero portae est ipse historicus intellectus legis, qui ad Domini timorem ducit. Quae porta ad aquilonem pergere dicitur, quia lex eadem sub timore minarum frigida Judaici populi corda constrinxit. Quasi enim per calorem ille populus curreret, si praeceptmortis propositae litteram custodivit, quasi in torpore frigoris rempopulis aeterna praemia amantibus, non autem temporalia tormenta timentibus atque jam calenmus: Abba, Pater . » Dicatur ergo, quatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Dum enim fides et vita, doctrina et prophetia in bonorum mentibus custodit, porta nostra, id est, intellectus sacri eloquii quatuor ex latere mensas habet. Cumque in proficientibus populis sancta praedicatio patientiam et benignitatem servat, quae prius in carnalibus circumcisionem et sacrificium custodivit,
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ noĩe. sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. scĩ p̃dicatores ĩtelli¬
g: ut uestibulũ porte sit popłs: qui dũ men¬
de humili u̾ba p̃dicationis suscipit: in eo
m̃se ad sacrificiũ ex uirtutib ꝯstruuntur.
Rursũ nichil obstat. si portã accipimꝰ. hoc
qđ nob̃ ꝑ ora pͣdicantiũ. sacri eloquii intelle¬
ctus aꝑit᷑ ut uestibulũ porte eiꝰdem nob̃ pͣdi

Expanded text:
dicatores intelligi, ut vestibulum portae sit populus. Qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgit ad aquilonẽ. duȩ mense. & ad latus
alterũ ante uestibulũ porte due mense.
Quatuor mense hinc. & qͣtuor m̃se inde:
Per latera portȩ. octo erant mense. super
quas immolabant. In quib uidelicet
uerbis. magna caligo dubietatis suborit᷑:
utrũ hec de una porta qualibet. aut
de duab. aut de singulisportis dicant᷑.
Sed cũ quaternȩ mense ꝑ latera descri¬
bunt᷑. ac post modũ in sũma conclusionis
dicit᷑. octo mense erant suꝑ quas immo¬
labant: patet qͥa hoc sp̃c non de singulis
portis quas suꝑiꝰ descripserat. dicat ⁊ q̃m
si portȩ sex suꝑiꝰ enarrate. quaternas mensaᷤᷤ
ꝑ latera haberent: simul om̃s. non octo
sed quadraginta & octo dicerent᷑. Rur¬
sũ. si hoc de una dicit᷑. magno obstacu¬
lo nr̃a intelligentia reuerberat᷑: quod
adhuc ad latꝰ exteriꝰ qđ ascendit ad
sostiũ porte. que ꝑgit ad aquilonẽ. ue
ẽẽ mense memorant᷑: atq subiungit᷑ : se.

Expanded text:
em, duae mensae: et ad latus alterum ante vestibulum portae, duae mensae: Quatuor mensae hinc, et quatuor mensae inde; per latera portae octo mensae erant, super quas immverbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: Sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: 1403 Octo mensae erant super quas immolabant, patet quia hoc spiritus non de singulis portis quas superius descripserat dicat, quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad Aquilonem, duae mensae esse memorantur, atque subju
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. quia fides & uidȩ mũdicia. patiẽtia & beni¬
gnitas. de uita scoꝵ in exemplo datȩ stͣ
sequentib popłis: ut iam uestibulũ
mensas habeat. id est uirtutesuite fidelĩ¬
ppłs teneat: in quib om̃ipotenti dña ora¬
tiones & sacrificiũ. in ara sui cordis incen¬
dat. Quicqͥd & enĩ boni fideles scẽ
eccłȩ popłi uel fecerunt uel faciunt:
hoc in exemplũ de pͣdicatoꝵ suoꝵ uita
susceꝑunt. Unde & eniͣ mensas hoc
uestibulũ haberet: nisi quadros lapides
inuenisset: Ut enĩ unũ de quadris
lapidib breuit᷑ ad mediũ deducamuf.

Expanded text:
a, patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae Ecclesiae populi vel fecerunt, vel faciunt, hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapides invenisset? Ut enim unum de quadris lapidibus breviter ad medium deducamus,
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nrͣ. qui uelut in electri si¬
militudine uius ex utraq & inutraq
demptionẽ nr̃am factus ẽ mortalis
cũ hominib. insuo tunc terrore uide¬
bitur: eiq ignis iudicii. in reproborũ
uindictã famul. abit᷑. Hinc eñi scriptũ
ẽ. Dies dñ declarabit: quia in igne re¬
uelabitur. Uinc psalmista ait. Ds̃ mani¬

Expanded text:
Redemptor noster qui velut in electri siRedemptor noster qui velut in electri similitudinem unus ex utraque natura demptionem nostram factus est mortalis cum hominibus: in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã cũ pauore reuocantur:
Ibi caligo cogitationis misere. ex pena ꝓxi¬
mȩ damnationis ⁊tͦbat. Unde .&. subdit᷑.
Et nubes magna. Cunc quippe expecca¬
torum memoria. sensũ mentis de primit
caligo cecitatis. cũ unigenitũ dĩ filiũ. in
forma diuinitatis conspicere. reprobi non
ꝑmittunt᷑. Uidebunt eni inque̾ transfi¬
xerunt. Et tollatur impꝰiꝰ. ne uideat głam
dĩ. Unde .&. apte subdit᷑. Et ignis in uol¬
uens. Quia uidelicet ignis ille iudicii qͥ
cȩlũ aereũ & terrã concremat. peccatores
uoluit. quos proculdubio inpenẽ sue
circuitu eiꝰ. quia sieut fulgur exit ab
oriente.&. paret usq ad occidentẽ. ita
erit aduentus fili hominis. Ubi nullꝰ
tunc a nidice insuamente latere ꝑmit¬
titur. quia ipso iudicis fulgore pene¬
tratur. De quo mox iudice subditur.
Et de medio eiꝰ quasi species elecꝰtri: id
ẽ de medio ignis. Ipse eni angelis atq
archangelis. om̃ibq uir tutib p̃sidens

Expanded text:
ad memoriam cum pavore revocantur. ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores volvit, quos procul dubio in poenae suae circuitu ejus. » Quia « sicut fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit adventus filii hominis , » ubi nullus tutus a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur, de quo mox judice subditur. « Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens
Abbreviated transcription (Latin):
accipere: celeri assensu sequendus. ẽ.
quia sepe propħie spc. in uno quod lo¬
quitur. multa simul intuet᷑. Uentus
enͣi turbinis ab aquilone uenit: qͥa
nimirũ causa peccatorũ exigit. ut
districti iudici concussio om̃ia simul elem̃
taꝑturbs. Cerror em̃ ꝑturbationis ulti¬
me inde uenire dicitur: unde generatur.
Nam quia ad feriendas frigidas pec¬
catorũ mentes. uidiciũ ꝑturbationis ul¬
timȩ agitur: recte ab aquilone uentus
turbinis uenire ꝑͥibetur. Quȩ uidelicet
concussis apte uentus turbinis dicit᷑: qͥ a
in illo die cunctoꝵ qui tunc incarne
mortali inuenti fuerint. in pauore nimio
corda cõmouebunt᷑. Cũ eni ceperit imple¬
ri quod scriptũ est. sol obseurabitur. &
luna ñ dabit lumen suũ. & stelle cadent
de celo.&. uir tutes celoꝵ cõmouebunt᷑:
que mens erit hominis. eterni nidicis ñ
tunc cuncta peccata ante oculos redeunt:
ibi omia que cũ delecꝰtatione acta sunt.

Expanded text:
accipere, celeri assensu sequendus est, accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelquae mens erit hominis aeterni judicis sentunc cuncta peIbi omnia quae cum dilectione acta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suo nr̃is ẽ aspectib temꝑata. quasi au¬
rũ nobis palluit ꝑ argentũ. Illa eñĩ na¬
tura immutabił quȩ inse manens nat᷑a¬
innouat om̃ia. si ita ut ẽ. nob̾ apparere
uoluisset: fulgore suo nos incenderet pociꝰ
quã renouaret. Sed claritatẽ sue magni¬
tudinis temꝑauit nr̃is oculis ds̃: ut dũ
nobis eius claritas temꝑatur. etiã nr̃a
infirmitas ꝑ eius similitudine̾ in eius
luce claresceret. & ꝑ acceptã graim ut ita
dicam suȩ habitudinis colorẽ mutaret.
Quasi electrũ gͦ inigne ẽ. ds̃ homo fac¬
tus in ꝑsecutione. Sequitur. Et in me¬
Quod in medio eius dicit᷑. siue elecꝰtri.
siue ignis. nil obstat intelligi: quia qua¬
tuor hec animalia. scĩ scilicet eu̾agłistę.
& exeiusdem dñi incarnatione ad fi¬
dei uirtutẽ solidati sunt: & in igne ꝑse¬
cutionis. multiᷤ tribulationib afflicti.
Quod siquis hȩc quȩ de primo dñi
aduentu diximꝰ. etiã de scdo uelit

Expanded text:
suo nostris est aspectibus temperata, quasi ausuo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus factus homo in persecutione. Sequitur: VERS. 5Quod in medio ejus dicitur sive electri, sive ignis, nil obstat intelligi; quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti.Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit
Abbreviated transcription (Latin):
est eis. Iste itaq ignis malitiȩ qui ĩ iu¬
deorũ cordib arsit inꝑsecutione: priꝰ¬
quã scõs apłos seuiendo affligeret:
in ipso se exercuit auctore ac redem¬
ptore generis generis humani. Unde
& subditur. Et de medio eius quasi
species electri: id ẽ de medio ignis.
Quid electri specie᷑. nisi xp̃c ibie medi¬
ator dĩ & hominũ designatur᷑. Elec¬
trũ quippe: ex auro & argento ẽ. In
electro. dũ aurũ argentũq miscetur.⁊
argentũ ad claritatẽ crescit: aurũ
uͦ a suo fulgore pallesscit. Illud ad
claritate proficit: Hoc aclaritate tem¬
peratur. Quia gͥ inunigenito dĩfilio.
nature diuinitatis unita ẽ natura
nrͣa. inqua adunatione. humanitas
in maiestatis gloria excreuit: diuini¬
tas uͦ a siui fulgoris potentia humanis
se oculis temꝑauit. ꝑ hoc quod humana
natura clarior facta ẽ. quasi ꝑ aurũ. ere¬
uit argentũ: Et quia diuinitas a fulgore

Expanded text:
est eis . » Iste itaque ignis malitiae, qui a Juest eis . » Iste itaque ignis malitiae, qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos Apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humaniet subditur: IBID.-- Et de medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. 14. Quid electri specie, nisi Christus Jesus Mediator Dei et hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ facies a facie aquilonis esse dicit᷑.
quia si se aduerso spui ꝑ torpore̾ m̃tis
ñ subderet: contra bonos intanta ma¬
litia non arsisset. Nubem itaq sequit᷑
ignis inuoluens: quia in eis oecitatem
mentis. secuta ẽ. crudelitas ꝑsecutio¬
nis. Si enĩ cognouissent: nũquam
dñm gloriȩ crucifixissent. Sed iste
ignis alibi arsit: atq alibi splenduit.
Nam subdit᷑. Et splendor in cireui¬
tu eius. Tũ enĩ ꝑsecutio in udȩa agit᷑¬
sc̃ã apłorũ predicatio. in uniuerso mun¬
do dispsa ẽ sicut ipsi dieunt. uobis
missũ fuerat uerbũ des: sed quia indignoᷤᷤ
uos iudicastis: ecce imus ad gentes. De
crudelitate gͦ malitie. quȩ mentẽ uidee
concremauit. om̃ps ds̾ luce̾ gentil spar.¬
sit: quia ꝑ hoc quod illa redemptorẽ
cireuitu positi in tenebris fuimꝰ: dono
celȩstis gratiȩ. splendorẽ ueri luminis
uidemus. Unde scriptũ ẽ. Sedentib
uitenebris &. in umbra mortis: lux orta

Expanded text:
Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitsancta Apostolorum praedicatio, in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: « Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . » De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit. Quia per hoc quod illa redemptorem circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis videmus. Unde scriptum est: « Sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta
Abbreviated transcription (Latin):
nalib suis de sideriis concremat᷑. De
malo aũt igne.dicit᷑: Et nunc ignis
aduersarios consumit. quia cor pessi¬
mũ ex sua malitia tabescit. Sieut au̾t
ignis amoris mentẽ erigit: ita ignis
quod replet. eleuat: & ardor malitiȩ
ad inferiora semꝑ incuruat. Iudea igit᷑.
nube suȩ ignorantiȩ cecata: quia mox
ut adꝑsecutionis nequitiã erupit. igne
suo inuoluta ẽ: quȩ inobligatione se
qua arsit. implicauit. uentus gͦ turbi¬
nis ueniebat abaquilone.&. nubes ma¬
gna. & igiis inuoluens. quia excorporis
sui frigore. ad ignorantiȩ caliginẽ ꝑdu¬
cta usq ad malitiã ꝑsecutionis erupit.
Unde ad aliũ quoq propħam dicitur.
Quid tu uides: Qui ilico respondit.
Ollã succensã ego uideo: & faciem eiꝰ
afacie aquilonis. Iudȩorũ quippe menꝰ
inꝑsecutione seuiens. atq incrudelita¬
te malitię. undas cogitationũ uoluens.
quid aliud quã olla suecensa fuit:

Expanded text:
nalibus suis desideriis concrematur. De nalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis quod replet elevat, et ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit?
Abbreviated transcription (Latin):
caligine. Redemptore qͥppe humani
generis. quẽ inlege ac prophetis intelli¬
gentes exspectauerant: iudentes nega¬
bant. Unde actum ẽ. ut eoꝵ mens
magna ignorantiȩ suȩ nube tegeretur
ne hunc post inquirentes agnoscerent:
quẽ prius & denuntiare poterant: &. a¬
mare renuebant. NIam cũ mͦ eius
uirtutes & miracula. mͦ aũt passiones
aspicerẽt:ĩ in fideliũ cordib nubes ia¬
gna ab aquilone uenerat. quia expecca¬
ti sui frigore. ꝓpt̃ infirmitatẽ passionis
illiꝰ & int̃ signa caligabant. Quid uͦ ex
illa nubis magnę caliginę sit secutui.
subiungit᷑: cũ protinus dicit. Et igniᷤ
inuoluens. Ignis eñi nomine. cũ ꝑ signifi¬
cationẽ dicit᷑: aliqͣndo sc̃s sp̃c: aliquando
aũt mentis malitia de signatur. De
bono enĩ igne: scriptũ ẽ. Igne̾ ueni mit¬
tere interrã: & quid uolo. nisi aͣccendat᷑:
Ignis quippe interrã mittit᷑: cũ ꝑ ardo¬
rem sci sp̃c afflata terrena mens. a car¬

Expanded text:
caligine. Redemptorem quippe humani caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: IBID.-- Et ignis involvens. 12. Ignis enim nomine, cum per significationem dicitur, aliquando Spiritus sanctus, aliquando autem mentis malitia designatur. De bono enim igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a car
Abbreviated transcription (Latin):
tunc magna apparuit potentia medi¬
ci: cũ languor creuit egroti. Bene aũt
maligni sp̃e immissio: uentus turbinis
appellatur. Turbo quippe. ȩdificiũ qͦd
tangit: concutiendo subruit: &. om̃is
antiqui hostis temptatio quȩ agitur in
mente.uentus ẽ turbinis: quia hanc con¬
cutiendo ꝑ desideria. ab statu suȩ recti¬
tudinis euellit. Sed nos ista reticentes.
quȩ humano generi erunt ab hoste calli¬
do infine uenturaͥ ad solã iudeã. ex qua
propħa fuit. & cuiꝰ ꝑditionẽ ꝓphetando
conspexit. uerba uertamus: quȩ in car-¬
nato dño. tanto grauiꝰ ab aquilone uentũ
turbinis ꝑtulit: quanto a suarectitu¬
dine concussa cadens. ꝑtorporẽ mentis
in ꝑfidia frigida remansit. Uentus gͦ
turbinis ab aquilone uenit: cũ uitã
iud aici ppłi. malignus sp̃c intemptatio¬
ne concussit. Libi & recte additur.
E nubes magna: Quia quanto plus
quisq erarsit in crudelitate: tanto
amplius obcecari meruit. ignorantiȩ suȩ

Expanded text:
tunc magna apparuit potentia meditunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba vertamus. Quae incarnato Domino tanto gravius ab Aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in perfidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione con nubes magna. 11. Quia quanto plus quisque exarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
Surge aquilo. & ueni aust̃. ꝑfla ortũ
meu̾. &. fluant aromata illiꝰ. Cum enĩ
iubente dõ. frigidus fpc recedit: calidus sp̃s
mente fideliũ occupat. qui ortũ dei ad
ẽ scãm ȩccłam ꝑflat: ut opiniones uir¬
tutũ eius. ad multorũ noticiam. uelut
aromata defluant. Recedente & enĩ
tem. quasi auster replet: qui dũ calefa¬
ciendo flauerit: statim de fideliũ cordib
aromata uirtutũ fluunt. Propheta gͦ
ea quȩ essent infine uentura conspicienᷤ.
uenire ab aquilone uentũ turbinis ui¬
dit. quia in extremo scłi mentes homi¬
num. torporis sui frigore. malignꝰ sp̃e
grauius occupat. Uinde scriptum ẽ.:
Lie terrȩ &. mari: quia descendit diabolꝰ
aduos. habens iram magna̾ͬ sciens quod
modicũ tempus habet. Antiquꝰ qͥppe adu̾¬
sarius. insidiarũ suarũ molimina in hu¬
manis mentib grauꝰ exaggerauit: Cum¬
ꝯtra euiꝰ exerescentẽ suꝑbiam. incarnati
manifestata ẽ humilitas di: atq ut hu¬
manũ genus a suo languore sanaret.

Expanded text:
Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente Domino, frigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentem fidelium occupat; qui hortum Dei, id est sanctam Ecclesiam perflat, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata defluant. Recedente etenim piritus 1187 mentem quasi Auster replet. Qui dum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret,
Abbreviated transcription (Latin):
qui reformabiit corpus humilitatis nr̃e.
configuratũ corpori claritatis suȩ.
Erunt gͦ tunc electoꝵ corpora: ela¬
ritati dñici corporis configurata. Que
&. si equalitatẽ glorȩ eius ñ habent ꝑ
naturã. similitudine̾ tam̃ configurationis
eius habebunt ꝑ grͣam. Quia itaq simili
tudo uite eius. nunc inmorib tralnt᷑
elecꝰtoꝵ: &̃. in resurrectione sequetur
similitudo eternitatis inmente: qmͣ ui
debimus eũ sicuti ẽ. Et quia similitudi¬
ne quoq illiꝰ etiã corpora nr̃a ꝑcipient in
configuratione: dicat᷑ recte de sc̃is anr¬
malib dicat᷑ . similitudo hominis ineis.
Dec nos. in expositionis exordio pͣlibasse
sufficiat: ut loquendi uirtus silentio re

Expanded text:
qui reformabit corpus humilitatis nostrae, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Erunt ergo tunc electorum corpora claritati dominici corporis configurata, quae etsi aequalitatem gloriae ejus non habent per naturam, similitudinem tamen configurationis ejus habetudo vitae ejus nunc in moribus trahitur electorum, et in resurrectione sequetur similitudo aeternitatis in mente, quoniam debimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio re