comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conciliari debet. qui penitentiã
siegerit ꝓ peccato. Est eñ pem¬
tentia: conmissa flere. flenda ñ
cõmittere. fleuit eni petrus: et
runt penitentiã. Sic et ꝓsaul
lugebat samuhel. Breuis & fa
cilis est. ista satisfactio. Declina
amalo & fac bonũ. Incipe flere.
sed excorde. dic flendo. dic. Pat̃
peccaui incelis. & corã de. iam
ñ sũ dignus uocari filiꝰ tuus. fac
me sicut unũ de mercennariis
tuis. Hȩc ẽ uera reconciliatio.
sic mundat᷑ leprosus. sic pecca¬
torũ ueniam meret̃. Audi quid
dñs dicat. Cito ꝓferte stolã pri¬
mã. & induite illũ. Cito inqͥt.
nulla sit mora. Peccator eñĩ
quacũq hora conuersus fue¬
rit. & ingemuerit. uita uiuet
&e ñ moriet᷑. Offert aut̃ ꝓse ille

Expanded text:
conciliari debet, qui poenitentiam conciliari debet, qui poenitentiam non egerit pro peccato; est enim poenitentia commissa flere, flenda non committere. Flevit enim Petrus, et runt poenitentiam. Sic et pro Saul lugebat Samuel. Brevis est et facilis ista satisfactio. « Declina a malo, et fac bonum . » Incipe flere, sed ex corde; dic flendo: « Pater, peccavi in coelum, et coram te; jam non sum dignus vocari filius tuus. fac me sicut unum de mercenariis tuis . » Haec est vera reconciliatio; sic mundatur leprosus, sic peccator veniam meretur. Audi quid Dominus dicat: « Cito proferte stolam primam, et induite illum ; » cito, inquit, nulla sit mora: « Peccator enim quacunque hora conversus fuerit et ingemuerit, vita vivet, et non morietur . » Offert autem
Abbreviated transcription (Latin):
dus: Quãuis eñi mundus sit:
mundus tam̃ ñ uidet᷑: nͥ cũ ce¬
teris fidelib. eccłiasticis cõmu¬
nicet sacramentis. Primo igit̃
ciuatione. & ab solutione. Huc
isꝙ delepra: nunc de eiusdem
mundatus est. Ad ducet̃ ad sa¬
ardotẽ. Qti egressus ecastris. cũ
inuenerit leprã ẽẽ mundatam:
pricipiet ei qui purificat᷑. ut of¬
strat prose duos passeres uiuos.
quib uesci licitũ est. & lignũ ce¬
drmũ ueriniculũq et ysopum.
Etunũ epasserib: immolari iu
bebit. inuase fictili suꝑ aquas
inuentes: aliũ aũt uiuũ cũ ligno
cedrino. & cocco. ẏsopo tinguet
isanguinẽ passeris immolati.
quo asꝑget illũ qui mundandꝰ
ot. septies ut iure purget᷑. & di¬
mittet passerẽ uiuũ. ut magrũ
ccastris. ad leprosũ reconcilian¬
dũ. quoniã usq hodie epõs nr̃oᷤ
ad peccatoies reconciliandos
eccłiȩ ianuas egredi uidemus.
Non recipit᷑ aut̃ leprosus nͥ mũ¬
latus: quia neq peccator re¬

Expanded text:
dus: quamvis enim mundus sit, dus: quamvis enim mundus sit, mundus tamen non videtur, nisi cum caeteris fidelibus ecclesiasticis communicet sacramentis. Primo ergo ciliatione et absolutione. Huc usque de lepra; nunc de ejusdem mundandus est. Adducetur ad sacerdotem: qui egressus e castris cum invenerit lepram esse mundatam, praecipiet ei, qui purificatur, ut offerat pro se duos passeres vivos, quibus vesci licitum est, et lignum cedrinum, vermiculumque, et hyssopum; et unum de passeribus immolarbebit in vase fictili super aquas viventes alium autem vivum cum ligno cedrino et cocco et hysopo tinguet in sanguine passeris immolati quo asperget illum qui mundandus est septies ut iure purgetur et dimittet passerem vivum ut in agrum e castris ad leprosum reconciliandum, quoniam usque hodie episcopos nostros ad peccatores reconciliandos ecclesiae januas egredi videmus. Non recipitur autem leprosus, nec mundatur, quia nec peccator re
Abbreviated transcription (Latin):
in aut̃ obscurior fuerit
locus lepre.post quã
uestis est lota: abrũpet eum.
& asolido diuidet. Qd si ultra
apparuerit. in locis his quȩ
prius maculata erant: lepra
uolatilis & uaga. debet igne
cõbun. Di cessauerit: lauabit
ca quȩ pura sunt scđo. & munda
erunt. Locus em̃ leprȩ obscuri¬
o ẽ. post quã uestis est lota: si po
acceptã penitentiã. quid egerit
& qualit uixerit peccator con¬
fiteri dissimulat. Abrũpatur
gͥ locus. & asolido diuidat᷑: ut
manifeste appareat siquid est
qd̃ interius lateat. Rũpit᷑̃ aut̃
si conficet᷑. Qd si ultra inhil lociͤ
lepra apparuerit: & homoi¬
conuertibilis neq apeccato cd¬
sauent. neq penidentiã egerit:
gui & dãpnari: debet igne ec
supplicio dignus iudicari. Si
uero cessauerit: lauabit ea que¬
Quare enĩ scdo lauant᷑. quȩ pu¬
ra sunt: nisi quia quãuis pe¬
ntentia sit homo mundus:
tam̃ nisi asacerdote sit reconet¬
liatus. & absolutus. ad huc
asacram̃tis abstinet. ut immũ¬

Expanded text:
in autem obscurior fuerit locus leprae, postquam quam vestis est lota, abrumpet eum, et a solido dividet. Quod si ultra apparuerit in his locis, quae prius maculata erant, lepra volatilis et vaga, debet igne comburi; si cessaverit, lavabit ea, quae pura sunt, secundo, et munda erunt. » Locus enim leprae obscurior est; postquam vestis est lota, si post acceptam poenitentiam, quid egerit, et qualiter vixerit, peccator confiteri dissimulat. Abrumpatur igitur locus, et a solido dividatur, manifeste appareat, si quid est quod interius latet: rumpatur ergo, si confitetur. Quod si ultra in his locis lepra apparuerit, et homo inconvertibilis, nec a peccato cessaverit, neque poenitentiam egerit, gui et damnari, debet ut igne et supplicio dignus judicari. Si vero cessaQuare enim secundo lavantur quae pura sunt, nisi quia, quamvis poenitentia sit homo mundus, attamen nisi a sacerdote sit reconciliatus et absolutus, adhuc a sacramentis abstinet ut immun
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ cũ ligno cedrino & coceo.
& ysopo. tinget insanguine pas¬
seris immolati. Uiuus eni paslet
anima ẽ. quȩ sicut immortalis
mori ñ pot̃. Hȩc aut̃ tingit᷑ in
sanguine passeris immolati. ut
eorũ peccatorũ quȩ corpus com¬
misit. ñ quã anima obliuiscai.
Sanguis eñĩ pro peccato poni.
S quia peccatorũ cõmemoratio
aliquando prodest. aliquando
nocet: prodest quidẽ si ad hoc
fiat ut peccata deleant᷑. nocet iͥ
si in eis animus delecte t̃. & itet̃
ad ea redire desideret. ideo sine
ligno cedrino. & coceo. &e ylops
anima insanguine ñtingitur.
Se dũ intingit᷑. incorrupta ma¬
icat. inamore ardeat.: ce petre
rhereat. Quo sanguine ille qͥ
nundandus est: septies asꝑgit̃.
Quod eñi septies fit semꝑ fit.
Sipties gͥ suo sanguine homo
ilpgitur. ut suorũ peccatorum
seꝑsit memor. Qđ aut̃ ait. & di
mittet passerẽ uiuũ ut magrũ
auolet: hoc ẽ intelligere. stũꝙͣ
anima ulterius incarcere clau¬
datur. nec acarne uincat᷑. nec

Expanded text:
ligno cedrino, et cocco, et hyssopo tinget in sanguine passeris immolati: vivus enim passer anima est, quae sicut immortalis mori non potest. Haec autem tingitur in sanguine passeris immolati, ut eorum peccatorum, quae corpus commisit, nunquam anima obliviscatur; sanguis enim pro peccato ponitur. Sed quia peccatorum commemoratio aliquando prodest, aliquando nocet prodest siquidem si ad hoc fiat, ut peccata deleantur: nocet vero, si in eis animus delectatus iterum ad ea redire desideret, ideo sine ligno cedrino, et cocco, et hyssopo anima in sanguine non tingitur, unde, dum intingitur, incorrupta maneat, in amore ardeat, et petrae inhaereat. Quo sanguine ille qui mundatus est septies aspergitur, quod enim septies fit, semper fit; septies ergo suo sanguine homo aspergitur, ut suorum peccatorum semper sit memor. Quod autem ait: « Et dimittet passerem vivum, ut in agrum avolet: » hoc est intelligere, ut nunquam anima ulterius in carcere claudatur, nec a carne vincatur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
seres ofert: ut ñ exparte. sedco¬
tũ se ipsũ dño reddat. ñ iã mor¬
tuũ. ñ peccatis obnoxiũ. &
quia prius immundus erat.
eius passerib uesci ñ licebat:
nunc uͦ quia mundus ẽ. tales
passeres offert. quib uesci et
eccłiȩ corpori induci licitũ est.
S quare lignũ cedrinũ. uer¬
miculũq & ysopũ cũ passerib
offert: Lignũ eñĩ cedrinum.
imputribilis & odorisere na¬
turȩ ẽ. Uermiculus aut̃: igne¬
us & rubeus est. Ysopus aut̃.
naturalit̃ inpetra nascitur.
Offerat gͥ lignũ cedrinũ qui
reconciliatur. ut incorruptã
amodo uitã. & odonferã agat.
Offerat et nermiculũ: ut scĩ
tur. Offerat & ysopũ. ut firimiᷤᷤ
radicib illi petre inhercat.
xp̃s. Immolat᷑ aut̃ unus epas¬
serib inuase fictili. ꝑ qd̃ cor¬
pus intelligimus: qd̃ quia de
terra factũ est. ñ immerito
inuase fictil immolari iube¬
tur. Uas gͥ terreũ & fictile
posuit: ut manifeste in delli¬
gamus. quia in hoc passere cor¬

Expanded text:
res offert, ut non ex parte, sed totum seipsum Domino reddat, non jam mortuum, non peccatis obnoxium, et quia prius immundus erat, ejus passeribus vesci non licebat, nunc vero quia mundus est, tales passeres offert, quibus vesci et Ecclesiae corpori induci licitum est. Sed quare lignum cedrinum, vermiculumque et hyssopum cum passeribus offert? Lignum enim cedrinum imputribilis et odoriferae naturae est: vermiculus autem igneus et rubeus est: hyssopus autem naturaliter in petra nascitur. Offerat ergo lignum cedrinum, qui reconciliatur, ut incorruptam amodo vitam et odoriferam agat: offerat et vermiculum, ut sancttur: offerat et hyssopum, ut firmis radicibus illi petrae inhaereat,  Immolatur autem unus de passeribus in vase fictili, per quem corpus intelligimus, quod quia de terra factum est, non immerito in vase fictili immolari jubetur. Vas enim terreum, et fictile posuit, ut manifeste intelligamus, quia in hoc passere cor
Abbreviated transcription (Latin):
xpiabit aut̃ sacerdos qͥ
unctus fuerit. & cuiꝰ mi¬
uata ẽ. manus. ut sacerdotio fun¬
glt ꝓ patre suo. Inductq stola
lmnea. & uestib scĩs. & expiabit
sũariũ. & tabernaculũ testimo¬
nii atq altare. sacerdotes quoq

Expanded text:
xpiabit autem sacerdos, qui unctus fuerit, et cujus initiatae manus, ut sacerdotio fungatur pro patre suo: indueturque stola linea et vestibus sanctis, et expiabit sanctuarium et tabernaculum testimonii atque altare, s
Abbreviated transcription (Latin):
lemel manno. Semel eñi hoc
manno. infigura fiebat: quia
lincl inueritate fieri debebat.
Semel eñi sacerdos magnus iħc.
qui unctus est oleo leticiȩ pre par¬
ticipib suis. qui patri suo mel¬
chisedech insacrificio successit.
sicut scriptũ est. tues sacerdos
inȩc̃num. scdm ordinẽ melchise¬
dech. omina expiabit & scĩficabit.
Tunc uidelicet quando faciet ce¬
lũ nouũ. & terrã nouã. quando
illa creatur a quȩ uanitati sub¬
iecta ẽ. ñ uolens liberabit᷑ aserui¬
cute corruptionis. inlib̾tate głorie
filiorũ dei. Tunc induet᷑ stola li¬
nea. & uestib scĩs. quia apparebit
ingła et maiestate patris. Talib
em̃ uestib inmonte transfiguratus.

Expanded text:
semel in anno. » Semel enim hoc in anno in figura fiebat, quia semel in veritate fieri debebat. Semel enim Sacerdos magnus Jesus qui unctus est oleo laetitiae prae participibus suis, qui patri suo Melchisedech in sacerdotio successit, sicut scriptum est: « Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedtunc videlicet, quando faciet coelum novum et terram novam; quando illa « creatura, quae vanitati subjecta est non volens, liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . » Tunc induetur stola linea et vestibus sanctis, quia apparebit in gloria et majestate. Talibus enim vestibus in monte transfiguratus
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis possessionib supra dixãt.
de dñi quoq possessionib ñta¬
ceret: ne forte int̾ has & illas nil¬
lam putarent eẽ distantiã. Seqͥt.

Expanded text:
de aliis possessionibus supra dixerat, de domini quoque possessionibus non taceret, ne forte inter has et illas nullam putaret esse distantiam. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianȩ fidei continent᷑. Quȩ post¬
quã eccłiȩ seniores cognouerint.
nichilq t̃ puella eiusq parenti¬
bus reprehensibile inuenerint uet¬
berent illũ duris linguȩ uerbenb
cum redarguentes. Insuꝑ & cent̃
siclis argenti eũ condẽpnent. per
quoᷤ omia utriꝰq testam̃ti mandi¬
ta intelligimus. Centenarius enim
numerus ꝑfectus est. atq ideo om̃a
significat. quia om̃s inse numeros
continet. Argenti aut̃ isti sicle añt
propt̃ eloquii puritatẽ. Quosbene
patri puelle homo iste dare preci¬
pit᷑: quatinus eũ uel iuramento uit
quolibet alio modo certissimum
faciat. se deinde fidelit̃ tenere. &
credere.quȩ cũq utriꝰq testam̃ti
mandata precipiunt. Qd postqua
fecerit. iam ulterius uxorẽ suã ai¬
mittere ñ poderit. Qd si uerũ ẽ qd̃
ei obiecit. ciciat᷑ puella extͣdomũ
patris. et lapidib obruat᷑. Hoc
aũt tale ẽ ac si diceret. si illa fides.
atq religio corupta & uolatam

Expanded text:
ianae fidei continentur. Quae postquam Ecclesiae seniores cognoverint, nihilque in puella ejusque parentibus reprehensibile invenerint, verberent illum, diris linguae verberibus eum redarguentes. Insuper et centum siclis argenti eum condemnent, per quos omnia utriusque Testamenti mandata intelligimus; centenarius autem numerus perfectus est, ideoque omnia significat, quia omnes in se numeros continet. Argentei autem isti sicli dicuntur, propter eloquii puritatem; quos bene patri puellae homo iste dare praecipitur, quatenus eum, vel juramento, vel quolibet alio modo certissimum faciat, se deinde fideliter tenere et credere quaecunque utriusque Testamenti mandata praecipiunt. Quod postquam fecerit, jam ulterius uxorem suam dimittere non poterit. Quod si verum est, quod ei objecit, ejiciatur puella extra domum patris, et lapidibus obruatur; hoc est autem ac si diceret: Si illa fides, atque religio corrupta et violata
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec aut iubente iacob. unt
ioseph uisitare fĩs suios: qui pasce¬
bant greges. Cũq eũ alonge uidissent:
cogitauert̃ illũ occidere: & mutuo logͥ¬
bant᷑. Ecce sõmator uenit: uenite occi¬
cdamus eũ: & mittamꝰ incisternã uede¬
tem. Confestim gͥ ut uenit ad fr̃s: muda¬
uerunt eũ tumca talari & polimita.
Postea uͦ consilio iude. uendidert̃ is¬
mahelitis. Post quã iudei uidert̃ sig-¬
na &e miracula quȩ xp̃c faciebat: et
qd̾ om̃is popłs eũ uenerabat᷑. & seque¬
bat᷑: zelo & inuidia cõmoti. pontifici
& pharisȩi: collegert̃ consiliũ. quomͦ
iħm dolo tenerent & occiderent. Dem¬

Expanded text:
ost haec autem, jubente Jacob, ivit Joseph visitare fratres suos, qui pascebant greges. Cum eum a longe vidissent, « cogitaverunt illum occidere, et mutuo loquebantur: ecce somniator venit, venite occidamus eum, et mittamus in cisternam veterem. » Confestim ut pervenit ad fratres, nudaverunt eum tunica talari et polymita; postea vero consilio Judae vendiderunt Ismaelitis. Postquam enim Judaei viderunt signa et miracula quae Christus faciebat, et quod omnis populus eum venerabatur et sequebatur, zelo et invidia commoti pontifices et Pharisaei « collegerunt concilium, quomodo Jesum dolo tenerent et occiderent
Abbreviated transcription (Latin):
alimoniis tocũ mundũ refecit: Iui filia
phutifares: huic sc̃a & uniuersalis ec¬
cłia tradit᷑. Multoq plura siluester:
quã ioseph fecisse narrat᷑. Ille horrea:
iste eccłias aperuisse legit᷑. lue egyptiis
seruitutẽ: iste xp̃iams cribuit lib̾tatẽ.
Qd̃ aut̃ iacob cũ filiis &e nepotib totaq
domo. et familia sua. letus ad ioseph
suꝑ platistra ducit᷑ megyptũ: ñ ne tibi
significasse uidet᷑: qd exuoluntate sil¬
uestri. iubente constantino. ex carcere
&e exilio uibi detinebant᷑. cũ gła & ho¬
nore omnes sc̃i ad propria remearunt:
Si em̃ qd̾ uerũ ẽ ubicũq sunt duo
uel tres. in xp̃i nomine congregati. ibi
Longũ aut̃ ẽ singła singłis cõparare:
illud tantũ dirisse nos sufficiat: quia
ñ magis tunc pharao amore ioseph.
ꝓfint israheliticis: quã postea constan¬
tinus. filuestri gr̃a profuit xp̃ians.¬

Expanded text:
ecit? Illi filia Putipharis: huic sancta et universalis Ecclesia traditur; multoque plura Silvester quam Joseph fecisse narratur. Ille horrea, iste Ecclesias aperuisse legitur. Ille Aegyptiis servitutem; iste christianis tribuit libertatem. Quod autem Jacob cum filiis et nepotibus, totaque domo ac familia sua laetus ad Joseph super plaustra ducitur in Aegyptum, nonne tibi significasse videtur quod ex voluntate Silvestri, jubente Constantino, ex carcere et exsilio, ubi detinebantur, cum gloria et honore omnes sancti ad propria remearunt? Si enim, quod verum est, ubicunque sunt duo vel tres in Christi nomine congregati, ibi Longum autem est singula singulis comparare. Illud tantum nos dixisse sufficiat, quia non magis tunc Pharao, amore Joseph, profuit Israelitis, quam postea Constantinus, Silvestri gratia, profuit Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tib diocletiani & marinani extite¬
q fuerant: ut quicũq sacͥficate nolu¬
isset: mox catceri &e exilio dãpnare¬
tut: aut diuersis suppliciis punitet᷑.
Post hos aut̃ secutus ẽ constantintis
maxumus imꝑator: cui ds ꝑuisionẽ.
Ipiscinã pietatis reuelare dignatus est:
iũ filuester: qui regis sõma int̾pretetur.
T̃rahit᷑ igit᷑ ioseph decarcere: ducit᷑ silues¬
ter delatibulis: inquib iã exmulto tem¬
pore latitauerat. Int̾pretat᷑ sõnia: ex¬
ponit misteria: fit amicus imꝑators.
magis quã ille pharaonis. Ioseph eñi
auteã circa collũ suscepit: filuester uͦ
aconstantino. primus omnia romani
impii insignia suscipe meruit: quib
usq hodie romam pontifices in mag¬
nis festiuitatib utunt᷑. Inde ẽ qd̾ pon¬
aifices clamide: inde ẽ qd̾ purpura
uestiunt᷑. Sigͥ ioseph uocat᷑ saluator
mundi qui solã egyptũ a fame lib̾aut:¬

Expanded text:
letiani et Maximiani exstiteecuti sunt ut quicunque sacrificare noluisset, mox carceri vel exsilio traderetur, aut diversis suppliciis puniretur. Post hos autem secutus est Constantinus Maximus imperator, cui Deus per visionem piscinam pietatis ester, qui regis somnia interpretetur. Trahitur igitur Joseph de carcere, ducitur Silvester de latibulis in quibus jam ex multo tempore latitaverat; interpretatur somnia, exponit mysteria, fit amicus imperatoris, magis quam ille Pharaonis. Joseph enim auream circa collum suscepit: Silvester vero a Constantino primus omnia Romani imperii insignia suscipere meruit, quibus usque hodie Romani pontifices in magnis festivitatibus utuntur: inde est, quod pontifices clamyde, quodque purpura vestiuntur . Si ergo Joseph salvator mundi, quia solum Aegyptum a fame lib
Abbreviated transcription (Latin):
postea durit uxorẽ. Q hoc quidẽ tra¬
nis satis conuenire uidẽt: qui scõrum
fidẽ polluere. & corrũꝑe cupientes:
multis modis ad nõ ꝑcussi fuisse legin¬
tut: & illi p̃sertm quiscãs uirginesit¬
far. insi idolatriã intelligimꝰ: cui qua
ioseph. idẽ sc̃i martires consentire nau¬
erunt: quasi sacrilegi & ad ulteri. et el¬
ceri. & morti. et exilio dãpnati st.: Li
hac eñi meretrice isrł fornicatꝰ fuerãt.
de quo dicit᷑: fornicatus ẽ ifrł post
deos gentiũ. Positi gͥ sc̃ĩ incarcere. i

Expanded text:
postea duxit uxorem. Et hoc quidem tyranpostea duxit uxorem. Et hoc quidem tyrannis satis convenire videtur, qui sanctorum fidem polluere et corrumpere cupientes, multis modis a Domino percussi fuisse leguntur, et illi praesertim qui sacras virgines vhar, nisi idololatriam intelligimus? Cui, quia Joseph et SS. martyres consentire noluerunt, quasi sacrilegi et adulteri, et carceri, et morti, et exsilio damnati sunt. Cum hae enim meretrice Israel fornicatus est, de quo dicitur: « Fornicatus est Israel post deos gentium . » Positi igitur sancti in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerat: ut quicũq ꝓderet xp̃ianũ:
enis facultates haberet. Qua eupidi¬
tate ducti: ubiq mali xp̃ianos studi¬
ose querebant. Sic gͥfiebat: ut sisq¬
met ipsis facultatib xp̃iam uende¬
rent᷑. S cui uendebant᷑ nͥ futifar:
nͥ principi pharaonis. ꝑquẽ diabolꝰ
intelligitui : Phutifar em̃: os inli¬
nans ad discendũ int̾pretat᷑. Cũ enim
martues ante iudices ducerent᷑: ftatĩ
qui. & unde. serui aningenui. & cuiꝰ
eeñt religionis. eraminabant᷑. Hoc
gͥ modo phutifar. os ad discendũ incli¬
nans: subtali examinatione de om̃ibus¬
dicerent: mox eos om̃ib suis facultat
bus quantũ impso erat p̃ponebat. ãmu¬
tias. honores &e dignitates eisꝓmittens
si suȩ uoluntati consensissent. Dr̃ autẽ
phutifar iste. ad nefarios usus emisse
ioseph: quia pulcher erat. & decora frcte
Propt̾ qd̾ siccatis testiculis diuino ua¬
cio sit eunuchitatus: deinde uͦ facerds
heliopoleos constitutus. Cuiꝰ filia uoset

Expanded text:
ta fuerat, ut quicunque proderet Christianum, ejus facultates haberet; qua cupiditate ducti ubique mali, Christianos studiose quaerebant. Sic igitur fiebat, ut suismetipsis facultatibus christiani venderentur. Sed cui vendebant, nisi Putiphar, nisi principi Pharaonis, per quem diabolus intelligitur? Putiphar enim os inclinans ad discendum interpretatur. Cum enim sancti martyres ante judices ducerentur statim qui et unde, servi an ingenui, et cujus essent religionis examinabantur. Hoc igitur modo Putiphar, os ad discendum inclinans, subtili examinatione de eis omnibutianos dicerent, mox eos omnibus facultatibus suis, quantum in ipso erat, praeponebat, divitias, honores, et dignitates eis promittens, si suae voluntati consensissent. Dicitur autem Putiphar iste ad nefarios usus emisse Joseph, quia pulcher erat et decora facie; propter quod, exsiccatis testiculis, divino judicio sic eunuchatur; deinde vero sacerdos Heliopoleos constitutus, cujus filiam Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
nib quȩ possidebat. Iue uͦ nichilali¬
ud nouerat: insi panẽ quo uescebat᷑.
Sed quia nolinit dormire cũ dña sua
ut putabat᷑: ab ea accusatꝰ. in carcerẽ
missus ẽ. Ueinde uͦ uibente pharaone
de carcete eductꝰ: atq abeo p̃positꝰ ordi¬
natꝰ. totã egyptũ afame liberauit. Un¬
de & saluatorẽ mundi. lingua ȩgyptia
eũ uocauerunt. Cuiꝰ abstinentiȩ ioseph
fucrit. exeo facile dinoscit᷑: quia cũ mł¬
tis diuitus preeẽt: necessariis tantũmͦ
contentꝰ. solo pane uescebat᷑. Unde &e
uiciorũ strentius dñator marimeq
libidinis extitit: quȩ ex nulla re ma¬
gis uincit᷑. quã excarnis maceratiõe.
Sic & danihel cũ trib illis nobilissi¬
mis pueris: pane & leguminib con¬
tentus fuit. Quã uis panis nomine
omnis cib intelligi possit. Un de
nouerat altud nͥpanẽ quouescebat᷑: idẽ
nulla gła uelhonore. nullisq diuitiis
delectatꝰ: solis corporis necessariis uteba¬
tur. S quia ioseph significabat xp̃i:¬

Expanded text:
e possidebat. Ille vero nihil aliud noverat, nisi panem quo vescebatur; sed quia noluit dormire cum domina sua, ut putabatur, ab ea accusatus in carcerem missus est. Deinde vero, jubente Pharaone, de carcere eductus, atque ab eo praepositus ordinatus, totum Aegyptum a fame liberavit; unde et salvatorem mundi lingua Aegyptiaca eum vocaverunt. Cujus abstinentiae Joseph fuerit, ex eo facile dignoscitur, quia cum multis divitiis praeesset, necessariis tantum contentus, solo pane vescebatur; unde et vitiorum strenuus dominator, maximeque libidinis exstitit, quae ex nulla re magis vincitur quam carnis maceratione. Sic et Daniel cum tribus illis nobilissimis pueris, pane et leguminibus contentus fuit. Quamvis panis nomine cibus omnis intelligi possit; unde noverat nisi panem quo vescebatur, id est nulla gloria vel honore, nullisque divitiis delectatus, solius corporis necessariis utebatur. Sed quia Joseph significat Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ sequit᷑
defiliis iudȩ quifueit̃ nequam
in conspectu dm̃i. & abeo occisi st̃. & de
ipso uida qͥ concubint cũ nuru sua:
aliis ad exponendũ relinquimus: ñ¬
I magnopere ducentes. hominũ flagi¬
ua spualib inserere sacram̃tis. Uerũ¬
doctrinã script̾a st̃: nos talia facere ti¬
meamus: neagentib similia patiam.
&quidẽ nisi quia primogenitꝰ iudȩ.
os&e hereticos significare poterat: q̃
primogenito fri idẽ xp̃o inuidentes:

Expanded text:
uod vero sequitur de filiis Judae, qui fuerunt nequam in conspectu Domini, et ab eo occisi sunt, et de ipso Juda, qui concubuit cum nuru sua, aliis ad exponendum relinquimus, non magnopere ducentes hominum flagitia spiritualibus inserere sacramentis. Verumdoctrinam scripta sunt, nos talia facere timeamus, ne haec agentes similia patiamur. Et quidem nisi quia primogenitus Judae os et haereticos significare poterat, qui primog
Abbreviated transcription (Latin):
apec̃ẽ. meorũ cordib oriat᷑. Effundunt
unt nullũ exeo posse fieri fructũ. Hoc
aut̃ ideo fit: ne infr̃is nomine. filius
oriat᷑. Scd̾m legẽ nãq siquis comu¬
gem frĩs. uxorẽ duceret: ñ sibi sed fr̃i
filios generabat.

Expanded text:
est, in eorum cordibus oriatur; effundunt unt nullum ex eo posse fieri fructum. Hoc autem fit, ne in fratris nomine filius oriatur. Secundum legem namque, si quis conjugem fratris uxorem duceret, non sibi, sed fratri suo filios generabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ce uendidett̃ eũ inginiti argentis. Asdͥ
aut̃ ioseph quia minoris erat meriti:
minori etiã uendit᷑ precio. Prubenaut̃
qui ioseph lib̾are nitebat᷑: eã partem
popłi uitelligimus: quȩ in morte salua¬
sangume ꝓprio cruentatã de signat.

Expanded text:
 vendiderunt eum viginti argenteis. Recte autem Joseph quia minoris erat meriti, minori etiam venditur pretio. Per Ruben, qui Joseph liberare nitebatur, eam populi partem intelligimus quae in morte Salvasanguine proprio cruentatam designamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ens. benedixit pharaoni: cunctisq hinꝰ
mundi principib. qui scõrũ monitis
obedire ñ renuunt. Tantũq ieo auc
te iuraiit: iam suꝑiꝰ expositũ ẽ: ubi sub
ficat: in qua parte dm̃ adorare solitus
erat: iam exeo tempore solẽ iusticiȩ¬
xp̃m dñm uenerando. De hoc autẽ
apłs aliam sequens translationẽ: sic
ait. fide iacob benedixit duob filiis
ioseph: & ad orauit fastigiũ uirge eiꝰ.

Expanded text:
ens benedixit Pharaoni, cunctisque mundi hujus principibus, qui sanctorum meritis obedire non renuunt; tantumque in eo are juravit, jam superius expositum est, ubi sub ficat, in qua parte Deum adorare solitus erat, cum jam ex eo tempore solem justitim ipse veneraretur. De hoc autem Apostolus, aliam sequens translationem, sic ait: « Fide Jacob benedixit duobus filiis Joseph, et adoravit fastigium virgae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
umes
quoq pectus¬
culũ
de ariete. quo
unciatus
ẽ aaron et
sc̃ificabis illud eleuatũ coram
dño. & cedet inpartẽ suam. Sc̃i¬
ficabis et pectusculũ consecratũ
& armũ. quẽ deariete separasti
quo inciatus ẽ aaron & filii eius.
cedentq inparte aaron et filioꝵ
eiꝰ iure ꝑpetuo afiliis isrł:quia
pͥmitiua sunt. & micia deuncti

Expanded text:
umes quoque pectusculum de ariete, quo initiatus est Aaron, et sanctificabis illud elevatum coram Domino, et cedet in partem suam. Sanctificabis et pectusculum consecratum, et armum, quem de ariete separasti, quo initiatus est Aaron, et filii ejus, cedentque in partem Aaron, et filiorum ejus jure perpetuo a filiis Israel, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥd residuũ fuerit: igne cõbu¬
ratur. Non eñi omnia cõmedi pos¬
sunt: qm̃ ñ omnia intelligi possi¬
bile ẽ. Multa relinquent usq ma¬
ne: & prius hȩc nor. hȩc uita tene¬
bris et ignorantia plena finet᷑. priꝰ
sol iusticiȩ oriet᷑: quã omina sc̃arũ
scripturarũ sacram̃ta intelligan¬
tur. Quȩ gͥ intelligi ñ possunt.: igne
dant᷑. Noneñ ꝓpt̃ aliud reliqͥas¬
comedere int̃dictũ fuerat: isi
ut ea quȩ intellectui ñ patent.
quȩ dei sapientia occulta ẽẽ uolu

Expanded text:
Si quid residuum fuerit, igne combuSi quid residuum fuerit, igne comburetur . » Non enim omnia comedi possunt, quoniam non omnia intelligi possibile est, multa relinquentur usque mane, et prius haec nox, haec vita tenebris et ignorantia plena finietur; prius sol justitiae orietur, quam omnia sanctarum Scripturarum sacramenta intelligantur. Quae ergo intelligi non possunt, igne dantur. Non enim propter aliud reliquiascomedere interdictum fuerat, nisi ut ea, quae intellectui non patent, quae Dei sapientia occulta
Abbreviated transcription (Latin):
inuestibulo tabnaculi & in loco
scõ comede debemus: quatenus
Ñ demus scm̃ canibi nec sparga¬
inus margaritas ante porcos. Inlo¬
co sc̃o comedamꝰ illos. inconuentu
fideliũ eos expendamꝰ: comeda¬
mus & ex ponamus. Quare hoc :
Ut sit placabile sacrificiũ ut no¬
men dei ñ blasphemet᷑. nr̃mq mi¬
nisteriũ ñ uituꝑet᷑: & sc̃ificentur
offerentiũ mamiis. Siem̃ reete of¬
feras et ñ recte diuidas: peccasti.
Sicut eñi uidendũ ẽ quid offe¬
ras. & cin offeras: ita etiã uiden¬
dũ ẽ ubi offeras. Unde & subdit̃.
Auenigena ñ uescet ex eis: quia
scĩficata st̃. Maiora em̃ scriptura¬
rũ sacram̃ta: solis fidelib traden¬
da ft̃. Ouȩ eñi conuentio fidelicũ
infideli : Infidelib gͥ fides predi¬
cet᷑. Qd̾ si conuertat᷑: accedat et
edat. Auengena eñi ñ uescẽt exei̾.
uod si remanserit
decarnib consecratis siue
de panib usq mane: cõbures re¬
suꝑius de agno phase dictum est.

Expanded text:
tabernaculi et in loco sancto comedere debemus, quatenus non demus sanctum canibus, nec spargamus margaritas ante porcos. In loco sancto comedamus illos, in conventu fidelium eos expendamus, comedamus et exponamus. Quare hoc? ut sit placabile sacrificium, ut nomen Domini non blasphemetur, utrumque ministerium non vituperetur, et sanctificentur offerentium manus. Si enim recte offeras, non recte dividas, 113 peccasti : sicut enim videndum est, quid offeras, et cui offeras, ita et videndum est, ubi offeras. Unde et subditur: « Alienigena non vescetur ex eis, quia sanctificata sunt. » Majora enim Scripturarum sacramenta solis fidelibus tradenda sunt: quae enim conventio fidelis cum infideli? Infidelibus ergo fides praedicetur; quod si quis convertatur, accedat, et edat: « Alienigena enim non vescetur ex eis. Quod si remanserit de carnibus consecratis, sive de panibus usque mane, combures red, quod superius de agno phase dictum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
inloco scõ quib uescet aaron &
filii cius. Diximus eñi hunc ari¬
mulcitudinẽ intelligi. Horum
aut̃ carnes comedunt ep̃i & sa¬
cerdotes: corũq filii. Nonsicut
si sunt panis nr̃. ipsi sunt cib nr̃.
ipsist̃ refectio nr̃a. eorũ exemplis
uiuimus. eorũ doctrina nutri¬
mur:eorũ sermonib & oꝑatiõib
saturam̃. Honĩ aũt carnes coqͥ¬
mus mloco sc̃o: quia eorũ scrip¬
ta. doctrinã & exempla. incorde
fideli meditam̃. et sana intelli¬
gntia ruminamꝰ. At uͦ heretici
ĩcoqunt has carnes inloco sc̃o:
quia insterqunlino heretiei cor¬
ais. male cuncta intelligendo
de prauant. Eorũ gͥ exempla se¬
quam̃. quorũ pane saturamur.
anes quoq qͥ sunt incanis¬
tro. inuestibulo tab̃na

Expanded text:
quibus vescetur Aaron, et filii ejus. » Diximus enim per hunc arimultitudinem intelligi. Horum autem carnes comedunt episcopi et sacerdotes, eorumque filii, non sicutsi sunt panis noster, ipsi sunt cibus noster, ipsi sunt refectio nostra; eorum exemplis vivimus, eorum doctrina nutrimur, eorum sermonibus et operationibus saturamur. Horum autem carnes coquimus in loco sancto, quia eorum scripta, doctrinam, et exempla in corde fideli meditamur, et sana intelligentia ruminamus. At vero haretici non coquunt has carnes in loco sancto, quonism in sterquilinio haeretici cordis cuncta male intelligendo depravant. Eorum igitur exempla sequamur, quorum pane saturamur. anes quoque qui sunt in canistro,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ locuti sumꝰ. Cunis pectuscu¬
lũ. & armũ aaron suscipit. qm̃
inpectore. & omnũ pondera suꝑ
humeros ferre debent. Qui emm
tot ammaliũ pectora. armosq
comedunt: eos&e sapientes et fortes.
& ut ita dixerim pectorosos &e ar¬
mosos ẽẽ oportet. Ideo eñi uobis
ep̃i et sacerdoces pectora dantur:
ne locus uobis desit. inquẽ dei
thesaurũ reponatis. habetis auẽ
&e armos: ut totiꝰ eccłie ponderan
tent̃ ferre ualeatis. S uideant sacdo¬
qͥcearmos ce pect̾ora.sc̃ificata comedt̃.ire
armos&e pectora scã & iusta habeant S¬
humeros ñ ascendit imquitas.
Hec aut̃ int̾ primitias cõputant
& ideo sacerdotũ sunt. quiaons
eiꝰ post eũ: ut ungant᷑ inea. ee con¬
secrent manus eorũ. Septẽ dieb
utetur ea. qui pontifex fuerit ꝓeo
constitutus defiliis suis: & quim
gredit᷑ cab̃naculũ cestimonii. ut
imiistret dño inscũario. Uosem̃

Expanded text:
modo locuti sumus, cujus pectusculum et armum Aaron suscipit; quonin pectore, et omnium pondera super humeros ferre debent. Qui enim tot animalium pectora, armosque comedunt, eos, et sapientes, et fortes, et ut ita dixerim, pectorosos et armosos esse oportet, Ideo enim vobis, episcopi et sacerdotes, pectora dantur, ne locus vobis desit, in quem Dei thesaurum reponatis. Habetis autem et armos, ut totius Ecclesiae pondera potenter ferre valeatis. Sed videant sacarmos, et pectora sanctificata comedunt, ut et armos, et pectora sancta, et justa habeant. Shumeros non ascendit iniquitas. Haec autem et inter primitias computantur, et ideo sacerdotum sunt, quia omnes ejus post eum, ut ungantur in ea, et consecrentur manus eorum. Septem diebus utitur ea, qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis suis, et qui ingredietur tabernaculum testimonii, ut ministret D
Abbreviated transcription (Latin):
reos. subcorona ꝑsingła latera.
ut mittant᷑ in eos uectes. & altare
portet᷑. Ipsosq uectes facies de
lignis sechi: et maurabis eos.
Coronat᷑ em̃ hoc altare sicut psal¬
mista dehomine deo destatur.
dicens: miniusti eũ paulomi¬
nus abangłis gła & honore co¬
ronasti eũ. Itẽq. Posuisti inca¬
pite eius coronã delapide pre¬
cioso. Hec aut̃ corona aureola
est: qm̃ sapient̃ ad quisita ẽ. Qd
enĩ ꝑ quatuor anulos aureos.
dot enĩ sunt anuli quot et alta¬
ris anguli: nͥ quatuor euangłia
intelligunt᷑: His em̃ altare et
leuatur & portat᷑: qm̃ euange¬
lica predicatione. xp̃i nomen
et gła ubiq terrarũ delataes.¬
saquibiis: Ascis utiq apłis et
atare portat̃. Isti circulos aureos.
sce euangłia penetrant. E orumq
sententiis imioluti: abeis ñ scpa¬
antur. Dehis em̃ scriptũ est. Qui
ascendis suꝑ equos tuos: & qua¬
angetue saluatio. Isti em̃ et uec¬
us dicunt᷑: & equi. Qui bene di
lapientiȩ luce refulgent. Seqͥt᷑.

Expanded text:
a latera, ut mittantur in eos vectes, et altare portetur. Ipsos quoque vectes facies de lignis setim, et inaurabis eos. » Coronatur enim hoc altare, sicut Psalmista de homine Deo testatur, dicens: « Minuisti eum paulo minus ab angelis, gloria, et honore coronasti eum . » Itemque: « Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso . Haec autem corona, aureola est, quoniam sapienter acquisita est. Quid autem per quatuor annulos aureos tot enim sunt annuli, quot et altaris anguli nisi quatuor Evangelia intelliguntur? His enim altare et levatur, et portatur, quoniam evangelica praedicatione Christi nomen, et gloria ubique 115 terrarum delata esis et altare portatur; isti circulos aureos, id est Evangelia penetrant, eorumque sententiis involuti ab eis non separantur. De his enim scriptum est: « Qui ascendis super equos tuos, et quadrigae tuae salvatio . » Isti enim et vectes dicuntur, et equi; qui bene dicsapientiae luce refulgent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcraticulã. quȩ inmodũ redisfac¬
ta fuerat. eius predicatio intelligi¬
tur: quis digne dicere ualeat.
quanta sapientiȩ & sciendiȩ lu¬
ce hȩc craticula refulgeat: Hoc
est eñ illud rete. qd̾ dñs index¬
tera nauigii apłis mittere iube.
Sequitur.
aciesq ei coronã aureolã

Expanded text:
craticulam, quae in modum retis facta fuerat, ejus praedicatio intelligitur, quis digne dicere valeat, quanta sapientiae et scientiae luce haec craticula refulgeat? Hoc enim est illud rete, quod Dominus in dextram navigii apostolis mittere jubet. Sequitur: « Faciesque ei co
Abbreviated transcription (Latin):
spina intpretat᷑. Spinis aũt hoc
altare coronatũ legimꝰ. Est aũt qua¬
drangulũ: ut pote furmũ. stabile ce
ĩmobile. Hec ẽ eñi illa firma petia:
suꝑquã fundat᷑ eccłia. Eleuat᷑ autẽ
duob cubitis inaltitudine: quia
quasi duob cubitis do & homine
comficitur. Habet aut unum cu
procedit. ñ inmerito trib cubitis
hoc altare metitur. Comua uero
& fortitudo. ñ ꝑ aceidens. ñ aliun¬
de uenit: s semꝑ natiralit̃ & subs¬
tantialit̃ inse habet et possidet sal¬
uator nr̃. Uestit᷑ aũt auro purissi¬
mo: quia ñ solũ sapientie &e scien¬
tiȩ luce refulget: uerũ etiam ipse ẽ
aquo ẽ om̃is sapientia. & cũ qͦ semꝑ

Expanded text:
spina interpretatur; spinis autem hoc altare coronatum legimus. Est autem quadrangulum, utpote firmum, stabile et immobile. Haec est autem illa firma petra, super quam fundatur Ecclesia. Elevatur autem duobus cubitis in altitudine, quia quasi duobus cubitis, Deo et homine conficitur. Habet autem unum cprocedit, non immerito tribus cubitis hoc altare metitur. Cornua vero  fortitudo, non per accidens, non aliunde venit, sed semper naturaliter et substantialiter eam in se habet, possidet Salvator noster. Vestitur autem auro purissimo, quia non solum sapientiae et scientiae luce refulget; verum et ipse est, a quo est omnis sapientia, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
habens cubitũ longitudinis & al¬
tũ latitudinis. idẽ quadrangulũ:
& duos cubitos in altitudine. Cor¬
nua exipso ꝓcedent. Uestiesq
illud auro purissimo: tã craticu¬
lam eius quã parietes ꝑcircuitum:¬
& comua. Suꝑiꝰ em̃ altare totã
çccłiam: hoc aut̃ xp̃i humanita¬
tem significat. Unde ꝓpt̾ suaui¬
tatis odorẽ qui suꝑeo offerebatur.
altare chimiamatis appellatur.
Adhoc aũt soli pontifici ad ĩmo
significabat. Huius eñĩ altaris
flagrantiam: senserat ȩccłia cũ
dicebat. Trahe me post re: cur¬
remus inodorẽ unguentorũ tuon.
Huius odorẽ & ysaac sentiens ait.
Ecce odor filii mei: sicut odor agͥ
plem cu benedixit dñs. Hic est¬
em̃ ille flos cãpi & liliũ conual¬
lium: inquo septẽ scĩ sp̃c gratiȩ
requiescunt. Est aũt hoc altare
delignis sechim: delignis fortib
imputribilib. UInde &e psalmis¬
ta de eoloquent ait. Nec cdabis scm̃

Expanded text:
habens cubitum longitudinis et alterum latitudinis id est quadrangulum et duos cubitos in altitudine cornua ex ipso procedent vestiesque illud auro purissimo tam craticulam eius quam parietes per circuitume totam Ecclesiam, hoc autem Christi humanitatem significat, unde propter suavitatis odorem, qui super eo offerebatur, altare thymiamatis appellatur. Ad hoc autem soli pontifici ad immolsignificabat. Hujus enim altaris fragrantiam senserat Ecclesia, cum dicebat: « Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . » Hujus odorem et Isaac sentiens, ait: « Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Deus . Hic est ille flos campi et lilium convallium, in quo septem Spiritus sancti gratiae requiescunt. Est autem hoc altare de lignis setim, de lignis fortibus et imputribilibus. Unde et Psalmista de eo loquens, ait: « Nec dabis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ cũ ligno cedrino &e cocco.
& ysopo. tinget insanguine pas¬
seris immolati. Uiuus eñĩ paslet
anima ẽ. quȩ sicut immortalis
mori ñ pot̃. Hȩc aut̃ tingit᷑ in
sanguine passeris immolati. ut
eorũ peccatorũ quȩ corpus com¬
misit. ñ quã anima obliuiscat.
Sanguis enĩ pro peccato pont̃.
S quia peccatorũ cõmemoratio
aliquando prodest. aliquando
nocet: prodest quidẽ si adhoc
fiat ut peccata deleant᷑. nocetũ
si ineis animus delectet᷑. & item̃
ad ea redire desideret. ideo sint
ligno cedrino. & cocco. & ysops
antma insanguine ñ tingitur.
ut dũ intingit᷑. incorrupta ma¬
ncat. inamore ardeat. & petre
nhereat. Quo sanguine ille qͥ
mundandus est: septies asꝑgit᷑.
ꝯuod eni septies sit semꝑ fit.
Septies gͥ suo sanguine homo
uspgitur. ut suorũ peccatorum
sꝑsit memor. Qd aut̃ ait. & di
mittet passerẽ uiuũ ut magrũ
auolet: hoc ẽ intelligere. sũꝗͣ
anima ulterius incarcere clau¬
datur. nec acarne uincat᷑. nec

Expanded text:
gno cedrino, et cocco, et hyssopo tinget in sanguine passeris immolati: vivus enim passer anima est, quae sicut immortalis mori non potest. Haec autem tingitur in sanguine passeris immolati, ut eorum peccatorum, quae corpus commisit, nunquam anima obliviscatur; sanguis enim pro peccato ponitur. Sed quia peccatorum commemoratio aliquando prodest, aliquando nocet prodest siquidem si ad hoc fiat, ut peccata deleantur: nocet vero, si in eis animus delectatus iterum ad ea redire desideret, ideo sine ligno cedrino, et cocco, et hyssopo anima in sanguine non tingitur, unde, dum intingitur, incorrupta maneat, in amore ardeat, et petrae inhaereat. Quo sanguine ille qui mundatus est septies aspergitur, quod enim septies fit, semper fit; septies ergo suo sanguine homo aspergitur, ut suorum peccatorum semper sit memor. Quod autem ait: « Et dimittet passerem vivum, ut in agrum avolet: » hoc est intelligere, ut nunquam anima ulterius in carcere claudatur, nec a carne vincatur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Sequitur.
uq lauerit homo uesti¬
menta sua: radet omnes
pilos corporis. & lauabit̃ aqua.
purificatusq ingrediet᷑ castra.
Ita dũ taxat. ut maneat extra ta¬
bernaculũ suũ. septẽ dieb. et
die septimo radat om̃s capillos
capitis. barbãq & suꝑcilia. ac
atius corporis pllos. Eece enim
homo qui reconciliat᷑ ue¬
lauat. ut nemo ulteriu
aborreat: & cunctis se cei¬

Expanded text:
 Sequitur: « Cumque laverit homo vestimenta sua, radet omnes pilos corporis, et lavabitur aqua, purificatusque ingredietur castra; ita duntaxat, ut maneat extra tabernaculum 154 septem diebus, et die septimo radat omnes capillos capitis, barbamque et supercilia, ac totius corporis pilos. » Ecce enim homo qui reconciliatur velavat, ut nemo eum ulterius abhorreat, et cunctis se ce
Abbreviated transcription (Latin):
tũ se ipsũ dño reddat. ñ iã mor¬
tuũ. ñ peccatis obnoxiũ. &
quia prius immundus erat.
eius passerib uesci ñlicebat:
nunc uͦ quia mundus ẽ. cales
passeres offert. quib uesci et
eccłiȩ corpori induci licitũ est.
S quare lignũ cedrinũ. uer¬
miculũq & ysopũ cũ passerib
offert : Lignũ enĩ cedrinum.
imputribilis & odorifere na¬
turȩ ẽ. Uermiculus aut̃: igne¬
us & rubeus est. Ysopus aut̃.
naturalit̾ inpetra nascitur.
Offerat gͥ lignũ cedrinũ qui
reconciliatur. ut incorruptã
amodo uitã. & odoriferã agat.
Offerat et uermiculũ: ut scĩ
tur. Offerat & ysopũ. ut firmĩ
radicib illi petre mhereat.
xp̃s. Immolat᷑ aut̃ unus epas¬
serib inuase fictili. ꝑ qd̾̃ cor¬
pus intelligimus: qd̾ quia de
terra factũ est. ñ immerito
muase fictil immolari iube¬
tur. Uas gͥ terreũ & fictile
posuit: ut manifeste indelli¬
gamus. quia inhoc passere co¬
pus significat᷑. Hoc aũt super

Expanded text:
tum seipsum Domino reddat, non jam mortuum, non peccatis obnoxium, et quia prius immundus erat, ejus passeribus vesci non licebat, nunc vero quia mundus est, tales passeres offert, quibus vesci et Ecclesiae corpori induci licitum est. Sed quare lignum cedrinum, vermiculumque et hyssopum cum passeribus offert? Lignum enim cedrinum imputribilis et odoriferae naturae est: vermiculus autem igneus et rubeus est: hyssopus autem naturaliter in petra nascitur. Offerat ergo lignum cedrinum, qui reconciliatur, ut incorruptam amodo vitam et odoriferam agat: offerat et vermiculum, ut sancttur: offerat et hyssopum, ut firmis radicibus illi petrae inhaereat,  Immolatur autem unus de passeribus in vase fictili, per quem corpus intelligimus, quod quia de terra factum est, non immerito in vase fictili immolari jubetur. Vas enim terreum, et fictile posuit, ut manifeste intelligamus, quia in hoc passere corpus significatur. Hoc autem super
Abbreviated transcription (Latin):
&e aqua confessionis. bom uoti.
et sacerdotalis benedictionis
Totusq purificat᷑ ingreditur
castra. reconciliat᷑ ȩccłiȩ. fit gau¬
diũ & exultatio: conuocat scã
mat̾ nr̃a amicas. & uicinas di-¬
cens. Congratulamin mͥ. quia¬

Expanded text:
 aqua confessionis boni voti, et sacerdotalis benedictionis, totusque purificatus ingreditur castra, reconciliatur Ecclesiae, ut gaudium et exsultatio, onvocat sancta mater nostra amicas et vicinas, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dei. ea munera susciꝑe
interdñr. quȩ iniuste & cũ pecc̃o
ad quirunt᷑. Unde scriptũ ẽ. Uie¬
time impiorũ abhominabiles
deo. Itẽq. Qui offert sacrificiũ
de rapina. quasi qͥ ĩmolat filiũ
ges. nec qualibet aliam rẽ. szalie¬
no. fratri aut tuo absq usura.
id qd̾ indiget cõmodabis. ut
benedicat tibi dñs deus tuus¬
uerba pietate & dilectione ple¬
na st̃. quib ammonem̃. ut sine
cestamento.feneratores dãpnan¬
tur. Nõ uacat tam̃ amisterio.
qd̾ alieno popło iudeis fenera¬
re admensurã licet. Nos em̃ ad
usurã. & legẽ et prophas abeis
usurã et lege ce prophas susce¬
pisse qui ĩ eorũ soludione pret̃

Expanded text:
suscipere interdicuntur, quae injuste, et cum peccato acquiruntur; unde scriptum est: « Victimae impiorum abominabiles Deo ; » itemque: « Qui offert sacrificium de rapina, quasi qui immolat filium ges, nec quamlibet aliam rem, sed alieno. Fratri autem tuo absque usura id, quod indiget, commodabis, ut benedicat tibi Dominus Deus tuuserba pietate et dilectione plena sunt, quibus admonemur, ut sine Testamento feneratores damnantur. Non vacat tamen a mysterio, quod alieno populo, Judaeis fenerare ad usuram licet. Nos enim ad usuram et legem, et prophetas ab eis usuram legem et prophetas suscepisse, qui in eorum solutione praet
Abbreviated transcription (Latin):
te ce sc̃m spũalẽ intelligentiã in
anima. omnes xp̃iani diligentissi¬
me obseruare debent. De anime
namq fornicatione. aduersũ isrł
dr̃ fornicatꝰ es isrł pꝰdõs gentiũ.
on offeres mercede ꝓstibu¬

Expanded text:
 spiritualem intelligentiam in anima, omnes Christiani diligentissime observare debent. De animae namque fornicatione adversum Israel dicitur: fornicatus est Israel per deos gentium. « Non offeres mercedem post
Abbreviated transcription (Latin):
cie namq dm̃ egredit᷑: qui eius
miscdiȩ respectum ñ meretur.
nnt: qui xp̃m dñm fugientes.
uagi & profugi mundum in ha¬
bitant. Et quia uoluptati dediti
ñ occasus sed ortus. ide̾ ñ mortis
ꝑpetuȩ sed uite presentis memo¬
res sunt: merito ad orientalẽ pla¬
gam eden.habitare dicuntur.
E den namq uoluptas. siue deli¬
ciȩ int̾pretatur. Ea uero inquib
uel historia sola narrat᷑. uel ñ mł¬
tum adrem ꝑtinere uident᷑. ut
allegorice ex ponant᷑: huic operi
Ñ insercre disposuimus: quatinꝰ
& uolumen breuius fiat: & in ma¬
gis necessariis diutius immorem̃.
uaite uoce
meam uxores lamech: aus¬
cultate sermonẽ meum. Qm̃ oc¬
cidi uirum inuulnus meũ: et
adolescentulum inliuorẽ meum:
septuplum ultio dabit᷑ de cam.
de lamech uero septuagies septi¬

Expanded text:
cie namque Domini egreditur, qui ejus cie namque Domini egreditur, qui ejus misericordiae respectum non meretur. nit, qui Christum Dominum fugientes, vagi et profugi mundum inhabitant, et quia voluptati dediti, non occasus, sed ortus, id est non mortis perpetuae, sed vitae praesentis memores sunt; merito ad orientalem plagam Edem habitare dicuntur. Edem namque voluptas, sive delicia interpretatur. Ea vero in quibus vel historia sola narratur, vel non multum ad rem pertinere videntur, ut allegorice exponamus, huic operi non miscere disposuimus, quatenus et volumen brevius fiat, et in magis necessariis diutius immoremur. « udite vocem meam, uxores Lamech, auscultate sermonem meum, quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livorem meum. Septuplum ultio dabitur de Cain, de Lamech vero septuagies septi
Abbreviated transcription (Latin):
pltis lamech quã cam peccaue¬
rit. ideoq maiori pena dignus
habeat᷑. Sciebat eñi lamech. iã
cam ꝓpt̾ homicidiũ fuisse dãpna¬
tum: cam uero nullũ ante se pro
tali causa dãpnatum audierat.
Hunc igitur uel pena cam corri¬
gere potuit: cam uero. nullũ quo
instrueret̃ exemplũ precessit. Et
sicut meuugłio dicitur. seruus sci¬
ens uoluntatẽ dñi sui. & ñ facienᷤ
digna: plagis uapulabit multis.
Nesciens uero & ñ faciens: uapula¬
bit paucis. Nichil aut̃ aliud est
septuplũ puniet᷑: nisi omnino
habundant̃. et ualde pumet᷑.
osuitq dñs signũ incam:
ut ñ eum interficeret omniᷤ
qui inuenisset eum. Hoc autem
signũ menbrorũ tremor fuisse dr:
quia quasi insaniens. & melanco¬
lico similis: ad miscdiam sui. õs
prouocabat. Quis em̃ eum occide¬
re uellet: qui ipsa morte deteriora
pati uidebatur: Iudeis quoq cir¬
cuncisionis signũ adño datũ est:
ad orientalem plagam eden. Afa¬

Expanded text:
plus Lamech quam Cain peccaveplus Lamech quam Cain peccaverit, ideoque majori poena dignus habeatur; sciebat enim Lamech jam Cain propter homicidium fuisse damnatum; Cain vero nullum ante se pro tali causa damnatum audierat; hunc ergo vel poena Cain corrigere potuit, Cain vero nullum, quo instrueretur, exemplum praecessitsicut in Evangelio dicitur: « Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna, plagis vapulabit multis; nesciens vero, et non faciens, vapulabit paucis . » Nihil autem aliud est septuplum punietur, nisi omnino abundanter, et valde punietur. « Posuitque Dominus signum in Cain, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. » Hoc autem signum membrorum tremor fuisse dicitur, quia quasi insaniens, et melancholico similis, ad miseriam sui homines provocabat. Quis enim occidere vellet, qui ipsa morte deteriora pati videbatur. Judaeis quoque circumcisionis signum a Domino datum est, ad orientalem plagam Edem. » A fa