comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posito intendum ad honorem arbitror. &
maxime ȩccłiasticum: ut neq resupina ar¬
rogantia uel remissa negligentia sit. ne¬
ꝙ turpis affect̾atio et indecora ambitio
a a om̃ia abundat animi directa sum¬
plicitas: satisq se ipsa cõmendat᷑. In ip-¬
so uero munere. neq seuentatem esse du¬
ram conuenit. nec nmiam remissionem:
ne aut potestatẽ erercere: aut susceptũ
offitium nequaqͣm implere uideamur:
Emtendum quoq ut beneficui᷑ atq of¬
ficiis obligentꝰ plurimos et collatam re¬
seruemꝰ gram: ne iure beneficii fiant
immemores qui se grauit lesos dolent:
Sepe enĩ usu euenit: ut quos gr̃a foue¬
ris. uel aliquo supenore cumulaueris
gradu auertas. si indigne ei aliquem p̃
ponendum iudices Sed et sacerdotem
beneficiis siuis iudiciis uel fauere conue¬
nit: ut equitatẽ custodiat: et p̃rbo uel
ministros deferre ut parent Neq hos qͥ
semel ꝓbati sunt. arrogantes ẽe oportet:

Expanded text:
roposito nitendum ad honorem arbitror, et roposito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut beneficiis atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatem custodiat, et presbytero vel ministro deferre, ut parenti. 122. Neque hos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet;
Abbreviated transcription (Latin):
igitur esse ꝑpetua ac solida que uera
sunt: et que sincere potius quam que¬
dolo congregant᷑. Ea uero que simula¬
tione. atq assentatione parata sunt:
non posse diu ꝑseuerare. Quis igit᷑ uel¬
illos qui pecunia ad obedientiam redi¬
muntur. uel cos qui assentatione mui¬
tantur: fidos sibi arbitretur: Nam et
illi frequenter se uendere uolunt: et
isti imꝑia dura ferre nou possunt. Le¬
ui assentatiuncula facile capiuntur:
si ꝑstriureris uerbo immurmurant.
deserunt. infesti abeunt. indignantes
relinquunt: Imꝑare malunt: quã obe¬
dire. Quasi obnoxios beneficio subiectoᷤᷤ
sibi esse debere existimant: quos p̃posi¬
tos sibi habere debebant. Quis igitur
sibi fideles putet: quos uel petuma. uel
adulatione sibi obligandos crediderit:
Nam et ille qui pecuniam acceperit
uilem se et despectum iudicat: nisi
sepe redimatur: Itaq qui frequenter
expectat pretium suum et ille qui ob¬
secratione ambitus idetur: uult scmꝑ¬

Expanded text:
igitur ea esse perpetua ac solida, quae vera igitur ea esse perpetua ac solida, quae vera sunt, et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt, non posse diu perseverare. 98 CAPUT illos qui pecunia ad obedientiam redimuntur, vel eos qui assentatione invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere volunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios beneficio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositos sibi habere debeant. 118. Quis igitur sibi fideles putet, quos vel pecunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? Nam et ille qui pecuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe redimatur? Itaque frequenter exspectat pretium suum: et ille qui obsecratione ambitus videtur, vult sem
Abbreviated transcription (Latin):
tribub isrł. seruus tuus: Referebat ab¬
essaloñ. Uerba tua bona sunt et direc¬
ta: sed qui te audiat non ẽ. tibi datꝰ
a rege. Quis constituet me iudicem:
Et quisquis ad me ueniet. cuicumq
fuent iudicium necessarium: iustifica¬
bo illum: Talib delinibat singulos
sermonib. & cum accederent adora¬
re cum. ertendens manus suas appre¬
hendebat: atq osculabatur eos: Sic
conuertit in se corda omnium: dum
blanditie hunusmodi intimorum tan¬
gunt uscerum sensum: Sed delicati¬
delicati isti et ambitiosi. clegerunt ho¬
norabilia et grata ad tẽpus et iocun¬
da: ubi partia ꝓcessit dilatio: Quam
prudens om̃ium ꝓpha paulisꝑ ceden¬
do interponendam putauit: non po¬
tuerunt inquit tolerare ac sustiuere:
Deniq non dubitans de uictoria d÷
cõmendabat filium dimicaturis. ut
ei parcerent. Ideoq nec prelio interee
ialuit: ne uel referre. arma parricidȩ
licet uderetur: sed tamen filio: Li qͦt

Expanded text:
tribubus Israel, servus tuus. Referebat Abtribubus Israel, servus tuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus delinibat singulos sermonibus. Et cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva processit dilatio, quam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac sustinere. Denique non dubitans de victoria David, commendabat filium dimicaturis, ut ei parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne vel referre arma, parricidae licet, videretur, sed tamen filio. 116. Liquet
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur boni e̾ẽ Sed nichil simula¬
tum et fictum. sed uere uirtutis eẽ. cer¬
tum est: quim ȩtiam diuturnium esse
non solet. In pͥncipio uernat: inꝓcessu
tanqͣm flosculus dissipat᷑ et soluitur:
Quod aut̃ uerum ac sincerum: alta
ta sunt diuturna esse non possunt.
sed tanqͣm ad tempus iuirentia deci¬
dant: erea familia exqua nobis plu¬
rima ad uirtutis ꝓfectum exempla ac¬
cersiuimus. unum simulationis ⁊ frati¬
diꝰ proferamus testimonium: Absalon
erat dauid regis filius. decore insignis:
egregius forma: prestans iuuenta: ita
ut uir talis inisrł non reppertretur a
uestigio pedis usq ad uerticẽ imina¬
culatus: Is fecit sibi currus et ęquos. &
uiros quinqͣginta: qui p̃currerent ante
cum Surgebat diluculo. ⁊ stabat an¬
te portam inuia: et siquem adu̾tisset
regis iudicia querentem: accedebat
ad cum dicens Ex qua ciuutate es tu:
Respondebat. Ex tribu una sum de

Expanded text:
videantur boni esse: sed nihil simulavideantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta ta sunt, diuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: Ex qua civitate es tu? Respondebat ille: Ex una tribu sum de
Abbreviated transcription (Latin):
ram tenere ut abundes pluribz. non
conciliandi fauoris gr̃a ultra modũ
fluere. Quicqͥd ex affectu puro ac since¬
ro promitur. hoc ẽ. decorum: non suꝑ¬
fluas edificationes aggredi. nec p̃ter¬
mittere necessarias: Et maxime sacer¬
doti hoc conuenit. hornare dei tẽplũ
decore congruo. ut etiam hoc cultu a¬
ula dñi resplendeat: impensas mise¬
nicordiȩ conuemientes freqͤntare qͣntũ
oporteat: largiri peregrinis non suꝑ¬
flua sed competentia: non redundan¬
tia. sed congrua humanitati: ne sum¬
tu paupenum alienã sibi querat gr̃am
nec restnctiorẽ erga denicos. aut indul¬
gentiorem se prebeat. Alterũ enim in¬
humanum. alterum prodigum. si aut
sumptus desit necessitati. quos asordi¬
dis negotiationiᷤ aucupiis retrahere
debeas: aut uoluptati suꝑfluat: Quin
esse mensurã conueiit: ne aut nmia
remissio uideatur: aut nimia seueritaᷤ
Uleriq enĩ remissiores malunt ẽe: ut

Expanded text:
ram tenere, ut abundes pluribus: non ram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superfluat. 97 esse mensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura uenerabilis dicens : quia me¬
lior est hospitalitas cum olerib.⁊ infra:
Melior ẽ panis insuauitate cum pace
Non enĩꝓdigos nos docet ẽẽ scͥptura:
sed liberales Largitatis emĩ duo sunt
genera: Unum liberalitatis: alterum
ꝓdige effusionis: Liberale est hospitio
reciꝑe: nudum uestire: redimere capti¬
uos: non habentes sũptũ iuuare: Pro¬
digum ẽ. sum ptuosis effluescere con¬
unuis: et uino plurimo Unde legisti:
Prodigum ẽ. uinum: et contumeliosa
ebrietas: Prodigum est popularis
fauoris gr̃a erinanire propͥas opes:
quod faciunt qui ludis circensibus.
uel etiam theatralib. et muneribus
gladiatoriis. etiam uenationib pa¬
trimonium dilapidant suũ:ut uin¬
cant suꝑiorum celebritates cum totũ
illud sit inanc qͦd agunt: qͣndoqͥdem
cciã bonorum oꝑum sumptib umo¬
deratum e̾e̾. non deccat. Pulchra lib̾a.¬
litas. erga ipsos quoq pauꝑes mensu¬

Expanded text:
Scriptura venerabilis, dicens: Quia meScriptura venerabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensu
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore postea fruct̾uosa erunt. In
officiis aũt hospitalib. omnib qͥdem
humanitas inꝑtienda ẽ: iustis aut̃
uberior deferenda honorificentia Qui¬
cumq enĩ iustum recipit iinomine u¬
iusti. mercedem iusti accipiet: ut dñs
pronuntiauit: Tanta aũt ẽ apud dm̃
hospitalitatis gra: ut ne potus qͥdem
aquȩ frigide apremiis remunerationiˢ
immunis sit. Uides quia abrahã dm̃
recepit hospitio: dum hospides querit:
Uides quia loth angłos recepit. Un¬
de scis an et tu cum suscipis hominẽ
suscipias xp̃m: Licet in hospite sit xp̃c:¬
re eram: et uenistis adme Nudus erã:
dudum humanis influxit mentib.
ut pecuma honori sit: et animi homi¬
num diuitiarum et ammiratione ca¬
piantur. Inde se inmersit auaritia. ue¬
lut quedam bonorum ariditas offioꝵ.
ut homines damnum putent. quicqͥd
preter morem impenditur: Sed etiã
in hoc aduersus auaritiam. ne quod
afferre posset impedim̃tum prosperit

Expanded text:
in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in hospite sit Chrisre eram, et venistis ad me: nudus eram, dudum humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas officiorum; ut homines damnum putent quidquid praeter morem impenditur. Sed etiam in hoc adversus avaritiam, ne quod afferre possit impedimentum, prospexit
Abbreviated transcription (Latin):
speculabatur: ne forte preceriret ꝑegͥnꝰ
aliquis:et diligenter pretendebat ercu¬
bias ut occurreret: ut preueniret: ut ro¬
garet ne transiret hospes dicens. dñe si
inuem gr̃am ante te ne preterieris pue¬
rum tuum: et ideo hospitalitatis mer¬
cede. fructum posteritatis recepit Hoch
quoq: nepos eius. non solum genere s
etiam uirtute ꝓximus: ꝓpter hospitali¬
tatis affectum sodomitana a se suisq
dum. immo de suo uire cedentẽ potiꝰ
aliqua si fuent lacessitus.quã aliena
iura pulsantẽ: fugitantẽ litium : ab¬
horentẽ a iurgiis: redimentem con¬
cordiam et tranquillicatis gr̃am. Siqͥdẽ
de suo iure uitum bonum aliquid rela-¬
xare. non solum liberalitatis. sed plerũq
etiam commoditatis ẽ Primũ dispen-¬
dio litis carere: non mediocre ẽ.lucrũ:
Deinde accedit ad fructum. quo auge¬
tur amicicia: exqua oriuntur plurime
commoditates: quȩ contemnent aliqͣ.

Expanded text:
speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisquedum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
seniorum scds. Erat enĩ in eo senectus
uenerabilis morum: et incana pruden¬
tiã. Uita enĩ immaculata: bone senec¬
depotentis manib cripias mopem : de
morte damnatum eruas. qͣntum sine
ꝑturbatione fieri potest: ne uideamꝰ
iactantie magis causa facere quam
misedie: et grauiora uferre uulnera:
dum leuiorib mederi desideramus:
Iam si oppressum opib potentis. et fac¬
tione magis qͣm sceleris sui pretio g̃¬
uatum liberaueris: egregie conualesc
opimonis testimonium: Commendat
plerosq etiam hospitalitas Est cnĩ pu¬
blica species humanitatis. ut ꝑegͥnus
hospicio non egeat: suscipiatur offitio.¬
se: pateat aduementi ianua qͣnta gr̃a
pit: Ualde id decorum totius orbis est¬
existimatione ꝑegͥnos cum honore susci
pi:. non deesse mense hospitalitatis gra¬
tiam ÷ occurrere offitiis liberalitatis: ex¬
ploran aduentus hospitum : qͦd abrahe
laudi est datum. qui ante ianuã suã

Expanded text:
seniorum secundus, erat enim in eo senectus seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immaculata bonae senecde potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde it: Valde id decorum tocius est orbis existimacione peregrinos cum honopi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam
Abbreviated transcription (Latin):
nem: Ille mari: hic cȩlo imperauit:
Pulchra itaq copula: semorum at¬
q adolescentium. alii testimonio: a¬
lii solatio sunt: alii magisterior alii
delectationi: Omitto qͦd abrahae ad¬
hesit loth adolescentulus etiã proficis¬
centi: neforte hoc ꝓpinquitatis magis
fuisse estimet᷑. et necessariȩ potius qͣm
uoluntarie adiunccionis Quid de he¬
lẏa atq helyseo loquamur: Licet non
expresse helyseum iuuenem scͥptura sig¬
inficauerit: aduertimus tamen et colli¬
gimus iunorem fuisse. In actibꝰ apłoꝵ
barniabas mareum assumpsit: paulꝰ
sylan. paulus tẏmotheum: paulus ty¬
tum: sed de illis suꝑiorib iudemus
diuisa offitia: ut seniores consilio p̃¬
ualerent: iumores ministerio: Plerũq
etiam turtutib pares. dispares etatib
sui delectant᷑ copula: sicut delectaba¬
tur petrus et ioħs: Nam adolescentẽ
legimꝰ in euangło ioħm et sua uoce:
licet mentis et sapientia nulli fuerit

Expanded text:
nem : ille mari, hic coelo imperavit. nem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quid Eliam atque Elisaeum loquamur? Licet non expresse Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertimus tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulus Titum . 101. Sed illis superioribus videmus divisa officia, ut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delectabantur Petrus et Joannes. Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem et sua voce, licet meritis et sapientia nulli fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
n aculo iesus naue. Moyses cũ dño
loquebatur: ih̾c pariter nube sacra
tegebatur Presbiteri et popłs. deor
popłs intra castra erat: Ihe extra ca¬
stra in tabernaculo testimonii. cum
columna nubis descenderet. et loqͦ¬
retur cum moyse. quasi fidus asta.¬
bat minister: nec exiebat de taber¬
naculo iuuenis: cum seniores longe
positi diuina trepidarent miracła:
et reuerenda secreta: sc̃o moysi indi¬
uiduus adherebat. Unde factum ẽ.
ut qui fuerat sotius conuersationis:
fieret successor potestatis Merito uir
huiusmodi euasit. ut sisteret flumi¬
num cursus. diceret stet sol. et staret
sol: quasi eius spectator uictorie. noc¬
tem differret: diem produceret: qͦd
q moysi negatum est solus eligere¬
tur. ut popłm introduceret in terrã
repromissionis: Magnus uir fidei
miraculis: magnus tuumphis Illiꝰ
angustiora oꝑa: huius prosperiora.
Uteiq igit᷑ diuina subnixrus gc̃a
ultra humanam processit conditio¬

Expanded text:
rnaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 rnaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorspopulus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula.a opera et reverenda secreta sancto Moysi individuus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnus triumphis. Illius augustiora opera, hujus prosperiora. Uterque igitur divina subnixus gratia, ultra humanam processit conditio
Abbreviated transcription (Latin):
mus incorde nr̃o uerbum iniquum.
quod abscondi putemus silentio: qͥa
audit in occulto dict̾a. qui occulta
fecit: et cognoscit secreta uiscerum.
qui sensum uiscerib infundit. Ergo
sub oculis constituti iudicis. quicquid
gerimus in luce positum putemus: ut
omnib manifestetur Plurimum itaq
prodest uicuiq bonis iungi. Adole¬
scentib quoq utile ut bonos claros
et sapientes uiros seqͣntur: qm̃ qui
scitur Et ad instructionẽ itaq pluri¬
mum proficit: et ad probitatis testi¬
momun: Ostendunt enĩ adolescente¬
corum se imitatores esse quib ad¬
herent: et ea conualescit opino.
quod abhis uiuendi acceperint si¬
militudinẽ: cum quib conuersan¬
di hauserint cupiditatem Inde tan¬
tus ihe naue: quod eum non solum
erudiuit ad legis scientiam moysi co¬
pula÷ uerum etiam scĩficauit ad gra¬
tiam: Demiq cum in eius tab̃nacłin
duuna refulgeret presentia: uidere¬
tur maiestas dñi: solus erat in tab̾¬

Expanded text:
mus in corde nostro verbum iniquum, mus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui mprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescenteeorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabe
Abbreviated transcription (Latin):
in filiis iesse: Reuertere unusquisq in
apopło ac destitutus: uix duarum tri¬
buum ꝓpter dauid meritum habere
potuit sotietatem: Claret ergo: qm̃
equitas imꝑia confurmet et in iusti¬
tia dissoluat. Nam quomodo potest
malitia regnum possidere: quem ne
unam quidem priuatam potest rege¬
re familiam: Summa igitur benig¬
nitate opus ẽ: ut non solum publica
gubernacula : sed etiam pruata iu¬
ra tucamur. Plurimũ iuuat beniuo¬
lentia: que om̃s stucdet beneficiis am¬
plecti : deuincere offitiis: obpigu̾are.
gr̃a: Affabilitatem quoq sermonis
dirimus adconciliandam gr̃am ua¬
lere plurimũ: sed hanc uolumus ẽẽ
sinceram ac sobriam.sine ulla adu¬
latione: ne simplicitatẽ ac puritatẽ
alloquii dedeceat sermonis adula¬
tio Forma enĩ cẽ debemus cet̃is: non
solum in oꝑe. sed etiã in sermone: in
castitate ac fide. Quales haberi uolu¬
mus.tales simus: et qualem affectum
habemus : talem aꝑiamus: Neq dica¬

Expanded text:
in filiis Jesse. Revertere unusquisque in in filiis Jesse. Revertere unusquisque in a populo ac destitutus, vix duarum tribuum propter David meritum habere potuit societatem. aequitas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dica
Abbreviated transcription (Latin):
ralis. sed spiritalis est. satietas: quam
oꝑatur scientia Et merito scientie est¬
opus: quia non in pane solo uiuit hõoͣ
sed in om̃i uerbo dei. Ergo qui sic seie¬
bat saturari. et sic esurire: sciebat ut
esurientes manducabunt. Sciebat et
poterat abundare: qui nichil habe¬
bat. et possidebat omnia: E gregie
itaq uiros alicui presidentes inuneri
commendat iustitia: et contra imqͥtas
desticuit atq impugnat. Exemplo no¬
bis ẽ senptura que dicit. quia cũ ppłs
isrł post mortem salomonis rogasset
filium eius roboam. ut releuaret cer¬
uces eorum a seruitute dura. et pater¬
ni imꝑii temꝑaret austeritatem : illum
spreto scuili consilio de suggestione a¬
dolescentium responsum dedisse huius¬
modi: quia et onus adiceret suꝑ patri¬
um ugum : et leuiora grauiorib sup¬
plicus mutaret. Quo responso exas¬
perati: responderunt poplĩ. Hon ẽ no¬
bis portio cum ddauid: neq hereditas

Expanded text:
ralis, sed spiritualis est satietas, quam ralis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat ut esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat omnia itaque viros alicui praesidentes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nobis portio cum David, neque haereditas
Abbreviated transcription (Latin):
tamimis. patiens laboris. securus meriti
prestolabat᷑. Scio inquit et humiliari:
Hon ergo indocta humilitas: sed que ha¬
beat sui modestiam et scicntiã: laudatur.
Est enĩ humilitas formidinis: ẽ imꝑitię
atq ignorantiȩ. Et ideo scriptura ait:
et humiles spũ saluabit. Preclare ergo
dirit. scio et humiliari: idest quo in lo¬
co:qua moderatione: quo fine: in quo
offitio: in quo munere. Nescunt phari¬
seus humiliari: ⁊deo deiectus ẽ. Seiuit
publicanus: ideo iustificatus ẽ. Scie¬
bat et abundare paulus: quia animã
habebat diuitem: et si thesaurũ diuitis
non habebat: Sciebat abundare: qui
non querebat datũ inpecunia: sed
requirebat fructum in gratia Possu¬
mus et sic intelligere: quia sciebat a¬
bundare qui poterat dicere : os ñm
patet ad uos ocornithui: cor ñm dila¬
tatum ẽ. In omnib erat imbutus: et
saturari et esurire. Beatus qui sciebat
saturari in xp̃o Non ergo illa corpo¬

Expanded text:
taminis, patiens laboris, securus meriti taminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est . 91. Sciebat et abundare Paulus, quia animum habebat divitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . 92. In omnibus erat imbutus, et saturari et esurire. Beatus qui sciebat saturari in Christo. Non ergo illa corpo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarius. et intẽpans et si alienus
afraude:tam̃ auarus et cupidior lucͥ
turpis: Hic contemint᷑. Quod enĩ spe¬
cimen industriȩ: quem fructũ laboris
edere potest: quam reciꝑe anmo curã
ac sollicitudinẽ: qui se torpori dederit
atq ignauie: Ideo boni uir consilii:
dicit. Ego enim didici: in quib sum
sufficiens ẽt̾. Sciebat enĩ omnũ maloꝵ
radicẽ c̾e̾ auariciam: et ideo suo contẽ¬
tus erat: alienum non requirebat: Sa¬
tis inquit est michi quod habco: Siue
parum siue plurimũ habeam: mͥ pluri¬
ium ẽ. Expressius aliquid dicendum
uidecur. Signato enĩ usus est: sufficit mͥ
Mon deest. quia nichil quero amplius:
Non supfluit: quia nonsolũ mͥ habeo.
sed plurib . hoc de pecuma. Ceterum de
omnib dici potest quia sufficiebant illi
presentia: hoc non honorem maiorem.
non obsequia uberiora desiderabat : ñ
głam in modicȩ cupidus. aut gratiam
indebite querebat: sed debiti finem cer¬

Expanded text:
voluptuarius, intemperans, etsi alienus voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo suo contentus erat, alienum non requirebat . Satis mihi est, inquit, quod habeo; sive parum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. Expressius aliquid dicendum videtur. Signato verbo usus est: Sufficit mihNon deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caeterum de omnibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem cer
Abbreviated transcription (Latin):
et chĩm appellabat eum Audi humili¬
antem se. Si dñs ineus ꝓpt̃ me nichil
scit in omo sua.et omnia quecũq ha¬
bet dedit in manus meas: neq subtrac¬
tum ẽ. a me quieqͣm pret̾ te quȩ uxor
illius es. quomodo faciam uerbũ hoc¬
malũ. et peccabo coram dño: Plena
plena castimonie. humilitatis qͥa dño
deferebat:. honorificentie quia refere¬
bat grãm Plena quoq castimoniȩ:
quia turpi flagitio contaminari: gra¬
ue peccatum putabat. Talis gͥ debet
esse consiliarius qui nichil nebulosũ
habcat: nichil fallax: nichil simulatũ
quod uitã eius ac mores refellat: nchil
imꝓbum. ac ialiuolum quod auertat
consulentes. Alia sunt enĩ que fugiun¬
tur: alia quȩ contemnuntur. fugimus
ea quȩ possunt nocere: que malitiose
possunt innoxam serpere: ut si is qui
consulitur dubia sit fide. et pecumȩ
auidus ut possit p̃tio mutari : si iniuri¬
osus: hic fugit᷑ ac declinat᷑. Qui uero

Expanded text:
et dominum appellabat eum. Audi humiliet dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et peccabo coram Domino ? Plena plena castimoniae: humilitatis, quia domino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum putabat. 88. Talis igitur debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
ria collium et̃noꝵ. Et in deuttronomio:
Qui uuisus est inquit in rubro ut uemi¬
at suꝑ caput ioseph. et suꝑ uercicẽ ipsi᷑
honorificus inter fr̃s suos: primitiui tau¬
cornua: in ipsis gentes uentilabit simł:
usq ad extreinum derre. Ipsi decem mi¬
lia effrem: et ipsi milia manasses. Talᷤ¬
debet esse qui consilium alteri dat.
ut seipsum formam aliis p̃beat ad
exemplum bonorum opum: in doc¬
trina: mintegntate: ingrauitate: ut
sit eius sermo salubris. atq in rep̃hensi¬
bilis ÷ consilium utile: uita honesta:
sententia decora: Talis crat paulus.qui
consilium dabat uirginibus. magiste¬
rium sacerdotib: ut primum se ipsum
formã nobis preberet ad imitandum:
Ideo et humiliari sciebat. sicut scunt
et ioseph: qui summo ortus patriarcha¬
rum genere ⁊ non dedignatꝰ degenerẽ
seruitutem: et erhibebat eam obseqͥis:
illustrabat uirtutibꝰ Scuut humiliari:
qui et uenditores. et emptorem passus ẽ.

Expanded text:
ria collium aeternorum , et in Deuteronomio: ria collium aeternorum , et in Deuteronomio: Qui visus es, inquit, in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus inter fratres: primitivus taucornu gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Ipsi decem millia Ephraem, et ipsi millia Manasses debet esse qui consilium alteri det, ut se ipsum formam aliis praebeat ad exemplum bonorum operum, in doctrina, in integritate, in gravitate; ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. 87. Talis erat Paulus, qui consilium dabat virginibus , magisterium sacerdotibus , ut primum se ipsum formam nobis praeberet ad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Scivit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est,
Abbreviated transcription (Latin):
infecunditatis. Quid pͥmũ mirer: Inge¬
mum quo impsum ueritatis descendit
cubile. an consilium quo tam graui
atq diuturne ꝓspexit necessitati: an
uigilantiã atq iusticiã. quarum alte¬
ra inposito sibi tanto munere congre¬
gauit tam multiplices cõmeatꝰ altera¬
quȩ cqͣlitatẽ ꝑ om̃s seruauit: Uam de
magnammitate quid loquar: qͦd uen¬
ditus afr̃ib inseruitutẽ non retulit in¬
iuriã. sed famem depulit: Quid de
suauitate. quo dilecti frĩs presentiam
pia fraude quesiuit: quam simulato
ꝑelegantiã furto reum statuit rapine
ut obsidem teneret gr̃e: Unde merito
ei apatre dicitur: filius ampliatꝰ meus
ioseph: filius ampliatus meus: Telotes
filius meus adolescentior: auiuentute do
minus meus. Et benedixit benedictione
gli asũmo: benedictione terre abun
dantis omnia: ꝓpt̃ benedictiones patͥs
cui et matris : preualuit suꝑ benedicti¬
ones montium manentium: et deside¬

Expanded text:
infecunditatis. 84. Quid primum mirer? Ingeinfecunditatis. 84. Quid primum mirer? Ingenium quo in ipsum veritatis descendit cubile: an consilium quo tam gravi atque diuturnae prospexit necessitati: an vigilantiam atque justitiam; quarum altera, imposito sibi tanto munere, congregavit tam multiplices commeatus: alteraque aequalitatem per omnes servavit? Nam de magnanimitate quid loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit injuriam, sed famem depulit? Quid de suavitate, qua dilecti fratris praesentiam pia fraude quaesivit, quem simulato per elegantiam furto, reum statuit rapinae, ut obsidem teneret gratiae . 85. Unde merito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius ampliatus meus, zelotes filius meus adolescentior . . . . Adjuvit te Deus meus, et benedixit te benedictione coeli a summo, et benedictione terrae, terrae habentis omnia, propter benedictiones patris tui et matris. Praevaluit super benedictiones montium manentium, et deside
Abbreviated transcription (Latin):
lecte et bonȩ de terra surgebant:⁊ post
eas septem spice eriles. et uento corrupte
et madide se subicere moliebant᷑ Et uisũ
est: quod letas et uberes spicas. spice steri¬
les et tenues deuorauerunt: Hoc somni¬
um ita aꝑuit sc̃s ioseph. eoquod septem
iuuence. septem anni forent:. et septem
spice. similiter septem anni forent: et fe¬
tu et fructu interpretatꝰ tempora fetꝰ enĩ
iuuence. annum crpͥmit: et fructꝰ segetis
annũ consũmat integrum. Que ideo ascen¬
debant de flumine: quod dies anni ac
tempora fluminũ pretercunt modo÷ et
cursim labunt᷑. Annos itaq septẽ pͥores
uberes t̃rȩ. fertiles ac fecundos declarat
fucums: posteriores aũt alios .un. annos
steriles atq infecundos: quorũ sttrilitas
absumptura foret ubertatẽ supioꝵ. Qua
gr̃a ꝓspiciendum admonuit: ut ub̃iorib
annis congregaret᷑ subsidium frum̃tariũ:
quod suftentare posset inopiam future

Expanded text:
lectae et bonae de terra surgebant: et post lectae et bonae de terra surgebant: et post eas septem spicae exiles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicas steriles spicae et tenues devoraverunt. 83. Hoc somnium ita aperuit sanctus Joseph, eo quod septem juvencae septem anni forent, et septem spicae similiter septem anni forent, ex fetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim juvencae annum exprimit, et fructus segetis annum consummat integrum. Quae ideo ascendebant de flumine, quod dies, anni, ac tempora fluminum praetereunt modo, et cursim labuntur. Annos itaque septem priores uberis terrae fertiles ac fecundos declarat futuros: posteriores autem alios septem annos steriles atque infecundos, quorum sterilitas absumptura foret ubertatem superiorum. Qua gratia prospiciendum admonuit, ut uberioribus annis congregaretur subsidium frumentarium, quod sustentare posset inopiam futurae
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ꝓuidentie. fẽcit eñ ut tributis ppħ
se iuuarent suis: nec in tempore neces¬
sitatis. aliena subsidia desiderarent. Me¬
lius enĩ fuit conferre aliquid defruct̾i¬
bus: quam totum de iure ãmittere. Qͥn¬
tam portionẽ collationis statuit: et in
ꝓuidendo ꝑspicatior: et intributo lib̾atior.
Deniq nũꝗ̃ postea egyptꝰ huiꝰmodi famem
ꝑtulit. Quam preclare aũt collegit fu¬
tura primũ: Quam argute regalis
interpres somnii ueritatem expressit:
Sommum regis pͥmum: hoc fuit: Sep¬
tem iuuence ascendebãt de flumine÷
uisu decore. et pingues corpore: et ad
oram pascebant᷑ flummis: aliȩ quoq
uitulȩ uisu deformes. ac ieiune corpore.
post illas iuuencas ascendebant de flu¬
mine: et iurta eas impso riparum tho¬
io pascebant᷑. Et uise sunt he uitulȩ te¬
nues atq exiles deuorare illas. que pre¬
stabant et forma et gr̃a Et sommum
scłm: hoc fuit. Septem spicȩ pingues. e¬

Expanded text:
tuit providentiae! Fecit enim ut tributis populi tuit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittere. Quintam portionem collationis statuit et in providendo perspicacior, et in tributo liberalior. Denique nunquam postea Aegyptus hujusmodi famem pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam argute regalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu deformes ac jejunae corpore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et juxta eas in ipso riparum thoro pascebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, e
Abbreviated transcription (Latin):
donare esurientib:quia si paucis do¬
nasset: plurimis defuisset: Eam libera¬
litatẽ ꝓbauit: que abundaret omnib.
Patefecit horrea. ut om̃s emerent subsi¬
dium frum̃tarium: ne gratis accipien¬
do cultus terrarum relinquerent: qm̃
qui alieno utitur: suum negligit. Itaq
primo omnium coacceruauit pecuniaᷤᷤ:
deinde instrum̃ta cetera: adpostremũ
iura trarum regi acqͥsiuit. non ut om̃s
erueret suo. sed fulciret: publicũ tribu¬
tum constitueret: quo sua tutius hab̾c
possent. Quod ita fint gratũ omnib
quib terras ademerat: ut non uendi¬
tionem sui iuris. sed redẽptionem salutiᷤᷤ
putarent: Demq dixerunt Sanasti
nos: inuenimus gr̃am in conspecđu dñi
nr̃i. Ham et de ꝓprietate nichil amise¬
rant: qui ius receꝑant. et de utilitate
nichil perdiderant. qui acquisierant
perpetinitatem: Ouirũ magnũ: qui non
largitatis suꝑflue temporalem captauit
głam: sed ꝑpetuam cõmoditatẽ consti¬

Expanded text:
donare esurientibus; quia si paucis dodonare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum negligit. 80. Itaque primum omnium coacervavit pecunias, deinde instrumenta caetera, ad postremum jura terrarum regi acquisivit, non ut omnes exueret suo, sed fulciret: publicum tributum constitueret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in conspectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperant: et de utilitate nihil perdiderant, qui acquisierant perpetuitatem. 81. O virum magnum, qui non largitatis superfluae temporalem captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem consti
Abbreviated transcription (Latin):
abundasse. Qm̃ quicũq bonũ oꝑa¬
rium uidet:ipsi confert quod ille suo
officio dispenset: securus qͦd ad pauꝑẽ
sua ꝑueniat miscd̃ia. Nemo enĩ uult.
nisi pauꝑi proficere suam collationẽ:
Nam siquem aut immoderatum aut
mmis tenacem dispensatorem uiderit:
utrumq displicet: si aut suꝑfluis eroga¬
tionib dissipet aliem frucdus laboris:
aut recondat sacculis. Sicut igit᷑ modꝰ
liberalitatis tenendus ẽ: ita etiã cal¬
car plerumq adhibendũ uidet᷑. Modꝰ
ideo: ut quod bene facis. id cotidie fac̾e
possis: ne subtrahas necessitati: quod in¬
dulseris effusiomi. Calcar propterea: qͥa
melius oꝑat᷑ pecuma in pauꝑis cibo:
quam in diuitis sacculo. Caue ne intͣ
loculos tuos includas salutẽ mopum.
et tanqͣm intumulis sepelias uitam
pauperum. Potuit donare ioseph.to¬
tas egypti opes: et effundere thesauroᷤ
regios: noluit tam̃ de alieno effusus ui¬
deri. Maluit frumenta uendere. quam

Expanded text:
abundasse; quoniam quicumque bonum operaabundasse; quoniam quicumque bonum operarium videt, ipsi confert quod 89 ille suo officio dispenset, securus quod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
destituatur necessitas. Pleriq simu¬
lant debita : sit ueri examen: exutos
se ꝑlatrocinia deplorant: Aut iniuria
fidem faciat. aut cognitio ꝑsonȩ: quo
ꝓpensius iuuent᷑: ab eccł̃a religatis sũp¬
tus imꝑtiendus:si desit eis alendi copia:
Itaq qui modum seruat: auarus nulli:
sed largus om̃ib ẽ. Non enĩ solas aureᷤ
prebere debemꝰ audiendis precantum
uocib: sed etiã oculos considerandis ne¬
cessitatib. Plus clamat bono operatori
debilitas: quã uox pauꝑis. Neq uero fie¬
ri potest: ut non excorqueat ampliꝰ im¬
portunitas uociferantum ⁊ sed non sẽꝑ
impudentie locus sit. Uidendus ẽ. ille
qui te non uidet: reqͥrendus ẽ ille qui
erubescit iuderi. Ille etiã clausus in car¬
cere occurrat tibi: ille affectus egritu¬
dine mentem tuam ꝑsonet: qui aures
non potest. Quo plus te oꝑari uiderit
popłs: magis diliget Scio plerosq sa-¬
cerdotes: quo plus contulerunt. plus

Expanded text:
destituatur necessitas. 77. Plerique simudestituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis necessitatibus. Plus clamat operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fieri potest ut non extorqueat amplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus contulerunt, plus
Abbreviated transcription (Latin):
alii conferendum putaueris. Consilii aũ
oꝑisq collatio. quo in plures diffundit᷑
eo redundantior manat: et in suum
sontem recurnt. In se enĩ refluit uber¬
tas prudentiȩ: et quo pluribus fluxent.
eo ȩxercitatius fit omne quod remanet.
dum ne fiat inutilis largitas: cuiꝰ so¬
brietas tenenda ẽ. maxime a sacerdotibꝰ:
ut non pro iactantia. sed pro iustitia dis¬
pensent. Nusquam enĩ maior atuditas
petitionis Weniunt ualidi: ueniunt nul¬
lam causam nisi uagandi habentes. et
uolunt subsidia euacuare pauperum.
exinanire sumptum. Nec exiguo conten¬
ti. maiora querunt:ambitu uestium cap¬
tantes petitionis suffragium: et nataliũ
simulatione. licitantes increm̃ta qͥstuum:
His siqͥs facile fidem deferat: cito
erhaurit pauꝑum alimoniis futura
compendia. Modus largiendi ad¬
sit: ut nec illi manes recedant: neq
tͣnscribatur uita pauperum iuspolia
fraudulentors. Ea ergo mensura sit:
ut neq humanitas deseratur: nec

Expanded text:
aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. dum, ne fiat inutilis largitas. Sobrietas tenenda est, maxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditas petitionis. Veniunt validi, veniunt nullam causam nisi vagandi habentes, et volunt subsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec