comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bit eos⁊ & indignabit᷑ inimicis sius idest
omĩb qui excorde eum ũ amauert̃. Ipse
quippe ueniet igne circun datus: et qua¬
drige eiꝰ idẽ uirtutes ansłice inquib
sedet uenient sic̃ turbo:  ut repbos õs
subruant. et qͣsi ꝑ aleas demundo torm̃tis
exagitantes rapiant. Uemet inquã dñs ut
impiis furorẽ suũ eum nmia inclignatio¬
ne reddat: et eos qui merepatione digni
fueruit. inflãma ignis icrepet. U̾ am u
mꝰ cuiꝰq opus quale sit: ignis ꝓbabit. Si¬

Expanded text:
indignabitur inimicis suis, id est omnibus, qui ex corde eum non amaverunt. Ipse quippe veniet igne circumdatus, et quadrigae ejus, id est virtutes angelicae, in quibus sedet, venient sicut turbo, ut reprobos omnes subruant, et quasi paleas de mundo tormentis exagitantes rapiant. Veniet, inquam Dominus, ut impiis furorem suum cum magna indignatione reddat, et eos qui increpatione digni fuerint, in flamma ignis increpet. Nam « uniuscujusque opus quale sit, ignis
Abbreviated transcription (Latin):
cis. de quo dictum ẽ flumims impetꝰ letifi¬
cat ciuitatẽ dĩ: ut pace omĩa possidente.
et nationũ bellis cessantib. torrens doct᷑¬
narum dĩ riget niã eredentiũ. Sequit᷑
Ad ubera portabimini⁊ et suꝑgenua blã¬
dient᷑ uob̃. Adubera portauit apłs illos
quib att. Tanqͣm parurilis inxꝑo lac uo¬

Expanded text:
cis de quo dictum est: « Fluminis impetus laetificis de quo dictum est: « Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . » Ut pace omnia possidente et nationum bellis cessantibus torrens doctrinarum Dei riget viam credentium. Sequitur: « Ad ubera portabimini, et super genua blandientur vobis. » Ad ubera potavit Apostolus illos, quibus ait: « Tanquam parvulis in C
Abbreviated transcription (Latin):
beneficii quo ds̾ eam mͦ ꝯsolabit᷑. qm̃ sic̃ socii
moda gła eius qmͣ ubiq iam habitura ẽ.
et deliciis inde tam corꝑalib qmͣ sp̃alibꝰ af¬
declinabo suꝑ eam qͣsi fluuiũ pacis: & qͣsi
torrentẽ torrentẽ mundantẽ głam genti¬
um qͣm sug̃getis. Declinabo inqͥt. idẽ des¬
cende faciam suꝑ eam qͣsi fluuiũ ꝑacis idest
plenã ⁊ ꝑseu̾antẽ paciꝰ fluẽtiã: ⁊qͣsi magnũ qͣndã in uos
correntem deducam qui mundanter affer¬
ret głam uniu̾saꝵ gentiũ ut suggatis. idẽ
uelut lac bibatis eam: quia pace data conflu¬
uideis corruit. & nouã iherłm quȩ surrec¬
tura erat p̃stolantib iubet᷑. ut in ea & cum
ea gaudeant:. qͥa nẽ edificanda sit uiuis lapi¬
dib: qui uͦ paruuli st̃ meis & lacte consola¬
tionis indigent. suggant abubere consola¬
torie p̃dicationis euis: qui autẽ post lac ꝯso¬
lationis ad solidũ cibum ꝑfecerint. deliciis

Expanded text:
beneficii, quo Deus eam modo consolabitur, quoniam « beneficii, quo Deus eam modo consolabitur, quoniam « imoda gloria ejus, quam ubique jam est habitura, et deliciis inde tam corporalibus quam spiritalibus afeclinabo super eam quasi fluvium pacis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quasi sugetis. » Declinabo, inquit, id est descendere faciam super eam quasi fluvium pacis, id est plenam et perseverantem pacis affluentiam, et quasi magnum quemdam in vos torrentem deducam, qui inundanter afferet gloriam universarum gentium ut sugatis, id est velut lac bibatis eam, quia pace data confluJudaeis corruit, et novam Jerusalem, quae surrectura erat, praestolantibus jubetur ut in ea et cum ea gaudeant, quia nunc aedificanda sit vivis lapidibus. Qui vero parvuli sunt in eis, et lacte consolationis indigent, sugant ab ubere consolatoriae praedicationis ejus; qui autem post lac consolationis ad solidum cibum profecerint, deliciis
Abbreviated transcription (Latin):
filios suos nominat eos cũ dic̃. Nunquid
posst̃ filii sponsi ieuinare quã di cũ illis
ẽ fponsus: Gen̾ationem ipse tͥbuit cet̾is siẽ
genui. Sed nec ipse ẽ sterił : quia uolun¬
tarie gemuit nos u̾bo ueritatis. Quia uͦ
post hec crescente fide ac religione ꝑtotũ
orbem. eccłia ꝑsꝑitatem et głam erat ha¬
bitura. congrue subicit᷑. Letamini cum¬
iherłm. & exultate mea õs qͥ diligitis eã.
Oaudete cum ea gaudio uniu̾s qui luge¬
tis suꝑeam: ut su gatis & repleamini ab
ubere consolationis eius: ut mulgeatis
et deliciis affluatis ab omĩmoda gła eius.
tura ẽ: & exultate ĩea. Et uos qͥ lugetis suꝑ
eam ꝓpter tͥbulationes et mala quȩ patit᷑.
gaudete nẽ gaudio magno cum ea inbo¬
nis quib iam replebit᷑. ut et uos effecti par¬
ticipes uonoꝵ enis suggatis delectabilit̾. et
bibatis ac repleamini abub̃e ꝯsolationis
enis. idẽ ex pocło misediȩ & dulcedinis ac

Expanded text:
filios suos nominat eos, cum dicit: « Nunquid filios suos nominat eos, cum dicit: « Nunquid possunt filii Sponsi jejunare, quandiu cum illis est Sponsus? Matgenui . » Sed nec ipse est sterilis, quia « voluntarie genuit nos verbo veritatis . » Quia vero post haec, crescente fide ac religione per totum orbem, Ecclesia prosperitatem et gloriam erat habitura, congrue subjicitur: VERS. Jerusalem, et exsultate in ea omnes, qui diligitis eam; Gaudete cum ea gaudio, universi, qui lugetis super eam, ut sugatis, et repleamini ab ubere consolationis ejus: ut mulgeatis, et deliciis affluatis ab omnimoda gloria ejus. exsultate in ea. Et vos, qui lugetis super eam propter tribulationes et mala quae patitur, gaudete nunc gaudio magno cum ea, in bonis quibus jam replebitur, ut et vos effecti participes bonorum ejus, sugatis delectabiliter, et bibatis ac repleamini ab ubere consolationis ejus, id est ex poculo misericordiae et dulcedinis ac
Abbreviated transcription (Latin):
habens autẽ uirũ smagoga legem. habebat
et dm̃. S ed  post sterilis &e deserta mul¬
to fecundior effecta ẽ. quã ea quȩ uiro iun¬
cta fuerat. Parturuuenĩ & peꝑit filios su¬
os Parturiuit eos ex hortando⁊ et peꝑtt ꝯ
uertendo. Uel quȩ inexordio antequã par¬
turiret peꝑit. postea ut pareret parturi¬
uit⁊ quia ut filios dõ gen̾are posset multi ᷤ
conatib enixa ẽ: et multis dolorib erucia¬
ta u̾bum dĩ p̃dicans. eos qͦs intra uterum
caritatis portabat infide uł in bona conĩ¬
satione genuit. Sed qͥa& ipse dñs ꝑse ipsũ
int̾ris p̾dicaturꝰ erat. et huiꝰ modi filios
gen̾at᷑us: pulchre subiunctum ẽ. Nunqͥd¬
ego qui alios parere facio. ipse ñ pariam
dic̃ dñs: Si ego qui gen̾ationem tͥbuo ce¬
t̾is sterilis ero. ait dñs ds tiuis. Iꝑse enum
alios parere facit ⁊ sic̃ illũ qͥ ait. Filioli mei
qͦs tt̾m parturio. Sed et ipse peꝑit: qm̃
ad fide apłos p̃dicando gen̾auit. U nde &

Expanded text:
habens autem virum Synagoga legem habebat et Deum. Sed postmodum sterilis et deserta multo fecundior effecta est, quam ea quae viro juncta fuerat. Parturivit enim, et peperit filios suos. Parturivit eos exhortando, et peperit convertendo. Vel quae in exordio antequam parturiret, peperit, postea ut pareret, parturivit, quia ut filios Deo generare posset, multis conatibus enixa est, et multis doloribus cruciata verbum Dei praedicans, eos, quos intra uterum charitatis portabat, in fide vel in bona conversatione genuit. Sed quia ipse Dominus per se ipsum in terris praedicaturus erat, et hujusmodi filios generaturus, pulchre subjunctum en pariam, dicit Dominus? Si ego, qui generationem tribuo caeteris, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus. » Ipse enim alios parere facit, sicut illum qui ait: « Filioli mei, quos iterum parturio . » Sed et ipse peperit, quoniam ad fidem apostolos praedicando generavit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tenariꝰ eñi ꝑfectꝰ ẽ numerus⁊ & ido centũ
annoꝵ nomine uł ome spaciũ uitȩ p̾sen¬
tis. uł mora longi temꝑis expͥmit᷑. Qui gͦ
centũ annos expleuit et adhuc puer ẽ. id
ẽ qui cdiu uixit. nec a factis puerilib ẽ cor¬
rectus: moriet᷑ morte ȩt̾na. & peccator eẽ¬
tum annoꝵ iclẽ qui nec temꝑis longinqͥ¬
tate compesci potuit aꝑpetratione pecca¬
tiz maledictus erit indie nouissimo. eum
audierit discedite ame maledieti ungnẽ
aliuis habitabit: ñ plantabt̃. & aliꝰ comedet.
Edificabt̃ enim domos cordiũ fuoꝵ: et ha¬
bitabunt in eis ꝑ cogitationẽ ñ uagando
foras ꝑ cupiditates scłi. Iam qui suȩ m̃tis
int̾iora deserit et extĩora sectatur idẽ uisi¬
bilia cogitat: ñ manet indomo fui pecto¬
ris. Et plantabunt uineas. idẽ statuent
sibi actiones bonas. inquib cotidiano la¬
bore ereeant᷑: & comedent fructꝰ eaꝵ idẽ
saciabunt᷑ infut᷑o retͥbutione bonoꝵ oꝑin¬

Expanded text:
tenarius perfectus est numerus, et ideo centum annorum nomine vel omne spatium vitae praesentis, vel mora longi temporis exprimitur. Qui ergo centum annos explevit, et adhuc puer est, id est qui diu vixit, nec a factis puerilibus est correctus, morietur morte aeterna. Et peccator centum annorum, id est qui nec temporis longinquitate compesci potuit a perpetratione peccati, maledictus erit in die novissimo, cum audierit: « Discedite a me, maledicti, in ignem alius habitabit: non plantabunt, et alius comedet. » Aedificabunt enim domos cordium suorum, et habitabunt in eis per cogitationem non vagando foras pre cupiditates saeculi. Nam qui suae mentis interiora deserit, et exteriora sectatur, id est visibilia cogitat, non manet in domo sui pectoris. Et plantabunt vineas, id est statuent sibi actiones bonas, in quibus quotidiano labore exerceantur. Et comedent fructus earum, id est satiabuntur in futuro retributione bono
Abbreviated transcription (Latin):
ex indeis siue ex gentibus adueniens
reqͥsiuit eum. Sed uos inqͥt oꝑfidi uidȩi
qui dereliqͥstis dñm dicentes. Non habemꝰ
regem insi cesarem: audite qͥd consecuturi
sitis. Uos qui obliti estis montẽ sem̃ meũ
idẽ altitudinẽ sp̃alis conu̾sationisaił sublum¬
tatẽ patͥe cęlestis. qui ponitis fortune m̃sã.
id ẽ diuiciis aram. et libatis suꝑ eam. hoc est
qui ur̃a sacͥficia facitis ꝓpter solam p̃sentis
uite remu̾ationẽ: mim̾abo uos ingladio
romanoꝵ. uł nouissime ultionis et om̃s in
cede corruetis. uł ꝑ romanos uł ꝑ extre
me ꝑcussionis: ꝓ eo qđ uocaui nos ad fidem
et grãm meã ^ respondistis mͥ ut ad me ue¬
miretis : locutus sum uob̃ annuntians uolũ¬
tatẽ patͥs mei. et audire recusastis: et facie¬
batis malũ in ocłis meis: & cum int̾ uos

Expanded text:
ex Judaeis, sive ex gentibus ad fidem veniens ex Judaeis, sive ex gentibus ad fidem veniens requisivit eum. Sed vos, inquit, o perfidi Judaei, qui dereliquistis Dominum, dicentes: « Regem non habemus nisi Caesarem . » Audite quid consecuti sitis. Vos qui obliti estis montem sanctum meum, id est altitudinem spiritalis conversationis, vel sublimitatem patriae coelestis; qui ponitis Fortunae mensam, id est divitiis aram, et libatis super eam, hoc est qui vestra sacrificia facitis propter solam praesentis vitae remunerationem; numerabo vos in gladio Romanorum vel novissimae ultionis. Et omnes in caede corruetis vel per Romanos, vel peercussionis. Pro eo quod vocavi vos ad fidem et gratiam, nec respondistis mihi, ut ad me veniretis: locutus sum vobis annuntians voluntatem Patris mei, et audire recusastis, et faciebatis malum in oculis meis, etiam cum inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝯtenta. Quȩ st̃ enĩ campestͥa ⁊ nisi hec
lata et infima conu̾satio infirmoꝵ᷑. U bi
tam̃ caulas g̾gum habemꝰ: qͥa et intra
caulas dñicoꝵ ouiliũ tenent᷑. Achor uͦ tur¬
batio łr. Et que ẽ uallis achor insi hu¬
miliatio penitentie contͣbans mĩtẽ ꝑecca¬
toris: Quid autẽ noĩe arm̃toꝵ. nͥ multi¬
tudo magnoꝵ atq robustoꝵ fideliũ expͥ¬
mit᷑: Erit gͦ uallis achor incubile arm̃toꝵ:
quia magni et fortes sc̃i iacent in humilitate
penitentie. & deminimis offensis gͣuiter ꝯtur¬
bant᷑ & se affligiuit. In hac eni ualle iacebat
ille magnꝰ bos qui dicebat. Egosum mini¬
inus apłoꝵ. qui ñ sum dignꝰ uocari apłs:¬
qm̃ ꝑsecutus sum eccłiam dr̃. Q ille qui di¬
cebat. Si dixe rimꝰ qm̃ pe aco ecatum ñ
habenus. nos ipsos seducimꝰ : et alius di¬
cens quia in multis offendimus onĩs &xͦ
hec quide̾ pollicitus ẽ dñs ppło: qui siue

Expanded text:
erit contenta. Quae sunt enim campestria nisi haec erit contenta. Quae sunt enim campestria nisi haec lata et infima conversatio infirmorum? Ubi tamen caulas gregum habemus, quia et intra caulas Dominicorum ovilium tenentur. Achor vero turbatio dicitur. Et quae est vallis Achor nisi humiliatio poenitentiae conturbans mentem peccatoris? Quid autem nomine armentorum nisi multitudo magnorum atque robustorum fidelium exprimitur? Erit ergo vallis Achor in cubile armentorum, quia magni et fortes sancti jacent in humilitate poenitentiae, et de minimis offensis graviter conturbantur, et se affligunt. In hac enim valle jacebat ille magnus bos, qui dicebat: « Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apossecutus sum Ecclesiam Dei ; et ille, qui dicebat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . » Et alius dicens: « Quia in multis offendimus omnes . » Et haec pollicitus est Dominus populo, qui sive
Abbreviated transcription (Latin):
tum÷ qͣndo pars quȩ doctrinã euugłicã
susceꝑat reꝑta ẽ inpopło iudeoꝵ. Sĩc enĩ
titudinis illoꝵ. quȩ credere nolens disꝑi¬
it. Et de hac minima parte electa dictum
ẽ. ne dissipes illud qm̃ benedictio ẽ. qͣnͣdo
pat᷑m ꝓdiscipłis orauit. & ideo dñs ppłm
illũ ñ disꝑdidit totum: qm̃ eos qui fidẽ re-¬
ceꝑunt aꝑditione saluauit: et ab excidio
et captiuitate illoꝵ eripuit. De quib ⁊ sub¬
dit. quia edricam de iacob sem̃. Illud scili
sem̃ de quo idem popłs ait. qͥa nisi dñs sab¬
baoth reliquisset nob̾ sem̃. sic̃ sodoma fac¬
ti eẽmus. Educam de iacob idẽ de decem
tͥbub electionis filios. & de tͥbu iuda mul¬
titudinẽ credentium possidentẽ montes
idẽ eccłiam electi mei. et serui mei habi¬
tabunt ibi÷ quia ñ ẽ iam locus uͥ extra ca¬
tholicam eccłia m habitent. Et er̃t cam¬
pestria incaulas g̾gum qͥa ppłaris multi¬
tudo fidelium plana et minꝰ alta ꝯu̾satioẽ

Expanded text:
tum, quando pars, quae doctrinam ecclesiasticam susceperat, reperta est in populo Judaeorum. Sicut enim  multitudinis illorum, quae credere nolens disperiit. Et de hac minima parte electa dictum est: Ne dissipes illud, quoniam benedictio est, quando Patrem pro discipulis oravit. Et ideo Dominus populum illum non disperdidit totum, quoniam eos, qui fidem receperunt, a perditione salvavit, et ab excidio et captivitate illorum eripuit. De quibus et subdit: Quia educam de Jacob semen. Illud scilicet semen de quo idem Apostolus ait, quia « nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus . » Educam de Jacob, id est de decem tribubus electionis filios, et de tribu Juda multitudinem credentium possidentem montes id est Ecclesiam, electi mei, et servi mei habitabunt ibi, quia non est jam locus, ubi extra Ecclesiam catholicam habitent. Et erunt campestria in caulas gregum, quia popularis multitudo fidelium plana et minus alta conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
atq arde̾nt igni: ut notũ fieret nom̃ tuũ
mimicis tius. afacie tua gentes turbaren¬
tͣ. Nam qͣsi quedã celoꝵ diruptio fiet eo des¬
cendente quia parentib cȩlis. ministran¬
tib angłis ꝯdescendentibꝰ apłi iperex regum
insede maiestatis sue ueniet. ut ab omib tẽ
electis & reꝓbis uideat᷑. Et qm̃ ignis ante
ipsum ardebit: utinã inqͥunt a facie tua
montes deflue̾nt & sic̃ exustͥo ignistabesce¬
rent atq arderent igni. Nam ignis ille
montes uniu̾sos comburens equabit ual¬
lib: & omẽm tram complanabit. Anteqͣm
uͦ dñs ueniat. antixꝑs ẽ regnat᷑us qui ita
humano gen̾i tenebras sue prauitatis in¬
fundet. ut pene nemo lucem iu̾tatis respiei¬
at. sed eis etiam nom̃ xp̃i u̾tat᷑ in ignoran¬
tiam. nec recordent᷑ eiꝰ nisi ad blasphemiam
dm̃i. Sed adhuiꝰ tetram caliginẽ depelleudã.
uelut fulgur qd̾dam ipse xp̃c ueniet. Uñ
isti ꝯuenient̃ ad iungt̃. Tt notum fieret

Expanded text:
igni, ut notum fieret nomen tuum inimicis tuis: a facie tua gentes turbarentur. » Nam quasi quaedam coelorum diruptio fiet eo descendente, quia patentibus coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis ipse Rex regum in sede majestatis suae veniet, ut ab omnibus tunc electis et reprobis videatur. Et quoniam ignis ante ipsum ardebit. « Utinam, inquiunt, a facie tua montes defluerent, et sicut exustio ignis tabescerent atque arderent igni. » Nam ignis ille universos montes comburens aequabit vallibus, et omnem terram complanabit. Antequam vero Dominus veniat, Antichristus est regnaturus, qui ita humano generi tenebras suae pravitatis infundet, ut pene nemo lucem veritatis inspiciat, sed eis etiam nomen Christi vertatur in ignorantiam, nec recordentur ejus nisi ad blasphemiam Domini. Sed ad hujus tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam ipse Christus veniet. Unde isti convenienter adjungunt: « Ut notum fieret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos. et pͥmum optinus repletos. Et re¬
cubitum requiẽ arbitror et multis dolori¬
b uitã illesam conu̾s ionẽ diuinã in lu¬
mine & in regione uiuentiũ. omĩ sensu
saero repletam. et largissimorũ et beatoꝵo
ptimoꝵ copiosã dationẽ ꝑ quã leticia onñ
replent᷑. Hoc autẽ letari et recumbe eos
eaciente iħu & ministnte. et et̾nam reqͥẽ
donante et plenitudinẽ bonoꝵ distribuen¬
te fimril et infundente. Bene itaq dr qͥa
serui eiꝰ comedent & bibent: qui tali ꝯiuo
int̾erunt. Unde & aꝯtrario satis claret.
qdͣ tẽ iudei om̃sq reꝓbi esurient & siciẽt:
qui adhuiꝰ m̃di epula ñ ad mittent᷑. De qui¬

Expanded text:
perfectos, et primum optimis repletos. Et reperfectos, et primum optimis repletos. Et recubitum requiem arbitror, et multis doloribus vitam illaesam, et conversationem divinam in lumine et in regione viventium omni sensu sacro repletam, et largissimorum et beatorum optimorum copiosam dationem, per quam laetitia omni replentur, hoc autem laetari et recumbere eos faciente Jesu et ministrante, et aeternam requiem donante, et plenitudinem bonorum distribuente simul et infundente. » Bene itaque dicitur: Quia servi ejus comedent et bibent, qui tali convivio intererunt. Unde et a contrario satis claret, quia tunc Judaei omnesque reprobi esurient et sitient, qui ad hujusmodi epulas non admittentur. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. ñ fam̃ panis neq situn aquȩ: s audien¬
di u̾bum dñi. Neq enĩ ult̾ius inuemieas
Qui uos scientia scͥptaꝵ pascat aut potet Ser¬
in mei accepto spũ sc̃o letabunt᷑: sed uos qͥ
me erucifixistis confiuidemini. uidentes
głam meȩ resur rectionis ubiq innotescẽ.
Serui mei letabut᷑ inȩccłiis p̃exultatior
spalis gaudii: seduos p̃dolore cordis ulu¬
iabitis imiseriis qͦs sustinebitis. Omĩa
hec ita cernimꝰ euenisse. Quȩ si adsitt᷑am
uitã refe̾nda st̃: serui dĩ tẽ comedent qͥa
faciet illos discumb̾e. & tnͣsiens ministͦbit¬
illiꝰ. Seru eiꝰ bibent: qͥa mebriabunt᷑ ab ub̾¬
tate donius eiꝰ: et corrente uoluptatissuȩ po¬
tabit eos. Nam illa scõꝵ ꝯiuuia dionisiꝰ ex¬
posuit cdicens. Significant hȩc cõmunẽ qͣn¬
dam & equȩ inuisibiłe scõꝵ indiuinis bo¬
nis societatẽ. et ȩccłiam pͥmo genitoꝵ descͥp¬
torũ icelis.: et sp̃s iustoꝵ omib optinus

Expanded text:
nis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Domini . » Neque enim ulterius invenietis, qui vos scientia Scripturarum pascat aut potet. Servi mei, accepto Spiritu sancto, laetabuntur, sed vos qui me crucifixistis, confundemini, videntes gloriam meae resurrectionis ubique innotescere. Servi mei laetabuntur in Ecclesiis prae exsultatione spiritalis gaudii, sed vos prae dolore cordis ululabitis, in miseriis, quas sustinebitis. Omnia haec ita cernimus evenisse. Quae si ad futuram vitam referenda sunt, servi Dei tunc comedent, quia « faciet illos discumbillis . » Servi ejus bibent, quia inebriabuntur ab ubertate domus ejus, et torrente voluptatis suae potabit eos. Nam illa sanctorum convivia Dionysius exposuit , dicens: « Significant haec communem quamdam, et aeque invisibilem sanctorum in divinis bonis societatem, et Ecclesiam primigenitorum descriptorum in coelis, et Spiritus justorum omnibus optimis
Abbreviated transcription (Latin):
uidei nom̃ suũ reliquer̃t inuiram̃tum ele¬
etis dĩ÷ quia iam ipsũ nom̃ amisert̃ & om̃s
electi iurant in illud. idẽ firmiter diffini¬
unt ore conficeri ad salutẽ atq laudare
ddaiei nominis ÷ & qui dm̃ uł ñc ineingmate
uidet uł infuto scło facie ad faciem. habet rẽ
nominis irł. Hic enĩ ꝑfidus iudeoꝵ ppłs ut
ilictum ẽ urtutẽ noĩs huiꝰ cum fide ꝑdi¬
ctit÷ & eam electis dĩ qui uiram̃to suȩ ꝓfes¬
sionis adipsã ꝑting̾ent reliqͥt᷑. Uł nom̃ eoꝵ
erit ium̃itum electis dĩ:u ꝓmaloꝵ exemplo
eos habeant. & detestent᷑ talia sustin̾e & ni
rent. Si alit̾ fecero: contingat mͥ fic̃ iudes
romanaꝵ gładio occisis. Cui & ad dit᷑ in
cõminatione. & int̾ ficiet te dñs ds̃. Atq
subiungit᷑. Et seruos suos uocabit noĩe
alio: in quoqui benedictus ẽ suꝑt̾ram.

Expanded text:
udaei nomen suum reliquerunt in juramentum electis Dei, quia jam ipsum nomen amiserunt, et omnes electi jurant in illud, id est firmiter definiunt ore confiteri ad salutem atque laudareudaici nominis; et qui Deum vel nunc in aenigmate videt, in futuro saeculo facnominis Israel. Hic enim perfidus Judaeorum populus, ut dictum est, virtutem nominis hujus cum fide perdidit, et eam electis Dei, qui juramento suae professionis ad ipsam pertingerent, reliquit. Vel nomen eorum erit in juramentum electis Dei, ut pro malorum exemplo eos habeant, et detestentur talia sustinere, et jurent: Si aliter fecero, contingat mihi sicut Judaeis Romanorum occisis. Cui additur in comminatione: « Et interficiet te Dominus. » Atque subjungitur: « Et servos suos vocabit nomine al
Abbreviated transcription (Latin):
ainggustiȩ pͥores. & quia abscondite st̃ ab ocłis
Qui &e seruos suos ñ iam nomine quo an¬
tiquitus appellauerat uocat: sed alio qͦdã
nobiliori nocabulo. qđ nouitatẽ & grãm
sonet. Licet enĩ serui eius rem antiqui
nominis habeant ipso tam̃ nomine ñ uo¬
cant᷑ sed appellatione. xp̾ianitatis uen̾abili¬
ter nuncupant᷑. Neq enĩ hoc nom̃ aliud
ẽ datum sub cȩlo hominib : in quo oporte¬
at nos saluos fieri. Unde iam nullus seruo¬
rum dĩ sic̃ dictum ẽ uocat᷑ uideus uł ifrłi¬
tat sed om̃s xp̃iani. Inquo xpiantatis noie¬
qui benedictus ẽ suꝑtr̃am idẽ qui benedic¬
tionẽ illam quȩ in baptismo datur con¬
secutus ẽ in hac uita÷ si ꝑceptam bene¬
dictionẽ bene iuuendo custodierit: be¬
nedicet᷑ indnõ cum audierit. Uente beñ¬
dicti patͥs mei ꝑcipite regnũ. & qui dũ
in hac t̾ra manet. urat meo eum psalmiᷤ

Expanded text:
onditae sunt ab oculis Qui et servos suos non jam nomine, quo antiquitus appellaverat, vocat, sed alio quodam nobiliori vocabulo, quod novitatem et gratiam sonat. Licet enim servi ejus rem antiqui nominis habeant, ipso tamen nomine non vocantur, sed appellatione Christianitatis venerabiliter nuncupantur. « Neque enim nomen aliud est datum sub coelo hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . » Unde jam nullus servorum Dei, sicut dictum est, vocatur Judaeus vel Israelita, sed omnes Christiani. In quo Christianitatis nomiqui benedictus est super terram, id est qui benedictionem illam, quae in baptismo datur, consecutus est in hac vita, si perceptam benedictionem bene vivendo custodierit, benedicetur in Domino, cum audierit: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . » Et qui, dum in hac terra mane
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ scilicet oꝑa qͥa ꝑfidꝰ ille ppłs iudte
unino sensit: ad ppłm incredulũ manus
suas dñs expandit. Possumꝰ enum expan¬
sas manus. et in largita de donantis acci¬
pe: qd̾ nichil eis petentib denegarit. sed
statim roganti lȩpso sanitatẽ reddidĩt. & ce¬
ci a natuutate ocłos aꝑuerit. S ignificant
ex panse manus & parentis clem̃tiã filios
suos insimi reciꝑe gestientis. Hec ipse po¬
pło uideoꝵ exhibuit. Qui gradit᷑ ꝑuiã
male actionis sequendo prauas cogitatiões
suas: ac semꝑ dm̃ ad iracundiã ꝓuoeat dũ
suꝑba m̃te uoluntatẽ ens facẽ contemꝑint
& ꝓuocat eum ante faciẽ eiꝰ semꝑ: quiado¬
minꝰ eũ uelut ante faciẽ suã posuit. cũ ex
om̃ib ppłis hunc elegit: sedipse abinitio
ñ cessat ꝑu̾se ag̾e peccans in conspectu do¬
mini. cuiꝰ ocłis patent omĩa. uł ĩ tẽplo eiꝰ¬
idolis sacͥficans. Nam & deillis qui qͦndam

Expanded text:
Quae scilicet opera, quia perfidus ille populus vidit, Quae scilicet opera, quia perfidus ille populus vidit, imo sensit, ad populum incredulum Dominus manus suas expandit. Possumus enim expansas manus et largitatem donantis accipere, quod nihil eis petentibus de negaret, sed statim roganti leproso sanitatem reddiderit , et caeci a nativitate oculos aperuit . Significant expansae manus et parentis clementiam suos filios in sinu recipere gestientis. Haec ipse populo Judaeorum exhibuit. Qui graditur per viam malae actionis sequendo pravas cogitationes suas, ac semper Deum ad iracundiam provocat, dum superba mente voluntatem ejus facere contemnit. Et provocat eum ante faciem ejus semper, quia Dominus eum velut ante faciem suam posuit, cum ex omnibus populis hunc elegit. Sed ipse ab initio non cessat perverse agere peccans in conspectu Domini, cujus oculis patent omnia, vel in templo idolis sacrificans. Nam et de illis, qui quondam
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi laudauer̃t te patͤs nr̃i. facta ẽ inexusti¬
onẽ ignis ÷ et omĩa desid̾abilia nr̃a u̾sa sũt
nos uehem̃ter: Quib mox adño iħu respos¬
det᷑. Quesier̃t me qui ante ñ int̾rogabant.
inuener̾t me qͥ ñ quesiert̃ me: idẽ. geni¬
les. Dixi. Ecce ego. ecce ego ad gentẽ quȩ
inuocabat nom̃ meũ. Ceꝑunt eum genti¬
les post resurrectionẽ enis quere ÷ & ipse
sua sponte etiam ñ quẽntib se ipsũ offerre
ex quo anideis ẽ repbatꝰ. dequib fubdit.¬
Expandi manꝰ meas tota die ad
cundiã ꝓuocat me ante faciẽ meãsemꝑ.
Siineo qd̾ ait. ex pandi manꝰ meas cruicis
patibulũ intellexerimꝰ : quomͦ intellectur
sumꝰ tota die: Nunqͥd tota die pependit in
ciꝑe. maxime qͥa hoc nom̃ gen̾e femini no
posuit. qd in latino eloquio ñ nͥ tempꝰ signi¬
ficare solet: ꝯuenient̾ ꝑextentas manꝰ tota
die. ꝯtinuationẽ bonoꝵ oꝑm intellig̾e̾ pos¬
sumꝰ: aquoꝵ nũqͣm intentione cessauit.

Expanded text:
ubi laudaverunt te patres nostri, facta est in exustione ignis, et omnia desiderabilia versa sunt nos vehementer? » Quibus mox a Domino Jesu respo Quaesierunt me, qui ante non interrogabant: invenerunt me, qui non quaesierunt me, » id est gentiles. « Dixi: Ecce ego, ecce ego, ad gentem quae non invocabat nomen meum. » Coeperunt enim gentiles post resurrectionem ejus quaerere, et ipse sua sponte etiam non quaerentibus se ipse offerre, ex quo a Judaeis est reprobatus. De quibus subditExpandi manus meas tota die ad cundiam provocat me ante faciem meam semper. » Si in eo quod ait: Expandi manus meas, crucis patibulum intellexerimus, quomodo intellecturi sumus: Tota die? Nunquid tota die pependit in cipere, maxime quod hoc nomen genere feminino posuit quod in Latino eloquio non nisi tempus significare solet, convenienter per extensas manus tota die continuationem bonorum operum intelligere possumus, a quorum nunquam intentione cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti & seruituti. U ocauerat dñs iudeos qͥa
collatis mun̾ib quasi emissis uocib eos ad
se duce̾ studuerat s ed ñ responderant. qͥa
digna oꝑa donis eiꝰ reddẽ ꝯtempserant.
Uocat enĩ nos d̾s cum mun̾ib p̾uenit: re¬
spondemꝰ uͦ uocationi eius. cũ digne uixta

Expanded text:
ti et servituti. Vocaverat Dominus Judaeos, quia ti et servituti. Vocaverat Dominus Judaeos, quia collatis muneribus quasi emissis vocibus eos ad se ducere studuerat, sed non responderant, quia digna opera donis ejus reddere contempserant. Vocat enim nos Dominus, cum muneribus praevenit; respondemus
Abbreviated transcription (Latin):
de corruetis ꝓ eo qđ uocaui et ñ respondistiᷤ.
locutus sum et ñ audistis: et faciebatis ma¬
lũ mocłis meis. & que nolui elegistis. Dere¬
liquer̃t enĩ dñm et adhesert̃ ydolis atq
montẽ syon ubi templũ illiꝰ erat. obliti sũt.
ñ uenientes illuc adorare uł unmolare: s
ponebant fortune m̃sam. & sacͥficabant in
ea ł uit eñ inmultis urbib et maxinie
in egipto et in alexandria ydolat̾e uentꝰ
ꝯsuetudo ut ultimo die anni pon̾ent m̃sã
refertam uariĩ gen̾is epulis et pocłm mul¬
so mixtum: uł p̾titi uł fut̾i aum fertilita¬
tem aspicientes. Hoc et uidei faciebant om¬
niũ simulachoꝵ portenta uen̾antes : & neqͣ¬
qͣm altari uictimas sed huiꝰ cemodi m̃s eliba
fundebant. o ꝑpt̃ qd num̾ati st᷑ gladio id est
supplicio. Quicqͥd enĩ punit & ꝑcutit. torq̃t
& eruciat. niscͥpturis scĩs gladiꝰ appella¬
tur. Nec ferro trucidatus ẽ omnis ille ppłs
sed penis & eruciatib traditꝰ atq captiuita¬

Expanded text:
cavi, et non respondistis: locutus sum, et non audistis, et faciebatis malum in oculis meis, et quae nolui elegistis. » Dereliquerunt enim Dominum, et adhaeserunt idolis, atque montem Sion, ubi templum illius erat, obliti sunt non venientes illuc adorare vel immolare, sed ponebant Fortunae mensam, et sacrificabant in ea. Fuit enim in multis urbibus et maxime in Aegypto et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni ponerent mensam refertam varii generis epulis, et poculo mulso mistum, vel praeteriti vel futuri anni fertilitatem aspicientes. Hoc et Judaei faciebant omnium simulacrorum portenta venerantes, et nequaquam altari victimas, sed hujuscemodi mensae libamina fundebant. Propter quod numerati sunt gladio, id est supplicio. Quidquid enim punit et percutit, torquet et cruciat, in Scripturis sanctis gladius appellatur. Nec ferro trucidatus est omnis ille populus, sed poenis et cruciatibus deditus atque captivita
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ dñi p̃cib inuocans. ꝯsurgat ad u̾sus
motũ indignationis eiꝰ & eum teneat ne
inuenit᷑. qui diuine ire possit obuiare dep̃¬
eando. sumens auctoritatẽ resistendi ex ꝯłei¬
entia bommeriti ⁊ eam qͣ ihũc ppłm seint
celestẽ animadu̾sionẽ retiñe. Seqͣr. Abscon¬

Expanded text:
nomen Domini invocans consurgat adversus motum indignationis ejus, et eum teneat, ne invenitur, qui divinae irae possit obviare deprecando, sumens auctoritatem resistendi ex conscientia bene meriti, et eam, quae in hunc populum saevit, coelestem animadversionem retinere. Sequitur: « Abscon
Abbreviated transcription (Latin):
ta habitabo. et quis ẽ iste locus quietismeȩ:
Non enĩ alicubi lo calit̾ qͥesce̾ possum. ut
uos intemplo salomonis me putatis habita¬
re uł quiescẽ. Nani omĩã hȩc quȩ iudetis ma¬

Expanded text:
ta habito. « Et quis est iste locus quietis meae? » ta habito. « Et quis est iste locus quietis meae? » Non enim alicubi localiter quiescere possum, ut vos in templo Salomonis me putetis habitare vel quiescere. Nam omnia haec, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dit se omĩb int̾ĩorem et suꝑiorem ẽẽ: & qͥa
ubiq ẽ asũmis usq ad nouissima & infi¬
ma.Celum qͥppe excellit int̾ mat̾ralia: eui
fub ẽ aer. ubi ignis et aqua: ultuna uͦ t̾ra
di & ea nouissima inuenit᷑ t̾ra̾ uit a cȩlo mei¬
piens aerem num̾es scłm aquã t̾ciam: qͣrtã
tr̃am. Cum gͦ diẽ qͥa celum mͥ sedes ẽ. t̃ia uͦsca¬
bellum pedum meoꝵ declarat se inomĩb
elem̃tis ẽẽ: iuxta qđ ꝑieremiam loquit᷑
Nonne cȩlum & tram ego impleo. Et qͥa in
hoc uniu̾so mundi corꝑe maximã spẽm
celũ habet. & tr̃a minmã. tan qͣm p̾sen¬
tior sit excellenti pulcͥtudini ius diuina.
minimã uͦ ordinet inextremis atq minfi¬
mis ÷ congrue ds̃ incelo sedẽ dr̃. t̾ramq cal¬
care: qͥa cęlum sursum & t̾ra deorsum. ut
scͥpt᷑a loquit᷑. Quia gͦ tante mnagnitudinis
ẽ as ut omĩa impleat & excedat. apte ui¬
deos in crepat dicens. Quȩ ẽ istadomꝰ qmͣ
edificabitis mͥ: Non enĩ indomo mainifac¬

Expanded text:
t se omnibus interiorem et superiorem esse, quia ubique est a summis usque ad novissima et infima. Coelum quippe excellit inter materialia, cui subest aer, ubi ignis et aqua, ultima vero terdi, et ea novissima invenitur terra, ut a coelo incipiens aerem numeres secundum, aquam tertiam, quartam terram. Cum ergo dicit quia coelum mihi sedes est, terra vero scabellum pedum meorum, declarat se in omnibus elementis esse, juxta quod per Jeremiam loquitur: « Nonne coelum et terram ego impleo? » Et quia in hoc universo mundi corpore maximam speciem coelum habet, et terra minimam, tanquam praesentior sit excellenti pulchritudini vis divina, minimam vero ordinet in extremis atque infimis, congrue Deus in coelo sedere dicitur, terramque calcare, quia « coelum sursum et terra deor sum, » ut Scriptura loquitur . Quia vero tantae magnitudinis est Deus, ut omnia impleat et excedat, apte Judaeos increpat, dicens: « Quae est ista domus, quam aedificabitis mihi? » Non enim in domo manufac
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa ĩdum̃ta mea ĩ qͥnaui Torcular calcaui solus:
gendo calcaui. Solus enĩ toreular inquo
calcatus ẽ calcauit: qui sua potentia eam
ꝑtulit passionẽ uicit. Nam qui usq ad
mortẽ exucis passus ẽ: de morte eum gła
surrexit. B ene autẽ subdit. et de genti¬
b ñ ẽ uir mecũ: quia hi ꝓ quib patiue¬
nerat. passionis eius participes e̾e̾ debebã.
Qͥ ꝑ eo qͦd illo tp̃r necdũ c̃dideit᷑. de ip̃is ĩpassiõẽ q̃nt᷑ qͦr iul
illa passione q̃rebat᷑. Qͥa uero ge uniusas quȩ añ sa¬
lutarem hanc eiꝰ passionẽ de hoc scło migͣ¬
uert̾ sine miscdia dampnauit ap̃ infero ᷤ
paucissimis ut melchisedech & iob euadñ¬
tib ⁊ calcaui inqͥt eos infurore meo: & con¬
culcaui eos mira mea. Eos nanqz caleauit
infurore suo: qͦs in infernũ iratꝰ demerfit.
Et de gentib ẽ nc̃ sermo eiꝰ. Qm̃ autẽ pecca¬

Expanded text:
orcular calcavi solus, vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione illa passione quaerebatur. Quia vero gentes universas, quae ante salutarem hanc ejus passionem de hoc saeculo migraverunt, sine misericordia damnavit apud inferos, paucissimis ut Melchisedech et Job evadentibus, calcavi, inquit, eos in furore meo, et conculcavi eos in ira mea. Eos namque calcavit in furore suo, quos in infernum iratus demersit. Et de gentibus nunc est sermo ejus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
dicat uocaui: sed qͥa tot eius mun̾a ꝯtemp¬
sert̃. subiungat. Et ñ respondistis. Uocaue¬
rat etiam eos ꝑ ꝓpħas adpenitentiã & ñ
respondebant: loquebat᷑ & audire nole¬
bant: sed magis ac magis irritabant. S
fortassis hec et ad tempꝰ apłoꝵ referenda
st̃. Ait enĩ. Quomͦ si inueniat᷑ granũ in bo

Expanded text:
dicit: Vocavi. Sed quia tot ejus munera contempserunt, subjungit: Et non respondistis. Vocaverat etiam eos per prophetas ad poenitentiam, et non respondebant: loquebatur, et audire nolebant, sed magis irritabant. Sed fortassis haec ad tempus apostolorum referenda sunt. Ait enim: « Quomodo si inve
Abbreviated transcription (Latin):
quasi foliũ uniu̾si⁊ in ⁊ qͥtates nr̃e qͣsi uen¬
tus abstulerunt nos. Quasi uentus qͥppe nos
miqͥtas: abstulit: qͥa nullo fixõ uirtutis por¬
de inua nam elationẽ leuauit. Bene autẽ
ꝯditione. foliũ a semetipso factus ẽ intemp

Expanded text:
quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem conditione, folium a semetipso factus est in ten
Abbreviated transcription (Latin):
rit fructũ boni oꝑis facẽ ñ desistet. &. oꝑa
manuũ eoꝵ inuet̾abunt electis meis : qͥa
usq infinem tenebunt & ꝑficient oꝑabo¬
na quȩ cȩꝑunt. Qui eñ ꝑseuerau̾it usq
infinẽ: hic saluus erit. S eqͣR. Non labora

Expanded text:
rit, fructum boni operis facere non desistet. Et opera rit, fructum boni operis facere non desistet. Et opera manuum eorum inveterabunt electis meis, quia usque in finem tenebunt, et perficient opera bona quae coeperunt. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . »
Abbreviated transcription (Latin):
eȩlestib disciplinis et uirtutũ lapidib ex¬
truent. hahabitare ñ pot̾it: sic̃ m̃tem ne¬
gligentis. de qua dic̃ reu̾tar indomũ me¬
a unde exiiii.Non plantabt̃ et aliꝰcome.¬
det: quia diabolꝰ fructum actionũ eoꝵ ñde¬
uorabit. Alius eñ comedit fructũ uineaꝵ
eoꝵ : qui exsiuis actib fructum bone retͥbu¬
tionis quẽ expectabant ñ ꝯsecunt᷑ sedma¬
gis sathanas pena ipsoꝵ pasett᷑.Sedhoc e¬
lectis conting̾e nequit. Uł domus iste st̃
aui̾se mansiones ap̃ pat̾m ÷ quas iugit᷑
possidebit qui eas edificau̾it: & uineȩ funt
plures eccłie. Quaꝵ fructus comedunt᷑ &e
bibunt᷑. et lecificant cor hominis &e uieb¬
ant amicos sꝑosi atq ĩ regno dĩ bibunt᷑ co¬
tidie. Et ęt̾na erit habitatio atq plan¬
tatio iustoꝵ. nec diaboli et satellitum eiꝰ
i erunt dies ppłi mei÷ quia sic̃ lignũ in
dieb suis gignit fructum fuũ. ita ppłs e¬
lectoꝵ dum sibi status uitȩ p̾sentis duraue¬

Expanded text:
coelestibus disciplinis et virtutum lapidibus construent, habitare non poterit, sicut mentem negligentis, de qua dicit: « Revertar in domum meam, unde exivi . » Non plantabunt, et alius comedet, quia diabolus fructum actionis eorum non devorabit. Alius enim comedet fructum vinearum eorum, qui suis actibus fructum bonae retributionis, quem exspectabant, non consequuntur, sed magis Satanas poena eorum pascitur. Sed hoc electis contingere nequit. Vel domus istae sunt diversae mansiones apud Patrem, quas jugiter possidebit, qui eas aedificaverit; et vineae sunt plures Ecclesiae, quarum fructus comeduntur et bibuntur, et laetificant cor hominis, et inebriant amicos Sponsi, atque in regno bibuntur quotidie, et aeterna erit habitatio atque plantatio justorum, nec diaboli et satellitum ejusni erunt dies populi mei, quia sicut lignum in diebus suis gignit fructum suum, ita populus electorum, dum sibi status vitae praesentis durave
Abbreviated transcription (Latin):
imimnditia nominet᷑:. Seqͦͣr Et cȩcidimꝰ
qͣsi foliũ unuĩsi: & iniqͥtates nr̃e qͣsi uentꝰ
abstulert̃ nos. Umu̾si cȩciłunt sic̃ foliĩ ab
tus ẽ oleaster. & iniquitates suȩ qͦsiuentꝰ
abstulert eos uelut ab arbore foliũ: quia
dũ deiustieia falso głarent᷑. et iniqͥtatib
uere repłentur: seꝑati st̃ afide patrũ suoꝵ
ut saluatorẽ uenientẽ ñ susciꝑent. quẽ il¬
liuent̾um ex pectau̾ant. H et sententia
aut̃ ñ solũ de uideis. sed etiam de uniu̾so ge¬
nisi foliũ÷ qđ mparadiso ab arbore cȩcidit:
Quidẽ nͥ foliũ: qui demptatioĩs uento ra¬
pit᷑ & desidioꝵ flatib leuat᷑: Mens quippe
humana qͦt temptatioẽs patit᷑: qͣsi tot flati¬
b mouet᷑. Hanc eñ plerunq ira ꝑturbat:
cum recedit ira. succed it inepta leticia.
Luxurie stuulis urgetur: estri auari¬
tie longe lateq adambienda quȩ t̾rena

Expanded text:
dimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. » Universi ceciderunt sicut folium ab tus est oleaster. Et iniquitates suae quasi ventus abstulerunt eos velut ab arbore folium, quia dum de justitia falso gloriarentur, et iniquitatibus vere replerentur, separati sunt a fide patrum suorum, ut Salvatorem venientem non susciperent, quem illi venturum exspectaverant. Haec autem sententia non solum de Judaeis, sed etiam de universo hunisi folium, quod in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat. Cum recedit ira, succedit inepta laetitia, luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ambiendi quae terrena
Abbreviated transcription (Latin):
inbotro. et dicat᷑ nedissipes illud qm̃ bene¬
dictio ẽ: sic faciam ꝓpt̾ seruos meos ut nos
disꝑdam totũ. Nam uelut si ex botro granũ
eligat᷑ ad reseruandũ. et botrus conterat᷑ :
sed tam̃ ex eo reliquie sc̃ dimisse que sic̃ bene

Expanded text:
dicatur: Ne dissipes illud, quoniam benedictio est: sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum. » Nam velut si ex botro granum eligatur ad reservandum, et botrus conteratur, Sed tamen ex eo reliquiae sunt dimissae, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
edere. Cumq fides intantũ ꝓfecĩt. ut agenti¬
b et regib lac diuine p̃dicationis sumas:
tunc ꝓfecto scies quia ego sum dĩs. Saluans
te: et redemptor tuus fortis iacob. qui te rede¬
mit acunctis tͥbulationib et reges quite ꝑse¬
quebant᷑ fecit mitͥtores tuos. Fortasse quis re¬
ges istos intelliget apłos et p̃dicatores. S ed
mͥ maior in hoc loco uidet᷑ ꝓmissio. si de regib
t̃raꝵ hanc acceꝑimus: p̃sertim cum sermo
sit nẽ de eo temꝑe quo ꝑsecutiones quieue¬

Expanded text:
edere. Cumque fides in tantum proficiet, ut a gentiedere. Cumque fides in tantum proficiet, ut a gentibus et regibus lac divinae praedicationis sumas, tunc profecto scies, quia ego sum Dominus salvans te, et Redemptor tuus fortis Jacob, qui te redemit a cunctis tribulationibus, et reges, qui te persequebantur, feci nutritores tuos. Fortasse quis reges istos intelliget apostolos et praedicatores. Sed mihi major in hoc loco videtur promissio, si de regibus terrarum hanc acceperimus, praesertim cum sermo nunc sit de eo tempore, quo persecutiones quieve
Abbreviated transcription (Latin):
bita et ñ erat qui ꝑte transiret. Ciuitatem
sĩm regis et syun idẽ scãm urbem dĩ ifrł uo¬
cauert᷑ eam÷ qui pͥusreli querant illam &
aconsortio suo se ꝑauerant habrt᷑antes odio.
N ec transibat quisqͣm eoꝵ ꝑ eam ÷ quia ne¬
mo ad illam dignabatur accedẽ. uł ꝑ moreᷤᷤ
eius incełe. Longe enm ab eccłiaerat tnͣ¬
fitus actionis eoꝵ. Seqͣr. Ponam te insuꝑ¬
biam scłoꝵ : gaudium ingen̾atione & gen̾a¬
tionem. S uꝑbia non tumorẽ elationis. sed
lib̾tatem erectionis hoc lo co significat. Nam
nam te gaudiũ ingen̾atione hutꝰ scłi & ge¬
tium et mamilla regum lactaberis ⁊ et sci¬
es quia ego dñs saluans te. & redemptor du¬
us fortis iacob. Lac gentium su ges qͣndo&
ab ore gentilium ad fidem conu̾soꝵ accipies
u̾bum sacre ad momitionis. & manulla re
lactab̃is: quia & aregib dulce poculum u̾¬
bi hauries quo ꝓficies & nittͥaris. Solent em̃
et pii reges ppło dĩ u̾ba sacre ad monitionis

Expanded text:
itatem summi regis Sion, id est sanctam urbem Dei Israel vocaverunt eam, qui prius reliquerant eam, et a consortio suo separaverant habentes eam odio. Nec transibat quisquam eorum per eam, quia nemo ad illam dignabatur aspicere, super mores ejus incedere. Longe enim ab Ecclesia erat transitus actionis eorum. Sequitur: « Ponam te in superbiam saeculorum, gaudium in generationem et generationem. » Superbia non tumorem elationis, sed libertatem ereptionis hoc loco significat. Nam nam te gaudium in generationem hujus saeculi, et getium, et mamilla regum lactaberis; et scies quia ego Dominus salvans te, et Redemptor tuus fortis Jacob. » Lac gentium suges, quando et ab ore gentilium ad fidem conversorum accipies verbum sacrae admonitionis. Et mamilla regum lactaberis, quia et a regibus dulce verbi poculum hauries, quo proficias, et nutriaris. Solent enim et pii reges populo Dei verba sacrae admonitionis
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cesarem. factꝰ ẽ qͣsi inpͥncipio cũ serui¬
ret pharaom & egiptiis: quia extẽ hab̾e
dm̃ regem desiit. neq dõ iam sed hoĩb ser¬
uit. Sed tande ꝑhanc piȩ ꝯfessionis hu¬
militatẽ ac lam̃tatiomsreũtit᷑ ad gr̃ãm¬

Expanded text:
nisi Caesarem , » factus est quasi in principio, cum serviret Pharaoni et Aegyptiis, quia extunc habere Deum regem desiit, neque Deo jam sed hominibus servivit. Sed tandem per hanc piae confessionis humilitatem ac lamentationem revertit
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. &. uidi cȩlũ nouũ & tr̃am nouam.
Primũ enĩ cęlum & pͥma tra abiit ÷ & ma¬
re iam ũ est. U traq tam̃ hec. idẽ celum &
t̃ra non alia condenda st̃ sedhec ipsa reno¬
uant᷑: quia ꝑeam quã nc̃ habent imaginẽ
transeunt. s ꝑeẽntiam sine fine subsistunt.
Preterit enĩ fig̾a huiꝰ mundi. Celi gͥ act̾ra¬

Expanded text:
m novam. Primum enim coelum, et prima terra abiit, et mare jam non est . » Utraque tamen haec, id est coelum et terra non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur, quia per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed per essentiam sine fine subsistunt. « Praeterit enim figura hujus mundi . » Coeli igitur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: quia tẽ sic̃ seͥptum ẽ. plangent se om̃s tͥ¬
b t̾re ᷤ uidebunt filiũ homĩs uenientẽ in
nubib celi. In tanti autẽ pauoris magnitu¬
dine. & om̃s electi qui adhuc in carne uiuẽ¬
tes inuenti fuerint ualde formidabt̃. Uñ

Expanded text:
quia tunc, sicut scriptum est: « Plangent se omnes tribus terrae, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli . » In tanti autem pavoris magnitudine et omnes electi, qui adhuc in carne viventes inventi fuerint, valde formidabunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ad dext̾am moy sen brachio maiestatis sue:
qui scidit aquas aute eos ut face̾t sibi nom̃
sempit̾num : Sub audi uͥ ẽ. Nichil enĩ simi¬
le nc̃ eis oꝑat᷑⁊ sed recessit abeis. & abscondit
faciẽ suã. Qui eduxit ad dext̾am moy sen:qͥa
dext̾am ens sp̃alem tenuit eum educe̾t eũ
inuirtutis sue ductude ȩgipto. Et aquas
dens: Sic̃ equus absq obstaculo incedit li¬
b̃e ꝑplana deserti. et qͦdlibet animal ꝑ am¬
plitudinẽ campi⁊ sic iste ppłs ducente dño
ductor eius sp̃s dñi÷ sed mͦ nullũ ei ducatũ
p̃stat. U̾t autẽ ad eos sp̃s iste redeat ÷ subiun¬
gunt penitentes. et xp̃o dicint. S ic addu¬
dux̃ enĩ eos tot miracłis de egipto int̾ram
ꝓmisfionis: ut nom̃ eiꝰ longe innotescet. egli¬
ficaret᷑. Qet p̃dicando subiciunt. Attende de¬

Expanded text:
ad dexteram Moysen brachio majestatis suae, qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum. » Subaudi, ubi est? Nihil enim simile nunc eis operatur, sed recessit ab eis, et abscondit faciem suam. Qui eduxit ad dexteram Moysen. Quia dexteram ejus spiritalem tenuit, cum educeret eum in virtutis suae ductu de Aegypto. Et aquas dens. » Sicut equus absque obstaculo incedit libere per plana deserti, et quodlibet animal per amplitudinem campi, sic iste populus ducente Domino ductor ejus Spiritus Domini, sed modo nullum ei ducatum praestat. Ut autem ad eos spiritus iste redeat, subjungunt poenitentes, et Christo dicunt: « Sic adduduxit enim eos tot miraculis de Aegypto in terram promissionis, ut nomen ejus longe innotesceret, et glorificaretur. Qui et precando subjiciunt: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ tͥbulatꝰ ÷ dum afflictionẽ eoꝵ c̾n̾et. & re¬
demptorẽ nec dum mitcet. Nam qd̾ depe¬
nis innocentũ risisse dictus ẽ: ait nẽ ꝓpħa.
Sed tande angłs faciei eius idẽ filiꝰ ab eoue¬
niens saluauit eos: qui aqui flagellabat oc¬
cidit semel. Seoͧr. In dilectione sua. et min¬
dulgentia sua ipseꝰ redemit eos: & portauit
eos et leuauit eos cunctis dieb scł̃i. In dile

Expanded text:
tribulatus, dum afflictionem eorum cerneret, et Redemptorem necdum mitteret. Nam quod de poenis innocentium risisse dictus est, ait nunc propSed tandem Angelus faciei ejus, id est Filius ab eo veniens salvavit eos, quia qui flagellabat, occidit semel. Sequitur: « In dilectione sua et indulgentia sua redemit eos, et portavit eos, et levavit eos cun
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte subdit᷑. Et recordatꝰ ẽ dier̃ scłi moy si
et ppłi sui. idẽ federis sui recordatꝰ ẽ. qđ ꝑ
moysen pepigit cum eis⁊ qͣndo edux̃ eos de
t̾ra egipti. ut eet ds̃ eoꝵ. Quia uͦ int̾m ñ re¬
spicit eos. sed diutissimis calamitatib ꝑto
tum orbem disꝑsos affligi ꝑmituit÷ congrue
ꝓpħa subiungit. Ubiẽ qui eduxit eos de
mari cum pastorib gregis sui: Id est cum
moy se & aaron. Quienim pharationẽ cũ
exercitu suo dem̾sit inmare: nẽ iuĩdictam
mopp̃ssores eoꝵ ñ facit. Seqͣrͣ. Ubi ẽ qui po

Expanded text:
 « Et recordatus est dierum saeculi Moysi et populi sui. » Id est foederis sui recordatus est, quod per Moysen pepigit cum eis, quando eduxit eos de terra Aegypti, ut esset Deus eorum. Quia vero interim non respicit eos, sed diutissimis calamitatibus per totum orbem dispersos affligi permittit, congrue propheta subjungit: « Ubi est, qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? » id est cum Moyse et Aaron. Qui enim Pharaonem cum exercitu suo projecit in mare, nunc vindictam in oppressores eorum non facit. Sequitur: « Ubi est, qui