comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptuosam suꝑfluitatem. Pes autem
ex parte ferretis. & ex parte testeus des¬
cribit᷑: quia delicata mens. nunc in eorp
odium obdurat᷑ ꝑ quos forte a suis desiderus
restringit᷑. nunc uͦ cum concupita suppetũt.
in eoꝵ luxii resoluit᷑. Quid itaq est fulgor
capitis aurei: nisi feruor celestis desiderii:
Claritas pectoris argentei. et brachii argentei:
certitudo recti consilii. et rectitudo oꝑis certi.
Sonoritas crci uentris & femoris. blandim̃¬
tum false pietatis. et ficte humilitatis. Ro¬
bur ferreȩ tibiȩ: rigor immoderate discipli¬
ue. Fragilitas testei pedis: effrenatio suꝑflu¬
itatis. Caput itaq aurcum scã desideria
faciunt: pectus & biachium argenteum.
consilia et oꝑa recta: uentrem & femur ere¬
um. obsequia et scriuicia ficta: tibias ferre¬
as. flagella scua: plantam testeam. subsi¬
iquis autem totum qđ de statua xxui¬
dicit᷑. uelit acciꝑe in malo: eiꝰ asser¬

Expanded text:
voluptuosam superfluitatem. Pes autem voluptuosam superfluitatem. Pes autem ex parte ferreus, et ex parte testeus describitur, quia delicata mens nunc in eorum odium obduratur, per quos forte a suis desideriis restringitur, nunc vero cum concupita suppetunt, in eorum luxu resolvitur. Quid itaque est fulgor capitis aurei, nisi fervor coelestis desiderii? Claritas pectoris argentei et brachii argentei, certitudo recti consilii et rectitudo operis certi. Sonoritas aerei ventris et femoris, blandimentum falsae pietatis, et fictae humilitatis. Robur ferreae tibiae, rigor immoderatae disciplinae, fragilitas testei pedis, effrenatio superfluitatis. Caput itaque aureum, sancta desideria faciunt, pectus et brachium argenteum, consilia et opera recta. Ventrem et femur aereum, obsequia et servitia ficta, tibias ferreas flagella saeva, plantam testeam subsiSi quis autem totum quod de statua dicitur velit accipere in malo, ejus asser
Abbreviated transcription (Latin):
pectus delib̾atio: ꝑ brachium ȩxercitatio. ꝑ
uentr̃e compassio: ꝑ femur humilitas: ꝑ
tibiam scueritas: ꝑ pedem necessitas. Per
caput desiderium intentionis: ꝑ pectus stu¬
dium delibaationis: ꝑ brachium excrtitiũ
actionis. ꝑ uentrem obsequium pietatis:
ꝑ femur seruicium subiectionis: ꝑ tibiam
flagellum seueritatis: ꝑ pedem subsidiũ
necessitatis. Si gͦ caput intentio. & aurũ
deuotio: quid aliud ẽ aureum caput. nisi
deuota intentio: Si pectus delib̾atio. bra¬
chium actio. argentum uͦ discretio quid
aliud erit pectus. & brachia argentea. qmͣ
consilia et oꝑa discreta: In uentre compas¬
sio: in femore subiectio: et in exe simula¬
tio. Quid itaq aliud est uent & femora
ȩxea: nisi pietas et humilitas ficta. Bi
ꝑ tibiam seueritas. si ꝑ terrum crudelitas:
quid aliud intelligit᷑ in tibiis ferreis. nͥ
seueritas crudelis: Pes necessitatem. te¬
sta uoluptatem: plauta gͦ testea designat

Expanded text:
pectus deliberatio, per brachium exercitatio, per pectus deliberatio, per brachium exercitatio, per ventrem compassio, per femur humilitas, per tibiam severitas, per pedem necessitas, per caput desiderium intentionis, per pectus studium deliberationis, per brachium exercitium actionis, per ventrem obsequium pietatis, per femur servitium subjectionis, per tibiam flagellum severitatis, per pedem subsidium necessitatis. Si ergo caput intentio, et aurum devotio, quid aliud est aureum caput, nisi devota intentio? Si pectus deliberatio, brachium actio, argentum vero discretio, quid aliud erit pectus et brachia argentea quam consilia et opera discreta? In ventre compassio, in femore subjectio, et in aere simulatio. Quid itaque aliud est venter et femora aerea, nisi pietas et humilitas ficta? Si per tibiam severitas, si per ferrum crudelitas, quid aliud intelligitur in tibiis ferreis, nisi severitas crudelis? Pes necessitatem, testa voluptatem. Planta ergo testea designat
Abbreviated transcription (Latin):
aureum. pectus argenteum. brachia it̾e
argentea. uent̃ et femora exea. tibiȩ fer¬
reȩ. pedes ferrei. uel testei ꝓ parte. Capi¬
te totum corpus regit᷑: uñ ꝑ ip̃m recte
intentio designatur: quia ꝑ ipsam om̃e
actionis nr̃e corpus. siue in bonũ. siue
in malum finem deducit᷑. Consilium ad
cor ꝑtinet: & cor sub pectore latet. O rachiis
oꝑa nr̃a explicamus: cum aliquid a nobis
fieri uolumus. Uent̃ tenerior pars corporis.
et uelamentũ fetoris: obsequium portendit
compassionis. Feiur pudendis subicitur:
& ꝑfectam uideri se uult humilitas. quȩ
ad uilia et indigna inclinat᷑. Tibie ceteris
menbris ossa longiora et robustiora portaut:
unde et recte seueritatis rigorem designant.
Dedib t̾ram tangimus: etiam cum erecti
stamus. Et quantũcumq meus se ad cele¬
stia extendat: sine huius uite subsidiis ne¬
cessitatem suam non sustentat. E caput
itaq ut dictum est incelligit᷑ intentio: ꝑ

Expanded text:
aureum, pectus argenteum, brachia autem aureum, pectus argenteum, brachia autem argentea, venter et femora aerea, tibiae ferreae, pedes ferrei, vel testei pro parte. Capite totum corpus regitur, unde per ipsum recte intentio designatur, quia per ipsam omne actionis nostrae corpus, sive in bonum, sive in malum finem deducitur. Consilium ad cor pertinet, et cor sub pectore latet. Brachiis opera nostra explicamus, cum aliquid a nobis fieri volumus. Venter tenerior pars corporis et velamentum fetoris obsequium portendit compassionis. Femur pudendis subjicitur et perfectam videri se vult humilitas, quae ad vilia et indigna inclinatur. Tibiae caeteris membris ossa longiora et robustiora portant, unde et recte severitatis rigorem designant. Pedibus terram tangimus, etiam cum erecti stamus, et quantumcunque mens se ad coelestia extendat, sine hujus vitae subsidiis necessitatem suam non sustentat. Per caput itaque, ut dictum est, intelligitur intentio, per
Abbreviated transcription (Latin):
tura qui ꝑdiderunt sustinentiam: qui de¬
reliquerunt uias rectas: & diuerterunt
in uias prauas. Contritio enim & infeli¬
citas in uiis eoꝵ. Contritio ꝓpter teste cor¬
ruptibilitatemͥ & infelicitas ꝓp̃t ferriri¬
gorem: eo qđ pedum pars quedam sit ce¬
stea. pars ui quedam sit ferrea. Quidaut̃
ẽ qđ huiꝰmodi. homines ad sua iterũ de¬
sideria conuertunt᷑. quod pꝰ oꝑa exis & fer¬
ri ad opus figuli trahunt᷑: nisi qđ non
habeant pret qũa in concupiscentiis suiᷤᷤ
ubi delectent᷑. eo qđ ꝑ simulationem pͥꝰ
ꝑdiderint gaudium bonȩ conscientiȩ.
et pꝰmodum ꝑ crudelitatem głam famȩ
Ut autem ea quȩ diffusius iam diximus.
ad compendium reuocemus. In capite au¬
reo intelligit᷑ deuotio: in menbris argenteiᷤ
discretio: in ęxeis simulatio: in ferrcis in¬
dignatio: in testeis dissolutio De p̃dictoꝵ
singulora.¬
otandum sane quid de quibus
menbris dicit᷑: & qualia queq
describant᷑. Describit᷑ autẽ caꝑit

Expanded text:
 qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt vias rectas, et diverterunt in pravas . Contritio enim et infelicitas in viis eorum. Contritio propter testae corruptibilitatem, et infelicitas propter ferri rigorem, eo quod pedum pars quaedam sit testea, pars vero quaedam sit ferrea. Quid autem est, quod hujusmodi homines ad sua iterum desideria convertuntur, quod post opera aeris et ferri ad opus figuli trahuntur, nisi quod non habeant praeterquam in concupiscentiis suis ubi delectentur, eo quod per simulationem prius perdiderint gaudium bonae conscientiae, et postmodum per crudelitatem gloriam famae. Ut autem ea quae diffusius jam diximus, ad compendium revocemus, in capite aureo, intelligitur devotio, in membris argenteis discretio, in aereis simulatio, in ferreis indignatio, in testeis dissolutio. CAPUT XXV. Dsingulorumotandum sane, quid de quibus membris dicitur, et qualia quaeque describantur. Describatur autem caput
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ caritas se attrectarȩ. quomͦ attenua¬
rȩ ꝑmitit: quȩ omnia suffert. omĩa cre¬
dit. omnia sꝑat. omnia sustinet: Quid
autem uoluptate contemptibiliꝰ. qͥd delica¬
ta m̃te deiectius : quȩ semꝑ et in ꝓsꝑis ꝑcon¬
cupiscentiam resoluit᷑. & in ad uersis ꝑ

Expanded text:
Quomodo charitas se attrectare; quomodo attenuaQuomodo charitas se attrectare; quomodo attenuare permittit, quae omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet? Quid autem voluntate contemptibilius, quid delicata mente dejectius, quae super et in prosperis per concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
& unde hec tam seua crudelitas et ferri du¬
ricia in uobis: Quid putas causȩ est qđ ft̃
tam ueloces pedes eoꝵ. ad effundendũ san¬
guinem: nisi qđ tibias & ferreas plantas
habent. qui letant᷑ cum male egerint. & ex¬
ultant in reb pessimis: S hoc est in istis i¬
p̃ omnib mirabile. immo supͣ omnia
misciabile: qđ sicut sunt ꝓmpti & auda¬
ces ad mala inferenda. sic sunt pufilla¬
nimes. et supͣmodum impatientes ad to¬
leranda illata: ut recte mirari possis quo¬
nami conuenire possit ferrum cũ testa:
tanta crudelitas cum tanta impatientia.
Ecce statua nr̃a in qualem finem desunt:
qui post caput aureum. fictiles plantaᷤ
accepit. fllii sion incliti et amicti auto
pͥmo: quomͦ reputati sunt in uasa testea.
opus manuũ figuli: Quid auro p̃tio¬
sius: quid testa iulius: Quomͦ gͦ obscu¬
ratum ẽ aurum: mutatus ẽ color optimꝰ:
Quid auto tractabilius: quid testa fragiliꝰ:

Expanded text:
et unde haec tam saeva crudelitas et ferri duet unde haec tam saeva crudelitas et ferri duritia in vobis? Quid putas causae est, quod sunt tam veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, nisi quod tibias et plantas ferreas habent, qui laetantur cum male egerint, et exsultant in rebus pessimis? Sed hoc est in istis prae omnibus mirabile, imo supra omnia miserabile, quod sicut sunt prompti et audaces ad mala inferenda, sic sunt pusillanimes et supra modum impatientes ad toleranda illata, ut recte mirari possis quonam modo convenire possit ferrum cum testa, tanta crudelitas cum tanta impatientia. Ecce statua nostra in qualem finem desinit, quae post caput aureum fictiles plantas accepit. Filii Sion inclyti, et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in vasa testea, opus manuum figuli? Quid auro pretiosius, quid testa vilius? Quomodo ergo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? Quid auro tractabilius, quid testa fragilius?
Abbreviated transcription (Latin):
reuela crura. transi flumina: & tunc
reuelabit᷑ ignominia tua: et uidebit᷑
obꝓbrium tuum. Benudata autem
turpitudine tua. cum iam ceperint uent̃
et femora erea apparere. incipies mox lau¬
datorib tuis immo iam derisorib tuis
sordescere: et de die in diem magis magisq
ulescere. Iam tunc illis incipies irasci. indi¬
gnari. illos detestari. & crudelit̃ ꝑsequi:
quib antea multũ placere studiusti. Et
qũa blandus eras pͥus: tam eris pꝰmodum
asꝑ et durus. Sic es tuũ mutabit᷑ in ferrũ:
dicet᷑q tibi. Quomodo conuersa es ĩ ama¬
ritudinem uitis alienȩ: Haut dubium
est opus exeum mutasse in ferrum: leni-¬
tatem in seueritatem: quoꝵ os maledic¬
tione et amaritudine plenum ẽ. qui pͥuᷤ
lingius suis dolose agebant. uenenũ aspi¬
dum sub labiis eoꝵ. Qui pͥus uos tam
blandos.tam benignos exibiustis: tm̃ iam
bella et lites in uobis: Iam zelum ama¬
rum habetis: & contentiones in uobis.
Occiditis. et zelatis. licigatis et belligeratis:

Expanded text:
revela crura, transi flumina. Et tunc revelabitur ignominia tua, et videbitur opprobrium tuum . Denudata autem turpitudine tua, cum jam coeperint venter et femora aerea apparere, incipies mox laudatoribus tuis, imo jam derisoribus tuis sordescere, et de die in diem magis magisque vilescere. Jam tunc illis incipies irasci, indignari, illos detestari et crudeliter persequi, quibus antea multum placere studuisti. Et quam blandus eras prius, tam eris postmodum asper et durus. Sic aes tuum mutabitur in ferrum, diceturque tibi: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Haud dubium est opus aereum mutasse in ferrum. Lenitatem in severitatem, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, qui prius linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Qui prius vos tam blandos, tam benignos exhibuistis, unde jam bella et lites in vobis? Jam zelum amarum habetis, et contentiones in vobis. Occiditis et zelatis, litigatis et belligeratis,
Abbreviated transcription (Latin):
omni afflictione sua dominũ glificat: et
semet ip̃m in orationib sine sumultate accu¬
sat. Quam recte ille deuotionis feruor inter
filios transmigrationis uide deputat᷑: qui
int̃ quelibet inuiste exꝓbationis ignomini¬
osa semꝑ ddño numilit̾ conficetur: Seꝑe
autem qui eiusmodi sunt. qui diuinam
p̃ cet̾is głam querunt. qui seipsos ingłos
uident. & uideri non refuguint: supra
ceteros grãm diuinitus ꝑcipiunt. Inueni
inquit hominem de filus transmigrati¬
onis: qui solutionem regi annuntiẽt:¬

Expanded text:
omni afflictione sua Dominum glorificat, et omni afflictione sua Dominum glorificat, et semetipsum in omnibus sine simultate accusat. Quam recte ille devotionis fervor inter filios transmigrationis Judae deputatur, qui inter quaelibet injustae exprobrationis ignominiosa semper Domino humiliter confitetur. Saepe autem qui ejusmodi sunt qui divinam prae caeteris gloriam quaerunt, qui scipsos inglorios vident, et videri non refugiunt, supra caeteros gratiam divinitus percipiunt. Inveni, inquit, hominem de filiis transmigrationis, qui solutionem regi annuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
inter uistantia flagella p̾̃sentem in nobis
culpam minime deprehendimus: nec tunc
quide securi ẽẽ debemus. Ad hoc nos suo
exemplo erudiuit: qui ait. Nichil michi
conscius sum: s non in hoc iustificatꝰ sum.
Sepe et enum ꝓ precedenti. sepe ꝑ p̃senti. sed
latenti culpa ꝑcutimur: et ꝓ tali quid̃ẽ qu̾a
omuino uullam uel forte satisfactione deletã
credebamꝰ: Et quidẽ qd̃ omnino fatendũ ẽ.
ñ semꝑ ad correptionem seu ad purgatio¬
nem ꝑcutimur: s. modo ad eruditionem. mͦ
ad ꝓbationem. seu alio quolibet mͦ flagella¬
mur. S uere et ꝑfecte deuotionis ẽ penã
quam patit᷑. suis semꝑ meritis ascribere:
& culꝑam quam in se minime dep̾hendit.
ex occulto timere. Ille itaq deuotionis fer¬
uor quasi summũ ꝑtectionis culmen iam
attigit. qui quamlibet inustum confusio¬
nis obꝓbrium. et quicquid sͥ etiam preter
meritũ accidit. suis meritis ascribit: qui ĩ

Expanded text:
inter instantia flagella praesentem in nobis inter instantia flagella praesentem in nobis culpam minime deprehendimus, nec tunc quidem securi esse debemus. Ad hoc nos suo exemplo erudivit, qui ait: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Saepe etenim pro praecedenti, saepe pro praesenti, sed latenti, culpa percutimur, et pro tali quidem quam omnino nullam, vel forte satisfactione deletam credebamus. Et quidem, quod omnino fatendum est, non semper ad correptionem, seu ad purgationem percutimur. Sed modo ad eruditionem, modo ad probationem, seu alio quolibet modo flagellamur. Sed verae et perfectae devotionis est poenam quam patitur suis semper meritis ascribere, et culpam quam in se minime deprehendit, ex occulto timere. Ille itaque devotionis fervor quasi summum perfectionis culmen jam attigit, qui quodlibet injustum confusionis opprobrium, et quidquid sibi etiam praeter meritum accidit, suis meritis ascribit, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tiuatum transire: nisi sub sinistra .s tam̃
falsa suspitione laborare: Prauoꝵ est semꝑ
bonoꝵ uitam lacerare: & cum uera non
possunt. falsa tam̃ criminatione impetere:
& cum ad oꝑum infamiationem ddeficiuĩt.
simplicem illum intentionis eoꝵ. oculum.
nota si possunt sinistrȩ suspitionis obdu¬
cunt. Uelut igit᷑ in modũ danielis mens
iusti sub iniusta captuuitate apud babilo¬
nem tenet᷑: qñ falsa suspitione laborans.
imuste confusionis obꝓbrio tam impu¬
dent̃. quam irreuerent̃ affligit᷑. Nonne
sub babilonica ut sic dicam afflictione
gemebat:: qui dicebat: Tota die uerecum¬
dia mea contra me est: & confusio faciei
mee cooꝑuit me. Cogita tam̃ illam confu¬
sionis suȩ captiuitatem qũã tunc sustinuit.
qũa sine culpa tunc temꝑis portauit: qui se¬
cura conscientia dicere potuit. Hec omĩa ue¬
ucrunt suꝑ nos. nec obliti sumus te: et ini¬
quȩ non egunus in testamento tuo. S cum

Expanded text:
tivum transire, nisi sub sinistra, sed tamen tivum transire, nisi sub sinistra, sed tamen falsa, suspicione laborare? Pravorum est semper bonorum vitam lacerare, et cum vera non possunt, falsa tamen criminatione impetere, et cum ad operum infamationem deficiunt, simplicem illum intentionis eorum oculum nota, si possunt, sinistrae suspicionis obducunt. Velut igitur in modum Danielis mens justi sub injusta captivitate apud Babylonem tenetur, quando falsa suspicione laborans, injustae confusionis opprobrio tam impudenter quam irreverenter affligitur. Nonne sub Babylonica, ut sic dicam, afflictione gemebat, qui dicebat: Tota die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae cooperuit me . Cogita tamen illam confusionis suae captivitatem quam tunc sustinuit, quam sine culpa tunc temporis portavit, qui secura conscientia dicere potuit: Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
tem incurreret: nisi eũ communis casus
inuolueret: et aliena malicia inuste oppͥ¬
meret. Nichilominus tam̃ meritis sius as¬
cribebat: captiuitatem quã sine culpa suisti¬
nebat. Peccauimus inquit. iniquitatẽ feci¬
mus. impie egimus: & recessimus & decli¬
nauimus a mandatis tuis. ac iudiciis.
Recre gͦ de filiis transinigrationis uidȩ
dicit᷑: qui etiam it mimis merite opp̾ssi¬
onis flagella domino humilit̾ confitetur.
nam et iudas confitens interp̃tat᷑. Hide
gͦ quam recte diuinitus głificari meruit: qui
diuinam glam. non ꝓpriam. incanta & tali
afflictione uiuendo & confitendo quesiuit.
Quã multi non tam ꝓpria culpa quam
alicua malicia notam suspitionis incurrũt.
et quasi de ierłm ad babilonem. et ueluti
de loco pacis et quietis ad locum confusioĩs
& captiuitatis transeunt. Ierłm namq uisi¬
o pacis: babilon confusio interpretat᷑. Quid
itaq est de ierłm in babilonem iniuste cap¬

Expanded text:
tem incurreret, nisi eum communis casus tem incurreret, nisi eum communis casus involveret, et aliena malitia injuste opprimeret. Nihilominus tamen meritis suis ascribebat captivitatem quam sine culpa sustinebat. Peccavimus, inquit, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Recte ergo de filiis transmigrationis Judae dicitur, qui etiam inter immeritae oppressionis flagella Domino humiliter confitetur. Nam et Judas confitens interpretatur. Vide ergo quam recte divinitus glorificari meruit qui divinam gloriam non propriam in tanta, et tali afflictione vivendo, et confitendo quaesivit. Quam multi non tam propria culpa, quam aliena malitia notam suspicionis incurrunt, et quasi de Hierusalem ad Babylonem, et veluti de loco pacis et quietis ad locum confusionis et captivitatis transeunt. Hierusalem namque visio pacis, Babylon confusio interpretatur. Quid itaque est de Jerusalem in Babylonem injuste cap
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio utit᷑. Festine introducit᷑: qñ facile
& absq mora cum oportuerit ad cordis
contricionem animus emollit᷑. Studeat
gͦ eius modi facultatem seu facilitatem
compunctionis et deuotionis habere: qͥ
ad eam quam suꝑuis assignauimus. sci¬
entiȩ dilatationem cupit atuingere. Priꝰ
est enim ut damel ꝑ arioch et cum festi¬
natione introeat: quam regi sermo desi¬
Nueni inquit arioch hominem de filiis
transmigrationis ude: qui solutionem
regi annuntiet. Ab arioch inuenit᷑ qd
equitatis iudicio iustum et rectum esse
dep̃hendit᷑. Inuenit itaq arioch danie¬
annuntiaret. Et forte qd de filiis trans¬
migrationis uide fuit: qđ longam cap¬
tuutatem patient̃ sustinuit: danelis
meritum in idipsum adiuuit: & eũ
ad tante: gl̃e susceptionem aptiorem
exibuit. Iste daniel utiq de ierłm in babilo¬
nem captiuatus fuerat. et fortassis nichil
tale cominiserat. unde eiusmodi capiruita¬

Expanded text:
arbitrio utitur. Festine introducitur, quando facile, arbitrio utitur. Festine introducitur, quando facile, et absque mora cum oportuerit, ad cordis contritionem animus emollitur. Studeat ergo ejusmodi facultatem, seu facilitatem compunctionis et devotionis habere, qui ad eam quam superius assignavimus scientiae dilatationem cupit attingere. Prius est enim ut Daniel per Arioch, et cum festinatione introeat, quam regi sermo desiscribit. Inveni, inquit Arioch, hominem de filiis transmigrationis Judae, qui solutionem regi annuntiet. Ab Arioch invenitur, quod aequitatis judicio justum et rectum esse deprehenditur. Invenit itaque Arioch Danieannuntiaret. Et forte quod de filiis transmigrationis Judae fuit, quam longam captivitatem patienter sustinuit, Danielis meritum in idipsum adjuvit, et eum ad tantae gratiae susceptionem aptiorem exhibuit. Iste Daniel utique de Jerusalem in Babylonem captivatus fuerat, et fortassis nihil tale commiserat unde ejusmodi captivita
Abbreviated transcription (Latin):
expectat: unde fit maxime ut deuotioĩs
studiis uehementius incumbat. Solutio¬
nem inquit regi narrabo. E addit᷑. Tunc
arioch festinus introduxit danielem ad
regem: et dixit ei. Inueni hominem de
filiis transmigrationis uide: qui soliti¬
onem regi annuntiet. E cce ut audis
accepta ꝓmissione solutionis illĩ qũa rex
multũ desiderauit: damielem arioch ad
regem introduxit. Ut suꝑuis dictum est
daniel ab arioch manuducit᷑. qñ ex respectu
districtȩ equitatis feruor deuotionis inflam¬
mat᷑. Multis autem modis atq respectib:
humanus conpungit᷑ animus. Optimus
autem pene modus compunctionis: qui
surgit ex consideratione districti examinis.
Daniel itaq non a quo uis. s quasi ab a¬
rioch tunc introducit᷑: qñ ex consideratio¬
ne uere iusticiȩ minusq seruate. animiss
intime compungit᷑. Ad regem introducit᷑.
& quasi regiȩ potestati assistit᷑: qñ uera de¬
uotio ex uirtute possidet᷑: et ea animus ꝓ

Expanded text:
exspectat. Unde fit maxime, ut devotionis exspectat. Unde fit maxime, ut devotionis studiis vehementius incumbat. Solutionem, inquit, regi narrabo. Et additur: Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Judae qui solutionem regi significet. Ecce, ut audis, accepta promissione solutionis illius quam rex multum desideravit, Danielem Arioch ad regem introduxit. Ut superius dictum est, Daniel ad Arioch manuducitur, quando ex conspectu districtae aequitatis fervor devotionis inflammatur. Multis autem modis atque respectibus humanus compungitur animus. Optimus autem pene modus compunctionis qui surgit ex consideratione districti examinis. Daniel itaque non a quovis, sed quasi ab Arioch tunc introducitur, quando ex consideratione verae justitiae minus servatae, animus intime compungitur. Ad regem introducitur, et quasi regiae potestati assistitur, quando vera devotio ex virtute possidetur, et ea animus pro
Abbreviated transcription (Latin):
el usq adhuc misterioꝵ noticiam h̃t̃. Qũdo
autẽ meditationib etiam ur̃is diuina reue¬
latio occurrit: iam mistice uisionis agnitio.
usq ad danielis socios ꝑuenit. Cum autem
iam ceꝑit mens illustrantem grãm tam fa¬
miliarem. et quasi ad manum habcre. ut
ꝓ arbitrio & uoluntate possit. cum placuerit
ad quelibet discutienda. astruenda. defenden¬
da. sub omni pene hora sufficere: iam occul¬
toꝵ. enodatio uncipit se usq ad regiam noti¬
ciam dilatare. Nonne. regio quodam iure
& facultate. ꝓfundoꝵ scicutia uel erudicio
possidet᷑: qũ ꝓ uoluntatis arbitrio. de quib¬
libet misticis et ꝓfundis facile & absq ulla
difficultate disserit᷑: Ecce ad quantam sci¬
entiȩ ꝑfectionem sepe animus merito de¬
uotionis ꝑducit᷑: ecce qualis fructus sepe ue¬
ram deuotionem sequit᷑. Hunc deuotioniᷤ
suȩ fructum ꝓuida mens ancequã obti¬
neat. sepe et prudent̾ p̃udet. & fidenter

Expanded text:
el usque adhuc mysteriorum notitiam habet. Quando el usque adhuc mysteriorum notitiam habet. Quando autem meditationibus nostris tam divina revelatio occurrit, jam mysticae visionis agnitio usque ad Danielis socios pervenit. Cum autem jam coeperit mens illustrantem gratiam tam familiarem, et quasi ad manum habere, ut pro arbitrio et voluntate possit, cum placuerit, ad quaelibet discutienda, astruenda, defendenda sub omni pene hora sufficere, jam occultorum enodatio incipit se usque ad regiam notitiam dilatare. Nonne regio quodam jure in facultate profundiorum scientia, vel eruditio possidetur, quando pro voluntatis arbitrio de quibuslibet mysticis et profundis, facile et absque ulla difficultate disseritur? Ecce ad quantam scientiae perfectionem saepe animus merito devotionis perducitur, ecce qualis fructus saepe veram devotionem sequitur. Hunc devotionis suae fructum provida mens antequam obtineat saepe et prudenter praevidet, et fidenter
Abbreviated transcription (Latin):
exardescet ignis. ait psalmista. Ignis in medi¬
tatione exardescit: qñ animus ex ꝓpriis inue¬
stigationib ad diuine reuelationis lucem.
archanorumq manisestationẽ ꝓficit. Ignis
in meditatione exardescit: qñ ex ꝓpria in¬
quisitione. ad ueritatis cognitionẽ & amorẽ
anunus incandescit. Quosdam aut̃e constat
ad tantam eruditionem ꝓfecisse. ut possint
omni hora de subtilib quibꝰq subtilit̃ disse¬
rere: et ad quelibet interrogata sine p̃medita¬
tione aliqua pene semꝑ sufficient̃ respondere:
parati semꝑ quẽad modum scriptum ẽ. ad sa¬
tisfactionem omni. poscenti rationem de ea qͤ
in nobis est fide et spe. Quidam autem ex
eis qui eiusmodi sunt diumȩ reuelationis
lucem tam familiarem habent: ut multa
eis etiam int̾ loquendum reuelent᷑. ex illis
quȩ ipsi prius ignorabant. Quam dui igit᷑
ꝑ solam cordis compunctionẽ diuinam reue¬
lationem animus optinet: quasi solus dani¬

Expanded text:
exardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in mediexardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in meditatione exardescit, quando animus et propriis investigationibus ad divinae revelationis lucem, arcanorumque manifestationem proficit. Ignis in meditatione exardescit, quando ex propria inquisitione ad veritatis cognitionem, et amorem animus incandescit. Quosdam autem constat ad tantam eruditionem profecisse, ut possint omni hora de subtilibus quibusque subtiliter disserere, et ad quaelibet interrogata sine praemeditatione aliqua pene semper sufficienter respondere, parati semper, quemadmodum scriptum est, ad satisfactionem omni poscenti rationem et ea quae in nobis est fide, et spe . Quidam autem ex eis qui ejusmodi sunt divinae revelationis, lucem tam familiarem habent, ut multa eis etiam inter loquendum revelentur, ex illis quae ipsi prius ignorabant. Quandiu igitur per solam cordis compunctionem divinam revelationem animus obtinet, quasi solus Dani
Abbreviated transcription (Latin):
recte danieli atcribiumus: qñ hoꝵ. qͦllibet me¬
rito deuotionis acquirimus. Quid̃a itaq fuuit.
qui nũquam nͥ prius intimã conpunctionẽ.
& quasi pꝰ cordis emundationem ad sublimi¬
a contemplanda. uel penctranda ascendere pos¬
sunt: qualium ꝑsonam iob in scipso exp̃ssit.
cum dicit. Anteqũa comedam suspito: & tan¬
quam inundantes aquȩ sic rugitus nicus.
Antequã comedat suspirare habet necesse: qͥ i
nisi ꝑ compunctionis grãm. et post lacrimaꝵ.
effusionem. ad intimam anime refectionem.
ucritatisq pabula. nullomͦ põt ꝑtingere.
Alii in sius meditationib. diuinis reuelatio¬
nib copiose affluunt: & forte ad huc tales
suut. qui sine p̃meditatione uel subtilia pe¬
netrare. uel subtilit̃ disserere omnino non
possunt. Priores itaq illi sitis orationib. isti
autẽ suis meditationib. ignem sͥ diuinȩ ieue¬
lationis accendunt. Et in meditatione mea

Expanded text:
recte Danieli attribuimus, quando horum quodlibet merecte Danieli attribuimus, quando horum quodlibet merito devotionis acquirimus. Quidam ita que sunt qui nunquam nisi post intimam compunctionem, et quasi post cordis emundationem ad sublimia contemplanda vel penetranda ascendere possunt, qualium personam Job in seipso expressit, cum dicit: Antequam comedam suspiro, et tanquam inundantes aquae sic rugitus meus . Antequam comedat suspirare habet necesse, qui nisi per compunctionis gratiam, et post lacrymarum effusionem, ad intimam animae refectionem, veritatisque pabula nullo modo potest pertingere. Alii in suis meditationibus divinis revelationibus copiose affluunt, et forte adhuc tales sunt, qui sine praemeditatione, vel subtilia penetrare, vel subtiliter disserere omnino non possunt. Priores itaque illi suis orationibus, isti autem suis meditationibus ignem sibi divinae revelationis accendunt: Et in meditatione mea
Abbreviated transcription (Latin):
rum cognitio dilatat᷑. Primo omnium dani¬
el misticȩ uisionis noticiam ex diuina reue¬
latione accepit: pꝰea etiam euis utiq socuis res
eadem in uotuit: tandẽ autem eiusdẽ rei scien¬
tia usq ad regis noticiam ꝑuenit. De primo
dicit᷑. Cunc danieli ꝑ tusionem nocte miste¬
rium reuelatum ẽ. Postmodum autem tã
ꝓ se quam ꝓ socus stus damel ꝓfitet᷑. Quia
sermonẽ inquit regis aperusti nobis. Et nũc
de ꝓpalanda regi eiuscdẽ rei noticia: idem ipse
pollicet᷑. Introduc me in conspectu regis: & solu¬
tionem regi nariabo. Et ut brcuit᷑ absoluam.
quid suꝑ his sentiam. alii in sua oratione. alii
in sua medicatione. alii autem in sua ipsa sepe
loquutione reuelationem diuinam accipiunt:
& subluia quelibet atq ꝓfunda ex diuina
inspiratione cognoscunt. Uerumtam̃ ñ solum
illud qđ orando. s et illud etiam qđ meditando
uel loquendo subtilit̾ penetramus: tunc etiam

Expanded text:
rum cognitio dilatatur. Primo omnium Danirum cognitio dilatatur. Primo omnium Daniel mysticae visionis notitiam ex divina revelatione accepit. Postea etiam ejus utique sociis res eadem innotuit, tandem autem ejusdem rei scientia usque ad regis notitiam pervenit. De primo dicitur: Tunc Danieli per visionem nocte mysterium revelatum est. Postmodum autem tam pro se, quam pro sociis suis Daniel profitetur: Quia sermonem, inquit, regis aperuisti nobis. Et nunc de propalanda regi ejusdem rei notitia idem ipse pollicetur. Introduc me in conspectum regis, et solutionem regi narrabo. Et ut breviter absolvam quid super his sentiam, alii in sua oratione, alii in sua meditatione. alii autem in ipsa sua saepe locutione, revelationem divinam accipiunt, et sublimia quaelibet atque profunda ex dinspiratione cognoscunt. Verumtamen non solum illud quod orando, sed et illud etiam quod meditando vel loquendo subtiliter penetramus, tunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ini impetu. & quasi sub regiȩ potestatis p̃sentia.
deuotionis ascendit .xui.¬
t solutionem inquit regi narrabo.
Quȩ est ista mistice uisionis solutio:
nisi sacramentoꝵ misteriorũq di¬
uinoꝵ. facilis enodatio. & ꝓmpta explicatio:
Si autem ꝑ regem recte liberi arbitrii potesta¬
tem oportet intelligere: quid aliud erit. eiꝰmo¬
di solutionem ad regiam noticiam ꝑuenire:
qũa msterioꝵ diuinoꝵ. rationẽ palam et
in ꝓmptu habere: Si igit᷑ lib̾um & ꝓmp¬
tum. et in potestate nr̃a habemus occultorũ
enodationem in cominune ꝓferre cũ uolu¬
mus: iam misterioꝵ. diuinoꝵ. seientiam et
enodationem in nr̃o arbitrio ẽẽ. ꝙ quasi ad
regiam potestatem iam ꝑuenisse non dubita¬
mus. Hec autem tanta scientiȩ uel doctrine
dilatatio danieli tunc recte ascribit᷑: qñ eiꝰmo¬
Di grã merito deuotionis acquirit᷑. & possidet᷑.
Uidea mus gͦ quib ꝓmotionis gradib diuno¬

Expanded text:
imi impetu, et quasi sub regiae potestatis praesentia, imi impetu, et quasi sub regiae potestatis praesentia, devotionis ascendit. Et solutionem, inquit, regi narrabo. Quae est ista mysticae visionis solutio, nisi sacramentorum mysteriorumque divinorum facilis enodatio, et prompta explicatio? Si autem per regem liberi arbitrii potestatem oportet intelligere, quid aliud erit ejusmodi solutionem ad regiam notitiam pervenire, quam mysteriorum divinorum rationem palam et in promptu habere? Si igitur liberum, et promptum, et in potestate nostra habemus occultorum enodationem in commune proferre cum voluimus, jam mysteriorum divinorum scientiam, et enodationem in nostro arbitrio esse, et quasi ad regiam potestatem jam pervenisse non dubitamus. Haec autem tanta scientiae vel doctrinae dilatatio Danieli tunc recte ascribitur, quando ejusmodi gratia merito devotionis acquiritur et possidetur. Videamus ergo quibus promotionis gradibus divino
Abbreviated transcription (Latin):
miseret᷑ et cominotat: disponit sermones
suos in iudicio. Et forte hoc erit arioch.
exterius consulere: contra sermonis uł oꝑis
uicia nos ipsos rectitudinis consilus p̃mun¬
re. Tunc autem quasi intrinsecus consulit᷑.
qũ de interiorib querit᷑: et contra cogitatio¬
num uel affectionum corruptelam. uisticie
institutis anima premunit᷑. Maxime eo
temꝑe debemus ad arioch intrare. et eius
manuductioñe querere. & nichil sine iusti¬
ciȩ p̃meditatione uł munitione agcre. ma¬
xime inqu̾a eo temꝑe. uͥ debemius celsitudi¬
nis loco apparere: uel sublimitats officium
explere. Introduc me inquit in conspectu
regis: et solutionem regi uarrabo. Tunc aut̃
daniel nr̃ ueracit̃ dicti arioch manuduc̾tio¬
ne utit᷑: qũ ex diuine recordatione districtioĩs
uereq iusticie consideratione animus conpun¬
git᷑. E tunc quasi ante regiam p̃sentiam ab
eiusmodi duce introducit᷑: qñ sub quo uis an¬

Expanded text:
miseretur et commodat, disponet sermones miseretur et commodat, disponet sermones suos in judicio . Et forte hoc erit Arioch exterius consulere, contra sermonis vel operis vitia nos ipsos rectitudinis consiliis praemunire. Tunc autem quasi intrinsecus consulitur, quando de interioribus quaeritur, et contra cogitationum vel afflictionum corruptelam, justitiae institutis anima praemunitur. Maxime eo tempore debemus ad Arioch intrare, et ejus manuductionem quaerere, et nihil sine justitiae praemeditatione vel munitione agere; maxime, inquam, eo tempore ubi debemus celsitudinis loco apparere, vel sublimitatis officium explere. Introduc me, inquit, in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc autem Daniel noster veraciter dicti Arioch manuductione utitur, quando ex recordatione divinae districtionis, veraeque justitiae consideratione animus compungitur. Et tunc quasi ante regiam praesentiam ab ejusmodi duce introducitur, quando sub quovis an
Abbreviated transcription (Latin):
in eiusmodi facere debeamus. Cum locum
magisterii siue ex precepto. siue ꝓ officio sus¬
cipere oportet: prius mens ad arioch introe¬
at. iusticie consulta requirat. et ut bonu̾
opus hene et iuste exequat᷑: sollicita exami¬
natione p̃uideat. Fac inquit bene bonum. Bo¬
num. bene fit: qñ opus bonum ex bona in¬
tentioue surgit. et modo congruo ꝓcedit.
facile est ut ambitio uel cenodoxia ad con¬
spicuum et preclarum nos opus impel¬
lat. facile est. ut fermentum phariscoꝵ
totam boni oꝑis nr̃i massam corrumpat.
Nullomͦ ab arioch introducim᷑: qñ ad opus
bonum sinustra intentione impellim̃. Quo¬
tiens igit᷑ docendi locum suscipimus: p̃uide¬
amus quam iuste. qua ordinate susceptum
officium expleamus. Uideamus ncaliquid
falsum uel fruiolum: ne aliquid ineptum. uł
inordinatum dicamus. Hanc i fallor discendi
uł docendi regulam custodit: cui illud psal¬
miste conuenire potuit. Iocundus homo qͥ

Expanded text:
in ejusmodi facere debeamus. Cum locum in ejusmodi facere debeamus. Cum locum magisterii sive ex praecepto, sive pro officio suspicere oportet, prius mens ad Arioch introeat. Justitiae consulta requirat, et ut bonum opus bene et juste exsequatur, sollicita examinatione praevideat. Fac, inquit, bene bonum. Bonum tum fit, quando opus bonum ex bona intentione surgit, et modo congruo procedit. Facile est ut ambitio vel cenodoxia ad conspicuum et praeclarum nos opus impellat. Facile est ut fermentum Pharisaeorum, totam boni operis nostri massam corrumpat. Nullo modo ab Arioch introducimur, quando ad opus bonum sinistra intentione impellimur. Quoties igitur docendi locum suscipimus, praevideamus quam juste, quam ordinate susceptum officium expleamus. Videamus ne aliquid falsum vel frivolum, ne aliquid ineptum vel inordinatum dicamus. Hanc, ni fallor, discendi vel docendi regulam custodit, cui illud Psalmistae convenire potuit: Jucundus homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
disceriumtis: & quasi arioch officio ficri
posse uel debere presumimus: pꝰmodũ ad
p̃ces. et orationem conuersi. & int̾ conpun¬
ctionis nt̃e lacrimas diuinitus illuminati.
inuistum ẽẽ inuenimus. qđ prius rectum
putabamus. Sic deuotio sepe iniquũ ẽẽ
inuenit. fieriq defendit: qđ iuolentꝰ ani¬
mi impetus. quasi sub regio furore fieri
decreuit. Sapientes inquit babilonis ne
ꝑcdas. Et acidit. Introduc me in conspecꝰtu
regis: & solutionem regi narrabo. Quid qͣso
hoc loco. ab alio se introduci petit qui ĩa
suꝑus ante regis conspectum ꝑ semetipsũ
intrauit: S suꝑius intrauit ut regi suppli¬
caret: hic uero ut regem doceret. Illud fuit
humilitatis: istud magne sublimitatis.
Magne inquam sublimitatis fuit illud regem
docere: qd ab alio nemine poterat didicisie.
Ad humilitatis gͣ obsequia libent̃ seipm̃ in¬
gessit: ad celsitudinis officia impudent̃ se
ingerere declinauit. Exemplo discamus. qͥd

Expanded text:
discernimus, et quasi Arioch officio fieri discernimus, et quasi Arioch officio fieri posse vel debere praesumimus, postmodum ad preces et orationem conversi, et inter compunctionis nostrae lacrymas divinitus illuminati, injustum esse invenimus quod prius rectum putabamus. Sic devotio saepe iniquum esse invenit, fierique defendit, quod violentus animi impetus quasi sub regio furore fieri decrevit: Sapientes, inquit, Babylonis ne perdas. Et addit: Introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Quid, quaeso, hoc loco ab alio se introduci petit, qui jam superius ante regis conspectum per semetipsum intravit? Sed superius intravit, ut regi supplicaret; hic vero, ut regem doceret. Illud fuit humilitatis, istud magnae sublimitatis. Magnae, inquam, sublimitatis fuit illud regem docere, quod ab alio nemine poterat didicisse. Ad humilitatis ergo obsequia libenter seipsum ingessit, ad celsitudinis officia impudenter se ingerere declinavit. Exemplo discamus quid
Abbreviated transcription (Latin):
danieli cunc recte ascribit᷑: qñ mens huma¬
na in ioipsum ex magna aeuotione urget᷑.
Daniel itaq ad arioch intrat: qñ equitatis
consulta deuotio queritat. E st et alia ad huc
intrandi ad cum causa. nec forte minus
necessaria: qñ ei scilicet medullitus infund̾e
uolumus. qđ ex diuina rcuelatione in eius
senfib corrigendum agnouimus. Ibi ad
eum intramus. ut ex multa innestigatio¬
ne iusticieq examinatione. quid rectũ sie¬
agnoscamus: hic ad illum ingredimur.
ut rectum diuinitus agnitum reccitudinis
relo altius imprimamus. Ibi itaq
intramus causa discendi: hic causa
docendi. Hel illic causa querendi: hic cau¬
sa ꝑsuadendi. S ingressionis causam ciciuᷤ
aduertimus: si quid dicat attendimus. Sa¬
pientes babilonis ne ꝑdas. E cce qd rextur¬
hatus ficri p̃cepit: daniel diuinitus illumi¬
natus. fieri ꝓhibuit. Et fit sepe ut qđ tur¬
bati et ꝑ impetum animi uelut reccum

Expanded text:
Danieli tunc recte ascribitur, quando mens humaDanieli tunc recte ascribitur, quando mens humana in idipsum ex magna animi devotione urgetur. Daniel itaque ad Arioch intrat, quando aequitatis consulta devotio quaeritat. Est et alia adhuc intrandi ad eum causa nec forte minus necessaria quando ei scilicet medullitus infundere volumus, quod ex divina revelatione in ejus sensibus corrigendum agnovimus. Ibi ad eum intramus, ut ex multa investigatione, justitiaeque examinatione, quid sit rectum agnoscamus; hic ad illum ingredimur, ut rectum divinitus agnitum rectitudinis zelo arctius imprimamus. Ibi itaque intramus causa discendi, hic causa docendi; vel illic causa quaerendi, hic causa persuadendi. Sed ingressionis causam citius advertimus, si quid dicat attendimus: Sapientes Babylonis ne perdas. Ecce quod rex turbatus fieri praecepit, Daniel divinitus illuminatus fieri prohibuit, et fit saepe, ut quod turbati, et per impetum animi velut rectum
Abbreviated transcription (Latin):
nauimus: in hoc uno uersu parit notare
possumus. Nota uocem confessionis & glo¬
rificationis: in co qđ legis. Tibi ds̃ patrum
meoꝵ. conficeor: teq luido. Supplicationiᷤ
autem p̾ces se obtulisse ostendit: in eo quod
dicit. E nunc ostendisti nobis: quȩ roga¬
uimus te. In his autem trib nifallor uere
deuotionis officium continet᷑: uel expletur:
consulere. eo maxime temꝑe. quo oportet
qdlibet sublimitatiᷤᷤ officium explere: xu.¬
ost hec daniel ingressus ad arioch
qu̾e constituerat rex ut ꝑderet sa¬
pientes habilonis: sic ei. loquitus
est᷑. Sapientes babilonis ne ꝑdas. Introduc me
in conspectu regis: ꝙ solutionẽ regi narrabo.
Si ꝑ cdamelem recte ftruor deuotionis. ꝑ ari¬
och intelligit᷑ districtio equitatis: quid erit
aliud ad arioch uelle intrare. nisi secretiora
equitatis archana ꝓfundius querere & qͥd
districta iusticia exigat. intima ꝑscrutati¬
one ꝑspicere uelle: Hoc autem negotium

Expanded text:
navimus in hoc uno versu pariter notare navimus in hoc uno versu pariter notare possumus. Nota vocem confessionis et glorificationis in eo quod legis: Tibi, Deus patrum meorum, confiteor, teque laudo; supplicationis autem preces se obtulisse ostendit in eo quod dicit: Et nunc ostendisti nobis quae rogavimus te. In his autem tribus, ni fallor, verae devotionis officium continetur vel expletur. regulam arctius consulere, eo maxime tempore quo oportet quodlibet sublimitatis officium explere. Post haec Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas, introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo . Si per Danielem recte fervor devotionis, per Arioch intelligitur districtio aequitatis, quid erit aliud ad Arioch velle intrare, nisi secretioria aequitatis arcana profundius quaerere, et quid districta justitia exigat, intima perscrutatione perspicere velle? Hoc autem negotium
Abbreviated transcription (Latin):
dita: ipso utiq retielante. ipso deniq in¬
spirante. qui dat sapientib sapientiam. et
scientiam intelligentib disciplinam: Hucusq
daniel glificauit dm̃ ꝓ communi bono: nunc
autem ꝓ speciali beneficio sibi socuisq suis
spetialit᷑ impenso. Tibi inquit ds̃ patrum
meoꝵ. conficeor. teq laudo. quia sapientiã
ꝙ& fortitudinem dedisti michi: & nc̃ ostendi¬
sti mͥ quȩ rogauimus te: quia sermonẽ regis
aperusti nobis. Superius dixit. Dat sapien¬
tiam sapientib. Hic autem dicit. Quia sa¬
pientiam et fortitudinem dedisti michi. Et
item. Q uia sermonem regis aꝑiusti nobis.
Precipuus ordo caritatis. bona cominunia
p̃ferre priuatis. Caritas enim ñ querit quȩ
sua sunt: s quȩ alioꝵ. Qui gͦ communia
bona caritatis instinctui ꝓprus ante posuit:
quid mirum si prius hostiam laudis obtu¬
lit. ꝓ ullis quȩ plus dilexit: Notandũ autẽ
qđ tria illa quȩ danielis officio suꝑius assig¬

Expanded text:
dita, ipso utique revelante, ipso denique indita, ipso utique revelante, ipso denique inspirante, qui dat sapientibus sapientiam, et scientiam intelligentibus disciplinam? Hucusque Daniel glorificavit Deum pro communi bono, nunc autem pro speciali beneficio sibi sociisque suis specialiter impenso. Tibi, inquit, Deus patrum meorum confiteor, teque laudo, quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi, et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te, quia sermonem regis aperuisti nobis. Superius dixit, dat sapientiam sapientibus. Hic autem dicit: Quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi; et item: Quia sermonem regis aperuisti nobis. Praecipuus ordo charitatis bona communia praeferre privatis. Charitas enim non quaerit quae sua sunt, sed quae aliorum. Qui ergo communia bona charitatis instinctu propriis anteposuit, quid mirum si prius hostiam laudis obtulit pro illis quae plus dilexit? Notandum autem quod tria illa, quae Danielis officio superius assig
Abbreviated transcription (Latin):
oculis dĩ. Salomonis sententia ẽ: qđ solus
ipse sciat omnia corda filioꝵ hominũ. Cuiꝰ
sententiȩ concinit: qui dicit. Serutans cor¬
da et renes ds. S quid sͥ uoluit qui dicit:
Et lux cum eo est. Absq dubio d̾s lux est:
et in eo tenebre non sunt ullȩ. Cur gͦ non
dicit. qđ ueracit dicere potuit: quia ds̃ lux ẽ.
s ait. et cum eo lux est: An foite hoc doce¬
re nos uoluit: quia ubi ipse ꝑ inhabitan¬
tem grãm manserit. necessariȩ coguitioĩs
lumen deeẽ non possit: Nlam lum̃ quidẽ
qđ ipse est. ꝓut ipsum ẽ. in hac utiq uita
interim uidere non possumus: s lumen
qđ cum ipso est. ñsolum ad solatium. sed
etiam ad suffragium acciꝑe consueuimꝰ.
Quale autem hoc lumen ẽẽ dicimus: ꝑ
qđ. quid agcre. quid uitare. quid diligere.
quid odio habere. qͥd credere. uel sꝑare de¬
bemus. agnoscunus: Qualis queso ẽ
lux ista. quę nouit ꝓfunda & abscon¬

Expanded text:
sunt oculis Dei . Salomonis sententia est quod solus sunt oculis Dei . Salomonis sententia est quod solus ipse scit omnia, vel sciat omnia corda filiorum hominum . Cujus sententiae concinit, qui dicit: Scrutans corda et renes Deus . Sed quid sibi voluit quod dicit, et lux cum eo est. Absque dubio Deus lux est, et in eo tenebrae non sunt ullae. Cur ergo non dicit quod veraciter dicere potuit, quia Deus lux est, sed ait, et cum eo lux est? An forte hoc docere nos voluit, quia ubi ipse per inhabitantem gratiam manserit, necessariae cognitionis lumen deesse non possit? Nam lumen quidem quod ipse est, prout ipsum est, in hac utique vita interim videre non possumus; sed lumen quod cum ipso est, non solum ad solatium, sed etiam ad suffragium accipere consuevimus. Quale autem hoc lumen esse dicimus, per quod quid agere, quid vitare, quid diligere, quid odio habere, quid credere vel sperare debemus agnoscimus? Qualis, quaeso, est lux ista quae novit profunda et abscon
Abbreviated transcription (Latin):
lat abscondita fraudis diabolicȩ: nouit
tenebrosa conicieutȩ humanȩ. Reuelat
ꝓfunda sua ut scramusquid de illo credere:
quid ab illo sꝑare debeamus. Reuelat abs¬
condita alicna: ut sciamus quid timere. qͥd
cauere debeamus. Nouit tenebrosa nr̃a. ne
illum aliquid latere posse credamꝰ: & nos ip¬
sos spe uana decipiamus. Reuelat ꝓfunda
& abscondita: et nouit in tenebris constitu¬
ta. Incerta & occulta sapientiȩ tuȩ manife¬
stasti michi. Ecce reuelatio ꝓfundoꝵ. Et ali¬
bi orat in idipsum. Reuela oculos meos: ⁊ con¬
siderabo mirabilia de lege ttia. De abscondi¬
tis alienis timebat: qui dicebat. Educes me
de laqueo hoc que absconderunt mͥ. Ad id¬
ipsum respicit: qđ alias psallit. Lugius suiˢ
dolose agebant: uenenum aspidum sub labi¬
is eoꝵ. Nonne abscondere uolebant uene¬
num: qđ sub lingua portabant: late¬
brosa nr̃a eum latere non posse credebat: qui
dicebat. Omnia aut̃ẽ sunt nuda & aperta

Expanded text:
lat abscondita fraudis diabolicae, novit lat abscondita fraudis diabolicae, novit tenebrosa conscientiae humanae. Revelat profunda sua, ut sciamus quid de illo credere, quid ab illo sperare debeamus. Revelat abscondita aliena, ut sciamus quid timere, quid cavere debeamus. Novit tenebrosa nostra, ne illum aliquid latere posse credamus, et nos ipsos spe vana decipiamus. Revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce revelatio profundorum, et alibi orat in idipsum: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . De absconditis alienis timebat qui dicebat: Educes me de laqueo hoc quem absconderunt mihi . Ad idipsum respicit quod alias psallit: Linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum . Nonne abscondere volebant venenum quod sub lingua portabant? Latebrosa nostra eum latere non posse credebat, qui dicebat: Omnia autem nuda, et aperta
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: apłs exclamat. cum dicat. O altitudo
pientiȩ et scientiȩ dĩ: quam incom¬
p̃hensibilia sunt iudicia eius: et in¬
uestigabiles iuȩ eus. De his tam̃
ipsis sublimib et ꝓfundis: reuelat utiq ꝑ
sp̃m suum quantũ sciri oportet. uel expe¬
dit nobis. Reuelat gͦ ꝓfunda & archana
secreti sui: nec hec tantum. s et occulta
consilii alieni. quȩ nobis aliena ma¬
lignitas abscondit: ut facilius deciꝑe nos
possit. Audisti quid de eius reuelatione
optare uel sꝑare debeamus: atidi adhuc
quid de eius scientia timeamus. Nouit
in tenebris constituta. Nouit sane intima
ur̃a. et quelibet cordis nr̃i occulta. nec solũ
illa quȩ soli ipsi de nobis seimus: & alios
latere uoluinus: s ea etiam quȩ in conscien¬
tiȩ nr̃ȩ latebris ipsi penetrare non suffici¬
mus. Reuelat gͦ sua. reuelat aliena: no¬
uit nr̃a. Reuelat archana sua: reuelat
fraudulenta. aliena: nouit occulta nr̃a.
Reuelat ꝓfunda dispensationis suȩ. reue¬

Expanded text:
tudo sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus! De his tamen ipsis sublimibus et profundis revelat utique per Spiritum suum quantum sciri oportet, vel expedit nobis. Revelat ergo profunda et arcana secreti sui, nec haec tantum, sed et occulta consilii alieni quae nobis aliena malignitas abscondit, ut facilius decipere nos possit. Audisti quid de ejus revelatione optare vel sperare debeamus, audi adhuc quid de ejus scientia timeamus. Novit in tenebris constituta; novit sane intima nostra et quaelibet cordis nostri occulta, nec solum illa quae soli ipsi de nobis scimus, et alios latere volumus, sed ea etiam quae in conscientiae nostrae latebris ipsi penetrare non sufficimus. Revelat ergo sua, revelat aliena, novit nostra. Revelat arcana sua, revelat fraudulenta aliena, novit occulta nostra. Revelat profunda dispensationis suae, reve