comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Fidelis paranimphus.qui mutui amoris
conscius. s non inuidus: non suam querit.
s domini grãm: Discurrit medius inter
dilectum et dilectam: uota offerens: refe¬
rens dona. Excitat istam: placat illum.
Interdum quoq licet raro rep̃sentat eos
pariter sibi: siue hanc rapiens: siue illum
adadticens. Siquidem domesticus est. et notꝰ
inpalatio: nec tieretur repulsam: et cotidie
uidet faciem patris. Uide autẽ tu: ne quid
nos in hac uerbi ammeq cõmixtione corpo¬
reum seu imaginatorium sentire existimes.
tis indm̃. siue dei pium descensum in animã
nris quib possumus expͥmimus uerbis:
spũalib spũalia comparantes. Itaq in sp̃u
fit ista coniunctio: quia sp̃c est deus: et con¬
cupiscit decorem anime illius. quam forte
aduerterit inspũ ambulantem. et curam
carnis non ꝑficientem indesiderio: p̃sertĩ
si sui amore flagrantem conspexerit. Non
ergo sic affecta et sic dilecta contenta erit

Expanded text:
Fidelis paranymphus, qui mutui amoris Fidelis paranymphus, qui mutui amoris conscius, sed non invidus, non suam quaerit, sed Domini gratiam: discurrit medius inter dilectum et dilectam, vota offerens, referens dona. Excitat istam, placat illum. Interdum quoque, licet raro, repraesentat eos pariter sibi, sive hanc rapiens, sive illum adducens: siquidem domesticus est et notus in palatio, nec veretur repulsam, et quotidie videt faciem Patris. 6. Vide autem tu ne quid nos in hac Verbi animaeque commistione corporeum seu imaginatorium sentire existimes. ntis in Deum, sive Dei pium descensum 1382 in animam, nostris quibus possumus exprimimus verbis, spiritualibus spiritualia comparantes. Itaque in spiritu fit ista conjunctio, quia spiritus est Deus, et concupiscit decorem animae illius quam forte adverterit in spiritu ambulantem, et curam carnis non perficientem in desiderio, praesertim si sui amore flagrantem conspexerit. Non ergo sic affecta et sic dilecta, contenta erit
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ sperantib inte: anime querenti te. Sed
et angelus eius qui untis est de sodalib sponsi
in hoc ipsum deputatus minister ꝓfecto et
arbiter secrete mutueq salutationis: is in¬
quam angłs quomodo tripudiat: quomͦ
colletatur et condelectatur: et conuerscis
ad dñm. dicit. Gratias ago tibi dñe maiesta¬
tis. quia desiderium cordis eius tribuisti ei:
et uoluntate labiorum eits non frauidasti
eam. Ipse est qui in om̃i loco sedulus quidã
pedissequus anime. non cessat sollicitare cã.
et assiduis suggestionib monere. dicens. De¬
lectare indño: et dabit tibi peticiones cordis
tui. Et rursum. Expecta dnm: et custodi
uiam eius. Item. Si moram fecerit. ex pecta
eum: quia ueniet et non tardabit. Ad dñm
Desiderauit te innocte: s et sp̃c tuus inpre¬
cordus eius: de mane uigilauit ad te. Et
iterum: Totadie expandit adte manus suas
dimitte illam: quia clamat post te. Conuer

Expanded text:
Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Sed Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Sed et angelus ejus, qui unus est de sodalibus sponsi, in hoc ipsum deputatus, minister profecto et arbiter secretae mutuaeque salutationis; is, inquam, angelus quomodo tripudiat, quomodo collaetatur et condelectatur, et conversus ad Dominum dicit: Gratias ago tibi, Domine majestatis, quia desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti cam! Ipse est qui in omni loco sedulus quidam pedisequus animae non cessat sollicitare eam, et assiduis suggestionibus monere, dicens, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui: et rursum, Exspecta Dominum, et custodi viam ejus ; item, Si moram fecerit, exspecta eum, quia veniens veniet, et non tardabit . Ad Dominum Desideravit te in nocte, sed et spiritus tuus in praecordiis ejus de mane vigilavit ad te . Et iterum: Tota die expandit ad te manus suas , dimitte illam quia clamat post te : convert
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse ipsum dignatur inuisere deus animam.
querentem se:quȩ tamen ad querendum. toto
se desiderio et amore detiouit. Et hoc signtim
istiusmodi adtientus eius: sicut ab eo qui exꝑtꝰ
est edocemur. Ignis ante ipsum p̃cedet: et in¬
flammabit incireuitu inimicos eius. Oportet
namq ut sc̃i desiderii ardor p̃tieniat faciem eiꝰ.
adomnem animam ad quam est ipse uentu¬
rus. qui omnem consumat rubiginem uicioꝵ.
et sic preparet locum dño. Et tunc scit anima.
qm̃ iuxta est dñs :cum se senserit illo igne suc¬
censam: et direrit cum ꝓpħa. De excelso misit
ignem inossib meis: et erudiuit me. Et illud.
Concaluit cormeum intrame: et inmeditatio¬
ne mea exardecet ignis. Tali amme suspiranti
frequenter. immo sine intermissione oranti.
et afflictanti se pre desiderio. cum interdum
desideratus ille qui ita queritur. miseratus
occurrit: puto illi de ꝓpria erꝑientia conue¬
nire. ut dicat cum scõ iheremia. Bonus es

Expanded text:
se ipsum dignatur invisere Deus animam se ipsum dignatur invisere Deus animam quaerentem se, quae tamen ad quaerendum toto se desiderio et amore devovit. Et hoc signum istiusmodi adventus ejus, sicut ab eo qui expertus est edocemur: Ignis ante ipsum praecedet, et inflammabit in circuitu inimicos ejus . Oportet namque ut sancti desiderii ardor praeveniat faciem ejus ad omnem animam, ad quam est ipse venturus, qui omnem consumat rubiginem vitiorum, et sic praeparet locum Domino. Et tunc scit anima quoniam juxta est Dominus, cum se senserit illo igne succensam, et dixerit cum propheta, De excelso misit ignem in ossibus meis, et erudivit me : et illud, Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . 5. Tali animae suspiranti frequenter, imo sine intermissione oranti, et afflictanti se prae desiderio, cum interdum desideratus ille, qui ita quaeritur, miseratus occurrit; puto illi de propria experientia convenire ut dicat cum sancto Jeremia: Bonus es,
Abbreviated transcription (Latin):
uere sit aquo sunt. non tamen quid sit pror¬
sus diffimentes: Itaq de ipsouides: s non
ipsum. Qum autem de eo quem nonuides
cetera uides: scis indubitanter existere quẽ
oportet inquirere: ut inquirentem non frau¬
det grã: negligendem ignorantia non excuset.
Uerum. hoc genus uidendi commune. In ꝓm¬
pcu enim est uxta apłm om̃i utenti racione:
inuisibilia dei ꝑea que facta sunt intellecta
conspicere. Alius ꝓculdubio ille modus. quo
quondam patrib crebra illa atq ambitiosa
diuine presentiȩ familiaritas dignanter in¬
dulta est: quamquã nec ipsis sicuti est. s sicut
dignata est. Nec uno omĩb modo: s ut ait
apłs. multifariȩ multisq modis: cum ipse in
deus unus est. Et hec demonstratio non qui¬
dem cõmunis.s tamen foris facta est: nimi¬
rum exhibita ꝑimagines extrinsecus appa¬
rentes. seu uoces sonantes. S est dituna in¬
spectio. eo differentior abhis. quo interior. cum̃

Expanded text:
vere sit a quo sunt, non tamen quid sit prorvere sit a quo sunt, non tamen quid sit prorsus definientes? Itaque de ipso vides, sed non ipsum. Cum autem de eo, quem non vides, caetera vides, scis indubitanter existere quem oportet inquirere, ut inquirentem non fraudet gratia, negligentem ignorantia non excuset. Verum hoc genus videndi commune. In promptu enim est, juxta Apostolum, omni utenti ratione, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspicere . 4. Alius procul dubio ille modus, quo quondam Patribus crebra illa atque ambitiosa divinae praesentiae familiaritas dignanter indulta est, quanquam nec ipsis sicuti est, sed sicut dignata est. Nec uno omnibus modo, sed, ut ait Apostolus, multifarie multisque modis ; cum ipse in uus, Deus unus est . Et haec demonstratio, non quidem communis; sed tamen foris facta est, nimirum exhibita per imagines extrinsecus apparentes, seu voces sonantes. Sed est divina inspectio, eo differentior ab his quo interior, cum per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter omnimodam similitudinem. Ita
et solem iusticie illum. qui illuminat omnẽ
hominem uenientem inhunc mundũ. ui¬
dere in hoc mundo sicut illuminat illumi¬
natus potes. tanquam iam inaliquo similis.
sicuti est omnino non potes.tanquam non¬
dum ꝑfecte similis. Propterea dicit. Acce¬
dite ad eum et illuminamini: et facies ur̃e
non confundentur. Ita sane: s si quantum
satis est illuminamur: ut reuelata facie spe¬
culantes głam dei meandem imaginem tra
non irruendum: ne irreuerens serutator ma¬
iestatis. opprimatur agła. Nec locis sane
q clarior ille ꝓpinquior: cẽ autẽ clarissimũ.
ꝑuenisse est. Porro iam presentib. non ali¬
ud est uidere sicuti est. quam ẽẽ sicuti est:
et aliqua lissimilitudine non confundi.
S id tunc: ut dixi. Interim uero tanta hȩc
formarum uarietas atq numerositas sp̃e¬
rum inreb conditis. quid nisi quidã sunt
radii deitatis: monstrantes quidem quia

Expanded text:
propter omnimodam similitudinem. Ita propter omnimodam similitudinem. Ita et solem justitiae illum, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, videre in hoc mundo, sicut illuminat, illuminatus potest, tanquam jam in aliquo similis; sicuti est, omnino non potest, tanquam nondum perfecte similis. Propterea dicit: Accedite ad eum et illuminamini, et facies vestrae non confundentur . Ita sane, sed si quantum satis est illuminamur, ut revelata facie speculantes gloriam Dei, in eamdem imaginem trannon irruendum, ne irreverens scrutator majestatis opprimatur a gloria . Nec locis sane que clarior, ille propinquior; esse autem clarissimum, pervenisse est. Porro jam praesentibus non aliud est videre sicuti est, quam esse sicuti est, et aliqua dissimilitudine non confundi. Sed 1381 id tunc, ut dixi. Interim vero tanta haec formarum varietas, atque numerositas specierum in rebus conditis, quid nisi quidam sunt radii Deitatis, monstrantes quidem quia
Abbreviated transcription (Latin):
sicuci est potest. aut potuit incorpore hoc
mortali: poterit autem in immortali. qui
dignus habebitur. Itaq tudetur et hic: s
sicut uidetur ipsi: et non sicuti est. Nam
neq hoc luminare magnum. solem loquor
istum. quem cotidie uides.uidisti tamen
aliquando sicuti est. s tantum sicuit illium¬
nat. uerbi causa aerem: mondem: parietem.
Quod ne ipsum quidem aliquatenus posses.
sinon aliqua exparte ipsum lumen corpo¬
ris tui ꝓsui ingenita serenitate et ꝑspicui¬
tade. celesti lumini simile eẽt. Non deniq
alterum membrum corporis capax est lumi¬
nis: ob multam utiq dissimilitudinem. S
nec ipse oculus cum turbatus fuerit. lumu
ꝓpinquabit. nimirum ob amissam limili¬
tudinem. Qui ergo turbatus nullatenus
serentim solem uidet ꝓpter dissimilitudi¬
iii. nem: serenus aliquatenus tudet.
hi ꝓpter nonnullam similitudinẽ:
ꝓfecto si pari prorsus puritate uigeret: ui¬
deret om̃ino in offensa acie eum sicuti est:

Expanded text:
sicuti est, potest, aut potuit in corpore hoc sicuti est, potest, aut potuit in corpore hoc mortali; poterit autem in immortali; qui dignus habebitur. Itaque videtur et hic, sed sicut videtur ipsi, et non sicuti est. Nam neque hoc luminare magnum solem loquor istum, quem quotidie vides vidisti tamen aliquando sicuti est, sed tantum sicut illuminat, verbi causa aerem, montem, parietem. Quod nec ipsum quidem aliquatenus posses, si non aliqua ex parte ipsum lumen corporis tui, pro sui ingenita serenitate et perspicuitate, coelesti lumini simile esset. Non denique alterum membrum corporis capax est luminis, ob multam utique dissimilitudinem. Sed nec ipse oculus, cum turbatus fuerit, lumini propinquabit, nimirum ob amissam similitudinem. Qui ergo turbatus, nullatenus serenum solem videt propter dissimilitudinem; serenus aliquatenus videt propter nonnullam similitudinem. Profecto si pari prorsus puritate vigeret, videret omnino inoffensa acie eum sicuti est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi illa uisio: quia nulla eam interpo¬
lat ucissitudo. Et tunc ille de euangelio
unus om̃ib qui sic uident denarius red¬
ditur: inuna specie que offertur. Nam et
quod apparet ut inuariabile inse est. ita
inuariabiliter intuentib prestoest: et quib
apparet. nil uidere desiderabilius uolunt
nil possunt delecꝰtabilius. Quando gͦ illa
uel fastidiet auiditas. uel se subtrahet su¬
auitas: uel fraudabit ueritas. tiel deficiet
et̾nitas: Quod si inȩternum exdenditur t̃u¬
dendi copia pariter et uoluntas. quomodo
non plena felicitas: Nil quippe aut de¬
est iam semꝑ uidentib. aut suꝑ est semꝑ
uolentib. At talis uisio non est uite pre¬
sentis: s innouissimis reseruatur: his dũ¬
taxat. qui dicere possunt. Scimus quiacũ
apparuerit. similes ei erimus: quia uidebi¬
mus eum sicuti est. Et nunc quidem appa¬
ret quib uult: s sicuti uult. non sicuti est.
Non sapiens. non sc̃s. non ꝓpħa tudere illum

Expanded text:
ut dixi, illa visio, quia nulla eam interpout dixi, illa visio, quia nulla eam interpolat vicissitudo. Et tunc ille de Evangelio unus omnibus, qui sic vident, denarius redditur in una specie quae offertur. Nam et quod apparet, ut invariabile in se est, ita invariabiliter intuentibus praesto est; et quibus apparet, nil videre desiderabilius volunt, nil possunt delectabilius. Quando ergo illa vel fastidiet aviditas, vel se subtrahet suavitas, vel fraudabit veritas, vel deficiet aeternitas? Quod si in aeternum extenditur videndi copia pariter et voluntas; quomodo non plena felicitas? Nil quippe aut deest jam semper videntibus, aut superest semper volentibus. 2. At talis visio non est vitae praesentis, sed in novissimis reservatur, his duntaxat qui dicere possunt: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Et nunc quidem apparet quibus vult; sed sicuti vult, non sicuti est. Non sapiens, non sanctus, non propheta videre illum,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pascas. tibi cubes inmeridie. Studio¬
sis mentib uerbum sponsus frequenter
apparet: et non subuna specie. Quid ita:
Profecto qm̃ nondum uidetur sicuti est.
Nempe illa uisio stat: quia forma stat. que
tunc uidetur. Est enim: nec ullam capit
exeo quod est fuit uel erit mutationem. Tol¬
le nempe fuit et erit:unde iam transmu¬
tatio. aut uicissitudinis obumbratio: At
quic quid ueniens ex eo quod fuit. non ces¬
sat tendere in id quod erit: transitum sane
habet ꝑest: s omĩno non est. Nam quomͦ
est. quod numquã in eodem statu ꝑmanet:
Solum ꝓinde uere est. quod nec afuit preci¬
ditur. nee aberit expungitur. s solum atq
in expugnabile remanet ei uE¬
est. et manet quod est. Nec
fuit sane tollit illi eẽ ab ȩterno: nec erit.
ẽẽ ineternum : ac ꝑhoc sibi uendicat ue¬
rum ẽẽ: idest increabile: interminabile:
inuariabile. Cum ipse gͦ qui sic est immo
qui non sic aut sic est.uidetur sicuti est: stat

Expanded text:
ubi pascas, ubi cubes in meridie . Studioubi pascas, ubi cubes in meridie . Studiosis mentibus Verbum sponsus 1380 frequenter apparet, et non sub una specie. Quid ita? Profecto quoniam nondum videtur sicuti est. Nempe illa visio stat, quia forma stat quae tunc videtur; est enim: nec ullam capit ex eo quod est, fuit, vel erit, mutationem. Tolle nempe: Fuit et Erit; unde jam transmutatio aut vicissitudinis obumbratio? At quidquid veniens ex eo quod Fuit non cessat tendere in id quod Erit, transitum sane habet per Est, sed omnino non est. Nam quomodo est, quod nunquam in eodem statu permanet? Solum proinde vere est, quod nec a Fuit praeciditur, nec ab Erit expungitur; sed solum atque inexpugnabile remanet ei Est, et manet quod est. Nec fuit sane tollit illi esse ab aeterno; nec Erit esse in aeternum: ac per hoc sibi vindicat verum esse, id est increabile, interminabile, invariabile. Cum igitur ipse qui sic est, imo qui non sic aut sic est, videtur sicuti est; stat,
Abbreviated transcription (Latin):
rem istiusmodi suadere: s nec discipłm
equȩ exposcere sibi.Deinde non monacho
hoc intimari. s ep̃o: cuius uita tenere ad¬
huc et nascenti ȩccłie ꝑnecessaria eẽt. Ti¬
motheus hic erat. Damicbi alterum timo¬
theum: et ego cibo eum siuis etiam auro:
et poto balsamo. Ceterum du tibimet¬
ipsi dispensas: misertus tui. Suspecta ẽ
michi fatcor tua ipsius inte dispensatio.
et uereor tibi illudi suib tegmine et nomi¬
ne discretionis. acarnis prudentia. Id ce
saltim uolo ad monitum ẽẽ ut si ita tibi
auctoritas apłi placet de bibendo uino:
modico. quod ille ad iunxit non p̃termit¬
tas. Et de hoc satis.S reuertamur ad sp̃o¬
sam: et discamus ab ea uineas ꝓprias uti¬
licer non custodire: p̃sertim nos. qui uide¬
mur deputati custodes inuineis sponsi
eccłe. ib̾u rp̃i domini nr̃i. qui est suꝑ omia
deus benedictus in scła. Et plio sermo x xi¬
Ndica michi quem diligit anima mea:

Expanded text:
rem istiusmodi suadere, sed nec discipulum rem istiusmodi suadere, sed nec discipulum aeque exposcere sibi. Deinde non monacho hoc intimari, sed episcopo, cujus vita tenerae adhuc et nascenti Ecclesiae pernecessaria esset. Timotheus hic erat. Da mihi alterum Timotheum; et ego cibo eum, si vis, etiam auro, et poto balsamo. Caeterum tu tibimetipsi dispensas, misertus tui. Suspecta est mihi, fateor, tua ipsius in te dispensatio; et vereor tibi illudi sub tegmine et nomine discretionis a carnis prudentia. Id te saltem volo admonitum esse, ut si tibi ita auctoritas Apostoli placet de bibendo vino, modico, quod ille adjunxit, non praetermittas. Et de hoc satis. Sed revertamur ad sponsam, et discamus ab ea vineas proprias se utiliter non custodire, praesertim nos qui videmur deputati custodes in vineis sponsi Ecclesiae Jesu Christi Domini nostri, qui est super omnia Deus benedictus in saeculndica mihi quem diligit anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
riri uix possit quid comedas: Puta te quieso
monachum cẽ. non medicum: nec de complex¬
ione iudicandum: s de ꝓfessione. Parce ob¬
secro: primum quidem quieti tue: parce de¬
inde labori ministrantium: parce gratiami¬
ni domus: parce conscientie. Conscientiȩ
dico non tue. s alterius: illius indelicet qui
ꝓpter sedens et edens quod sibi apponitur:
de tuo singulari ieiumo murmurat. Scan¬
dalo quippe est ei aut tua odiosa suꝑsticio:
aut duricia: quam forte putat illius. qui tͥ
habet ꝓuidere. Scandalizatur inquam in
tua singularitate fr̃ iudicans te suꝑstieiosũ
tanquam suꝑflua queritantem: aut certe
me durum causans. qui non ꝑquiram
uictui tuo necessaria. Frustra sibi quidã
blanditintur de exemplo pauli. hortan¬
tis discipłm non bibere aquam. s modico
uti uino ꝓpter stomachum. et frequentes
suas infirmitates. Qui attendere debent.
primum quidem apłm minime sibi ipsi

Expanded text:
riri vix possit quod comedas? 12. Puta te, quaeso, riri vix possit quod comedas? 12. Puta te, quaeso, monachum esse, non medicum; nec de complexione judicandum, sed de professione. Parce, obsecro, primum quidem quieti tuae, parce deinde labori ministrantium, parce gravamini domus, parce conscientiae. Conscientiae dico, non tuae, sed alterius; illius videlicet, qui prope sedens, et edens quod sibi apponitur, de tuo singulari jejunio murmurat. Scandalo quippe est ei aut tua odiosa superstitio, aut duritia, quam forte putat illius, qui tibi habet providere. Scandalizatur, inquam, in tua singularitate frater judicans te superstitiosum, tanquam superflua quaeritantem; aut certe me durum causans, qui non perquiram victui tuo necessaria. Frustra sibi quidam blandiuntur de exemplo Pauli, hortantis discipulum non bibere aquam, sed modico uti vino propter stomachum et frequentes suas infirmitates . Qui attendere debent primum quidem Apostolum minime sibi ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
condempnari: ꝑquam utiq aut in luxum
uoluptatis diffluitur. aut ipsa quoq: bona
ualitudo corporis ultra quam oporcet appe¬
titur: Deniq quod uera sapientia inuolup¬
tates non effluat: audisti ꝓfecto a sapiente.
ne inueniri quidem hanc in terra suauiter
uiuentium. Qui autem inuenit: dicit. Suꝑ
salutem et omnem pulcritudinem dilexi
sapientiam. Si suꝑ salutem et pulcͥ̾tudinẽ:
quantomagis suꝑ uoluptatem et turpitu¬
dinem: Quid tiero ꝓdest temꝑare auolup¬
tatib: et inuestigandis diuersitatib com¬
plexionum.cyborumq uarictatib exquiren¬
dis. cotidianam expendere curam: Legumi¬
na inquit uentosa sunt: casetis stomachtum
grauat. Lac capiti nocet: potum aquȩ non
sustinet pectus: caules nutriunt melaneo¬
liam: coleram porri accendunt: pisces desta¬
gno aut de lutosa aqua. mee penitus comple¬
xiomi non congruunt. Quale est hoc. ut in
totis fluus. agris. hortis. cellarus te. repe¬

Expanded text:
condemnari, per quam utique aut in luxum condemnari, per quam utique aut in luxum voluptatis diffluitur, aut ipsa quoque bona valetudo corporis ultra quam oporteat appetitur? Denique quod vera sapientia in voluptates non effluat, audisti profecto a Sapiente, ne inveniri quidem hanc in terra suaviter viventium . Qui autem invenit, dicit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam . Si super salutem et pulchritudinem, quanto magis super voluptatem et turpitudinem? Quid vero prodest temperare a voluptatibus, et investigandis diversitatibus complexionum, ciborumque varietatibus inquirendis, quotidianam expendere curam? Legumina, inquit, ventosa sunt, caseus stomachum gravat, lac capiti nocet, potum aquae non sustinet pectus, caules nutriunt melancholiam, choleram porri accendunt, pisces de stagno aut de lutosa aqua meae penitus complexioni non congruunt. Quale est hoc, ut in totis fluviis, agris, hortis, cellariisve repe
Abbreviated transcription (Latin):
non sp̃e pacris. Est enm carms hec sapien¬
tia. S audrquid de ipsa nr̃i medici sentiant.
Sapientia inquiunt carius. mors est. Idem:
Sapientia carnis:. inimica est deo. Num hi¬
pocratis seu galiem sententiam. aut cerde de
dogia induxero. ipse peccaui. Epicurtis atq
hipoeras. corporis alter uoluptatem. alter
bonam habitudinem prefert. m̃s magister
utriusq rei contemptum predicat. fumȩ
incorpore uitam quam sum mo studio. iste
unde sustentet. ille unde et delectet. inqui¬
rit: atq inquirere docct: saluator monet et
ꝑdere. Quid enim tibi aliud de xp̃i auditorio
sonuit. cum paulo ante clamatum est. qui
amat animam suam. ꝑdet eam: Perdet eã
dixit: siue ponendo ut martir: siue affligen¬
do ut penitens. Quamquam genus martirii
est spũ facta carnis mortificare: illonmirũ
quo menbra ceduntur ferro. horrore quidẽ
mitius: sed diuturnitate molestius. Uides ne
hac sententia magistri mei. carnis sapientiã

Expanded text:
non spiritus Patris; est enim carnis haec sapiennon spiritus Patris; est enim carnis haec sapientia. Sed audi quid de ipsa nostri medici sentiant. Sapientia, inquiunt, carnis mors est; item: Sapientia carnis inimica est Deo . Num Hippocratis seu Galeni sententiam, aut certe de dogma induxero, ipse peccavi. Epicurus atque Hippocrates corporis alter voluptatem, alter bonam habitudinem praefert; meus Magister utriusque rei contemptum praedicat. Animae in corpore vitam, quam summo studio iste 1379 unde sustentet, ille unde et delectet, inquirit atque inquirere docet, Salvator monet et perdere. 11. Quid enim tibi aliud de Christi auditorio sonuit, cum paulo ante clamatum est: Qui amat animam suam, perdet eam? Perdet eam dixit, sive ponendo ut martyr, sive affligendo ut poenitens. Quanquam genus martyrii est, spiritu facta carnis mortificare; illo nimirum, quo membra caeduntur ferro, horrore quidem mitius, sed diuturnitate molestius. Videsne hac sententia Magistri mei carnis sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuam crucifigas cum uicus et concupiscen¬
tiis: sed et mortifices membra tua quę
sunt suꝑ terram: ꝓbabis de patili imitato¬
rem.qui non facias animam tuam precio¬
siorem te ipso: ꝓbabis et xp̃i discipulum.
etiam illam ꝑdendo salubriter. Et quidẽ
prudentius eam ꝑdis ut custodias: quam
custodis tit ꝑdas. Nam qui uoluerit ammã
suam saluam facere: ꝑdet eam. Quid hic
uos dicitis obseruatores ciborum: morum
neglectores: Hipoeras et sequaces eius do¬
cet animas saluas facere in hoc mundo:
xp̃e et eius discipli. ꝑdere. Quemnam uos
eduob sequi magistrum eligitis: At mani¬
festum se facit quisic dispucat: hoc oculis.¬
et hoc capiti: illud pectori uel stomacho no¬
cet. Profecto unusquisq quod a suo magis¬
trodidicit: hoc in medium ꝓfert. Num in
euanglio legistis has differentias: aut in ꝓ¬
płiis. aut inlitteris apłorum : Caro et san¬
guis ꝓcerto retielauit tibi hanc sapientiam:

Expanded text:
tuam crucifigas cum vitiis et concupiscentuam crucifigas cum vitiis et concupiscentiis, sed et mortifices membra tua, quae sunt super terram: probabis te Pauli imitatorem, qui non facias animam tuam pretiosiorem te ipso; probabis et Christi discipulum, etiam illam perdendo salubriter. Et quidem prudentius eam perdis ut custodias, quam custodis ut perdas. Nam qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam . Quid hic vos dicitis, observatores ciborum, morum neglectores? Hippocrates et sequaces ejus docent animas salvas facere in hoc mundo, Christus et ejus discipuli perdere; quemnam vos e duobus sequi magistrum eligitis? At manifestum se facit, qui sic dispu hoc capiti, et illud pectori vel stomacho nocet. Profecto unusquisque quod a suo magistro didicit, hoc in medium profert. Num in Evangelio legisti has differentias, aut in prophetis, aut in litteris apostolorum? Caro et sanguis pro certo revelavit tibi hanc sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑsonaliter expͥmendum ꝑ illud. Cum
me dico inquit: ercellentius quod in me est
in quo et sto per gratiam dei. id est mentẽ
racionemq intellige.Cum loquor animã
meam:hoc inferius accipe.quod carni
anmande uides ac comodatum:etiam et
iunctum inconcupiscentia. Id me fuisse
quidem.s iam non ẽẽ agnosco:quia non
ego. Quid enim si carnaliter etiam nunc
anima concupiscit: Iam non ego operor
illud: s quod habitat in me peccatum.
Et ideo non me quidem s tamen meum¬
uinem. dixerim quod in me carnalicer
sapit: idq non aliud quam ipsã
animam. Reuera enim amme portio est
carnalis affectio eius: et uita. quam ad mi¬
nistrat corpori. Hanc gͦ aiamam suam paui¬
lus sꝑnebat p̃se paratus ꝓ dño non solum
alligari s et mori in iherłm: et sic ꝑdere ani¬
mam suam. iuxta consilium dñi. Tui quoq
si ꝓpriam deseras uoluncatem: sicorporis
uoluptatib ꝑfectȩ renunties: si carnem

Expanded text:
se personaliter exprimendum per illud. Cum se personaliter exprimendum per illud. Cum me dico, inquit, excellentius quod in me est, in quo et sto per gratiam Dei, id est mentem rationemque, intellige. Cum loquor animam meam, hoc inferius accipe, quod carni animandae vides accommodatum, etiam et junctum in concupiscentia. Id me fuisse quidem, sed jam non esse agnosco, quia non ego. Quid enim si carnaliter etiam nunc anima concupiscit? Jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum . Et ideo non me quidem, sed tamen meum dixerim quod in me carnaliter sapit, idque non aliud quam ipsam animam. Revera enim animae portio est carnalis affectio ejus, et vita, quam administrat corpori. Hanc ergo animam suam Paulus spernebat prae se, paratus pro Domino non solum alligari, sed et mori in Jerusalem, et sic perdere animam suam juxta consilium Domini. 10. Tu quoque si propriam deseras voluntatem, si corporis voluptatibus perfecte renunties, si carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Optimus estimator rerum: qui nil suorũ
sibi p̃ferendum eristimet. Quam multi.
saluti ꝓprie modicam uilissimamq pe¬
cumam pretulerunt: Paulus nec am¬
mam. Non inquit facio eam preciosiorẽ
quam me. Ergo differentiam facis inter
te et tuam animam: Prudenter qtuidem
tu tibi pluris es: quam quid uis tuum.
S quomodo non tua amma tu: Arbitror
quod quia paulus iam tune inspũ ambu¬
laret. et mente consentiret legi dei qm̃bo¬
na est. iccirco hanc ipsam mentem stiam
tanqtiam principale ac supremum qđ¬
dam suidignum durerit suimet potius
quam sue cuitisꝑiam rei nomine designa¬
re. Reliquum uero quod constat nature
ẽẽ inferioris. et inferiori ꝑinde tulioriq
essentie quod est corpus inherere. nonmͦ
officio uiuificandi ac sensificandi. s et
fouendi nutriendiq desiderio: hoc inquã
sensuiale atq carnale appellatione sui
homo spũialis indignum iudicans. inter
sua magis censuit deputandum: quam

Expanded text:
Optimus aestimator rerum, qui nihil suorum Optimus aestimator rerum, qui nihil suorum sibi praeferendum existimet. 9. Quam multi saluti propriae modicam vilissimamque pecuniam praetulerunt! Paulus nec animam. Non, inquit, facio eam pretiosiorem quam me. Ergo differentiam facis inter te, et animam tuam? Prudenter quidem tu tibi pluris es, quam quidvis tuum. Sed quomodo non tua anima tu? Arbitror quod quia Paulus jam tunc in spiritu ambularet, et mente consentiret legi Dei quoniam bona est ; idcirco hanc ipsam mentem suam, tanquam principale ac supremum quiddam sui, dignum duxerit suimet potius, quam suae cujuspiam rei nomine designare; reliquum vero, quod constat naturae esso inferioris, et inferiori proinde viliorique essentiae, quod est corpus, inhaerere; non modo officio vivificandi ac sensificandi, sed et fovendi nutriendique desiderio: hoc, inquam, sensuale atque carnale appellatione sui homo spiritualis indignum judicans, inter sua magis censuit deputandum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uineam meam non custodiui: illo uideli¬
cet sensu quo saluator loquitur in ęuangłio
Oui ꝑdiderit animam suam ꝓꝑter me: in¬
ueniet eam. Idoneus plane et dignus qui
ponatur custos inuineis: quem ꝓprie cu¬
ra uinee a commissarum diligentia et sol¬
licitudine non impedit aut retardat: dũ
non querit que sua stint.neq quod sibi uti¬
le est.s quod multis. Propterea sane petro
cura ista credita est intam multis uineis.
que erant de circumcisione:quia homo
paratus erat et incarcerem et in mortem
ire:usq adeostiȩ uineȩ. id est sue animȩ
non detinebatur amore:quo minus cure
intenderet creditarum.Merito et paulo
inter gentes tam ingens silua credita est
uincarum: quod et ipse in suȩ custodia
minime curiosus inuentus sit: ita ut non
solum alligari. s et mori in iherłm para¬
tus fuerit ꝓpter nomen dñi iħu xp̃i De
niq nichil horum uereor inquit. nec facio
animam meam preciosiorẽ quam me:

Expanded text:
Vineam meam non custodivi; illo videliVineam meam non custodivi; illo videlicet sensu, quo Salvator loquitur in Evangelio, Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . Idoneus plane et dignus qui ponatur custos in vineis, quem propriae cura vineae a commissarum diligentia et sollicitudine non impedit aut retardat; dum non quaerit quae sua sunt, neque quod sibi utile est, sed quod multis. Propterea sane Petro cura ista credita est in tam multis vineis, quae erant de circumcisione, quia homo paratus erat, et in carcerem, et in mortem ire , usque adeo suae vineae, id est suae animae, non detinebatur amore, quominus curae intenderet creditarum. Merito et Paulo inter gentes tam ingens 1378 silva credita est vinearum, quod et ipse in suae custodia vineae minime curiosus inventus sit; ita ut non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus fuerit propter nomen Domini Jenique: Nihil horum vereor, inquit, nec facio animam meam pretiosiorem quam me .
Abbreviated transcription (Latin):
ra desunt. Non est ꝓhibendi facultas: non
copia declinandi: s nec orandi spacrum. O
imbre lacrimarum ꝑfundere sufficiam ste¬
rilicatem anime meȩ: Uineȩ mee uolui di¬
cere: s de psalmo sic incidit ꝓpter usum: et
sensus idem est. Nec piget erroris. qui ad mo¬
net similitudinis: quia non de uinea sermo
est. s de anima. Orgo anima cogicetur cum
uinea legitur: siquidem subhuius specie et
nomine. illius sterilitas de ploratur. Quib
ergo lacrimis rigabo sterilitatẽ uinee meȩ :¬
Omnes palmites eius arruerunt pre inopia.
Iacent sine fructu: eoquod non habent hu¬
morem. Iħu bone: quos fasciculos sarmen¬
torum ex eis in tuo cotidie sacrificio. ustio
contriti cordis meite teste ab sumit. Sit
obsecro sacrifictum tibi sp̃s contribulatus
cor contritum et humiliatum ds̃ non de¬
spicias. Et ego quidem sic ꝓ imꝑfecto meo
traho ad me capitulum presens. Perfectus
autem omĩs erit. qui alias dicere poterit.

Expanded text:
ra desunt. Non est prohibendi facultas, non ra desunt. Non est prohibendi facultas, non copia declinandi, sed nec orandi spatium. Quo imbre lacrymarum perfundere sufficiam sterilitatem animae meae? Vineae meae volui dicere, sed de psalmo sic incidit propter usum, et sensus idem est; nec piget erroris qui admonet similitudinis, quia non de vinea sermo est, sed de anima. Ergo anima cogitetur, cum vinea legitur; siquidem sub hujus specie et nomine illius sterilitas deploratur. Quibus ergo lacrymis rigabo sterilitatem vineae meae? Omnes palmites ejus aruerunt prae inopia; jacent sine fructu, eo quod non habeant humorem, Jesu bone! quos fasciculos sarmentorum ex eis in tuo quotidie sacrificio ustio contriti cordis mei te teste absumit? Sit, obsecro, sacrificium tibi spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum, Deus, ne despicias . 8. Et ego quidem sic pro imperfecto meo traho ad me capitulum praesens. Perfectus autem omnis erit qui alias dicere poterit:
Abbreviated transcription (Latin):
de mea ego facerem uel feeissem:nec audien¬
tes arguentẽ magistrum. et dicentem. Si quis
domtii sue preesse nescit: quomodo eccłesie dĩ
diligentiam habebit: Miror audaciam plu¬
rimorum: quos uidemus de suis uineis noncol¬
ligere nisi spinas et cribulos:umneis tamen do¬
minicis etiam se ingerere non uereri. Eures st̃
et latrones: non custodes.neq cultores. Hoc ill
Ue autem michi etiam nunc aꝑiculo uineȩ mee:
immo magis nunc quando plurib intentus.
minus circa unam diligens. minusq sollicitꝰ
fiericogor. Nec sepem circumdare: nec toreu¬
lar fodere mea licet. heu destructa est mace¬
ria eius: et uindemiant eam om̃s qui pre¬
tergrediuntur uiam. Patet ex posica cristi¬
ciȩ: iracundie atq impatientiȩ ꝑuia. Demo¬
liuntur eam sedulȩ quedam uulpecule in¬
stantium necessitatum. Irrum punt undiq
anxietates: susꝑiciones: sollicicudines. Turbe
discordantium: causarum molestiȩ: rara ho¬

Expanded text:
de mea ego facerem vel fecissem, nec audiende mea ego facerem vel fecissem, nec audientes arguentem magistrum ac dicentem: Si quis domui suae praesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? 7. Miror audaciam plurimorum, quos videmus de suis vineis non colligere nisi spinas et tribulos, vineis tamen Dominicis etiam se ingerere non vereri. Fures sunt et latrones, non custodes, neque cultores. Hoc illis. Vae autem mihi etiam nunc a periculo vineae meae! imo magis nunc, quando pluribus intentus, minus circa unam diligens, minusque sollicitus fieri cogor. Nec spem circumdare, nec torcular fodere in ea licet. Heu! destructa est maceria ejus, et vindemiant eam omnes qui praetergrediuntur viam! Patet exposita tristitiae, iracundiae atque impatientiae pervia. Demoliuntur eam sedulae quaedam vulpeculae instantium necessitatum; irrumpunt undique anxietates, suspiciones, sollicitudines; turbae discordantium, causarum molestiae rara ho
Abbreviated transcription (Latin):
factis pre sterilitate fidei. uirtutum palmitib.
Erat fides: s mortua. Quomodo enim non
mortua sine oꝑib : Et id quidem in seculari
uita. Ceterum conuersus ad dnm. meliuis¬
cule cepi fateor custodire:non tamen ꝓut
oportuit. Et quis nempe ad hoc idoneus: Nec
sc̃s ꝓpħa: qui ait. Nisi dñs custodierit ciuita¬
tem. frustra uigilat qui custodit eam. Quan¬
tis etiam cunc memini me patere insidiis. illiꝰ.
qui sagittat in occultis immaculatum: Qua¬
ntum nobis omea uinea furtuns sub reptũ
est machinamentis: eo ipso tempore.quoui¬
gilantius intendere cepimus cure et custodie
nr̃i: Quot et quales piorum botros oꝑum.
aut prefocauit ira. aut tulit iactantia. aut
fedauit manis gła: Quanta ab illecebra gu¬
le: quanta ab aceidie sp̃u: quanta apusillam¬
mitate sp̃s et tempestate sustinuimus : Sic
eram: et nichilominus camen posuerunt me
eustodem inumneis: non considerandes quid

Expanded text:
factis, prae sterilitate fidei, virtutum palmitibus. factis, prae sterilitate fidei, virtutum palmitibus. Erat fides, sed mortua. Quomodo enim non mortua sine operibus? Et id quidem in saeculari vita. Caeterum conversus ad Dominum, meliuscule coepi, fateor, custodire; non tamen prout oportuit. Et quis nempe ad hoc idoneus? Nec sanctus Propheta, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, frusta vigilat qui custodit eam . Quantis etiam tunc memini me patere insidiis illius, qui sagittat in occultis immaculatum? Quantum nobis, o vinea mea, furtivis subreptum est machinamentis eo ipso tempore, quo vigilantius intendere coepimus curae et custodiae nostri? Quot et quales piorum botros operum aut praefocavit ira, aut tulit jactantia, aut foedavit inanis gloria? Quanta ab illecebra gulae, quanta ab acediae spiritu, quanta a pusillanimitate spiritus et tempestate sustinuimus? Sic eram: et nihilominus tamen posuerunt me custodem in vineis, non considerantes quid
Abbreviated transcription (Latin):
et scies quia ego dñs saluans te. et redemptor
tuus fortis iacob. Tali itaq modo dicit se spo¬
nsa positam custodem inuineis: et quia uine¬
am suam non custodiuit. Ego loci huius
occasione me ipsum reprehendere soleo: qđ
animarum stisceꝑim euram. qui incã non
sufficerem custodire: uineas animas inter¬
pretans. Quod si ꝓbas et cuhanc nr̃am in¬
terptationem: tnide etiam consequenter an
recte quoq dicamus fidem uitem: uirtutes
palmites: botrum opuis: deuotionem uinũ.
Siquidem nec palmes absq uite: nec uirtus
sine fide aliquid est. Sine fide enim impossi¬
bile est placere deo. Fortasse et displicere neces¬
se erit. Deniq: omne quod non est exfide: pec¬
catum est. Hoc gͦ considerare oportuit illos
qui me posuerunt custodem inuineis: siui¬
delicet ꝓpͥam custodissem. At quanto tempo¬
re inculta iacuit et deserta: redacta insolitu¬
dinem. Prorstis defecerat uinum exea: are¬

Expanded text:
et scies quia ego Dominus salvans te, et redemptor et scies quia ego Dominus salvans te, et redemptor tuus fortis Jacob . Tali itaque modo dicit se sponsa positam custodem in vineis, et quia vineam suam non custodivit. 6. Ego loci hujus occasione me ipsum reprehendere soleo, quod animarum susceperim curam, qui meam non sufficerem custodire; vineas animas interpretans. Quod si probas et tu hanc nostram interpretationem, vide etiam consequenter, an recte quoque dicamus fidem, vitem; virtutes, palmites; 1377 botrum, opus; devotionem, vinum. Siquidem nec palmes absque vite, nec virtus sine fide aliquid est. Sine fide enim impossibile est placere Deo ; fortasse et displicere necesse erit. Denique omne quod non est ex fide, peccatum est . Hoc ergo considerare oportuit illos qui me posuerunt custodem in vineis, si videlicet propriam custodissem. At quanto tempore inculta jacuit et deserta, redacta in solitudinem! Prorsus defecerat vinum ex ea, are
Abbreviated transcription (Latin):
fecto acceptabitur uoto. umbra et lux. ira et
par: iudicium et miscđia: figura. et ueritas:
uirga et hereditas. frenum. et oscuilum. Gra¬
ues deniq morsi manus: testib aaron et
ur. Graue legis iugum testib ipsis apostolis
qui hoc et sibi et patrib importabile clami¬
tant. Graue iugum et tule premium: nam
terra est inꝓmissione. Pro huiusmodi non
est moyses missus ingentem magnam. Ue¬
rum. tumater eccłia ꝓmissionem habens
uicę quȩ nunc est et future. facile induplici
gr̃a optines abumuersis te recipi: et propter
de ciuitate. ab uniuersitate exciꝑis: dumsic
ꝓuocat quod ꝓmittis. ut quod imponis ñ
terreat. Quid adhuc unius tunee plangis
dampnum: quod tanto tibi fenore compen¬
satum est: Pro eo quod fuisti derclicta et
odio habita. et non fuit qui ꝑte transiret.
ponam te inquit insuꝑbiam scłorum: gau¬
dium ingeneratione et generationẽ: et stigges
lac gentium: et mnãmilla regum lactaberis:

Expanded text:
fecto acceptabitur voto umbra et lux, ira et fecto acceptabitur voto umbra et lux, ira et pax, judicium et misericordia, figura et veritas, virga et haereditas, frenum et osculum. Graves denique Moysi manus, testibus Aaron et Hur ; grave Legis jugum, testibus ipsis apostolis, qui hoc et sibi, et patribus importabile clamitant ; grave jugum, et vile praemium: nam terra est in promissione. Pro hujusmodi non est Moyses missus in gentem magnam. Verum tu, mater Ecclesia, promissionem habens vitae quae nunc est et futurae, facile in duplici gratia obtines ab universis te recipi, et propter de civitate, ab universitate exciperis, dum sic provocat quod promittis, ut quod imponis non terreat. Quid adhuc unius vineae plangis damnum, quod tanto tibi fenore compensatum est? Pro eo quod fuisti derelicta, et odio habita, et non fuit qui per te transiret: Ponam te, inquit, in superbiam saeculorum, gaudium in generatione et generationem; et suges lac gentium, et mammilla regum lactaberis;
Abbreviated transcription (Latin):
nere ultioni:. ipsum quidem fieri posse in
gentem magnã: s ille renuit. Quare :
Ob nimiam ꝓfecto dilectionẽ. qua illi for¬
titer deuinctus popło tenebatur: et
qm non requirebat que sua sunt. sed dei
honorem:et non quods̾ itc. ucile foret:
sed quod multis. Ot ille quidemsic. Ego
autem consilio secretiori puto hoc munꝰ
diuinicus. ꝓsui magnitudine seruatum
sponse: ut ipsa potuis et non moyses mit¬
teretur ingentem magnam. Non enim
oportebat amicum sponsi preripe sponse
benedictionem: et ꝓpterea non quidem
mosses.s noua sponsa cui dicitur. ite in
tem magnam. Num in maiorem potuit
quam inuniuersitatem : Et facile umiuer¬
sitas cessit portanti pacem: grãm offerenti.
S non sicut grã. ita et lex. Quam dissimili
uultu ad omnem conscientiam se offerunt
suauitas huius: et illius atisteritas. Quis sa¬
ne exequo respiciat condempnantem. et
consolantem: resposcentem et ignoscentẽ:
plectentem. et amplectentem : Non pari pro¬

Expanded text:
nere ultioni, ipsum quidem fieri posse in nere ultioni, ipsum quidem fieri posse in gentem magnam: sed ille renuit . Quare? Ob nimiam profecto dilectionem qua illi fortiter devinctus populo tenebatur; et quoniam non requirebat quae sua sunt, sed Dei honorem, et non quod sibi utile foret, sed quod multis. Et ille quidem sic. 5. Ego autem consilio secretiori puto hoc munus divinitus pro sui magnitudine servatum sponsae, ut ipsa potius, et non Moyses, mitteretur in gentem magnam. Non enim oportebat amicum sponsi praeripere sponsae benedictionem; et propterea non quidem Moyses, sed nova sponsa, cui dicitur: Ite in tem magnam. Num in majorem potuit quam in universitatem? Et facile universitas cessit portanti pacem, gratiam offerenti. Sed non sicut gratia, ita et lex. Quam dissimili vultu ad omnem conscientiam se offerunt suavitas hujus, et illius austeritas. Quis sane ex aequo respiciat condemnantem et consolantem, reposcentem et ignoscentem, plectentem et amplectentem? Non pari pro
Abbreviated transcription (Latin):
dent in conuersione et penitentia peccato¬
rum: salutem hominum sitiendes.La¬
crime penitentium.uinum eorum: quod
in illis uitȩ odor. sapor gr̃e sit: indulgentie
gustus: reconciliationis iocunditas: sani¬
tas redeuntis innocentie: serenatȩ suauitas
conscientie. Orgo exilla una uinea quam
seue ꝑsecutionis uisa est deleuisse tempe¬
stas: quante inuniu̾sa terra ꝓpagate re¬
floruerunt: Et inbis om̃ib custos posita
sponsa est: ut non contristetur quod pri¬
mam uineam non custodiuit. Consolare
filia syon. Si cecitas exparte contigit in
isrł. quid cuꝑdis: Mirare mysterium:
et noli plangere detrimentum.Dilata
sinum: et collige plenitudinem gentium.
Dic ciuitatib iude. Uobis oportebat pri¬
mum loqui uerbum dei:s qm̃ reppulistis
illud. et in dignos uos iudicastis eterne
uite:ecce conuertimur adgentes Mossi
sane oblatum est a deo.si preuaricatorẽ
popłm uellet dimittere. et diuine ex po¬

Expanded text:
dent in conversione et poenitentia peccatodent in conversione et poenitentia peccatorum, salutem hominum sitientes. Lacrymae poenitentium vinum eorum, quod in illis vitae odor, sapor gratiae sit, indulgentiae gustus, reconciliationis jucunditas, sanitas redeuntis innocentiae, serenatae suavitas conscientiae. 4. Ergo ex illa una vinea, quam saevae persecutionis visa est delevisse tempestas, quantae in universa terra propagatae refloruerunt? Et in his omnibus custos posita sponsa est, ut non contristetur, quod primam vineam non custodivit. Consolare, filia Sion: si caecitas ex parte contigit in Israel, quid tu perdis? Mirare mysterium, et noli plangere detrimentum: dilata sinum, et collige plenitudinem gentium. Dic civitatibus Judae: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Moysi sane oblatum est a Deo, si praevaricatorem populum vellet dimittere, et divinae expo
Abbreviated transcription (Latin):
sus. non perut: s migrauit. Etiam creuit.
et dilat᷑a est: tanquam cui benedixit dñs.
Deniq leua oculos tuos et uide. si non oꝑuit
montes umbra eius. et arbusta erus cedros
dei:si non extendit palmites suos usq ad
mare et usq ad flumen ꝓpagines eius. Nec
mirum: dei enim edificatio est. dei agricul¬
tura est. Ipse fecundat: ipse ꝓpagat. ipse
ptitat et purgat eam. ut fructum plus affe¬
rat. Quando nempe sua destitueret eura uel
oꝑa quam plantauit dextera eius: Non
plane habenda neglectui: inqua apłi
palmites: dñs uitis: et pater cius agrico¬
la est. Infide plantata. incaritate mutit
radices: defossa sarculo discipline: sterco¬
rata penitentium lacrimis: rigata pre¬
dicantium uerbis: et sic sane exub̃ans uino
inquo est leticia. s non luxuria: uino cotiꝰ
suauitatis: nullius libidinis. Hoc certe
uinum letificat corhominis: hoc constat
et angłos bibere cum leticia.Demq gau¬

Expanded text:
sus, non periit, sed migravit; etiam crevit sus, non periit, sed migravit; etiam crevit et dilatata est, tanquam cui benedixit Dominus. Denique leva oculos tuos, et vide si non operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei; si non extendit palmites suos usque ad mare et usque ad flumen propagines ejus . Nec mirum, Dei enim aedificatio est, Dei agricultura est . Ipse fecundat, ipse propagat, ipse putat et purgat eam, ut fructum plus afferat. Quando nempe sua destitueret cura vel opera, quam plantavit dextera ejus? Non plane habenda neglectui, in qua apostoli palmites, Dominus vitis, et Pater ejus 1376 agricola est . In fide plantata, in charitate mittit radices, defossa sarculo disciplinae, stercorata poenitentium lacrymis, rigata praedicantium verbis: et sic sane exuberans vino in quo est laetitia, sed non luxuria; vino totius suavitatis, nullius libidinis. Hoc certe vinum laetificat cor hominis; hoc constat et angelos bibere cum laetitia. Denique gau
Abbreviated transcription (Latin):
cio: Numquid de uineis cura est deo: Si au¬
tem spiritali sensu uineas ȩccłas. idest fideles
interpretamur popłos. iuxta ꝓpħe sensum di¬
centis: uinea dñi sabaoth domus isrł est: in¬
cipiet fortassis elticere nobis. quomodo spon¬
se minime in dignum sit fieri custodem in
uincis. Puto quod et non parua insuꝑ in hoc
ipso apparebit p̃rogatiua: siquis diligentiꝰ
curet aduertere quantũ ubiq ꝑorbem in
huiusmodi uineas dilatauerit terminos
suos. a die illa qua ierosolimis afiliis matris
sue expugnata est et exturbata: una cum
pͥma illa sua nouella plantatione: multi¬
tudinem dico credentium. quorũ legitur
fuisse cor unum et anima una. Et ipsa ẽ.
quã se modo fatetur minime custodisse: s
non ad insipientiam sibi. Nec enim ita inde
euulsa inꝑsecutione fuit. ut non alibi plan¬
taretur. atq aliis locaretur agricolis: qui
reddant fructus eius temporib suis. Non ꝓr¬

Expanded text:
cio? Nunquid de vineis cura est Deo? Si aucio? Nunquid de vineis cura est Deo? Si autem spirituali sensu vineas Ecclesias, id est fideles interpretamur populos, juxta prophetae sensum dicentis, Vinea Domini sabaoth domus Israel est , incipiet fortassis elucere nobis quomodo sponsae minime indignum sit fieri custodem in vineis. 3. Puto quod et non parva insuper et in hoc ipso apparebit praerogativa, si quis diligentius curet advertere quantum ubique per orbem in hujusmodi vineas dilataverit terminos suos a die illa qua Jerosolymis a filiis matris suae expugnata est et exturbata, una cum prima illa sua novella plantatione; multitudinem dico credentium, quorum legitur fuisse cor unum et anima una . Et ipsa est, quam modo fatetur se minime custodisse, sed non ad insipientiam sibi. Nec enim ita inde evulsa in persecutione fuit, ut non alibi plantaretur, atque aliis locaretur agricolis, qui reddant fructus ejus temporibus suis. Non pror