comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec ipsa ẽ contempnenda uisio. uidere qd̃
nescias. Sic inquã uides hȩc omĩa ut in de ha¬
beas. apud de habeas. ac sine ullis figurarum
limamentis. colorũq nitorib. tanto clarius
⁊ certius. qͣnto simpliciꝰ int̾iusq conspicias:
Cum gͥ nec corꝑis oculis sicut corꝑa. siue cele¬
stia. siue t̾restria. nec mentis aspectu. sic̃ ea st̃
quorũ ĩmulla cõmemoraui. que apud demet
ipsam certissime intueris. nunc uideamus
dm̃. cur credimus eum uideri. nͥ qr scͥpture
accomodamus fidem. ubi legitur beati mũ¬
do corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Et si qͣ alia
in hac sendentia mea de diuina auctoritate
conscripta sunt. cui ñ credere nefas ducimus.
credere autẽ pietatis ẽẽ minime dubitamus.
Hanc itaq distinctionẽ tene. ut siqͥd te ammo¬
nuero disserendo quo ita uideas oculiscarnis.
uł ullo alio sensu eius sentias. seu te sensisse re
recolas. sicut sentiuntur colores. fragores. odo¬

Expanded text:
quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud te habeas ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla commemoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina auctoritate conscripta sunt, cui . non credere nefas ducimus, credere autem pietatis esse minime dubitamus ? Hanc itaque distinctionem tene, ut, si quid te admonuero disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odo
Abbreviated transcription (Latin):
ne uideas. exempli gr̃a dicam aliqͥd qͦ adhȩc
certius p̃struaris. & inde potissimũ unde nob̃
in hoc ipso oꝑe ꝓpositus ẽ disputandi labor.
obtutu. sicut se qͥsq int̾ius uidet uiuentem.
uidet uolentẽ. uidet querentem. uidet scientẽ.
uidet nescientem. Tu itaq ipsa lectis his lit¬
teris. solem qͥdem uidisse te recolis ꝑ oculos
corꝑis. Potes etiã statim uidere si ẽ id temꝑis.
& colocies ubi ex ea parte cęlum oculis tuis
usq ad solem contuendũ patet. Ad illa uͦ
uidenda que mente conspici dixi. quid est
quod uiuas. quod uere dm̃ uelis. qd uł reqͥraᷤ.
quod te inuere. ⁊ uelle. & querere scias. qͦmͦ aut̃
ds̃ ideatur nescias: adhȩc inꝗͣ omĩa uidenda
ñ ocłos corꝑis adhibes. nec int̾uallum loci ꝑ¬
quod intendat᷑ obtutus ut ad cernenda ea ꝑ¬
ueniat. sentis aut queris. Sic uides uitã tuã.
uoluntatẽ. inquisitionẽ. scientiã. ignorantiã:

Expanded text:
ne uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec ne uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praestruaris, et inde potissimum, unde nobis in hoc ipso opere\' propositus est disputandi labor. obtutu, sicut se quisque interius uidet ; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum videnda quae mente conspici dixi, id est, quod vivas, quod videre Deum velis, quod id requiras, quod te vivere et velle et quaerere scias, quomodo autem Deus videatur nescias; ad haec, inquam, omnia videnda, non oculos corporis adhibes, nec intquod intendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
partes suas sermo cessauerit. s cũ plantator
⁊ rigator officium sui gesserit muneris. cȩt̾a
illi qui dat incrementa relinqͥt. Ille quippe
etiã ipsum plantatorẽ rigatorẽq formauit.
Scdm int̾iorem gͥhominẽ ꝑcipe u̾ba intelle¬
ctus. Ipse enim renouatur de die indiem:
etiã cum ext̾ior iste corrumpitur. siue casti¬
gatione abstinentiȩ. siue aliqͣ morbida uali¬
tudine. siue quolibet casu. uł certe quod ne¬
cesse ẽ etiam his qui sano corꝑe diu uiuunt
ipso etatis accessu. Erige itaq sp̃m mentis
tuȩ qui renouatur in agnitionem di scđ̃m
imagiẽ eiꝰ qui creauit eum. uͥ ꝑfidem inte ha
masculus & femina. U ñ morieris cũ solui cor¬
pore ceꝑis. qr nec ibi marcuisti. cũ sis annisgͣui.
hoc int̾iore tuo erecta. indende ⁊ uide q̃ loquor.
Aolo auctoritatẽ meã sequaris: ut id̃o putes tͥ
aut int̾ius demonstranti ueritati. It hoc pla¬

Expanded text:
partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plantatorem rigatoremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque spiritum mentis tuae, qui renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te hamasculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo auctoritatem meam sequaris, ut ideo putes tibaut interius demonstranti ueritati, ut hoc pla
Abbreviated transcription (Latin):
ex tua peticione & mea
promissione factum ẽ
religiosa famula dĩ pay¬
lina. ꝑsolutionis quoq
eiꝰ negligens eẽ ñ debui.
Cũ enim petiuisses ut
de inuisibili dõ utrum ꝑoculos corporeospos¬
sit uideri. ꝓlixe aliqͥd copioseq ad de scͥberem
negare ñ potui. ne scm̃ studium tuum offen¬
Iderem. S ꝓmissum distuli siue ꝓpt̾ alias occu¬
pationes meas. siue quod ame i fiagitaretur
unde aliq̃nto diutius cogitari oportebat. S
cũ tanta res eẽt que cogitando ñtam quid
de ea sentiendum dicendum ue eẽt. quã qͦnã
modo ꝑsuadendũ his qͥ diu̾sa sentirent fiere
difficilior. finẽ aliqñ dilationi adhibendũ
putaui. sꝑans diuinũ adiutoriũ magis michi
scͥbenti. quã differenti affut᷑um. Quãobirm
pͥmum mͥ uidetur plus ualere in hac inqui¬
sitione uiuendi ꝗͣ loquendi modum. Nam
qui didicerunt a dño ihũ xp̃o mites ẽẽ & hu¬
miles corde: plus cogitando & orando ꝑficiuil
quã legendo & audiendo. Nec ido tam̃ agere

Expanded text:
ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non tam quid de ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plus cogitando et orando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus qñ uenit cũ angłis ut coram illo ad¬
sisteret. si beati mundicordes qm̃ ipsidm̃ ui¬
debunt: respondeo ñqͥdem ẽẽ consequens. ut
etiã uideant dm̃ qui uoces abeo factas aliqñ
audiunt. Neq enim uiderunt eũ qͥ audieruil.
qñ dix̃ ad filium. et clarificaui et iterũ clarifi¬
cabo. Ueruntam̃ ñ ẽẽ mirandum si aliqui &̃
ñ mundo corde uident dm̃ inspecie qua uo¬
luntas eiꝰ fu̾it: latente inuisibili & apud se in¬
cõmutabili manente nat᷑a. Si queris utrũ &̃
sicudi ẽ aliq̃n possit uidi: respondeo filiis eẽ
hoc ꝓmissum. de quib dictum ẽ. Scimus
quia cũ apparuerit similes ei erimus qm̃ ui
debimus eũ sicuti ẽ. Si queris uñ eũ uidebimꝰ:

Expanded text:
diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo addiabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommutabili manente natura. si quaeris, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
minores erimus: quomͣ implebimur ĩ om¬
nem plenitudinẽ dĩ: S qm̃ implebimuꝵ:
detestaris humanȩ mentis errorẽ: scio. Recte
facis. S quomͦ intelligenda sit ista plenitudo
qua dictum ẽ implendos nos ẽc inomnem
plenitudinem dĩ: postea si ds uoluerit ꝓuiri¬
busqͣ dederit disseremus. Aunc autẽ quodm
ꝓposueras. & ad explicandum difficile uideba¬
tur. utrum explicatũ sit diligent̃ attende re¬
colendo q̃ dicta sunt. Si enĩ queris utrum
possit ds̃ uideri: respondeo potest. Siqueris
uñ sciam: respondeo. quia in ueracissima scͥp¬
tura legitur. beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. & cęt̾a talia. Si queris quomodo
dictus inuisibilis sit si uideri potest. respon¬
deo inuifibilem ẽẽ nadura. uideri autẽ cum
uult. sic̃ uult. Plurimis enĩ uisusẽ. ñ sicuti ẽ.
s quali specie illi placuit apparere. Si queris
quomͦ eũ uidit uł cain sceleratꝰ qñ de suo scełe
ab illo interrogat᷑ & iudicatus ẽ. uł etiam ipse

Expanded text:
imur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nem tantę gr̃e. aliꝰ sic. alius autẽ sic. Suꝑe¬
minendẽ uͦ scientiȩ caritatẽ xp̃i cã profecto
uͥ pax illa ẽ quȩ p̃cellit omnẽ intellectum.
S siue hoc in istis apłicis u̾bis etiã ille sense¬
nt eugłicus difputator. siue aliud aliquid
fortasse congruentiꝰ. uides tam̃ etiã hoc ni
fallor a regula fidĩ non abhorrere. Unde
autẽ nunc agimus propt̃ contuitũ spitalẽ
li uisione dicere uidetur: nos enim inquit
iam scłm carnẽ ñ nouimus xp̃m. s scđm

Expanded text:
nem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supenem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, li uisione dicere uideretur, \'nos enim\', inquit, iam secundum carnem non nouimus Christum
Abbreviated transcription (Latin):
apłi pauli. sic intelligere solco. In latitudine
bona oꝑa caritatis. in longitudine ꝑseiantiã
usq infinem. in altitudine. spem cȩlestium
p̃miorum. in ꝓfundo. inscrutabilia iudicia
dĩ: unde ista gr̃a in homines uenit. Et hunc
intellectum coaptare etiã sacram̃to crucis ut
in latitudine accipiatur transũsum lignum qͣ
extenduntur manus propt̃ oꝑum significati¬
oncinꝰ. in longitudine ab ipso usq interram
uͥ totum corpus crucifixum stare uidetur qd̾
significat ꝑsistere. hoc: longanimiter ꝑma¬
nere: in altitudine ab ipso transũso ligno su¬
sum u̾sus quod ad caput eminet propter ex¬
pectationẽ suꝑnorũ. ne illa oꝑa bona atq in
eis ꝑseuerantia propt̃ beneficia di trena ⁊ tem¬
poralia facienda credantur. s potiꝰ propter
illud qd̃ desuꝑ sempit̾nũ sperat fides quȩ ꝓ
dilectionẽ oꝑat᷑. In ꝓfundum autem pars
in consurgit om̃e quod emmet sic̃ ex occul¬
ta dĩ uoluntate uocatur hõ adparticipatio¬

Expanded text:
li Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars ed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participatio
Abbreviated transcription (Latin):
platione dignũ. etiã tunc habuit ppłi sui talẽ
rectorem & ministrũ in tota domo sua fidelem.
ut quẽadmodũ concupiuerat uideret dm̃ sicu¬
tiẽ: Quȩ contẽplatio cunctis filus infine pro¬
mittitur. Ista credo considans uir ile sc̃s cuiꝰ
qr ñ om̃s uidebant: continuo subiecit. & ido ait.
Tanto tp̃r uobcũ sum. & adhuc me ñ cognoui

Expanded text:
mplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem mplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo considerans uir ille sanctus, cuius quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognoui
Abbreviated transcription (Latin):
cturo concessumẽ quod petunt ut claritatẽ
dñi inderet. cui dixerat. si inueni gr̃am ante
de ostende m demet ipsum manifeste. Accepit
enĩ inp̃sentiarũ congruum responsum quod
faciem dĩ uidere ñ posset. quã nemo uideret &e
uiueret. hoc mͦ dõ significante alt̾ius potioris
uitȩ illam ẽẽ uisionem. Deinde in u̾bis dĩ fut᷑e
moyses tẏpum ppłi iudorũ. in xp̃m passum
postca crediti. ido illi dictum ẽ cũ tranfiero
post̾iora mea uidebis. & cet̾a q̃ ibi dicunt᷑ mi¬
rabili sacram̃to p̃nuntiant eccłam p̾ futurã:¬
uñ longum ÷ mͦ disputare. Qd̾ audem dicere
instituerã desiłio eiusetiã ulud qd̾ petierat
fuisse concessum. in libro numerorũ postea de¬
monstratum ẽ. uͥ dñs arguit contumatiã sororis
ipsius & dicit alus ꝓpħis inuisione se apparere
& in somno. moysi autẽ ꝑspẽm ñpenigmata.¬
quod eũ sic fecit exceptum. ñ forte qr illaconte¬

Expanded text:
cturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem cturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem domini uideret, cui dixerat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum manifeste. accepit enim in praesentia congruum responsum, quod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo significante alterius potioris uitae illam esse uisionem. deinde in uerbis dei futurMoyses typum populi Iudaeorum in Christum passum postea credituri; ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea uidebis et cetera, quae ibi dicuntur, mirabili Ii sacramento punde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se apparere et in somno, Moysi autem per speciem, noest, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa conte
Abbreviated transcription (Latin):
au̾sio. ut siue incorꝑe siue extra corpus fuert.
id÷ utrum sicut solet in uehementiore extasi
mens abhac uita in illam uitã fũit alienata
manente corꝑis uinculo. an om̃ino resolutio
facta fuit. qualis inplena morte contingit.
nescire se diceret. Ita fit. ut & illud uerum sic
quod dictum ẽ. nemo potest faciem meam
uidere & uiuere qr necesse ẽ abstrahi ab hac
uita mentem. qñ in illius meffabilitatẽ uisi¬
onis adsumitur: & ñ sit incredibile quib̾dam
scĩs ñdum ita defũctis ut sepelienda cadaua
remanerent. etiã istam excellentiã rruclationis
fuisse concessam. Quod existimo cogitasse u¬
busdam eorũ diumitatis quoq ipsius iusionẽ
de qua loquebat᷑ etiã tunc potuisse donari
Certe propt̾ beatum paulum. qr & ipse q̃muis
nouissimus utiq apłs erat. qͥ de sua illa inef
fidelissimo famulo dĩ moysi. inirum nisi in
hac terra laboraturo ppłinq illum adhucre¬

Expanded text:
auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata manente corporis uinculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, quia necesse est abstrahi ab hac uita mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse concessam. quod existimo cogitasse iibusdam eorum diuinitatis quoque ipsius uisionem, de qua loquebatur, etiam tunc potuisse donari certe propter beatum Paulum. quia et ipse quamuis nouissimus utique apostolus erat, qui de sua illa ineffantiquo fidelissimo famulo dei Moysi mirum nisi in hac terra laboraturo populumque illum adhuc re
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c filius dĩ uiui. responsum accepit beatus es
symon bariona. qr ñtibi reuclauit caro & sanos.
s pader m̃s qui in cęlis ẽ: Quamuis illa reuelaᷤ¬
tio utrum ꝑfidem tantȩ rei credite. anpuisionẽ
conspecte facta meius mente fu̾it ñ inuide at᷑
clucere: cũ & ipse petrus tam paruulũ se adhuc
illi ostenderit. ut timeret ne amicteret morientẽ
quẽ filium dĩ uiui hoc ÷ fontẽ uite fucrat paulo
ante confessus. Deinde potest mouere quom iã
ipsa dĩ substantia uideri potuerit a quibꝰdam
in hac uita positis propt̃ illud quod dictum:
ad moyscn. nemo potest faciem meã uidere
uiuere: ñͥqr pocest humana mens diuinitus
rapi exhac uita ad anglicam uitam. anteqͣm
ꝑ istam cõmunem mortẽ carne soluatur. Sic
enim raptus ẽ qui audiuit illic meffabiliau¬
ba quȩ non licet homini loqui. uusq ado fa¬
cła ẽ. ab huiꝰ uite sensibus quedam intentionis

Expanded text:
Christus filius dei uiui, responsum accepit: Beatus es, Christus filius dei uiui, responsum accepit: Beatus es, Simon Bar Iona, quia non tibi reuelauit caro et sanguis sed pater meus, qui in caelis est? quamuis illa reuelatio utrum per fidem tantae rei creditae an per uisionem conspectae facta in eius mente fuerit, non mihi uidetur elucere, cum et ipse Petrus tam paruulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret, ne amitteret morientem, quem filium dei uiui, hoc est uitae fontem fuerat paulo ante confessus. Deinde potest mouere, quo modo iam ipsa dei substantia uideri potuerit a quibusdam in hac uita positis, propter illud, quod dictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus innotescens. ut illic int̾na & ineffabiluy
ce clarescat. quod dictum ÷ qui me uidet uid
& patrẽ. quod hic philippo dicebat᷑ quando u¬
debat & ñ uidebat. Sequit᷑ enim huiꝰ uisionis
eximius concupitor ambrosius. dicens. & cũ ab
ditur paruis. magnis ue diffundit᷑ s ubiq dot̾
ẽ. & nullo continetur loco. Hoc qͥ excedente m̃te
intelligit: uidet dm̃ & cũ absens putat᷑. Qͥ autẽ
hoc ñpotest. oret & agat ut posse mereat᷑. nec
ad hominẽ disputatorẽ pulsce ut quodñ legit
legat. s ad dm̃ saluatorẽ. ut quod ñualet uale¬
at. Unde autẽ dixerit. & cũ presens: ñ udetur.
consequent̃ aꝑuit dicens. Deniq nec apłi os
ap̃m uidebant & ido art tanto tp̃r uobcum
sum. & adhuc me ñ cognouistis. Scce quom¬
ds̃ presens erat: & ñ uidebatur. S quare non
ea uisione in qua ipse & pat̾ unum sunt: An
forte illud attendit quod cũ petrꝰ dixisset tues

Expanded text:
ntibus innotescens, ut illic interna et ineffabili ntibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat, quod dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, quod hic Philippo dicebatur, quando uidebat et non uidebat sequitur enim huius uisionis eximius concupitor Ambrosius dicens: \'Et, cum ditur paruis magnisue diffunditur, sed ubique totus est et nullo continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, et cum absens putatur; qui autem hoc non potest, oret et agat, ut posse mereatur, nec ad hominem disputatorem pulset, ut, quod non legit, legat, sed ad deum saluatorem, ut, quod non ualet, ualeat. unde autem dixerit: Et, cum praesens est, non uidetur\', consequenter aperuit dicens: \'Denique nec aposto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognouistis\'. ecce quo modo praesens deus erat et non uidebatur. Sed quare non ea uisione, in qua ipse et pater unum sunt? an forte illud adtendit, quod, cum Petrus dixisset: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
cor mundum habent. N: tam̃ alicubi posit̃
dm̃ uidebunt nͥ uͥdictum ẽ beati mundicor¬
des.qm̃ mundo corde uidebitur: qui nec ĩlo¬
co uidetur:. nec ocłis corꝑaubꝰ querit᷑. nec ent̃¬
scribitur uisu. nec tactu tenetur. nec audituꝵ
affatu. nec sentitur incesfu. Dm̃ enim nemo
uidit unquã uł inhac uita sicuti ipse ẽ. uł &̃
inangłorum uita. sicut uisibilia ista q̃ corpali
uisione cernunt᷑: qr unigenitꝰ fuius qui ẽ ĩ siny
patris ipse ͤ narrauit. Uñ non adoculorum cor¬
poralium. s ad mentiũ uisionem dictum ẽ ꝑti¬
nere quod narrat. S tursus ne desid̾ium nr̃m
a corꝑis sensu ad alium corꝑis sensum mig̃ra.
hoc ÷ ad aures aboculis: ido cũ dixisset. nec
corꝑalibꝰ oculis ds̃ querit᷑. nec eurtunscribit᷑
uisu. nec tactu tenetur: addidit etiã nec audit̃
affatu. ut si possumus unigenitum filium qͥ
ẽ insinu patris sic intelligamꝰ narrantem qͥm̾

Expanded text:
cor mundum habent, non est tamen alicubi positum: cor mundum habent, non est tamen alicubi positum: Deum uidebunt, nisi ubi dictum est: Beati mundo corde, quoniam mundo corde uidebitur, qui \'nec in loco uidetur nec oculis corporalibus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. deum enim nemo uidit umquam uel in hac uita, sicuti ipse est, uel etiam in angelorum uita, sicut uisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum est pertinere, quod narrat. Sed rursus, ne desiderium nostrum a corporis sensu ad alium corporis sensum migraret, hoc est ad aures ab oculis. ideo, cum dixisset: \'Nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur\', addidit etiam: \'Nec auditur affatu\', ut, si possumus, unigenitum filium, qui est in sinu patris, sic intellegamus narrantem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio mundi. Iui quippe ibunt in ambu¬
stionem ȩt̃nam. iusti autẽ in uitam et̾nam. Et
quȩ ẽ uita ęt̃na. nͥ quod ipsa uita alibi dicit
ostensurũ scipsum dilectorib suis. cum patre
unum dm̃. non quomͦ in hoc scło incorpore
uisus ẽ. abonis & amalis & in iudicio enĩ fu-¬
turo quo sic uenturus ẽ quomͦ uisus ÷ iens in
cȩlum. hoc: in eandem formam filii hominis.
candc̃ formam undebunt quibꝰ dicturus ẽ. esu¬
riui & ñ dedistis michi manducare. quia & iu¬
dei uidebunt in quẽ pupugerunt. ñ illam dĩ
formam inqua ñ rapinam arbitratus ẽ esse
ȩqualis dõ. milla dĩ forma dunc uidebunt eũ
qui uidebunt sicuti ẽ. Nec idõ uidebunt quia
pauꝑes sp̃u inhac uita fuerunt. qr mites. quia¬
lugentes. quia esurientes. & sitientes iusticiam.
qr miscdes. quia pacifici. quia ꝑsecutionẽ pas¬
si propt̃ iusticiam. quamuis & hec omia idem
ipsi sint: s quia mundo sunt corde. Ido qͥppe¬
inter illas beatitudines cum omĩa faciant qui

Expanded text:
ab initio mundi. illi quippe ibunt in ambustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. et quae est uita aeterna, nisi quod ipsa uita alibi dicit:ostensurum se ipsum dilectoribus suis cum patre unum deum, non quo modo in hoc saeculo in corpore uisus est a bonis et a malis? Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma filii hominis, eandem formam uidebunt, quibus dicturus est: Esuriui et non dedistis mihi manducare, quia et Iudaei uidebunt. in quem pupugerunt, non illam dei formam, in qua non rapinam arbitratus est esse aequalem deo. in illa dei forma tunc uidebunt eum, qui uidebunt, sicuti est. nec ideo uidebunt, quia pauperes spiritu in hac uita fuerunt, qlugentes, quia esurientes et sitientes justitiam, quia misericordes, quia pacifici, quia persecutionem passi propter justitiam, quamvis et haec omnia idem ipsi sint, sed quia mundo sunt corde. Ideo qinter illas beatitudines, cum omnia faciant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ in hoc demꝑe princeps & ꝓpħa. & dux. ñ
holocausta neq oblatio. neq supplicationes.
nec locus ad sacrificandũ in conspectu tuo:⁊
inuenire miscdiam. s in anima condrita ⁊ sp̃r
humilitatis accipiamͣ sicut in holocaustoma¬
tibus arietum & taurorũ. ⁊ in multitudine
agnorũ pinguiũ sic fiat sacͥficium nr̃m in
conspectu tuo hodie ꝑficere subsequentes de.
qm̃ ñ erit confusio his qui inde confidunt.
Et nunc sequimur toto corde & timemus de.
⁊ querimꝰ faciem duam ne confundas nos. s
fac nob̃cum scd̾m mansuetudinẽ tuam. &

Expanded text:
Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non holocausta neque oblatio neque supplicationes nec locus ad sacrificandum in conspectu tuo et inuenire misericordiam, sed in anima contribulata et spiritu humilitatis accipiamtibus arietum et taurorum, et in multitudine agnorum pinguium, sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie perficere subsequentes te, quoniam non erit confusio iis qui in te confidunt. Et nunc sequimur toto corde et timemus te, et quaerimus faciem tuam, Domine; ne confundas nos, sed fac nobiscum secundum mansuetudinem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ deditam. & credidit quod eiꝰ orationibus
sui filii possent ab imminentis iam mortis
ꝑiculo lib̾ari. Peciuit ut oraret ꝓeis: polli¬
cens quod si salui facti ẽent eam suis paren¬
tibus redderent. Ieiunauit illa & orauit:
exaudita ẽ continuo. Ad hoc enim factum
erat qͣntum exitus docuit. Ita illi tam repen¬
dino di beneficio salude ꝑcepta mirantes ce
honorantes quod eorũ mater ꝓmiserat im¬
pleuerunt. Ora gͦ dñm ꝓ eis ce roga ut etiã
ipsas doceat talia dicere qualia supra memo¬
ratus sc̃s azarias intercȩt̾a in oratione & cõ¬
fessione sua fudit addm̃. Sic enĩ s̃ ille in
derra captiuitatis suȩ. quomͦ erant illi in ea
terra uͥ nec sacrificare poterant dño more suo:
sicut nec iste possunt uel ferre oblationẽ ad
altare di. uel inuenire ibi sacerdotẽ ꝑ quem
offerant dõ. Donet gͦ eis dñs ut eidicant qđ
azarias dixit. inconsequentib p̃cum suarũ.

Expanded text:
deo deditam et credidit, quod eius orationibus deo deditam et credidit, quod eius orationibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent, eam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute percepta mirantes et honorantes, quod eorum mater promiserat, impleuerunt. Ora ergo dominum pro eis et roga, ut etiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus Azarias inter cetera in oratione et confessione sua fudit ad deum. sic enim m sunt illae in terra captiuitatis suae, quo modo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant domino, sicut nec istae possunt, uel ferre oblationem ad altare dei uel inuenire ibi sacerdotem, per quem offerant deo. donet ergo eis dominus, ut ei dicant, quod Azarias dixit in consequentibus precum suarum:
Abbreviated transcription (Latin):
fessiones de scͥpturis scĩs cõmemoraui ab ho¬
stibus ducti. atq incaptiuitatẽ positi illa
dixerint q̃ conscͥpta legerent᷑ a nob̃. ut disc̾e¬
mus captiuos dĩ seruos ñ deseri a dño suo.
Unde autẽ scimus quid etiã ꝑ istas om̃p̃c &
misericors ds imnipsa barbarica fieri uelit
mirabilium suoꝵ: Tantum ñ cessetis pist¬
ingemiscere ad dm̃. & querere qͣntũ potestis.
⁊ qͣntum ipse ꝑmittit cum tẽpꝰ ⁊ facultatem
dederit. quid de illis factum sit: uel q̃ ur̃a
possint hab̾e solatia. Nam de sitifensi añ
paucos annos seueri ep̃i neptis scĩmonialis
a barbaris ducta ẽ: & ꝑmirabilem domini
miscłiam cũ honore magno suis parentib
reddita. Domus enĩ illa barbarorũ uͥ capti¬
ua ingressa ẽ subita cepit dñorũ infirmitate
iactari. ita ut om̃s ipsi barbari dres nͥ fallor
uel amplius fis ꝑiculosissima egritudine la¬
borarent: quorũ mater ammadu̾tit puellã

Expanded text:
fessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hofessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hostibus ducti atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo. unde autem scimus, quid etiam per istas omnipotens et misericors deus in ipsa terra barbarica fieri uelit mirabilium suorum? tantum non cessetis pro illingemescere ad deum et quaerere, quantum potestis et quantum ipse permittit, cum tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit uel quae uestra possint habere solatia. nam de Sitifensi ante paucos annos Seueri episcopi neptis sanctimonialis a barbaris ducta est et per mirabilem dei misericordiam cum honore magno suis parentibus restituta est. domus enim illa barbarorum, ubi captiua ingressa est, subita coepit dominorum infirmitate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima aegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq a dño iudicarem᷑. Cum iudicamͣ autẽ
a dño corripimur: ut ñ cũ hoc mundo dãp¬
nemur. Hȩc fidelit̾ lege. fideliter predica. &
quantũ potes caue & cauendum doce. ne ad¬
u̾sus dm̃ in his temptationib & tribulatiõibꝰ
murmuret᷑. Bonos dicis dĩ seruos & fideles
& scõs. gladio barbarorũ ꝑemptos. Qͥ d aut̃
interest utrum eos febris anferrũ de corpore
solueret: Non qua occasione exeant. s quales
ad se exeant ds̃ attendit in seruis suis. nͥ quod
maiorẽ ht̃ penam languor diuturnus. quã
citissimus exitus. Ꝙ tam̃ etiã ipsũ languorẽ
diuturnũ & horiendũ legimus qualẽ passus
ẽ ille iob cuiꝰ certe iusticie ds̃ ipse qui falliñ
potuit tale ꝑhibet testimoniũ. Grauissime
sane ⁊ multum dolenda ẽ illa captiuidas fe¬
minarũ castarũ atq sc̃ãrum: s ñ÷ captiuus
ds carũ. nec captiuas suas. si nouit suas de
serit. Nec & illi sc̃i quorũ passiones & con¬

Expanded text:
 judicaremur. Cum judicamur autem a Domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur . 6. Haec fideliter lege, fideliter praedica, et quantum potes cave, et cavendum doce, ne adversus Deum in his tentationibus et tribulationibus murmuretur. Bonos dicis Dei servos et fideles et sanctos, gladio barbarorum peremptos. Quid autem interest, utrum eos febris an ferrum de corporsolueret? non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant, deus adtendit in semis suis, nisi quod maiorem habet poenam languor diuturnus quam citissimus exitus; et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus est ille lob, cuius certe iustitiae deus ipse, qui falli non potest, tale perhibet 10 testimonium. Grauissima sane et multum dolenda est illa captiuitas feminarum castarum atque sanctarum, sed non est captiuus deus earum nec captiuas deserit suas, si nouit suas. nam et illi sancti, quorum passiones et con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣuis si noluisset utiq ñ apparuisset: qm̃ dm̃ ne¬
mo uidit ũꝗͣ. c̃ eo uolente ipsa eiꝰ atot patribus
nat᷑a c̃specta sit. Qd̾ si dicit᷑ filiꝰ a patͥb uisus. ut
dõ patre dictũ accipiat᷑ qd̾ eũ nemo ũꝗͣ uidit.
ñ qͥd̾e amisit occasionẽ ãbrosiꝰ ut hinc quosdam
hereticos redarguerit id ÷ fotimanos. qͥ pͥncipiũ
filio dĩ ex ut̾o uirginis tͥbuunt. nec uolt̃ crede
qd̾ ⁊ antea fu̾it. S qr uidebat alios id arria¬
nos ꝑniciosiꝰ insidiantes. quorũ ꝓculdubio erõr
astruitur. si patͥs nat᷑a inuisibił. filii uͦ uisibilis
credit᷑ utͥusq unã parit̃q inuisibilẽ asserint na¬

Expanded text:
quamuis, si noluisset, utique non apparuisset, quo modo deum nemo uidit umquam, cum eo uolente ipsa eius a tot patribus natura conspecta sit? quod si dicitur filius a patribus uisus. ut de deo patre dictum accipiatur, quod eum nemo umquam uiderit, non quidem amisit occasionem Ambrosius, ut hinc\' quosdam haereticos redargueret, id est Photinianos, qui principium filio dei ex utero uirginis tribuunt nec uolunt credere,I, quod et antea fuerit. sed quia uidebat alios, id est Arrianos perniciosius insidiantes, quorum procul dubio error adstruitur, si patris natura inuisibilis, filii uero uisibilis creditur, utriusque unam pariterque inuisibilem adseruit
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. sicut te nich latet presentis uolũtatis
tuȩ circũspicere autẽ potes fines anulitui. Ex¬
empli gratia duo posui. quorũ alterum ad
mentis obtutum. alterũ ad corꝑales oculos
ꝑtinet. Tisus enim sicut ille ait adutrũnq
referendus ẽ id: ad oculos & admentẽ. Porro
si ꝓptẽa dm̃ nemo uidit unquã. qr sicut ait
disputator cuiꝰ uerba considamus plenitudi

Expanded text:
possunt, sicut te nihil latet praesentis uoluntatis possunt, sicut te nihil latet praesentis uoluntatis tuae, circumspicere autem potes finis anuli tui. exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet; uisus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id est et ad oculos et ad mentem. Porro si propterea deum nemo uidit umquam, quia, sicut ait d
Abbreviated transcription (Latin):
uita uiuens uide sicuti ẽ: nam multi uiderẽ.
s quod uoluntas elegit ñ quod nat᷑a forma¬
uit & illud quod ioħs ait. si recte intelligit᷑.
dilectissimi filii dĩ sumus. ⁊ nondum ap¬
paruit qͥd erimus. scimus qm̃ cũ apparuerit
similes ei erimus. qm̃ uidebimus eũ sicutiẽ.
Neum sicut homines uiderunt. qñ uoluit
in specie qua uoluit. ñ in natura qua inse¬
metipso etiam cum uidetur latuit. s sicut
ẽ quod ab eo petebat᷑ cum ei dicetur ostende
michi temetipsum ab eo qui cum illo faciȩ
ad faciem loquebatur: ñ quia dei plenitudi¬
nem quisquam ñ solum oculis corporis.s
uel ipsa mente aliquando comp̃hendit. A
lud ẽ enim uide. aliud ẽ totum uidendo
comp̃hendere: qñqͥdem iduidetur. quod
p̃sens utcũq sentitur. Totum aut̃ comp̃¬
henditur uidendo quod ita uidetur. ut nicħ
eius lateat uidentẽ. aut cuiꝰ fines cũrcũspici

Expanded text:
uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, sed quod uoluntas elegit, non quod natura formauit, et illud, quod Iohannes ait, si recte intellegitur: Dilectissimi, filii dei sumus et nondum apparuit, quid erimus; scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, non sicut eum homines uiderunt, quando uoluit, in specie, qua uoluit, non in natura, qua in semet ipso, etiam cum uideretur, latuit, sed sicut est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur: Ostende mihi temet ipsum ab eo, qui cum illo facie ad faciem loquebatur, non quia dei plenitudinem quisquam non solum oculis corporis sed uel ipsa mente aliquando comprehendit.\' Aliud est enim uidere, aliud est totum uidendo comprehendere, quando quidem id uidetur, quod praesens utcumque sentitur, totum autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, ut nihil eius lateat uidentem, aut cuius fines circumspici
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit sp̃e. ut ap̃ eũ integra maneat. eiꝰ inui¬
sibilis incõmutabilisq nat᷑a. Desiłium autẽ
ueracit̃ piorũ qͦ uidẽ dm̃ cupiunt.⁊ inhiant̃
ardescunt. ñ opinor mneã spẽm contuendam
flagrat. qͣut ut uult apparet. qd ipseñẽ. s ĩ eã¬
sub̾am qͣ ipse ÷ qd ẽ huiꝰ enĩ desidii sui flãmã
sc̃s moyses fidelis famulꝰ eius ostendit ubi ait
dõ. cũ quo ut amicus facie ad faciẽ loq̃batur.
si inueni gr̃am ante de ostende mͥ demetipsĩ.
¶dgͦ. Ille ñerat ipse: Si ñ ẽẽt ipse. ñei diceret os¬
tende mͥ temetipsum. s ostende mͥdm̃. Et tñ
si cius naturã sub̾amq c̃spiceret: multo minꝰ
dicet. ostende mͥ demetipsũ. Ipse g̾ erat in easpẽ
qua apparere uoluerat: ñautẽ ipse apparebat
in nat᷑a ꝓpria quã moyses uidẽ cupiebat. Ea
qͥppe ꝓmittitur scĩs in alia uita. Ynde qͦdres¬
ponsum ẽ moysi uerũ ÷. qr nemo potest faciẽ
dĩ uide ⁊ uiuere. id÷ nemo eum podest inhac

Expanded text:
inuisibilis incommutabilisque natura. desiderium autem ueraciter piorum, quo uidere deum cupiunt et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua, ut uult, apparet, quod ipse non est, sed in eantiam, qua ipse est quod est. Hujus enim desiderii sui flammam sanctus Moyses, fidelis famulus ejus ostendit, ubi ait Deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum . Quid ergo? ille non erat ipse? Si non esset ipse, non ei diceret, ostende mihi temetipsum; sed, Ostende mihi Deum: et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret, ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria, quam Moyses videre cupiebat. Ea quippe promittitur sanctis in alia vita. Unde quod responsum est Moysi, uerum est, quia nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
mus in eo qd scͥptum ẽ dm̃ nemo uidit unꝗͣ
homines tantũm intelligendos. sic̃ etiã illud
dictum ẽ. nemo scit quid agatur in homine
nisi sp̃c hominis qui in ipso ẽ. nemo utiq sed
hominũ. neq enim hoc de dõ accipi potest.
cum de xp̃o scͥptum sit ñ opus fuisse ut qͥsq̃
illi testimoniũ ꝑhiberet de homine. quoniã ip̃e
sciebat qͥd ẽẽt in homine. nam hoc apłs plamiꝰ
explicans. quẽ nemo inqͥt hominũ uidit nec
uidere potest: sigͦ ita dictumẽ. dm̃ nemo ui¬

Expanded text:
mus in eo, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, mus in eo, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, homines tantum modo intellegendos, sicut etiam illud dictum est: Nemonisi spiritus hominis qui in ipso est : » nemo utique, sed hominum. Neque enim hoc de Deo accipi potest, cum de Christo scriptum sit non opus fuisse ut quisquam illi testimonium perhiberet de homine, quoniam ipse sciebat quid esset de homine. Nam hoc Apostolus planius explicans, « Quem nemo, inquit, hominum vidit nec videre potest . » Si ergo ita dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt: iñ uidimus. s uidebimꝰ eũ sicuti ẽ.
Proinde his sendentuis ñ ÷ contͣrium. dm̃ nemo
uidit unquã. Uidebunt enim quẽ ñ uiderunt.
qui mundo corde filii dĩ ẽẽ noluer̃. Qͥd ẽ gͥ
yse scͥptum ẽ. quia loquebatur cũ dõ facie ad
sabaoth sedentem in throno. ⁊ siqua alia solent
similia destimonia ex eadem auctoritade ꝓfer¬
ri: quomͦ ñ sunt contraria sentendiȩ qͣ dictũ:
dm̃ nemo uidit unquã. Quãquã ⁊ ipsũ eugłm
potest putari sͥ ẽẽ contrarium. Quomͦ enm
uerum ẽ qđ in eo dr̃. qui me uidet uidet &¬
patrem. si dm̃ nemo uidit unquã: Quomͦ
uerũ ẽ angłi eorũ semꝑ uident faciem patris
mei. si dm̃ nemo uidic unquã: Quag̾ regła
intelligentie ista ueluti contraria ⁊ repugnã¬
dia ñ eẽ contraria. nec repugnare ꝓbabimus:
Neq enim ficri ullomͦ potest. ut hec scͥpturarũ
auctoritas aliqua ex parde mentiat᷑. Si dici¬

Expanded text:
\'uiderunt\', et non uidimus sed \'uidebimus eum sicuti est. \'uiderunt\', et non uidimus sed \'uidebimus eum sicuti est. proinde his sententiis non est contrarium: Deum nemo uidit umquam. uidebunt enim, quem non uiderunt, qui mundo corde filii dei esse uoluerint. quid I eMoyse scriptum est, quia loquebatur cum deo facie ad sabaoth sedentem in throno, et si qua alia solent similia testimonia ex eadem auctoritate proferri, quo modo non sunt contraria sententiae, qua dictum est: Deum nemo uidit umquam? quamquam et ipsum euangelium potest putari sibi le esse contrarium. quo modo enim uerum est, quod in eo dicitur: Qui me uidit, uidit et patrem, si deum nemo uidit umquam? quo modo uerum est: Angeli eorum semper uident faciem patris mei, si deum nemo uidit umquam? Qua igitur regula intellegentiae ista ueluti contraria et repugnantia non esse contraria nec repugnare probabimus? neque enim fieri ullo modo potest, ut haec scripturarum auctoritas aliqua ex parte mentiatur. si dici
Abbreviated transcription (Latin):
suas uideat. s & aliorũ. Scdm hoc enĩ dix̃
apłs neminẽ scire qͥd agatur in homine. nͥ
sp̃c hominis qui in ipso ẽ: scđm qd̾ uidemus
in nobis. Nam scdm id qd̾ credimus nec ui¬
demus. & multos fideles ẽẽ nouimus & inul¬
tis noti sumus: Sigͦ iam ista distincta sunt ue¬
niamus ad causam. Scimus posse dm̃ uideri
qm̃ scͥptum ẽ. beati mundo corde qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. Anforte ñ debui dicere scimꝰ
qua id credimus fidem: s tantũ quia scͥptũ ẽ
in ea scͥptura cuiꝰ fideles sumus. qd uerum sit
aliquid diceret. scimus inqͥt quia cũ apparu¬
erit similes ei erimus: qm̃ uidebimus eũ sicti
ẽ. Ecce scire se dixit qd ñdum factũ fuerat. nec
uidendo s credendo cognouerat. Recte itaq
diximus. scimus posse dm̃ uideri: quãuis eũ
ñ uiderimꝰ. s diuine auctoritati q̃ scĩs libris ꝯ¬
ctoritas. dm̃ nemo uidit unquã: Anforte res-¬
ñ de uiso: Ipsi enim dm̃ uidebunt dictum ẽ. ñ

Expanded text:
m hoc enim dixit apostolus neminem scire, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, secundum quod uidemus in nobis; nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti sumus. Si ergo iam ista distincta sunt, ueniamus ad causam. scimus posse deum uideri, quoniam scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. an forte non debui dicere scimuqua id credimus, fidem, sed tantum quia scriptum est in ea scriptura, cuius fideles sumus, quod uerum sit  cum tale aliquid diceret: Scimus, inquit, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. ecce scire se dixit. quod nondum factum fuerat nec uidendo sed credendo cognouerat. recte itaque diximus: \'Scimus posse deum uideri\\ quamuis eum non uiderimus, sed diuinae auctoritati, quae sanctis libris conctoritas: Deum nemo uidit umquam? an fortasse resn de uiso? ipsi enim deum uidebunt, dictum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
te situm ẽ uideri. ⁊ cuiꝰnature ẽ. ñ uidi. uolun¬
tatis uideri. Nam si ñ uult ñ udetur: si uult
uidetur. Apparuit enim ds̃ abrahȩ qr uoluit:
aliis qr noluit ñ apparuit. Uisũs ẽ ⁊̃ stephano
cũ lapidaret᷑ appło aꝑire celum. uisus: ⁊̃ ihc¬

Expanded text:
te situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uolunte situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. nam si non uult, non uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus e
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tibi uisa ẽ diligentius & ub̃ius explican¬
da. Uis ne gͦ attendere quȩ apud alios int̾im
compi diuinarum scͥpturarum egregios tra¬
ctatores qͥd de uisione dĩ senserint. ne forte
sufficiant desiderio tuo. quamuis ea forsitan
noueris. pauca gͦ ista attende. si placet. Cũ
ȩugłm exponens beatus ambrosius mediola¬
nensis ep̃c uenisset ad eum locum ubi angłs
apparuit in templo zachariȩ sacerdoti: exhac
uentus. ⁊ cęleste sacͥficium ꝑ abatur in qͦ angli
ministrarent. Et bene apparuisse dr̃ ei qͥ eũ
repente conspexit. Hoc specialit̾ aut de angłis
aut de dõ scͥptura diuina denere consueuit.
ut quod ñ potest p̃uideri. apparere dicatur:
Sic enim habes. apparuit ds̃ abraham ad ilicẽ
mambie. N am qͥ ante ñ p̃sentitur. s repentino
uidetur aspectu. apparere memorat᷑. Noncnun
similit̃ sensibilia uidentur. ⁊ is cuiꝰ in uolunta¬

Expanded text:
quae tibi uisa est diligentius et uberius explicanquae tibi uisa est diligentius et uberius explicanda. uisne ergo adtendere, quae apud alios interim comperi diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo ista adtende, si placet. cum euangelium exponens beatus Ambrosius, Mediolanensis episcopus, uenisset ad eum locum, ubi angelus apparuit in templo Zachariae sacerdoti, ex hacuentus et caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei, qui eum repente conspexit. hoc specialiter aut de angelis aut de deo scriptura diuina tenere consueuit, ut, quod non potest praeuideri, apparere dicatur. sic enim habes: Apparuit deus Abrahae ad ilicem Mambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu, apparere memoratur. non enim similiter sensibilia uidentur et is, cuius in uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
tentius considatum ñ uideri eẽ contrarium
ei quod dixit. dm̃ nemo uidit unquã. Neq
enim dixit. qr me uidistis uidistis ⁊ patrem
s dicendo qui me uidet uidet ⁊ patrem.os¬
tendere uoluit unitatẽ sub̃ȩ patris ⁊ filii. ne
in aliquo inter se putarent᷑ eẽ dissimiles. ac ꝑ
hoc qm̃ uerum dictum ẽ qui me uidet uid
⁊ patrem. ꝓfecto qm̃ dm̃ nemo hominũ uidit
unquã. nec padrem quisquã putandus est
uidisse. nec filium. scđm quod ds̃ ẽ filius. ⁊ cr̃
patrȩ unꝰ ds̃. Nam scdm id quod homo ẽ utiq
interra uisus ẽ:⁊ cũ hominib conu̾satus est.
S magna questio ẽ quom ñ sit cont̾rium quia
tot antiqui uiderunt dm̃. sidm̃ nemo uidit
unquã. quem nemo hominum uidit nec ui¬
dere potest. Uides quam difficilẽ mͥ ꝓposueris
questionem. unde me aliquid plixe copioseq
scribere uoluisti ex occasione breiis epłe meȩ

Expanded text:
tentius consideratum non uideri esse contrarium\' tentius consideratum non uideri esse contrarium\' ei, quod dixit: Deum nemo uidit umquam. neque enim dixit: Quia me uidistis, uidistis et patrem, sed dicendo: Qui I me uidit, uidit et patrem ostendere uoluit unitatem sub-\' stantiae patris et filii, ne in aliquo inter se putarentur esse dissimiles. ac per hoc, quoniam uerum dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, profecto, quoniam deum nemo hominum uidit umquam, nec patrem quisquam putandus est uidisse nec filium, secundum quod deus est filius et cum patre unus deus; nam secundum id, quod homo est, utique in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Sed magna quaestio est, quo modo non sit contrarium, quia tot antiqui uiderunt deum, si deum nemo uidit umquam, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. uides, quam difficilem mihi proposueris quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis epistulae meae,