comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta iam ibi erat. sed latebatꝰ
quare latebat quia animustu¬
us in aliud ad tendebat: Quum
uero reflexa est cogitatio ad id
quoderat in memoria indefor¬
mata est. et uisio quȩdam anima
facta est : Antea nonerat uisio
sed erat memoria : reflexa cogi¬
tatione ad memoriam facta ẽ uisi¬
o: De monstrauit ergo memoria
tua cogitationi tuae cartaginem
Et quod inilla erat antequam in¬
tenderes. conuerseadse intentio¬
ne cogitionis ostendit : Eccefac¬
ta est a memoria de monstratio.
facta est in cogitatione uisio et
nulla uerba in medio cucurre¬
runt. Nullum excorpore signũ
datum est nec innuisti. nec scrip¬
sist. nec sonuist: Et tamen co¬
gitatio uidit quod memoria
demons trauit : Eiusdem autem
substaontiae sunt etquȩ demons¬
trauit : et cui de monstrauit: sed
cartaginem ut haberet memo¬
riatua. pero culos tuos baustec
est imago haec: Vidistien im
quod inmemoria reconderes sic
arborem quam menisti uidistisic

Expanded text:
facta? Jam ibi erat, sed latebat. facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic
Abbreviated transcription (Latin):
putes eẽ. scire quid nonsit: Ecce
inmente tua uideo aliqua duo.
memoriam tuam. et cogitatio¬
nemtuam : Idest quasi aciem quan¬
dam et obtutum animae tucce
uides aliquid Et per oculos per¬
cipis. et commendas memoriae :
lbi estintus quod memoriȩ com¬
mendasti in abdito reconditum
quasi inorreo. qua si thesauro.
quasi in secretario quod cm. et
penetrali interio recogittcs a¬
liunde intentio tua alibi est.
illud quod ui disti. in memoria
tua . ẽ. Et nonuidetur ate quia
cogitatiotua in aliud intendi¬
tur. Modo probo scientibus
loquor: cartaginem nomino.⁊
omnes modo intus quicum que
eam nostis. uidistis carthagi¬
nem inum quid tot sunt cartha¬
gines quot animae urae somnes
uidistis pernomen hoc perquattu¬
or has sillabas notts uobis.
erumpentes exore meo: tactȩ sunt
aures uraẽ factus est sensus ani¬
mȩ percorpus : Et alia intentione
reflexus est animus adid quod
ibi erat et uidit carthaginem o
Numquid tunc est ibi cartago

Expanded text:
putes esse scire quid non sit. 11. Ecce putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago
Abbreviated transcription (Latin):
uestetua ⁊ sed relinque foris
et uestemtuam et carnemtuam:
descende inte a disecretcrium
tuum mentem tucm : et ibi uide
quod uolo dicere si potueris. ⁊¬
sienim tuipse ad telongees
dõ propinquare unde potes
dicebam dedõ et intellecturũ
te arbi trabaris deanima dico
decedico. Intellege ibite probato:
non enim uodde longe pergo
in exempla quando demente
tua . uolo aliquam si militudi¬
nem dccre ad dm̃ tuum: Quia
utique non in corpore. sed in
ipsamente factus est homo
adimaginem dĩ : Insimili tudine
suadm̃ quȩramus inimaginesu¬
a creatorem agnas camus: Ibi
intus si potuerimus inueniamus
hoc quod dicimus quomodo de¬
monstret paterfilio. Et filius
uideat quod demonstrat pater
ante quam fiat aliquid a patre
perfilium: Sed cum dixero et
intellexeris nec sic putes iam
illud aliquid tecleesse ut ser¬
ues ibi pietatem quam uolo ate
seruare. Et prȩcipue moneo
id ẽ ut si non uales conpreben¬
dereds̃ quid sit: parum non tibi

Expanded text:
veste tua. Sed relinque foris veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cumxp̃o indõ morinos uult ut
uiucomus : quia uiximus ut mori¬
remur⁊ quicꝰ quid ergo eta meli¬
ore in deterius et adde teriore
in melius moritur non esthoc ds̃.
quianeque in melius irepotest
sum mabonitas. neque indete¬
rius uera eternitts ⁊ ueraenĩ
eternitas est : ubitemporale
nihil est. Eratautem modo hoc
et modo illud elam tempus ad mis¬
sumest. Aeternum non ẽ Nam
ut nouerits quia non sicd sin mortalis
quomodo anima : Certe inmorito¬
lis estanima quidergo quod
ait apostolus dedõ quisolus ha¬
bet in morte ditatem nisi quia
hoc aperte dixit. solus hac¬
bet in commutabilitatem. quia
solus habet uercom ȩternitatẽ .
Ergo ibi nulla mutabilitas
agnosce inte aliquid quod uolo
dicere intus. in tus inte. non in
te quasi incor poretuo : Nam et
ibi potest dici inte. Inte est enim
sanitas Intequȩ libet ȩtas sed
secundum corpus: Inte est ma¬
nus pestuus. sed aliud est inte
intus: Aliud in tettmquam in

Expanded text:
cum Christo in Deo . Mori nos vult ut cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissum est, aeternum non est. Nam ut noveritis quia non sic Deus quomodo anima: certe immortalis est anima; quid ergo est quod ait Apostolus de Deo, Qui solus habet immortalitatem ; nisi quia hoc aperte dixit, Solus habet incommutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
quacedam uita permanense
sed mutabilis uita secundum iuta¬
bilitatem uitȩhuius. et mortalisdi¬
ci potest. quia siui uebat sapien¬
ter et desipit mortua est indeteri¬
us. Siuiuebat insipienter et sapit.
mortua est in melius : Nam eẽ mor¬
tem in deterius. Essȩ mortem in me¬
lius Scriptura nosdocet: Vtique
indeterius mortuierant. Dequi di¬
citur : sine mortui sepeliant mor¬
tuos suos. et surge quidormis. et
ex surge amortuis. et in luminabit
te xp̃s : Et dehac lectione quando
mortui audient. Et qui audierint
uiuent. Inde terius mortui erant
Ideo reuiuescant. reuiuiscendo
moriuntur in melius. quia et reui¬
uiscendo nonerunt quod erant .
Nones se autem quod erat mors ẽ ⁊
sed forte sun melius est: non ap¬
pelletur mors: appellauit illã
mortem a postolus: si autem mor¬
tui estis. cum xp̃o abelementis
huiusmundi. quid adhuc uelut
uiuentes dehocmundo decerni¬
tis e titerum mortui enim estis
ȩtuita uestra abscondita est

Expanded text:
quaedam vita permanens, quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? et iterum, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est
Abbreviated transcription (Latin):
testis conprȩhendere quid sit
ds uel hoc conprȩhendite quid
non sit ds̃: multum proficeritis
si non aliud quam est dedõ senseri¬
tis : Non dum potes peruenire
adquid sit : perueni adquid
non sit : Non ẽds̃ corpus nonter¬
ra non caelum non luna non sol
non stellae non corporalia isti:
sienim non cȩlestia quantomi¬
nus terrena : Tolle omne corpus
adhuc audi aliud: non ẽ ds̃ mu¬
tabilis sp̃s Nam fateor et faten¬
dum est quia euangelium lo¬
quitur ds̃ sp̃sestised transiom¬
nem mutabilem sp̃m transi
cit. Modo meminit tobliuis¬
citur uult quod nolebat non
uult quod uolebat si uepatitur
lamistas muitebilita tes siue
patiposset transi hae comnia
non inuenies indõ aliquidmu¬
tibilitctis. non aliquid quod
aliter nunc sit aliter paulo
ante fuerit: Nam ubi inuenis
aliter etaliter facta est ibi quae¬
dammons mors enim ẽ non eẽ
quod fuit : Inmortalis dicitire
anima ẽ quidem : q uia uiuit
semperanima ⁊et est in illac

Expanded text:
testis comprehendere quid sit testis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. Nam fateor, et fatendum est, quia Evangelium loquitur, Deus spiritus est. Sed transi omnem mutabilem spiritum, trcit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa
Abbreviated transcription (Latin):
ueris : Explicando enimte sim¬
plexeris : etuidesi potes quoddico
autsi non potes crede quod non ui¬
des : Dicis filiotuo uerbo dicis
Verbum quod sonat nec tues nec
filius tuus ⁊ habeo inquis aliud
quod ostendam : Itccest enim eui
ditus filius meus ut nec loquentẽ
us uultostendere quod inseha¬
bet Vnde facis nutum: decorprisci¬
licet᷑ labiis uultu superciliis ocu¬
lis manibus : haecomnia non sunt
quod animus tuus etiam ista
media sunt : Intelleetum ꝗstali¬
quid perhaec signa quaenons
quod animustuus : Nec quod
animus filiitui: sed hoctotum
quod corpore agis infraani¬
mumtuum et infra animum
filiitui est. Nec potest cognos¬
cere animumtuum filius tuus
nisidederis signa de corpore
quidigitur facio non ẽ hoc
ibi simplicites ibiest pater
ostendit filio quod facit: et osten¬
dendo filium gignit: uideo quid
dixerim: sed quia uideo et quibus
dixerim. fiat inuobis intellectus
iste quandoq: nunc si non po¬

Expanded text:
veris: explicando enim te simveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente us vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non po
Abbreviated transcription (Latin):
aurem filiitui. et impletõsensu
audiendi perducit adcor cogita¬
tionem tuam sonus ergo ille non
estdosetunonest ipse filius tuus
signum datum est ab animotuo ani¬
mo filiitui: quod signum non est
nec animus tuus. necanimus filiitui.
sed aliud aliquid Itcone puttemus
patrẽ dm̃ loquutum eẽ cumfilio
fuerunt uerba in terdm̃ et uerbũ
quomodo istuc estan quic quid
uellet pater dicere filio si uerbo
uellet dicere ipsefilius est uerbũ
patris. Numquid peruerbum loq¬
retur ad uerbum anquia filius maeg¬
num uerbum. Minora uerba
cursura erant interpatremet
filium: sonus aliquis et quasicre¬
a tura quecedam temporalis
atque uolatica Exitura erat exo¬
repatris. et percus sura aurem filii
Numquid habetds̃ corpus ut quasi
exeius labiis hoc procedat etha¬
betaures corporis uerbum in
quas sonus ueniat Remoueom¬
nia corporalia simplicitatem ui¬
de si simolexes quomodo autem
eris simplex site nonmundo im¬
plicaueris: sed exin uncdo e xolica¬

Expanded text:
aurem filii tui, et impleto sensu aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explica
Abbreviated transcription (Latin):
militudinem tuam et deles inte
similitudinem dĩ Ibi omnino
non esthoc Inueni aliquid quo¬
modo demonstres filio tuo
quod facis antequam facis : Vt cũ
demons traueris perfilium fa¬
cias hoc quod facis ⁊ lam forte
quasi occurret tibi. ecce inquis
cogito facere domum. et uolo ut
perfilium meum fabricetur: an¬
tequam eam ipse fabricem osten¬
do filio meo quod uolo facere
et facit ipse atq: ego peripsum
cui ostendi uoluntatem meam
reces sisti quidem a pristincm
sim ilitudine sed adhuc iaces in
magna dis similitudine: Ecceeñ
antequam facias domum. indicas
filiotuo et demonstras quid face¬
re uelis ut tedem onstrante ante¬
quam facias faciat ipse quod de¬
monstrcueris ettup eripsum sed
uerba dicturus es filiotuo inter
te et ipsum uerba cursu ra sunt
et interde monstrantem et uiden¬
tem uello quentem et ccudientem
sonus articulctus uolat : Qui non
est quodtu. non est quod ipse
sonus quippe ille qui exi exore
tuo et uerberato aereuengit

Expanded text:
militudinem tuam, et deles in te militudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit
Abbreviated transcription (Latin):
facit Non enim faciendo demons¬
trat filio: sed demonstrcndo fa¬
cit perfilium : Vid et enim filius
patrem demonstrantem ante¬
quam aliquid fiat et exdemons¬
tratione patris et uicsione filii
fit quod fit a patre perfilium sic
animae suscitantur si potuerinT
uidere istam unitactis coniuncti¬
onem patrem demons trantem
filium uidentem et perpatris de¬
mons trationem et filiiuis ionẽ
fieri creaturam atque id fieri
perpatris demonstrationem et
filii uisionem quod nec patersit
quid fit a patre perfilium fitquis
hoc uidet: Ecceiterum ad carna¬
les sensus eccerursus humilia¬
musnos et discendimus aduos:
sitamen aliquid aliquando
ascenderamus a uobis: uis demons¬
trare aliquid filiotuo ut faciat
quod facis facturus es et sicde¬
mons traturus. Quodigitur
facturus es ut demonstres filio
non utique facis perfilium sed
tusolus facis quod ipse factum ui¬
deat et aliud tale similiter faciat:
non est hocibi : Quiꝰ pergis cedsi¬

Expanded text:
facit. Non enim faciendo demonsfacit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit ium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad si
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod uiderit patrem facien¬
Ytem. Quaecum que enimille fe¬
cerit haet et filius similiterfa¬
cit : Caelum terram mare. quȩ
in caelo quae interra quȩ in mari
uisibilia inuisibilia animalia
interris. frutecta in agris na¬
tantia in aquis. inaere uolantia
incaelo lucentia. prȩt̃ haecom¬
nia. angelos uirtutes sed es domi¬
nationes. principatus. potestates.
omma peripsum facta sunt : Num¬
trauit ea facta filio. ut et ipse faceret
alterc̃mundum hi somnibus ple¬
num : non utique: sed quid quae¬
cumque enim ille fecerit haec &
non alia sed haec et filius nec dissi¬
militer sed similiter facit : Pater
enimdiligit filium. et omniade¬
monstrat᷑ ei qucceipse facit: de¬
monstrat paterfilio utanimȩ
suscitentur. quia perpatrem et
filium animae suscitantur: Nec
possunt uiuere animae nisi earũ
uits it ds̃.⁊ siergo non possunt
uiuere animae nisi earum uita
sitds̃ sicut ipsȩ sunt uita corpo¬
rum : quod de monstrat pater
filio Idest quod facit perfilium

Expanded text:
viderit Patrem facientem: quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt . Numtravit ea facta Filio, ut et ipse faceret alterum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus. Si ergo non possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus, sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium
Abbreviated transcription (Latin):
corpora utrumque quippemor¬
tuum erat. Corpus ex infirmita¬
te: anima exiniquitate. Quiau¬
trumque mortuum erat rȩsurgat
utrumq: Quid utrumq: anima
et corpus: perquid ergo anima :
nisi perdm̃ xpm: per quid corpus:
nisi ꝑ hominẽ eundẽx pm : Eratenim
et in xp̃o anima humana totacani¬
ma. non inrationale tantum
animae : sed etiam rationale quod
mens dicitur : fuerunt enim qui¬
dam hȩretici et pulsi sunt ab eclesia
quiputarent non habere men¬
tem rationalem corpus xp̃i sed
quasi animam beluinam. Excep¬
ta quipperationale mente iutto
beluina est ⁊ sed quia expulsis et
a ueritate expulsi sunt. Accipe
totũ xpm uerbũ mentẽ ractionalem
et carnem. Hoc totum xp̃s ẽ : re¬
surgat animatua ab iniquitate
perid quod ds̃ est resurgat cor¬
pustuum a corruptione per
id quod homo ẽ : Proinde caris¬
simi audite magnam lectionis
huius quantum mihi uidetur
pro funditactem : etuidetequem¬
admodum loquatur hic xp̃s

Expanded text:
et corpora. Utrumque quippe moret corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima et corpus. Per quid ergo anima, nisi per Deum Christum? Per quid corpus, nisi per hominem Christum? Erat enim et in Christo anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a corruptione per id quod homo est. Proinde, charissimi, audite magnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
illuc perge Nihil potentius Ista
creatura qu&̃ mens dicitur ratio¬
nalis. Nibil hac creatura subli¬
mius: Quic quid supra istam est
iam creator est. Dicebam autem
uerbum xp̃s quia uerbum caro fac¬
tumest et habiicuit in nobis: ergo
et uerbum et caroxp̃s. : Quum enĩ
informadĩ eẽt non rapinam ar¬
bitratus ẽ esse aequalis dõ: Et
quid nos inimo qui non potera¬
mus in firmi ethumi repentes
ad tingeredm̃. Num quidrelin¬
quendi eramus absit semetipsũ
ex inaniuit formã serui accipi¬
ens Nonergo formamdĩ amit¬
tens: factus est ergo homo qui
erat ds̃ accipiendo quod non
erat non amittendo quod erat
lta factus est homo ds̃ Ibihabes
aliquid propterin firmitactem
tuam ibi habes aliquid propter
perfectionem tuam: erigatte
xp̃s perid quod homo est ducat
te perid quod homo est perdu
catte ad idqđ ds̃ ihs ẽ et tota prȩ¬
dicatio dispensatioq: per xp̃m
haec ẽ fratres et alia non est ut
resurgant animae resurgant

Expanded text:
illuc perge. Nihil potentius ista illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam autem Verbum Christus, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : ergo et Verbum et caro Christus. Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat te Christus per id quod homo est, ducat te per id quod cat te ad id quod Deus est. Et tota praedicatio dispensatioque per Christum haec est, fratres, et alia non est, ut resurgant animae, resurgant
Abbreviated transcription (Latin):
naquae predicatur pertotum mun¬
dum horrentibus inimicis. E tubi
uincuntur murmorantibus ubi
prȩucdent sȩuientibus : haec ẽ reli¬
gio xp̃iana ut colatur unus ds̃ non
multidi. quia non facit animam
beatam nisi unus ds̃. Participatio¬
ne dĩfit beata non parti cipatione
scaẽ animae fitbeata infirmaani¬
ma nec participatione angelifit
beata scã anima sed quȩritbeata
esse infirma anima quȩrat unde
beata sitscã anima non enimbeatus
efficeris exangelotus edunde an¬
gelus indet᷑u : his prȩmissis atq
firmissime constitutis animam
rationalem non beatificarinisi
adõ Corpus nonuegetare nisi
peranimam atque eẽ quandam
meditatẽ in terdm̃ et corpus ani¬
mam Intendite et recolite mecũ
non hodiernam dequa sufficien¬
ter locuti sumus: sed hesternam
lectionem qua mecceiam triduo
uersamus atque tractamus et
pro uiribus fodimus. donec ad pe¬
Illuc perge anima contemptis
ceteris uel etiam transcensis.

Expanded text:
na, quae praedicatur per totum munna, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus efficeris ex angelo tu; sed unde angelus, inde et tu. 6. His praemissis atque firmissime constitutis, animam rationalem non beatificari nisi a Deo, corpus non vegetari nisi per animam, atque esse quamdam medietatem inter Deum et corpus, animam; intendite et recolite mecum, non hodiernam, de qua sufficienter locuti sumus, sed hesternam lectionem, quam ecce jam triduo versamus atque tractamus, et pro viribus fodimus, donec ad peIlluc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis;
Abbreviated transcription (Latin):
non inest pecori non uegita¬
ri non beati ficari : non inlumi¬
nari : nisi ab ipsa substantia dĩ
eamque animam facere aliquid
percorpuis et decorpore atque
habere subiectum corpus. et per
corporalia mulceri possesensus
corporis uel offendi et propt̃
hoc id ẽ propter consortium
quoddam animae et corporis
in hac uita atque conplexude¬
lectare animam lenitis uel con¬
tristarioffensis corporis sensi¬
bus beatitudinem tamen eius
qua fit beata ipsa anima non
fierinisi parncipatione illius
uitae. semperuiuace. in commu¬
tabilis aeterneque subsiantiae.
quod ds̃ est : Vt quomodo anima
quae inferior dõ est Id quodipsa
inferius ẽ hoc ẽ corpusfacituiuere
sic ean demanimam non faciat be¬
ate uiuere Nisi quod ipsa anima
superius est isuperior enim ani ma
quam corpus. Et superior quam ani¬
mads̃. prȩstat aliquid inferiori:
prȩstictur illi a superiore : Seruiat
dño suo nec onculcetur a seruo suo :
haecest fratres mei religio xp̃ia¬

Expanded text:
non inest pecori, non vegetanon inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae inferior Deo est, id quod ipsa inferius est, hoc est corpus, facit vivere; sic eamdem animam non faciat beate vivere, nisi quod ipsa anima est superius. Superior enim anima quam corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religio christia
Abbreviated transcription (Latin):
Leuemus ergo animam ad dm̃ non
contradm̃ : quia et hoc dictume st
Ad te dñe leuaui animammeam
et leuemus adiuuante ipso. Nam
grauis ẽ unde ergo gracuis estqui¬
a corpus quod corrumpitur ad gra¬
uat animam et depremit terrena
in habitatio sensum multa cogi¬
tantem: neforte ergo possimus
sensum nrm̃ amultis colligere
adunum et euul sum amultis rele¬
ucere adunum. quod quidem non
poterimus ut dixi. nisiadiuuet
ille quiad se uult leuare animas
nostras. et contingamus exali¬
qua parte quomodo uerbum dĩ
unicus patricoȩternus et aequa¬
lis patri non faciat nisi quod uide¬
rit patrem facientem. quumtaomen
pat̃ ipseñ faciat aliquid nisi per
filium uidentem: uidetur mihi
quĩn dñs ihs in hoc loco magnum
quiddam insinuare uolens inten¬
tis et infundere capacib: Incapa¬
ces autem excitare ad studium ut
nondum intellegentes beneuiden¬
do capaces fiant. Insinuauit no¬
bisanimam humanam . Etmentem
rationalem quȩ in est homini

Expanded text:
Levemus ergo animam ad Deum, non Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc dictum est, Ad te, Domine, levavi animam meam . Et levemus adjuvante ipso; nam gravis est. Unde autem gravis est? Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quod viderit Patrem facientem, cum tamen Pater ipse non faciat aliquid nisi per Filium videntem. Videtur mihi quoniam Dominus Jesus in hoc loco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini,
Abbreviated transcription (Latin):
nes perhibuit testimonium xpo.
Et ceteri prophetȩ eta postoli per¬
hibuerunt testimonium xpõ: his
omnibus testimontis preponit
testimonium operum suorum: quia
perillos non nisids̃ perhibuit testi¬
monium filio suo : sed perhibet alio
modo estimonium filiosuo per
ipsum filium suum : Indicat ds̃ filiũ:
indicatse perfilium : ad hunc sipo¬
tuerit homo peruenire : nec lucer¬
nis indigebit : et uere fodiendo alti¬
us ȩdificium perducit ad petram
facilis ẽ ergo fr̃s hodierna lectio
sed propter hesternum debitum
Scio enim quid distulerim non abs¬
tulerim. et dñs dignatus est donare
etiam hodie loqui aduos Recorda¬
mini quidreposcere debeatis sifor¬
te aliquo modo seruata pietate et
salubri humilitate extendamus
nos non cduersus dm̃ sed cddm̃ et
leuemus ad eum animam nr̃am ef¬
fundentes eam supernos. sicut ille
in psclmo cui dicebatur. Vbiest ds̃
tuus. haec inquit meditatus sum.
et effudi superme animam meam :

Expanded text:
nes perhibuit testimonium Christo, nes perhibuit testimonium Christo, et caeteri prophetae, et apostoli perhibuerunt testimonium Christo. His omnibus testimoniis praeponit testimonium operum suorum, quia et per illos nonnisi Deus perhibuit testimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam .
Abbreviated transcription (Latin):
erat ille lumen sed ut testimoni¬
um perhiberet delum ine: et nedi¬
ceres : quomodolum̃ ñ erat de quoxp̃s
Inconparatione alterius luminis.
non eratlumen: Erat enim uerũ:
lumen quodinluminat omnem
hominem uenientem in buncmun¬
dum ⁊ Ergo cum et discipulis dice¬
ret uos estislumen mundi ne sibi
aliquid tributum puttorent quod
desolo xp̃o intelli gendum eet̃
et ita lucernȩ uento su perbice
extinguerentur.: Cum dixisset
uos estis lumen mundi continuo
subiunxit: Non potest ciuitas
abscondi supermontem consti¬
tuta: neque accendunt lucer¬
nam et ponunteam submodio
sed super cande labrum. ut om
nibus qui indomo sunt luceat:¬
sed quid si a postolos non dixit
lucernam sed accensores lucernȩ
quam ponerent supercandela¬
brum audiquia ipsos dixit lucer¬
nam : Sicluceat inquit lumen
urm̃ coram hominibus : ut uiden¬
tes bona opera urã glorificent.
non uos. sed patrem urm qui in
caelis ẽ ⁊Ergo et morses testimo¬

Expanded text:
erat ille lumen, sed ut testimonierat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non erat, de quo Christus In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enim verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Ergo cum et discipulis diceret, Vos estis lumen mundi, ne sibi aliquid tributum putarent, quod de solo Christo intelligendum esset, et ita lucernae vento superbiae exstinguerentur; cum dixisset, Vos estis lumen mundi, continuo subjunxit, Non potest civitas abscondi supra montem consti: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt . LuceSed quid, si Apostolos non dixit lucernam, sed accensores lucernae quam ponerent super candelabrum? Audi quia ipsos dixit lucernam. Sic luceat, inquit, lumen vestrum coram hominibus, ut videntes bona opera vestra glorificent, non vos, sed Patrem vestrum qui in coelis est . 4. Ergo et Moyses perhib
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cui bene facitis intendentes.
que madmodum lucernȩ lucenti
in obscuro loco donecdies luces¬
cat. et luci feroriatur in cordib ur̃is
Iucernȩitaque pro phette : et omnis
propbeta un a magna lucerna
Quida postoli. non lucernae etiam
ipsi : planelucernae : solus enimille
non lucerna non enim accenditur
et extinguitur. Quia sicut pater
habetuitam insemetipso sic dedit
filiouitam habere insemetipso: lu¬
cernȩ ergo eta postoli: et gratias a¬
gunt : quia et accersȩ sunt lumine
ueritatis: et feruent spũ caritatis:
et suppetit illisoleum gratia edĩ:
sinon essent lucernae : nondice¬
ret eis dñs: Vos estis lumenmun¬
di Nam postea quam dixit uos
estis lumen mundi: ostendit neta¬
le lumen seputtrent. Quod edic¬
tum ẽ Eratlumen uerum quod
inluminat omnem hominem
uenientem in hunc mundum: Tunc
autem hoc ded nõ dictum ẽ : cuma io¬
hanne distingueret᷑. Deiohanne
quippe bap̃tista dictumerat: non

Expanded text:
nem, cui bene facitis intendentes, nem, cui bene facitis intendentes, quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Lucernae itaque Prophetae, et omnis prophetia una magna lucerna. Quid Apostoli? non lucernae etiam ipsi? Plane lucernae. Solus enim ille non lucerna. Non enim accenditur et exstinguitur: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Lucernae ergo et Apostoli; et gratias agunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratiae Dei. Si non essent lucernae, non diceret illis Dominus, Vos estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vos estis lumen mundi, ostendit ne tale lumen se putarent, quale dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non
Abbreviated transcription (Latin):
in quacuos putictis uitamaeter¬
nam habere: Ipsa testimonium
perhibet deme et non uultis ue¬
nire cdme utuitam habecctis ⁊
quid uos putatis habere inscrip¬
tura uitam aeternam: Ipsamin¬
terrogate cui perhibet testimo¬
nium et intelligite quaesituita
aeterna : et quia proptermor sen
eosdem ipse conuicit. tamquam
dealia lucerna omnes emm ho¬
mines lucernae : quia et accen¬
diposs immo & extingui: et lucer¬
nȩ quidem cumsa piuntilucent:
et spũ feruent : nam et si arde¬
bant et extinctae sunt : eti amputent ⁊
permanserunt enim serui dĩ luceri¬
nebonae. exoleo misericordicceilli¬
us non ex uiribus suis: gratia quip¬
pedĩ gratuta. illa oleum lucer¬
narum ẽ : Plus enim illis omnibus
laboraui ait quȩdam lucerna: et
neuiribus suis ardere uideretur:
adiunexit : Non ego autem sed gra¬
tiadĩ mecum : omnis ergo prophe¬
tia ante dñi aduentum: lucerna est
dequa dicit petrus a postolus: habe¬
mus certiorem propheticum sermo¬

Expanded text:
in qua vos putatis vitam aeterin qua vos putatis vitam aeternam habere; ipsa testimonium perhibet de me: et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Quid vos putatis habere in Scriptura vitam aeternam? Ipsam interrogate, cui perhibet testimonium; et intelligite quae sit vita aeterna. Et quia propter Moysen eosdem ipse convincit tanquam de alia lucerna. Omnes emines lucernae, quia et accendi possunt et exstingui. Et lucernae quidem cum sapiunt, lucent, et spiritu fervent: nam et si ardebant et exstinctae sunt, etiam putent. Permanserunt enim servi Dei lucernae bonae ex oleo misericordiae illius, non ex viribus suis. Gratia quippe Dei gratuita, illa oleum lucernarum est. Plus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna; et ne viribus suis ardere videretur, adjunxit, Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Omnis ergo prophetia ante Domini adventum, lucerna est: de qua dicit Petrus apostolus, Habemus certiorem propheticum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Non ad sanandos amicos. sed ad
confundendos inimicos : lam̃
enimantea prȩdictum erata
persona patris : paraui lucernã
xp̃omeo inimicos eius induam̃
confusione super ipsum autem
florebit scificatiomea : Esto
ttomquam in nocte positus ad¬
tendisti in lucernam : Et mira¬
tus es lucernam: Et ex ultasti
adlumen lucernȩ: sed illa bu¬
cerna dicit eẽ solem in quo
exultare debecs: et quam uis
ardeat in nocte : diem te iubet
expectore : Nonergo qui a illius
hominis testimoniũ noneratopis:
Namut quid m itteretur si non
eratopus Sed nein lucerna re¬
manect homo edumen lucennȩ¬
sibi sufficere arbitretur. Ideo
dñs nec lucernam illam super¬
flucom dicit fuisse. nec tamen
tedicit in lucernã deberere¬
manere ⁊ Dicitaliud testimoni¬
um scriptura dĩ: Ibi utiq: ds̃per¬
hibuit testimonium filio suo: et
in illa scriptura iudȩi spemposu¬
erant in lege scilicet dĩ ministra¬
ta sibi permorsen famulum diꝙ
scruttomini inquit scripturã.

Expanded text:
non ad satiandos amicos, sed ad non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exspectare. Non ergo quia illius hominis testimonio non erat opus. Nam utquid mitteretur, si non erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo, et lumen lucernae sufficere sibi arbitretur; ideo Dominus nec lucernam illam superfluam dicit fuisse, nec tamen te dicit in lucerna debere remanere. Dicit aliud testimonium Scriptura Dei: ibi utique Deus perhibuit testimonium Filio suo, et in illa Scriptura Judaei spem posuerant, in Lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei. Scrutamini, inquit, Scripturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Prudentem auditorem
uerbi sui similem eẽ debere
homini. quiuolens aedificare
fodit altius donec perueniat ad fun¬
damentum stabilitatis petrȩ : et ibi
securus constituat quod fabricat
aduersus impetum fluminis: Vit
cum uenerit. reꝑcutiatur potius
firmitate aedificii: quaemin pul¬
susuoruinam faciat illidomui
putemus scripturamdĩ tam¬
quam agrum. eẽ ubi uolumus
aliquid aedificare: nonsimus
pigri nec superficie contenti:
fodiaus altius donec perueni¬
testimonio dñi nobis locuta ẽ ii
qnm̃ n on habet neces sarium ab
bominib: testimonium: sed ha¬
becot maius quamsunt homines :
atq: id testimonium dixit quid
sit. Opera in quite quȩ ego facio
testimonium perhib ent deme ⁊
deinde adiunoxit : Et testimoni¬
um perhibet deme quimemisit
pater: Ipsa quȩ opera quae facit:
a patre seaccepis sedicit : testi
monium ergo perhibentope¬
ra. Testimonium perhibet pa¬
ter. ullum nȩtestimonium
perhibuit iohannes. perhibu¬
it plane sed tam quam lucerna

Expanded text:
ait, prudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec pervenitestimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunum perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsaque opera quae facit, a Patre se accepimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes? Perhibuit plane, sed tanquam lucerna,
Abbreviated transcription (Latin):
tris ur̃i: ut pereat unus depus¬
illis istis. Detumentibus potest
perire depus illis nihil perit:
quia nisi fueritis sicut paruulus
iste non in trabitis in regnum
caelorum: Omne quod dedit
mihi pater non perdamexeo:
sed resus citabo illum in nouis¬
si modie. Midete quemcadmo¬
dum et hic geminam illam re¬
surrectionem diliniet: Quiue¬
nitad me modo resurgit humi¬
lis facis in membris meis:
seitresuscitabo eum in nouis¬
imodie secundum carnem:
haec ẽ enim uoluntis patris
mei quimi sitme : ut omnis qui
uidet filium etcredit in eum
habect uittm aeternam: et
resus cittebo ego eum in nouis¬
simodiẽ. Superius dixit quiau¬
dit uerbum meum et credit ei
quimisitme: modo autem. qui
uidet filium et credit in eum:
nondixit: uidet filium et cre¬
dit inpatrem. Hoc est enim cre¬
dere infilium quod et in patrẽ:
quia sicut habet pater uitam
insemet ipso. sic dedit et filio
uitamhabere insemetipso:
ut omnis qui uidet filium et

Expanded text:
tris vestri, ut pereat unus de pustris vestri, ut pereat unus de pusillis istis . De tumentibus potest perire, de pusillis nihil perit: quia nisi fueritis sicut pusillus iste, non intrabilis in regnum coelorum, omne quod dedit mihi Pater, non perdam ex eo, sed resuscitabo ego illum in novissimo die . Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit, humilis factus in membris meis: sed resuscitabo eum in novissimo die secundum carnem. Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me, ut omnis qui videt Filium et credit in eum, habeat vitam aeternam; et ego resuscitabo eum in novissimo die. Superius dixit, Qui audit verbum meum, et credit ei qui misit me: modo autem, Qui videt Filium et credit in eum. Non dixit, Videt Filium, et credit in Patrem; hoc est enim credere in Filium, quod et in Patrem: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso: ut omnis qui videt, et
Abbreviated transcription (Latin):
qnm̃ mitissum et humilis corde:
et cum boc didiceritis. inueni¬
etis requiem animabus uestris
Vnde non eiciamini foras. quia
descendi decaelo non ut faciam
uolunatem mecom. sed uolun¬
tatem eius quimisitme: Hu¬
militatem doceo: Ad meue¬
nire non potest nin hum ilis.⁊
non mittit foras nisi sup¬
bia: Quomodo non exit
foras qui seruat humili tatẽ
et non labitur a ueritate.
dicta sunt quata dici potuer̃
de abscondito sensu fratres.:
satis enim hiclatet sensus
et nescio utrum congruis uer¬
bis amesit de promptus et sculp¬
tus : quare ideo non eiciat foras
quiuenit ad illum. quia non
uenit facere uoluntatem suam
sed uoluntatem eius quimisit
eum: Haec ẽ autem uoluntas
ne quod dedit mihi. non per¬
dam exeo: Ipse illi datus est: qui
seruat humilitatem: hoc acce¬
pit . Qui non seruat humilita¬
tem longe est amagistro humi¬
litictis: ut omne quod dedit
mihi non perdam exeo: sic non
est uoluntas in conspectu pa¬

Expanded text:
quia mitis sum et humilis corde; quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest nisi humilis. Non mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum. 19. Haec est autem, ne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Ipse illi datus est, qui servat humilitatem, hunc accipit. Qui non servat humilitatem, longe est a magistro humilitatis. Ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Pa
Abbreviated transcription (Latin):
litas intromittit qui possint
inperpetud̃ stare : Ideo et enĩ
ille quidixit : Exultabuntos¬
sahumiliata. Praedixit audi¬
tui meo dabis gacudium etlae¬
titiam : Quidẽ auditui meo. Au¬
diendote felix sum: de uocetua
felix sumintus uiuendo felix r¬
sum Ideo non cado. ideo exulta¬
bunt ossahumilia : Ideo amicus
sponsi stat et audit eum: Ideo
stat: quia audit: de interio re
fonte bibit deo siat: Illiquino¬
luerunt de interiore fonte bibere
Ibi ceciderunt: Expulsi sunt:
nec potuerunt stiore : Doctor
itacque humilitatis uenit non
facere uoluntatem suam : sed
uoluntatem eius quimisiteum:
Veniamus ad eum: intremus
adeum: incorporemur ei : ut
nec nos faciamus uoluntatem
nr̃am sed uoluntatem dĩ: et
non nos eiciet foras quia mem¬
braeius sumus : Quia caput nos¬
trum esse uoluit docendo hu¬
mili tatem: Ad extremum
ipsum audite concionantem:
uenite adme quilcboratis
et oneratiestis: tollite iugum
meum superuos: et discite ame

Expanded text:
litas intromittit, qui possint litas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potuerunt stare. 18. Doctor itaque humilitatis venit non facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Veniamus ad eum, intremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me