comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ et bestiis t̾re. Et ert̃ estate ꝑpetua
suꝑ eum uolueres ÷ & om̃s bestiȩ t̾rȩ suꝑ illũ
hyemabt̃. Sic̃ seges uł arborquȩ cicius qͣm
debuerat florescit oportunũ fructum ñ facit:
sic qui ñ ꝓꝑter expectationẽ suꝑne retͥbuti¬
onis. sed ꝑꝑter mundanaꝵ rerum cupidita¬
tem oꝑatiu quȩ fac̾. fructum boni oꝑis face
nequit: qm̃ ante tempus florens ex inanescit
Elos enĩ futͣi oꝑis p̃cedens cogitatio ẽ. Sed
floret. quia flos cogitationis eius ad messem
fut᷑e uitȩ ñ germinat. Messis enim consũma¬
tioscłi ẽ. Et immatura ꝑfectio illiꝰ g̾minat:
qui ante diẽ nouissimũ suffic̾e̾ sibi quȩ fec̃
estimat quasi iam ꝑfectus. Appropinqͣnte
gͥ orbis t̾mino dr̃ quia totus ante messẽ efflo¬
ruit.⁊ ĩmmatura ꝑfectio g̾minauit: quia
tunc p̃cipue genꝰ humauũ p̃sentia diliget.
expectare futura negliget. N amusculi eius
idẽ orbis uł humani gen̾is qͣsi aliciuꝰ arbo¬

Expanded text:
petua super eum volucres, et omnes bestiae terrae super illum hiemabunt. » Sicut seges vel arbor, quae citius quam debuerat florescit, opportunum fructum non facit; sic qui non propter exspectationem supernae retributionis, sed propter mundanarum rerum cupiditatem operatur quae facit, fructum boni operis facere nequit, quoniam ante tempus florens exinanescit. Flos enim futuri operis praecedens cogitatio est. Sedfloret, quia flos cogitationis ejus ad messem futurae vitae non germinat. Messis enim consummatio saeculi est. Et immatura perfectio illius germinat, qui ante diem novissimum sufficere sibi quae fecit aestimat, quasi jam perfectus. Appropinquante igitur orbis termino dicitur, quia totus « ante messem effloruit, et immatura perfectio germinavit, » quia tunc praecipue genus humanum praesentia diliget, et exspectare futura negliget. Ramusculus ejus, id est orbis vel humani generis, quasi alicujus arbo
Abbreviated transcription (Latin):
quia omĩs qui illius fuerit recordatus. pa¬
uebit afacie confilii dñi exercituũ qͦd ipse co¬
gitauit suꝑ eam. Egiptus idẽ gentilitas erit
pauida id ẽ ⁊rnbecilla quasi mulieres. Ꝙ stu¬
pebunt egiptii idẽ gentiles atq timebunt ꝓ
unquitatib suis. a facie cõmotioniᷤᷤ manꝰ dñi:
quia cõmouebit omĩum corda. et om̃s t̾rendo
erit t̾ra iuda. idẽ eccłia catholica. extra qͣm
confessio u̾itatis non ẽ egipto idest gentili¬
tati. in festiuitatẽ idẽ inleticiam & uen̾atio¬
nem. Omĩs egiptius qui recordatus fu̾it
illiꝰ id est eccłie pauebit a facie consilii dñi:
quia cogitauit gentes asimulacͥs uanis ad
dm̃ uiuum conuertẽ: et eos qui conuerti no¬
titur in stulticiã: dum stupent tante gentiᷤ
conu̾sionẽ. atq mirantur intelligunt manũ
dni. Et quicũq eorũ fuerit nominis xͥani
recordatus: ibecillitatem idolatͥȩ timore fa¬
tetur. Siuero conuersus fuerit. fit ei t̾ra ui¬

Expanded text:
recordatus, pavebit a facie consilii Domini exercituum, quod ipse cogitavit super eam. » Aegyptus, id est gentilitas erit pavida id est imbecilla quasi mulieres. Et stupebunt Aegyptii, id est gentiles, atque timebunt pro iniquitatibus a facie commotionis manus Domini, quia commovebit omnium corda, et omnes terrendo, erit terra Juda, id est Ecclesia Catholica, extra quam confessio veritatis non est, Aegypto, id est gentilitati, in festivitatem, id est in laetitiam et venerationem. Omnis Aegyptius qui recordatus fuerit illius, id est Ecclesiae, pavebit a facie consilii Domini, qui cogitavit gentes a simulacris vanis ad Deum vivum convertere, et eos, qui converti noritur in stultitiam, dum stupent tantae gentis conversionem, atque mirantur, et intelligunt manum Domini. Et quicunque eorum fuerit nominis Christiani recordatus, imbecillitatem idololatriae timore fatetur; si vero conversus fuerit, fit ei terra Ju
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ qui letant᷑ suꝑ muro cocti lat̾is Sed iam
t̃iminata usionis huiꝰ explanatiõe: ad dendũ
existimo quia hoc onus int̾cio loco post duosu¬
ꝑiora positum ẽ: uł ꝓpter hos tres annos. uł ꝓp¬
ter hoc qđ supͣdictum ẽ. in triuiis eiꝰ accincti

Expanded text:
laetantur super muros cocti lateris. » Sed jam terminata hujus visionis explanatione addendum existimo, quod hoc onus in tertio loco post duo superiora positum est propter hos tres annos, vel propter hoc, quod supra dictum est: « In triviis ejus accincti
Abbreviated transcription (Latin):
cum eleuatum fu̾t signũ in montib uide¬
bitis. et clangorem tube audietis. Om̃s enĩ
habitatores orbis uidebunt signũ erucis
et clangorem tube audient. quia uirtu¬
tes cȩloꝵ cõmouebunt᷑: et tunc apparebit sig¬
num filii hominis incelo. Et tẽ plangent¬

Expanded text:
Cum eleuatum fuerit signum in montibus, uidebitis et clangorem tubhabitatores orbis videbunt signum crucis, et clangorem tubae audient, quia « virtutes coelorum commovebuntur, et tunc apparebit signum Filii hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
cassum fatigor ineis. Et ita quiescam sicut
nubes roris ẽ indie messis: qͥa sic̃ messorib
fatigatis gratissima ẽ nubes roris. sic indul¬
ce erit refrigerium qđ in m̃tib electorũ inue¬
nio: fatigatus abiniquoꝵ malitia. quoꝵ meis
t̾renis exurit᷑ desidiis. Nec imm̾ito dñs mes¬
sori comꝑat᷑ ÷ quia uelut ab agro segetes co¬
tidie ab hoc scło ꝑmortis sententiã abscidit
homines. Et consid̃abo inquit actiones
uniꝰ cuiꝰq ÷ ita manifeste sic̃ m̾idiana lux cla¬
ra ẽ. Hũ enĩ oĩa que facimus iudex qui la¬
tet sine int̾missione consułat : ut ꝓhis qͦd
iustum fu̾it qͣndoq retͥbuat. Sequit᷑. Ante

Expanded text:
cassum fatigor in eis. Et ita quiescam, « sicut cassum fatigor in eis. Et ita quiescam, « sicut nubes roris est in die messis. » Quia, sicut messoribus fatigatis gratissima est nubes roris, sic mihi dulce erit refrigerium, quod in mentibus electorum invenio fatigatus ab iniquorum malitia, quorum mens terrenis exuritur desideriis. Nec immerito Dominus messori comparatur, quia velut ab agro segetes, quotidie ab hoc saeculo per mortis sententiam abscidit homines. « Et considerabo, » inquit, actiones uniuscujusque ita manifeste, « sicut meridiana lux clara est. » Nunc enim omnia quae facimus Judex, qui latet, sine intermissione considerat, ut pro his quod justum fuerit quandoque retribuat. Sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
& maiestate. & inittet angłos suos cum tu¬
ba et uoce magna: et congregabunt ele¬
ctos eius aqͣtuor uentis. & a sũmo cȩloꝵ usq
ad t̾minos eorum. E leuabitur gͦ signiun
inmontib idẽ in excelsis: quia apparebit
int̾ agmina uirtutum celȩstiũ in nubib
Et clangor tube audiet᷑: canet enĩ tuba.
& in ortui resurgent. Sed quia iudex inte¬
Quia hȩc dicit dñs ad me. Qui escam et cõ¬
sidabo in loco meo: ficut meridiana lux
clara ẽ: et ficut nubes roris indie messis.
Quis uͦ est locus dĩ. nisi cor angłoꝵ uł homi
nitentiam ꝓuocat: laborare dici põt. Huic
nanq ait. Laboraui sustinens. Sed cum
peccantes in malitra sũa derelinq̃ns inso¬
lis electis resiciet. ñ iam fuadens tuiquis
penitentiã. sed ad fuit᷑um eos iudiciũ reser¬
uans: qͣsi pꝰ laborẽ inuenit qͥetemłꝰ inde nẽ
dicit. Qui escam in loco meo. idẽ tantũ in
corde scõꝵ uͥ reqͥes mͥ ẽ habitabo ÷ nec incor¬
rectione ꝑuersorũ ultra laborabo. quia in¬

Expanded text:
cum tuba et voce magna, et congregabunt electos ejus a quatuor ventis et a summo coelorum usque ad terminos eorum . » Elevabit ergo signum in montibus, id est in excelsis, quia apparebit inter agmina virtutum coelestium in nubibus. Et clangor tubae audietur « Canet enim tuba, et mortui resurgent . » Sed quia Judex singu« Quia haec dicit Dominus ad me: Quiescam, etc considerabo in loco meo, sicut meridiana lux clara est, et sicut nubes roris in die messis. » Quis vero est locus Dei nisi cor angelorum vel hnitentiam provocat, laborare dici potest. Hinc namque ait: « Laboravi sustinens . » Sed cum peccantes in malitia sua derelinquens in solis electis residet, non jam suadens iniquis poenitentiam, sed ad futurum eos judicium reservans, quasi post laborem invenit quietem. Proinde nunc dicit: « Quiescam in loco meo, » id est tantum in corde sanctorum, ubi requies mihi est, habitabo, nec in correptione perversorum ultra laborabo quia in
Abbreviated transcription (Latin):
recedite a me oꝑ arii iniquitatis. Ibierit fle¬
tus et stridordentium. Sĩ qͥnq fatuaꝵ inr¬
ginum sem̃ mane floruit. et indie here¬
ditatis ablata messe doluert̃ grauit̾ i quȩ
remansert̃. Post iudeoꝵ uͦ reꝓbationẽ &
calamitatẽ. subiungi reor de aduentu an¬
tixp̃i quẽ expectant et exercitus eius. Ue¬

Expanded text:
cedite a me operarii iniquitatis. Ibi erit fletus et stridor dentium . » Sic quinque fatuarum virginum semen mane floruit, et in die haereditatis ablata messe doluerunt graviter, quae, remanserunt. Post Judaeorum vero reprobationem et calamitatem subjungi reor de adventu Antichristi, quem exspectant e
Abbreviated transcription (Latin):
um: ita pauicissime iudeoꝵ reliquie post eu̾si¬
onem iherłm remanebunt. Et relinquet᷑
ineo fructus eiꝰ idẽ post̾itas eius. siẽ racemus
unus post umdemiatores. uł sic̃ excussio oleȩ
duaꝵ aut tͥum oliuaꝵ insũmitate rami eiꝰ.
manentiũ. Qndo enĩ oliue excutiunt᷑ ex ole¬
a÷ reman̾e solent incacumine eius uł in sũ¬
mitate rami alicuiꝰ. due uł tͤs. aut .iiii. oliue.
Sic et iudeoꝵ. reliquie fuert̾ pauce. post ex¬
cidium ierłm. Post ext̾miniũ autẽ uideoꝵ

Expanded text:
um, ita paucissimae Judaeorum reliquiae post eversium, ita paucissimae Judaeorum reliquiae post eversionem Jerusalem remanebunt. « Et relinquetur in eo fructus ejus, » id est posteritas ejus, « sicut racemus » unus post vindemiatores, vel « sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami ejus, manentium. Quando enim olivae excutiuntur ex olea, remanere solent in cacumine ejus, vel in summitate rami alicujus duae vel tres, aut quatuor olivae. Sic et Judaeorum reliquiae fuerunt paucae post excidium Jerusalem. Post
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. quos refert eugłm: atq paulꝰ et barnabaᷤ
posst̃ accipi qui dnm inmonte tͣnsfig᷑atum
uidunt. et adfiliã archisynagogi suscitandã
cum eo intrauert̃. Quatuor autẽ et qͥnq re¬
liquos nouẽ apłos faciunt. Qui utiq ꝓdiu̾¬
sitate gratiaꝵ quȩ nob̾ ignota ẽ inquatuor
et legis inse uolumina demonstͣrent. qͣsi p̃¬
dicatores utͥusq testam̃ti. Uł ita scđm hys¬
toriam. Q erit iste iacob sic̃ cong̾gans inmes¬
se qđ restit̾it: qͥa dum ꝑuespasianũ ꝑimet᷑
queret et cong̾gabit ad repugnandũ adhue
eos qui suꝑ̃ erunt. Et brachium eiꝰ spicas le¬
get: qm̃ inea uirtute qua pot̾it singłos iudeo¬
rum colliget. Et erit sic̃ querens spicas inual¬
le raphaim idẽ gigautum: quia capta ꝑti
tum iherłm queret aliquas iudeoꝵ reliqͥas
iihumiliatione suꝑboꝵ pͥncipum suoꝵ. qui
se qͣsi gigantes estimabunt fortes. Sic̃ em̃ ra¬
rissime renianent spice post terga metenti¬

Expanded text:
nabas. cobus accipe, qui Dominum in monte transfiguratum viderunt, et ad filiam archisynagogi suscitandam cum eo intraverunt. Quatuor autem et quinque reliquos novem apostolos faciunt, qui utique pro diversitate gratiarum, quae nobis ignota est, in quatuor et legis in se volumina demonstrarent quasi praedicatores utriusque Testamenti. Vel ita secundum historiam. « Et erit » iste Jacob « sicut congregans in messe, quod restiterit; » quia dum per Vespasianum perimetur, quaeret et congregabit ad repugnandum adhuc eos, qui supererunt. « Et brachium ejus spicas leget, » quoniam ea virtute, qua poterit, singulos Judaeorum colliget. « Et erit sicut quaerens spicas in valle Raphaim, » id est gigantum, quia capta per Titum Jerusalem quaeret aliquas Judaeorum reliquias in humiliatione superborum principum suorum, qui se quasi gigantes aestimabunt fortes. Sicut enim rarissimae remanent spicae post terga metenti
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tarn᷑ genas uł maxillas. Et scõs p̃¬
dicatores genas eccłiȩ uocat sponsus uican¬
ticis dicens. Pulchrȩ st̃ genȩ tue sic̃ tur tu¬
ris. Nursus eos demp̃dicatores maxillas ȩccłiȩ
iheremias nuncupalsub iudeȩ speciȩ dicensde
ea. Ploraus plorauit in nocte. et lacrime eiꝰ
inmaxillis eius. Quia madu̾sitate ȩccłiȩ illi
amplius plangunt. qui uitã carnaliũ ꝯfrin¬
g̾e p̾dicando noueit ꝑipsos qͥppe sc̃a eccłia
iniqͦs auitiis ꝯterit. et qͣsi glutiens insua

Expanded text:
interpretamur genas vel maxillas. Et sanctos printerpretamur genas vel maxillas. Et sanctos praedicatores genas Ecclesiae vocat sponsus in Canticis dicens: « Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis . » Rursus eosdem praedicatores maxillas Ecclesiae Jeremias nuncupat sub Judaeae spiritu dicens de ea: « Plorans ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus , » quia in adversitate Ecclesiae illi amplius plangunt, qui vitam carnalium confringere praedicando noverunt. Per ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quia & illi qui ad sp̃itale bellum expediti ui¬
debant᷑. ululatium doloris ex hoc penitentes
dabunt. qͦd se qͣsi de oꝑib iactabant. et solam
legis antiquȩ doctnam p̃dicabant. Anima
eius ululabit sibi÷ quia unꝰquisq seipsum
planget. Cuiꝰ dolori ꝓpħa compatiens sub
adiungit. Uectes eius usq ad segor uitulã
consternantẽ. Segor una deqͥnq ciuitati¬
b ẽ. et int̾pretatur parua. & quia lex in
quinario librorum numero continet᷑ atq
eoꝵ actio qui sub lege sunt parua est et se¬
pius inpeccatum const̾nitur ⁊ uectes eiꝰ usꝙ
ad segor. uiitulam lasciuiã seseq const̾nantẽ
Uectes nanq eius. doctores synagoge ft̃. Qui
nc̃ usq ad segor captiui ferunt᷑. qͥa carnalẽ
legis obseruantiam quȩ similis ẽ lascuuenti
uitule: miseri ad huc p̃dicant. Sequit᷑. Per
ascensum enĩ luith flens ascendet: et inuia
defecit germ̃. uiror omĩs iuteriit. Lutth

Expanded text:
quia et hi, qui ad spiritale bellum expediti viquia et hi, qui ad spiritale bellum expediti videbantur, ululatum doloris ex hoc poenitentes dabunt, quod se quasi de operibus jactabant, et solam legis antiquae doctrinam praedicabant. « Anima ejus ululabit sibi, » quia unusquisque se ipsum planget. Cujus dolori propheta compatiens subdadjungit: « vectes ejus usque ad Segor vitulam consternantem. » Segor una de quinque civitatibus est, interpretatur parva. Et quia lex in quinario librorum numero continetur, atque eorum actio, qui sub lege sunt, parva est, et saepius in peccatum consternitur, vectes ejus usque ad Segor, vitulam lascivam, seque consternantem. Vectes namque ejus doctores Synagogae sunt, qui nunc usque ad Segor captivi feruntur, quia carnalem legis observantiam, quae similis est lascivienti vitulae, miseri adhuc praedicant. Sequitur: « Per ascensum enim Luith flens ascendet, et in via defecit germen, viror omnis interiit. » Luith
Abbreviated transcription (Latin):
meroris. uł cingułm meroris dr. aut etiam
cogitatio meroris: eleale ad ascenfum: iasa
dimidia uł factum mandatũ. Clamabit
g lugens esebon. idẽ cognitio meroris. uł cingu¬
lum meroris ⁊ et clamabit eleale. idẽ ad ascensũ
arduȩ uiȩ quȩ ducit ad uitã. usq iasa. idẽ us¬
q ad dimidiã. uł usq ad medietatem audita ẽ
uox eoꝵ ÷ quia solũ mͦ de uet̾i testam̃to loqui
nouerant. ubi medietas ẽ eloquioꝵ. dĩ nec
aliam medietatẽ quȩ innouo ẽ recipiebant.
Uł usq iasa. idẽ usq ad factum mandatũ
audita ẽ uox eorũ ÷ quia głant᷑ qͣsi exoꝑib.
Sequit᷑. Suꝑ hoc expediti moab ululabunt.
anima eius ululabit sibi. Ex pediti solent
dici qui uxores aut filios ñ hñt. et adbella st̃
idonei: quia et exercitus uł equitatio uocat᷑
expeditio. Igit᷑ expediti moab ululabt̃ suꝑ
hoc. idẽ de hoc. qđ usq iasa audita ẽ uox eoꝵ

Expanded text:
moeroris, vel cingulum moeroris dicitur, aut etiam moeroris, vel cingulum moeroris dicitur, aut etiam cogitatio moeroris. Eleale ad ascensum, Jasa dimidia vel factum mandatum. Clamavit ergo lugens Hesebon, id est cognitio moeroris, vel cingulum moeroris, et clamavit Eleale, id est ad ascensum arduae viae, quae ducit ad vitam. Usque Jasa, id est usque ad dimidiam vel usque ad medietatem audita est vox eorum, quia solummodo de Veteri Testamento loqui noverant, ubi medietas est eloquiorum Dei, nec aliam medietatem, quae in Novo est, recipiebant. Vel usque Jasa, id est usque ad factum mandatum audita est vox eorum. quia gloriantur quasi ex operibus. Sequitur: « Super hoc expediti Moab ululabunt, anima ejus ululabit sibi. » Expediti solent dici, qui uxores aut filios non habent et ad bella sunt idonei, quia exercitus vel equitatio dicitur expeditio. Igitur « expediti Moab ululabunt » super hoc, id est de hoc, quod « usque Jasa audita est vox eorum, »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tecta eius et inplateis. omĩs ululatus des¬
cendet infletum. Quid incapitib nͥm̃tes
ex pͥmunt᷑. Quid in caluitio. nisi uereeũdia
de tectio intentions m̃tis: Quȩ enĩ frons m̃tiᷤ
insi intentio eius ubi et uerecundia quasi
in fronte secde hab̾e solet:: Igit᷑ in cunetis ca¬
pitib eius caluitium erit: quia unꝰ quisq su
ac depeccĩs suis erubescet. & omĩs barba
radetim: quia omẽm ꝓpͥȩ uirtutis ꝯfidentiã
a se reicient. In barba qͥppe robur uirile
notatur. Et barba raditur ⁊ qͣndo fidutia ꝓpͥe
uirtutis amputat᷑: ac ꝓpͥe infirmitatis fragi¬
litas incipit aꝑte cognosci. Triuia autẽ eo¬
intres partes diuidunt. in legeni. inpħas.
inscĩtate uidebant᷑ excreuisse. erant qͣsi su¬
ꝑ tecta corꝑm: reliquus autem ppłs. in pla¬
teis late conu̾sationis. Ululatus gͦ de suꝑ
tectis et deplateis descendet infletum: qm̃
et eminentiores et ppłares ululatum plan¬
usq iasa audita ẽ uox eorũ. Esebon cognitio

Expanded text:
per tecta ejus, et in plateis omnis ululatus descendet in fletum. » Quid in capitibus nisi mentes exprimuntur? Quid in calvitio nisi verecunda delectio intentionis mentis. Quae enim frons est mentis nisi intentio ejus, ubi et verecundia quasi in fronte habere sedem solet? Igitur in cunctis capitibus ejus calvitium erit, quia unusquisque coac de peccatis suis erubescet. Et omnis barba radetur, quia omnem propriae virtutis confidentiam a se rejicient. In barba quippe robur virile notatur. Et barba raditur, quando fiducia propriae virtutis amputatur, ac propriae infirmitatis fragilitas incipit aperte cognosci. Trivia autem eoin tres partes dividunt, in legem, in prophein sanctitate videbantur excrevisse, erant quasi super tecta corporum; reliquus autem populus in plateis latae conversationis. Ululatus ergo desuper tectis et de plateis ascendet in fletum, quoniam et eminentiores, et populares ululatum planusque Jasa audita est vox eorum. » Hesebon cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
putͥdum ob magnitudinẽ peccatoꝵ dubitare
ñ pot̾it : qͥ legerit peccatis ẽẽ fetidissimũ. ip¬
so peccatore dicente. Computruer̾t et corrup
st̃ cicatrices meȩ afacie insipientie meȩ. Hinc e
contrario uirtus boni odoris ẽ. Proiectus ẽ¬

Expanded text:
putridum, ob magnitudinem peccatorum dubitare non poterit, qui legerit peccatum esse fetidissimum, ipso peccatore dicente: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . E contrario virtus boni odoris est: unde e
Abbreviated transcription (Latin):
murũ cocti lat̾is: quia totis uiscerib cordis
et compassione caritatis delebo suꝑhis qui oꝑi¬
b legis sine gra xp̃i. putant se tutos a morte
rit. cum appar u̾it qd laborauit moab suꝑ
excelsis suis. in gredietur ad scã sua ut obse¬
eret & ñ ualebit. Atq subiungitur. Hoc

Expanded text:
murum cocti lateris, » quia totis visceribus cordis murum cocti lateris, » quia totis visceribus cordis et compassione charitatis dolebo super his, qui operibus regis sine gratia Christi putant se tutos a morte rit, cum apparuerit, quod laboravit Moab super excelsis suis, ingredietur ad sancta sua, ut obsecret, et non valebi
Abbreviated transcription (Latin):
nifitari põt: quia iob dic̃. Quomͦ si recedant
aquȩ de mari. et fluuiꝰ uacuȩ factus arescat.
rat aquis maris et fluiio. Toreular itaq
contricio et angustia mortis ẽ: uinũ autom
aniina. Sic̃ enĩ cũuue expͥmunt᷑ intorcu¬
lari uinum exit. et aeinũ remanet: sie ꝑ
mortis angustiam elicitur anima de corꝑe.
Uinum gͦ calcat in torculari qui animã
i morte urget egredi de corꝑe et eg̾dientẽ
suscipit. Uocem calcantium abstulit: quia scĩ
angłi qui iustoꝵ animas suscipiunt. ꝓdefen¬
sione animaꝵ iudeoꝵ contͣ malignos sp̃s non
loquent᷑: sed eis sine contradictione relinqͣnt
animnas. Ubi mox ꝓpħa puis adiungit. Suꝑ
hoc. idẽ ex hoc. quia sic relictus est demonib.
uent̾ m̃s ad moab quasi eythara sonabit. id est
mens mea multiplices doloris modos in plan¬
ctu iudaicisppłi formabit: et cogitanti de eo ml
nͥ flere licebit. Et uiscera mea sonabunt ad

Expanded text:
nificari potest, quia Job dixit: « Quomodo si recedant nificari potest, quia Job dixit: « Quomodo si recedant aquae de mari, et fluvius vacuefactus arescat: rat aquis maris et fluvio. Torcular itaque contritio et angustia mortis est; vinum autem anima. Sicut enim cum uvae exprimuntur in torculari, vinum exit, et acinum remanet; sic per mortis angustiam elicitur anima de corpore. Vinum ergo calcat in torculari, qui animam in morte urget egredi de corpore, et egredientem suscipit. Vocem calcantium abstulit, quia sancti angeli, qui justorum animas suscipiunt, pro defensione animarum Judaeorum contra malignos Spiritus non loquentur, sed eis sine contradictione relinquent animas. Ubi mox propheta pius adjungit: Super hoc, id est ex hoc, quia si relictus est daemonibus, « venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, » id est mens mea multiplices doloris modos in planctu Judaici populi formabit, et cogitanti de eo nil nisi flere libebit. « Et viscera mea sonabunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ huiꝰ undemie calump̾ma nẽ malig¬
noꝵ sp̃uum ẽ. qui. animã raꝑe nituntur.
Qui. gͦ iudei euiꝰ libet morientis anmã de¬
miones raꝑe ueniunt: suꝑ uindemniã et
messem eius uox calcantium irruit. Unde
labit. Uinũ intorculari ũ calcabit qͥ calcare
ꝯsueuerat uocem. calcantium abstulit.
Suꝑ hoc uenter m̃s ad moab quasi cy thara
sonabit: et uiscera mea ad murũ cocti lat̾is.
Nam mobitu sigłoꝵ auferet᷑ leticia de carme¬
lo.id ẽ de cognitioẽ cireun cisionis ⁊ quia ui¬
deus qͥsq moriens. ñ ad gaudiũ sed ad pȩnã
ducit᷑. Et inuineis non exultabit neq iubi¬
labit: quia in suũ actionib cum mortuus
fu̾it ñ gaudebit. nec inuocem erumpet
lȩticiȩ. Uinũ intorculari ñ calcabit qui sole¬
b a dñi passione iam xp̃c aut bonus angłs
ñ suscipit ut ante ꝯsueuerat. Torcular nãq
p̃ssura mortis uocat᷑. dicente dño. Torcular
calcaui solus. Anima quoq uini liquore sig¬

Expanded text:
catorum hujus vindemiae calumnia nunc malignorum spirituum est, qui animam rapere nituntur. Quia ergo Judaei cujuslibet morientis animam daemones rapere veniunt, « super vindemiam et messem eorum vox calcantium irruit. » Undlabit, vinum in torculari non calcabit, qui calcare consueverat, vocem c hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. » Nam in obitu singulorum « auferetur laetitia de Carmelo, » id est de cognitione circumcisionis, quia Judaeus quisque moriens non ad gaudium, sed ad poenam ducitur. « Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit, » quia in suis actionibus, cum mortuus fuerit, non gaudebit, nec in vocem erumpet laetitiae. « Vinum in torculari non calcabit, qui calni passione jam Christus aut bonus angelus non suscipit, ut ante consueverat. Torcular quippe pressura mortis vocatur, dicente Domino: « Torcular calcavi solus . » Anima quoque vini liquore sig
Abbreviated transcription (Latin):
ter asseritᷤ uent᷑um: Non enim ꝓ modiea re¬
d̾s iurare credendus ẽ. At conterã inqͥt assẏri
genesi. Ipsa contẽt caput tuũ. Caput qͥppe
diaboli initium ẽ. pͣue suggestionis. Quodu¬
delicet caput ȩccłia cont̾it : qͥa suggestiones
diaboli in pso mox initio ad ichilũ redigit.
Iurat gͦ dñs quia int̾ra sua. idẽ inm̃te suoꝵ cõ¬
teret assyrium ÷ ut incorde nr̃o omẽm eiꝰ temp¬
tationẽ uincat. Quem et in montib siuis. idẽ
inapłis et maiorib scĩs conculeat: sic̃ eis loqͥ¬
tur. Ecce dedi uob̾ potestatẽ calcandi supͣ ser

Expanded text:
ter asserit futurum? Non enim pro modica reter asserit futurum? Non enim pro modica re jurare Deus credendus est. Ut conteram, inquit, AssyriumGenesi: « Ipsa conteret caput tuum . » Caput quippe diaboli initium est pravae suggestionis. Quod videlicet caput Ecclesia conterit, quia suggestionis diaboli in ipso mox initio ad nihilum redigit. Jurat ergo Dominus, quia in terra sua, id est in mente suorum conteret Assyrium, ut in corde nostro omnem ejus tentationem vincat. Quem et in montibus suis, id est, in apostolis et majoribus sanctis conculcat, sicut eis loquitur: « Ecce dedi vobis potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus reꝓmissionẽ. Homines enĩ ꝑma
iorem sin nirant: et omĩs contͦuersie finis
eoꝵ ad confirmationẽ ẽ iuram̃tum. In quo
abundantiꝰ uolens d̾s ostende̾ pollicitationes
heredib. ĩmobilitatẽ q consili sui. int̾ posuit
usiurandũ: ut ꝑduas res iminobiles. quib
impossibile ẽ m̃tiri dm̃. fortissimũ solatiũ ha
beamus. qui confuginiꝰ ad tenendã ꝓpositam
spem. Dum gͦ ds qui mnquã m̃titura urat.
immnobilitatẽ ꝯsilii sui firmissime constitutã
insinuat quã sine dubio completurus ẽ: cũ
et homines qui sepe m̃tiuntur iuram̃ta cꝰ¬
todiant et nichil iuram̃to firmiꝰ habeant.
Defectus quoq dictionis. indicium uali¬
dissime confirmationis. cum dic̃. Si ñ ut pu¬
taui ita erit: & quonͦi m̃te tractaui. sic eue¬
niet. Non tam̃ nr̃o more d̾s aliqͥd fut᷑um es¬
timat ÷ sed qͦd eunq iuilt. disponit ut fiat:
et qͣlit̾ ac qͣndo fiat. Sed qͥd est qͦd tam firmi¬

Expanded text:
ionem. Homines enim per majorem suum jurant: et omnes controversie eorum finis ad confirmationem est juramentum. In quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationes heredibus: immobilitate consilii sui interposuit jusjurandum. Ut per duas res immobiles quibus impossibilbeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem Dum ergo Deus, qui nunquam mentitur, jurat, immobilitatem consilii sui firmissime constitutam insinuat, quam sine dubio completurus est, cum et homines, qui saepe mentiuntur, juramenta custodiant, et nihil juramento firmius habeant. Defectus quoque dictionis indicium est validissimae confirmationis, cum dicit: « Si non, ut putavi, ita erit, et quomodo mente tractavi, sic eveniet. » Non tamen nostro more Deus aliquid futurum aestimat, sed quodcunque vult, disponit, ut fiat, et qualiter ac quando fiat. Sed quid est, quod tam firmi
Abbreviated transcription (Latin):
pascebant᷑: sed postquã in xp̃o credidint. pͥ¬
stine ꝯu̾sationis ciuitas ẽẽ desistent. & erit sic̃
acerutis lapictum in ruina. Quomͦ em̃ ac̾ui la¬
pidum qui inagris disꝑsi sũt inunũ tumu¬
lũ comportãt᷑ : sic de uniu̾sis nationib acer¬
uus credentiũ cong̾gandꝰ ẽ in ruina iud̃oꝵ ilł

Expanded text:
postquam in Christum crediderint, pristinae conversationis civitas esse desistent. « Et erit sicut acervus lapidum in ruina. » Quomodo enim acervi lapidum, qui in agris dispersi sunt, in unum tumulum comportantur; sic de universis nationibus acervus credentium congregandus
Abbreviated transcription (Latin):
maltum contem plationis uolabant deuo¬
rabit. Abagilib tam̃ et paruuilis fidelib
quos uenena eus infice̾ ñ poter̃t̃. uelut
etiam contemplati uos uelut aues uolan¬
tes absorbebit. Uł illud eius ñ ad colubrum
sed ad regłm referamꝰ: dicentes semen eiꝰ idẽ
regłi. discipłos antixp̃i qui etiam sp̃ales con¬
templatiom studentes. insuã ꝑnitiem attra¬
hent. Hec idcireo dicunt᷑ his qui de sua im¬
punitate duumi delinquunt &e dep̃positi sui rui
Sea licet acha mortuus sit. idẽ pastor meul¬
ututes electoꝵ suoꝵ nutrire⁊ etiam si p̃di¬
eator defuerit. Qui em̃ st̃ pauꝑes isti insi di
nti eoꝵ ⁊ insi pͥmi bom cogitatus qͦs ineoꝵ cor¬

Expanded text:
in altum contemplationis volabant, devoin altum contemplationis volabant, devorabit; ab agilibus tamen et parvulis fidelibus, quos venena ejus inficere non poterunt, velut etiam contemplativos velut aves volantes absorbebit. Vel illud ejus non ad colubrum, sed ad regulum referamus dicentes: Semen ejus, id est reguli discipulos Antichristi, qui etiam spiritales contemplationi studentes in suam perniciem pertrahent. Haec idcirco dicuntur iis, qui de sua impunitate dum delinquunt, et de praepositi sui ruinSed licet Achaz mortuus sit, id est pastor in culvirtutes electorum suorum nutrire, etiam si praedicator defuerit. Qui sunt enim pauperes isti, nisi de niti eorum nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
stionib et latenti malitia eg̾dietur regłs
idẽ pestifera antixp̃i ꝑu̾sitas. s egłs em̃ noi
morsu ꝑumit. sed flatu consiuit. Sepe qͦq
flatu aerem afficit & quicqͥd uł longe posi¬
tum contig̾it. sola narium inspiratione ta¬
befacit. S ie et antix̃ odore pestifere ex alatio¬
nis totum orbem afficiens. humanis m̃tib
mortiferum uirꝰ ĩmittet. ħ egłs eñi ipse ẽ
basiliscus. & dłr regłs eo qđ rex serpentiũ sit.
adeo ut eum uidentes fugiant: qͥa flatu suo eo ͤᷤ
necat. Nam et homines uł si aspiciat int̾mut.
Si quide enis aspectum nec auis ulla uolanᷤ
illesa transit: sed quãius ꝓculsit. eius ore cõ¬
brata deuorat᷑ ⁊mustelis tam̃ uincit. Quã
illis homines cau̾is inferunt inquib de¬
litescit ÷ & occidit᷑ ab eis. Similit̃ & antixp̃c
qui rex iniquoꝵ ẽ flatii suo idẽ doct᷑na su¬
a corrumpet omĩa. et aspectu suo rationa¬
bilia sapientes manima ꝑiet:et eos qͥ

Expanded text:
stionibus et latenti malitia egredietur regulus, stionibus et latenti malitia egredietur regulus, id est pestifera Antichristi perversitas. Regulus enim non morsu perimit, sed flatu consumit. Saepe quoque flatu aerem adscit, et quidquid vel longe posituim contigerit, sola narium inspiratione tabefacit. Sic et Antichristus odore pestiferae exhalationis totum orbem afficiens, humanis mentibus mortiferum virus immittet. Regulus enim ipse est basiliscus. Et dicitur regulus eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia flatu suo eos necat. Nam et homines, si vel inspiciat, interimit; siquidem ejus aspectum nec avis ulla volans illaesa transit, sed quamvis procul sit, ejus ore combusta devoretur. A mustelis tamen vincitur, quas illis homines cavernis inferunt, in quibus delitescit, et occiditur ab eis. Similiter et Antichristus, qui rex iniquorum est, flatu suo, id est doctrina sua corrumpet omnia, et aspectu suo rationabilia sapientes in anima perimet, et eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
anno qͦ mortuus ẽ rex achar. factum ẽ suꝑ¬
philisteam omis istud qđ sequit᷑ ⁊ quia dum p̃la¬
tus offendĩ et uulgiis insultat. gͣuen sibi pec¬
eatorũ sareinã in ponit. Q uieũq enim disei¬
plinam odert̃ : ualde lȩtari solent. si p̃positus
corũ ita corruat. ut eos lib̾e iam corriꝑȩ ñ
audeat. Sedeis dr̃. Ne leteris philistea oĩs
tii. quia cõminuta ẽ uirga ꝑcussioris tui:
id ẽ quia p̃positus quite uirga discipline¬
ꝓeulpis tuis solebat ꝑeut̾e. uirgã iuste se¬
ueritatis p̃ suarũ ꝑudore uł metu culpaꝵ
amisit. Dum em̃ite disciplina gaudesexi¬
tam⁊ antixp̃i iugum inte suscipis. De radi¬
ce em̃ colubri egrediet᷑ regłs. Coluber qͥppe
occulte mordet et uirꝰ infundit. Sie et inũc
diabolus humana corda latenter uuln̾at:
neneno malitiȩ suȩ inficit. S edde huiꝰ radi¬
ce colubri. idẽ de his occultis sathane sugge¬

Expanded text:
in anno quo mortuus est rex Achaz factum ein anno quo mortuus est rex Achaz factum est onus istud, » quod sequitur: quia dum praelatus offendit et vulgus insultat, gravem sibi peccatorum sarcinam imponit. Quicunque enim disciplinam oderunt, valde laetari solent, si praepositus eorum ita corruat, ut eos libere corripere jam non audeat, sed eis dicitur: « Ne laeteris Philisthaea omnis tu, quia comminuta est virga percussoris tui. » Id est quia praepositus, qui te virga disciplinae pro culpa solebat percutere, virgam justae severitatis pro suarum pudore vel metu culparum amisit. Dum enim te disciplina gaudes exutam, Antichristi jugum in te suscipis. « De radice enim colubri egredietur regulus. » Coluber quippe occulte mordet, et virus infundit. Sic et nunc diabolus humana corda latenter vulnerat, et veneno malitiae suae inficit. Sed de hujus radice colubri, id est de occultis Satanae sugge
Abbreviated transcription (Latin):
rex achar. factum ẽ onus istud. Ne leteris phi¬
listea omĩs tir: qm̃ cõminuta ẽ uirga ꝑcusso¬
ris tui. De radice eñĩ colubri egredietur re¬
gulus: et sem̃ eius absorbens uolucrẽ. Bi¬
narius nimerꝰ significare solet opus immundi¬
tiȩ ÷ qm̃ bina desingłis aminalib ĩmundis ing̃s¬
sa sunt marcham. Unde & nẽ onus philistee
quȩ int̾p̃tatur oȩcidunt duo. uł ruina poculi
in sedõ gradui ponit᷑ ÷ ut adũtamus quia de ĩ¬
natione fornicationis ẽ ruina duoꝵ ⁊ et pocło
cadit. qui t̾renis cupiditatib debriatus statum
rectitudinis amittit. Quid autẽ rexpeccator
achax. nisi uł quẽ libet malũ eccłie p̃positum.
uł om̃s malos eccłiȩ rectores designat: Quid
philistea nisi carnalium multitudinẽ subiec¬
toꝵ : Quid mors achar nisi graue pecẽm cuiꝰ¬
libet p̃positi: Siuͦ p̃latꝰ aliqͥd tͣpe cõmiserit
mox indisciplinatoꝵ turba subiectoꝵ. quasi
de morte achar philistea gens letat᷑. Sed m

Expanded text:
teris Philisthaea omnis tu, quia comminuta est virga percussoris tui. De radice enim colubri egredietur regulus, et semen ejus absorbens volucrem. » Binarius numerus significare solet opus immunditiae, quoniam bina de singulis animalibus immundis ingressa sunt in arcam . Unde et nunc onus Philisthaeae, quae interpretatur ceciderunt duo, vel ruina poculi, in secundo gradu ponitur, ut advertamus, quia de imnatione fornicationis est ruina duorum. Et poculo cadit, qui terrenis cupiditatibus debriatus statum rectitudinis amittit. Quid autem rex peccator Achaz nisi vel quemlibet Ecclesiae praepositum, vel omnes malos Ecclesiae rectores designat? Quid Philisthaea nisi carnalium multitudinem subjectorum? Quid mors Achaz nisi grave peccatum cujuslibet praepositi? Si vero praelatus aliquid turpe commiserit, mox indisciplinatorum turba subditorum quasi de morte Achaz Philisthaea gens laetatur. Sed «
Abbreviated transcription (Latin):
NIIS clamasci. Eece damascus desinet ẽẽ
ciuitas ⁊ et erit sic̃ acernus lapidũ in
ruia. Damascus sangunis poculũ. uł san¬
guinẽ bibens int̾p̃tatur. siue sanguinẽ ꝓ¬
pinans. Quid gͦ ꝑdamascũ. nisi ꝑsecutoꝵ
crudelitas expͥmit᷑: Et bene ꝑsecutoꝵ onꝰ
inqͣrto gradu positum ẽ: quia qͣtuor gen̾a
ꝑsecitorũ tolerat ȩccłia. Patitur eñĩ ꝑsecutio¬
nes a iudeis et a gentib & ab hereticis et afal¬
sis fidelib. Sed et in qͣtuor orbis partib affli¬
gitiur electoꝵ ppłs ablus qui diuine religioi
adu̾santur. Nam et danihel om̃s fidelium
ꝑsecutores sub specie quatuor bestiaꝵ comp̃¬
hendit dicens. Quatuor bestiȩ gͣndes ascen¬
lebant demari diu̾se int̾ se. Prima qͣsi leȩ¬
na̾ seda sumlis urso. t̾cia qͣsi pardus. iĩi t̾ribi

Expanded text:
nus Damasci. Ecce Damascus desinet esse civitas, et erit sicut acervus lapidum in ruina. » Damascus sanguinis poculum vel sanguinem bibens interpretatur, sive sanguinem propinans. Quid ergo per Damascum nisi persecutorum crudelitas exprimitur? Et bene persecutorum onus in quarto gradu positum est, quia quatuor genera persecutorum tolerat Ecclesia. Patitur enim persecutiones a Judaeis, et a gentilibus et ab haereticis, et a falsis fidelibus. Sed et in quatuor orbis partibus affligitur electorum populus ab his, qui divinae religioni adversantur. Nam et Daniel omnes fidelium persecutores sub specie quatuor bestiarum comprehendit, dicens: « Quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se, prima quasi leaena, secunda similis urso, tertia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
indie qua ego facio in peculium÷ et parcã
eis sic̃ parcit uir filio suo seruienti sibi. Sie
electos imiscdia uidicabit: et inseruis sus
imserebit᷑. & sedebit suꝑ eum inu̾itate iudi¬
cii: ut reddat uniciuq scdm opus eius.
Et hoc fiet intab̾nacło dauid. idẽ indomo
regali quȩ ẽ eccłia ÷ & uelocit̾ post mortem
antixꝑi. Uł hic dum uiuimꝰ p̃parat᷑ in mĩa

Expanded text:
in die, qua ego facio, in peculium, et parcam in die, qua ego facio, in peculium, et parcam eis sicut parcit vir filio suo servienti sibi . » Sic electos in misericordia judicabit, et in servis suis miserebitur. Et sedebit super eum in veritate » judicii, ut reddat unicuique secundum opus ejus. Et hoc fiet « in tabernaculo David, » id est in domo regali, quae est Ecclesia, et velociter post mortem Antichristi. Vel hic dum vivim
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate intab̃nacło dauid. iudicans et
querens iudicium. et uelocit̾ reddens qđ
iustum ẽ. Hinitus ẽ puluis. idẽ mortuus est
antixp̃c : qui se pulu̾em e̾ẽ ñ cognoscebat. sed
dies iudicii secut᷑us ẽẽ credendusẽ. Alioqͥn
scire possent hoiẽs illiꝰ eui tempꝰ iudicii. si post
tres semis annos inchoate ꝑsecutionis antixp̃i
confestim sequet᷑. Nunc autẽ quia ante con¬
fumatum tempꝰ ꝑsecutionis illiꝰ. dies iudicii ñ
ueniat scire omĩb licet: pꝰt qnͣtum uͦ ꝯsũma¬
te eiuscde ꝑsecutionis uent᷑us sit. nemini ꝓrsus
scire concedit᷑. Unde nc̃ bñ postqͣm de antix¬
morte dictum ẽ. defec̃ qui concucabat t̾ram ẽ
adhuc uent᷑us post aliqͣntulũ dies iudicii
innui tͣ. cum defit᷑o subdit᷑ quia p̃parabit᷑
in miscłia solium. Preꝑabitur enĩ xꝑo soli¬
um iudicii: ut sedeat suꝑ sedem maiestatis
suȩ. iudicans orbem in eqͥtate. In miscđia ÷

Expanded text:
in veritate in tabernaculo David judicans et in veritate in tabernaculo David judicans et quaerens judicium, et velociter reddens, quod justum est. » Finitus est pulvis, id est mortuus est Antichristus, qui se pulverem esse non cognoscebat, sed dies judicii secuturus esse credendus est; alioquin scire possent homines illius aevi tempus judicii, si post tres semis annos inchoatae persecutionis Antichristi confestim sequeretur. Nunc autem, quia ante consummatum tempus persecutionis illius dies judicii non veniat, scire omnibus licet; post quantum vero consummatae ejusdem persecutionis venturus sit, nemini prorsus scire conceditur. Unde nunc bene, postquam de hristi dictum est: « Defecit, qui conculcabat terram, » adhuc venturus post aliquantulum dies judicii innuitur, cum de futuro subdidit: « Et praeparabitur in misericordia solium. » Praeparabitur enim Christo solium judicii, ut sedeat super sedem majestatis suae judicans orbem in aequitate. In misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽ. qui dixerunt dexp̃o Sanguis eiꝰ suꝑ noᷤ
et suꝑ filios nostros. Sed hanc maledectionẽ
tͣnscendent: cum ad xꝑm tͣnsierint. Sequit᷑̃.
umbrã tuã in meridie. Absconde fugientes.
Ut p̾fatam inqͥt maledictionẽ transcendas.
& hostem qui te deuorare uenit euadas̾im ꝯ
silium oplebs iudaica. et quid agendũ tͥ sit
sapient̾ tracta Et accept̾o simul consilio. ut p̃¬
dicatores xꝑi recipias: pone qͣsi noctem um¬
bram tuã inqua celes eos ab infidelib in meri¬
die. idẽ inferuore ꝑsecutionis. Tunc eñi qui¬
cunq inuenti fuerint xꝑiani trahent᷑ adsup¬
plicia. S absconde fugientes rabiem ꝑsecuti¬
onis ⁊ & uagos ne ꝓdas. qui in uno ꝯsist̾e̾ loco
ñ audebunt. s ꝑ diu̾sa latitanteᷤ uagabunt᷑
Sequit᷑. Einitus ẽ em̃ pulus: consũmatis
ẽ miser: defecit qui conculculeabat t̾ram. Ꝙ
p̃parabit᷑ in miscdĩa solrum ⁊ & sedebit suꝑ eũ

Expanded text:
rum est, qui dixerunt de Christo: « Sanguis ejus super nos, rum est, qui dixerunt de Christo: « Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . » Sed hanc maledictionem transcendent, cum ad Christum transierint. Sequitur: umbram tuam in meridie, absconde fugientes, Ut praefatam, inquit, maledictionem transcendas, et hostem, qui te devorare venit, evadas, ini consilium, o plebs Judaica, et quid agendum tibi sit, diligenter tracta, et accepto simul consilio, ut praedicatores Christi accipias, pone quasi noctem umbram tuam, in qua celes eos ab infidelibus in meridie, id est in fervore persecutionis. Tunc enim quicunque inventi fuerint Christiani, trahentur ad supplicia. Sed absconde fugientes rabiem persecutionis, et vagos ne prodas, qui in uno consistere loco non audebunt, sed per diversa latitantes vastabuntur. Sequitur: « Finitus est enim pulvis, consummatus est miser, defecit, qui parabitur in misericordia solium, et sedebit super eum
Abbreviated transcription (Latin):
dñe dñatorẽ t̾rȩ de petra deserti. ad montẽ fi¬
liȩ syon. Sum qͥppe dic̃ agnũ. qui tollit pec¬
cã mundi. Quẽ & t̾re dñatorem asserit. uix¬
ta illud. Et dñabit᷑ amari usq ad mare: & a
tra deserti. idẽ de duritia gentis huiꝰ iudai¬
cȩ. qͣm ob infidelitatẽ suã deseriusti: ad mon¬
tem filiȩ Eyon. idẽ ad celsitudinẽ nouȩ ꝯu̾sati¬
onis eccłiȩ. Sequit᷑. & erit. sic̃ aus fugiens
et pulli denido auolantes. sic erunt filiȩ mo¬
ab ĩ tͣnscensu arnon. Sicut aiis fȩta et pulli
eius denido auolant et fugiunt. si uenientẽ
ad nidũ suũ uiderint raptorẽ: sic doctores
iudeoꝵ et illi quos fouebant denido uet̾i fu¬
gient. iudicii diem e̾nentes unmin̾e ꝓpinquũ.
et ad suã deuorationẽ sim nido uite uet̾is in¬
uenti fuerint in hiare diabolũ. Sic enĩ ert̃
filiȩ moab in tͣnscensu arnon. Arnon quippe
maledictio eoꝵ int̾p̃tatur. Et maledictio eo¬

Expanded text:
Petra deserti ad montem fiPetra deserti ad montem filiae Sion. » Eum quippe dicit « Agnum, qui tollit peccata mundi . » Quem et terrae dominatorem asserit juxta illud: « Et dominabitur a mari usque ad mare , » tra deserti, » id est de duritia gentis hujus Judaicae, quam ob infidelitatem suam deseruisti, « ad montem filiae Sion, » id est ad celsitudinem novae conversationis Eccleset pulli de nido avolantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. » Sicut avis foeta et pulli ejus a nido avolant, et fugiunt, si venientem ad nidum suum viderint raptorem, sic doctores Judaeorum, et illi quos fovebant, de nido veteri fugient, judicii diem cernentes imminere propinquum, et ad suam devorationem, si in nido vitae veteris inventi fuerint, inhiare diabolum. « Sic enim erunt filiae Moab in transcensu Arnon. » Arnon quippe maledictio eorum interpretatur: Et maledictio eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ antixp̃m. Et quib hec ponã: His qui fuge¬
rint de moab. idẽ qui de ppło iudeoꝵ heliȩ
p̃dicationẽ effugerint nolentes conu̾ti: &
do fuerint. Nntixp̃i enĩ ꝑsecutionẽ tͥum
semis annoꝵ fut᷑am fides eccłiȩ tenet: sed
ne hec in ꝓuisa ueniens om̃s passim qͦs im¬
paratos inuen̾it inuoluat. enoch et heliã
ante huiꝰ exortum uenturos in mundũ. qͥ
ifrłiticam plebem ad fidĩ grãm ꝯu̾tant. et
ad p̾ssuram tanti turbinis inparce electoꝵ
insuꝑabilem reddant. Qui cum ipsi pͥmotͤs
semis annos p̃dicau̾int: tẽ exardescens illa
horrida ꝑ secutio ipsos in pͥmis m̃rii uͥtute
coronet: deinde cȩt̾os fideles corripienss uł
mr̃es uł apostatas faciat. Bene gͦ udeis qui
fugerint heliȩ p̃dicationẽ leo antixp̃s po
ni dr̃. et cȩt̾is gentiũ infidelib. Sed int̾um
ꝓpħ̃a consicdans quia hic ppłs xp̃m uenientẽ
susciꝑe pͥmo nolu̾t: rogat ut deeo transeat
ad ȩccłiam. Nam subiungit. Emitte agnũ¬

Expanded text:
est Antichristum. Et quibus haec ponam? « His, qui fugerint de Moab, » id est qui de populo Judaeorum Eliae praedicationem effugerint nolentes converti. «do fuerint. Antichristi enim persecutionem trium semis annorum futuram fides Ecclesiae tenet; sed ne haec improvisa veniens omnes passim, quos imparatos invenerit, involvat, Henoch et Eliam ante hujus exortum venturos in mundum, qui Israeliticam plebem ad fidei gratiam convertant, et ad pressuram tanti turbinis in parte electorum insuperabilem reddant. Qui, cum in primos tres semis annos praedicaverint, tunc exardescens illa horrida persecutio ipsos in primis martyrii virtute coronet, deinde caeteros fideles corripiens vel martyres vel apostatas faciet. Bene ergo Judaeis, qui fugerint Elicitur, et caeteris gentium infidelibus. Sed interim propheta considerans, quia hic populus Christum venientem suscipere primo noluerit, rogat, ut de eo transeat ad Ecclesiam. Nam subjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sis indie hereditatis ⁊ et dolebis gͣuiter.
Ille plantat. qui inseipso uł in alio uirtu¬
tes edificat. Sed udea labruscam indie
plantationis suȩ ꝑficit qͥa dum plantare
se uͥtutes estimat. ag̾stia gentilitatis oꝑa faẽ
aut docet. Quid enĩ tam paganũ quã ma¬
ctare hẏrcum et inmolare bouẽ: Talia ft̃ enĩ
ydoloꝵ sacͥficiaDum gͥ actiones huiꝰ mͦdi
udea ꝓuirtutũ oꝑib docet aut facit. in
die plantationis labruscam habet. Sem̃
quoq ur̃m opusbonũ ẽ: qđ nc̃ agimus ut
infuturo metanius fructũ retͥbutionis eius.
S sem̃ iudeoꝵ uł hẏpochritaꝵ mane floret:
quia debonis quȩ faciunt humanos fauo¬
res et tͣnsitorias retͥbutiones quert̃. Deqͥb
iudex dic̃. Am̃ dico uob̃⁊ quia receꝑunt
mercedẽ suã. Unde et hic addit᷑ Ablata
ẽ messis indie hereditatis: idẽ fructum ñ
inuenies indie retͥbutionis qui inflore nẽ
exmnaneseit nebulis humane laudis et ĩ¬

Expanded text:
sis in die haereditatis, et dolebis graviter. sis in die haereditatis, et dolebis graviter. » Ille plantat, qui in se ipso vel in alio virtutes aedificat. Sed Judaea labruscam in die plantationis suae perficit, quia dum plantare se virtutes aestimat, agrestia gentilitatis opera facit aut docet. Quid enim tam paganum, quam mactare hircum et immolare bovem? Talia enim sunt idolorum sacrificia. Dum igitur actiones hujusmodi Judaea pro virtutum operibus docet aut facit, in die plantationis labruscam habet. Semen quoque nostrum opus bonum quod nunc agimus, ut in futuro metamus fructum retributionis ejus. Sed semen Judaeorum vel hypocritarum mane floret, quia de bonis, quae faciunt, humanos favores, et transitorias retributiones quaerunt, de quibus Judex dicit: « Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam . » Unde et hic additur: « Ablata est messis in die haereditatis, » id est fructum non invenies in die retributionis, quia in flore nunc exinanescit nebula humanae laudis et in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾norũ et inrusibilium. Nam seqͣr. Propt̾ea
plantabis plantationẽ fidelẽ: et germ̃ alie¬
num seminabis. Plantatio qͥppe fidelis ẽ. qͣn
tatio aũ infidelis ẽ & germ̃ alienũ. qͣndo qͥs
qdđ plantat aut seminat ñ colligit. s hostes
gat᷑. Qd q subiecit et germ̃ alienũ qđ semi¬
nabis: affirmando legendum ẽ. Quicqͥd eñi
uͥtutis plantat in agro sui cordis. & qͥcqͥd
boni oꝑis seminat iste ppłs. nullũ ex eo
fructum ꝑcipiet: sed maligni sp̃s deuora¬
bunt illud. Uł plantationẽ fidelẽ ꝑlanta¬
bis. unũ dm̃i p̾dicans: et germ̃ alienũ semi¬
nab̃ ñ reciꝑiens filiũ qui consubstantialis
ẽ patͥ. sed blasphemiam contͣ eum seminãs.
ldõ ñ uua sed labrusca infidelitatis erit in
plantatione tua. Et quãuis sem̃ tuũ in pͥ¬
mis sub speciȩ religionis floru̾it: ñ tamen
fructũ ex eoꝑcipies indie hereditatis.
et mane sem̃ tuũ florebit. Ablata ẽ mes¬

Expanded text:
ternorum et invisibilium. Nam sequitur: « Propterea ternorum et invisibilium. Nam sequitur: « Propterea plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis. » Plantatio quippe fidelis est, quatatio autem infidelis est, et germen alienum, quando, quod quis plantat aut seminat, non colligit, sed hostes gatur. Quodque subjungit: « Et germen alienum seminabis, » affirmando legendum est. Quidquid enim virtutis plantat in agro cordis sui, et quidquid boni operis seminat iste populus, nullum ex eo fructum percipiet, sed maligni spiritus devorabunt illud. Vel plantationem fidelem plantabis, unum Deum praedicans, et germen alienum seminabis non recipiens Filium, qui consubstantialis est Patri, sed blasphemiam contra eum seminans. Ideo non uva sed labrusca infidelitatis erit in plantatione tua. Et quamvis semen tuum inprimis sub specie religionis floruerit, non tamen fructum ex eo percipies in die haereditatis. et mane semen tuum florebit: ablata est mes