comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& potus noster. Solus ille cibus refici&e.
nec deficioe. Nescitis quoniam corpora ue¬
stra menbra xp̃i sunt: Tollens ergo men¬
bra xp̃i. faciam menbra meretricis: Ab-¬
Isit. Annescitis quonam qui adher&e mere¬
Itric unum corpus efficitur. Erunt in
quit duo incarne una. ¶Corpora nr̃a. m̃
bra esse xp̃i dixit. Quoniam xp̃c caput
nostrum est. eo quod homo factus est ꝓp¬
ter nos. Caput de quo dictum est. ipse
saluator corporis. Corpus autem eius
eccłia est. Si ergo dominus noster ih̃c
xp̃c. tantummodo animam humanam
susciper&. menbra eius non essent msz
animȩ nostrȩ. Quia uero & corpus
suscepit. per quod etiam capito est nobis.
qui ex anima & corpore constamus. ꝓ¬
fecto illius membra sunt & corporanostita.
Si ergo unusquisq cupiens formcars uilesat
sib & in se ipso contempnat se ipsum. ñ inse
contẽpnat xp̃m. Nondicat faciam nichilsi.
Om̃is caro fenum: s corpus trium menbrũ ẽ.

Expanded text:
et potus noster. Solus ille cibus reficit et potus noster. Solus ille cibus reficit em suam nescitis quoniam corpora vestra membra Christi sunt tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis absit an nescitis quoniam qui adheret meretrici unum corpus efficitur erunt enim inquit duo inmbra esse Christi, dixit, quoniam Christus caput nostrum est, eo quod homo factus est propter nos: caput de quo dictum est, Ipse Salvator corporis nostri . Corpus autem ejus Ecclesia est . Si ergo Dominus noster Jesus Christus tantummodo animam humanam susciperet; membra ejus non essent nisi animae nostrae: quia vero et corpus suscepit, per quod etiam caput est nobis, qui ex anima et corpore constamus; profecto illius membra sunt et corpora nostra. Si ergo unusquisque cupiens fornicari, vilescebat sibi, et in se ipso contemnebat se ipsum; non in se contemnat Christum: non dicat, Faciam, nihil sum: Omnis caro fenum . Sed corpus tuum membrum est
Abbreviated transcription (Latin):
eis quibus innoticiam fuerint ꝑlata lau¬
dentur. Quod si ita est: toeo nonnisi illicita
prohibentur a dño: ut ea que licita sunt. &
ñ expediunt ñ legis inncło. s lib̃a dilectionis
beneficientia caueantur. Esca uentri & uent̃
ficimꝰ enĩ cotidianas rumas corꝑis edendo. biben¬
do. priusqͣm ȩscaf uentrẽ destruaf. Cũ occtoe¬
ris in des grãm sacietate mirifica. & corruptibi¬
bile hoc indueris incorrptione semptt̃na. Cũ
Ipsa. ẽ. eñi ꝑfecta sanitas corporis. Nã mͦ quomͦ
sanũ. ẽ. quod labitur. quod indig&e. quod ht̃
ꝑpetuam quandã egritudinẽ fainis ⁊ sitis:
Hec tunc ñ erunt. quia ȩscauentri & uent̃ ȩscȩ.
ds autem & hunc & hanc destru&e. Erit for¬
ma corporis affecta ex deo. Absorta morte
ĩ uictorianulla remanente corruptione. nulla¬
nullo labore lassata. Ut nuillo cibo fulciat᷑.¬
& aliqua esca reficiatur. Sed non erimus
sine ȩsca & potu. Ipse erit cibus. d̾s noster

Expanded text:
eis quibus in notitiam fuerint perlata, laueis quibus in notitiam fuerint perlata, laudentur. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licita sunt et n expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia caveantur. Esca ventri et venteficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusqutam escas et uentrem destruas, cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. nunc ipsa est enim perfecta sanitas corporis. Nam modo quomodo sanum est quod labitur, quod indiget, quod habet perpetuam quamdam aegritudinem famis et sitis? Haec tunc non erunt: quia esca ventri, et venter escis . Deus autem et hunc et has evacuabit, Erit forma corporis perfecta ex Deo, absorpta morte in victoriam , nulla subrepente defectione, nullnullo labore lassata ut cibo fulciatur, et aliqua esca reficiatur. Sed non erimus sine esca et potu: ipse erit cibus noster Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pedit ñsit utiq faciendũ. Qd̾ si absurdũ
uidetur ut aliquit fiat qͥ ñ expedit: ⁊ dicat᷑
ñ peccasse qͥ fec̾it. intelligendũ ÷ ħ ex c̃suetudi¬
ne ratioĩs absurdũ. Q ita late patet. ut etiã
uim̃ta qũauis sint ratioĩs exꝑta. tñ plerũq di¬
camꝰ deb̃e uapulare cũ peccant. Peccare autẽ
ꝓprie ñ ẽ. nͥ eiꝰ qui utitus rationali uolunta¬
tis arbitrio. Qd̾ in om̃ib mortalib amanti
bransi homim. ẽ. diuuntus attͥbutũ. S ali
uo ÷ cũ ꝓprie loquim᷑. aliud cũ uerba ex aliis
teb transferentouł ab utendo mutuamuR.
Vt igitur si possimnus enitamur. int̃ io quod
certo fine distinguere. Eamicm utoentur.
licere & non expedire: que ꝑ iusticiam quioẽ
quȩ coramdco. ẽ. ꝑmittuntur: s ꝓpt̃ offensi¬
onem hominum. ne obhoc impediantur a sa¬
lute. uitanta sunt. Ea uero ñ licere. & ideo
non expedire: quȩ ꝑiusticiam sic ipsauesti¬
cia uertantir. ut facienta ñ sint. etiã siab

Expanded text:
pedit, non sit utique faciendum. Quod si absurdum videtur, ut aliquid fiat quod non expedit, et dicatur non peccasse qui fecerit; intelligendum est hoc ex consuetudine sermonis absurdum: quae ita late patet, ut etiam iumenta, quamuis sint rationis expertia, tamen plerumque dicamus debere uapulare cum peccant; peccare autem proprie non est nisi eius, qui utitur rationali uoluntatis arbitrio, quod in omnibus mortalibus animantibus nonnisi homini est diuinitus adtributum. sed aliud est, cum proprie loquimur, aliud, cum uerba ex aliis rebus transferendo uel abutendo mutuamur. Vt igitur, si possumus, enitamur inter id, quodcerto fine distinguere, ea mihi uidentur licere et non expedire, quae per iustitiam quidem, quae coram deo est, permittuntur, sed propter offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere non expedire, quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab
Abbreviated transcription (Latin):
iom aioĩ dicentẽ. Precipio mulierẽ a
moñ discedẽ. quod si discesserit ma¬
iere innuptam. aut uiro suo reconci¬
uanꝰ Ecce discessi. noloreconciliari ui
os innupta ꝑmaneo. Non eñi ait si dis
nuptam. aut uiro suo reconciliari. Hoc
nqut faciat: aut illuo. Unũ eduob
dcenoũ ꝑmisit. ñ autẽ in hoꝵ alterũ
compulit. Al anere innuptã eligo ac
sc iceptũ impleo. Corripe. argue. incre¬
pa. utere qua uolueris. suie ate si
nupsero. Quid huic contradicã nisi
nere mulierẽ. nisi eã cui discedere li¬
tuss&. Illa una udeliore causa. que
ili ꝓpt̾ea tacita. ẽ. quia notissua. ẽ.
hoc ẽ. fornicationis. Hanc enĩ solam
d̾s magister excepit. cum de dimitter¬
diloqueretur it rore. Deditq intelligi:
quomͣte putas qd̾ ab eo discedis ñ nu¬
bndo excusare. a quo tibi ñ licce om̃u
iuro ñ discede. Qd̃ si discesserit ea
ltiq causa qua discede licitũ . ẽ. man̾e¬
uimptã ininuptã aut uiro suo recon¬
alari. Mulier eñi sub uiro: iuiuo

Expanded text:
apostolum audio dicentem: praecipio mulierem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari? ecce discessi, nolo reconciliari uiro, sed innupta permaneo. non enim ait: si disnuptam aut uiro suo reconciliari. hoc, inquit, faciat aut illud. unum e duobus eligendum permisit, non autem in horum alterum conpulit. manere innupta eligo ac sic praeceptum inpleo. corripe. argue, increpa, utere qua uolueris seueritate, si nupsero. Quid huic contradicam nisi:nere mulierem, nisi eam, cui discedere licuisset, illa una uidelicet causa, quae ibi propterea tacita est, quia notissima est, hoc est fornicationis. hanc enim solam deus magister excepit, cum de dimittenda loqueretur uxore, deditque intellegi quomodo te putas quod ab eo discedis non nubendo excusare, a quo tibi non licet omnino a uiro non discedere; quodsi discesserit — ea utique causa, qua discedere licitum est — manere innuptam aut uiro suo reconciliari; mulier enim sub uiro uiuo
Abbreviated transcription (Latin):
quã cibũ. Et erit bonum nr̃m in man¬
sib quidẽ & ꝑmissũ. eẽ. a dño. ut qui
eugłm annuntiant de ȩuangłio uiuatꝰ.
id÷ de eugłio habeant ea quȩ huic u
be pocestate. Erant eñĩ multi qui occa.¬
lans habere cupiebant ad quirendi &e ueh¬
lndiȩngłm. Quib eamuolens amputare
as. monib siuis iuietũ suũ tolerauit.
linis ũ alio loco dicit. Ut amputẽ oc.¬
done his qui querunt occasionẽ. Qũa¬
qã etiã sicut ceceri &e boni apłi ꝑmissu¬

Expanded text:
quam cibum; et erit jam bonum nostrum in mansibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic viusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni apos
Abbreviated transcription (Latin):
cursus. Nec dix̃. sclaria gͥ iudicia s hũeritis ad
nos deferte aut nos c̃stituite ad udicandũ. s
eos qͥ c̾tẽptibiles s̃ inȩccłia. in hos inqͥt collocate.
At reu̾entiã uob̃ dico. Si ñ.ẽ. int̃uos qͥsꝗͣ sapiens
qͥpossit int̾ frẽm suũ diuidicare. s fr̃ cũ frẽ di
uidicat᷑. & ħ apt̾ infroeles. Sapientes gͦ qͥ in locis
c̃sistebant fideles ⁊ sc̃. ñ qͥ hac atq hac ꝓpt̃ euans¬
głm discurrebant. taliũ negocioꝵ examinatores
ẽẽ. uoluit. Unde nͦ quã de illo scriptũ. ẽ. qd̾
aliqͣnto talib uacauit. A qͥbinos excusare ñ pos¬
sumꝰ. etiã sic̾tẽptibiles simꝰ. Q & hos collocare
uoluit s sapientes defuissent. potiꝰ quã ut ne¬
borẽ ñ sine c̃solatioe dñi sꝰ cepimꝰ ꝓspe uitȩ
ȩt̃nȩ ut fructũ feramꝰcũ tolerantia. Serui em̃
sumꝰ eiꝰ eccłiȩ ⁊ maxime infirmiorib i ebris.
qͣ lalib& in eotẽ corpore m̃bra simꝰ. Qre ñma¬

Expanded text:
cursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiqui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum fratre iudicatur, et hoc apud infideles? sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sanctos, non qui hac atque hac propter euangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse uoluit. unde numquam de illo scriptum est, quod aliquando talibus uacuit, a quibus nos excusare non possumus, etiamsvoluit, si sapientes defuissent, potius quam ut neborem non sine consolatione domini suscipimus pro spe uitae aeternae, ut fructum feramus cum tolerantia. serui enim sumus eius ecclesiae et maxime infirmioribus membris, qualialibet in eodem corpore membra simus. om
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ⁊ quid erat. to÷ aĩa & cor. Sic etiã de patre
⁊ filio & unũ s̃ dicimꝰ. qr uniꝰ substantiȩ duo
sunt. Et unus. ẽ. dicunus. s addimꝰ quid utius
faciens uoluntatẽ. numqͣm a suo habitatore
deseritur. & si quędam dura atq aduersa
patiatur: non relinquitur s ꝓbatur. fugi
te fornicationem. Omne peccatũ quodcũq
fecerit homo extra corpus. ẽ: Qui autem
chil uidetur pret̾ inisisse peccati. Q uando¬
quidem ait. Om̃e peccatũ quodcũq fec̾it
homo. Postea excepit fornicationẽ cũ in¬
tulit. Qui autem fornicatur incorpꝰ ꝓpri-¬
umpeccat. Qurͦo scdm̃ consuetudinem nr̃e
locutiõĩs ita dicet᷑. Oẽ peccatũ qͥcũq fec̾it ho¬
mo excepta fornicatione: extra corpus est.
Qui autem fornicatur: in corpus ꝓprium¬

Expanded text:
dixit et quid erat; id est, anima et cor. Sic etiam de Patre et Filio, et, Unum sunt, dicimus, quia unius substantiae duo sunt: et, Unus est, dicimus, sed addimus quid unus; faciens voluntatem, nunquam a suo habitatore deseritur: etsi quaedam dura atque adversa patiatur, non relinquitur, sed probatur. XCVIatum quodcumque fecerit homo extra corpus est. hil uidetur praetermisisse peccati, quandoquidem ait: omne peccatum quodcumque fecerit homo; postea tamen excepit fornicationem, cum intulit: qui autem fornicatur in corpus proprium peccat. quod secundum consuetudinem nostrae locutionis ita diceretur: omne peccatum quodcumque fecerit homo excepta fornicatione extra corpus est; qui autem fornicatur in corpus proprium
Abbreviated transcription (Latin):
Ut et in om̃ib epłis. loquens in eis. de his
i quib sunt difficilia intellectu: quȩ in¬
docti & instabiles ꝑuertunt. sicut & cęte¬
ras scripturas ad ꝓpriũ suũ interitũ. Uos
ͥ amantissim p̃scientes: cauete. Ne in¬
fiustorũ errore seducti. decidatis a corro¬
uit̾ẽ tam uehem̃ter infensus . ẽ. eis qui
sipiunt fidem sine oꝑib ualere ao salutẽ.
it illos etiam demonib comparet. dic̃s.
Iucredis qm̃ unus. ẽ. ds. benefacis. & de¬
mones credunt. & contreiniscunt. Quto
beuius. uerius. uehem̃tius dici potuit. ⁊¬
ne laudatũ . ẽ. Quto ꝓderit ait iacob
sas̃ me. si fidẽ dicat se quis hab̃e. oꝑa
autẽ ñ habeat: Nũ quid poterit fides
siluare eum: Dieit etiã quia fides sine
qui de fide mortua. sib uitã ꝑpecciã polli¬
centurꝰ. Iua ꝓpt̃ diligent᷑ oporte at tend̾e
quomͦ accipienda sit apłi pauli illa senten¬
tia. plane ad intelligentũ difficilis. ub
ait. fuitoam̃tũ eñi aliud nemo potest

Expanded text:
istulis loquens in eis de his, in quibus sunt difficilia intellectu, quae indocti et instabiles peruertunt sicut et ceteras scripturas ad proprium suum interitum. uos igitur, amantissimi, praescientes cauete, ne infaustorum errore seducti decidatis a corroautem tam uehementer infestus est eis, qui saput illos etiam daemonibus comparet, dicens: Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis; et daemones credunt, et contremiscunt. Quid brevius, verius, vehementius dici potuit, ne laudatum est ? Quid proderit, ait Jacobus, fratres mei, si fidem dicat se quis habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides saluare eum? dicit etiam, quia fides sine qui de fide mortua sibi uitam perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum difficilis, ubi ait: fundamentum enim aliud nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
sciems de apłi pauli quibidam sub obscu¬
ris sententiis. ñ nulbos iniquos accepisse
occasionẽ. ut tanquã securi de saltte
quiȩ infide. ẽ. bene uiuere ñ curarent.
ꝑuerterent. sicut ⁊ alias scriptaras ad
ꝓpriũ suũ intertũ. Cũ tam̃ ce ille apͥłs
qe silite ecerna. quȩ nisi bene uiuentib

Expanded text:
sciens de apostoli Pauli quibusdam subobscuris sententiis nonnullos iniquos accepisse occasionem, ut tamquam securi de salute, quae in fide est, bene uiuere non curarent, es peruerterent sicut et alias scripturas ad proprium suum interitum: cum tamen et ille apostolus de salute aeterna, quae nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mdebita. S eaque inhis talia sunt. ut quã¬
us sint licita ñ expediant. ñ in eis dici potest.
lonũ. ẽ. hoc. s illud melius. Sictit. ẽ. d̾ictũ
qui dat nuptum bene facit. & qui ñ dat ntp¬
tmmelius facit. Ibi eni utrũq lic&e. Et hoc
l qunoo a liquanoo illid expedit. Nã illis qu
age .siñ expedit: mañe aũ cũ illo si cohabita
n c̃entit ⁊ lice et expedit. E si ñ licerae. expe¬
dre ñ poss&. Pot̃ gͦ aliquio lic̾e. & ñ expedire.

Expanded text:
indebita. Sed ea, quae in his talia sunt, ut, quamindebita. Sed ea, quae in his talia sunt, ut, quamuis sint licita, non expediant, non in eis dici potest: bonum est hoc,. sed illud melius, sicut dictum est: qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit. ibi enim utrumque licet, et hoc aliquando, aliquando illud expedit. nam illis, quae e licet, sed non expedit; manere autem cum illo, si cohabitare consentit, et licet et expedit, quia, si non liceret, expedire non posset. potest ergo aliquid licere e
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽ alibi de hoc ipso. Omnia licita sunt s nots
anna expecliunt. Omnia licita sunt s non
onna elificant. Nemo quod suum. ẽ. querat.
sio quod altertus. ẽ. aAtq ut ostendera&e unde
laqueretur. Omne inquit quod ininacello
unt mantuicate. nichil int̾rogantes ꝓpter
onscientiam. Et tamen alibi dicit. Non man¬
dicabo carnem in ȩtei num. ne fratr̃e meum
santalizem. Itemq alib. Omnia quioem
mitas malũ. ẽ. homini qui ꝑ offendiculum
rantucat. Quod ÷ omnia quidem munda.
nalũ. ẽ. homini qui ꝑ offensionemmnandu¬
at. Itaostendit ea quȩ licita sunt. id÷ nullo
preepto dñi ꝓhibentur: sicut expedit potiꝰ
tẽ. tractanta. Nonp̃scripto legis. s consilio
hantatis. Hȩc sunt quȩ amplius erogantur
saucio. qui curandus ad stabulum. samari¬
tam illius miseratione perdactus. ẽ. Et
ideo dicunttr non a dnõ p̃cip: quãtus
dño moneantur offerri: ut tanto intelligan¬
tur. eẽ. gratiora. quantomagis ostentunt᷑

Expanded text:
item alibi de hoc ipso: omnia licita sunt, sed non omnia expediunt; omnia licita sunt, sed non omnia aedificant. nemo quod suum estquaerat, sed id quod alterius est. atque ut ostenderet unde loqueretur, omne, inquit, quod in macello uenit, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. et tamen alibi dicit: non manducabo carnem in aeternum, ut non fratrem meum scandalizem, itemque alibi: omnia quidem munda, sed malum est homini qui per offensionem manducat. quod est \'omnia licita sumalum est homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praecepto domini prohibentur, sicut expedit, potius esse tractanda non praescripto legis, sed consilio caritatis. haec sunt, quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. et ideo dicuntur non a domino praecipi, quamuis domino moneantur offerri, ut tanto intellegantur esse gratiora, quanto magis ostenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
am. s peccaui infratrẽ. In hominẽ pec¬
çaui leue peccatũ. ẽ. aut nullũ peccatũ ÷.
torte inde debes dicere leuius qr cito
cuirat᷑. Peccasti in fratrẽ. fac satis & sana¬
tus es. Cito fecisti rẽ mortiferã s reme¬
opus meumuos estis in dño. Si aliis ñ sũ
apłs. s tam̃ uob̾ sum. Nam signaculũ apła¬

Expanded text:
eccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remeopus meum estis vos in Domino? etsi aliis non sum apostolus, sed tamen vobis sum. Nam signaculum apostola
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ auferri ñ possunt. tolerent᷑ potuis:
Noꝑũse malos euitando qͥsq ab eccłia ipse
discedens: eos qͦs fug̾e utoet᷑. Uincat ad ge¬
hennã : qr & ad ħ nob̃ sunt inscripturis
exẽpla ꝓposita. uł inmesse ut palea suffe¬
ratar. usq ad ultunũ uentilabrũ. uł in
infra illa retia li pisces bon cũ mał usqad se¬
serũu. Suo dño stat aut cadit. Noluit enĩ
hominẽ ab hoĩe uidicari ex arbitrio suspiti¬
onis. ut extͣ ordinario usurpato uidicio. s
potiꝰ exlige dĩ scđm oroinẽ ecclẽ. Siue ultͦ c̃fes¬
sũ. siue accusacũ atq c̃uictũ. Alioqͥn illito

Expanded text:
iudicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse malos evitando quisque ab aecclesia ipse discedens eos, quos fugere videtur, vincat ad gehennam, quia ad hoc nobis sunt in scripturis exempla proposita vel in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum, vel infra retia illa, ubi pisces boni cum malis usqservum? suo domino stat aut cadit. Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis vel etiam extraordinario usurpato judicio, sed potius ex lege Dei secundum ordinem ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atque convict
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ accipi&. Id uitoe cogitauit. hoc su¬
m&. Si cuius autẽ opus arserit dãpnum
patietur. Qm̃ quod dilexit. ñ habebit .ly¬
se autẽ salius erit: Quia nulla eum tribu¬
latio ab illius funtam̃ti stabilitate semoũ.
Sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quod eni sine illi.¬
ciente amorre ñ habuit. sine urente dolort
ñ ꝑdet. Ecce quantum mͥ uidetur inuentus
.ẽ. ignis qui nullũ eoꝵ dãpn&. S unĩ
ditet. alium dãpiific&. ambos ꝓb&. Si
autẽ ignẽ illũ loco isto uoluerimus aciꝑe.
de quo dñs dicet sinistris. discedite a me¬
maledict in ignẽ ȩternũ. ut ineis etam
ist. eẽ. credantur. qui ȩdificant super
funtam̃tum. ligna. fęnũ. stipulã. eosq en
ilo igne pꝰ tempus. ꝓ malis mertis inpã¬

Expanded text:
mercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dmaledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis imper
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit. erit ȩdificatio ista dãpnosa. qr
batur. S ꝑ hunc ignẽ saluus ertt mento
fund am̃ti. Quia ⁊ si utrũ to hab̃e malet
cxp̃o ñ p̃poneretur. Uide in apł uerb hom¬
nẽ edificantẽ suꝑ fundam̃tum. aurũ. ar¬
gentum. lapides p̃ciosos. Qui sine uxore
.ẽ. inquit. cogitat quȩ sunt dñi quomodi
placeat. dõ. Uide alium ȩdificantẽ. liga
fȩnũ. stipulã. Qui autẽ matrimonio un¬
tus. ẽ. inquit. cogitat quȩ sunt muroi
quomͦ placeat uxori. Unuiscuiusq opus
manifestabitur. dies enĩ dñi manifestabi.
Dies utiq tribulationis. qm̃ inigne inqͥt
reuelabitur. Eandẽ tribulationẽ ignẽ no¬
cat. Sicut alibi legitur.. Uasa figuli ꝓbat
fornax. & homines uistos tẽptatio tribu¬
lationis. Et unuis cuuisq opus quale sit
ignis ꝓbabit. Si cuius opus ꝑmanserit ⁊¬
ꝑmanet quod quisq cogitat. quȩ sunt eñs
quomͦ placeat deo. Quoo suꝑ edificauit

Expanded text:
dificauit, erit aedificatio ista damnosa, quiadificauit, erit aedificatio ista damnosa, quiaabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id haChristo non praeponeretur. uide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo. uide alium aedificantem ligna, faenum, stipulam: qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat ea quae suntquomodo placeat uxori . Uniuscujusque opus manifestabitur: dies enim declarabit; dies utique tribulationis: quoniam in igne, inquit, revelabitur . Eamdem tribulationem ignem vocat, sicut alibi legitur, Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Et, Uniuscujusqignis probabit. Si cuius opus permanserit permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit
Abbreviated transcription (Latin):
poralia nec ea que licita sunt atq concessa
tur. Quantomagis s salutaria p̃cepta con¬
tẽpnens. cõmittat in licita. ñ p̃p osuisse
xp̃m s post posuisse coniuncitur. quẽ post¬
habuit imꝑantẽ siue concedentẽ. Dũ contra
euis imꝑata siue concessa. suam ꝑ flagitia
delegit eacplere libidinẽ: Si quis itaq xp̃i¬
anus diligit meretricẽ eiq adherens unũ
corpus efficitur. iam in fuitdam̃to ñ ht̃ xp̃m.
concupiscentiarũ. sicut ⁊ gentes quȩ igno¬
infundam̃to hab̃e xp̃m. Si eñĩ nichil ei tał
affectionis uoluptatisq p̃ponat. qũauis
suꝑ ȩdificet. ligna. fȩnum. stipulam: ocp̃c. ẽ.
fundam̃tũ: ꝓpt̾ hoc saluus erit ꝑ ignẽ. De¬
licias quippe huuismodi amoresq terre¬
nos. ꝓpt̾ conuigalẽ quidẽ copulam ñ dãp¬
nabiles tribulationis ignis exur&. Ad quẽ
ꝑtinent ignẽ. & orbitates:̃ quȩcũq calami.¬
tates quȩ auferunt hȩc. Ac ꝑ hoc ei qui ae¬

Expanded text:
poralia nec ea quae licita sunt adque concessa poralia nec ea quae licita sunt adque concessa tur: quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundamento non habet Chrconcupiscentiarum, sicut et gentes quae ignoin fundamento habere Christum. Si enim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates quae auferunt haec. Ac per hoc ei, qui ae
Abbreviated transcription (Latin):
tholiq infundam̃to xp̃m. a cuius unitate
ñ recesserunt. Tam & si hui c funtam̃to.
suꝑ ȩdificauerunt. quãlib& pessimã uitam.
uelut ligna. fenum. stipulam. R ecta itaq
rentur. tam̃ poterit eos quandoq ab illtꝰ
ignis ꝑpetuitate saluare. Respondeat eis
breuit̃ apłs iacob. Si quis dicat se sidem
habere. oꝑa autem ñ habeat. nũquio pot̾it
fides saluare eum: Et quis. ẽ. inquiunt
de quo dicit apłs paulus. ipse autẽ saluus
erit sic tam̃ quas ꝑ ignem: Simul quis
iste sit inquiramus. Hunc tam̃ ñ. eẽ. cerꝰ¬
tissimũ. ẽ. ne duorum apłoꝵ sententias mitta¬
mus inrixam. Si unus dicit etiam si mala
oꝑa quis habuerit saluabit eum ꝑ ignẽ fides.
Alius autems oꝑa ñ habeat. mĩquit poterit
fides saluare eum. Inueniemus gͦ quis possit
sa similitudine quantotius auertamus. ni¬
chil in ȩdificiop̃poniturꝰ fuittam̃to. Nuisqͥs
itaq sic ht̃ in corde xp̃m. ut ei terrena & tẽ¬

Expanded text:
tholici in fundamento Christum, a cuius unitate non recesserunt, tametsi huic fundamento superaedificauerunt quamlibet pessimam uitam uelut ligna, faenum, stipulam. recta itaque rentur — tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. respbreuiter apostolus Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possisa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et tem
Abbreviated transcription (Latin):
R intelligi uoluit. q̃ fec̃ inquẽꝗͣ cũ sententia or¬
dine iudiciario atq integritate ꝓfert hã
si noĩatio sufficit. multi dãpiandi s̃ inno¬
c̃tes.Ir sepe falso in qͦqͣm crimine noĩatur.
Id em̃ mͥ de his qͥ foris s̃ uidicare: ipse apłs
ait: illos alit̃ alloqͥm tãꝗͣ infirmos. Blaitoi¬
ertoũ ÷ illis ut tutoiant u̾itatẽ. in uob sȩcanda
putredo.ẽ. Auferte malũ ex uob̃ ipsis Aliqu
ro qͥ dictũ ÷ ex uob̃ipsis. ita intelligt̃ ut ex se
ipso unꝰqͥsq auferat malũ. H. ẽ. ut ipse sit
bonꝰ. S. utͦliba mͦ intelligat᷑. siue ut scuita¬
te ȩccłẽ mali excõmunicatiõib corripiant᷑. suie
ut se qͥsꝙ corripiendo & corrigendo ase ipso
ĩ aliqͥ supdicto uicio noĩant᷑. Ior noti famosiq

Expanded text:
 intelligi voluit, quae fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integritate profertur. Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimine nominantur. Quid enim mihi de eis qui foris sunt judicare, ipse Apostolus ait. Illos aliter alloquimur tanquam infirmos. Blandiendum est illis ut audiant veritatem. In vobis secanda putredo est. Auferte malum ex vobisipsis. Aliqui id quod dictum est, ex vobisipsis, ita intelligipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique
Abbreviated transcription (Latin):
adõ. Quanta erit illa felicitas ub nullũ
erit malũ. nullũ latebit bonũ. Uacabitur
dĩ laudib: quia erit om̃ia in om̃ib. Nam
quto aluto agatur. ub neq ulla desidia ces¬
sabitur: neq ulla indigentia laborabitur
nescioꝰ Ammoneor etiam sc̃o cantico. ub
lego uł audio. Beat qui habitant in do¬
mo tua. in scła scłoꝵ laudabunt te. Quis

Expanded text:
o. Quanta erit illa felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur Dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! Nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. Admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: Beati, qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ex sermone de uos. Apłm audite. Nescitis quia tẽplũ des
estis. et sp̃s dĩ habitat inuob̃. Hoc dicit
xp̃ianis. hoc dicit fidelib. Nescitis quia tẽ¬
plũ dĩ estis. & sp̾s dĩ habitat inuobis: Si
quis tẽplũ dĩ corruperit. corrũpet illũ ds̃.
Uidete quomodo minatur. Nonuis corrũp
domũ tuam: quare corrũpis domũ des:
Om̃ia aut̃ẽ peccata hominũ aut ad corrup¬
telam ꝑtinent flagitiorũ. aut ad facino¬
ra nocendi. Quia deo noceri ñ pot̃ infacino¬
rib inflagicisꝰ eũ offũdiᷤ ĩ torruptel̃ eũ offũdiᷤᷤ inte illi
facis inuiriam. Facis enĩ iniuriã gr̃ẽ ipsius
quo accedis. quio manduces. quid bibas.
immo quẽ manduces. quẽ bibas. Nemodi ex tractatu

Expanded text:
 hoc dixit; ipsum audite: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hoc dicit christianis, hoc dicit fidelibus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum Omnia enim peccata hominum aut ad corruptelam pertinent flagitiorum, aut ad facinora nocendi: quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis offendis, in te illi facis injuriam: facis enim injuriam gratiae ipsius, quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstine te
Abbreviated transcription (Latin):
.ĩ. qua d̾s ꝓorimusqi diligitur: In quib p̃¬
ceptis karitatis tota lex pend& et ꝓpħȩ.
Nlento fit om̃tũ reus: qui contra illã facit.
inqui pendent om̃ia. Nlemo autẽ peccat. nͥ
idnersus illam faciendo: qr ñ adulterabis.
ñ homicidiũ facies. ñ furab̾is. ñ concupiscos:
e si quod ÷ aluto manoatũ. in hoc sermo¬
ne instauratur: in eo quod diliges ꝓrinũ
uum tanquã te ipsum. Dilectio ꝓximi.
malũ ñ oꝑatur. ł lenitudo autẽ legis:¬
lartas. Nemo autẽ diligit ꝓorimũ. nisi
diigens dm̃. Ut hoc quantũ potest ꝓri¬
mo impertoat. quẽ diligit tanquã se ipsũ.
ut & ille diligat dm̃: quẽ si ipse ñ dilig̃.
nec se. nec ꝓ oounũ diligit. Mandatum

Expanded text:
ua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus, qui contra illam facit, in qua pendent omnia? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo. quia \'non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces\' et si quod est aliud mandatum in hoc sermone recapitulatur in eo, quod \'diliges proximum tuum tamquam te ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur;plenitudoautemlegiscaritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest. proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum. quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe paruuli: no nocti indicat scientiam.
Tuus. ẽ. dies &e tua ẽ. nox. Ad te ꝑtinent
sp̃ales. ao te ꝑtinent carnales. Illos illustras
in commutabili sapientia & ueritate. illos
consolaris carnis manifestatione. tanquã
luna consolans noctẽ. Animalis autẽ hõ¬

Expanded text:
capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est
Abbreviated transcription (Latin):
mne uocit᷑ intelligunt. N ec anini uanita¬
te uł infirmitate confingunt tanquã in
alio loco patrẽ. in alio filiũ ante patrẽ
stantẽ. & ꝓ nob̃ rogantẽ. spatia sua queq
amboꝵ occupantib molib. Ꝙ uerbũ ad
eũ cius ẽ. uerbũ facere uerba ꝓ nobis
int̃uallo int̃posito. Int̾ os loquentis & au¬
riculas audientis. Et alia talia quȩ sib
animales idẽq carnales incordib fabricant᷑.
Quicquid eñi tale sp̃alib de deo cogi¬
tantib ex corporũ consuetudine occurrit
negando atq respuendo. tanquam inpor¬
tunas muscas ab interiorib oculis abigunt.
E sinceritati eius lucis ad quiescunt. gua
teste ac iudice. haf ipsas imagines corpaꝵ
sitis internis aspectib irruentes. falsas oĩ¬
sunt isti: Carnales. Tuus ẽ. dies & tua.ẽ.
Sapientiã loquuntir int̃̾ ꝑfectos. Nondũ
capiunt istam sapientiã carnales. Nonpo-
ñ tacert fidem xp̃i cͥrucifiai. quã possun

Expanded text:
mine vocatur, intelligunt, nec animi vanitamine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnsunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potnon tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt
Abbreviated transcription (Latin):
li comꝑantes. Animalis autẽ homo. ñ ꝑci¬
nt ea quȩ sunt sp̃s d̃. Non itaq ꝑcipi¬
ans quȩ sunt sp̃s dĩ homo animalis ÷ sic au¬
ut quetũq auoit de dĩ natura. ut aliud
qiã cmpiis cogitare ñ possit. Qualibae
amplusimũ uł ĩmenfũ. qualib&e lucidũ ac
spaciosum Ecorpus tam̃. lileo ꝓuerbia
il sunt quȩtũq dicta sapientie. de in¬
coporea immutabiliq substantia. Non
deputat. S qr sic cogitat quomͦ qui ꝓuer¬
a nemine diuidicari. etiam si in hac tuta
ad huc uelut ꝑ speculũ ex parte ꝑspicit:
tam̃ ñ ullo corporis sensu. ñ ulla imagi¬
rana cogitatione. quȩ capit. aut fingit.
qulescũq simlitud ines corporũ:ͥ si m̃tis
artissima intelligentia dm̃ ñ corpus. eẽ. s
spm. Ita palam de patre annuntiante filio.
ut eiusdẽ substantiȩ conspiciatur. & ipse
qui annuntiat. tunic in eus nomine pe¬
tunt qui petunt. Quia in sono eiꝰ nomi¬
nis . ñ aluid quã res ipsa. ẽ. quȩ hoc no¬

Expanded text:
comparentes. Animalis autem non percipit quae sunt Spiritus Dei . Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei, homo animalis, sic audit quaecunque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum cue dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui provera nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed sput ejusdem substantiae conspiciatur et ipse, qui annuntiat tunc in ejus nomine petunt, quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
continentes: iusti: fortassis & om̃ia sua
uendentes. & pauꝑib distribuentes: Aut
possidentes. tanquam ñ possidentes. St
utentes hoc mundo o tanquã ñ utentes dis
cetn ali. qui reb infirmitat concessis. in¬
aedt aliquantũ culectione. Hon rapit
aillem alierã s sic amat suam. ut si ꝑcudit
emurhetur. Non appetit uxorẽ alienã:
amid ñ teneat p̃scriptum tabulis. liberoꝵ
greindoꝵ causa. Non tollit aliena. s re¬
et sua: & ht̃ uidiciũ cũ fr̾e suo. Talib¬

Expanded text:
continentes, iusti, fortassis et omnia sua uendentes et pauperibus distribuentes aut possidentes tamquam non possidentes et utentes hoc mundo tamquam non utentes. sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione: non rapit uillam alienam, sed sic amat suam, ut si perdiderit conturbetur; non appetit uxorem alienam, dum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua et habet indicium cum fratre suo. talib
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ dm̃ in corpore ur̃o. Qui supplicaturꝰ
deo. locũ scm & aptũ requiris. intĩora
tua munda. Et om̃i nroe mala cupiditate
depulsa. p̃paratib in cordis tui pace secretũ.
Uolens intẽplo orare. inte ora. Et ia agꝙͥ¬

Expanded text:
 De loco orationis. Qui supplicaturus Deo locum aptum et sanctum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordis tui pace secretum. Volens in templo orare, in te ora: et ita ag
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsũ: Qui er̃ diligit iniquitatem
rit in quo tĩnull se ipsos seducunt. I.
transituros arbitrant᷑ eos. qui ᷤ ꝑpt̃ fidẽ
mortuam. ꝑ ignẽ ꝓmittunt salutẽ N
uidelic& ignis ipse ȩternus sit: combu¬
stio uͦ eorum. hoc. ẽ. oꝑatio ignis. ñ sit ȩt̃¬
dñs sententiam suã concluserit dicens.
Sic ibiuit illi in combustionẽ ȩternam:
iusti autẽ inuitam ȩternam. Erit gͦ ętra
apłi sententia. alius requirenous. ẽ. uite¬
lectus: Atq in his depitanda. ẽ. quȩ petrꝰ
dixit. eẽ. inscriptis eius quȩdam difficila
intellectu. Quam ñ debent homines ꝑues¬
tere ad ꝓpriũ suum intertaĩ. Ut contia
eutoentissima testimoma scripturaru. secu¬
ros faciant de ꝑcipienta salicte nequss¬
nos. nequiciȩ suȩ ꝑtinacissime coheren¬
ces: nec em̃tanto aut penitendo muta¬
tos. Hic a me fortasse quęratur. de ip¬
si paul apħ sententia. quid ego sentiã.

Expanded text:
se ipsum. qui enim diligit, inquit, se ipsum. qui enim diligit, inquit, rit, in quo nonnulli seipsos seducunt, igntransituros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem. Ut videlicet ipse ignis aeternus sit, combustio vero eorum, id est operatio ignis, non sit in eDominus sententiam suam ita concluserit dicens: Sic ibunt illi in combustionem aeternam; justi autem in vitam aeternam . Erit ergo aeterna apostoli sententia alius requirendus est intellectus atque in his deputanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam non debent homines peruertere ad proprium suum interitum, ut contra euidentissima testimonia scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes nec emendando aut paenitendo mutatos. Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrã positurus . E. dicet. ite inignẽ
ȩternũ qui paratus . ẽ. diabolo & an¬
głis eius: Quib ñ increpat quia in
eum ñ crediderunt. s quia bona oꝑa
ñ fecerunt ⁊ Nam ꝓfecto ne sib quis¬
quã de stoe que sine oꝑib mortua. ẽ.
uitam ꝓmittat ȩcernam. ꝓptẽa om̃s
gentes segregaturũ se dioxit. ut pareat
que ꝑiiate eisdẽ pascuis utebantur
pareat eos illi dicturos. dñe quando te
uidimus illa & illa patientẽ. & ñ mini¬
straiumus tibi. qui in eũ credidant. s ben
oꝑari ñ curauerant. tanquã de ipsa fide
mortua ad uitam ꝑueniret᷑ eternã. An
forte ibunt in ignẽ ȩternũ qui oꝑam
rapuerunt. uł corrũpendo in se tẽplũ
dĩ. inse ipsos in misericordes fuerunt:
dilectione dicente apło. Si distribuã
om̃ia mea pauꝑib c aritatẽ autẽ ñ ha¬
beam nichil mͥ ꝓdest. Aut diligat quis¬
q ꝓocimũ sicut se ipsũ. qui ñ diligit

Expanded text:
sinistram positurus est, dicet: ite in ignem sinistram positurus est, dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, uitam promittat aeternam, propterea omnes gentes segregaturum se dixit, quae permixtae eisdem pastoribus utebantur, ut adpareat eos illi dicturos: domine, quando te uidimus illa et illa patientem, et non ministrauimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non curauerant, tamquam de ipsa fide mortua ad uitam perueniretur aeternam. an forte ibunt in ignem aeternum, qui operrapuerunt uel corrumpendo in se templum dei in se ipsos inmisericordes fuerunt? dilectione dicente apostolo: si distribuam omnia mea pauperibus, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, aut diligat quisquam proximum sicut se ipsum, qui non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diri. qm̃ qui talia agunt regnũ des
ñ possidebunt. Falsa erunt hec. Si enĩ
tantũm credant & baptizentur. quauis
inmalis talib ꝑseuerent. salui erunt ꝑ
ignẽ. Atq ideo in xp̃o baptizati. etiam
qui talia agunt regnũ dei possidebunt:
Frustra autẽ dr̃. hȩc qutoẽ fuistis s ablu¬
t estis. Quando & abluti hec sunt.
Inanit̃ etiam illud de petro dictũ uide¬
bitur. Sic & uos similis forma baptisma
saluos facit. Mon carnis
depositio sordium. s con¬
scientiȩ bonȩ introgatio:
Siqutoẽ & habentes pessimas consci¬
entias. om̃iũ flagitiorũ. & scelerũ plenas.
nec eorum maloꝵ pęnitentia iutatos.
tam̃ baptisma saluos saluos facit. Illud¬
quoq ñ uideo cur dñs dixerit si uis
uenire ad uitam serua mandata. Et
commemorauit ea que ad mores bo¬
nos ꝑtinent. s eciam his ñ seruatis
ao uitam ueniri potest. ꝑ solam fidem
quȩ sine oꝑib mortua. ẽ. Illud deinde
quomoto uerũ erit quod eis quoᷤ ad

Expanded text:
iam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. falsa erunt haec. si enim tantummodo credant et baptizentur, quamuis in malis talibus perseuerent, salui erunt per ignem, atque ideo in Christo baptizati etiam qui talia agunt, regnum dei possidebunt. frustra autem dicitur: haec quidam fuistis, sed abluti estis, quando et abluti haec sunt. inaniter etiam illud a Petro dictum uidebitur: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, siquidem et habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum et scelerum plenas nec eorum malorum paenitentia mutatas tamen baptisma saluos facit; quoque non uideo, cur dominus dixerit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit ea, quae ad bonos mores pertinent, si etiam his non seruatis ad uitam ueniri potest per solam fidem, quae sine operibus mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. neq huic ista
ulla ratione uł cupiditate p̃ponant:
in eoꝵ amissione passi detrim̃tum. ꝑ ig¬
nẽ quentam doloris ꝑueniant ad salu¬
tem. A quo dolore atq detrim̃to. tanto
.ẽ. quisq securior: quanto ea ut minus
amauerit. uł tanquã ñ habens habuerit.
Qui uͦ ꝓpt̾ illa uł tenenda uł adipiscen¬
da. homicidium. ad ulteriũ. fornicatio¬
nem. idolatrlam. & similia quȩq cõmise¬

Expanded text:
quae per dilectionem operatur, neque huic ista quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda homicidium, adulterium, fornicationem, idololatriam et similia quaeque commise
Abbreviated transcription (Latin):
aurum in cęlo. & ueni sequere me: ȩdifi-¬
caret suꝑ illito funtam̃tũ. aurũ. argen¬
tum. lapides p̃ciosos. Non enĩ cogitarae
nis quȩ dei sunt : quomͦ placerae deo.
Et hȩ cogitationes sunt quantũ exi¬
stimo: aurũ. argentũ. lapides p̃cios.
Perro si circa diuicias suas. quodã carna¬
li teneretur affectu. qũauis eoc eis mul¬
tas elemosinas faceret. nec ad eas au-¬
gentas fraudis aliguto rapinȩq moliret᷑.
aut earum minuendarũ. uł amittendarũ
metu. in aliquod facinus flagitiũue la-¬
beretur. Alioquin iam se isto mͦ. ab illius
fuitoam̃t stabilitate subtraher&e. s ꝓpt̃
carnalẽ ut dixi quẽ in eis habebat affeo-¬
tum. quo talib bonis sine dolore care¬
re ñ possae: edificar& suꝑ funtam̃tũ illud.
ligna. fęnũ. ftipulam. maxune si & uxo¬
rem sic hab̃ce ut eciam ꝓpt̾ ipsam cogi
ñ sine dolore amittunt᷑. ꝓpt̾ea qui ea
sic hñt. cum habeant infundam̃to fidem.

Expanded text:
urum in caelo; et ueni, sequere me, aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos; non enim cogitaret, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. et hae cogitationes sunt, quantum existimo, aurum, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitnon sine dolore amittuntur, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui hõ. ẽ. etiã sanguine xͥ redẽptus. ẽ: ⁊ta
om̃e qd̾ ñ licoł ñ expedit. Nec tñ om̃e qõ expe¬
dit etiã ñ lic&. Sunt quippe licita que ñ ex
pediunt sicut apło teste discimꝰ. S int̃ id qd̾
illicitũ. ẽ. & ideoñ expedit. atq ro qd̾ licitũ
.ẽ. nec tñ expedit. quid int̃ sit. aliqua unĩsal
reglã definire difficile. ẽ. Citius eñ quisq di¬
xerit. om̃e qd̾ fieri ñ expedit. peccatũ. ẽ. Omẽ
aũ peccatũ illicitũ. ẽ. Om̃e gͦ qͥ ñ expedit illi¬
citũ. ẽ. Et uͥ erunt illa que licita. eẽ . s ñ expe¬

Expanded text:
omnis, qui homo est, etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod non licet non expedit nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. sunt quippe licita, quae non epediunt, sicut Apostolo testante didicimus. Sed inter id quod illicitum est et ideo non expedit, atque id quod licitum est nec tamen expedit, quid intersit, aliqua universali regula definire difficile est. Citius enim quisque dixerit, omne, quod fieri non expedit, peccatum est; omne autem peccatum illicitum est; omne ergo, quod non expedit, illicitum est. Et ubi erunt illa quae licita esse, sed non expe
Abbreviated transcription (Latin):
quot in alia epłã posuit aemulationes ani¬
mositates. dissensiones. in uidias. hereses:
Et tam̃ oꝑib carnis ista adtribuit doctor gen¬
tium. inftoe & ueritate. Quto ÷ ergo. Om̃e
peccatũ quod cũq fecerit homo extra corpus
peccatum nominans ait. Qui autẽ fornicatur

Expanded text:
quae ibi interposuit, aemulationes, animositates, dissensiones, inuidias, haereses? et tamen operibus carnis ista tribuit doctor gentium in fide et ueritate. quid est ergo: \'omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus peccatum nominans, ait: Qui autem fornicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
libro tuio. etiã si quid ib ñ lucae:. Qm̃
subinit tunus ei nr̃m intellectũ: certũq ha¬
bemus etiam quod clausũ. ẽ. aspectib nr̃is.
reste ueratit̃q dictũ. ẽẽ. Sic eñi homo.
licoe iam sp̃alis. & renouatus mnagnitio¬
nẽ de. scđ̃m unaginẽ eius qui creauit
eum.factor tam̃ legis deb&e. ẽẽ. ñ uidex.
Neq de illa distinctione uidicat sp̃itali¬
uiuidelic& atq carnaliũ hominũ. qui
tius ds̃ nr̃ oculis noti sunt. & nullis
adhuc nob̃ apparuerunt oꝑibͣ  ex fructi¬
b eoꝵ cognoscamus eos. S tu dñe rã
scis eos & diuisisti. & uocast in occulto
antequam fier& firmam̃tũ. Neq intur¬
bidis huius scł ppłis quẽquã sp̃alis ho¬
mo uidicat. Nuio eñ ei de his quȩ foris
sunt uidicare. I gnoranti quis ude ueni¬
turus sit indulcedinẽ gr̃e tuȩ. & quis in
ppetua impietatis amaritudine remats¬

Expanded text:
libro tuo, etiamsi quid ibi non lucet, quoniam libro tuo, etiamsi quid ibi non lucet, quoniam summittimtfs ei nostrum intellectum certumque habemus etiam quod clausum est aspectibus nostris, recte ueraciterque dictum esse — sic enim homo, licet iam spiritalis et renouatus in agnitione dei secandam imaginem eius, qui creauit eum, factor tamen legis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat spiritalium uidelicet atque carnalium hominum, qui tuis, deus noster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos, spd tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam fieret firmamentum. neque de turbidis huius saeculi populis quamquam spiritalis homo iudicat. quid enim ei de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus sit in dulcedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudine reman