comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to maiori insticia uiolatu c̃ ils
mandatũ qͣnto faciliori pota̾t oby¬
uantia c̾todiri. sũdũ enĩ uolũta¬
ci cupiditas resistebat. qd̾ depena
tͣnsgͥssionis p̾tea secutũ ẽ. hiis ali¬
isq nitãt᷑ auccoritatibꝰ qr illud pec
¶d̾ q̃ rõne ostentere labo¬
rant ħmͦ. Magis nocuit illd̾ pec¬
hũanũ uiciaut. ac morti utq sub¬
didit. qd̾ nullo alio peccõ stm̃ẽ ma¬
iorẽ gͦ efc̾tũ mali huit ild pect̾mꝙ̃

Expanded text:
to majori injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui illud peciam ratione ostendere laborant hoc modo: Magis nocuit illud pechumanum genus vitiavit ac morti utique subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
soluit᷑. Suẽ remissiois mod̾. aliis
⁊ĩ płibꝰ cestimoniis scͥptura etocet
ait. enĩ au. ꝯͣ iulianũ. lexq̃ inmẽ¬
bris ẽ uitiũ carnis ẽ. qd̾ exixtã pe¬
na łex tͣduce mortis ꝑueit. S lex
ista que ẽ inm̃bris remissa ẽ bege¬
nͥatoẽ sp̃uali ⁊ man in carne mor¬
tali. Remissa ẽ gt gͦ qr reatꝰ folutꝰ
ẽ q sacͣm̃to quo ieuascĩt fitelegma¬

Expanded text:
solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poe ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; ma
Abbreviated transcription (Latin):
quales in dors paturalibus
Nlibꝰ bonis ut ĩ eẽntia. alia aliis
sit subtilior q adĩtiligend memo¬
rando habilior ũ pote accutiori ĩ¬
qd̾ nõ ĩpbabiłr dĩ cũ ĩ angsis ita

Expanded text:
quales in donis naturalibus.naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori Q
Abbreviated transcription (Latin):
Otandum uero qd̾ idem
supͣaccipiẽs uti ⁊ frui sic
dicit. Pti est assumere ali¬
quid in facultatẽ uolũta¬
tis. Frui aũt est uti cũ ga¬
udio. nõ ad huc spei. s lã
rei. Ideoq om̃s qui fruit̃
ucit᷑. Assumic enĩ aliquid
infacultatẽ uolũtatis cũ
fine delecrationis. Non
aũc omĩs quiutit᷑ ⁊ frui
tur. sudꝙ̃ in facultatẽ uo¬
lũtatis assumit nõ ꝓpter
ip̃m. s ꝓpt̾ alliud appetit
mis. diccre illos frui tãtũ
qͥmir gaudẽt nõ iam inspc
q ita inhac uita nõ uidem᷑
frui s tm̃ uti. ubi gaude¬
mus inspe. cũ supͣdictũsit¬
frui eẽ amore inherere ali¬
cui rei ꝓpter se qͣlit̾ q̃ hicmł¬

Expanded text:
otandum vero quod idem supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui utiltatem voluntatis assumit, non propter ipsum sed propter aliud appetit. Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dictum sitfrui esse amore inhaerere alicui rei propter se: qualiter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dissent.ssinĩ c̃ cũ capescẽte retinẽ¬
Uñ tanta existat d̾ ip̃a btĩcudine
rursus diu̾sita uolũtatã ñ ꝙ cam
Si eñ cã omĩs bñ nossent. ñ ab ali¬
is pucaret᷑ ec̃ inu̾tuit aĩ ab aliis
ĩnolupͣ. corꝑio ab aliis atq aliis ali¬

Expanded text:
disserit: Mirum est cum capessendae retinenunde tanta existat de ipsa beatitudine rursus diversitas voluntatum; non quod eam Si enim eam omnes noscerent, non ab aliis putaretur esse in virtute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis ali
Abbreviated transcription (Latin):
dico ut publices. Tacit̾nitas .i. pͥti
eysipbia nascit᷑ cordis. Iõ .n. pcinsi
uͥ quis celat ne rtpucet᷑ foris. q̃ lẽ
se iam diuino ꝯspectu exhibint ꝙ
eyfonte srbie nascit᷑. ꝯpẽs n slpꝑ¬
bie ẽ se nelle insti inceriqui nte¬

Expanded text:
dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae e
Abbreviated transcription (Latin):
mortis solue̾. Alii dñt uͦ solũ teuĩ
ñ sacͥdotẽ debitũ et̃ne mortis di¬
mitteͣ sicut ⁊ aĩam int̾ius ꝑseui¬
uificat. nec tñ diffitentur sacdotibꝰ¬
traditã potãtẽ peccã remitendiare

Expanded text:
mortis solvere. Alii vero dicunt solum Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdotibtraditam potestatem peccata dimittendi et
Abbreviated transcription (Latin):
agis penit cẽ. si nõ penitte. ñ es it¬
nitẽs. Sigͦ penites. Cur facis q̃male
fecisti.si fecisse penites. noli facẽ si ad¬
huc facis. certe ñ is penites. It̃ inno¬
sis penitentiis laicoꝵ aiãs dcipi a
ĩ infernũ ꝑf̾bi patiant᷑ falsãaũt

Expanded text:
i non poenitet te, non es poenitens. Si ergo poenitet, cur facis quae male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innosis poenitentiis laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam aut
Abbreviated transcription (Latin):
qis urm̃ ica d̾sipit ut huie hoĩ dicat
salcẽ huiꝰ uite suaitate fruere Auͥ¬
tat d̾s tam ĩmane saclegaꝙ dem̃ci¬
am. It̃ iobs c̾ sostomꝰ d̾ rapatoneela¬
psi. Talis mͥ crete. talis e erga hoĩne

Expanded text:
um ita desipit, ut huic homini dicat: saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines
Abbreviated transcription (Latin):
ͣ Est aũ in effabilis. quidã
ẽ sin ꝑfectone .i. sine cari¬
tate sine gaudio. Illa gͦdi¬
lectõ diłctatõ felicitas. ł
bt̃itudo. si tñ aliqͣ hũana
noce. digne dr᷑ usus abil¬
s genitoris. genitiq su aui¬
cas. in genti la̾gitate atꝙ¬

Expanded text:
 Est autem ineffabilis quidam est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab ilsed genitoris genitique suavitas, in
Abbreviated transcription (Latin):
aqsdet᷑ ꝙͥ ñ receꝑint qr grã illa
caritas ẽ ai fites q̃ uolũta tẽ pͥpa¬
rat al aduiuat. S qͥs dixit eos ac¬
sint. cũ fiͣnt adulti. ñ susicit eis
inhoe statu grã in lmpo disftait e¬

Expanded text:
eperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos acsunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾atõnẽ hominis aimple¬
tõnem diuine uolũtatis
s non uolu̾nt delitatõne
ip̃ius affuctõnis. De eodem
Gletabant᷑ a tristabant᷑. s
obalid̾ gaudebant ⁊ ꝑꝑ illad¬
mori ꝑhomĩs retemꝑtõnẽ
a tñ te morte ip̃ius diuĩs
utr eodem mͦ sentiend̾
sit de passiomib̾ci maitiriie¬
eni passione retempti su
d̾s ẽ ⁊ homo. Illius gͦ passio¬
nemcredentiũ pic mentes
uoluerũt ⁊ obtau̾nt fierisi¬
cut futurã credebant᷑. ꝯnod¬

Expanded text:
ationem hominis et impletionem divinae voluntatis, sed non voluerunt delectatione ipsius afflictionis. De eodem ergo laetabantur et tristabantur; sed ob aliud gaudebant, et propmori pro hominis redemptione, et tamen de morte ipsius diversis utrum eodem modo sentiendum sit de passionibus et martyriienim passione redempti sumDeus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant;
Abbreviated transcription (Latin):
manus iniquoꝵ compassio¬
ne pietatis. ⁊ illc bonã ha
buit uolũtatẽ. unde augꝰ.
bant uolũtates piorũ fĩde
reret᷑ mala. que agab̾ ꝓ pħa¬
ci. nolebat ꝓannun cianda¬
fide xp̃i. ex̾cens marturẽ xp̃i¬

Expanded text:
sione pietatis, et ille habuit bonam voluntatem; unde August. bant voluntates piorum fideliteretur mala quae Agabus prati volebat pro annuntiandafide
Abbreviated transcription (Latin):
tato¶Passiones uͦ scõꝵ possu¬
mꝰ uelle ⁊ nolle ⁊ utrq bõ¬
na uolutate si rectos nob̾
ꝓponamꝰ fineo. Cuienimt
placuit  pauli passio co

Expanded text:
t; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo
Abbreviated transcription (Latin):
hiridiõ. Neus quasdãuolũta¬
tes suas utiq bonas inplet
ꝑmaloꝵ hominũ uolũtates
malas sicut ꝑmaliuolos ui¬
teos bona uolũtate patͥs xpẽ¬

Expanded text:
hiridio, c. 101: Deus quasdam voluntates suas utique bonas implet per malorum hominum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntate Patris
Abbreviated transcription (Latin):
luit utiq ut paterecuraiu¬
deis uł non. Siuoluit ut ñ
pateretur aindeis cũpassus
sit. factũ ẽ itaq qd̾ uoluit
ds nõ fi̾. Si gͦ uoluit eũ paci
aiudeis. gͦ noluit eum occi
nũ fuit. ⁊ cansa nr̃e salutis
cum aũt dr̃ uolebat eum
pati uł occidi aiudeis. Hiedi¬
siinguend̾ẽ. Sienĩ tlłrlie¬

Expanded text:
luit utique ut pateretur a Judaeis, vel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidnum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim i
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a talia face̾ ualet. ꝯstat su.¬
ꝑ oninẽ c̾a̾turã eẽ illũ qui
ea fecit. ac ꝑ hoc illũ cẽ dcũ
Iuniana m̃s congsccͣ potuit
E ccła ratio qua potuitogͦ¬
lio cti ã modo desin̾tatẽ
ductu rationis cognos¬
cere potuerũt. uł etiã cogͦ¬
u̾ũt. ut cnĩ aug̃ ait mli. de
ciuitate dei. Uiderũt sũmi

Expanded text:
ura talia facere valet, constat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac per hoc illum esse Deum humana mens cognoscere potuit. 3. Secunda ratio qua potuit cognlio etiam modo Dei veritatem ductu rationis cognoscere potuerunt, vel etiam cognoverunt: ut enim Aug. ait in lib. de Civ. Dei, viderunt sum
Abbreviated transcription (Latin):
adcofcĩs. ut maĩfestaret᷑ ho¬
ꝙ deus reuel auit illis .s. dũ
fecit oꝑa. in quib artificis
aliquatenꝰ relucet indiciũ.
broxiꝰ. ut d̾s qui nat᷑a in ui¬
sibilis ẽ ctiã auisibilib pos¬
set sciri. opus fecit quod
opificem usibilitate sui
manifestauit ut ꝑc̾tum
inc̾tũ poss s̃ciri. q ille d̾s
omniũ ẽẽ crederet᷑. qui hoc
fecit ꝙ ab homine inpos

Expanded text:
a Deo factis, ut manifestaretur ho Deus revelavit illis, scilicet, dum fecit opera, in quibus artificis aliquatenus relucet indicium. bros., ut Deus qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit quod ab homine
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯstat. ita ut sit ibi alia¬
ta magͥcutine manere idem
color. ⁊ cadem figura ⁊ colo¬
re mutato manere eadenfi¬
gura ⁊ cadem magͥtudo. ac¬

Expanded text:
bus constat, ita ut sit ibin magnitudine manere idem color, et eadem figura, et, colore mutato, manere eadem figura, et eadem magnitudo:
Abbreviated transcription (Latin):
dam mortẽ suã. ꝙ. si iusteui¬
uebat. ⁊ pecc at ^ morit᷑̃ iustiti¬
e. si peccatrix erat. ⁊ iustificat᷑
mont̃ pecc̃o. ut allias eiꝰmu¬
tationes taccam. de quib̾mͦ
longũ ẽ disputare. Et c̾atura¬
ꝵ natura celestiũ moripotu¬
it. qr peccare potuit. fl. umia
angłi peccau̾ũt ⁊ demones
facti sũt quoꝵ ẽ dia bolus pͥ¬
nceps. ⁊ qui nõ peccau̾ñt pe¬
care potuer̃t. Et cuicũq c̾a¬
ture rationa błi p̃stat᷑ ut pe

Expanded text:
dam mortem suam: quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae ratio
Abbreviated transcription (Latin):
iuͣ ẽ. ꝑ affectiones ꝯmucari
d̾s aũt nec loco nec affectio¬
cte solus dicit᷑ hr̃e in morta¬
litatẽ. in omĩ enĩ mutabłi
nat᷑a. ut ait augꝰ. cotraina¬

Expanded text:
i, et per affectiones commutari; Deus autem nec loco, nec affectiocte solus dicitur habere immortalitatem. In omni enim mutabili natura, ut ait Aug. contra Ma
Abbreviated transcription (Latin):
sua. nec potuit nec petit nͥ¬
pot aliqͣ ꝯu̾sione mutarei
nec potuit. nͨ pot̾it aliqͣ mu¬
tatione peccare. ꝓuide ut ait
aug̃. ĩ pͥmo libro de tͥnitare.
Sub̾am dei. sine ulla fui ꝯm¬
utatione. mutabłia facientẽ
⁊ sine ullo suo tẽporali mo¬
tu. tp̃ralia cãntẽ intuen:⁊ no¬
se. licet sit clificile õportet
sola diuinitatis eẽntia. q̃siñ
sui mutatione cunctas ꝯdi¬
dit nat᷑as. hic de sĩplicitate

Expanded text:
c potuit, nec potest aliqua conversione mutari; nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccare. Proinde, ut ait Aug. in primo lib. de Trin., substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit n
Abbreviated transcription (Latin):
scretõ agentilibꝰ intͤducta ur̃ qͥsuoᷤ
flaminẽs. alio s̃impl̃t flamines ali¬
os archi flaminos. alios ꝓtaflami¬
nes appellabãt. Sac̾dotes .n. gẽti¬
liuĩ flamineᷤ eẽ dicebant᷑ qͥ ħebant
ĩcapite pileũ inquo erat bremsuͭ
ceꝑunt. suidis .n. capicibꝰ eis ĩceteͣ
nefas erat. uͫ a afilo qͦutebant᷑. fla¬
mine dicti st̃. qiͣ qͥamines. s ĩ fes

Expanded text:
scretio a gentilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis vcoeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
orõnes dicere dona d̾i bñdicere. qui
cũ ordinant᷑ iũgũtur ei manus ut
inclłigat se accepisse gr̃am ꝯsetrã¬
di ⁊ caritatis oꝑa debere extendere
ad om̃s. Accipit ei stolam q̃ntrũq
tenet latus. qr debet eẽ munitus
arinis iustitie ꝯtira adu̾sa ⁊ pspera
accipit enĩ calicẽ cũ uino ⁊ pate¬
nã cũ hostiis ut ꝑ ħ sciat se accepi¬
se potãtẽ placabłes dohostias offerc̃d

Expanded text:
cere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intelligant se accepisse gratiam consecrandi, et charitatis opera debere extendere ad omnes: accipiunt et stolam, quae utrumque tenet latus, quia debent esse muniti armis justitiae contra adversa et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hosti
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ eos ñ posse dare spm̃ scm quẽ ami¬
serũt ⁊ ordinatos abhereticis cap̃
h̾ere uulneratũ ⁊ eũ qͥ honorẽ amis¬
sit. honorẽ dare nõ posse. qͦ illũ aliꝗd
accepisse qm̃ indante nͥl erat ꝙ il

Expanded text:
etiam eos non posse dare Spiritum sanctum quem amiserunt, et ordinatos ab haereticis caput habere vulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse,
Abbreviated transcription (Latin):
locum epłe dicens. sion latuit
it supͣ memoratũ mist̾um. qr i
omis ca̾̃tura ñ ante secula. sa
seculis ẽ. Attende lector q ni¬
dẽtur dissentire in hac sna illu¬
stres doctores. Itoqut omidit
pugnãtia de medis collat᷑ p̃dcã
ilba haẜmonem seq̃ntes ita de¬
t̾minamꝰ ut illis angeł qͥ maio¬
riodigͥtatis sũt ⁊ ꝑ quoꝵ mini¬
st̾ium illa nanciata sũt exꝑte
cognita a seculis fuisse. iĩ pote
familiaribꝰ ⁊ nũntiis illis uͥ q
minoris dig̾tatis sut incogͥta
extisse. dicamꝰ usq qͦm pleta st̃¬

Expanded text:
locum Epistolae dicens: Non latuit it supra memoratum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollatur, praedicta verba Haymonem sequentes ita determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta s
Abbreviated transcription (French):
si l dicẽt᷑. ꝯu̾sio fieret in
ꝑ sonis Obiectiomi illoꝵ
hic respondet quanitũ¬
tur ꝑ hare ꝑsonas sceũ¬
dũ gentiam accipi q stem¬

Expanded text:
si hoc diceretur, confusio fieret in personis. 7. Objectioni illorum hic respondet, qua nituntur probare personas secundum essentiam accipi,
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tacem que ẽ apecc̃o illi soli
nũc hñt quos filius ꝑ gram lib̾¬
at ⁊ reꝑat. nõ ita qd̾ penitus sit
sñ pect̃o in hac mortali carne s
ut in eis pecẽm nõ dñetur. ure

Expanded text:
libertatem quae est a peccato, illi soli nunc habent quos Filius per gratiam liberat et reparat; non ita quod penitus sint sine peccato in hac mortali carne, sed ut in eis peccatum non dominetur neque
Abbreviated transcription (Latin):
tia genuit filus. ł eẽntia genit¬
it eẽntiã. aut omnino nõ ge¬
nuit. nec genita e diuinar
eẽntia. adꝙ catolicis tracta¬
torib consentientes dĩns ꝗ
nec par̾ geriuit᷑ diuinã eẽn¬
tiam. nec dĩuina cencia ge¬
nuit filiũ. nec diuina cẽn¬
tia genuit diuin ã eentiam
hic aũt nominc eẽntie ĩ tlłi¬
gimꝰ diuinã nat᷑am. q̃ ꝯiu

Expanded text:
it Filium, vel essentia genuit essentiam; an omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus quod nec Pater genuit divinam essentiam, nec divina essentia genuit Filium, nec divina essentia genuit divinam essentiam: hic autem nomine essentiae intelligimus divinam naturam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tare. pelit᷑ timor qͥ ei p̃pauit locĩ ꝙͣnͣ¬
cũ .n. illa cressit. ille d̾crossitia ꝙͣtũ
illa fit ĩc̾ior. timor pellit᷑ foras. Ma¬
ior caricas. mmnor timor. Minor cari¬
cas. maior timor. Si a̾ ulłs ẽ timor
ñ ẽ gͦꝰ qͦua incret caiͣcas. Sic̃ ind̾mꝰ

Expanded text:
re, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus
Abbreviated transcription (Latin):
deͣ u̾a eẽ q̃ loquit. qd̾ ⁊ mali fatiũt
a nos credimꝰ hoĩ. s ñ in hoĩnẽ. Cetẽ
deũ ẽ crede̾ qd̾ ip̃e sit de. qd̾ q̃ mali fa¬
ciunt. Crete̾ in deũ ẽ credendo. ama¬
re. cretendo in cum ire. credendo ci
fidẽ iustificat᷑ impiꝰ. ut deiñ ipã fi¬
des incipiet ꝑdilłctõnẽ oꝑari. eaã

Expanded text:
 mali faciunt, et nos credimus homini, sed non in hominem. Credere Deum, est credere quod ipse sit Deus, quod etiam mali faciunt. Credere in Deum, est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides incipi
Abbreviated transcription (Latin):
tota ẽ. ⁊̃ in qͣlibet ꝑteciꝰ tota
ẽ. ⁊ ideotũ fit ad in qͣuis exi¬
gua ꝑtitulã corꝑis qd̾sen¬
tiat aĩa ꝙͣuis nõ fiat into¬
co corpore. illa tñ cota sentit
cutu. Ard memorẽ ald̾ a cu¬
piditas. ald̾ timor. ald̾leti¬

Expanded text:
ota est. Et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit,cutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, al
Abbreviated transcription (Latin):
stat cłs. q sb̾sistit bonitati
suc. atq illa bonitas nõsb̾¬
stantia sit. ł potiꝰ cẽntia. ncq
ip̃e tłs sit bonitas sua. s ũllo
sit tanqͣ in sub̾to. Uñ maĩ¬
festũ est deũ abufuic sub̾ã
uocari. ut nomine usitati¬
ore intlłigat᷑ eẽntia ꝙ ucre
ac ꝓpͥc clicit᷑. ita ut fortasse
solũ deũ clici oporteat cẽn¬
tiam. ẽ enĩ uere solus. qr ĩ

Expanded text:
ati suae, atque illa bonitas non substantia sit vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tanquam in subjecto: unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod vere ac proprie dicitur; ita ut fortasse solum Deum dici oporteat essentiam. Est en
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntiã plus ꝯtineri c̃u̾en¬
duͣm ẽ quod homo uiuens
uolũ ẽ. ũ nͨ responsione sit
clignũ. cũ etiã sp̃us c̾atꝰ
ñ possit. Sol qͦ radiossuos
sine sui pollitione effũdit
suꝑ loca a corꝑa ñ solũ mũ¬
da s etiã inmũda. ac sor¬
dii inpolluti amꝯtamiã¬

Expanded text:
essentiam, plus contineri credendum est, quod homo vivens volum est, ut nec responsione sit dignum, cum etiam spiritus creatus non possit. Sol quoque radios suos sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordii impolluti et
Abbreviated transcription (Latin):
sens sit. totus alibi ñ inueĩ¬
cur. flon aũt ita localis ẽ ũ
dim̃sionẽ capiens distantiã
in loco faciat diuina. gͦ sola
eentia omimͦ in localis ẽ qĩ¬
cͥcumscͥptibił ẽ. que nͨ locis

Expanded text:
sens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uͥq sit ͤ intlłctu ñ capi¬
mus. Icẽ quod ẽ incorporea
quedã uͥtus que omniũ est
causa bonoꝵ. scimus quomͦ
aũ uł que ista sit penitus

Expanded text:
ue sit, intellectu non capimus. Item: Quod est incorporea quedam virtus, que omnium est causa bonorum, scimus; quomodo autem vel que ista sit, penitus
Abbreviated transcription (Latin):
dimensionẽ capiens longi¬
tudĩs. altitudĩs. ⁊ lacitudimꝰ
cdistiͣn ctonẽ facit in loco ut
corpus. ł qr loco diffinit᷑ ac de¬
t̾minat᷑ qͣm cũ sit alicuͥñ q¬

Expanded text:
dimensionem capiens longitudinis, altitudinis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgrãm. Cumq supius li¬
cet teruut ostensũ sit qͣ is¬
ne clicatur hitare in quibꝰ¬
dam efflagitaret orclinis
ratio. Io etiã assignari quo
atq inmensitas hũane m̃¬
tis sensus omĩo excederet
epłam ad hebreos. sicut

Expanded text:
am. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam assignari, quoatque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, Epistolam ad Hebr. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes quidam u̾boꝵ sectatores
sic obicĩt dicentes. Nonond̃ca¬
ro que ab adam tͣclucta ẽ incosi¬
mul eyistere potuit qui a młto
maioris qͣncicatis ẽ qͣm fu̾it corpꝰ
ade. Inquonͨtot q̃ attomi fuerũt
quot ab eo hoĩos descenderũt. gis¬
cireau̾um nõ ec̃ asserũt sub̾am¬

Expanded text:
am verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ a in formacũ corpꝰfilii sui. quent
młtiplica tõne sine rei extͥnse¬
ce a diectõne. auctũ ẽ q de illo ita
nis usq id finẽ hũanigm̃s. Itaq
diligentꝰ ac ꝑspicue in telligenti¬
. patet om̃s scõm corpora madam¬

Expanded text:
et inde formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de illo ita nis, usque ad finem humani generis. Itaque diligenter ac perspicue intelligentibus patet omnes s
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm nõsolũ scd̾ carnẽ. qr nõso¬
lũcarẽ s ⁊ aĩam ext̃cluce eẽ arbi¬
trati sũt. Sic̃ n. in gnͣatõne plis
niti eẽnti ałr declucti ab hiis esti¬
mat̾. It̾o̾q sicut de cormipta tarne

Expanded text:
olum secundum carnem, quia non solum carnem, sed et animam ex traduce esse arbitrati sunt. Sicut enim in generatione prolis niti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ inu̾itatẽ humant natuit q̃ a
pͥmis descendit ꝑentibꝰ. que solaĩ
resurrõne erit. Feliqͣnꝰ caro inqͣm
cibi tͣnseñt tamꝙͣ suꝑflua in resur¬
rõne deponc̃t᷑. que tñ ciborũ aliaꝵ¬
q rerũ fomentis coalescit Quo pec¬

Expanded text:
 a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
fider
ec̃ pceptũ. ⁊ ex d̾o eẽ fidei supplemẽ¬
tum. Conmendans .ii. istam gram
que nõ datur scd̾m aliqua merita
s efficit omĩa bona m̾ita q inqͥt ũ¬

Expanded text:
fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑmitteret᷑ in colũbe spẽ ut̃¬
nire u aluiss. s nõ erat dig¬
mi ut spũs malignꝰ illa formã
homĩ odiosam faceret. in qua sp̃us
.s. appariturꝰ erat. sion gͦ nisiꝑserpẽtẽ
temptare ꝑmissus fuit diabolus ut
ꝑ illud qd̾ foris erat astutiã tẽptãtis
aĩau̾tere femina quiret. Diabołenĩ

Expanded text:
mitteretur, in columbae specie venire maluisset. Sed non erat dignum ut spiritus malignus illam formam homini odiosam faceret, in qua Spiritus sanctus appariturus erat. Non ergo nisi per serpentem tentare permissus fuit diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabo
Abbreviated transcription (Latin):
Iilli ꝑuiolentiã necc̾e ñ pot̾at
ad fiaude se ꝯm̃t ut dolo hoĩnc̃
supplantaret quẽ uͥtute suꝑare
nequiret. Ncaũt frans illiꝰ minis
manifestaretur in sua sp̃e nõuc¬
nit. ncaꝑte cognosceret᷑ a itare¬
pelleret᷑. It̃m ne nmis occulta
foret fraus eiꝰ que caueri non
q̃ riã pati si talit̾ circũ uenire̾t¬
ꝑmiteret cum deus ut p̃canẽ
nõ posset in alicna quidẽ forma
uenire ꝑmissus ẽ. diabolus set¬

Expanded text:
i per violentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fraus ejus quae caveri non njuriam pati, si taliter circumveniri permitteret eum Deus ut praecavere non posset, in aliena quidem forma venire permissus e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s hoĩnẽ uͥum scd̾m siłicudinẽx
nr̃i hois nõ deficiens ase ip̃o supsit
In quo qͣmuis ͤ sctus incite̾t. iũ uul¬
nus descendẽt aut uodi ꝯcurrerẽt
aut suspendio eleuarẽt asferret qͥd̾
ħ impetuĩ passionis. nͨ cñ dolorẽ pas

Expanded text:
 hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, sumpsit: in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolore
Abbreviated transcription (Latin):
Erũtũ caueat ne hanc
imaginẽ ab eadem tͥ¬
initate factã ĩ nei ꝯparet
ut oiõ extimet simile. s
potius in qualicũq ista
similitudie. magnã quo¬
Nod breuit᷑ ostendi põtho¬

Expanded text:
erumtamen caveat ne hanc imaginem ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quouod brevit
Abbreviated transcription (Latin):
quib̾ uoluit ibonasua i qͥ¬
b̾cũq donat ꝑcul dubio se
donatũ eẽ p̾sciuit. pp̃araũ¬
ignẽ et̃mĩ. Illis utiq qͦs ii¬
ste pp̃mut ad luenda supp
humana iniqͥtas admitteret

Expanded text:
quibus voluit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praignem aeternum, illis utique quos juste praeparavit ad luenda supplhumana iniquitas amitteret.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab eoꝙ est scire dicta ẽ
ẽ eẽntia ⁊ quis magis ẽ ꝗͣ
ille qui dixit famulo suom
oysi. ego sum qui sũ. qͣ diceꝰ
filiis isrł qui ẽ. missit me
ad uos. Ip̃e uere ac ppͥe dici

Expanded text:
o quod est scire dicta est est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac proprie dici
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ nõ hr̃c locum in
dr᷑ angustiis alicubi inpe¬
diri tͥnitatẽ. ũ pat̃ ⁊ filius
⁊ spus scũs. alicubi simł
eẽ nõ possũt. uerũ illd̾ est
uͥq sit totus. ñ tñ in omĩbꝰ¬
b̾itat. Quns porro audẽat
opinari nisi inseꝑabilitãtẽ
tͥnitatis penitus ig̾ret. ꝙ
in aliquo possit ħitare pr̃

Expanded text:
sanctum non habere locum in dicitur angustiis alicubi impediri Trinitatem, ut Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, alicubi simul esse non possint. Verum illud est ubique sit totus, non tamen in omnibinus Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo potuit habitare Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
lent cognosce̾ cłm. gͥquẽ
potuerũt illiꝰ nosce. nͨ hĩe
isti potuerũt br̃eante qͣm
nosic. btissimi aũ sũt illi
um nosse. lͥ aliqͣtanus. iꝑ

Expanded text:
lent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi  nosse. Hic aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
nũc tẽplum łi sũt angeli
S licet aliquis añ qͣm face¬
ceͣt sc̃os uͥ ħitabat᷑ in se hĩ¬
tabat ds. apud te hitat ⁊
apud se ẽ. sion gͦ sic sunt⁊
sic sunt scidomus dĩ. ũ ipã
subcaͣcta cadat ds. Immosic
cut b̾itat ds in sanctisut
si ip̃e clicesẜit cadant asi¬

Expanded text:
plum Dei sunt angeli. Sed, dicet aliquis: Antequam faceceret sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus; apud te habitat, et apud se est. Non ergo sancti sic sunt domus Dei, ut ea subtracta cadat Deus; imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾itauit. ñ ꝑ grãm adoptõnis
qr capacitatẽ hũane ĩclłigẽtie
excedñt falsitatis arguere ⁊¬
aliqui p̃sumant scõrum au¬
ctoritatibus munienda mͥui
dent̃. b̾cus gregorius super
cantica canticoꝵ inquit. lic
ds communi mͦ omĩbus rebꝰ
iusit p̃sentia. potentia sub̾a¬

Expanded text:
m adoptionis, quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebus insit praesentia, potentia, sub
Abbreviated transcription (Latin):
lum i t̾ra. qr ip̃e fecit ea ñ
aũ de ip̃o. quia ñ de sub̾asua
sicut aliquis homo sigig¬
nat filiũ uł fatiat domum
s filius de ip̃o. domꝰ uͭ det̾ra
indẽ bona tm̃ sũt. sicut ex
su h accipienda sint.. ssigͣ¬
tum ẽ. ⁊ qd̾ de ipõ nõ dr̃eẽ¬

Expanded text:
lum et terra, quia ipse fecit ea; non autem de ipso, quia non de substantia sua. sicut aliquis homo si gignat filium et faciat domum, sed filius de ipso, domus de terra in Deo bona tantum sunt, sicut ex nsu haec accipienda sint assignatum est. Et quod de ipso non d
Abbreviated transcription (Latin):
tiã nõ asfuntiuĩt. ai qui si queacirt
mẽtes. quibꝰ plaꝵ malicia pp̃ se
sic̃ piis bomtas. Isti nimia ptina¬
tia. a p̾suptone p̾cant aniistiate
deu nõ eẽ iistũ. illi desꝑatone dei¬

Expanded text:
rtisumentes; quibus placet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, De
Abbreviated transcription (Latin):
turo retaitret᷑ ei diligent᷑ idũte
Nunq̾d alia ẽ offensio filas. alia
spũs scĩ. sicut unadignitas sicͥa¬
nam iria. S siquis corpis spẽ
deceptas humani. remissũs ad sẽ¬

Expanded text:
turo remittetur ei, diligenter adverte. Numquid alia est offensio Filii, alia Spiritus sancti? Sicut una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sen
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. paganꝰ ẽ hedie. Iudeus infi¬
ticus c̃ hodic. Qd sicras amplec¬
taret᷑ catħicam pacẽ. ⁊ sequat᷑ ca¬
chicã i̾ntatẽ. qͥd siisti quosin qͦcũq
genc erroeis netas a cãqͣm desꝑatis¬
simo dũpnas. ance qͣm fimãt istãui¬

Expanded text:
ducit: paganus est hodie; judaeus infiticus est hodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem, et sequatur catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, antequam finiant istam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ços. siam si osensus occłtus de p̃senti
u̾ba exp̃ssus. ꝯuigiuĩ facit. lic ñ sit ibi
rant ꝯsensus qui in occłto fuit. Si
enĩ alter alterũ dimissent nõ cogit᷑
iudicio adẽ recldire a comanere ꝯ¬

Expanded text:
m. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae redire et commanere
Abbreviated transcription (Latin):
tima uota succuitat᷑ ad faciendũt
ꝯingiũ qd̾ pͥus occulte fuerat cͣcͥtũ
uolũcas gͥ u̾bis exp̃ssa inoctulto ad
hoc suffragnt᷑ fiat ꝯ iugium. iaĩ¬
feste uero ep̃ssa suffragat᷑. ut san¬
ctiat ai roboret ac liberũ fiat ecc̃e de
hoc iudicare si expelient ⁊ quare
sit ꝯsensus ille and̾carnali coplarm¬

Expanded text:
tima vota succurrunt ad sanciendum conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali cop
Abbreviated transcription (Latin):
ad tpẽ placitũ illam ductuꝵ. ailla
ꝓmittet uł iuret sc illi nupturã
nũqͥt tał spõsio cos ꝯiugeꝰ fecit. gi
mutato ꝓposito alter ł ut̃q ad ali¬
enã copulã transit. sũ qͥd obsponsio¬

Expanded text:
ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob prio
Abbreviated transcription (Latin):
metip̃o. sic dedit filio ili¬
tã br̃ insemecip̃o. nõ sm̃u
ta existentriã filio. uitã pa¬
trẽ declisse. s cu sine tem¬
pore genuisse. ut uita ꝙͣ
pat̾ filio gignendo dedit⁊
coet̾na sit uite patͥs quid̾¬
dit intelligat q̃ sic̃ ht̃ in¬

Expanded text:
Filio vitam habere in semetipso; non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, cooeterna sit vitae Patris qui dedit; intelligat etiam sicut ha
Abbreviated transcription (Latin):
cirea ut ait augꝰ. in libro
Ridend.a ẽ dialetica eimo¬
mii. a quo eunomiam h̾e¬
cici orti sũt qui cum nõ
potuissẽt intelligere. nec
credere uolurssẽt intlłige¬
tris genitum. nõ nature

Expanded text:
circa, ut Aug. ait in lib. ridenda est dialectica Eunomii, a quo eunomiani haeretici orti sunt; qui cum non potuisset intelligere, nec credere voluisset unigPatris genit
Abbreviated transcription (Latin):
dam ñ facte sũt uirtutes
que si facte fuissent. egis¬
sent illi homines penitẽ¬
tiam ⁊⁊ facte sunt apudcos
qui ñ fuerant c̾clituri tũc¬
latet. nec utiq cłs in iuste
uoluit saluos fieri. cũ po¬
ssent salui ẽẽ si uellet tc̃
inclarissima luce sapiẽ¬

Expanded text:
dam non factae sint virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam, et factae sint apud eos qui non fuerant crediturilatet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Icẽ łs ꝑat̾ qui u̾ssime sem
dicare aĩs cõgturis. qͣ uoluᷤ
⁊ potuit hoc ad se ip̃m indi¬
cãdũ genuit. ꝙ ẽ ip̃c̃ quige¬
nuit. Fece aꝑte dicit hisũb̾
deũ prẽm genuisse illd̾ ꝙr
diunã cẽntiã genuisse. Ad
qd res pondemꝰ illa u̾ba sicĩ¬
celligenda eẽ dicentes. patͥ
de se ipõ genuit illud quod
ẽ. Nam ꝙ pater ẽ. ⁊ filiusl
ẽ s nõ qui pat̾ẽ ⁊ filius hic¬
ẽ Auias ꝑtes qstionis exsequt᷑
ta etiã nõ ẽ dicendũ ꝙ di¬
uina eẽntia. genuit filin
qr cũ filius sit diuina cẽntia¬
iam eẽt filius res aquagen̾¬
ratꝰ. qita eadem rec se ip̃age¬
neraret. Ica etiã dłqd̾ eentia¬

Expanded text:
eus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod inam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pater 5. Alias partes quaestionis exequitur. Ita enim non est dicendum quod divina essentia genuit Filium; quia cum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. Non qd̵ sufficiencts scimꝰ
cogitare aliquid ex nobꝰ qͣlis ex no¬
bis᷑. Attendant inquit hic a u̾ba
ista ꝑpendant qui putant ex nobis

Expanded text:
 Non quod sufficientes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
clłi uelũt cm̃. Alia coꝵ qui spũa¬
lit̾ tiñ. Tertia eoꝵ quiutroq mͦ
ꝑadisũ accipiũt. Tertiã mͥ place̾
pͭ quo t̾ram oẽm remotis aquis
adlitt̾am cã incelligend̾ e ec̃ locũ
amenissimũ fructuosis arbori¬
bꝰ magnũ ⁊ magno fonte. sccł qd̾
dicimꝰ apͥncipio antiqͣ. tnslatõ
dicit ad orientẽ. Unde uolũt ĩ
tum ⁊ maltositũ usq. id lima¬
rẽ cͥculũ ꝑtingẽtẽ. Uñnͨ aque di¬

Expanded text:
m; alia eorum qui spiritualiter tantum; tertia eorum qui utroque modo paradisum accipiunt. Tertiam mihi placere potest, quo terram omnem remotis aquis ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboris, magnum et mdicimus, a principio, antiqua translatio dicit, ad orientem. Unde volunt in tum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertingentem. Unde nec aquae di
Abbreviated transcription (Latin):
la tͣnsgssio facͥtura qͣm homo
exꝑitato disceret quid cẽt ĩ¬
int̾ obendientie boñ ⁊ inobe¬
diẽtic malũ. fon gͦ defructu qui
nasceret᷑ in poĩtum ẽ illud nom̃
s de re cnͣsgͥssionẽ secuta. Cogno¬
uit enĩ homo pͥusqͣm cangeret
hoc lignũ bonũ a malũ. s bomũ
ꝑ prudentiã ⁊ exꝑientiã. inaliĩ

Expanded text:
omo experiendo disceret quid einter obedientiae bonum, et inobedientiae malum. Non ergo de fructu qui nasceretur inde positum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit enim homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonum per prudentiam et experientiam, malum
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nas tͣnstulit aug̃. uͦ ma¬
iorẽ uides disiłitudie ꝙͣ si¬
militudiẽ. inc̾ res p̃lict¬
as abexcelẽtia tͥnitatis p̃¬
su diecrit ꝑsonas differre nuo¬
ses differre nuo. no nã

Expanded text:
aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis prsu dixerit personas differre nuses differre numero, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥctates ĩ seqñti tͣctabr̃. flũc
uͦ ad inceptũ redeamꝰ. q̃ clic¬
ta sũt. repetentes. ũ sepius
u̾sando. familiariꝰ in note¬
scãt. Quod una ꝑson a non
est maior alia. nec tres si tau
quam una ⁊ hic ratione ostẽ¬

Expanded text:
tates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod una persona non est major alia, nec tres simul quam una; et hoc ratione ost
Abbreviated transcription (Latin):
mouet ꝑ tempus cãturã
spalem. mouet etiã ꝑ tp̃s
⁊ locuĩ cã̾turã corꝑalẽ. ũ eo
motu naturas quas ꝯcli¬
tale aliquidagit. ñ debemꝰ
opin ari eius sub̾am que
d̾s ẽ tp̃rbus locisq muca¬
ino bilem. cum sit ip̃ea in

Expanded text:
mouet per tempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas tale aliquid agit, non debemus opinari ejus substantiam qua Deus est, temporibus locisque mutamobilem
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ẽ. qr nõ ad bibet᷑. ad sigͥficãõ
aliqd. Cũq his incenderit
chcologoꝵ speculatio studio¬
sa acq mod̾sta diuinã scri¬
pturã. formã p̃scriptã indo¬
ctrina cenere adu̾tet. De his
gͦ nob̾ ad clitũ ad res diui¬

Expanded text:
um est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis ad
Abbreviated transcription (Latin):
quit. ance qͣm fierẽt ñ erant
qͦmͦ gͦ ñ ota d̾o erant. que ñ er¬
nõ facta cogͦuit. ꝓinde ante¬
qͣm fierẽt. ⁊ erãt. ⁊ nõ erant
Erant indei p̾scia. ñerat in¬

Expanded text:
quit, antequam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non ernon facta cognovit. Proinde antequam fierent, et erant, et non erant. Erant in Dei scie
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s poĩta ẽ unu̾sitatis hĩ mundir
machina. ⁊ ꝑcib̾ suis clistͥbuca
formata eni luce pͥmaclie que
umu̾sa illustaret. duo seq̃ntes di¬
es actͥbuci sũt supp̃mne q ini fime
receptada sua colsatis c̾ra ẽ reue¬
lata. atq aer serenat᷑. Quatuor
gͥ mũdi elementa illis dieb̃ suis
locis clistincta sũt ⁊ ordinata. tͥbꝰ
aũt seqñtib̾ cieb̾. ornata sunt
ornatũ ẽ firãmẽtũ sole ⁊ luna
⁊ stelis. Sͥnta acrinuolatilibꝰ

Expanded text:
disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volati
Abbreviated transcription (Latin):
at arida. T̃ ercii diciopꝰẽ. Cong̾ga¬
tõ aq̃r in unũ locũ. Congͥgate st̃ ut aitled
enĩ om̃s aq̃ celo inferioros inumnã ma¬
clara illustͣuerat. in puro aereclarior
rifulgeat. ⁊.appareat c̾ra quecoͦꝑta
latebat ⁊ q̃ aqͥs lunosa erat ⁊ fier
arida ⁊ gͣminibꝰ apta. Eadem enim
dic ꝓtulit t̾ra h̾bam uirentẽ lign̾¬
q facicns fructũ. Si a̾ querit᷑ uͥꝯg̾
gate sũt.aque q̃ cotũ tex̾at spatũs
q ad celii pocuit fierint cr̾a subsid
tas. a idõ facile inunũ posse rediei
locũ. Cũq młta ꝯ stet cẽ maria ⁊̃

Expanded text:
at arida. Tertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam maclara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si gatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidetas, et ideo facile in unum posse redigi l
Abbreviated transcription (Latin):
sione. spũs loquẽs solũ pr̃e
cõmẽorat clicens. spũs qui
ncipalib ꝯciliis q̃ apud eos
celebratasũt. ita simbola eoꝵ
sb̾uĩctis anathematib sanc¬
cita sũt. ut nlłi d̾cͥnitatis fi¬
de alud doceͣ uł alicer p̃dica¬
b qui dẽ simbolis ꝯuemoret¬
thematis reos. Addũtͥ etiã.
adassertionẽ sue opĩonis in
testimoĩum ũre dampnati¬
oĩs de simbolo fidei qd sccłm
traditionẽ p̃dictoꝵ ꝯcilioꝵ
Leo t̾tiꝰrome transcͥptũ in ta¬
bula argentea post altare bc̃i
pauli apłi posita post̾is reliqͥt
ꝓamore ut ip̃e ait. ⁊ cautela fi¬
dei ortodoxe. In qͦ qui de simbo¬
lo ĩ pcessione spũs soł cõme¬

Expanded text:
s solum Patrem commemorat dicens: Spiritus qui principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicaibus quidem symbolis cumanathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus comme
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe. Unde pacer ⁊ filius si¬
mł sũt una sapic̃ti.a. qr una
ẽẽntia ⁊ sĩgillatim sapiẽtia
de sapiẽtia. sicut ẽentia ẽ de
eẽntia. Ecce his u̾bis apre
dicit augꝰ. sapĩam dꝰ sapĩa
c̃ si gͥficare qd̾ sapĩam sapi

Expanded text:
e; unde Pater et Filius simul sunt una sapientia, quia una essentia; et sigillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Ecce his verbis aperte dicit Aug. sapientiam de sapientia, tur significare quod sap
Abbreviated transcription (Latin):
.i. unã ex crinitate ꝑsonãdcũ
uerũ crede ut diuinitatẽ na¬
eẽ nõ dubites. Hic uidet᷑ diccͣ
qd̾ nat᷑a filii sit nata de natã
pĩa de sapiẽtia de sapĩa

Expanded text:
est unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejesse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de naturapientia de sap
Abbreviated transcription (Latin):
Rigeliuꝰ ⁊ sei qui lam felicit᷑ cã
tudĩs ꝯfirãti sũt. ut ad malũ flecti
nõ uelint nͨ possint libero arbitoͥ ñ
carent. u ñ au. in li.xxiͦ. de ciuitate¬
I
dei ait. sicut pͥma ĩ mortalitas fuit
qͣm peccando adam ꝑdidit p̾se nõmo¬
ri. Ita pͥmũ lib̾ũ arbitͥũ posse ñ pecea¬
re nouissim̃ nõ p̾se peccare. Itẽ ĩ encħ̾¬

Expanded text:
feliciter titudinis confirmati sunt, ut ad malum flecti nec velint nec possint, libero arbitrio non carent, unde Aug., in lib. 22 de Civit. Dei, 30, ait: Sicut prima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori; ita primum liberum arbitrium, posse non peccare; novissimum, non posse peccare. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt mea gloria ei donat᷑
tis auctoritate qr iło ẽ
⁊ indonati confessioneͤst̃
unũ. Maior itaq pat̾ ẽ fili
nat eẽ ꝙͣntus ẽ ip̃e cuiĩuas¬

Expanded text:
si autem in ea gloria ei donatur tis auctoritate quia major est, et in donati confessione quia unum sunt. Major itaque Pater Filio nat esse, quantus est ipse, cui
Abbreviated transcription (Latin):
feminas d̾sidiose. qͣsdm uͦ fraudu¬
lent᷑ ut auiris suis sꝑarent ꝓpͥos fĩ¬
lioꝰ suos coram epis ad ꝯfirĩnd̾ temi¬
isse. i  uos dignũ duximꝰ. ut si qͣmli
filui suu desidia au fraute aliqͣ corã

Expanded text:
feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua cora
Abbreviated transcription (Latin):
ausu ĩd̾fũcto q̃rit ꝓpĩqtate extig᷑¬
re. ł sb̾altõ affintatis uocabła di¬
sipare. ł susceptas soboles alt̾ius co¬
płe ꝓpĩqͥtati pors credit legictime
hibi simortus pͥmo mio uydr eiꝰ alii
nupẜit fiuoᷤ d̾ sccouiro genitodu¬
cẽ uxoreᷤd̾ cogꝰtõne pͥoris uiri qr faii¬

Expanded text:
ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cogn
Abbreviated transcription (Latin):
les sũt ĩtificatõnes d̾i s in firmi¬
noluat. gͦ intellectꝰ sequit᷑ tardꝰ au
null affectus. Scimꝰ bonũ nõ dele¬
crat agcͣ. ⁊ cupimꝰ ut delectet age
sic iste olim desiderare ꝯcupisce¬
bat que bona eẽ cͥnebat. cupiens
habere rõnẽ. ostendit itaq quibꝰ¬

Expanded text:
 sed infirmivolat ergo intellectus, sequitur tardus, vel nullus affectus; scimus bonum, nec delectat agere, et cupimus ut delectet. Ita iste olim desiderare concupiscebat quae bona esse cernebat, cupiens videre rationem. Ostendit itaque quib
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qd̾ excupiditate alñ nõdescendat
s ut .ii. nõ nuli hoi̾nũ. qui crcupidi¬
tate fuit suꝑbi. ⁊ aliqui ex suꝑbia
fuĩt cupidi. Ełtii. ut ait. ab. hõ qui
ũ ec̃t amator pecunie. nͥ ꝑ ħ putar
se eycellentõrẽ cẽ. Io ut eycellat di¬
amor excelentie excupiditate. pͥatz
e qõ ex suꝑbia alii cupiditas. a citu

Expanded text:
quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, diamor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
guł ꝯficem̃. Ex hiis euident̾ ostẽ¬
dit᷑ qd̾ carni iacenti in sepłcro
quĩ sicarni mortue ñ eẽt unitꝰ. ñ ĩ
ea dr̃et᷑ i acuisse insepłcro. aĩa gͥ ad
ĩ fernũ descendit. caro inscpłc ia¬
cuit. sapĩa cũ utͦq ꝑmansit. q̃ in
abyssus dicit. ñ ẽ ĩme. Maredicit
ẽ cui nͨ mors rͥbuenda ẽ. Iua In ligͦ
.n. caro ñ illa oꝑacrix oĩum sub̾adi

Expanded text:
gulis. Ex his evidenter ostenditur, quod carni jacenti in sepulcroquin si carni mortuae non esset unitus, non in ea diceretur jacuisse in sepulcro. Anima ergo ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, sapientia cum utroque permansit, quae in abyssus dicit: Non est in me; mare dicit: est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non ill