comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celi unde peaus. Celi autẽ
qui nunc sunt. ⁊ t̾ra: codẽ
uerbo repositi sunt.⁊ igni
seruati aperte docens. qr nõ¬
alii celisunt igne perituri. qm aqua ꝑditi .i. ĩ anra
⁊ nebulosa. Aqua enim diluiuii que tm̃ .xu. tubͣi¬
tis. cacumina montiũ
transcendit. ultra as¬

Expanded text:
coeli, unde Petrus: Coeli autem qui nunc sunt, et terra eodem verbo repositi sunt et igni reservati , aperte docens, qalii coeli sunt igne perituri quam aqua perditi, id est, inania et nebulosa. Aqua enim diluvii quae tantum quitis cacumina montium transcendit ultra a
Abbreviated transcription (Latin):
inhac uita ꝑsoquitio nib
plena gaudium rognidegͥ¬
tant.⁊ omiumelectorum
sincera dilcone fuuintur.
clectum qui int̾me nalciturus est quotquoticõs
protulit: tot palmites misit. hic pater exiit ad exolendã

Expanded text:
in hac vita persecutionibus plena gaudium regni degustant, et omnium electorum sincera dilectione fruuntur.lectum qui in fine nasciturus est quotquot sanctos protulit, tot palmites misit. Hic pater exiit ad excolenda
Abbreviated transcription (Latin):
um.in .xii. partes dnusã:
leutt eorum qui suꝑfuert
ploratus. ⁊ululatus audi¬
tus est usq rama. qui est
liario a bethleem audita.
exagg̾at. ut yperbolice
rachel iam mortua. dolen¬
tis affectu filios iam fłe
dicatur. uñ ꝑ hoc de chas¬
deis hystoria cexitut q ramił
eẽt ab eis cladipriori ppło
iudeorum futura uastat̾o
s u̾ius reuelante ꝑ euã¬
gelistam sprritu prophia
de nece ꝓuerornm accipit᷑.

Expanded text:
 partes divisam, levit: eorum qui superfuerunt ploratus et ululatus auditus est usque Rama, qui est liario a Bethlehem. Audita. Exaggerat, ut hyperbolice Rachel jam mortua, dolentis affectu filios jam flere dicatur. Unde per hoc de Chaldaeis historia texitur quod similis esset ab eis cladi priori populo Judaeorum futura vastatio. Sed verius revelante per evangelistam spiritu, prophetia de nece puerorum accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
natos suꝑtliis obseniati¬
multo maiore numcio
demonum possidentur.
blasphemantes iħm quã ĩ
ypto possesufucrunt. ꝯ¬

Expanded text:
natos superfluis observatimulto majore numero daemonum possidentur blasphemantes Jesum quam in Aegypto possessi fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum iucliuata est dies
sol. aferm̃to passionem
consum mat ostendetis
mus. Mane surexit
cominus docens resusci¬
datos in anima se ꝑduc¬
turum ẽe inlucem et̃¬
ne felicitatis.

Expanded text:
Cum inclinata est dies sol a fervore, passionem consummat, ostendens smus. Mane surrexit Dominus, docens resuscitatos in anima se esse producturum in lucem aeternae felicitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Anguli platearũ sũt
Cubi ua ꝑ transitum
um rectlit. Nõ enĩ ne¬
phas est uideri. sed ap¬
petere uideri.

Expanded text:
. Anguli platearum sunt ubi via per transitum ium reddit. Non enim nefas est videri, sed appetere videri.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝙ rogauerunt pro illa.
Modo enim saluator rogatus
modo ultro curat. ut contra
uitiorum quoq: passiones. ⁊
se precib fidelium semper
ad ẽẽ. ⁊ que ñ intelligurttur
ł intelligenda dare. ł ñ intł¬
lecta pie dimittere petentib
ostendat. Uñ. Delicta quis

Expanded text:
cit quia rogaverunt pro illa. Modo enim Salvator rogatus, modo ultro curat, ut contra vitiorum quoque passiones, et se precibus fidelium semper adesse, et quae non intelliguntur, vel intelligenda dare, vel non intellecta, dimittere pie petentibus ostenda
Abbreviated transcription (Latin):
Dulchre qui hominũ mo¬
rediuersas de domino fert̃¬
sententias homines dicunt᷑.
Nam quiu̾itatem potentie
eius pia mente cognoscũt
ñ homines. s dii appellari
mentur. Uñ dicit. uos u ⁊c̃¬

Expanded text:
ulchre qui hominum more diversam de Domino sententiam ferunt, homines dicuntur. Nam qui veritatem potentiae ejus pia mente cognoscunt, non homines, sed dii appellari merentur. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
let solo nomine fr̾ fidei.⁊
pacis unitatem qm ñ clili¬
gre pp̃bonos coh abitantes¬
iil crubescitł timet impu¬
gnare qui tñ sient destubtiᷤ¬
sumaauuum structione do¬
minus ait. Cum tempus

Expanded text:
et solo nomine frater, fidei et pacis unitatem quam non dilier bonos cohabitantes erubescit vel timet impugnare, qui tamen sicut destultisavium struthione Dominus ait: Cum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
fect̃a humiliras hab⁊¬
tres gradus. Primus ẽ
lubdere se maiori.⁊ se ñ
p̃ferre maiori equali.
hic uocatur sufficiens

Expanded text:
fecta humilitas 3 habet gradus: primus est subdere se maiori et non preferre se equali, et hic dicitur sufficiens
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsi inq̃m ut si decet
de pdit̾one suegentis:
solatium habeant płes
socios deom̃igente col¬
lectorum¬

Expanded text:
Dispersi, inquam, ut si dolerent de perditione suae gentis, solatium habeant plures socios de omni gente collecto
Abbreviated transcription (French):
infitinitatis nr̃e hoña su¬
stulit. Acus est piractio ꝑ
quem angustias passions
sigc̃quia passio neuelut
arcunostre nature quasi
scissauestmm̃ĩta resarcire di¬
gnatus est .i. reparare pꝰ
lapsum. Aliter faciliut ẽ
gentilem populumgib¬
bopẽcorum deformem per

Expanded text:
infirmitatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignatus est, id est reparare post lapsum. Aliter: facilius est gentilem populum gibbo peccatorum deformem per
Abbreviated transcription (Latin):
Tradet autem fr̾ .ł. Ma¬
norem dolorem ingerũt.
mala q̃ ab extraneis inferĩtoᷤ
maiorem que ab illis pati¬
mur. de quorum m̃tibus
p̃sumebamus. quia cum
dampno corꝑtim mala noᷤᷤ
truciant amisisse caritatis.

Expanded text:
Tradet autem frater, etc. Minorem dolorem ingerunt mala quae ab extraneis: majorem quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus: quia cum damno corporis, mala nos cruciant amissae charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nec indignemini tola¬
re ꝙ toło qui dominus
sum faciens q uolo. ⁊
magister docens qd̃ utile
scio.
Si patrem. Ostendit ca

Expanded text:
Ne indignemini tolerare quod tolero qui Dominus sum, faciens quod volo, et magister docens quod utile scio. milias. Ostendit ca
Abbreviated transcription (Latin):
rem .i. spũ alem intlłntiam
ꝑdidit sinstra .i. uilitate
lit̾e contentus ñ petro tollẽte
s diumo iudicio ab latam
pandente que auris inhus
qui credere maluerunt pie
tate dei restituttur. Uł auris
ditum. ablata uecustate ĩ¬
nouatum. ut sit ĩ nouita

Expanded text:
ritualem intelligentiam perdidit. Sinistra, id est, vilitate litterae contentus, non Petro tollente, sed divino judicio ablatam pandente. Quae auris in his qui credere mtate Domini restituitur. Vel auris ditum, ablata vetustate innovatum, ut sit in novita
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s uide memorat p̃¬
t̾missisfratrib. ysaa
⁊ iacob. quia illi apͦp
dei. qͣi alienisunt re¬
pulsi sunt hiiuelut
heredos in libro uite scͥ¬
in quib ⁊ nimlapo¬

Expanded text:
res Judae memorat praetermissis fratribus Isaac et Jacob: quia illi a populo Dei quasi alieni sunt repulsi: hi velut haeredes in libro vitae scrin quibus et num
Abbreviated transcription (Latin):
aram ⁊ aram amina¬
dab.⁊ aminadab naa¬
son. ⁊ tunc moysese¬
ouxit eos de egyptoͤ
Naason fuit dux lub
moyse intribu inda
ꝑ desertum. in quo ge¬
huit salmon. Iste sal¬
monfuit princeps ĩ
tribunda quicum
iosue in t̾ram promis¬
sionis intrauit. Iste
salmon interra ꝓmis¬
sionis gñuit booz de
do. ł. impetus. quia eccłia
gentium esurit. ⁊ sitte lꝰ¬
tictam.⁊ dilatata ꝑ or¬
bem t̾rarum impetudo

Expanded text:
Aram, et Aram Aminadab, et Aminadab Naasson: et tunc Moyses eduxit eos de Aegypto. Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram promissionis intravit. Iste Salmon in terra promissionis genuit Booz de do, vel impetus: quia Ecclesia gentium esurit et sitit justitiam, et dilatata per orbem terrarum impetu do
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ẽ fides gentinm. que
auditu aurus obeliunt.⁊ idoo
salutem sib siusq impetrat.
qd̃ puerum centurionis.⁊ si¬
liam chanance: nuemẽs ad
ees lanat.sig̃egentes ad qͣs
sapert. nec facere aliquid p̾st̃
s ꝑfidem. ⁊ confessionem pa

Expanded text:
Magna est fides gentium, quae in auditu auris obediunt: et in Deo salutem sibi suisque impetrat. Quod puerum centurionis et filiam Chananeae non veniens ad eos sanat, significat gentes, ad quas sapere, nec facere aliquid possunt, sed per fidem et confessionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Mite puerorum inter¬
na mist̾ia quib humiles
reficiuntur lub mensa. quia
scripture Humiliter subditi
catelli gentes. Humiles ꝑuu¬
liedunt. ñ panes. ñ crustas

Expanded text:
tura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiuntur sub mensa: quia Scripturae humiliter subditi, catelli gentes humiles. Parvuli edunt non panes, non crustas
Abbreviated transcription (Latin):
ni natratio ꝑabola fuit. de
qͣ num qͣm exignur. ut ⁊̃ ad
tus ab edificantib qui fc̃ẽ
illud quipꝑpe scribit uarra¬
dor rerum pret̾itarum. ħ
pronuntiator tm̃modo
figurarum.

Expanded text:
ni narratio parabola fuit, de qua nunquam exigitur ut etiam ad tus ab aedificantibus, qui factus Illud quippe scripsit narrator rerum praeteritarum, hoc praenuntiator tantummodo futurarum.
Abbreviated transcription (Latin):
inindia diabolica .s exhy¬
mana ignorantia ħ faci¬
unt ircemissibili crimine
ñ tenentur. s qui in simili¬
tudine diaboli contra con¬
scĩam suam maiestatem d̾i
obpugnat. ñ ht remissio¬
nem retarm. sicut miarc
aperte declarat. qui posito

Expanded text:
invidia diabolica, sed humana ignorantia hoc faciunt, irremissibili crimine non tenentur. Sed qui in similitudine diaboli contra conscientiam suam majestatem Dei oppugnant, non habent remissionem in aeternum, sicut Marcus aperte declarat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de uitute negare ñ pos¬
fit. s straulatus in uidia ca¬
iumpniatur.⁊ dicit ẽẽ inbe¬
el zebub. istiñ dimitcetur.
ñ ꝙ ei negetur remissio si
pũiteat.s quia hic blasph¬
mus exͥ gentib merttis suis
mał. sicut nramqͣm ad re¬
missionem: ita necad pe¬
intentiam ꝑuenturus sit
sicut iohanties euuangeli¬
sta de quibdam blaspħmi¬
e sue iito excecatis ait. pp̃ea
ñ pot̾aut ciedere. qr it̾m dix̃
ysai̾ai. excecauit oculos eoꝵ¬

Expanded text:
 de virtute negare non possit, si stimulatus: invidia calumniatur, et dicit esse Beelzebub, isti non dimittetur. Non quod et ei negetur remissio si poeniteret: sed quia hic blasphemus, exigentibus meritis suis malis, sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad poenitentiam perventurus sit. Sicut Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis ait: Propterea non poterant credere . Quod iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eo
Abbreviated transcription (Latin):
Lib̾ato ppło gentum incre¬
duli agunt malos ritus ĩ ab¬
oitis cẽca. ⁊ profunda cuno¬
sitate subnĩsi.
D. ꝑ deuntes sig̾cant con
suetudine ligates mirari qͥ¬
nolle pati. iiĩi transire rrgãt

Expanded text:
Liberato populo gentium, increduli agunt malos ritus in abditis: caeca et profunda curiositate submersi.Prodeuntes, signant quosdam consuetudine ligatos, mirari qunolle pati: unde transire rogant
Abbreviated transcription (Latin):
Quitumq: ĩ aliqͣ promiᷤ¬
sione dubitat medicus
ẽ fide. qͣnto plusdubi¬
tat: tantominus ĩncuit
ca pro quib sollicitus
fuit.

Expanded text:
Quicunque in aliqua promissione dubitat, modicus est fidei, et quanto plus dubitat, tanto minus invenit ea pro quibus sollicitus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
stra pepererit. quid diligẽ¬
cia quesierit quid diuina
prouidentia contrlit qͥdĩ
unici instigatõ fraudau̾it
quid obliuio lubrica sub
gnorantia inprouisa fefel¬

Expanded text:
stra pepererit: quid diligentia quaesierit: quid divina providentia contulerit: quid inimici instigatio fraudaverit, quid oblivio lubrica subtgnorantia improvida fefel
Abbreviated transcription (Latin):
dit. sp̃e scĩe oblituonem lu
dem clementer indulget.
um bona cliscrete facit. uir¬
tus: in pacĩa añimam pos¬
sided. s cĩa diuine t̾idei ⁊ sa¬
lutis muña acquiruntur
pietate prosꝑitas presentiᷤ
uite. ⁊ future consistit. Tiax¬
re humilitas confirmatur¬
expellitur qui initiam sa¬
pientie timor domini
nostra infantra.

Expanded text:
itus scientiae, oblivionem lubtem clementer indulget. um bona discreta facit: virtus in patientia animam possidet: scientia divitiae fidei et salutis acquiruntur. Pietate prosperitas praesentis vitae et futurae consistit. Timore humilitas conservaturexpellitur. Quia initium sapientiae timor Dor infantia.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ euis spinas consume¬
bat. sic uos eloquium
nec spinas sub male¬
uicto g̾ramatas aslu¬
⁊t̾ deum nominando
qui ꝙ uendicarant

Expanded text:
non ejus spinas consumebat. Sic in nobis eloquium nec spinas nostras sub maledicto germinatas absuob, ter Deum nominando,qui vendicant
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Bariona. Sñ filius com̃beq
comimum pia simplicitate
soquebatur.⁊ quia plenus
columba ab eo q̃mfaium
ẽ operatio parus ifilii cum
timfidei. q caro ⁊ sangnis
ñ reuelare poture.⁊ honni

Expanded text:
 Barjona. Bene filius columbae, quia Dominum pia simplicitate sequebatur, vel quia plenus columba ab eo quem Filiest operatio Patris et Filii cum rium fidei, quia caro et sanguis non revela
Abbreviated transcription (Latin):
¶Culpeueniam ñ debemus negare. Uñ cum oratis re¬
mittite si qiuid habetis aduersus aliquem. alit̃ en un

Expanded text:
Culpae veniam non debemus negare; unde: Cum oratis, remittite si quid habetis adversus aliquem: aliter en
Abbreviated transcription (Latin):
s donec apt̃os sualibe¬
ret passione.ñ mors¬
s tempus mortisĩ me¬
ruest.quia post uir¬
ẽẽ firmanda credẽtiũ¬

Expanded text:
d donec apostolos sua liberet passione. No tempus mortis in metu est, quia post viest firmanda credentiu
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ca ñraporcarit. cũ
crucifigeretur. suum
recepit ornamentumꝰ
statimiq elementa t¬
bantur ⁊ creatori testi¬
monium dat creata.¬

Expanded text:
cata nostra portavit. Cum crucifigeretur suum recepit ornamentum statim: quia elementa turbantur, et Creatori testimonium dat creat
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atum. animum ab ĩmũ¬
da cogit̾one purgatum ĩtel¬
ligimus feminam uͦ afebri¬
b oseqñter curatam camẽ
a ꝯcupiscentic feruore. ꝑ con

Expanded text:
liberatum, animum ab immunda cogitatione purgatum intelligimus. Femmam vero a febribus consequenter curatam, carnem a concupiscentiae fervore per con
Abbreviated transcription (Latin):
Si timuit indeam ꝑ ar¬
chelaoherede pateme
crudelitatis. curñ. ⁊
galyleam ubi herodeᷤᷤ
aluis fr̃ eiul rognabat
qr archelauĩ post pa¬
trem monarchiani totiꝰ
reguioptimit. s ĩso¬
lescens a tyb̾io cesare
deiectus ẽ lugdimum ĩ
exslium. ⁊ tunc dinisũ
est regnum in .iiii. te¬
trarchias. qͣuim unã
.i. galileam. herodes frẽ¬

Expanded text:
Si timuit Judaeam pro Archelao haerede paternae crudelitatis, cur non et Galilaeam, ubi Herodes alius frater ejus regnabat? Quia Archelaus post patrem monarchiam totius regni obtinuit: sed insolescens a Tiberio Caesare dejectus est Lugdunum in exsilium, et tunc divisum est regnum in quatuor tetrarchias, quarum unam, id est Galilaeam, Herodes fr
Abbreviated transcription (Latin):
Sic erat. sieut dictum ẽ ut ex ioseph origo marie que est
gnis. ⁊ ꝑdigus manifestatur. ut totus liber deum ⁊ hominẽ
natũ  demonstret ꝙ est credendumut possit intłłigi. hi enĩ
sensus deficit humanus. ubi ñ est natuia. s untus qui sicre¬
dit: ñ intelligitq uirgo peperit ꝙ u̾bum caro fcm̃ est
um desponsa

Expanded text:
Sic erat. Sicut dictum est, ut ex Joseph, origo Mariae, quae et gnis et prodigiis manifestatur, ut totus liber Deum et hominem natum demonstret: quod est credendum ut possit intelligi. Hic enim sensus deficit humanus, ubi non est natura, sed virtus: qui non credit non intelligit quod virgo peperit, quod verbum caro factum est. Cum es
Abbreviated transcription (Latin):
celorum ñ est dantis . s acci¬
pientis. Nõ enin ꝑionar̃
acceptio est apud deum. s
quicumq dignus est accłp̃
mini .q. uictorib pat̾ pa¬
rauit accipiers. Uł ñ est
meum dare superbis qd̾
ad huc estis. s auiis quibus
paratum est.gͦ ⁊ uos. noti¬
de esse ꝙ estic. s estote alii .i.
humiliamini. qui tã uul¬
tis exaltari.⁊ ẽ paratũ nob̾.¬

Expanded text:
coelorum non est dantis sed accipientis. Non enim personarum acceptio est apud Deum: sed quicunque dignus est accipitamini, quod victoribus pater paravit, accipietis. Vel, non est meum dare superbis, quod adhuc estis, sed aliis quibus paratum est. Ergo et vos nolite esse quod estis, sed estote alii, id est, humiliamini qui jam vultis exaltari, et est paratum vob
Abbreviated transcription (Latin):
quia liin monumẽ¬
ne sier multislapr¬
dib edificatum eẽt
suffoscil tumulitũ¬
amentis ablatus
furto diceretur.

Expanded text:
Quia si in monumene si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
siue abr̃po homine interra.
ł in agro .i. incordesuo. hrc
homo est sensus nr̃ ⁊auimꝰ.
quifouens granum preclicõ¬
nis. humore fidei facit puly¬
lare i agropectorissii

Expanded text:
sive ab homine in terra, vel in agro, id est in corde suo. Hic homo est sensus noster et animus, qui fovens granum praedicationis humore fidei facit pullulare in agro pectoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ia que uõbis re¬
uelo. iõ faciam uoc¬
predicatores. ⁊ entu¬
michi similes. qui
de thesauro scientie¬
mee uoua ⁊ ueta pro¬
fero ut uossiłit̾ faciatiᷤ¬

Expanded text:
vobis revelo: ideo faciam vopraedicatores, emihi similes qui de thesauro scientie, nova et vetera profero, ut vos similiter faciati
Abbreviated transcription (Latin):
Quia omnia st̃ filioꝵ
⁊ iõ hec oninia acticiẽ¬
b si subtrahunturͥ
ad probationem est.
si dantur: ad gr̃arũ
mentem ꝑturbant.

Expanded text:
Quia omnia sunt filiorum: et ideo haec omnia adjicienibus si subtrahuntur, ad probationem est; si dantur, ad gratiarumentem perturbant.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itis. Utraq refect̾io in
monte celebrata est. qr
utitusq testam̃ti scriptã
altitudinem celestium
preceptorum mandat
⁊ p̃miorum utraq alti¬
tudinem xp̃i predicat.

Expanded text:
 utraque refectio in monte celebrata est, quia utriusque Testamenti Scriptura altitudinem coelestium praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
primum ad uentum ut
oixi ⁊ a deo dignus ut de
beat credi. s uos tinestiᷤᷤ
assirailandi qui nolu¬
tstis credere illi

Expanded text:
primum adventum, ut dixi, et adeo dignus, ut ei debeat credi: sed vos cui estis assimilandi, qui noluistis credere ei?
Abbreviated transcription (Latin):
Regnum celoꝵ duo¬
auo suꝑnum in quo ñ¬
ounisumus aut preiẽs
eccła. inqua ad huc:
uiuimus. ⁊ iam quodã¬
modo regnamus

Expanded text:
Regnum coelorum duoaut supernum, in quo nondum sumus: aut praesens Ecclesia, in qua adhuc vivimus, et jam quodammodo regnamus
Abbreviated transcription (Latin):
facitsterilem terram. Uñ ira
uictorum destructas urbes:
saleseminabat. neꝙ in eis
germen orirercur. ita apłi
uiciorum compescebant. sal
cibos condit. caraessiccat
putredine iciorum ille¬
sam seruat suo creatorihu¬
mauam naturam. ut nõ ẽ¬

Expanded text:
sterilem facit terram. Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam naturam. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
.I. ꝑcrite pastorem. Prophe¬
ta postulat passionem do¬
mini. pater respondit. ꝑ
pastore capto. resur̃o pro¬

Expanded text:
. Percute pastorem. Propheta postulat passionem Domini: Pater respondet: Pepastore capto. Resurrectio pro
Abbreviated transcription (Latin):
omnis fidutia meo hñda.
Qd̾ si nec de hiis fidentes sum
melica fides est que nec de
minmis certa est. ĩo. ⁊ de et̃¬
nis ingit fidutiam.⁊ con¬
dempnat inficelitatem¬

Expanded text:
omnis fiducia in eo habenda; quod si nec de his fidentes sumus, ermodica fides est, quae nec de minimis certa est. Ideo et de aeternis ingerit fiduciam, et condemnat infidelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hocͥ ñ deceat. s om̃is iollicitu¬
do abicienda est lpes indeo
habenda est.
tis congruo confirmat exẽplo
xtricum potest florib com¬
parari. ipse color ditituro¬
ꝑimentum floꝵ situt dñis
oꝑuitistum rubor.
buntur.d̾s tam uenuste ad¬
oruat.

Expanded text:
hoc non deceat, sed omnis sollicituda est, et spes in Deo habenda est. tis congruo confirmat exemplo.xtricum potest floribus comparari? Ipse color dicitur operimentum florum, sicut dicimus: operuit istum rubor. buntur, Deus tam venuste adornat.
Abbreviated transcription (Latin):
B. Ille solus recte leqͥt᷑
uel dominum confitẽ¬
do. ł aluis predicando.
cuius auditum ut cele¬
stib possit anscultare.
⁊ obsecundare manda¬
tis diuina gr̃a reserat.
cunis lingnam domi¬
nus tactum sapĩe. q̃i¬
pse est:ad loquendum
instruit. hic tał licere
porest. Domine.la. mea.¬

Expanded text:
. Ille solus recte loquitur vel Dominum confitendo, vel aliis praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit auscultare et obsecundare mandatis divina gratia referat. Cujus linguam Dominus tactu sapientiae, quae ipse est, ad loquendum instruit. Hic talis dicere potest: Domine, labia mea
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut ꝑ feminam ho¬
stis antcquus primũ
parentem seduxto ĩ
ꝑ mulierem ad ma¬
gistium negandua
quem xp̃m filium d̾s cͣ¬
confessus fũit princi¬
pem eccłe compelut.

Expanded text:
 Sicut per feminam hostis antiquus primum parentem seduxit, ita per mulierem ad magistrum negandum quem Christum Filium Dei confessus fuerat, principem Ecclesiae compellit.
Abbreviated transcription (Latin):
usum ad oeiestia. atxie
ad bona agenda ꝑ igri
nis qͦ gaudium de eo qͣ
ustante iusto itu dux r̾
plio. plus etam militem
uiumdiligit qui postfu¬
gam reu̾sũs hostem forti

Expanded text:
 ad coelestia anxie ad bona agenda pigri majus gaudium de eo, quam de stante justo, uti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fort
Abbreviated transcription (Latin):
slemo scit .i. In quibdam
codicib additur. neq filui
qui quidem omnia scto c̃
patre. s ñ fatit homines sci
sconditos thesauros sapĩe
ut sic cotidic iuuamus. qiͣ
ĩ alla die iudicandi simus
noq electi angłi quemqmͣ
scrre fecerunt uel nulli scõꝵ
angłoꝵ concessit d̾s ꝯcessit¬
d̾ noticiam huius diei n¬

Expanded text:
emo scit, etc. In quibusdam codicibus additur, neque Filius. Qui quidem omnia scit cum Patre, sed non facit homines scirsse absconditos thesauros sapientut sic quotidie vivamus quasi in alia die judicandi simus. Neque electi angeli quemquam scire fecerunt. Vel nulli sanctorum angelorum concessit Deus notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
dearido ligno ramuᷤ
fidei. ⁊ caritatisi eo
orta fueunt. propeẽ
estas que expectatur
.i. eternal serenitas.
⁊ uenatcentium desi
saliuis fiet propeeẽ¬

Expanded text:
de arido ligno ramus quidem fidei charitatis in eo orta fuerunt, prope est aestas, quae exspectatur, id est aeterna serenitas, et renascentium desidsalvus fiet, prope e
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerunt omnia ⁊ se¬
quitti sunt dominum hiz
iudices erunt qui licita ha¬
bentes recte usilunt. Indica

Expanded text:
reliquerunt omnia, et secuti sunt Dominum, hi judices erunt: qui licita habentes recte usi sunt, judica
Abbreviated transcription (Latin):
Lucas. In monte o.¬
lyueti. io hannes trãs
torrentem cedron qd̃
idem ẽ qr gessemtani
plena sunt figuris. c̃
docet. cum in ualle ⁊ ħĩualle

Expanded text:
dicit in montem Oliveti, Joannes trans torrentem Cedron, quod idem est, quia Gethsemani plena esse figuris. Cumdocet. Cum in valle, e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui ñ solu̾it. ⁊ sie do¬
Icet. ñ minimus. Nõ
tñ magnus. s si fac̃
Qd̾ docet. soliemim
fcores leis iusti sũt

Expanded text:
 Qui non solverit, et sic docet, non minimus, non tamen magnus: sed facit quod docet. Soli enim factores legis justi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quiderimul. Maitus
ait qͣlia fullosuꝑ t̾rã
ñ potest facere . i. d̾ ĩ
har uita tamclaros ne¬
quit facere. qr nullus
sine põco. nullus mũ¬
oator sui urtram faci
et.ꝙ deus indelo mũ¬
dans uestem suam ab
omniinquinamẽto
fullo ẽ dector a ĩarum
ł mundator sui corꝑis.

Expanded text:
i erimus. Marcus ait, qualia fullo super terram non potest facere. Id est, Deus in hac vita tam claras nequit facere, quia nullus sine peccato. Nullus mundator sui in terra faciet, quod Deus in coelo, mundans vestem suam ab omni inquinamento. Fullo est doctor animarum, vel mundator sui corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
post qͣiͣtam ugiliam noctis
compescit xp̃c iħ̾s tumorem
mans amibulans suꝑ illud
⁊dicit. Confidite ego sum.
qr eum uidebimus sicͥuti est:
tunc cessabit uentus. ⁊ ꝑcella
ih̾u sẽdente.⁊ regnante mna
do misertus sit matheͣus
plenius exponit hoc modo
⁊ misertus est eis. ⁊ curanit
languores eorum. hoc est i
ũitatis aperire. ⁊ languidos
ad laudem suꝑne largitatiᷤᷤ
ammare que seqñtia eum
bas refecit qui uel fine seculi
propinqͣnte. uł cum sol iu¬
sticie pro nob̾ occubuit. a di

Expanded text:
post quartam vigiliam noctis, compescit Jesus tumorem maris, ambulans super illud, et dicit: Confidite, ego sum: quia videbimus eum sicuti est. Tunc cessavit ventus: et procella, Jesu sedente, regnante in do misertus sit, Matthaeus plenius exponit hoc modo: Et misertus est eis, et curavit languores eorum. Hoc est enveritatis aperire, et languidosad laudem supernae largitatis animare; quae sequentia eum bas reficit, quia vel fine saeculi propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a di
Abbreviated transcription (Latin):
I. Et conuenientes. ⁊ c̃. Ad
locum un exeunt flumina
redeunt. doo gr̃as semꝑ refe¬
runt suꝑ hiis q̃ acceꝑunt.
B. Nõ solum q̃ ip̃i eg̾ant
⁊ docuerant. apłi domino
renuntiant. s ⁊̃ que iohã¬
nes eis docentib passus sit.
iohannis sicut matheus

Expanded text:
 Et convenientes. Ad locum unde exeunt flumina redeunt. Deo gratias semper referunt super his quae acceperunt. Omnia. Non solum quae ipsi egerant et docuerant apostoli Domino renuntiant, sed etiam quae Joannes eis docentibus passus sit. scipuli, sicut Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
noc. anmalia que intus
cessit: latioͣ accessit. qͣm li¬
u receditur a fide. nec eccle
bitut canticum nouum in
celo nõuo. ⁊ terra noua ab ho

Expanded text:
Noe: et animalia, quae intus cessit, latro accessit. Quamdiu receditur a fide, nec Ecclesbitur canticum novum in coelo novo, et in terra n
Abbreviated transcription (Latin):
num uesꝑe uite pascentur.
uiitute fragmentis plem:¬
colligu̾ntur. cum sint suꝑ
trib isrł.que sunt fragmẽ
ta. ysaac ⁊ iacob. qn reliquĩ¬

Expanded text:
num vespera vitae pascentur: virtute pleni fragmentis colliguntur, cum sedent super tribus Israel. Qui sunt fragmenta? am, Isaac, et Jacob: quando reliquia
Abbreviated transcription (Latin):
procepta deicontempnitis
uitis ⁊ negligitis. Quaregͦ
meos discipulos arguitis:
qui iulla senior. ii pariupẽ¬
dunt. ut custodiant manda
becillitati ueletatum. uel
penurie parentum: prece¬
uite. Hanc legem scribe. ⁊¬
p haniei subuertentes ut ĩ¬
pietatem sub nomine pi¬
etatis inlucerent docuert

Expanded text:
praecepta Dei contemnitis et negligitis, quare ergo meos discipulos arguitis, qui jussa seniorum parvipendunt, ut custodiant mandatbecillitati, vel aetatum vel penuriae parentum, praecevitae. Hanc legem Pharisaei subvertentes, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
frustra uasorum baptis¬
mata senant qui cordiũ
suorum.⁊corporura sor¬
des negligunt. Nõ enim
hec de matenaub mani¬
b dc̃m est. s pro mentiũ
emundatione. ⁊ operum
castigatione. ⁊ aĩaumi
castimonia. ⁊ salute

Expanded text:
Frustra vasorum baptismata servant, qui cordium suorum et corporum sordes negligunt. Non enim hoc de materialibus manibus dictum est, sed pro mentium emundatione, et operum castigatione, et animarum sanctimonia et salute
Abbreviated transcription (Latin):
I. Alii ꝑ m̾ita patrum su¬
orum commnemorantur.
alii ꝑ mm̃ita filiorum hie¬
autẽm. hic autem symõ
quicrucem manganama

Expanded text:
. Alii per merita patrum suorum commemorantur: alii per merita filiorum suorum. Hic autem Simon, qui crucem in anga
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s clicit. edent pauperes. ⁊ ca
bat. in quo pro se. ⁊ ctiscipn¬
lis. ⁊ credituris preditabat:
exierunt in montem olp
ceptionem. ⁊ suam intcest.

Expanded text:
s dicit: Edent pauperes et satbat, in quo pro se et discipulis et credituris precabatur. Exierunt in montem, etc. perception
Abbreviated transcription (Latin):
ut magis cogan intelli¬
gi ter illum exp̃ssisse pre¬
sumptonemsuam du̾sis
locis ad sermones xp̃i ⁊ t̾
illi a domino responsum
ess t̾ negaturus. sicut post
resurronem an se amaret

Expanded text:
ut magis cogant intelligi ter eum expressisse praesumptionem suam diversis locis sermonis Christi, et ter illi a Domino responsum esset negaturus; sic post resurrectionem suam an se amaret
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter. Solus marchus
post primum gallican¬
tum inciperet mentinui
derentur tres quiditunt.
ante qm canter. Item. Si
tota ante superflue cicẽt
marchus aute quam bis
cantet. s quia ante pͥmũ
cepta iutenderunt illitres
ñ qũ completuruis eslet

Expanded text:
pliciter. Solus Marcus dpost primum galli cantum inciperet, mentiri viderentur tres qui dicunt: Antequam gallus cantet. Item si tota ante, superflue diceret Marcus, antequam bis cantet. Sed quia ante primum coepit, attenderunt, illi tres, non quando completurus esset
Abbreviated transcription (Latin):
cum clamantem dominus
uocatdum ppło gentium sci¬
cutiam u̾itatis desidantes ꝑ
scõs p̃dicatores u̾bum fidei
commiat qui uocantes ce¬
cum animequiorem ẽẽ ilui¬
gere. ad eimiq uenire preci¬
putnt. cum predicando spẽ
salutis hrõ de inciorum tor¬
pore surgtre. atq aduntu¬
tumstudia quib illumia¬
ri mereatur. accingiiubẽt.¬

Expanded text:
cum clamantem Dominus vocat, dum populo gentium scientiam veritatis desideranti, per sanctos praedicatores verbum fidei committit. Qui vocantes caecum animaequiorem esse et surgere, ad eumque venire, praecipiunt, cum praedicando spem salutis habere, de vitiorum torpore surgere, atque ad virtutum studia quibus illuminari mereatur, accingi jubent
Abbreviated transcription (Latin):
dita fama xp̃i cunis parci¬
ceps querebat fi contradice¬
bant multi .primo indei. pꝰ ⁊̃
gentiles. ne nuuminandus
sanandusq mundus xp̃m
inuocaret nec tñ aduxtam
p̾ordinatos et̾uam. pot̾at ĩ¬
pugnantium furor ꝑ hib̾e.¬

Expanded text:
dita fama Christi, cujus particeps quaerebat fieri, contradicebant multi, primo Judaei post etiam gentiles, ne illuminandus sanandusque mundus Christum invocaret, nec tamen ad vitam praeordinatos aeternam poterat impugnantium furor prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
gnatur trib moclis. edio.
u̾bis. cruciatu corporis. ex¬
cłia contra diligit. hñfat̃
orat. Hoc est noirur man¬
datum. hoc defilus ire fa̾tit¬

Expanded text:
gnatur tribus modis: odio, verbis, cruciatu corporis. Ecclesia econtra diligit, benefacit, orat. Hoc est novum mandatum, hoc de filiis irae fa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Da ei .s. ut nec tibi no¬
ceat. nec alii. Pensanda
est eniminsticia. ita i
onm pecenti dabii. ⁊
si ñ id ꝙ pecit. s meliꝰ
cum iniuste pecentem
correxeris.
Qui legem imple ueñ
nifie ad caritatemple¬
nam ꝑuenit perducit.
q̃ est implet̾o legis.
Odio ha . ĩi.t. forsitan
ꝙ supra. oculum po
culo. ⁊ c̃. Uel subtrahẽ¬
do officia humanitatis

Expanded text:
et, ut nec tibi noceat, nec alii: pensanda est enim justitia. Ita enim omni petenti dabis, et si non id quod petit, sed melius cum injuste petentem correxeriQui legem implere venit, in fine ad charitatem plenam perducit, quae est impletio legis. Odio habebis. Forsitan quod supra: Oculum pro oculo, etc. Vel subtrahendo officia humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
le damus uelreddituro co¬
modamus. ⁊ qñq qui donat
ñuult cominodare. qͣi nich
m̃cedis in eosit cum rem ac¬
ceptam debrtor ꝑsoluit. s ue
ille qui ⁊̃ hoc ibet. recribu¬
alienes uolmitatem tuam

Expanded text:
le damus, vel reddituro commodamus. Et quandoque qui donat, non vult commodare, quasi nihil mercedis in eo sit cum rem acceptam debitor persolvit. Sed vere ille qui etiam hoc jubet, retribualienes voluntatem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Consilium ẽ anteqͣm contẽ¬
das: litec quidem infira fu¬
a reped̾e. s ñ contendere.
Lucal ecom̃ilo. Qui aufert
uestem: ⁊̃ tunicam nolip¬
hibere. ꝙ nõ de hus solis. s
de op̃ib tꝑalib faciendũ ẽ¬

Expanded text:
Consilium est antequam contendas. Licet quidem infirmis sua repetere, sed non contendere. Lucas econverso: Qui aufert vestem, etiam tunicam noli prohibere. Quod non de his solis, sed de omnibus temporalibus faciendum e
Abbreviated transcription (Latin):
Mira humilitas despe¬
ctum ab hominib dis¬
solutum totis arctib
filium uocat. aut cer¬
de ĩõ quia remitunt᷑
ei peccata.

Expanded text:
Mira humilitas, despectum ab omnibus, dissolutum totis artubus, filium vocat. Aut certe ideo, quia dimittuntur ei peccata.
Abbreviated transcription (Latin):
tius p̃dicare debeant iubet qͥ¬
b ut p̃dicent. qñ illi qui ꝑ¬
milia hominum saturanit.
oiuine potentieopus est. ccͣ
enticetis enorem.

Expanded text:
tius praedicare debeant, quibus jubet ut praedicarent: quando illi qui promillia hominum satiavit, divinae potentiae opus est contra Eutichetis errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occasum solil unguenta parabant.⁊ quia
pre angustia temporis opus explere ñ potuerunt:
trans acto sabbato .i. occidente sole ubilicentia o¬
pandi redut. Emerunt aromata. ⁊ quia nocte pre

Expanded text:
usque ad occasum solis, unguenta paraverunt, et quia prae angustia temporis opus explere non potuerunt, transacto Sabbato, id est occidente sole, ubi licentia operandi rediit, emerunt aromata. Et quia nocte pr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seculiuani. Uia est mens
maloꝵ cegit̾onum sedu¬
lo meatu trita.⁊ arefacta.
transitu cogrtonum con¬
culcatur ut lucas ait. ⁊ a
uolucrib rapitur. demo¬

Expanded text:
 Secus viam. Via est, mens malarum cogitationum sedulo meatu trita et arefacta. transitu cogitationum conculcatur, ut Lucas ait, et a volucribus rapitur. Daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirum si dupplicẽ
iriam salutis contempũt
cum.⁊ ieiunium. ⁊ sature¬
datem pariterspernunt
si ieiuimum placet.eur
iohannes displicet. si satiͦ¬
tas. cur filius hominis:¬

Expanded text:
Nec mirum si duplicem viam salutis contemnunt, cum et jejunium et saturitatem petitur spernunt; si jejunium placet, cur Joannes displicet? si saturitas, cur Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
plum ad timorem humili¬
at. ut angłos luciteri casus.
ut ñ głietur sapiensin sapi¬
entia sua. s qui głiatur: in
comino glorietur.¬

Expanded text:
plum ad timorem humiliat, ut angelos luciferi casus, ut Non glorietur sapiens in sapientia sua , sed qui gloriatur, in Domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
pulus umbra latere deposita spĩ¬
sp̃e illustratus. ⁊ illuminatus
alios iuuere facit. Abraham
⁊ moyles ⁊ samuel regant ꝑ
plebe mortua.⁊ sequitur ihe¬
sui preceseorum.
uadit a turba comprunitur
qr iudeis salitas monita p̾bẽs
quibus egͣm corum conscĩam
ergeret. noxia camalium
archisynagogi. morbosa
mulier anius .xii. preripit
sanitatem. ⁊ post filia sana¬
ta est. ⁊ suscitata est. qr sicdi¬
spensata est salus humani
gñis. ut primo aliqui ex ilł
dem̃ plenitudo gentium. ⁊ sic¬
Cphylosophis iegum sclatiũ
docdorib qui scirtilia uiuendi
precepta dare pronudcebant.

Expanded text:
pulus umbra litterae deposita, spiritu illustratus et illuminatus:alios vivere facit. Abraham et Moyses et Samuel rogant pro plebe mortua, et sequitur Jesus preces eorum. vadit, a turba comprimitur: quia Judaeis salutis monita praebens, quibus aegram eorum conscientiam erigeret, noxia carnaliumarchisynagogi, morbosa mulier annis duodecim praeripit sanitatem, et post filia sanata est et suscitata est: quia sic dispensata est salus humani generis, ut primo aliqui ex Israel, deinde plenitudo gentium, et sicphilosophis, legum saecularium doctoribus, qui se utilia vivendi praecepta dare promittebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ctu .i. participatione sacͣm̃to¬
rum eius m̃uit sauari ⁊ põcis.
fons quippe languinis origo
cogit̾onum radicem sacram̃¬
tis enuangelicis. q̃i suis uesti¬
m̃tis fontem obsceni sangui¬

Expanded text:
t participatione sacramentorum ejus, meruit sanari a peccatis. Fluxus quippe sanguinis , origcogitationes pravas, sacramentis evangelicis quasi suis vestimentis a fonte obsceni
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat ñ legisordine. s
gr̃a dei que supra legem est
et curanmm offerre iubet.
ut ostendat ꝙ legem si sol¬
uto s implet. dum scd̾m le¬
gem gradiens. supra legem
ianet quos remedia legis ñ
sanabant. nec ante sacrifici¬
sare debebat. cumnon dum
significatum confirmatũ
erat ꝯdestatione apłorum ⁊
fide credentium.

Expanded text:
intelligat non legis ordine, sed gratia quae super legem est esse curatum. Offerre jubet, ut ostendat quia non legem solvit, sed implet, dum secundum legem gradiens supra legem sanat, quos remedia legis non sanabant. Nec sacrificisare debebat, cum nondum significatum confirmatum erat constitutione apostolorum et fide credentium.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ iuemus ꝑ creaturas
ut ueneremui eas. ultra
eas. ut uiles existimemus
ut .s. cum ꝑ eas uremus
nicħ uirare putemus

Expanded text:
Non juremus per creaturas ut veneremur eas ultra eas, ut viles existimemus, ut scilicet cum per eas juremus nihil jurare putemus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊unum rediguntur. ut ĩ
rõne possideamꝰ prudenti¬
am inira odium iicioꝵ
in cupiditate desidim
uirtutum. Uł mulier eceͣ
fidem hominis. farme tͥb
satis. miscet credulitati
deum. s ad uuiuis deitadis
noticiam ꝑducit.¬

Expanded text:
unum rediguntur, ut in ratione possideamus prudentiam, in ira odium vitiorum, in cupiditate desiderium virtutum. Vel, mulier, Ecclesia, fidem hominum farinae tribus satis miscet, credulitati Deum, sed unius deitatis notitiam perducit
Abbreviated transcription (Latin):
ediendi lunt adũsis. uł pro¬
bis eiror auferetur cũ uos
oeus tollere alin elegerit
euuangelista ait. nec t̾re utilis ẽ qmͣ suo imectug̃¬
minare prohibet. noc st̾quilimo ꝙ nõ fecundare funt¬

Expanded text:
diendi sunt, adversis vel probis error auferetur, cum vos Deus tollere aliis elegerit? evangelista ait nec terrae utilis est quam suo injectu germinare prohibet, nec sterquilinio quod non fecundare sin
Abbreviated transcription (Latin):
Si frem lesisti: recoͣ¬
ciliareei. si adu̾saruiᷤᷤ
extit̾̃it. estobm̃iuoluᷤᷤ
ut fiat amicus.
Hoc ex spũ pietatis
quo mitisfit ⁊ cliui¬
numu̾bum pre ĩtel¬
ligit. intelligendo o¬
cor dirigit.

Expanded text:
rem laesisti, reconciliare ei. Si adversarius exstiterit, esto benevolus, ut fiat amicus.Hoc ex spiritu pietatis quo mitis fit, et divinum verbum pie intelligit, intelligendo ocor erigit.
Abbreviated transcription (Latin):
B. Que ad fructum uecitũ
extensa est abono operearu¬
it. s ꝑ manus xp̃i incruce ex¬
tensas bonorimoperum suc¬
cis resticuta est.

Expanded text:
. Quae ad fructum vetitum extensa est, a bono opere aruit, per manus Christi in cruce extensas, bonorum operum succis restituta.
Abbreviated transcription (Latin):
Grandis fiducia piscator e¬
rat. dines ñerat. uictũ ma
nu.arte querebat. ⁊ tñ confi¬
denter dicit. Ecce nos reliqui¬
mus omnia.

Expanded text:
Grandis fiducia: piscator erat, dives non erat, victum manu et arte quaerebat, et tamen confidenter dicit: Ecce nos reliquimus omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruntur indiciostelle.
ut cogantur ex lege in le¬
in quuerere. uł diuino de¬
scruntur auxilio qui que¬
runt humanum. noc debe¬
bat signum infidelib da¬
tum apparere domesticis le¬
gis ⁊ ꝓphetarum. qr si moy¬
siquis ex. mortuis. resur.⁊c̃.

Expanded text:
deseruntur indicio stellae, ut cogantur ex lege inquirere. Vel divino deseruntur auxilio qui quaerunt humanum. Nec decebat signum infidelibus datum apparere domesticis legis et prophetarum; quia, si Moysi quis ex mortuis, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
I. Homo iste sig̾e auaros
qui nolentel dare: uolunt
accipere.p̾dari añ laigiri. qͥ¬
b dicta:. ut excendant ma¬
nus suas. Qui fura bturiã
ũ furretut. magisautem labo¬
ret operans manib suis qd̃
bonuim est ut habeat unde tͥ¬
buat nec̃titatem patienti.¬

Expanded text:
. Homo iste significat avaros, qui, nolentes dare, volunt accipere, praedari et non largiri: quibus dicitur ut extendant manus suas, id est, qui furabatur jam non furetur, magis autem laboret operans manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti
Abbreviated transcription (Latin):
Illi uł celum plus aliqͥd
sic temperat. ut ⁊ celura
creatura dei credatur. nõ
plui aliquid.⁊quia chro¬
nus eius est. ꝑxiuriũtime¬
adur sic ⁊deterra qi scabellũ¬

Expanded text:
Illi vel coelum plus aliquidsic temperat, ut et coelum creatura Dei credatur, non plus aliquid: et quia thronus ejus est perjurium timeatur. Sic et de terra, quia scabellu
Abbreviated transcription (Latin):
Insudore multus pa¬
ratur panis. s labor ẽ
ex̃cendus sollicitudo
tollenda ẽ que men¬
tem perturbat dum
timer. ne aut posseᷤᷤ¬
sa clispereant aut ela¬
borata ñ contingant.

Expanded text:
In sudore vultus paratur panis, sed labor est exercendus, sollicitudo tollenda est, quae mentem perturbat: dum timet ne aut possessa dispereant aut eleborata non contingant.
Abbreviated transcription (Latin):
ab̃. Qñquid̃ patres bona
tribuunt fili. gͦ multo
magis pader nr̃quibonus
est incomparabilit᷑. bona
trbuft petentib sefili .¬

Expanded text:
andoquidem patres bona tribuunt filiis, ergo multo magis Pater noster, qui bonus est incomparabiliter, bona dabit petentibus se fili
Abbreviated transcription (Latin):
Arbor humanum ge¬
nus huusrami. alii
sunt aridi .i. pagam ĩ¬
cendio apti. alii uiides
s sñ fuictu .i. hypocrite
qui spẽm sc̃itatis pretẽ¬
dunt s intul uatui o
G.i. U cuenati uenenatoꝵ fi¬
lii. qui a bonis inuident eosq ꝑ¬
sequuntur. proximos ledunt:
ut pacreseorum.

Expanded text:
Arbor humanum genus: hujus rami, alii sunt aridi, id est, pagani incendio apti. Alii virides, sed sine fructu: ut hypocritae, qui speciem sanctitatis praetendunt, sed intus vacui:  venenati venenatorum filii: quia bonis invident eosque persequuntur, proximos laedunt ut patres eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ues audien di ubum dei
A ũafide separõ. in hereticis¬
magis intelligi. qui con¬
tra se inuicem dimicanteᷤ̃
eccłie uictoriam faciunt¬
nou̾at dominus cordacã¬
tipulorum deꝑlitione su¬
egentis eẽ trisfanda hoc Mͦ
consolatur. ut sciant a¬
missis iudeis. sesocios regui
delestis ex toto orbehabitu¬
ros. S i cut enim eccłiasti
to ante extidium iudee.
om̃s apłi. ad p̾dicandum
euuangelium ꝑ totum
orbem sunt dilꝑsi. excep¬
dis iacobo zebedei.⁊ iacobo
frẽ domimi quiprius ⁊ in
dea pro u̾bo euuangelii
sanguinem fuderunt.

Expanded text:
mes, audiendi verbum Dei, a vera fide separatio in haereticis intelligi debet, qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciuntnoverat Dominus corda discipulorum de perditione suae gentis esse tristanda, hoc modo consolatur, ut sciant amissis Judaeis se socios regni coelestis ex toto mundo habituros. Sicut enim ecclesiastto ante excidium Judaeae omnes apostoli ad praedicandum Evangelium per totum orbem sunt dispersi, exceptis Jacobo Zebedaei et Jacobo fratre Domini, qui prius in Judaea pro verbo Evangelii sanguinem fuderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
audem pc̃cm ad mortem. ñ
proillo dico ut oret quis. iͥi
aperte ostenclitur quosdam
fraires c̃ẽ pro quibus orare
ñ iubemur. peccatum ad nͣ¬
tem est cum post agnitonẽ
dei per grãmxp̃i oppugnat
ip̃a m grãm qua reconcili¬
atus est deo. inidie facib
mortem nõ est siquis ñ a¬
morem a frẽ alienauerit
s officia fr̃nitati debita ꝑ¬

Expanded text:
autem peccatum ad mortem, non pre illo dico ut roget quis , ubi aperte ostenditur quosdam fratres esse, pro quibus orare non jubemur. Peccatum ad tem est, cum post agnitionem Dei per gratiam Christi oppugnat ipsam gratiam, qua reconciliatus est Deo, invidentiae facibus mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaverit; sed officia fraternitati debita
Abbreviated transcription (Latin):
tem diuidit. ñ quia ñ sit
ignoscendum peccanti. s
litatem iubire ñ possit. ⁊̃
si peccatum suum mala cõ¬
scĩa agnoscere:⁊ enuntiare
magnitudinem pẽciuam
ex dampnone põci poc̃ĩ taleꝰ
hr̃e credendum est. ihuic
pẽcasse fateantur. ⁊ fecisie
mala uehementer eos pñi¬
nes m̃ti hñt. ut se ñ hu¬
milient ad petendam ie

Expanded text:
emitti; non quia non sit ignoscendum peccanti si plitatem subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia agnoscere et renuntiare magnitudinem peccati jam ex damnatione peccati tales habere credpeccasse fateantur, et fecisse mala vehementer eos poenines mentis habent ut se non humilient ad petendam ve
Abbreviated transcription (Latin):
Demonstratine ad il¬
los lapidrsquos iosne
de iordane transferre
fecit. ad quos qĩ digitũ
exdendens ait.
Iosue .xii. lapides de
medio iordanis int̾

Expanded text:
Demonstrative ad illos lapides quos Josue de Jordane transferre fecit, ad quos quasi digitum extendens ait. Josue duodecim lapides de medio Jordanis in
Abbreviated transcription (Latin):
fregit. ⁊ ante turbas
ponenda distribuit di¬
scipulil suis. qui hee¬
qui hec toto orbe predi¬
cant padefecit

Expanded text:
Fregit. Et ante turbas ponenda distribuit discipulis suis, quia saqui haec toto orbe praedicent, patefecit
Abbreviated transcription (Latin):
A sũmis.ce. Ne quis puta¬
ret. a .iiii. plagis terre. ⁊ nõ a
cunctis finib enissimul. et
medit̾raneis regionib elec¬
dos ẽẽ congiegandos subdit
A summo terre. usq ad sum¬
mum celiᷤ ab excremis t̾re
finib ꝑdũectum uisq ad
ultimos t̾minos eius ubi

Expanded text:
A summis coelorum. Ne quis putaret a quatuor plagis terrae, et non a cunctis finibus ejus, simul et mediterraneis regionibus electos esse congregandos, subditur: A summo terrae usque ad summum coeli, id est, ab extremis terrae finibus per directum usque ad ultimos terminos
Abbreviated transcription (Latin):
a duob compellitur ab
ancilla ut arc matħs. ⁊
inarchus. ⁊ ab alio ut ait
iucas dicens ⁊ post pusillx
ait alius ⁊ tu de illis es. In
hoc pusillo exut ⁊ reu̾sus
stans ad focum ut ioho
ait. Item negat. Exetin
cum exurgeret ut exire ani¬
maduerat eum anectla⁊
dixit hus qui circa ignem
erant quib recliens iurae

Expanded text:
a duobus compellitur. Ab ancilla, ut ait Marcus et Matthaeus; et ab alio, ut ait Lucas dicens. Et post pusillum alius ait: Et tu ex illis es? In hoc pusillo exiit, et reversus stans ad focum, ut Joannes ait, iterum negat. Exeunte vel exsurgeret, ut exiret, animadvertit eum ancilla, et dixit his qui ad ignem erant, quibus Petrus re
Abbreviated transcription (Latin):
iuire ⁊ mammone. ne sitiᷤ
diuiciis. contemptumĩe¬
culi ⁊ fictatiam futimoꝵ to¬
to smone precepit dum et
mala sustinere. ⁊ ñ ultisci.⁊ĩ
imicos dilig̃e uissit.⁊ hũa¬
nam głiam fugere nunc
uult confirmare ꝑfidem ĩ
spe et̾norum quia plures
sunt quos amor prelentiũ
⁊ desperatio futurorum tor¬
pentes facit.
tam ⁊ corpus:dabit ⁊ inmo
missis u̾itatis: nemo dubi¬
dec. sit homo q. ẽẽ debet. mox
acdlutur ei omnia: propt̃
quem stuo fc̃a.

Expanded text:
e sitis divitiis. Contemptum saeculi et fiduciam futurorum toto sermone praecepit, dum et mala sustinere et non ulcisci, et inimicos diligere jussit, et humanam gloriam fugere. Nunc vult confirmare per fidem in spe aeternorum, quia plures sunt quos amor praesentium et desperatio futurorum torpentes facit.vitam et corpus, dabit et minora, promissis veritatis nemo dubitet: Sit homo quod esse debet, mox adduntur ei omnia propter quem sunt facta.
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ lumen. Intentio qͣ fa¬
bis est Nota. lmen dicit᷑
exitus uero rei incertui est.
ut cum quid alicuido. uł
ago: nescio utrum cedat ez
bono an malo.⁊ iõ tenebs
uecat. Dicit gͦ. Si intẽtio
qͣ facis que tibĩ nota est
appetitu temporalium sor¬
didatur. qͣntomagil ip̃m
fc̃m. cunis dubius estexttꝰ.
quia ⁊ si bene cedat alii. qd̾
ñ bona urtentione facisn
chil tibi proderit. quia qͦmͦ
feceris tͥ imputatur. nõ qͤ¬
modo illieuem̃tt.
diabolo abrenuntiant.⁊o
perib erus.

Expanded text:
Si ergo lumen. Intentio qua fabis est nota, lumen dicitur; exitus vero rei incertus est, ut cum quid alicui do vel ago nescio utrum cedat ei bono an malo: et ideo tenebras vocat. Dicit ergo: Si intentio qua facis quae tibi nota est appetitu temporalium sordidatur: quanto magis ipsum factum cujus dubius est exitus? quia etsi bene cedat alii, quod non bona intentione facis, nihil tibi proderit: quia quomodo feceris tibi imputatur, non quomodo illi evenerit. diabolo abrenuntiant et operibus ejus.