comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab scissa in fabrica domus dĩcon¬
uenienter aptatur: Unde et ꝑ
psalmistam dicitur. Ecce audi¬
uinus eã inefrata. inuenimus
eam incampis silue: et rłq
ecit etiam rex salomonxxxuiii
chronum de ebore grandem: et
uestiuit eaim auro fuluo nimis:
Qui habebat sex gradus: et sum¬
mitas chroni rotunda erat in par¬
te posteriore. et due manus hinc
atq inde tenentes sedile: et
duo leones stabant uixta manus
singulas: et duodecim leunculi stan¬
tes suꝑ sex gradus. hincatq inde.
Solium ergo quod rex salomon fe¬
cit. bene eccłia scã eẽ intelligitur.
inqua pacificus nr regnans iudicia
sua facere dinoscitur: quia anima
iusti. sedes ẽ sapientie. Et bene
de ebore illud factum eẽ memorat᷑.
quos non ad solas diuitias intelligamꝰ¬
aptatum: s qm̃ elephas cuius hȩc
ossa sunt nimie castitatis asseritur.
qui inter quadrupedia. et sensu plu¬
rimum ualet. et cemperancer mis¬
cetur femine suȩ. et coniuge scđa

Expanded text:
abscissa in fabrica domus Dei conabscissa in fabrica domus Dei convenienter aptatur? Unde et per Psalmistam dicitur: « Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae , etc. » « Fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem, et vestivit eum auro fulvo nimis, qui habebat sex gradus. Et summitas throni rotunda erat in parte posteriore, et duae manus hinc atque inde tenentes sedile, et duo leones stabant juxta manus singulas, et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde, etc. » Solium ergo quod rex Salomon fecit bene Ecclesia sancta esse intelligitur, in qua Pacificus noster regnans judicia sua facere dignoscitur. Quia anima justi sedes est sapientiae. Et bene de ebore illud factum esse memoratur, quod non ad solas divitias intelligamaptatum, sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda
Abbreviated transcription (Latin):
contra archangłm tot milib annoꝵ
ad bella exercitatum carnis fragili¬
tas pugna. Recte ergo ducente
haste de summa sexcentorum si¬
dorum facte sunt: quia ucͥtiusq
testamenti doc̾trina et oꝑatiõe
ꝑfecti ẽẽ noscuntur: cum quic¬
quid sermone docuerunt: bonis
exemplis p robauerunt. Nec non
et trecenta scuta. quorum singła
trecentĩ aurcĩ uestiebant᷑. ꝑ fec¬
tam fidem eorum significant:
quam in sc̃e trinitatis confessio¬
ne habebant. Bene ergo custo¬
des domus domini. hastas et seu¬
ia aurea portant: quia scĩ predi¬
catores qui sunt ȩccłiȩ sc̃e custo¬
des. claritate suꝑne sapientiȩ
splendentes. et uerborum iacut̃
inimicos confodiunt: et scuto sa-¬
cre fidĩ tela nequissimi ignea
repellentes extingunt. Quod autẽ
ad uingitur. posuit earer indo¬
mo silue libani: apte huic minis¬
terio congruit. Quid ergo silua
libani. nisi gentium eccłiam sig¬
nificat: que de fastu suꝑbie.

Expanded text:
contra archangelum, tot millibus annorum contra archangelum, tot millibus annorum ad bella exercitatum, carnis fragilitas pugnat. Recte ergo ducentae hastae de summa sexcentorum siclorum factae sunt, quia patres utriusque testamenti doctrina et operatione perfecti esse noscuntur, cum quidquid in sermone docuerint, bonis exemplis probaverunt. Necnon et trecenta scuta, quorum singula trecenti aurei vestiebant, perfectam fidem eorum significant, quam in sanctae Trinitatis confessione habebant. Bene ergo custodes domus Dei hastas et scuta aurea portant, quia sancti praedicatores, qui sunt Ecclesiae sanctae custodes, claritate supernae sapientiae splendentes, et verborum jaculis inimicos confodiunt, et scuto sacrae fidei tela nequissimi ignea repellentes exstinguunt. Quod autem adjungitur, « posuit ea rex in domo silvae Libani, » apte huic mysterio congruit. Quid ergo silva Libani, nisi gentium Ecclesiam significat, quae de factu superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
censentur s forcissimi in eis sunt
utiq illi qui siue celestis dono specu¬
lationis sublimantur: seu ministi¬
um p̃dicationis ministium rite
ꝑagendum suscipiunt. Qui et ap¬
te sexagenario numero sunt de¬
signati: quia tales nimirum dena¬
rium eterne recributionis sortiun
tur ꝓfectione bone oꝑationis. Oñs
tenentes gladios: et ad bella doctis¬
simi: Iuos tenentes gladios: deqͥb
dicit apłs. Et galeam salutis assu¬
mite : et gladium sp̃s quod ẽ uer¬
bum dĩ. Ad illa bella doctissimi. di
quib idem ad monec⁊:dicens
Induite uos armaturam dĩ. ut
possitis stare aduersus insidias
diaboli: quia non ẽ nob̃ colluctatio
aduersus carnem et sangiunem:
saduersus principes et potesta¬
ces et cet̾a. Et recte doctissimi:
quia magna bellandi arte indi¬
gent: qui carne in clusi in terris
positi: contra spiritalia nequitie
incelestib certant. Gsagna arte ym¬
mo magna dĩ grã indigent. cum

Expanded text:
censentur. Sed fortissimi, inquit, in eis sunt censentur. Sed fortissimi, inquit, in eis sunt utique illi, qui sive coelestis dono speculationis sublimantur, seu praedicationis ministerium rite peragendum suscipiunt. Qui et apte sexagenario sunt numero designati, quia tales nimirum denarium aeternae retributionis pro perfectione bonae operationis exstenentes gladios et ad bella doctissimi, » illos tenentes gladios, de quibus dicit Apostolus: « Et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . » Ad illa bella doctissimi, de quibus idem admonet, dicens: « Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli; quia non est nobadversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates , etc. » Et recte, doctissimi, quia magna bellandi arte indigent, qui carne inclusi, in terris positi, contra spiritualia nequitiae in coelestibus certant; magna arte imo magna Dei gratia indigent, cum
Abbreviated transcription (Latin):
peregrina fuit. s inocculto scõꝵ
fieri cuies optabat. Unde non
solum celesti prȩmio resurrectio¬
nis beata. s etiam pocestate apłica
de uideis uerum adulteris udican¬
dis. ipsius ore iudicis digna cense¬
cur quia xp̃m in salomone mira¬
ca: uerum regine celestis affectum
imagine mistica eccłie ꝓuiden¬
cis impleuerat hinc ipsa regina¬
saba uiso salomone et gloria euis.
stupins super prudentia eius. tix̃.
Uerus ẽ sermo quem audiui inter¬
ra mea suꝑ sermonib tuis. et suꝑ
sapientia cua: et non credebam
narrͣib michi. donec ipsa ueni. et
uidi oculis meis: et probaui quod
media pars
michi nuntia¬
sapientia tua et oꝑa cua: quam
rumor. quem audiui. Quod be¬
ne conuenit scẽ eccełie: que au
sum ꝑuenit ꝑ baptismum et
fidem: consideratis sc̃ȩ scripture
testimoniis diinitatis potenti¬
am eius agnoscens: parum ei
uidetur eẽ omne quod sibi antea
de eo narratum ẽ: in cõparatioẽ

Expanded text:
peregrina fuit, sed in loco culto sanctorum peregrina fuit, sed in loco culto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrectionis beata, sed etiam potestate apostolica, de Judaeis adulteris judicandis, ipsius judiciis digna censetur, quia Christum in Salomonem mirata, verum reginae coelestis affectum imagine mystica Ecclesiae providentis impleverat. Hinc ipsa reginaSaba, viso Salomone et gloria ejus, stupens super prudentiam ejus, dixit: « Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credebam narrantibus mihi, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars mihi nuntisapientia tua et opera tua, quam rumor quem audivi, etc. » Quod bene convenit sanctae Ecclesiae, quae, ausum venit per baptismum et fidem, consideratis sanctae Scripturae testimoniis, Divinitatis ejus potentiam agnoscens, parum ei videtur esse omne quod sibi antea de eo narratum est, in comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
ab eius exercitus in uasione con¬
fuimi. Iratus uero achab: ꝓpħam
illum quidem clausum serua¬
ri iussit. con fusus autem micheȩ
sermonib ad suam domum re¬
ieauit. Scdin leges uero tropo¬
logiȩ. maxime prouidendum ẽ
seruis dĩ ne scđm exemplum
achab regis isrł ꝑnitiosa securita¬
te sibi blandiantur. quamdiu¬
hostis uiuit: ne dum se quasi
uictores perpetiros arbitrant᷑.

Expanded text:
ab ejus exercitus invasione conab ejus exercitus invasione consumi. Iratus vero Achab prophetam illum quidem clausum servari jussit; confusus autem Micheae sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae, maxime pervidendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel perniciosa securitate sibi blandiantur, quandiuhostis vivit: ne dum se, quos victores perpetuos arbitrent
Abbreviated transcription (Latin):
ret: Quo nolente: predixit ei.
quia eo quod inobediens eẽt dõ
eiusq precepto: leone occurrente
pmeretur. Q uod dum illi homi¬
ni contigisset: accessit propħa rur¬
sus ad alium: et idem ut faceret
impauit: Qui dum ꝑcussisset eum
et eius uerticem cruentasset: alli¬
gato capite. accessit ad regem dicers
et. Quͦia dum eẽt in exercitu con¬
stitutus. accepisset a quodam tri¬
buno seruandum captiuum.
sibiq ab eo dic̾tum. ut si capti¬
uus fugeret. ipse moreretur.
Quo fugiente is qui eum tradi¬
derat. mortem et mina ẜ retur
inferre. Dum respon dente
achab mortem ei inminere
uistissimam: soluens caput
aguitus ẽ. micheas ẽẽ propħa.
Hac enim parabola utebatur.
propter sermones quos erat ei¬
daturus. Ait namq qm̃ ds̃ ei
concessisset. ut supplitium hos¬
tis euaderet: ipse inimicum
eius achab qui dm̃ blas¬
phemauerat dimisisset. et pro¬
terea ds̃ decreuisset. ipsum qͥde
ab illo ꝑimi: populum uero eiꝰ¬

Expanded text:
ret. Quo nolente, praedixit ei ret. Quo nolente, praedixit ei quia eo quod inobediens esset Deo ejusque praecepto, leone occurrente perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Qui dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset, alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum ut, si captivus fugeret, ipse moreretur; quo fugiente, is qui eum tradiderat mortem ei minaretur inferre. Tum, respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvens caput, agnitus est Michaeas esse propheta. » Hac enim parabola utebatur propter sermones quos ei erat dicturus. Ait namque, quoniam Deus ei concessisset ut supplicium hostis evaderet, ipse inimicum ejus Achabum, qui Deum blasphemaverat dimisisset, et propterea Deus decrevisset ipsum quidem ab illo perimi, populum vero
Abbreviated transcription (Latin):
extremum ut in ipsum sibi po¬
testas daretur. postulauit: Quo
concesso: quasi mox uictor exis¬
teret. carnem eius graui ulcere iul¬
nerauit: S quo uehementꝰ de ꝓs¬
ꝑitate in dolore eum depositum
ꝑsequebatur: eo ualidius ꝑ patien¬
cem ipsuis prosternebatur: Et pau¬
N apło datus ẽ stimulus carnis
sue angelus satane ut eũ cola¬
fizet: quatinus uirtus in infir-¬
mitate ꝑficeretur: Cunc uir qui¬
dam de filiis propħarum. dixit
as socium suum insermone do¬
mini: Percute me. At ille noliue
pcutere: Cui ait: Quia noliusti au¬
dute uocem domini: ecce recedes
ame. et ꝑcutiet te leo Cumq
paululum recessisset abeo: inuenit
cum leo. atq ꝑcussit: S et alterum
conueniens uirum: dixit ad
cum: Pcute me: Qui ꝑcussit eũ
et uuluerauit. Et rełq Porro de
hac eadem re iosephus taliter
cefert: Incerea quidam propħa
nomine micheas. accedens ad
unum isrłitarum petiit ut eũ
in capite ꝓ uoluntate dĩ ꝑcute¬

Expanded text:
extremum, ut in ipsum sibi poextremum, ut in ipsum sibi potestas daretur, postulavit. Quo concesso, quasi mox victor existeret carnem ejus gravi ulcere vulneravit. Sed quo vehementius de prosperitate in dolore per depositum persequebatur, eo validius per patientiam ipsius prosternebatur. Et Paulo apostolo datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, ut eum colaphizaret , » quatenus virtus in infirmitate perficeretur. « Tunc vir quidam de filiis prophetarum dixit ad socium suum in sermone Domini: Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet te leo. Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo, atque percussit. Sed et alterum conveniens virum, dixit ad eum: Percute me. Qui percussit eum, et vulneravit. » Porro de hac eadem re Josephus taliter refert: « Interea quidam propheta, nomine Michaeas, accedens ad unum Israelitarum petiit ut eum in capite pro voluntate Dei percute
Abbreviated transcription (Latin):
ni sp̃s semꝑ dolose sentientes.
si in spiritalib rebus uincũt᷑.
incorporalibꝰ bellum preꝑare
concendunt: Hoc quoq diabo¬
lus. hoc et totus erercitus eius
maxi me sacagunt: ut animas
hominum de suꝑnis ad una pre¬
cipitent: quo facilius eos uincere
possint. Si uiderint eos cȩlestia
desiderare: terrena et caduca ad
amandum ingerunt: Si uidint
illos prosꝑitate concessa grãs dõ
agere: student ut ꝑ aduersa fian¬
gantur. S sicut regis sirie et ser¬
uorum eius non conuenit dictio
cum oꝑe. quia ubi se suꝑare pos¬
se confidebant. ibi suꝑati sunt:
ita et princeps mortis sepe ibi um¬
citur cum exercitu suo. ubi se ex¬
istimat uincere posse: quia infir¬
ma mundi elegit ds̃. ut confun¬
deret fortia: et ea que non sunt.
ut ea que sunt destrueret. Temp¬
tauit gͥ antiquus hostis beatum
iob: et dum sibi substantiam eiꝰ
et filios tradi a domino expeterec
ut ꝑͣ euis animum subuerteret.
nec tamen in hoc preualeret: ao

Expanded text:
ni spiritus semper dolose sentientes, ni spiritus semper dolose sentientes, si in spiritalibus rebus vincuntur, in corporalibus bellum praeparare contendunt. Hoc ergo diabolus, hoc et totus exercitus ejus maxime satagunt, ut animas hominum de supernis ad ima praecipitent, quo facilius eos vincere possint. Si viderint eos coelestia desiderare, terrena et caduca ad amandum ingerunt. Si viderint illos prosperitate concessa gratias Deo agere, student ut per adversa frangantur. Sed sicut regis Syriae et servorum ejus non convenit dictio cum opere, quia ubi se superare posse confidebant, ibi superati sunt, ita et princeps mortis saepe ibi vincitur cum exercitu suo, ubi se aestimabat vincere posse: « Quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret tabat igitur antiquus hostis beatum Job, et dum sibi substantiam ejus et filios tradi a Domino expeteret, ut per hoc ejus animum subverteret, nec tamen in hoc praevaleret ad
Abbreviated transcription (Latin):
et rex isrł ꝑ ł cutit et equos
et currus: quia de ipso rege
regum scripitim ẽ quod cur¬
rus pharaonis et exercitum
eius. equum et ascensorem eiꝰ
submerserit in rubro mari:
dum nequitias spĩtales cui
uero pharaone. antiquo uide¬
licet hoste aquis baptismatis
obruit: humani geueris delen¬
do peccata: Accedens autem et. li.¬
propħa ad regem isrł: dixit ei:
uade et confortare: Scito: et uide
quid facias. sequenti enim auno
rex sẏrie ascendet contra te: E nłq
Quod benadab rex sirtȩ semel
uictus iterum instaurat preliũ
contra isrł: significat diaboliun
a militiȩ sue intentione nũquã
cessare: Qui licet a scĩs uiris sepi
iuncatur. tamen iterum instau¬
rat prelium contra illos: et dum
uno modo uincitur: alio statim
iuncere conatur. hinc ẽ quod
serui regis sirie. dixerunt ei: Dii
montium  dii eorum: ideo suꝑa¬
uerunt nos. S melius ẽ ut pug¬
nes contra eos in campestrib:
et obtinebunus eos: quia malig¬

Expanded text:
Et rex Israel percutiet equos Et rex Israel percutiet equos et currus, quia de ipso rege Regum scriptum est quod « currus Pharaonis, et exercitum ejus, equum et ascensorem ejus submersit in Rubro mari , » dum nequitias spiritales cum vero Pharaone, antiquo videlicet hoste, aqua baptismatis obruit, humani generis delendo peccata. « Accedens autem propheta ad regem Israel dixit ei: Vade et confortare, et scito et vide quid facias, sequenti enim anno rex Syriae ascendet contra te, etc. » Quod Benadad rex Syriae, semel victus, iterum instaurat praelium contra Israel, significat diabolum a malitiae suae intentione nunquam cessare, qui licet a sanctis viris saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra illos, et dum uno modo vincitur, alio statim vincere conatur. Hinc est quod servi regis Syriae dixerunt ei: « Dii montium sunt dii eorum, ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra illos in campestribus, et obtinebimus eos. » Quia malig
Abbreviated transcription (Latin):
malignorum sp̃uum ad subuer¬
tendum populum dĩ contrahit:
S ꝑ pueros principum isrł uinci¬
tur: cum ꝑ bonos auditores scõꝵ
doctorum qͥ id auod aure au¬
diunt. fact̾is implere nituntur.
Antiquus hostis infugam uertit᷑:
omĩs qi suus exercitus amili¬
tib. xp̃i perturbatur. Qui be¬
ne ducenti et tringinta duo eẽ
dicuntur. quia hii qui utriusq
testamenti scientiam perfecte
cenent. et crinitatis fidem cum
gemina caritate dĩ uidelicet
et proximi conseruant: apti
ꝑ omnem modum militiȩ
summi regis eẽ comprobantur.
fugit quoq benadab rex sirie
in equo cum equitib: nec ñ egres¬
sus rex isrł ꝑcussit equos et cur¬
fugere describitur: nisi quod
princeps omnium iniquorum
diabolus. quorum oculi sub¬
li mes sunt. siria enim interp̃¬
tatur sublimis in equo sue
suꝑbie confidens cum equitib
suis scilicet omnib suꝑbis.
humilib et dm̃ timentib su¬
ꝑatus in fugam uertitur:

Expanded text:
malignorum spirituum ad subvermalignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit; sed per pueros principum Israel vincitur, cum per bonos auditores sanctorum doctorum, qui quod aure audiunt, factis implere nituntur, antiquus hostis in fugam vertitur, omnisque suus exercitus a militibus Christi proturbatur. Qui bene ducenti et triginta duo esse dicuntur, quia hi qui utriusque Testamenti scientiam perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate, Dei videlicet et proximi, conservant, apti per omnem modum militiae summi Regis esse comprobantur. « Fugit quoque Benadad rex Syriae in equo cum equitibus; nec non egressus rex Israel percussit equos et cur equitibus fugere describitur, nisi quod princeps omnium iniquorum diabolus, quorum oculi sublimes sunt Syria enim interpretatur sublimis  in equo suae superbiae confidens cum equitibus suis, scilicet omnibus superbis umilibus et Deum timentibus, superatus, in fugam vertitur?
Abbreviated transcription (Latin):
induiturus. Non accinctus:
qui nuper tunica indutus.
net dum se addita zone circũ¬
positione muniuit. Sic ergo
in expeditione castrensi qui po¬
situs est: recte acemetus nomi¬
natur. id ẽ armis in dutus. Qui¬
cum pugna confecta uicto.
domum redit. uire discinctus uo¬
catur: quia nimirum depositis
armis optate pacis otium gerit.
l ui uero necdum pugnare. neq
sad certamen parare iam ceꝑat:
merito non accinctus eẽ dicitur.
dit ergo rex isrł regi sirie glanti
quasi iam cepisset samariam. qͣm
obsidere ceperat. Ne glorietur
accinctus eque. ut discinctus:
dc si aꝑte dicat. Noli głari quasi¬
um uictor. bellici discriminis.
qui ad huc inatiȩ positus quẽ
uictoria sequatur finem ig¬
noras Et uerum profecto dice¬
bat. Nam mox inito certamine
benadab ñ uictis aduersariis
criumphans. s ceso suo exercicu
fugiens: domum redit: Mistice.ꝯ̃.
autem benadab hostis isrł signi¬
ficat diabolum omnium bonoꝵ
inimicum: qui diuersos exercitꝰ

Expanded text:
induiturus. Non accinctus, induiturus. Non accinctus, qui nuper tunicam indutus, necdum se addita zonae circumpositione munivit. Sic ergo in expeditione castrensi qui positus est, recte accinctus nominatur, id est, armis indutus. Qui pugna confecta victor domum rediit, jure discinctus vocatur, quia nimirum, depositis armis, optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinctus esse dicitur. Ait ergo rex Israel regi Syriae glorianti, quasi jam cepisset Samariam, quam obsidere coeperat: « Ne glorietur accinctus aeque, ut discinctus; » ac si aperte dicat: Noli gloriari, quasi victor bellici discriminis, qui, adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dicebat. Nam mox inito certamine Benadad, non victis adversariis triumphans, sed caeso suo exercitu fugiens domum rediit. Mystice autem Benadad hostis Israel significat diabolum omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
secus autem murorum altitudo
longe suꝑficiem cerre transcen¬
derat: maxime cum in mantis
uertice ut scriptura refert fu¬
erit urbs eadem posica. Ait ergo
rex suꝑbus obsessam terrens ci¬
uitatem. auoo cantam haberet
secum exercitus multitudinẽ:
ut etiam si quisq militum uni
solummꝰ lapidem. uel cespitem.
uel stipitem ad construendum
contra urbem agerem apporcas¬
set. agger exurgeret: qui suꝑfi¬
ciei ciuitatis ipsius que erat
intra muros. eẽ uideretur eqͣlis
ita ut ex equo pugnantes. cont̾
ciuitatem dela uel faces mittere
possent. Cuius cemericatẽ arro¬
gantie modesto sermone conpes¬
cens rex isrł: ait: Dicite ei: Rle
glorietur. cinctus eque ut dis¬
cinctus. Aliub ẽ autem accinaꝰ.
aluid discictus: aliud non accm¬
ctus Accinctus namq ẽ. qui
cirgulo circũdatus incedit Dis¬
cinctus: qui cingulum nuper
deposuit. Uerbi gr̃a balneum
intracurus. uel lectum ascensu¬
rus. uel alteram forte tunicã

Expanded text:
secus autem murorum altitudo secus autem murorum altitudo longe superficiem terrae transcenderat, maxime cum in montis vertice ut Scriptura refert fuerit urbs eadem posita. Ait ergo rex superbus obsessam terrens civitatem, quod tantam haberet secum exercitus multitudinem, ut etiamsi quisque militum ejus unum solummodo lapidem vel cespitem vel stipitem ad construendum contra urbem, aggerem apportasset, agger exsurgeret, qui superficiei civitatis ipsius, quae erat intra muros, esse videretur aequalis, ita ut ex aequo pugnantes contra civitatem tela vel faces mittere possent. Cujus temeritatem arrogantiae modesto sermone compescens rex Israel ait: « Dicite ei, Ne glorietur accinctus aeque, ut discinctus. » Aliud est autem accinctus, aliud discinctus, aliud non accinctus. Accinctus namque est qui cingulo circumdatus incedit. Discinctus, qui cingulum nuper deposuit, verbi gratia, balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel alteram forte tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
boum. et mactauit illud et in
aratro boum coxit carnes. ẽt
dedit popło et comederunt:
cum populus xp̃ianus carna¬
lia desidia mactans. totum
exercitium suum in opus euan¬
glizandi conuertit: unde suf¬
ficientem pastum auditorib
suis prebere possit: Ipse uero
sequitur nr̃m heliam. et minisst̃
ei: cum uestigia eius sequens.
hoc ͤ maudata illius fideliter ob¬
seruans. ministium ei bonorũ
oꝑum condigne exhibere sa
suum et triginta et duos re
ges secum. et equos et currus.
et ascendens pugnabat contra
samariam. et obsedebat eã. & ułq
Quod benadab rex syrie obsiders
et impugnare incipiers samariã
ait. hec faciant michi dii. et hec
addant. si suffecerit puluis sama¬
rie pugillis omnis popłi qui
sequitur me: hunc habet sen¬
morem cuiͥtatum habeat ter¬
ram interius prope muros. pene
ipsis muris equalem: ne uidelicet
eos sine subsidio terre ad iacentis
erectos. creber insistente manu
hostili deiceret ictus arietis. extrin¬

Expanded text:
boum, et mactavit illud. Et in boum, et mactavit illud. Et in aratro boum coxit carnes, et dedit populo et comederunt. » Cum populus Christianus carnalia desideria mactans, totum exercitium suum in opus evangelizandi convertit, unde suffsuis praebere possit. Ipse vero sequitur nostrum Eliam et ministrat ei, qui vestigia ejus sequens, hoc est, mandata illius fideliter observans, ministerium ei bonorum operum condigne exhibere satsuum et trigiges secum, et equos, et currus, et ascendens pugnabat contra Samariam, et obsedit eam, etc. » Quod Benadad, rex Syriae, obsidens et impugnare reincipiens Samariam, ait: « Haec faciant mihi dii et haec addant, si suffecerit pulvis Samariae pugillis omnis populi qui sequitur me, » hunc habet senmorem civitatum habebat terram interius propter muros pene ipsis muris aequalem, ne videlicet eos sine subsidio terrae adjacentis erectos creber, insistente manu hostili, dejiceret ictus arietis. Extrin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitheliseũ arantẽ. xii. uigis boum: eum
redeptornr descendens decelo diuino
iudicio adquisiuit popłm adhuc t̃re¬
nis oꝑibus inhiantem: In quo sa¬
lutem fecit cum eum ad fidẽ ꝯũtit:
helias enim interp̃tatur ut iam
diximus. ds̃ m̃s: Saphat. uidi-¬
cans: Et heliseus. dĩ mei salus
ad mirabiliter suꝑ quem ꝓpħa
pallium suum misit: cum illũ
dñs fide catholica induit. Omũ
cim relictis bobus: cucurrit pꝰ
heliam et ait: Osculer oro te pa¬
trem meĩrimatrẽ meã isie sequar
te qr morut electoꝵ chorꝰ audiuit¬
audiui loquentem per euan¬
głium dnm̃ qui non renunti¬
auerit omnib que possidet.
non potest m̃s ẽẽ discipulus:
statim cessauit terrenis lucris
inhiare: secularib desideriis
deseruire: totum se contulit ad
seruitium xp̃i: Nec camen
aliis uerbum uitȩ predicare
desiuit. hoc ẽ enim osculari pa¬
trem et matrem: cum quoscũ¬
q possit siue de uideis. siue
de gentib sermone uelle cor¬
rigere Tulit itaq heliseus par

Expanded text:
ugis boum, cum Redemptor noster, descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis operibus inhiantem; in quo salutem fecit, cum eum ad fidem convertit. Elias enim interpretatur ut etiam diximus Deus Dominus, Saphat judicans, et Eliseus Dei mei salus. Admirabiliter super eum propheta pallium suum misit, cum illum Dominus fide catholica induit. « Omntim, relictis bobus, cucurrit post Eliam, et ait: Osculor, oro te, patrem meum et matrem meam, et sic sequar te; » quia mox ut electorum chorus audivit loquentem per Evangelium Dominum: « Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , » et statim cessavit terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire, totum se contulit ad servitium Christi, nec tamen aliis verbum vitae praedicare desivit. Hoc est enim osculari patrem et matrem, cum quoscunque possit, sive de Judaeis, sive de gentibus, sermone velle corrigere. « Tulit itaque Eliseus par
Abbreviated transcription (Latin):
autem filium saphat qui ẽ de abel¬
in aulam unges propħam ꝓce
Et erit quicumq fugerit gladi¬
ũ atahel: occidet eũ hieu. & qͥc̃q
fugerit gladium hieu: int̾ficiet
cipiendũẽ qd̾ propħa dĩ heliseus
homicida futurussit
earannus: s magis spiricaliter
incelligendum. qͥa iusticia diui¬
na quȩ singulis reddit scđm oꝑa
sua. punit peccata hominum. Ali¬
quando manifesta ultione.
reges et tluces: uindicat ꝑ ꝓpħas
et sacerdotes: cum alios nocentes.
facit plecti mucrone: alios ciansuer¬
lut gladio ligue: Unde dauid et
salomon. et cet̾i reges penam a
reis exigebant: cum eos crucida¬
ri uidebant: Et item alibi scrip¬
cum ẽ. de suꝑborum et in obedi¬
entium pena. Bolaui eos in qͥt
in propħis: occidi eos in uerb oris¬

Expanded text:
autem filium Saphat qui est de Abelautem filium Saphat qui est de Abelmaula ungues prophetam pro te et erit quicumque fugerit gladium Azahel occidet eum Hieu et qui fugerit gladium Hieu interficiet cipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifesta ultione, reges et duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum et inobedientium poena: « Dolavi eos, inquit, in prophetis, occidi eos in verb
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ita negli git. At contra magno
humilitatis radio semet ipsũ
illuminat. qui aliorum bona
subtiliter pensat: quia dum
ea quȩ ipse feterit. fact̾a foris
et ab aliis conspicit: eum qui
de singularitate intus erum¬
pe uititur. suꝑbiȩ cumorem
premit: hinc ẽ quod uoce dĩ
ad heliam solum se estimantẽ
dicitur. reliqui michi septem
milia uirorum. qui non curua¬
uerunt genua ance baal: ut
dum non solum se remansisse
cognosceret: elationis głam
quȩ ei de sĩgularitate surge bat
inclinaret. Propħa nempe erat.
et sepe misteria suꝑna cognoue¬
rat. Quid ergo difficile fuitͥ aͣg¬
noscere in hoc mundo fideliter
dõ famulos remansisse: S hĩc
sollerter intuendum ẽ. oculum
cordis. elatio quam nequit̃ clau¬
dit: quando qui humilis et oc¬
culta di nouerat. elatus et aꝑta
nesciebat. Et ait dñs ad heliam
Uade. et reuertere inuiam cuam
ꝑ desertum damasci: Cumq
unges regem suꝑ isrł. Heliscũ

Expanded text:
merita negligit. At contra magno merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore premit. Hinc est quod vere Del ad Eliam solum se aestimantem dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, » ut, dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, qua ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat; quid ergo difficile fuit agnoscere in hoc mundo fideliter Deo famulos remansisse? Sed hinc solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui humilis et occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam tuam per desertum Damasci. Cumqueunges regem super Israel; Eliseum
Abbreviated transcription (Latin):
incipimus: quasi iam in spelun¬
ce nr̃e: ostio stamus Quia enĩ
ꝓgredi ꝑfecte non possumus:
ad cognitionem tamen uerita¬
tis in hiantes: iam aliquid de
lib̾tatis aura captamus In
ingressu ergo spelunce stare
ẽ : teptesso nr̃e corruptio nis
obstaculo ad cognitionem uerita¬
tis in cipere exire: Unde et nube
intab̾naculo descendente isrłite
elonginqͣ cernentes inpapiloni¬
um suorum hostiis stecisse me¬
morantur: quia hit qui aduen¬
tum diuinitatis ut cum q cons¬
piciunt: quasi iam ex habita¬
culo carnis ꝓcedunt: Et ecce uox
ad heliam dicens. Quid hic agis
helia: Et ille respondens ait
Telo zelatus sum ꝓ domino dõ
exercituum: quia debeliquert̃
pactum cuum filii isrł: Altaria
tua destruxerunt: et propħas
tuos occiderunt gladio. et de-¬
relictus sum ego solus: et que
runt animam meam. ut aufe¬
quod cordis sui oculum ꝑ ela-¬
tionis tenebras extinguat: qui:
cũ rectaagit considetare melioꝵ

Expanded text:
incipimus, quasi jam in spelunincipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi profecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculo descendente, Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis utrumque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. « Ecce vox ad Eliam dicens: Quid hic Helia? et ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel: altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio, et derelictus sum ego solus, etrunt animam meam, ut aufequod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum
Abbreviated transcription (Latin):
punus. cum saporem incircum¬
scripte ueritatis. cõtemplatione
subita subtiliter degustamus.
Cunc ergo uerum ẽ quod de dõ
cognoscimus: cum plene nos ali¬
quid de illo cognoscere non posse
sentimus: Unde bene illi sub¬
ditur: Quod cum audisset
helias oꝑuit uultum suum
pallio: et ingressus stetit in ostio
spelunce: Post aure tenuis
sibilum. uultum suum propħa
pallio oꝑuit: quia in ipsa sub¬
tilissima contemplatione ueri¬
tatis quanta ignorantia homo
cegatur agnoscit: Uultui namq
pallium suꝑducere ẽ: ne altiora
mens querere audeat. hanc con¬
sidationẽ propͥe infirmitatis
uelare: ut nequaquam intelli¬
gentie oculos ultra se precipitan¬
cer aꝑiat: s ad hoc quod appre¬
hendere non ualet. reuerenter
claudat. Qui hec agens. in spe¬
lunce ostio stetisse describitur.
Quid namq spelunca nr̃a ẽ. nisi
hec corruptionis habitatio: in
qua ail huc ex uetustate reti¬
nemur: S cum aliquio ꝑci¬
pere de cognitione ueritatis

Expanded text:
pimus, cum saporem in circumpimus, cum saporem in circumscriptae veritatis contemplatione subita, subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae. Post aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta igntegatur agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc considerationem propriae infirmitatis velare, et nequaquam intelligentiae, oculos, ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cogitatione divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cituum: quia deselinquerunt pac¬
tum tuum filui isrł. Altaria cua
destruxxerunt: et propħas cuos oc¬
ciderunt gladio: et derelictus sũ
ego solus. et querunt animam
meam. ut auferant eam: Et ait
Egredere: et sta in monte coram dño:
et ecce oominus cransit. et sp̃s
grandis et fortis. subuertens moiꝰ
tis iꝯterens petras ante dñm: N in
nem ignis: Non in igne domi¬
nus Et post ignem: sibilus aure
tenius: Quod cum audisset helias.
oꝑuit uultum suum pallio: et
tes euertit. et petras conterit. qr
pauoi. qui ex aduentu eius irru¬
it et altitudinem cordis nr̃i deicit.¬
cõmotionis et ignis non ẽẽ dñs
dicitur: eẽ uero in sibilo aure te¬
nuis non negatur: quia nimi¬
rum mens. cum inłemplationis
sublimitate suspenditur: quicqͥs
ꝑfecte conspicere preualet. ds̃ñẽ:
lum uero subtile aliquid conspic̃.
hoc ẽ quod de mn᷑phensibili subs¬
tantia eternitatis audit. Quasi
enim sibilum tenuis aurȩ ꝑci-¬

Expanded text:
cituum, quia dereliquerunt paccituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel . Et ant, et prophetas tuos occiderunt gladio, et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut auferant eam. Et ait ei: Egredere et sta in monte coram Domino, et ecce Dominus transit, et spiritus grandis et fortis subvertens montes, et conterens petras ante Domin ignis. Non in igne Dominus. Et post ignem sibilus aurae tenuis. Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et rtit montes, et petras conterit, quia pavor, qui ex adventu ejus irruit et altitudinem cordis nostcommotionis et ignis non inesse Dominus dicitur; esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur, quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est. Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit; qenim sibilum tenuis aurae perci
Abbreviated transcription (Latin):
tib usq ad montem dĩ oreb yc̃.
Quid ergo hic helias bis pastus
ab angło exprimit: nisi na¬
ture nr̃e infirmitatẽ. quib non
sufficit simplex pastus. s du¬
plex: quatinus ad suꝑna uale¬
amus ascendere:Sicut enim
corpus sine alunto corporali
subsistere nequit: ita nec ani¬
ma uiuere pocest. si ne uerbo.
dĩ: Angłs enim qui heliam
pauit. quem congruentius. q̃
ipsum sumini consilii angłm
significat: cuius ope tam in cor¬
porali quam etiam in spiricali
natura subsistimus: Ambulauit
enim helias postquam surrexe¬
rat a somno. comedie et bibit
bis inertie somnum excutimꝰ:
necesse ẽ ut diuino solatio confor¬
tati. gressu bonorum operum ꝑ
omne tempus uite p̾sentis sũmo¬
ꝑe festinemus ascendere in mon¬
tem dĩ et in locum scm̃ eius ue
ibi requiem inueniamus eternã.
umq uenisset illuc: .l.¬
mansit inspelunca: Et ecce ser¬
mo dñi ad eum: Dixitq illi. Quid
hic agis helia: At ille respondit:
Telo zelatus sum pro dño dõ exer¬

Expanded text:
tibus, usque ad montem Dei Horeb, etc. » Quid ergo hic Elias bis pastus ab angelo exprimit, nisi naturae nostrae infirmitatem, quibus non sufficit simplex pastus, sed duplex, quatenus ad superna valeamus ascendere? Sicut enim corpus sine alimento corporali subsistere nequit, ita nec anima vivere potest sine verbo Dei. Angelus enim qui Eliam pavit, quem congruentius, quam ipsum summi consilii angelum significat, cujus ope tam in corporali quam etiam in spirituali natura subsistimus? Ambulavit enim Elias, postquam surrexerat a somno, comedit et bibit inertiae somnum a nobis excutimus, necesse est ut divino solatio confortati, gressu bonorum operum per omne tempus vitae praesentis summopere festinemus ascendere in montem Dei et in locum sanctum ejus, ut ibi requiem inveniamus aeternam « Cumque venisset illuc, mansit in spelunca. Et ecce sermo Domini ad eum, dixitque illi: Quid hic agis, Elia? At ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exer
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cum impenditur: non defecisse
dicitur. hilarem enum datorem: diligit
ĩs. Uidua autem ista quam dñs
to: eadem ipsa ẽ de qua dicitur in
psalmo. Uiduam eus benedicens
lila uidelicet: de qua apłs ait:
Uortuo uiro. quib uolet nubtre
libera ẽ: quia desinente lege
formna non deficit in omnib fere
gentib fame manente: quarum
cibi uite esuriem. et fidi trinita¬
tis in ediam congrue pfigurauit
illa quondam triennio fames:
actum ẽ audem post uerba xluii.
hec egrotauit filius muli eris ma¬
tris familiȩ: et erat langor  fortis

Expanded text:
quae cum impenditur, non defecisse quae cum impenditur, non defecisse dicitur. « Hilarem enim datorem diligit Deus . » Vidua autem ista, quam Dominus at, eadem ipsa est de qua dicitur in psalmo: « Viduam ejus benedicens llam scilicet, de qua Apostolus ait: « Mortuo viro, quibus volet nuptiis libera est . » Quia, desinente lege,farina non desinit, in omnibus fere gentibus fame manente, quarum vitae esuriem, et fidei Trinitatis inediam congrue praesignavit illa quondam triennii fames. « Factum est autem post verba haec, aegrotavit filius mulieris matrisfamilias, et er
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑtem. docebat: donec ad ueniers
sermo propheticus ex siccato uelle
isrłelis. ut pote clausa celi ia¬
nua fame periclitabatur in iudea
pasceretur ibi simul et pasceret:
et receptus uidelicet acredentib
et reficiens ipse credentes. Unde
bene hec ẽadem uidua in sarec¬
ta sidoniȩ dicitur eẽ morata.
Sidonia quippe: inutilis uenatio.
sarepta uero: incendium uel
angustia panis interpretatur:
quia ubi habundauit pecca¬
tum: suꝑ habundauit et grã.
Ubi rebus suꝑ uacuis inͣquirendis
quasi aucupandi cura in pen¬
de batur: ubi dire sitis incendi¬
um panis spiritalis antea
fiebat angustia: ibi farina ole
umq ore ꝓphetico benedicitur.
Que uolebat duo ligna colligere:
priusquam moreretur. Non
hic solum ligni nomine. s
etiam numero lignorum signũ
crucis ex primitur: quo nob̾ẽ
panis uite preparatus eterne.
Benedicitur farina eius et ole¬
um. hoc ẽ grã corporis domi¬
nici. &crismatis unctio: siue
fru etus et hilaritas carttatis.

Expanded text:
ertem docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui exsiccato vellere Israelis, ut pote clausa coeli janua , fame periclitabatur in Judaea, pasceretur ibi simul et pasceret, et receptus videlicet a credentibus, et reficiens ipse credentes. Unde bene haec eadem vidua in Sareptha Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe inutilis venatio, Sareptha vero incendium, vel angustia panis, interpretatur. Quia « ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Ubi rebus supervacuis acquirendis quasi aucupandi cura impendebatur, ubi dirae sitis incendium panisque spiritualis antea fiebat angustia, ibi oleum farinaque ore prophetico benedicitur. « Quae volebat duo ligna colligere, priusquam moreretur. » Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur, quod nobis est panis vitae praeparatus aeternae. Benedicitur farina ejus et oleum, hoc est, gratia corporis Dominici, et chrismatis unctio sive fructus et hilaritas charitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
sibi gła incorde surrexit: ut ꝓpħȩ
falsi uerbis deceptus disceret. qr
nequaquam proptie fortitudinis
fuerit. quod ad regis uerba restitis¬
setͤ Bene autem exenis ore mor¬
dis sententiam accipit. cuius seduc¬
ut inde penam ueraciter sumeret.

Expanded text:
sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seducut i
Abbreviated transcription (Latin):
custodia. quod in statu ꝑ mane¬
mus. Nemo eigo se alicũ uir¬
tutis estimet. etiam cum quid for¬
tter potuerit: quia si diuina ꝓtec¬
tio deserat: ibi repente eneruiter
obruitur: ubi seualenter stare glori¬
abar᷑. Quid ẽ enim quod uir dĩ
contra altare samarte ad prophetan¬
dum directus. presente rege auciori¬
tatis libere uocis exercuit. eiusq re¬
gis extensum biachium in rigore
mirabiliter ostriuxit: quod tam̃
mox misericorditer salitti restituit:
cuiꝰ in domo inuitatus comedere no¬
luit: quia ne iniua comederet pro¬
hibitionis dominice precepta serua¬
uit. qui tamen in eadem iua et se¬
ductus comedit. et pastus interiit:
Qua inteͬ subtili consideratione colli¬
gimus: quid ut itadixerim formi¬
dandum suspiscamur. nisi quod for¬
sitan aptid semetipsum cacitus. et
ꝓpreceptis dominicis regem se con¬
aempsisse glouatus abinterna mox
soliditate quassatus ẽ. et inde
ei in opere culpa subripuit: unde

Expanded text:
custodia, quod in statu permanecustodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatur, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
bibi contra p̾ceptum dñi. et prop¬
terea aleone in uia occisusẽ: quid
significat. nisi dum quiꝰ in
prosperis eleuatur corde: ita ut
precepta domini concepnat:a
leone qui circuit rugiens. que¬
iens quem deuoret. dente ꝑsua¬
sionis maligne laniatus. ꝑ con¬
sensum peccati interficitur:
ac ꝑ hoc necessarium. ẽ. semꝑ
querere auxilium iꝑsuis omĩ po¬
tentis dĩ atq defẽssionem ipsius:
et toto corde sperare in miscdia
eius. Quid enim ẽ homo. cuiꝰ libet
sit meriti. si conditoris sui procec¬
tione deseratur: quȩ nimirum
protectio. minus necessaria credi¬
tur: si semꝑ habeatur: s utiliter
plerumq subtraitur: ut sibimet
ipsi homo quam sine illa nichil
sit: ostendatur. Uanus gͥ dĩ ali¬
quando nos nob̃ ꝑ aduersa insi¬
nuat: quȩ nescientes nos in pros¬
peris portat. qua destituti dum
cadere incipimus. et tamen ad¬
iuti tetinemur: et doctrina fit
quod in lapsu trepidamus. et

Expanded text:
bibit contra praeceptum Domini, et propbibit contra praeceptum Domini, et propterea a leone in via occisus est, quid significat, nisi dum quis in prosperis elevatur corde ita ut praecepta Domini contemnat, a leone, « qui circuit rugiens, quaerens quem devoret , » dente persuasionis malignae laniatus, per consensum peccati interficitur? Ac per hoc necessarium est semper quaerere auxilium omnipotentis Dei atque defensionem ipsius, et toto corde sperare in misericordia ejus. Quid enim est homo, cujuslibet sit meriti, si conditoris sui protectione deseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae nescientes nos in prosperis portat. Quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ propħam dicitur. Qualis popłs:
talis ẽ et sacerdos. Omnis enim a
minimo usq ad maximum aua¬
titie student: et cętis ducatum p̃-¬
bentes. infoueam ꝑdicionis parit̃
cadunt. Quib cõminatur sapi¬
entia dĩ dicens Ue tibi cerra. cuiꝰ
rex ẽ puer: et cuiꝰ principes mane¬
comedunt. Et e contiario de scõꝵ
popłis et rege eorum xp̃o. laudan¬
do. subsequitur dicens. Beata terra
cuius ẽ rex nobilis. et cuiꝰ princi-¬
pes pascuntur in tempore suo:
in bethel. hieroboam stante suꝑ¬
altare. et tus iaciente. exclamauit¬
q contra altare insermone diũ:
et ait: Altare altare: hec dicit do¬
minus. Ecce filius nascetur domui
dauid. iosias nomine: et immola
bit super te sacerdotes excelsorũ.
qui nunc in de tura succendunt:
et ossa hominum incendet suꝑ
te: et rłz Igitur ꝓpħa qui a
deo missus fuerat in betel. ut
in creparet hieroboam suꝑ ido¬
latria quam gessit. et a falso
propħa sediutus comedit ibi et

Expanded text:
per prophetam dicitur: « Qualis populus, per prophetam dicitur: « Qualis populus, talis est et sacerdos. Omnes enim a minimo usque ad maximum avaritiae student, et caeci caecis ducatum praebentes in foveam perditionis pariter cadunt . » Quibus comminatur sapientia Dei dicens : « Vae tibi terra cujus rex puer est, et cujus principes comedunt. » Et econtrario de sanctorum populo, et rege eorum Christo laudando subsequitur, dicens: « Beata terra cujus est rex nobilis, et cujus principes vescuntur in tempore suo, in Bethel, Jeroboam stante sualtare et tus iaciente et exclamavit contra altare in sermone Domini et ait altare altare haec dicit Dominus ecce filius nascetur domui David Iosbit super te sacerdotes excelsorum, qui nunc in te thura succendunt, et ossa hominum incendet super te, etc. » Igitur propheta qui a Deo missus fuerat in Bethel ut increparet Jeroboam super idololatria quam gessit, et a falso propheta seductus comedit ibi et
Abbreviated transcription (Latin):
et lucos suꝑ omnem collem excel¬
sum. et subter omnem arborem
frondosam: s et effeminati fuert
in terra: feceruntq omnes abõmi¬
nationes gentium. quas atriuit
dominus ante faciem filiorum
isrł. Significat ergo malos rectores
in eccłia qui terrenis cupiditati¬
b dediti. negligunt curam habe̾
subditorum: et delectantes in mul¬
citudine sibi obsequentium: nec ca¬
men condignam habent sollicitu¬
dinem sibi cõmissorum. Interp̃tat᷑
autem roboam: latitudo popłi.
Et bene latitudo nominari pos¬
sunt populi: qui latam et spati-¬
osam uiam gradientes ꝑ quã
multi uadunt ad mortem: angus-¬
tam uiam que paucorum ẽ. et ad
eternam uitam ducit. ingredi de¬
crectant: relicto q scõrum patrum
consilio quorum dicta et exem¬
pla ad celsitudinem tendunt
ꝑfectionis: eligunt uiuenum
ob temperare preceptis. hoc ẽ eoꝵ
qui uiuenilib desiderus manci¬
pati. laudib iniquis et adulatio¬
nib eos grauant. Et fit in eis quod

Expanded text:
et lucos super omnem collem excelet lucos super omnem collem excelsum, et subter omnem arborem frondosam. Sed et effeminati fuerunt in terra, feceruntque omnes abominationes gentium, quas attrivit Dominus ante faciem filiorum Israel. Significat igitur malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti, negligunt curam habere subditorum et delectantes in multitudine sibi obsequentium, nec tamen condignam habent sollicitudinem sibi commissorum. Interpretatur autem Roboam latitudo populi. Et bene latitudo populi nominari possunt qui latam et spatiosam viam gradientes, per quam multi vadunt ad mortem, angustam viam quae paucorum est, et ad aeternam vitam ducit , ingredi detrectant: relicto quesanctorum Patrum consilio, quorum dicta et exempla ad celsitudinem tendunt perfectionis, eligunt juvenum obtemperare praeceptis, hoc est, eorum qui juvenilibus desideriis mancipati laudibus iniquis et adulationibus eos gravant, et fit in eis quod