comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hñt inseipsis salem : pacẽ hñt int̾ se:
⁊ om̃is uictima sale sallietur. Inu̾me ꝑu
tredinẽ gehenne: in igne ardorem designat.
Sic enĩ uermẽ dicit seram scelerũ plenitu¬
dinẽ que nũquã intorm̃tis cõscienciam
mordere cessabit. ut ignis sit pena extrin¬
secus u̾mis dolor interiꝰ. Idõ aut̃ ꝑ ignem
tribulatiõis euellas amicos ita tͥ utiles ut
manꝰ. pes. oculus. si te ad gehennã tͣhere
uelint: qr oĩs qui uictuna lĩ ẽ purgatorio
igne examinabitur.⁊ int̃im ratione saꝑie
sallitur. dũ sanguinis corruptio q̃ putre¬
dinis custodia ⁊ u̾miũ mater est cõsiuntt᷑.
etor eni u̾miũ solet nasci de corruptiõe
carnis et sanguinis. Idõq caro recens sa¬
le conditur. ut ex siccato humore sangui¬
neo u̾mescere nequeat. Caro gͦ: sanguis u̾¬
mes creat. qr delectatio carnalis cuiꝰ cõdi¬
m̃tũ continencie ñ resistit. penã luxuri¬

Expanded text:
qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. et omnis victima sale salietur. BEDA. In putredinem gehennae, in igne ardorem designat. Sic enim vermem dicit seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam mordere cessabit, ut ignis sit poena extrinsecus, vermis dolor interius. Ideo autem per ignem tribulationis evellas amicos ita tibi utiles, ut manus, pes, oculus, si te ad gehennam trahere velint; quia omnis qui victima Dei est, purgatorio igne examinabitur: et interim ratione sapientiae salitur, dum sanguinis corruptio, quae putredinis custodia est, et vermium mater, consumitur. Fetor enim vermium, solet nasci de corruptione carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo, vermescere nequeat. Caro ergo et sanguis vermes creat; quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo ioħs suggesserat ñ ita se¬
parabatur adiscipulis ut eos tanquã
hereticus in ꝓbaret. s sicut facere solent
et si ñ iãm tuti sibi debeant iuideti et
hac beniuolencia. ꝙ ñdũ sunt abluti
b̾uat ut ad eam ꝑueniant. atq ita se¬
curi. de hoc sclo abscedant. Qu ꝓfec¬
to aliqũ eciam priꝰqũã xp̃ian f̾iant
utiliores sunt quã fals xͥan. qui alus
ea ꝑsuadent ut eos secũ meternã. pe¬
nam ꝑtrahant. Quos m̃broꝵ corpora¬
liũ nomine tanꝗͣ manũ ut oculum
scandaliz antem iubet dñs eru acor¬
ꝑore. ħẽ abunitatis societate: ut si¬
ne his pociꝰ eatur aduitã. quã cũ eis
ingehennam. Et si om̃ibꝰ bonis quibꝰ
de eis noticia est hac ꝑuersitate in¬
notescunt. ab om̃iũ ꝑenitus societa¬
te atq ab ipsa diuinoꝵ sacͣmtoꝵ parti¬
ciꝑatione separant᷑. Si aut̃ quibꝰdam no¬
ta est eg ꝑuersitas pluribꝰ aut̃ ignota.
ita tolerandi sunt sic̃ añ uentilationẽ pa¬

Expanded text:
ille de quo Joannes suggesserat, non ita separabatur a discipulis, ut eos tanquam haereticos improbaret, sed sicut facere solent etsi jam non tuti sibi debeant videri ex hac benevolentia, quia nondum sunt abluti bernat, ut ad eam perveniant, atque ita securi de hoc saeculo abscedant. Qui profecto aliquando etiam priusquam Christiani fiant, utiliores sunt quam falsi Christiani, qui aliis ea persuadent ut eos secum in aeternam poenam pertrahant. Quos membrorum corporalium nomine tanquam manum vel oculum scandalizantem, jubet Dominus erui e corpore, hoc est, ab unitatis societate, ut sine his potius eatur ad vitam, quam cum eis in gehennam. Et si omnibus bonis, quibus de eis notitia est, hac perversitate innotescunt, ab omnium penitus societate, atque ab ipsa divinorum sacramentorum participatione separentur. Si autem quibusdam nota est eorum perversitas, pluribus autem ignota, ita tolerandi sunt, sicut ante ventilationem pa
Abbreviated transcription (Latin):
docuit ne scandaliraremꝰ crecłũtes. ã¬
monet quantũ cauere debemꝰ eos qͥ
scandaliant. cũ parũ distet in uitio fal¬
lere uł falli. Scandalixat aut̃. qui dic¬
to uł facto minꝰ recto occasionem dat
rune. Aut bonũ lege hic ꝓmeliꝰ. aut

Expanded text:
docuit, ne scandalizaremus credentes, admonet quantum cavere debemus eos qui scandalizant, cum parum distet in vitio fallere vel falli. Scandalizat autem, qui dicto vel facto minus recto occasionem dat ruinae. Aut bonum lege hic pro melius, aut
Abbreviated transcription (Latin):
qr si solꝰ caderet tolerabiliꝰ in inferno cruci
Nam clausis ium̃toꝵ oculis. aguntur in
girũ. Sub asim quidem nomine genti¬
us ppłs freqnt in scriptutis ñ cupatur. hic
alligatus est ad molam ħ est ad lapideos
deos. circa quos cetis oculis ertoris sui gi¬
ro ꝑtrahitur. ⁊ sic cil sua saclegia mola de¬
m̃gitur fluctibꝰ iuidicanti scłi. Sensus gͦ

Expanded text:
Quia, si solus caderet, tolerabilius in inferno cruciaQuia, si solus caderet, tolerabilius in inferno cruciacitatis. Nam clausis jumentorum oculis aguntur in gyrum. Sub asini quidem nomine, gentilis populus frequenter in Scripturis nuncupatur. Hic alligatus est ad molam, hoc est, ad lapideos deos, circa quos caecis oculis erroris sui gyro pertrahitur, et sic cum sua sacrilega mola demergitur fluctibus judicandi saeculi. Sensus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus est. maiores enĩ scandala ñ recipi¬
unt. Recte gͥ qui scandalirari potest pu¬
fillus appellatur. qr magnꝰ qͥcquid paciatur
ñ declinat afide. Scd̃m ritum ꝓuincie lo¬
quitur de mola asinaria. quo maiorũ cri-
mergerentur. hec sentñcia gn̾alis est tã
ad om̃s qũã ad apłos. qui si de bonore con¬
tendere ꝑsisterent quis eoꝵ maior ẽẽt. ꝑ¬
derent ꝑ suũ scandalũ illos quos ad fidem
uocabant. Sensus est. Expedit .i. multo
meliꝰ est ꝓculpa breuẽ penã accipere. quã
et̾nis sceluari cruciatibꝰ. Non enĩ undicabit
deus bis in idiꝑfũ. Sł ita. Expedit hoc
est multo utilius est unoxiũ pena attro¬
cissima tempotali tam̃ finire uitam cor¬
poralẽ. quã ledñdo frẽm mortem. ani¬
me ꝓmereri. ꝑpetuã. Si tam̃ de uerita.¬
te scandalũ ponit᷑. utiliꝰ ꝑmuttitur scan
ciem deductus uerbo siue exemplo ceteros
destruit. meliꝰ eẽt ei ut t̾rena acta constrin¬
gerent eum sub ext̃iori habitu ad mort̃e.

Expanded text:
parvulus est. Majores enim scandala non recipiunt. Recte igitur qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Quia magnus quidquid patiatur, non declinat a fide. Secundum ritum provinciae loquitur de mola asinaria, quo majorum crimimergerentur. Haec sententia generalis est tam ad omnes quam ad apostolos, qui si de honore contendere persisterent, quis, eorum major esset, perderent per suum scandalum illos, quos ad fidem vocabant. Sensus est: Expedit, id est, multo melius est, pro culpa brevem poenam accipere, quam aeternis servari cruciatibus. Non enim judicabit Deus bis in idipsum? Vel ita: Expedit, id est, multo utilius est, innoxium poena atrocissima temporali tantum finire vitam corpoream, quam laedendo fratrem, mortem animae promereri perpetuam. Si tamen de veritate scandalum ponitur, utilius permittitur scandciem deductus, verbo sive exemplo caeteros destruit, melius esset ei ut terrena acta constringerent eum sub exteriori habitu ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
domo docet eos suꝑbiam in humilitatem
mutare. Principes enĩ laborant. humiles qͥ¬
escunt. Paruulus ñ ꝑseuerat mira. ñ memunt
lesionis. ñ inpulcrã muliere delectatur. ho
bitis in regnũ celoꝵ. Qdaut̃ marco referen¬
ie conplexus est puerũ. significat humiles
dignos eẽ suo cõplexii. qͥ uere possunt glo
riari. ac dicere. Leua euis sub capite meo.
et dext̾a illiꝰ amplexabitur me. Euicumq¬
g humiliauerit se sicut paruulũs ĩste. hic
mus ẽẽ erit om̃ium nouissimꝰ ⁊ minister.
Et qui susceperit unũ parnulũ talẽ in
nõie meo. me fuscipit. In futuro quidem
scãꝵ collegio. nulla erit offitioꝵ p̾latio. Ue¬
runtñ ibi sc̃itate maior etis it̃ aliquos uł
eciam unꝰ de pͥmis: scdm qd̾ hic uuante
rationis industria magis sequeris formã uͥ¬
tutis. qũa natura duce puer obseruat. Qui
aut̃ sine mertis sola baptismi gr̃a saluan¬
tur. magni quidem erunt. s ñ aliquibꝰ ma¬
iores. Qui uult gͦ de maioribus eẽ suscipiat

Expanded text:
domo docet eos superbiam in humilitatem mutare. Principes enim laborant, humiles quiescunt. Parvulus non perseverat in ira, non meminit laesionis, non in pulchra muliere delectatur, honbitis in regnum coelorum. Quod autem Marco referente complexus est puerum, significat humiles dignos esse suo complexu, qui vere possunt riari ac dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Et parvulus iste, hic imus esse, erit omnium novissimus et minister. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. In futuro quidem sanctorum collegio, nulla erit officiorum praelatio. Verumtamen ibi sanctitate major eris inter aliquos, vel etiam unus de primis, secundum quod hic juvante rationis industria magis se queris formam virtutis, quam natura duce puer observat. Qui autem sine meritis sola baptismi gratia salvantur, magni quidem erunt, sed non aliquibus majores. Qui vult ergo de majoribus esse suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
isrł tenuerat. Ipse enĩ sacrificantem
diis alienis ppłm uidaicũ maiestatis
sue aduentu corripuit. cũ idem ppłs
p̃sentis potestatis t̃rorem licet extra mõ¬
ret. Tercio ipso dm̃i aduentu tanqũã

Expanded text:
Israel tenderat. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum majestatis suae adventu corripuit, cum idem populus praesentis potestatis terrorem, licet extra monret. Tertio ipso Domini adventu tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
bebant ei suadere: ñ illud in quo cũ illis
crat ꝓhib̃e: sicut catholica ecclã ñ inꝓbat
inhereticis sacͣmta cõmumia in quibꝰ uo¬
biscũ sunt. s diuisionẽ auobis. et sentñ¬
cias ueritati ad u̾sas. hac seutñcia. doctꝰ
dicit apłs. Siue occasione suie ueritate

Expanded text:
bebant ei suadere, non illud in quo cum illis erat, prohibere, sicut catholica Ecclesia non improbat in haereticis sacramenta communia, in quibus nobiscum sunt, sed divisiones a nobis et sententias veritati adversas. BEDA. Hac sententia doctus dicit Apostolus: Sive occasione, sive veritate
Abbreviated transcription (Latin):
coram. angłis clĩ. suꝑ uno peccatore
iustis qui ñ indigent penitencia. Ple¬
tum q hi qui uullis se opp̾ssos peccato¬
rũ molibꝰ sciunt pigri remauent ad
exercenda. bona ut securi. qd ñ cõmise¬
tunt mala grauiora. At contra ñ nũqua
hi qui se illicita egisse meminerunt. ip¬
so dolore conpuncti m ardescunt ad
amorem dĩ. Maiꝰ gͦ gaudiũ fit iucelo
de peccatore conu̾so. quam de stante iuisto.
am ⁊ dux inp̃lio plus illũ militem diligit
qui pꝰ fugam reuersus hostem fortit p̾ut.
pote rationales gaudent de reconciiato
sibi homine. in cendit nos ad ꝓbitatem:
ut agamꝰ qd̾ illis gratũ sit. quoꝵ et affec¬
tare patrociniũ & offensam tunere de¬
bemꝰ. Intͣtia quidem parabola de pec

Expanded text:
coram angelis Dei super uno peccatore coram angelis Dei super uno peccatore ustis qui non indigent poenitentia. Plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, pigri remanent ad exercenda bona, ut securi quod non commiserunt mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se illicita egisse meminerunt, ipso dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei. Majus ergo gaudium fit in coelo de peccatore converso, quam de stante justo. Nam et dux in praelio plus illum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, pote rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, incendit nos ad probitatem, ut agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium, et offensam timere debemus. In tertia quidem parabola de pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ma est nũmiꝰ certe quantitatis. hñs una¬
dragmas habuit. cum nouem ordini¬
bꝰ angłõs est additus hõ decimꝰ. ut cõ¬
pleretur clecteꝵ ñus. Mulier dragmã
ꝑctidit. qñ homo qui conditus ad im̾agi¬
nẽ clĩ fuerat peccauit. S mulier lucer¬
nã accendit.qr sapĩa dĩ in carne appa¬
ruit. Lucerna lux est in testa .i. diuini¬
tas in carne. De qua testa sui corporis
dicit ipsa sapĩa. Exaruit tanꝗͣ testa uͥ¬
passionis roborauit adgłam resurrec¬
tiõis. a ecensa aut̃ lucerna .i. carne ꝑ
diuiitatẽ glorificata domꝰ euercitur.
qr humana consciencia reatus sui cõ¬
sideratione ꝑturbat᷑. Sic g diagnia
reꝑitur. q in homine similitudo cre¬
atoris reꝑatur. Amicas et uicinas dic̃
potestates angłicas. que tanto st̃ uixta
suꝑnã sapienciam. quanto eam trici¬
nius contemplantur: has aut̃ conuo.¬
cat. dũ ꝑ exhibitionẽ gtẽ hominibꝰ ĩ¬
pense ad amorem sui uehem̃tul accen¬
ta lico uobis gaudium erit incelo

Expanded text:
hma est nummus certae quantitatis, habens imadrachmas habuit, cum novem ordinibus angelorum est additus homo decimus, ut compleretur electorum numerus. Mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccavit. Sed mulier lucernam accendit, quia sapientia Dei in carne apparuit. Lucerna lux est in testa, id est, divinitas in carne. De qua testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit tanquam testa virribulatione passionis roboravit ad gloriam resurrectionis. Accensa autem lucerna, id est, carne per divinitatem glorificata, domus everritur, quia humana conscientia reatus sui consideratione perturbatur. Sic ergo drachma repetitur, quia in homine similitudo Creatoris reparatur. Amicas et vicinas dicit potestates angelicas, quae tanto sunt juxta supernam sapientiam, quanto eam vicinius contemplantur. Has autem convocat, dum per exhibitionem gratiae hominibus impensae, ad amorem sui vehementius accenta dico vobis, gaudium erit in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inuͥtute et spũ. Et sicut in iohis
nece phariseoꝵ factio cõsensit. ita et
inoccisione dm̃i herodes uoluntatẽ un¬
xit. qui eũ despectũ remisit pilato ad
crucifigendũ.Lx c.
Et cũ uenisset ad turbam. uidit scri¬
bas cõquirentes cũ illis. et cõfestim oĩs
ppłs uidens eũ stupefactus est : ex pa¬
uer̃ et accurrentes salutabant eum. Et
int̾rogauit eos. Qd int̃ cõquiritis uosᷤᷤ
Scit et int̃rogat. ut cõfessio pariat sa¬
lutem. et murm cordis nr̃i sermonibꝰ
soluatur ut est. Dic iniquitates pͥus
nt uffisicetis. & uid autem quererent
eugłista ñ dicit.

Expanded text:
enit in virtute et spiritu. Et sicut in Joannis nece Pharisaeorum factio consensit, ita et in occisione Domini Herodes voluntatem junxit, qui eum despectum remisit Pilato ad crucifigendum. R. 90X Et cum venisset ad turbam, vidit Scribas conquirentes cum illis. Et confestim omnis populus videns eum stupefactus est, et expaverunt, et accurrentes salutabant eum. Et interrogavit eos: Quid inter vos conquiritis Scit et interrogat, ut confessio pariat salutem, et murmur cordis nostri sermonibus solvatur; ut est: Dic iniquitates prius, ut justificeris . Quid autem quaererent, evangelista non dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͦ bñ cõplacuit in. ipsũ audite. Quia pe.I.
trus stulte introgauerat id̃o ñ meret᷑ res¬
ponsionẽ. s pat̾ ꝓfilio respondit ut u̾bũ
dñi cõpleretur. Ego testimoniũ. ñ dico
ꝓ me . s pat̾ qui me misit. Sensus est. Meo
filio est tabnacu lũ obtemꝑandi esti¬
tuendũ. cuiꝰ seruisunt moyses et he¬
lias. hinc de eo moxses scripsit. Ipsũ au¬
dietis uixta omĩa que locutus fuerit uo¬

Expanded text:
i bene complacui: ipsum audite. HIERON. Quia Petrus stulte interrogaverat, ideo non meretur responsionem, sed Pater pro Filio respondit, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui me misit. Sensus est: Meo Filio est tabernaculum obtemperandi constitutum, cujus servi sunt Moyses et Elias. Hinc de eo Moyses scripsit: Ipsum audietis juxta omnia quae locutus fuerit vo
Abbreviated transcription (Latin):
orta uidetur disputatio discipuloꝵ de pͥ¬
ductos in montẽ seorfum. ad aliquid secre¬
tũ eis c̃dñdñ. S petro audierant laues
regni celoꝵ ꝓmissas. ecclam q supͣ petrã
fidĩ a qua ipse nom̃ acceꝑat : edificandã.
atq tributũ parit̾ ꝓpetro et dño redditũ.
utabant. gͦ ut illos tres cet̾is. uł om̃ibꝰ

Expanded text:
orta videtur disputatio discipulorum de prductos in montem seorsum, ad aliquid secretum eis credendum. Sed et Petro audierant claves regni coelorum promissas, Ecclesiamque supra petram fidei, a qua ipse nomen acceperat aedificandam, atque tributum pariter pro Petro et Domino redditum. Putabant ergo vel illos tres c
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria corruptione libãuit.t sim¬
plicit̃ hoc intellectũ edificat auditorẽ. cũ
dñis tante pauꝑtatis fuerit ut uñ tributa
redderet ñ haberet. Si quis obiciat iudã
portare pecuniã in loculis. respondemꝰ do¬
minũ nefas putare. ut res pauꝑũ insu¬
os usus couerteret.⁊e un. Mclxxuiii.

Expanded text:
aria corruptione liberavit. Vel simpliciter hoc intellectum, aedificat auditorem, cum Dominus tantae paupertatis fuerit, ut unde tributa redderet, non haberet. Si quis objiciat Judam portare pecuniam in loculis, respondemus Dominum nefas putare, ut res pauperum in suos usus converteret. CAPUT XCIV.
Abbreviated transcription (Latin):
fessio fit fruc tuosa. Cum aut̃ adhuc longe
ẽẽt. uic̃it illũ pater ipsius. Añꝗͣ intelligeret᷑
dm̃. s tñ cũ iam pie quereret. dilexit᷑ illũ
p̃sciꝰ futuroꝵ.Ante oculos enĩ haberi ñ nͥ
qͥ diliguntur. dici solent. Et mĩa motus
nis ũbi. ne qͥs inpediat uenientẽ. Suꝑ col¬
lũ eiꝰ cecidit. ⁊ osculatus ẽ eũ. ꝙ humilia¬

Expanded text:
fessio fit fructuosa. Cum autem adhuc longe fessio fit fructuosa. Cum autem adhuc longe esset, vidit illum pater ipsius. Antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, dilexit illum praescius futurorum. Ante oculos enim haberi, nonnisi qui diliguntur, dici solent. Qui misericordnis Verbi, ne quis impediat venientem. Super collum ejus cecidit, et osculatus est eum,
Abbreviated transcription (Latin):
t: Quantas ostñdisti mͥ tribulationes mul¬
ns ⁊ malas. ⁊ conu̾sus iuluficasti me. et
de abyssis t̾rȩ iterum recluxisti me: ad
se quidẽ rediens. recognouit mercenua¬
rios patris sui panibꝰ abundare. qr hii
qui satagunt digna dõ oꝑari reficiun¬
tur alimonus suꝑne gr̃e. at illi qui
sine. fide iuuñtes student in ani pħi¬
losophie. pleni sunt uauitate: Sicut
filiqua intus est in anis. ⁊ foris mollis.¬
iliqua aut̃ ñ ut quidã putant fructus
ẽ arboris. s gñs legninituis sonoris fol¬
libꝰ ⁊ uacuis. qd uentrẽ mag̃ onetat quã
reficiat. Eurgam ⁊ ibo ad ꝑatrem meũ.
et dicam iłli. Pater peccaui incelũ ⁊ corã
te. ⁊ iam ñ sũ dignꝰ uocari filiꝰ tuus. fac
me sicut unũ exmnercennariis tuis. Usq
huc iacui qr apatre meo recessi. nc̃ au¬
tem surgam ⁊ ei seruiã. Incelũ peccare
eti oꝑtat. qr filium se nominari ñ usur¬
pat. Et surgens uenit ad pattem suũ.
Uenire ad patrem ẽ reclire ad eccłãm. ubi cõ¬

Expanded text:
multas et malas: et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me . BEDA. Ad se quidem rediens recognovit mercenrios patris sui panibus abundare: quia hi qui satagunt digna Deo operari, reficiuntur alimoniis supernae gratiae. At illi qui, sine fide viventes, student inani philosophiae, pleni sunt vanitate, sicut siliqua intus est inanis, et foris mollis. Siliqua autem non ut quidam putant, fructus est arboris, sed genus leguminis sonoris follibus et vacuis, quod ventrem magis onerat quam reficiat. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater peccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus: fac me sicut unum ex mercenariis tuis. Usque huc jacui, quia a patre meo recessi; nunc autem surgam, et ei serviam. In coelum peccare, eri optat, quia filium se nominari non usurpat. Et surgens, venit ad patrem suum. Venire ad patrem, est redire ad Ecclesiam, ubi con
Abbreviated transcription (Latin):
et marcus Ni. In quibꝰ pͥmꝰ additur et
extremꝰ. hic metlis ponuntur d̾ies. Octa
discipulis manifestat. qr octauo die gaeudiũ
resurrectionis uenturũ erat. Nos eciam pꝰ.Si.¬
sc̃is. De resurrectione sextus psalmꝰ ꝓoctaua
inscribitur. qr ꝑ ui. etates quibꝰ oꝑari licet
p̃cibꝰ ẽ instandũ. ne moctauo retributionis

Expanded text:
et Marcus sex. Ibi primus additur et extremus, hic medii ponuntur dies. BEDA.nis gloriam discipulis manifestat, quia octavo die gaudium resurrectionis venturum erat. Nos etiam possanctis. De resurrectione sextus psalmus pro octava inscribitur; quia per sex aetates quibus operari licet, precibus est instandum, ne in octavo retribu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃anciũ. nc̃ inaquas que ñ ualent extin¬
guere caritatẽ. Aque tales sunt multi¬
tudo insipienciũ ydola colenciũ: it car¬
nis uoluptas. que molliendo resoluit
robur mentis. Et rogaui discipłos tu¬
os ut eicerent illum.: nõ potuerunt cu¬
rare eũ. Latnt̃ accusat apostolos. s in¬
possibilitas curanch uitdũ ñ ad inbecil¬
litatẽ curanciũ. s ad eoꝵ qͥ curandi st̃¬

Expanded text:
terantium, nunc in aquas quae non valent exstinterantium, nunc in aquas quae non valent exstinguere charitatem. Aquae tales, sunt multitudo insipientium idola colentium. Vel carnis voluptas, quae molliendo resolvit robur mentis. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt curare eum. Latenter accusat apostolos, sed impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi s
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dictũ est. et ad huc dicimꝰ iupor¬
tunitati de setie historie contñdãti: ut
que capitula putauerit ñ sua. ꝓpria loca
obtinere: intelligat amore istrus scrip¬
ture p̃occupando isł recapitulando locata
luuaticus est. et sp̃c app̾heudit eũ. allidit.
et spumat. et sitid& dentibꝰ. et arescit. et
male patitur. Nam seꝑe caclit ignem
et crebro maquã. et subito clamat. et difsi
pat eum. ⁊ uix discedit dilauians eum.
moda filii. loca rebus congruunt. In mosi¬
te dñs orat. tranfformatur. uumõ mise¬
rorũ fletu pulsatur. Sursũ discipulis mis.¬
teria regni reserat. deorsũ turbũ peccata¬
infidelitatis ex ꝓbrat. Lunaticus iste signi¬
ficat eos de quibꝰ scriptũ est. stultus ut
luna mutatur : qui numquã in eodem sta¬
tu ꝑmanentes nc̃ ad hec nc̃ ad alia uicia
mutati crescunt atq decrescunt. Pecca¬
tor spumat stulticia. stric̾et iracundia.
arescit ignauia.⁊ nc̃ fertur inignẽ adul¬

Expanded text:
quidem dictum est, et adhuc dicimus imporquidem dictum est, et adhuc dicimus importunitati de serie historiae contendentium, ut quae capitula putaverit non sua propria loca obtinere, intelligar more istius scripturae, praeoccupando vel recapitulando locata , et lunaticus est: et spiritus apprehendit eum, allidit et spumat, et stridet dentibus et arescit, et male patitur. Nam saepe cadit in ignem, et crebro in aquam, et subito clamat, et dissipat eum, et vix discedit dilanians eum. moda filii. Loca rebus congrunt. In monte Dominus orat; transformatur in imo; miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccatainfidelitatis exprobrat. Lunaticus iste significat eos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur . qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Peccator spumat stultitia, stridet iracundia, arescit ignavia, et nunc fertur in ignem adul
Abbreviated transcription (Latin):
dñtibꝰ ettꝑe moliuntur. Ecce eicio demo¬
nia. et sanitates ꝑficio hodie et cras. et t̃.¬
cia clie cõsũmor. Mistice hec intelligñda
sunt: quasi dicat. Nec herodes nec hereti¬
ci quoꝵ iꝑse figura est. poterunt ꝑtur.¬
bare qd intũdo facere. Intñdo aut̃ eicere
demonia de corclibꝰ hominũ. ut relictis ua.¬
nitatibꝰ in me credant: et ꝑficere sanitates.
ut scdm̃ p̃cepta mea uiuant. pꝰ ea cõsũma¬
bor incorpore meo qd ẽ eccłã. qñ indie
resurrectionis glorifi catam ad consorcium
angłoꝵ ꝑducamꝰ. Ptima gͦ dies est ꝑgr̃am
dĩ abrenunciare uanitatib. scdã re cordare
ueritati moribꝰ et uita. t̾cia est ultima glo¬
rificatio. Ueriuitũ oportet me hodie et c̾ras
re extra ihrłm. Non poterit ꝑturbare hero¬
des quin ita agam &e ita cõsũmar: s nec
mortem corporis mei poterit oꝑari. quã
in iħrłm oportet fieri. uͥ ñ ipse s pilatus
cdñatur. Non enĩ caꝑit subaudis aliqua sqͥp

Expanded text:
icio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras; et tertia die consummor. Mystice haec intelligenda sunt. Quasi dicat: Nec Herodes, nec haeretici, quorum ipse figura est, poterunt perturbare quod intendo facere. Intendo autem ejicere daemonia de cordibus hominum; ut relictis vanitatibus in me credant; et perficere sanitates, ut secundum praecepta mea vivant. Postea consummabor in corpore meo, quod est Ecclesia, quando in die resurrectionis glorificatam ad consortium angelorum perducam. Prima ergo dies est, per gratiam Dei abrenuntiare vanitatibus; secunda, concordare veritati moribus et vita; tertia est ultima glorificatio. Verumtamen oportet me hodie et cras re extra Jerusalem. Non poterit pertubare Herodes quin ita agam et ita consummer, sed nec mortem corporis mei poterit operari, quam in Jesusalem oportet fieri, ubi non ipse, sed Pilatus dominatur. Non enim capit, subaudis aliqua scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cursor tiuis ñ apparet: Maxime qr hoc
dicunt : qr helias recesserat. It ille res¬
pondetis ait illis. helias quidem uentu¬
ruis est. et restituet omĩa. hoc dictũ est
sccłm malachiam. in quo legitur qr re.¬
ducet cor patrũ ad filios et filioꝵ ad
patres. & restituae omĩa mantiquũ sta
tũ. hic marcꝰ addit. qr quomͦ de xp̃i pas¬
sione multi scripserũt. fic & helias cũ
uenerit multa passurus est et cõtem¬
nendus abimpiis.Nico aut̃ uobis qr
helias iam uenit.& non cognouerunt eũ.
s fecerunt in eo quecũq uoluerunt. Sic

Expanded text:
aecursor tuus non apparet? maximeque hoc aecursor tuus non apparet? maximeque hoc dicunt, quia Elias recesserat. At ille respondens, ait illis: Elias quidem venturus est, et restituet omnia. Hoc dictum est secundum Malachiam, in quo legitur, quia reducet cor patrum ad filios et filiorum ad patres, et restituet omnia in antiquum statum. BEDA. Hic Marcus addit, quia quomodo de Christi passione multi scripserunt, sic et Elias cum venerit, multa passurus est et contemnendus ab impiis. Dico autem vobis, quia Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eo quaecunque volue
Abbreviated transcription (Latin):
uerit se electis erit ds omĩa. in om̃ibꝰ¬
cũ corpore spendebit. Ipt̃ quã unitatẽ
alibi dicit. et nemo ascendit incelũ. nͥ
qu de celo descendit filiꝰ hõis qu est in
celo. Et descendentibꝰ illis de monte.
oũe.donec filiꝰ hominis amortuis resur¬
gat. Non uult ħ p̃dicari mͦ inppłõ. ne
increclibile ẽẽt ꝓ rei magnitudine. et ne
sequens crux scandalũ fa̾ceret rudibꝰ pꝰ
tantã głam. tiq doctoris est audi¬
enciũ considerare ꝑsõas. ne pͥus irride¬
atur qũa audiatur. M.cl xxiii.
eũ discipiu dicentes. E d gͦ scribe dicũt.
qr heliam oportet pͥmũ uenire : Sen¬
sus est. Qñ quidẽ helias tam cito reces¬
sit anobis. gͦ quid ẽ ħ qd̾ scribe dicunt
de helia ͦ. Q uomͦ intelligemꝰ illudꝰ. Tra¬
unt scribe uixta malachiam
t̃oris aduentũ. Cꝰ xtimant gͦ discipuli
hanc aduentꝰ głãm ẽe quã uiderant. et
dicunt. Si ĩa uenisti in głã. quomͦ p̃¬

Expanded text:
verit se electis, erit Deus omnia in omnibuverit se electis, erit Deus omnia in omnibucum corpore splendebit. Propter quam unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . Et descendentibus illis de monte, ominis a mortuis resurgat. Non vult hoc praedicari modo in populo, ne incredibile esset propter rei magnitudinem, et ne sequens crux scandalum faceret rudibus post tantam gloriam. Utique doctoris est audientium considerare personas, ne prius irrideatur quam audiatur. M. 173VI R. eum discipuli, dicentes: Quid ergo Scribae dicunt, quia Eliam oportet primum venire? Sensus est: Quandoquidem Elias tam cito recessit a nobis, ergo quid est quod Scribae dicunt de Elia? Quomodo intelligimus illud? Tradunt Scribae juxta Malachiam toris adventum . Aestimant ergo discipuli hanc adventus gloriam esse quam viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo pr
Abbreviated transcription (Latin):
tunuerunt ualde: Triplicẽ obcausam
t̾rentur. Se etrasse cognouerunt. nubes
lucida oꝑuit eos tabernaculũ de fron¬
dibꝰ aut tẽp̃toruis querentes. uoce pats
audita ñ pot̃ant homines fragiles fusti¬
ñe maioris głt conspectũ. Deniq quã¬
to qͥs ampliora quesierit. tauto magis
ad inferiora dilabitur.si ignorauetit᷑
m̃surã suã. Qu dõ nult facere tab̾na¬
culũ. p̃paret ei penetralia cordis sui.
Et accessit iħc. et tetigit eos. Bieit¬
qr eis. Surgite. et nolite timete. Con¬
solatorio tactu et u̾bo metũ fugat.
mĩbra solidat. ut pꝰea doctriua tribua¬
tur. I euantes aut̃ oculos suos neminẽ
iudc̃tunt nͥ solũ iħm. Si moyses et he¬
lias ñ euanuissent. uideretur in cectũ
cui uox patris dedisset testimoniũ Be¬
ne uident illos euanuisse: qr pꝰ quam
unibra. legis et ꝓpħãrũ discessit que qua¬
si nube: apłos texerat. eugłiũ reman¬
sit. Iħm solũ dictũ est. qr cũ manifesta¬

Expanded text:
ERON. Triplicem ob causam terrentur. Se errasse cognoverunt; nubes lucida operuit eos, tabernaculum de frondibus aut tentoriis quaerentes: voce Patris audita, non poterant homines fragiles sustinere majoris gloriae conspectum. Denique, quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora dilabitur, si ignoraverit mensuram suam. Qui Deo vult facere tabernaculum, praeparet ei penetralia cordis sui. Et accessit Jesus, et tetigit eos, dixitque eis: Surgite et nolite timere. Consolatorio tactu et verbo metum fugat, membra solidat, ut postea doctrina tribuatur. Levantes autem oculos suos, neminem viderunt nisi solum Jesum. Si Moyses et Elias non evanuissent, videretur incertum, cui vox Patris dedisset testimonium. Bene vident illos evanuisse; quia postquam umbra legis et prophetarum discessit, quae quasi nube apostolos texerat, Evangelium remansit. Jesum solum, dictum est, quia cum manisfesta
Abbreviated transcription (Latin):
exa de galilea. ubi dñatur herodes. et tran¬
si in locum uͥ ñ habeat potestatẽ. Et
ait illis. Ite dicire uulpi iłli. ẜpt dolos e
insiclias. herodem appellat nulpem. Ed ani¬
mal plenũ est fraudis. et in fouea latens et
pica ns.⁊ ñ reciis itineribus s cortuosis an

Expanded text:
Exi de Galilaea ubi dominatur Herodes, et transi in locum ubi non habeat potestatem. Et ait illis: Ite, dicite vulpi illi. Propter dolos et insidias Herodem appellat vulpem. Quod animal fraudis plenum est, et in fovea latens et putens, et non rectis itineribu
Abbreviated transcription (Latin):
ore piscis creatus est. Iste piscis qui mama¬
ris gurgitibꝰ erat. mistice intelligitur pͥmꝰ adã
lib̾atusꝰ asccło adam. Piscator hominũ pe¬
trus docitine hamũ misit inscło. ut appositi
cibi dulcedine uacantes ex eo fiuc tuantes¬
q ꝓtraheret. Stat̃ est cõfessio. Stat dicit᷑
qui duo didraginata ht̃. quo caro serui: dñi
liberantur. Bene datur idẽ p̃isciũ s diui¬

Expanded text:
ore piscis creatus est. Iste piscis qui in maore piscis creatus est. Iste piscis qui in maris gurgitibus erat, mystice intelligitur primus Adam liberatus a secundo Adam. Piscator hominum Petrus, doctrinae hamum misit in saeculo, ut appositi cibi dulcedine vagantes ex eo fluctuantesque protraheret. Stater est confessio. Stater dicitur, qui duo didrachmata habet, quo caro servi et domini liberantur. Bene datur idem pretium, sed divi
Abbreviated transcription (Latin):
hoo est: uere ñ soluit. Post augustũ¬
cesarẽ facta est udea ttibutaria. s ꝓsig¬
noꝵ magnitudine ñ ausi sunt de tri¬
buto dñmͦ appellare: Conueniunt gͦ dis¬
cipulũ. Sł malitiose hoc fecerunt.
uolentes scire an cesari contradiceret.
Et cum intrasset domũ p̃uenit eũ iħc
dicens. Quid tibi uidetur simon. reges t̾re
aquibꝰ accipiunt tributũ uł censum. a
siliis suis. an abalienis: Et ille dixit ab
alienis. Dixit illi iħ̃c. Ergo lib̃i sunt filii.
filiꝰ regis. Ergo ñ debebat tributũ. s humi¬
litate soluit. Preuenit autem nolens perrũ
expectare ꝑostulationẽ tributi: ne apłi
scandalirarent᷑. Ut aut̃ ñ scandaliz emꝰ eos
uade admare et mute hamũ. et eũ piscẽ
qui pͥmꝰ ascenderit tolle. ⁊ aꝑto ore eius¬
in uenies staterem. illũ fumens da eis ꝓ
me ⁊ te. Qͥd pͥmũ mirer hic nescio. an p̃sci.¬
enciam stateris in ore piscis. an magnitudi¬
nẽ uirtutis. si adu̾bũ eus mox stant̃ in

Expanded text:
Hoc est, vere non solvit. Post Augustuaesarem facta est Judaea tributaria. Sed pro signorum magnitudine non ausi sunt de tributo Dominum appellare. Conveniunt ergo discipulum. Vel malitiose hoc fecerunt, volentes scire an Caesari contradiceret. Et cum intrasset domum, praevenit eum Jesus, dicens: Quid tibi videtur, Simon? reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum? a filiis suis, an ab alienis, et ille dixit: Ab alienis. Dfilius regis. Ergo non debebat tributum, sed humilitate solvit. Praevenit autem Petrum, nolens exspectare postulationem tributi, ne apostoli scandalizarentur Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui pinvenies staterem: illum sumens, da eis, pro me et te. Quid primum mirer hic nescio, an praescientiam stateris in ore piscis, an magnitudinem virtutis, si ad verbum ejus mox stater in
Abbreviated transcription (Latin):
stillo ꝓbata. et abonũ leuiũ cogitationũ
suꝑficie cribro disc̃tioĩs castigata. et ꝑfec.¬
te dilectionis melle dulcorat᷑a. om̃s de
corde: qd̾ ẽ interioris nr̃i hominis caput. ui.¬
tioꝵs sentit.Ias ñ solũ ad p̾sens exhautit.
s ⁊ infuturũ. ne iͥtelligi ualeant p̃cauet.
ic gͦ lege. Si habueritis fidem efficacem
sicut granũ sinapis. dicetis monti hoc ẽ
dicere᷑ poteritis suꝑbo diabolo ut transeat
de homine obsesso:.⁊ uichil incõmoditatis
in possibile: erit uobis ad curandũ. Iluca
habetur. dicens huic arbori eradicare
transplantare in mare: & obediret uo¬
bis. frnctus mori inflore albet. for¬
matus. rutilat. maͦtitate nig̃scit: sic
diabolus flore angłice nature et po¬
testate rutilanti. p̃uaricando tetro in¬
horruit odore. qui ꝑfidem excludit᷑.
salutaria confert. sic noxia tollit. Alit.
montẽ tranfferendũ. ꝑ arborem morũ
eradicandã et transplantandã potest

Expanded text:
stillo probata, et ab omni levium cogitationum stillo probata, et ab omni levium cogitationum superficie cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata, omnes de corde quod est interioris nostri hominis caput, vitiorum sentinas non solum ad praesens exhaurit, sed et in futurum, ne recolligi valeant, praecavet. Sic ergo lege: Si habueritis fidem efficacem sicut granum sinapis, dicetis monti, hoc est, dicere poteritis superbo diabolo, ut transeat de homine obsesso, et nihil incommoditatis impossibile erit vobis ad curandum. AMBROS. In Luca habetur, dicetis huic arbori moro, eradicare et transplantare in mare, et obediet vobis. Fructus mori in flore albet, formatus rutilat, maturitate nigrescit. Sic diabolus flore angelicae naturae et potestate rutilanti, praevaricando tetro inhorruit odore qui per fidem excluditur.salutaria confert, sic noxia tollit. Aliter: Per montem transferendum, per arborem morum eradicandam et transplantandam, potest
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ quippe dico uobis. si habueritis fidẽ
sicut granũ sinapis. dicetis monti huic
transi hinic et itansibit: et nichil inpꝰ.¬
sibile erit uobis. hoc aut̃ gñs demoni¬
orum ñ eicitur nͥ ꝑ orationem et ieium.¬
um. Ieuino passiones corporis. oratione
sanantur pestes m̃tis. Sic gͦ grauior di-¬
aboli ꝓteruitas suꝑatut. sic quoq ga
dñi cum multionem nr̃os scelerum fu¬
etit accensa. tanqua singulari remedio
placatur. sum paulus dicat si totã fidem
habuero ita ut montes traufferam. mag¬
na est fides que grauo sinapis conpara¬
tur. ñ parua ut quidam putant. Mon¬
tis translatio ñ euis significatur quem
oculis carnus aspicinꝰ. s illiꝰ qui adño
tulit. Granũ sirapis tritũ et cribratũ
tepide ꝑiungui mulse admixtũ. si iei¬
nus contra solem. uł in balueo gar¬
garit es. omẽm noxiũ humorẽ decapite
purgat.⁊ ĩminenciũ in becillitatũ facit
ꝑicula iutari. Sic fides. tẽptationũ. pi¬

Expanded text:
 quippe dico vobis si habueritis fidem sicut granum sinapis dicetis monti huic transi hinc et transibit et nihil inpossibile erit vobis hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiuBEDA. Jejunio passiones corporis, oratione sanantur pestes mentis. Sic ergo gravior diaboli protervitas superatur; sic quoque ira Domini cum in ultionem nostrorum scelerum fuerit accensa, tanquam singulari remedio placatur. HIERON. Cum Paulus dicat, si totam fidem habuero, ita ut montes transferam . magna est fides quae grano sinapis comparatur; non parva, ut quidam putant. Montis translatio non ejus significatur, quem oculis carnis aspicimus, sed illius qui a Domino tulit. Granum sinapis tritum et cribratum, tepidae pingui mulsae admistum, si jejunus contra solem vel in balneo gargarizes, omnem noxium humorem de capite purgat, et imminentium imbecillitatum facit pericula vitari. Sic fides tentationum pi
Abbreviated transcription (Latin):
huc eo loqñte ecce nubes lucida obum¬
brauit eos. Qui mat̾iale tab̾naculũ q̃¬
siuit. nubis accepit umbraculũ. ut disce¬
ret in resurrectione scõs ñ ẽẽ ꝓtegñdos
alarũ tuarũ sꝑabunt. Et ioħ̃s in apocalip¬
si. T emplũ ñ uidi inea. dñs enĩ om̃ip̃s¬

Expanded text:
huc eo loquente, ecce nubes lucida obumhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. BEDA. Qui materiale tabernaculum quaesivit, nubis accepit obumbraculum, ut disceret in resurrectione sanctos non esse protegendos alarum tuarum sperabunt . Et Joannes in Apocalypsi: Templum non vidi in ea. D
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Qui ad montana c̃scendent: ñ uult
ad t̾rena descendere: Orras petre: ut mat¬
cus et lucas testantut. Snũ tantũ tab̾¬
naculũ est euglii. Si tria queris tab̾nacu.¬
la. fac unũ. quasi itia patri et filio et
sp̃ui scõ: nequaquã seruos conferens dũo
quanta felicitas uisioni dĩtatis uĩt ange¬
los ad eẽ ꝑpetuo: si tantũ humanitas.x
delectat. ut eis ne. discedant petrus p̃sta¬
re uelit obsequiũ. Qui et si ut homo quͣid
dicat. insiti tt̃t sibi ardotis iudicium
monstrat. Oblitus erat regnũ dĩ ñ ẽẽ.¬
ꝓmissũ intra scĩs s incelo. et domũ ma¬
tui factam ñ ẽẽ necessariara. s mansio¬
nẽ celestem. Ad huc hodie inꝑicie nota¬
tur quicũ q legi ꝓpħis et eugłio itia ta¬
bernacula facere cupit. cũ hec nequa ꝗͣ
ualeant ab inuicẽ separati. nnũ hñcia
tab̾naculũ ecclãm dĩ. Notandũ qd̾ qui¬
dã morsi et helie species angłoꝵ minis¬
isouerant illos eoꝵ formas in maiestate

Expanded text:
N. Qui ad montana conscenderat, non vult ad terrena descendere. Erras, Petre, ut Marcus et Lucas testantur. Unum tantum tabernaculum est Evangelii. Si tria quaeris tabernacula, fac unum quasi tria, Patri et Filio et Spiritui sancto, nequaquam servos conferens Domino. O quanta felicitas visioni Deitatis inter angelos adesse perpetuo, si tantum humanitas Chnctum visa delectat, ut eis, ne discedant, Petrus praestare velit obsequium! Qui et si ut homo nescit quid dicat, insiti tamen sibi ardoris indicium monstrat. Oblitus erat regnum Dei non esse promissum in terra sanctis, sed in coelo; et domum manu factam non esse necessariam, sed mansionem coelestem: adhuc hodie imperitiae notatur quicunque legi, prophetis et Evangelio tria tabernacula facere cupit, cum haec nequaquam valeant ab invicem separari, unum habentia tabernaculum Ecclesiam Dei. Notandum quod quidam Moysi et Eliae species angelorum minisea noverant illos, eorum formas in majestate
Abbreviated transcription (Latin):
ro et sanguis ñ reuelauit tibi. hoc est hu¬
mana doctrina. Pulchte dicit homines. qr
homines sunt qui de filio hominis locunt᷑.
dui uͦ qui de diuinitate intelligunt. At illi
dixetunt. alii ioh̃m baptistã. alii autem
diam. alii uͦ ieremiam. aut uũ ex ꝓphetis
Q uerenti quare hec opinio fuetit de ioħẽ.
uł helia. uł ieremia. respondemꝰ: qr alien
erroris ñ est nr̃m recldere rationẽ. Hicit
illis. U os aut̃ que me cẽ dicitis. Supra¬

Expanded text:
ro et sanguis non revelavit tibi. Hoc est, humana doctrina. Pulchre dixit, homines, quia homines sunt qui de Filio hominis loquuntur; dii vero, qui de divinitate intelligunt. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Quaerenti quare haec opinio fuerit de Joanne, vel Elia, vel Jeremia, respondeamus quia alieni erroris nostrum non est reddere rationem. Dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis?
Abbreviated transcription (Latin):
nec uideant filiũ homnis uenientẽ in reg¬
no suo. Poterant tacita cogitatione apłi
huiꝰ modi scandalũ fustinere. Occisionem
et mortẽ nc̃ dicis ẽe uenturã. głã autẽ
qũã ꝓmittis in longa tempora differtur.
Ie gͦ desꝑatione uł tedio frangerentur. oc
tatẽ ur̃am quał in regno głe uenturus¬
sit. sim. uobis inp̃senti tp̃re demonstrabo
ł ꝓmittit aliquos de discipulis uisuros di
dant de mundo: ut inp̃senti contra mũ¬
di głam erecta. certiꝰ credatur incelo reg¬
natura. decent̃ dictũ est gustabunt. qr
ditione gustus tenuẽ quondã fidelibꝰ liba¬
tionẽ mortis ostñdit. Et pꝰ dies
assũpsit iħc petrũ et iacobũ et ioħm fratr̃e.

Expanded text:
nec videant Filium hominis venientem in regno suo. Poterant tacita cogitatione apostoli hujusmodi scandalum sustinere; occisionem et mortem nunc dicis esse venturam. Gloria autem quam promittis, in longa tempora differtur. Ne ergo desperatione vel taedio frangerentur, occtatem vestram qualis in regno gloriae futurus sim, vobis in praesenti tempore monstrabo. Vel promittit aliquos de discipulis visuros dildant de mundo, ut in praesenti contra mundi gloriam erecta, certius credatur in coelo regnatura. HILAR. Decenter dictum est gustabunt; quiditione gustus tenuem quamdam fidelibus libationem mortis ostendit. Et post dies sex, assumpsit Jesus Petrum et Jacobum e
Abbreviated transcription (Latin):
Qdet achar ꝑesnã p̃cipit᷑. ut petat sibi sig¬
nũ de excelso aut de inferuo. Idõ autem iii
uus. et mortuus apparent. ut significent
ostendant. ipsũ ẽȩ̃ qũe legis et ꝓpħẽ scrip¬
ta ꝓmiserunt. Apparent aut̃ ñ ininsimis
s in monte. qr illi soli digni sunt dĩ ma¬
iestate. qui scripturã petunt sublum m̃te.
eniq uidĩ ñ potuetunt sequi moysem ad
dũm in montana c̃scendentem. atq solus
eliseus cũ filus ꝓpħãrũ contẽplatus ẽ ascñ¬
dentis belie inumpħũ. Ipsi dicebant contẽ¬
cõplãnda inihrłm. et lex et ꝓphẽ usq hodie¬
docent cuspñsatiõis dñice misteriũ. Siscipu¬
li scdm lucã euigilantes uisionẽ uiderũt.
qr scĩ pꝰ mostẽ excitati maiestatẽ dñĩ ui¬
debunt. Moysen et heliam. tuuc specula¬
bunt᷑ ingłã. qr tũc meliꝰ intelligent quomͦ
iota unum. aut apex uuꝰ ñ p̃terbit ex le

Expanded text:
Quod et Achaz per Isaiam praecipitur, ut petat sibi sigQuod et Achaz per Isaiam praecipitur, ut petat sibi signum de excelso aut de inferno Isai. VII. Ideo autem vivus et mortuus apparent, ut significent ostendant ipsum esse, quem legis et prophetarum scripta promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte; quia illi soli digni sunt Dei majestate, qui Scripturam petunt sublimi mente. Denique Judaei non potuerunt sequi Moysen ad Dominum in montana conscendentem. Atque solus Eliseus cum filiis prophetarum contemplatus est ascendentis Eliae triumphum. Ipsi dicebant complenda innsationis Dominicae mysterium. Discipuli secundum Lucam evigilantes, visionem viderunt. Quia sancti post mortem excitati, majestatem Domini videbunt. Moysen et Eliam tunc speculabuntur in gloria, quia tunc melius intelligent, quomodo iota unum aut apex unus non praeteriit a le
Abbreviated transcription (Latin):
fututꝰ ẽ in uiditio. uͥ om̃s ⁊ boni et mali
uisuri funt ipsũ uidicẽ. utiꝰ quisq ad suã
retributionẽ. Nemo putet eũ amisisse: cor¬
poris ueritatẽ. et assũpsisse corpꝰ spuale
uł aeriũ. Ubi enĩ spͥendor faciei et caudor
uestiũ describit᷑. ñ subã tollitur. Trans¬
formatio g spͥen dorẽ adcdidit. faciẽ ñ sub¬
traxit. Sestitꝰ dñi chorus est scõꝵ. ut apłs
istis. Qui uestitus utt̾ta despectus u monte
refulget. ꝙ ñdũ apparet qͥd erimꝰ. s cũ ipse
apparuerit similes ei erimꝰ. Bene dicit marens
de nestum̃tis eiꝰ qualia fullo suꝑ t̾rã ñ potest
iuit̃ra dare claritatẽ q̃ eos manet in celis. ful¬
lo ẽ animarũ. doctor atq mũdator. ab in qui¬
namĩto carnis et sp̃c. Et ecce apparuit illis
moyses et helias cũ eo loquentes in maiesta¬
te. et dicebant excessũ eius que cõpleturꝰ
dat signũ de celo. helia inde descendũte quo
descenderat. et moẏse ab inferis resurgũte.

Expanded text:
 in judicio, ubi omnes et boni et mali visuri sunt ipsum judicem, unusquisque ad suam retributionem. Nemo putet eum amisisse corporis veritatem, et assumpsisse corpus spirituale vel aerium. Ubi enim splendor faciei et candor vestium describitur, non substantia tollitur. Transformatio igitur splendorem addidit, faciem non subtraxit. Vestitus Domini chorus est sanctorum, ut Aistis . Qui vestitus in terra despectus, in monte refulget; quia nondum apparet quid erimus, sed cum ipse apparuerit, similes ei erimus . Bene dicit Marcus de vestimentis ejus, qualia fullo super terram non potest ione fidelibus in terra dare claritatem, quae eos manet in coelis. Fullo est animarum doctor atque mundator ab inquinamento carnis et spiritus. Et ecce apparuit illis Moyses et Elias, cum eo loquentes in majestate: edat signum de coelo, Elia inde descendente quo conscenderat, et Moyse ab inferis resurgente.
Abbreviated transcription (Latin):
que pͥus turris stratonis. nocabatur. cons¬
utuit ciuitatẽ int̾mino uidee contra
septẽtrionẽ quã appellanit cesareã philip¬
pi: in memoriam sui nominis et hono¬
tem uberii cesari s sub quo ipse regnabat.
ste locus cesareẽ philippi nc̃ panas dicit᷑.
et est inꝑiuncia phenicis uͥ iortlanis ad
radices libani oritur. duoq fontes s̃bi

Expanded text:
 constituit civitatem in termino Judaeae contra septentrionem, quam appellavit Caesaream Philippi in memoriam sui nominis et honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. Iste locus Caesareae Philippi, nunc Paneas dicitur, et est in provincia Phoenicis, ubi Jordanis ad radi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipit. sp̃ui inputans qd̾ homini p̾stat.¬
dũ neq audiret neq loqueretur. E xiens
autem sp̃c ue ampliꝰ reuertatur. dicamꝰ
ad dñm corde munito humilitate. Esto
mͥ. in dm̃ ꝓtectorẽ et in locũ munitũ ut
saluũ meꝰ faciat. Et exclamans uͣt mł¬
tũ discerpens eũ exut abeo. Tis cerpit
diabolus appropinquantes ad salutem.
quos in uentrem suũ uelud sibi dilectã
escam trahere desiderat ꝑt̾rores et dãp¬
na. ẽt iob. Et factus est sicut mortuns.
ita ut multi licerẽt  qr mortuus ẽ. Sa¬
natis dicitur mortui enĩ estis. ⁊ uita ur̃a
abscondita est cũ xp̃o ĩ dõ. Uñ infirmm¬
tas xp̃ianoꝵs ñ est mors. s mortis summi¬
litudo. ¶hc̃ aut̃ teuens manũ eius̃ eleua¬
et depellere. s hominẽ amando refouere.
donec sanatum sp̃ualibꝰ reddat patribꝰ ec¬

Expanded text:
cipit spiritui, imputans quod homini praestat,dum neque audiret, neque loqueretur. Exiens autem spiritus ne amplius revertatur, dicamus ad Dominum corde munito humilitate: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias . Et clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo. Discerpit diabolus appropinquantes ad salutem, quos in ventrem suum, veluti sibi dilectam escam, trahere desiderat per terrores et damna, ut Job. Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Sanatis dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est eum Christo in Deo . Unde et infirmitas Christianorum non est mors, sed mortis similitudo. Jesus autem tenens manum ejus, elevaet depellere; sed hominem amando refovere, donec sanatum spiritualibus reddat patribus Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tur me. Predicta apłis passione et re¬
surrectione. hortatut ad seqñdũ tã eos
qũa turbã. Qui deponit ueterem homi . e¬
nẽ cũ oꝑibꝰ suis. denegat semet ipsum
ꝑ nouitatẽ nocamur. Qui suꝑbꝰ fuit:¬
si humił fiat relinquit se. Conuetsi nãq
impii nĩ etunt .ñ quod ñ sitit ĩ ẽẽncia.
s ñ etunt in inpietatis culpa. Nisi quis
a se ipso deficiat. ad eũ qui suꝑ ipsũ est
ñ appiopinquat. nec ualet apptehũcłe
qd̃ ultra ipsũ est. si nescierit mactare
qd est. Qu aut̃ se auiciis abnegat ait
inu̾tutibꝰ crescat erticem suã tollat.
ut ꝑ abstinenciã affugendo corpiis atł
ꝑ c̃passionẽ aĩũ. Iñ paulus. Castigo cor¬
pꝰ meũ. et in seriututẽ redigo. de con¬
passione ꝑximi ait. Quis infirmatur
et ego ñ infirmor: Bauilantes autem
crucẽ debemꝰ sequi dñm animam
ponendo ꝓ fr̃ibꝰ nr̃is. et ꝓ amore suo
sicut ipse ꝓ nobis: qr uolens animã suã
saluare hic ꝑdet eam infut᷑o. Et ħ est

Expanded text:
GOR. Praedicta apostolis passione et resurrectione, hortatur ad sequendum tam eos quam turbam. Qui deponit veterem hominem cum operibus ejus, denegat semetipsum, per novitatem vocamur. Qui superbus fuit, relinquit se. Conversi namque impii non erunt, non quod non sint in essentia, sed non erunt in impietatis culpa. Nisi quis a seipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat, nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Qui autem se a vitiis abnegat, ut in virtutibus crescat, crucem suentiam affligendo corpus, vel per compassionem animum. Inde Paulus: Castigo corpus meum et in servitutem redigo . De compassione proximi ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Bajulantes autem crucem, debemus sequi Dominum, animam ponendo pro fratribus nostris et pro amore suo, sicut ipse pro nobis. Quia volens animam suam salvare hic, perdet eam in futuro. Et hoc est