comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed patri diabolo : enuntiauer̃. Obluuscere
populũ tuũ : & domũ patris tui. Fedã te
ille genuit. cũ peccatricẽ fecit : pulchrã
te iste regenerat. qͥ iustificat impiã. Obli¬
uiscere populũ tuũ : & domũ patͥs tui. Qm̃¬
concupiuit rex speciẽ tuã. Quã speciẽ: nͥ
quã ipse fecit. Concupiuit speciẽ. Cuiꝰ spe¬
ciem P eccatricis: iniquȩ: impiȩ. Qualis
erat apud patrẽ diabolũ: & apud p̾płm suũ:
Non. Sed de qͣ dr̃. Que ẽ ista q ascendit de

Expanded text:
sed patri diabolo renuntiaverunt. Obliviscere sed patri diabolo renuntiaverunt. Obliviscere populum tuum et domum patris tui. Foedam te ille genuit, cum peccatricem fecit: pulchram te iste regenerat qui justificat impiam. Obliviscere populum tuum, et domum patris tui. concupivit rex speciem tuam. Quam speciem, nisi quam ipse fecit? Concupivit speciem. Cujus speciem? Peccatricis, iniquae, impiae, qualis erat apud patrem diabolum, et apud populum suum? Non, sed de qua dicitur: Quae est ista
Abbreviated transcription (Latin):
& credendo uidebimꝰ: sic̃ dicit ipse sponsus
apud ꝓpħam. Populꝰ quẽ ñ cognoui seruiuit
mͥ : in auditu auris obaudiuit mͥ. Qͥd ẽ in
auditu auris: Quia ñ uidit. S ider̃ iudei
& crucifixer̃ : ñ uider̃ gentes & credider̃.
Ueniat regina de gentibꝰ in uestitu deaura¬
to: circũ amicta uarietate. Weniat ex gentibꝰ:
ueniat circũ amicta om̃ibꝰ linguis. in untta¬
te sapientie. Dicat᷑ ei audi filia & uide: si
ñ audieris ñ uidebis. Audi ut mundes cor
fide. sic̃ apłs ait in actibꝰ apłoꝵ: fide mundañ
corda eorum. Ad hoc enim audimꝰ qͦd credimꝰ
anteqͣm uideamꝰ. ut eredendo cor mundemꝰ:
unde uidere possimꝰ. Aude ut credas: mun¬
da cor fide. Et cum cor mundauero : quid
uidebo: Beati mundo corde: qmͣ ipsi dm̃
uidebunt. Audi filia & uide : & meliua
aurem tuam. Parum ẽ audi. humilit̾ au¬
di : inclina aurem tuã. Et obliuiscere po¬
pulum tuum. & domũ patris tui. Erat popłs
cũq uener̃ gentes a patre diabolo uenert̃:

Expanded text:
sponsus apud Prophetam: Populus quem non cognovi, servivit mihi; in obauditu auris obedivit mihi . Quid est, in obauditu auris? Quia non vidit. Viderunt Judaei, et crucifixerunt: non viderunt Gentes, et crediderunt. Veniat regina de Gentibus in vestitu deaurato, circumamicta varietate: veniat ex Gentibus, veniat circumamicta omnibus linguis, in unitate sapientiae; dicatur ei, Audi filia, et vide. Si non audieris, non videbis. Audi ut mundes cor fide, sicut Apostolus ait in Actibus Apostolorum: Fide mundans corda eorum . Ad hoc enim audimus quod credamus, antequam videamus, ut credendo cor mundemus, unde videre possimus. Audi, ut credas, munda cor fide. Et cum cor mundavero, quid videbo? Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Audi, filia, et vide; et inclina aurem tuam. Parum est audi, humiliter audi: Inclina aurem tuam. Et obliviscere populum tuum et domum patris tui. Erat populucumque venerunt Gentes, a patre diabolo venerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
here tͣ & ipsa uita temporalis. ut non ꝓbͣt
hȩc ipsa temporalia colerent illum Etrua
sed amore aliꝰ casto tolerarent hȩç omiia
quȩ ꝓ tempore paterent᷑. Deniq qͥa udel¬
xerunt hoc filii chorę: qͥd dicuntes
Quid ẽ & obliti non sumꝰ te: Et iniq ñ
egimꝰ in testam̃to tuo. & non recessit retro
cor nr̃m : & declinasti semitas nr̃as de uia
tua. Ecce ẽ irtellectꝰ. quia non recessit retro
cor nr̃m. quia obliti non sumꝰ te: quia iniq
non egimꝰ in testam̃to tuo. positi in magnis
tribulationibꝰ & ꝑsecutionibꝰ gentium. decli¬
nasti semitas nr̃as de uia tua. Semitȩ enim
nr̃ȩ erant in uoluptatibꝰ scłi: sente nr̃ȩ e
rant in ꝓsꝑitatibꝰ temporalium rerum. Tuli

Expanded text:
heretur et ipsa vita temporalis: ut non propter heretur et ipsa vita temporalis: ut non propter haec ipsa temporalia colerent ipsum aeternum, sed amore illius casto tolerarent haec omnia, quae pro tempore paterentur. Denique, quia intellexerunt hoc filii Chore, quid dicunt? nos, nec obliti sumus te: et inique negimus in testamento tuo: et non recessit retro cor nostrum: et declinasti semitas nostras de via tua. Ecce est intellectus, quia non recessit retro cor nostrum, quia obliti non sumus te, quia inique non egimus in testamento tuo, positi in magnis tribulationibus et persecutionibus gentium. Declinasti semitas nostras de via tua. Semitae enim nostrae erant in voluptatibus saeculi; semitae nostrae erant
Abbreviated transcription (Latin):
apparebat. Caro carni. Quid magnum
apparebat de qͦ dictum. ẽ: uidimꝰ eum &
non habebat speciem neq decorem: Os nor
habebat speciem neq decorem. De qͦ item
dr̃. Speciosus forma p̃ filiis hominũ. It
homo non habebat speciem. neq decorem:
sed speciosus forma ex eo qͦd ẽ p̃filiis homi¬
num. Idõ formam illam deformem carnis
ostendens oculis intuentium: quid ait: Qui
diligit me. mandata mea custodit: & qͥ di¬
ligit me. diligetur a patre meo. & ego diligi
eum: & ostendam me ipsum illi. Quẽ uidius
ostensurum se illis ꝓmittebat. Sed quid ẽ hx
Quasi dicer&. Uidetis formam serui: oeculd
ẽ forma dĩ. Per hanc uob blandior: illam
uob̾ seruo. Hac uos paruulos nutrio: illl
grandes pasco. Ergo ut hec fides nr̃ã qͥ l¬
gamur ad inuisibilia. p̃paretur: hoc ẽ qͦl ii
intellectu filiis chore facta sunt ista onila.
ut detraherent᷑ scĩs ea quȩ habebant. deua¬

Expanded text:
ibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quid magnum ibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quid magnum apparebat, de quo dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ? Quis non habebat speciem neque decorem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus forma ex eo quod est prae filiis hominum. Ideo formam iilam deformem carnis ostendens oculis intuentium, quid ait? Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ,et ostendam illi meipsum . Quem videbant, ostensurum se illis promittebat. Sed quid est hoc? Quasi diceret, Videtis formam servi, occulta est forma Dei: per hanc vobis blandior, illam vobis servo; hac vos parvulos nutrio, illa grandes pasco. Ergo ut haec fides nostra qua purgamur, ad invisibilia praeparetur, hoc est, quod in intellectum filiis Chore facta sunt omnia ista, ut detraherentur sanctis ea, quae habebant, detra
Abbreviated transcription (Latin):
rectio talis ꝓmutitur. non qua repetant᷑ huiꝰ¬
modi uoluptates. sed qua ęt̾na de ipso deo
gaudia comparentur: respondit dñs & ait.
Erratis. nescientes scripturas: neq uirtutẽ
dĩ. In resurrectione enim. neq nubent neq
uuores ducent. Non enim incipient mori:
id ẽ non ibi queritur successor. ubi non
erit decessor. Et quid erit. Sed ert̃ inquit
equales angłis dĩ. Nisi forte putas qͦd angli
epulis cotidianis. & uino quo te inebrias gui¬
deant. Aut hoc forte arbitraris. qͦd angbi
uxores habeant. Nichil horum ẽ apud angłos
Unde gaudent angłi nisi unde dñs ait: nesci¬
tis quia angłi eoium semꝑ uident faciem pa¬
tris Si gͦ ad faciem patris gaudent angłi:
ad tale gaudium te p̃para. Aut si inuenis
Ue tali amori tuo. si uł suspicaris aliquo
pulchriꝰ qͣm ẽ ille. a qͦ ẽ om̃e pulchrum: qͦd
te teneat ne illud cogitare merearis. Dñs
in carne erat: & apparebat homo hominibꝰ.

Expanded text:
rectio talis promittitur, non qua repetantur hujurectio talis promittitur, non qua repetantur hujusmodi voluptates, sed qua aeterna de ipso Deo gaudia comparentur, respondit Dominus, et ait: Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei: in resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: non enim incipient mori. Id est, non ibi quaeritur successor, ubi non erit decessor. Et quid erit? Sed erunt, inquit, aequales Angelis Dei . Nisi forte putas, quod Angeli epulis quotidianis, et vino quo te inebrias, gaudeant, aut hoc forte arbitraris, quod Angeli uxores habeant. Nihil eorum est apud Angelos. Unde gaudent Angeli, nisi unde Dominus ait: Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris ? Si ergo ad faciem Patris gaudent Angeli, ad tale gaudium te praepara: aut si invenis e tali amori tuo, si vel suspicaris aliquid pulchrius, quam est ille a quo est omne pulchrum, quod te teneat, ne illum cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat homo hominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
expetis. La enim uis habere in ficturo scło.
quȩ hic necesse ẽ relinquas. Mutare uis uo¬
luntatem carnalem: non amputare. Non lau¬
datur in illo ieiunium: qͥ ad luxuriosam ce¬
nam seruat uentrem siuim. Inuitant᷑ enum
aliqͣndo homines ad cęnam magnam : & cũ
ad eam uolunt auide uenire. ieuinant. Nũ¬
qͥd hoc ieiunium continentiȩ : & ñ potiꝰ luxu¬
riȩ deputandũ ẽ Noli gͦ talia sꝑare tͥ dan¬
da a dõ: qualia hic te iub& contempnere.
Hȩc enim sꝑabant uidei: id̃o turbabant᷑ in
illa questione. Nam & ipsi resurrectionẽ spe-¬
rant : sed ad tales uoluptates corporis sespe¬
rant resurrecturos. quales hic amant. Ido
cum eis ꝓponeret᷑ questio illa a saduceis qui
non credunt resurrectionem. de illa muliere
quȩ nupsit septem fr̃ibꝰ sibim& succedentibꝰ.
deficiebant. & respondere non poterant. At
uͦ dño quando ẽ ꝓposita. quia nob̾ resur¬

Expanded text:
expetis. Ea enim vis habere in futuro saeculo, expetis. Ea enim vis habere in futuro saeculo, quae hic necesse est derelinquas: mutare vis voluptatem carnalem, non amputare. Non laudatur in illo jejunium, qui ad luxuriosam coenam servat ventrem suum. Invitantur enim aliquando homines ad coenam magnam, et cum ad eam volunt avidi venire, jejunant: numquid hoc jejunium continentiae, et non potius luxuriae deputandum est? Noli ergo talia sperare tibi danda a Deo, qualia hic jubet contemnere. Haec enim sperabant Judaei, ideo turbabantur in illa quaestione. Nam et ipsi resurrectionem sperant, sed ad tales voluptates corporis se sperant resurrecturos, quales hic amant. Ideo cum eis proponeretur quaestio illa a Sadducaeis, qui non credunt resurrectionem, de illa muliere quae nupsit septem fratribus sibimet succedentideficiebant, et respondere non poterant. At vero Domino quando est proposita, quia nobis resur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa reparatione. de scđa natiuitate. qͥd dic¬
turi sumꝰ : merita nr̃a fecisse. ut nob illa
salꝰ ꝑpetua mitteret᷑ a dño: Absit. Si me¬
rita nr̃a aliquid facerent: ad dampnationẽ
nram uerar. Non uenit ille ad inspectionẽ
meritorũ: sed
ad remissionem.
peccatorum. Non
fuisti. & factꝰ
es: quid dõ de-¬
disti: Malus
fiusti & lib̾atꝰ es:
quid dõ dedisti:
Quid non ab eo gratis accepisti: Merito &
anominatur: quia gratis dat᷑. Eorigi
gͦ a te ut & tu eum gratis colas:
ñ qͥa dat temporalia. sed quia p̾stat ȩt̾na
Sed ipsa ęt̾na uide ne alit̾ cogites: & cogitan¬
do ȩt̾na carnalit̾. nichilominꝰ dm̃ gratis ñ
colas. Quid enim. si idõ colis dm̃. quia dat
tͥ fundum : non eum culturus es. quia tollit
tͥ fundum: Sed forte tu dicis. Idõ eum colã
quia dabit mͥ uillam. non tam̃ temporalem:
nichilominꝰ corruptam adhuc m̃tem geris.
Amore enim casto non colis: adhuc mercedẽ

Expanded text:
ipsa reparatione, de secunda nativitate quid dicipsa reparatione, de secunda nativitate quid dicturi sumus? Merita nostra fecisse ut nobis illa salus perpetua mitteretur a Domino? Absit. Si merita nostra aliquid facerent, ad damnationem nostram venirat. Non venit ille ad inspectionem meritorum, sed ad remissionem peccatorum. Non fuisti, et factus es: quid Deo dedisti? Malus fuisti, et liberatus es: quid Deo dedisti? Quid non ab eo gratis accepisti? Merito et gratia nominatur, quia gratis datur. Exigitur ergo a te, ut et tu gratis eum colas: non quia dat temporalia, sed quia praestat aeternaSed ipsa aeterna vide ne aliter cogites, et cogitando aeterna carnaliter, nihilominus Deum gratis non colas. Quid enim? Si ideo colis Deum, quia dat tibi fundum, non eum culturus es, quia tollit tibi fundum? Sed forte tu dicis: Ideo eum colam, quia dabit mihi villam, non tamen temporalem. Nihilominus adhuc corruptam mentem geris: amore enim casto non colis, adhuc mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
etꝰ. Quȩ p̾terita sunt. dicta sunt: ñ in nob̾
fient quȩ fitura sꝑamꝰ: Non apparent p̾t̾ita.
in magna gła tua eductꝰ pͦpłs de egrpto. lib̾a¬
tus a ꝑsequentibꝰ. ductꝰ ꝑ gentes: expulsis gen¬
tibꝰ collocatꝰ in regno. Que futurã: Educendꝰ
populꝰ de ista egrpto scłi. duce xp̃o apparen¬
te in gła sua : ponendi scĩ ad dext̾am. iniqui
ad si nistram dampnandi cum diabolo in ȩt̾na
pena : accipiendum regnum a xp̃o cum scĩs
in sempitnum. Hȩc futura: illa p̾terita. In
medio quid: Tribulationes. Quare: Ut ap¬
pareat animꝰ colens dm̃. qͣntum colat dm̃: ut
uideatur utrum gratis colat eum. a qͦ salutẽ
gratis accepit. Si enuim dicat tͥ ds̃. quid mͥ de¬
disti ut facerem te: Certe si factꝰ ꝓmeruisti
me : non me ꝓmerueras anteqͣm facerem te.
Quid dicturi sumꝰ ei qui pͥmo gratis nos fecit.
qͥa bonꝰ ẽ: ñ qͥa aliquid meruimꝰ: Deinde de

Expanded text:
ctus? Quae praeterita dicta sunt, non in nobis ctus? Quae praeterita dicta sunt, non in nobis fient: quae futura sperantur, non apparent. Praeterita: in magna gloria tua eductus est populus de Aegypto, liberatus a persequentibus, ductus per gentes, expulsis gentibus collocatus in regno. Quae futura? Educendus populus de ista Aegypto saeculi, duce Christo apparente in gloria sua; ponendi sancti ad dexteram, iniqui ad sinistram, damnandi iniqui cum diabolo in aeterna poena; accipiendum regnum a Christo cum sanctis in sempiternum. Haec sunt futura, illa praeterita. In medio quid? Tribulationes. Quare? Ut appareat animus colens Deum, quantum colat Deum; ut videatur utrum gratis colat eum a quo salutem gratis accepit. Si enim tibi dicat Deus, Quid dedisti mihi ut facerem te? Certe si factus promeruisti me, non me promerueras antequam facerem te. Quid dicturi sumus ei, qui primo gratis nos fecit, quia bonus est, non quia aliquid meruimus? Deinde de
Abbreviated transcription (Latin):
ti dlircutu nr̃o sunt. Losuisti nos in simili¬
uendinem in nationibꝰ. Ouid ẽ in similitudi¬
ueii ds undo maledicentes homines simii¬
Adineno iuant de eo quẽ detestant᷑. Sie mori¬
ads sie punaris. Quanta tunc dicta sunt
ales sic crucifigaris. Hodieq non desunt
oses hp̃. illi ipsi uidei: cont᷑ qͦs q̃ndo de
uidoe. Nam
crux ipsa. & ꝓ
ipsis ꝑsequentibꝰ
facta ẽ. Inde
sunt pꝰea sanati:
&e in eum credi.¬
derunt. quem ipsi
occiderunt. Posuisti nos in similitudine̾ in
nationibꝰ: commotionem eapitis in
Comniotionem capitis ad insultan.
Et locuti sunt labiis. & mouer̃ caput. Hoc
dño. hoc etiam om̃ibꝰ scĩs eiꝰ. qͦs ꝑsequi. qͦs te¬
ẽ a uoce insultantium. & crim̾ mͥ obicienti¬
um. quia colo te. quia confiteor. te : & crim̃
mͥ obicientium de illo nomine. unde mͥ om̃ĩa
crimina mea delebunt᷑. A uoce exꝓbrantis.
& obloquentis: id ẽ contͣ me loquentis: a fa¬
cie inimici & ꝑsequentis. Et qͥs hic intelle¬

Expanded text:
militudinem in nationibus. Quid est, in similitudinem? Quando maledicentes homines similitudinem dant de eo quem detestantur: Sic moriaris, sic puniaris. Quanta tunc dicta sunt talia? Sic crucifigaris. Hodieque non desunt hostes Christi, illi ipsi Judaei, contra quos quando devidet. Nam crux ipsa et pro ipsis persequentibus facta est. Inde sunt postea sanati, et in eum crediderunt quem ipsi occiderunt. Posuisti nos in similitudinem in nationibus, commotionem capitis in commotionem capitis ad insultandum. Et locuti sunt labiis, et moverunt caput . Hoc Domino, hoc etiam omnibus sanctis ejus, quos persequi, quos teest, a voce insultantium et crimen mihi objicientium, quia colo te, quia confiteor te: et crimen mihi objicientium de illo nomine, unde mea omnia crimina delebuntur. A voce exprobrantis et obloquentis, id est, contra me loquentis. A facie inimici et persequentis. Et quis hic intelle
Abbreviated transcription (Latin):
cis erat in ore meo: & amarꝰ in uentre aeꝰ
Quid ẽ hoc. nͥ quia p̾cepta sumina quȩ capi¬
unt spuales. non capiunt carnales: & de quibꝰ
gaudent sp̃uales. contristantur carnales:
Liber iste fr̃s. quid hab&: Uende omnia
quȩ habes: & da pauꝑibꝰ. Quam dulcis ẽ in
ore ȩccłȩ : ab omnibꝰ spu̾alibꝰ factum. ẽ. At
uͦ carnali cuicumq dixeris. fac hoc. faciliꝰ
a te tristis recedit: sicut ille diues a dño

Expanded text:
it, in ore meo, et amarus in ventre meo . Quid est hoc, nisi quia praecepta summa quae capiunt spirituales, non capiunt carnales; et de quibus gaudent spirituales, contristantur carnales? Liber iste, fratres, quid habet? Vende omnia quae habes, et da pauperibus. Quam dulcis in ore Ecclesiae! Ab omnibus spiritualibus factum est. At vero carnali cuicumque dixeris, Fac hoc; facilius a te tristis recedit, sicut ille dives a Do
Abbreviated transcription (Latin):
eram̃tũ ꝑtince qͦd scriptũ ẽ in lege. Si mor¬
tuus fuerit fr̃. accipiat uxorẽ eiꝰ fr̃ aliꝰ.
& suscit&e sem̃ fr̃i suo. Accipiat uxorem
rabo nom̃ tuũ fr̾ibꝰ meis. Mortuus ẽ. xꝑc.
resurrertt astcendit. absentaut eg

Expanded text:
cramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si morcramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem ejus frater ejus, et suscitet semen fratri suo . Accipiat uxorem rabo nomen tuum fratribus meis . Mortuus est Christus, resurrexit, ascendit, absentavit se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibant. Idõ & ꝑeuntibꝰ ñ małꝰ odor. sed bonꝰ
odor. Idõ enim illi magis inuidebant: quia
tantum in illo bona grã p̾ualebat. Nemo
enim inuid&e misero. Erat gͦ głosus in p̃di¬
catione u̾bi dĩ: & uiuens scđm regulam
uirge illlꝰ directionis. Et diligebant illum
boriunt odorem. diligebat amicum sponsi sui.
ipsa sponsa quȩ dicit in canticis canticorum.
Post odorem unguentoꝵ tuoꝵ currimꝰ. Illi
tantomagis inuidia torquebant᷑. & occideban¬
uestuñtis tuis. a domibꝰ eburneis. ex qͥbꝰ
delectauer̃ te filis regum. Domos ebur¬
ueas. domos magnas. domos regales. qͥs¬
uis elige : delectauer̾ inde axp̃m filiȩ regũ.
Uis domos eburneas sp̃ĩtalit̃ acciꝑe: Mag¬
nas dom̃. & magna tab̾nacula dĩ. corda
scĩrum. ipsosq reges regentes carnẽ. sub¬
cugantes sĩbi turbas humanarũ affectionum.
rex regum. Illi aut̃ reges. de quibꝰ dictũ ẽ.

Expanded text:
peribant. Ideo et pereuntibus non malus odor, sed bonus peribant. Ideo et pereuntibus non malus odor, sed bonus odor. Ideo enim magis illi invidebant, quia tam bona in illo gratia praevalebat: nemo enim invidet misero. Erat ergo gloriosus in praedicatione verbi Dei, et vivens secundum regulam illius virgae directionis: et diligebant eum qutur bonum odorem; diligebat amicum sponsi sui ipsa sponsa, quae dicit in Canticis caPost odorem unguentorum tuorum curremus . Illi tanto magis invidia torquebantur et occidebanvestimentis tuis, a domibus eburneis, ex quibus delectaverunt te filiae regum. Domos eburneas, domos magnas, domos regales, quasvis elige, delectaverunt inde Christum filiae regum. Vis domos eburneas spiritualiter accipere? Magnas domos, et magna tabernacula Dei, corda sanctorum, ipsosque reges regentes carnem, subjugantes sibi turbas humanarum affectionum, Rex regum: illi autem reges de quibus dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur nominatis quibꝰdam aromatibꝰ. Au¬
di paulum illum minimum. fimbriã de
uestim̃to. qͦd tetigit mulier in fluxu sangui¬
nis. & sanata ẽ. Audi illum dicentẽ. Ap̃i
bonꝰ odor sumꝰ in om̃i loco: & in his qͥ salui
fiunt. & in his qͥ ꝑeunt. Non dix̃ bonꝰ. in
his qͥ salui fiunt. & malus odor in his qͥ ꝑeunt.:
sed qͦd ad nos attin& bonꝰ odor sumꝰ. & in his
qͥ salui fiunt. & in his qͥ ꝑeunt. Saluũ fieri
hominẽ bono odore ñ ẽ imꝓbabile: neq in¬
credibile. Perire aut̃ hominẽ bono odore ꝙͣ
ratio ẽ: Magna. uis. magna ueritas: & si
capi ñ potest. ita ẽ. Nã ut noueritis qͥa dif
ficde capit᷑ : stati subiecit. E ad hȩc qͥs ido¬
homines mori bono odore: Tamͣ aliquid
dicam fr̃s. Eoce ipse paulus p̃dica. bat eugłm.
multi illum amabant p̃dicatorẽ eugł ii. multi
illi inuidebant. Qui illum amabant. bono odo¬
re saluabant᷑: qͥ illi inuidebant. bono odore

Expanded text:
ficatur nominatis quibusdam aromatis. Auficatur nominatis quibusdam aromatis. Audi Paulum illum minimum, fimbriam de vestimento quod tetigit mulier in fluxu sanguinis, et sanata est ; audi illum dicentem: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt . Non dixit, Bonus odor in iis qui salvi fiunt, et malus odor in iis qui pereunt; sed, Quod ad nos attinet, bonus odor sumus, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt. Salvum fieri hominem bono odore non est improbabile neque incredibile: perire autem hominem bono odore, quae ratio est? Magna vis, magna veritas: etsi capi non potest, ita est. Nam ut ficile capitur, statim subjecit: Et ad haec quis idohomines mori bono odore? Tamen aliquid dicam, fratres. Ecce ipse Paulus praedicabat Evangelium; multi illum amabant praedicatorem Evangelii, multi illi invidebant: qui illum amabant, bono odore salvabantur; qui illi invidebant, bono odore
Abbreviated transcription (Latin):
homiuᷤ. id ẽ corpꝰ eiꝰ. Oembra eiꝰ hic sunt:
caput sursum ẽ. Ascendit᷑ ad caput: descen
tantum & hic non: unde uox illa. saule
saule. quid me ꝑsequeris. Quis enim illi in
cęlo molestꝰ fuit: Nemo: nec uidei. nec sau¬
lus : nec diabolus temptator. Nemo ibi mo¬
lestꝰ illi : sed sic̃ in compage corporis humani.
pede calcato lingua clamat. Dilexisti iusticiã.
& odisti iniquitatem : ꝓpt̾ea unx̃ te ds̃. ds̃
tuus. Locuti sumꝰ de uncto dõ: hoc ẽ de
xp̃o. Non potuit aꝑtiꝰ dici nom̃ xp̃i: quam
ut diceret unctꝰ ds̃. Quom̃ speciosus forma
p̃ filiis hominum: sic untꝰ oleo exultatio¬
nis pͣ participibꝰ tuis. Qui enim participes eiꝰ:
Filii hominum : quia & ipse filiꝰ hominis
particeps factꝰ ẽ mortalitatis illorum: ut fa¬
cer& eos participes immortalitatis suȩ. Mirra
exhib&. sine macula & ruga. Propt̃ maeu¬
lam abluens in sanguine: ꝓpt̾ rugam exten¬
dens in cruce. Inde bonꝰ odor : qui signi¬

Expanded text:
hominis, id est corpus ejus. Membra ejus hic sunt, caput sursum est: ascenditur ad caput, descendtantum, et hic non; unde vox illa: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quis enim illi in coelo molestus fuit? Nemo, nec Judaei, nec Saulus, nec diabolus tentator; nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage corporis humani pede calcato lingua clamat. 21. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Locuti sumus de uncto Deo, hoc est de Christo. Non potuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exsultationis prae participibus suis. Qui enim participes ejus? Filii hominum: quoniam et ipse Filius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, ut faceret eos participes immortalitatis suae. 22. vexhibet, sine macula et ruga : propter maculam, abluens in sanguine; propter rugam, extendens in cruce. Inde bonus odor qui signi
Abbreviated transcription (Latin):
lata secreta annuntiauerint. tam̃ in speculo
se uiders duer̃. & in enigmate: seruari¬
autem uisionem. in futurum facie ad faciẽ.
quando uenerit qͦd ipse apłs ait. Mortui enĩ
estis: & uita ur̃a abscondita ẽ eum xp̃o in dõ.¬

Expanded text:
lata secreta annuntiaverint; tamen in speculo lata secreta annuntiaverint; tamen in speculo se videre dixerunt et in aenigmate: servariautem visionem in futurum facie ad faciem , quando venerit quod ipse Apostolus ait: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in D
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem. Sed dextera tua. & brachium tuum.
& illuminatio uultꝰ tui : qmͣ complaeiusti
in eis. Hoc ẽ sic cum eis egisti. ut bene place¬
res in eis: ut quisquis eos attender& qͦmͦ cũ eis
ageret᷑. dicer& quia uere ds̃ ẽ cum eis: & ds̃
nunc: Absit. Quid enim sequitur: Tu es ip¬
se rex m̃s. & ds̃ m̃s. Tu es ipse: non enim muta¬
tꝰ es. T̃ empora mutata uideo: creator tẽpoꝵ
non mutatur. Tu es ipse rex m̃s & ds m̃s. Tu
me soles ducere. tu me soles regere: tu mͥ soles
subuenire. Qui mandas salutes iacob. Quid ẽ
qͥ mandas: Etiam si tu ꝑ tuam ꝓrsus substan¬
tiam atq nat᷑am qua es quicquid es. occultꝰ es.
nec ꝑ hoc qͦd es. int̾fiusti patribꝰ ut facie ad fa¬
ciem te uiderent: tam̃ ꝑ quãlib& ereaturã tu
mandasti salutem iacob. Et enim illa uisio
facie. ad faciem: liberatis in resurrectione ser¬
uat᷑. Et illi patres etiã noui testam̃ti qͣmius
reuelata mysteria tua uiderint. qͣmuis reue¬

Expanded text:
praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, et Deus inunc? Absit. Quid enim sequitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu es ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui mandas? Etiamsi tu per tuam prorsus substantiam atque naturam qua es quidquid es, occultus es, nec per hoc quod es interfuisti patribus, ut facie ad faciem te viderent; tamen per quamlibet creaturam tu mandas salutem Jacob. Etenim illa visio facie ad faciem, liberatis in resurrectione servatur. Et illi patres etiam Novi Testamenti quamvis revelata mysteria tua viderint, quamvis reve
Abbreviated transcription (Latin):
lisi aũt scͥtum ẽ in me. He gͦ nob̾ indi¬
suior patres nr̃i. Mañ tua gentes disꝑdi¬
lt̃. d plantasti eos: infirmast pes al
expulisti eos. Idẽ populoᷤ expulisti de t̾ra
sua. ut istos introduceres atq plantares : ẽoꝵq
regnum tua miscđia confirmares. Hȩe au
tuerunt. quia fortes erant: quia p̾liatores.
quia inuicti: quia exercitati: quia bellicosi:
qͦd sequitur. Non enim in gladio suo here¬
ditate possederunt t̾ram. & brachium ipsoꝵ
non saluos fecit eos: sed dext̾a tua. & bra¬
chium tuum. & illuminatio uultꝰ tui. Dex¬
tera tua. potentia tua. brachium tuum. ip¬
se filiꝰ tuus : & illuminatio uultꝰ tui. Qͥd ẽ
hoc : Quia talibꝰ signis eis affiusti: ut p̾sens
intelligereris. Numquid enim quando nobrs
aliqͦ miraculo ds̃ ad est: faciem ipsiꝰ oculis
nr̃is uidemꝰ : Sed effectu miraculi. suã p̃sen¬
tiam insinuat hominibꝰ. Deniq om̃s qͥ miran.¬
tur ad huiꝰ modi facta : quid dicunt : Uidi dñm

Expanded text:
 tuum scriptum est in me? Haec ergo nobis indicaverunt patres nostri. Manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos; infirmasti populos, et expulisti eos: id est, populos expulisti de terra sua, ut istos introduceres atque plantares, eorumque regnum tua misericordia confirmares. Haec audtuerunt, quia fortes erant, quia praeliatores, quia invicti, quia exercitati, quia bellicosi? quod sequitur? Non enim in gladio suo haereditate possederunt terram, et brachium ipsorum non salvos fecit eos; sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui. Dextera tua, potentia tua; brachium tuum, ipse Filius tuus. Et illuminatio vultus tui: quid est hoc? Quia talibus signis eis affuisti, ut praesens intelligereris. Numquid enim quando nobis Deus aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ oꝑa mea dico: Quia in ipso u̾bo
omnia oꝑa dĩ. Quicquid enim facturꝰ erat ds̃
in ereatura : iam in u̾bo erat. Nec eẽt in
etum ẽ: sed in u̾bo erat. Et omĩa oꝑa dĩ
ibi erant : & oꝑa nondũ erant. Sed ubũ
erat. de u̾bum hoc as̃ erat. & apud dm̃ erat.
& fuꝰ di erat: & cũ patre unus ds̃ erat.
Dico ego oꝑa mea regi. Audiat dicentem.
Uir itoium itelligit: & uideat cum paro
semprit̾num ũbumꝰ. i quo sunt eti que
sierunt. Hee opa dĩ ui u̾bo tamqͣm us un
beigua mea culamus scribe uelocitꝰ sar¬
bentis. Quid simile fr̃s mei. quid hab& sin¬
e lingua dĩ cum calamo scribȩ: Qua hes
simile petra cum xp̃o: Quid hab&e lms
agnus cum saluatore: Qiud habee leses
lia ad inuisibilem informaremur. Si ꝑ
humilem similitudinẽ calami huiꝰ urqͥp
ro enim quare linguam suam calanibe
eẽ scribȩ uelocit̃ scribentis. Aut il q̃ni¬
uis uelocit̾ scribat scriba: comparat᷑ is
uelocitati. de qua dicit alius psalmꝰ. us

Expanded text:
a mea dico? Quia in ipso Verbo omnia opera Dei. Quidquid enim facturus erat Deus in creatura, jam in Verbo erat; nec esset inctum est, sed in Verbo erat: et omnia opera Dei ibi erant, et opera nondum erant: sed Verbum erat, et Verbum hoc Deus erat, et apud Deum erat, et Filius Dei erat, et cum Patre unus Deus erat. Dico ego opera mea regi. Audiat dicentem, qui Verbum intelligit; et videat cum Patre sempiternum Verbum, in quo sunt etiam quae nsierunt. Haec opera Dei in Verbo, tanquam in gua mea calamus scribae, velociter scribentis. Quid simile, fratres mei, quid habet simile lingua Dei cum calamo scribae? Quid habet simile petra cum Christo ? quid habet simile agnus cum Salvatore ? quid habet leo cum ibilia ad invisibilem informaremur. Sic ergo humilem similitudinem calami hujus, nec amus. Quaero enim quare linguam suam calamum dixit esse scribae velociter scribentis? At vero quantumvis velociter scribat scriba, non comparatur illi velocitati, de qua dicit alius psalmus: Usque
Abbreviated transcription (Latin):
Et aluid fuit p̃mium uł ꝓmissio sub lege po¬
sitorum: aliud sub gr̃a. Terra chananeorum
uideis sub lege positis: regnaum cȩlorum. xp̃i¬
an E sub grã positis. Itaq qͦd ꝑtiuebat ad
eos qui su. lege positi erant regnum t̾ra
illa transiit: regnum cȩlorum qͦd ꝑtin& sub
grã positis non transit. Propt̾ea hic bene¬
Qix̃ te ds̃ : non ad tempꝰ sed in ęt̃run.
Non defuer̃ qui omnia etiam suꝑiora
qͦd dictum ẽ. eructuauit cor meum u̾bum
ueluti dicente ymnum. Qiusquis erum dic̃¬

Expanded text:
emium fuit vel promissio sub Lege positorum, aliud sub Gratia: terra Chananaeorum Judaeis sub Lege positis, regnum coelorum Christianis sub Gratia positis. Itaque quod pertinebat ad eos qui sub Lege positi erant, regnum, terra illa transiit: regnum coelorum quod pertinet sub Gratia positis, non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed in aeternum. 9. Non defuerunt qui omnia etiam superiorquod dictum est, Eructavit cor meum verbum veluti dicente hymnum. Ut et i
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ gra in labiis tuis. Lex ꝑ moysen data
tum ẽ: quia condelector legi dĩ. scđm inte¬
rioremt hominem. Sed alia lex in m̃bris me¬
is repugnat legi m̃tis meȩ: & captiuũ me
ducit in lege peccati. quȩ ẽ in m̃bris me

Expanded text:
sa est gratia in labiis tuis. Lex per Moysen datsa est gratia in labiis tuis. Lex per Moysen dattum est, quia condelector legi Dei secundum interiorem hominem. Sed alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, et captivum me ducit in lege peccati, quae est in membris me
Abbreviated transcription (Latin):
maluit ds̃ comparare qͣm sonas. Q ui
aut̃ addidit uelociter scribentis: un¬
lit m̃tem ad intelligentiam. Sed ñ pis
remaneat. respiciendo antiquarios. aill
respiciendo quales lib& ueloces notaris
Si autem hoc attenderit: remaneba ibl.
Ipsum uelocit̾ cogit& uelocit̾: & uidlids
quare dictum sit uelocit̾. Uelocit̾ di talb
ut uelociꝰ nichil sit. In scriptis enui sc¬
bitur littera pꝰ lteram. silaba pꝰ sillabł
u̾bum pꝰ u̾bum: nec ad scđm transitus
uͥ pͥmo p̃scripto. Ibi aut̃ nichil ueloł
ubi non multa st̃ u̾ba: nec tam̃ aliꝙ̾
p̃t̾missum ẽ. eum in uno sint om̃a de
pre filiis hominum. Pre filiis hominum:
quare & non pre angłis: Quid uoluit di¬
cere p̃ filus hominuni : nisi quia homo: Ne
hominem xp̃m quenilib&: hominen putares.
ait. p̃ filiis homuinum speciosus forna. etiã
homo p̃ filiis hominum: etiam int̾ filios
hominum. p̃ filiis hominum : etiam ex fi¬
liĩs hominum. p̃ filiis hominum. Diffu¬

Expanded text:
rare, quam sonis. Quod autem addidit, velociter scribentis, impulit mentem ad intelligentiam: sed non pigra remaneat, respiciendo antiquarios, aut respiciendo qualeslibet veloces notarios; si autem hoc attenderit, remanebit ibi. Ipsum velociter, cogitet velociter; et videat quare dictum sit, velociter. Velociter Dei tale est, ut velocius nihil sit. In Scripturis enim scribitur littera post litteram, syllaba post syllabam, verbum post verbum; nec ad secundum transitur, nisi primo perscripto. Ibi autem nihil velocius, ubi non multa sunt verba, nec tamen aliquid praetermissum est, cum in uno sint omnia. 7prae filiis hominum. Prae filiis hominum: quare non et prae Angelis? Quid voluit dicere, Prae filiis hominum, nisi quia homo? Ne hominem Christum quemlibet hominem putares, ait, Prae filiis hominum speciosus forma. Etiam homo prae filiis hominum; etiam inter filios hominum, prae filiis hominum; etiam ex filiis hominum, prae filiis hominum. Diffu
Abbreviated transcription (Latin):
postto: uidit aꝑtis celis scalam a cęlo ntꝰ¬
ran. & angłos asceudentes & descenaant
Hoc uiso euigilauit: unxit lapidem& as
sit. In illo lapide intellerit . xp̃m: ido it
uult illa unctio lapidis. p̃sertim apud
patriarchas: qui unum dm̃ colelunt ħ¬
ctum ẽ enim in figura: & discessum ẽ. sa
enim unxit lapidemt & uenit illrit
adorare: & sacrificia ibi facere. Eapset
e mx̃sterium: non inchoatũ sacrilagin
Et uidete lapidem. Lapidenz quem it¬
uerunt ȩdificantes: hic factꝰ ẽ in cape
anguli. Et quia caput uiri ap̃c: ꝓptul
pis ad caput. Attendite magnum sat¬
petrus. ab hominibꝰ reꝓbatum: a de aũ
electum. Et lapis ad caput. quia capit
uiri .xp̃c : & unctꝰ lapis qͥa a crismate
dictꝰ ẽ xp̃c. Et uidetur scala reuelantey

Expanded text:
posito, vidit apertis coelis scalam a coelo in terram, et Angelos ascendentes et descendentes: hoc viso evigilavit, unxit lapidem, et discessit. In illo lapide intellexit Christum, ideo unxit.  Quid sibi vult illa unctio lapidis, praesertim apud Patriarchas, qui unum Deum colebant? Factum est autem in figura, et discessum est. Non enim unxit lapidem, et venit illuc semper adorare, et sacrificia ibi facere. Expressum est mysterium, non inchoatum sacrilegium. Et videte lapidem: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Et quia caput viri Christus , propterea lapis ad caput. Attendite magnum sacPetrus, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum . Et lapis ad caput, quia caput viri Christus . Et unctus lapis quia a chrismate dictus est Christus. Et videntur sca
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. cum iacob. cum illo qͥ sibi ad capit la
pidem posuerat : maiora horum uidebis. De
maiora: Quia iam lapis ille ad caput ẽ. Am̃
dieo uob̾. uidebitis cęlum aꝑtum. & angłos
i uasendentes. & descendentes suꝑ filium¬

Expanded text:
Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad caput posuerat. Majora horum videbis. Quae majora? Quia jam lapis ille ad caput est. Amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes su
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs quando undit nathahelem in eugłio. ait.
Ecce uere isrłita. in quo dolus non ẽ. Sic
erim dr̃ de ipso iacob Et erat iacob sine
dolo habitans in domo. Hoc recolens dominꝰ
uidens nathanahelem sine dolo de gente illa
& de populo illo: ecce uere inquit isrłita.
in quo dolus non ẽ. A ppellauit isrłitam.
in quo dolus non eẽt. ꝓptͣ iacob. Et ille na¬
thanahel. Unde me nosti: E dominꝰ. Cum
eẽs sub arbore fici uidi te: id ẽ cum eẽs in
illo populo sub lege constituto quȩ carnali
umbra illum populum ꝓtegebat: ibi te
uidi. Quid ẽ ibi te uidi: Ibi tui misertus
sum. Ille aut̃ recordatꝰ qͦd fuerat etiam sub
arbore fici in ueritate: admiratꝰ quia puta¬
bat se a nemine uisum. cum ibi ẽẽt: confi¬
tetur & dicit. Tu es filiꝰ dĩ: tu es rex isrł.
Quis boc dixit: Qui audierat qͦd uerꝰ eẽt
isrłita: & dolus in illo non ẽẽt. Et dñs.
Quia dixi tͥ uidi te sub arbore fici credi¬
disti: maiora borum uidebis. Loquit᷑ cum

Expanded text:
ando vidit Nathanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Sic enim dicitur de ipso Jacob, Et erat Jacob sine dolo habitans in domo : hoc recolens Dominus videns Nathanaelem sine dolo de gente illa et de populo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo populo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quis hoc dixit? Qui audierat quod verus esset Israelita, et dolus in illo non esset. Et Dominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum videbis. Loquitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
benedictꝰ ẽ. Sed multi ñ credider: md
claudicatio ia cob. Benedictio & clauale¬
tio. Benedictio in his qui credider̃. u
pꝰea nouimꝰ ex illo populo multos atił¬
se: claudicatio aut̃ in his qͥ ñ credidet
Et qͥa plures n credlider᷑. & pana etedios¬

Expanded text:
benedictus est. Sed multi non crediderunt, inde claudicatio Jacob. Benedictio et claudicatio. Benedictio in his qui crediderunt: nam postea novimus ex illo populo multos credidisse. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci credi
Abbreviated transcription (Latin):
nit. her& in terra uent̾ eiꝰ. Quisquis eunt
humiliat᷑ ut genua figat: adhuc hab&o
humilietur. Qusquis autem. sic humilias.
hereat .ii. t̾ra uent̾ eiꝰ: ultra qͦ humiliet᷑
hab&. Si enim ultra uoluerit: iam nonat
humiliare. sed obruere. Hoc gͦ forsita dit:
nimium humiliati sumꝰ ur hoc pilite at
qͦ humilienur ñ habemꝰ. Iam si ꝑuent is
ad summum humiliatio: ueniat & msct

Expanded text:
nit, haeret in terra venter ejus. Quisquis enim ita humiliatur ut genua figat, adhuc habet quo humilietur: quisquis autem sic humiliatur ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur non habet. Si enim ultra voluerit, jam non erit humiliare, sed obruere. Hoc ergo forsitan dixerit: Nimium humiliati sumus in hoc pulvere, ultra quo humiliemur non habemus: jam pervenit usque ad summum humiliatio, veniat et mise
Abbreviated transcription (Latin):
quia non dormit. qui custodit isrł: sed
tam̃ martỹres clamant. Exurge quare dor¬
mis dñe. O domine iħu eccisus es. dormi¬
sti in passione: iam nob̾ resurreristi. Nlo¬
uimꝰ enum quia nob̾ resurrexisti: quia re¬
surrexisti. Qentes quȩ nos ꝑsecunt᷑ mortu¬
um te putant: resurrexisse non credunt.
Exxurge gͦ & illis: quare dormis non nob̾
sed illis: Si enim iam te illi crederent
resurrerisse: numquid eos qui in te credt̃
ꝑsequi poterant: Sed quare ꝑsecuntur.
dormis: exurge ut intelligant quia resur¬
rexisti. & quiescant. Deniꝰq factum ẽ dũ
moriuntur martyres & ista dicunt & dor¬
miunt : & excitant xp̃m uere mortuum
paulatim & ipsi credendo conu̾si ad xp̃m.
fecerunt numerum magnum quem time¬
rent ꝑsecutores : & cessauer̃ ꝑ secutiones. Un¬
de: Quia exurrexit ap̃c in gertibꝰ: qͥ ilis
ante ñ credentibꝰ dormiebat᷑. Exurge dñe¬

Expanded text:
quia non dormit qui custodit Israel : sed quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres clamant, Exsurge, quare obdormis, Domine? O Domine Jesu! occisus es, dormisti in passione, jam nobis resurrexisti. Novimus enim quia nobis resurrexisti. Quare resurrexisti? Gentes quae nos persequuntur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant. Sed quare persequuntudormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant Christum vere mortuum paulatim et ipsi credendo conversi ad Christum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et cessaverunt persecutiones. Unde? Quia resurrexit Christus in gentibus, qui illis ante non credentibus dormiebat. Exsurge, e
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ hoc nouit: res in occulto ẽ. Sed dicit
mͥ aliqͥs. Eoce ꝓ nomine xp̃i detinet᷑: nom̃
in ipsa ȩccła dicam catholica. putatis de fu¬
isse. aut deẽ posse: qͥ causa humanȩ gloriȩ
paterent᷑.Si deessent huiꝰ modi ho¬
nines: non dicer& apłs. Si tradido corpꝰ
meum ut ardeam. caritaten aut̃ non ha¬
beam : nichil mͥ ꝓdest. Sciebat enim eẽ pos¬
se quosdam. qui hoc iactatione facerent
non dilectione: idõ obscurũ ẽ. Ds̃ hoc solꝰ
uid&: nos non possumꝰ. Ipse solus potest
uidicare: qui nouit occulta cordis. Om̃ ꝓpt̃
te mortisicamur tota die: deputati sumꝰ
uelut oues occisionis. Iam dixi hinc etiam
apłm paulum testimonium posuisse ad exhor¬
tandos martyres. ne deficerent in tribu¬
lationibꝰ ꝓ nomine ap̃i susceptis. Exurge¬
quare dormis domine. Quis dicit: & cui
dicit.: Nonne magis uidetur ille dormi
re qui talia loquitur: exurge quare dormis
dñe.: Respond& tͥ. Noui quia dicam: scio

Expanded text:
Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi detinetur, nomen in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordis. Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Jam dixi, hinc etiam apostolum Paulum testimonium posuisse ad exhortandos martyres, ne deficerent in tribulationibus pro nomine Christi susceptis. quare obdormis, Domine? Cui dicit? et quis dicit? Nonne magis dicetur ille dormire, et halare, qui talia loquitur, Exsurge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit: quia ipsa temptatione ipse sibi in¬
notuit. Plerumq enim homo putat se posse.
qͦd ñ potest: aut putat se non posse qͦd potest
Accedit ad illum int̾rogatio ex diuina dispen¬
satione. & ꝑ int̾rogationem notꝰ fit sibi: & dr̃
ds̃ cognouisse qͦt illum fecit nosse. Numqͥd
petrus nouerat se quando dix̃ medico. tecum
sum usq ad mortem: Medicꝰ nouerat uena
inspecta quid ageret᷑ in egroto: egrotꝰ ñ noue¬
rat. Uenit accessio tẽptationis. & ꝓbauit me¬
dicꝰ sententiam suam: ꝑdidit eger p̾sũptionẽ
suam. Sic gͦ nouit ds̃. & requirit. Nouit
qͦmͦ ipse requirit. ꝓpt̾ te. ut tu inuenias te:
& grãs agas ei qui fecit te. Nonne d̃s reqͥr&
uta: Ipse enim ẽ qui nouit occulta cordis.
Quid ẽ nouit occulta: Quȩ occulta: Qm̃
ꝓpt̃ te mortificam᷑ tota die: deputati sumꝰ
uelut oues occisionis. Potes enĩ uidere mor¬
ti ficari hominem: quare mortificet᷑ neseis.

Expanded text:
non cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innon cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innotuit. Plerumque enim homo putat se posse quod non potest, aut putat se non posse quod potest; accedit ad illum interrogatio ex divina dispensatione, et per interrogationem notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem ? Medicus noverat, vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sententiam suam, perdidit aeger praesumptionem suam. Sic ergo et novit Deus, et requirit. Novit. Quomodo ipse requirit? Propter te, ut tu invenias te, et gratias agas ei qui fecit te. Nonne Deus requiret ista? 21. Ipse enim novit occulta cordis. Quid est, novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis:
Abbreviated transcription (Latin):
do obliti non sum̾ te: & iniq ñ egimꝰ in testam̃¬
oiuoi et ñ recessit retro cor nr̃m. Sed qͥa hec
onũa int̃ tribulationes facimꝰ. iam in angusta
ua ambulantes: declinasti semitas nrãs de
nset nt exaltabis nos in loco fortituidi¬
nor at oꝑuit nos umbra mortis. Hȩc enim
occulta cordis. Nouit & requirit. Si nouit
occulta cordis. quid ibi facit: Nonne d̾s reqͥ¬
r&e ista: Nouit in se: requirit ꝓpt̾ nos. Et¬
enim id̃o requirit aliquando ds: & dicit sibi
innotescere. qͦd facit tͥ innotescere. Opꝰ suum
tͥ dicit : non cognitionem suam. Dicimꝰ pler̃q
lȩtꝰ dies : quando serenꝰ ẽ. Numquid ipse dies
gaud&: Sed gaudentem dicimꝰ : quia gauden¬
tes nos facit. Et dicimꝰ triste cęlum. Non enĩ
ullus talis sensus in nubibꝰ: sed quia homi¬
re dr̃: quando cognoscentes facit. Ds dicit ad
abraham. Nunc cognoui quia tu times dm̃.
Ante non cognouerat: Sed ipse abraham se

Expanded text:
et obiiti non sumus te; et inique non egimus in testameet obiiti non sumus te; et inique non egimus in testamento tuo; et non recessit retro cor nostrum. Sed quia haec omnia inter tribulationes facimus, jam in angusta via ambulantes, declinasti semitas nostras dmitatis. Ergo exaltabis nos in loco fortitudinis. Et operuit nos umbra mortis. Haec enim occulta cordis. Novit, et requirit: si novit occulta cordis, quid ibi facit? Nonne Deus requiret ista? Novit in se, requirit propter nos. Etenim ideo requirit Deus aliquando, et dicit sibi innotescere, quod facit tibi innotescere. Opus suum tibi dicit, non cognitionem suam. Dicimus plerumque, Laetus dies, quando serenus est: numquid ipse dies gaudet? Sed gaudentem dicimus, quia gaudentes nos facit. Et dicimus, Triste coelum. Non enim est ullus talis sensus in nubibus: sed quia homire dicitur, quando cognoscentes facit. Deus dicit ad Abraham: Nunc cognovi quia tu times Deum . Ante non cognoverat? Sed ipse Abraham se
Abbreviated transcription (Latin):
Et declinasti semitas nr̃as de uia tua. Quid
ẽ declinasti semitas nras de uia tua: Tamꝗͣ
diceres nob̾. In tribulatione positi estis. mul¬
ta patimini. multa quȩ amabatis in hoc scło
amisisti: sed non uos dimisi. in uia quã an¬
gustam uos doceo. Latas semitas querebatis.
Quid uob̾ dico: Hac itur ad uitam sempit̾nã.
Qua uultis ambulare: ad mortem ꝑgitis. Quã
lata & spaciosa uia ẽ. quȩ ducit ad mortem. &̾
multi sunt qui ambulant ꝑ eam. Quam arta
& angusta uia ẽ quȩ ducit ad uitam: & pauer
sunt qui ambulant ꝑ eam. Qui sunt pauci:
Qui tolerant tribulationes. qͥ tolerant tempta¬
tiones. qui in itis omnibꝰ molestiis ñ deficiunt:
qui non ad horam gaudent ad u̾bum. & in tem¬
pore tribulationis tamqͣm orto sole arescunt:
sed habent radicem caritatis. sicut audiuimꝰ
q̾a m̃ lectum ẽ in eugłio. Radicem inquã ca¬
ritatis habe: ut cum sol exortꝰ fuerit. non te
iuat sed nutriat. Hȩc omia uenerunt suꝑ nos.

Expanded text:
mitas nostras de via tua. Quid est, declinasti semitas nostras de via tua? Tanquam diceret nobis, In tribulatione positi estis, multa patimini, multa quae amabatis in hoc saeculo, amisistis: sed non vos dimisi in via, quam angustam vos doceo. Latas semitas quaerebatis: quid vobis dico? Hac itur ad vitam sempiternam: qua vultis ambulare, ad mortem pergitis. Quam lata et spatiosa via est quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per eam! Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ambulant per illam ? Qui sunt pauci? Qui tolerant tribulationes, qui tolerant tentationes, qui in istis omnibus molestiis non deficiunt; qui non ad horam gaudent ad verbum, et in tempore tribulationis tanquam orto sole arescunt , sed habent radicem charitatis, sicut audivimus quod modo lectum est in Evangelio . Radicem, inquam, charitatis habe, ut cum sol exortus fuerit, non te urat, sed nutriat. Haec omnia venerunt super nos,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ꝓfers. Uerbum tuum qͦd sonat & tran¬
sit. aliunde non ꝓfertur: & miraris quia
ita dicit ds̃: Sed dicere dĩ: ęt̾num ẽ. Tu
dicis aliquia mͦ. qui tacebas paulo ante:
uł ecce nunc nondum u̾bum ꝓfers. Cui
aut̃ ꝓferre ceꝑis rumpis silentium qͦdãmꝰ:
& generas u̾bum qͦd antea non erat. Non
sic ds̃ genuit u̾bum. Dicere dĩ sine initio
e & sine fine: & tam̃ unum u̾bum dicit.
Dicat alterum: si qͦd dixerit transierit.
sine initio dr̃. nec bis dr̃: quia ñ transit

Expanded text:
tuo profers; verbum tuum quod sonat et trantuo profers; verbum tuum quod sonat et transit, aliunde non profertur: et miraris quia ita dicit Deus? Sed dicere Dei aeternum est. Tu dicis aliquid modo, quia tacebas paulo ante: vel ecce nunc nondum verbum profers; cum autem proferre coeperis, rumpis silentium quodammodo, et generas verbum quod antea non erat. Non sic Deus genuit Verbum: dicere Dei sine initio est, et sine fine; et tamen unum Verbum dicit. Dicat alterum, si quod dixit transierit. sine initio dicitur, nec bis dicitur, quia non transit