comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendio. aliis ⁊̃ pͥuileguis ponantur
ꝙ diu̾sis temporib consecuti sũt
sũꝑangustoe apices seu ꝑdispõnes
sententias amplissime ruce sediȩ
Nam qͥnobis digni iudicati sunt hi

Expanded text:
iam privilegiis potiantur, quae diversis temporibus consecuti sunt sive per augustos apices seu dispositiones et sententias amplissimae tuae sedis. Nam qui novis digni iudicati sunt, ii
Abbreviated transcription (Latin):
pedaneis deputats arbits si non fi¬
deuissorum fides extimantib tam
anferendib credidit parta post̾tori
subtilitas pͥncipis ut iam ułulita
senr̃i rumminis urri clarissunt fis¬
ci patromi p̾fatam auri suminam
sñ fraude annis singłis conseqnͣt᷑
quib approbant᷑ iuri clarissim
tͥbun p̃toriani ⁊ notarii ñ unins
sũ sues filios sũ quos dam alios dux¬
erint illustrandos. Ad si altiorens¬
nesit o codicillos quib illustrił
honorat᷑ dignitas conseqͣntur qͦs
m̃uus solum nomĩeeĩdem iuiri ᷤ
facundissimis daturos nos posli¬
cus tm̃ degentib licentiameis p̾¬
berea facimꝰ biuos homines annus
singł itidẽ offerenti nr̃am adoratoᷤᷤ
purpuram starutis inserendos p̾¬
sentalib domesticis unũ equitum
alt̾um scole peditũ in uacantẽ eoꝵ
locum qui defuncti sunt. Nullo
danda pacto cum eis int̾poito ⁊ qͣꝵ
huiꝰ mõi conuentõnes int̾ sunt.
ita tñ ut idem uiri facundissimi

Expanded text:
arbitris nec non fideiussorum vires aestimantibus, tamen auferendas credidit parca posterioris subtilitas principis, ut iam liberalitate nostri numinis viri clarissimi fisci patroni praefatam auri summam sine fraude annis singulis consequantur, quibus adprobantur viri clarissimi tribuni praetoriani et notarii, non unius  suos filios sive quos alios duxerint illustrandos. Ad haec altiore beneficio codicillos, quibus illustris honoratur dignitas, consequantur, quos unius solum nomine eisdem viris facundissimis daturos nos pollis tamen degentibus. Licentiam eis praeterea facimus binos homines annis singulis itidem offerendi nostram adoraturos purpuram, statutis inserendos praesentalibus domesticis, unum equitum, alterum scholae peditum, in vacantem eorum locum qui defuncti sunt, nullo, danda pacto cum eis interposito, quorum eiusmodi conventiones intersunt, ita tamen, ut idem viri facundissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tumofferendos eosdem credid̾int ho¬
mmes roͥna solidorum ꝓ singuł mi¬
lia nitħq ampltꝰ nouetint depen¬
denda urris magnitĩcis comitib di¬
tatissimor domesticorum .i. equitũ¬

Expanded text:
um offerendos eosdem crediderint homines, bina solidorum pro singulis millia nihilque amplius noverint dependenda viris magnificis comitibus dicatissimorum domesticorum , id est equitu
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑoꝵ ex arta tur uidicii ꝯsulat᷑ ne
pꝰ dittursum celem aduocatõne ⁊ la¬
bores gloriosos ogenus exeat su ut se¬
pe contingit incecto die pr̃entur s
siscalium id̾ kł octob̾. ꝑ annos sĩgu
tris affatib ł auctoritate tribunalic
int̃ ẽ huic idem ordimdatur ostñoit᷑¬

Expanded text:
temporum ex arca tui iudicii consolatur, ne post decursum celerem advocationis et labores gloriosos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur, scris adfatibus vel auctoritate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
gorũcollegium deductum fu̾itad¬
spirare qtiis qualib añ ꝯcedat᷑ aut
obtinent nũm facundia ⁊ studiis
cruditi gratis uidel sũ ullo suffragi
o ⁊ fortassis ex̾ceri non ultraduos ꝑ
amios singłot fatui. dia ⁊ ip̃i conspi¬
cui taxati fu̾unt nullo de inceps post

Expanded text:
orum collegium deductum fuerit, adspirare quis qualibet arte concedatur aut obtinent numerum, facundiae studiis eruditi, gratis videlicet et sine ullo suffragio, aut fortasse exteri non ultra duos per annos singulos, facundia et ipsi conspicui taxati fuerint: nullo deinceps, post
Abbreviated transcription (Latin):
tõne ł auucia qͣitr atem ausuro In¬
t̾̃dicenda qͦ cucrs licentia p̾u̾tẽdi
ꝓgressus seriem cumi ĩuis tempo¬
ris ordo suppetitat ⁊ ut m̃catoꝵ cõ¬
tractib leca ꝑmutandi ⁊ ad huc ti
one glorifue tuesedis. Niou̾unt .a.¬
cupatõnem togati ec pͥuilegiam
rorum hurus modi concedenda sͥ
ut nͨ repetisis ex industͥa p̾dite se¬
dis auctoritatib ꝓthant᷑ aũ mubu¬

Expanded text:
one vel astutia quantitatem ausuro. Interdicenda quoque cunctis licentia praevertendi progressus seriem, quam ipsius temporis ordo suppeditat, et ut in mercatorum contractibus loca permutandi et adhuc tirone glorificae tuae sedis. Noverint cupationem togati nec privilegia virorum eiusmodi concedenda sibi, ut nec repetitis ex industria praedictae sedis auctoritatibus protrahatur aut mult
Abbreviated transcription (Latin):
fensionem cͥauie suiciꝑe non posse añ¬
qͣmpurget innocentiam suam incõgru¬
ore nec ex satro rescripͣto ꝓcuratoriono¬
mine exꝑiri opor: Cum n: defensionem
alienam susciꝑe ł redimere nega ł qͣiͣ
suffragatorem accedert itilitate pͥub¬
lica ꝑmutatur.

Expanded text:
fensionem causae suscipere non posse, antequam purgarit innocentiam suam, incogore nec ex sacro rescripto procuratorio nomine experiri oportet, cum neque defensionem alienam suscipere vel redimere negotia vel quasi suffragatorem accedere utilitate publica permittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tealiegatõnes abieñtib ꝑsomis si
que compecunt seruent᷑ intacte is insuꝑ
quicumq aput uiroꝵ gloriosos ꝓtp̃r
consiles mancipia sua uberalite conate
uolueruit asi latos fiscipatronos ad cas¬
demubertates ꝑagendas ꝓpͥam aduocatõ¬
nisuccem accõmodare alus nͥominus

Expanded text:
entibus personis, si quae competunt, serventur intactae. His insuper, quicumque apud viros gloriosos pro tempore consules mancipia sua libertate donare voluerint, antelatos fisci patronos ad easdem libertates peragendas propriam advocationis vocem accommodare. Aliis nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unacum nr̃is estimatõnib pollen¬
tes ⁊ suum uigorem iiuoicus ostẽdẽ¬
tes monũb causis sũ q postea em̃serĩt
sũ iiudiciis adhuc pendent si eas uidi¬
cialis uł anucał forma compescuit:
q̃enĩ iam ł iudiciał sententia finita
sunt łamicali pacto sopita ħ resusei¬
tari nłło uolumus modo. bene aũt

Expanded text:
onibus pollentes et suum vigorem in iudiciis ostendentes in omnibus causis, sive quae postea emerserint sive in iudiciis adhuc pendent nec eas iudicialis vel amicalis forma compescuit. quae enim iam vel iudiciali sententia finita sunt vel amicali pacto sopita, haec resuscitari nullo volumus modo. bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
maliquo certamine uͥ ieges necͨcie
sunt ex alus libris nͥ ab hudem insti¬
ratoruelit falsitatis cͥmine subiectꝰ
una cum uidice quiei audientiam
accomotauit penis guissmus iatora¬
te. Neaũt moognitũ nobis fiat ex ꝗb ue
terum uberis hecꝯsũmatio ordinata est
stͥbiut manifestissimum sit ⁊ quibꝰ
iegis latorib qͥtrq libris cor ⁊ ꝙ mili¬
bihoc iusticie romane templumedi¬
ficatumẽ. Legiᷤ satores aũt uł ꝯ
m̃tatores oos elegimꝰ qui digni tanto
tempore fuerant ⁊ qͦs ⁊ aut̾iores pus¬
sime pͥntipes ad mitt̃e non sut ĩ dig¬
natiomĩb iodignitatisapice imi¬
ꝑtito nec quosdam aliq uara p̃roga
tuudicante. Cum n constitutõnum
uicem ⁊ bas loges optinere censuimꝰ
qͣiex nobis ꝓmulgatas quidamp¬
luis aũ minus in quib dam ẽẽ ntl¬
ligat᷑ cum una dignitas una potes¬
tas omnib ẽ indulta. ħaũt ꝙ abin¬

Expanded text:
 leges necessariae sunt, ex aliis libris, nisi ab isdem instirator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne autem incognitum vobis fiat, ex quibus veterum libris haec consummatio ordinata est, strorum inscribi, ut manifestissimum sit, ex quibus legis latoribus quibusque libris eorum et quot milibus hoc iustitiae Romanae templum aedificatum est. Legis latores autem vel commentatores eos elegimus, qui digni tanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice impertito nec sibi quodam aliquam praerogativam vindicante. cum enim constitutionum vicem et has leges obtinere censuimus quasi ex nobis promulgatas, quid amplius aut minus in quibusdam esse intellegatur, cum una dignitas, una potestas omnibus est indulta? Hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
ficient᷑ ⁊ ip̃is ducib ⁊ offitił corũemo¬
lumenta p̃stitimꝰ ⁊ semꝑ ꝓuidemus
umuquemq scd̃m labores suos ad
melcores gradus ⁊ maioris dignitatis
ꝓoucere. Postqͣm deo placuerit ⁊ ꝑtirã
magnitudinem limes omnes manti¬
qum statum ꝑuen̾int ⁊ tene ordinatꝰ
fu̾it tunt uͥcumꝙ necc̃itas em̃serit:
uiri spectabiles duces inuicem sͥ qñ
cos iudices ac milites nr̃os ẽẽ sic uolu¬
mus ẽẽ mites ⁊ beniuolos cͥcacoltato¬
res nr̃os existere ⁊ ulłm dampnum
nsłamq lesionem meos efficere. Siaũ
quis qͣm de militib usurpauit qͣmcũ
lesionem cͥbutariis nr̃is inferre ꝑiculo
uiri spectabił ducis seutͥbum ⁊ tͥbimi¬
tularũ nomine qͣm nr̃is legib diffi¬
nitum ẽ executores acciꝑe penameisõ
legib insertam ex tnͣsgressione formi¬
dantes. Cum autem deo amuente af¬

Expanded text:
ficienter et ipsis ducibus et officiis eorum emoficienter et ipsis ducibus et officiis eorum emolumenta praestitimus et semper providimus unumquemque secundum labores suos ad meliores gradus et maiores dignitates perducere. Postquam vero deo placuerit et per tuam magnitudinem limes omnis in antiquum statum pervenerit et bene ordinatus fuerit, tunc, ubicumque necessitas emerserit, viri spectacos iudices ac milites nostros esse, sic volumus eos mites et benevolos circa collatores nostros existere et nullum damnum nullamque laesionem in eos efficere. si autem quisquam de militibus ausus fuerit quamcumque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabilis ducis seu tribuni et pritularum nomine, quam nostris legibus definitum est, exsecutores accipere, poenam eisdem legibus insertam ex transgressione formidantes. Cum autem deo adiuvante A
Abbreviated transcription (Latin):
sitanꝯmotio aliqua fu̾it possinti
ip̃riiuutanei sũ comitacensib mili¬
tib uacumducib suis adutuare lo¬
ca uͥdepõiti fu̾int nec longe luntẽ
ereu̾tes nec ip̃i limitanei nec duces
corũ ut nullumdispendiũ a ducib
ł duciants p̃dc̃i limitanei sustineart
sialiqͣs dͥ consuctudines de corũ dispẽ¬
dus ꝑfraudes ad suum lucrũ qu̾tant¬
⁊ iniumquemq ducem ⁊ tͥbunos cor¬
dem nilitum. Iubemus aũt ut semꝑ
milites ad excitatõnem armorũ te¬
ncant ⁊ non concedant eos deuagari
ut si qñnecc̃itas contig̾it possint mi¬
mitus resistere ⁊ nsł̾m audeant duceᷤᷤ¬
aut cͥbum d̃meatase de ip̃is dmuntere
ue dumsibi ucrum studeant confic̾e
malitib relinq̃re aut a uod̃ iutrum
ñ solum inqͣdruploiubenus publicode¬
tiatõnem sꝑare ⁊ ñ de comeatis militum
ac de corum stipendus lutrũ sibi adqͥre¬
re. sm̃i deo ordinati milites sunt ut ꝑ

Expanded text:
sitan commotio aliqua fuerit, possint sitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducibus vel ducianis praedicti limitanei sustineant, nec aliquas sibi consuetudines de eorum stipendiis per fraudes ad suum lucrum convertEt unumquemque ducem et tribunos eorundem militum iubemus, ut semper milites ad exercitationem armorum teneant et non concedant eos divagari, ut, si quando necessitas contigerit, possint inimicis resistere: et nullum audeant duc commeatalem de ipsis dimittere, ne, dum sibi lucrum studeant conficere, militibus relinquere aut aliquod lucrum non solum in quadruplum iubemus publico deerationem sperare et non de commeatis militum aut de eorum stipendiis lucrum sibi adquirere, quoniam ideo ordinati sunt milites, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ illese. Qm̃ ita ꝯuenit ut semꝑcus¬
todes fines ꝓuintie seruent ne detur
hostib licentia incurrendi añ deu astã¬
di loca que nr̃i subiecti possident. qñ
diendas ꝓuintias ⁊ ciuitates ꝓut tua
magnitudo considerauit ordinet ⁊¬
nobis referat ut si ꝓuidimꝰ sufficten¬
tem ẽẽ ordinatõnem ꝯfirmemꝰ cam
sinaũt ꝓspererimus ⁊ aliqͥdampliꝰ
fieri ut eamaugm̃temꝰ. Qluidaũdux
stipendioꝵ nõte ꝓ se siuisq hẽib ⁊ qͥd
eiꝰ offm̃ consequet᷑ hac insubdita de¬
dispõnem in locis sen cuittatib qͥb
iussimus sedeant donec d̾o auxilian
illis locis consttui possine inqͥb uuiꝰ¬
⁊ terrascolere. ut alii ꝓunitiales ur¬
dentes cos ꝑpartes adilla loca se ꝯfer¬
ant exemplum fecimus uniꝰ nũi li¬
mitanorum ut scd̃m exemplumoy
empliordinet sic tñ ut si muen̾is ꝓ
ꝓuintiu donea corpora aut de illisqͦs
añ milites hẽbant limitaneoꝵ con¬
stitues nũo uno qͦ lincte. ut si for¬

Expanded text:
antur illaesae, quoniam ita convenit, ut semper custodes fines provinciae servent, ne detur hostibus licentia incurrendi aut devastandi loca, quae nostri subiecti possident. Quandiendas provincias et civitates, tua magnitudo, prout consideraverit, ordinet et nobis referat, ut, si perviderimus sufficientem esse ordinationem, confirmemus eam, sin autem perspexerimus et aliquid amplius fieri, ut eam augmentemus. Quid autem dux stipendiorum nomine pro se suisque hominibus et quid eius officium consequatur, hoc subdita dedispositionem in locis seu civitatibus quibus iussimus sedeant, donec deo auxiliantillis locis constitui possint, in quibus uniu terras colere, ut alii provinciales videntes eos per partes ad illa loca se conferant exemplum fecimus unius numeri limitaneorum, ut secundum exemplum, quod empli ordinet, sic tamen ut, si inveneris de provinciis idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitaneorum constituas numero in unoquoque limite, ut, si for
Abbreviated transcription (Latin):
deferri potestatib. Et ne ꝑfecturautbi ᷤᷤ
abrogatum sibi aliquid putaret sito¬
tua abosficis annonartum redũdas¬
set eidem p̾fetute soslicitudinis neces
offm̃ annonaric p̃fecture s ut ambe
potestates in qͣntum sͥ negocii ẽ tue¬
ant᷑ ciuilem annonam. Sit q socie¬
tas mun̾is ita ut inf̾i̾or gradus m̃i¬
tum suꝑioris agnoscat. atq ita suꝑ¬
torpotestas se exerat ut sciat ex ip̃ono¬
m̃ine qͥd ꝑfc̃o debeat᷑ annone.

Expanded text:
deferre potestatibus. ac ne praefectura urbis abrogatum sibi aliquid putaret, si totum ad officium annonarium redundasset eidem praefecturae sollicitudinis ac officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur annonae.
Abbreviated transcription (Latin):
expensis ꝓpriis sratuam collocari p̃s¬
np̃r. C uad statuas ł uitandi
metus. ⁊ creande mutdie cã confuge¬
tint si cerras habuerint cãs quibꝰ con¬
fug̾ẽ ad imꝑatoria simulachra debue¬
rint. uire ac legib uindicent᷑. si u̾o
ꝓbati fuerint artib suis inuidiam
mimitis creare uoluisse ulłx meoᷤᷤ
sentẽntia ꝓferatur. Dosfõ p̃toꝵ orier
nerał sit ininime legib ł constitutõ¬
nib contraria si nichil postea exauc¬
toritate mea innouatiẽ seruarie¬

Expanded text:
expensis propriis statuam collocari praexpensis propriis statuam collocari prapp. Qui ad statuas vel vitandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, si certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur. si vero probati fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ultrix in eos sententia proferatur. D. prid. neralis sit, minime legibus vel constitutionibus contrariam, si nihil postea ex auctoritate mea innovatum est, se
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse eneas.⁊ argenteas gib¬
ł marmorcas statuas ex̃ imꝑla¬
le beneficium administratione põitꝰ
de neget᷑ emolumenta q̃ acceꝑat ireap¬
situs dignitate qmpolluit cumexortis
titicł ł presumptis in quadruplum fis
conr̃o inferat simulq nou̾it existim¬
matõnis sue penam se subiturũsi eos
sanca ꝑiculo pudoris hr̃e uoluinus
nimunes quiadul candi studio aũ me
adsit uider sine orõnis ambitioso fas¬
tidio ut ornamentum diei ł icco ł ne¬
stre recordatõni su pͣdet accessisse pre¬
maginib ac statuis erigendis pͥuat᷑
collatõnis inuirtam ꝓpulsart p̃cipimꝰ:
nequid meo suum collator agnoscat᷑¬
dem. Nt utũtum pͥmia tbu m̃en¬
gib conuenit ⁊ aliorum bonores aliis¬
⁊ dampnoꝵ cccasionẽ fieri ñ oportet. id¬
cͥco quociens uł uidicib nr̃is ł cusli¬
bet alii statua fu̾it aquocumq colle¬
gio scu officio ł in hac sacratissimaq
uitate ł inpintits postulata neq̃¬
qͣm ex descriptõne sumptus cosii¬

Expanded text:
accepisse aeneas vel argenteas vel marmoreas statuas extra imperiale beneficium in administratione positus detegetur, emolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, quam polluit, cum extortis titulis vel praesumptis in quadruplum fisco nostro inferat simulque noverit existimationis suae poenam se subiturum. nec eos sane a periculo pudoris haberi volumus immunes, qui adulandi studio aut meadsit iudex sine adorationis ambitioso fastigio, ut ornamentum diei vel loco et nostrae recordationi sui probet accessisse prmaginibus ac statuis erigendis privatae collationis iniuriam propulsari praecipimus, ne quid in eo suum collator agnoscatm. Et virtutum praemia tribui merentibus convenit et aliorum honores aliis damnorum occasionem fieri non oportet. idcirco quotiens vel iudicibus nostris vel cuilibet alii statua fuerit a quocumque collegio seu officio vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis postulata, nequaquam ex discriptione sumptus colli
Abbreviated transcription (Latin):
ces qui ordinandi sunt ꝑaffricanoᷤ
limites nichil amplius in sacratissi¬
mo palatio cuelib ꝑsone añ dignita
magisteriuis potestatib p̾beant ñqͣr¬
tum subter annexa declarat notitia
Iam siquis amplius qmͣ insubdita
noticia taxatũ ẽ usurpaũit se acciꝑe
rxx lib̾. aur mulcte sependat. nõie
tũ ⁊ ꝑitulo mdignatõnis nr̃e sereni¬
tatis subiacebit nulla alia qͣliret ꝑ sõa
aũ dignitate aut officõ accipiente aliqͥ
ab etspter illos quorum nomĩa insistͥ¬
tecta noticia continuent᷑. adh iubemꝰ
ut deouiuante inꝰquisq dux seucor
offitia scõm ꝙ noticia subt̾ annexa dẽ¬

Expanded text:
rnimus, ut duces, qui ordinandi sunt per Africanos limites, nihil amplius in sacratissimo palatio cuilibet personae aut dignitamagisteriae potestati praebeant, nisi quantum subter annexa declarat notitia; nam si quis amplius quam in subdita notitia taxatum est usurpaverit, seu acce libras auri multae dependat nomine, cum et periculo indignationis nostrae serenitatis subiacebit: nulla alia qualibet persona aut dignitate aut officio accipiente aliquid ab eis praeter illos, quorum nomina in subiecta notitia continentur. Ad haec iubemus, ut deo iuvante unusquisque dux seu eorum officia, s
Abbreviated transcription (Latin):
aguntur uiro spectabili duci min¬
tare ut ip̃e tue magnitudini refat
diligenter ꝓ ꝯmissis sũcustodie ꝓ¬
uintuĩs inuigilent ab ominũ hont¬
um incursione subiectos nr̃os tueã¬
tur illesos ut festinent dre noctuq
extendere uͥ aũt iuasionem uniã¬
dorumł maurorum. res .p. romana
fines habuerat. ⁊ ubi custodes antiqͥ
hendere atq manere ⁊ millis locisdu¬
ces ⁊ milites ꝑ partes accedant uͥasiea
fines ⁊ clansu re ꝓuintiarũ erant qũ
integre affricane seruabant᷑ sub ro¬

Expanded text:
aguntur, viro spectabili duci denuntiare, ut ipse tuae magnitudini referadiligenter pro commissis suae custodiae provinciis invigilent et ab omni hostium incursione subiectos nostros tueantur illaesos et festinent, die noctuque extendere, ubi ante invasionem Vvandalorum et Maurorum res publica Romana fines habuerat et ubi custodes antiqui hendere atque manere et in illis locis duces et milites per partes accedant, ubi antea fines et clusurae provinciarum erant, quando integrae Africanae servabantur sub Ro
Abbreviated transcription (Latin):
affricam ⁊ omnes eius ꝓunitias nobis
tradidit. s ⁊ ip̃a imꝑianaornam̃ta
q̃ capta roma fuerant ab lata nobis
restituit gͦ pꝰ canta beneficia q̃ nobis
diuintas contulit s comini nr̃idi
mĩa postulamꝰ. ⁊ ut ꝓuintias quas
nobis restituere dignatus ẽ firmas ⁊
illesas custodiat ⁊ fatiat nos eas sed̃
uoluntatem suamac placitumgu
tatores qͣm durissima a captiuitate
⁊ iugo barbartco liberati inqͣnta us̾¬
tate subfelicissimo nr̃o nꝑio deg̾o
meruerunt. lec ⁊ dep̃cantes exoramus
p̃cib sc̃e ⁊ gloriose semꝑ signus ⁊ dei

Expanded text:
Africam et omnes eius provincias nobis tradidit, sed et ipsa imperialia ornamenta, quae capta Roma fuerant ablata, nobis restituit. Ergo post tanta beneficia, quae nobis divinitas contulit, hoc de dominiia postulamus, ut provincias, quas nobis restituere dignatus est, firmas et illaesas custodiat et faciat nos eas secundum suam voluntatem ac placitum gutatores, quam a durissima captivitate et iugo barbarico liberati in quanta libertate sub felicissimo nostro imperio degere meruerunt. Hoc etiam deprecantes exoramus precibus sanctae et gloriosae semper virginis et dei
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ẽ ꝓuidentia ut somꝑ et̾nus liba¬
litatib ues sustentare dignet᷑. p̃ bella
em̃ parthia et̾ra pace sopita pꝰq uanda¬
ucam gentem ereptam ⁊ cartaginem
mumo magis omnom libiam rõano
iꝑio tt̾um sociatam ⁊ leges anciqͥs
iam semo p̾grauatas ꝑ nr̃am iugilan
le romanam sanctionem aburbe cõ¬
dita usq ad nr̃i imꝑii temꝑa q̃ pene
imille ⁊ q̃dragentes annos concur̃t
intestinis p̾lus uacillantẽ ħ q ⁊ imꝑ¬

Expanded text:
nitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim Parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio praegravatas per nostram vigilantle Romanam sanctionem ab urbe condita usque ad nostri imperii tempora, quae paene in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis proeliis vacillantem hocque
Abbreviated transcription (Latin):
hibere debeamus nec mens nr̃a potegͣ
tipere nec lingua ꝓferre multas ꝗd̾
⁊ añea a deo meriumus largitates ⁊
innum̃abiliacirta nos ei beneficra
conf̾itemur ꝓqͥb nich dignũ nos egisse

Expanded text:
hibere debeamus, nec mens nostra potest concipere nec lingua proferre. Multas quidem et antea a deo meruimus largitates et innumerabilia circa nos eius beneficia confitemur, pro quibus nihil dignum nos egisse
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r¶mũsa rescͥpta sũ inꝑso̾nam p̾can¬
tuim su ad quemilib iudicem manau̾ĩt.
tur sub ea conditõne ꝓferri p̃cipimussi
q̃res u̾itate nituntur. nec aliquem fruc¬
tum p̃catororaculi ꝑcipiat impetͣti lic
iniditio asseuerat uitatem. ñ q̃st̾io fi¬
dei p̃cum imꝑali beneficio monstret᷑ inr¬
serta. slam ⁊ uir magnificus questor. ⁊
fecta adiectione qualetumq diuinum
responsũ dictau̾ĩt. ⁊ iuidices qͥ susceꝑint
rep̃hensionem subibunt. ⁊ qui illicite

Expanded text:
rsa rescripta, sive in personam precantium sive ad quemlibet iudicem manaverint, tur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et raefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint, et judices, qui susceperint, reprehensionem subibunt, et qui illicite
Abbreviated transcription (Latin):
Loraculum mẽndat p̃cator aitulmãtre
mp̃r.¶mnes cuiuscumq maioriᷤ
nlłam pͣgmaticam santionem nlłam
sacram adnotatõnem q̃ gñaliu̾iri uł
utilitati publice adu̾sa eẽ uideat᷑. dis¬
ceptatõne cuiuslibet litigii padant᷑
ꝓferri .s generales sacras consatutio¬
nes modis om̃ib ñ oubitent obseruã¬

Expanded text:
oraculum mendax precator attulerit, careapp. Omnes cuiuscumque maioris nullam pragmaticam sanctionem, nullam sacram adnotationem, quae generali iuri vel utilitati publicae adversa esse videatur, in disceptatione cuiuslibet litigii patiantur proferri, sed generales sacras constitutiones modis omnibus non dubitent observa
Abbreviated transcription (Latin):
di facaci sumat andatiam ut inspet¬
cione iecoris ext̾orumq psagio uanẽ
qpr ꝓmissionis accipiat ł qd̾ ẽ det̾us
p̾sentium ł fututarum rerum ex¬
plorare temptau̾nt u̾utatem.
mõr. Efcut sacͥficia ꝓhibemus ita
uolumus publicorum oꝑum or¬
namenta seruare ac ne uͥ aliq̃ aucto¬
ritate ulandianture qui ea conant᷑
auertere si qd̃ rescͥptum siqͣ lex for¬
ti p̾tenditur abiepte nuiꝰmodicar¬
te ex eorum manib ad nr̃am set¬
entiam itferantur.
dem. ¶ It ꝓpͣlanos ritus salubruiã
iege submouimus ita festos contĩe¬
ciam ñ patimur submou̾i. Unde ab¬
q ullo sacͥfi.io atq ulia suꝑstitõne
dampnabili exhiberi ppłoꝵ uolup¬
tates scd̃m uetem ꝯsuetudinem in
¶ca uota decremmus

Expanded text:
di sacrificii sumat audaciam, ut inspectione iecoris extorumque praesagio vanae spem promissionis accipiat vel, quod est deterius, praesentium vel futurarum rerum explorare temptaverint veritatem.o Sicut sacrificia prohibemus, ita volumus publicorum operum ornamenta servari. ac ne sibi aliqua auctoritate blandiantur, qui ea conantur evertere, si quod rescriptum, si qua lex forte praetenditur: abreptae huiusmodi chartae ex eorum manibus ad nostram scientiam referantur.e. Vt profanos ritus iam salubri lege submovimus, ita festos conventtiam non patimur submoveri. Vnde absque ullo sacrificio atque ulla superstitione damnabili exhiberi populo voluptates secundum veterem consuetudinem, inca vota, decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
ex hus si quid optimum fuiss eligẽ
ꝙ celesi fulgore ⁊ summe tͥnitatis
fauore confr̃m est scd̾m nr̃a mandata q̃
abmitio ad memoratũ uirsi excelsũ feci
se nullo seditiosorelicto nomenꝙ lib̾t
imposuimus digõr seu pandectae q õs
disputatõnes ⁊ decisiones inse hñt iogi¬
timas ⁊ ꝙ undiq fuit collectũ ixc insi¬
nus suos receperunt. in c.i. peue miliaũ¬

Expanded text:
fuisset eligere. quod caelesti fulgore et summae trinitatis favore confectum est secundum nostra mandata, quae ab initio ad memoratum virum excelsum fecimsae nullo seditioso relicto. nomenque libris imposuimus digestorum seu pandectarum, quia omnes disputationes et decisiones in se habent legitimas et quod undique fuit collectum, hoc in sinus suos receperunt, in centum qu
Abbreviated transcription (Latin):
mõr. Iicet serpalis
conditio deferende tacile ta¬
pax ñ sit. tñ admissi scełis actro¬
titas ⁊ laudabił fidei exemplupi super
demendaremus quem adire cura uau¬
ditis his q̃ in libello contulisti ⁊ reos ĩue¬
stigare ⁊ seu̾issimam uindc̃am uexta
icgum cer suram exig̃e curati

Expanded text:
minae Licet servilis condicio deferendae precis facile capax non sit, tamen admissi sceleris atrocitas et laudabilis fidei exemplum super demandaremus quem adire cura, ut auditis his, quae in libello contulisti, et reos investigare et severissimam vindictam iuxta legum censuram exigere c
Abbreviated transcription (Latin):
bris antinomia. Sic enim auetus¬
tate greco uocabulo nuncupat᷑ ali¬
quem sibimet iundicet locum s sit
nna contordia una conscĩa adu̾sari¬
onemĩe constitrto. Is: ⁊ siłitudi¬

Expanded text:
bris antinomia sic enim a vetustate Graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto. Sed et similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ nobis a celesti maiestate traditũ
est ⁊ bella feliciter ꝑagimus ⁊ pacem
decoranius ⁊ statum rei .p. sustentamꝰ
⁊ ita nr̃os aĩos ad deionuĩ potentis eti¬
gimus aduitorium ut neq arm̃isꝯ
ducibusił nr̃o igenio s omnẽ ip̃ẽ
ad solam referamus lũme ꝓuidenti
terrarum deducta ẽ. cum ita nichil
tam studiosum momnib ceb ĩne¬
net᷑ quam legum auctoritas q̃ ⁊ diui os¬
nas ⁊ humanas res bene disponit :¬
omneminiquitatẽ expellit reꝑimꝰ
aũt omnem legum tramitẽ qͥ abur¬
te condita ⁊ romu leis descendit tem¬
ꝑib ita cẽ. confusum ut minfinit̃¬

Expanded text:
 nobis a caelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus et pacem decoramus et statum rei publicae sustentamus: et ita nostros animos ad dei omnipotentis erigimus adiutorium, ut neque armis ducibus vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providenterrarum producta est. Cum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, repperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in infinit
Abbreviated transcription (Latin):
nere alias autem legum int̾p̃tatõ¬
nes immo magis ꝑusiones eos iacta¬
re si ꝯcedimus ne u̾bositas eorum
sas sm̃as ꝓducentes miifmitum detͣce¬
si fu̾int ip̃i quidem fu̾tatis reiꝯstitu¬

Expanded text:
nere. alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos iactare non concedimus, ne verbositas eorum as producentes in infinitum detraxesi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei constitu
Abbreviated transcription (Latin):
lumus ñ ꝑ signa mansestari itautqͥ
ł uoluminis sciat inutilis se se coditiᷤ
dñm neq enim licentiam aꝑimuis ex
tali codice iuiditium aliqͥd recitare
quimquacum q sua ꝑte signoꝵ hab
malitiam. ¶Ipe autem librariꝰqui
libri extimatõnem in duplũ dñored¬
dat s ⁊ tp̃e oñs ignorans talem librũ
a nobis dispõitum est constitutõneqͣm
ad legum ꝓfessores demisimꝰ legee aut
nr̃as q̃ in ħis coditib .i. insitrutõnum

Expanded text:
volumus, non per sigla manifestari, ita ut, qui bri vel voluminis, sciat inutilis se esse codicis dominum: neque enim licentiam aperimus ex tali codice in iudicium aliquid recitare, qui in quacumque sua parte siglorum habet malitiam. ipse autem librarius, qlibri aestimationem in duplum domino reddat, si et ipse dominus ignorans talem librum t in constitutione, quam ad legum professores dimisimus. Leges autem nostras, quae in his codicibus, id est institutionum
Abbreviated transcription (Latin):
huc legum laqueis non sit inno¬
data. Si quid gͥtale contig̾it aug̾tum
alem fortunam reb humanis deus
p̃posuit ut possit omĩa que nouiter
otingunt tmendare ⁊ compon̾e ⁊ mo¬
dis ⁊ regulis competentib trad̾e ⁊ si
descendit ꝓsapiacum ⁊ ip̃e uiliamᷤᷤ
siuis libris ħ retułit ut siquid imꝑfec¬
tum inueniatur ab imꝑiali scĩone si
impleatur ⁊ non ip̃e solus s ⁊ omuus a¬
drianus incompõne eoc̃i ⁊ senatus con¬
sulto ꝙ eam secutum ẽ ħ apissimede¬
finunt ut si quio mecc̃o põitoñsue¬

Expanded text:
huc legum laqueis non sunt innodata. si quid igitur tale contigerit, Augustum alem fortunam rebus humanis deus praeposuit, ut possit omnia quae noviter contingunt et emendare et componere et modis et regulis competentibus tradere. etdescendit prosapia: cum et ipse Iulianus in suis libris hoc rettulit, ut, si quid imperfectum inveniatur, ab imperiali sanctione hoc repleatur. et non ipse solus, sed et divus Hadrianus in compositione edicti et senatus consulto, quod eam secutum est, hoc apertissime definivit, ut, si quid in edicto positu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑom̃s ꝓuintias nr̃as deouiuante fe¬
stinemus ut ille om̃s suos hãnt cotia¬
tores maximets tributaruis diocese¬
os affricane consuluus q̃ pꝰ tantoꝵ
tempor captiuitatẽ meruerunt d̾õ
uiuante ꝑ nos lum̃ libertatis aspic̃e

Expanded text:
ovincias nostras deo iuvante feovincias nostras deo iuvante festinemus, ut illaesos habeant collatores, maxime tamen tributariis dioeceseos Africanae consulimus, qui post tantorum temporum captivitatem meruerunt deo iuvant
Abbreviated transcription (Latin):
timum suscipiat ordmem ⁊ ꝓpͥam ia¬
sedem iubx mus cẽ cartaginem ⁊ mp
fatõne publicarum cartarum p̾fec¬
turis aliis eius nomen adiungi ꝙͣ ñc
tuam excellntiamgubernare decreui
⁊ eigique ꝓconsularis antea uocabat᷑
cartago ⁊ bizantiũ actͥpo: rectores ha¬
ccoquidem tue magnitudinis sinon
ꝓtempore uiri magnificipfectiasfri¬
ce trecentos nonagnnita .ui. iuros ꝑ di
ũsa scͥma ⁊ officia mil itare decreuiꝰ.
In officiis uͦ consularium ac p̃sidum
qri iuagnita homines ꝑ singulaoffi¬
⁊qͥdunus quisq ex officio eorum de pr¬
blicoconsequi debeat noticia subt̃ ad¬
nexa declarat. Optamus gͦ utomnes
iudices nr̃i scd̃m uoluntatem ⁊ timo¬
remder ⁊ nr̃am electionem atq ordi¬
natõnem sic suas administratõneᷤ
gub̾narestudeant ut nullus corum
ant cupiditati sit deditus au̾uolen¬
tias aliquas uł ip̃e inferat ł iudicib
aut officiis corum aut quib cum:
alus collatorib inferre ꝑmittat. l i

Expanded text:
timum suscipiat ordinem et propriam hasedem iubemus esse Carthaginem et in praefatione publicarum chartarum praefecturis aliis eius nomen adiungi, quam nunc tuam excellentiam gubernare decernimum Zeugi, quae proconsularis antea vocabatur, Carthago et Byzacium ac Tripolis rectores hacio quidem tuae magnitudinis nec non pro tempore viri magnifici praefecti Africae trecentos noversa scrinia et officia militare decernimus. In officiis vero consularium ac praesidum quinquaginta homines per singula offiet quid unusquisque ex officio eorum de publico consequi debet, notitia subter adnexa declarat. Optamus ergo, ut omnes iudices nostri secundum voluntatem et timorem dei et nostram electionem atque ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant, ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus aut violentias aliquas vel ipse inferat vel iudicibus aut officiis eorum aut quibuscumque aliis collatoribus inferre permittat. li
Abbreviated transcription (Latin):
scom saluti ultani scͥpfam q̃ iudicat debe
omnes ciuitates comuetudinem rome¬
ue sequi q̃ ẽ cap̃ orbis terrarum ñ ip̃am a¬
gutus. Ideoq iubenius duob istis
codicib omĩa gub̾nari uno ꝯstitutõm
alt̾o uiris enucdeati ⁊ infut᷑o codicẽ o po¬
nendi uł siquid aliud a nob̾ fu̾it ꝓtuł¬
gatum institutõnum uicem optinẽs
ut rudis animus studiosi simplicib
enutͥtus. facilius ad altõris pͥdentie. re
uiris ꝑitis ipostum audentib ꝯmen¬
tarios ilĩ applicare ⁊ u̾bositate sua supra¬
dc̃i codicis componendum confundere que¬
ad modum ⁊ martiquiorib temporib

Expanded text:
dicat debere omnes civitates consuetudinem Romae sequi, quae caput est orbis terrarum, non ipsam aguriis. Ideoque iubemus duobus istis codicibus omnia gubernari, uno constitutionum, altero iuris enucleati et in futuro codice componendi: vel sigatum institutionum vicem obtinens; ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus, facilius ad altioris prudentiae rejuris peritis in posterum audentibus commentarios illi applicare, et verbositate sua supradicti Codicis compendium confundere: quemadmodum in antiquioribus temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
dam admoritoria euis facere nullo exĩ¬
terpellatõne eorum uitio oriundo. Ne ꝰ¬
aũt ꝑ scͥpturam aliqua siat inposter̃
dubitatio iubemus non ꝑsignorum
numorum manifestari s ꝑ litt̃aꝵcon¬
subtiliqͣm sceͤbmosim tradere. ut codex
stus nobis offerat᷑ in maxĩam ⁊ et̾namres
memoriam deiq omĩpotentis ꝓuiden¬

Expanded text:
dam admonitoria eius facere, nullo ex interpretatione eorum vitio oriundo. Ne autem per scripturam aliqua fiat in posterum dubitatio, iubemus non per siglorum numerorum manifestari, sed per litterarum consubtili quam celerrimo fini tradere, ut codex stus nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam deique omnipotentis providen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is emendatõnib seruauimus et
pp̃lanc cãm ⁊ siquid int̾ eos dubitaba¬
tut ħiam incutissimam ꝑuenit qͥe¬
tem usso ttubante relicto.  S cum
ꝓspeximus qd̾ ad portandam tante
sapientie molestem ñ sunt ydonei ho¬
mines rudes ⁊ qui ipͥmis legũuesti¬
bulus stantes intrare ad archanam
did̃nem p̃parandam cẽcensimnus
ut sub ea colorati ⁊ qi p̾mitus om̃iũ
mbuti possint ad penetlia coꝵ itre
⁊ forman iegũ pulchimam ñ ꝯnuẽ¬
tib occulis accipere ⁊ ideo tͥbuntano
utro excelsoqui ad tocun opisgub̃¬
ratõnem electits est si non ahxophi¬
io ⁊ dorothxo uiris illastrib ⁊ facim¬
dissimis antetessorib accersitismã

Expanded text:
ris emendationibus servavimus. et propter hanc causam et si quid inter eos dubitabatur, hoc iam in tutissimam pervenit quietem, nullo titubante relicto. Sed cum prospeximus, quod ad portandam tantae sapientiae molem non sunt idonei homines rudes et qui in primis legum vestibulis stantes intrare ad arcana eoditionem praeparandam esse censuimus, ut sub ea colorati et quasi primitiis omnium imbuti possint ad penetralia eorum intrare et formam legum pulcherrimam non coniventibus oculis accipere. et ideo Triboniano viro excelso, qui ad totius operis gubernationem electus est, nec non Theophilo et Dorotheo viris illustribus et facundissimis
Abbreviated transcription (Latin):
tum latitarat ⁊ cumuoneũ fuerat
pomi. obscuritate muouitũ necc̃m
derelictum s̃ Quis hoc apprehende ret¬
to animo possit pͥmo quidem pp̃ ĩge¬
nii mortalitatis exigurtatem de inde
pp̃ ip̃ius rei uitiumꝙ multis muti¬
lib ꝑmietum nullam s̃ ad erudien¬
dum p̾buit coxiam demde ꝙ muito eo¬
utauis ẽ pauca ⁊conee effũdere qͣm
nusttis mutilib homĩes p̃grauari:
Mirabaeautem auquid ex hus iobͥe
emerserit qd̾ multitudo antiquap̾¬
sente breuitute pautior inuenitur ho¬
mines ⁊ eninaqui antea lites agebãt
licet multe leges fuerant põite tñ ex
librorum quos comꝑare eis impossibi¬
te udicum magisqͣmͣ legittimaau
nomĩa ⁊ antiquiores homĩes ut didiᷤ¬
cimus nestiant s nec unqͣm audie¬
bant q̃ omĩa colsectasunt sub̾a amp-¬
lissima cong̃gata ut egenaq̃ antiqͣmł̾¬
titudo inueniat᷑ opudentissima autẽ
breuitas nr̃a efficiatur. Antiq̃ aũt sap.¬
ientie libroꝵ copiam maxĩc tribunt¬

Expanded text:
tum latitabat, et, cum idoneum fuerat poni, obscuritate involutum necessario derelictum est: quis hoc apprehendere recto animo possit? primo quidem propter ingenii mortalis exiguitatem: deinde propter ipsius rei vitium, quod multis inutilibus permixtum nullam sui ad eruendum praebuit copiam: deinde queffugere, quam multis inutilibus homines praegravari. Mirabile autem aliquid ex his libris emersit, quod multitudo antiqua praesente brevitate paucior invenitur. homines etenim, qui antea lites agebant, licet multae leges fuerant positae, tamen ex librorum, quos comparare eis impossibite iudicum magis quam legitima nomina antiquiores homines non dicimus nesciebant, sed nec umquam audiebant. quae omnia collecta sunt substantia amplissima congregata, ut egena quidem antiqua multitudo inveniatur, opulentissima autem brevitas nostra efficiatur. antiquae autem sapientiae librorum copiam maxime Triboni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑreatua siłitudine demota ⁊ qd mmꝑ¬
fectum ẽ replettis ⁊ om̃e op̾ modera¬
tum ⁊ qmͣ pulcherimũ ostendatis:
qui insuis ubris posuerunt ñ recte.
scͥptum inueniatis ⁊ hoc reformetis
ordim moderato tradatis ut huide¬
scͥptum ⁊ qͥ a uobis electum ⁊ ibi posi¬
tum fu̾it ⁊ nemo ex comꝑatõne uet̾is
uolumuus q̃i uitiosam scͥpturam
arguere audeat. Cumn. lege antiq̃
q̃ regia nuncupat᷑ om̃e nis omĩsq
potestas ppsi romani munꝑatonã
tran̾ilata sunt potestatem nos ueroõ
scĩonem omnem ñ diuisimus mali¬
ao ⁊ alios conditorum ꝑtes s: totam
nr̃am eẽ uolumꝰ ne qͥd possitantiotaᷤᷤ¬

Expanded text:
rvacua similitudine semota et quod imperfectum est repleatis et omne opus moderatum et quam pulcherrimum ostendatis. qui in suis libris posuerunt, non recte scriptum inveniatis, et hoc reformetis et ordini moderato tradatis: ut hoc videscriptum, quod a vobis electum et ibi positum fuerit, et nemo ex comparatione veteris voluminis quasi vitiosam scripturam arguere audeat. cum enim lege antiqua, quae regia nuncupabatur, omne ius omnisque potestas populi Romani in imperatoriam translata sunt potestatem, nos vero sanctionem omnem non dividimus in alias et alias conditorum partes, sed totam nostram esse volumus, quid possit anti
Abbreviated transcription (Latin):
consideratone rõnis arguentes p̃cipunꝰ
neqia iudaica s̃nagoga innonamsa¬
bricam surgat fulciendiuetentpmis¬
salicentia que rumamminant. Cnt¬
qs gͥcepit ⁊ isulas q̃sitis dignitatib
ñ poctatur uelsiofficia uetita sitbrep¬
serit hiis penitus repellet᷑ ut a smago
⁊ dignitates irrepserit labeant᷑ ut an¬
tea conditõnisextreme ⁊ sapnorarã
ilicite ꝓmeru̾it dignitatem ⁊ qui s
frandet᷑ auseb suis. sernat p̃terea bo¬
na sua ꝓscͥpta mox pene sangurnis
demnmanons qui fidem aitius expugna¬

Expanded text:
consideratione rationis arguentes praecipimus, ne qua Iudaica synagoga in novam fabricam surgat, fulciendi veteres permissa licentia, quae ruinam minants ceperit, quaesitis dignitatibus non potiatur, vel si ad officia vetita subrepserit, his penitus repelletur, vel si syet dignitates inrepserit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etsi honorariam illicite fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea bona sua proscripta poenae mox sanguinis destinandus qui fidem alterius expugna
Abbreviated transcription (Latin):
consultatõne q̃stienem exqͥsito suff¬
gio refricare conabttmorananutĩ
siquis ceͣ hoc suppliare teptau̾tt᷑¬
Am.ui licitam ꝓuccatõnem ob¬
mĩserit ꝑpetuo silered etebit si anob-
ipͥurens petere ꝑ supplicatõne auxi¬
liumit mptet ꝙ si fecerit desiõiosu¬
ocarebit. ⁊ ignꝯmime pena notab.¬

Expanded text:
consultatione quaestionem exquisito suffragio refricare conabitur, in omnemsi quis contra haec supplicare temptaui licitam provocationem omiserit, perpetuo silere debebit nec a nobis impudens petere per supplicationem auxilium. quod si fecerit, desiderio suo carebit et ignominiae poena notab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯposuerunt quipͥma legumangu¬
m̃tacontinebant ⁊ inslitutõnes no¬
abinit᷑ seꝑatim colledis quitquid
ex hisutile aptissmium ⁊ undiq sit
elimatum ⁊ reb que in p̃sentieuo
musu u̾tunt᷑ ꝯsentaneum inueni¬
tur hoc ⁊ caꝑe studeant inqͣtior lis s
reponere ⁊ iocius eruditõns yma
qͥbr muenes suffulti possintguo¬
ra ⁊ ꝑfectiora legum scita sustena¬
re. ¶Aomonmius a ũt cos ut me¬
em̃dirtõnem pon̾e ñ morent᷑ ut
sit manifestum ⁊ qͥd añea uacilia¬
bat ⁊ postea in stabilitatem redat¬
tum est.s. D op̃ abhis ꝑstm ut
nobis oblatuma relictum esti ⁊ ꝓnosusce¬

Expanded text:
posuerunt, qui prima legum argumenta continebant et institutiones vocabantur, separatim collectis, quidquid ex his utile et aptissimum et undique sit elimatum et rebus, quae in praesenti aevo in usu vertuntur, consentaneum invenitur, hoc et capere studeant et quattuor libris reponere et totius eruditionis prima quibus iuvenes suffulti possint graviora et perfectiora legum scita sustentare. admonuimus autem eos, ut meemendatione ponere non morentur: ut sit manifestum et quid antea vacillabat et quid postea in stabilitatem redactum est. quod opus ab his perfectum ut nobis oblatum et relectum est, et prono susce
Abbreviated transcription (Latin):
nib ⁊ acceptilatõnib ⁊ de p̃toru̾s sti¬
pulatõnib om̃e qd̃ uis inuenit᷑ ge¬
hec duo terribiles libri põiti sunt ꝓ
delictis pͥuatis exͣordinariis uͣ ñ pub¬
licis c̾minib ꝙ omnem continent
seu̾itatem penarum q atrocitatẽ
quib ꝑmucta sunt ⁊ que de audari¬
b hominib cauta sunt ꝙ se celare
conant᷑ ⁊ ꝯtumaces existunt ⁊ de pe¬
nis q̃ condempnatis infligunt᷑ ⁊ cõ¬
edunt᷑ nͨ nor ⁊ de eorum substãcus
nobis excogitatus ẽ contra senten¬
tias tam tiules qmͣtͥminales cãs
finientes. ¶Ceta aũt om ĩaq̃ ꝓ
municipalb ł decurionib ⁊ mu

Expanded text:
nibus et acceptilationibus et de praetoriis stipulationibus omne quod ius invenitur gee fuit. Et post hoc duo terribiles libri positi sunt pro delictis privatis et extraordinariis nec non publicis criminibus, qui omnem continent severitatem pquibus permixta sunt et ea quae de audacibus hominibus cauta sunt, qui se celare conantur et contumaces existunt: et de poenis, quae condemnatis infliguntur vel conceduntur, nec non de eorum substantiis. nobis excogitatus est contra sententias tam civiles quam criminales causas finientes. Cetera autem omnia, quae ad municipales vel de decurionibus et mu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.a t postatarum sacͥlogum noni
Asinglorũ uox continue accuatõnes
ramus ne postqm a fide deuiat̾unt ceᷤ¬
tundiat conandi quippiam hãnt fa¬
tustatem. S si uenditonis sp̃e faterele¬
i fraudes sinantur. Totumq auinte¬
suto x p̃iauitatem sectantib ꝓpiqui
sacrilegia ppet̾uari uolumus accõnẽ ud uni¬
u̾sis ab inrestato uenientib ⁊̃ iam pꝰ mor¬
sture si nich̾ i contestatõne ꝓphanadica

Expanded text:
pp. Apostatarum sacrilegum nomen singulorum vox continuae accusationis ramus, ne, postquam a fide deviaverint, testandi aut donandi quippiam habeant facultatem. sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur, totumque ab intestato Christianitatem sectantibus propinquis sacrilegia perpetuari volumus actionem, ut universis ab intestato venientibus etiam post morstare, si nihil in contestatione profano dica
Abbreviated transcription (Latin):
doxos ea p̃dia maneant seu adfisci no¬
strr iuira ꝑuen̾int necc̃e ẽ. in hisecc̃as
⁊ oratoria constituta oiligentiꝰ ⁊ sosuct̃
instaurari. Nostre enim serenitatis
nr̃e fidei instituta ꝑdurant cultciassi¬
duo ꝑ onũa secula reddiuua seruent᷑

Expanded text:
fisci nostri iura pervenerint, necesse est in his ecclesias et oratoria constituta diligentius et sollicitius instaurari. nostrae enim serenitatis nostrae fidei instituta perdurant, cultu adsiduo per omnia saecula rediviva serventur.
Abbreviated transcription (Latin):
dium fuit a sacratissimis retropͥn
dere. Qmͣius inunum codicem con¬
gregate ⁊ omni suꝑuatua simili¬
tudine ⁊ iniquissima discordia ab¬
solutauntũsis hominib ꝓp̃tũ sue
sinc̃itatis p̾beant psidium. hocq o¬
pere consũmato ⁊ muno uolumaĩe
nc̃o nõie p̃fulgente ooadunatocũex
puicis ⁊ teniuorib reuelatis ad sũ¬
ugere ⁊ emendare ⁊ tot auctoꝵ dis¬
ꝑsa uolumusmna unocodici idi¬
raostendere qd̾ nẽo alius neq sꝑare
neq optare ausus est recquidem
nobis difficillima mimo magis ĩ¬
posibił iudebat᷑ s manib ad celum
eredis ⁊ et̾no auxilio inuocato ea
qͦ curam nr̃is reposuimꝰ animis do̾
freti qui ⁊ res penitꝰ desꝑatas cõare et
ex facundissimis antecessorib qͣm
rem eligete his ita collectis ⁊ in no¬
sttum palatium mitoductis nobi ᷤᷤ¬
q tuo testimonio placitis totam
rem faciendam ꝑmisimus ita tlut
tui iugilantissim⁊ animi gub̾na¬
tõne res omnes celebrent᷑ Iubemꝰ gͥ

Expanded text:
dium a sacratissimis retro priadere, quatenus in unum codicem congregatae et omni supervacua similitudine et iniquissima discordia absolutae universis hominibus promptum suae sinceritatis praebeant praesidium. Hocque opere consummato et in uno volumine nostro nomine praefulgente coadunato, cum ex paucis et tenuioribus relevati ad sumligere et emendare et tot auctorum dispersa volumina uno codice indita ostendere, quod nemo alius neque sperare neque optare ausus est, res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. sed manibus ad caelum erectis et aeterno auxilio invocato eaquoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare, et ex facundissimis antecessoribus quarem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus: ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. Iubemus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ant eẽ hereticos apollmatistas appoli¬
naris cnum fatinorissimam sectam eiat¬
ches ⁊ dyoscorus mente saclega sunt se¬
tuti. Ideo: his homĩes qui apouimarit t
cuthichetis ꝑu̾sitatem secunt᷑ illis penis
que diuoꝵ retropͥntipum consaitutõi

Expanded text:
ant se esse haereticos Apollinaristas: Apollinaris enim facinorosissimam sectam Eutyches et Dioscorus mente sacrilega sunt secuti. Ideoque hi omnes, qui Apollinaris vel Eutychetis perversitatem sequuntur, illis poenis, quae divorum ret
Abbreviated transcription (Latin):
iusantiquum ꝑ nulle simum ⁊ q̃dꝰ¬
gentissimum pene anmum ꝯfusum
⁊a nobis purgatum qͣi quodã muro
uallatũ nichilex̃ se hãt om̃b auste¬
tib iuris equa dignitate pollentibꝰ
⁊ nemini quidam p̃rogatiua seruã¬

Expanded text:
ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum confusum et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum nihil extra se habeat: omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus et nemini quadam praerogativa servan
Abbreviated transcription (Latin):
lb locis in quibcume pace ⁊ qͥete.
Auota competit celebrati abstincatis
utatur. nẽo moueat iumultũ aut
impetum ꝯmittat ł conuenticulã
coliecta multitudine inq̃ub ꝑteci¬
uitatis ł uici ł cuiꝰ cũq ioci coslegere
ri licrat ei adire iuiditem ⁊ łium
postulare psidium sociant saneonĩs

Expanded text:
libus locis, in quibus cum pace et quiete vota competit celebrari, abstineatis utatur, nemo moveat tumultum aut impetum committat vel conventicula collecta multitudine in qualibet parte civitatis vel vici vel cuiuscumque loci colligere ri, liceat ei adire iudicem et legitimum postulare praesidium. sciant sane omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Si seruus cuiꝰqm̃ ad ecc̃am alta-¬
nauearmatꝰ nssus hoc suspicantib in
eumtam furiosa formido ꝓripire in¬
dices᷑ eiq mox austrahendi copianõ
negetꝰ . S si armorum fioutia resisten¬
di aĩos insama impellente conceꝑit:
arripiendi exhendiq eũ oño quibꝰ p̃¬

Expanded text:
. Si servus cuiusquam ecclesiam altariave armatus nullis hoc suspicantibus inoeum tam furiosa formido proripuit, indicetur eique mox abstrahendi copia non negetur. Sed si armorum fiducia resistendi animos insania impellente conceperit, abripiendi extrahendique eum domino, quibus p