comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnis potestas ab ipso est: xc. ix¬
cui dicit ꝓpħa. Gua est potentia.
tuum regnũ dñe: tues suꝑ om̃s gen¬
tes. hinc gͦ dignũ duxi. tuã o illustris pͥn¬
ceps cõmoncre excellentiam: quantũ te
oporteat deferre terribili. et ei qui aufert
sp̃m pͥncipum. Comes gebennensis ut ac¬
cepimus ꝑos cius. ad iusticiam se obtulit.
et offert: de om̃ib que te dicis habere ad¬
uersus cum. Si suꝑ hoc alienam ꝑgis in¬
uadere terram. eclesias destruere. incen¬
dere domos. exulare pauꝑes. homicidia
ꝑpetrare. et humanũ fundere sanguinẽ:
non est dubium quin grauiter irrices ad¬
ũsum te patrem orphanorũ. et iudicẽ ui¬
duarum. Eocerte irato. non expedit dibi
dimicare inquantalibet multitudine
uł fortitudine. Nichil enm int̾erit ap̃
om̃ipotentẽ dnm sabaoth: in multis an
in paucis dare cui uolet uictoriã. Ipse n¬
mirum cũ uoluit fecit: ut tinus mille. et
duo fugarent decẽ milia. Hec pauꝑ ego.
pauꝑum ꝑ motus clamorib tue magnifi¬

Expanded text:
mnis potestas ab ipso est, cui dicit propheta: Tua est potentia, tuum regnum, Domine; tu es super omnes gentes . Hinc ergo dignum duxi tuam, o illustris princeps, commonere Excellentiam, quantum te oporteat deferre terribili, et ei qui aufert spiritum principum. Comes Gebennensis, ut accepimus per os ejus, ad justitiam se obtulit, et offert de omnibus quae te dicis habere adversus eum. Si super hoc alienam pergis invadere terram, ecclesias destruere, incendere domos, exsulare pauperes, homicidia perpetrare, et humanum fundere sanguinem; non est dubium quin graviter irrites adversum te Patrem orphanorum et Judicem viduarum. Eo certe irato, non expedit tibi dimicare in quantalibet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui volet dare victoriam. Ipse nimirum cum voluit fecit, 102 ut unus mille, et duo fugarent decem millia . 2. Haec pauper ego, pauperum permotus clamoribus, tuae Magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quo satis inconuemienti loco.
Qto rumore nobis ꝑmotis.anxieq
querñtib.si quo modo tibi a nob̃ poss
consultum iri. nichil paratiꝰ occurre¬
re potuit. quam ut te uocato ad nos
ꝑte de te certiores pͥus effici curaremꝰ:
rescͥpto. utrorumq ab alterutro false
suspicionis timore depulso: pariter
quiescamus. Uerum hac falsitate. quiã
uera sit ad nos inuicem dilectio. comꝓ¬
batum est: quã quidem dilectionem
ꝑhanc mutuam nr̃i sollicitudinẽ non
infructuose nunc renouatam ẽẽ. puta¬
uerim. Ouius fructum tunc nos qui¬
dem copiosũ speraremus accipere: si
cui nobis copia cum oportunitate da¬
retur. Alioquin oportunus ducimus
nos nr̃a contentos ẽẽ inopia: quam
importuna copia habundare.

Expanded text:
nescio quo satis inconvenienti loco. nescio quo satis inconvenienti loco. Quo rumore nobis permotis, anxieque quaerentibus si quo modo tibi a nobis posset consultum iri; nihil paratius occurrere potuit, quam ut, te vocato ad nos, per te de te certiores prius effici curaremus:rescripto, utrorumque ab alterutro falsae suspicionis timore depulso, pariter quiescamus. Verum hac falsitate quam vera sit ad nos invicem dilectio, comprobatum est; quam quidem dilectionem per hanc mutuam nostri sollicitudinem, non infructuose nunc renovatam esse putaverim; cujus fructum tunc nos quidem copiosum speraremus accipere, si tui nobis copia cum opportunitate daretur. Alioquin opportunius ducimus nos nostra contentos esse inopia, quam importuna copia abundare.
Abbreviated transcription (Latin):
uentris. Hec putemus solos martyres
ẽẽ. dilectos: cum recolamus dictum¬
et de lazaro. lazarus amicus noster do¬
mit. Deniq beati mortui qui in dño
moriuntur. Non soli qui ꝓ dño sic̃ mar¬
trres. s et qui in dño moriuntur. sicut
confessores: ꝓfecto beati sunt. Due ꝓiñ
uita et causa: s amplius causa quam
uita. Porro illa erit p̃ciosissima. quã
et causa cõmendat et uita.
uncium quo te dicis fuisse
turbatum fr̃ Willmꝰ non
sua s tua necessitate puta¬
uit adte dirigendum. Siquidem ip¬
se suo more dei gratia fortiter agit:
alienam ase interim adhuc faciens
illam sententiam.uir duplex animo.
inconstans est in omib uiis suis. Hi¬
as quippe dñi simpliciter ac ꝑhoc con¬
fidenter ambulans: non sentit illud
ue de quodicitur. Ue derram ingredi¬
enti duab uis. Te autẽ audieramus
indiscordiam uersari. domũ urãm
non sine graui scandalo abbatis et
fr̃m deseruisse: solumq habitare in

Expanded text:
ventris . Nec putemus solos martyres ventris . Nec putemus solos martyres esse dilectos, cum recolamus dictum de Lazaro, Lazarus amicus noster dormit : 105 denique, Beati mortui qui in Domino moriuntur . Non soli qui pro Domino, sicut martyres, sed et qui in Domino moriuntur, sicut confessores, profecto beati sunt. Duae proiiosam, vita et causa; sed amplius causa, quam vita. Porro illa erit pretiosissima, quam et causa commendat et vita.untium quo te dicis fuisse turbatum, frater Willelmus non sua, sed tua necessitate putavit ad te dirigendum. Siquidem ipse suo more Dei gratia fortiter agit, alienam a se interim adhuc faciens illam sententiam: Vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis . Vias quippe Domini simpliciter, ac per hoc confidenter ambulans, non sentit illud Vae, de quo dicitur: Vae terram ingredienti duabus viis! Te autem audieramus in discordia versari, domum vestram non sine gravi scandalo abbatis et fratrum deseruisse, solumque habitare in
Abbreviated transcription (Latin):
cantare libebat apud inferos. sedentib
intenebris et umbra mortis. dum non
erat qui redimeret. neq qui saluũ face¬
ret: quando necdum uisitauerat nos
oriens exalto. pͥmicie scilicet dormien¬
dere cum gaudentib. flere cum flenti¬
b nouit. quos pares iudicat in uirtu¬
te. discernit camen ex tẽpore: nec pari
putat ꝓsequendum obsequio et transi¬
tum aduitam. et descensum ad inferos.
Itaq martrrium facit causa. tempus
genusq discernunt. Tempꝰ quippe.
machabeos a nouis martyrib disiun¬
git: coniungit antiquis. Gents uͦ noms
aggregat: segregat a ueterib. Et he
quidem in eccłia p̃missis ex causis dif¬
ferentie obseruantur. Qeterum apud
dm̃ uniũso cetui scõrum cominune est.
quod sc̃s ait ꝓpħa. Prcciosa inconspec¬
tu dñi mors scorum eius. Inde autẽ
p̃ciosam dixerit: exponat nobis. Qam
dederit inquit dilectis suis sõpnum
ecce hereditas dñi:. filii merces fructus

Expanded text:
cantare libebat apud inferos sedentibus cantare libebat apud inferos sedentibus in tenebris et umbra mortis, dum non erat qui redimeret, neque qui salvum faceret, quando necdum visitaverat nos oriens ex alto, primitiae scilicet dormiendere cum gaudentibus, flere cum flentibus novit; quos pares judicat in virtute, discernit tamen ex tempore; nec pari putat prosequendum obsequio, et transitum ad vitam, et descensum ad inferos. 8. Itaque martyrium facit causa, tempus genusque discernunt. Tempus quippe Machabaeos a novis martyribus disjungit, conjungit antiquis. Genus vero novis aggregat, segregat a veteribus. Et hae quidem in Ecclesia praemissis ex causis differentiae observantur. Caeterum apud Deum universo coetui sanctorum commune est quod sanctus ait Propheta: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Unde autem pretiosam dixerit, exponat nobis: Cum dederit, inquit, dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini filii, merces fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ultra. et habitatorẽ quietis. Hinc et a¬
lius quidam. Quis michi hoc tribuat
ait ut in inferno ꝓtegas me. et abscon¬
das me donec ꝑtranseat furor tuus: et
constituas michi tempus in quo recor¬
deris mei : Israhel quoq ad filios aie¬
bat. Deducetis canos meos cum dolo¬
re ad inferos. Quid in his sollempnis
leticie. quid festiue celebritatis appa¬
ret : Nr̃i autem martẏres ctipiunt
dissolui. et ẽẽ cum xp̃o: certi ubicumq
est corpus. illo sine mora congregatũ
iriet aquilas. Mox inquã ibi exultãt
iusti in conspectu dei: et delectantur
in leticia. Ibi ibi benignissime iħu. ibi
statim ut de hoc scło nequam sc̃s quis¬
q eripitur: adimpletur leticia cum
uultu tuo. Una ibi uex iubilo resonat
sempit̃no: uox una exultationis et sa¬
lutis intab̃naculis iustorum. Anima
nr̃a sicut passer erepta est. de laqueo
uenantium. laqueus contritus est et
nos liberati sumus. Numquid hoc de¬

Expanded text:
ultra, et habitatorem quietis . Hinc et aultra, et habitatorem quietis . Hinc et alius quidam: Quis mihi hoc tribuat, ait, ut in inferno protegas me, et abscondas me, donec pertranseat furor tuus; et constituas mihi tempus in quo recorderis mei? Israel quoque ad filios aiebat: Deducetis canos meos cum dolore ad inferos . Quid in his solemnis laetitiae, quid festivae celebritatis apparet? 7. Nostri autem martyres cupiunt dissolvi, et esse cum Christo; certi, ubicunque est corpus, illo sine mora congregatum iri et aquilas. Mox, inquam, ibi exsultant justi in conspectu Dei, et delectantur in laetitia. Ibi, ibi, benignissime Jesu, ibi statim, ut de hoc saeculo nequam sanctus quisque eripitur, adimpletur laetitia cum vultu tuo. Una ibi vox jubilo resonat sempiterno, vox una exsultationis et salutis in tabernaculis justorum: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium; laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Nunquid hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
inmanib aiebat. Nunc dimittis sertiũ
Acsi ddiceret. Securus descendo incarcerẽ.
qui tam p̃sto meam sentio redemptionẽ.
Et hic gͦ qui cum tam secura iocunditate.
et iocunda securitate moritur: merito
ineccłia cȩlebrari cum gaudio memora¬
tur. Ceterum illa qua rõne mors festi¬
ua reputabitur: quam nulla gaudiorũ
festiuitas comitatur : Aut unde gau¬
dium sumeret moriturus. qui se et ad
infernales descendere tenebras certus
erat. nec certi quippiam secum ferebat.
unde inꝓximo de sui liberatore consola¬
retur: Inde est quod unus scõrũ cum
audiret dispone domui tue. quia mori¬
eris tuet non uiues: conu̾tit se ad parie¬
tem. et fleuit fletu magno. atq ita im¬
petrauit exose mortis aliquam dilati¬
onem. Hoc deniq et miserabiliter plan¬
gebat dicens: in dimidio dierũ meorum
uadam ad portas inferi. Et paulopost:
Non uidebo inquit dnm̃ dm̃ interra
uiuentium. non aspiciam hominem

Expanded text:
in manibus, aiebat, Nunc dimittis servum tin manibus, aiebat, Nunc dimittis servum tac si diceret: Securus descendo in carcerem, qui tam praesto meam sentio redemptionem. Et hic ergo, qui cum tam secura jucunditate et jucunda securitate moritur, merito in Ecclesia celebrari cum gaudio memoratur. 6. Caeterum illa qua ratione mors festiva reputabitur, quam nulla gaudiorum festivitas comitatur? aut unde gaudium sumeret moriturus, qui se et ad infernales descendere tenebras certus erat, nec certi quidpiam secum ferebat, unde in proximo de sui liberatore consolaretur? Inde est quod unus sanctorum, cum audiret, Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives, convertit se ad parietem, et flevit fletu magno, atque ita impetravit exosae mortis aliquam dilationem. Hoc denique et miserabiliter plangebat, dicens: In dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi et paulo post: Non videbo, inquit, Dominum Deum in terra viventium, non aspiciam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes quoq sciens quod a dieb suis
regnum celorum uimpatitur. unde et
clamat. agite penitentiã. apꝓpinqua¬
uit regnum celorum.simul q uidens
uitam se ꝓtinus secuturam: mortẽ letus
excepit. Quod utiq ab ipso dño mori¬
turus sciscitari sollicitus fuit: ac certi¬
ficari meruit. Nam cum ꝑdiscipulos
eum interrogasset.dues inquiens qui
uenturus es an alium expectamus: pꝰ
enarrata plura miracula audiuit. et
beatus qui non fuerit scandalizatus in
me. In quo nimirum u̾bo significauit.
se dñs moriturum: et tali morte que
posset eẽ. iudeis scandalum. gentib
stulticia. Ad hanc uocem sponsi gau¬
dens amicus sponsi. alacri animo p̃ces¬
sit. quo et illum in ꝓximo eẽ. uenturũ
iam dubitare non potuit. Porro qui letꝰ
et tamletus potuit mori. potuit et letã
sibi memoriam ꝓmereri: S et senex ille
tam plenus uirtutum. quam dierum.
morte iam ꝓpinqua. uitam baiulans

Expanded text:
Joannes quoque, sciens quod a diebus suis Joannes quoque, sciens quod a diebus suis regnum coelorum vim patitur, unde et clamat, Agite poenitentiam, appropinquavit regnum coelorum ; simulque videns Vitam se protinus secuturam, mortem laetus excepit. Quod utique ab ipso Domino moriturus sciscitari sollicitus fuit, ac certificari meruit. Nam cum per discipulos eum interrogasset, Tu es, inquiens, qui venturus es, an alium exspectamus? post enarrata plura miracula audivit: Et beatus qui non fuerit scandalizatus in me . In quo nimirum verbo significavit se Dominus moriturum, et tali morte, quae posset Judaeis esse scandalum, Gentibus stultitia. Ad hanc vocem sponsi gaudens amicus sponsi alacri animo praecessit, quo et illum in proximo esse venturum, jam dubitare non potuit. Porro qui laetus, et tam laetus potuit mori, potuit et laetam sibi memoriam promereri. Sed et senex ille tam plenus virtutum quam dierum, morte jam propinqua Vitam bajulans
Abbreviated transcription (Latin):
ex patrib quos pari constat uirtute illo
in tempore ꝓ iusticia decertasse. pari etiã
honore concelebrat presens dum taxat
eccłia: puto quod arbitretur indignum.
quantum libet laudabili morti q̃ xp̃i
mortem precederet diem festum impen¬
dere:presertim cum ante illam saluti¬
feram passionem. non festiua gaudia.
s claustra tenebrosa. quosq morientes
exciꝑent. Sane machabeos ideo ut
dictum est. excipiendos iudicauit ec¬
clesia: qm̃ quod eis negabat tempus.
contulit martyrii genus. Nec solum
ipsos. s et qui forte uite iam in carne
manifestate. mortem sua morte p̃ue¬
nerunt:siue morientes in ipsa sicut
sy meon et iob̃es baptista. siue etiam
ꝓipsa sicut innocentes. quos alia rati¬
one licet ad inferos et ipsi descenderint :
ritu nichilominus sollempni ueneram᷑.
Et innocentes quidem. qm̃ in iustum
ꝓfecto fuit innocentiam ꝓiusticia mori¬
entem. ulla uel p̃senti gła defraudari

Expanded text:
ex Patribus, quos pari constat virtute illo ex Patribus, quos pari constat virtute illo in tempore pro justitia decertasse, pari etiam honore concelebrat praesens duntaxat Ecclesia. Puto quod arbitretur indignum, quantumlibet laudabili morti, quae Christi mortem praecederet, diem festum impendere: praesertim cum ante illam salutiferam passionem, non festiva gaudia, sed claustra tenebrosa quosque morientes exciperent. Sane Machabaeos ideo, ut dictum est, excipiendos judicavit Ecclesia, quoniam quod eis negabat tempus, contulit martyrii genus. 5. Nec solum ipsos, sed et qui forte Vitae jam in carne manifestatae mortem sua morte praevenerunt, sive morientes in ipsa, sicut Simeon et Joannes Baptista; sive etiam pro ipsa, sicut Innocentes, quos alia ratione, licet ad inferos et ipsi descenderint, ritu nihilominus solemni veneramur. Et innocentes quidem, quoniam injustum profecto fuit innocentiam 104 pro justitia morientem ulla vel praesenti gloria defraudari.
Abbreviated transcription (Latin):
lta faciebat. S qm̃ arguebat herodẽ
ioħes ꝓpter herodiadem uxorem
philippi frĩs sui. ideo uinctus. ideo
et decollatus est: passus quidem et ip¬
se ꝓueritate. s quam zelare uideretur.
non negare cogeretur: Hinc est. quod
hȩc ipsa tanti martyris passio. mul¬
torum etiã longe minorum festiuita¬
tib minus festiue recolitur. Pro fec¬
to sitali ratione et ordine passi fuis¬
sent machabei: ne uilla quidem fieret
de eis mentio. Nunc autem qm̃ simi¬
les illos fecit martyrib xp̃ianis non
dissimilis ueritatis confessio: merito
eos similis ꝓsequitur et ueneratio. Nec
moueat sane. quod quemadmodum
martyres nominatim et ipsi ꝓ xp̃o
minime passi sunt: quia non inter ẽ.
siue sub lege ꝓ legalib obseruantiis.
siue sub gratia ꝓ mandatis euangłicis
ueritas: pati cognoscitur. Itaq plus con¬
tulit machabeis in hac parte martyrii
genus quam uirtus:qñ ne hos quidem

Expanded text:
lta faciebat. Sed quoniam arguebat Herodem lta faciebat. Sed quoniam arguebat Herodem Joannes propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui: ideo vinctus, ideo et decollatus est , passus quidem et ipse pro veritatis, sed quam zelare videretur, non negare cogeretur. Hinc est quod haec ipsa tanti martyris passio, multorum, etiam longe minorum, festivitatibus minus festive recolitur. 4. Profecto si tali ratione et ordine passi fuissent Machabaei, ne ulla quidem fieret de eis mentio. Nunc autem quoniam similes illos fecit martyribus christianis non dissimilis veritatis confessio, merito eos similis prosequitur et veneratio. Nec moveat sane, quod, quemadmodum martyres, nominatim et ipsi pro Christo minime passi sunt: quia non interest, sive sub Lege pro legalibus observantiis, sive sub Gratia pro mandatis evangelicis ixit, Ego sum veritas , pati cognoscitur. Itaque plus contulit Machabaeis in hac parte martyrii genus, quam virtus: quando ne hos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rias. non deniq uł magnus ille ioħs
baptista. ita mortuus est: quorũ pͥmus
serra fertur scissus fuisse: scds inter
templũ et altare legitur occisus. terciis
in carcere decollatus. Si queritur a
quib: ab in iustis et impiis. Si qua
causa. ꝓ iusticia et pietate. Si quo mͦ:
non tam eas confitendo. quam ꝓpo¬
nendo ꝓponebant ueritatem odien
et odium mortem. Licet in iusti et
impii. non tam tamen in illis pieta¬
tem ꝑsequebantur. quam a se repel¬
lebant: nec tam in illorum iusticiam
ferebantur. quam ꝓpriam tuebant᷑
iniusticiam. Aliud est aliena inuađe:
aliud defendere sua. Non est idipsum
nolle sequi ueritatem. et ꝑsequi: inui¬
dere credentib. et increpantib indi¬
gnari: obturare os confitentrum. et
redarguentium stimulos non ferre
patienter. Deniq misit herodes : et
tenuit ioħem. Quam obrem: Quia
xp̃m p̃dicabat : Quia uir bonus erat
et iustus : Inmo ꝓpter hoc magis
reuerebatur illum: et audito eo mu¬

Expanded text:
rias, non denique vel magnus ille Joannes rias, non denique vel magnus ille Joannes Baptista ita mortuus est: quorum primus serra fertur scissus fuisse; secundus inter templum et altare legitur occisus ; tertius in carcere decollatus. Si quaeritur, a quibus? ab injustis et impiis. Si qua causa? pro justitia et pietate. Si quomodo? non tam eas confitendo, quam proponendo. Proponebant veritatem odientet odium mortem. Licet injusti et impii, non tam tamen in illis pietatem persequebantur, quam a se repellebant: nec tam in illorum justitiam ferebantur, quam propriam tuebantur injustitiam. Aliud est aliena invadere, aliud defendere sua. Non est idipsum nolle sequi veritatem, et persequi; invidere credentibus, et increpantibus indignari: obturare os confitentium, et redarguentium stimulos non ferre patienter. Denique misit Herodes, et tenuit Joannem. Quam ob rem? quia Christum praedicabat? quia vir bonus erat et justus? imo propter hoc magis reverebatur illum, et audito eo mu
Abbreviated transcription (Latin):
communẽ habuisse cum martyrib pie¬
tatis causam: s non etiã utrosq pariter
eandem cum illis adeptos fuisse maty¬
rii formam: Uniu̾sis nempe tam uet̾is
quam noui testamenti marty rib eque
conuenit ꝓ iusticia occubuisse. s inter¬
est. quod isti passi sunt quia illã tenebãt:
illi quia non tenentes rep̃hendebant.
Isti quod eam non desererent: illiquod
de serentes ꝑicuros ẽẽ assererent. Et ut
breuiter totum in quo differunt ꝓfera¬
mus: hos cultus. illos zelus iusticie.
martyres fecit. Soli ex uet̾̃ib machabei
quia ñ solum causã s et formã ut dixi
noui martrrii tenuerunt. iure fortasse
in eccłia cum nouis eccłie martyrib ean¬
dem consuete celebritatis głam assecuti
sunt. Instar quippe martyrũ nr̃orum.
libare et ipsidiis alienis. patriamq de¬
serere legem. immo mandata dei trans¬
gredi cogebantur:renuebant: et mori¬
ebantur. Non sic ysaias. non sic ⁊acha¬

Expanded text:
communem habuisse cum martyribus piecommunem habuisse cum martyribus pietatis causam, sed non etiam utrosque pariter eamdem cum illis adeptos fuisse martyrii formam? Universis nempe tam Veteris, quam Novi Testamenti martyribus aeque convenit pro justitia occubuisse: sed interest quod isti passi sunt, quia illam tenebant; illi, quia non tenentes reprehendebant; isti, quod eam non desererent; illi, quod deserentes perituros esse assererent. Et ut breviter totum in quo differunt, proferamus: hos cultus, illos zelus justitiae martyres fecit. Soli ex veteribus Machabaei, quia non solum causam, sed et formam, ut dixi, novi martyrii tenuerunt; jure fortasse in Ecclesia cum novis Ecclesiae martyribus eamdem consuetae celebritatis gloriam assecuti sunt. Instar quippe martyrum nostrorum libare et ipsi diis alienis, patriamque deserere legem, imo mandata Dei transgredi cogebantur; renuebant, et moriebantur. 3. Non sic Isaias, non sic Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
pari constet zelo pietatis occubusse. non
tam̃ pari et tripudio recoli meruisse. Quod
si illis non inmerito huiusoemodi negatur
sollempnis cȩlebritas. qua nimirũ quod pre¬
buit turtus. p̃ripuit tempus:cur non
eadem fuit et in machabeis consideratio:
Siquidem et ipsi ꝓtempore. non ad cęli
mox gaudia. s ad infermi tenebras de¬
scenderunt. ne tunc quippe apparente
pͥmogenito ex mortuis. qui aꝑiret cre¬
dentib regna cęlorum. agno tudelicet
de tribu iuda. qui aꝑit et nemo claudit:
ad cuius introitum cũ omĩ auctoritate
suꝑnis potestatib diceretur. Tollite
portas pͥncipes urãs. et eleuamini porte
et̃nales. et introibit rexglorie. Pro inde
si incongruum uidr cum gaudio reco¬
lere transitum qui gaudii non fuit: ca¬
tieatur et inistis. Aut si istos obsue uir¬
tutis meritum festiuo ꝓsequi fauore
placet: cur non itidem deferetur et illis:
Andicendum ẽ. utrosq quidem in morte.

Expanded text:
pari constet zelo pietatis occubuisse, non pari constet zelo pietatis occubuisse, non tamen pari et tripudio recoli meruisse. Quod si illis non immerito hujuscemodi legatur solemnis celebritas, quia nimirum quod praebuit virtus, praeripuit tempus: cur non et eadem fuit in Machabaeis consideratio? siquidem et ipsi pro tempore, non ad coeli mox gaudia, sed ad inferni tenebras descenderunt: ne tunc quippe apparente Primogenito ex mortuis, qui aperiret credentibus regna coelorum; agno videlicet de tribu Juda, qui aperit, et nemo claudit, ad cujus introitum cum omni auctoritate supernis potestatibus diceretur, Tollite portas, principes, vestras; et elevamini, portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Proinde, si incongruum videtur cum gaudio recolere transitum qui gaudii non fuit, caveatur et in istis: aut, si istos ob suae virtutis meritum 103 festivo prosequi favore placet, cur non itidem deferetur et illis? 2. An dicendum est, utrosque quidem in morte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfrẽm hescelinum tua caritas a
mea paruitate quesiuit: inde iam
adme scͥpserat fulcho sparnacensis abbas.
Cuti ego nil rescͥpsi. uolens si quam forte suꝑ
hoc repꝑissem patrũ sententiam. ipsam
pocius ei transmittere: quã nouum uel
nostrũ quippiam respondere. Qua ñ faci¬
le occurrente. iam quod sentio ego sic inte¬
rim utriq respondeo: tt quodcumq forte
rationabilitis quilibet tr̃m suꝑ eadem que¬
stiuncula quandoq uel legerit. uł audierit.
uł certe ipse senserit: mibi uicissim imꝑti¬
ri non negligat. Queris itaq quid nam
tusum patrib fuerit. ut solis ex om̃ib anti¬
quis iustis singulari quodã pͥtlegio macha¬
beis anntiam celebritatẽ paricum nrĩs mar¬
tyrib tieneratione decernerent. ineccłia
sollempniter exhibendam. Si dixero dig¬
nos merito martrrũ gła iudicatos. quib
non impar fuit in martyrio uirtus:erit
forsitan solutũ cur ipsos. s nec dum plane
cur solos: cum et alios non nullos exuet̾ib

Expanded text:
rem Hescelinum tua Charitas a mea parvitate quaesivit, inde jam ad me scripserat Fulco Sparnacensis abbas. Cui ego nil rescripsi; volens, si quam forte super hoc reperissem Patrum sententiam, ipsam potius ei transmittere, quam novum vel nostrum quidpiam respondere: qua non facile occurrente, jam quod sentio ego, sic interim utrique respondeo, ut quodcunque forte rationabilius quilibet vestrum super eadem quaestiuncula quandoque vel legerit, vel audierit, vel certe ipse senserit, mihi vicissim impartiri non negligat. Quaeris itaque quidnam visum Patribus fuerit, ut solis ex omnibus antiquis justis singulari quodam privilegio Machabaeis annuam celebritatem pari cum nostris martyribus veneratione decernerent in Ecclesia solemniter exhibendam? Si dixero dignos merito martyrum gloria judicatos, quibus non impar fuit in martyrio virtus; erit forsitan solutum, cur ipsos, sed necdum plane cur solos: cum et alios nonnullos ex veteribus
Abbreviated transcription (Latin):
monium.valentinum loquor et gr̃anopo¬
litanum. audictur: Itm supplico. et ad pe¬
des dñi mei ea qua possum mente anxia de¬
soendo. ne ab homine iniquo et doloso. religi¬
osum monasterium destrui patiatur:
Et enim non parcet nr̃o: qui strum pene de¬
struxit. Unde addo solita p̃sumptione. Si
ptiero ur̃o crederetis. hominem hunc qui
beneficio pietatis ur̃e abutitur. inclaustrũ
suum remitteretis: et dño abbati case dei
mandaretis. ut in monasterio quod ille
inutiliter occupat. uirum religiosum pro¬
mou̾et: et regularem ordinaret conuentũ.
Hoc plane dignum apłatu ur̃o. hoc bene¬
placitũ deo. hoc honor dño abb̃i case dei. sci¬
oq: monasterio.Sic etiã liberaretis animã
p̃dicti hominis: et ipsum etu incubat

Expanded text:
monium Valentinum loquor, et Gratianopomonium Valentinum loquor, et Gratianopolitanum, audietur? Iterum supplico, et ad pedes domini mei ea qua possum mente anxia descendo, ne ab homine iniquo et doloso religiosum monasterium destrui patiatur. Etenim non parcet nostro, qui suum pene destruxit. Unde addo solita praesumptione: Si puero vestro crederetis, hominem hunc, qui beneficio pietatis vestrae abutitur, in claustrum suum remitteretis, et domino abbati Casae-Dei mandaretis ut in monasterio, quod ille inutiliter occupat, virum religiosum promoveret, et regularem ordinaret conventum. Hoc plane dignum apostolatu vestro, hoc beneplacitum Deo, hoc honor domino abbati Casae-Dei, suoque monasterio. Sic etiam liberaretis animam praedicti hominis, et ipsum, cui incubat,
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓtectionem. qui in habicu et ꝓposito
penitentie pauꝑem uitam ducimus. ut
sine timore de manu inimicorũ nr̃orum
liberati seruiamus illi. Ad eundem.c¬
sq quo et suꝑbit impius. et
incenditur pauꝑ: Isq quo a tanta
impudentia innocentia canta uex¬
atur: et hoc uiuo innocentio: Peccata sine
dubio nr̃a hoc faciunt. quod dñs m̃s tam
sero aduertit mentientes sibi: tam lente ex¬
audit clamantes adse. in hac causa dum¬
caxat. Nam alias quidem scimus fami¬
liare ẽẽ dño meo. et cito intelligere: et fa¬
cile miscreri. ꝓpter eum qui elegit uos et
posuit uos refugium opp̃ssorum. ponite
iam tandem finem et malicie opp̃ssoris.
et laborib afflictorum: quia satis utraq
res uenit inlucem et manifestationem
Deniq ad mandatum beneplaciti dm̃ mei
causa discussa et t̾minata t̃minanda est.
suꝑ est ut ipsius auctoritate data sententia
confirmetur. Ergo ne siuenerit homo
mendax aduersus tantorum uirorũ testi¬

Expanded text:
um protectionem, qui in habitu et proposito um protectionem, qui in habitu et proposito poenitentiae pauperem vitam ducimus, ut sine timore, de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus illi . Esquequo et superbit impius, et incenditur pauper? usquequo a tanta impudentia innocentia tanta vexatur, et hoc vivo Innocentio? Peccata sine dubio nostra hoc faciunt, quod dominus meus tam sero advertit mentientes sibi, tam lente exaudit clamantes ad se; in hac causa duntaxat: nam alias quidem scimus familiare esse domino meo, et cito intelligere, et facile misereri. Propter eum qui elegit vos, et posuit vos refugium oppressorum, ponite jam tandem finem et malitiae oppressoris, et laboribus afflictorum: quia satis utraque res venit in lucem et manifestationem. 191 Denique ad mandatum beneplaciti domini mei causa discussa, et terminata est: superest ut ipsius auctoritate data sententia confirmetur. Ergone si venerit homo mendax adversus tantorum virorum testi
Abbreviated transcription (Latin):
usq nobilitat urm̃ et ineli tum reddit
apłatum: sicripitis pauꝑem de manu
fortiorum eius. Hulla meo iudicio in
corona ur̃a p̃ciosior gemma zelo illo
ur̃o quoe mulari consueuistis oppressos.
nec relinquitis turgam peccatorũ suꝑ
sortem iustorum. Nimirum ꝓpt̃ illad
quod sequitur: ut non extendant iusti
ad iniquitatem manus suas. Uel ꝓpt̃
illud quod alibi dr̃. quia dum suꝑbit
impius incenditur pauꝑ: et unde alt̃
torquetur incorpore. inde alter grauius
in anima ꝑit. Est item monasterium
de nr̃o ordine uicinum huie. quod ma¬
lorum similiter hominum graui infesta¬
tone uexatur: et non est qui redimat
neq qui saluum faciat. et ꝓ hoc quoq
puer ur̃ pat̾na ur̃a uiscera lacrimosis p̃¬
cib concutere non ueretur. Qui illi sint
homines. qtiȩ ue occasio calũmandi. pre¬
sentium lator abbas. ueraci et uiua uoce re¬
feret uobis. Deus ommpotens uos nobis
conseruet longis temporib. ad nr̃am om̃i¬

Expanded text:
usque nobilitat vestrum et inclytum reddit usque nobilitat vestrum et inclytum reddit apostolatum, si eripitis pauperem de manu fortiorum ejus. Nulla meo judicio in corona vestra pretiosior gemma zelo illo vestro, quo aemulari consuevistis oppressos, nec relinquitis virgam peccatorum super sortem justorum: nimirum propter illud quod sequitur, Ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas ; vel propter illud quod alibi dicitur, Quia, dum superbit impius, incenditur pauper : et unde alter torquetur in corpore, inde alter gravius in anima perit. 3. Est item monasterium de nostro Ordine vicinum huic, quod malorum similiter hominum gravi infestatione vexatur, et non est qui redimat, neque qui salvum faciat. Et pro hoc quoque puer vester paterna vestra viscera lacrymosis precibus concutere non veretur. Qui illi sunt homines, quaeve occasio calumniandi, praesentium lator abbas veraci et viva voce referet vobis. Deus omnipotens vos nobis conservet longis temporibus, ad nostram omni
Abbreviated transcription (Latin):
Monachum habitu mentiens: re exhibet
unum de p̃donib.Omĩo inmemor regu¬
larium obseruationum: legum. canonũq
contemptor. Frontosus ad uerecundiam
insensatus ad metum. inflexibilis ad pi¬
etatem. ad iram p̃ceps. audax ad facinus:
ꝓnus ad iniurias.Et miror quomodo uir
religiosus abbas. case dei. in monacho suo
tot et tanta uitia aut ignorare possit: aut
dissimulare. S de hoc quid adnos: Ipse
uiderit. Ipse suodnõ stat: aut cadit. Nobis
sufficit liberaride manib eius. Auobis id
om̃imodis flagitamus: quod aliunde fru¬
stra temptatum est. Circumspeximus
et non erat auxiliator. uentum est ad cõ¬
mune refugium: illo confugimus:ibi
confidimus liberari. Tantum ad sit pie¬
tas. nam facultas nonde est. Et quidẽ
expriuilegio sedis apłice constat. sũmã
rerum ad urãm potissimum respicere sũi¬
mam auctoritatem: et plenariam pote¬
statem. Uerum hoc inter cȩt̃a ur̃i singła¬
ris pͥmatus insignia. specialius illustri¬

Expanded text:
Monachum habitu mentiens, re exhibet Monachum habitu mentiens, re exhibet unum de praedonibus, omnino immemor regularium observationum, legum canonumque contemptor. Frontosus ad verecundiam, insensatus ad metum, inflexibilis ad pietatem, ad iram praeceps, audax ad facinus, pronus ad injurias. Et miror quomodo vir religiosus abbas Casae Dei in monacho suo tot et tanta vitia aut ignorare possit, aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos? ipse viderit: ipse suo domino stat aut cadit. Nobis sufficit liberari de manibus ejus. A vobis id omnimodis flagitamus, quod aliunde frustra tentatum est. Circumspeximus, et non erat auxiliator. Ventum est ad commune refugium: illo confugimus, ibi confidimus liberari. Tantum adsit pietas; nam facultas non deest. Et quidem ex privilegio Sedis apostolicae constat, summam rerum ad vestram potissimum respicere summam auctoritatem et plenariam potestatem. Verum hoc inter caetera vestri singularis primatus insignia, specialius nobili
Abbreviated transcription (Latin):
Ncause actione que ꝑcarissimum frem
nr̃m guidonem cariloci abbatẽ. ur̃o con¬
spectui p̃sentatur. puto satis apparet. et
lacessentis iniuria. et innocentia patien¬
Itis. et incuria iudicis: Deniq uiolentia
calumnantis. et inopia iusticiȩ. compul¬
sus est pauꝑ confugere ad urãm p̃sentiam.
non reputans laborem uiȩ. non expensas.
non ꝑieulum temporis: Dedit manus
morti: ne uiuat in ꝑturbatione. quietis
amator. Qlementer queso respicite super
egenum et pauꝑem: nec frustra ur̃is pa¬
ternis aurib intimatus sit tantillarum
uirium tantus labor et dolor. Olim per
epłas semel et scdõ. testificatus sũ uobis de
homine illo qui huic modo calumniatur.
quod suicẽt et p̃uaricator ꝓpositi. et mo¬
nasterii dissipator. Nunc aut̃e et flens
dico inimicum erucis xp̃i. scõrũ qui iair¬
cuitu eius sunt uiolentissimũ opp̃ssorem.
et calumniatorem pauꝑum. Quiꝓpria
iam pene non habens que deucret: inpti¬
ma passim more trrannico debacatur :.

Expanded text:
causae actione, quae per charissimum fratrem nostrum Guidonem Chari-Loci abbatem vestro conspectui praesentatur, puto, satis apparet et lacessentis injuria, et innocentia patientis, et incuria judicis. Denique violentia calumniantis et inopia justitiae compulsus est pauper confugere ad vestram praesentiam, non reputans laborem viae, non expensas, non periculum temporis. Dedit manus morti, ne vivat in perturbatione, quietis amator. Clementer, quaeso, respicite super egenum et pauperem: ne frustra vestris paternis auribus intimatus sit tantillarum virium tantus 190 labor et dolor. Olim per epistolas semel et secundo testificatus sum vobis de homine illo, qui huic modo calumniatur, quod sui esset et praevaricator propositi, et monasterii dissipator. Nunc autem et flens dico inimicum crucis Christi, sanctorum qui in circuitu ejus sunt, violentissimum oppressorem, et calumniatorem pauperum: qui propria jam pene non habens quae devoret, in proxima passim more tyrannico debacchatur.
Abbreviated transcription (Latin):
do istud: aut si quando istud: Utiq et si
non añ: ꝓfecto inciuitate dei nr̃i. si tam̃
non habemtis hic manentem citutatem.
s illam inquirimus. Ibi ibi uidebimꝰ nos
et gaudebit cor nr̃m. Inc̃im tiero delecłabe
&e letabor nichilominꝰ in his que dicta suint
michi. sꝑans et exspectans quod reliqtũ
est de uisione corporali indie dñi. ut gau¬
dium meum plenum sit. Aade obsecro
ad ea bona. que abste et de te nobis assidue
ueniunt. tuas tuorũq ꝓ nobis orationes
pater km̃e et desiderantissime.

Expanded text:
do istud, aut si quando istud? Utique etsi do istud, aut si quando istud? Utique etsi non ante, profecto in civitate Dei nostri: si tamen non habemus hic manentem civitatem, sed illaet gaudebit cor nostrum. Interim vero delectabor et laetabor nihilominus in his quae dicta sunt mihi, sperans et exspectans quod reliquum est de visione corporali in die Domini, ut gaudium meum plenum sit. Adde, obsecro, ad ea bona quae abs te et de te nobis assidue veniunt, tuas tuorumque pro nobis orationes, pater charissime et desideratissime.
Abbreviated transcription (Latin):
tiobis nunc dico. quia rem illicitam p̃sumit.
Nec clerici est pugnare armis militarib:
nec stibdiaconi tirorem ducere. Annuntiate
peccatori opus eius: ne ille inpeccato suo
moriatur. sangumem tiero eiꝰ de manu urã
requirat. qui suo eum redemit sanguine
precioso. Ende celoclamat. Uirgo isit cor¬
ruit: et non est qui subleuet eam. Quousq
in lto atirum iacet: Gollite collite mar
ciofissimam gẽmam de sterquilimo. le¬
uate eam antequam porcorum. idẽ. spur¬
corum sp̃uum pedib conculcetur. et ĩa
non sit uas inhonorem. s in contumeliã:
t si facie ignotus es michi. s nonfa¬
ma. Nec parum aut tule quid tui
gratulor metenere. munere illius. Nam
talis fateor ꝑeam insinuatus es meope¬
ctori. ut licet in multis occupatum. ipsa
tamen serenissima recordatio tui miduleis
ita ut in ea libent̃ immorer. et suauiter reqͥ¬
escam Cȩt̃m quo memoriam plus accep¬
to: eo auidiꝰ suspiro p̃sentiam. S quan¬

Expanded text:
vobis nunc dico, quia rem illicitam praesumit. vobis nunc dico, quia rem illicitam praesumit. Nec clerici est pugnare armis militaribus, nec subdiaconi uxorem ducere. Annuntiate peccatori opus ejus, ne ille in peccato suo moriatur, sanguinem vero ejus de manu vestra requirat qui suo eum redemit sanguine pretioso. En de coelo clamat: Virgo Israel corruit, et non est qui sublevet eam . Quousque in luto aurum jacet? Tollite margetiosissimam gemmam de sterquilinio: levate eam, antequam porcorum, id est spurcorum spirituum, pedibus conculcetur, et jam non sit vas in honorem, sed in contumeliam. tsi facie ignotus es mihi, sed non fama: nec parum aut vile quid tui gratulor me tenere munere illius. Nam talis, fateor, per eam insinuatus es meo pectori, ut, licet in multis occupatum, ipsa tamen serenissima recordatio tui, mi dilecita ut in ea libenter immorer et suaviter requiescam. Caeterum quo memoriam plus accepto, eo avidius suspiro praesentiam Sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
intine negocium. Alioquin dilectissimi. mo¬
leste credite intuebimur tribulationẽ eccłie
tir̃e. moleste uram̃ ipsorum confusionem:
quod utrumq continget facile. si illud con¬
tingat effici. quod oporteat reuocari. Ergo
indicatur ieiunium. conuocentur ep̃i. reli¬
giosi a sciscantur: nec sua quod absit sollem¬
ntate fraudetur. tanti sacerdotis rite cęle¬
tib ministerium tr̃m: dum pari uoto et
consilio stadueritis. quod gła sit dei. et salus
aueritate. et conuerterit quis eum: scire debet
qm̃ qui conuerti fecerit peccatorem aberrore
uie sue. saluabit animam cius amorte: et
operit multitudinem peccatorum. Orrat
ansellus noster:errat: cui dubium : Sidimit¬
timus eumsic: non errabit solus. Quantos
trahet post se suo exemplo illustrissimus iu¬
uenis: Nec modo sequaces. s et om̃s qui pote¬
runt eum reuocare. nec reuocabunt. eodem
errdre iudicamus inuolui. Mundus ego sũ
a sanguine eius. Et ei predixi ꝑepłam. et

Expanded text:
mune negotium. Alioquin, dilectissimi, momune negotium. Alioquin, dilectissimi, moleste, credite, intuebimur tribulationem Ecclesiae vestrae, moleste vestram ipsorum confusionem. Quod utrumque continget facile, si illud contingat effici, quod oporteat revocari. Ergo indicatur jejunium, convocentur episcopi, Religiosi adsciscantur: nec sua quod absit! solemnitate fraudetur tanti sacerdotis rite celetibus ministerium vestrum, dum pari voto et consilio studueritis quod gloria sit Dei, et salus veritate, et converterit quis eum, scire debet quoniam qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum . Errat Ansellus noster, errat: cui dubium? Si dimittimus eum sic, non solus errabit. Quantos trahet post se suo exemplo illustrissimus juvenis? Nec modo sequaces, sed et omnes qui poterunt eum revocare, nec revocabunt, eodem errore judicamus involvi. Mundus ego sum a sanguine ejus. Et ei praedixi per epistolam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut quam eitius poteris. gratu me cures sol¬
uere eura: et quid sibi uult quod int̃ alia
questus es. uulnus aquo non sꝑabas ce ꝑ¬
tulisse. non negligas manifestius aꝑire:
Idemm anrie me sollicitat. Ad clerũ seno
pastore ur̃o: opus est carissimi. ut
de substicuendo alio. sollicite sata¬
gatis. S sane id non p̃cipitanter agendũ.
non tumultuose aut inconsulte: ne forte
euaeuetur quod p̃ter rationem et ordinem
presumeturet uos intrare incipiatis cir¬
cuitum quorumdam qui incireuitu ur̃o
sunt. De uicinis si placet eccłiis sumite ex¬
ꝑimentum: et illarum tiȩxatio det intelle¬
ctum auditui incausa p̃senti. Grandis qͥppe
res est in manib: nobili senonensi eccłie in¬
staurare pastorem. Grandis ꝓrsus. nec sine
grandi adorienda consilio. Expectandum
pinde suffraganeorum consilium ep̃orum:
ex pectandus assenstis religiosorum qui sunt
mep̃atu: atq in commnune tractandum com¬

Expanded text:
ut, quam citius poteris, gravi me cures solut, quam citius poteris, gravi me cures solvere cura; et quid sibi vult, quod inter alia questus es, vulnus a quo non sperabas te pertulisse, non negligas manifestius aperire: id enim anxie me sollicitat. EPISTOpastore vestro, opus est, charissimi, ut de substituendo alio sollicite satagatis. Sed sane id non praecipitanter agendum, non tumultuose aut inconsulte, ne forte vacuetur quod praeter rationem et ordinem praesumetur et vos intrare incipiatis circuitum quorumdam qui in circuitu vestro sunt. De vicinis, si placet, Ecclesiis sumite experimentum; et illarum vexatio det intellectum auditui in causa praesenti. Grandis quippe res est in manibus, nobili Senonensi Ecclesiae instaurare pastorem. Grandis prorsus, nec sine grandi adorienda consilio. Exspectandum proinde suffraganeorum consilium episcoporum, exspectandus assensus Religiosorum qui sunt in episcopatu, atque in commune tractandum com
Abbreviated transcription (Latin):
alios doces. te ipsum non doces.S et nota¬
beris uitio pharis eorum qui alligant one¬
ra grauia. et importabilia. et imponunt
ca in humeros hominum: digito autem
suo nolunt ea mouere. Sermo quiđ tuuus
et efficax exemplum est oꝑis. facile faciens
suadibile quod dicitur: dũ monstrat factibi¬
le quod suadetur. Ergo inhis dtiob man¬
datis uerbi scilicet atq exempli. sũmam
cui officii. ad conscientie securicatem pen¬
mentum utiq trine. illius repeticionis
ineuangłio de pascendis ouib. In hoc no¬
ueris illius trinitatis sacramentũ in nul¬
lo frustratum ace. si pascas uerbo. pascas ex¬
emplo. pascas et scãrum fructu orationum:
Manent itaq tria hec: uerbum. exemplt̃.
oratio. Maior autem his est oratio. Nam et¬
si ut dictum est uocis uircus sit opus: et
oꝑi cam̃et uocigrãm efficatiamq ꝓmere¬
tur oratio. Heu auellor. arripior. non licet
ultra. Illud tam̃ breuiter ammonitus sis.

Expanded text:
alios doces, teipsum non doces . Sed et notaalios doces, teipsum non doces . Sed et notaberis ra gravia et importabilia, et imponunt ea in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere. Sermo quidem vivus et efficax exemplum est operis, facile fsuadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. Ergo in his duobus mandatis, verbi scilicet atque exempli, summam tui officii ad conscientiae securitatem penmentum utique trinae illius repetitionis in Evangelio de pascendis ovibus . In hoc noveris illius trinitatis sacramentum in nullo frustratum a te, si pascas verbo, pascas exemplo, pascas et sanctarum fructu orationum. Manent itaque tria haec: verbum, exemplum, oratio: major autem his est oratio. Nam etsi, ut dictum est, vocis virtus sit opus; et operi tamen et voci gratiam efficaciamque promeretur oratio. Heu avellor, abripior! non licet ultra. Illud tamen breviter admonitus sis,
Abbreviated transcription (Latin):
te alligasti. Nunquid nouitas excusa
Nunqͥd pͥma tempora tacua p̃terire
patitur fenerator: S nonsum inqͥs
adista sufficiens. Quasi uͦ deuotio tua
accepta non sit ex eo quodhs. non ex
eoquod nonhabes: De solotibi credito
talento respondere tibi para. securus
de reliquo. Si multum accepisti:da
multum. Q uod si modicum est: et id
tribue. Et enim qui in modico fidelis
non est: nec inmaximo. Totũ da. qͥa
totum repetendus es usq ad nouissi¬
mum quadrantem:s sane quod hs̃.
nonquod non habes. Memento etrã
uoei tuȩ dare uocem uirtutis. Quid
illud inquis: Ut oꝑa tua uerb̾ concinant.
immo uerba oꝑib: ut cures uidelicet pͥus
facere. quam docere. Pulcherrimus or¬
do est. et salub̃rimus. ut onus quod por¬
tandum imponis. tu pͥor portes: et ex te
discas. qualiter oporteat aliiꝰ moderari.
Alioquin subsannabit de sapiens. ut pote
pigrum illum eui laborsit manum por¬
rigere ados: arguet te apłs dicens:tu qui

Expanded text:
te alligasti. Numquid novitas excusabte alligasti. Numquid novitas excusabNumquid prima tempora vacua praeterire patitur fenerator? Sed non sum, inquies, ad ista sufficiens. Quasi vero devotio tua accepta non sit ex eo quod habes, non ex eo quod non habes. De solo tibi credito talento respondere tibi para, 193 securus de reliquo. Si multum accepisti, da multum. Quod si modicum est, et id tribue. Etenim qui in modico fidelis non est, nec in maximo. Totum da, quia totum repetendus es usque ad novissimum quadrantem: sed sane quod habes, non quod non habes. 3. Memento etiam voci tuae dare vocem virtutis. Quid illud, inquis? Ut opera tua verbis concinant, imo verba operibus, ut cures videlicet prius facere quam docere. Pulcherrimus ordo est et saluberrimus, ut onus quod portandum imponis, tu portes prior; et ex te discas qualiter oporteat aliis moderari. Alioquin subsannabit te sapiens, utpote pigrum illum, cui labor sit manum porrigere ad os : arguet te et Apostolus dicens; Tu qui
Abbreviated transcription (Latin):
quid affectum : Sicut mater unicum
amat filium. ita te diligebam herentem
lateri meo: placent̾ẽ cordi meo. Diligam
et absentem: ne solatium meum exte et
non te uidear dilexisse. Eras ꝑnecessariꝰ
michi: atq hinc uel maxime claret quã
sincere te diligam. Hodie nempe nonte
caruissem: si quesissem que mea sunt.
Nunc autem uides quod spretis utilita¬
tib meis tuis compendiis non inuidi:
ponens te utiq ibi. unde aliquando
transponaris suꝑ omia bona dñi tui.
Tu autem cura inueniri fidelis seruus
et prudens:conseruis tuis celeste crici¬
cum cõmunicare absq inuidia. et abs¬
q desidia erogare: et noli frustra assu¬
mere excusationẽ quasi de tui nouitate.
aut de imꝑitia quod putas forte. uel
simulas. Nam nec sterilis uerecundia
grata est: nec humilicas p̃ter ueritatẽ
laudabilis. Officium gͦ tuum attende
Pelle pudorem consideratione officii:
age ut magist̃. Nouus es: s debitor
Et extunc te noueris debitorem: exquo

Expanded text:
quid affectum? Sicut mater unicum quid affectum? Sicut mater unicum amat filium, ita te diligebam, haerentem lateri meo, placentem cordi meo. Diligam et absentem, ne solatium meum ex te, et non te videar dilexisse. Eras perneccessarius mihi. Atque hinc vel maxime claret quam sincere te diligam. Hodie nempe non te caruissem, si quaesissem quae mea sunt. Nunc autem vides quod, spretis utilitatibus meis, tuis compendiis non invidi, ponens te utique ibi, unde aliquando transponaris super omnia bona Domini tui. 2. Tu autem cura inveniri fidelis servus et prudens, conservis tuis coeleste triticum communicare absque invidia, et absque desidia erogare; et noli frustra assumere excusationem, quasi de tui novitate aut de imperitia, quod putas forte, vel simulas. Nam nec sterilis verecundia grata est, nec humilitas praeter veritatem laudabilis. Officium ergo tuum attende. Pelle pudorem consideratione officii, age ut magister. Novus es, sed debitor: et ex tunc te noveris debitorem, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Quare non magis fraudem patumim:
Opposuit speculum. refuilsit iusticie sol.
emicuit ueritas. neuꝰ apparuit. Quanti
est gͥ nescio quȩ illa possessi uncła maledi¬
ta: ut ulterius iam possit aut obumbrare
tam manifestam ueritatẽ. aut impedi¬
re tam optatam correptionem: Insput
uobis deus acquiescere consilio ut ñ dicd̃
nr̃o. s om̃ium qui emulantur uos del
emulatione:reuerende. et om̃i gła ꝓseqũs¬
de pater. Adbalduinũ abbat̾e reatin
affcctum tuum redolet: mouet
meum. Et doleo quod ꝓut mous¬
or non possum rescribere. Nec inmoror il
excusandis exeusationib: sciens quod scia¬
time loquor. Nosti inquam subqua sarcha
gemo. et gemitus meus ace non est abscn¬
ditus. Tti uero ꝓsccdule breuitate affis¬
tum ne estimes quem mulla sui ꝓlixitãt
erplicare posset oratio. Et malicia qui¬
dẽ occupationum pot̃ facere ut paucis
scribam: s non ut parum diligam. Actũ
sane excludat uel impediat actus: s nũ¬

Expanded text:
vos. Quare non magis fraudem patimini? vos. Quare non magis fraudem patimini? Opposuit speculum, refulsit justitiae sol, emicuit veritas, naevus apparuit. Quanti est igitur nescio quae illa possessiuncula maledicta, ut ulterius jam possit aut obumbrare tam manifestam veritatem, aut impedire tam optatam correptionem? Inspiret Deus vobis acquiescere consilio, ut non dicam nostro, sed omnium qui aemulantur vos Dei aemulatione, reverende et omni gloria prosequende pater. affectum tuum redolet, movet meum. Et doleo quod prout moveor non possum rescribere. Nec immoror in excusandis excusationibus, sciens quod scienti me loquor. Nosti, inquam, sub qua sarcina gemo: et gemitus meus a te non est absconditus. Tu vero pro schedulae brevitate affectum non aestimes, quem nulla sui prolixitate explicare posset oratio. Et malitia quidem occupationum potest facere ut paucis scribam, sed non ut parum diligam. Actum sane excludat, vel impediat actus: sed num