comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ infrase uentura sũt uidet. Specłator ita¬
q quem ꝓpħa posuit sensus eius ñ in con¬
grue accipitur. Qui suꝑ specłam ꝓpħicȩ
consid̾ationis positus. uidit in hoc scło eur¬
rũ duoꝵ ȩquitũ: id ẽ. suꝑbam pompã dia¬
boli et antixp̃i. Uidit ascensorem asini. idẽ
diabolum: et ascensorẽ cameli: idẽ antixͫ.
sessus ẽ a diabolo: camelus uͦ tortuosa ꝑuer¬
sissimoꝵ hominũ multitudo quȩ antixp̃m
sequet᷑. Et contemplatꝰ ẽ inquit astutias eo¬
rũ diligent̾ multo intuitu: et ne qualibet
arte eorũ deciꝑetur. elamauit leo confiden
mens mappeticione suꝑnȩ patͥȩ forti stabili¬
tate figit᷑. Acunctis qͥppe ext̾nis motib ean¬
dem intentionẽ suã qͣsi quendã secretissimũ
recessum petiit: ibiq incomutabilit̾ ĩhereis.
et mutabilia cuncta tnscendens. ipsa iam
tͣnquillitate quietis sue minundo extra mun¬
dum ẽ. Stat & suꝑ custodiam suã: qui ꝑ sol¬

Expanded text:
quae infra se ventura sunt, videt. Speculator itaquae infra se ventura sunt, videt. Speculator itaque, quem propheta posuit, sensus ejus non incongrue accipitur. Qui super speculam propheticae considerationis positus vidit in hoc saeculo currum duorum equitum, id est superbam pompam diaboli et Antichristi. Vidit ascensorem asini, id est diabolum, et ascensorem cameli, id est Antichsessus a diabolo est; camelus vero tortuosa perversissimorum hominum multitudo, quae Antichristum sequetur: Et contemplatus est, inquit, astutias eorum diligenter multo intuitu. Et ne qualibet arte eorum deciperetur, clamavit leo confidentmens in appetitione patriae supernae forti stabilitate figitur. A cunctis quippe externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum recessum petiit, ibique incommutabiliter inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Stat et super custodiam suam, qui per so
Abbreviated transcription (Latin):
Dr̃q ꝑ etm ad onĩs credentes ut comedñ¬
tes et bibentes corpus et sanguinẽ dñi. u̾¬
tantur inpͥncipes ȩccłiȩ ÷ et cum apłis au¬
armatura apłi pauli. in quo possint igni¬
ta diaboli iacula extinguere. Seqͣr. Hec eñi
dixit mͥ dñs. Uade & pone specłatorem et
qd cim q uidit annuntiet. Et uidit cur¬
rũ duoꝵ equitũ ascensorẽ asini et ascensorẽ
carmeli. Et contemplatus ẽ diligent̾: mul¬
to intuitu. & clamauit leo. Suꝑ specłamdo¬
mini ego sum stans iugit̾ ꝑdiẽ⁊ et suꝑ cus¬
to diam meã ego sum stans totis noctib. Ec¬
ce iste uenit ascensor uir bige equitum. Q
respondit et dixit. Cecidit cecidit baby lon.
et omĩa sculp tilia eius contͥta st̃ int̾ram. Po¬
ne inqͥt incorde tuo specłatorẽ. idẽ ꝓuidã
m̃tis uigilantiã: quȩ uent᷑a uitioꝵ ac demo¬
num certamina exalta consid̾atione p̾nos¬
intimis repletus. abinio leuat᷑ ⁊ ad suꝑna cõ¬
scendit atq inde qͣsi de quodã rerũ u̾tice

Expanded text:
r eum ad omnes credentes, ut comedentes et bibentes corpus et sanguinem Domini vertantur in principes Ecclesiae, et cum apostolis auarmatura apostoli Pauli, in quo possint « ignita diaboli jacula exstinguere . » Sequinus: Vade, et pone speculatorem: et quodcumque viderit, annuntiet. Et vidit currum duorum equitum, ascensorem asini, et ascensorem cameli: Et contemplatus est diligenter multo intuitu. Et clamavit leo: Super speculam Domini ego sum, stans jugiter per diem: et super custodiam meam ego sum, stans totis noctibus. Ecce iste venit ascensorrespondit et dixit: Cecidit Babylon, et omnia sculptilia ejus contrita sunt in terram. » Pone, inquit, in corde tuo speculatorem, id est providam mentis vigilantiam, quae ventura vitiorum ac daemonum certamina ex alta consideratione praenosintimis repletus ab imo levatur, et ad superna conscendit, atque inde quasi de quodam rerum vertice,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus relaxat᷑: Ascendit itaq contra
eum elam: cinꝰ mentẽ scłaria et uisibilia ꝑde
lectationẽ suꝑare nitunt᷑. Et medus obsidae :
uturnis circũuallat & impugnat. Et int̾
hec omẽm inquit gemitũ eius. idẽ babilo¬
sełari gaudio debriata nequaqͣm sentire ua¬
let sp̃alia dampna que patit᷑ intus. & ic cͥco
nescit cur gemat. Sed ꝓpħa pius qͣntum de
tali anima doleat atq miret᷑ ostendit adiun¬

Expanded text:
 Ascendit itaque contra eum Aelam, cujus mentem saecularia et visibilia per delectationem superare nituntur; et Medus obsidet uturnis circumvallat et impugnat. Et inter haec omnia, inquit, gemitum ejus, id est Babylosaeculari gaudio debriata nequaquam sentire valet spiritualia damna, quae patitur intus, et idcirco nescit, cur gemat. Sed propheta pius, quantum de tali anima doleat, atque miretur, ostendit su
Abbreviated transcription (Latin):
qđ bonũ sponte deseruit onus huiꝰ deserti
maris: quiꝰ uixta ꝓpħam alium ex semetipso
iudiciũ et omis eiꝰ eg̾dient᷑. Uisio inqͥt dura¬
et asꝑa nuntiata ẽ mͥ diuinitꝰ de t̾ra horri

Expanded text:
qui bonum sponte deseruit, venit onus hujus deserti qui bonum sponte deseruit, venit onus hujus deserti maris, quia juxta prophetam alium « ex semetipso judicium et onus ejus egredientur. . » Visio, inquit, dura, nuntiata est mihi divinitus de terra horri
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃ter concutit᷑. ds ad eam uenit. Turbo em̃
austri timor ẽ: quẽ diuina gr̃a peccatori incu¬
tit. ut conu̾tatur. Sed sic̃ he diuinȩ formi¬
dines ab affrico sp̃s scĩ ueniunt. quȩ malũ
subruant edificium: sic et adeserto multi¬
tudinis demonũ econtriouenit turbo tẽp¬
tationũ statum m̃tis concutiens atq subu̾¬
tens. Quod et alit̾ intelligi potest. Qd em̃
ꝑ affricum nͥ calidus inimicaꝵ. suggestio¬
num flatus designat᷑: Quid ꝑ desertum nͥ
destitutio boni: Uacua enĩ timore dĩ pecto¬
ra et abirrigatione gr̃ȩ cȩlestis arentia. de¬
serto squalentes heremi comꝑant. In hoc
deserto uidit ioħes mulierẽ sedentẽ suꝑbeᷤᷤ¬
tiam coccineam÷ plenam noĩb blasphenie
AIutier enĩ babilon ẽ. bestia uͦ diabol. Sic̃ gͦ
turbines. idẽ uitioꝵ ꝑtͣbationes quȩ cor eũ¬
tunt. ab affrico idẽ acalida suggestione mi¬
mici ueniunt: ita et de deserto. idẽ de eo

Expanded text:
hementer concutitur, Deus ad eam venit. Turbo enim hementer concutitur, Deus ad eam venit. Turbo enim austri timor est, quem divina gratia peccatori incutit, ut convertatur. Sed sicut in divinae formidines ab Africo Spiritus sancti veniunt, quae malum subruant aedificium; sic a deserto multitudinis daemonum e contrario venit turbo tentationum statum mentis concutiens atque subvertens. Quod et aliter intelligi potest. Quid enim per Africum, nisi calidus inimicarum suggestionum flatus designatur? Quid per desertum nisi destitutio boni? Vacua enim timore Dei pectora et ab irroratione gratiae coelestis arentia deserto squalentis eremi comparantur. In hoc deserto vidit Joannes « mulierem sedentem super bestiam coccineam plenam nominibus blasphemiae . » Mulier enim Babylon, bestia diabolus. Sicut ergo turbines, id est vitiorum perturbationes, quae cor evertunt, ab Africo, id est a calida suggestione veniunt inimici; ita et de deserto, id est de eo,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ onus istud: quia eoꝵ ẽ. qui neq
babilonis et hoc onus: et illud gn̾alit̾ om¬
niũ peccatorũ. idẽ et reꝓborum. et eorũ qͥ
ad penitentiã ñ redeuñ. Mare enĩ eos signi¬
ficat. de quib iste ꝓpħa dic̃. Impii autẽ qͣs
mare feruens qd quiesce ñ potest. Corda
qͥppe hoĩum t̾rena q̃rentium diu̾sis cogi¬
tationũ fluctib intumesc̃t: qui elatione
suꝑbiȩ concitate. dum alt̾ua intentione se im¬
petunt qͣsi adu̾santi se unda collidunt. Mare
gͦ cor iiquoꝵ ẽ. Qđ uidelicet mare desertũ
ẽ: quia adõ derelictum ac reꝑbatum. Sedui¬
deamus qđ onis hoc mare sustineat. Seqͣꝵ.
nisi mens reꝑboꝵ designatur angłoꝵ: Qͥd
ꝑ affricum qui calidus ẽ uentus. nisi sp̃s sc̃ĩ fla¬
tus expͥmitur. Unde ⁊acharias ait. Dñs ds̃
intuba canet: et uadet intͣbme austri. Aust̃
enĩ & affricus. id ẽ fignificant. Ds̃ quippe in
quia dum nr̃a mens diuina formidine ue¬

Expanded text:
tum est onus istud, quia eorum est, qui neque tum est onus istud, quia eorum est, qui neque Babylonis et hoc onus, et illud generaliter omnium peccatorum, id est et reproborum et eorum qui ad poenitentiam redeunt. Mare enim eos significat, de quibus iste propheta dicit: « Impii autem quasi mare fervens, quod quiescere non potest . » Corda quippe hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae concitati dum alterna intentione se impetunt, quasi adversanti se unda collidunt. Mare ergo cor iniquorum est, quod videlicet mare desertum est, quia a Deo derelictum ac reprobatum. Sed videamus, quod onus hoc mare sustineat. Sequitunisi mens reproborum designatur angelorum? Quid per Africum qui calidus est ventus, nisi Spiritus sancti flatus exprimitur? Unde Zacharias ait: « Dominus Deus in tuba canet, et vadet in turbine austri . » Auster enim et Africus idem significant. Deus quippe in quia cum nostra mens divina formidine ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝓꝑter has ignominiosi habent᷑ et in¬
fames. Captiuatis itaq tam miserabilit̾ nor¬
nullis qui scĩtate magni putabant᷑ ⁊ mino¬
res qui sequebant᷑ eos ante casum eoꝵ timebt̃
ne et ipsi similit̾ cadant. Ꝙ confundñ¬
tur ab ȩthiopia spe sua. et ab egipto gła suã
quia nẽ abhis erubescent inquib salutis
sue spem magnã habebant. et in quib gła¬
bant᷑: quia uere scõs estimabant eos. hoc
em̃ sepe et nrĩs dieb contigit. Et̃ dicet ha¬
bitator huiꝰ insule: id ẽ qui ꝑmanserit sta¬
bilis in hac religione. Ecce hi ft̃ inquib
spem habebamꝰ et ad quoꝵ consilium et ad¬
utorium confugiebamꝰ ut nos instruendo
atq orando lib̾arent a facie regis assirioꝵ.
idẽ ab impugnatione sathanȩ: qui nunc
semetipsos lib̾are ñ ualuert̃. Et quomͦ noᷤ
infirmi pot̾imꝰ resist̾e̾ uł effug̾e: cum isti
fortes tam eneruit̾ uicti ft̃ incertami ne
temptationum: Sequitur

Expanded text:
Nam propter has ignominiosi habentur et inNam propter has ignominiosi habentur et infames. Captivatis itaque tam miserabiliter nonnullis, qui sanctitate magni putabantur, minores, qui sequebantur eos, ante casum eorum timebunt, ne et ipsi similiter cadant, « et confundentur ab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua, » quia nunc ab his erubescent, in quibus salutis suae spem magnam habebant, et in quibus gloriabantur, quia vere sanctos aestimabant eos. Hoc enim saepe et nostris diebus contigit. « Et dicet habitator hujus insulae, » id est qui permanserit stabilis in hac religione. Ecce isti sunt, in quibus spem habebamus, et ad quorum consilium et adjutorium confugiebamus, ut nos instruendo atque orando liberarent a facie regis Assyriorum, id est ab impugnatione Satanae, qui nunc semetipsos liberare non valuerunt! Et quomodo nos infirmi poterimus resistere vel effugere, cum isti fortes tam enerviter victi sint in certamine tentationum? Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Pedes enim oꝑm nr̃oꝵ. a morsu serpentis an¬
tiqui muniunt᷑ quasi mortuoꝵ pellib am¬
maliũ : ditm intra regłam uitȩ patrũ tenẽ¬
tur. Discalciatus gͦ uadit: qui nulliꝰ p̃ceden¬
tium scõꝵ insius oꝑib imitat᷑ exempla.
Egiptus quoq ꝑsequens. uł tͥbulans inter¬
p̃tatur. et ethiopes humiles atq deiecti: qͥa
om̃isqui se exaltat humiliabit᷑. Qui ducendi
ft̃ incaptiuitatẽ. Inquã ibunt iuuenes. et se¬
nes qui malitia roborati st̃. et aꝑfecte ȩtatis ui¬
tia ꝑuenert̃: nudi ut omĩa eoꝵ scelera pateant
Nichil enim ocultum qđ ñ reuelet᷑. Et discal¬
ciati: ne pascha dm̃ comedẽ ualeant. sed a serpẽ¬
tib mordentur. Quid autem in discooꝑtis na-¬
tib ꝑquas stercora digerunt᷑. nisi turpiũ atq
pudendaꝵ actionũ detectio figurat᷑. uñ fama
fetentis odoris eg̾̃ditur: E hec ignominia
usq ad tam detestandas actiones ꝑducti st̃

Expanded text:
Pedes enim operum nostrorum a morsu serpentis anPedes enim operum nostrorum a morsu serpentis antiqui muniuntur quasi mortuorum pellibus animalium, dum intra regulam vitae patrum tenentur. Discalceatus ergo vadit, qui nullius praecedentium patrum in suis operibus imitatur exempla. Aegyptus quoque persequens vel tribulans interpretatur, et Aethiopes humiles atque dejecti, quia « omnis qui se exaltat humiliabitur . » Qui ducendi sunt in captivitatem, in quam ibunt juvenes et senes, quia malitia roborati sunt, et ad perfectae aetatis vitia pervenerunt; nudi, ut omnia eorum scelera pateant. « Nihil enim occultum, quod non reveletur . » Et discalceati, ne pascha Domini comedere valeant, sed a serpentibus mordeantur. Quid autem in discoopertis natibus, per quas stercora digeruntur, nisi turpium atque pudendarum actionum detectio figuratur, unde fama fetentis odoris egreditur? Et haec ignominia usque ad detestandas actiones perducti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩminabit rex assẏrioꝵ captiuitatẽ egip¬
ti & tͣnsinigrationẽ ethiopie. & cet̾a. Ut iam
diximus rexassyrioꝵ diabołs. Qđ autẽ egi¬
ptus quȩ dr̃ tenebre. ethiopia quȩ caligo
interp̃tat᷑ designat : nisi obscuratas ñ nul¬
loꝵ conscientias: Demones enĩ iuxta apłm¬
g rex assirioꝵ captiuitatẽ egipti. & tnͣsmigͣ¬
tionẽ babilonie: qñ hostis antiquus eos
scđ̃m desidium suũ de uitio iuitiũ cap¬
tiuos irȩ facit. quoꝵ mens scientia doctrine
dĩ ñ ẽ illuminata. uł post illuminationẽ
consensu peccati rursum ẽ obscurata. Mi¬
nat iuuenem. quia et eum qui spãli robore
ac sanitate m̃tis floridus putabat᷑ captiuat:
et senem quia & eum quoq qui maturꝰ mo¬
rib atq ꝑfectus uidebat᷑. ĩnuiã iniqͥtatis
impellit.Sic minari nolebat. qui p̃ caba¬
tur dicens. Manus peccatoris ñ moueat
me. Nudã minat eam idẽ indiuñto iusti¬
ciȩ spoliatã ⁊ & discalciatam exemplis patrũ.

Expanded text:
enim minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti, et transmigrationem Aethiopiae, » et caetera. Ut jam diximus, rex Assyriorum diabolus est. Quid autem Aegyptus, quae dicitur tenebrae, et Aethiopia, quae caligo interpretatur, designat nisi obscuratas nonnullorum conscientias? Daemones enim juxta Aposergo rex Assyriorum captivitatem Aegypti, et transmigrationem Aethiopiae, quoniam hostis antiquus eos secundum desiderium suum de vitio in vitium captivos ire facit, quorum mens scientia doctrinae Dei non est illuminata, vel post illuminationem consensu peccati rursum est obscurata. Minat juvenem, quia et eum, qui spiritali robore ac sanitate mentis floridus putabatur, captivat, et senem, quia et eum quoque, qui maturus moribus atque perfectus videbatur, in viam iniquitatis impellit. Sic minari nolebat, qui precabatur dicens: « Manus peccatoris non moveat me . » Nudam minat eam, id est indumento justitiae spoliatam et discalceatam exemplis patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum p̾dicator ẽ ingentib isrł. idẽ
hebreorũ ppłs addit᷑ eis t̾cius: benedictio ĩ
t̾ra. idẽ ineccłia cui benedixit dñs dicenᷤ
Benedictus ppłs ms̃ egipti. idẽ gentilita¬
tis. Et opus maniũ meaꝵ erit assirioͬ qͥa
cooꝑabor p̾dicatorib. sic̃ ait marcus. Pre¬
dicauert ubiq ÷ dño cooꝑante et sermo¬
nem confirmante. sequentib signis. Et
illi erunt hereditas dĩ. qui sine fine uide¬
bunt eum et regnabunt cum eo. hȩc quidẽ
adelectos: seq̃ntia uͦ spectant ad reꝓbos cũ
cum misisset eum sargon rex assyriorũ et pu¬
gnasset contra arotum. et cepisset eamł in¬

Expanded text:
dicator est in gentibus, Israel, id est Hebraeorum populus, additur eis tertius. Benedictio in terra, id est in Ecclesia. « Cui benedixit Dominus dicens: Benedictus populus meus Aegypti, » id est gentilitatis, et opus manuum mearum erit Assyrio, quia cooperabor praedicatoribus, sicut ait Marcus: « Praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis . » illi erunt haereditas Dei, qui sine fine videbunt eum, et regnabunt cum eo. Haec quidem ad electos: sequentia vero spectant ad reprobos, ccum misisset eum Sargon rex Assyriorum, et pugnasset contra Azotum, et cepisset eam.
Abbreviated transcription (Latin):
gipto inassyrios. id ẽ de gentilitate inscõrum
eccłiam ÷ qui se & alios b̃n dirigt̃. Assirii qͥppe
dirigentes interp̃tant᷑: et assur dirigens. Et̃
intrabit assyrius idẽ p̃dicator egiptum. idest
gentilitatẽ: et egiptius in assirios idẽ gentilis
inȩccłiam. Et seruient egiptii assur: quia gen¬
tiles obedient xꝑo. Assur eñ ut dictum ẽ. in¬
terp̃tatur dirigens. Ꝙ quis ẽ iste dirigens.
nisi eui dr̃. dirige me inu̾itate tua. & doce
me quia tues ds saluator m̃s: Tunc autẽ pͥ¬
mũ uia patuit de egipto inassirios : qͣndo
iussum ẽ cornelio. ut ad symonẽ petrũ mit¬
teret. Et intrauit assyrius egiptum ÷ qͣndo
petrus ẽ ing̾ssus domũ cornelii. Et̃ egiptiꝰ
intrauit in assẏrios. idẽ gentilis incorꝑatꝰ
est scõrum ȩccłiȩ: qͣndo cecidit sp̃s sc̃s suꝑ¬

Expanded text:
gypto in Assyrios, id est de gentilitate in sanctorum Ecclesiam, qui se et alios bene dirigunt. Assyrii quippe dirigentes interpretantur, et Assur dirigens. Et intrabit Assyrius, id est praedicator Aegyptum, id est gentilitatem, et Aegyptus in Assyrios, id est gentilis in Ecclesiam. Et servient Aegyptii Assur, quia gentiles obedient Christo. Assur enim, ut dictum est, interpretatur dirigens. Et quis est iste dirigens nisi cui dicitur: « Dirige me in veritate tua, et doce me, quia tu es Deus salvator meus? » Tunc autem primum via patuit de Aegypto in Assyrios, quando jussum est Cornelio ut ad Simonen Petrum mitteret . Et intravit Assyrius Aegyptum, quando Petrus est ingressus domum Cornelii. Aegyptus intravit in Assyrios, id est gentilis incorporatus est sanctorum Ecclesiae, quando « cecidit Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
quia inomĩb ppłis et nationib erat ista
dupplicitas et iste dolositatis angulus. Dñs
miscuit in medio eius spm̃ u̾tiginis. idest
erroris: quia iusto iudicio lum̃ suȩ cogniti¬
onis abscondens spm̃ erroris in eam ꝑmisit
ingredi. Et errare fecert̃ egiptum in omĩ
oꝑe suo p̃dicti pͥncipes. idẽ magistri ꝑuen¬
sorum dogiatũ. sic̃ errat ebrius et uom̃s:
quia rationẽ ei tollentes. y dolatrie mancipa¬
uert eam. Qui enĩ ebrius ẽ & uomit. sic ra¬
tionis sensu pͥuatus ẽ. & mente confusus aut
alienatus: ut ea quȩ facit aut patitͣ nesciat.

Expanded text:
quia in omnibus populis et nationibus erat ista quia in omnibus populis et nationibus erat ista duplicitas, et iste dolositatis angulus. « Dominus miscuit in medio ejus spiritum vertiginis, » id est erroris, quia justo judicio lumen cognitionis suae abscondens, spiritum erroris in eam permisit ingredi. Et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo praedicti principes, id est magistri perversorum dogmatum. Sicut errat ebrius et vomens, quia rationem ei tollentes idololatriae mancipaverunt eam. Qui enim ebrius est, et vomit, sic rationis sensu privatus est, et mente confusus aut alienatus, ut ea, quae facit, aut patitur nesciat.
Abbreviated transcription (Latin):
pellant᷑ reges philosophoꝵ. et habemꝰ scientiã
script᷑aꝵ uinctam sapientiȩ scłari. Quẽ regẽ
nebant ȩgcłiasticam simplicitatẽ. Seq̃. Stul
pes menpheos. Deceꝑunt egiptum angulũ
sapientiam huiꝰ mundi: stulti facti st̃ et pͥnci¬
pes taneos. idẽ eiusde mundane sapientiȩ. qͦ ẽ
mandans humilia & trena. Et emareuert̃ pͥn¬
cipes menpheos. idẽ doctores uaniloquioꝵ
Nenphis em̃ int̾pretat᷑ abore. Deceꝑunt eg¬
ꝑtum idẽ scłm. angul ũ ppłorum. idẽ dolosa¬
rum impuraꝵq m̃tium dupplicitate plenũ.
Qͥd enĩ ꝑangulũ. dupplices quippe semꝑ ft̃
mangulis parietes. nisi impura corda signã¬
tur: Quȩ dum u̾itatis simpłcitatẽ fuguiñ:
adsemet ipsa qͦd dammͦ dupplicitatis ꝑu̾si¬
tate replicant᷑. Quib apte ꝑiacobũ dr̃. Puri
ficate corda dupplices animo. Bene gͦ mun¬
dum uł gentilitatem uocat angulũ ppłoꝵ:

Expanded text:
pellantur reges philosophorum, et habemus scientiam pellantur reges philosophorum, et habemus scientiam Scripturarum junctam sapientiae saeculari. Quos nunc nebant ecclesiasticam simplicitatem. Sequitur: Vpes Mempheos, deceperunt Aegyptum angulum sapientiam hujus mundi, stulti facti sunt et principes Taneos, id est ejusdem mundanae sapientiae, quae est mandans humilia et terrena: et emarcuerunt principes Mempheos, id est doctores vaniloquiorum. Memphis enim interpretatur ab ore. Deceperunt Aegyptum, id est saeculum, angulum populorum, id est dolosarum impurarumque mentium duplicitate plenum. Quid enim per angulum duplices quippe semper sunt in angulo parietes nisi impura corda signantur quae, dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitaficate corda duplices animo? » Bene ergo mundum vel gentilitatem vocat angulum populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
pħȩ. Itaq uisio uł pondus contra huiꝰ scłi
mare cernitur: & qͣntis temptationib mun¬
dus iste plenus sit. ꝓpħa consid̾at: hȩc autem
ipsa temptationũ tempestas a deserto uenit
in quo temꝑtatꝰ et dñs ẽ atq isrłite serpentrũ
morsibꝰ extincti. In his temptationib et an¬
gustiis horribilis & dura uisio audit᷑. Re¬
cte enĩ t᷑bines atq tempestates de deserto
uentunt ⁊ d̾ t̾ra horribili: ubi ñ ẽ habita¬
tor ds. et ubiumu̾sa t̾rena st̃. Q& quicũq
incredulus ẽ. agit rem congruam infide¬
litati suȩ : a qui de ppłator ẽ uastat. Nam
hoc seqͣꝵ. Qui incredulus ẽ infidelit̾ agit.
et qui de ppłator est uastat. Q uic̃q scĩs
p̃dicatorib ñ credit. insidelitatis oꝑa fac̃: et qͥ
deppłator ac dissipator ẽ. uastat eccłiam ut sau¬
lus. Uł hostis antiquus qui deppłator bonoꝵ
ẽ uastat intͥnsecus bubilonẽ. idẽ scłarium cor.
Sequit᷑. Ascende elam. obside mede ÷ omẽm ge¬

Expanded text:
rophetae; itaque visio vel pondus contra hujus saeculi mare cernitur; et quantis tentationibus mundus iste plenus sit, propheta considerat. Haec autem ipsa tentationum tempestas a deserto venit, in quo tentatus et Dominus est, atque Israelitae serpentium morsibus exstincti. In his tentationibus et angustiis horribilis et dura visio auditur. Recte enim turbines atque tempestates de deserto veniunt, et de terra horribili, ubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt. Et quicunque incredulus est, agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est, vastat. Nam hoc sequitur: « Qui incredulus est, infideliter agit, et qui depopulator est, vastat. » Quicunque sanctis praedicatoribus non credit, infidelitatis opera facit. Et qui depopulator ac dissipator est, vastat Ecclesiam ut Saulus . Vel hostis antiquus, qui depopulator bonorum est, vastat intrinsecus Babylonem, id est saecularium cor. Sequitur « Ascende Aelam, obside Mede: omnem ge
Abbreviated transcription (Latin):
lii amos. dicens. Uade et solue saccum de
lumbis tius: et calciam̃ta tua tolle de pe¬
dib tuis. Ꝙ fecit sic: uadens nudus et dis¬
calciatus. Et dirit dñs. Sic̃ ambulauit ser¬
ius m̃s ysaiaᷤ nudus et discalciatus. tͥum
annoꝵ signum et portentũ erit suꝑ egip¬
tum et suꝑ ethiopiã⁊ sic minabit rex assy¬
rioꝵ captiuitatẽ egipti. et tnsmigͣtionem
echiopiȩ: iuuenẽ & senem nudã et dise al¬
ciatam discooꝑantis natib ignominiã egipti.
Et timebunt et confunderit᷑ ab ethiopia spe
sua: et ab egipto gła sua. E dicet habitator
insule huiꝰ indie illa. Eece hȩc erat spes nr̃a

Expanded text:
icens vade et solve saccum de lumbis tuis et calciamenta tua tolle de pedibus tuis et fecit sic vadens nudus et disculciatus et dixit Dominus sicut ambulavit servus meus Isaias nudus et disculciatus trium annorum signum et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam sic minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti et transmigrationem Aethiopiae iuvenum et senum nudam et disculciatam discopertis natibus ignominiam Aegypti et timebunt et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua et dicet habitator insulae huius in die illa e
Abbreviated transcription (Latin):
balum uocatur ⁊ quia his qͥ ꝑ suꝑbiã in altitu¬
dine cogitationis euolant. eundẽ ꝑu̾fum
hominẽ p̃dicando sonant. Quȩ scilicet t̾ra.
rectȩ tnͣsflumina ȩthiopiȩ e̾ẽ ꝑhibet᷑. Esthi¬
opia enim nigrum ppłm mitcit. Et omẽm
iniquus ẽ. ut omĩum peccantiũ peccã tͣn¬
scendat. Qui mittit in mari legatos : quia p̃¬
dicatores suos in scło spargit. De quib recte
subditur qualit̾ mutant᷑ dum dr̃. Inuasis pa¬
piri suꝑ aqͣs. Expapiro quippe carta est.
uasisitaq papiri suꝑa quas legatos mitt̾e
ẽ: p̃dicationẽ suã insapientiũ carnalium
sensib pon̾e. et defluentes adculpam pplõs
oꝵ ꝯuulsam a solo ꝓpͥo et dilaceratã abhostib:
ad ppłm olim t̾ribilem qui dĩ utebat᷑ iꝑio.
post quẽ ñ fuit alius. idẽ adcitiꝰ potentiam
nullꝰ alius compandus erat⁊ gentẽ ex pec¬
tantẽ saluatoris aduentũ. rurfũq expectã¬
tem antixꝑm saluatore negato: et concul¬

Expanded text:
balum vocatur quia hi, qui per superbiam in altitudine cogitationis evolant, eumdem perversum hominem praedicando sonant. Quae scilicet terra recte « trans flumina Aethiopiae » esse perhibetur. Aethiopia enim nigrum populum mittit. Et omnem iniquus est, ut omnium peccantium peccata transcendat. Qui mittit in mari legatos, quia praedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter mittantur, dum dicitur: In vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. vasis igitur papyri super aquas legatos mittere est praedicationem suam in sapientum carnalium sensibus ponere, et defluentes ad culpam populos aeorum convulsam a solo proprio, et dilaceratam ab hostibus, ad populum olim terribilem, qui Dei utebatur imperio, post quem non fuit alius, id est ad cujus potentiam nullus alius comparandus erat, gentem exspectantem Salvatoris adventum, rursumque exspectantem Antichristum Salvatore negato, et concul
Abbreviated transcription (Latin):
Male enim sana aĩa atq huiꝰ exilii statu
ceca securitate ꝓstrata. nec uidebat dm̃
nec uidẽ requirebat. Peussum autẽ corca¬
ritatis eius spicłis uuln̾atur: quia in inti¬
mis affectui pietatis ardet desid̃io contem¬
plationis. Et miro mͦ uiuificat᷑ ex uuln̾e:
quȩ pͥus mortua iacebat insalutȩ. E stuat
anelat. et iam uidẽ defid̾at quẽ fugiebat.¬
ꝑcussione gͦ ad salutẽ reducit᷑ quȩ ad se¬
curitatem quietis intime amoris sui ꝑtͣ¬
batione reuocat᷑. Pulchre itaq dictum ẽ
quia ꝑcutiet dñs egiptum plaga. et sa¬
nabit eam. Et reuertentur inqͥt ad dnm̃
caritate stimulati÷ a quo recesserant concu¬
piscentus illecti. Ꝙ placabit᷑ eis peniten¬
tiam agentib: quib iratus fuerat peccan¬
tib. Et sanabit eos alanguore peccati. atq
torporis intumi. Uel egiptum idẽ credenteᷤ
exgentib ꝑcussit dñs: quia tradidit mr̃es
passioni. Sed rursum eos in resurrectione

Expanded text:
» Male enim sana anima, atque hujus exsilii statu » Male enim sana anima, atque hujus exsilii statu caeca securitate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre requirebat; percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute; aestuat, anhelat, et jam videre desidPercussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione revocatur. Pulchre itaque dictum est, quia « percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam. » Et revertentur, inquit, ad Dominum charitate stimulati a quo recesserant concupiscentiis illecti. Et placabitur eis paenitentiam agentibus quibus iratus fuerat peccantibus. Et sanabit eos a languore peccati, atque torporis intimi. Vel Aegyptum, id est credentes ex gentibus percussit Dominus, quia tradidit martyres passioni. Sed rursum eos in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑcutiet dñs egiptum plaga ÷ & sanabit
cã. Et reuertentur ad dnm̃: & placabit
cis et sanabit eos Duob mͦdis ituln̾at d̃s
qͦs ad salutẽ reducẽ curat. Aliqͣndo enim
carnem ꝑcutit: et m̃tis duritiã suo pauo¬
re tabefacit. Uuln̾ando gͦ ad salutem re¬
uocat÷ cum electos suos affligit ext̾uis ut
int̾ius uiuant. Aliqͣndo autẽ etiam si fla¬
gella ext̾ius cessare uideant᷑. intus uuln̾a
infligit: quia m̃tis nr̃e duritiam suo de¬
sidio ꝑcutit. Sed ꝑcutiendo sanat: quia t̃¬
roris sui iacło tͣnfixos ad sensum nos recti¬
tudinis reuocat. Corda enĩ nr̃a mala sana
st̃. cum nullo dĩ amore sautiant᷑: eum ꝑegͥ¬
nationis fue erumpnã ñ sentiunt: cum er¬
ga infirmitatẽ ꝓximi nec qͦlibet minimo
affectu langues cunt. Sed plaga ꝑcucient᷑
ut sanent᷑: quia amoris spicłis m̃tes ds in¬
sensibiles transfigit: moxq has sensibile ꝑ
ardorem caritatis reddit. Unde diẽ & spoi¬
sa incanticis. Uulu̾ata caritate ego sum.

Expanded text:
ercutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam, et revertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. » Duobus modis vulnerat Deus, quos ad salutem reducere curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Aliquando etiam, si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terrore sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi ne quolibet minimo affectu languescunt. Sed plaga percutientur, ut sanentur, quia amoris spiculis mentes Deus insensibiles transfigit, moxque has sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde dicit et sponsa in Canticis: « Vulnerata charitate ego sum .
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑpetua suꝑ eum uolucres ⁊ quia qͣndo
iusti fulgebunt sic̃ sol in regno patͥs eoꝵ.
tunc maligni sp̃s fasciculoszizanioꝵ combu
nino caritatis sentiunt calorem. infrigore
damp̃nationis ꝑpetuȩ suꝑ eos constͥcti torpe¬
bunt. atq contracti suꝑ eos in penis iacebt̃
ac parit̾ punient᷑. Post hec deconu̾sione

Expanded text:
tate perpetua super eum volucres, » quia quando justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum, tunc maligni spiritus fasciculos zizaniorum comburnino charitatis sentiunt calorem in frigore damnationis perpetuae, super eos constricti torpebunt, atque contracti super eos in poenis jacebunt, ac pariter punientur. Post haec de conversione
Abbreviated transcription (Latin):
cetur dñs abegipto: et cognoscent egiptii
dñm ĩdie illa: ⁊ colent eum in hostiis et mu¬
n̾ib. Et uota uouebunt dño. & soluent.
Afacie hostis antiqui tͥbulantis eos inꝑu̾¬
sis oꝑib clamabt̃ tandẽ ad dnĩn sic̃ cor¬
nelius qui erat dep̃cans dm̃ semꝑ. Et¬
lib̾et eos. Uel mr̃es et cęt̾i fideles afflictio¬
nib p̃ssi. clamabt̃ ad dnm̃ afacie mundi
tͥbulantis et impugnantis eos. Et spĩalit̃
lib̾abit eos: et contra infideles ꝓ eis pug¬
nabit. Quotiens enĩ aꝑsecutorib. uł impu¬
gnatione demonũ affligim᷑. seu qualibet ad¬

Expanded text:
gnoscent Aegyptii Dominum in die illa, et colent eum in hostiis et muneribus, et vota vovebunt Domino, et solvent. » A facie hostis antiqui tribulantis eos in perversis operibus clamabunt, tandem ad Dominum sicut Cornelius, qui « erat deprecans Deum sempeliberet eos. Vel martyres et caeteri fideles afflictionibus pressi, clamabunt ad Dominum a facie mundi tribulantis et impugnantis eos. Et spiritaliti gratiam liberabit eos, et contra infideles pro eis pugnabit. Quoties enim a persecutoribus vel impugnatione daemonum affligimur vel qualibet ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñr: ut ab ortu solis usq ad occasum in oĩ
loco iuxta malachiam offeratur nomini
eiꝰ oblatio munda. Sic̃ autẽ una ẽ eccłia. lic
& unũ altare in toto orbe: quia & unũ sacri¬
ferimus hostias. de quib ait petrꝰ. Suꝑ¬
edificamini ĩ domo sp̃ãles sacerdotium
scm̃÷ offerentes spĩales hostias. Titulus iu¬
xta altare hoc: bona oꝑatio ẽ: & dnĩce paᷤ¬
fionis imitatio. Et erit illud altare. uł titu¬
lues insignum & intestimoniũ resurrectio¬
nis eius. Sequit᷑. Clamabunt enĩ addnm̃

Expanded text:
Domini, ut ab ortu solis usque in occasum in omni loco juxta Malachiam offeratur nomini ejus « oblatio munda . » Sicut autem una est Ecclesia, sic et unum est altare in toto orbe, quia et unum sacriferimus hostias, de quibus ait Petrus: « Superaedificamini domos spiritales, sacerdotium sanctum, offerentes spiritales hostias . » Titulus juxta altare hoc bona operatio est, et Dominicae passionis imitatio. Et erit illud altare vel titulus in signum et in testimonium resurrectionis ejus. Sequitur: « Clamabunt enim a
Abbreviated transcription (Latin):
pe interp̃tatini quasi cõmotio. uł qͣsi respos¬
dens. Quando gͥ ab egipto recedẽ uolumꝰ.
et exire de potestate pharaonis. cupienteᷤᷤ
peccato ꝓrsus carere. et in patͥa scoꝵ ubi
iusticia regnat habitare: et tc̃ inouem &
qͣsi respondemus xp̃o nos uocanti: & tam̃
quia adhuc inp̃senti scło detinemur. lin¬
gua hebrea nec dum loqui possumus. do¬
nec ab hac uita transeamꝰ. Sequit᷑. Indie il¬

Expanded text:
pe interpretatur quasi motio, vel quasi responpe interpretatur quasi motio, vel quasi respondens. Quando igitur ab Aegypto recedere volumus, et exire de potestate Pharaonis cupientes peccato prorsus carere, et in patria sanctorum, ubi justitia regnat, habitare, tunc movemur, et quasi respondemus Christo nos vocanti; et tamen, quia adhuc in praesenti saeculo detinemur, lingua Hebraea necdum loqui possumus, donec ab hac vita transeamus. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dni quȩ inalexandria pͥmũ int̾pretata est.
cathecuminos sensert ÷ aut certe sp̃alem le¬
gis intelligentiã. dequa & apłs ait. Uolo qͥqͥ¬
milib inlingua. Et una qͥnq cuutatũ
appellatur eiuitas solis iusticie⁊ quȩ mͥui¬
detur referri ad uifum. Sic̃ enim ciuitas
ut uideatur sole et luna indiget: ita ut ocdi
nr̃i illuminent᷑. indigemus sole qui xp̃c ẽ.
Lex gͦ lingua chanaan. id ẽ lingua mutata
loquit᷑: dum grece int̃p̃tatur. uł sp̃aliter
ex ponit᷑. Et iurat ꝑdnm̃ exercituũ: quia
om̃s sententias suas inxp̃o confirmat.
Quantũ uͦ ad nos querendũ ẽ. cur ñ lingͣ
hebrea sed chananitide loqͣntur hȩ ciuitateᷤ.
Sed hebreus tͣnsitorem sonat : qui de loco tn¬
sit ad locum. Et nos licet seĩ quã diu megip¬
to sumꝰ idẽ dum istiꝰ mundi teneb̾s u̾samiu:
ñ possumus lingua hebrea. id ẽ lingua tnͣse¬
unte loqui sed lingua chanaan. Chanaan qͥp¬

Expanded text:
Domini, quae in Alexandria primum interpretata est, Domini, quae in Alexandria primum interpretata est, catechumenos senserunt, aut certe spiritalem legis intelligentiam, de qua et Apostolmillibus in lingua . » Et una quinque civitatum appellatur civitas solis justitiae, quae mihi videtur referri ad visum. Sicut enim civitas, ut videatur, sole et luna indiget; ita ut oculi nostri illuminentur, indigemus sole, qui est Christus. Lex ergo lingua Chanaan, id est lingua mutata loquitur, dum Graece interpretatur vel spiritaliter exponitur. Et jurat per Dominum exercituum, quia omnes sententias suas, in Christo confirmat. Quantum vero ad nos, quaerendum est, cur non lingua Hebraea, sed Chananitide loquantur hae civitates. Sed Hebraeus transitorem sonat, qui de loco transit ad locum. Et nos licet sancti, quandiu in Aegypto sumus, id est dum in hujus mundi tenebris versamur, non possumus lingua Hebraea, id est lingua transeunte loqui, sed lingua Chanaan. Chanaan quip
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ timor dñi. Sequit᷑. Indiȩ illa erũt
qͥnq ciuitates int̾ra egipti. loquentes lingͣ
chanaan: & iurantes ꝑdnm̃ exercituum.
Ciuitas solis. uocabit᷑ una. Quid nc̃ ꝑ qͥn¬
q ciuitates. nisi qͥq sensus corꝑis designan᷑:
Nam ut hoc innueret ꝓpħa: addit exponẽ¬
do quia ciuitas solis uocabit᷑ una ex illis.
Quȩ ẽ ciuitas em̃i solis in homine. nisi uifus
qui totum corpus illuminat sicut sol mun¬
dũc Chanaan uͦ mutatꝰ d̾r. Quinq gͦ cuuta¬
tes int̾ra egipti lingua chanaan. idẽ lingua
mutata locunt᷑: dum qͥnq sensus corꝑis in
gentib a peccato mutati seruiunt uisticiȩ.
Qui enĩ hos quinq sensus a praius delec¬
tationib ñ refrenat: loquit᷑ adhuc lingua
egiptia. Qui uͦ iam eos uirtutũ oꝑib occu¬
pat: lingua chanaan loquit᷑ insius qͥnq
ciuitatib : quia de uitiis ad uirtutes ẽ mu¬
tatus. Deo eñi non tam u̾bis loquim᷑ quã
oꝑib. Non nulli quinq ciutates uł legeo

Expanded text:
In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chanaan, et jurantes per Dominum exercituum: civitas solis vocabitur una. » Quid nunc per quinque civitates nisi quinque sensus corporis designantur? Nam ut hoc innueret propheta, addidit exponendo, quia civitas solis vocabitur una ex illis. Quae est enim civitas solis in homine nisi visus, qui totum corpus illuminat sicut sol mundum? Chanaan vero mutatus dicitur. Quinque ergo civitates in terra Aegypti lingua Chanaan, id est lingua mutata loquuntur, dum quinque sensibus corporis in gentibus a peccato mutatis serviunt justitiae. Qui enim hos quinque a pravis delectationibus non refrenat, loquitur adhuc lingua Aegyptia. Qui vero jam eos virtutum operibus occupat, lingua Chanaan loquitur in suis quinque civitatibus, quia de vitiis ad virtutes est mutatus. Deo enim non tam verbis loquimur quam operibus. Nonnulli quinque civitates vel legem
Abbreviated transcription (Latin):
at .i. spurciciã errori. qͣ repleta ut ore ꝓferebat
dum laudaret idola. atq atire audientiũ ⁊ m̃teᷤᷤ
quasi uicinas auras odore fetidissimo pollue
ꝑmansert̃ opus qđ faciat. ut eos inhibere
possit. Caput et caudam. idẽ pͥmũ et ulti¬
inum errare fecert̃ supͣ dicti pͥncipes: incur¬
uantem. idẽ alios subdisciplina tenentem.
et refrenantẽ. idẽ regentem subditos. Seqͣr
pebunt et timebunt a facie cõmotionis ma¬
nus dñi exercituum: quã ipse mouebit su

Expanded text:
id est spurcitiam erroris, qua repleta erat, ore proferebat, dum laudaret idola, atque aures audientium, et mentes quasi vicinas auras foetidissimo odore polluebpermanserunt, opus quod faciebat, ut eos inhibere possit: caput et caudam, id est primum et ultimum errare fecerunt supradicti principes, incurvantem, id est alios sub disciplina tenentem, et refrenantem, id est regentem subditos. Sequitpebunt, et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum, quam ipse movebit su
Abbreviated transcription (Latin):
sita sit ei baby lon in miracłi ce instuporẽ
et cur tanto mer oie sit affectus inhac uisioẽ.
Et post hec ad plebem fidelium conu̾sus
audiui ad ño exercitiũ dõ ifrł annuntiaui
uob̾⁊ idẽ ruinam infideliũ subitaneã dũ ĩ sui
iniquitatib extollunt᷑. Tritura uͦ ẽ. eccłia: quȩ
p̃sentib malis att̾itur. ut ꝑ hȩc apaleis gͣna

Expanded text:
sita sit ei in miraculum et in stuporem, sita sit ei in miraculum et in stuporem, et cur tanto moerore affectus sit in hac visione. Et post haec ad plebem fidelium conversusaudivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. » Id est ruinam infidelium subitaneam, dum in suis iniquitatibus extolluntur. Tritura vero est Ecclesia, quae praesentibus malis att
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sa figm̃ta falsoꝵ doginatum eiꝰ contͥta ft̃
int̾ram tenebrosam. et oꝑtam mortis caligine.
Siẽ autẽ specłator ista dic̃ apud y saiã. simiłr
et ioħi insus ẽ angłs dicens. Cecidit cecidit
babylon illa magna: quȩ auino irȩ fornica¬
tionis sue potauit om̃s gentes. & alius an¬
głs secutus ẽ dicens. Siquis ad orauerit
bestiam et imaginẽ eius. et acceꝑti caraete¬
rem infronte sua: hic bibet deuino irȩ dĩ.
Hȩc ert̃ tẽ sculptilia deoꝵ babylonis: bestia
scilicet. idẽ antixp̃s. et imago atq caracter
eius. et numerus nominis eius. Sed hec seul¬
ptilia cont̾ent᷑ babylone cadente : qͥa ꝑeunti¬
b impiis destruet᷑ antixp̃s et ydola eiꝰ. Quo
sensu uir ascensor bige equitũ incarnatus dñs
intelligit᷑ : sedens suꝑbigam ȩccłie. inqua ft̃
bige. desid̾anti ꝓpħȩ et u̾ba eius audire cupi¬
enti respondit & dixit. Cecidit cecidit babylos
orbis totiꝰ confusio et maduentu meo ceci¬

Expanded text:
ta falsorum dogmatum ejus contrita sunt in terram tenebrosam, et opertam mortis caligine. Sicut autem speculator ista dicit apud Isaiam: similiter et Joanni visus est angelus dicens: « Cecidit, cecidit Babylon illa magna quae a vino irae fornicationis suae potavit omnes gentes . » Et alius angelus secutus est, dicens: « Si quis adoraverit bestiam et imaginem ejus, et acceperit characterem in fronte sua, hic bibet de vino irae Dei . » Haec erunt tunc sculptilia deorum Babylonis, bestia scilicet, id est Antichristus et imago atque character ejus, et numerus nominis ejus. Sed haec sculptilia conterentur Babylone cadente, quia pereuntibus impiis destruetur Antichristus, et idola ejus. Alio sensu vir ascensor bigae equitum, incarnatus Dominus intelligitur, sedens super bigam Ecclesiae, in qua sunt bigae desideranti Prophetae, et verba ejus audire cupienti, respondit et dixit: Cecidit, cecidit Babylon, totius orbis confusio: et in adventu meo ceci
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ. idẽ demonib ÷ ita ut qui adõ p̃cisus fu¬
erit et deiectus. & de corꝑe illiꝰ qd̃ ẽ eccłia
sit mansio. Acsicut hi qui infructuosi st̃
ẽcontra põt fieri ut qui heretico st̃ errore
decepti et auulsi ado atq lacerati. et hor¬
ribiles obblasphemiã frustraq m̃datia
p̃stolantes. et ꝯculcati a dȩmonib & afluui¬
is in partes uarias dissipati. ueniant ad ȩccłã.¬

Expanded text:
ita ut, qui a Deo praecisus fuerit et delectus, et de corpore illius, quod est Ecclesia, rum et bestiarum fiat mansio. Ac sicut hi, qui infructuosi sunt econtra potest fieri, ut, qui haeretico errore sunt decepti et avulsi a Deo, atque lacerati, et horribiles ob blasphemiam, frustraque mendacia praestolantes, et conculcati a daemonibus et a fluviis in partes varias dissipati, veniant ad Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dit et in egiptum uenit: qñdo carnẽ huia¬
nitatis nr̃ȩ assumens. fine pecc̃ĩ gͣuedine in
mundo apparuit. Uł nubem leuẽ apłos ab
omi t̾rena possessione exon̾atos acciꝑe possu¬
mus : de quib dr̃. Qui sũt isti qui ut nubes
uolant: Suꝑ qͦs dñs sedens ing̾ssus ẽ in egip¬
tum: qui ꝑ eos uenit ad gentes. Et cõmo¬
ta sunt simulachra egipti a faciȩ eiꝰ: quia
u̾itate cognita fugati sũt errores et ydola
destriccta fc̃ uͥds in notuit gentib. Et cor
egipti id ẽ tenebrosa mens eoꝵ qui in infi
buit : cum uid̾ent y doloꝵ euacuari cultu¬

Expanded text:
dit, et in Aegyptum venit quando, carnem humanitatis nostrae assumens, sine peccati gravedine in mundo apparuit. Vel nubem levem apostolos ab omni terrena possessione exoneratos accipere possumus, de quibus dicitur: « Qui sunt isti, qui ut nubes volant? » Super quos Dominus sedens ingressus est Aegyptum, quia per eos venit ad gentes. Et commota sunt simulacra Aegypti a facie ejus, quia veritate cognita fugati sunt errores, et idola destructa sunt, ubi Deus innotuit gentibus. Et cor Aegypti, id est tenebrosa mens eorum qui in infbuit, cum viderent idolorum evacuari cultu
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionem pacem dedit. Et̃ cognoscẽt in¬
quit dñs ab egipto: quia post qͣm ꝑ secuti¬
ones quieuert᷑. uniu̾sus credidit munduᷤ
Et cognoscent egiptii dnm indie illa: &
colent eum in hostiis et mun̾ib sp̃italib

Expanded text:
onem pacem dedit. « Et cognoscetur, inquit, Dominus ab Aegypto, » quia postquam persecutiones quieverunt, universus credidit orbis. « Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa, et col
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ suaᷤ ĩ pietates ꝑhȩc tͥa temꝑa freqͣnter ab̾
hostib captiuaret᷑ ac ꝑimeret᷑. ita ut pauci se¬
pe remanerent de plurib ÷ intrib annis abla¬
ta ẽ gła euis. suꝑ omĩ ppło multo. quasi gła an¬
ni m̾cennarii. & de cursis histͥb annus post e¬
u̾sionem iherłm relictꝰ ẽ. ĩ eo sic̃ pꝰ uindemiã
racemus paruus et ñ multus. Paruus qͣntitate

Expanded text:
pter suas impietates per haec tria tempora frequenter ab hostibus captivaretur, ac perimeretur, ita ut pauci saepe remanerent de pluribus, in tribus annis ablata est gloria ejus super omni populo multo quasi gloria anni mercenarii, et decursis his tribus annis post eversionem Jerusalem, relictus est in eo sicut post vindemiam racemus parvus et non multus, p
Abbreviated transcription (Latin):
sib corꝑis sunt dediti. Sgiptus enĩ qui int̾p̃¬
tatur tͥbulatio. uł tenẽbre. inundũ significat.
tͥbulationib & angustiis plenũ ⁊ siue gentili¬
tatẽ tenebͥs errorũ cooꝑtã. Hec enĩquȩ de egy¬
pto dicunt᷑. ad saluatoris aduentũ et mundi
reconciliationẽ gentiũq ꝯu̾sionẽ referenda
sũt. Sece enĩ dñs ascendet suꝑ uubẽ leuem.¬

Expanded text:
dediti. Aegyptus enim, qui interpretatur tribulatio vel tenebrae, mundum significat tribulationibus et angustiis plenum, sive gentilitatem tenebris errorum coopertam. Haec enim, quae de Aegypto dicuntur, ad Salvatoris adventum et mundi reconciliationem, gentium conversionem referenda sunt. « Ecce eni
Abbreviated transcription (Latin):
on idẽ ad ȩccłiam. Tunc enĩ gratum fidĩ munꝰ
adeccłiam ÷ ubi confessio nominis eius ha¬
bitat. Uł ita ramuscłi qui in utiles sunt p̃¬
cident᷑ falcib. dicente xꝑo. Ego sum uitis
uera: et pat̾ m̃s agͥcola ẽ. Omẽm palmitẽ
ĩme ñ ferentẽ fructum tollet eum. Et quȩ¬

Expanded text:
Id est ad Ecclesiam. Tunc enim gratum fidei munus ad Ecclesiam, ubi confessio nominis ejus habitat. Vel ita: ramusculi, qui inutiles sunt, praecidentur falcibus dicente Domino: « Ego sum vitis vera et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me n
Abbreviated transcription (Latin):
auimas uiolentia crudeitatis efferant᷑. Cõn¬
tra qͦs dr̃. Netradas bestiis animã confiten¬
tẽ tibi. Montẽ fc̃ suꝑbi quiq ⁊ quiamontes si¬
cut cera fluxert̾ a facie dñi. Terra uͦ ꝑeccator
ẽ: qui audire meruit Terra es et int̾ram
ibis. An es itaq montiũ et bestiȩ t̾re qui¬
Comꝑauit enĩ illud estati dicens. Uidete fi¬
culneam et om̃s arbores. Cum ꝓducunt iam
ex se fructum ÷ scitis qm̃ ꝓpȩ ẽ estas. Ita et uoᷤᷤ¬

Expanded text:
animas violentia crudelitatis efferatur. animas violentia crudelitatis efferatur. tra quos dicitur: « Ne tradas bestiis animas confidentes tibi . » Montes sunt superbi quique, quia « montes sicut cera fluent a facie Domini ; » terra vero peccator est, qui audire meruit: « Terra es, et in terram ibis . » Aves itaque montium et bestiae terrae, quiComparavit enim illud aestati dicens: « Videte ficulneas et omnes arbores, cum producunt jam ex se fructum, scitis, quoniam prope est aesta
Abbreviated transcription (Latin):
ris: singłi homines: falces uͦ sententie suꝑni
iudicis. Et ramusculi arboris huiꝰ p̾cidun¬
tur falcibꝰ cum singłos homines ab hac uita
sententiȩ iudicis abscidunt. & quȩ derelicta
fuerint abscidentur ⁊ cum totus orbis parit̾
finiet᷑. Et abscisa excutient᷑ ÷ quia inuidicio
discutient᷑ et examinabunt᷑. Et pꝰ quã isti
qui ante messem effloruerant iniudicio dã¬
pnati fuerint ÷ relinq̃ntur auib montiũ.
idẽ malignis sp̃itib incorde suꝑboꝵ habi¬
tantib. et bestiis t̾re. idẽ seius demonib.
qui peccatores uelut t̾ram conculcant. Aues
enim demones eẽ dñs insinuat ⁊ dicens de
seminib. Alius cecidit secus uiam & ꝯculcatũ
ẽ: et uolucrescȩli comedunt illud. Et infe¬
rius exponens ait. Qd autẽ secus uiam. hi st̃
qui audiunt : deinde uenit diabolus. et tollit
u̾bum de corde eoꝵ. B estiȩ quoq sunt ipsi de
mones. qui ad rapiendas mortis tp̃r peccõꝵ

Expanded text:
ris, singuli homines; falces vero sententiae superni ris, singuli homines; falces vero sententiae superni Judicis. Et ramusculi arboris hujus praeciduntur falcibus, cum singulos homines ab hac vita sententiae Judicis abscidunt. Et quae derelicta fuerint, abscidentur, cum totus orbis pariter finietur. Et abscissa excutientur, quia in judicio discutientur et examinabuntur. Et postquam isti, qui ante messem effloruerant, in judicio damnati fuerint, « relinquentur avibus montium, » id est malignis spiritibus in corde superborum habitantibus, « et bestiis terrae, id est saevis daemonibus, qui peccatores vel terram conculcant. Aves enim daemones esse Dominus insinuat dicens de seminibus: « Aliud cecidit secus viam, et conculcatum est, et volucres coeli comederunt illud . » Et inferius exponens ait: « Quod autem secus viam, hi sunt, qui audiunt, deinde venit diabolus, et tollit verbum de corde quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum