comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culpã ceciliani ne scisma fieret. quo qͦ modo uelle
sopire dedisse quendam int̾uentorẽ ppło sue com¬
munionis apud carthaginem constituto: anteqͣ
maiorinꝰ adu̾sus cecilianiĩ ordinaretia hunc gͦ
int̾rientorem in suo conuenticulo anrĩs dicebat
occisum. Qd̃ fateornum qũ antea ꝓrs. audierã
cum tam multa abeis obiecta tͥmina refellerent
tredarguerentur anrĩs atq in eos plura ⁊ maiora
iacerentur. S tam̃ postra quam hoc narrauit.rur¬
sus ame instant᷑ cepit querere quẽ iustum putarẽ.
eum ne qui occidit ari euni qui occisus ẽ quasi iam
iꝓbauisset ita ut narrauerat eẽ cõmissum. dice¬
bani gͦ prius utrum uerũ eẽt eẽ querendun. Non
orẽ quis qm malus occid̾it. Reuera enim fieri po¬
test. ut sceleratior sit rebaptitator totiꝰ homis. qmͣ
soliꝰ corporis int̾emptor. Unde etiam illud qd̃ ame
p̾ea quesiuut. iam querendum non erat: Aic enĩ

Expanded text:
culpam Caeciliani, ne schisma fieret, quoquo modo uelle culpam Caeciliani, ne schisma fieret, quoquo modo uelle sopire, dedisse quendam interuentorem populo suae communionis apud Carthaginem constituto, antequam Maiorinus aduersus Caecilianum ordinaretur. hunc ergo interuentorem in suo conuenticulo a nostris dicebat occisum. quod, fateor, numquam antea prorsus audieram, cum tam multa ab eis obiecta crimina refellerentur et redarguerentur a nostris atque in eos plura et maiora iacerentur. sed tamen postea, . quam hoc narrauit, rursus a me instanter coepit quaerere, quem iustum putarem, eumne, qui occidit, an eum, qui occisus esset, quasi iam mihi probauisset ita, ut narrauerat, esse commissum. dicebam ergo prius, utrum uerum esset, esse quaerendum; non orem quisquam malus occideret. re uera enim fieri potest, ut sceleratior sit rebaptizator totius hominis quam solius corporis interemptor. Unde etiam illud, quod a me postea quaesiuit, iam quaerendum non erat. ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
quens ut id̃o sit quisq uistior quia ꝑsecutionẽ
patitur: qmͣuis id plerumq contingat: Bemde
cum uiderem in hoc eum multũ immorari. ire
uistitiam sue partisexeo certam uellet intelligi
quia ꝑsecutionẽ passa fuerit: quesiui ab eo utrũ
uistum ⁊ ꝓpĩanum putaret ep̃m mediolanensis
eccsie ambrosium. Cogebatur utiq negare qd̾
ille uir xp̃ianus eẽt ⁊ iustus hͥasi fatẽtar. statim
obiceremus qd̃ eum rebaptriandum eẽ censeret.
sũgͦ ea loqui cogeretur quib ille ñ eẽt habend̾
xp̃ianus ⁊ iustus: cõmemoraui qnͣtam ꝑsecuti¬
onẽ ꝑtulerit. cirtumdata etiã muitib armatis
num putaret. Non poterat insi negare. Cõme¬
moraui gͦ etiam illũ talẽ ꝑsecutionẽ ptulisse.
ut eccłia eius usq ad fundam̃ta dirueretur. his
gͥ exemplis ei si possem ꝑsuad̾e moliebar ut iam
ĩ ipsa scismatis nonitate maiores suos cũ cogitarẽt

Expanded text:
quens, ut ideo sit quisque iustior, quia persecutionem quens, ut ideo sit quisque iustior, quia persecutionem patitur, quamuis id plerumque contingat. deinde cum uiderem in hoc eum multum inmorari, ut iustitiam suae partis ex eo certam uellet intellegi, quia persecutionem passa fuerit, quaesiui ab eo, utrum iustum et Christianum putaret episcopum Mediolanensis ecclesiae Am- \' brosium. cogebatur utique negare, quod ille uir Christianus esset et iustus, quia, si fateretur, statim obiceremus, quod eum rebaptizandum esse censeret. cum ergo ea loqui cogeretur, quibus ille non esset habendus Christianus et iustus, commemoraui, quantam persecutionem pertulerit circumdata etiam militibus armatis  et Christianum putaret. non poterat nisi negare. commemoraui ergo etiam illum talem persecutionem pertulisse, ut ecclesia eius usque ad fundamenta dirueretur. his igitur exemplis ei, si possem, persuadere moliebar, ut iamin ipsa schismatis nouitate maiores suos, cum cogitarent
Abbreviated transcription (Latin):
statuta consib̾ans. legit athanasium eꝑm̃ alex¬
andrinum catholicum cuiꝰ maxime adu̾sus arri¬
anos acerrimaꝵ disputationum conslictꝰ emicuit.
cum illo concilio sardicensi fuisse imꝑbatos. uñ
apudnos constitit arrianoꝵ fusse concilium:
quib isti epĩ cath olici uehem̃tissime resistebãt.
Itaq addiligentiorem etiã tempoꝵi discusfionẽ.
uoltumus ipsũ uolum̃ accipe: atq afferre nob¬
cum. Qui noluit darelicens ibi nos hab̾e illud
manumea notari ꝑmitteret. fateor timens ne
mͥ forte causa existente cum petendum cẽt ꝑ il¬
lo aliuo ꝓferretur. neq hoc uoluit. Deinde mͥ
uit̃ responderẽ querens ame quẽ iustum habe¬
rẽ eũ qui ꝑsequeret᷑ an eum qui psecutionẽ patet᷑
Cui respondebam: non recte ita int̾rogari. fieri
enĩ posse ut ambo iniqui sint: ficri etiam posse.
ut iniquiorem iustior ꝑsequatur: Non gͣ eẽt ꝯse¬

Expanded text:
statuta considerans legi Athanasium episcopum Alexstatuta considerans legi Athanasium episcopum Alexandrinum catholicum, cuius maxime aduersus Arrianos acerrimarum disputationum conflictus eminuit,cum illo concilio Serdicensi fuisse inprobatos. unde apud nos constitit Arrianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi catholici uehementissime resistebant. itaque ad diligentiorem etiam temporum discussionem uoluimus ipsum uolumen accipere atque auferre nobiscum. qui noluit dare dicens ibi nos habere illudmanu mea notari permitteret, fateor, timens, ne mihi forte, causa exigente cum petendum esset, pro illo aliud proferretur. neque hoc uoluit. Deinde mihuiter responderem, quaerens a me, quem iustum putarem, eum, qui persequeretur, an eum., qui persecutionem pateretur. cui respondebam non recte ita interrogari; fieri enim posse, ut ambo iniqui sint, fieri etiam posse, ut iniquiorem iustior persequatur: non ergo esse conse
Abbreviated transcription (Latin):
cetos epõs quib illi scpͥserant. Itaq flagitare ce¬
pimus. ut doceret᷑ utrum ipse eẽt donat᷑. decuiꝰ
parte isti cognominantur: fieri enĩ potuisse ut
alicui donato alt̾ius heresis ep̃o scpͥserint: tum
maxime millis nominib nec africe m̃tio fac¬
ta fuerit: Quomꝰ gͦ posset ꝓbare donatum par¬
tis donati ep̃m. nomine illo accipiendum eẽ: qñ
ne id quidem ꝓbare posset utrum ad africanaꝵ
naret auero.ut uł illarum parcium aliquis uo¬
caretur afro nomine. uł aliquis afer. in illis par¬
tib constitucretur ep̃ẽ. Neq tnim meis uł diẽ
uł consulem inuemmꝰ ut saltem consid̾atis tẽ
porib certi aliquid eluceret. sane qm̃ nescio qñ
audieramus arrianos. ẽ aꝯmunione catholica
discrepassent. donatistas in africa sibi sociare tẽ¬
ptasse: ad auremmͥ hoc ipsũ fr̃ aupius sugges¬
sit. Iunc accepto ipso uolumine eidem concilii

Expanded text:
ceteros episcopos, quibus illi scripserant. itaque flagitare coeceteros episcopos, quibus illi scripserant. itaque flagitare coepimus, ut doceretur, utrum ipse esset Donatus, de cuius parte isti cognominantur; fieri enim potuisse, ut alicui Donato alterius haeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nominibus nec Africae mentio facta fuerit; quo modo ergo posset probare Donatum partis Donati episcopum nomine illo accipiendum esse, quando ne id quidem probare posset, utrum ad Africanarunaret a uero, ut uel partium illarum aliquis uocaretur Afro nomine uel aliquis Afer in illis partibus constitueretur episcopus. neque enim in eis uel diem uel consulem inuenimuporibus certi aliquid eluceret. Sane quoniam nescio quando audieramus Arianos, cum a communione catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi sociare teptasse, ad aurem mihi hoc ipsum frater Alypius suggessit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii
Abbreviated transcription (Latin):
possent. nisi eis quos sedere insedib episcopalibꝰ
audiebant. Respondit tam diu transmarinan
parcium eccl̃as mansisse ĩnocentes: donec consen¬
sissentin eoꝵ sanguinem. qs macharianã ꝑsecuti¬
onẽ ptulisse dicebat. ubiego quidem possẽ dic̃e
nec inuidia machariani temporis. innocentiam
tnͣsmarinaꝵ eccłan contammari potuisse. qnͣdo
qͥdẽ nullo mͦ ꝓ baretur illis auctorib etiã fecisse
que fecerat: s de compendio querere malui. si ma¬
charii seuitia exqͦmeam consensisse dicebantur.
tnͣfinarne eccłe suã innocentiam ꝑ didert̃. utrum
saltem ꝓbaretur usq ad illa tempora. donatistas
cũ orientalib ecesiis cet̾isq orbis partib inunitate
mansisse: Punc ꝓtulit quoddam uolum̃. ubi
uolebat ostend̃e sardicense concilium. ad ep̃os
afros quierant cõmunionis donati. dedisselit.¬
t̃as Qd̃ cum legeretur audiuimꝰ donatinomĩ int̃

Expanded text:
ommunicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus ommunicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus audiebant. respondit tam diu transmarinarum partium ecclesias mansisse innocentes, donec consensissent in eorum sanguinem, quos Macarianam persecutionem pertulisse dicebat. ubi ego possem quidem dicere nec inuidia Macariani temporis innocentiam transmarinarum ecclesiarum contaminari potuisse, quando quidem. nullo modo probaretur illis auctoribus etiam fecisse, quae fecerat; sed de- compendio quaerere malui, si Macarii saeuitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transmarinae ecclesiae, suam innocentiam perdiderunt, utrum saltem probaretur usque ad illa tempora Donatistas cum orientalibus ecclesiis ceterisque orbis partium in unitate mansisse. Tunc protulit quoddam uolumen, ubi uolebat ostendere Serdicense concilium ad episcopos Afros, qui erant communionis Donati, dedisse litteras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter
Abbreviated transcription (Latin):
eos inunitate eccłe ꝯstitutos anscismate iã diui¬
sos. machanana tp̃ra inuenerint: ut qͥ uid̾e uel¬
ient utr̃ ꝓpt̾ iustitiã ꝑ secutionẽ passi fuerint.
id potius attend̾ent utrum se recte a totiꝰ orb̾um¬
tate p̾cĩderint. Qd̃si in uiste fecisse inuenirent̃.
mamfestum eẽt eos ꝓpt̾ iniustitiãpotius qmͣ
ꝓpt̾ iustitiam passos ꝑsecutionẽ⁊ idõ numero
beatoꝵ ad iungi ñposse de quib dictum ẽ: beati
qͥ ꝑ secutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustiti ã. qm̃ ipõꝵ est¬
cior codicum illa traditio. s respondebatur apar¬
tib nrĩs pͥncipes illorum potius fuisse tradito
oport̾e ut litt̾is credamus ipoꝵ. s tamen sequestͣ¬
ta illa dubia questione querebam quomodo se
isti iuste seꝑassent abinnocentia cet̃oꝵ xpĩanon.
antiqͥssimis eccłiis ꝯ stitutipenitꝰ ignorarent qui
fueruit ĩ africa tͣditores. qui certe ꝯmunicare ñ

Expanded text:
eos in unitate Ecclesiae constitutos, an schismate jam divieos in unitate Ecclesiae constitutos, an schismate jam divisos Macariana tempora invenerint; ut qui videre vellent utrum propter justitiam persecutionem passi fuerint, id potius attenderent, utrum se recte a totius orbis unitate praeciderint. Quod si injuste fecisse invenirentur, manifestum esset eos propter iniustitiam potius quam propter iustitiam passos persecutionem et ideo numero beatorum adiungi non posse, de quibus dictum est: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ibi tior codicum illa traditio. sed respondebatur a partibus nostris principes illorum potius fuisse traditoropor-tere, ut litteris credamus ipsorum. Sed tamen sequestrata ista dubia quaestione quaerebam, quo modo se isti iuste separassent ab innocentia ceterorum Christiantiquissimis ecclesiis constituti penitus ignorarent, qui fuerint in Africa traditores, qui certe non possent c
Abbreviated transcription (Latin):
lo lam temꝑe fuisse fundatas: d quia res aꝑte
falsa erat: ꝑmixtis u̾bis eito in de discessum est
int̃ que u̾ba euangłicam illã dñi ad monitionẽ cõ¬
memorauit. qͣ dixit cauete apseudo ꝓpħis: multi
ad uos uenient in uestitu ouium int̾ autẽ st̃ l. lu¬
pi rapaces: exfructib eorũ cognoscetis eos: Que uer-¬
ba dñi cum dic̾emꝰ eadẽ de illis anob̾ posse recita¬
riuentum ẽ itide ad exaggerationẽ ꝑsecutionis
qmͣ sepe suam partemptulisse dicebat. hinc uo.¬
lens ostend̃e suos eẽ xp̃ianos. quia ꝑ secutionem
patent᷑ Int̃ que ũba cũ go pararem ettisgsio res¬
ponde. idẽ capitulum cõmemorauit pͥor ubi ait do
ipõri ẽ regnum celoꝵ. Quo loco ego gratulatus sub¬
ieci statim. idgͦ eẽ querendum utrũ illi ꝑsecutionẽ
ꝓpt̃ iustitiam passi fucruit: Inqͣ questione discuti
cupiebam qd̃ quidem omĩb clarũ erat. utrum

Expanded text:
lo iam tempore fuisse fundatas. Sed quia res aperte lo iam tempore fuisse fundatas. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis uerbis cito inde discessum est. inter quae uerba euangelicam illam domini admonitionem commemorauit, qua dixit: Cauete a pseudoprophetis; multi ad uos uenient in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba domini cum diceremus eadem de illis a nobis posse recitari, uentum inde est ad exaggerationem persecutionis, quam saepe suam partem pertulisse dicebat hinc uolens ostendere suos esse Christianos, quia persecutionem paterentur. inter quae uerba cum ego pararem ex euangelio respondere, inde capitulum commemorauit prior, ubi dominus ipsorum est regnum coelorum . Quo loco ego gratulatus, subjeci statim id ergo esse quaerendum, utrum illi persecutionem propter justitiam passi fuerint. In qua quaestione discuti cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
potui: cause totiꝰ actionẽ. dilectionẽ ur̃am fraudare
nolui. Potestis enĩ ei litt̾as meas legẽ: ut uł appro¬
bet me uera scͥpsisse. uł ipẽ uob̃ sicqͥd melius recolit
ĩcunctant̾᷑ insinuet. Primo enĩ uitam nr̃am quã
uob̾beniuolentiꝰ fortasse qmͣ ueriꝰ narrantib se
cõpisse dicebat. p̃dicare dignatus ẽ aduingens
dixisse se uob̾nos omma que de nob̾ insinuane¬
erat. se t̾raium orbe diffund̃et. an illa qmͣ pars exi¬
guauł afrorum. uł africe contineret. hic pͥmo
ad serere conatꝰ ẽ ubiq t̾raꝵ cẽ cõmumonẽ suam.
Querebam utrum cpłas cõmunicatorias qsͣ for¬
matas dicimꝰ possent quo uellem dare⁊ affirma¬
bam qd̃ manifestum erat omib hoc mͦ facillime
illã t̾minari posse questionẽ parabam autẽ ut
si consentiret. ad illas eccłas anobis tales litt̾e mit¬
t̾ent᷑: qs̃ in aplicis auctoritatib parit̾ legeremꝰ il¬

Expanded text:
potui causae totius actionem, dilectionem uestram fraudare potui causae totius actionem, dilectionem uestram fraudare nolui. potestis enim ei litteras meas legere, ut uel adprobet me uera scripsisse uel ipse uobis, si quid melius recolit, incunctanter insinuet. - Primo enim uitam nostram, quam uobis beniuolentius fortasse quam uerius narrantibus se comperisse dicebat, praedicare dignatus est adiungens dixisse se uobis nos omnia, quae de nobis insinuaerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa, quam pars exigua uel Afrorum uel Africae contineret. hic primo adserere conatus ubique terrarum esse communionem suam. quaerebam, utrum epistulas communicatorias, quas formatas dicimus, posset, quo uellem, dare, et adfirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. parabam autem, ut, si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus il
Abbreviated transcription (Latin):
cior modestiorq trͣtatio. simul ⁊ ut uos atq alti
fr̃s qui absentes erant quid int̾ nos accum eẽt
legendo cognosceretis: postulauimꝰ ut anotariis
ũba nrã excipentur Dui ab illo uł eiconsentien¬
tib: reluctatum ẽ. postea tam̃ ipse concescit s no¬
taru qui ad erant. atq idstrenuc fac̾e̾ pot̾ant. nes¬
cio qua causa excipe noluerunt. Egimꝰ saltem ite
fr̃s qui nob̾cũ trant qmͣquã inhac re tardius
possent exciꝑent: poiticentes nos ibi caᷤdem tabu.¬
lasrelicturos. Consensumẽ. Cepunt ũba nrã exci¬
pi:⁊ aliq̃ abinuicẽ. ad sabulas dicta sunt. Postea
inordinatas ꝑstrepentium int̾pellationes. ⁊ ꝓpt̾ea
nr̃am quoq furbulentiorem disputationẽ nota¬
rii ñualentes sustinere cesserunt:. nob̾ sane ñdesis¬
tentib. ⁊ ut cuiq facultas dabatur multa dicen¬
tib. Ex quib omnib u̾bis nr̃is qnͣtum recordari

Expanded text:
tior modestiorque tractatio, simul et uos atque alii tior modestiorque tractatio, simul et uos atque alii fratres, qui absentes erant, quid inter nos actum esset, legendo cognosceretis, postulauimus, ut a notariis uerba nostra exciperentur. diu ab illo uel ei consentientibus reluctatum est; postea tamen ipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id strenue facere poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. egimus saltem, ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. consensum est. coeperunt uerba nostra excipi et aliqua ab inuicem ad tabulas dicta sunt. postea inordinatas perstrepentium interpellationes et propterea nostram quoque turbulentiorem disputationem notarii non ualentes sustinere cesserunt nobis sane non desistentibus et, ut cuique facultas dabatur. multa dicentibus. ex quibus omnibus uerbis nostris. quantum recordari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pie discuti cuꝑent. Cet̃i uͦ magis ad spettaculum.
ec qͣsi alt̾cationis nr̃e ꝓpe theatrica ꝯsuetudine:
qmͣ ad instructionẽ salutis. xp̃iana de uocione con¬
uenerant. Quappt̾ nec silentium nob̃ p̃bere. nec in¬
tente atq nob̾cum modeste saltem ⁊ ordinate col¬
lo qui potuert̃ exceptis ut dixi pautis. quoꝵ religi¬
osa ⁊ simplex apparebat intentio. Itaq lib̾e ꝓ sui
cuĩq anmu motuanmod̾ate ioquentiũ Atepitu
omina turbabantur: nec eiuncere siue nos stue
ipe rogando. int̾dum etiã obuirgando potumus
ut nob̾ modestum silentium p̃beretur. Restam̃
ut cumq agicepta ẽ: ⁊ aliquot horas in att̾no ser¬
mone ꝓtraximꝰ. qnͣtum uocib int̾quiescentib ua¬
rie trimultuantib sinebamur. S mipso dispti¬
tationis exordio. cum uid̾emꝰ ea que dicebantur
subinde labi dememoria uł nr̃a uł eorum quo¬
rũsalutẽ maxime curabamꝰ. et ut eẽt nobis cau¬

Expanded text:
 pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum  pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine quam ad instructionem salutis Christiana deuotione conuenerant. quapropter nec silentium nobis praebere nec intente atque nobiscum modeste saltem et ordinate conloqui potuerunt exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparebat intentio. itaque libere pro sui cuiusque animi motu inmoderate loquentium strepitu omnia turbabantur nec euincere siue nos siue ipse rogando, interdum etiam obiurgando potuimus, ut nobis modestum silentium praeberetur. Res tamen utcumque agi coepta est et aliquot horas in alterno sermone protraximus, quantum uocibus interquiescentibus uarie tumultuantium sinebamur. sed in ipso disputationis exordio cum uideremus ea, quae dicebantur, subinde labi de memoria uel nostra uel eorum, quorum salutem maxime curabamus, et ut esset nobis cau
Abbreviated transcription (Latin):
inspiret t̾ cogitationẽ pacificam: defiderabilis ⁊ dilcc
ominis dilectissimis ⁊ p̃dicabilib fr̃ĩb
eleusio et glorio felicib augustinꝰ. for¬
tunium quẽ tubusicum habetis epm̃.
ꝑ eandem ctuitatem q̃ qmͣ festinantis¬
sime. cum ad curcensem eccłam ꝑgeremꝰ exꝑti sumus
ita oĩnout de illo soletis benignissime pollicerream
ipsam quippe. ur̃am deillo nob̃ sermocinationem
c̃ ei renunciaremus: uolentes eum uidere ñ abnuit:
henimꝰ itaq ad eum: quia etati eiꝰ id anob deferendũ
uidebatur potius qmͣ exigendum. ut ipẽ ad nos
ueniret pͥor. porreximꝰ g comitantib ñ paucisqͣs
forte ag̃gatos nob̾ iluid tempus inuenerat: Cum
autẽ apud eum consedissem̃. rumore cdisꝑso ñ parua
p̃tea turba confuxit: s ula in nob̾ multitudine ꝑ¬
pauci apparebant. qui utilit̾ ac salubrit᷑ agi causam
lliam. ⁊ tantam rei quetanta ẽ questionẽ prudent᷑¬

Expanded text:
inspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis et dilecinspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis et dilecOMINIS DILECTISSIMIS ET PRAEDICABILIBUS FRATRIBUS ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quem Tubursicu habetis episcopum, per eandem ciuitatem quamquam festinantissime cum ad Cirtensem ecclesiam pergeremus, experti sumus ita omnino, ut de illo soletis benignissime polliceri. eam ipsam quippe uestram de illo nobis sermocinationem cum ei renuntiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uenimus itaque ad eum, quia aetati eius id a nobis deferendum uidebatur potius quam exigendum, ut ipse ad nos ueniret prior. perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte adgregatos nobis illud tempus inuenerat. cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parua praeterea turba confluxit. sed in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam et tantam reique tantae quaestionem prudenter et
Abbreviated transcription (Latin):
ma feceritis si ñrescpͥseris ego apud đm qnͣtum
crelo facilem causã habeo: qra uitũ quẽ audimi
excepto scisiate bonum ⁊ lib̾alit̾ instructum pacifi¬
cantes litt̾as misi: Tu uideris quid illis respondeas
cuĩnuns laudanda patientia. Infineuero tim̃da
sententia ẽ. Si autẽ rescͥseris eacura qua tͥ scͥptum
uides: aderit misccłia dĩ. ut aliqn̾ error quis nos
dirimit. ⁊ amore pacis ⁊ rationeu̾tatis intereat.
Mem̃to qd̾ de rogatensib non dixerim. quiuos
firmianos appellare dicuntur sicut t̃ nos macha¬
rianos appellati s. neq derusicatensi ep̃o urõ qui
cum firmo ꝑactus ꝑhibetur incolumitatem suor
ut ei porte apirentur. ⁊ inuastationẽ darentuir ca¬
tholici.⁊ alia innumerabilia. Destne g locis cõmu¬
nib exaggerare facta hominum: uł audita uiel
cognta. Uides enim que deurĩs taceantut deori¬
genis scismate ubi tota causa ẽ res agatur: Dñs Q̃s

Expanded text:
ma feceritis. si non rescripseris, ego apud deum, quantum ma feceritis. si non rescripseris, ego apud deum, quantum credo. facilem causam habeo, quia uiro, quem audiui excepto schismate bonum et liberaliter instructum, pacificantes litteras misi. tu uideris, quid illi respondeas, cuius nunc laudanda patientia, in fine uero timenda sententia est. si autem rescripseris ea cura, qua tibi scriptum uides, aderit misericordia dei, ut aliquando error, qui nos dirimit, et amore pacis et ratione ueritatis intereat. memento, quod de Rogatensibus non dixerim, qui uos Firmianos appellare dicuntur, sicut nos Macarianos appellatis, neque de Rusicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de origine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ mutata ẽ apꝓbamus: que tam̃ qmus integͣ
nullo modo ẽ sinc radice fructuosa: alia questios
deꝑsecitionib quas uos dicitis pati intanta mã¬
suetudine ⁊ lentate nr̃ꝵ. cum uere illicite acp̃uatĩ
uri fatiant grauiora: alia debaptismate quod nonoͦ¬
rimus ubi sir. s ubiꝓsit slamubicumq s̃ iꝑsum ẽ : ẜ
ñetiamille qui hoc accipit ubicumq ẽ ipse ẽ. Itaꝙ pri¬
uatam hominum ĩpictatem detestamur inscismate.
baptismum uero xp̃iubiq ueneramiir: quia side¬
sercdres secumimpatoris signa tͣducant. illis uł dãp¬
natione punitis uł indulgentia correctis. salua sig¬
na recipuntur si salua manserint.⁊ siquid de hacre
diligentius querendum ̃ alia ut dixi questio e: hoce
enim obseruandum ẽ mhis reb qd̾ obseruat eccła
di. Queritur autenrutrum urã annrã sit eccł̃ia
dei quia ꝓpt᷑ illud querenoum ẽ acapite. cur scis¬

Expanded text:
si non mutata est, adprobamus, quae tamen quamuis integra si non mutata est, adprobamus, quae tamen quamuis integra nullo modo est sine radice fructuosa. alia quaestio est de persecutionibus, quas uos dicitis pati in tanta mansuetudine et lenitate nostrorum. cum uere inlicite ac priuatim uestri faciant grauiora, alia de baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille, qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. itaque priuatam hominum impietatem detestamur in schismate, baptismum uero Christi ubique ueneramur, quia, si desertores secum imperatoris signa traducant, illis uel damnatione punitis uel indulgentia correctis salua signa recipiuntur, si salua manserunt. et si quid de hac re diligentius quaerendum est, alia est, ut dixi, quaestio. hoc enim obseruandum est in his rebus, quod obseruat ecclesia dei. Quaeritur autem, utrum uestra an nostra sit ecclesia dei. quapropter illud quaerendum est a capite, cur schis
Abbreviated transcription (Latin):
cum eũ pellere ñ audebatis partem donati non
reliquistis at enim dicitis qͣre nos ad iungiuob
uultis si sceleratisumꝰ: quiauiuitis ad huc ⁊ potestis¬
ni ut inradicc uiuatis. De rauns enim fraccis: sic ate
apłs̃. potens ẽ enim d̾s it̾um in serere illos. Nos gͦ
mutamini exeaparte q̃ dissentiebatis. qmuis sacra¬
m̃ta que habebatis cum eadẽ sint in omnib scã
sint. Quappt̃ uos mutari uolumꝰ apu̾sitate. idẽ
ut denuo radicerur ur̃a p̃cisio. Nam sacram̃ta qͦ
ñ mutastis sic̃ habetis apꝓbantur a nob̾ ne forte
cum ur̾am pͣuitatem corrigere uolumꝰ. illis mi¬
sterus xp̃i que inurã pͣ uitate deprauata ñsunt
sacͥlegam fatiamus iniuriam. Neq emm ⁊ saul
deprauauerat unccionem qm̃ acceꝑat: cuiunt¬
ciom tantum honorem rex dł piuis dĩseruus
exhibuit: ꝓptẽagͦ uos ñ rebaptiramus quia radicẽ
uob̾redde cupimus: formam tam̃ p̃cisi sacram̃ti

Expanded text:
cum eum pellere non audebatis, partem Donati non cum eum pellere non audebatis, partem Donati non reliquistis. 9. At enim dicitis: Quare nos adjungi vobis vultis, si scelerati sumni, ut in radice uiuatis. de ramis enim fractis sic ait apostolus: Potens est enim deus iterum inserere illos. uos ergo mutamini ex ea parte, qua dissentiebatis, quamuis sacramenta, quae sint. Quapropter vos mutari volumus a perversitate, id est, ut denuo radicetur vestra praecisio. Nam sacramenta, quae non mutastis sicut habetis, approbantur a nobis, ne forte, cum vestram pravitatem corrigere volumus, illis mye in uestra prauitate deprauata non sunt, sacrilegam faciamus iniuriam. neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honorem rex Dauid, pius dei seruus, exhibuit. propterea ergo uos non rebaptizamus, qui radicem uobis reddere cupimus, formam tamen praecisi sarmenti,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicare ñ debetis. Quid gͦ uos flaiuano qndã
ucario partis ur̃thomini. qͥalegib seruiens nocẽ¬
tes quos innenerat occidebat. non cõmunicastisc S
dictum ẽ ⁊ adorabunt cum om̃s reges t̾re. ⁊ p̃cisione.
laniare ausi estis ⁊ rebaptizare ꝑtinacit̾ audetis. str̃i
⁊ uos ibi qui talia ñ facitis doletis ⁊ gemitis. apotesta¬
tib ordinatis tuitionem petunt. ñ quauos ꝑ seqnͣt᷑
ꝯuirantes ut eum necarent. ante qmͣ eẽt romanum
imꝑium xp̃ianum. egit ut sibi tuitio etiam ar ma¬
toꝵ darctur. S illi pͥncipes qualibet occasionecog¬
noscentes urĩ scismatis nefas: constituunt adu̾sus uos
ꝓsua sollicitudine acpotestate qd̃ uolunt. Non enĩ
frustra gladiumn portant. Bei en ĩ ministri sunt um¬
dices iniram: ineos qͥmale agunt. Postremo etiam
plicet nob̾. d tam̃ ñ ꝑpt̾ eos relinqͥmꝰ catholicam
eccsam. si eam ante ultumum tempꝰ uentilationis

Expanded text:
communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam uicario, partis uestrae homini, quia legibus seruiens nocentes, quos inuenerat, occidebat. non communicastis? \'sdictum est: Et adorabunt eum omnes reges terrae —, et praecisione laniare ausi estis et rebaptizare pertinaciter audetis. s, quas et vos ibi, qui talia non facitis, doletis et gemitis, a potestatibus ordinatis tuitionem petunt, non qua vos persequaconjurantes ut eum necarent , antequam esset Romanum imperium christianum, egit ut sibi tuitio etiam armatorum daretur. Sed illi principes qualibet occasione cognoscentes vestri schismatis nefas, constituunt adversus vos pro sua sollicitudine ac potestate quod volunt. Non enim frustra gladium portant; Dei enim ministri sunt, vindices in iram in eos qui male agunt. Postremo etiam plicet nobis; sed tamen non propter eos relinquimus catholicam Ecclesiam, si eam ante ultimum tempus ventilationis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea ꝓuidentissime dñs ñait beati qui ꝑsecutio¬
nẽ patiuntur tantum: s ad didit ꝓpt̾ iustitiam.
Sigͦ iustitia ẽ qm oꝑati estis in ulla dissensione in qͣ
etiam ꝑ manetis scdmea que supra dixi: nosse abs
te cupio. Si autem iniquitatis ẽ orbem xp̃ianum
dampnare inauditum. ut qͥa ñ audiuit qͤ uos
audistis. uł quia ñ eipbatum ẽ qd̃ temere credidis¬
tis aut sinc certo dotum̃to accusastis.⁊ id̃o rebapti¬
zare uelle tot ecclasipsius domini c̃ hic ad huc es
tas. quia ubb licet aut nescire affros collegas ur̃os
malos simul iuiuentes simul sacram̃ta tractantes
aut etiã scit. s tolerare ne pars donati diuidatur: ut
autẽ mnorbe remotissimo ꝯstitutis. ñ licet nescire qd̾ uos
de afris airte nostis aut treditis aut audistis aut fin¬
gitisque tantta ẽ ꝑu̾sitas ampleiti suã iniquitatem
an apłm delebimus: aut ñhabent codices ur̃i.
qd̃ ꝑ auio ante ꝯmemoraui: d uos inquies talib

Expanded text:
propterea prouidentissime dominus non ait: Beati, qui persecutionem patiuntur tantum, sed addidit: Propter iustitiam. si ergo iustitia est, quam operati estis in illa dissensione, in qua etiam permanetis, secundum ea, quae supra dixi, nosse abs te cupio; si autem iniquitas est orbem Christianum damnare inauditum, uel quia non audiuit, quae uos audistis, uel quia non ei probatum est, quod temere credidistis aut sine certo documento accusastis, et ideo rebaptizare uelle tot ecclesias ipsius domini, cum hic adhuc esstas. quia uobis licet aut nescire Afros collegas uestros malos simul uiuentes simul sacramenta tractantes aut etiam scire sed tolerare, ne pars Donati diuidatur, illis autem in orbe remotissimo constitutis non licet nescire, quod uos de Afris aut nostis aut creditis aut audistis aut fingitis, quae tanta est peruersitas amplecti suam iniquitatem an apostolum delebimus? aut non habent codices uestri, quae paulo ante commemoraui? \'sed uos\\ inquies, \'talibus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: fatiamꝰ codices canonicos presto eẽ⁊ si qua
ꝓferri potuerint ex utraꝙ parte docum̃ta ut pꝰ¬
positis cet̾is. nulla si dño placuerit int̃pellante
molestia: quotqt dieb potuerimꝰ ad hoc uacan¬
tes. ⁊ unꝰ quisq nr̃oꝵ apud suum hospitẽ dñm
dep̃cantes. aduuante ipso cui pax xp̃ana gͣtissi¬
ma ẽ. rem tantam ⁊ bono animo ceptã. adĩquisiti¬
onis t̾minũ ꝑ ducam᷑. Rescribite sane qͥd de hac

Expanded text:
fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse et, si qua fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse et, si qua proferri potuerint, ex utraque parte documenta, ut postpositis ceteris nulla, si domino placuerit, interpellante molestia, quotquot diebus potuerimus, ad hoc uacantes et unusquisque nostrum apud suum hospitem dominum deprecantes adiuuante ipso, cui pax Christiana gratissima est, rem tantam et bono animo coeptam ad inquisitionis terminum perducamus. rescribi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ audieramus noui apud eos baptismi ĩstituto¬
rẽ institisse.⁊ multos illo sacrilegio seduxisse. ut cũ
illo qnͣtum ipsiꝰ temporis patiebant᷑ angustie a¬
liqͥd loquerem᷑. Quẽ p̾ea qmͣ uentur̾ cõperit. ui¬
dens nos aliud suscepisse negotium. cũ ⁊ ipsĩ nes¬
cio que necessitas ꝓfectionis urgeret. benigne ano¬
bis placideq discessit. uidetur autẽ mͥ. ut tur¬
bulentas furbas ⁊ impedim̾tum potiꝰ qmͣ̃ adiu¬
m̃tũ afferentes oĩno deuitemꝰ. ⁊ uere exammo
amico atq tnͣquillo. susceptũ tam magnũ nego.¬
ciũ dño opitulante ꝑagamus. Ad aliqmͣ uillã
nos conuenire debere ñ magnã. ubi nulliꝰ nr̃m
eẽt eccła. qmͣtam̃ uillã cõmumt̾ possident hoc̃s
tnr̃e cõmunionis ⁊ ipsius. sicuti ẽ uilla ticiana
siue gͦ ĩtubursicensi stue intagastensi talis locꝰ
uł ule quẽ cõmemoraui uel aliquis alius inuertẽ

Expanded text:
quem audieramus noui apud eos baptismi institutoquem audieramus noui apud eos baptismi institutorem institisse et multos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adiumentum adferentes omnino deuitemus et uere ei animo amico atque tranquillo susceptum tam. magnum negotium domino opitulante peragamus, ad aliquam uillam nos conuenire debere non magnam, ubi nullius nostrum esset ecclesia, quam tamen uillam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est uilla Titiana. siue ergo in Tubursicensi siue in Tagastensi talis locus uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus
Abbreviated transcription (Latin):
Nbulle benigne cum diceret. nos solum ista querere.
nolle autẽ nrõs hec querĩea facta pollicitatione
discessimus. ut exhiberemus ei plures collegas no¬
stros certe uł decem. qui tanta beniguolentia ⁊ le¬
nitate ⁊ tam pio studio id queri uellent: qͣntum ĩ
nob̾ eumiã ammadũtisse atq apꝓbare sentieba¬
mꝰ. hoc etiam desuo numero ⁊ ipse pollicitus ẽ.
uñuos hortor ⁊ obtestor ꝑ dñi sanguinem. ut eum
ꝓmissi sui cõmoneatis. ⁊gnauiter instetis ut rescep¬
ta ꝑ agatur: qm̃ ꝓpe adfinem ꝑuenisse iam cern¬
tis. Quantum enim arbitror difficillime potestis
ĩuemre ĩ epĩs urĩs tam utilẽ animũ⁊ uoluntatem:
qmͣ uusto sene ꝑspeximus. Postero en ĩdicipse ad
nos uenit: ⁊it̾um querere ceꝑamꝰ. S qr ordinaudi
ep̃i netessitas nos in de iãiãq rapiebat. dutiꝰcũ eo
ẽẽ neqͥuimꝰ. Iam en ĩ miseramꝰ ad maiorẽ celicolaꝵ.

Expanded text:
ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta pollicitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episcopis uestris tam utilem animum et uoluntatem, quam in isto sene perspeximus. postero enim die ipse ad nos uenit et haec iterum quaerere coeperamus. sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde iam iamque rapiebat, diutius cum illo esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec iam stantes loquebamur: qr discedendi tẽpꝰ
urgeret:. Ibi plane ille senex dixit. iam formã ẽẽ fac¬
tam. ut qͥsqͥs ad eos fidelium a nob̾ uenerit bapti¬
detur: Qd̃ eum inuitum ⁊ cum dolore dic̾e qnͣtum
pot̾at apparebat. sane c̃etiã ipse multa mala suoꝵ
aꝑtissime gemeret atq ostendet. qd totus cruita¬
tis eius testimonio ꝓbatur. quam eẽt remotus a
talib factis. que ipĩs suis dicere soleat. modesta cõ¬
questione ꝓferretꝰ. nosq cominemoraremꝰ illud ie¬
rechielis ꝓpħe ubi aꝑte sc̃ptum ẽ. nec fili culpam
patri. nec patris culpam filio eiꝰ imputandam ubi
oĩb. ĩtauib disputationib uiolenta facta maloꝵ
hominũ. nob̾ ab in uicẽ obici non ocbe. Remanebat gͣ
scismatis questio. Itaq hortati cũ sumꝰ ut ctiã atq est
placido ⁊ pacato auimo an nitatur nob̃cum.ut. dili¬
genti ex aminatione tanta in qͥsitio t̾minũ sumat.

Expanded text:
et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus urgueret. ibi plane ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, quam esset remotus a talibus factis et, quae ipsis suis dicere soleat, modesta conquestione proferret nosque commemoraremus illud Ezechielis prophetae, ubi aperte scriptum est nec filii culpam patri nec patris culpam filio eius inputandam, ubiomnibus in talibus disputationibus uiolenta facta malorum hominum nobis ab inuicem obici non debere. remanebat ergo schismatis quaestio. itaque hortati eum sumus, ut etiam atque etiam placido et pacato animo adnitatur nobiscum, ut diligenti examinatione tanta inquisitio terminum sumat.
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰ qui scisma fecert̃ ut nunc int̾ suos qͥmitio¬
res eoꝵ st̃. grauiora tolerent ne scindat᷑ qd̃ scissũ ẽ.
cũ leuiora nollent ꝓipsa unitate tolerare. Dicebam̃
etiã ñdum fuisse temporib uct̾um pacem unita
ts tolerantian tanta cõm̃ cdatione p̃dicatam: sic̃
exemplo dni ⁊ noui testam̃ti caritate. Et tam̃ ꝓphe¬
tas illos ⁊ scõs uiros dic̾e solere inppło scelera eorũ
cum tam̃ se ab illius ppłi unitate ⁊ acõmunone
parit̃ accipiendoꝵ sacram̃toꝵ que tc̃ fuert̃ diuellẽ
ñ tẽptassent: In de nescio quomodo uentũ ẽ ad cõ¬
memorationẽ beate memorie genethlii ep̃i. qd̾
nescio qmͣ constitutionem datam contͣ illos cõpres¬
serit. ⁊ effectum hab̾e ñ siuerit: Laudabant illũ
om̃s ⁊ benignissime p̃ferebant. int̾ quas laudes
anob̾ subiectum ẽ qd̾ etiam ipẽ tam̃ genechlius
si in eoꝵ man᷑ in cidisset. rebaptitandus censeretur.

Expanded text:
bamus, qui schisma fecerunt, ut nunc inter suos, qui mitiobamus, qui schisma fecerunt, ut nunc inter suos, qui mitiores eorum sunt, grauiora tolerent, ne scindatur, quod scissum est, cum leuiora nollent pro ipsa unitate tolerare. dicebamus etiam nondum fuisse temporibus ueterum pacem unitatis et tolerantiam tanta commendatione praedicatam. sicut exemplo domini et noui testamenti caritate et tamen prophetas illos et sanctos uiros dicere solere in populum scelera eorum, cum tamen se ab illius populi unitate et a communione pariter accipiendorum sacramentorum, quae tunc fuerunt, diuellere non temptassent. Inde nescio quo modo uentum est ad commemorationem beatae memoriae Genethlii episcopi, quod nescio quam constitutionem datam contra illos compresserit et effectum habere non siuerit. laudabant illum omnes et benignissime praeferebant. inter quas laudes a nobis subiectum est, quod etiam ipse tamen Genethlius, si in eorum manus incidisset, rebaptizandus censeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ista quesiturꝰ cẽm: etiã ipse uidit debaptismo dis¬
cipuloꝵ dnĩ ñ sibi fuisse querendum. In de iter̃
in aliud multis ut pot̾ant utrĩq sermocinanti¬
b Int̾ que dictum qd̃ ad huc eos nr̃i ꝑsecuturi
cẽnt nob̾q dicebat uidẽ se uelleq̃les nos eẽm inilla
ꝑ secutione p̾bituros. utrum consensuri eẽm̃ tali se¬
uitic. annullum cõmodaturi ꝯ sensum. Nos enĩ¬
dicebamꝰ dm̃ uidecorda nr̃a que ipsi ñpossint. et
illos temere sibi adhuc ista metuere. Que si contige¬
tint amalis ꝯting̾ẽ quib det̾iores ipsi habent: nec
tam̃ idõ nos acatholica cõmunione seg̃gare debe
si quis forte nob̾ inuitis uł etiam siualuerimus
ꝯtͣ dicentib factum fuĩt. c̃tolerantiã pacificam di¬
dicerimꝰ dicente apło. Sufferentes in uicẽ ĩduectio¬
ne. studentes seruare unitatẽ spc̃ in uinculo pacis.
qmͣ pacẽ atq tolerantiam illos ñtenuisse dice¬

Expanded text:
ista quaesiturus essem, etiam ipse uidit de baptismo disista quaesiturus essem, etiam ipse uidit de baptismo discipulorum domini non sibi fuisse quaerendum. Inde itum in aliud multis, ut poterant, utrimque sermocinantibus. inter quae dictum est, quod adhuc eos nostri persecuturi essent, nobisque dicebat uidere se uelle, quales nos essemus in illa persecutione praebituros, utrum consensuri essemus tali saeuitiae, an nullum commodaturi consensum. nos dicebamus deum uidere corda nostra, quae ipsi non possent, et illos temere sibi adhuc ista metuere, quae si contigerint, a malis contingere, quibus deteriores ipsi habent; nec tamen ideo nos a catholica communione segregare debere, si quid forte nobis inuitis uel etiam, si ualuerimus, contradicentibus factum fuerit, cum tolerantiam pacificam didicerimus dicente apostolo: Sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. quam pacem atque tolerantiam illos non tenuisse dice
Abbreviated transcription (Latin):
tismum ioħis. Qd̾ pꝰea qm̃ dixit. cepi ab eo querere
quẽadmodum gͦ scͥpͥtum ec̃t qd̃ iħc baptirauerit
plures qmͣ ioħs. cumipse ñ baptiraret s discipuli
eiꝰ. hocẽ ꝑsuos discipulos baptitaret. Quomͣ gͦ la¬
bant quoel ñ accepant: Qb̃ ipsi maxime solent
dic̾e: an forte. xpc̃ baptismo ioħis baptuabat :
Deide in hac sententia multa quesiturꝰ eram: qͦ
mͣ ab ipso ioħe tc̃ quesitum sit de baptismo dñ
⁊ tesponderit qõ ille haberet sponsam ⁊ ille eẽt
sponsus. Numquid gͦ fas erat. ut baptismo ioh̾is
baptnaret sponsus. idẽ baptismo amici uel senui:
Deinde qͦ modo pot̾ant eucharistiam acciꝑe ñdum
baptirati: aut qͦ mͦ petro uolenti ut totum se laua¬
ret respond̃it᷑ qͥ lotꝰ ẽ semel ñ eum oportet tt̃um
cipit p̾beat. Si autem in dignunsacram̃ta ĩ eo ñ
ad salutem s ad ꝑuiciem ꝑmanebunt tam̃. Cũ g̃

Expanded text:
tismum Iohannis. quod posteaquam dixit, coepi ab eo quaerere, tismum Iohannis. quod posteaquam dixit, coepi ab eo quaerere, quem ad modum ergo scriptum esset, quod Iesus baptizauerit plures quam Iohannes, cum ipse non baptizaret sed discipuli eius, hoc est per suos discipulos baptizaret quo modo ergo dabant, quod non acceperant, quod ipsi maxime solent dicere? an forte Christus baptismo Iohannis baptizabat? deinde in hac sententia multa quaesiturus eram, quo modo ab ipso Iohanne tunc quaesitum sit de baptismo domini et responderit, quod ille haberet sponsam et ille esset sponsus. numquid ergo fas erat, ut baptismo Iohannis baptizaret sponsus, id est baptismo amici uel serui? deinde quo modo poterant eucharistiam accipere nondum baptizati? aut quo modo Petro uolenti, ut totum se lauaret, responderit: Qui lotus est semel, non eum oportet iterum cipit, praebeat; si autem indignum, sacramenta in eo non ad salutem sed ad perniciem permanebunt tamen. cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
docerem iãnoui testam̃ti temporib qui iustoꝵ a
liquem occid̾it etiã sceletatum ⁊ imprum. Iunc re.¬
ditũ ẽ ad suꝑiorem tractatum qͦ uolebamꝰ ostend̾e
neq: nos ius debe obicere suoꝵ scelera. neq illos
nob si q̃ inuenirentur talia facta nr̃oꝵ. De nouo aũ
testam̃to ostendi quidem non posse qd̃ uistꝰ quisꝙͣ
int̾feccrit aliquem: s tam̃ illud ꝓbari p osse ipso exẽ¬
plo dm̃i sceleratos abinnocentib fuisse toleratos:
Traditorẽ enĩsuum qͥ iã p̾ciũ eiꝰ acceꝑat. usq adulti¬
mum osculum pacis. int̾ ĩnocentes secum eẽ ꝑ pes¬
sus ẽ. qͥb ñ tacuit eẽ int̾ illos tanti sceleris hominẽ.
⁊ tam̃ pͥmum sacm̃tum corporis ⁊ sangͥnis siri. non¬
dũ illo excluso. cõmunit̾ oĩb dedit. Quo exemplo.
sum om̃s ꝓpemouerentur: temptauit dicẽ aute
passionẽ dni. cõmunionẽ illam cũ scelerato ñ obfu¬
isse apłis. qr ñ dum habebant baptisinũ xp̃i. si bap¬

Expanded text:
testamenti temporibus qui iustorum aliquem occiderit etiam sceleratum et impium. Tunc reditum est ad superiorem tractatum, quod uolebamus ostendere neque nos illis debere obicere suorum scelera neque illos nobis, si qua inuenirentur talia facta nostrorum. de nouo enim testamento ostendi quidem non posse, quod iustus quisquam interfecerit aliquem; sed tamen illud probari posse ipso exemplo domini sceleratos ab innocentibus fuisse toleratos. traditorem enim suum, qui iam pretium eius acceperat, usque ad ultimum osculum pacis inter innocentes secum esse perpessus est. quibus non tacuit esse inter illos tanti sceleris hominem et tamen primum sacramentum corporis et sanguinis sui nondum illo excluso communiter omnibus dedit. quo exemplo cum prope omnes mouerentur, temptauit dicere ante passionem domini communionem illam cum scelerato non obfuisse apostolis, quia nondum habebant baptismum Christi sed bap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poriu non cred̾e: audiui te rescpͥturum si
tbi scriberem. Iam enim pͥdem misi epłam unã.
Qmͣ utrum acceꝑis. uel ei responderis. ⁊ forte ego
tuam nĩ acceꝑim: nestio Nunc int̾im peto ad hec
respond̃e ñ graueris quod tͥ uidetur: s nolite toi¬
se in alias questiones hinc enim ꝗcapud ẽ ordina.¬
tissime inquisionis. cur scisma faccum sit. Nam &
t̾rene potestates cumscismaticos ꝑsetuntur: ea re¬
gula se defendunt qua dicit apłs: qui resistit po¬
testati drordinationiresistit. Qui autẽ resistunt:
ipsi sibi uditium ad qͥrt̾ pͥncipes enĩñsc̃ timori¬

Expanded text:
non potui non credere, audiui te rescripturum, si non potui non credere, audiui te rescripturum, si tibi scriberem. iam etiam pridem misi unam epistulam, quam utrum acceperis uel ei responderis et forte ego tuam non acceperim, nescio. nunc interim peto, ad haec respondere ne graueris, quod tibi uidetur. sed noli te in alias tollere quaestiones; hinc enim caput est ordinatissimae inquisitionis, cur schisma factum sit Nam et terrenae potestates cum schismaticos persequuntur. ea regula se defendunt, qua dicit apostolus: Qui resistit potestati, dei ordinationi resistit; qui autem resistunt, ipsi sibi iudicium adq
Abbreviated transcription (Latin):
iii fuerint eccła corrinthiorum. ephesioꝵ colosenfrũ
phiuppensium. thessalonicensium. antiochenor
dap̃nari auob̾ meruit quia ñ potuit: Et tam̃ eis
ũ ꝯmunicatis. ⁊ dicitis ñeẽ xpĩanos: ⁊ eos rebaptiza¬
re conamni. Quid dicam quid querar. aut quid
exclamẽ: Si cum homine cordato loquar: indig¬
nationis huius aculeos tecum participo. Nã ui des
ꝓfecto quẽ dicerem: si duere uellem. an forte fecer
int̾ se maiores nr̃i concilium: ⁊ dampnauer̾ p̃ter
se to tum orbem xp̃ianumr. Ita ne adħ̾
per ducta ẽ rer̃ existimatio. ut concilium
maximianensium qͥ de urã p̃cisione p̾cisisunt. qͥa
uob̾ comꝑati paucissum sunt. ñ ualet adu̾sus uos.
⁊ ur̃m concilium ualeat adu̾sus gentes heredita.¬
tem tp̃i. ⁊ possessionem eiꝰ t̾mmnos t̾re: Miror si
habet incorpore sanguit̃: qͥ dehac re ñ crubes¬
cit: Rescribe adistam queso. dnon nullis enĩ qͥb

Expanded text:
illi fuerint, ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, illi fuerint, ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicensium, Antiochenorudamnari a uobis meruit, quia non potuit? et tamen eis non communicatis et dicitis non esse Christianos et eos rebaptizare conamini. quid dicam? quid querar? aut quid exclamem? si cum homine cordato loquor, indignationis huius aculeos tecum participo; nam uides profecto, quae dicerem, si uellem dicere. An forte fecerunt inter se maiores uestri concilium et damnauerunt praeter se totum orbem Christianum? itane ad hoc perducta est rerum existimatio, ut concilium Maximianensium, qui de uestra praecisione praecisi sunt, quia uobis comparati paucissimi sunt, non ualeat aduersus uos et uestrum concilium ualeat aduersus gentes hereditatem Christi et possessionem eius terminos terrae? miror, si habet in corpore sanguinem, qui de hac re non erubescit. rescribe ad ista, quaeso; a nonnullis enim, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ: Si gͦ ad testimonium totiꝰ affrice immo uͦ
t̾rarum oĩum qͣqm̃ ũstim. gndonis fama feruebat.
simulenĩ ⁊ ille notꝰ erat. ñ ausi estis ũ qmͣ deoptato
iudicare. ne temẽ de incognitis iuidicaretis. nos tan¬
dem possumus aut debennus dehis qui ante llos
uixerunt adur̃m tantum mͦ testimonium teme¬
rauam de incognitis ferre sententiam. ut paꝵ sit
qd̾ uos ignota criminamim: nisi ⁊ nos ignota ui¬
dicemus: Non enim optatum etiã si forte falsa
ꝑiclitatur inuidia s te defendis. tum dicis igno¬
ro qualis ille fuerte. Qñtomagis gͥ qͣ les fuerie
affri quos ignotiores argus orientalis orb̾ ignorat:
Aquib tam̃ eccfiis quarum noĩa in libris habes ⁊ re¬
titas nefaria dissensione disuingeris: si tam̃ mugadẽ
ñ dico tesariensis s sitifensis collega ti eiusdẽꝙ tẽpo¬
ris ignorabat a uomodo traditores affros quiẽq

Expanded text:
alienum? si ergo ad testimonium totius Africae, immo uero alienum? si ergo ad testimonium totius Africae, immo uero terrarum omnium, quaqua uersum Gildonis fama feruebat, simul enim et ille notus erat, non ausi estis umquam de Optato iudicare, ne temere de incognitis iudicaretis, nos tandem possumus aut debemus de his, qui ante nos uixerunt, ad uestrum tantum modo testimonium temerariam de incognitis ferre sententiam, ut parum sit, quod uos ignota criminamini, nisi et nos ignota iudicemus? non enim Optatum. etiam si forte falsa periclitatur inuidia, sed te defendis, cum dicis: \'Ignoro, qualis ille fuerit. quanto magis ergo, quales fuerint Afri, quos ignotiores arguis, orientalis orbis ignorat! a quibus tamen ecclesiis, quarum nomina in libris habes et recitas, nefaria dissensione disiungeris. si Tamugadensem non dico Caesariensis sed Sitifensis collega eius eiusdemque temporis ignorabat, quo modo traditores Afros, quicumque