comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi usũ reformauit. fortasse moueat qd̃¬
lapidẽ tollant: quasi uͦ qui sp̃m refundere
poterat. lapidẽ remouere ñ poterat: aut uin¬
cula rumꝑe. qui uinctũ fecerat ambulare:
aut deoꝑire faciem. qͥ oꝑtis oculis lum̃ infu¬
derat: aut findere petram: q̃ poterat reforma¬
re naturã. S ut uł oculis suis crederẽt. qui
credere iñte nolebant: remouent lapidem:
uident cadauer: fetorẽ sentiunt: institas
rumpunt: non possunt negare defunctũ:
signa:. ꝙ uttȩ munera. Quid si dũ conantur:
labore ipso emnendant᷑: Qͥd si dũ audiunt. uł
exuit᷑. ppłs liberatur: Ed si dum lararum ab¬
ire ꝑmittunt: ipsi addim̃i reuertunt᷑ He¬
niq mulu qui ueuerant ad mariã. iudentes
quȩ facta sunt crediderunt. Lec hoc solum
crederemꝰ. Resuscitauit adolescentẽ. fletu ui¬
duȩ matris inflexus: qñ accessit & tetigit lo¬
culũ dicens. Adolescens tͥ dico surge. u resedit

Expanded text:
vivendi gratiam reformavit. 80. Fortasse moveat qvivendi gratiam reformavit. 80. Fortasse moveat qtuo tollat . Quasi vero qui spiritum refundere poterat, lapidem removere non poterat: aut vincula rumpere, qui vinctum fecerat ambulare: aut deoperire faciem, qui opertis oculis lumen infuderat: aut findere petram, qui poterat reformare naturam? Sed ut vel oculis suis crederent, qui credere mente nolebant, removent lapidem, vident cadaver, fetorem sentiunt, institas rumpunt. Non possunt negare defunctum, ortis, et vitae munera. Quid si dum conantur, labore ipso emendantur? quid si dum audiunt, vel exuitur, populus liberatur? dum Lazarum abire permittunt, ipsi ad Dominum revertuntur? Denique multi qui venerant ad Mariam, videntes quae facta sunt, crediderunt . 81. Nec hoc solum crederemus. Resuscitavit adolescentem fletu viduae matris inflexus, quando accessit et tetigit loculum, dicens: Adolescens, tibi dico surge: et resedit
Abbreviated transcription (Latin):
rum enm strepit᷑: uocis metit᷑ elatio. Et clama¬
int. larare exi foras. Cur etiã nom̃ additur. nͥ
forte ne aliꝰ suscitatus ꝓ alio inderet᷑. aut for¬
gatus pedes & manus institis: & facies eius
orario colligata erat. Comprehende si potes
quẽadmodũ clausis oculis iter carpat: umc¬
tis pedibꝰ gressum dirigat: inseꝑabili gressu.
seꝑabili ꝓgressu. Manebant uincula: nec te¬
nebant. c̃egebant᷑ oculi. s uidebant. Uidebat.
qui resurgebat. qui ambulabat: q̃ deserebat
sepulchrũ. Uirtute enĩ diuinȩ p̃ceptionis
oꝑante. uatura suum ñ requirebat officiũ.
& tamquã in excessu posita. iã ñ suo ordim
prĩ mortis quã sepulture iuncula: agebant᷑
priꝰ quam ꝑabant᷑ incessus. Si nuraris hȩc.
disce quis imꝑarit. ut nurari desinas. Iħ̾c. xp̃c
tus erexit iacentẽ: iua gressum extulit᷑. lux fu¬
gauit tenebras: reꝑauit obtutũ.: resurrectio

Expanded text:
rum enim crepitus vocis metitur elatio. Et clamarum enim crepitus vocis metitur elatio. Et clamavit: Lazare, exi foras. Cur etiam nomen additur; nisi forte ne alius resuscitatus pro alio videretur, aut forgatus pedes et manus institis, et facies ejus orario colligata erat . Comprehende, si potes, quemadmodum clausis oculis iter carpat, vinctis pedibus gradum dirigat, inseparabili gressu, separabilique progressu. Manebant vincula, nec tenebant: tegebantur oculi, sed videbant. Videbat denique qui resurgebat, qui ambulabat, qui deserebat sepulcrum. Virtute enim divinae praeceptionis operante, natura suum non requirebat officium; et tamquam in excessu posita, non jam suo ordini, prius mortis quam sepulturae vincula: agebatur priusquam parabatur incessus. 79. Si miraris haec, disce quis imperaverit, ut mirari desinas. Jesus Christus erexit jacentem, vita gressum extulit, lux fugavit tenebras, reparavit obtutum, resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ur̃am: & scietis quia ego sum dñs: locu¬
tus sum & faciam dicit dñs. Aduertimꝰ quẽ¬
admodum uitalis spc commercia reꝑant᷑
cognouimꝰ quẽadmodum dehiscentib tu¬
nulis mortui suscitent᷑. An uͦ mirandũ est
uissu diũ mortuoꝵ sepulchia reserati. cum
tota siuis t̾minis uno tonitruo t̾ra quatiat᷑
mare suis exundet finib: idẽq suarum cur¬
sus refrenet aquarum: Deniq ille qui credi¬
dit quia in mom̃ito. in ictu ocłi. in nouissima
relinquet᷑. & ꝑfidia sua subdet se ipse senten
tua fuerat. in illo lararo reuuuscit. Quid enĩ
sibi uult qd̃ dñs ad monum̃tũ accessit. mag¬
na uoce clamauit. larare ueni foras: nͥ ut fu
turȩ resurrectionis spem p̾staret. exemplũ
ederet: Cur uoce clamauit quasi spũ ñ
soleat oꝑari: quasi tacitꝰ non soleat imꝑare:
S ut illud ostenderet quod scriptũ est: qm̃
in mom̃to. in ictu oculi. in nouissima tu¬
ba. &e mortui resurgunt incorrupti. Tuba¬

Expanded text:
 scietis quia ego sum Dominus: locutus sum, et faciam, dicit Dominus . 76. Advertimus quemadmodum vitalis spiritus commercia resumantur, cognovimus quemadmodum dehiscentibus tumulis, mortui suscitentur. An vero mirandum est jussu Domini mortuorum sepulcra reserari, cum tota suis terminis uno tonitruo terra quatiatur, mare suis exundet finibus, idemque suarum cursus refrenet undarum? Denique ille qui credidit quia in momento, in ictu oculi, in novissimarelinquetur, et perfidia sua subdet se ipse sententtua fuerat, in illo Lazaro reviviscit. quid enim sibi vult quod Dominus ad monumentum accessit, magna voce clamavit: Lazare, exi foras ? nisi ut 1155 futurae resurrectionis specimen praestaret, exemplum ederet? Cur voce clamavit, quasi spiritu non soleat operari, quasi tacitus non soleat imperare? Sed ut illud ostenderet, quod scriptum est: Quoniam in momento, in ictu oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti ; tuba
Abbreviated transcription (Latin):
trũq aut penȩ dedat᷑. aut glȩ reseruetur.
Nam ꝓpemodũ absurdũ indetur. ut cũ ani¬
mi legem lex car nalis unpugnet: & mens
plerumq quod odit hoc faciat: quando in¬
habitans in hoĩe peccatum carnis oꝑatur:
animꝰ subdat᷑ iniuiriȩ. alienȩ reus culpȩ: caro
quiete potiat᷑. auctor erũpne solus atterat᷑.
qm̃ solus errauit: aut solus głam referat. qm̃
solus głȩ militauit. Plena ni fallor & iusta
one ñ uncor: fidẽ abmo. Credidit abraham
dco: & noscredam᷑: ut qui sumus generis: etiã
fidei simꝰ heredes. Eredidit & dauid ꝓpter qd̃
locutꝰ est. & nos credamꝰ ut possimꝰ loqui: scien

Expanded text:
trumque aut poenae dedatur, aut gloriae reservetur. trumque aut poenae dedatur, aut gloriae reservetur. Nam propemodum absurdum videtur, ut cum animi legem lex carnis impugnet, et mens plerumque quod odit, hoc faciat, quando inhabitans in homine peccatum carnis operatur; animus subdatur injuriae alienae reus culpae, caro quiete potiatur auctor aerumnae: et solus atteratur, qui non solus erravit: aut solus gloriam referat, qui non solus gratiae militavit. 89. Plena, ni fallor, et justa one convincor, fidem abnuo. Credidit Abraham Deo , et nos credamus; ut qui sumus generis, etiam fidei simus haeredes. Credidit et David, propter quod et locutus est : et nos credamus, ut possimus loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
ignorent. Neq enĩ celi ascenderunt axem di¬
mensi. mundũ oculis ꝑscrutati sunt: quia
nullus eoꝵ cũ deo in pͥncipio fuit: nullus
dũ enun celum nouum & t̾ra noua. quȩ ego
facio manere cora me dicit dñs. sic stabit nom̃¬
dicit dñs deus. & exibunt & uidebunt men¬
bra hominũ qui p̃uaricati sunt in me: nã
u̾mnis eoꝵ ñ moriet᷑. & ignis eoꝵs ñ extin¬
guet᷑. & erunt in aspectũ uniuersȩ carnis.
Si t̾ra renouatur & celũ: cur dubitemꝰ hoĩem
cur iustꝰ non ꝑpetuatur ad głam: Si u̾mis
ñ moritur peccatoꝵ: quẽ admodũ interibit
caro iustoꝵs:. Hȩc ẽ enim resurrectio sic̃ u̾bi
ipsiꝰ sono expͥmitur: ut qd̃ cecidit hoc resur¬
gat: qd mortuum fuerat reuiuiscat. Et̃ hȩc
ẽ series & causa iusticiȩ ut qm̃ corꝑis animȩq
cõmunis ẽ actus: quia quod animꝰ cogitauit
corpꝰ effecit: utrũq in uidicium ueniat: u¬

Expanded text:
ignorent. Neque enim coelum ascenderunt, axem diignorent. Neque enim coelum ascenderunt, axem dimensi, mundum oculis perscrutati sunt; quia nullus eorum cum Deo in principio fuit, nullus dum coelum novum, et terra nova, quae ego facio manere coram me, dicit Dominus, sic stabit nodicit Dominus Deus: et exibunt, et videbunt membra hominum, qui praevaricati sunt in me. Nam vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur, et erunt in aspectum universae carni 87. Si terra renovatur et coelum, cur dubitemus hominem cur justus non perpetuatur ad gloriam? Si vermis non moritur peccatorum, quemadmodum interibit caro justorum? Haec est enim resurrectio, sicut verbi ipsius sonus exprimit; ut quod cecidit, hoc resurgat: quod mortuum fuerit, reviviscat. 88. Et haec est series et causa justitiae, ut quoniam corporis animique communis est actus quia quae animus cogitavit, corpus effecit utrumque in judicium veniat, u
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ẽ exemplũ quam ueritas. Quis gͥ in dñi¬
gentib dedit: uiam qua scãm curtatẽ pete¬
rent demonstrauit. si nemo fuit : fuit utiq
ius diuina: quȩ oꝑaret᷑ in corꝑib mortuor.
Hominis tu queris auxilium: ubi dei opus
Terram creari statuit. & creata ẽ. Quis hume¬
ris saxa conuexit᷑:. Quis congessit impensas:
Quis laboranti dõ suam oꝑam ministrau̾:
In mom̃to hȩc facta sunt. uis scire quã breui:
dixit: & facta sunt. Si dicto elem̃ta consur¬
gunt: cur dicto mortui ñ resurgant: Qui li¬
cet mortui suit: tam̃ aliqũ uixerunt:. habue¬
runt sp̃m sentiendi. habuerunt iures agen¬
di. Plurimũq refert capax animi ñ fuisse. &
ex amimum remanisisse. Diabolus dicit. Dic
lapidi huic ut panis fiat. Confitet᷑ iubente dõ
conu̾ti posse naturam: tu ñ credis iubente dõ
reformari posse naturam: De solis cursu cgliq
ratione phylosophi disputant: & sunt qui
putant his ẽẽ credendum: cũ quid loquant᷑

Expanded text:
Quis igitur in Domigentibus dedit, viam qua civitatem sanctam peterent, demonstravit? si nemo fuit, fuit utique vis divina, quae operaretur in corporibus mortuorum. Hominis tu quaeris auxilium, ubi opus Dei terram creari statuit, et creata est . Quis humeris saxa convexit? quis congessit impensas? quis laboranti Deo suam operam ministravit? In momento haec facta sunt. Vis scire quam brevi? Dixit, et facta sunt . Si dicto elementa consurgunt, cur dicto mortui non resurgant? Qui licet mortui sint, tamen aliquando vixerunt, habuerunt spiritum sentiendi, habuerunt vires agendi; plurimumque refert capax animi non fuisse, 1157 et exanimum remansisse. Diabolus dixit: Dic lapidi huic, ut fiat panis . Confitetur, jubente Deo, converti posse naturam; tu non credis, jubente Deo, reformari posse naturam? 86. De solis cursu coelique ratione philosophi disputant, et sunt qui putant his esse credendum; cum quid loquantur,
Abbreviated transcription (Latin):
alteram u̾ti nequiuisse nec parũ sins discordẽ
fuisse seminib. ut ex serpente homines nas¬
cerent᷑. ut caro ex dentib giguerenur: quanto
magis utiq credendũ ẽ quecũq seminata sunt.
in suam naturam resurgere. nec a sua satione
segetes discrepare: nec duris mollia nec mollibꝰ
dura iuuiscere: nec in sanguinẽ uenena conũ¬
ti s carnẽ de carne. os oͣssibꝰ. sanguinẽ de san¬
guine. humore humore reꝑari: Potestis gͦ
gentiles reformationẽ naturȩ negare: qui mu¬
tationẽ potestis assetere: Potestis non credere
creditis: S iam ipsum audiamꝰ ꝓpħam. Sic
enĩ ait. Et̃ facta ẽ suꝑ me manꝰ dnĩ: & eduxit
me in spũ dñs. & posuit me in medio campo:
& hic erat plenꝰ ossib humanis: & circũduxit
me ꝑ gyrum eoꝵs: & ecce multa ualde in fa¬
ciem campi. arida nimis. & ait ad me. Fili ho¬
minis. si uuent ossa ista: ꝙ dixi. Dnẽ mi tu

Expanded text:
verti alteram nequivisse, nec partum suis discordem verti alteram nequivisse, nec partum suis discordem fudisse seminibus; ut ex serpente homines nascerentur, ut caro ex dentibus gigneretur: quanto magis utique credendum est, quaecumque sunt seminata, in suam naturam resurgere, nec a satione sua segetes discrepare, nec duris mollia, nec mollibus dura viviscere, nec in sanguinem venena converti; sed carnem de carne, os de ossibus, sanguinem de sanguine, humorem de humore reparari. Potestis ergo, gentiles, reformationem negare naturae, qui mutationem potestis asserere? Potestis non credere creditis? 71. Sed jam ipsum audiamus prophetam; sic enim ait: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio campo, et hic erat plenus ossibus humanis: et circumduxit me per gyrum eorum, et ecce ossa multa valde in facie campi, arida nimis. Et ait ad me: Fili hominis, si vivent ossa ista? Et dixi: Domine tu
Abbreviated transcription (Latin):
no rore reꝑabilem. cȩlestia oracula ꝓpheticis
oraculis pollicent᷑. Et bene ros significat᷑: quo
genitalia omnia t̾rarum semina suscitant᷑.
Quid gͥ mirũ si fatiscentis quoq corꝑis nr̃i ci¬
neres ac fauillȩ. pinguedin e cȩlestis rous exu¬
berant: &. accepto humore uitalis in compagẽ
cet etiam sc̃s hierechiel ꝓpħa. & plena exposi¬
tione describit: quẽ admodum arentibꝰ ossibꝰ
uigor refundat᷑. sensus redeat: motꝰ accedat:
neruisq redeuntib cõpago corꝑis rigescat
humani: quẽadmodũ nimis arida renatis
ossa usceribꝰ uestiant᷑ uenarumq hiatꝰ &
sanguinis riuulus extentȩ cutis uelam̃ obdu¬
atq ipsa spatia. diffusa campoꝵ nouis uide¬
as pullulare seminibz. Quod si ueceres sapien¬
tes satis hydri dentib in regione thebana in¬
horriusse armuatoꝵ segetem crediderunt: cũ
utiq alteriꝰ nature semmina certũ sit in naturã

Expanded text:
no rore reparabilem; coelestia oracula propheticis no rore reparabilem; coelestia oracula propheticis vocibus pollicentur. Et bene ros significatur, quo genitalia omnia terrarum semina suscitantur. Quid igitur mirum si fatiscentis quoque corporis nostri cineres ac favillae pinguedine coelestis roris exuberant, et accepto humore vitali in compaginem cet etiam sanctus Ezechiel propheta, et plena expositione describit, quemadmodum arentibus vigor ossibus refundatur, sensus redeat, motus accedat, nervisque redeuntibus, corporis compago rigescat humani: quemadmodum nimis arida renatis ossa visceribus vestiantur, venarumque hiatus, et sanguinis rivulos extentae cutis velamen obduatque ipsa spatia diffusa camporum novis videas pullulare seminibus. 70. Quod si veteres sapientes satis hydri dentibus 1153 in regione Thebana inhorruisse armatorum segetem crediderunt: cum utique alterius naturae semina certum sit in naturam
Abbreviated transcription (Latin):
passum ẽ. Tsaias quoq resurrectionẽ popu¬
lis aduuntians. dnĩci se nuntiũ dixit esse res¬
ponsi. Sic enum habes. Os enĩ dtũ locutum ẽ¬
hoc. Et dicent die illa. Quid gͥ os dñi locutũ
sit. ppłos esse dicturos: in posterioribꝰ declara¬
tur. ubi scriptum ẽ. ꝓpter timorẽ tuum in
utero accepimus: & parturuumꝰ sp̃m salutis
Ros enĩ qui abste ẽ. sanitas ẽ illis. terta uero
cessus tuos: abscondere aliquantulũ: donec tran-¬
seat ira dñi. Quam bene recessus significauit
tumulos mortuoꝵ: quibꝰ pusillulũ abscon¬
dimͦ: ut in iudiciũ dei quod ꝓ nr̃is sclerib
uis debitȩ indignationis assumet. tolerabiliꝰ
transire possimꝰ. Uiuit gͥ qui abscondit᷑ & qui¬
escit. quasi e medio se subtrahens. & qͥescens:
ne eũ artiorib laqueis mundi huiꝰ iuoluat
crumpna: quib repositam resurrectionis
c̃ẽ leticiam sanitatẽq corpor solitoꝵ. diui¬

Expanded text:
passum est ? Esaias quoque resurrectionem popupassum est ? Esaias quoque resurrectionem populis annuntians, Dominici se nuntium dixit esse responsi; sic enim habes: Os enim Domini locutum est, et dicent die illa . Quid igitur os Domini locutum sit populos esse dicturos, in posterioribus declaratur, ubi scriptum est: Propter timorem tuum, Domine, in utero accepimus et parturivimus spiritum salutis ros enim qui abs te, sanitas est illis, terra vero cessus tuos. Abscondere aliquantulum, donec transeat ira Dei. 68. Quam bene recessus esse signavit tumulos mortuorum, quibus pauxillulum abscondimur; ut in judicium Dei, quod pro nostris sceleribus jus debitae indignationis assumet, tolerabilius transire possimus! Vivit igitur qui absconditur et quiescit, quasi e medio se subtrahens et recedens; ne eum arctioribus laqueis mundi hujus involvat aerumna, quibus repositam resurrectionis esse laetitiam, sanitatemque corporum solutorum divi
Abbreviated transcription (Latin):
omnis plebs tua quȩ scͥpta ẽ in libro: & mul¬
ti dormientiũ in terra defossi. in adaꝑtionem
exurgent: hi in uitam ȩt̾nam:. hii in olꝓbri
um & confusionẽ ȩt̾nam: & intelligeutes
splendebunt ut splendor firmam̃ti: & ex iu¬
stis multi sic̃ stellȩ in scła. Bene itaq dorti¬
entiũ dixit quietẽ: ut intelligas ñ esse ꝑpetu
tempus excludit᷑. meliorẽq ꝓfectum uitȩ eiꝰ
attendit quȩ futura ẽ pꝰ mortem: quam eiꝰ
quȩ ante mortẽ merore ac dolore transigit᷑.
Siquidem illa stellis comꝑatur. hec erumpnus
addicitur. Nam quid illa contexam: quȩ alio
loco scripta sunt. suscitabis me &. conficebor
tibi: Quid etiam illud qd̾ iob sc̃s uitȩ istiꝰ ex¬
ꝑtus iniurias. & adu̾sa omnia patientiȩ uir¬
tute ex suꝑans. compensationẽ sibi maloꝵ
p̃sentium de resurrectione ꝓmisit dicens. sus¬
citabis corpꝰ meum. hoc ẽ quod multa mala

Expanded text:
omnis plebs tua, quae scripta est in libro: et mulomnis plebs tua, quae scripta est in libro: et multi dormientium in terrae fossis, una apertione exsurgent, hi in vitam aeternam, et hi in opprobrium et in confusionem perpetuam: et intelligentes splendebunt ut splendor firmamenti, et ex justis multi sicut stellae in saecula ? Bene itaque dormientium dixit quietem, ut intelligas mortem non esstempus excluditur: melioremque profectum vitae ejus ostendit, quae futura post mortem est, quam ejus quae ante mortem 1152 moerore ac dolore transigitur. Siquidem illa stellis comparatur, haec aerumnae addicitur. 67. Nam quid illa contexam, quae alio loco scripta sunt: Suscitabis me et confitebor tibi? Quid etiam illud, quod Job sanctus vitae istius expertus injurias, et adversa omnia patientia virtutis exsuperans, compensationem sibi malorum praesentium de resurrectione promisit dicens: Suscitabis corpus meum hoc, quod multa mala
Abbreviated transcription (Latin):
quando ẽ quando ẽ series seminandi. Quod
si sub̃a aut causa non eẽt. arduum quisquã
putaret deo. unde uellet uł quẽadmodum
uellet homines regenerare qͥ mundũ ex
nulla materia. nulla suba esse iussit. & fa¬
ctus ẽ: Celum aspice: t̾ram intuere. Unde
stellarum ignis. Unde orbis solis & radii:
globꝰ lunȩ: unde montium uertices. dura
saxoꝵ. nemorosa siluarum: unde uł diffus
fuerit: cũ uideamꝰ natum ce̾ quod ñ fucrit:
lllud mirum qd̾ cum resurrectionẽ non
credant: tam̃ ne genus humanum ꝑeat. cle¬
iñti quadam benignitate ꝓspicunt. & idõ
transire ac demigrare in corꝑa dicunt animaˢ.
ne mundꝰ intereat. S quid sit difficilius ip¬
si asserant: transire animas an redire: sua re¬
pete̾. an noua querere.S illi dubitent. qui ñ
didiccrunt. Nos uͦ qui legimꝰ legem. ꝓpħas. a¬
postolos. eũgłm.dubitare fas non ẽ. Quis enĩ
dubitet cũ legat. & in tempore illo saluabit᷑

Expanded text:
quando est series seminandi. Quod quando est series seminandi. Quod si substantia aut causa non esset, arduum quisquam putaret Deo unde vellet, vel quomodo vellet, homines regenerare, qui mundum ex nulla materia, nulla substantia esse jussit, et factus est? Coelum aspice, terram intuere. Unde stellarum ignes? unde orbis solis et radii? unde lunae globus? unde montium vertices, dura saxorum, nemorosa silvarum? unde vel diffusus fuerit; cum videamus natum esse, quod non fuit? 65. Illud mirum, quod cum resurrectionem non credant, tamen ne genus pereat hominum, clementi quadam benignitate prospiciunt; et ideo transire ac demigrare in corpora dicunt animas, ne mundus intereat. Sed quid sit difficilius, ipsi asserant, transire animas an redire: sua repetere, an nova quaerere. 66. Sed illi dubitent, qui non didicerunt: nos vero qui legimus Legem, prophetas, apostolos, Evangelium, dubitare fas non est. Quis enim dubitet, cum legit: Et in tempore illo salvabitur
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis: anni etas extrema habilis maturandi.
Nobis quoq mundi consummatio tanquã
extremꝰ anni finis accõmoda: resurgendi pre¬
scribit ętatẽ. Ꝙ bene in consũmatione mun
di resurrectio mortuoꝵ ẽ: ne pꝰ
resurrectionẽ in hoc malum nobis ẽẽt scl̾m
recidendũ. Ideo enĩ xp̃c ẽ passus: ut nos ex
hoc malo scło liberaret. ne iterum nos huiꝰ
scłi temptam̃ta subruerent. & obẽẽt renasci:
si renascerem᷑ ad culpam. Et rationẽ gͥ resur¬
rectionis. & tempus tenemꝰ. Rationẽ. quia in
omnib sibi fetꝰ natura eque respondet: nec in
sola hominũ successione degenerat: Tempus:
quia omnia in anui fine generant᷑. Mundi
tempora: annꝰ unus est. & quid mirũ si annꝰ
unus ẽ. quando dies unaẽ. Una enim die
dominus oꝑarios conduxit ad uincã dicens.
Quid hic statis tota die ociosi: Cause ouginũ
semina sunt. Sem̃ esse corpus humanũ: genti¬
um doctor asseruit. E st gͦ sub̃a resurgendi:

Expanded text:
diversis anni aetas extrema habilis maturandis: diversis anni aetas extrema habilis maturandis: nobis quoque mundi consummatio tamquam extremus anni finis accommodam resurgendi praescripsit aetatem. Et bene in consummatione mundi 1151 resurrectio mortuorum est; ne post resurrectionem in hoc malum nobis esset saeculum recidendum. Ideo enim Christus est passus, ut nos ex hoc malo saeculo liberaret; ne iterum nos hujus saeculi tentamenta subruerent et obesset renasci, si renasceremur ad culpam. 63. Et rationem igitur resurrectionis, et tempus tenemus: rationem quia in omnibus sibi fetibus aeque natura respondet, nec in sola hominum successione degenerat: tempus, quia omnia in anni fine generantur. Mundi tempora annus unus est. Et quid mirum si annus unus est, quando dies una est? Una enim die Dominus operarios conduxit ad vineam, dicens: Quid hic statis tota die otiosi ? 64. Causae originum semina sunt. Semen esse corpus humanum gentium Doctor asseruit . Est ergo substantia resurgendi,
Abbreviated transcription (Latin):
naris: quid miraris si resurgis ut cȩtera: S
illa credis quia uides: illa ñ credis quia ñ uides
Beati qͥ non iuderunt & crediderunt Non om¬
Alio seminat᷑ triticũ: alio nascit᷑. Alio uitis in¬
serit᷑: alio germinantia sarm̃ta pubescunt᷑: Lu¬
xuriat pampinꝰ. uua format᷑. Alio plantatur
olea: alio uelut aluo grauis & onusta ꝓle ba¬
charum. fruct sui ubertate curuescit. Ante uͦ
quã suum cuiq tempꝰ adueniat: futura ẽ re¬
strictio. Nec generationis ȩtatẽ habet in potesta¬
te generandi ipsa quȩ generat. Nunc informem
areutẽ ipsam omnium cernas parentẽ. quȩ
utiq uellet se omnibꝰ uestiri tẽporibus: nec
umquã aut aurea segetũ. aut uiridantia pra¬
tors indum̃ta deponere. ipsa sui egens: & ꝓ¬
uentuũ suoꝵ quȩ in alios transfuderit indicta
compenduis. Ergo & nr̃am resurrectionẽ & si
ñ credis fide: ñ credis exemplo: usu crediturꝰ es.
Et aliis quidem fructibꝰ. ut uiti. olee. pomisq

Expanded text:
a, quid miraris si resurges ut caetera? Sed illa credis, quia vides: ista non credis, quia non vides: Beati qui non viderunt, et crediderunt . 6Alio triticum seminatur, alio nascitur: alio vitis inseritur, alio gemmantia sarmenta pubescunt, luxuriat pampinus, uva formatur: alio plantatur olea, alio velut alvo gravis et onusta prole baccarum, fructus sui ubertate curvescit. Ante vero quam suum cuique tempus adveniat, fetura restrictior est: nec generationis aetatem habet in potestate generandi ipsa, quae generat. Nunc informem nc arentem ipsam omnium cernas parentem. Quae utique vellet omnibus se vestire temporibus, nec umquam aurea segetum aut viridantia pratorum indumenta deponere: ipsa sui egens, et proventuum suorum, quae in alios transfuderit, indotata compendiis. 62. Ergo et nostram resurrectionem et si non credis fide, non credis exemplo, usu es crediturus. Et aliis quidem fructibus, ut viti, oleae, pomisque
Abbreviated transcription (Latin):
conditio diu̾sa. In mom̃ito entm oculi. in no¬
uissima tuba. & mortui resurgent incorrupti:
& nos umnmutabimnͣ. Qum etiã in ipsa morte qͥ¬
escunt alii: inuunt alii. Bona quies. s uita meli¬
or. Deniq paulus ad uitam excitat qͥescentes. di¬
cens. Surge qui dormis. & exurge a mortuis:
& illuminabit tͥ xp̃c. Er̃go hic excitat᷑ ut uiuat.
ut similis paulo sit.: ut possit dicere: qͥa nos qui
uiuimꝰ non p̃ueniemꝰ cos qui dormerunt. Non
enĩ cõmunem hunc uiuendi loquit᷑ usum.

Expanded text:
conditio. In momento enim oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Quin etiam in ipsa morte quiescunt alii, vivunt alii. Bona quies, sed vita melior. Denique Paulus ad vitam excitat quiescentem dicens: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Ergo hic excitatur ut vivat, ut similis Pauli sit, ut possit dicere: Quia nos qui vivimus non praeveniemus eos qui dormierunt . Non enim communem
Abbreviated transcription (Latin):
lia posse generari : At uͦ incredibiliꝰ putas. qd̃
ossa cũ iubent᷑ accedunt: quan quod retron¬
sum fluenta au̾tuntur. maria fugiunt: Sic
test. quod duoꝵ ppłoꝵ alteriꝰ salus. alterius
obitꝰ comꝓbatur aquarũ cursus stetisse frena¬
tos. eosdẽq aliis circũfusos. aliis ad mortẽ re¬
fusos. ut alios eligerent: alios reseruarent. Qͥd
in ipso euangłio: Nonne tibi ꝓbauit dñs qd̾
u̾bo unda mitescat: fugent᷑ cli: nubila ce¬
daut: flabra uentoꝵ placidisq littoribꝰ mu¬
ta dõ famulentur elemĩta: S ꝓsequamur
cȩtera: ut & quẽadinodum spũ uitȩ am¬
mentur defuncti. surgant iacentes: sepul¬
chra reserent᷑: possimꝰ aduertere. Et ait ad me
ꝓpħira fili hominis: & dic spũi. Hȩcdicit dñs.
a quatuor uentis geli ueni sp̃c: & insussla in¬
si enĩdicunt. Arida facta sunt ossa nr̃a: pe¬
dic. hȩc dicit dñs. Ec̃ce ego aꝑio uobis monu¬

Expanded text:
lia posse generari? An vero incredibilius putas quod lia posse generari? An vero incredibilius putas quod ossa, cum jubentur, accedunt ; quam quod retrorsum fluenta vertuntur, maria fugiunt? Sic test, quod duorum populorum alterius salute, alterius obitu comprobatum est, aquarum cursus stetisse frenatos eosdemque aliis circumfusos, aliis ad mortem refusos, ut alios mergerent, alios reservarent . Quid in ipso Evangelio? Nonne ibi probavit Dominus, quod verbo unda mitescat , fugentur coeli nubila, cedantflabra ventorum, placidisque littoribus muta Deo famulentur elementa? 75. Sed persequamur caetera, ut quemadmodum spiritu vitae animentur defuncti, surgant jacentes, sepulcra reserentur, possimus advertere. Et ait ad me: Prophetiza, fili hominis, et dic spiritui: Haec dicit Dominus: A quatuor ventis coeli veni, spiritussi enim dicunt: Arida facta sunt ossa nostra, pedic: Haec dicit Dominus: Ecce ego aperio
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ & auditum in ossibꝰ. & motum
Nam & supra ossa arida uibent᷑ audire. qua¬
si sensum habeant audiendi: & hic accessisse
unũquodq eoꝵ ad suam cõpaginem ꝓpħico
sermone signat᷑. Sic enim habes. Et̃ accedebans
ossa unũquodq adsuam cõpaginẽ: ꝙ uidi:
& eoce suꝑ illa nerui &e iuscera nascebantur.
&. ascendebat suꝑ ea cutis. & sp̃c in his erat.¬
Magna dñi gr̃ã quod future resurrectionis
testis adhibetur: ut nos quoq ea illius oculis
uideremꝰ. Neq enim omnes testes adhiberi
dcri. quia iubente deo ossa in fua cõpagine
reformant᷑. cũ utiq innumera habeamꝰ exem¬
pla. quib natura rerũ. celestib obsecuta pre¬
ceptis: ut t̾ra pabulum gignere uideret᷑. &¬
gigneret: ut ad uirge tactum. sitientib pplis
petra uomeret aquam: atq estu torridis. mi¬
seratione diuina. undarent dura fluenta sa
xois Wirga in serpentẽ uersa. quid aliud in¬
dicauit. nͥ deo uolente de insensibilib sensibi¬

Expanded text:
quemadmodum et auditum in ossibus, et motum Nam et supra ossa arida jubentur audire, quasi sensum habeant audiendi: et hic accessisse eorum unumquodque ad suam compaginem prophetico sermone signatur; sic enim habes: Et accedebant ossa, unumquodque ad suam compaginem. Et vidi, et ecce super illa nervi et viscera nascebantur, et ascendebat super ea cutis desuper, et spiritMagna Domini gratia, quod futurae resurrectionis propheta testis adhibetur, ut nos quoque eam illius oculis videremus. Neque enim omnes testes adhiberi deri, quia jubente Deo, ossa in suam compaginem reformantur; cum utique innumera habeamus exempla, quibus natura rerum coelestibus est obsecuta praeceptis; ut terra pabulum gignere juberetur, et gigneret ; ut ad virgae tactum sitientibus populis petra vomeret aquam , atque aestu 1154 torridis miseratione divina undarent fluenta dura saxorum . Virga in serpentem versa quid aliud indicavit, nisi volente Deo ex insensibilibus sensibi
Abbreviated transcription (Latin):
xit homo: qũi mortuus ẽ homo. Resuscitat᷑
hõ. s resuscitat deus: Tunc scđm carnẽ homo:
nunc ꝑ omimia deus. Nunc enĩ scđd̃m carnẽ iã
ñ nouimꝰ. xp̃mͥ s carnis gram tenemus: ut ip¬
sum pͥmitias quiescentium. ipsũ pͥmogenitũ
sunt geueris atq naturȩ. cuuĩ & reliqui fruct᷑.¬
escentium. xp̃c. S utrũ suoꝵ quiescentiũ qui
quasi mortis exortes dulci qͦdam sopore tene¬
amͣ: an omnium mortuoꝵ: S sicut in adã
omnes moriunt᷑. ita in xp̃o omnes iuufi¬
cant᷑. Itaq sic̃ pͥmitiȩ mortis in adam: ita etiã
pͥmitiȩ resurrectionis in xp̃o. Omnes resurg̃t:
s nemo desꝑec: Heq iustus doleat cõmune
consortiũ resurgendi: cũ p̃cipuum iurtutis¬
fructum expectet. Om̃s quidẽ resurgunt. s
unꝰquisq ut ait apłs in suo ordine. Commu

Expanded text:
homo mortuus est: resuscitatus homo mortuus est: resuscitatus homo, sed resuscitans Deus. Tunc secundum carnem homo, nunc per omnia Deus: nunc enim secundum carnem jam non novimus Christum, sed carnis gratiam tenemus; ut ipsum primitias quiescentium, ipsum primogenitum sunt generis atque naturae, cujus escentium Christus, sed utrum suorum quiescentium, qui quasi mortis exsontes dulci quodam sopore teneantur, an omnium mortuorum? Sed sicut in Adam omnes moriuntur, ita in Christo omnes vivificantur. Itaque sicut primitiae mortis in Adam, ita etiam primitiae resurrectionis in Christo. Omnes resurgunt, sed nemo desperet, neque justus doleat commune consortium resurgendi, cum praecipuum fructum virtutis exspectet. Omnes quidem resurgunt, sed unusquisque, ut ait Apostolus, in suo ordin
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc ẽ autem uoluntas eiꝰ qui misit me: ut om¬
ne quod dedic mͥ non ꝑdam exeo. s resuscitẽ
illud in nouissimo die. Nec satis putauit se¬
mel dixisse: s etiam repetita expressione
signauit. Sic eium scquitur. Hec ẽ enim
uoluntas patris mei qͥ misit me. ut omnis
qͥ uidet filiũ & credit in eũ. habeat uitam et̃
nam. Q uis hoc dicit: Unq is. qui mortuus
plurima defunctoꝵ corꝑa suscitauit. Si dõ
ñ credimꝰ. nec exemplo credimꝰ non credumꝰ
quod ꝓmisit: quando etian qd̃ non ꝓmisit¬
.x. fecit. Ipse autẽ quam causam moriendi
habuisset: nͥ habuisset & causam resurgendi:
Et enuim qm̃ deus mori non poterat: mori non
poterat sapientia. Resurgere autẽ ñ pocerat. qd̃
mortuum ñ erat: assumit᷑ caro. quȩ mori poss&s:
ut dũ morit᷑ quod solet: quod mortuum fuerat
hoc resurgeret. Neq enĩ poterat c̃ẽ nisi ꝑ homi¬
nẽ resurrectio: qm̃ sicut ꝑ hominẽ moꝵ. ita ꝙ
ꝑ hominẽ resurrectio mortuoꝵ. Er̃go resurre

Expanded text:
ec est autem voluntas ejus qui misit me, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo: sed resuscitem illud in novissimo die . Nec satis putavit semel dixisse, sed etiam repetita expressione signavit; sic enim sequitur: Haec est enim 1158 voluntas Patris mei, qui misit me, ut omnis qui videt F. Quis hoc dicit? Utique is qui mortuus plurima defunctorum corpora suscitavit. Si Deo non credimus, nec exemplo credimus? Non credimus quod promisit; quando etiam quod non promisit, effecit? Ipse autem quam causam moriendi habuisset, nisi habuisset et causam resurgendi? Etenim quoniam Deus mori non poterat, mori non poterat sapientia: resurgere autem non poterat, quod mortuum non erat; assumitur caro, quae mori posset; ut dum moritur, quod solet, quod mortuum fuerat, hoc resurgeret. Neque enim poterat esse nisi per hominem resurrectio; quoniam sicut per hominem mors, ita et per hominem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
cultatẽ negat: quȩ utiq parius ultra se audi¬
endi uidendiq excurrere uidet᷑ sensibus: qͣn¬
tomagis anima nr̃a corꝑeum istud euadere
gestit ergastulum. quȩ motu aerio libera. nes¬
cimꝰ quo uadat. aut unde ueniat: Scimus
tam̃ quod corpi iuiuat: & ea iã depositis ꝓpͥ
sensus repagulis expedita libero cernat ob¬
tutu: quȩ ante sita in corꝑe ñ uidebat. Qd̃
exemplo dormientium possumꝰ estimare: qͦꝵ
animȩ ueluti sepulto corꝑe qͥete ad altiora se
erigunt: & reñtiant corꝑi rerum absentium.
uł etiam glestium uisiones. Ergo si mors car¬
nis a scłi nos absoluit erumpnis.: utiq malũ
quietis. Nam quid in hac uita ñ exꝑimur
adu̾si: Quas ñ ꝓcellas tempestatesq ꝑpetim̃:
Quib ñ agitamͣ incõmodis: Cuiꝰ partitur
meritis: Sc̃s pat̾archa isrł. ꝓfugus patria.
generi necẽ fleuit: famem ꝑtulit:. defunctus.
sepulturã amisit: transferri enĩ ossa sua. ne uł

Expanded text:
cultatem negat; quae utique parvis ultra se audicultatem negat; quae utique parvis ultra se audiendi videndique excurrere videtur sensibus: quanto magis anima nostra corporeum istud evadere gestit ergastulum, quae motu aereo libera, nescimus quo vadat, aut unde veniat ! 21. Scimus tamen quod corpori supervivat, et ea, jam depositis proprii sensus repagulis expedita, libero cernat obtutu, quae ante sita in corpore non videbat. Quod exemplo dormientium possumus aestimare quorum animi velut sepulto quieti corpore, ad altiora se subrigunt, et renuntiant corpori rerum absentium, vel etiam coelestium visiones. Ergo si mors carnis ex saeculi nos absolvit aerummis, utique malum quietis. Nam quid in hac vita non experimur adversi? Quas non procellas, tempestatesque perpetimur? quibus non exagitamur incommodis? cujus parcitur meritis? 23. Sanctus patriarcha Israel profugus patria, generi necem flevit , famen pertulit, sepulturam defunctus amisit; transferri enim ossa sua, ne vel
Abbreviated transcription (Latin):
in uoto. At si aliquid contra uoluntatẽ acci¬
derit: ꝑditos nos putamus. plusq adu̾soꝵ
dolore frangimur. quã scd̃oꝵ fructu potumͣ.
Quib gͥ carent bonis. qͥ magis carent incõ¬
modis. Ualitudo bona credo plus adiuual.
quã affligit mala: aut opulentia plus dele-¬
ctat. quã egestas afficiat: aut filioꝵ magis.
amabilis gr̾a quã lugubtis aitussio: aut ado¬
lescentia iocundior quã senectus tristior: quã
plerũq suoꝵ tedet uotoꝵ: & optati penitet ut
doleat impetratum. qd̃ ñ impetrare metuebat.
Exilia uͦ & cttrarum penarũ acerbitates: quȩ
potest compensare patria. que uoluptates:
Quȩ etiam cũ sunt. debilitant᷑ tam̃. aut ñ
in uoluntatib uite cursus humane. Qͥd tñ
cõmodi consequi potest anima in istimodi
corꝑis inclusa cõpagib: & quibꝰdam men-¬
broꝵ angustiis coartata: Si caro nr̃a carcerẽ
fugit: si detestatur omne quicqͥd cuagandi fa¬

Expanded text:
in voto. At si aliquid contra voluntatem acciin voto. At si aliquid contra voluntatem acciderit, perditos nos putamus; plusque adversorum dolore frangimur, quam secundorum fructu potimur. Quibus igitur carent bonis, qui magis eripiuntur incommodis? 19. Valetudo, credo, bona plus adjuvat, quam affligit mala: aut opulentia plus delectat, quam egestas afficit: aut filiorum magis amabilis gratia, quam lugubris amissio: aut adolescentia jucundior, quam senectus tristior. Quam plerumque suorum taedet votorum et optati poenitet; ut doleat impetratum, quod non impetrare metuebat. Exsilia vero, et caeterarum poenarum acerbitates, quae potest compensare patria? quae voluptates? Quae etiam cum adsunt; debilitantur tamen, aut non in voluptatibus vitae cursus 1140 humanae; quid tamen commodi consequi potest anima in istiusmodi corporis inclusa compagibus, et quibusdam membrorum angustiis coarctata? Si caro nostra carcerem fugit, si detestatur omne quidquid evagandi fa
Abbreviated transcription (Latin):
suppetit tam̃ p̃cedentem sequi. Oẜ certe bre¬
tus uitȩ usus: nec illi multum uidetur eripu¬
isse. qui ante p̃cessit: nec te duitiꝰ differre qͥ re¬
manseris. Quod si desiderium tuũ mitigare
ñ possis: ñne tam̃ uidetur indignũ. ꝓdeside¬
necessitatis contuitu temꝑant᷑ &e si dolent dis¬
cedere. lugere tam̃ non solent. Destituti amare
impatientius erubescunt. Ita patientia desi¬
derii plus ꝓbat᷑. Quid autẽ de his loquar: qͥ
defunctos putant uitȩ suauitate pͥuari: Nul¬
la potest ce̾ uite iocunditas int̾ has uitȩ nr̃e
amaritudines. aut dolores: quȩ uel ex corꝑis
ipsius infirmitate. uł extrinsecus accidenti¬
um incõmoditate generant᷑. Anxii enun sẽꝑ
& ad ipsa letioꝵ uota suspensi. qͦdam flu¬
ctuamus incerto:. sꝑantes dubia ꝓ certis:
incõmoda ꝓ scł̃is: caduca ꝓ solidisꝰ: nichil
habentes potestatis in arbitrio firmitatis

Expanded text:
suppetit tamen praecedentem sequi. Et certe bresuppetit tamen praecedentem sequi. Et certe brevis vitae usus nec illi multum videtur eripuisse, qui ante praecessit: nec te differre diutius, qui remanseris. 17. Quod si desiderium tuum mitigare non possis; nonne tamen videtur indignum pro desideen necessitatis contuitu temperantur: et si dolent deseri, lugere tamen non solent: destituti amare impatientius erubescunt. Ita patientia desiderii plus probatur. 18. Quid autem de his loquar, qui defunctos putant vitae suavitate privari? Nulla potest esse jucunditas inter has vitae nostrae amaritudines aut dolores, quae vel ex corporis ipsius infirmitate, vel extrinsecus accidentium incommoditate generantur. Anxii enim semper, et ad ipsa laetiorum vota suspensi, quodam fluctuamus incerto, sperantes dubia pro certis, incommoda pro secundis, caduca pro solidis: nihil habentes potestatis in arbitrio, nihil firmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
serimꝰ. sic̃ meo exemplo metior: aut qd̃ eos uitȩ
suauitate pͥuatos. creptos laboris sui fructibꝰ
arbitrem᷑. Tenera enĩ amoris ẽ titillatio. quȩ
imꝓuisũ affectum excitat. ut sedandi mag̃
quã excludendi doloris facultas relinquatur.
simul qr pium uidet᷑ desiderare quos amise¬
ris. &. sp̃e uirtutis adolescit infirmitas. S cur
tu putes patientiorẽ illam c̾e debere. quȩ dile¬
ctum ad ꝑegrina dimiserit: & militiȩ grã uł
susceptȩ ministrationis officio. uł negotiandi
usu. transfretasse comꝑerit: quãte quȩ ñ fortu¬
ito arbitrio dcreliqueris. aut studio pecumȩ.
s lege naturȩ: S tibi recuꝑandi int̾clusa spes:
quasi cuiquã ccita redeundi. Et plerunq du¬
bia plus fatigant: uͥ ꝑiculi metꝰ integer. grauiꝰ¬
q ẽ tucre ne accidcrit: quã dolere quod iam
noueris accidisse. Aluid cnĩ sũmã fortitudinis
deo ũ est: S ñ suppetit expectare remeantẽ:

Expanded text:
serimus, sicut meo exemplo metior: aut quod eos vitae serimus, sicut meo exemplo metior: aut quod eos vitae suavitate privatos, creptos laboris sui fructibus arbitremur. Tenera enim 1139 amoris est titillatio, quae improvisum affectum excitat, ut sedandi magis, quam excludendi doloris facultas relinquatur: simul quia pium videtur desiderare quod amiseris, et specie virtutis adolescit infirmitas. 15. Sed cur tu putes patientiorem illam esse debere, quae dilectum ad peregrina dimiserit, et militiae gratia, vel susceptae administrationis officio, vel negotiandi usu transfretasse compererit; quam te qui non fortuito arbitrio derelinqueris, aut studio pecuniae, sed lege naturae? At recuperandi tibi interclusa spes: quasi cuiquam certa sit redeundi. Et plerumque dubia plus fatigant, ubi periculi metus integer, graviusque est timere, ne acciderit, quam tolerare quod jam noveris accidisse. Aliud enim summam formidinis Deo non est? Sed non suppetit exspectare remeantem;
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾em s m̃tem obnuberent. Latet plerunq sub
tristi amictu m̃tis lasciuia: & deformis horror
uestis obtexitur: ut secreta petulantiũ teganit᷑
animoꝵ. Satis pie uirum luget: quȩ seruat
pudorẽ: ñ deserit fidem. Hȩc bene defunctis
officia pendunt᷑. ut uiuant inm̃tib: in affe¬
ctib ꝑseuerent. Non anusit uiruui: que exhi¬
bet castitatẽ. Non ẽ uiduata coniugio. quȩ ñ
mulauit nom̃ mariti: nec tu ꝑdidisti heredẽ
quȩ adiuuas coheredem: s ꝓsuccessore corrup¬
tibilium. mutasti consortĩ immortalium.
habes qui tͥ rep̃sentet heredem. Solue pauꝑi
qd̃ debetͣ heredi: ut ñ solum maternȩ aut pat̾e
senectutis. s etiã uitȩ ꝓpͥe sit suꝑstes. Plus suc¬
cessori tuo relinquis. si portio eiꝰ ñ adlixuriã¬
p̃sentium ꝓficiat. s ad p̃cium futuroꝵ. S
desideramus amissos. Duo sunt enĩ quȩ ma¬
ximȩ angunt: aut desid̾ium eoꝵ quos ami¬

Expanded text:
speciem, sed mentem obnuberent! Latet plerumque sub speciem, sed mentem obnuberent! Latet plerumque sub tristi amictu mentis lascivia: et deformis horror vestis obtexitur; ut secreta petulantium tegantur animorum. 13. Satis pie virum luget, quae servat pudorem, non deserit fidem. Haec bene defunctis officia impenduntur, ut vivant in mentibus, in affectibus perseverent. Non amisit virum, quae exhibet castitatem: non est viduata conjugio, quae non mutavit nomen mariti. Nec tu perdidisti haeredem, quae adjuvas cohaeredem: sed pro successore corruptibilium, mutasti consortem immortalium. Habes qui tibi repraesentet haeredem: solve pauperi, quod debetur haeredi; ut non solum maternae aut paternae senectutis, sed etiam vitae propriae sit superstes. Plus successori tuo relinquis, si portio ejus non ad luxum praesentium proficiat, sed ad pretium futurorum. 14. Sed desideramus amissos. Duo sunt enim quae maxime angunt, aut desiderium eorum, quos ami
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eo ipso amentiam suam ꝓderent: mor¬
tẽ ñ ferentes. & mortẽ appetentes: &s quod ꝓ
malo fugerant: ꝓ remedio asciscerent. Qui qm̃
consentaneum naturs suȩ ferre ac ꝑpeti neqͥ¬
uerunt: contrariũ uoti incidunt: ut ab his in
ꝑpetuum separent᷑. quos sequi desiderauerint.
S hȩc rara. qm̃ natura ipsa reuocat. & si p̃ci¬
pitet amentia. Illud uͦ frequens in mulieribꝰ.
ut clamores publicos serant. quasi metuant
ne earum ignoret᷑ crumpna: ut inluuiẽ dolen¬
tis affectent. quasi in eo sit sensus dolendi: ut
implexuĩ sordib madident caput: postremo.
ut qd̾ plerisq in locis fieri assolet. discisso ami¬
ctu. diloricata ueste. secreti pudoris nuda ꝓsti¬
tuant: quasi ipsum lenocinent᷑ pudorẽ. quia
pudoris sui p̃mia ꝑdiderint. Sic ꝓcaces oculi
ꝓuocant᷑ ut concupiscant: ut amare incipiant.
m̃bra nudata: quȩ si ũ aspicerent ñ amarent.
Atq utinã sordidata illa tegũta corꝑis non

Expanded text:
ut in eo ipso amentiam suam proderent, morut in eo ipso amentiam suam proderent, mortem non ferentes, et mortem appetentes: et quod pro malo fugerent, pro remedio adsciscerent? Qui quoniam consentaneum naturae suae ferre ac perpeti nequiverunt, contrarium voto incidunt; ut ab his in perpetuum separentur, quos sequi desideraverint. Sed haec rara; quoniam natura ipsa revocat, etsi praecipitet amentia. 12. Illud vero frequens in mulieribus, ut clamores publicos serant, quasi metuant ne earum ignoretur aerumna: ut illuviem vestis affectent, quasi in ea sit sensus dolendi: ut impexum sordibus immadident caput: ut postremo, quod plerisque in locis vulgo fieri solet, discisso amictu, diloricata veste, secreti pudoris nuda prostituant, quasi ipsum lenocinentur pudorem, quia pudoris sui praemia perdiderunt. Sic procaces oculi provocantur, ut concupiscant, ut amare incipiant membra nudata: quae si non aspicerent, non amarent. Atque utinam sordidata illa tegumenta corporis non
Abbreviated transcription (Latin):
credita in ꝑpemũ tenere ñ possumus: Gemut
t̾ra sub aratris. imbrib cedit᷑. tempestate concu¬
tit᷑. stringit᷑ frigore: sole urit᷑. ut fructꝰ annuos
raptores habet: Nec fructũ suum queritur
amissum. quẽ ideo generauit ut amitteret.
nec in posterum negat quẽ sibi meminit
auferendũ. Celum ipsum. ñ semꝑ stellarum
micantium globis fulget: quasi quibusdam
rutilat: s assidius uicibus. ille quidã mundi
uultꝰ gratissimꝰ. uehem̃ti noctiũ caligat horro¬
re Q uid gratiꝰ lucẽ quid iocundiꝰ sole que
cotidie occidunt: Tam̃ decessisse nobis hȩc ñ
moleste ferimꝰ. quia redire p̃sumimꝰ. Doceris
in his. quã in tuis debeas exhibere patientiam.
Si suꝑiora occidunt. nec dolori sunt. cur si
occiderint humana doleant᷑: Sit tam̃ pati¬
conuenit: Non mediocre malũ est inmo¬
deratio doloris: aut metus mortis. Quantos
ad laqueum impulit: ad gladiũ armauit.

Expanded text:
credita in perpetuum tenere non possumus? Gemit credita in perpetuum tenere non possumus? Gemit terra sub aratris, imbribus caeditur, tempestate concutitur, stringitur frigore, sole torretur: ut fructus annuos raptores habet? Nec fructum suum queritur amissum, quem ideo generavit, ut amitteret: nec imposterum negat, quem sibi meminit auferendum. 10. Coelum ipsum non semper stellarum micantium globis fulget, quibus quasi quibusdam irrutilat: sed assiduis vicibus ille quidam mundi vultus gratissimus, humenti noctium caligat horrore. Quid gratius luce? quid sole jacundius? quae quotidie occidunt; 1138 decessisse tamen haec nobis non moleste ferimus, quia eum redire praesumimus. Doceris in his quam in tuis debeas exhibere patientiam. Si superiora tibi occidunt, nec dolori sunt; cur si occiderint humana, doleantur? 11. Sit tamen paticonvenit? Non enim mediocre malum est immoderatio doloris, aut metus mortis. Quantos ad laqueum impulit, armavit ad gladium;
Abbreviated transcription (Latin):
tate iudicii atq intentione uirtutis obinum
morti debeant pectus offerre.: merere in alio
grauius. quod in se si causa exegerit expectan¬
dum sit. Nlam quẽadmodum potes in te ñ re-¬
fugere: quod impatieitiꝰ alii doleas accidisse:
depone merorem si potes: include si ñ potes.
Aut absorbendus aut p̃mendꝰ est omnis do¬
lor. Cur enim mesticiã tuam ñ ratio potiꝰ quã
dics leniat: llam quod oblitteratura ẽ tẽꝑis
series. melius prudentia mitigabit. Quin ꝙ̃.
hoc ipsũ irreligiosum puto erga ipsoꝵ memo¬
riam qͦs dolemus amissos. ut obliuisci eoꝵ ma¬
limus. quã consolatione mulceri: aut cũ hor¬
rore reminisci. quã mulceri cum gra: recorda¬
tionẽ timere. quoꝵ imago eẽ debeat uolupta¬
& pęnȩ addictos. quã immortalitati debitos.
quos dilexeris. estimare. S dicis. Quos dilige¬
bamꝰ. amisimꝰ. Nonne hȩc nobis cũ ipso mun¬
do elem̃tisq cõmunia sunt. quia ad tempus

Expanded text:
tate judicii, atque intentione virtutis obvium tate judicii, atque intentione virtutis obvium morti debent pectus offerre, moerere in alio gravius, quod in se, si causa exegerit, sit expetendum. Nam quemadmodum potes in te non refugere, quod impatientius alii doleas accidisse? Depone moerorem, si potes: include, si non potes. 8. Aut absorbendus omnis, aut premendus est dolor. Cur enim moestitiam tuam non ratio potius, quam dies leniat? Non quod oblitteratura est temporis series, melius prudentia mitigabit. Quin etiam hoc ipsum irreligiosum puto erga ipsorum memoriam, quos dolemus amissos; ut oblivisci eorum malimus, quam consolatione mulceri: aut cum horrore reminisci, quam meminisse cum gratia: recordationem timere, quorum imago debeat esse voluptactorum: et poenae addictos, quam immortalitati debitos, quos dilexeris, aestimare. 9. Sed dicis: Quos diligebamus, amisimus. Nonne haec nobis cum ipso mundo elementisque communia sunt; quia ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m naturam. neaut excellentiorem aliquã
nature exceptionẽ nobis arrogare uideamur.
aut cõmunc̃ recusare. Ꝙẜ enim mors equalis
ẽ omnib. indiscreta pauꝑib: inexcepta diui¬
tib. Et̾ ideo licet ꝑ unius peccatum. in omnes
tam̃ ꝑtransiit᷑. ut quẽ generis ñ resugimꝰ au¬
ctorem. ñ refugiamus & mortis: ⁊ sit nobis
sic̃ ꝑ unum mors. ita ꝑunũ etiã resurrectio
ctus madam: mortuus in adã. Quẽ reuocat.
nisi me in adam inuencrit᷑ ut in illo. culpȩ
obuoxium. morti debitum. ita in xp̃o iusti¬
ficatum: Si gͦ debitum mortis ẽ solutio. debet
c̃e tolerabilis. S hic locus posteriorib partibꝰ
rescruandꝰ. Hunc ꝓpositum ẽ asserere mortem
grauiori ñ debere ẽẽ merori. quod eũ natura
re. si merori indulgent. quod mollem &. effemi¬
natum iudicauert in uiro luctum. Deforme
ẽ enĩ cos qͥ ꝓ fide. ꝓ religione. ꝓ patria. ꝓ equi¬

Expanded text:
um naturam; ne aut excellentiorem aliquam um naturam; ne aut excellentiorem aliquam naturae exceptionem nobis arrogare videamur, aut communem recusare. Etenim mors aequalis est omnibus, indiscreta pauperibus, inexcepta divitibus. Et ideo licet per unius peccatum, in omnes tamen pertransivit ; ut quem generis non refugimus auctorem, non refugiamus et mortis: et sit nobis sicut per unum mors, ita per unum etiam resurrectio; ctus in Adam, mortuus in Adam; quomodo revocet, nisi me in Adam invenerit, ut in illo culpae obnoxium, morti debitum, ita in Christo justificatum ? Si ergo debitum est mortis, solutio debet esse tolerabilis. Sed hic locus posterioribus partibus reservandus. 7. Nunc propositum est asserere mortem graviori non debere esse moerori, quod eum natura re, si moerori indulgeant; eo quod mollem et effeminatum judicaverint in viro luctum. Deforme est enim eos qui pro fide, pro religione, pro patria, pro aequi