comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃tũ. & ñ inuento corꝑe eius.
uencrunt dicentes. se etiam uisio¬
nem angłoꝵ uidisse. qͥ dicunt eũ
quoꝵ mentib plus de ñ inuento
corꝑe dñico mesticiã qua dolebãt
addere. quã denunciata ꝑangłos
eiꝰ resurrectione gaudium quo re¬
crearent᷑ uidere potuerunt: Et abie¬
runt qͥdã exnr̃is admonumentum.
& ita inuenerunt. sic̃ mulieres dire¬
runt. ipsum uͦ noninuenerunt. Cũ
ipse lucas supra petrũ dixerit cu¬
curisse admonumentũ. et nẽ eleopͥa
dixisse ipse retulerit. qͦd qͥdã eoꝵ ierãt
admonumentũ. intelligit᷑ attestari. qͦd
duo ierint admonumentũ: s petrũ
solum pͥmo cominemorauit qͥa illi
prius maria nunciauerit. & ipse
dixit adeos. Ostulti. et tardi corde

Expanded text:
 non invento corpore ejus, venerunt dicentes se etiam visionem angelorum vidisse, qui dicunt eum quorum mentibus plus de non invento corpore dominico moestitiam qua dolebant addere, quam denuntiata per angelos ejus resurrectione, gaudium quo recrearentur videre potuerunt. Et abierunt quidam ex nostris ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. Cum ipse Lucas, supra, Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum, et nunc Cleopham dixisse ipse retulerit quod quidam eorum ierant ad monumentum , intelligitur attestari quod duo ierint ad monumentum, sed Petrum solum primo commemoravit, quia illi primitus Maria nuntiaverit. Et ipse dixit ad eos: O st
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ ibi crucifixerunt eum Extͣ urbẽ
inqͥb truncabantur capita dampna¬
toꝵs: et caluarie id÷ decollatoꝵ sũp¬
sere nom̃. ꝓpterea autẽ ibi crucifixꝰ¬
prius erat area dampnatoꝵ: erige¬
rentur uexila martyrii. et qͦm̃ ꝓ nob̾
maledictũ crucis factus ẽ. et flagella¬
tus. et crucifixus. sic ꝓ om̃iũ salute qͣsi
norius int̃ noxios crucifigit᷑: ut ubi
habundauit peccatum: suꝑhabundet
gr̃a. Qualit̾ sane dñs incruce sit po¬
situs. quidue eadẽ sacratissumi corꝑis
positio regalis inse typi contineat.
sedulius inpaschali carmine pulche
uersib dixit: neue qͥs ignoret spẽm
crucis ẽẽ colendã. quȩ dñm portaũ
ouans. ratione potenti quatuor inde
plagas quadrati colligit orbis. Splen¬
didus auctoris deuertice fulget eus.
occiduo sacre lambunt᷑ sidere plantȩ.
arton dextra tenet. mediũ leua erigit
axem. Cunctaq demenbris uiuit na¬
tura creantis. et cruce complexũ. xp̃c

Expanded text:
riae, ibi crucifixerunt eum. Extra urbem riae, ibi crucifixerunt eum. Extra urbem in quibus truncabantur capita damnatorum, et calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixprius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia. Qualiter sane Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine pulchre versibus dixit: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce complexum Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ligno hec faciunt inarido quid fiet
Uiridelignum se ipsum suosq electoᷤ.
Aridum uͦ impios & peccatores signifi¬
cat. Si gͦ ipse inquit qui peccatum ñ
feci. qui lignum uitȩ merito appellatꝰ
fructus gr̃e duodenos ꝑsingłos menses
affero. sine igne passionis amundo ñereo:
qͥd putas eos manere torm̃ti qͥ fructib
uaciu. ipsum insuꝑ uite lignum flam¬
mis dare non timent: Siminc ẽ tem¬
pus. ut incipiat iudiciũ de domo dĩ.
& om̃s qui uolunt piȩ uiuere in xp̃o¬
iħi. ꝑsecutionem patiuntur. qͥ finis
eoꝵ qui non credunt euuangłio. Duce¬
bantur autem et alii duo nequã cum
eo. ut int̃ficerentur. ut impleretur qͦd
ait et cum iniquis deputatus ẽ: S ille
cum iniquis deputatus ẽ inmorte. ut
iniquos iustificaret inresurrectionẽ
qͥ cũ informa dĩ esset ꝓpter homines
homo factus ẽ. ut hominib potestatẽ
daret filios dĩ fieri. Et postquam ue¬
nerunt inlocum qui uocatur calua¬

Expanded text:
ligno haec faciunt, in ariao quid fiet? ligno haec faciunt, in ariao quid fiet? Viride lignum seipsum suosque electos, aridum vero impios et peccatores significat. Si ergo ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus, fructus gratiae duodenos per singulos mentes affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti, qui fructibus vacui, ipsum insuper vitae lignum flammis dare non timent? Si nunc est tempus ut incipiat judicium de domo Dei, et omnes qui volunt pie vivere in Christo persecutionem patiuntur, qui finis eorum qui non credunt Evangelio Dei? Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo, ut interficerentur. Ut impleretur quod ait: Et cum iniquis deputatus est. Sed ille cum iniquis deputatus est in morte, ut iniquos justificaret in resurrectione, qui cum in forma Dei esset, propter homines homo factus est, ut hominibus potestatem daret filios Dei fieri . Et postquam venerunt in locum qui vocatur Calva
Abbreviated transcription (Latin):
fugiant inmontes. Et paulo post. Ue
autẽ pregnantib et nutrientib in illis
dieb. qͥa et naturale ẽ. imminente cap¬
tiuitate hostili que ꝑagros urbesq cla¬
de feruente cunctos qui euadẽ queãt.
alta queq uel abdita quib abscondã¬
tur refugia conquurere. Et specialit
refert iosephus insistentib sibi roma¬
nis uideos cauernas certatim monti¬
um colliũ petisse spelũcas: ita ut se¬
met ipsum testet᷑ munitiore. quodã
destructe urbis iotã pate inspe leo cũ
suꝑfluo quod beatificandas dic̃ steri¬
les et non parientes. dehis intelligi. qͥ
se ipsos inutrolibet sexu castrauerũt
ꝓpt̃ regnũ cęlorũ montibq et collib
dici. cadite suꝑ nos. et operite nos cũ
quilibet suȩ fragilitatis memores. in¬
gruente temptationũ articło. subli¬
mium quorũq uel ipsa uirginitate
uł martyrio. uel quacumq alia uir¬
tute uiroꝵ quesierint exemplis mo¬
nitis et p̃cib defendi. Quia si in uiridi

Expanded text:
o post: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Quia et naturale est imminente capivitate, hostilique per agros urbesque clade fervente, cunctos qui evadere queant alta quaeque vel abdita, quibus abscondantur, refugia conquirere. Et specialiter refert Josephus, insistentibus sibi Romanis, Judaeos cavernas certatim montium, colliumque petisse speluncas. Ita ut semetipsum testetur, munitione quodam destructae urbis Lotapatae in Speleo cum superfluo, quod beatificandos dicit steriles et non parientes, de his intelligi, qui se ipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum. Montibus et collibus dici: Cadite super nos, et operite nos, cum quilibet suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo sublimium quorumque, vel ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint exemplis, monitis et precibus defendi Quia si viridi
Abbreviated transcription (Latin):
Pendentes enim inligno crucifixi.
clauib adlignum pedib manibꝰq
confixi. ꝓducta morte necabant᷑.
& diu uiuebant incruce. Non qͥa
longior uita eligebantur. s quia
mors ipsa ꝓtendebatur. ne dolor
citius finiretur. Uerũ ipse de mor¬
te pessima: occidit omnẽ mortẽ:
Pessima enĩ erat non intelligen¬
tib iudeis: nã ad nõ electa erat.
Ipsam enim crucem suã signum
habiturus erat. ipsam crucẽ de di¬
abolo suꝑato tamquã tropheum
infrontib fideliũ positurꝰ ut dicet
apłs. Michi aut̃ absit głari. nisi

Expanded text:
Pendentes enim in ligno crucifixi, Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur, et diu vivebantur in cruce, non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Verum ipse de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat, non intelligentibus Judaeis. Nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato, tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem ab
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebat consuctudine. de uinctꝰ:
Exclamauit autem simul unuer¬
sa turba dicens. Tolle hunc. et di¬
mitte nobis barraban. Qui erat.
ꝓpter seditionem quandã factã ĩ
ciuitate. et homicidiũ missus in
carcerem: Heret iuideis usq hodie
sua petitio. quã tanto labore im¬
perarunt. Quia enĩ data sibi op¬
tione. ꝓiħu latronem. ꝓsaluatore
int̾fectorem. ꝓdatore uite elege¬
runt adẽptorẽ: merito salutem ui¬
tamq ꝑdiderunt. et latrociniis se
ac sedicionib intantum submerse¬
runt: ut et patriam regnumq su¬
um qͦd plus xp̃o amauere. ꝑdidint.
Et hactenus eam quam uendidere
uel animȩ uel corꝑis libertatan. re¬
cipere meruer int̾. Iterum aut̃ pi¬
latus locutus ẽ adillos. uolens di¬
mitere iħm At illi subelamabãt
dicentes crucifige crucifige eum
Quanta ꝑfidorum crudelitas. quȩ
non solum occidere innocentem.
sed et pessimo genere mortis occi¬
dere. hoc ẽ crucifigere desiderat.

Expanded text:
gaudebat, consuetudine devinctus. gaudebat, consuetudine devinctus. Exclamavit autem simul universa turba, dicens: Tolle hunc, et dimitte npter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium, missus in carcerem. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quia enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro salvatore interfectorem, pro datore vitae, elegerunt ademptorem, merito salutem vitamque perdiderunt, et latrociniis se ac seditionibus in tantum submerserunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eam quam vendidere, vel animae, vel corporis libertatem recipere non meruerint. Iterum autem Pilatus locutus est ad illos, volens dimittere Jesum. At illi subclamabant dicentes: Crucifige, Crucifige eum. Quanta perfidorum crudelitas, quae non solum occidere innocentem, sed et pessimo genere mortis occidere, hoc est crucifigere desiderant!
Abbreviated transcription (Latin):
cum accusatis. Hȩc dicendo pila¬
tus. absoluit qͥdẽ iħm. quẽ ꝓbauit
insontem: sed ut implerent᷑ scͥptẽ
quẽ absoluit iudicio: crucifirit
misterio. S neq herodes: Nam remisi
uos adillum: et ecce niehil dignũ
morte actum ẽ ei: Audi cecȩ uidee.
audi crudelis paganȩ. pilatus ip¬
se fatetur neq se neq herodẽ dignũ
quid morte in xp̃o repperisse sed
tantum inoccidendo uel illuden¬
do innoxio aliene crudelitatis ob¬
temperasse clamorib pereant gͥ
scripta. quȩ tonto post tempore
contra xpm composita. non llũ
apud pilatum magice arcis accu¬
satum. sed uos apud dñm ꝑfidię
& falsitatis accusandos esse de¬
monstrant: Emendatũ gͦ ulum di¬
mittam flagris illum et ludibris
qͣntũ ipsi uibetis. dũ mͦ in noxium
sanguinẽ non stiatis afficiã. Ne¬
cesse autẽ habebat dimittere eis
ꝑdiẽ festum unũ Necesse habebat.
non imperiali legis sanctione s
annua gentis cii ꝑtalia placere

Expanded text:
eum accusatis. Haec dicendo Pilaeum accusatis. Haec dicendo Pilatus, absolvit quidem Jesum, quem probavit insontem, sed ut implerentur Scripturae, quem absolvit judicio, crucifixit mysterio. Sed neque Herodes. Nam remisi vos ad illum, et ecce nihil dignum morte actum est ei. Audi, caece Judaee, audi crudelis pagane. Pilatus ipse fatetur, neque se, neque Herodem dignum quid morte in Christo reperisse, sed tantum in occidendo vel illudendo innoxio alienae crudelitatis obtemperasse clamoribus. Pereant ergo scripta, quae tanto post tempore contra Christum composita, non illum apud Pilatum magicae artis accusatum, sed vos apud Dominum perfidiae et falsitatis accusandos esse demonstrant Emendatum ergo illum dimittam. Flagris illum et ludibriis quantum ipsi jubetis, dummodo innoxium sanguinem non sitiatis, afficiam. Necesse autem habebat dimittere eis per diem festum unum. Necesse habebat, non imperialis legis sanctione, sed annua gentis, cui per talia placere
Abbreviated transcription (Latin):
ligione. ita etiam mente dissiden
ineis fide perimenda consentiũt.
Pilatus autem conuocatis pͥncipibꝰ
sacerdotum. & magistratib iplebe.
dirit adeos. Quantum dimitten¬
di iħu studium gerat pilatus. at¬
tende. Primo. accusantib sacerdo¬
tum pͥncipib nichil se ineo causȩ
dicit inuenisse: deinde illis incepto
ꝑsistentib. mittit adherodem: ut
sceleris inuenire possit anforte di¬
mittendũ decernere uelit. exploret
Postremo ethuiuis agnita uolunta¬
te. nec inuento in ihu facinore. etiã
plebis cui unum dimittere ꝑpas¬
cha consueuerat. sententiã querit.
lterum qͦ actercio dimittere uolẽs
illum: interrogat S quo curiosiꝰ
auriliatorem dimittendi iħm quẽ
non repperit.querit: eo cͥminosio¬
res eos quos unanimit eius mortẽ
desiderantes repperit. arguit. Optu¬
listis mͥ hominẽ huc. qͣsi auerten¬
tem populum: et ecce ego coram
uobis int̾rogans nullã causã in¬
uenio in homine isto. exhis inqͥbꝰ

Expanded text:
ligione, ita etiam mente dissidentligione, ita etiam mente dissident, Christique in eis fide perimenda consentiunt. Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum, et magistratibus, et plebe, dixit ad eos. Quantum dimittendi Jesu studium gerat Pilatus, attende. Primo accusantibus sacerdotum principibus, nihil se in eo causae dicit invenisse. Deinde illis in coepto persistentibus, mittit ad Herodem, ut sceleris invenire possit, an forte dimittendum decernere velit, exploret. Postremo et ejus agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore etiam plebis, cui unum dimittere per Pascha consueverat, sententiam quaerit. Iterum quoque ac tertio dimittere illum volens interrogat. Sed quo curiosius auxiliatorem dimittendi Jesum quem non reperit, quaerit: eo criminosiores eos quos unanimiter ejus mortem desiderantes reperit, arguit: Obtulistis mihi hunc hominem, quasi avertentem populum, et ecce ego coram vobis interrogans nullam causam invenio in homine isto ex his in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rodes cum exercitu suo. & illusit in¬
dutum ueste alba. et remisit adpilatũ.
Quod ueste alba induitur: inmacłatȩ
dat indicia passionis: qm̃ agnus dĩ
inmaculatus. tocius sit mundi pec¬
cata ablaturus. Qui enim inueste
alba spretus & illusus: ipse incasta
carne ẽ passus. et sepultus. Alit̃. Qͦd
hic alba. uixtaꝰ alios eiuiangłistas
purpurea uel coccinea ueste indutꝰ
exprimit: quȩ et innocuã eiusdem
dñi ac sponsi sui mortẽ mirata. di¬
lectus inquit m̃s candidus. et rubi¬
cundus. candidus scilicet actione.
rubicundus sanguine: et ipsa ua¬
riis menbroꝵ suoꝵs flosculis uer¬
nans: inpace lilia gignit: inbello ro¬
sas Et facti sunt amici herodes &
pilatus. inipsa die. Nam antea in-¬
imici erant adinuicem: hoc ne¬
fandissimum herodis et pilati fe-¬
dus qͦd inoccidendo xp̃o pepige¬
runt. hactenus eoꝵ uelut heredita¬
rio ure successores tustodiunt. qͣn¬
do gentiles aiudez sic̃ genere et re¬

Expanded text:
rodes cum exercitu suo, et illusit inrodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit ad Pilatum. Quod veste alba induitur, immaculatae dat indicia passionis, quoniam agnus Dei immaculatus totius mundi sit peccata ablaturus. Qui enim in veste alba spretus et illusus, ipse in casta carne est passus et sepultus. Aliter: quod hic alba, juxta vero alios evangelistas purpurea vel coccinea veste indutus, exprimit. Quae et innocuam ejusdem Domini ac sponsi sui mortem mirata: Dilectus inquit meus, candidus, et rubicundus . Candidus, scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipse variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bello rosas. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die. Nam antea inimici erant ad invicem. Hoc nefandissimum Herodis et Pilati foedus, quod in occidendo Christo pepigerunt, hactenus eorum velut haereditario jure successores custodiunt, quando gentiles et Judei sicut genere et re
Abbreviated transcription (Latin):
credidint et ꝓpħis: mirabilia xp̃i
opera in euuangłio qͦ uidere non
sacerdotũ et scribȩ constanter accu¬
santes eum: Accusantib se pͥncipibꝰ
sacerdotum. et scribis: dñs apud pila-¬
tum pauea. apud herodẽ nulla re-¬
spondit: ne uidelicet crimen diluẽs
dimitteret᷑ ap̃side: et crucis utilitas
differietur. Nam et iustum ꝓfecto erat.
ut pilato qui inuitus ferebat sen¬
tenciã: aliqua inparte responderet:
herodẽ uero cȩterosq uideoꝵ opti¬
mates. quia contra legis sue decreta
innoxium condempnabant. indig¬
nos ꝑomnia suo sermone duccret.
ꝓpter uia gͦ quib respondere noluit.
adhoc data ẽ de agno similitudo:
ut insuo silentio ñ reus sed innocens
haberetur. Ubi enĩ tacebat. quasi
agnus toto ꝓgrege immolandus pa¬
cientiam prestabat. Ubi uero respon¬
debat. qͣsi pastor bo ius ꝓcreditis sͥ
ouib contͣ lupoꝵ laironumq insidi¬
as pugnabat. Spreuit autẽ illũ he¬

Expanded text:
crediderint et prophetis, mirabilia Christi crediderint et prophetis, mirabilia Christi opera in euangelio quoque uidere non sacerdotum et scribae constanter accusantes eum. Accusantibus se principibus sacerdotum et scribis, Dominus apud Pilatum pauca, apud Herodem nulla respondit, ne videlicet crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Nam et justum profecto erat ut Pilato qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderet: Herodem vero caeterosque Judaeorum optimates, quia contra legis suae decreta innoxium condemnabant, indignos per omnia suo sermone duceret. Propter illa ergo, quamvis respondere noluit, ad hoc data est de Agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Ubi enim tacebat, quasi agnus toto pro grege immolandus patientiam praestabat; ubi vero respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus contra luporum latronumque insidias pugnabat. Sprevit autem illum He
Abbreviated transcription (Latin):
Qui et ipse iherosolimis erat illis di¬
eb. Pilatus qͥdẽ ne contra eum qͥ
insontẽ et ꝓpt̃ inuidiam traditũ
cognouerat. sentenciã dare cogeret᷑.
herodi eum misit audiendũ ut
ipse potius eũ qui eius patriȩ te¬
traiches existebat uel absolueret. ut
puniret: Uerum diuina ꝓuiden¬
tia ne qua iudeis excusatio rema¬
neret. qͣsi non ipsi sed romani xp̃m
crucifixerint. herodes qͦ qui natu
et religione erat uideus. cum exer¬
citu suo quid de iuo senserit. t̃os¬
tentare ꝑmissus: simul et impie
natus. et galileȩ inqua nutritus ẽ
& conuersatus. in eius necem con¬
spirantis ostenditur. Herodes aut̃
uiso iħu. gauisus ẽ ualde. Erat enĩ
cupiens exmulto tempore uidẽ il¬
lum. eo quod audiret multa deillo.
et sperabat signũ aliquod uidẽ ab eo
spondebat. Lacuit et nichil fecit:
quia nec illius crudelitas merebat᷑
uide diuina: et dñs iactantiã de-¬
clinabat. Et fortasse inherode om̃s
impii significantur. qͥsi legi non

Expanded text:
is diebus. Pilatus quidem, ne contra eum, quem insontem et propter invidiam traditum cognoverat, sententiam dare cogeretur, Herodi eum misit audiendum, ut ipse potius eum qui ejus patriae Tetrarchus existebat, vel absolveret, vel puniret: verum divina Providentia, ne qua Judaeis excusatio remaneret, quasi non ipsi, sed Romani Christum crucifixerint, Herodes quoque, qui natu et religione erat Judaeus, cum exercitu suo quid de illo senserit est ostentare permissus. Simul et impietet, in qua natus, et Galilaeae, in qua nutritus est et conversatus, in ejus necem conspirantis ostenditur. Herodes autem visu Jesu gavisus est valde. Erat enim cupiens ex multo tempore videre illum, eo quod audiret multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo us uidere tacuit et nihil fecit, quia nec illius crudelitas merebatur uidere diuina et dominus iactantiam declinabat. et fortasse typice in Herode omnes inpii significantur, qui si legi non
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑeum ppłi gentiũ designantur. qui
qͦndã peregrini et hospites destamentoꝵ.
nc̃ obediendo fidei. ciues sunt et dome¬
stici dei. E sic̃ alibi dr̃ heredes qͥdẽ dei.
coheredes autẽ xp̃i. Unde pulchrȩ sy¬
mon obediens. cyrene heres interpretat᷑.
Nec preter eundũ. qͦd symon deiulta ue¬
nisse refertur. Uilla enim. grecȩ pagos
uocatur. aqua pagani nom̃ trahunt.
eo qͦd aciuitate di alieni. et qͣsi urbane
sint conuersationis ignari.S de pago
sẏmon egediens. crucẽ portat post iħm:
cũ popusus nationũ paganis ritib de

Expanded text:
 eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei, et, sicut alibi dicitur, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene, haeres interpretatur. Nec praetereundum quod Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece πάγος vocatur, a qua pagani nomen trahunt, eo quod a civitate Dei alieni et quasi urbanae sint conversationis ignari. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat post Jesum, cum po
Abbreviated transcription (Latin):
commemorat scripturas. Et hoc pa¬
rum ẽ. Aperit sensũ: ut quod legis in¬
telligas. Deinde post commendatam
sui corꝑis ueritatem: commendat ȩc¬
cłiȩ unitatẽ. Et p̃dicari in nomine eiꝰ
pęnitentiã & remissionẽ peccatoꝵ.
inom̃s gentes. incipientib abiheru
salem. Non latret rabies hereticorũ
de angulo. Toto orbe terrarũ eccłia
diffusa ẽ. Om̃s gentes habet ȩccłia.
Nemo nos fallat. Ipsa ẽ uera. ipsa est
catholica. Cep̃ abierus alem. ꝑuenit
adnos. Et ibi ẽ. et hic Non enĩ uthuc
ueniret. inde discessit: Creuit. ñ mi¬
grauit. Et merito sic scͥptũ ẽ. int̃ ect̃a
dnĩcȩ pietatis sacramenta. et sic o¬
portebat. ut ministri sermonis qui
innomine xp̃i crucifixi. et resuscita¬
ti amortuis. pęnitentiã erant & re¬
missionẽ peccatoꝵ inom̃s gentes
p̃dicaturi. abiherosolimis inciꝑent.¬

Expanded text:
commemorat Scripturas. Et hoc pacommemorat Scripturas. Et hoc parum est, aperit sensum, ut quod legis intelligas. Deinde post commendatam sui corporis veritatem, commendat Ecclesiae unitatem. Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incitc. Non latret pravitas haereticorum, de angulo toto orbe terrarum Ecclesia diffusa est, omnes gentes habent Ecclesiam. Nemo nos fallat, ipsa est vera, ipsa est catholica, coepit ab Hierusalem, pervenit ad nos, et ibi est, et hic. Non enim ut huc veniret inde discessit, crevit, non migravit. Et merito sic scriptum est, inter caetera dominicae pietatis sacramenta: Et sic oportebat, ut ministri sermonis, qui in nomine Christi crucifixi et resuscitati a mortuis, poenitentiam erant et remissionem peccatorum in omnes gentes praedicaturi, ab Hierosol
Abbreviated transcription (Latin):
Scum adhuc essem uobiscũ. idẽ cũ
adhuc essem uicarne mortali. inqͣ
estis et uos lunc enim uieadẽ car¬
ne resuscitatus erat. s cũ illis in eadem
mortalitate. ñerat: Et cũ illis postea qͣm
necesse ẽ impleri om̃ia quȩ scͥpta sũt
in lege moysi. et ꝓpħis. et psalmis de
me. Uide qͦmͦ tulit om̃s ambages.:
uisus ẽ tacꝰtus ẽ. manducauit. Certe
ipse erat: Lamen ne maliquo sensus
humanos ludificasse uideret᷑. misit
manus adscripturas. Dicant paga¬
ni qͥcqͥd uolunt. magus fuit potu¬
it se sic ostendere. Numquid magꝰ
ante qͣm natus: potuit se ꝓphare de
ẽ: qͦd cernitis. ante predictum ẽ. Audi
filia. et uide. Audi p̃dicta: uide com¬
pleta: Tẽ apperuit illis sensum. ut in¬
delligerent scͥpturas. et dixit eis. Qm̃
sic scriptum ẽ. et sic oportebat xp̃m
pati. & resurgere amortuis. die tertia.
Prebet se uidendũ ocłis. p̃bet se ma¬
nib contrectandum: Parũ ẽ. Legis

Expanded text:
cum adhuc essem vobiscum. Hoc est, cum cum adhuc essem vobiscum. Hoc est, cum adhuc essem in carne mortali in qua estis et vos. Tunc enim in eadem carne resuscitatus erat, sed cum illis in eadem mortalitate non erat. Et cum illis quidem posteaquam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis deme. Vide quomodo tulit omnes ambiguitates: visus est, tactus est, manducavit; ipse certe erat. Tamen ne in aliquo sensus humanos ludificasse videretur, misit manus ad Scripturas. Dicant pagani quidquid volunt: Magus fuit, potuit se sic ostendere. Nunquid magus antequam natus, potuit se sic propheest, quod cernitis ante praedictum est. Audi, filia, et vide; audi praedicta, vide completa. Tnt Scripturas, et dixit eis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis die tertia. Praebet se videndum oculis, praebet manibus contrectandum. Parum est lege,
Abbreviated transcription (Latin):
ne inmee erucis ultionẽ cum ꝑfidis
eterna morte dampnemini. dignis la¬
crimarum fontib ablute. Notandũq
cum filias ierłm appellat. qͦd ñsole q̃ c̃
co uenerant agalilea. sed et eius dẽ ur¬
bis ciues ei mulieres adhescrint. Et
nc̃ qͦ quasi immolandum iħm dupplex
tͣba ꝓseqͥt᷑. cum eius passionis histo¬
riam. alii tamqͣm risu dignas fabu¬
nis sanguinisq mysteria. hr qͣs uiles
cõmunesq escas: illi pectore tanta re
dignã ꝑcipiunt. S dñs ubi. cor con¬
tritum ethumiliatum respicit. mox
addita salutifere compunctionis gr̃a.
unde gratius. dulcius. uberius flere¬
consolator inrogat. Quia ecce uenient di¬
es. in quib dicent. Beate steriles. & uentres

Expanded text:
ne in meae crucis ultionem cum perfidis ne in meae crucis ultionem cum perfidis aeterna morte damnemini, dignis lacrymarum fontibus abluite. Notandumque cum filias Jerusalem appellat, quod non solae quae cum eo venerant a Galilaea, sed et ejusdem urbis cives ei mulieres adhaeserint. Et nunc quoque quasi immolandum Jesum duplex turba prosequitur, cum ejus passionis historiam, alii tanquam risu dignas fabunis sanguinisque mysteria hi quasi viles communesque escas, illi pectore tanta re digno percipiunt. Sed Dominus ubi cor contritum et humiliatum respicit, mox addita salutiferae compunctionis gratia, unde gratius, dulcius et blantor irrogat. Quia ecce venient dies, i
Abbreviated transcription (Latin):
simul crucem dñi. s ñuna eadẽq m̃te
sequebatur: Nã ppłs quidẽ. ut cuius
mortẽ impetrauerat. morientẽ letus
aspiceret. mulieres uͦ. ut quẽ uiuere
desiderabant. moriturũ. morientẽ.
et mortuũ plorarent. Non autem
ideo solus mulierum planctus cum
sequebat᷑ quia ñ innumerus etiã
credentium uiroꝵ cetus de eius e¬
rat passione mestissimus. S quia
femineus qͣsi contemptibilior sexus
liberuus poterat p̃sentib sac̾dotum
pͥncipib et magistratib qͥd contͣ eos
senserit ostentare. Uerum quia no¬
uit dñs qui sunt eius. predermissa iã
furentis populi turba. ad amantes pła¬
gentesq feminas ocłos et ora conuer¬
tit dicens. filiȩ hierusalem nolite fle¬
re suꝑ me. s suꝑ uos ipsas flete et suꝑ
filios ur̃os. Ne me inqͥt moriturũ lamẽ¬
temini cui cita resurrectiomortẽ solu̾e po¬
dest. cuius mors et omnẽ mortẽ. et ip¬
sum mortis destructura ẽ auctͥorem:
Uos pocius ipsas ur̃amq ꝓgeniem

Expanded text:
mini, sed non una eademque mente sequebatur. Nam populus quidem, ut cujus mortem impetraverat, morientem laetus aspiceret; mulieres vero, ut quem vivere desiderabant, moriturum, morientem, et mortuum plorarent. Non autem ideo solus mulierum planctus eum sequebatur, quia non innumerus etiam credentium virorum coetus de ejus erat passione moestissimus, sed quia femineus, quasi contemptibilior sexus, liberius poterat praesentibus sacerdotum principibus et magistratibus quid contra eos senserit ostentare. Verum quia novit Dominus qui sunt ejus, praetermissa jam furentis populi turba, ad amantes plangentesque se feminas oculos et ora convertit dicens: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros. Ne me inquit moriturum lamentemini, cujus cita resurrectio mortem solvere potest, cujus mors et omnem mortem, et ipsum mortis destructura est auctorem. Vos potius ipsas, vestramque progeniem,
Abbreviated transcription (Latin):
pectantib dnm̃ suũ qͣndo reu̾tatur
anuptiis. Quia uͦ beatus euuange¬
lista lucas inter quatuor celi anima¬
lia ꝑutulum cuius uictimatione
qui insacerdotiũ eligebantur initia¬
ri sunt uissi. designatus accipit᷑: eo
qͦd ipse sacerdotiũ xp̃i cȩt̾is ampliꝰ
exponendum susceꝑit. pulcherrimȩ
qui euuangłium suũ aminist̾io
templi ꝑsacerdociũ zachariȩ cȩpit
sanguine. sed in laude dei. et bene¬
dictione conelusit a me

Expanded text:
spectantibus dominum suum, quando revertatur spectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis . Quia vero beatus evangelista Lucas, inter quatuor coeli animalia per vitulum, cujus victimatione qui in sacerdotio eligebantur initiari sunt jussi, designatus accipitur, eo quod ipse sacerdotium Christi caeteris amplius exponendum susceperit, pulcherrime qui evangelium suum a ministerio templi per sacerdotium Zachariae coepit, sanguine, sed in laude Dei et benedictione conclusit. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
se lȩtantur: Manent semꝑ uitem¬
plo. laudantes et benedicentes dm̃
ut in loco orationis. et int̃ laudum
deuotiones ꝓmissum scĩ sp̃s ad¬
uentũ. promtis ꝑ omĩa paratisq
cordib expecꝰtent. Et nos autem
discipuloꝵ exemplo post celebra¬
ta iherosolimis hoc ẽ inuisione
pacis dnĩcȩ passionis et resurrec¬
tionis sollempnia. bethanie. mox
arua. xp̃o duce petamus. ut cum
mente quieta. & ab omni discor¬
diarũ turbinȩ iã paccata. carnis
eius et sanguinis sacramentis un¬
biumur. ipsi domus obedientiȩ
curemus existere: illius nimirũ
uestigia sequentes. qͥ ut nob̶ for¬
mã uiuendi tribueret. factus ẽ
obediens usq ad mortem. Sic &¬
enĩ eottidiana illius etiã nos
meremur benedictione subliman.
cottidiȩ triumphalis illius ineȩ¬
lum ascensionis memores. laudan¬
des etbenedicentes dm̃ iniherus a¬
lem. id÷ insuꝑna pacis speratam
iam iamq ac desiderata uisione
quiescimus similes hominib ex¬

Expanded text:
se laetantur. Manent semper in temse laetantur. Manent semper in templo laudantes et benedicentes Deum ut in loco orationis et inter laudum devotiones promissum sancti Spiritus adventum promptis per omnia paratisque cordibus exspectent. Et nos autem discipulorum exemplo post celebrata Jerosolymis, et hoc in visione pacis, dominicae passionis et resurrectionis solemnia, Bethaniae mox arva Christo duce petamus, ut cum mente quieta, et ab omni discordiarum turbine jam pacata, carnis ejus et sanguinis sacramentis imbuamur: ipsi domus obedientiae curemus existere, illius nimirum vestigia sequentes, qui ut nobis formam vivendi tribueret, factus est obediens usque ad mortem . Sic etenim quotidiana illius etiam nos meremur benedictione sublimari, si, quotidie triumphalis illius in coelum ascensionis memores, laudantes et benedicentes Deum, in Jerusalem, id est, in supernae pacis sperata jam jamque ac desiderata visione quiescimus, similes hominibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
continet archani. Et ideo recte qͥb
utriusq testam̃ti scientiam aꝑuit.
qͦs omnẽ iuuendi & sperandi regu¬
lam edoeuit. eos quindecim stadi¬
is in locum quo eis benediceret &
p̃cepta docendi traderet. eduxit.
Recte quindecim stadiis locũ głose
ascensionis. aloco uictoriosissimȩ
passionis secreuit: ut om̃s ꝓse uel
iuere uel mori eupientes. et pͥmo
quiescendi post mortẽ. et infine pꝰt
amortiuis resuscitandi desiderio
parit̃ et amore firmaret: Et ipsi
ad orantes regressi sunt iniheru¬
salẽ eum gaudio magno. eterãt
semꝑ uitemplo laudantes et be¬
nedicentes dm̃. Ascendente incȩ¬
lum dño. discipuli adorantes in
loco ubi steterunt nouissimȩ pedeᷤᷤ
eius. confestim iherosolumã re¬
deunt. quia ibi ꝓmissionẽ patris
quã audire ꝑ os dñi. sunt expec̾ta¬
re p̃cepti.gaudia magna referunt.
qͥa dm̃ ac dñm suũ post triũphũ
resurrectionis etiam cȩlos penetras¬

Expanded text:
continet arcani. Et ideo recte quibus continet arcani. Et ideo recte quibus utriusque Testamenti scientiam aperuit, quos et omnem vivendi et sperandi regulam edocuit, eos quindecim stadiis in locum quo eis benediceret, et praecepta docendi traderet, eduxit. Recte quindecim stadiis locum gloriosae ascensionis a loco victoriosissimae passionis secrevit, ut omnes pro se vel vivere vel mori cupientes, et primo quiescendi post mortem, et in fine a mortuis resuscitandi desiderio pariter et amore firmaret. Et ipsi adorantes regressi sunt in Jerusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Ascendente in coelum Domino, discipuli adorantes in loco ubi steterunt novissime pedes ejus, confestim Jerosolyma redeunt, quia ibi promissionem Patris quam audiere per os Domini, sunt exspectare praecepti. Gaudia magna referunt, quia Deum ac Dominum suum, post triumphum resurrectionis etiam coelos penetras
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatule. quȩ inlatere montis oli¬
uarum posita ẽẽ narratur. Quia ui¬
delicet obedientis eccłiȩ domus. Apli¬
co digna hospicio. ñ alibi qͣm in
ipsius summi montis id÷ xp̃i la¬
tere. fidei. spei. dilectionisq suȩ fun¬
damenta locauit. De qͦ nimirum
latere lancea patefacto. sacramenta
sͥ sanguinis et aquȩ quib nascat᷑
simui et nutriatur gaudet emanaᷤ¬
se. Decuius uerticȩ uberrimo idest
apice diuinitatis. unctionis spi¬
ritalis munera desiderat: lucisq
ac pacis ꝑpetuȩ ꝓmissa in hianter
expectat. tercio: quia sic̃ iohs scribit.
erat bethania uixta iherosolunam.
qͣsi stadiis quindecim Qui ꝓfecto
numerus ꝓpter septem et octo. qͥb
constat scͥpturarum mysteriis accõ¬
modius. uel uitã quȩ nunc ẽ et futu¬
ram. uł uetus. et nouum destam̃tum.
uel sabbatum animarũ infuturo:
carnis resurrectionem. Uel certe ali¬
ud aliquid celestis semꝑ et spãlis

Expanded text:
civitatulae, quae in latere montis Olicivitatulae, quae in latere montis Olivarum posita esse narratur. Quia videlicet obedientis Ecclesiae domus, apostolico digna hospitio, non alibi quam in ipsius summi montis, id est, Christi latere, fidei, spei, dilectionisque suae fundamenta locavit. De quo nimirum latere lancea patefacto sacramenta sibi sanguinis et aquae, quibus nascatur simul et nutriatur, gaudet emanasse. De cujus vertice uberrimo, id est, apice divinitatis, unctionis spiritalis munera desiderat, lucisque ac pacis perpetuae promissa inhianter exspectat. Tertio, quia sicut Joannes scribit, erat Bethania juxta Jerosolyma quasi stadiis quindecim . Qui profecto numerus, propter septem et octo, quibus constat, Scripturarum mysteriis accommodus, vel vitam quae nunc est et futuram, vel Vetus et Novum Testamentum, vel sabbatum animarum in futuro et carnis resurrectionem, vel certe aliud aliquid coelestis semper et spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃arũ nos el austra constringimus.
ne loquendo exterus euagemur. ut
cum diuina uirtute ꝑfecte indui¬
mur. tc̃ qͣsi a nobmet ipsis foras
etiã alios instruentes exeamus. Edu¬
xit autem eos foras in bethaniã. &
eleuatis manib suis benedixit eis.
Et factum ẽ dũ benediceret illis. reces¬
sit. abeis ⁊ ferebat᷑ incelũ. Pret̃missis
omnib quȩ ꝑquadraginta dies agi
abillo cũ discipłis potuerunt pͥmo
die resurrectionis eius. adiungit ta¬
cite nouissimum quo ascendit incȩ¬
lum. Pulchix autẽ ascensurus incȩ¬
lum. discipulos quib benedieat fo¬
ras inbethaniam educit pͥmo qͥdẽ
ꝓpter nomen ciuitatis. quȩ domus
obedientiȩ dicit᷑ quia qui ꝓpter in¬
obedientiam ꝑu̾soꝵ descendit. ꝓpt̃
obedientiã nimirum conuersorum
ascendit. Mortuus ẽ enim sic̃ apłs
ait. ꝓpter delicta nr̃a. et resurrexit
ꝓpter iustificationem nrãm. Deinde
etiã ꝓpter situm eiusdem uillȩ siue

Expanded text:
nostrarum nos claustra constringimus, nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur, ut cum divina virtute perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ab illo cum discipulis potuerunt, primo diei resurrectionis ejus conjungit tacite novissimum diem quo ascendit in coelum. Pulchre autem ascensurus in coelum, discipulos quibus benedicat foras in Bethaniam educit. Primo quidem propter nomen civitatis, quae domus obedientiae dicitur. Quia qui propter inobedientiam perversorum descendit, propter obedieascendit: Mortuus est enim, sicut Apostolus ait, propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Deinde etiam propter situm ejusdem villae, sive
Abbreviated transcription (Latin):
breuit intimatur. cum sequitur.
Uos autẽ sedete inciuitate qͦ ad¬
usq induamini uirtute exalto. De
angłs. Et uirtus altissimi obumbra¬
bittͥ. Et ipse dñs alibi. Nam et ego no¬
ui uirtutẽ deme exisse. S et ipse lu¬
sessionis meminit Precepit inquit
eis abiherosolimis ne discedent. sed
expectarent ꝓmissionẽ. qͣm audistis¬
ni spũ scõ. ñpost multos hos dies. E
paulo post. S accipietis uirtutem
suꝑuenientis sp̃c sc̃i inuos. eteritis
mͥ testes. Notandũ sane: quia sunt.
qͦs a p̃dicationis officio inꝑfectio
uel ȩtas ꝓhibet. et tam̃ p̃cipitacio
impellit. Qui ammonendi sunt. ut
considerent. qͦdipsa ueritas quȩ re¬
pente qͦs uellet roborare potuisset.
ut exemplũ sequentib daret. ne in¬
ꝑfecti p̃dicare p̃sumerent. postqͣm
plene discipłos deiurtute p̃dicatio¬
nis instruxit. ilico adiunxit. Uos au¬
tẽ sedete incuutate. qͦ adusq indua¬
mini uirtute ex alto: Inciuitate qͥp¬
pe consetdemus. si intra mentium

Expanded text:
breviter intimatur cum sequitur: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto. De angelus: Et virtus altissimi obumbrabit tibi . Et ipse Dominus alibi: Nam et ego novi virtutem de me exisse . Sed et ipse Lusessionis meminit. Praecepit inquit eis a Jerosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patristu sancto non post multos hos dies . Et paulo post: Sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes . Notandum sane quod sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, qui admonendi sunt ut considerent quod ipsa Veritas quae repente quos velle roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoad usque induamini virtute ex alto. In civitate quippe considemus, si intra mentium
Abbreviated transcription (Latin):
do auditorib bonis. Uos scitis
qͦd factum ẽ uerbum ꝑuniu̾sam
iudeam. incipiens enim agalilea
post baptismũ. qͦd p̃dieauit ioh̃s¬
tus nec interrogandũ dehoc ratus
saluatorẽ: se magis ipsum nac̾ta oc¬
casione cupit abeo iudicando li¬
berum reddere: Nam sequitur. Pila¬
tus autẽ audiens galileam: inter¬
rogauit. si homo galileus esset E
ut cognouit. qͦd deherodis potesta

Expanded text:
do auditoribus bonis: Vos scitis do auditoribus bonis: Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptismutus neque interrogandum de hoc ratus Salvatorem, se magis ipsum nacta occasione, cupit ab eo judicando liberum reddere. Nam sequitur: Pilatus autem audiens Galilaeam, interrogavit si homo Galilaeus esset. Et ut cognovit quod de Herodis potest
Abbreviated transcription (Latin):
num duxerit. Ait autẽ pilatus.
ad principes sacerdotum. etturbaᷤ
Hichil inuenio causȩ in hoc homi¬
ne. hoc ẽ. quod ipse pridiȩ quam
pateretur int̃ alia discipulis ait.
Uenit enim pͥnceps mundi huius.
et inme non habet quicquã. Sed
quia princeps mundi. hoc ẽ pila¬
latus eũ absoluit. in quo nichil
cause quã dampnaret inuenit
uide quid agant uidei. qui non
equitatis amore uerũ inuestigare. s
inuidiȩ stimulo uistũ dampnare
satagunt. At illi inualescebant di¬
centes: commouet populũ. docens
accusantiũ sermo: magis & eum
qͥ accusatur innoxium. et eos qͥ
accusant docet ẽẽ ꝑuersos. Docu¬
isse enĩ ppłm etapristini teporis
ignauia docendo commouisse.
taliq actu agalilea usq adudeã.
hoc ẽ totã afine usq adfinẽ ter¬
ram repmissionis ꝑtransisse. non
criminis sed indicium constat ẽĩ
iurtutis. Potuit namq aliquis
amator dñi sicut etiam fecit eandẽ
sentenciã laudis loco ponere. dicen¬

Expanded text:
num duxerit. Ait autem Pilatus num duxerit. Ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: Nihil invenio causae in hoc homine. Hoc est quod ipse pridie quam pateretur inter alia discipulis ait: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Sed quia princeps mundi, hoc est Pilatus, eum absolvit, in quo nihil causae quam damnaret invenit, vide quid agant Judaei, qui non aequitatis amore verum investigare, sed invidiae stimulo justum damnare satagunt. At illi invalescebant dicentes: Commovet populum, docens accusantium sermo magis et eum qui accusatur innoxium, et eos qui. accusant docet esse perversos. Docuisse enim populum, et a pristini temporis ignavia docendo commovisse, talique actu a Galilaea usque ad Judaeam, hoc est totam a fine usque ad finem, terram repromissionis pertransisse, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Potuit namque aliquis amator Domini, sicut etiam fecit, eamdem sententiam laudis loco ponere, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tem se xp̃m regem esse: Arguunt᷑
impietatis uidei. qͦd accusantes
saluatorẽ ne falso quidem aliqͥd
ueri simile qͦd ei obicere possint
inueniunt: Et ideo sicut macus
dicit conuenientia eoꝵ testimo¬
nia ñerant. uerũ ipse ut nobis
patientiae p̃beat exemplum: sic̃
ante uerberatus. sic et mͦ accusatus
silet: etͣ reticet. Pilatus autẽ int̾ro¬
gauit eũ dicens Tu es rex iudeoꝵ:
At ille respondens ait. Tu dicis. Co¬
dem uerbo p̃sidi quo et pͥncipib
sacerdotũ respondet: ut ꝓpria sen¬
tentia condempnent᷑. & notandũ.
qͦd duob dño obiectis. uidelieet qͦd
et tributa cesari dari ꝓhiberet. &
seccpm regem diceret. pilatus de
uno regni uerbo interrogandum
putauit: Potuit enĩ fieri. ut illud
cesari quȩ cesaris sunt. et quȩ sunt¬
dĩ dõ. etiam pilatum audisse
contigerit: ideoq causam hãc
qͣsi apertum inuidorum men¬
datium nichili pendens. solum
hoc quod nesciebat quesitu dig¬

Expanded text:
tem se Christum regem esse. Arguuntur tem se Christum regem esse. Arguuntur impietatis Judaei, quod accusantes Salvatorem ne falso quidem aliquid verisimile quod ei objicere possint, inveniunt. Et ideo sicut Marcus dicit: convenientia eorum testimonia non erant . Verum ipse ut nobis patientiae praebeat exemplum, sicut ante verberatus, sic et modo accusatus silet ac reticet. Pilatus autem interrogavit eum dicens: Tu es rex Judaeorum? At ille respondens ait: Tu dicis. Eodem verbo pdotum respondet, ut propria sententia condemnentur. Et notandum quod duobus Domino objectis, videlicet quod et tributa Caesari dare prohiberet, et se Christum regem diceret, Pilatus de uno regni verbo interrogandum putavit. Potuit enim fieri ut illud aesari quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt, Deo , etiam Pilatum audisse contigerit, ideoque causam hanc, quasi apertum invidorum mendacium nihili pendens, solum hoc quod nesciebat quaesitu dig
Abbreviated transcription (Latin):
dei. respondens. uos dicitis. quia ego
sum: Sua se gͦ sententia condempnãt¬
oris et operis sui testimonio dm̃ eẽ
cognoscunt. Condempnant et arria¬
nos: qͥ uerba diuinȩ maiestatis nun¬
cia clarificato iam post mortẽ dño
nosunt intelligere. que eo uincto ad¬
huc flagellatoq et irriso. ipsi qui
crucifixuri erant intellexere carni
orum. duxerunt illum ad pilatum.
ut sermo dñi compleretur quẽ de
sua morte predirit. Tradet᷑ enim
gentib. et illudetur. et flagellabitur.
et conspuetur. et postquã flagellau̾¬
int. occident eum. Gentib quippe:
romanos significat. Nam pilatus
romanus erat: eumq inuideam ro¬
mani p̃sidem miserant. cui crucifi¬
gendum tradunt dñm udei. qͥse
istomͦ abeius interfecꝰtione uelut
alienos facere cupiunt. ñ ut eoꝵ
innocentia. sed ut dementia mon¬
stretur. Ceperunt autẽ accusare
illum. dicentes. Hunc inuenimus
subũtentem gentẽ nr̃am. et ꝓhi¬
bentem tͥbuta dari cesari. et dicen¬

Expanded text:
pondit: Vos dicitis quia ego sum. Sua se ergo sententia condemnanoris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt. Condemnant et Arianos, qui verba divinae majestatis nuntia, clarificato jam post mortem Domino, nolunt intelligere, quae, eo vincto adhuc flagellatoque, et irriso, ipsi qui crucifixuri erant intellexere carniforum duxerunt illum ad Pilatum. Ut sermo Jesu compleretur, quem de sua morte praedixit: Tradetur enim gentibus, et illudetur, et flagellabitur, et conspuetur. Et postquam flagellaverint, occident eum . Gentibus quippe Romanos significat. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant, cui crucifigendum tradunt Dominum Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere cupiunt, ut non eorum innocentia, sed ut dementia monstretur. Coeperunt autem accusare illum dicentes: Hunc invenimus subvertentem gentem nostram et prohibentem tributa dare Caesari, et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
dauid calumpniari querebant. plꝰ
c̃ quod audiunt. Exhoc autem e¬
rit filius hominis sedens adextris
uirtutis dĩ Si gͦ tibi inxp̃o oiu¬
dee: pagane. et heretice. contemptꝰ
infirmitas et crux contumelia ẽ.
uide. quia ꝑhȩc filius hominis ad
dexteram di patͥs sessurus. et expar¬
tu uirginis homo natus in sua cũ
cęli nubib ẽ maiestate uenturus.
Unde & apłs cum crucis abiecta
descripsisset. adiunxit dicens. ꝓpt̃
qͦd et d̾s illum exaltauit. et dona¬
lut illi nom̃. qͦd ẽ suꝑ omne nom̃.

Expanded text:
David calumniari quaerebant, plus David calumniari quaerebant, plus est quod audiunt. Ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. Si ergo tibi in Christo, o Judaee, pagane, et haeretice, contemptus, infirmitas, et crux, contumelia est, vide quia per haec filius hominis ad dexteram Dei patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua cum coeli nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, adjunxit, dicens: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen q
Abbreviated transcription (Latin):
bant: sed calumpniam p̃parabat.
stupe dauid uenturũ sꝑantes sic̃
ei int̾roganti alias ipsi responde¬
solum sapiebant: de semine dauid
calumpniarentur. qͦd sͥ arrogaret
regiã potestatem. Et ait illis. Si uo¬
bis dixero: r̃ credetis mͥ. Si autẽ &
interrogauero. ñ respondebitis mͥ
neq dimittetis: Sepe illis p̃dixe¬
rat xp̃m se eẽ. uidelicet quando
aiebat. Ego aet pat̃ unũ sumus.
& iterum. Opera quȩ ego facio in
nomine patris mei. hȩc destimoniũ
ꝑhibent deme. S uos ñcreditis. & ce¬
tera talia. Interrogauerat quoq mͦ
quomͦ dicerent. xp̃m filium ẽẽ dauid.
cum ipse dauid insp̃u dñm suum
illum uoc auerit: ut tali nimirum
int̃rogatione ꝓuocati. discerent eũ
non solum uerum hominẽ. qͥa filiũ
dauid. sed etiam uerũ dm̃. qͥa dñm
ẽẽ dauid. Uerum illi neq dicenti
credere sequendo. neq interroganti
respondere querendo: neq eum qui
innorius ad ꝓbatus ẽ. Inmunem di¬
mittere uolebant. Qui autẽ semen

Expanded text:
ed calumniam praeparabant. stirpe David venturum sperantes, sicut ei interroganti alias ipsi respondesolum sapiebant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Et ait illis: Si vobis dixero, non credetis mihi. Si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. Saepe illis dixerat Christum se esse, videlicet, quando aiebat: Ego et Pater unum sumus ; Et iterum: Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me, sed vos non creditis , et caetera talia. Interrogaverat quoque quomodo dicerent Christum filium esse David, cum ipse David in spiritu Dominum suum illum vocaverit, ut tali nimirum interrogatione provocati discerent eum non solum verum hominem, quia filium David, sed etiam verum Deum, quia Dominum esse David. Verum illi neque dicenti credere sequendo, neque interroganti respondere quaerendo, neque eum qui innoxius approbatus est, immunem dimittere volebant. Qui autem semen
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt autem om̃s. Tu gͦ filius dĩ¬
es: Qui ait. Uos dicitis. quia ego sũ:
lta responsionem temperat suam: ut
etuerum dicat. et sermo eius calũp¬
niȩ non pateat. Maluit enim se xp̃m
filium dĩ ꝓbare. qͣm dicere: ut con¬
dempnandi causa tolleretur his. qͥ
qͦd obiciunt. hoc ipsi fatentur: At il¬
li dixerunt. Quid adhuc desideramꝰ
testimonium: ipsi enim auduimꝰ
de ore eus. Testimonium dñi quod
eo qͦd acceꝑunt quod ait. Erit filius

Expanded text:
xerunt autem omnes: Tu ergo es Filius Dei? Vos dicitis quia ego sum. Ita responsionem temperat suam, ut et verum dicat, et sermone ejus calumniae non pateat. Maluit enim se Christum Filium Dei probare, quam dicere, ut condemnandi causa tolleretur his qui quod objiciunt, hoc ipsi fatentur. At illi dixerunt: Quid adhuc desideramus testimonium? Ipsi enim audivimus de ore ejus. Testimonium Domini, quod eo acceperunt