comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo: p̃catur benediciut habeatur noticia saluato¬
ris. Scd̾o. hortatur confiteri ꝓ directione. & iudicio
ibi. Confiteant᷑. T̃ertio: eade ammonitio ponitur¬
s &e ad aliud tendens. Ibi. Confiteant᷑. Et qr in p̃ce¬
denti psalmo monuerat nos benedicere dm: qd̾ ñ
possumus nisi ipse prior benedicat nos. ⁊ d̾o hic p̃ca¬
nob̃. Prior ẽ enim in nob̃ benedictiod̾. que ẽ quasi
pluiia. terram mentis nr̃e irrigans. & inde nos be.
mꝰ. non ipse. Dicat gͦ desid̾ans pluuiã dm̃cȩ b̾ndic¬
postea b̃ndicit: bonis augendo. Benedicit enĩ crea¬
tor creaturȩ: multiplicando. numo. ⁊ m̾ito. Bene¬
dicit creatura creatori. eum uoce. corde. ⁊oꝑe. lau¬
dando. & om̃e bonũ qd̃ habet. ei asscribendo. S qͥa
mult uolunt benedici copia temporalium rerum
Illummet uultum suũ. ⁊ c̾. Hec est benedictio dextȩ.
quȩ tm̃ bonoꝵ ẽ. Illa. ẽ bñ dictio simstrȩ. quȩ cõmu¬
ne hec deessent sibi qu̾e nutrit piꝰagricola ñ subtra¬

Expanded text:
lmus. Primo precatur benedici, ut habeatur notitia Salvatoris. Secundo hortatur confiteri pro directione et judicio, ibi, confiteantur. Tertio eadem admonitio ponitur, sed ad aliud tendens, ibi, confiteantur. Et quia in praecedenti psalmo monuerat nos benedicere Deum, quod non possumus, nisi ipse prior benedicat nos. Ideo hic preca. Prior est benedictio Dei, quae est quasi pluvia terram nostrae mentis irrigans: inde nos benemus, non ipse. Dicat ergo desiderans pluviam Dominicae benedicPostea benedicit, bonis augendo; benedicit enim Creator creaturae, multiplicando numero et merito. Benedicit creatura Creatori, corde, voce et opere laudando, et omne bonum quod habet ei ascribendo. Sed quia multi volunt benedici copia rerum temporalium,illuminet vultum suum, etc. Haec est benedictio dexterae, quae tantum bonorum est. Illa est benedictio sinistrae, quae commune haec deessent sibi, quem nutrit prius agricola, non subtra
Abbreviated transcription (Latin):
sti qd̾ erotu similis. Ille dicit: ñ est d̾s. uł insipiens.
.s. iudeus. dixit: de xp̃o in corde suo .i. studio delib̾a¬
tȩ maliciȩ: hic homo. ñ ẽ d̃s. Idẽ hodie mali dicunt
rupti sunt. Uel
abhominabiles
corrupti sunt ab
om̃iui rationis.
oe qd̃ det̾ius est:
abhominabiles¬

Expanded text:
ero tui similis . Ille dicit: Non est Deus. Vel insipiens, id est Judaeus, dixit in corde suo, id est studio deliberatae malitiae: Hic homo non est Deus. Idem hodie mali dicunt: rupti sunt et abominabiles corrupti sunt ab omni vi rationis, od deterius est abominabiles
Abbreviated transcription (Latin):
increpantur hic homines: int̾ quos genitt. Et
notandum qd supͣ id̾e p̃s quantũ ad u̾boꝵ suꝑficiem
p̃cessit. s differt ab isto: tam tytulo qͣm mat̾ia. quia
ibi. deincarnatione dñ. hic. de aduentu iudicii agcte
Intentioppħȩ est. eccłiam contͣ malos roborare. &
consolari. quȩ consolatio in fine psalmi ostenditur.
Modꝰ ⁊̃ riꝑtitus ẽ p̃s. Prima pars: est increpatio ma¬
loꝵ Scd̃a. cõminatio ꝑ finẽ. ib. Nonne scient. Tercio
dicit: qd salus sit parturienti. ibi. Quis dabit ex
Primogꝰ increpans malos ⁊imꝓperans. ait. Dxt¬
insipiens int̾ hos insipientes. dolendũ est. Licet em̃
singulariter dicatur: tñ plures intelligunt᷑. Insipi¬
ens gͦ. i omnis qͥ male uiuit: dixit. quia ds audit.
&e si ñ homo. ut qd̾ dr audit᷑. in corde suo. & si ore
ñ audet. Quid dix̃ : ñ est ds Qui eram putat do place
mala: ñ eum putat eẽ dm. uł qui dicit eum omnib

Expanded text:
ic homines inter quos gemit. Et notandum quod supra idem psalmus quantum ad verborum superficiem praecessit. Sed differt ab isto, tam titulo quam materia, quia ibi de incarnatione Domini; hic de adventu judicii agitur. Intentio Prophetae est Ecclesiam contra malos roborare et consolari, quae consolatio in fine psalmi ostenditur. Modus tripartitus est psalmus. Prima pars est increpatio malorum. Secunda, comminatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. Primo ergo increpans malos et improperans, ait: in., Aug. Inter hos insipientes dolendum est, licet enim singulariter dicatur, tamen plures intelliguntur. Insipiens. Ergo, id est omnis qui male vivit, dixit, quia Deus audit, etsi non homo, ut quod dicitur, auditur in corde suo, etsi aure non audet. Quid dixit? Non est Deus. Qui enim putat Deo placere mala, non eum putat esse Deum. Vel qui dicit eum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
saul. abiit cum
sexcentis uiris
ad achis regem
runt. captiuas quoq duxert̃
uxores eius: & alioꝵ. & filios.
ce filias. Qd̾ cũ accepisset dauid:
reu̾tens de exercitu regis achis
insecutꝰ est eos atꝙ ꝑeussit reduxit ꝙ omĩa quȩ ra¬
lechitȩ uͦ qui int̾pretant᷑ popłs lingens t̾ram. sigri¬
manufortis: eandẽ liberabit. ꝑcussis amalechitis.
ꝓ amalech .i. ꝓ amalechitis. qui uastauerunt siche¬
lech. ꝑ quos intellexit m̃bra antixp̃i ȩccłiam ua¬
frigescente caritate multoꝵ. & parturit: donec
ꝓpħade malis. minando illis: & merepando: inter
quos gemit parturiens: & ẽ sensꝰ. hic ẽ intellectus

Expanded text:
Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem runt, captivas quoque duxerunt uxores ejus, et aliorum, et filios et filias. Quod cum accepisset David, revertens de exercitu regis Achis, insecutus est eos atque percussit, reduxitque; omnia quae ralechitae vero, qui interpretantur populus lingens terram, signimanu fortis, eamdem liberabit percussis Amalechitis, pro Amalech, id est de Amalechitis, qui vastaverunt Sichelech, per quos intellexit membra Antichristi Ecclesiam vafrigente charitate multorum, et parturit, donec Propheta de malis, minando illis et increpando, inter quos gemit parturiens. Et est sensus; hic est, intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
hec predicta reddet do¬
minus bonis.⁊ malis.
Et quare hoc faciet :
liter dixit iusticias: ut
uistos accipias. in quib¬

Expanded text:
Haec praedicta reddet Dominus bonis et malis, et quare hoc faciet? Qliter, dixit justitias, ut justos accipias, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
ms bonus. quia si laudat
uiuit. si sibi dat. uł si suꝑ aliũ se extollit. eui potiꝰ
erogare deberet: qd habet. Quiescat gͦ a malis. &̃ of¬
ferat sacrificium laudis. & illic .i. in sacrificio lau¬
dis: est iter. quia hoc sacrificium est uia ad dm
hec est scala iacob. qua angeli descendunt &e ascen¬
ourt. idest fideles ascendunt ad laudem diuinita¬
tis. & descendunt ad laudem humanitatis in xp̃o
quo itinere: ostendam illi. idest laudanti. saluta¬
re di. idest me. S alutare dei. xp̃c est. qui cum gr̃a
uenit. quẽ ñ nouit: qui alii qͣm gr̃e aliqͥd tribuit

Expanded text:
 bonus, quia si laudat,vivit, si sibi dat, vel si super alium se extollit, cui potius irrogare deberet quod habet. Quiescat ergo a malis, et offerat sacrificium laudis, et illic, id est in sacrificio laudis. Est iter, quia hoc sacrificium est via ad Deum. Haec est scala Jacob, qua angeli descendunt et ascendunt, id est fideles ascendunt ad laudem divinitatis, et descendunt ad laudem humanitatis, in Christo, quo itinere ostendam illi, id est laudanti salutare Dei, id est me. Salutare Dei Christus est, qui cum gratia venit, quem non novit, qui alii quam gratiae aliquid tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
est salus .i. habet inditate: qd̃ petit ex carne. & hec
.i. suꝑbis honorib gaudent. Tangit duo genera tin¬
umphoꝵ. qui erãt apudantiquos. Unus minor alt̃
in currii fiebat. Minor. qui dicebat᷑ ouatio. fiebat
tes in et̾nis. nec głiam nr̃am querentes. s dĩ. ¶psi¬
obligati sunt. hic

Expanded text:
est, id est habet in deitate quod petit ex carne; et haec id est, superbis honoribus gaudent. Tangit duo genera triumphorum, qui erant apud antiquos, unus major, altein curru fiebat; minor, qui dicebatur ovatio, fiebat tes in aeternis, nec gloriam nostram quaerentes, sed Dei. VEobligati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
riles: ⁊.uii. boues pingues: ⁊ totidẽ macilentas: dix̃.
Repetitio ꝯfirmatio ẽ. firmamentum enĩ sententiȩ
ẽẽ in repetitione: multis scripturarum locis doce¬
mur: ut postensum ẽ. ad sig̾cationẽ u̾itatis: suffi¬
ceret unum. ad sig̾cationẽ firmitatis accessit & al¬
derum. confit̾i pecca. uł semel terreno uidiq: mortẽ
inducit. s d̾o etiã freq̃ns facta ꝯfessio: uitã parit. stꝰ
ꝯfessionẽ: seqͣr inuocatio. uñ subdit. & inuocabimꝰ no¬
datum. & sicut ꝑ ꝯfessionẽ euacuatur malis: sic per
inuocationẽ impletur bonis. Postea sequit᷑ narratic¬

Expanded text:
ntos, dixit . Repetitio est confirmatio. Firmamentum enim sententiae esse in repetitione, ex multis Scripturarum locis docemur, ut praeostensum est: ad significationem veritatis sufficeret unum, ad significationem firmitatis accessit et alterum. Confitemini peccata, vel semel terreno judici mortem inducit. Sed Deo facta frequens confessio vitam parit; post confessionem sequitudatum. Et sicut per confessionem evacuatur malis; sic per invocationem impletur bonis. Postea sequitur narrat
Abbreviated transcription (Latin):
iste qͥ monet ad bene oꝑandum. cantici: quia agit de
remunatione ȩt̾ua. qui ẽ asaph .i. fidelis synagoge:
hoc agit. ne tu uidee: uł quicũq corrũpas. uł dispdaᷤ.
.i. ne uioles spem: que habet᷑ in ꝓmissione d̾. s t sit
certa eiꝰ ꝓmissio. Et ut hoc facias: respice in finẽ .i. uide
one gaude. Intentione monet hic p̃s: neqͥs suꝑb de

Expanded text:
iste, qui monet ad bene operandum est cantici, quia agit de remuneratione aeterna, qui est Asaph, id est fidelis Synagogae, hoc agit ne tu, o Judaee, vel quicunque corrumpas vel disperdas, id est ne violes spem, quae habetur in promissione Dei; sed sit tibi certa ejus promissio, et ut hoc facias, respice in finem, id est vide one Dei gaude. Intentio: Monet hic psalmus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ta & hoc in longitud̃
dierum .i. eternaliter.
hic uersus ad p̃ceden
ratas: uelut ꝑ quasoam dietas: ad uitam ascendit᷑
eternam. quȩ tunc fidelib oꝑtatiur &e oratur

Expanded text:
t hic, in longitudinem dierum, id est aeternaliter. hic versus ad praecedentratas velut per quasdam dietas ad vitam ascenditur aeternam, quae tunc fidelibus optatur et oratur
Abbreviated transcription (Latin):
his p̾s. s potꝰ: de nob̾ qui captiuam᷑. in legẽ ꝓecc̃
que ẽ in menbris. Uñ magis cõmendat᷑. gra lib̾a¬
toris. qui sumꝰ filii ionadab .i. spontane. Ionadab
enim interpretat᷑ spontaneus dñi .i. qͥ ex uolun¬
tate seruit. filii gꝰ ionadab. sunt filii obedientiȩ.s
gem carnis. S cur. primi captui dicimur iam elu¬
cet. quia ꝑ mnobedientiã pͥmi hoĩs: in quo omues
peceauerunt: captun sunus ⁊ in cõpatione filioꝵ
ionadab. om̃is mobedientia e

Expanded text:
s: potius de nobis qui captivamur in legem peccati, quae est in membris . Unde magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus filii Jonadab, id est spontanei. Jonadab enim interpretatur spontaneus Domini, id est qui ex voluntate servit. Filii ergo Jonadab sunt filii obedientiae, sgem carnis, sed cur primi captivi dicimur, jam elucet, quia per inobedientiam primi hominis, in quo omnes peccaverunt, captivi sumus; et in comparatione 151 filiorum Jonada
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd ex nob: mali fumus.¬
ut tota spes in d̾osite. ñ i¬
nr̃is uirib. Qd̃ aut̃ filioꝵ
sonadabmentio tit intytulo: sciendum ẽ. qd̃ iona¬
dab cõmendat᷑ a ieremia. qͥ filiis suis p̃cepit. neb¬
berent uinũ. neꝙ in domib. s in tab̾nacłis habi¬
tarent. cui illi obedierunt. quasi hoc d̾s p̃ciꝑet. Lice
parentib. qd̾ & debent: ñ patres aliqͥd contͣ deum
uisserint. Uñ & ds benedixit eis: ꝓpt̾ obedientiam.
eosꝙ ꝑ ieremiam obicit filiis isrł. qui nolunt obe¬
dire deo patri sp̃uali. sicut illi patͥ carnali. Un su¬
adet icremias. filuis ifrł ut parent se captiuitati
nec resistant uoluntati de. Inde gͦ uidetur sũptꝰ
⁊ytulꝰ huiꝰ psalmi. Cum gͦ dixisset filioꝵ ionadab:
subiecit. ⁊ eoꝵ qͥ prim captun sunt ducti. ñ qi filii

Expanded text:
Quidquid ex nobis mali sumus,ut tota spes nostra itris viribus. Quod autem filiorum Jonadab mentio fit in titulo, sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi hoc Deus praeciperet. parentibus; quod et debent, nisi patres aliquid contra Deum jusserint. Unde et Deus benedixit eis propter obedientiam, eosque per Jeremiam. Objicit filiis Israel, qui nolunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjiceret, et eorum qui primi captivi ducti sunt: non quia filii
Abbreviated transcription (Latin):
de passione xp̃i. qui cõmutabunt᷑ de bono miialũ
de timore ad securitatẽ de mundo ad celum. Et̃ẽ ps
iste quartus eoꝵ: qui latius de passione & resurrec¬
tione xp̃i agunt. Intentione monet ad laudẽ ꝓro
facta cõmutatione. Modꝰ. Qumꝙ sunt partitiones.
Primo p̃catur saluus fieri qr multa patit᷑ qͣnturo
ad se. gratis. s quȩ alius rapuit. soluit. Sedo. que

Expanded text:
de passione Christi, qui commutabuntur de malo in bonum, de timore ad securitatem, de mundo ad coelum. Et est psalmus iste quartus eorum qui latius de passione et resurrectione Christi agunt. Intentio: Monet ad laudem pro facta commutatione. Modus: Quinque sunt partitiones, Primo precatur salvus fieri, quia multa patitur quantum ad se gratis, sed quae alius rapuit, ipse solvit. Secundo quae
Abbreviated transcription (Latin):
bit rexgłȩ .i. xp̃c. in qͦ sine suꝑbia głemur. qui suꝑa¬
uit portas mortis. & patefecit sibi cȩlestes ianuas.
implens qd̾ dixerat. Gaudete: qm̃ ego uici mund̾u:
Ouis ẽ iste rex

Expanded text:
id est Christus in quo sine superbia gloriemur. Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . Quis est iste
Abbreviated transcription (Latin):
mnib queritis: tollite portas
impediant dñm uenientẽ. quos statuistis iani¬
mis hominum ut ꝑeos ad decipiendos homines
intrens. dun timent. ñ timenda & cupiunt. ñ cu¬
pienda & uosportȩ et̃nales .i. aditus uitȩ et̃nȩ. scił¬

Expanded text:
nibus quaeritis, tollite portas impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Et vos portae aeternales, id est aditus aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim repetit ut¬
D amplius det̾iminet.
quis sit rex głȩ. & ñ
TO ꝑsingula. ut prius
fecerat: dicendo pe

Expanded text:
ta enim repetit, ut amplius determinet quis sit rex gloriae et non per singula, ut prius fecerat, dicendo,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ñ exhibent. Ex his patet. qd̃ boni &e mali. sa¬
cramento uite cõmunicant. Uñ au̾s. alibiait. Nõ
ꝓhibeat dispensator manducare. s exactorẽ mo¬
neat timere. Siquis tñ in pecc̃o criminali manifeste
bonis. s om̃s qui descendunt in t̾ram :.i. qui t̾rena
amant cadent quia indigne sumunt in conspee¬
tueiꝰ dĩ. quia solus d̾̃s uidet. quomͦ cadant: quice¬
lestia deserentes: in t̾ra eligunt beati fieri. Sccłia
ipse uidet & discerint: qui sumant ad uitam. ce
qui ad mortem. Sequit᷑. Et anina mea. Q. d.

Expanded text:
aternam non exhibent. Ex his patet quod boni et mali sacramento vitae communicant. Unde Augustinus alibi ait: « Non prohibeat dispensator manducare, sed exactorem moneat timere, si quis tamen in peccato criminali manifeste bohis. Sed omnes qui descendunt in terram, id est qui terrena amant, cadent quia indigne sumunt. Aug. In conspectu ejus, Dei, quia solus Deus videt quomodo cadant, qui coelestia deserentes in terra eligunt beati fieri. Cassioipse videt et discernit qui sumant ad vitam, et qui ad mortem. VERS. 33.-- « Et anima mea illi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ longa omins uita. qr sicut desiderantib tarde. ⁊ta
desꝑantib cito uenire indebit᷑ ¶ Psalmꝰ iste in exequiis
mortuoꝵ cantat᷑. qr ꝑ huimodi gemitum atq peniten¬
diale lamentum: post hanc uitam a fidelib optinet᷑:
qd̾ in hac uita dui ac uehem̃ter desiderauerunt. e a
malis sentitur. qd̾ hic ñ timuerunt: s contẽpserunt:¬

Expanded text:
ntibus tarde, ita desperantibus cito venire videbitur. Psalmus hic in exsequiis mortuorum cantatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac vita diu ac vehementer desideraverunt et a malis sentitur, quod hic non timuerunt, sed contempserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t̾. in futuro. hoc utiq non ẽ hic. ubi potiꝰ iniqui
irrident eos: qͥ omĩa relinquunt. & suis irrisionib in¬
firmos de xp̃i nomine erubesc̾ẽ faciunt. s in iudicio:
hoc erit. ubi erubescentes. dicent de bonis. sicut scͥptũ est.
Hii sunt quos aliquando habuimus in derisum. ce in
similitudinẽ imꝓperii. nos insensaquit̾a illoꝵ existima

Expanded text:
vehementer in futuro. Hoc utique non est hic, ubi potius iniqui irrident eos qui omnia relinquunt, et suis irrisionibus infirmos de Christi nomine erubescere faciunt. Sed in judicio hoc erit, ubi erubescentes dicent de bonis sicut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii. Nos ins
Abbreviated transcription (Latin):
intum meũ stł̃s. ꝓ peratu fachisunt alieni & tepe¬
homine remanserunt. quos innouare ueni. & clau¬
dicauerunt quasi uno pede debiles. quia uetꝰ testa¬
mentũ tenentes: & nouum respuentes: claudi sunt¬
effecti unum pedẽ habentes. alt̾o carentes. ꝙ in il¬
lo etiam quẽ habent: claudi sunt qr cẽ elaudicaue¬
runt a semitis suis .i. etiam in uet̾i lege sunt claudi.
sequentes potus suas traditiones: quam di. Uiuuit

Expanded text:
IV. Sed per peccatum facti sunt alieni. Et repehomine remanserunt, quos innovare veni, et claudicaverunt. Quasi dicat: Uno pede debiles, quia Vetus Testamentum tenentes, et Novum respuentes, claudi effecti sunt, unum pedem habentes, altero carentes. Et in illo etiam quam habent claudi sunt, quia claudificaverunt, etiam a semitis suis, id est etiam in veteri lege sunt claudi, sequentes potius suas traditiones, quam Dei. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ cum uidisset achis rex: ait seruis. Ut quid mͥ
istum arreptitium adduxistis: Numquid intratur¬
ẽ in domũ meam: Et sic illum dimisit. ꝓiciens eũ
& abut in de dauid. incolumis. Ad hanc historiam
uidet᷑ ꝑtin̾e titulus. nec discordat. nisi qd̾ qui dicit̃¬
hic abymelech. idem ꝓpͥe achis uocabat᷑. sicut in bi¬

Expanded text:
; et cum eum vidisset Achis, putans cu; et cum eum vidisset Achis, putans cuistum abreptitium adduxistis? Nunquid intraturus est domum meam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus: nec discordat, nisi quod qui hic dicitur Abimelech, idem proprie Achis vocabatur, sicut in hi
Abbreviated transcription (Latin):
facit. & pulsantes
desid̾at. &e ẽ tractus¬
gum. ubi scͥptũ ẽ. qd̾ cum fug̾et dauid¬
MeO: saul ꝑsecutorẽ suum: contulit se ad
achis regẽ geth .i. cuiꝰdam gentis uicine regno ui¬
d̾oꝵ abi latitabat: ut ꝑsecutorẽ saul euitaret. Sug
nam receꝑat głam in popło iud̾oꝵ ⁊ dictũ est illi.
Iste est dauid: cui chorum fecerunt mulieres isrł¬
de. dicentes. Saul ꝑcussit mille. ⁊ dauid decẽ milia
Quib auditis: dau̾id sensit muidiam. ⁊ timuit re¬
gem. Cum enĩ ꝓpt̾ hanc głam inuidere ceꝑat illi
saul:. ualde metuendum erat dauid: ne & ille rex
ad quẽ ꝯfugerat: uellet oppͥmẽ eum. quẽ posset de
icino hostem hr̃e. si saluum seruaret. Ad quẽ etiã
saul nuncios miserat. quib achis trad̾et dauid. ut
tionẽ furoris euasit. Mutauit enĩ uultum suum
coram ipsis. ⁊ affectabat ⁊ timpanizabat: ad hostra
ciuitatis & ferebatur manib suis ⁊ ꝓcidebat ad
hostia porte. ⁊ saliue. decurrebant suꝑ barbam eiꝰ.¬

Expanded text:
facit, et pulsantes desiderat. Et est tractgum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggnam receperat gloriam in populo Judaeorum. Et dictum est illi: Iste est David cui chorum fecerunt mulieres Israelitae, dicentes: Saul percussit mille, et David decem millia . Quibus auditis David sensit invidiam, et timuit regem. Cum enim propter hanc gloriam invidere coeperit illi Saul, valde metuendum erat David ne et ille rex ad quem confugerat vellet opprimere eum quem posset de vicino hostem habere, si salvum servaret. Hier. Ad quem etiam Saul nuntios miserat, quibus Achis traderet David, ut tionem furoris evasit Aug. Mutavit enim vultum suum ctu, et affectabat se, et tympanizabat ad portam civitatis, et ferebatur manibus suis, et procedebat ad ostium portae, et saliva decurrebat per barbam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tore. non illoꝵ. s
contẽptoꝵ mundi. redarguens illos. qui colunt
d̾m. sd̃o. ut hic eis bene sit. qui murmurant. &
blasphemant d̾m: quia mali florent. & ipsi pre¬
muntur. qͣs ds hec ignoret. uł ñ curet. ne ipse la¬
boret uidendo. uł corrigendo. Contͣ hos. hic loqͥ¬

Expanded text:
tore, non illorum, sed contemptorum mundi, redarguens eos, illos qui colunt Deum, ut hic eis bene sit: qui murmurant vel blasphemant Deum, quia mali florent, et ipsi premuntur, quasi Deus haec ignoret, vel non curet, ne ipse laboret videndo, vel corrigendo. Contra hos loq
Abbreviated transcription (Latin):
chore. Intentione monet. ut deiectis inmundo.
ñ ad p̃cietur elatos. modꝰ. quatuor sunt partitones.
Primo. attentos facit ad noua & ad ingentia que
dicturꝰ est. Sed̾o incipit ꝓsequi illa dicens. ꝗdxp̃c
ñ redimet impios. ib. Cur timebo. Tercio. dicit ꝗ¬
impiis ⁊iustis reddenda sint. ibi. Sicut oues. Erͣ¬
to. admonet ne timeantur potentes. qͥ omĩa cum
luce relinquunt. ibi. Ne timueris. Primo gͦ red¬
iam hodie quȩ hic dicunt᷑. ꝑ recitatores ubiq au¬
diuntur. Uidemꝰ enĩ hunc psalmum. qui ante
ñ recitabatur: nisi in una gente iudoꝵ. nunc re¬
mini. ñ serui rerum. habitant enĩ libere orbem.
qui ñ tenentur ab orbe. nec eiꝰ errorib implicant᷑
Postea. qd̾ dixerat exponit. dicens. Quiqꝙ t̾rigi¬

Expanded text:
Core. Intentio. Monet, ut dejectus in mundo, non appretietur elatos. Modus. Quatuor sunt partitiones. Primo attentos facit ad nova, et ad ingentia quae dicturus est. Secundo incipit prosequi illa, dicens quod Cn redimet improbos, ibi, cur timebo. Tertio quae impiis et justis reddenda sunt, ibi, sicut oves. Quarto admonet ne timeantur potentes, qui omnia cum luce relinquunt, ibi, ne timueris. Primo ergo redjam hodie quae hic dicuntur, per recitatores audiuntur. Videmus enim hunc psalmum, qui ante non recitabatur nisi in una gente Judaeorum, nunc remini, non servi rerum: habitant enim orbem, qui non tenentur ab orbe, nec ejus erroribus implicantur. Postea quod dixerat exponit, dicens: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ ꝓdiisse. de uultutuo.i. de aspectutuo. qͥ orm̃a¬
nisse. ñ de dispositione .i. sed̾m dispositionẽ & uolun¬
p̾ter eoꝵ opinionẽ: a mortuis resurrexit. & ocłi tui
o dñe iudeant eqͥtatẽ. ut mͥ: remedium .i głam. iu¬
deis: penam des sicut meruerunt. Uł ita. Iudiciũ
deram. ꝑcipe orõnẽ m. hic distingue. dem̃ sequitur.
ñin labiis dolosis: de. uub tuo. uid̾ in ꝓd̾. uidelicet

Expanded text:
ideatur prodiisse. De vultu tuo, id est de aspectu tuo qnisse, non de dispositione, id est secundum dispositionem et volunionem a mortuis resurrexit. Et oculi tui, o Domine, videant aequitatem, ut mihi remedium, Judaeis poenam des, sicut meruerunt. Gl. int., Alcuinteram, percipe orationem meam, hic distingue. Deinde sequitur: Non in labiis dolosis, de vultu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quam du necesse erit ut ponam consilium in aĩamã
ut nisi ponat quisq ꝯfilium in anima sua: tale scił. ut
plenam sui noticiã. ut eum facie ad faciẽ uideat. Be¬
inde sequitur. Quã diu ponã ꝯsilia in eorde: Iẽ. Hoc
ñ mutatur. Seqͥtur. & usꝙ qͦ exalim. m̃s. scił. diabolꝰ
uł carnał consuetudo. ut aut̃ hoc tollatur: Respice
tum ẽ: aũtis faciẽ tuã. exaudi. cont᷑ obliuisceris. & illu¬

Expanded text:
 quandiu necesse erit ut ponam consilium in anima mea, ut nisi ponat quisque consilium in anima sua tale scilicet uplenam notitiam sui, ut eum facie ad faciem videat. Deinde sequitur: Quandiu ponam dolorem in corde, etc., hoc non mutatur. Sequitur:  carnalis consuetudo. Ut autem hoc tollatur, respice tum est, avertis faciem tuam a me; exaudi, contra oblivisceris me. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
scłiam debemꝰ sequi. cura infrmos. ⁊ etiam inimicos.
Ueritatẽ seruare debemꝰ: ñ peccando: ut ita sit hõ
iustus. uł ita &e ẽ hic conclusio psalmi. Et qͥa hedita¬
nullus erit miser. nullꝰ q̃rat ib uitatẽ. ubi omnes
dmuidebunt. Uñ dñs in euangłio. In illa die ñ ro¬
gabitis me quicqͣm. Et qr ita tunc erit. Id̾o qͥequid

Expanded text:
i debemus circa infirmos, et etiam inimicos; veritatem servare debemus, non peccando, ut ita sit homo justus. Vel ita, et est hic conclusio psalmi, et quia haereditadiam, ubi nullus erit miser; nullus quaerit ibi veritatem, ubi omnes Deum videbunt. Unde Dominus in Evangelio: In illa die non rogabitis me quidquam . Et quia tunc erit, ideo quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uł adulatorie. Duo enĩ sunt gen̾a ꝑlequentiũ.
uituꝑantiũ. & adulantium. Sicut enim igne
aurum ꝓbatur: ita uir: lingua adulantium.
Pius enim nocet lingua adulatoris. qͣm manꝰ
ꝑsecutoris. Utrumꝙ enĩ. s. uituꝑatio & laudatio.
ignis ẽ. Intrat hunc ignẽ. qui tẽptat᷑ uituꝑio uł
laude. exit integer: qͥ neutro capit᷑. Sicut ꝑaulꝰ.
quirepulit dicentes ego sum pauli. ¶Epcul
xultent ce le

Expanded text:
 adulatorie. Duo enim sunt genera persequentium, vituperantium et adulantium. Sicut enim igne aurum probatur, ita vir lingua adulantium . Plus enim nocet lingua adulatoris, quam manus persecutoris. utrumque vituperatio et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, qui tentatur vituperio vel laude; exit integer, qui neutro capitur. Sicut Paulus, qui repulit dicentes: Ego sum Pauli . PARS xsultent et l
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunit̾ om̃ib scĩs conuenit. quib om̃s extrinse¬
non dum xp̃iani. rogantes auxilium ȩccłieꝰ subue¬
niri sib tẽporaliter uolunt. & sim et̾num nobis¬
cum regnare adhuc nolunt. ⁊ gentes subpedib
nr̃is. Sic exaltata ẽ eccłia: ut om̃s nondũ credentes
sub pedib habeat. quia eccłiȩ auxilium querunt
atꝙ temꝑaliter ei seruiunt. Uł in ꝑsona apłoꝵ
dicentium sic. Subiecit nob̃ apłis qͥ de uidea sumꝰ:
popłos gentium. Passi enim a suis. honorantur agen
Per pedes. p̃dicationes accipe. quib popł subiecti

Expanded text:
ibus convenit, quibus omnes extrinsenondum Christiani rogantes auxilium Ecclesiae? Subveniri sibi temporaliter volunt, et si in aeternum nobiscum regnare adhuc nolunt. Et gentes sub pedibus nostris. Sic enim exaltata est Ecclesia, ut omnes nondum credentes sub pedibus habeat, quia Ecclesiae auxilium quaerunt, atque temporaliter ei serviunt. Vel in persona apostolorum dicentium sic: Subjecit nobis, apostolis qui de Judaea sumus, populos gentium. Passi enim a suis, honorantur a genPer pedes praedicatores accipe, quibus populi subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
inium expectat. ibi. Uenite & uidete. Tercio: moirs
gentes benedic̃e d̃m. qui licet ꝓb tribulationib:
tamen ducit ad regnum. Ib Benedicite gentes.
Quarto:itẽ monet iam ñ rudes. s deuotos exem¬
plosue lib̾ationis amplius confid̾e̾ in dño. ibi ue¬
nite. & audite. Eccłia gͦ spe resurrectionis leta: u¬

Expanded text:
m exspectat, ibi, venite et videte. Tertio monet gentes benedicere Deum, qui licet probet tribulationibus, tamen ducit ad regnum, ibi, benedicite, gentes. Quarto item monet jam non rudes, sed devotos, exemplo suae liberationis amplius confidere in Domino, ibi, venite et audite. Ecclesia ergo spe resurrectionis l
Abbreviated transcription (Latin):
bona temꝑalia. ce
resurrectionẽ bea¬
te uitȩ licet ñ intel
Uñ ñ pot̾ant respond̾e questioni saduccoꝵ de sep¬
temuira mliere querentium: cuiꝰ de septẽ eẽt i
resurrectione. Postea cepit etiam gentib ꝓmitti.
refurrectio. credentib in xp̃m. qui resurrecit. Inde
est ps iste. contra suꝑbram. &e psuptionẽ iudeoꝵ
ce ꝓ fide gentium: ad eand̾e spem resurrectioni
uocatarum. ut quo p̃cessit cesfitudo capitis: seqͣ¬
tur humilitas gregis. Uñ bene in tytulo appo¬
nitur canticum. Et est sensus. Canticum istud
ẽ exultatio de resurrectione capitis: quȩ p̃cessit
&e corporis. que futura ẽ. & ẽ hoc canticum: psal¬
mi. quia ꝓresurrectione monet bene oꝑari. In¬
tentione. moriet ad uibilum &e psalmũ ꝓ sye re

Expanded text:
bona temporalia, et resurrectionem beatae vitae, licet in ea Unde non poterant respondere quaestioni Saducaeorum de septemvira muliere quaerentium cujus de septem esset in resurrectione . Postea coepit etiam gentibus promitti resurrectio, credentibus in Christum qui resurrexit. Inde est psalmus iste contra superbiam et praesumptionem Judaeorum, et pro fide gentium ad eamdem spem resurrectionis vocatorum, ut quo praecessit celsitudo capitis, sequatur humilitas gregis. Unde bene in titulo apponitur canticum. Et est sensus: Canticum istud,est exsultatio de resurrectione capitis quae praecessit, et corporis quae futura est. Et est hoc canticum psalmi, quia pro resurrectione monet bene operari. Intentio: Monet ad jubilum et psalmum pro spe re
Abbreviated transcription (Latin):
terra. ñ solum iudea: iubilate d̃o. meffabili affec¬
tu ꝓ gaudio resurrectionis. Est enĩ nbilus gau¬
dium mesfabile. qd̾ nec taceri: nec expͥmi potest.
hoc d̾o fit: qui illud ꝑcipit. & psalmũ dicite. ipso
oꝑe. ita qd̾ homines audiant .i. ꝑcipiant. ⁊ hoc:
esffabili affectu. uł effectu. fit enim p̾s oꝑe. ⁊ hoc
ñ queratis głam ur̃am. & date głam laudi eiꝰ. ñ
industriȩ ur̃e quia infirma oe eaquȩ ñ sunt ele¬

Expanded text:
n solum Judaea, jubilate Deo ineffabili affectu pro gaudio resurrectionis. Est enim jubilus gaudium ineffabile, quod nec taceri nec exprimi potest. Hoc Deo fit, qui illud percipit. Et psalmum dicite ipso opere, ita quod homines audiant, id est percipiant. Et hoc effabili affectu. Fit enim psalmus opere, et hoc  quaeratis gloriam vestram. Et date gloriam laudi ejus, non industriae vestrae, quia infirma
Abbreviated transcription (Latin):
duinclamarem tione titubans ad te
nimẽ abiecisti. s exaudisti uocẽ orõniᷤ
mee. modum ponens emendationi.⁊ ostendens me
ad te ꝑtinere. Et boc fecisti indilate: scił dũclama¬
rem .i. dum nimis intend̾em: ad te. Clamor enĩ ad
dñm: ñ fit uoce. s corde. qͥa multi silentes labiis. cla¬
mauerunt. mult ore strepentes: nichil impetrare¬
auerso corde. potuerunt. Clama gͦ intus: ubi audit¬
d̾s. Attende hoc totum in petro. in quo nr̃itimoris
poto. q̃d̾ potes. & ait illi ueni. Et ad uerbum iuben¬
ts: facta ẽ potestas audientis. Descendit enĩ. & ce¬
pit ire intrepidꝰ tanqͣm in illo sꝑans. uidens autẽ
uentũ ualidum uenientẽ: timuit. Et cũ cepisset m̾

Expanded text:
ulatione titubans ad te nimem abjecisti, sed exaudisti vocem orationis meae, ad te pertinere. Et hoc fecisti indilate, scilicet dum clamarem, id est nimis intenderem ad te, clamor enim fit ad Deum, non voce, sed corde, quia multi silentes labiis clamaverunt, multi ore strepentes, corde averso nihil impetrare potuerunt. Clama ergo intus, ubi Deus audit. Attende ergo hoc totum in Petro, in quo nostri timoris potero quod potes. Et ait, veni, et ad verbum jubentis facta est potestas audientis. Descendit enim et coepit ut intrepidus tanquam in illo sperans. Videns autem ventum validum venientem, t
Abbreviated transcription (Latin):
Uł excessummentis. hic dicit: qui fit: qñ mens ra¬
pit̾ ad suꝑna. uñrecognoscit huiꝰ ꝑegrinationis mi¬
seriam. Rapta enĩ mente sursum: iudit iste altitu
ualde longe: a contẽplatione luminis di. Et qi hoc
humilit̾ plangit. & amissum in pͥmo parente bo

Expanded text:
Vel excessum mentis hic dicit, qui fit quando mens rapitur ad superna. Unde recognoscit hujus peregrinationis miseriam. Rapta enim mente sursum, vidit iste altitudvalde longe a contemplatione luminis Dei. Et quia hoc humiliter plangit, et amissum in primo parente bon
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ egemus adiutorio. in hoc scło. & maxtme in
tribulatione. Aduiua. ⁊ cito. & hoc ẽ. dñe ad adiu¬
uandum me sestina. Ita petit: quasi si tardet mĩa
crescant tormenta. Et nota: qr omnis hic petitio¬
ẽ affirmatio. Uñ. ñ sunt timendȩ tribulationes.
Nota etiam: qd̾ hic u̾sicłs añ om̃s horas .s. in ini¬
cio p̾dicit᷑. qr cum orare debemus: maxime tunc
tẽptare nititur diabolꝰ. ut muscȩ morientes: ꝑ¬
dant suauitatẽ ungenti. Contra qͦm etiã cum

Expanded text:
adjutorio Dei in hoc saeculo, et maxime in tribulatione. Adjuva, et cito. Et hoc est, Domine, ad adjuvandum me festina. Ita petit quasi si tardet misericordia, crescant tormenta. Et nota quia hinc omnis affirmatio est. Unde, non sunt timendae tribulationes. Nota etiam quod hic versiculus ante omnes horas, id est in initio praedicitur: qui cum orare debemus, maxime tunc nititur tentare diabolus, ut muscae morientes perdant suavitatem unguenti . Contra
Abbreviated transcription (Latin):
cit eum dominus:
supͣ in psalmo tricesimo sep
bona corde retinemꝰ & securi sumꝰ. ut hic accipitur.
qd̾ ostenditur ex eo. qd̾ subditur intytulo: qd saluũ
fecie eum dñs. Et est seusꝰ tytuli. Psalmꝰ iste dirigens
nos in finẽ .i. inxp̃m: attribuit᷑ dauid .i. om̃i iusto qui
loquit᷑ hic. habitus: in rememoratione .i. agens de me
addidit: similit̾ menbra erus in hoc psalmo: &e passio¬
int̾ passiones ꝑiclitantium. s de capite xp̃o. p̃sumen¬
tium. cum illis etiã est uox omĩs iusti. cui ex caritate:
sustinuit. s a malis factis eoꝵ. cui etiã ñ fuit dic¬
tum: ut non ib habitaret. hanc ꝑsecutionẽ im¬
mittit diabolꝰ. Multiformis ẽ enĩ leo: aꝑte seui¬
endo. & draco: occulte insidiando. Est gͦ ꝑsecutio
iustoꝵ. uł a leone: in impetu. uł a dracone. in ui¬
sidiis.un. om̃s una uoce clamant: D̾s in aduto¬
rium meũ intende. ⁊c̃. Intentione monet. ut in
d̾o ñ in nob̾. głemur. Modꝰ. biꝑtitꝰ est p̃s. Primo:¬

Expanded text:
cit Dominus. n psalmo tricesimo sepbona corde retinemus, et securi sumus; ut hic accipitur, quod ostenditur, ex eo quod subditur in titulo, Duod salvum fecit eum dominus. Et est sensus tituli: Psalmus iste, dirigens nos inloquitur hic, habitus in rememoratione, id est agens de memaddidit similiter et membra ejus in hoc psalmo et passioer passiones praedicantium: sed de capite Christo praesumentium cum illis est etiam vox omnis justi, cui ex charitate sustinuit, sed a malis factis eorum, cui etiam non fuit dictum ut ubi non habitaret . Hanc autem persecutionem immittit diabolus multiformis. Est enim leo aperte saeviendo, et draco occulte insidiando. Est ergo persecutio justorum, vel a leone, in impetu; vel a dracone, in insidiis: unde omnes una voce clamant; Deus in adjutorium meum, etc. Intentio: Monet ut in Deo non in nobis gloriemur. Modus: Bipart
Abbreviated transcription (Latin):
toris. & saluandoꝵ. uñ. & hoc carmen dr epithala¬
mnium .i. laus thalami. quia laus sponsi. & sponsȩ.
hic cantat᷑. Solent enĩ mnuptiis ad honorẽ spon¬
si ⁊ sponsȩ: quedam carmina cantari. que dicunt᷑
epythalamia .i. laudes thalami. Simiłia cantat
exultationẽ sancta cõclamamant. uñ pascitur

Expanded text:
ndorum. Unde et hoc carmen dicitur epithalamium, id est laus thalami, quia laus sponsi et sponsae hic cantatur. Solent enim in nuptiis ad honorem sponsi et sponsae quaedam carmina cantari, quae dicuntur epithalamia, id est laudes thalami. Similia cantat exsultatione sancta conclamant: unde pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod sicut ẽ cautela oportune timere: ita ignauia
ẽ: inepte trepidare. ut ꝓ gente. ⁊ loco. timore ̃ ab¬
iecto. ut fecerunt udei. dixerunt enĩ. si relinqͥmꝰ
eũ sic: om̃s credent in eũ ce uenient romani &e tol¬
lent nostrũ locũ &e gentẽ. Sequit᷑. Consiliũ mopis.
Ostensa sententia com¬
aduersꝰ nideos specia¬
liter inuehitur dicens.
consiliũ mopis

Expanded text:
quia sicut cautela est opportune timere, ita ignavia est inepte trepidare, ut pro gente et loco, timore Dei abjecto, ut fecerant Judaei. Dixerunt enim: Si relinquimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani et tollent Ostensa sententia damadversus Judaeos, specialiter invehitur, dicens: Consilium inopis
Abbreviated transcription (Latin):
cle ElS Iste psalmus cantiq: dirigens nos¬
in finẽ .i. inxp̃m: est dauid propħȩ qui hic agit
na. modum sue locutionis formans. ab eo qd̾ moysi
uata quippe archa dñi. hostes suos suꝑabant. at¬
ꝙ: mneleuatione archȩ uerbis his similib moyses
hic orat ꝓpħa. Intentione monet: ut oñs d̾o can¬
tent. M odꝰ. S ex sunt particiones. Primo: surgen¬
de xp̃o: quasi eleuata archa. quid bonis malisq
futurum sit. hic. & infuturo dicit. ut illos t̾reat.
hos. letificet. Scd̾o. agit de u̾bis euangłii. ibi. Deus
cum egredieris. Tertio: agit dedonationib xp̃i.
ascendentis: ibi. Dum discernit. Quarco: oꝑationes
Sexto dicit qd̾ ueniat xp̃c ad udicium qui al¬

Expanded text:
salmus cantici dirigens nost in Christum, est David prophetae, qui hic agit na, modum suae locutionis formans ab eo quod Mosi eat. Elevata quippe arca Domini, hostes suos superabant, atque in elevatione arcae verbis his similibus Moses hic orat Propheta. Intentio: Monet ut omnes Deo cantent. Modus: Sex sunt partitiones. Primo, resurgente Christo quasi elevata arca, quid bonis malisque futurum sit, hic et in futuro dicit, ut illos terreat, hos laetificet. Secundo agit de verbo Evangelii, ibi, Deus, cum egredereris. Tertio agit de donationibus Christi ascendentis, ibi, dum discernit. Quarto exponit DeiSexto dicit quod veniet Christus ad judicium, qui as
Abbreviated transcription (Latin):
ditate rerum labilium s in occultis filii alibi: ñ est uera
leticia. & psallam oꝑe. nomini tuo exultando. altissime
qd̾ faciam: ut meo exemplo. psallant & alii. Deinde cau¬
sam laudis: subicit

Expanded text:
ditate rerum labilium, sed in occultis filii: alibi, non est vera laetitia, et psallam opere, nomini tuo, exsultando, o Altissime: quod faciam ut eo exemplo psallant et alii. Deinde causam laudis subjicit
Abbreviated transcription (Latin):
uirt̾. cęlestium uł t̾renarum. Ip̃e ẽ rex głȩ: etiã supͣ te:
glorificato corꝑe. ꝑgit ille temptatus. suꝑ om̃s ange¬
los tendit ille ab angło p̃uaricatore tẽptatus. Ne
no decinebatis. & ipsi i d̾e p̃cedentes xp̃m in ascensi¬
one. dicunt. &e ouos porte et̾nales: quȩ hactenus
eratis clause: scib aditus celi: ingressus ꝑadisi: ele¬

Expanded text:
stium, vel terrenorum, ipse est rex gloriae, etiam supra te glorificato corpore pergit, ille tentatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore tentatus. Nemoomnes detinebatis. Et ipsi idem praecedentes Christum in ascensione dicunt: Et o vos portae aeternales, quae hactenus eratis clausae, scilicet aditus coeli, ingressus paradisi, ele
Abbreviated transcription (Latin):
est: Respondent angłi xp̃m p̃cedentes ad infer¬
num. Ipse ẽ dñs fortis &e potens. qͥ mortẽ uicit &e di¬
abolum dñs potens in p̃lio contradiabolum pͥncipẽ
ur̃m. quia alligauit fortẽ. ⁊ nunc uenit eu̾tere domũ
eiꝰ. & diriꝑe uasa .i. confring̾e infernalia claustra
&e educe captiuã captiuitatem. Attollite portas. It̾m¬
uirtutes ministrȩ p̃cedentes xp̃m in ascensione.: ad
alias cȩlestes clamant. ut uiam dño uenienti aꝑiat¬

Expanded text:
est? Respondent angeli Christum praecedentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principtrum, quia alligavit fortem, et nunc venit evertere domum ejus, ac diripere vasa, id est confringere infernalia claustra, et educere captivam captivitatem. Hier. Attollite portas, virtutes, ministrae praecedentes Christum in ascensione, ad alias virtutes coelestes clamant, ut viam Domino venienti a
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ iste rex głe: Res
fortis ⁊ potens. quem tuinfirmum & opp̃s¬
glẜ: sum purasti. Ip̃e ẽ dñs potens in plio. ubi
ties te reparatam: ummortalitate reddita. Infir¬
untate namq hominis soluta: que t̾ris debebatur.
ubicum morte belligeratũ est: firmata ẽ clarifica¬
tio domini. ¶ Sequit᷑. Atcollite. uł tollite. Egit supra
contra demones. hinc: iam itur in celũ .i. cęlestes an¬
gelos alloquitur. qui solebant ab hominib adorari.
stes ꝓͥncipes: tollite portas ur̃as. quas habetis in a¬
la adoratione quȩ dulia ẽ. non latria. ut sib potius.
qͣm malis angłis: reuerentia exhib̾et᷑ ab hominib
s post incarnationẽ. ex humilitate. atq subiectione
quã debent dño suo: ꝓhibent homines adorare se
ut intelligant hum̾anam naturam: in xp̃o: suꝑ om¬
nẽ ereaturam exaltatam. Uñ in apocalipsi. angłs dix¬
it ioħi. Nolime adorare. conseruus enĩ tuus sum: &

Expanded text:
Quis est iste rex gloriae? fortis et potens, quem tu infirmum et oppssum putasti. Ipse est Dominus potens in praelio, ubi ties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. stes principes tollite portas vestras quas habetis in ala adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanam naturam in Christo super omnem creaturam exaltatam. Unde in Apocalypsi angelus dixit Joanni: Noli me adorare, conservus enim tuus sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
d̃t. Quiuicerit. dabo ei sedere mecũ in throno meo. sicut
⁊ego uici ⁊ sedi cũ patre meo in throno eiꝰ. Uincens dñs:
inthrono cum patre sedisse seassit. qr post passionis
certamina. post resurrectionis palmã. claruisse om̃ib.
q̃d potestati patri eẽt equał: indicauit. eiq se ñ dispa¬
rem: calcato mortis aculeo: innotuit. Uñ & mariȩ nec¬
dum se credenti patͥ similẽ: dicit. Nolime tang̾e. sidũ
enim ascendi ad patrem meũ. Nob̃ enim in throno filis
sed̾e ẽ: ex enis dẽ potestate filii iudicare. Quia enĩ udi¬
cii pͥncipatũ ex eus de uittute ꝑcipimus: uelut in erꝰ
throno residemus. Nec abhorret a uero: qd̾ alias: suꝑ¬
duodecimn thronos uenturos eẽ testatur discipłos. hic
uero: in throno suo ꝑhibet eẽ sessuros. ꝑ thronos qͥp¬
pe duodecim. uniu̾sale iudicium. ꝑ thronũ u̾o filii:
singulare culm̃ iuidiciarie potestatis ostendit᷑ ułita:
& accipit eofõe: impios & pecc̃ores. Qͣi. Quia uentꝰ ꝓicit.¬

Expanded text:
dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici et sedi cum Patre meo in throno ejus , Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam, claruisse omnibus quod potestati Patris esset aequalis judicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis innotuit. Unde et Mariae, necdum se credenti Patri similem, dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere est, ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero, quod alias super XII thronos venturos testatur esse discipulos. Hic vero in throno suo perhibet esse sessuros. Per thronos quippe XII, universale judicium; per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur. Vel ita, et accipit eosdem impios et peccatores, quos quia vent
Abbreviated transcription (Latin):
qd uult. & tribilis. ascendendo cȩlum. qui primũ¬
despicabilis apparuit. uł t̾ribił qr iudicaturus.
in potestate. & rex magnꝰ quia suos regit: suꝑ om¬
nẽ t̾ram. ñ solum suꝑ iudeos. qd̾ ostensũ est in ty¬
tulo crucis: suꝑposito: trib linguis inscripto:¬

Expanded text:
 vult, et terribilis ascendendo coelum, qui priudespicabilis apparuit. Vel, terribilis quia judicaturus in potestate, et rex magnus, quia suos regit, super omnem terram, non tantum super Judaeos. Quod ostensum est in titulo crucis superposito, tribus linguis inscripto
Abbreviated transcription (Latin):
Intentione. monet ad laudẽ. Modꝰ. b̃iꝑtitus ẽ p̃s.
Pͥmo: gentes ad qͣs gr̃a tnsunt. inuitat ad laude di
Scd̾o: ascensio. ⁊ regnum dĩ describitur. uñ monet in¬
stant̾ psallere. Ibi. ascendit d̾̃s in iubilo. In uoce gͦ
apłoꝵ. gentes ad laudẽ monens: ait. Onĩs gc̃s
iubilate d̾o inuoce exultationis. Qi. concordẽt
manꝰ & lingua. illa: oꝑet᷑. hec: confiteat᷑. uñ
In leuitico. caput turturis. iubebat᷑ retorq̃ri

Expanded text:
Intentio. Monet ad laudem. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo gentes ad quas gratias transivit, invitat ad laudem Dei. Secundo ascensio et regnum Dei describitur. Unde monet instanter psallere, ibi, ascendit Deus in jubilo. In voce ergo apostolorum gentes ad laudem monens ait: VERS. jubilate Deo in voce exsultationis. Quasi dicat: Concordet manus, et lingua illa operetur. Haec confiteatur. Unde in Levitico, caput turturis jubetur retorqueri
Abbreviated transcription (Latin):
subleuatur de imo
in altum. ⁊ refugiũ¬
meum indie tri¬
bulationis mes.
qn .s. gratum est.
Et otu d̾s. qui es.
quia d̾s¬

Expanded text:
sublevatur de imo in altum; et refugiumeum in die tribulationis meae, ilicet gratum est. Et, o Deus, qui es quia D
Abbreviated transcription (Latin):
uult. In hoc dolose
egit. ut inueniret
cũ dolo querens: noluit uere inuenire. ⁊ odisse. Mul¬
ti enĩ inquirunt iniquitates suas. s cum dolo. no¬
lentes eas uere inuenire: ⁊ odire. qui cũ eas agnos¬
cunt: ñ dimittunt. s defendunt. Qd̾ si sincere que¬
rerent. inuenirent. ⁊ odirent. Latet gͦ illos uere. s
uolentes ⁊ contra se faciunt. nolentes u̾e intelligere
cum tñ q̃rant. nec excusantur de ignorantia. Salit̾

Expanded text:
ult; in hoc dolose agit, ut inveniret cum dolo quaerens, noluit vere invenire et odisse. Multi enim inquirunt iniquitates suas, sed cum dolo, nolentes eas vere invenire et odisse: qui cum eas agnoscunt, non dimittunt, sed defendunt. Quod si sincere quaererent, invenirent et odirent. Latet ergo illos vere, sed nolentes contra se faciunt, nolentes vere intelligere, cum tamen quaerant nec excusentur de ignorantia. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ duo xp̃c in nob̾ consũpsit: ꝑ suam simplam ue¬
tustatẽ. uñ. & una die ⁊ duab noctib in sepulchro¬
iacuit. significans: se simplici sua uetustate nr̃am
geminã consumere. Nam ut ait apłc: uetus homo
nt̃ confixus est cruei cum illo. Uñ: osee ꝓpħa. Eto
mors tua o mors. xp̃i dico orantis: ꝑ assũptione ma¬
tutina .i. agentis de passione. ubi orat: ꝓ resurrec¬
quasi sit historia euangłica. ñ ꝓpħia. & merito ita
diligent̾ narrat᷑. quia ipsa pass io salus ẽ mundi.
Alii aut̃ habent: ꝓcerua matutina. qd̾ id̾e ẽ. sed̾m
tura. quȩ lutũ ce spinas scił pecc̃oꝵ transiliit.
& mane: in głam resurrectionis: quasi in altũ:
ẽ assũpta. Intentione. nos monet: cõpati xp̃o.¬
m uirtutes tuas.
brabimus. & nota faciemus mu

Expanded text:
quae duo Christus in nobis consumpsit, per suam simplam vetustatem, unde et una die et duabus noctibus jacuit in sepulcro, significans se sua simplici vetustate nostram geminam consumere. Nam ut ait Apostolus: Vetus homo noster confixus est cruci cum illo. . Unde Osee propheta; Ero mors tua, o mors : Christi dico, orantis pro assumptione matutina, id est, agentis de passione, ubi orat pro resurrecquasi sit historia evangelica, non prophetia et merito ita diligenter narratur, quia ipsa passio salus est mundi. Alii autem habent pro cerva matutina quod idem est secundum tura, quae lutum et spinas, scilicet peccatorum transiliit, et mane in gloria resurrectionis, quasi in altum est assumpta. Intentione nos monet compati  virtutes tuas: brabimus et nota faciemus m
Abbreviated transcription (Latin):
sumitur. donec ubiq clarescat. Sic xp̃c: de passio¬
ne ad resurrectionem. inde incelum: ad dexterani
dum fidei radiis illustrauit. Et quia hic pͥncipalit̃
agit᷑ de passione: in qua xp̃c orauit ꝓ resurrec̾ti¬
one: bene ñ de assumptione. s ꝓassumptione: di¬
eit. Et ẽ sensꝰ tituli talis. Ps̃ iste. tendens in finem

Expanded text:
sumitur, donec ubique clarescat, sic Christus de passiosumitur, donec ubique clarescat, sic Christus de passione ad resurrectionem, inde in coelum ad dexteram Padum fidei radiis illustravit. Et quia hic principaliter agitur de passione in qua Christus oravit pro resurrectione, bene non de assumptione, sed pro assumptione dicit. Et est sensus tituli talis: Psalmus iste, tendens in finem