comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inlege peccauerunt: ꝑlegem iudicabuntur.
Et ipse precepti dator dominus. xp̃c uerbo ca¬
ro factum: inuidicium inquit ueni in hunc
mundum: ut qui non uident uideant: & qͥ
uident ceci fiant. Quid. ẽ. qui non uident ui¬
deant: et qui uident cȩci fiant: nisi humiles
exaltentur: suꝑbi deiciantur: Non enim
qui uident cȩci fiant: sed qui sibi uidere ui¬
dentur. cecitate conuineantur. Hoc agit my¬
interpretatur augmentatio. Mleministis no¬
stis ioseph inegyptum uenditum: xp̃s ad
gentes transiens. Ibi ioseph post tribulatione ᷤ
exaltatus: et hic xp̃e post passionem marty¬
rum głificatus. Ergo adioseph magis gentes
ꝑtinent. Et ideo augmentatio: quia multi
filii desertȩ magis quam eius que habet iui¬
rum. Testimonium imoseph posuit illud:
cum exiret deterra egypti. Yidete et hic signi¬
ficari quintam sabbati: quando exiuit de
terra egypti ioseph: id÷ populus multiplica¬

Expanded text:
in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Et ipse praecepti dator Dominus Christus, Verbum caro factum, «In judicium,» inquit, «veri in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant» . Quid est, «ut qui non vident videant, qui vident caeci fiant,» nisi humiles exaltentur, superbi dejiciantur? non enim qui vident caeci fiant, sed qui sibi videre videntur, de caecitate convincantur. Hoc agit myinterpretatur Augmentatio. Meministis, nostis Joseph in Aegyptum venditum: Christus ad Gentes transiens. Ibi Joseph post tribulationes exaltatus , et hic Christus post passionem martyrum glorificatus. Ergo ad Joseph magis Gentes pertinent: et ideo augmentatio; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . «Testimonium in Joseph posuit illud, dum exiret de terra Aegypti.» Videte et hic significari quintam sabbati: Quando exiit de terra Aegypti Joseph, id est, populus multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
lignum illud concauum. unde canorȩ cor¬
de redduntur. insuꝑiore parte habet. De¬
orsum feriuntur eorde: ut desuꝑ sonent.
Incythara uͦ hec eadem concauitas ligni.
partem inferiorem tenet: tanquã illud sit
de celo: hoc de terra. Cȩlestis enim ẽ predi¬
eatio uerbi dei. S: si expectamus cȩlestia. non
simus pigri adoꝑanda terrena: quia psalte¬
rium iocundum sed cum cythara. Hoc alio
mͦ dictum ẽ qđ dictum ẽ. supra: accipite psal¬
mum et date tẏmpanum. Hic ꝓpsalmo psal¬
terium: ꝓtympano cythara posita ẽ. Hoc
tamen admoniti sumus: ut predicationi
Tuba canite: hoc ẽ. clarius et fidentius predi¬
cate. Ne terreamini sicut ait ꝓpħa. quodã
ceptum erat. ut ininitio mensis tuba cane
noua ereatura. Quid. ẽ. tuba canite ininitio
mensis tube: Cum tota fidutia nouã uitam
predicate: strepitum uitȩ ueteris nolite metue
iacob. Ybi preceptum: ibi iudicium. Qui enĩ

Expanded text:
lignum illud concavum, unde canorae chorlignum illud concavum, unde canorae chordae redduntur, in superiore parte habet; deorsum feriuntur chordae, ut desuper sonent: in cithara vero haec eadem concavitas ligni partem inferiorem tenet; tanquam illud sit de coelo, hoc de terra. Coelestis enim est praedicatio verbi Dei; sed si exspectamus coelestia, non simus pigri ad operanda terrena; quia «psalterium jucundum,» sed «cum cithara.» Hoc alio modo dictum est quod supra, «Accipite psalmum, et date tympanum:» hic pro psalmo psalterium, pro tympano cithara posita est. Hoc tamen admoniti sumus, ut praedicationi bus. 6. «vers. 4. Tuba canite.» Hoc est, clarius et fidentius praedicate; ne terreamini: sicut ait propheta quodam is tubae.» Praeceptum erat ut in initio mensis tuba canernova creatura» . Quid est, «Tuba canite in initio mensis tubae»? Cum tota fiducia novam vitam praedicate; strepitum vitae veteris nolite metuerJacob.» Ubi praeceptum, ibi judicium. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
panum. Accipite spintalia: et date carna¬
lia. hoc ẽ qđ uos et adillam mensam beati
martyris exhortati sumus: ut accipientes
spiritalia daretis carnalia. hȩc enim quȩ
extrahuntur addempus adrecipienda
corpora uł uiuoꝵ uł mortuoꝵ necessaria
sunt: sed tempore pretereunti. Nunquid
post iudicium di istas fabricas incȩlum
leuabimus. Sine his tamen hoc tempore
agere. quȩ adpossidendum cȩlum ꝑtinẽt
ñpoterimus. Si ergo auidi estis inspirita¬
lib accipiendis: deuoti estote incarnalib
erogandis. Accipite psalmum: et cdate tym¬
panum. Exigitis uocem nrãm: date manus
ur̃as. Psalterium iocundum cum cythara.
Memini nos aliquando differentiam psalderii
et cythare intimasse caritati ur̃ȩ. Studiosi
qui memmerunt recognoseant: qui uel ñ
audierunt uel non meminerunt discant
Istorum duoꝵ organoꝵ musicoꝵ psalterii
et cytharȩ hec differentia ẽ: qđ psalteriũ

Expanded text:
panum:» accipite spiritualia, et date carnapanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. Hoc est quod vos et ad illam mensam beati Martyris exhortati sumus, ut accipientes spiritualia, daretis carnalia. Haec enim quae exstruuntur ad tempus, ad recipienda corpora vel vivorum vel mortuorum necessaria sunt, sed tempore praetereunti. Numquid post judicium Dei istas fabricas in coelum levabimus? Sine his tamen hoc tempore agere quae ad possidendum coelum pertinent non poterimus. Si ergo avidi estis in spiritualibus accipiendis, devoti estote in carnalibus erogandis. «Accipite psalmum, et date tympanum:» accipite vocem nostram, reddite manus vestras. 5. «Psalterium jucundum cum cithara.» Memini nos aliquando differentiam psalterii et citharae intimasse Charitati vestrae: studiosi qui meminerunt, recognoscant; qui vel non audierunt, vel non meminerunt, discant. Istorum duorum organorum musicorum, et psalterii et citharae haec differentia est, quod psalterium
Abbreviated transcription (Latin):
do suo uentri suo: exultate uos do ur̃o ad¬
uitori nr̃o. Iubilate dõ iacob.Quia et uos
ꝑtinetis adiacob. immo uos estis iacob mi¬
nor popłs cui seruit maior: iubilate deo
iacob. Quicquid uerbis explicare ñ pote¬
stis. non ideo tamen abexultatione cessetis
Qd poteritis explicare clamate: qd non po¬
testis iubilate. Et enim ex habundantia
gaudiorum: cui uerba sufficere ñ possuN
num. Et accipite: et date. Quid accipite: Qͥo
date: Accipite psalmum: et date tympa¬
num. Dicit quodam loco apls paulus: re¬
prehendens & dolens qd nemo illi cõmu¬
nicauerit inratione dati & accepti. Quid. ẽ.
intatione dati et accepti: nͥ qđ alio loco aꝑ¬
te exposuit: si nos uobis spuitalia semina¬
iumus. magnum ẽ si ur̃a carnalia metam᷑:
Et uerum ẽ. qđ tympanum qđ decorio fit:
adearnem ꝑtinet. Psalmus gͦ spiritalis ẽ:
tẏmpanum carnale. Ergo plebs di. congre¬
gatio di accipite psalmum. et date tym¬

Expanded text:
ultate vos Deo vestro adjutori vestro. «Jubilate Deo Jacob:» quia et vos pertinetis ad Jacob; imo vos estis Jacob, minor populus cui servit major . «Jubilate Deo Jacob.» Quidquid verbis explicare non poteritis, non ideo tamen ab exsultatione cessetis: quod poteritis explicare, clamate; quod non potestis, «jubilate.» Etenim ex abundantia gaudiorum, cui verba sufficere non possunnum.» Et «accipite,» et «date.» Quid «accipite?» quid «date? Accipite psalmum, et date tympanum.» Dicit quodam loco apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si nos vestra carnalia metamus» ? Et verum est quod tympanum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tym
Abbreviated transcription (Latin):
tes duodecim trib isrł. Iudicant fideles terrȩ
quib dicitur. Nescitis quia angłos iudicabi¬
mus: Ocłi mẽi suꝑ fideles terrȩ: ut considẽ¬
rent hii mecum. Ambulans inuia in macu¬
lata: hic mͥ ministrabant. Nichi ait ñ sibi.
Multi enim ministrant euangłium. sed sibi
querere. Et quid. ẽ quando mali annun¬
tiant euangłium. alii saluantur. alii pu¬
niuntur. Dictum ẽ. enim. Quȩ dicunt faci¬
te: quȩ autem faciunt facere nolite. Non ti¬
meas gͦ: quando amalo audis euangłium.
Ne illi qui sibi ministrat: id÷ qui sua ibi q̃¬
bat incorde meo faciens suꝑbiam. Nullus
talis habitabat incorde meo: resiliebat enĩ
inde. Ncmo habitabat incorde meo: nͥ mitis
et quietus. Suꝑbus: non illic habitat. Non
enuim habitat incorde. iusti. iniustus. Sit ate
iniustus remotus. Nescio quot milib &
mansionib simul habitatis: si unum cor
habetis. Non habitabit inmedio domus

Expanded text:
tes duodecim tribus Israel» . Judicant fideles terrae, tes duodecim tribus Israel» . Judicant fideles terrae, quibus dicitur: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum. Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Mihi» ait, non sibi. Multi enim ministrant Evangelium, sed sibi quaerere. Et quidem quando mali annuntiant Evangelium, alii salvantur, illi puniuntur. Dictum est enim: «Quae dicunt, facite; quae faciunt, facere nolite» . Non timeas ergo quando a malo audis Evangelium. Vae illi qui sibi ministrat, id est, qui sua ibi qubat in corde meo faciens superbiam: nullus talis habitabat in corde meo; resiliebat enim inde. Nemo habitabat in corde meo; nisi mitis et quietus; superbus non illic habitabat. Non enim habitat in corde justi injustus. Sit a te justus remotus nescio quot millibus et mansionibus; simul habitatis, si unum cor habetis. «Non habitavit in medio domus
Abbreviated transcription (Latin):
potest: pascebantur eybo crudelitatis suȩ: &
ille pascebatur cybo miscdiȩ suȩ. Pat̃ inquit
ignosce illis: quia nesciunt quid faciunt. Iui
ergo habebant alias ȩpulas: ille alias.S: quid
dictum sit de mensa suꝑboꝵ: audite fiat eoꝵ
Quomͦ enim aues admuscipulam. aut pisces
adhamum pascuntur. s capiuntur: sic et
ipsi. Habent enim impii epulas suas: Habẽt¬
& pii ȩpulas suas. Audi ȩꝓulas pioꝵ. Beati qͥ
esuriunt & sidiunt iusticiam : quia ipsi satu¬
rabuntur. Si ergo pius pascit᷑ cibo iusticis. et
impius suꝑbiȩ: non mirum si insaciabilis cor¬
de. pascitur cybo iniquitatis. Noli pasci cybo
quid te delectabat: ubi ille tibi non conuesceba¬
tur. Ocl̃i mei inquit suꝑ fideles terrȩ: ut con¬
sedeant hii mecum. Dñs dicit ocłi mei suꝑ
fideles terrȩ. ut con sicderent hii mecũ: idest
ut mecum sederent. Quom sederent: Sede¬
bitis inquit suꝑ duodecim thronos: iudican¬

Expanded text:
potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cibo misericordiae suae. «Pater,» inquit, «ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Illi ergo habebant alias epulas, ille alias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, audite: «Fiat mensa Quomodo enim aves ad muscipulam, aut pisces ad hamum pascuntur, sed capiuntur; sic et ipsi. Habent ergo impii epulas suas, habent et pii epulas suas. Audi epulas piorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Si ergo pius pascitur cibo justitiae, et impius superbiae; non mirum si insatiabilis corde. Pascitur cibo iniquitatis: noli pasci cibo quid te delectabat, ubi ille tibi non convescebatur? «Oculi mei,» inquit, «super fideles terrae, ut considerent hi mecum.» Dominus dicit, «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum:» id est, ut mecum sederent. Quomodo sederent? «Sedebitis super duodecim thronos, judican
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbi: ideo dixit in saciabili corde. Cor supbum
unde pascitur: Si suꝑb ẽ inuidus s̃ Aliter eẽ¬
non potest. Supbia: mater c̃ inuidis tͥon po¬
cest nͥ generare hanc: et cum illa semꝑ eẽ. Omĩs
ergo suꝑb: inuidus ẽ. si inuidus ẽ malis alie¬
nis pascitur. Unde dicit apłs. Si mordetis &
commeditis inuicem: uidete ne ab inuicem
consummamini. Nidentes gͦ comedentes. no¬
lite. his conuesci: fugite tale coniuuium. Neq
enim se satiant gaudendo de malis alienis: qͥa
insatiabili corde sunt. Caue: ne capiaris iN
epulis eoꝵ laqueo diaboli. Cybis talib pasce¬
bantur udei: quando crucifirerunt dñm. S
quia pascebantur tanquam de pęna dñ: nã
et nos de cruce dm̃i pascimur. quia corpꝰ iplis
manducamus: dicebant enim eũ uderent eũ
pendentem incruce insultantes. quia insatia¬
bili corde erant. dicebant gͦ si filius dei ẽ de¬
scendat de cruce. alios saluos fecit. se saluare ñ

Expanded text:
perbi, ideo dixit, insatiabili corde. Cor superbum perbi, ideo dixit, insatiabili corde. Cor superbum unde pascitur? Si superbus est, invidus est, et aliter non potest. Superbia, mater invidentiae est: non potest nisi generare hanc, et cum illa semper esse. Omnis ergo superbus, invidus est: si invidus est, malis alienis pascitur. Unde dicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo de malis alienis, quia insatiabili corde sunt. Cave ne capiaris in epulis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando crucifixerunt Dominum: sed quia paet nos de cruce Domini pascimur, quia corpus ipsius mini. Dicebant enim, cum viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; dicebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Quid. s̃ gͦ qđ ait. suꝑbo ocło et insacia¬
bili corde non conuescebar: Quid. ẽ non con¬
uescebar: Non cum illo manducabam. Quo
mͦ nob ꝓponit hȩc. quȩ ipse non fecit: Adi¬
mitationem suã nos hortatur: uidemus cũ
conuiuatum ẽẽ cum suꝑbis. Quomͦ nos ꝓ¬
hibet ne conuiuemus cũ eis: Nos quidẽ frs̃
ꝓpter correctionem aliquam tenemus nos
ut corrigantur. Cum extraneis potius conui¬
uamur. & cum paganis. quam cum his qui
nob herent si uiderimꝰ eos male uiuere. uteni¬
bescant & corrigantur: sicut dicit apls. Si qui
et noltte commisceri cum eo: & non ut inumi¬
cum eum existimetis: s corripite ut frem sa¬
cumus hoc plerumq ꝓpt̃ medicinam. Et̃ ta¬
men cum extraneis multis et cum impis se¬
pe uescimur. Quid enim hoc ait suꝑbo ocło
et insaciabili corde huic non conuescebar: ha¬
bet epulas suas cor pium: habet epulas suas
cor suꝑbum. Nam ꝓpter cibos ipsos cordis la¬

Expanded text:
Dominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo et insatiaDominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar?» Quid est, «non convescemodo nobis proponit haec quando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidem, fratres, propter correptionem aliquam tenemus nos ut corrigantur. Cum extraneis potius convivamur, et cum paganis, quam cum his quinobis haerent, si viderimus eos male vivere, ut erubescant, et corrigantur, sicut dicit Apostolus: Si quis et nolite commisceri cum eo: et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem . Facimus hoc plerumque propter medicinam, et tamen cum extraneis multis, et cum impiis saepe vescimur. Quid est hoc, Superbo oculo, et insatiabili corde, huic non convescebar? Habet epulas suas cor pium, habet epulas suas cor superbum. Nam propter cibos ipsos cordis su
Abbreviated transcription (Latin):
inmundus. At ubi peccatrix quȩ erat inci¬
uitate famosa accessit flere adpedes dñi:¬
si esset ꝓpħa: sciret quȩ mulier illi accessit
adpedes. Unde sciebat quia xp̃c nesciuit:
nͥ inde suspicatus ẽ eum nescisse. qͥa eam
ñ ase reppulit: quia si ipse esset repelleret
ase. Dñs autem non solum mulierem illam
peccatricem nouerat: s et illius suꝑbie uulne¬
ra medicus insanabilia uidebat. Ait enim
cum audisset cogitantem: et ostenderet illũ
suꝑbum. Symon: habeo aliquid tͥ dicere. Duo
debitores erant cuidam feneratori: unus ei de
bebat quingentos denarios: alius quinqua¬
ginta. Cum non haberent unde redderent:
dimisit ambob. Quis eum plus dilexit: &
moni. Hides istam mulierem: Intraui in do¬
mum tuã: aquam mͥ adpedes ñ dedisti. Ista
autem lacrimis suis lauit pedes meos: etcȩt᷑a
que nostis. Non opus ẽ inaliis ꝓpter quȩ testi¬
monium adhibiumus: dutius immorari. Iste
phariseus suꝑb erat: conuescebatur cum illo

Expanded text:
eccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Dsi esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde sciebat quia Christus nescivit, nisi inde suspicatus est eum nescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret a se. Dominus autem non solum mulierem illam peccatricem noverat, sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam fenerbebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et moni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes autem lacrymis suis lavit pedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus est in aliis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
minum inuenimus manducasse cũ suꝑbis:
ñ cum publicanis illis & peccatorib: Nã
ipsi humiles erant om̃s. Cognoscebant
enim languorem suum: et medicum requi¬
rebant. Oum ipsis suꝑbis phariseis inueni¬
mus illum manducasse. Nam suꝑbus qui¬
dam inuitauerat illum. Ipse ẽ. cui displicuit
quia mulier peccatrix quȩ erat inciuitate
famosa. accessit adpedes dñi. et ait incorde

Expanded text:
minum invenimus manducasse cum superbis? minum invenimus manducasse cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi humiles erant: cognoscebant enim languorem suum, et medicum requirebant. Cum ipsis superbis Pharisaeis invenimus illum manducasse. Nam superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domini; et ait in corde
Abbreviated transcription (Latin):
uult: S quam multi sunt maligni qͦs ui¬
demus. et qui nos uident. et ñ solum ña nob̃
declinant. s currunt ad nos: et aliquando in¬
iquitates suas ꝑnos impleri cupiunt: ple¬
rumq se nob̃ comungunt. Quomͦ gͦ decli¬
nant: Declinat ate: qui dissimilis ẽ. tͥ. Qͥ d
ẽ. declinat ate: Non de sequitur. Quid. ẽ
ñ te seqͥtur: Non te imitatur. Ergo cũ declina¬
eẽt malignus. et uias meas nollet imitari.
nollet sic uiuere malignus. quomͦ illi me¬
ꝓposui adimitationem: non cognoscebam:
Quid. ẽ. non cognoscebam: Non quia nescie¬
bam: s quia non approbabam. Detrahen
ce ꝑsecutor bonus: non hominis s peccati.
Suꝑbo ocło & insaciabili corde: huic ñ con¬
uescebar. Quid. ẽ non conuescebar: Non cum
illo manducabam. Attendat caritas ur̃a fr̃s.
mirum aliquid audituri estis. Si non conue¬
scebatur: cum illo non manducabat. Hesci
enim: manducare ẽ Cur gͦ ipsum pͥmo do¬

Expanded text:
vult? Sed quam multi sunt maligni quos vivult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Ergo, «Cum delinaimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, nollet sic vivere malignus, quomodo me illi proposui ad imitationem; «non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non quia nesciebam, sed quia non approbabam. 8. «verspersequebar.» Ecce persecutor bonus, non hominis, sed peccati. «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo manducabam. Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum illo, non manducabat; vesci enim, manducare est: cur ergo ipsum primo Do
Abbreviated transcription (Latin):
et non nouit iniustos: Quid cogitas qͦd ille
nesciat: Non dico quid facis:s quid cogitas.
qđ ille nescit Num dico quid cogitas: sed qͥd
cogitaturus es. quod ille ante non uident:
Omnia ergo nouit ds̃: & tamen infine. id÷ in
iudicio post miscd̃iam dequibdam dicit
Inilla die multi uenturi sunt & dicent. dñe.
dñe innomine tuo demonia eicimus. in no¬
mine tuo uututes magnas fecimus. in no¬
mine tuo manducauimus & bibunus: &
dicam illis. discedite ame oꝑarii iniquita¬
tis: non noui uos. Ille non nouit aliquem:
S quid. ẽ non noui uos: In regula mea ñuos
agnosco. Noui enim regulã iusticie meç Ni
illi congruitis. Declinastis abilla: distorti
estis. Ideo et hic dixit: non cognoscebã. Cũ
declinaret ame malignus: non agnoscebam.
Quid. ẽ non cognoscebam: Nunquid forte qͥa
malignus qñ obuiam sit iusto inuico an¬
gusto: dicit sibi quod. ẽ scriptum insapien¬

Expanded text:
et non novit injustos? Quid cogitas quod ille et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid facis; sed, quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid cogitas; sed, quid cogitaturus es quod ille non ante viderit? Omnia ergo novit Deus: et tamen in fine, id est in judicio post misericordiam, de quibusdam dicit: «In illa die multi venturi sunt, et dicent, Domine, Domine, in nomine tuo daemonia ejecimus, in nomine tuo virtutes multas fecimus, in nomine tuo manducavimus et bibimus; et dicam illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
uasti. Ille iuste: tu iniuste. Et ideo ꝑuers
es: quia hominem iustum dicis. et dm̃ in¬
iustum. Quem hominem iustum dixci: Te¬
ipsum. Quando enim dicis. quid tibi feci:
iustum de putas. S respondeat tibi ds̃. Uerũ
dicis. M nichil fecisti: omnia enim tͥ fecisti.
Si enim mͥ aliquid fecisses: bonum fecisses.
Quidquid enim bene. fit. mͥ fit: quia exp̃cepto
meo fit. Quicquid autem mali fit. tibi fit.
non mͥ: quia non facit malus aliquid nͥ sibi:
quia hoc non ego iubeo. Tales qñ uideritis
fr̃s. corripite: arguite: corrigite. Et si non po¬
testis corriꝑe. aut corrigere: nolite consenti¬
re: ut possitis dicere. Son adhesit michi cor
prauum: cum declinaret. ame malignus. ñ
agnoscebam. Quid. ẽ non cognoscebam: Ñ
appbabam: non laudabam: non mͥ placebat.
Cognoscere enim: inuenimus inscripturis
aliquando dici. ꝓeo qđ ẽ placere nobis. Qͥd
enim latet dm̃ fr̃s : Nunquid nouit iustos:

Expanded text:
vasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus vasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci; justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia ex praecepto meo fit: quidquid autem mali fit, tibi fit, non mihi fit; quia non facit malus aliquid nisi sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos,
Abbreviated transcription (Latin):
seruo ut sit sicut dñs eius: sufficit discipulo
ut sit sicut magister eius: Eõce fortior est
paulus uentura morte: ẽt dñs tristis ẽ. Optabã
inquit dissolui: et eẽ. cum xp̃o. Gaudet quia
dissoluitur ut sit cũ xp̃o: et ipse xp̃c tristis
ẽ cum quo istȩ futurum se ẽẽ. lȩtatur. S: qͥd
erat illa uox. nisi sonus infirmitatis nr̃ȩ:¬
Multi adhuc infirmi. contristant᷑ futura mor¬
te ẜ habeant rectum cor: uitent mortem.
quantum possunt. Et si non possunt: dicãt
quod ipse dñs non ꝓpter se s ꝓpt̃ nos dirit.
ame calix istȩ. Ecce habes uoluntatem hu¬
manam expressam: uide iam rectum cor.
Nerum non qđ ego uolo: s qđ tu uis pater.
Si ergo rectum corsequitur dm̃: prauum
cor resistit deo. Aliquid illi contingat ad¬
uersum: clamet. Ds̃ quid tͥ fȩci: quid com¬
misi: quid peccaui: Se iustum uult uider:
dm̃ iniustum quid tam prauum: Prauus
ẽ. quia tortus ẽ: & tortam regulam portat.
Corrige de: & inuenis rectum aquo te de pͣ¬

Expanded text:
o ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus» ? Ecce fortis est Paulus ventura morte, et Dominus tristis est? «Optabam,» inquit, «dissolvi, et esse cum Christo» . Gaudet, quia dissolvitur, ut sit cum Christo; et ipse Christus tristis est, cum quo iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nMulti adhuc infirmi contristantur futura morte; sed habeant rectum cor, vitent mortem quantum possint; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus, non propter se, sed propter nos dixit. a me calix iste . Ecce habes voluntatem humanam expressam. Unde jam rectum cor: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si ergo rectum cor sequitur Deum, pravum cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. Quid tam pravum? Parum est quia tortus est; et tortam regulam putat. Corrige te, et invenis rectum a quo te depra
Abbreviated transcription (Latin):
enum et om̃s tolerat d̃s. quia longanimis c̃.
Tolerat: ut conueitantur a dillum peceatores.
S qui non se correxerint inisto tempore mise¬
ricordiȩ: interficientur. Et̃ quare interficeien¬
tur: It disꝑgantur deciuitate dñi: de socie¬
tate ierłm: de societate scõꝵ: de societate ec¬
clie. Quando autem interficientur: Inmatu¬
tinis. Quid. c̃ inmatutinis: Cum nor trans¬
acta fuerit. Quare mͦ parcit: quia tempus ẽ
miscdĩȩ. Quare non semꝑ parcit: quia mise¬
ricordiam et iudicium cantabo tibi domine.
R̃s: nemo sibi blandiatur: interficientur
om̃s oꝑantes iniquitatem. Interficiet eos
Exp̃c̃ inmatutinis: et disꝑdet eos deciuitate sua.
S mͦ cum tempus miscdiȩ ẽ: audiant eum.
quia parcit: quia erogat miscłiam. S cauete.
onuersi ad dñm dm̃ patrem omnipo¬
cantes toto animo singularem mansuetudi¬
nem eius. ut preces nr̃as in beneplacito suo ex¬

Expanded text:
enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jerusalem, de societate sanctorum, de societate Ecclesiae. Quando autem interficientur? «In matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit? Quia tempus est misericordiae. Quare non semper parcit? Quia, «Mirericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Fratres, nemo sibi blandiatur: interficientur omnes operantes iniquitatem; interficiet eos Christus in matutinis, et disperdet eos de civitate sua. Sed modo cum tempus misericordiae est, audiant eum. quia parcit, quia erogat misericordiam; sed cavete, onversi ad Dominum Deum Patrem omnipocantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo ex
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o debet ẽẽ Nam quamdui intertemptallo¬
nes sumus: nox ẽ Inista nocte parcit ds̃ pec¬
catorib: ut non illos tollat. Fagellat illos tem¬
ptationib ut corrigantur.: tolerat illos incun¬
tate sua. Putamus semꝑ tolerabit: si semper
miscdia ẽ: non ẽ iudicium. Si autem et mise¬
ncordiam et iudicium cantabo tͥ dñe: modo
parcit. tunc uidicat. S quando iudicabit Cã
transiert nox. Ideo dixit: inmatutinis interhi¬
ciebam om̃s peccatores terrȩ. Quid. ẽ in mall¬
tinis: Cum iam dies uenerit: nocte transacta.
Inmatutin᷑ ĩ terficiebam om̃s peccatores terrȩ.
Quare eis parcit usq admatutinum: Quia nor
erat. Quid c̃ nox erat: Quia tempꝰ erat parre¬
di. Parcebat: cum corda hominum essent ot¬
culta. Nides aliquem male uiuere: toleras illũ
nescis enim qualis erit quia nox ẽ utram q̃
hodie male uiuit. cras bene uiuat: & utture
qui hocdie benc uiuit eras male uiuas sorẽ

Expanded text:
Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentatioChristo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccatoribus, ut non illos tollat; flagellat illos tentationibus, ut corrigantur; tolerat illos in civitate sua. Putamus semper tolerabit? Si semper misericordia est, non est judicium: si autem, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine;» modo parcit, tunc judicabit. Sed quando judicabit? Cum transierit nox. Ideo dixit, «In matutinis inter ficiebam omnes peccatores terrae.» Quid est, «In matutinis?» Cum jam dies venerit, nocte transacta. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare eis parcit usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo inignem ȩternum: iusti uͦ inuitã ȩter¬
nam. Nullus em̃erit illuc tẽptator. quia ñ sunt
ulluc catuli leonum: quia transacta ẽ nor. Ideo
dñs discipłis suis ait. Hac nocte postulauit
sathanas uexare uos sicut triticum: et ego ro¬
gaui ꝓte petre ne deficiat fides tua. Quid est
uexare sic̃ tͥticum: Qͦmͦ ab hõie tͥticum ñ manducat᷑
nͥ pͥmo conterat᷑ ut panis fiat: sic neminẽ mandu
terens ut manducet. Tu autem quando tribula¬
ris si maneas granum: non conturbaris: nichil
tͥ contingit. Quomͦ quando boues tritiirant nũ¬
quid insolum triticum intrant: Simul mit¬
tuntur cum tribula inaitam. S nunquid ti¬
mendum ẽ tutico: Absit. Non conciditur. nili
palea. Titticum spoliatur suꝑfluis uentis. et
uentilatio inueniet puram massam. Quem
inuenit granum. mittit in horrcum: et aceruũ
paleȩ comburet igni in extinguibili. Unde dii
hoc: quia diẽ inspe. habemus. Dies nobis in

Expanded text:
cum illo in ignem aeternum, justi vero in vitam aetercum illo in ignem aeternum, justi vero in vitam aeternam . Nullus illic erit tentator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta est nox. Ideo Dominus discipulis suis ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab homine triticum non manducatur, nisi primo attritum, ut panem faciat; sic neminem manducterit, ut manducet: tu autem quando tribularis, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi contingit. Quomodo quando boves triturant, numquid in solum triticum intrant? Simul mittuntur cum tribula in aream. Sed numquid timendum est tritico? Absit. Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur superfluis, et veniat ventilatio, et inveniet puram massam: quem invenit granum mittit in horreum suum; et acervum paleae comburet igni inexstinguibili . 13. Unde dixi hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝑtransibunt om̃s bestiȩ siluȩ. Catuli leo¬
num rugientes ut rapiant: et querant adõ ȩscã
sibi. Innocte querunt escam catuli leonum.
Qui sunt catuli leonum: Principum et pote¬
statum scłi huius demones: angłi diaboli.
Quomͦ sibi querunt ȩscam: Quando temptant
Sed quia ñ accedunt nͥ eis ds̃ dederit potesta¬
tem: ideo dictum. ẽ querentes ad eo escam sͥ
Petiit iob temptandum. Qualem escam: opu
uerus dei cultor. Petiuit illum temptandum
querens adeo ȩscam: et accepit temptandũ
s non opprimendum: purgandum: non euer¬
tendum: aut forte nec purgandum. s. ꝓban¬
dum. Tamen et qui temptantur. aliquando
traduntur occulte merito suo inmanus tem¬
ptatoris: quia forte traditi sunt inconcup¬
scentias suas. Nam diabolus nulli nocet. nͥ acce¬
perit adeo potestatem.S quando: Innocte
Quid ẽ innocte: Inisto tempore. Cum autem
transierit nox. et uenerit dies: mittuntur mali

Expanded text:
ea pertransibunt omnes bestiae silvae: catuli leoea pertransibunt omnes bestiae silvae: catuli leonum rugientes ut rapiant, et ut quaerant a Deo escam sibi» . In nocte quaerunt escam catuli leonum. Qui sunt catuli leonum? Principum et potestatum aeris hujus, daemones et angeli diaboli . Quomodo sibi quaerunt escam? Quando tentant. Sed quia non accedunt, nisi Deus eis dederit potestatem; ideo dictum est, «Quaerentes a Deo escam sibi.» Petiit Job tentandum. Qualem escam? Opulverus Dei cultor fuit.» Petivit illum tentandum, quaerens a Deo escam: et accepit tentandum, sed non opprimendum ; purgandum, non evertendum; aut forte nec purgandum, sed probandum. Tamen et qui tentantur, aliquando traduntur occulto merito suo in manus tentatoris, quia traditi sunt forte in concupiscentias suas. Nam diabolus nulli nocet, nisi acceperit potestatem a Deo. Sed quando? In nocte. Quid est, in nocte? In isto tempore. Cum autem transierit nox, et venerit dies, mittuntur mali
Abbreviated transcription (Latin):
dita tenebratũ. et in anifestabit cogitationes
cordis: & tunc laus erit. uniciuq ad eo. Nã mͦ
quamdiu ñ uides cor meum. et non uideo cor
tuum: nox ẽ. Nescio quid abhomine petisti:
ñ accepisti. Contempni te putas: et forte non
contempnens. Cor enim non uides: et cito blaᷤ¬
phemas innocce: Danda ẽ tͥ uenia etranti. Bi¬
ligit te homo nescio qͥs. et putas quia odit te
aut odit te. & putas quia diligit te. Sed quod¬
libet sit. nor ẽ. Noli timere. Presume in xp̃o: in
illo habeco diem. Non ẽ quid mali de illo sen¬
tias: quia securi sumus. et certi sumus qͥa falli
non potest amat nos. De nobis autem inuicẽ.
non tam certi sumus. Ds̃ enim nouit dilectio¬
nem nrãm ininuicem. Nos autem etiam si
diligamus nos inuicem: quis uidet qua di¬
spensatione anobis fiant ista: Quare nemo
uidet cor: quia nox ẽ Inista nocte tempta¬
tiones habundant. Quasi de ipsa nocte dir̃
psalmus. Posuisti tenebras. & facta ẽ. nox: in

Expanded text:
brarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit uniruique a Deo» . Nam modo, quamdiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Nescio quid ab homine petisti; non accepisti, contemni te putas: et forte non contemneris; cor enim non vides: et cito blasphemas; in nocte danda est tibi venia erranti. Diligit te homo nescio quis, et putas quia odit te; aut odit te, et putas quia diligit te: sed quodlibet sit, nox est. Noli timere, praesume in Christo, in illo habeto diem: non est quid mali de illo sentias, quia securi sumus, et certi sumus quia falli non potest; amat nos. De nobis autem invicem nondum certi sumus. Deus enim novit dilectionem nostram in invicem: nos autem etiamsi diligimus nos invicem, quis videt qua dispensatione a nobis fiant ista? Quare nemo videt cor? Quia nox est. In ista nocte tentationes abundant. Quasi de ipsa nocte dixit psalmus: «Posuisti tenebras, et facta est nox; in
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur hominis: qͥa omĩa quȩ uult ds̃. non
ipse ñuult. Intendite. Orat aliqͥs ut nescio qͥd
non eueniat: orat: & non ꝓhibetur. Petat qͣn¬
tum potest S si contra uoluntatem ipsius
eutnit aliquid: subiungat se uoluntati dei.
ñ refistat uoluntati magnȩ: quia et ipse. dñs
sic illũ exponit: ostendens infirmitatem nr̃am
inse. q̃n passurus erat: ait. Tristis ẽ anima
mea: usq admortem. Non enim uere ille ti¬
mebat mortem. qͥ potestatem habebat ponen¬
di animã suã: & potestatem habebat uterũ
sumendi eam. Et paulus apłs miles ipsius.¬

Expanded text:
dicitur hominis, qui omnia quae vult Deus, non dicitur hominis, qui omnia quae vult Deus, non ipse non vult. Intendite. Orat aliquis ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsius evenit aliquid; subjungat se voluntati Dei, non resistat voluntati magnae. Quia et ipse Dominus sic illud exponit: ostendens infirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus ap
Abbreviated transcription (Latin):
id: si uel incorde iũo bene requiescitis. uł in
ipsa ȩccłia bonũ iter carpitis inuia inmacu¬
lata: non eos tantum qͥ foris sunt odilse debe¬
tis preuaricatores: s et quoscunq intus inut¬
neritis. Qui sunt preuaricatores: Qui odcñ
legem dei. Qui audiunt illã. et ñ faciunt: pte¬
uaricatorẽ dicunt᷑: facientẽ p̃uaricatiõe odiohabe al¬
pelle illos ate. S odisse debes preuaricatores.
ñhomines. Inus homo preuaricator. uidete
quia duo nomina habet: homo et p̃uaticator.
Hominem ds̃ fecit: preuaricatorem ipse se fẽc
Ama inillo qdđ ds̃ fecit: ꝑsequert i illo qd̾ ipse
sibi fęcit. Cum enim ꝑsecutus fueris preuat¬
cationem eius: occides qđ homo fecit et li¬
heiatua qd̃ ds̃ feci: facientes p̾uat eatione
odio habui. Non adhesit mͥ cor prauum. Qͥa
ẽ cor prauum: Cor tortum. Quid. s̃ cor tor
tum: Tor non rectum. Nide qđ ẽ cor rectũ.
cs ibi inuenis cor. qđ non ẽ. rectum. Rectum cor

Expanded text:
id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor non rectum? Vide quod est cor rectum, et ibi invenis quod est cor non rectum. Rectum cor
Abbreviated transcription (Latin):
iomnib malis querunt. Quare foris sibi uo¬
lunt ẽẽ. bene. Qa ñ est illis uitus bene: unde
gaudeant inconscientia. Ideo dñs cũ sanasset
paraliticum: ait. Tolle grabbitum tuũ: et ua¬
de indomum tuã. Faciat. illud anima: quȩ
qͣsi paralisi dissoluta ẽ menbris bonȩ oꝑatio¬
nis. Constringatur ut bene oꝑetur: tollat gͣ¬
batum suum: regat corpꝰ suũ. Iã erat indo¬
mum suã: intret inconscientiã suã. iã latam
ligebam. Solet enim dici de homine qd nostis.
qui abaliquo diligitur. Ante ocłos illũ habet.
Et ille qui contempnitur: sic solet queri. Hon
me habet ante ocłos. Quid. ẽ. gͦ ante oculos
habere : Diligere. Quid. ẽ ñ diligere: Non ibi
corde habitare Dixit gͦ. Nonꝓponebã antt
ocłos meoꝰ rẽ iniustam: ñ diligebam rem malã
⁊ exponit ipsam rem malam. facientes preuan¬
cationes odio habui. Intendite fr̃s mei. Si
deambulatis cum xp̃o inmedio domus eius.

Expanded text:
in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi voin omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam ligebam. Solet enim dici, quod nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã. Quando amabat iniquitatem:
putabat qd aliis non nocebat: s uide si aliis
nocet. Qui diligit inquit iniquitatẽ: odit
animam suam. Sibi gͦ prius nocet qͥ uult
aliis nocere: nec deambulat. quia non ẽ ubi.
Angustias enim patitur omĩs malicia. Sola
innocentia lata ẽ: ubi deambulet᷑. Beambu¬
labam in innocentia cordis mei: inmedio do¬
mus meȩ Medium domus suȩ aut ipsam
deambulabat. Domus enim nr̃a interior cor
nr̃m ẽ: ut hoc exposuerit qđ suꝑius dixit.
ĩmnocentia cordis mei. Quȩ ẽ in nocentia cor¬
dis sui: Medium domus suȩ. Hanc domũ
quisquis habet malam: pellitur ab illa fo¬
ras. Quomͦ quisqͥs enim incorde. premitur
mala conscientia. quomͦ quisqͥs abstillicidio
exit de domo sua. aut afumo. ñ ibi sepatit̃
habitare: sic. qui non habet quietum cor. ha¬
bitare incorde suo libenter non potest. Lales¬
his quȩ foris sunt circa corpus delectantur.
quietem innugis. inspectaculis. in luxuriis.

Expanded text:
animam suam» . Quando amabat iniquitatem, animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut ipsam domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Talhis quae foris sunt circa corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si iam omnino talis esset ut non opus ha¬
beret aliqua miscdia: suꝑb esset si desereret
miserum. Adhuc intribulatione carnis con¬
stitutus ẽ. nesciens quid sͥ possit cras accidẽ
et despicit lacrimas miscroꝵ: non ẽ. innocens.
Sed quis ẽ. innocens: Qui cũ aliis non nocet. hec
sibi nocet. Qui enim & sibi nocet: non ẽ. inno¬
cens. Ait aliquis. Ecce ñtuli alicur: nec opp̃ssi
aliquem: de re mea. de iusto labore meo bene
mͥ faciam: conuiuium apparatũ hab̾e uolo:
erogare uolo qͣntum me delectat: iubere cũ qͥb
uolo. quantum me delectat Cui aliqͥd tuli:
Quẽ pressi: Quis de me questus ẽ: Innocens ui¬
detur. S si se ipsum corrampit: si templum
dĩ in se euertit: qͥd expectas ut in alio faciat
miscdiam. et pareat miseris: qui inse ipsum
crudelis ẽ: eẽ in alium misericors non potest
Tota gͦ iusticia: ad unum uerbũ innocentiȩ re¬
digitur: Qui autem diligit iniquitatẽ: odit

Expanded text:
Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haQuod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua misericordia; superbus esset, si desereret miserum: adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit
Abbreviated transcription (Latin):
& intelligã initia inmaculata: qñ uenies ad
me. Nisi inuia inmaculata: non potes: psal¬
lcre nec intelligere. Si iuis intelligere. inuia
inmaculata psalle: id÷ oꝑare inhylaritate
dõ tuo. Quȩ ẽ. uia inmaculata: Audi seqñ¬
tia. De ambulabam ininnocentia cordi ᷤᷤ mei:
inmedio domus meȩ. Hȩc uia inmaculata.
Abinnocentia cępit: in ipsa etiam ꝑuenitur
Quid queris multa uerba: In nocens esto: &
ꝑfecisti iusticiam. S quid. ẽ eẽ innocentem:
Duob enim modis nocet homo quantum in
ipso ẽ aut faciendo miserum. aut deserendo
miserum: qͥa et tu ñuis ab alio fieri miseꝵ:
et non uis abalio deseri: si miser fucris. Qs
ẽ qui facit miscros: Qui infert uiolentias
uł insidias. rapit res alienas: opprimit pau¬
peres: furatur: conuigia aliena sollicitat. con¬
hominib qđ doleant. studio maliuolentiȩ.
Quis ẽ qui deserit miseros: Qui uidet in opẽ
aliquo auxilio egentẽ: et cum habeat quomͦ
prestet: contempnit despicit: alienat cor sĩ.

Expanded text:
et intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, cahominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum.
Abbreviated transcription (Latin):
res terrȩ. Quare: It disꝑdam deciuitate do¬
mini om̃s operantes iniquitatem. Sunt
enĩ inciuitate dñi oꝑantes iniquitatem:
et quasi parcitur mͦ eis. Quare: Quia mise¬
quia sic cȩpit psalmus. Miscd̃iam & iudi¬
cium cantabo tͥ dñe. Lam enumerauit su¬
ꝑius: quia illi ñ adheserunt nͥ boni. Malis
non adhesit: nec delectabatur ȩpulis iniqͥ¬
tatis eoꝵ qui sibi ministrabant non dño:
id ÷ sua querebant. Et qͣsi diceretur illi. ut¬
quid tales inciuitate tua tanto tempore
latum ẽ. udicium. Nor c̃. Apparebit dics: ap¬
parebit iudicium. Audi apłm. Itaq nolite an¬
te tempus quicquã uidicare. Quid c̃ ante
tempus: Añte diem. Audi. quia ante. diem

Expanded text:
t disperdam de civitate Domini omnes operantes iniquitatem.» Sunt ergo in civitate Domini operantes iniquitatem, et quasi parcitur eis modo. Quare? Quia misequia sic coepit Psalmus, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Jam enumeravit superius quia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaesit, nec delectabatur epulis iniquitatis eorum qui sibi ministrabant, non Domino, id est, sua quaerebant. Et quasi diceretur illi, Et utquid tales in civitate tua tanto tempore latum est judicium: nox est; apparebit dies, apparebit judicium. Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante
Abbreviated transcription (Latin):
incorona iusticiȩ: dequa dic̃ paulus. quã red¬
det mͥ dñs millo die iustus uidex. Et mͦ gͦ
cantemꝰ inspe: om̃s inunum collecti. Xp̃m
enim induti. xp̃c sumꝰ cũ capite nr̃o: qͥa utiq
abrahȩ semen sumus. Apłs hoc dic̃. Quia dici

Expanded text:
ulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro; quia utique Abrahae semen sumus. Apostolus hoc dicit. Quia dixi