comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de qua in resurrectionis dicitur sacram̃to.
omĩs caro uidebit salutare dĩ. Sed et uix¬
ta humiliorẽ intellectum iustificabatur
quondam ex lege non om̃is caro. sed tan¬
tum hi homines qui inpalestina erant.
Nẽ aũt ex fide iħu xp̃i iustificatur om̃is
caro dum ȩccłȩ eius in  toto orbe fun¬
daͥtur. Ego enim ꝑlegem legi mortuus
sum ut dõ uiuam. Aliud ẽ ꝑlegem mori¬
et aliud legi mori. Qui legi moritur ui¬
uebat ei antequam moreretur. obseruãs
sabbata et neomenias et dies festos et
uictimarũ tẏpicam curiositatẽ. et fabu¬
las uidaicas et genealogiam. Postquam
aũt uenit. xp̃s et lex de qua scͥptum ẽ
scimus aũt quia lex sp̃italis ẽ. ꝑ euan¬
głicam legem legi pristinȩ mortuus ẽ:
et anima quȩ scdm id qđ seribitur adro¬
manos. Uiro uuente si nupsisset adult̃a
gi sp̃itali ut fructificaret dõ. Unde et
inoseȩ ad eãdem dicitur. Ex me fructus
llud infertur. Quis sapiens et intelligit ista.¬

Expanded text:
de qua in resurrectionis dicitur sacramento: Omnis caro videbit salutare Dei . Sed et juxta humiliorem intellectum, justificabatur quondam ex Lege non omnis caro, sed tantum hi homines qui in Palaestina erant. Nunc autem ex fide Jesu Christi justificatur omnis caro, dum Ecclesia ejus in toto orbe fundatur. Ego enim per Legem Legi mortuus sum, 414 ut Deo vivam. Aliud est per Legem mori, aliud Legi mori. Qui Legi moritur, vivebat ei antequam moreretur, observans sabbata et neomenias, et dies festos, et victimarum typicam curiositatem, et fabulas Judaicas, et genealogias. Postquam autem venit Christus et Lex, de qua scriptum est: Scimus autem quia Lex spiritualis est , per Evangelicam legem, Legi pristinae mortuus est: et anima, quae secundum id quod scribitur ad Romanos: Viro vivente, si nupsisset, adultergi Spirituali, ut fructificaret Deo. Unde et in Osce ad eam dicitur: Ex me fructus illud infertur: Quis sapiens, et intelliget ist
Abbreviated transcription (Latin):
cion et cętere hereses uolunt. quȩ pu¬
tatiuam xp̃i carnẽ simulant. sed ex
muliere:. ut non ꝑillam sed ex illa natus
c̃ credatur. Quod aũt scãm et beatã
natrẽ dñi mulierẽ non uirginem no¬
minauit: hoc idem et in euangło scđm¬
matħm scriptũ ẽ quando appellatur¬
uxor ioseph. & ab ipso dño quasi mu¬
uer increpatur. Non enĩ necesse erat
semꝑ quasi caute et uirginẽ timide di¬
cere: cum mulier magis sexum signi¬
ficet quam copulam uiri. et scđ̾m in¬
telligentiam grecitatis.ỹ NN. tam
uxor quam mulier ualeat intp̃tari.
Sed ut cuncta pretereã quomodo suble¬
ge factus ẽ ut eos qui sub lege erant re¬
dimeret. sic ꝓpt̃ illos qui nati erant ex
muliere. ex muliere nasci uoluit. Nam
et baptismũ iniordanis fluente iccirco
quasi penitens cum eẽt apeccatis liber.
accepit: ut et cȩteros edoceret mundan¬
dos ẽẽ ꝑbaptismũ. et infilios nou a sp̃s ad¬

Expanded text:
cion et caeterae haereses volunt, quae pucion et caeterae haereses volunt, quae putativam Christi carnem simulant: sed ex muliere, ut non per illam, 449 sed ex illa natus esse credatur. Quod autem sanctam et beatam Matrem Domini, mulierem, non Virginem nominavit, hoc idem et in Evang scriptum est: quando uxor appellatur Joseph , et ab ipso Domino quasi mulier increpatur . Non enim necesse erat semper quasi caute et timide Virginem dicere, cum mulier sexum magis significet quam copulam viri: et secundum intelligentiam Graecitatis, γυνὴ tam uxor, quam mulier valeat interpretari. Sed ut cuncta praeteream: quomodo sub lege factus est, ut eos qui sub lege erant, redimeret: sic propter illos qui nati erant ex muliere, ex muliere nasci voluit. Nam et baptismum in Jordanis fluento idcirco quasi poenitens, cum esset a peccatis liber, accepit: ut caeteros edoceret mundandos esse per baptismum, et in filios nova Spiritus ad
Abbreviated transcription (Latin):
rei utilitate discantur:it posse¬
mus orationẽ legere contextã. inqua
sensus magis et ordo uerboꝵ quã lutera¬
rum principia considerant᷑. Quod aũt
legem et. ꝓpħas elem̃ta mundi intp̃tati
sumꝰ mundus ꝓhis qui inmundo st̃ acci¬
pi solet.: eodẽ paulo dicente. ds̃ erat in
xp̃o mundũ reconcilians sibi: et in ȩuan¬
gło. et mundus ꝑ cum factus ẽ. et mun¬
dus eũ non recepit. Quidã etiã milla li¬
berius euagantur: ut quia lex umbram
habet futuroꝵ bonoꝵ. requirant utrũ
in alio mundo de quo saluator ait. ego
non sum de mundo isto. Primũ paruule
si mus et sub elem̃tis initioꝵ constituti.
paulatim ꝓcedamꝰ ad summũ. et recipi¬
amus adoptionis locum quẽ quondã
amisimus. At ubi uenit plenitudo tem¬
poris misit ds̃ filiũ suũ factũ ex mulie¬
re factũ sublege. ut eos qui sub lege
erant redimeret: ut ad optionẽ filioꝵ
reciꝑemus. Diligent̃ attendite quod

Expanded text:
rei utilitate discantur: ut possirei utilitate discantur: ut possimus orationem legere contextam, in qua sensus magis et ordo verborum quam litterarum principia considerantur. Quod autem Legem et prophetas, elementa mundi interpretati sumus, mundus pro his qui in mundo sunt, accipi solet, eodem Paulo dicente: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et in Evangelio: Et mundus per eum factus est, et mundus eum non recipit . Quidam etiam in illa liberius evagantur: ut quia Lex umbram habet futurorum bonorum, requirant utrum in alio mundo, de quo Salvator ait: Ego non sum de mundo isto , primum parvuli simus, et sub elementis initiorum constituti, paulatim procedamus ad summum, et recipiamus adoptionis locum quem quondam amisimus. At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege: ut eos qui sub Lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus. Diligenter attendite quod
Abbreviated transcription (Latin):
glecta adhuc disciplinarũ principiis
inherebant scripsit in epła ad hebreos
apłs: et eñi cum debe  retis esse
magistri ꝓpt̃ tempiis. Urursũ neces¬
se habetis ut doceamini quȩ sunt ȩle¬
menta principii sermonũ dĩ. Econtra¬
rio nobis obici potest. quod ad colo sen¬
ses paulus apłs seribens elem̃ta mun¬
di alia nuncuparit: uidete dicens ne
quis uos dep̃detur ꝑ philosophiam .e
inanem fallatiam et sedin traditionem
addidit scd̾m traditionẽ hominũ ⁊ i anẽ
deceptionẽ: ostendit ñ eadem elem̃ta
ad colo fenses & ad galatas nominari:
Abhis qͥppe elem̃tis postꝗ̃ uenerit tẽporis
plenitudo redimimͣ:⁊ admaiora gradi¬
entes ad optionẽ recipimꝰ filioꝵ Ab ilis uͦ
nicħ tale dicitur. quid sequatur sed simpli¬
citer elem̃ta ꝓliteris accipiunt᷑ Potest
g ut diximus moy si lex et ꝓphe ꝓelemen¬
tis accipi litt̾arum. quod ꝑ eas sillabe uin¬
gantur et nominaꝰ et non tã sui ꝗͣ altiꝰ

Expanded text:
glecta, 448 adhuc disciplinarum principiis glecta, 448 adhuc disciplinarum principiis inhaerebant, scribit in Epistola ad Hebraeos Apostolus: Etenim cum deberetis esse magistri propter tempus, rursum necesse habetis ut doceamini quae sint elementa principii sermonum Dei . Econtrario nobis objici potest, quod ad Colossenses Paulus apostolus scribens, elementa mundi alia nuncuparit: Videte, dicens, ne quis vos depraedetur per philosophiam, et inanem deceptionem, secundum traditionem addidit, secundum traditionem hominum, et inanem deceptionem, ostendit non eadem elementa ad Colossenses et ad Galatas nominari. Ab his quippe elementis postquam venerit temporis plenitudo redimimur, et ad majora gradientes adoptionem recipimus filiorum. Ab illis vero nihil tale dicitur quid sequatur; sed simpliciter elementa pro litteris accipiuntur. Potest igitur, ut diximus, Moysi Lex et prophetae pro elementis accipi litterarum, quod per eas syllabae jungantur et nomina, et non tam sui, quam alterius
Abbreviated transcription (Latin):
quod sub ipsis primũ p̃sidib consti¬
cuti. quia necdum dĩ filii caꝑe ad nos
poteramꝰ aduenturt erudiebamur in
mundo. Nonnulli eos eẽ angłos arbi¬
trantur qui quatuor mundi elemen¬
tis p̃sideant. trȩ uidelicet aquȩ. ig¬
ni.et aeri. et necesse ẽ ut priusquã
quis credat in xp̃o illis arbitris gu¬
bernentur: ȩlem̃ta mundi cȩlũ et t̃ram
et ea quȩ intra hȩc sunt pleriq ap¬
pellata putant. quod uidelicet solem
lunã. maria. siluarũ et montiũ deos et
sapientes gretiȩ et barbarȩ nationes.
romaniq om̃iũ suꝑsticionũ sententia
uenerentur. Aquib cum. xp̃s uenerit
liberamur. intelligentes ea creaturas
ẽẽ ñ numina Alii elem̃ta mundi legẽ
int̃ptantur. moysi et eloquia ꝓpħa¬
rumꝰ quod ꝑ hȩc quasi initia et exordia
luterarũ. dĩ timorẽ qui sapientiȩ prin¬
cipium ẽ suscipiamus. deniq ad eos qͥ
iam deberent eẽ ꝑfecti et ueritate ue¬

Expanded text:
quod sub ipsis primum praesidibus constiquod sub ipsis primum praesidibus constituti, quia necdum Dei Filii capere ad nos poteramus adventum, erudiebamur in medio. Nonnulli eos esse angelos arbitrantur, qui quatuor mundi elementis praesideant: terrae videlicet, aquae, igni, et aeri: et necesse esse, ut priusquam quis credat in Christo, illis arbitris gubernetur. Elementa mundi coelum et terram, et ea quae intra haec sunt, plerique appellata putant: quod videlicet solem, lunam, maria, silvarum, et montium deos, et sapientes Graeciae, et Barbarae nationes, Romanique, omnium superstitionum sentina, venerentur: quibus cum Christus venerit, liberamur, intelligentes ea creaturas esse, non numina. Alii elementa mundi, Legem interpretantur Moysi et eloquia prophetarum: quod per haec quasi initia et exordia litterarum, Dei timorem, qui sapientiae principium est, suscipiamus. Denique ad eos qui jam deberent esse perfecti, et veritate ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicuntur. qui habentes sp̃m timo¬
ris. necdũ meruert̃ sp̃m libertatis et
ad optionis acciꝑe. Etas eñi infantiȩ
ad peccata formidat. pedagogum metu¬
it. non confidit eẽ se liberã licet ꝑnatu¬
ram domina sit. et scđ̾m utramq in¬
telligentiam quia cutores et actores
uł ꝓpb̃as uł angłos diximus. Paruulus
iste tamdu sub actorib ẽ atq tutorib
donec legitimum ꝑfecti uiri tempus
impleuerit. Legitimũ aũt tempus si¬
norũ spatio terminatur: ita ad huma¬
ni generis ꝑfectionẽ xp̃i reputatur
aduentus: statim ut ille uenerit et om̃s
inuirũ ꝑfectum creuerimus. pedago¬
gus a nobis tutorq discedunt: tẽ auc¬
toritate dñi et hereditati s possessio¬
ne ꝑfrui mur. inqua prius na¬
ti quodamTmͦ putabamur alieni.¬
Ita et noscũ essemus paruuli: sub ele¬
mentis huiꝰ mundi eramꝰ seruientes.
Elem̃ta mundi eosdẽ quos supra tuto¬
res et actores dixerat appellauit.

Expanded text:
esse dicuntur, qui habentes spesse dicuntur, qui habentes spris, necdum meruerunt spiritum libertatis et adoptionis accipere. Aetas enim infantiae et peccata formidat, et paedagogum metuit: nec confidit esse liberam, licet per naturam domina sit; et secundum utramque intelligentiam, qua tutores et actores ac prophetas vel angelos diximus, parvulus iste tandiu sub actoribus est atque tutoribus, donec legitimum perfecti viri tempus impleverit. Legitimum autem tempus sinorum spatio terminatur, ita ad humani generis perfectionem Christi reputatur adventus: statim ut ille venerit, et omnes in virum perfectum creverimus: pedagogus a nobis tutorque discedunt: tunc auctoritate domini et haereditatis possessione perfruimur, in qua prius nati, quodammIta et nos, cum essemus parvuli, sub elementis hujus mundi eramus servientes. Elementa mundi, eosdem quos supra tutores et actores dixerat, appellavit:
Abbreviated transcription (Latin):
patrib & illi gr̃a
saiuentur infiliis. Iste intellectus ȩcclȩ ca¬
holice conuenit que et ueteris et no¬
in testam̃ti unã asserit ꝓuidentiã: nec
distinguit in temꝑe quos conditione
etem dissipans. inimiciciã utriusq po¬
puli in sua carne destruxit: et anti¬
quȩ legis difficultatẽ euanglicoꝵ dog¬
matũ integritate mutauit. Here in
xp̃o om̃s unuis panis sumus. et duo cõ¬
sensimus suꝑ trã. et quomͦ nos suꝑ pro¬
pħas fundati sumꝰ. ita et patriarche in
apłoꝵ fundamine constiterunt. Tuto¬
rũ uerbis cotidie inaduentũ saluatoris
erudiebamur: sicut pedagoga moysi
lex supͣ diserta ẽ. et angłi paruulorũ
qui cotidie uident fatiẽ patris et in¬
t̃pellant ꝓeis. De quibus dictũ ẽ eͣmit
tit angłos dñs incircuitu tũtium eũ
et eripiet eos. Possunt intelligi et sacer¬
dotes et principes qui tum populo
dñati tim̃tium formã prebere censen¬
turz: recte hi sub tutorib et actoribus

Expanded text:
patribus: et illi gratia patribus: et illi gratia salventur in filiis. Iste intellectus Ecclesiae catholicae convenit, quae et veteris et novi Testamenti unam asserit providentiam: nec distinguit in tempore, quos conditione etem dissipans, inimicitiam utriusque populi in sua carne destruxit, et antiquae Legis difficultatem, Evangelicorum dogmatum integritate mutavit . Vere in Christo omnes unus panis sumus, et duo consensimus super terram. Et quomodo nos super prophetas fundati sumus: ita et patriarchae in apostolorum fundamine constiterunt. Tutorum verbis quotidie in adventum Salvatoris erudiebamur: sicut paedagoga Moysi Lex supra disserta est; et angeli parvulorum qui quotidie vident faciem Patris, et interpellant pro eis. De quibus dictum est: Immittet 447 angelos Domini in circuitu timentium eum, et eruet eos . Possunt intelligi et sacerdotes et principes, qui tum populo dominati, nunc formam praebere censentur. Et recte hi sub tutoribus et actoribus
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmissiones ad abraham et ad semẽ
ter hi qui xp̃i filii id ẽ semen eiusst̃
generetur: quoties aut̃ nos qui saluato¬
ris sermone suscepto credidimus in eũ.
et nobilitatẽ generis abrahȩ ad quem
ẽ ꝓmissio facta suscepimus spiritaliter
semen fidĩ et p̃dicationis acciꝑe debe¬
mus. Deinde etiã hoc considerandum
quod quando de dño lo quitur abraã
ponit. quando uͦ dehis qui ꝑ xp̃m se¬
men st̃ abrahȩ singłarit̃ repmissio nun¬
cupetur. ut in p̃senti loco. Ergo abrahȩ
semen estis. scdm ꝓmissionẽ heredes.
Decens quippe erat. ut quod in xp̃o
uno pluralit̃ dicebatur. id in multis
hominib singłarit̃ poneret᷑. Sequitur.
dico aũt. Quanto temꝑe heres paruu¬
lus ẽ nicħ differt aseruo cũ sit dñs om¬
niũ. sed subtutorib et auctorib ẽ usq¬
nicħ differt aseruo cũ sit dñs om̃iũ. s
subtutorib ⁊ actorib ẽ usq ad prefinitũ
mundi consumationẽ significat. Quomͦs

Expanded text:
repromissiones ad Abraham et ad semen repromissiones ad Abraham et ad semen ter hi qui Christi filii, id est, semen ejus sunt, generetur. Quoties autem nos, qui Salvatoris sermone suscepto, credidimus in eum, et nobilitatem generis Abrahae, ad quem est promissio facta, suscepimus: tunc spiritualiter semen fidei et praedicationis accipere debemus. Deinde etiam 446 hoc considerandum, quod quando de Domino loquitur: Abrahaponat. Quando vero de his qui per Christum semen sunt Abrahae, singulariter repromissio nuncupetur, ut in praesenti loco: Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes. Decens quippe erat ut quod in Christo uno pluraliter dicebatur, id in multis hominibus singulariter poneretur. Sequitur: Dico autem, quanto tempore haeres parvulus est, nihil differt a servo, cum sit Dominus omnium, sed sub tutoribus enihil differt a servo cum sit Dominus omnium, sed sub tutoribus et actoribus est, usque ad praefinitum mundi consummationem significat. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
eñi uideus neq grecuis. ꝓ greco gentilẽ
acciꝑe debemus: quia hellen et grecũ
et ȩchincum utrumq significat. Nec
udeus iccirco melior ẽ quia circumci¬
slis ẽ. nec gentilis idõ deterior quia pre¬
putiũ habet: sed ꝓ qualitate fidĩ uł
iudeus uł grecus melior siue deteri¬
or ͤ Seruus quoq et liber non conditio¬
ne seꝑantur sed fide:quia potest et ser¬
uus libero eẽ melior: et liber seruum
infidĩ qualitate preuertere: masculus
similit̃ et femina fortitudine et inbecil¬
litate corꝑum seꝑantur. Ceterũ fides
ꝓmeritis deuotione censetur: et sepe
euenit ut et mulier iuro causa salutis
fiat: et mulierẽ uir in religionem pre¬
cedat. Cum aũt ita se res habeat. et to¬
ta diuersitas generis. conditionis et
corpoꝵ xp̃i baptismate et indumen¬
to illius auferatur. Om̃s unũ sumus in
xp̃o iħu: ut quomͦ et pat̃ et filius in
se unum sunt. ita et nos in ipsaf unum

Expanded text:
enim Judaeus, neque Graecus. Pro Graeco Gentilem enim Judaeus, neque Graecus. Pro Graeco Gentilem accipere debemus, quia Ἕλλην, et Graecum et Ethnicum utrumque significat. Nec Judaeus idcirco melior est, quia circumcisus est; nec Gentilis ideo deterior, quia praeputium habet; sed pro qualitate fidei, vel Judaeus, vel Graecus melior,sive deterior est. Servus quoque et liber, non conditione separantur, sed fide, quia potest et servus libero esse melior, et liber servum in fidei qualitate praevertere. Masculus similiter et femina, fortitudine et imbecillitate corporum separantur. Caeterum fides pro mentis devotione censetur, et saepe evenit ut et mulier viro causa salutis fiat, et mulierem vir in religione praecedat. Cum autem ita se res habeat, et tota diversitas generis, conditionis et corporum, Christi baptismate, et indumento illius auferatur, omnes unum sumus in Christo Jesu: ut quomodo Pater et Filius in se unum sunt, ita et nos in ipsis unum
Abbreviated transcription (Latin):
Si igitur qui in xp̃o baptirati sunt
xp̃m induerunt: manifestũ ẽ eos qui
non sunt induti. xp̃m non fuisse bap¬
tizatos inxp̃o. Ad eos eñĩ qui fideles
et baptisma xp̃i consecuti putabant᷑
Siquis hoc corporeũ et quod oculis car¬
ceꝑat lauachrũ aquȩ: uerũ quia sp̃m
scm̃ non habebat. indutus non erat xp̃m.
et heretici uł hy pochrite et hi qui sor¬
dide iuctitant. uidentur quidẽ acciꝑe
baptismũ sed nescio an xp̃i habeant
indum̃tum. Itaq consideremus neforte
& innobis aliquis dep̃hendatur: qui
ex eo quod xp̃i non habet indumentũ
arguatur non baptizatus in xp̃o. Cum
aut quis semel fuerit indutus xp̃m
et missus in flammã sp̃s scĩ ardore can¬
duerit: non intellige̾t᷑ utrum aurum
sit an argentum quam diu calor massã
possidet: unus igneus calor ẽ om̃is diuer¬
sitas generis. conditionis et corporũ au¬
fertur istiusmodi uestimento. Non est

Expanded text:
Si igitur qui in Christo baptizati sunt, Si igitur qui in Christo baptizati sunt, Christum induerunt, manifestum est eos qui non sunt induti Christum, non fuisse baptizatos in Christo. Ad eos enim qui fideles et baptisma Christi consecuti putabanturum Christum. Si quis hoc corporeum et quod oculis carceperat lavacrum aquae; verum quia sanctum Spiritum non habebat, indutus non erat Christum . Et haeretici vel hypocritae, et hi qui sordide victitant, 445 videntur quidem accipere baptismum, sed nescio an Christi habeant indumentum. Itaque consideremus ne forte et in nobis aliquis deprehendatur, qui ex eo quod Christi non habet indumentum, arguatur non baptizatus in Christo. Cum autem quis semel Christum indutus fuerit, et missus in flammam, Spiritus sancti ardore canduerit, non intelligitur aurum sit an argentum. Quamdiu calor massam sic possidet, unus igneus color est, et omnis diversitas generis, conditionis et corporum aufertur istiusmodi vestimento. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
nunc compleri potest illud. ter in anno
apparebit om̃e masculinũ tuũ inconspe¬
ctu dñi dii tui. subuersa ierłm et tem¬
plo usq adcineres dissipato: ubi saluta¬
res et ꝓpeccato hostiȩ: ubi ad simulacrũ
cȩlestium siderũ. bolocaustorũ ȩternus
ignis altari om̃ino destructo. Iloxiis uͦ
quȩ poterit pena decerni scriptura dicen¬
te. Auferetis malũ de medio ur̃mꝰ. serui¬
entibus uidȩis et romanis regnantibatq
ita fiet ut nec sub patre nec sub pedagogo
uiuat: dum et lex impleri non porest pꝰ
successionẽ fidĩ. et fides dum pedagoga
lex appetitur non tenetur. Quicumq
eñi in xp̃o baptirati estis xp̃m indiustis.
Non ẽ udȩus neq grecus. non ẽ seruus
neq liber. non ẽ masculus neq femina:
om̃s eñi uos. unũ estis in xp̃o iħu. Quomͦ
ostendit dicens. Quicumq eñi in xp̃o bap¬
sit indumentũ non solũ de p̃senti loco
uerũ etiã de alio comꝓbatur. paulo codẽ

Expanded text:
nunc compleri potest illud: Ter in anno nunc compleri potest illud: Ter in anno apparebit omne masculinum tuum in conspectu Domini Dei tui , subversa Jerusalem, et templo usque ad cineres dissipato? Ubi salutares et pro peccato hostiae? Ubi ad simulacrum coelestium siderum, holocaustorum aeternus ignis, altari omnino destructo? Noxiis vero quae poterit poena decerni, Scriptura dicente: Aufere is malum de medio vestrum , servientibus Judaeis, et Romanis regnantibus? Atque ita fiet, ut nec sub patre nec sub paedagogo vivant: dum et Lex impleri non potest post successionem fidei, et fides dum paedagoga Lex appetitur, non tenetur. Quicumque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus. Non est sersculus, neque femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Quomodo ostendit dicens: Quicumque enim in Christo bapsit indumentum, non solum de praesenti loco, verum etiam de alio comprobatur, Paulo eodem
Abbreviated transcription (Latin):
dum tenera studiis eruditur infantia ut
ad maiores philosophiȩ ac regende rei¬
publicȩ disciplinas metu penȩ cohercita
p̃pararetur: non tam̃ pedagogus magist̃
et pat̃ ẽ. nec hereditatem et scientiam pe¬
dagogiis qui erudicur ex pectatꝰ. sed ali¬
enum custodit filiũ pedagogus. ab eo pꝰ¬
quam ille ad legitimũ tẽpꝰ capiendȩ here¬
ditatis aduenerit recessurus Deniq
pueros agat id ẽ ducat: Itaq & moysi
lex populo lascuuenti ad instar pedago¬
gi seuerioris apposita est: ut cu¬
stodiret eos et futurȩ fidĩ p̃pararet: quȩ
postquã uenit et credidimus in xp̃m iam
non sumus sub pedagogo: tutor a nobis
curatorq discedunt. et legitumnũ ȩtatis
tempus in euntes uere dĩ filii nominam̃:
cui nos generat. non lex abolita. sed mat̾
fides que ẽ in xp̃o iħu. Quod siquis post
do iam heres et liber et filius appellatur
uoluerit ẽẽ sub pedagogo: sciat se non
posse legibus paruuli uiuere. Nbi enim

Expanded text:
dum tenera studiis eruditur infantia, et dum tenera studiis eruditur infantia, et ad majores philosophiae ac regendae reipublicae disciplinas, metu poenae coercita praeparatur. Non tamen paedagogus magister et pater est, nec haereditatem et scientiam paedagogi is qui eruditur, exspectat; sed alienum custodit filium paedagogus, ab eo postquam ille ad legitimum capiendae haereditatis tempus advenerit, recessurus. Deniquepueros agat, id est, ductet. Itaque et Moysi lex, populo lascivienti, ad instar paedagogi severioris apposita est, ut custodiret eos, et futurae fidei praepararet, quae postquam venit, et credidimus in Christum, jam non sumus sub paedagogo, tutor a nobis curatorque discedunt, 444 et legitimum aetatis tempus ineuntes, veri Dei filii nominamur, cui nos generat non Lex abolita, sed mater Fides, quae est in Christo Jesu. Quod si quis post do jam haeres et liber et filius appellatur, voluerit esse sub paedagogo, sciat se non posse legibus parvuli vivere. Ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ noluerant innocentes expe¬
ctare ꝓmissũ. legalibus uinculis p̃pe¬
diti. et inseruitutem mandatorũ re¬
dacti. custo direntur in aduentũ futu¬
re in xp̃o fidĩ quȩ finẽ reꝓmissionis af¬
ferret. Ne ͤ uͦ estimandum scͥpturam
auctorem eẽ peccati. quia omia sub pec¬
cato conclusisse dicitur.: cum manda¬
tum quod ex iure p̃cipitur ostendat
potius arguatq peccatum quam sit
causa peccati. quomͦ et uidex non ẽ
auctor sceleris nequã homines iunci¬
endo. sed concludit eos et nocentes sen¬
tentiȩ suȩ auctoritate ꝓnuntiat. ut de¬
bitos pene indulgentia postea si uolue¬
rit pͥncipalis absoluat. Itaq lex peda¬
gogus nr̃ fuit in xp̃o iħu ut ex fide ui¬
stificemur. At ubi uenit fides non sub
pedagogo sumus. Om̃s eñĩ filii dĩ estis
ꝑ fidem que ẽ in xp̃o iħu. Pedagogus
pariuilis assignatur ut lascuuens refre¬
netur ȩtas et ꝓna inuitia corda teneantur

Expanded text:
libertatem noluerant innocentes exspelibertatem noluerant innocentes exspectare promissum, legalibus vinculis praepediti, et in servitutem mandatorum redacti, custodirentur in adventum futurae in Christo fidei, quae finem repromissionis afferret. Nec vero aestimandum Scripturam auctorem esse peccati, quia omnia sub peccato conclusisse dicatur, cum mandatum quod ex jure praecipitur, ostendat potius arguatque peccatum, quam sit causa peccati. Quomodo et judex non est auctor sceleris, nequam homines vinciendo: sed concludit eos, et nocentes sententiae suae auctoritate pronuntiat, ut debitos poenae indulgentia postea si voluerit, principalis absolvat. Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificaremur. At ubi venit fides, jam non sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu. Paedagogus parvulis assignatur, ut lasciviens refrenetur aetas, et prona in vitia corda teneantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissio ex fide iħu. xp̃i daretur creden¬
tibus. Priusquã ueniret fides sub lege
custo diebamiur. conclusi in eam fidem
quȩ reuelanda erat: sicut mediator dĩ
et hominũ inter dantẽ et accipientem
legem meduis fuit: sic lex ipsa quȩ
post repmissionem data ẽ int̾re ꝓmis¬
sionẽ et completionẽ eius media sub¬
repsit: quȩ non iccireo arbitranda ẽ ꝓͣ¬
missionẽ excludere quia postea sub¬
secuta eam quȩ prius fuit uidet᷑ ab¬
olere. sed ex eo quod non potuit uiui¬
ficare. Mec id retribuere quod reꝓmis¬
sio prima pollicita ẽ. manifestũ ẽ in
custodiam eam reꝓmissionis. non in
subuersionẽ datam. Si eñi lex data
eẽt quȩ posset prestare uitã. et id qđ
reꝓmissio spoponderat ex hibere. ue¬
rẽ ꝓmissio ꝑ legem putaretur exclu¬
sa. Nunc aũt ꝓpt̾ transgressiones ut
supra diximus posita. magis eos argu¬
it peccatores. quibus post reꝓmissio¬
nem incustodiam. et ut ita dicam in
carcerem data ẽ: ut quia ꝑ arbitrii

Expanded text:
etur credentibus. Prius autem quam veniret fides, sub lege custodiebamur, conclusi in eam fidem, quae revelanda erat. Sicut mediator Dei et hominum inter dantem et accipientem legem medius fuit, sic lex ipsa, quae post repromissionem data est, inter repromissionem et completionem ejus media subrepsit. Quae non idcirco arbitranda est promissionem excludere, quia postea subsecuta eam, quae prius fuit videtur abolere: sed ex eo, quod non potuit vivificare, nec id tribuere, quod repromissio prima pollicita est, manifestum est in custodiam eam repromissionis, non in subversionem datam. Si enim data esset lex quae posset praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per legem putaretur exclusa. Nunc autem propter transgressiones, ut supra diximus, posita, magis eos arguit peccatores, quibus post repromissionem in custodiam, et, ut icarcerem data est, ut quia per arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ blasfemiam dĩ suspensus ẽ. et non
contaminabis terrã tuã quam dñs ds̃
tuus dabit tibi ad bereditatem. Theo¬
des eum in ligno non dormiet mortiei¬
num eius suꝑ lignum. quia sepultura
sepelies eum indie ipsa quia maledie¬
tio dĩ ẽ suspensus: et non contamina¬
bis adamam tuam quam dñs ds̃ tu¬
us dederit tibi hereditatẽ. Porro ad¬
ama terra siue humus lingua he¬
brea appellatur. In eo aũt loco ubi
aquila et theodocio similit̃ transtu¬
lerunt dicentes. quia maledictio dĩ
ẽ suspensus. in hebreo ita ponitur.
cħi Rala latheloim thuliũ. hec
uerba ebion ille heresiarchas se¬
mi christianus. et semi uideus ita
pensus. Memini me inter altercatio¬
nem iasonis et pacisci quȩ greco ser¬
mone conscripta ẽ ita repꝑisse. Aya¬

Expanded text:
 blasphemiam Dei suspensus est: et non  blasphemiam Dei suspensus est: et non contaminabis terram tuam quam Dominus Deus tuus dabit tibi ad haereditatem. Theodes eum in ligno, non dormiet morticinium ejus super lignum, quia sepultura sepelies eum in die ipsa, quia maledictio Dei est suspensus: et non contaminabis adama Al. adamam tuam quam Dominus Deus tuus dederit tibi haereditatem. Porro ADAMA  , terra sive humus, lingua Hebraea appellatur. In eo autem loco ubi Aquila et Theodotio similiter transtulerunt, dicentes: quia maledictio Dei est suspensus, in Hebraeo ita ponitur CHI CALALATH ELOIM THALUI. Haec verba Ebion ille haeresiarches Semichristianus, et Semijudaeus 436 pensus. Memini me in Altercatione Jasonis et Papisci, quae Graeco sermone conscripta est, ita reperisse:
Abbreviated transcription (Latin):
et apłs hȩc sumpsit pauca replicare
et componere illud ceteris editioni¬
bus. Septuaginta ergo interpretes
ita hunc locum transtulerunt. Si
aũt fuerit in aliquo peccatum. iudi¬
tium mortis et mortuus fuerit. et¬
suspenderitis eum in ligno. non dor¬
miet corpus illius suꝑ lignum. sed se¬
pelientes sepelietis eum indie illa.
quia maledictus adõ omis qui pen¬
det in ligno. et non contaminabis ter¬
ram tuã quam dñs ds̃ ũr dabit uo¬
bis in bereditatẽ. Aquila et cũ fue
ticinum ipsius suꝑ lignũ. sed sepeli¬
ens sepelies eum indie illa quia ma¬
ledictio dĩ ẽ qui suspensus ẽ.: et non con¬
taminabis humũ tuã quã dñs ds̃ tu¬
us dabit tibi hereditatẽ. Symmachus.
Si aũt fuerit homini peccatũ adui¬
ditium mortis. et occisus fuerit et
suspenderitis eũ suꝑ lignũ. non ꝑno¬
ctabit cadauer ipsus suꝑ lignũ. sec
sepultura sepelies eum indie ipsa. quia¬

Expanded text:
et apostolus haec sumpsit , paucis replicare, et apostolus haec sumpsit , paucis replicare, et componere illud caeteris editionibus. Septuaginta ergo interpretes ita hunc locum transtulere: Si autem fuerit in aliquo peccatum et judicium mortis, et mortuus fuerit, suspenderitis eum in ligno, non dormiet corpus illius super lignum, sed sepelientes sepelietis eum in die illa; quia maledictus a Deo omnis qui pendet in ligno: et non contaminabis terram tuam quam Dominus Deus tuus dabit tibi in haereditatem. Aquila: Et cum fuerticinium ejus super lignum, sed sepeliens sepelies eum in die illa, quia maledictio Dei est, qui suspensus est: et non contaminabis humum tuam quam Dominus Deus tuus dabit tibi haereditatem. Symmachus: Si autem fuerit homini peccatum ad judicium mortis, et occisus fuerit, et suspenderis eum super lignum: non pernoctabit cadaver ipsius super lignum, sed sepultura sepelies eum Al. illu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt fuisse maledictos. In terro¬
gemus eũ utrum hi qui sub ȩuan¬
gelio xp̃i sunt. et eius p̃cepta non
fatiunt maledicti sint annon. Sima¬
ledictos dixerit id habebit in euan¬
gło quod nos habemus inlege: si ma¬
ledictos negauerit: frustra ergo ȩuan¬
gełii p̃cepta sunt posita. et absq mer-¬
cede erunt hi qui illa compleuerint.
Soluitur itaq utrumq hoc modo quo¬
modo xp̃s iħc ex maledicto nos legis
liberauit factus ꝓnobis maledictum:
ita de maledicto quoq euangłi qd̃
statutum ẽ suꝑ eos qui enis p̃cepta nõ
fecerint. Eruit nos factus ꝓ nobis ipse
maledictum: sciens talenti quoq mi¬
nimam non dimittere portionẽ et
nouissimum exigere quadrantem.
quia scriptũ ẽ. maledictus om̃is
qui pendet inligno. ut ingentib
benedictio abrahȩ fieret in xp̃o¬
ꝑfidem. Ancequam de sensu et uer-¬
bis apłi disputemus. iustum udetur
deutero nomii testimonium de quo

Expanded text:
fuerint, fuisse maledictos, interrofuerint, fuisse maledictos, interrogemus eum, utrum hi qui sub Evangelio Christi sunt, et ejus praecepta non faciunt, maledicti sint, an non. Si maledictos dixerit, id habebit in Evangelio, quod nos habemus in Lege. Si maledictos negaverit, frustra ergo Evangelii praecepta sint posita, et absque mercede erunt hi qui illa compleverint. Solvitur itaque utrumque hoc modo: quomodo Christus Jesus ex maledicto nos Legis liberavit, factus pro nobis maledictum: ita de maledicto quoque Evangelii quod statutum est super eos qui ejus praecepta non fecerint, eruit nos, factus pro nobis ipse maledictum, sciens talenti quoque minimam non dimittere portionem, et novissimum exigere quadrantem . Quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno: ut in gentibus benedictio Abrahae fieret in per fidem. Antequam de sensu et verbis Apostoli disputemus, justum videtur Deuteronomii testimonium, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hec plenius in ezechiel: nune ad
co marcion de potestate creatoris quẽ
sanguinariũ crudelem in famat. et
re et redimere. quia qui emit alie¬
num emit. qui aũt redimit idemit
ꝓpͥe quod suũ fuit et suũ eẽ desiuit.
nunquã scͥpturarũ uerba simplicia
incalumpnias sui dognatis detorque-¬
ret. Redemit ergo nos xp̃c de male¬
dicto legis quod peccantib constitu¬
tum ẽ. quod ipse increpat ꝑ ꝓpħam di¬
cens. Ego aũt carnalis sum uenunda¬
tus sub peccato. Maledicta quoq
legis quȩ in leuitico et deutero¬
nomio scripta sunt non dõ aue¬
tore complentur. sed ꝓpħico sp̃u his
qui peccaturi erant ea que uentura
sunt p̃nuntiantur. Quod si apłi nos
uoluerit testimonio coartare dicentis
quicumq ex oꝑib legis sunt sub ma¬
ledicto sunt. Scriptũ ẽ eñi. Maledic
tus om̃is qui non ꝑmanserit in om̃ib
que scripta sunt in libro legis ut fati¬
at ea. et asserere om̃s qui sub lege

Expanded text:
Sed haec plenius in Ezechiele: nunc ad Sed haec plenius in Ezechiele: nunc ad co Marcion de potestate Creatoris, quem sanguinarium, crudelem infamat et vire, et redimere quia qui emit, alienum emit; qui autem redimit, id emit proprie quod suum fuit, et suum esse desivit numquam Scripturarum verba simplicia in calumniam sui dogmatis detorqueret. Redemit ergo nos Christus de maledicto Legis, quod peccantibus constitutum est, quos ipse increpat per prophetam, dicens: Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato . Maledicta quoque Legis quae in Levitico et Deuteronomio scripta sunt, non Deo auctore complentur, sed prophetico spiritu his qui peccaturi erant, ea quae eis ventura sunt, nuntiantur. Quod si apostoli voluerit nos testimonio coarctare dicentis: Quicumque ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt: stus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea , et asserere omnes qui sub Lege
Abbreviated transcription (Latin):
additur in his suie in illis. Nuiens au¬
tem in lege qui fecerit ea uiuet in il¬
lis. hoc est in his quȩ fecit quȩ puta¬
uit bona. mercedẽ sui laboris habens
ea tantũ oꝑa fecit siue in longitudi¬
nem uite ut uidei putant. siue de¬
clinationẽ penae̾ ꝑ quam transgres¬
sor legis occiditur. Nuiere aũt in il¬
lis non putemus apłi uerba eẽ. sed
er echielis ꝓphe qui ait. & edirxi eos
indesertum. et dedi eis p̃cepta mea. et
iustificationes meas demonstraui eis.
quas fatiet homo et iuuet in eis. Qui
cum illos si inp̃ceptis et iustificationi¬
bus ambulassent uiuere dixisset: ad¬
iecit et dedi eis p̃cepta non bona et
iustificationes in quibus non uiuen
in eis. Quanta inuerbis consideratio:
ubi dixit. dedi eis p̃cepta et iustifica¬
tiones inquibus non uiuerent ineis.
non adiunxit bona. Ubi uͦ posuit in
quibus non uiuent in eis addidit. Et
ego dedi eis p̃cepta non bona. et iustifi¬
cationes inquibus non uiuent meis.

Expanded text:
additur, in his, sive in illis. Vivens auadditur, in his, sive in illis. Vivens autem in Lege qui fecerit ea, vivit in illis, hoc est, in his quae fecit, quae putavit bona: mercedem laboris sui habens ea tantum opera quae fecit, sive longitudinem vitae ut Judaei putant sive declinationem, poenae per quam transgressor Legis occiditur. Vivere autem in illis, non putemus Apostoli verba esse, sed Ezechielis prophetae, qui ait: Et eduxi eos in desertum, et dedi eis praecepta mea et justificationes meas demonstravi eis, quas faciet homo, et vivet in eis . Qui cum illos qui in praeceptis et justificationibus ambulassent, vivere dixisset, adjecit: Et dedi eis praecepta non bona, et justificationes in quibus non viverent in eis . Quanta in verbis consideratio! ubi dixit: Dedi eis praecepta et justificationes in quibus viverent in eis, non adjunxit bona. Ubi vero posuit, in quibus non viverent in eis, addidit: Et ego dedi eis praecepta non bona, et justificationes in quibus non vivent in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
eri ut sit aliquis ustus: et tam̃ non
uiuat absq fide. xp̃i si legenti seru¬
pulus commouetur. pauli uerba
suscipiat in qͥb de se ait. Scdm ius¬
ticiam quȩ inlege. ẽ sine rephensiõe ꝯ¬
u̾sat᷑ Erat igitur paulus cunc uistus¬
in lege. sed necdum uiuere poterat quia
non habebat inse. xp̃m loquentẽ. Ego
sum uita. inquem credens postea cepe¬
rit et uiuere fatiamus et nos aliquid
simile huic quod dicitur. iustus ex fide
uiuit: et dicamꝰ castus ex fide uiuit.
sapiens ex fide uiit. fortis exfide ui¬
uit. et cȩteris urcutum partib uicinã
sententiã ꝓferamus ad uersum eosqͥ
in xp̃o non credentes fortes et sapien¬
om̃is uircus inuitio ẽ. Pocest presens
testimoniũ et sic legi: quia iustus ex
fide. ut deinceps inferatur uiuit. Qd̃
rit ea uiuet millis. manifestissime de¬
monstratur. non simplicem dici uitã
sed eam quȩ referatur ad aliquid
iustus quippe ex fide uiuit. et non

Expanded text:
eri, ut sit aliquis justus, et tamen non eri, ut sit aliquis justus, et tamen non vivat absque fide Christi. Si legenti scrupulus commovetur, Pauli verba suscipiat, in quibus de se ait: Secundum justitiam, quae in Lege est, sine reprehensione . Erat igitur Paulus tunc justusin Lege, sed necdum vivere poterat, quia non habebat in se Christum loquentem: Ego sum vita . In quem credens postea coepit et vivere. Faciamus et nos aliquid simile huic quod dicitur, justus ex fide vivit; et dicamus: castus ex fide vivit, sapiens ex fide vivit, fortis ex fide vivit, et a caeteris virtutum partibus vicinam sententiam proferamus adversum eos, qui in Christum non credentes, fortes et sapienomnis virtus in vitio est. Potest praesens testimonium et sic legi: quia justus ex fide, ut deinceps inferatur, vivit Al.rit ea, vivet in illis, manifestissime demonstratur non simplicem dici vitam, sed eam quae referatur ad aliquid. Justus quippe ex fide vivit: et non
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos moysen dico et aaron ꝓpħasq cunctos
i patriarchas de maledicto legis rede¬
mit. Nec hoc ex meo sensu dictum
putetis: scͥptura testis ẽ. quia. xp̃s
gr̃a dĩ. siue ut in quibusdam exem¬
quod aduersum nos scriptũ erat
et affigere illud cruci om̃s pecca¬
Deniq et inferius apłi dictum maledi¬
ctum docet. nec moy sen nec illustrẽ
aliquẽ de antiquis uirũ apud dm̃
iustificari potuisse ꝑ legem. Sequit᷑
eñĩ. Qm̃ aũt in lege nemo iustifica¬
tur apud dm̃. manifestum ẽ quia
iustus ex fide uiuit. Lex aũt non
ẽ ex fide. sed qui fecerit ea iuiuet in
illis. Exemplũ quo ꝓbatur iustũ
ex fide uiuere et non exoꝑibus de
abacuch ꝓpħa tulit quod ita .lxx.
interp̃tes ediderunt. Iustus autem
dixerit. homo aũt ex fide iuiuit. ne
occasionem tribueret ad uirtutũ
oꝑa contempnenda. sed iustus ex
fide iuuit: ut quicumq fidelis eẽt
et ꝑfidem uicturus. non alit̃ pos

Expanded text:
ipsos, Moysen dico et Aaron, prophetasque cunctos ipsos, Moysen dico et Aaron, prophetasque cunctos et patriarchas, de maledicto Legis redemit. Nec hoc ex meo sensu dictum putetis, Scriptura testis est: quia Christus gratia Dei, sive ut in quibusdam exemquod adversum nos scriptum erat, et affigere illud cruci : Omnes peccaDenique et inferius Apostoli dictum manifeste docet, nec Moysen, nec illustrem aliquem de antiquis virum, apud Deum justificari potuisse per Legem. Sequitur enim: Quoniam autem in Lege nemo justificatur apud Deum, manifestum est, quia justus ex fide vivit. Lex autem non est ex fide, sed qui fecerit ea, vivet in illis. Exemplum quo probatur justus ex fide vivere, et non ex operibus, de Abacuc tulit, quod ita Septuaginta interpretes ediderunt: Justus autem dixerit, homo aut vir ex fide vivit, ne occasionem tribueret ad virtutum opera contemnenda; sed, justus ex fide vivit: ut quicumque fidelis esset, et per fidem victurus, non aliter pos
Abbreviated transcription (Latin):
igitur illud tulerunt uidei ne uide¬
rentur esse sub maledicto. si non pos¬
sent om̃ia complere quȩ scripta sunt:
cum antiquiores alterius quoq gentis
littere id positum fuisse testantur.
m̃ aũt nemo posset explere legem
et cuncta facere quȩ iussa sunt. Et
alibi testatur apłs dicens. quod erat
inpossibile legis in quo infirmabatur
ꝑ carnẽ. ds filiũ suũ mittens insimili¬
tudinem carnis peccati. de peccato
condempnauit peccatũ in carne.
Quod siuerũ ẽ potest nobis obici.
Ergo et moy ses. et ysaias. et cȩteri
ꝓpħȩ qui sub oꝑib legis fuerunt
sub maledicto sunt: quod non time¬
bit annucre qui dicentem apłm lege
pulo. nec statim hoc tribuens et ui¬
stis uiris. uidebitur detrahere sal¬
uatori: quasi nichil p̃cipuũ et ex-¬
cellens habuerit factus ꝓ nobis ma¬
ledictum: cũ et cȩteri ꝓaliis male¬
dictum facti sint. Nemo enĩ illorũ
quamuis factus fuerit ipse male¬
dictio de maledicto quempiã libe

Expanded text:
igitur illud tulerunt Judaei, ne videigitur illud tulerunt Judaei, ne viderentur esse sub maledicto, si non possent omnia complere quae scripta sunt: cum antiquiores alterius quoque gentis litterae id positam fuisse testentur. Quoniam autem nemo possit implere Legem, et cuncta facere quae jussa sunt, et alibi testatur Apostolus, dicens: Quod enim erat impossibile Legi, in quo infirmabatur per carnem: Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, de peccato condemnavit peccatum in carne . Quod si verum est, potest nobis objici: Ergo et Moyses, et Isaias, et caeteri prophetae, qui sub operibus Legis fuerunt, sub maledicto sunt? Quod non timebit annuere, qui dicentem Apostolum pulo. Nec statim hoc tribuens et justis viris, videbitur detrahere Salvatori, quasi nihil praecipuum et excellens habuerit, factus pro nobis maledictum, cum et caeteri pro aliis maledictum facti sint. Nemo enim illorum quamvis factus fuerit ipse maledictio, de maledicto quempiam liber
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tes ita positum maledictus om̃is
homo qui non ꝑmanserit inom̃ibus
sermonib legis huius ut fatiat illos.
aquilam uͦ sic. Maledictus qui nõ
statuerit uerba legis huius ut fa¬
tiat ea: et dicet omĩs populus ue¬
re. Simachus. Maledic̃tus qui non
amen. Porro theodocion sic transtu¬
lit. Maledictus qui non suscitaue¬
rit sermones legis huius facere eos
et dicet omĩs populus amen. Ex qͦ
intelligimus apłm ut incȩterissen¬
sum magis testimonii posuisse quã
uerba: et incertum habemus utrũ
mo et inom̃ibus an inueteri ebraico ita
fuerit et postea a uideis deletum sit.
In hanc me aũt suspitionem illa res
stimulat. quod uerbũ om̃e et inom̃ib
quasi sensui suo necessarium ad pro¬
bandum illud quod quicumq ex oꝑi¬
bus legis sunt sub maledicto sint: Apłs
nunquã ꝓtulisset nisi in ebreis uolu¬
minibus haberetur. Quam obcausam
samaritanorũ ebrea uolumina rele-¬
gens. inueni. chol. quod int̃p̃tatur

Expanded text:
interpretes ita positum: Maledictus omnis interpretes ita positum: Maledictus omnis homo qui non permanserit in omnibus sermonibus Legis hujus, ut faciat illos: Aquilam vero sic: Maledictus qui non statuerit verba Legis hujus, ut faciat ea: et dicet omnis populus, vere. Symmachus: Maledictus qui non amen. Porro Theodotio sic transtulit: Maledictus qui non suscitaverit sermones Legis hujus, facere eos, et dicet omnis populus, Amen. Ex quo intelligimus, Apostolum, ut in caeteris, sensum magis testimonii posuisse quam verba: et incertum habemus, utrummo, et, in omnibus, an in veteri Hebraico ita fuerit, et postea a Judaeis deletum sit. In hanc me autem suspicionem illa res stimulat, quod verbum, omnis, et in omnibus, quasi sensui suo necessarium, ad probandum illud, quod quicumque ex operibus Legis sunt, sub maledicto sint, Apostnumquam protulisset nisi in Hebraeis voluminibus haberetur. Quam ob causam Samaritanorum Hebraea volumina relegens, inveni CHOL, quod interpretatu
Abbreviated transcription (Latin):
salorincitas. et ascodroboy. et artoty¬
ritas. et cȩtera magis portenta quã
audiuit. antique stulticie usq ho¬
die manent uestigia. Unum ẽ quod
inferimus et ꝓmissũ in exordio red¬
dimus. galathas excepto sermone
greco quo om̃is oriens loquitur ꝓ¬
priam linguã eandẽ pene habere
quam trslertis: nec referre si ali¬
qua ex inde corruerint. cũ et afri
feni cum linguam non nulla parte
mutauerint. et ipsa latinitas et re¬
gionibus cotidiẽ mẽtetur et tem¬
pore. Sed iam ad ꝓpositum reuerta¬
mur. Quicumq eñi ex oꝑibus legis
sunt. sub maledicto sunt. Scriptũ ẽ
enĩ. Maledictus om̃is qui non ꝑman¬
serit in om̃ibus quȩ scripta sunt in
libro legis ut fatiat ea. Hunc morẽ
habeo ut quotiescumq ab apłis de
ueteri instrum̃to aliquid sumitur.
recurram ad originales libros et di¬
ligenter inspiciam quomodo insuis
locis scripta sint. Inueni itaq inde¬
uteronomio hoc ipsũ apud .lxx. in

Expanded text:
saloryncitas, et Ascodrobos, et Artotysaloryncitas, et Ascodrobos, et Artotyritas, et caetera magis portenta quam audivit? Antiquae stultitiae usque hodie manent vestigia. Unum est quod inferimus, et promissum in exordio reddimus, Galatas excepto sermone Graeco, quo omnis Oriens loquitur, propriam linguam eamdem pene habere quam Treviros, nec referre, si aliqua exinde corruperint, cum et Aphri Phoenicum linguam nonnulla ex parte mutaverint, et ipsa Latinitas et regionibus quotidie mutetur et tempore. Sed jam ad propositum revertamur. Quicumque enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Hunc morem habeo, ut quotiescumque ab Apostolis de veteri Instrumento aliquid sumitur, recurram ad originales libros, et diligenter inspiciam, quomodo in suis locis scripta sint. Inveni 431 itaque in Deuteronomio hoc ipsum apud Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
quieti sitis. et ut ur̃m negotium aga¬
tis. et oꝑemini manib ur̃is sicut p̾¬
cepimus uobis. et ut honeste ambule¬
tis ad eos qui foris sunt. et nulluis ali¬
quid desideretis quod nequis putet
offitio magis docentis quam uitio gen¬
tis admonitum: in scda ad eosdem in¬
culcat ac replicat dicens. Nam cum
essemus apud uos boc denuntiaba¬
mus uobis qm̃ si quis oꝑari nonuult.
nec manducet. Audimus eñi int uos
quosdam ambulare inquiete nicħ
oꝑantes. sed curiose agentes. his
silentio oꝑantes suũ panẽ mandu¬
cent. Longum ẽ si uelim de apło et
de scͥpturis omibus singłarũ gentiũ
uł uirtutes obseruare uł uitia:. Cũ
adhȩc ipsa quȩ diximus inde deuo¬
luti simus. quoꝰ galathȩ stulti et ue¬
cordes ꝓnuntiati sint scit mecũ qui
tatibus constuprata. Omitto catafri¬
gas. ofitas. borboritas. et manicheos
Nota eñi iam hȩc humana calamita¬
tis uocabula sunt: quis unquam pas¬

Expanded text:
quieti sitis: ut et vestrum negotium agaquieti sitis: ut et vestrum negotium agatis, et operemini manibus vestris sicut praecepimus vobis: ut et honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis . Quod ne quis putet officio magis docentis, quam vitio gentis admonitum, in secunda ad eosdem inculcat ac replicat, dicens: Nam et cum essemus apud vos, hoc denuntiabamus vobis, quoniam si quis operari non vult, nec manducet. Audivimus enim inter vos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes. His silentio operantes, suum panem manducent . Longum est si velim de Apostolo, et de Scripturis omnibus singularum gentium, vel virtutes observare, vel vitia: cum ad haec ipsa quae diximus, inde devoluti simus quod Galatae stulti et vecordes pronuntiati sint. Scit mecum qui matum varietatibus constuprata. Omitto Cataphrygas, Ophitas, Borboritas, et Manichaeos; nota enim jam haec humanae calamitatis vocabula sunt. Quis umquam Pas
Abbreviated transcription (Latin):
cum flentibꝰ. id ipsũ inuicem sentien¬
tes. non alta sapientes sed humilibus
consentientes. Nolite eẽ prudentes
apud uosmet ipsos. Corinthios quoq
notat quod mulieres eorũ intecto ca¬
pite sint. et uiri comam nutriant.
et in different̃ uescantur in templis:.
et inflati sapientia seculari. resurrectio¬
nem carnis negent. Hȩc ex parte usq
hodie ꝑmanere non potest dubitare qui
achaiam uiderit macȩdones incarita¬
te laudantur et hospitalitate ac suscep¬
tione fr̃m: unde ad eos scribitur. De ca¬
ritate aũt fr̃nitatis non necesse habe¬
mus scribe uobis. Ipsi enĩ adõ didici¬
stis ut diligatis inuicem et eñi facitis
illud inom̃s fr̃s in unuiersa macȩdo
nia. Sed rephenduntur quod ociosi do¬
mus circumeant. et alienũ expectan-¬
tes cibũ. dum singulis placere deside¬
rent et huc illucq discursent quid
apud singłos agatur enuntient. Se¬
quitur eñi. Rogamus aũt uos fr̃s
ut abundetis magis et oꝑam detis ut

Expanded text:
invicem sentientes. Non alta sapientes; sed humilibus consentientes. Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Corinthios quoque notat quod mulieres eorum intecto capite sint, et viri comam nutriant : et indifferenter vescantur in templis  Al. tempus ; et inflati sapientia saeculari, resurrectionem carnis negent. Haec ex parte usque hodie permanere, non potest dubitare, qui Achaiam 429-430 viderit . Macedones in charitate laudantur, et hospitalitate ac susceptione fratrum. Unde ad eos scribitur: De charitate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uninia . Sed reprehenduntur quod otiosi domos circumeant: et alienum exspectantes cibum, dum singulis placere desiderant, et huc illucque discurrant, quid apud singulos agatur, enuntient. Sequitur enim: Rogamus autem vos, fratres, ut abundetis magis, et operam detis ut