comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã astutos ac duplices. atq huiꝰ mun-¬
di scientiã habentes electurus est..
alarum quȩ ẽ. trans flumina ȩthyo¬
piȩ: quȩ mittit in mari legatos. & in
uasis papyri suꝑ aquas. Terra quippe
cui ue dr̃. ille principalit̾ dampnat᷑¬
homo. ẽ: qui alarũ eymbalũ uocat᷑.
quia hii qui ꝑ suꝑbiã in altitudine.
cogitationis euolant. eumdẽ ꝑuersũ
hominẽ p̃dicando sonant. Quȩ scili¬
c& terra. recte trans flumina ȩthyopiȩ
eẽ ꝑhibetur: ȩthiopia & enĩ nigrũ po¬
płm mittit: & omnẽ hominẽ mundꝰ
iste quia peccatorẽ ꝓfert. qͣsi nigrum¬
ȩthyopia popłm parit. S t̾ra cui ue
dr̃ trans flumina ȩthyopiȩ e̾ẽ ꝑhibe¬
tur: qͥa dampnat᷑ ille homo tanta im¬
m̃sitate iniquus. ẽ. ut om̃iũ peccantiũ
peccata transcendat. Qui mittit in
mari legatos: qͥa p̃dicatores suos in scło
spargit. De quib recte subdit᷑ qualit̃

Expanded text:
suam, astutos ac duplices atque hujus munsuam, astutos ac duplices atque hujus mundi scientiam habentes electurus est. alarum, quae est trans flumina Aethiopiae, quae mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas . Terra quippe cui vae dicitur ille principaliter homo damnatus est, qui alarum cymbalum vocatur, quia hi qui per superbiam in altitudinem coghominem praedicando sonant. Quae scilicet terra recte « trans flumina Aethiopiae » esse perhibetur. Aethiopia enim nigrum populum mittit. Et omnem hominem mundus iste, quia peccatorem profert, quasi AAethiopia populum parit. Sed terra cui vae dicitur trans flumina Aethiopiae esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta immensitate iniquus est, ut omnium peccantium peccata transcendat. Qui mittit in mari legatos, quia praedicatores suos in saeculum spargit. De quibus recte subditur qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
contra hanc dentib fremit. eãq terri¬
bilib ocłis intuetur: quia ꝑ alios crude¬
lia exercet. & ꝑ alios quȩ exerceat ꝓuids.
Dentes nãq huiꝰ hostis sunt bonoꝵ ꝑse-¬
cutores. atq carnifices: qui eiꝰ m̃bra
laniant. dũ electos illius suis ꝑsecu-¬
tionib affligunt. Oculi uͦ huiꝰ hostis
sunt. hii qui contra eã ꝓuident mala
quȩ faciant: suisq consiliis ꝑsecutoꝵ
eius crudelitates inflammant. Anti¬
quus gͦ eiꝰ aduersarius fremit contra
eam dentib suis: dũ ꝑ crudeles reꝓ¬
bos in eã insequit᷑ uitã bonoꝵ. Intu¬
etur hanc terribilib ocłis: qͥa prauoꝵ
consiliis ñ cessat mala exquirere. in
quib hanc semꝑ deterius affligat.
Nam sicut incarnata ueritas in p̃dica¬
tione sua pauꝑes idiotas & simpli-¬
ces elegit: sic econtra ille dampnatꝰ
homo. quẽ in fine mundi apostata an¬
głs assumit. ad p̃dicandũ falsitatem

Expanded text:
contra hanc dentibus fremit, eamque terricontra hanc dentibus fremit, eamque terribilibus oculis intuetur, quia per alios crudelia exercet, et per alios quae exerceat providet. Dentes namque hujus hostis sunt bonorum persecutores atque carnifices, qui ejus membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi vero hujus hostis sunt hi qui contra eam provident mala quae fiant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitatem inflammant. Antiquus ergo adversarius fremit contra eam dentibus suis, dum per crudeles rebos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, qui pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deterius affligat. Nam sicut incarnata Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus assumet, ad praedicandam falsitatem
Abbreviated transcription (Latin):
itus. ẽ. Quid aliud om̃s iniqui quam
m̃bra sunt diaboli: Ipse itaq per eos
agit. quicqͥd in eoꝵ cordib ut agere
debeant immittit. Hab& aut̃ etiam
rẽ: s sparsus furor eiꝰ. ẽ: qͥa occultas
tẽptationes ꝑ singulos mou&. Cũ uͦ
contra eam in aꝑta ꝑsecutione ꝓruꝑit:
furorẽ suũ in ea colligit. qͥa in afflic¬
tione illius tota se intentione constrin¬
git. Membra aut̃ eiꝰ hoc pacis tẽpore
idcirco contra electos collectũ furorẽ
ñ habent: qͥa maliciã suã minꝰ se sen¬
tiunt posse implere qͣm uolunt. Cũ
uͦ sibi suppetere licentiã prauitatis
aspexerint: tanto hanc audacius feri¬
unt. qͣnto & contra illã ex uanitate
glomerant᷑. Recte itaq nc̃ dr̃. collegit
furorẽ suũ in me: cuiꝰ adhuc furor ut
altius exponat᷑. dr̃ & cõminans mͥ infre¬
muit contra me dentib suis. De quo &
subdit᷑. Hostis ms̃ t̃ribilib ocłis me intu
itus .ẽ. Ille quippe antiquus hostis eccłȩ¬

Expanded text:
ione. --Quid aliud omnes iniqui quam membra sunt diaboli? Ipse itaque per eos agit quidquid in eorum cordibus ut agere debeant immittit.  Vet. VI rem, sed sparsus ejus furor est, quia occultas tentationes per singulos movet. Cum vero contra eam in aperta persecutione proruperit, furorem sum in eam colligit, quia in afflictione illius tota se intentione constringit. Membra autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra electos collectum furorem non habent, quia malilitiam suam minus se sentiunt posse implere quam volunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis aspexerint, tanto hanc audacius feriunt, quanto et contra illam ex unanimitate glomerantur. Recte itaque nunc dicitur: Collegit furorem suum in me. Cujus adhuc furor ut latius exponatur dicitur: Et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis. De quo et subditur: Hostis mitus est. - Ille quippe antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi honore tegminis uelant᷑ S hȩc
de occultis potentiũ loquim᷑ delictis.
Nã qͣndo & aliis agnoscentib peccant. ali¬
is etiã agnoscentib increpandi st̃. ne si
p̃dicator tac&. culpã apꝓbasse uideat᷑.
atq hȩc crescens. in exemplũ ueniat.
quã pastoris lingua ñ secat. Sc̃a gͦ eccła¬
cũ ꝑ p̃dicatores suos quȩdã facta ma-¬
loꝵ sub dispensatione inuectionis incre¬
pat. labia qͣsi parcens mous: s tamen
parcendo ñ parcit: quia ab inuectione
culpȩ generalit̾ ñ tac&. quȩ specialit̃
tacet. Sequit᷑. Sed quid agam: Si locu¬
tus fuero. ñ quiescit dolor m̃s. & si ta¬
cuero. ñ recedit a me. Hoc ꝑsone beati
iob quomͦ congruat. nullꝰ ignorat: s si
ad scẽ eccłȩ typũ trahat᷑ hȩc & cũ loqt᷑.
dolor minime quiescit. qͣndo locutione
& cũ tac&. dolor minime recedit: quia
& si auersata conticuerit. hoc ipsũ am¬
plius qͦd tac& gemit: qͥa se tacente.

Expanded text:
quasi honore tegminis velantur. Sed haec quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Vel si de ccum praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet, sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quae specialiter tacet. Sequitur: VERS. 7. Sed quid agam? Si locutus fuero, non quiescit dolor meus, et si tacuero, non recedit a me. - Hoc personae beati Job qualiter congruat, nullus ignorat; sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur dolor minime quiescit, quando locutione et cum tacet dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente
Abbreviated transcription (Latin):
nisi duplicitas designat᷑: Rugȩ itaq
sc̃e st̃ eccł̃iȩ. om̃s qui in ea dupliciter
uiuunt: qui fidẽ uocib clamant. oꝑib
denegant. Hii nimirũ pacis tempore
quia huiꝰ mundi potestatib eamdẽ fi¬
dẽ honori ẽẽ conspiciunt: fideles se
ta aduersitatis ꝓcella turbauerit: ili¬
co ostendunt quid in ꝑfida m̃te moli¬
unt᷑. Has autẽ rugas in electis suis sc̃a
ȩccła ñ hab&: quia uidelic& neseiunt
aliud de se foras ostendere. & intus
aliud habere. Unde recte egregiꝰ p̃di¬
cator dicit. Ut exhiber& ipse sibi głosã
ȩccłam. ñ habentẽ maculã aut rugã.
Maculã quippe aut rugã ñ hab&: quȩ &
turpitudine oꝑis. & duplicitate sermo-¬
nis car&. S quia nc̃ intra sinũ fidei
multos etiã reꝓbos tens: cũ tẽpꝰ ꝑse¬
cutionis exarserit. ipsos hostes patit᷑.
qͦs p̃dicationis uerbis alere ante ui¬
debat᷑. Dicat itaq. rugȩ mex̧ testimo-¬

Expanded text:
nisi duplicitas designatur? Rugae itaque nisi duplicitas designatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus denegant. Hi pacis tempore, quia hujus mundi potestatibus eamdem fidem honori esse conspiciunt, fideles se ta adversitatis procella turbaverit, illico ostendunt quid in perfida mente moliuntur. Has autem rugas in electis suis sancta Ecclesia non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Maculam quippe et rugam non habet, quae et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Dolore suo sca ȩccła p̃mit᷑: qͣndo in ma¬
licia sua crescere ꝑuersos intuet᷑. Et
qͥa dũ pauci crescunt. etiam ĩfirmi qui
in ea sunt ad sequenda studia prauita¬
tis irritant᷑: recte addit᷑ & ad nichi¬
lũ redacti sunt oms artus mei. Sicut
enĩ ꝑ ossa fortes: sic ꝑ artus infirmi
quiq designari solent. Membra gͦ
ȩccłȩ ad nichilũ rediguntur: qͣndo ex
imitatione prauoꝵ in hoc mundo cre¬
scentiũ infirmi quiq deteriꝰ infirman¬
tur. Uidentes & enĩ felicitatẽ maloꝵ.
sepe & ab ipso fidei statu dilabuntur.
Bona temporalia appetunt: & uelut in
nichilũ redigunt᷑: qͥa dũ manentem
dĩ sententiã deserunt. diligentes tran-¬
sitoria. quasi ad ñ ee tendunt. Bene
postmodũ sequit᷑. Sepe autẽ contin¬
git. ut scã eccła ñ solũ infideles
extra positos aduersarios toleret: s eoꝵ
quoq insidias atq aduersitatẽ uix fe¬
rat. qͦs intͦ habs. Unde beati uiri uoce
niũ dicunt contra me. Quid ꝑ rugas

Expanded text:
Dolore suo sancta Ecclesia premitur, quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pauci crescunt, etiam infirmi qui in ea sunt, ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et ad nihilum redacti sunt omnes artus mei. - Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur, quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium, infirmi quique deterius informantur. Videntes etenim malorum felicitatem, saepe et ab ipso fidei statu dilabuntur. bona temporalia appetunt, et veluti in nihilum rediguntur, quia dum manentem Dei essentiam deserunt, diligentes transitoria, quasi ad non esse tendunt. Bene postmodum sequetur. Saepe vero contingit ut sancta Ecclesia non solum infideles atque extra positos adversarios toleret, sed eorum quoque insidias atque adversitatem vix ferat, quos intus habet. Unde beati viri voce nium dicunt contra me. - Quid per rugas,
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. Numqͥd habebunt finẽ uerba
uentosa: Uentosa enim uerba sunt:
quȩ inflationi temporali potius qͣm
rectitudini seruiunt. Sepe aut̃ mali
etiam bona dicunt: s quia bene ñ di¬
cunt. uentosa uerba ꝓfert̃. Nã dicta
eoꝵ & si qͣndo sana sunt ꝑ sententiam.
inflata tam̃ st̃ ꝑ elationẽ. In hoc uero¬

Expanded text:
. Nunquid habebunt finem verba ventosa? - Ventosa enim verba sunt, quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt, sed quia non bene dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum etsi quando sana sunt per sententiam, inflata tamen sunt per elationem. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ: s aduersus principes & po¬
testates. aduersus mundi rectores
tenebrarũ harũ. Unde hic qͦq cum
de falsiloquo loqueret᷑: recte mox ad
describendũ eiꝰ falsiloquii principẽ
uerba conuertit dicens. Collegit fu¬

Expanded text:
 sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum . Unde cum hic quoque de falsiloquio loqueretur, apte mox ad describendum ejus falsiloquii principem verba convertit dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ut flagella mereret᷑: nec tam̃¬
ẽẽ sine peccato potuit. Nam quia ñ
ꝓ corrigenda culpa. s ꝓ gr̃a augenda
ꝑcussus. ẽ. iudex ipse testat᷑: qͥ laudat
& ferit. Rursũ quia sine peccato ñ
fuerit. nec ipse negat qui a iudice
laudat᷑: atq ideo laudat᷑. qͥa ñ ne-¬
gat. Sed credo qͦd melius hȩc uer¬
ba discutimus: si dicta ex uoce ca¬

Expanded text:
cavit, ut flagella mereretur, nec tamcavit, ut flagella mereretur, nec tamesse sine peccato potuit. Nam quia non pro corrigenda culpa, sed pro gratia augenda percussus est, judex ipse testatur, qui laudat et ferit. Et rursum quia sine peccato non fuerit, nec ipse negat qui a judice laudatur, atque ideo laudatur, quia non negat. Sed credo quod melius haec verba discutimus, si dicta ex voce ca
Abbreviated transcription (Latin):
elationis & ĩmundiciȩ culpas declinañ.
siderat qualis. ẽ in morte: semꝑ fit ti¬
midus inoꝑatione: atq unde in ocłis
suis iam quasi ñ uiuit. inde ueracit̃
in oculis sui conditoris uiuit. Nil qͦd
transeat appetit: cunctis p̃sentis ui-¬
tȩ desideriis contradicit. Et pene
mortuũ se considerat: qͥa se moritu
rũ minime ignorat. Perfecta enim
uita.ẽ: mortis imitatio. Quã dum
iusti sollicite custodiunt: culparum
laqueos euadunt. Unde scriptum. ẽ.
In om̃ib oꝑib tuis memorare nouissi¬
ma tua: & in ęt̃nũ ñ peccabis. Unde
& beatus iob quia dies suos breuiari
chrũ pensat: apte subiungit. Non¬
peccaui: & in amaritudinib morat᷑
ocłs ms̃. Ac si aꝑte dicat. Culpam ñ
feci: & flagella suscepi. S hac in re
animũ mous. qui in multis se hysto¬
riȩ locis peccasse confitet᷑. qͥ ratione
nc̃ peccasse se abnegat. S ad hȩc cele
rit̃ ratio occurrit. qͥa nec tantũ pec¬

Expanded text:
elationis et immunditiae culpas declinant. elationis et immunditiae culpas declinant. siderat qualis erit in morte, semper fit timidus in operatione; atque unde in oculis suis jam quasi non vivit, inde veraciter in oculis sui conditoris vivit. Nil quod transeat appetit, cunctis praesentis vitae desideriis contradicit; et pene mortuum se considerat, quia moriturum 429 minime ignorat. Perfecta enim vita est mortis imitatio, quam dum justi sollicite peragunt, culparum laqueos evadunt. Unde scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde et beatus Job, quia dies suos consideracrum pensat, apte subjungit: peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus. - Ac si aperte dicat: Culpam non feci, et flagella suscepi. Sed hac in re animum movet, qui in multis se historiae locis peccasse confitetur, qua ratione nunc peccasse se abnegat? Sed ad haec ratio celeriter occurrit, quia nec tantum pec
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd transit breue. ẽ: etiã si tardiꝰ ter¬
minari uideat᷑. In mortis aut̃ semi¬
tam ꝑ quã ñ reuertim᷑ ambulamꝰ.
ñ quo ad uitam carnis minime resur¬
gendo reducimur. s qͦd a laborib
huiꝰ uitȩ̨ mortalis. uel ad conqͥrenda
ampliꝰ extremo iudicio ꝓpinqͣre se
sentiunt. eo ad discutiendos sems ip¬
sos terribilius contremiscunt. Et si
quas in se carnales umqͣm cogitatio¬
nes inueniunt. pęnitentiȩ ardore con¬
sumunt: nec cogitationes suas dilata¬
ri carnali uoluptate ꝑmittunt: qͥa
eo sem& ipsos udicantes subtiliꝰ feri¬
unt. quo districtũ iudicẽ p̃stolant᷑
uicinũ. Unde fit. ut ꝓpinquũ sibi
semꝑ exitũ suspicent᷑. Nam reꝓboꝵ
m̃tes idcirco multa nequit̃ agunt:
quia se hic uiuere diutiꝰ arbitrant᷑.
Iustoꝵ gͦ attenuat᷑ sp̃c: s crassescit
iniquoꝵ. Quo enĩ ꝑ elationẽ tumeñs.
eo attenuationẽ spc̃ ñ habeis. Iusti
uͦ dũ breuitatẽ uitȩ suȩ considerant:

Expanded text:
quod transit breve est, etiam si tardius terminari videatur. In mortis autem semita, per quam non revertimur, ambulamus; non quod ad vitam carnis minime resurgendo reducimur, sed quod ad labores hujus vitae mortalis, vel ad conquirenda amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendos semetipsos terribilius contrequas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo attenuationem spiritus non habent. Justi vero dum brevitatem suae vitae considerant,
Abbreviated transcription (Latin):
uos. qͥd aliuid beati iob magisterio do¬
cemur: nisi ut qͥsq ꝑpendere sollicite
sciat. ne luctus tẽpore uerba increpa¬
tionis inferat: Si enĩ sunt quȩdam
quȩ increpari iure debeant. in afflic¬
tione postponenda sunt: ne consola¬
tor increpando dolorẽ augeat quẽ
tͥ molestũ . ẽ. si loquaris: Mali uiri
cũ aliis sibi similib conuiciosa uer¬
ba ꝓferunt: eo citius obmutesc̃t̃. qͦ de
se talia mox audiunt. qualia suis au¬
ditorib dicunt. Cum aut̃ bonos
uiros ꝑ conuiciosa uerba iaculantur.
nil eis molestiae ex conuicio nascitur:
dicentes loquunt᷑: nec cõpellunt᷑ au¬
dire qͦd sunt. Bene gͦ dr̃. aut aliquid
tͥ molestũ .ẽ. si loquaris: acsi aꝑte di¬
ceret᷑. Eo plus loqueris: qͦ a me mo¬
lestum aliquid de tua actione non
facere potuit: s ne iusticiã deserat.
qͦd facere potuit. declinat. Sequitur.¬

Expanded text:
s, quid aliud beati Job magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem tibi molestum est si loquaris? - Mali viri cum aliis similibus sibi conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quod de se talia mox audiunt, qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per vitiosa verba jaculantur, nihil eis molestiae ex convicio nascitur, centes loquuntur, nec compellunt aud non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actione non facere potuit; sed ne justitiam deserat, quod facere potuit declinat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ. quȩ nouit talia audiendo tolera¬
re: & cũ eiꝰ sermo amittit᷑ ratiocinan¬
mala quasi sua audiunt: & ab his eis
crim̃ impingit᷑. a quib crimina inpin¬
cta ꝑpetrant᷑. Hac aut̃ responsione. be¬
atus iob illud ȩccłȩ tempꝰ significat.
quo opp̃ssa ab aduersariis tẽporali
eoꝵ potentia quasi deiecta creditur.
quilib& cũ laborare bonos in aduer¬
sitate conspiciunt: in eo qͦd illos conso¬
lari appetunt. mala eis ꝑsuadere co¬
nant᷑. Unde ñ ĩmerito bonoꝵ m̃tib
onerosa fit eoꝵ consolatio: quia int̾
uerba dulcedinis. uirus ꝓpinare cupi¬
unt erroris: & dũ dictis lenib dolo¬
res qͦsi leuigant. peccati opꝰ ĩponere
festinant. S electi uiri etiã cũ tẽpo¬

Expanded text:
Ecclesiae, quae novit talia audiendo toleraEcclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinanmala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali eorum potentia quasi dejecta creditur. quilibet, cum laborare bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod illos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibus onerosa fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝑ conuiciũ bonis ingerant. priꝰqͣm
de eis ipsi ueracit̃ accusent᷑: & dũ me¬
tuunt increpari de his quȩ faciunt.
aduersantes suis prauitatib iustos
hȩc facere testant᷑. Scĩ autẽ uiri pati¬
ent̃ audiunt. etiam quȩ se nũquã fe¬
cisse meminert̃: & quãuis ea mala qͦ
sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis
criminatorib nouerint ꝑpetrata cũ
eos p̃dicando corrigere ñ possunt. pa-¬
tiendo tolerant: quatinꝰ si fructũ con¬
uersionis eoꝵ ñ ualeant. ex ipsis tam̃
p̃miũ longanimitatis adquirant. Un¬
Supra dorsũ meũ fabricauert̃ pecca¬
tores: quia uidelic& cũ hereticos uel
qͦslibs reꝓbos quos corrigere ñ ual&
tolerat. facta peccantiũ supra dorsũ
portat. B̾atus itaq iob uidens elyphar
amicũ suũ multa contra se de hypo¬
chrisi conquirentẽ. qui ex consolatio¬
nis uerbo ad amaritudinẽ increpati¬
onis eruperat. & simulat᷑ consolator
apparebat. ꝑ patientiã suã typũ seruat

Expanded text:
mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata; et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. UnSupra dorsum meum fabricaverunt peccatores , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator apparebat, per patientiam suam typum servat
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis scientiã moderatur:
ut qͦusq uicissitudines alt̾nantium
tẽpoꝵ transeant. ꝑfecte ad cognitionẽ
claritatis intimȩ ñ ꝑtingat. Sin uͦ¬
lucis nomine iustos accipimꝰ. tenebra¬
rũ uͦ appellatione peccatores: unde
& paulus dicit. eratis aliqͣndo tene
ȩt̾nitatis scientia nulli tribuit᷑. qͦusq
cursus iustoꝵ iniustoꝵq finiat᷑. Sed
quia mirũ ñ .ẽ. carnales popłos suꝑna

Expanded text:
humani ghumani gut quousque vicissitudines alternantium temporum transeunt, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingant. lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde et Paulus dicit: Eratis aliquando teneaeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
subsistimꝰ. quȩ qͣnta quȩ ue sint illa an¬
głoꝵ misteria ñ uidemꝰ. Et expandic
suꝑ illud nebulã suã quia ꝓculdubio
& cor nr̃m ad quęxendũ subleuat: &
tam̃ occulta moderatione agit᷑ ut ip¬
sa requisitionis suȩ immsitate repri¬
mat᷑. Unde scriptũ. ẽ Dedit abyssus
uocem suã: ab altitudine fantasiae
suȩ. Exclamare enĩ mens humana
in ammiratione cõpellit᷑: dũ altitu¬
dine considerationis in requisitionib
suis eo ipso quo latiꝰ extendit᷑ angustat᷑
Uel certe quia soliũ dĩ ipsi nos sumus
uultũ solii sui ñ ĩmerito tenere dr̃.
dũ nr̃a scientia ꝓgredi ad altiora ꝓ
occulta suꝑ nos iudicia exerit: ut &
fiat in ꝓmptis qͦd uidere possimꝰ. &
tam̃ origo facti lateat in abditis ut
cur fiat nescire debeamꝰ Unde & ap¬
plerũq in sacro eloquio ut supra di¬
ximꝰ aquarũ nomine popłi designan¬
tur. aquas dñs t̾mino circũdat: quia

Expanded text:
subsistimus, quae quantaque sint illa Ansubsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora procculta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus. Unde et applerumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ ascendisse ꝑhibet᷑ & uolasse. qͥa
maiestatis eiꝰ celsitudinẽ scientia nul¬
la cõp̃bendit. Uolauit gͦ: qͥa longe in
altũ ab intellectu nr̃o se rapuit. Uo¬
lauit suꝑ pennas uentoꝵ: qͥa scientiã
transcendit animarũ. Qui posuit
tenebras latibulũ suũ: quiã dũ cali¬
gine nr̃ȩ infirmitatis obscuram᷑. ꝑ ig¬
norantiã nr̃am nobis abscondit᷑. ne a
nobis mͦ in ȩt̃na & intima claritate
uideat᷑. Unde ei & in canticis canticoꝵ
Fugit nos dicimꝰ. qͥndo id qͦd uolumꝰ
memoria ñ tenemꝰ. Sc̃a gͦ ȩccła postꝗͣ
mortẽ ac resurrectionẽ dñi ascensio¬
sp̃u. fuge dilecte mi fuge: acsi dicer&.
Tu qui ex carne cõp̃hensibilis factus es.
ex diumnitate tua intelligentiã nr̃i
sensus excede: & in te ipso nobis incõ¬
lib abscondit. S si eius soliũ angłicas
uirtutes accipimꝰ: ipsis qͥppe uelut se¬
di regiȩ p̾sids: sui nobis solii uultũ
ten&: qͥa qͣndiu in hac mortali carne

Expanded text:
disse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit ergo, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum Fugit nos, dicimus, quando id quod volumus memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Dspiritu, Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret, Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomnime cognita.---Sed si ejus solium angelicas virtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa antiquus hostis ꝑ excessũ p̃sũp¬
tionis suȩ eũ etiã ꝑdidit. quẽ iniquȩ
ꝑsuasionis lege possedit. Et dũ au¬
dacter eũ in quo nichil sibi cõpete¬
bat appetiit: iure illũ quẽ qͣsi iuste
tenebat amisit. Prudentia itaq ñ
uirtute ꝑcussus. ẽ: qui dũ ad temp¬
tandũ dm̃ soluit᷑. ab homine possi¬
dendo religat᷑: ut inde eũ qui sub
ipso erat ꝑder&. unde cũ illo qͥ suꝑ
ipsum . ẽ. congredi p̃sumpsiss&. Occiso
aut̃ carne dño: quȩ p̃dicatores eius¬

Expanded text:
quia antiquus hostis per excessum praesumpquia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato: quȩ & humanitate mori.
& iusticia mundare potuiss&. Hẽ gͦ
cũ post baptisma uidit antiquus
hostis. mox tẽptationib impetiit.
& ꝑ diuersos aditus ad interiora
eiꝰ molitꝰ irrũꝑe uictꝰ. ẽ: atq ipsa in¬
expugnabilis m̃tis eius integritate
ꝓstratꝰ. S quia ad interiora ñ ualuit.
ad eius se exteriora conuertit: ut qͥa
m̃tis uirtute uittꝰ. ẽ. eũ quẽ deciꝑe
tẽptatione ñ ualuit. carnis saltẽ ui¬
deret᷑ morte suꝑare: atq ut ante nos
dictũ. ẽ ꝑmissus. ẽ. in illud qͦd ex nob̃
mortalib mediator acceꝑat. S ubi
potuit aliquid facere. ibi ex om̃i par
potestatẽ dnicȩ carnis occidendȩ in¬
de ext̃ius potestas eiꝰ qua nos tenebat
occisa. ẽ. Ipse nãq interiꝰ uictꝰ. ẽ: dũ
quasi uicit exteriꝰ. Et qui nos iure
debitores mortis tenuit. iure in nob̃
ius mortis amisit: qͥa ꝑ satellites suoᷤ
ctũ. ẽ. prudentia eiꝰ ꝑcussit suꝑbũ.

Expanded text:
sine peccato, quae et humanitate mori, sine peccato, quae et humanitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo, cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atque, ut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliqupotestatem Dominicae carnis occidendae, inde interius potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque victus interius dum quasi vicit exterius. Et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit, quia per satellites suos cussit superbum,
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ priusqͣm se teneri ꝑmitter&.
ꝑsecutores suos requisiuit dicens.
Quẽ quęritis: Cui ilico respondert̃.
Iħm nazarenũ. Quib cũ repente
dicer& ego sũ: uocẽ solũmͦ mitissimȩ
responsionis edidit. & armatos ꝑse-¬
cutores suos. ꝓtinꝰ in tr̃am strauit.
Quid gͦ facturus ẽ cũ iudicaturꝰ uene¬
rit: qui una uoce hostes suos ꝑculit.
etiã cũ iudicandus uenit: Qͦd ẽ.
illud iudiciũ qͦd ĩmortalis exerit: qͥ
in una uoce ñ potuit ferri moritu¬
rus: Qͥs eiꝰ irã toler&: cuiꝰ & ipsa ñ
potuit mansuetudo tolerari: Consi¬
der& gͦ uir sc̃s & dicat. cũ iuix par¬
uã stillam sermonũ eiꝰ audierimꝰ.
quis poterit tomitruũ magnitudi¬

Expanded text:
et tamen priusquam se teneri permitteret, et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit tonitruu
Abbreviated transcription (Latin):
es tribulationis & angustiȩ: dies
calamitatis & miseriȩ: dies tenebra¬
rũ & caliginis: dies nebulȩ & turbi¬
nis: dies tubȩ & clangoris. Terrorẽ
gͦ districti examinis. quẽ sophonyas
tubã. beat᷑ iob tonitruũ appellat.
Quẽ iohel quoq considerans ait. Cont᷑¬
bentur om̃s habitatores terrȩ quia
uenit dies dni: quia ꝓpe. ẽ dies tene¬
brarũ & caliginis: dies nubis & tur¬
binis. Magnꝰ enĩ dies dñi & t̾ribiliᷤᷤ
ualde: & quis sustinebit eũ: S qͣm
incõp̃hensibilis sit atq inconsidera¬
bilis illa magnitudo. qua in secdã
ostensione uenturꝰ. ẽ bene utcumq
ꝑpendimus: si primi aduentꝰ pon¬
dera. sollicita consideratione pen¬
samus. Certe ut nos a morte redi¬
mer& mori dñs uenit: & defectum
nr̃ȩ carnis in suo corpore pęnasq
tolerauit: qui priusqͣm ad crucis
patibulũ ꝑuenir&. teneri. conspui.
illudi. alapis cędi. se ꝑtulit. Ecce ad
qͣnta ꝓpt̃ nos uenire ꝓbra consensit.

Expanded text:
dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ñ tenendo possid&. s tẽptando
ꝑsequit᷑. Nam quia ñ in eis intrinse¬
cus regnat: contra eos pugnat extrin¬
secus. Et quia intꝰ dominiũ ꝑdidit.
bella molit᷑ foras. Ille enĩ eũ de car¬
nalib hominũ cordib expulit: qui
ꝓpt̃ homines ad incarnationẽ uenit.
Dumq corda infideliũ tenuit: quasi
manũ ad latibula serpentis misit.

Expanded text:
omnes non tenendo possidet, sed tentando omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos pugnat extrinsecus; et quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumque corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibula serpentis misit.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ colubri appellat᷑ nomine. nisi an¬
tiquus hostis & lubricus & tortuosus:
qui decipiendo homini colubri ore
idcirco loqui serpentis ore ꝑmissꝰ. ẽ
ut ex ipso uase eiꝰ homo cognoscer&.
qualis eẽt qui intꝰ habitar&. Serpenᷤ
quippe ñ solũ tortuosus. ẽ: s etiã lu¬
bricus. Quia gͦ in ueritatis rectitu¬
dine ñstetit: tortuosũ animal intra¬
uit. Quia gͥ suggestioni eiꝰ si primȩ
ñ resistitur. repente totꝰ ad interna
cordis dũ ñ sentit᷑ illabit᷑: uerba ad
hominẽ ꝑ animal lubricum fecit.
Cauernȩ uͦ huiꝰ colubri. corda fuerans
iniquoꝵ: quȩ qͥa ad prauitatẽ ꝓpriã
traxit. quasi in eoꝵ habitatione reqͥ¬
euit. S obstetricante manu dñi tor¬
tuosus coluber de ꝓpriis cauernis
expulsus. ẽ: qͥa dũ nobis diuina gr̃a
medet᷑. is qui nos tenuerat antiquus
a nobis hostis eicit᷑: sicut incarnata
ueritas dicit. Nunc princeps huiꝰ
mundi eiciet᷑ foras: unde iam nẽ scõs

Expanded text:
enim colubri appellatur nomine, nisi antiquus hostis, et lubricus, et tortuosus, qui decipiendo homini colubri ore um . Qui idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia ergo in rectitudine veritatis non stetit, tortuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuerunt iniquorum. Quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nunc sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
illa nos parentis primi radice sub¬
plantans. sub captiuitate sua quasi
iuste tenuit hominẽ: qui libero arbi
trio conditꝰ. ei iniusta suadenti consen¬
sit. Ad uitã nãq condit᷑. in libertate
ꝓpriȩ uoluntatis. sponte sua factus . ẽ.
debitor mortis. Delenda gͦ erat talis
culpa: s nisi ꝑ sacrificiũ deleri ñ pote.¬
rat. Quȩrendũ erat sacrificiũ: s qͣle
sacrificiũ pot̾at ꝓ absoluendis homi

Expanded text:
illa nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua quasi juste tenuit hominem, qui libero arbitrio conditus, ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium p
Abbreviated transcription (Latin):
Tollet eũ uentus urens & aufer&: & ue¬
lut turbo rapict eum de loco suo: &
mittet suꝑ eũ & ñ parc&: de manu
eius fugiens fugiet. S tringet suꝑ
eũ manus suas: & sibilabit suꝑ eum
intuens locũ eius. Hab& argentũ ue¬
narũ suarũ principia: & auro locꝰ
est in quo conflat᷑. Ferrũ de t̾ra tol¬
litur: & lapis solutꝰ calore in es uer¬
titur. Tempꝰ posuit tenebris: & uniuer¬
soꝵ finẽ ipse considerat: lapidũ qͦq
caliginis. & umbrã mortis. Diuidit tor¬
rens a popło ꝑegrinante: eos qͦs oblitꝰ
est pes ȩgentis hominis. & inuios. Ter¬
ra de qua oriebat᷑ panis in loco suo
igne subuersa. ẽ: locus saphyri lapi¬
des cius: s glebȩ illius aurũ. Semitã
ignorauit auis: nec inuentꝰ. ẽ. oculus
uulturis. Non calcauert̃ eam filii
institoꝵ: nec transiuit ꝑ eã leena.
Ad silicẽ extendit manũ suã. subuertit
a radicib montes. In petris riuos ex¬
cidit: & om̃e p̃ciosũ uidit ocłs eius.

Expanded text:
eum ventus urens et auferet et velut turbo rapiet eum de loco suo et mittet super eum et non parcet de manu eius fugiens fugiet stringet super eum manus suas et sibilabit super illum intuens locum eius habet argentum venarum suarum principia et auro locus est in quo conflatur ferrum de terra tollitur et lapis solutus calore in aes vertitur tempus posuit tenebris et universorum finem ipse considerat lapidem quoque caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante eos quos oblitus est pes egentis hominum et invios terra de qua oriebatur panis in loco suo igne subversa est locus sapphyri lapides eius et glebae illius aurum semitam ignoravit avis nec intuitus est oculus vulturis non calcaverunt eam filii institorum nec pertransivit per eam leaena ad silicem extendit manum suam subvertit a radicibus montes in petris rivos excidit et omne pretiosum vidit oculus eius
Abbreviated transcription (Latin):
meis ñ loquent᷑ labia mea iniqͥtatẽ.
nec lingua mea meditabit᷑ m̃daciũ.
Absit a me ut iustos uos ẽẽ iudicem.
Donec deficiam ñ recedã ab innocentia
mea. Iustificationẽ meã qͦm cepi tene¬
re ñ deserã: nec enĩ rep̃hends me
cor meũ in om̃i uita mea. Sit ut
impius inimicus m̃s: & aduersariꝰ
m̃s quasi iniquus. Quȩ enĩ spes. ẽ
hypochritȩ si auare rapiat: & ñ li¬
beret ds̃ animã eius: Nũqͥd clamo¬
rẽ eiꝰ audiet ds̃: cum uenerit super¬
illũ angustia: Aut pot̾it in om̃ipo¬
tente delectari: & inuocare dm̃ in
om̃i tempore: Docebo uos ꝑ manũ
dĩ: quȩ omps habeat. nec abscondã.
Ecce uos om̃s nostis: & quid sine cau¬

Expanded text:
is non loquentur labia mea iniquitatem nec lingua mea meditabitur mendacium absit a me ut iustos vos esse iudicem donec deficiam non recedam ab innocentia mea iustificationem meam quam coepi tenere non deseram nec enim reprehendit me cor meum in omni vita mea sit ut impius inimicus meus et adversarius meus quasi iniquus quae enim spes est hypocritae si avare rapiat et non liberet Deus animam eius numquid clamorem eiillum angustia? Aut poterit in Omnipotente delectari, et invocare Deum in omni tempore? Docebo vos per manum Dei quae Omnipotens habeat, nec abscondam. Ecce vos omnes nostis, et ut  A
Abbreviated transcription (Latin):
monte scõ meo. Quẽ nãq infantẽ
ab ubere. uel eũ qui ablactat᷑ fucrit.
nisi dñm appellat: Quid uͦ forami¬
ne aspidis. uel cauernis reguli. nisi
corda signauit iniquoꝵ: Quia an¬
tiquus hostis dũ totũ se in eoꝵ con¬
sensu contulit: quasi in foramine ꝓ¬
prio coluber tortuosus. sinꝰ astutiȩ col
ligendo glomerauit. Quẽ & aspidis
appellat nomine. occulte seuientẽ.
& reguli aꝑte ferientẽ. Manũ ergo
suã dñs in foramine reguli atq as¬
pidif misit: qͣndo iniquoꝵ corda di¬
uina potestate tenuit. Et cõp̃hensũ
uũ diabolũ traxit: ut in monte sco
eius. qͦd ẽ. eccl̃a. electis fidelib ñ noce

Expanded text:
antem ab ubere, vel eum qui ablactatus fuerit nisi Dominum appellat? Quid vero foramine aspidis et cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis dum totum se in eorum consensum contulit, quasi in foramine proprio coluber tligendo glomeravit, quem et aspidis appelet reguli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus in foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potentia tenuit, et comprehensum vum diabolum traxit, ut in monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis fidelibus non noce
Abbreviated transcription (Latin):
ea uasa auri. Excelsa & eminentia
ñ memorabunt᷑ cõparatione eiꝰ. Trahi¬
tur aut̃ sapientia de occultis. Non
adȩquabitur ei topatiũ de ȩthiopia:
nec tincturȩ mundissimȩ cõponet᷑.¬

Expanded text:
ea vasa auri. Excelsa et eminentia non memorabuntur in comparatione eius. Trahitur autem sapientia de occultis. Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia, nec tincturae mundissimae componet
Abbreviated transcription (Latin):
gat quid sit. S ecce ñnulli ꝑ donũ
sp̃c adiuti contra infirmitatẽ suae
carnis erigunt᷑ uirtutib emicant:
signoꝵ quoq miracłis coruscant: nul¬
lus tam̃.ẽ. qui sine culpa uitã transe¬
at: quousq carnẽ corruptionis portat.

Expanded text:
gat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum gat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe dĩ. ẽ. gr̃a p̃ueniens. Quȩ si in
nr̃o corde neqͥqͣm gratuito surgeret:
ꝓfecto mens nr̃a in peccatoꝵ suoꝵ te¬
nebris obscura remaner&. Vnde &
tur. Om̃is nãq uir iustꝰ dĩ illustra¬
tione iustus. ẽ. ñ cõparatione. Humana
quippe iusticia auctori cõparata iusti¬
cia. ẽ: quia & si in ipsa sua conditione
homo ꝑsister&. creatori ñ poss& ȩqua¬
ri creatura. Cui tam̃ ad grauora de¬
fectꝰ pondera accessit: & culpa qͣm ser¬
pens insidians intulit: mulier infir¬
mata ꝑsuasit. Unde nẽ qͥa homo ꝑ
mulierẽ culpȩ subditã nascit᷑: reatꝰ
primi infirmitas in ꝓle ꝓpagat᷑. Et
quia in radice putruit humani ge¬
neris ramus: in conditionis suȩ uiri¬
ditate minime subsistit. Vnde recte
nc̃ dr̃. Nũquid iustificari potest ho-¬
mo cõparatꝰ dõ: aut apparere mundꝰ
natꝰ de muliere: Acsi aꝑte diceret᷑.
Ne contra auctorẽ suũ homo suꝑbiat:
consider& unde hue uenit. & intelli¬

Expanded text:
ppe Dei est gratia praeveniens. Quae si in nostro corde nequaquam gratuito consurgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. Unde et tur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua condhomo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelli
Abbreviated transcription (Latin):
de & ꝑ ꝓpħam dñs dicit. Non enim
sunt uiȩ meȩ sicut uiȩ ur̃ȩ. Aduen¬
tũ gͦ dñicũ narrans. uias dĩ ex par¬
te retulerat: quia alia eius actio fu¬
it qua nos condidit. alia qͣ redemit.
Ea itaq quȩ de dñi actione narrauit.
extremi iudicii cõparatione leuigans
ait. ecce hȩc ex parte dicta st̃ uiarũ
cius: qͦd & paruã stillã sermonũ eius
appellat: quia quicqͥd altũ. qͥcquid
terribile in hac uita positi de eiꝰ con
sideratione cognoscimꝰ. ex imm̃sitate
gutta suꝑni liquoris emanat. Et qͥs
poterit tonitruũ magnitudinis illiꝰ
intueri: Acsi aꝑte dicat. Si humili¬
tatis eius admiranda uix ferimꝰ: so¬
norũ atq t̾ribilẽ maiestatis eiꝰ ad¬
uentũ qua uirtute toleramꝰ: Hẽ
conitruũ aduentꝰ illiꝰ etiã dauid¬
psalmysta insonat dicens. Ds̃ mani-¬

Expanded text:
minus dicit: Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Adventum ergo Domini narrans, vias Dei ex parte retulerat, quia alia ejus actio fuit, qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque quae de Domini actione narravit, extremi judicii comparatione levigans, ait: Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus. Quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus ex immensitategutta superni liquoris emanat: Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum qua virtute toleramus? Hunc tonitruum adventus illius etiam Psalmista insonat, dicens: Deus mani
Abbreviated transcription (Latin):
moris. ẽ: s ãmirationis. Quia uero
qͣntus pauor sit ãmirationis eiꝰ intu¬
lit: nc̃ ordinẽ nr̃ȩ salutis narrat.
Sequit᷑. In fortitudine illiꝰ repente
maris nomine. qͦm p̃sens scłm de¬
signatur: in quo corda hominũ t̃re¬
na quȩrentiũ diuersis cogitationũ
fluctib intumescunt: Qui elatio¬
ne suꝑbiȩ incitati. dũ alt̾̃na inten¬
tione se impetunt. quasi aduersan¬
ti se undę collidunt. S iã in forti¬
tudine illiꝰ maria congregata st̃: qͥa
incarnato dño discordantia scłariũ
corda concordit̃ credunt. Iam petrꝰ
in mari ambulat: qͥa nimirũ xp̃i
p̃dicatorib illa qͦndã tumida humi¬
li auditu corda substrata st̃: ut re¬
cte etiã in ȩuuangło huiꝰ mundi
mansuetudinẽ figurauerit: qͦd ꝓcel¬
losa maris aqua dñi pedib presso

Expanded text:
moris est, sed admirationis. Quia vero moris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae saluit: In fortitudine illius maris nomine, quam praesens saeculum designatur? In quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae incitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversanti se unda collidunt. Sed jam in fortitudine Domini maria congregata sunt, quoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus presso
Abbreviated transcription (Latin):
sit suꝑbũ. Quis hic suꝑbus alius ap¬
pellat᷑. nisi ille qui dixit. ascendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero al¬
tissimo: Et de quo uoce dĩ dicitur.
Qui factus. ẽ ut nullũ timer&: & ipse
ẽ. rex suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. De quo
etiã huic sententiȩ dauid ꝓpħa con¬
cordat dicens. Tu humiliasti sicut
uulneratũ suꝑbũ. S qͣmuis simpli¬
ci naturę diuinitatis ñ sit aliud eẽ
& aliud saꝑe. nec aliud saꝑe. & aliud
fortẽ. eeͥ: quippe qͥa ipsa fortitudo qͦͤ
sapientia. & ipsa sapientia quȩ diui¬
nitatis eẽntia. ẽ: uigilant̃ tam̃ intu¬
endũ puto. qͦd uir iste ꝓphetico ple

Expanded text:
ia.---Quis hic superbus alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo etiam huic sententialiasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eos de qͥb scriptũ. ẽ cęli enarran
pleuit: qͦd luca referente didicimꝰ
qui ait. Factꝰ . ẽ. repente de cȩlo sonꝰ
tamqͣm aduenientis spc̃ uehem̃tis:
& repleuit totã domũ ubi erant se

Expanded text:
nisi eos de quibus scriptum est: Coeli enarrant plevit. Quod Luca referente didicimus, qui ait: Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi erant
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntũ ad redimendos carnales ue¬
niens. diuinitatis suȩ magnitudinẽ
carnalib ocłis tẽꝑauit. Os uͦ eiꝰ celsi¬
tudinis terrorẽ ferat: cũ scd̃i aduen¬
tus potentia ꝑ ignẽ iudiciũ exercens.
in potestatis suȩ maĩestate candue¬
rit: Unde uir sẽs aduentũ illiꝰ nar¬
rat primũ. s lassat᷑ ad scđm di¬

Expanded text:
in quantum ad redimendos carnales vein quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secund