comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut est ce non est denulla re ueraciter
p̃cticari posse. Illud cutem qđ ꝑ simili¬
tudĩem ꝑcipitur tale est ite sicuibi uo¬
ẽẽ audieris ibi aliqͥd uocale ẽẽ intelligas.
qͣmuis minime uideas: uł cũ ubiliboe
fumum conspexĩs: illic ignem ce si ñ ui¬
deas ẽẽ cognoscis. Itidem siuas auquod
factum conspicimus: factorẽ eiꝰ aliquẽ
fuuisse ꝓcerto scimꝰ. & siñ uidimꝰ. Itaq
mundum pͥus creatum eẽ debemꝰ ꝓba¬
re. ut ita constet aliqͥm eiꝰ creatorem fu¬
isse. Cumq mundi creatorem ꝓbarũ¬
mus. consequent᷑ qł ip̃e creator niliã
habeat similituliẽm ratione ostendemꝰ.
Moyses. Dignum ẽ me sermonibus
tuis bñdicere: aquib tm̃ me credo frue¬
tum suscipere. Promissum gͥ comple.
iamq palatium quib dixistifloribus
sterne. Petrus. In hoc fere phyloso¬
phi consentiunt om̃s: qđ pͥncipiũ rerũ
est ꝑfecta sapientia. Lum̃ p̃clarum.
substantia substantiarum. argum̃¬
tũr rerum uniuersarum. Post hoc est

Expanded text:
aut est et non est de nulla re veraciter praedicare posse. Illud autem quod per similitudinem percipitur, tale est ut sicubi vocem audieris, ibi aliquid vocale esse intelligis, quamvis minime videas, vel cum ubilibet fumum conspexeris, illic ignem et si non videas esse cognoscis. Itidem si vas aliquod factum conspicimus, factorem ejus aliquem fuisse pro certo scimus , etsi non videmus. Itaque mundum prius creatum esse debemus probare, ut ita constet aliquem ejus Creatorem fuisse. Cumque mundi Creatorem probaverimus, consequenter quod ipse Creator nullam habeat similitudinem ratione ostendemus. MOYSES. Dignum est me sermonibus tuis benedicere, a quibus tantum me credo fructum suscipere. Promissum igitur comple, jamque palatium quibus dixisti floribus sterne. PETRUS. In hoc vero philosophi omnes consentiunt quod principium rerum est perfecta sapientia, lumen praeclarum, substantia substantiarum, argumentum rerum universarum; post hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd t̾ra os suũ deuorabit illos. Nunquit
aũ t̾ra os habet᷑ Item in libro udicum
ait. Gaad ad ⁊ebui. Eccc ppłs de umbilico
t̾re ascendit. S numquid t̾ra umbili¬
cum ht̃  Iterũ ysaias ait. De ala terre
laudes aucliuimꝰ. Nũqͥd t̾ra cilam ht.
Daiuid qͦ ait. Exultabunt campi ce oĩa
que ineis sunt. Item idem. Fluuĩa plau
hr̃e. uł montes possunt exultares. Sa¬
lomon qͦq ait. Aues celi portabt̾ ũbum
tuũ &e qui ħt pẽnas annuntiabit sentẽ¬
tiam. Numqͥd uł aius u̾bum dicere:
ut habens pẽnas aliqͥd pot̾ nuntiare: A¬
bacubh qͦ ꝓph̃a ait. apis de pariete cla¬
mabiticelignũ qd int̾ umcturas edificioꝵ
ẽ respondebit. Num uł lacpis clamare.
ł ugnum potest responde: ¶oyses.
uerum quił qd̾ dicitis fateor. ẽẽ in pleris¬
q scił locis sensũ allegoricum necc̃iũ fo¬
re: tñ qđ de corꝑeis dei liniam̃tis dixe

Expanded text:
quit, terra os suum, devoravit illos . Nunquid quit, terra os suum, devoravit illos . Nunquid autem terra os habet? Item, in libro Judicum ait Gaal ad Zebul: Ecce populus de umbilico terrae descendit . Sed nunquid terra umbilicum habet? Iterum Isaias dicit: De ala terrae laudes audivimus . Nunquid terra alam habet? David quoque ait: Exsultabunt campi et omnia quae in eis sunt . Item idem: Flumina plaudhabere, vel montes possunt exsultare? Salomon quoque ait: Aves coeli portabunt verbum tuum, et qui habet pennas annuntiabit sententiam . Nunquid vel avis verbum dicere, vel habens pennas aliquid potest nuntiare? Habacuc quoque propheta ait: Lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter juncturas aedificiorum est respondebit . Num vel lapis clamare, vel lignum potest respondere? MOYSES. Verum quidem quod dicis fateor esse, in plerisque locis sensum allegoricum necessarium esse, tamen quod de corporeis Dei lineamentis dixe
Abbreviated transcription (Latin):
sia que illoꝵ ꝓbant᷑ auctoritate. Pe¬
trus. Obscura sunt ꝓpharũ dicta. nec
om̃ib saitis aperta. Ob hoc cũ in ꝓpħis
tes a rationis tramite exõbitemꝰ: allego¬
rice eaint̃p̃tam. ut ad rectitudinis se¬
mitam rectucamꝰ. Neccĩtas enĩ cogit nõ
hoc agere. qm̃ ałr non potest littẽ ratõ
stare. urĩ aũ doctores ñ cogͣuert̃ ut o¬
porituit dm̃. ideo dcã ꝓpħarum suꝑficie
tenus exponentes in eũ errauerũt᷑. Ego
pͦ ꝓpt̾ hoc &e ppter multa huuꝰ similia di¬
xisse me suꝑius dicta ꝓpharũ ꝓut sanꝰ
exigt sensꝰ ĩtelligẽ. Moyses. Ile m
uolo locum ostenddi quẽ necc̃e sit allegorice¬
nos intellig̾e. eo qd̾ ad litt̾am expositꝰ nõ
possit stare: ut qđ dicis uerum pateat ẽẽ.
Petrus. Qđd queris ostendam. Moy.¬
ses enim ce pharaonem. locusta inqͥd oꝑi¬
et ocłm omĩs terre. Nũqͥd enim t̾ra ocłm
ht̃  Item idem de filiis chore. Aꝑiens in¬

Expanded text:
lia quae illorum probantur auctoritate. PElia quae illorum probantur auctoritate. PETRUS. Obscura sunt prophetarum dicta, nec omnibus satis aperta. Ob hoc etiam cum in tes a rationis tramite exorbitemus, ea allegorice interpretamur, ut ad rectitudinis semitam reducamus. Necessitas enim cogit nos sic agere, eo quod aliter non potest litterae ratio stare. Vestri autem doctores non cognoverunt, ut oportuit, Deum, ideo dicta prophetarum superficie tenus exponentes in eum erraverunt. Ergo ego propter hoc et propter multa hujus similia dixi me superius dicta prophetarum, prout sanus exigit sensus, intelligere. MOYSES. Nunc mihi volo locum ostendi quem necesse sit nos allegorice intelligere, eo quod ad litteram expositus non possit stare, ut quod dicis verum pateat esse. PETRUS. Quod quaeris ostendam. Moyses enim ad Pharaonem: Locusta, inquit, operiet oculum omnis terrae . Nunquid enim terra oculum habet? Item, idem de filiis Core: Aperiens, in
Abbreviated transcription (Latin):
deo ascribitis. cum eum tale quid statu¬
isse dicatis atq uirasse. qđ postea eũ ii¬
rasse ce firmasse peniteat: cuiꝰ rei signũ ẽ
qd tot modis iugiter ꝓ uobis affligitus.
Quod si p̃cisset ñ antea constitiusset. Insi¬
piens gͦ scd̾m uos fuit. Qd ce cumaipud
uos constet. indulgere utiq ei debetis:
nec p̃cibus eum inquietare assiduis.
Quanto enĩ freqͣntiꝰ oratis. tanto magis
eiꝰ dolorem innouatis. Et qd̃ magis ab o¬
ratione cessando eũ ñ ĩquietau̾itis. tam¬
tomagis eũ consolari ꝑmittetis. Sed
dic p̃cor omoyses. dic inquam. debet qͥs¬
qͣm huiusmõi credere doctorib & fidem
eoꝵ accõmodare tractatib: Moyses.
Cũ ip̃i dc̃a sua ꝓpharũ confirment ar¬
toritate. quare tam gͣuiter in eos mue¬
heris. & in ꝓpħas nicħ dicis: Annescis
manꝰ. brachia. & uniu̾sa corꝑis liniam̃¬
ta habe̾: Ip̃i etiã dixert̃ eũ singłis die¬
ib irasci. ce ut leonemrugire. ce multaa¬

Expanded text:
Deo ascribitis cum eum tale statuDeo ascribitis cum eum tale statuisse dicatis atque jurasse, quod postea eum jurasse et firmasse poeniteat, cujus rei signum est quod tot modis jugiter pro vobis affligitur, quod si praescisset, non antea statuisset. Insipiens ergo secundum vos fuit. Quod cum apud vos constet, indulgere utique ei debetis, nec precibus eum inquietare assiduis, quanto enim frequentius oratis, tanto magis ejus dolorem innovatis, et quo magis ab oratione cessando eum non inquietaveritis, tanto magis eum consolari permittetis. Sed dic precor, o Moyses, dic, inquam, debet quisquam hujusmodi credere doctoribus, et fidem eorum accommodare tractatibus? MOYSES. Cum ipsi dicta sua prophetarum confirment auctoritate, quare tam graviter in eos inveheris, et in prophetas nihil dicis? An nescis manus, brachia et universa corporis lineamenta habere? Ipsi etiam dixerunt singulis diebus irasci, et ut leonem rugire, et multa a
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾tatẽ remoramini. s eouolente uosli¬
b̾are uos ꝑ pertinatiam eiꝰ uoluntati ob¬
fistitis. scił ut qͥa ille uos in captuutatẽ
comecit. uos e contͣrio plusqͣm tp̃e uelit
in ip̃a captiuitate ꝑduretis. deberet uti
q ur̃e satisfacẽ uoluntati. ⁊ñ secp̃mas¬
sidue tanto merore depͥm̾es auut lcos et per¬
cere deceret nec tm̃ facere contͥstari. S hoc
stare nullatenꝰ potest. cũ eũ cotidie uouos
de captiuitate eripiat orecis. Oro itaq te
moyses. ut tante circuitionis ambages.
apectore tuo excludas. Moyses. Nich
horũ que tu enum̾asti nr̃am impedit
captiuitatem. s dm̃ semꝑ ⁊ om̃i potentẽ
fuisse &e eẽ fatemͣ. nec nos captiuitatẽ eua¬
de uelle negamꝰ. s dm̃ captiuttati nr̃e
certum t̾minũ p̃fixisse. ⁊ donͦ illud qđ
constituit. uirauit. ⁊ fir mauit temptis
adueniat. nos nullo mͦ libari posse dici¬
mus. Petrus. In hoc uerbo mnscĩam

Expanded text:
libertatem remoramini, sed eo volente vos lilibertatem remoramini, sed eo volente vos liberare, vos per pertinaciam ejus voluntati obsistitis, scilicet ut quia ille vos in captivitatem conjecit, vos econtrario plus quam ipse velit in ipsa captivitate perduretis, deberet utique vestrae satisfacere voluntati, et non seipsum assidue tanto moerore deprimere, aut vos ei parcere deceret nec tantum facere contristari. Sed hoc stare nullatenus potest, cum eum quotidie ut vos de captivitate eripiat oretis. Oro itaque te, Moyses, ut tantae circuitionis ambages a pectore meo excludas. MOYSES. Nihil horum quae tu enumerasti nostram impedit captivitatem, sed Deum semper et omnipotentem fuisse et esse fatemur, nec nos captivitatem evadere velle negamus, sed Deum captivitati nostrae certum terminum praefixisse, et donec illud quod constituit, juravit et firmavit tempus adveniat, nos nullo modo liberari posse dicimus. PETRUS. In hoc verbo inscitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ cĩt potentẽ fusse utequũ est ꝯcedatis.
s aliorũ interuentũ accidñtium eũ impo¬
tentem factũ dicatis. pꝰ qͦrũ abscessum eũ
posse suũ recuꝑat᷑m credatis. alt̾m horũ
necõe ẽ fateamin. ulla accidentia aut ex eo
a in eo fuisse. ut infirmitas accidens ho¬
nuni. donec ꝯualescat ab estu cohibet
uoluptatis. aut ei ab alio ẽe illata. ut cap¬
tiuitas cuilibet a rege illata fue uolun¬
tatis eñ potestate pͥuat. donec lib̃tate suc¬
cedente recedat. Qđ si ex eo ce in eo dici¬
contrariorũ susceptibile sit. qd̾ de do sen¬
tire ñ conuenit. Si uͦ eiab alio illata di¬
citis: illum qͥ intulit. deo potentiorẽ ẽe
ostenditis: qd̾ ñ minꝰ est inconueniens.
Si autẽ uos ip̃os ur̃e ẽẽ captiuitatis cãm¬
ẽẽ dicitis. quasi melius modo in captuu¬
tate qͣm olim in lib̾tate uos habeatis. cuiꝰ
patet ẽẽmñdatiũ: qͥa ñqͣm captuitas lib̃ta¬
ti ẽ cõꝑabilis. Si uͦ ñhc intentione ur̃am

Expanded text:
 quidem fuisse, ut aequum est, concedatis, sed aliorum interventu accidentium, eum impotentem factum dicatis, post quorum abscessum eum posse suum recuperaturum credatis, alterum horum necesse est fateamini; illa accidentia aut ex eo t in eo fuisse; ut infirmitas accidens homini, donec convalescat, ab effectu cohibet voluntatis; aut ei ab alio esse illata, ut captivitas cuilibet a rege illata suae voluntatis eum potestate privat, donec libertate succedente recedat. Quod si ex eo et in eo contrariorum susceptibile sit, quod de Deo sentire non convenit. Si vero ei ab alio illata dicitis, illum qui intulit Deo potentiorem esse ostenditis, quod non minus est inconveniens. Si autem vos ipsos vestrae esse captivitatis causam dicatis, quasi melius modo in captivitate quam olim in libertate vos habeatis cuivis patet esse mendacium, quia nunquam captivitas libertati est comparabilis. Si vero non hac intentione vestram
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ . ĩ introit᷑ sit orext᷑. Qa si ita ẽ: patet
ergo quia in loco consistat sex partib
t̾minato. Si uͦterminato circumscbit᷑
loco: tunc aliqͥs locus uacuus ẽ adeo.
Qđđ si est. qͦmͦ scit quid sit malio iͥ ip̃e¬
Potest qͥppe sapĩam talem ce uolunta¬
tem hr̃e: ut qd alibi ẽ. & ꝑ sap̃iam norit.
ce ꝑ uoluntatem operet᷑. Petrus.
uolo gͥ michi respondeas. utrũ illa sa¬
pĩa atq uoluntas sint meo. &e cũ ipso
semꝑ. an extͣ illum: & sic qñq sine ip̃o.
Si enĩ dicas qd̾ in eo sint. ce ñ extͣ illum.
in om̃i erunt loco. Quomͦ gͦscire potest
qͥd alibi sit. aut oꝑari:᷑ Siuͦ dicas extͣ
illũ. & om̃em locum ĩplere: tũc ab illo
sunt diu̾se. Sciunt enĩ aliqͥo qd nes¬
cit ip̃e. & oꝑant᷑ ꝑ se. qd̾ ñ oꝑatur ipse.
G ip̃e sũt creatrices: & ñ iidliget mun¬
dus dõ. Moyses. Possunt qdem ineo
ẽẽ. & in omẽm locum sciendo ce oꝑando

Expanded text:
us, ubi introitus sit et exitus. Quod si ita est, patet us, ubi introitus sit et exitus. Quod si ita est, patet ergo quia in loco consistat sex partibus terminato. Si vero terminato circumscribitur loco, tunc aliquis locus vacuus est a Deo. Quod si est, quomodo scit quid fit in aliPotest quippe sapientiam talem et voluntatem habere, ut quod alibi est et per sapientiam norit, et per voluntatem operetur. PETRUS. Volo igitur mihi respondeas, utrum illa sapientia atque voluntas sint in eo et cum ipso semper, an extra illum, et sic quoque sine ipso. Si in omni erit loco. Quomodo ergo scire potest quid alibi sit aut operari? Si vero dicas extra illum esse et omnem locum implere, tunc ab illo sunt diversae. Sciunt enim aliquid quod nescit ipse, et operantur per se quod non operatur ipse. Igitur ipsae creatrices, et non indiget mundus Deo. MOYSES. Possunt quidem in eo esse, et in omnem locum sciendo et operando
Abbreviated transcription (Latin):
chymate risq ad septriõem. habitabilere¬
mansit spatium. clymatib septẽ distĩe¬
tum. Quicqͥs aũ est a septimo clymate c̃
sol inde ad sex nũdiane partis signa de¬
clinat totuis caloris expers remanet. ha¬
bundatq imbͥum. nubiũ. & frigoris su¬
perfluitate: uñce omĩs animał caret ha¬
bitatione. Q mͦ autem centrũ cͥcłi solis ex¬
tra centrũ cͥcłi terre sit aparte septẽtoĩs.
ocłis subiecta aꝑte demonstrat descͥpt̾õ.
Hoyses. Rem hactenꝰ ignoratã breui sub s¬
luculenta mͥ grãs ago demonstrasti. ratio¬
ne satisq illis responsum uideo ẽe. qͥ ali¬
t aliqͣtenꝰ de t̾re sentiunt diuisione.
Petrus. Expleto di nutu p̃senti sermo¬
ne: ad ꝓpositum libet redrce. Moyses.
Dignum censeo. Petrus. Ur̃i docto¬
res in doctͥne libro tercio. dm̃ in locoesse
asserunt. sex partib terminato. affirmã
egrederer ecce pͥnceps grecoꝵ. ing̾ssus ẽ.
Concipiunt enim ex hoc qͥa in tali locoẽ¬

Expanded text:
climate usque ad septentrionem habitabile remansit spatium climatibus septem distinctum. Quidquid autem a septimo climate, cum sol inde ad sex meridianae partis signa declinat, totius caloris expers remanet abundatque imbrium, nubium et frigoris superfluitate, unde et omnis animalis caret habitatione. Quomodo autem centrum circuli solis extra centrum circuli terrae sit, a parte septentrionis, oculis subjecta aperte demonstrat descriptio: MOYSES. Rem hactenus ignoratam brevi, sed luculenta mihi, gratias ago, demonstrasti ratione, satisque illis responsum esse video, qui aliter aliquatenus de terrae sentiunt divisione. PETRUS. Expleto Dei nutu praesenti sermone, ad propositum libet redire. MOYSES. Dignum censeo. PETRUS. Vestri doctores in doctrinae libro tertio, Deum in loco esse asserunt sex partibus terminato, affirmantegrederer ecce princeps Graecorum ingressus est . Concipiunt enim ex hoc quia in loco tali est De
Abbreviated transcription (Latin):
tur neccĩo ẽẽ concludam. Moyses.
Cł quomͣ hoc ꝓbare potĩs: ꝑ eteus.
Sapere trib modis ẽẽ dicitur. Alitid
enim est qđ aliqͦ corꝑeo sensu ꝑcipte.
aliua qđ ꝑ aliarũ rerũ similitudiẽm
inuenit᷑. Iud̃ qͦd aliqͦ sensu ꝑcipit᷑ nllo
alio argum̃to ꝯꝓbari potest. ut ali¬
quis anatiuitate cecus. nullo alio
mͦ nͥ solo auditu colorum uarieta¬
tes distinguere pot̃. audit᷑q ñ ex to¬
to satisfaciat aĩo eiꝰ. ce sic deceteris sen¬

Expanded text:
sario esse concludam. MOYSES. Et quomodo hoc probare poteris? PETRUS. Sapere tribus modis dicitur. Aliud enim est quod aliquod corporeo sensu percipitur, aliud quod per aliarum rerum similitudinem invenitur. Illud quod aliquo sensu percipitur, nullo alio argumento comprobari potest, ut aliquis a nativitate caecus nullo alio modo nisi solo auditu colorum varietates distinguere potest, auditusque non ex toto satisfacit animo ejus, et sic de caeteris sen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter nimiam remotionẽ reddita ẽ¬
fortior. spissior. congelatior. & durtor. fa¬
ctaq est ficca ce frigida. & ip̃a ẽterra. Cõ¬
pleta itaq hoc mͦ elem̃toꝵ creat᷑a: mouro
eã nat᷑a & iuis firmam̃ti ad fatiendã uolũ¬
tatem ce uissionẽ dĩ. Cũq ins frrmam̃ti sͤ
ea ad inuicem cuncta mõuiss: cõmixta
parit̃ & contuncta int̾ se sunt. & ip̃a eoꝵ
cõmixtione genita sunt alia nimora cor¬
ꝑa manimata. ammata. ⁊ aĩalia. In a¬
nimata quid ut lapides. & metallaͭ ali¬
aq que intra t̾ram continent᷑ mnec cres¬
cunt: ut uiuum argñtũ. sulphur. ce ce¬
tã. Animata tͦ: ut arbores ce herbe. A¬
nimalia aũ ce irrationabilia ut bruta.
de rationale idest homo qui fc̃s est post
omĩa. Omĩs gͥ creat᷑a exordium cẽp ab
uniu̾sali aĩa ce t̾minat᷑ in hoĩe gradatuĩ
ab uno in aluid migͣns. Sunt igͥ anuma

Expanded text:
ter nimiam remotionem reddita efortior, spissior, congelatior, et durior, factaque sicca et frigida, et ipsa est terra. Completa itaque hoc modo elementorum natura  natura, et vis firmamenti, ad faciendam voluntatem et jussionem Dei. Cumque vis firmamenti sic ea ad invicem cuncta movisset, commista pariter et conjuncta inter se sunt, et ex ipsa eorum commistione genita sunt alia minora corpora, inanimata, animata et animalia. Inanimata quidem, ut lapides et metalla, aliaque quae intra terram continentur nec crescunt, ut vivum argentum, sulphur, et caetera; animata vero, ut arbores et herbae; animalia autem et irrationalia, ut bruta, et rationale, id est homo qui factus est post omnia. Omnis igitur creatura exordium coepit ab universali anima, et terminatur in homine gradatim ab uno in al
Abbreviated transcription (Latin):
hoc auctoritate uolumꝰ ꝓbare suꝑfi¬
cietenꝰ exponamꝰ: om̃ib supͣdcis tes¬
timoniũ contraimꝰ. oyses. qͥn
sensus meus qͣntũ cerius sit scͥptues
iidõ: qͣntum &e a ratione deuiet scđm
ꝓmissum audire desido. P etrus.
in magne rationis palatio accubitͣ
ip̃ius palatii solũ qͥb dam sententi¬
arũ fioribus sternamꝰ. ut post delec¬
tabilius in eo ratiocinat᷑i sedeamus.
Illeq sententie erunt nobis qͥdam
gͣdꝰ ad comꝓbandum qđ ds sit: &e ad
cognoscendũ qͥa fit. Priꝰ enĩ debemꝰ
ꝓbare deum esse. &e post ostendere nich
ili simile ẽe. Quedam enun pars hoĩ¬
num &e dm̃ ẽẽ negant. & mundã abe¬
tno ac sñ creatore fuisse confirmant.
Que nos necc̃itas cogit. ut pꝰ dm̃ẽẽ qui
mundum creaiuit monstremꝰ. Mo¬
ẏses. Quare hoc in p̃dictis de scriptͣis
loquens minime fecisti. ut am ẽẽ oftẽ
deres Petrus. Q scͥpturis fidem ac¬
cõmodant: dm̃ eẽ ñ negant. Idoq ñ ne¬

Expanded text:
uctoritate volumus probare, superficie tenus exponamus, omnibus supradictis testimoniis contraimus. MOYSES. Quia sensus meus quantum Scripturis sit contrarius video, quantum et a ratione deviet, secundum promissum audire desidero. PETRUS. In magnae rationis palatio accubituri ipsius palatii solum quibusdam sententiarum floribus sternamus, ut post delectabilius in eo ratiocinaturi sedeamus. Illaeque sententiae erunt nobis quidam gradus ad comprobandum quod Deus sit, et ad cognoscendum quid sit. Prius enim debemus probare Deum esse, et post ostendere nihil illi simile esse. Quaedam enim pars hominum et Deum esse negant, et mundum ab aeterno ac sine Creatore fuisse confirmant. Quae nos necessitas cogit ut prius Deum esse qui mundum creavit monstremus. MOYSES. Quare hoc in praedictis de Scripturis loquens minime fecisti, ut prius Deum esse ostenderes? PETRUS. Qui Scripturis fidem accommodant, Deum esse non negant, ideoque non ne
Abbreviated transcription (Latin):
sed : & rurs. Cuisimilẽ fecistis dm̃i. auit ꝙͣ¬
ꝓ maginem ponetis ei :ͤ & iterũ. Cui ass¬
milastis & adeqͣstis. ce comꝑastis me. a
fecistis similem: Dauid quoq ũba deũ
tĩ eẽlocalẽ cõꝓbant. ut ꝑ hoc conseq̃n¬
ter eundem corꝑeũ ñ ẽe innuanti dto¬

Expanded text:
Sanctus? Et rursus: Cui similem fecistis Deum, aut qSanctus? Et rursus: Cui similem fecistis Deum, aut qimaginem ponetis ei? Et iterum: Cui assimilastis et adaequastis et comparastis me, et fecistis similem? David quoque verba Deum non esse localem comprobant, ut per hoc consequenter eumdem corporeum non esse innuant
Abbreviated transcription (Latin):
ẏmaginẽ iuri uł femine. similitu¬
dĩem om̃iũ uim̃toꝵ que sũt suꝑcer
ram. uł auiũ sub celo uolanturm.¬
ai aut reptiliũ que mouent᷑ in t̾ra.
siue pisciũ qui subt̃ morant᷑ in aqͥs.
Cũq eis ꝓhibuisset ne dm̃ ĩ cõpositis
corꝑalib assimilarent. uerit᷑ etiã ne for¬
te eũ simplicib corꝑib conformarẽt:
ad uiax̃. Ne forte eleuatis ocłis ad ce¬
lum. uidens solem celunã. & om̃ia astͣ
celi errore deceptus adores ea ce colas
que creauit dñs. s tuus cunctis gen¬
tib que sub celo sũt. Nec reputes mo¬
ysen hec ppło p̃cipientem metuisse.
adorarenti cũ creaturas iam eẽ ñdubi¬
tarent: s hoc potius timuiti. ne dm̃ yma¬
ginem aliciuꝰ horũ hr̃e cred̾ent. &e ĩdõ
ꝓ eo huiꝰmõi factas similitudiẽs ado¬
rarent. Moyses. Subtit admodũ
est. ista sententia. nec sensui ciꝰlibce ꝑ¬
iua. unde adhuc aliqua patentior est
Cui assimilastis me. & equastis dic̃

Expanded text:
iri vel feminae, similitudinem omnium jumentorum quae sunt super terram, vel avium sub coelo volantium, aut reptilium quae moventur in terra, sive piscium qui subter morantur in aquis . Cumque eis prohibuisset ne Deum compositis corporibus assimilarent, veritus etiam ne forte eum simplicibus corporibus conformarent, adjunxit: Ne forte elevatis oculis ad coelum, videas solem ac lunam, et omnia astra coeli, et errore deceptus adores ea, et colas quae creavit Dominus Deus cunctis gentibus quae sub coelo sunt . Nec reputes Moysen haec populo praecipientem metuisse adorarent, cum creaturas esse non dubitarent, sed hoc potius timuit, ne Deum imaginem alicujus horum habere crederent, et ideo pro eo hujusmodi factas similitudines adorarent. MOYSES. Subtilis admodum est ista sententia, nec sensu cujuslibet pervia, unde adhuc aliqua patentior est Cui assimilastis me, et aequastis, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de eo tanꝙͣ corꝑeo dcã sũt ad lettãm
solam expoñe. S enĩ qͥs hoe sentiat &e scp¬
ture pariter ce rationi contrariꝰ extat.
Moyses. uolo ostendas quare qͥs ita
accipiens sit scͥpture contrariꝰ. ¶ Pecꝰ.
Qm̃ si dm̃ ymaginẽ. aut similitudiẽm
ullam hab̾e dicamꝰ. multis ꝓpħarũ aue¬
toritatib contraimꝰ. Moyses enĩ dic̃ fi¬
liis isrł. Custo dite sollicite animas ue¬
stras. Non uidistis aliqͣm similitudi
nem in die qua locutus ẽ dñs in oreb¬

Expanded text:
m solam exponere. Si enim quis hoc sentiat, et Scripturae pariter et rationi contrarius exstat. MOYSES. Volo ostendas quare quis ita accipiens sit Scripturae contrarius. PETRUS. Quoniam Deum imaginem aut similitudinem ullam habere dicamus, multis prophetarum auctoritatibus contraimus. Moyses enim dicit filiis Israel: Custodite sollicite animas vestras. Non vidistis similitudinem aliquam in die qua locutus est vob
Abbreviated transcription (Latin):
uum incurrat. Dehine ut non solũ
non habeat quol delectet. s etiam sit
aliquid in promptu quod hor

Expanded text:
um incurrat; dehinc, ut non solum non habeat quod delectet, sed etiam sit aliquid in promptu quod hor
Abbreviated transcription (Latin):
humiles. de tenacissimis liberales.
de regib et principib mundi con¬
temꝑtemptores. mares effecti: cernmꝰ
de tẏrannis. Numquid enim num u̾i
sunt martyres. qui se ac sua. suosq
mimme attendentes. desolationem
exslii diutinam non uerentur. non
aeris in clementiam. non procellosi
maris instabilitatem. non confusio¬
nem sonitus eius et fluctirum. non
innumera uie ac solitudis ꝑicula. nͨ fa¬
mis ac sitis in ediam. non ipsam de¬
niq mortem. sepultura etiam carere
non formidant. hoc solum est quo
maxime molestantur. quod in ho¬
stes xpistiruere. quod ad uersum¬
se prouocare aduersarios protrahun¬
tur. non non minus ad coronam iusti

Expanded text:
humiles, de tenacissimis liberales, humiles, de tenacissimis liberales, de regibus et principibus mundi contemptores, martyres effectos cernimus de tyrannis. Nunquid enim non veri sunt martyres qui, se ac sua suosque minime attendentes, desolationem exsilii diutinam non verentur; non aeris inclementiam, non procellosi maris instabilitatem, non confusionem sonitus ejus ac fluctuum, non innumera viae ac solitudinis pericula, nec famis ac sitis inediam, non ipsam denique mortem; sepultura etiam carere non formidant. Hoc solum est, quo maxime molestantur, quod in hostes Christi ruere, quod adversumse provocare adversarios protrahuntur; non minus ad coronam justi
Abbreviated transcription (Latin):
surdi ad spiritus suggestionem. mor¬
tn ad caritatem. non ad manus
xpisti. non ad fimbrie tactum. non
adiriuifici ligri presentiam. sed ad
solam ipsius umbram recipirint
sanitatem. Ecce qui presentem non
reuelabantur. in soluisumbra noĩs
gloricantur. Quid hoc est miraculi
fratres quid nisi impleri cermimus
hiis dieb. quod longe ante prophe¬
tatum audiuimus: In noua ait¬
signa. et immuta mirabilia. glorifica
manum. et brachium dextrum. ex¬
tolle culuersarium. et afflige inimi¬
cum. Ecce sicut diximus signa ue¬
t̾a indemus innouata. antiquã
mirabilia immutata. manum dex¬
teram et brachium domini subito¬
glorifica. Ad sinistram enim specta¬
re uidebantur santates. que ad
presentis uite subsidium confere¬
bantur:. Nam in dextera eius
longiturnitas uite. in sinistra eiꝰ
druitie et gloria. Dextera igitur
excelsi est. hec gloriosa mutatio.
qua de flagiciosissimis castos. defero¬
cissuns mansuetos. de superbissimis

Expanded text:
surdi ad spiritus suggestionem, morsurdi ad spiritus suggestionem, mortui ad charitatem; non ad manus Christi, non ad fimbriae tactum, non ad vivifici ligni praesentiam, sed ad solam ipsius umbram recipiunt sanitatem. Ecce qui praesentem non reverebantur, in solius umbra nominis gloriantur. Quid hoc est miraculi, fratres, quid nisi impleri cernimus his diebus, quod longe ante prophetatum audivimus? Innova signa, et immuta mirabilia. Glorifica manum, et brachium dextrum. Extolle adversarium, et afflige inimicum . Ecce, sicut diximus, signa vetera videamus innovata, antiqua mirabilia immutata, manum dextram et brachium Domini glorificata. Ad sinistram enim videbantur spectare sanitates, quae ad praesentis vitae subsidium conferebantur. Nam in dextera ejus longiturnitas vitae, in sinistra illius divitiae et gloria. Dexterae igitur excelsi est haec gloriosa mutatio , qua de flagitiosissimis castos, de ferocissimis mansuetos, de superbissimis
Abbreviated transcription (Latin):
inde messis ub̃ior cernitur surrexisse.
inde fides mortua fruentior noscitur
reuixisse. Tan to autem gloriosior ⁊
amplioris meriti probatur esse hec fi¬
des apud deum. quanto ei nulla hu¬
mana ratio prebet experimentum.
Nonenim nunc sicut minitio nas¬
centis ecclesie. ceci uident. claudi ambu¬
lant. leprosi mundantur. surdi audi¬
unt mortui resurgunt. S nullis tali¬
b signis apparentib. ita ut uere dici
possit. signa nostra non uidimus iam
non est propheta. et illud. non egre¬
dieris deus in uirtutib nostris. nc̃
potissimum qui seandalizati non
fuerint non solum beati sed et bea¬
tissum sint dicendi. Est tamen cer¬
nere siquis occulos fidei habeat re¬
uelatos. signa noua tan do gratiora
quan toutiliora. tan to digniora:
quan to anime immortalis potiu
quam corporis perituri. saluti effi¬
catiora. Nam ceci qui prius erant
ad ueritatem. claudi ad bonam o¬
perationem. leprosi ad urrtutem.

Expanded text:
inde messis uberior cernitur surrexisse; inde messis uberior cernitur surrexisse; inde fides mortua ferventior noscitur revixisse. Tanto autem gloriosior, et amplioris meriti probatur esse haec fides apud Deum, quanto ei nulla humana ratio praebet experimentum. Non enim nunc, sicut initio nascentis Ecclesiae, caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt ; sed nullis talibus signis jam apparentibus, ita ut vere dici possit, signa nostra non vidimus, jam non est propheta ; et illud: Non egredieris, Deus, in virtutibus nostris ; nunc potissimum qui scandalizati non fuerunt, non solum beati, sed et beatissimi sunt dicendi. Est tamen cernere, si quis oculos fidei habeat revelatos, signa nova tanto gratiora, quanto uberiora; tanto digniora, quanto animae immortalis potius quam corporis perituri saluti efficaciora. Nam caeci qui prius erant ad veritatem, claudi ab bonam operationem, leprosi ad virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
deplangi. sel crucisgloriam predica¬
ri. et fere omnes maiores pariter et
minores. eruce de manu nostra sus¬
cepta. in sola lam truce gloriari. Ed
de illustrib et nunc uere gloriosis
francie et amglie regib dicam. qͥd
de utriusq regni principib uͥ pau¬
cissimi relicti sunt. qui non celestis
regis uexilli feri sunt effecti: uexilli¬
feri plane sunt dicendi. qui prius
opus tam arduum. tam laisdabile
sunt aggressi. Unde et de eis mito
dici potest. quod in laudib beati.
legitur. Siquid inter marty res
distat. maximos illos esse. qui primi
extitisse noscuntur. Eis tamen spe¬
cialiter cedit ad gloriam quorum
emulatio ceteros prouocauit. Et qͥ
in odore unguentorum suorum a¬
lios post se trahentes currere faciũt
ad salutem. Quid plura: Omnis na¬
tio. omniz condlitio. omias etas
eorum exemplo ad similia animatur.
Granum quippe synapis efferbuisse
rudetur ad trituram. et unde antiquuᷤᷤ
hostis scandalizasse fideles presumebat:

Expanded text:
deplangi, sed crucis gloriam praedicadeplangi, sed crucis gloriam praedicari; et fere omnes majores pariter et minores cruce de manu nostra suscepta in sola jam cruce gloriari. Quid de illustribus, et nunc vere gloriosis Franciae et Angliae regibus dicam? quid de utriusque regni princibus, ubi paucissimi relicti sunt, qui non coelestis regis vexilliferi sunt effecti? Vexilliferi plane sunt dicendi, qui prius opus tam arduum, tam laudabile sunt aggressi. Unde et de eis merito dici potest, quod in laudibus beati legitur; si quid inter martyres distat, maximos illos esse, qui primi exstitisse noscuntur, eis tamen specialiter cedit ad gloriam, quorum aemulatio caeteros provocavit, et qui in odore unguentorum suorum alios post se trahentes currere faciunt ad salutem . Quid plura? Omnis natio, omnis conditio, omnis aetas, eorum exemplo ad similia animatur. Granum quippe sinapis efferbuisse videtur ad trituram; et unde antiquus hostis scandalizasse fideles praesumebat,
Abbreviated transcription (Latin):
crucem sibi bauuilant. et relictis omrab
sequuntur. xpistum. Nec solum infime
persone aut mediocres hoc attemꝑ¬
tant. summne etiam erucem sibi affigũt.
immo crueis se gloriantur affigi. Hoc
romanum imperatorem. hoc filium
eius suauie duc̃ẽ. hoc fere omnes ger¬
mame principes fecisse uidimus et ces¬
tamur. Dentes cum apostolo. quod ui¬
dimus et audiuimus. et manus nr̃e
tractauerunt de uerbo erucis. hoc tes¬
tãmur et aimnintiamus omnib qui ista
sunt audituri. O bone deus quanti.
fuerunt ibi clamores in celum dati. qͦt
gemitus. quot suspiria edueta de pro¬
fundo. quot effuse lacrime. quanto la¬
crimarum ymbre terrailla perfusa. tu
solus domĩne nosti qui solus talla oꝑa¬
ri potiusti. E ducens denuo aquam
de petra. et deducens tamquam flu¬
mina aquas. Uideres ibi iterum cru¬
cem exaltatam omnia trahere ad se.¬
ipsam. et euacuato iam erucis scan¬
dalo. non iam crucis captiuationem

Expanded text:
crucem sibi bajulant, et relictis omnibus crucem sibi bajulant, et relictis omnibus sequuntur Christum. Nec solum infimae personae aut mediocres hoc attentant, summae etiam crucem sibi affigunt, imo cruci se gloriantur affigi. Hoc Romanum imperatorem, hoc filium ejus suave ducere, hoc fere omnes Germaniae principes fecisse videmus, et testamur, dicentes cum Apostolo: Quod vidimus et audivimus, et manus nostrae tractaverunt de verbo crucis, hoc testamur et annuntiamus omnibus qui sunt ista audituri. O bone Deus, quanti fuerint ibi clamores in coelum dati, quot gemitus, quot suspiria educta de profundo, quot effusae lacrymae, quanto lacrymarum imbre terra illa perfusa, tu solus, Domine, nosti, qui solus talia operari potuisti, educens denuo aquam de petra, et deducens tanquam flumina aquas! Videres ibi iterum crucem exaltatam omnia trahere ad seipsam, et evacuato jam crucis scandalo, non jam crucis captivationem
Abbreviated transcription (Latin):
torium gladii eius: et non es auxiliatus
eim bello. Destruxisti eum in membris su¬
is. munquid absq eorum emendatione:
Absit domine absit. ut inira miscd̃ie
non recorderis. et tam duram castigatio¬
nem filiorum emenlatio. et emundatio
non sequatur. emundationem consola¬
tio non connitetur. Uerb̃a prĩs exhibuus¬
tfiliis. ne queso obliuis caris ex hib̾e
etiam ubera matris. Fac obsecro pater
misericordiarum et deus totius conso¬
lationis. sac filios tuos. et deuerbere tuo
proficere. et de tua eitius consolatione
gaudere. facplemus quod iam facere
incepisti. consumma deus hoc quod
lam cepisti operarim nobis. Eccete ope¬
rante salugem in medio terre uidemus
iam perdissimos homines emundari.
currere ad confessionem. peratentiam
agere. satiffacere pro preterritis peccĩs.
de futiris querere promittere emenda¬
tionem. Nec medioeri ut assolent conten¬
ti penitentia. utidiq conuolant adper¬
fectionem. inittentes manum ad fortia.

Expanded text:
torium gladii ejus, et non es auxiliatus torium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello. Destruxisti eum in membris suis, nunquid absque eorum emundatione? Absit, Domine, absit, ut in ira misericordiae non recorderis, et tam duram castigationem filiorum emendatio et emundatio non sequatur, emundationem consolatio non comitetur. Verbera patris exhibuisti filiis, ne, quaeso, obliviscaris exhibere etiam ubera matris. Fac, obsecro, pater misericordiarum et Deus totius consolationis, fac filios tuos et de verbere tuo proficere, et de tua citius consolatione gaudere. Fac plenius quod jam facere incoepisti; consumma, Deus, hoc quod jam coepisti operari in nobis. Ecce, te operante, salutem in medio terrae videmus jam perditissimos homines emundari, currere ad confessionem, poentientiam agere, satisfacere pro praeteritis peccatis, de futuris quaerere et promittere emendationem. Nec mediocri, ut assolent, contenti poenitentia, undique convolant ad perfectionem, mittentes manum ad fortia,
Abbreviated transcription (Latin):
ritatetua. Neq prophanabo testam̃¬
tum meum: et que procedurit dela¬
biis meis non faciam irrita. Et ne de
nuda promissione aliquis hesitaret:
etiam iuramento firmatur cum dd̃f.
Semel iurami in sancto meo si dauid
mentiar semen cius meternum ma¬
nebit. Et thronus eius sicut sol in
conspectu meo. et sicut luna perfec
ta meternum. Ubi sunt ergo raie
misericordie tue antiq domine. sic̃
iurasti dauid inueritate tua. Nũ¬
quid attendis obprobrium seruo¬
rum tuorum. quod in sinu xpisti
tui reponitur multarum gentiũ
exprobrantium. Non solum c̃õ¬
mutationem. sed diminittionem.
immo euacuationem xpistitui.
Et si domine repulisti. et despexisti
populum tuum. et pro peccatis eo¬
rum. distulisti xpistum tuum. numi¬
quid num etiam abstulisti. Numqd
euertisti testamentum seru tui. eum
prophanatum cernatur sanetuari¬
um euis in terra: Exaltasti dexte¬
ram deprimentium eum. letificasti¬
ommnes inmicos eius. Auertisti adiu¬

Expanded text:
ritate mea, neque profanabo testameritate mea, neque profanabo testamentum meum et, quae procedunt de labiis meis, nnuda promissione aliquis haesitaret, etiam juramento firmatur, cum dicitur: Semel juravi in Sancto meo, si David mentiar, semen ejus in aeternum manebit; et thronus ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum. Ubi sunt ergo nunc misericordiae tuae antiquae, Domine, sicut jurasti David in veritate tua? Nunquid attendis opprobrium servorum tuorum, quod in sinu Christi tui reponitur, multarum gentium exprobrantium, non solum commutationem, sed et diminutionem, imo evacuationem Christi tui? Et si, Domine, repulisti et despexisti populum tuum, et pro peccatis eorum distulisti Christum tuum, nunquid etiam abstulisti? Nunquid evertisti testamentum servi tui, cum profanatum cernatur sanctuarium ejus in terra? Exaltasti dexteram deprimentium eum, laetificastiomnes inimicos ejus. Avertisti adju
Abbreviated transcription (Latin):
nis tandem eingilasse uideatur. qua¬
si potens crapulatus auino. quasi.
uirga uigilans. que ollam terrene
cupiditatis a diabolo uehementer
accensam. conterat et euertat. S nõ
terrentur filii uirga patris scientes
quia quos diligit dominus castigat.
flagellat autem filium quem recipit.
Iliam potius formidolosam domini
commninationem uerentur qua ait
Recessit delus meus ate ultra non iras¬
carr tibi. In eo autem probant ĩ filii uar¬
gam esse patris. non malleum iudicis.
siuirgam sequitur correetio. correctio¬
nem consolatio comitetur. Gratias tibi
bone ihesu qui tria hec circa filios tuoᷤ
non desinis operari. Hoc quippe
priuilegio gauident filii tii. hane
depatris tui promissione in dubitatam
tenent securitatem. ⁊Lit enim per pro¬
phetam dauid. Si dereliquerint le¬
gem meamiꝰ filii mei. et in iudiciis mei̾
non ambulauerint. Si iusticias meaᷤᷤ
prop hanauerint. et manilata mea
non custodierint. Uisitabo inuirga

Expanded text:
nis, tandem evigilasse videatur quanis, tandem evigilasse videatur quasi potens crapulatus a vino , quasi virga vigilans, quae ollam terrenae cupiditatis a diabolo vehementer accensam conterat et evertat. Sed non terrentur filii virga patris, scientes quia quos diligit Dominus castigat flagellat autem omnem filium quem recipit . Illam potius formidolosam Domini comminationem verentur, qua ait: Recessit zelus mens a te, ultra non irascar tibi . In eo autem probant veri filii virgam esse patris, non malleum judicis, si virgam sequatur correctio, correctionem consolatio comitetur. Gratias tibi, bone Jesu, qui tria haec circa filios tuos non desinis operari. Hoc quippe privilegio gaudent filii tui, hanc de patris tui promissione indubitatam tenent securitatem. Ait enim per prophetam David: Si dereliquerint filii mei legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justitias meas profanauerint et mandata mea non custodierint, uisitabo in uirga
Abbreviated transcription (Latin):
uerentur. et pro patris iniuiria uincli¬
canda. et angusta here ditate tuen¬
da. decertant usq admor tem.
nec uerbis. nec uerb̃ib cedunt. filii
autem patris spiritalis facti omuino
degeneres. ficut nec patris uices do¬
lere. sic nec paterna hereditate digu
esse probantur. Ouere bectiquinẽ
ueri esse filii inueniuntur qui minc
dominum suum non negant. petrem
non erubescunt. cum tam uehemen¬
tem plagam eius conspiciunt. ut ue¬
re beatus sic qui scand alrzatus non
fuerit m eo. S quamtacumq sit
materia scandali ueritamen filii ne¬
quaquam scandalizantur. nec uerẽ¬
da patrisirrident. sed retrorsum mee¬
dentes. et factus habentes auersas. pal¬
lo plemterpretationis oꝑiunt. attendẽ¬
tes se patri dedisse causam huius ebrie¬
tatis. Nostra siquidem erimina. nr̃a
scelera mebrianerunt eum absintio.
ita ut post longam dormitionem. pꝰt
diutinam simulationem. post moro¬
sam expectationem nostre correctio¬

Expanded text:
verentur, et pro patris injuria vindiverentur, et pro patris injuria vindicanda, et angusta haereditate tuenda, decertant usque ad mortem; nec verbis, nec verberibus cedunt. Filii autem patris spiritualis facti omnino degeneres, sicut nec patris vices dolere, sic nec paterna haereditate digni esse probantur. O vere beati, qui nunc veri esse filii inveniuntur, qui nunc Dominum suum non negant, patrem non erubescunt, cum tam vehementem plagam ejus conspiciunt, ut vere beatus sit, qui scandalizatus non fuerit in eo. Sed quantacunque sit materia scandali, veri tamen filii nequaquam scandalizantur, nec verenda patris irrident; sed retrorsum incedunt, et facies habentes aversas pallio piae interpretationis operiunt, attendentes se patri dedisse causam hujus ebrietatis . Nostra siquidem crimina, nostra scelera inebriaverunt eum absinthio, ita ut post longam dormitionem, post diutinam simulationem, post morosam exspectationem nostrae correctio
Abbreviated transcription (Latin):
hostib in cunetanter obtinent. malen¬
tes pro eo fortiter oceumbere: quam se¬
graiter fugiendo uitam sibi conferre.
ignominam suo regiferre. Si sic pro
rege mortali accitant xpistiam. quan¬
to fideliore esse debent celesti et immor¬
tali: Econtrario filii aliem mendaces
probabuntur. solose nomine tanto ꝑr
non refilios exhibentes. Filii siquidem
aliem iuxta prophetamin ueteratist̃.
et claudicauerunt a semitis sunis. Uetꝰ
namq adam de terra terremis. no¬
uus autem de. celo celestis. Noirus
autem temporalib eterna docuit pͥ¬
ponenda. uetus eternis derelictis car¬
nalia et terrena elegit. Hurus falsi
xpistiam imitatores effecti. xpistinomi¬
tate relicta ueterem hominem induer̃t
sicq in ueterati et xpisto mentientes.
sacti sunt filii aliem. Unde et claulica¬
uerunt a semitis suis. in executione.
mandatorum dei debiles. in explendiᷤ
desuleriis carnalib et secularib for¬
tes. Prohdolor paties carnales filii re¬

Expanded text:
hostibus incunctanter objicient, malenhostibus incunctanter objicient, malentes pro eo fortiter occumbere, quam segniter fugiendo vitam sibi conferre, ignominiam suo regi inferre. Si sic pro rege mortali actitant Christiani, quanto fideliores esse debent coelesti et immortali? E contrario filii alieni mendaces probabuntur, solo se nomine tanto patri, non re filios exhibentes. Filii siquidem alieni, juxta Prophetam: Inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Vetus namque Adam de terra terrenus, novus autem de coelo coelestis . Novus autem temporalibus aeterna docuit praeponenda; vetus aeternis derelictis carnalia et terrena elegit. Hujus falsi Christiani imitatores effecti, Christi novitate relicta veterem hominem induerunt; sicque inverati, et Christo mentientes, facti sunt filii alieni. Unde et claudicaverunt a semitis suis , in exsecutione mandatorum Dei debiles, in explendis desideriis carnalibus et saecularibus fortes. Proh dolor! patres carnis filii re
Abbreviated transcription (Latin):
nomen eius ignominiose ab ethnicis
blasphematur. et gloriosum sepulchrũ
ens proͥ dolor turpissime concultatur.
conspuitur. exprobratur. et lignum sa¬
lutifere crucis in corpore qd̾ eus dedica¬
tum est. et exmembris enis tanquam
margaritis ornatum. non solum capti¬
uatir. subsannatur et omnium mimmi¬
corum spurciciis de honestatur. s etiã
tandem machometo offertur. ut de
xpistugnominia machometus glori¬
ficetior. Et non solum de xpistians.
sed et dexpisto triumphasse macho¬
metus a suis unque predicetur. Non
entm hec acta sunt. quia machometꝰ
potuit sedquia xpistus uolinit uolens
dare xpistian.is occasionem ⁊ elancli
domini sui gloriam. uindicandi pa¬
teis in iuriam. et hereditatem ꝓprã
uendicandi. Ecce enim tempus accep¬
tabile quo probati manifesti fiunt. quo
probet dominus qui sint enus. qui sint
ei fideles. qui ꝑfidi. qui filii alieni. qui¬
qui propriĩ. fideles si quidem milites
suum regem sequentur pro suo se rege

Expanded text:
nomen ejus ignominiose ab ethnicis nomen ejus ignominiose ab ethnicis blasphematur, et gloriosum sepulcrum ejus, proh dolor! turpissime conculcatur, conspuitur, exprobratur, et lignum salutiferae crucis, quod in corpore ejus dedicatum est, et ex membris ejus tanquam margaritis ornatum, non solum captivatur, subsannatur, et omnium inimicorum spurcitiis dehonestatur, sed etiam tandem Machometo offertur, ut de Christi ignominia Machometus glorificetur; et non solum de Christianis, sed et de Christo triumphasse Machometus a suis inique praedicetur. Non enim haec acta sunt, quia Machometus potuit, sed quia Christus voluit, volens dare Christianis occasionem zelandi Domini sui gloriam, vindicandi Patris injuriam et haereditatem propriam vendicandi. Ecce enim tempus acceptabile, quo probati manifesti fiant; quo probet Dominus, qui sint ejus; qui sint ei fideles, qui perfidi; qui filii alieni, qui proprii. Fideles siquidem milites suum regem sequentur, pro suo se rege
Abbreviated transcription (Latin):
nem ĩ l t fluxisse gaudebat. Sic sic
leuathan hamo denuo fuerat ca¬
piendus. ut qui prius esca carnis
dominor deceptus: ferro diuinita¬
tis fuit illaqueatus. nunc quoq esca
domiraee ec ueis humane seslicet pro¬
pitiationis illicitus. ferro diuine sententie
suas tandem maxillas perforatas senti¬
ret. noc solum quos absorbuerat euomeret.
s et illos amitteret quos ad deglutiend̾
parauerauerauerat: et perdendum. Di¬
uma quippe iusticia erat. ut xpistiam
qui relicto xpisto sponte se diabolo pec¬
cando subiecerant. pumendi esdem eti-¬
am traderentur. S hec dei iusticia ue¬
lut quidam uirga ferrea meuruata ui¬
detur et in flexa. cum seuienti adu̾sario
in crucem domini. immo in ipsum cru¬
cis consecratorem occulto eius iudicio po¬
testas est concessa. ut quam iuste inxpĩa¬
nos acceꝑat potestatem mereatur aunt¬
tere. cum accepta in xpistum abutit᷑
potestate. In eum siquidem per miras¬
tros suos iterum debachatur. cum et

Expanded text:
nem etiam influxisse gaudebat. Sic sic nem etiam influxisse gaudebat. Sic sic Leviathan hamo denuo fuerat capiendus ut qui prius esca Dominicae carnis deceptus, ferro divinitatis fuit illaqueatus, nunc quoque esca Dominicae crucis, humanae scilicet propitiationis illectus, ferro divinae sententiae suas tandem maxillas perforatas sentiret, nec solum quos absorbuerat evomeret, sed et illos amitteret, quos ad deglutiendum paraverat et perdendum. Divina quippe justitia erat, ut Christiani, qui, relicto Christo, sponte se diabolo peccando subjecerant, puniendi eidem etiam traderentur. Sed haec Dei justitia, velut quaedam virga ferrea, incurvata videtur et inflexa; cum saevienti adversario in crucem Domini, imo in ipsum crucis consecratorem, occulto ejus judicio potestas est concessa; ut quam juste in Christianos acceperat potestatem, mereatur amittere, cum accepta in Christum abutitur potestate. In eum siquidem per ministros suos iterum debacchatur, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
nuo erucifigendus ab echnicis. qui
semel crucifixus fuerat a iuideis.
Et hoc forte in pruna presignatũ
fuerat passione. Sienm hora ter¬
eia crucifixus legitur ligras ude¬
oruim: hora sexta manib ethincorũ.
Uidetur igitur nostre diei sexta iã
incepta bona in qua sit passio dñ
consuminanda. et filius iterato ela¬
mans. deus meus deus mens. ut qͥd
derelistime. prosinꝰ reuerentia exan¬
diri mereatur. ut denue aperiaritur
monurmenta. scindantur lapiles.
et mruttieorum qui in peccato ob¬
dormierant: suscitentur. Nrmquid
num sic r ecesse erat fidem xpistia¬
nam morte testatoris confit matam
et iam ubiq terrarum non solum
sine operib mortuam tangentem
sed etiam mortius operib putridã.
et ferentem. iterata eius passione ci
morte resuscitari: Sic plane decipi¬
endus erat draco ille antiquus. qͥ
formatus est ut illudatur ei. qui eñ
ab sorbuisset flicuium et non mira¬
retur. iam in os suum etiam iorda¬

Expanded text:
nuo crucifigendus ab ethnicis, qui nuo crucifigendus ab ethnicis, qui semel crucifixus fuerat a Judaeis. Et hoc forte in prima praesignatum fuera passione. Sibi enim hora tertia crucifixus legitur linguis Judaeorum, hora sexta manibus ethnicorum. Videtur igitur nostrae diei sexta jam incoepta hora, in qua sit passio Domini consummanda; et Filius iterato, clamans: Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me , pro sua reverentia exaudiri mereatur, ut denuo aperiantur monumenta, scindantur lapides , et multi eorum qui in peccato obdormierant, suscitentur. Nunquid non sic necesse erat, fidem Christianam morte testatoris confirmatam, et jam ubique terrarum non solum sine operibus mortuam jacentem, sed etiam mortuis operibus putridam et fetentem, iterata ejus passione a morte resuscitari? Sic plane decipiendus erat draco ille antiquus, qui formatus est ut illudatur ei, qui cum absorbuisset fluvium, et non miraretur, jam in os suum Jorda