comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chil. ẽ. mundũ: ut quosclã eorũ etiã de
uirgine scđm carnẽ natus xp̃c offendat.
S tam̃ inspiritalib illis sũmis. ubi ñ est
aliquto uiolabile. aut corruptibile. nec
tam̃ ex tẽpore. s nec ex informi formatũ.
si qua dicunt᷑ talia ad quorũ similitudinẽ
etiam ista inferioris creature geneta. quã¬
uis longe remotissima facta sunt. ñ deber
ciuusquã sobriã ꝑturbare ꝑturbare pru-¬
dentiam: nec cũ uanũ deurcat horrorem.
in ꝑnitiosum incurrat errorẽ: Assuescat
incorporib ita sp̃alium repꝑire uestigia:
ut cũ inde sursũ uersus duce ratione as¬
cende cȩꝑit. ut ad ipsam in cõmutabilem
ueritatẽ ꝑ quã facta sunt ista ꝑueniat:
ñ secum ad sũma ꝑtrahat. quotd contẽp.¬
nit ininfuis. nec enĩ erubuit quidam
uxorẽ sib eligere sapientiã. quia nomen
uxoris in ꝓle gignenda corruptibilẽ con¬
cubitũ ingerit eogitant: Aut uͦ ipia
sapientia sexu femmneo. ẽ. quia femiig

Expanded text:
de virgine secundum carnem natus Christus offendat. Sed tamen in spiritualibus illis summis, ubi non est aliquid violabile aut corruptibile, nec natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ad ipsam incommutabilem veritatem per quam sunt facta ista perveniat, non secum ad summa pertrahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini
Abbreviated transcription (Latin):
qe auditis et ñ audierunt: ut ipsorũ etiã
ux alio loco agnoscatur. Defecit in sa¬
brare tuũ animna. Nec tunc gͦ quieuit
hoc desicłium sc̃orũ : nec nunc quiescit in
xp̃ corpore quod. ẽ. eccłia usq ad ter¬
minũ scħ. Donec ueniat desidatus
cnctis gentib: Sicut ꝓmitat᷑ ꝑ ꝓpħam.

Expanded text:
quae auditis, et non audierunt» : ut ipsorum etiam vox hoc loco agnoscatur, «Defecit in salutare tuum anima mea.» Nec tunc ergo quievit hoc desiderium sanctorum, nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, usque ad terminum saeculi, donec veniat «Desideratus cunctis gentibus,» sicu
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris uir significat ex om̃ib gentib uni-¬
ob dñis plurib ue seruire: sic a uiuo ui¬
ro in alteruis transire conubiũ. nec tunc
licuit. nec nunc licet. nec unquã licebit:
apostatare quippe ab uno deo & ire in
alteruis ad ulterinã suꝑsticionẽ: sẽꝑ. ẽ ma

Expanded text:
uxoris uir significat ex omnibus gentibus uniuxoris uir significat ex omnibus gentibus uniobus pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est ma
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatorẽ ñ licere ordinari. nisi unus
uxoris uirũ: Acutius intellexerunt. qui
nec eũ qui catecuminus uł paganus habu¬
erit alterã. ordinandũ. eẽ. censuerunt.
De sacram̃to enĩ agitur. ñ de peccato.
Nã in baptismo. peccata omĩa dimittunt᷑.
S qui dixit. si acceꝑis uxorẽ ñ peccasti:. ⁊
si mipserit uirgo ñ peccat. & quod uult
faciat. ñ peccat. nubat: satis declarauit
nuptias nullũ. eẽ. peccatũ: ꝓ pt̃ sacram̃ti
autẽ sc̃itatẽ. sicut femina etiã si cathecu¬
mina fuerit uitiata. ñ potest pꝰ baptis¬
mũ int̾ dĩ uirgines consecrari⁊ ita ñ absur¬
de iusũ. ẽ. eũ qui excesserit uxoriũ mi¬
merũ singłarẽ. ñ peccatũ aliquod cõmi¬
sisse. S normã quandã sacram̃t amisisse.
ñ ad uitȩ bonȩ meritũ. s ad ordinatio¬
nis ȩccłasticȩ signaculũ necessariã. Ac ꝑ
hoc sicut plures antiquors patrũ uxores

Expanded text:
dispensatorem non licere ordinari nisi unius dispensatorem non licere ordinari nisi unius uxoris uirum acutius intellexerunt qui nec eum qui catechumenus uel paganus habuerit alteram ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisinon ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessarium. ac per hoc, sicut plures antiquorum patrum uxores
Abbreviated transcription (Latin):
homo reꝓbaret᷑: nullus ordmaret᷑. s
ait. siquis sine crimine. Sicuti. ẽ. ho¬
micidiũ. ad ulteriũ. aliqua immundi.¬
tia fornicationis. furtũ. fraus. sacrilegi
in lib̾tatẽ. S ista inchoata est: ñ ꝑfec¬
quȩ si latine posset impassibilitas dice-
retur. Si ita intelligenda ẽ. in animo
quippe ñ incorpore accipitur. ut sine
his affectionib uiuatur. quȩ contra ra¬
tionẽ accidunt. mentẽq ꝑturbant bona
plane et maxime optanda.ẽ: nec ipsa ẽ.¬
huius uitȩ: ñ enĩ qualiũcũq hominũ
uox. ẽ. s maxime piorũ iultũq iustors
atq scõꝵ. Si dixerimꝰ qm̃ peccatũ ñ ha¬
bemus nos ipsos seduicimus. & ueritas us
nob ñ. ẽ. Tunc itaq apathia ista erit.
quando
peccatũ in homi¬
ne nullum
erit. Nunc uͦ satis
bene uiuit᷑
sine crimine. Sine
peccato aut̃ẽ qui se uiuere existimat:
gere om̃ino ñ potest ullus affectus. qus
hunc stuporẽ ñ om̃ib uitiĩs uidicet. eẽ.

Expanded text:
omo reprobaretur, nullus ordinaretur: sed ait, Si quis sine crimine est , sicuti est homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationis, furtum, fraus, sacrilegiuad libertatem: sed ista inchoata est, non perfecquretur, si ita intelligenda est in animo quippe, non in corpore accipitur, ut sine his affectionibus vivatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est; sed nec ipsa hujus est vitae. Non enim qualiumcumque hominum vox est, sed maxime piorum multumque justorum atque sanctorum, Si dixerimus quoniam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. Tunc itaque andfeia. ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc uero satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, gere omnino non potest ullus adfectus, quis hunc stuporem non omnibus uitiis iudicet esse
Abbreviated transcription (Latin):
istus retribuento bona pro bonis: quia
pnus muiscricors retribuendo bona ꝓmalis.
Qĩaus ⁊ ipsa iusticia. qua retribuuntur
ani probonis. ñ. ẽ. sine misericoroia: qr¬
nnte de quo ait. Erãs deo qui dat nob̾

Expanded text:
justus retribuendo bona pro bonis, quia prius misericors retribuendo bona pro malis; et ipsa tamen justitia qua retribuuntur bona pro bonis non est sine misericordia. nante de quo ait, «Gratias Deo, qui dat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dicti sunt sine querela. quod intelligitur
sine crimine. Nulla eñ querela iusta. ẽ.
.ẽ. autẽ peccatũ graue: accusatione &
dãpnatione dignissimũ. Non gͦ ds̃ que¬
dam peccata tãpnat: quȩdã iustificat.
⁊ lauoat. Nulla laudat: odit om̃ia. Quo¬
modo odit medicus aegritudinẽ ȩgroti.
et id agit curando et egritudo pellat᷑.
eger leuetur: sic ds̃ gr̃a sua hoc innob̃
agit. ut peccatũ consumat᷑. homo libet̃.
S quando constimitur inquies. Si mi¬
carere criminib. Idõ et apłs paulus
paulus quando elegit ordinandos uel
.ẽ. ad p̃positurã ȩccłiȩ: ñ ait.si quis sine

Expanded text:
dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine. Nulla etiam querela justa est vero est peccatum grave accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed quando consumitur, inquies? Si micarere criminibus. Ideo et apostolus Paulus quando elegit ordinandos vel est ad praeposituram Ecclesiae, non ait, Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
recte possit ordinari minister. si dixiss:
sine crunine. ẽ: aut si dixisset nullum
peccatũ habentes. ubi ait nullũ crimen
habentes. Mult quippe bapitzati fide¬
les sunt sine crimine. Sine peccato autẽ
in hac uita neminẽ dixerim. quantali
flentur et disrũpant᷑ insania: ñ quia
peccati aliquid remaneat. quod inbap¬
tismate ñ dimittat᷑: s quia in huuis ui¬
te infirmȩ infirmitate manentib coti

Expanded text:
recte posset ordinari minister, si dixissetsin e crimine est, aut si dixisset: \'nullum peccatum habentes\', ubi ait: nullum crimen habentes. multi quippe baptizati fideles sunt sine crimine; sine peccato autem in hae uita neminem dixerim, quantalibflentur et disrumpantur insania, non quia peccati aliquid remanet, quod in baptismate non remittatur, sed quia nobis in huius uitae infirmitate manentibus cotid
Abbreviated transcription (Latin):
bricator. ẽ. tẽporũ: Sicut om̃ia quȩ
secit ds̃ hona sunt ualde: s ñ sic bona
lint quomͦ bonus. ẽ. ds qui illa fecit.
Hec autẽ facta sunt. nec ea genuit de
se ipso ut hoc ẽẽnt quod ipse.ẽ. s ea
fecit de nichilo ut ñ eẽnt ȩqualia: nec
ꝯa quo facta funt. nec filio eius ꝑ quẽ
eterna. Si enĩ tempora. quomͦ eterna:
nisi forte ante om̃ia tempora intelligi uo¬
luit. Quia s dixisset ante tempora neq
addidisset eterna: posset accipi ante
quȩdã tempora quȩ ante se hab̃ent alia
tẽpora. et̃na autẽ maluit dicere quã oĩa:
Fortasse ideo quia tempus ñ cȩpit ex tp̃r:
an eterna tempora euũ significauit :
Inter quod & tempꝰ hoc distat: quod
illud stabile. ẽ. tempus autẽ mutabile.¬

Expanded text:
or est temporum, sicut omnia quae fecit Deus, bona sunt valde, sed non sic bona sunt, quomodo bonus est Deus, qui illa fecit; haec autem facta sunt; nec ea genuit de seipso, ut hoc essent quod ipse est; sed ea fecit de nihilo, ut non essent aequalia, nec ei a quo facta sunt, nec filio ejus per quem eterna. si enim tempora, quomodo aeterna? nisi forte ante omnia tempora intellegi uoluit. quia, si dixisset: ante tempora, neque addidisset: aeterna, posset accipi ante quaedam tempora, quae ante se haberent alia tempora. aeterna autem maluit dicere quam omnia fortasse ideo, quia tempus non coepit ex tempore. an aeterna tempora aeuum significauit, inter quod et tempus hoc distat, quod illud stabile est, tempus autem mutabile
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illis reputetur. Non orat ꝓ ale¬
xandro: qui inuidentia fr̃nitatẽ op¬
pugnando peccauerat. ꝓ hnis autẽ qui¬
ñ abruꝑant amorẽ. s timore subcu¬
buerant: orat ut eis agnoscatur. Qua¬

Expanded text:
n illis imputetur. Non orat pro Alexandro, qui invidentia fraternitatem oppugnando peccaverat, sed pro his qui abruperant amorem, sed timore succubuerunt; orat ut eis ignoscatur. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ imminere cernebat. dixit. ꝑcu¬
tice te dĩ paries dealbate. ł pħȩ aũt
maxime solent figura imp̃cantis futu-¬
ra p̃dicere: sicut figura p̃teriti tempo¬
ris ea quȩ uentura erant sepe ceciner̃.¬
Et redditione redd&e nobis om̃ia mala
quȩ ostendimus ei. Ex hac locutione
ait apls. Alexander erarius multa
mala mͥ ostendit. Ostendimus eñi die¬
tũ.ẽ. uł ostendit: ꝓ eo quod. ẽ. fecimus

Expanded text:
onem imminere cernebat, dixit, Percutiet te Deus, paries dealbate . Prophetae autem maxime solent figura imprecantis futura praedicere, sicut figura praeteriti temporis ea quae ventura erant saepe cecinerEt redditione reddet nobis omnia mala quae ostendimus ei. Ex hac locutione ait et Apostolus, Alexander aerarius multa mala mihi ostendit : ostendimus enim dictum est, vel ostendit, pro eo quod est, fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
die iustus iudex. Non solũ autẽ mͥ s.
c om̃ib qui diligunt manifestationẽ
eius. Hoc itaq desiđium de quo nunc
agimus. ex dilectione consurgit ma-¬
nifestationis eius: De qua itẽ dicit.
Cum xp̃s apparuerit uita ur̃a: tunc
Prima gͦ tempora ȩccłȩ ante uirginis
partũ: scõs habuerunt. qui desidera-¬
rent incarnationis eius aduentũ. Ista
uͦ tempora ex quo ascendit in cȩlum:
scõs habetit. qui desident eius ma-¬
nifestationẽ. ad uiuos et mortuos
aliquantũ. nisi quandiu hic cũ disci¬

Expanded text:
die justus judex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus» . Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de dilectione consurgit manifestationis ejus; de qua item dicit: «Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc Prima partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos aliquantum, nisi quandiu hic cum disci
Abbreviated transcription (Latin):
bit. S cũ quanto spatio tẽporis modo
p̃cipit: tunc iã corrigi ñ licebit. mͦ¬
sticiȩ. Om̃ia dici possunt. de illa in¬
effabili ꝑfructione ueritatis. Et tanto
magis om̃ia dici possunt: quantominꝰ
digne dici aliquid potest. Nã et lux. ẽ.
illuminatoꝵ &t requies excͣitatorũ. &
patria redeuntiũ et ȩsca indigentiũ.
&e corona uincentiũ: & quȩcũq boita
tẽporalit̃ transeuntia ꝑ creaturȩ par-¬
tes error appetit infideliũ. ueriora in
ȩternũ manentia. increatore om̃ium
simul inuentura. ẽ. pietas filiorum:

Expanded text:
bit: sed cum quanto spatio temporis modo bit: sed cum quanto spatio temporis modo praecipit? Tunc jam corrigi non licebit: mstitiae. Omnia dici possunt de illa ineffabili perfruitione veritatis. Et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecunque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
facit. ut ꝑ patientiã expectet᷑. quod a
de siderare debemꝰ. ꝑuersum eñĩ . ẽ.
et nescio utrũ uerũ: quẽ diligis tim̃e
ne nemat: Orare adueniat regnum
tiuũ. et tim̃e ne exaudiaris. Unde
autẽ timor: quia uidex uenturus. ẽ.
Hunquid iniustus:: Nunquid mali¬
Nunquid postremo ab altero spec¬¬
tans nosse causã tuã: ne forte ille
qũe instruxisti uel p̃uaricatione te de
innocentiȩ tuȩ bonũ. uerb̃ demon¬
strare ñ possit. nichil horũ. Nuisgͦ
nit uidicari ꝓpt̃ te: Non tuneas ac¬
cusatorẽ. de quo ipse dixit. Princeps
huus mundi missus. ẽ. foras. Nontime.¬
as malũ aduocatũ. Ille enĩ tibi mͦ aduo¬
catus. ẽ: qui tunc uidex futuruis. ẽ. Ille
erit et tu: Tu et causa tua: Sermo
cause tuȩ: Testimoniũ conscientiȩ tuȩ.
Iuisquis gͦ futurũ uidicẽ times: p̃sen¬
tem conscientiã tuã mͦ corrige. Parũne
tib. ẽ. quod p̃terita ñ requir&e : sine
reliquo spatio temporis. tunc iudica¬

Expanded text:
facit, ut per patientiam exspectetur, quod a desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malenumquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decinnocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo nit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio temporis tunc judica
Abbreviated transcription (Latin):
cio. De cetero suꝑ ẽ. mich corona ui.¬
sticie: quã reddet michi dñs in illa die
iustus uidex. Hon dixit. donat: s red¬
doc. Iuando donabat. misericors erat.
Quando reddae. uid ex erit: quia mise.¬
ricordiam & iudiciũ cantabo tib dñe.
S donando delicta fecit se coronȩ de¬
bitorẽ: ibi miscdiam consecutus sũ. Mi¬
sericors gͦ dñs primo: hic autẽ redd&
mͥ coronã iusticie. Unde redd&: Quia
uistus uidex.ẽ. Quare uistus uidex:
Inia bonũ certam̃ certaui: cursũ consũma¬
uri: fidẽ seruaui. ldeo iustus ñ potest nͥ
coronare ista. Inuenit enĩ ista: quȩ coro¬
naret. Antea uͦ quid inuenerat: qui priꝰ¬
inquit fui blasphemus ⁊ ꝑsecutor. Istado¬
nauit: illa coronabit. Donauit hec tẽpo¬
re miscđiȩ: coronabit illa tempore iil¬
dicii. quia miscłiam et udiciũ cantabo
tib dñe. S nunquid solus paulus hoc

Expanded text:
cio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa tempore judicii: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed numquid solus Paulus id
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorasti de apło. quia dnm̃n dixit
reddtarũ coronã iusticiȩ. ñ tantũ sibis
t om̃ib qui diligunt manifestationẽ
qus: Ita recte inuimus. et in hoc scłd
anquã ꝑegrini agimus. Cũ se in hac
allctione c̾or nr̃m ꝓficient̃ extendit.
Sͥne citius siue tardius ueniat quã
pitatur: cuius manifestatio fidel carita¬
e diligitur. & pio desidãtur affectu.
ẽ gͦ iste defectus: indicat eñi de sidiũ
un. Nũdum quidẽ adept. s auidissime
aatĩ: regale sacerdotiũ: gens scã: po¬
oss adquisitionis: ab origine generis
himan usq ad huius scł finẽ. in eis
qui suo quiq tẽpore hic iuxerunt. iii.¬
mpace. Qm̃ uiderunt ocul mesi saluta¬

Expanded text:
uia Dominum dixit redditurum coronam justitiae, non tantum sibi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus , ita recte vivimus, et in hoc saeculo tanquam peregrini agimus, cum se in hac dilectione cor nostrum proficienter extendit; sive citius sive tardius veniat quam putatur, cujus manifestatio fideli charitate diligitur, et pio desideratur affectu. est ergo iste defectus: indicat enim desiderium boni, nondum quidem adepti, sed avidissime electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivin pace; quoniam viderunt oculi mei saluta
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnabit fidelẽ. Et tam̃ si bene cogites
ipse dedit fidẽ primo: qua eũ ꝓmeriust.
Non eñi de tuo ꝓmeruist: ut tib aliqͥd
deberet᷑. Quod gͦ p̃miũ unmortalitatis
postea tribua: donasua coronat. ñ me-

Expanded text:
damnabit fidelem? Et tamen si bene cogites, ipse dedit fidem primo, qua eum promeruisti: non enim de tuo promeruisti ut tibi aliquid deberetur. Quod ergo praemium immortalitatis po
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sumꝰ. Qu pruis inquit fu blasphemꝰ
& ꝑsecutor et inuiriosus: s miscdiã con¬
secutus sum. S forte ipse solus conse¬
ciitis. ẽ. miscdĩam. Audi quomͦ nos eri¬
gat: ut inme inquit ostenõa. xp̃c iħc
omnẽ longanimitatẽ: ad informatio¬
nẽ eorũ qui credituri sunt illi in uitã
eternã. Quit est in me ostendoe lon¬
ganimitatẽ : Ut alius quisq peccator
& sceleratus uider& quia paulus ac
ostendit se : erexit & alios. ubiq intẽ¬
pore miscđiȩ. Aud in tẽpore uidici.
quid dicat de bonis: Iterũ dicens de
sece de aliis. Primo iniscđiam conse-¬
cutus. ẽ. Quare: quia fuit blasphemꝰ
& ꝑsecutor et inuiriosus. Uenit dñs
ut donaret paulo: ñ ut redderet. Hã
s reddere uellet: quid inueiur&e quos
redder&e peccator. nis penã ce supplici¬
um. Noluit redde penam: s donauit
grãm. Audi quia ille cui donauit: te.
net etiam debitorẽ dm̃. Inuenit eũ do¬
natorẽ tempore miscdiȩ: tenet debicorẽ

Expanded text:
 sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus consecutus est misericordiam? Audi quomodo nos erigat: «Ut in me,» inquit, «ostenderet Comnem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Quid est, «in me ostenderet longanimitatem?» Ut unusquisque peccator et sceleratus videret quia Paulus accet. Ecce ostendit se, erexit et alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitore
Abbreviated transcription (Latin):
apls omĩa munda mundis: naturas ipsas
intellig uoluit quas ds̃ creauit. Scdm
illud quod moyses in genesi scripsit. Et
fecit ds̃ om̃ia. et ecce bona ualde: ñ sig-¬
nificationes scđm quas d̾s ꝑ eundẽ mo¬
ꝯsen ab immundis munda discreuit.
nis noui testam̃ti. ad hoc illas umbras fu¬
turoꝵ ita custodientas putarent. ut sine
his gentes salutẽ quȩ in xp̃o. ẽ. ꝑcipere
ñ posse contenderent. immundos dicit
apłs quos carnalit̾ saperent: Et infideles
quod tempus gr̃e alegis tempore ñ discer¬
nerent. Quib ideo dicit nichil. ẽẽ. mun¬
dũ. quia et his quȩ sumebant & his quȩ
respuebant. ñ sce nec iuste utebantur. Sic̃
om̃s quidẽ infideles. s uos p̃cipue mani

Expanded text:
apostolus: omnia munda mundis, naturas ipsas intellegi uoluit, quas deus creauit, secundum illud. quod Moyses in genesi scripsit: et fecit deus omnia, et ecce bona ualde, non significationes, secundum quas deus per eundem Moysen ab inmundis munda discreuit: nis noui testamenti adhuc illas umbras futurorum ita custodiendas putarent, ut sine his gentes salutem, quae in Christo est, percipere non posse contenderent, inmundos dicit apostolus, quod carnaliter saperent, et infideles, quod tempus gratiae a legis tempore non discernerent. quibus ideo dicit nihil esse mundum, quia et his, quae respuebant, et his, quae sumebant, non sancte nec iuste utebantur, sicut omnes quidem infideles, sed uos
Abbreviated transcription (Latin):
titerunt moysi. sic & hi resistunt ueri¬
tati: homines corrupt mente. reꝓbi cir¬
ca fidem: s ultra ñ ꝓficient: dem̾entia
enim eorum marufesta erit om̃ib sicut
& illorum fuit. Quia enim ꝑ ipsam cor¬
ruptionem mentis inquietissimi fuerunt:
in signo tercio defecerunt: fatentes sib
Nam deficientes dixerunt. Digitus di
.ẽ. hoc. Sicut autem conciliatus sp̃s
tes ac suꝑbos inquietudine exragitat.
Quã inquietudinẽ muscȩ ille breuis¬
simȩ significantur: sub quib magi
pharaonis defecerunt. dicentes digitꝰ¬

Expanded text:
 sic et hi resistunt ueritati homines mente corrupti, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient; dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. quia enim per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt fatentes sibi nam deficientes dixerunt: Digitus dei est hic. sicut autem conciliatus et pltes ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digit
Abbreviated transcription (Latin):
scut ille ait. cum consummauerit hõ
unc incipit: donec ad illam uitam ue¬
namus. ubi sic impleamur. ut capatio.¬
is ñ efficiamur: quia ita ꝑfecti crimus.
tum ñ ꝓficiamus. Tunc eñi ostendit᷑
ubis: quod sufficit nob̾. Hic autẽ sẽꝑ
queramus: & fructus inuentionis ñ sit
dumus. eẽ. querendũ: nec aliquand o
uputaemus ab inquisitione cessandũ.
Im & de quib dictum. ẽ. semꝑ dis¬
cons̃ & adueritatis scientiã nunquã ꝑ¬
uenientes: l ic sunt utiq semꝑ discen¬
ts. Cum uͦ de hac uita exierint. iam
ñenunt discentes. s erroris sui mercedẽ
rcipientes. Dic enĩ dictũ. ẽ. semꝑ difen¬
is &x adueritatis scientiam nunquam

Expanded text:
cut ille ait, Cum consummaverit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
qio ait. Igitur ñ uolentis neq currentis
hmserentis. ẽ. d̃: Et qui fidẽ seruauit:
quanto io facerce. nis ut ipse ait. Mi¬
sciã consecutiis sũ ut fidelis eẽm: Hus¬
quã gͦ se exctollat humana suꝑbia. Do¬
ms sius d̾s retribuit ds̃ bona p̾mia. Quo¬

Expanded text:
gitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei» ? Et qui fidem servavit, quando id faceret, nisi, ut ipse ait, misericordiam consecutus ut fidelis esset? 3. Nusquam ergo se extollat humana superbia: donis suis Deus retribuit bona praemia.
Abbreviated transcription (Latin):
deris gͦ ꝓpt̾ quos istã sententiã dixit apls:
Talẽ tam̃ dix̃. quȩ om̃s infideles et ĩmun¬
dos teneret: s uos p̃cipue maximeq con¬
uinceret. Om̃ia gͦ munda mundis. scđm
naturã in qua creata sunt: ñ tam̃ om̃ia
scdm significationẽ munda. primo ppło
suetudinẽs apta sunt. S cũ sua cuiq red¬
dunt᷑ & naturalẽ ordinẽ seruant: om̃ia
munda sunt mundis. Immundis autẽ ae
infidelib. quales p̃cipue uos estis. nichil ẽ.
tur. uos ipsi uob̃ salubrit̾ diceretis. si cau¬
teriatã urãm conscientiã sanari uelleais.
Sequit᷑ enĩ. S polluta sunt eoꝵ &e mens
& conscientia. Immundis autẽ &
infidelib nichil. ẽ. mundũ. Qua gͦ cau¬
sa: S polluta sunt eorũ inquit: et mens
et conscientia. Si nichil. ẽ. eis mundum.
nec ds̃: nisi forte putatis mundũ uideri
dm̃. illis qui cotidie blasphemant eum.
Si mundus. ẽ. placeat: si placet laudet᷑.
Si autẽ blasphemat᷑. displicet. Si displi¬

Expanded text:
er quos tunc istam sententiam dixit Apostolus: talem tamen dixit, quae omnes infideles et immundos teneret, sed vos praecipue maximeque convinceret. Omnia ergo munda mundis, secundum naturam in qua creata sunt: non tamen omnia secundum significationem munda primo populo etatis apta sunt; sed cum sua cuique redduntur et naturalem ordinem seruant, omnia munda sunt mundis; inmundis autem et infidelibus, quales praecipue uos estis, nihil est mtur, uos ipsi uobis salubriter diceretis. si cauteriatam uestram conscientiam sanari uelitis. sequitur enim: sed polluta sunt eorum et mens et consciinfidelibus nihil est mundum, quaero causam: «Sed polluta sunt,» inquit, «eorum et mens et conscientia» . Si nihil est mundum eis, nec Deus; nisi forte putatis mundum videri Deum illis, qui quotidie blasphemant eum. Si mundus est, placeat; si placet, laudetur: si autem blasphematur, displicet; et si displi
Abbreviated transcription (Latin):
cenum. aluto sexagenum. aliud cente¬
nim. Siue parũ. siue multũ: om̃s tu
hoereo erunt. Sunt gͦ tales.⁊ ꝓpt̾ hos
loquimur: ꝓpt̾ hos loquitur scriptura:
apẽ hos ñ tacoe euangłium. S &e illi
utoiant. ne forte aliud sint hodie. ali¬
uat arent uiam. aut lapioes purgent.
uit spinas euellant. Scio scrip̾tum
ẽẽ: in multilo quio ũ effugies peccatum.
Sitinã p̃dicando uerbum titũ. & lau¬
dando te. tantũmodo loquerer: ñ soltĩ
figerẽ peccatũ. s meritũ bonorũ adquie¬
itm: quamlibae multum sic loquerer:
Iqq eñi homo de te beatus. peccatum
p̃ciꝑae germano infide filio suo: cui scrip¬
sit dicens. P redica uerbũ: iusta oportu¬
ne inportune. Nunquid dicendũ est
stũ ñ mulcum locutũ: qui ñ solũ opor¬
tune. uerum eciã inportune. uerbum

Expanded text:
cenum, aliud sexagenum, aliud centecenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliaut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. esse: In multiloquio non effugies peccatum: sed utinam praedicando verbum tuum et laudando te tantummodo loquerer, non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem quantumlibet multum. Sic loquerer, neque enim homo de te beatus peccatum perciperet germano in fide filio suo conscripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune. Nunquid dicendum est istum non multum locutum, qui non solum opportune, verum etiam importune, quae verbum
Abbreviated transcription (Latin):
lentib: oportune. inportune. Inuenit sib
locũ:. Inuenit sib loca: ub requiescat.
Inuenit terrã ub germince: et fructum
ferat. Nã quia multi mali sunt &e iiqi
quos portat ȩccłia usq infinẽ. manifcstũ
ẽ: &e hi sunt quib uerbũ dĩ suꝑfluũ.ẽ
aut sic in illos cadit. quotͦꝰ sem̃ in uia.
Conculcatur: & a uolatilib colligitua.
uit sic ieos cadit. quom semen in petrosa
belabi ñ ht̃ t̾ram multam &e statun exit.
e calefacco sole arescit. quia ñ habebat
sadicem: Autt sicut int̾ spͥmas. quod &e si
aemi&e. et conecur mauras surgere. suf¬
foeatui tam̃ multitudine spinarũ. Tales
iuitẽ sunt qui uerbũ d̃i contẽpnunt.
sct ura: aut qui adhoram gaitoent. &
asta tribulatione. sicut aestu solis ares¬
ant: Aut qui cogitationib & curis &
sslicitudine huius mund tanqũa spinis
auantiȩ offocant quod in illis cȩꝑat ger¬
mnare. Est autẽ etiã terra bona. quo
sm̃ cum cecidit affert fructũ: aluto tri¬

Expanded text:
portune. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tri
Abbreviated transcription (Latin):
nos: s ꝑ eũ qui dilexit nos. Deinde drx̃.
Cursũ consimmau. S. ille hoc dixit:
qui alio loco di eit. Igitur ñ uolentis neq
currentis. s miserentis dĩ. ẽ. Quȩ senten¬
tia. nullomodo potest. etiã sic conueri
ut dicatur. Non miserentis dĩ: s uolen¬
tis & currentis . ẽ. hominis. Quisquis
eñ hoc ausus fuerit dicere: aꝑte se os¬
tendit apło contradicere. Poftremo dĩx:
fidẽ setuaui. S. ille hoc dixit: qu alib
ait. Aluericartram consecutus simut sidl

Expanded text:
nos, sed per eum qui dilexit nos. Deinde dixit, Cursum consummavi: sed ille hoc dixit, qui alio loco dicit, Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quae sententia nullo modo potest etiam sic converti ut dicatur, Non miserentis Dei, sed volentis et currentis est hominis: quisquis enim hoc ausus fuerit dicere, aperte se ostendit Apostolo contradicere. 17. Postremo dixit, Fidem servavi; sed ille hoc dixit, qui alibi ai
Abbreviated transcription (Latin):
lus quẽ certe inuenimus sine ullis meri¬
tis bonis. immo cũ multis meritis malis.
dĩ grãm consecutũ. reddentẽ bona pro
malis. sua iam ꝓpinquante passione scri¬
na sua cõmemorat. ut pꝰ bona merita conse¬
quatur coronã: qui pͦ mala merita conse¬

Expanded text:
lum ergo invenimus sine ullis meritis bonis, imo cum multis meritis malis Dei gratiam consecutum, reddentis bona pro malis qui sua jam propinquante passione ua bona commemorat, ut post bona merita consequatur coronam, qui post mala merita conse
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ. Hescio. eẽ corꝑa in monum̃ts u¬
centia: scio &e corpora ur̃a inmonum̃tis
futura: Nundũ de illa resurrectione
loqr᷑ de ista loquor. In ista resugite. Al
as heñ eam credant homines: ⁊ rema¬
eamis nos argum̃tatores. ñ p̃dicatores.

Expanded text:
corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores.
Abbreviated transcription (Latin):
in theatris siue cantantur siue saltant᷑.
siue mimica scurrilitate ridentur: & ñ
quasdam tales. quales aduersum dm̃ fin¬
gere potiusse. sic illam doleamus insipi¬
entiam. ut miremur autatiã. Hoc apłs
in sp̃u sc̃õ p̃iudens ait. Erit eñi tẽpus
cũ sanamdoctrinã ñ suftinehunt: sed
scd̃msua desideria magistros sib coacerua¬
bunt prurientes aurib & aueritate quidẽ
auditũ suũ auertentes. ad fabulas autem
conuertent᷑. Illa eñi secret furtiq cõmemo

Expanded text:
in theatris sive cantantur, sive saltantur, in theatris sive cantantur, sive saltantur, sive mimica scurrilitate ridentur; et non quasdam tales, quales adversus Deum fingere potuisse sic illam doleamus insipientiam, ut miremur audaciam. Omnesin Spiritu sancto praevidens ait: « Erit enim tempus quo sanam doctrinam non sustinebunt, sed secundum desideria sua magistros sibi coacervabunt prurientes auditu: et a veritate quidem auditum suum avertent, ad fabulas autem convertentur » . Illa enim secre
Abbreviated transcription (Latin):
auete timendo & orando. ne in ruatis
in illud enigina salomonis. ubi mulier
insipiens ⁊ autax. in ops panis effecta.
conuocat p̃tereunte s̃ diceris. Panes occul¬
tos libenter attingite: & aquȩ furtiuȩ
ddulcedinẽ. Hȩc eni mulier uanitas est
impiorum: Cum fint insipientissum ali¬
quid se scire opmantium. Sicut de ista
muliere dictũ.ẽ. inops panis efficitur:
quȩ cum sit mops panis. ꝓmittit panes:
to est cũ sit ignara ueritatis. ꝓmit tie
scientiam ueritatis. Occultos tam̃ panes
ꝓmittit. quos dicit libent̾ at tingi: &
aquȩ furtiuę dulcedinẽ: ut ea scilicoe
libentius &e dulcius autorantur ⁊ agant᷑.
quę palam in ȩccłia disc crediq ꝓhibets¬
tur. Ipsa quippe occultatione qͥuod ãmoto
condrunt nefarii doctores. sita uenena
curiosis: ut toeo se existiment dicere
aliquto magnũ. quia mercut habere se¬
cretũ: & suauitis hauriant inspientiã.
tot scelestas hereses condidit: tot nefan
das fabulas furxit. utinam tales. quales

Expanded text:
Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos tamen panes promittit, quos dicit libenter attingi, et aquae furtivae dulcedinem; ut ea scilicet libentius et dulcius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Ipsa quippe occultatione condiunt quodammodo nefarii doctores sua venena curiosis; ut ideo se existiment aliquid discere magnum, quia meruit habere secretum, et suavius hauriant insipientiam,multas scelestas hdas fabulas finxit? Utinam tales quales
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ facit audientib inaurib sp̃italit̾ for¬
nicantib. Sicut quodã pruritu libiduus
etiã incarne corrũpit᷑ integritas castitatis.
Audite itaq apłm talia p̾uideutẽ: &
ea uitanda salubrit̾ admonentẽ. Profa¬
nas inquit uerboꝵ nouitates euita. Mul¬
tum eñi ꝓficient ad impietatẽ: & sermo
corũ sicut cancer serpit. Ego eñi iam

Expanded text:
spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu quodam libidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitanda salubriter admonentem: Profanas, inquit, verborum novitates evita: multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionem patientur. Ecce quia dic̃
mali sunt: sine ꝑsecutione hic uisti
nali ꝑsequunt᷑ bonos: ñ ferro ae lapidib
s lita & morib. Nunquit aliquis scm̃
loch ꝑsequebatur insodomis: Nemo ill
molestuserat:. ⁊ tam̃ int̃ impios uiuebat:
unt̾ immindos. suꝑbos. blasphemos. ꝑ¬
setutionẽ patiebatur. ñ uapulando. s ma¬
los indendo. Quisquis me audis & ñoũ
pie: e ꝓbas quod dico. Deniq apls cum
comimemorarde ꝑicula sura: ꝑiculis inqͥt
in mari. ꝑiculis influminib. Periculis
in descito: ꝑiculis in latronib: ꝑiculis
infalsis fratrib. Cetera ꝑicula. quiesce¬
re possunt: ꝑicula a falsis fratrib quies¬
cere usq insinẽ scł ñ nouerunt Mig¬
nus bonorũ labor . ẽ. mores tolerare
contrarios: quib qui ñ offendit᷑ parũ ꝓ¬
ficit. Tantũ eñi torqu& ustũ iquitas
iliena. quantũ recedit a sua. M al autẽ
homines & seductores. ꝓficient in ꝑeuis:¬
errantes & in errorẽ mittentes. Cȩcus

Expanded text:
secutionem patientur . Ecce quia dies mali sunt, sine persecutione hic vivere mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audis, et nondvivere, et probas quod dico. Denique Apostolus cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in deserto, periculis in latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula quiescere possunt, pericula a falsis fratribus quiescere usque in finem saeculi non noveruntnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas aliena, quantum recedit a sua.lerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ita. Sic eñi ait. in sp̃e uita ȩternȩ.
quã ꝓmisit ñ mentax d̃s ante t̾epori
eterna : manifestauit autẽ temporib
suis uerbũ suũ. Ecce dixit recro quod fue¬
rint tẽpora ȩcerna: quȩ tam̃ ñ fuerint
deo coȩcerna. S quitẽ ille ante tẽpo¬
ra aeterna ñ solũ erat. uerũ etiã ꝓmiste
utã ecernã: quam
manifestaũ
imporibus suis. idest
congruis:
Iua aluid quã uerbum suum:
hoc ẽ. enĩ uita eterna Quomͦ autẽ pro¬
nisit cũ hominibus utiq ꝓmiserit. qͥ
ñdũ erant ante etempora eterna: nisi
qua in eius et̃nitate. atq in ipso u̾bo
aiseidẽ coeterno iam p̃destinatione fixũ
uit. quod suo tempore futurũ erat. Si¬
nprincipio tempors dm̃ fecisse cȩlũ et
arã credamus: debemus utiq intelligere
qued ante principrã temporis ñ erat tem¬
pis. Ds̃ enĩ fecit tẽpora. Et ideo ante¬
qã faceret tempora: ñ erant tempora.
qͥongͥ possumus dicere fuisse aliquot

Expanded text:
eterita. Sic enim ait: In spem uitae aeternae, quam promisit non mendax Deus ante tempora aeterna; man i fe s tau ita autem temporibus suis uerbum suum. Ecce dixit retro quod fuerint tempora aeterna, quae tamen non fuerint Deo coaeterna, si quidem ille ante tempora aeterna non solum erat, uerum etiam promisit uitam aeternam, quam manifestauit temporibus suis, id est congruis, quid aliud quam Verbum suum? Hoc est enim uita aeterna. Quo modo autem promisit, cum hominibus utique promiserit, qui nondum erant ante tempora aeterna, nisi quia in eius aeternitate adque in ipso Verbo eius eidem coaeterno iam praedestinatione fixum erat, quod suo tempore futurum erat? principio temporis Deum fecisse coelum et terram credamus, debemus utique intelligere quod ante principium temporis non erat tempus. Deus enim fecit et tempora: et ideo antequam faceret tempora, non erant tempora. Non ergo possumus dicere fuisse aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
insensatos. & tabescebam. Pia. ẽ. ista
tristicia. et si dici potest beata mise¬
ria: uitiĩs alienis tribulari ñ implica¬
ri ÷ merere: non herere: dolore con¬
trahi. ñ amore attrahi. Hȩc . ẽ. ꝑ-
secutio quam patiuntur om̃s qui uo¬
lunt in xep̾o ꝑie uiuere: sccłm apłicã
mordacẽ uerãcẽq sententiam. Quro
eñi hic ꝑsequitur uitã bonoꝵ: quam
uita iniquoꝵ.ꝰ Non cum cogit uni¬
tari quoo displic&: s cum cogit de¬
lere quod iud&. qm̃ coram pio uiuens¬
impie. & si ñ obligat consentientẽ: cru¬
ciat sentientem. Nam sepe ⁊ dui pioꝵs
lib&̃ uexationib parcitur : piorum autẽ
cordib. malis hominum morib nunꝗͣ
usq ad huius scħ finem. Sic gͦ potuis un¬
pletur quod cõmemoraui dixisse apłm.
rius quanto interius : donec diluuiũ
transeat. ubi archa contin&e coruum

Expanded text:
insensatos et tabescebam. pia est ista insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiiri, moerere, non haerere, dolore contrahi, non amore attrahi. Haec est illa persecutio, quam patiuntur omnes qui o pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuenmpie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum umlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoraui dixisse apostorius quanto interius, donec diluuium transeat, ubi -area continet coruum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝑsecutionẽ ñ incorporib s in
ncrpore meo. Si rursus qm̃ cogitant᷑
immutabilia diuina ꝓmissa. & quot
ait apłs. nouit dñs qui sunt eius: qͦs
eñi p̃sciuit & p̃destinauit conformes
imaginis filii sui. ex eis ꝑire nullus pot̾:
id̃o sequitur in illo psalmo. Consolatio¬
nestuȩ iocundauerunt animam meam.
Dolor autem qͥui fit iͥpse incordibus
piorum. quos ꝑsecuntur mores xp̃ia¬
norum maloꝵ. siue falsoꝵ. ꝓd. ẽ. do¬
lentib qm̃ de caritate descendit. qua
eos ꝑire nolunt. nec impedire alioꝵ
salutẽ. Deniq magnȩ consolationes
fiunt etiam de correptionib eorum:
quȩ piorum animas tanta iocundita¬
te ꝑfundunt. quantis dolorib de
sua ꝑditione cruciauerunt. Sic in hoc
scło intlieb his malis. ñ solum a tem
mundi. & consolationes dĩ. ꝑegrinati
tua: quod tedium te detinuerit a pec¬
catorib derelinquentib legem dei.
luo enim sp̃u uiuis: quo dictũ.ẽ. Uidi

Expanded text:
hanc persecutionem non in corporibus, sed in hanc persecutionem non in corporibus, sed in In corpore meo. Sed rursus quoniam cogitantur inmutabilia diuina promissa, et quod ait apostolus: Nouit Dominus qui sunt eius quos enim praesciuit et praedestinauit conformes iideo sequitur in illo psalmo, Consolationes tuae jucundaverunt animam meam. Dolor autem ipse, qui fit in cordibus piorum, quos persequuntur mores Christianorum malorum sive falsorum, prodest dolentibus; quoniam de charitate descendit, qua eos perire nolunt, nec impedire aliorum salutem. Denique magnae consolationes fiunt etiam de correctionibus eorum, quae piorum animas tanta jucunditate perfundunt, quantis doloribus de sua perditione cruciaverunt. Sic in hoc saeculo, in his diebus malis, non solum a tempmundi et consolationes Dei peregrinando tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
uis: nullis putandum. ẽ. de. eẽ. posse
imporib: quia & cum ab eis qui foris
snt ñ seuientib uidetur. eẽ. tranquil¬
las. & reuera. ẽ. plurimumq conso¬
ltionis affert maxime infirmis: ñ tam̃
desunt. immo multi sunt intus. qui
irda pie tiuentium suis ꝑditis morib
auciant. qm̃ ꝑ eos blasphematur xp̃i.¬
inum &e catholicum nomen: quod qn¬
o. ẽ. caruis eis qui uolunt pie uiuere
nxp̃o: tantomagi dolent quod ꝑ ma
los intus positu̾s fit. ut minus quam
porum mentes desid̾ant diligatur.
isi quoq heretici cum cogitantur
hib̾e nomen. & sacramenta xp̃iana.
escripturas. et ꝓfessionem. magnum
blorẽ faciunt incordib piorum: quia
e multi uolentes. ẽẽ. xp̃iani. ꝓpt̃ eoꝵ
lsensiones hesitare coguntur : & mul¬
imaledici eciam in his inueniunt ma
trorib hominum ꝑsecutionẽ pati¬
ntur qui uolunt in xxp̃o pie uiuere:
tiam nullo infestante neq uexante
copus illarum. ꝑatiuntur quippe

Expanded text:
tur , nullis putandum est deesse posse tur , nullis putandum est deesse posse temporibus. Quia et cum ab eis qui foris sunt non saevientibus, videtur esse tranquillitas, et revera est, plurimumque consolationis affert, maxime infirmis; non tamen desunt, imo multi sunt intus, qui corda pie viventium suis perditis moribus cruciant: quoniam per eos blasphematur christianum et catholicum nomen: quod quanto est charius eis, qui volunt pie vivere in Christo, tanto magis dolent, quod los intus positos fit, ut minus, quam piorum mentes desiderant, diligatur. Ipsi quoque haeretici, cum cogitantur habere nomen et sacramenta Christiana et scripturas et professionem, magnum dolorem faciunt in cordibus piorum; quia et multi uolentes esse Christiani propter eorum dissensiones haesitare coguntur et multi maledici etiam in his inueniunt materroribus hominum persecutionem patiuntur, qui uolunt in Christo pie uiuere, etiam nullo infestante neque uexante corpus illorum. Patiuntur quippe
Abbreviated transcription (Latin):
citatem huiuis scłi. quã ds ipse scło ñ ꝓmi¬
sit: Ille p̃dicit labores suꝑ labores usq
infinẽ uenturos ipsi scło : & uuius ab ꝓp¬
sis laborib exceptũ. ẽẽ. xp̃ianum:
Quia xp̃ianus. ẽ: aliquia plus passurꝰ
secutionem patientur. Iam si tibi pla¬
cet pastor. fua querens ñ quȩ iłiu xp̃i
ille dicat. om̃s qui uolunt inxp̃o pie
uiuere ꝑsecutionẽ patientur: & tudic
si in xp̃o pie uixceris. habundabunt tͥ
om̃ia bona: & si filios ñ habes suscipies.
&̃ enutries om̃s. & nemo tibi moriecur.
Hȩccine. ẽ. ȩdificatio tua. Attende
qu̾id facias: ub ponas. Siꝙ harenã. ẽ.
qũe constituis.: uenturꝰ. ẽ. Hymber. in¬
fluxurus. ẽ. fluiuus: flaturus. ẽ. uentꝰ.
impingent domum istam & cad&.
& set ruina euis magna. Leua de hare
ã. xp̃ianum. Attendat ao passiones
xpi in dignas: attendat illum sine ullo
pacato quȩ ñ rapuit ex soluentem. Ae ciuit d¬

Expanded text:
citatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promicitatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promisit; ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, et tu vis ab ipsis laboribus exceptum esse Christianum? quia Christianus est, aliquid plus passurus persecutionem patientur . Jam si tibi placet pastor sua quaerens, non quae Jesu Christi, ille dicat: Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur: et tu dic, s in Christo pie vivere, abundabunt tibi omnia bona; et si filios non habes, suscipies, et enutries omnes, nemo tibi morietur. Haeccine est aedificatio tua? Attende quid facias, ubi ponas: super arenam est quem constituis, venturus est imber, influxurus est fluvius, flaturus est ventus, et impingent in domum istam, et cadet, et fiet ruina ejus magna. Leva de aianum. Attendat ad passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolventem: attendat