comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenire dissimulans
cui fecisset iniuriam.
aegre patiebatur he¬
remita se alumne so¬
latio destitutũ. Postre¬
mo illius oratione re¬
uocata: septimũ post̃
diem affuit. ut sole¬
bat ante coenanti.
Sed ut facile cerneres
uerecundiam poeniten¬
tis: non ausa propius
accedere. de iectis in
terrã profundo pudo¬
re luminibus: quod
palam licebat intelli¬
gi. quandam ueniam
precabat᷑: Quam illi¬
us confusionẽ heremi¬
ta miseratus: iubet
eã ꝓpius accedere :¬
ac manublanda capt
triste ꝓmulcet. De¬
in.pane duplicato reã
suã reficit. Ita indul¬
gentiam consecuta :¬
officii consuetudinem
deposito merore repa¬
rauit. In tuemini que¬
so. xp̃i etiã in hac par¬
tẽ. uirtutẽ: cui sapit
omne qͦd brutũ est.
cui mite ẽ. omne quod
seuit. Lupa. praestat
officiũ. bupa. furti
crimen agnoscit.
Lupa. conscio pudore
confunditur. Vocata
adest : caput prebet:¬
& habet sensũ indul¬
tae sibi ueniȩ: sicut
pudorem gessit erra¬

Expanded text:
venire dissimulans, venire dissimulans, cui fecisset injuriam, aegre patiebatur eremita, se alumnae solatio destitutum. Postremo illius oratione revocata, septimum post diem adfuit, ut solebat ante, coenanti. Sed ut facile cerneres verecundiam poenitentis non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit erra
Abbreviated transcription (Latin):
coenulȩ suꝑ fuisset
offerret. Illam
manum eius lambere
solitã: atq. ita qͣasi
impleco officio & pre¬
stita confolatione di¬
scedere. Sed forte
accidit: ut scs ille
dũ fratrem qui ad eũ
uenerat deducit a¬
beuntẽ diutius ab e&̃.
& non nisi sub nocte
remearet. Interim
bestia ad consuetu¬
dinariũ illud coe¬
nae tempus occur¬
rit. Vacuam cellu¬
lam. cũ familiarem
patronũ abesse sen¬
tiret ingressa: curi¬
osius explorans ubi¬
nam e& habitator :
casu contigua cum
panibus quinq. pal¬
mitia sportella pen¬
debat. Exhis unum
prȩsumit: & deuorat.
De in.ꝑpetrato scele¬
re : discedit. Regres¬
sus heremita uidet spor¬
tulam dissolutã: non
constante panũ nume¬
ro. Damnũ reifamili¬
aris intelligit : ac ꝓpe
limen. panis absumpti.
fragmenta cognoscit.
Sed nonerat incerta
suspitio : quȩ furtum
ꝑsona fecisset. Ergo
cũ sequentib dieb: scđm con¬
suetudinẽ bestia non
uenisset: nimirũ auda¬
cis facti conscia. ad eũ

Expanded text:
cenulae superfuisset, cenulae superfuisset, offmanum ejus lambere solitam: atque ita quasi impleto officio et praestita consolatione discedere. Sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem qui ad eum venerat deducit abeuntem, diutius abesset, et non nisi sub nocte remearet. Interim bestia ad consuetudinarium illud coenae tempus occurrit. Vacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans, ubinam esset habitator. Casu contigua cum panibus quinque palmicia sportella pendebat: ex his unum praesumit et devorat, deinde perpetrato scelere discedit. Regressus eremita videt sportulam dissolutam, non constante panum numero; damnum rei familiaris intelligit, ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit; sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. Ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non venisset nimirum audacis facti conscia, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
quam nos humanitas
nr̃i hospitis ducebat
arborem peruenimis:
leonem ibi offendimis.
Quo uiso. ego & ille dux
m̃s intremuimus
Sc̃s uero ille incunctan¬
ter accessit : nos licet
trepidi secuti sumus
Bera paululũ cerneres
imperatam adõ. mo¬
desta discessit. & con¬
stitit : dũ ille attigua
ramis humilioribus
poma decerperet.
Cũq plenam palmu¬
lis manũ obtulisset .
occurrit bestia: acce¬
pitq tam libere . quã
nullũ animal dome¬
sticũ. Et cũ comedis¬
set: abscessit. Nos
haec intuentes & ad¬
huc trementes : fa¬
cile potumus expen¬
dere : qͥanta in illo
fidei uirtus. & quan¬
ta innobis e&̃ infirm᷑
lium aeque uiii¬
singularem uirũ
uidimus paruo tugu¬
rio. in quo non nisi
unus recipi posset.
habitantẽ. De hoc
illud ferebatur. qđ
ei lupa solita erat a¬
stare coenanti: nec
facile unquã bestia
falleretur . quin illi
adlegitimam horã
refectionis occurre¬
ret. & tam diu pro
foribus expectaret:
donec ille panem qͥ

Expanded text:
quam nos humanitas quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tio aquarũ tant̃am
pinguedinẽ arenis
dabat : ut mirum
inmodũ uirere atq.
fructificare horti
illius holera uide¬
rimus Exhis igitur.
una cũ domino bos
ille uiuebat. Nobis
quoq. exea copia
coenã sc̃s dedit. Ibi
uidi quod uos galli
forte non creditis.
ollam cũ holeribus
que nobis incoenam
prȩparabantur
sine igne feruere.
Ianta uis solis . ẽ: ut
quibus libet coquis.
etiam ad gallorũ pul¬
menta sufficiat. Post
coenam autẽ inclinan¬
te iam uesꝑa. inuitat
nos ad arborem palmã.
cuius interdũ pomis
uti solebat: quae fere
duob milibus aberat.
Nam hae tantũ inhere¬
mo arbores. licet raro
habentur. Iamen quod
utrũ sollers antiqui¬
tas procurauerit. An
solis natura gignat
ignoro : nisi d̃s prae¬
scius habitandam qͥan¬
doq a scĩs heremum.
haec seruis suis paraue¬
rit. Ex maiore enim
partẽ qui intra illa se¬
creta consistunt: cũ
alia ibi germina nul¬
la succedunt. istarũ
arborũ pomis aluN᷑.
Ergo ubi ad illam ad

Expanded text:
tio aquarum tantam tio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
habemus: in quo tibi
mutuũ. uel sine fenore
restituere possimus
Sed tamen quicquid pu¬
taueris imꝑato: dum¬
modo ut coepas desi¬
deriis nr̃is satis facias.
V alde enim nos dele¬
ctat tua oratio Nichil
inquit postumianus
ur̃a studia fraudabo
It quia heremitae uni¬
us incipientis agno¬
uistis uirtutẽ: refe
mi ingressus sum.
duodecim fere anilo
milibus: habebam
autẽ unũ exfrĩbus
ducem locorum pe¬
ritũ ꝑuenimus ad
quendam senem mo¬
nachũ: subra dice
montis habitantem
Ibi quođ in illis locis
rarissimũ . ẽ: puteus
erat. Bouem unum
habebat. Cuius hic
erat totus labor
impulsa rotali ma¬
china aquam produ¬
cere. Nam fere mi¬
le aut amplius pe¬
tai ferebat᷑. Hortus
illic erat multis
holeribus copiosus
Id quidem contrana¬
turam heremi : ubi
omnia arentia exusta
solis ardoribus. nullu
unquam seminis uel
exiguam radicem de¬
hoc scõ illi labor cũ
peccore communis.
& propria praesta¬
bat industria. tre¬
quens enim irriga¬

Expanded text:
habemus, in quo tibi habemus, in quo tibi mutuum vel sine fenore restituere possimus. Sed tamen quidquid putaveris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: valde enim nos tua delectat oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, refermi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis haibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius petei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inriga
Abbreviated transcription (Latin):
uit : si istud audiret.
magis magiscs. pro¬
posito confirmare¬
tur exemplo. prȩ¬
claram eẽ. uircutẽ
iracundia non mo¬
ueri. Nec uero infi¬
ciabor : iustas illi
causas irarũ fuisse .
Sed ubi durior pugna.
ibi gloriosior .ẽ. & co¬
rona. Vnde quendam
siagnoscit. censeo uire
laudandũ : qͦd cũ eũ
libertus deseruerit
ingratus: miseratus ÷
potius quã insectatis
abeuntẽ. Sed net.
illi irascitur : A quoui¬
detur abductus. ꝑgo
Autẽ nisi istud uincen¬
de iracundiae postu¬
mianus prodidisset
exemplũ: grauiter
ĩ rascerer discessione
fugitiui. Sed quia ira¬
sci non licet. tota
istorũ commemora¬
tio que nos compun¬
git. abolenda est.
Tẽ inquam postumiane.
te potius audiamus
F aciam inquit galle
quod p̃cipis: quatenis¬
tam studiosos esse uos
mentote : quia non sine
fenore istũ ap̃d uos de¬
pono sermonem. Libers
prȩsto qđ poscitis: dũ¬
modo paulo post qđ
poposcero non negetis
Nos uero in quam nichil

Expanded text:
uit, si istud audiret, uit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungit, abolenda est. te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Sulpici, quod ptam studiosos audiendi mentote, quia non sine fenore istum apud vos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos vero, inquam, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ascriberet: ita ambo
caelestem panem cum
multa exultatione fre¬
gerunt. Iuod cũ senex
ad monas teriũ post re¬
gressus fr̃ibus reculis¬
set: tantus omium in¬
cenderat ardor animos.
ut certatim adheremũ
& sacras solitudines ire
properarent: miseros
se fatentes. qui diutius
incongregatione mul¬
torũ ubi humana eẽt.
patienda conuersatio
resedissent. UI.
oemonasterio
duos ego senes uidi.
ibi degere. ita ut nun¬
quã inde discesserint.
ferebant᷑. Quorum
praetereunda michi
commemoratio non
uidetur. Siquidem
id de eorũ uirtutibis
et abbatis ipsius te¬
stimonio. & omnium
frm audierim sermo¬
ne celebrari : quod
unũ eorũ sol nunquã
uidissec epulantẽ : altũ
nunquã uidisset iratũ.
Adhaec gallus me in¬
tuens. Osi ur̃t ille. nolo
nomen edicere. nunc
adesset : uelim ad¬
modũ istud audiret
exemplũ : quem in
multorũ saepe ꝑso¬
nis nimium exꝑti
sumus uehementer
irasci. Sed tamenqͥa
inimicis suis quantũ
audio nuper igno¬

Expanded text:
adscriberet: ita ambo adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, siquidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper igno
Abbreviated transcription (Latin):
ullus aut cibus aliqͥs
mitteretur . Iamq: octa¬
uus dies fuerat emen¬
sus : quose homo xp̃i
intra periculũ famis
ipse concluserat. Are¬
bant menbra ieiunio.
sed deficere mens cae¬
lo intenta non pote¬
rat. Corpus inedia
fatiscebat: fides fir¬
ma durabat: cũ inte¬
rim admonitus abbas
ille per sp̃m. ut disci¬
płm uisitaret: pia
sollicitudine cognosce¬
re cupiens quã uite
substantia uir fidelis
aleretur : qui ministra¬
ri sibi panem ab ho¬
mine noluisset: ad re¬
quirendũ eũ ipse pro¬
ficiscitur. Illȩ ubi emuinꝰ
senem uenire conspexit :
occurrit: agit gr̃as: du¬
cit adcellułam : cũ in¬
gressi parit̃ ambo. con¬
spiciunt palmitiã spor
mũ calidi panis odor.
sentitur. Tactu uero:
ac si ante paululũ focis
e& ereptus. ostenditur.
Aegypti tamen panis
forma non cernitur.
Obstupe facti ambo: mu¬
nus cęleste cognoscuñ
Cum ille hoc abbatis ad¬
uentu praestitũ fate¬
retur . abbas uero illus
fidei ac uirtuti. id potus

Expanded text:
ullus aut cibus aliqui ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportmum calidi panis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius
Abbreviated transcription (Latin):
per territi: ubi ante
pedes eorũ uenit:
quasi incantata car¬
minibus cerulea
colla deposuit. Mi¬
noris ꝑuerimanu
apphensa acpallio
inuoluta ferricę¬
pit. De in monaste¬
riũ quasi uictor in¬
gressus:: in occursũ
fr̃m inspectantibis
cunctis. captiuam
bestiolam resoluto
pallio. nonsine iactan¬
tiȩ tumore deposuit
Sed cũ infantiũ fidẽ
atq uirtutẽ cęteri
praedicarent abbas
ille altiore consilio
ne infirma aetas in¬
solesceret uirgis ue¬
trunq compeseuit
inultum obiurgatos.
cur ipsi quod per eos
dñs operatus fuerat
prodidissent. Opus
illud non suę fidei
sed diuinae fuisse uir¬
tutis Discerent po¬
tius dõ inhumilitate
seruire: & non insi¬
gnis & uirtutibus glo¬
riari : quia melior
e& infirmitatis con¬
scientia. uirtutũ ua¬
nitate. Hoc ubulle
monachus audiuit.
et periclitatos infan¬
tulos serpentis oc¬
cursu & ipsos insuꝑ
multa uerbera uicto
serpente meruisse.
abbatem obsecrat. ne
sibi posthaec panis

Expanded text:
perterriti, ubi ante perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis
Abbreviated transcription (Latin):
stringam epluribus
Haud longe abheremo
contiguã nilo. multa
st̃ monasteria. Habi¬
tant uno in loco ple¬
runq centeni. Quib
summũ uis .ẽ. subab¬
batis imperio uiuere.
nichil arbitrio suo a¬
gere : ꝑ omnia adnu¬
tum illius potestatẽq.
pendere. Exhis siqui
maiorem uirtutẽ men¬
te concepint  ut ac¬
turi solitariã uitam
se adheremũ conferans:
non nisi ꝑmittente ab¬
bate illo discedunt.
Haec illorũ prima uir¬
tus .e. parere alieno
imperio. Trans gressis
adheremũ : abbatis
illius ordinatione. pa¬
nis uel quilibet cibus
alius ministratur. Ca¬
su per illos dies quib
illo adueneram : cui¬
dam qui nuꝑ adhere¬
mum secesserat. neq.
amplius ab hoc mona¬
sterio quã sex milibis
taberna culũ sibi con¬
stituerat. panem ab¬
bas ꝑduos puerulos
miserat. Quorũ maior
habebat aetatis annos
quindecim: minor
duodecennis erat
His ergo inde redeun¬
tibus: aspis mire ma¬
gnitudinis fit obuiã.
Cuius occursu. nichil¬

Expanded text:
stringam e pluribus. X. stringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt monasteria. Habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum jus est, sub abbatis imperio vivere, nihil arbitrio suo agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. Ex his, si qui majorem virtutem mente conceperint, ut acturi solitariam vitam se ad eremum conferant, non nisi permittente abbate discedunt. Haec illorum prima virtus est, parere alieno imperio. Transgressis ad eremum, abbatis illius ordinatione panis vel quilibet cibus alius ministratur. Casu per illos dies quibus illo adveneram, cuidam qui nuper ad eremum secesserat, neque amplius ab hoc monasterio quam sex millibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum major habebat aetatis annos quindecim, minor duodecennis erat. His ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obviam, cujus occursu ni
Abbreviated transcription (Latin):
gnare non desinit.
O der̃ clerici: quia
uitã eorũ insectatur
& criminatur. Sed
plane eum boni om̃s
admirantur. & diliguñ.
Nam qui eũ hereticum
esse arbitrantur : in¬
saniunt. Vere dixerĩ
catholica hominis sci¬
entia. sana doctrina ẽ.
Totus semꝑ in lectione.
totus in libris ẽ. Non
die non nocte requi¬
escit. Aut legit ali¬
quid semꝑ: aut scri¬
bit. Quod nisi mi¬
chi fuisset fixum
animo & promissũ
dõ teste propositũ.
heremũ adire : uel
exigui temporis pun¬
ctum atanto uiro
discedere noluissẽ.
Huic ergo traditis
atq commissis om̃ib
meis. omniq fami¬
lia que me contra
uoluntatẽ animi
mei secuta. tenebat
implicitũ : exoneratus
quodammodo graui fa¬
sce. penitus ac liber :
regressus alexandriã.
uisitatis ibi frĩb. ad su¬
periorem inde theba¬
idam. id est adextre¬
Ibi enim uaste patentes
heremi solitudines: plu¬
rimum ferebantur
habere monachorũ.
ongum est: si om̃ia
cupiam referre quae
uidi. Iamen pauca ꝑ¬

Expanded text:
gnare non desinit: gnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est: non die, non nocte requiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro discedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus Alexandriam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad AegyIbi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. Longum est, si omnia cupiam referre quae vidi: tamen pauca per
Abbreviated transcription (Latin):
torũ. Cȩterũ defamili¬
aritatib uirginũ et mo¬
nachorũ. atq etiã cle¬
ricorũ : quã uera. quã
fortia disputauit. Un¬
de a quibusdam quos
nominare nolo. dicit᷑
non amari. Nam sicut
belgicus nr̃ irascitur.
edacitatis nimiȩ nos no
tatos: ita illi fremere
dicuntur. cũ millo opu¬
sculo scriptũ legunt
Cęlibem spernit uirgo
germanũ fratrem : &¬
quȩrit extraneũ: Ad hec
ego: nimiũ inquam gal¬
le progrederis. Cauẽ.
ne & te aliquis quihaec
fortassis agnoscit. exau¬
diat : teq. una cũ iero¬
nimo incipiat non a¬
mare. Nam quia sco¬
lasticus es: non imme¬
rito te uersũ comici
illius admonebo.
Obsequiũ amicos: ueri¬
tas odium parit
Tua nobis potius ut coe¬
peras postumiane
repetatur orientalis
oratio. Ego inquit ut
dicere institueram.
apud ieronimum
sex mensibus fui :
cui uigis aduersus
malos pugna. ꝑpe¬
tuũq. certamen con¬
sciuit odia ꝑditorũ.
Oderunt eum hereti¬
ci: quia eos impu¬

Expanded text:
torum. Ceterum de familitorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimitatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: Coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, Nimium, inquam, Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, qui haec fortassis agnoscit, exaudiat, teque una cum Hieronymo incipiat non amare. Nam quia scholasticus es, non immerito te versu Comici illius admonebo: Obsequium amicos, veritas odium parit. Tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui jugis adversum malos pugna perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Oderunt eum haeretici, quia eos impu
Abbreviated transcription (Latin):
cis. sed et hebrȩis etiã
ita: litteris institutus
est: ut se illi inom̃i
scientia nemo aude¬
at comparare. Miror
aut̃ si non &uobis ꝑ
multa quȩ scripsit
opera comꝑtus est.
cum ꝑtotum orbem
legatur. Nobis uero
gallus inquit. nimi¬
um nimiũq comꝑ¬
tus ẽ. Nam ante hoc
quinquenniũ quen¬
dam illius libellũ
legi: in quo tota
nostrorũ natio mo
irasci solet : quod dixe
uiro ignosco : Atq: ita
sentio de orientalibis
illũ potius monachis
quã de occidentalibus
disputasse. Nam eda¬
citas ingrecis. gula .ẽ.
ingallis. natura. Tum
ego: scolastice inquã
galle defendis gentẽ
tuam. Sed quȩ sõ te. li¬
ber iste nunquid hoc
solũ uitiũ damnat in
monachis : Immo uͦ
inquit nichil penitis
omisit qͦd non carper&.
laceraret : exponeret.
Prȩcipue auariciã : nec
minus uanitatẽ inse¬
ctatus ẽ. Multa de
suꝑbia: non pauca de
suꝑstitione disseruit.
Vere fatebor: pinxisse
michi uidetur ũitia mul¬

Expanded text:
cis, sed et Hebraeis etiam cis, sed et Hebraeis etiam ita litteris institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat comparare. Miror autem, si non et vobis per multa quae scripsit opera compertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis vero, Gallus inquit, nimium nimiumque compertus est: nam ante hoc quinquennium quemdam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monirasci solet, quod dixertem illi viro ignosco; atque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse: nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, Scholastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam; sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum vitium damnat in monachis? Immo vero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue avaritiam, nec minus vanitatem insectatus est. Multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit. Vere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia mul
Abbreviated transcription (Latin):
nisi contentione cre¬
uisset. Istiusmodi ergo
turbatione. cũ uenĩ
alexandriam: fluctu¬
abat. Ne quidem
ep̃s illius ciuitatis. be¬
nigne ad modũ. et me¬
liũs quã opinabar ex¬
cepit : & secũ tenere
temptabat. Sed non
fuit animus ibi consi¬
stere : ubi recens fra¬
ternȩ cladis ferue¬
bat inuidia. Nam &¬
si fortasse uideantur
se: non obhanc tam̃
causam multitudinẽ
tantam sub xp̃i con¬
fessione uiuentẽ. p¬
sertim abepiscopis
oportuisset affligi
gitur inde digref¬
sus: bethleem oppi¬
dum petii. Quod ab
iero solr̃mis sex mili¬
bus disparatur : aba¬
lexandria autẽ sede¬
cimmansionib Ab est.
Eccłam loci illius: ie¬
ronimus prot regit.
Nam parochia est ẽp̃i
qui iero solrmam te¬
net. Michi iam pri¬
dem ieronimus su¬
periore illa mea pe¬
regrinatione com¬
pertus. facile obtinu¬
erat: ut nullũ michi
expetendũ rectius
arbitrarer. Vir enĩ
preter fidei meritũ
dotẽq uircutũ. non
solũ la tinis atq gre¬

Expanded text:
nisi contentione crenisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur se, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab episcopis, oportuisset adfligi. Igitur inde digresus, Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam parochia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. Mihi jam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione compertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer: vir enim praeter fidei meritum dotemque virtutum, non solum Latinis atque Grae
Abbreviated transcription (Latin):
nem reformasset . ꝓ¬
lapsũ quoq. angłm
liberaret. Cũ haec
atq alia istius modi
abepĩs proderentur.
exstudiis partiũ orta
seditio ẽ. Quae cum
reprimi sacerdo tum
auctoritate non pos¬
set : sceuo exemplo ad
regendam eccłae di¬
sciplinam. prȩfectus as¬
sumitur. Cuius terro¬
re disꝑsi fr̃s. ac per di¬
uersas horas monachi
sunt fugati: ita ut ꝓ¬
positis edictis innulla
consistere sede sine¬
rentur. Illud me ad¬
modũ permouebat .:
qͦd ieronimus uir ma¬
xime catholicus & sa¬
crae legis peritissimꝰ.
origenem secutus pri¬
mo tempore puta¬
batur: quem nunc
idem p̃cipue uel omĩa
illius scripta damna¬
ret. nec ueroausus de
quoquã temere iudica¬
re. Praestantissimi ta¬
men uiri & doctissimi :¬
ferebantur in hoc cer¬
tamine dissidere. Si
tamen siue illud error
est ut ego sentio. siue
heresis ut putatur:
non solũ reprimi non
potuit multis anim¬
aduersionib sacerdo u¬
tũ : sed nequa quã late
se potuisset effundere.

Expanded text:
nem reformasset, pronem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere,
Abbreviated transcription (Latin):
libri quos eccła rece¬
pisset . Respuendam
esse penitus lectionẽ:
quae plus e& nocitura
insipientibus quam
profutura sapientibis
Michi aut̃ ex illus libris
quaedam curiosius in¬
daganti ad modũ mul¬
ta placuer̃: sed non¬
nulla dep̃hendi. in qͥbis
illũ praua sensisse ñ
dubiũ ẽ quae defen¬
sores eius falsata con¬
tendunt. Ego miror
diuersũ ase eẽ. potuis¬
se: ut inea parte qua
probatur. neminem
post apłos habeat
aequalem: in ea uero
qua iure rep̃hendit᷑.
nemo deformius do¬
ceatur errasse. Nam
cũ ab ep̃is excerpta
inlibris illius multa
legerentur . quae con¬
tra catholicam fidẽ
scripta constaret :
locus ille uel maximã
parabat inuidiam.
in quo editũ legebat᷑
redemptione homi¬
nis in carne uenisset.
crucem prohominis
salute ꝑpessus. mor¬
tem prohominis ae¬
ternitate gustasset :
ita esset eodem ordi¬
ne passionis. etiã dia¬
bolum redempturis.
quia hoc bonitati illus
pietatiq congruer&
ut qui perditũ homi¬

Expanded text:
libri, quos ecclesia recelibri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror diuersum a se esse po. tuisse, ut in ea parte, qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. nam cum ab episcopis excepta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille uel maxime parabat inuidiam, in quo editum legebatur, redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute perpessus mortem pro hominis aeternitate gustasset, ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut, qui perditum homi
Abbreviated transcription (Latin):
exea occasione uel cau¬
sa. quia congregati
inunũ saepius sacer¬
dotes frequentibus de¬
creuisse sr̃nodis uide¬
bantur . nequis orige¬
nis libros legeret aut
haberet : qui tractator
scripturarũ sacrarum
peritissimus habebat᷑.
Sed ep̃i quaedam in li¬
bris ipsius insanius
scripta memorabats
quae assertores eius
defendere non ausi.
abhereticis potius frau¬
dulent̃ inserta dicebañ.
Etideo non propter illa
quae inreprehensionẽ
merito uocarentur.
etiam reliqua eẽ. dam¬
nanda: cũ legentium
fides facile possit ha¬
bere discrimen ne fal¬
sata sequerentur. & ta¬
men catholicae dispu¬
tata retineret . Non
esse autẽ mirũ si inli¬
bris neo tericis & recers
scriptis. fraus heretica
fuisset operata: quae
inquibusdam locis non
timuisset incidere euan¬
gelicã ueritatẽ. Ad¬
uersũ haec ep̃i obstina¬
tius renitentes : pro
potestate cogebant
recte etiam uniuersa
cũ prauis & cũ ipso aucto¬
re damnari : quia satis
superq: sufficerent

Expanded text:
ex ea occasione uel cauex ea occasione uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequerentur et tamen catholice disputata retinerent. non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset inpetere euangelicam ueritatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum prauis et cum ipso auctore damnari, quia satis superque sufficerent
Abbreviated transcription (Latin):
lum hospitem nr̃m
nos dissimulatione
celauerat. De inde
cũ ipso ad eccłam pro¬
cessimus: quae fere
duobus milibus aberat
a conspectu nr̃o. in¬
teriectu montis ex¬
clusa. Erat autem
uilibus texta uirgul¬
tis: non multo am̃bi¬
tiosior. quã nr̃i hospi¬
tis tabernaculũ. in qͦ
nisi in curuus quis ñ
poterat consistere.
Cum hominũ mores
quȩ reremus: illud
prȩclarũ anim aduer¬
timus. nichil eos neq.
emere . neq uendere.
Quid sit fraus aut fur¬
tũ: nesciunt: Aurũ
atq. argentũ quae
prima mortalef pu¬
tant: neq. habent.
neq. habere cupiuns.
Nam cũ ego prbo illi
decem nummos au¬
reos obtulissem: re¬
fugit altiore consilio
protestatus. eccłam
auro non strui. sed po¬
tius destrui. Aliquan¬
tulũ ei uestimentorũ
indulsimus. Quod cũ
ille benigne accepisset :
reuocantibus nos ad
mare nauctis discessimis.
rosperoq cursu.
septimo die alexan¬
driam peruenimus.
ubi foeda inter epos
att monachos certa¬
mina gerebantur :¬

Expanded text:
lum hospitem nostrlum hospitem nostrnos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incuruus non poterat consistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduertimus, nihil eos neque emere neque uendere. quid sit fraus aut furtum nesciunt. aurum uero adque argentum, quae prima mortales putant esse, neque habent neque habere cupiunt. nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos obtulissem, refugit, altiore consilio protestatus, ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. aliquantulum ei uestimentorum indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, reuocantibus ad mare nautis discessimus, prosperoque cursu septimo die Alexandriam peruenimus, ubi foeda inter episcopos adque monachos certamina gerebantur
Abbreviated transcription (Latin):
nos edacitatis fatiges.
Sed facis inhumanȩ.
qui nof gallos homines
cogis exemplo angelo¬
rum iuiuere . quanquã
ego studio manducan¬
di. etiam angelos
manducare credam.
Nam istud dimidium
ordeaciũ. timeo uel
solus attingere. Sed
contentus sit hoc ille¬
csrenensis: cuiuel ne¬
cessitas uel natura ẽ.
esurire : uel postre¬
mo isti: quibus credo
marina iactatio in ediã
cibi fecerat. Nos pro¬
cul amari absumus:
& qđ tibi saepe testatis
sũ galli sumus. Sed ꝑ¬
gat hic potius expli¬
care sui cyrenensis hr̾¬
storiam. Enim uero
postumianus inquit.
cauebo post haec cuuis¬
quam abstinentiam
prȩdicare : ne gallos
nr̃os arduũ penitus
offendat exemplũ.
Statuerã autẽ etiam
coenam crrenensis
illius. uel consequen¬
tia septem enĩ dieb
apud ipsũ fuimus.
referre conuiuia.
sed suꝑ sedendũ est.
ne gallus se aestimet
fatigari. Coeterum
postero die cũ aliqui
ex incolis ad nos uisen¬
dos confluere coepis¬
sent: cognoscimus il¬

Expanded text:
nos edacitatis fatiges. nos edacitatis fatiges. sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum uiuere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, uel postremum isti, quibus, credo, marina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognoscimus il
Abbreviated transcription (Latin):
scere. Xp̃ianos nõs eẽ.
Id p̃cipue quȩrere :
an essent aliqui inter
illas solitudines xp̃ia¬
ni. Tũ uero ille flens
gaudio : ad genua nr̃a
puoluitur Iterum
nos ac sȩpius de oscula¬
tos: inuitat adorati¬
onem. De inde posi¬
tis in terra ueruecũ
pellibus : facit nos
discũbere. Apponit
prandiũ. sane locuple¬
tissimũ: dimidiũ pa¬
nem ordeaciũ. Eramis
aut̃ nos quattuor : ipse
erat quintus. lascicu¬
lũ etiam erbae intulit.
cuius nomen excidit :
que mente similis exu¬
berans foluis. saporẽ
mellis praestabat.
Nuius prȩdulci ad mo¬
dum suauitate dele¬
ctati atq. exatiati sumꝰ.
Adhaec subridens ego.
ad gallũ meũ: quid
inquam galle : pla¬
cetne tibi prandiũ.
fasciculus erbarum
& panis dimidius. uiris
quinque : Iũ ille sic̃
est uerecundissimus.
aliquantulũ erubescers:
dũ fatigationẽ meã
accepit : facis in qͥt
sulpiti tuo more.
qui nullam occasionẽ
si qua tibi porrecta
fuerit omittis. quin

Expanded text:
scere: Christianos nos esse: scere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. tum uero ille flens prae gaudio ad genua nostra prouoluitur: iterum nos ac saepius exosculatus inuitat ad orationem: deinde expositis in terra ueruecum pellibus facit nos discumbere. adponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeacium. eramus autem nos quattuor, ipse erat quintus. fasciculum etiam herbae intulit, cuius nomen excidit, quae menthae similis, exuberans foliis, saporem mellis praestabat: huius praedulci admodum suauitate delectati adque exsatiati sumus: ad haec subridens ego ad Gallum meum: quid, inquam, Galle, placetne prandium fasciculus herbarum et panis dimidius uiris quinque? tum ille, sicut est uerecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accipit: facis, inquit, Sul pici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis quin
Abbreviated transcription (Latin):
Ca ouib est pabulũ
fatis utile . In colae
lacte uiuunt. Qui
sollertiores sunt. uel
ut ita dixerim ditio¬
res: ordeacio pane
utuntur. Ca ibi sola
messis est : quȩ celeri¬
tate ꝓuentus per
naturam solis siue¬
aeris uentorũ casus
euadere solet. Quip¬
pe fertur adie iacti
seminis. trigesimo
die matu rescere.
Consistere autem
ibi homines non a¬
lia ratio facit : quã
quod omnes tribu¬
to liberisunt. Eatre¬
ma siquidem cr̃re¬
narũ ora est: defer¬
to illi contigua qͦd int̃
ae gyptum & afri¬
uan cam inter iacet :
per quod olim
cato cȩsarem fugiens
duxit exercitum.
Ergo ad tuguriũ illud
quod eminus conspe¬
xeram pertendens.
inuenio senem inue¬
ste pellicia. molam
manu uertentem.
Consalutatus : Accepit
nos benigne. Liectos
nos in illud litus expo¬
nimus & ne statim
repetere cursum pos¬
semus. maris mollicia
attineri. Egressus in
terrã : ut est mos hu¬
mani ingenii. naturã
locorũ cultũq habi¬
tantiũ uoluisse cogno¬

Expanded text:
ea ouibus pabulum ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes a tributo liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ad tugurium illud, quod eminus conspexeram, pertendi: ibi inuenio senem in ueste pellicia. molam manu uertentem. consalutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus, et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
prouidi nautae ca¬
uentes: iactis nauẽ
anchoris sistunt.
Suboculis aut̃ terra
continens erat. In
quam scaphis egres¬
si. cũ uacua abħuma¬
no cultu omnia
cerneremus.
gestudiosius. explo¬
randorũ locorum
gratia longius pro¬
cessi. Tribus fere a
littore milibus par¬
uum tuguriũ inter
arenas conspicio : cuiꝰ
tectũ sic̃ salustius ait.
quasi carina nauis
erat contiguũ terrȩ.
satis firmis tabula¬
tis constratũ. non
qđ ibi uis imbrium
ulla timeatur: fu¬
isse aut̃ illic pluuiã
ne quando quidem
Auditũ est : sed quod
uentorũ ea uis est. ut
siquando uel clemen¬
tiore caelo aliquan¬
tulũ spirare flatus
coeperit : mauis in
illis terris quã inullo
marinaufragiũ sit.
Sulla ibi germina.
sata nulla proueniun.
quippe in stabili loco.
arentib: arenis ad o¬
mnem motũ uentorũ
cedentibus. Uerum
ubi auersa qua edam
amari promuncto¬
ria uentis resistunt :
terra aliquantulum
solidior. erbam rarã
atq. hispidam gignit.

Expanded text:
prouidi nautae caprouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam amaui. cũ pu¬
tabatur inimicus
Me autem haec tacitis
cogitationibus reuol¬
uentẽ. ad modũ dolor
iste compungit: pene
nos sapientis & religi¬
osi uiri amicicia dẽ¬
stitutos: illũ quon¬
dam tam amicũ
nobis. tam amarum
innos eẽ. potuisse.
Verũ haec que mero¬
ris plena sunt relin¬
quamus: te potius
ut dudũ spoponde¬
ras. Audiamus Ita
inquit fiat postumi¬
anus . Quod cũ di
xisset: paululũ om̃s
conticuimus. De in
ciliciũ cui insederat
ad me propius ad¬
mouit : atq ita ex¬
orsus ẽ. Ante hoc
trienniũ quo tem¬
pore tibi sulpiti
hinc abiens ualedixi
ubi narbone nauem
soluimus. quinto die ĩ¬
portũ africȩ intraui¬
mus: Adeo prosꝑa
dĩ nutu nauigatio
fuit. Libuit animo
adire cartaginem.
loca uisitare scõrũ
& p̃cipue ad sepulchnũ
erpriani martrris ad¬
orare. Quinto deci¬
modie ad por A tũ
regressi. prouectiq
inaltũ : alexandriã
petentes. rełuctante
austro pene insyrtes
illati sumus Quod

Expanded text:
etiam amaui, cum puetiam amaui, cum putabatur inimicus. me autem haec tacitis cogitationibus reuoluentem admodum iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dxisset, paululum omnes conticuimus: dein cilicium, cui insederat, ad me propius admouit adque ita exorsus est. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens ualedixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: adeo prospera Dei nutu nauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod
Abbreviated transcription (Latin):
omnem tuae peregri¬
nationis historiam.
qualiter inoriente
fides xp̃i floreat.
que sit scõrũ quies.
quae instituta mona¬
chorũ: quantis signis
ac uirtutib inseruis
suis xp̃c operetur.
Nam certe quia inhis
regionibus inter ista
quȩ uiuimus. ipsa no¬
bis uita fastidio. ẽ
libent̃ exte audiemis.
si uel inheremo uiue¬
re xp̃ianis licet. Ad
haec postumianus.
faciam inquit : ut de¬
siderare te uideo.
Sed quȩso prius exte
audiam : an istiom̃s
quos hic reliqueram
sacerdotes tales sint.
quales eos antequã
proficiscerer noue¬
ramus Tum ego ab¬
sit te inquã istaquȩ¬
rere : quae aut una
mecũ ut puto nosti.
aut sugnoras. non au¬
dire sit melius. Illud
reticere non possũ
non solũ illos de quibis
in terrogas. nichil me¬
liores quam noueras
factos: sed unũ illũ
nr̃i quondam aman¬
tem. in quorespirare
abistorum insectati¬
onibus solebamus.
asperiorem nobis fu¬
isse quam debuit.
Nec uero quicquã inle¬
mentius dicam: quia
& amicũ colui & tunc

Expanded text:
omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. illud reticere non possum, non solum illos, de quibus interrogas, nihilo meliores quam noueras factos, sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. nec uero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
misso regne inuita sua cũ red¬
ditibus. sublatis uel saisitis mu
misit eum regnare. ut post mor¬
tem ipsiꝰ filus eiꝰ ñ sublimaret᷑
in regno. nec in consulatu. sed
tantum tribunus existeret. Qd̃
cum ex utraq parte firmatum
fuisser. recessit cũ om̃ib suis. Re
u̾sus au̾t eodem anno genuit du¬
os filios geminos ilgrinũ & au¬

Expanded text:
misso et regno suo in vita sua cum redmisso et regno suo in vita sua cum redditibus, sublatis vel saisitis Edmisit eum regnare, ut post mortem ipsius, filius ejus non sublimaretur in regno, nec in consulatu, sed tantum tribunus exsisteret. Quod cum ex utraque parte firmatum fuisset, recessit cum omnibus suis. II. Reversus autem, eodem anno genuit duos filios geminos, Hilgrinum et A
Abbreviated transcription (Latin):
uix & cum maxima difficultate.
primas partes regni eius ingͤssus
est: nec sine morte et sangͥne suoꝵ:
pugnauerat siquidem florus cũ
niuit contra eum: ⁊ eius regnũ.
⁊ sic scd̾m. et tercium. lc̃.ii¬
andem obsedit eum in qͦddã
castrũ munitissimũ. cum
omni fere nobilitate hunorum.
Obsessus ꝑ dimidium annum
ad deditionem compulsus est
uenire. uita sibi cũ menbris suis
atq suorum concessa. Captosq
duxit secum romã. Int̾ quos
fuerunt duo fres flori regis:
martinus & aumarus. Filios aũt
nunduĩ genuerat: nisi pͥmoge¬
nitũ suũ florũ. uidelicet tͥum
annorũ. Alios autẽ duos post
reu̾sionem captiuitatis genera¬
uit. Cum autem p̾sentati eẽnt
diocletiano: misit eos in carc̾em.
Post annum fere dimidiũ. re¬
cordatus diocletianus ꝓbitates
flori. iussit eũ sibi p̃sentari.
uidens autẽ pulcͥtudinem eius
ob fecem & laborem carceris
emarcuisse. miscłia motus est.
absolutũq remisit ad ꝓpria per¬

Expanded text:
vix, et cum maxima difficultate, vix, et cum maxima difficultate, primas partes regni ejus ingressus est, nec sine morte et sanguine suorum pugnatorum. Siquidem Florus cum nivit contra eum, et ejus regnum; et sic secundum et tertium. Tandem obsedit eum in quodam castro munitissimo cum omni fere nobilitate Hunnorum. Obsessus autem per dimidium annum ad deditionem compulsus est venire, vita sibi cum membris suis atque suorum concessa. Captosque duxit secum Romam, inter quos fuerunt duo fratres Flori regis, Martinus et Amnarus. Filios autem nondum genuerat, nisi primogenitum suum, Florum videlicet trium annorum, alios autem duos post reversionem captivitatis genuit. Cum autem praesentati essent Diocletiano, misit eos in carcerem. Post annum fere dimidium, recordatus Diocletianus probitatum Flori, jussit eum sibi praesentari. Videns autem pulchritudinem ejus ob fecem et laborem carceris emarcuisse, misericordia motus est; absolutumque remisit ad propria, per