comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yses loquebatur. sic tc̃ uidisse dm̃ fa¬
cie ad faciẽ qͣndo inmonte loqueba¬
tur emedio ignis. quẽ ad modũ apłs
dic̃ infine nos ẽẽ uisuros ubi ait.
Iideinus nunc ꝑspeculum menigina¬
te. tunc autem facie ad faciem. Qb
autem hoc et qͣntum eẽt. consequemt
aꝑuit dicens. Nc̃ scio exparte. tunc
autem cognoscam sic̃ et cognitus sũ.
Quod etiam ipsum caute accipiendũ
ẽ. ne tantã putetur habiturꝰ homo
ognitionẽ cdĩ. qͣntum nunc habet ho¬
ains ds. sed ꝓsuo mͦ ita ꝑfectam ut ei
nchil adhuc expectetur addendum.
it qͣm ꝑfecte nc̃ ds̃ nouit hominem.
stam̃ sic̃ ds̃ hominẽ. ita tc̃ ꝑfecte no¬
uent homo dm̃i. s tam̃ sic̃ homo dm̃.
i enim qͥa dictum ẽ estote ꝑfecti
sc̃ pat̃ ur̃ cęlestis ꝑfectus ẽ Ideo eqͣ¬
ltatempatͥs qͣm uerbum habet unige¬
ntum sperare debemꝰ qͣmuis nonde¬
ficiint qui et hoc futurum putau̾ut.
ludẽ qͦd ait. et ego stabam int̾ dnm̃ x

Expanded text:
yses loquebatur, sic tunc uidisse deum fayses loquebatur, sic tunc uidisse deum facie ad faciem, quando in monte loquebatur e medio ignis, quemadmodum apostolus dicit in fine nos esse uisuros, ubi ait: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. quid autem hoc et quantum esset, consequenter aperuit dicens: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. quod etiam ipsum caute accipiendum est, ne tantam putetur habiturus homo cognitionem dei, quantam nunc habet hominis deus, sed pro suo modo ita perfectam, ut ei nihil adhuc expectetur addendum: ut quam perfecte nunc deus nouit hominem, sed tamen sicut deus hominem, ita tunc perfecte nouerit homo deum, sed tamen sicut homo deum. neque enim, quia dictum est: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est, ideo aequalitatem patris, quam uerbum habet unigenitum, sperare debemus; quamuis non defuerint qui et hoc futurum putauerintQuid est quod ait: et ego stabam inter dominum
Abbreviated transcription (Latin):
set illa quȩ facta et dicta sunt. et uid̃
et audire & memoria retinere. d quio
ẽ quod ut facie adfaciem locutus est
nere curauit. qͦd nullam similitudi¬
nem uiderit. s solam uocem de me¬
dio ignis audierint: Anꝓpt̃ rerum
euidentiam. & quodãm᷑ p̃sentiam
manifeste diuinitatis. dequa dubrta¬
re nemo posset his uerbis usus ẽ Qs
sitta ẽ quid ꝓhibet de ipso moyse hoc
intelligi ineo qͦd de illo dictum ẽ qͥd
facie ad faciẽ locutus sit cum eo dñs
ut nec ipse aliqͥd ocłis uiderit preter
ignem: Analiquid ampliꝰ uidisse i¬
telligitur quia scͥptum ẽ eum intras¬
se innebulã. uel nimbum uͥ erat ds̃:
et si aliquid amplius uidit qͣm iłli.
non eũ tamen mortalib ocłis uidisse
di substantiã. exillis eius uerbis in¬
telligi potest quib ait dõ. Sunueni
gram ante te ostende mͥ temetipsũ
ut scienter uideam te. Neq enimar¬
bitrandum ẽ hunc populũ cui mo¬

Expanded text:
set illa quae facta et dicta sunt et uidere set illa quae facta et dicta sunt et uidere et audire et memoria retinere? Sed quid est quod ait: facie ad faciem locutus est nere curauit, quod nullam similitudinem uiderint, sed solam uocem de medio ignis audierint? an propter rerum euidentiam et quodam modo praesentiam manifestatae diuinitatis, de qua dubitare nemo posset, his uerbis usus est? quod si ita est, quid prohibet de ipso Moyse hoc intellegi in eo quod de illo dictum est, quod facie ad faciem locutus sit cum eo dominus, ut nec ipse aliquid oculis uiderit praeter ignem? an aliquid amplius uidisse intellegitur, quia scriptum est eum intrasse in nebulam uel nimbum ubi erat deus? sed etsi aliquid amplius uidit quam illi, non eum tamen mortalibus oculis uidisse dei substantiam ex illis eius uerbis intellegi potest, quibus ait deo: si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, ut scienter uideam te. neque enim arbitrandum est hunc populum, cui Mo
Abbreviated transcription (Latin):
disposuit aduos testamentũ incoreb.
ñ patrib ur̃ĩs disposuit dñs testam̃tũ
hoc sed aduos hic om̃s inuentes hodie
facis ad faciem locutus ẽ dñs aduos in
montem emedio ignis: An quia illi
qͥ ñ ing̾diuntur interram ꝓmissionis.
Mortui sunt enim om̃s. ñ ꝑtinent ad
hoc testamentum. quorum tunc re¬
cognitio facta ẽ cum auiginti annis
etatis et supra nume rarentur usq
ad quinquaginta annos habiles ad
bellum:. Quomͦ gͦ illis locutus est.
dñs qͥ hodie uiuunt: Anquia exiu¬
ginti annis et infra potuerunt
multi tunc eẽ. qui hoc bene memi¬
nissent. aliem abilla pena. quã ds̃
constituit illis qui tunc numeratis
ñ intrare interram ꝓmissionis: ihos
utiq appellat. qui quãuis uiginti an¬
norum et supra ñ essent. qͣndo ds̃ in
monte loquebat᷑ ut numerari tc̃ possent
Potuerunt tamen eẽ decẽ ⁊ nouẽ et in¬
sta usq ad puerilem ȩtatem quȩ pos¬

Expanded text:
disposuit ad uos testamentum in Coreb; disposuit ad uos testamentum in Coreb; non patribus uestris disposuit dominus testamentum hoc, sed ad uos, uos hic omnes uiuentes hodie. facie ad faciem locutus est dominus ad uos in monte e medio ignis? an quia illi qui non ingrediuntur in terram promissionis — mortui sunt enim omnes — non pertinent ad hoc testamentum, quorum tunc recognitio facta est, cum uiginti annis aetatis et supra numerarentur usque ad quinquaginta annos habiles ad bellum? quomodo ergo illis locutus est dominus, quid hodie uiuunt? an quia ex uiginti annis et infra potuerunt multi tunc esse, qui hoc bene meminissent, alieni ab illa poena, quam deus constituit illis, qui tunc numerati sunt, non intrare in terram promissionis, et hoc utique appellat, qui quamuis uiginti annorum et supra non essent, quando deus in monte loquebatur, ut numerari tunc possent, potuerunt tamen esse decem et nouem et infra usque ad puerilem aetatem, quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
usq adsummum celi subaudit᷑ enim
interrogate. Hidetur autẽ significare
totum orbem terrarum. S cur asũmo
cȩli usq ad summũ celi dicat. ñ asum¬
mo terrȩ usq ad summum terrȩ. non
ẽ facile dinoscere. Talis enim quedã lo¬
qͦd congregabuntur electi eiꝰ asummis
celorum usꝙ adterminos eoꝵ. nisi for¬
te hic nec inhominib nec inangłis au¬
ditum eẽ uult intelligi qͦd in hoc pplo¬
factum singłarem commendat. Hoc enĩ
sequitur. si factum ẽ scđm uerbum ma¬
gnum boc. si auditũ ẽ tale quid. si au¬
diuit gens uocem dĩ uiuentis loquen¬
tis emedio ignis. quẽ admodum audi¬
sti tu et iudisti. Quod suta ẽ ut nec in
hominib nec inangłis hoc dicat audi¬
tum. Quid ẽ gͦ illud in euuangłio a sũ¬
mis cȩloꝵ usq adterminos eorũ. cũ
sine dubio dñs hoc ait eum de nouis¬
sima electorum suoꝵ cong̾gatione lo¬
queretur: Quidẽ qͦd ait dñs ds̃ ur ix

Expanded text:
usque ad summum caeli; subauditur enim usque ad summum caeli; subauditur enim interrogate". uidetur autem signtotum orbem terrarum. Sed cur a summo coeli usque ad summum coeli dicat, non a summo terrae usque ad summum terrae, non est facile dignoscere. Talis enim quaedam loquod congregabuntur electi ejus « a summis coelorum usque ad terminos eorum. » Nisi forte hic, nec in hominibus nec in angelis auditum esse vult intelligi, quod in hoc pofactum singulare commendat. Hoc enim sequitur: « Si factum est secundum verbum magnum hoc, si auditum est tale quid; si audivit gens vocem Domini viventis, loquentis e medio ignis, quemadmodum audisti tu et vidisti. » Quod si ita est ut nec in hominibus nec in angelis, hoc dicat auditum; quid est ergo illud in Evangelio, « a summis caelorum usque ad terminos eorum, cum sine dubio dominus hoc ait, cum de nouissima electorum suorum congregatione loqueretur? Quid est quod ait: dominus deus uester
Abbreviated transcription (Latin):
exhibituras his cȩlestib & tam̃ hoc pre¬
sciens creauerit eas. Eum uͦ ppłm suũ
futurum ẽẽ presciuerit qͥ ista ñ coleret.
Aut distribuit dictum ẽ ut intelligat᷑
usꝰ qͥ commendatur ingenesi. ut sint
insignis et intemporib et in diebus:
inannis. Quẽ usum ineis cõmunem
habet ppłs dĩ. cum omnib gentib q̃
autẽ cultum quẽ habent aliȩ gentes.
e obliuiscamini testamentũ dm̃i uii.
di ur̃i qͦd disposuit aduos & faciatis
uobis met ipsis sculptilem similitudi¬
nem omnium quecũq constituit ⁊
dñs ds̃ tuus. hic certe generaliter lo¬
quens similitudinẽ posuit imaginem
tacuit. qm̃ si nulla fit similitudo ꝓfec¬
to uec imago. quia ubi imago. continuo
similitudo. qͣmuis non ubi similitudo
continuo imago. Querendum uiu¬
qͣmͦ dictũ sit interrogate dies priores
qͥ fuerunt priores te. exdie qua creauit
ds̃ hominẽ suꝑ terrã. et asummo cȩli

Expanded text:
exhibituras his caelestibus et tamen hoc praeexhibituras his caelestibus et tamen hoc praesciens creauerit ea, eum uero populum suum futurum esse praesciuerit, qui ista non coleret; aut" distribuit" dictum est, ut intellegatur usus, qui commendatur in Genesi: ut sint in signis et in temporibus et in diebus et in annis, quem usum in eis communem habet populus dei cum omnibus gentibus. non autem cultum quem habent aliae gentes. Ne obliuiscamini testamentum domini dei uestri, quod disposuit ad uos, et faciatis uobismet ipsis sculptilem similitudinem omnium quaecumque constituit tibi dominus deus tuus. hic certe generaliter loquens similitudinem posuit, imaginem tacuit, quoniam, si nulla fit similitudo, profecto nec imago, quia ubi imago, continuo similitudo, quamuis non ubi similitudo continuo imago. Quaerendum quomodo dictum sit: interrogate dies priores qui fuerunt priores te ex die qua creauit deus hominem super terram et a summo caeli
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Cum uͦ depeccorib diceretur.
at irrationabilib animantib solam
smilitudinẽ dixit. Quis enim repꝑiri
aorest. qͥ sͥ unũ constituat canem. uł
iͥp cius modi. quẽ intuens. eius imagi¬
um pingat aut fingat: qͦd de homi¬
nbꝰ usitatissimum ẽ. Quid ẽ autẽu¬
ꝙͥ ait similitudinem omnis piscis. qui¬
cunq sunt inaqͥs subterra: an etaqͣm
ꝓpter tractabilẽ corpulentiã. terrã in¬
telligi uoluit. et scđm hoc ineo qͦd scͥp¬
ium ẽ fec̃ ds̃ cȩlum et terrã. et aqͣs de¬
bemꝰ acciꝑe: assidue quippe scͥptura
his duab partib commemoratis uni¬
uersum mundũ uult intelligi. scdm
itanimalia terrena habere ñ posset
erans adores ea et seruias illis. quȩ di¬
sribuit dñs ds̃ tuus ea omnib gentib
quȩ sunt subcelo. Non ita dictum est
tanquam ds̃ precepit ea coli agentib
asolo autem ppło suo ñcoli. s aut ita dic¬
tum ẽ qͦd ds prescierit gentes culturã

Expanded text:
minis; cum uero de pecoribus diceretur minis; cum uero de pecoribus diceretur atque inrationalibus animantibus, solam similitudinem dixit. quis enim reperiri potest, qui sibi unum constituat canem uel quid eius modi, quem intuens eius imaginem pingat aut fingat? quod de hominibus usitatissimum est. Quid est autem quod ait: similitudinem omnis piscis, quaecumque sunt in aquis sub<ter> terra? an et aquam propter tractabilem corpulentiam terram intellegi uoluit et secundum hoc in eo, quod scriptum est: fecit deus caelum et terram, et aquas debemus accipere? assidue quippe scriptura his duabus partibus commemoratis uniuersum mundum uult intellegi secundum et animalia terrena habere non posset? ornatum caeli errans adores ea et seruias illis, quae distribuit dominus deus tuus ea omnibus gentibus quae sunt sub caelo. non ita dictum est, tamquam deus praeceperit ea coli a gentibus, a solo autem populo suo non coli; sed aut ita dictum est, quod deus praescierit gentis culturam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ facta ẽ si enim eiusdẽ esset ñ facta¬
sed genita diceretur. s qͦd non addidit.
similitudinẽ. cum suꝑiꝰ dictum esset
faciamus hominẽ adimaginẽ et simi¬
litudinem nrãm. Quibusdã uisum ẽ
similitudinem aliquid amplius eẽ
qͣm imaginem qͦd homini reforman
ror autem si non propterea postea ima¬
ginem solam uoluit commemorare.
qͥa uͥ imago. continuo et similitudo
ẽ. Vnde ethic moyses similitudinẽ⁊
imaginem fieri uetat scđm eã fortas¬
se rationem qͣm dirimꝰ indecalogo
autem generalit dicitur. nullã fieride¬
bere similitudinẽ. nec imago comme¬
hosat᷑. Cum enim nulla similitudo fit.
Aculdubio nec imago fit. Qm̃ si unago utiq
ssimilitudo: non autẽ si fit similitudo
ontinuo fit et imago. tamen sequitur
militudinẽ et imaginẽ. homines intel¬
ig uoluit. ũ et similitudo fieri potest.
ihuius aut ilius s cuiuslibet hominis.
eimago id÷ huius ꝓpriȩ uel illius ho¬

Expanded text:
quae facta est. si enim eiusdem essetquae facta est. si enim eiusdem essetsed genita diceretur. Sed quod non addidit, et similitudinem, cum superius dictum esset, « Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, quibusdam uisum est similitudinem aliquid amplius esse quam imaginem, quod homini reformandror autem si non propterea postea imaginem solam uoluit commemorare, quia ubi imago, continuo et similitudo est. unde et hic Moyses similitudinem et imaginem fieri uetat secundum eam fortasse rationem quam diximus. in decalogo autem generaliter dicitur nullam fieri debere similitudinem nec imago commemoratur. cum enim nulla similitudo fit, procul dubio nec imago fit, quoniam si imago, utique et similitudo; non autem si fit similitudo, continuo fit et imago. tamen, si nullamilitudinem et imaginem, hominis intellegi uoluit, ubi et similitudo fieri potest non huius aut illius, sed cuiuslibet hominis, et imago, id est huius proprie uel illius ho
Abbreviated transcription (Latin):
queri solet. sed hic ñuideo quid it̃ esse
uoluerit. nisi aut duobꝰ istis uocabulis
unam rem significauerit: aut similitu¬
dinẽ dixerit uelut si u̾bi gra fiat statua ł
simulacrum. habens effigiem humant̃
ontamen aliciuiꝰ hominis exprimat᷑
linamenta. sic̃ pictores uelstatuarii
faciunt. Intuentes eos qͦs pingunt.
seu fingunt. hanc enim imaginem
dici nemo dubitau̾it: scđm qͣm distine¬
tionem. omnis unago etiam similitu¬
do ẽ Non omnis similitudo etiã imago
ẽ. Unde si gemini uiter se similes sint
similitudo dici potest alteriꝰ cu libet
in altero. non unago. Si autem patͥ fili
similis sit. etiam imago recte dicitur
ut sit pater proto typus. unde illa ima¬
go expressa uideatur. Quarũ alie sũ
eusdẽ substantiȩ sic̃ filius. Alie non
eiusdem sic̃ pict̾ura. Unde illud qͦd in
genesi scriptum ẽ. fec̃ ds̃ hominẽ ad
imaginem dĩ. Manifestum ẽ ita dictũ
ut non eiusdem substantiȩ sit imago.

Expanded text:
quaeri solet. sed hic non uideo quid interesse quaeri solet. sed hic non uideo quid interesse uoluerit, nisi aut duobus istis uocabulis unam rem significauerit aut similitudinem dixerit, si uerbi gratia fiat statua uel simulacrum habens effigiem humanam, non tamen alicuius hominis exprimantur liniamenta, sicut pictores uel statuarii faciunt intuentes eos quos pingunt seu fingunt; hanc enim imaginem dici nemo dubitauerit. secundum quam distinctionem omnis imago etiam similitudo est, non omnis similitudo etiam imago est. unde si gemini inter se similes sint, similitudo dici potest alterius cuiuslibet in altero, non imago. si autem patri filius similis sit, etiam imago recte dicitur, ut sit pater prototypus, unde illa imago expressa uideatur. quarum aliae sunt eiusdem substantiae, sicut filius, aliae non eiusdem, sicut pictura. unde illud, quod in Genesi scriptum est: fecit deus hominem ad imaginem dei, manifestum est ita dictum, ut non eiusdem substantiae sit imago
Abbreviated transcription (Latin):
onis huis cum dicitur: ut traderet᷑ in
manus tuas. sic̃ in hac die. id÷ ut um
ceretur ate: qͦd nonfieret nͥ resisteret. Ñ
autem resisteret. nͥ corde obdurato. cuiꝰ
rei uisticiam si quesierimꝰ ut scrutabi¬
lia sr̃ iudicia dei: iniquitas autẽ ñ est
apud eum. Sane notandum ẽ. conforta¬
tum cor posse dici et inmalo. iIi.¬
Ueruntamen og rex basan. reliquus fac¬
tus ẽ. arafain. hoc nomine qͦdẽ rafain
gigantes significari inhȩbrea lingua
dicunt qͥ eam nouert̃. Uñ qd̾ habent¬
latini pleriq codices. derelictus ẽ ara¬
fain. Planius utiq dicitur reliquus
factus ẽ ut ipse exillis remansisse intel¬
ligatur: cuiꝰ etiam consequent̃ longi¬
tudo et latitudo ferrei lecti commemo¬
ratur. ad eius magnitudinẽ commen¬
dandam. Ne feceritis iniquitatẽ .iiii.¬
& faciatis uob̃ ipsis sculptilem simili¬
tudinem omnem imaginẽ. Quid int̃¬
sit inter similitudinẽ & imaginem.

Expanded text:
onis huius, cum dicitur: ut traderetur in onis huius, cum dicitur: ut traderetur in manus tuas sicut in hac die, id est ut uinceretur a te. quod non fieret, nisi resisteret; non autem resisteret nisi corde obdurato. cuius rei iustitiam si quaesierimus, inscrutabilia sunt iudicia dei; iniquitas autem non est apud deum. sane notandum est confortatum cor posse dici et in malo. Verum tamen Og rex Basan reliquus factus est a Raphain. hoc nomine, quod est Raphain, gigantes significari in hebraea lingua dicunt qui eam nouerunt. unde quod habent plerique codices "derelictus est a Raphain", planius utique dicitur: reliquus factus est, ut ipse ex illis remansisse iutellegatur, cuius etiam consequenter longitudo et latitudo ferrei lecti commemoratur ad eius magnitudinem commendandam. Ne feceritis iniquitatem et faciatis uobis ipsis sculptilem similit-udinem, omnem imaginem. quid intersit inter similitudinem et imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
inaliqua earum ciuitatũ. ⁊ uidicatꝰ fue¬
rit homicida inaliqua earum inquas
fugere conceditura eẽ ibi ñ sunt᷑ tum
demum iã iuidicatũ ubicũq comꝑtum.
ꝓpinquo quolicet occidere.Neq enim
opus ẽ eũ adiudiciũ deduci cũ iã fuerit
iudicatus homicida. Et ꝓpterea deillis
Neo qͦd commemorat moyses dixisse
se populo timenti hostes inhabitantes
terrã quo intro ducendus fuit.Ne pa¬
ueatis neq timeatis ab eis dñs ds̃ nr̃.
qui precedit ante faciẽ urãm. ipse si¬
mul debellabit eos uobiscum. Satis
ostenditur ita eẽ adiutorẽ dm̃ ut etiã
homines agant aliqͥo. Et noluit ii¬
tauit cor eius ut traderet᷑ inmanꝰ tuas.
sic̃ in hac die. hȩc dicens moyses dumpo¬
pulũ alloquitur. Tale aliquid comme¬
morat qͣle dicebatur in exodo. Ego indu¬
raui cor pharaonis & qͦd inpsalmis legi¬
tur. Conuertit cor eorum ut odissent po¬
pulum eius. Nec tacet᷑ hic causa indurati¬

Expanded text:
in aliqua earum ciuitatum et iudicatus fuein aliqua earum ciuitatum et iudicatus fuerit homicida in aliqua earum, in quas fugere conceditur, esse ibi non sinitur; tum demum iam iudicatum ubicumque compertum propinquo licet occidere. neque enim opus est eum ad iudicium deduci, cum iam fuerit iudicatus homicida et propterea de illismmemorat Moyses dixisse se populo timenti hostes inhabitantes terram, quo introducendus fuit: ne paueatis neque timeatis ab eis; dominus deus uester, qui praecedit ante faciem uestram, ipse simul debellabit eos uobiscum, satis ostenditur ita esse adiutorem deum, ut etiam homines agant aliquid. Et noluit tauit cor eius, ut traderetur in manus tuas sicut in hac die. haec dicens Moyses, dum populum alloquitur, tale aliquid commemorat, quale dicebatur in Exodo: ego induraui cor Pharaonis, et quod in Psalmis legitur: conuertit cor eorum, ut odissent populum eius. nec tacetur hic causa indurati
Abbreviated transcription (Latin):
nolentes occidunt & alibi dicat. tunc
unum quẽq intali causa confugienti ũ
erire liberũ deciuitate ad quam confu¬
gerat. cum sacerdos marimꝰ fuerit de¬
linctus. Quomꝰ ergo hic dicit. et non
morietur is qui occidit qͦadusq stet in
conspectu synagoge inuidicium. nisi
qͥa ideo uidicatur ut tẽ ei liceat ẽẽ in
ciuitate refugii.si manifestum factum
fuerit inuidicio qͦd nolens occiderit:
Quid ẽ qͦd ait qͥ uindicat sanguinẽ. beu¬
ipse interficiat homicidã cũ occurrerit
ei. iste interficiet eum: Sic enm̃ sonat
male intelligentib qͣsi passim et sine ui¬
dicio licentia data fuerit ultori mortis ꝓ
s hoc intelligi uoluit quia scđm id
qͦd supradictum ẽ. qͥ occiderit confugi¬
at adunã deciuitatib refugioꝵ. quo¬
usq stet iniudiciũ ne ante inuentus
aꝓpinquo occidatur. quia ⁊ si noles
occidit preter illas ciuitates inuentꝰ
oceiditur. Cũ uero iniuidicium steterit

Expanded text:
nolentes occiderint, et alibi dicat tunc nolentes occiderint, et alibi dicat tunc unumquemque in tali causa confugientium exire liberum de ciuitate quo confugerat. cum sacerdos maximus fuerit defunctus. quomodo ergo hic dicit: et non morietur is qui occidit. quoadusque stet in conspectu synagogae in iudicium, nisi quia ideo iudicatur, ut tunc ei liceat esse in ciuitate refugii, si manifestum factum fuerit in iudicio quod nolens occiderit? Quid est quod ait: qui uindicat sanguinem, ipse interficiet homicidam; cum occurrerit ei iste, interficiet eum? sic enim sonat male intellegentibus, quasi passim et sine iudicio data fuerit ultori mortis prsed hoc intellegi uoluit, quia secundum id quod supra dictum est qui occiderit confugiat ad unam de ciuitatibus refugiorum, quoadusque stet in iudicium, ne ante inuentus a propinquo occidatur; quia, etsi nolens occidit, praeter illas ciuitates inuentus occiditur. cum uero in iudicium steterit
Abbreviated transcription (Latin):
ministrato uires suppetunt. et quo sub
pacto uires deficiunt. Uñ ꝑ ꝑpħam
tm panis. et uirtutem aque. Et moyseᷤ
ͥcum annona miserat illos millenos.
nod dictum ẽ cum uirtute eoꝵ. & isti
madianitis uictis. etiam hoc eoꝵ int̃
suerunt filiis isrł scdm uerbũ balaam
ut recedere facerent & despicere u̾bũ
dñ ꝓpter fegor. hoc consiliũ malig¬
num ut eis adillecebram femine sup¬
ponerentur. ꝑqͣs nonsolum corꝑaliter
sed etiam spiritaliter in adorando ydo¬
lo fornicarentur: quando dederit bala¬
am scriptura non dirit. et tamen appa¬
ret factum eẽ cum hi c commemorat᷑.
icgͦ potuit et redire ipse halaam qui
um ierat in locũ suum. ut non locũ eiꝰ
intelligamus peregrinationis hospi¬
cum. qͣmius hoc scriptura tacuerit.
luid ẽ quod dic̃ &erunt ciuita lxiiii.¬
tes uobis refugia auindicante sangui¬
nem. & non morietur is qui occiderit
quoadusq stet in conspectu synagoge
inudicium. cum dehis loquatur qui

Expanded text:
ministrato vires suppetunt, et quo subtministrato vires suppetunt, et quo subtracto vires deficiunt? Unde per protem panis, et virtutem aquae . Et Moyses ergo cum annona miserat illos millenos, quod dictum est, cum virtute eorum; et isti Madianitis victis etiam hoc eorum inter fuerunt filiis Israel, secundum verbum Balaam, ut recedere facerent et despicere verbum Domini propter Phogor. Hoc consilium malignum, ut eis ad illecebram feminae supponerentur, per quas non solum corporaliter, sed etiam spiritualiter in adorando idolo fornicarentur, quando dederit Balaam Scriptura non dixit; et tamen apparet factum esse, cum hic commemoratur. Sic ergo potuit et redire ipse Balaam, qui jam ierat in locum suum, ut non locum ejus intelligamus peregrinationis hospitium, quamuis hoc scriptura tacuerit. Quid est quod ait: et erunt ciuitates uobis refugia a uindicante sanguinem et non morietur is qui occidit, quoadusque stet in conspectu synagogae in iudicium? cum de his loquatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bat hospicium. Non enim dictũ ẽ indo¬
mum suã aut inpatriã suam s inlocũ
suum. Habet autem et qͥsq peregrinus
locũ suum uͥ adtempꝰ habitat. Deip¬
so autẽ balaac qͥ eum conduxerat ñ
dictũ ẽ adlocum suum. sed ad semet
ipsũ idẽ ubi dominans habitabat. Posiẽt gͦ
dici redisse adlocũ suũ & dñans &e pegrinus.
ad se ipsũ aut̃ ñ uide o quomodo pos¬
set dici peregrinus cum adhospiciũ
suum uenisset. Et predam ege lxxui¬
runt mulieres madian et suppellecti¬
lem eorum. & pecora eorum & omnia
que possederant & uirtutẽ eoꝵ depre
dati sunt. Cũ iam dixissent mulieres.
suppellectilem et pecora & omnia quȩ
possidebant. Quid deinde addidit &
iuitutẽ eoꝵ depredati sunt. Nimirũ em̃
hȩc intelligenda ẽ iurtus. dequa et sup̃
dictum ẽ misisse millenos desingulis tu¬
bibus cum uirtute: Anforte cib qͦ susten¬
abantur uirtus eoꝵ appellata ẽ. qͦ sub¬

Expanded text:
bat hospitium. non enim dictum est "in dobat hospitium. non enim dictum est "in domum suam" aut "in patriam suam", sed: in locum suum. habet autem et quisque peregrinus locum suum, ubi ad tempus habitet. de ipso autem Balac qui eum conduxerat non dictum est "ad locum suum", sed: ad semet ipsum, id est ubi dominans habitabat. posset ergo dici: ad locum suum et dominans et peregrinus; "ad semet ipsum" autem non uideo quomodo posset dici "peregrinus", cum ad hospitium suum uenisset. Et praedam egerunt mulieres Madian et supellectilem eorum et pecora eorum et omnia quae possederant et uirtutem eorum deprdati sunt. Cum jam dixisset mulieres, supellectilem, et pecora, et omnia quae possidebant; quid deinde addit, et virtutem eorum depraedati sunt? Nimirum enim haec intelligenda est virtus, de qua et supra dictum est, misisse millenos de singulis tribubus cum virtute eorum. An forte cibus quo sustentabantur, virtus eorum appellata est, quo sub
Abbreviated transcription (Latin):
tribu. cum uirtute eoꝵ. Utrum uirtu¬
tem eoꝵ uult intelligi principes eoꝵ
anuirtutem adño eis datam. uel ꝑ
ipsũ moysen impetratam. anpotiꝰ
iurtutem eoꝵ dic̃ ea quib uictꝰ eoꝵ
sustentaret᷑. Potest uideri questio.Hxi
qͦmͦ quando isrłite madianitas debella¬
uerunt. interfectum dicat scͥpturabi¬
laam qui fuerat conductus admale¬
dicendũ ppłm isrł. cum suꝑiꝰ qͣndo
benedicere coactus ẽ. ita eandẽ actio¬
nem scͥptura concluserit cũ ait. ⁊ sur¬
gens balaam abut reuertens inloeũ
suum. & balaac abiit ad semetipsũ.
igͦ redierat adlocum suũ balaam.
qͦm hic interfectus ẽ. cũ detam longinoᷤ
id÷ demesopotamia uenerit anfortere¬
uersꝰ ẽ adbalaac ethoc scͥptura nondir̃.
qͣmqͣm etiam possit inlocũ suũ redis¬
se intelligi. qͦd abipso loco uͭ sacrificia fa¬
ciebat. in eum locũ reuersꝰ ẽ. unde illuc
erierat. id ÷ ubi tanqͣm peregrinꝰ habe¬

Expanded text:
tribu cum uirtute eorum? utrum "uirtutribu cum uirtute eorum? utrum "uirtutem eorum" uult intellegi "principes eorum"? an uirtutem a domino eis datam uel per ipsum Moysen impetratam? an potius uirtutem eorum dicit ea quibus uirtus eorum sustentaretur? Potest uideri quaestio, quomodo quando Israhelitae Madianitas debellauerunt interfectum dicat scriptura Balaam, qui fuerat conductus ad maledicendum populum Israhel. cum superius quando benedicere coactus est ita eandem actionem scriptura concluserat, cum ait: et surgens Balaam abiit reuersus in locum suum; et Balac abiit ad semet ipsum. si ergo redierat ad locum suum Balaam, quomodo hic interfectus est, cum de tam longinquo, id est de Mesopotamia uenerit? an forte reuersus est ad Balac et hoc scriptura non dixit? quamquam etiam possit in locum suum redisse intellegi, quod ab illo loco, ubi sacrificia faciebat, in eum locum reuersus est, unde illuc exierat, id est ubi tamquam peregrinus habe
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Deinde quia et iste iustificationeᷤ
dicunt᷑. ⁊ memininus millis ustifica¬
tionib que inerodo subhoc nomine
stam̃to obseruent᷑ sic̃ de aure serui ꝑ¬
tundenda. et si qͥd eiusmodi ẽ Non ab¬
suide etiam hic aliquid figurate dictỹ
intelligitur. ut qm̃ sunt multe absti¬
nentiȩ ceremoniarũ inrationabiles: ⁊
aliquando etiam inimicȩ ueritati. h
fortasse hic intelligi uoluit tẽ ratas eẽ
cũ rationabiles fuerint. hoc ẽ cum eas
apꝓbauerit ratio. que aduicẽ iuri de¬
bet regere omnẽ animalẽ motionem
quȩ fit ñtantum in appetendo uerũ
etiam in abstinendo. ut si mente ⁊ ra¬
tione decernitur tunc fiat. Si autem
imꝓbatur consilio rationis ñfiat. Qd¬
si ratio qͦd prius recte faciendũ eẽ de¬
creuerit. post imꝓbet. sit peccatum
consilii. autem sic tam̃ ñ nͥ rationi mo¬
tio illa consentiat. Quid ẽ ⁊misit lx¬
eos moyses mille extribu. ⁊mille ex

Expanded text:
rint. Deinde quia et istae iustificationes rint. Deinde quia et istae iustificationes dicuntur et meminimus in illis iustificationibus, quae in Exodo sub hoc nomine stamento obseruentur — sicut de aure serui pertundenda et si quid eius modi est — non absurde etiam hic aliquid figurate dictum intellegitur, ut, quoniam sunt multae abstinentiae cerimoniarum inrationabiles et aliquando etiam inimicae ueritati, hoc fortasse hic intellegi uoluerit tunc ratas esse, cum rationabiles fuerint, hoc est cum eas adprobauerit ratio, quae ad uicem uiri debet regere omnem animalemmotionem, quae fit non tantum in adpetendo uerum etiam in abstinendo: ut, si mente et ratione decernitur, tunc fiat, si autem inprobatur consilio rationis, non fiat. quodsi ratio quod prius recte faciendum esse decreuerit, post inprobet, sit peccatum consilii, etiam sic tamen nonnisi rationi motio illa consentiat. Quid est: et misit eos Moyses mille ex tribu et mille ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñmulieri que uiro subdita ẽ. ut tunc ꝑ
soluenda sint uota mulieris si uir app¬
bau̾it. Si autẽ rennuerit non debeant᷑.
A płs tamen cũ deconcubitu coniugataꝵ
loqueret᷑ ñibi maiorẽ auctoritatẽ uiro
qͣm femine dedit s uror inquit uir
debitum reddat. Similiter et uxor ui¬
ro. Uror non habet potestatem corꝑis
sui sediuir. Similiter autem et uir ñ
Quando gͦ in hac re parem utriusq eẽ
uoluit potestatem. puto qͦd nobis in¬
telligendum insinuet istã de concũ
non habent parẽ iuir et mulier po¬
testatem. sed uiri maior ẽ ac ꝓpe eiꝰ
soluis ẽ. Non enĩ ait lex uirũ non de¬
bere reddere uota sua si uxor ꝓhibue¬
rit s urorem si uir ꝓhibuerit Ynde
ñm udetur inhuiusmͦi uotis & definitio¬
nibꝰ atq obligationib que aduersꝰ ani¬
mã fuint. etiã ista debere accipi que int̃
se uir et uror de concumbendo uel deab¬
stiuentia concumbendi placita habue¬

Expanded text:
non mulieri qunon mulieri quersoluenda sint uota mulieris, si uir adprobauerit, si autem rennuerit, non debeantur. apostolus tamen, cum de concubitu coniugatarum loqueretur, non ibi maiorem auctoritatem uiro quam feminae dedit, sed, uxori, inquit, uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter autem et uir nonquando ergo in hac re parem utriusque esse uoluit potestatem, puto quod nobis intellegendum insinuet istam de concumbnon habent parem uir et mulier potestatem, sed uiri maior est ac prope eius solius est. non enim ait lex uirum non debere reddere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, si uir prohibuerit. unde mihi uidetur in huius modi uotis et definitionibus atque obligationibus, quae aduersus animam fiunt, etiam ista debere accipi, quae inter se uir et uxor de concumbendo uel de abstinentia concumbendi placita habue
Abbreviated transcription (Latin):
sa uouerit reddantur abea. nͥ auctor
iur fuerit ꝑmittendo. Nam cũ ad pec¬
catum euisdẽ uiri ꝑtinere uoluerit. si
pnus ꝑmiserit et postea ꝓhibuerit. Etiã
hic tamen non dixit ut faciat mulier
q uouerat. quia ꝑmissa prius aiuro
fuerat. Uiri dixit eẽ peccatum qͥa abnu¬
it qͦd prius concesserat non tamen mulie
ri uel ex hoc ꝑmissum dedit. ut cum priꝰ
ei uir concesserit. postea si ꝓhibuerit con¬
dempn tur. Utrum autem ista etiam ad
uota continentiȩ et concubitii abstinentiȩ
ꝑtineant. Merito queritur. ne forte ea tan¬
tum intelligenda sint aduersꝰ animã
uoueri que sunt incibis et potionib. qͦd
uidetur et illud significare uͥ dñs ait.
Nonne anuna plus ẽ qͣm esca: et cũ deie¬
uinio precipitur ita p̃cipit᷑ affligetis a¬
nmas uras. Nescio autẽ utrum alicub
legi possit aduersꝰ animã dici uotum.
qͦd deabstinentia concubitus fui̾t. ma
xime hic lex auctoritatem uiro tͥbuat

Expanded text:
sa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor sa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius conceri vel ex hoc permissum dedit, ut cum prius ei vir concesserit, postea si prohibuerit, contemnatur. Utrum autem ista etiam ad vota continentiae et a concubitu abstinentiae pertineant, merito quaeritur, ne forte ea tantum intelligenda sint adversus animam voveri, quae sunt in cibis et potionibus. Quod videtur et illud significare, ubi Dominus ait, Nonne anima plus est quam esca ? et cum de jejunio praecipitur, ita praecipitur, Affligetis animas vestras . Nescio autem utrum alicubi legi possit, adversus animam dici votum quod de abstinentia concubitus fuerit: maxime quia cum hic Lex auctoritatem viro tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Si autẽ indomo iuiri eiꝰ uotum
tuis aut definitio quȩ aduersꝰ animã
suã cum iure uirando. et audierit uir
cus & tacuerit ei & ñ abnuerit ei stabt̃
omnia uota eius. et om̃s de finitiones
qͣs definiuit aduersꝰ animã suã ⁊ sta¬
bunt aduersꝰ eã. Si autẽ circũ auferẽs
cutum auferat uir eius quacũq die
audierit omnia quecũq exierint exla¬
tiones quȩ aduersꝰ animã eiꝰ ñ manet
cuir ei circum abstulit et dñs mun¬
dabit eam Omne uotum et om̃e ius¬
urandum uincul affligere anmã
uir eius statuet ei. et uir eius circum¬
auferet. Si autẽ tacens tacuerit
diẽ exdie. et statuet ei omita uota eiꝰ
it definitiones quȩ suꝑ ipsã statuet
i qm̃ tacuit ei die qua audiuit. Si
autẽ cucumauferens circum aufe
ut eius post diem qͣm audiuit. et acci¬
net peccatum suũ manifestum ẽ
ita uoluisse legẽ feminã eẽ subuiro.
nt nulla uota eius quȩ abstinentiȩ cau¬

Expanded text:
quitur: si autem in domo uiri eius uotum quitur: si autem in domo uiri eius uotum eius aut definitio quae aduersus animam eius cum iureiurando et audierit uir eius et tacuerit ei et non abnuerit ei, et stabunt omnia uota eius et omnes definitiones <eius>, quas definiuit aduersus animam suam, stabunt aduersus eam. si autem circumauferens circumauferat uir eius quacumque die audierit. omnia quaecumque exierint ex lationes quae aduersus animam eius non manet ei; uir eius circumabstulit et dominus mundabit eam. omne uotum et omne iusiurandum uinculi adfligere animam uir eius statuet ei et uir eius circumauferet. si autem tacens tacuerit ei diem ex die, et statuet ei omnia uota eius et definitiones quae super ipsam statuet ei, quoniam tacuit ei die quo audiuit. si autem circumauferens circumauferat < uir > eius post diem quem audiuit, et accipiet peccatum suum. Manifestum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae cau
Abbreviated transcription (Latin):
inaliquarum rerum licitarum atq ẽ¬
cessarum abstinentia. ut ineisdẽ uotis
feminea ualeat auctoritas s uirilis ita
ut si adhuc innuptȩ iã concesserat pat̾
uota ꝑsoluere. si ante qͣm ꝑsoluerit
nupserit. et uiro eius hoc cognitũ nõ
placuerit ñ ꝑsoluat et sit omnino si¬
ne peccato quia dñs mundabit eam
sic̃ dic̃. id÷ mundam iudicabit. ħeq
hoc contͣ deum fieri putandũ ẽ cum
ipse ds̃ hoc preceꝑit hoc uoluerit Se¬
quitur autẽ de uiduis uel auiro abiec¬
tis. id÷ ñ subpotestate uiri constitutis
aut patris. et earum uota adꝑsoluen¬
dum libera eẽ dic̃ hoc mͦ. Et uotum
inquit uiduȩ et expulse. quecumq uo¬
uerit aduersꝰ animam suã manebt̃
i. Deinde dic̃ denupta si indomo uiri sui
uam constituta aliqͥd tale uouerit. Deilla
enim prius dixerat quȩ indomo pat̾s uo¬
uerat et ante qͣm reddet nupserat. De
hic gͦ quȩ indomo mariti uouit ita lo¬

Expanded text:
in aliquarum rerum licitarum atque conin aliquarum rerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut dicit, id est mundam iudicabit; neque hoc contra deum fieri putandum est, cum ipse deus hoc praeceperit, hoc uoluerit. Sequitur autem de uiduis uel a uiro abiectis, id est non sub potestate uiri constitutis aut patris et earum uota ad persoluendum libera esse dicit hoc modo. et uotum, inquit. uiduae et expulsae quaecumque uouerit aduersus animam suam manebunt ei. deinde dicit de nupta, si in domo uiri sui iam constituta aliquid tale uouerit. de illa enim prius dixerat, quae in domo patris uouerat et antequam redderet nupserat. de hac ergo. quae in domo mariti uouit, ita lo
Abbreviated transcription (Latin):
affligetis animas uras. Quodau . luiii.¬
tem ait ⁊ dñs emundabit eã qͥa abnuit
pat̃ eius. Emundabit dirit. auoti ñ
impleti crimine absoluet. sic̃ inmultis
locis dicitur. & mundabit eã sacerdos.
id÷ mundũ habebit. mundũ iudicabit
sicuti ẽ & ullud mundatione ñ munda¬
bis reum. idi nondices mundũ eũ qui
inmundus ẽ. Si autẽ facta fu̾it lix¬
iuro et uota eius suꝑ eã scd̾m distinctio¬
nem labioꝵ eiꝰ quanta deffinurit adu̾¬
sus animam suã. et audierit uir ei ꝙ
tacuerit ei quacumq die audierit: usta
stabunt omnia uota eiꝰ et de finitiones
eius qͣs de finiuit aduersꝰ animã suã
stabunt. Si autem abnuens abnuerit
uir eius. inquacumq die audierit. om̃ia
uota eius et definitiones eiꝰ qͣs de fini¬
uit aduersꝰ animam suãnõ manebũt
qm̃ uir abnuit abea et dñs mundabit
eã feminam subpatre ante qͣm nubat
et subiuro nuptam noluit lex ita uoue¬
re aliqͥd hõ abuersꝰ animã suã. idest

Expanded text:
adfligetis animas uestras. Quod autem ait: et dominus emundabit eam, quia abnuit pater eius, emundabit dixit "a uoti non inpleti crimine absoluet". sicut in multis locis dicitur: et mundabit eum sacerdos. id est mundum habebit, mundum iudicabit; sicuti est et illud: mundatione non mundabis reum, id est: non dices mundum eum qui inmundus est. Si autem facta fuerit uiro et uota eius super eam secundum distinctionem labiorum eius, quanta definiuit aduersus animam suam, et audierit uir eius et tacuerit ei quacumque die audierit, et ita stabunt omnia uota eius et definitiones eius, quas definiuit aduersus animam suam, stabunt. si autem abnuens abnuerit uir eius in quacumque die audierit, omnia uota eius et definitiones eius, quas definiuit aduersus animam suam, non manebunt, quoniam uir abnuit ab ea, et dominus mundabit eam. feminam sub patre antequam nubat et sub uiro nuptam noluit lex ita uouere aliquid deo aduersus animam suam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
de finiuit aduersꝰ animã suã ñ stabt̃.
et dñs emundabit eam qͥ abnuit pater
eius. Qm̃quidẽ demuliere que adhuc
iniuuentute sua indomo patris ẽ loqͥt᷑
Merito hic queritur etiã de uoto uirgini¬
tatis mulieres quippe etiã uirgines in
icͥptura appellari solere notissimum ẽ.
seruet uirginẽ suã. & dat nuptum uir¬
ginẽ suã et cȩtera hoc mͣ ubi ñnulli in¬
tellexerunt uirginem suam uirginita¬
tẽ suã. Nulla tamen hoc simili scͥpturaꝵ
locutione demonstrant. cũ sit inusita¬
tissima. Quod aũt ait aduersꝰ animã
suã. ñ sic accipiendũ ẽ. quasi animȩ no¬
ceat talib uotis. s. aduersꝰ animã dẽ

Expanded text:
definiuit aduersus animam suam. non stabunt; definiuit aduersus animam suam. non stabunt; et dominus emundabit eam, quia abnuit pater eius. quoniam quidem de muliere, quae adhuc in iuuentute sua in domo patris est. loquitur, merito hic quaeritur etiam de uoto uirginitatis; mulieres quippe etiam uirgines in scriptura appellari solere notissimum est.seruet uirginem suam, et: det nuptum uirginem suam et cetera hoc modo. ubi nonnulli intellexerunt uirginem suam uirginitatem suam; nulla tamen hoc simili scripturarum locutione demonstrant. cum sit inusitatissima. quod autem ait: aduersus animam suam, non sic accipiendum est, quasi animae noceat talibus uotis; sed aduersus a
Abbreviated transcription (Latin):
res huiusmodi. qͣsi partilit diuise mi¬
nuuntur. s totȩ sunt omnib. tote sin¬
gulis. qui earum habent societatem.
Homo homo quicũq uouerit uo lui.
tum dño. aut uirauerit uiramentum
aut definierit de finitionem deanima
sua ñꝓfanabit uerbũ suũ. Omnia quȩ¬
cumq exierint exore eius faciet: non hoc
adomnẽ uirationem ꝑtinet s ad eã
uͥ quisq deanima sua uouerit alicuiꝰ
utiq rei abstinentiã qua ei licebat uti ꝑle
Di autẽ mulier uouerit uotũ dño aut de¬
finiuerit de finitionẽ indomo patris sui
iniuuentute sua. & audierit pat erꝰ uota
erꝰ et de finitiones eiꝰ qͣs de finiuit ad uer¬
sus animã suã. et tacuerit pat̃ eiꝰ ⁊ sta¬
bunt omĩa uota erꝰ et õs de finitiones
eiꝰ qͣs definiunit aduersꝰ animã suã
manebunt ei. Si autẽ abnuens ab¬
nuerit pat̃ eiꝰ quacũq die audierit om¬
nia uota eius. et de finitiones eius quas

Expanded text:
 huius modi res quasi partiliter diuisae mi huius modi res quasi partiliter diuisae minuuntur, sed totae sunt omnibus, totae singulis qui earum habent societatem. Homo homo quicumque uouerit uotum domino aut iurauerit iuramentum aut definierit definitionem de anima sua, non profanabit uerbum suum: omnia quaecumque exierint ex ore eius faciet. non hoc ad omnem iurationem pertinet, sed ad eam, ubi quisque de anima sua uouerit alicuius utique rei abstinentiam, qua ei licebat uti per Si autem mulier uouerit uotum domino aut definierit definitionem in domo patris sui in iuuentute sua et audierit pater eius uota eius et definitiones eius quas definiuit aduersus animam suam et tacuerit pater eius, et stabunt omnia uota eius et omnes definitiones eius quas definiuit aduersus animam suam manebunt ei. si autem abnuens abnuerit pater eius quacumque die audierit omnia uota eius et definitiones eius, quas
Abbreviated transcription (Latin):
statues eum inconspectu elearar sacer¬
dotis. & mandabis ei inconspectu om̃iˢ
sẏnagoge et cȩtera. Notandũ ẽ qͦd cum
iam habet sp̃m inse ipso iħs naue sic̃
scͥptura testatur. uͥ qͥd aliud qͣm sp̃m¬
scm debemꝰ acciꝑe. Non enĩ de spũ
hominis hoc diceret. quẽ nullꝰ erat
qͥ ñhabebat. Iussus ẽ tam̃ moyses ei ma¬
nus imponere. nequisqͣm homo qua¬
libet prepollens gr̃a. sacramenta con¬
secrationis audeat recusare. Quid lx.
ẽ qͦd cum ds̃ moysi preciꝑet deiħu na¬
ue ait intercetera. & dabis de gla tua
suꝑ eum: Nã greca locutione tres doxe ᷤᷤ
habet. qͦd tantũdẽ ualet ac si diceret
ñnulli interpretati sunt dabis glam
tuã. non degła tua: sed siue illud eẽt.
ut glłam tuam diceret. nonideo eam ñ
habiturus erat moyses. nec qͥa dixit
degła. ideo minutum ẽ qͦd habebat.
Sic enim accipiendũ ẽ. ac si dice̾t faci¬
es eum socium głe tuȩ. Non autem¬

Expanded text:
statues eum in conspectu Eleazar sacerstatues eum in conspectu Eleazar sacerdotis et mandabis ei in conspectu omnis synagogae et cetera. notandum est, quod cum iam haberet spiritum in se ipso Iesu Naue, sicut scriptura testatur — ubi quid aliud quam spm debemus accipere? non enim de spiritu hominis hoc diceret, quem nullus erat qui non habebat — iussus est tamen Moyses ei manus inponere, ne quisquam homo qualibet praepollens gratia sacramenta c-onsecrationis audeat recusare. Quid est quod, cum deus Moysi praeciperet de Iesu Naue, ait inter cetera: et dabis de gloria tua super eum? nam graeca locutione τῆς δόξης habet, quod tantundem ualet, ac si diceret nonnulli interpretati sunt: dabis gloriam tuam, non: de gloria tua. sed siue illud esset, ut gloriam tuam diceret, non ideo eam non habiturus erat Moyses; nec, quia dixit "de gloria", ideo minutum est quod habebat. sic enim accipiendum est, ac si diceret: facies eum socium gloriae tuae; non autem
Abbreviated transcription (Latin):
iaron quidẽ ante defunctus ẽ. qͣm irł
maliqͣm partẽ terre ꝓmissionis intͣ¬
nt moyse autẽ adhuc uiuente. capta
ẽterra amorreorum atq possessa. s
iordanem cum eis nẽtransire ꝑmissꝰ
l raliqͣ enim parte.lex obseruatur in
fide xp̃ĩana. Ibi enĩ sunt etiã p̃cepta. q̃
hodieq obseruare xpĩam uibemur. Sa¬
cerdotium uͦ illud et sacrificia. nullam
partẽ tenent hodie fidei xp̃iane nͥ
qͥdinumbris futuroꝵ. acta atq trans¬
acta sunt. Cum uͦ ambob frĩb id est
aaron et moysi dicitur. ut adponant᷑
adppłm suum. manifestum ẽ non esse
iillos iram dĩ. quȩ separat apace scẽ
societatis ȩternȩ. Unde manifestatur.
ñsolum officia sed etiam mortes eorum
signa fuisse futuroꝵ ñsupplicia indi¬
gnationis dĩ. Etlocutus ẽ dñs ad liiii.¬
noysen dicens. Accipe adteipsũ iesum
filiũ naue. hominẽ qui habet spm̃ inse
ipso. & impone manꝰ tuas suꝑeum.⁊

Expanded text:
Aaron quidem ante defunctus est, quam Israel Aaron quidem ante defunctus est, quam Israel in aliquam partem terrae promissionis intraret; Moyse autem adhuc vivente capta est terra Amorrhaeorum atque possessa, sed Jordanem cum eis non est transire permissus. Ex aliqua enim parte Lex observatur in fide christiana. Ibi enim sunt etiam praecepta, quae hodieque observare Christiani jubemur. Sacerdotium partem tenent hodie fidei christianae, nisi quod in umbris futurorum acta atque transacta sunt. eum uero ambobus fratribus, id est Aaron et Moysi, dicitur, ut adponantur ad populum suum, manifestum est non esse in illos iram dei, quae separat a pace sanctae societatis aeternae. unde manifestatur non solum officia, sed etiam mortes eorum signa fuisse futurorum, non supplicia indignationis dei. Et locutus est dominus ad Moysen dicens: accipe ad te ipsum Iesum filium Naue, hominem qui habet spiritum in se ipso, et inpone manus tuas super eum; et
Abbreviated transcription (Latin):
quemq int̾ficere ꝓximum suũ. dus ali¬
enis nefarie consecratum. Atq interra
etiam illud finees fac̾ẽt. Ac sic ira dm̃ iã
placata non opꝰ fuissec duces ppłi cruci¬
figi. Hȩc sane seueritas illi tempori con¬
grua qͣntum malum sit fornicationiᷤ
et ydolatriȩ prudentium fides satie
audent̃ ostendit. Eam causã mortis lui.¬
moysi dic̃ dñs. qͣm etiã frĩs ei ambobꝰ
eum etiã hoc ante predixerat qͦd id̾o ñ
inrarent cũ ppło dĩ interrã reꝓmissioĩs.
qͥa ñeum scĩficauerunt corã ppło adaꝗͣ
contradictionis. id÷ quia dubitauert̃
de dono eiꝰ qͦd posset aqua de petra ꝓ¬
fluere sic̃ exposiumꝰ in eo ipso scͥpture
loco. huiꝰ autẽ rei mysterium dat᷑ in¬
telligi. quia nec sacerdotium qͦd priꝰ in¬
stitutum ẽ cuius ꝑsonam gerebat aa¬
rmnqec ipsa lex cuius ꝑsonam gerebat
moyses. introducunt ppłm dĩ interrã
hereditatis eternȩ. s iħs in quo typus

Expanded text:
quemque interficere proximum suum diis aliquemque interficere proximum suum diis alienis nefarie consecratum atque interea etiam illud Phinees faceret ac sic ira domini iam placata non opus fuisse duces populi crucifigi. haec sane seueritas illi tempori congrua quantum malum sit fornicationis et idolatriae prudentium fidei satis euidenter ostendit. Eam causam mortis Moysi dominus dicit quam etiam fratris eius. ambobus enim etiam hoc ante praedixerat, quod ideo cum populo dei in terram promissionis, quia non eum sanctificauerunt coram populo ad aquam contradictionis; id est quia dubitauerunt de dono eius, quod posset aqua de petra profluere, sicut exposuimus in eo ipso scripturae loco. huius autem rei mysterium datur intellegi, quia nec sacerdotium quod prius institutum est, cuius personam gerebat Aaron, nec ipsa lex cuius personam gerebat Moyses introducunt populum dei in terram hereditatis aeternae, sed Iesus, in quo typus
Abbreviated transcription (Latin):
xon. Symachꝰ autẽ uerbo euidentiore
suspende. Ilirũ ẽ sane qͦd scriptura nar¬
rare desttterit. utrũ hoc fuit exp̃cepto do¬
mini impletũ. qͦd contempni potuisse
ñuideo. aut si contemptum ẽ impune
contempni. Si autẽ factũ ẽ et tacitum.
cur ereo qͦd finees filiꝰ elearar transfirit
adulteros. placatum fuisse dñm scͥptura
tio ꝑseuerans alio mͦ placanda uidere¬
p̃munciauerat et ꝓmiserat dñs dicens
ccipe duces ppłi et ostenta eos dño cont̃
solem. & auertet᷑ ira animationis dñi
abisrł. Si ergo factum erat qͥs dubitet
iram dñi auersam fuisse abisrł: Quid
itaq opus erat ut adhuc finees ad pla¬
candum dm̃ sic inadulteros uindica¬
ret. eiq testimonium scͥptura ꝑhiberet
qͦd eo mͦ placauerat dnm. ñ forte intelli¬
gamus cũ illud deducib ppłi moyses
qͦd preceꝑat implere disponeret. eũ uo¬
luisse etiã scđm legem talia punire fla¬
gicia. ⁊ sacrilegam audatiam. ut iubet

Expanded text:
ξον, Symmachus autem uerbo euidentiore ξον, Symmachus autem uerbo euidentiore "suspende". mirum est sane, quod scriptura narrare destiterit utrum hoc fuerit ex praecepto domini inpletum: quod contemni potuisse non uideo aut, si contemptum est. inpune contemni. si autem factum est et tacitum, cur ex eo, quod Phinees filius Eleazar transfixit adulteros, placatum fuisse dominum scriptura huc indignatio perseuerans alio modo placanda uiderepronuntiaverat et promiserat Dominus dicens: Accipe duces populi, et ostenta eos Domino contra solem, et avertetur ira animationis Domini ab Israel? Si ergo factum erat, quis dubitet iram Ditaque opus erat, ut adhuc Phinees ad placandum deum sic in adulteros uindicaret eique testimonium scriptura perhiberet, quod eo modo placauerit dominum? nisi forte intellegamus, cum illud de ducibus populi Moyses, quod praeceperat, inplere disponeret, eum uoluisse etiam secundum legem talia punire flagitia et sacrilegam audaciam, ut iuberet