comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raret᷑. cũq necessitas coartaret. ut statutũ oꝑis pen¬
sũ cotidie echonomo traderet: ne in maiorẽ oꝑis mo¬
dũ. alicinꝰ ꝓpensiꝰ laborantis denderet᷑. uel confun¬
deret᷑ exemplo. cum in cenobio quẽpiã frẽm uidisset
re: si clamdestinis eũ ꝑsuasionibꝰ reuocare abhuiꝰ¬
modi intentione mimine potuisset: consiliis pͣra¬
ius ac susurrationib ad transinigrandũ exinde
ꝑsuadebat. & quo eũ faciliꝰ asportaret: se qͦq iã
olim multis ex causis offensũ. confingebat uelle
discedere: si soladũ itineris uel comitis reꝑisset.
Cumq eũ ad consensũ occultis obtrectationib
monasterii ꝑtraxisset: condicens ei horam qua de
monasterio deberet exire. uł locũ qͦ se p̃ueniens ex¬
pectaret: ipse uelut ilico subsecuturus ibidẽ sub¬
sistebat. Illoq iam ꝓ decessus sui uerecundia ñ au¬
dente ad monasteriũ de qͦ aufugerat ulteriꝰ agg̃gari:

Expanded text:
raretur eumque necessitas coartaret, ut statutum operis penraretur eumque necessitas coartaret, ut statutum operis pensum cotidie oeconomo traderet, ne in maiorem operis modum alicuius propensius laborantis tenderetur uel confunderetur exemplo, cum in coenobio quempiam fratrum uidisset re, si clandestinis eum persuasionibus reuocare ab huiusmodi intentione minime potuisset, consiliis prauis ac susurrationibus ad transmigrandum exinde persuadebat: et quo eum facilius asportaret, se quoque iam olim multis ex causis offensum confingebat uelle discedere, si solacium itineris uel comitis repperisset. cumque eum ad consensum occultis obtrectationibus nonasterii pellexisset, condicens ei horam qua de monasterio deberet. exire uel locum quo se praeueniens expectaret, ipse uelut ilico subsecuturus ibidem subsistebat, illoque iam pro discessus sui uerecundia non audente ad monasterium de quo aufugerat ulterius adgregari,
Abbreviated transcription (Latin):
ris impendit᷑: s quȩ de fructuoꝑis ꝓpͥi et piosudo¬
re ꝓfert᷑. & iccirco beatiꝰ ẽ magis dare ꝗͣ acciꝑe: qr
cũ illiꝰ qui accipit is qͥ tribuit habeat pauꝑtatẽ:
nichilominꝰ labore ꝓpͥo. ñ solũ suȩ necessitatis suf¬
ficientiã. uerũetiã qͥd tͥbuat indigenti pia solli¬
citudine parare festinat: duplici grã decoratꝰ. qͦd
et ꝑfectam nuditatẽ xp̃i. unuersarũ rerũ suarũ
abiectione possideat: et magnificentiã diuitis la¬
bore suo exhibeat et affectu. Hic quidẽ honorans
dm̃ de suris iustis laboribꝰ et delibans ei de fructibꝰ
indignũ se eẽ etiã cibo panis apłi ꝓbat sendentia:
contͣ eiꝰ scilicet int̾dictũ. ociosus eum ñ sine reatu pec¬
cati contumaciaq p̃sumit.¬
Pouimus frẽm cuius etiã nom̃ si ampliꝰ aliqͥd exhͣ
instructionis accederet ꝓderemꝰ: qͥ cũ in cȩnobio mo¬

Expanded text:
ris inpenditur, sed quae de fructu operis proprii et pio sudoris inpenditur, sed quae de fructu operis proprii et pio sudore profertur. et idcirco beatius est magis dare quam accipere, quia, cum illius qui accipit hic qui tribuit habeat paupertatem, nihilominus labore proprio non solum suae necessitati sufficientiam, uerum etiam quod tcitudine, parare festinat: duplici gratia decoratus, quod et perfectam nuditatem Christi universarum rerum suarum abjectione possideat, et munificentiam divitis labore suo exhibeat et affectu: hic quidem honorans Deum de suis justis laboribus, et delibans ei de fructibus indignum se esse etiam cibo panis, Apostoli probat sententia , contra ejus scilicet interdictum otiosus eum non sine reatu peccati contumaciaeque praesumNouimus fratrem, cuius etiam nomen, si amplius aliquid ei hoc instructionis accederet, proderemus. qui cum in coenobio mo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ suȩ conu̾sationis reliquit exemplũ: cũ se ñ solũ
id oꝑatũ eẽ testat᷑ qͦd necessitatẽ sui tĩmͦ corꝑis expe¬
diret: s etiã qͦd usib eoꝵ qͥ secum erant posset suffi¬
cere: hisuidelicet qͥ cotidie necessariis ministeruis
occupati. nequa ꝗͣ sibi parare similit uictũ suis ma¬
nibꝰ occurrebant. Ꝙ sicut ad thessalonicenses oꝑatũ se¬
se dix̃. ut illis formã daret ad imitandũ cũ: et hic ta¬
le qͥd intulit dicens. Omĩa ostendi uob: qͥa sic labo¬
rantes oportet susciꝑe infirmos. scilicet uel m̃te ł
corpore: id ẽ ut nr̃o potiꝰ labore sumptuq oꝑis sudo¬
re quesito. ⁊ ñ de abundantiȩ cumulo seurepositȩ
pecunȩ: s ne de aliena qͥdem largitate ac substan¬
tia eos reficere festinemꝰ. Et hoc ipsũ dñi dic̃ cẽ man¬
tis pemria: quȩ ñ de pecunia ꝑ infidelitatẽ uł diffi¬
dentiã reseruata. nec de reconditis auariciȩ thesau¬

Expanded text:
ationis reliquit exemplum, cum se non solum id operatum esse testatur, quod necessitatem sui tantummodo corporis expediret, sed etiam quod usibus eorum qui secum erant posset sufficere, his uidelicet qui cotidie necessariis ministeriis occupati nequaquam sibi parare similiter uictum suis manibus occurrebant. et sicut ad Thessalonicenses operatum se dixit, ut illis formam daret ad imitandum eum, et hic tale aliquid intulit dicens: omnia ostendi nobis, quia sic laborantes oportet suscipere infirmos, scilicet uel mente uel corpore, id est ut nostro potius labore sumptuque operis sudore quaesito et non de abundantiae cumulo seu reposita pecunia, sed ne de aliena quidem largitate ac substantia eos reficere festinemus. Et hoc ipsum domini dicit esse mantis penuria, quae non de pecunia per infidelitatem uel diffidentiam reseruata nec de reconditis auaritiae thesau
Abbreviated transcription (Latin):
etiam apłoꝵ. hec eadem ñ solũ docuisse eũ. seti¬
am oꝑe ꝑfecisse similit̾ inucnimꝰ. Nã cũ uenisset
corinthũ: alibi se manere ñ patit᷑. nͥ apud aqͥlam
⁊ priscillã: eo qͦd eiusdẽ artiscẽnt opifices ꝗͣ ipse
erat solitꝰ exercere. Ita enĩ habet. Post hȩc paulus
eg̃ssus ab athenis: uenit corinthũ. & inueniens
quendã iudeũ nomine aqͥlã ponticũ gene̾. ⁊ pͥscil¬
lam uxorem eiͦ: accessit ad eos. eoqͦd eiꝰdẽ essent
artis: ⁊ manebat cum eis et oꝑabat᷑. Erant enĩ
scenofactoriȩ artis. Deinde ꝓcedens miletũ. et ex¬
inde mittens ephesũ: conuocansq ad se p̃sbitos
ephesioꝵ eccłiȩ et dans ei p̃cepta quẽ admodũ rege¬
re ȩccłam dei se absente deberent:ait. Argentũ et
aurũ nulliꝰ concupiui. ipsi scitis: qm̃ ad omĩa qͥ
mͥ opuserant et his qͥ mecũ sunt. ministrauert̃
manꝰ istȩ. Omĩa ostendiuob̾: sic laborantes opor¬

Expanded text:
etiam apostolorum haec eadem non solum docuisse eum, sed etietiam apostolorum haec eadem non solum docuisse eum, sed etiam opere perfecisse, similiter invenimus. Nam cum venisset Corinthum, et Priscillam, eo quod eiusdem artis essent opifices quam ipse erat solitus exercere. ita enim habes: post haec Paulus egressus ab Athenis uenit Corinthum, et inueniens quendam Iudaeum nomine Aquilam, Ponticum genere, et Priscillam uxorem eius, accessit ad eos, eo quod eiusdem esset artis, et manebat cum eis et operabatur: erat enim scenofactoriae artis. Dein procedens Miletum et exinde mittens Ephesum conuocansque ad se presbyteros Ephesiorum ecclesiae et dans eis praecepta, quemadmodum regere ecclesiam dei se absente deberent, ait: argentum et aurum nullius concupiui: ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant et his qui mecum sunt ministrauerunt manus istae. omnia ostendi uobis, quia sic laborantes opor
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitatis affectũ debeant retinere. similit̃ edocet.
& nolite qͣsi inimicũ existimare: s corripite ut fr̃em.
Scueritati iudiciarię pat̾nã int̾miscuit pietatẽ: et
sententiã apłico rigore platam. cdem̃ti mansuetu¬
dine temꝑauit. Nã et notari nubet eũ qͥ obȩdire p̃¬
ceptis suis contempserit. et cũ illo ñ cõmisceri: et
tñ hȩc fieri ñ odii uitio p̃cipit. s fr̃nȩ dilectionis:
eoꝵ emendationis intuitu. Nolite inquit cõmuni¬
care cũ illo ut confunda t᷑: ut qͥ ñ ẽ meis p̃ceptis
mitibꝰ em̃datus: saltem publica ominũ ur̃m segͥgati¬
one confusus. ad tramitẽ salutis incipiat aliqͣndo
reuocari. In epła quoq: ad ephesios de hoc ipso o¬
pere ita p̃cepit dicens. Qͥ furabat᷑: iam ñ furet᷑. Ma¬
gis autẽ laboret oꝑando manibꝰ sunis qͦd bonũ ẽ: ut¬
habeat unde tͥbuat necessitatẽ patienti. In actibꝰ

Expanded text:
fraternitatis affectum debeant retinere, similiter docet: fraternitatis affectum debeant retinere, similiter docet: et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem. seueritati iudiciariae paternam intermiscuit pietatem et sententiam apdine temperavit. Nam et notari jubet eum qui obedire praeceptis suis contemtamen haec fieri non odii uitio praecepit, sed fraternae dilectionis et eorum emendationis intuitu. nolite, inquit, commisceri cum illo, ut confundatur, ut, qui non est meis praeceptis mitibus emendatus, saltim publica omnium uestrum segregatione confusus ad tramitem salutis incipiat aliquando reuocari. In epistula quoque ad Ephesios de hoc ipso opere ita praecepit dicens: qui furabatur, iam non furetur, magis autem laboret operando manibus suis quod bonum ehabeat unde tribuat necessitatem patienti . In Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis imitatione completis: ac nequaꝗͣ. eoꝵ desidti¬
am inhertiamq sectamini: nolite deficere be¬
nefacientes: id ẽ humanitatẽ urãm erga eos si
forte neglexerint obseruare quȩ diximꝰ. similit̃
imꝑtite. Ut castigauit eos qui erant infirmi. ne
ocio dissoluti. inquietudini et curiositati oꝑã
darent: ita hos qͥ sani sunt p̃monet. ut humanitatẽ
quã bonis ac malis imꝑtiri dñi p̃cepto iubemur. si for¬
te quidã praui ad sanã doctrinã conuerti noluerint.
ñ abscidant ab eis: s benefacere et fouere eos tam
consolationis et correptionis sermone. quã benefici
is et humanitate ñ desinant. Rursũ tñ ne forte
cõmisceri cũ illo ut confundat᷑. Monensq eos pre
uerentia sui et utilitate cõmuni qͥd oporteat ob¬
seruari. quaq cautione apłica mandata custodi¬
ant: subiungit confestim patͥs in dulgentissimi
lenitatẽ: et ut filios quẽ erga p̾dictos ꝓcaritate

Expanded text:
peris imitatione conpletis ac nequaquam eorum desidiperis imitatione conpletis ac nequaquam eorum desidiam inertiamque sectamini, nolite deficere bene facientes, id est humanitatem uestram erga eos, si forte neglexerint obseruare quae diximus, similiter inpertite. ut castigauit illos qui erant infirmi, ne otio dissoluti inquietudini et curiositati operam darent, ita hos qui sani sunt praemonet, ut humanitatem, quam bonis ac malis inpertire domini praecepto iubemur, si forte quidam praui ad sanam doctrinam conuerti noluerint, non abscidant ab eis, sed bene facere et fouere eos tam consolationis et correptionis sermone quam beneficiis solitis et humanitate non desinant. Rursum tamen, ne forte commisceri cum illo, ut confundatur. monensque eos pro reuerentia sui et utilitate communi quid oporteat obseruari quaque cautione apostolica mandata custodiant, subiungit confestim patris indulgentissimi lenitatem, et ut filios suos, quem erga praedictos pro caritate
Abbreviated transcription (Latin):
tisus fuerat paulo ante deposita potestate. iterũ ad ui¬
scera piipatris. uł clementisreu̾tit᷑ medici: et uelut
filiis susceptisq suis. consilio salubri infert reme¬
dia santatis dicens. His audem qui eiusmodi st̃
denuntiamꝰ et obsecramus in dño iħti: ut cũ silen¬
tio oꝑantes panẽ suũ manducent. Causas tantoꝵ
ulcerũ quȩ de radice ociositatis emergunt. uno ope¬
rationis salutari p̃cepto curauit. ut ꝑitissimꝰ medi
corum: cet̾as quoq ualitudines malas eodẽ cespi¬
de pullulantes sciens ꝓtinus extinguendas. ori¬
gine morbi pͥncipalis exempta. Nichilominꝰ t̃n
ut ꝑspicacissimus ac ꝓuidus medicus. ñ solũ in¬
firmantũ cupit mederi uulnerib : s etiã sanis
quibꝰ eoꝵ possit ꝑpetua sospitas custodiri. similit̃
congruentia p̃cepta commendat dicens. Uos
autẽ nolite deficere benefacientes. Qui uos: Id. ẽ¬
qui uias nr̃as sectantes. ex empla uob̃ tradita. o¬

Expanded text:
usus fuerat paulo ante deposita potestate iterum ad uiusus fuerat paulo ante deposita potestate iterum ad uiscera pii patris uel clementis reuertitur medici, et uelut filiis susceptisque suis consilio salubri infert remedia sanitatis dicens: his autem qui huiusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in domino Iesu, ut cum silentiulcerum quae de radice otiositatis emergunt uno operationicorum, ceteras quoque ualitudines malas eodem cespite pullulantes sciens protinus extinguendas origine morbi principalis exempta. Nihilominus tamen ut perspicacissimus ac prouidus medicus non solum infirmantum cupit mederi uulneribus, sed etiam sanis, quibus eorum possit perpetua sospitas custodiri, similiter congruentia praecepta commendat dicens: uos autem nolite deficere bene facientes. qui nos, id est uias nostras sectantes exempla uobis tradita o
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itus. salutaria p̃cepta susciꝑe cogerent᷑. Post tm̃
itaq rigorẽ eugłice districtionis: nc̃ iã causã expo¬
nit. cur hȩc uniu̾sa p̃miserit. Audiuimꝰ enĩ qͦsdã
int̾ uos ambulare inqͥete: nichil oꝑantes. s curiose
agentes. Nusquã eos qͥ dediti ẽẽ oꝑi nolunt: uno t̃m
morbo corruptos ꝓnuntiare contentꝰ ẽ. In pͥori nãq
epła inordinatos eos appellat: nec scđ̃m traditionẽ
ambulare quã acceꝑant ab eo. Inquietosetiã eẽ de¬
finiuit: et gratis panẽ manducare. Rursũ hic. Au¬
diuimus quosdã inquit int̾ uos ambulare inqͥete.
Et subiungit statĩ scdm languorẽ: qͥ inqͥetudinis huiͦ
ẽ radix. Nichil inquit oꝑantes. Tertiũ qͦq morbũ:
qui ex isto uelut quidã ramusculus orit᷑. S curiose
agentes. Itaq fomitiuitioꝵ tantoꝵ congruã nunc
emendationẽ conferre festinat: et illa apłica qua

Expanded text:
salutaria praecepta suscipere cogantur, Post tantum salutaria praecepta suscipere cogantur, Post tantum itaque rigorem euangelicae districtionis nunc causam exponit, cur haec uniuersa praemiserit: audimus enim inter uos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes sed curiose agentes. nusquam eos, qui dediti esse operi nolunt, uno tantum morbo corruptos pronuntiare contentus est. in priore namque epistula inordinatos eos appellat nec secundum traditionem ambulare, quam acceperunt ab eo, inquietos etiam esse definit et gratis panem manducare. rursum hic: audimus, inquit, quosdam inter uos ambulare inquiete. et subiungit statim secundum languorem, qui inquietudinis huius est radix: nihil, inquit, operantes, tertium quoque morbum, qui ei isto uelut quidam ramunculus oritur: sed curiose agentes. Itaque fomiti uitiorum tantorum congruam nunc emendationem conferre festinat, et illa apostolica qua
Abbreviated transcription (Latin):
in eos iudiciarie ꝓnuntiationis inuchit᷑: et apłica
auctoritate resumpta. uelut e tribunali incontem¬
ptores sententiã dicit: illa nempe potestate. quã
cum int̃minatione scribens ad corinthios a dno
sibi asseruit datam. cum eos in delicto positos p̃¬
moneret. ut ante aduentũ suũ semet ipsos corri¬
gere festinarent: ita p̃cipiens. rogo uos ne p̃sens cõ¬
pellar audere in quosdam potestate illa quȩ data
ẽ mͥ inuob̾. & it̾m. Si enim uoluero aliqͥd głari de po¬
testate quam dedit mͥ dñs in edificationẽ et ñ in destructi¬
onc̃ ur̃am: ñ erubescã. Illa in qũã potestate ꝓnuntiat. si
qͥs ñ uult oꝑari nec manducet: ñ gladio carnali eos
addicens. s auctoritate sp̃s sc̃i huius uite eis int̃dicens
substantiã: ut si forte pęnam futurȩ mortis minime
cogitantes. adhuc uellent amore ocii existere con¬
tumaces ⁊ saltẽ necessitate constricti ⁊ metup̃sentis¬

Expanded text:
in eos iudiciariae pronuntiationis inuehitur et apostolica in eos iudiciariae pronuntiationis inuehitur et apostolica potestate resumpta uelut e tribunali in contemptores sententiam dicit: illa nempe potestate, quam cum interminatione scribens ad Corinthios a domino sibi adseruit datam, cum eos in delicto positos praemoneret., ut ante aduentum suum semet ipsos corrigere festinarent, ita praecipiens: rogo uos ne praesens conpellar audere in quosdam potestate illa quae data est mihi in uobis, et iterum: si enim uoluero aliquid gloriari de potestate, quam dedit mihi dominus in aedificatione et non in destructione uestra, non erubescam. illa, inquam, potestatequis non vult operari, nec manducet; non gladio carnali eos addicens, sed auctoritate Spiritus sancti, hujus vitae eis interdicens substantiam; ut si forte poenam futurae mortis minime cogitantes, adhuc vellent amore otii existere contumaces, saltem necessitate naturali constricti
Abbreviated transcription (Latin):
utendi eis dm̃ nr̃i nossem me habere ꝑmissũ: ñ sũ
tam̃ hac usus potestate: ne qͦd ame bene ac licito fieret.
aliis ocunoxii preberet exemplũ. W iccirco eugłm
p̃dicans. icis manib atq oꝑe malui sustentari:
ut uob̃ quoq uolentib iter untutis incedere. uiam
ꝑfectionis aꝑirem: et conuersationis formã meo
labore p̃bertm. S neforte tacitus oꝑans. crudire eos
uolens exemplis. iinime illosctiam p̃ccptoꝵ monitis
instruxisse uideret᷑: infert. Nam et cum cẽmus in¬
qui scientes cum ut magistrũ bonũ doctrine gr̃ã
⁊ institutionis obtentu. suismanib oꝑatũ imitari
conteminunt. et diligentiã cautionẽq suã exagge¬
rat: dicens. ñ tantũ se hoc illis exemplo tradidisse
p̃sentem. sed etiam uerbis iugit̃ p̃dicasse: siquis sci¬
licet non uult oꝑari. nec manducet. Non iam do¬
ctoris uel medici utit᷑ ad cos consilio. s districtione

Expanded text:
utendi eis domini nostri nossem me habere permissum, non sum utendi eis domini nostri nossem me habere permissum, non sum tamen usus hac potestate, ne, quod a me bene ac licito fieret, aliis otii noxii praeberet exemplum. et idcirco euangelium praedicans meis manibus atque opere malui sustentari, ut uobis quoque uolentibus iter uirtutis incedere uiam perfectionis aperirem et conuersationis formam meo labore praeberem. Sed ne forte tacitus operans et erudire eos uolens exemplis minime illos etiam praeceptorum monitis instruxisse uideretur, infert: nam et cum essemus, inqui scientes eum ut magistrum bonum doctrinae gratia et institutionis obtentu suis manibus operatum imitari contemnunt., et diligentiam cautionemque suam exaggerat, dicens non tantum se hoc illis exemplo tradidisse praesentem, sed etiam uerbis iugiter praedicasse, ut, si quis scilicet non uult operari, nec manducet Non iam doctoris uel medici utitur ad eos consilio, sed districtione
Abbreviated transcription (Latin):
quẽpiã gratis panem manducare ñ audebat: qͦmͦ
illi ñ estiment se grauare quicotidie cũ ociosi. ua¬
cantesq p̃sumunt: Non quasi ñ habuerimꝰ pocestatẽ:
s ut nosmet ipsos formã daremꝰ uob̃. ad imitandũ
nos. Pandit causam: cur tantũ laboris indixerit.
Ut inquit formã daremꝰ uob̃ ad imitandũ nos: ut
si forte doctrinam uerboꝵ aurib ur̃is frequenter
ingestam obliuioni traderetis: saltem conu̾sationis
exempla sub oculoꝵ fide uob traditam memorit᷑ re¬
tineretis. Haut leuis corum et in hoc rep̃hensio: cũ
dicit se nulla alia quam exempli gr̃a laborẽ hunc
et fatigationẽ dic noctuq corporis exercuisse: et
cos nichilominus crudiri nolle. ꝓpter qͦs ipse ne¬
cessitatẽ ñ habens. tantũ sibi fatigationis indixerit
Et quidem inquit cum haberemus potestatẽ. ⁊ pate¬
rent nob̃ facultates omniũ ur̃m atq substantię. et

Expanded text:
quempiam, gratis panem i manducare non audet, quomodo quempiam, gratis panem i manducare non audet, quomodo illi non aestiment se grauare, qui cotidie eum otiosi uacantesque praesumunt? Non quasi non habuerimus potestatem., sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum. nos. pandit causam cur tantum sibi laboris indixerit: ut, inquit, formam daremus uobis ad imitandum nos, ut, si forte doctrinam uerborum auribus uestris frequenter ingestam obliuioni traderetis, saltim conuersationis exempla sub oculorum fide nobis tradita memoriter retineretis. haud lenis eorum et in hoc reprehensio, cum dicit se nulla alia quam exempli gratia laborem hunc et fatigationem die noctuque corporis exegisse, et eos nihilominus erudiri nolle, propter quos ipse necessitatem non habens tantum sibi fatigationis indixerit. et quidem, inquit, cum haberemus potestatem et paterent nobis facultates omnium uestrum atque substantiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓ nr̃a uoluntate ꝑpetrabamꝰ ÷ nec ꝓ deleccatione ut
requies et exercitium corporis inuitabat: s ut necessi¬
tas et inopia uictꝰ ñ sine ingenti fatigatione corporis
facere compellebat. Non solũnanq ꝑ totum dici spa
tium s etiã noctis tempore qͦd quieti corporis uidet᷑
indultũ: hoc opꝰ manuũ ꝓesce sollicitudine indesi¬
nenter urgebã. Nec tam̃ se solũ talit̃ int̾ eos conu̾sa¬
tum fuisse testatur: ne forte ñ magna nec generalis
uideret᷑ hec forma. si ipsius tantũm traderet᷑ exem¬
plo: s etiam om̃s qui erant secũ ad minist̾iũ eugłi
deputati. id ẽ siluanũ et timotheũ qͥ hȩe eadem
cũ eoscribunt. asserit simili oꝑe laborasse. In eo etiam
quod dicit. nc quẽ ur̃m grauaremꝰ: ucrecundiam
cis incutit magnã. Si enim ille qͥ cugłm p̃dicabat
signis illud uirtutibꝰq cõmendans. ne grauaret

Expanded text:
non pro nostra voluntate perpetrabamus, nec pro delectatione, ut non pro nostra voluntate perpetrabamus, nec pro delectatione, ut requies et exercitium corporis invitabat, sed ut necessitas et inopia victus non sine ingenti fatigatione corporis facere comptium, sed etiam noctis, quod quieti corporis uidetur indultum, hoc opus manuum pro escae sollicitudine indesinenter urguebam. Nec tamen se solum taliter inter eos conuersatum fuisse testatur, ne forte non magna nec generalis uideretur haec forma, si ipsius tantum traderetur exemplo, sed etiam omnes, qui erant secum ad ministerium euangelii deputati, id est Siluanum et Timotheum, qui haec eadem cum eo scribunt, adserit simili opere laborasse. in eo etiam quod dicit ne quem uestrum grauaremus uerecundiam eis incutit magnam. si enim ille, qui euangelium praedicabat signis illud uirtutibusque conmendans, ne grauaret
Abbreviated transcription (Latin):
opus exercens. cibũ sibi dñice iussionis auctoritate p̃su¬
meret. Quid nos faciemus quibꝰ ñ solũ nulla p̃dicatio
uerbi cõmissa ẽ. s ne ulla quidẽ nisi animȩ nr̃e soliꝰ
cura mandatur: Qua fiducia ociosis manibꝰ gratis
panẽ comedere audebimꝰ: quẽ uas electionis eugłica
sollicitudine et p̃dicatione constrictus. sine oꝑe ma¬
nuũ comedere ñ p̾sumit: S in labore inqͥt ⁊ fatiga¬
tione. nocte et die oꝑantes: nequẽ ur̃i grauaremꝰ.
Adhuc additam̃ta suc castigationis ex aggerat. Non
cium simplicit̃ dixit. ñ comedimꝰ panẽ gratis ab aliqͦ
ur̃m. et hucusq stetit: potãt em̃ udcri ꝓpͥo ocioso¬
q sumptu ac recondita pecunia. uel alioꝵ licet ñ
istorum collatione scumimerib sustentatus fuisse:
s in labore inquit et fatigatione nocte et die oꝑantes.
id est nr̃o oꝑc specialiter sustentati. Et hoc inguit

Expanded text:
opus exercens cibum sibi dominicae iussionis auctoritate praesuopus exercens cibum sibi dominicae iussionis auctoritate praesumeret, quid nos faciemus, quibus non solum nulla praedicatio uerbi commissa est, sed ne ulla quidem nisi animae nostrae solius cura mandatur? qua fiducia otiosis manibus gratis panem comedere audebimus, quem uas electionis, euangelica sollicitudine et praedicatione constrictus, sine opere manuum comedere non praesumit, sed in labore, inquit, et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uAdhuc additamenta suae castigationis exaggerat. Non enim simpliciter dixit, non comedimus panem gratis ab aliquo vestrum, et hucusque stetit, poterat enim videri proprio otiosoque sumptu ac recondita pecunia, vel aliorum, licet non istorum, collatione seu muneribus sustentatus fuisse, sed in labore, inquit, et fatigatione nocte ac die operantes, id est, nostro opere specialiter sustentati. Et hoc, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
rint: s ctiam oꝑe nouerint ꝑfecisse. Ipsi enĩscitis: quẽ¬
admodũ oporteat imitarinos. Immanẽ cumulũ rep̃hen¬
sionis exaggerat: cũ hoc cos asserit ñobseruare. qͦd et
memoriȩ eorum inhereat. et adimitandũ. ñ solũ u̾bo
instruente didicerint: sed etiam exemplo oꝑum ꝓuo¬
cante susceꝑint. Quia ñ inquicti fuimꝰ int̾ uos. Cũ se
uult inquietũ int̾ eos ñ fuisse ꝑ oꝑis exercitium com¬
pbare: eos qui oꝑari nolunt abunde notat ociosi¬
tatis uitio inquietos semꝑ existere. Neq gratis panẽ
manducauimꝰ ab aliquo. ꝑsingula uerba increpationis
auxesimfacit. Doctor gentiũ. p̃dicator cugłii. dicit se
ñ gratispanem ab aliquo manducasse: qui nouit
dñm p̃ccpisse. ut qui euangłm denuntiant. de euangłio
uiuant. et rursum. dignus ẽ oꝑariꝰ cibosuo: cũ utiq
ñ gratis qui cuangłm p̃dicabat. tam sublime ac sp̃alc

Expanded text:
rint sed etiam opere nouerint perfecisse. ipsi enim scitis quemrint sed etiam opere nouerint perfecisse. ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos. inmanem cumulum reprehensionis exaggerat, cum hoc eos adserit non obseruare, quod et memoriae eorum inhaereat et ad imitandum non solum uerbo instruente didicerint, sed etiam exemplo operum prouocante susceperint. Quia non inquieti fuimus inter uos. cum se uult inquietum inter eos non fuisse per operis exercitium conprobare, eos qui operari nolunt abunde notat otiositatis uitio inquietos semper exsistere. neque gratis panem manducauimus ab aliquo. per singula uerba increpationis auxesin facit doctor gentium, praedicator euangelii dicit se non gratis panem ab aliquo manducasse, qui nouit dominum praecepisse, ut qui euangelium denuntiant de euangelio uiuant, et rursum: dignus est operarius cibo suo. cum utique non gratis, qui euangelium praedicabat, tam sublime ac spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
ta putredine desecari: ne inherdiȩ morbus uelut
letale contagiũ. etiam sanas menbroꝵ pardes tabo
serpente corrumpat. Dicturusq de his qui oꝑari
manib suis nolunt. et panẽ suũ cum silentio man¬
ducare. a quib etiam p̃cipit subtrahendũ: qua¬
lib eos apͥncipio ꝓbris inurat attendite. In pͥmis
mordinatos dicit. nec scđm suam traditionẽ am¬
bulare: aliis uerbis contumaces eos. ut pote qui
nollent iuxta institutionẽ cius incedere: et inho¬
nestos ẽẽ designans. id est non ꝓcessiones. ñ ui¬
sitationes. ñ uerbi. ñ temporis oportunitatem
congruam honestamꝙ sectantes. Omĩb enĩ
istis uitiis: mordinatũ quẽq necesse ẽ subiacere. Et ñ scd̾m
traditionẽ quã accepunt a nob.ẜ ĩ hoc rebelles eos quo¬
dãmͦ et contemptores notat: qui traditionẽ quã accepe¬
runt ab eo tenere contempnerent: nec imitari uel¬
lent id qͦd magistrũ ñ solum u̾bo docuisse memine¬

Expanded text:
ta putredine desecari; ne inertiae morbus, velut ta putredine desecari; ne inertiae morbus, velut lethale contagium, etiam sanas membrorum partes tabe serpente corrumpat; dicturusque de his qui operari manibus suis nolunt, et panem suum cum silentio manducare, a quibus etiam praecepit subtrahendum; qualibus eos a principio opprobriis inurat, attendite. In primis inordinatos dicit, nec secundum suam traditionem ambulare: aliis verbis contumaces eos, utpote qui nollent juxta institutionem ejus incedere, et inhonestos esse designans, id est, non processionis, non visitationis, non verbi, non temporis opportunitatem congruam honestamque suitiis istis inordinatum quemque necesse est subiacere. et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis: et in hoc rebelles eos quodammodo et contemptores notat, qui traditionem, quam acceperunt ab eo, tenere contemnant nec imitari uelint id, quod magistrum non solum uerbo docuisse memine
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiamꝰ uob̃ frẽs in nomine dni nr̃i iħu xp̃i: ut¬
subtrahatis uos ab om̃i fr̃e ambulande mnordinate.
Ibi rogat: hic denuntiat. In illa blandientis affe¬
ctus: in hac obtestantis seueritas et minantis.
Denuntiamꝰ uob̃ frẽs. Quia pͥus rogandes contemp¬
sistis audire: saltem nunc denuntiantib obedite.
Ipsamq denuntiationẽ ñ nudo u̾bo. s cũ obtesta¬
tione nominis domini nr̃i iħu xp̃i t̾ribilem infeit:
ne forte simplicemuelut humana laude ꝓlatã
rursũ contempnerent: nec magnoꝑe ducerent
obseruandam. Statimq ut ꝑitissimus medicꝰ
putrib membris quib leni medicamento reme¬
diũ ferre ñ potuit. mederi sp̃ali ferri incisione
ꝑtemptat: ut subtrahatis uos inquiens ab omĩ fr̃e
ambuilante inordinate. et ñ scđm traditionẽ qũã
acceꝑunt a nobis. Itaq abhis quiuacare oꝑi no¬
lunt. iubet subtrahi: et uelut m̃bra ocii corrup¬

Expanded text:
denuntiamus uobis, fratres, in nomine domini nostri denuntiamus uobis, fratres, in nomine domini nostri ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Ibi rogat, hic denuntiat. In illa blandientis affectus, in hac obtestantis severitas et minantis. Denuntiamus vobis, fratres: quia prius rogantes contempsistis audire, saltem nunc denuntiationibus obedite. Ipsamque denuntiationem non nudo verbo, sed cum obtestatione nominis Domini nostri Jesu Christi terribilem infert, ne forte simplicem velut humana voce prolatam rursum contemnerent, nec magnopere ducerent observandam. Statimque ut peritissimus medicus putribus membris, quibus leni medicamento remedium ferre non potuit, mederi spiritalis ferri incisione pertentat: ut subtrahatis vos, inquiens, ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis. Itaque ab his qui vacare operi nolunt, jubet subtrahi, et velut membra otii corrup
Abbreviated transcription (Latin):
inherere contentus ẽ. S necesse ẽ cum inhonestũ eẽ.
dũ necessaria uictus requirit: adulationi quoq oꝑã
dare: nouitates etiã rumoꝵ sectari: causarũ fabula¬
rũq occasiones conquirere: ꝑ quas sibimet ipsi adi¬
tum paret ac facultatem. qua diu̾soꝵ domos ualeat
penctrare. Ꝙ nullius aliquid desideretis. Non pot̃
ñ aliens donis et muneribꝰ inhiare: qui ñ delecta¬
tur pio quietoq labore oꝑis sui cotidiam uictꝰ pa¬
rare substantiã. Uidetis tot causas. tam graues
ac turpes una uitu labe generari: Demq hosip¬
sos quos in epła pͥma molli fouerat palpatione
uerboꝵ: qualit̃ in scđa uelut qui ñ ꝓfecissent ad
molliora remedia. austeriorib quibusdã ⁊ causti¬
cis medicamentis sanare aggͥdit᷑. Nullaq iam mi¬
tium u̾boꝵ fomenta p̃mittit: non ullam tencrã
uocem acblandam. ut ibi rogamꝰ autẽ uos fr̃s: sed

Expanded text:
inhaerere contentus est, sed necesse est eum honestum esse, inhaerere contentus est, sed necesse est eum honestum esse, dum necessaria uictus requirit, adulationi quoque operam dare, nouitates etiam rumorum sectari, causarum fabularumque occasiones conquirere, per quas sibimet ipsi aditum paret ac facultatem, qua diuersorum domos ualeat penetrare. et nullius aliquid desideretis. non potest non alienis donis et muneribus inhiare, qui non delectatur pio quietoque labore operis sui cotidiani uictus parare substantiam. uidetis tot causas, tam graues ac turpes una uitii labe generari. denique hos ipsos, quos in epistula prima molli fouerat palpatione uerborum, qualiter in secunda, uelut qui non profecissent ad remedia leniora, austerioribus quibusdam et causticis medicamentis sanare adgreditur nullaque iam mitium uerborum fomenta praemittit, non illam teneram uocem ac blandam, ut ibi: rogamus autem uos, fratres, sed:
Abbreviated transcription (Latin):
rumorib quisolent ociosorum uotis
uł fabulis generari. inquieti effecti: aliis qͦq in¬
quietudines inferatis. Et ur̃a negocia agatis.
Non urã curiositate actus mundi uelitis inqͥrere:
ac diu̾sorum conuersationes explorantes. ope¬
ram ur̃am ñ ad correptionẽ ur̃am. scuuitutũ stu¬
dia. s ad detractiones frm̃ uelitis impendere. Et o¬
la fierent quȩ mouerat suꝑius ne agerent: id est
ne inquieti ẽẽnt. et aliena curarent negocia: uel
inhoneste ambularent ad eos qui forissunt. uel al¬
terius aliquia desiderarent: nunc infert dicens.
tus eẽ uel aliena curare negocia: nisi qͥ oꝑi manuũ
suarũ ñ ad quiescit insistere. Quartũ quoq intu¬
lit morbũ. qui ex hoc ipso ocio nascit᷑: id est ut¬
inhoneste ñ ambulent. dicens. Ꝙ ut honeste
ambuletis ad eos qui foris sunt. Nunquã pot̃
dere: qui nequaquã claustris cellȩ et oꝑi manuũ suarũ

Expanded text:
rumoribus, qui solent otiosorum votis, rumoribus, qui solent otiosorum votis, vel fabulis generari, inquieti effecti, aliis quoque inquietudines inferatis. Et ut vestra negotia agatis, non vestra curiositate actus mundi velitis inquirere, ac diversorum conversationes explorantes, opera vestra non ad correctionem vestram seu virtutum studia, sed ad detractiones fratrum velitis impendere. Et ola fierent quae monuerat superius ne agerent, id est, ne inquieti essent, et aliena curarent negotia, vel inhoneste ambularent ad eos qui foris sunt, vel alterius aliquid desiderarent; nunc intulit, dicenstus esse, vel aliena curare negotia, nisi qui operi manuum suarum non acquiescit insistere. Quartum quoque intulit morbum, qui ex hoc ipso otio nascitinhoneste non ambulent, dicens: et ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt. numquam potest ndere, qui nequaquam claustris cellae et operi manuum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
diligatis inuicẽ: tẽium quoq maitis adicias. qͦd ñ
solum adõ doctisint. uerũ etiam compleant oꝑe quȩ
docentur: &enimfacitis illud inquit ñ in uno tantũ
uel duobꝰ. sed iom̃s fr̃s: nec in ur̃ostantũmͦ ciues uł
notos : sed inuniuersa machedonia. Dic gͥ tandẽ:
quid ẽ qͦd tantoꝑe hec p̃mittis. Iterũ infert. Roga¬
mꝰ autem nos frẽs: ut abundetis magis. Et uix ali¬
quando inid qͦd olim moliebatur erumpit. & oꝑam
detis. ut quicti sitis. Dixit pͥmam causam. Deinde
infert sc̃am. Et ut ur̃a negocia agatis. Terciam
quoq. Et oꝑemini manib ur̃is: sicut p̃cepimꝰ uobis.
Quartam. & ut honeste ambuletis: ad cos qͥ foris st̃.
Quintam. Et nulliꝰ aliquid desiacretis. fcce illa cun¬
ctatio quam tantis ꝓ emiis differebat: quid̃ in eiꝰ pe¬
c̃tore parturiret agnoscit᷑. & oꝑam detis ut quieti
sitis: id ẽ inurĩs cellulis commorantes: ne diu̾sis

Expanded text:
diligatis invicem: tertium quoque majus adjicias, quod non diligatis invicem: tertium quoque majus adjicias, quod non solum a Deo edocti sint, verum etiam compleant opere quae docentur? Etenim facitis illud, inquit, non in uno tantum vel duobus, sed in omnes fratres, nec in vestros tantummodo cives vel notos, sed in universa Macedonia? Dic igitur tandem, quid est quod tantopere hoc praemittis? Iterum infert: Rogamus autem vos, fratres, ut abundetis magis. Et vix aliquando in id quod olim moliebatur, erumpit: Et operam detis, ut quieti sitis. Dixit primam causam. Deinde infert secundam: Et ut vestra negotia agatis Tertiam quoque: Et operemini manibus vestris, sicut praecepimus vobis. Quartam: Et ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt. Quintam: Et ut nullius aliquid desideretis. Ecce illa cunctatio, quam tantis proferre prooemiis differebat, quid in ejus pectore parturiebat, agnoscitur. Et operam detis ut quieti sitis, id est, in vestris cellulis commorantes, nec diversis
Abbreviated transcription (Latin):
remedio aclinitũ. deposita tumoris indigna¬
tione. faciliꝰ medicamenta austeriora sustineat:
ita ait. De caritate autẽ fr̃nitatis: ñ necesse habe¬
mus scribere uob̃. Ipsi enim a dõ edocti estis: ut
diligatis inuicẽ. & enim facitis illud in om̃s fr̃s:
in uniuersa machedonia. Premisit laudis fo¬
menta lenia: fecit eoꝵ aures ad curã salutaris
uerbi placitas et paratas. Rursũ infert. Ro¬
gaitis autẽ uos fr̃s: ut abiindetis magis.
Adhuc eos blanda u̾boꝵ lenitate demuleet: ne forte
necdum aptos ad ꝑceptionẽ ꝑfectȩ curationis inueni
cet in caritate. de qua suꝑius dixeras: de caritate aut̃
fr̃nitatis ñ necesse habemus scribere uob: Et qͥd
necesse ẽ ut dicas eis. rogamꝰ autem uos fr̃s ut ab un¬
dctis magis. qui suꝑhac re ne scribi quidẽ sibi aliqͥd
indigent: cũ p̃sertim et inferas causam ob qũa hoc
ipso ñ egeant dicens. ipsi enim uos adõ docti estis ut

Expanded text:
remedio delenitum deposita tumoris indignaremedio delenitum deposita tumoris indignatione facilius medicamina austeriora sustineat, ita ait: de caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim a deo docti estis ut diligatin universa Macedonia . Praemisit laudis fomenta lenia, fecit eorum aures ad curam salutaris verbi placidas et paratas. Rursum infert: Rogamus autem vos, fratres, ut abundetis magis. Adhuc eos blanda verborum lenitate demulcet, ne forte necdum aptos ad perceptionem perfectae curationis inveniacet in charitate, de qua superius dixeras: De charitate autem fraternitatis non necesse habemus scribere vobis? Et quid necesse est ut dicas eis: Rogamus autem vos ut abundetis magis, qui super hac re ne scribi quidem sibi aliquid indigent? cum praesertim et inferas causam ob quam hoc ipso non egeant, dicens: Ipsi enim vos a Deo docti estis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parare: mens enim ociosi nichil aliud cogita¬
re nouit quã de escis ac uentre: donec inuenta
quandoq sodalitate cuiusquã uiri uel feminȩ
cquali tepore torpentis. reb eoꝵ ac necessitatibꝰ inuol¬
uat᷑: et ita paulatim reddat᷑ noxiis occupationi¬
bꝰ irretitus: ut tanquã serpentinis spiris ob¬
strictus. nunquã deinceps ad ꝑfectionẽ ꝓfessionis
antique se ualcat edonare.
Sunc morbum qui de accidiş spũ nascit᷑. beatus
apłs ut uerus ac sp̃alis medicus. uel tunc iam con¬
spiciens serpere. uel cmersurũ scõ spũ reuelante
ꝓspiciens: sabutarib p̃ceptorum suorũ medicamen¬
tis p̃uenire festinat. Thessalonicensib enĩ scribens:
et pͥmo ut ꝑitissimus quidã ꝑfectusq medicus in¬
firmitatẽ susceptorim. blanda leniq uerbi curati¬
one fomentans. ac de caritate incipiens. eosq in
ea parte collaudans. qͦusq letale uulnꝰ leniore

Expanded text:
praeparare. mens enim otiosi nihil aliud cogitapraeparare. mens enim otiosi nihil aliud cogitare nouit quam de escis ac uentre, donec inuenta quandoque sodalitate cuiusdam uiri uel feminae aequali tepore torpentis rebus eorum ac necessitatibus inuoluatur et ita paulatim reddatur noxiis occupationibus inretitus, ut tamquam serpentinis spiris obstrictus numquam deinceps ad perfectionem professionis antiquae se ualeat enodare. Hunc morbum, qui de acediae spiritu nascitur, beatus apostolus ut uerus ac spiritalis medicus uel tunc iam conspiciens serpere uel emersurum spiritu sancto reuelante prospiciens salutaribus praeceptorum suorum medicamentis praeuenire et primo ut peritissimus quidam perfectusque medicus, infirmitatem susceptorum blanda lenique verbi curatione fomentans, ac de charitate incipiens, eosque in ea parte collaudans, quousque lethale vulnus leniore
Abbreviated transcription (Latin):
bẽatꝰ dauid elegant̃ exp̃ssit: dormitauit inqͥens aĩa
mea p̃tedio: id ẽ p̃ accidia. Propͥe satis dixit ñ cor¬
pus. s animã dormitasse. Uere enĩ ab omĩ contẽpla¬
tione uirtutũ. et intuitu sp̃alium sensuũ dormti¬
tat anima: quȩ ꝑturbationis huiꝰ tilo fuerit sau¬
ciata. Itaq xp̃i uerus athleta. qui agonẽ ꝑfecti¬
onis cupit legitime decertare: hunc quoq: mor¬
bum delatebris anmȩ suȩ festinet extridere. Et
ita contra hunc quoq nequissimũ accidiȩ sp̃m
utrobiq contendat: ut neq somni telo elisus con¬
cidat: neq de monasterii claustris expulsus.
quamuis sub p̃textu coloris pii fugititus absee¬
dat. Quẽcunq enim inqualibet parte cȩꝑit
suꝑare: aut tanquã inhertẽ et dedititium sibi
patictur absq ullo ꝓfectu spẽ incellula cõmorari:
aut excussum exinde instabilẽ de cetero reddet ac
quoue colore occasionẽ refectionis futurȩ ualeat

Expanded text:
beatus Dauid eleganter expressit dormitauit, inquiens, anima beatus Dauid eleganter expressit dormitauit, inquiens, anima mea prae taedio, id est prae acedia. proprie satis non corpus dixit, sed animam dormitasse. uere enim ab omni contemplatione uirtutum et intuitu spiritalium sensuum dormitat anima, quae perturbationis huius telo fuerit sauciata. Itaque Christi uerus athleta, qui agonem perfectionis cupit legitime decertare, hunc quoque morbum de latebris animae suae festinet extrudere, et ita contra hunc quoque nequissimum acediae spiritum utrubique contendat, ut neque somni telo elisus concidat neque de monasterii claustris expulsus quamuis sub praetextu coloris pii fugitiuus abscedat. Quemcumque enim in parte qualibet coeperit superare, aut tamquam inertem et dediticium sibi patietur absque ullo profectu spiritus in cellula commorari aut excussum exinde instabilem de cetero reddet ac quoue colore occasionem refectioni futurae ualeat
Abbreviated transcription (Latin):
concidere: aut excussa elaustris cellulȩ suȩ. con¬
solationẽ impugnationis huiꝰ uisitatione frĩs con¬
suescat ad quirere: hocq utit᷑ ad p̃sens remedio.
paulopost acrius infirmanda. frequentiꝰ cnĩ ac¬
duriꝰ aduersariꝰ attentabit. quẽ conserto prȩlio
p̃biturũ cõminꝰ sibi t̃ga cognoscit: salutẽq sibi
ñ de uictoria. nec de conflictu. s de fuga sꝑare p̃¬
uidet: donec paulatim ꝓtractus e cella. auctũ sue
ꝓfessionis incipiat obliuisci: qui non ẽ aliꝰ quã
intuitus et contemplatio diumȩ illiꝰ et excellen¬
tis suꝑ omnia puritatis. quȩ non alibi potest
nisi insilentio. et iugicellȩ ꝑsecierantia ac me¬
ditatione ꝑquiri: atq ita n autiȩ suȩ fugitiuus.
ac descrtor xp̃i miles effectus. implicet se nego¬
tis scłaribꝰ: ei cui se ꝓbatut minime placit᷑us
Iuuꝰ egritudinis uniu̾sa inedmoda. unou̾ficło

Expanded text:
concidere aut excussa claustris cellulae suae conconcidere aut excussa claustris cellulae suae consolationem inpugnationis huius uisitatione fratris consuescat adquirere, hoc quo utitur ad praesens remedio paulo post acrius infirmanda. frequentius enim aduersarius ac dirius adtemptabit, quem conserto proelio praebiturum comminus sibi terga cognoscit salutemque sibi non de uictoria nec de conflictu, sed de fuga sperare peruidet, donec paulatim protractus e cella actus suae professionis incipiat obliuisci, qui non est alius quam intuitus et contemplatio diuinae illius et excellentis super omnia puritatis, quae non alibi potest nisi in silentio et iugi cellae perseuerantia ac meditatione conquiri, atque ita militiae suae fugitiuus ac desertor Christi miles effectus inplicet se negotiis saecularibus, ei cui se probauit minime placiturus. Huius aegritudinis uniuersa incommoda une uersiculo
Abbreviated transcription (Latin):
re alia tantȩ oppugnationis remediũ. quã uisitati¬
one fr̃is cuiuspiã. seu somni soliꝰ solatio posse estimet
inueniri. Deinde honestas idem morbꝰ ac necessa¬
rias suggerit salutationes fr̃ibꝰ exhibendas: uisi¬
tationesq infirmorũ uel eminꝰ uel longe positoꝵ
Quedam etiam pia ac religiosa dictat officia: illos uł
illos debere parentes inquiri. et ad salutandos eos
crebriꝰ ꝓꝑari: illam religiosam deuotãq dõ femi¬
nã om̃i p̃sertim parentũ p̃sidio destitutã. magnũ opꝰ
eẽ pietatis frequentius inuisere: ac siqͥd ei sit neces¬
sariũ quȩ aꝓpͥis parentibꝰ negligit᷑ atq despicit᷑
scissimũ ꝓcurari: magisq oportere in his oꝑam pi¬
etatis impendi: quã infructuose et sine ullo ꝓfectu
incella residere. Agit᷑ itaq infelix anima talib
inimicoꝵ machinis impetita: donec spũ uelut
ariete ualidissimo fatigata. aut in somnũ discat

Expanded text:
re alia tantae obpugnationis remedium quam uisitatire alia tantae obpugnationis remedium quam uisitatione fratris cuiuspiam seu somni solius solacio posse aestimet inueniri. deinde honestas idem morbus ac necessarias suggerit salutationes fratribus exhibendas uisitationesque infirmorum uel eminus uel longius positorum: quaedam etiam pia ac religiosa dictat officia, illos uel illas debere parentes inquiri et ad salutandos eos crebrius properari, illam religiosam deuotamque deo feminam, omni praesertim parentum subsidio destitutam, magnum opus esse pietatis frequenter inuisidio, ac si quid ei sit necessarium, quae a propriis parentibus neglegitur atque despicitur, sanctissimum procurari, magisque oportere in his operam pietatis inpendi quam infructuosum ac sine ullo profectu in cellula residere. Agitur itaque infelix anima talibus inimicorum machinis inpetita, donec acediae spiritu uelut ariete ualidissimo fatigata aut in somnum discat
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ nullã et̃ infr̃ibꝰ qui morant᷑ in loco. s ne ipsũ qͥdẽ
uictum corporis absq ingenti labore conquiri. Postremose
saluare ñ posse in eo loco durantẽ: nsi relicta cella cũ qua
sibi si adhuc in ea fuerit remoratꝰ ꝑeundũerit. exinde se¬
met ipsũ quantotiꝰ asportauerit᷑. Deinde lassitudinẽ cor¬
poris. cibiq esuriem quinta sextaq hora tantam susci¬
tat: ut uelut longo itinere grauissimoq labore con¬
fectus sibimet lassusq uideat᷑: aut quasi refectionẽ
cibi biduano ieiunio triduano ue distulerit. Tum
p̃terea huc illucq anxius circũspectat: et nec fr̃em
sibi quempiã aduentare suspirat. Scpiusq egͥdit᷑
et ing̾dit᷑ cellam: ac solem uelut ad occafũ tardius
ꝓꝑantẽ crebriꝰ intuet᷑. Et ita quadã irrationabili
mentis confusione. uelut tetra supplet᷑ caligine:
om̃iq actu spãli reddit᷑ ociosus ac uacuus: ut nulla

Expanded text:
tionem nullam esse in fratribus qui morantur in loco, sed ne ipsum quidem tionem nullam esse in fratribus qui morantur in loco, sed ne ipsum quidem victum corporis absque ingenti labore conquiri. Postremo non posse se salutari putat in eo loco durantem, nisi relicta cella, cum qua sibi, si adhuc in ea fuerit remoratus, pereundum erit, exinde semetipsum quantocius asportaverit. Deinde lassitudinem corporis cibique esuriem, quinta sextaqtat, ut uelut longo itinere grauissimoque labore confectus sibimet lassusque uideatur, aut quasi refectionem cibi biduano ieiunio triduanoue distulerit. tum praeterea huc illucque anxius circumspectat et nec fratrum sibi quempiam aduentare suspirat, saepiusque egreditur et ingreditur t cellam ac solem uelut ad occasum tardius properantem crebrius intuetur, et ita quadam inrationabili mentis confusione uelut taetra subpletur caligine omnique actu spiritali redditur otiosus ac uacuus, ut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
negligentiũ ac minus spũaliũ asꝑnationẽ gi¬
gnit atq contemptũ. Ad om̃ẽ qͦq opꝰ qͦd intra
septa sui cubilis ẽ: facit desidem ⁊ mertẽ. Non
eum in cella residere: ñ oꝑam sinit impendere lecti¬
oni.Nichil se ꝓficere tanto tempore meadẽ cõmo¬
rantẽ crebrius ingemiscit: nec habere se fructum
aliquẽ sp̃alem. donec fuerit illius consortio copula¬
tus conquerit᷑ atq suspirat: et ab omĩ se dolet spi¬
ritali questu manẽ in loco uacuũꝙ consistere: ut¬
pote qui cũ posset etiam alios regere ac ꝓdesse plu¬
rimis. nullũ ȩdificauerit: nec quenꝗͣ institutione
sua. doctrinaq lucratussit. Absentia. longeq
posita magnificat monast̾ia. Loca etiã illa magis
ad ꝑfectum utilia. et saluti congruentiora des¬
cribit: consortia qͦq ibidẽ frm̃ suauia. et plena
sp̃ali conuersatione depingit. E contra uniu̾sa
quȩ habent᷑ in manib aspa. et ñ solũ ȩdifica¬

Expanded text:
negligentium ac minus spiritalium, aspernationem gignit atque contemptum. Ad omne quoque opus quod intra septa sui cubilis est, facit desidem et inertem. Non eum in cella residere, nec operam sinit impendere lectioni, nihilque se proficere tanto tempore in eadem commorantem crebrius ingemiscit, nec habere se fructum aliquem spiritalem, donec fuerit illi consortio copulatus, conqueritur atque suspirat, et ab omni se dolet spiritali quaestu inanem, in locoque vacuum consistere, utpote qui cum posset etiam alios regere ac prodesse plurimis, nullum aedificaverit, nec quemquam institutione sua doctrinaque lucratus sit. Absentia longeque posita magnificat monasteria, loca etiam illa magis ad profectum utilia et saluti congruentiora describit; consortia quoque ibidem fratrum suavia et plena spirituali conversatione depingit; econtra universa quae habentur in manibus aspera, et non solum aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
extum nob certamen ẽ. qͦd greci. Ay¬
Ay aͤt uocant: quã nos tedium si¬
ue anxietatem cordis possumus nuncupare. Affi
mo cõmorantib: infestiorhostis ac frequens. maxi¬
me circahoram sextam monachũ inquietans:
ut quedã febris ingruens tempore p̃stituto. arden¬
tissimos estꝰ accensionũ suarũ solitis ac statutis horis
animȩ inferens egrotanti. Deniq ñnulli senum
hunc ẽẽ ꝓnuntiant meridianũ demonẽ : qͥ in
psalmo nonagesimo nuneupat᷑. Qui cũ misera¬

Expanded text:
extum nobis certamen est, quod Graeci ἀκηδίαν vocant, quam nos taedium sive anxietatem cordis possumus nuncupare. Affinmo commorantibus infestior hostis ac frequens, maxime circa horam sextam monachum inquietans, ut quaedam febris ingruens tempore praestituto, ardentissimos aestus accensionum  Al. accessionum suarum solitis ac statutis horis animae inferens aegrotanti. Denique nonnulli senum hunc esse pronuntiant meridianem daemonem, qui in psalmo nonagesimo nuncupatur. CAPUT I