comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eperit heresis quã ȩccła aut ipsa eccła prius
carnales uel animales. & postea spiritales.
sed quia in ipsa sorte mortalitatis nr̃ae
ex quo deadã nascim᷑ non ẽ prius qđ spiri¬
tale. sed quod animale. postea spiritale.
Exx ipso autẽ animali sensu quia homo
animalis ñ ꝑcipit quae sunt sp̃s dĩ : om̃s
dissensiones & scis mata generant᷑. In quo
sensũ ꝑseuerantes. apłs dicit ad uetus
testa m̃ tũ ꝑtinere. idẽ ad c̃renorũ ꝓmis¬
sorũ cupiditatẽ in quib quidem spiritala
figurant᷑. sed animalis homo ñ ꝑcipit quȩ s̃¬
sp̃s dĩ .cCXUI. QUODANTQUARESSIT
ECCIESIA IN AUIS HABENSAIMAP̃
PORTIONẼ. INAUIS SPIRITALEM
Uocũq ergo tẽpore tales homines eẽ
cȩperint in hac uita. ut iã diuinis ꝓ
scłorũ distributione sacram̃tis imbuti.
Adhuc tam̃ carnalit̃ sapiant. & carnalia
dedõ siue in hac uita siue posthanc uitã¬
sperent. atq. desiderent: animalessunt.

Expanded text:
. peperit haeresis quam ecclesia, aut ipsa ecclesia prius . peperit haeresis quam ecclesia, aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae, ex quo de Adam nascimur, non est prius quod spiritale, sed quod animale, postea quod spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et his schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dicit ad uetus testamentum pertinere, id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritalia figurantCAPUT CCXVI. Quod antiqua res sit Ecclesia, in aliis habens animalem portionem, in aliis spiritalem. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac vita, ut jam divinis pro saeculorum distributione sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant, et carnalia desperent atque desiderent, animales sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cdesia quippe om̃s ꝑ baptis mũ parit. siue
apud se idẽ exutero suo siue ex trase de
natus ꝓpt̃ frat̃nã dis cordiã separatus ẽ.
apopło dĩ. & aser ꝑ uxoris quidẽ potestatẽ
sed ex ancilla natus ꝓpt̃ frat̃nã concordiã
t̃rã ꝑmissionis accepit. Unde & ismaheli
ut separaret᷑ a popło dĩ ñ obfuit mater
Ancilla sed obfuit frat̃na discordia. Et ñ
ꝓfuit potestas uxoris cuius magis filius
erat. quia ꝑ ipsius iura coniugalia &¬
in ancilla semi natus erat. & ex tincilla
susceptus. sicut apud istos ȩccłae iure
qđ ẽ in baptis mo nascunt᷑. quicũq nascunt᷑.
Sed si concordet cũ fratrib ꝑ unitatẽ pacis.
ad t̃rã ueniunt ꝓ missionis. Nonde ma t̃ no
utero rursus eiciendi. sed in pat̾no semine
cognoscendi. Si autẽ in discordia ꝑ seuerent.
ad his mahelis funiculũ ꝑtinebunt. Prior
autẽ fuit is mahel & postea isã ac Et prior
esau. posterior autẽ ia cob. Nonquia prior

Expanded text:
clesia quippe omnes per baptismum parit, sive apud se, id est ex utero suo, sive extra se, denatus, propter fraternam discordiam separatus est a populo Dei; et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla natus, propter fraternam concordiam terram promissionis accepit. Unde et Ismaheli, ut separaretur a populo Dei, non obfuit mater ancilla, sed obfuit fraterna diprofuit potestas uxoris, cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus; sicut apud istos ecclesiae iure, quod est in baptismo, nascuntur quicumque nascuntur. sed si concordent cum fratribus per unitatem pacis, ad terram ueniunt promissionis, non de materno utero rursus eiciendi, sed in paterno semine cognoscendi. si autem in discordia perseuerent, ad Hismahelis funiculum pertinebunt. prior autem fuit Hismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. crediturus impossibile eẽ . clamant.
quando quidẽ nos dm̃ qui etiã scđm plato¬
nẽ facit impossibilia. id facturũ eẽ clama¬
mus. Nonergo ut beatȩ sint animȩ. corpꝰ
ẽ. omẽ fugiendũ. sed corpus in corruptibile
recipiendũ. Et in quo conuenientius in cor¬
ruptibili corpore lȩtabunt᷑. quã in quo
corruptibili gemuerunt: Sic enĩ ñ in eiserit
illa dira cupiditas. quã posuit ex platorie
uirgilius. ubi ait. Rursus & incipiant in
corpora uelle reuera. Sic inquã cupidi¬
tatẽ reuertendi ad corpora ñ habebunt.
cũ corpora inquae reuerticupiunt. secũ
habebunt. & sic habebunt ut nũquã ñ habeart.
nũsea ꝓrsus uel exiguũ quãlibet tẽpus. ulla¬
morte deponant.

Expanded text:
est crediturus, esse impossibile clamant, est crediturus, esse impossibile clamant, quando quidem nos deum, qui etiam secundum Platonem facit impossibilia, id facturum esse clamamus P non ergo, ut beatae sint animae, corpus est omne fugiendum, sed corpus incorruptibile recipiendum. et in quo conuenientius incorruptibili corpore laetabuntur, quam in quo corruptibili gemuerunt? sic enim non in eis erit illa dira cupiditas, quam posuit ex Platone Vergilius, ubi ait: rursus et incipiant in corpora uelle reuerti; sic, inquam, cupiditatem reuertendi ad corpora non habebunt, cum corpora, in quae reuerti cupiunt, secum habebunt et sic habebunt, ut numquam non habeant, numquam ea prorsus uel exiguum quodlibet tempus ullmorte deponant.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ carnis ñ eẽ. credendã. Aꝑ tissime iuata
eudẽ philosophũ. ubi diis ase factis ꝓmisit
ds̃ ñ factus immortalitatẽ qđ impossibile ẽ:
sediocit eẽ. facturũ. Sic enĩ eũ locutum
mortis periment. nec erunt ualentiora
quã consiliũ icũ. qđ maus ẽ. uinculũ ad
ꝑpetuitatẽ ur̃am. quã illa quib estis col¬
ligati. Si ñ solũ absur dised surdi non sunt
qui haec audiunt. ñ utiq dubitant duisfactis.
abillo dõ qui eos fecit scđm platonẽ qđ ẽ. im¬
possibile fuisse ꝓmissũ. Quienĩ dicit. uos
quidẽ immortales eẽ. ñ potestis. sed mea
uoluntate immortales eritis. quid aliud
dicit quã id qđ fieri ñ potest me faciente
tam̃ eritis: Ille igit᷑ carnẽ in corruptibilẽ.
im mortalẽ. spiricalẽ resuscitabit. qui iuxta
platonẽ id qđ impossibile ẽ facturũ eẽ ꝓ¬
misit. Quid adhuc qđ ꝓmisit ds̃. qđ dõ ꝓmit¬
tenti credit mundus. qui etiã ipse ꝓmissus

Expanded text:
nem carnis non esse credendam. apertissime quippe iuxta nem carnis non esse credendam. apertissime quippe iuxta eundem philosophum, ubi dis a se factis promisit deus non factus immortalitatem, quod impossibile est se dixit esse facturum. sic enim eum locuturum fata periment nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram quam illa quibus estis colligati." si non solum absurdi, sed surdi non sunt qui haec audiunt, non utique dubitant dis factis ab illo deo, qui eos fecit, secundum Platonem quod est impossibile fuisse promissum. qui enim dicit: "uos quidem immortales esse non potestis, sed mea uoluntate immortales eritis" quid aliud dicit, quam "id quod fieri non potest me faciente tamen eritis"? ille igitur carnem incorruptibilem, immortalem, spiritalem resuscitabit, qui iuxta Platonem id quod impossibile est se facturum esse promisit. quid adhuc quod promisit deus, quod deo promittenti credidit mundus, qui etiam ipse promissus
Abbreviated transcription (Latin):
legerunt. uel uolunt recolere qđ legeruNT
CLXII UOMODO POREHYRII DEFINI¬
no lesiusPlatonis sentertia
DESTRUATUR EX EODE UBRO XXII.
ed porphirius ait inqui unt. ut beata sit
Ianima corpus eẽ. om̃e fugiendũ. Nihil
ergo ꝓdẽ. quia in corruptibile dixximus
futurũ corpus si anima beata ñ erit. nisi
om̃e corpus effugerit. Sediã & hinc iN
libro memorato. quantũ oportuit dis¬
putaui. Uerũ hic unũ inde tantũ cõme¬
morabo. Emendet libros suos istorũ om̃iũ
magister plato. & dicat eorũ deos ut beati
sint sua corpora fugituros. idẽ. eẽ. mori¬
turos. quos incaelestib corporib dixit in¬
clusos. Quib tam̃ ds̃ a quo facti sunt. quo
possint eẽ. seturi immortalitatẽ. id est
in eisdẽ corporib. at̃ nã ꝑmansionẽ. ñ eoꝵ
natura id habente. sed suo consilio p̃ua¬
lente ꝓmisit. Ubi etiã illud euertet quod
dicunt qm̃ ẽ impossibilis. ideo resurrectio¬

Expanded text:
legerunt, vel volunt recolere quod legerunt. CAPUT legerunt, vel volunt recolere quod legerunt. CAPUT CLXII. Quomodo Porphyrii definitio ipsius Platonis sententia destruatur; ex eodem libro XXII. Sed Porphyrius ait, inquiunt, ut beata sit anima, corpus esse omne fugiendum. Nihil ergo prodest quia incorruptibile dixfuturum corpus, si anima beata non erit, nisi omne corpus effugerit. sed iam et hinc in libro memorato quantum oportuit disputaui. uerum hic unum inde tantum commemorabo. emendet libros suos istorum omnium magister Plato et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, id est esse morituros, quos in caelestibus corporibus dixit inclusos, quibus tamen deus, a quo facti sunt, quo possent esse securi, immortalitatem, id est in eisdem corporibus aeternam permansionem, non eorum natura id habente, sed suo consilio praeualente promisit. ubi etiam illud euertit quod dicunt, quoniam est impossibilis, ideo resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
ati ꝓpt̃ea credendũ ñ ẽ. id eũ eẽ. facturũ.
qr malũ ẽ. atq indignũ dõ. Sed de omni¬
potentia cius quatot & tanta facit in¬
credibilia iã multa diximus. siuolunt
inuenire qđ om̃ps ñ potest. habent ꝓrsus.
ego dicã m̃tiri ñ potest. Credamus ergo
Et sic credant. sicuc id credidit mundus quẽ
crediturũ eẽ. p̃dixit. quẽ crediturũ esse
laudauit. quẽ crediturũ eẽ ꝓmisit. quẽ
credidisse iã ostendit. Hoc autẽ malũ eẽ.
unde demonstrant: ñerit illic ulla
corruptio. qđ ẽ corporis malũ. Deordine
elem̃torũiã disputauimus de aliis
hominũ coniecturissatis diximus.
quanta sit futura in corpore incorrupti¬
bili facilitas motus. dep̃sentis bonȩ ualitu¬
dinis tẽperam̃to quaȩ utiq nullo modo
illi cõparanda ẽ immortalitati : in libro
t̃cio decimo satis ut opinor ostendimus.
Legant superiora operis huius qui uel ñ

Expanded text:
an propterea credendum non est id eum esse facturum, an propterea credendum non est id eum esse facturum, quia malum est atque indignum deo ? sed de omnipotentia eius, qua tot et tanta facit incredibilia, iam multa diximus. si uolunt inuenire quod omnipotens non potest, habent prorsus, ego dicam: mentiri non potest. credamus ergo et sic credant, sicut id credidit mundus, quem crediturum esse praedixit, quem crediturum esse laudauit, quem crediturum esse promisit, quem credidisse iam ostendit. hoc autem malum esse unde demonstrant P non erit illic ulla corruptio, quod est corporis malum. elementorum jam disputavimus, de aliis hominum conjecturis satis diximus, quanta sit futura in corpore incorruptibili facilitas motus, de praesentis bonae valetudinis temperamento, quae utique nullo modo illi comparanda est immortalitati, in libro tertio decimo satis, ut opinor, ostendimus. Legant superiora operis hujus, qui vel non
Abbreviated transcription (Latin):
re me piget. Confitente porphirio atq
idoraculis deorũ suorũ ꝓbare cupiente.
ipsa numina ꝑhorrescunt. Quẽ sic
laudauit. ut eũ & dm̃ patrẽ & regẽ uoca¬
ret. Ab sit enĩ ut sic in telligenda sint quae
p̃dixit. quomodo uolunt hi qui hoc cũ
mundo ñ crediderunt. qđ mundũ credi¬
turũ eẽ p̃dixit. Cur enĩ ñ potius ita sicut
crediturus tanto ante p̃dictus ẽ mundus.
ñ sicut paucissimi garriunt. qͥe hoc cũ mun-¬
do qđ crediturus p̃dictus ẽ. credere nolu¬
er̃. Sienĩ ꝑpt̃ ea dicunt alio modo eẽ cre¬
denda. nesi dixerint uana eẽ conscripta
in iuriã faci ant illi dõ. cui tã magnũ ꝑ¬
hibent testimoniũ. Iantã ꝓrsus ei uel
etiã grauiorẽ faciunt in iuriã. sietiã alit̃
dicunt eẽ in telligenda. ñ sicut mundus
ea credidit. quẽ crediturũ eẽ. laudauit.
ipse ꝓmisit. ipse cõpleuit. Utrũ enĩ ñ potest
facere ut resurgat caro & uiuat in at̃nũ.

Expanded text:
re me piget — confitente Porphyrio atque re me piget — confitente Porphyrio atque id oraculis deorum suorum probare cupiente ipsa nomina perhorrescunt; quem sic laudauit, ut eum et deum patrem et regem uocaret. absit enim, ut sic intellegenda sint quae praedixit, quomodo nolunt hi qui hoc cum mundo non crediderunt quod mundum crediturum esse praedixit. cur enim non potius ita, sicut crediturus tanto ante praedictus est mundus, non sicut paucissimi garriunt, qui hoc cum mundo, quod crediturus praedictus est, credere noluerunt? si enim propterea dicunt alio modo esse credenda, ne, si dixerint uana esse conscripta, iniuriam faciant illi deo, cui tam magnum perhibent testimonium, tantam prorsus ei uel etiam grauiorem faciunt iniuriam, si etiam aliter dicunt esse intellegenda, non sicut mundus ea credidit, quem crediturum ipse laudauit, ipse promisit, ipse compleuit. utrum enim non potest facere, ut resurgat caro et uiuat in aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
subditũ. & eo sufficient̃ uiuificatũ nullis
Alimoniis indigebit. Nonenĩ animale
sed spiritale erit habens quidẽ carnis. sed
sine ulla carnali corruptione substantiã¬
CLXI DE PERUICATIAUORUMDÃ AUI
RESURRECTIONẼ CARNIS RUÃ SICUT
PREDIC TUMEST TOTUSMUROUS
CREDIT. IO PUONA NT.
erũ de animibonis quib post hanc
uitã beatissimus ꝑ fruet᷑. non a nobis
dissentiunt philosophi nobiles: de carnis
resurrectione contendunt. Hanc quantũ
possunt negant. sed credentes multi negan¬
tes paucissimos reliquerunt. & ad xpm̃
quihoc qđ istis uidet᷑ absurdũ insua resur¬
rectione monstrauit. fideli corde conuersi
sunt. docti & indocti. sapientes mundi &
insi pientes. Hoc enĩ credidit mundus. qđ
p̃dixit ds̃. Qui etiã hoc p̃dixit. qđ hanc rẽ
mundus fuerat crediturus. Neq enim
petri maleficiis eacũ laude credentiũ. tanto
ante p̃nunciare cõpulsus ẽ. Ille ẽ enĩ ds̃
quẽ sicut iã dixi aliquotiens. nec cõmone¬

Expanded text:
uo  al., eo sufficienter vivificatum nullis alimoniis indigebit? Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis, sed sine ulla carnali corruptione substantiaCLXI. De pervicacia quorumdam qui resurrectionem carnis, quam, sicut praedictum est, totus mundus credit, impugnant. Verum de animi bonis quibus post hanc vitam beatissimus perfruetur, non a nobis dissentiunt philosophi nobiles: de carnis resurrectione contendunt, hanc quantum possunt negant. Sed credentes multi, negantes paucissimos reliquerunt; et ad Christum, qui hoc quod istis videtur absurdum, in sua resurrectione monstravit, fideli corde conversi sunt docti et indocti, sapientes mundi et insipientes. Hoc enim credidit mundus. quod praedixit Deus, qui etiam hoc praedixit, quod hanc rem mundus fuerat crediturus; neque enim Petri maleficiis eam cum laude credentium tanto ante praenuntiare conpulsus est. Ille est enim Deus, quem sicut iam dixi aliquotiens, nec co
Abbreviated transcription (Latin):
totũ penitus c̃ iterat᷑ inpuluerẽ. Atq
in auras uel in aquas disꝑsũ quantũ
fueri potest nusquã eẽ . signat᷑: omiNo
nullo modo subtrahi poterit omĩ poten¬
ti&̃ creatoris. sed capillus in eo capitis
ñ peribit. Erit ergo spiritui subdita caro
spiritalis. sed tam̃ caro ñ sp̃s. sicut carni
subditus fuit sp̃s ipse carnalis. sed ta men
sp̃s ñ caro. Cuius rei habemus experim̃tũ.
in nr̃ae penȩ de formitate. Non enĩ scđm
quib. ait apłs. Non potui uobis loqui
quasi spiritalib sed quasi carnalib. Et
homo spiritalis sic in hac uita dicitur.
ut tam̃ corpore adhuc carnalissit. &
uidrat aliã legẽ in m̃brissuis repugnantẽ
legi m̃tis suae. Erit autẽ etiã corpus spiritale.
cũ eadẽ caro sic resurrexerit. ut fiat qđ
scriptũ ẽ. Seminat᷑ corpus animale. resurget
corpus spiritale. Quaesit autẽ & quã mag¬
na spiritalis corporis gr̃a. qr ñdũ uenit

Expanded text:
totum penitus conteratur in puluerem atque totum penitus conteratur in puluerem atque in auras uel in aquas dispersum, quantum fieri potest, nusquam esse sinatur omnino, nullo modo subtrahi poterit omnipotentiae creatoris, sed capillus in eo capitis non peribit. erit ergo spiritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus, non caro. cuius rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. non enim secundum quibus ait apostolus: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et homo spiritalis sic in hac uita dicitur, ut tamen corpore adhuc carnalis sit et uideat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; erit autem etiam corpore spiritalis, cam eadem caro sic resurrexerit, ut fiat quod scriptum est: seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale. quae sit autem et quam magna spiritalis corporis gratia, quia nondum uenit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. absurdũ ut aliquid inde etiã statu¬
rȩ corporis addi posse credamus. cum
om̃ib parab ut decorẽ custodiat id
distribuit᷑. Qđ si inor mit̃ in una esset.
utiq ñ deceret. Aut si contendit᷑ in ea quẽq
statura corporis resurrecturã eẽ. in qua
defunctus ẽ. ñ pugna cit̃ resistendũ ẽ.
tantũ absit omĩs deformitas. om̃is iN¬
firmitas omis tarditas omisq corruptio
& siquid aliud illud ñ decet regnũ in quo
resurrectionis & ꝑmissionis filii aequales
crunt angłis dĩ. si ñ corpore. ñ aetate.
certe felicitate resti tuetꝰ. Ergo quicquid
decorporib uiuis. uel post mortẽ de cada¬
uerib perut & simul cũ eo qđ insepul¬
chris remansit in spiritalis corporis noui¬
tatẽ. ex ani malis corporis uetustate
mutatũ. resurget incorruptione atq im¬
mortalitate uestitũ. Sed & si uel casu
Aliquo graui. uel inimicorũ immanitate

Expanded text:
non est absurdum, ut aliquid inde etiam statunon est absurdum, ut aliquid inde etiam staturae corporis addi posse credamus, cum omnibus partibus, ut decorem custodiant, id distribuitur, quod si enormiter in una esset, utique non deceret. aut si contenditur in ea quemque statura corporis resurrecturum esse, in qua defunctus est, non pugnaciter resistendum est; tantum absit omnis deformitas, omnis infirmitas, omnis tarditas omnisque corruptio, et si quid aliud illud non decet regnum, in quo resurrectionis et promissionis filii aequales erunt angelis dei, si non corpore, non aetate, certe felicitate. Restituetur ergo quidquid de corporibus uiuis uel post mortem de cadaueribus periit, et simul cum eo quod in sepulchris remansit in spiritalis corporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione atque immortalitate uestitum. sed etsi uel casu aliquo graui uel inimicorum immanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ex alata reuocare. reddet᷑. Quã uis & si.
om̃ib perisset modis. nec ulla eius mate¬
ries in ullis naturae latebris remansisset.
unde uellet eũ repararet om̃ps. Sed ꝓpt̃
sententiã ueritatis quadictũ ẽ. capillus
capitis ur̃i ñ periet : absurdũ ẽ. ut putemꝰ
cũ capillus hominis perire ñ possit. tantas
carnes fame depastas atq c̃sũptas perire
potuissei Quib om̃ib ꝓ dr̃o modulo con¬
sideratis atq tractatis. haec sũma c̃ficit᷑.
ut in resurrectione carnis in aet̾nũ eas
m̃ suras habeat corporũ magnitudo.
quas habebat ꝑficiendȩ siue ꝑfectȩ cuiꝰq
indita corpori ratio iuuentutis. In men¬
brorũ quoq om̃iũ modulis congruo
derore seruato. Qđ decus ut seruetur.
si aliquid dẽptũ fuerit indicenti alicui
granditati in parte aliqua constitutae.
qđ ꝑ totũ spargat᷑. ut neq id pereat. &
congruentia partiũ ubiq teneatur.

Expanded text:
exhalata reuocare reddetur. quamuis, etsi exhalata reuocare reddetur. quamuis, etsi omnibus perisset modis nec ulla eius materies in ullis naturae latebris remansisset, unde uellet eam repararet omnipotens. sed propter sententiam ueritatis, qua dictum est: capillus capitis uestri non peribit, absurdum est, ut putemus, cum capillus hominis perire non possit, tantas carnes fame depastas atque consumtas perire potuisse. quibus omnibus pro nostro modulo consideratis atque tractatis haec summa conficitur, ut in resurrectione carnis in aeternum eas mensuras habeat corporum magnitudo, quas habebat per- ficiendae siue perfectae cuiusque indita corporis ratio iuuentutis, in membrorum quoque omnium modulis congruo decore seruato. quod decus ut seruetur, si aliquid demtum fuerit indecenti alicui granditati in parte aliqua constitutae, quod per totum spargatur, ut neque id pereat et congruentia partium ubique teneatur:
Abbreviated transcription (Latin):
one reddat᷑. Sienĩ qui spiã confectus fame
Atq cõpulsus uescat᷑ cada uerib: hominũ. qđ
malũ aliquociens accidisse & uetus testa tur
historia. & nr̃orũ tẽporũ infelicia ex perim̃ta
docuerunt. Nũ quisquã ueridica ratione
contendat totũ digestũ fuisse per uiuos
meatus nihil inde in eius carne mutatũ atq.
c̃ uersũ. cũ ipsa macies quae fuit & non est
satis indicet quaȩ illis aescis de trim̃ta suppleta
sint: Iã itaq aliqua paulo ante p̃misi. quae
ad istũ quoq nodũ soluendũ. ualere debebuNt.
Q uic quid enĩ carniũ ex ausit famesi utiq iN
Auras exalauit. Unde diximus om̃i potentẽ
dm̃ posse reuocare qđ fugit. Reddet᷑ ergo caro
illa homini. in quo eẽ . caro humana primitꝰ
cepit. Ab illo quippe altero tãquã mutuo sũpta
deputanda ẽ. quae sicut aes alienũ ei red¬
denda ẽ. unde sup̃ taest. Sua uero illi quae
fames excinanierat. ab eo qui potest etiã

Expanded text:
one reddatur. Si enim quispiam confectus fame one reddatur. Si enim quispiam confectus fame adque conpulsus uescatur cadaueribus hominum, quod malum aliquotiens accidisse et uetus testatur historia et nostrorum temporum infelicia experimenta docuerunt: num quisquam ueridica ratione contendet totum digestum fuisse per imos meatus, nihil inde in eius carnem mutatum adque conuersum, cum ipsa macies, quae fuit et non est, satis indicet quae illis escis detrimenta subpleta sint? Iam itaque aliqua paulo ante praemisi, quae ad istum quoque nodum soluendum ualere debebunt. Quidquid enim carnium exhausit fames, utique in auras est exhalatum, unde diximus omnipotentem Deum posse reuocare. quod fugit. Reddetur ergo caro illa homini, in quo ecoepit. ab illo quippe altero tamquam mutuo sumta deputanda est; quae sicut aes alienum ei redhibenda est, unde sumta est. sua uero illi quem fames exinanierat ab eo qui potest etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bsit ut ad resuscitanda corpora uitaeq
reddenda ñ possit omi poteritia
creatoris omĩa reuocare quȩ uel besta
uel ignis assumit. uel inpuluerẽ cintrẽ ue
c̃l apsũ. uel in humorẽ solutũ. uel in auras
est ex alatũ. Absit ut sinus ullus secretũq
naturae ita recipiet aliquid sub tractũ.
sensib nr̃is ut om̃iũ creatoris aut cognitionẽ
lateat. Aut effugiat potestatẽ. Om̃ certe
uolens sicut poterat definire cr̃cero tantus
Auctor ipsorũ. mens quaedã ẽ. inquit soluta
& libera. secreta ab omĩ c̃gregatione mortali.
omĩa sentiens & mouens. ipsaq p̃dita motu
sempit̃no. Hoc autẽ repperi in doctrinis
magnorũ philosophorũ. Ut igit᷑ scđm ipsos
loquar. quomodo aliquid uellatet omĩ a
sentientẽ. uel ir reuocabilit̃ fugit omĩa
mouentẽ. Unde iã etiã quaestio illa soluenda ẽ.
quae difficilior uidet᷑ cȩteris. Ibi quaeritur
cũ caro mortui hominis ea ã alterius sit
uiuentis caro. cui potius eorũ in resurrecti¬

Expanded text:
 ut ad resuscitanda corpora uitaeque reddenda non possit omnipotentia Creatoris omnia reuocare, quae uel bestiae uel ignis absumsit, uel in puluerem cineremue conlapsum uel in umorem solutum uel in auras est exhalatum. Absit ut sinus ullus secretumque naturae ita recipiat aliquid subtractum sensibus nostris, ut omnium Creatoris aut cogni tionem lateat aut effugiat potestatem. Deum certe uolens, sicut poterat, definire Cicero, tantus auctor ipsorum: <Mens quaedam est, inquit, soluta et libera, secreta ab omni concretione mortali, omnia sentiens et mouens ipsaque praedita motu sempiterno.\' Hoc autem repperit in doctrinis magnorum philosophorum. Ut igitur secundum ipsos loquar, quo modo aliquid uel latet omnia sentientem uel inreuocabiliter fugit omnia mouentem? Unde iam etiam quaestio illa soluenda est, quae difficilior uidetur ceteris, ubi quaeritur, cum caro mortui hominis etiam alterius fit uiuentis caro, cui potius eorum in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
Ascenderet. amulierib aut̃ cũ ascendisset
Propt̾ hoc exẽplũ futurae nr̃ae resurrec¬
tionis in corpore. qđ p̃cessit in dño. dicit
corporis enĩ resurrectione illo loco age¬
bat᷑ ꝓpt̃ quã etiã dicit. Trans figurauit
corpus humilitatis nr̃ae. conforme
corpori głae suae. Una ergo mors nr̃i
saluatoris duabus mortibus nr̃is salut
fuit. & una eius resurrectio. duas nobis
resurrectiones p̃stitit. cũ corpus eius
inutraq re. id ẽ. & in morte & in re¬
surrectione & insacram̃to interioris
hominis nr̃i. & exẽplo exterioris. medi¬
cinali quadã conuenientia minis¬
Xiitratũ est.¬

Expanded text:
ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? propter hoc exemplum futurae nostrae resurrectionis in corpore, quod praecessit in domino, dicit corporis enim resurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae. una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resurrectione, et sacramento interioris hominis nostri et exemplo exterioris medicinali quadam conuenientia ministratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. qr ꝑtalẽ passionẽ maxime
hortatus ẽ. seruos suos. ut ñ timeant eos
qui corpus occidunt. animã autẽ non
possunt occidere. Propt̃ qđ dicit a pł̃s.
Ut suppleã quae de sunt p̃ssurarũ xp̃i
in carne mea. Et ad exẽplũ resurrec¬
tionis ex terioris hominis nr̃i ꝑtinere
inuenit᷑ resurrectio corporis dñi. qui a
discipłis ait. Palpate & uidete. qr sp̃s ossa
& carnẽ ñ habet. sicut me uidetis habere.
Et unus ex discipłis. etiã &cicatricẽ eius
tas appareret demons tratũ ẽ. in eo qđ
suos exhortans dixerat. capillus capitis
ur̃i ñ peribit. Unde enĩ primo nolime
tangere. ñdũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ.
& unde antequã ascendat ad patrẽ a
discipłis tangit᷑. nisi quia illic insinuabat᷑
interioris hominis sacram̃tũ. hic p̃bebat᷑
ex terioris exẽplũ: Anne forte quis quã
ita ẽ absurdus. atq. auersus auero. ut
Audeat dicere auiris eũ tactũ ante quã

Expanded text:
pertinet, quia per talem passionem maxime pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est seruos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. propter quod dicit apostolus: ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea. et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere inuenitur resurrectio corporis domini, quia discipulis ait: palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere. et unus ex discipulis etiam cicatrices eius tas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus capitis uestri non peribit. unde enim primo: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum ? anne forte quisquam ita est absurdus atque auersus a uero, ut audeat dicere a uiris eum tactum antequam
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis peccato. qr & interior homo
si utiq renouat᷑ dedie indiem. ꝓfecto
uetus ẽ. Antequã renouet᷑. In tus nãq
agit᷑. qđ idẽ apłs dicit. Ex uite uos
ueterẽ hominẽ. & indute nouum.
đ ita c̃sequent̃ ex ponit. Qua ꝓpter
deponentes mendaciũ . loquimiNi
uericatẽ. Ubi autẽ deponit᷑ mendaciũ.
nisi intus. ut habitet inmonte scõ dĩ qui
loquit᷑ ueritatẽ incorde suo: Resurrectio
uero corporis dni. ad sacram̃tũ interioris
resurrectionis nr̃ae ꝑtinere ostendit᷑.
ubi post quã resurrexit. ait mulieri.
Nolime tangere. nandũ enĩ ascendi ad
patrẽ meũ. Cui mysterio. c̃gruit apłs
dicens. Si autẽ resurrexistis cũ xp̃o
quae sursũ s̃ quȩrite. ubi xp̃s ẽ. ad dext̃ ã
dĩ sedens. quae sursũ s̃ sapite. Hoc ẽ enĩ
xp̃m ñ tangere. nisi cũ ascenderit ad
patrẽ ñ de xp̃o carnalit̃ sapere.
Iam uͦ ad exẽplũ mortis ex terioris
hominis nr̃i. dominicae carnis mors

Expanded text:
iniquitatis peccato, quia et interior homo iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quapropter deponentes mendacium loquimini ueritatem. ubi autem deponitur mendacium nisi intus, ut habitet in monte sancto dei qui loquitur ueritatem in corde suo? resurrectio uero corporis domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum. cui mysterio congruit apostolus dicens: si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram dei sedens; quae sursum sunt sapite. hoc est enim Christum non tangere nisi cum ascenderit ad patrem, non de Christo carnaliter sapere. iam uero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri dominicae carnis mors
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei tanquã spũ mortuo interiore
homine renouare opus ea & tanquam
resipiscendo ad uitã iusticiae renouare.
sed indutus carne mortali. & sõla moriens
sola resurgens. ea sola nobis ad utrũq
concinit. cũ in ea fieret interioris
hominis sacram̃tũ. exterioris exẽplũ.
interioris hominis nr̃i sacram̃to. Dataẽ
illa uox ꝑtinens ad mortẽ animȩ nr̃ae
significandã. ñ solũ in psalmo. uerũ etiã
incruce. Ds̃ m̃s ds̃ ms ut quid me dere¬
liquisti: Cui uoce. congruit apłs dicens.
Scientes quia uetus homo nr̃. simul
crucifixus est. ut euacuaretꝰ corpus
peccati. ut ultra ñseruiamꝰ peccato.
rucifixio quippe. interioris hominis
penitentiae dolores intelliguntur. &
continentiae quidã salubres cruciatꝰ.
erquã mortẽ . mors impietatis perimit᷑.
inqua nos ñ relinquit ds̃. Et ideo per
talẽ crucẽ. euacuat᷑ corpus peccati.
ut iã non e&ibeamꝰ menbra nr̃a arma

Expanded text:
ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis nostri sacramento data est uox illa pertinens ad mortem animae nostrae significandam non solum in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. crucifixio quippe interioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma
Abbreviated transcription (Latin):
Amortuis & illuminabitte xp̃s. Detestat᷑
Autẽ quandã mortẽ apłs. dicens deuidua
Quae autẽ in delicuis agit. uiuens mortua ẽ.
A nima igit᷑ iã pia quae fuit impia. ꝓpt̃
iusticiã fidei dicit᷑ ex moste reuixisse.
atq. uiuere. Corpus autẽ ñ moriturũ
quodã loco inscripturis etiã mortuum
dicit᷑. loquente apło. Corpus quidẽ in qͥt
mortuũ ẽ. ꝓpt̃ percatũ. sp̃s autẽ uita ẽ.
ꝓpt̃ ius ticiã. Haec uita exx fide facta ẽ.
qm̃ iustꝰ ex fide uiuit. Sed quid sequit᷑
Siautẽ sp̃s eiꝰ qui suscitauit iħm xp̃m a
mortuis habitat in uobis. qui suscitauit
iħm xp̃m amortus ui uificabit & mor¬
talia corpora ur̃a ꝑ in habitantẽ sp̃m
eius in uobis. Huic ergo duplȩ morti
nr̃ae. saluator impendit simplã suam.
& ad faciendã utrãq. resuscitationẽ nr̃am
insacram̃to. & ex ẽplo p̃posuit. & ꝓposuit
unã suã. Neq enĩ fuit peccator aut impiꝰ

Expanded text:
a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moquodam loco in scripturis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam iustus ex fide uiuit. sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex mortuis habitat in uobis, qui suscitauit Iesum Christum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius,
Abbreviated transcription (Latin):
actate. uł morbo. uel uariis afflictioni¬
b donec ueniat ad ultimã. que ab homi¬
nib mors uocat᷑: Eius autẽ resurrectio
differt᷑ infinẽ. & ipsa iustificatio nr̃a ꝑ
ficiet᷑ in effabilit̃. Tunc enĩ similes ei
erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Nunc
uero quã diu corpus qđ corrũpit᷑ aggra
uat animã. & uita humina suꝑ terrã
tota tẽptatio ẽ. ñ iustificat᷑ in conspectu
eius om̃is uiuens. in cõparatione iusticiae
qua aequabimꝰ angłis. & gloriae quȩ reue¬
labit᷑ in nobis. De morte animȩ a morte
corporis distinguenda. quid plura cõme¬
morẽ. cũ dñs in una euanglica sententia
utrãq mortẽ cuiuis facile discernendam
posuerit. ubi ait. sine mortuos sepelire
mortuos. Sepȩliendũ quippe corpus
mortuũ erat. Sepultores autẽ eius. per
infidelitatẽ impietatis. in anima mor¬
tuos intelligi uoluit. quales excitant᷑
cũ dr̃. Surge qui dormis. & exurge

Expanded text:
aetate uel morbo uel uariis afflictioniaetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc ueuat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem animae a morte corporis distinguenda quid plura commemorem, cum dominus in euangelica sententia utramque mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur: surge qui dormis et exsurge
Abbreviated transcription (Latin):
duplo nr̃o c̃gruat. & quodã modo c̃cinat
ad salutẽ. Nos certe qđ nemo xp̃ianus
ambigit & anima & corpore mortui sumꝰ.
Anima ꝓpt̃ petcatũ. corpore ꝓpt̃ pęnam
peccati. Ac ꝑ hoc ce̾corpore ꝓpt̃ peccatũ.
U̾triq autẽ rei nr̃ae. id est & animae &
corpori medicina & resurrectio opus
erat. ut in melius renouaret᷑. qđ erat in
deterius cõmutatũ. Mors autẽ animȩ
impietas est. & mors corporis corrupti¬
bilitas ꝑ quã fit animȩ a corpore abscessus.
Sicut enĩ anima dõ deserente. sic corpus
Anima deserente morit᷑. Unde illa fit
insi piens. hoc ex anime Resuscitatur ergͦ
anima ꝑpͦenitentiã & incorpore ad bue¬
Adhuc mortalꝑ renouatio uitae in cho¬
atꝰ a fide qua credit᷑ in eũ qui iustificat
impiũ. bonisq morib augetꝰ. & renouat᷑
dedie indiem. cũ magis magisq roborat᷑
interior homo. Corpus uero tanquam
homo exterior. quanto ẽ. haec uita diu
turnior. magis magisq corrũ pitꝰ. uel

Expanded text:
duplo nostro congruat, et quodam modo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima, propter peccatum; corpore, propter poenam peccati, ac per hoc et corpore propter peccatum. Utrique autem rei nostrae, id est, et animae et corpori, medicina et resurrectione opus erat, ut in melius renovaretur quod erat in deterius commutatum. Mors autem animae impietas est; et mors corporis, corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. Sicut enim anima Deo deserente, sic corpus anima deserente moritur: unde illa fit insipiens; hoc, exanime. Resuscitatur enim anima per poenitentiam, et in corpore adhuc mortali renovatio vitae inchoatur a fide; qua creditur in cum qui justificat impium , bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renovatur interior homo . Corpus vero tanquam homo exterior, quanto est turnior, magis magisque corrumpitur uel
Abbreviated transcription (Latin):
ti modo al apsu blandit᷑ mihi aliud agenti.
& eã non ad uestenti. Insinuat autẽ se ita
uehement̃. ut si repente subtrahat᷑ cũ desidio
requirat᷑. Et sidiu absit. contristat animũ:
Olux quã uidebat tobis cũ clausis istis oculis
filiũ docebat uitae uiã. & ei p̃ibat pede
caritatis nusquã errans. Aut quã uidebat
lsa ac p̃grauatis & oꝑtis senec tute carneis
luminibus cũ filios ñ agnoscendo benedicerei
sedbenedicendo agnoscere meruit. Aut
quã uidebat iacob. & ipse p̃grandiaetate
captus oculis. infiliis p̃signata futuri
popłi genera. luminoso corde radiauit.

Expanded text:
timodo adlapsu blanditur mihi aliud agenti et timodo adlapsu blanditur mihi aliud agenti et ad eam non aduertenti. insinuat autem se ita nehementer, ut si repente subtrahatur, cum desiderio requiratur; et si diu absit, contristat animum. 0 lux, quam uidebat Tobis, cum clausis istis oculis filium docebat uitae uiam et ei praeibat pede caritatis nusquam errans; aut quam uidebat Isaac praegrauatis et opertis seneetute carneis luminibus, cum filios non agnoscendo benedicere, sed benedicendo agnoscere meruit; aut quam uidebat Iacob, cum et ipse prae grandi aetate captus oculis in filiis praesignata futuri populi genera luminoso corde radiauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Agitis. Unde facta ꝓcedunt. riã qui non
agitis non uos haec mouent. Tu autẽ
dñe ds̃ m̃s ex audi. respice. & uide. &
miserere: & saname. Incuius oculis
mihi quȩstio factussũ. & ipse ẽ langͣor
m̃s. Restat uoluptas oculorũ istorum
carnis meae. dequa loquar confessiones
quas audiant aures tẽpli tui. Aures
frat̃nae ac piae: ut condudamus tẽp¬
tationes concu piscentiae carnis. quae
me adhuc pulsant in gemiscentẽ. &
habitaculũ meũ qđ decaelo ẽ. super¬
indui cupientẽ. Pulchras formas & uarias
nitidas. & amȩnos colores amant oculi.
ñteneant haec animã meã. teneat eã
ds̃ qui fecit. Haecbona quidẽ ualde. sed ipse
est bonũ meũ. Nonhaec & tangunt me
ugilantẽ totis diebus. nec requies ab eis
dat᷑ mihi. sicut dat᷑ a uocibus canoris.
Aliquando ab hominib insilentio. Ipsa enĩ
regina colorũ lux ista ꝑfundens cuncta
quae cermmus. ubi ubi ꝑdiem fuero. mul¬

Expanded text:
agitis unde facta procedunt. nam qui non agitis unde facta procedunt. nam qui non agitis, non uos haec mouent. tu autem, domine deus meus, exaudi, respice et uide et miserere et sana me, in cuius oculis mihi quaestio factus sum, et ipse est languor meus. Restat uoluptas oculorum istorum carnis meae, de qua loquar confessiones, quas audiant aures templi tui, aures fraternae ac piae, ut concludamus temtationes concupiscentiae carnis, quae me adhuc pulsant ingemescentem et habitaculum meum quod de caelo est superindui cupientem. pulchras formas et uarias, nitidos et amoenos colores amant oculi: non teneant haec animam meam, teneat eam deus, qui fecit haec, bona quidem est bonum meum, non haec. tangunt me uigilantem totis diebus, nec requies ab eis datur mihi, sicut datur a uocibus canoris, aliquando ab omnibus, in silentio. ipsa enim regina colorum lux ista perfundens cuncta, quae cernimus, ubiubi per diem fuero, mul
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o athanasio sȩpe mibi dictũ cõmemini
qui tã modico flexu uocis faciebat sonare
lectorẽ psalmi. ut ꝑ nuncianti uicinior
eaẽ quã canenti. Uerũ tamen cũ remi¬
niscor lacrimas meas quas fudi ad cantꝰ
ecdae in primordiis recuperatȩ fidei
meae && nunc ipsus cõ moueor noncantu. sed
rebus quae cantant᷑. cũ liquida uoce. &
conuenientissima modulatione cantant᷑:
magnã instituti huius utilitatẽ rursus
agnosco. Ita enĩ fluctuo int̾ periculum
uoluptatis. & experim̃tũ salubritatis
magisq ad ducor ñ quidẽ in retractabilẽ
sententiã ꝓferens cantandi consuetudi¬
nẽ apꝓbare in eccła. ut ꝑ oblectamenta
Auriũ infirmior animus in affectum
pietatis assurgat. Iamencũ mihi accidit
ut me amplius cantus quã res quae
canit᷑ moueat: penalit̃ me peccare
confiteor. & tunc mallẽ ñ audire can¬
tantẽ. Ecce ubisũ. flete mecũ. & prome
flete. qui aliquid boni uobiscũ intus

Expanded text:
episcopo Athanasio saepe dictam mihi conmemini, episcopo Athanasio saepe dictam mihi conmemini, qui tam modico flexa uocis faciebat sonare lectorem psalmi, ut pronuntianti uicinior esset quam canenti. uerum tamen cum reminiscor lacrimas meas, quas fudi ad cantus ecclesiae in primordiis recuperatae fidei meae, et nunc ipsam quod moneor non cantu, sed rebus quae cantantur, cum liquida uoce et conuenientissima modulatione cantantur, magnam instituti huius utilitatem rursus agnosco. ita fluctuo inter periculum uoluptatis et experimentum salubritatis magisque adducor non quidem inretractabilem sententiam proferens cantandi consuetudinem approbare in ecclesia, ut per oblectamenta aurium infirmior animus in affectum pietatis adsurgat. tamen cum mihi accidit, ut me amplius cantus quam res, quae canitur, moneat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecce ubi sum! flete mecum et pro me flete qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
quaerunt in corde meo. n ullius digni¬
tatis locũ. & uix eis p̃beo congruentẽ.
Aliquando enĩ plus mihi uideor honoris eis
tribuere quã decet .dũ ipsis scĩs dictis
religiosius & ardenti ussentio moueri
Anmos nr̃os in flãmã pietatis cũ ita
cantatꝰ. quã si ñ ita cantarent᷑. & om̃s
ꝓprios modos inuoce atq. cantu. quorũ
nescio qua occulta familiaritate exciten¬
t᷑. Sed delectatio carnis meae: cui mentẽ
ener uandã ñ opostet dari. sȩpe me fallit.
dũ rationis sensũ ñ ita comitat᷑. ut pati¬
ent̃ sit posterior. sed tantũ quia propt̃
illã meruit ammitti. etiã p̃currere
acducere conat᷑. Ita in his pecco ñsentiens.
& postea sentio. Aliquando autẽ hanc
ipsã fallaciã immoderatius cauens erro.
nimia seueritate ualde int̾dũ. ut
melos om̃s cantilenarũ suauiũ. quibus
dauiticũ psalteriũ frequentat᷑. ab aurib:
meis remoueri uelim. atq. ipsius ecłae
tutiusq mihi uidet᷑ qđ de alex andrino

Expanded text:
quaerunt in corde meo nonnullius dignitatis locum, et uix eis praebeo congruentem. aliquando enim plus mihi uideor honoris eis tribuere, quam decet, dum ipsis sanctis dictis religiosius et ardentius sentio moueri animos nostros in flammam pietatis, cum ita cantantur, quam si non ita cantarentur, et omnproprios modos in uoce atque cantu, quorum nescio qua occulta familiaritate excitentur. sed delectatio carnis meae, cui mentem eneruandam non oportet dari, saepe me fallit, dum rationi sensus non ita comitatur, ut patienter sit posterior, sed tantum, quia propter illam meruit admitti, etiam praecurrere ac ducere conatur. ita in his pecco non sentiens et postea sentio. Aliquando autem hanc ipsam fallaciam inmoderatius canens erro nimia seueritate, sed ualde interdum, ut melos omnes cantilenarum suauium, quibus Dauiticum psalterium frequentatur; ab auribus meis remoueri uelim atque ipsius ecclesiae, tutiusque mihi uidetur, quod de Alexandrino
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & fidelissime crederet᷑. & p̃dicaret᷑
in trepide. & ꝑorbẽ t̃rae pullula tura
fecundius cũ martirũ sanguine sereretur.
Legebant᷑ enĩ p̃conia p̃cedentia ꝓphetarũ.
concurrebant ostenta uirtutũ. & ꝑsua¬
debat᷑ ueritas noua c̃suetudinđ ñ c̃traria
racionii donec orbis t̃rae qui ꝑsequebat᷑
futura sequeret᷑ fide. Clui.¬

Expanded text:
carnis et fidelissime crederetur et praedicaretur carnis et fidelissime crederetur et praedicaretur intrepide et per orbem terrae pullulatura fecundius cum martyrum sanguine sereretur. Legebantur enim praeconia praecedentia prophetarum, concurrebant ostenta uirtutum, et persuadebatur ueritas noua consuetudini. non contraria rationi, donec orbis terrae, qui persequebatur furore, sequeretur fide. C
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ. marcus. tullius cs̃cero. ꝓpterea
dicit diuinitatẽ romuli mirabiliter
creditã. qđ crudita iã tẽpora fuerunt.
quae falsitatẽ ñ reciperent fabularum.
Sed ualde ridiculũ ẽ. de romuli falsa diui¬
nitate cũ dexp̃o loquimꝰ. facere m̃tionẽ.
Uerũ tam̃ cũ sex centis ferme annis ante
cỹceronẽ romulus fuerit. atq illa aetas
iã fuisse doctrinis dicat᷑ ex culta. ut qđ
fieri ñ potest om̃e respueret. quanto
magis post sexcentos annos ipsius tẽpore
or̃ceronis. maximeq postea sub augusto
Atq trberio eruditiorib utiq tẽporib.
resurrectionẽ carnis xp̃i atq incaelũ
ascensionẽ tãquã id qđ fieri ñ potest
mens humana ferre ñ possit. eludensq
ab aurib cordib.q. respueret nisi eam
fieripotuisse atq. factã eẽ. diuinitas
ipsius ueritatis. uel diuinitatis ueritas.
& contestantia miraculorũ signa mons¬
secutura resurrectio atq immortalitas

Expanded text:
omnium Marcus Tullius Cicero propterea omnium Marcus Tullius Cicero propterea dicit diuinitatem Romuli mirabiliter creditam, quod erudita iam tempora fuerunt, quae falsitatem non reciperent fabularum. Sed ualde ridiculum est de Romuli falsa diuinitate, cum de Christo loquimur, facere mentionem. Verum tamen cum sescentis ferme annis ante Ciceronem Romulus fuerit adque illa aetas iam fuisse doctrinis dicatur exculta, ut quod fieri non potest omne respueret: quanto magis post sescentos annos ipsius tempore Ciceronis maximeque postea sub Augusto adque Tiberio, eruditioribus utique temporibus, resurrectionem carnis Christi adque in caelum adscensionem, tamquam id quod fieri non potest, mens humana ferre non posset eludensque ab auribus cordibusque respueret, nisi eam fieri potuisse adque factam esse diuinitas ipsius ueritatis uel diuinitatis ueritas et contestantia miraculorum signa monssecutura resurrectio adque inmortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
eius ut scripta sunt inserã. Magis ẽ. inquit
in romulo ad mirandũ. qđ cȩteri quidu
ex hominib facti eẽ. dicunt᷑ minus eru¬
ditis hominũ scłis fuerunt. ut singendi
ꝑcliuis etaẽ. ratio. cũ imperiti facile ad
credendũ impellerent᷑. Romuli autem
aetatẽ. minus his sexcentis annis iam
inueteratis literis atq doctrinis. omi¬¬
ũq illo antiquo ex inculta hominũ
uita errore sublato. fuisse cernimus.
Et paulo post deeodẽ romulo ita loquitꝰ.
qđ adhunc ꝑtinet sensũ. Ex quo intelligi
potest inquit ꝑ multis annis anteꝰ omerũ
fuisse quã romulũ. ut iã doctis hominib
ac tẽporib ipsis eruditis. ad fingendũ uix
quicquã etẽ. loci. Antiquitas enĩ recepit
fabulas fictas et iã ñ nũquã in conditae.
Haec xȩtas autẽ iã exculta p̃sertĩ eludens om̃e
qđ fieri ñ potest respuit. Unus enumero
doctissimorũ hominũ. idẽq eloquentissi mꝰ

Expanded text:
eius ut scripta sunt inseram. "magis est" inquit eius ut scripta sunt inseram. "magis est" inquit "in Romulo admirandum, quod ceteri, qui dei ex hominibus facti esse dicuntur, minus eruditis hominum saeculis fuerunt, ut fingendi procliuis esset ratio, cum imperiti facile ad credendum impellerentur, Romuli autem aetatem minus his sescentis annis iam inueteratis litteris atque doctrinis omnique illo antiquo ex inculta hominum uita errore sublato fuisse cernimus." et paulo post de eodem Romulo ita loquitur, quod ad hunc pertinet sensum: "ex quo intellegi potest" inquit "permultis annis ante Homerum fuisse quam Romulum, ut iam doctis hominibus ac temporibus ipsis eruditis ad fingendum uix quicquam esset loci. antiquitas enim recepit fabulas fictas etiam nonnumquam incondite; haec aetas autem iam exculta praesertim eludens omne, quod fieri non potest, respuit." unus e numero doctissimorum hominum idemque eloquentissimus