comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuari. Angla eni nusteria suꝑgentes singulas : & suꝑ homines
singulos ordinata creduntur. q uatiñ subeꝵ regimine ađq
defensione humana natura uixta dispensationẽ omp̃tis de cu¬
stodiat᷑ ađq ab inimicis tueitur. Vnde dñs in euangło đ ꝙ.o.¬
uulis ñ scandali t andis docens. mox s ub iungit dicens Angł̃i eir
in caelis semꝑ uident faciem patris mei qui incaelis est. Quia eñ
supua illa ciuitis ex anglis & hominb c̃stat adquã tantĩ eredrs
hominũ genꝰ c̃scendere quantos illic c̃tigit electos angłos reman¬
sisse sicut scriptũ ẽ. statuit t̃minosgentiũ scđm numerũ angłoꝵ dĩ
Debemꝰ & nos aliquid exillis distinctionib suꝑnoꝵ ciuuĩ adusĩ nr̃e
c̃uersationis trabere : nosq ipsos ad increm̃ta uirtutũ bonis studus
inflãmare. Quia enĩ tanta illic ascensura eredit̃ mudtitudo ho¬
minũ quanta multitudo remansit angłoꝵ. suꝑ est utipsi qq homines

Expanded text:
um enim ministeria super gentes singulas, et super homines singulos ordinata creduntur, quatenus sub eorum regimine atque defensione humana natura juxta dispensationem omnipotentis Dei custodiatur atque ab inimicis tueatur. Unde Dominus in Evangelio de parvulis non scandalizandis docens, mox subjunxit dicens: « Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . » Quia enim superna illa civitas ex aos remansisse sicut scriptum est, « statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei: » debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit Angelorum; superest, ut ipsi quoque homines,
Abbreviated transcription (Latin):
dices adeũ. Profiteor hodie corã dnõdõtuo qđ ingressus simint̾rã
ꝓquauirauit patrib nr̃is utdaret eã nob̵. Suscipiens que sacer¬
dos cartallũ demanu eĩ: ponet ante altare dnĩdĩtui. Etloque¬
ris in c̃spectu diĩ dĩtui. Syrus ꝑsequebat᷑ patrẽ meũ. ꝗdescendit ire¬
gͥptũ : & ibi peregrinatꝰ est in paucissimo numero: ereuitq ingentẽ

Expanded text:
eor hodie coram Domino Deo tuo quod ingressus sim terram pro qua iuravit patribus nostris ut daret eam nobis suscipiensque sacerdos cartallum de manu eius ponet ante altare Domini Dei tui et loqueris in conspectu Domini Dei tui Syrus persequebatur patrem meum qui descendit in Aegyptum et ibi peregr
Abbreviated transcription (Latin):
lũpniatꝰ de uirginalib ñinuentis. Non accipi& homo uxorẽ patris
ferre inse: nec uiolare sponsã eĩ. Violat enĩ: siamorẽ qu ãpsa soli
sponso seruare debuit cõmutat inse. quando exdono ꝑcepto uirtutũ
siue p̃dicationis ꝓpriã laudẽ quȩrit ñdĩ. hocenĩ iudere deb& uñ¬
qsq doctor uitotũ amorẽ plebis sibi cõmisȩ c̃uertat indm̃ eius q

Expanded text:
lumniatus, de virginalibus non inventis. « Non accipiet homo uxorem patris lumniatus, de virginalibus non inventis. « Non accipiet homo uxorem patris ferre in se, nec violare sponsam ejus. Violat enim, si amorem quem ipse sponso servare debuit, commutat in se, quando ex dono percepto virtutis sive praedicationis propriam laudem quaerit, non Dei. Hoc enim studere debet unusquisque doctor
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem. ꝗ ahumiliauit eã. Nonpoterit dimittere eã. cunctis¬
diebus uitȩ suȩ. Septuaginta. Si aut̃ inuenerit aliquis puellã
uirgine quȩ sponsata ñ est. & uimfaciens ei dormierit cũ ea &
inuentus fuerit: dabit homo ꝗdormunt cũ ea patri puellȩ quin¬
quaginta didragna argenti. & ipsius erit uxor ꝗhumiliauit eã.
Non poterit dimittere eã ꝑ omne tempus. Merito querit̃ utrum
ista pena sit ut ñ eam possit dimittere ꝑ omne tempus. quã inor¬
dinate ađq inlicite uiolauit. Si eium obhoc intellegere uolu¬
erimus eã ñ posse ulest ñ debere dimuti ꝑ omne tempus ꝗauxo
effecta est: oc currae illud qđ ꝑnusit moyses darelibellũ re¬
pudui & dimittere: Inhis aut̃ ꝗinlicite uitiant noluit licere.
neadludibriũ fecise uideat᷑: & potus sinoxisse qđ eã uxorẽ duxeriet.
quãuere placitoque duxisse. Hoc & deilla uissũ est. cui suerit uir ca¬

Expanded text:
uxorem quia humiliavit illam non poterit dimittere uxorem quia humiliavit illam non poterit dimittere iste plectendus. Si autem inuenerit aliquis puellam uirginem quae sponsata non est et uim faciens ei dormierit cum ea et inuentus fuerit, dabit homo qui dormiuit cum ea patri puellae quinquaginta didragma argenti et ipsius erit uxor, quia humiliauit eam; non poterit dimittere eam per omne tempus. merito quaeritur utrum ista poena sit, ut non eam possit dimittere per omne tempus, quam inordinate atque inlicite uiolauit. si eerimus eam non posse, id est, non debere dimitti per omne tempus, quia uxor effecta est, occurret illud quod permisit Moyses, dare libellum repudii et dimittere . In his autem quae illicite vitiant, noluit licere, ne ad ludibrium fecisse videatur, ut potius finxisset quod eam uxorem duxerit, quam vere placitoque duxisse. Hoc et de illa jussum est, cui fuerit vir ca
Abbreviated transcription (Latin):
priorib fecit. Scđ m misteriũ aut̃ spĩ talem. hoc est animȩ fornicatio¬
hereticus siue scis maticus. seu & iam paganłs inuenerit inciuitate
ecclesiȩ catholicȩ c̃stitutã &ibidẽ errore maculauerit . Ipsaq ei
consensũ erroris pbuerit nec eũ alus manistauerit. quatinꝰ ꝓerra¬
tusuo corripiat̃: amboreis mortis. Si uit̃ ñdũ xpiana effecta est
illa ꝑsona nec in societate scõꝵ suscepta seiltam̃ foris eccłam ꝑcatecis¬
mũ inbuebat᷑ ad fidẽ & ibidẽ a quolibet erroneo suerit corrupta
aepfalsitatẽ seducta. seductor ille ꝑ anatͥema puniri debet illa
aut̃ adsidẽ incęptã reuocari. ac ꝑ gram baptismatis abostib libeci¬
Si inuenerit uir puella uirginẽ quęn habet sponsu & adphenꝰ¬
dens c̃culuerit cũea & res adiuditiũ uenerit. dabit ꝗdormiuit
cumea patripuellȩ quinquaginta siclos argenti. & habebit eã

Expanded text:
prioribus fecit. Secundum mysterium autem spiritalis hic fornicatioprioribus fecit. Secundum mysterium autem spiritalis hic fornicatiohaereticus, sive schismaticus, seu paganus, invenerit in civitate Ecclesiae catholicae constitutam, et ibidem errore maculaverit, ipsaque ei consensum erroris praebuerit, nec eum aliis manifestaverit, quatenus pro erratu suo corripiatur, ambo rei sunt mortis. Si autem Christiana effecta est illa persona nec in societatem sanctorum suscepta, sed tantum foris Ecclesiam per catechismum vera imbuta fide, et ibidem a quolibet erroneo fuerit corrupta, ac per falsitatem seducta, seductor ille per anathema puniri debet, illa autem ad fidem inceptam revocari, ac per gratiam baptismatis ab hostibus libesi invenerit vir puellam virginem quae non habet sponsum et adprehendens concubuerit cum ea et res ad iudicium venerit dabit qui dormivit cum ea patri puellae quinquaginta siclos argenti et habebit eam
Abbreviated transcription (Latin):
iponsa & uxor er̃eẽ intellegit᷑ ꝗa fidei x dilectionis iures ibi ad soci¬
ata est. Siaut̃ adulteriũ huius ceniodi ꝑpetratũ suerit corrupcor
& corrupta simul siue ꝑpenitentiã mori debent percato. puindic¬
tã in poenitentes aet̃nodeputabunt᷑ torm̃to. Si puellã uirginẽ des¬
ponderit uir & inuenerit eã aliquis inciuitate & c̃cubuerit cũilla:
educes utrũq ad portã ciuitatis illius & lapidibus obruec̃ Puella
ꝗa ñclamauit cũ eet̃ inciuitate. uirꝗa huniliauit uxorẽ pximi sui:
& auferes nialũ demediotui. Sin aut̃ inagro reppererit uir puellã quȩ
des ponsata est & ad phendenis c̃ cubuerit cũilla. ipse moriet᷑ solus. Puel¬
lanihuil patiet᷑: nec est rea mortis. Qnĩ sicut latro c̃surgit ẽtra srẽm
siuĩ & occidit animã: ita & puella ꝑpessa est. Solaerat inagro clama¬
tibus similit̃ corporalẽ fornicationẽ lexdãpnat: sicut & induobus

Expanded text:
sponsa et uxor esse intelligitur, quia fidei et dilectionis jure sibi associata est. Si autem adulterium hujuscemodi perpetratum sit, corruptor et corrupta simul, sive per poenitentiam mori debent peccato, seu per vindictam impoenitentes, aeterno deputabuntur tormento. « Si puellam virginem desponderit vir, et invenerit eam aliquis in civitate, et concubuerit cum ea, educes utrumque ad portam illius, et lapidibus obruetur: puella, quia non clamauit, cum esset in ciuitate, uir, quia humiliauit uxorem proximi sui: et auferes malum de medio tui. sin autem in agro reppererit uir puellam, quae desponsata est, et adprehendens concubuerit cum illa, ipse morietur solus: puella nihil patietur, nec est rea mortis: quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum et occidit animam eius, ita et puella perpessa est: sola erat in agro, clamaduobus, similiter corporalem fornicationem lex damnat, sicut et in duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Perhaer uerba ꝗbus instruebant᷑ israbelitȩ. quomiodo int̾ra possessio¬
nis suȩ primitias dnõ offerent incartallo ꝓgrãrũ actione eo qđ ereptis
deegr̃pco: insticium & nos. utin trantes ꝑspĩtalẽ iordanẽ hocest ꝑbaptis¬
niũ & sidẽ scaẽ trinitatis int̾rã ecđa. ponanꝰ incartallo c̃uersationis
urẽ primitias bonoꝵ operũ. & deferamiꝰdõ in altare sidei catholicȩ: qua¬
spĩtalis quit̃ p̃tat᷑ sublimis uł humectans ꝑsequeret᷑ patrẽ nr̃mm. ꝓto
gressorẽ faciens priuaret possessione paradisi. Vnde & incola
factus est in egỹpto istius mundi. Vbi peregrinatus ẽ. inpaucissimo
numero : ꝗamultis idolatriã sequentibus pauci ꝑmanser̃ fideles.
Sed postquã ꝑlegis condicionẽ plures excreues. ꝗscientiam &ere¬
dulitatẽ unius dĩ ꝑcepere: ad fliger̃ eos egyptii spĩtales. maligni

Expanded text:
Per haec verba quibus instruebantur Israelitae quomodo in terra possessionis suae primitias Domino offerrent in cartallo per gratiarum actionem, eo quod erepti sunt de Aegypto, instituimur et nos ut intrantes per spiritualem Jordanem, hoc est, per baptismum et fidem sanctae Trinitatis in terram Ecclesiae ponamus in cartallo conversationis nostrae primitias bonorum operum, et deferamus Deo in altare fidei catholicae, quaspiritalis qui interpretatur sublimis vel humectans persequeretur pagressorem faciens, privaret possessione paradisi. Unde incola factus est in Aegypto istius mundi, ubi peregrinatus est in paucissimo numero, quia multis idololatriam sequentibus pauci permanserunt fideles. Sed postquam per legis conditionem plures excreverunt, qui scientiam et credulitatem unius Dei percepere, afflixerunt eos Aegyptii spiritales, maligni
Abbreviated transcription (Latin):
quaementẽ ñ afficiat sed oblectet. Atilla altera tristia que
telodĩ c̃ficitur. sicut uxor seuera scortari comparẽ suum
nolit. ñ patiatur ñ sinat. nihil indulgeat corpori. nibil uoluptati
& delectationi relaxat : abdic& oculta dedecoris dura laboꝵ
sequat̃ graui apericuloꝵ. Siigitur pepererint ambȩ: ñ pote¬
rit inquit primitiuum filiũ amabilis: inhereditatis institutione
p̃ponere primitiuo filio odibilis. cũ sciat odibilis filium primi¬
tiuum eẽ. In quo ñ tã plationẽ simpliciter significari puto
quasi int̃ primitiuos duos : quã ex pressionẽ solũ odibilis filiũ
primitiui habere p̾rogatiuã. Primitiuus enim primogenitꝰ est

Expanded text:
quae mentem non afficiat, sed oblectet. At illa altera tristior, quae quae mentem non afficiat, sed oblectet. At illa altera tristior, quae zelo Dei conficiatur: sicut uxor severa scortari comparem suum nolit, non patiatur, non sinat, nihil indulgeat corpori; nihil voluptati et delectationi relaxet, abdicet occulta dedecoris, dura laborum sequatur, gravia periculorum. Si igitur pepererint ei ambae, non poterit, inquit, primitivum filium amabilis in haereditatis institutione praeponere primitivo filio odibilis, cum sciat odibilis filium primitivum esse. In quo non tam praelationem simpliciter significari puto, quasi inter primitivos duos, quam expressionem solum odibilis filium primitivi habere praerogativam. Primit
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea liberos & fuerit filius odiosȩ primogenitus uoluerito
sub stantiã inter silios suos diuidere: ñ poterit filium dilectȩ
facere primo genitũ & p̃ferre filio odiosȩ sed filiũ odiosȩ agno
scet primogenitũ : dabitu ei dehis quaeh abuerit cuncta dupli¬
cio. Iste est enĩ principiũ liberoꝵ eius. & huic debent̃ primo¬
genita. Interdum scriptura. cũ allegoriã dicit. alia adspecien
sinagogȩ alia ad ec clesiã refert. alia ad animã. alia ad uerbi
misteriũ: alia ad diuersas species & qualitates animarũ. quȩ
discernit. ꝗ di udicat spũ. Vnde sequenti capitulo legis. ñdu¬
as animas. sed diuersas qualitates unus anumȩ c̃p̃hensas ar¬
bitraris. Est enĩ amabilis animȩ speties: quaȩ concupiscit uo¬
luptaria quae laborem sugit: c̃pugnationes declinat: iuditiũ dĩ
neglegit Ideo amabilis: qa dulcis & suaius ad tempus uid eur:

Expanded text:
ex eo liberos et fuerit filius odiosae primogenitus volueritque ex eo liberos et fuerit filius odiosae primogenitus volueritque substantiam inter filios suos dividere non poterit filium dilectae fscet primogenitum, dabitque ei de his quae habuerit cuncta duplicia: iste est enim principium liberorum ejus, et huic debentur primogenita. » Interdum Scriptura cum allegoriam dicit, alia ad speciem Synagogae, alia ad Ecclesiam refert, alia ad animam, alia ad verbi mysterium, alia ad diversas species et qualitates animarum quae discernit, quae judicat spiritu. Unde sequenti capitulo legis, non duas animas, sed diversas qualitates unius animae comprehensas arbitreris. Est enim amabilis species animae, quae concupiscit voluptaria, quae laborem fugit, compunctiones declinat, judicium Dei negligit. Ideo amabilis, quia dulcis et suavis ad tempus videtur;
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ mortis dicuntur habuerit. utneq sensibus neq actib:
inmundũ aliquid aut mortuũ gerat. Quoduero posttriginta
dies iubet eam duci uxorem . ternarionamq: ac denario nu¬
mero fides opusque significatur. Perfidem ergo trinitatis ađdq
opus legis recte sociatur quaecũq anima uero is rahelitȩ cor¬
pori scilic& xp̃i. adherens illi sine macula sinceritate fidei &
actuum puritate. Alii p tauer̃ hanc mulierẽ decorã spetie
rationabilem aliquã disciplinã signisicari. quae sa pienter
dicta inuenitur apud gentiles. Hanc igitur a nob reꝑtã oport&
deea primũ auserre feserare omne suꝑstitionis eĩ inmundicũ
& sic eam instudio uericias ad sumere. Nihil enĩ mundũ habent
disciplinȩ gentilium: ꝗa nulla apud infideles sapientia est: cui
ininunditia aliqua uł suꝑsticio ñ sit ad mexta. Sihabuerit
homo uuores duas unam dilectã & alierã odiosam. genuerito

Expanded text:
litatem mortis dicuntur, habuerit, ut neque sensibus neque actibus litatem mortis dicuntur, habuerit, ut neque sensibus neque actibus immundum aliquid aut mortuum gerat. Quod vero post triginta dies jubet eam duci uxorem, ternario namque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur quaecunque anima vero Israelitae, corpori scilicet Christi, adhaerens illi sine macula sinceritatis fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem decoratam specie rationabilem aliquam disciplinam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur a nobis repertam, oportet de ea primum auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admista. CAPUThomo uxores duas unam dilectam et alteram odiosam genuerintque
Abbreviated transcription (Latin):
abscidi Uerbicausa ponamꝰ qđ ita inuenerit eam is ꝗdicit᷑ in¬
uenisse. utneq capillos neq ungulas habeat. Quid habuit qđ
scđm legẽ deme reuideretur  Nobis uero quibi militia spĩta¬
lis est x arma ñ carnalia sed potentia dõ. sidecorã mulierẽ idest
animã quae adõ pulchra creata est. ingentili c̃uersatione in¬
uenerimus. & sotiare uoluerimus eam corpori xp̃i deposito
ido latriȩ cultu induitur lugubribus poenitentie indum̃tis. de
plonitq epatrẽ & matrẽ. hoc est oninẽ memoriã mundi eiꝰq¬
carnales in laerebras: deinde nouacula uerbidi & doctrina
omne peccatũ infidelitatis eĩ qđ mortuũ & inane est abradit̃.
Hoc enĩs capilli capitis & ungulȩ mulieris Ađq demũ salutari la¬
uacro mundata & purificata c̃iungit scĩsdĩ: Scilic& cumiã
nihil incapite mortuũ. nihil inmanibus ex illis quȩ ꝑ infide¬

Expanded text:
abscindi? Verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur inabscindi? Verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuit quod secundum legem demere jubetur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma non carnalia, sed potentia Deo, si decoram mulierem, id est, animam, quae a Deo pulchra creata est, in gentili conversatione invenerimus, et sociare voluerimus eam corpori Christi, deposito idololatriae cultu, induitur lugubribus poenitentiae indumentis, et deplorat patrem, et matrem, hoc est, omnem memoriam mundi, ecarnales illecebras. Deinde novacula verbi Dei et doctrina, omne peccatum infidelitatis ejus, quod mortuum et inane est, abscinditur hoc enim sunt capilli capitis et ungulae mulieris, atque demum salutari lavacro mundata et purificata conjungitur sanctis Dei, scilicet cum jam nihil in capite mortuum, nihil in manibus ex illis quae per infide
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii. ꝗbus omnẽ ordinẽ .eccles iasticũ. regere dñs
ipse cõmendauit  Hi ergo suꝑ carnes uitulȩ lauant manꝰ:
cumin passione & pĩ suamunda de monstrant eẽ opera
Quia lic& eiusdem passionis sacramenta inoblatione cotidie
imi tentur mistica: tam̃ ab omni fraude & dolo iuideoꝵ. corda
& operaᷤ retinent mundissima. Ipsi secundũ suũ munisteriũ
semꝑ pacem optant ađq deposcunt popłoxpĩ ano quatinꝰ eis
ñ uindicta ꝓscelere sedꝓfide salus dono ẽferat᷑ diuino. qui
numero captiuoꝵ mulierem pulchrã. & ada maueris eam uolu¬
erisq habere uxorẽ: introduces indomũ tuã. Quȩradet caesa
riem & circũ cidet ungues & depone uestẽ inqua capta est.
sedens que indomotua flebit patrẽ & matrẽ suã uno mense.
& postea intrabis ad eam dormies que cũ illa & erit uxortua
s̃. & cõ. Dicant iudei quomodo apud eos ista seruentur: quid
causȩ quid rationis est deraluari mulierẽ & ungulas eius de

Expanded text:
siasticum regere Dominus ipse commendat? Hi ergo super carnes vitulae manus lavant, cum in passione Christi sua munda demonstrant esse opera. Quia licet ejusdem passionis sacramenta in oblatione quotidie imitentur mystica, tamen ab omni fraude et dolo Judaeorum corda et opera retinent mundissima; ipsi secundum suum ministerium pacem semper optant atque deposcunt populo Christiano, quatenus eis non vindicta pro scelere, sed pro fide salus dono conferatur divino, qui numero captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque habere uxorem: intriem, et circumcidet ungues, et deponet vestem in qua capta est, sedensque in domo tua flebit patrem et matrem suam uno mense; et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua, » et caetera. Dicant Judaei quomodo apud eos ista servantur; quid causae, quid rationis est decalvari mulierem et ungulas eidem
Abbreviated transcription (Latin):
cur moabitas & ammanitas admitti noluerint in eccłam dnĩ.
Subiunxit enĩ eo qđ ñ obuiauerint uob̾ cũpanib & aqua inuia
cũ exiretis deexipto: & ꝗa c̃duxer̃ aduersũte balaam filium
heor deme sopotamia ut malediceret te. H as culpas nec tunc
quando illagens debellata est feminis inputauer̃ : quas s aluas

Expanded text:
cur Moabitas et Ammanitas admitti noluerit in ecclesiam domini. cur Moabitas et Ammanitas admitti noluerit in ecclesiam domini. subiunxit enim: eo quod non obuiauerint uobis cum panibus et aqua in uia, cum exiretis de Aegypto, et quia conduxerunt aduersum te Balaam filium Beor de Mesopotamia, ut malediceret te. has culpas nec tunc, quando illa gens debellata est, feminis inputauerunt, quas saluas
Abbreviated transcription (Latin):
cimã generationẽ genꝰ fecisse in ecđa dni : pariendo filios ipsi
booz. Sedcur additũ sit: & usq in aet̾nũ: merito adhuc quęrit᷑.
Anꝗa deinceps nulla anima de amanitis & moabitis intrauit
inillã eccłam popłi hebreoꝵ : Postea quã ista generatione decima
ꝓphetia completa est : Anpotiusitadictũ est & usq ad derimã ge¬
nerationẽ utomnino semꝑ intellegi uoluerit ꝑdenarii numerd̃
quandã uniũ sitatẽ. ut hoc exposuerit quod ammodo addendo
uidet̃ ad missa. A namanitas ꝓlibuit admuti ñ amanitidas idest
uiros inde ñ feminas: Maxime ꝗa cũ euertissent israhelitȩ ipsam
gentẽ om̃s uiros occidere iussi s̃: feminas aut̃ ñ nisi eas que nouerañ
c̃cubitũ uiri : qm̃ ipse infornicationẽ seduxerant populum:
Uirgines aut̃ saluas. ee. uoluer: nẽis inputantes culpã qua uerti
illagens meruit : quã& iã hic cõmemorauit uelut quȩ rerecur

Expanded text:
cimam generationem genus fecisse in ecclesia domini pariendo filios ipsi cimam generationem genus fecisse in ecclesia domini pariendo filios ipsi Booz. sed cur additum sit: et usque in aeternum, merito adhuc quaeritur. an quia deinceps nulla anima de Ammanitis et Moabitis intrauit in illam ecclesiam populi Hebraeorum, posteaquam ista generatione decima prophetia completa est? an potius ita dictum est: et usque ad decimam generationem, ut omnino semper intellegi uoluerit, per denarii numeri quandam uniuersitatem, ut hoc exposuerit quodam modo addendo uidetur admissa. an Ammanitas prohibuit admitti, non Ammanitidas, id est uiros inde, non feminas? maxime quia cum euertissent Israhelitae ipsam gentem, omnes uiros occidere iussi sunt, feminas autem non, nisi eas quae nouerant concubitum uiri, quoniam ipsae in fornicationem seduxerant populum, uirgines autem saluas esse uoluerunt non eis inputantes culpam qua euerti illa gens meruit. quam etiam hic commemorauit, uelut quaereretur
Abbreviated transcription (Latin):
te balaam filiũ beor demes potamia siriȩ ut maledicer & tibi:
& noluit dñis ds̃ tuus audirebalaam: uercit que maledictionẽ eĩ in
benedictionẽ tuã eo qđ diliger& te. Non facies cũ eis pacẽ: nec
queres eis bonacunctis dieb uite tue in sempit̾nũ. Alia elitio sic¬
habet. Nonintrabit amanites & moabites in eccłam dni.&usq
Questio est quomodo intrauerit ruch quȩ moabitis fuit. dequa
&eiam caro dnĩ originẽ ducit: nisi forte istã mistice ꝓphetaue¬
rit intraturã : qđ ait usq ad derim ã generationẽ. Cõputant᷑
eni genera tiones exxabraam quando sut & loth ꝗ genut mo¬
abitas & ammanitas exsiliabus: & inueniunt᷑ cũipso abraã.
compleri decẽ generationes usq ad salmon ꝗgenuit boot
ꝗmaritus sec unđ suit rutꝰ. Sunt enĩ istȩ. Abraam : isa ac iacob.
uidas fares ef rom. arã. aminadap. naa son salmon. Salmon
qui ppegenuit booz: quiduã duxit rutͥ.s c ꝑhoc uidet᷑ pos de¬

Expanded text:
te Balaam filium Beor de Mesopotamiam Syriae ut malediceret tibi et noluit Dominus Deus tuus audire Balaam vertitque maledictionem eius in benedictionem tuam eo quod diligeret te non facies cum eis pacem nec quaeres eis bona cunctis diebus vitae tuae in sempiternum non abomi Non intrabit Ammanites et Moabites in Ecclesiam Domini,Quaestio est, quomodo intraverit Ruth quae Moabitis fuit , de qua etiam caro Domini originem ducit . Nisi forte istam mystice prophetaverit intraturam, quod ait, usque ad decimam generationem. Computantur enim generationes ex Abraham, quando fuit et Lot qui genuit Moabitas et Ammanitas ex filiabus, et inueniuntur cum ipso Abraham compleri decem generationes usque ad Salmon, qui genuit Booz, qui maritus secundus fuit Ruth. sunt enim istae: Abraham, Isaac, Iacob, ludas. Phares, Esrom, Aram, Aminadab, Naason, Salmon. Salmon quippe genuit Booz, qui uiduam duxit Ruth; ac per hoc uidetur post de
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓpterea ab omni s anguine abstinere oportet: scientes ꝗa suꝑ aniña
quaetalẽ sanguine cõmedit deꝗb dicebat dauid ꝗdeuorant
plebẽ meã sĩc escã panis faciem suã obfirmatds̃ uidelic& xp̃c.
uidex est. Sanguis enĩ eoꝵ ꝓ anima est: & id circo ñ debes animã
comedere cũ carnib: sed suꝑtrã sundes quasiaquã ut sit tibibene
& silus tuis postte cũ seceris qđ plac& inc̃spectudnũ. & c&̃.
Erguideo sanguis dr̃ anima eẽ carnis. ꝗauitale aliquid est in¬
sanguine. qr ꝑipsũ maximȩ in hac carne uiuit: cũ nom̃s uenas
corporis cuncta disfundit᷑. Ipsã utã corporis uocauit animã
ñuitã quae migrat excorpore : sedquȩ morte finit᷑. Cũ ergo

Expanded text:
Et propterea ab omni sanguine abstineri oportet, scientes quia super animas Et propterea ab omni sanguine abstineri oportet, scientes quia super animas quae talem sanguinem comedunt, de quibus dicebat David: Qui devorant plebem meam sicut escam judex est. « Sanguis enim eorum pro anima est; et idcirco non debes animam comedere cum carnibus, sed super terram fundes quasi aquam: ut sit tibi bene et filiis post te, cum feceris quod placet in conspectu Domini. » Ergo ideo sanguis dicitur anima esse carnis, sanguine, quia per ipsum maxime in hac carne uiuitur, qui in omnibus corporis cuncta diffunditur, ipsam uitam corporis uocauit animam, non uitam quae migrat ex corpore, sed quae morte finitur? qua lo
Abbreviated transcription (Latin):
que habueris sic̃ p̃cepͥ tibi: & comedes in oppidistius pla¬
cet. Sic̃ comedit̃ caprea & ceruus itauesceris eis. Etmundus
& inmundus in cõmune uescent̃. Hoc solũ caue nes anguinẽ
comedas. Ergo o portet mandati huius &iã litterã custo¬
dire : & nullatenus comedere sanguinẽ. Hoc enĩ & apłs in¬
uenies p̃cepisse : quando deꝗbusdã iudaicis obseruationib
c̃tentione in antiochensi eccła facta adeos relata est quaestio.
ꝗlegẽ posuer̃ soluentes quȩstionẽ hanc: & diffinientes. Visuẽ
necessaria ut abstineatis uos abimmolatis si mulacroꝵ & san¬
guine & suffucato & furnicatione. Preterea sanguinẽ qdȩ ꝓprie
homicidiũ omnẽ aut̃ sanguinẽ fratnũ odiũ intellegamus. sicut¬
ioħis scripsit. Deximꝰ ergoomnẽ sanguinẽ iniustitiã doloscx iurũ
enĩ sanguinũ & dolos& abominabit̃ dñs. Et quecũq ꝓximoꝵ no¬
cent uitȩ ꝑ insidias quas lib&: itauthomicidid̾ sanguini cõparet᷑.

Expanded text:
quae habueris sicut praecepit tibi; et comedes in oppidis tuis ut tibi placet, sicut comeditur caprea et cervus, ita vesceris eis; et mundus et immundus in commune vescentur. Hoc solum cave, ne sanguinem comedas. » Ego oportet mandati hujus etiam litteraturam custodire, et nullatenus comedere sanguinem. Hoc enim et Apostolos invenies praecepisse, quando de quibusdam Judaicis observationibus contentione in Antiochensi Ecclesia facta, ad eos relata est quaestio, qui legem posuerunt, solventes quaestionem hanc et definientes: « Visumneris quam haec necessaria: ut abstineatis ab immolatis simulacrorum, et sanguine, et suffocato et fornicatione . » Praeterea sanguinem quidem, proprie homicidium, omnem sanguinem, omne fraternum odium intelligamus: quitiam dolosorum, virum enim sanguinum et dolosum abominabitur Dominus ; et quicunque proximorum nocent vitae per insidias quaslibet, ita ut homicidio sanguinis comparetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio inaet̾num saluabitur. Nonstabit testisu nus
contra aliquem quicquid illud peccati & facinoris suerit :
sedinore duoꝵ aut trium testium stabit omne uerbum.
duoꝵ aut triũ testiũ stabit omne uerbũ. Lic& echistorialit̃
haec sit diuna słruanda sententia: tam̃oe eũ contra quoslib&
impios uł hereticos agimus. necesse nob̵ est scipturas scãs inte¬
stimoniũ uocare. Sensus quippe nr̃i. & ad testatio sine his
testib ñ habent fidem. Vnde magis ẽuenit ad ybationẽ. ut ad
sirmẽ uerbũ intellectus mei: adhibeo duos testes nouũ & ue¬
tus testam̃tũ.: adhibeo &iã & tres euangeliũ ꝓphetã apo sicstalus¬

Expanded text:
sine dubio in aeternum salvabisine dubio in aeternum salvabicontra aliquem, quidquid illud peccati et facinoris fuerit, sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. erbum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, et ad firmum verbum intellectus mei adhibeo duos testes, Novum et Vetus Testamentum: adhibeo etiam et tres, Evangelium, Prophetam, Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ꝑ inuidiã aut odium mucrone malitiae aliquẽ ꝑcus¬
serit & in mortẽ animȩ sed uxerit: Aet̾nȩ morti ipse obno¬
xuiserit. Vnde ipsa ueritas ait. Siquis scandali⁊ auerit unũ
depusillis istis qͥ inme credunt: expedit ei utmola asinaria
aldatur colloeĩ & demergatur in ꝓfundũ. Etiohannes ait.
Quiodit frmsuũ homicida est. Etscitis quia ominis homicida
ñ habet uitã aet̾niam insemanentẽ. Hictalis ab altarednũ
euelli iubetur: quia indignus sacram̃tis dominicis a participa¬
tione sacri altaris merito remouetur: necreuodiri adueniã
nisi ꝑ condignã poenitentiã ullomodo meretur. Qui aut̃ ñ
uoto malitiaȩ sedinꝑcuriã aut ignorantiã aliquẽ leserit:
habet urbes refugii eccłam iudelic& catholicã. ubis eangustia
penitentiae coartans. ꝑomue tempus p̃sentis uitae bonis ope¬
ribus studiũ impendens maneat. Etsispemsuã in morte
pontificis summi redemptoris uidelicet sui posuerit: hic

Expanded text:
si quis per invidiam aut odium mucrone malitiae aliquem percusserit, et in mortem animae seduxerit, aeternae morti ipse obnoxius erit. Unde ipsa Veritas ait: « Si quis scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut mola asinaria addatur collo ejus, et demergatur in profundum . » Et Joannes ait: « Qui odit fratrem suum, homicida est; et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem evelli jubetur, quia indignus sacramentis Dominicis, a participatione sacri altaris merito removetur, nec revocari ad veniam nisi per condignam poenitentiam ullo modo meretur. Qui autem non voto malitiae, sed per incuriam aut ignorantiam aliquem laeserit, habet urbes poenitentiae coarctans, per omne tempus praesentis vitae bonis operibus studium impendens maneat. Et si spem suam in morte pontificis summi, redemptoris videlicet sui posuerit, hac
Abbreviated transcription (Latin):
sexciuitates resugii decernere homicidis qͥ homicidiũ ñsponte
fecer̃. Hocest cades ingalilea montis neptalim: & sichem in monte
ephraim.: & cariatharbe. ipsa est ebron inmonte iuida: & trans
iordanem contra occidentalẽ plagã hiericho urbẽ bosor quae
sitaẽ in campestri solitudine decribu ruben & ramoth inga¬
laath. detribugad: & gaulon inbasan detribu manasse. Hac

Expanded text:
sex civitates refugii decernere homicidis, qui homicidium non sponte sex civitates refugii decernere homicidis, qui homicidium non sponte fecerint: hoc est Cades in Galilaea montis Neptalim; et Sichem in monte Ephraim; et Cariath Arbe: ipsa est Hebron in monte Juda; et trans Jordanem contra occidentalem plagam Jericho urbem Bosor, quae sita est in campestri solitudine de tribu Ruben; et Ramoth Galaad de tribu Gad; et Gaulon in Basan de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
cramenti subspe side & caritate abscondit̃: reus ꝑ petrati homi¬
cidu ñtenetur. Eumq extincti ꝓximus & cum inuenerit ñ oc¬
cidit : ꝗa cũ districtus uidex uenerit quisese nob̵ ꝑnaturȩ nr̃ae
c̃sortiũ iunxit: abeo ꝓcul dubio uindictã deculpereatu ñ ex¬
petit: que sub euis uenia spes sides &caritas abscondit. Citius ergo
culpadimittit᷑ : quae nequaquã malitiae studio ꝑpetratur. Cũaut̃
dilatauerit dñs ds̃ tuus terminos tuos sic̃ uirauit patrib tuis. & de¬
derit tibi cunctã t̾rã quãeis pollicitus est. sitamen custodieris man¬
data eĩ: & feceris qu&e ego p̃cipio tibi hodie utdiligas dnm̃ dm̃tuũ.
& ambules inuus eĩ omnitẽpore: ad destbitres alias ciuitates.
& supra dictarũ trium urbiũ numerũ duplicabis: ut ñ efsundat᷑
sanguis umoxius in mediot̾rȩ quã dñs ds̃ tuus dabit tibi possiden¬

Expanded text:
cramenti, sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicramenti, sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus cum invenerit, non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem ejus venia, spes, fides, charitas, abscondit. Ejus ergo culpa dimittitur, quae nequaquam malitiae studio perpetratur. « Cum autem dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos sicut juravit patribus tuis, et dederit tibi cunctam terram quam eis pollicitus est, si tamen custodieris mandata eius et feceris quae hodie praecipio tibi ut diligas Dominum Deum tuum et ambules in viis eius omni tempore addes tibi tres alias civitates et supradictarum trium urbium numerum duplicabis ut non effundatur sanguis innoxius in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi possiden
Abbreviated transcription (Latin):
efsusus est sanguis dolore stimulatus ꝑ sequatur & adp̃hendat eũ
silongior uia suerit. & ꝑcutiat animã eĩ ꝗñ estreus mortis: quia
nullũ contra eũ quioccisus est odium prius habuisse monstratur.
Adsiluã cum amicoimus: quotiens cũ quolib& ꝓximo adintu¬
enda delicta noconuertimur: & simpliciter ligna succidinus.
cum de linquentiũ uitapia intentione resecamus. Sedsecuris
manũ fugit: cum sese increpatioplus quã necesseest inasperitate
ꝑtrahit. Ferrũq dema nubrio ꝓsilit : cum decorreptione sermo
durior excedit. Etamicũ ꝑcutiens occidit. ꝗa auditorẽ suum
ꝓlata c̃tumelia abspũ dilectionis int̾̃sicit. Correpti nãq mens
repente adodium ꝓruit: sihanc in moderata increpatio plus
quã ustũ est addicit. Sedis qͥ incaute lignũ ꝑcutit & ꝓximũ ex¬
tinguit: adires necesseẽ. urbes fugiat ut munimine earũ desen¬
sus uiuat: ꝗa si ad paenitentiae lamenta c̃uersus inunitate sa¬

Expanded text:
 sanguis, dolore stimulatus persequatur, et apprehendat eum si longior via fuerit, et percutiat animam ejus qui non est reus mortis: quia nullum contra eum qui occisus est odium prius habuisse monstratur. » Ad silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simplicitate ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis fugit manum, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitate protrahit; ferrumque de manubrio prosiliit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit Correpti namque mens repente ad odium proruit, sed hanc immoderata increpatio plus quam debuit, addicit. Sed hic qui incaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut munimine earum defensus, vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ille quippe bene ad ẽtẽplatiuã uitã transit. ꝗinaetiua uita
intentionis suȩ uestẽ ñ mutauerit. Eus̃ ñ nulliqͥ prius quã¬
omp̃tis dĩ seruitio socient᷑ iambona operari diligunt. sunt uero
alii qͥbona opera postiuã ad seruitiũ ompt̃is dĩ uenerint discui.
Quiergo operationẽ bonã & priusquã ad dĩ seruitiũ ueniret ha¬
berestuduit: ebreus seruus cũ uxore emptus est . Etplerũq
deserere. Unde & illic subdit̃. Sihabens uxurẽ & uxor egredi
ad c̃tẽplationẽ ꝑuenit. xiam foris actionẽ boni operis qua ꝓdes¬
se possit aliis ñrelinquid. Si aut̃ dñs deiderit illi uxorẽ & pepe¬
rerit filios & filias mulier & liberi eĩ er̃ dominisiui. Ipse uero exa
cũuestitusuo. Seruo empto dñsdat uxorẽ cũ p̃di cator quisq eũ
quẽ iure omp̃tidõ mancipauerit bonȩ actioni c̃iungit. Nam

Expanded text:
Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem non mutaverit. Et sunt nonnulliomnipotentis Dei servitio socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, et priusquam ad Dei servitium veniret habere studuit. Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumquedeserere. Unde et illic subditur: « Si habens uxorem, et uxor egrediaad contemplationem pervenerit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. « Si autem dederit dominus illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse vero exibit cum vestitu suo. » Servo empto dat dominus uxorem, cum praedicator quisque quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bonae actioni c
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcedros libani transiuit & ñ erat. ꝗa iniquoꝵ potentiã eẽ magnũ
aliquid fortasse credimꝰ. nisi ad ꝑmanens sđm mente transeamꝰ.
Seruus uero ebreus emptus sex annis seruire p̃cipit̾: itaut in
septimo liber exeat gratis. Quid enĩ ꝑsenariũ numerũ. nisi ac¬
tiuae uitae ꝑ fectio designatur.: Quidꝑ: Airũ fusi c̃tẽplatiua
exprimitur : Sex annis seruit & septimo egredi t̃ liber. ꝗ ꝑ
actiuã quã ꝑ fecte exhibuerit: ad c̃tẽplatiuȩ uitȩ liber¬
tatẽ transit. Et notandũ qđ gratis liber egredit̾. qr hiꝗ post¬
quã oma fecerint dicuntse inutiles seruos : eis ꝓculdubio sic̃
ipsa actiua suit exmunere: itaerit ex gratia & iã ẽtẽplatiua.
Cumquali ueste intrauerit. cũtali exeat. Quia omnino neces¬
seest ucunus quisq nrm̃ in hoc qđ incipit ꝑseuerae : atq usq
ad sinẽ operis inea qua inchoauit intentione ꝑdur&.

Expanded text:
sicut cedros Libani, trsicut cedros Libani, traliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid per septenariexprimitur? Sex annis servit et septimo egredietur liber, qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos, eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat: quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione, perduret.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ adhuc inscło seruimꝰ peccato. Si aut̃ nolueriniꝰ: ꝑforabit̃ nobis
auricula intestimoniũ inoboedienti&. & cũuxore & filis nr̃is
quos p̃tulimꝰ litati idẽ cũ carne &operib eĩ iugiter peccati serui
erimus inaet̾nũ. Seil& alit̃ hoc in tellegi potest. Nempe sciendũ ẽ.
ẽ altera in uoluntate. Quis enĩ cognoscens dm̃ eĩ regnũ ingredit :
nisi prus beneo peret̃ : Sine c̃tẽplatiua ergouita intrareposs̃
ad cȩlestẽ patriã ꝗbona quae poss̃ operarȩ ñ neglegunt: sine ac¬
tiua aut̃ intrare ñ poss̃ si neglegunt bona operariquae poss.
Etseruus ebreus enut: quando unusquisq: qͥ iam ꝗbhoc scło mente
transit. seruitio omp̃tis dĩ subdit. Ille & enĩ dõ uere seruire
appetit: ꝗ abhoc scło mente transi redidicerit. Sic moyses tran¬
siuit utuider& uisũ : si s dđ cũ uider& impiũ exaltatũ & eleuatũ

Expanded text:
dum adhuc in saeculo servimus peccato; si autem noluerimus, perforabitur nobis dum adhuc in saeculo servimus peccato; si autem noluerimus, perforabitur nobis auricuquos praetulimus libertati, id est, cum carne et operibus ejus, jugiter peccati servi erimus in aeternum. Sed et aliter hoc intelligi potest. Nempe sciendum est, est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Dei subditur. Ille etenim Deo vere servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi apudceeẽ sentiat: adsiumes subulã & ꝑforabis aurẽ eĩ inianua
domustuȩ. & seriu& tibi usq insempit̾nũ & cã. Quȩdeseruo
ebreo p̃cipiunt᷑ ut sexannis seruiat. & dimittat᷑ libergratis. ne
serui xp̃iani hoc flagitarent adominissuis. a postolica auctoritas
iub& seruos dominis suis eẽ subditos. ne nom̃ dĩ &x doctrinablas phe¬
metur. Illud enĩ ex hocsatis c̃stat inmysterio p̃ceptũ. qr & ꝑtundi
subula eĩ aurẽ ad postẽ p̃cepitds̃ qͥ lib̵ tatẽ illã recusaret. Precipitur
enĩ utebreus puer. si forte in seruitutẽ deuenerit sex annis seruiat.
septimouero anno li dimittatur: qđ si egredi aseruitute noluerit
ꝓpt̃ udcorẽ & silios. ꝑforabit̃ auricula eĩ & erit seruus in scłm.
Ioc dep̃senti scło ñ dr̃ sedde futuro : qr insex etatib: huiꝰ scłi seruien¬
tes septimodie aẽ no sabbatoliberamur: sitam̃ uoluerim̾eẽ liberi

Expanded text:
sibi apud te esse sentiat, assumes subulam, et perforabis aurem ejus in janua sibi apud te esse sentiat, assumes subulam, et perforabis aurem ejus in janua domus tuae, et serviet tibi usque in sempiternum, etc. » Quae de servo Hebraeo praecipiuntur, ut sex annis serviat, et dimittatur liber gratis, ne servi Christiani hoc flagitarent a dominis suis, apostolica auctoritas jubet servos dominis suis esse subditos, ne nomen Dei et doctrina blasphemetur. Illud enim ex hoc satis constat in mysterio praeceptum, quia et pertundi subula ejus aurem ad postem praecepit Deus, qui libertatem illam recusaret. Praecipitur enim ut Hebraeus puer, si forte in servitutem deveherit, sex annis deserviat, septimo anno vero liber limittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, perforabitur auricula ejus, et erit servus in saeculum. on dicitur, sed de futuro, quia in sex aetatibus hujus saeculi servientes, septimo die, aeterno sabbato liberamur: si tamen voluerimus esse liberi,
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ incordetio iniꝗtas dic̃s: adypiat annus septimus annus
remssionis & malignet᷑ oculustuus infratrẽ tuũ egenũ. & ñ tri¬
buas ei. & exclamabit aduersũte addum & erit inte percatũ
magnũ. Magnifice occultũ uerbũ hoc dixit: qm̃nemo audiq
hocdicere ꝗ potuerit cogitare. ideo ñ eẽ mutuũ dandũ indigenti
quĩ ad ꝓpinquat annius remissionis: cũ ds̃ ꝓpt̃ misdĩam utrũq¬
p̃ceperit. & cõmodari cũ quisq indiget: & remitti anno remissi¬
onis. Quo modo ergo miseri corditer remissurus est illo anno
quoremittendũ ẽ. sic rudelit̃ cogitat illo tẽpore dandũ nẽe
& sex annis seruierit tibi. inseptimo anno dimictes eũ liberum¬
x c&̃. Hlosemptos ñ annoremissionis remitti uoluit. quem
septiniũ quẽq obseruari oportebat ab omnib seilanno septimo
emptionis eĩ quoto eũq anno illoꝵ. septimꝰ iste annꝰ occurreret
Sin aut̃ dixerit nolo egredi eo qđ diligatte & domũ tuã & bene

Expanded text:
cultum in corde tuo iniquitas, dicens, Appropiat annus septimus, annus remissionis; et malignetur oculus tuus in fratrem tuum egenum, et non tribuas ei: et exclamabit adversum te ad Dominum, et erit in te peccatum magnum. Magnifice occultum verbum hoc dixit; quoniam nemo audet hoc dicere qui potuerit cogitare, ideo non esse mutuum dandum indigenti, quoniam appropinquat annus remissionis, cum Deus propter miserpraeceperit, et commodari cum quisque indiget et remitti anno remissionis. quomodo ergo misericorditer remissurus est illo anno quo remittendum est, si crudeliter cogitat illo tempore dandum non esse et sex annis servierit tibi, in septimo anno dimittes eum liberum. » Hos emptos non eo anno remitti voluit, quem septimum quemque observari oportebat ab omnibus; sed anno septimo emptionis ejus, quotocunque anno illorum septimus iste annus occurreret. « Sin autem dixerit: Nolo egredi, eo quod diligat te et domum tuam, et bene
Abbreviated transcription (Latin):
tab naculoꝵ. Quidẽ qđ feminis tacitis demasculis lexmandat in c̃¬
spectudñ p̃sentandis. nisi qđ ereator nr̃ quic quid molle queꝗd fra¬
gile & infirmũ in nr̃a c̃uersatione est reꝓbans. firtia uirtutũ
opera a nob̵ exꝗrit : Sun fide patris & filii & spũ scĩꝓ et̃nȩ merce¬
dis adeptultempore uitae p̃sentis. bonis operib: studiũ inpendimꝰ:
masculinũ nrm sine dubio antẽc̃ spectũ dnĩ dignestatuim: Non
a ppar&: ꝗnihil secũ desructu sui laboris portat: Alius nãq adi¬
piscendis honorib exsudat: alius mubti plicandis facultatib estuat
riens deserit ante dnm uacuus appar&. qr secũ ante iudicẽ nihil
tulit. Hinc ergo ꝑlegẽ salubrit̃ ad monem dicentẽ. ñ apparebis
inc̃spectudnũ uacuus Quienĩ ꝓmerendȩ uitae mercedẽ bene agen¬
Adexam̃ quippe iudiciꝰ portantes manipulos ueniunt: ꝗ in semetipiis

Expanded text:
 Deo. Quid est quod feminis tacitis, de masculis lex mandat in conspectu Domini praesentandis, nisi quod Creator noster quidquid molle, quidquid fragile, et infirmum in nostra conversatione est reprobans, fortia virtutum opera a nobis exquirit? Sdis adeptu, tempore vitae praesentis bonis operibus studium impendamus, masculinum nostrum sine dubio ante conspectum Domini digne constituimus. « Non apparet, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat; alius multiplicandis facultatibus aestuat;riens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonetur dicentem: « Non apparebis in conspectu Domini vacuus. » Qui enim promerendae vitae mercedem bene agenAd examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰceptis eiꝰs ex quoquenda peccata. Cuius magnas̃ crimina. Vltũ
ꝑlasciuiae blardim̃ta seꝑdidit : fortiori disciplima sereilinat.
singulos & comedes in ẽspectudñ dĩtui in loco quẽ elegerit: ut
tempore. Cũaut̃ longior fuerituia & locus quẽ elegerit dñs dẽ¬

Expanded text:
praeceptis ejus sunt excoquenda peccata, cujus magna sunt crimina, ut qui praeceptis ejus sunt excoquenda peccata, cujus magna sunt crimina, ut qui per lasciviae blandimenta se perdidit, fortiori disciplina se redimat.singulos et comedes in conspectu Domini Dei tui in loco quem elegerit ut itempore cum autem longior fuerit via et locus quem elegerit Dominus De
Abbreviated transcription (Latin):
& si euangelicã simulant p̃dicationẽ quȩ dic̃ ñueni uocare iustos
s ed peccatores inpenitentiã & ñhabent necesse sani meilicũ seil
qͥmale habent: a quolatro saluatus ẽ & adultera iustificata est ax¬
qͥplus debebant plus diligere ignoscentẽ dicunt. Sedtam̃ qr ñ scđm¬
ueritatẽ socialẽ amplectunt᷑ uitã ab utunt̃ aut̃ c̃passione p̃dica¬
tionis ꝓsuis uoluptatib: in mundis̃ atq ab ominabiles. ut pote
cinũ ẽ neues camini exeo. Peregrino qͥ intraportastuas ẽ daut co¬
medat aut uendeei: qr tupopulus scr̃ diĩ di tuies. Omne mundũ
comedere p̃cipit: ꝗac tionib bonis & inorib honestis utic̃cedit
Morticinũ uero eđ÷ ꝓhib&: qr amortuoꝵ operib abstinere nos ui¬
ꝓicit. cũ cos a sordib peccatuꝵ abstinere nolle c̃spicit. Undediei
introducit᷑. Proinde peccans. nẽ coquenđ in lacte matris: idẽpur¬
gandus medio crib: tenerrimisq: ecđ &e disciplinis. sed austeriorib

Expanded text:
ngelicam simulant praedicationem, quae dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam ; et: Non habent necesse sani medicum, sed qui male habent ; a quo latro salvatus est, et adultera justificata. Et qui plus debebant, plus diligere ignoscentem dicuntur: sed tamen plectuntur vitam, abutuntur autem compassione praedicationis, pro suis voluptatibus immundi sunt atque abominales, ut pote cinum est, ne vescamini ex eo. Peregrino, qui intra portas tuas est, da ut comedat, aut vende, quia tu populus sanctus Domini Dei tui es. » Omne mundum comedere praecepit, quia actionibus bonis et moribus honestis uti concedit. Morticinum edi vero prohibet, quia a mortuorum operibus abstinere nos juprojicit, cum a sorde eos peccatorum abstinere nolle, conspicit. Unde dicit introducitur. Proinde peccans non est coquendus in lacte matris, id est, non est purgandus mediocribus tenerrimisque Ecclesiae disciplinis: sed austerioribus
Abbreviated transcription (Latin):
erunt peccaturidõ offendendo magnis iniꝗtatib sius. utnec poeniten¬
tiam agere uellent & ad diñ redire utr inarent. De qb & iam dicitꝰ¬
qm̃ caros & sp̃s ambulans & ñ reuertens. Pocest & iam sic incelle

Expanded text:
erint peccaturi deum offendendo magnis iniquitatibus suis, ut nec paenitenerint peccaturi deum offendendo magnis iniquitatibus suis, ut nec paenitentiam agere uellent et ad deum redire, ut sanarentur. de quibus etiam ali spiritus ambulans et non reuertens. potest etiam sic intelleg