comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum regnum & głam. Manifesta sut̃
hȩc. Commonet enim illos qu modo
crediderint se predicantem. & qualem
eum fuerint expti. & que precepta de
derit eis. ut digni fierent deo. qui illos
uocauit de terris ad celos. ut exsuscitet
leticiam illorum. Idcoq ce nos gras agi¬
mus deo sine intermissione. quod cum
accepissetis a nobis uerbum auditus dĩ.
suscepistis ñ ut uerbum hominum. sed
sicut est uere uerbum dĩ. quod &e oꝑatur
in uobis qui credidistis. Deo grãs refe¬
runt. qui aꝑuit sensum illorum adre¬
cipiendum eugłium suum. Gła enim
predicantium ẽ. quando audientes faci¬
le credunt. Tanta enim deuotione rece¬
perunt uerbum. ut probarent se intel¬
lexisse dĩ eẽ doctrinam. Uos enim fr̃s
imitatores facti estis ęccłarum dei que
sunt in uidea. quȩ s̃ in xp̃o iħu. quia ea¬
dem passi estis &e uos acontribulibus ur̃is
sicut & ipsi a uideis. qui et dominum iħm
&e deo non placuerunt. et omnib homi¬

Expanded text:
suum regnum et gloriam. Manifesta sunt suum regnum et gloriam. Manifesta sunt haec. Commonet enim illos quomodo crediderint se praedicante, et qualem eum fuerint experti et quae praecepta dederit eis; ut digni fierent Deo, qui illos vocavit de terris ad coelos, ut exsuscitet laetitiam illorum. Ideoque et nos gratias agimus Deo sine intermissione, quod cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, suscepistis illud non ut verbum hominum, sed sicut est vere, verbum Dei, quod et operatur in vobis qui credidistis. Deo gratias referunt, qui aperuit sensum illorum ad recipiendum Evangelium suum. Gloria enim praedicantium est, quando audientes facile credunt; tanta enim devotione receperunt verbum, ut probarent se intellexisse Dei esse doctrinam. Vos enim, fratres, imitatores facti estis Ecclesiarum Dei, quae sunt in Judaea, dem passi estis et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi a Judaeis, qui et Dominum inteecuti sunt, et Deo non placuerunt, et omnibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
ti. omnem sensum suum in dileccione
haberent apli. Meministis enim fr̃s la
borem nr̃m &e fatigationem. nocte acdie
oꝑantes. ad hoc. ne quem ur̃m grauare.¬
mus. Hoc est. quod dicit in actis apłoꝵ¬
O mnia inquit que michi ce his qui sũt
mecum. fuerunt uccessaria. laborauer̃t
manus istȩ. unde & in alia epła dicit.
qui non laborat nec manducet. Et hoc
contra pseudo apłos. qui ut ociosi mandu¬
carent. predicatores eẽ se fingebant. Ut
ergo exemplum daret quemadmodum
ꝓderet. labori insistebat humano. offus¬
cans pseudo apłos. ꝓpterea quia qui
labori insistunt a malis cogitationib
declinant. occupantes animum suum
&e a ꝑiculis prohibentes. Predicauimus
uobis eugłium dĩ. uos testes estis oe ds̃.
Iquam scẽ & iuste & sine querela. uobis
qui creditis facti sumus sicut scitis qͦmͦ
Iunumquemq ur̃m ut pater filios ob¬
secrantes uos. & consolantes. ad hoc ut
ambuletis digne deo. qui uocat uos in

Expanded text:
ti, omnem sensum suum in dilectione ti, omnem sensum suum in dilectione haberent Apborem nostrum et fatigationem, nocte ac die operantes ad hoc, ne quem vestrum gravaremus. Hoc est, quod dicit in Actis apostolorum. Omnia, inquit, quae mihi, et iis qui sunt mecum, fuerunt necessaria, laboraverunt manus istae. Unde et in alia epistola dicit: Qui non lcontra pseudoapostolos, qui, ut otiosi manducarent, praedicatores esse se fingebant. Ut ergo exemplum daret, quemadmodum atores proderet, labori insistebat humano, offuscans pseudoapostolos; praeterea quia qui labori insistunt, a malis cogitationibus declinant occupantes animum suum, et a periculis prohibentes. Praedicavimus vobis Evangelium Dei. Vos testes estis, et Deus, quam sancte, et juste et sine querela vobis, qui creditis, facti sumus, sicut scitis, quomodo unumquemque vestrum, ut pater filios, obsecrantes vos et consulentes ad hoc, ut ambuletis digne Deo, qui vocat vos in
Abbreviated transcription (Latin):
apłos omnia illata uident accipere.
possent ipsi sine inuidia. simpliciores
homines depredari. Neᷤ querentes ab
homnibus głam neq a uobis neq ab a¬
n tantum grauat pseudo apłorum cau¬
sam. ut se abuuere dicat. cum licete il¬
li obsequia requirere. ad comprim̃dos
eos. quibus nec facultas erat nec pudor.
et tamen honorem sͥ poscebant. Se enĩ
pocius quam dĩ doctrinam. commenda¬
ri uolebant. Apłs autem. qui głam nõ
ad presens sed in futuro querebat. se hu¬
milem faciebat. ut dĩ predicatio exal¬
taretur. S facli sumꝰ paruuli in medio
ur̃m. tanquam si nutrix foueat filios su¬
os. ita desiderantes uos. cupimus imper¬
tiri uobis non solum euangłium dei. s
etiam animas nr̃as. quia lem̃i nobis fac¬
tiestis. Tantum affectum habere se cura
illos ostendit. quem quia uerus ẽ non
uerbis magis quam rebus. probatum
uult uderi. Potest enim in uerbis lat̾e
fallacia. ut his exhortationibus ꝓuoca¬

Expanded text:
apostolos omnia illata vident accipere, apostolos omnia illata vident accipere, possint ipsi sine invidia simpliciores homines depraedari. Nec quaerentes ex omnibus gloriam, neque a vobis neque ab antantum gravat pseudoapostolorum causam, ut se abnuere dicat, cum liceret illi obsequia requirere, ad comprimendos eos, quibus nec facultas erat, nec pudor, et tamen honorem sibi poscebant. Se enim potius quam Dei doctrinam commendari volebant. Apostolus autem, qui gloriam non ad praesens, sed in futuro quaerebat, se humilem faciebat, ut Dei praedicatio exaltaretur. Sed fuimus parvuli in medio trum, tanquam si nutrix foveat filios suos; ita desiderantes vos, cupimus impertire vobis non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras, quia carissimi nobis facti estis. Tantum affectum habere se circa illos ostendit, quem, quia verus est, non verbis magis quam rebus, probatum vult videri. Potest enim in verbis latere fallacia, ut his exhortationibus provoca
Abbreviated transcription (Latin):
torum Iustũ autem electum se ce missũ
predicare. multis probat rebus. quia et
in pressuris fortior inuentus ẽ. & in con¬
uersatione irreprehensibilis. ut nicħ eẽt
in hoc. quod minus deo dignum uidet᷑
stus causa xp̃m predicabat fauori homi¬
num seruientes. quia & in arguendo re¬
missiores erant. quippe cum nec aucto¬
ritas ẽẽt. & in tribulatione infirmi. qr
non ex corde sed in fallacia. erat sermo eo¬
rum. Omnis enim qui aliquid sine spe
agit. orta tribulatione succumbit. Neq
enim umquam in uerbo adulationis
conuersati sumus. sicut scitis. neq inoc¬
casione auariciȩ. ds̃ testis est. Nunc ape¬
ruit quod supra significauit. cum dic̃.
non in occasione auariciȩ. dm̃ dans te-¬
stem. quia istud ex corde faciebat. non
in hẏpocrisi. quasi contempnens pau¬
ca. ut forte plura offerrentur. Unde et
ipsos conuenit. scientes ac probantes
quia nulli fuerat adulatus. Pseudo
enim apłi formam auariciȩ dari sibi

Expanded text:
torum. Iste autem electum se et missum torum. Iste autem electum se et missum praedicare multis probat rebus; quia et in pressuris fortior inventus est, et in conversatione irreprehensibilis; ut nihil esset in hoc, quod minus Deo videretur dignstus causa Christum praedicabant, favori hominum servientes; quia et in arguendo remissiores erant, quippe cum nec auctoritas esset, et in tribulatione infirmi; quia non ex corde, sed in fallacia erat sermo eorum. Omnis enim qui aliquid sine spe agit, orta tribulatione succumbit. Neque enim umquam in verbo adulationis conversati sumus, sicut scitis, neque in occasionem avaritiae. Deus testis est. Nunc aperit quod supra significavit, cum dicit: Non in occasione avaritiae, Deum dans testem, quia istud ex corde faciebat, non in hypocrisi, quasi contemnens pauca, ut forte plura offerrentur. Unde et ipsos convenit, scientes ac probantes quia nulli fuerat adulatus; pseudo enim apostoli formam avaritiae dari sibi
Abbreviated transcription (Latin):
introitum nr̃m ad uos. quia non ina-¬
nis fuit. sed ante passi & contumeliis
afflicti. sicuit scitis in philippis exerta li¬
bertate usi sumus indeo nostro. loquen¬
do ad uos euangłium dĩ in magno cer¬
tamine. Hanc pressuram quod nunc
memorat. passus ẽ in philippis cum si
spe utiq promissi premii ut & hi securi
eẽnt. in ꝑsecutionibus gaudentes. propt̃
futuram mercedem. Signum ergo deuo¬
ti & fidelis predicatoris hoc dicit ẽẽ. si
in pressura loqui dei non timeat uerbr̃.
inanem illum significans. qui terrore p̃
Inon cedit. ut coronetur. Nam exhorta¬
Itio nr̃a non ex fallacia. neq ex immun¬
Iditia. neq in dolo. sed sicut probati su¬
mus a deo. ut crederetur nobis eugłm.
Iita loquimur. non ut hominibus pla¬
Icentes sed deo qui probat corda nr̃a. Hoc
ꝓpter pseudo apłos dicit. qui dolo & fal-¬
latia predicabant non missi. ut circum¬
uenirent gentes ad seruiendum legifac.¬

Expanded text:
introitum nostrum ad vos, quia non inaintroitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit: sed ante multa passi, et contumeliis affecti, sicut scitis, in Philippis, exerta libertate usi sumus in Deo nostro loquendo ad vos Evangelium Dei in magno certamine. Hanc pressuram, quam nunc memorat , passus est in Philippis cum Silspe utique promissi praemii; ut et hi securi essent in persecutionibus, gaudentes propter futuram mercedem. Signum ergo devoti et fidelis praedicatoris hoc dicit esse, si in pressura loqui verbum Dei non timeat, inanem illum significans, qui terrore pranon cedit, ut coronetur. Nam exhortatio nostra non ex fallacia, neque ex immunditia, neque in idolo, sed sicut probati sumus a Deo; ut crederetur nobis Evangelium, ita loquimur, non ut hominibus placentes, sed Deo, qui probat corda nostra. Hoc propter pseudoapostolos dicit, qui in dolo et fallacia praedicabant non missi, ut circumvenirent gentes ad serviendum legi fac
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in omnem locum. Ita ut non ne¬
cesse habeamus nos aliquid eloqui.
psi enim de nobis annunciant. qualẽ
introitum habuerunus ad uos. & quomͦ
conuersi estis ad deum ab idolis. ad ser¬
uendum deo uiuo & uero. & ad exspec¬
tandum filium eius de cȩlis. quem susci¬
tauit ex mortuis. sħm. qui eripiet nos
ab ira ueniente. Sic ꝑagrasse dicunt
famam introitus sui & conuersationis
eorum cum predicatione eugłii. ut ñ
eẽt necesse. ca dicere. Superfluum est
enim ca fari quȩ nota sunt. Ad omnes
enim incireuitu ꝑuenerat. ita. ut & an¬
nunciarent ceteris. qua deuotione sus¬
ceꝑant apłos. & quia ad omnia que au¬
dierant ab eis. fuerant ꝓmptiores. relin¬
quentes deos mortuos. exspeetarent au¬
tem xp̃m de cȩlis. quem humane salu¬
tis causa mortuum audierant & resur¬
rexisse deuicta morte. & cum carne as¬
sumptum in celos ministra nube. ad
confusionem prudentium mundi. qui
consideratione habita mundanorum.

Expanded text:
ervenit in omnem locum. Ita ut non neervenit in omnem locum. Ita ut non necesse habeamus nos aliquid eloqui. Ipsi enim de nobis annuntiant, qualem introitum habuerimus ad vos: et quomodo conversi estis ad Deum ab idolis, ad serviendum Deo vivo et vero, et ad exspectandum Filium ejus de coelis, quem suscitavit a mortuis Jesum, qui eripuit nos ab ira veniente. Sic peragrasse dicunt famam introitus sui et conversationis eorum cum praedicatione Evangelii, ut non esset necesse ea dicere; superfluum est enim ea fari, quae nota sunt. Ad omnes enim in circuitu pervenerat; ita ut et annuntiarent caeteris qua devotione susceperant apostolos. Et quia ad omnia, quae audierant ab eis, fuerant promptiores, relinquentes deos mortuos: exspectarent autem Christum de coelis, quem humanae salutis causa mortuum audierant, et resurrexisse devicta morte, et cum carne assumptum in coelos ministra nube, ad confusionem prudentium mundi, qui consideratione habita mundanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum gaudio sp̃c scĩ. ita ut fueritis uos
eremplum omnibus credentibus in ma¬
cedonia & in achaia. Cupidi credulita¬
tis. probra et iniurias a ciuibus suis pas¬
si tolerarunt. fiducia futurorum. unde
emuli dicuntur apłorum et ipsius dñi.
tiones passi sunt. gaudentes quia digni
habiti sunt pro nomine domini contli¬
melias pati. scientes prohis magna fo¬
re prȩmia repromissa. Idoneus enim
seruus probatur. quando pro ãmore
domini sui mnimicos eius offendit cuiꝰ
rei memores gauisi sunt spe promissi¬
onis in pressura. Itaq magna exhor¬
tatio est ad profectum. cum similes
illis in locis quibus fama illorum am¬
bulaba / A uobis enim diffamatus ẽ ser¬
mo domini non solum in macedonia
& in achaia. sed in omuem locum fides
ur̃a que ẽ ad deum ꝓcessit. Tale ẽ hoc.
quale &e illud ad romanos eum dicit.
quia fides ur̃a predicatur in uniu̾so
mundo. sed in his amplius quia non
solum fides sed opus fidei illorum ꝑ¬

Expanded text:
cum gaudio Spiritus sancti, ita ut fueritis vos cum gaudio Spiritus sancti, ita ut fueritis vos exemplum omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. Cupidi credulitatis, probra et injurias a civibus suis passi tolerarunt fiducia futurorum. Unde aemuli dicuntur apostolorum, et ipsius Domini; tiones passi sunt, gaudentes quia digni habiti sunt pro nomine Domini contumelias pati , scientes pro his magna fore praemia repromissa; idoneus enim servus probatur, quando pro amore domini sui inimicos ejus offendit. Cujus rei memores, gavisi sunt spe promissionis in pressura. Itaque magna exhortatio est ad profectum, cum similes illis in locis, quibus fama illorum ambulabat. A vobis enim diffamatus est sermo Domini non solum in Macedonia et in Achaia, sed et in omnem locum fides vestra, quae est ad Deum, processit. Tale est hoc, quale et illud ad Romanos, cum dicit: Quia fides vestra praedicatur in universo mundo . Sed in his amplius; quia non solum fides, sed opus fidei illorum p
Abbreviated transcription (Latin):
incarnare pro salute humana. Placitũ
cnim dei est. si proficiatur in xp̃o. Scien¬
tes fr̃s & dilecti a deo. electionem ur̃am
quia euangłium nr̃m non fuit ad uos
in uerbo solum. sed & inuirtute &e in sp̃u
scõ. & in plenitudine multa. sicut scitis.
quales fuerimus in uobis ur̃i causa. Hu¬
miles se fuisse inter eos significant ut
illis formam darent mansuetudinis. nõ
quod defuerint que ad fidem illos horta¬
rentur magnalia. quia doctrinȩ eugłice
robur. uirtus prestabat signorum et pro¬
sed in ueritate plenitudinis. ut nulli ne¬
cessitati deeẽt auxilium. s suꝑhabun¬
dans grã uideretur. & in doctrina. et in
conuersatione. & in egris curandis. ut ꝑ¬
fectum opus sp̃c scĩ appareret in thessa¬
lonicensium eccłiis. ut in nullo se mino¬
res uidentes iudeorum eccłiis. gauderẽt
indono dei. qui participes illos facere
dignatus ẽ promissionis abrahe. Et uos
imitatores nr̃i facti estis et iꝑsius dñi.
suscipientes uerbum in pressura multa

Expanded text:
incarnare pro salute humana. Placitum enim Dei est, si proficiatur in Christo. Scientes, fratres dilecti a Deo, electionem vestram; quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in verbo solum, sed et in virtute, et in Spiritu sancto, et in plenitudine multa, sicut scitis quales fuerimus in vobis vestri causa. Humiles se fuisse inter eos significant, ut illis formam darent mansuetudinis, non quod defuerint, quae ad fidem illos hortarentur, magnalia; quia doctrinae evangelicae robur virtus praestabat signorum et prosed in veritate plenitudinis; ut nulli necessitati deesset auxilium; sed superabundans gratia videretur et in doctrina, et in conversatione, et in aegris curandis; ut perfectum opus Spiritus sancti appareret in Thessalonicensium Ecclesiis, ut in nullo se minores videntes Judaeorum Ecclesiis, gauderent in dono Dei, qui participes illos facere dignatus est promissionis Abrahae. Et vos imitatores nostri facti estis, et ipsius Domini, suscipientes verbum in pressura multa
Abbreviated transcription (Latin):
nos ds̃ in ummundicia sed in scĩmonia.
quappter qui sꝑnit hȩc. non hominem
sꝑnit sed deum. qui dedit sp̃m sc̃m in
uos. Ut fortius astringat ad ea quȩ docet.
dĩ interponit ꝑsonam dicens. non homi¬
nem sꝑnit qui preterit precepta . s dm̃.
uem ideo dicit sanctum sp̃m nobis de¬
disse. ut sc̃e uiuamus. quia in corpre sub¬

Expanded text:
itia, sed in sanctimonia. Quapropter qui spernit haec, non hominem spernit, sed Deum, qui dedit Spiritum sanctum in vos. Ut fortius astringat ad ea quae docet, Dei interponit personam, dicens: Non hominem spernit qui praeterit praecepta, sed Deum. Quem ideo dicit Spiritum sanctum nobis dedisse, ut sancte vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quemadinodum accepistis a nobis.
qualiter oporteat uos ambulare ce pla¬
cere deo. Sic & ambulatis. ut abundetis
bonis oꝑibus. secundum mandata apł¬
ca. Scitis enim quȩ precepta dederimꝰ
uobis ꝑ dominum nr̃m iħm xp̃m. Nãb̾

Expanded text:
ut quemadmodum accepistis a nobis qualiter oporteat vos ambulare, et placere Deo, sicut et ambulatis, ut abundetis bonis operibus secundum mandata apostolica. Scitis enim quae praecepta dederim vobis per Domin
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab ipso ẽ omnis origo. Ipse cnim dr̃e
in malachia ꝓpħa. Si deus ego sumaibi
ẽ timor meus: & si pater ego sum ubi ẽ
honor meus: Salutate omnem scm̃. in
se sc̃ĩficat. ut xp̃o dignus habeatur. qui
dixit. Sancti estote. quoniam ego sc̃s sum.
dominus ds̃ ur̃. Salutant uos qui mecũ
sunt fr̃s. Salutatio fr̃m. solacium inuicẽ
prestat. Quasi imagines enim exhibet de¬
uulsorum. Salutant uos omnes scĩ: ma
nificat propensiorem affectum hab̃e circa
eõ qui de domo cesaris sc̃. Istos & potiores
supramemoratis ostendit frĩbus: quia
ris ꝑsona questiones oriuntur. hic ut so¬
liditatem in eo diuinitatis approbet. tuici¬
onem gr̃ȩ eius sp̃ui nr̃o exoptat. Incip̃¬

Expanded text:
quia ab ipso est omnis origo; ipse enim dixit quia ab ipso est omnis origo; ipse enim dixit in Malachia propheta: Si Deus ego sum, ubi est timor meus? et si Pater ego sum, ubi est honor meus ? Salutate omnem sanctum in se sanctificat; ut Christo dignus habeatur, qui dixit: Sancti estote; quoniam ego sanctus sum, Dominus Deus vester . Salutant vos qui mecum sunt fratres. Salutatio fratrum solatium invicem praestat, quasi imagines enim exhibet divulsorum. Salutant vos omnes sancti, mgnificat propensiorem affectum habere circa eos, qui de domo Caesaris sunt, istos et potiores supra memoratis ostendit fratribus; quia ris persona quaestiones oriuntur, hic ut soliditatem in eo divinitatis approbet, tuitionem gratiae ejus spiritui nostro exoptat.
Abbreviated transcription (Latin):
odorem suauitatis. hostiam acceꝑtabilem
placentem deo. Honociose commonet de
tur. nisi quia aut negligentius aut minꝰ
copiose sicut solitum erat. ab eis fieri fac¬
tum uidebatur: Ut reminiscentes prioꝵ
oꝑm. scirent se minus fecisse quam cepe¬
rant. Licet enim non improbet factum.
sed significat deuotiores illos ante mo¬
pere hoc fuisse. Se tam̃ gratum ẽẽ. & ac¬
ceptũ ferre deo i. quasi sacrificium pla.¬
cidum. Deniq dominus ait. Facite ele¬
mosinam. & ecce munda uobis omnia:
Q uam gratum gͦ opus ẽ. ut omnem ma¬
culam hominis &r sordes emundet. Os̃
uero meus impleat omne desiderium
xp̃o iħu. Ideo discreuit dicens. ds̃ meus.
ut secundum ea quȩ prestabat. meritis
eiuis aurilia adeẽnt. &e desideriis corum.
incopia magnitudinis bonitatis suȩ.
cum dei nutu xp̃ianorum implentur de¬
amen. Hic non discreuit. sed generalit̃
ait. deo & patri nr̃o gła. Deus est ꝓpter
timorem. pater autem honoris causa. et

Expanded text:
onae suavitatis, hostiam acceptabilem, placentem Deo. Non otiose commonet debtur; nisi quia aut negligentius, aut minus copiose, sicut solitum erat ab eis fieri, factum videbatur; ut reminiscentes priorum operum, scirent se minus fecisse, quam coeperant. Licet enim non improbet factum, sed significet devotiores illos ante in opere hoc fuisse; tamen gratum esse, et accepto ferre Deum, quasi sacrificium placitum. Denique Dominus ait: Facite eleemosynam, et ecce omnia munda vobis sunt . Quam gratum ergo opus est, ut omnem maculam hominis et sordes emundet! Deus vero meus impleat omne desiderium  in Christo Jesu. Ideo discrevit, dicens: Deus meus; ut secundum ea quae praestabat meritis ejus, auxilia adessent, et desideriis eorum, in copia magnitudinis bonitatis suae icum Dei nutu christianorum implentur deula saeculorum, amen. Hic non discrevit, sed generaliter ait: Deo et Patri nostro gloria. Deus est propter timorem, Pater autem honoris causa, et
Abbreviated transcription (Latin):
censium. in deo patre et¬
in domino iħu xp̃o. gr̃a
uobis & pax. Trium qui¬
dem episcoporum nomine litterȩ conti¬
nentur. sed sensus & uerba soluis apłi
sunt. Quia enim communi gaudio expl¬
tant in profectu illorum: ex consensuad
plebem epła scribitur in exultatione.
dei patris & domini iħu xp̃i pacem et
grãm his exoptans. Gras agumus deo
semꝑ pro omnibus uobis. memoriam
ur̃i facientes in orationibus nr̃is sine in¬
termissione. memores oꝑis fidei ur̃e &
nr̃i iħu xp̃i. coram deo & patre nostro.
uoniam omnia bona adeo sunt. iccirco
ei primum grãs referunt in ꝓfectu illoꝵ.
qui dignatus est non solum donum su¬
um dare hominibus sub peccato con¬
stitutis. s ce in filios hos adoptare. simul
ad iuuans eos ad omnia exitia toleran¬
da. ut digniores fiant. Quamobrem me¬
minisse horum dicunt se in orationi¬
bus sius eo quod crebrescerent in oꝑ
fidei ceteris eccłiis. ut nutu dĩ ꝑficerẽt
opus ceptum. prompti in studio caritatiꝰ

Expanded text:
sium exemplo alios exhortetur ad fidei incrementa, obis et pax. Trium quidem episcoporum nomina litterae continent, sed sensus et verba solius Apostoli sunt. Quia enim communi gaudio exsultant in profectu illorum, ex consensu ad plebem epistola scribitur in exaltatione Dei Patris, et Domini Jesu Christi pacem et gratiam his exoptans. Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris, sine intermissiristi, coram Deo et Patre nostro. Quoniam omnia bona a Deo sunt, idcirco ei primum gratias referunt in profectu illorum, qui dignatus est non solum donum suum dare hominibus sub peccato constitutis, sed in filios hos adoptare, simul adjuvans eos ad omnia exitia toleranda, ut digniores fiant. Quamobrem meminisse horum dicunt se in orationibus suis, eo quod crebrescerent in opere fidei caeteris Ecclesiis; ut nutu Dei perficerent opus coeptum, prompti in studio charitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
itportat ad dm̃: ut nr̃m sit uelle. perficere
uero. dĩ. Namquis uinc̾ẽpͣ principes. et
potestates. rectores tenebrarum harum
sp̃alia nequicie in celestibus. Nisi solus
dõ quos causa inuidiȩ. inimicos habemus:
ndignantur enim dici nos filios dĩ. Non
gͦ nouum ẽ quod hortatur. sed ut more so¬
lito subditi sint euglio. euram ꝓpriȩ con¬
uersationis habentes. Bona enu conuer¬
satio salutem oꝑatur. Omnia facite sine
murmurationib & hesitationib ut sitis
irreprehensibiles & simplices sicut filii
dei immaculati. in medio nationis prauȩ
& ꝑuersȩ inter quos iucctis sicut lumina¬
ria in mundo. uerbum uitȩ continentes

Expanded text:
ut nostrum sit velle, perficere vero Dei. Nam quis vinceret Principes ac Potestates, rectores tenebrarum harum, spiritalia nequitiae in coelestibus, nisi solus Deus, quos causa invidiae inimicos habemus? Indignantur enim nos dici filios Dei. Non ergo novum est, quod hortatur: sed ut more solito subditi sint Evangelio, curam propriae conversationis habentes; bona enim conversatio salutem operatur. Omnia facite sine murmurationibus et haesitationibus, ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei, immaculati in medio nationis pravae et perversae: inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continente
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuerant. adhibita sollertia opus pristi¬
num iterarunt. memores facti apłi sui.
ut fructus suos ad eum mitterent condẽ¬
dos in horreo celesti: ubi neq tinea neq¬
erugo exterminant. Non quasi propt̃
penuriam dico. Ego enim cognoui in qͥb
sũ sufficiens eẽ. scio &e habundare & humi¬
liare. ubiq et in omnibus imbutus sũ
&e saturari & esurue. & habundare. & pe¬
nuriam pati: omnia possum in eo qui
me confortat. Non se sui causa in hoc eo¬
rum oꝑe gaudere. sed in profectu eoruor
ipsorum: se autem omnia contentum dõ
aduiuante testatur. ut neq de penuria
contristaretur. neq de habundantia
exultaret: sciens quia & habundantia
frequenter extollit. & tolerata penuria
diuitias cęlestes acquirit. Horum tam̃
opera in se benigna declarat: Multorum
enim necessitatibus profuit. Scitis aũt
&e uos philippenses. quia in principio eu¬
angelii cum ꝓfectus sum a macedonia
nulla michi eccła cominunicauerit in ra¬

Expanded text:
ti fuerant, adhibita solertia, opus pristiti fuerant, adhibita solertia, opus pristinum iterarunt, memores facti Apostoli sui; ut fructus suos ad eum mitterent condendos in horreo coelesti, ubi neque tinea, neque rubigo exterminant . Non quasi propter penuriam dico; ego enim cognovi in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, scio et humiliari ubique et in omnibus imbutus sum et saturari, et esurire, et abundare, et penuriam pati: omnia possum in eo, qui me confortat. Non se sui causa in hoc eorum opere gaudere, sed in profectu eorum ipsorum se ante omnia contentum, Deo adjuvante, testatur; ut neque de penuria contristaretur, neque de abundantia exsultaret, sciens quia et abundantia frequenter extollit, et tolerata penuria divitias coelestes acquirit. Horum tamen opera in se benigna declarat; multorum enim necessitatibus profuit. Scitis autem et vos, Philippenses, quia in principio Evangelii, cum profectus sum a Macedonia, nulla mihi Ecclesia communicaverit in ra
Abbreviated transcription (Latin):
ne: hec cogitate. quȩ ce didicistis. & acce¬
pistis. & audistis. & uidistis in me hec
agite. & ds̃ pacis erit uobiscum. In con¬
clusione quȩ reliqua erant ad imitatio¬
nem ꝑfectionis exponit: ut ea quȩ non
solum in uituꝑationem non cadunt. ue¬
rum etiam laude digna sunt. Et cogi¬
tantes & agentes. secuti formam apli. dm̃
pacis habcant secum. Ds̃ nr̃. uere deus
pacis ẽ. qui non rogatus quasi potens. ñ
timidus quasi infirmus ad pacem horta¬
tur. in tantum ut &e peccata in se commis¬
sa concedat. cum possit utiq terrorem
manifestarͬe potentiȩ & ineffabilis mag¬
nitudinis suȩ. etiam inuitos non ad pacẽ
cogere. sed ad subiectionem sed huius mod
par mundi est non dĩ cuius ipsa natura
pax ẽ. Gauisus autem in domino magni¬
fice. quod tandem aliquando reflorustiᷤ
ad hoc ut pro me sentiatis in quo et
sentiebatis: Occupati enim eratis. Nunc
alacritatem suam ꝓpensiorem factam
ostendit. quia in quo negligentiores fac¬

Expanded text:
tate. Quae et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidistis in me; haec agite, et Deus pacis erit vobiscum. In conclusione, quae reliqua erant, ad imitationem perfectionis exponit; ut ea quae non solum in vituperationem non cadunt, verum etiam laude digna sunt, et cogitantes et agentes, secuti formam Apostoli, Deum pacis habeant secum. Deus noster vere Deus pacis est, qui non rogatus quasi potens, non timidus quasi infirmus ad pacem hortatur, in tantum ut et peccata in se commissa concedat; cum possit utique terrore manifestatae potentiae, et ineffabilis magnitudinis suae etiam invitos non ad pacem cogere, sed ad subjectionem. Sed hujusmodi pax mundi est, non Dei, cujus ipsa natura pax est. Gavisus sum autem in Domino magnifice, quod tamdem 262 aliquando refloruistis ad hoc, ut pro me sentiatis, in quo et sentiebatis; occupati enim eratis. Nunc alacritatem suam propensiorem factum ostendit; quia in quo negligentiores fac
Abbreviated transcription (Latin):
est. sed parit lites & rumpit caritatem.
Quȩ enim potest eẽ plebs. in qua uasa au¬
Frea ce argentea tantum sint: non ⁊i lignea.
Le fictilia: S posst̃ ex̾citio boni immutata
fieri aurea & argentea: quia non nat᷑e
uicium ẽ. sed uoluntatis. Hoc enum sen¬
tite in uobis quod ce in xp̃o iħu. qui
cum in forma dĩ eẽt. non rapinam ar¬
bitratus ẽ. ẽẽ se parem deo. Xp̃c semꝑ
in forma dĩ erat. quia imago ẽ inuisibi¬
lis dĩ. S apłs de dei filio cum incarnatꝰ
homo factus ẽ: tractat dicens. Hoc sen
& oꝑibus apparebat ẽẽ ds̃. Forma enĩ
dei. nichil differt a deo. Ideo enim for¬
ma ce imago dĩ appellatus ẽ: ut intel
ut intelligeretur non ipse pater ẽẽ deus:
s hoc eẽ quod deus est. Hic ergo. non ra¬
pinam arbitratus ẽ. cẽ se parcin deo
ciens eium in forma se dei eẽ: non fura¬
tus ẽ. ut diceret. ego & pater unum sumꝰ¬

Expanded text:
est: sed parit lites, et rumpit charitatem. est: sed parit lites, et rumpit charitatem. Quae enim potest esse plebs, in qua vasa aurea est argentea tantum sint, non et lignea et fictilia? Sed possunt exercitio boni immutata fieri aurea et argentea; quia non naturae vitium est, sed voluntatis. Hoc enim sentite in vobis, quod et in Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se parem Deo. Christus semper in forma Dei erat, quia imago est invisibilis Dei. Sed Apostolus de Dei Filio, cum incarnatus homo factus est, tractat dicens: Hoc sentet operibus apparebat esse Deus. Forma enim Dei nihil differt a Deo; ideo enim forma et imago Dei appellatus est, ut intelligeretur non ipse Pater esse Deus: sed hoc esse, quod Deus est. Hic ergo non rapinam arbitratus est esse se parem Deo; sciens enim in forma Dei se esse, non furatus est, ut diceret: Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorem sͥ: non que sua sunt unus qͥs¬
q contemplantes. sed quȩ aliorum s̃.
oc dicit. quia si ẽ uera exhortatio spei
in xp̃o apud uos. qua nos inuicem con¬
solamur. si solacium caritatis cõmu¬
mur in uno corpore nouosi aliqua s̃
uscera. id est si in animo ur̃o sum sicut
& uos in meo si miserationes. hoc est si
affectus pictatis in amore est: implete
gaudium meum. Hȩc quȩ enumerat.
tunc uera probanda significat: si ista
quȩ subtermandat fuerint seruata. ut
unanunes suit. & spũ humiles. non se
inuicem ꝓuocantes: s in caritate gau¬
dentes. ut gaudium plenum sit in eisapłi.
Sic gͦ cos constringit. ut sihec ñ custodi¬
erint: nec in ceteris probati uideantur
Ut quia in aliis nolunt se improbatos
uideri: ista quoq seruent. ut ꝑfecti sint.
S ine dubio enu erant inter cos dissen¬
dientes & inquieti. & qui inani głȩ stu¬
derent: contendere ce uincere uolentes
cum animi atrocitate: ubi premium ñ

Expanded text:
superiorem sibi: non quae sua sunt unusquissuperiorem sibi: non quae sua sunt unusquisque contemplantes, sed quae aliorum sunt. Hoc dicit, quia si est vera exhortatio spei in Christo apud vos, qua vos invicem consolamur, si solatium charitatis commumur in uno corpore novo, si qua sunt viscera, id est, si in animo vestro sum, sicut et vos in meo, si miserationes, hoc est, si affectus pietatis in amore est, implete gaudium meum. Haec quae enumerat, tunc vera probanda significat, si ista quae subter mandat, fuerint servata; ut unanimes sint, et spiritu humiles, non se invicem provocantes, sed in charitate gaudentes; ut gaudium Apostoli plenum sit in eis. Sic ergo eos constringit, ut si haec non custodierint, nec in caeteris probati videantur; ut quia in aliis nolunt se improbatos videri, ista quoque servent, ut perfecti sint. Sine dubio enim erant inter eos dissentientes et inquieti, et qui inani gloriae studerent, contendere et vincere volentes cum animi atrocitate, ubi praemium non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidet presens: ut in nullo pauentes
minas aut terrores aduersariorum custo¬
diant fidem. scientes quia eis qui ꝓxp̃o
tribulantur ad salutem ꝓficit. illis uero
qui tribulant ad ꝑditionem. Et hoc qr
adeo donatum uobis ẽ pro xp̃o. non solũ
ut in eum credatis. sedut etiam ꝓ illo pa¬
tiamini: idem certamen habentes: quale
& iudistis in me. & nunc audistis de me.
Quamquam dĩ grãm extollat in omnib.
ad laudem tamen eorum ꝓficũ quod
dicit. Iuia deus illis concessit pati pro
xp̃o. Nonenim concedit uł donat. nisi
amatoribus xp̃i. Ideo dixit. pro xp̃o do¬
natum ẽ uobis: ut a patre deo donatum
sit diligentibus xp̃m. ut ad augmentum
meritorum suorum patiantur ꝓ xp̃o. se
quentes exempla doctoris sui omni con¬
fidentia certent ad triumphandos infi-
implete gaudium meum ut idem sapi¬
atis. eandem caritatem habentes iunam¬
litate mentis. alius alium existimante

Expanded text:
quae vidit et praesens; ut in nullo paventes quae vidit et praesens; ut in nullo paventes minas aut terrores adversariorum, custodiant fidem, scientes quia eis qui pro Christo tribulantur, ad salutem proficit: illis vero qui tribulant, ad perditionem. Et hoc a Deo donatum est vobis pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed etiam ut pro illo patiamini, idem certamen habentes, quale et vidistis in me, et nunc auditis de me. Quamquam Dei gratiam extollat in omnibus, ad laudem tamen illorum proficit, quod dicit quia Deus illis concessit pati pro Christo; non enim concedit vel donat nisi amatoribus Christi. Ideo dicit: Pro Christo donatum est vobis; ut a Patre Deo donatum sit diligentibus Christum, ut ad argumentum meritorum suorum patiantur pro Christo, et sequentes exempla doctoris sui, omni confidentia certent ad triumphandos, infidimplete gaudium meum, ut idem sapientes, eamdem charitatem habentes, unaniriam, sed in humilitate mentis alius alium existimantes
Abbreviated transcription (Latin):
non eligat. sed hoc uelit quod expediat
multis: Certus etiam domino hoc placẽ.
quod ꝓ multorum salute proficiat. quis
ñ tercii celi cupidus. sꝑneret omnẽ curã
presentem: Quis ñ paradisi suꝑioris
desidĩo. omnia hec postponeret: uis
non uerborum archanorum memor hu¬
mana eloquia deuitaret: Quis ñ post
tanta exicia. eligeret requiem: S quia
caritatem omnibus anteposuit. hoc secu¬
tus est quod ꝓficeret fr̃ibus. Tantum dig¬
ne in eugłio xͥ conuersamini. Dignam
conuersationem uult eos exhibere dis¬
ciplinȩ dominicȩ. ne peniteat eum uolu¬
isse remanere incarne. Ut siue cum ue¬
nero & uidero uos. siue absens audiam
de uobis quod stetis in uno sp̃u unani¬
mes pariter cum fide cugłis certantes.
& non pauescentes in quoquam ab adu̾¬
sariis. quȩ est illis ostentatio interitus.
uobis autem salutis. Uinanimes uult
cos ẽẽ in fide & deuotione contra aduer¬
sarios. ut cadem de illis audiat absens

Expanded text:
non eligat: sed hoc velit, quod expediat non eligat: sed hoc velit, quod expediat multis, certus etiam Domino hoc placere, quod pro multorum salute proficiat. Quis non tertii coeli cupidus sperneret omnem 254 curam praesentem? quis non paradisi superioris desiderio omnia haec postponeret? quis non verborum arcanorum memor humana eloquia devitaret? quis non post tanta exitia eligeret requiem? Sed quia charitatem omnibus anteposuit, hoc secutus est, quod proficeret fratribus. Tantum digne Evangelio Christi conversamini. Dignam conversationem vult eos exhibere disciplinae Dominicae; ut non poeniteat eum voluisse remanere in carne. Ut sive cum venero et videro vos, sive absens audiam de vobis quod stetis in uno spiritu, unanimes, pariter cum fide Evangelii certantes, et non pavescentes in quoquam ab adversariis, quae est illis ostentatio interitus, vobis autem salutis. Unanimes vult eos esse in fide et devotione contra adversarios, ut eadem audiat de illis absens,
Abbreviated transcription (Latin):
nebo om̃ib uob̃. in ur̃m ꝓfectum ⁊ gau¬
dium fidei: ut gła ur̃a habundet in¬
xp̃m. ꝑmeum aduentum iterũ ad uos.
Manifestum est quod dicit. quia si in car¬
ne positus non ociosum est quod uuit.
Habet enim fructum oꝑis sui: quid eligã
inquit nescio. Duabus enim excausisur¬
getur. Habet enim desidium excedere.
&e cum xp̃o ẽẽ muldo melius estimans.
ut iam presens sit apud dm̃. ut exopta¬
tis & promissis fruatur. In carne uͦ ut sit.
adhuc necessarium dicĩt ꝓpter instruc¬
tionem credentium. & cum dissolui & cũ
xp̃o ẽẽ multomagis melius dicati certũ
tamen hoc scire se protestatur quia ma¬
nebit in carne ad profectum fidelim:
ut gła eorum habundet in domino ꝓ¬
ficiens ad laudem apłi. cum iterum ui¬
derint eum Incrementum enim faciunt
scientiȩ: ce plenius fundantur in fide.
quantum affectum habuit circa creden¬
tes. ut hoc quod multo melius sͥ ẽẽ dic̃

Expanded text:
nebo omnibus vobis in vestrum profectum et gaunebo omnibus vobis in vestrum profectum et gaudium fidei; ut gloria vestra abundet per meum adventum iterum ad vos. Manifestum est quod dicit, quia si in carne positus non otiosum est, quod vivit; habet enim fructum operis sui. Quid eligam, inquit, ignoro. Duabus enim ex causis urgetur; habet enim desiderium excedere, et cum Christo esse multo melius aestimans; ut jam praesens sit apud Deum, ut exoptatis et promissis fruatur; in carne vero ut sit adhuc, necessarium dicit propter instructionem credentium. Et cum dissolvi et cum Christo esse multo melius ducat; certum tamen hoc scire se protestatur, quia manebit in carne ad profectum fidelium; ut gloria eorum abundet in Domino, proficiens ad laudem Apostoli, cum iterum viderint eum. Crementum enim faciunt scientiae, et plenius fundantur in fide. Quantum affectum habuit circa credentes, ut hoc quod multo melius sibi esse dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
spes magna ꝓmissionis ẽ. & quia nicħ
mea turpe ⁊ inhonestũ aut fallax ẽ. sicut
apud paganos. s aꝑta simplicitas. Hinc
est unde cum ouini constantia ñcedit
aduersis: ut magnificetur xp̃c in cor¬
pore eiis: siuie occidatur siue cesus eua¬
dat. Ex eo enim quȩ &e quanta spes in
xp̃o est consideratur:. quando ñ solum
cedi &e affligi proeo. sed & mori paratus
est. Uitam enim suam siue in presenti
siue in futuro xp̃m eẽ dicit. Sicut eu
angłista ioħs testatur dicens: Q uod fac¬
tum est in ipso uita ẽ: &e uita erat lux
hominum. Pro hac uita mortale corpꝰ
tradit. ut eum recipiat in eternumr asc
ꝑ hoc. lucrum computat mori ꝓ xp̃o.
Sic gͦ uiuere incarne hic michi fructus
ẽ oꝑis: & quid eligam ignoro. coartor
autem ex his duob. desiderium ha¬
bens dissolui & cum xp̃o eẽ. multo enun
melius ẽ. Remanere autem in carne:
ualde necessarium ꝓpter uos. &r hoc cer¬
tum habens scio quia manebo ⁊ ꝑma¬

Expanded text:
spes magna promissionis est, et quia nihil spes magna promissionis est, et quia nihil in ea turpe, inhonestum, aut fallax est, sicut apud paganos, sed aperta simplicitas. Hinc est enim unde cum omni constantia non cedit adversis, ut magnificetur Christus in corpore ejus, sive occidatur, sive caesus evadat. Ex eo enim quae et quanta spes in Christo est, consideratur; quando non solum caedi et affligi pro eo, sed et mori paratus est. Vitam enim suam sive in praesenti, sive in futuro Christum esse dicit, sicut et evangelista Joannes testatur, dicens: Quod factum est, in ipso vita erat, et vita erat lux hominum . Pro hac vita mortale corpus tradit, ut id recipiat in aeternum: ac per hoc lucrum cumputat mori pro Christo. si vivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eligam ignoro coartor autem e duobus desiderium habens dissolvi et cum Christo esse multo magis melius pervalde necessarium propter vos. Et hoc certum habens, scio quia manebo et perma
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. Michi enim uiuere xp̃c ẽ: et
mori luchrum. Primum gaudium eius
ẽ in fr̃ibus. qui bona uoluntate xp̃m an¬
nunciant. Deinde etiam in eo sedicit
gaudere. quod fallacia hominum adu̾¬
sum eum compositum erat: ut ad inui¬
diam & pressuram eius xp̃c predicaret᷑.
Hoc enim dicit sͥ ad uitam ꝓficere: qd illi
parauerant ad mortem. Hanc enim uitã
suam dicit eẽ. si xp̃c omnibus predicet᷑.
&e se etiam mori paratum. ut hoc possit
impleri: sciens magnam sͥ ꝓ ħuoto ⁊ effica
aduersum se semp machinatur dũ nescit¬
Id calcandam gͦ horum maliuolentiam.
qui decti fallacia. insidias uitȩ cius ten¬
debant dĩ presidiis se muniri testatur
his quos utiq socios gaudii sui dicit.
adiuuantibus oratione. ꝓpter comnru¬
tionem: qui contra uoluntatem illoꝵ.
& ulas aꝑiret predicanti. dans gr̃am
& fiduciam uerbis euis. ut ortas sedi¬
tiones compesceret. In nullo gͦ dicit¬
se confundi in doctrina xp̃rquia et

Expanded text:
mortem; mihi enim vivere Christus est, et mortem; mihi enim vivere Christus est, et mori lucrum. Primum gaudium ejus est in fratribus, qui bona voluntate Christum annuntiant: deinde etiam in eo se dicit gaudere, quod fallacia hominum adversus eum compositum erat, ut ad invidiam et pressuram ejus Christus praedicaretur. Hoc enim dicit sibi ad vitam proficere, quod illi paraverant ad mortem; hanc enim vitam suam dicit esse, si Christus omnibus praedicetur, et se etiam mori paratum, ut hoc possit impleri, sciens magnam sibi pro hoc voto etadversum se semper machinatur, dum nescitd calcandam ergo horum malevolentiam, qui recti fallacia insidias vitae ejus tendebant, Dei praesidiis se muniri testatur, iis quos utique socios gaudii sui dicit, adjuvantibus oratione propter commuinistrationem, qui contra voluntatem illorum et vias aperiret praedicanti, dans gratiam et fiduciam verbis ejus, ut ortas seditiones compesceret. In nullo ergo se dicit confundi in doctrina Christi; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
angłitare comꝑto exemplo apłi. quodds̃
ad est ut tueatur diligentes se: s &e alioᷤᷤ
falsos frs. non fiducia neq dilectione
dĩ. s contentione zeli incitatos. dĩ uer
e frĩbus. sincera quidem sed diuersa uolũ¬
tate. xp̃m annunciabant. Alii enum bona
cione dei. sic iterum econtra. alia duo ge¬
nera ponit: quȩ non sincero animo predi¬
cabant. Quidam enim inuidentes apło.
contentione hoc agebant. Alii uero astu¬
cia simulationis xp̃m annunciabant. ut
possent seditiones ercitare apło. quasi aue¬
tori huuis sectȩ. qui multos aggregaue¬
rat suȩ conspirationi. Maior enim inui¬
dia crescebat apło: quando ex latere enis
multi uidebantur docere. Quid enĩ dũ
tamen omnimodo. siue occasione: sue ue¬
ritate xp̃c annuncietur: &e in hoc gaudeo:
nullo confundar. sed in omni exerta fidu¬
cia. sicut semꝑ & nunc magnificabitur
Ixp̃c in corpore meo: siue ꝑuitam siue ꝑ

Expanded text:
evangelizare, comperto exemplo Apostoli, quod Deus evangelizare, comperto exemplo Apostoli, quod Deus adest, ut tueatur diligentes se; sed et alios falsos fratres, non fiducia, neque dilectione Dei, sed contentione zeli incitatos, Dei verbures ergo e fratribus sincera quidem, sed diversa voluntate Christum annuntiabant; alii enim bona one Dei. Sic iterum e contra alia duo genera ponit, quae non sincero animo praedicabant; quidam enim invidentes Apostolo, contentione hoc agebant: alii vero astutia simulationis Christum annuntiabant; ut possent seditiones excitare Apostolo, quasi auctori hujus sectae, qui multos aggregaverat suae conspirationi. Major enim invidia crescebat Apostolo, quando ex latere ejus multi videbantur docere. Quid enim? Dum momnimodo, siue occasione siue ueritate, Christua annuntietur? et in hoc gaudeo; nullo confundar, sed in omni exerta fiducia, sicut semper, et nunc magnificabitur Christus in corpore meo, sive per vitam, sive per
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiam & contentionem: Quidam uͦ
Alii quidem ex caritate: scientes quod in
defensionem eugłii positus sum. Aliqui
uero ex contentione xp̃m anminciant ñ
simpliciter. existimantes quod pressuram
suscitent uinculis meis. Hȩc explanatio¬
ne non indigent. Tamen ꝓpter sollicitu¬
dinem ur̃am ne qua in dubium ueniant:
ꝑ ordinem aꝑtius prosequamur. Qm̃ su-¬
ꝑius participes hos gaudii sui ꝓnunci¬
auit: Ideo quid profecerit predicatio eiꝰ
insinuat quasi caris. ita ut om̃ib inno¬
occasionem gaudendi amatores eius. qe
cuius uincła in xp̃o manifestantur. dig¬
nitas euis crebrescit in om̃i pretorio. et
in ceteris hõib: idẽ in om̃i iudaismo.
& ꝑ uniuersas eccłas gentium. P̾re ẽ enĩ
iudaismus: quia ipsi facta promissio est.
sicut dicit dominus. Quia salus ex uide¬
is ẽ ideoq plures ex frĩb exemplũ suũ
secutos: ausos dicit fuisse loqui uerbum
dĩ cum fiducia. Constantia enim eius
multos animauit: ut ñ precerirent eu.

Expanded text:
inuidiam et contentionem, quidam uero ant; quidam ex caritate, scientes quia in defensionem euangelii pvero ex contentione Christum annuntiant, non simpliciter existimantes quod pressuram suscitent vinculis meis. Haec explanatione non indigent; tamen, propter sollicitudinem nostram, ne qua in dubium veniant, per ordinem ea apertius prosequamur. Quoniam superius participes hos gaudii sui pronuntiavit, ideo quid profecerit praedicatio ejus insinuat, quasi charis; ita ut omnibus innooccasionem gaudendi amatores ejus; quia cujus vincula in Christo manifestantur, dignitas ejus crebrescit. In omni praetorio, et in caeteris omnibus, id est, in omni Judaismo, et per universas Ecclesias gentium; praeest enim Judaismus, quia ipsi facta promissio est, sicut dicitur: Quia salus ex Judaeis est . Ideoque plures ex fratribus exemplum suum secutos, ausos dicit fuisse loqui verbum Dei cum fiducia; constantia enim ejus multos animavit, ut non praeterirent 253
Abbreviated transcription (Latin):
hominis reꝑtus ẽ. Nam in monte uti¬
q quasi ds̃ apparuit: & in mari pedib
ambulans. ñsolus homo. sed & ds̃ uisus
et intellectus ẽ. Deniq qui erant in
naui. quid dicunt.Uere filius dĩ est
hic. Ista gͦ iurtute cessante: uelut ho¬
mo uisus ẽ. Ideo enim dicit. quasi ut il¬
lud significet: quia ce ds̃ ẽ. Infirmita¬
tis enim causa. dm̃ similem dicit fac¬
tum hominibus: quod in subiectis aꝑit
dicens. humiliauit semet ipsum factus
obaudiens usq ad mortem:. mortem aũt
crucis. Hinc ẽ: unde habitu reꝑtus ut
homo ẽ. Retinens enim uirtutem suam
ne appareret in eo. ut homo uisus ẽ. & oc¬
cisus. qui mori nescit. ꝓpter qd & deus
quod est super omne nomen: ut in no¬
mine iħu omne genu flectat᷑. cęlestium.

Expanded text:
hominis repertus est? Nam in monte utihominis repertus est? Nam in monte utique, quasi Deus apparuit : et in mari pedibus ambulans, non solum homo, sed et Deus visus et intellectus est. Denique qui erant in navi, quid dicunt? Vere Filius Dei est hic . Ista ergo virtute cessante, velut homo visus est; ideo enim dicit quasi ut illud significet, quia et Deus est. Infirmitatis enim causa Deum dicit similem factum hominibus. Quod in subjectis aperit, dicens: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Hinc est unde habitu repertus ut homo est; retinens enim virtutem suam, ne appareret in eo, ut homo visus est et occisus, qui mori nescit. Propter quod et quod est super omne nomen; ut in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tite in uobis quod & in xp̃o iħu. id est
deo & homine. Ante incarnationem
enim aut. xp̃c potest dici aut iħe: quia
simulãbo nomina. & hominis filium &
dĩ filium significant. Nam ante nati¬
uitatem quid dicit inter cetera: Petra
sicut quidam temptauerunt. Ubi ergo
aut dm̃ aut hominem uult significa¬
re scriptura. unum eduob ponit: aut
iħ̃m aut xp̃m. Dei enim filius homo
natus. sic in forma dei erat: quia cum
homo uideretur oꝑa dei faciebat. ut ĩ
gestis rebus appareret ds̃ ẽẽ. qui tantum
homo ẽe putabat᷑. O pera enim formam
enuum dĩ quid ẽ. nisi exemplum quo ds̃
apparet. dum mortuos excitat. surdis
reddit auditum: leprosos mundat: &¬
alia: Quomodo autem homini simulis
factus dr̃. si homo tantum erat: & qua
ratione. habitu reꝑtus ut homo ẽ: si ñ
eẽt. & ds̃: Nisi quia cum antequam se
inclinari ꝑmitteret. semꝑ in dĩ uirtute
uisus sit. Postea infirmatus. in habitu

Expanded text:
tite in vobis, quod et in Christo Jesu, id est, tite in vobis, quod et in Christo Jesu, id est, Deo et homine. Ante incarnationem enim aut Christus potest dici, aut Jesus; quia simul ambo nomina et hominis filium, et Dei Filium significant. Nam ante nativitatem quid dicit inter caetera? Petra sicut quidam eorum tentaverunt . Ubi ergo aut Deum, aut hominem vult significare Scriptura, unum e duobus ponit: aut Jesum, aut Christum. Dei enim Filius cum homo natus sit, in forma Dei erat; quia cum homo videretur, opera Dei faciebat; ut in gestis rebus appareret Deus esse, qui tantum homo esse putabatur. Opera enim formam enim Dei quid est, nisi exemplum quo Deus apparet, dum mortuos excitat, surdis reddit auditum, leprosos mundat, et alia? Quomodo autem homini similis factus dicitur, si homo tantum erat: et qua ratione habitu repertus ut homo est, si non esset et Deus; nisi quia cum antequam se inclinari permitteret, semper in Dei virtute visus sit, postea infirmatus in habitu