comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trumq tñ ex gr̃a fecit. Et quod se illis ꝓmisit
ꝓmissione dei fẽã ad illas ueint ce assumplit.
¶ Si noune ꝓmissio tra c̃ingentib um domiuꝰ
dicat inoses. Uocabo plebem meam non plebem
meam. Itemysaias letamini gentes cumplebe
cius. Item letare sterilis que non paris e ẽ. Sol
ꝑmissio non est facta gentib ita quod ad illas
sit directa ꝑmissio. non enim aliqua septa eis
data sunt de ip̃a ꝓmissione. uel non ẽ eis fc̃a ꝑ¬
missio. quod xp̃c ad eas ueniret. &e inꝓpͥa ꝑsona
p̃dicaret. solumm enim ad uideos uenit et eis
p̃dicauit. Un apłs dicit eum ministrum fu¬
isse circumcisioni. oro auo¬
tutus ẽ. & pocestate sua niult s ꝓtexit licut
arbor radicib luis uł ramis & fr̾ondib suis¬
ꝑtegere solet. iroii¬

Expanded text:
trumque tamen ex gratia fecit, et quod se illis promisit, promissione Dei facta ad illas venit, et eas assumpsit. Sed nonne promissio facta est gentibus, cum Dominus dicat in Osee: Vocabo plebem meam non plebem meam . Item Isaias: Laetamini gentes cum plebe ejus . Item: Laetare sterilis, quae non paris , etc. Solutio. Promissio non est facta gentibus, ita quod ad illas sit directa promissio non enim aliqua scripta eis data sunt de ipsa promissione. Vel non est eis facta promissio, quod Christus ad eas veniret, et in propria persona praedicaret: solum enim ad Judaeos venit, et eis praedicavit. Unde Apostolus dicit eum ministrum fuisse circumcisionis. QUAtutus est, et potestate sua multos protexit, sicut arbor radicibus suis, vel ramis, et frondibus protegere solet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ d̾m. ccͦ quod non ẽ faciendum. Ut siqͥs
etiam credat hominem int̾ficiendum si
possit. & si non fecerit. peccat etiam ad
mortem. Ut dicunt quidam. Aliis autẽ
uidetur non ẽẽ ad mortem. nip̃e qui hoc cre¬
dit ꝑꝑ d̾m faciendum ẽẽ. mortalit̾ si pecca
iustum occidat. cum hoc facere debeat. An
hoc agendo mereatur. quisquis enaim ꝑ
deo agit quod ꝑdeo agendum putat me¬
retur. s iste ꝓdõ agit quod ꝓdõ agendum
credit. gͦ ex hoe meretur. quod aũt hoc
agere debeat inde constat quia si dimititc
bitur. ut siquis coram se ignem uideat retͦ
Aliis aũt uidetur quia duo ibi sunt error
peccat in illo meretur.
¶Omnis uita infidelium pecẽm. ut dicit expo¬
sitor s nonne cẽ infideles agunt quedam bo¬
na ut agros seminare. domos edificare pa¬
rentes pascere. que et si non sint digna ui¬
ta eterna tñ laudabilia sunc. ce nullo mͦ
peccat quomͦ gͦ om̃is uita infidelium pecca¬

Expanded text:
 contra quod non est faciendum, ut si quis etiam credat hominem interficiendum si possit: et si non fecerit, peccat etiam ad mortem, ut dicunt quidam. Aliis autem videtur non esse ad mortem, nisi ipse, qui hoc credit propter Deum faciendum esse, mortaliter se peccarjustum occidat, cum hoc facere debeat, an hoc agendo mereatur? Quisquis enim pro Deo agit, quod pro Deo agendum putat, meretur, sed iste pro Deo agit, quod pro Deo agendum credit: ergo ex hoc meretur. Quod autem hoc agere debeat, inde constat; quia si dimittit, bitur: ut si quis ante se ignem videat, retro Aliis autem videtur, quod ibi duo sunt, error peccat, in illo meretur.Omnis vita infidelium peccatum, ut dicit expositor. Sed nonne etiam infideles agunt quaedam bona ut agros seminare, domos aedificare, parentes pascere: quae etsi non sunt digna vita aeterna, tamen laudabilia sunt, et nullo modo peccata: quomodo ergo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
fusse int̾ antiquos. & ẽẽ int̾ uideos & infideles.
Qui enimdicit quia talium ꝯiugium nonẽ ra¬
res sunt inꝯuigio qm inuirginitate. ce m̃ces
uniciuq scđm suum laborem reddat᷑ uidet᷑ qd̾¬
Non ẽ ꝯsequens si maior labor hic qmͣ ibi quod
idõ maior gła. Est eni muirgiiuas maius bo¬
num inse qm ꝯuigium. quidam tam̃ uiuga¬
net ne hominib ꝑꝑ homines seruiatur. qd̃
fit qñ spes salutis in ip̃is ponitur. ut illi qui
dicebant egosum pauli. ego aũt apollo.¬

Expanded text:
fuisse inter aliquos, et esse inter Judaeos et infideles: fuisse inter aliquos, et esse inter Judaeos et infideles: qui enim dicit, quod talium conjugium non est rares sunt in conjugio quam in virginitate, et merces unicuique secundum suum laborem reddetur. consequens, si major labor hic quam ibiquod ideo major gloria. Est enim virginitas majus bonum in se quam conjugium. Quidam tamen conjuganet, ne hominibus propter homines serviatur: quod fit, quando spes salutis in ipsis ponitur, ut illi, qui dicebant: Ego sum Pauli, ego autem Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Item q̃uanint̃ infideles uił int̾ inficelem ce fi¬
delem sit matͥmonium. quod ñ ũr cum scͥptũ
pum et herodiadem. Uñ ioħs arguebat hero¬
dem de adult̾io quia non licuit ei habere tixor̃e
frĩs sui. Quod si ibi fuit adult̾ium. cẽ ꝯuigi¬
cat. si uolũit discedere discedat infidelis. & fi¬
delis alii copuletur. cum suꝑuis dicat quod
dimissa inmipta maneat. sienim uerum
lis potestatem ħc in corpore infidelis. snon esͦ.
matͥmonii. fidelis gͦ potest manere. & discedere.
quia cẽ debitum illud quod debuit ante solutũ
ẽ. s pocestatem quam habuit non amisit. Infide¬
lis uͦ discedens si alii se ꝯunxerit adulterium
let queri. anuera eẽnt ꝯiugia. quom untis
plures ħns uxores ad singłas lege maritali se
habebat: quomͦ erat ibi legitimus ꝯsensus in¬
ditudualem uite ꝯsuetudinem retinens: Soło
Dicunt quidam quod non erant ꝯuigia. s uicẽ
conuigii retinebant. Alii uͦ dicunt uera ꝯugia

Expanded text:
itur au inter infideles, vel inter fidelem et infidelem sit matrimonium: quod non videtur, cum scriptum pum et Herodiadem. Unde Joannes arguebat Herodem de adulterio; quia non licet ei habere uxorem fratris sui : quod si ibi fuit adulterium et conjugidicat: Si voluerit discedere, discedat infidelis, et fidelis, alteri copuletur , cum superius dicat, quod dimissa innupta maneat: si enim verum lis potestatem habet in corpore infidelis, sed non e csolvit jus matrimonii: fidelis ergo potest manere, et discedere. Quia etiam debitum illud, quod debuit, ante solutum est; sed potestatem quam habuit, non amisit. Infidelis vero discedens, si alii se conjunxerit, adulteriumlet quaeri, an vera essent conjugia, quomodo unus plures uxores habens ad singulas lege maritali se habebat. Quomodo erat legitimus ibi consensus, individualem vitae consuetudinem retinens. Solutio. Dicunt quidam quod non erant conjugia, sed vicem conjugii obtinebant. Alii vero dicunt, vera conjugia
Abbreviated transcription (Latin):
ne sap̃ie. ad cos non uen̾at. s insimplicitate fid̃i
ꝑꝑparuulorum informationem. De resurrecti¬
one cẽ non bene sentiebant. dicentes eamiam
dam ec̃ inlege cum eungłio quasi ad salutem
necessariam tenere uolebant. In ouigio cẽpec¬
cabant. sicut inmultis aliis. & scismata facie
alia uicia succidamꝰ. Ex his itaq apparet q̃
sit huius epłe mat̾ia. que intentio quis mo¬
dus et ordo agendi. Est aũt sp̃alis huius epłe
mat̾ia statꝰ corinthiorum in quotunc erant ct̃i
eis seͥpsit apłs ab effeso. Incentio uͦ ẽ. eos a con¬
temptionib adunicatem fidei reuocare. Mo¬
dus uͦtalis quia instruit. corripit. ꝯfirmat.
laudat scdm ꝑsonaꝵ qualitates. Oi dotalis
salutationem more scbentium epłas p̃mitit
ne ex odio eos increpasse uideatur. Deinde de
ne dicens paulus. nomine humilitatis utens
douoluntas dĩ ip̃ius ꝯsilium. aliquando pre¬

Expanded text:
nae sapientiae ad eos non venerat, sed in simplicitate fidei nae sapientiae ad eos non venerat, sed in simplicitate fidei propter parvulorum informationem. De resurrectione etiam non bene sentiebant, dicentes eam jamdam etiam legem cum Evangelio quasi ad salutem necessariam tenere volebant. In conjugio etiam peccabant, sicut in multis aliis, et schismata faciebalia vitia succidamus. Ex his itaque apparet, quae sit hujus epistolae materia, quae intentio, quis modus et ordo agendi. Est autem specialis hujus epistolae materia, status Corinthiorum, in quo tunc erant, cum eis scripsit Apostolus ab Epheso. Intentio vero est eos a contentionibus ad unitatem fidei revocare. Modus vero talis, quia instruit, corripit, confirmat, laudat secundum personarum qualitates. Ordo talis: salutationem more scribentium epistolas praemittit, ne in exordio eos increpasse videatur. Deinde de ne dicens, Paulus, nomine humilitatis utens do voluntas Dei ipsius consilium, aliquando prae
Abbreviated transcription (Latin):
pat quidem sapiens ẽ sap̃ia ingenita. filius
ce filio et sap̃ia ingenita. & sap̃ia genita. &
pore epłarum scd̾o loco disponitur sic scd̃o lo¬
co ab apło scͥpta ẽ. Una q enim epła corinthi¬
is missa ante septa ẽ quamilla que est ad
romanos quodl tam̃ patet quia inepła adro¬
manos dicit se romam ꝑfecturum postqm col¬
lectam ab acorĩtiis factam pauꝑib qui sunt
ierosolimis assignau̾it. De qua collecta facien¬
da mistis mentionem facit. s hoc non ẽ fẽm sñ
racionabili causa. quod illa ad romanos incor¬
pore epłarum aliis p̃ponitur. s. ꝓpt̾ dignitatẽ
romanorum uł potius ideo quia inilla primum
uicium tollitur &e destruitur. quodẽ suꝑbia.
Corichii ab apło ad fidem ꝯũsi. s postea multi¬
iiurtutib sacramentorum. maxime inuirtu¬
te baptisiatis. putantes ip̃m amalo collatum
nullam habere uirtutem. Maiorem ameliori.
minorem aminus bono. Minus de apło cẽ sentie¬
bant & ꝯtemptiuu habebant. qui inuerbis huma¬

Expanded text:
Pater quidem sapiens est sapientia ingenita; Filius et Filio. Et sapientia ingenita, et sapientia genita, et pore epistolarum secundo loco disponitur, sic secundo loco ab Apostolo scripta est. Utraque enim epistola Corinthiis missa ante scripta est, quam illa, quae est ad Romanos. Quod inde patet, quia in Epistola ad Romanos dicit, se Romam profecturum postquam collectam ab Achaicis factam pauperibus, qui sunt Hierosolymis, assignaverit. De qua collecta facienda in istis mentionem facit. Sed hoc non est factum sine rationali causa, quod illa ad Romanos in corpore epistolarum aliis praeponitur, sed propter dignitatem Romanorum. Vel potius quia in illa primum vitium tollitur et destruo ab Apostolo ad fidem conversi, sed postea multiin virtutibus sacramentorum, et maxime in virtute baptismatis, putantes ipsum a malo collatum, nullam habere virtutem, majorem a meliori, minorem a minus bono. Minus etiam de Apostolo sentiebant, et contemptui habebant: qui in verbis huma
Abbreviated transcription (Latin):
apłs cum dicat se ꝑ romam iturum inispaniã.
cum constet quia tunc cum hoc dic̃et it illud ñ
fẽc̃it. Neq enim tunc romam uenit. In ispam¬
lo dictum fuisse ierꝵ commemorat. Nlam ispa¬
nos mari circiundatos diabolo dep̾̃datu ad¬
dicere cum intentione fallendi quod quia
tñ ip̃e ledm intentionem mentitus ẽ. sis ti
facere disposuerat quia ure ita fore credebat.
¶ Quͦr quomͦ uocet tempora eterna docens tempo¬
uibus ecernis. Soło. Eterna tempora uocat õe
id quod p̃cessit creationem mundi acreatione
angłorum ut uolunt quidam. in quib tp̃ib
erat successio. nontam̃ decessio. idõ miro modo
erat quedam immutabilitas ibi. & sicq̃dam
et̾nitas. & quedam mutabilitas. & sic quedã
temꝑalitas. Om̃s tñfere dicunt angłos non
creatos ante mundi cieationem. Idõq forsan¬
dic̃et quod mistĩum fuit tacitum et abscon¬
ditum ab origine mundi.

Expanded text:
 cum diceret per Roman se iturum in Hispaniam, et constet, quod tunc cum hoc diceret, illud non fecerit. Neque enim tunc Romam venit. In Hispanlo dictum fuisse Hieronymus commemorat: nam Hispanos mari circumdatos diabolo depraedatudicere intentione fallendi: quod quia tamen secundum intentionem mentitus est: sic enim facere disposuerat, quia ita in re fore cre quomodo vocet tempora aeterna dicens, temporibus aeternis. Solutio. Tempora aeterna vocat omne id quod praecessit creationem mundi a creatione angelorum, ut volunt quidam. In quibus temporibus erat successio, non tamen decessio. Ideo miro modo erat quaedam immutabilitas ibi, et sic quaedam aeternitas; et quaedam mutabilitas, et sic quaedam temporalitas. Omnes tamen fere dicunt angelos non creatos ante mundi creationem. Ideo forsdiceret quod mysterium fuit tacitum, et absconditum ab origine mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩam peceat. & sic placet pecem cõmmissũ
& sic ad mortem peccat quia ad mortem
peccat testante auctoritate. om̃is cplacet
cipitur. & quicumq aliqd̃ ueniale in
usum ducit reus ẽ mortis. ut dicit ausꝰ.¬
utitur. bonum ñ bibere iunum. gͦ malum est
bibere. quod si malum ẽ bibere uinum peccat
om̃is qui bibit uinum. & falsauidet᷑ apłi
sententia. Scio ce ꝯfido in dominotħu quia

Expanded text:
iam peccat, et sic placet peccatum commissum, iam peccat, et sic placet peccatum commissum, et sic ad mortem peccat; quia ad mortem peccat, testante auctoritate: Omnis, cui placipitur: et quicunque aliquod veniale in usum ducit, reus est mortis, ut dicit Auutitur: Bonum est non bibere vinum, ergo malum est bibere: quod si malum est bibere vinum, peccat omnis, qui bibit vinum, et falsa videtur Apostoli sententia: Scio, et confido in Domino Jesu, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hic dicat om̃s stabimus. cum alibi dicat le¬
bunt quomͦ stabunt: uł si stabunt. qͦmͦ se¬
debunt: Soło Stare dicuntur ꝓretientia
summi iudicis. sedere dicuntur quali et
ipsi iudicat
¶ Nisi ei quiexistimat qͥdomine ẽẽ &e ẽ. ui¬
detur apłs innuere qualitatem &e quantitatẽ
reatus assignandam ẽẽ. scđm qnͣtitatem es
qualitatem conscĩe. ut li quis ueniale pec¬
catum credat mortale. quod cͦ consciam
mittens ad mortem peccat. cẽ st̾men leuan¬
do de terra. lilcuau̾it conscĩa dictante ł
ẽẽ pecẽm ad mortem & sic ux hinc posse ħri
om̃e pec̃cm quod cont᷑ conscĩam ẽ ẽẽ admor¬
tem. Nam quicumq cc̃ consciam suam agit
c̃ ueniale commnittendo iudet᷑ dm ꝯtempnẽ
quia se p̃ponit dõ. Soło Inueniali pec̃eo quod
fit ec conscĩam. alii peccant ad mortem alii
endum. si illud commiserit peccat ad mor
nialit̾ peccat. nec se dõ p̃ponit. nec dm¬
Si quis obiciat quia contͣ con ¶ temprat.¬

Expanded text:
 dicat: Stabimus omnes, cum alibi scriptum lebunt, quomodo stabunt? vel si stabunt, quomodo sedebunt? Solutio. Stare dicuntur pro reverentia summi judicis, sedere dicuntur quasi et ipsi judicat nisi ei, qui existimat quid commune esse. Videtur Apostolus innuere quantitatem reatus assignandam esse secundum quantitatem, et qualitatem conscientiae, ut si quis veniale peccatum credat mortale, contra conscientiam committens, ad mortem peccet: etiam stramen levando de terra si levaverit conscientia dictante, id esse peccatum ad mortem. Et sic videtur hinc posse haberi omne peccatum, quod contra conscientiam est, esse ad mortem. Nam quicunque contra conscientiam suam agit, etiam veniale committendo, videtur Deum contemnere; quia se praeponit Deo. Solutio. In veniali peccato, quod sit contra conscientiam, alii peccant ad mortem, aliiendum, si illud commiserit, ad mortem pecnialiter peccat; nec se Deo praeponit, nec DSi quis objiciat quod contra conscient
Abbreviated transcription (Latin):
ieꝵ dicitur malum ꝑoccasionem. quia ex
uini potatione facile nascitur luxuria. &
lum tutatur. ex potatione uini facile occasio
mati sumitur. Dicit gͦ apłs. bonum est ho
nium uł iuni uł cuius libre alt̾ius cibi uita¬
re ne ꝑximus offendatur bonumẽ idempo¬
tiuss dixisse apłs de faba. & pisis. & simi tibꝰ.¬

Expanded text:
 dicitur malum per occasionem, quia ex vini potatione facile nascitur luxuria: etlum vitatur, ex potatione vini facile occasio mali sumitur. Dicit ergo Apostolus: Bonum est homnium, vel vini, vel cujuslibet alterius cibi vitare ne proximus offendatur, bonum est. Item potuisset dixisse Apostolus de faba, et pisis, et similib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui głatur in domino głetur. Queritur quid
sit inse uel de se głari. Soło. In se uel ex se głatur.
qui exse pitat ẽẽ quod ex deo÷. & ideo laudem
sͥ acͥbutt qui quantum in se ẽ dõ aufert quod
suum ẽ. Solus enim ds auctor bonorum ẽ. uñ
osequens ẽ quod quicumq dicit aliquid bon¬
ẽẽ ex se tamquam ex se: quodam mͦ se facit dm.
finem illius quem deberet ad deum referre:
ad se retorquet. io e⁊ auix.

Expanded text:
 etc. Quaeritur quid sit in se, vel ex se gloriari. Solutio. In se, vel ex se gloriatur, qui esse putat ex se, quod ex Deo est, et ideo laudem sibi attribuit, qui quantum in se est, Deo aufert quod suum est: solus enim Deus auctor bonorum est. Unde consequens est, quod quicunque dicit aliquid boni esse ex se, quodammodo se facit Deum. finem illius, quem deberet ad Deum referre, ad se retorquet. QUAESTIO XIV
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus sit indie ad iudicium. quia sepe
tempꝰ aduentꝰ sui dies uocat᷑. Soło. T̃empꝰ ad¬
uentus domini dies nuncupatur. non pro
aeris illuminatione. s ꝓoccultorum reuela¬
tione omnia enim que mͦ latent tunc patebunt.
slescitur uͦ an die uł nocte uenturus sit. Non e¬
nm tm̃ nomine diei ut supͣs ẽ nomine noctis
designatur tempꝰ uidicii. Ut in eungłio scͥptũ
ẽ media aũt nocte clamor factus ẽ. ecce spon¬
sus uenit. s nox dicitur ꝑꝑ nimiam sui occulta¬
tionem. dies iudici dicitur ꝓ discretione
bonorum uelmalorum.
¶ hoc aũt dico quod unusquisq uẽm dicit. E¬
go sum pauli. & c̃. Queritur anuerum dicat
eorum hoc dic̾et. Nlon enim inueris apłis glo¬
riabantur s inpseudo. Unde insequenti dic
in apollo. Soło. Uerum dicit apłs. et ẽ sencꝰ
uierborum. hoc aũt dico quod unusquisq & ẽ
.I. hoc quod dico simile : illi. quod unusquis

Expanded text:
venturus in die ad judicium; quia saepe venturus in die ad judicium; quia saepe tempus adventus ejus dies vocatur. Solutio. Tempus adventus Domini, dies nuncupatur non pro aeris illuminatione, sed pro occultorum revelatione: omnia enim quae modo latent, tunc patebunt. Nescitur vero an die, an nocte venturus sit? Non enim tamen nomine diei, ut supra, sed etiam nomine noctis designatur tempus judicii, ut in Evangelio scriptum est: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit ; sed nox dicitur propter nimiam sui occultationem: dies judicii dicitur propter discretionem bonorum et malorum. Hoc autem dico, quod unusquisque vestrum dicit: Ego sum Pauli, etc. Quaeritur an verum dicat eorum hoc diceret. Non enim in veris apostolis gloriabantur, sed in pseudo. Unde in sequenti dictin Apollo . Solutio. Verum dicit Apostolus, et est sensus verborum: Hoc autem dico, quod unusquisque, etc., id est hoc, quod dico, simile est illi quod unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
Expectantib reuelationem. ⁊c̃. g ximum.¬
Queritur an om̃i iusto reueletur statim post
latio sit plena ꝯgnitio que÷ eternabitudo u¬
decur si hoc ꝯcedatur quod nullus sic inpenis
purgatoriis. simul enim inpena &e gła quis
eẽ potest: Soło ꝑfecti statim ad cognitionẽ
summi boni t᷑nseunt in quo est et̃na b̃itudo.
Minis aũt ꝑfecti ante quam ad eternam
bitudinem ꝑueniant ꝑ penas purgatori¬
as transeunt. certi tñ de sua tandem reqͥe.
Quod aũt pene purgatorie sint. manifestat
augustinus dicens. mitissima pena pur¬
gatoria gͣuior ẽ qualibet pena temporali. q̃
apud nos ẽ. non possunt itaꝙ simul ẽẽ pe¬
cremebunt angłi in die uidicii. si enim tũc
tremor erit ineis. quomͦ gͦ beati. Soło. Tre¬
mor iste notat uen̾ationem suꝑioris poten¬
tie. non quod pena timoris possit ibi ẽe uͥ
eterna ẽ beatitudo.¬
¶ Notandum quod non om̃e pec̃cm mortale
dicitur cͥmen s illud solum quod ẽ dig¬

Expanded text:
Exspectantibus revelationem, etc. Quaeritur utrum omni justo reveletur statim post latio sit plena cognitio, quae est aeterna beatitudo, videtur si hoc concedatur, quod nullus sit in poenis purgatoriis: simul enim in poena, et gloria quis esse potest? Solutio. Perfecti statim ad cognitionem summi boni transeunt, in quo est aeterna beatitudo. Minus autem perfecti antequam ad aeternam beatitudinem perveniant, per poenas purgatorias transeunt, certi tamen de sua tandem requie. Quod autem poenae purgatoriae sint, manifestat Augustinus, dicens: Mitissima poena purgatoria gravior est qualibet poena temporali, quae apud nos est: non possunt itaque simul esse poeTremebunt angeli in die judicii; si enim tunc tremor erit in eis, quomodo beati? Solutio. Tremor iste notat venerationem superioris potentiae, non quod poena timoris possit ibi esse, ubi aeterna beatitudo. Notanduccatum sit, sed illud solum quod di
Abbreviated transcription (Latin):
iuderis sacerdotem siꝑ mulierem leuã
temmanum. dic quia ad benedicendum
hoc facit. que auctoritas iixta suꝑiorem
expofitionem intelligenda ẽ. dobonis tñ
manifestis raro iudicare possumus. cum
pene nulla iustus facere possit que non fa¬
ciat malus. Ut miracła signa ce huiꝰ mͦi.
Unusquisq in sensu suo habundet .i. ꝑmu
tatur in conscĩa sua si non ẽ admortem.
ne gͣuius peccet abea reuoratus.

Expanded text:
vides sacerdotem super mulierem manum vides sacerdotem super mulierem manum levantem, dic quod ad benedicendum hoc facit. Quae auctoritas juxta superiorem expositionem intelligenda est. De bonis tamen manifestis raro judicare possumus, cum pene nulla justus facere possit, quae non faciat malus, ut miracula, signa, et hujusmodi. Unusquisque in sensu suo abundet , id est permittatur in conscientia sua, si non est ad mortem, ne gravius peccet ab ea revocatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃tum neutrum debeo diffinire. Quomͦ
gͥ intellig̃e debemus quod di ambigua
in meliorem partem uertẽ. Soło. Credere¬
optare. hoc enem ꝯ sulit apłs ut cum am¬
bigua ficriuidemꝰ ea bona intentiõe. ceñmalafiꝰ
optemꝰ. nã qͣintentioe fiat cũ id a nob̾ firñ possit¬
Icem dicit expositor qui malitm putat ma¬
lum fallitur. s qui malum putat bonum
non fallitur. s nonne malum ẽẽ malum ẽ
ẽẽ malum fallitur .i. acursu suo cardatur.
quia eum ꝯtempnit et sꝑnic. et saltem eũ
minus diligit. Qui aũt malum putat bo¬
num non fallitur .i. inuia morum non os¬
fenditur. nͨ tardatur. quia in hoc quod cre¬
dit eum bonum amplius eum diligit. &
sic quodammͦ errando ꝓficit.
Notandum quod quedam manifeste func¬
bona. quedam manifeste mala. de quib
iudicare licet ce sinesciamus quo animo
fiat. Sunt aũt et media que bona et ma¬
la ẽẽ possunt. de quib uidicare ꝑicłosum

Expanded text:
certum, neutrum debeo definire: quomodo certum, neutrum debeo definire: quomodo ergo intelligere debemus quod dicitur, ambigua in meliorem partem vertere? Solutio. Credereoptare: hoc enim consulit Apostolus ut cum ambigua fieri videmus, ea bona intentione, et non mala fieri optemus: nam qua intentione fiant, cum id a nobis sciri non possititor dicit: Qui malum putat malum, fallitur; sed qui malum putat bonum, non fallitur: nonne malum, esse malum est esse malum, fallitur, a cursu suo tardatur, quia eum contemnit et spernit, vel saltem eum minus diligit. Qui autem malum putat bonum, non fallitur, id est in via morum non offenditur, nec tardatur, quia in eo quod credit eum bonum, amplius eum diligit, et sic quodammodo errando proficit. Notandum quod sunt quaedam manifeste bona, quaedam manifeste mala de quibus judicare licet, etsi nesciamus quo animo fiant. Sunt autem et media, quae bona et mala esse possunt, de quibus judicare periculosum
Abbreviated transcription (Latin):
omne uidicium de bono nob auferre: Plam
cum exintentione &e sola caritate homolit
bonus que hominis iuidicio non subiacent
quom possumus bonum aliquem uidica¬
re Soło. Eccłia demanifestis tm̃ uidicat. &¬
non de occultis. Non enim iudicat quod ca¬
ritas in aliquo sit quia tunc iudicaret ẽẽ
quod nesciret ẽẽ. s quod signa caritatis in
eo sint ostendunt ineo ẽe caritatim. Simi¬
lit̃ cum iudicat uł dampnat aliquem ñ
iudicat quod cͥminis de quo accui satͦ reus
uincitur & accusatio falsa quia de emine
sͥ imposito non tenetur. Dicimus quia
accusatio uera et testes ueri sint. ce sulliꝰ
rio. Similit dicimus quia eccłia dampnat
reum. licet cͥmenineo non fit. suꝑ quo ac¬
cusatur. quia reum ibi comunctum iudi¬
ciario ordine accipimus.
bigua debeamus inmeliorem partem ũ¬
tere. Nam cum eque ambigo de bono an
ip̃m sit bonum. sicut demaloansit ma¬
lum. nonminus indiscrete agere uide¬
or iudicando illud ẽẽ bonum. qmͣ eẽ ma

Expanded text:
omne judicium de bono nobis auferre: nam, cum ex intentione et sola charitate homo sit bonus, quae hominis judicio non subjacent, quomodo possumus aliquem bonum judicare? Solutio. Ecclesia de manifestis tantum judicat, et non de occultis: non enim judicat quod charitas in aliquo sit, quia tunc judicaret esse, quod nesciret esse, sed quod signa charitatis, quae in eo sint, ostendunt in eo esse charitatem. Similiter, cum judicat, vel condemnat aliquem, non judicat quod criminis, de quo accusatur, reus convincitur, et accusatio falsa, quia de crimine sibi imposito non tenetur, dicimus quod accusatio vera et testes veri sunt, etsi rio. Similiter dicimus quod Ecclesia damnat reum, licet crimen in eo non sit super quo accusatur, quia reum ibi convictum judiciario ordine accipimus. bigua debemus in meliorem partem vertere: nam cum aeque ambigo de bono, an ipsum sit bonum, sicut de malo, an sit malum, non minus indiscrete agere videor judicando illud esse bonum, quam judica
Abbreviated transcription (Latin):
inon dum credis audi adhuc u̾baũita¬
tis sciꝑlucam. ut scͥptum÷. hic erit ma¬
gnus legitur quia potentiam qmͣ d̃i filius
naturalit̾ ħc. homo accepturꝰ erat extemꝑe.
Uł sub̾a diuina uł humana. s nature di¬
uine nildatum ÷ ex tp̃re. gͦ humane. & sic
sud̾a humana hc potentiam. quamfiliꝰ
sic: om̃px. et sic ds. quod ip̃e ꝑficetur dicens. Ta
ta: michi om̃is potestas incelo et int̾ra. Cuida
ta: om̃is potestas: Audi exp̃onem suꝑ euntem
locum. hocnon de coet̾na patri diuinitate. s de
assumpta humanitate. Quicquid dicas de xͦ
ego melius credo xp̃o dese qmͣ tͥ. Nonne ccͣdi¬
cis xꝑo dum negas quod ille affirmat: Ui¬
de gͦ quod tua expositio ccria :xꝑo. et ortodoxis

Expanded text:
nondum credis, audi adhuc verba Veritatis super Lucam, ubi scriptum est: Hic erit magnus . Legitur quod potentiam, quam Dei Filius naturaliter habet, homo accepturus erat ex tempere, an substantia divina, an humana; sed naturae divinae nil datum est ex tempore, ergo humanae. Et sic substantia humana habet potentiam, quam Filius sic Deus quod ipse profitetur, dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Cui data est omnis potestas. Audi expositorem super eumdem locum. Hoc non de coaeterna Patri divinitate, sed de assumpta humanitate. Quidquid dicas de Christo, ego melius credo Christo de se quam tibi. Nonne contradicis Christo dum negas quod ille affirmat? Vide ergo quod tua expositio contraria est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tunc si ds assumpsiss hominem insexu muliebͥ.
& muliet ẽẽt ds: & ds eẽt muliers potuit ds in
talisexu assumpsisse hominem. gͦ potuit ds ẽẽ
mulier. Soł̃o. Augustimis dicit. Qui ẽentia¬
lit̾ natus: de patre ÷ eẽntialit̾ illẽ qui ꝯceptꝰ
&e natus: de uirgine. Ioꝙ fateor quod ds sꝑ po
tuit pot̾. et pot̾it inutroq sexu assumpsisse
hominem. Utinam te uideres uͥ te uideo. qui
cens fuit ut sexus honorabilior assumeret᷑. &¬
de femina. ittucut᷑ꝙ sȩcus ad redemptionẽ
ꝑtintre ostenderetur. Unde augitstinis. de
simbolo fidei. Illa dispensatio utrumq sexum ho¬
noraui:. &e adcuram ꝑtinere monstrauit. Nõ
solum quem suscepit. s ꝑ quem suscepit. uirũ
gerendo. de femina nascendo.
tum ex anuna et carne xꝑi. quomͦ sexus
sit assumpcus. Non enim in carne uł ani¬
ina : aliquis sȩxus. s inlolo toto. ex duab parti
mum hominem. sine plexione sexuum. femi¬
nam uͦ ꝑduxit deiuro. ex maritali uͦ admi¬

Expanded text:
tunc si Deus assumpsisset hominem in sexu muliebri, et mulier esset Deus, et Deus esset mulier. Sed potuit Deus in tali sexu assumpsisse hominem, ergo potuit Deus esse mulier. Solutio. Augustinus dicit: Qui essentialiter natus est de Patre, est essentialiter ille qui conceptus et natus est de Virgine. Ideoque fateor quod Deus semper potuit, potest et poterit utroque sexu assumpsisse hominem. Utinam te videres ubi te video, quicens fuit ut sexus honorabilior assumeretur, et de femina, ut sic uterque sexus ad redemptionem ertinere ostenderetur. Unde Augustinus de Symbolo fidei: Illa dispensatio utrumque sexum honorari, et ad curam pertinere monstravit. Non solum quem suscepit, sed per quam suscepit virum gerendo, de femina nascendo. tum ex anima et carne Christi, quomodo sexus sit assumptus. Non enim in carne vel anima est aliquis sexus sed in solo toto ex duabus partibmum hominem sine complexione sexuum. Feminam vero produxit de viro. Ex maritali vero admi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedendum quod sit c̾atura. cum oĩs
datur scłm hominem.
quare gͦ non simplicit̾ ꝯceditur quod sit c̃¬
aturaꝰ. Soło. Iõsine det̾minatione usus scẽ ecclie
eum ẽẽ et creatorem iuxta diuinam naturam.
ce creaturam scđm humanam sub̃am. Tene
gͦ firmiter tierbum assumens naturalit᷑ ẽẽ

Expanded text:
cedendum quod sit creatura, cum omnis hdatur secundum hominem. Quare ergo non similiter conceditur quod sit creatura? Solutio. Ideo sine determinatione usus sanctae Ecclesiae eum esse et Creatorem secundum divinam naturam, et creaturam secundum humanam substantiam. Tene ergo firmiter Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑͣnon: aliquid scd̾m humanitatem ut tu
asseris. quomͦ ꝑ accepit aliquid scõm eam:
Item diciturtͥ. si natura humana hoc non as
am ꝗͣ ht naturalit̃. scq̃m humanitatem:
Q quod sic sit intelligendum declarant
alie auc̃toritates. Ut hylarius dicit ⁊
eignorandoum carnem ẽs terbun. et hec ht¬
manitati data: omĩs potestas incelo et int̾ra.
Assignent sipossunt quid illico sit cui dara ẽ
om̃is potestas iudicandi ꝗ uocatitr filius alti¬
ssimi. quod temporalt relatione refert᷑ ad ma¬
trem. Non enum et̾na filiatione filius do
matris. Quomꝰ filius mats sinicb̾ ħt ẽẽ exma¬
tre: Nlumquid dicendus ÷ aliquis duc̃e ori¬
ginem ex oue quiauestis eius inde : Si gͦ¬
ut sic loquar ħt exuerbo. S dicet aliquis.
Nonne homo assumptus ꝑͣ ẽẽt. si nonuni¬
ꝑsonantiam: ex sua r̃onalitate. Nunc uͦ ex
quototus splendor diuinitatis se infudit luc̃¬

Expanded text:
st aliquid secundum humanitatem ut tu asseris, quomodo persona accepit aliquid secundum eam? Item dicitur tibi. Si natura humana hoc non accquam habet naturaliter secundum humanitatem, ersona. Et quod sic sit intelligendum, declarant aliae auctoritates. Unde Hilarius dicit: Non est ignorandum carnem esse Verbum, et humanitati data est omnis potestas in coelo et in terra. Assignent, si possunt, quid sit illud cui data est omnis potestas judicandi quod vocatur Filius Altissimi; quod temporali relatione refertur ad matrem. Non enim aeterna filiatione filius dicitur matris. Quomodo filius matris, si nihil habet esse ex matre? Nunquid dicendus est aliquis ducere originem ex ove, quia ejus vestis inde est? ut sic loquar habet ex Verbo. Sed dicet aliquis: Nonne homo assumptus personpersonantiam ex sua rationalitate. Nunc vero ex quo totus splendor divinitatis se infudit luce
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo diuinatatis cõrporalit̾. Tu ip̃e diuidi¬
ca. Quio: illud. in quo habitat om̃is pleni¬
tudo diuinitatis. Numquid uerbum di
Cur gͦ addit corporalit: Hylarus in .uiii. dic̃
Uerafides: neq dm ignorare quod homosit
neq carnem ignorare quod u̾bum sit. Reco¬
le quid nomine carras significetur. Audi
augustinum. Uerbum carofc̃m: .i. homo¬

Expanded text:
ipse dijudica. Quid est illud: In quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis? Nunquid Verbum Dei? Cur ergo addit corporaliter? Hilarius in octavo dicit: Vera fides est neque Deum ignorare quod homo sit, neque carnem ignorare quod Verbum sit. Recole quid nomine carnis significetur. Audi Augustinum. Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
quedam sub̾a. que non semꝑ fuit. Ut in hoc
simili apparet. Candela lucet gͦ quedam suba
ex igne luceat. Et aliasimilitudo. Hic homo
fes: ad imaginem di. gͦ quedam sub̾a. que nõ
: anima uł angłs. non sequitur. Sic ũbum
sicut candela lucet exigne. & homo: imago
ox anima. Nullo tñ mͦ negandum subam
unitam uerbo dĩ: ẽẽ dĩfilium. s ut iam dictũ¬

Expanded text:
quaedam substantia quae non semper fuit. Ut in hoc simili apparet. Candela lucet, ergo quaedam sex igne luceat. Est alia similitudo: Hic homo factus est ad imaginem Dei, ergo quaedam substantia quae non est animal vel angelus, non sequitur. Sic Verbum sicut candela lucet ex igne, et homo est imago ex anima. Nullo tamen modo negandum substantiam unitam Verbo Dei, esse Filium Dei, sed, ut jam dictu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cia intͥnitate: uł alia. s non alia. gͦ tercia
intrinitate &e sic ds. Soło. In hoc ip̃o ꝓbant se¬
non ẽe catholicos. cum io quod tot auctorita
serit quod ꝓꝓrium : dõ fuisse altud qmͣ ma¬
nebat. nec tam̃ non ẽẽ quod manserat. Et
augꝰ. creator temporum inuentus ÷ incem¬
pore cẽ ip̃e factus. &e alibi homo recens. hñ
quid: quodñ semꝑfuit. quia non capis modum
illum. quo aliquid dicitur ẽẽ aliut. ꝑꝓ ineffabilẽ
umonem. Inhoc enum quod ds homini scõm plent¬
tudine se infudit. & anima sua illi attulit. ce oĩa
ue susceptionis. Ds̃÷ homo ꝑ dignationem:
Cum gͦ dm hominem. uł hominem d m predi¬
camus. nonnature innaturam u̾sibilitatẽ
sig̃camus s nature utusq mutua et om̃imo¬
dam ꝑticionem. Notandum ẽẽ quostam qͥ

Expanded text:
nitate, vel alia; sed non alia, ergo tertia in Trinitate, et sic Deus. Solutio. In hoc ipso se probant non esse Catholicos cum id quod tot auctoritatserit quod proprium est Deo fuisse aliud quam manebat, nec tamen non esse quod manserat. Et Augustinus: Creator temporum inventus est in tempore: etiam ipse factus. Et alibi: Homo recens, sed quid quod non semper fuit, quia non capis modum illum, quo aliquid dicitur esse aliud, propter ineffabilem unionem. In hoc enim quod Deus homini secundum plenitudinem se infudit, et omnia sua illi attulit, et omnia ve susceptionis. Deus est homo per dignationem. Cum ergo Deum hominem, vel hominem Deum praedicamus, non naturae in naturam versibilitatem significamus, sed naturae utriusque mutuam omnimodam participationem. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
tor & intelliges quare homo dicatur in ꝑͣm.
non ⁊̃ naturam assumptus. Et quare uer¬
bum dicatur assumpsisse naturam ñ ꝑm.
Ideo enum homo assumptus : in ꝑͣm diuinã:
quia fc̃s ÷ ꝑticeps diuini luminis. ut ꝑ ip
tum. ħns multo digniorem ꝑntiam: ex nat᷑a
diuinitatis. Sicut lampas in nocte dicit᷑
eccłie. s potius lum̃ solis. Sic homo ꝑ quidem
eẽt ex sua rõnalitate si non eẽt assumptus.
Nunc ut iam dictum ÷ exeo quod in ea dig¬
hoc querat adomino intellectum: huius rei
in c̾aturis exp̃ssam non inuenio fimilitudi¬
lit̾ tñ splendor uerbi se infundat homini. ut
eum illuminet licet aũbo non recedat pot̃
qualicumq similitudine ostendi. Splendor
siquidem igras uł calor candele uł carboni
accedit. nͨ tñ abigne recedit. s simul inig¬
ne et in candela÷. S inigne ꝑ naturam.
incandela exaccidenti. Maior tñ: iutio in¬
t̃ d̃m ce hominem. Unte uerbum ⁊fert ho¬
lius ds alius homo. s unus. et coem: ds et

Expanded text:
tor, et intelliges quare homo dicatur in personam, non in naturam assumptus, et quare Verbum dicatur assumpsisse naturam, non personam. Ideo enim homo assumptus est in personam divinam, quia factus est particeps divini luminis, ut per itum, habens multo digniorem personantiam ex natura divinitatis. Sicut lampas in nocte diciturEcclesiae, sed potius lumen solis. Sic homo persona quidem esset ex sua rationalitate, si non esset assumptus. Nunc ut jam dictum est ex eo quod in ea dighoc quaerat a Domino intellectum. Hujus rei in creaturis expressam non invenio similitudialiter tamen splendor Verbi se infundat homini, ut eum illuminet, licet a Verbo non recedat, potest qualicunque similitudine ostendi. Splendor siquidem ignis, vel calor, candelae vel carboni accedit, nec ab igne recedit, sed simul in igne et in candela est. Sed in igne per naturam, in candela ex accidenti. Major tamen est unio inter Deum et hominem. Unde Verbum confert holius Deus, alius homo, sed unus et idem Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾ante sub̃a. Unde hilacius. in. uͦ libro
de trinitate. Ex iurtute potentis nature:
cum in eo quod eẽt man̾et. tñ quod nonerat:
ẽẽ poss. Moneo ut his que inscripturis scĩs
leguntui. fidei assensum adhibeas. Necͥtͥ
mirum uideatur: si nondum omia ad ple¬
num intelligas. Recole quia fides non ħt

Expanded text:
stantia. Unde Hilarius in quinto libro De Trinitate: Ex virtute potentis naturae est, cum in eo quod esset maneret, tamen quod non erat esse posset. Moneo ut his quae in Scripturis sanctis leguntur, fidei assensum adhibeas. Nec tibi mirum videatur, si nondum omnia ad plenum intelligas. Recole quod fides non
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gaudete indominosemꝑ & c̃. Dicit ¶onero¬
expositor quod gaudium in scło et gaudium in
dõ ꝯtrarta sunt nineodem simul ẽẽ possunt.
S nonne aliquis qiti diulus ẽ a partumn
gaudet in scio & ꝑtim indomino sicit partim di¬
ligit mundum. & ꝑtim diligit dm. Soło Illo gau¬
dio dicit᷑ quislibet gaudere. quodinillo cognoseit᷑
p̃põ dãre. & illamꝑtem hominis uit̾ioris qm occu¬
pat gaudium mundi nontenet gaudium qd̃ ÷
in dno. quia ñ possunt ẽẽ ineodem circa idem.

Expanded text:
Gaudete in Domino semper , etc. Dicit expositor quod gaudium in saeculo, et gaudium in Deo contraria sunt, nec in eodem simul esse possunt. Sed nonne aliquis est qui divisus est, et partim gaudet in saeculo, et partim in Domino, sicut partim diligit mundum, et partim diligit Deum? Solutio. Illo gaudio dicitur quilibet gaudere, quod in illo cognoscitur praeponderare, et illam partem hominis interioris quam occupat gaudium mundi, non tenet gaudium quod est in Domino, quia non possunt esse in eodem circa idem.
Abbreviated transcription (Latin):
slonne scĩpugnant cͤe carnem ce sanguinem. sͣ
nem. s etiam adu̾sus demones.
Adũsus mundi rectores et ẽ. Nonne ds qͥmun¬
dum ꝯdidit mundum gub̾nat et reg̃. uͥids
conditor et redemptor: quomͦ gͦ demones uocat
apłs mundi rectores: Soło. hic nomine mundi
sig̾eat mundi amatores. hic ÷ mundus qui totͦ
inmaligno positus ẽ hic ÷ mundus inqrionon
reppitur nͥ ꝯcupiscentia carnis. cup ocłoꝵ &e¬

Expanded text:
onne sancti pugnant contra carnem et sanguinem, contra nem, sed etiam contra daemones.Adversus mundi rectores. Nonne Deus, qui mundum condidit, mundum gubernat, et regit, ut idem sit conditor et rector? quomodo ergo daemones vocat Apostolus mundi rectores. Solutio. Hic nomine mundi signat mundi amatores. Hic est mundus, qui totus in maligno positus est: hic est mundus, in quo non reperitur nisi concupiscentia carnis, c
Abbreviated transcription (Latin):
Solos Sensus: ut sitis pleni dõ. ñ plenus qͣs
plenitudinem iti tutum & infuturo plenitũdi¬
nem głe. Nonenim optat paulus alicͥ pleratudi¬
nem diuine natute ꝯferri. s att simus plenidõ
ipresenti et infutRo:¬

Expanded text:
pleni Deo, non plenus Deus. plenitudinem virtutum, et in futuro plenitudinem gloriae; non enim optat Paulus alicui plenitudinem divinae naturae conferri, sed ut simus pleni Deo in praesenti et in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
natira suntus filtz ire. uidet᷑ quod dõ auctore hoc
ẽ homo scłm qmͣ acceptionem dr qd̃ om̃is c̃a¬
tura di bona dr ẽ natum. corruptio pecci inqͣ¬
moleuit ꝓnatura. quiagͦ ꝑ cilpa originalis pecciẽ
quonasci nͦi digni sumus gebenna. Hõ dicimur
natura filiiire. Accipit enimnatura ꝓreliquiis il¬
lis naturalis boni. que remanserunt in nob pꝰ pec¬
catum &e sic accipitur uͥ legit᷑ quod gences natu¬
ralit̾ faciunt ea que legis sunt.

Expanded text:
natura sumus filii irae, videtur quod Deo auctore hoc est homo, secundum quam acceptionem dicitur quod omnis creatura Dei bona est. inolevit pro natura: quia ergo pro culpa originalis peccati, cum quo nascimur, digni sumus gehenna, ideo dicimur natura filii irae. Accipitur etiam natura pro reliquiis illius boni naturalis, quae remanserunt in nobis post peccatum, et sic accipitur, ubi legitur quod Gentes naturaliter faciunt ea, quae legis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mam serui accepit. fẽs ÷ aliquid. hoc inqmͣ
ñ habeit ex tĩb augustini. nͨ alt̾iꝰ sc̃i cum sit
falsum. sienim in omnib uolitit cenere si militu¬
dinem adductam de ueste. oportet eos ꝯcedere
quod sicut ħo ñ fit uestis qñ eaindiutur ita
ñ ds homo qñ seforma seriti induit fẽs s Siri.¬

Expanded text:
mam servi accepit, factus est aliquid: hoc, inquam, non habent ex verbis Augustini, nec alterius sancti, cum sit falsum: si enim in omnibus volunt tenere similitudinem adductam de veste, oportet eos concedere, quod sicut homo non fit vestis, quando ea induitur; ita nec Deus homo, quando forma se servi induit
Abbreviated transcription (Latin):
tore ficut scͥptum ẽ. Tuꝰ: dies & tua÷ nox quomͦ¬
dnr mali. Soło. ẜ malicia et miseria. hominum
diunt. ꝑsecunt᷑ crucifigunt. & mortificant. ñ
trem ho. & c̃. Qr̃ quomͦ hocad filium di ꝑtineat
qui numqͣm patiem deseruit. s semꝑ cum eoĩ¬
seꝑabilit̾ ꝑmansit. Soło. Quia c̃i filius infor¬

Expanded text:
tore, sicut scriptum est: Tuus est dies, et tua est nor mali? Solutio. Pro malitia, et miseria hominum derunt, persequuntur, crucifigunt et mortificant, non trem. Quaeritur quomodo hoc ad Filium Dei pertineat, qui nunquam Patrem deseruit, sed semper cum eo inseparabiliter permansit? Solutio. Quia Filius in for
Abbreviated transcription (Latin):
s aliis quod p̃dicat. uñ laus dei inore pecc̃oris ñ est
speciosa. Tolandigͤ sunt mercennarii. Unde d̃ns.
disint. Mercennarii qui ex occasione .i tempora¬
li commodo u̾itatem adnititiant. ꝑ mittendi sunt.
fures et latͦnes. siue lupi cauendi immo fugiendi
dissolui et ẽẽ cum xꝑo. cum sciat quod qnͣto pugna
fortior tanto coronamaior Nonne sciebat maioris
m̃iti ẽc prignare qm quiescere : Soło. Affectus ad
utrumq thebat. iccirco dicit se ignorare quid eli¬

Expanded text:
sed aliis quod praedicat: unde laus Dei in ore peccatorum non est speciosa. Tolerandi ergo sunt mercenarii. Unde Dominus: di sunt; mercenarii, qui ex occasione et temporali commodo veritatem annuntiant, permittendi sunt; fures et latrones, sive lupi cavendi, imo fugiendi sunt. QUAESTIO II.dissolvi et esse cum Christo , cum sciat quod quanto pugna fortior, tanto corona major. Nonne sciebat majoris meriti esse pugnare quam quiescere? Solutio. Affectus ad utrumque trahebat: idcirco dicit se ignorare quid eli
Abbreviated transcription (Latin):
fructus penitentie. exigituuut de oet̾o ñ peccet
mortalit̃. Uñ quicumq pꝰ penitentiam peccat.
inutilem sͥ pͥorem satisfactionem reddit. bis¬
leto nec repetito. it̾m in alia uita puinire. quod
ds ñfacit. si aũt aliquis penitens affligitur
ꝑ alio pecc̃o. & it̾m idem repetat si inhac uita ł
inalia ꝓ illo it̾m punat᷑. hoc ñ ẽ bis punire in

Expanded text:
fructus poenitentiae, exigitur ut de caetero non peccet mortaliter; unde quicunque post poenitentiam peccat, inutilem sibi priorem satisfactionem reddit. leto, nec repetito, in alia vita iterum punire, quod Deus non facit. Si aliquis autem poenitens affligitur pro aliquo peccato et iterum idem repetat; si in hac vita vel in alia pro illo iterum puniatur, hoc non est bis punire in
Abbreviated transcription (Latin):
runt: dicit expositor qd̃ angłi offerunt orones
Saluareu̾entia secretorum dicimus qdab angłis
nr̃as or̃ones do offerre nicħ aliuid ẽ. qm̃ꝑeos eas
dignas fĩ. ut adõ exaudiantur.
ad omĩa ⁊gnoscenda sufficiat. qͦi ad quid angli
ei aliquid ad nuntiant. Soło. Nonut eum doce¬
ant. s ut et̾nam et inomutabilem iutatem eiꝰ
ꝯsulãnt. & sciant quids sit faciendum. qͥd
& quib et qñ sit adnuntiandum.
¶ Nonquero datum s fructum. & c̃. Qxͦ quid distet
int̾ datum et fructum. Soło. Datum uocat id
quod datur. ut cibꝰ. nummꝰ. uestis. fructus uͦ
intentio datoris. que iõ dr fructus quia scđm e¬
am opꝰ ip̃m uidicat᷑ utile et fructifũm. uł fruc¬
tum uocat mercedem ip̃am. Uñ opꝰ bonum đr
flos. ex quofructus uite et̃ne nascitur. Nota ꝗ
ꝑcoruum qui pauit helyam intlłr dorrum uͥ
opꝰ bonum fuit. sine intentione bona.
Puiduam que eundem ꝓpħam pauit inclłr¬

Expanded text:
 Dicit expositor quod angeli offerunt orationSalva reverentia secretorum, dicimus quod ab angelis nostras orationes Deo offerri, nihil aliud est quam per eos dignas fieri, ut a Deo exaudiantur. ad omnia cognoscenda sufficiat, quaeritur ad quid angeli ei aliquid nuntiant? Solutio. Non ut eum doceant, sed ut aeternam et incommutabilem veritatem ejus consulant, et ut sciant quid sibi sit faciendum, quid, et quibus et q Non quaero datum, sed fructum, etc. Quaeritur quid distet inter datum et fructum. Solutio. Datum vocat id quod datur, ut cibus, nummus, vestis. Fructus vero intentio datoris: quae ideo dicitur fructus, quia secundum eam opus judicatur utile et fructiferum. Vel fructum vocat mercedem ipsam. Unde opus bonum dicitur flos, ex quo fructus aeternae vitae nascitur. Nota quod per corvum, qui pavit Eliam, intelligitur donum, ubi opus bonum fuit sine intentione bona. Per viduam, quae eumdem prophetam pavit, in
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ꝑmittat. Catholica qͦ & maxune galloꝵ
eccłia hoc recipit. Soło. Melius ẽẽt huiꝰ modiser¬
uituteni ñ exig̃e. nͨ eccłia qĩ bonumn recip̃ . s. qͣi¬
tes ut filios suos diligant. et filios ut paren¬
tes honorent cum natura eos adseiraucem di¬
ligendos ꝯpellat. Soło Nacuralis amor ñ ht

Expanded text:
permittat. Catholica quoque, et maxime Gallorum Ecclesia hoc recipit. Solutio. Melius esset hujusmodi servitutem non exigere, nec Ecclesia quasi bonum recipit, sed qbus ut filios diligant, et filiis ut parentes honorent, cum natura ad se mutuo diligendos compellat. Solutio. Naturalis amor non ha
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ. Haũt soietas que uidet᷑ e int̾ p̃dictos doc¬
tores sic pot̃ solui. Illis qui maioris dignitatis
sunt reuelatum ẽ p̃dictum sacͤmentum. Alii.
cant cotidie in cognitione ex hiis que in mundo
fiunt multi ꝯ sonauoce asserunt doctores. Uñnos
quasi ꝑcerto hoc habemꝰ cum canonica scriptura
hoc tudeat᷑ manifeste innuere.

Expanded text:
em contrarietas, quae videtur esse inter praedictos doctores sic potest solvi: illis, qui majoris dignitatis sunt, revelatum est praedictum sacramentum; aliis m angeli crescant quotidie in cognitione, ex iis quae in mundo fiunt multi consona voce asserunt doctores. Unde nos quasi pro certo hoc habemus, cum canonica Scriptura hoc videatur manifeste innuere.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hebreus ex beb̾is & ẽ hebrei dicuntur ab heber
ces Constat gͥ um ẽẽ quod hebie non ab abrabã
dicti sunt. s ab heber. qui solus indiuisione lin¬
lege ÷ sñ querela. cum alibi dicat se cum aliis
dedit et ei obedire p̃cepit: Qmgͦ iusticiam q̃¬
rib ꝯtinetur. Uum enĩ erat in lege querens
ex oꝑibi legis iustificari in hac quod credebat ꝓ¬
puis uirib seposse adimplere ip̃am legem. ui¬

Expanded text:
 Hebraei. Solutio. Hebraei dicuntur ab Heber, ntes. Constat ergo verum esse quod Hebraei non ab Abraham dicti sunt, sed ab Heber: qui solus in divisione linlege est, sine querela, cum alibi dicat se cum aliis  Deus legem dedit, et ei obedire praecepit? quomribus continetur. Dum enim erat in lege quaerens ex operibus legis justificari: in hoc quod credebat propriis viribus posse adimplere ipsam legem,
Abbreviated transcription (Latin):
to tꝑo ⁊ cenx et capite. tił de singłis membris. xꝑe
enim inse ip̃o ꝯsummat᷑ in aliis crescit. & ꝑficit.
s. infuturo candem ꝑficic᷑. ut nͨ uirib uł nimero
aliquio suꝑ addat᷑. Unusquisꝙ cẽ cunc erit uir ꝑ¬
fectus. tam uitutũ ꝯsumptione qmͣ corporis sta¬
tura. Uñ sequit᷑. inm̃suram etatis pleratudius
tꝑi. Unus quisq enim in eaꝑfectione exurget in

Expanded text:
t corpore et capite, vel de singulis membris. Christus enim in se consummatus, in aliis crescit et proficit, sed in futuro tandem perficietur, ut nec viribus, nec numero aliquid superaddatur. Unusquisque etiam tunc erit vir perfectus, tam virtutum consummatione quam corporis statura. Unde sequitur: In mensuram aetatis plenitudinis Christi. Unusquisque enim in ea perfectione resurget, in
Abbreviated transcription (Latin):
sis ẜtioluntatem et ꝓpolitum nocendi ali itaq
mino. quod potest uitari gr̃a adituante. Nota
quod ꝯcupiscentia et timor mundi due sunt por¬
te mortis ꝑ quas intrat diabolus. sicut tunor &e
tsticie passionem possit in se susciꝑe. Soło. Quo¬
dam tͦpo usus ẽ incheologia satis usitato. quo
ea que dõ auctore innob̃fiunt ip̃i attͥbuuntur.
quia illi gͥ quos inplet caritate. sic̃ gauderent
de ꝑfectib aliorum. sic ꝯtͥstant᷑ delapsib caden

Expanded text:
sed voluntatem, et propositum nocendi alteri. Almino, quod potest vitari gratia adjuvante. QUAquod concupiscentia, et timor mundi duae sunt portae mortis, per quas intrat diabolus; sicut timor et tristitiae passionem possit in se suscipere. Solutio. Quodam tropo usus est in theologia satis usitato; quo ea, quae Deo auctore in nobis fiunt, ipsi attribuuntur; quia illi ergo, quos implet charitate, sicut gaudent de profectibus aliorum, sic contristantur de lapsibus caden