comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es. t .d. Illud sane diligent̾ attende: qͦa florem hẽ
de radice ñ de uirga dix̾it ascensurum. Etenĩ
sinoua xp̃icaro inuirgine c̾ata ẽẽt ex nichilo.
qͦd estimatiere ñ nulli. ñ de radice flos. s forte
de uirga dicipot̾at ascendisse. Nunc autemqͥ
ꝓdiit de radice sine dubio communi ab origi¬
ctionis fuisse declarat. In nob̾enim qͥa ñ õmo
suꝑior est sp̃s non requiescit. carne mmnirum
te. a quonos conflictu lib̃et. in qͦ nicħsimile
fuit nouus homo ce uerꝰ homo qui ueram car¬
nis nr̃e suscepit originem. s uetꝰ fermentum ꝯ
cupiscentie non sus cepit. Sermo in annuncra¬

Expanded text:
 . Illud sane diligenter attende, quod florem hunc de radice, non de virga dixerit ascensurum. Etenim si nova Christi caro in Virgine creata esset ex nihilo quod aestimaverunt nonnulli; non de radice flos, sed forte de virga dici poterat ascendisse. Nunc autem qui prodiit ex radice, sine dubio ab origictionis fuisse declarat. In nobis enim quia non omnino superior est spiritus, non requiescit, carne nimirum te: a quo conflictu nos liberet, in quo nihil simile fuit, novus homo et verus homo, qui veram carnis nostrae suscepit originem, sed fermentum vetus concupiscentiae non suscepit. 979 SERMO I
Abbreviated transcription (Latin):
głam non in semetipsis. s magis inaliis. Nis nos¬
se unde homini sit inhabitans gła : Dicobreui¬
ter qm̃ ad mistica festinat intentio. Nam &e ea
sola ꝓposueram inu̾b̃ illis ꝓpħicis diligentius
uestigare. ẜreflexit ad moralia occurrens pͥma
fronte dñicꝰ sermo de intna głã ⁊ testimonio consci¬
entiȩ. Sic gͦ inhabitat hec gła etiam hic in terra
cȩtosc̃ĩmoniam sect̾emͣ.⁊ pacemsine qua uemo¬
đm uidebit. U enim compungit᷑ qͥs. iam tec̃ cum
miscđia p̃uenit: s nequaqͣm ingrediet᷑. donec e
ueritas confessionis oceurrat. Peccaui dño ait ip¬
se dauid ad nathan ꝓpb̃am. cum de adult̾io ⁊ ho¬
pano ⁊ choro psallendum ẽ: ut ipsa mortificatio
carnis tuȩ ⁊ pęnitentiȩ fructꝰ ac iusticie oꝑa inu¬
nitate ⁊ concordia fiant: qm̃unitas sp̃s uincłm est

Expanded text:
gloriam, non in semetipsis, sed magis in aliis. 973 5. Vis nosse unde sit homini inhabitans gloria? Dico breviter, quoniam ad mystica festinat intentio. Nam et ea sola proposueram in verbis illis propheticis diligentius vestigare, sed reflexit ad moralia occurrens prima fronte apostolicus sermo de interna gloria et testimonio conscientiae. Sic ergo inhabitat haec gloria etiam hic in terra caetero sanctimoniam sectemur et pacem, sine qua nemo videbit Deum. Ubi enim compungitur quis, jam tunc eum misericordia praevenit; sed nequaquam ingredietur, donec ei veritas confessionis occurrat. Peccavi Domino, ait ipse David ad Nathan prophetam, cum de adulterio et hopano et choro tibi psallendum est, ut ipsa mortificatio carnis tuae, et poenitentiae fructus ac justitiae opera in unitate et concordia fiant quoniam unit
Abbreviated transcription (Latin):
carnis &e sanguinis: ultͣ non ibant eum eo.
Discipłi uͦ int̾rogati an ce ipsi uellent abire:
responderunt. Ad quem ibimꝰ: Uerba uite e
nec ueniat᷑ addedendam eiꝰ carnem. & bibend
sanguinem illiꝰ. ad communicandum scilic̃
passionib eiꝰ. Hoc enim ⁊ ũbum illud ⁊ ipsã
sacramentum sig̃cat: extunc autem scandali¬
zant᷑. ⁊ abeunt retͦ dicentes. qͥa durꝰ est hic ser¬
mo. Nos cum apłis prtidentes simꝰ & dicamꝰ.

Expanded text:
carnis et sanguinis, ultra non ibant cum eo. carnis et sanguinis, ultra non ibant cum eo. Discipuli vero interrogati, an et ipsi vellent abire, responderunt: Ad quem ibimus? verba vitae nec veniatur ad edendam ejus carnem et bibendum sanguinem illius, ad communicandum scilicet passionibus ejus hoc enim et verbum illud et ipsum sacramentum significat: extunc autem scandalizantur et abeunt retro dicentes, quia durus est hic sermo . Nos cum apostolis prudentes simus, et dicamus:
Abbreviated transcription (Latin):
pissima condemnat᷑ est. int̾rogatꝰ tormentis. &
obꝓbrus saturatꝰ. utiq ut inimicꝰ induat᷑ confu
sione ipse partt̾ ⁊ om̃s qui imitant᷑ eum &e pt̾¬
grediunt᷑ uiam. Ipse ẽ omiq ipse ẽ qui sessurꝰ
est in sede maiestatis: similis altissimo. ⁊ coaltis¬
simus ei. Hoc utiq cogita uert angłisẽi. qui ca¬
dente maligno apostasiȩ uliꝰ non consensert.
nob̃ relinquentes eremplumut quemadinos̾
ipsi elegerunt ministrare. sic& nos faciamꝰ. Nã
⁊ qͥ laborem fugiunt. honorem captant. illum
se nouerunt imitari qͥ sessionem altitudinẽq
quesiuit. ⁊ siñsatis t̾ret eos illiꝰ culpa treat uel
uindicta. Omnia enmin contrarium deuene¬
runt. ut format᷑ sit ad illudendum ei. ⁊ ignis
et̾nus p̃paratꝰ est iili. add hec uitanda pruden¬
sapientiam huiꝰ mundi sequebãt᷑ quȩ stulticia
est apud dm̃. ⁊ prudentiam carnis q̃ mortem
oꝑatur.⁊ inimica est deo. ipsi dño adheserunt.
Scandalizati enim illi audientes de sacram̃to

Expanded text:
rpissima condemnatus est, interrogatus tormentis, et opprobriis saturatus: utique ut inimicus indsione, ipse pariter et omnes qui imitantur eum, et praetergrediuntur viam. Ipse est, o inique, ipse est qui sessurus est in sede majestatis suae similis Altissimo, et coaltissimus ei. Hoc utique cogitaverunt angeli sancti, qui cadente maligno apostasiae illius non consenserunt, nobis relinquentes exemplum, ut quemadmodum ipsi elegerunt ministrare, sic et nos faciamus. Nam etiam qui laborem fugiunt et honorem captant, illum se noverint imitari, qui sessionem altitudinemque quaesivit: et si non satis terret eos illius culpa, terreat vel vindicta. Omnia enim in contrarium devenerunt, ut formatus sit ad illudendum ei, et ignis aeternus praeparatus sit illi. Ad haec vitanda prudensapientiam hujus mundi sequebantur, quae stultitia est apud Deum; et prudentiam carnis, quae mortem operatur, et inimica est Deo; ipsi Domino adhaeserunt. Scandalizati enim illi audientes de sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
eumñalia docuisse quamfeqͥt. Sermo qͥdam
uiuus & efficar exemplum oꝑis est. plurimũ
faciens suadibile quod dr: dum monstrat fa¬
etibile qͥdsuadet᷑. In hẽ gͥ modum sc̃itas con¬
fortat. ꝓietas informat. iusticia confirmat.
Quante emmpietatis fuit. qͦd ñ solum p̃sentibꝰ
ꝓfuit: s eciam ꝓfaturis sollicitꝰ fuit: Non so¬
lumhis qͥ tunc erant fructum tulit ħarbor
tiambndictione fu̾it. sic̃ sunt multi solideo
dilecti. quia solidoiam coguiti.s ⁊ memoria
eiꝰ etiam nunc in b̃ndictione est.Nam &e usq
hodic intͥplicem amoris dnici confessionem.
t̾plici hoc fructu pascit dñi gregem. pascit ui¬
ta. pascit doctͥna. pascit intcessione. ꝑ quã
Unde eatis: Utiq a uobis ipsis sic̃ scͥptum est.
A uoluptatib tiis autere. Nam & de dñolegimꝰ.
quia erut seminare semensuum. Eece &e hic

Expanded text:
eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem eum non alia docuisse quam fecerit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed etiam pro futuris sollicitus fuit? Non solum his qui tunc erant, fructum tulit haec arbor, tia in benedictione fuit, sicut sunt multi dilecti Deo soli, quia soli Deo jam cogniti; sed et memoria ejus etiam nunc in benedictione est. Nam et usque hodie in triplicem amoris Domini confessionem, triplici hoc fructu pascit Domini gregem. Pascit vita, pascit doctrina, pascit et intercessione. Per quam Unde eatis? Utique a vobis ipsis, sicut scriptum est: A voluntatibus tuis avertere . Nam et de Domino legimus quia exiit seminare semen suum . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mracła ꝓbant:. doetͥna pietatem: uita itistici¬
am. Uides orum̃tum .xͥ. ramos folus uirescen¬
tes. ũnantes florib. onustos fructu: Suꝑistos
initere ut gress rectos facias pedib tuis.Sed
qͣm tͥ appono eiꝰ miracła: Nunquidut face mi
raculauelis: Nequaquam. S ut miraculis eiꝰ
innitaris tudeł ut confidas & gaudeas qͦd sub
tali pastore positꝰ es: qͦd tantum meruisti ha¬
bere pat̾num. Omnino enim uaide potens ẽ
incȩlis. qui tam potens extitit in t̾ris. scđm ia¬
gnitudinem gre. magnitudine głe exaltatus.
ulam ce iuxta radieum qͣntitatem rami ꝓdire
noscunt᷑.⁊ qͦt radicib arbor innitit᷑. tot ramis
sic̃ aiunt clecorat᷑. Dic gͦ licet ñ habeamꝰ nr̃a. cõ¬
solatio magria nob̾ ẽẽ debent patͦninr̃i mira¬
cula. Doct̾na uͦ instruit nos. ⁊ dirigit gres sus
nr̃os inuiam pacis. Porro uite iusticia õĩno
roborat ⁊ ammat nos ut tantomag̃ accenda¬
mur ad agenda q̃ docuit.: qntocertis umus

Expanded text:
miracula probant, doctrina pietatem, vita justitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid ut miracula facere velis? Nequaquam, sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut confidas et gaudeas quod sub tali positus es pastore, quod tantum meruisti habere patronum. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamur ad agenda quae docuit, quanto certi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
geq głosiꝰ atq utiliꝰ est ut tͥ mag̃ offeraꝵ: quã
ut deserar iñ ipsi. Nam ad meipsum aĩa mea
conturbat᷑ in te u erułltabit sp̃s m̃s. si t̾ ueracit᷑
offerat᷑. fr̃s morituro dño uideus mortuas hosti¬
asofferebat. siam ñc uuo ego diẽ qdñs. nolo mor¬
tem peccatoris. s magisut conũtat᷑ & uiuat.N

Expanded text:
geque gloriosius atque utilius est, ut tibi magis offerar, quam geque gloriosius atque utilius est, ut tibi magis offerar, quam ut deserar mihiipsi. Nam ad meipsum anima mea conturbatur, in te vero exsultabit spiritus meus, si tibi veraciter offeratur. Fratres, morituro Domino Judaeus mortuas hostias offerebat; sed jam nunc: Vivo ego, dicit Dominus nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ rechimet᷑ alieno. s alios redimet sangune ꝓͥo
quia redemptionem euminisit ds pat̾ yopło
stio Iulud erit sacficium uesꝑtinum. istud est
madutinum. Istuo qͥdem iocundiꝰ. s illud yle¬
nius. Istud enim tp̃r natiuitatis. illud iam ĩ ple¬
it. s quia ipse uoluit. Uoluntarie sacͥficabotibi¬
dñe: q uoluntarie oblatꝰ esꝓmea salute ñ ꝓ tua
brumusilli. ꝓ omnibꝰ que ret̾bint nob̃: Ille ꝓno
bis obtulit hostiam p̃ciosiorem quam habuit
nimirum qͦ p̾ciosior ẽẽ non potuit. Q nos gͦ
faciamꝰ quodpossumꝰ. optimum qͦd habemꝰ
offerentes illi. qͦdd sumꝰ utiq nosmetipsi. Ine se¬
ipsum obtulit. du qͥs es qui te offerre cuncttris:
Q sm tͥbuat ut oblationem meam dignet᷑ ma¬
iestas tanta susciꝑe: Duominuta habeo dñe
corpꝰ &e animam dico: utinam ħ tͥ ꝑfecte possimĩ
sacficium laudis offerre. Bontm enimmͥ. lon¬

Expanded text:
non redimetur alieno, sed alios redimet sanguine proprio, non redimetur alieno, sed alios redimet sanguine proprio, quia redemptionem eum misit Deus Pater populo suo. Illud erit sacrificium vespertinum, istud est matutinum. Istud quidem jucundius, sed illud plenius. Istud enim tempore nativitatis, illud jam in pleit, sed quia ipse voluit. Voluntarie sacrificabone, quia voluntarie oblatus es pro mea salute, non pro ibuimus illi pro omnibus quae retribuit nobis? Ille pro nobis obtulit hostiam pretiosiorem quam habuit, nimirum qua pretiosior esse non potuit: et nos ergo faciamus quod possumus, optimum quod habemus offerentes illi, quod sumus utique nosmetipsi. Ille seipsum obtulit; tu quis es qui te ipsum offerre cuncteris? Quis mihi tribuat, ut oblationem meam dignetur majestas tanta suscipere? Duo minuta habeo, Domine, corpus et animam dico: utinam haec tibi perfecte possim in sacrificium laudis offerre! Bonum enim mihi, lon
Abbreviated transcription (Latin):
Hicħ in hoc conceptu. nicħ in partuimpurum
fuit. nicħulicitum. nicħ prirgandum. nimirũ
obseruato. q̃ purissima fact̾a sum ipso partuĩ¬
maculato: Nere obeata uirgo. uere ñhabescars¬
sam. nec tͥ opus est purificatione. s nunqͥd filio
tuo opꝰ erat eircum cisione: Esto int̾ mulieres tã¬
quam una eaꝵs: nam & filiꝰ tuus sic ẽ in numero
pueroꝵ. Circumcidiuoluit: ⁊ ñ multomagisue¬
lit offerri:. Ofter filium uirgosacrata: & bndietũ
fructum uents tui dñor ep̃senta. Offer ad nr̃am
oium reconciliationem.hostiam sc̃am deo pla¬
centem. Omnino acceptabit łs pat̾ oblationem
nouam ⁊ p̃ciosissimã hostiam: de qua ipse ait.
hic ẽ fii ms dilectꝰ in qͦ m bene complacuit. D
oblatio ista fr̃s satis delic ata uidet᷑. uͥ tantum
qnñin templo offeret᷑. nec int̾ brachia sẏmeo¬
nis s ext̃ ciuitatemint̃ brachia erucis. Ueriet q̃n

Expanded text:
Nihil in hoc conceptu, nihil in partu impurum Nihil in hoc conceptu, nihil in partu impurum fuit, nihil illicitum, nihil purgandum: nimirum observatio, quae purissima facta sum ipso partu immaculato? Vere, o beata Virgo, vere non habes causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres tanquam una earum; nam et filius tuus sic est in numero puerorum. Circumcidi voluit, et non multo magis velit offerri? Offer filium tuum, Virgo sacrata, et benedictum fructum ventris tui Domino repraesenta. Offer ad nostram omnium reconciliationem hostiam sanctam, Deo placentem. Omnino acceptabit Deus Pater oblationem novam, et pretiosissimam hostiam, de qua ipse ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Sed oblatio ista, fratres, satis delicata videtur, ubi tantum et, quando non in templo offeretur, nec inter brachia Simeonis, sed extra civitatem inter brachia crucis. Veniet, quando
Abbreviated transcription (Latin):
urificationem beatȩ marte uirginis hodie
celebramꝰ: quȩ scđm legem moysi fact̾a ẽ
scͥptum erat. ut mulier q̃ suscepto semine peꝑis¬
enim qͥa dict̾urꝰ moyses mulierem qͥ peꝑisset fi¬
lium immundam ẽẽ. ñ timuerit suꝑ matre do¬
mini blasphemie crimen incurrere: &e iccireo
p̃miserit stscepto semine: Alioqͥn nͥ partitirã
p̃uidisset sine semine uirginem: que necessita ᷤᷤ
erat de susceptosemine fieri mentionem: Pater
itaq qͦd ler istamatrem dñi ñ includit: que ñ
uirum. ñ ab altõ uiro uirum suscipiet ñ huma¬
na lege concipiet hominem. s int̾ uis cera intac¬
ta ⁊ integͥ uirum claudet: ita sane ut intrante
⁊ exeunte dño. iuxta alium ꝓpħam. porta orien¬
talis clausa iugit ꝑseueret. Putas gͦ non pot̾at
mouieri animꝰ eiꝰ ⁊ dice̾: qͥd michi opꝰ est purifi¬
catione: Cur abstineam ab ing̾ssu templi: cuiꝰ
uterꝰ nesciens uirum. templum factꝰ est sp̃s sc̃ie
Cur ñ ingdiar templum quȩ peꝑi dñm temphi:

Expanded text:
urificationem beatae Mariae Virginis hodie celebramus, quae secundum legem Moysi facta est, lege enim scriptum erat, ut mulier quae suscepto semine peperisenim quia dicturus Moyses mulierem, quae peperisset filium, immundam esse, non timuerit super per matre Domini blasphemiae crimen incurrere, et idcirco praemiserit, suscepto semine? Alioquin nisi parituram praevidisset sine semine Virginem, quae necessitas erat de suscepto semine fieri mentionem? Patet itaque quod lex ista matrem Domini non includit, quae non virum . Non ab altero viro virum suscipiet, non humana lege concipiet hominem; sed intra viscera intacta et integra virum claudet: ita sane ut intrante et exeunte Domino, juxta alium prophetam, porta orientatis clausa jugiter perseveret . 2. Putas ergo, non poterat moveri animus ejus, et dicere: Quid mihi opus purificatione? cur abstineam ab ingressu templi, cujus uterus nesciens virum, templum factus est Spiritus sancti? cur non ingrediar templum, quae peperi Dominum templi?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn potentior ⁊ efficatior sit mors illiꝰ in bonum.
qm peccata nr̃a in matum. De bonis autẽ oꝑ¬
bus. argum̃tum nicħominꝰ efficax mͥ ẽ resur¬
rect̾io eiꝰ qr refurrexit ꝓpt̾ iustificationem no

Expanded text:
quin potentior et efficacior sit mors illius in bonum, quin potentior et efficacior sit mors illius in bonum, quam peccata nostra in malum. De bonis autem operibus argumentum nihilominus efficax mihi est resurrectio ejus, quia resurrexit propter justification
Abbreviated transcription (Latin):
adse. Uerum ħ quȩ nẽ diximꝰ non omnino
sufficiunt. s magis initium qͦddam ⁊ uelut
fundamentum fidei st̃ habenda. Id̃oq si cdis
peccatatua ñ posse deleri nͥ ab eo cui soli pecca¬
sti.⁊ in quempeccatum ñ cadit: bnfacis. s adde
adhue ut ⁊ hoc cdas quia ꝑipsum tͥ peccã donãt
Hoc est testimonium qͦd ꝑhibet in corde nr̃o
sp̃s sc̃s dicens: dimissa sunt tͥ peccata tua. Sic
dem. Ita de mitis qͦ si c̾dis ñ posse hab̾i nͥ ꝑ ip̃m.
cesse est destimoniũ sp̃s: quod ad eam diumosi
munere ꝑuentur. Ipse enim peccata condonat.
ipse donat mita. ⁊ p̃mia nicħominꝰ ipse redonit.
Porro testimonia ista c̃dibilia fact̾a sunt nimis.
Nam de remissione qͥdem peccatorum uali¬
dissimum teneo argumentum. dñicam passi¬
onem. Uox siqͥdem sanguinis eiꝰ inualuit mul¬
toplusquam uox sangͥnis abel clamans incor¬
dibus electoꝵ. remissionem omnium peccõꝵ
Traditꝰ est enim ꝓpt̾ peccata nr̃a. nec dubũ

Expanded text:
. Verum haec quae nunc diximus non omnino sufficiunt, sed magis initium quoddam et velut fundamentum fidei sunt habenda. Ideoque si credis peccata tua non posse deleri nisi ab eo cui soli peccasti, et in quem peccatum non cadit, bene facis; sed adde adhuc ut et hoc credas, quia per ipsum tibi peccata donantur. Hoc est testimonium quod perhibet in corde tuo Spiritus sanctus, dicens: Dimissa sunt tibi peccata tua. Sic dem . Ita de meritis quoque si credis non posse haberi nisi per ipsum, cesse est testimonium Spiritus, quod ad eam divino sis munere perventurus. Ipse enim peccata condonat, ipse donat merita, et praemia nihilominus ipse redonat. 4. Porro testimonia ista credibilia mihi facta sunt nimis. Nam de remissione quidem peccatorum validissimum teneo argumentum, Dominicam passionem. Vox siquidem sanguinis ejus invaluit multo plus quam vox sanguinis Abel, clamans in cordibus electorum, remissionem omnium peccatorum. Traditus est enim propter peccata nostra: nec dubium,
Abbreviated transcription (Latin):
c.ni. Non quidem tale testimonium qͣle suꝑbꝰ
ille phariseꝰ habebat. seduct̾a ⁊ seductrice cogi¬
tatione testimonium ꝑhibens de serpso.⁊ testi¬
monium eiꝰ uerum ñ erat. scum sp̃s ipse testi¬
monium ꝑhibet sp̃uinr̃o. Porrohoc testimoni¬
um in tͥb consistẽ ẽdo. Necesse ẽ enim pͥmo oi¬
um crede qͥd remissionem peccõꝵ hab̃e ñ possi ᷤ
nͥꝑ indulgentiam d. deinde qͦd icħ ꝓrsꝰ habe
queas oꝑis boni. nͥ ⁊ hoc deditipse: postremo qͦd
uitam et̾nam nullis potes oꝑib ꝓmereri. nis:
gratis det̾ & illa. Qͥs enim potest facere mun¬
dum de immundo conceptum semine: nisiqͥ
soiꝰ est muncdꝰ: Utiq qͦd factum ẽ. ñ potest ñ
fieri. ipso tamenñ imputante erit qͣs iñ fu̾it.
qͦd nemo ea habeat a seipso. Nam sistare non po¬
tuit humana nat᷑a adhuc integͥ. qͣntominus
potit ꝑ seipsam resurgere iam corrupta: Certũ
est adsuam originem unuisa qnͣtum in eis ẽ

Expanded text:
. Non quidem tale testimonium, quale ille superbus Pharisaeus habebat, seducta et seductrice cogitatione testimonium perhibens de seipso , et testimonium ejus verum non erat; sed cum Spiritus ipse testimonium perhibet spiritui nostro. Porro hoc testimonium in tribus consistere credo. Necesse est 972 enim primo omnium credere, quod remissionem peccatorum habere non possis, nisi per indulgentiam Dei: deinde, quod nihil prorsus habere queas operis boni, nisi et hoc dederit ipse: postremo, quod aeternam vitam nullis potes operibus promereri, nisi gratis tibi detur et illa. Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi qui solus est mundus? Utique quod factum est, non potest non fieri: ipso tamen non imputante, erit quasi non fuerit. quod nemo haec habeat a seipso. Nam si stare non potuit humana natura adhuc integra, quanto minus poterit per seipsam resurgere jam corrupta? Certum est ad suam originem universa, quantum in eis est,
Abbreviated transcription (Latin):
potest hab̾c. Nonsolum ipsa uita. s ce ꝓmissio ui¬
te etne Iexpect̾atio iustors leticia est. ⁊ tanta leti¬
cia ut omne qͦd concupiscit᷑ ei ñ ualeat compa¬
rari. Hanc gͥ prudentiam nob̃ apłi scĩ semina¬
uerunt. Martyres uͦ manifestum ẽ forti¬
tuchnem seminasse. Porro uͦ confessores semina¬
uerunt iusticiam: qm in omni uita sua secuti
sunt. Hoc enim int̾est int̾ mr̃es ⁊ confessores: qͦd¬
⁊ int petrum simul omnia relinquentem &
abraham substantiam mundi inbonos usus
expendentem. Sic enim illi consciminati inbre¬
ui erpleuerunt tpĩa multa: istitͦ ⁊ longa ⁊ mul¬
timoda traxere martyria. Uirgines sc̃ẽ planũ
est. qr temꝑantiam seminauerunt: q̃ sic libidi¬

Expanded text:
issio vitae aeternae et exspectatio justorum, laetitia est, et tanta laetitia, ut omne quod concupiscitur, ei non valeat comparari. Hanc igitur prudentiam nobis apostoli sancti seminaverunt. Martyres vero manifestum est fortitudinem seminasse. Porro confessores seminaverunt justitiam, quam in omni vita sua secuti sunt; hoc enim interest inter martyres et confessores, quod inter Petrum simul omnia relinquentem, et Abraham substantiam mundi in bonos usus expendentem; sic enim illi consummati in brevi expleverunt tempora multa, isti vero longa et multimoda traxere martyria. Virgines sanctae planum est quia temperantiam seminarunt, quae sic libidi
Abbreviated transcription (Latin):
seuenit: & apparuerunt discipłis disꝑtite lin¬
aliis ipsisteterunt. Dreit enim lucifer ille: iã
prudens. Milia milium ministrant ei.⁊ decies
centena milia assistunt. ⁊ tu sedeb. Cherubin
dit ꝓpħa stabant:⁊ ñ sedebant. O dlabor ast
ut iam sedeas: Om̃s amministratoriis. sp̃s¬
iam metas: Non est tuum. ñ est tuum hoe. s
qͥb paratum est a patre. Qͥdeis inuides: ꝓfecto
ipsi sedebunt. ipsi inquam uimicłi terre iudicã¬
Ipsiutiq ibant c fle.in.s.s. uenientes uenient¬
c̃et .p. i .s. Duo mampłisunt qͦs queris. hono¬
risscilicet & quietis. Sessionem affect̾as ⁊ ait
sti. Qͥ seminauerunt laborem ⁊ uilitatem. me¬
tent honorem parit̾ ce quietem. ł constisione
sidebunt. Unide dieebat qͥdam. Uide humilitatẽ¬

Expanded text:
se venit, et apparuerunt discipulis dispertitae linaliis ipsi steterunt. Dixit enim Lucifer ille, non prudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia assistunt ; et tu sedebis? Cherubin, ait propheta, stabant , et non sedebant; quid laborasti, ut jam sedeas? Omnes administratorii sjam metas? Non est tuum, non est tuum hoc, sed quibus paratum est a Patre. Quid eis invides? Profecto ipsi sedebunt; ipsi, inquam, vermiculi terrae judicanIpsi utique qui ibant et flebant, mittentes semin suos . Duo manipuli sunt quos quaeris, honoris scilicet et quietis. Sessionem affectas et altisti. Qui seminaverunt laborem et vilitatem, metent honorem pariter et quietem. Pro confusione  sua duplicia possidebunt. Unde et dicebat quidam: Vide humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tum eẽ. inuocame indie tͥbulationis eruam
te & honorificabis me. Ersout dicere cȩ¬
peram ñ credebat beat᷑ bndictꝰ tunc ẽẽ fructi¬
ficanditempꝰ. qn adhuc tantis temptationib
urgebat᷑. S uenit tp̃s: ⁊m tempore suo frue¬
tum fecit. De fauctueiꝰ sunt tͥa ila que suꝑiꝰ

Expanded text:
tum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam tum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sed venit tempus, et in tempore suo fructum dedit. De fruc
Abbreviated transcription (Latin):
His fructum ferunt arbores infruet̾uose: ad qͣꝵ
radices securis posita iamuidet᷑. Arbores autem
quȩ fructum faciunt s non suum. hypocrite
sunt: cum symone cyreneo crucem portantes ñ
suamqͥ religiosa intentione carentis angariant᷑:
& quȩ ñ amant amore gle quã desidant face
compellunt᷑. Nam in eo qͦd dr in tempore suo:
arguunt᷑ qͥ dam ante tp̃s fruet̾ificare uolentis.
Monne enim & arborib nr̃is citiꝰ quam opor¬
teat pullulantib dmemꝰ omnino floribus ĩ¬
ficare p̃sumunt: cont᷑ legis decreta arare in pͥ¬
mogenito bouis. & ouis tonde pͥmogenita festi¬
nantes.Uultis nosse quam sollicite id uitat̾nt
cognitꝰ: fructum qͥdem intiltum tulit apsi
cernitis: s in tempore suo. Meq enim eredebat
tempus ẽẽ fructificandi qntanta carnis tẽp¬
tatione grauat᷑ est ut pene cedet. ꝓene disce¬
dderet. Ego emimnec istum quidem ramump̃
ne in easincidat consentiendo. s magis resistat

Expanded text:
His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum His fructum ferunt arbores infructuosae, ad quarum radices securis posita jam videtur. 6. Arbores autem quae fructum faciunt, sed non suum, hypocritae sunt, cum Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus in velle praesumunt, contra legis decreta arare in primogenito bovis, et ovis primogenita tondere festinantes. Vultis nosse quam sollicite id vitaveritcognitus. Fructum quidem multum tulit, cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim nec istum quidem ramum prne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat,
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑmaneatis firmis radicib in humilitate radi¬
cati atq fundati. Sic plantatꝰ secꝰ decursus aqͣꝵ
sc̃s iste confessor dm̃i. fructum suum dedit in tp̃r
suo. Sunt enim qui fruct̾um ñ faciunt: sunt qͥ
faciunt. s non suum:sunt qͥ faciunt suum s ñ
ctum. ⁊ siquem faciunt. non humano esui aptꝰ
est. s porcino. Tales sunt filu huiꝰ scłragentes in
dere:qͥa xp̃ianꝰ non debet his adherere.Siẽ enĩ
caro porcina cum comedit᷑ nr̃e adheret carni.
ut iam sit unacaro: sic tͣnsg̾ssor p̃ceptidñici sꝑ¬
efficit᷑ demon. Nam ⁊ iccirco insacͥficus ꝓhibet᷑
animal illud offerri. qr spurcos sp̃s immundos¬
q designet qͥ relicta omni mundicia solissibi ĩ
spurcicuis cõplacens uitioꝵ. & cͥminum semꝑ
ceno delectat᷑ inuolui. Unde & in euangłiolegio
illa malediet̾a dum eiceret᷑ ab homine. tanꝗͣ
simile sͥanimal porcos postulat. nec negant᷑.

Expanded text:
sed permaneatis radicibus firmis in humilitate radised permaneatis radicibus firmis in humilitate radicati atque fundati. Sic plantatus secus decursus aquarum sanctus iste confessor Domini, fructum suum dedit in tempore suo. 5. Sunt enim qui fructum non faciunt: sunt qui faciunt, sed non suum: sunt qui faciunt suum, sed non ctum: et si quem faciunt, non humano esui aptus est, sed porcino. Tales sunt filii hujus saeculi, agentes in et, qui his non debet adhaerere. Sicut enim caro porcina cum comeditur, nostrae adhaeret carni, ut jam sit una caro; sic transgressor praecepti Dominici spefficitur daemon. Nam et idcirco in sacrificiis prohibetur animal illud offerri, quod spurcos spiritus immundosque designet; qui relicta omni munditia, solis sibi in spurcitiis complacentes, vitiorum et criminum semper coeno delectantur involvi. Unde et in Evangelio, legio illa maledicta, dum ejiceretur ab homine, tanquam simile sibi animal porcos postulat, nec negantur .
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem semꝑ diu̾tere uallis: Sic ꝓ¬
fecto sic ds suꝑbis resistit: humilib autem dat
grãm. Securꝰ hic fige pedem qͥcũq es iumentum
xp̃i. suꝑhunc ramũ inintere: semitam uallis in¬
cede. Nimirum in monte sedem s constiduit ser¬
pens antiquus mordens ungłas eqͥ: ut cadat as¬
censor eiꝰ retͦ. Rpt̾ea uallem mag̃ elige ad ambui¬
landum: uauem elige ad plantandimm. Neq
emmuel inserendis arborib montaua solemꝰ
eligere: qͦd frequent̾ arida sint & petrosa. Inual¬
lib pinguedo est. ibi ꝓficiunt plante. ibi plena
spica. ibi centesimꝰ oritur fructꝰ. uuxta ulud. &
ualles abundabunt frumento. Audis quia t̾iq
uallis laudat᷑: uͥq humilitas p̃dicat᷑: Ibi plan¬
tare uͥ decursꝰ aquarum: quia ibi copia gr̃e sp̃ał.
ueamur quocunq flatu. sic̃ scͥptum est. Si sp̃s ha¬
bentis potestatem suꝑ te irruit: locum tuum ne
deseras. Nulla enim uob̃ temptatio p̃ualebit. si
non inmagnis ⁊ mirabilib suꝑ uos ambuletiᷤ.

Expanded text:
ilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Securus hic fige pedem, quicunque es jumentum Christi, super hunc ramum innitere, semitam vallis incede. Nimirum in monte sibi sedem constituit serpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia ubique vallis laudatur, ubique humilitas praedicatur. Ibi ergo plantare, ubi decursus aquarum; quia ibi copia gratiae spireamur quocunque flatu, sicut scriptum est: Si spiritus habentis potestatem super te irruerit, locum tuum ne deseras . Nulla enim tentatio vobis praevalebit, si non in magnis et in mirabilibus super vos ambuletis,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑposita putcis humectare linteamina ua¬
por exalans. ꝑpt̾ea sane licet irrumꝑe uerear
ꝓpͥe consciꝰ infirmitatis. frequent̾ tam̃ uelut
cogitatio. uob̃ fr̃s modicum illud sine inuidia
communicare curabo: uelut exp̃ssolinteamine
uel erigua refundens cȩlestis stiuicidia roris.

Expanded text:
superposita puteis humectare linteamina vasuperposita puteis humectare linteamina vapor exhalans. Propterea sane licet irrumpere verear propriae conscius infirmitatis, frequenter tamen velut cogitatio; vobis, fratres, modicum illud sine invidia communicare curabo, velut expresso linteamine vel exigua refundens coelestis stillicidia roris.
Abbreviated transcription (Latin):
uultuiam ⁊ amplexib letis excipiat᷑ a pace: ĩ
id ipsum dormiens &e requiescens. Item de sep
onsiderare est fr̃s insollem .lxxxix.¬
nitate hodierna dñicȩ annunciationis.
uelut amenissimã qndam planicicm. simpli¬
cem nr̃e reparationis hystoriam. Iungit᷑ noua
legatio angło gabrieli.⁊ nouam uirgo professa
untutem. nouȩ salutationis honorat᷑ obsequio.
Antiqͣ excludit᷑ maledict̾io mulierũ:. nouam
nouamat accipit b̃ndict̾ionem Impletur ꝑ
grãm. que concupiscentiam nescit: ut sp̃i suꝑ¬
uemente altissimo pariat filium: que uirum
dedignat᷑ admittere. Intrat adnos eadem porta
salutis antidotum: qͣ uenenum serpentis ing̃di¬
meros huiꝰcemodi flores. ex his facile est legere
pͣtis: s intueor mediam metuendȩ ꝓfunditatiᷤ
abyssum. Abyssꝰ plane inꝑscrutabilis. incarna
quis attingat. qͥs app̾hendat: Puteꝰ altꝰ est. ⁊ in
quohauriam ñ est mͥ. Ueruintam̃ solet int̾dum

Expanded text:
vultu jam et amplexibus laetis excipiatur a pace, in vultu jam et amplexibus laetis excipiatur a pace, in idipsum jam dormiens et requiescens. 977 SERMO IIiderare est, fratres, in solemnitate hodierna Dominicae Annuntiationis, velut amoenissimam quamdam planitiem, simplicem nostrae reparationis historiam. Injungitur nova legatio angelo Gabrieli, et novam Virgo professa virtutem, novae salutationis honoratur obsequio. Antiqua excluditur maledictio mulierum, novam nova mater accipit benedictionem. Impletur per gratiam quae concupiscentiam nescit, ut spiritu superveniente Altissimi pariat filium quae virum dedignatur admittere. Intrat ad nos eadem porta salutis antidotum, qua venenum serpentis ingredimeros hujuscemodi flores ex his facile est legere pratis; sed intueor mediam metuendae profunditatis abyssum. Abyssus plane imperscrutabilis, Incarnatquis attingat, quis apprehendat? Puteus altus est, et in quo hauriam non est mihi. Verumtamen solet interdum
Abbreviated transcription (Latin):
syon: & suscipe regem. Porrouenturum regem
parat scłm illud: iusticia & iudicium p̃para¬
tio sedis t. Pax cum regeuenit. ut ꝓpħ̃a fidelis
inueniret᷑ qui dixerat: pax erit in terra nr̃a cũ
uenerit Inde ẽ quodnato dño angłoꝵ chorus
rat ex lege iusticia.non oscłm s aculeum mag̃
habebat. urgens timore quam ꝓuocans dile¬
ct̾ione. S nec habuit illa reconciliationem sic̃
ht̃ nunc que ex fide noscit᷑ ẽẽ iusticia. Alioquin.
quiderat quod nec abrahamnee moyses nec cȩ¬
teri iusti temporis illiꝰ in obitu suo pacemillam
beatituroinis et̾ne app̃hende. aut regnum pa¬
cis pot̾ant int̾ire: nͥ quodminime adhuc uisti¬
cia ⁊ par sese fuerant osclate: Ex hoc sane di lec¬
tissimi. feruentiore nob̃ zelo sect̾anda iusticia
est. Si quidem iusticia ⁊ paxoscłate sunt.⁊ in¬
dissolubile amiciciaꝵ miere fedꝰ. ut qͥcũq
testimonium iusticiȩ secum tulerit hẏlari

Expanded text:
Sion, et suscipe regem. Porro venturum regem Sion, et suscipe regem. Porro venturum regem aeparat, secundum illud: Justitia et judicium praeparatio sedis tuae . Pax cum rege venit, ut propheta fidelis inveniretur qui dixerat: Pax erit in terra nostra cum venerit. Inde est quod nato Domino angelorum chorus rat ex lege justitia, non osculum, sed aculeum magis habebat, urgens magis timore quam provocans dilectione. Sed nec habuit illa reconciliationem, sicut habet nunc quae ex fide noscitur esse justitia. Alioquin quid erat quod nec Abraham, nec Moyses, nec caeteri justi temporis illius, in obitu suo pacem illam beatitudinis aeternae apprehendere, aut regnum pacis poterant introire, nisi quod minime adhuc justitia et pax sese fuerant osculatae? Ex hoc sane, dilectissimi, ferventiore nobis zelo sectanda justitia est; siquidem justitia et pax osculatae sunt, et indissolubile amicitiarum iniere foedus: ut cuicunque testimonium justitiae secum tulerit, hilari
Abbreviated transcription (Latin):
uenit caritatẽ. Nimirum alii hec uict̾oria de
bebat᷑: quomaiorem nemo caritatem habet. ut
animam suam ponet ꝓseruis inutilib ⁊ indig¬
nis. Nam ⁊ siipse iam ũ dicit nosseruos: hoc ip¬
sumimiñse dilect̾onis est. ⁊ eximiȩ dignatiõiͤ
Nos autem ⁊ siomnia que p̃cepta sunt nobis.
facerem᷑: qͥd aliud dicere deb̾emꝰ. nͥ qͥa serui mu¬
tilessumꝰ: S qͥs eum suꝑhoc conuenire p̃su¬
meret: Redeunt ad constitutam diem u̾itas
⁊ miscdia anriȩ plurimum. ñ inuento qͦd desi¬
derabant. Tum uͭ seorsum pax consolans eas.
uos inquit nescitis qͥcqͣm nec cogitatis: non ẽ
qui faciat bonum hoc ñ ẽ usq ad unum. Q
consilium dedit: ferat auxilium. Intellex̃ rex
quid loqueret᷑ & ait. Penitet me fecisse hoĩẽ.
Penainquit me tenet: mͥincumbit sustinere
penam:penitentiam agere ꝓhomine quem
creaui. Tunc gͦ dixit: ecce uenio. Ñ enim potest
hic calix tnsire nͥbibam illum. Et accersitoga
festinauit ille & ait. Adorna thalamum tuum

Expanded text:
haec victoria alii debebatur, quo majorem charitatem nemo haberet, ut animam suam poneret pro servis inutilibus et indignis. Nam etsi ipse jam non dicit nos servos, hoc ipsum immensae dilectionis est, et eximiae dignationis. Nos autem etsi omnia quae praecepta sunt nobis faceremus, quid aliud dicere deberemus, nisi quod servi inutiles sumus? Sed quis eum super hoc convenire praesumeret? Redeunt ad constitutam diem veritas et misericordia, anxiae plurimum, non invento quod desiderabant. 14. Tunc vero seorsum pax consolans eas: Vos, inquit, nescitis quidquam, nec cogitatis. Non est qui faciat bonum hoc, non est usque ad unum. Qui consilium dedit, ferat auxilium. Intellexit rex quid loqueretur, et ait: Poenitet me fecisse hominem . Poena, inquit, me tenet, mihi incumbit sustinere poenam, poenitentiam agere pro homine quem creavi. Tunc ergo dixit: Ecce venio. Non enim potest hic calix transire, nisi bibam illum. Et accersito prFestinavit ille, et ait: Adorna thalamum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
dite animas ur̃as:⁊ inuitam et̾nam seruabi¬
tis eas.Hultis nosse qͦmͦ id fec̾it apłs ipse qͥdo¬
ꝑddit. quinicħ unquam ꝓse facit. s omnisei
intentio ⁊ omne desidium tendit ad di pla¬
citum & utilitatem fr̃m suoꝵ.Infelix euim
aqͣs: forte ⁊ suꝑ eas de quib legit᷑. ⁊ aque q̃¬

Expanded text:
nimas vestras, et in vitam aeternam servabitis eas. Vultis nosse quomodo id fecerit Apostolus ipse qui doperdit, qui nihil unquam pro se facit; sed omnis ejus intentio et omne desiderium tendit ad Dei placitum, et utilitatem fratrum suorum. Infelix enim aquas? Forte et super aquas, de quibus legitur: Et aequae q
Abbreviated transcription (Latin):
uniũsum lucret᷑. anime autem suȩ detͥmentũ
faciat. S qñ id caꝑe possit auarꝰ: Sine causa la¬
borat qͥsqͥs ei ꝑsuade conat᷑. Utqͥd hoc: Nempe
qͥa stulticia illiuidet᷑. Q dueriꝰ quam iugum xͥ
ẽẽ suaue: Appone homini scłari: ⁊ uide si ñ la¬
pidem quam panem reyutabit. Et certe huius
ueritas: ñ sine difficultate ad int̾iora trahicit᷑.
ne ipsiꝰ int̾ioris hominis artub .i. affect̾ib siccita¬
te laborantib oncri magis sit quam titilitati.
necessaria: nicħ penit̾ defrut saluator. Iyse ẽ¬

Expanded text:
undum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat. Sed quando id capere possit avarus? Sine causa laborat, quisquis ei id persuadere conatur. Utquid hoc? Nempe quia stultitia illi videtur. Quid verius quam jugum Christi esse suave? Appone homini saeculari, et vide si non magis lapidem quam panem reputabit. Et certe hujusmveritas, non sine difficultate ad interiora trajiciturne ipsius interioris hominis artibus, id est affectibus, siccitate laborantibus, oneri magis sit quam utilitati. 3. necessaria, nihil penitus defuit Sal
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥ ramos de arborib. Non erat hoc magnũ.
qͦd gratis acceꝑant. gratis dabant. Ueruntamen
ne ipsi qͥdem penitꝰ ociosi fuerunt: s nec a pro¬
cessione legunt᷑ expulsi. fr̃s mei pium xͥ ium̃

Expanded text:
aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, aliqui ramos de arboribus . Non erat hoc magnum, quod gratis acceperant, gratis dabant. Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tihuiꝰ patͥs nomen audiam memorari. Est enĩ
in de ipsiꝰ imitatione uob̃cum scłi abrenuncid¬
dio &e monastice ꝓfessio discipline: s singlaras
sine uob cum eoparticiponomen abb̃is. Abli
furt & ego. O abbas & abbas. O nomen unum.
s malt̾o sola magninominis umbra. ouis¬
steriumunum. s heume qͣmdissimiles mini¬
stri. qnͣtum ministratio ipsa dissimit. Uemͥuã
quod scientib me loqͣr tantum petout pud¬
remhunc. ut hẽ timorem ieum fr̃na cõpassione
leuetis. Qndo tamenoĩno dispensatio mͥc̾dita
est.⁊ si ñ habeo apudine quid uob̃apponam: q̃¬
ram a beatobndiet̾o trespanes quib uos pascã.
Reficiat uos sc̃itas eiꝰ. iusticia eiꝰ. pietas eiꝰ. Recoli¬
te dilect̾issimi qͦd ñ om̃s qui in ꝓcessione dñi fu¬
erunt. sua illi ꝓstrauerunt uestim̃ta. In illa in¬
quam ꝓcessione quam anuuente dño in prox
uestimenta sua ꝓst̾nebant inuia. s cedebant

Expanded text:
ti hujus patris nomen audeam memorare. Est enim ti hujus patris nomen audeam memorare. Est enim mihi de ipsius imitatione vobiscum saeculi abrenuntiatio, et monasticae professio disciplinae; sed singulariter sine vobis cum eo participo nomen abbatis. Abbas fuit, et ego. O abbas, et abbas! Nomen unum, sed in altero sola magni nominis umbra. Ministerium unum, sed heu me! quam dissimiles ministri, quantum ministratio ipsa dissimilis! Vae miquod scientibus me loquar: tantum peto, ut pudorem hunc, et hunc timorem meum fraterna compassione levetis. 3. Quando tamen omnino dispensatio mihi credita est, etsi non habeo apud me quod vobis apponam, quaeram a beato Benedicto tres panes, quibus vos pascam. Reficiat vos sanctitas ejus, justitia ejus, pietas ejus. Recolite, dilectissimi, quod non omnes qui in processione Domini fuerunt, sua illi prostraverint vestimenta. In illa, inquam, processione, quam annuente Domino in proxivestimenta sua prosternebant in via, sed caedebant
Abbreviated transcription (Latin):
phsponsmats dm̃. euiꝰ filiꝰ putabat᷑ fuit & ipsa
uirgomat᷑ ⁊ pueriħs qui offerebat᷑. Sit gͦ&e in
oblatione nr̃a constantia uirilis: sit continen¬
tiacarnis: sit conscientia humilis. Sit inqm
inꝓposito ꝑseuerandi animꝰ uiri ł: sit in continẽ¬
tia castitas uirginał: sit in conscientia simpliei¬
onuemientib uob inunum ad audiendũ
Quis forte minꝰ digne illud recipiat:⁊ nonsicut
recipiendum est ũbum dei. Scio enim t̾ram qͦs
pius suꝑuementem inse recipit imbrem. siftu¬
ctum ñfecit reꝓbamfore. ⁊ ꝓximam malede¬
to. At egoutiq sipossem bndiet̾iones illi dare
ipso qͥdem dignante accipitis ꝑ os meum: opto
uob̃bndictionem manere semꝑ nec in maledie¬
tionem posse mutari. Celebramꝰ hodie ma
lemnis ex more sermo debet᷑ Cuiꝰ dulcissimum
nom̃ cum omni uob iocunditate amplecten¬
dum est & honorandum qĩ ipse dux ũr ipse
magister &e legifer ur̃ est. Delector quidem&e gs
in ipsiꝰ memorialicet nonsine meo rubore bei¬

Expanded text:
lius putabatur; fuit et ipsa Virgo mater, et puer Jesus qui offerebatur. Sit ergo et in oblatione nostra constantia virilis, sit continentia carnis, sit conscientia humilis. Sit, inquam, in proposito perseverandi animus virilis, sit in continentia castitas virginalis, sit in conscientia simpliciConvenientibus vobis in unum ad audiendum quis forte minus digne illud recipiat, et non sicut recipiendum est verbum Dei. Scio enim terram, quae saepius supervenientem in se receperit imbrem, si fructum non fecerit, reprobam fore, et proximam maledicto . Et ego utique, si possem, benedictiones vobis dare ipso quidem dignante accipitis per os meum opto vobis benedictionem manere semper, nec in maledictionem posse mutari. 2. Celebramus hodie maglemnis ex more sermo debetur. Cujus dulcissimum nomen, cum omni vobis jucunditate amplectendum est et honorandum; quoniam ipse dux noster, ipse magister et legifer noster est. Delector quidem et ego in ipsius memoria, licet non meo sine rubore bea
Abbreviated transcription (Latin):
si uestes non habeo quas pedib ur̃is ꝓsternam.
temptabo uł ramos cede de arborib ut tante
ꝓcessioniuł parum aliqͥd non desit minist̾ii
mei.arbor fuit beatꝰ b̃ndictꝰ grandis atq fry¬
ctifera. tanqͣm lignum quod plantatum est
secꝰ decursꝰ aquarum. uͥsunt decursꝰ aquaꝵ:
ꝓfect̾o inuallibꝰ. quia int̾ medium montium

Expanded text:
es quas pedibus vestris prosternam, tentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ om̃s sustineat. Neq eium talia sunt hõiũ
merita ut ꝓpt̾eauita et̾na debeat᷑ ex iure: aut dͥs
iniuriam aliqͣm faceret. nͥ eam donaret. Nã ut
taceam quod inita omnia di sunt dona. ⁊ita hõ
mag̃ ꝓpt̃ ipsa deo debitor est. quã ds homini:
qͥd sunt m̃ita omnia ad tantam głam:. Deniq
stimonium ꝑhibet dicens. uirum intieni scd̾m
cor meum: Ueruntam̃ ⁊ ipse necesse habuit di¬
cere ło. non intres iniudiciumcum sertiot. d̾.
Nemo itaq se seducat: q sib̃n cogitare uoluerit:¬

Expanded text:
m talia sunt hominum merita, ut propterea vita aeterna debeatur ex jure, aut Deus injuriam aliquam faceret, nisi eam donaret. Nam ut taceam quod merita omnia dona Dei sunt, et ita homo magis propter ipsa Deo debitor est, quam Deus homini; quid sunt merita omnia ad tantam gloriam? Deniqstimonium perhibet, dicens: Virum inveni secundum cor meum? Verumtamen et ipse necesse habuit dicere Deo: Non intres in judicium cum servo tuo, Domine . Nemo itaque se seducat; quia si bene cogitare  ali
Abbreviated transcription (Latin):
& ionge faciat a finib eiꝰ. cuidr. Lauda irłm¬
cõmune hñt murm̃ ce pax: grãꝵ actio &e
decract̾io᷑. ⁊elꝰ amaritudinis. & uox laudis.
Itaq in ore tͥum ce talium testium stet hoc
ũbum: ut pestem istam m᷑murationis sũoꝑe
nob nouerimus ẽẽ eauendam.
res sunt qͥb reconciliari debemꝰ: hoĩes.
occũlta signã. deo ppuritatem cordis. Nã
de oꝑib que coram hoĩb facienda sunt:
scͥptum est. Luceat luxur̃a coram hoĩb.¬

Expanded text:
et longe faciat a finibus ejus, cui diet longe faciat a finibus ejus, cui dicommune habent murmur et pax, gratiarum actio et detractio, zelus amaritudinis et vox laudis. Itaque in ore trium et talium testium stet hoc verbum, ut pestem istam murmurationis summopere nobis noverimus esse cavendam. 17. Tres sunt quibus reconciliari debemus; hominibocculta signa; Deo per puritatem cordis. Nam de operibus quae coram hominibus facienda sunt, scriptum est: Luceat lux vestra coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
ds facit. Ecce isti sunt qͦs sic̃ fiuos d̾s diligit:
&e de qͥb tanqͣmutuis lapidib templums
sapĩa construit. De qͦ edificio ne ullo impulsu
possint labefactari. ipso do. inhabitante pa¬
riter & oꝑante. ad similitudinem lapidis qͣ¬
Supiꝰ eum diuine uoluntati suã humiliter
⁊ prudent̾ subiciunt. Infexiꝰ. cum carnem sub¬
iectam temꝑant̾ regunt. A dextͥs. iuste bonos
amplect̾endo. a susts. malos fortit̾ tolerando.
nte omnia ut sine mͦmuratione sint fr̃s.
forte aliqͥ leue pecẽm estimant mmurare:
s ñ hie qͥ ante omĩa monet ẽẽ cauendum. Pu¬
to autẽ ne illum qͥdem leue reputasse: qͥ mͦmu¬
rantib aiebat. N cont᷑ nos ẽ mͥm̾ ur̃m. s c̃ẽ¬
cdñm. Nos enim qͥd sumꝰ: S ne ilum qͦq qui
dix̃. Non mͦmurauitis. sic̃ qͥdam murmura¬
uerunt.: & piert ab ext̾minatore. Iuonimir̃
extmminatore qͥ positꝰ e in hoc ipsum. ut a der¬
minis beate iiliꝰ ciuitatis arceat m̾murantẽ.

Expanded text:
s , ecce isti sunt, quos sicut filios Deus diligit, et de quibus tanquam vivis lapidibus templum sibi Sapientia construit. De quo aedificio, ne ullo impulsu possint labefactari, ipso Deo in habitante pariter et operante, ad similitudinem lapidis quSuperius, cum divinae voluntati suam humiliter et prudenter subjiciunt; inferius, cum carnem subjectam temperanter regunt; a dextris, juste bonos amplectendo; a sinistris, malos fortiter tolerando. nte omnia sine murmuratione sint fratres. Forte aliqui leve peccatum aestimant murmurare: sed non hic, qui ante omnia monet esse cavendum . Puto autem ne illum quidem leve reputasse, qui murmurantibus aiebat: Non contra nos est murmur venum. Nos enim quid sumus? Sed ne illum quoque qui dixit: Non murmuraveritis, sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore . Illo nimirum exterminatore, qui positus est in hoc ipsum, ut a terminis beatae illius civitatis arceat murmurantes,
Abbreviated transcription (Latin):
autem signa sunt: gemitꝰ. suspiria. usus
eilieii. ⁊ cet̾a pęnitentie insignia q̃ angłis
placent. Uñ ẽ illud. Gaudium ẽ angłis õi
nec oꝑib nec signis. s puritate &e simmplici¬
tate cordis indigemꝰ. Scͥptum ẽ enim. Beati

Expanded text:
autem signa sunt gemitus, suspiria, usus cilicii, et caetera poenitentiae insignia, quae angelis placent. Unde est illud: Gaudium est angelis Denec operibus, nec signis, sed puritate et simplicitate cordis indigemus. Scriptum est enim: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
parficta. ut in uida. est mordinata. ut in
sa est in q̃ dñs reqiiescit. ħoffert᷑ ꝑ scõs p̾di¬
Ceatores uniuso gñi humanõ. s eam qͥdam
repellunt: aliqͥ recipiunt. Nos uͦ excutientes
pult̾iem pedum nr̃oꝵs suꝑ odientes pacem:
ad dilectorem eiꝰde pacis nos conferamꝰ. Eoꝵ
alii dñr recipientes pacem: alii retinentes
pacem: atisfacientes.Possunt ⁊ aliis nõibus
uocari. scił pacati. patientes. pacifici. Q hec
nomina sortiunt᷑ seđm diu̾sos statꝰ pacis: in
qͥb ꝑficiunt. Nam pacati ꝑ hanc pacempoᷤᷤ¬
sident t̾ram corꝑis sur:. qr mites st̃. Patien¬
Uñ merito fitii di uocant᷑. Pacati gͦ dñr. qͥ pa¬
exagitati. cito pacẽ quam receꝑant ꝑdunt.
Patientes autem sunt qͥ receptam retinent:
nec quis miuria exasꝑati eam amittunt. Isti̾
tanquam robustiorib p̃cipit᷑. Pacem diligi¬
te & seĩmoniam. sine qͥ nemo uidet deum.

Expanded text:
pax ficta, ut in Juda; est inordinata, ut in sa est in qua Dominus requiescit. Haec offertur pcatores universo generi humano: sed eam quidam repellunt, aliqui recipiunt. Nos vero executientes pulverem pedum nostrorum super odientes pacem, ad dilectorem ejusdem pacis nos conferamus. Eorum alii dicuntur recipientes pacem, alii retinentes pacem, alii facientes. Possunt et aliis nominibus vocari, scilicet pacati, patientes, pacifici. Et haec nomina sortiuntur secundum diversos status pacis, in quibus proficiunt. Nam pacati per hanc pacem possident terram corporis sui, quia mites sunt . PatienUnde merito filii Dei vocantur . Pacati ergo dicuntur, qui paexagitati, cito pacem quam receperant perdunt. Patientes autem sunt qui receptam retinent, nec quavis injuria exasperati eam amittunt. Istis tanquam robustioribus praecipitur: Pacem diligite et sanctimoniam sine qua nemo videt Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
e. eis in xͦ.Iex ilio uobis affuc̾tio duplex hu
uentium. duplex uos nicħominꝰ remunera¬
do manet:. sublimitatis ⁊ delect̾ationis. In
sedib enim quies imꝑturbata in iudicio dig¬
Ntatis eminentia commendatur. xLI.

Expanded text:
. In exsilio vobis afflictio duplex, huventium, duplex vos nihilominus renumeratio manet, sublimitatis et delectationis. In sedibus enim quies imperturbata, in judicio dignitatis eminentia commendatur. XLI.