comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abicere: et leue iugum dñi libera
seruitute portare. Cogitanti enĩ
ista. occurrit illa familiaris sua
carnalis delectatio: quȩ inueterata
dudum. qͣnto eum du sustinuit:
tanto arcius astringit: atq ãse
carchus abire ꝑmitcit. Et qͥs ib
meror: quȩ anxietas cordis: qͣndo
hinc sp̃s euocat hinc caro reuo¬
cat: hinc amor nouȩ conuersatio¬
nis inuitat. hinc usus uetustȩ ꝑ¬
uersitats impugnat: hinc desid̃i¬
&hinc insemetipso carnalem con
gͦ de hoe amarescente homine:dici
potest. Abhominabilis ei fit inui¬
ta sua panis: & apppinquauit cor¬
ruptioni anima eius. & uita illiꝰ
mortiferis.S quia diuina gr̃a chu
nos istis difficultatib affici non
uinculis. citius nos adlib̃tadem
nouȩ conuersationis consolando
ꝑdiicit: & prȩcedentem tristiciam
subsequens leticia refouet: ata ut
conuersi unuiseunsq animꝰ. eo
magis addñm uotum suũ preue¬
niendo gaudeat: quo magis se ꝓ
illo meminit laborando doluisse.

Expanded text:
abjicere, et leve jugum Domini libera abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit; et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro recat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderhinc in semetipso carnalem concergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Sed quia divina gratia diu nos istis difficultatibus affici non vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
coaceruatisq sententiis. & supra.
meror amarituchnis: & infia sub¬
iecta ẽ lȩcicia securitatis: morq
post hȩc dicitur. Hȩc om̃ia opat᷑
as trib uicib ꝑsingulos. agitur.¬
Ac si diceret. Qđ semel de uno diri:
hoc trib uicib ꝑsingulos agitur:
S sollerter intuendum ẽ quȩ istȩ
tres uices sunt: quib unusquisq
homo anxietate meroris afficit᷑:
& post merorem. ꝓtinus adsecuri¬
tatem lȩticiȩ reuocatur. Id emm
suꝑius sicut iam dixi. narraue¬
rat: qd & grauis prius meror af¬
ficit: & magna postmodum lȩ¬
ticia attolit. Igitur si uigilant̃
attenchm has dres uices meroris
nimo.istis alternari modis inue¬
nimus: id: conuersationetem¬
ptatione: morte. Inprima quippe
qͣm diximus conuersatonis ui¬
ce grauis meror.ẽ: cum sua unus¬
quisq peccata considerans. cura¬
rum scłarium uult compedes rũ¬
pere: & uiã dei. ꝓspacium securȩ
conuersationis ambulare: desi¬
derior demporaliũ graue onus

Expanded text:
sque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxque post haec dicitur: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris nimo istis alternari modis invenimus, id est conversatione, tentatione, morte. In prima quippe, quam diximus, conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam nullã de iniquitate
sentimus.Nam peccatores nos
quidem intranquillitate loqui¬
mur:sed cum de peccatis ipsis.
flagello interueniente corripim:
murmuramus. Pȩna gͦ nos int̾¬
rogat: si ueraciter cognoscimus
culpam. Uir itaq iustus. qͥa cul¬
pam suam districte considerat:
etiam inflagello positus. dicat.
Et ut eram dignus: ñ recepi. Seq̃r.¬
ret ininteritum. Quia p̃uenien¬
de chuina grã. ioꝑatione bona
nr̃m liberum arbitrium sequit᷑
nosmetipsi nos liberare cdicimur:
qͥ liberant nos dño consentimus.
Unde paulus cũ chceret. plus illis
omnib laboraui. ne labores sibi
tribuisse uideretur: ilico adiun¬
xit. Non autem ego: s grã dĩ me¬
cum. Quia enim p̃uenientem dĩ
gram. ipse etiam ꝑliberũ arbitri
um fuerat subsecutus: aptȩ sub¬
iunxit. mecum: ut & chuini mii¬
neris ñ eẽt ingiatus: ettam̃ me¬
rito liberi arbitrii ñ remaneret ex¬
traneus.De hoc autem. qui libera¬

Expanded text:
vindictam nullam de iniquitate vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Seqret in interitum. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liberare dicimur, quia liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret, Abundantius illis omnibus laboravi, 377 ne labores suos sibi tribuisse videretur, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quia enim praevenientem Dei gratiam ipse etiam libero aum fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui libera
Abbreviated transcription (Latin):
lt: non humiliari. Paccusationẽ
suam. humilis appetit uideriñ
ẽẽ. Nam si confitendo peccatum.
ẽẽ humilis ueraciter appeteret:
de ꝑpetratione peccati arguentes
se alios ñimpugnaret Itaq iustꝰ
uitã suã iudicans: perempla me¬
liorum. excordis intimo cognos¬
cit se ẽẽ qđ dicit. Ait enim. P ec¬
caui: & uere deliqui. Atq de eo
ipso qđ tolerat flagello:subuin¬
git. E t ut eram dignus:. non re¬
gello positus.minus adhuc pecca¬
ta sua considerat: si uel tantum.
uel amplius se ꝑcussum qͣm me¬
rebatur existimat. Iste audem qͥa
quanto maiorum exempla con¬
siderat. tanto districtiori examina¬
dione sepensat: minus se ꝑcussũ
qͣm merebatur. agnoscit: quia in
illoꝵ iusticiam conspicit. quam
grauis sibi culpa fuerit. qđ erra¬
uit. Et iccirco hoc qđ patitur di¬
strictum se ẽe non sentit: quia di¬
sinctȩ nouit pensare qđ fecit. Ual¬
de autem difficile ẽ: ut peccato¬
ꝓpeccato suo patitur. Securi ui¬
delicet. iniquos nos dicimus: cũ

Expanded text:
t, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non regello positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatopro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
bunt etiam mortui: qͣndo omnes
iniusti eũ uenire adiudiciũ. inhu¬
manitatis forma conspexerint
S uiuens tunc lucem respicit. qui
liberis oculis cordis. informa di
uinitatis eum attendit. Sequitur

Expanded text:
 etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui liberis oculis cordis in forma eum divinitatis attendit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Pu̾si & enim quiq uentũ qͣsi dra¬
cones trahunt: cũ malicios a suꝑ¬
bia inflantur. Qd autẽ structio¬
nũ appellatione intelligi: nisisi¬
mulatores solent: Structio & enĩ
pennas habet: & uolatũ ñ habet
qͥa simulatores quiq spẽm sc̃i¬
tatis habent̾ s uirtutem sc̃itatiꝰ¬
ñ habent. uisio eos quippe bonȩ
actionis decorat: s aterra. mini¬
mȩ penna uututis leuat. Flectus
itaq scẽ eccłiȩ populus. qͥa pacis
suȩ tp̃r.intra se quosdã maliciosos.
ac simulatores patitur: cheat frat̃
fui draconum: & soci structionũ.
Qd beati qͦ iob uocib specialit̃ con¬
gruit: qui adculmen magnȩ forti

Expanded text:
» Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa subia inflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, snon habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum, quod beatus Job vocibus specialiter cong
Abbreviated transcription (Latin):
mat: qͥa prauoꝵ uitã. studio rec-¬
dȩ emulationis. ñ autem uesania
furoris. insequit᷑ Trascit᷑. & amat:
seuit & tranquilla ẽ: quatinus in¬
firmos suos & corrigat exemula¬
tone & foueat expietate. Sequit᷑¬

Expanded text:
mat, quia pravorum vitam studio rectmat, quia pravorum vitam studio rectae aemulationis, non autem vesania furoris insequitur. Irascitur et amat, saevit et tranquilla est, quatenus infirmos suos corrigat ex aemulatione, faveat ex pietate. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
plus quosdam tolerant: quo se
deeis ulcisci amplius possunt.
Ac ne unqͣm adillicita tͣnseant:
plerumq nolunt ꝓse exequi etiã
qd̾ licet. Subiectorum strepit̾ suf¬
ferunt: ꝑamorem increpant qͦs
ꝑmansuetudinem portant. Uñ.
nẽ recte dr. Sine furore consurgẽs.
inturba clamaui: qͥa nimirum
boni contia tumultus insolenti¬
um clamorem habent̾ & furorẽ
non habent: qm̃ eos qͦs clement̃
tolerant: docere ñcessant.S hec.
quȩ iuxta hẏstoriã. de uno dixi¬
mus: iuxta allegoriam necesse
ẽ ut de diuersis electis ȩcclesiȩ
sentiamus. Ipsa quippe melec¬
dis siuis etiam ꝑꝓsꝑa incedt me¬
rens: qͥa nichil sibi uere ꝓsperũ
deputat: quousq bonũ qđ sin¬
gulartter querit app̃hendat:
Fideles quippe illi: temporali qͥdẽ
pace ꝑfruunt᷑: s adꝑpetuã suspi¬
rant. Honorantur. & afflict sunt:
quia plerũq ib uident᷑ inculmi¬
ne. ubi ciues ñ sunt Ipsa etiã in
turba sine furore consurgit. &cla¬

Expanded text:
plus quosdam tolerant, quo se plus quosdam tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non cessant. Sed haec quae juxta historiam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est ut de diversis electis Ecclesiae sentiamus. Ipsa quippe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia nil sibi vere prosperum deputat, quousque bonum quod singulariter quaerit apprehendat. Fideles quippe illius temporali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et cla
Abbreviated transcription (Latin):
sciplina deneat. meror magistre
caritatis. ꝑquã uidelicet discunt:
ut de his quȩ exterius accipiunt.
apud semetipsos semꝑ amplius
humilientur: mentẽ subiugo
potestadis licentia. adimpatientiã
erumpant. Vnde apte subiungit᷑
Smne furore consurgens: intubacla¬
maui.Sepe namq seditiosoꝵ tu¬
multus hominũ. p̃positoꝵ suoꝵ
mentem lacessiunt: suiq ordinis
limitẽ. mordinatis motib excẽ¬
dunt. Etplerumq qui prȩsunt.
nͥ inore corchs. scĩ sp̃s freno tene¬
antur: miratȩ redributionis atro¬
citate ꝓsiliunt: qͣntũq p̃ualent
agere: tantũ sib insubditis ȩsti¬
t pęne semꝑimpatientia ẽ. eio
etiam malȩ subiecte imꝑat: qͥa
qd ꝑipsam sentit. potestas exeqͥ¬
tur. S scĩumi. plus se interius pa¬
dientiȩ iugo subiciunt. quã foris
hominib p̃sunt: & eo ueriorem
principatum foris exhibent: qͦ
humiliorẽ deo intrinsecus famu¬
latum tenent. Atq idcirco sȩpe

Expanded text:
isciplina teneat moeror magistrae isciplina teneat moeror magistrae charitatis. Per quam videlicet discunt ut de his quae exterius accipiunt, apud semetipsos semper amplius humilientur, mentem sub jugo potestatis licentia ad impatientiam erumpant. Unde et apte subjungitur: Sine furore consurgens in turba clamavi. Saepe namque seditiosomultus hominum praepositorum suorum mentem lacescunt, sibique ordinis limitem inordinatis motibus excedunt, et plerumque qui praesunt, nisi in ore cordis sancti Spiritus freno teneantur, in ira retributionis atrocitate prosiliunt, quantumque praevalent agere, tantum sibi in subditis aestiimpatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; et eo veriorem principatum foris exhibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto ñ essent. S qͥa cor humanũ
ñpotest de ipsis ꝓspitatib rerum
quantulacunq gła nullomͦ dem
ptari: contra ipsam ꝓsꝑitatem suã.
scĩ uiruntiinsecus dimieant: non
dico ne melectionẽ.s ne meiꝰ sal¬
tim amore succumbant.Crii ual¬
de succubuisse ẽ: eaptiuã mentẽ.
eius defideriis subdidsse. Quis
autem terrena sapiens.tẽporalia
amplectens. beatũ iob int̃ tot ꝓ¬
sꝑa letum non erederet: cum ei
suppeteret salus corꝑis. uita fili¬
orum. ieolumitas familis. intẽ¬
gritas gregum: d quia in hisom¬
nib non gauderetͥ ipse sibi testẽ
ẽ qͥait. Nerens incedebam. Sc̃o
enĩ uiro adhuc in hac pegrnatio¬
ne posito.om̃e qđ sine d̃ uisione
habundat mopia ẽ: quia cũ sibi
omnia electi adẽẽ uident: gemt̃.
qđ omnium auct̾orẽ ñ uident.
fisq totum hoc minus ẽ: quia
adhuc species uniꝰ deest.Sicq
eos foras exaltat gr̃a suꝑnȩ dispen¬
sationis:ut tamen intus subch¬

Expanded text:
profecto non essent. Sed quia cor humanum profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elatione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidisse. Quis autem terrena sapiens, temporalia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet, ipse sibi testis est, qui ait: Moerens incedebam. Sancto enim viro adhuc in hac peregrinatione posito omne quod sine visione Dei abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi adesse vident, gemunt quod omnium auctorem non vident; eisque totum hoc minus est, quia adhuc species unius deest; sicque eos foris exaltat gratia supernae dispensationis, ut tamen intus sub d
Abbreviated transcription (Latin):
tima. mala multa passura sit: s
hanc afflictionis suȩ dies p̃ueni¬
unt: qͥa maloꝵ uitã intra segͣ¬
Nam quamuis dieb ultimis ap¬
ta infideliũ ꝑsecutio sequat᷑ hãc
tam̃. & priusqͣm appareat. hi qui
iea uerbotenus fideles sunt.pͣ¬
uis morib antecurrunt. Seq̃r.¬
surgens.int̾uba clamaui.Notan¬
dum sollicite iurta hẏstoriã ui¬
deo: qd sc̃s uir.qui paulo suꝑrꝰ
dixit: eleuasti me: inferius adiun¬
git: merens incedebam. Miro e¬
nim ordine. uno eodemq tp̃a
conuenire mactib bonoꝵ solet
&foras honor culminis: & int᷑
afflictȩ meror humilitatis. Uñ
latum hominib gła potestatis
ostendat: inderiꝰ tam̃
merore suo secietum sacrificium
dño contriti cordis offerebat. Sa¬
crificiũ quippe deo ẽ: sp̃s contri¬
bulatus. Seiunt autẽ electi quiq:
consideratione intima. contra ex¬
terioris excellentiȩ temptamenta
pugnare. Qui.si adexteriorẽ felici¬
tatem suã eor apponerent: iusti

Expanded text:
tima, mala multa passura sit; sed tima, mala multa passura sit; sed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra se grNam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc tamen et priusquam appareat, hi qui in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus antecurrunt. Seqsurgens in turba clamabam. - Notandum, sollicite juxta historiam video, quod sanctus vir qui paulo superius dixit, elevasti me, inferius adjunxit, moerens incedebam. Miro etenim ordine uno eodemque tempore convenire in actibus bonorum solet, et foris honor culminis, et intus afflictae moeror humilitatis. Undelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore suo secretum sacrificium Domino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi
Abbreviated transcription (Latin):
nebrȩ. Fidelis enĩ ppłs expectat
bonaͥ sed mala suscipit: p̃stolat᷑
lucem: & tenebras incurrit: quia
premunerationis grãm. indereẽ
iam iamq angelorum segaudi¬
is sperat: & tamen hic chugus di¬
latus. manus ꝑsequendũ tolerat:
Et qui se quantocius ȩstimat ȩt̾nȩ
lucis retributione ꝑfrui: hic ad¬
huc compellitur ꝑsecutorum su¬
orum tenebras pati.Quȩ uideli¬
cet mala ꝑsequentium. minꝰ do¬
lerent: si abinfidelib aduersariĩq
consurgerent. S eo deteriꝰ mentẽ
electoꝵ cruciant: quo abillis ue
uescere ẽ: ipsos qͦ qͦs ꝑamorem fi¬
dei. uelut uiscera ante gestauerat:
iꝑsecutionis atrocitate dolerare
Qui secreta prius illius cognoscen¬
tes. qͣnto sciunt ubi magis dole¬
ał: tanto deterius ab afflictione
eius minime quiescunt. Qͦs tam̃
& pacis sue tempore grauit̃ tole¬
rat: qͥa suis p̃dicationib. eoꝵ
mores contrarios pensat Gemit
enĩ: cũ eoꝵ uitã sibi dissimilem
conspicit. De quib: & aptȩ sub

Expanded text:
Fidelis enim populus exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis vevescere est ipsos quoque quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta prius illius cognoscentes, quanto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afflictione ejus minime quiescunt. Quos tamen et pacis suae tempore graviter tolerat, quia suis praedicationibus eorum mores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissimilem conspicit. De quibus et apte subj
Abbreviated transcription (Latin):
autem fletum & compassionem
ꝓximo tribuit: & aliquid etiam
de semetipso dedit. Iccirco autẽ
plus compassionem qͣm datum
dicimus: quia rem quamlibet ple¬
rumq dat. etiã qui non compati¬
tur. Nunquã autem qui uerȩ com¬
patit᷑. qđ neces sarium
primo conspicit. negat. Quȩ nimi¬
suos ei oradione continua fletus
iungit. Et tocies egeno compatit᷑.
quoties ment uirtutib nudatȩ.
int̃uentionis suȩ p̃cib opitulat᷑
Suꝑ afflictum quippe compatien¬
tes plangimꝰ: qͣndo aliena dapna.
nr̃a deputamꝰ: & culpas delinqñ¬
tium. nrĩs mundare fletib nigm᷑.
Qđ uidelicet agentes. plus plerumq
nobis qͣm his ꝓquib agitur. sub¬
uenimus: qͥa apud mitissimum
arbitrem. & grãm caritats aspi-¬
iantem. commissa queq ꝑfectȩ
diliit ꝓpria: qui puȩ plangit
aliena. ꝑsecutionis gͥ ultimȩ sc̃a
ȩccłia tribulatione dep̃hensa re¬
ducat admemoriã. pacis tẽpore
bona quȩ gessit: cdicens. Plebam

Expanded text:
autem fletum et compassionem autem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid etiam de semetipso dedit. Idcirco autem plus compassionem quam datum dicimus, quia rem quamlibet plerumque dat etiam qui non compatitur, nunquam autem qui vere compatitur quod necessarium proximo conspicit negat. 71. suos ei oratione continua fletus jungit, et toties egeno 671 compatitur, quoties menti virtutibus nudatae interventionis suae precibus opitulatur. Super afflictum quippe compatientes plangimus, quando aliena damna nostra deputamus, et culpas delinquentium nostris mundare fletibus nitimur. Quod videlicet agentes, plus plerumque nobis quam his pro quibus agitur subvenimus, quia apud intimum arbitrum et gratiam charitatis aspirantem, commissa quaeque perfecte diluit propria, qui pure plangit aliena. Persecutionis igitur ultimae sancta Ecclesia tribulatione deprehensa, reducat ad memoriam pacis tempore bona quae gessit, dicens: Flebam
Abbreviated transcription (Latin):
opiam ferre nonualentib. tolera¬
bilius ẽ minus tribuere: qͣm post
largitatem suã. ex inopiȩ angustia
murmurare. Nam ut admagna
largiendi studia. audientiũ men¬
tes accenderet: paulopost intu
lit dicens. hoc autem cheo: qͥ par¬
cȩ seminat᷑ parcȩ & mecet. Plus au¬
tem nonnunqͣm ẽẽ hicimꝰ cõpati
excorde qͣm dare: quia quisquis
estimat om̃e qđ dat. Nisi enĩ dan¬
tis manũ. bona uoluntas uinceret
idem p̃dicator egregius discipłis
ñ dixisset. Qui ñsolum facere: s &e
uelle cȩpistis abanno priore. facile
quippe ẽ: inbono oꝑe obedire etiã
nolentẽ. S hec magna indiscipłis
iuitus exstiterat: eos bonum qđ il¬
lis p̃ceptum ẽ. & ante uoluisse. Qa¬
itaq uir sc̃s apud omnipodentẽ
dm. aliqͣndo maiꝰ datum nou̾at
mentis ẽẽ qͣm muneris: cheat. fle¬
bam quondã suꝑ eo qͥ afflictus
erat: & compatiebat᷑ anima mea
paupi.Exteriora &enim largiens:
rẽ extra semetipsum p̃buit. Qui

Expanded text:
opiam ferre non valentibus toleraopiam ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largiendi studia audientium mentes alit, dicens: Haec autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus autem nonnunquam esse dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis aestimat omne quod dat. Nisi enim dantis manum bona voluntas vinceret, et eisdem praedicator egregius discipulis non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis praeceptum est et ante voluisse. itaque vir sanctus apud omnipotentem Deum aliquando majus datum noverat mentis esse quam muneris, dicat: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
minus amasset: nͥ et uulnera nr̃a
susciꝑet. Nec uim nobis suȩ dilee¬
donis ostenderet: nͥ hoc qđ anob̾
tolleret. ad tempus ipse sustinẽt.
P assibiles quippe mortalesq nos
repperit: &qui nos existere fȩc̃
exnichilo: reuocare uidelicet. et¬
am sine sua morte potuit apas¬
sione.S ut quanta eẽt uirtus cõ¬
passionis. ostenderet: fieri ꝓnob̃
dignatus ẽ. qd ẽẽ nos uoluit: ut
insemetipso cemporalit̃ mortẽ
susciꝑet: qͣm anobis imꝑpetuũ
fugaret. An ñ indumitatis suȩ
diuitiis nobis inuisibilis ꝑma¬
nens: miris nos potuit uirtutib
rediret homo: foras apparere di¬
gnatus ẽ pauꝑ ds̃. Unde. & p̃di¬
cator egregius. ut adlargitatis
grãm. uiscera nĩȩ compassionis
accenderet: dixit. Propt̃ uos ege¬
nus fact̾us ẽ:cum chues eẽt. Qui.
si etiam dixit. ñ ut aliis sit remis¬
sio. uobis autem tribuladio: hec
ꝓculdubio. condescendendo in¬
firmis intulit: qm̃ quibdam in¬

Expanded text:
minus amasset, nisi et vulnera nostra minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit virtutibusrediret homo, foras apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae compassionis accenderet, dixit: Propter nos egenus factus est, cum dives esset . Qui sic etiam dicit: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio . Haec procul dubio condescendendo infirmis intulit, quoniam quibusdam in
Abbreviated transcription (Latin):
gitate eoncurrẽ: ñnunꝗͣ tam̃ cũ ex-¬
teniora quȩq abundȩ adlargiendũ
suppetunt: celerius danti
manus. dationem inuenit: qͣm
animus dolorem. Unde scire ne¬
cesse ẽ quia ille ꝑfect̾ȩ tribuit:
qͥcũ eo qđ afflicto porrigit afflic¬
ti qͦ inse. animum sumit: ut priꝰ
inse dolentis passionem transfe¬
rat᷑ & tuns contra dolorem illius.
ꝑministerium concurrat. Nã se¬
pe ut p̾diximus. largitorem mu¬
neris.rerum facit habundantia:
& non uirtus compassionis.Qui
enĩ afflicto ꝑfect̾e compatitur:
plerumq & hoc indigenti tribuit
in quo ipse si ded̾it. angustat᷑. Et
tune plena ẽ. nr̃i cordis compassio:
cum malũ inopiȩ ꝓꝓiximo susci¬
ꝑe ñ mȩtiumus: ut illũ apassione
liberemus. Quã ui delicet pietatis¬
formã. mediator nobis di & ho¬
minum dedit: qui poes et nobis
etiã ñ moriendo concurrere. Sub¬
uenire tamen moriendo uoluit
hominib: quia nos uidelicet

Expanded text:
gitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exgitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemus. 69. Piformam Mediator nobis Dei et hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib ꝓfecto uerbis. hoc sollert̃
debet intelligi: qđ beatus iob. dũ
sua narrat: in se. alios transfigurat.
Uelut enĩ de se specialiter dicebat:
eleuasti me & qͣsi suꝑ uentũ ponẽs
elisisti me ualidȩ:scio quia morti
tiadas me.: ubi constituta ẽ dom̃
omni uiuenti: & tam̃ non de se.s
de aliis adiungit. Ueruntamen¬
ñ ad consumptionem eoꝵ: emittis
manum tuã.Dũ enĩ de se loquens.
ratiocinando causas de aliis sub¬
didit: qͣm multoꝵ ꝑsonas inse si¬
gnificet ostendit. Manũ itaq suã
dñs ad eonsumptionẽ peccantiũ
ñemitut: cũ feriendo. apeccatis
corripit. Et corruentes saluat: dũ
cadentes adculpam. insaluitem
corꝑis uulnerat: ut ꝓstrati exterꝰ.
intenus surgant: quatinus iacen¬
des corpore. adinteriorem statum
redeant: qui stantes exterius. ab
statumentis iacebant. Sequitur.
F lebam quondam suꝑ eo qui af xxu.¬
flictus erat: & compatiebatur ani¬
compassio ẽ passioni ꝓximi exlar¬

Expanded text:
In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat. Velut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a peccorripit, et corruentes salvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore, ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius ab statu mentis jacebant. Sequitur: VERS. 25. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anicompassio est passioni proximi ex lar
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: Nam et si adcelũ raptus heli¬
as ẽẽ ꝑhibetur: mortẽ tam̃ distulit:
ñ euasit. De ipso quippe: ore uerita¬
tis dr. Helias quidẽ uenturꝰ ẽ: et re¬
stituet omĩa. Uenit enĩ restituturꝰ
omnia: quia adhoc nimirũ huic
mundo restituit᷑. ut p̃dicationis
munera impleat: et earnis debitũ
soluat. Quȩ tamen sc̃ĩ uiri senten¬
tia. iurta allegoriȩ mysterium. scẽ
eccłiȩ uocib exꝑsona congruit
infirmorum: qui fidẽ uerbotenꝰ
tenent: s cont᷑ p̃cepta fidei. suis de¬
sideriis famulantur. Ait enĩ. Scio
qͥa morti tradas me: ubi constitu¬
ta ẽ. domus omni uiuenti. Quia
enĩ multos inse uoluptatib dedi¬
dos conspicit. eoꝵq iam interitũ
prȩscit: pensat. qđ inuia uitȩ pre¬
sentis. suis quidẽ desideriis serui¬
unt:stamen admortis domum
pueniunt om̃s. qui inea carnalit̃
uiuunt. Sunt uͦ nonnulli. qui in
uoluptatum suarũ foueã corru¬
unt: sedtamen ꝑlamenta peni¬

Expanded text:
mortem ? Nam etsi ad coelum raptus Elimortem ? Nam etsi ad coelum raptus Elias esse perhibetur, mortem tamen distulit, non evasit. De ipso quippe ore veritatis dicitur: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. Quae tamen sancti viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poeni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dũ forti pede cogitationis. intus
intentionẽ fixerit: omne qđ foris
mutabiliter agit᷑ ad arcem mentis¬
huius oꝑis parte tractatum ẽ. qđ
ante aduentũ dñi. adinferni re¬
ceptacula. etiã iust descenderent:
quamuis ñ insuppliciis. sed inre¬
quiȩ seruarent᷑. Qd nẽ destimoniis
edocere negligimus: qͥa in ea iam
sufficienter ꝓbatum putamꝰ. Hoc
gͦ qd dr: scio qͥa morti tradas me.
ubi constituta ẽ domͦ om̃i uiuen¬
ti: rec̾tȩ beato iob etiã iurta hysto¬
riam congruit: dũ nimirũ eon¬
stat. qͥa ante redemptoris grãm.
adinferni elaustra. etiã iusti duce¬
rentur. Ipsa quippe inferni recep¬
tio. domus omniũ uiuentiũ dr:
quia nullus huc uenit: qui. ante
mechatoris aduentum. ñ illuc
ipsa corruptionis suȩ conditione
ꝑtransiit. Nullus huc uenit. qͥ ad
carnis mortem. eiusdẽ corruptio¬
nis suȩ gressib non detencit. Deq̃
uidelicet morte. ꝑpsalmistam d̃r.
Quis ẽ homo qui uiuitͥ et ñuidebit

Expanded text:
a dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentishujus operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ꝑfectus ẽ: qui int̃ ꝓximoꝵ
mala patiens ñẽ. Qui enĩ ȩqua¬
nimiter aliena mala ñtolerat:
ipse sibi ꝑimpatientiã destis est.
qͥa abommplenitudine longe
distat Abel quippe renuit esse
tritura areȩ. grana sub paleis prȩ¬
muntur: sic flores int̃ spinas ꝓde¬
unt. Et rosa quȩ redolet: crescit
cũ spina. quȩ pungit Duos nanq
filios archa continuit: s duob¬
ham filios habuit: sunus in no¬
cens̾: alius uͦ. frĩs ꝑsecuitor fuit Du¬
os qͦ ysaac filios habuit: unus in
humilitate seruat᷑: alter uͦ. et priꝰ¬
quam nasceretur. repbatus ẽ Duo¬
decim iacob filios genuit: s exhi
unus eis admixcus ẽ. qͥ eos p̃seqñs
ꝓbaret. Sic nanq iusto. peccator
cũ malicia iungitur: sic̃ inforna¬
ce auro palea cũ igne sociatur: ut
qͦ ardet palea: purgetur aurum.
Hi gͦ ueracit̃ boni sunt: qui inbo¬
nitate ꝑsistere. etiã int̃ malos pos
chielem dñs dicit . Fili hominis:
increduli & subuersores sunt de¬

Expanded text:
quippe perfectus est, qui inter proximorum mala patiens non est. Qui enim aequanimiter aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. Abel quippe esse renuit tritura areae grana sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios Noe arca continuit; sed duo eham filios habuit; sed unus cens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobatus est . Duodecim Jacob filios genuit, sed ex hunus eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Hi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos posschielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt te
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis nr̃e requirimus. &
fortasse tardius inuenimus: ẽ
ista concita ratio. qq nichil in¬
iustȩ padiam̃: quia si deo aucto¬
re sumus.qui non fuimus: dõ
regente ñ affligimur iniustȩ qͥ¬
mina innocte. Carmen innocte
ẽ. leticia intribulatione. Quia
et si pressuris demporalitatis
affligimur: spe tamen.iam de
ȩcemitate gaudemus. Carmina
innocte paulus p̃dicabat: dicers.
Spe gaudentes: intribulatione
patientes. Carmen innocte da¬
uid sumpserat: qui dicebat. Tu
mͥ es refugium apressura quȩ
cirtumdedit me: exultatio mea.
redime me acircumdantib me.
Ecce de nocte pressuiram nominat:
& tamen. liberatorem suum. int̃
angustias exultationem uocat.
Poris quidẽ nox erat incurumda

Expanded text:
bulationis nostrae requirimus, et bulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste qne condit.---Carmen in nocte est laetitia in tribulatione, quia etsi pressuris temporalitatis affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumda
Abbreviated transcription (Latin):
lanimitatis impingens: p̃missis
maloꝵ oppressionib infirmo¬
rum: mox. pusillanimitates ex¬
turȩ ẽ:ut asingulan numero ad
pluralem subito transeat: atq
aplurali. sȩpe se adsingularem
uertat. Unde heliu cum diceret.
clammabunt & eiulabunt̾ neqͣ¬
quam subdidit. non dixerunt
ubi ẽ. ds: sed. non dixit ubi ẽ ds̃.
Aplurali quippe numero insin
gularem ueniens:adꝑsonã subi¬
to infirmi uniuscuiusq transi¬
uit. Fortasse. quia asingulis me
lius recognoscitur. quicqͥd dici
singulariter auditur: ut ad eor
suum quisq redeat: & insemet¬
reprehendat. Singularem gͥ nu¬
merum tenuit:dicens. Non dix̃.
ubi ẽ ds̃. qui fȩcit me. Quisqͥs
enim aduersitatum tribulatio¬
ne frangitur: aquo factus ẽ mi¬
nimȩ contemplatur. Nã qͥ qd̃
non erat. fecit: factum sine gu¬
bernatore ñ deserit: Et qui be¬
nigne hominem condidit: ne
tit. Nec sinit neglectȩ ꝑire qdẽ
qui. hoc etiã qđ non fuit. crea.¬
uit ut eẽt. Cum gͦ causam tri¬

Expanded text:
lanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exturae est ut a singulari numero ad pluralem subito transeat, atque a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu cum diceret: Clamabunt, et ejulabunt, nequaquam subdidit: Non dixerunt, ubi est Deus: Non dixit ubi est Deus. A plurali quippe ngularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia melius a singulis recognoscitur, quidquid dici singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetreprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, diUbi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, neqtit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tri
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Requies autẽ mense
duȩ:erit plena pinguedine. Re¬
quies mensȩ ẽ: refectio satieta¬
dis internȩ. Quȩ pinguedine

Expanded text:
Sequitur: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satietatis internae, quae pinguedine
Abbreviated transcription (Latin):
aliems autem bonis.mala sen¬
tire non cessant. Nam dum ꝓ¬
priam glam querunt: ꝑnitio¬
se student. ut quicquid untu

Expanded text:
alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uolasse: fixis genib orabat: dicens.:
Dñe. ne statuas illis hoc peccatum.
Quid gͦ huic qui diu & parua &
magna narrauerat: nͥ iam suȩ cy¬
tharȩ atq organi cantus silebat:
Atq adluctum uersa fuerant: quia
eos quos p̃dicando ñtrarerat: a¬
mando flebat. Qdminirum eo¬
tidie sc̃a ȩccłia agere ñ desistit:
quȩ p̃dicationis uerbũ. pene uͥq
contieuisse iam conspicit. Alii
nanq: loqui dissimulant: alii. rec¬
ta audire contempnunt. Szelec¬
torum mens.dũ tacere cantum
p̃dicationis conspicit:gemens
act̾a. cito adfletus redit. Dicat gͦ.
Uerisa ẽ inluctum cythara mea.÷
organum meũ. inuocẽ flendum:
quia electus quisq qͦ sc̃ȩ p̃dicatio¬
nis uox siluit dampna ȩccłiȩ gra¬
uius plangit Huc usq beatus iob
descripsit mala quȩ ꝑtulit: hoc uͦ
exloco incipit narrare subtilius bo¬
na. quȩ fȩcit. S doloris uerba hysto¬
rica atq allegorica expositione
transcurrimus: uirtutum uͦ oꝑa.
exmagna parte iuxta soliꝰ hystoriȩ

Expanded text:
 fixis genibus orabat, dicens: Domine Jesu, ne statuas illic hoc peccatum . Quid ergo buic, qui diu et parva et magna narraverat, nisi jam suae citharae atque organi cantus silebat atque in luctum versa fuerant, quia eos quos praedicando non traxerat, amando flebat? Quod nimirum quotidie sancta Ecclesia agere non desistit, quae praedicationis verbum pene ubique conticuisse jam conspicit. Alii namque loqui dissimulant, alii recta audire contemnunt. Sed electorum mens dum tacere cantum praedicationis conspicit, gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium, quia electus quisque quo sanctae praedicationis vox siluit, eo damna Ecclesiae gravius plangit. Hucusque beatus Job descripsit mala quae pertulit, hoc vero ex loco incipit narrare subtilius bona quae fecit. Sed doloris verba historica atque allegorica expositione transcurrimus, virtutum vero opera ex magna parte juxta solius historiae
Abbreviated transcription (Latin):
temptationũ radix ñ facile appa¬
ret ersurgere: quia uelut inuia
actionum sita. transeuntũ teritur¬
curas. qͣsi multis itnerantib p̃¬
mitur. ne uideatur. Si audem ꝑ
conu̾sationis grãm. auia corchs.
curarum tuiba remouetur. ut
nulla actionũ insolentia conte¬
rat. nullus cogitationum tumul¬
tus premat: tunc qđ occultum
latebat. agnoscitur: tunc de ra-¬
dice uicioꝵ pungit liberȩ spina
temptationum. Contra qͣm. bene
uiuentis manu agitur: ut in qͣn¬
tum potest fieri. ñ degat᷑ occulta: s
radicitus euellatur. Qd donec fiat:
uniuscuiusq conuersi amiũ. ita
hec spina conturbat ut sepe ꝑcus¬
sione subita pene suꝑan se sentiat:
eiusq uulnus medullitꝰ inflic̾tũ.
exiciabiliter ꝑtimescat. Perumq
uͦ. ipsi temptationũ stimuli dum
inusu ueniunt. dilatandur: nec
quidem acriores.sz longiores ex¬
istunt. Minus autem dolent̾.sed
magis inficiunt: qͥa dũ menti di¬
utius adhȩrent: tanto fiunt mi¬

Expanded text:
tentationum radix non facile appatentationum radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita, transeuntium pede tercuras quasi multis itinerantibus premitur ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
stimulis agitatur: qualib ante con¬
uersionis grãm. nunqͣm pulsatũ
se eẽ reminiscitur:non qͥa tunc hȩc
eadẽ radix temptationis deerat:
quia ñ apparebat. Humanꝰ quip¬
pe animꝰ. multis eogitationib oc¬
cupatus. sepe sibimetipsi aliquo
mͦ manet incognitus: ut omni¬
no qd tolerat. nesciat: quia dũ ꝑ
multa spargitur: abinterna sui co¬
gintione remouetur. Si autẽ dõ
uacare appetat. & ramos multimo¬
de cogitationis abscidat: tunc li¬
berȩ conspicit qđ de intima racdi¬
si nascatur inuiã iterantiũ pedib
teritur: atq: ipso usu transeuntiũ.
eius suꝑficies ne appareat. confri¬
catur. S qͣmuis desuꝑ fructifican¬
tes spinȩ ñ appareant: subt̃ tam̃
radix occulta ꝑdurat. Si autem
transeungum pedes terere & cal¬
care cessauerint: mox. insuꝑficiẽ
surgendo ꝓgreditur: & ꝑspinas
ꝓdit inpublicum. quicqͥd in ra¬
dice uiuebat occultum. Ita incor¬
de secularium. sȩpe occulta quȩdã

Expanded text:
stimulis agitatur, qualibus ante constimulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit quod de intima procedisi nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper frutificantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eam transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum, quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
pe uͦ maius datur in inchoatione
dulcedinis. minus autẽ in labore
ptationis dispar sequit᷑ ꝑfectio fir¬
mitatis: qͥa iurta summã certami¬
nis remuneratur quisq plenitua¬
ne ꝑfectionis. Plerumq autẽ ineo
ationis excipitur. confirmatio¬
nẽse accepisse ꝑfectionis arbitiat̃
& plenitudinẽ consummationis
estimat. quȩ adhuc blandimenta
ẽẽ inchoationis ignorat. Unde frr:
ut dũ subita temptationis ꝓcella
tangitur: despectum se dõ. & ꝑc¬
tum suspicetur. Qui. si inchoatio¬
ni suȩ ñ passim crederet̾ adhuc in
ꝓspis positus. mentem ad adu̾sa
p̃pararet: & uiciis uenientib post¬
modũ tã firmius resisteret: qͣm ea
eiam sagacius prȩuidisset. Q uȩ
quidẽ tranquillius si preuidet. to¬
lerat: eor tamen omninoq cer¬
tamina. etiam si prȩuideat. ñ de¬
clinat: quia usus nr̃i itineris. neqͣ¬
quam ꝑagitur. sine puluere tem¬
uersus quisq talib temptationũ

Expanded text:
pe vero majus datur in inchoatione pe vero majus datur in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore ntationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo ationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinem consummationis aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis igut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se Deo et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si praevidet tolerat. Eorum tamen omnino certamina, etiamsi praevideat, non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere te tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
philistim. quȩ uicina ẽ: repu¬
tans. ne forte peniteret
si eum uidisset aduersum se bella
consurgere: & reuerteret᷑ megyptũ.
Exegypto itaq exeuntib euicino
bella subtiahunt᷑: quia dereliN¬
quentib scłm. quedã prius tran¬
quillitas ostenditur: ne inipsa sua
tenentudine atq inchoatione dur¬
bat. adhoc territ redeant. quod
euaserint: Prius gͦ suauitatem se¬
curitatis sendunt: prius pacis qͥe¬
te nutriunt᷑. Post cognitã uͦ dulce¬
dinem. tanto iã tolerabilius temp¬
tationum certamina sustinent:
ament. Vnde & petrus inmontem
ducitur: prius claritatem transfi
terrogante ꝑmitatur: ut ꝑtemp¬
tationem factus sibi exinfirmita.¬
te conscius: adillud flendo &aman¬
do recurreret qđ uidisset. Et cum
eum timoris unda. inpeccat pe¬
lago raꝑet: esset prioris dulced¬
nis anchora. quȩ retineret. Sȩpe
autem tã diugna sunt temptatio¬
num certamina: qͣm longa incho¬
ationũ fuerunt blandimenta. de¬

Expanded text:
Philistiim que vicina est: repuPhilistiim que vicina est: reputans ne forte peniteret eum: si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfignterrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Sae