comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toris fuit: que etiã diabolo latuit.
uenit. xp̃c in mundũ: ut saluũ face¬
ret genus humanũ. faciem suã a
iuideis au̾tit. gentiles respexit. iniqͥ¬
tates nr̃as sustinuit: et qui peccatũ
ñ fecerat. in ligno crucis peccata nr̃a
portauit. S et cotidie p̃dictus caladri¬
us in firmitates nr̃as uisitat: ment̃ẽ
ꝑ confessionem consicłat: et eos sanat.
quib gr̃am penitendi pr̃at. ab illis gͦ
faciem au̾tit: quoꝵ cor impenitens no¬
uit. Istos respuit: s illos in quos faciẽ
intendit. sanos reddit. De fẽni ce

Expanded text:
 diabolum latuit. Venit Christus in mundum, ut salvum faceret genus humanum. Faciem suam a Judaeis avertit. Gentiles respexit, iniquitates nostras sustinuit, et qui peccatum non fecerat, in ligno crucis peccata nostra portavit. Sed et quotidie praefatus caladrius infirmitates nostras visitat, mentem per confessionem considerat, et eos sanat, quibus gratiam poenitendi praestat, ab illis vero faciem avertit, quorum cor impoenitens novit. Istos respuit, sed illos, in quos faciem intendit, sanos reddit. CAP. XLIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ertica accipitris. designat nobis
rectitudinem uite regularis. Que a tra
longe suspenditur: qr a t̾renis desidus
hunus mundi uita seꝑatur. In hac ꝑti¬
ca ligatus sedet: qui regularis uite
statuta firmit̃ tenet. Duob parietib
inherere dicitur: a quib ex utraq par¬
te sustentatur. Duo parietes qui ꝑti¬
cam sustentant. sunt actiia et contẽ¬
platiua uita: quȩ pie uuentium re¬
ctitudinem portant. de compedibꝰ
comꝑedes in pedib acuipit̃ hab̾e
consueuit: ne cum uoluerit erorta qͣ¬
libet occasione euolare possit. Pedes
accipitris quasi compedib stringit.
qui timore indicii. et dolore supplicii
mentis affectus p̃mit. Et humiliane
Pedes ioseph in compedib humiliat:
qui ad memoriam reducens p̃sentem
miseriam et et̃nã penã. ne adopta

Expanded text:
Pertica accipitris designat nobis rectitudinem vitae regularis, quae a terra longe suspenditur quia a terrenis desideriis hujusmodi vita separatur. In hac pertica ligatus sedet, qui regularis vitae statuta firmiter tenet. Duobus parietibus inhaerere dicitur, a quibus ex utraque parte sustentatur. Duo parietes. qui perticam sustentant sunt activa et contemplativa vitae, quae pie viventium rectitudinem portant. CAP. XVIII. compedes in pedibus accipiter habere consuevit, ne cum voluerit, exorta qualibet occasione volare possit. Pedes accipitris quasi compedibus stringit qui timore judicii et dolore supplicii mentis affectus premit. Et humiliaverpedes ejus . Pedes Joseph in compedibus humiliat qui, ad memoriam reducens praesentem et aeternam poenam, ne ad opta
Abbreviated transcription (Latin):
uero alter passer liber in agrum auo¬
lare ꝑmititur. moralit̃ designat᷑. quia
anima nr̃a concupiscentiis carnalib
edomitis. pennis contemplationis al¬
celestia sit subleuanda. De Delli

Expanded text:
vero alter passer liber in granum avolare permittitur, moraliter designat quod anima nostra concupiscentiis carnalibus edomitis, pennis contemplationis aoelestia sit sublevanda.
Abbreviated transcription (Latin):
homines faciunt. ut ipsas etiã aerias
potestates inuentionib malicie p̃ire
uideant᷑. aquile uocabulo. potestas t̾re¬
na figurat᷑. Inde ⁊ ꝑiezechielem ꝓpħã
dicit᷑ aquila gͣndis magnaꝵ ala lon¬
go m̃broꝵ ductu. plena plumis:i ua
rietate uenit ad libanũ.:⁊ tulit medul¬
lam cedri: et summitatẽ frondiũ eiꝰ
euulsit. Qua uidelicet aquila. qͥs ali
quã nabugodonosor rex babilonis
designat᷑: Qui ꝓ immensitate exrit
pauo caudam submissam gerat:lit qd
doctor agit. cum humilitate fiat:¬

Expanded text:
homines faciunt, ut ipsas etiam aereas homines faciunt, ut ipsas etiam aereas potestates inventionibus malitiae praeire videantur. Aquilae etiam vocabulo potestas terrena figuratur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Aquila grandis, magnarum alarum, longo membrorum ductrietate, venit ad Libanum, et tulit medullam cedri, et summitatem frondium ejus evulsit . Qua videlicet aquila quis alius quam Nabuchodonosor rex Babylonis designatur, qui pro immensitate exercitpavo caudam submissam gerat, ut id laudabile, quod doctor agit, cum humilitate fiat
Abbreviated transcription (Latin):
quila ab acumine oculoꝵ uo¬
cata. tanti enim contuitꝰ ẽẽ d̾r:
lit cum suꝑ maria immobili penna
ferat᷑ nec humanis pateat obtutib de
tanta sublimitate pisculos natare ui¬
deat: ac torinti instar descendens. ra¬
ptam p̃dam pennis ad litus ꝑtrahat.
Nam et contͣ radiũ solis fert᷑ obtutũ
ñ flectere: unde ⁊ pullos suos ungue
suspensos radiis solis obicit. et quos
uidit immobilem tenere auiem. ut¬
re obtutũ. quasi degeneres abicit. Und̾
beatus gregorius. Aquile uocabulo in
scͥptura sacra. aliq̃n maligni sp̃c rapto¬
res animaꝵ. aliqͣndo p̃sentis scł̃i potesta¬
tes. aliq̃n uͦ uel subtilissime scoꝵ intel¬
ligentie. uł incarnatꝰ dñs ima celerit̾
tͣnsuolans. ⁊ mox sũma repetensdesig¬
nat᷑. aquilaꝵ noĩe. insidiatores sp̃c expͥ¬
munt᷑: ieremia attestante qui ait. ue¬
lociores fuerunt ꝑ sequntores nr̃i aqͥlis
celi. ꝑsequutores eñi nr̃i aquilis celi
uelotiores sunt: cum contͣ nos maligni

Expanded text:
quila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit: et quos viderit immobilem tenere are obtutum, quasi degeneres abjicit. Unde beatus Gregorius: « Aquilae vocabulo in Scriptura sacra aliquando maligni spiritus raptores animarum, aliquando praesentis saeculi potestates, aliquando vero vel subtilissimae sanctorum intelligentiae, vel incarnatus Dominus, ima celeriter transvolans, et mox summa repetens designatur. » Aquilarum nomine insidiatores spiritus exprimuntur; Jeremia attestante qui ait. Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli . Persecutores enim nostri aquilis coeli velociores sunt, cum tanta contra nos maligni
Abbreviated transcription (Latin):
recessit. oms consenserunt. excep¬
tis quib dam laicis. qui adhue por¬
tant. et minurantͥ et tales qui ̃
scło pauꝑiores uixerant. qͣm nũe
uiuant: et nc̃ in monast̾io quer̃t
quȩ nec foris hab̾e potuer̃t. Sic cũ
tas quidã abier̃t: quidã remanse¬
r̃t ad sarcinas. Ad sarcinas ubi¬
uestes et cibi. inertes et infirmi¬
remanent: ad bellũ uͦ expediti &
fortes ire ñ timent. Qui gͥ uestel
cibos. et quietem carnis diliguis
ad debellandos amalechitas. id est
ad destruendas carnis delectatio¬
nes ñ ꝓcedunt. Hoc enĩ int̃ptaᷤ
amalech: popłs lambens. Sieh
lii gad. et filii ruben. & dimidia
tribus manasse. renuunt tnlitt¬

Expanded text:
recessit, omnes consenserunt, exceptis quibusdam laicis, qui adhuc jugum portant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic, cum tas, quidam abierunt, quidam remanserunt ad sarcinas . Ad sarcinas vestis et cibi remanent inertes et infirmi, ad bellum vero expediti et fortes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubui. alioꝵ dicta huic in¬
terpon̾e lectioni. Restat gͥ ut
pecitioni tuȩ satisfaciamet qd̃
diu distuli debitũ petitori red¬

Expanded text:
enim erubui aliorum dicta huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori red
Abbreviated transcription (Latin):
sedem meã ad aquilonẽ. ⁊ ero
similis altissimo. Sedẽ ad aquilonẽ po¬
nere desiderat: quẽ penna suꝑbiȩ sur¬
sum leuat. Esse similis altissimo con¬
cupiscit: qͥ uli cui subẽe debet. ꝑarro¬
gantie sp̃m se equalem fac̃. Et ut plus
dicã. ñ tantũ se magistro suo equiꝑat.
s etam illo meliorem ẽẽ putat. Cecidit
diabolus. cum se exaltare uoluit. humi¬
liatur homo. tum se eraltare concu

Expanded text:
sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Sedem ad aquilonem ponere desiderat, quem penna superbiae sursum levat. Esse similis Altissimo concupiscit, cum illi cui subesse debet, per arrogantiae spiritum se aequalem facit, et, ut plus dicam, non tantum se magistro suo aequiparat, sed etiam se illo meliorem esse putat. Cecidit diabolus, cum se exaltare voluit. Humiliatur homo, cum se exaltare concu
Abbreviated transcription (Latin):
sui conditoris exerreat. uit quo elatio¬
ra semꝑ excogitat. eo se suppliciis at¬
tiorib immergat. Unde et subditur.
Obliuiscitur quod pes conculcet ea: et
bestia agri conterat: Tunc oua pes cal¬
cat et bestia agri cont̾it. cum in t̾ra
deserunt᷑: qi udelicet humana corda
dum semꝑ t̾rena cogitare. semꝑ que
ima sunt agere apperunt ad cont̾en
ut cum du infirma cogitatione ab¬
iecta sunt: quandoq etiam maiorũ
cminum ꝑpetratione fiangant᷑ deqͥt᷑.
Duratur ad filios. quasi non sint sui.
Quas iñde suos respicit. quos alit̃ ui¬
uere quã docuit. ipsa dep̾hendit. Et
durescente seiucia. t̾rores admouet.
seq in eoꝵ cruciatib exercet. atq in¬
uidie facib inflammata. in quib ñ
laborauit ut possent uiuere: laborat
ut debeant int̾ire. Hypocrite gͦ qͥ ꝑ
strutionẽ intelligit᷑. consuetudo talis
ẽẽ ꝑhibet᷑: ut de nullo alio curã hãt.
s de his que agit in se gloriet᷑. et sibi

Expanded text:
sui Conditoris exerceat, ut quo elatiosui Conditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat. eo se suppliciis atrocioribus immergat. Unde et subditur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, et bestia agri conterat . Tunc ova pes calcat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitant, semper quae ima sunt agere appetunt, ad contereut cum diu infima cogitatione abjecta sunt, quandoque etiam majorum criminum perpetratione frangantur. Sequitur: Induratur ad filios, quasi non sint sui . Quasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quibus non laboravit ut possent vivere, laborat ut debeant interire. Hypocritae ergo, qui per struthionem intelliguntur, consuetudinis talis esse perhibentur, ut de nullo alio curam habeant, sed de his quae agunt, in se glorientur, et sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dium uel accipitrem nesciat. aues reliqͦs
qͣnta uolatꝰ sui uelocitate transcen¬
dat: Strutio uero penne eoꝵ similitu¬
dinem ht̃. s uolatus eoꝵ celeritatẽ ñ¬
pescitur: tanto aucta in infimis inflam¬
mat᷑. Et quo magis ardet: eo ad depre-¬
hendenda uicia amplius lucet. hinc
ẽ enim quod sũ uiri dum se intrase¬
metipsos colligunt: mira ac penetra¬
bili acie occulta etiam aliena delicta
dep̃hendunt. Sequitur. Cum tempꝰ
fu̾it: in altum alas erigit. Quid enĩ
alas huius strutionis accipimꝰ nisi
p̃ssas hoc tempore quasi complicatas
hypocrite cogitationes: Quas cum tẽ¬
pus fuit in altum eleuat: qr oportu¬
nitate comꝑta. eas suꝑbiendo mani¬
festat. Alas in altum erigere ẽ: ꝑ
effrenatã suꝑbiam cogitationes aꝑire.
Nunc autẽ qi scm̃ se simulat. quia ĩ
semetipso stringit que cogitat. quasi
alas in corpore ꝑ humilitatẽ plicat.
Eat gͦ hypocrita et nunc suas laudes
appetat. pꝰmodum uitam proximoꝵ
p̃mat: et quandoq se in irrisione

Expanded text:
dium et accipitrem nesciat aves reliquas quanta volatus sui velocitate transcendat? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem npescitur, tantum aucta in intimis inflammatur. Et quo magis ardet, eo ad deprehendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Sequitur: Cum tempus fuerit, in altum alas erigit . Quid enim per alas hujus struthionis accipimus, nisi pressas hoc tempore quasi complicatas hypocritae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat, quia opportunitate comperta eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam superbiam cogitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, et quasi in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore per humilitatem plicat. Eat ergo hypocrita, et nunc sui laudes appetat, postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione
Abbreviated transcription (Latin):
idebam in uisione
mea nocte. et ecce
quatuor uenti ce¬
li pugnabant in
mari magno. et
quatuor bestie grandes ascendebant
de mari diuerse int se.Prima qĩ le¬
ena: et alas habebat aquile: Aspici¬
ebam donec euulse sunt ale euis:
sublata ẽ de t̾ra. &. suꝑ pedes quasi
homo stetit: et cor eius datum ẽ ei.

Expanded text:
idebam in visione mea nocte, et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei.
Abbreviated transcription (Latin):
iuitatis magnȩ ihe¬
rusalem quedam
pars adhuc in t̾ris
ꝑegrina ducit᷑: quedam uͦ pars
incelis firmit̾ locata stabilitur.
Hȩc autẽ ierłm ad illam cȩlestẽ
qnͣdoq tͣnsiet: in qua nemo mo¬
rietur. s in ȩt̃na felicitate uiuet.
sine fine. Nlemo enĩ ad illã feli¬
citatis ȩt̃nitatem tnͣsire merue¬
rit: nisi qui se ciuib illius pa¬
triȩ bene uiuendo in hoc scło
morib conformabit. S qui in
cupiunt: in futura uita suꝑnis
quib conformes erunt. Qͣtuor
siquidem ciuitates in diuina
scͥptura fuisse ꝑhibent᷑. quarũ
unaqueq ierłm nuncupat᷑: idẽ
mat̾ialis. et mystica. moralis et
anagogyca. Mat̾ialis ierłm ẽ
quedã ciuitas in iudea sita.
mystica uͦ. ẽ eccłia: moralis.¬

Expanded text:
ivitatis magnae Hierusalem quaedam pars adhuc in terris peregrina ducitur, quaedam vero pars in coelis firmiter locata stabilitur. Haec autem Hierusalem ad illam coelestem quandoque transiet, in qua nemo morietur, sed in aeterna felicitate sine fine vivet. Nemo enim ad illam felicitatis aeternitatem transire merebitur, nisi qui se civibus illius patriae bene vivendo in saeculo hoc moribus conformabit. Sed qui in ducere cupiunt, in futura vita supernis civibus conformes erunt. Quatuor siquidem civitates in divina Scriptura fuisse perhibentur, quarum unaquaeque Hierusalem nuncupatur, id est, materialis et mystica, moralis et anagogica. Materialis Hierusalem est quaedam civitas in Judaea posita, mystica vero est Ecclesia, moralis
Abbreviated transcription (Latin):
actura scilicet et contemplatuia uita.
Lia laboriosa int̃pretatur. actiua uita
docet elemosinas impendere. indiscre
tos docere: munditiam castitatis ha-¬
bere. ꝓpriis manib laborare. Hic ẽ la¬
bor actiue uite. Hec ẽ soror laborans.
hec ẽ achaia: uidelicet actiua uita. In aca

Expanded text:
activa scilicet et contemplativa vita. activa scilicet et contemplativa vita. Lia laboriosa interpretatur. Activa vita docet eleemosynas impendere, rudes et simplices docere, munditiam castitatis habere, propriis manibus laborare: hic est labor activae vitae, haec est soror laborans, haec est Achaia, scilicet activa vita. In Ac
Abbreviated transcription (Latin):
i ammũ in specie auꝰ ae¬
cendit: ut se in eus pectore amoris flã¬
ma iuir caperet: ut iam pene desere¬
re heremum uoluptate uictus delib̃̾a¬
ret. Cum subito suꝑna grã respectus.
ad semetipsum reu̾sus ẽ: atq urticaꝵ
et ueyͥum uxta densa succrescere. fru¬
teta conspitiens. exutus indumento
quo indutus erat. nudum se in illis
spmnarum aculeis. et urticarum incen¬
dis ꝓiecit. Ibiq du uolutatus. toto
ex eis corpore uulneratus exiit: ꝑcu
tis uulnera. edurit a corpore uulnus
mentis: quia uoluptatem traxit in do¬
lorem. Merula gͥ uolitans. ẽ suggestio
uoluptate temptans. Qui gͥ abicere
cupiunt uoluptatẽ merule: oportet
ut exemplo beati benedicti transeant¬
ad correctionem discipline: et sic dele¬
ctationẽ mentis. extrahant ꝑ afflic̃ti¬
onem carnis. In regionib achaie. sunt
sicut y sidorus testatur candide meru¬
le. Candida merula: ẽ uoluntas mun¬
da. achaia uero: soror laborans int̃pre¬
tatur. Due sunt sorores rachel et lia:

Expanded text:
i animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, ut etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret; cum subito superna gratia respectus, ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta conspiciens, exutus indumento quo vestitus erat, nudum se in illos spinarum aculeos illaque urticarum incendia projecit, ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Merula igitur volitans est suggestio voluptate tentans. Qui igitur abjicere cupiunt voluptatem merulae, oportet ut ad beati Benedicti transeant correctionem disciplinae, et sic delectationem mentis extrahant per afflictionem carnis. In regionibus Achaiae sunt, sicut Isidorus testatur, candidae merulae. Candida merula est voluntas munda. Achaia vero soror laborans interpretatur. Duae sunt sorores Rachel et Lia,
Abbreviated transcription (Latin):
sidorus de bubone. Bubo a so¬
no uocis. compositum nom̃ ht̃.
aius feralis. onusta quidem plumis. sed
graui semꝑ detenta pigritia. in sepulcͥs
die noctuq uersat᷑: et semꝑ commorans
in cau̾nis. Unde rabanus. Bubo inquit¬
in tenebris peccorum dec̃atos: et lucem
Unde ꝑ bubonẽ intelligere possumꝰ qũe¬
libet peccatorẽ. Bubo aso no uocis dr̃.
quia os ex habundantia cordis loquit᷑:
nam quod cogitat mente ꝓfert uoce.
quo habitat commaculat᷑: qr peccator
illos cum quib habitat. exemplo ꝑu̾si
oꝑis dehonestat. Auis onista plumis .i.
graui quidem detenta pigritia. Detine¬
tur mertia et pigritia graui: qr pecc̃o¬
res ad bene oꝑandum sunt mertes et

Expanded text:
sidorus de Bubone: « Bubo a sono vocis compositum nomen habet. Avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia, in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. » Unde Rabanus: « Bubo, inquit, tenebris peccatorum deditos et lumen Unde per bubonem intelligere possumus quemlibet peccatorem. Bubo a sono vocis dicitur, quia ex abundantia cordis os loquitur. Nam quod cogitat mente, profert voc locus in quo habitat commaculatur, quia peccator illos, cum quibus habitat, exemplo perversi operis dehonestat. Avis est onusta plumis, id gravi quadam detenta pigritia. Detinetur inertia, et pigritia gravi, quia peccatores ad bene operandum sunt inertes et
Abbreviated transcription (Latin):
nser uigilias noctis assiduitate
clangoris testatur. Nullum aũt
animal ita odorem hõis sentit: ut anser.

Expanded text:
e vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser;
Abbreviated transcription (Latin):
nem huius scł̃i. ne forte procellis ꝑ secu¬
tonũ instigante diabolo inuoluant᷑.
intentionẽ suam suꝑ om̃ia temꝑalia
ad serenitatem patriȩ celestis. ubi assi¬
nidum locat: qr iustus qui reb laben¬
tib et transitoriis seipsum pascit. in
uiris sublimib spem ponit. Et cuius
caro sustentatur transitoriis: eiꝰ ani¬
ma delectat᷑ et̃nis. Ardea pullos in ni¬
do rostro defendere nitit᷑: ne ab aliis
auib rapiant. Eodem m iustus forti
muectione ꝑcutit: quos ꝑuersos ad
decipiendum subiectos nouit. Quedã
renitiũ: ut̃q tñ color in bonã partẽ
ponit᷑ si ꝑ album mundicia. ꝑ cine¬
ritiũ penitentia designat᷑. Eiusdem
enim gn̾is sunt: et qui penitent et¬

Expanded text:
nem hujus saeculi, ne forte procellis persecutionum, instigante diabolo, involvantur, intentionem suam super omnia tempoporalia ad serenitatem patriae cs arboribus nidum locat, quia justus, qui rebus labentibus et transitoriis seipsum pascit, inita sublimibus spem ponit, et licet ejus caro sustentetur transitoriis, anima tamen delectatur aeternis. Ardea pullos in nido rostro defendere nititur, ne ab aliis avibus rapiantur. Eodem modo justus forti invectione percutit, quos perversos ad decipiendum subjectos novit. Quaedamnericium, uterque tamen color in bonam partem accipitur, si per album munditia, per cinericium poenitentia designetur. Ejusdem generis sunt et qui poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid medioetatem sec¬
tando dicturi sumꝰ. ordine
congruo considanda nob̃ quatuor
occurrunt. Scilicet qui sint qui
laudis querunt. In capite gͦ platẽ¬
arum disꝑsi sunt. quia et iacent
ꝑ minist̾ium oꝑis: et honorari
uolunt de imagine scĩtatis. Od
ẽ gͥ cũ tales ad altare accedunt :
in claustro uł in scło potest esse:
qͣm qd̾ ad sacͥficium dñici corꝑis
accedas sine reu̾entia et sine de¬
uotione: Possunt ea quȩ diximꝰ
animũ legentis instruere. si ca¬
ueant᷑ quȩ noxia st̃. si teneant᷑¬
quȩ utilia÷ ut pͣlati subditos di¬
ligent̃ custodiant: subditi p̾latiꝰ
benigne obediant: deuoti sint
senes: laboriosi iuuenes: sit ho¬
nestas in habitu: medioctas iN
uictu : in claustro assidui. ad cu¬
riam rari. ut ñ sint curiales. sed
claustrales: sint intenti psalmis.
ñ causis: in claustro ñ sit rumor
s lectio. in capło ñ lites s confessi¬
o: sit in choro seu̾a simplicitas.
circa altare reu̾entiȩ honestas. Ex

Expanded text:
aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, quiaudis quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, qin claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
pitant. quasi cicanie: quẽ sonũ
oris potius ẽẽ quam uocis. qr quatiente
rostro eum fatiunt. hee ueris nuntie.
societatis comites serpentium hostes.
maria transuolant: in asiam collecto
agmine ꝑgunt. Cornices eas duces p̃
cedunt: et ipse quasi ȩxercitus ꝓseqũ¬
tur: Eximia illis circa filios pietas. Nã
adeo nidos impensius fouent: ut assi¬
duo incubitu plumas exuant. Quan¬
tum aũt temporis impendint in filiis
educandis: tantũ et ipse inuicẽ a pul¬
lis sius alunt᷑. Ciconie sonum oris ꝓuo¬
ce. quatiente rostro faciunt. Illos aũt
p̃tendunt. qui cum fletu et stridore
dentium. quod male gesserunt. ore
ꝓmunt. Hee sunt nuncie uexis: qͥa
cet̾is demonstrant temꝑantiã conu̾sȩ
mentis. Societatis sunt comites: qr
libent̃ habitant int frẽs. Dicit᷑ etiã de
ciconia: quod sit serpentib inimica.

Expanded text:
em sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Oloce quatiente rostro faciunt. Illos autem praetendunt qui cum fletu et stridore dentium quod male gesserunt ore promunt. Hae sunt nuntiae veris, quia caeteris demonstrant temperantiam conversae mentis. Societatis sunt comites, quia libenter habitant inter fratres. Dicitur etiam de ciconia quod sit serpentibus inimica.
Abbreviated transcription (Latin):
erpimenta loquit᷑. s qr exꝑimentũ ẽ
fallar. ideo sepe fallit᷑. S hoc religioso ñ
expedit: quod nisi uera loquat᷑. Promit.¬
tit eccłie sue luchrum. si eat ad infir-¬
mum. s tacet scandalum. et anime
sue dampnũ. Nosti forsitan fr̃ de mo¬
nacho medico iusto nomine. s utinã
iusto oꝑatione. qui in medicamine treᷤ
aureos absconderat: quid de eo beatus
gregorius dicat. Qui licet ei in infirmi¬
hibuit: pꝰ mortẽ uͦ eum inst̾quilio seye¬
liri iuissit. Sic autẽ ẽ absolutus ẽ post
mortem: pecunia tua tecum sit in ꝑ¬
ditionẽ. S et ioculatores ante conu̾sio¬
nem leues. cum ad conisionem uenũt.
sepuis usi leuitate leuit recedunt. Iili
uͦ qui ꝑ diu̾sas regiones discurrere sunt
consueti. si tedio claustri fi̾unt aggra¬
uati. citius a claustris ȩxeunt: quia t̾ra¬
rum diu̾sitates norunt

Expanded text:
experimenta loquitur, sed experimentum est experimenta loquitur, sed experimentum est fallax, ideo saepe fallitur. Sed hoc religioso non expedit, ut alia quam vera loquatur. Promittit Ecclesiae suae lucrum si eat ad infirmum, sed tacet scandalum, et animae suae damnum. Nosti forsitan, frater, de monacho medico, Justo nomine sed utinam justo operatione, qui in medicamine tres aureos absconderat, quid de eo beatus Gregorius dicat, qui licet ei in infirmirohibuit, post mortem vero eum in sterquilinio sepeliri jussit. Sic autem est absolutus post mortem: Pecunia tua tecum sit in perditionem . » Sed et joculatores, ante conversionem leves, cum ad conversionem veniunt, saepius usi levitate, leviter recedunt. Illi vero qui per diversas regiones discurrere sunt consueti, si taedio claustri fuerint aggravati, citius a claustris exeunt, quia terrarum diversitates norunt
Abbreviated transcription (Latin):
arrulus homo cũ uita re
cipi debeat ad consortium religionis. Dis¬
cretus itaq doctor. cum aliquem reciꝑe
aidici. quod sint quedam diu̾sitates ho¬
minũ: que uix ordinate in religione
possunt detineri. Si aut̃ queras qͥ sint.
ut tuitari possint: hi sunt. piẽtores me¬
dici. ioculatores. et quidam alii. qui ꝑ di¬
uersas regiones discurrere sunt assueti.
huimodi homines: uix possunt ẽẽ sta¬
biles. Ars pictoris: ualde ẽ. delectabilis.
Cum enim pictor eccł̃iam. capłm. refecto¬
rium. uel aliquas officmas pinxerit.
ad aliud monastium. si ei concessum
fu̾it. rogatus ab aliquo causa pingen¬
di transit. Oꝑa ap̃i pingit in pariete:
s utinam ea teneret in mente. uesti
medicinȩ multis indiget: et uix aut¬
habundet. Cum aliquis eccłie uicinus
infirmitate depͥmit᷑. medicus ad infir¬
mum ut ueniat rogatur. Si aũt abbas
dicus quandoq uidet: qd ordinate eum
uidere non licet: Tangit: quod religio¬
so tangere ñ conuenit. De incertis ꝑ

Expanded text:
arrulus homo cum vitam recipi debeat ad consortium religionis. Providus igitur doctor cum aliquem recipere didici quod sunt quaedam diversitates hominum, quae vix ordinate ia religione possunt detineri. Si autem quaeras qui sint, ut evitari possint, hi sunt pictores, medici, joculatores, et quidam alii, qui per diversas regiones discurrere sunt assueti. Hujusmodi homines vix possunt esse stabiles. Ars pictoris valde est detectabilis. Cum enim pictor Ecclesiam, capitulum, refectorium, vel aliquas officinas pinxerit, ad aliud monasterium si ei concessum fuerit, rogatus ab aliquo, causa pingendi transit. Opera Christi pingit in pariete, sed utinam ea teneret in mente, ut ea medicinae multis indiget, et vix uabundet. Cum aliquis Ecclesiae vicinus infirmitate premitur, medicus, ut ad infirmum veniat, rogatur. Si autem abbas dicus quandoque videt quod decenter eum videre non licet. Tangit quod religioso tangere non convenit. De incertis per
Abbreviated transcription (Latin):
ium in pede .i. xp̃m in mente portet.
luud aut summoꝑe caueat. ne si in
peccato dormierit: lapillus a pede: ide
ꝑ confessionem clamet. ut dormien¬
tes excitet .i. frẽs. tam pro se quã ꝓ eoꝵ
ercessib ad uigilantiam curum specti¬
onis inuitet. Etatem in illis color ꝓdit.
nam in senectute nigrescunt. Hic enĩ
color in senectute seni competit: cũ
ꝓ peccatis plangendo gemit. Cum N.
que male gessit senex cominemorat:
in senectute colorem mutat. Mutat
enim amorem pͥstine delectationis:
in dolorem contritionis. Eoce qualit̃
ꝑnaturã uolucrum: doceri potest ui¬
ta religiosorum

Expanded text:
 id est Christum in mente portet. Illud autem summopere caveat, ne si in peccato dormierit, lapillus e pede decidper confessionem clamet, ut dormientes excitet, id est fratres tam pro se quam pro eorum excessibus ad vigilantiam circumspectionis invitet. Aetatem in illis color prodit. Nam in senectute nigrescunt. Hic enim color in senectute seni competit, cum pro peccatis plangendo gemit. Cum enim quae male gessit, senex commemorat, in senectute colorem mutat. Mutat enim amorem pristinae delectationis in dolorem contritionis. Ecce qualiter per naturam volucrum doceri potest via religiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
sidorus de
Omerulam auint uocitatã: quia sola
uolat: quasi mera uolans. Hec cum in
om̃ib locis nigra sit: in achaia tamen
candida ẽ. Merula: ẽ auis parua s nig̃.
Illos aũt innuit: quos peccati nigredo
tingit. Merula dulcedine ꝓpriȩ uocis:
mentem mouet in affectum delectatio¬
nis. Illos aũt figurate demonstrat. qͥs
uoluptas carnis ꝑ sucgestionẽ temptat.
De ea siquidem beatus gregoriꝰ. in libro
dialogoꝵ scribit. qualit beato bñdicto
uolitans occurrit: qualit uir tantus
pꝰ discessum uolucris. temptatꝰ fui̾t ar-¬
dore libidinis. ait enim. Quadam ũ dre
dum solus cẽt beatus benedictus: tem¬
ptator affuit. Nam nigra paruaq auis
quȩ uulgo merula uocat᷑. cura eiꝰ faci¬
em uolitare cepit. eiuisq uultii impor¬
tune insistere.ita ut capi manu poss.
si hanc uir sẽs tenere uoluisset. S si¬
gno crucis edito: recessit aiis. Tanta a
carnis temptatio aui eadem recedente

Expanded text:
sidorus de merulam vocatam aiunt, quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in aliis locis nigra sit, in Achaia tamen candida est. Merula est avis parva et nigra. Illos autem innuit, quos peccati nigredo tingit. Merula dulcedine propriae vocis mentem movet in affectum delectationis. Illos autem figurate demonstrat, quos voluptas carnis per suggestionem tentat. De ea siquidem beatus Gregorius, in libro Dialogorum scribit: « Qualiter beato Benedicto volitans occurrerit, qualiter vir tantus post discessum volucris tentatus fuerit ardore libidinis. » Ait enim. « Quadam vero die dum solus esset beatus Benedictus, tentatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ coruum intelligant᷑ quidam eccliaes
p̃lati: peccatoꝵ fuligine igri. Qui ñ
tantum escam suam sibi p̃parant. s ⁊̃
p̃parant: ut pre cet̾is delicatius uiuat.
Quorum pulli sunt eorum discipuli.
Qui ad dm̃ damant. et tñ murmurat:
quod eoꝵ magistri in cibum delicatio¬
ra sumant. Uagantes a claustris exeunt.
et sic habundantiã uictualium sibi q̃¬
runt. Sunt et alii maiores corui. pote¬
state maiores. dignitate sublimes. qui
quandoq ppłos in eccl̃iis congregant.
ieuinia p̃dicant. ipsi tñ in dieb ieuii¬
orum carnes edunt: et sic simplices
scandalirant et offendunt. Inde ppłi
uagantes mente dubitant: utrum p̃-¬
lati qui leuinia docent ea ppłis ꝓdẽẽ

Expanded text:
per corvum intelligantur quidem Ecclesiae per corvum intelligantur quidem Ecclesiae praelati peccatorum fuligine nigri, qui non tantum escam suam sibi parant, sed etiam praeparant, ut prae caeteris delicatius vivant. Quorum pulli sunt eorum discipuli, qui ad Deum clamant, et inde murmurant, quod eorum magistri in cibum delicatiora sumant, vagantes a claustris exeunt, et sic abundantiam victualium sibi quaerunt. Sunt et alii corvi, potestate majores, dignitate sublimiores, qui quandocunque populos in Ecclesiis congregant, jejunia praedicant, ipsi tamen in diebus jejuniorum carnes edunt, et sic simplices scandalizant et offendunt. Inde populi vagantes mente dubitant utrum praelati, qui jejunia docent, ea populis prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
entur clamant. coruo esca p̃paratur: qi
dum uerbum dei boni auditores esu¬
riunt. pro reficiendis eis maiora docto
p̃sumunt: s in uirib redemptoris sui.
Unde bene dicitur: quando pulli eiꝰ
ad dm̃ clamant. Nichil enim sua uir-¬
tute posse se sciunt. et quamius aĩaꝵ
lucra piis uocib esurrant: ab illo tñ
qui cuncta intrinsecus oꝑatur. hec fi¬
eri exoptant. Uera enim fide comp̃¬
hendunt. quia neq qui plantat est
aliquid. neq qui rigat: s qui incre¬
uagantes eo quod ñ habeant cibos:
in hac uagatione nil aliud quam es¬
tuantũ p̾dicatoꝵ uota signant᷑. Qui¬
dum in ecclie sinum recipe ppłos am¬
biunt: magno ardore succensi. nunc
ad hos. nunc ad illos colligendos desi-¬
dium mittunt. Qsi qͥppe quedã ꝓpͥe
uagatio ẽ: ipsa cogitationis estuatio.
Et uelud ad loca uaria mutatis nuti¬
b transeunt: dum pro adunandis aĩa¬
bus. in modos innumeros in partes
diu̾sas esurienti mente discurrunt.
Potest hec auctoritas alit̾ exponi. ut

Expanded text:
entur clamant, corvo esca praeparatur, quia, dum verbum Dei boni auditores esuriunt, pro reficiendis eis majora doctorpraesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Unde bene dicitur: Quando pulli ejus ad Deum clamant, nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis vocibus esuriant ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quod neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui increVagantes eo quod non habeant cibos. - In hac vagatione nil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantdum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurrunt.Potest haec auctoritas etiam aliter exponi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ implorant.⁊ exquirunt. se ip¬
sos cognoscunt: et dum ꝑ classem salo¬
unt. De hoc auro purissimo. fecit rex
salomon scuta aurea. Scita aurea stͣ.
qui pure uiuunt:⁊ alios ab icursu
diaboli defendunt. Ex p̃dicto etiam
argento fiunt tube argentee: i. docto¬
res eccłie. Attulit etiam simias et pa¬
uos .i. derisores et delicatos: lit qui in
tharsis derisores et delicati fuant. in
pace conu̾sionis humiles existant.
Aitulit etiã classis salomonis. dentes
ta quod dentes elefantis: mat̾ia fiunt
eboris.  de mat̾ia eboris: fit thronus

Expanded text:
gaudium explorant et exquirunt, seipgaudium explorant et exquirunt, seipsos cognoscunt. Et dum per classem Salount. De hoc auro purissimo fecit rex Salomon scuta aurea. Scuta aurea sunt qui pure vivunt, et alios ab incursu diaboli defendunt. Ex praedicto etiam argento fiunt tubae argenteae, id est doctores Ecclesiae. Attulit etiam simias et pavos, id est derisores et delicatos, ut qui in Tharsis derisores et delicati fuerant, in pace conversionis humiles existant. Attulit etiam classis Salomonis dentes eta quod dentes elephantis materia fiunt eboris, et de materia eboris fit thronus
Abbreviated transcription (Latin):
lassis salomonis
ꝑ mare semel ꝑtres annos ibat
in tharsis: deferens inde aurũ et argẽ¬
tum. dentes elephantoꝵ. et simias. et
fut᷑i. Gaudiũ p̃sentis uite fine claudit᷑.
gaudiũ uͦ future. nequaquã fine t̃mi¬
nat᷑. Gaudiũ p̾sentis uitȩ dolor et tͥsti¬
cia sequit᷑: gaudiũ uͦ fitture. nec dolor
nec tristicia subsequet᷑. Raudiũ p̃sen¬
tis scl̃i ẽ honorib sublimari. reb tran¬
sitoriis ad tempꝰ ꝑfrui. habundare pa¬
rentũ copia: et eorum delectari p̃sen¬
tia. Cum aut̃ aliquis pͥuatur honori¬
b spoliat᷑ reb cum aliqͥs amicoꝵ morit᷑.
tunc dolor sequit᷑. hoc gaudiũ gͥ semꝑ
dolorib immiscet. Etres annos semel
classis salomonis. ꝑ mare mittit᷑ in
tharsis. Cassis salomonis ẽ uirtꝰ confeᷤ¬
sionis. Hac classe. ꝑ huiꝰ mundi mare
uehimur: ne submergam᷑. In tharsis
gͦ classis mittit᷑: que inde aurũ et ar¬
gentũ. dentes elephantoꝵ. simias ⁊ pa¬
eloquentia ꝑiti. Qui dum p̃sentis scl̃i

Expanded text:
onis per mare semel per tres annos ibat in Tharsis deferens inde aurum, et argentum, dentes elephantorum, et simias, et futuri. Gaudium praesentis vitae fine clauditur, gaudium vero futurae nequaquam fine terminatur. Gaudium praesentis vitae dolor et tristitia sequitur, gaudium vero futurae nec dolor nec tristitia subsequitur. Gaudium praesentis saeculi est honoribus sublimari, rebus transitoriis ad tempus perfrui, abundare parentum copia, et eorum delectari praesentia. Cum autem aliquis privatur honoribus, spoliatur rebus, cum aliquis amicorum moritur, tunc dolor sequitur. Hoc gaudium igitur semper doloribus immiscetur. Per tres annos semel classis Salomonis per mare mittitur in Tharsis. Classis Salomonis est virtus confessionis. Hac classe per hujus mundi mare vehimur, ne submergamur. In Tharsis ergo classis mittitur, quae inde aurum, et argentum, dentes elephantorum, simias, et paeloquentia praediti, qui dum praesentis saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
inter medios cleros penne
columbe deargentate. et poster io¬
za dorsi euis in pallore auri. Colũ¬
ba ẽ quelibet fidelis et simplex a¬
nima. deargentata in pennis. de¬
clarata in uirtutib ꝑ famam bo¬
ne opinionis. Quȩ tot in eybum
colligit seminum grana: quot

Expanded text:
leros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Columba est quaelibet fidelis et simplex anima; deargentata in pennis, declarata in virtutibus per famam bonae opinionis, quae tot in cibum colligit in seminum grana, quot ad
Abbreviated transcription (Latin):
pitant. quasi cicanie: quẽ sonũ
oris potius ẽẽ quam uocis. qr quatiente
rostro eum fatiunt. hee ueris nuntie.
societatis comites. serpentium hostes.
maria transuolant: in asiam collecto
Serpentes. sunt ꝑuerse cogitationes.
siue ꝑuersi frẽs. quos ciconia rostro ꝑ¬
cutit. dum ustus prauas cogitationes
restringit. uel ꝑuersos fr̃es pungenti
inuectione rep̃hendit. Maria transuo¬
lant: in asiam collecto agmine ꝑgunt.
asia: int̾pretat᷑ eleuata. Maria igitur
transuolat. et in asiam ꝑgit: qͥ spretis
mundi tumultib ad altiora tendit.
Eximia illis circa filios pietas. lit assi¬
duo incubitu suꝑ eos exuant plumas.
Assiduo incubitu suꝑ pullos ciconie plu¬
mas exuunt: qr dum p̃lati subiectos nu¬
trunt. suꝑfluitatis et leuitatis a se plu¬
mas euellunt. Quantũ aũt̃ temꝑis im¬
penddint in fetib educandis. tantum ⁊¬
ipse inuicẽ apullis suis alunt᷑. Quan¬
tũ pulli eaꝵ indigent. tam dui cicome
eos nutrire debent: qr in quantũ indi¬

Expanded text:
pitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto Serpentes sunt perversae cogitationes, sive perversi fratres, quos ciconia rostro percutit, dum justus pravas cogitationes restringit, vel perversos fratres pungenti invectione reprehendit. Maria transvolantes, in Asiam collecto agmine pergunt. Asia interpretatur elevata. Maria igitur transvolant, et in Asiam pergunt qui spretis mundi tumultibus ad altiora tendunt. Eximia illis circa filios pietas, ut assiduo incubitu super eos plumas exuant. Assiduo incubitu super pullos ciconiae plumas exuunt, quia dum praelati subjectos nutriunt, superfluitatis et levitatis a se plumas evellunt. Quantum autem tempus impendipsae invicem a pullis suis aluntudiu pulli earum indigent, tandiu ciconiae eos nutrire debent, quia, quandiu erudiri indi
Abbreviated transcription (Latin):
Osidorus de bubone. Bubo a sõ¬
no uocis. compositum nom̃ ht̃.
auis feralis. onusta quidem plumis. sed
graui semꝑ detenta pigritia. in sepulẽs
die noctuq uersat᷑: et semꝑ commorans
in cau̾nis. Unde rabanus. Bubo inquit¬
in tenebris pecc̃orum deditos: et lucem
pigri. Die noctiiq moratur in sepulchris:
nam delectatur peccato. quod ẽ fetor hu¬
mane carnis. Habitat etiam in caimnis:
nec ꝑconfessionem erit foras. s lucem iu¬
tatis odit. Ab aliis auib uisus. magnis
earum clamorib ꝓditur: magnis etiã
incursionib ueratur. Si enim peccator
ad lucem cognitionis ueniat: magnũ
Et cum in peccato dep̃hensus aꝑte fu̾it:
ab aliis uerba rep̃hensionis audit. Pln
mas euellunt et rostro lacerant. qi et
carnales actus peccõris bene agentes
ea que p̃diximus oꝑatur.

Expanded text:
sidorus de Bubone: « Bubo a sono vocis compositum nomen habet. Avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia, in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. » Unde Rabanus: « Bubo, inquit, tenebris peccatorum deditos et lumpigri. Diu noctuque moratur in sepulcris, nam delectatur in peccato, quod est fetor humanae carnis. Habitat etiam in cavernis, nec per confessionem exit foras, sed lucem veritatis odit. Ab aliis avibus visus, magnis earum clamoribus proditur, magnis etiam incursionibus vexatur. Si enim peccator ad lucem cognitionis, ubi peccata suet cum in peccato deprehensus fuerit, ab aliis verba reprehensionis audit, plumas enim ejus evellunt, et rostro lacerant, quia et carnales actus peccatoris bene agentes ea quae praediximus operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
detractionis inferat. congruũ ẽ
cuiꝰ manũ inuade̾ debeat agnos¬
cat. Placet quoq opuscłi huius
spaciũ. in quatuor libellos releuã¬
de mentis gr̃a scindi. quia ut
ait beatus augustinus ita libra
t̃mino reficit᷑ lectoris intentio. sic̃
uiatoris labor ospicio. Primꝰ qͥdem.
quid noceat claustralib uł mũdo
renunciare uolentib continet. Se¬
cundus uͦ claustri mat̾ialis ordĩ¬
nationẽ. in quo tenetur homo ex¬
t̾ior docet. Terciꝰ animȩ claustrum
ordinat. Quartꝰ claustri ñ manu¬
facti habitationẽ quȩ ẽ in cȩlo. cõ¬
mendat appetendã. et summi
albatis scilicet xp̃i. pacẽ qͣm ibi
habet cũ subiectis. hic hortatur

Expanded text:
detractionis inferat, congruum estcujus manum invadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. » Primus quidem quid noceat claustralibus vel mundo renuntiare volentibus, continet. Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commendat appetendam. Summi quoque abbatis, scilicet Christi, pacem quam ibi habet cum subjectis, hic hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
compedes in pedib accipit̃ hab̾e
consueuit: ne cum uoluerit exoita qͣ¬
libet occasione ẽuolare possit. Pedes
accipitris quasi compedib stringit.
qui timore iudicii. et dolore supplicii
mentis affectus p̃mit. Et humiliaue
Pedes ioseph in compedib humiliat:
qui ad memoriam reducens p̃sentem
miseriam et etnã penã. ne adopta¬
ta ꝓgrediant᷑ affectus animi ligat.

Expanded text:
compedes in pedibus accipiter habere consuevit, ne cum voluerit, exorta qualibet occasione volare possit. Pedes accipitris quasi compedibus stringit qui timore judicii et dolore supplicii mentis affectus premit. Et humiliaverpedes ejus . Pedes Joseph in compedibus humiliat qui, ad memoriam reducens praesentem et aeternam poenam, ne ad optata progrediantur affectus animi ligat.
Abbreviated transcription (Latin):
s in adquirendis rebus transitoriis.
intelligentiam a deo sibi datam ponũt.
animaꝵ lucra querere nouerunt. ea
tamen que ad delectationem carnis
ꝑtineant: tota mente querunt. Sunt
et alii nimis simplices et illiterati. qui
quasi gallus sedent in ꝑtica regiminis:
.i.in cathedra p̾lationis. Locum occupant:
et tamen offitium diuine legis ignorant.
Sedent et tacent. seipsos pascunt. nec gre¬
gem sibi commissum ad pascua et̃ne u-¬
riditatis ducunt. Et hic gͥ cui intelligẽ¬
tia datur. nec ppło u̾bum dei p̃dicat:
hic qui tacet qi nescit quid dicat: ntͣq
caueat. ne quasi gallus de ꝑtica cadat.
filios suos heli sepe corripuit. s qr ma

Expanded text:
sed in acquirendis rebus transitoriis sed in acquirendis rebus transitoriis intelligentiam a Deo sibi datam ponunt. Animarum lucra quaerere nolunt, ea tamen, quae ad delectationem carnis pertineant, tota mente quaerunt. Sunt et alii nimis simplices, et illitterati, qui quasi gallus sedent in pertica regiminis, id est in cathedra praelationis locum occupant, et tamen officium divinae legis ignorant. Sedent, et tacent, et seipsos pascunt, nec gregem sibi commissum ad pascua aeternae viriditatis ducunt. Et hic igitur, cui intelligentia datur, nec populo verbum Dei praedicat, et hic qui tacet, quia nescit quid dicat, uterque caveat, ne quasi gallus de pertica cadat. Filios suos Heli corripuit sa
Abbreviated transcription (Latin):
gilias sub quibdã clamori
quetib uocet. ut et pecc̃oeum tenebsꝰ
prius caute discutiat. et discrete pꝰmo¬
dum lucem p̃dicationis ostendat.
ii singulis iuxta modũ et tempora
congruat. et simul om̃ib que illos se¬
quont᷑ ostendat: Inde ad tanta: tã
quo ẽ conditꝰ doceatur: Quia gͥ laus
tante intelligentie. ñ p̃dicatoris uirtꝰ
ẽ s auctoris.: recte ꝑ eumdẽ auctorem
dicit᷑. el quis dedit gallo intelligenti
mentes quas mire ex nichilo condidi.
ad intelligenda que occulta sunt mi¬
rabilius instruxi: Potest etiam de gal¬
lo diti. quod sint quidã eccł̃ie p̃lati. qͥ¬
b a deo intelligentia datur. nec tn un
ta intelligentiã adõ sibi datam aliqͥd
oꝑantur. Non seipsos alis excitant. nec
alios monent. ad bene oꝑandum ut¬
surgant. Seipsos amant: et sic ocio et
uoluptati uacant. horas noctis sicut
gallus ñ annuntiant: qr culpas delin¬
quentiũ ñ accusant. Confessionis et
penitentiȩ discretionẽ ñ attendunt.

Expanded text:
gilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus, qui illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et taquo est conditus doceatur? Quia igitur laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Quis dedit gallo intelligentiamentes, quas ex nihilo condidi, ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Potest etiam de gallo dici, quod sunt quidam Ecclesiae praelati, quibus a Deo intelligentia datur; nec tamen juxta intelligentiam a Deo sibi datam aliquid operantur. Non seipsos alis excitant, nec alios monent, ut ad bene operandum surgant. Seipsos amant, et sic otio et voluptati vacant. Horas noctis sicut gallus non annuntiant, quia culpas delinquentium non accusant. Confessionis et poenitentiae districtionem non attendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uis dedit gallo intelligentiã:
De gallo quernur: aquo ei in¬
teiligentia tribuatur. S hec questio
cito soluitur: si beatus gregorius lo¬
quens in moralib audiatur. Intelli¬
idicationis sermocum sub

Expanded text:
uis dedit gallo intelligentiam? de gallo quaeritur a quo ei intelligentia tribuatur. Sed haec questio cito solvitur, si beatus Gregorius loquens in Moralibus audiatur. « Intellidicationis sermo cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
uindicare nos nequaqͣm uelimꝰ.
s date inquit locum irȩ. Habes
et quartum ut discedas magis. et
uindictam deo cõmittas: qmͣ tibi
belli spacium dilatauimꝰ: in pace
cohabitantes et nos met ipsos ꝑ pa¬
tientiam inuicem supportantes:
deo aut̃ uindictã cõmittentes. finẽ

Expanded text:
ut vindicare nos nequaquam velimus, sed date, inquit, locum irae . Habes et quartum, ut discedas magis, et vindictam Deo committas quam tibi belli spatium dilatavimus, in pace cohabitantes, et nosmetipsos per patientiam invicem supportantes, Deo autem vindictam committentes, finem
Abbreviated transcription (Latin):
nanũ inuadẽ debeat agnos
Placet quoq opuscłi huius
ũ. in quatuor libellos releuã
ientis gr̃a scindi. quia ut
eatus augustinus ita libri
no reficit᷑ lectoris intentio. sic̃
inciare uolentib continet. Se¬
dus uͦ claustri mat̾ialis ordĩ¬
onẽ. in quo denetur homo ex
locet. Terciꝰ. animȩ claustrum
iat. Quartꝰ claustri ñ manu
habitationẽ quȩ ẽ in cȩlo cõ¬
fratrib gobendam. Expliẽ¬

Expanded text:
anum invadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicutrenuntiare volentibus, continet. Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commenfratribus exhibendam. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qui ꝑ diu̾sas regiones discurrere sunt
consueti. si tedio claustri fi̾unt aggra¬
uati. citus a claustris ȩreunt: quia t̾ra

Expanded text:
 qui per diversas regiones discurrere sunt consueti, si taedio claustri fuerint aggravati, citius a claustris exeunt, quia ter