comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ: ne pauꝑ oꝓpͥmaris adiuite : ne fraudẽ aliquã pa-¬
tiaris. Quomͦ gͦ domꝰ & domꝰ. sic mundꝰ & mund̾.
Quare autẽ iusti cũ sint & ipsi in mundo⁊ ñ dicunt᷑ mun-¬
S: Quia dicit apłs. In carne autẽ abulantes: ñ scdim̃ carnẽ¬
ibułam. ł militamꝰ. Conuersatio enĩ nr̃ã: incelis. ẽ.
Habitat hic iustꝰ carne. sed corde cũ do.ẽ. & ipse appellet᷑
mund: si sine causa audit sursũ cor. Si autẽ.ẽ. causa
quart audit: sursũ habitet. Mortui enĩ estis dicit: &.
uita ur̃a abscondita.ẽ. cũ xp̃o in dõ. Quor autẽ uitahic

Expanded text:
ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic
Abbreviated transcription (Latin):
ci  qͣmͦ ĩ.ẽ. qͥ erquirat anima ciꝰ: Et hoc duobꝰ modis
accipit᷑. Qͦmͦ ꝑire fagã accipit᷑ duobꝰ modis: qr & acipto
& aforte ꝑit fuga: sic duobꝰ modis quęxit᷑ anim a homini
aut aꝑsecutoribꝰ. aut a dilectoribꝰ. Ita gͦ: ñ .c̃. qͥ reqͥrat
animã mea NDe illis certe dixi: ꝑsequunt᷑ animã mea: a
ñ quer̃ animã meã. Si autẽ requr̃ animã ncã: inueni¬

Expanded text:
animam ejus? Et hoc duobus modis accipitur. Quomodo perire fugam accipitur duobus modis, quia et a capto et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaer
Abbreviated transcription (Latin):
udas filiꝰ sponsi: ꝑsequens sponsũ. Hoc to conturit:
an &e futuror exẽplũ p̃missũ.c̃: Multos enĩ falsos
fr̃s passura crat ę̧ccła: ut ad huc & usq in funẽ. spen¬¬

Expanded text:
Judas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; Judas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; an et futurorum exemplum praemissum est? Multos enim falsos fratres passura erat Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ cũ patre unũ : Ego & pat᷑ unũ sumꝰ. U mͥ
multis: sed tanquã in uno & semini tuo qđ . ẽ. xpt̃.
Sed ait aliquis. Si xp̃c scm̃ abrahȩ. nunqͥd nos: Mem̃¬
ergo & nos xp̃c. Quomꝰ unũ corpꝰ multa mebra. i̾ta s hab&.¬
xpc̃: & quot quot in xp̃o baptirati estis. xpm̃ in¬
duistis. Nẽpe sem̃ abrahȩ xp̃c: nec contradici potest
apłicis aꝑtissimis uerbis: & semini tuo qđ . ẽ. xpẽ.¬
sem̃ estis. Idõ magnũ ẽ. & illud sacramentũ: erunt
& ȩccła: duo in carne una. Refert᷑ ad distant iã
maiestatis: duo. Duo plane. Non enĩ & nos uerbũ:
ñ enĩ & nos in principio ads̃ apud dm̃: ñ enĩ & nos
ille ꝑ quẽ facta st̃ omĩa. Uenit᷑ ad carnẽ : & ibi xp̃c:
ce ille ae nos. Ñ gͦ mirem᷑ in psalmis. Multa enĩ di¬
cit ex ꝑsona capitis: multa ex ꝑsona mẽbroꝵ:
Et hoc totũ tanꝗͣ una ꝑsona sit. ita loquit᷑. Nec
mireris: qr duo in uoce una: si duo in carnę una.

Expanded text:
 Ego et Pater unum sumus . Quomodo multis, sed tanquam in uno, et semini tuo qui est Christus. Sed ait aliquis: Si Christus semen Abrahae, nunquid et nos? Memes. «Quomodo unum corpus multa membra, ita et Christus: et Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis.» Nempe semen Abrahae Christus; nec contradici potest apostolicis apertissimis verbis, «Et semini tuo, quod est ae estis» . Ideo magnum est illud sacramentum: «Erunt Christus et Ecclesia, duo in carne una. Refer ad distantiam majestatis duo. Duo plane. Non enim et nos Verbum, non enim et nos in principio Deus apud Deum, non enim et nos ille per quem facta sunt omnia . Venitur ad carnem, et ibi Christus et ille et nos. Non ergo miremur in Psalmis: multa enim dicit ex persona capitis, multa ex persona membrorum; et hoc totum tanquam una persona sit, ita loquitur. Nec mireris quia duo in voce una, si duo in carne una. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit xp̃c. nec uiuere potuit cũ uellet uiuere: &mor¬
tuus. ẽ. in qͥunt nolens. & uictꝰ crucifirus occis. Ini¬
mici ista dicunt. Aꝑtꝰ iste inunieꝰ. ẽ. ait xp̃c. odit me:
aptas mͥ indicit inimicicias. facile .ẽ. istũ ł tolerare
ł cuitare. Qd facio de abessalon: Quid facio de iuda :
Quia de falsis fr̃ilꝰ: quid̃ de malis filius: Et tam̃ filuis stͣ.
qͥ ñ cont᷑ nos blaspheitant xp̃m  sed nob̾cũ ador ant ap̃m:
& in nob̾ ꝑsequunt᷑ xp̃m. De qͥb: consequent̃ in eodẽ
psalmo diut᷑. Aliũ facile erat ꝑferre: cũ qͥ ođit me:
uł ab sconde me ab eo. Abscondis enĩ te apagano: in¬
tͣns ȩccłim. Quando autẽ & ibi inuenis qđ tieas ⁊
qͥd queris ubi te abscondas: Deniq illeipse apłs qͥ
gemit in ꝑielis afalsis fr̃ibꝰ: foris inqͥt pugnȩ: intꝰ
timores. Si gͦ is qͥ odit me suꝑ me magna locutꝰ
fuisset: ab scondẽm ine utiq ab eo. T̃u uͦ unianimis
ferat foris : gemat intꝰ: iiinieos tañ suos deputet

Expanded text:
tus, nec vivere potuit, cum vellet vivere: et mortuus est, inquiunt, nolens, evictus, crucifixus, occisus. Inimici ista dicunt. Apertus iste inimicus est, ait Christus, odit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum adorant Christum, et in nobispsalmo dicitur: Alium facile erat perferre, eum qui oderat me; vel abscondere me ab eo. Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo; tu vero unianimis ferat foris, gemat intus: inimicos tamen suos deputet
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ. c̃. alteri carcer.ẽ. Illi qͥcustodiunt homines uicdu¬
sos: & si in domo sua cũstodiunt. illi qͥ artiꝰ custodiunt᷑ in
di st̃: Unũ habitacłm .ẽ. & illi & illi. Aiteri facit do.¬
mũ lib̾tas: alteri carcerẽ seruitꝰ. Quibꝰdã gͦ uisũ. ẽ.
qđ spelunca & carcer mundꝰ iste sit: & hoc orat ȩccłai. ut
de carcere educat᷑: idẽ. de hoc mundo. de subsole. ubi
omĩ a uanitas. Dicit᷑ enĩ. Omĩa uanitas .&. p̃sũptio sp̃s.
in omĩ oꝑe hominis. qđ tpse laborat sub sole. Ergo
extͣ mundũ istũ in nescioqua requie pollicet᷑ nob̃ as̃. qd̵
futuri simꝰ. Forte idõ de isto loco clamamꝰ: edue de carerre
animã meã. Anima nr̃a ꝑfidẽ & spẽ in xp̃o. ẽ. sicut pau¬
loante dixi: uita uestra abscondita .c̃. cũ xp̃o in dõ. corpꝰ
autẽ nr̃m in isto carcere: in isto mundo. Si dicer et educ
de carcere corpꝰ meũ: securi acciꝑemꝰ carcert̃ mundũ.

Expanded text:
domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines includomus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; etsi in domo sua custodiant, illi qui arctius custodiuntur, in dimum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod futuri simus; forte ideo de loco isto clamamus, «Educ de carcere animam meam.» Anima nostra per fidem et spem in Christo est, sicut paulo ante dixi: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Corpus autem nostrum in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝑcũ factꝰ.c̃. & mundꝰ eũ ñ cognouit. Ccce mund fact᷑ ꝑ
dñm: ecct mundꝰ qͥ ñ cognouit dñm. Lauda fabricã tu¬
& ama fabricatorẽ: & noli amare habitare in fabricã:
sed habita in fabricatore. Erue me aꝑsequentibꝰ me:
qm̃ corroborati st̃ suꝑ me. Quid dixit corrobor. ati ft̃
mant. Multũ creuit numerꝰ peccatoꝵ: qm̃ abundauit
miquitas: refrigescit caritas multor. Erue me aꝑse¬
quentibꝰ ine: qm̃ corroborati st̃ suꝑ me. Educ de carce
re animã meã: ut confiteat᷑ nomini tuo. Carcer iste
a prioribꝰ uarie intellectꝰ. ẽ. Et fortasse ipse . c̃. carcer
qͥscribit᷑ & in titulo spelunca. Titulꝰ enĩ psilmi huiꝰ.
ita se habet. Int ellectꝰ ipsi dł. cũ ext in spelunca: ora¬
tio. Quȩ spelunca: ipse carcer. Duo quȩdĩ intelligenda
ꝓposuimꝰ: sedunũ cũ intellexerimꝰ. utrũq erit. Aleri¬
ta: carcert̃ faciunt. Nã in uno qͦdã habitaculo: alteri

Expanded text:
it.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corroborati sunt mant: Multum crevit numerus peccatorum. «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum» . «Erue me a persequentire animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri
Abbreviated transcription (Latin):
gehennã ignis. Iã gͦ si credidisti & aꝑuisti xp̃o: claude
contͣ diabolũ. Intꝰ. ẽ. xp̃c̃: ibi habitde. Effunde ante eũ p̃cẽ
tuã. Noli querere: ut de longinqͦ te exiudiat. Non enĩ
longe.ẽ. sapientia dĩ. quȩ ꝑtendit afine usq ad fuẽ for-¬
tit᷑: & disponit omĩa suauit̃. Ergo intꝰ apudte. ante eũ ef

Expanded text:
gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, et aperuisti Christo, claude gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, et aperuisti Christo, claude contra diabolum. Intus est Christus, ibi habitat: effunde ante eum precem tuam, noli quaerere ut de longe te exaudiat. Non enim longe est Sapientia Dei, quae «pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suavite
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nȩ. xp̃c̃ int̾t. ꝑ tunorẽ poenarũ tẽporaliũ diabolꝰ
intrat: ꝑ timorẽ ignis ęt̃ni xp̃c intrat. Ecce mrẽs
ta mundꝰ iste: riser̃. clauser̃ ualuã cupiditatis cont̃
diabolũ. Minatꝰ. ẽ. mundꝰ iste bestias: ignes: cruces.:
ñ timuer̃ : clauser̃ timoris ualuã contͣ diabolũ. Uide.¬
corã hominibꝰ. confitebor & ego illũ corã patre meo
qͥ in cęlis. ẽ. Amauer̃ gͦ regnũ celor. ubi eos confite
tris mei: ꝑcipite regnũ qđ uob̾ paratũ .ẽ. ab inicio mun¬
dẽq loco dñs monet hoc ut & diabolo claudat᷑. &
sibi aꝑiat᷑. Nolite inqͥt timere eos qͥ corpꝰ occidunt:
animã autẽ ñ posst̃ occidẽ. Monuit ut timoris ualua:
in faciẽ diabolo elideret᷑. Ergo nichil ÷ timendũ Ñ
gͦ aꝑit᷑ aditꝰ timoris xpõ: qͥclaus. ẽ. diabolo. Statĩ sub¬
iecio. tanqͣ dicens. Exclusisti illũ: aꝑi mͥ. Sed cũ timete
inquit: qͥ hahet potestatẽ & animã. & corpꝰ occidẽ in

Expanded text:
tus intrat: per timorem poenarum temporalium diabolus intrat, per timorem ignis aeterni Christus intrat. Ecce martyres cta mundus iste: riserunt, clauserunt valvam cupiditatis adversus diabolum. Minatus est mundus iste bestias, ignes, cruces: non timuerunt, clauserunt timoris valvam contra diabolum. Videcoram hominibus, confitebor illum et ego coram Patre meo, qui est in coelis.» Amaverunt ergo regnum coelorum, ubi eos confitebtris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundemque loco Dominus monet hoc, ut et diabolo claudatur, et sibi aperiatur. «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere:» monuit ut timoris valva in faciem diabolo elideretur. Ergo nihil est timendum? Non ergo aperitur aditus timoris Christo, qui clausus est diabolo? Statim subjecit, tanquam dicens, Exclusisti illum, aperi mihi: «Sed eum timete,» inquit, «qui habet potestatem et animam et corpus occidere in
Abbreviated transcription (Latin):
laudemꝰ quẽ diligimꝰ: qr tc̃ & uidebimꝰ. Modo ñ ui¬
dabimꝰ: Sine fine erit laus: ꝙ sine fine amor.
Quia gͦ hoc ibi agemꝰ: idõ educ de carcere animã
meã : ut confiteat᷑ nomini tuo. Beati eniꝰ qͥiha¬
bitant in domo tuaͫ in sȩcła sȩcłoꝵ laudabt̃ te.
Edue de carcere aniimã meã: ut confiteat᷑ nomini
xpĩ. Est talis ipsa: qualii hesterna ultuna. Hester¬
na enĩ ultrina si memipistis: hȩc fuit. Singłaris
ego sũ donec tͣnseã. Et hec quȩ . ẽ. ultima Me su¬
stinebunt usti: qͥa tusq retribuas mͥ. Explic̃

Expanded text:
laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non vilaudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non vidabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini Jesu Christi. Et est talis ipsa, qualis hesterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec transeam» . Et hic quae est ultima? «Me sustinebunt justi, quoadusque retribuas mihi.» IN
Abbreviated transcription (Latin):
reddet mͥ dñs in illa die iustꝰ iudex. Ad hoc ua¬
let educ de carcere animã meã: ut confiteat᷑ no¬
mini tuo. Iã educta de corruptione: quid habet
confiteri : Peccata ibi ñ ft̃: sed laudes sunt. Duobꝰ
autẽ modis confessio utelligit᷑: & in peccatis nr̃ is.
a in laude dĩ. In peccatis nr̃is nota . ẽ. confessio:
gͦ nom̃ confessionis de peccato: confessionẽ in laude
quȩ ramꝰ. Ubi inuenimꝰ: Habes in scripturis.⁊
loco ipse dñs dicit. Confiteor tͥ pat̾. dnẽ celi & t̾rȩ.
Quid confitebat᷑: Nũquid petcata : Apĩ gͦ confi-¬
teri: erat laudare. Et audi laudẽ patris. Qͥ absẽ¬
disti hec iniqͥt a sapientibꝰ ⁊ prudentibꝰ. & reuela¬
sti ea paruulis. Quia gͦ post istas corruptionis an¬
gustias habitabimꝰ in domo dĩ: tota uita nr̃ã ñ
erit nͥ laus dĩ. Iĩ sepe uob̾ expositũ.ẽ. qr recedente
.ẽ. sed toto die cũ unꝰ dies. ẽ. ħñ erit qͥd ibi agataꝰ. nͥ

Expanded text:
in illa die justus judex» . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃m ꝑsequebat᷑ filiꝰ suus. Habebat enĩ filios. de qͥbꝰ
dicebat. Non ieuinant filii sponsi: quã du cũ illis .ẽ.
spons. Cũ autt̃ ab eis ablatꝰ fuerit spons: tẽ ieu¬
nabunt filii sponsi. Ergo filiisponsi apłi: & int̾ hos
ꝑsecutor diabolꝰ udas. Passionẽ itaq suã in hoc psil¬
intentã facimꝰ caritatẽ urãm. ñ docendo qł igno
torẽ ec̃. dĩ ⁊ hominũ hominẽ iñm natũ ex uirgine.
tanꝗͣ in solitudine: sicut in apocalypsi audiuiniꝰ.
ꝑ solitudinẽ quippe arbitror: qđ solꝰ ita natꝰ. Ẽ. Hunc
enĩ illa mulier peꝑit: recturũ popłm in uirga fer¬
rea. Hȩc autt̃ mulier antiqua . ẽ. ciuitas dĩ: de qͣ
in psalmo dr̃. Gleriosissima de te dicta st̃: ciuitas

Expanded text:
Christum persequebatur filius suus: habebat enim filios de quibus dicebat: Non jejunant filii sponsi quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus fuerit sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi apostoli, et inter hos persecutor diabolus Judas. Passionem itaque suam in hoc psalintentam facimus Charitatem vestram, non docendo quod ignortorem esse Dei et hominum, hominem Jesum , natum ex virgine, tanquam in solitudine, sicut in Apocalypsi audivimus. Per solitudinem quippe arbitror, quod solus ita natus est. Hunc enim illa mulier peperit, recturum populum in virga ferrea . Haec autem mulier, antiqua est civitas Dei, de qua in psalmo dicitur: «Gloriosa dicta sunt de te, civitas
Abbreviated transcription (Latin):
oce mea ad dam
clamaui. Sufficeret: uoce ad dnm¬
clamaunForte ñ frustra additũ
ẽ. mea. Multi enĩ clamant ad dm̃
ñ uoce sua: sed uoce corporis sui.
sua ñstrepitu labioꝵ. sed in affectu cordis clameͥt ad dm̃.
Nubi hõ audit: ĩbi dẽ audit. Nisi uoce pulmonũ. e laterũ.
& linguȩ clames: hõ te ñ audit. Cogitatio tua: clamor :
addm̃. Uoct mca ad dñm lamaui: uoce mea ad dnm de¬
p̃catꝰ sũ. Qđ dixit clamaui: exposuit cũ dixit dep̃catꝰ sũ.
Clamant enĩ ad dnm̃: & qui blasphemant. In suꝑiore uer-¬
su clamorẽ posuit: in sequenti clamorẽ exposuit. Quasi
exigeret᷑ quo clamore clamasti ad dñm. ad dm̃ inqͥt dep̃catꝰ¬

Expanded text:
oce mea ad Dominum clamavi.» Sufficeret, «Voce ad Domclamavi;» forte non frustra additum est, «mea.» Multi enim clamant ad Dominum, non voce sua, sed voce corporis sui. dem , voce sua, non in strepitu labiorum, sed in affectu cordis clamet ad Dominum. Non ubi homo audit, ibi Deus audit: nisi voce pulmonum et laterum et linguae clames, homo te non audit; cogitatio tua clamor est ad Dominum. «Voce mea ad Dominum clamavi; voce mea ad Dominum deprecatus sum.» Quod dixit, «clamavi;» exposuit, cum dixit, «deprecatus sum.» Clamant enim ad Dominum et qui blasphemant. In superiori versu clamorem posuit, in sequenti clamorem exposuit. Quasi exigeretur, Quo clamore clamasti ad Dominum? «Ad Dominum,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Non. ẽ. uob̾ colluctatio: aduersꝰ carnẽ & san¬
gunẽ. Nolite quasi odia uestra conuertert in homines:
& cos uob̃ hostes estimare. & eoꝵ inimiciciis uos conteri
putare. Isti homines qͦs timetis: caro & sanguis sunt. Ñ
e. uob̾ colluctatio: aduers carnẽ & sanguinẽ. Sic uoluit
dicere: contẽnens homuiũ mortalitatẽ.

Expanded text:
dicentem: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sandicentem: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Nolite quasi odia vestra convertere in homines, et eos vobis hostes existimare, et eorum inimicitiis vos conteri putare: isti homines quos timetis, caro et sanguis sunt; «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sic voluit dicere, contemnens hominum mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat : Non ꝑiet. Audi tpsiꝰ dñi ꝓmissionẽ. Am̃ dico uob̾.
capillꝰ capitis urĩ ñ ꝑiet. Quid gͦ de cęteris mẽbris solli¬
citꝰ es. ubi dãnũ capilli ñ erit: Erue me aꝑsequentibꝰ me.
A quibꝰ putatis qđ oret ut eruat᷑: Ab hominibꝰ qͥ ꝑseqͥbant᷑:
Ita uͦ ipsi homines sẽ hostes nr̃i: Habeuiꝰ alios hostesinui¬
sibiles: qͥ alit̾ ꝑseqͣnt̃. Homo ꝑsequit᷑ ut occidat corpꝰ: ꝑ se¬
quit᷑ aliꝰ ut illaqueet animã. & idõ ꝑ uasa sua q de illo
dictũ.ẽ. oꝑat᷑ in filis diffidentiȩ: ꝑ uasa sua id est homines
in quibꝰ oꝑat᷑. agit ꝑsecutionẽ corporis: ut intꝰ fuat ruina
cordis. Nã si cadente corpore stat anima: muscipula cõmi¬
nuta . ẽ. & nos lib̾ati sumꝰ. Ergo st̃ & alii hostes nr̃i. aqͥbꝰ
dep̃cari dm̃ debemiꝰ ut eruat nos: ne seducant nos uł fra-¬
ctos molestuis sȩcłaribꝰ: uł inductos illecebris. Qui st̃ isti

Expanded text:
et. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequitur, ut occidat corpus; persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per vasa sua, quia de illo dictum est, «Operatur in filiis diffidentiae» : per vasa sua, id est, homines in quibus operatur, agit persecutionem corporis, ut intus fiat ruina cordis. Nam si cadente corpore stat anima, muscipula comminuta est, et nos liberati sumus . Ergo sunt et alii hostes nostri, a quibus deprecari debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel fractos molestiis saecularibus, vel inductos illecebris. Qui sunt isti
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi ꝓ frĩbꝰ passi st̃. Audi ioħem dicentẽ. Sicut enĩ
ille animã suã ꝓ nob̾ posuit. sic & nos debemꝰ anim&
ꝓ fr̃ibꝰ ponere. S cũ illi ponunt. : ip̃c ponit: qr cũ illi
patiunt᷑ ꝑsecutiont̃  ipse clamat. quid me ꝑ seqͣris.
Fiit fuga ame : & ñ. ẽ. qui exquirat animã mcã.
Ergo ñ ẽ. qͥ exquirat animã ipsi : uidet homi

Expanded text:
dicentem: «Sicut enim ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere» . Sed cum illi ponunt, Christus ponit; quia cum illi patiuntur persecutionem, ipse clamat, «Quid me persequeris» ? «Periit fuga a me; et non est qui exquirat animam meam.» Ergo non est qui exquirat animam ip
Abbreviated transcription (Latin):
mente gͦ toto mundo. & minante in ꝑsecutionibꝰ.
erebrescentibꝰ undiq insultationibꝰ hominũ atq
t̾roribꝰ : ille contt̾nens p̃sentia. repclibat in futura:
attendebat in dexterã. Ubi futurꝰ. c̃ : ibi  meditabat᷑
llud attendebat & uidebat: & idõ omĩa ferebat. Illi
autẽ qͥ ꝑsequebant᷑: ñ uidebant. Idõ cũ diceret consi¬
dabã indexterã & uidebã : secutꝰ ait. Et ñ erat qͥ cog¬
noscerit me. Cũ toleras omiã. qͥs nouit qͥd attendas.
utrũ in dexterã ođm dirigas: anin sinistrã: In
eo qd̃ toleras si laudc̃ hominũ quęris: insinistrã
Attendisti n dexterã: uidebas. Attendisti in sinstrã.
excȩcabis. Sed & cũ uidif in dexterã: ñ erit quite
agnos cat. Qiuis cnĩ te consolat᷑ nͥ dñs cui dicis. ꝙ
me: Fut fuga ame. Tanquã eire unclusũ se dicit.
Eut fuga ame. Insultent ꝑsecutores: opp̃ssus ẽ. ca
ꝑit fuga: qͥ ñ fugit. Qͥ uitẽ ñ fugit: patit᷑ qͥeqͥd po¬

Expanded text:
onibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et videbam;» secutus ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in sinistramAttendisti in dexteram, videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus cui dicis, «Et  me.» 11. «Periit fuga a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus est, cperiit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquid po
Abbreviated transcription (Latin):
nostis ore accipimꝰ: quędĩ ꝑ totũ corpꝰ accipimꝰ. Qr
uͦ in fronte erubesci t. ille qui dixit qͥ me erubuerit
corã hominibꝰ: erubescã illũ corã patre meo qͥ in
celis. ẽ : ipsã ignominiã qͦdãmꝰ quã pagani derident.

Expanded text:
nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m eoꝵ cipiditatẽ & uotũ dictũ. ẽ. Illud qđ dictũ
ẽ. iuxta uiã : idẽ. uxta semitã: scdni ueritatẽ dictũ
.ẽ. Reuera enĩ ñ ponunt insemita: ñ ponunt in ipsa
eos xpc̃ sinit ponere in uia. ne ñ sit qua camꝰ: suit
tam̃ eos ponere uixta uiã: ut de uia ñ declinemꝰ.
n uia se putat ponere scandalũ paganꝰ: quando mͥ
dicit. Colis dm̃ crucifixũ. Rephendit crucẽ xpĩ. quã
sultet ille crucifiro xpõ: udeã ego in frontibꝰ regũ
crucẽ xpĩ. Qđ irridet ibi saluoͬt᷑. Nichil .c̃. suꝑbi
egroto: qͥ deridet medicamitũ suũ. Si ñ deridẽt: ac¬
cipet & ipse: & sanaret᷑. Crux illa signũ.ẽ. humili¬
tatis: ille autt̃ suꝑbia nimia ñ agnoscit unde sa¬
net᷑ tumor animȩ ipsiꝰ. Si autẽ ego agnosco: in
uia ambulo. Usqi adeo de cruce ñ erubesco: ut ñ in
occulto loco habeã crucẽ xp̃i. sed in fronte portẽ.
Mult̾a sacram̃ta: alit̃ atq alit̃ accipimꝰ. Quȩdã sicut

Expanded text:
 est: illud quod dictum est, juxta viam, id est, «juxta semitas;» secundum veritatem dictum est. Revera enim non ponunt in semita, non ponunt in ipsa eos Christus sinit ponere in via, ne non sit qua eamus: sinit tamen eos ponere juxta viam, ut de via non declinemus. In via se putat ponere scandalum paganus, quando mihi dicit: Colis Deum crucifixum. Reprehendit crucem Christi, quam uscipulam. Insultet ille crucifixo Christo; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio: qr pastor bonꝰ animã suã ponit ꝓ ouibꝰ. suis:
Mercenariꝰ autẽ & qͥ ñ. c̃. pastor: cũ uidit lupũ uenien¬
tẽ. fugitꝰ. Cũ uidit p̃donẽ : quare fugit : Quia ñ .ẽ.
ci cura de ouibꝰ. Talis fuga. ab isto ꝑierat. Siue ab
ipsiꝰ capitis ꝑsona accipiamꝰ hanc uocẽ illiꝰ xpi dnĩ qͥ¬

Expanded text:
uis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona accipiamus hanc vocem illius Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ blasphemia. Efundã ante eũ: p̃cẽ meã. Quid. ẽ. ante
Feũ : In conspectu eiꝰ. Quid. ẽ. in conspectu eiꝰ: Ubiui.¬
det. Ubi autẽ ñ uidet Ita enĩ dicimꝰ ubi uidet: quasi
alicubi ñ uideat. Sed inisto cętu rerũ corporaliũ: ui-¬
dent & homines. uident & animalia. lle autẽ uidet:¬
& asbi hõ ñ uidet. Na cogitationẽ tua nulłꝰ homi¬
nũ uiã&e: dẽ autẽ uidet. Ibi gͦ effunde p̃cẽ tuã: ubi
solꝰ uidet ille qui remunerat. Nã in abscondito te dñs
iñc xp̃c iussit orare: Sed si agnoscas cubiculũ tuũ: &
mundes ubi rogas dm̃. Cũ autẽ oratis inqͥt: nolite
ẽe. sicut hypocritȩ. qui stant in plates & uicis. oran

Expanded text:
undam ante eum precem meam.» Quid est, «ante eum?» In conspectu ejus. Quid est, in conspectu ejus? Ubi videt, Ubi autem non videt? Ita enim dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videat. Sed in isto coetu rerum corporalium vident et homines, vident et animalia: ille autem nem tuam nullus hominum videt, Deus autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam, ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in abscondito te Dominus Jesus Christus jussit orare: sed si agnoscas cubiculum tuum, et mundes, ibi rogas Deum. «Cum autem oratis,» inquit, «nolite esse sicut hypocritae, qui stant in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ etiã loqͥ in nob̾: qͥ dignatꝰ.ẽ. mori ꝓ nob̾: mẽbra
sua nos fecit. Aliquando itaq ex ꝑsona membror
suoꝵ loquit᷑: aliquando ex ꝑsona sui: tanꝗͣ cipitis
nrĩ. Habet aliqͥd ille qđ dicat sine nob̾: nos sine
illo nichil possumꝰ dicere. Apłs dicit. ut suppleã
sua inqua ascendit in cęlũ: sed in carne mea quȩ
adhuc laborat ui t̾ra. Xpc̃ inquit p̃ssurã patit᷑
in carne mea. Uiuo enĩ iã ñ ego: uiuit uͦ in me

Expanded text:
enim etiam loqui in nobis, qui dignatus est mori pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cc̃ meã: tribulationẽ meã in conspectu eiꝰ anñciabo. Re¬
petitio . c̃. & in supioribꝰ duobꝰ uersibꝰ: & in his conseqͣntibꝰ.
Sententiȩ duȩ st̃: sed utraq bis dicta. Una .c̃. illa uoce mea
addum clamaui: uoce mea ad dnm dep̃catꝰ sũ. Altera est
effundã ante eũ p̃cẽ intã: tribulationẽ meã in conspectu eiꝰ
annunciabo. Qã.ẽ. enĩ aute eũ: hoc . ẽ. in conspectu etꝰ.
& qđ .ẽ. p̃cẽ meã effundã: hoc.ẽ. tribulationẽ meã anñciabo.
Quando hoc facis: In ꝑserutione positꝰ loquit᷑. Dũ deffeit i
me sp̃s m̃s. Quare destcit sp̃s tuus o martyt in tribula¬
tione posite : Ut ñ mͥ arrogẽ uires meas: ut sciã qđ aliꝰ
in me oꝑat᷑ ipsã uirtutẽ. Cũ autẽ t̃dent uos iudicibꝰ: sic
monuit dñs qͦs mres facere uolebat: nolite cogitare qͥd
loquamini. Nenĩ uos estis qͥ loqͥmini: sed sp̃s patris ur̃ĩ. qͥlo.¬

Expanded text:
precem meam; tribulationem meam in conspectu ejus annuntiabo.» Repetitio est, et in superioribus duobus versibus, et in his consequentibus; sententiae duae sunt, sed utraque bis dicta. Una est illa, «Voce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad Dominum deprecatus sum:» altera est, «Effundam ante eum precem meam, tribulationem meam in conspectu ejus annuntiabo.» Quod enim est, «ante eum;» hoc  «precem meam effundam;» hoc est, «tribulationem meam annuntiabo.» Quando hoc facis? In persecutione positus loquitur: «Dum defecit» «a me spiritus meus.» Quare defecit spiritus tuus, o martyr in tribulatione posite? Ut non mihi arrogem vires meas, ut sciam quod alius in me operatur ipsam virtutem. «Cum autem vos tradent judicibus» sic monuit Dominus quos martyres facere volebat, «nolite cogitare quid loquamini; non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loq
Abbreviated transcription (Latin):
Aed̾it. caritati ur̃ȩ. Hestña
die psalmꝰ breiuor tractabit᷑: sed spaciũ tt̃poris
dibit nob copiĩ etiã de paucis multa dicendi. Nc̃
quĩ ꝓlixior psalmꝰ. ẽ: ñ debemꝰ tantũ in singłis uer¬
sibꝰ imorari: ne forte  concedat dñs facultatẽ. ut
quando tũ filiꝰ suus ꝑsequebat᷑. In regnoꝵ libris no¬
uimꝰ hoc factũ. te: extitisse inimicũ abessalon pa¬
tri suo : gessisse contͣ illũ ñ solũ ciuile. uerũ etĩ
domesticũ bellũ : illũ autẽ ñ deiectũ inique.
sed humiliatũ pie: iccepisse ad ño disciplinã. susti.¬
nuisse medicinã : ñ retribuentẽ inqͥtati iniqͥ¬
tẽ: sed paratũ cor habuisse. ad sequendã dnĩ uo¬
luntatẽ. Ille dđ ita laudabilis: sed aliꝰ dđ uere
erant futuroꝵ. Nec diu cõmendindũ. ẽ. qđ se pe
audistis: qđ optime retinetis. Quȩ ramiꝰ gͥ in hoc
psalmo dñm & saluatorẽ nrm̃ iũo apm. p̃nuncian

Expanded text:
Charitati vestrae. Hesterno die psalmus brevior tractabatur, sed spatium temporis dabat nobis copiam etiam de paucis multa dicendi: nunc quoniam prolixior psalmus est, non debemus tantum in singulis versibus immorari; ne forte non concedat Dominus facultatem, ut quando eum filius suus persequebatur.» In Regnorum libris novimus hoc factum esse, exstitisse inimicum Abessalon patri suo, gessisse contra illum non solum civile, verum etiam domesticum bellum: illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem . Ille David ita laudabilis: sed alius David vere erant futurorum; nec diu commendandum est quod saepe audistis, quod optime retinetis. Quaeramus ergo in hoc psalm
Abbreviated transcription (Latin):
animã mea: educ de corruptione animã meã. Si sic intelli¬
gamꝰ: ñ . ẽ. blasphemia: intellectꝰ constat. Ad extremũ
gustia. Gaudenti enĩ homini. & carcer latꝰ. ẽ: & tristi.
p̃tũ angustũ.ẽ. Ergo orat se educi ab angustia. Quanris
enĩ in spe latitudinẽ habeat: in retam̃ p̃sentia angustat᷑.
Attende angustias apłi. Non habui requiẽ spũt meo dixt:
qr ñ inueni titũ frem meũ. Alio loco. Quis infirmat᷑.
&e ego ñ infirmor: Quis scandalit it & ego ñ uror &
Iui gͦ &e infirmabat᷑ & urebat᷑. nt in pocnis. cr in car.

Expanded text:
animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intellianimam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, gustia. Gaudenti enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cessariũ ꝓpt̾ uos. Si de corpore gͦ educat ds̃. quando uolu.¬
erit: posset dici ⁊ corpꝰ nrñ carcer: ñ qr carcer ÷ qđ fe.¬
cit dẽ: sed q penale ⁊ mortale. Duo enĩ consiđinda
st̃ in nr̃o corpore: fignitũ dĩ & poena meriti. Tota ista
forma: stiti. inceis: mẽbra ordinata: sensuũ dispositio.
go &. fabricȩ distinctio. ñ potuit fieri nͥ adõ qͥ onuã oꝑatꝰ
c̃. cęlestia & t̾̃restria. sũma & una: uisibilia & inuisibilia.
Quid gͦ ibi potnale nrm̃  qđ corruptibilis carõ: qđ fragilis:
qđ mortał: qđ indigens: hoc ñ erit in p̃mio: Non enĩ
corpꝰ ñ erit: cũ corpꝰ resurgat: Sed qͥd ibi ñ erit : Corru¬
corporis tui. Corpꝰ ciũ tuũ fecit dẽ bonũ. qr bonꝰ. ẽ. corru¬
ptionẽ intulit iustꝰ. qr uidex.ẽ. Illud habes de beneficio:
illud habes de supplicio. Hoc gͦ forte dixit. educ de carcere

Expanded text:
cessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando volucessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando voluerit. Posset dici et corpus nostrum carcer, non quia carcer est quod fecit Deus, sed quia poenale et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositionego et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corrucorporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere
Abbreviated transcription (Latin):
Educ animã meã de hoc mundo: idest de laboribꝰ & p̃s¬
suris huiꝰ sȩcłi. N enĩ caro quã tu fecisti: sed corruptela
carnis. & p̾ssurȩ. & tẽptationes: carcer mͥ st̃. Aliqui autẽ
dixer̃ carcert̃ istũ & speluncã corpꝰ hoc ee̾: ut hoc sit edue
de carcere animã meã: sed & iste intellectꝰ uacillat aliꝗͣtũ.
Quid enĩ magnũ. educ de carcere animã meã: educ
de corport animã meã : Latronũ animę ⁊ sceleratoꝵ
ñne exeunt de corpore : & eunt in peiores pęnas. quã
hic ꝑtuler̃: Quid gͦ magnũ petit᷑. educ de carcere ani¬
mã meã: cũ sine sero. siue cito. necesse sit exire hunc:
Forte iustꝰ dixit. Iã moriar: educ de carcere isto corporis
aniã meã. Si festinat nimis: ñ habet caritatẽ. Desi¬
dare quidẽ hoc debet & concitpiscere. sic̃ apłs ait: concu¬
piscentiũ habens dissolui. & ẽe. cũ tpõ: multo enĩ magis opti.¬
mũ. Sed ubi. c̃. caritas : Ergo sequit᷑. Manere in carne. ne¬

Expanded text:
Educ animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et sceleratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sicut Apostolus ait: «Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum» . Sed ubi est charitas? Ergo sequitur, «Manere in carne ne
Abbreviated transcription (Latin):
in cubiculũ tuũ: & olaude ostiũ: & dep̾care dum tuũ
in occulto. Et qͥ uidet in occulto: reddet tͥ. Si hominos
reddituri st̃: effunde ante homines p̃cẽ tuã. Si ds̃ red¬
diturꝰ. ẽ. effunde ante eũ p̃cẽ tuã: & claude ostiũ:
ne tẽptator ingrediat᷑. Tr̃ptator ñ cessat pulsare:
ut irrũpat. Si clausũ inuenerit: tͣnsit. Idõ apłs qr¬

Expanded text:
ium, et deprecare Deum tuum in occulto; et qui videt in occulto, reddet tibi» . Si homines reddituri sunt, effunde ante homines precem tuam: si Deus redditurus est, effunde ante eum precem tuam, et claude ostium, ne tentator ingrediatur. Tentator non cessat pulsare, ut irrumpat; si clausum invenerit, transit. Ideo Apos
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ad eoꝵ conatũ. quantũ ad eoꝵ uotũ. inipsa
uia me uoluer̃ hab̾e muscipulã qua caꝑer Sed no-¬
uit dñs uias iustoꝵ: & tu cognouisti semitas meas.
Hoc quidẽ illi uoluer̃: sca ñ cos . ꝓͥmittis in te pone-¬
re scandalũ: qr tues uia mea. Nã & heretici in no¬
mine xp̃i nob̾ uolunt ab sconde scandalũ: & ipsi fal-¬
lunt᷑. Qđ se iniua putant ponere: extͣ iua ponunt:
qr et ipsi extͣ iuã ft̃. Muscipulã ponere ñ possunt.
ubi ñ st̃. Sed dictũ ẽ hoc scđ̃n cupiditatẽ ipsoꝵ: scd̾ni

Expanded text:
in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua caperer. Sed «novit Dominus viam justorum; et tu cognovisti semitas meas.» Hoc quidem illi voluerunt; sed tu eos non permittis in te ponere scandalum, quia tu es via mea. Nam et haeretici in nomine Christi nobis volunt abscondere scandalum, et ipsi falluntur. Quod se in via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non possunt ubi ipsi non sunt. Sed dictum est h
Abbreviated transcription (Latin):
epimꝰ eũ: opp̾ssimꝰ cũ. A tu cognouisti semitas meas. Illi
me deiectũ putabant.: tu me stantẽ cernebas. Illi qͥꝑse-¬
quebant᷑ & cõp̃hendant : ĩplicatos putabant pedes meos:
in finẽ: hic saluus erit. Illi me opp̃ssũ putabant: sedego
ãbulaba. Ubi ãbulabã : In semitis quas illi ñ uidebant. qͥ
me captũ putabant: in semitis iusticiȩ tuę : u semitis p̃¬
ceptoꝵ tuor. Tu enĩ cognouisti semitas meas. ꝑisccutor ñ
eas cognouit. Nãñ eis mͥ inuidet: sed in eis mecũ abu

Expanded text:
Cepimus eum, oppressimus eum: «Et tu cognovisti semitas meas,» Illi me dejectum putabant, tu me stantem cernebas. Illi qui persequebantur et comprehenderant, implicatos putabant pedes meos: in finem, hic salvus erit» . Illi oppressum me putabant, sed ego ambulabam. Ubi ambulabam? In semitis quas illi non videbant, qui me captum putabant; in semitis justitiae tuae, in semitis praeceptorum tuorum. «Tu» enim «cognovisti semitas meas;» persecutor non eas c
Abbreviated transcription (Latin):
ans̃ .ẽ. Nesciens quid de se petrus nesciens p̃sũpsit:
clamet᷑ ad dm̃: qr uere clamat᷑. tu cognonisti semi¬
tas meas. Sed uis ut ducat te ꝑ ipsas semitas: Esto
mitis: esto mansuetꝰ: noli ferox noli suꝑbꝰ ceͥ
noli exciifare te erecta ceruice sicut equus & mulꝰ
quibꝰ ñ .ẽ. intellectꝰ. Cũ enĩ fueris mitis. cũ fueris
mansuetꝰ: insidet dñs & ducet te ꝑ uias suas. Diri.¬
get enĩ mites in iudicio: docebit mansuctos uias
suas. Tu gͦ cognoiusti semitas meas. In uia hac qua
ingrediebar: absconder̃ mͥ muscipulã. Uia hac qua

Expanded text:
Dominus est . Nescio quid de se Petrus nesciens praesumpsitDominus est . Nescio quid de se Petrus nesciens praesumpsitclametur ad Dominum, quia vere clamatur, «Tu cognovisti semitas meas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet Dominus, et ducet te per vias suas: diriget enim mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . «Tu» ergo «cognovisti semitas meas.» 9. «In via hac qua ing
Abbreviated transcription (Latin):
nentior.ẽ: excellentior ÷. Hoc enĩ suꝑeminet:
qđ excelsũ. ẽ. Nichl exielsiꝰ uia catitatis. & ñ iilla
ambulant. nͥ humiles. Has gͦ semitas: dicit
p̃cepta caritatis. Tu inquit cognouisti semitas
nosti qr caritas in me ornĩa tolerat : tu nostiqr
&esi trado corpꝰ meũ. ut ard  habeo illã sine qͣ
illud ñ ꝓdest homini. Quiautẽ nouit uias istas
hominis frs̃ mei. nͥ uere ille. cui dictũ. ẽ. tu cogno¬
uisti semitas meas: Omiã enĩ facta humana: ante.
ocłos hominũ incertũ. ẽ. qͦ corde fiant. Et quã mul¬
ti ĩpii metientes semetipsos &x semetipsis: dicunt
de nob̾ qđ ista in ȩccła quȩrimꝰ honores: laudes:
utilitates tẽporales: Quã multi dicunt ꝓpt̾ea
hab̾e me finẽ. & hanc intentionẽ cũ loqͦr. Et qͦn
eis ostendo ñ ea utentione me loqͥ: Restat ut
dicã : tu cognoiusti semitas meas. Qͦmͦ illi sciunt:
qđ nec uos scitis: Iuomͦ illi sciunt: qđ ux ego scio:
Neq enĩ ego me ipsũ dicoᷤ. Qui autẽ duydicat me.

Expanded text:
t, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est, «Tu cognovisti semitas meas?» Omnia enim facta humana ante oculos hominum; incertum est quo corde fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam multi dicunt me prophabere finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui? Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix ego scio? Neque enim ego meipsum dijudico: qui enim dijudicat me,
Abbreviated transcription (Latin):
trar&. ⁊ sic omĩs isrł saliis fiere. Cecitas ex parte
inisrł facta occidit te. occisus resurrexisti. Sangui¬
ne tuo peccata gentium diliusti: ad dext̾am patris
sedens. undiq patientes. ⁊ ad te confugientes colle¬
gisti. Fãcta ẽ. gͦ cecitas. ex parte inisrł factaẽ. ut ple¬
nitudo gentium intrar&e: isic om̃is isrł saluus.

Expanded text:
traret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte traret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte Israel facta» occidit te; occisus resurrexisti, sanguine tuo peccata Gentium diluisti, ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad te confugientes collegisti. «Facta est» ergo «caecitas ex parte Israel, facta est ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio inimicoꝵ tuoꝵ. Unc u̾sum ñ recte in¬
telligimus: si ñ fieri iam uidennus. Sede gͦ adex¬
tris dĩ. occultare ut credaris. donenc impleantur.
tempora gentium. Sic enĩ scriptum ẽt lue opor¬
tebat cęlũ reciꝑe. donec impleantur tẽpora genti¬
um. Et enĩ resurgeres: mortuus es. Et ascend̾es
resurrecisti. Et sederes ad dert̾am patris. ascen¬
disti. Ergo ut ad dext̾am patris sedefes: mortuus
es. Demorte enĩ resurrectio: de resurrectione ascen¬
sio. De ascensione: ad dext̃am sessio. hoc totum gͦ a
morte cepit. Excellentia huiꝰ claritatis. principiũ
h alie hinmlitatis. Te itaq scdenite addext̃im patris.
impleutur tempora gentium. ponuntur iunci onis
scabellum pedum tuoꝵ. Et ad hoc ut ꝑueniatur:
.ip̃dicaretur penitentia nremissio delictoꝵ ꝑomnes
gentes. incipientib abiherłm. cecitas uideoꝵ fint
iliis illumnandis. alioꝵ cecitati mmlitauit. Cecitas.
enĩ exparte misrł ficta ẽ. ut plenitudo gentium in¬

Expanded text:
inimicorum tuorum.» Hunc versum non recte intelligimus, si non fieri jam videmus. Sede ergo a dextris Dei, occultare ut credaris, donec impleantur tempora gentium. Sic enim scriptum est: «Quem oportebat coelum recipere, donec impleantur tempora gentium» . Ut enim resurgeres, mortuus es; ut ascenderes, resurrexisti; ut sederes ad dexteram Patris, ascendisti: ergo ut ad dexteram Patris sederes, mortuus es. De morte enim resurrectio, de resurrectione ascensio, de ascensione ad dexteram sessio: hoc totum ergo coepit a morte. Excellentia claritatis hujus, principium habet humilitatis. Te itaque sedente ad dexteram Patris, implentur tempora gentium, ponuntur inimici omnes scabellum pedum tuorum, et ad hoc ut perveniatur, et praedicaretur poenitentia et remissio delictorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem, caecitas Judaeorum fecit. Aliis illuminandis, aliorum caecitas militavit: «Caecitas» enim «ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium in
Abbreviated transcription (Latin):
pedum eiꝰ. Et quid sequitur. Uirgam uirtittis
tue emittet dñs exsyon. Appara fr̃s euidentissi¬
me. apparte ñ de illo regno xp̃i ꝓpħam loqui qͦ
semꝑ regnat apd patrem rerum dnm̃ que ꝑ illũ
creata sunt. Quando ñ regnat. inprincipio regnũ¬

Expanded text:
 Et quid sequitur? «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Apparet, fratres, evidentissime apparet non de illo regno Christi Prophetam loqui, quo regnat semper apud Patrem, rerum Dominum quae per illum creatae sunt: quando enim non regnat in principio Ve
Abbreviated transcription (Latin):
exaltans. Memoriã fcc̃ nurabilicũ suoꝵ. reseruans opor¬
tunc imisitata ꝓdigia: que infiriitas hominis. noui¬
tate iitenta meminerit. cum sint eiꝰ mirabilia cula¬
cotidiana maiora. Let ꝑunuersam t̾ram arbores cre¬
at. eno miritur. arefẽc u̾bo unã. istupefata sunt
corda mortaliũ. S memoriã fec mirabilium suoꝵ.
Hoc enĩ mirađm maxime adtentis cordibus. inberebit.
qued asiduitas nn uile fecerit. Quid aut̃ ꝓfuert̃
miracła: nͥ ut timeretur. liud porro ꝓdesset
m̃itibus se. escani quȩ ñ corrumpitur. panẽ qui de
cȩlo descendit. quẽ nullis meritis dedit. Et enim
xp̃c ꝓimpis mortuus ẽ. Nemo gͦ tilem escã da¬
r&: insi misericors ⁊imserator dñs. Iuoa si tant᷑a
dedit huic uitȩ. si u̾bum carnem factum. peccator
iustificandus accepit. quid infuturo scło. glorificat
accipiae: Memor enim erit
in scłm tertam̃ti sui. llec

Expanded text:
am fecit mirabilium suorum:» reservans opportune inusitata prodigia, quae infirmitas hominis novitati intenta meminerit, cum sint ejus miracula quotidiana majora. Tot per universam terram arbores creat, et nemo miratur: arefecit verbo unam, et stupefacta sunt corda mortalium ; sed «memoriam fecit mirabilium suorum.» Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit, quod assiduitas non vilefecerit. 5. Quid autem profuerunt miracula, nisi ut timeretur? Quid porro prodesset m» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quem nullis meritis dedit. Etenim talem escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo glorificatus accipiet? «Memor» enim «erit in saeculum testamenti sui.» Nec
Abbreviated transcription (Latin):
nincor pore mortali atq corru̾tibili gementes.
quod ad grauat anima. ⁊ depͥmit t̾rena in habita¬
tio sensum multa cogitantem. Cuin ipseco.gita¬
tiones inuicem non uidentur: ñ hoc ẽ. insplendore

Expanded text:
in corpore mortali atque corruptibili gementes, in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitati