comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onenimloqu&ura sem&ipso. sed quȩcumq aud i& loquetur. & quȩ uentu¬
ra sunt adnuntiabit uobis. Ille me clarificabit quia de meo accipi&
sunt filii. De inde ut ostender& omĩa sua ẽẽ quȩ patris sunt adiecit
om̃ia quȩcũq: hab& pat̃ mea sunt. Propterea dixi quia demeo accipi&
& adnuntiabit uobis. Illudigitur primitus attendamus quod ait
non en ĩ loqu&ura sem&ipso. sed quȩcumq: audi& loquetur. Quis
aut̃ conp̃hendat qualis sitillius simplicis natura eloquutio uł qualis
auditio  ubi non est aliud audire quameẽ: Audit itaq. sp̃s
filius quȩ paterfacit : In illa enim natura ubi est summa & uera
simplicitas. in eo filius uid& quod pat̃ facit. Sp̃s sc̃saudit. quod cũ
patre filius dicit. quia communione naturalis essentiȩ. & filius de
scõ audire quod est denatura patrisfiliiq procedere: & hoc ẽloqui
quod est pergratiam nr̃is cordibus ineffabiliter intimare :
ITID̃IN EODẼ LIBRO

Expanded text:
r, et quae ventura sunt annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, , quam quae sunt Filii. Deinde ut ostenderet omnia sua esse quae Patris sunt, adjecit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt: propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Illud igitur primitus attendamus quod ait: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Quis autem comprehendat qualis sit illius simplicis naturae locutio, vel qualis auditio, ubi non est aliud audire quam esse? Audit itaque Spiritus militer facit. In illa enim natura, ubi est summa et vera simplicitas, in eo Filius videt quod Pater facit, Spiritus sanctus audit quod cum Patre Filius dicit: quia communione naturalis essentiae, et Filius de sancto audire, quod est de natura Patris Filiique procedere, et hoc est loqui, quod est per gratiam nostris cordibus ineffabiliter intimare. Item idem in eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
ilius estigitur a patre missus. non patera filio. quia filius ẽ a patrenatus.
a patrefilioq procedit. Sed qui a non uno modo inscripturis scis dicit᷑
missio. propterea insacramento incarnationis non solum a patre.
uerum &iam abspus cõmissus est filius. quia mediatadĩ& hominum homo
xp̃sibs. Totius ẽ trinitatis operatione plasmatus. Alio autẽ modo
mitutur a patre & filio sp̃ssc̃s. quinatu ralit̃ a patre filioq. procedit
Mittitur enim a patre & silio sp̃s sc̃s. cum ab ipsa trinitate uno dõ gra

Expanded text:
ilius est igitur a Patre missus, non Pater a Filio, quia Filius est a Patre natus, a Patre Filioque procedit. Sed quia non uno modo in Scripturis sanctis dicitur missio, propterea in sacramento Incarnationis non solum a Patre, verum etiam ab Spiritu sancto missus est Filius, quia mediator Dei et hominum homo Christus Jesus totius est Trinitatis operatione plasmatus: alio autem modo mittitur a Patre et Filio Spiritus sanctus, qui naturaliter a Patre Filioque procedit. Mittitur enim a Patre et Filio Spiritus sanctus, cum ab ipsa Trinitate uno Deo grat
Abbreviated transcription (Latin):
nec differt quod acceptum sit. quod datum a patre. datum referat
a filio. Numquid & hic uoluntatis unitas asseritur : Omĩa quȩ hab&
Nondum lociest ut demonstrem curita dixerim qm̃ demeo accipi&. futuri
enim temporis significatio ẽ. ubi accepturus ostenditur. Nunc certe
id eo a se accepturum ait. qm̃ omĩa patrissua eẽ dixit. Dissica naturȩ
huiussi potes unitatem. &aliquã dissimilitudinis infers necessitatẽ.
ꝑ quã filius non sit in unitatenaturȩ. A patre enim procedit sp̃s uerita¬
quicquid accipit. a filio accipit. Illemittendus quia fili sunt uniuer¬
a quȩ patrissunt. Natura itaq: in omnibus ten& suam legem &
quod unũ ambosunt eiusdem in ut roq. pergenerationẽ . natiuitatẽq
diuinitatis significatio ẽ. Cum id quod accipita patre sp̃s ueritatis. id
filius daturũ seeẽ fateatur
GALLIAM

Expanded text:
nec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur nec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur a Filio. Nunquid et hic voluntatis unitas asseritur? Omnia quae habet Nondum loci est ut demonstrem cur ita dixerit, Quoniam de meo accipiet. Futuri enim temporis significatio est ubi accepturus ostenditur: nunc certe ideo a se accepturum ait, quoniam omnia Patris sua essent. Disseca naturae hujus, si potes, unitatem, et aliquam dissimilitudinis infer necessitatem, per quam Filius non sit in unitate naturae. A Patre enim procedit Spiritus veritaquidquid accipit, a Filio accipit ille mittendus, quia Filii sunt universa quae Patris sunt. Natura itaque in omnibus tenet suam legem, et quod unum ambo sunt, ejusdem in utroque per generationem nativitatemque divinitatis significatio est, cum id quod accipit a Patre Spiritus veritati, id Filius dandum a se fateatur.Galliam
Abbreviated transcription (Latin):
dictis ita haec locutus est. Ad huc multa habeo dicere uobis. sed non
potestis illa modo portare. Cum aut̃ ueneritille sp̃s ueritatis. diriga
uos in om̃i ueritate. non enimloqu&ur a sem& ipso sed quȩ cuq audierit
loqu& & futura ad nuntiabit uobis. Ille mehonorificabit quia demeo
titur & apatre procedit. & interrogo utrum idipsum sita filio accipere.
nuntiabit uobis. Omĩa que cumq: hab& patermea sunt. propterra
dixi demeo accipi&. & ad nuntiabit uobis. hoc quod accipi&. siue
potestas est siue uirtus siue doctrina filius a seaccipiendum eẽ dixit.¬
& rursum hocipsum significat accipiendum eẽdepatre. Cum enĩ ait.
omĩa quecũq hab& patersua ẽẽ. & idcirco dixissese desuo accipien¬
dumesse. Doc & &iam a patre accipienda. aseta menaccipi. quia
omĩa quȩ patrissunt sua sunt. Non hab& haecunitas diuersitatem.

Expanded text:
dictis ita haec locutus est: Adhuc multa habeo dicere vobis, sed non dictis ita haec locutus est: Adhuc multa habeo dicere vobis, sed non potestis illa modo portare. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis. Ille me honorificabit, quia de meo titur, et a Patre procedit. Et interrogo utrum idipsum sit a Filio accipere, nuntiabit vobis. Omnia quaecunque habet Pater mea sunt: propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis . Hoc quod accipiet, sive potestas est, sive virtus, sive doctrina, Filius a se accipiendum esse dixit, et rursum hoc ipsum significat accipiendum esse de Patre: cum enim ait, omnia quaecunque habet Pater sua esse, et idcirco dixisse se de suo accipiendum esse, docet etiam a Patre accipienda, a se tamen accipi, quia omnia quae Patris sunt, sua sunt. Non habet haec unitas diversitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
umuenerit ad uocatus ille que megomittam uobis a patre s p̃m̃
ueritatis quia patremeo procedit ipse cesti ficabitur deme. aduo
catus ueni&. & hunc mitt& filius a patre & sp̃s ueritatis est qui
procedita patre. excutiat in genii sui aculeos. om̃is her&ici corũ
scola & quȩ ratnunc uel quod mentiri ignorantibus possit &¬
doceat quid sit hoc. quod filius mittit a patre quimittit potes¬
tatem suam. in eo quod mittit. ostendit. Sed quod a patremittit
quid intellegimus. ut rumacceptum. aut dimissũ. aut genitũ.
namhorum necesse ẽ. unum aliquid signific&. quod a patre
missurus est. & missurus a patre est eum spm̃ ueritatis quia patre
procedit . lam uero non ẽ acceptio. ubi demonstrata processio ẽ
Su perest ut confirmemus in eum sententi amnrãm. utrum in hoc consis¬
tentis egresii onemagniti processionem existimemꝰ. neq in hoc nunc
calumnior libertati intellegentiȩ utrũ expatre. anexfilio. spm̃para¬
clrcum putent eẽ Nonenim incerto dñ sreliquit. Nam subis dem

Expanded text:
um venerit advocatus ille, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificacatus veniet, et hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est qui procedit a Patre, schola: et quaerat nunc, quod vel mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatequid intelligimus? Utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? Nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est, et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis qui a Patre procedit. Jam vero non est acceptio, ubi demonstrata processio est. Superest ut confirmemus in eum sententiam nostram, utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionem existimemus. Neque in hoc mundo nunc calumnior libertati intelligentiae, utrum ex Patre an ex Filio Spiritum paraciitum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit. Nam sub iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
uł querere. qͦmͦ panis ille. & calix uni. corpꝰ & sangiuis¬
essent &ͥ: cũ ipse integer xͦ in corpore suo. corã ocłis eoꝵ
erat. S. qr credidert᷑ qd̾ dixerat. silentio c̃fitent᷑. &
accipiunt ab ipso. quȩ nob̾ postea tradidert̃. Tradidert̃
aut̃. ñ aliã qͦm ipsã eadẽq cenã. qͣm ipsi te manduca¬
uerunt & biberunt. nde uolo ꝑpendat fidelis animꝰ

Expanded text:
vel quaerere, quomodo panis ille vel calix vini corpus et sangvel quaerere, quomodo panis ille vel calix vini corpus et sangessent Christi, cum ipse integer Christus in corpore suo coram oculis eorum erat. Sed quia crediderunt quod dixerat silentio confitentur, et accipiunt ab ipso quae nobis postea tradiderunt. Tradiderunt autem non aliam, quam ipsam eamdemque coenam, quam ipsi tunc manducaverunt et biberunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ diffusa ẽ inse manens : uere sangͥs noui testam̃ti
dĩ. diffundit᷑ ad modũ in cordib nr̃is. in remissionem
peccatoꝵ. Qͦ effuso. remittunt᷑ in eo oĩa peccata nr̃a:
qm̃ ipse pontifex xͦ ẽ. qͥ porrigit nob̾ hc̃ panẽ. suũq
corpus: & effundit hc̃ calicẽ.N enĩ discedit ab offi¬
cio suo. Et si manet in nob̾: bibit eũ & iam ipse nob̾
quia sine eo. ipsũ sumere non
possumꝰ : neq de pane illo man¬
ducare uł calice bibere. Nec
mireris fr̃ qͥ forte ista non cre¬
est enĩ dĩ uerbũ. & efficax ad omĩa quȩ uult. scd̾m
multitudinẽ uirtutũ suarũ: cũ sit ipse unꝰ. om̃iũ uirtu¬
tũ uirtꝰ. Cuiꝰ ũba.ñ alicuiꝰ quã uniꝰ ũbi qd̾ ipse ẽ. st̃ uerba¬
in se. p̃t̾ qd̾ ipsa ꝑse ꝓfitet᷑ ueritas. Accipite in qͥt. hoc:
corpꝰ meũ: & de calice. hic ẽ sangͥs ms. Poterant enim
apłi tc̃ sinon crederent u̾ba uite & ueritatis responðe

Expanded text:
as Dei diffusa est in se manens, vere sanguis Novi Testamenti Dei diffunditur admodum in cordibus nostris, in remissionem peccatorum; quo effuso, remittuntur in eo peccata nostra. Quoniam ipse pontifex Christus est qui porrigit nobis hunc panem, suumque corpus, et effundit hunc calicem; non enim discedit ab officio suo. Et si manet in nobis, bibit eum etiam ipse nobisnobis, quia sine eo ipsum sumere non possumus, neque de pane illo manducare, vel calice bibere. Nec mireris frater, qui forte ista non creest enim Dei verbum et efficax ad omnia quae vult, secundum multitudinem virtutum suarum, cum sit ipse unus, omnium virtutum virtus. Cuin se praeter quod ipsa per se profitetur veritas. Accipite, inquit, hoc est corpus meum; et de calice: Hic est sanguis meus. Poterant enim apostoli tunc, si non crederent verba vitae et veritatis, respondere,
Abbreviated transcription (Latin):
implens leges. ac siuerꝰ melchisedech panẽ offert & uinũ.
qd̾ erat sacram̃tũ sui corporis p̃figuratũ ac sangͥnis. Et no¬
tandũ. qd̾ ait. benedixit. & fregit. In qͦ nimirũ benedicti¬
one acfractione. noua creata efficit᷑ : ut panis in cõmemo¬
ratione mortis x dõ fide oblatꝰ caro eiꝰ uere dicat᷑. Simi¬
lit̃ & sangs. in eadẽ gratiarũ actione. qͦ dõ patri gr̃as egit
creat᷑: ut uere sangͥs credat᷑. qͥ effusus ẽ ꝓmultis inre¬

Expanded text:
implens leges, ac si verus Melchisedech panem offert et vinum, implens leges, ac si verus Melchisedech panem offert et vinum, quod erat sacramentum sui corporis praefiguratum ac sanguinis. Et notandum est quod ait: Benedixit et fregit; in qua nimirum benedictione ac fractione nova creatura efficitur, ut panis in commemoratione mortis Christi Deo fide oblatus caro ejus jure credatur. Similiter et sanguis in eadem gratiarum actione quam Deo Patri egit, creatur, ut vere sanguis credatur qui effusus est pro multis in re
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat᷑ datus eẽ discipłis. S alii melius ut p̾misi.
duos porrectos ad firmant discipłis: ut in uno rorum.
id: in pͥmo. passionẽ suã uoluerit expͥmere. in alio uͦ.
fideliũ suoꝵ passionẽ p̾figurare. Rursus alii conten¬
dunt. in utroq calice illud ostend̾e. qd̾ inueteri testam̃¬
to p̃crptũ ẽ: ut qui pascha pͥmo mense agnũ comedendo¬
ñ agerꝙ. in scd̾o m̃se in edi comestione ꝑ ager&. ac
ꝓpterea duos calices discipłis dñm tradidisse. Et astru¬
ad misteriũ corporis. S siue hoc. siue illud qͥsq sen¬
tiat: nullꝰ tam̃ eoꝵ. auera fide inurnit᷑ extraneus.
tantũ ut intelligat in hoc facto. qd̾ defigura & u̾bra
ueritatis. benignissimꝰ iħe accipiens panẽ & calicem.
ad uerũ transeat pasche sacram̃tũ. ne apexio te detrunca¬
ret᷑ alege. immo qr lapis angularis ẽ. utrasq tenens & ad¬

Expanded text:
commemoratur, datum esse discipulis. Sed alii melius, ut praemisi, commemoratur, datum esse discipulis. Sed alii melius, ut praemisi, duos porrectos affirmant discipulis, ut in uno eorum, id est in primo, passionem suam voluerit exprimere; in alio vero fidelium suorum passionem praefigurare. Rursus alii contendunt in utroque calice illud ostendere quod in Veteri Testamento praeceptum est, ut qui Pascha non primo mense agnum comedendo ageret, in secundo mense in haedi comestione perageret; ac propterea duos calices discipulis Dominum tradidisse . Et astruad mysterium corporis. Sed sive hoc sive illud quisque sentiat, nullus tamen eorum a vera fide invenitur extraneus, tantum ut intelligat in hoc facto quod de figura et umbra veritatis benignissimus Jesus accipiens panem et calicem ad verum transeat Paschae sacramentum, ne apex iotae detruncaretur a lege, imo quia lapis angularis est, utrasque tenens et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si nichil ampliꝰ habet hoc misteriũ. p̾t̾ figurã corpo¬
ris & sangͥnis xͥ. & non hoc ẽ qd̾ ipse dixit. quid neces¬
se habuit iterari infacto qr iam
totũ p̾figuratũ erat in agno:
unde & lucas duos calices datos
e̾ẽ discipłis. in eadẽ cena cõmemo¬
rat : unũ. pͥus post agni cõmestio¬
nẽ. antequã panẽ acciꝑet. aliũ uero.
post qͣm benedixit ipsũ panẽ ac fregit. & dedit disci¬
ra p̾cessit passionis &ͥ. de inde. corpꝰ & sangs in calice
ad expletionẽ factũ ẽ ueritatis. ut qd̾ in melchisedech
p̃cesserat. totũ cõpleret᷑ in xͦ Nã qd̾ calix passionẽ
xͥ demonstret : nemo qͥ hoc eu̾głium legit. ambigit.
Et idõ aliqͦs mouet. utrĩixre duos calices lucas uolur¬
rit significare iħm accepisse : an unũ eũdẽq quia
anticipauerat de eo dicere. rursus recapitulando bis
eũ cõmrmoret. Ita qͥdẽ ñ nulli sentiunt non duos ẽẽ
calices. sed unũ. qͥ ꝙ ante diuidendꝰ. & postea bibendus.

Expanded text:
si nihil amplius habet hoc mysterium praeter figuram corporis et sanguinis Christi, et non hoc est quod ipse dixit: quid necesse fuit iterare in facto, quia hoc totum praefiguratum erat in agno? Unde et Lucas duos calices datos esse discipulis in eadem coena commemorat: unum prius post agni comestionem, antequam panem acciperet; alium vero, postquam benedixit ipsum panem ac fregit, et dedit discira praecessit passionis Christi. Deinde corpus et sanguis in calice ad expletionem factum est veritatis, ut quod in Melchisedech praecesserat, totum compleretur in Christo. Nam quod calix passionem Christi demonstret, nemo qui hoc Evangelium legit, ambigit. Et ideo aliquos movet, utrumne duos calices Lucas voluerit significare Jesum accepisse, an unum eumdemque, quia anticipaverat de eo dicere, rursus recapitulando bis eum commemoret. Ita quidem nonnulli sentiunt non duos esse calices, sed unum qui et ante dividendus, et postea bibendus
Abbreviated transcription (Latin):
apłis cȩlebrant᷑. Et idõ incenaculo hoc pascha agit᷑.
quia nisi qui ascenderint. ista ñ capiunt. ut bibant
& comedant qd̾ effusũ ẽ in remissionẽ peccatoꝵ. & tam̃
integrũ manet. Hincqͦ ipsa ueritas. bibite inqͥt. quia
hic ẽ sangͥs m̃s. qͥ ꝓmultis effundet᷑ in remissionẽ om̃iũ
peccatoꝵ. Qod siꝰ effusus ẽ iã: qͦmͦ nc̃ rursus effundit᷑.

Expanded text:
apostolis, celebrantur. Et ideo in coenaculo hoc pascha agitur, apostolis, celebrantur. Et ideo in coenaculo hoc pascha agitur, quia nisi qui ascenderint ista non capiunt, ut comedant et bibant quod effusum est in remissionem peccatorum, et tamen integrum manet. Hinc quoque ipsa Veritas: Bibite, inquit, quia hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Quod si effusus
Abbreviated transcription (Latin):
ratio capit. nec ñ & qd̾ ũbũ caro factum ẽ : quȩ hoc
uerba eloquuntꝰ. ut qd̾ in cõmutabile ẽ. factum dicat᷑:
nũqͣm ab fuit : ascendit descendens: qr innullo resol
in aliis qͦm plurimis locis. excedit humanas mentes
diuina potestas: nec sub iacet humanis sensib. ratio
celestis & diuina. qr nat̾a inferior. causã & rationem
naturȩ potioris. & in mense non capit. nec intelligit.
Et idõ de talib reb. qͦ diuina uirtꝰ operat᷑. dubietas
auferenda ẽ. &. cunc̾tatio remouendaꝰqr scientia earũ.
infide ẽ. ratio. in uirtute. effectꝰ. in reb ex potesta
te. causa. in uoluntate. ita ut nichil habeat hõ. quid
conquerat᷑ de singulis. que ds̃ dix̃ & uoluit . qm̃ ipse
dixit. & facta st̃: ipse mandauit. & creatasunt. ut
uoluit. Sublimmia qdẽ & diuina in huius modi
reb sacram̃ta ꝗͣ ꝓsalute humani generis aguntur:
& cotidie mistice in hoc misterio ut tradita sunt

Expanded text:
ratio capit? Necnon et quod Verbum caro factum est, quae hoc ratio capit? Necnon et quod Verbum caro factum est, quae hoc verba eloquuntur, et quod incommutabile est, factum dicatur; nunquam abfuit? Ascendit descendens, quia in nullo resolvgo istis et in aliis quamplurimis locis excedit humanas mentes divina potestas, nec subjacet humanis sensibus ratio coelestis et divina; quia natura inferior causam et rationem naturae potioris et immensae non capit nec intelligit. Et ideo de talibus rebus quae divina virtus operatur, dubietas auferenda est, et cunctatio removenda; quia scientia earum in fide est, ratio in virtute, effectus in rebus ex potestate est, causa in voluntate; ita ut nihil habeat homo quod conqueratur de singulis quae Deus dixit et voluit, quoniam ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt , ut voluit. Sublimia quidem sunt et divina in hujusmodi rebus sacramenta, quae pro salute humani generis aguntur, et quotidie mystice in hoc mysterio, tradita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bibendũ. in remissionẽ peccatoꝵ. Dicat qͥuult. si in alio
uere xͥ caro ẽ. & sangͥs. Unde. qͥ digne manducant. & bi¬
bunt: uere uitã ȩt̾nã manducant & bibunt : & integra

Expanded text:
bibendum, in remissionem peccatorum. Dicat qui vult, si in alio bibendum, in remissionem peccatorum. Dicat qui vult, si in alio vere Christi caro est et sanguis. Unde qui digne manducant et bibunt, ve
Abbreviated transcription (Latin):
Unde miror. qͥd uelint nc̃ qͥdã dicere. ñ in rẽ e̾ẽ ueritatẽ
carnis xͥ uł sangͥnis. sed insacram̃to. uirtutẽ qͣndã carnis.
& ñ carnẽ. irtutẽ forte sangͥnis. & ñ sangͥnẽ: figurã.
& ñ ueritatẽ. umbrã. & ñ corpꝰ. cũ hic species accipit ueri¬
tatẽ : ꝙ figura urterũ hostiarũ. corpꝰ. Snde ueritas ait.
cũ porriger& discipłis panẽ: hoc ẽ corpꝰ meũ. & ñ aliud.
quã qd̾ ꝓuobis tradet᷑: & cũ calicẽ. hic ẽ calix noui tes
tam̃ti. qui ꝓ uob̾ effundet᷑ in remissionẽ peccatoꝵ. Nec¬
duĩ itaq erat fusus: & tam̃ ipse porrigit᷑ in calice san¬
guis. qͥ fundendꝰ erat. Erat qͥdem iã in calice qͥ adhuc
tam̃ fundendꝰ erat inp̾tiũ : & idõ. ipse idemq sanguis.
iã erat in calice. qͥ & in corpore. sicut & corpꝰ. uł caro. in
rimũ ẽ : & manet. qͥueredabat᷑ eis ad comedendũ. & ad

Expanded text:
Unde miror quid velint nunc quidam dicere, non in re esse veritatem Unde miror quid velint nunc quidam dicere, non in re esse veritatem carnis Christi vel sanguinis, sed in sacramento virtutem quamdam carnis, et non carnem; virtutem fore sanguinis, et non sanguinem; figuram, et non veritatem; umbram, et non corpus; cum hic species accipit veritatem, et figura veterum hostiarum, corpus. Unde Veritas ait, cum porrigeret discipulis panem: Hoc est corpus meum , et non aliud quam quod pro vobis tradetur; et cum calicetamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Necdum itaque erat fusus, et tamen ipse porrigetur in calice sanguis, qui fundendus erat. Erat quidem jam in calice, qui adhuc tamen fundendus erat in pretium; et ideo ipse idemque sanguis jam erat in calice, qui et in corpore, sicut et corpus vel caro in rimum 1094 est et manet, qui vere dabatur eis ad comedendum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
xiii Itemidem in eodem libro quod sp̃s sc̃s inseparabili terpatris
& filiisit. quod cum ita sit. magnȩ dementiae est illum
a patre & filio procedere. non prositeri.
Itemidem a perte edoc&. quod sp̃s sc̃s & a filio sicut & apatre
procedat in eius dem operis libro quarto
unde qui negat eum ab ut roq procedere. consequens est ut
neg& suaui tatem a patre & filio procedere.

Expanded text:
II. Item idem in eodem libro: Quod Spiritus sanctus inseparabiliter Patris et Filii sit; quod cum ita sit, magnae dementiae est illum a Patre et Filio procedere non profiteri. Item idem aperte edocet quod Spiritus sanctus et a Filio sicut et a Patre procedat, in ejusdem operis libro quarto unde qui negat eum ab utroque procedere, consequens est ut neget suavitatem a Patre et Filio procedere.
Abbreviated transcription (Latin):
tiaturus saeculo. bene potest uendere : quae contempsitut uen¬
der&: quicquid in sumptus detuo tuleris : proluero cõputa
antiquum dictum eit. Aua rotam de est quod hab&. quam
quod non hab&: Credenti. totus mundus diuitiarumẽ.¬
Iufidelis autem. &iamobolo indig&, Sicuiuamusquasi
nibilhabentes. & omnia possidentes .⁊ uictus atq uestitus
diuitiae sunt xp̃ianorum Si habes in potestateremtuã
uende Si non habes. proice: Tollentitunicam. & pauliu
relinquendum eit.: scilic& nisitu semperre crastinans:
&diem de die trahens. caute & pede temptim tuas pos¬
sessiunculas dispertieris. non hab& xp̃s unde alat paupe¬
ressuos: Totum dõ dedit qui se optulit.⁊ A postoli nauẽ¬
tantum & r&ia reliquerunt: Vidua. duo aera mittit in
garofilatiu. & p̃fertur croesi diuitiis: Facle contempnit

Expanded text:
tiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uentiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
nem facilius instruerent & in una cademq sententia. aliter
doctus. aliter audir& indoctus : nonsum tam p&ulans aut hebes.
ut hȩc me nosse pollicear. &eorum fructus capere. quorum
ra dices in caelo fixȩ sunt. Sed uelle fateor. sedentime praefero.
magistrum reͥnuens. comitem spondeo: Exentidatur.
pulsanti a peritur. quȩ rens inuenit Discamus interris
quorum nobisscientia perse uer& in caelo.: Obuiisternanibus
excipiam & ut inepte aliquid dicam. ac dehermagore tmiditate
esfugiam quicquid quȩ sieris. tecum scire conabor. Habes hic
amantissimumtiu fratremeusebium. quilit terarumtua rum
mihigratiam duplicauit. referens hones tatem morum tuoꝵ̃
contemptum sacculi: fidem amicitiae. amorem xp̃i : Nam
prudentiam. & cloquii uenustatem. &iamabs qullo teste
ipsa epistola praeferebat:Festina quȩ sote & haerenti sinflo
nauiculae funem magis prȩcide quam solue: Nemore nun¬

Expanded text:
nem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter nem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus in terra capere, quorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renun
Abbreviated transcription (Latin):
nascentis ecclesiae infantiam texere: Sed sinouerimut
scriptorem eorum lucam esse medicum. cuius laus est in euuangelio:
anim aduertimus parite romnia uerba illius animae languentis
esie medicinam: Iacobus p&rus. lohannes. ludas. septem
epistolas ediderunt. tam mrsticas. tam succinctas. & breues
pariter aclongas. Breues in uerbis. longas insententus. ut
raru ssit qui non earum lectione cȩcutiat: Apo calrpsisiohain¬
nis tothab& sacramenta quot uerba: parum dixi . & pro
merito uoluminis : laus omnis inferior est. In uerbis singulis.
multiplices latent intellegentiae: Orotefrater carissime
inter hȩc uiuere. ista meditari. nihil aliuo nosse. nihil quȩ¬
rere: Non ne tibi uid&ur lam hic interris regni caelestis
habitaculum nolo offendaris inscripturaescae simpli¬
citatem. & quasiuilitate uerborum. quae ueluitio intor¬
pr&um uel de industria sic prolata sunt. ut rusticam contentio¬

Expanded text:
nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oro te, frater carissime, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contio
Abbreviated transcription (Latin):
quid cu peredebeamus. ut & nos quoq possimus dicere. Concu¬
piuitanimamea desiderare iustificationestuas i n omni tempore:
C&erum socraticum illuo impl&ur in nobis. hoc tantum scio
quod nescio : Tangam & nouum breuiter testamentum : Mathais
mircus lucas & iohannes quad riga dñĩ. &uerum cherubin
quod interpta turscientiae multitudo. pertotum corpus
oculatisunt. Ecintillac emicant. discurrunt fulgora pedes
habent rectos. & in sublime tendentes. terga pennata & ubiq
uolantia. tenentimutuo. sibiq perplexi sunt. & quasi rota in
rotam uoluuntur. & pergunt quocũq eos flatus sũ sp̃s duxerit
Paulus a postolus adseptem scribit ecclesias. octaua enim
ad hȩbreos. aplorisq extranumerum ponitur. Timotheum
instruit actitum filemonem profugitiuo samulo de precatur
superquotacere melius puto. quam pauca scribere: Actus
apostolorum nudam quidemsonare uidentur historiam &

Expanded text:
quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concuquid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et
Abbreviated transcription (Latin):
trpopopulum liberat depericulo & interfecto aman qui inter¬
p̃tatur iniquitas. partes conuii & diem celebrem mitat in
posteros : Parali pome non liber id est instrumenti ueteris
epitome tantus actalis est : ut absq illo siquis scientiã scrip¬
curarum sibi uoluerit ad rogare seipsum inrideat: per singula
quippe nomina iuncturasq uerborum & pra&ermisse inregũ
libris tanguntur hr̃storiae. & innumerabiles explicantur
euangelii quȩstiones : Hesdras & nee mias. adiutor uidelic& &
consolator ad nõ inunum uolumen artantur . instaurant
templum muros extruunt ciuitatis. om̃s qilla turba populiredam¬
tisim patriam & descriptio sacerdotum. leuitarum. is rahelis. prose¬
utorum ac periingulas tamilias. murorum & turrium operadiusa
aliud incortice praeferunt. aliud rament in medulla: Cernis me
scripturarum amore raptum. excessisse modum epistolae. &
tamen non implesie quod uolui.: Audiuimus tantum quid nosie

Expanded text:
typo populum liberat de periculo et interfecto Aman, qui intertypo populum liberat de periculo et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, Israhelis, proselitorum ac per singulas familias murorum et turrium opera diuisa aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scritamen non implesse quod volui. Audivimus tantum quid nosse
Abbreviated transcription (Latin):
quis possit in tellegere uel exponere: quorum primus non pro¬
ph&iamuid & urmibi texere sed euangelium: Secundus urga
nuccam & ollam succensam a facie aquilonis. & pidum expoliatũ suis
coloribus & qua druplex diuersis maris nectit al fab&um: Tertius
principiafinem tantis̃ hab& obscuritatib: inuoluta. ut apud hȩ¬
breos ipsȩ partescum exordio geneseos ante annostriginta non
legantur: Quartus uero qͥ& extremus interquattuor pro¬
ph&as. temporum conscius. & totius mundi historicus. lapidem
preci sum de montesinemanibus. & regna omnia subuerten¬
tem claro sermone pronuntiat : Dauid symonids noster
pindarus & alcheus. flaccus quoq: catulus & serenus : xp̃m
lrra personat. & indeca cordo psalterio ab inferis excitat
resurgentem: Salo monpacificus & a mabilis dñi : mores corri¬
git naturam doc&. ecclesiam iungit & xp̃m: sc̃arumq.
nuptiarum dulcecanit eprtalamium: Ester in ecclesiae

Expanded text:
quis posset intelligere vel exponere? Quorum primus non propheciam videtur contexere, sed ewangelium, 2us virgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum expoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos - ante annos triginta non legantur; quartus uero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum conscius et totius mundi φιλοι̐στωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus et regna omnia subuertentem claro sermone pronuntiat. Dauid, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat I et in decacordo psalterio ab inferis excitat resurgentem. Salomon, pacificus et amabilis domini, mores corrigit, naturam docet, ecclesiam iungit et Christum sanctarumque nuptiarum dulce canit ἐπιθαλάμιον. Esther in ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
caclum & terram & mare & aridam & mouebo om̃s gentes &
ueni& desideratus cunctis gentibus : Tacharias memor dñ idĩ
sui multiplex in proph&ia. ihm̃ uestibus sordidis & lapi dem
oculorum septem candelabrumq aureum. cum totidem lugr¬
nis quot oculis duas quoq oliuas a sinistris lampadis cernit &
exoffraim & equum de hierusalem pauperem regemuaticin&
& praedic& sedentem superpullumfilium asi nae sublagalis:
Nalachus aperte & infine omnium proph&arum. de abiectio¬
neisrł & uocationegentium non est mihiait uoluntas in uob
dicit dñs exercituum & munus non suscipiam demanuura
Ab ortuenim solis usq ad occasum magnum est nomen meum

Expanded text:
 aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gentibus. Zacharias, memor domini sui, multiplex in prophetia, Iesum uestibus sordidis indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et a s quadrigas ex Effraim et equum de Hierusalem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in uobis, dicit dominus exercituum, et munus non accipiam de manu uestra. ab ortu enim solis usque ad occasum m
Abbreviated transcription (Latin):
quod sp̃ssc̃s a patre procedat. &a silio non sit alienus. sicdict¬
Hilarius quod unum sit spũi scõapatreprocedere & a filio accipere.
siuemitti in libro octauo de trinitate sic doc&.
Item idem demissione sp̃ssc̃ a filio in libro
nouem populanam . tolosam & brittaniam
Ambrosius quod sp̃sscĩ non transeat delo co ad locumxum a patre & filio
procedit in libro pͥmoquẽ scripsit ad gratianum imperatorẽ sic doc&¬
ubi missio processio intellegitur

Expanded text:
Quod Spiritus sanctus a Patre procedat, et a Filio non sit alienus, sicHilarius, quod unum Spiritui sancto a Patre procedere et a Filio accipere sit emitti, in libro octavo de Trinitate sic: Cum Item idem de missione Spiritus sancti a Filio, in libroNovempopulanam, Tolosam, et Britanniam. Ambrosius, quod Spiritus sanctus non transeat de loco ad locum cum a Patre et Filio procedit, in libro primo quem scripsit ad Gratianum imperatorem sic docubi missio, processio intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
Hieronimusan libro didimi quem de greco inlatinum transtulit
quod sp̃is sc̃s a patre egrediatur & afilio mittatur. non secundũ
angelorum proph&arum & a postolorum ministerium. sed ut
a sapientia dĩ spm̃ dĩ mittiͦdec&. sic doc&. ex quo conficitur
& a filio illum sicut &apatre procedere¬
Itemidem in eodemopere post pauca

Expanded text:
Hieronymus in libro Didymi , quem de Graeco in Latinum transtulit: Quod Spiritus sanctus a Patre egrediatur, et a Filio mittatur, non secundum angelorum, prophetarum et apostolorum ministerium, sed ut a sapientia Dei Spiritum Dei mitti decet, sic docet, ex quo confitetur et a Filio illum sicut et a Patre procederte
Abbreviated transcription (Latin):
docius ⁊ Sophonias speculator & archanorum dñi cognitor¬
audit clamore maporta piscium & heiulatum a secunda & contritio¬
ne macollibus: Ipdicit quoq heiulatum habita toribus pilae quia
conticuit om̃is populus canaan. disperierunt un iuersi qui in uoluti
erant argento: Aggeus festius & la&us qui seminauit in lacrimis
ut in gaudio m&eret. destructum templum ȩdificat. dm̃q patrẽ

Expanded text:
do eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitoraudit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque p
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. ex qͣ xp̃c manet in nobis: ut & nos ꝑ eã trans formem᷑ in illũ.
qͥ nichil aliud factꝰ ẽ ꝗͣ ds̃ caro dignatione sua. ut habitaret
innobis. Sigͦ habitat in nob̾. ut nos m̾bra corporis eiꝰ maneamꝰ
in illo : iustũ ẽ. qr in illo sumꝰ. ut ex eo uiuamꝰꝰ & idõ carne u̾bi
uescimꝰ: & potam᷑ sangͥne. Hȩc ẽ inꝗͦ firmitas fidei nr̃e. hȩc
unitas & uitȩ cõmunicatio. Ui si naturȩ ordo reqͥrit᷑: suc¬
cũbit ratio: et tam̃ manet extra humanã rationẽ. facti ue¬
ritas. ita ut in ratione fidei.uis deitatis. & potestas efficax
modis omib credat᷑ : qr dubietas m̃tis. licet hone uite sit qui
accipit. excluditꝰ ne adhuiꝰ sac̃menti intelligentiã ꝑtingat.

Expanded text:
tus manet in nobis, ut et nos per eam transformemur in illum; qui nihil aliud factus est, quam Deus caro dignatione sua, ut habitaret in nobis. Si ergo habitat in nobis, ut nos membra corporis ejus maneamus in illo, justum est quia iinquam, firmitas fidei nostrae, haec unitas et vitae communicatio, ubi si naturae ordo requiritur, succumbit ratio, et tamen manet extra humanam rationem facti veritas, ita ut in ratione fidei vis Deitatis et potestas efficax modis omnibus credatur, quia dubietas mentis, licet bonae vitae sit qui accipit, excludit, ne ad hujus sacramenti intelligentiam pertingat.
Abbreviated transcription (Latin):
paradisi.nos. &. gustu sapientiȩ sustentat & uirtute : qua¬
tinus ꝑ hoc in mortales in anima. ꝗͣ diu ex hoc digne sumi¬
mus. demum in meliꝰ trans positi. ad immortalia feramur:
Ad hoc gͦ uerbũ caro factu ẽ.&. habitauit in nobis: ut ꝑ dm̃
uerbũ. carnẽ factũ: caro ꝓficeret in dm̃ u̾bu. Quȩ nimiru᷑

Expanded text:
paradisi, nos et gustu sapientiae sustentat et virtute, quaparadisi, nos et gustu sapientiae sustentat et virtute, quatenus per hoc immortales in anima, quandiu ex hoc digne sumimus, demum in melius transpositi ad immortalia feramur. Ad hoc ergo, Verbum caro factum est et habitavit in nobis , ut per Deum Verbum carnem factum caro proficeret in
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ꝓpterea ñ demutant᷑ : quatinꝰ fides exerceat᷑ ad iusticiã.
& ob meritũ fidei. merces in eo iusticiȩ conseqͥt᷑. Alia nãq
xp̃i miracula. hoc unũ passionis confirmat sacram̃tũ : &
idõ ñ obmiraculũ ista mutant᷑ exteriꝰ inspeciẽ sed interius.
ut fides conꝓbet᷑. inspũ uerissime confitem᷑: ut qr iustꝰ ex
fide uiuit. habeat usticiã fidei in mysterio : & ꝑfidẽ. uitã
inse suscipiat manentẽ. Qa securior ad huc mortalis in mor¬
talitate pastꝰ. quantociꝰ ad in mortalia festinet : ubi. ñ pedib:
hominis. si mandata seruasset & in mortalitas : ita ꝓuisũ ẽ
in eccła hoc misteriũ salutis. ñ qd̾ eidẽ ligno hoc ẽẽt in
natura. sed re uisibili. uirtꝰ inuisibilis intrinsecꝰ oꝑabatur.
Ita siqͥdẽ & in isto cõmunionis sacram̃to uisibili. diuina uirtꝰ
ad in mortalitatẽ sua in uisibili potentia. qͦsi exfructu ligni

Expanded text:
tu propterea non demutantur, quatenus fides exerceatur ad justitiam, tu propterea non demutantur, quatenus fides exerceatur ad justitiam, et ob meritum fidei merces in eo justitiae consequatur. Alia namque Christi miracula hoc unum passionis confirmant sacramentum, et ideo non ob miraculum ista mutantur exterius in speciem, sed interius, ut fides comprobetur in spiritu, verissime confitemur: ut quia justus ex fide vivit, habeat justitiam fidei in mysterio, et per fidem vitam in se suscipiat manentem, qua securior adhuc mortalis immortalitate pastus, quantocius ad immortalia festinet, ubi non pedibus, hominis, si mandata servasset, et immortalitas: ita provisum est in Ecclesia hoc mysterium salutis, non quod eidem ligno hoc esset in natura, sed re visibili virtus invisibilis intrinsecus operabatur. Ita siquidem et in isto communionis sacramento visibili, divina virtus ad immortalitatem sua invisibili potentia, quasi ex fructu ligni
Abbreviated transcription (Latin):
terea nichil mali. nichil qđ ñ possit. uult. Unde.qr sic uoluit
ut caro eiꝰ e̾ẽt. & sang̾s hoc misteriuꝰ : innullo dubites. si dm̃
credis. S uera fide habeas in animo. qd̾ hȩc x̃ caro illa.
quȩ oblata ẽ ꝓ mundi uita: quã qͥd igne comederit. mortẽ
his deniq nichil in credulis mirabile: credentib uͦ. nichil
meliꝰ. nichil mirabiliꝰ. nichilq locupletiꝰ. in hoc scło pre¬
bet᷑ non ut mirabile uisui pareant ocłoꝵꝰ s ut infide¬
& in intellectu. diuinis redoleant misteriis : & in xisdẽ.
et̾nitas mortalit᷑as. & participatio xͥ in unitate corporis
concedat᷑. Hac gͥ de causa. longe ab omĩb quȩ facta st᷑
a scło miraculis. distat hoc misteriũ. qr illa oĩa. idro
uerũ ẽ : & idõ uera xͥ caro & sangͥs. Qm qͥ manducat & bibit
digne: hab& uitã ȩt̾nã inse manentẽ. Sed uisu corporeo & gus¬

Expanded text:
terea nihil mali, nihil quod non possit vult. Unde quia sic voluit, terea nihil mali, nihil quod non possit vult. Unde quia sic voluit, ut caro ejus esset et sanguis hoc mysterium, in nullo dubites, si Deum credis: sed vera fide habeas in animo quod haec est caro illa quae oblata est pro mundi vita, quam qui digne comederit, mortem his denique nihil incredulis mirabile, credentibus vero nihil melius, nihil mirabilius, nihilque locupletius in hoc saeculo praebetur, non ut mirabile visui pareant oculorum, sed ut in fide et intellectu divinis redoleant mysteriis, et in eisdem aeternitas mortalibus et participatio Christi in unitate corporis concedatur. 5. Hac igitur de causa longe ab omnibus quae facta sunt a saeculo miraculis distat hoc mysterium, quia omnia illa ideo verum est; et ideo vera Christi caro et sanguis, quam qui manducat et bibit digne, habet vitam aeternam in se manentem; sed visu corporeo et gus
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑoĩa quec̾q naturalit̾ uident᷑ e̾x. uł quȩ contranatu¬
rã facta legunt᷑ ab initio crraturȩ. enuclearius ob secro
consida. utrũ ex sescin sua natura fiant singulaꝰ uel
quȩ disamitant᷑ in aliud ꝗͦd ñ erant. utrũ ꝑ ordinẽ sui
iuris. ut sint mrabilia. aut certe qd̾ magis fateberis. &.
illa quȩ st̾ quasi naturalia. & ista quȩ quasi contra naturã ue¬
munt. ꝓrsus omĩa in uoluntate dĩ ẽẽ. & insapientia. singula
ꝑ utilitate rationabiliũ ꝓcreari. Et idõ causã omĩũ existen¬
tiũ uoluntatẽ dĩ recte fatem᷑. Nec in merito. qm
isse eiꝰ. fecisse fuit. Unde qͦtiens cũq aliqͥd fit ex
aliqͦ
uirtute uoluntatis fit: & in sapientia eiꝰ. qͣlit᷑ fiat
sine
sapientia qͥppiã efficit. qr uoluntas dĩuirtꝰ & sapientia ẽ.
dõ qͥc ꝗd uult. ita fit. ut uult : & in nullo fallit᷑. qr insapien¬
tia sua.omĩa uult. ĩmo ipsa sapientia. eiꝰ uoluntas ẽ.: & ꝓp¬

Expanded text:
que naturaliter videntur esse, vel quae contra naturam facta leguntur ab initio creaturae, enucleatius obsecro considera, utrum ex sese in sua natura fiant singula, vel quae demutantur in aliud quod non erant, utrum per ordinem sui juris, ut sint mirabilia, aut certe, quod magis fateberis, et illa quae sunt quasi naturalia, et justa; quae quasi contrat naturam veniunt, prorsus omnia in voluntate Dei esse et in sapientia singula pro utilitate rationabilium procreari, et ideo causam omnium existentium voluntatem Dei recte fatemur, nec immerito, quoniam isse ejus fecisse fuit. Unde quotiescunque aliquid fit ex aliquo, virtute voluntatis fit, et in sapientia ejus qualiter fiatsine sapientia quippiam efficit; quia voluntas Dei virtus et sapientia est; quidquid vult, ita fit ut vult, et in nullo fallitur: quia in sapientia sua omnia vult, imo ipsa sapientia ejus voluntas est: et prop
Abbreviated transcription (Latin):
& dnm̃. & spm̃ sed & unamoperationem in his esse ostendit
Namsite adhuc ambiguitas ten&. eadem ipsa rep&o. ubi ait
uerbum dñĩ non sonum uocis in substantiuum esse accipias. que
siualidus quis emiserit soleresonare aechon. cuius tantum in

Expanded text:
m. Sed et unam operationem in his esse ostendit. Nam si te adhuc ambiguitas tenet, eadem ipsa repeto: ubi ait Verbo Domini, non sonum vocis insubstantivum esse accipias, quem si validus quis emiserit, solet resonare echo, cujus tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
loris
in
sangͥnẽ. De inde. in euangłio aqua ꝑ hausta de
teshabuit potentiã se in uini demutandi saporẽ.
ut de innumeris pauca cõmemorẽ: nhabuit ig¬
nis ille babilonius ubi tres pueri missi st̃ ꝑ nacurã ne caler&:

Expanded text:
loris in sanguinem? Deinde in Evangelio aqua perhausta de unde habuit potentiam se in vini demutandi saporem? Et ut de innumeris pauca commemorem, unde habuit ignis ille Babylonius, ubi tres pueri missi sunt, per naturam ne cale
Abbreviated transcription (Latin):
incadem trinitate maiusesse aliquid quam unum. aut omnes
simultres mauis aliquidesie quam singulos. Sic peritetam atq singula¬
remnaturam scȩ trinitatis. Mirabiliueritate monstrauit
ERVSENTIVS IN LIBRO C̃TRAMANCIONISTAS METRO TIEROICO
QUOD ASCLEPIADEUM NOMINATUR

Expanded text:
in eadem Trinitate majus esse aliquid quam unum, aut omnes in eadem Trinitate majus esse aliquid quam unum, aut omnes simul tres majus aliquid esse quam singulos. Sic perfectam atque singulactae Trinitatis mirabrudentius in libro contra Marcionitas metro heroico : O quod Asclepiadeum nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
Abipso enims aluta remcum id est unigenitus filius qui recte
credentibus salutaris existit. ab ipso enim cumdicitur. filius
significatur. haec enim propriaunus ds̃ scãtrinitas. hab& quod pat̃
iptegra. hoc catholica profitetur ecdesia. Beneitaq idithun
do subditumteese pro sit cris aquo in aesti mabile beneficium te suscepisȩ
testaris sed ut scm̃ uerbum ana atq ac quabili ueneratione coler&
Ipiten de quid sequitur & enimipe cit dĩmeus & salutaris meus
adiutor meus non moueboramplius: Dixerat superius a patre
genitum silutis auctorem nunc qui sit istesalutaris crina
confessione complectitur. Primo neminorem credetes dicit ipse c̃
nominis substantiam & potentiam unitati sostendit Vnde pat̃
uugustinus in libro quinto decimo de trinitatenadicit. Ratione
aiuam se ddita intellegentibus. clarum eit in substantia uerita¬
tis non solum patremfilio non essema iorem. sed nec ambos
si mul aliquid esscmaius quamsolum s pm̃ scm̃: aut quos liba& duos

Expanded text:
Ab ipso enim salutare meum , id est unigenitus Filius, qui recte credentibus salutaris existit; ab ipso enim cum dicitur, Filius significatur. Haec enim propria unus Deus sancta Trinitas habet, quod Pateintegra, hoc catholica profitetur Ecclesia. Bene itaque Idithum Deo subditum te esse profiteris, a quo inaestimabile beneficium te suscepisse testaris. Sed ut sanctum verbum una atque aequabili veneratione coleretur, intende quid sequitur: Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus: adjutor meus, non movebor amplius . Dixerat superius a Patre genitum salutis auctorem; nunc qui si iste salutaris trina confessione complectitur. Primo ne minorem crederes, dicit: Ipse est nominis substantiam et potentiam unitatis ostendit. Unde pater Augustinus in libro quinto decimo de Trinitate ita dicit: Ratione etiam reddita intelligentibus clarum est, in substantia veritatis non solum Patrem Filio non esse majorem, sed nec ambos simul aliquid esse majus quam solum Spiritum sanctum, aut quoslibet duos