comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ille tanto prodigio nichil referre
uł ausus ẽ uł potuit. In sompnẽ dux¬
it noctẽ illam multũ secũ delibans
sic fcm ẽ ꝑ multũ tempus. ut quatũ¬
q hyra cum sponsa contub̾e uelset. il¬
lud idẽ sentiret ⁊ andiret. Erat sane
alias ualens ⁊ domi aptus ⁊ nulitie.
Tandẽ querelis uxoris ꝯmonitus rem
parentib detulit. Illi hĩto ꝯsilio. pa¬
limubo ciudã p̾sb̃ro suburbano: rem
pandunt. Is erat ingromanticꝰ. ⁊ po¬
tens in maleficiis. Illectus gͦ ꝓ missis
multis compositã epłam dedit dedit
inueni dicẽs. uade illa hora uoctis ad
tatite consid̾a. transient ibi figure lo¬
minũ utruisq sexꝰ omĩs q etatis ⁊ gͣ¬
dus ⁊ ꝯdicõnis. equites ⁊ pedites. qui¬
dã leti quidã tristes. quicquid audieris
nõ loquaris. Sequetur illã turbam
quidam natura proterior forma corpu
tindens legendã statim fiet qd̾ postulas
transemites. uidit ibi mulierẽ ornatu

Expanded text:
tus ille tanto prodigio, nihil referre tus ille tanto prodigio, nihil referre vel ausus est, vel potuit. Insomnem ducit noctem illam, multum secum deliberans. Sic factum est per multum tempus, ut quacunque hora cum sponsa concumbere vellet, illud idem sentiret et audiret. Erat sane alias valens, et domi aptus et militiae. Tandem querelis uxoris commonitus rem parentibus detulit. Illi, habito consilio, Palumbo cuidam presbytero suburbano rem produnt. Is erat nigromanticus et potens in maleficiis. Illectus ergo promissis multis, compositam epistolam dedit juveni, dicens: « Vade illa hora noctis ad tacite considera. Transibunt ibi figurae hominum utriusque sexus, omnis aetatis, et gradus, et conditionis, equites et pedites; quidam laeti, quidam tristes. Quidquid audieris, non loquaris. Sequetur illam turbam quidam statura procerior, forma corpultrades legendam, statim fiet quod postulas. » transeuntes vidit ibi mulierem ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
Ome ꝑ idem tempꝰ erat inne¬
nis quidam lotuples ⁊ nobi¬
lis qui uxorẽ noutter dux̾at ⁊ sodali¬
b siis ꝯniuiũ freq̃us paraũat post
cibum itur in tampũ ut luderent
Rex ꝯuiuii ludo signifer pilam popos¬
cit. Int̾mi anulũ sponsaliciũ digito
extento statue uen̾is eree q̃ proximo
astabat composuit ⁊ cum pene omes
solum impet̾ent. Suspiriosus extis
in calescentib. primus se a lusu re¬
mouit. Reposcens q anulũ muenit
statue digitũ usq ad uolam turua¬
tũ. Dniqͣ ibi luctatus net amilum
crucre potuit noc digitũ fiangere. Tacit᷑¬
q discedens rem ccłauit sodalib. Nocte
tempestei cũ famulo redicns. digitimi
inuenit extentũ. ⁊ amulũ subreptun
dissimlato dampno ad imptam re¬
diit. Cumq semlecto iuixta eã collo¬
cass seusit quiddam nebulosum ⁊ dẽ¬
sum. ⁊ nebulosũ inter se ⁊ illam uolu¬
sasti. Ego sum uenus cuiꝰ digito impo¬
siusti anulũ illum nec reddam. Terri¬

Expanded text:
er idem tempus erat juvenis quidam locuples, et nobilis qui uxorem noviter duxerat, et sodalibus suis convivium frequens paraverat. Post cibum itur in campum, ut luderent. Rex convivii ludi signifer pilam poposcit. Interim annulum sponsalitium digito extento statuae Veneris aereae, quae proxime astabat, composuit: et cum pene omnes solum impeterent, suspiciosus extis incalescentibus primus se a lusu removit. Repetensque annulum invenit statuae digitum usque ad volam curvatum, diuque ibi luctatur, nec annulum exuere potest, nec digitum frangere; tacitusque discedens rem celavit sodalibus. Nocte intempesta cum famulo rediens, digitum invenit extentum, et annulum subreptum. Dissimulato damno ad nuptam rediit: cumque se in lecto juxta eam collocasset, sensit quiddam nebulosum et densum inter se et illam volusasti. Ego sum Venus, cujus digito posuisti annulum; habeo illum, nec reddam. Terri
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sanata ẽ mulier ꝑ uirũ scm̃
queiam ꝑ .ui. annos ab incubo demo¬
ne fu̾at oppressa. Decanus aũt picta
missam caitabat confringere ausus
est. Post brene tempꝰ ꝑcussus a deo cũ
iam aĩam exalaret. uidit domũ snã
plenam demonib. ⁊ sea demomo in¬
gulari clamitans a circumstantib
postulabat tultellum quẽ ad denio¬
nem extrahendũ ĩmergeret guttu¬
ri suo. ⁊ inter hec u̾ba exꝑirauit. Ar¬
chip̃sor̃ u̾o qui petri inuasoris picta¬
scisiate illo feruentiores extiterant
manus dei manfam̃ exͣtuit ultionẽ
tandem principe recolitiliato. ⁊ ep̃is
qui expulsi fuerant. in suis sedibus
relocatis. Grrardus solus ꝑseneraus
ĩ malis sine ꝯfessio ne. ⁊ uiatico repẽ¬
te n lectulo suo mortuus inuentus
est. ⁊ en ormiter tinuidus. Qui a nepp¬
tib sins mbasilica quadam sepultus
est set a ganfrido carnotensi ep̃o exit̃¬
tus est ⁊ alias proiectus est. Nepotes qͦ¬
q eins ab eadem eccĩa eliminati sũt

Expanded text:
Ibi sanata est mulier per virum sanctum, quae jam per sex annos ab incubo daemone fuerat oppressa. Decanus autem Ecclemissam cantaverat, confringere ausus est. Post breve tempus percussus a Deo, cum jam animam exhalaret, vidit domum suam plenam daemonibus: et se a daemonio jugulari clamitans, a circumstantibus postulabat cultellum, quem ad daemonem extrahendum immergeret gutturi suo, et inter haec verba exspiravit. Archipresbyter vero, qui Petri invasoris Pictaschismate illo ferventiores exstiterant, manus Dei manifestam exercuit ultionem. Tandem principe reconciliato, et episcopis qui expulsi fuerant, in suis sedibus revocatis, Girardus solus perseverans in malis, sine confessione et viatico repente in lectulo suo mortuus inventus est, et enormiter tumidus. Qui a nepotibus suis in basilica quadam sepultus est; sed a Gaufrido Carnotensi epitum, alioque projectum est. Nepotes quoque ejus ab eadem ecclesia postea eliminati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatem romane ecc̃e apuliam
rediens in prĩani suã moritur. ⁊ con¬
radus qui ante ip̃m imꝑnum affec¬
tauerat. henriti imꝑatoris. de sorore
nepos ad regnũ prouehitur. Cepit¬

Expanded text:
fidelitate Romanae aecclesiae Apuliam rediens in patriam suam moritur; et Cuonradus, qui ante ipsum imperium affectaverat, Henrici imperatoris de sorore nepos, ad regnum provehitur.
Abbreviated transcription (Latin):
notencio nõ õbediens milit ad petrũ
leonis. ut petrum sibi pysanũ a suo
latere delegaret confideus meloqũtia
petri pysani. S abbas scũs ip̃m pctrũ
pysanũ pape innotentio reconciliant
PDost tridinĩ petrns leonis impenitẽ
moritur tadaner euis in latebris sep¬
litur. ⁊ usq hodie fonea illa a catholi
Nno domini.mͦ.c. xxxuiiiͦ. Sictitaᷤ
tanta fuit in francia qnͣtã nemo
q̃m tũc uieret se uidisse. uł ab anteces¬
sorib sins audisse testaretur. ita ut fou¬
tes ⁊ putei quidam ⁊̃ furui siccarent᷑¬

Expanded text:
nocentio non obediens, misit ad Petrum Leonis, ut Petrum Pisanum sibi a suo latere delegaret, confidens in eloquentia Petri Pisani. Sed abbas sanctus ipsum Petrum Pisanum papae Innocentio reconciliavit. Post rtur, cadaver ejus in latebris sepelitur, et usque hodie fovea illa a Catholiitas tanta fuit in Francia, quantam nemo, qui tunc viveret, se vidisse vel ab antecessoribus suis audisse testaretur, ita ut fontes et putei, quidam etiam fluvii siccarent
Abbreviated transcription (Latin):
iacobñ. ingallicia or̃onis cã profitistit᷑
bĩ iacobi. morttur. ⁊ ante altare sepeli¬
tur. qui moriturus proceres suos quos
sctũ hẽbat ꝯtestatur. ut filia sua maior
alieuordis: Indonico inniori francoꝵ re¬
gi cũ aquitanie ducatu uxor traderet᷑¬

Expanded text:
a orationis causa proficiscitur, beati Jacobi moritur, et ante altare sepelitur. Qui moriturus proceres suos, quos secum habebat, contestatur, ut filia sua major Alienordis Ludovico juniori Francorum regi cum Aquitaniae ducatu uxor tradat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in .ui. fer. parasceue in eccĩa berti
iacobi moritur. ⁊ ante altare sepelit
Qui moriturus proteros suos quos
secũ hẽbat ꝯtestatur ut filia sua ma¬
Qmͣ p̾dictus ludo nitus apud bur¬
degalamtũ optimatib regni p̾sen

Expanded text:
et in 6 feria parasceve in aecclesia beati Jacobi moritur, et ante altare sepelitur. Qui moriturus proceres suos, quos secum habebat, contestatur, ut filia sua maQuam predictus Ludovicus apud Burdegalam, optimatibus regni presen
Abbreviated transcription (Latin):
quemidam doratensem. qui nõ mul¬
to post tadens resupinis deequo in
uia plana uno tr̃ lapide ultore qui
ad hec ibi relictus erat in fixo capiti ei
⁊ quassato cerebro expiranit. Audi¬
ens hec ⁊ hiꝰ ganfridus uenerabilis
tarnotensis ep̃c. tui apapa innotẽ¬
tio aquitame legacio fuerat ꝯmen¬
data. Duxit setũ scm̃ beruardũ.

Expanded text:
quemdam Doratensem; qui non mulquemdam Doratensem; qui non multo post cadens de equo resupinus in via plana, uno tantum lapide ultore, qui ad hoc ibi relictus erat, infixo capiti ejus, et quassato cerebro exspiravit. Audiens haec et hujusmodi Gaufridus venerabilis Carnotensis episcopus, cui a papa Innocentio Aquitaniae legatio fuerat commendata, duxit secum S. Bernardum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aborabat eodem tempore subscisma¬
ticoꝵ opp̾ssione tota burdegalensis
prountia. ⁊ nõ erat maqnitama qͥ
poss resistere principi cuiꝰ animũ in¬
durauerat deus. qui ꝑsuadente Gy¬
rardo engolisnensi epõ. ⁊ inftillante
in cor eiis semma dissensionis fact
erat scismatis defensor ⁊ anctor. Hic
gyrardus unsit ad petrum leonis
ut ei legationẽ ꝯced̾e̾t.⁊ iꝑseei fideli¬
tate mrata obediret insuꝑ ⁊ pͥncipẽ
um inclmaret. Gaisus homo ꝑdicõ¬
nis locũ se muenisse inquodilataret
maliciam suã cito ãiuit ⁊ libenter
⁊ misit ad eum gilonẽ tardinalẽ tus
tũ petro portuensi ei ad heserat. Igit᷑
gnadus resumptis cornib qd̃ ante ñ
fecerat publite procedebat mitrat᷑
abhys ergo dnob uiolenter expelli¬
tur a sede sua gmlłmus ep̃c ꝑ ictanẽ¬
sis uirhonestus ⁊ catholitus. Et pro
eo alius quidam nobilis gen̾e. s dege¬
ner fide itrnsus ẽ. similiter in lemo¬
iicensi eccĩã intruserũt ramnuulfũ

Expanded text:
aborabat eo tempore sub schismaticorum oppressione tota Burdegalensis provincia; et non erat in Aquitania, qui posset resistere principi, cujus animam induraverat Deus: qui, persuadente Girardo Engolismensi episcopo, et instillante in cor ejus semina dissensionis, factus fuerat schismatis defensor et auctor. Hic Girardus misit ad Petrum Leonis, ut ei legationem concederet, et ipse ei fidelitate jurata obediret: insuper et principem um declinaret. Gavisus homo perditionis locum se invenisse, in quo dilataret malitiam suam, cito annuit, et libenter: et misit ad eum Gilonem Tusculanum cardcum Petro Portuensi ei adhaeserat. Igitur Girardus, resumptis cornibus, quod ante non fecerat, publice procedebat mitratus. Ab his ergo duobus violenter expellitur a sede sua Guillelmus episcopus Pictaviensis, vir honestus et catholicus: et pro eo alius quidam nobilis genere, sed degener fide, intrusus est. Similiter in Lemovicensi Ecclesia intruserunt Ranulfum
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram suã redire disponẽs
henrico nepoti suo. iuueni campa¬
me comiti ex̾citũ suũ tradidit. totã¬
q tram transmarinã qm tunc xͥa¬

Expanded text:
ad terram suam redire disponens Hainrico nepoti suo, iuveni Campanie comiti, exercitum suum tradidit totamque terram transmarinam, quam tunc Christia
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit sanus. Miles quidam ꝑdide
res aliquas. suspicans autẽ lic fecisse
ancipiti. In quo uuluere u̾mes in na¬
ti tarnes rodebant ulcerosa. Qui
ueniens ad scm̃ sanatus ẽ. De gallia
tũ saꝑma sanate sunt duc mulieres
una ceca ⁊ altera demomata. Que
autẽ fuerat ceca optulit scõ oculos
argenteos cũ lapidib p̾ciosis. Ixxx.

Expanded text:
surrexit sanus. Miles quidam perdiderat surrexit sanus. Miles quidam perdiderat res aliquas; suspicans autem hoc fecisse ancipiti. In quo vulnere vermes innati, tibiam reddebant ulcerosam. Qui veniens ad sanctum, sanatus est. De Gallia Cisalpina sanatae sunt duae mulieres, una caeca et altera daemoniaca. Quae autem fuerat caeca, obtulit sancto oculos argenteos, cum lapidibus pretiosis. 1088.
Abbreviated transcription (Latin):
tams ꝑtib. curuato corpore maniũ
⁊ ped̾imi careus officiis osculans cap¬
sellaui lanatus ast. Sacerdos de came¬
rio tritorio gnitam patiens in spina
uemens barum ad scm̃. ex quo lenit
ad locũ. unde barum primo potest
aspici. Cepit paulatin erigi. ꝑuenit¬
q totus samis. Parentes aduexert
pũm demoniatũ ab amalpha qui
sanatus ẽ in loco supͣdcõ. unde barũ
primo uidetur. ubi crux erat posita ab¬
biis qui sanati erant. Sauati sunt
de quodam castello infantula una
toto corpore debilis ⁊ puerulus. qui
retniere. Q indã pauꝑtulus ab ara¬
chio. uxorem suã om̃ib mẽbris de¬
bilem p̃ter lingnã sanã reduxit.
Sauata est mulier dedalmatica le¬
prosa ancillula. sepontim muisdã
lus cuiusdam de mac̾iensib qm nũ¬
quiͣ gressus poterat mouere natur a¬
les. sanatus ẽ quidã pauꝑ carenti ma¬
uens pedib nec ualens incede̾ ⁊ mx
potens federe dicente ad eum in somꝑ¬
ins quadam ymagine. Qũare nõ
possunt uade inquit qr potes. Et

Expanded text:
artibus curvato corpore, manuum et pedum carens officiis, osculans capsellam sanatus est. Sacerdos de Camerino territorio, guttam patiens in spina, veniens Barum ad sanctum; ex quo venit ad eum locum, unde Barum potest aspici, coepit paulatim erigi, pervenitque totus sanus. Parentes advexerunt pulchrum daemoniacum ab Amalfa, qui sanatus est in loco supradicto, unde Barum primo videtur; ubi crux erat posita ab iis qui sanati erant. Sanati sunt de quodam castello infantula una toto corpore debilis; et puerulus, qui retinere. Quidam pauperculus a Dirachio uxorem suam omnibus membris debilem, praeter linguam, sanam reduxit. Sanata est mulier de Dalmatia leprosa. Ancillula Sipontini cujusdam lus cujusdam de Maceriensibus, qui nunquam gressus potuerat movere naturales; sanatus quidam pauper Tarenti manens, pedibus non valens incedere, et vix potens sedere; dicente ad eum in somnis quadam imagine: « Quare non possum? Vade, inquit, quia potes; et
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ. altera q̃ portet gladiũ. Ego ut nos
michi testes estis nõ neglexi ꝑte meas¬
quoaid spaui proficere armami lingm̃. Illũ
cuiꝰ int̾est agere rem gladio certificami mĩ¬
cio. O cmupatũ se rescripsit bello uindelicoꝵ
Rogaus ut meis laborib ⁊ suis expensis
nõ grauarer. latronũ ꝯciliabula detur¬
bare. si remussem quã extusacõem deo of¬
ferrẽ cũ imꝑator suas in me refudiss. ui
derem cedem tuiũ dampnũ ꝑ egrinoꝵ. ⁊
dormitarem. Quisquis parcit latiomi
Et obicitur nõ esse sacerdotiᷤ ta
ut se cede cuiuscumq ꝯmaculet

Expanded text:
quium, altera quae praestet gladium. Ego, ut vos quium, altera quae praestet gladium. Ego, ut vos mihi testes estis, non neglexi partes measQuoad speravi proficere, armavi linguam; illum cujus interest rem agere gladio, certificavi nuntio. Occupatum se rescripsit bello Vindelicorum, rogans ut meis laboribus, et suis expensis non gravarer latronum conciliabula deturbare. Si renuissem, quam excusationem Deo afferrem, cum imperator suas in me refudisset partes? Viderem caedem civium, damnum peregrinorum, et dormitarem? Quisquis parcit latroni, jicitur, non esse sacerdotis, ut se caede cujusquam commaculet
Abbreviated transcription (Latin):
electus ꝯsetraretur ab ep̃o insi prius a re¬
ge nisigniretur batulo ⁊ amilo. Erat
enĩ animꝰ karoli inuittus adu̾sut a¬
uaritiam. nec facile tunc inuenisset
tot t̾raꝵ intersticia nequibat require
sedes apłica ut unituiq electo assensũ
sim̃ ꝯmodaret. dumess ꝓpe rex. qui nicħ
ꝑ anaritiam dispon̾et. Ninic omĩa regũ
palatia luxus ⁊ ambitus occuꝑanit. Q¬
re m̾ito sponsa xp̃i lib̾tatẽ suã asseuerat
neillamtyrainis ambitioso usir patori
prostituat. laudaturq in nr̃i sdli ponti¬
fitib qd̾ has donationes tulerunt prin¬
cipib. Certe nõ est ep̃i offm̃ ut ip̃e inbe¬
at ꝯmitti p̾liuĩ. Cet̾um spectat ad muu
ep̃i. ut si naufragĩ innocentie uideat ⁊
manu ⁊ lingua occurrat. Ezechiel sac̾¬
dotes accusat qd̾ nõ stet̾ut exadn̾so nec
seopposu̾t murũ uł clipeũ pro domo
isrł. Due sunt ꝑsone mecclĩa ad resecan¬
da uitia constiticte. una q̃ exatuat elo¬

Expanded text:
electus consecraretur ab episcopo, nisi prius a reelectus consecraretur ab episcopo, nisi prius a rege insigniretur baculo et annulo. Erat enim animus Caroli invictus adversus avaritiam: nec facile tunc invenisset tot terrarum interstitia nequibat requiri sedes apostolica, ut unicuique electo assensum suum commodaret, dum esset prope rex qui nil per avaritiam disponeret. Nunc omnia regum palatia luxus et ambitus occupavit; quare merito sponsa Christi libertatem suam asseverat, ne illum tyrannus ambitioso usurpatori prostituat; laudaturque in nostri saeculi pontificibus, quod has donationes tulerint principibus. Certe non est episcopi officium, ut ipse jubeat committi praelium. Caeterum spectat ad munus episcopi, ut si naufragium innocentiae videat, et manu et lingua occurrat. Ezechiel sacerdotes accusat, quod non steterint ex adverso, non se opposuerint murum vel clypeum pro domo Israel. Duae sunt personae in Ecclesia ad resecanda vitia constitutae; una quae exacuat elo
Abbreviated transcription (Latin):
me aucte putetis. Et ra¬
tionẽ accipite. Om̃ĩs actus hom̃is ẜm
cordis intentionẽ d examinari ut eo
tũit limpser totũ corpꝰ tnũ lucidñ crit.
Si añt neqmͣ totũ corpꝰ erit tenebrosũ
Trebro miserabilis interpellant egen
ut eis leuarem mopiam. Ego futu¬
roꝵ iscius nõ abiui. S du̾isis mo¬
netis homistũ dimisi. Discedens ille la¬
tronẽ offendit. qui uidens eos mĩmos
portantẽ. clana qmͣ ferebat ꝑtussũ oc¬
cidit. nñquid inde iulicandus sum
qui ꝑegrino dederam. unde cãm mor¬
tis incurrit. In legib eccliasticis ⁊ forẽ¬
sib idem fcm diuerso respectu ⁊ pumu¬
tur ⁊ landatur aĩadu̾titur in latronẽ
qd̾ hominẽ occid̾it in occulto. probat᷑
in mmlite qd̃ fuderit hostẽ inbello. Ita¬
q homicidiũ in isto laudabile milło ui¬
tuꝑabile. laudatus ẽ olim adrianus¬
p̾decessor nr̃. adrianuis primus p̾dicã¬
de memorie qd̾ in uestitucuras eclĩaꝵ
karolo magno ꝯcesserit. ita ut mulłꝰ

Expanded text:
ritate putetis, et rationem accipite. Omnis actus hominis secundum cordis intentionem debet examinari; ut eosimplex, totum corpus tuum lucidum erit: si autem nequam, totum corpus tuum erit tenebrosum . Crebro miserabilis interpellavit egenus, ut ejus levarem inopiam. Ego futurorum nescius non abnui, sed diversis monetis onustum dimisi; discedens ille latronem offendit, qui videns eum nummos portantem, clava quam ferebat percussum occidit. Nunquid inde judicandus sum, qui peregrino dederim, unde causam mortis incurrit? In legibus ecclesiasticis et forensibus idem factum diverso respectu et punitur et laudatur. Animadvertitur in latronem, qui hominem occidit in occulto; probatur in milite, quod fuderit hostem in bello. Itaque homicidium in isto laudabile, in illo vituperabile. Laudatus est olim praedecessor noster, Adrianus I, praedicandae memoriae, quod investituras ecclesiarum Carolo Magno concessit; ita ut nullus
Abbreviated transcription (Latin):
celestib nistus ferias ponit sceleribus
Malus ꝑ eam dat flagiciis terminũ
honus intendit ad brauiũ. sc̃s ꝓpi¬
quat ad palmã. peccator spectat ad ne¬
empti sunt in eo mun̾e. hec hñi q̃ pro
nes fallipossinit. ꝯmittamꝰ omĩa diui¬
no examini. Corpꝰ meũ antecessoꝵ mo
uolũt ut ingrediar applaudatis mi¬
raculo. Sin minus de cadaue meo fa¬
ciatis quicquid nobis placu̾it sic fcñ
ẽ. Mox enĩ ut corpus ante portas eccĩe
seris obdusas positũ ẽ. Turbo igens
diuinitus emissus repaguloꝵ obstatu¬
la dirupit. ⁊ ipsas uehementi impe¬
tu patefactas ad parietem cũ magno

Expanded text:
coelestibus, injustus ferias ponit sceleribus. coelestibus, injustus ferias ponit sceleribus. Malus per eam dat flagitiis terminum, bonus pertendit ad bravium. Sanctus propinquat ad palmam, peccator spectat ad veempti sunt meo munere. Haec habui, quae pro nes falli possunt, committamus nos divino examini. Corpus meum antecessorum morvoluerit ut ingrediar, applaudatis miraculo; sin minus, de cadavere meo faciatis quidquid vobis placuerit. Sic factum est. » Mox enim ut corpus ejus ante portas ecclesiae seris occlusas positum est, turbo ingens divinitus emissus repagula et obstacula dirupit, et ipsas valvas vehementi impetu patefactas ad parietem cum magno
Abbreviated transcription (Latin):
mens insontẽ lib̾at. Im u̾o bĩ qui custo¬
diũt inliciũ ⁊ faciũt iusticiã m omni
tempore. sacerdotes fuerunt amplissima
laude famosi phinees ⁊ mathathias qui
indeliquentes manu sua ulti sint. al¬
ter amplerus uenereos pugione confõ¬
dit. alter ydolis ĩmolantẽ nimolacio
cruori. ꝯmiscuit. zacharias sacerdos
thurificantẽ regeni expulit. ⁊ procul
dubio nõ dubitass occid̾e insi deus illũ
accelerass cedere. Preuenit ep̃alem ma¬
nũ plaga diuina ut illiuis cadauer de¬
pasceretur lepra. cuius animus usur¬
pass illicita. Deturbatur regis deno¬
tio ⁊ nõ deturbabitur latronis cupi¬
do.. Parum ẽ qd̾ excuso ⁊̃ landand̾
ẽ qd feci. Contuli emĩ illis uñficiũ qui¬
b uideor nnitulisse exiciũ. penã inimi¬
ci dũ mortẽ acceleraui. Sceleratus eĩ
qnͣto plus uix̾it tanto plus pocoabit
nͥ forte sit aliquis qm̃ d̾s exemplo sin¬
gulari respexit. Mors in ꝯmune bona
est om̃ib. ꝑ eam iustus exponitur in

Expanded text:
insontem liberat. Imo vero beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore . Sacerdotes fuerunt amplissima laude famosi Phinees et Matathias; qui ambo in delinquentes manu sua ulti sunt. Alter amplexus venereos pugione confodit; alter idolis immolantem immolatitio cruori commiscuit. Zacharias sacerdos thurificantem regem expulit; et procul dubio non dubitasset occidere, nisi Deus illum accelerasset caedere, praevenit eamdem manum plaga divina, ut illius cadaver depasceret lepra, cujus animus usurpasset illicita. Deturbatur regis devotio; et non deturbabitur latronis cupido? Parum est quod excuso; etiam laudandum est, quod feci. Contuli enim illis beneficium, quibus videor intulisse exitium. Poenam minui, dum mortem acceleravi. Sceleratus enim quanto plus vixerit, tanto plus peccabit, nisi forte sit aliquis, quem Deus exemplo singulari respexerit. Mors in commune bona est omnibus; per eam justus reponitur in
Abbreviated transcription (Latin):
ries. Recipuuit᷑ ubiq eccliastice cõ¬
snetudines ꝯͣrie reicunitur. Reedifi¬
tantur basilice ordinatur clerus in
illis sacramentoꝵ rite sollempnia
celebrantur. Confessiones fiũt ad
honestat celebritas imiꝑtiaꝵ. Postͥ¬
mo sic mutata in melis omina

Expanded text:
r; recipiuntur ubique ecclesiasticae consuetudines, contrariae rejiciuntur; reaedificantur basilicae, ordinatur clerus in illis. Sacramentorum rite solemnia celebrantur, confessiones fiunt, ad honestat celebritas nuptiarum; postremo sic mutata in melius omnia;
Abbreviated transcription (Latin):
Cumiq cepiss pro officio suo agere
lunc intellexit homo dei nõ homines
se ad bestias destiatũ. Nͥuinꝙͣ ad¬
huc tales exꝑtus fuerat in quanta¬
tũq barbarie. Nusqmͣ reꝑat sic pro¬
teruos. ad mores sic ferales ad ritus
sic ad fidem impios ad leges barba¬
ros. ternicosos ad discipłmã spurios
timas dare nec priicias nõ legitti¬

Expanded text:
m coepisset pro officio suo agere, tunc intellexit homo Dei, non ad homines se, sed ad bestias destinatum. Nusquam adhuc tales expertus fuerat in quantacunque barbarie: nusquam repererat sic protervos ad mores, sic ferales ad ritus, sic ad fidem impios, ad leges barbaros, cervicosos ad disciplinam, spurcos cimas, non primitias dare, non legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentus loco scõ: totas possessiones ⁊
terras alter cessit. Ipse uo̾ decem arr¬
locũ cepit edificare. ubi die quadam
cũ iisetiri ip̃e secaret casu ex oꝑaniis
unus illo uibrante maera securim lo¬
tũ incaute occupanit quos ictus desti¬
nabatur. Et cetidit suꝑ sꝑinã dorsi
eius tanto utiq impctu qnͣto conati¬
ille imping̾e ualuit. corrint ille ⁊
accurere om̃s putantes aut ꝑ nillũ
ad mortẽ ant mortuũ. Et trita
qui descissa ẽ. a simno usq deorsũ. lõ

Expanded text:
contentus loco sancto, totas possessiones et contentus loco sancto, totas possessiones et terras alteri cessit. Siquidem alocum, coepit aedificare. Ubi quadam die cum in securi ipse secaret, casu ex operariis unus, illo vibrante in aera securim, locum incaute occupavit quo ictus destinabatur: et cecidit super spinam dorsi ejus, tanto utique impetu, quanto ille conatu impingere valuit. Corruit ille: accurrere omnes, putantes aut percussum ad mortem aut mortuum. Et tunica quidem scissa a summo usque deo
Abbreviated transcription (Latin):
Ir diues ⁊ potens qui locũ¬
bentor ⁊ possessiones enis te¬
nebat in spiratus ẽ a deo ꝯfestim in
mauus malachie sua omĩa dedit ⁊
qm̃ caris ꝓpinquitas pluris fuit ip
potis reedificaret. Nempe nobilis¬
siũ extiterat ante sub primo prẽ
ꝯgesso multa milia monachoꝵ geu̾¬
ans multoꝵ monastĩoꝵ caput. Nec
mͦ in p̾fatas. s mexteras regiones ⁊̃¬
ma effuderinit. E quib ad has nr̃is
gallicanas partes. sc̃s columbanꝰ as¬
cendẽs luxoniense ꝯstruxit monaste¬
succedentib sibi uitissim choris ꝯtiu¬
arentur. sollempina diuinoꝵ. ita ut
nec momeictũ quidẽ diei at noctis ui¬
taret a laudib. H ec de antiqua dicta
lint bencorensis monastũ glia. Hoc
olim destructũ apiritis ob̾isigne
replantaturꝰ paradysũ amplexus est.
⁊ qr multa corpora scõꝵ dormirẽt ibi
Nam ut tateam q̃ in pate sepulta
sũt. fuert̃ nongentos sunul u̾nadie
apiratis occisoꝵ. Erat quidẽ ingr̃s
lodi illuis possessio. s malachias solo

Expanded text:
ir dives et potens, qui locuBenchor et possessiones ejus tenebat, inspiratus a Deo, confestim in manu ejus sua omnia dedit et am carnis propinquitas pluris fuit. Ippotius reaedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput. Locetiam regiones, quna effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit monastesuccedentibus sibi vicissim choris, continuarentur solemnia divinorum, ita ut ne momentum quidem diei ac noctis vacaret a laudibus. 13. Haec de antiqua dicta sint Benchorensis monasterii gloria. Hoc olim destructum a piratis, ob insigne replantaturus paradisum, amplexus est, et quia multa corpora sanctorum dormirent ibi. Nam ut taceam illa quae in pace sepulta sunt, ferunt nongentos simul una die a piratis occisos. Erat quidem ingens loci illius possessio: sed Malachias solo
Abbreviated transcription (Latin):
eꝯͣ instantib ⁊ clamantib qr a dño ser¬
mo ẽ egressus. s ⁊ tota anctoritate in¬
bentib subire omis. ⁊ intentantib
anathema: ad mortẽ inquit duciti
me. S obedio sꝑe martyrii. ac tñ cõ¬
ditione ut si nixta fidem nr̃aui res ĩ
melius cedat. ⁊ uuidicet sibi deus here¬
ditatem a dmpientib eam . Tunc de¬
mũ om̃ib ꝯsũatis ⁊ ecclĩa pacen
hũte liceat redire ad priorẽ sponsam
me illic aliũ substitũe. qui tũc forte
reꝑtus ydoneus fu̾it. Nota lector uir¬
titẽ uni ⁊ auimi puritatẽ nec hono¬
rem .s. affectantis. nec fornudantis
demũ acquienit uolimitati eoꝵ uelpo¬
tiuis dei a quo sibi iaurolimi p̾ostensũ
malachie. ⁊ quidẽ longe posito ⁊ ues¬
cienti mulier procere stature. ⁊ ren̾en¬
di nultus. Pertinictanti q̃ nã eẽt. ues¬
ponsũ ẽ esse uxorem celsi. Que ei tra¬
dens ungam pastoralem quã manute¬
nebat. disparint. Pantis decursis die¬
b celsus moritur. misit batulũ sim̃

Expanded text:
tantibus, et clamantibus, quia a Domino sermo egressus est; sed et tota auctoritate jubentibus subire onus, atque intentantibus anathema: « Ad mortem, » inquit, « ducitis me: sed obedio spe martyrii, hac tamen conditione, ut si juxta fidem vestram res in melius cedat, et vindicet sibi Deus suam haereditatem a diripientibus eam, tunc demum omnibus consummatis, et Ecclesia pacem habente, liceat mihi redire ad priorem sponsam me illic alium substituere, qui tunc forte repertus idoneus fuerit. » Nota, lector, virtutem viri, et animi puritatem, nec honorem scilicet affectantis, nec formidantis demum acquievit voluntati eorum, vel potius Dei, a quo sibi jam olim praeostensum Malachiae, et quidem longe posito et nescienti, mulier procerae staturae et reverendi vultus. Percontanti quaenam esset, responsum est esse uxorem Celsi. Quae tradens ei virgam pastoralem, quam manu tenebat, disparuit. Paucis decursis diebus, Celsus moriens misit baculum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tautos irrnerent ⁊ interfic̾ent m̃o¬
uẽ iustũ. Res inuotuit malachie. ⁊ ĩ¬
tums eccliani. erat enĩ ꝓpe. eleuatis
manib orauit ad dominũ. Et ecce
nubes caligo. S ⁊ ten ebrosa a qua in
ubib aeris diem u̾tunt in noctem
fulgura quoq ⁊ tomtrua ⁊ horribił
sp̃c procellaꝵ diem ultimũ nutant᷑
uitinam q elementa intentant oĩa
mortẽ. Et ut scias lector ꝙ oro mala¬
thie ꝯtussent elementa: solos mnt̾ce¬
pit tempestas qui querebant aĩam
euis. solos turbo tenebrosus innoluit
qui ꝑarauerant oꝑa tenebraꝵ. dem¬
qr ip̃e qui princepł extiterat tanti ma¬
li fulmine ꝑcussus interiit cũ trib a¬
liis ⁊ fuere ꝯsortes moxtis. qui fuerãt

Expanded text:
incautos irruerent, et interficerent innoincautos irruerent, et interficerent innoinem justum. Res innotuit Malachiae, et intrans ecclesiam erat enim prope elevatis manibus oravit ad Dominum, et ecce nubes et caligo, sed et tenebrosa aqua in nubibus aeris, diem verterunt in noctem. Fulgura quoque et tornitrua et horribiles spiritus procellarum, diem ultimum minitantur, vicinamque elementa intentant omnia mortem. 23. Et ut scias, lector, quod oratio Malachiae concusserit elementa; solos intercepit tempestas, qui quaerebant animam ejus; solos turbo tenebrosus involvit, qui paraverant opera tenebrarum. Denique ipse, qui princeps exstiterat tanti mali, fulmine percussus interiit cum tribus aliis: et fuere consortes mortis, qui fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
cordatio t̾ruit malachiam:
neli ꝙ dui satis dissimularat ultra
renueret diuine iam resistere uide¬
nõ intrant qm̃ diu ille mmbator
iixit. Nec hac occõne ꝯting̾et mori ꝙ̃¬
qmͣ. ex hiis quib nuitã magis mniust᷑¬
turus ueniebat. Ita ꝑ biemnũ nã id
temporis suꝑnixit ille agens extra ur¬
beni strenuie in uniũfa pronincia opꝰ¬
medio rufus ingellus quidã ĩmo nere
nig̾rimꝰ sedeni preripuit. Et in ħ aĩe
sue mauritius adhuc uiuens promi¬
derat. ut hũc hr̃et heredem in quo qui
dampnandꝰ exibat oꝑib adicẽ damp¬
natõnis ꝑsisfet. Erat eñ ⁊ ip̃e exdãp¬
nata prrogenie cognatus mauricii. Ce¬
ꝯuenerũt. ut introduce̾nt malachiã
Et eite ꝯtiliũ malignantiũ exadũso
Quidã de filiis belial promptus ad ma¬
liciã potens inquitate. Sciens lotũ uͣ
pariter ꝯuenire decreuissent. Multis
aggregatis sibi latenter uicinũ occupat
collem eminentẽ e regione. unde illis
tractantib alia. repentino impetu suꝑ

Expanded text:
visionis terruit Malachiam: ne, si quod diu satis dissimularat ultra renueret, divinae jam videretur renon intravit, quandiu ille incubator vixit, ne hac occasione contingeret mori quemquam ex his, quibus vitam magis ministraturus veniebat. Ita per biennium nam id temporis supervixit ille agens extra urbem, strenue in universa provincia opmedio, rursum Nigellus quidam, imo vere nigerrimus, sedem praeripuit. Et in hoc animae suae Mauricius adhuc 669 vivens providerat, ut hunc haberet haeredem: in quo qui damnandus exibat, operibus adjicere damnationis persisteret. Erat enim et ipse ex damnata progenie, cognatus Mauricii. Caeconvenerunt, ut introducerent Malachiam. Et ecce consilium malignantium ex adverso. Quidam de filiis Belial promptus ad malitiam, potens in iniquitate, sciens locum ubi pariter convenire decrevissent, multis aggregatis sibi, latenter vicinum occupat collem eminentem e regione: unde illis tractantibus alia, repentino impetu super
Abbreviated transcription (Latin):
cessorem hr̃e malachiam. eo ꝙ ꝑ ip¬
sum ꝯfidet posse explantari male
plantatã successionẽ qui carus est
omĩb. ⁊ quẽ omẽs emularenturr
⁊ dñs erat cũ eo. Nic frustratus
ẽ a spe sna. Nam illo mortuo substi¬
tutus ẽ malachias. nõ tñ mox neq
id facile. ecce em̃ de semine nequã
qm occupet locũ mauritus nomĩe
Is ꝑ qͥnqueninũ fretus potentia se¬
tulari incubant eccĩe. Non ep̃c set
tyramnis. Nam uota pioꝵ magis
ĩ malachia ꝯuenerant. Demq su¬

Expanded text:
cessorem Malachiam, quod per ipsum confideret posse explantari male radicatam successionem: qui charus esset omnibus, et quem omnes aemularentur, et Dominus erat 668 cum eo. Nec frustratus est a spe sua. Nam illo mortuo, substitutus est Malachias, non tamen mox, neque id facile. Ecce enim de semine nequam qui occupet locum, Mauricius nomine. Is per quinquennium, fretus potentia saeculari, incubavit Ecclesiae, non episcopus, sed tyrannus. Nam vota piorum magis in Malachiam convenerant. De
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ut malachias sibi deberet succe¬
or uideretur. uerũ mos pessimꝰ mole
uerat quoꝵdam dẏabolisa ambiti¬
one potentũ sedẽ scãm obtentũ iri
hereditaria successione. Net emĩ pa¬
ciebantur ep̃ari insi qui essent de
tribu ⁊ familia sua. Nec parmn
processerat execranda successio. de¬
tursis iam in hac malicia qͣ gene¬
racionib qͥndecim. Et eo usq fi¬
man̾at sibi nis prauũ. ĩmo omni
morte ꝓuuendã inuixiam. Gene¬
racio mala ⁊ adult̾a. ut̾ si interdũ
defecissent cłici de sang̾ne illo si ep̃ĩ

Expanded text:
tum, quatenus Malachias deberet succeus videretur verat quorumdam diabolica ambitione potentum, sedem sanctam obtentum iri haereditaria successione. Nec enim patiebantur episcopari, nisi qui essent de tribu et familia sua. Nec parum processerat exsecranda successio, decursis jam in hac malitia quasi generationibus quindecim. Et eousque firmaverat sibi jus pravum, imo omni morte puniendam injuriam, generatio mala et adultera, ut etsi interdum defecissent clerici de sanguine illo, s
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾dicantis uox. aut cartantis
andiebatur. Qud facẽt athleta do̾
aut cedendũ turpit̾. ant ꝑiculole
certandũ. s qui se pastorem. ⁊ nõ
m̃cenariũ agnoscebat. elegit stare
quͣ fug̾e. paitus aiam suã dare pro
onib snis si oportu̾it. Et qm̃ quam
om̃s lupi ⁊ oues mille. stetit ĩ medic
lupoꝵ pastor intrepidꝰ om̃imodis
monere ꝯmunit̾. secreto arguere
flere ꝑ singulos. nc̃ asꝑe nc̃ leniter
ꝯuemre p̾rout cinq expedire uide¬
bat. In quib mimis ꝑ hec profecis¬
set cor contritũ ⁊ humiliatũ offere¬
bat pro eis. Qͦ ciens noctes totas
ꝑuigiles duxit. extendens manus
in orõne. Et cũ uenire ad eccłiã
nollent ꝑ nicos ⁊ plateas occurre¬
bat inuitis. ⁊ cirtinens tiuitatẽ qͥ¬
discipuloꝵ suoꝵ qui nũqmͣ deerant
later enis. Ibat ⁊ erogabat uł ingͣ¬
tis celestis triciti mensurã. Nec ue¬
hebatur equo. s pedes ibat. In lir
uirũ se apłitũ probans ih̃n bone
qnͣta passus ẽ pro noie tuo bellator

Expanded text:
aut praedicantis vox, aut cantantis audiebatur. Quid faceret athleta Domini? aut cedendum turpiter, aut periculose certandum. Sed qui se pastorem, et non mercenarium agnoscebat, elegit stare quam fugere, paratus et animam suam dare pro ovibus, si oportuerit. Et quanquam omnes lupi, et oves nullae; stetit in medio luporum pastor intrepidus, omnimodis Monere communiter, secreto arguere, flere per singulos; nunc aspere, nunc leniter convenire, prout cuique expedire videbat. In quibus per haec minus profecisset, cor contritum et humiliatum offerebat pro eis. Quoties noctes totas pervigiles duxit, extendens manus in oratione! Et cum venire ad ecclesiam nollent, per vicos et plateas occurrebat invitis; et circumiens civitatem, pediscipulorum suorum, qui nunquam deerant lateri ejus. Ibat et erogabat vel ingratis coelestis tritici mensuram. Nec vehebatur equo, sed pedes ibat, et in hoc virum se apostolicum probans. Jesu bone! quanta passus est pro nomine tuo bellator
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ pari num̾o Eo tempore ⁊ loci qͥ¬
dam infirmatur. cũ assistens dyabolus
⁊ aꝑte loqũs sugg̾ebat ne uniqͣm cred̾e̾t
monitis malachie. si uitraret ad se tultel¬
lo eũ peteret ⁊ occid̾et. Qͦ cognito qui
illi miniftrabant ip̃o infirmo prodẽ ter
u̾bum proferunt ad malachiam pre¬
mumentes. At ille solita arma orati¬
oms arripiens impauidus hostem ag¬
gressus ⁊ infirmitatẽ fugat ⁊ demonẽ¬

Expanded text:
Eo temporis et eo loci quidam infirmabatur, cui assistens diabolus, et aperte loquens suggerebat, ne unquam crederet monitis Malachiae; sed si intraret ad se, cultello eum peteret et occideret. Quo cognito, qui illi ministrabant, ipso infirmo prodente, verbum perferunt ad Malachiam praemunientes. At ille solita arma orationis arripiens, impavidus hostem aggressus, et infirmitatem fugat et daemonem
Abbreviated transcription (Latin):
matimi ut uix insuꝑficie uestigniu
appareret. Stabat homo incolumis
quẽ seciis prostrauerat nituentib
⁊ stupentib. qui artmstabaut. uni
ttĩ alacriores promptiores exinde ad
intra paucos dies ꝯsm̃natũ ẽ. In quo¬

Expanded text:
te, ut vix in superficie vestigium appareret. Stabat homo incolumis, quem securis prostraverat, intuentibus et stupentibus qui circumstabant. Unde et facti alacriores, promptiores exinde ad intra paucos dies consummatum est de
Abbreviated transcription (Latin):
rium eius intralle nec mortuas ibideni
sepultas fuisse excepta sorore sua scolasti¬
ca. Dicentes bñi benedictũ p̾cepisse. ut
monachus a secularib actib se faciat ali¬
enũ. Detimas quoq dicebant a sanctis pa¬
trib. In . mi ͦ partitiones distributas
am hospitib ad illam eccłiam uenien

Expanded text:
rium ejus intrasse, nec mortuos ibidem rium ejus intrasse, nec mortuos ibidem sepultos fuisse, excepta sorore sua sancta Scholastica: dicentes beatum Benedictum praecepisse, ut monachus a saecularibus actibus se faciat alienum. Decimas quoque dicebant a sanctis Patribus in 4 partitiones distributas;am hospitibus ad illam ecclesiam venien
Abbreviated transcription (Latin):
ins .xx. Dux autẽ henri¬
tus qui ab imꝑatore ad
filium ẽius aĩo transiens: eum ꝯͣ pa
trem suũ consilio suo aĩaduertat. ⁊ a
filio ad pr̃em rediens ꝑtes filii debella¬
uerat. Mortuo imꝑatore: se ut reuin
maiestatis filio regis reddidit. ⁊ ab eo cap¬
tus custodie traditus est. De qua tñ cus¬
todia ip̃e ꝑ industriam suã enasit. s di¬
tatus enis datus est godefrido comiti lona¬
tysterciensi. ⁊ .xx ͭ ͥ abbĩb auctoritate
sigilli apostoliti confirmata. ab ilłlo gͦ
tempore ieiecerunt abordine frocos ⁊ pel¬
liceas. stamina. ⁊ capucia ⁊ femmalia
⁊ pectina. ⁊ cooꝑtoria ⁊ stramenta lector
ac dn̾isa ciboꝵ in refectorio fertula ⁊ sa¬
gimen ⁊ omĩa que puritati regule ad¬
uersabantur. Abdicanerũt ⁊̃ eccłias
altaria oblationes ⁊ detimas ⁊ sepultu¬
ras alioꝵ hom̃ ⁊ furnos ⁊ molendina
⁊ uillas ⁊ rusticos. quia nec in nita sã
bñdcĩ nec i eius regula legebant eundẽ

Expanded text:
s. Dux autem Henricus, qui ab imperatore ad filium ejus animo transiens eum contra patrem suum consilio suo animaverat, et a filio ad patrem rediens partes filii debellaverat, mortuo imperatore, se ut reum majestatis filio regis reddidit; et ab eo captus custodiae traditus est; de qua tamen custodia ipse per industriam suam evasit; sed ducatus ejus datus est Godefrido comiti LovaCisterciensi, et viginti abbatibus, auctoritate sigilli apostolici confirmata. Ab illo ergo tempore rejecerunt ab ordine frocos et pelliceas, staminia et caputia, et feminalia, et pectina, et coopertoria, et stramenta lectorum, ac diversa ciborum in refectorio fercula, et sagimen, et omnia quae puritati Regulae adversabantur. Abdicaverunt etiam ecclesias, altaria, oblationes, et decimas, sepulturas aliorum hominum; et furnos, et molendina, et villas, et rusticos; quia nec in vita sancti Benedicti, nec in ejus Regula legebant, eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
auiditat᷑ compesc̃̾e hoc tñ de cibo corporali
intelłige. Nam de refectione sp̃nalis cibi
fances potius qm uenter  consulende. ht̃ qͥp¬
dus labgris. Quia gͦ ilłe sapor in t̾ne dulte¬
diuis sine fastidio sumitur. Quasi de quo¬
dam spũalis cibi gustu fantes cordis delet¬
tationem ꝑtipiunt. S saturari nõ posst̾
Quia w̾ extitũ uirtutis quo aĩa pascitu
nõ simiitur sine pondere laboris. Qͦ caro
gͣnatur quasi quidam sensualitatis nrr̃
stomachus. Dnm tibum bom oꝑis exer¬
tendo ꝑcipit ne uirtutẽ qua reficitur ult᷑
modum appetat. ip̃e eum quo p̾nitur

Expanded text:
aviditate compesce. Hoc tamen de cibo corporali aviditate compesce. Hoc tamen de cibo corporali intellige dictum. Nam de refectione spiritualis cibi fauces potius quam venter sunt consulendae. dus laboris. Quia igitur sapor ille internae dulcedinis sine fastidio sumitur, quasi de quodam spiritualis cibi gustu fauces cordis delectationem percipiunt, sed saturari non possunt. Quia vero exercitium virtutis, quo anima pascitur, non sumitur sine pondere laboris, quo caro gravatur, quasi quidam sensualitatis nostrae stomachus, dum cibum boni operis exercendo percipit, ne virtutem qua reficitur ultra modum appetat, ipse eum quo premitur
Abbreviated transcription (Latin):
tum sustentat massa honat. Sapor ad
palatum ꝑtinet. utr nuentũ ad nati¬
ram. massa ad miseriã. Gula ꝑcipit sa¬
porem ⁊ stomachꝰ nutrienctũ ⁊ mas¬
sam. alt̾rũ ad refectionẽ alterũ ad gra¬
uamen. Nutrimentũ ut illud in coppꝰ
traiciat. massam utilsam eiciat. Sa¬
por quodãmodo spũalis ẽ. ⁊ ideo solũmͦ
tesectat nõ granat. Inde ẽ qd̾ fames in
fantib saciari nũqm̃ p̃t. Qma ibi nec
appetitus mensurã ht̃. nec delectatio fi¬
delectatio fmẽ. Nam qr ille nutrimen¬
tũ quod sustentat. nõ ꝑcipit sine mas¬
sa q̃ granat. ne id qd̾ prodest ultra mo¬
dum appetere incipiat. Ip̃a qmͣ simul
ꝑcipit illũ honerando refrenat. Ergo¬
fr̃ tũ mandutas noli interrogare fau¬
tes tuas si satis ẽ. quia siuidicũ illay
queris: priusqm̃ illas delectaniõe ħ replo¬
as stomachum tuũ onere suffocab̾ł uen¬
trem pocuis de mensura edendi consu: le ⁊
priusquã illum dolore incipias. fances ab¬

Expanded text:
tum sustentat, massa onerat. Sapor ad palatum pertinet, nutrimentum ad naturam, massa ad miseriam. Gula percipit saporem, stomachus nutrimentum et massam: alterum ad refectionem, alterum ad gravamen. Nutrimentum ut illud in corpus trajiciat; massam ut illam ejiciat. Sapor quodammodo spiritualis est, et ideo solummodo delectat, non gravat. Inde est quod fames in faucibus satiari nunquam potest, quia ibi nec appetitus mensuram habet, nec delectatio fidelectatio finem. Nam quia ille nutrimentum, quod sustentat, non percipit sine massa quae gravat, ne id quod prodest ultra modum appetere incipiat, ipsa quam simul percipit massa illum onerando refrenat. frater, cum manducas, noli interrogare fauces tuas an satis est, quia si judicium illarum queris priusquam eas delectatione repleas, stomachum tuum onere suffocabis. Ventrem potius de mensura edendi consule, et priusquam ille tibi dolere incipiat, fauces
Abbreviated transcription (Latin):
tulam tulerat argenteam qua pueri
ludentes aquã iaculantur pactus ei ep̃a¬
tum cũ foret iꝑator adultus repcten¬
n pollicitũ impigre dedit. Non multo
post asꝑo morbo correptus detubuit ⁊ mor¬
lo crescente triduo exsensis ⁊ mutus ia¬
cuit. Ep̃i p̾sentes triduano in dicto ieui¬
nio pro inta enis domino supplicabant
cerat sm̃a ꝯcilii deposuit ꝯfessus se toto
illo tridno demones infestos sibi uidis¬
se. flaminã in se ꝑ fistulam iaculantes
flamnã dico adeo ꝑtinatẽ. ut nr̃ ig¬
nis respectu. illuis iocus putetur. In te¬
rim u̾o nuenẽ semiustũlatũ adnen¬
tasse.ferentem calitẽ aureũ in mense
serat. hic erat b̾s laurentius martyr
gliosus tuiꝰ eccłie tectum. Iuga cariedis¬
solutũ compagiiari fecerat᷑. ⁊ p̾ter alia
mun̾a calicem aureo eandẽ ecclĩã hono¬
rauerat. Emidẽ henricũ aliqñ inmitos
fugitantẽ cerua q̃dam ultra muadebi¬
lem flimiũ euexit. Sygibertus n¬

Expanded text:
tulam tulerat argenteam, qua pueri tulam tulerat argenteam, qua pueri ludentes aquam jaculantur, pactus ei episcopatum, cum foret imperator. Adultus repetenti pollicitum impigre dedit. Non multo post aspero morbo correptus decubuit, et morbo crescente triduo exsensis et mutus jacuit. Episcopi praesentes triduano indicto jejunio pro vita ejus Domino supplicabant.cerat, sententia concilii deposuit; professus se toto illo triduo daemones infestos sibi vidisse, flammam in se per fistulam jaculantes; flammam dico adeo pertinacem, ut noster ignis respectu illius jocus putetur: interim vero juvenem semiustulatum adventasse, ferentem calicem aureum immensae serat. Hic erat beatus Laurentius martyr gloriosus, cujus ecclesiae tectum longa carie dissolutum compaginari fecerat, et praeter alia munera calice aureo eamdem ecclesiam honoraverat. Eumdem Henricum aliquando inimicos fugitantem cerva quaedam ultra invadabilem fluvium evexit. SIGEBERTUS
Abbreviated transcription (Latin):
liquos dissidentes sdaticta. templum
purgatũ ⁊ missa festuis clamoribr¬
est acta. Seqñtia añt ꝑcantata ⁊ ulti¬
mo enis u̾su dicto hũc diem głiosimi
fecisti. uox ab aere lapsa ẽ. hmmc diem
bellicosũ ego feti. Rigentib om̃ib pre
timore imꝑator diligenter intendens
leticiã mimici. Tu inquit om̃is mali¬
cie muentor siniul. ⁊ incentor diem be¬
licosum ⁊ arrogantib luctuosũ fecisti
s nos ꝑ dei grãm qui illũ gloriosũ fecit
panꝑib gloriosũ reddemus. Et mox
reniceptã seqñtia sollempni ploratu
ullũ aduentasse. illis plorantib illis
cantantib. omĩb simul pectora tundẽ¬
tib. fmita missa. egenis ꝑ̃ p̾combꝯda¬
matis. om̃s dapes que sibi ⁊ curialibus
parabantur in usus eoꝵ exhausit ip̃e
obsoma apponens. Ip̃e mixta disciplmã
nunistroꝵ delonge ꝯsistens. ip̃e suꝑflua
ciboꝵ abstergens. Idem henritus tem¬
pore conradi prĩs su a quodã cł̾ico fis¬

Expanded text:
liquos dissidentes statuta, templum liquos dissidentes statuta, templum purgatum, et missa festivis clamoribus acta. Sequentia autem percantata, et ultimo ejus versu dicto: Hunc diem gloriosum fecisti, vox ab aere lapsa est: Hunc diem bellicosum ego feci. Rigentibus omnibus prae timore, imperator diligenter intendens laetitiam inimici, « Tu, inquit, omnis malitiae inventor simul et incentor, diem bellicosum et arrogantibus luctuosum fecisti; sed nos, per Dei gratiam, qui illum gloriosum fecit, pauperibus gratiosum reddemus, » et mox reincepta sequentia solemni ploratu lligens illum adventasse illis plorantibus, illis cantantibus, omnibus simul pectora tundentibus. Finita missa, egenis per praecones clamatis, omnes dapes quae sibi et curialibus dabantur, in usus eorum exhausit, ipse obsonia apponens, ipse juxta disciplinam ministrorum de longe consistens; ipse superflua ciborum abstergens. Idem Henricus tempore Conradi patris sui a quodam clerico fis
Abbreviated transcription (Latin):
aidentuis. Cum qͣ nocte quadã sollẽp¬
ni uoluptatis. mane ad missã imꝑa¬
toris astabat. Imꝑator dissinuila scĩa
Erat enĩ dya comus. Ab mit ille. ut
male sibi consciuis. urget imꝑator. ut
probaret eius ꝯstantiam. ad extremũ
titur post eutui qui iam compilatis
om̃ib. ⁊ insartimulas ꝯpõitis. iterma¬
subrideus probe inquit fecisti. Et ego
gratulor probitati tue ꝙ timorẽ deĩ
Nem henriciis celebrabat pentecosten
apud maguntiã. paulo ante missam
tũ sedilia pararentur inecclia. ortumi ẽ
nirgiũ inter cubitularios archiep̃i et
signe ⁊ p̾diis ditatũ ꝑ magnifitis cuiꝰ
loci abbas.lxͣ. milia armatoꝵ p̾bet ĩ
hostem inꝑatori. ⁊ h̃t ex antiquo pri¬
uilegĩ. ut in magnis festinitatib
ad dexteram enis sedeat.Itaq uentũ ẽ
ad pugnã furore q ꝑ eccliam grassan¬
te panimentũ sanguine mũdauit
S statim ep̃is ꝯuosantib pace int̾ re¬

Expanded text:
amantem, cum qua nocte quadam solemamantem, cum qua nocte quadam solemni volutatus, mane ad missam imperatoris astabat. Imperator dissimulata scientia erat enim diaconus. Abnuit ille, ut male sibi conscius; urget imperator, ut probaret ejus constantiam; ad extremum titur post eum, qui jam compilatis omnibus, et in sarcinulam compositis, iter masubridens: Probe, inquit, fecisti, et ego gratulor probitati tuae, qui timorem Dei m Henricus celebrabat Pentecosten apud Maguntiam. Paulo ante missam cum sedilia pararentur, in ecclesia ortum est jurgium inter cubicularios archiepiscopi et signe, et praediis ditatum est permagnificis; cujus loci abbas sexaginta millia armatorum praebet in hostem imperatori; et habet ex antiquo privilegium, ut in magnis festivitatibus ad dexteram ejus sedeat. Itaque ventum est ad pugnam, furoreque per ecclesiam grassante pavimentum sanguine inundavit: sed statim episcopis convolantibus pace inter re