comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam quiam fecistis scõ filio ur̃o go¬
dumno. Audiuimus enim quod audito
eius obitu. mox uelut immemor pͥstine
calumme. s non amicitie: consolatorẽ
potius quam ultorem uos exhibuistis.
Patrem quippe uos cognouistis ut res
exigebat. non iudicem: ideoq quod pie¬
tatis quod caritatis est. ut uere filio
pader impendere studuistis. Quid me¬
lius. quid laudabilius. quid uobis dig¬
nius agere poteratis:S quis hoc ere¬
deret:Uere nemo scit quȩ sunt in ho¬
mine: nisi sp̃c hominis qui in eo est.
Ubiest nunc illa austeritas. illa seueritas.
illa indignatio : quȩ olim in illum lin¬
gua. uultus. oculi. terribiliter ostentare
et intentare solebant: Ad unum nẽpe
nuntium de morte filii. paterna uiscera
commota sunt: subitoq hȩc omĩa que
simulatoria. s dispensatoria. ac ꝑ hoc
transitoria erant disparuerunt. Illa
uero que uera erant s latebant: caritas. pie¬
tas. benignitas apparuerunt. Siquidem

Expanded text:
cordiam, quam fecistis sancto filio vestro Gocordiam, quam fecistis sancto filio vestro Goduino. Audivimus enim quod, audito ejus obitu, mox velut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc crederet? Vere nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, paterna viscera commota sunt; subitoque haec omnia, quae simulatoria, sed dispensatoria, ac per hoc transitoria erant, disparuerunt; illa vero quae vera erant, sed latebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
inde ut domus quã ipse matrisue in
terra eocłiȩ construxit: cum terra quã
ibi delegauit. eidem matri quam diu
uixerit concedatur. Hec ꝓphilippo.
Reliqua hec patica ꝓ uobis. ipso quidẽ
intimante. immo uero inspirante deo
adicienda putauimus: hortari uos
in caritate p̃sumentes. ne casuri głam
mundi quasi stantem aspitiatis. et
uere stantẽ amittatis: ne plus uobis
aut ꝓ uobis ur̃ã diligatis. et sic uos et
ur̃a ꝑdatis: ne blandiens presens pro¬
sꝑitas sui tiobis finem abscondat. et ad¬
uersitas sine fine succedat. ne leticia
temporalis luctum uobis et̃num et
oꝑiat quem parit. et pariat quẽ oꝑit:¬
et ne mors longe ẽẽ putetur. et p̃occu¬
pet improuidum. et uita dum longa
expectatur. cito deserat male consciũ:
sicut scriptumest. Cum dixerint pax
et securitas. tunc stibitaneus suꝑ ueniet
inderius. tanquam in utero habenti:
luiso alba quiscincti. Lxui.¬
nardus salutem excorde.
Retribuat uobis deus miseri¬

Expanded text:
inde ut domus quam ipse matri suae in inde ut domus quam ipse matri suae in terra Ecclesiae construxit, cum terra quam ibi delegavit, eidem matri, quamdiu vixerit, concedatur. Haec pro Philippo. 3. Reliqua haec pauca pro vobis, ipso quidem intimante, imo vero inspirante Deo, adjicienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis vestra diligatis, et sic vos et vestra perdatis; ne blandiens praesens prosperitas sui vobis finem abscondat, et adversitas sine fine succedat; ne laetitia temporalis luctum vobis aeternum et operiat quem parit, et pariat quem operit; ne mors longe esse putetur, et praeoccupet improvidum; et vita, dum longa exspectatur, cito deserat male conscium, sicut scriptum est: Cum dixerint, Pax et secuinteritus, tanquam in utero habenti, LVISO abbati Aquiscincti RNARDUS, salutem ex corde. 1. Retribuat vobis Deus miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa est iherłm: eiquȩ incelis est cota
mentis deuocione. et conu̾sationis
imitatione. et cognatione quadam
sp̃c sociata. Hec requies illius sicut
ipse ꝓmittit in seculum seculi: elegit
eam in habitationem sibi: quod apud
eam sit et si nondum uisio: certe expec¬
tatdio uere pacis. illius utiq de qua
dicitur. Pax dei que exuꝑat omnem
intellectum. Uerum hoc suum bonũ
et si desuꝑ accepit: in ur̃o tamen bene¬
placito facere cupit. immo se fecisse
confidit: sciens uos sapientis non ig¬
norare sententiam: quod filius utiq
sapiens sit gła patris. Rogat autem
paternitatem uram. rogãmus et nos
cum illo et ꝓillo.quatinus de p̃benda
sua quo ipse suis creditorib constituit.
immobiliter stare faciatis: ne inaliqͦ
fraudator quod absit debiti. et p̃uarica¬
tor pacti inueniatur: et ita munus
contriti cordis quod offert cotidie ñ
recipiatur: dum frat̃ quispiam habet
aliquid aduersus eum. Precatur de¬

Expanded text:
Ipsa est Jerusalem, ei quae in coelis est, tota Ipsa est Jerusalem, ei quae in coelis est, tota mentis devotione, et conversationis imitatione, et cognatione quadam spiritus sociata. Haec requies ejus, sicut ipse promittit, in saeculum saeculi: elegit eam in habitationem sibi; quod apud eam sit, etsi nondum visio, certe exspectatio verae pacis, illius utique de qua dicitur: Pax 65 Dei, quae exsuperat omnem sensum . Verum hoc suum bonum, etsi desuper accepit, in vestro tamen beneplacito hoc facere cupit, imo se fecisse confidit, sciens vos Sapientis non ignorare sententiam: quod filius utique sapiens sit gloria patris . Rogat autem paternitatem vestram, rogamus et nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; ne in aliquo fraudator quod absit! debiti, et praevaricator pacti inveniatur; et ita munus contriti cordis, quod offert quotidie, non recipiatur, dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur de
Abbreviated transcription (Latin):
lippus ur̃ uolens ꝓficisci hierosolimã
compendium uiȩ inuenit: et cito per¬
uenit quo uolebat. Transfretauit in
breui hoc mare magnum et spacio¬
sum: et ꝓspere nauigans. attigit iã
litus optatum: atq ad portum tan¬
dem salutis applicuit. Stantes sunt
iam pedes eius matrus iherłm: et
quem audierat ineffrata. inuento
in campis silue. libenter adorat. in
loco ubisteterunt pedes eius. Ingres¬
sus est scãm ciuitatem: sortitus est cũ
illis hereditatem. quib merito dicit᷑:
iam non estis hospites et aduene.s
estis ciues scõrum et domestici dei.
Cum quib intrans et exiens:tanquã
unus e scĩs. głatur et ipse cum cet̃is
dicens.Conuersatio nrã in celis est.
factus est gͦ noncuriosus tantum
spectator. s deuotus habitator: et ei¬
uis conscriptus iherłm: non autẽ ter¬
rene huius.cui arabie mons syna con¬
iunctus est que seruit cum filus suis:
s libere illius que est sursum mater
nr̃a. Et si uultis scire. clara uallis est

Expanded text:
lippus vester, volens proficisci Jerosolymam, compendium viae invenit, et cito pervenit quo volebat. Transfretavit in brevi hoc mare magnum et spatiosum, et prospere navigans attigit jam littus optatum, atque ad portum tandem salutis applicuit. Stantes sunt jam pedes ejus in atriis Jerusalem; et quem audierat in Ephrata, inventum in campis silvae libenter adorat in loco ubi steterunt pedes ejus. Ingressus est sanctam civitatem, sortitus est cum illis haereditatem, quibus merito dicitur: Jam non estis hospites et advenae, sed estis cives sanctorum et domestici Dei . Cum quibus intrans et exiens, tanquam unus e sanctis, gloriatur et ipse cum caeteris, dicens: Conversatio nostra in coelis est . Factus est ergo non curiosus tantum spectator, sed et devotus habitator, et civis conscriptus Jerusalem, non autem terrenae hujus, cui Arabiae mons Sina conjunctus est, quae servit cum filiis suis; sed liberae illius, quae est sursum mater nostra . 2. Et, si vultis scire, Clara-Vallis est.
Abbreviated transcription (Latin):
Audiui autem egodete. quod de scõ con¬
uentu tuo abbatiam in hyspaniam con¬
struere telis. Quod michi nimirũ in
magnam ammirationem uenit. quid
cause uidelicet sit. quid consilii. quid ue
utilitatis. quod filios tuos exulare cupis
in locum utiq tam longinquũ. tanto
sũptu et labore et querendum. et edifican¬
dum. cum ꝓpe te habere possis. ubi eos
colloces. iam edificatum et bene p̃para¬
tum. Nec enim ut reor hinc de excusare
potes quod locus ille tutis non sit. cum
certissime sciam. quod facillime siuis tu¬
us ẽẽ possit. Numquid nam domnus abba
p. qui illum tenet tibi requirenti negaret:
Immo si tielles accipere gratissimum habe¬
ret: non quia bonus non est: s quia sibi
ut scis opus non est. Timendum ualde
tibi pariter est et michi. ne si sollicite inoꝑ¬
ib nostris non seruamus quod apls dicit.
nemo adolescentiam tuã contemnat. citi¬
us quia iuuenes sumus de leuitate notem̃.

Expanded text:
Audivi autem ego de te, quod de sancto conAudivi autem ego de te, quod de sancto conventu tuo abbatiam in Hispania construere velis. Quod mihi nimirum in magnam admirationem venit, quid causæ videlicet sit, quid consilii, quidve utilitatis, quod filios tuos exsulare cupis, in locum utique tam longinquum, tanto sumptu et labore et quærendum, et ædificandum: cum prope te habere possis, ubi eos colloces, jam ædificatum et bene præparatum. Nec enim ut reor hinc te excusare potes, quod locus ille tuus non sit; cum certissime sciam, quod facillime, si vis, tuus esse possit. Numquid nam domnus abbas Pontiniacensis, qui illum tenet, tibi requirenti negaret? Immo si velles accipere, gratissimum haberet; non quia bonus non est, sed quia sibi, ut scis, opus non est. Timendum valde tibi pariter et mihi, ne si sollicite in operibus nostris non servamus quod Apostolus dicit: «Nemo adolescentiam tuam contemnat: citius, quia juvenes sumus, de levitate notemur.»
Abbreviated transcription (Latin):
stitiam contrahere cogor.Mens siquidem
quam semel affecerit caritas: sui uiris ẽẽ
non sinitur. Metuit que nescit: dolet quod
non oportet: sollicitatur plusquam uolue¬
rit. et unde uoluerit: compatit᷑ nolens:
miseretur inuita. Et quia uides fili nec
meam meticulosam industriam. nec tuã
piam prudentiam.in hac parte ꝓdesse
michi:iam queso noli celare que circa de
aguntur: ne unde te michi parcere putas.
magis affligas. Opuscula mea quȩ ha¬
bes: daoꝑam cum oportune potueris
lectionis impendere sibi
possunt absentes amici:
puto et me debere tibi: et
me debere tibi: et michi deberiate. Non
solum ob consortium ꝓpositi et ꝓfessioĩs.
s etiam ex debito nr̃e inuicem p̾ristine
societatis. Que tam grata utriq tamq
debita deuotio. quantum in uno quoq
nr̃m ferueat. in nullo ettidentius agnos¬
cere seu innotescere possumts: quã si al¬
terutrum non celemus. siquid forte de
alterutro quod non deceat audimus.

Expanded text:
stitiam contrahere cogor. Mens siquidem stitiam contrahere cogor. Mens siquidem quam semel affecerit charitas, sui juris esse non sinitur. Metuit quod nescit, dolet quod non oportet, sollicitatur plus quam voluerit, et unde noluerit, compatitur nolens, miseretur invita. Et quia vides, fili, nec meam meticulosam industriam, nec tuam piam prudentiam in hac parte prodesse mihi, jam, quaeso, noli celare quae circa te aguntur, ne unde te mihi parcere putas, magis affligas. Opuscula mea quae habes, da operam, cum opportune potueris, lectionis impendere sibi possunt absentes amici, puto et me debere tibi, et mihi debesolum ob consortium propositi et professionis, sed etiam ex debito nostræ invicem pristinæ societatis, quæ tam grata utrique, tamque debita devotio, quantum in unoquoque nostrum ferveat, in nullo evidentius agnoscere seu innotescere possumus, quam si alterutrum non celemus, si quid forte de alterutro quod non deceat, audimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quo. et ꝑquem.mneũ quoq sp̃m quem
tibi intuis licteris micti postulasti. si
quomodo tam̃ mictere potui missũ
esse non dubitas: cui quippe ut bene
nosti idẽ mecum consilium: eadem
solet esse uoluntas. Aa eundem. lxxu¬
Uperabam carissime aliquod
me ꝑcepturum mee ꝓte sol¬
licitudinis remedium. si
tua te non indicante nesci¬
rem in cõmoda. Unde et in alia epła
memini me ad te sic inder cetera scrip¬
sisse. Et si inquam michi pium est. nul¬
las tuas angustias dissimulare:tibi
tamen durũ est sic affecto cunctas in¬
dicare.S ecce tinde meas michi euras
credidi leugari: inde fateor amplius
grauarime sentio. Namante quidẽ
sola que te innotescente ꝑceꝑam.: aut do¬
lebam. aut mecuebam. Nunc autẽ quid
unquam mali euenire potest. quod ego
non metuam: Immo iuxta tuũ ouidiũ.
quando ego non timui grauiora ꝑicula
ueris: Ego quippe suspectus omĩa. quo
incertus de omnib: ueram sepe de falsis tri¬

Expanded text:
quo et per quem meum quoque spiritum, quem quo et per quem meum quoque spiritum, quem tibi in tuis litteris mitti postulasti, si quo modo tamen mittere potui, missum esse non dubites; cui quippe, ut bene nosti, idem mecum consilium, eadem solet esse voluntas. 76 EPISTOLA LXXperabam, charissime, aliquod me percepturum meae pro te sollicitudinis remedium, si tua te non indicante nescirem incommoda. Unde et alia in epistola memini me ad te sic inter caetera scripsisse: « Et si, inquam, mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare . » Sed ecce unde meas mihi curas credidi levigari, inde fateor amplius gravari me sentio. Nam ante quidem sola quae te innotescente perceperam, aut dolebam, aut metuebam; nunc autem quid unquam mali evenire potest, quod ego non metuam? Imo juxta tuum Ovidium . Quando ego non timui graviora pericula veris? eo quippe suspectus omnia, quo incertus de omnibus, veram saepe de falsis tri
Abbreviated transcription (Latin):
datus sis solatium. tanquam omib sa¬
mior. om̃ib fortior. qui om̃ib sufficias
ꝑ dei grãm solatiari. et a nemine om̃ium
indigeas confortari: Deniq inquan¬
tum grauaris. in tantum lucraris: et
inquantum iuuaris. intantum tua
tibi p̃mia minuis. Elige ergo qͦs
eligas: an qui grauando iuuant. an
qtui iuuando grauant. Hii tibi ꝓmeri¬
tores: illi fraudatores meritorũ existũt.
Nam qui sotii laboris: ꝓculdubio et
mercedis participes erunt. Sciens
g te misstim iuuare non iuuari. illiꝰ
te agnosce uicarium. qui uenit mini¬
strare et non ministrari. Plura tibi
ad tui consolationem scribere uolebã:
s non fuit necessarium. Nam quid
opus est u̾bis suꝑfluis mortuam car¬
tam implere: ubi uiua p̃sens loquit᷑
Iiso siquidem pͥore: puto quod ista tͥ
sufficiant: et ad eius p̃sentiam sp̃c tu
us reuixerit. ita ut iam consolationẽ
scriptorum non requiras: cui interim
licet u̾borum illius solatio releuari. In

Expanded text:
datus sis solatium, tanquam omnibus sadatus sis solatium, tanquam omnibus sanior, omnibus fortior, qui omnibus sufficias per Dei gratiam solatiari, et a nemine omnium indigeas confortari? Denique in quantum gravaris, in tantum lucraris; et in quantum juvaris, in tantum tua tibi praemia minuis. Elige ergo quos eligas, an qui gravando juvant, an qui juvando gravant. Hi tibi promeritores, illi fraudatores meritorum existunt. Nam qui socii laboris, procul dubio et mercedis participes erunt. Sciens ergo te missum juvare, non juvari, illius te agnosce vicarium qui venit ministrare, non ministrari. Plura tibi ad tui consolationem scribere volebam; sed non fuit necessarium. Nam quid opus est verbis superfluis mortuam chartam implere, ubi viva praesens loquitur? Viso siquidem Priore, puto quod ista tibi sufficiant, et ad ejus praesentiam spiritus tuus revixerit, ita ut jam consolationem scriptorum non requiras, cui interim licet verborum illius solatio relevari, in
Abbreviated transcription (Latin):
plius sollicitare: et absentia filii sautia
patris uiscera. grauiorib torquere dolo¬
rib: Onus meum tibi partitus sũ ut
filio: ut necessario: ut fideli coadiucori
meo. Uide quomͦ te oporteat paternã
portare sarcinam.Si enm sic portas
ut me non alleues s magis premas:
tu quidem es oneratus: s ego non sum
exoneratus. Hoc autẽ onus anmarũ
est. et infirmarum. Nam que sane st̃.
portari non indigent: ac ꝑ hoc neconͦ
sunt. Quos cumq igitur de tuis inue¬
neris tristes.pusillammes. mnurmuri¬
osos: ipsorum te patrem: ipsorũ te no¬
ueris eẽ abbatem. Consolando. exhor¬
tando. increpando.agis opus tuum:
portas onus tuum: et portando sanas.
quos sanandos portas.Siquis ueroita
sanus est.ut magis iuuet te quam iu¬
uetur ate. huius te non patrẽ s parẽ:
comitem non abbatem agnoscas. Quid
igitur causaris. te aliquorũ qui tecum
sunt magis grauari consorio. quam
ftui solatio: eum solus om̃ium om̃ibus

Expanded text:
plius sollicitare, et absentia filii saucia plius sollicitare, et absentia filii saucia patris viscera gravioribus torquere dololoribus? Onus meum tibi partitus sum ut filio, ut necessario, ut fideli coadjutori meo. Vide quomodo te oporteat paternam portare sarcinam. Si enim sic portas ut me non alleves, sed magis premas; tu quidem es oneratus, sed ego non sum exoneratus. 2. Hoc autem onus animarum est, et infirmarum. Nam quae sanae sunt, portari non indigent, ac, per hoc, nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillanimes, murmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita sanus est ut magis juvet te quam juvetur a te, hujus te non patrem, sed parem, comitem, non abbatem agnoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam frui solatio, cum solus omnium omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
qtioq excitas ad plangendũ.
Nec enim tedolente possim non dolere:
nec nisi molestus et anxius. tuas molesti¬
as et anxietates audire. Uerum quia hec
ipsa mala que de inuenisse causaris. et
ego p̃uideram. et tibi si recordaris p̃dir¬
eram: putote leuius p̃scita portare debe¬
re: et michi unde parcere potes. molestũ
non eẽ. Satis namq ac plusquam satis
crucior. de carendo: de non uidendo: de
dulcissimo michi solatio non fruendo.
ita ut pene peniteat me. quod te elonga¬
uerim ame.Et licet caritas hoc cogeret:
quacũq tamen necessitate quote non
uideam missum. plango de tanꝗͣ amissũ.
Cũ gͦ suꝑhoc eã uelut qͣdã tue pusillanumitas
baculo me ꝑcellis. qui michi debueras
eẽ baculus sustentationis. tristiciam
suꝑ tristitiam ingeris: et cruciatũ eru¬
ciatib addis. Et si michi piũ est nullas
tuas angustias dissimulare: tibi tamen
durum est. sic affecto cunct᷑as indicare.
Quid enim necesse est satis sollicitum am¬

Expanded text:
quoque excitas ad plangendum. Nec enim te dolente possum dolere, nec nisi molestus et anxius tuas molestias et anxietates audire. Verum quia haec ipsa mala, quae te invenisse causaris, et ego praevideram, et tibi, si recordaris, praedixeram, puto te levius praescita portare debere, et mihi, unde parcere potes, molestum non esse. Satis namque et plusquam satis crucior te carendo, te non videndo, te, dulcissimo mihi solatio, non fruendo; ita ut pene poeniteat me quod te elongaverim a me. Et licet charitas hoc cogeret, quacumque tamen necessitate, quo te non videam, missum, plango te tanquam amissum. Cum ergo super hoc etiam velut quodam tuae pusillanimitatis baculo me percellis, qui mihi debueras esse baculus sustentationis; tristitiam super tristitiam ingeris et cruciatum cruciatibus addis: et si mihi pium est nullas tuas angustias dissimulare, tibi tamen durum est sic affecto cunctas indicare. Quid enim necesse est satis sollicitum am
Abbreviated transcription (Latin):
pitionem duci: et argu̾i negligentie:
Itaq oportunitatem expectauimus
et expectamus: ut cum uenerimus.
uisitatio nr̃a non sit sine fructu. Inte¬
rim de abscessu patris ur̃i non turbet᷑
cor urm̃. Deus uobis ꝓuidebit alium
sicut speramus ꝓ eo idoneum: s nec istũ
ꝑdetis. Nam et si transiatus est: non
tamen ablatus. Tamen qui uobis fue¬
rat specialis: erit commnunis et nobis.
Donec gͦ uenio. uiriliter agite. et confor¬
tetur cor urm̃: et omĩa ur̃a incaritate

Expanded text:
picionem duci et argui negligentiae. picionem duci et argui negligentiae. Itaque opportunitatem exspectavimus et exspectamus, ut, cum venerimus, visitatio nostra non sit sine fructu. Interim de abscessu patris vestri non turbetur cor vestrum. Deus vobis providebit alium, sicut speramus, pro eo idoneum; sed nec istum perdetis. Nam etsi translatus est, non tamen ablatus. Tantum qui vobis fuerat specialis, erit communis et nobis. Donec ergo venio, viriliter agite, 73 et confortetur cor vestrum, et omnia vestra in charita
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio et denuo regressionis regui¬
lares uices infeliciter ꝑcurrisse uidetur:
quia tamen ipse aliter putat. non solũ
pacienter s etiam libenter audiendum
est quod humiliter calumniatur. si for¬
te tam desꝑate salutis reparande. racio¬
nabilis ulla occasio inueniatur: quam
ut bene mecum tua intelligit exꝑientia.
difficile quidem incongregatione. s mul¬
to difficilius foris poterit obtinere. Ini¬
to itaq om̃ium fr̃m consilio. omĩa quȩ in
eum fecisti iudicia diligenter retractare
non dedigneris: quatinus tua humilita¬
te eius contumatia sanetur. si sic uidelicet
adinueniri poterit. quomodo adhtic se¬
mel regulariter recipiatur. Nec timendũ
est in hac retractatione. quod displiceat
iusto ac misericordi deo:si misericordia
lum ueni ad uos: non putet᷑
incuria. Curamus siquidẽ
uos: tanquam uiscera nostra.
Si mater potest filii uteri sui neglige¬
re curam: possum et ego forsan in sus¬

Expanded text:
monastario, et denuo regressionis, regumonastario, et denuo regressionis, regulares vices infeliciter percurrisse videtur, quia tamen ipse aliter putat, non solum patienter, sed etiam libenter audiendum est quod humiliter calumniatur, si forte tam desperatae salutis reparandae rationabilis ulla occasio inveniatur, quam ut bene mecum tua intelligit experientia difficile quidem in congregatione, sed multo difficilius foris poterit obtinere. Inito itaque omnium fratrum consilio, omnia quae in eum fecisti judicia diligenter retractare non dedigneris, quatenus tua humilitate ejus contumacia sanetur, si vel sic videlicet adinveniri poterit quomodo adhuc semel regulariter suscipiatur. Nec timendum est in hac retractatione quod displiceat justo ac misericordi Deo, si misericordia um veni ad vos, non putetur incuria. Curamus siquidem vos tanquam viscera nostra. Si mater potest filii uteri sui negligere curam, possum et ego forsan in sus
Abbreviated transcription (Latin):
titiq misesiam non ꝓpria utilitas incli¬
nauit. s intimis eam tuscerib ꝓximi mi¬
seria. et fraternus dolor inflixit. Miscdia
quippe affectio est que nec uoluntate co¬
hercetur. nec rationi subicitur: quando
dolentium. necessario cogit affectu: ita
ut etiam si peccatum eẽt misereri. et si
multum uellem. non possem non mise¬
reri. Potest quidem ratio uel uoluntas
affectui effectum subtrahere: sed nũqͥd
ipsum affectum euellere: Discedant
a me qui me consolantur. et dicunt qͥa
oratio mea insinti meo reuertetur: dũ
is ꝓ quo emissa est nondum conu̾titur.
Nec audio illos qui michi blandientes
afferunt. iustitia iusti suꝑ eum erit:
dum impits in sua ad huc impietate
remoratur. Non inquam recipio con¬
solationem: ubi fr̃is uideo desolationem.
Si ergo dulcissime filitua quoq pia
mens similiter affecta est immo quia
aliter affecta non est:quamquã tibi
in felix iste cunctas sue egressionis de

Expanded text:
utique misericordiam non propria utilitas incliutique misericordiam non propria utilitas inclinavit, sed intimis eam visceribus proximi miseria et fraternus dolor inflixit. Misericordia quippe affectio est, quae nec voluntate coercetur, nec rationi subjicitur; quando dolentium necessario cogit affectu, ita ut, etiam si peccatum esset misereri, etsi multum vellem, non possem non misereri. Potest quidem ratio vel voluntas aflectui effectum subtrahere; sed nunquid ipsum affectum evellere? Discedant a me qui me consolantur, et dicunt quia oratio mea in sinu meo revertetur, dum is pro quo emissa est, nondum convertitur. Nec audio illos qui mihi blandientes afferunt, Justitia justi super eum erit, , dum impius in sua adhuc impietate remoratur. Non, inquam, recipio consolationem ubi fratris video desolationem. Si ergo, dulcissime fili, tua quoque pia mens similiter affecta est, imo quia aliter affecta non est, quanquam tibi infelix iste cunctas suae egressionis de
Abbreviated transcription (Latin):
consequentium. Puto enim quod si dño
post factum de pane suum corpus. uim
conseerationem placuisset aliquandiu in¬
termittere. aut certe penitus omittere:
nichilominus corpꝰ mansisset quod fece¬
rat: nec factis facienda p̃scriberent. Nec
nego panem et uinũ aqua quidem mix¬
tũ. simul debere apponi: quin potius
assero haut aliter debere fieri.S aliudẽ
culpare negligentiam: aliud negare ef¬
ficatiam. Auud inquam est quod causa¬
mur non bene quippiam fieri:. et aliud
quod mentimur nec fieri. Hec interim
de hac redixerim et senserim:absq p̃iudi¬
cio uel tue sententie siquid melius sapis:
uel cuius libet sanius sapientis. Ad eundẽ¬
onsiderans miseri huiꝰ lxxi
miserabilem conditionem: mi¬
sereor quidem.s uercor ne fru¬
stra. Neq enim non ideo michi
uideor frustra misereri. quod ipso licet re¬
manente in sua miseria. mea tamen uel
michi non sit in fructuosa miscđia. inquã

Expanded text:
consequentium. Puto enim quod si Domino consequentium. Puto enim quod si Domino post factum de pane suum Corpus, vini consecrationem placuisset aliquandiu intermittere, aut certe penitus omittere, nihilominus Corpus mansisset quod fecerat  al. fuerat, nec factis facienda praescriberent. Nec nego panem et vinum, aqua quidem mixtum, simul debere apponi, quin potius assero haud aliter debere fieri; sed aliud est culpare negligentiam, aliud negare efficaciam. Aliud, inquam, est quod causamur non bene quidpiam fieri, et aliud quod mentimur nec fieri. Haec interim de hac re dixerim et senserim, absque praejudicio vel tuae sententiae, si quid melius sapis, vel cujuslibet sanius sapientis. 72 Eonsiderans miseri hujus miserabilem conditionem, misereor quidem, sed vereor ne frustra. Neque enim non ideo mihi videor frustra misereri, quod, ipso licet remanente in sua miseria, mea tamen vel mihi non sit infructuosa misericordia. In quam
Abbreviated transcription (Latin):
rem. non posse uidelicet absq trib idẽ
pane. uino et aqua. hoc sacrificium ẽẽ:
ita ut si quod libet de ẽẽ contigerit. re¬
liqua non sanctificentur. S de huiusmo¬
di unusquisq in suo sensu habundat.
Ego autẽ ꝓ meo fatuo sensti. si michi
idẽ contigisset quod tibi uellẽ ad re¬
medium mali unum e duob egisse:
aut ipsum quod fecisti. aut certe ab illo
loco ubi dicitur. simili modo post ea quã
cenatum est.uerba scã iterasse: et sic com¬
plesse quod restabat de sacrificio. Neq
enim dubitauerim de corpore iam conse¬
crato. qui utiq iuxta ritum eccłie didici
ab ipsa quod et ipsa accepit adño: panem
scilicet ac uinum et si simul apponcre: non
simul tamen ex his saera conficere. Cum
ergo prius de pane corpus.quam de uino
sanguis more eccłiastico conficiatur:. si
ꝑobliuionem tardius. quod posterius sa¬
crandum est apponatur: non uideo quid
sacris p̃cedentib. tarditas possit p̃riꝑe

Expanded text:
rem, non posse videlicet absque tribus, id est rem, non posse videlicet absque tribus, id est pane, vino, et aqua, hoc sacrificium esse, ita ut si quodlibet horum deesse contigerit, reliqua non sanctificentur. Sed de hujusmodi unusquisque in suo sensu abundat. 3. Ego autem pro meo fatuo sensu, si mihi idem contigisset quod tibi, vellem ad remedium mali unum e duobus egisse: aut ipsum quod fecisti, aut certe, ab illo loco ubi dicitur, « Simili modo postquam coenatum est, » verba sancta iterasse; et sic complesse quod restabat de sacrificio. Neque enim dubitaverim de Corpore jam consecrato, qui utique juxta ritum Ecclesiae didici ab ipsa quod et ipsa accepit a Domino, panem scilicet ac vinum, et simul apponere, non simul tamen ex his sacra conficere. Cum ergo prius de pane Corpus, quam de vino Sanguis more ecclesiastico conficiatur, si per oblivionem tardius quod posterius sacrandum est, apponatur, non video quid sacris praecedentibus tarditas possit praeripere
Abbreviated transcription (Latin):
rio fuerit commonitio: ꝓpenitentia
tibi iniungimus.uii. psalmos peniten¬
tiales. cotidie usq ad pascha septies ꝓ¬
sternendo te decantare uii discipli¬
nas accipere. Inhunc modum satisfa¬
ciat et ille: qui tibi ad illam missam
ministrauit De illo qui sibi ante ap¬
parauerat. et oblitus est mittere uinũ
incalicem.cuius et maiorem in hoc esti¬
mamus.culpam sitamen et tuita pu¬
tas. tuo arbitrio derelinquimus.Sane
si sermo exiit inter fr̃s. et ipsi omnes
singuli singulas accipiant discrplinas
ut fiat quod legitur Alter alterius
onera portatẽ. Deinde quod comꝑta
scrolicet negligentia. uinum fudisti
incalicem suꝑhostiȩ sacrate particulã.
laudamus: nec sub tanto artictilo me¬
lius ficri potuisse putamus: arbitran¬
des liquorem et si non ex consecratione
ꝓpria acq sollemni. in sanguinem xp̃i
mutatum: sacrum tamen fuisse ex con¬
cactu corporis sacri Aiunt tamen ne¬
scio quem alium aliud sensisse scripto¬

Expanded text:
rio fuerit commonitio, pro poenitentia rio fuerit commonitio, pro poenitentia tibi injungimus septem psalmos poenitentiales quotidie usque ad Pascha, septies prosternendo te, decantare, septem disciplinas accipere. In hunc modum satisfaciat et ille qui tibi ad illam Missam ministravit. De illo autem qui sibi ante apparuerat, et oblitus est mittere vinum in calicem, cujus et majorem in hoc aestimamus culpam, si tamen et tu ita putas, tuo arbitrio derelinquimus. Sane si sermo exiit inter fratres, et ipsi omnes singuli singulas accipiant disciplinas, ut fiat quod legitur, Alter alterius onera portate . Deinde quod comperta, sero licet, negligentia, vinum fudisti in calicem super hostiae sacratae particulam, laudamus, nec sub tanto articulo melius fieri potuisse putamus, arbitrantes liquorem, etsi non ex consecratione propria atque solemni in Sanguinem Christi mutatum, sacrum tamen fuisse ex contactu Corporis sacri. Aiunt tamen nescio quem alium aliud sensisse scripto
Abbreviated transcription (Latin):
quam totum corpus tenebrosum erit.
in tui quoq examinatione cominissi.
nontam ut arbitror. sacrorũ est acten¬
denda maiestas. quam ꝓpria intentio
discutienda. Porro ego et pͥor nr̃ mul¬
tum remipsam et intra nos pensan¬
tes. et inder nos conferentes. tuam
quidem ibi deprehendimus ignoran¬
tiam: ministrantium quoq negligen¬
tiam: s plane nullius maliciam. Et
certe optime nosti nullũ ẽẽ bonum:
nisi fuerit spontancum. Malum ergo
poterit eẽ magnum: quod constat
cioluntarium non fuisse: Alioquin
si quod fit a non uolente. bonum qui¬
dem nullam gram. malũ autẽ mul¬
tam consequitur penam hoc est si
circa unam eandemq causam et ma¬
lum impucatur et bonum non susci¬
pitur: quisquis ita sentit. asserat si uult¬
et quod non sapientia maliciam s ma¬
licia uincit sapientiam. Ut tamen fa¬
ciamus satis inquietiori conscientie tue
et ne forte malum hoc mali euiuspiam
grauioris latentis adhuc in monaste¬

Expanded text:
quam, totum corpus tuum tenebrosum erit , quam, totum corpus tuum tenebrosum erit , in tui quoque examinatione commissi, non tam, ut arbitror, sacrorum est attendenda majestas, quam propria intentio discutienda. Porro ego et Prior noster multum rem ipsam et intra nos pensantes, et inter nos conferentes, tuam quidem ibi deprehendimus ignorantiam, ministrantium quoque negligentiam, sed plane nullius malitiam. Et certe optime nosti nullum esse bonum, nisi fuerit spontaneum. Malum ergo poterit esse magnum, quod constat oluntarium non fuisse? Alioquin si quod fit a non volente, bonum quidem nullam gratiam, malum autem multam consequitur poenam, hoc est si circa unam eamdemque causam, et malum imputatur, et bonum non suscipitur, quisquis ita sentit, asserat, si vult, quod non sapientia malitiam, sed malitia vincit sapientiam. 2. Ut tamen faciamus satis inquietiori conscientiae tuae, et ne forte malum hoc mali cujuspiam gravioris latentis adhuc in monaste
Abbreviated transcription (Latin):
nde te contristantum lxx¬
cognouimus. contristatum
quidem eẽ laudamus: s siñ
nimis. Contristatus enim¬
es nisi fallor. quomodo ait apłs sed̾m
deum: nec dubium est huiusmoditri¬
stitiam tuam conuerti qñq ingaudi¬
um. Itaq dilectissime: irascere et noli
peccare. Peccabis autem non minus.
nimis irascendo: quam omĩno non
irascendo. Siquidem non irasci. tibi
trascendum sit: nolle emendare pecca¬
tum est.Plus uero irasci. quam irascen¬
dum sit: peccatum peccato addere est
Quod si malum est peccatum non em̃¬
dare: quomodo malum non erit. aug¬
mentare: Si ex rerum euentib. rea¬
tuum penderet iudicium: non foret
culpanda tuia etiã ingens tristitia.
ubi niiirum constitisset. quod ingẽs
fuisset et culꝑa. Tanto quippe culpa
grauior:quanto res sacrior appareret.
Ntnc uero quia rerum causa non ma¬
teria. nec exitus actuum s intentionis
ꝓpositum. culpas discernit et merita.
dicente dño. si oculus tuus simplex
fuerit. totum corpus lucidũ erit. si ne¬

Expanded text:
nde te contristatum cognovimus, contristatum quidem te esse laudamus, sed si non nimis. Contristatus enim, nisi fallor, quomodo ait Apostolus, secundum Deum ; nec dubium est hujusmodi tristitiam tuam converti quandoque in gaudium. Itaque, dilectissime, irascere, et noli peccare. Peccabis autem non minus nimis irascendo, quam omnino non irascendo. Siquidem non irasci ubi irascendum sit, nolle emendare, peccatum est: plus vero irasci quam irascendum sit, peccatum peccato addere est, Quod si malum est peccatum non emendare, quomodo malum non erit augmentare? Si ex rerum eventibus reatuum penderet judicium, non foret culpanda tua etiam ingens tristitia, ubi nimirum constitisset quod ingens fuisset et culpa. Tanto quippe culpa gravior, quanto res sacrior appareret. Nunc vero quia rerum causa, non materia, nec exitus actuum, sed intentionis propositum culpas discernit et merita, dicente 71 Domino, Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; si ne
Abbreviated transcription (Latin):
quirebat expenderet: gaudeat qui eum
diligit. quod apud nos deo miserante
sanatus sit. Gestimonium enm ei ꝑhi¬
bemus. quod nusquam modo aliqua oc¬
casione uagatur. s quiete ꝑseuerans in
monasterio. pauꝑ inter pauꝑes sine que¬
rela conuersatur: primam fidem quam
quidem apud uos ꝓmisit s nontenuit.
non irritam ut dicitis faciens. s ratam
indegramq etstodiens:morũ utiq con¬
uersione et obedientissima conu̾satione.
sine qua sese fallit qui de loci stabilitate
confidit. Rogamus uos fr̃s ut quiescat
iam indignatio ur̃a. et desinat inqui¬
etatio nostra. Sinautẽ: facite quod uul¬
tis. scribite ut uultis. ꝑsequimini quan¬
tum uultis. caritas omĩa suffert. omĩa
sustinet. Nobis autem de cretum est
ex hoc iam uos pure diligere. reueren¬
ter suspicere: familiariter colere.

Expanded text:
quirebat expenderet, gaudeat qui eum quirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimonium enim ei perhibemus quod nusquam modo aliqua occasione vagatur, sed quiete perseverans in monasterio, pauper inter pauperes sine querela conversatur, primam fidem, quam quidem apud vos promisit sed non tenuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam integramque custodiens, morum utique conversione, et obedientissima conversatione, sine qua sese fallit qui de loci stabilitate confidit. Rogamus vos, fratres, ut quiescat jam indignatio vestra, et desinat inquietatio nostra. Sin autem, facite quod vultis, scribite ut vultis, persequimini quantum vultis: charitas omnia suffert, omnia sustinet. Nobis autem decretum est ex hoc jam vos pure diligere, reverenter suspicere, familiariter colere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprii questus cupiditate. aouagandi curi¬
ositate. hac illacq artem suam uenditans
discurrebat: quid cause extitit quod a uob̃
discessit : An quia iam tanq̃em censure pa¬
storalis districtione. non ei licebat quod ante
licuerat : Cur igitur cum iam apuad nos eẽt
uolentes eum reuocare: ad ꝑsuadendum de
reditu ꝓ misistis ei quietem in claustro: nͥ
quia hoc uelle hominem noueratis.hec
quesisse memineratis: At ille iam adep¬
to apud alienos. quod non potuit inter
suos: ne certa ꝓ incertis desereret. tenuit
quo iam fruebatur : sꝑnens quod sero si¬
bi offerebatur. Desimte itaq fr̃s. desinite
frẽm sollicitare. de quo non ualde necesse
est uos sollicitos ẽẽ: nisi forte quod absit.
et magis ur̃m de illo solatium.quã eius
salutem diligatis. Nam cum semꝑ apud
uos girouagus fuisset. et ut seribitis
contra suum ꝓpositum. et abbatis imꝑi¬
um. in ꝓprios usts quod de arte sua con¬

Expanded text:
proprii quaestus cupiditate ac vagandi curiproprii quaestus cupiditate ac vagandi curiositate, hac illacque artem suam venditans discurrebat, quid causae exstitit quod a vobis discessit? An quia jam tandem censurae pastoralis districtione non ei licebat quod ante licuerat? Cur igitur cum jam apud nos esset, volentes eum revocare, ad persuadendum de reditu promisistis ei quietem in claustro, nisi quia hoc velle hominem noveratis, hoc quaesisse memineratis? At ille, jam adepto apud alienos quod non potuit inter suos, ne certa pro incertis desereret, tenuit quo jam fruebatur, spernens quod sero sibi offerebatur. 4. Desinite itaque, fratres, desinite fratrem sollicitare, de quo non valde necesse est vos sollicitos esse, nisi forte, quod absit! et magis vestrum de illo solatium, quam ejus salutem diligatis. Nam cum semper apud vos gyrovagus fuisset, et, ut scribitis, contra suum propositum et abbatis imperium, in proprios usus quod de arte sua con
Abbreviated transcription (Latin):
nolle putatis: ut quis a nr̃o monasterio
discedens monachus in alio suscipiatur.
Utinam om̃s commissos nob̃: sine nobis
saluare possetis. Si quis de nostris ad
tios maioris ꝑfectionis grã et artioris
uite desiderio conuolauerit: non solum
non causamur. sierin tali studio consci¬
litis: s et multum p̃camur ut hoc facia¬
tis. Nec offensos nos conqueremur:s
ualde inhoc ẽẽ ad iutos fatebimur. Ne¬
gatis deinde quod de uobis audieramꝰ
ur̃o scilicet iussu uel assensu frẽm .b. quã¬
diu fuit aꝑud uos in medicinali arte
secularib deseruisse: ipsumq qui hoc
dixit. falsitatis arguitis. Si menticus sit
nescimus: ipse uiderit. S hoc scimus. qͥa
siue ꝑ se ipsum ut uos fatemini. siue per
uos ut ip̃se testatur. hoc fecerit: in magno
interim ꝑiculo fuit. Quis uero tam inhu¬
manus.qui sie ꝑiclitanti non succurrerec
si posset. non consuleret si nosset: At tam̃
si ut asseritis non compulsus obedientia. s

Expanded text:
nolle putatis, ut quis a nostro monasterio nolle putatis, ut quis a nostro monasterio discedens monachus, in alio suscipiatur. Utinam omnes nobis commissos, sine nobis salvare possetis! Si quis de nostris ad vos majoris perfectionis gratia et arctioris vitae desiderio convolaverit, 70 non solum non causamur si ei in tali studio consulitis, sed et multum precamur ut hoc faciatis; nec offensos nos conqueremur, sed valde in hoc adjutos esse fatebimur. Negatis deinde quod de vobis audieramus, vestro scilicet jussu vel assensu fratrem B., quamdiu fuit apud vos, in medicinali arte saecularibus deserviisse; ipsumque, qui hoc dixit, falsitatis arguitis. Si mentitus sit, nescimus; ipse viderit; sed hoc scimus, quia sive per se ipsum, ut vos fatemini, sive per vos, ut ipse testatur, haec fecerit, in magno interim periculo fuit. Quis vero tam inhumanus, qui sic periclitanti non succurreret si posset, non consuleret si nosset? Attamen si, ut asseritis, non compulsus obedientia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mentum inducitis. non posse uidelicet
ignotos ẽẽ nobis. quorum et abbatis sci¬
licet. et ipsius monasterii nomen in nostris
posuimus litteris: quasi mox ut rerum
tocabula scimus. etiam res ipsas noueri¬
mus. Muldum gͦ ualet michi michahelis.
gabrihelis. raphaelis. nomina nosse: qͦn¬
do ex solo auditu uocabulorum. etiam
de ipsorum beatorum sp̃uum cognitione.
iam beatus sum. Non mediocriter in¬
quam ꝓfeci. quia didici abapło paradi¬
sum et tercium celum nominare:si etiã
non raptus cum apło.solis ex nominib
secreta cęlestia iam noui. et audici inef¬
fabilia uerba que non licet homini loqͥ.
Stultus ego qui iam sciens nomen deimei.
nescio quid adhuc suꝑfluo cotidie gemo:
frustra suspirans. et dicens cum ꝓpb̃a.
Uultum tuium dñe requiram. Et illud.
Quando ueniam et apparebo ance faci¬
em dei:Et ostende faciem tuam et salui
erimus. S quid est quod uobis facimꝰ.
qtiod nobis ficri nolimus : Hec nos utiq

Expanded text:
mentum inducitis, non posse videlicet mentum inducitis, non posse videlicet ignotos esse nobis, quorum et abbatis scilicet et ipsius monasterii nomen in nostris posuimus litteris; quasi mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaelis, Gabrielis, Raphaelis nomina nosse, quando ex solo auditu vocabulorum, etiam de ipsorum beatorum spirituum cognitione jam beatus sum. Non mediocriter, inquam, profeci quia didici ab Apostolo paradisum et tertium coelum nominare, si, etiam non raptus cum Apostolo, solis ex nominibus secreta coelestia jam novi, et audivi ineffabilia verba quae non licet homini loqui. Stultus ego, qui jam sciens nomen Dei mei, nescio quid adhuc superflue quotidie gemo, frustra suspirans et dicens cum Propheta: Vultum tuum, Domine, requiram ; et illud: Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? et: Ostende nobis faciem tuam, et salvi erimus . 3. Sed quid est quod vobis facimus, quod nobis fieri nolumus? Hoc nos utique
Abbreviated transcription (Latin):
S de ex cõmunicatione quid responde¬
bimus. quando uos inde uobis satisfaci¬
tis ꝓ nobis. scientes ꝓculdubio. prius
a nobis fuisse receptum.quam a uobis
excommunicatum : Cum aut̃e prius
susceptus. dum tamen regulariter
intorsistis: quod si recte factum sit. uos
uideritis. Restat gͥ sciendum. et hoc
tantum queritur inter nos: anracio¬
nabiliter susceptus fuerit. Et uos qui¬
dem qm̃ de ignoto monasterio mona¬
chum regulariter posse suscipi negare
non potestis: tr̃m nobis notum eẽ con¬
tenditis. Negamus: et non creditis.
Uerum si non creditis simpliciter negan¬
tib: credite uel iurantib. In ueritate
quȩ ds̃ est. uob̃ dicimus. nec nouimus
uos. nec noscimus: ignotorum seripta
suscepimus. ad ignotos rescripsimus.
Sensimus quidem stimulationes.
et inquietationes uras: s nec dum stimu¬
latores et inquietatores ipsos agnouimꝰ
Uos tamen ad conuincendum nos. de si¬
mulata ignorantia inuictissimum argu¬

Expanded text:
Sed de excommunicatione quid respondeSed de excommunicatione quid respondebimus, quando vos inde vobis satisfacitis pro nobis, scientes procul dubio prius a nobis fuisse receptum, quam a vobis excommunicatum? Cum autem prius susceptus, dum tamen regulariter,intorsistis; quod si recte factum sit, vos videritis. 2. Restat igitur sciendum, et hoc tantum quaeritur inter nos, an rationabiliter susceptus fuerit. Et vos quidem, quoniam de ignoto monasterio monachum regulariter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argu
Abbreviated transcription (Latin):
quiescere. S quia pͥorib mal. peiora
iunxistis. et rursus nob̃ iurgiorum
seminaria transmisistis. que absit
ut germinent. sicut nec pͥora germi¬
narunt in nobis: ne tamen non res¬
pondendo. culpam que non est cogno¬
scere uideamur. hoc etiam scdõ ad ea
que ꝓcaciter obicitis. ueraciter res¬
pondemus. Hoc dota nr̃a culpa est
quantum estimamus. Hec grandis illa
imuria quam uobis fecimus. quod
monachum solum. ꝑegrinum. pauꝑ¬
em.miserabilem. anime sue ꝑiculum
fugitantem. salutem suam sollicite
querentem. pulsantem. supplicantẽ.
suscepimts: seu quod talem taliter
susceptum. denuo sine causa non eicimꝰ
ut quod edificauimus. iterum destru¬
entes: p̃uaricatores. nos constituamꝰ.
hinc regulȩ. hinc canonũ hinc ipsiꝰ natu¬
rał legis tͣns gressores iudicam Opponitis
enim indignantes. cur ur̃m et a uobis
excommunicatum. nob̃ sociare p̃sũpsi¬
mus: quod utiq ab alio patinolimus.

Expanded text:
quiescere. Sed quia prioribus malis pejora quiescere. Sed quia prioribus malis pejora junxistis, et rursum nobis jurgiorum seminaria transmisistis quae absit ut germinent! sicut nec priora germinarunt in nobis, ne tamen, non respondendo, culpam, quae non est, agnoscere videamur, hoc etiam secundo ad ea quae procaciter objicitis, veraciter respondemus. Haec tota nostra culpa est, quantum aestimamus, haec grandis illa injuria quam vobis fecimus, quod monachum, solum, peregrinum, pauperem, miserabilem, animae suae periculum fugitantem, salutem suam sollicite quaerentem, pulsantem, supplicantem suscepimus; seu quod talem, taliter a nobis susceptum, denuo sine causa non ejicimus, ut, quod aedificavimus iterum destruentes, praevaricatores nos constituamus. Hinc Regulae, hinc canonum, hinc ipsius naturalis legis transgressores judicamur. Opponitis enim indignantes, cur vestrum et a vobis excommunicatum nobis sociare praesumpsimus, quod utique ab alio pati nolumus.
Abbreviated transcription (Latin):
lio fretus. fugio meam damnationẽ.:
non congregationem: ꝑditionem. non
religionem. Consulite salutem queren¬
ti: aꝑite pulsanti. Quius nos uidentes
constantiam. audientes causã. et nul¬
lam contra eam calumniam: annui¬
mus introitum ꝓbauimus susceptũ.
astrinximus ꝓbatum: tenemus pro¬
fessum. Nec intrare compulimus:
nec exire cogemus. Quamtus si eum
eiceremus. ad uos ut ipse asserit. non
rediret: s magis se adhuc a uobis elon¬
garet. De sinite gͦ fr̃s. de sinide tam
indebitis innoxios lacessere iurgis.
et cassis scriptitationib inquietare:
quia nec cumulatis etiam contume¬
liis ꝓuocari poterimus. ut uobis nisi
quod reuerentie est respondeamus.
nec minis exterreri. quo minus mo¬
nachum teneamus. quem regularit᷑
suscepisse nos credimus. Ad eos dem.
erat oboni fr̃s. sciꝑ querimo¬
nia ur̃a. priori nr̃a satifacti¬
one contentos eẽ debere: et
iam ab immeritorum infestatione

Expanded text:
lio fretus, fugio meam damnationem, lio fretus, fugio meam damnationem, non congregationem, perditionem, non religionem. Consulite salutem quaerenti, aperite pulsanti. » Cujus nos videntes constantiam, audientes causam, et nullam contra eum calumniam, annuimus introitum, probavimus susceptum, adstrinximus probatum, tenemus professum. Nec intrare compulimus, nec exire cogemus. Quamvis si eum ejiceremns, ad vos ut ipse asserit non rediret, sed magis se adhuc a vobis elongaret. Desinite ergo, fratres, desinite tam indebitis innoxios lacessere jurgiis, et cassis scriptitationibus inquietare: quia nec cumulatis etiam contumeliis provocari poterimus ut vobis, nisi quod reverentiae est, respondeamus, nec minis exterreri quominus monachum teneamus, quem regulariter suscepisse nos credimus. 69 EPISTOLA erat, o boni fratres, super querimonia vestra priori nostra satisfactione contentos esse debere, et jam ab immeritorum infestatione
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nos aliter erga p̃dictum frẽm ege¬
rimus. Nam cum ueniens se suscipi a
nobis humilicer postularet:pͥmo qui¬
dem repulsus. deinde ad monitꝰ est ut
ad monasterium suum rediret. S ille
non adquiescens. in uicinam nob̃ here¬
mum. se contulit ⁊ibiq .uii.ferme men¬
ses nullam interim passus calũnam:
quiete habitauit. S cum sibi tuttim
non crederet. quod solus degeret. pꝰ
pͥmam repulsam. id ipsum quod pͥ.
a nobis requirere non erubuit. Rur¬
sus nos admonentes eum de reditu.
cum causam suȩ abeo discessionis in¬
quireremꝰ: abbas inquit meus habe¬
bat me non monachum s medicum.
Cogebat seruire. immo ipse seruiebat
ꝑ me. non deo s seculo:quando ne
secularium maliuolentiam incurre¬
ret pͥncipum. mederi me compelle¬
bat etiam tirannis. raptorib excom¬
municatis. Quod anime mee ꝑieulũ
cum ei nunc pͥuatim. nunc palam.
suggessissem nec ꝓfecissem: quorũdã
tandem sapientium uirorum consi¬

Expanded text:
tamen nos aliter erga praedictum fratrem egetamen nos aliter erga praedictum fratrem egerimus Nam cum veniens se suscipi a nobis humiliter postularet, primo quidem repulsus, deinde admonitus est ut ad monasterium suum rediret. Sed ille non acquiescens, in vicinam nobis eremum se contulit, ibique septem ferme menses, nullam interim calumniam passus, quiete habitavit. Sed cum sibi tutum non crederet quod solus degeret, post primam repulsam, idipsum quod prius a nobis requirere non erubuit. Rursus nos admonentes eum de reditu, cum causam suae ab eo discessionis inquireremus: « Abbas, inquit, meus habebat me non monachum, sed medicum. Cogebat servire, imo ipse serviebat per me, non Deo, sed saeculo, quando, ne saecularium malevolentiam incurreret principum, mederi me compellebat etiam tyrannis, raptoribus, excommunicatis. Quod animae meae periculum cum ei nunc privatim nunc palam suggessisscm, nec profecissem, quorumdam tandem sapientium virorum consi