comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os increpat. ostendens: uñ possint laudare .s. si fu̾int
humiles. ibi. Precinite dño. Om̃s gͦ. tam maiores qͣm
minores: ad laudẽ inuitans: ate. Laudate dñm.
hoc dr om̃ib gentib Et qͣsi q̃reremꝰ: quare laudabimꝰ:
re. Ipsa enĩ laus dĩ: est nr̃a beatitudo. Et notandum:
qd ñ dix̃. qm̃ bona ẽ laus s ut laudis modũ expͥm̾et:
saren debet. etiã uocis laude int̾missa. Semꝑgͦ lau¬
dat: qui sẽꝑ bene oꝑat᷑. Qui uͦ male agit: blasphemat.
Hec laus: ꝑficiet᷑ in et̾na gła. ad qͣm ꝑuentͣi. mͦ exercea¬
ce in futuro erit. Et qͥa bonus ẽ p̃s. id̾o: ło nr̃o sit io¬

Expanded text:
os increpat, ostendens unde possint laudare, scilicet si fuerint humiles, ibi praecinite. Omnes ergo tam majores quam minores ad laudem invitans, ait: VERS.r omnibus gentibus. Et quasi quaereremus, quare laudabimus? re. Ipsa enim laus Dei est nostra beatitudo. Et notandum quod non dixit quoniam bona est laus, sed ut laudis modum exprimeretsare non debet etiam vocis laude intermissa. Semper ergo laudat, qui semper bene operatur. Qui vero male agit blasphemat. Haec laus perficietur in aeterna gloria, ad quam perventuri modo exerceaet in futuro erit. Et quia bonus est psalmus, ideo Deo nostra sit ju
Abbreviated transcription (Latin):
demini illl. re in conspectu ei. nec dubitent¬
quia mĩa est ei . gͦ: introite confidenter. ñ foris steti
ubi sunt hostes. Extra lupꝰ inuenit nos. Introite
facti: laudate eum a qͦ facti estis. uos accusando. qͥ
ce nr̃a accusatio ad laude ignoscentis ꝑtinet. De h

Expanded text:
i intrare in conspectu ejus, nec dubitetrdia est ei. Ergo introite confidenter, non foris stetis ubi sunt hostes, extra vos lupus invenit. Introite non a vobis facti; laudate eum a quo factis estis, vos accusando, quia et nostra accusatio ad laudem ignoscentis pertinet. De h
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dñs sit d̾s: S de cru¬
cifixo hoc dicit contra
uob̃. quẽ crucifixistis.
⁊ flagellastis. quia ip¬
se est d̃s. & hoc scitote.¬
& ipse fecit nos ⁊ ñ ip̃i
nos .i. omne bonũ nr̃m: ex eoest ñex nob̃. Ex eo est.
bonis opib gr̃e. uł de opib ereationis agit. ipse fe¬
eit nos ⁊ ñ ipi nos .i. ereauit nos. suxtaillud. Sma¬

Expanded text:
rucifixo hoc dixit contra vobis, quem crucifixistis, et flagellastis, quia e est Deus. Et hoc scitote: Ipse fecit nos et non ipsi nos, id est omne nostrum bonum ex eo est, non ex nobis: ex eo est, bonis operibus gratiae vel de operibus creationis agit. Ipse fecit nos et non ipsi nos, id est creavit nos, juxta illud: Om
Abbreviated transcription (Latin):
tis tius custodiendis.
pati. &e id̾o: ñ sũ turba¬
tus. Imꝓuisa turbas.
Integre custodit. qͦ
adu̾sa ñ metuit. Et̃
tam paratus sum:¬

Expanded text:
tis tuis custodiendis pati. Et ideo non sum turbatus. Improvisa turbant, integre custodit, qui adversa non metuit, et tam paratus sum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. impedim̃ta mini¬
alium. circũ plexi st̾
me. qͥ carne seruiole¬
gi pecci. m̃te seruiole¬
gidi. Pecc̃a sunt. qͣli
longa restis qͣmtra¬

Expanded text:
 impedimenta inimialium, circumplexi sunt me, qui carne servio legi peccati, mente servio legi Dei. Peccata sunt quasi longa restis, quam tra
Abbreviated transcription (Latin):
tiui tenem᷑. & sedemꝰ humiles: penitendo. confiten¬
uo. Sunt aut̃ ce alii: futuri ierłm ciues mente. qui
unt. habet enĩ babylonia: amatores suos. confulen¬
des paci tẽporali. & nichil ultra sꝑantes. totumq
gaudium suum ib figentes. & uidemus eos: ꝓ rẽpr¬
blica terrena: płimum laborantes. s quicunq in ea
ñ suꝑbe.s fidelit̾ u̾sant᷑: ut qͣntum intelligunt. fidẽ
exhibeant qͣm possunt: & qͥb possunt: eos ñ sinit dͥs
pire in babylonia. Predestinauit enĩ eos: ciues ierłm.
Intelligit caritatẽ. uł captiuitatẽ eoꝵ. & ostendit eiᷤ
aliam eiuitatẽ. ꝓ qͣ laborent. cui suspirent. ad quam.
⁊alios adhortentur. Uñ dicit dñs iħc. Qui in modico
fidelis ẽ. & in magno fidelis ẽ: & rursꝰ. Si ialieno
ficdeles fuistis. ur̃m quis dabit uob̃: De talib tñ:¬

Expanded text:
tivi tenemur et sedemus humiles, poenitendo, confitentivi tenemur et sedemus humiles, poenitendo, confitendo. Sunt autem et alii futuri Jerusalem cives mente, qui unt. Habet enim Babylonia amatores suos consulentes paci temporali, et nihil ultra sperantes, totumque gaudium suum ibi figentes, et videmus eos pro republica terrena plurimum laborantes. Sed quicunque in ea non superbe, sed fideliter versantur, ut quantum intelligunt, fidem exhibeant, quam possunt, et quibus possunt, eos non sinit Deus perire in Babylonia praedestinavit enim eos cives Jerusalem. Intelligit enim captivitatem eorum, et ostendit eis aliam civitatem pro qua laborent, cui suspirent, ad quam et alios adhortentur. Unde dicit Jesus: Qui in modico fidelis est, et in magno fidelis est . Et rursus: Si in alieno fideles
Abbreviated transcription (Latin):
tate facta a roma¬
nis. &. Ds uener̃t gentes. U agit᷑. de uastatione fac¬
ta subantiocho. hic aut̃:. de captiuitate facta: ana¬
bugodonosor. qͣm ierennas qͣdruplici alphabeto
plorauit ꝓpt̃ qd̾. titulꝰ huiꝰ psalmi. nomen eiꝰ ꝯti¬
situs: ꝓpt̾ ierennã. quia agit de captiuitate iudoꝵ
ce babylonia:. quarũ alt̾a afflixit alt̾am. atq captiua¬
loꝵ. ꝑmixte corpore. separatȩ corde .s. ierłm ⁊ babylo
ma. t̃ enetur aut̃ ierłm capriua:. in babyloma. s ñ
tota. Ciues enĩ eius: sunt angłi. om̃ismiseriȩ exortes:
s tenetur captiua scđm homines. p̃destinatos ad
głam. qui ꝑ pecc̃m captiui st̃: &e a patria ꝑ egrini. De
ea gͥ captiua ꝑ pecẽm: hic agit᷑. De reditu supra egit.
dr. te decet yminꝰ ds in syon. hic: Suꝑ flumina baby¬
lonis illic sedimꝰ & fleuimꝰ. Si enĩciues sumus de syoni:
uiatrus ierłm stamꝰ spe. s hic: in ista babylonia:
.i. in confusione huiꝰ scłi. ñ ut ciues habitamꝰ. s cap¬

Expanded text:
tate facta a Romanis; et: Deus, venerunt gentes , ubi agitur de vastatione facta sub Antiocho . Hic autem agitur de captivitate facta a Nabuchodonosor , quam Jeremias quadruplici alphabeto deploravit, propter quod titulus hujus psalmi nomen ejus contist juxta, Jeremiam, quia agit de captivitate Judaeorum, Jerusalem et Babylonia, quarum altera afflixit alteram, atque captivalorum, permistae corpore, sepaem captiva in Babylonia, sed non tota. Cives enim ejus sunt angeli omnis miseriae extorres; sed tenetur captiva secundum homines praedestinatos ad gloriam, qui per peccatum captivi sunt, et a patria peregrini. De ea igitur captiva hic agitur; de reatu vero supra egit  Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hic: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus. Si enim cives sumus de Sion, in atriis Jerusalem stamus spe; sed hic in ista Babylonia, id est in confusione hujus saeculi, non cives habitamus, sed cap
Abbreviated transcription (Latin):
earni retͥbuere: beatoꝵ est. qui etiam paruulos qͥ
ex carne nascunt᷑ .i. ialos motꝰ añ quã crescant:
retinent. ne sint lib̾i. & allidunt ad petram. xp̃m.
tio. Ut enim babyloma:. natos in mundo dum par¬
uul sunt: parentũ ce scłi huiꝰ suffocat errorib ita
qͥ iam iuuenes sunt data agnitione dĩ. paruulos
babylonis allidunt .i. nascentes cuꝑiditates: ante¬
qͣm robur acerpiant. sic: faciliꝰ uncunt᷑ .s. dũ parue
sunt. s & maiores: ad petram occidende sunt:

Expanded text:
carni retribuere, beatorum est, qui etiam parvulos qui ex carne nascuntur, id est malos motus, antequam crescant, retinent, ne sint liberi, et allidunt ad petram Christum, o. Augustinus: Ut enim Babylonia natos in mundo, dum parvi sunt, parentum et saeculi hujus suffocat erroribus, ita qui jam juvenes sunt, data agnitione Dei, parvulos Babylonis allidunt, id est nascentesquam robur accipiant, sic facilius vincuntur, sed et majores ad petram occidendae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bis: uidet᷑ ds hec
p̾sentia negligere.
ubi indiscrete. bona ⁊⁊ mala. bonis ⁊ malis dantur
& amplius bona malis. &e mala bonis. uł uidec.
eque bonos ⁊ malos habere. uł etrã ampliꝰ malis
fauere. ꝓpt̾ hoc: homines infirmi adu̾sus d̾m nuił
murmurant. & impatientes. quasi frustra sint
boni. uł mala aꝑte agunt similes leoni. uł siti¬
more hominui non audent: tũ intꝰ habent sum¬
laro ae muenta occasione uocendĩ

Expanded text:
bis, videtur Deus haec praesentia negligere, ubi indiscrete bona et mala bonis et malis dantur, et amplius bona malis et mala bonis. Vel videtur aeque malos et bonos habere, vel etiam amplius malis favere. Propter hoc homines infirmi adversus Deum murmurant, et impatientes quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, simlupo, et inventa occasione nocendi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm diu̾tar. sic̃ imperator p̃scribit miltab sns¬
trio uiam carꝑant. nec uoluntaria captendeo¬
dext̾am uł ad sinistram ut & dñs. legẽ uiandio
meantib filiis isrł dedit. p̃eedens eos. in eolupa
nubis in die. & ignis in noc̾te. q̃ cum añ ibat ip
sequebant᷑. & eũ stabat. uł euanebat. ipsimora¬
bant᷑ in castris. Lex gͦ uiandi: erat eis columpna
habet agendo. exqͥrit ꝓficiendo. Uł semꝑ exquii¬
ne. qr uet̾em etiã lege̾: iste uult scire. quamsi¬
bi poni petit. ñ ut scd̾m litt̾am sciat. s ut m¬

Expanded text:
nusquam divertar, sicut imperator praescribit militibus strio viam carpant, nec voluntaria captent codexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi meantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . Lex ergo viandi erat eis columna ihabet agendo, exquirit proficiendo. Vel semper exquirine, quia veterem etiam legem vult iste scire, quam sibi poni petit, non ut secundum litteram sciat, sed ut i
Abbreviated transcription (Latin):
quia hic u̾sus exponit: quomͦ suꝑtꝰ dictum sit: elegi
ñ sũ oblitus. adhesi. dũait. cum dilatast eor meũ.
In hac quinta
xp̃o ueniente. sibi¬
qͥ uet̾em tenuit: no

Expanded text:
quia hic versus exponit, quomodo superius dictum sit, elegi, non sum oblitus. Dum ait, cum dilatasti cor meum, In hac quinta sto veniente sibierem tenuit, no
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ sathanas petiuit apłos uexare sic̃ triticũ. Hec
unt᷑. Et est. Merito fui memor. & custodiui legẽ tuã.
qͥa hec nox: in qͣ multȩ tẽptationes oriuntur: fac
quo uicio. cecidit homo in hanc noctẽ. Uñ post dicte
Bonũ est mͥ. qd̾ humiliasti me. ut discam iustificatio¬
nes tuas. S qͣre hoc : quia exqͥsiui iustificationes tuaꝰ
ñ meas.iustificatus sum gratis: ꝑ gr̃am. Uł hoc ꝓ¬
ci potuit. hec facta ẽ mͥ. tanqͣm dictum eẽt: hoc fac¬
tũ est mͥ. Et ẽ sensꝰ. hoc qd̃ supͣ dixi s. qd̾ memor fui:

Expanded text:
triticum. Haectiones. Et est, merito fui memor, Et custodivi legem tuam, quia haec nox in qua multae tentationes oriuntur, factquo vitio cecidit homo in hanc noctem. Unde post dicit: Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas; sed quare hoc? n meas. Justificatus sum gratis per gratiam Vel hoc pci potuit, haec facta est mihi: tanquam dictum esset, hoc factum est mihi. Et est sensus hoc quod supra dixi, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
uertistim eruditionẽ.
meis. Et ẽ humiliasti
nib exereuisti. ut dis
dilectionem: ubi suauitas est: Seqͥtur. Bonũ¬

Expanded text:
ditionem. meis . Et est: Humiliasti nibus exercuisti, ut discdilectionem, ubi suavitas est, VERS. 8 72
Abbreviated transcription (Latin):
tradicendo. Nonissi¬
ma tẽpora antixp̃i. designat. qñ hec quȩ mͦ pre¬
muntur metu: in lib̾am uocem erumpent. q̃ uox
qr irrationabilis erit. magis sonitus quã loculo
dicit᷑. Sequit᷑. & qui oderunt te .4. d. Id̾o ne cõpesca¬
ris. & .i. quia. qui oderunt te. iam dui. ñ nouit:
extulerunt caput .i. tunc leuabunt capit. ñca¬
pita. s illud caput. qd̾ extollitur supra omne qd̾
runt: plures sunt. s unum ẽ caput eoꝵ . s antixp̃e

Expanded text:
tradicendo. Novissima tempora Antichristi designat, quando haec quae modo premuntur metu, in liberam vocem erumpent. Quae vox quia irrationabilis erit, magis sonitus quam 186 locutio dicitur, et qui oderunt te. Quasi dicat: Ideo ne compescaris, et, id est quia, qui oderunt te jam diu, non noviter extulerunt caput, id est tunc levabunt caput, non capita. Sed illud caput quod extollitur supra omne quod runt, plures sunt; sed unum est caput eorum, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̾curret ante eum.
parans eiuiã. Prima ho¬
minis iusticia ẽ: ut pu¬
se bonũ. & hec ẽ uia d̾o.¬
llO ut ueniat ad cum Qͥ
enĩ pecc̃a sua odit:
iam incipit eẽ similis do: qͥ eaodit. fac gͦ te simiłe¬

Expanded text:
curret, ante eum, parans ei viam. Prima hominis justitia est ut puse bonum. Et haec est via Deo, ut veniat ad eum. Qui enim peccata sua odit, jam incipit esse similis Deo, q
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ hec. scire. Id̾o doce: ꝙ mandatis tus eredidi
Conuenientiꝰ uidetur dixisse: mandatis obediu
Mandatis enĩ ꝯuenit obedire: qr mandata faci¬
enda suscipimꝰ. ꝓmissis: ꝯuenit crede. s ⁊ ꝯgrue
aliqͥs homo. licet ꝑ hor̃em ministrata sint. Et est
sens. fides: qͣ credidi. ista tua ẽẽ mandata: impetret
ita. bonitatẽ fecisti. Dico: doce me iustificationes
Quas: non alias q̃ro: s qͣs aliis fecisti. Iocunditatẽ

Expanded text:
facere, haec scire. Ideo docet, quia, mandatis tuis credidi. facere, haec scire. Ideo docet, quia, mandatis tuis credidi. Convenientius videretur dixisse, mandatis obedivi. Mandatis enim convenit obedire, quia mandata facienda suscepimus; promissis convenit credere; sed congrue aliquis homo, licet per hominem ministrata sint. Et est sensus; Fides qua credidi ista, tua esse mandata, impetret ita; Bonitatem fecisti, dico, doce me justificationes: quas? non alias quaero, sed quas aliis fecisti. Jucunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
augeatur: Hanc
me bonitatẽ .i. caritatẽ in spira. ⁊ disciplinã doce.
.i. patientiã da. qͣsi a do sit dulcedo boni. ut amo¬
re d̾i uł ꝓximi. quas libet feram passiones. ⁊scien¬
tiã doce me .i. mntem illumina. Cum enĩ tanta est
eatitas ut tribulatione ñ possit extingui. tunc
mo innoteseit. qͣ scit. quid merutte. os acrept a
possit. uł ñ. Et nota. qd̾art. doce. Aluide oocere
altud dicere. Non est doce s dice. ubi nemodiscit¬
ceret.Uñd̾r. et aperuit illis sensũ ut intelligent
scripturas. Docet gͦ bonitatẽ: inspirando dileco¬
onẽ. Hec enĩ ñ docetur: sinon det᷑ docet disciplia.
tẽꝑando tribulationẽ emendatoriã. q̃ non audiea¬
do. uł legendo. uł cogitando discit᷑. s expiendo. do¬
cet scientiã: in sinuando cognitionẽ. Hec eñ docen¬
dodatur. Quid enĩ aluid ẽ doce. qͣscientiã dare: Do¬
cet aut̃ d̃s: ⁊ scire scienda: inspirando uitatem. &
face facienda: inspirando suauitatẽ. docet gͦ illa

Expanded text:
augeatur? hanc me bonitatem, id est charitatem inspira; et disciplinam doce, id est patientiam da, quasi a Deo sit dulcedo boni, ut amore Dei et proximi quaslibet feram passiones; et scientiam doce me, id est mentem illumina. Cum enim tanta est charitas, ut tribulatione non possit exstingui, tunc mo innotescit, quia scit quid meruit, et accepit quid possit; vel non. Et nota quod ait, doce; aliud est docere, aliud est dicere. Non est docere vel dicere, ubi nemo discitceret. Unde dicitur; Et aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas : Docet ergo bonitatem inspirando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur, sed experiendo docet scientiam insinuando cognitionem: haec enim docendo datur. Quid enim aliud est docere, nisi scientiam dare? Docet autem Deus et scire scienda, inspirando veritatem; et facere facienda, inspirando suavitatem. Docet ergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
fitemini. ⁊ c. usꝙ ibi. mementote mirab̾. ubi ẽ sed̾a
a laude incipiens: quam tytulus prenotat: ait:
mante. Non enĩ ẽ speciosa laus more peccatoris.
Premissa laude: sequit᷑ inuocatio: ut petat desi¬
derata. & inuocate nom̃ etꝰ quia laudans audietur.
Congrius ordo est iste. ut pri. sit laus. npostea:
inuocatio. Uñ alibi. Confitebimur t̾ d̾s ꝯfitebim᷑.

Expanded text:
fitemini, etc., usque ibi, mementote mirabilium, ubi est pfitemini, etc., usque ibi, mementote mirabilium, ubi est pta ergo a laude incipiens, quam titulus praenotat, ait:mante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post invocatio. Unde alibi: Confitebimur tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio: sicit in hoc psalmo: beneficia di nar
rantur. que ꝯtulit sp̃uali semini abrahe. Hic erĩ¬
ꝓpb̾a cõmendat bonos in illo ppło isrł. qui cũ aliis
fidelib sunt uerum semen abrahȩ. filii ꝓmissio¬
incipit. Intentione: monet ad laud̃e. Modꝰ s ex
sunt partitiones. Sic enĩ partit᷑ hunc ꝑsalmũ
aus̃. cui ꝯsentit cassiodorꝰ. nisi qd̾ sextam partem
alib facit qͣm augꝰ. qd̾ in lectione ꝑsalmi: suo lo¬
co monstrabitur. Primo: ut in u̾bis ext̾iorib. in¬
tellectũ int̾orẽ uideas: quasi in corpore aĩam. am¬
monet semen abrahȩ .i. filios ꝑmissionis. ꝑtinen¬
tes ad ħereditatẽ testam̃ti et̾ni. ut ipsum d̾m
tanqͣm hereditatẽ eligant. &e gratis ꝓ eotm̃. oe ñ¬
paliquo extra eum: colant. & hoc faciant: laudan¬
tes. inuocantes amnunciãtes. nec in sua: s in eiꝰ gła ꝑ
fidẽ bene oꝑantes. spe gaudentes. caritate feruen¬
tes. & hoc totum: sonat psalmus his uerbis. Con¬

Expanded text:
exrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic eniendat propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae, filii promissioincipit. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectum videas interiorem, quasi in corpore animam admonet semen Abrahae, id est filios promissionis, pertinentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc faciant, laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in sua, sed in ejus gloria per fidem, bene operantes, spe gaudentes, charitate ferventes. Et hoc totum sonat psalmus, his verbis, con
Abbreviated transcription (Latin):
mali ẽ: in suꝑbis. Non¬
enĩ satis ẽ eis qd̃ impii
sunt: inisietiã impios
faciant. Imꝙ gͦ agebãt
impii erant: s etiã pios ꝑsequendo.¬
n ALN. impios eẽ cogebant. Maximũ pecc̃m
in hor̃e suꝑbia ẽ. qr m̃ manauit nr̃i origo delict.
hoc telo nos pͥmum diabolus uulnaure ⁊ ꝑculit.
Nisi enĩ homo suasione serpentis deceptꝰ: sic̃ d̾s
eẽ uoluisset: &e suis ñ contentꝰ finib int̾dicta te¬
merasset nunqͣm feralis eulpe ad nos tͣnsisset he¬
ditas. Demꝙ: hoc pecẽo cecidit ipse diabolꝰ. dũen
lis altissimo: consortio cecidte angłico. cuiꝰ ctimi¬
nis digna mercede dampnatꝰ: hoĩem sibi par¬
ticipem requisuit. mn quẽ. ꝯsortum suȩ trans¬

Expanded text:
mali in superbis. Nonenim satis est eis quod impii sunt, nisi etiam impios faciant. Inique ergo agebant impii erant, sed etiam pios persequendo impios esse cogebant. Maximum peccatum in homine superbia est, quia inde manavit nostri origo delicti. Hoc telo nos primum diabolus vulneravit et perculit. Nisi enim homo persuasione serpentis deceptus, sicut Deus esse voluisset, et suis non contentus finibus interdicta temerasset, nunquam feralis culpae ad nos transisset haereditas. Denique hoc peccato ipse cecidit diabolus. Dum enim lis Altissimo , consortiis excidit angelorum: cujus criminis digna mercede damnatus, hominem sibi participem requisivit, in quem consortium suae trans
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃tis: canat
bilis. uł in bello sumtt
sid̾ata iuxta usum humanoꝵ actinim: figuralit̾ ib
dicunt᷑. laudes di ꝑsonare. In tuba enĩ rex eẽ sigrat᷑.
i psalt̾io. ds. In cythara: sponsꝰ Et est sensꝰ. lauda¬

Expanded text:
instrumentis canat bilis, vel in bello sumitusiderata, juxta usum humanorum actuum, figuraliter ibi dicuntur laudes Dei personare. In tuba enim rex esse significatur; in psalterio, D
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc etiã ꝑtinet i ad hos tres statꝰ designandos:
qd̾ dñs ait in euangłio. Eece eicio demonia ⁊ sani¬
nitates ꝑficio hodie & cras. & t̾cia die consummor¬
nabit. Quos status: etiam in sua passione. ⁊ dor¬
mitatione: &e uigilatione: ostendit. In cruce pa¬
tiendo. de diabolo triumphauit. In sepulchro:
quieutt. && in resurrectione. exaltauit. Ita &e nospe¬
intentia qua diabolum uincimus: cruciat. Iusti¬
cia qua a malis quiescimus: tranquillat. uita ȩt̾na
ubiuidetur ds sicut est: glorificat atq iocundat.
Penitentiȩ gͥ uox est: miserere mei d̃s. Iusticiȩ uox
est iniscdiam &e iudicium cantabotͥ dñe. Uitȩ
et̾nȩ uox est: omnis sp̃s laudet dominum:

Expanded text:
andos, quod Dominus ait in Evangelio: Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia die consummornabit. Quos status etiam in sua passione et dormitatione et evigilatione ostendit. In cruce enim patiendo, de diabolo triumphavit, in sepulcro quievit, in resurrectione exsultavit: ita et nos poenitentia qua vincimus diabolum, cruciat. Justitia qua a malis quiescimus, tranquillat. Vita aeterna, ubi videtur Deus sicut est, glorificat atque jucundat. Poenitentiae igitur vox est: Miserere mei, Deus. Justitiae vox est: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Vitae aeternae vox est: Omnis s
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu tuo .i. qi d̾s dignatus ẽ intendere.
qui illuminat. ⁊ errores fugat. qd̾ si faciem au̾tis¬
set: fierem conturbatus. nec ea custodirẽ. sd̾o ait.
om̃s uiȩ meȩ sunt in conspectu tuo. quia aliter
nulla uia bona est: nisi quam d̾s illuminat:¬

Expanded text:
id est, quia Deus dignatus est intendere, qui illuminat, et errores fugat. Quod si faciem avertisset, fierem turbatus, nec ea custodirem Ambr.. Ideo ait: omnes viae meae sunt in conspectu tuo, quia aliter nulla via bona est, nisi quam Deus illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ dixerat. mandata
dilexi. &e pꝰt. testimo¬
nunc: simul utraq ponit: ut ut᷑q¬
Tl TO: simul custodita scires: cũ att. serua
cont᷑ quos fortit̾ sunt custodienda testimonia:

Expanded text:
supradixerat mandata dilexi, et post, testimonunc simul utraque ponit, ut utraque custodita scires, cum ait, servavcontra quos fortiter sunt custodienda testimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
Crassitudo enĩt̾re: qñ eructuat: aerẽ corrumot¬
& tunc lues in hominib late diffundit᷑. Sie snb
eoꝵ tabe malicie suȩ: corpora martirũ sauciat. qui
bit illis oratio mea. & u̾e. Qm̃ ipsi audient ula na
Predestinati aiẽ ad uitam: audient aure auditsas
penetrent corda.⁊ id̾o audient ea. or returrentioad
adam: eiꝰq excessũ recolentes: dicent. ad̃a fuit pdto
pauit. s sicut agͥcola eam ꝓscindit. ne ult᷑ liu¬
riet: ita: dissipata st̃ ossa nr̃a a d̾o .i. d̾s dissipaut

Expanded text:
Crassitudo enim terrae quando eructat, aerem corrumpit, et tunc lues in hominibus late diffunditur; sic superbia eorum tabe malitiae suae corpora martyrum sauciat, qui bit illis oratio mea, et vere quia ipsi verba mea Praedestinati autem ad vitam audient aure audiendi ntiam habent ut penetrent corda. Et ideo audient ea, et recurrentes ad Adam, ejusque excessum recolentes, dicent: Adam fuit perditio pavit: sed sicut agricola eam proscindit, ne ultra luxuriet, ita dissipata sunt ossa nostra a Deo, id est Deus dissipavit
Abbreviated transcription (Latin):
dico: moysi .i. illa ostendens. ⁊ tractans: que lex ꝑ
moysen data: sub uelamine continebat. Uł ẽ ora¬
tio moysi .i. hoc dauid orat in ipso psalmo: qd̾
&̾ moyses ante orauit. Moysi dico. hominis di
P rimo: et̾num refugium ꝓponit tẽꝑali homini.
Scd̾o: exponit infirmitatem hominis. petens ei¬
subueniri ibi. Ne au̾tas. ĩ cio. orat &e affirmat lib̾a¬
tionẽ. ibi. Dext̾am tuã. In ꝑsona gͦ eccłiȩ loquens:
ẽ. nob̃ cepit eẽ: qd̾ non erat. ita plene.s.i. refugiuĩ
nullitñ accidenti subiectus. es refigium dico: age.¬
neratione ingen̾ationẽ .i. in om̃i gen̾atione. uł
in duab gen̾ationib .s. in uet̾. cuiꝰ ille moyses

Expanded text:
dico, Mosi, id est illa ostendens et tractans, quae lex per dico, Mosi, id est illa ostendens et tractans, quae lex per Mosen data sub velamine continebat. Vel est oratio Mosi, id est hoc David orat in hoc psalmo, quod et Moses ante oravit. Mosi dico, hominis Deimo aeternum refugium proponit temporali homini. Secundo exponit infirmitatem hominis, ei petens subveniri, ibi, ne avertas. Tertio orat et affirmat liberationem, ibi, dexteram tuam. In persona ergo Ecclesiae loquens, est, nobis coepit esse, quod non erat ita plene, scilicet refugium. Nulli tamen accidenti subjectus es refugium. A generatione in generationem, id est in omni generatione, vel in duabus generationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
S dei. Psalmus iste. t̾¬
cius ẽ eoꝵ quinoĩe
orationis pretitulan¬
tur. dr̃ aut̃ oratio
moysi: qͥ fuit mini¬
ster uet̾is testam̃ti:
quam dispensatio¬
nẽ. iste psalmꝰ inspiciendꝰ ẽ. ñ. qd̾ moy ses eum:
conscripserit. S quia in hoc psalmo tractant᷑.
que in uet̾ testam̃to ꝑ moysen dato. ꝯtinentur
Id̃o: dicitur oratio moysi. Cum eñ uita uetus. &
noua &e uita mortalis: &e uita uitalis: ce anni qui
ꝓ nichilo habent᷑. ce dies quib implebun᷑ miscd̾ia¬
& leticia: & pena pͥmi hoĩs: &e regnũ sedi: hic a¬
ꝑte distingant᷑. congrue noĩe moysi intitulat᷑
p̃s. ut eis qui recte scrutant᷑ scripturas: intime¬
tur: lege̾ que ꝑ moysen data est: ubi t̾rena p̃¬
mia uidentur ꝓmitti: hab̃re aliquid tale sub
uelamento. quale iste psalmꝰ oftendit. Cũ aut̃
quisq transit ad xp̃m. tollitur uelam̃. & reue¬
lantur ocħ eius. ut ꝯsid̾et mirabilia de lege dei.
Et est sensꝰ tytuli. Psalmꝰ iste: est oratio. Oratio

Expanded text:
, Aug. Psalmus iste tertius est eorum, qui nomine orationis praetitulantur. Dicitur autem oratio Mosi, qui fuit minister Veteris Testamenti, quam dispensationem iste psalmus inspiciendus est, non quod Moses eum conscripserit, sed quia, in hoc psalmo tractantur quae in Veteri Testamento per Mosen data continentur. Ideo dicitur oratio Mosi. Cum enim vita vetus et nova, et vita mortalis et vita vitalis, et anni qui pro nihilo habentetitia, et poena primi hominis, et regnum saeculi, hic aperte distinguantur, congrue nomine Mosi titulatur psalmus, ut eis qui recte scrutantur Scripturas intimetur legem quae per Mosen data est, ubi terrena praemia videntur promitti, habere aliquid tale sub velamento, quale psalmus iste ostendit. Cum autem quisque transit ad Christum, tollitur velamen, et revelantur oculi ejus, ut consideret mirabilia de lege Dei. Et est sensus tituli; Psalmus iste est oratio; oratio,
Abbreviated transcription (Latin):
tulis habent. de bona oꝑatione: &e mentis iocun¬
ditate: agunt. sicut iste psalmꝰ. filii aut̾ chore.
sicut supra diximus: sunt filii crucis. filii passio¬
nis. De quo: supra plene tractatũ est. & quid sit
in finẽ: supra expositum est. Quod aut̃ sequit᷑ ꝓ
melech ad respondeudum. hoc inusitatũ hab̾et
iste tytulꝰ. Melech aut̃. int̾pretat᷑ chorus. qui dr
ad respondendum: ut canenti .i. alicui p̃einenti¬
s alios quoꝙ psalmos credendũ est eẽ cantatos.
Itaenĩ in huris psalmi & alioꝵ cantu factũ est:
ut p̃cinenti chorus respond̾et. quãuis alii alios
tytulos acceꝑint. S hoc factum existimo: causa
uarietatis. qua fastidium leuaret᷑ Tytul enĩ

Expanded text:
tulis habent de bona operatione et mentis jocundidate agunt, sicut iste psalmus. Filii autem Core, sicut supra diximus sunt filii crucis, filii passionis, de quo supra plene tractatum est, et quid sit, in finem, supra expositum est. Quod autem sequitur pro Maeleth ad respondendum, hoc inusitatum habet iste titulus. Maeleth autem interpretatur chorus, qui dicitur ad respondendum, ut canenti chorus consonased alios quoque psalmos credendum est esse cantatos. Ita enim in hujus psalmi et aliorum cantu factum est ut praecinenti chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim
Abbreviated transcription (Latin):
deletis pec̾cis: In
iudicia di laudat. &¬
eloquia ignita ue¬
nerat᷑ petens intellectum. uñ uiuat. ⁊ se ꝯsolet᷑
Uñ. congrue huic octonario p̃mittit᷑ litt̾a: Sade.
que int̾pretatur ꝯsolatio. Qui enĩ supra tristis de
errore. lacrimas effundebat: hic ꝯsolatur se ꝑui
sticiã dĩ. Et bene pt lacrimas ꝑfluentes: &e graueᷤᷤ
fletus doloris: ꝯsolatio sequitur q̃ triplex ẽ.Nã
&e qui m dolore sunt: ꝯsolatione indigent: quȩ fit
ꝑ mĩam di. Et qui penas criminũ luerunt:. spe¬
rant ueniam. & qui lacrimis delieta lauerunt.
recolentes illud: quia ñ obliuiscit᷑ misereri ds.
&e attendunt. di iusticiam. Quid̾a enĩ in peceis sũt

Expanded text:
deletis peccatis, in judicia Dei laudat, et eloquia ignita veneratur; petens intellectum unde vivat, et se consoletur. Unde congrue huic octonario praeponitur littera sade quae interpretatur consolatio. Qui enim supra tristis de errore, lacrymas effundebat, hic consolatur se per justitiam Dei. Et bene post lacrymas profluentes, et graves fletus doloris consolatio sequitur, quae triplex est; nam et qui in dolore sunt, consolatione indigent, quae fitiam Dei: et qui poenas criminum luerunt, sperant veniam, et qui lacrymis delicta luerunt, recolentes illud, quia non obliviscitur misereri Deus . et attendunt D
Abbreviated transcription (Latin):
ut imiter eos. quib eqͣri: sic̃ laude: nunc. ita dig¬
nitate post: expecto. hii aut̃. in laude d̃i nichil
aliud sͥ ꝓponunt: qͣm ipsũ. In conspectu gͦ angłoꝵ:¬
.i. in ea puritate qͣ te angłi conspiciunt: ce laudant.
.s. ut in te solo sͥ aeqͥescant: ego psallam tͥ. Iñ moyses
iubet᷑ construere tab̾nacłm dño: scd̾m exemplar:
ei monstratum in monte. & adorabo ad.tẽ. sane t¬
Eccliagͦ. sursum. eccłia: deorsũ. s si gaudent de sp̃ua¬

Expanded text:
ut imiter eos, quibus aequari sicut laude nunc, ita dignitate post exspecto. Hi autem in laude Dei nihil aliud sibi proponunt quam ipsum Deum. In conspectu ergo ang in ea puritate qua te angeli conspiciunt et laudant, scilicet ut in te solo sibi acquiescant, ego psallam tibi. Inde et Moses jubetur construere tabernaculum Domino, secundum exemplum quod ei monstratum est in monte . Et adorEcclesia ergo sursum, Ecclesia deorsum. Sed si gaudent de spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
Tuba: concrepet regi.¬
psalt̾ium. canat deo.
cythara cũ reliquis¬
instrum̃tis: canat
bilis. uł in bello sumtt
sid̾ata iuxta usum humanoꝵ actinim: figuralit̾ ib
dicunt᷑. laudes di ꝑsonare. In tuba enĩ rex eẽ sigrat᷑.
i psalt̾io. ds. In cythara: sponsꝰ Et est sensꝰ. lauda¬

Expanded text:
Tuba concrepet regi,psalterium canat Deo: cithara cum reliquisinstrumentis canat bilis, vel in bello sumitusiderata, juxta usum humanorum actuum, figuraliter ibi dicuntur laudes Dei personare. In tuba enim rex esse significatur; in psalterio, D
Abbreviated transcription (Latin):
ut añ quam exponant ꝑicła. dicant se lib̾atos:
&e ꝑ quẽ. sic. ssi quia dñs erat in nob̃. Iam secuis
hoc dicunt. respicientes. quȩ passi sunt. & quot tͦ¬
sierunt &e qͦ ueuerunt & hoc qd dico. dicit ñ
mecũ isrł. qͥa iam euasit. hoc. s. dicat: s¬

Expanded text:
ut antequam exponant pericula, dicant se liberatos, et per quem, sic: Nisi quia Dominus erat in nobis. Jam securi hoc dicunt respicientes quae passi sunt, et quot transilierunt, et quo venerunt. Et hoc est quod dico. Dicat nunc mecum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ne. qr ira &e imudia udicio carent. un sa¬
Torrens est. fluit cũ impetu. s cito transi¬
Correntẽ
absorbuisser

Expanded text:
ne, quia ira et invidia judicio carent. Undt ista aqua? torrens est, fluit cum impetu, sed cito transiTorrentem a
Abbreviated transcription (Latin):
i. habundant passiones: in quib despecti sumꝰ. Ire¬
det᷑ eni a tenente qd̾ amat: qui sꝑat ñ iusa e ei d̃r
Quid credis insane: Uides qd̃ credis: Reu̾sus ẽ aliqͥs
ab inferis: & retulit tͥ quid ibi agit᷑ : Ecce: qd ego
amo: uideo ⁊ fruor. Dem̃: exaggerando. subdit

Expanded text:
est abundant passiones, in quibus despecti sumus. Irridetur enim a tenente quod amat, qui sperat non visa, et ei dicitur: Quid credis, insane? vides, quid credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi, quid ibi agitur? ecce quod ego amo, video et fruor. Deinde exaggerando subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nota quia iam ell¬
ei ñ adheserunt nisi
bom. Et̃ quasiali¬
quis diceret. quia¬
tibi ñ adherent nisi
boni. Cur gͦ malos

Expanded text:
nota quia jam enei non adhaeserunt nisi ni. Et quasi aliquis diceret: Quiatibi non adhaerent nisi boni, cur ergo malos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is homo mendax
ẽ. ex se. hoc. iste in extasi cognouit. Magnum erĩ
ẽ siquis se imprudentẽ attendit. Et dicit᷑ hic ex¬
tasis. cum mens ñ pauore alienatur: s aliqua
inspiration ẽ reuelationis. sursũ asumitur. Et

Expanded text:
omnis homo mendax est ex se. Hoc iste in exstasi cognovit. Magnum enim est, si quis se imprudentem attendit. Et dicitur hic exstasis, cum mens non pavore alienatur, sed aliqua inspiratione revelationis sursum assumitur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ si sꝑaret᷑ impunitas. Mallet enĩ licere: & dolet
ñ licere. qd lex uetat. qi ñ sp̃ualit̃ delectat᷑ eiꝰ bono.
s carualit᷑. Malum metuit: qd̾ minat᷑. Caritas aut̃
peccare timet. etiam si sequat᷑ impunitas. & ẽ sensꝰ
Damͥ castum timorẽ. quo ofigant᷑ carnalia uicia.
ad quem petendũ. me qͣsi pedagogꝰ. timor legis
ꝑduxit. quo timore: a indiciis tuis timui:¬

Expanded text:
let enim licere, et dolet non licere, quia lex vetat, quia non spiritualiter delectatur ejus bono, sed carnaliter malum metuit quod minatur: charitas autem peccare timet, etiam si sequatur impunitas. Et est sensus: Da mihi castum timorem, quo configantur carnalia vitia, ad quem petendum me quasi paedagogus, timor legis perduxit; quo timore, a judiciis tuis timui
Abbreviated transcription (Latin):
re tuo casto: qͥ fo¬
quo pena timet᷑. ñ amatur iusticia.¬
timul. carnesmeas. ut xp̃o ꝯfirus sim eru¬
ꝙ timore. timui enĩ a iudiciistuis. Et ẽ sens̃. Ita un¬
ꝑle me timore: ⁊ ꝑfice mͥ hc̃ timorẽ quẽ habeo ⁊t
sufficiat crucifigendis carnib i. ut uelĩ ⁊ ualeã.
patibulum crucis ⁊uȩ imitari. carnes: ꝓ tuo noĩe
marcirii claus ꝯfigendas. tradendo. Wł tea potꝰ.
timore.t. casto: qui ꝑmanet in ȩt̾num: ꝯfige car.
meas .i. compͥme carnalia desid̾ia. carnales ocu¬
lum religa. ut latronẽ. uł feram s ofige. Quidili¬
git testimonia. configit carnes suas. Ido dico timo¬
re tuo qr timor legis hoc non ualet efficere. Iam
enĩ timui. a iudiciis tuis. cũ lex minaret᷑ penã .i. ti¬
mor legis seruilis: pedagogꝰ in me p̃cessit. s ñ cru

Expanded text:
o casto, qui foquo poena timetur, non amatur justitia; carnes meas, ut Christo confixus sim cruci, timore: Timui enim a judiciis tuis. Ita imple me timore, et perfice mihi hunc timorem quem habeo, ut sufficiat crucifigendis carnibus, id est ut velim et valeam patibulum crucis tuae imitari, carnes pro tuo nomine martyrii clavis configendas tradendo. Vel ita potius, timore tuo, casto, qui permanet in aeternum, confige carnes meas, id est comprime carnalia desideria, carnales conculum religa ut latronem vel feram, sed confige. Qui diligit testimonia, configit carnes suas. Ideo dico, timore tuo, quia timor legis hoc non valet efficere. Jam enim timui a judiciis tuis, cum lex minaretur poenam, id est timor legis servilis paedagogus in me praecessit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ce alii scelerati. Aliud ẽ gͦ.
pati iniuriã. aliud: pati
suppliciũ. Supplicium enĩ iure quis patit᷑. Iniuria aũ.
&e corporalem. esurientib. de quib dr̃ beati qui esurius̃
& sitiunt iusticiã. Non gͦ homo se iactet: quasidet. So
escam. hoc: ad iusticiam ꝑtinet. xp̃c enĩ iustus uidex
uindicat. patientes ꝓpt̾ nom̃ suum. & dat escam. dili

Expanded text:
 alii scelerati. Aliud est ergo pati injuriam, aliud pati supplicium. Supplicium enim jure quis patitur; injuria autelem et spiritualem, esurientibus, de quibus dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Non ergo homo se jactet. Quasi dicat: escam, hoc ad justitiam pertinet. Christus enim justus judex, vindicat patientes propter nomen suum; et dat escam dili
Abbreviated transcription (Latin):
li corpore. hos soluit:
luminat sapientia: cecos ignorantia .i. eos qͥ ceci ft̃. fac̃
Shumilitatẽ. Quos enĩ¬
erigit. & dñs diligit
iustos. quos locat in ȩt̾na beatitudine. Et qͥa diligit:
Iõo facit nidicium eis iniuriã patientib. Qui sunt
iusti: & quomͦ diligit : Ecce. Isti sunt pupillus ⁊ uidua.
Diligit bos:. custodiendo. & hoc est qd̃ ait. Dñs custo¬

Expanded text:
li corpore. Hos solvit eluminat sapientia caecos ignorantia, Aug. id est eos humilitatem. Quos eniirigit. Et Dominus diligit justos, quos locat in aeterna beatitudine. Et quia diligit, ideo facit judicium eis injuriam patientibus. Qui sunt justi? et quomodo diligit? ecce justi sunt pupillus et vidua; diligit hos custodiendo. Et hoc est quod ait: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
dest accipi. Portio mea. d .i. particeps eiꝰ sum. ei. ꝑfi¬
dem spem. &e caritatẽ ad hendo uñ ch aut̃ ad here
dõ bonũ ẽ. Non enĩ existendo: fiuint hoĩes di. sed
participando aluis umiꝰ. quiuerꝰ est d̾e ꝑ hocẽ parꝰ
mea. qͥa diri custodire. Uł ita ꝯtinua. Quia es pax
mea. Ido. dixi custodire legẽ tuã. S qͥa ñ custodio
nͥ sp̃s adiuuet: quẽ litt̾a ocridie. Depͥeatꝰ fu¬

Expanded text:
rticeps ejus sum ei per fidem, spem, et charitatem inhaerendo. Unde: Mihi autem adhaerere Deo bonum est Non enim natura existendo fiunt homines dii, sed participando illius unius, qui verus est Deus: per hoc est pars mea, quia Dixi custodire. Vel ita continua: Quia est pars mea, ideo dixi custodire legem tuam, sed quia non custodio nisi spiritus adjuvet, quem littera occidit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ũn uiuant. s portio mea .i. pars mea. ds ẽ un. semꝑ
uiuam sine fine. Quã alienus ẽ auiciis: qͣm segrega¬
tus ab om̃i labe pecẽi: qͣm rarus in t̾ris: qui hoc di¬
cere possit. Nichil enĩ mundi uł uicii amans. Hoc di¬
cte. tanqͣm leui: cui ñ est sors int̾ frẽs. in qͦ ñ est cor¬
mat libido. non stimulat auaricia. ñ effeminat.
lascuuia. ñ decolorat luxuria. ñ sternit ambitio. ñ
macerat inuidia. ñ aliqua negocioꝵ scłariũ cura
sollicitat. ⁊ hic est u̾e leui .i. assumptꝰ. ut mͥ sit ad¬

Expanded text:
ivant; sed portio mea, vel pars mea, Deus est, unde semper vivam sine fine. Quam alienus est a vitiis; quam segregatus ab omni labe peccati, quam rarus in terris, qui hoc dicere possit! Nihil enim mundi vel vitii amans. Hoc dicit tanquam Levi, cui non est sors inter fratres, in quo non est cormat libido, non stimulat avaritia, non effeminat lascivia, non decolorat luxuria, non sternit ambitio, non macerat invidia, non aliqua negotiorum secularium cura sollicitat. Et hic est vere levi, id est assumptus, ut mihi sit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: copiosa redeptio.
quitotius mundi
peccata redemit:
qd̾ ipse: qui sine pec¬
cato p̾cessit: redur
isrł. Isrł. se uend̾e

Expanded text:
est copiosa redemptio, totius mundi peccata redemit. quod ipse qui sine peccato praecessit, redimet Israel. Israel se vende
Abbreviated transcription (Latin):
postea reqͥeuit in sabbato cessando a noius opibus¬
psignans. qd̾ requiescemꝰ in dõ. si facimꝰ oꝑa bona
que cum labore fiuint. in qͦ deficet homo. nisi spel
quietis eum ten̾et. Et quia hec oꝑa finẽ habet̃
sdo sextus dies quo fiunt. habet uesꝑam. sabbatũ
qͥa requies que post laborẽ oꝑm dabitur. sine
carebit. Indc est etiã qd̾ in dic̃ qui celebratu
oalisꝰ: post festum omntum scoraa¬

Expanded text:
postea requievit in Sabbato, cessando a novis opeesignans quod requiescemus in Deo, si faciamus opera bona, quae cum labore fiunt, in quo deficeret homo, nisi spes quietis eum teneret. Et quia haec opera finem habent, ideo sextus dies quo fiunt, habet vesperam. Sabbatuquia requies, quae post laborem dabitur operum, fine carebit. Inde etiam est, quod in die qui celebratur ortuis, post festum Omnium Sa
Abbreviated transcription (Latin):
bor: quia magna est
facit pium. & exqui¬
sita. eui nichil simile
est. dum sinit diabo
laudari oꝑam eiꝰ. addit. in om̃s uoluntates eiꝰ.s. ẽ¬

Expanded text:
bor, quia magna est facit pium. Et exquisita cui nihil simile est, dum sinit diabollaudari operam ejus, addit in omnes voluntates ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
euĩ ẽ int̾rogare iudicandos. qͥa iuidicans debet omĩa
ea ꝑ q̃ habundantia ẽ in et̾num. Hic enĩ sunt omnes
pauꝑes Ibi diuites. qui hic dederunt. sua.S quib
est habundantia: diligentib te. Non dicit: multa
dantib s diligentib Qui enĩ in alio amat bonum:
qd ipse ñ pot̃ hr̃e: imꝑutat᷑ ei quasi hab̾et. Uñ. si
patrimonii sui donauit pauꝑib. Quare hoc: Ille
tam mnodicũ dedit: ille tam multum dedit. & tm̃
illi imputabit᷑: T antũ plane. Impar enĩ facultas. s
ñ impar caritas. Et o ierł̃m.¬

Expanded text:
enim est interrogare judicandos, quia judicans debet omnia ea per quae abundantia est in aeternum. Hic enim sunt pauperes omnes, ibi divites, quia hic dederunt sua. Sed quibus est abundantia? diligentibus te, non dicit multa dantibus, sed diligentibus. Qui enim in alio amat bonum quod ipse non potest habere, imputatur ei quasi haberet. Unde, si patrimonii sui donavit pauperibus Quare hoc? ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabatur, tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ꝓduxit. ũ mel. Melgͦ sapientia est. primatũ dul¬
coris denens inescis cordis. Et ẽ. Non solum ad¬
pe frumenti cibauit eos: s eciam melle. ꝓfluen¬
t de petra .i. sapieutia xp̃i. nam petra erat xp̃e
sat᷑uit eos. ut delectent᷑ u̾bõ d̾ cogiitione sacra¬
mentoꝵ solutione ꝑabolarũ ⁊ tũ: mentid sunt ꝗ¬

Expanded text:
tur. Mel ergo sapientia est primatum tenens dulcoris in escis cordis. Et est, non solum adipe frumenti cibavit eos, sed etiam, melle profluenti de petra, id est sapientia Christi. Nam petra erat Christus . Saturavit eos, ut delectentur verbo Dei, cognitione sacramentorum, solutione parabolarum et tamen mentiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
data eẽ. Et quia qͣn¬
LA to quis bonisuult
insiste̾: tantoma¬
gis. diabolꝰ conat᷑ seduce: & in malis ue respiret con
mat hic studiosiꝰ. Uñ. congrue huic octonario pre¬
mntit᷑ litc̾a caꝑh. quȩ int̾pretat᷑ ꝯclusio. uł asꝑice.
qd idẽ ẽ in sensu. quia conclusus debet circũspiee
se. & causam ꝑicłi ñ dissimulare. concludit᷑ quis. qn̾
tumescentib uiscerib. int̾cluso sꝑ̃s cõmeatu: sꝑi¬
randi. ac respirandi cõmercia coartant᷑. Ita etiã. qͥ
ammno angit᷑. & quibdam adu̾sis ꝑurget᷑. ocludi¬
t᷑. de qͣ ꝯelusione. Hic agit᷑. Conclusio uͦ hec: est in
angustiis m̃tis. quasi qͥ respirare clauso meatu ñ
possit. Noxia enĩ ꝯscientia p̃mit. morbi uis urget.
sensum mentis int̾cipit angustia orationis gͦ q̃¬
renda est medicina. clama gͦ ad medicũ qͥ de cȩlo
descendens: egrotos sanat. ne differas: qr ñ ẽ apud
eum ulla cõꝑeirdinatio sanitatis. neq tumea s: ꝙr

Expanded text:
data esse. Et quia quanto quis bonis vult insistere, tanto magis diabolus conatur seducere, et in malis ne respiret concmat hic studiosius. Unde congrue huic octonario praemittitur littera qoph quae interpretatur conclusio. Vel aspice, quod idem est in sensu, quia conclusus debet circumspicere se, et causam periculi non dissimulare. Concluditur quis, quando tumescentibus visceribus, intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi commercia coarctantur; ita etiam qui animo angitur, et quibusdam adversis perurgetur, concluditur. De qua conclusione hic agitur. Conclusio vero haec est in angustiis mentis, quasi quis respirare clauso meatu non possit. Noxia enim conscientia premit, morbi vis urget sensum mentis, intercipit angustia. Orationis ergo quaerenda est medicina. Clama ergo ad medicum, qui de coelo descendens aegrotos sanat. Ne differas, quia non est apud eum ulla comperendinatio sanitatis. Neque timeas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit & custodiã mandata tua. Ubi er̃ est salusaĩe
efficit ut facienda fiant. & usq ad mortẽ si opꝰ et
certet᷑. ubi ñ est salus ista: succumbit infirmitis
In eo qd̾ ate clamaui. nota affectum ꝓmptũ. In eo
uͦ qd̾ ait. eustodiã mandata tua:. nota sedulitatis

Expanded text:
Et custodiam mandata tua. Ubi enim est salus animae, efficit ut facienda fiant, et usque ad mortem, si opus est, certetur; ubi non est salus ista, succumbit infirmitas. In eo quod ait, clamavi, nota promptum affectum. In eo vero quod ait, custodiam mandata tua, nota sedulitatis
Abbreviated transcription (Latin):
na. Qt. Da intellectum: &e debes. qͥa Clamaui
corde. ⁊cͥ Clamor cordis: etiam silente corporis uoce:
a do semꝑ audit᷑. Clamor aut̃ cordis ẽ: magna inrcen¬
sio cogitationis. Iste clamor: fit cogitationis subli¬
mitate. concentuq uirtutũ. aodit. toto. qd̾ ẽ. qn
In tali petentis affectu. siue in silentio habeat᷑: siue
cũ uoce: si opꝰ est ꝓpt̾ homines: ñ desꝑat᷑ effectus.
suus clamor: adiungit. iustificationes tuas. nc̃
ꝓfuit clamor. hoc clamauat. hoc addit: qr ñ est
satis clamare ad d̾m. s ⁊ iusticias eiꝰ exqͥrere opor¬
tet. Et nota qd̾ ait: requiram. Quã longe ẽ ad huc
a faciente: qui requirit. qr ñ ꝯsequit᷑: ut qͥ querit:
inueniat. & qͥ inuenit: faciat. s tñ. alit̾ ñ ueni¬
tur ad face̾: nͥ exquirant᷑ bon aut̃ si q̃runt. ut
in euangłio ꝓiittitur: imueniunt. S ed̾ m illud:
Querite c& inuenietis.S. & mali q̃rentes miem

Expanded text:
at: Da intellectum, et debes, quia clamavi in toto corde. Clamor cordis, silente corporis voce, a Deo semper auditur, clamor autem cordis, est magna intentio cogitationis. Iste clamor fit cogitationum sublimitate, concentuque virtutum. Addit, toto, quod est quando e cum voce, si opus est propter homines, non desperatur effectus. suus clamor, adjungit: Justificationes, etc. Quasi . Ad hoc profuit clamor, hoc clamaverat, hoc addit, quia non est satis clamare ad Deum; sed et justitias ejus exquirere oportet. Et nota quod ait, requiram, quoniam longe est adhuc a faciente qui requirit, quia non consequitur, ut qui quaerat inveniat, et qui invenit, faciat. Sed tamen aliter non venitur ad facere, nisi exquirantur; boni autem si quaerunt, ut in Evangelio promittitur, inveniunt, secundum illud: Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
gib ⁊ ignib ⁊ aliis poᷤ¬
sit resisti que oecidit
qd̃ sumꝰ. ut aliud simꝰ
ce id̾o. cõꝑat᷑ morti. hec
Un aplc. Uiuo ego. iam ñego. Pbane regunt᷑ infirii.¬
afirmis. Id̾o ait. fiat pax in. iuirt̾.t. &e ꝑ hanc uͥtutem
ti ad singulos ꝑtinebunt. quos recipient in et̾na
tab̾nacła. & tunc erte habundantia in tͣrib. Ws aũ¬

Expanded text:
gibus et ignibus et aliis possit resisti, quae et od sumus, ut aliud simus. Et ideo comparatur morti. Haecus: Vivo ego, jam non ego Per hanc reguntur infirfirmis, ideo ait, fiat pax in virtute tua et per hanc virtutem ti ad singulos pertinebunt, quos recipient in aeterna tabernacula, et tunc erit abundantia in turribus tu
Abbreviated transcription (Latin):
tatioaut᷑ gͣuior: q̃ est calũpnia. est. que ñ solũ
falsa cõponit. uerũ etiã q̃ pie gesta sune. decolo
ẽ. Redime dico: qͥa si hoc mͥ data patientia. egeris:
int̾ ipsas calũpnias erte mͥ liberũ: ut custodiam
mandata tua. Qui enĩ oppͥmitur calũpniis: ñ fa¬
cile seruat mandata

Expanded text:
tatio autem gravior, quae est calumnia, est quae non solum falsa componit, verum etiam quae pie gesta sunt, decolorest. Redime, dico, quia si hoc mihi data patientia egeris, inter ipsas calumnias erit mihi liberum, ut custodiam mandata tua, Qui enim opprimitur calumniis, ncile servat mandata
Abbreviated transcription (Latin):
quiñ facit iusticiam suam corã hominib ut uide¬
atur eis. Uñ. Nesciat sinistratua quid faciat dext̾a.
Et cum facis elemosinam: noli tuba cane ante te:
Et quo fructu: non sum deceptꝰ. ut hii qͥ aliud que¬
runt. quia mueni qd̃ q̃rebam Renuit. uł n¬
enuit consolari

Expanded text:
qui non facit justitiam suam coram hominibus ut videqui non facit justitiam suam coram hominibus ut videatur ab eis. Unde: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua . Et: Cum facis eleemosynam, noli tuba canere, etc. . Et quo fructu non sum deceptus, ut hi qui aliud quaerunt, quia inveni quod quaerebam. VERS. enui consola