comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uidebimꝰ: & nemo se zelabit. Onr̃ibꝰ se
exhib& : & integra & casta ẽ omnibꝰ. Iui
nutant᷑ in ea: & ipsa in eos ñ mutat᷑. I psa
eueritas: ipsa ẽ ds. Num quid aliqͥndo au¬
distis frs. qͦd potuerit commutari ds nr̃:
Sapeminens om̃ibꝰ ueritas ẽ: iibũ dĩ ẽ. sa¬
pienrtia dł c̃. ꝑ quẽ facta sunt om̃ia. Haba
amatores suos. Sed quid dicit amator ipsi¬
Nficgrif cate dnm mecũ. Nolo solus mag¬
nifioare drm̃: nolo soł amare. nolo solus
amobet ulon eñ si ego ampleruo e soias¬

Expanded text:
omnes videbimus, et nemo ibi zelabit. Omnibus se omnes videbimus, et nemo ibi zelabit. Omnibus se exhibet, et integra est, et casta est omnibus. Illi mutantur in eam, et ipsa in eos non mutatur. Ipsa est veritas, ipsa est Deus. Numquid aliquando audistis, fratres, quod potuerit commutari Deus noster? Supereminens omnibus veritas est, Verbum Dei est, Sapientia Dei est, per quem facta sunt omnia: habet amatores suos. Sed quid dicit amator ipsius? Magnificate Dominum mecum. Nolo solus magnificare Dominum, nolo solus amare, nolo solus amplecti. Non enim si ego amplexus
Abbreviated transcription (Latin):
mulus erigunt ceruicem aliqͣndo: & sua
ferocitate excittiunt a se sessorem suum. Do¬
mantur frenis. chamo. uerb̃ibꝰ. donec dis¬
eant subici & portare dnm suũ. Tu aũ
anteqͣm freno tundantur ora tua. esto
mansuetꝰ: & porta dnm̃ tuum. Noli in te
uelle saudari: sed laudetur ille qͥ suꝑ te
sed&. Et dices. In domino laud abit᷑ anima
mea: audiant mansueti & lȩtentur. Flam
qͣndo audiunt ñ mansueti ñ lȩtant᷑: sed
irascuntur. Et ipsi sunt qui dicunt: qͦd asi¬
nos cos fecerimꝰ. Qui aut̃ mansueti st̃: dig
exhortatur ut magnificemꝰ cum illo dnm̃:
Quis quis ẽ fr̃s in corpore xp̃i: ad hoc deb&
dare oꝑam. ut magnificetur cum illo dñs.
Amat enum dnmͣ : quisquis ẽ iste. Et quomͦ
illum amat: U.t ñ inuideat coamatori suo.
Oiisqͥs enim amat carnalit᷑: necesse ẽ ut
numquid uult ut uideat illam & aliꝰ: Neces¬
se ẽ ut relo & liuore saucietur: si aliꝰ eã uid̾it.
entia dĩ. Uidebimꝰ illã facie ad faciem. Et

Expanded text:
mulus erigunt cervicem aliquando, et sua ferocitate excutiunt a se sessorem. Domantur frenis, camo, verberibus, donec discant subesse, et portare dominum suum. Tu autem antequam freno tundantur ora tua, esto mansuetus, et porta Dominum tuum: noli in te velle laudari, sed laudetur ille qui super te sedet, et dices: In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti, et laetentur. Nam quando audiunt non mansueti, non laetantur, sed irascuntur: et ipsi sunt qui dicunt quod asinos eos fecerimus. Qui autem mansueti sunt, dignexhortatur ut magnificemus cum illo Dominum? Quisquis est, fratres, in corpore Christi, ad hoc debet dare operam, ut magnificetur cum illo Dominus. Amat enim Dominum quisquis est iste. Et quomodo illum amat? Ut non invideat coamatori suo. Quisquis enim amat carnaliter, necesse est ut numquid vult ut videat illam et alius? Necesse est ut zelo et livore saucietur, si et alius eam viderit. entia Dei: videbimus illam facie ad faciem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ. & bene mortuus ẽ in domo sua: itͦ
limina sua: nulla ꝑegrinationis iniuria¬
fuit illi: nulla uł in matura ętate. Audi¬
dm̃. Mors peccatorum pessima. Quȩ tͥ ui¬
detur bona. pessima ẽ: si intus uideas. U¬
des foris iacentem in lecto. Num quid uides
intus raptũ ad gehennã: Audite fr̃s.
& ex eugłio inspicite: quid sit mors pecca¬
torum pessima. Numquid ñ duo erant
in isto scło. diues qui induebat᷑ purpura
& bysso. & epulabat᷑ cotidie splendide: &¬
alt̃ pauꝑ qui iacebat ad ianuam eꝰilel¬
rosus. & canes ueruebant & lingballt
ulcera eiꝰ: & desidabat saturari de ml

Expanded text:
ipsius, et bene mortuus est, in domo sua, intra ipsius, et bene mortuus est, in domo sua, intra limina sua, nulla peregrinationis injuria, nulla vel in matura aetate. Audi: Mors peccatorum pessima. Quae tibi videtur bona mors, pessima est, si intus videas. Vides foris jacentem in lecto, numquid vides intus raptum ad gehennam? Audite, fratres, et ex Evangelio inspicite, quid sit mors peccatorum pessima. Numquid non duo erant in isto saeculo, dives qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; alter pauper qui jacebat ad januam ejus ulcerosus, et canes veniebant et linguebant ulcera ejus, et desiderabat
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰ habuit pęnam suam & hic & in fut᷑o.
alteri aut̃ dix̃ dñs. Am̃ dico tͥ. hodie me¬
cum eris in parachỹso. Et tam̃ illi qui ue¬
nerant domini ossa non fregerunt: latro
num fregerunt. Sic fracta sunt latronis
ossa qͥ blaspliemauit: quomͦ latronis qͥ eredi¬
dit. U bi ẽ gͦ qͦd dictũ ẽ. dominꝰ custoat
ꝯmĩa ossa eorum: unum ex eis ñ conteret᷑.
Tece cui dix̃ hodie mecum eris in para¬
diso: non potuit ossa eiꝰ custodire: Res¬
pond& tͥ dñs. Immo custodiui. Nam fir¬
mam̃tum fidei eiꝰ frangi non potuit. illis
ictibꝰ quibꝰ crura sunt fracta. Mors pecca
uere qͥ nob̾ dedit manducare corpꝰ suũ iqͥ
tanta passus ẽ. & sanguinẽ bibere. qͦmͦ resp¬
cit mala cogitantes. & dicentes. ille mie
tus ẽ: non erat ille iustꝰ. idõ male perit.
nam non ꝑir&: gͦ ille iustꝰ ẽ qui in domo
sua. & in lecto suo moritur. Hoc gͦ inqͥs.
Quid: Miror quia noui peccata & scelera

Expanded text:
unus habuit poenam suam unus habuit poenam suam alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso : et tamen illi qui venerant, Domini ossa non fregerunt, latronum autem fregerunt : sic fracta sunt latronis ossa qui blasphemavit, quomodo latronis qui credidit. Ubi est ergo quod dictum est, Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur? Ecce cui dixit, hodie mecum eris in paradiso, non potuit omnia ossa ejus custodire? Respondet tibi Dominus: Imo custodivi; nam firmamentum fidei ipsius frangi non potuit illis ictibus quibus crura sunt fracta. 25. vers. ere qui nobis dedit manducare corpus suum in quo tanta perpessus est, et sanguinem bibere. Quomodo respicit mala cogitantes, et dicentes, Ille male ptus est: non erat ille justus, ideo male periit; nam non periret? Ergo ille justus est, qui in domo sua et in lecto suo moritur? Hoc est ergo, inquis, quod miror, quia novi peccata et scelera
Abbreviated transcription (Latin):
r& in cruce expirauit. antequam uenirent
illi ad crucem : & inuenerunt corpꝰ iam exani¬
me. & noluer̾ crura eiꝰ frangere. ut adim¬
pleret᷑ qͦd scriptum ẽ. Sed ꝓmisit illud &
cȩteris xp̃ianis. Dominꝰ custodit omia ossa
eorum: unum ex his non conteretur. Ergo
fr̃s si uiderimꝰ aliquem scm̃ tribulationes
pati. & forte uł ã medico sic secari. uł ab
aliqͦ ꝑsecutore sic cedi. ut eiꝰ ossa frangant᷑.
non dicamꝰ. non erat iustus ille. Nam dñs
hoc ꝓmisit iustis suis: de quibꝰ ait. Custo¬
dit dñs omnia ossa eorum: unum ex eis ñ
conteretur. Uis uidere quia alia ossa drc̃
quȩ diximꝰ firmam̃ta fidei. id ẽ patientiã
& tolerantiam in omnibꝰ tribulationibꝰ: Ip¬
sa enim sunt ossa quȩ non franguntur. u¬
dite & in ipsa passione dñi. Inspicite quȩ
dico. Dñs erat in medio crucifixus. iuxta
illum duo latrones : unus insultauit. alt̃
eredidit. Wnꝰ dampnatꝰ ẽ: alt̃ iustificatꝰ ẽ.

Expanded text:
ret in cruce, exspiravit antequam venirent ret in cruce, exspiravit antequam venirent illi ad crucem, et invenerunt jam corpus exanime, et noluerunt crura ejus frangere, ut impleretur quod scriptum est . Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
niutit .: sed dicit. multȩ tribulationes ustoꝵ
Magis si inuisti sunt. pauciores habent tri¬
bulatio nes si usti multas habent: sed pꝰ pau
tribulationem sempit̾nam. unde numqͣm
eruentur : isti aut̃ pꝰ multas tribulationes
uenient ad pacem sempit̾nam. ubi numqͣm
aliquid mali patientur. M ultȩ tribulationes
iustorum : & de omnibꝰ his eruit eos dominus.
Custodit dominus omnia ossa eorum: unum
ex his ñ conteretur. Et hoc fr̃s non accipiamꝰ
carnalit̃. Ossa sunt firmanita fidelium. Quomͦ
enim in carne nr̃a ossa faciunt firmam̃tum:
sic in corde xpiano fides facit firmam̃tum.
Patientia gͦ quȩ ẽ in fide: ossa sunt int̾uis.
Ipsa sunt quȩ frangi non possunt. Custodit
dominꝰ omnia ossa eorum: unum ex his non
ex his non conteretur. sicut etiam alio loco p̃¬
figuratur de illo. qm̃ agnus dictus ẽ mac¬
tandus. & dictum ẽ de illo. os eiꝰ noli frange¬
re. impletum ẽ in domino: quia cum pende¬

Expanded text:
romittit; sed dicit: Multae tribulationes justorum. romittit; sed dicit: Multae tribulationes justorum. Magis si injusti sunt, pauciores habent tribulationes; si justi sunt, multas habent. Sed post patribulationem sempiternam, unde nunquam eruantur: justi autem post multas tribulationes venient ad pacem sempiternam, ubi nunquam aliquid mali patientur. Multae tribulationes justorum: et de omnibus his eruet eos Dominus.Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Et hoc, fratres, non accipiamus carnaliter. Ossa sunt firmamenta fidelium. Quomodo enim in carne nostra ossa faciunt firmamentum, sic in corde christiano fides facit firmamentum. Patientia ergo quae est in fide, ossa sunt interius. Ipsa sunt quae frangi non possunt. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non ex his non conteretur: sicut etiam alio loco praefiguratur de illo, quando agnus dictus est mactandus, et dictum est de illo, Os ejus noli frangere : impletum est in Domino; quia cum pende
Abbreviated transcription (Latin):
martyres dĩ. Pruit petrũ quando uenit ad illũ
angłs eum eẽt in uinculis: & ait illi. Surge
& eri: & subito soluta sunt uincula. & secutꝰ
ẽ angłm. & eruit illum. Numquid petrus
ꝑdiderat iusticiam: quando ñ illum eruit de cru¬
&e: Non eruit nune: & eruit tunc. An idõ
dui uirit. ut inuistꝰ fier&: Forte płꝰ eũ eraui¬
diuit pꝰca qͣm pͥus: quando illum de om̃ibꝰ
p̃ssuris eruit. Nam quomͦ pͥmum illũ eruit:
Quanta ille ꝑtulit pꝰea. Illuc enim misit eũ¬
Pca: ubi uichil mali pati potuss&e. Iuxta¬
miles spũ saluos facio. ltus ẽ ds̃: humilis
ũ xp̃ianus. Si uult ut altus uicinetur illi.
bumilis sit. Magna mxsteria fr̃s. Ds suꝑ
omnia ẽ. Crigis te: & non illum tangis: hu¬
miilias te. & ipse descendit ad te. Multe tribu¬
lationes uistorum. Numquid dicit idõ sint
xp̃iani iusti. ideo audiant u̾bum meum.: ut
niehil tribulationis patiantur: Non hoe ꝓ¬

Expanded text:
martyres Dei. Eruit Petrum, quando venit ad illum martyres Dei. Eruit Petrum, quando venit ad illum angelus, cum esset in vinculis, et ait illi, Surge, et exi: et subito soluta sunt vincula, et secutus est angelum, et eruit illum . Numquid Petrus perdiderat justitiam, quando non illum eruit de cruce? Non eruit tunc? Et eruit tunc. An ideo diu vixit, ut injustus fieret? Forte plus eum exaudivit postea quam prius, quando illum vere de omnibus pressuris eruit. Nam quando primum illum eruit, quanta ille pertulit postea! Illuc enim misit postea, ubi nihil mali pati potuissetmiles spiritu salvos faciet. Altus est Deus, humilis sit christianus. Si vult ut altus Deus vicinetur illi, ille humilis sit. Magna mysteria, fratres. Deus super omnia est: erigis te, et non illum tangis: humilias te, et ipse ad te descendit. Multae tribulationes justorum. Numquid dicit: Ideo sint Christiani justi, ideo audiant verbum meum, ut nihil tribulationis patiantur? Non hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
euim eruas auserꝰ uit crant tris puerib de
doerum ignes friguer. ecendiere as faied̃e
flamina non potuit. laudantes dm̃ innocen¬
tes : & iustos pueros. Et eruit eos de flãma
Dicit aliquis. Ecce uere iusti. qui exauditi ft̃
sicut dictum ẽ. Clamauer̃ iusti & dñs exaudi¬
uit eos: & exomnbꝰ tribulationibꝰ eorũ eruit
eos. Ego autem clamaui. & ñ. me eruit. Aut
ego ñ sum iustꝰ. aut ñ facio quȩ mͥ uib&: aut
forte me ille non uid&. Noli timere. tantum
fac qͦd uib&. & si te non eruit corporalit᷑. eru¬
it sp̃ĩtalit᷑. Ille enim qui tulit de flamma tres
pueros: numquid tulit de flamina machabeos:
Uonne illi in ignibꝰ ymii zabant: illi in ignibꝰ
expirabant: Ds puerorũ trium: nonne ipse ẽ
& machabeoium: Illos eruit. & illos ñ eruit.
Immo utrosq eruit. Sed tres pueros sic eruit
ut carnales confunderent᷑. M achabeos autem
non sic eruit: ut illi qui ꝑsequebantur in pe¬
nas maiores irent: cum putabant se opp̃ssisse

Expanded text:
eri: de eorum ignes friguerunt. Accedere et laedere flamma non potuit laudantes Deum innocentes et justos pueros, et eruit eos de flamma . Dicit aliquis, Ecce vere justi qui exauditi sunt, sicut scriptum est, Clamaverunt justi, et Dominus exaudivit eos, et ex omnibus tribulationibus eorum eruit eos: ego autem clamavi, et non me eruit; aut ego non sum justus, aut non facio quae mihi jubet, aut forte me ille non videt. Noli timere, tantum fac quod jubet; et site non eruit corporaliter, eruet spiritualiter. Ille enim qui tulit de flamma tres pueros, numquid tulit de flamma Machabaeos? Nonne illi in ignibus hymnizabant, illi in ignibus exspirabant ? Deus trium puerorum, nonne ipse est et Machabaeorum? Illos eruit, et illos non eruit; imo utrosque eruit: sed tres pueros sic eruit, ut et carnales confunderentur; Machabaeos autem ideo non sic eruit, ut illi qui persequebantur in poenas majores irent, cum putabant se oppressisse
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos : si bene ꝓfecerimꝰ. nos erimꝰ. Sicut
enim nos ut armemur ab illo habemꝰ: sic ipse
armatur de nobis. Sed ipse de his armat᷑. qͦs
fecit. Nos de his armamur quȩ ab ipso accepi¬
mꝰ qui nos fecit. Dicit enim arma nr̃a apłs¬

Expanded text:
inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur, ab illo habemus, sic ipse armatur de nobis. Sed ipse de his armatur quos fecit, nos de his armamur quae ab ipso accepimus qui nos fecit. Dicit haec quoda
Abbreviated transcription (Latin):
desidabiliꝰ eo. quẽ ñ uidentes martyres mo¬
ri uoluerunt: ut ad illum ꝑuenire mererent᷑.
Ergo psalmꝰ illi. illi cor nr̃m. ili lingua nr̃a
digna cant&: si tam̃ dignabit᷑ donare qͦd
canto. Nenio illi cantat᷑ digna : nͥ qͥ ab
illo acceꝑit qͦd cantare possit. Deniq hoc
ipsum. nec iniuriam facimus: qm̃ dicimꝰ
nos & ipsum. quia cũ eẽt in cęlo sic clama¬
uit. Quid me ꝑsequeris. cum eum nemo
tanger&: & nos in t̾ra laboraremus. Ergo
uocem eiꝰ audi amus. nunc corporis. nuncꝰ ca¬
pitis. Est enim psalmꝰ iste inuocans dm̃ cont̾
inimicos in tribulationibꝰ huiꝰ scłi. Et utiq
de arma & scutum : & exurge in adutoriũ mͥ.
Magnum spectaculum ẽ: uidere dm̃ armatũ
ꝓte. Et qͦd eiꝰ scutum: quȩ arma: Dnẽ inqͥt
alio loco homo iste qͥ & hic loquitur: ut scuto
bonȩ uoluntatis tuę coronasti nos. Arma aut̃
eiꝰ quibꝰ non solum nos mund&. sed etiã ꝑcriti&

Expanded text:
desiderabilius eo, quem non videntes martyres, modesiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo Psalmus illi: illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet: si tamen ipse dignabitur donare quod cantet. Nemo illi cantat digna, nisi qui ab illo acceperit quod cantare possit. Denique hoc ipsum. Nec injuriam facimus, quia dicimus nos et ipsum: quoniam cum esset in coelo, sic clamavit, Quid me persequeris ? cum eum nemo tangeret, et nos in terra laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, nunc corporis, nunc capitis. Est enim psalmus iste invocans Deum contra inimicos in tribulationibus hujus saeculi: et utique orium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Et quod ejus scutum? quae arma? Domine, inquit alio loco homo iste qui et hic loquitur, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Arma autem ejus, quibus non solum nos muniat, sed etiam percutiat
Abbreviated transcription (Latin):
humane iusticiȩ. ut uita mortalis qͣntum¬
lib& ꝓficiat. qͥa sine delicto eẽ ñ potest: in
hoc ñ delinquat. dum sꝑat in eum. in quo
& coep̃is meis impositum ẽẽ ad tra¬
ctandum nouerit etiã caritas ur̃a.
uoluerunt ut hinc om̃s aliquid audiamus.
Ab illo enim om̃s audiuimꝰ. a qͦ parit̃ discimꝰ:
I& in cuiꝰ scola condiscipuli sumꝰ. Ettulꝰ ipsiꝰ.
moram nob̃ ñ facit. B reuis ẽ enim ad intel¬
ligendũ : maxime nutritis in ȩccła dĩ non
difficilis. Hab& eium. Psalinꝰ ipsi dauto.
Ergo ipse dauid int̾p̃tatur manufortis. uł
desidabilis. ꝑ salmꝰ gͦ manuforti & desidabili :
qͥ nrãm mortẽ uicit. qui nob̾ uitã ꝓmisit.
In hoc enim manufortis. qͥa mortem nr̃am
uicit: in hoc desidabilis quia uitam ȩt̃nam
ꝓmisit. Quid enm fortiꝰ manu hac: quȩ te¬
tigit loculum. & mortuuus surręx̃ : Quid for¬
tius manu bac. quȩ mundum uicit: ñ fer¬
ro armata. sed ligno transfixa: Quid aut̃

Expanded text:
humanae justitiae, ut vita mortalis quantumlibet proficiens, quia sine delicto esse non potest, in hoc non delinquat, dum sperat in eum, in quo bus et coepiscopis meis impositum esse ad tractandum, noverit charitas vestra. Voluerunt ut hinc omnes aliquid audiamus. Ab illo enim omnes audimus, a quo pariter discimus, et in cujus schola condiscipuli sumus. Titulus ipsius moram nobis non facit; brevis est enim, et ad intelligendum, maxime nutritis in Ecclesia Dei, non difficilis. Habet enim, Ipsi David.David interpretatur Fortis manu, vel desiderabilis. Psalmus ergo manu forti et desiderabili, qui nostram mortem vicit, qui nobis vitam promisit: in hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit; in hoc desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit ? quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
mo uida nouellum dilectũ. Ergo ipsam uineã
inerepabat dominꝰ: quam expectauit ut facer&
uuam. fecit autem spinas. Et quid ait: W anda¬
bo nubibꝰ meis. ne pluant suꝑ eam. Iratꝰ ds hoc
dix̃. mandabo nubibꝰ meis ne pluant suꝑ eam: &
uere factum ẽ. Missi sunt enim. p̃dicatores apłi: sic
spinas. Cȩꝑunt enim ꝓ bonis mala redđe. & ꝑseqͥ:¬

Expanded text:
mo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam mo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increpabat, quam exspectavit ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et quid ait? Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Iratus Deus hoc dixit: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam : et vere factum est. Missi sunt enim praedicatores Apostoli. Sic spinas: coeperunt enim pro bonis mala reddere, e
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui colunt non habent. & illi habent qui
blasphemant. Ergo in ꝑiculo sunt adhuc.
Hic aut̃ uere intellex̃: quam miscđiam dep̃cet᷑
a dõ. Domine in cęlo miscđia tua: & ueritas tua
usq ad nubes. Id ẽ miscłia quędam quã donas
scĩs tius: cęlestis ẽ non t̾rena. Et̃na ẽ: tẽpora¬
lis ñ ẽ. Et quomͦ illam potiusti annuntiare
hominibꝰ: Quia ueritas tua usq ad nubes.
Nam quis poss& nosse cęlestem miscłiam dĩ: nͥ
annuntiar& ds̃ hominibꝰ: Quomͦ illam annu¬
tiauit: M utendo ueritatẽ suã usq ad nubes.
Ouȩ sunt nubes: Predicatores u̾bi dĩ. Unãe qͦ¬
dam loco ds̃ iratus cuidam uineę. intelligit erũ
quantum puto caritas ut̃a. audiuit aut̃ ysaiã
ꝓpħam ubi dicit de quadam uinea: expectaui
ut facer & uuam. fecit aut̃ spinas. Et ne qͥs pu¬
tar& de uinea ista uisibili dicere: sic conclusit.
U inea aut̃ domini sab aoth domꝰ isrłẽ: & ho¬

Expanded text:
illi qui colunt non habent, et illi habent qui illi qui colunt non habent, et illi habent qui blasphemant: ergo in periculo sunt adhuc. 8. Hic autem vere intellexit quam misericordiam deprecetur a Deo. Domine, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ad nubes: id est, misericordia quaedam quam donas sanctis tuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritatem suam usque ad nubes. Quae sunt nubes? Praedicatores verbi Dei. Unde quodam loco Deus iratus est cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et ho
Abbreviated transcription (Latin):
temporũ. solaciis t̾renis. salite corporis. affe¬
etu amieorũ. salitte domꝰ suȩ. Om̃ia ista bo¬
na sunt : & dĩ dona sunt. Ne putetis fr̃s qͦd
aliquis illa poterit dare: nisi unꝰ ds̃. Ouic̃q
E ñ expectant ista nͥ adõ: multũ int̾ ẽ uit̃
hos & eos. qui illa quer̃ aut ã demonibꝰ. aut a sor.¬
tilegis. aut a mathematicis. Isti enĩ duobꝰ mo¬
dis miseri sunt: quia & t̾rena bona sola desi¬
derantt. & ñ ab eo petunt. qͥ dat om̃ia bona.
Qui u̾ ista bona desid̾ant & in his bonis felices
eñ uolurit. & ista sola petunt a dõ: hoc qͥdem
eueliores sunt. qͥa ado ea petunt: sed adhuc ꝑ¬
elitant᷑. Dicit aliqͥs. Quare ꝑiclitant᷑: Ali¬
stido eiũ considant res humanas. & udent
ista omĩa bona t̾rena quȩ desułant. haberẽ
atq habundare impios & iniquos. & putant
qui a ꝑdider̃ mercedem colendi dm̃: quia id qͦd
nali habent. aut ipsi non habent. cum ipsi co¬
lant dm̃. quẽ illi non colunt: aut aliquando

Expanded text:
is terrenis, salute corporis, affectu amicorum, salute domus suae? Omnia bona sunt, et Dei munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis illa poterit dare, nisi unus Deus. Quicumque ergo non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista sola petunt a Deo, hoc quidem meliores sunt, quia a Deo petunt; sed adhuc periclitantur. Dicit aliquis: Quare periclitantur? Aliquando enim considerant res humanas, et vident ista omnia bona terrena, quae desiderant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt mercedem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
cantas ymnum: laudas dm̃. Lingua tiua
quia agit: nͥ laudat dm̃: Et quotiens tu
cessasti ab ynino cantando. discedis ut riul¬
aris: noli urebriari. & laudasti dm̃. Bul¬
dis ut dormias. noli surgere ad malefacien¬
dum: & laudasti dm̃. Negocium agis udl
fruidem facere: & laudasti diñ. Agri uls
noli litem mouere: & laudasti dm̃. uu

Expanded text:
cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua quid agit, nisi laudet et conscientia tua? Cessasti ab hymno cantando, discedis ut reficiaris? Noli inebriari, et laudasti Deum. Discedis ut dormias? Noli surgere ad malefaciendum, et laudasti Deum. Negotium agis? noli fraudem facere, et laudasti Deum. Agrum colis? Noli litem mo
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑsuadent qͦd sunt. Nec dicant absorbuimꝰ
eum. Tu absorbe corpꝰ paganorũ. Quare
corpꝰ paganorum: Uult te absorbere:
fac illi qͦd uult facere. Ideo fortasse uituł
ille comminutꝰ. in aquã missus: & populo
datꝰ ẽ. ut absorberetur ab isrł corpꝰ impiorũ.
rubescant & reuereant᷑ simul: qui gratu¬
lantur malis meis. Induantur confusione.
& reuerentia. U.t nos illos absorbeamꝰ: erubes¬
centes & confusos. Qui maligna locunt᷑ adũ¬
sum me. Illi erubescant: illi confundantur.
& letentur qui uolunt iusticiã meã. Quihe¬
serint corpori meo. Et dicant semꝑ magusu¬
tur dominꝰ. qui uolunt pacẽ serui eiꝰ. It in¬
gua mea meditabitur iusticiam tuam: tota
die laudem tuam. Et cuiꝰ lingua dunt.
meditari tota die laudem dĩ. Eoce mͦ pule
longior sermo factus ẽ: fatigamini: tota as
dñ laudare quis durat.: Suggero rimidũ
unde tota die laudes dm̃. si uis. Quicquia
egeris bene age: & laudasti dm̃. Quands

Expanded text:
tibi persuadent quod sunt. Nec dicant: absorbuimus tibi persuadent quod sunt. Nec dicant: absorbuimus eum. Tu absorbe corpus Paganorum. Quare corpus Paganorum? Vult te absorbere, fac illi quod vult tibi facere. Ideo fortasse vitulus ille comminutus in aquam missus, et potum datus est, ut absorberetur ab Israel corpus impiorum . Erubescant et revereantur simul, qui gratulantur malis meis: induantur confusione et verecundia: ut nos illos absorbeamus erubescentes et confusos. Qui maligna loquuntur adversum me: illi erubescant, illi confundantur. et laetentur qui volunt justitiam meam: qui haeserint corpori meo. Et dicant semper: Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam. Et cujus lingua durat meditari tota die laudem Dei? Ecce modo paulo longior sermo factus est, fatigamini. Tota die Deum laudare quis durat? Suggero remedium, unde tota die laudes Deum, si vis. Quidquid egeris, bene age, et laudasti Deum. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
lant̃. qͣm optime hic comm̃dauit. domine in
tende uidicio ieo. nou pęnis meis. ds̃ m̃s. &
meam. Non scđ̾m penam meam. sed scđm u
sticiam meam. domine ds̃ nĩs: id ẽ scđdm
hoc me uidica. Et non insultent in me ini¬
mici mei: non dicant in corde suo euge euge
animȩ nr̃e. Id ẽ fecimꝰ qͦd potiumꝰ. occidimꝰ
abstulimꝰ. ñ dicant: ostende quia nichil fe¬
cerunt. Non dicant absorbuimꝰ eum. Unde
illi martẏres dicunt. Nisi quia dñs erat in
nob: fortasse uiuos absorbuissent nos. Qd
ẽ absorbuissent nos: In corpꝰ siui traiecis¬
sent nos. Hoc enum absorbes: qͦa ui corpꝰ
tuum traicis. Uult te mundus absorbere.
tui ab sorbe mundum: & traice illum in corpꝰ
tuum: macta & manduca. qͦd petro dictũ ẽ.
macta & mandiça. Occide in eis qͦd sunt:
fac eos qͦd tu es. Illi aut̃ contͣ. si tͥ ꝑsuase¬
rint impietatem: absorberis ab eis. Non
qͣndo ꝑsecunt᷑ te ab his absorberis: sed qͣndo

Expanded text:
lanter, quam optime hic commendavit, Domine, inlanter, quam optime hic commendavit, Domine, intende judicio meo, non poenis meis: Deus meus emeam. Non secundum poenam meam, sed secundum justitiam meam, Domine Deus meus; id est, secundum hoc me judica. 15. Et non insultent in me: inimici mei. Non dicant in corde suo: Euge, euge, animae nostrae; id est, Fecimus quod potuimus, occidimus, abstulimus. Non dicant: Ostende quia nihil fecerunt. Non dicant: Absorbuimus eum. Unde illi martyres dicunt: Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, absorbuissent nos? In corpus suum trajecissent nos. Hoc enim absorbes, quod in corpus tuum trajicis. Vult te mundus absorbere: tu absorbe mundum, trajice illum in corpus tuum, macta et manduca. Quod Petro dictum est, Macta et manduca : occide in eis quod sunt, fac eos quod tu es. Illi autem contra si tibi persuaserint impietatem, absorberis ab eis. Non quando persequuntur te, ab his absorberis; sed quando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionẽ. Si enĩ ꝑsecutio ñ poss& fieri be¬
ne. ñ diceret᷑ in psalmo: detrahentẽ ꝓrrimo
qͥd genuit: sea qͦa ille a ddidit. M edicꝰ
quippe qui aa salutẽ adhibet᷑: nonne fer¬
ro plerumq armatir  Sed eont̃ uulnꝰ. ñ
cont̾ hominem. Secat ut san&: & tam̃ cum
secat egrotum. dol&. Ille clamat. resistit:
& si febre m̃tem ꝑdiderit. etiam medicum
cedit. Nec tam̃ ille desistit a salute egrotan¬
tis. Qͦs nouit facit: illum maledicentẽ con¬
uiciantem curat. Nonne excitantur cuncti
letargiei: ne somno graui p̃mant᷑ in mortem:
Et hoc patiuntur a filuis suis: qͦs carissimos ge¬
nuerunt. Et ñ ẽ carus filiꝰ: nͥ fuerit p̾atri¬
dormienti molestus. Letargici ȩxcitant᷑ fre¬
netiei ligantur: sed tanĩ utriq amant᷑. Ne¬
mo gͦ dicat. ꝑsecutionem ꝑatior: non uentil&
penam. sed ꝓb& causam. Si causam non ꝓba¬
uerio: numeretur cum iniquis. Idõ qͣm uigi¬

Expanded text:
persecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bepersecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bene, non diceretur in psalmo: Detrahentem proximo quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus nempe qui ad salutem adhibetur, nonne ferro plerumque armatur? Sed contra vulnus, non contra hominem. Secat, ut sanet: et tamen cum secat aegrotum, dolet ille, clamat, resistit, et si forte febre mentem perdiderit, etiam medicum caedit; nec tamen ille desistit a salute aegrotantis, quod novit facit, illum maledicentem, conviciantem non curat. Nonne excitantur cuncti lethargici, ne sommo gravi premantur in mortem? Et hoc patiuntur a filiis suis quos carissimos genuerunt; et non est carus filius, nisi fuerit dormienti patri molestus. Lethargici excitantur, phrenetici ligantur: sed tamen utrique amantur. Nemo ergo dicat, Persecutionem patior: non ventilet poenam, sed probet causam; ne si causam non probaverit, numeretur cum iniquis. Ideo quam vigi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio: Quia tribulatꝰ ẽ : quia laboribꝰ &
doloribꝰ cruciatꝰ ẽ. Nonne ista etiam multi
mali patiuntur: Cui udicio: Ideo iustus:
quia ista pateris. Non. Sed quid: Iudicio
meo. Ouomͦ : Sequitur. Intende uidicio
meo. ds̃ m̃s. & dominꝰ m̃s in eausam meam.
Non in pęnam meam: sed u causam meam.
Non in id qͦd mecum hab& latro commune.:
sed in illud qͦd beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑
ꝓpt̃ iusticiam. Hec enim causa discreta ẽ. Nã
pena similis ẽ bonis & malis. Itaq martyres
non facit pęna: sed causa. Nam si pęna mar¬
tẏ res facer&. omnia metalla marty ribꝰ ple¬
na ẽẽnt. om̃s cathenȩ martyres traherent.
om̃s qui gladio feriuntur coronarentur.
Ergo discernatur causa. Nemo dicat quia
patior iustus sum: quia ipse qui pͥmo passi
qui ꝑsecutionẽ patiuntur ꝓpt̃ iusticiã. Nam
multi habentes bonam causam faciunt ꝑse¬
cutionẽ: & habentes malam causam patiunt᷑

Expanded text:
judicio? Quia tribulatus es, quia laboribus et judicio? Quia tribulatus es, quia laboribus et doloribus cruciatus es? Nonne ista etiam multi mali patiuntur? Cui judicio? Ideo justus, quia ista pateris? Non: sed quid? Judicio meo. Quomodo sequitur? Intende judicio meo, Deus meus et Dominus meus, in causam meam. Non in poenam meam, sed in causam meam: non in id quod mecum habet latro commune, sed in illud quod beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Haec enim causa discreta est. Nam poena similis est bonis et malis. Itaque martyres non facit poena, sed causa. Nam si poena martyres faceret, omnia metalla martyribus plena essent, omnes catenae martyres traherent, omnes qui gladio feriuntur coronarentur. Ergo discernatur causa. Nemo dicat: Quia patior justus sum. Quia ipse qui primo passuqui persecutionem patiuntur propter justitiam. Nam multi habentes bonam causam faciunt persecutionem; et habentes malam causam patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ineruee. ñ potentiam ꝑdiderat: sea patien¬
nam demonstrabat. Quid enim erat ili mag¬
mue A chrie: descende: qui potuit postea
le sepulebro resur gere: Sed cessisse uicre¬
setar insultantibꝰ. Et hoc oportebat ut ie¬
suigenis se fus ostender& as ñ illis. in mag¬
magno sacraneo: quia resurreetio ipsius
intam nouam siguiricubat.  ta aut noua.
amicis nota ẽ. non inimicis. Uidisti
numquid semꝑ tacebo: Et de dilatione ni¬
dicii. dr̃ peccatori. Hȩc fecisti. & tacui: sus¬
picatꝰ es iniquitatem. qͦd ero tui similis. Eͦmͦ
tac& : qui loquitur ꝑ ꝓpħas. qui loquitur ore
suo in eugłio. qui loquitur ꝑ eugłistas: qui
loquitur ꝑ nos quando uerum dicimꝰ: Quid
gͦ sil& : Iudicio. non a p̃cepto: ñ a doctrina.
quia ñ silebis. quia iustum ẽ ut uidices. Do¬
mine ne discedas a me. Donee ueniat iuidi¬
cium ne discedas a me: sicut ꝓmisisti. Coce
ego uob̃cum sum. usq in consummationẽ scłi.¬
Exurge domine: & inttende uidicio meo. Cui

Expanded text:
n potentiam perdiderat, sed sapientiam demonstrabat. Quid enim illi erat magnum de cruce descendere, qui potuit postea de sepulcro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus: et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostenderet, et non illis, in magno sacramento; quia resurrectio ipsius vitam novam significabat, vita autem nova amicis nota est, non inimicis. 12. vernumquid semper tacebo ? Et de dilatione judicii dicitur peccatori: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis . Quomodo tacet qui loquitur per Prophetas, qui loquitur ore suo in Evangelio, qui loquitur per Evangelistas, qui loquitur per nos quando verum dicimus? Quid ergo? Silet a judicio, non a praecepto, non a doctrina. quia non silebis, quia necesse est ut judices. Domine, ne discedas a me. Donec veniat judicium ne discedas a me, sicut promisisti: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem sExsurge Domine, et intende judicio meo. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
dat gͦ arma. & exurgat in aduitorium nob
Unde exurgat alio etiam loco dr̃ illi ipsa uet
Exurge quare obdormis dñe: Et quando ille
dr̃ dormire : nos dormimꝰ. Et quando ille
dr̃ exurgere : nos exeitamur. Nam & dñs
dormiebat in naui : & idõ fluctuabat naus
quia dormiebat ibc. Nam si illie uigilare
iħc: ñ fluctuar& nauis. Nauis tua. cor
tuum. Iħe in naui: fides in corde. Si me¬
ministi fidei tuę: ñ fluctuat cor tuũ. Si
oblitꝰ es fidem tuam: dormit. xp̃c. Obsere
naufragium. Uerũtam̃ qͦd restat fac: i
si dormierat excitet᷑. dicas illi. Onẽ. exus

Expanded text:
ndatndatUnde exsurgat, alio loco etiam dicitur illi ipsa voce: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Et quando ille dicitur dormire, nos dormimus: et quando ille dicitur exsurgere, nos excitamur. Nam et Dominus dormiebat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dormiebat Jesus. Nam si illic vigilaret Jesus, non fluctuaret navis. Navis tua, cor tuum: Jesus in navi, fides in corde. Si meministi fidei tuae, non fluctuat cor tuum: si oblitus es fidem tuam, dormit Christus: observa naufragium. Verumtamen quod restat fac, ut si dormierit excitetur; dicas illi: Domine, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quenti u̾su ab inimicis manꝰ tuȩ. Et qͦd su¬
ꝑius dix̃ animam meam : hoc sequenti u̾su
frameam tuam. hoo ẽ gladium tuum. Ergo
frameam dĩ. dix̃ animam suam. Erue in qͥt
ab impiis animã meã : id ẽ ab inimicis manꝰ
tuȩ erue frameam tuam. App̃hendis enim
animam meam: & debellas inimicos meos.
Et quid ẽ anima nr̃a. qͣmius splendida. qͣm¬
ius ꝓ ducta. qͣmuis acuta. qͣmuis uncta. qͣn¬
uis luce sapientię & choruscationis uibra¬
ta : quid ẽ anima nr̃a. aut qͥd potest. nͥ ds
time facta framea: si ñ habeat bellatorem
iac&. D ixeramꝰ autem in armis nr̃is. ñ q̃s
aliquid fixum accipi debere: ut qͦd ẽ res
una. aliud eẽ non possit. Sic & in armis
dĩ inuenimꝰ. Ecce animam uisti: dix̃ fra¬
meam dĩ. Iterum dicit animam iusti eẽ st¬
dem dĩ. Anima iusti. sedes sapientię. Ergo
quiequid uult facit de anima nr̃a. Cumor
manu eiꝰ ẽ : ittatur ea quẽ ad modum iu

Expanded text:
quenti versu, ab inimicis manus tuae; et quod suquenti versu, ab inimicis manus tuae; et quod superius dixit, animam meam; hoc sequenti versu, frameam tuam, id est, gladium tuum. Ergo frameam Dei dixit animam suam: Erue, inquit, ab impiis animam meam; id est, ab inimicis manus tuae erue frameam tuam. Apprehendis enim animam meam, et debellas inimicos meos. Et quid est anima nostra, quamvis splendida, quamvis producta, quamvis acuta, quamvis uncta, quamvis luce sapientiae et coruscatione vibrata? Quid est ipsa anima nostra, aut quid potest, nisi Deus time facta framea, si non habeat bellatorem, jacet. Dixeramus autem in armis nostris, non quasi aliquid fixum accipi debere, ut quod est res una, ipsa aliud esse non possit: sic et in armis Dei invenimus. Ecce animam justi dixit frameam Dei: iterum dicit animam justi esse sedem Dei; anima justi sedes sapientiae . Ergo quidquid vult, facit de anima nostra. Cum in manu ejus est, utatur ea quemadmodum vult.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ẽ u̾bum dĩ. Armauit nos talibꝰ armis qͣlibꝰ
audistis. laudabilibꝰ & inuictis: insuꝑabilibꝰ.
& splendidis: sp̾̃italibꝰ sane. atq inuisibilibꝰ.
quibꝰ hostes inuisibiles expugnamꝰ. Si uides
hostem tuum: uideantur arma tua. Arma¬
mur earum rerum fide quas ñ uidemꝰ: & st̃
arma ista ne putetis sio eẽ. ut qͣsi qͦd scutũ
ẽ. semꝑ scutum sit. aut qͦd galea ẽ. semꝑ
galea sit: aut quȩ lorica ẽ. semꝑ lorica sit.
n istis enim armis corporalibꝰ ita ẽ: qͣmqͣm
& de ferro quȩ fiuint mutari possint. ut ex
gladio fiat securis : tam̃ ipsum apłm uidemꝰ
dixisse qͦdam loco. loricam fidei. & alio loco
dixisse. scutum fidei. Ergo ipsa fides & lori¬
ca potest eẽ & scutum. Dcutum gͦ ẽ qͥa. tela
inimicorum excipit. & repellit: lorica ẽ qͥa
int̾ĩora tua transfĩgi ñ sinit. Hȩc arma nr̃a
animam meam: frameam tuam ab inimi¬
cis manꝰ tuȩ. Qsͦ suꝑiꝰ dix̃ ab impiis: hoc se¬

Expanded text:
d est verbum Dei . Armavit nos talibus armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur arma tua. Armamur earum rerum fide quas non videmus, et sarma ista ne putetis sic esse, ut quasi quod scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fides, et lorica potest esse et scutum: scutum est, quia tela inimicorum excipit et repellit; lorica est, quia interiora tua transfigi non sinit. Haec arma nostranimam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Quod superius dixit, ab impiis; hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
uicinꝰ tuus. aut ille quẽ lesisti. aut ellsi
cisti inuiriã. aut qͥ uult auferre resci¬
as: aut contͣ quẽ p̃dicas ueritatem. au
cuiꝰ peccatũ obiurgas: aut quẽ male iis¬
tem bene uuendo ledis. Sunt qͥdem & isti in¬
unici nr̃i: & ꝑsecuntur nos. Sed alios docem᷑
inimicos nosse. contͣ qͦs inusibilit̾ dimicamꝰ:
de quilꝰ nos ammon& apłs dicens. Non ẽ nob
colluctatio adu̾sus carnem & sanguinẽ: id ẽ
adu̾sus homines. adu̾sus eos qͦs uidetis:
sed adu̾sus eos qͦs ñ uidetis. Adu̾sus pͥncipes.
& potestates. & rectores mundi. tenebrarum
harum. Cum dicer& enim rectores mundi.
dicebat quippe de diabolo & angłis eiꝰ. ca¬
uendum erat ne male intelligerent homi¬
nes: & putarent a di abolo & demonibꝰ eiꝰ
mundum regi. Sed quia mundus dr̃. hȩc
fabrica quam uidemꝰ. & in peccatoribꝰ dr̃¬

Expanded text:
vicinus tuus, aut ille quem laesisti, aut cui fecisti injuriam, aut qui vult auferre res tuas, aut contra quem praedicas veritatem, aut cujus peccatum objurgas, aut quem male viventem bene vivendo laedis. Sunt quidem et isti inimici nostri, et persequuntur nos: sed alios docemur inimicos nosse, contra quos invisibiliter dimicamus, de quibus nos admonet Apostolus dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnes videtis, sed adversus eos quos non videtis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum regi. Sed quia mundus dicitur haec fabrica quam videmus, et in peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
sed om̃ino sceleratorum mors optima ẽ: qͥ sic
plangi. sic condiri. sic contegi. sic efferri. sic
sepeliri meruer̃. Sed introgate eugłm. &
offtend& fidei ur̃ȩ in penis ardentẽ animam
Qiuitis: qͣm nichil adiuuer̃ om̃s honores a
obseqͥa que mortuo corpori etꝰ uiuentium ua¬
rectas p̾buit. Sed quia multa sunt genera
peccitorum. & ñ eẽ peccatorem difficile ẽ
iec fortasse in hac uita impossibile. sub¬
lesi sittm cuiꝰ generis peccatorum ẽẽt mors
bessuut Ee qui oderunt inquit uitiant arc

Expanded text:
sed omnino sceleratorum mors optima est, qui sic sed omnino sceleratorum mors optima est, qui sic plangi, sic condiri, sic contegi, sic efferri, sic sepeliri meruerunt. Sed interrogate Evangelium, et ostendet fidei vestrae in poenis ardentem animam divitis, quam nihil adjuverunt omnes honores et obsequia, quae mortuo corpori ejus viventium vanitas praebuit. 26. Sed quia multa sunt genera peccatorum, et non esse peccatorem difficile est, aut fortasse in hac vita non possibile, subjecit statim cujus generis peccatorum esset mors pessima. Et qui oderunt just
Abbreviated transcription (Latin):
erat᷑ eorpꝰ sputo. putent uulnera: &
ille in sinii abrahȩ reqͥescit. Si xp̃iani sumꝰ.
credamꝰ. Si ñ eredimꝰ frs: nemo se fingat xp̃i¬
anum. Fides nos ꝑducit. Quomͦ illa dix̃ dñs
morte mortuus ẽ iste diues: Qualis mors
ẽẽ potuit in purpura & bysso. qͣm sumptuo¬
sa. qͣm pomposa: quȩ exequiȩ funeris ibi
erart. qͣntis aromatibꝰ sepultum ẽ illud ca¬
dauer: Et tam̃ cum apud inferos in tor¬
m̃tis eẽt. desid̾auit ex illiꝰ contempti pauꝑis di¬
gito stillari aquȩ giitam. ardenti linguȩ: neq
impetrauit. Diseite gͦ quid sit. mors peccatorũ
pessima: & nolite int̾rogare stratos p̃ciosis ue¬
stibꝰ lectos. & carnem multis diuitiis obuolutã:
lam̃tationis pompani exhibentẽ. plangentem
familiam. turbam obsequentiũ p̃cedentẽ ac
sequentẽ cum corpꝰ efferat᷑: marmoratas aura¬
tasq memorras. Nam si hȩc int̾rogatis. respon¬
dent uob̃ falso. qͦd multorum ñ leuit᷑ peccatoꝵs

Expanded text:
sputo, putent vulnera; et ille in sinu Abrahae requiescit. Si christiani sumus, credamus: si non credimus, fratres, nemo se fingat christianum. Fides nos perducit. Quomodo illa dixit Dominus,morte mortuus est ille dives? Qualis mors esse potuit in purpura et bysso, quam sumptuosa, quam pomposa? quae exsequiae funeris ibi erant? quantis aromatibus sepultum est illud cadaver? Et tamen cum apud inferos in tormentis esset, desideravit ex illius contempti pauperis digito instillari aquae guttam ardenti linguae suae, neque impetravit . Discite ergo quid sit, Mors peccatorum pessima, et nolite interrogare stratos pretiosis vestibus lectos, et carnem multis divitiis obvolutam, lamentationis pompam exhibentes, plangentem familiam, turbam obsequentium praecedentem ac sequentem, cum corpus effertur, marmoratas auratasque memorias. Nam si haec interrogatis, respondent vobis falsum, quod multorum non leviter peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ harũ. Qrũ tenebrarũ rectores st̃ diabol
& angłi eiꝰ: Omnium infidelium : om̃ium in¬
iquorum. de quibꝰ dictum ẽ lux luc& in te¬
nebris. & tenebrȩ. eam non comp̃henderunt.
Deniq ex ipsorum numero credentibꝰ multis.
ã diabolo: migra ad lucem. Et unde migra¬
bis ad lucem: nͥ effundat ille framcam. &
eruat te ab inimicis tuis: & a ꝑsequentibꝰ
te: Quomꝰ effundit frameam: qm̃ iã au

Expanded text:
tenebrarum harum. Quarum tenebrarum rectores sunt diabolus et angeli ejus? Omnium infidelium, omnium iniquorum, de quibus dictum est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Denique ex ipsorum numero credentibus multis, a diabolo? Migra ad lucem. Et unde migrabis ad lucem, nisi effundat ille frameam, et eruat te ab inimicis tuis, et a persequentibus te? Quomodo effundit frameam? Abu
Abbreviated transcription (Latin):
forte paruum statura. deformẽ facie. colore
tecrum: fidelem. parcum. sobrium. Attende
rogo te. Quem istorum duorum diligis: Si
oculos carnis int̾rogas: uincit apud te pulcher
iniustꝰ. Si oculos cordis: uincit deformis si¬
delis. Uides gͦ qͦd uis ut exhibeat tͥ alt̃ id
ẽ fidem: exhibe & tu illi. Quare gaudes ad
eum qui fidem tͥ exhib&: & laudas eum:
His bonis gͦ quȩ ñ uident᷑ nͥ oculis cordis. cũ
repletꝰ fueris: pauꝑ eris. Et ille. diues idõ
fuit. quia habebat lectum eburncum: & tu
pauꝑ es. cuiꝰ cubiculum cordis plenũ ẽ tantis
gemmis uirtutũ: iusticiȩ. ueritatis. caritatis
fidei. patientiȩ. & tolerantiȩ: E x plica diui¬
tias tuas. habes illas: compara diuitias diuitũ.
At ille in mercato inuenit multas pciolas
& emit eas. Si fidem inuenires uenalem. qn¬
dem pila dares: quam te uoluit qs gratis ha¬
bers & ingritꝰ es : Egent gͥ ili diuctes Iigent:

Expanded text:
forte parvum statura, deformem facie, colore forte parvum statura, deformem facie, colore tetro; sed fidelem, parcum, sobrium: attende, rogo te, quem istorum duorum diligis? Si oculos carnis interrogas, vincit apud te pulcher injustus; si oculos cordis, vincit deformis fidelis. Vides ergo, quod vis ut exhibeat tibi alter, id est fidem, exhibe illi et tu. Quare gaudes ad eum qui fidem tibi exhibet, et laudas eum de his bonis quae non videntur nisi oculo cordis? Cum repletus fuerfuit, quia habebat lectum eburneum; et tu pauper es, cujus cubiculum cordis plenum est tantis gemmis virtutum, justitiae, veritatis, charitatis, fidei, patientiae et tolerantiae! Explica divitias tuas, si habes illas, et compara divitiis divitum. At ille in mercatu invenit mulas pretiosas, et emit eas. Si fidem invenires venalem, quantum pro illa dares, quam te voluit Deus gratis habere, et ingratus es? Egent ergo illi divites, egent:
Abbreviated transcription (Latin):
u lecto suo: deducunt eũ sui. pompa tẽ
funeris celebratur. Agnoui quid feceri
decepit me scriptura : & fefellit ubi audł
& canto diuites eguer̃ & esurier̃. Quands
iste inops fuit: quando esuriuit: In pl¬
rentes aut̃ dum̃ non minuent᷑ omm bond.
Cõtidie ad basilicam surgo. cotidis guil
defunctꝰ ẽ. Sic cogitartẽ.: suffõcat laque
ddiaboli. Escam enĩ mortalẽ querit in ã as
&e uerã mercedem ñ querit in celo. Et mł¬
tit caput in laqueũ diaboli. constringuls
eiꝰ fauces. & tende diabolꝰ ad male facitł
ut sic unitet᷑ illũ diuuitẽ quẽ ud̾et in dos
copia defunctum. Noli gͦ sic intelligere. Et
qͦmͦ intelligam: In bonis spitalibꝰ. Sed ubi
sunt: Non uidentur oculis. sed corde. Non
uides. Si non uides fidem : quare amas ser¬
uum fidelem: Int̾roga te ipsum. qualem
seruum diligis. Forte habes seruum formo¬
sum. staturosum. bene compositũ : furem.
nequam. fraudulentum. Habes aut̃ alium

Expanded text:
in lecto suo, deducunt illum sui, pompa tanta in lecto suo, deducunt illum sui, pompa tanta funeris celebratur: ego novi quae fecerit; decepit me Scriptura, et fefellit, ubi audio et canto: Divites eguerunt et esurierunt. Quando iste inops fuit? quando esurivit? Inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono . Quotidie ad basilicam surgo, quotidie genudefunctus est! Sic cogitantem suffocat laqueus scandali. Escam enim mortalem quaerit in terra, et veram mercedem non quaerit in coelo, et mittit caput in laqueum diaboli, constringuntur ei fauces, et tenet diabolus ad malefaciendum, ut sic imitetur illum divitem, quem videt in tanta copia defunctum. 15. Noli ergo sic intelligere. Et quomodo intelligam? In bonis spiritualibus. Sed ubi sunt? Non videntur oculis, sed corde. Non vides. Et si non vides fidem, quare amas servum fidelem? Interroga teipsum, qualem servum diligis. Forte habes servum formosum, staturosum, bene compositum; sed furem, nequam, fraudulentum: habes autem alium
Abbreviated transcription (Latin):
timere dominum: ne fam̃ patiant᷑. Dicit̾ lls
Nolite fraudem facere. Et dicunt. Unde meli¬
co: Non potest ars sine impostura eõ. ñ po¬
test negotium sine fraude. Sed fraudem pi¬
nit ds̃. Tune dm̃. Sed si timuero dm̃ ñ h
contempnentem se: & deser& te tuñtes
Aitende & noli dicere. ille diues ẽ. &a
pauꝑ sum: ego timeo dnm̃. ille ñ tm̃¬
quantum adquisiuit. & ego tim̃do nudꝰ ui
Uidete quid sequit᷑. Diuites eguer. & q
rierunt: uiquirentes aut̃ dnm̃ ñ mines¬
tur omni bono. Si ad litterã accipiasi¬
detur te fallere. Respicis eium multose
uites iniquos mori in diuitus suis. ñ fite
fuisse pauꝑes cum uiuebant. Uides illum
senescere. ꝑduci ad ultimum uite int̾ ms¬
nas copias diuitiarum. celebrari eiꝰ pomuõ
fuueris: in magnis effusionibꝰ ꝑduci adse
eburneis. circum flente familia suorum
& dicis in animo tuo. si forte nosti aliqua
peccata & scelera ipsiꝰ. Ego noui quanta
fecerit homo iste. ecce senuit. mortuusĩ

Expanded text:
timere Dominum, ne famem patiantur. Dicitur illis: Nolite fraudem facere. Et dicunt: Unde me pasco? Non potest ars sine impostura esse, non potest negotium esse sine fraude. Sed fraudem punit Deus. Time Deum. Sed si timuero Deum, noncontemnentem se, et deseret te timentem se? Attende, et noli dicere: Ille dives est, et ego pauper sum: ego titimendo nudus sum! Videte quid sequitur: Divites eguerunt et esurierunt, inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono. Si ad litteram accipias, videtur te fallere. Respicis enim multos divites iniquos mori in divitiis suis, non factos fuisse pauperes, cum vivunt; vides illos senescere, perduci ad ultimum vitae inter magnas copias divitiarum, celebrari eis pompam funeris in magnis effusionibus, perduci uvit in lectis eburneis, circumflente familia suorum; et dicis in animo tuo, si forte nosti aliqua et peccata et scelera ipsius: Ego novi quanta fecerit iste homo; ecce senuit, mortuus est