comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olentes mrebus quȩ factes̃.
ad cognoscendum eum aquo
facte sunt exercere lectorem:
iam ꝑuenimus ad eius imaginem
qd̃ est homo. in eo quo cet̾is anima¬
libus antecellit: id ẽ ratione uł intel¬
ligentia. & quicquid aluid de anima
rationali uł intellectuali dici potest.
qd ꝑtineat ad eam rem. quȩ mens uo¬
catur uł animus. Quonomine non¬
nulli auctores linguȩ latine. Iqd̃
excellit in homine ⁊ñ ẽ in pecore. ab
anima quȩ in est & pecori suo quodũ
loquendi more distingunt. Supͣ hinc
gͦ naturam siquerimus aliquidi
uerum querimus: ds̃ est. natura
scił non creata s creatrix: Queu
XXIIIItrum sit trinitas: ñ solum creden¬
tibus diuine scͥpture auctorita¬
te. uerum etiam intelligentibus.
aliqua si possumus ratione iamde¬
monstrare debemus: Curaũt si
possumus dixerim: res ipsa cum
queri disputando ceꝑit: melius il¬
rimus. adiuuabit ut sꝑo ne sit us¬
fructuosus labor nr̃: ut intellig¬
mus quemadmodum dictumsit

Expanded text:
olentes in rebus quae factae sunt ad cognoscendum eum a quo factae sunt, exercere lectorem, jam pervenimus ad ejus imaginem, quod est homo, in eo quo caeteris animalibus antecellit, id est ratione vel intelligentia, et quidquid aliud de anima rationali vel intellectuali dici potest, quod pertineat ad eam rem quae mens vocatur vel animus. Quo nomine nonnulli auctores linguae latinae, id quod excellit in homine, et non est in pecore, ab anima quae inest et pecori, suo quodam loquendi more distinguunt. Supra hanc ergo naturam, si quaerimus aliquid, et verum quaerimus, Deus est, natura scilicet non creata, sed creatrix. Quae utrum sit Trinitas, non solum credentibus, divinae Scripturae auctoritate; verum etiam intelligentibus, aliqua, si possumus, ratione jam demonstrare debemus. Cur autem, Si possumus dixerim, res ipsa cum quaeri disputando coeperit, melius inrimus adjuvabit, ut spero, ne sit infructuosus labor noster, et intelligamus quemadmodum dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit quid erimus: scimus
quia cum apparuerit. similes es
erimus: qm̃ uidebimus eum si¬
incapparet tunc in ista ima¬
gine dĩ fieri eius plenam si¬
militudinem: qñeius plenam ꝑ¬
ceꝑit uisionem: quamquã possit
hoc a ioħe apło etiam de immor¬
talitate corpr̃is dictum uiđi: Et
inhac quippe similes erunus dõ
s tantummꝰ filio qui solus intri.¬
nitate corpus accepit: in qͦ mortu¬
us resurrex̃: atq id ad suꝑna ꝑ¬
uexit Namdr̃ etiam ista inas
filii dĩ. inqua sicut ille mrins¬
tale corpus habebimus conformes
facti in hac parte. non patris ima¬
ginis aut sp̃c sc̃i: s tantummo¬
dofilii: quia de hoc solo legitur.
& fide sanissima accipitur: uer¬
bum caro factum ẽ. ꝓpter quod
cius incontumelia. resurrex̃ ingła:
incorpr̃e: etiam illud agimus. qđ
tales nos futuros eẽ: fide uera et
spe certa firmaq teneamus: Sic
enun nunc eandem imaginem
portare possumus nondum inui¬
sione s in fide: nondum inre s

Expanded text:
imus: scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum siinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando ejus plenam perceperit visionem. Quanquam possit hoc a Joanne apotalitate corporis dictum videri. Et in hac quippe similes erimus Deo: sed tantummodo filio, qui solus in trinitate corpus accepit in quo a mortuis resurrexit, atque id ad superna pexit. Nam dicitur etiam ista imago Filii Dei, in qua sicut ille immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non Patris imaginis aut Spiritus sancti, sed tantummodo Filii, quia de hoc solo legitur, et fide sanissima accipitur, Verbum caro factum est . Propter quod ejus in contumelia, resurrexit, in glin corpore, etiam illud agimus quodtales nos futuros, fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus, nondum in visione, sed in fide; nondum in re, sed
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ qui sciunt: tam̃ ꝙ sit illud enig¬
ma uͥ nunc uidemꝰ nosse desidant:
nigmate: Una ẽ enim cum tota sic
dr̃. uidemus nunc ꝑspeculum in
eingnate: Pinde quantum mͥuidet᷑.
sic̃ nomine specłi imaginẽ uoluit
intelligi: ita nomine enigmatis qͣuis
similitudinẽ tam̃ obscuram.⁊ ad ꝑ¬
spiciendũ difficilẽ Cum gͥ speculi
& eniginatis nomine. quec̃q simili¬

Expanded text:
etiam qui sciunt, tamen quod sit illud aenigetiam qui sciunt, tamen quod sit illud aenigma ubi nunc videmus, nosse desiderant: nigmate. Una est enim cum tota sic dicitur, Videmus nunc per speculum in aenigmate. Proinde, quantum mihi videtur, sicut nomine speculi imaginem voluit intelligi; ita nomine aenigmatis quamvis similitudinem, tamen obscuram, et ad perspiciendum difficilem. Cum igitur speculi et aenig
Abbreviated transcription (Latin):
animal equiis ẽ: ita om̃e cnigia
allegoria ẽ. non om̃is allegoriaeng¬
ma ẽ: Quid ẽ gͦ allegoria. nͥ tropõs
uͥ ex alio aliud intelligit᷑: Quale il¬
lud ẽ ad thesalonicenses: Itaq ñdor¬
miamus sic̃ &r cet̾i: s uigilemꝰ ce so¬
brii simus: Nam qͥ dormiunt noca
dormiunt. & qui inebriant᷑ nocte e¬
brii s̃: Nos aũt qui diei sumus.so¬
brii simus: s ħ allegoria. ñ ẽ enig¬
ma: Nam nͥ multum tardis. iste sen¬
sus in ꝓmptu ẽ: E nigma ẽ aũt ut
breuit̃ explicem obscura allegoria.
sicuti ẽ. sanguissuge erant ires filiȩ
& quecumq similia.: S uͥ allegonã
nominauit apłs: ñ in uerb̃ eã reꝑi
s infacto: cum e duob filiis abrabs
intelligenda monstrauit. ꝙ anteqͣ
exponere obscurum fuit:. Pinde
allegoria talisꝙ ẽ gn̾ale nomen. pos¬
set sp̃aliter enigna nominari: S qr
non soli quieas litteras nesciunt qͥb
discuntur tropi. quer̃ qͥd dixit apł̃s.
nunc ineniginate nos uidẽ. uerũ

Expanded text:
: ita omne aenigma allegoria est, non omnis allegoria aenigma est. Quid ergo est allegoria, nisi tropus ubi ex alio aliud intelligitur, quale illud est ad Thessalonicenses: Itaque non dormiamus sicut et caeteri: sed vigilemus, et sobrii simus. Nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sanguisugae erant tres filiae ; et quaecumque similia. Sed ubi allegoriam nominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, intelligenda monstravit; quod antequam exponeret, obscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specialiter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli qui eas litteras nesciunt, quibus discuntur tropi, quaerunt quid dixerit Apostolus, nunc in aenigmate nos videre; verum
Abbreviated transcription (Latin):
seriuire. Pulchris in reb laudan¬
dis creatorem bonorum om̃ium
ammirari. & amandis numquam
talib implicari. Uniuersa in p̃¬
picere. Futurȩ beatitudinis uitȩ¬
ꝑhennib bonis. infatigabiliter

Expanded text:
mere; pulchris in rebus laudandis creatorem bonorum omnium te admirari, et amandis nunquam talibus implicari; universa in prpicere, futurae beatitudinis perennibus bonis infatigabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Patientiam habere: non du¬
ritiã simulatõe patiẽtis. palliare. For¬
titudinẽ. temꝑanter non crudelit̃
exercere. Astutum eẽ: non fieri frar¬
dulentum. Obedientem existere
non precipientem uelle. ꝑseueran¬
non hebetudini accomodare. Num¬
quam suꝑbis cedere: semper ꝓpt̃¬
dm̃n humilib consentire. Innocen¬
ganter arguere malum.Semet
ipsum magis indelictiꝰ despicere.
gerere uulnerum. ñ alienorum
nequiter fieri curiosum. Nec sus¬
picionib quemquam uidicare.
s rebus. Sinceram seruare paci
ficis pacem. numquam uł fingere¬
malum. Nec interire uelle ho¬
mines.s: hominum necadores. Nec¬

Expanded text:
. Patientiam habere, non duritiam simulatione patientiae palliare; fortitudinem temperanter non crudeliter exercere; astutum esse, non fieri fraudulentum; obedientem existere, non praecipientem velle; snon hebetudini accommodare; nusquam superbis cedere, sed propter te humilibus consentire; innocenganter arguere alienum; me magis in delictis despicere gerere vulnerum, non aliorum nequiter fieri curiosum; nec suspicionibus quemquam judicare, sed rebus; sinceram pacificis servare pacem, nunquam vel fingeremalum; nec interire velle homines, sed animarum necatores,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate facienda ꝑficere. & totum
quod explecur tibi oꝑatori bo¬
norum om̃ium domino. sine qͦ
nicħ facere possumus reputare.
Ds̃ trine & une: scientiȩ lumeni.
accende in me ꝑquod de intelli¬
gere & uidere merear trinum et
unum dm̃ sicut es trinus & unus
ds̃. & ignorantiȩ tenebras remo¬

Expanded text:
ritate facienda perficere, et totum, quod expletur, tibi operatori bonorum omnium Domino, sine quo nil boni facere possumus, reputare.s trine et une, scientiae lumen accende in me, per quod te intelligere merear trinum et unum Deum, sicut es trinus et unus Deus. Et ignorantiae tenebras m
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qͥh̾amat. Nã ñ: alienar in laudẽ
catorᷤᷤ amare spetiem corꝑalem. ut
ipso creatore fruens quisq uere
beatus sit .ii. Itemq in eodem uͥ
dixi. nec auem quadrupedẽ me¬
mini quia ñ uidi.sed fantasiam¬
iam talem facillime intueor dũ

Expanded text:
esse qui hoc amat. Nam non est alienari, in laudem esse qui hoc amat. Nam non est alienari, in laudem Creatoris amare speciem corporalem, ut ipso creatore fruens quisque vere beatus sit. Itemque in eodem, ubi dixi, Nec avem quadrupedem memini, quia non vidi; sed phantasiam talem facillime intueor, du
Abbreviated transcription (Latin):
annos. sed cum eoꝵ duodecimũ
nondum ꝑfecissem & eos duitiꝰ
denerem quam possent sustinere.
qui uehementer illos habere cu¬
piebant substracti s̃ michi minꝰ
emendati quam deb̾ent ac possenł.
quando eos edere uoluissẽ Qd
postea quam comꝑi quia et alia
eorum apud nos exemplaria re¬
manserant: statueram eos iam ipse
non edere:s sic habere. ut inalio
aliquo opusculo meo quid michi
de his cuenerit dicer̃ẽ: ur gentib
tñ fr̃ibus. etiam quib resistere
non ualui: emendaui eos qͣntum
emendandos putaui. & compleui.
&e edidi: adiungens eis acapite e¬
płam quam scripsi aduenerabilẽ
aurelium ep̃m cartaginensis eccłȩ.
quo tanquam ꝓlogo exposui. et
quid accidisset. & quid facere mea
cognitiõe uoluissem: & quid fr̃m¬
quorum libro undecimo.cum de
corpr̃e uisibili ageremdixi. quo¬
cura id anare.:alienari ẽ qd̾ scđm
eũ a morem dictũ c̃. qñ aliqͥd sic
amat᷑ u eo fruendo existimet beatũ se

Expanded text:
annos. sed cum eorum duodecim non perfecissem et eos diutius tenerem, quam possent sustinere, qui uehementer eos habere cupiebant, subtracti sunt mihi minus emendati, quam deberent ac possent, quando eos edere uoluissem. quod posteaquam conperi, quia et alia eorum apud nos exemplaria remanserant, statueram eos iam ipse non edere, sed sic habere, ut alio aliquo opusculo meo, quid mihi de his euenerit, dicerem. urguentibus tamen fratribus — quia resistere non eis ualui — emendaui eos, quantum emendandos putaui, et conpleui et edidi adiungens eis a capite epistulam, quam scripsi ad uenerabilem Aurelium, episcopum Carthaginiensis ecclesiae, quo tamquam prologo exposui et quid accidisset et quid facere mea cogitatione uoluissem et quid frquorum libro undecimo cum de corpore visibili agerem, dixi: Quocirca id amare, alienari est . Quod secundum eum amorem dictum est, quo aliquid sic amatur, ut eo fruendo existimet beatum se
Abbreviated transcription (Latin):
sine elatione ueraces. sine fincti¬
one humiles. sine dissolutione
hylares.sine deiectione tristes.sine
errore iustos. sine impietate rigidos.
sine crudelitate districtos. sine he¬
betudine bonos. sine effusione ini¬
scricordes. sine lactantia mites. si¬
ne simultate pacificos. absq insa¬

Expanded text:
sine elatione veracem, sine fictione humilem, sine dissolutione hilarem, sine dejectione tristem, sine errore justum, sine impietate rigidum, sine crudelitate districtum, sine hebetudine bonum, sine effusione misericordem, sine jactantia mitem, sine simultate pacificum, sine insa
Abbreviated transcription (Latin):
de patre unigenitũ de utͦq pced̾nte ⁊
anticipatiõis uel pose¬
ritatis interuenire momentum.
ñ increandis consilium. regendis
ꝑficiendisq creaturis. auxilium
opusq diuisum. Quicquid illic
naturale est. indiruptum. quod
ꝑsonale ẽ. inconfusum. placuisse¬
ri. tͥnicatis mist̾io qͣrtã ñ addi ꝑsonã:
uniri ñ confundi uerbi dĩ hõisq sub¬
stantiã. ut in dñi qͦd ex nobis suscep¬
tũ fuerat ꝑ ueniret. ⁊ illd̾ qͦd nũqͣm
ñ fuerat. idem semꝑ qͦd fuerat ꝑma-¬

Expanded text:
de utroque procedentem et anticipationis vel posteritatis intervenire momentum, um; non in creandis consilium, regendis perficiendisque creaturis auxilium opusque divisum. Quidquid illic naturale est, indiruptum; quidquid personale est, inconfusum. O mysteatis mysterio quartam non addi personam, uniri, non confundi Verbi divini hominisque substantiam, ut in Deum, quod ex nobis susceptum fuerat, perveniret, et illud, quod nunquam non fuerat, idem semper, quod fuerat, perma
Abbreviated transcription (Latin):
plus minusue sapere uelle: quam
sat est. Non illudere nescientib:
nec sapientioribus inuidere. Tua
tibidona referre: nr̃a nob̾ errata
flebilider increpare. Que oderie
odire semꝑ:amare dotocorde que
diligis. Ex fide. iussa complere
oꝑa. sed fidei non preferre. Omniũ¬

Expanded text:
plus minusque sapere velle, quam sat est, non illudere nescientibus, nec sapientioribus invidere; tua tibi dona referre, mea mihi errata flebiliter increpare; quae oderis, odire, semper amare toto corde, quae diligis; ex fide jussa complere opera, sed fidei non praeferre. Pati
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum: An forte quisquã
ita ẽ absurdus atq auersus a
uero. ut audeat dicere. a uiris
eum tactum anteꝗͣ ascendet:
amulierib autem cum ascendiss.
Propter hoc exemplum future nr̃e
resurrectionis in corpr̃e. quod pre¬
enim resurreccione. illo locoagebat᷑.
ꝓpterquam etiam dr̃. transfigurabit
corpus humilitatis nr̃e. cõforme
corpori glȩ suȩ: Lina ergo mors nr̃i
saluatoris. duabus mortib nr̃is sa¬
luti fuit: et una eius resurrectio
duas nob̾ resurrectiones p̾stitit.
cum corpus eius inutraq re. id ẽ
et in morte & in resurrectione. et¬
in sacramento interioris hominis
nr̃i. et in exemplo exterioris: medi¬
cinali quadam conuenientia mi¬

Expanded text:
exemplum? An forte quisquam exemplum? An forte quisquam ita est absurdus atque aversus a vero, ut audeaeum tactum antequam ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? propter hoc exemplum futurae nostrae resurrectionis in corpore, quod praeenim resurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae. una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resurrectione, et sacramento interioris hominis nostri et exemplo exterioris medicinali quadam conuenientia mi
Abbreviated transcription (Latin):
sursum sunt sapite: Quid est
enuim xp̃m non tangere. nͥ cum
ascendĩt ad patrẽ: non de. xp̃o car¬
naliter sapere. Iam uero ad exem¬
plum mortis exterioris hominis
nr̃i dominicȩ carnis mors ꝑtince:
quia ꝑ talem passionem mare
hortatus est seruos suos. ut no
timeant eos qui corpus occidisꝰ
animam aũt ñ possunt occide
Propt̃ quod dicit apłs. Ut suppl¬
am quȩ desunt pressurarum m̃
in carne mea: Q ad exemplumn
surrectionis exterioris hominis
nr̃i. ꝑtinere inuenitur resurirt
corprĩs domini: qr discipłis ait
etiam cicatrices eius contrectans.
exclamauit dicens. Dominus m̃s
& ds̃ m̃s. Et cum illius carnis tote
integritas appareret: demonstra¬
tum ẽ in ea. quod suos exhortans
dixerat: Capillus capitis ur̃i ñ
ꝑibit. Unde enim pͥmo noli me
tangere. nondum enim ascendi
ad patrem incum: & unde anto
ascendat ad patrem a disciplis
tangitur.: nisi quia illic insinu¬
abatur interioris hominis sac¬
mentum. hic prebebatur ext̾iors

Expanded text:
rsum sunt sapite. hoc est enim Christum non tangere nisi cum ascenderit ad patrem, non de Christo carnaliter sapere. iam uero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est seruos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. propter quod dicit apostolus: ut suppleam quin carne mea . Et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere invenitur resurrectio corporis Domini, quia discipulis ait:etiam cicatrices ejus contrectans, exclamavit dicens, Dominus meus, et Deus meus ! Et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in ea quod suos exhortans dixerat: Capillus capitis vestri non peribit . Unde enim primo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum; et unde antequam ascendat ad Patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
quadragies habẽt Quonumero
annorum. templum edificatum
est: quia eo numero senariorum
corpus domini ꝑfectum ẽ. quod
mortis passione destructum: tri¬
duo resuscitauit: Dicebat enimħ
de templo corprĩs sui:sieut ein¬
dentissimo & robustissimo euan

Expanded text:
quadragies sexies habet. quo numero quadragies sexies habet. quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus domini perfectum est, quod mortis passione destructum triduo resuscitauit. dicebat enim hoc de templo corporis sui, sicut euidentissime et robustissime euan
Abbreviated transcription (Latin):
drans diei: sex hore inueniuntur.
Ita inanni cursu: senarius numerꝰ
Iec inmerito in edificatione
figura templum a uideis
destructum triduo se resuscitatu¬
rum eẽ dicebat: numerus ipse
senarius ꝓanno positus intelligit᷑:
dies: Qui numerus dierum com¬
plet nouem menses & sex dies: qͥ¬
tanquam decem menses parientib
feminis imputantur.: non quia
om̃s ad sextum diem pꝰnonum m̃¬
sem ꝑueniunt: sed quia ipsa
ꝑfectio corporis domini. tot dieb
ad partum ꝑducta comperitur.:
sicut a maioribus traditum. susci¬
piens eccłe custodit auctoritas: De¬
tauo enim lił aprilis conceptus cre¬
ditur: quo &e passus: Itamonum̃to¬
nouo quo sepultus est. ubi nullus
erat positus mortuorum. nec ante
nec postea: congruit uterus uirgi¬
nis quoconceptus est. ubi nullꝰ¬
est seminatus mortalium: Hatus
autem traditur. uiͦi lł ianuarias:
Ab illo ergo die usq ad istum com¬
putati.cclxx. ⁊ uireꝑiuntur dieᷤ.
Qui senarium numerum.sexies

Expanded text:
drans diei, sex horae inveniuntur: drans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus tem in aedificationefigura templum a Judaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus ipse senarius pro anno positus intelligitur.aginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qutanquam decem menses parientibus feminis imputantur: non quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas. Octavo enim calendas aprilis conceptus creditur, quo et passus: ita monumnouo, quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum nec ante nec postea, congruit uterus uirginis, quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. natus autem traditur VIII kalendas ianuarias. ab illo ergo die usque ad istum computati CCLXXVI reperiuntur dies, qui senarium numerum
Abbreviated transcription (Latin):
rius ergo numerus dierum: sexta
pars anni ẽ. Proinde ꝑsenaritum
pruni uersus multiplicatur tanqͥ
senarius scdiuersus. ⁊ et funt sen¬
es sexageui. trecenti. & lx. dies.
qui sunt integri duodecu m̃ses:
S quoniam sicut mensem circui¬
tus lunȩ ostendit hominibus. sic
annus circuitu solis animadusus
est: restant autem quinq dies
& quadrans diei. ut sol impleat
cursum suum annumq coneludal
quatuor enim quadrantes facius
unam diem. quam necesse est
intercalari. excurso quadriennio
quod bissextum uocant. ne dein¬
porum ordo turbetur. etiam ipsos
quinq dies et quadrantem si con-¬
sideremus: senarius numerus rN
eis plurimum ualet: Primo quia
sicut fieri solet ut a parte totum
computetur. non sunt iam dies
quinq sed potius sex. ut quadrãs
ille accipiatur prodie: deinde qr
in ipsis quinq diebus sexta pars
mensis ẽ: Ipse autem quadrans.
sex horas habet: Totus enim dies
Quarum pars quarta qui est qua¬

Expanded text:
rius ergo numerus dierum, sexta rius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne teporum ordo turbetur. Etiam ipsos quinque dies et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies,quarum pars quarta, quae est qua
Abbreviated transcription (Latin):
meam: Hȩc autem mulier decẽ
& octo annos habebat ininfirmi¬
tate: quod est ter seni: Menses au¬
temannorum decem & octo: in¬
ueniuntur innumero solidi qͣdra¬
ti senarii. quod est sexies seni. et
hoc sexies: Iuxta quippe ẽ ineodẽ
euanglii loco. arbor quoq illa fi¬
culnea i euius mise ramsterilitatẽ:
etiam tercius annus arguebat:S
ita pro illa interce̾sum est. ut di¬
mitteretur illo anno: ut si frue¬
tum ferret bene. sin aliter excide¬
retur: Nam & tres anni ad eandem
triꝑtitam distributionẽ ꝑtinent.
et menses trium anuorum qͣdratũ
senarium faciunt qd est sexies se¬
ni: Annus etiam unus. si duodetĩ
menses integri considentur. quos
triceni dies complent: talem qͥpe
mensem ueteres obseruauerunt.
quem circuitus lunaris ostendit.
senario numero pollet: Qd enim
ualent sex in primo ordine numor
qui constant ex unis ut ꝑueniatur
ordine qui constat exdenis ut ꝑ¬
ueniatur adcentum: Sexagena¬

Expanded text:
meam . Haec autem mulier decem meam . Haec autem mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ecundo ordine, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagena
Abbreviated transcription (Latin):
&e deinceps sicut intħs eugłista
distixit. ab abraham usq ad dd̃
Adauid usq ad transmigratio¬
nem inbabiloniam: atq inde
usq ad uirginis partum: Quȩ tres
etates conuincte illis duab: qͥnq
faciunt: Proinde sextam incho¬
auit natiuitas domini: quȩ nc̃
agitur usq ad occultum tp̃ris
finem: Hunc senarium nume¬
rum quandam temporis gerere
figuram. etiam illa ratione triꝑti¬
te distributionis agnoscimus: qua
unum tempus computamus an¬
te legem: alterum sublege: terci¬
um subgr̃a In quo tempr̃e sacͣ¬
mentum renouationis accipimꝰ.
ut in fine tempris. etiam resurrec¬
tione carnis omni ex parte reno¬
uati: ab uniuersa non solum ani¬
mi. uerum etiam corprĩs infir-¬
mitate sanemur. Unde intelligi¬
tur illa mulier in ty  po ȩc¬
clesiȩ a domino sanata. & erecta:
quam curuauerat infirmitas alli¬
gante sathana: De talibus enim
occultis hostibus plangit illa
uox psalmi. Curuauerunt animã

Expanded text:
et deinceps, sicut Matthaeus evangelista et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem ratio simpli ad
duplum. oritur quidem
aternario numero: Unum
quippe & duo trias: Sed hoc to¬
tum qd̃ dixi: ad senarium ꝑuenit:
inum enim. & duoet tria. sex furã:
Qui numerus ꝓpterea ꝑfectus dr̃.
quia partib suis completur. Ha¬
bet enim eas tres: sextam. terciã
lumcdiam: Dec ulla pars alia q̃
dici possit quota sit. inuenitur
in eo. Sexta ergo eus unum ẽ: Ter¬
cia duo: dimidia tria: Unum aũ
et duo et tria: consummant eun¬
dem senarium numerum: Cuius
ꝑfectionem nob̃ scã scͥptura com¬
mendat in eo maxime qd ds̃ sex
dieb ꝑfecit oꝑa sua: & sextodie
factus est homo ad imaginem dĩ.
et sexta etate generis humani. fi¬
lius dĩ uenit &e factus est filius
hominis: ut nos reformaret
nuc etas agitur. sue milleni
anni singłis distribuantur etati¬
bus. siue indiuinis litteris. memo¬
rabiles atq insignes quasi arti¬
cłos tempoꝵ uestigemus: ut pri¬
ma etas inueniatur ab adam usq
ad noe. inde scda usq ad abrahã:

Expanded text:
ec autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui numerus propterea perfectus dicitur quia partibbet enim eas, tres, sextam, tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, dici possit quota sit invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est, tertia duo, dimidia tria. Una autem, et duo et tria consummant eumdem senarium, cujus perfectionem nobis Scriptura sancta commendat in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham:
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit ds̃.: ee ibõ ꝑ talem crucẽ
euacuatur corpus peccati. ut iam
non exhibeamus membra nr̃a
arma iniquitatis peccato: quia
et interior homo. si utiq renoua¬
tur de die in diem: ꝓfecto uetus
est. antequam renouetur: Intus
namq agitur qd idem apłs dic̃:
Exiute uos ueterem hominem: et
induite nouum: Id ita conseqͤnt̃
exponit: Quappt̃ deponentes
mendacium loquimini ueritatẽ:
Ubi autem deponitur mendaciũ
nisi untus: ut inhabicet in monte
scõdĩ. qui loquitur ueritatem in
corde suo: Resurrectio uero corpr̃is
domini.ad sacramentum intioris
resurrectionis nr̃e ꝑtinere ostendi¬
tur: ubi postquam resurrex̃ ait
mulieri: Noli me tangere: nondũ
enim ascendi ad patrem meũ: Cui
mysterio congruit apls dicens:
Si autem resurrexistis cum xp̃o
quȩ sursum sunt querite. ub¬

Expanded text:
relinquit Deus, et ideo per talem crucem relinquit Deus, et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quapropter deponentes mendacium loquimini ueritatem. ubi autem deponitur mendacium nisi intus, ut habitet in monte sancto dei qui loquitur ueritatem in corde suo? resurrectio uero corporis domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum. cui mysterio congruit apostolus dicens: si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit & reposuit unam suam:
Neq enim fuit peccator aut impiꝰ
ut ei tanquam mortuo sp̃u in in¬
teriore homine renouari opus eẽt:
et tanquam resipiscendo ad uitam
iusticiȩ reuocari:.¬
tanquam resipiscendo ad uitam
iusticie renouari. Sed indutus
carne mortali. & sola moriens. so¬
la resurgens. ea sola nob ad utrũq
concinuit: cum inea fieret interi¬
oris hominis sacram̃tũ: & extioris
exemplum: Interioris enim ho¬
minis nr̃i sacramento. data ẽ illa
uox ꝑtinens ad mortẽ animȩ nr̃ȩ
significandam: non solum inpsal¬
mo uerum etiam in cruce: Ds̃ m̃s
ds̃ m̃s ut quid me dereliquisti:
Cui uoci congruit apls dicens.
Scientes quia uietus homo nr̃ si¬
mul crucifixus ẽ ut euacuetur
corpus peccati: ut ultra ñ serui
amus peccado: Crucifixio quippe
interioris hominis. penitentiȩ do¬
lores intelliguntur. & continen¬
tie quidam salubres cruciatus.
ꝑ quam mortem mors impie¬
tatis permritur: in qua nos ñ

Expanded text:
praeposuit et proposuit unam suam. praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocaritamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis nostri sacramento data est uox illa pertinens ad mortem animae nostrae significandam non solum in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ulatholicam. Crucifixio quippe interioris hominis poenitentiae dolores intelliguntur, et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua non nos
Abbreviated transcription (Latin):
Surge qui dormis & exurge a
mortius: et illuminabit te xp̃c:
Detestatur autem quandã mortẽ
apłs dicens. de uidua: quȩ aũt
in delicuis agit. uiuens mortua ẽ:
anima g iam pia. q̃ fuit impia:
ꝓpter iusticiam fidĩ. dr̃ ex morte
reuixisse atq uiuere: Corpus aũt
non tantum moriturũ ꝓpt̃animȩ
abscessum qͥ futurus ẽ: s ꝓpter tan¬
tam infirmitatẽ carnis &e sangui¬
nis. quodam loco inscript᷑is etiam
mortuum dr̃ loquente apło: Corpꝰ
quidem inqͥt mortuũ ẽ ꝓpter pec¬
catum: sp̃c autem uita ẽ ꝓpt̃ iusti¬
ciam: Hec uita ex fide facta est:
qͣm iustus ex fide uiuit: Sed qͥd
sequitur: Si autem sp̃c eius qui
suscitauit iħm xp̃m ex mortuis.
habitat in uobis : qui suscitauit
rp̃m iħm amortus. uiuficabit
t mortalia corpr̃a ur̃a. ꝑinhabi¬
tantem sp̃m eius in uobis Huic
ango duple morti nr̃ȩ. saluator
imnpendit simplam suam : ce ad
aciendam utramq resuscitatio¬
nem nram. in sacram̃to os exemplo.

Expanded text:
surge qui dormis et exsurge a surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem carnis et sanguinis quodam loco in scripturis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam iustus ex fide uiuit. sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex mortuis habitat in uobis, qui suscitauit Iesum Christum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionostram in sacramento et exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
bonisq moribus augetur. & robo¬
ratur de die indiem. cum mags
magisq renouatur interior hõc
Corpus uͦ tanquam homo ext̾ior
quanto hec uita diuturnior. ma¬
gis magisq corrumpitur. uł cta¬
te uł morbo. ul uariis affliction¬
bus: donec ueniat ad ultimam
q̃ ab hominibus mors uocatur.
Euis autem resurrectio differtir
in finem: cum et ipsa iustificatio
nr̃a ꝑficietur in effabilit᷑: Tunc
enu similes ei erimus: qm̃ uide¬
bimus eum sicuti ẽ: Nunc uero
quamdui corpus qd corrumpit
ad grauat animam. Ꝙ uita hu¬
mana suꝑ tram tota temptatio
ẽ: ñ iustificabit᷑ in conspectu eiꝰ
om̃is uiuens. incomꝑationẽ uit¬
memorẽ: cum dñs in una euglic
sententia. utramq mortẽ ciuuis
facile discernendã ꝓposuerit .i
ait. sine mortuos sepelire morul¬
os suos: Sepeliendum quipps
corpus mortuum erat.: Sepultores
autemeiꝰ ꝑ infidelitatẽ impieta¬
tis in anima mortuos intelligi
uoluit: quales excitant᷑ cum dr̃

Expanded text:
bonisque moribus augetur et robobonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustmemorem, cum dominus in euangelica sententia utramque mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi potest. ab eo qui nouit:
in regulari monocordo: De simplo
Saluatoris nr̃ quod ad duplũ nr̃mi
quantum donat ds̃ edis¬
serendum ẽ. quemadmo¬
dum simplũ dñi oe saluadoris nr̃i
ihu xp̃i. duplo nr̃o congruat. et
quodamm̾ concinat ad salutem:
Nos cerce qd nemo xp̃ianus ambi¬
git. et anima & corpr̃e mortui
sumus: Anima ꝓpt̾ peccatum: cor¬
prẽ ꝓpter penam peccati: Ac ꝑħ
autem rei nr̃e. idest et animȩ &
corpori. medicina ex resurrectione
opus erat: ut in melius renouare¬
tur. qd erat indeterius commnuta¬
tum: Mors autemanimȩ impietaᷤ
est. et mors corpr̃is corruptibilitaᷤ.
ꝑ quam fit et animȩ acorpr̃e abs¬
cessus: Sicut enim anima dõ dese
rente moritur: sic corpꝰ anima
deserente moritur. Uñ illa fit
insipiens. hoc exanime: Resusci¬
tatur gͦ anima ꝑ penitentiã. Et
incorpore adhuc mortali renoua¬
tio uite. in coatura fide. qua crad¬
tur in eum qui iustificat impu

Expanded text:
exhiberi potest ab eo qui novit exhiberi potest ab eo qui novit in regulari monochordo. Salvatoris nostri, quod ad duplum nostruquantum donat Deus, edisserendum est: quemadmodum simplum Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi duplo nostro congruat, et quodammodo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo Christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima propter peccatum, corpore propter poenam peccati, ac perautem rei nostrae, id est, et animae et corpori, medicina et resurrectione opus erat, ut in melius renovaretur quod erat in deterius commutatum. Mors autem animae impietas est, et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. Sicut rente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium,
Abbreviated transcription (Latin):
pes diuinitatis suȩ. Merito qͥppe
mors peccatoris. ueniens ex dãp¬
nationis necessitate. soluta ẽ ꝑ
mortem iusti. uenientem ex mĩȩ
uoluntate. Dum simplum eius
congruit duplo nr̃o: Hec enim
congruentia. siue conuenientia.
commnodius dr̃. quod ẽ unum ad
duo: in om̃i compaginatione uł
si melrus dicitur coaptatione cre¬
aturȩ. ualet plurimum: Hanc
enim coaptationem. sieut michi
nunc occurrit dicere uolui: qͣ
locus ẽ ut ostendam quantum
ualeat consonantia simpli ad
duplum: quȩ maxime in nobis
reꝑitur sit nob̾ insita naturalit̃:
aquo utiq nisi ab eo qui nos cre¬
auit: ut etiam nec imꝑiti pos¬
sint eam non sentire. siue ipsi
cantantes. siue alios audientes:
ꝑhanc quippe uoces acutiores
grauioresq concordant: ita ut
quisquis abea dissonuerit. non
scientiam cuius in exꝑtes sunt
plurimi: s ipsum sensum auditꝰ
nr̃i uehementer offendat. Sed
hoc ut demonstretur longo
sermone opus ẽ: Ipsis aũt aurib

Expanded text:
pes divinitatis suae. Merito quippe pes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit duplo nostro. Haec enim congrueniia, sive convenientia, commodius dicitur, quod unum est ad duo, in omni compaginatione. vel, si melius dicitur, coaptatione creaturae, valet plurimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus
Abbreviated transcription (Latin):
enebre autem sunt stultȩ
mentes hominum: praua
cupiditate atq infidelita¬
te cecate: Has ut curaret atq
sanaret. uerbum ꝑ quod facta s̃
omnia. caro factum ẽ: et habita¬
uit in nob̃: Illuminatio quippe
nr̃a participatio uerbi ẽ: illuis
scilicet uitȩ que lux ẽ hominũ:
huic autem participationi ꝓrsꝰ
inhabiles. et minus idonei eramꝰ
ꝓpter immundiciam peccatorum:
Mundandi ergo eramus: Porro
iniquorum & suꝑborum una
mundatio ẽ. sanguis iusti. & hu¬
militas dei: ut ad contemplan¬
dum dm̃ quod natura ñ sumꝰ
peum mundaremur factum qd
natura sumus.⁊ & qd̃ peccato
non sumus: Deus enim natura
non sumus. homines natura
sumus: iusti peccato ñ sumus:
Ds̃ itaq factus homo iustus:
intercessit deo ꝓ homine pecca¬
tore: Nonenim congruit pec¬
cator iusto: sed congruit ho¬
mini homo: Ad iungens gͦ nob
similitudinem humanitatis
suȩ. abstulit dissimilitudinem
nuquitatis nr̃e: & factus parti¬
ceps mortalitatis nr̃e. fecit partici¬

Expanded text:
enebrae autem sunt stultae mentes hominum, prava cupiditate atque infidelitate caecatae. Has ut curaret atque sanaret Verbum, per quod facta sunt omnia, caro factum est, et habitavit in nobis . Illuminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos partici
Abbreviated transcription (Latin):
ce quȩ in prospectu sunt inueni¬
mus cum labore: Que incelis s̃
autem quis inuestigabit. Sed
quia sequitur et dicit. sensumuꝰ
tuum quis scit. nisi tu dederis sa¬
pientiam. et miseris sp̃m tuum
rerum genere. et corpora anglica
secundum ꝓpriam dignitatem. &
corum quedam corpr̃alis actio
continetur: scđm sp̃m tameN
di missum nob̾ de altissimis. et
imꝑtitam cius grãm mentibus
nris. audeo fiducialiter dicere:
nec dm patrem. nec uerbum eius.
ꝑid quod est. atq idipsum ẽ.
ullomodo eẽ mutabilem:acꝑ
bilia. non tamen uisibilia. sic̃
nie cogitationes. et memoriȩ.
et uoluntates: et om̃is incorpo¬
rea creatura. Uisibile autem qͥc¬
quam non est: quod non sit mu¬

Expanded text:
et quae in perspectu sunt, inveniet quae in perspectu sunt, invenimus cum labore: quae in coelis sunt autem, quis investigabit? Sed quia sequitur et dicit, Sensum autem tuum quis sciet, nisi tu dederis sapientiam, et miseris Spiritum srerum genere et corpora angelica secundum propriam dignitatem, et eorum quaedam corporalis actio continetur; secundum Spiritum tamen Dei missum nobis de altissimis et impartitam ejus gratiam mentibus nostris, audeo fiducialiter dicere, nec Deum Patrem, nec Verbum ejus, , per id quod est, atque idipsum est, ullo modo esse mutabilem, ac per bilia, non tamen visibilia, sicut nostrae cogitationes, et memoriae, et voluntates, et omnis incorporea creatura: visibile autem quidquam non est, quod non sit mu
Abbreviated transcription (Latin):
te grauissima cuius corpus et
sangius sit. nicħ aliud credent
nisi omnino in illa specie do¬
minum ocłis apparuisse mor¬
talium: & de latere tali ꝑcusso
liquorem illum omnino fluxisse
Michi autem utile est ut memi¬
nerun uirium mearum. fr̃sq
meos aminoneam ut memine¬
rint suarum: ne ultra quamtu¬
tum ẽ humana progrediatur
infirmitas: Quemadmodume¬
nim hȩc faciunt angli. uł pociꝰ
ds̃ quemadmodum hec faciat
ꝑangłos suos. et quantum fier
uelit etiam ꝑangłos malos. siuie
sinendo. siue iubendo. siue cogei¬
do. ex occulta secde altissimi un¬
ꝑii sui: nec ocłorum acie pene¬
tiare. nec fiducia rationis enu¬
cleare. nec prouectu mentis com¬
prehendere ualeo: ut tamcert
hinc loquar adomnia que req¬
ri de his rebus possunt. quã si
talium timidȩ: & incerte ꝓuiden¬
tie nr̃e: Corpus enim quod cor¬
rumpitur aggrauat animam:
et deprimit terrena inhabitatio
sensum multa cogitantem: Et
difficile estimamus. quȩ in tras.

Expanded text:
te gravissima, cujus corpus et te gravissima, cujus corpus et sanguis sit, nihil aliud credent, nisi omnino in illa specie Dominum oculis apparuisse mortalium, et de latere tali percusso, liquorem illum omnino fluxisse . Mihi autem omnino utile est ut meminerim virium mearum, fratresque meos admoneam ut et ipsi meminerint suarum, ne ultra quam tutum est humana progrediatur infirmitas. Quemadmodum enim haec faciant Angeli, vel potius Deus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive jubendo, sive cogendo, ex occulta sede altissimi imperii sui; nec oculorum acie penetrare, nec fiducia rationis enucleare, nec provectu mentis comprehendere valeo, ut tam certus hinc loquar ad omnia quae requiri de his rebus possunt, quam si talium timidae, et incertae rae. Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Et difficile aestimamus quae in terra sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quam moyses tenuit ut
redigeretur inuirgam: Serpen¬
tes autem magoꝵ. tanꝗͣ mortui
scłi. nisi credentes in xp̃m tanꝗͣ
deuorati incorpus eius intra¬
uerint: resurgere non poterunt.
Lapis gͦ iacob ut dixi melius
aliquid significauit: quam ser¬
pentes magorum: At enim fac¬
tum magoꝵ: multo mirabilius:
Uerum hȩc ita ñ preuidicãt
reb intelligendis: tanꝗͣ si ho¬
minis nomen seribatur auro.
& dei atramento: Illas ce nubes.
& ignes. quomodo fecerint uel
assumpserint angłi. ad signifi¬
candum quod annunciabant.
etiam si dominus. uł sp̃c sc̃s illis
corpr̃alib formis ostendebat᷑:
quis nouit hominum: Sic̃
infantes non nouerunt quod
in altarioponitur. & ꝑacta pie¬
tatis celebratione consumit᷑.
unde uł quomodo conficiat᷑.
unde in usum religionis assu¬
matur: &e sinumqͥuã discatl̃
numquã illam speciem rerum
uideant. nisi inter celebratiõe
sacramentoꝵ. cum offertur et
datur. dicaturq illis. auctorita¬

Expanded text:
cat, quam Moyses tenuit, ut cat, quam Moyses tenuit, ut rediret in virgam . Serpentes autem magorum tanquam mortui saeculi, nisi credentes in Christum tanquam devorati in corpus ejus intraverint, resurgere in illo non poterunt . Lapis ergo Jacob, ut dixi, melius aliquid significavit quam serpentes magorum: at enim factum magorum multo mirabilius. Verum haec ita non praejudicant rebus intelligendis, tanquam si hominis nomen scribatur atrro, et Dei atramento. 21. Illas etiam nubes et ignes quomodo fecerint vel assumpserint Angeli ad significandum quod annuntiabant, etiam si Dominus vel Spiritus sanctus illis corporalibus formis ostendebatur, quis novit hominum? sicut infantes non noverunt quod in altari ponitur et peracta pietatis celebratione consumitur, unde vel quomodo conficiatur, unde in usum religionis assumatur. Et si nunquam discant nunquam illam speciem rerum videant, nisi inter celebrationes Sacramentorum cum offertur et datur, dicaturque illis auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aliqͥd lapiͦs iacob significaũ
serpentes magoꝵ: Nãsiẽ significat
unctio lapidis. xp̃m incarne
inqua unctus ẽ oleo exultati¬
onis preparticipibus suis: ita
uirga moysi conuersa in ser¬
pentem. ipsum xp̃m factum
obedientem usq ad mortẽ. mor¬
tem autem crucis Uñ ait: Siẽ
exaltauit moyses serpentem
in heremo: sic oportet exaltari
filium hominis ut om̃is qui
credit in eum ñ ꝑeat. sed habe¬
at uitam eternam: sic̃ intuenteᷤ
illum serpentem exaltatum
in heremo. serpentum morsib
ñꝑibant. Uetus enim homo
nr̃ confixus ẽ crucicum illo:
ut euacuaretur corpus pecca
intelligitur. quȩ facta ẽ a ser¬
pente in paradiso:modo locu¬
tionis. ꝑ efficientẽ id quod
efficitur demonstrante: Ergo
uirga inserpentẽ: xp̃c in mor¬
tem: Et serpens rursus ini¬
i uirgam. xp̃c in resurrectionem.
totus cum corpore suo quod ẽ
eccła. quod in fine tempr̃ĩs erit:
quem serpentis cauda signifi¬

Expanded text:
tamen aliquid lapis Jacob, quam tamen aliquid lapis Jacob, quam serpentes magorum. Nam sicut unctio lapidis Christum in carne, in qua unctus est oleo exsultationis prae participibus suis ; ita virga Moysi conversa in serpentem, ipsum Christum factum obedientem usque ad mortem crucis . Unde ait, Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo; sic oportet exaltari Filium hominis, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam : sicut intuentes illum serpentem exaltatum in eremo, serpentum morsibus non peribant. Vetus enim homo noster confixus est cruci cum illo, ut evacuaretur corpus peccati intelligitur mors, quae facta est a serpente in paradiso , modo locutionis per efficientem id quod efficitur demonstrante. Ergo virga in serpentem, Christus in mortem: et serpens rursus in virgam, Christus in resurrectionem totus cum corpore suo, quod est Ecclesia , quod in fine temporis erit, quem serpentis cauda signifi