comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.s. multa corꝑa scõꝵ
qͥ dormierant. surrex¬
erunt & negabant
resurrectionẽ gen̾alẽ:
q̃ adhuc fut᷑a ẽ. ułita.
ut de resurrectione
aĩe accipiat᷑. Duȩ enĩ
st̃. resurrectiones.
pͥma ẽ: que fit in aĩa.¬

Expanded text:
 multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Et negabant resurrectionem generalem quae adhuc futura est. Vel ita, ut de resurrectione animae accipiatur. Duae enim sunt resurrectiones, prima est quae fit in anima
Abbreviated transcription (Latin):
s id̃o. ñ ꝓ eis desꝑandum ẽ. qr. firmũ stat fun¬
damentũ dĩ.i. illi quos d̃s elegit. & ĩmobiliter
in fide fundauit. qui perit: in de ñ erat. funda¬
m̃tum dico: habens hoc signacłm .i. habens
hoc insigrum: amicis. & mnnicis. amicis: ut

Expanded text:
 ideo non pro eis desperandum est, quia firmum stat fundamentum Dei, id est illi quos elegit Deus et immobiliter in fide fundavit; qui perit, inde non erat. Fundamentum, dico, habens hoc signaculum, id est habens hoc in signum amicis et inimicis. Amicis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rarium. in oꝑib uite agen¬
dis. inconfusibilẽ. s. qui
ñ erubescat euangłium
uł ñ deficiat. recte tractan
dem .i. contra cultum dei.
que saira sunt corrumpen¬
do. & ita. ad impietatem
trahendo. E x quib est y¬
meneus & phyletus. Hoꝵ
ꝓdidit nomina: ut ab his
specialit̾ caueat. quos. &
ꝓphanos: & impios: desig¬
nat. & errantes a uitate.
Uñ. subdit. qui excid̾unt
a uitate. in qua olim fuert̃.
Idoq: adhuc eis creditur.
Uñ etiam: magis noxiist̃.
s ab ea exciderunt: dicen

Expanded text:
rarium, in operibus vitae agendis, inconfusibilem, scilicet qui non erubescat Evangelium, vel non deficiat, recte tractanttem, id est contra cultum Dei. quae sana sunt corrumpendo, et ita ad impietatem trahendo. Ex quibus est Hymenaeus et Philetus. Horum prodit nomina ut ab his specialiter caveat; quos et profanos et impios designat, et errantes a veritate. Unde subdit: Qui exciderunt a veritate, in qua olim fuerunt; ideo adhuc eis creditur: unde etiam magis noxii sunt; sed ab ea exciderunt, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes gͦ credi libi. om̃s enã qui instituert̃
alicuiꝰ false religionis sectam: negare istamre¬
surrectionẽ mentium ñ potuert̃. om̃s de illa con¬
senscrunt. s corpoꝵ resurrectionẽ: multi nega¬
uerunt. sicut isti. qͦs nominat apłc. & subũte¬

Expanded text:
olentes ergo credi sibi omnes etiam qui instituerunt alicujus falsae religionis sectam, negare istam resurrectionem mentium non potuerunt, omnes de illa consenserunt. Sed corporum resurrectionem multi negaverunt, sicut isti quos nominat Apost
Abbreviated transcription (Latin):
audientes dum u̾bosꝰ. par.
uł suꝑior. udet᷑ catholico.
Contentio. minus stabilit.
semꝑ gen̾at scrupulum.
tentio extorqueat aliquid:
mo enĩ patit᷑ le uinci. licet sciat uera eẽ: quȩ au¬
dit. Collatiogͦ. int̾ dĩ seruos ec̃ debet. ñ altcatio

Expanded text:
audientes, dum verbosus par vel superior videtur Catholico. Conepe generat scrupulum. tentio extorqueat aliquid qmo enim patitur se vinci, licet sciat vera esse quae audit. Collatio ergo inter Dei servos esse debet, non altercatio
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ce baptismũ uiu¬
ficat᷑. Uñ. qui credid̾it
in me: tͣnsibit de mor¬
te ad uitam. altera:
erit corpoꝵ. q̃ erit
in die uidicii. De illa
resurrectione: quȩ fit
in aĩa ꝑ fidẽ. loquit᷑
hic apłe. cum ait:
dicentes: resurrec¬
tionẽ mentiũ: iam
ẽẽ factam in bap̃to.¬
rectionẽ mentium

Expanded text:
dem et baptismum vivificatur. Unde: Qui crediderit in me transibit de morte ad vitam. Altera erit corporum, quae erit in die judicii. De illa resurrectione quae fit in anima per fidem loquitur hic Apostolus cum ait: Dicentes resurrectionem mentium, jam esse factam, in baptrectionem mentium
Abbreviated transcription (Latin):
completio illius uere reqͥei
significate. quia ea nullus
adhuc potitus erat. in quod̾ã
.s. egregio loco. scripture. de
dic septima. ꝑ quã sig̾catur ȩt̾¬
na requies. & requieuit deus

Expanded text:
completio illius verae requiei et significatae, quia ea nullus adhuc potitus erat, in quodam, scilicet egregio, loco Scripturae de die septima, per quam significatur aeterna requies: Et requievit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mixtꝰ fider:
ex his quȩ
audierunt:
ngrediem᷑
enĩ in requi¬
em qui cre¬
dimꝰ. Quem¬
admodum
dixit: sieut
ira mea. si
introibunt
in requiem
meam. Et
quidẽ oꝑi¬
b ab insti
fidei .i. qr ñ fuit creditꝰ
ut sermo: &e fides: simł
iungerent᷑: non fuit
diderunt. ẜ gressiem̃ de egypto. eũ multam
uiã ꝑambulassent: & multa indicia uirtutis
dei accepissent in egypto: in mari rubro: in he
spexissent: reu̾si sunt. ꝓuinciam quid̃e mag¬
noꝵ fructuũ. & uroꝵ in expugnabiliũ. ⁊ for¬
tium ꝓcreatͥcem eẽ dicentes. Quib auditis:
obstupuert̃. qui cos miserunt. ñ credentes ue¬
ram dei ꝓmissionẽ. Uł itti ñ ꝓfuit ilł. ser. ñ. ad.
fidi sumptȩ: ex his quȩ audier̃ a dño: ꝑ moy¬
Ingrediem᷑ enĩ. uł itacon
ueram. Nos qui credimꝰ
ingrediem᷑: Quẽ admod̾.
Quid dixit: hoc .s. si¬

Expanded text:
mistus fidei ex his quae audierunt. Ingrediemur enim in requiem qui credimus: quemadmodum dixit. « Sicut ira mea, si introibunt in requiem meam . » « Et quidem operibus ab instifidei, id est quia non fuit creditus ut sermo et fides simul jungerentur. Non fuit diderunt. Egressi enim de Aegypto cum multam rambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. Inrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstupuerunt, qui eos miserant, non credentes veram Dei promissionem. Vel ita, non profuit illis sermo non admistus fidei sumptae ex his quae auditus a Domino per MoyIngrediemur enim. Vel ita veram. Nos qui credidimus ingrediemur, quemadmodum Quid dixit? hoc sci
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾ȩ: sp̃ualit̾ intel¬
lectȩ: posst̃ te instru¬
Lere ad salutẽ obtinen¬
dam: ꝑfidẽ. quã ipse
docent. que fides est.
significat ꝓdesse. ue¬
teris testam̃ti hr̃e
na: & incarnatio. in¬
sinuat᷑. quȩ ad salu¬
tẽ hominũ ualet:
scripture ualent ad
salutẽ. qr ualent: ad
causas salutis. Oĩs
eiũ script᷑a. euiꝰ auctor
ds est: inspirata ali
cendum. nescientes:
ad arguendum .u.ãd
conuincendũ de ma¬
lo:negligentes.ad
corripiendum.i. ad
increpandũ durit̾
in malo ꝑsistentes.¬

Expanded text:
ualiter intellectae possunt te instruere ad salutem obtinendam, per fidem, quam ipsae docent, quae fides est significat prodesse Veteris Testamenti habere na et incarnatio insinuatur, quae ad salutem hominum valet. Scripturae valent ad salutem quia valent ad causas salutis. Omnis enim Scriptura, cujus auctor Deus est, inspirata aliccendum nescientes, ad arguendum, id est ad convincendum de malo negligentes, ad corripiendum, id est ad increpandum duriter in malo persistentes
Abbreviated transcription (Latin):
nos .i. gratos nos sibi fecit.
hic notat᷑ effectus primȩ
p̃ordinationis. q̃ ꝑtinet
adiusticiã. Gratificauit
dico:. in dilecto filio suo ꝓ
qͦ nos diligit. Diligens enĩ ungenitũ suũ: etiã illiᷤ
quos diligit.⁊ qͥb uult fili. diuina dona largit᷑.
Inqͦ: Eece hic ostendit. ꝑ quẽ facti sumꝰ grati. di¬
cens. in quo filio habemꝰ redẽptionẽ. ut possimꝰ
reu̾ti a captiuitate qͣ seruiebamus diabolo. uenun¬
dati sub pecc̃o. habemꝰ in qͣm: ꝑsangͥnẽ eiꝰ. qui nr̃e
redẽptionis est p̃cium. ⁊ habemꝰ remissionẽ pecc̃o¬
rũ in baptismo. Dupplicẽ grãm ostendit. qr &e re¬
demit: &e pecẽa nr̃a non imputauit. in hoc p̃sti

Expanded text:
nos, id est gratos nos sibi fecit. Hic notatur effectus primae praeordinationis quae pertinet ad justitiam. Gratificavit, dico, in dilecto Filio suo, pro quo nos diligit. Diligens enim suum Unigenitum, etiam illis quos diligit, et quibus vult Filius divina dona largitur, in quo. Ecce hic ostendit per quem facti sumus grati, dicens: In quo, Filio habemus redemptionem, ut possimus reverti a captivitate qua serviebamus diabolo venundati sub peccato; habemus, inquam, per sanguinem ejus, qui nostrae redemptionis est pretium: Et habemus remissionem peccatorum, in baptismo; duplicem gratiam ostendit, quia et redemit, et peccata nostra non imputavit. Et hoc praesti
Abbreviated transcription (Latin):
peior: nemoenĩ acrior
int̾ ꝑsecutores. gͦ ne¬
mo prior int̾ pecc̃ores.
Pͥmus gͦ erat: ñ ordi¬
ne tẽporis. s magni¬
tudine iniquitatis

Expanded text:
erat: Nemo enim acrior inter persecutores, ergo nemo prior inter peccatores, primus ergo erat non ordine temporis, sed magnitudine iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm in alus ꝑsecutorib. Quid: omnẽ .i. ꝑfectam
patientiã. qua tantũ sustinuit.⁊ in posterũ nul¬
lam reseruat iram. sicut impus quos diu pati¬
tur. ostend̾et dico: ad informationẽ eoꝵ qͥ credi¬
turi st̃ illi .i. ut mei exempli forma p̾bita: nul¬
lus desꝑet de ĩmanitate sccłis: qui credat illi.
Quid enum faciet amico: qui hoc fecit inimi¬
co: Credituri sunt dico. tendentes. in uitam
et̾nam .i. ut habeant uitam et̾nam. Regi

Expanded text:
quam in aliis persecutoribus. Quid? Omnem, id est perfectam, patientiam, qua sustinuit tantum, et in posterum nullam reservat iram, sicut impiis quos diu patitur. Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut mei exempli forma praebita, nullus desperet de immanitate sceleris qui credit illi. Quid enim faciet amico, qui hoc fecit inimico? Credituri sunt dico, tendentes in vitam aeternam, id est ut habeant vitam aeternam. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
qd est ds apuddm. & sp̃s sc̃s. in sua natura ẽ
imortał. & inuisibił. & nota. qr de solo d̾o. qͥ est
ipsa tͥntas: ñ est dictum. soli mnuisibili. cum sis
etiã queda creature minsibiles. s minsibili soli
do qr sunt dii falsi uisibiles. & id̾o dictũẽ. mui¬
sibili. soli dõ. E st enĩ qued̾a creatura. inuisibilis.
ut sit ordo. sit. honor &e gła. soli d̃o. inuisibili .i¬
ereaturam cõmutabilẽ. d̾o in cõmutabili subdi¬
tam: facte st̃ ñ ꝓpͥe: sic̃ d̃s est. s significatiue
sieut ꝓrerũ enusis & temꝑib oportunit. Uidet
enĩ ds. cumuult. & sicut᷑ uult. ñ sicut ẽ. s qͣ¬

Expanded text:
 sanctus in sua natura est immortalis et invisibilis. Et nota quia de solo Deo qui est ipsa Trinitas, non est dictum soli invisibili, cum sint etiam quaedam creaturae invisibiles. Sed invisibili soli Deo, quia sunt dii falsi invisibiles. Et ideo dictum est invisibili Deo. Est enim quaedam creatura invisibilis, ut sit ordo: sit honor et gloria soli Deo invisibili, iexhibitae per creaturam commutabilem, Deo incommutabili subditam factae sunt non propriae sicut est, sed significativae, sicut pro rerum causis et temporibus oportuit. Videtur eni
Abbreviated transcription (Latin):
uõ.Q. Iua repbatur. Intro¬
ductio uofit ꝑ p̾dictum
pontificem: melioris spei.
.i. melioris legis. ꝑ quã.
spatur gla et̃na. Ibi em̃¬

Expanded text:
 Illa reprobatur. Introductio vero fit per praedictum pontificem, melioris spei, id est melioris legis per quam speratur gloria aeterna. Ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ mandata ad ho¬
sed̾a tabula. Ad duo
nanq p̾cepta cari¬
decalogͦ. ad primũ
data. qͥa d̃s tͥnitas
est. Ad alt̾m uͦ pre¬

Expanded text:
inter mandata secunda tabula. Ad duo namque praecepta chariDecalogus. Ad primum data, quia Deus Trinitas est. Ad alterum vero prae
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ que: hoc m̾ito pͥmũ est. qr sic̃ ds pͥncipałr
pͥncipiũ est hoĩs. sic pat̾ri scd̾ario. cuiꝰ mandati:
addit᷑ ꝓmissio. qd̾ ñ est in aliis. Uñ subd̾. & hoc¬
mandatũ. est in ꝑmissione. hac .s. ut. in p̾senti:
scd̃m litt̾ar. diligat
uxorẽ suã sic̃ semet.¬
litatẽ hystorie. ux¬
or aũt̃. non solum
diligat: s oẽ timeat
uirũ .i. subdita sit

Expanded text:
inter quae hoc merito primum est, quia sicut Deus principaliter principium est hominis, sic pater secundario cujus mandati additur promissio, quod non est in aliis. Unde subdit, et hocmandatum est in promissione, hac scilicet ut in praesenti dum litteram, diligat uxorem suam sicut selitatem historiae. Uxor autem, non solum diligat, sed etiam timeat virum, id est subdita sit
Abbreviated transcription (Latin):
det ⁊ ꝓpħs. qr dilectio d̾i: in dilectione ꝓximi
otinetur. & ido in hoc p̃cepto ꝑfectio salutis ẽ.
qr sine ꝓximo ñ diligitur ds. Qui enĩ ñ diligit
ꝓtimum suum quẽ uidet: đ̾m quẽ non uidet
quomͦ pot̾ dilig̾e: Item. dilig̾e ꝓximũ .i. omnẽ¬
diligat. cuiꝰ p̃cepto. ⁊ dono dilectionẽ ꝓximi pos¬
sit implere: Cũgꝰ utrunq p̃ceptum sit ut
neutrum possit teneri sine altero: unum eoꝵ
cõmemorare sufficit. & nota qd̾att sicut terp¬

Expanded text:
e, quia dilectio Dei in dilectione proximi continetur; et ideo in hoc praecepto perfectio salutis est, quia sine proximo non diligitur Deus: Qui enim non diligit proximum suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligdiligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit, ut neutrum possit teneri sine altero, unum eorum commemorare sufficit. Et nota quod ait: sicut teip
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fieri de re qͣntũ sa¬
O Porto: ts erit exposita. uł sic̃ in gre¬
co legit᷑. De cet̾o. nemo laborẽ michi exhibeat. uł
borandi. Laborem enĩ prestat magistro: quiali¬
ter sentit qͣm docuit: dico ut nemo sit molestꝰ
mͥ. cui utiq ñ est facienda molestia. Ego enĩ por
laiit: quasi notas penarũ. de ꝑsecutionib qͣs
patiebatur. Sima enĩ dr punctum. uł nota
aliqͦ ferro facta.⁊ ẽ sens: Id̾o ñ debet in fieri
molestia: qr ego habeo aliquos conflictus. &
ctamina q̃ in ꝑsecutionib quas patior. mecũ¬
U dimicant. Gr̃ã. do¬
subscͥptio. qͣ &e in non¬

Expanded text:
sibi fieri de re quae tum satis erat exposita. Vel sicut in Graeco legitur: De caetero nemo laborem mihi exhibeat, velborandi. Laborem enim 162 praestat magistro qui aliter sentit quam docuit. Dico ut nemo sit molestus mihi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim portlavit quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Stigma enim dicitur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persecutionibus quas patior mecum dimicant. Grasubscriptio, qua et in non
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ sapietis. ⁊ de uob̃ senseritis. Qui enĩ in pace
catholica ꝑmanet. siquidalit̾ sapit qͣm oportet
d̃s humili reuelabit. si aũt illud suꝑb defendit:
&e ꝑtinacit̾ astruit contͣ pacẽ ȩccliȩ. d̾s abicit.
qͥa suꝑbis d̃s resistit.¬

Expanded text:
de vobis senseritis, qui enim in pace Catholica manet. Et si quid aliter sapitis quam oportet, Deus humili revelabit. Si autem illud superbus defendit et pertinaciter astruit contra pacem Ecclesiae, Deus abjicit, quia superbis resistit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ .s. ambłant. in . ia. sensꝰ
sui. qr transitoria amãt.
naturalem: obseuratũ
tenebris .i. ñ parum
obscurum. & idominꝰ
mirum est. si in uani¬
tate ambulant. qͣm
de uob̾. qui estis illu¬
habcas. Omĩs qui in¬
telligit. quadam luce
int̾iori illustratur. est
gͦ qued̾a lux intus qͣm
ñ habent. qui ñ intel¬
ligunt. Gentiles dico:
alienati a uita d̃i .i. si
est anime uita. quia
d̃s deserit eos. Duc qͥp¬
pe sunt uite. una: cor¬
poris. alt̾a: animȩ.
&e sicut uita corporis
est aĩa: sic aĩs uita ẽ d̾s.
Et quomͦ si amma de

Expanded text:
 ambulant in vanitate sensus sui, quia transitoria amant: naturalem obscuratum a tenebris, id est non parum obscurum. Et ideo minus mirum est si in vanitate ambulant, quam de vobis qui estis illuhabetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Gentiles, dico, alienati a fide Dei, id estest animae vita, quia Deus deserit eos. Duae quippe sunt vitae, una corporis, altera animae: et sicut vita corporis est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima de
Abbreviated transcription (Latin):
ut caueant sibi a con
auxilia dedit. ad custo¬
diam unitatis. & qr cres¬
cere potestis. ⁊ ei occur¬
retis. gͦ dico. ñ obsecro
sub testimonio dñi

Expanded text:
ut caveant sibi a consauxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecro,sub testimonio Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nouitas ⁊ uetustas. Cumgͦ dicit. deponite uos. ⁊c̃
ñ hoc iubet.: ut corpꝰ deponatur. s ut uita in mels
cõmutet᷑. Homo itaq untiorsi uicia pͥstina. sequit᷑
uetus dr. Siaut̃ in nouitate uitȩ ambulat: alienꝰ
qͣ homo ut̾ior fit uetus. ⁊ corrũpitur. uñ. addit.
qui & si delectetur. tñ: corrumpit᷑ scd̾m intiorẽ¬
hominẽ ꝑ desid̾ia erroris. hecest uetustas. hanc
gͥ uetustatem. qͣtenus uob̾ datur. deponite. e¬

Expanded text:
novitas et vetustas. Cum ergo dicit, deponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequitur, vetus dicitur; si autem in novitate vitae ambulat alienus quia hoc interior fit vetus et corrumpitur. Unde addit, quia et si delectetur, tamen corrumpitur secundum interiorem, per desideria erroris, haec est vetustas. Hanc igitur vetustatem quatenus vobis datur deponite.
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃ti ⁊ insatiabili desid̾io. qr nunqͣm luxurian¬
do satiantur. quoꝵ uoluptas t̾mino careat. ut oẽ
ultra concessos miptiarum fines. turpitu dinem
oꝑentur. uł sic̃ alii dicunt. & auaricie. uł in aua¬
ricia. & accipit᷑ ꝑ se de alio uicio. ut sit sensus
tradid̾unt. semetip. in. oꝑat̾ omĩs ĩmundicie. &
tradid̾unt se auaricis ułita. ipsi dico: degentes¬
in auaricia. U osaũ¬

Expanded text:
hementi et insatiabili desiderio, quia nunquam luxuriando satiantur, quorum voluptas termino caret, ut etiam ultra concessos nuptiarum fines turpitudinem operentur. Vel, sicut alii dicunt, et avaritiae, vel, in avaritia, et accipitur per se de alio vitio, ut sit sensus: Tradiderunt semetipsos in operationem omnis immunditiae, 172 et tradiderunt se avaritiae. Vel ita: Ipsi dico degentein avaritia, vos au
Abbreviated transcription (Latin):
tanto plus repellit᷑:
tenebrosa demergit᷑.¬
dei. quȩ ignorantia: ẽ ꝑmanens millis ꝓpt̾ cecitatẽ
uł duriciã. cordis coꝵ .i. qi p̾dicationi. oculos cor¬
dis clauserunt. qui etiã ꝓ sua turpitudine. desꝑan¬
tes de fut᷑a uita. uł in dolorii. alia litt̾̃a. quȩ ex greco
trahitur. s de peccatis ñ dolentes. semetipsos tra¬
did̾unt ꝑ uoluntatẽ ac maliciam lib̾am: ĩpudi¬

Expanded text:
tanto plus repellitur tenebrosa demergitDei quae ignorantia est permanens in illis, propter caecitatem vel duritiam cordis ipsorum, quia praedicationi oculos cordis clauserunt, qui etiam pro sua turpitudine desperantes de futura vita. Vel, indolorii, alia littera quae ex Graeco trahitur, id est ex peccato non dolentes semetipsos tradiderunt per voluntatem, ad malitiam liberam, impudi
Abbreviated transcription (Latin):
b cibos. & studentib eiboꝵ affluentie. &e ẽ sensꝰ.
Gr̃a que omnia ꝑmittit soluendo a lege. confir¬
mare cor debetis. & ñ stude obseruationi. uł af¬
fluentie escarum. quȩ ñ ꝑfuerunt ad salutem
ambulantib. ñ dico se sustentantib. s qͥ ꝑse.
s fides. Similit̾ habundare gr̃arum donis. ꝓ¬
dest. uentrẽ u̾o obruere escarũ mole: nocet.
abemus enim. Itẽ hic ostendit. ñ esse stu

Expanded text:
 cibos, et studentibus ciborum affluentiae. Et est sensus: Gratia quae omnia permittit solvendo a lege confirmare cor debetis, et non studere observationi vel affluentiae escarum quae non profuerunt ad salutem ambulantibus: Non dico se sustentantibus, sed qui pesed fides. Similiter abundare gratiarum donis prodest; ventrem vero obruere escarum mole nocet. Habemus enim. Item hic ostendit non esse stud
Abbreviated transcription (Latin):
qr oportet laborantem
agͥcolã. Uł ita continua.¬
ita moneam te laborare:
qr infirmus es. &e minꝰ
rem. qui in agro eccłiȩ: ligone u̾bi di. excolit cor
mercede sua. ut agͥcola. uł uinitor. pͥmos fructꝰ
laboris sui degustat. Ita: apłe pͥus iubet eum
ex his quȩ accipit. & post: alus: de his quȩ suꝑ¬
sunt: iministrare. Castum traq euangelistam:
ñ ad hoc euangłirantẽ ut euangłium uendat:
securum facit. & uult ut intelligat: qd̾ necessaria
abstinentic fuit:. qd̾ etiã alicitis se tẽꝑans: uole¬
cum dñs decreu̾it: ut qͥ euangłium annunciat.
de euangłio uiuat. In¬
ntellige qͦͤ
pias necessaria a subditi¬
oe in hoc: siuideor contra¬
ria. & contra hoc qd̾ ipse¬
ego facio dicere. intelli¬
ge que dico. idest discer¬
ne: quid. quare dicitur.
Ioco emim dico ut acci¬
pias: qr tu infirmus es.

Expanded text:
 oportet laborantem agricolam. Vel ita continuaita moneam te laborare, quia infirmus es, et minusrem qui in agro Ecclesiae ligone verbi Dei excolit cordmercede sua . Ut agricola vel vinitor primos fructus laboris sui degustat, ita Apostolus prius jubet eum ex his quae accipit, et post aliis de his quae supersunt ministrare. Haimo Castum itaque evangelistam non ad hoc evangelizantem, ut Evangelium vendat, securum facit; et vult ut intelligat quod necessaria abstinentiae fuit, quod etiam a licitis se temperans voleminus decreverit ut qui Evangelium annuntiat de Evangelio vivat. Intellige. pias necessaria a subdit in hoc si videor contraria, et contra hoc quod ipsego facio, dicere, intellige quae dico, id est discere quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accpias, quia tu infirmus es.
Abbreviated transcription (Latin):
rixe. qn ex ira se inuicẽ
ꝑcutuint. dissenfioneᷤ.
qn partes faciunt in
eccłia. secte. quȩ grece
dicunt᷑ ħeses. inindie
de alienis bonis. bomi¬
cidia. ebri. assidue. comeᷤᷤ¬
suꝑflue. ⁊ his similia.
enumiata ft̃ in oꝑibus
carnis. q̃ manifesta eẽ
dix̃. ad uoluptatẽ car¬
mis ꝑtinent. s uicia
sunt animi. ut inimi
ex carne: error ẽ. Non
demus diabolũ qͥa car¬
nẽ non ħt. S carnis no¬
mine: totum hoĩem
signauit. qͥ uiuendo

Expanded text:
rixa, quando ex ira invicem se percutiunt; dissensiones, quando partes faciunt in Ecclesia; sectae, quae Graece dicuntur haereses; invidiae, de alienis bonis; homicidia, ebrietates assiduae; comfluae, et his similia. enumerata sunt in operibus carnis quae manifesta esse dixit, ad voluptatem carnis pertinent; sed vitia sunt animi, ut inimicex carne, error est. Nondemus diabolum qui carnem non habet. Sed carnis nomine totum hominem signavit, qui vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. Non ẽ impus
gaude dicit. dñs.
tant. patientia ad¬
expectationis. boni¬
nitas .i. dulcedo ami¬
mi. benignitas .i. lar¬
gitas rerum. mansuc̃t.
modestiã. qd̾ modrũm dictis uł factis seruat.
continentia. qd̾ &̃ a licitis sc abstinet. castitas.
q̃n recte utit᷑ licito. Attende qd̃ in enum̾atione
fructuum sp̃s. caput uirtutũ p̃misit .s. cari¬
tatẽ. Quȩ enĩ alia int̾ fructus sp̃s debuit te¬
nere pͥmatũ ñ caritas: Sine. qͣ. uirtutes ccte.
ñ reputabunt᷑ eẽ uirtutes. ⁊ ex qͣ nascunt᷑ uniu̾sa
bona: Dem̃ secunt᷑ menbra: ex isto capite exorta.
nũ. ũn gaudet. ñ ħt pacem u̾am cum aliqͦ insi eũ
diligat. ñ est longaminis ꝑseu̾ant expectando:
nͥ ferueat diligendo. ñ est benignꝰ. nͥ diligat cum¬
cui opitulat᷑. ñ ẽ bonꝰ : nͥ diligendo. Non est fideliᷤᷤ

Expanded text:
est impiis gaudere, dicit Dominus. tant, patientia adexspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benignitas, id est largitas rerum; mansuetudomodestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod in enumeratione fructuum spiritus, caput virtutum praemisit, id est charitatem. Quae enim alia inter fructus spiritus debuit tenere primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta enum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ apło resistit: im¬
perio dei patris.
ex quo est spesgłȩ
trem. & spem no¬
qͥa ds pat̃ dedit no¬
bis salutẽ. ꝑ filiũ¬

Expanded text:
o resistit, imperio Dei Patris ex quo est spes glortrem et spem noquia Pater dedit nobis salutem per Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ea affir ⁊ q̃ ꝓbare ĩtendt̃. Si q̃n enĩ: de praua &e fal¬
sa opinionc sua. rep̾hendi &e conuinei ceꝑint.
ad defendendum. id qd̾ leuissima temeritate
&e aꝑtissima falsitate dix̾int. de sanctis libris
multa u̾ba ꝓnunciant. uolentes eẽ legis doc¬
⁊ ores. cum tñ: ñ intelligant quȩ locuntur. uł¬

Expanded text:
 probare intendunt. Si quando enim de prava et falsa opinione sua reprehendi et convinci coeperint, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. ut nec ubiꝙ:
nͥ ds diligatur. & dc olcientia .i. spe: bona. son¬
scientia hic ponit᷑ ꝓ spe. Ille enĩ se ad id qd di¬
ligit ꝑuenturũ cẽ desꝑat: cui male ꝯscientiȩ scru¬
pulus inest. Ille enim sꝑat: qui bonam oscien¬
tiam gerit. Quẽ uo pungit mala conscientia:
retrahit se a spe: addit. & de fide ñ ficta .i. si
inulata. in qua.s. quis ñ sibi quelibet fingat.

Expanded text:
alibi, ut nec ubiqueus diligatur. Et de conscientia, id est spe, bona. Coscientia hic ponitur pro spe. Ille enim se ad id quod diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Ille enim sperat qui bonam conscientiam gerit, quem vero pungit mala conscientia retrahit se a spe. Addit: Et de fide non ficta, id est simulata, in qua scilicet quis non sibi quaelibet fingit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sic passi estis:. &
confisi de substantia
ut ñ amittatis. hoc u
tatur confidentia. scił
si patientia habeatur.
In patientia enim in qͥt
dñs. possidebitis aiãs
qui hic seminatis: ꝓ
ait. Io huc enĩmodicũ.
.i. paruo tẽpore: & ali¬
ter: patiendum ẽ. &
mox. qui uenturꝰ est
q̃nꝙ ueniet retributor
&x ñ tardabit. quia mar
nichil purgandũ est.
ꝑ qd differant᷑ a gła¬
Iustus aut̃. Hic dicit.
qd̾ ꝑ solam fidem. si pa¬
tiendi necessitas ñ ingru¬
at. salus dat᷑. ad q̃d con¬
firmandum. utoucit
abbacuc: Q ñ solum ille

Expanded text:
icat: Quia sic passi estis et confisi de substantia ut non amittatis, hoc untatur confidentia, scilicet si patientia habeatur. In patientia enim, inquit, Dominus, possidebitis animas qui hic seminatis proait, adhuc enim modicum, id est parvo tempore, et aliter patiendum est et mox, qui venturus quandoque veniet retributor, et non tardabit, quia in mbus nihil purgandum est, per quod differantur a gloJustus autem. Hic dicit quod per solam fidem, si ptiendi necessitas non ingruat, salus datur, ad quod confirmandum inducit abacu
Abbreviated transcription (Latin):
das. faciet qñꝙ subsist̾e in nob̾. quod est dic̾e.
faciet nos ꝯsequi futura bona. & ꝓprie d̾r fides
substantia. qr sꝑandis substat. ⁊ facit ca c̃ẽ in
eredente in alia uita. & quia fundam̃tum est
om̃ium bonoꝵ. qd̾ nemo mutare pot̾. sine quo.
ñ est bona edificatio. uł fides ẽ. sub. re. sꝑand̃
.i. sꝑanda. iametiam in hac uita facit ẽẽ in cor
sunt in nob̃. quia facit subsist̾e̾ in anima nr̃a:
ea que ñ uidentur. de quib ꝓprie fides est: de
uisis enim ñ est fides. s agnitio. hec ẽ laus f¬
dei. si qd̃ eredit᷑. ñ uidet᷑. Nam & thomas: cui die¬
tumẽ: qr uidisti me credidisti. ñ hoc credidit.
qd̃ uidit. s alind uidit: &e aliud credidit. uidit
eñ hominẽ. credidit deum. cernebat quippe:
&e tangebat. carnẽ uiuentẽ. quam uiderat
morientẽ. & credebat dm. in ip̃a carne latent̾e.
credebat gͦ mente: qd̾ ñ uidebat. ꝑ hoc qd̾ sen¬
sib corporis apparebat. Si aut̃ dieuntur eredi

Expanded text:
das faciet quandoque subsistere in nobis. Quod est dicere: Faciet nos consequi futura bona. Et proprie dicitur fides substantia, quia sperandis substat, et facit ea esse in credente in alia vita. Et quia fundamentum est omnium bonorum quod nemo mutare potest sine quo non est bona aedificatioanda jam etiam in hac vita facit esse in cordesunt in nobis, quia facit subsistere in anima nostra ea quae non videntur de quibus proprie fides est. De visis enim non est fides, sed agnitio. Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam et Thomas cui dictum est: Quia vidisti, credidisti : non hoc credidit quod vidit, sed aliud vidit et aliud credidit. Vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe et tangebat carnem viventem quam viderat morientem, et credebat Deum ipsa carne latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si autem dicuntur credi
Abbreviated transcription (Latin):
ctedant᷑. quȩ ñ uident᷑. sequit᷑ & est argum̃tũ
uł ꝯuictio. ñ apparentium .i. p̃monstratio. &e cer¬
titudo. & ꝓbatio. rerum quȩ ñ apparent. quia
siquis de eis dubitet. ꝑfidem ꝓbantur. ut ad¬
hue ꝓbatur futura resurrectio: quia ita credi
deret abrabam: & alios. quid merito fidei acce¬
perunt:. idem de se pot̾ credere &e sꝑare: In¬

Expanded text:
n videntur. Et est argumentum vel convictio non apparentium, id est praemonstratio et certitudo et probatio rerum quae non apparent; quia si quis de eis dubitat per fidem probantur, ut adhuc probatur futura resurrectio, quia ita credidderet Abraham et alios quid merito fidei acceperunt, idem de se potest credere et sperare.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fides. Quia de fide cepit agere: eius digni¬
tatẽ: & usũ: ipsius fidi¬
assignatione: & płima
exemploꝵ luce. ostendit.
des substan e est hic laus ⁊ cõmen¬
datio fidei. cuiꝰ descripti

Expanded text:
autem fides. Quia de fide coepit agere, ejus dignitatem et usum ipsius fidassignatione et plurima exemplorum luce ostendit, et est hic laus et commendatio fidei, cujus descripti
Abbreviated transcription (Latin):
tunc susciꝑe. ꝑicło¬
sum erat. faciamus
hoc inuicẽ humiles.
qd̾ humilit̾ fecit ex¬
celsus. Magna ẽ in h
sibi inuicẽ fr̃es: etrã
ipso oꝑe uisibili. & qͥ
manu ñ faciunt: cor.¬
de ñ faciunt. Multo
manib fiat. nec dig¬
netur qd fecit xp̃e: fa¬
cere xp̃ianus. Qui enĩ
ad pedes fr̃is inclinat᷑:
ei in corde: uł excitat᷑.
uł si iã inerat: ꝯfirma¬
tur humilitatis affec¬
tus. ⁊ si subministuit:
om̃e opꝰ bonum subse¬
cuta ẽ humilit̃. do¬
lescentiores aut̃ iudu¬
as qͣrum sanguis fer¬
stitatis earum ñ usq
adeocures. ut eas eccłie
alimoniis. sustentan
adolescentulas uiduas
in hac suscipi ꝓfessione.
Lubrice enĩ etati. facile
eredi ñ debet. Cũenm.

Expanded text:
tunc suscipere periculosum erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hsibi invicem fratres etiam in ipso opere visibili: et qui manu non faciunt, corde faciunt, multomanibus fiat, nec dedignetur quod fecit Christus facere Christianus. Qui enim ad pedes fratrum inclinatur, ei in corde vel excitatur, vel si jam inerat confirmatur humilitatis affectus. Et si subministravitomne opus bonum subsecuta est humiliter. lescentiores autem viduas, quarum sanguis ferstitates carum, non usque adeo cures ut eas Ecclesiae alimoniis sustentandadolescentulas viduas in hac suscipi professione: lubricae enim aetati facile credi non debet. Cum enim.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝯtinentiȩ luxurio¬
se iuix̾int. in cibis. & in
ñ dico nubunt. s nub̾e
uolunt. quasi tũnc ñ
sit pece̾m: nub̾e: ipse
dico: habentes damp¬
nationẽ ꝓ facta fide
culo: si pudica conseruatur: dampnatio ñ timer¬
tur. s inuiduali ꝯtinentia: & uirginali excellen¬
tia: uirtus muneris amplioris expecitur. qex
pesce nuptias. s etiã si ñ nubatur: nubere uel¬
urduitatẽ: ñ solum nub̾e. s etiã uello. dãprrabi¬
le ẽ. Qd̾ ut demonstraret apłe: ñ ait. cũ luxuria¬
dampnationẽ. & qͣre: subd̾. qi pͥmã. f .ir. fec̾usᷤ.¬
&ẽ si ñ nubendo: tñ uolendo. ut uoluntatẽ quȩ
a ꝓposito cecidit: appareat eẽ damꝑnatam: siue
sequantur nuptiȩ. siue desint. Dampnat᷑ enĩ
ꝓpositi fraus. dampnatur fracta uoti fides. Dãp¬

Expanded text:
tum continentiae luxuriosae vixerint in cibis et in n dico, nubunt, sed nubere volunt. Quasi dicat: Tunc non sit peccatum nubere. Ipse dico, habentes damnationem, pro fracta fide culo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua pessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelviduitatem, non solum nubere sed etiam velle damnabile est. Quod ut demonstraret Apostolus, non ait, cum luxuriadamnationeet si non nubendo, tamen volendo ut voluntatem quae a proposito cecidit appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive desint. Damnatur enim propositi fraus, damnatur fracta voti fides; dam
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓrimũ ñ diligit. ⁊ est¬
deterior infideli. qr hic:
nundũ ueritatẽ nouit.
uł ꝓmisit. Et nota quod¬
ait᷑. domesticoꝵ. qui tam
domestici cuiq sunt: ut¬
parentes filus: uł pa¬
rentib filii: Ido. ipse
s cura impendenda ẽ parentib.¬
de seipso exemplum constituit. qn de cruce ma

Expanded text:
proximum non diligit, etdeterior infideli, quia hic nondum veritatem novit vel promisit. Et nota quodait, domesticorum, qui tam domestici cuique sunt utparentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse s cura impendenda est parentibde seipso exemplum constituit, quando de cruce ma
Abbreviated transcription (Latin):
tempore gr̃e: uos qui
aliq̃n cratis longe. non
loco. s m̃ito. ⁊ ado. & ab
isrł qͣualitate ꝯu̾satio¬
nis. ꝗͣuiͤ cẽtis longe
tñ. facti estis ꝓpe deo.
& ñ carnalib s sp̃ua¬

Expanded text:
tempore gratiae, vos qui aliquando eratis longe, non loco, sed merito, et a Deo, et ab Israel qualitate conversationis, quamvis essetis longe, tamen facti estis prope Deo, et non carnalibus, s
Abbreviated transcription (Latin):
dicia. ⁊ hoc. ab ea cͥcun¬
cisione. que ñ uere est
s dicitur circuncisio.
qr facta ẽ manu. huma¬
na. ñ a d̾o in carne. ñ
in sp̃u. Et memores esto¬
te. qđ uos. qui nẽ tu¬
les estis: eratis in illo

Expanded text:
ditia. Et hoc ab ea circumcisione quae non vere est, sed dicitur circumcisio, quia facta est manu humana, non a Deo in carne, non in spiritu, et memores estote quod vos, qui nunc tales estis, eratis illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
et in om̃i
seductione iniquitatis.¬
seductioNE his qui ꝑcunt. quiami¬
alus modis. seducet cos
qui ꝑoitiomi dediti sunt:
quo implentur ꝓmissa oĩa¬
.i. ido. quia ñ receperunt
xp̃m. qui caritatem om̃ĩb
dem uerita

Expanded text:
 in omni seductione iniquitatis his qui pereunt, quia miis modis seducet eos qui perditioni dediti sunt. quo implentur promissa omnst ideo quia non receperunt Christum, qui charitatem omnibus et verit
Abbreviated transcription (Latin):
tute .s. potentia iussionis
suȩ. siue ꝑ se occidit eum:
aut̃: ut doctores tradunt.
inmonte oliuet. in papi¬
lione. & in solio suo in illo
loco. contra quẽ dñs ascen¬
dit ad cęlos. Illo aut̃ int̾fec
ligitur: ꝯcedent᷑ electis ad
penitentiã. dies xlu. Qnͣ¬

Expanded text:
ssionis sive per se occideret eum autem ut doctores tradunt in monte Oliveti in papi, et in solio suo, in illo loco contra quem Dominus ascendit ad coelos. Illo autem interfeligitur, concedentur electis ad poenitentiam dies XLV q
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑante. qͥ illũ possidebit. totĩ facet. hen.
sine sensu. uit frenenci qui culpam ñ habent
demalis ita. si uexaretur a diabolo. tengͣn
freneticus ñ ei imputaret᷑ quichoageret. ae
illi aduentus erit: in omni uirtute. humare

Expanded text:
cooperante qui illum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputaretur quidquid ageret. Et illius adventus erit in omni virtute hu
Abbreviated transcription (Latin):
uera faciet illa & ꝑfantasiã deludet hoĩes Lic̃
symon mag̾ delusit illũ. qui putans eũ occid̾er
arietẽ decollauit ꝓ eo.& id̾o etiã mendacia dicun¬
tur. qr m̃dacium confirmant .i. illũ esse d̾in.
Ambigigͦ solet. uctum. uł id̾o dicta sunt mnda¬
cia: qi ñuera ut uident᷑ s fantastica ereren:

Expanded text:
veram faciet illa, et per phantasiam deludet homines, sicut Simon Magus delusit illum qui putans eum occidere arietem decollavit pro eo. Et ideo etiam mendacia dicuntur, quia mendacia, confirmant, scilicet illum esse Deum. Ambigi ergo solet utrum vel ideo dicta sint mendacia
Abbreviated transcription (Latin):
struat. quales presbitos. uel diaconos. or¬
dinet. quales uiduas honoret. quomodo
in ȩccłia se habeat. uł quomodo eam regat.
Et est intentio apłi in hac epła: instruere ty¬
motheum de epyscopalis dignitatis officio.
Modus talis. Primo. salutat eum. Deinde
monet: ut pseudo apłis resistat. Postea: in¬
struit de ep̃ali officio. docens: quales debeat
ordinare presbitos. & diacones. & quales
debeant esse mulieres coꝵ. Deinde: quales
iuiduas reciꝑe debeat. Postea: de modo corree¬
t ionis instruit eum. In fine monet. ut uitet

Expanded text:
struat, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vitet
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamus głam . Qͥ¬
perio dei patris.¬
ex quo est spesgłe¬
repugorat.Sabir¬
tẽ aũ refert. ad pa¬
trem. & spem no¬

Expanded text:
speramus gloriam. Qperio Dei Patrisex quo est spes grepugnat. Salutem autem refert ad Patrem et spem no
Abbreviated transcription (Latin):
Et mu̾to ꝑmanet thronꝰ tu¬
us. & .i. quia. uirga regnitui:.
.i. regimen &e disciplina: qͣ
bonos regis. & malos ꝑcu¬
tis. uł conteris: est. uirga
equitatis .i. regula directa.
&e inflexibilis. quȩ alibid̾r.
uirga ferrea. ꝑ qitam: praui¬
tate distortꝰ. si ei ħere uelit:.
dirigit᷑. Dilexisti. Q iͨ. Item:.
id̾o merito ꝑmanet thronꝰ
tuus: qr dilexisti ex amore:
econtͣ. odisti imqͥtatẽ .i. om̃e¬
malum. ñ simul utraq tͥ suñ.
s alterum diligis & amplec¬
teris. alterum uͦ odis: & ꝑse¬

Expanded text:
et merito permanet thronus tuus. Et, id est quia, virga regni tui,  regimen et disciplina, qua bonos regis, et malos percutis, vel conteris cum virga aequitatis, id est regula directa et inflexibili, quae alibi dicitur virga ferrea, per quam pravitate distortus, si ei haerere velit, dirigitur. Dilexisti. Quasi dicat: Item ideo merito permanet thronus tuus, quia dilexisti, ex amore, contra, odisti iniquitatem, id emalum: non simul utraque tibi sunt, sed alterum diligis et amplecteris, alterum vero odis et perse
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ad sobrietatẽ. Nolutaq
Priꝰ monuit: ñ time. ad qd̾.
ualet uiroꝰ. hic monet: ñ
erubesc̾e. ad qd. ualet di
dedit sp̃m dilectionis. &e
discretionis: Nolutaq e
nec erubescend̾u eẽ. in
fessione. Non ẽ enĩ. unde
erubescatur in ea. qr si ui¬
apparuit d̾s. & si crucifixꝰ
ẽ: surrexit tn a mortiuis
& multis uidentib. susci¬
piente eum nube: in cęlũ
ascendit. ubi gͦ putatur
imbecillitas: ibi apparet
potentia. Neq erubescas:
cum. euangłio .i. ad hono¬
rem euangłii. qd potes:
scd̾m uirtutẽ dei. & debes.
qr ipse ẽ. qui liberauit noᷤᷤ¬

Expanded text:
d sobrietatem. Noli itaque. Prius monuit non timere, ad quod valet virtus. Hic monet non erubescere, ad quod valet dildedit spiritum dilectionis et discretionis, noli itaquenec erubescendum esse in professione. Non est enim unde erubescatur in ea, quia si viapparuit Deus, et si crucifixus est, resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus suscipiente eum nube, in coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas, cum Evangelio, id est ad honorem Evangelii, quod potes secundum virtutem Dei; et debes, quia ipse qui libera
Abbreviated transcription (Latin):
illuminantẽ auditoreᷤ.
subdens. qui xp̃e. de¬
struxit quide mortem.
mortis. ⁊ id̾o:. mors ñ ẽ
minauit aut̃ .i. in luce
posuit: uitã & incorrup

Expanded text:
illuminantem auditores. subdens: Qui Christus destruxit quidem mortem, mortis. Et ideo mors non est minavit autem, id est in luce posuit, vitam et incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hec patior que mͦ
co. Securꝰ: qr ꝓtͥbulatio¬
nib magna ei ꝓmissa
merces est: ñ ꝯfundit᷑
s głatur in p̃ssuris.
Quo aut̃ hec spectent:
scio. qd̾ d̾s esset ille: cui

Expanded text:
et haec patior, quae modo co. Securus quia pro tribulationibus magna ei promissa merces est, non confunditur sed gloriatur in pressuris. Quo autem haec spectent, scio quod Deus est ille cui
Abbreviated transcription (Latin):
excidãtur. & in ignẽ
Atmitt̾at᷑. Id̃o iubet illi
sũptus necessarios
dari: qr dignum erat:
ut qui sp̃ualia trade¬
bant. ñ illis deessent
carnalia. Apollo ep̃e
fuit corinthiorũ. qui
ꝓpt̾ seditionẽ concita¬
tam adu̾sum se a pseu
tum cretensem ep̃m.
S corinthiis iam seda¬
mecum st̃. ꝓpt̾ cõpenA¬
dium: simul om̃s con¬
salutationes significat.
Saluta om̃s qui nos
amant: ñ ficte. s in
fide .i. fideli affectu.
Deinde. generaliter
om̃s salutat. dicens.
Gr̃a dei. sit: cum oĩb

Expanded text:
excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet illis sumptus necessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudtum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedamecum sunt; propter compendium simul omnes consalutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ea ẽ. Quigͣ mauult ẽẽ¬
¶S sine corꝑe: ñ corpꝰ. s cor¬
ruptiones eius. & pondꝰ
odit. non itaq nullũ corpꝰ. s incorruptũ &
celerrimũ corpꝰ uult habere. Qͥ agͦ: ⁊tinentia
qͣdam &e laborib ꝑsequitur cor pꝰ suũ n idagit.¬
ad
& paratĩrad oꝑa necessaria. Nemo odit car
debet odio habere. s fouere. qi caro eiꝰ est. ⁊ de
corꝑe suo facta. sic̃. &. Itadiligat & nutriat¬

Expanded text:
ea est. Qui ergo mavult esse sine corpore, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus odit. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celeberrimum corpus vult habere. Qui ergo continentia quadam et laboribus persequitur corpus suum, non id et paratum ad opera necessaria. Nemo odit carndebet vir odio habere sed fovere, quia caro ejus est, et de corpore suo facta. Sicut. Quasi dicat: Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ut carnẽ. suam: quia corpꝰ eius ẽ. & huiꝰ corꝑiᷤᷤ.
suntꝰ menbra omnes fideles: & alii. de carne
cius: sunt .i. infirmi qui indigent. sustenta¬
qui erat forma futuri: cum de costa sua factam
mulierẽ uidisset. in genesi dicit. hoc os de ossi¬
b meis.& caro de carne mea. Sic̃ enĩ eua: de ad̾a
facta traxit ab eo carnẽ ce ossa. ita nos a xp̃o
instituti. alii sumꝰ ut ossa. s. robusti. alii. ut ca¬

Expanded text:
ut carnem suam, quia corpus ejus est, et hujus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentaqui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
tia mali . Uł: de futuro.
tionẽ. Sicut gͦ xp̃c fu
dit sanguinem. ut laua¬
ret macłam eceliȩ: & ex¬
ꝑ saluandis uxorib. &
gere uxores suas siẽ cor¬
pora sura .i. ut seipso s. qr
ambo una caro st̃.⁊ mu¬
lier portio corꝑis uiri ẽ.¬
& bene dixi: ut diligant
uxores suas. sic̃ sua cor¬
pora. qr qui diligit uxo¬
qr uxor corpꝰ uiri ẽ. & uir
caput uxoris. Nemo .N.¬

Expanded text:
tia mali. Vel de futuro, tionem. Sicut ergo Christus fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et expro salvandis uxoribus, egere uxores suas, ut corpora sua, id est seipsos, quia ambo una caro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxoquia uxor corpus viri est, et vir caput uxoris. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
s. xp̃o ułita. ds̃ subiecit: ñ angłis. s filio orbẽ.
t̾re fut᷑m. Ita hic dic̃ futurum: sic̃ alibi dixit. qͥ
tempoꝵ ade. futurũ sed̾m carnẽ xp̃m dicit
Sicetiã mine: futurũ orbem dic̃: quantum ad
xp̃m futurũ quippe erat orbis: quantũad fili¬
uindi. qui semꝑerat. Et ne de alto orbe dispu¬
tare intelligetur: addit. de qͦ orbe: loquim᷑. hoc
addidit. ne m̃tem auditoris errate relinqueret:
dum alius q̃reret᷑ orbis. hunc gͦ. orbẽ fut᷑um.
toritate dauid. qui futura. quasi p̾terita refert
ut pote admissus diuinis ꝯsilus. ubi omuia:
etiam futura. sunt facta. scd̾m illudysaiȩ. Qui
fecit quȩ fut᷑a sunt. s p̾mitat de humilitate.¬

Expanded text:
. Vel ita: Deus subjecit, non angelis, sed Filio, orbem terrae futurum. Ita hic dicit futurum, sicut alibi dixit: Qui temporum Adae futurum secundum carnem Christum dicit, sic etiam nunc futurum orbem dicit quantum ad Christum. Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, dum alius quaereretur orbis. Hunc ergo orbem futurum toritate David, qui futura quasi praeterita refert, utpote admissus divinis consiliis ubi omnia etiam futura sunt facta, secundum illud Isaiae: Qui fecit quae futura sunt. Sed praestat ut de
Abbreviated transcription (Latin):
.s. hoĩem. ꝑ ipm̃ filium hominis: qͣsi
ꝑ medicum infirmum: Nota u̾boꝵ
⁊̃pͥetates. Supra dixit: memor. uibi
agit de iustis: qui fuerunt ante xͥ
qn patriarchis de cȩlo misertus. hic
aut ponit: uisitas. ubi agit de incar¬
nationc. cum u̾bum caro factum ẽ.
cũ medicꝰ ad infirmosuenit. minuisti¬

Expanded text:
est hominem per ipsum Filium hominis, quasi per medicum infirmum? Nota verborum proprietates: supra dixit, memor, ubi agit de justis qui fuerunt ante Christi do patriarchis de coelo misertus. Hic autem ponit, visitas, ubi agit de incarnatione, cum Verbum caro factum est, cum medicus ad infernos venit Minuist
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiã dicunt᷑ oꝑa manuũ. Et ñsolũ ꝯstitut᷑ ẽ.
omĩa sub. pe.eiꝰ. Nulla enĩ creat᷑a¬
erit ñ subiecta: cui pͥmates ut
ita dicam sp̃s subiciunt᷑. In eo.N.¬
uł aut. Exponit sensum dauid
ꝓphe: quẽ in p̃dictis u̾bis hũit.
Qiͣ. dauid ait. omĩa subiecist. In
eoaut̃: qd̾ scriptura. subiecit ei
omĩa .i. subiecta ei ostendit omĩa:
nicħ duisit ñ subiectum ei. ⁊d¬
nicħ excepit de om̃ib. dumemm
dieit omĩa: nec t̾rena excipit. nec

Expanded text:
excellentiam dicuntur opera manuum. Et non solum constitutus est omnia sub pedibus ejus. Nulla enim createrit non subjecta, cui primates ut ita dicam spiritus subjiciuntur. In eo enil autem, exponit sensum David prophetae quem in praedictis verbis habuit, cat: David ait: Omnia subjecisti. In eo autem quod Scriptura subjecit ei id est subjecta ei ostendit omnia. Nihil dimisit non subjectum ei, idnihil excepit de omnibus. Dum enim dicit omnia, nec terrena excipit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tuminust eũ. ꝑ passibilem na¬
turam. Minoratus ẽ: dum se exina¬
niuit formã serui accipiendo. gͦ:
I ꝓpt̃ ip̃am infirmitatẽ carnis.
quã dei sapientia gestare dig¬
umtuaꝵ ntde ⁊ passionis humilitite.
recte d̾r. minuist eũ ab angłis. qͥa mortalis ⁊ pa

Expanded text:
quia tu minuisti eum per passibilem nturam. Minoratus enim est dum se exinanivit formam servi accipiens: propter ipsam infirmitatem carnis quam Dei sapientia gestare dignata est. Et passionis humilitatem dicitur, minuisti ab angelis, quia mortalis et p
Abbreviated transcription (Latin):
les. illi qui p̃dicant. ⁊ ẽ.
huiꝰmodi habent. & sp̃s
scĩ distributionib. quia
alus gena linguarum. a¬
lus alia dona dabat. pħ.
affluentiam significat
gratiarum. quȩ ñ erat
apud antiquos. neq tan¬
ta signa. neq tam diu̾sa
ñ simplietter est eis credi¬
tum. s ꝑ signa & ꝑdigia.
Iõoq: dum credimus: non
illis: s deo. nos crede decla¬
ratur: Diftributionib dico:
factis: non scdm m̾ita ho¬
minum. s scđm suam ipsiꝰ¬

Expanded text:
lli qui praedicant, et caetera hujusmodi habent; et Spiritus sancti distributionibus, quia aliis genera linguarum, aliis alia dona dabat. Per haec affluentiam significat gratiarum quae non erat apud antiquos, neque tanta signa, neque tam diversa non simpliciter est eis creditum, sed per signa et prodigia. Ideoque, dum credimus, non illis, sed Deo nos credere declaratur. Distributionibus, dico, factis, non secundum meritum hominum, sed secundum suam, ipsi