comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
el cum eo. ⁊ inuener̾t signa sal¬
ua. sũq aꝑuissent ostiũ: intu¬
itꝰ rex insam uacuã: exclamauit.
Magnꝰ es bel. & denuit daniel
dedit bel in manũ danieł. qui
subu̾tit eũ ⁊ templũ. Erat aũt
in eodẽ loco: draco magnꝰ. lateis
in fouea.⁊ adorabant eũ babi¬
lonii. Sac̾dotes eiꝰ habebant
ydraulia .i. uasa facta de coriis
uituloꝵ.⁊ ꝑcutiebant ea uͥgis
coraulinis: ut face̾nt sonitum
t̃ribilẽ: qͣi tonitrũ. Ad quẽ exti¬
tatꝰ draco: q̃nq emittebat fu
mũ.q̃nq ignẽ. qnq uisibilit̾
apparebat. & dix̃ rex daniel.
Non potes dic̾e: qͥa iste ñ sit ds
uiuens. Et ait daniel. Damͥ po¬
testatẽ. ⁊ int̾ficiã eũ absq ferro
⁊ fuste. E dedit ei. Tulit gͦ dani¬
el picẽ. ⁊ adipẽ. ⁊ pilos. ⁊ coxit pa¬
riter. fecitq massas. ⁊ dedit in
os draconis. ⁊ suffocatꝰ crepuit.
Et indignati babilonii: dixert̃
Iudeꝰ factus ẽ rex. & dixert ad re¬
gẽ. Trade nob̃ danielẽ alioqͥn:

Expanded text:
nerunt signa salva. Cumque aperuissent ostium, intuitus rex mensam vacuam, exclamavit: « Magnus est Bel, et tenuit Daniel dedit Bel in manum Danielis, qui subvertit eum et templum. » Erat autem in eodem loco draco magnus latens in fovea, et adorabant eum Babylonii. Sacerdotes ejus habebant hydraulia, id est vasa facta de coriis vitulorum, et percutiebant ea virgis coraulmis, ut facerent sonitum terribilem, quasi tonitruum, ad quem excitatus draco, quandoque emittebat fuque ignem, quandoque visibiliter apparebat. Et dixit rex Danieli: « Non potes dicere quia iste non sit Deus vivens. Et ait Daniel: Da mihi potestatem, et interficiam eum, absque ferro et fuste. Et dedit ei. Tulit ergo Daniel picem et adipem, et pilos, et coxit pariter, fecitque massas, et dedit in os draconis, et suffocatus crepuit. Et indignati Babylonii dixerunt: Judaeus factus est rex. Et dixerunt ad regem: Trade nobis Danielem, alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
phore sex. Est aũt artabea ap̃
chaldeos eadẽ mensura: q̃ et
ephi ap̃ hebreos. mensura .s. tp
rabat illud ꝑ singulos dies. &
dicebat danieli. Quare ñ adoraᷤ
bel: Qui respondit. N colo factu¬
ram. s creatorẽ om̃iũ. dm̃ iuiuen¬
tẽ. & ait rex. Ñne uidet᷑ tͥ bel õs
iuuens. qͥ tanta cotidie comedit

Expanded text:
phorae sex . » Est autem artaba apud Chaldaeos eadem mensura, quae et ephi apud Hebraeos, mensura scilicerabat illud per singulos dies, et dicebat Danieli: Quare non adoras Bel? Qui respondit: Non colo facturam, sed creatorem omnium Deum viventem. Et ait rex: Nonne videtur tibi Bel Deus vivens, qui tanta quotidie c
Abbreviated transcription (Latin):
di. quia extrema gau¬
dii luctꝰ occupat. ꝓ
eadem significatione: in illa die:
tationi inseruit lam̃tum suũ:⁊ nos
ꝓcessioni passionẽ. qͥa passio fuit
tunt: rectiꝰ faciunt. qͥa ñ ꝓ ista: illa
est dimittenda. Similit̾ ⁊ illȩ quȩ
pontifici suo extͣ urbem posito: in
p̾dicto loco crucis e occurrunt:
⁊ ip̃o ppłm p̾cedente in ciuitatẽ
regrediuntur: ordinatiꝰ faciunt.¬
in templũ. Dem̃ ostendit ru¬
inam urbis ꝓ qͣ fleuerat: max¬
me: ex sacerdotum culpa ꝓcessu¬
ram. Sacerdotes enĩ auariciȩ suȩ
consulentes: in porticib templi
hostias uendebant cuiꝰq gn̾is. ne
uenientes de longinqͦ: nicħ offer¬
rent: si hostias presto ñ inueni¬
rent. ⁊ ne etiã pauꝑes qͥ nicħ secũ
attulant: excusationẽ p̾tend̾eis
pecuniȩ ñ habitȩ: posuerant ibi¬
dem nũmularios. qui mutuam
sub cautione darent pecuniam.
S qͥa lex ñ patiebat᷑ ut a fr̾ibus
sus usuras acciꝑent: ex cogitaue¬
runt: ut collibistas face̾nt. Colli¬

Expanded text:
di, quia extrema gaudii luctus occupat . Pro eadem significatione in illa die, tationi inseruit lamentum suum, et nos processioni passionem, quia passio fuit tunt, rectius faciunt, quia non pro ista illa est dimittenda. Similiter illae quae pontifici suo, extra urbem posito, in praedicto loco crucis ei occurrunt, et ipso populum praecedente, in civitatem regrediuntur, ordinatius faciunt.in templum . » Deinde ostendit ruinam urbis, pro qua fleverat, maxime ex sacerdotum culpa processuram. Sacerdotes enim, avaritiae suae consulentes, in porticibus templi hostias vendebant cujusque generis, ne venientes de longinquo, nil offerrent, si hostias praesto non invenirent. Et ne etiam pauperes, qui nihil secum attulerant, excusationem praetenderent pecuniae non habitae, posuerunt ibidem nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia lex non patiebatur, ut a fratribus suis usuras acciperent, excogitaverunt, ut collibistas facerent. Colli
Abbreviated transcription (Latin):
simo nono regni ꝑsaꝵ. Huic faini¬
liaris erat ⁊ orobabel. Cũ enĩ int̾¬
dixisset cambises reedificationẽ
templi: ascendit ad eũ ⁊ orobabel.
⁊ ꝑ huiꝰ darii int̾uentũ: temp¬
tauit animũ regis mutare. s ñ
potuit. & tc̃ ꝑsuasit dario secre¬
tiꝰ ut uoue̾t uotũ do isrł. qd̾ si eũ
regẽ facẽt: restauraret eiꝰ templũ.
⁊ uniu̾sa uasa dñi q̃ adhuc erail¬

Expanded text:
inta novem regni Persarum. Huic famiinta novem regni Persarum. Huic familiaris erat Zorobabel. Cum enim interdixisset Cambyses reaedificationem templi, ascendit ad eum Zorobabel, et per hujus Darii interventum tentavit animum regis mutare, sed non potuit, et tunc persuasit Dario secretius, ut voveret votum Deo Israel; quod si eum regem faceret, restauraret ejus templum, et universa vasa Domi
Abbreviated transcription (Latin):
d ep̃hendisset eũ aures ñ habe̾:
indicauit hoc patͥ. Q cũ reliqͥs
magis hoc indicasset: coniura¬
uert̃ in eũ. ⁊ occidert᷑ eũ. & ñ reg¬
nauert̃ ꝑ annũ isti duo fr̃s. Porro.
.uii. magi cũ tͣctarent int̾ se qͥs
eoꝵ ducẽt filiam regis. ⁊ regna¬
ret ꝓ eo: complacuit eis. ut tal
uaticinio unꝰ ex eis eligeret᷑. Di¬
luculo uenirent suꝑ eqͦs soli in
atrio palatii.ãn fores tẽpli. et
cuiꝰ equus pͥor hinnitũ daret: se¬
cundũ oracłm d̃oꝵ rex constitue¬
ret᷑. Erat unꝰ eoꝵ: danꝰ filiꝰ ythas¬
pis. qͥ secretiꝰ loquens cũ custode
equoꝵ suoꝵ: mandauit ei. ut
in loco ad quẽ in cͣstino conue¬
nire debebant: eqͦ suo de nocte
supponẽt equã. Quo facto: cum
in crastinũ .uii. magi ad eundẽ
locũ deuenissent: statĩ ad equȩ
memoriã equus darii humnitũ
dedit. ⁊ sine cunctatione in regẽ
sublimatꝰ ẽ. ⁊ regnauit anno tͥce¬

Expanded text:
deprehendisset eum aures non habere, deprehendisset eum aures non habere, indicavit hoc patri. Qui cum reliquis magis hoc indicasset, conjuraverunt in eum, et occiderunt eum, et non reer annum isti duo fratres. Porro septem magi cum tractarent inter se quis eorum duceret filiam regis, et regnaret pro eo, complacuit eis ut tali vaticinio unus ex eis eligeretur: diluculo venirent super equos soli in atrio palatii ante fores templi, et cujus equus prior hinnitum daret, secundum oraculum deorum rex constitueretur. Erat unus eorum Darius filius Hystaspis, qui secretius loquens cum custode equorum suorum, mandavit ei, ut in loco ad quem in crastino convenire debebant, equo suo de nocte supponeret equam. Quo facto, cum in crastino septem magi ad eumdem locum devenissent, statim ad equae memoriam, equus Darii hinnitum dedit, et sine cunctatione in regem sublimatus est, et regnavit annis trig
Abbreviated transcription (Latin):
ducens pantheim filiã cambise.
in uxorẽ. simulans: se ñ uelle sibi
regnare. s conseruare regnum
mergi: fr̃i cambise. qͥa puer erat.
hc̃ tn mergĩ: cambises priꝰ occide¬
rat in penetralib tẽpli: solo isto
erineide conscio huiꝰ sacrilegii ⁊
parricidii. Cũꝙ post.uii. m̃ses re¬
gni sui moreret᷑ ermerdes: substi¬
tuit sͥ fr̃em iuuenẽ elegantem
forma ⁊ uirib. dicens: hunc esse
mergĩ cyri filiũ: ⁊ cambise frẽm
Hec aũt occultatio regũ. de facib
fieri potuit in ꝑside: qͥa ad regẽ
nullus fere intrabat: p̃ter dome¬
sticos eiꝰ. U̾nꝰ aũt de .uii. magis ce¬
pit illũ habere suspectũ. suspicas.
ñ ẽẽ mergĩ. hic magͦ: int̾ concu¬
binas regis filiã habebat. Q se¬
cretiꝰ loquens cũ ea: monuit eã
ut de nocte attentiꝰ palparet ca¬
put regis. ⁊ dep̃henderet: utrum
auriculas habẽt. Hc̃ enĩ frẽmer
merdis qͦndã sͥ offensũ: cambises
mutilauãt aurib. Cũq puella

Expanded text:
arum; ducens Panthaei, filiam Cambyse, in uxorem, simulat se non velle sibi regnare, sed conservare regnum Mergi fratri Cambyse, quia puer erat. Hunc tamen Mergum Cambyses prius occiderat in penetralibus templi, solo isto Smerde conscio hujus sacrilegii et parricidii. Cumque post septem menses regni sui moreretur Smerdes, substituit sibi fratrem, juvenem elegantem forma et viribus, dicens hunc esse Mergum Cyri filium, et Cambysis fratrem. Haec autem occultatio regum de facili fieri potuit in Perside, quia ad regem nullus fere intrabat praeter domesticos ejus. Unus autem de septem magis coepit illum habere suspectum, suspicans non esse Mergum. Hic magus inter concubinas regis filiam habebat; qui secretius loquens cum ea, monuit eam, ut de nocte attentius palparet caput regis, et deprehenderet utrum auriculas haberet. Hunc enim fratrem Smerdis, quondam sibi offensum, Cambyses mutilaverat auribus. Cumque puella
Abbreviated transcription (Latin):
rt̾. & mortuus ẽ aggeus: ⁊ sepultꝰ
iuixta sac̾dotũ monum̃ta. Conue¬
nert̾ aũt filii isrł ad dedicationẽ
templi.⁊dedicauert̃ illud mense
duodecimo. qͥ ap̃ latinos marqꝰ
dicit᷑ uicesima t̾cia die m̃sis. st
ħ ẽ scdã templi dedicatio u̾nał.
E celebrauert filii isrł phase scd̾m

Expanded text:
 sepultus juxta sacerdotum monumenta. Convenerunt autem filii Israel ad dedicationem templi, et dedicaverunt illud mense decimo qui apud Latinos Martius dicitur, vicesima tertia die mensis . Et haec est secunda templi dedicatio vernalis. Et celebraverunt filii Israel Phase, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ om̃ia fiunt. Sod̾s aũt p̾tulit
uni fortitudinẽ. qͥa cũ homo ñ
p̃sit cet̾is nͥ animi fortitudine:
uinũ suꝑat ip̃am animi forti¬
tudinẽ. Torobabel uͦ mulierem:
uitã confert̃ ⁊ alimoniã. ⁊ ad ro¬
bur usq ꝑducunt ⁊ ꝓ mulierib
hoĩes aĩas pone ñ timens. Retulit
qͦq se uidisse concubinã cuiꝰdam
regis alapas regi imponentem.
cũq illa risisset regẽ arridentẽ.
⁊ ea molesta: regẽ molestatũ.Suꝑ
ħ om̃ia uͦ: ueritatẽ dix̃ ẽe fortio¬
rem. q̃ ĩmutabilis ẽ ⁊ sempiterna.
ueritas enĩ di om̃ia creauãt. et
ad eiꝰ ꝓuidentiã orbis regebat᷑¬
⁊ nichil ei resiste̾ potãt. Cũꝙ om̃s
iudicassent fortiorẽ om̃ib ẽẽ ue¬
ritatẽ: dix̃ rex ad zorobabel ut pe¬
teret ab eo qd̾ uellet. & postulauit
rorobabel fieri templi reedificati¬
onẽ. ⁊ uasa dm̃i remitti in ierłm. E
gauisus ẽ rex. nam idip̃m meminit
gulos dies: hostias. similã. uinũ.

Expanded text:
s autem praetulit vini fortitudinem, quia cum homo non praesit caeteris, nisi animi fortitudine, vinum superat ipsam animi fortitudinem. Zorobabel vero mulierem fvitam conferunt et alimoniam, et ad robur usque perducunt, et pro mulieribus homines animas ponere non timent. Retulit quoque se vidisse concubinam cujusdam regis, alapas regi imponentem; cumque illa risisset, regem arridentem, et ea molesta, regem molestatum. Super haec omnia vero veritatem dixit esse fortiorem, quae immutabilis est et sempiterna. Veritas enim Dei omnia creaverat, et ab ejus providentia orbis regebatur, et nil ei resistere poterat. Cumque omnes indicassent fortiorem omnibus esse veritatem, dixit rex ad Zorobabel, ut peteret ab eo quod vellet. Et postulavit Zorobabel fieri templi reaedificationem et vasa Domini remitti in Jerusalem. Et gavisus est rex. Nam idipsum meminit gulos dies hostias, similam, vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
audisset itaq rorobabel hc̃
tegnare: fiducialit̾ aggressus ẽ
reedificare templũ. aggeo ⁊ racha-¬
ria exhortantib ppłm.qui p̃dica¬
bant d̃m eis offensum: eo qd̃ ha¬
bitarent in uomib laqueatis.
⁊ domͦ dñi ẽẽt desolata. Hoc aũt
signũ ire dĩ ẽẽ dicebant: qd semi¬
nabant multũ. ⁊ inferebant pa¬
rũ. Principes uͦ regis ꝑsaꝵ qͥ erañ
tͣns flumen: inrt̃dicebant reedifi¬
cationẽ. Cũꝙ respondissent seni¬
ores uida: qd̾ ũs suus hoc eis p̃ce¬
pat: cui nefas ẽ contͣdicere: pla¬
cuit utͥsq. ut res ad dariũ referre¬
t᷑. ss ascendit ⁊ orobabel cũ nuncuiᷤ
pͥncipũ. ad regẽ . & honoratꝰ ẽ ab
eo supͣ qͣm sꝑauerat. Nã in cubi¬
culo regis dormiebat: cũ aliis uu¬
ob cubiculariis. Porro: dariꝰ rex
cenã exhibuit satͣpis ꝑsaꝵ. ⁊ pre¬
fectis indie ⁊ ethiopie ⁊ magistra

Expanded text:
audisset itaque Zorobabel hunc regnare, fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo quod habitarent in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedificationem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis obus cubiculariis. Porro Darius rex coenam exhibuit satrapis Persarum, et praefectis Indiae et Aethiopiae, et magistra
Abbreviated transcription (Latin):
nĩc gͦ ante sex dies paschȩ. uenit
betbaniam. sabb̃o .s. ante ramis
palmaꝵ. qͥ dies sextꝰ erat ãn pas¬
cha. Si numeremꝰ ip̃m: ⁊ diẽ paschȩ.
cum qͣtuor int̾positis. Et erat in do¬
mo symonis leꝑsi. Symon fuerat
stimum nom̃ manebat. sic̃ adhuc
dicit᷑: matħs publicanꝰ. Multiq¬

Expanded text:
go ante sex dies Paschae venit in Bethaniam, Sabbato scilicet ante Ramos Palmarum, quae dies sexta erat ante Pascha, si numeremus ipsum, et diem Paschae cum quatuor interpositis, et erat in domo Simonis leprosi . Simon fuerat ristinum nomen manebat, sicut et adhuc dicitur Matthaeus publicanus. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
latarum uiderent. Cogitaueruil gͦ
pͥncipes sacerdotũ: ut ⁊ lararũ inter¬
ficerent. fecerunt au̾t ei cenã magnã.
⁊ martha ministrabat. ⁊ latarꝰ unus
tione indicauit. ⁊ ita: infer longis
temꝑib ignorati: tandẽ inuenert̃
ꝓditorem. Maria gͦ habebat alabau¬
strum unguent nard .i. pixidem
de alabaustro: plenã unguento nar¬
di. Sic̃ enĩ dicimꝰ cifum uini: sinũ
lactis: ⁊ huimodi: sic dicit᷑ hic: hñs
alabaustrũ unguent. ⁊ ẽ genꝰ mar¬
moris candidi ⁊ ꝑlucidi. uariis colori¬
b int̾ tincti. qd̾ incorrupta seruat
unguenta. Nardus aũt ẽ frutex aro¬
matica. crassa radice: s breu. nigra.
⁊ fragili. cup̾ssini odoris. folio paruo.
dẽpsoꝙ. cuiꝰ cacumina: in haristas se
spargunt. Pigmentarii. spicas ⁊ folia
nard̃i celebrant. un ad cõmdationẽ
unguenti ait marchꝰ: spicati. p̃ciosi.
frat enĩ de nardo indica. Alia enim
genera nardi: uilia st̃. Ioh̃s qͣntita¬
tem exp̃ssit dicens. librã unguenti

Expanded text:
atum viderent. Cogitaverunt ergo principes sacerdotum, ut Lazarum interficerent. Fecerunt autem ei coenam, et Martha ministrabat, et Lazarus unus tione indicavit. Et ita inferni longis temporibus ignorati, tandem invenerunt proditorem. Maria ergo habebat alabastrum unguenti nardi, id est pyxidem de alabastro plenam unguento nardi. Sicut enim dicimus scyphum vini, scyphum lactis, et hujusmodi, sic dicitur haec habens alabastrum unguenti. Et est genus marmoris candidi, et perlucidi variis coloribus intertincti, quod incorrupta servat unguenta. Nardus autem est frutex aromatica, crassa radice; sed brevi, nigra et fragili, cypressini odoris, folio perparvo, densoque, cujus cacumina in aristas se spargunt. Pigmentarii spicas, et folia nardi celebrant, unde ad commendationem unguenti, ait Marcus, spicati pretiosi. Erat enim de nardo Indica. Alia enim genera nardi vilia sunt. Joannes qualitatem expressit, dicens: Libram unguenti
Abbreviated transcription (Latin):
iacente rupe excisa. tante altitu¬
dinis: ut uix homo manu exten¬
ta: culmen possit atang̾e intro¬
itũ babens ab oriente. cui magnꝰ
lapis appositꝰ erat ꝓ ostio. In par¬
te uͦ aquilonali: locꝰ dñici corpori
de cadem petra factꝰ ẽ .uii. pedes
habens longitudinis. tͥbi palmis:
altiꝰ cet̾o pauim̃to eminens. qͣi
uł in ip̃o pariete loculus factuᷤ
erat: sicut fit in muris domoꝵ
ad utensilia reponenda. Nam ⁊
dicit beda: locũ illũ ñ desuꝑ. s
a lat̾e meridiano: patulũ. unde
corpꝰ inferebat᷑. Qd̾ tñ ⁊ pͥori sen¬
tenciȩ congruit. ut ẽẽt qͣi sarco
a latere habens: ñ desuꝑ. Color
uͦ monum̃ti: ⁊ loculi: rubicundo
maria magdalene ⁊ alta maria
consida̾ntes uͥ positũ erat corpꝰ
iħu. & reu̾tentes: parauert̃ un¬
guenta. qͣmdiu licuit eis oꝑari.

Expanded text:
jacente rupe excisa tantae altitujacente rupe excisa tantae altitudinis, ut vix homo manu extenta culmen posset attingere, introitum habens ab oriente, cui magnus lapis appositus erat pro ostio. In parte ejus aquilonari loculus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem pedes habens longitudinis, tribus palmis altius caetero pavimento, eminens quasi vel in ipso pariete loculus factus erat, sicut fit in muris domorum, ad utensilia reponenda. Nam et dicit Beda, loculum illum non desuper, sed a latere meridiano patulum, unde corpus inferebatur, quod tamen et priori sententiae congruit, et esset quasi sarcoa latere habens desuper. Color vero monumenti, et loculi, rubicundo Maria Magdalene, et altera Maria considerantes, ubi positum erat corpus Jesu. Et revertentes paraverunt unguenta, quandiu licuit eis operari.
Abbreviated transcription (Latin):
ctis cruribꝰ latͦnũ.
xp̃c lanceatus ẽ
udĩ aũt ne rema¬
nerent pendentes in cruce in¬
magno die sabbati: rogaueruis
pilatum: ut frangerentur crura
primi fregissent crura:⁊ uenis
ligassent oculi eͦ ⁊ casu tetigis¬
set oculos suos sanguine: clare
um aũt sero factũ ẽet: ioseph
ꝯdecurio .i. unꝰ de ordine curiȩ.
ab arimathia: que ẽ ramatha q¬
uitas helcane patͥs samuelis. di¬
ues ⁊ iustͦ: de quo etiã quidã
putant conscͥptũ e̾e psalmũ
beatꝰ uir: qͥa ñ consensit actib⁊
consiliis alioꝵ. petiit a pilato cor¬
eo nichodemꝰ. ferens mirre ⁊ aloes
qͣi libras.c. Ista: a maritudine sua
uermes arcent a corꝑib mortuoꝵ.
&e acceꝑunt corpꝰ iħu. ⁊ inuolu¬
tum sindone quã emãt iosepħ:
ligauert̾ linteis etiã aliis: que
credit᷑ attulisse nichodemꝰ. Erat
& qͥa in simplici sindone inuolu¬
tum ẽ corpꝰ iħu: instituit siluest̾
papa: ut sacͥficiũ altaris in lineo
qd domꝰ fuerit rotunda de sub¬

Expanded text:
ctis cruribus latronum s lanceatus est. Judaei autem, ne remanerent pendentes in cruce magna die Sabbati, rogaverunt Pilatum, ut frangerentur crura primi fregissent crura latronumligassent oculi ejus, et casu tetigisset oculos sanguine ejus, clare um autem sero factum esset, Joseph decurio, id est, unus de ordine curiae, ab Arimatha, quae est Ramatha, civitas Helcanae patris Samuelis, dives et justus, de quo etiam quidam putant conscriptum esse psalmum: « Beatus vir , » quia non consensit actibus et consiliis aliorum, petiit a Pilato coreo Nicodemus, ferens myrrhae et aloes quasi libras centum. Ista amaritudine sua vermes arcent a corporibus mortuorum, et acceperunt corpus Jesu, et involutum sindone, quam emerat Joseph, ligaverunt linteis albis, quae creditur attulisse Nicodemus. Erat . Et quia in simplici sindone involutum est corpus Jesu, instituit Silvester papa, ut sacrificium altaris in lineo quod domus fuit rotunda de sub
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ parauerant. Qͥdã: ñ nͥ duas ue¬
dicte sunt considasse sepulcbrũ.
⁊ reu̾tentes parasse aromata. &
dicunt qd̃ additũ ẽ hic: ⁊ salome.
expositio ẽ alterꝰ ma¬
ma sufficit opponẽ usũ
tat. E tiã lucas dic̃
p̃t̾ marias affuisse¬
iohannã. q̃ trarit᷑¬
fuisse uxor cure: ꝓ
curatoris herodis
Nomine uesꝑis: ut
dicit augͦ. de concordia euglistaꝵ
noctẽ significat. a parte totum.
⁊ ẽ uesꝑe sabbati . i. nocte sabb̃i.
S ne de ip̃o uesꝑe qͥ ẽ inicium
noctis intelliges: mutauit genꝰ.
rait: que. referens ad sensum
non: ad nom̃. que .s. nox: luces¬
finis: ẽ diluculũ pͥmȩ sabbat.¬

Expanded text:
 Quidam non nisi duas vedictae sunt considerasse sepulcrum et revertentes parasse aromata. Et dicunt quod additum est hic, et Salome, expositio est alteos sufficit opponere usum tat. Etiam Lucas dicit er Marias adfuisseJoannam, quae traditfuisse uxor Chusae curatoris Herodis. Nomine vesperis, ut dicit Augustinus De concordia evangelistarum, noctem signat, a parte totum. Et est vespere Sabbati, id est nocte Sabbati. Sed ne de ipso vespere, quod est initium noctis intelligamus, mutavit genus, et ait, ut referens ad sensum, non ad nomen, quae scilicet nox lucesfinis est diluculum primae Sabbat
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am patet: qͥa sabbo ħ facta
sunt. Tañi. remigiꝰ exponit hic
parasceuẽ: p̃parationẽ dñice paᷤ¬
sionis. q̃ incepta ẽ a pͥma uigilia
noctis: ut supͣdiximꝰ. ⁊ legit ita.
.i. post inceptionẽ huiꝰ p̃paratio¬
post eiꝰ inceptionẽ. Uisũ ẽ forte re¬
migio: qͥa ea die posuert̃ iudes
custodes sepulchri. ⁊ signauert̃
lapidẽ. qd̾ salb̾o ñ fecissent. Uñ.
pilatꝰ ait. Habetis custodiã .i. do
uob̃ licentiã ponendi custodes.
Ite custodite. Qd̃ ⁊ fecerunt. De¬

Expanded text:
litteram patet quia Sabbato haec facta sunt. Tamen Remigius exponit hic parasceven praeparationem Dominicae passionis, quae incepta est a prima vigilia noctis, ut praediximus. Et legit ita: est post inceptionem hujus praeparatiopost ejus inceptionem. Visum est forte Remigio, quia ea die posuerunt Judaei custodes sepulcri, et signaverunt lapidem, quod Sabbato non fecissent. Unde Pilatus ait: « Habetis custodiam, » id est do vobis licentiam ponendi custodes. « Ite, custodite. Quod et fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ dño. De uasis altaris
tensilia u̾ altaris enei fecit hy¬
rã ex ere. Lebetas: ad suscipi¬
endos cinẽs ⁊ prunas altaris. ollaᷤe
qͦꝙ ⁊ caldarias: ad coquendaᷤᷤ car¬
nes.⁊ hamulas .i. fusoinulas ad
extͣhendas carnes. uł disponen¬
das. & arpagiones.i. furcas.ad cõ¬
ponendũ ignẽ. ⁊ m̃bra hostiar
desuꝑ disponenda. & scutras: ua
sa .s. eqͣlis amplitudinis in ore⁊
fundo: ad calefaciendũ. Iosephus
addit: ⁊ trullas. forte: ad congre¬
gandos cine̾s. uł eruendos. uł ad
uerrendũ pauim̃tũ. Porro: uten¬
silia templi aurea erant. uł ar¬
gentea.Utensilia candelabroꝵs.
aurta erant. de qͥb in exodo legit᷑
Numerũ aũt utensiliũ q̃ fec̃ sa¬
alȩ ⁊ patere.⁊ mortariola.⁊ pate¬
nȩ ad offerendã similã. ⁊ cratere
in qͥb simila cũ oleo miscebatur.
⁊ assarones in qͥb libamina men¬
surabant᷑. thuribula qͦq uł thi
ma. &e alia thuribula: in qͥb fere¬
bat᷑ ignis a maiori altari ad minꝰ.

Expanded text:
 XX. De vasis altaris. Utensilia vero altaris aenei fecit Hiram ex aere lebetes ad suscipiendos cineres et prunas altaris, ollas quoque et caldarias ad coquendas carnes, et hamulas, id est fuscinulas ad extrahendas carnes vel disponendas, et arpagiones, id est furcas ad componendum ignem, et membra hostiarum desuper disponenda, et scutras, vasa scilicet aequalis amplitudinis in ore et fundo, ad calefaciendum . Josephus addit et trullas forte ad congregandos cineres, vel eruendos, vel ad vertendum pavimentum. Porro utensilia templi aurea erant, vel argentea. Utensilia vero candelabrorum aurea erant, de quibus in Exodo legitur . Numerum vero utensilium quae fecit Saalae, et paterae, et mortariola, et patenae ad offerendam similam, et crateres in quibus simila cum oleo miscebatur, et assarones, in quibus libamina mensurabantur. Thuribula quoque, ma et alia thuribula, in quibus ferebatur ignis a majore altari ad minus.
Abbreviated transcription (Latin):
gula capita: colliridã panis
unã. ⁊ assaturã bubalȩ carnis.
⁊ similam frixã oleo. Cumq
rediret dauid in domũ suam:
subsannauit eũ micol. diceis.
Qm głosus fuit hodie rex isrł.

Expanded text:
gula capita collyridam panis unam, et assaturam bubulae carnis, et similam frixam oleo. Cumque rediret David in domum suam subsannavit eum Michol, dicens: Quam gloriosus hodie rex Israel
Abbreviated transcription (Latin):
um. Qͣ mobrẽ: micol ñ ẽ natus
filiꝰ usq in diẽ mortis suȩ. qd̾
inclusiue legendũ ẽ .i. donec in
partu occubuit. uł exclusiue.
qͥ dicit eam de dauid filioᷤ mi¬
nime ꝓcreasse. s de uiro cui de¬
dãt eam pat̾ suus sublatã a
dauid: u. filios habuisse. qͥ in¬
telligend st̃ adoptiui. Mortua
enĩ merob sorore sua .u. filios eꝰ
ad optauit micol. De uictori

Expanded text:
um. Quamobrem « Michol non est natus filius, usque in diem mortis suae. » Quod inclusive legendum est, id est donec in partu occubuit; vel exclusive, id qui dicit eam de David minime filios procreasse, sed de viro cui dederat eam pater suus, sublatam a David, quinque filios habuisse, qui intelligendi sunt adoptivi. Mortua enim Merob sorore sua, quinque filios ejus adoptavit Michol. C
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ẽ idẽ qd̾ rabi. & ꝓcidens: uolu¬
it tang̾e pedes eiꝰ: ut consueuãt.
Ait iħe. Noli me tange̾. nondũ
enĩ ascendo ad patrẽ meũ. supple
mereris. quẽ .s. putas cadauer
sublatũ: ñ filiũ cqualem patri.
S uade. ⁊ dic fr̾ib meis. ascendo
at patrẽ meũ ⁊ patrẽ ur̃m. d̃m
mo ẽ: ut me uideant ascendentẽ.
ert̃ nunciantes pͥncipib sac̾do¬
tũ: q̃ facta fuerant. at illi pecu¬
Nob dormientib furati st̃ disci¬
puli sui: corpꝰ iħu. & mansit u̾¬

Expanded text:
luit tangere pedes ejus, ut consueverat. Et ait Jesus: Noli me tangere. Nondum enim ascendi ad Patrem meum, » supple,mereris. Quem scilicet putas cadaver sublatum, non Filium aequalem Patri, « sed vade et dic fratribus meis: Ascendo ad Patro est, ut me videant ascendentem. erunt, nuntiantes principibus sacerdotum, quae facta fuerant. At illi pecuNobis dormientibus furati sunt discipuli corpus Jesu. Et mansit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nescio uͥ posuert̃ eũ. Hoc agebat
in ea uis amoris: uł const̾natio m̃¬
tis: ut ñ inuentũ: ñ crederet nͥ
sublatũ. Cucurrer̃t gͦ illi duo ad
monum̃tũ. & ñ inuento corꝑe:
cũ uidissent sudariũ capitis. ⁊
aria aũt magdalene que cũ
spexisset: uidit p̃fatos angłos
sedentes iuxta loculũ corporis:
unũ ad pedes. ⁊ alterũ ad caput.
Q diẽt illi. Mulier: qͥd ploras: Q̾
ait. Qͥa tulert̃ dũm meũ. ⁊ nescio¬

Expanded text:
bat in ea vis amoris, vel consternatio mentis, ut non inventum, non crederet nisi sublatum. Cucurrerunt ergo illi duo ad monumentum, et non invento corpore, cumque vidissent sudarium capitis, et Maria autem Magdalene, quae cum ospexisset, vidit praefatos angelos sedentes, juxta loculum corporis, unum ad pedes et unum ad caput. Qui dicunt illi: Mulier, quid ploras? Quae ait: Quia tuler
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ cũ mente conster¬
nate ẽẽnt mulieres. de hoc qd̾
uid̾ant: ecce duo uiri .i. angłi in
corporib humanis: stetert̃ secꝰ
illas. Cũꝙ declinarent uultum
queritis uiuentẽ cũ mortius: i.
hic. surrex̃. sic̃ dix̃ uob̾ dũ eẽt in
galilea. Nota qͥa sc̃ẽ muliereᷤ ñ corrue¬
runt. s inclinauer̃t uultũ. Et
id̃o mos eccłiasticꝰ ẽ: ut exemplo
eaꝵ: etiã in memoriã dñice re¬
surrectionis: ⁊ in spem nr̃e: om̃i

Expanded text:
Et factum est cum mente consternatae essent mulieres de hoc quod viderant, ecce duo viri, id est angeli, in corporibus humanis, steterunt secus illas. Cumque declinarent vultum quaeritis viventem cum hic, surrexit, sicut dixit vobis, cum esset in Galilaea. » Nota quod sanctae mulieres non corruerunt, sed inclinaverunt vultum. Et ideo mos ecclesiasticus est ut, exemplo earum et in memoriam Dominicae resurrectionis et in spem vi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ: anima xp̃i: rediit¬
ab inferis. ⁊ reddita
ẽ corꝑi: facto impas¬
sibili. Utrũ aũt aĩa¬
eccłia: usq sibilis cum egressa¬
Mmũ cum reddita ẽ
corpori: ne sine cor¬
pore głificaret᷑. ñ memini me
legisse. Si de scĩs qͦs edux̃ de in¬
ferno querit᷑: uͥ fuerint post re¬
surrectionẽ: d̃s̃ nouit. uł sic̃ dici¬
t᷑ de dño: fuert̾ in extremis ma¬

Expanded text:
go anima Christi rediab inferis, et reddita corpori facto impassibili. Utrum autem aassibilis cum egressdemum cum reddita est corpori, ne sine corpore glorificaretur, non memini me legisse. De sanctis, quos eduxit de inferno, si quaeritur ubi fuerint post resurrectionem, Deus novit. Vel sicut dicitur de Domino fuerunt, in extremis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib. Et concidit eũ samuel
in frusta.⁊ abiit in ramatha.Sauĩ
uͦ ascendit in domũ suã in gabaa.
⁊ ñ uidit samuel ultͣ saulem. in ha¬
nu oleo. ⁊ uade ad domũ ysai. ut m¬
ungas in regẽ unũ de filiis eꝰ. Et qͥa
times saul: fer uitulũ qͣi ad ĩmolan¬
dũ. sũq uenisset in bethleem: dixe¬
runt seniores ad eũ. Pacificiis ne
ingressus tuus: Timebant enim ne
ꝓpt̾ aliquã correctionẽ misisset eum¬
rex. uł qd̃ forte offensus regi fuisset.:
ñ audent eũ reciꝑe. qͥ cum dixisset
se uenisse ad ĩmolandũ: scĩficauit
ysai ⁊ filios eius. ⁊ statuit eos coram
altari. ss uidens dliab pͥmogenitum.
ꝓcerum ⁊ optimũ: estimauit fut᷑m
pulcͥtudinẽ apicẽ facio regalem. s
animi uͥtutẽ. In cundem modum
repbauit dñs alios. Statuerat enĩ
os.⁊ nathan adoptatũ. filiũ samaa
filii suy. Et ait samuel ad eũ. Nlũqͥd
cõpleti st̃ filii: ͥ respondit. Adbuc

Expanded text:
ab hominibus. Et concidit eum Samuel ab hominibus. Et concidit eum Samuel in frusta, et abiit in Ramatha. Saul vero ascendit in domum suam in Gabaa; et non vidit Samuel ultra Saulem, in hanu oleo, et vade ad domum Isai, ut inungas regem unum de filiis ejus; et quia times Saul, fer vitulum quasi ad immolandum . » Cumque venisset in Bethlehem, dixerunt seniores ad eum: « Pacificusne est ingressus tuus? » Timebant enim ne propter aliquam correctionem misisset rex, vel quod offensus forte regi fugisset, et non auderent eum recipere. Qui cum dixisset se venisse ad immolandum, sanctificavit Isai, et filios ejus, et statuit eos coram altari, et videns Eliab primogenitum procerum, et optimum aestimavit regem pulchritudinem apicem facio regalem, sed animi virtutem. » In eumdem modum probavit Dominus alios. Statuerat enim proprios, et Nathan adoptatum filium Samaa filii sui, et ait Samuel ad eum: « Nunquid completi sunt filii? Qui respondit: Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sui dicebat: ꝓpłm reseruasse optima
ad offerendĩi dño in gr̃aꝵ actionem
sui samuel. Melior est obelien a
qͣm uictime. suꝑ bonos delectatur
d̾s ⁊ ñ suꝑ sacͥficia p̾sertim: si sbtu¬
lint q̃ decreuãt õs pire. Et ait saul.
Peccaui. s hac uice porta peccatũ¬
meũ .i. ora ⁊ satisfac ꝓ me. uł dunit¬
te mͥ. sui samuel. Piecit te dñs ne
sis rex suꝑ isrł̾. Cumq uellet abire sa¬
muel: apprehendit saul sũmitatem
pallii eius. q̃ scissa ẽ. Et ait samuel.
Sic scidit dñs regnũ a te hodie .i. a
tua postitate. Cumq simul adoras¬
sent dñm: precepit samuel addug
ad se agag regem. s oblatꝰ ẽ ei pin¬
guis ⁊tremens.Et dicit saiuel ad¬
agag.Siccine separat amara mors:
⁊ separauit animũ tuũ a te Quidã
dicunt duas dictiones: se parat.⁊
supplent. adu̾sum te. uł sccdm aliã
littãm. ⁊ dix̃ agag Sic me separat
a me meos:amarissime separat me

Expanded text:
sui dicebat populum reservasse optima sui dicebat populum reservasse optima ad offerendum Domino in gratiarum actionem. Cui Samuel: « Melior est obedientia quam victimae. » Super bonos delectatur Deus, et non super sacrificia, praesertim si obtulerint quae decreverat Deus perire. Et Saul: « Peccavi: s est ora et satisfac pro me, vel dimitte mihi. Cui Samuel: « Projecit te Deus, ne sis rex super Israel. » Cumque vellet abire Samuel, apprehendit eum Saul per summitatem pallii ejus, quae scissa est, et ait Samuel: « Sic scidit Dominus regnum a te hodie, » id est a tua posteritate. Cumque simul adorassent Dominum, praecepit Samuel adduci ad se regem Agag, et oblatus est ei pinguis et tremens. Et dixit ad Samuel Agag: « Siccine separat amara mors, et separavit animam tuam a te. Quidam dicunt, « duas dictiones separavit, » et supplent, « adversum te; » vel, secundum aliam litteram, « et dixit Agag: Sic me separat a me meos, amarissime separat me
Abbreviated transcription (Latin):
fere ubiq dicunt᷑ uiri iuda: tãqͣm
pociores cetĩs. Uñ: alibi. Catulus leo¬
nis iudas. sumꝙ intͣsset saul ama¬
moysi. cuiꝰ domꝰ habitabat in ama¬
lech: p̃ter filios obal. Et egressi st̃ cy¬
nei ⁊ deinceps habitauerunt in isrł.
Ex his ortꝰ ẽ rechab. ut in ꝑalipomenõ
legit᷑. Hii st̃ cynei: qͥ uenert de calore
domꝰ patͥs rechab. T̃ unc ꝑcussit saul
amalech in ore gladii .i in uastacione:
qͣi deuoratione. uł est locutio .i. in
gladio. Et peꝑcit saul agag regi a¬
malech ⁊ optimis armentoꝵ.Et ait
dñs ad samuel. Penitet me qd fecĩm
saul regem.Et orauit samuel ꝓ eo do¬
minũ: tota nocte. Cũq accepisset qd̾
saul erexat s fornicẽ triũphalem in
carmelo uixta suꝑbiã gentiũ: q̃ faci¬
ebant sͥ artũ de myrtis ⁊ palmis. et
oluus in signũ uictorie: descendit
ad cum in galgala.⁊ occurrit e saul
sumq culpasset eum qd qͥppiã reser¬
uasset de amalech: in excusationem

Expanded text:
fere ubique dicuntur viri Juda, quam potiores caeteris. Unde alibi: « Catulus leonis Juda . » Cumque invaderet Saul AmaMoysi , cujus domus habitabat in Amalec, praeter filios Obab, et egressi sunt Cinaei, et deinceps habitaverunt in Israel. Ex his ortus est Rechab, ut in Paralipomenon legitur: « Hi sunt Cinaei, qui venerunt de calore domus patris Rechab . » -- « Tunc percussit Saul Amalec in ore gladii, » id est in vastatione quasi devoratione; vel est locutio, id est in gladio, « et pepercit Saul Agag regi Amalec, et optimis armentorum. Et ait Dominus ad Samuelem: Poenitet me quod fecerim Saul regem. » Et oravit Samuel pro eo Dominum tota nocte. Cumque accepisset quod Saul erexerat sibi fornicem triumphalem in Carmelo, juxta superbiam gentium, quae faciebant figi arcum de myrtis, et palmis, et olivis, in signum victoriae, descendit ad eum in Galgala, et occurrit ei Saul. Cumque culpasset eum quod quidpiam reservasset de Amalec, in excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
sit ea regi ꝑ manũ danid. Dicit᷑ aũt
te: sic̃ ex boue ⁊ hico fiunt utres: ⁊ta¬
⁊ de asino fiebant sacc ad aliqͣ fe̾n¬
da.Igit᷑ cũ sp̃e arripiebat saul: da¬
ud psallebat in cythara. ⁊ leuiꝰ erat

Expanded text:
it ea regi per manum David. » Dicitur autem te, sicut ex bove et hirco fiunt utres, ita de asino fiebant sacci ad aliqua ferenda. « Igitur cum spiritus arripiebat Saul, David psallebat in cithara, et levius erat
Abbreviated transcription (Latin):
dro. & tollens filiam suã: dedit illã
demet̾o. ⁊ recessit ab alexandro ma¬
nifeste. & intͣuit ptolomeꝰ antiochi¬
am ⁊ imposuit sͥ duo diadema¬
ta. egypti ⁊ asie. Tc̃ alexander ue¬
nit contͣ eum in bellum. ⁊ uictꝰ ẽ
aptolomeo ⁊ fugit in arabiam ad
parentes mat̾nos: cũ antiocho fi¬
lio suo. NRex aũt arabũ timens uͥ¬
tutẽ ptolomei: occidit alexandrũ.
⁊ reseruauit filiũ suũ ⁊ misit caput
alexandri ptolomeo. Qͥ gauisus est.
s factũ ẽ ut t̾cia die moreret᷑. Et
regnauit demetiꝰ in solio patrũ
ionathas arcem q̃ erat in ierłm. &
nunciauert̃ hoc demetͥo qͥdã iniqͥ
ex isrł. Qui iratꝰ uenit ptolomai¬
dem: ⁊ scͥpsit ionathe ne obsideret
arcẽ: s occurreret sͥ festinato. s ele¬
git ionathas de seniorib isrł ⁊ de¬
dit se ꝑiculo.⁊ accepit pecuniam
multam. ⁊ uestes. ⁊ abiit ad regẽ.
⁊ dans ei mun̾a: inuenit gr̃am in
conspectu eiꝰ. & licet multi accusa¬

Expanded text:
dro. » Et tollens filiam suam dedit eam dro. » Et tollens filiam suam dedit eam Demetrio, et recessit ab Alexandro manifeste. Et intravit Ptolemaeus Antiochiam, et imposuit sibi duo diademata Aegypti et Asiae. Tunc Alexander venit contra eum in praelium, et victus est a Ptolemaeo, et fugit in Arabiam ad parentes maternos cum Antiocho filio suo. Rex autem Arabum timens virtutem Ptolemaei, occidit Alexandrum, et reservavit filium, et misit caput Alexandri Ptolemaeo, qui gavisus est. Sed factum est, ut tertia die moreretur, et regnavit Demetrius in solio patrum onathas arcem, quae erat in Jerusalem, et nuntiaverunt hoc Demetrio quidam iniqui ex Israel. Qui iratus venit Ptolemaidem, et scripsit Jonathae ne obsideret arcem, sed occurreret ei festinato. Et elegit Jonathas de senioribus Israel, et dedit se periculo. Et accepit pecuniam multam, et vestes, et abiit ad regem, et dans ei munera invenit gratiam in conspectu ejus. Et licet multi accusa
Abbreviated transcription (Latin):
& misit ei fibulam aureã: q̃ solet
dari cognatis regũ. ⁊ dedit ei acha¬
ron. ⁊ omns fines eiꝰ. ⁊ cũ uteret᷑ io¬
nathas duob insignib regiis.
forte signũ erat de renouatione
regni uideoꝵ. & ascendit alexand̾
in suꝑiores partes cilicie. & egres¬
sus ẽ rex egypti socer eiꝰ inu̾tute ma¬
dauãt alexand̾. ss tͣnsiens: in sin¬
głis ciuitatib relinquebat custo¬
dias. sẜ ut apppinqͣuit aroto: osten¬
dert̃ ei tẽplum dagon succensum
cesi fuerant. ⁊ dicebant. Sic fecit
ionathas. ut inuidiã facent ei. Et
tacuit rex. & occurrit ionathaᷤ pto¬
lomeo in iopẽ ⁊ salutauert̃ se. Et
abiit ionathas cũ rege: usq ad flu¬
uiũ eleutherũ. ⁊ rediit in ierłm.
Cũq ꝑtolomeꝰ obtinuisset ciuita¬
tes usq selentiã maritimã: misit
ad demetriũ dicens. Ueni: cõpona¬
mͦ pactũ.⁊ dabo tͥ filiam meã. Pe¬
nitet enĩ me qd̾ dedim illã alexan¬

Expanded text:
et misit ei fibulam auream, quae solet et misit ei fibulam auream, quae solet dari cognatis regum, et dedit ei Accaron, et omnes fines ejus. Et cum uteretur Jonathas duobus insigniis regiis, forte signum erat de renovatione regni Judaeorum. Et ascendit Alexander in superiores partes Ciliciae. « Et egressus est rex Aegypti socer ejus in virtute madavit Alexander. Et transiens in singulis civitatibus relinquebat custodias. « Ut appropinquabat Azoto, ostenderunt ei templum Dagon succensum, cisi fuerant, et dicebant: Sic fecit Jonathas, ut invidiam facerent ei: et tacuit rex. » Et occurrit Jonathas Ptolemaeo in Joppem, et salutaverunt se. Et abiit Jonathas cum rege usque ad fluvium Eleutherum, et rediit in Jerusalem. Cumque Ptolemaeus obtinuisset civitates usque ad Seleuciam maritimam, misit ad Demetrium, dicens: « Veni componamus pactum, et dabo tibi filiam meam. Poenitet enim me, quod dederim illam Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
pura. fibula aurea. diadema. ⁊ scep
ost tres annos uenit demetrꝰ
filiꝰ demetrii a creta. Hic: occi¬
io patre in p̾lio: fugit ad creten¬
ses parentes mat̃nos. ⁊ resũptis ui¬
rib rediit in maritimã philisteoꝵ
⁊ in syriam celes. ⁊ constituit apol¬
loniũ ducẽ exercitꝰ. qͥ ꝓuocauit io¬
nathã in preliũ. Qͥ assũptis .x. mib¬
b egressus ẽ de ierłm. ⁊ ueniens io¬
pem: expulit in apolloniũ.⁊ obri¬
nuit eam. & ibat apolloniͦ in azo¬
tũ. ⁊ insecutꝰ ẽ eum ionathas. ⁊ cõ¬
miser̃t p̾liũ in campo ⁊ fugeruts
eqͥtes apollonii in arotũ. ⁊ intͣuert̃
fanũ dagon: ut se tuerent᷑. st suc¬
cendit ionathas ciuitatẽ ⁊ fanũ.
⁊ eos qͥ erant in eo. & fuert de occisiᷤ
in campo.⁊ succensis in fano: fere
.ũiii. & transiuit ionathas in asca¬
lonẽ. ⁊ receꝑunt eũ ascalonite in
gła. & rediit ionathas in ierłm. &
audiuit alexand rex uͥtutẽ eiꝰ. ⁊ ad¬
didit adhuc glificare ionatham.

Expanded text:
pura, fibula aurea, diadema et sceptPost tres annos venit Demetrius, filius Demetrii a Creta . Hic, occiso patre in praelio, fugit ad Cretenses parentes maternos. Et, resumptis viribus, rediit in maritimam Philisthaeorum, et in Syriam Coeles. Et constituit Apollonium ducem exercitus, qui provocavit Jonathan in praelium. Qui assumptis decem millibus egressus est de Jerusalem, et veniens Joppen expulit inde Apollonium, et obtinuit eam. Et ibat Apollonius in Azotum, et insecutus est eum Jonathas, et commiserunt praelium in campo. Et fugerunt equites Apollonii in Azotum, et intraverunt fanum Dagon, ut se tuerentur. Et succendit Jonathas civitatem, et fanum, et eos, qui erant in eo, et fuerunt de occisis in campo, et succensis in fano fere octo millia. Et transivit Jonathas in Ascalonem, et receperunt eum Ascalonitae in gloria. Et rediit Jonathas in Jerusalem. Et audivit Alexander rex virtutem ejus, et addidit adhuc glorificare Jonathan,
Abbreviated transcription (Latin):
grinũ secũ: ⁊ inimici erant ei oĩs
exercitꝰ patrũ eiꝰ. Trifon aũt erat
qͥdam partiũ alexandri priꝰ. E ui
dens qd̾ om̃is exercitꝰ murmura¬
bat contͣ demetriũ: iuit in arabiã.
ut reduc̾et inde antiochũ filium
alexandri in t̾ram patͥs sui. Fotp̾r:
dũ demetriꝰ erat offensus suis: mi¬
sit ad eũ ionathas: ut eice̾t eos qͥ
erant in arce in ierłm. ⁊ qͥ in p̾sidii
erant. qͥa impugnabat isrł. & re¬
scͥpsit demetriꝰ dicens. ħ ⁊ maiora
faciam tͥ: cũ fuerit oportunũ. Nc̃
g̾ recte feci̾s: si miseris mͥ uiros in
auxiliũ. qͥa discessit exercit᷑ m̃s a
me. E misit ei ionathas .iii. electoꝵ
in antiochiã. & delectatꝰ ẽ rex in ad¬
uentu eoꝵ. E surrexert̃ antiocheni¬

Expanded text:
s exercitus patris ejus. Tryphon autem erat quidam partium Alexandri prius, qui videns quod omnis exercitus murmurabat contra Demetrium, ivit in Arabiam, ut reduceret inde Antiochum filium Alexandri in terra patris sui. Eo tempore dum Demetrius erat offensus suis, misit ad eum Jonathas, ut ejiceret eos, qui erant in arce in Jerusalem, et qui in praesidiis erant quia impugnabant Israel. Et rescripsit Demetrius dicens: « Haec et majora faciam tibi, cum fuerit opportunum. Nunc autem recte feceris, si miseris mihi viros in auxilium, quia discessit exercitus meus a me: Et misit ei Jonathas tria millia electorum in Antiochiam, et delectatus est rex in adventu eo
Abbreviated transcription (Latin):
constituit ducẽ. a t̾minis tyri:
usq ad fines egypti. E exiit iona¬
thas. ⁊ ꝑambulabat ciuitates.
⁊ uenit ascalonã. ⁊ occurrert̃ ei ho¬
norifice. Ar otenses uͦ pri resistenteᷤ
ei: postea dedert̃ ei dextras. ⁊ acce¬
pit obsides ex eis.⁊ misit eos in ie¬
rłm. & ꝑambulabat regiones usq
indamascũ. agens regni negocia.
E audiuit ionathas qͥa pͥncipes
demetrii qͥ erant in cades galilee
cũ exercitu magno: uolebant eũ
remou̾e a negocio regni. s occurrit
illis: relinquens frẽm suũ symonẽ
⁊ fugert̃ om̃s qͥ erant cũ ionatha.
p̾ter duos. & scidit ionathas uesti¬
m̃ta sua: ⁊ orauit. & aggressus ho¬
stes: conu̾tit eos in fugã ⁊ rediert̃
ad eũ qͥ recesserant ab eo ⁊ inse¬
cutꝰ ẽ hostes usq ad castra eoꝵ: q̃
erant in cades.⁊ cecidert̃ ex eis. ĩui.
⁊ rediit ionathas in ierłm. Et mi¬
sit ionathas romã: renouare cũ
eis amiciciã. Sparciatis qͦq scͥpsit
qͦs supͣ lacedemonios diximꝰ. diceis

Expanded text:
Tyri, usque ad fines Aegypti, et exiit Jonathas, et perambulabat civitates, et venit Ascalonem, et occurrerunt ei honorifice. » Azotenses vero prius resistentes ei, postea dederunt ei dexteras; et accepit obsides ex eis, et misit eos in Jerusalem, et perambulabat regiones, usque in Damascum, agens regni negotia. Et audivit Jonathas quia principes Demetrii, qui erant in Cades Galilaeae cum exercitu magno, volebant eum removere a negotio regni. Et occurrens illit fugerunt omnes qui erant cum Jonatha praeter duos, et scidit Jonathas vestimenta sua, et oravit. Et aggressus hostes convertit eos in fugam, et redierunt ad eum, qui recesserant ab eo, et insecutus est hostes, usque ad castra eorum, qui erant in Cades, et ceciderunt ex eis tria millia, et rediit Jonathas in Jerusalem. Et misit Romam renovare cum eis amicitiam . Spartiatis quoque scripsit, quos supra Lacedaemonios diximus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uendant. Eo temꝑe: cogitauit
trifon occid̾e antiochũ adolescen¬
tẽ.⁊ impon̾e sͥ diadema. s timu¬
it ionathã strenuũ defensorem
antiochi. ⁊ elegit ut eum priꝰ
occid̾et. Scͥꝑsitq ionathe: ut oc¬
curreret ei in bethsan. & uenit
manꝰ in eũ: honorauit eũ dans
ei mun̾a. p̾cipiens exercitibꝰ suis:
ut obedirent ei sic̃ sͥ. E ait iona¬
the. Utqͥd uexasti ppłm: Elige tͥ
paucos. ⁊ ueni metũ ꝑtolomai

Expanded text:
gitavit Tryphon occidere Antiochum adolescentem, et imponere sibi diadema, sed timuit Jonathan strenuum defensorem Antiochi. Et elegit ut eum prius occideret; scripsitque Jonathae, ut occurreret ei in Bethsan. Et venitmanus in eum, honoravit eum, dans ei munera, et praecipiens exercitibus suis, ut obedirent ei sicut sibi. Et ait Jonathae: « Ut quid vexasti populum. Elige tibi paucos, et veni me
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑat. Cũq rediret uir di post
prandiũ: occidit eũ leo in uia.
asinꝰ aũt stabat iuxta illũ. ⁊ leo
custodiebat cadauer. nec asmũ
tangens nec illud. Qd̃ cũ accepis¬
set ille senex ꝓpħa: retulit cadauer
eiꝰ. ⁊ posuit illud in sepulcͦ suo. di¬
cens filiis suis. Cũ mortuus fue¬
ro: ponite ossa mea iuxta ossa eiꝰ
ut parcat᷑ ossib meis ꝓ eo: qñ fuct
u̾bum dñi de crematione ossiũ
suꝑ altare: Ieroboã aũt ñ ẽ reu̾sꝰ
a uia sua pessima. Nã senex ille
ꝓpħa ꝑsuadebat ei ñ fuisse uerũ
ipsiꝰ ꝓ labore sacͥficandi obstupu¬
isse. ⁊ cũ reqͥeusset: ad nat᷑am ꝓpͥã
de regno. Ip̃e indicabit tͥ. qͥd euen¬
turũ sit puero huic. s ascendit

Expanded text:
erat. Cumque redisset vir Dei post prandium, occidit eum leo in via; asinus autem stabat juxta illum, et leo custodiebat cadaver, nec asinum tangens, nec illud. Quod cum accepisset senex ille propheta, retulit cadaver ejus, et posuit illud in sepulcro suo, dicens filiis suis: « Cum mortuus fuero, ponite ossa mea juxta ossa ejus, » ut parcatur ossibus meis pro eo, quando fiet verbum Domini de crematione ossium super altare. Jeroboam autem non est reversus a via sua pessima. Nam senex ille propheta persuadebat ei non fuisse verum ipsius pro labore sacrificandi obstupuisse, et, cum requievisset, ad naturam propriam de regno, ipse indicabit tibi quid eventurum sit puero huic . » Et ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ⁊ beniamin: secute st̃ roboam.
& fuert̃ cũ eis leuitȩ. ꝓpt̃ templũ
qd̾ erat in ierłm. Et tc̃ separata ẽ
monarchia regni hebreoꝵ: in duo.
men iacob pat̾s sui sͥ reseruans.
Dictũ ẽ etiã: effraim. qͥa ieroboã:
qͥ de effraim: pͥmꝰ eis imꝑauit.
qͣi tc̃pͥmũ impleta e̾et bñdictio:
suꝑ effraim. Alterũ uͦ regnũ: di¬
ctum ẽ regnũ uida. ob dignita¬
tẽ trib regiȩ. De utͦq regno ꝓse¬
quit᷑ historia: qͣi modo int̾scala¬
ii. ⁊ incisiue. nc̃ de hoc loquit᷑. nc̃
de illo. Qd̃ diligens lector de facil
dep̃hendet.

Expanded text:
 Benjamin secuti sunt Roboam, et fuerunt cum eis levitae, propter templum, quod erat in Jerusalem, et tunc separata est monarchia regni Hebraeorum in duo men Jacob patris sui sibi reservans. Dictum est et Ephraim, quia Jeroboam, qui de Ephraim primus eis imperavit, quasi tunc primo impleta esset benedictio super Ephraim. Alterum vero regnum dictum est regnum Juda, ob dignitatem tribus regiae. De utroque regno prosequitur historia quasi modo interscalari, et incisive nunc de hoc loquitur, nunc de illo. Quod diligens lector de facili deprehendet.
Abbreviated transcription (Latin):
suis. & ad ppłm ait. Dabo uobis
signũ: qd̾ locutꝰ sit in me dñs. ẜc¬
ce: altare scindet᷑. ⁊ effundet᷑ ob¬
latio q̃ ẽ in eo. Tẽ rex extendit
manũ suã. p̾cipiens eũ app̃hendi.
& statĩ aruit manꝰ eiꝰ cũ brachio.

Expanded text:
is signum, quod locutus sit in me Dominus: Ecce altare scindetur, et effundetur oblatio quae est in eo . Tunc rex extendit manum suam, praecipiens eum apprehendi: et statim aruit manus ejus cum brachio.
Abbreviated transcription (Latin):
semeiã ꝓpħam dicentẽ. ħ dicit
a me enĩ factũ ẽ u̾bũ hoc. Qd de
scismate regnoꝵ intelligendũ
aũt dix̃ in corde suo. Si ascendi̾t
ppłs iste in ierłm ter in anno:
conu̾tet᷑ cor eiꝰ ad dñm suũ robo¬
am. ⁊ int̾ficient me. Tc̃ excogi¬

Expanded text:
am dicentem: Haec dicit a me enim factum est verbum hoc. » Quod de schismate regnorum intelligendum em dixit in corde suo: « Si ascenderit populus iste in Jerusalem ter in anno, convertetur cor ejus ad Dominum suum Roboam, et interficient me. T
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ h̃t d̾m. ñ habetis necesse: ut
ascendatis ad hostiũ ciuitatem
ut ibi queratis dm. fẽci uob u
tulos equiuocos d̾o. ut in eis ad¬
oretis dñm. sẜ constituã ex uob̾
sac̾dotes. ⁊ ministͦs. ne filiis leui
egeatis. Cũꝙ ĩmine̾t cenophegia:
constituirt eis diẽ sollẽpnẽ in m̃se
octauo. qͥnta decima die mensis
Forte: tͣnstulit festũ de m̃se sep¬
timo: in octauũ. uł lunatio sep¬
tembͥs: descendãt in octobrem.
Tc̃ ascendit cũ ppło in bethel. ad
diẽ festũ. Dñs aũt misit ꝓpħam
de uida: in bethel. qͥ in palipom̾
nominat᷑ abdo.hic a quibꝰdã
credit᷑ fuisse gad. qͥ rege stante
suꝑ altare ad ĩmolandũ: excla¬
mauit. Altare. altare. ħ dic̃ dñs.
Nascet᷑ filiꝰ domui dauid: iosias

Expanded text:
locus habet Deum, non habetis necesse ut ascendatis ad hostium vestrorum civitatem, ut ibi quaeratis Deum. Feci vobis vitulos aequivocos Deo, ut in eis adoretis Dominum, et constituam ex vobis sacerdotes et ministros, ne filiis Levi egeatis. Cumque immineret Scenopegia, « constituit eis diem solemnem in mense octavo, quintadecima die mensis. » Forte transtulit festum de mense septimo in octavum, vel lunatio Septembris descenderat in Octobrem. Tunc ascendit cum populo in Bethel ad diem festum. Dominus misit prophetam de Juda in Bethel, qui in Paralipomenon nominatur Abdo, hic a quibusdam creditur fuisse Gad, qui rege stante super altare ad immolandum exclamavit: » Altare, altare, haec dicit Dominus. Nascetur filius domui David, nomine