comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paradẏso ab arbore ceciditͦ. Iuid
ẽ. nͥ folium: qͥtemptationis uento
rapitur. et desidioꝵ flatib leuat:
Mens quippe humana. quot temp¬
tationib quatitur: qͣsi tot flatib
mouetur. Hanc etenim: plerumq
ira ꝑturbat. Cũ recedit ira: succedit
mepta lȩticia. Luxuriȩ stimulis ur¬
getur: estu auariciȩ. longe lateq
adambienda que terrena sunt. ten¬
ditur. Aliquando hanc suꝑbia e¬
leuat: aliquando uͦ inordinatus
timor ininfimis deponit. Quia gͦ
tot temptationũ flatib leuatur &
ducitur: rectȩ folio. homo compa
Cecidimus qͣsi folium uniuersi: &
iniquitates nr̃e. qͣsi uentus abstu¬
lerunt nos. Quasi uentus quippe.
nos iniquitas abstulit: qͥa nullo
fixos uututis pondere. inuanam
elationem leuaurt.Bene autẽ post
folium: etiã stipula. appellat᷑ ħo.
Qui enim arbor fuit inconditione:
folium asemetipso factus ẽ intem¬
indeiectione. Quia enim dealto ce¬
cidit: foliũ: quia uͦ ꝑcarnem. terrȩ
ꝓrimus fuit: etiã cum stare uide¬

Expanded text:
paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo compaCecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tein dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare vide
Abbreviated transcription (Latin):
iuhicaremꝰ. non utiq iudicarem̃
es tunc dñs saluator inuenitur Q
nc̃ ꝓtimnore dñ peccatũ nr̃m auo¬
bimecipsis redarguitur. Unde. ele¬
e quiq culpis suis nunqͣm sci¬
unt parcere: ut possint culparum
uudicem placatum inuenire. Et ue¬
re eũ postmodũ inuenire saluato¬
rem credunt: quẽ dlistrictȩ mͦ iudi¬
cem metuunt. Nam qui sibi nunc
inculpa parcit: ei postmodũ in
pena ñ parcitur. Dicat gͦ. Uerunta¬
men uias meas inconspectu eius
arguam. Quȩ uͦ utilitas de hac ar¬
gutione sequatur. adiungat. Upo¬
.XI se ert saluator m̃s. Segt. Noneni

Expanded text:
judicaremus, non utique dijudicaremur . » judicaremus, non utique dijudicaremur . » eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: ipse erit salvator meus. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
meis: & animã meã porto inmani¬
bus meis: Idest cur me uł districtȩ
coram hominib cdiudico. uel qͥd
appetam inoꝑe ostendo: si utili¬
tati ꝓrimoꝵ. nec mala iudicando.
nec bona ostendendo. ꝓficio: Sed
tamen iusti. etiã cũ hȩc hicunt:
nunqͣm aprebendo ꝓximis bono
exemplo deficiunt Unde. adhuc
coram amicis suis beatus iob. uir¬
tutem patientiȩ exhibens & osten¬
tiȩ uintus: in ꝓspis. Iue autẽ uerȩ
est patiens: qui et a duersis attẽ¬
ntur: & tamen abspei suȩ recttudine
ñ incuruatur. De ieꝓbi nanq senfu:
scmptum ẽ. Conficebit᷑ tͥ cum bene¬
feceris e In hoc itaq mens iusti ab
miusta discernit᷑ qđ om̃ipotentis
eni laudẽ &e int̾ adueisa confititur.
qđ non cum reb frangit̃: non cũ
casu ge excerioris cadit: s in hoc
magis qualis cũ reb fuerit demon¬
strat: que et sine reb robustior sta.
erit saluator m̃s. Cũm paulus a¬
postolus cdicat᷑ si nosmetipsos M¬

Expanded text:
meis, et animam meam porto in manimeis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostentiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et diversis atteritur, et tamen ab spei suae rectitudine non incurvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: « Confitebitur tibi, cum benefeceris ei  omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. erit Salvator meus. - Cum Paulus apostolus dicat: « Si nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Quare lacero carnes meaᷤ
dentib meis: Ac si patenter dicat.
Cur internis sensib carnalia si qua
fuerunt. in me facta discutio. si me¬
is spectatorib ꝓdesse ñ possum:
ybi & aptȩ subditur. Et animam
meã porto inmanib meis. Ani¬
mã inmanib portare ẽ: intentio¬
nem cordis. inoꝑatione ostendẽ.
Habent nanq hoc iusti ꝓprium:
ul inomne qd dicunt. atq om̃e
etiam ꝓximoꝵ edificationem
querant. & aliquando inquib¬
dam semetipsos diudicant᷑. ut
pigros auditores. ad consid̾andoᷤ
semecipsos reuocent: aliquando
bona oꝑa ostendunt᷑. ut spectato¬
res eoꝵs erubescant ñ imitari qd
uident. Nam scriptum ẽ. UideaÑ
ur̃a bona oꝑa: & głificent patrem
urm̃. qui incęlis ẽ Qui gͥ intento¬
nem suam ꝑoꝑa insinuat: animã
suã inmanib portat. S cũ iustus
quisq nec se ciuhcando. nec bo¬
na oꝑa ostendendo. utilitati ꝓri
doloris redit. Vnde. rect̾e nunc dicit᷑
Quare lacero carnes meas dentibus

Expanded text:
dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis? ac si patenter Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto in manibus meis. mam in manibus portare est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patremui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proxdoloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus
Abbreviated transcription (Latin):
satorem exterius nullũ timerem:
utinã sic uixissem. ut intra me¬
mecipsum accusatricẽ conscien¬
tiã ñhaberem. Iacens enim consu¬
mitur:qui. intus inse inuenit. un¬
de irascatur. Sequit᷑. D uo tantũ
ne facias mͥ: et tunc afacie tua ñ
abscondar. Hoc loco. qͥd d̃i faciem.
nͥ animadusionem debemꝰ accipe:
in qua. dum peccata respicit. puntt.
Aqua uidelicet nullus etiã iust̃ ab¬
sconditur: si duo quȩ postulat. ñ
Manũ tuã longe fac ame: et formido xxuii
cua ñme terreat. In quib uidelicet
duob:. quid aliud ꝑ ꝓpħiȩ uocem.
qͣm tempus grẽ & redemptionis in¬
quirit: Lex nanq. sub ꝑcussione
uldionis popłm tenuit: ut quis qͥs
sub illa peccaret: ꝓtinus morte pu¬
niretur. Nec plebs isrlitica. examore.
dño: s extimore seruiebat. Nunqͣm
uͦ impleri iusticia. ꝑtimorẽ potest᷑
Quia iuxta ioħis uocẽ ꝑfecta caritas¬

Expanded text:
satorem exterius nullum timerem, satorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur. Nec enim plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis voce
Abbreviated transcription (Latin):
umi. ita se inoꝑib suis deo aucto¬
re custodunt: ut omnino unde
cautela circumspiciunt᷑. ut si
fien ualeat. semꝑ ir rep̃hensibi¬
les interm iudicis oculis assis¬
tant: sed quantum agere pos¬
sunt. ne exterius labant᷑ mope:
tantum interius agere nequaꝗͣ
possunt: ut nunqͣm labantur
in cogitatione. Humana enim
conscientia. eo ipso qͦ ab intimis
oecicht: semꝑ inlubrico ẽ. Unde
fit: ut etiam scĩ iuri frequent̃ la¬
bantur incorde. Beatus ergo iob.
iã uoce sua. qͣm exuoce electoꝵ
loquens: dicat. Quis est. qui iu¬
hcetur mecũ: ueniat. Quia enĩ
mexteriorib actib unde repre¬
hendatur. ñ habet: liberȩ accusa¬
torẽ querit. Quia uͦ etiam iustoꝵ
corda. semetipsa nonnunqͣm de
stulta cogitatione rep̾hendunt:
ꝓpter hoc fortasse subditur Oui¬
re tacens consumor: Tacens enĩ
consumit᷑: qui. de stulta se cogi¬
tatione rep̃hendens.apud semet¬
ipsum. dente conscientiȩ mordet̃.
Ac si aꝑtȩ dicat. Sic̃ uixi. ut accu¬

Expanded text:
i ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditurre tacens consumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accu
Abbreviated transcription (Latin):
racula trepidat. qͣsi intenebris pal¬
pat quia qdͥ tangit ñ uidet. Omĩs
uͦ qui eirat nunc huc nẽ ilic ductt.
Et quia aliquando ostendebantur
credere cũ dicerent: n esset hic ado.
non poterat facere quicquã: aliq̃n
u hunc adeo esse negabant. cũ de¬
spicientes dicerent. nonne hic ẽ. fa¬
bri filius. nonne mat̃ eius maria.¬

Expanded text:
racula trepidat, quasi in tenebris palracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam ; aliquando vero hunc a Deo esse negabant, cum despicientes dicerent: Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter inearum mente agitur.
sentiamus. Multiplicat enĩ gentes.
& ꝑdit: quia eas. et ꝑfecunditatẽ
sobolis extendit: & tamen inꝓpͥa
infidelitate derelinquit. S subũ¬
sas mintegrum restituit: qͥa quas
ininfidelitatis casu reliquerat: qͣn¬
doq. adfidei statum reduxit. Quib
uidelicet. inmentis integritate re¬
stitutis: antiquus ille populus. qͥ
fidelis deo esse uidebat᷑ reꝓbatus
corde. repulsus ẽ: ut sua ꝑfidia de¬
ceptus contra ipsum post insur¬
geret᷑ quem. ante p̃chieauit. Sequit
immittatũ ẽ: cũ iniudea sumini
sacerdotes & semores populi. illi
quem pnus uenturũ esse p̃dicabat̃.
umq eius nom̃ ꝑsequendo moliren¬
tur extinguere: decepti sua malicia.
incedere ꝑmuium fiustra conaban¬
tur: qͥa crudelitati eoꝵ patere uia
ñ poterat contra auctorẽ omnium.
Miacula cernebant: uirtute t̾reban¬
tui: sed credere renuentes. adhuc si
inluce. Qui enim inter tot aꝑta mi¬

Expanded text:
qualiter in earum mente agitur qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Sequimmutatum est cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia, incedere per invium frustra conabantur, quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc sigin luce. Qui enim inter tot aperta mi
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ de illo ꝑpsalmistã dr̃. Posuit
tenebras latibulũ suũ. S quasi de
istis tenebris adlumen exit: quan¬
do qͥd de uniuscuiusq actib sen¬
dat.ostencht. & quia cum is qui
peccatoꝵ suoꝵ pondere p̃mebat᷑.
adrectitudinis statum ducitur. priꝰ
ipsã mortem conspicit. inqua & de¬
ficere consueuerat. et hanc conside¬
rare nesciebat: rectȩ additur: et ꝓ¬
ducit inlucem. umbrã mortis. Uii¬
bra enĩ mortis ẽ praua oꝑatio: q̃
deimitatione antiqui hostis. qͣsi
de corporis liniamentis expͥmit᷑.¬
rumq eius maligna cogitatio m̃¬
tes hominum latet: atq ꝑhoc qđ
nescitur. amplius p̃ualet. Umbra¬
gͦ mortis. in lucem ꝓducitur: dum
scõꝵ mentib maligna oꝑatio an¬
tiqui hostis. ut destrui possit.apit᷑
gentes dñs multiplicat & ꝑditꝰ. qͥa
nascuntur cotidie morituri: et sub¬
uersas mintegrum restituit:quia
resurgent. qui fuerant mortui. Qq
tamen.melius accipimus:si hoc

Expanded text:
recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit recte de illo per Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitationede corporis lineamentis exprimitrumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo in lucem producitur, dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqui hostis ut destrui possit aperitgentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
culpas quib subiacebant enguł
apte subiungitur: & eos qͥ oppsi
fuerant. releuat. Nonnulli enom
supno ulustrat munere aspicuis
inquantis peccatorũ suoꝵ dupi¬
tudinib iacent: factoꝵs maculas
lacrimis lauant: & sub se postmo¬
dum camis suȩ motus debͥmus
aquib ante p̃mebantur. Qd ul¬
minum magna omnipotentis d
dispensatione agitiur. ut uideli¬
cet inhac iuta omnia habeant̃
incerta: & nullus exhabita casti¬
tate suꝑbiat: quia effundit despe¬
ctionem suꝑ principes: nullus ex
uitioꝵ suoꝵ depressione desꝑet:
qͥa eos qui oppressi fuerant. releuat.
Et qm̃ cum hȩc aguntur. exoccul¬
tis cħ̃ consiliis. suꝑunum quemq
sententia apta ꝓducitur: recte sub¬
iungit᷑: et reuelat ꝓfunda detene
oris. ꝙfunda enim detenebris dñs
reuelat: qͣndo aꝑtã sententiã ex oc¬
cultis suis consiliis inchcat: ut
de unoquoq quȩ sentiat ostendat.
Quia etenim uidet nunc creator
omnia: et ipse inconsiliis ñiudet:

Expanded text:
 subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur. mirum magna omnipotentis Dei dispensatione agitur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniam cum haec aguntur ex occultis Dei consiliis super unumquemque sententia aperta producitur, recte subjungitur: Et revelat profunProfunda enim de tenebris Dominus revelat, quando aperta sententia ex occultis suis consiliis judicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
feras deore meo uerbũ ueritatis:
usq quaq. ⁊pendit nanq qđ om¬
nipotens ds̃. uentatis uerbũ faci¬
entib tribuit: & non facientibus
tollit. Qui gͦ hoc de ore suo non au¬
fem petiit: quid aliud qͣm grãm
bone opationis quesiuit: Ac si ap¬
tȩ ddiceret. Abono oꝑe enare me ñ
sinas: ne ctum amicto ordinẽ bene
uiuendi. rectitudinẽ ꝑdã loqñdli
Et plerumq doctor qui docere
audet. qđ negligit agere: cum
desiert  bona loqui quȩ opari
tempsit: docere subiectos incipit
praua quȩ agit: ut iusto ommipo¬
tentis cã iudicio in bono iã nec lin¬
guam habeat. qui habere bonaui¬
tam recusat: quatinus cum mens
eius tenenarũ rerũ amori intendst
de terrenis reb semꝑ loquat. Un¬
de meuangłio: uentas dic̃. E tha¬

Expanded text:
tis usquequaque. Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ꝑ ocłm uisus: sic ꝑceruicem. so¬
let suꝑbia designari. Ceruir itaq.
inlutum redigitur: cum suꝑb qͥͦq
humiliatur inmorte: et elata caro
tabescit inputredine. Intueamur
enĩ qualia insepulchris iaceant di¬
uitum cadauera: quȩ illa in extinc¬
ta carne sit imago mortis. quȩ ta¬
bescit incorruptione. Et cerce. ipsi
erant qui extollebantur honorib:
habitis reb tumebant. Despicie¬
bant ceteros: & qͣsi solos se esse gau¬
debant. Et dum ñ ꝑpenderent. qͦ
tendebant: nesciebant qͥd erant. d
inlutum ceruir redact̾a ẽ: quia de¬
specti iacent inputredine: qui du¬
mebant inuanitate. Inlutũ ceruir¬
redigit᷑: qͥa qͣntum camis potentia
ualeat. tabes corruptionis ꝓbat.

Expanded text:
Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant inredigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis insede maiestatis suȩ. sedebitis
& uos suꝑ duodecim thronos: iu¬
hcantes duodecim drib ifrł. Vn¬
de. & pysaiam: dñs dicit. Eripite. in¬
iuriam accipientem: iudicate pu¬
pillo: & iustificate uiduã: & ueni¬
te. disputemus. Rectum quippe
ẽ ut cum deo de populis miud¬
cio disputent: qui. aduerba ci. pre¬
sens scłm ꝑfecte derelinquunt. lo¬
qui gͦ adorationem: disputarẽ. ad
iudiciũ ꝑtinet. Uir gͥ sc̃s modo ad
omnipotentem loquitur: ut cum
omnipotente postmodũ dispu¬
tet: quia ille cũ deo postmodũ
uder uenit̃. qui hic ei mͦ inp̃ce fami¬
lians exstitert. S sc̃a ȩccłia. euius
sepe iam beatũ iob spẽm tenere di¬
ximus. ñ solum tc̃ demiquis uidi

Expanded text:
is suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Unde et per Isaiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Loqui ergo ad orationem, disputare ad judicium pertinet. Vir igitur sanctus, modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eum. & suscitare mortuos:
et tamen esse mortalem. Quis ñ ere¬
deret dm÷ quem conspiciebant su¬
scitare mortuũ: S rursum. cũ hũc
mortalem conspicerent: despicie¬
bant credere hunc esse immortalẽ
eoꝵ oclis exhibuit. qui posset eli¬
uina ostendere. & humana pat: et¬
rare eos qͣsi ehnos fecit: ut eoꝵs iu¬
pbia. quȩ incamationis eius myste¬
num despicere maluit quã sequs.
&e contra humanitatem eius se ex¬
colleret: & inter lucentem ciuinita¬
tis eiuis potentiam muraretur.Quȩ
cuncta. quia beati iob oculis p̃sen¬

Expanded text:
quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, et intus lucentem Deitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beati Job oculis prae
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽ. qui aperiat: quia sicut nemo
obsistit largitati uocantis: ita nullꝰ
obuiat iusticiȩ relinquentis. Includẽ
itaq di ẽ: clausis nonaꝑire. Unde.
& admoysen dr:de pharaone. Ego
clusionẽ. ysaac primogenito filio uo¬
luit: cum hunc fr̃ĩ p̃ponere benedi¬
cendo conatus ẽ. S filium. quem
pat̃ uoluit. dñs reꝓbauit: & quem
dñs uoluit. pater etiam nolendo be¬
nedirit: ut qui iam primogenita
frĩ ꝓesca uendiderat᷑ primogenitoꝵ
benedictionem ñ acciꝑet: quã excu¬
pidine gulȩ reliquisset. Qui terrena
ambiens. fugitiua sequens: heredi¬
tare cupiens benedictionẽ. reꝓbat᷑
ẽ Non enĩ inuenit penitentiȩ locũ:
quamquã cum lacrimis inqui sisset
eam: quia uidelicet fructũ ñ habet̃
lamenta: quȩ student cum gemitu
defiderare ꝑitura. Aꝑire itaq u¬
saac nec filio potuit: quẽ ds om̃ps
inelusit. Sequitur. Si continueri¬

Expanded text:
lus est qui aperiat, quia sicut nemo lus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego clusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens inclusit. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
bai. Bene autem subditur:. si inclu¬
serit hominẽ. nullus ẽ. qui apiat:
quia omĩs homo ꝑid qd male agit.
qͥd sib aliud qͣm conscientiȩ suȩ car-¬
cerem facit: ut hunc animȩ reatus
p̃mat. etiã sinemo exterius accu¬
set: Qui. cum iudicante deo. inma¬
liciȩ suȩ cecitate relinquitur: qua¬
si intra semetipsum clauditur: ne
euadendi locũ inueniat. quẽ inue¬
nire minimȩ meret᷑. Nam sepe
nonnulli exire aprauis actib
cupiunt: sed quia eorumdem ac¬
tuum pondere p̃muntur: inmalȩ
consuetuchnis carcere inclusi. ase¬
metipsis exire ñpossunt. & quidã.
culpaᷤᷤ ꝓpͥas punire cupienteᷤ: hoc qd̃
recte se agere estimant: ingrauio
miserabili: ut qd exitum putant:
hoc inclusionem inueniant. Sic
uidelicet reꝑb iudas. cum mortẽ
sibi contra peccatũ intulit᷑ adȩt̃nȩ
mortis supplicia ꝑuenit: & peius
depeccato penituit. quã peccauit.
Dicatur gͣ si meluserit hominẽ nul¬

Expanded text:
bat. Bene autem subditur: Si inclubat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semeevadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in graviomiserabili, ut quod exitum putant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nul
Abbreviated transcription (Latin):
cor destruit. cum relĩquit: edificat.
cum replet. Neq enĩ humanã mentẽ
de bellando destruit̾ s recedendo: qͥa
adꝑditionẽ suã sufficit. sib hmissa.
Unde fit plerũq. ut cũ audientis cor
exigentib culpis omnipotentis dĩ
gr̃a ñ repletur: incassũ ⁊ extenus
ap̃dicatore moneatur: quia mutum
ẽ os omne qđ loquitur: si ille inte¬
rius in corde ñclamat. qui u̾ba quȩ¬
audiuntur. aspirat. Hinc ꝓpha
aut. Nisi dñs edifficauerit domũ:
inuanum laborant. qui edificant
eam. Hinc salomon ait. Considera
oꝑa dĩ: qđ nemo possit corrigere. qͤ
ille despexerit. Nec mirum. si ãcorde
rȩꝓbo. p̃dicator minimȩ auditur:
dum nonnunquã ipse qͦ dñs inhis
quȩ loquitur. resistentiũ moribus
impugnatur. Hinc ẽ. enim. qd cain.
et diuina uoce admoner potuit
& mutari ñpotuit: quia exigente cul¬
pa maliciȩ iã intus ds eor reliquerat.
cui. foris adtestimoniũ uerba facie¬

Expanded text:
cor destruit cum relinquit, aedificat cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aaudiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba facie
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ radice solidata sunt: quȩ.
ꝑuiuendi usũ. etiã actuum experi¬
mento conualescunt. S qͥa multis.
& longior uita tribuitur. & sapien¬
tiȩ gr̃a ñ confertur: recte adhuc. in
cuius iudicio ipsa dona pendeant.
demonstratur: dum subditur.
ipse habet consiliũ. & intelligentiã.
mi patris accipimus: ut ipsum eẽ
di sapientiã & fortitudinẽ sentiam.
Nã paulus qͦ nr̃o intellectui atcestat:
pientiã: quȩ. apud ipsum semꝑ est:
quia inprincipio erat uerbũ: et uer¬
bum erat apud d̃m: & ds erat uer¬
bum. Habet autem ds consilium.
& indelligentiã: consiliũ uidelicet.
qͥa disponit sua: intelligentiã. qͥa
nomine ipsa occult iudicii mora
signari: ut qđ aliquando tardius
delinquentes ꝑcutit: ñ quia iniqͣ
culpa ñ conspicitur: sed ut damp¬
nacionis eoꝵs sententia que pagen¬
da pęnitentia diffeitur: qͣsi tarda. ex
hoc apud omnipotentẽ dnm̃. ante
scła inconsilio latebat. Sequitur.
si incluserit hominẽ: nulluᷤ ẽ. qui a¬

Expanded text:
pientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditur: ipse habet consilium et intelligentiam. mi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, pientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligentiam, quianomine ipsa occulti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex choc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. Sequitur: si incluserit hominem, nullus est qui a
Abbreviated transcription (Latin):
rit expęna: ut iam caliginẽ cecita¬
tis suȩ fugiat: atq hoc ipsum qd̃
auctorẽ suũ ñuidet. grauit ꝑhor¬
rescat. Quo uidelicet desid̾io con¬
punctus sẽs uir: clamat. Cur faci¬
em tuã abscondis: & arbitrariᷤᷤ ne
mimicũ tuum: Quia si ut amicũ
aspiceres:tuȩ me uisionis lumine
ñ priuares. Qui. mobilitatem qͦ
cordis humani subsequens: adiun¬

Expanded text:
irit ex poena: ut jam caliginem caecitairit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjun
Abbreviated transcription (Latin):
grmationis nr̃e pena nos ꝓculit.
qui in eam cecitatem uenimus. ut
nosmetipsos ignoremus. ꝑ peta¬
mus mala: nec tamen hȩc celeriꝰ
dep̃hendimus. uel ppetrata. Exeli¬
sa quippe anima alucc ueritatis.
nichil inse nͥ tenebras inuenitꝰ et
plerumq inpeccati foueã pedem
porrigit: & nescit. Qđ nimirũ de
sola exilii sui cecitate patit᷑ qͥa ab
illuminatione dñi repulsa. & semet¬
ipsam uidere ꝑdidit: quȩ auctoris
sui faciem ñ amauit. Vnde. subdio
Cur faciem tuã abscondis: & arbitia¬
ris me mimicum tuum: Huma¬
num genus contemplationẽ lucis
intimȩ habuit inparadyso: sed ii¬
bimet ipsi placens. quo ase recessit.
lumen conditoris pdidit: eiusꝙ
faciẽ. adligna paradysi fugit: quia¬
post culpã. uidere metuebat: quẽ
amare consueuerat. Sz ecce post
culpã. uenit inpenã: expena autẽ.
adamorẽ redit: qͥa quis fuerit cul¬
pe fructus. inuenit: atq illã faciem
qͣm timuit inculpa. excitatus reqͥ¬

Expanded text:
grinationis nostrae poena nos perculit, grinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Humanum genus contemplationem lucis intimae in paradiso habuit, sed sibimetipsi placens, quo a se recessit lumen Conditoris perdidit, ejusque faciem ad ligna paradpost culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requ
Abbreviated transcription (Latin):
iohs apłs. qui attͣ iniquitas pecca¬
tum ẽ ipso tam̃ usu loquendi. plus
iniquitas qͣm peccatũ sonat: &¬
omnis se homo liberȩ peccatorẽ fa¬
tet᷑ iniquũ uͦ dc̃e ñnunqͣm erubescit
Int scelera uͦ et delicta hoc distat. qd̃
sccł. & pondus pẽci tͣnsit: delictũ uero.¬
pondꝰ pcci ñ tͣnsit: qr & cũ offerri sac¬
ficiũ ꝑ legẽ iubet᷑ nimirũ p̃cipit᷑. sic̃
ꝓpeccato. ita etiã pro delicto: &
nonnunquam scelus inopere ẽ.
delictum uero. plerunq insola
cogitatione. Vnde & ꝑpsalmistã
dicitur. Delicta quis intelligit: Qa
uidelicet peccata oꝑis tanto citrꝰ
cognoscuntur: qͣnto exterius ui¬
dentur Peccata uͦ cogitationis. eo
adintelligendum difficilia sunt.
S etnitatis desidio antius. apparere
uenturo iudici desiderat mundus:
tanto se subtilius nc̃ eraminat. qͣn¬
to nimirum cogitat. ut tunc t̾ror
illius liber adsistat: & ostendi sibi
exorat. ubi displicet: ut hoc in se
hȩc intueri necesse ẽ quanta pere¬

Expanded text:
ostolus, qui ait: « Iniquitas peccatum est ; ipso tamen loquendi usu plus iniquitas, quam peccatum sonat. Et omnis se homo libere peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum veropeccati non transit, quia et cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur: peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, ernitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat, ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorahaec intueri necesse est quanta pere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ea quȩ secutura erant uidebat
assistentia: cui nec futura ueniuis
nec preterita discedunt: s cuncda
amul ante eius oclos assistunt.
quia hec ipła quȩ uentiura erans
alia esse uidit inopib. alia indic¬
tis: rectȩ subiungit. Et uidit o¬
culus m̃s: & auchuit auris mea.
E t intellexi singula. Cum enum ali¬
quid ostenchitur. uel auditur: si m¬
tellectus non tribuitur: ꝓphia mi¬
qd uidit: ꝓpha scilicet ñ fuit. Asper̃
balthasar rer articulum manus
scribentis inpariete: s ꝓpha ñ fuit:
quia intellectum rei quã uiderat. ñ
& audisse: s etiam intellexisse se om¬
entiã ur̃am & ego noui: nec inferi¬
or ur̃i sum. Quib uidelicet dictis
innotuit quante humilitatis fuit:
qui se eis infeniorem negat: quoꝵ
se nosse confirmat: qui sciendo cȩ
& disputare cum deo cupio. Cum
omnipotente loquimur: cum eius
miscch̾am dep̃camur. Cũ eo uͦ dis
tione discutimus. Uel certe cũ deo
disputare ẽ: eũ qui hic eius p̃ceptis

Expanded text:
enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitur,--IBIculus meus, et audivit auris mea. Et intellexi singula. » Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia miquod vidit, propheta scilicet non fuit. Aspexit Balthasar rex articulum manus scribentis in pariete , sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non t vidisse, sed etiam intellexisse se omentiam vestram et ego novi, nec inferior vestri sum. - Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem negat, quoruientiam se nosse confirmat, qui sciendo coelet disputare cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum ejus misericordiam deprecamur. Cum eo vero disptione discutimus. Vel certe cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
aut. Ipsi de munc̾o sunt: ideo de
mundo locͣuntur. Bene gͦ dr. eom¬
mutans labium ueracium. & doc¬
trnã senum auferens: quia hiꝗ
pnus celestia p̃dicando ueracese¬
rant: dum temporalia chligentes ad
terrena corruunt labium ueragũ
commutatur. & senũ doctrina dol¬
utur: quia cdiligentes temporaba.
priorum suoꝵs p̃cepta minime se¬
quuntiur: ut locum regiminis. ẽs¬
adfiuctum uoluptatis teneant. ñ
adusum laboris. Qa tamen aptius
de nideis ualet intelligi: qui ante
in camationem dnĩ. ueraces fuerur̃.
quia hunc uenturum esse crechideit̃
atc nunt aucit: s postquam incar¬
ne appariuit. hunc esse negauerunt.
Labium itaq ueraciũ mutatum est:
quia quẽ uenturũ direrant negaue¬
runt p̃sentem. E doctrina senum
ablata s̃ quia nequaqͣm ea creden

Expanded text:
si de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt praesentem, et doctrina senum ablat
Abbreviated transcription (Latin):
misit: munitiones eius dissipare
studuit. Rectus uͦ ordo seruatus ẽ
ut prius. mȩnia: & post. munitiones
dissipatȩ chcerentur: quia cum pec¬
catrix anima relinquitur: priꝰ abea
untutum dona. quȩ admanifestati¬
onem sp̃s data sunt: & postmodũ
spei. fidei. atq caritatis fundamen¬
ta destruuntur. Quȩ cuncta. dñs a
ꝑfidis ablata gentilitati tribuit:
atq exhis quȩ infidelib abstulit:
lia aiudeis abstulit: domui cordis
gentiliũ. quã ꝑfidem inhabitare
dignatus ẽ spẽm donoꝵ dedit & d̃
uidelicet gestum ẽ: cum uerba dei.
& iudeoꝵs populus. adsolam litte¬
ram quȩ occidit. acciꝑet: & con¬
uersa gentilitas psp̃m qui uiuifi¬
cat oeneciaret. Inde mor subdiẽ¬

Expanded text:
misit, munitiones ejus dissipare misit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mlia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, speciem donorum dedit. Quod videlicet gestum est, cum verba Dei, et Judaeorum populus ad solam litteram quae occidit acciperet, et conversa gentilitas per spiritum qui vivificat penetraret. Unde mox subdi
Abbreviated transcription (Latin):
litatem.S cum incarnationis do¬
minicȩ mysterium iudea negauit:
gentilitas credidit: & principes
in despectionem ceciderunt: & hi qͥ
oppressi inculpa ꝑfidiȩ fuerant. in
uerȩ fidei lib̾tatem leuati sunt. Hc̃
uͦ isrłitarum casũ. longe ante ihere¬
midͤintuens: ait. factus ẽ dñs uelut
inimicus: p̾cipitauit isrł: precipi¬
tauit menia eius: dissipauit mu¬
nitiones eius. Menia eius audem
murbib.ornamento sunt: muni¬
ornant. Propħia quippe. doctrina.
genera linguarũ. curationũ uirt̃.
quasi quȩdam menia mentis sunt:
quȩ & si quisq non habeat: stare
munitus ꝑfidem & iusticiã potest:
quamuis ornatus uirditum alti¬
tudine minimȩ esse uideatur. Speᷤ
s munitiones sunt: quȩ si habere
negligimus: hostilib insidiis pa¬
temus. De iudea gͦ. quia ꝓpħiam
atq doctrinam. uel miraculorum
signa abstulit: menia p̃cipitauit:
quia uero spem.fidem. atq carita¬
tem. ꝓpter eius duriciã auferri ꝑ¬

Expanded text:
litatem. Sed cum incarnationis Dolitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, muniornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri per
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente ꝓmittitur. qđ reducat cor¬
da filioꝵ adpatres eoꝵ: ut doctu¬
na senum que nunc aiudeoꝵ corde
ablata ẽ. tunc miserante dño redea
quando hoc de dño intelligere oe¬
pint filis qđ p̃dicauerunt patresd¬
uͭ senes. eosdem qͦ uideos accipimꝰ.
qui suadente ꝑfiha uentatis uerbo
contraire conati sunt: doctiina se¬
num ablata ẽ. postquã hanc ȩcclia
ergentib iudelicet uiuencula ace¬
pit quȩ. ꝓpsalmistã dicit. Sup seno¬
res intelleri. Quã. quia opando te¬
nuit: qualiter suꝑ senores intele¬
crerit ostendit: dum ꝓtinus suaboti
dicens. Qaua mandała tua exq̃sus
Quia enim studuit oꝑando implere
qd didicit. accepit intelligere. qd
fundit despectionem suꝑ principeᷤ.
et eos qui oppressi fuerant. releuat.
Cum enĩ iudeoꝵ populus inlegiᷤᷤ man¬
data ꝑmaneret: & cuncta gentilitaᷤ.
nulla i precepta cognosceret: & illi.
ꝑfidem principari uidebant᷑: et isti.
inꝓfundo pressi iacuerunt ꝑ infide¬

Expanded text:
veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum. Ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coeperunt filii, quod praedicaverunt patres senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt; doctrina senum ablata est, postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quepit. Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod fundens despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infide
Abbreviated transcription (Latin):
i muneris infusa. post. libenter in¬
iurias tolerat: quas prius dement
irrogabat: post etiam sua tribuat.
quȩ prius & aliena rapiebat: post.
carnem abstinendo cruciet que
prius sacietate camis. ꝑmortifera
turpitudinum oblectamenta de¬
fluebat: post etiã ꝑsecutores dili¬
gat. quȩ prius ciligere etiã se aman¬
hoc qd consueuerat agere cepent.
tena subuersa ẽ: quia et deorsum
missa ẽ. quȩ piuis eminebat: &
sursum leuata ẽ. facies: quȩ prius
rei exemplo unum exmultis. pau
lum admediũ uocare: qui cum
re xp̃ianis: & qui prius carnaliter
uiuens. inmortẽ conabat᷑ scõs dñ
tradere: gaudet postmo dũ ꝓuita
scoꝵs auitã sue carnis immolare.
lle crudelitatis eius figidȩ cogita¬
tiones uersȩ sunt mardorem pie¬
tatis: & qui prius fuit blasphemꝰ.
et ꝑsecuto: humilis post factuse.
piusq p̃dicator: & qui lucrum ma¬
xnmnũ putauit se indisciplis xp̃m
occidere: iã uitã suã xp̃m estimai.

Expanded text:
ni muneris infusa, post libenter inni muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amanhoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est faciesrei exemplum unum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum re Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum vitam suae carnis immolare; Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat,
Abbreviated transcription (Latin):
formem donors spuitaliũ giam
recurit: quia quali tot aquis uñ¬
quisq infunditur: qͦt donis reple¬
tur. Dequib: aptȩ subiungitur.
Si emiserit eas: subuertent terram.
Quid enĩ terra. nͥ peccator accipit᷑
cui. psententiã dictum ẽ. terra es.
& interram ibis: Manet itaq t̾ra
immobilis: cũ p̃ceptis dnĩcis pec¬
cator obedire contempnit: cũ cer¬
uicem suꝑbiȩ engit: atq auerta¬
tis lumine ocłos mentis claudit.
S quia senptũ ẽ pedes eius stecert̃.
et mota ẽ. terra: quia cũ ueritas in
corde figitur. mentis immobilitas
agitatur. si sc̃ĩ sp̃s gr̃a supno mu¬
nere iuita uocem p̾dicantis infun¬
ditur: statim tena subuertitur: quia
peccatiicis mentis duricia. abimmo¬
bilitatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑:
ut tantum se postmodũ p̃ceptis do¬
minicis flendo subiciat: quantum
suꝑbiendo prius contra dñm cer¬
uicem cordis engebat. Uideas nãq.
qđd terra cordis humani. aqua chui¬

Expanded text:
formem donorum spiritalium gratiam formem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram.Quid enim terra, nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta vocem praedicantis infunditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divi
Abbreviated transcription (Latin):
entia p̃dicatoris accipitur. iurta qd¬
scriptum ẽ aqua ꝓfunda uerba exore
uiri. & toriens redundans foris sapi¬
entie: cum aqua continetur. cuncta sic¬
cantur: qͥa si scientia p̃dicatoꝵs sub¬
dabitur: eoꝵ qui uindescere inspe ẽt¬
na poterant corda ꝓtinus arefiunt:
ut in despata siccitate remaneant:
dũ fugitiua diligentes. nesciunt sꝑa¬
re mansura. Sin uͦ aquȩ nomine scĩ
sp̃s grã designat᷑ sicut ueritatis uo¬
&e in euangłio dicitur: qui credit in
me. sicut dic̃ scriptura flumina de
uentre eius fluent aquȩ uiuȩ: ubi
statim euangłista subiunxit᷑ hoc
autẽ dixit de sp̃u quẽ acceptur erãt
credentes in eum: congruus in his
sermonib intellectus patet quib
ait: si continuert aqͣs omĩa sicca¬
buntur: quia si sc̃ĩ sp̃s grã abau¬
dientis mente sub trahit᷑ arescit p¬
anus intellectus: qui. iã ꝑspem ui¬
ridescere inaudiente uidebatur.
Qł autem ñ aquam. s aq̃s memorat:
pluralitatis appellatione. ad septi¬

Expanded text:
is accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septi