comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sint discussa sentuintur. Unde & amici
beati iob quasi ꝓ consolatione conueni¬
unt: sed incontumelias erumpunt: qr¬
insidiantia uicia uirtutũ faciem sumunt
sed hostili inuectione nos feriunt. Nam
sepe immoderata ira iusticia: & sepe dis¬
soluta remissio. miscđia uult uideri. de¬
pe incautꝰ timor. humilitas: sepe effre¬
nata suꝑbia. appetit libertas apparere.
Ad consolandũ gͦ amici ueniunt: sed ad
increpationis uerba dilabunt᷑: qr nimi¬
rũ uicia uirtutũ specie palliata. blanda
quidẽ suꝑficie inchoant: sed asꝑanos
contrarietate ꝑturbant. Bene autẽ dr̃.¬

Expanded text:
sint, discussa sentiuntur. Unde et amici sint, discussa sentiuntur. Unde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; qinsidiantia vitia virtutum faciem sumunt, sed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera nos contrarietate perturbant. Bene autem d
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut scã mens spĩtali correptione cõpri-¬
mat: quicqͥd apud se carnale insolenter
immurmurat: ne caro aut loquens asꝑa
ad impatientiã ꝑtrahat: aut loquens blan¬
da. ad libidinis fluxa dissoluat. Censura
igitur uirilis illicitȩ cogitationis suggesti¬
onem redarguens : dissolutam turpitudi¬
nis mollitiem de primat dicens: locuta
es quasi una ex stultis mulierib: & rur¬
sũ consideratio munerũ. cogitationis as¬
ꝑe impatientiã refrẽnet dicens. Si bona
accȩpimꝰ de manu dñi: mala quare ñ
sustineamꝰ: Quisqͥs autem subigere ui¬
cia appetit: & ad ȩt̃na int̾nę retributio¬
nis culmina uerȩ intentionis gressibus
tendit: quo magis uallari se uiciorũ bel¬
lo undiq c̃spicit: eo se uirtutũ armisro¬
bustius accingit. & tanto minꝰ iacula me¬
tuit: qͣnto contra hȩc uenientia fortiter¬
b nitimur: quȩdã se nobis uicia subspe¬
cie uirtutũ tegunt: & quasi blanda ad
nos facie ueniunt: sed cuiꝰ aduersitatis

Expanded text:
est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique cbustius accingit, et tanto minus jacula metuit, qbus nitimur, quaedam se nobis vitia sub specie virtutum tegunt, et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis
Abbreviated transcription (Latin):
subigendo inuirtutib uertimꝰ: tẽptationũ
aduersa studia ꝑ intentionis hostiã qͥsi ada¬
micoꝵ corda ꝑmutamꝰ. Hȩc nos intrib uolu¬
minib triplicit̃ disseruisse. sufficiat. In ip¬
so nãq oꝑis huiꝰ exordio uelut inmolẽ na¬
sciture arboris. linguȩ radicẽ fiximꝰ: ut expo¬
sitionis ramos postmodũ. ꝓ ut singula ex

Expanded text:
subigendo in virtutes vertimus, tentationum subigendo in virtutes vertimus, tentationum adversa studia per intentionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula ex
Abbreviated transcription (Latin):
cor ueracit̾ dolet: linguã contra nos uitiañ
habent. Nam cũ plene uita rectitudinis quȩ¬
rit᷑: suꝑ uacua suggestionũ prauitas ob¬
duratur. Sepe autẽ si forti nos studio con¬
tra uitiorũ incentiua stringimꝰ: ipsa etiã
uitia ad usũ uirtutis immutamꝰ. Nnullos
nãq ira possidet: sed dũhanc rationi sub¬
iciunt: in scĩ zeli ministerium uertunt.
Nonnullos suꝑbia erigit: sed dũ diuinȩ
formidini animũ inclinant: hanc ad defen¬
sionem iusticiȩ inuoce liberȩ auctoritatis
immutant. Non nullos fortitudo carnis il¬
lecebrat: sed dũ exercendis piis oꝑib corpꝰ sub¬
dunt: unde iniquitatis stimulũ passi st̃:
inde pietatis lucra mertant᷑. Unde & bene
isdẽ beatꝰ iob post multa certamina: hostiã
ꝓ amicis immolat. Quos enĩ ꝑcontentionẽ
diu hostes ꝑtulit: qͣndoq ꝑsacrificiũ ciues
reddit: qr dum uiciosas quasq cogitationes

Expanded text:
cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
cũplecti ꝑ disciplinã culpã ꝓhibet: quati nꝰ
quȩ hic ñ repͥmit᷑. gehennȩ igni feriat᷑. Ali¬
& ad indiscretionis laqueos ꝑducit: sicut
ẽ cũ impulsu eiꝰ ꝓ infirmitate nob̃ plus ali¬
intorũ quasi discrete concedimꝰ: s indiscre¬
te contra nos bella carnis excitamꝰ Aliqͥn
inqͥetudinem irrogat lahorũ. sicut ẽ. cũqͥs qͥ¬
escere ñ ualet: & qͣsi de ocio iudicari timet.
ut effectum utilitatis subtrahat: sic̃ ẽ cum
qͦsdam plusqͣm sunt infłmos. atq in utiles sibi¬
metipsis asserit: ut dũse nimis indignoscon¬
siderant: res in quib ꝓdẽe ꝓximis poterant.
ministrare ꝑtimescant. Sed hȩc uitia quȩ
sub uirtutũ specie antiquus hostis occultat:
ualde subtilit̃ manꝰ cõpunctionis examinat.
Qui enĩ ueracit᷑ intꝰ dolet: quȩ agenda foris
quȩ ue ñ agenda sint fortit̃ p̃uidet. Si enĩ
nos uis compunctionis inintimis afficit:
om̃is strepitꝰ prauȩ suggestionis obmutescit.

Expanded text:
cum plecti per disciplinam culpam prohibet, quatenus quae hic non reprimitur gehennae igne feriatur . Ali ad indiscretionis laqueos perducit, sicut est, cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquinquietudinem irrogat laborum, sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. ut effectum humilitatis subtrahat, sicut est cum quosdam plusquam sunt infirmos atque inutiles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimescant. Universa vitia, quae sub virtutum specie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat . Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃textu condicunt: qr sunt qͤdã quę
aduersus nos int̾ se qͣdã conuenientia
coniungunt᷑:. sic̃ suꝑbia. & ira. remissio
& timor Uicina namq ẽ. ira suꝑbiȩ: re¬
missio timori. Condicendo gͦ ueniunt:
quȩ contra nos sibi ex quadã prauitatis

Expanded text:
tum praetextu condicunt, quia sunt quaedam quae adversum nos inter se quadam convenientia conjunguntur, sicut superbia et ira, remissio et timor. Vicina namque est ira superbiae, remissio timori. Condicendo ergo veniunt, quae contra nos sibi ex quadam pravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tellectu mentem corrũꝑe: & de uerbis cȩ¬
lestib t̾rena sentire. Diuina autem uerba.
plus discutiunt. plerũq qͣm capiunt.
Suꝑ capita igitur puluerẽ spargunt: q
inp̃ceptis dei ꝑterrenam intelligentiam ultra
suarũ mentium uires enitunt᷑. Dederuntq¬

Expanded text:
tellectu mentem corrumpere, et de verbis coetellectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium vires enituntur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uestes st̃ om̃s. qui eis c̃cordit̃ inherentes:
illorũ errorib inuoluuntur. Habent uero
heretici hoc ꝓpͥum: quod ineo gradu inqͦ
de ȩccła exeunt. diustare ñpossunt: sed
ad de teriora cotidiȩ ruunt: & sentiendo pei¬
ora. in multis se partib scindunt: atq a se¬
metipsis plerumq longius confusionis suȩ
alt̾catione diuiduntur. Quia gͦ hos quos
suȩ ꝑfidiȩ adiungunt. adhuc inmulta di¬
uisione dilaniant: dicat᷑ recte quod ami¬
ci quiueniunt: uestes rumpant. Ruptis
autẽ uestib corpꝰ ostendit᷑: qr sepe scissis se¬
quacib malitia eorum cogitationis aꝑit᷑:
ut discordia dolos patefaciat: quos grauis
prius concordiȩ culpa claudebat. Puluerẽ
ꝑ puluerẽ: nͥ t̾rena intelligentia: Quid
ꝑ caput: nisi hoc qͦd pͥncipale nrm̃ ẽ. mers
uidelicet designat᷑: Quid ꝑcęlũ: nisi p̃cep¬
tum suꝑnȩ locutionis expͥmitur: Pulu̾em
gͥ suꝑ caput incęlũ asꝑgere est: seculari ĩ¬

Expanded text:
t omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae culpa claudebat. 49. Terreper pulverem, nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designatur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spargere, est saeculari in
Abbreviated transcription (Latin):
acie assistunt: & illinc iaculis aduer¬
santia pectora feriunt: hinc scuto post¬
positos debiles tuentur: atq ita ut ro¬
biq uelocitate circũspectionis inuigilan
quatinꝰ & ante se audaces confodiant:¬
& post se trepidos auulnere defendant
Quia igit᷑ sci uiri sic sciunt foris aduer¬
sa tolerare: ut intus etiã nouerint ꝑuer¬
sa corrigere: dicat᷑ recte. Locuta es quasi
una ex stultis mulierib. Quia enĩ electis
dicitur: uirilit̾ agite & confortet᷑ cor

Expanded text:
acie assistunt; et illinc jaculis adveracie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
afflictũ ꝓfide uerberib agnoscerent:
fideles se ꝓfiteri recusarent. O inmensa
caritatis uiscera. Despicit quod ipse pa¬
titur: & curat ne quid praue ꝑsuasio¬
nis discipłi incorde patiantur. Inse c̃-¬
tempnit uulnera corporis: & in aluĩs uul¬
nera medetur cordis. Habent qͥppe hoc
iusti ꝓpriũ: ut indolore positi tribu¬
lationis suȩ curã ñdeserant utilitatis
alienȩ. ꝓcũ de se aduersa patientes do¬
lent: aliis necessaria docentes. preuideri:
& quasi ꝑcussi quidã magni medici e¬
grotant. Ipsi tolerant scissuras uult̾s:
& aliis ꝓfert̃ medicam̃ta sanitatis. Uai¬
de autem minoris laboris ẽ. aut doc̾e
cum nichil toleras: aut tolerare cũ ni¬
chil doces. Unde sc̃i uiri adutraq se sol¬
lerter extendunt: & cũ tribulationib
fortasse feriuntur: sic exteriora bella sus¬
cipiunt: ut sollicite cogitent ne ꝓximo
interioia lacerent᷑. Sic sic uiri fortes in

Expanded text:
afflictum pro fide verberibus agnoscerent, afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in
Abbreviated transcription (Latin):
queat: adiungat. In labore & erũpna: inui-¬
gilus multis. Infame & siti: inieuiniis mul¬
tis. Infrigore & nuditate. Sed int̾ tot certa¬
mina dep̾hensus: dicat qͣnto uigiliarum
munimine & iã castra custodiat. Nã ꝓtinꝰ
adiungit. Preter illa quȩ extrinsecus st̃
instantia mea cotidiana: sollicitudo om̃iũ
ȩcclesiarũ. Ecce inse bella fortiter suscipit:¬
& tuendis se ꝓximis misericordit̃ impen¬
dit. Marrat mala quȩ patitur: subiungit
bona quȩ imꝑtitur. Pensemus gͦ cuius la¬
boris sit uno eodẽq tempore foris ad uer¬
sa colerare: intꝰ infirma ꝓtegere. Forispug¬
nas patitur: ꝙr uerberib scindit᷑. catenis
ligatur. Intus metũ tolerat: qui passionẽ
suã ñ sibi. sed discipuł ob ẽẽ formidat. Un¬
de & eisdẽ scribit dicens. Nemo moueat᷑
intribulationib istis: ipsi enĩ scitis. qͦd ĩ
hoc positi sumꝰ. Aliorũ qͥppe casus in ꝓpria
passione metuebat: ne dum ipsũ discipłi

Expanded text:
queat, adjungat: In labore et aerumna, in viqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed inter tot certamina deprehensus dicat, quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat. Nam protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ bello dep̃hensĩcũ uno eodemq tẽ¬
pore alios ferientes atq alios suadentes fe¬
rt̃: illis opponunt scutũ patientiȩ: istis ia-¬
cula intorquent doctrinȩ: atq ad utrũq
pugnandi modũ mira uirtutis arte se eri¬
gunt: quatinus & ꝑuersa intꝰ sapienter
doceant: & foras fortit̃ aduersa contẽp¬
nant. hos docentes corrigant: illos tole
randes premant. Insurgentes nãq hostes
patiendo despiciunt: infirmantes uͦ ciues
compaciendo adsalutem reducunt. Iilis
resistunt ne & alios subtrahant: istis me¬
tuunt. ne uitã rectitudinis funditꝰ ꝑdant.
Uideamꝰ castrorũ dei militẽ: contra utraq
p̃liantem. Ait. Foris pugnȩ : intus timores.
Enumerat bella que extrinsecus tolerat:
dicens. Piculis fluminum: ꝑiculis latronũ:
ꝑiculis exgenere: ꝑiculis ex gentib: ꝑ̾cuł
inciuitate : ꝑiculis insolitudine: ꝑicuł
in mari: ꝑiculis infalsis fr̃̾ib. In hoc autẽ
bello quȩ contra aduersariũ spicula intor¬

Expanded text:
lationum bello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte electi virise erigunt, quatenus et interius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes crantes premant. Insurgentes namque hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis metuunt, ne vitam rectitudinis funditus perdant.Videamus castrorum Dei militem contra utraque praeliantem, ait enim: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitatin mari, periculis in falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. discretionis libra nesciebant. Unde
necesse ẽ. ut ñsolum intueam᷑ quid agimꝰ:
sed & iã cũ qͣnta discretione ꝑ agamꝰ Pmũ
qͥdem ne mala quo qͦmͦ: post modũ . uͦ. ne
bona in caute faciamꝰ. Adquȩ nimirũ bo¬
na sollicite ꝑ agenda: ꝓpħa nos ammon&
dicens. Maledictꝰ homo: qui facit opꝰ dñi
negligenter. Adhoc. uͦ. ista ꝓficiant: ut an¬
te t̾ribilis iudicis subtile: atq incõp̃hen¬
sibile exam̃. ñsolũ mala quȩ cõmisimꝰ: s
ipsa & iã siqua innobis sunt bene gesta ti¬
meamus: qr sepe in eiꝰ iudicium culpa ẽẽ
dep̃henditur: qđ uirtꝰ ante iudiciũ puta¬
tur. & unde expectatur pia merces oꝑis.

Expanded text:
esset discretionis libra, nesciebant. Unde esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑdiderunt bonũ: quod tanto labo¬
re mercati sunt. Ꝙ nisi diuina gr̃a offer¬
re eos sacrificiũ ꝓsuo reatu p̾cȩpisset: in¬
de ddño iuste puniri poterant: unde se
placere dño mirabiliter ȩstimabant. In¬
de iudici displicent: unde sibi quasi ꝓde
fensione iudicis ꝑ effrenationẽ placent. lo¬
circo uero hec dicimꝰ: ut ad memoriã legen¬
tium reuocemꝰ: quati nꝰ sollicite qͥsq con¬
sideret eaquȩ malo uoto ꝑ petrant᷑. qͣnta
dñs animaduersione puniat: si inchoata
bono studio. sed negligentiȩ indiscretionis
admixta: tanta inuectione castigat. Quis
non mercedis causam pegisse se crederet.
si aut in defensione dei quicqͣm contra ꝓximũ
diceret: aut certe septem dieb ac noctib
ꝓ ꝓximi dolore tacuisset: Ꝙ tam̃ amicibe¬
ati iob hȩc agentes. ad culpã laborando ꝑ¬
uenerunt: ꝙ consolationis quidẽ bonũ qͦd
agebant nouerant: sed cũ qͣnta agendum

Expanded text:
tione perdiderunt bonum, quod tanto labotione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum
Abbreviated transcription (Latin):
uidere ẽ: quȩ libet bona nr̃a studia sol
licite discernendo pensare. Quod nimi¬
rum qui agere dissimulat: &iã recte
offerens peccat. Sepe gͦ. & quod bono stu¬
dio gerimꝰ: dum discernere caute negli¬
gimꝰ : qͦ iudicet᷑ fine nescimꝰ. E ñ nũqͣm
hoc fit reatꝰ criminis. quod putat᷑ causa
uirtutis. Quisqͥs autẽ amicorũ beati iob
facta considerat: qͣm pia ad eũ intentiõe
uenerint ñ ignorat. Pensemꝰ enĩ cuius
caritatis fuerit. ad afflictum concorditer
conuenisse: qͣnta uirtꝰ longanimitatis
extiterit. septẽ dieb & noctib cũ affli¬
cto tacuisse: quȩ humilitas int̾ra  dieb
ac noctib sedisse: quȩ compassio pulu̾e
capita c̃sparsisse. Dẽd tam̃ inchoantes loqͥ.
unde se ȩstimauerunt p̾mium mercedis
adquirere: inde eos contigit reatũ rep̃¬
hensionis inuenire: qr in cautis sepe ad
peccati finẽ uertit᷑: & iã qđ ꝓsolo studio
mercedis inchoatur. Ecce p̃cipitilocu¬

Expanded text:
videre est quaelibet bona nvidere est quaelibet bona nlicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnunquam hoc fit reatus crimvirtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locu
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ hoc qͦd diu tacuerunt: & qͣndo¬
q loquendo reꝓbati sunt: neglecte p̃¬
tereundum ñ ẽ. St̃ nãq ñ nulli quice
loqͥ p̃cipitant̃ incipiunt: & effrenate
cepta effrenatiꝰ exequunt᷑. & st̃ ñnul¬
li. qui tarde quidẽ loqͥ inchoant: sed
semel inchoantes habere modũ locutio¬
nis ignorant. Amici gͥ beati iob dolo¬
rem uidentes du tacuerunt: sed tar¬
de inchoantes indiscrete locuti st̃: qi
parcere dolenti noluerunt. Tenuert̃
linguã. ne p̃proꝑe incipet. sed incipi¬
entẽ semel nequaqͣm moderati st̃: ne
se ex consolatione usq ad contumelias
effrenarent.Abona quidie intentionẽ
ad consolandum uenerant: s hoc quod
pia mens mundũ dõ obtulit: locutio
precipitata uitiauit. Scriptũ qͥppe ẽ.
Si recte offeras: recte autẽ ñ diuidas:
peccasti. Recte namq offert᷑. cũ recł.¬
intentione quid agitur ⁊ sed recte ñdiui¬
ditur: siñ hoc quod pie agitur. & iã sub¬
tiliter discernatur. Oblata enĩ recte di¬

Expanded text:
Sed tamen hoc, quod diu tacuerunt, et quandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recintentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, quod die agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte di
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uulnera sustinet: cum m̃brorũ suorum
lapsus dolet: insuꝑ alios sub xp̃i nomine to¬
lerat hostes xp̃i. Ad augm̃tum namq dolo¬
ris eiꝰ: & iã heretici inc̃tentione c̃ueniunt:
eãq quasi qͥbdã iacuł irrationabilib uerb̃
Hereticorũ qͥppe locus. ipsa suꝑbia est: qr
nͥ prius incorde intumescerent: ad prauȩ
assertionis certamina ñuenirent. Ita nãq
malorum locꝰ suꝑbia: sic̃ ẽ. econtrario humi¬
litas bonoꝵ. De quo ꝑsalomonẽ dicit᷑. Si ascen¬
derit suꝑte sp̃s potestatẽ habentis: locũ
tuũ ne dimiseris. Acsi aꝑte dicat. Si tẽpta¬
tous sp̃m contra te in aliquo preualere con¬
sideras: humilitatem penitentiȩ ñ relinqͦs.
Quiq locũ nr̃m humilitatem penitentiȩ dixe¬
rit. ⁊ uerbis sequentib ostendit dicens: qr cu

Expanded text:
cum vulnera sustinet, cum membrorum suorum lapsus dolet, insuper alios sub Christi nomine tolerat hostes Christi. Ad augmentum namque doloris ejus, etiam haeretici in contentione conveniunt, eamque, quasi quibusdam Haereticorum quippe locus ipsa superbia est; quia nisi prius in corde intumescerent, ad pravae assertionis certamina non venirent. Ita namque malorum locus superbia, sicut est e contra humi Unde per Salomonem dicitur: Si ascenderit super te spiritus potestatem habentis, locum tuum ne dimiseris. Ac si aperte dicat: Si temptatorem spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem paenitentię non relinquas. Qui, quia locum nostrum humilitatem paenitentiae dixerit, verbis sequen
Abbreviated transcription (Latin):
rib contra se a facie. mͦ uerbis quasi ex la¬
tere intorta: & bellator nr̃ circũ uallan¬
ubiq patientiȩ suȩ clẏpeũ opponit: un¬
diq uenientibus spiculis obuiat. i& ꝑcun¬
cta uirtutũ latera: circũspectã contra ir-¬
ruentia uulnera m̃tem rotat. Sed antiquus
hostis quo ualentius uincit᷑: eõ adhuc ad
insidias ardentius instigat᷑. Nã qruxor in
crepata reticuit: ꝓtinꝰ alios qui in crepan¬
di adcontumelias surgerent excitauit.
Sicut enĩ dãpna rerũ studuit crebrius
nuntiando ꝑcutere: ita nuns robustũ pectꝰ
satagit. uerborum contumeliis sepiꝰ feri¬
endo penetrare. Sequitur. Igitur audien¬

Expanded text:
ribus contra se in facie, modo verbis quasi ex laribus contra se in facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator noster circumvallanubique patientiae suae clypeum opponit, undique venientibus spiculis obviat, et per cuncta virtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. Sed antiquus hostis, quo ardentius vincitur, eo adhuc ad insidias ardentius excitaturcrepata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetrare. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
his ñ peccauit iob labiis suis. Duob modis
labiis delinquimꝰ: cum aut in iusta dici¬
mus: aut iusta reticemꝰ. Nam si aliqͦn¬
egit labiis suis minime peccauit: ꝙ nec
contra ferientem suꝑba dixit: nec contͣ
suadentem recta reticuit. Nec loquens
gͦ. nec tacens deliquit: qui & flagellanti
patri gr̃as reddidit: & male suadenti con¬
iugi doctrinȩ sapientiã ministrauit. Quia
enim sciuit quid deberet deoͥ quid ꝓxi¬
mo: scilicet patientiã conditori: sapien¬
tiam coniugi: id circo & hanc redarguendo
docuit: & illũ grãs agendo laudauit. Qs
autem nr̃m siunũ quodlibet uulnꝰ tantȩ
huiꝰ ꝑcussionis acciꝑet: ñ mox abintimis
ꝓstratꝰ iaceret: Ecceͣstratꝰ foris uulnerib
carnis: erectuᷤ intrinsecus munimine ꝑ
manet mentis: & subsemet ipso.ome ia¬
culum tͣnsuolare conspicit: quod inse
exterius districta manu seuiens hostis figit.
Uigilanter dep̃hendit iacula÷ mͦ uulne¬

Expanded text:
his non peccavit Job labiis suis. » Duobus modis his non peccavit Job labiis suis. » Duobus modis labiis delinquimus: cum vel injusta dicimus, aut justa reticemus. Nam si aliquanegit, labiis suis minime peccavit; quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergo, nec tacens deliquit, quia et flagellanti patri gratias reddidit, et male suadenti conjugi doctrinae sapientiam ministravit. Quia enim scivit quid deberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam Conditori, sapientiam conjugi: idcirco et hanc redarguendo docuit, et illum gratias agendo laudavit. Quis autem nostrum si unumquodlibet vulnus tantae percussionis acciperet, non mox ab intimis prostratus jaceret. Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus permanet munimine mentis, et sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod ipse exterius districta manu saeviens hostis figit. Vigilanter deprehendit jacula, modo vulne
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs enim dona ꝑcipit: sed donorũ
tempore nequaqͣm & iã flagella ꝑtime¬
scit: melatione plȩtitiã corruit. Quisqͥs
autẽ flagellis att̾itur: sed flagellorũ
tempore nequaqͣm se ex donis quȩ eũ
contigit accȩpisse consolat᷑: ab statu
mentis om̃imoda desꝑatione destruitur.
Sic gͦ utraq iungenda st̃: ut unũ semꝑ
Nex alt̾o fulciatur. ⁊ quati nꝰ & flagelli
pęn̾ã memoria tempet doniꝰ & donilȩ¬
titiã mordeat suspicio ac formido flagelli.
Sc̃s igitur uir ut oppressã m̃tem inter
uulnera mulceat: inflagellorũ dolori¬
b blandim̃ta donorũ pensat dicens. Si
bona accȩpimꝰ de manu dñi: mala qͣre
ñ sustineamus: Ubi & bene p̃mitait. lo¬
cuta es quasi una ex ineptis mulierib.
Quia enĩ sensus prauȩ mulieris: ñ autẽ
sexus inuitio ẽ: nequaqͣm ait. locuta es
quasi una ex mulierib: sed ex ineptis
ñ autẽ conditȩ sit naturȩ. Sequit᷑. In om̃ib

Expanded text:
Quisquis enim dona percipit, sed donorum Quisquis enim dona percipit, sed donorum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit accepisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum semper ex altero fulciatur; quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat suspicio ac formido flagelli. Sanctus igitur vir, ut oppressam mentem inter vulnera mulceat, in flagellorum doloribus blandimenta donorum pensat, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ubi et bene praemittit, Locuta es quasi una ex insipientibus mulieribus. Quia enim sensus pravae mulieris, non autem sexus in vitio est, nequaquam ait: Locuta es qnon conditae sit naturae. Sequitur: « In omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
pacem & creans mala: ꝙ tunc nobis
pax cũ deo redditur: cũ hȩc quȩ bene
sunt ẽdita. s ñbene concupita: in ea
quȩ nobis mala sunt flagella uertunt᷑.
Per culpã quippe: deo discordes exti¬
timus. Dignũ gͦ ẽ. ut ad pacem illiꝰ ꝑ
flagella redeamꝰ: ut cum una quȩq¬
res bene condita. nobis in dolorẽ uer¬
titur: correcti menͭ  ad auctoris pacẽ
humiliter reformetur. Hȩc itaq flagella
beatus iob mala nominat: ꝙ salutis & tͣn¬
quillitatis bonum qua ꝑturbatione fe¬
riant pensat. Sed illud ualde in eiꝰ uerb
intuendum ẽ: contra ꝑsuasionẽ c̃iugis.
qͣnta considerationis arte se colligat diẽs.
Sibona accȩpimꝰ de manu dñi: malaqͥre
tribulationis ẽ: si cũ aduersa patim᷑:
auctoris nr̃i ad memoriam dona reuo¬
cemꝰ. Nec frangit quod ex dolore obui¬
subleuat occurrat. Hinc nãq scriptũẽ.
in die bonorũ ne immemor sis malorũ:
& indie malorũ ne immemor sisbonoꝵ.

Expanded text:
pacem et creans mala; quia tunc nobis pacem et creans mala; quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus: dignum ergo est ut ad pacem illius per flagella redeamres bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens hominis ad actoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in ejus verbis intuendum est, contra persuasionem conjugis, quanta considerationis arte se colr tribulationis est si cum adversa patimur, auctoris nostri ad memoriam dona revocemus. Nec frangit quod ex dolore obvisublevat occurrat. Hinc scriptum est: In die bonorum ne sis inimemor malorum, et in die malorum, ne immemor sis bonorum .
Abbreviated transcription (Latin):
& creans mala. Neq enĩ mala quȩ nul¬
la sua natura subsistunt. a dño creant᷑.
s creare se mala dñs indicat: cũ resbe¬
ne conditas. nobis male agentib infla¬
gellũ format: ut ea ipsa & ꝑdolorem qͦfe¬
riunt. delinquentib mala sint. & ꝑ na¬
turã qua existunt bona. Unde & uenenu
mors quidem. ẽ. homini: s tam̃ uita ser¬
penti. Amore enim p̾sentiũ ab auctoris
cum delectationi creaturȩ se subdidit:
a creatoris societate disiunxit. Ex his
gͣ. ab auctore ferienda erat: quȩ errans
auctori p̃posuerat: ut unde homo cul¬
pam ñtimuit. suꝑb admitt̾e: inde pe¬
nã corrigendꝰ inueniret. Ꝙ tantõ citiꝰ
resipisceret ad illa quȩ ꝑdidit: qͣntõ
doloris plenaeẽ conspiceret quȩ que¬
siuit. Unde & bene dicitur. Formans lu¬
cem & creans cenebras: ꝙ cũ ꝑflagella
exteriꝰ doloris tenebrȩ creant᷑: intꝰ ꝑeru¬
dicionem lux mentis accenditur. facieis

Expanded text:
et creans mala : Neque enim mala quae nulet creans mala : Neque enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris  mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur: Faciens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sustineamꝰ: Ecce ubiq hostis frangit᷑.
ubiq suꝑatur. Pcuncta temptationum
argumenta succubuit: qui && illud suũ
familiare solatium &iã de muliere ami¬
sit. Inter hȩc igit᷑ sc̃muirũ intuerilib&.
foras reb uacuũ: intrinsecus dõ plenũ.
Paulus cum inse ipso diuitias sapientiȩ
interne conspiceret: seq ipsum exteriꝰ
ẽẽ corruptibile corpus uideret: ait. Ha¬
bemus chesaurũ istũ: inuasis fictilibus
Ecce inbeato iob uas fictile scissuras
ulcerũ ext̾ius sensit: sed hic thesaurus
interius integer mansit. Foras enim ꝑ
uulnera crepuit: sed indeficienter mt̾iꝰ
nascens chesaurꝰ sapientiȩ. ꝑ uerba sc̃e
eruditionis emanauit dicens. Si bona
accȩpimus de manu dñi. mala quare
ñ sustineamꝰ: Bona scilicet dona dei at
temporalia uł et̾na: mala autẽ flagel¬
la p̾sentia appellans: de quib ꝑꝓpħã¬
dñs dicit. Ego dñs. & ñẽ. alt̃: formans
lucem & creans tenebras: faciens pacẽ

Expanded text:
 flagella. --Ecce ubique hostis frangitur, ubique superatur, per cuncta tentationum argumenta succubuit, quia et illud suum familiare solatium etiam de muliere amisit. Inter haec igitur sanctum virum intueri libet, foras rebus vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in seipso divitias sapientiae internae conspiceret, seque ipsum exterius esse corruptibile corpus videret, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Ecce in beato Job vas fictile scissuras ulcerum exterius sensit; sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera crepuit, sed indeficienter interius nascens thesaurus sapientiae per verba sanctae eruditionis emanavit, dicens: Si bona accepimnon sustineamus? - Bona, scilicet dona Dei, vel temporalia vel aeterna; mala autem flagella praesentia appellans. De quibnus dicit: Ego Dominus, et non est alter formans lucem et creans tenebras, faciens pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ueniunt: & int̾ se & erga ꝑcussũ.
qͣutę caritatis fuerint demonstrantur.
Imuis & ꝑhoc quod scriptura eos tanti
iuri amicos fuisse destatur: qr boni stu-¬
dii & rectȩ fuerint intentionis ostendit᷑.
s tam̃ hȩc ipsa illorũ indentio. eis ad uer¬
ba prumpentib: ante districti iudicis
oculos. sub orta indiscretione fuscat᷑. Se¬

Expanded text:
se et erga percussum quantae charitatis fuerint demonstrantur. Quamvis et per hoc quod Scriptura hos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur, sed tamen haec ipsa illorum intentio eis ad verba prorumpentibus ante districti judicis oculos suborta indiscretione fuscavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ribus dampnat: ut eõ electa omĩa ad cul¬
men iustitiȩ surgerent: quõ is qui est suꝑ
omĩa. dãpna iniusticiȩ nr̃ȩ sustineret.
Quod gͦ illic dãpnatus cũ ñ debeat dicit᷑
hoc hic afflictus frustra memoratur. Qtam̃
iuxta semet ipsum frustra afflictꝰ ẽ: iuxta
uͦ acta nr̃a ñ frustra. Rubigo qͥppe uitiipur¬
gari ñ potuit: nͥ igne torm̃ti. Uenit itaq
sine uitio qui se subiceret sponte torm̃to¬
ut debita nr̃e incquitatis supplicia. eõ re¬
os suos iuste amitterent: quõhunc a
semet ipsis liberũ in uste tenuissent. fru¬
stra gͦ & ñ frustra affuctꝰ ẽ: qui inse qͥdẽ
admissa ñ habuit: s cruore ꝓprio reatꝰ nr̃i
maculã tersit. Respondens satãn: ait. Pel¬

Expanded text:
ribus damnat; ut eo electa omnia ad culribus damnat; ut eo electa omnia ad culmen justitiae surgerent; quo is qui est super omnia damna injustitiae nostrae sustineret. Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen juxta semetipsum frustra afflictus est, juxta vero nostra acta non frustra. 85 Rubigo quippe vitii purgari non potuit, nisi igne tormenti. Venit itaque sine vitio, qui se subjiceret sponte tormut debita nostrae iniquitatis supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent. Frustra ergo, et non frustra afflictus est, qui in se quidem admissa non habuit, sed cruore proprio, reatus nostri maculam tersit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ne traxisti. De quo & bene addit᷑. frustra.
frustra qͥppe afflictꝰ ẽ qui & culpe ulti¬
one p̃ssus ẽ. & culpȩ contagio inquinatꝰ
ñest. Frustra afflctis: qui incarnatꝰ
ꝓpͥa admissa ñ habuit: & tam̃ pęnã car¬
nalium sine culpa suscȩpit. Hinc ẽ. enĩqđ
ꝑ propħam loquit᷑ dicens. Que ñ rapiutt̃
exoluebã. Aliꝰ namq ad paradisũ conditꝰ¬
diuinȩ potentiȩ similitudinẽ suꝑbe ra¬
ꝑe uoluit: sed tam̃ culpas huiꝰ suꝑbiȩ sine
culpa mediator exsoluit. hinc ẽ quod
patri quidam sapiens dicit. Cũ sis iustꝰ:
iuste omnia disponis: eũ qͦq qͥ ñdebet
puniri condẽpnas. Sedpensandũ ẽ. qͦ¬
mͦ iustus sit. & omĩa iuste disponat:
si eũ qui ñ debet puniri condẽpnat.
ꝑet: nũqͣm nos adebita morte liberaret.
Dat̃. gͦ cũ iustus sit. iustũ puniensoĩa
iuste disponit: ꝙqr ꝑ hoc cuncta iustificat.
quod eũ qui sine peccato ẽ. ꝓ peccato¬

Expanded text:
ne traxisti. De quo et bene additur, frustra. ne traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa suscepit. Hinc est enim quod per Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conditdivinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sed pensandum est quomodo justus sit et omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. eret, nunquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, omnia juste disponit; quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est, pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩqualitas: nulla uoluntatis diuersitas
int̾rumpat: S cam̃ isdẽ qui patri ȩqua¬
lis est ꝑ diuinitatẽ: uenit ꝓpt̾ nos ad
flagella ꝑcarnẽ. Quȩ nimirũ flagella
ñ susciperet: nisi formã dãpnati homi¬
nis redimendo sũpsisset.  nͥ pͥmꝰ homo
delinqueret: scdi ad passionũ ꝓbra mini¬
me ueniret. Cum ergo primus homo
ꝑ satan a dño motus ẽ: tunc ẽ dñs in ho¬
mine scdo cõmotꝰ. Satan itaq ad huiꝰ af¬
flictionẽ dñm tunc cõmouit: qͥndo in
paradiso pͥmum hominẽ a iustitiȩ cul¬
mine inobȩdientiȩ culpa ꝓstrauit. Nisi
enĩ adam pͥmu ꝑ uoluntariũ uiciũ in ani¬
mȩ mortẽ tͣrisset : adam scđs sine uicio
in carnis mortẽ uoluntariã ñueniret. Be¬
ne gͦ ei criã de redẽptore nr̃o dr̃. Cõmouisti
me aduersus eũ: ut affligerẽ illũ frustra.
Ac si aꝑtiꝰ dicatur. Dũ iste ñsua.s illiꝰ cau¬
sa moritur: tunc me inhuiꝰ afflictione
cõmouisti: cũ illũ ame callida ꝑsuasio¬

Expanded text:
a voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s cum redemptorẽ nr̃m miraculis cho¬
ruscare conspicit: clamat. Scin qͥsis sc̃s
dei. Qui hȩc dicens: cognoscendo dei filiũ
ꝑtimescit: sed tam̃ uĩ suꝑnȩ pietatis ig¬
norans: ñ numqͣm dũ passibilẽ consid̾at:
hominem purũ putat. Multos autẽ sub
sc̃itatis specie inpastorali positos loco di¬
dicerat: qͥ a uiscerib caritatis alieni. ual¬
de ꝓminimo aliena dãpna pensabant.
hunc gͦ. quasi ex aliis colligens: ꝙ subtra¬
ctis multis suꝑari ñuidit: usq ad eiꝰ carnẽ
ꝑtactum passionis exarsit. Uelut sidic̾et.

Expanded text:
s cum Redemptorem nostrum miraculis coruscare conspicit, clamat: Scimus qui sis, Sanctus Dei . Qui haec dicens, cognoscendo Dei Filium pertimescit; sed tamen vim supernae pietatis ignorans, nonnunquam dum passibilem considerat, hominemstantialis specie in pastorali positos loco didicerat, quia a visceribus charitatis alieni, valde pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex illis colligens, quia subtractis multis superari non vidit, usque ad ejus carnem per tactum passionis exarsit, velut diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
post ꝑpetratas culpas. libenter corda pe¬
nitentium possidet. Anñquasi quoddã
sterquiliniũ st̃ corda pęnitentiũ: quidũ
ma la sua flendo considerant. quasi ante se
stercora se se abiciendo coaceruant: ꝑcus¬
sus gͦ iob montẽ ñ petiit: sed insterqͥlinio
residet: qr ad passionẽ redemptor ueni¬
ens alta suꝑborũ corda deseruit: & in
afflictorũ humilitate requieuit. Qđ tamen
de se & priusqͣm incarnaret᷑ indicauit: cũ

Expanded text:
post perpetratas culpas libenter corda poepost perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passionem Redemptor veniens, alta superborum corda deseruit, et in afflictorum humilitate requievit. 88 Quod tamen de se et prius quam incarnare
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: cũ carne culpa suꝑat᷑. Bene autẽ
foro quo lex ꝑstrepit: ñ in edificio. quod
seculmine in alta sustollit: sed inster¬
quilinio residet: ꝙ uidelicet redẽptor
humani generis ad carnem uenies: atte¬
stante paulo infirma mundi elegit: ut c̃¬
funderet fortia. An ñquasi ruentib ȩdifi¬
ciis insterqͥlinio residet: qui relictis iudeis
suꝑbientib. in ea quã dudũ ab iecerat gen-¬
tilitate requiescit: Extra habitaculũ rep¬
ꝑitur in uulnere: qui in eo quod iudeam
aduersantẽ ꝑtulit: passionis dolorẽ agen¬
te ꝓpria despectus sensit: iohanne ate¬
stante quiait. In ꝓpria uenit: & sui eũ ñ
recȩper̃. Sed qͦmodo sedens insterqͥlinio
c̃quiescat: hȩc eadẽ de semetipsa ueritas
dicit. Ait enĩ. Gaudiũ erit incęlo suꝑ uno
peccarore pęnitentiã agente: qͣm suꝑ ña-¬
ginta nouẽ iusti s. qͥ ñ indigent pęniten¬
tia. Ecce dolens insterqͥlimo sedet: qui

Expanded text:
ditur, cum carne culpa superatur. Bene autem ditur, cum carne culpa superatur. Bene autem foro, in quo lex perstrepit; non in aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilinio residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens, attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despectus sensit; Joanne attestante, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uirtꝰ exaruit: qͥ susceptȩ carnis infir¬
mitatẽ. passionis sue igne roborauit.
Quid uͦ. ꝑsaniẽ: nͥ peccatũ debet intelli¬
gi: Per carnẽ qͥppe & sanguinem: so¬
lent carnis peccata signari. Unde ꝑpsal¬
mistã dicit᷑. Libera me de sanguinib.
Sanies itaq putredo ẽ. sanguinis. Quid
gͦ accipimꝰ saniem: nͥ peccata carnis
ex longa uetustate peiora. Uulnꝰ itaq
insaniem uertitur: cũ neglecta culpa
usudetius grauatur. Mediator itaq dĩ
manib ꝑsequentiũ tradens: saniẽ testa
rasit: qr peccatũ carne deleuit. Uenit
enĩ sic̃ scriptũ ẽ. insimilitudinẽ carnis
peccati: ut de peccato dãpnaret peccatũ.
Dumq hosti obicit innocentiã carnis
suȩ: tergit contagia carnis nr̃e. Ꝙ ex qͣ
nos captiuos inimicus tenuit: ꝑ illã nos
liberos expiauit: ꝙ qͣm nos instrum̃tũ
fecimꝰ culpȩ. hȩc nobis ꝑ mediatorẽ uer¬
sa est in arma iustitiȩ Testa gͦ saniesra¬

Expanded text:
ejus virtus exaruit, qui susceptae carnis infirejus virtus exaruit, qui susceptae carnis infirmitatem passionis suae igne roboravit. Quid vero per saniem, nisi peccatum, debet intelligi? Per carnem quippe et sanguinem solent carnis peccata designari. Unde per Psalmistam dicitur: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Deimanibus persequentium tradens, saniem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. Testa ergo sanies ra