comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedne pecora quidem & boues. dequib & salomon loquit᷑ in prouerbus. Ad hibe curã
his in campo sunt gregib: & ad tande herbam. & congrega foenũ & habeas oues adues en¬
dũ: boues quoq noner̃ in prȩsepib: quia ubi plenas̃ presepia. manifestuẽ fostitudo bouis:
bos operarius ẽi bos dñi sustentans iugũ bos incuius uestigiũ quis e ueritbeatus ẽ. Om̃ero
huec auferent᷑ apopulo : quia inique agit indm̃ creatorẽ suũ: quod si uoluerir diem
tribulationis diemconsũ mationis accipere i ad cos referer omnia quidicent se eẽ dȩ ecdesia
& non habent opera iustitiȩ : & ficus & uinet & oliua mysteriũ uidelic& trinitatis non
ad ferunt in eis fructũ suũ : & non solũ frumentu & ȩscas rationabiliũ sed ne cibas quidẽ
habeꝰ incãpissuis pecorũ & iuinentorũ & p̃sepia eorum uacua sunt : & pro excelsis mon¬

Expanded text:
sed nec pecora quidem et boves, de quibus et Salomon loquitur in Proverbiis: Adhibe curam sed nec pecora quidem et boves, de quibus et Salomon loquitur in Proverbiis: Adhibe curam his quae in campo sunt regionibus, et attonde herbam, et congrega fenum ut habeas oves ad vescendum. Boest: bos Domini sustentans jugum: bos in cujus vestigium qui severit, beatus est. Omnia haec auferentur a populo, quia inique egit in Deum Creatorem suum. Quod si volueris diem tribulationis diem consummationis accipere, ad eos referes omnia qui dicunt se esse de Ecclesia, et non habent opera justitiae. Et ficus, et vinea et oliva, mysterium videlicet Trinitatis, non afferent in eis fructum suum, et non solum frumenta et escas rationabilium; sed nec cibum quidem habent in campis suis pecorum et jumentorum, et praesepia eorum vacua sunt, et pro excelsis mon
Abbreviated transcription (Latin):
imperat eis ramnur plena sentibus & ericiosimilis qui habita t inbabylone : & semꝑuersat
infoueis: quȩ arbuscula Non solũ spinas hab& sed & ignẽ uulnerans & conburens quicquia
ad tegerit. Deniq egres susẽ ignis : & consumpsit ligna siluarũ : Vt aũ scias secundũ superio¬
rẽ intellegentiã inqua desinagaga dictũ accipin ficur non faci& fruceũ: enin ogenimina
in uineir non de fructib: dici. sed deo perib bonis : in oliua manifeste enigmai aperitur & di¬
citur. mentietur opus oliuue: fructur enim quos ad ferre dubuerant in operib duidns¬
trat᷑. mentieturaũ opuroliuȩ. Aliud promittentis & aliud facientis dicetess adto¬
ysen Omnia quȩcumq dixeritdñs faciemus & nolentȩs in eũ credert qui ami serto pre¬
pellȩtur. atq campestris : quae non solũ homines id est rationabilia monalit animalia

Expanded text:
imperat eis rhamnus plena sentibus, et hericio similis, qui habitat in Babylone, et semper versatur imperat eis rhamnus plena sentibus, et hericio similis, qui habitat in Babylone, et semper versatur in foveis. Quae arbuscula non solum spinas habet, sed et ignem, vulnerans et comburens quidquid 667 attigerit. Denique egressus est ignis, et consumpsit ligna silvarum. Ut autem scias secundum superiorem intelligentiam, in qua de synagoga dictum accepimus: Ficus non faciet fructum, et non erunt genimina in vineis, non de fructibus dici, sed de operibus bonis. In oliva manifeste aenigma aperitur, et dicitur: Mentietur opus olivae. Fructus enim quos afferre debuerant, in operibus demonstrantur: mentietur autem opus olivae, aliud promittentis, et aliud facientis, dicentes ad Moysen: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus ; et nolentes in eum credere, qui a Moyse prae , nunc humilis appelletur atque campestris, quae non solum homines, id est, rationabilia non alit animalia;
Abbreviated transcription (Latin):
quia uersa ẽ in amaritudinẽ & nouissime &iã patrir familiȩ filiũ ausa ẽ inter ficere:
non uuas faciens sed spinas & non iudiciũ sedclamorẽ. Crucifige crucifige eũ & non ha¬
bemur regẽ nisi cȩsarem propt̃ ea exterminauit illũ. aper desilua. & singularis ferus
depastur ẽ eam. Oliuam quoq populũ synogȩ liquido conprobabit: quin apostolo fac¬
tas oliuȩ ramos leger& & nos deoleastro insertos : ut in ramis intellega mus multitudinem¬
iudaicam fuirse succisam In radicib a postolorum electionemeẽ seruatũ : inquibur nos in sesti
manibur si fecerimur fructũ & dicstur de nob̃. filiitu sic̃ nouella oliuarũ incircuitu mensȩaue
multiputant ficũ &iunecc̃ &oliuã in mysterio accipitrinitatis: quo ficus ꝓpt̃ pomorũ dulc¬
aũ ds̃ pat̃ ompr̃ a quo cuncta in luminentur. & dequo egrediatur lux : & ad quẽ possumur dicere
sednumquã suꝑ ligna siluarũ. quȩ debentur incendio regnat oliua ficus. & uineco ÷ sedinigs̃

Expanded text:
ia versa est in amaritudinem, et novissime etiam patrisfamiliae filium ausa est interficere, non uvas faciens, sed spinas, et non judicium, sed clamorem: Crucifige, crucifige eum! Et: Non habemus regem, nisi Caesarem . Propterea exterminavit illam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Olivam quoque populum synagogae liquido comprobabit, qui in Apostolo fractos olivae ramos legerit , et nos de oleastro insertos, ut in ramis intelligamus, multitudinemudaicam fuisse succisam, in radicibus apostolorum electionem esse servatam, in quibus nos inserti manebimus, si fecerimus fructum, et dicetur de nobis: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Multi putant ficum, et vineam et olivam in mysterio accipi Trinitatis, quod ficus propter pomorum dulc omnipotens, a quo cuncta illuminentur, et de quo egrediatur lux, et ad quem possumus dicere: Sed numquam super ligna silvarum, quae debentur incendio, regnat oliva, ficus, et vinea: sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
potentiũ. hocͥẽ instupore credentiũ. uel instupore cunctarũ nationũ : quue eos non putabant
tam cito posse concidere. Dum ad huc essempuer & in grã maticiludo exercerer. om̃s que
urbes uieamarũ sanguine polluerent᷑. ac subito in ipso ꝑsecutionis ardoro uiliani nuntia¬
tus ess& interitus. elegant̃ unus de & hnicis: Quomodo in quit xpiam dicant dm̃ saũ ẽẽ pa¬
tientẽ. ec̃ EIΦAΡΟΝ : nihil iracundius Nihil hoc furore p̃sentius : neͥmodico quid espacio
indignationẽ suã differre potut: hoc ille ludens : dixerit : C&erũ gedesia xp̃rteũ &e¬
ultatione cantauit : diuisisti instupore capita potentiũ. Loquar & ego aliquidhue simile

Expanded text:
potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant tam cito posse concidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae ludo exercerer, omnesque urbes victimarum sanguine polluerentur, ac subito in ipso persecutionis ardore Juliani nuntiatus esset interitus, eleganter unus de ethnicis: « Quomodo, inquit, Christiani dicunt, Deum suum esse patientem, et ἀνεξίκακον? nihil iracundius, nihil hoc furore praesentius: ne modico quidem spatio indignationem suam differre potuit. » Hoc ille ludens dixerit. Caeterum Ecclesia Christi cum exsultatione cantavit: Divisisti in stupore capita potentium.
Abbreviated transcription (Latin):
sisu: quodenĩ diudse Nontim amputit᷑ & p̃ditur quã separat᷑ in pastes ut quomodo in fabrica¬
tione turris lingua quaemale unita fuerit separatͥẽ. & pessimũ foedus utili diuisione conci¬
sũ c sic & capita haec: quaecũ corporib. siue interse uidebantur habere consensũ. Plura enĩ
her&icorũ capita s̃ quaecũ diuersos oculos habeant Na meninuna. utita dicã lingua
blas phemiȩ aduersu mȩcclesiã latrante diuiderentur in pastes : adeceptis corporibus
separata. huno capite locũ facerent. Possumus hoc uersiculo uti. si quando reges & duces
eorum xp̃ianum uiderimus sanguinẽ fundere & postea ultionẽ dni consecutã. quod du¬
dũ in iuliano & ante eũ in maximiano & supra inualeriano. deciodomitiano. nerone. ꝓspex¬
imus. & dicere ad dnm cum exultatione : &oratione incantico : diuisisti instupore capite

Expanded text:
sisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur, quam separatur in partes. Ut quomodo in fabricasisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur, quam separatur in partes. Ut quomodo in fabricatione turris , lingua quae male unita fuerat, separata est, et pessimum foedus utili divisione conscissum: sic et capita haec quae cum corporibus suis inter se videbantur habere consensum plura enim haereticorum capita sunt, quae cum diversos oculos habeant, tamen in una, ut ita dicam, lingua blasphemiae adversum Ecclesiam latrant, dividerentur in partes, et a deceptis corporibus separata, bono capiti locum facerent. Possumus hoc versiculo uti, si quando reges et duces eorum Christianum viderimus sanguinem fundere, et postea ultionem Domini consecutam. Quod dudum in Juliano, et ante eum in Maximiano, et supra in Valeriano, Decio, Domitiano, Nerone perspeximus; et dicere ad Dominum cum exsultatione et oratione in Cantico: Divisisti in stupore capita
Abbreviated transcription (Latin):
quimiserat in capita iniquoriĩ mostẽ. qui suscitauerat uincula usq ad collũ. infinẽ diuidit &iã
capita potentiũ instupore. ut primũ principes separ& a subiectis & quasi corpus decoll& a capite:
&ubicaput pessimũ fuerat. ibi caput optimũ reponatur. Ponamus exemplũ : ut quod dicimus
mani festius fiatis quando tyrannus obtruncatur. imagines quoq eius deponuntur. & statuacĩa
uultu tantum inodo comiutato. ab latoq capite. eius quiuicer& facies suꝑ ponitur: ut manente
corpore. capitib quȩ p̃cisis. caput aliud cõmutetur: hoc mihi intellege de iereticorũ conciliabuł:
quod capitib ⁊ereseon &e&ero populo separatir ãnlocoeorum caput eẽ xp̃s incipiat si mulq consi¬
dera scripturae scȩ̃ significantia : quod non dixera p̃cidisti ul succidisti capita potentiũ. sed diui¬

Expanded text:
qui miserat in capita iniquorum mortem, qui suscitaverat vincula usque ad collum, in finem dividit etiam qui miserat in capita iniquorum mortem, qui suscitaverat vincula usque ad collum, in finem dividit etiam capita potentium in stupore, ut primum principes separet a subjectis, et quasi corpus decollet a capite, et ubi caput pessimum fuerat, ibi caput optimum reponatur. Ponamus exemplum, ut quod dicimus manifestius fiat: si quando tyrannus obtruncatur, imagines quoque ejus deponuntur, et statuae; et vultu tantummodo commutato, ablatoque capite, ejus qui vicerit, facies superponitur, ut manente corpore, capitibusquepraecisis, caput aliud commutetur. Hoc mihi intelligere libet de haereticorum conciliabulis, quod capitibus herese ωn a caeteris populis separatis, in loco eorum caput esse Christus incipiat. Simulque considera Scripturae sanctae significantiam, 660 quod non dixerit, praecidisti, vel succidisti capita potentium, sed divi
Abbreviated transcription (Latin):
ut cotempos eꝓqudescam. quomaledicis sceptris impii & equitui conculcabunt lutũ aquarũ multa ꝵx :
ut post a f̃tuis Zorobabel. & hiesu filio iosedech & esdra sacerdote & neemiã in terrã repro¬
missionis reuertar: Huc usq neomnino prec̃ mittere hy storiã uideremur. quo   modouim
fecimus intellectui. & in captiuitatẽ traximus sententias non sequentes : Nunc adlxx transl
sicut ȩcclesiae. &omnis uiri xp̃s ẽ caput : Ita cunctorũ demonũ qui in hoc sȩculo debachantur.
caput ẽ. bel zebub princep .s dȩ moniorum : & singulȩ corũ turmȩ habent capita & principes suos
uerbi gratia: spr̃ fornicationõ habent p̃positũ suũ : srnaꝑẽ spr̃ a uaritiaeq ł abens̃ sps uane glo
rie ensuũ sps̃ mendatii. spr infidelitatis. habẽprȩ sidis inalitiue suue dr̃ ita quȩdementissimus

Expanded text:
ut eo tempore requiescam quo maledices sceptris impii, et equi tui calcabunt lutum aquarum multarum, uut eo tempore requiescam quo maledices sceptris impii, et equi tui calcabunt lutum aquarum multarum, ut postea cum sanctis tuis Zorobabel et Jesu filio Josedec, et Esdra sacerdote, et Nehemia in terram repromissionis revertar. Hucusque ne omnino praetermittere historiam videremur, quodammodo vim fecimus intellectui, et in captivitatem traximus sententias non sequentes: nunc ad SeptuagintaSicut Ecclesiae et omnis viri Christus est caput , ita cunctorum daemonum qui in hoc saeculo debacchantur, caput est Beelzebub princeps daemoniorum, et singulae eorum turmae habent capita et principes suos. Verbi gratia, spiritus fornicationum habent praepositum suum, spiritus avaririae, spiritus mendacii, spiritus infidelitatis habent praesides malitiae suae. Deus itaque clementissimus
Abbreviated transcription (Latin):
populum semper ascenditur: eleganter quȩhrm̃: Quienim tribulatus eit. & pssuras. libenter sustinuit: pre¬
sentibus mał. futura premia conpensauit. Nrm̃ aucdacter. loquitur. utiuxta abrahamusaac nacob. &
ipse clormut in senectute bona plenus dierum & idponatur ad patressuos. Quod siquis dixerit ecce in his¬
oriȩ ex positione dug nescis allegoriue clausus es retibus & tropologũ historiae miscuisti: audiat non
semꝑ aleta forant instoriae. allegoriã sonare : quia frequenter historu ipsa m&a forice texitur.
& subimaginemlias. uel unius uiri d&oto populo prȩdicatur: Et nunc ergo possumus dicere
expersona ppł. libenter in captiuitate sum ee quo animo angustias sustineo & grauissi mo
bahibo monũ prenbr iugo : & quicquid ultime e᷑ dux necessitatis. ẽ. gaudens patiar : Tantũ

Expanded text:
populum semper ascenditur. Eleganterque nostrum: qui enim tribulatus est, et pressuras libenter sustinuit, et praepopulum semper ascenditur. Eleganterque nostrum: qui enim tribulatus est, et pressuras libenter sustinuit, et praesentibus malis futura praemia compensavit, nostrum audacter loquitur, ut juxta Abraham, Isaac et Jacob, et ipse dormiat in senectute bona plenus dierum, et apponatur ad patres suos. Quod si quis dixerit: Ecce in historiae expositione dum nescis, allegoriae clausus es retibus, et tropologiam historiae miscuisti. Audiat non semper metaphoram historiae, allegoriam consonare: quia frequenter historia ipsa metaphorice texitur, et sub imagine mulieris, vel unius viri de toto populo 659 praedicatur. Et nunc ergo possumus dicere ex persona populi: Libenter captivitatem subeo, aequo animo angustias sustineo, et gravissimo Babyloniorum premor jugo, et quidquid ultimae et durae necessitatis est, gaudens patiar : tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt requies cã indie tribulationis. ata scendã populũ accinctũ nñs hic sensus ẽ nunclibenter om̃s¬
patimur angustias & ad cõminationẽ tuã totis cuscerib contremescimus nune trement
labia meca & pauor mentis trepidȩ inore signatur: & nonsolũ istud: sed&uã ali ultro a sp&o :
ultro desidero: Ingrediatur putredo inos sib meis : & subter me scateat. hoc ẽ libent̃ patior qđ
passus ẽ iob: Nonsolũ carnes meas. sed medullas quoque ossium cupio tabe fieri & stratum meũ
putredine corporis & innumeris. scatere uermibus : ut post quam. hic ꝓ peccatis meis hȩc sustinuero. re¬
quiescam indie amara. in die tribulatonis. indie necessitatis. & anģ ustiȩ: & ascendam ad populũ accinc¬
tum nr̃m fertem uidelic& bellatorem. atque pugnaeem : & pulcre ascendamꝰ : cedaccinctum enim

Expanded text:
ut requiescam inut requiescam inpatimur angustias, et ad comminationem tuam totis visceribus contremiscimus. Nunc tremunt labia mea, et pavor mentis trepidae in ore signatur, et non solum istud, sed etiam aliud ultro appeto et ultro desidero: ingrediatur putredo in ossibus meis  Al. ossa mea, et subter me scateat; hoc est, libenter patior quod passus est Job, non solum carnes meas, sed medullas quoque ossium cupio tabefieri, et stratum meum putredine corporis et innumeris scatere vermibus, ut postquam hic pro peccatis meis haec sustinuero, requiescam in die amara, in die tribulationis, in die necessitatis et angustiae. Et ascendam ad populum accinctum nostrum, fortem videlicet, bellatorem atque pugnacem. Et pulchre, ascendam: ad accinctum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Intellegimus cũ impiũ uel nabuchodo nosor uel omnem aduersariũ populidr: & non solũ sceptis
eiur: sed&ium caprti bellatorum quod ꝑcusseras. quiuener utturbo: ut disꝑgerent me
idestiut ũesterent isrł : & indiuersic captiuũ ducerent: Ite aũ exxultabunt deuorantes pauperẽ
& subiectum sibi irrł uasi hoc in abscondito facerent & nosignoranes : de uorarent. uenistiituq
ad proeliũ propopulotuo & quadrigar tuas in mittens in aquas. hoc ẽ ingentes multis fecisti
eis uiã in luto aquarũ multarũ : Idest ut conculcer eos. & quasi lutum equorũ tuorũ & cur¬
ruũ ungula & rotu conteras : quod aũ sequit᷑ Audiui & conturbaturẽ uent̃ mr̃. ad uocẽ ut sub¬
audiatur tuã contremuer̃ labia mea : Ingrediatur putredo inorsb. meis. ot subt̃ me scaten :

Expanded text:
odonosor, vel omnem adversarium 658 populi Dei. Et non solum sceptris odonosor, vel omnem adversarium 658 populi Dei. Et non solum sceptris ejus, sed etiam capiti bellatorum quos percusseras, qui venerunt ut turbo, ut dispergerent me, id est, ut everterent Israel, et in diversum captivum deducerent. Ita autem exsultabant devorantes pauperem, et subjectum sibi Israel, quasi hoc in abscondito facerent, et nos, ignorante te, devorarent. Venisti itaque ad praelium pro populo tuo, et quadrigas tuas immittens in aquas, hoc est, in gentes multas, fecisti eis viam in luto aquarum multarum, id est, ut conculces eos, et quasi lutum equorum tuorum et curruum ungula et rota conteras. Quod autem sequitur: Audivi, et conturbatus est venter meus: ad vocem ut subaudiatur, tuam contremuerunt labia mea, ingrediatur putredo in ossibus meis, et subter me scateat:
Abbreviated transcription (Latin):
allophiliterra obruerant : egerecurcõ goretur congesta humus A nude i qramtnfondn¬
mentũ. & orn ietur : ut quod latebat appareat & suã recipiat claritatẽ & hec firinse apitiuu
quod hebraice dicit᷑ selu: simulque: considera quodips. Pxx rerũ neces sicaettqui
bellatorum eiur. uenientib ut turbo addisꝑgendũ me. Ex ultutio ẽ sicuteius quideuorat paupe
rem in abscondito Viã fecistiinmare equistuis in luto aquariemultarũ : Audiui & concurba¬
tus ẽ uent̃ ms̃. ad uocem contremuer̃ labia mecc In grediat᷑ putredo in os sib imeis & subter
me scateat. Vt requiescam indiȩ tribulationir meȩ : ut a scendam adpopulit̃ accinetum nostrũ.
Et nunc tantum hȩ braicum ut separati deeditione. Lxx. disseramur.: multum: tĩ: Abomniũ
trans latione dircordat: maledixisti in quit sceptris idest regnis eius: haud dubiũ. quin in¬
piẽ dequo I supra dixerat. ꝑ cursisticaput dedomõ impni : denudasti fundamentũ usq ud colũ

Expanded text:
allophyli terra obruerant, egeritur congesta humus, et nudatur optimum fundamentum, et ornatur, ut quod latebat, appareat et suam recipiat claritatem, et hoc fit in sempiternum, quod Hebraice dicitur SELA. Simulque considera quod ipsi LXX, rerum necessitate combellatorum ejus, venientibus ut turbo ad dispergendum me. rem in abscondito viam fecisti in mari equis tuis in luto aquarum multarum audivi et conturbatus est venter meus ad vocem contremuerunt labia mea ingrediatur putredo in ossibus meis et subter me scateat ut requiescam in die tribulaEt nunc tantum Hebraicum posui, ut separatim de editione LXX disseramus. Multum enim ab omnium translatione discordat LXX. Maledixisti sceptris, id est, regnis ejus, haud dubium quin impii, de quo supra dixerat, percussisti caput de domo impii, denudasti fu
Abbreviated transcription (Latin):
& uenerit adalitẽ genu᷑ ut saluar& credentes ꝑ ihm̃ xpm̃ filiũ suũ . Exx. miniti inca put impi¬
orũ mostẽ: Non putemus deha ic dicimorte communt quã am̃i morig nur. & mortuur ẽ abra¬
ham & ud positurẽ ad patres suor & proph&ue . & ipse a pr̃ẽ mostuus sed merimisa c̃ inin

Expanded text:
et venerit ad salutem genet venerit ad salutem genorum mortem. Non putemus de hac dici morte communi qua omnes morimur, et mortuus est Abraham, et appositus est ad patres suos ; et prophetae, et ipse Chr
Abbreviated transcription (Latin):
populũ & saluar& xp̃msuum : sed quod in salutẽ populiuenerti cumxpõ sue Iuxtu illud e uan¬
gelu : pat̾ inme. & ego in patre : & pat̃ in me manens ipse facitopera sua: sed & quinta ȩditio
similit̃ transtulit. egrer sur es in salutẽ populitui: in ralutẽ cumx põtuo. Theodotio aũ uero qua¬
si pauꝑ & hebionita. sed & symmachus eiusdem dogmatis. pauperẽ sensũ secutiaudaice tranr¬
tuler : egres suses insalutẽ populitui ut saluarer xp̃mtuũ & egressur es saluare populũ tuum
rem in credibilẽ dicturus sum: sed tamen uerum asti semi xpiani iudaic etranstulerĩ & iudueus
aquila interp̃tatus ẽ utxpianus: Ibgtuȩditio prudens manifestis simȩ sac ramentũ. ita uertit ex
ΙCΑΥΤΟΝΜΟΗC ΟΥΛΙΑ INCOΡCΥ: cui sensui potest illud aptari: quo de grersus sit pater
cumfilio detemplo & deceremonuis iudueorũ dicenr relinquetur uob̵ domururã deserta :

Expanded text:
populum, et salvaret Christum suum; sed quod in salutem populi venerit cum Christo suo, juxta illud Evanpopulum, et salvaret Christum suum; sed quod in salutem populi venerit cum Christo suo, juxta illud Evangelii: Pater in me, et ego in Patre; et Pater in me manens ipse facit opera sua . Sed et quinta editio similiter transtulit: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo. Theodotio autem vere quasi pauper et Ebionita, sed et Symmachus ejusdem dogmatis, pauperem sensum secuti, Judaice transtulerunt: Egressus es in salutem Rem incredibilem dicturus sum, sed tamen veram. Isti semichristiani Judaice transtulerunt: et Judaeus Aquila interpretatus est, ut Christianus. Sexta editio prodens manifestissime sacramentum, ita vertit ex τὸν Χριστόν σου. Cui sensui potest illud adaptari, quod egressus sit Pater cum Filio de templo et de caeremoniis Judaeorum, dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta ;
Abbreviated transcription (Latin):
era ueruihbc: rarũ ẽ & sunt uota credentiũ cerũ nescio ansequatur effectus : Dicit᷑ enim unx̃
te ds̃ & rełiq hocẽ edoleo quod hu quitui participes f̃ Aut raro autnumꝙ poter inuenire.
Inhorũ g̃t᷑ xp̃oram salutẽ egressurẽ dr̃ deloco suo. sicut ẽmicheas loquitur & egredit᷑ deloco suo
ut saluas quia en am hi qui indigebant salute. ad eũ intrare noluer̃ Ipse egressurẽ de maiestate
sua &delaco suo ut eos quiforis erant. ducer& int̾ram mansuetorum regionẽ quȩ: uuentium. de
qua adi fuerat expulsus : de quae gressuscam in habitauit interra naith. Sciendũaũ ut supra
diximus quodub: posuer lxX. plurali numero ut saluares xpõr tuos. ibi eẽ in hebraico aiessua
&ħmessiach quodaquila transtulit. insalutẽ cumx põtuo : Non quod ds̃ egrersus sit . ut saluar&

Expanded text:
erit. Verum hoc rarum est, et sunterit. Verum hoc rarum est, et sunt hoc est, eo oleo, quod hi qui tui participes sunt, aut raro, aut numquam poterunt invenire. In horum igitur christorum salutem egressus est Deus de loco suo, sicut et Michaeas loquitur: Et egredietur de loco suo ut salvet . Quia enim hi qui indigebant salute ad eum intrare noluerunt, ipse egressus est de majestate sua et de loco suo, ut eos qui foris erant duceret in terram mansuetorum regionemque viventium, de qua Adam fuerat expulsus: de qua egressus Cain inhabitavit in terra Naid . Sciendum autem ut supra diximus, quod ubi posuerunt LXX plurali numero, ut salvares christos tuos, ibi esse 656 in Hebraico LAJESUA ETH MESSIACH  , quod Aquila transtulit, in salutem cum Christo tuo, non quod Deus egressus sit, ut salvaret
Abbreviated transcription (Latin):
inleutico quod le prosus extra castra proiectus cum ad sacerdotẽ uenerit . & lepra ipsius fue¬
rt emundata: mittat sibi sacerdos oleum in manusinistra & incͥtinetodigito septies as pur¬
gai oleũ corã dnõ: & tangat eodẽ oleo auriculam eius. quileprosur fuerat : &dextrã munum
& dextrũ pedẽ : & qđ remansit deunguento. totum mittat incaput eius. Cumq omnia hueonte
ao pleuerit : tunc immol& holo chaustum proeo & ipsexp̃r uoce turdĩ: Volo aliquid dicere : sed
timeo uene gleentib occasionẽ runȩ tribuã. quod in scripturisstĩs̃. idem homo frequent̃ unedirs
inueniatur. Deniq đđ tertio uncturẽ quid nor non intellegumus suꝑ eũ qui peccauit. & iterum
unguitur: sufficit enimleproso ut post primum unguentũ ꝑditumunguatur: secundo sed super
populi atq scõrum: & deoleo populi adoles̃ ꝑuenit sacerdotũ : &asacerdoib. transcendit adcris mu

Expanded text:
in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus . Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam: quod in Scripturis sanctis idem homo frequenter unctus inveniatur. Denique David tertio unctus est : quod nos non intelligamus super eo qui peccaverit; et iterum ungitur sufficit enim leproso ut post primum unguentum perditum, ungatur secundo, sed super populi atque sanctorum, et de oleo populi ad oleum pervenit sacerdotum, et a sacerdotibus transcendit ad chrisma
Abbreviated transcription (Latin):
riort popustũ stẽgentib. de cradietur inpoenã: egͥre surer insalutẽ populitiui dt alia aroenõ
tuosi fantem iũ uideamus quantu sint genera xporum : & põstea tractabimus q tomedo egsttõs
uocanter: eirisna quoq inexodo sacerdotale conficitur: quo postea acerdotes in leuitico fe¬
guntur unetȩx & aludungentũ quo rege unguntur inregno : quodindie scinditur sienin
d d̃ esel. stalomon id est fortis minu & pacificur. cornuunguitur: siucro heu era& ahiel ene
peuadintur lentieula Has aũ fietile scuocitur idest ꝙaRoc sedla qru ꝑ arumrere att
medorum quidecaptiuitate populũ relax auit : Lic& nultierrent & de dnõ saluatore scrptũ

Expanded text:
es in salutem populi tui, ut salvares christos tuos. Primum videamus quot sunt genera christorum, et postea tractabimus, quomodo egressus vocantur. Chrisma quoque in Exodo sacerdotale conficitur, quo postea sacerdotes in Levitico referuntur uncti. Est et aliud unguentum quo reges unguntur in regno, quod in duo scinditur. Si enim David est et Salomon, id est, fortis manu, et pacificus , cornu ungitur. Si vero Jehu et Azael sunt, perfunduntur lenticula : vas auteMedorum, qui de captivitate populum relaxavit licet multi errent, et de Domino Salvatore scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
secerit: Qñ solũ ꝓpe sedia ue lox nimis: Vt uelocitas aduentus eius ineo qđ nimnis addit᷑ ostendat᷑ Vox dici

Expanded text:
fecefece
Abbreviated transcription (Latin):
quas paradisundĩ. &ñ finis seit inmalo utessent qua si terra aegẏpti plantatio eorũ utiq ꝑ mansigra
alequid & illud suꝑ ȩgẏptiis in psalmis sonat: Occidit in grandine uneas corũ. & moros eorũ in prui¬
na. Quasi clem̃tis simus quippedr̃ omnẽ a egyptiã plantationẽ & arbusculas quȩ in egypto radicite
sanguineos habent fructur. Int̃ficit & sobuertit nebibant qͥa male plantauerant & comedit ex eis
fitetũ. Propeẽ dies dñ magnus &uelox nimis cui re sistere nemo potest Propeaũ ẽ uel ꝓptꝰ aet̃¬
unitace quuia nenl ei longũ est. uel ꝓpt̃ poene magnitudinẽ qͥa patientinũꝙ longũ uides suppliciũ
quod in ferendũ ẽ. siue ꝓpe ut supra texim: cũ exierim ae sccło & unius cuius nors c̃sũmationẽ mundi

Expanded text:
quasi paradisus Dei, et non finissent in malo, ut essent quasi terra Aegypti, plantatio eorum utique permansisset. quasi paradisus Dei, et non finissent in malo, ut essent quasi terra Aegypti, plantatio eorum utique permansisset. Tale quid et illud super Aegyptiis sonat in Psalmis: Occidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina . Quasi clementissimus quippe Deus, omnem Aegyptiam plantationem et arbusculas, quae in Aegypto radicatae sanguineos habent 691 fructus, interfecit et subvertit, ne bibant qui male plantaverunt, et comedant ex eis fructum. Prope est dies Domini magnus et velox nimis, cui resistere nemo potest: prope autem est vel propter aeternitatem, quia nihil ei longum est, vel propter poenae magnitudinem, quia patienti numquam longe videtur supplicium quod inferendum est. Sive prope, ut supra diximus, cum exierimus a saeculo, et uniuscujusque mors consummationem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
& quia lepra ꝑmanens ẽ & diffundit᷑ Lapides eius & ligna &om̃is puluis extraciuitatẽ in locũ in mon¬
dũ proici iubent᷑: sed & in hieremiȩ principio tale quid icribit᷑. Ec cededi sermones meos inos iuiuĩ etce
plantutio iusta ponatur. Vnde & insalomone legimus melius ẽ habitare sub diuo quã in calcelts
cũ iniquitate. & indomonoua. Qua si bonus ergo ds̃ domos eorũ quierant defixi infecib suis &dox¬
erant incorde . Non faciat benedr & non faci& male. Destru& neccos inlepsis & in mundis domi¬
bus habitay ꝑmitti: Nec facti ut bibant uinũ deuineis quas plantauerant: Si enĩ plantas sent une
sorech. &umeã electã totã uerã bibis sent uinũ suũ. & inebriatiessent cũ patriar chanoe & ioe¬
desodoma & gomarra quo d omĩs plantatio eorũ perierit :si eni ꝑmansi seNt ineo qđ coeperam ut esscũ

Expanded text:
. Et quia lepra permanens est et diffunditur, lapides ejus et ligna et omnis pulvis extra civitatem in locum immun. Et quia lepra permanens est et diffunditur, lapides ejus et ligna et omnis pulvis extra civitatem in locum immundum projici jubetur. Sed et in Jeremiae principio tale quid scribitur, Ecce dedi sermones meos in os tuum: ecce plantatio juxta ponatur. Unde et in Salomone legimus: Melius est habitare sub divo, quam in calce litis cum iniquitate, et in domo nova . Quasi bonus ergo Deus domos eorum, qui erant defixi in faecibus suis, et dixerant in corde suo: Non faciet bene Dominus, et non faciet male, destruit, nec eos in leprosis et immundis domibus habitare permittit: nec facit ut bibant vinum de vineis, quas plantaverant. Si enim plantassent vineam Sorec, et vineam electam totam veram, bibissent vinum suum, et inebriati essent cum patriarcha Noe et Jode Sodoma et Gomorrha, quod omnis plantatio eorum perierit. Si enim permansissent in eo quod coeperant, ut essent
Abbreviated transcription (Latin):
quia uxtiẽ dies dñ magnus &ureta &uelox nimis in anifestũ ẽ quodiuxta ut amq captiuutatẽ. Omĩt
corũ sit acsus ex ercitus & domus dirutȩ &agri eͫ ẽque uustate. Nec ultra eos distuler patientiaanis
s ed cumdicer& ad proph&cas. Hoc intempus erit & indies longos uenerit eps dies dni magnus etuclox
nimis. Iuxta trophologiã aũ cũ uenerit tempus iudicii siue uniuscuiusq mostis &egressionis
esecło. Tunc om̃s fos itudo eorũ in direptionẽ erit ut qđ male ualebat &erigebatꝰ aduersũ dñ in¬
firmũ fractũ. queuestat᷑ ad melius. Velut siquis fostitudinẽ latronis & pirate & furis diripiat in sic¬
mosq eor reddat prodẽ illis sua in firmetas. debilitata enĩ membra quib prius nonbene ab utebantur
amalo opere cessibunt. Quodaũ sequit᷑ & dom eorũ indesestũ multis̃ inecła aedificantes sion insangui¬
ne & herb̃n ininiqͥtate quib ꝓdẽ tales dom: destrui: Legamus leuiticũ ubi lȩpsa dom: destrui ubetur

Expanded text:
et velox nimis. Manifestum est quod juxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dirutae, et agri vineaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distulerit patientia. Sed cum dicerent ad prophetas, hoc in tempus erit, et in dies longos, venerit eis dies Domini magnus et velox nimis. Juxta tropologiam autem cum venerit tempus judicii, siveeorum in direptionem erit, ut quod male valebat, et erigebatur adversus Dominum, infirmum, fractumque vertatur ad melius. Velut si quis fortitudinem latronis et piratae et furis 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirmitas: debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Quod autem sequitur: Et domus eorum in desertum, multi sunt in Ecclesia aedificantes Sion in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, quibus prodest tales domus destrui. Legamus Leviticum, ubi leprosa domus destrui jubetur
Abbreviated transcription (Latin):
que nunc in isto seculo iuxtuꝓspera. atq pres suras crescat. atq decrescat. Cũ ausol fuerie ole¬
uatus & uixtu a postolũ ex altauerit eũ ds̃. &do naueriei nomen. suꝑ omne nomen. :Tunc
&iam ecelesiu quue in p̃senti seculo tenere suũ ordinẽ non potest. a ordinẽ debitũ reuestatur
iaculatua ibunt in splendorẽ coruscationis armorũ tuorũ : laculadĩ idest sagittȩ euntes atq
ꝑgenter Nonud hoc mittuntur ut inter emiant: sedut in luminent: ad hurũ sagittarũ iaculorx¬
quiẽ distinctionẽ . xp̃melectũ iaculũ dicit ÷ ꝑ isaiã uociferans posuit me ut iaculũ electũ :¬
& inpharotrasua abr condtime &dix̃ mihi: magnũ est tibi hoci uocaritẽ seruũ meũ. haco
sagitta plurer habebit sagittas : quas mittat in uniuer sum orbẽ. Vnde & sponsa lecto iaculo

Expanded text:
quae nunc in isto saeculo juxta prospera atque pressuras crescat atque decrescat. Cum autem sol fuerit elequae nunc in isto saeculo juxta prospera atque pressuras crescat atque decrescat. Cum autem sol fuerit elevatus, et juxta Apostolum, exaltaverit eum Deus, et donaverit ei nomen super omne nomen : tunc etiam Ecclesia, quae in praesenti saeculo tenere suum ordinem non potest, ad ordinem debitum revertetur, n luce Al. lumine  jacula tua ibunt, in splendore coruscationis armorum tuorum. 653 Jacula Dei, id est, sagittae euntes atque pergentes, non ad hoc mittuntur ut interimant, sed ut illuminent. Ad harum sagittarum jaculorumque distinctionem, Christus electum jaculum dicitur per Isaiam vociferans: Posuit me ut jaculum electum, et in pharetra sua abscondit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo
Abbreviated transcription (Latin):
mus setumi aroe uelnumqua fuerit inuenico firmiuc abyssũ & fantusiã euis in malã pastẽ
iner p̃tabimuꝵ bax: eleuatur ẽ sol: & luna steuit in ordine suo: si simplicẽ iñ pretatio¬
nẽ sequimur. Ee p̃sentib uerb̵ ꝓfectur solis demonstrat᷑ & lunȩ qđ iuxta i saiã futuro sȩculo
septuplũ sobleat & luna soli fulgecat claritate. Quia enĩcrecturu liberabit᷑ aseruitute
corruptionis inlibertatẽ gloriȩ filiorũ dĩa quae nunc uanitati subiecta ẽ. propt̃ eũ qui eã sub¬
iecit inspem libertatis cũ in consũ matione mundi omnis creatura fuerit liberata liberabitur
& sol& suna : & in suo stubunt ordine Quodsi uoluerimus solem iustitiue xpm̃ accipere in
cuias pennis sanitas ẽ. & lunã que huius solis splendore inluminat᷑ͥ ecelesiã Non difficile ẽ
dicere quod lux uera & lux hominũ splendor gloriaedĩ. & splendor lucis ȩt̃nȩ . eã in lumin&:

Expanded text:
us abyssum, et phantasiam ejus in malam partem interpretabimur. LXX: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Si simplicem interpretationem sequimur, ex praesentibus verbis profectus solis demonstratur et lunae: quod, juxta Isaiam, in futuro saeculo septuplum sol luceat, et luna solis fulgeat claritate . Quia enim creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei , quae nunc vanitati subjecta est, propter eum qui subjecit eam in spem libertatis, cum in consummatione mundi omnis creatura fuerit liberata, liberabitur et sol et luna, et in suo stabunt ordine. Quod si voluerimus, solem justitiae Christum accipere, in cujus pennis sanitas est, et lunam, quae hujus solis splendore illuminantur, Ecclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, et lux hominum et splendor gloriae Dei, et splendor lucis aeternae eam illuminet:
Abbreviated transcription (Latin):
e& era his similu : sp̃s aũ ubicumq solus. & ab solute sine aliquo ad dimento legitur sempreso¬

Expanded text:
et caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refeet caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refe
Abbreviated transcription (Latin):
uel in uno quoq scõrum. iuxta a postolũ dicentẽ. Annescitis qñ templũ dĩ estis. & spr̃ dĩ habi¬
tat in uob̵ : & alibi corporaurũ terpplũ dĩ sunt : uel infilio sic̃ ipseait : Pat̃ in me manens ipse
facit opera : aut ceste iuxtu illud cȩld̃ & terras & maria & uniuersũ mundũ spr̃ intus alit
Totamq infusa ꝑ astus mens agitat molẽ & magno se corpore mis c& inundus omnis quicȩlo
constat & terra & cȩlorũ circulis clauditur dĩ domus eẽ ꝑ hib&ur : Vnde &a postolus confident̃
inipso enim aita Viuimus: & mouemur & sumus: quodsiquis obposuerit quo modo spr̃ inidolis
noneẽ dicat᷑. Ci cunomnib si mulacris ad fleant in mundi spr̃ hscat seripture sc̃ȩ consu-¬
etudinem numquã sp̃m ꝑuersum ab solute. sed cũ ad dita mento aliquo spm̃ nuncupari. sicut

Expanded text:
vel in unoquoque sanctorum, juxta apostolum dicentem: An nescitis, quoniam templum Dei estis, et spiritus Dei habivel in unoquoque sanctorum, juxta apostolum dicentem: An nescitis, quoniam templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis ? Et alibi: Corpora vestra templum Dei sunt ; vel in Filio, sicut ipse ait: Pater in me manens, ipse facit opera . Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum : Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter: In ipso enim, ait, vivimus, et movemur, et sumus . Quod si quis opposuerit, quomodo spiritus in idolis non esse dicatur, cum omnibus simulacris assideant immundi spiritus, discat Scripturae sanctae consuetudinem, numquam spiritum perversum absolute, sed cum additamento aliquo spiritum nuncupari: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quidicit ligno ex ꝑgiscere : surge lapidiiacenti: Numquid ipse docere poterit : Ecce ipse co¬
oꝑtur ẽ auro & argento & omnis sps non ẽ in uiscerib eius : Dñs aũ in templo sco suõ sileut
a facie eius omnis terra: Lxx. Vae quidicit ligno uigilu exsurge lapidieleuarei& ip¬
sum est imago & est productio auri & argenti: & om̃is spr̃ nonẽ in eo. Dñs aũ intemploscõ
suo : reuereatur a facie eius omnisterra : & hoc similit̃ uel aduersũ nabuchodonosor. uel
aduersũ omnes qui uenerantur idola accipi potest : & describitur error humanus quod argen
ma ticũ formam quidem potuerit astifex dare :animã aũ quibus uegetantur astus nequi¬
uerit : & eo contrario dñs dicitur intemplo scõsuo Non intemplo manu facto sed uel incȩlis

Expanded text:
qui dicit ligno, expergiscere; surge, lapidi tacenti : numquid ipse docere poterit? 629 Ecce iste coqui dicit ligno, expergiscere; surge, lapidi tacenti : numquid ipse docere poterit? 629 Ecce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in visceribus ejus. Dominus autem in templo sancto suo: sileat a facie ejus omnis terra. LXX: Vae qui dicit ligno, evigila et exsurge: et lapidi, elevare; et ipsum est imago, et est productio auri et argenti, et omnis spiritus non est in eo. Dominus autem in templo sancto suo: revereatur a facie ejus omnis terra. Et hoc similiter vel adversum Nabuchodonosor, vel adversum omnes qui venerantur idola, accipi potest. Et describitur error humanus, quod argenmant, cum formam quidem potuerit artifex dare: animam autem, qua vegetantur artus, nequiverit. Et econtrario Dominus dicitur in templo sancto suo : non in templo manufacto, sed vel in coelis,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ simulacrum ad oratorem suũ audire nom poterit: si quando uideris aliquẽ nolle credere
ueritati. & ostensa suorũ dogmatũ falsitate. incepto studio ꝑseuerare : c̃ grue poteris dicere
sperat in figmento suo & facit simulacra mutti uel surda : Ruogã quippe apud grecos utrũq
significat : quã quam sẏmmachus mala interp̃tans. muta magis uidea t᷑ intellexisse quã sur¬
du : Nec moueht quẽ piam illud IΑΙΩΜΑ scripturarũ De quo sepe diximus Quis putas
proraro accipiatur: cũ possimus &de alio loco proimpossibili hoc ipsũ accipere : Quis nos separa¬
bit a caritate xp̃i. tribulatio anangustia & cetera : & de p̃sente capitulo. Quid prodẽ sculptile
quia sculpsit illud fictor suus: i nutroq enim inpossibilitas demonstratur : quod nec apł
caritatẽ ulla tribulatio & angustia diuidere possit axpõ: Nec idolis sit ulla tilitas : Vae

Expanded text:
que simulacrum adoratorem suum audire non poterit. Si quando videris aliquem nolle credere que simulacrum adoratorem suum audire non poterit. Si quando videris aliquem nolle credere veritati, et ostensa suorum dogmatum falsitate, in coepto studio perseverare, congrue poteris dicere: Sperat in figmento suo, et facit simulacra muta vel surda: κωφὰ quippe apud Graecos utrumque significat: quamquam Symmachus ἄλαλα interpretans, muta magis videatur intellexisse quam surda. Nec moveat quempiam illud ἰδίωμα Scripturarum, de quo saepe diximus: Quis, putas, pro raro accipiatur: cum possimus et de alio loco pro impossibili hoc ipsum accipere: Quis nos separabit a charitate Christi: tribulatio, an angustia ? et caetera. Et de praesenti capitulo: Quid prodest sculptile, quia sculpsit illud fictor suus? In utroque enim impossibilitas demonstratur, quod nec Apostoli charitatem ulla tribulatio et angustia dividere possit a Christo, nec in idolis sit ulla utilitas. . Vae
Abbreviated transcription (Latin):
sculptile. atq conflatile reor dognatu᷑ ꝑuersi : quae abhus a quibus ficta sunt adorantus : Vi de
arrium sculpsisse sibi idolum creaturue : & adorasse quod scul psit: cerne eunomiũ conflasse
imaginem falsam & conflationi suȩ curuare ceriuicem signante scriptura : & ponqi inquit
illud in abscondito: habent enim & ipsi orgia suao & quasi ꝑfectis quibusq discipulis tradunt
abscondita sacramenta quȩ si adlucem processerint. statim quod faeta sunt arguuntur: Nihil
igitur eis proderit sculptura & conflatiosua : sculpturã quia refestur ad lapides inhis dog¬
matibus intellege quaestultitiã prima fonte demonstrant: conflationẽ ibi. ubi aliqua uidetur
eẽ ratio sapientiue sȩcularis : & ueluti quodam auro. itadisciplinis philosoforũ & splendore
eloquentiae ido ꝓlum conflatumẽ : Nihil ergo proderit figmentũ fictori suo & mutũ surdum¬

Expanded text:
Sculptile et conflatile reor, dogmata esse perversa, quae ab his a quibus facta sunt, adorantur. Vide Sculptile et conflatile reor, dogmata esse perversa, quae ab his a quibus facta sunt, adorantur. Vide rium sculpsisse sibi idolum creaturae, et adorasse quod sculpsit. Cerne Eunomium conflasse imaginem falsam, et conflationi suae curvare cervicem. Signanterque Scriptura: Et ponet, inquit, illud in abscondito. Habent enim et ipsi orgia sua, et quasi pro perfectis quibusque discipulis tradunt abscondita sacramenta, quae si ad lucem processerint, statim quod ficta sunt, arguuntur. Nihil igitur eis proderit sculptura et conflatio sua. Sculptura, quae refertur ad lapides, in his dogmatibus intelligitur, quae stultitiam prima fronte demonstrant. Conflatio est ibi, ubi aliqua videtur esse ratio sapientiae saecularis, et velut quodam auro, ita disciplinis philosophorum et splendore eloquentiae idolum conflatum est. Nihil ergo proderit figmentum fictori suo. Et mutum surdum
Abbreviated transcription (Latin):
erit eã in campodurãm siue ut in hȩbreo scriptum est dora. suꝑ quod plenius indanihele legime
miratur ittiq scriptura regis amentiã & stultitiã : quia ipse iusserit stituã aureã fieri : Fictor
confidat insimulacro quod finxit: Quod quidẽ possumus & generalit̃ contra om̃s idolorũ accipere
cultores : Nec putemus unum eẽ quod sculpitur : & conflatur: sculpturã Quippe possumus in la¬
pidib: & in marmore accipere : Conflaturauero inhis metallis intellegitur: Quȩ solui por sunt
atq conflari : uerbi gratia auro argento aere. plumbo stagnoq: hoc dictũ sit : ut iuxta tropologiã
scire possimus. quid sit inter sculptile atq conflatile : Legimos inde utero nomio maledictus
omnis qui fec̾it sculptile & conflatile. opus manum astificis & posuerit illud in abscondito :

Expanded text:
erit eam in campo Dura: sive, ut in Hebraeo scriptum est, Dora super quo plenius in Daniele legimus . erit eam in campo Dura: sive, ut in Hebraeo scriptum est, Dora super quo plenius in Daniele legimus . Miratur itaque Scriptura regis amentiam et stultitiam, quia ipse jusserit statuam auream fieri, et fictor confidat in simulacro quod finxit: quod quidem possumus et generaliter contra omnes idolorum accipere cultores. Nec putemus unum esse quod sculpitur, et conflatur. Sculpturam quippe possumus in lapidibus et in marmoribus accipere: conflatura vero in his metallis intelligitur, quae solvi possunt atque conflari; verbi gratia, auro, argento, aere, plumbo, stannoque. Hoc dictum sit, ut juxta tropologiam scire possimus quid sit inter sculptile atque conflatile. 628 Legimus in Deuteronomio: Maledictus omnis qui fecerit sculptile et conflatile, opus manuum artificis, et posuerit illud in abscondito .
Abbreviated transcription (Latin):
bachati sunt. ipsi inputabitur: nec poterit eleuare ceruicem : sed terrore depmstur interram:
dat preximo suo. sub uersione turbida & priora tria in quibus dictumẽ. Uae qui multipli¬
cat sibi quue non sunt sua. &uãe qui congregat auaritiã: domui suȩ: &uae quiȩdificat
ciuitatẽ in sanguinibꝰ : & iuxta hystoriã & iuxta anagogen. uel aduersũ nabuchodonosor uel
aduersũ diabolũ & antichystum & hȩreticos posse aequaliter accipi Quid prodest scul prilgͥ.
quia sculpsit illud ficior suds. conflatilẽ & imaginẽ falsam: quia sperauit in figmento fictor
eius ut facer& simulacra muta : Lxx. Quid prod est sculptile quia sculpser̃ illud forma¬
uer̃ illud conflatile i maginẽ falsam : quia confidit fictor infigmento suo ut faciat idola muta :
Consequent᷑ superioribus de nabuchodonosor dr̃ quod fabricatus sit statuã idoli.bel & posu¬

Expanded text:
bacchati sunt, ipsi imputabitur: nec poterit elevare cervicem, sed terrore deprimetur in terram. bacchati sunt, ipsi imputabitur: nec poterit elevare cervicem, sed terrore deprimetur in terram. dat proximo suo subversione turbida; et priora tria in quibus dictum est: Vae qui multiplicat sibi quae non sunt sua, et: Vae qui congregat avaritiam ta historiam, et juxta anagogen, vel adversum Nabuchodonosor, vel adversus diabolum et Antichristum et haereticos posse aequaliter accipi. Quid prodest sculptile, quia sculpsit illud fictor suus, conflatile et imaginem falsam? quia speravit in figmento fictor ejus, ut faceret simulacra muta. LXX: Quid prodest sculptile, quia sculpserunt illud; formaverunt illud conflatile, imaginem falsam? quia confidit fictor in figmento suo, ut faciat idola muta. Consequenter superioribus de Nabuchodonosor dicitur, quod fabricatus sit statuam idoli Bel, et posu
Abbreviated transcription (Latin):
dediabolo quio peraturus ẽ in anti christo. & iste calicesuo quoxp̃ĩ cupi& subuestere disci¬
plinam inebriabit plurimos ut ebrii ingrediantur speluncas sed postquã fines aduenent
pro ea gloria quase magnificauerat. implebitur ignominia : Implebitur aũ: quiabib&
suppliciorum calicem & commouebitur : Nequaquã firmus inmalitia suao sed trepidus &
sero penitens: circumdabit enim eũ calix dexterȩ dnĩ. quiẽ dns̃ atq saluator quando int̃¬
fecerit eũ spũ orissui & destruxerit inluminatione aduentus sui: tunc omnis ignominia
quã sibi cogitationibus. factis sermonibus congregalit᷑i. uenĩ su ꝑgloriũ eius. utquantũ ante
putabȩtur inelitus. tantũ post et ignominia plenus sit: blas phemauit enimindm̃. & impietas
quũ exercuit in libano operi& eũ & multorũ hominũ furor quiaduer sũ dõ ȩcclesiã de¬

Expanded text:
de diabolo qui operaturus est in Antichristo, et iste calice suo, quo Christi cupiet subvertere discide diabolo qui operaturus est in Antichristo, et iste calice suo, quo Christi cupiet subvertere disciplinam, inebriabit plurimos, ut ebrii inegrediantur speluncas ejus: sed postquam finis advenerit, pro ea gloria qua se magnificaverat, implebitur ignominia. Implebitur autem, quia bibet suppliciorum calicem, et commovebitur, nequaquam firmus in malitia sua, sed trepidus, et sero poenitens. Circumdabit enim eum calix dexterae Domini, qui est Dominus atque Salvator, quando interfecerit eum spiritu oris sui, et destruxerit 627 illuminatione adventus sui. Tunc omnis ignominia quam sibi cogitationibus, factis, sermonibus congregavit, veniet super gloriam ejus: ut quantum ante putabatur inclytus, tantum postea ignominia plenus sit. Blasphemavit enim in Deum, et impietas quam exercuit in Libano, operiet eum, et multorum hominum furor, qui adversum Dei Ecclesiam de