comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talio ꝓpositi uarietas. hoc mͥ designa¬
ri tudet᷑ in hoc loco. qd̾ dimidii illi guirix¬
ta montem garuim tucedint sllum qͥ ad
bñdictionem elecltil: istos figͣalit᷑ indicent
sionum desidĩo uentunt ad sałutem. Iui
uͦ dimidii qui iuxta montem gebal ince¬
dunt in quo maledictionel ꝓlate fc̃ istola¬
uiore complẽctes que inlege scͥpta lunt¬
ad salutem ꝑuentunt.¶ Sȩd quiꝓp
secutorib iussit orare: pͥmoł papendes
ꝓtrangressione mandati morta male¬
dicto ꝑcussit. Cam quoq qr pͥme p̾tiari¬
cationi fr̾icidium ad iuxit: sententian
maledictionis a dño reportauit. Abrahe

Expanded text:
sit propositi varietas, hoc mihi designasit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco, quod dimidii illi, qui juxta montem Garizin incedunt illum, qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicent, repromissionum desiderio veniunt ad salutem; illi vero dimidii, qui juxta montem Gebal, incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos atimore complentes quae in lege scad salutem. Gratian. Sed qui pro persecutoribus jussit orare, primos parentes pro transgressione mandati mortis maledicto percussit. Cain quoque, quia primae praevaricationi fratricidium adjunxit, sententiam malediction
Abbreviated transcription (Latin):
del sunt ex alt̾us cͥmine condempnari ñ
possunt. sic̃ ab impitudentib fanilie po¬
tentum ꝓ peccatis dñoꝵ consuenerunt
notari.¶ Sed ad huc obiciti qd̾ ñ so¬
lum in noeentes. s eciam nec cͥminoli sen¬
tentia ex cõmunicationis sint feriendi.
Item. maledici regnum dĩ ñ possidẽbunt.
&e certe maledictionil dignssimo tu¬
dicium inferre blasphenie. qntomagio
nos ab omni maledicto purieẽ debemꝰ
Merebat᷑ diaboluis maledictum s ꝑ ol an¬
geli blasphemia exire ñ debuit. Pelege
uet̾es libros. & tude que trib in monte ga¬
riat constittite sunt ut bndic̾ent ppło. &
que in monte altõ. ut maledio̾ent. Ruben
qui macłauerat thorum parentis .&. ⁊abti¬
lon nouissimꝰ filiꝰ lie & ancillaitũ lib̃i in
monte heliel pontnt᷑ ut maledicant hil
qui maiedictione funt digni. Idem in¬
libro tudicum. Q uol significeut qui ad
bñdictionem uł qui ad maledictionem de¬
Uuingͦ in singłis quib ꝙ fidelium sit

Expanded text:
s crimine condemnari non possunt, sicut ab imprudentibus familiae potentum pro peccatis dominorum solent notari. Sed adhuc objicitur, quod non solum innocentes, sed nec etiam criminosi sententia maledictionis sint feriendi. Item: Maledici regnum Dei non possidebunt. et certe maledictione dignissimo, judicium inferre blasphemiae, quanto magis nos ab omni maledicto puri esse debemus? Merebatur diabolus maledictum, sed per os archangeli blasphemia exire non debuit. Relege veteres libros, et vide, quae tribus in monte Garizin constitutae sint, ut benedicerent populo, et quae in monte altero, ut maledicerent. Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon novissimus Liae filius, et ancillarum liberi in monte Heliel ponuntur, ut maledicant his, qui maledictione sunt digni. C. XI. Quos significent illi, qui ad benedictionem, quiergo in singulis quibusque fidelium talis
Abbreviated transcription (Latin):
Um sancti uini maledictionis sententiã
ꝑferunt. ñ in hanc ex tiodo ultioni̾ s ex
tusticie ex antne ꝓrumpunt. Intuł subti¬
le tudicium respitiunt. & mala fori surgen¬
tia qua maledictione ferire debeant cog¬
noscunt. & eo maledicto ñ pecant quo ab
et̾no tudice ñ discordant. Item scͥptita sa¬
cra duob modis maledictum memorat.
nat. Altc̃ enti maledictum ꝓfeit᷑ ticdicio
ẽ ectm audiuit. maledicta t̾ra inoꝑe tuo.

Expanded text:
ancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorumpunt. Intus subtile judicium aspiciunt, et mala foris surgentia qua maledictione ferire debeatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scrira duobus modis maledictum memorat. nat. Aliter enim maledictum profertur judicio e.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. patiluis quoq qui dix̾at bñdicite
&e nolite maledic̾ẽ: sornicatorem istum cor̃¬
thum tussit ex cominuncar. Item in alia
eplã ait. Siquis ñ stũt secutus doctunam
this. Si angłe de celo uenienl alind euan¬

Expanded text:
tionem, Paulus quoque, qui dixerat: Benedicite, et nolite maledicere, fornicatorem Corinthium jussit excommunicari. Item in eadem epistola ait: Si quis non fuerit secutus doctrinamtis: Si angelus de coelo veniens aliud
Abbreviated transcription (Latin):
eminem absolute ordinane iubeniꝰ. ps¬
bitenum. tił diaconem uł quemlibet
inecrłĩastica ordinatione constittitum. msi
manifeste tn eccłia ctuitatis. uł possessionis.
aut in martirio. ant in monastĩo. hic qui
ordinat᷑ mereat᷑ ordinationis publicare
uocabtitum. Cotum autem qui absolute or¬
diuant᷑: decreuut sancta sẏnodꝰ uacuam
hab̾e manꝰ impolitionẽ e ntilluĩ tale fc̃mtialẽ¬
dinarut. tem ex concilio tibani pape
statutis consona sanctientel. decrertimꝰ
uc sine tytalo facta ordinatio trarita ha¬
beat᷑ & in qua eccłia quilibet intytulattl.

Expanded text:
eminem absolute ordinari presbyterum, vel diaconum, vel quemlibet in ecclesiastica ordinatione constitutum, nisi manifeste in ecclesia civitatis, sive possessionis, aut in martyrio, aut in monasterio, qui ordinatur, mereatur ordinationis publicatae vocabulum. Eos autem, qui absolute ordinantur, decrevit sancta synodus vacuam habere manus impositionem, et nullum tale factum valefacta. Item ex Concilio Urbani II statutis consona sanctione decernimus, ut sine titulo facta ordinatio irrita habeatur, et in qua ecclesia quilibet titulatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
gitis eis diguitatem hanc dare debeat
sanctus augustinus ostenoit inquiens P no
patͥb iusꝰ nati sunt tibisilii. Latres missifc
hodie enim ep̃i quifcuit ꝑ totam munor
uñ natisunt: Ipsa eĩ eccłia paa illos ap¬
pellat ip̃a illos gentut ip̃a illos consticcut
insedib patium. Nonte gͦ putes desertam.
des illos ꝑ quosᷤ nataes: de ꝓle tua creuit tib
pat̾nitas. ẜ patͥb tius natifunt tibi filii. con¬
sticties eos pͥncipes siꝑ omnem t̾rani. filiol¬

Expanded text:
itatem dare debeat, ostendit S. Augustinus , inquiens: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . » Patres missi suHodie enim episcopi, qui sunt per totum mundum, unde nati sunt? Ipsa Ecclesia Patres eos appellat, ipsa illos genuit, in sedibus patrum. Non ergo te putes desertam, des illos, per quos nata es: de prole tua tibi crevit paternitas. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes s
Abbreviated transcription (Latin):
oitib cłicol suos sust entare non possunt
ea cura ac diłpositio p̃posito maioris eccłiȩ
cui capelle stiboite ẽẽ uident᷑ immineat.
&t tam de possessionib qͣm de eccłiasticił
capellaꝵ officiis ip̃e ꝓuideat ¶. Decl̃i

Expanded text:
ditibus clericos sustentare non possunt, ea cura ac dispositio praeposito majoris ecclesiae, cui capellae subditae esse videntur, immineat, et tam de possessionibus quam de ecclesiasticis capellarum officiis ipse provideat. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
penitris non licebit. Exce qd̾ ab episco
po ex comintinicatul: ꝑ sacerdotem re¬
concitiari ñ pot̃. S notandum: quod
reconciliatio alia publica. alia pͥtiata.
Pubłica reconciliatio ÷. qñ penitentes
cerdotib udent᷑ ẽẽ ꝓhibita. Uñ etrca łi¬
nem illiꝰ capituli ñ simplicit̃ ꝓhibent᷑

Expanded text:
penitus non po excommunicatus per sacerdotem reconciliari non potest. Sed notandum est, quod reconciliatio alia est publica, alia privata. Publica reconciliatio est, quando poenitentes cerdotibus videtur esse prohibita. Unde circa finem illius capituli non simpliciter prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
sum itaq executor uet̾is constititi. ñ ꝓitil¬
gator noui. Quicumq enim inħebim semel
dampnatam labit᷑ eiꝰ dampnatione seip̃mu
inuotutt. Ioem on : retractandum quod
smel syngdus statuit contra unam qͣmq¬
Daiores nt̃u dituna inspiratione herelm.¬
cenuentes necessauiae p̾cauerunt. tit qd
contra unam qͣmq heresim coacta semel sy no¬
dui ꝓ fid̃i cõmimone & it̃tate catholica atꝙ
apłica ꝓmulgasset ñ sin̾ent notul posthanc̃
retractatiomib mittilari ne pͣmus p̃beret᷑ oc

Expanded text:
sum itaque exsecutor veteris constituti, non promulgator novi. Quicunque enim in haeresim semel damnatam labitur, ejus damnatione se ipsum involvit. C. II. Non est retractandum quod semel synodus statuit contra unamquamqajores nostri divina inspiratione cernentes necessario praecaverunt, ut quod contra unamquamque haeresim coacta semel synodus pro fidei communione et veritate catholica atque apostolica promulgasset non sinerent novis posthaec retractationibus mutilari, ne pravis oc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdurant. qi neminẽ deicere: uł remouere
poterat. quti p̃dicans talra citubabat. In¬
teslexisti imꝑator ex suyͣ memoratis ñ po¬
tiusse. ut ñ dicaniꝰ platum suum saltem quẽ¬
libet remouere qui fuãnt olim remoti nec

Expanded text:
durant, quia neminem dejicere vel removere poterat, qui praedicans talia titubabat. Intellexisti, imperator, ex supra memoratis non potuisse ut non dicamus praelatum suum saltem quemlibet removere qui fuerant olim remoti, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ins. ult̾itil ad notia concilia uem¬
uona letra ꝓcedere oportet. qui in herrł.
dirent s alieno facinori suam cominui¬
nionẽ miscuit. Itaq necesse ẽ. tit in illam
recid̾et tusta lance sententiam. qͣm cum
sini successorib ꝑ comuentiam sy nodalẽ
susceꝑat auctor erroris ¶Sigͦ ep̃s ille in

Expanded text:
ans, ulterius ad nova concilia venum procedere oportet, qui in haeresirodirent; sed alieno facinori sua communione se miscuit. Itaque necesse est, ut in illam recideret justa lance sententiam, quam cum suis successoribus per convenientiam synodalem susceperat auctor erroris. Gratian. Si
Abbreviated transcription (Latin):
diz. ¶u uͭ sine aliqua puplica amiminidlra¬
tione. maleficum. furem. sacͥlegtim ad ulttutm
& ꝑttirran. uł quemlibet cͥminosum int̾fe¬
certi aut drucidauit. uł m̃bris debitat̃t¬
ueluc homicida tudicabit᷑ & tanto acͥus

Expanded text:
i: Qui sine aliqua publica administratione, maleficum, furem, sacrilegum, adulterum et periurum vel quemlibet criminosum interfecerit aut trucidaverit vel membris debilitaverit, homicida iudicabitur et tanto acrius
Abbreviated transcription (Latin):
uarẽ. uł sententia notare. Scd̾o: an post
mortem aliquil possit ex comnamicari.
tico aliquil depomi aut excom̃itinicari ñ
possto facile ꝓbat᷑ Omil enim ħecicubaut
iam dampnatã ħesim sequit᷑. aut notiam
consingit. Qti uͦ herelim iam dampnatam
sequit᷑ eiꝰ dampnationis se particiꝑem sac̃.
Uñ cum achatiꝰ absꝙ s nodali aticdoritate
ab apłico se dampnatum conquereret᷑ contͣ
gelasiꝰ scrabit dicens.ni niam o anipnatã

Expanded text:
vare, vel sententia notare? Secundo, an post mortem aliquis possit excommunicari? Ttico aliquis deponi aut excommunicari non possit, facile probatur. Omnis enim haeriticus aut jam damnatam haeresim sequitur, aut novam confingit. Qui vero haeresim jam damnatam sequitur, ejus damnationis se participem facit. Unde, quum Achatius absque synodali auctoritate ab Apostolico se damnatum quereretur, contra Gelasius scribit, dicens: C. I. Qui in jam
Abbreviated transcription (Latin):
statis obnoxios. sacerdotib negotia
sua cõmittunt. Q uia uͦ sacerdotes axp̃o
ad ministt̾um salutil electisc̃ ibi consenti¬
ant regib fiera uidiceł. ubi iureturan¬
do supplitii indulgentia ꝓmittit᷑ ñ tbi
discitmini sententia p̃parat᷑. Siquis gͦ
sacerdotum contra hoc qd cõmune con¬
sultum. discussor mnalienis ꝑicłis ex ttc̾it
sit reĩ essusi sanguinis apud xp̃m. & a¬
pud eccł̃iam ꝑdat ꝓpͥtm gradine Ce
teri etiã absq tuoiciali auctoritate. mem¬
broꝵ trancationel &. domoꝵ incendia
facẽ ꝓbibent᷑. Uñ in decretis euticiam ppͭ.
Membra de truncans domol incendens
absq iudiciali auctorit. ite excõmunicẽt᷑.
iqus membrorum truncationel domo¬
rum tncendia fecerit. siue face tusse¬
rit. aut facienti consenserit quoułq¬

Expanded text:
statis obnoxios sacerdotibus negotia sua committunt, et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri judices, ubi jurejurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia praeparetur. Si quis etiam sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud ecclesiam perdat proprium gradum. teri etiam absque judiciali auctoritate membrorum truncationes et domorum incendia facere prohibentur. Unde in Decretis Eutychiani Papae: C. XXXI. Membra detruncans, domos incendens absque judiciali auctoritate, excommunicetur. Si quis membrorum truncationes, domorum incendia fecerit, sive facere jusserit aut facienti consenserit, quousq
Abbreviated transcription (Latin):
it celestintis ppͣ. orientalib episcopie
scribens. Siqtus ab ep̃o nestorio. arit
ab aliis qui eum secunt᷑ ex quo talia p̃di¬
care ceꝑunt. uił ex comintinicatꝰ uł exutus
ur̃a cominunione. & durasse & durare ma¬
nifesttu ÷. nec tudicamus eum ẽẽ remotũ.
qr ñ potiti̾t quemqͣm eiꝰ remouere senten¬
ta qui iam se p̾buerat tp̃e remouendũ.

Expanded text:
it Coelestinus papa, Orientalibus episcopis scribens: Si quis ab episcopo Nestorio, vel ab aliis qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus vel exutus ra hunc communione durasse et durare manifestum est. Nec judicamus eum esse remotum, quia non poterat quemquam ejus removere sententia, qui jam se praebuerat ipse removendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic̃o concilio allatum: qd̃ quidã laici
Iumꝑbe agant contra pb̃ros suos. ita
uendicent sicuti de ꝓpͥis sertus. Int̾dicimꝰ
itaq canonica auctoritate ne hoculteri fi¬
at s sicuti libĩ factisc̾ ad suscipiendũ gra¬
dum &e. agendũ dntinũ offictum. tta nich
ab eis exigat᷑ p̃ter dtumũ offictum. Depe

Expanded text:
Sancto concilio allatum est quod quidam laici improbe agant contra presbyteros suos, ita vindicent sicuti de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate ne hoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum et agendum divinum officium, ita nihil ab e
Abbreviated transcription (Latin):
alia altari. t̾cia paiꝑib. qͣrta parentib
ce si ñ s̃ ydonei parentes. ep̃s eam reciprat¬
&. inusum ecclĩe diligent̃ disticibuat &. si
qitis contra hoc fac̾e p̃sumpsetut anache¬
cłiastico. s ex aliqͣ p̃statione sue utilitatił
ltcratꝰ. pot̃ dare quib uolu̾it ¶. Sed¬

Expanded text:
alia altari, tertia pauperibus, quarta parentibus. Et si non sunt idonei parentes, episcopus eam recipiat, et in usum Ecclesiae diligenter distribuat. Et si quis contra hoc facere praesumpserit, anatheclesiastico, sed ex aliqua praestatione suae utilitatis lucratus est, potest dare quibus voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ntimerari. s qd ex iñ uoluerint face̾ ip̃oꝵ
uołitntatis arbitͥo stibiacebit. qd sihoc pꝰ
eoritm mortẽ mordinatum forcasse reman¬
serit eccłia ciui p̃łuit uł ministen extitit
hoc sͥ inꝑpettitm tiendicabit dem ex¬

Expanded text:
ri, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui praefuit vel minister exstitit, hoc sibi in perpetuum vendicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
onorantia mat̾ cunctarum erroꝵsda e.¬
maxime insacerdotib d̃i utranda ÷: qui do¬
cendi offictum inppło dĩ fascepentnt. Sacer¬
dotes enim leg̃e sanctas scͥpttras animonent᷑.
patilo apło dicente. ad thinotheum. Atten¬
de lectiomi. exhortationt. doctine. semꝑ ꝑ
mane inhis. Seiant gͦ sacerdotes sanc̃tas scͥp¬
turas & cauones. & omne opus eorum inp̃¬
dicatione & doct᷑na consistant: atq edificent
cunctos tam fidei scientia qͣm oꝑm discipli

Expanded text:
norantia mater cunctorum errorum maxime in sacerdotibus Dei vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt: sacerdotes enim legere sancta Scriptura admonet, Paulo apostolo dicente ad Timotheum: Intende lectioni, exhortationi, doctrinae, semper permane in his. Sciant igitur sacerdotes Scripturas sanctas et canones, ut omne opus eorum in praedicatione et doctrina consistat, atque aedificent cunctos tam fidei scientia quam operum discipli
Abbreviated transcription (Latin):
fex non tam uocabulo ẽẽ qm m̃tito:
mnttet᷑ moysen &e aaron. Q uid enĩdicit᷑ de hil.
ppłm docerent. hec duo sunt pontificił oꝑa¬
ut a deo discant legemlo sc̃pturas diuinas
&e sepiꝰ meditando aut ppłm doceat. s doce¬
at que a deo didic̃it ñ ex ꝓpͥo corde. uł hu¬
qd̃ facit moyses. ao bella ñ tiadit ñ pug̃¬
nat contra intinicos. S quid facit: Orat.
&e donec orat uincit ppłs eiꝰ si relaxauĩt
e demiserit mantis: ppłs eiꝰ itincit᷑ & fuga¬
t᷑ Oret gͦ sacerdos eccłie indefinent᷑ ut um¬
cat ppłs quisub ip̃o:. hostes inuisibiles ama

Expanded text:
fex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel huquod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
falsa ditudicet: approbamꝰ. Geometͥa atitem
si nonẽ sc̃ia illa pietatis. Scientra autem pie¬
tatis ẽ: nosse legene scͥpttras. & inteltig̃e ꝓphas.
meuangłio credere apłm non ignorare. Grã¬
maticoꝵ autem doctatna pot̾ etiam ꝓficere
ad uitam dum fũit in meliores ustil assitmp

Expanded text:
a diiudicet, non improbamus. Geometria autem sed non est sciencia illa pietatis. Seiencia autem pietatis est: nosse legere scripturas et intelligere prophetas, in ewangelio credere, apostolos non ignorare. Gramaticorum autem doctrina potest eciam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assump
Abbreviated transcription (Latin):
alentino cłico cui intilier cum alio añ
uelata ñ tam̃ illi nupta s uirgo ꝑma¬
nens post mortem eiꝰ cum quo uelata erat spõ
so contugali ẽ copula sotiata. qi ram̃ uelam̃
accepit. ntllum in ꝓmoriendo gnet᷑ obsta¬
culum: qr ncħ ẽ in quantum ad hũc articłm

Expanded text:
Valentino clerico, cui mulier cum alio ante velata non tamen ei nupta, sed virgo permanens, post mortem ejus, cum quo velata erat sponsa sponso, conjugali est copula sociata, quia interim velamen accepit, nullum in promovendo generetur obstaculum, q
Abbreviated transcription (Latin):
certs carens: saes ũ pot ẽe aptts osficqẽ & tuti¬
osum nicħ deo puossus offeune legalia p̃cep¬
ta sanxerunt. Similit̾ qui seip̃os abscidt̃.¬
ten dosimus. ppͣ. to summum sacerdotum
non aspiret: qui drunus stipendiis ñ÷ etu

Expanded text:
teris carens sacris non potest esse aptus officiis, et vitiosum nihil Deo prorsus offerri legalia praecepta sanxerunt. § 1. Similiter qui se ipsos abscindunt. C. II. Ad summum sacerdotium non aspiret, qui divinis stipendiis vel
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa egyptiorum & caldeorum eruditistũnt.
Legit᷑ eciam qd̾ p̃cepit dñs filii s frł ut spolia¬
rent egyptios auro & argento. moralit̃ instru¬
eus. ut siue atiraum sapĩe siue argentitm elo¬
gñtiȩ: apud poetas intienimꝰ inustam salua¬
fere eruditionis ũtamus. hinc etiambeda in¬

Expanded text:
scientia Egyptiorum et Chaldeorum eruditi fuerint. Legitur etiam, quod precepit dominus filiis Israel ut spoliarent Egyptios auro et argento; moraliter instruens, ut sive aurum sapientie, sive argentum eloquentie, apud poetas invenerimus, in usus salutifere eruditionis vertamus. In Levi
Abbreviated transcription (Latin):
rationabilit̾ legenda ꝓbant᷑: S sclares lit¬
teras quidã legunt ad uoluptatem poerarũ
ad eriroitionem ea addiscunt ut errorel gentiliũ
legendo decestent᷑. & utilia que meis intie¬
ntunt᷑ ad tisum sacre eruiditionis deuioti in¬
ueieant. Tales laudabilit̾ sclanes litt̃as ad¬
exponebat. hinc etiam amb̃u suꝑ lucam scit
egimus aliqua ne negligant᷑. rent᷑.
legimus ne ignoremꝰ. legimꝰ ut non teneamꝰ

Expanded text:
rationabiliter legenda probantur? Sed seculares literas quidam legunt ad voluptatem, poetarum ad eruditionem addiscunt, ut errores gentilium legendo detestentur et utilia que in eis invenerint, ad usum sacre eruditionis devoti vertant. Tales laudabiliter saeculares literas adexponebat. Hinc etiam Ambrosius scribit supegimus aliqua, ne negligantur; legimus, ne ignoremus; legimus, ut non teneamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sollempne fedus nuptiauum morte int̾uem¬
ente ãutro scio diuisafiũt Ueitum. si añqͣm
conueniant fatali necessitate diuisi sum̃t
ab alt̾uitro. licet ex sponsalib uxor fit appel¬
lata: ñ tam̃ post mortem sponsi. & si ab eo¬

Expanded text:
solenne foedus nuptiarum morte interveniente a viro suo divisa fuerit. Ceterum si antequam conveniant fatali necessitate ab alterutro divisi fuerint, licet ex sponsalibus uxor sit appellata, non tamen post mortem sponsi, etia
Abbreviated transcription (Latin):
ceram bibe. ne ebietate gratient᷑ corda eoꝵ
ut seusꝰ eorum uigeat semꝑ. &. teniris sit uł
qi uenter mero estuans. facile despunat
in libroinem. Uñ noe ebͥetate tiuoatut femo¬
ra. & loth quem sodoma ñ uicit: uina uicer̃t.

Expanded text:
e, ne ebrietate graventur corda eorum et ut sensus eorum vigeat semper, et tenuis sit, vel quia venter mero aestuans facile despumat in libidinem. Unde Noe in ebrietate nudavit femora; Loth autem, quem Sodoma non vicit, vina vicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onale ferebat inpectore. in quo scrabebat᷑
manifestatio & ĩtas: qr in pectore pontifi¬
cis manifesta debet ẽẽ coguitio ⁊ũcatis. hinc
etiam uectes quib archa portabat᷑ tgr̃ a¬
nuł erant inserti. ira ut cum archa ẽet por¬
tanda milla fieret mora de tutͦmittendis
uectib : qr p̃dicatores ꝑ quol eccłia circtum¬
fent᷑ sacͥs lituᷤ semꝑ debene inłistere. necẽ

Expanded text:
onale ferebat in pectore, in quo scribebatur manifestatio et veritas, quia in pectore pontificis manifesta debet esse cognitio veritatis. § 1. Hinc etiam vectes, quibus arca portabatur,  erant inserti, ut, quum arca esset portanda, nulla fieret mora de intromittendis vectibus, quia praedicatores, per quos ecclesia circumfertur, sacris litteris semper debent insist
Abbreviated transcription (Latin):
offerte conatilt̃: eoł quoq hac conoitione
suscipi conuento cum reũtunt᷑. ut cõmu¬
incent laicis. & satis habeant qd ad mittur¬
tit ad pacem. qui hostes pacis extit̾ant.
nec deb̃e eoi reũtentes ea apud nol oroinati¬
omis & honoris atima retinere quib contra

Expanded text:
offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi convenit, quum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertentes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ factos. qͣi lum tnaria intutoi resplendu¬
isse. ueruntam̃ ad sacerdotium ñ ascendil¬
se. Quod li raro contingie. nulla tam̃ lex
eccłie fuit. Nouimꝰ piimũ peccat̾cem
mariam post conulionem qͣntus sc̃a &
casta. tam̃ int̃ diaconissas computata u¬

Expanded text:
 factos quasi luminaria mundi resplenduisse; nullum tamen ad sacerdotium ascendisse. Quod, etsi raro contigit, nulla tamen lex ecclesiae fuit. Novimus peccatricem prius Mariam; post conversionem, quamvis sancta et casta, tamen inter diaconissas non est
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑. uł ut electiomi ñ refistant aliquib
p̃mia largitint᷑: an eoꝵ electio uitiosa fit
iudicanda. Non enĩ tudent᷑ sp̃s sci uona
eñie qui ñ ꝓ consecratione s ꝓ electione mu¬
neta largint᷑ cum nulliꝰ spͣualil gr̃e aliqͦs
faciat electio participes. S sic̃ eccłiasticaꝵ
rerum ẽptores symoniaci tudicant᷑ que ec¬
cłiasticis officiis ita coniuncta sunt ut alt̾m
uenit᷑ ad consecrationem: ꝑ tñ s moniacul¬
secratione inunera dedisset. Uñ symacub p̃p̃.
igutis autem episcopatum tͤ electio.¬
Id esid̾at. data pecuma potentes ꝑsonas
nimine fuffragantes sibi adhĩbeat nec ad
decretum fibi facienoum clĩcoi uł ciuel ad
scibscrabenoum ad hibito cuiꝰlibet gu̾is ti¬
more compellat uł p̃miis quib libet ex hor¬
&e mee anme ommpotentis õi titoiciũ
ꝑtimescens. etꝰdem maxĩmi cauisas subtilit̾
ex quiri desidio. si nulla cͥminib p̃sfus que
ad sacer dotale ꝑting̃e conat᷑ officium. Tunc

Expanded text:
metur, vel ut electioni non resistatur, aliquibus praemia largiuntur, an eorum electio vitiosa sit judicanda? Non enim videntur Spiritus sancti donum emere qui non pro consecratione, sed pro electione munera largiuntur, quum nullius spiritualis gratiae aliquos faciat electio participes. Sed sicut ecclesiasticarum rerum emtores simoniaci judicantur, quia ecclesiasticis officiis ita adjunquis venit ad consecrationem, qui in ea premia lsecratione munera dedisset. Unde Symmachus papa uis autem episcopatum desiderat, data pecunia potentes personas minime suffragatrices adhibeat, nec ad decretum sibi faciendum clericos, vel cives ad subscribendum adhibito cujuslibet generis timore compellat, vel praemiis quibuslibet exhormeae animae omnipotentis Dei judicium pertimescens, ejusdem Maximi causam subtiliter exquiri desidero, si nullis criminibus pressus, quae ad sacerdotale pertingere officium conatur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Resenctum portitorem quem paren¬
tum inciuia ꝑ pecuniam ñ epiłco¬
po s ciidã pͥncipum eiꝰ datam inuitum
sacerdocti digniratem obtinuisse sigẽasti
licet sancti canones deponendum ẽẽ testẽ¬
titu: tam̃ qr culpam istam nesciens & coactꝰ
cõmilit & qr ab eodem orome ut depone¬
ret᷑ supplicauit ultroneꝰ exconsid̾atione dis¬
cussionis quie mat ÷ omniũ turtutum ma¬
gis qͣm ex rigore canontim mĩe uiscera ad¬
hibentoo tp̃m in eodem ordine ẽẽ fr̾mitati
uit sacerdotum penuriam ñ paciat᷑ suspẽ¬
sus a saceudotali officio ꝑmaneat. Qd si ita¬
fortasse ecclĩe utilitas exegerit ut curam re¬
guimuts assumat: liceat ei ex concessione

Expanded text:
esentium portitorem, quem parentum incuria per pecuniam non episcopo, sed cuidam principum ejus datam, invitum sacerdotii dignitatem obtinuisse significasti, licet sancti canones deponendum esse testentur, tamen, quia culpam istam nesciens et coactus commisit: et quia ab eodem ordine ut deponeretur, supplicavit ultroneus, ex consideratione discretionis quae mater est omnium virtutum magis quam ex rigore canonum, misericordiae viscera adhibendo ipsum in eodem ordine esse, fraternituit + sacerdotum penuriam non patitur, suspensus a sacerdotali officio permaneat: quod si fortasse Ecclesiae utilitas exegerit, ut curam regiminis assumat, liceat ei ex concessione
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum de quodã ep̃o p̃ten noticiã metro¬
ue scandalum fieret ait inepłastia. Lecessi
m̃ quicqͥd in alterut᷑ paute ẽ tudicatum
omni uidemꝰ ꝑdilitate confusum. tempo¬
uum necessitate ꝓspecta hac ratione decer ui¬
ntil ad tientam ꝑtiĩe qd gestum ÷ ut dein¬
cepi nullus p̃teu noticiam uł consenstim
met᷑politani ordinet᷑ antistel.tem in

Expanded text:
cum de quodam episcopo praeter notitiam metrove scandalum fieret, ait in epistola sua, id ab alterutra parte est indicatum, omni videmus perversitate confusum, temporum necessitate prospecta, hac ratione decernimus ad veniam pertinere quod gestum est, ut deinceps nullus praeter notitiam et consensum me
Abbreviated transcription (Latin):
simo lucro cołuubal indemplo domi¬
ni tiende ñ ꝑtimesctint & fua acta imꝓba
temeritate symonis ħesi contungunt. utr̃
posfurt in ordine penitentiã agere: an tm̃in
extra ordinem & sacerdotalem fieti gradt̃
Quib nos quidem ꝯuictis. & his qui tam
detestabile nefas qd̃ iam multis: dampna¬
tum conciliis pegisse noscunt᷑ utlla possci¬
mus penitentia stibuenire. & cot sp̃ualib
patͥb obitiate. s mnilloꝵ patrum me senden¬
tiam conuenire: omnib certum fit.
ꝓꝑsona. intuitu pietatus ac necessitatis.
sine utilitatis. ac ꝓ euentu rei. ẜ tempore
sic̃ gelastus. qui cum necessitate temporis
sticutam. ad eo ut pletuq ppłĩs subłidia
regendarum deessent ammauum: conces¬
fit de monachił. uł de laicis lĩcos assumi.

Expanded text:
rpissimo lucro columbas in templo Domini vendere non pertimescunt, et sua facta improba temeritate Simonis haeresi conjungunt, utrum possint in ordine poenitentiam agere, an tantummodo extra ordinem et sacerdotalem fieri gradum? Quod nos quidem convictis et iis, qui tam detestabile nefas quod jam multis est damnatum conciliis peregisse noscuntur, nulla possumus poenitentia subvenire, et tot spiritualibus Patribus obviare, sed in illorum Patrum me sententia convenire omnibus certum sit. sona, intuitu pietatis vel necessitatis vel utilitatis et pro eventu rei. Pro tempore, sicut Gelasius, qui cum necessitatem temporis stitutam, adeo ut plerisque populis subsidia regendorum deessent animarum, concessit de monachis vel laicis clericos assumi.
Abbreviated transcription (Latin):
timus episcoptil cipui dixit. Sussicient̃ ostẽ¬
łum ẽ: qd ab hecicis uenientes recipiendi
sunt. Si uͦ quis sponte ad ħericum uadit
qui obhutuscemodi causam ad fidĩ sub¬
ũsionem ordinatist᷑. & maxime eitm pt¬
p̃lentes cẽnt orthodoxi epiłcopi. a quib
immundis hereticis ordinari: depolitiõi sub¬
iaceant. S ancta sy nodꝰ dixit hoc ⁊ iustũ

Expanded text:
s episcopus Cypri dixit: Sufficienter ostensum est, quod ab haereticis venientes recipiendi sunt. Si vero quis sponte ad haereticum vadit qui ob hujusmodi causam ad fidei subversionem ordinati sunt, et maxime, quum praesentes essent orthodoxi episcopi, a quibus immundis haereticis ordinari, depositioni subjaceant. Sancta synodus dixit: Hoc est justum
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui subdiaconatus ordine post posito di
ollicitudo dilectiomis tue studute
confulere utrũ portitor istamm lit¬
teratum diaconatus &. pb̃ratus officium
idoneus fit ꝑagere necne. citm ad id prepro¬
peno curfu subdraconattis ordine post po¬
sito negligentia potiꝰ qͣm suꝑbia agnoscat᷑
asceidisse. Uñ nol consulento canitatitue
mandamꝰ ut ab officio sacerdotali etim ꝓ¬
subdiaconatus ininistĩum sibirite imponas.
& sic deinceps ad maiora officia redire conçe

Expanded text:
eo, qui subdiaconatus ordine postposito diaeo, qui subdiaconatus ordine postposito diatus. Solicitudo dilectionis tuae studuit consulere, utrum portator istarum literarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus sit peragere nec ne, quum ad id praepostero cursu, subdiaconatus ordine postposito, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo charitati tuae mandavimus ut ab officio sacerdotali eum prosubdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum redire conce
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotii ꝑuenire: quoꝵ omntt̃i neminem
ad societatem quid ẽ ordinis cłicoꝵ oportu¬
erat ꝑuenisse. que si singula discutienda
mandemꝰ: non modicos motus aut scan¬
dala hispaniensib ꝓuinciis qutib medetu
cupimꝰ destudio eimendationis indticemꝰ. Io¬
circo remitcenda potiꝰ hec estimamꝰ. S ne de¬
inceps similia comintitant᷑: dilectionis tr̃e
maturitas ꝓuide debebit: ut tante usurpa
ordinatorib sius deponant᷑ Item ex con¬

Expanded text:
rdotii pervenisse! Quorum omnium neminem nec ad societatem quidem ordinis clericorum oportuerat pervenire. Quae si singula discutienda mandemus, non modicos motus, aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis inducimus. Idcirco remittenda potius haec putamus: sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpaordinatoribus suis deponantur. Po
Abbreviated transcription (Latin):
trahere ingum nescit compar. alt̃tus.
& se ñ tottmi putat. Tu comugalẽ re
pudias titum. & sepe mutandum pu¬
duc rtualem. ⁊ statem incognita catisa
qͣiͣ cognitam pudoris exequeres iniurt¬

Expanded text:
trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem tuum repudias, et putas saepe mutandumrducis rivalem, et statim, incognita causa, quasi cognitam pudoris exsequeris injuri
Abbreviated transcription (Latin):
ui admisert lapsum pꝰea n offerat¬
corꝑale peccatum. & hic postea pb̃i
ordinatus : si confesstu fcũt qd̃ ante otoi¬
nationẽ suam peccau̾it ñ quidẽ offerat
maneat autcem in aliis officiis ꝓpten eiꝰ stu¬
oui utilitatem. Ceterauͦ peccata censueit̃
płtmmi etiam ordinatione pͥuani. Qtiod si
nifeste conutner. huic ip̃i de se potestas ẽ
cominitenda. Stmilit̾ &. diaconꝰ siin eo¬
dem culpe genẽfiu̾t inuolutus sese amim¬
u̾it ñ offerat: s tm ꝓ religionẽ nom̃
pb̃ra portet. Si autẽ non ip̃e confessul fcũt
s ab alio ptiblice conuictał. nec hoc ip̃m ha¬
beat ut nom̃ pb̃ui portet. Similit̃ &. de
diaconib obsenuandtim ⁊ ut sup̃i confes¬
si fiu̾int ordinem fubdiaconii accipiant

Expanded text:
er lapsum, postea non offeratporale peccatum, et hic postea presbyter ordinatus est, si confessus fuerit quod ante ordinationem suam peccaverit, non quidem offerat, maneat autem in aliis officiis propter ejus studii utilitatem. Nam cetera peccata censuerunt plurimi etiam ordinatione privari . Quod si nifeste convinci, huic ipsi de se potestas est committenda. X. Similiter et diaconus si in eodem culpae gemine fuerit involutus, sese a minverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est, ut si ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat
Abbreviated transcription (Latin):
ił ꝓpͥis ep̃is legitimo num̾o collegar
dem diei dilatione .e a cominiinione
remotionuim & diłcussione causaredim
inter acculatores & eos qui accusant᷑ for¬
nia seuuata. Reliquoꝵ uͦ cłicorum causal
etiam solus ep̃s loci agnoscat & diffim¬
orum ẽpiscoortim. non łcioꝵ clĩcorum dr̃.
Uñ inconcilio cartha. Absq clicorum p̃łen

Expanded text:
 episcopus legitimo numero collegarum dem dierum et dilationum et a communione remotionum et discussione 79 personarum inter accusatores et eos qui accusantur forma servata, reliquorum autem clericorum causas etiam solus eporum episcoporum, non suorum clericorum dicitur, Unde in Concilio
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Cum autẽ ppłe dei sub manib eoꝵ
dutiꝰ asfuctus peccatam fitum recognoseẽt.
& ꝑpenitentiam sͥ dm̃ placaret᷑. Exd̃i p̃¬
cepto barac comittatus delboram ꝓphetis¬
sam uxorem laptdoth iabim regem chana¬
neoruum &e sisaram dnice exercitus fui con¬
trartum. & gedeon debee & salmana reges
madiamtarum. & oreb. & teb duces ẽoꝵ

Expanded text:
ret. Cum autem populus Dei sub manibus eorum ret. Cum autem populus Dei sub manibus eorum diutius afflictus peccatum suum recognosceret, et per poenitentiam Domini placaret, ex Dei praecepto Baruch comitatus de Bosram prophetissam uxorem Lapidoch, Jabin regem Chananaeorum et Zizaram ducem exercitus sui contrivit, Gedeon Zebeam et Salmana reges Madianitarum, O
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sic dittino tussu ad puniendum peccata
pplĩ excitat᷑ sic̃ ppłs ille tudaitꝰ⁊ excitattis
ad occupandam t̾ram ꝓmissionił ce ad de¬
lento al gentes pecatres sine culya noxiꝰ san¬
guinis effundit᷑ &e que ab eis male posidẽ¬
tur inius & dñtum recte transeunt bono¬
rum. Cum uͦ occulte instinctu aliqtumo¬
uent᷑ ad ꝑ seq̃noum malos. sic̃ seimacherib
& cet̾i qui ppłm delinq̃ntem ꝑsecuti sint
licet occulto instanctu oꝑante illoꝵ m̃itis
incitent᷑ ad ꝑseqͣ̃ndum tam̃ qi prauam
tentione ñ peccata delinqͣntium prnre
s illorum bona rapere. uił sue ditiomfib¬
icere querunt ñ sunt tmmanes acͥmine.¬
De quib etiã notandum ẽ. qd aliqn etiã
incitant᷑ ad pumenda peccata bonorũ.
ut tandem ꝑbonos correctos ip̃i quoꝙ
puntunt᷑ sicut in libro iudicum legit᷑ de
iabun rege chananeoꝵ. & de madianitio¬
quod ꝑ idolat̾am ppłi susctauit eos ds̃
ut isrł afflig̾ent. &e tram eorum occitpa¬

Expanded text:
go sic divino jussu ad puniendum peccata populi excitantur, sicut populus ille Judaicus est excitatus ad occupandam terram promissionis, et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur, et quae ab eis male possidentur, in ius et dominium rite transeunt bonorum. Cum vero occulto instinctu aliqui moventur ad persequendum malos, sicut Sennacherib et ceteri qui populum delinquentem persecuti sunt, licet occulto instinctu operante illorum meritis excitentur ad persequendum, tamen, quia prava intentione, non peccata delinquentium punire, sed illorum bona rapere vel sue ditioni subiicere querunt, non sunt immunes aDe quibus etiam notandum est, quod aliquando excitantur ad puniendum peccata bonorum, ut tandem per bonos correctos ipsi quoque puniantur, sicut in libro Judicum legitur de Jabin, rege Chananaeorum, et de Madianitiololatriam populi suscitavit eos Deus, ut Israhel affligeret et terram eorum occupa
Abbreviated transcription (Latin):
necessitade siccit qͣn int̾iit᷑ latro alatrone
ut uatore. hostul a milite. & alig̃n qͥcati
la morił fuit potitis inculpa ⁊ qͣm ille qͥ
oecidit uelut siquispiã decipiat fidenis¬
sorem suum atq ille ꝓ isto sipplitium le¬
outemum luad nec tam̃ onimił qui causa
Quod sifiltuł ttinens patris pia u̾ba p̃cipiti o
peat qd si alt̾ homine lib̾ato. uł ne alts lib̾e¬
cccr d̾ ip̃i mortem inferat ñ ꝓpt̾ istas alienaꝵ
mortum carisał aut scełi consentiendũ
e aut itendicta peccati que ñ fit nocendi
s corrigendi stitoio eciam pat̾na tollen
ñ ꝓpter illa ne acctoant recte factoꝵ repͥ¬
iricerit quom̃ dicit abraham ad regem
discipluiam. ut regi seruent᷑ ouna. Sane
his qui secum fcussent iadium̃tum fortas¬
ti touendam asserit tanqͣm mercedem la
quesiuit adeo acceptt sic̃ legimꝰ scͥptum. q
post᷑ bec u̾ba factum ⁊ tĩbum dm̃i ad abrahã
inttisu dicens. Noli trmere abraham ego ꝓte¬

Expanded text:
latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollendnon propter illa, ne accidant, recte factorum reprvicerit, quomodo dicit Abraham ad regem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane his, qui secum fuissent in adjumentum fortasnti tribuendam asserit tanquam mercedem labquaesivit, a Deo accepit, sicut legimus scriptum, quia post haec factum est verbum Domini ad Abraham in visu dicens: Noli timere, Abraham; ego prote
Abbreviated transcription (Latin):
pastoralem.& ilas otiel que ñ molent
erepte. s blande. & lenit̃ seducte agrege ob¬
errauerant .&. ab alienis possidi ceꝑant.
inuental ad otule dñicum si refistere eis uo¬
merint. Elagellorum t̾rorib. tił etiã dolo¬
osbenoiiꝰ. Initat᷑ itaq ecclĩa inistis cogen¬
dis dũm sitm. qui puiꝰ ut neminẽ cog̾et ex¬
pectarit ut de fide regum atq gentiũ p̃di¬
catio ꝓpħica compleret. Etiam hinc ñ absur¬
de intelugit᷑ apsica ila sententia ribi beatꝰ
patilul dicit. Parati ulcisci oumnẽ in obedien¬
tiam cum completa fuĩt pͥor ur̃a obedientia.¬
Uñ ip̃e dñs ad magnam suam cenam pruꝰ con¬
sepes & quolcumq tnueneritis cogete in¬
trare. Inhis g qui lenit̃ pͥmo ad ouctisunt
gum temꝑe. quio debatit dituno munere
accepte eccłia. ut hii qui intientunt᷑ intui¬

Expanded text:
pastoralem etiam illas oves, quae non violenter ereptae, sed blande leniterque seductae a grege aberraverint, et ab alienis possideri coeperint, inventas ad ovile dominicum, si resistere voluerint, flagellorum terroribus vel etiam dolo; imitatur itaque ecclesia in istis cogendis dominum suum, quae prius; ut neminem cogeret, expectauit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc enim non absurde intellegitur apostolica illa sententia, ubi Paulus beatus dicit: Parati ulcisci omnem inoboedientiam. cum completa fuerit prior oboe- 25 dientia ipse Dominus ad magnam coenam suam prius consepes, et quoscunque inveneritis cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, gum, tempore quo debuit divino munere accepit Ecclesia, hi qui inveniuntur in vi
Abbreviated transcription (Latin):
meũgłio ⁊ qriẽ maior tunor comptilit ad
earitatem eiꝰ ei ꝑfecta caritas foras mitit
timorem. Eit gͣ ñ cog̾et eccłia ꝑditolfili¬
osut redirent si ꝑditi filii coegetunt ali
bianoiꝰ pra mat̃ amplectit᷑. & de illil mł¬

Expanded text:
or compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alioblandius pia mater amplectitur et de illis mu
Abbreviated transcription (Latin):
effunde iram tuam ingentes que te ñ noue¬
cum ꝑ romanos peccatium mortił xp̃i ds̃ pu¬
nire decrenisset. uubil excidium. & utoai¬
ce plebis miseram captiuitatem fuis turi¬
b ascrib̾e ceꝑunt uñ contra eoi ꝓpħa p̃cat᷑¬
te oderunt. & qui multa maligne oꝑati
momtm̃ta scie uictoꝵie. posuert᷑ inmedio acͥo
tuol Per sci entes peccapuntunt᷑. sic̃ ꝑ filiõ
aliaꝵ gẽ tium. quarum t̾ram iscłiticeil possioendã
dedit. quib etiã p̃cepit ut nemini eoꝵs
parc̾et᷑. s omnes morti tradent. Quod ꝓpt̃
peccata illoꝵ illił contigisse ex ũbis dm̃ ap¬
paret qui dum dic̾et ad abraham. semi¬
ni tuo dabo t̾ram hanc ueluti queteret. qrͣ¬

Expanded text:
servivit mihi apud Tyrum? statim subquum per Romanos peccatum mortis Christi Deus punire decrevisset, urbis excidium et Judaicae plebis miseram captivitatem suis viribus adscribere coeperunt, unde contra eos Prophetidololatriam Judaicae plebis Dominus puniret, et pacem, quam ex lege Dei abjecta, et ex sacris nationum assumtis quaerebant, ignorans suae facultati devastationem illius dedit, quibus etiam praecepit, ut nemini eorum parcerent, sed omnes morti traderent. Quod propter peccata eorum illis contigisse ex verbis Domini apparet, qui, quum diceret ad Abraham: Semini tuo dabo terram hanc, veluti quaereret, q
Abbreviated transcription (Latin):
ris contra eutm qui secat meae Quib summi¬
uti comib satis ꝑspicue ostendit᷑. qd sic̃ serra
& secuius uec secare nec ced̾e ligna possunt
ins ab auioregant᷑. ac ĩo contra regentes se
suꝓbure non debent sic̃ illi ꝑ quoł d̃s ptunt
absq mitu diuine dispositonis nicħ ag̃e
ualent dc ĩo contra regentem se scpꝑbire eis
deo dñti seuutre. Ineo autem qd ignorantel¬

Expanded text:
contra eum, qui caedit in ea? Quibus similitudinibus satis perspicue ostenditur, quod sicut serra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis nihil agere valent ac ideo contra regentem se superbire eis ire dicuntur; in eo autem, quod ignorante
Abbreviated transcription (Latin):
uolibet mͦ inferunt mortem. mulla pror¬
ful ꝓeil m oblatione commemoratio fiat ne¬
q cum psalms ad sepult᷑am eoꝵ cadatiera
deducant᷑. Oulti enĩ sͥ hoc ꝑignorantiam
tisurparunt. Similit̾ & de his fieri pla¬

Expanded text:
olentam inferunt mortem, nulla illis in oblatione 605 commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur: multi enim hoc sibi per ignorantiam usurparunt. Similiter et de his pla
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. Occtilta uͦ & in cognita: illi funt re¬
linq̃nda: qui sobus nouit corda filioꝵ ho¬
talis reatus se noxiol: cua castiget mod̾atio.
untꝰ saltm diei puenum ꝑem̃it homici¬
dã se ẽẽ exctiłare negitibit: Contra

Expanded text:
lli sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum hotalis reatus se noxios, tua eos castiget moderatio,unius saltem diei puerulum peremerit, homicidam se esse excusare nequibit? Gra
Abbreviated transcription (Latin):
lltenuogattum: si duo deadult̾io inculpa¬
ti fci̾nt & unꝰ ꝑfitet᷑. & alteu negat. quid
inde agendum lit decretum : a lancto
concilio ut ille qui negaũt ꝓbabili le
iudicio exptirget: & qui ꝓfessus ftierit
dignam penitentiã agat. tem. Citi
plures de ad ult̾io accusant᷑ q unꝰ cet̃os
purgare uoltũt omnes rei habeant᷑ fi
iple intudicio cecidit¬
tatuit qtioq sancta synoduł ut si dtio
de ad ulterio accułati sum̃t. & ambo
negauiñt. & orant sibi concedi. ut alceri
illoꝵ utrosq diuino purget iudicio. li
unꝰ in hoc decidit ambo rei habeant᷑ Item¬

Expanded text:
terrogatum est, si duo de adulterio inculpati fuerint, et unus profitetur, et alter negat, quid inde agendum sit. Decretum est a sancto concilio, ut ille, qui negaverit, probabili se judicio expurget, et qui professus fuerit dignam poenitentiam agat. C. XXV. Quum plures de adulterio accusantur, et unus ceteros purgare voluerit, omnes rei habeantur, si ipse in judicio cecidtatuit quoque sancta synodus, si duo de adulterio accusati fuerint et ambo negaverint, et orant sibi concedi, ut alterum illorum utrosque divino purget iudicio, si unus in hoc deciderit, ut ambo rei habeant
Abbreviated transcription (Latin):
grauia cͥtna mine confi̾cetuutꝰ m¬
obrem ego leo episcopul scẽ romane eccłie pli¬
hoc autemfaciens ñ legem p̃lciibo cẽt̃il.: qra
id fac̃e cogant᷑. Idem leo. Qualit̾ lacei do¬
acendos si suspitiolus aut incredibilis
suo ep̃o. atit reliquil suis conlacerdo¬
tibus. siue bonis & iustis de suo ppło. ul de
sua plebe hominib fũit ne in cͥmine. aitt
gatione habuit. uł eo ampliꝰ siłuo ep̃o tułũ
spex̾it: & cum aliis bonis. & tustis honini¬
b se sacram̃to coram ppło suꝑ .iiii. euangłia
dato. purgatum eccłie reddat. ¶lias¬

Expanded text:
gravia crimina confinxerunt. Quamobrem ego Leo Pontifex sanctae Romanae ecclesiae puHoc autem faciens non legem praescribo ceteris, qua id facere cogantur. Gratian. Ecce qualiter acerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in gatione habuit vel eo amplius, si suo episcopo visum et cum aliis bonis et iustis hominibus se sacramento coram populo super quatuor evangelia dato purgatum ecclesiae reddat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
certi accusatores descũnt tc̃ dictante iusti¬
cia sine õi controtista pb̃r quecumq ob ħ
inite antifit. ac sacerdotiũ accipiat. & inte¬
gra bñficia. Item excon. agatħ. De purga¬
tione clicorum si coninici non poterunt

Expanded text:
erti accusatores defuerint, tunc dictante justitia sine omni controversia presbyter quaecunque ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat et integra beneficia. C. XII. De purgatione clericorum, si convinci non potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m exptirget.tem ex concitio ilerdenbi
ba si a plebe sibi cõmissa de eo dem¬
mala õpinione infanatꝰ luĩt & eptłcopꝰ
legitimis testib approbare ñ potiũit sulpen¬
dat᷑ usqi ad dignam satiffactionem ne ppłs

Expanded text:
 eodem. Item ex Concilio Ilerdensi. Presbyter si a plebe sibi commissa mala opinione infamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit suspendatur usque ad dignam satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
qua feruente. seualio quolibet examine
parentesse purificare debeant. eol ñ op¬
p̃ssisse. Monendi nauq sunt & ꝓtestan¬
diparentes: ne tam tenellos sectim imnino
lecto collocent: ne negligentia qualibet
puieniente suffocent᷑ uł oppͥmant᷑. unde
tp̃i homicidii reu intieniant᷑. llam ferri
candentis ut aque feruentis examina¬
natione confessionem extorgqueri a quo¬
libet sacͥ non censent canones. & qd̃ scõꝵ
patrum docum̃to sanccitũ ñ ÷. suiꝑstit¬
osa ad intientione ñ ÷ p̃lumenditm. Spõ¬
tanea enĩ confessione uł testtum appr̃o

Expanded text:
qua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi sunt namque et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno lecto collocent: ne negligentia qualibet proveniente suffocentur, vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis, vel aquae ferventis examinatione confessionem extorqueri a quolibet, sacri non censent canones; et quod sanctorum Patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinventione non est praesumendum. Spontanea enim confessione, ve