comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uino infusus noe: spũalis passus ẽ soporis
excessum.⁊ carnis curam post habuit cotꝰ
factꝰ in spũ. posteriora contempnens. quẽ
ant̾iora tenebãt exintegeo. felix si instar
anne. huiꝰ uini nunquam digessiss uirtu¬
tem. Illa enim foris castigatio corꝑe. m̃tis
ẽ passa cemulentiam.⁊ scãm qmͣ postea
ñ euacuaret ebrietatem: nam hoc sͥ uult.
qd̃ ñ ult̾ius uultus eius sunt indiu̾sa mu¬
tati. Talem ⁊ͥ app̾hense iugitatem p̾sentie.
sponsa polliceri uidet᷑: eum dicit ñ dimittã
illum. Quid enim p̾clarum. qͥd sp̃ale. qͥd
sponsa dignũ diceret᷑ si ad fidem. si ad iusti¬
ciam. si ad humilitatem. ad ꝯtinentiam.
ferret. qd̾ ait: ñ dimittam illum: Nam
nec his uacua credenda ẽ: etiam cum cdilec¬
tum quesiunt. Deniq ⁊ communes. huiꝰ mͦs
uirtutes.⁊ ita habentib cõmode: ut caru¬
isse nefas credat᷑. Eximium gͦ & singula¬
re quippiam hec indicat inuentio. ꝑ qmͣ

Expanded text:
vino infusus Noe, spiritualis passus est soporis vino infusus Noe, spiritualis passus est soporis excessum, et carnis curam posthabuit , totus factus in spiritu, posteriora contemnens, quem anteriora tenebant ex integro. Felix si instar Annae hujus vini nunquam digessisset virtutem. Illa enim foris castigato corpore mentis est passa temulentiam, et sanctam quam postea non evacuaret ebrietatem. Nam hoc sibi vult quod non ulterius vultus ejus sint in diversa mutati. Talem sibi apprehensae jugitatem praesentiae sponsa polliceri videtur cum dicit: Non dimittam illum. Quid enim praeclarum, quid spirituale, quid sponsa dignum diceretur, si ad fidem, si ad justitiam, si ad humilitatem, ad continentiamferret, quod ait, Non dimittam illum? Nam nec his vacua credenda est etiam cum dilectum quaesivit. Denique et communes hujusmodi virtutes, et ita habentibus commodae, ut caruisse nefas credatur. 3. Eximium ergo et singulare quidpiam haec indicat inventio, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
ueat᷑ admiserationem. qd̾ a mou̾e nĩtat᷑. at
cum dileeti contemplant᷑ uirtutes: totum
placet. totum delectat. totum allicit. Nichil
ibi uidet qd̃ horreat: s cui duicit̾ adhereat¬
totum. Hic ꝓpriꝰ amoris usus ẽ. hoc eiꝰ officiũ:
ut totꝰ sit in amando. Sic ẽ plane: cum una
⁊ indiuidua iocunditas. omnia conuoluit
& complectur: offitium. finem & causam.
Officium: amor est. Causa: iuisio. finis: utrũq
Nec ullus eẽ pot̾ beatior finis. qmͣ ip̃a uisio
& dilectio dĩ. Omn̾a adhũc finem scõꝵ uota
suspirant. finis iste. ip̃e sͥ finis ẽ: se ipso
contentꝰ in melius aliquid expectationem
porrigere ñ ualens. Hoc est illud unũ.
qd̃ necessarium dr̃: quod amaria ñ tollit᷑.
in quo psalmista gratulat᷑. Michi inqͥt
ad herere deo bonum ẽ. Hic ẽ ille mentis
excessus. qui usq ad t̾cium ad t̾cium celũ
paulum rapuerat: hec ebrietas temulen¬
to similem anne uultum exp̾sserat: hoc

Expanded text:
veatur ad miserationem, quid amovere nitatur. At veatur ad miserationem, quid amovere nitatur. At cum dilecti contemplantur virtutes, totum placet, totum delectat, totum allicit: nihil ibi videt quod horreat, sed cui dulciter adhaereat. Hic proprius amoris usus est, hoc ejus officium, ut totus sit in amando. Sic est plane, cum una et individua jucunditas omnia convolvit et complectitur: officium, finem, et causam. Officium amor est, causa visio, finis utrumque: neque ullus esse potest beatior finis, quam ipsa visio et dilectio Dei. Omnia ad hunc finem sanctorum vota suspirant. Finis iste ipse sibi finis est, se ipso contentus in melius aliquid exspectationem porrigere non valens. Hoc est illud unum quod necessarium dicitur, quod a Maria non tollitur, in quo Psalmista gratulatur: Mihi, inquit, adhaerere Deo bonum est . Hic est ille mentis excessus, qui usque ad tertium coelum Paulum rapuerat . Haec ebrietas temulento similem Annae vultum expresserat . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto soliintendere: ⁊ libere in amoris se
exercere negotio: ab hoc spũał iocundita
as necessitates ab alienatione mentis cẽꝑa¬
re: quid nͥ uultum in diu̾sa mutare ẽ::
Deniq ⁊ martha sollicita erat: ⁊ turbata
circa plurima. Illa cͥca multa turbatio:
uidet᷑ quedam uultꝰ indiu̾sa mutatio. Ma¬
ria optimam partem elegit: q̃ ñ auferet᷑
ab ea. Optima pars: contemplationis.⁊ di¬
lectionis est usus. Nam ⁊ si illa sunt opera
caritatis. que exihebat martha: ibi ta men
seruit caritas necessitati. ñ caritas sͥ. In
subleuandis alienis necessitatib bonũ opꝰ:
s molesta causa. Bona enim mĩa: s molesta
miseria. Bona curatio: s cͥca quem u̾sat᷑ ñ
bonus langor. Bonus in huiusmͦ cõpassionis
affectꝰ: s ñ bona compassionis orcasionem
ministrans alt̾ius passio. fr̃nis in necessitati¬
b caritas intuet᷑. cui condoleat: quo mo¬

Expanded text:
dilecto soli intendere, et libere in amoris se dilecto soli intendere, et libere in amoris se exercere negotio? Ab hoc spiritualis jucunas necessitates ab alienatione mentis temperare, quid nisi vultum in diversa mutare est? Denique et Martha sollicita erat, et turbata circa plurima. Illa circa multa turbatio, videtur quaedam vultus in diversa mutatio. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . 31 2. Optima pars contemplationis et dilectionis est usus. Nam etsi illa sunt opera charitatis, quae exhibebat Martha; ibi tamen servit charitas necessitati, non charitas sibi. In sublevandis alienis necessitatibus bonum opus, sed molesta causa. Bona enim misericordia, sed molesta miseria. Bona curatio, sed circa quem versatur, non bonus languor. Bonus in hujusmodi compassionis affectus; sed non bona compassionis occasionem ministrans alterius passio. Fraternis in necessitatibus charitas intuetur cui condoleat, quo mo
Abbreviated transcription (Latin):
onem. ⁊ gaudium in dño. S quis ista ip̃o
mentis: habitu animi in defesso explere
qñ a contemplatione segregari: xp̃i
illum compellebat caritas. Siue in qͥt
mende excedimus deo: sue sobͥ simus uob:
caritas enim xp̃i urget nos. Caritas gͦ
quadam dispensatione contemplationi
ip̃a ẽ usus. Omnia que agit caritas: qnͣ¬
dam hñt in defesse or̃onis ⁊ gratulatioĩs
uicem. ⁊ efficatiam: s cc̃ ista ꝓfusius ⁊ excellen
tius exequit᷑: cum singłarit̾ in istis exercet᷑.
absconde elemosinam in sinu pauꝑis: ⁊ ip̃a
orabit ꝓte ad dñm. Elemosine uocabulo ñ
in congrue censent᷑ uniu̾sa que indigentib
misericordit̾ impendunt᷑. ñ mͦ iste corꝑeus
cyb ⁊ indumentum: s etiam doctͥua. exor¬
tatio. correptio. ꝯsolatio. ⁊ uniu̾sa que soliꝰ
ad anime commoda spectare uident᷑. Oꝑast̾
solius dĩ fiunt intuitu. S ñ sunt ħ specia¬
lia: & ꝓpͥa ipsius. Quid eninitam ꝓpͥum qmͣ

Expanded text:
onem, et gaudium in Domino. Sed quis ista ipso mentis habitu, et affectu animi indefesso explere quando a contemplatione segregari Christi illum compellebat charitas. Sive, inquit, mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis. Charitas enim Christi urget nos . Charitas ergo quadam dispensatione contemplationi ipsa usus. Omnia quae agit charitas, quamdam habent indefessae orationis et gratulationis vicem, et effictis exercetur. Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro te ad Dominum . Eleemosynae vocabulo non incongrue censentur universa, quae indigentibus misericorditer impenduntur; non modo iste corporeus cibus et indumentum, sed etiam doctrina, exhortatio, correctio, consolatio, et universa quae solius ad animae commoda spectare videntur. Opera solius Dei fiunt intuitu: sed non sunt haec specialia et propria ipsius. Quid enim tam proprium quam
Abbreviated transcription (Latin):
constantia int̾ioris que in aĩa ẽ ꝑseuerã¬
tie ducitur argum̃tum. Non sunt uul¬
tꝰ eius indiu̾sa mutati: qr nicħ ĩminu¬
tum ẽ desidii semel ꝯcepti. Q̾ quid aliud
sonat qd̃ dicit ñ dimittam illum: nͥ ñ
mutabo indiuersa uultum.⁊ intuitum
mentis. alio ñ diu̾tam ab ip̃o: S ⁊ apłs
simile qͥd hortat᷑. Sine int̾missione orate:¬

Expanded text:
constantia, interioris quae in anima est, perseveranconstantia, interioris quae in anima est, perseverantiae ducitur argumentum. Non sunt vultus ejus in diversa mutati, quia nihil imminutum est desiderii semel concepti. Et quid aliud sonat quod dicit: Non dimittam illum; nisi, Non mutabo in diversa vultum, et intuitum mentis alio non divertam ab ipso? Sed et Apostolus simile quid hortatur, Sine intermissione orate
Abbreviated transcription (Latin):
genitricis sue. Non erit tc̃ renanendi
sollicitudo: quia erit c̾titudo manendi.
In illo felicitatis statu absq studii nr̃i usu
re discipline custodia: ultro nob̃ affluent
ĩmmo intͥnsecꝰ de quodãmn exͥausto aĩe
uentre flumina fluent aque uiue. ⁊ in¬
de fesse delectationis. Nulla tẽ erit neces¬
sitas in altum fõdere: nulłs labor uł pur¬
gare puteos qͦs phylistei repleuerint. uł
ꝓpugnare ne repleant᷑. Hic ille labor exigt᷑
ñ iñ exeludit᷑. Qd̾ gͦ dicit ñ dimictam illũ.
studium polliceri uidetur ⁊ diligentiam:
ut semꝑ sollicita sit qͦadusq plene possit
cẽ sccura. ne sibi elabat᷑ de reliquo cdilectc
hodierno que sunt uirtutis aptemus
de scͥpturis scĩs. Etiam deanna legitur.
cum intente ꝓfusoq exoraret affectu: qd̾
ñ sunt uultus eius amplius in diu̾sa mu¬
tati. Uultꝰ animi int̃pres ẽ. ⁊ abinti¬
mo affectu habitum trahit: iõ ab eiꝰ

Expanded text:
genitricis suae. Non erit tunc retinendi genitricis suae. Non erit tunc retinendi sollicitudo, quia erit certitudo manendi in illo felicitatis statu: absque studii nostri usu et disciplinae custodia ultro nobis affluent, imo intrinsecus de quodam inexhausto animae ventre flumina fluent aquae vivae et indefessae delectationis. Nulla tunc erit necessitas in altum fodere, nullus labor vel purgare puteos, quos Philistaei repleverint , vel propugnare ne repleant. Hic ille labor exigitur, nam inde excluditur. Quod ergo dicit: Non dimittam illum; studium polliceri videtur et diligentiam, ut semper sollicita sit, quoadusque plene possit esse secura: ne sibi elabatur de reliquo dilectus hodierno quae sunt virtutis aptemus de Scripturis sacris. De Anna legitur, cum intente profusoque exoraret affectu, quod non sunt vultus ejus amplius in diversa mutati . Vultus animi interpres est, et ab intimo affectu habitum trahit. Ideo ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Demꝙ ⁊ ille ait. Ego dixi in abundantia
mea: ñ mouehor inet̾num. Auertisti faci¬
em tuam ame: ⁊ factus sum contͣbatꝰ. An
ñ tͥ similia dixisse uident᷑ psalmista ⁊ sp̃o¬
sa: Quid enim alud ẽ ñ mouebor in et̾nũ:
quam qd̵ hic ponitur. ñ dimittam illũ:
S ibi quidem manifesta p̃sumptio: quia
uicina ultio. Au̾tisti inqͥt faciem tuam
ame: et fcs̃ sum conturbatꝰ. Cum sit gͦ
in hac carne facił casus. ⁊ frequens impul¬
sus. citꝰ lapsus.⁊ certꝰ labor. quomͦ ñ uide¬
bunt᷑ p̾sumptionis. ⁊ nimis ꝓmptule de¬
uocionis ẽẽ hec sponse u̾ba ñ dimittam
illum: Quis enim in eodem statu hic per¬
manere pot̾it: p̾sertim illo subtilissime
ꝯtemplationis. qui uix attingi pocest
tenuissimo mentis ictu: forte eigo u̾ba
ħ ñ securitatem. s solicitutudinem sonãt:
uͨ eiuim securitas ẽẽ pͭ donͨ introdux̾it dilec¬
tum in domum matris sue ⁊ incubiełm

Expanded text:
Denique et ille ait: Ego dixi in abundantia Denique et ille ait: Ego dixi in abundantia mea, Non 30 movebor in aeternum. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . An non tibi similia dixisse videntur Psalmista et Sponsa? Quid enim aliud est, Non movebor in aeternum, quam quod hic ponitur, Non dimittam illum? Sed ibi quidem manifesta praesumptio, quia vicina ultio. Avertisti, inquit, faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Cum sit ergo in hac carne facilis casus, et frequens impulsus, citus lapsus et certus labor; quomodo non videbuntur praesumptionis et nimis promptulae devotionis esse haec sponsae verba: Non dimittam illum? Quis enim hic in eodem statu permanere poterit, praesertim illo subtilissimae contemplationis, qui vix attingi potest tenuissimo mentis ictu? Forte ergo verba haec non securitatem, sed sollicitudinem sonant. Nec enim securitas esse potest, donec introduxerit dilectum in domum matris suae, et in cubiculum
Abbreviated transcription (Latin):
Tenusti ne ꝑgerem indefectum: deduxisti
in multiplicem ꝓfectum. In uoluntate tua
deduxisti ine. Id ẽ in uoluntate que a te ẽ:
et que scdm de ẽ. In uoluntate que mag̃
trahens: qmͣ tracta ẽ. Nam ⁊ bonam uo¬
luntatem cum multo labore ñ numqmͣ
attrahere nitim᷑ : ⁊ mag̃ ꝓsequimur qͣiͣ
fugientem. qmͣ sequimur ducentem. Sie
enum legitur: concupiui desid̾are. Bona
talis uoluntas. s ñdum placens: iusta. ẜ ñ¬
dum iocunda. In uoluntate tua deduxisti
me. in illa que blando constat bom ipsius gustu:
nec tm̃ ut sic dicam pigra nitit᷑ rõne. quam
boni pia ipsius oblectatione. Tenui nec
dimittam illum: donec introducam indo¬
mum matris mee. ⁊ in cubicłm genitricis
mee. Multo planitior uideret᷑ sensus: si ita¬
ante illud tempꝰ. omnia hic incerta sunt:
⁊ int̾ spem ⁊ metum fluctuant. ⁊ pen¬
dulo nitunt᷑ gradu. Et que erit cer ti¬
tudo degrã : dum mutabił ẽ natirra.

Expanded text:
Tenuisti ne pergerem in defectum, deduxisti Tenuisti ne pergerem in defectum, deduxisti in multiplicem profectum. In voluntate tua deduxisti me; id est in voluntate quae a te est, et quae secundum te est. In voluntate quae magis trahens quam tracta est. Nam et bonam voluntatem cum multo labore nonnunquam attrahere nitimur, et magis prosequimur quasi fugientem, quam sequimur ducentem. Sic enim legitur: Concupivi desiderare . Bona talis voluntas, sed nondum placens; justa, sed nondum jucunda. In voluntate tua deduxisti me. In illa quae blando constat boni ipsius gustu: nec tantum, ut sic dicam, pigra nititur ratione, quam pia boni ipsius oblectatione. 4. Tenui, nec dimittam illum, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meante illud tempus omnia hic incerta sunt, et inter spem et metum fluctuant, et pendulo nituntur gradu. Et quae erit certitudo de gratia, dum mutabilis est natura?
Abbreviated transcription (Latin):
dediscere.⁊ desuescere. ñ tam expoliari sit.
quam excoriari. In cuiꝰ rei indicium: forte
institut̾o legis ꝯtinet hostie pellem abstrahi.
Nam eregione qđ̾ stricta sac̾dos indui iubet᷑
linea: u̾itaq̾ te uult illiꝰ que de terra orta ẽ
habitu arciꝰ astringi. ut ꝑse castimonie ⁊
puritatis. ⁊ in nocentie tͥ uirtꝰ inhereat:¬
⁊ agglutinet᷑ tͥ. S ⁊ omĩa sacerdotis indu¬
menta. uł cathenuł ł balteis. uł uittis astͥc¬
ta: et colligata sͥ uult eẽ lex: ⁊ cum indu
xͥ te fide memorit̾ur uestieris. ⁊ ꝯtemplande
u̾itatis inuisc̾auis affectum: omĩa tͥ coapten¬
t᷑ ⁊ cohereant. ⁊ constricta sint. nicħq cͥca
te uagari. ⁊ fluctuare possit. ⁊ temptatõnis.
uł dissolutõis uento follicare. Qui se tali uͥtutiᷤ
uestierit habitu. ut eiunaturam u̾sa uide¬
ant᷑: ñ ego hunc tam tenere quam teneri
dixerim. Tenusti inqtͥ manum dexteram
meam: ⁊ in uoluntate tua deduxistime.

Expanded text:
dediscere et desuescere, non tam exspoliari sit, dediscere et desuescere, non tam exspoliari sit, quam excoriari. In cujus rei indicium, forte institutio legis continet hostiae pellem abstrahi . 3. Nam e regione, quod stricta sacerdos indui jubetur linea; Veritatis te vult illius quae de terra orta est, habitu arctius astringi, ut per se castimoniae et puritatis et innocentiae tibi virtus inhaereat, et agglutinetur tibi: sed et omnia sacerdotis indumenta, vel catenulis, vel balteis, vel vittis astricta et colligata sibi vult esse lex : ut cum indueChristi te fide memoriter vestieris, et contemplandae veritatis invisceraveris affectum; omnia tibi coaptentur et cohaereant, et constricta sint, nihilque circa te vagari et fluctuare possit, et tentationis vel dissolutionis vento follicare. Qui se tali virtutis vestierit habitu, ut ei in naturam versa videatur, non ego hunc tam tenere quam teneri dixerim. Tenuisti, inquit, manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me .
Abbreviated transcription (Latin):
affectu. tene studio. Qd̾ incelligentia
inuen̾is. diligentia tene. ⁊ retine: ut sic
dicam remittentes uirtutes. ⁊ubricas. et lu¬
bricas species arciori tͥ astringe amplexu: do¬
nec uice uice u̾sa ultro tͥ inhereãt. ⁊ amplex¬
ent᷑ te gratis: ⁊ sine studii tui labore te dene¬
ant: nͨ sinant uł longius abcedere. uł diutiꝰ
abeẽ. Et sic qñ de clines ad offitia humanae
necessitatis. ibi te insectent᷑. ⁊ reuocent.⁊
reuocent. ⁊ abripiant ad se: ut si ñ possint
assidue studium. semꝑ habeant obligatũ
affectum. Nara ñ nulla mͥ uidet᷑ distinctio:
tenuit eos suꝑbia. Quid ẽ tenuit: nͥ irre¬
tiuit. ⁊ implicauit. ⁊ mnolite ꝯsuetudinis.
delicato obligauit uincło: Hoc enim est.
qd̃ sequit᷑. Oꝑti sunt iniquitate ⁊ ĩmpieta¬
de sua: ut ñ facile euolu̾e. ⁊ ex plicare abilla
se possint. Et ut amplius dicam. quasi
cute quadam. ⁊ sic aliqui praua oꝑti.⁊ in¬
uoluoti sunt ꝯsuetudinem uicioꝵ: ut illã

Expanded text:
affectu, tene studio. Quod intelligentia inveneris, diligentia tene, et retine, ut sic dicam, renitentes virtutes, et lubricas species arctiori tibi astringe amplexu, donec vice versa ultro tibi inhaereant, et amplexentur te gratis, et sine studii tui labore te teneant, nec sinant vel longius abscedere, vel diutius abesse. Et si quando declines ad officia humanae necessitatis, ibi te insectentur et revocent, et arripiant ad se, ut si non possint assidue studium, semper habeant obligatum affectum. Nam nonnulla mihi videtur distinctio, tenuit eos superbia. Quid est tenuit, nisi, Irretivit, et implicavit, et inolitae consuetudinis delicato obligavit vinculo? Hoc enim est quod sequitur, Operti sunt iniquitate et impietate sua : ut non facile evolvere et explicare ab illa se possint. Et ut amplius dicam, quasi cute quadam, si aliqui prava operti et involuti sunt consuetudine vitiorum, ut illam
Abbreviated transcription (Latin):
glutinare sͥ. ⁊ in exilio collat̾are: quo¬
usq copulari incubicło det᷑. Non dimittã
ilum. donec intͦdlucam in domũ ^ m ee. ⁊ in
cubicłm genit̾cis mee. Qd̃ tẽ fiet. qñ corꝑe
⁊ mente. plene portabit ẏmaginẽ celestis:
ut domꝰ intelligentiam ad corpꝰ. eubiculi
uͦ adm̃tem reducas. Aut si mag̃ placet in do¬
mo possessionẽ acciꝑe securam: incubicło sec̾tã.
In domo sempitẽnam. incubiculo. int̾nam. In
domo. ut dicit eccłiastes et̾nitatis: ⁊ incubicło
caritatis. In cubicło. uͥ clauso ostio ñ iam ores
patrem: s de cet̾o ad ores in spũ ⁊ u̾itate. In
domum ñ dicit patͥs: s matris.⁊ in cubicu¬
lum genitͥcis mee. Nouit illamensuram suã:
⁊ iõ spem suam extendit ad illam et̾nitatem.
u̾itatem. caritatem. qmͣ assecuta ẽ eccłia
pͥmitiuoꝵ incelis. Nam quamtũ ad ea
que dei sunt spectat: solus ht̃ immortali¬
tatem.⁊ ip̃e lucem habitat in accessibilẽ.

Expanded text:
 agglutinare sibi, et in exsilio collaterare, quo agglutinare sibi, et in exsilio collaterare, quousque copulari in cubiculo detur. Non dimittam illum, donec introducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Quod tunc fiet, quando corpore et mente plene portabit imaginem coelestis, ut domus intelligentiam ad corpus, cubiculi vero ad mentem reducas. Aut si magis placet, in domo possessionem accipe securam; in cubiculo, secretam: in domo, sempiternam; in cubiculo, internam; in domo, ut dicit Ecclesiastes, aeternitatis , et in cubiculo charitatis. In cubiculo, ubi clauso ostio non jam ores Patrem, sed de caetero adores in spiritu et veritate: In domum non dicit patris, sed matris; et in cubiculum genitricis. Novit illa mensuram suam, et ideo spem suam extendit ad illam aeternitatem, veritatem, charitatem, quam assecuta est Ecclesia primitivorum in coelis. Nam quantum ad ea quae Dei sunt spectat, solus habet immortalitatem; et ipse lucem habitat inaccessibilem ,
Abbreviated transcription (Latin):
hsepiꝰ: ⁊ it̾ata crebro parturitione. Neq
nob: equidem ne unam quamlibet ad ple-¬
num. Iecirco semꝑ insistendum ẽ: quia ñ¬
nͥ sensim fit in nob̃ spũał parturitio xp̃i.
Qui gͦ inmenbͥs suis. in sponsa sua nascitur:
cur ñ intͦducit᷑. Non enim uł part᷑itio hec.
uł introductio. ad xp̃i potest referriꝑsonã:
parturitio: sic introductio. Nam ⁊ ꝯsedere
dicim᷑: incelestib eum xp̃o. S sicut una ẽ
uera ⁊ et̾na sessio incelis: sic ⁊ intͦductio.
Lambulauit abraham t̾ram ꝓmissionis añ¬
qmͣ possideret: felix omnino cuidat᷑ beataᷤ
illas ꝑ ambulare regiones: ⁊ uisentis in¬
star. uolucri calcare uestigio. locum om¬
nem quem accepturꝰ ẽ inpossessionem.
Cuilicet stare ñ ꝑmittit᷑ : ascendere tamen
adhuc. cursim tam̃ ꝑ lustrare cuncta:
⁊ se cali uisu refouere. Que aut̃ uera ẽ.
ꝙ plena introductio. hic innui uidetur:
cum dicit᷑. Do nec introducam illum in
domum matͥs mee. felix omnino que ad

Expanded text:
epius, et iterata credo parturitione. Nequenobis, equidem ne unam quamlibet ad plenum. Idcirco semper insistendum est, quia nonnisi sensim fit in nobis spiritualis parturitio Christi. Qui ergo in membris suis in sponsa sua nascitur, cur non introducitur? Non enim vel parturitio haec, vel introductio ad Christi potest referri 32 persparturitio, sic introductio. Nam et consedere dicimur in coelestibus cum Christo . Sed sicut una est vera et aeterna sessio in coelis, sic et introductio. Perambulavit Abraham terram promissionis antequam possideret . Felix omnino cui datur beatas illas perambulare regiones, et visentis instar volucri calcare vestigio locum omnem, quem accepturus est in possessionem: cui licet stare non permittitur, ascendere tamen umbram adhuc cursim, tamen perlustrare cuncta, et se tali visu refovere. 4. Quae autem vera est et plena introductio, hic innui videtur cum dicitur: Donec introducam illum in domum matris meae. Felix omnino quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
pluis ꝯcupiscat. ad u̾sus sp̃m. ⁊ illi repug¬
net. Ille ad noui amplexꝰ pueri. senescentis
deposuit hominis uetustatem. ⁊ in tͣnqͥlli¬
orem statum a corꝑis corruptibili pena.
&e carnis pugna. dimitti se. ut postulat.
uł exultat. Sponsa uͦ dilecc̾um a se ñ di¬
mittendum p̾sumit. E qnͣto p̾cellentis ẽ
horreas: Om̃s hii. ⁊ si in carne uel carnis
sp̃e uiderint: quoscdam uł uisionis. uel
app̾hensionis gradus distingunt humanis
iñ m̃tib. Quod nulli eoꝵ indultum legi¬
mus: ista usurpant. cuiꝰ demptamus euenti¬
lare sermones. Inueni. tenui: nec dimit¬
tani. In ueni ꝑ aspirationem: cenui. me¬
mori retͣteatioe: ñ dimittam otinuatio¬
nem iugi. Tenui illum. E tu cĩsinuen̾is xp̃m

Expanded text:
plius concupiscat adversus spiritum et illi repugplius concupiscat adversus spiritum et illi repugnet. Ille ad novi amplexum pueri, senescentis deposuit hominis vetustatem, et in tranquilliorem statum a corporis corruptibilis poena, et carnis pugna dimitti se, vel postulat, vel exsultat: sponsa vero dilectum a se non dimittendum praesumit. Et quanto praecellentis est horreas? 2. Omnes hi etsi in carne, vel carnis specie viderint; quosdam vel visionis, vel apprehensionis gradus distinguunt humanis in mentibus. Quod nulli eorum indultum legimus, ista usurpat, cujus tentamus eventilare sermones. Inveni, tenui, nec dimittam. Inveni per aspirationem, tenui memoriae retractatione; non dimittam continuatione jugi.
Abbreviated transcription (Latin):
intis ducẽ ñ meruit. nedum incubicłn
Uidit ⁊ moyses apparentem sͥ in oreb
dñm: s tenere ñ meruit. qui nec ꝑmil¬
sus ẽ ꝓpiꝰ acced̾e. Uidit iacob dñm. s
uidit in sompnis: ⁊ de longe uidit scall
innixum. Nam ⁊ si app̾hendit angl̃i
ñ cam̃ reciñuit: s quadam lucde uolentia bñdie¬
tionis extorsit grãm : amisit p̾sentiam: ⁊ icc̾¬
co dicere ñ potuit. ñ dimittam illum. In ue¬
nit illum maria magdalene: ⁊ ꝓhibita ẽ
ñ dico tenere. s &̾ tange̾: quia penes mo¬
num̃tũiutã q̃siuit. Suscep̃ diu expect̾atũ
⁊ insꝑato inuentum senex ille symeon in
ulnas suas: et gratulationis letus eruipit
in canticum: s uocis huiꝰ usum sͥ ñ p̾sump¬
sit. ñ dimittam illum. Deniꝙ sic ait. Hũe
dimitis seruum tuum domine: scd̾m u̾¬
bum tuum in pace. Utiq inpace dunit¬
tit᷑ solutꝰ. ⁊ sequestratꝰ a carne: ut ñ am¬

Expanded text:
introducere non meruit, nedum in cubiculum. introducere non meruit, nedum in cubiculum. Vidit et Moyses apparentem sibi in Horeb Dominum, sed tenere non meruit, qui nec permissus est propius accedere . Vidit Jacob Dominum, sed vidit in somnis, et de longe vidit scalae innixum . Nam etsi apprehendit angelum, non tamen retinuit: sed quadam luctae violentia benedictionis extorsit gratiam , amisit praesentiam, et idcirco dicere non potuit: Non dimittam illum. Invenit illum Maria Magdalene, sed prohibita est non dico tenere, sed etiam tangere , quia penes monumentum vitam quaesivit. Suscepit diu exspectatum, et insperato inventum senex ille Simeon in ulnas suas, et gratulationis laetus erupit in canticum, sed vocis hujus usum sibi non praesumpsit: Non dimittam illum. Denique sic ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Utique in pace dimittitur 29 solutus et sequestratus a carne, ut non am
Abbreviated transcription (Latin):
enui: nec dimittam illum. E go huiꝰ
capłi sensum ad futuram tantũ uolui
felicitatem referre. quando sponsus dilec¬
te. manifestam p̾sentie sue exibebit ple¬
nitudinem: ut nicħ sit qd int̾rumpat
ꝑpetuitatem. Nam & qd̃ p̾mittit᷑. cum ꝑ¬
tnͣsirem illos. ñ in ogrue ad id refert᷑. cum
euacuau̾it omnem pͥncipatum ⁊ potesta¬
tem: ut sit ds̃ omnia in omnib. Ante eñ¬
illud tempus. quis ex sent̾ia dice pot̾:
ñ dimittam illum᷑. S hũc artat. ⁊ eu̾¬
tit intellectum. ⁊ ad p̾sens facit referri
illud qd̾ sequit᷑: donec intͦducam illum
in domũ matͥs mee. S iam uigilant̾
singła consideremꝰ. Primo consid̾a: qmͣ
sint leticie plena ħ uerba. Inueni inqͥt:
tenui. nec dimittam. Magnꝰ ille patͥ¬
archa abraham legitur uidisse dñm.
ñ inuenisse: apparuit enim ei ultͦ stanti
in ostio tab̃nacłi ad meridiem. Deniꝙ
eg̾ssus detab̃nacło obuius: sedulus sub
ilice ex ibuit officium: inthab̃nacłm uͦ

Expanded text:
um, nec dimittam. Ego hujus capituli sensum ad futuram volui tantum felicitatem referre, quando sponsus dilectae manifestam praesentiae suae exhibebit plenitudinem; ut nihil sit quod interrumpat perpetuitatem. Nam et quod praemittitur, Cum pertransissem illos, non incongrue ad id refertur: Cum evacuaverit omnem principatum et potestatem, ut sit Deus omnia in omnibus . Ante illud enim tempus, quis ex sententia dicere potest: Non dimittam illum? Sed hunc arctat et evertit intellectum, et ad praesens facit referri, illud quod sequitur: Donec introducam illum in domum matris meae. Sed jam vigilanter singula consideremus. Primo considera quam sint laetitia plena haec verba: Inveni, inquit, tenui, nec dimittam. Magnus ille patriarcha Abraham legitur vidisse Dominum, non invenisse. Apparuit enim ei ultro stanti in ostio tabernaculi ad meridiem. Denique egressus de tabernaculo obvius, sedulus sub ilice exhibuit officium : in tabernaculum vero
Abbreviated transcription (Latin):
uitales pure m̃tis delicias. ⁊ indefici¬
entem refectionem. Hic gͦ purgatos
⁊ ex̾citatos animi sensus habeamus:
ũ iam ad discretionem boni et mali:
s tm̃ ad ꝑceptionẽ tanti boni. actite¬
mus hic crebro. quod ibi continue
agemus: p̾occupemus frequent̃. inquo
in desinent̃ occupandi erimꝰ. Suminũ
hic nob̾ negotium sit: quod solum ibi
erit. Contemplatio namq sapĩe: et̃na

Expanded text:
vitales purae mentis delicias, et indeficivitales purae mentis delicias, et indeficientem refectionem. Hic ergo purgatos et exercitatos animi sensus habeamus, non jam ad discretionem boni et mali, sed tantum ad perceptionem tanti boni. Actitemus hic crebro quod ibi continue agemus: praeoccupemus frequenter, in quo indesinenter occupandi erimus. Summum nobis hic negotium sit, quod solum ibi erit. Contemplatio namque sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
s sicut nubes p̾t̾uolant: tu tñ laua
re ꝑsingulas noctes: etiã leuium ue¬
stigia delictoꝵ lacͥmis dele. Hio eñi
in conualle lacͥmaꝵ: locꝰ ẽ lauacri. Qd
est quod sordes congestas ⁊ pecci pur¬
gam̃ta. futuri reseruas lauacro scłi:
Quid scis si ñ erit illic conflatorium.
magis qmͣ lauachrum: Namq hic
facile poterant ablui: ibi ñ tam iñ
gant᷑. Et felix qui de scło ñ quasi deceno.
s quasi de lauacro ascendit: ñ hñs neces¬
se ut aliquid in se lauet. s est munꝰ
totus. Iste plane dignus habebitur den
panem qui letificat cor homĩs: illum
utiq panem quẽ significauit ꝓph̾a
dicens. Saciabor cum apparuerit gła
tua. Sic enim illa nos gła dum appa¬
ret pascit: reficit dum reuelatur. Huiiͦ
siquidem głe reuelatio plena: quid ẽ
nͥ sap̃ĩa uera: Que nos ad se ipsam e¬
dendum inuitans. ñ alias a nob̃ man¬
ditur. nͥ cum illã meditamur: uelut

Expanded text:
sed sicut nubes praetervolat; tu tamen lavare sed sicut nubes praetervolat; tu tamen lavare per singulas noctes, etiam levium vestigia delictorum lacrymis dele. Hic enim in convalle lacrymarum locus est lavacri. Quid est quod sordes congestas, et peccati purgamenta futuri reservas lavacro saeculi? Quid scis si non erit illic conflatorium magis, quam lavacrum? Nam quae hic facile poterant ablui, ibi non tam in gantur. Et felix qui de saeculo, non quasi de coeno, sed quasi de lavacro ascendit, non habens necesse ut aliquid in se lavet, sed est mundus totus. Iste plane dignus habebitur dealpanem qui laetificat cor hominis, illum utique panem quem significavit propheta dicens, Satiabor cum apparuerit gloria tua . Sic enim illa gloria dum non apparet, pascit; reficit dum revelatur. Hujus siquidem gloriae revelatio plena, quid est, nisi sapientia vera? Quae nos ad se ipsam edendum invitans, non alias a nobis manditur, nisi cum illam meditamur velut
Abbreviated transcription (Latin):
tur sibi: s in simplicitate. ⁊ inuni¬
cate sensus sui concinant ce con¬
cordent eccłie dentes. Quasi grex decon¬
sarum: que ascenderunt de lauacro.
uet̾em etenim deponentes hominẽ. et
onere suꝑuacuo leuati. acloti: alacriꝰ
ad suꝑna condescendunt. Siquidem ip¬
si pili uet̾es oneri iam eẽ incipiunt: cũ
pͥmum noua uelła germinant: cum hy¬
enis transiit. cum ymb̃ abiit ⁊ recessit.
Ideoq si uet̾i ⁊ suꝑuacuo leuium et
inanium rerum uellere te in uolui ad¬
huc necessarium ducis: ñdum tͥ hye¬
malia congelate m̃tis frigora transi¬
erunt. Bene ergo de tonsi et delauacͦ
ascendunt: quasi nicħ ueteris uel
sarcine uł sordis hñtes. Attendis qđ
ñ tͥ sufficit deconderi⁊ ñ sufficit exona¬
ri: ñ sufficit lotum. ⁊ nouum fieri : nͥ
statim asscendas. et sꝑ̃u incedas. qui
cro. semꝑ nouus & mundꝰ: laua ꝑsin¬
gulas noctes lectum tu um lacrimis:
aut si te pecc̃m ñ qͣi nox inuoluit.

Expanded text:
tur 77 sibi, sed in simplicitate et unitur 77 sibi, sed in simplicitate et unitate sensus sui concinunt et concordant Ecclesiae dentes, Quasi grex detonsarum quae ascenderunt de lavacro. Veterem enim deponentes hominem, et onere supervacuo levati ac loti, alacrius ad superiora conscendunt. Siquidem ipsi pili veteres oneri jam esse incipiunt, cum primo nova vellera germinant, cum hiems transiit, cum imber abiit et recessit. Ideoque si veteri et supervacuo levium et inanium rerum vellere te involvi adhuc necessarium ducis, nondum tibi hiemalia congelatae mentis frigora transierunt. Bene ergo detonsi et de lavacro ascendunt, quasi nihil veteris vel sarcinae vel sordis habentes. Attendis quod non tibi sufficit detonderi, non sufficit exonerari, non sufficit lotum et novum fieri, nisi statim ascendas, et spiritu incedas, qui cro, semper novus et mundus. Lava per singulas noctes lectum tuum lacrymis. Aut si te peccatum non quasi nox involvit,
Abbreviated transcription (Latin):
firmare possunt: ⁊ quodam temꝑ¬
amento uł dispensationis uł dispu¬
tationis. illis sobrium recdłe. qui ad
solidum ꝑse insufficientes erant. s
tm̃mͦ lactis participes. Quodã eñi
solidiorys instrum̃ti ad manden¬
dum utuntur minist̾ĩo. qui excer¬
citatos hñt sensus. ad discretionẽ
bom ⁊ mali. immo etiam boni et
boni: ñ tm̃ iudicantes int̾ noctem
et diem: s omnẽ iudicantes diem.
Et iire de lauacro ascenłe dicit. ut
mundando cordi studiosos ꝓbet:
eo quod mundis corde diuina sit
repmissa cognitio. Uides quomͦ
lotos. ⁊ irrephensibiles eẽ oporteat
ces. qui alioꝵ excessus debent re¬
mordere. ⁊ corriꝑe: Qmͦ loto᷑ ⁊ mun¬
dos corde. qui diuini dispensare¬
sermonis debent alimoniam. ⁊ ar¬
chanos fortioris u̾bi discut̾ẽ sensus:
sap̃ie intimẽ rimari ⁊ ruminare
iuscera: Dentes tui: sicut grex de¬
consarum. Quare gͦ qͣi grex : Ntic
quod sese ñ impugnent: ⁊ ad u̾sen¬

Expanded text:
firmare possunt, et quodam tempfirmare possunt, et quodam temperamento vel dispensationis vel disputationis illis sobrium reddere, qui ad solidum per se insufficientes erant, sed tantummodo lactis participes. Quodam enim solidioris instrumenti ad mandendum utuntur ministerio, qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali: imo etiam boni et boni, non tantum judicantes inter noctem et diem, sed omnem judicantes diem. Et jure de lavacro ascendere dicit, ut mundando cordi studiosos probet, eo quod mundis corde divina sit repromissa cognitio. Vides quomodo lautos et irreprehensibiles esse oportet eos, qui aliorum excessus debent remordere et corripere: quomodo lautos et mundos corde, qui divini sermonis dispensare debent alimoniam, et arcanos secretioris verbi discutere sensus, sapientiae intima rimari, et ruminare viscera. 8 Dentes tui quasi grex detonsarum. Quare ergo, quasi grex? Utique quod sese non impugnent, et adversen
Abbreviated transcription (Latin):
paras: Anñ remordes. qui uel inoc¬
culto detrahis: uł palam contͣdicis:
Quid dentem contra dentem paras:
dentem imꝓbum.contra dentem
pium: Mordere potes: s consum̃e
ñ potes. Dentes enim sunt. durist¬
⁊ firmi. et detrahentes ñ metuunt.
memores. se cum ꝓpħa. int̾ scorpio¬
nes ⁊ incredulos commnorari.
et sicut oues missos int̃ lupos: ut
ip̃os lupos in oues rationabili coll¬
rantia et exͤortatione conuertait¬
& bene detonsarum dicunt᷑: qd̾ ile.
ñ sint morsus fugiendi. qui bond¬
rum oꝑm exempla. sicut uellera
quedam subiectis ministrant. Nõ
tñ usus dentium. in alienis tamũ
remordendis. ⁊ conuincendis
etrorib estimatur. Est ⁊ potior qͥdam
eorum usus. si qui ydonei sunt. so¬
lidum celestis edulii mandere panẽ:
et sublimioris doct̾ne. secretos disu¬
dicare ⁊ disserere intellectus. Qͥb
ñ iam lacte opus est. s solido cybo.
ip̃mꝙ quodamm attenuare. ⁊ in¬

Expanded text:
paras? An non remordes, qui vel in ocparas? An non remordes, qui vel in occulto detrahis, vel palam contradicis? Quid dentem contra dentem paras, dentem improbum contra dentem pium? Mordere potes, sed consumere non potes. Dentes enim sunt: et duri sunt et firmi; et detrahentes non metuunt, memores se cum propheta inter scorpiones et incredulos commorari ; et, sicut oves, missos inter lupos , ut ipsos lupos in oves rationabili tolerantia et exhortatione commutent. Et bene detonsarum dicuntur, quod illorum non sint morsus fugiendi, qui bonorum operum exempla, sicut vellera quaedam, subjecti ministrant. 7. Non tamen usus dentium in alienis tantum remordendis et convincendis erroribus aestimatur. Est et potior quidam eorum usus, si qui idonei sunt solidum coelestis edulii mandere panem, et sublimioris doctrinae secretos dijudicare et discernere intellectus, quibus non jam lacte opus est, sed solido cibo, ipsumque quodammodo attenuare et in
Abbreviated transcription (Latin):
sic cadens in faciem: ꝓnuntiat quia
uere in uob̃ sit ds. Nolite frẽs istorum
uereri morsus dentium: ñ sunt cani¬
ni. s ouini. Deconsarum gregi confe¬
runt᷑. In canib ñ dilaceratio: s latͣtꝰ
comm̃dat᷑. Canes muti dicit ysaias
ñ ualentes latrare: canes impuden¬
tissimi. nescientes saturitatem. Ac si
quibͦcdam exꝓbret quod in alt̾o se
canum officio exuant: in alt̾o se
carnes exhibeant. Latrare ñ ualente.
et ñ desinentes lacerare. Tales sunt
qui inuicem mordent ⁊ comeclunt:
⁊ consummunt᷑ abinuicem. Utim̃
huc usq sufficiat ut inuicem mo¬
deant ⁊ comedant: nͨ temptent ip¬
sos deconsarum lacerare dentes Ip¬
si doctores eccłie et p̾positi. ñ netͥ
dentes uident᷑ quidam. qui recdargu¬
tionis beniuole uelud morsib sub¬
iẽctos conuincunt: duudicant :
manifestant. ⁊ ad meliorem e¬
molliunt statum: Quod situ pͥdurꝰ
es ⁊ emolliri ñ potes: quid remorde

Expanded text:
sic cadens in faciem pronuntiat quia sic cadens in faciem pronuntiat quia vere in vobis sit Deus . Nolite, fratres, istorum vereri morsus dentium: non sunt canini, sed ovini. Detonsarum enim gregi conferuntur. In canibus non dilaceratio, sed latratus commendatur. Canes muti, dicit Isaias, non valentes latrare: canes impudentissimi, nescientes saturitatem . Ac si quibusdam exprobret quod in altero se canum officio exuant, in altero se canes exhibeant: latrare non valentes, et non desinentes lacerare Tales sunt qui invicem mordent et comedunt, et consumuntur ab invicem. Utinam huc usque sufficiat ut invicem mordeant et comedant, nec tentent ipsos detonsarum lacerare dentes. Ipsi doctores Ecclesiae et praepositi nonne tibi videntur dentes quidam, qui redargutionis benevolae velut morsibus subjectos convincunt, dijudicant, manifestant, et ad meliorem emolliunt statum? Quod si tu praedurus es, et emolliri non potes, quid remordere
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ñ suꝑant cum aut ꝑsistendo
in confessione. redditi sunt eternitati:
aut ꝑsuadendo. ꝑsecutores reformaue¬
runt ueritati: Deniq ⁊ si estimati st̃.
sicut oues occisionis: quibdam tñ
in nocuis dentib ab infidelitatis radice
hostes p̾ciderunt suos: ut int̾ eccłie uitalia
reconderent uiscera. An ñ hoc sibi uult
qd̃ subnecͥtur: Dentes inquit tui:
sicut gex de consarum Aduertis qua¬
les oues iste sint: que possunt quidẽ
detonderi: sed deutes earum ñ posst̃
conteri. Occidi possunt: ⁊ flecti ne¬
q̃unt. Immo ip̃si ꝑsecutores infrege¬
runt suos: ⁊ inuincibil doctͥne ser¬
monib emollitos. quasi dentib mã¬
sos. infidelium traiecerunt unitatẽ.
Petro dictum est: macta ⁊ mandu¬
ca. & moysi dentes ñ sunt moti. Den¬
tes enim eoꝵ: artua.⁊ sagitte.Arma
sꝑũalia potentia deo: ad debellandas
munitiones. Anñ quidẽm eccłie den¬
tes: de quib dicit apłs: Intret infideł
occulta cordis euis manifesta fiunt. Eẽ

Expanded text:
on superant, cum aut persistendo in confessione redditi sunt aeternitati, aut persuadendo persecutores informaverunt veritati? Denique etsi aestimati sunt sicut oves occisionis, quibusdam tamen innocuis dentibus ab infidelitatis radice hostes praeciderunt suos, ut inter Ecclesiae vitalia reconderent viscera. 6. Au non hoc sibi vult quod subnectitur? Dentes, inquit, tui quasi grex detonsarum. Advertis quales oves istae sint, quae possunt quidem detonderi; sed dentes earum non possunt conteri. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Imo ipsi persecutores infregerunt suos, et invincibilis doctrinae sermonibus emollitos quasi dentibus mansos, in fidelium trajecerunt unitatem. Petro dictum est, Macta et manduca . Et Moysi dentes non sunt moti . Dentes enim eorum arma et sagittae: arma spiritualia, potentia Deo ad debellandas munitiones. An non quidam Ecclesiae dentes, de quibus dicit Apostolus: Intret infidelis occulta cordis ejus manifesta fiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
testimonii paulus ascendĩt. tandem
Quantus uno in hoc testimonio ac̃¬
uus: S foris nũqͥd ñ phibuit testi¬
monium: Deo inquit attestante
i attestantiũ gr̃aꝵ. ñdum inqͥt me
arbitror comp̃hendisse: unum qͥdẽ
que retro sunt oblitus. ad ant̃iora
etendor. Et nos gͦ tantam h̃ntes
impositam nubem testimonioꝵ. de¬
ponentes om̃e pondus. et circũstans
nos pecem. ꝑ patientiam cutramus ꝓ
positum nob̃ certamen. aspicientes
in auctorem fidei. et consummatorẽ
ih̃m: qui ꝓposito sͥ gaudio sustinu¬
it crucem ꝯfusione contempta atq
indext̾a cdi sedet. Recogitate enim eũ
qui talem sustinuit a pecc̃orib adu̾sus
semet ip̃m contradictionẽ: ut ne fatige¬
mini animis ur̃is defecientes. Nondũ¬

Expanded text:
testimonii Paulus ascenderit, tandem Quantus uno in hoc testimonio acervus! Sed foris nunquid non perhibuit testimonium? Deo, inquit, attestante et attestantium gratiarum: Nondum, inquit, me arbitror comprehendisse. Unum quidem quae retro sunt oblitus, ad anteriora extendor . Et nos ergo tantam habentes impositam nubem testium, deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad propositum certamen; aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta, atque in dextera Dei sedet. Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini animis
Abbreviated transcription (Latin):
destimoniis examinata: Qiuid aubl
cale uł expetitur uł expectat᷑: Et nr̃a
ħ in inferiori genere testimonia credi¬
bilia satis. eo quidem credibiliora: qd̾ ñ
ea necessitas imposuit. s supposuit se
uoluntas. Noluntas ergo uoluntas sit:
et pͥme lib̾tatis iure nitatur. Liberã
se ad ꝑsistendum exhibeat: ñ ex isti¬
met ad tecendendum. Aagnoscat ne¬
cessitatis debitum: sñ sed ñ sentiat

Expanded text:
testimoniis examinata? Quid a vobis testimoniis examinata? Quid a vobis tale vel expetitur, vel exspectatur? Et vestra haec inferiori genere testimonia credibilia satis, eo quidem credibiliora, quod non ea necessitas imposuit, sed supposuit se voluntas. Voluntas ergo voluntas sit, et primae libertatis jure nitatur, liberam se ad persistendum exhibeat, non aestimet ad recedendum. Agnoscat necessitatis debitum, sed non sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
sitate sua. Anñ arbor mala que t̾rã
bonam occupans. fructus condigns
ñ parit: s nec ullos bone spei partuit
flores: forsitan ⁊ ficulneam illam
sterilem quam iussit dñs succidi:
fertiles uicino de uinee condennabãt
Piniquum ẽ inscã conu̾satione pl¬
tatum. nil scm̃ moliri: ⁊ excusatio¬
nes p̾tendentem cognatis exemplis
conuinci: ⁊ inde descensiones cdispo¬
nere in ordine suo unde alii ascen¬
dunt. Sufficiebat tͥ qui talis es des¬
quem alii alacritate concendunt. de tr¬
here moliris: ⁊ regulares obseruan¬
tias immutare. quarum ⁊ nume¬
rum ⁊ rigorem. causaris. Noli ꝓhi¬
bere eos qui bene faciunt: si potes ⁊
ip̃e ascende. Audi de quali ⁊ quanto
a c̾uo scĩ ascenderunt. Sc̃i ludibrta.
et u̾bera exꝑti. infuꝑ et uincła ⁊ car¬
inmelotis in pellib capͥnis : egento.
angustati. afflicti. In solitudinibis
errantes: in montib ⁊ inspelun¬
nio fidĩ ꝓbati sunt. uides quanto
sit eoꝵ fides probata scrutinio: qͥb

Expanded text:
sitate sua. An non arbor mala, quae terram bonam occupans, fructus condignos non parit, sed nec ullos bonae spei parturit flores? Forsitan et ficulneam illam sterilem, quam Dominus jussit succidi , fertiles de vicino vineae condemnabant. Periniquum est, in sancta conversatione plantatum, nil sanctum moliri, et excusationes praetendentem cognatis exemplis convinci, et inde descensiones disponere in corde suo, unde alii ascendunt. Sufficiat tibi qui talis es, des operum, quem alii alacritate conscendunt, detrahere moliris, et regulares observantias immutare, quarum et numerum, et rigorem causaris? Noli prohibere eos qui bene faciunt; si potes, et ipse ascende. Audi de quanto et quali acervo sancti ascenderunt. Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carin melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, in solitudinibus errantes, in montibus, in spelunnio fidei probati sunt . Vides quanto sit eorum fides probata scrutinio, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ testimonia. id martynia est :
qui ꝓfide xp̃i sangͥnem fuderunt. Ui¬
dete pͥmum ip̃m mrẽm stepħm. de
qnͣto lapidum aceruo ascendit ad xp̃m.
quem ⁊ omnes sequunt᷑. anime iuste.
Quasi grex inquit caprarum. que as¬
cendunt de monte galaad: gestabant
thesaurum fidei. in uasis fictilib: s
sublimitas erat uircutis ddi. Ideo qͣsi
ascendentes dicunt᷑. quod eos ñ tam fre¬
magna. Quid hic eis animi. qui nec
unam ⁊ eam leuem ⁊ amicam p̾posito¬
rum increpationem sustinent: s ad
unum austerius u̾bum. totꝰ liquescit.
boni ꝓpositi quem sibi firmauerunt
rigor: Istorum tot suffulta ammi¬
nicłis cestimonia uix stare possunt:
illoꝵ tot rep̾ssa torm̃tis ub̃iꝰ eruꝑunt.
anñ qnͣtus numerus supplicioꝵ : tantꝰ
⁊ aceruus testimonioꝵ. Et si morte affec¬
ti totadie. ⁊ estimati sicut oues occisio¬
nis: in omnib tam̃ suꝑaueẽt. ⁊ uelud
suꝑ ascenderunt de monte galaad.
de acuo martyrii. Non enun de conser¬

Expanded text:
estimonia, id est martyria, qui pro fide Christi sanguinem fuderunt. Videte primum ipsum martyrem Stephanum de quanto lapidum acervo ascenderit ad Christum, quem et omnes sequuntur animae justae. Quasi grex, inquit, caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Gestabant thesaurum fidei in vasis fictilibus, sed sublimitas erat virtutis Dei. Ideo quasi ascendentes dicuntur, quod eos magna. Quid hic eis animi est, qui nec unam, et eam levem, et amicam praepositorum increpationem sustinent; sed ad unum austerius verbum totus liquescit boni propositi, quem sibi firmaverant, rigor? Istorum tot suffulta adminiculis testimonia vix stare possunt; 76 illorum tot repressa tormentis uberius eruperunt. An non quantus numerus suppliciorum, tantus et acervus testimoniorum? Etsi morte affecti tota die, et aestimati sicut oves occisionis, in omnibus tamen superaverunt, et velut superascenderunt de Galaad, de acervo martyrii. Non enim de conser
Abbreviated transcription (Latin):
odio habuit. S uehem̃tior xp̃i dilec¬
tio: motu timoris ñ eget in affectũ iꝰti¬
cie: Amor iste nicħ tam ueretur quan¬
tum offensam: s ꝓpt̾ offensam. ñ ꝓpt̾
penam. At istud quidem quam diu
inincerto humane res fluctuant:
⁊ñ est tuta laus hominis in uita ip¬
sius: At cum ad ueritatem pꝰ uitam
fu̾it introductus: huiꝰ modi de reliqͦ
cessabit metus: timori t̾cio faciens
locum qui pͥorib quidem succedat.
s nullicedat. ꝑmanet enim in scłm
scłi. Primus ergo timor metuit: ne
temeritatis offensas luat. Sods: ne
infirmitate offendat. Tercius quod
metuat ñ ht̃. Quid enim metirat.
completa felicitas: ⁊ consũmata ca¬
ritas: Timor hic: de plantario oritur
caritas. Non audeo dicere qd̃ caritas
est: nec tamen audeo negare. Quid i
nͥ amor eẽ conatur: qui tam nescit
affectum timoris: Quomͦ ñ amor: qͥ
iam pene timor ẽẽ desiit: Qua nam
eñĩ ratione timor. nil metuens : Ci¬

Expanded text:
odio habuit : sed vehementior Christi dilecodio habuit : sed vehementior Christi dilectio motu timoris non eget in affectum justitiae. Amor iste nihil tam veretur quantum offensam: sed propter offensam, non propter poenam. At istud quidem, quamdiu in incerto humanae res fluctuant, et non est tuta laus hominis in vita ipsius. At cum ad veritatem post vitam fuerit introductus, hujusmodi de reliquo metus cessabit, timori tertio faciens locum, qui prioribus quidem succedat, sed nulli cedat: permanet enim in saeculum saeculi. Primus ergo timor metuit ne temeritatis offensam luat: secundus, ne infirmitate offendat: tertius, quod metuat non habet. Quid enim metuat completa felicitas et consummata charitas? Timor hic de plantario oritur charitatis. Non audeo dicere quod charitas est, nec tamen audeo negare. Quid enim nisi amor esse conatur, qui jam nescit affectum timoris? quomodo non amor, qui jam pene timor esse desiit? quanam enim ratione timor nil metuens? Ti
Abbreviated transcription (Latin):
agit debet iusticie: nicħ in ea iu¬
ris relinquens timori: Quid ni :
auñ satis in se obtinet m̾̃iti ad om̃e
nob factus ẽ iusticia. Quid ergo xp̃e:
Non satis in se dotis ht̃ adplacendũ:
Alieno ergo ⁊ ip̃e ut placeat indiget
adiumento: Si ñ eius obtentu soliꝰ
optemperatur ip̃i. quomͦ erit eius
pfacta dilectio: Diligam de bone iħu.
diligam te uirtus mea: quem ñ
possum gratis diligere. nec possum
cam̃ satis diligere. Dirigantur in
de ex integro studia mea: nec alie¬
no deducantur.⁊ distrahant᷑ affectu.
Et quam exigua sunt. etiam cum
integra sunt inte studia ur̃a: Quo¬
mͦ ergo diminiam: quod cum ĩnte¬
grum ẽ. tam exile ẽ : Cotꝰ inte ds bone
ex desidio ferar: trahe me tiide inte ip¬
sum:̃ ut nullo indigeam timoris im¬
pulsu s ꝑfecta caritas usum eius ex¬
cludat. Quid gͥ: Non sunt metuenda
et̾na supplicia: Metuenda plane sunt:
⁊ cauenda. Nemo enim carnem suam

Expanded text:
agit debet justitiae, nihil in ea juagit debet justitiae, nihil in ea juris relinquens timori. Quidni? An non satis in se obtinet meriti ad omne nobis factus est justitia. Quid ergo? Christus non satis in se habet dotis ad placendum? Alieno ergo et ipse, ut placeat, indiget adjumento? Si non ejus obtentu solius obtemperatur ipsi, quomodo erit ejus perfecta dilectio? Diligam te, bone Jesu; diligam te, virtus mea, quem non possum gratis diligere, nec possum tamen satis diligere. Dirigantur in te ex integro studia mea, nec alieno deducantur et distrahantur affectu. At quam exigua sunt, etiam cum integra sunt, in te studia nostra! quomodo ergo diminuam, quod cum integrum est, tam exile est? Totus in te, Deus bone, ex desiderio ferar. Trahe me tu in te ipsum, ut nullo indigeam timoris impulsu, sed perfecta charitas usum ejus excludat. 7. Quid igitur? non sunt metuenda aeterna supplicia? Metuenda plane sunt, et cavenda. Nemo enim unquam carnem suam