comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posuit.  audiui unũ de scĩs lo¬
quent̾e ad alterũ ⁊ dicent̾ẽ usqͦ
iuge sacͥficium. ⁊ sc̃uariũ ⁊ fortitu¬
do conculcabit᷑᷑ Q respondit. usq
gressu antiochi in ierłm: usq ad
mundationẽ templi factã a uida
machabeo ꝑ successiones diei ⁊ no¬
ad eũ. ⁊ indicauit ei. ꝑhuiꝰmodi
uisiones sc̃oꝵ. ut ait iosephꝰ de¬
p̃hendit᷑ error epycureoꝵ. qͥ hc̃
mundũ sñ rectore ⁊ sñ cdi ꝓuiden¬
tia: casu ferri confirmañ.quia si
mundꝰ sñ p̾sule e̾ẽt: olim deꝑisset.
sic̃ nauis desolata rectore. nec se¬
cundũ ꝓphetias om̃ia ꝓueniress.
in damele. S ⁊ ieronimꝰ sextã eã¬

Expanded text:
loquentem ad alterum, et dicentem: Usquequo juge sacrificium, et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Qui respondit: Usquegressu Antiochi in Jerusalem, usque ad mundationem templi factam a Juda Machabaeo per successiones diei et noad eum, et indicavit ei. Et per hujusmodi visiones sanctorum, ut ait Josephus, deprehenditur error Epicureorum, qui hunc mundum sine rectore et sine Dei providentia casu ferri confirmant, quia si mundus sine praesule esset, olim deperisset, sicut navis desolata rectore, nec secundum prophetias omnia provenirent. sio Da
Abbreviated transcription (Latin):
sione me ẽe suꝑ portã ulay. se ẽ
ulay: nom̃ porte. uł lacꝰ an portã.
ss ecce: aries unꝰ stabat añ palu¬
dem. habens cornua excelsa. et
unũ excelsiꝰ alt̾o. atq succresceis.
hic ẽ cyrꝰ. potentior dario. s uen¬
tilabat cornib contͣ occidentem.
aquilonẽ. ⁊ meridiẽ.⁊ om̃s bestiȩ
ñ pota̾nt resistere ei. Hoc ad ip̃m
regnũ refert᷑ ñ ad ꝑsonã. Et ecce:
hyrcꝰ ueniebat ab occidente. ⁊ ñ
tangebat t̾rã. hic ẽ alexand̾. qͣi

Expanded text:
ne me esse super portam Ulai. » Et est Ulai nomen portae, vel lacus ante portam. « Et ecce aries unus stabat ante paludem habens cornua excelsa, et unum excelsius altero, atque succrescens; » hic est Cyrus potentior Dario « Et ventilabat cornibus contra occidentem, aquilonem et meridiem; et omnes bestiae non poterant resistere ei. » Hoc ad ipsum regnum refertur, non ad personam. « Et ecce hircus veniebat ab occidente, et non tangebat terram. » Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ad annũ.⁊ duos annos. ⁊ dimi¬
diũ anni. Hebreꝰ enĩ nomine
tẽꝑis significat annũ. ⁊ ꝑ nume¬
rũ pluralẽ: duos annos. Hebreꝰ
enĩ ht̃ dualẽ numerũ. sic̃ ⁊ grecͦ.
Breue erit tẽpꝰ hoc. S nͥ adbreui¬
ati eẽnt dies illi: ñ salua fieret
hebraice scͥpta in eo. Prece¬
dentes uͦ chaldaice. Anno t̾cio
balthasar: ego daniel erã in helã
regione. in susis. q̃ ẽ met᷑poł he¬

Expanded text:
ad annum, et duos annos, et dimidium anni. Hebraeus enim nomine temporis significat annum, et per numerum pluralem duos annos. Hebraeus enim habet dualem numerum, sicut et Graecus. Breve erit tempus hoc, sed nisi abbreviati essent illi, non salva fieret Hebraice scripta in eo, praecedentes vero Chaldaice. « Anno tertio Baltassar ego Daniel eram in Aelam regione, in Susis, » quae est metropolis Ae
Abbreviated transcription (Latin):
se dedit ei potestatẽ ⁊ honorem
⁊ regnũ sempit̾nũ. Cũq uidisset
ħ daniel accessit ad unũ de assi¬
stentib ⁊ querebat ueritatẽ. Qͥ
exposuit ei singła. hoc addens

Expanded text:
 dedit ei potestatem et honorem, et regnum sempiternum. » Cumque vidisset haec Daniel accessit ad unum de assistentibus, et quaerebat veritatem. Qui exposuit ei singula, haec addens
Abbreviated transcription (Latin):
olentiã ⁊ libidinis impatienciã.
qͥa leena semꝑ in coitũ gestit. Alaᷤᷤ
aquilȩ habuit. ꝓpt̾ longeuitatẽ.
Nam in scda etate inchoans sub
⁊ cor ei datũ ẽ: ad eiectionẽ nabu¬
chodonosor: respicit.⁊ restitutio¬
nẽ. Scda bestia: similis urso in

Expanded text:
s impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit. Alas aquilae habuit propter longaevitatem. Nam in secunda aetate inchoans sub et cor ei datum est, ad dejectionem Nabuchodonosor respicit, et restitutionem. « Secunda bestia simil
Abbreviated transcription (Latin):
guine humano ꝓiciens: insu¬
tando dix̃.Sacia te sanguine
que sitisti. Incidentia
N dieb cyri: septimꝰ rex roma¬
noꝵ: tarquinꝰ suꝑbꝰ. qͥ causa
tarquinii unioris filii sui: qui
lucreciã corruꝑat: a regno ẽ ex¬
pulsus. Hic gen̾a torm̃toꝵ ex¬
cogitauit. uincła. taureaᷤᷤ. fuste
lautumias. carces. cõpedes. ca¬
thenas. exilia. metalla De cã¬

Expanded text:
guine humano projiciens, insultando dixit: Satiare sanguine quem sitisti. Incidentia. In diebus Cyri septimus rex Romanorum Tarquinius Superbus, qui causa Tarquinii Junioris filii, sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsus est. Hic genera tormentorum excogitavit, vincula, taureas fustelautumias carceres compedes catenas exilia metalla.
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor. Tẽ pͥncipes t̾rȩ qui
impediebant hebreos. s. reube¬
tleem: quẽ iosephꝰ dic̃ scͥptorẽ
om̃iũ accroentiũ: ⁊ alii qͥ iudi¬
cabant syriã ⁊ phenic̃e: ⁊ om̃s
regiones ultͣ eufratẽ: sqͥpserutł
ierłm. urbẽ pessimã. ⁊ semꝑ regi¬
b ꝑsaꝵ rebellem. ⁊ tẽplũ ad si¬
militudinẽ castri. q̃ ob rebellio¬
nẽ pͥdẽ destructa fuerant. Quibꝰ
reedificatis statĩ negarent regi
t̾ͥbuta. ⁊ ãnonas. nec etrã pate̾t
regi tͣnsit᷑ in syriã. ħ aũt dicebatł̃
se cõmemorare ei: qͥa memores¬

Expanded text:
chodonosor. Tunc principes terrae, qui impediebant Hebraeos, scilicet Reudethleem, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoenicem, et omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, statim negarent regi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare ei, quia non immemores
Abbreviated transcription (Latin):
uxor ieroboã. Quare
te aliã simulas: uade.
⁊ dic ieroboã. ħ dicit
dñs. Gxaltauite de
medio ppłi. Tu autẽ
ꝓiecisti me post t̃gũ
tuũ. ⁊ fecisti tͥ dos ali¬
enos ⁊ conflatiles. Et
ego ꝑcutiã de ierobo¬
am:mingentẽ ad pa
sui uilitate negligen¬
da putant᷑. ⁊ dabo cadaua eoꝵ ca¬
nib ⁊ feris. Tu aũt reu̾te̾ ⁊ in intͦi¬
tu tuo moriet᷑ puer. qͥ solus de do¬
mo ieroboã inferet᷑ in sepulcͦ. Et
rediit mulier in thersã. ⁊ mortuꝰ
ẽ puer. ⁊ sepeliert̾ eũ. Reliqͣ iero

Expanded text:
Quare te aliam simulas. Vade, et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus: Exaltavi te de medio populi, tu autem projecisti me post tergum tuum, fecisti tibi deos alienos, et conflatiles, et ego percutiam de Jeroboam mingentem ad parsui vilitate negligenda putantur, « et dabo cadavera eorum canibus et feris. Tu autem, revertere, et in introitu tuo morietur puer, qui solus de domo Jeroboam inferetur in sepulcro. Et rediit mulier in Thersa, et mortuus est puer, sepelierunt eum. Reliqua vero
Abbreviated transcription (Latin):
circit̾ kłas septembris. Tc̃ enim
iuxta naturam t̾rȩ: pͥmũ post
messem pluuia descendit. Hanc
refphã qͥdã ñ bñ putant fuisse orphã
nurum noemi. Audiens aũt dauid
q̃ fecerat refpha: deposuit cos de
patibulis. & tollens ossa saul ⁊ io¬
natham de iabis galaad: ⁊ ossa
eoꝵ qui affixi fuerant: sepeliurt ea
in sepulchro cys patͥs eoꝵ. & facto:
reddidit d̃s ubtatem t̾rȩ. De .iiii.

Expanded text:
circiter Kalendas Septembris. Tunc enim, circiter Kalendas Septembris. Tunc enim, juxta naturam terrae, primum post messem pluvia descendit. Hanc Respham quidam non bene putant fuisse Orphan, nurum Noemi. Audiens autem David quae fecerat Respha, deposuit eos de patibulis, et tollens ossa Saul, et Jonathae de Jabis Galaad, et ossa eorum qui affixi fuerant, sepelivit eos in sepulcro Cys patris eorum. Quo facto reddidit Deus ubertatem terrae. CAP. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter saul ⁊ domum eiꝰ. qͥ occideis
gabaonitas qͣi ꝓ zelo filioꝵ isrł.
irritum fecãt iuram̃tum iosue
⁊ senioꝵ. & ait dauid ad gabao
mꝰ. ut ne unꝰ quidẽ residuus sit
de stirpe eiꝰ.S quia dauid hoc fa¬
cere ñ potãt. ꝓpt̾ iuramentũ qd
iurauerat ionathe:temꝑauert
peticionẽ dicentes. Dentur nobi ᷤᷤ¬
.uii. iuri de filiis eiꝰ. ut crucifiga¬
mꝰ eos dño. Peꝑcitꝙ rex mi phibo¬
sech filio ionathe ⁊ tradidit eis
duos filios saul: qͦs peꝑit ei res¬
pha. Isti adhuc pueri: cũ doech
occidert̃ sac̾dotes nobe. ⁊ postra
gabaonitas. Dedit etiã eis .u. filioᷤᷤ
micol adoptatos.s. qͦs genuerat
merob arrach. Gabaonite uͦ cruci¬
fixerunt eos. in dieb iessis pͥmȩ.
.i. incipiente messione ordei. In¬
duens aũt respha ciliciũ: substra¬
uit sͥ supͣ petram. cubans iuxta
eos die ac nocte: ut amoue̾t ab
eis aues ⁊ bestias. ab inicio messiᷤ.
donec stillaret aqͣ suꝑ eos .i. usꝙ¬

Expanded text:
 qui occidens Gabaonitas, quasi pro zelo filiorum Israel irritum fecerat juramentum Josue, et seniorum. Et ait David ad Gabaonmus, ut ne unus quidem residuus sit de stirpe ejus. » Sed quia David hoc facere non poterat propter juramentum, quod juraverat Jonathae, temperaverunt petitiones dicentes: « Dentur nobis septem viri de filiis ejus, ut crucifigamus eos Domino. Pepercitque rex Miphiboseth filio Jonathae, et tradidit eis duos filios Saul, quos peperit ei Respha. » Isti adhuc pueri cum Doeg occiderunt sacerdotes Nobe, et postea Gabaonitas. Dedit eis etiam quinque filios Michol adoptivos, quos genuerat Merob Hadrieli; Gabaonitae vero crucifixerunt eos in diebus messis primae, id est incipiente messione hordei. Induens autem Respha cilicium, substravit sibi supra petram, cubans juxta eos die ac nocte, ut amoveret ab eis aves et bestias, ab initio messis, donec stillaret aqua super eos, id es
Abbreviated transcription (Latin):
seruas legem in isrłitis. q̃ serua¬
ta ẽ in alienigenis: Postea legit
hebreꝰ qd int̾positum ẽ: ad cõm̃¬
dationẽ urbis: scđm pͥorem ex¬
positionem. Et respondit ioab
ad eam. Non quero eu̾t̾e urbẽ.
s sybam filium bocbri. qͥ leua¬
uit manum suã cont᷑ dauid. E
locuta ẽ mulier ciuib sapient᷑
Q abscisum caput sybe ꝓiecert
ad ioab. Tunc reu̾sus ẽ exercit᷑ in
ierłm ad regem. &s restituit rex
ioab suꝑ exercitum.⁊ alios mi¬
nisteriales in officiis suis sicut
supͣ. hoc addito: qd̾ adurã statuit
suꝑ tͥbuta colligenda.⁊ qd̾ hyram
factꝰ ẽ sacerdos daiud ꝓprꝰ. de .uii.

Expanded text:
servas legem in Israelitis, quae servata est in alienigenis? Postea legit Hebraeus, quod interpositum est ad commendationem urbis, secundum priorem expositionem. Et respondit Joab ad eam: « Non quaero evertere urbem, sed Sebam filium Bochri, qui levavit manum suam contra David. » Et locuta est mulier civibus sapienter. « Qui abscissum caput Sebae ad Joab. » Tunc reversus est exercitus in Jerusalem ad regem, et restituit rex Joab super exercitum, et alios ministeriales in officiis suis, sicut supra, hoc addito, quod Aduram statuit supra tributa colligenda, et quod Ira factus est sacerdos David proprius.
Abbreviated transcription (Latin):
at mortuũ in uia. Uir au̾t qͥdã
amouit eum in agrũ ⁊ oꝑuit
eum ne subsist̾e̾nt tͣnseuntes.
clamans: qd̾ iuste occisus ee̾t.
qd̾ in dolo morã fecãt redire ad
regem. Ioab uͦ cum exercitu obse.¬
dit sybam in abella: ⁊ moliebat᷑
destruere muros urbis. Et excla¬
mauit ad eum mulier sapiens
consilii ab antiqͦ. Quare queris
euertere matrem ciuitatũ isrł
Quare p̾cipitas hereditatẽ dñs:
Hebreꝰ non h̃t ꝓu̾bio ⁊ ẽ sensꝰ¬

Expanded text:
ad mortuum in via. Vir autem quidam ad mortuum in via. Vir autem quidam amovit eum in agrum, et operuit eum, ne subsisterent transeuntes, clamans quod juste occisus esset, qui in dolo moram faceret redire ad regem. Joab vero cum exercitu obsedit Sebam in Abela, et moliebatur destruere muros urbis, et exclamavit ad eum mulier sapiens consilii ab antiquo. « Quare quaeris evertere matrem civitatum Israel. Quare praecipitas haereditatem Domini. » Hebraeus non h
Abbreviated transcription (Latin):
De morte amase ⁊ sybe.
ex aũt .x. concubinas ad qͣs
ingressus fuerat absalon: reclu¬
sit in custodiã uiduitatis. nec ẽ
ingressus ad eas. E ait rex amase.
qͣi pͥncipi militiȩ. Congrega mͥ
uiros uida in diem t̾ciũ. Abiit
gͦ amasa ⁊ moratꝰ ẽ extͣ placitũ.
Et ait rex ad abysai. ñ ad ioab
quẽ iã amouãt a pͥncipatu. Tñ
iosephꝰ dicit: eũ dixisse ad ioab.
Tolle seruos dñi tui. ⁊ ꝑsequere
sybã ne effugiat nos. Et egressi
st̃ cum eo om̃s robusti. de ierłm
Et occurrit eis amasa rediens:
uixta lapidẽ grandẽ qͥ ẽ in gaba¬
or. Porro: io ab uestit᷑ erat tunica
stricta. Iosephꝰ tam̃ dicit: lorica.
& accinctꝰ erat gladio fabrefacto.
qͥ leui motu egredi potãt. E arte
quadã simulans qͣi cecidisset
gladiꝰ. ⁊ recepisset cum: dextera
manu tenuit mentũ amase
qͣi osculans eũ. ⁊ sinistra ꝑcussit
cum in lat̾e. ⁊ effudit es intesti¬
na. Ioab aũt ⁊ abysai ꝑsecuti st̃
sybã. ⁊ subsistebant uenienteᷤ

Expanded text:
De morte Amasae et Siba. Rex autem decem concubinas, ad quas ingressus fuerat Absalon, reclusit in custodia viduitatis, nec est ingressus ad eas . Et ait rex Amasae, qui erat princeps militiae: Congrega mihi viros Juda in tertium diem. Abiit ergo Amasa, et moratus est extra placitum. Et ait rex ad Abisai, non ad Joab, quem jam amoverat a principatu; tamen Josephus dicit eum dixisse ad Joab: « Tolle servos domini tui, et persequere Sebam, ne effugiat vos. » Et egressi sunt cum eo omnes robusti de Jerusalem; et occurrit ei Amasa residens juxta lapidem grandem, qui est in Gabaon. « Porro Joab vestitus erat tunica stricta! » Josephus tamen dicit lorica; « et accinctus erat gladio fabrefacto, qui levi motu egredi poterat. » Et arte quadam simulans, quasi cecidisset gladius, et « recepisset eum dextra manu, tenuit mentum Amasae, quasi osculans eum, et sinistra percussit eum in latere, et effudit ejus intestina. Joab autem, et Abisai persecuti sunt Sebam, et subsistebant venientes
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ei: misit ei iħm. ut dñs ga¬
lileȩ hominẽ galileũ uł absolue̾t
uł dãpnarit. & ido reconciliatꝰ
ẽ herodes pilato: suꝑ nece gali¬
leoꝵ quã p̃diximꝰ. & gauisus est
herodes. qͥa ex multo tẽꝑe cupie¬
rat iħm uid̾e̾. ⁊ signum ab eo ui¬
dere. Sac̾dotes aũt constant̾ accu¬
sabant iħm: coram herode. Qͥ cũ
int̾rogasset ih̃m in multis: nec
accepisset responsũ ab eo: sp̾uit
eum ⁊ illusit ei. estimans eũ fa¬
tuum. uł ñ sanȩ mentis & in sig¬
nũ illusionis: induit eum alba
ueste
in eo causam. ⁊ id̾o: correctũ fla¬
gellis dimitẽt. Turba aũt uni¬
uersa: clamauit. Crucifige eum.
Cumq pilatꝰ renuisset: accusabas

Expanded text:
isit ei Jesum, ut dominus Galilaeae hominem Galilaeum, vel absolveret, vel damnaret. Et ideo reconciliatus est Herodes Pilato, super nece Galilaeorum, quam praediximus. Et gavisus est Herodes, quia ex multo tempore cupierat Jesum videre, et signum ab eo videre. Sacerdotes autem constanter accusabant Jesum coram Herode. Qui cum interrogasset Jesum in multis, nec recepisset responsum ab eo, sprevit eum, et illusit ei, existimans eum fatuum, vel non sanae mentis. Et in signum illusionis induit eum alba veste.in eo causam, et ideo correctum flagellis dimitteret. Turba autem universa clamavit: « Crucifige eum . » Cumque Pilatus renuisset, accusabant
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ. Michi ñ loqueris: Nescis quia
potestatẽ habeo crucifig̾e te. ⁊ di¬
mitr̾e: Respondit iħc. Ñ haberes
potestatem in me ullam: nͥ data
st quia qͣi timore potestatis suꝑi¬
oris angebat᷑ pilatꝰ: dix̃ eum iħc
minꝰ peccare qͣm iudos. Cũꝙ pila¬
tus quereret dimitt̾e eum: cla¬
mabant iud̃. Si hunc dimitts.
ñ es amicꝰ cesaris. Om̃is qͥ se regẽ
facit: contͣdicit cesari Qd̃ pilatꝰ¬

Expanded text:
n loqueris, nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et dimittere? Respondit Jesus: Non haberes potestatem in me ullam, nisi datEt quia quasi timore potestatis superioris angebatur Pilatus, dixit eum Jesus, minus peccare, quam Judaeos. Cumque Pilatus quaereret dimittere eum, clamabant Judaei: « Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis qui se regem facit, contradicit Caesari.
Abbreviated transcription (Latin):
labit᷑. conspuet᷑. cruci¬
siget᷑. ⁊ tercia die resur¬
get. Qõ audientes filii
tebedei: putantes im¬
min̾e regnum iħ̃u in
isrł. suggesser̃t matͥ
suȩ: ut petẽt munus
sine nomine. auo con

Expanded text:
labitur, conspuetur, crucifigetur, et tertia die resurget. Quod audientes filii Zebedaei, putantes imminere regnum Jesu in Israel, suggesserunt matri suae, ut peteret ab eo munus sine nomine, quo con
Abbreviated transcription (Latin):
athenis tc̃ uigebat
studiũ. & cũ inqͥsis¬
sent phi causam te¬
nebraꝵ: nec inueni¬
rent: dix̃ dionisius
ariopagita. qͥa d̃s
naturȩ patiebatur.
& fecerunt ei aram.

Expanded text:
Athenis vigebat studium, et cum inquisiissent philosophi causam tenebrarum, nec invenirent, dixit Dionysius Areopagita quod Deus naturae patiebatur. Et fecerunt ei aram,
Abbreviated transcription (Latin):
ndelaꝵ: uͥ erant filii israel¬
igã sig lux erat: ita mͦ: qͣi
econt᷑: suꝑ filios
isrł erant tenebre.
aliis nationib lũ¬
ce fruentibus.

Expanded text:
n, ubi erant filii Israel, lux erat ita modo quasi econtrario super filios Israel erant tenebrae, aliis nationibus luce fruentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
eritis si ꝓuiditis uob̃ sine dolo: Mam¬
mona: lingua syra: diuitiȩ ⁊ mannon
sathanas: qui opib seducit. q̃ dicunt᷑
iniqͥtatis: quia de iniqͥtate colligi so¬
lent. Uñ uulgata sententia dicitur.
om̃is diues: aut iniquus: aut heres
iniqͥ̃. hoc qͥdam male intelligentes:
raptunt. ut bñ dispensent. S qͥ offert
sacrificiũ de substantia pauꝑis: id̾e
ẽ. acsi uictunet filiũ in conspectu pa¬
tͥs. uł potest sic exponi. qͥa dñs in hoc¬

Expanded text:
eritis, si provideritis vobis sine dolo. Mammona lingua Syra divitiae, et mammos Satanas, qui opibus seducit. Quae dicuntur iniquitatis, quia de iniquitate colligi solent. Unde vulgata sententia dicitur: Omnis dives, aut iniquus, aut haeres iniqui. Hoc quidam male intelligentes, rapiunt, ut bene dispensent. Sed qui offert sacrificium de substantia pauperis, idem facit, ac si victimet filium in conspectu patris.
Abbreviated transcription (Latin):
Uobis reseruate de reb ur̃is: ad solatiũ
uitȩ de suꝑfluo: facite uobis amicos.
Qdꝰ enĩ ultra necessaria uitȩ retinetur.
nec ꝓrimi necessitatib crogat᷑. pecu¬
nia est iniqͥtatis .i. contͣ eqͥtatẽ. In ea
enĩ ñ seruamꝰ eqͥtatẽ: quã ꝓrimo de¬
bemꝰ. que .s. sicut nos diligere tenem̾.

Expanded text:
obis reservate de rebus vestris ad solatium vitae. De superfluo facite vobis amicos. Quod enim ultra necessaria vitae retinetur, nec proximi necessitatibus erogatur, pecunia est iniquitatis, id est contra aequitatem. In ea enim non servamus aequitatem, quam proximo debemus, quem scilicet sicut nos d
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ: ⁊ qͣrta ⁊ qͥnta cilias intelligitur.
notat. Nulliꝰ enĩ uita: ibi breuior aut
t̾e. Int̾rogatio cur pares fecisset: ad fu
ne nobis gliticarent᷑. admirationem
rabolam: ait. Sic erunt nouissimi pri¬

Expanded text:
exta aetas, vel chilias intelligitur. tuitatem notat. Nullius enim vita ibi brevior aut tem. Interrogatio vero, cur pares fecisset in glorsine vobis glorificarentur. Admirationem rabolam ait: « Sic erunt novissimi pri
Abbreviated transcription (Latin):
rabolam de uillico iniqͥtatis. Et ẽ
uillic ꝓpͥe: uille custos. s hic accipit᷑.
ꝓ economo. Hic timens amoueri ⁊ eg̾e.
clanculo fecit miscdiam. cũ debitorib
dm̃i sui. ut cũ eiceret᷑: memores bñficii
reciꝑent eũ in domos suas.Et lauda¬
uit dñs uillicũ iniqͥtatis. ñ: qͥa inique.
s qͥa prudent᷑ egisset. Est enĩ pruden¬
tia: quedã sͥ in posterũ ꝓuidentia.⁊
ex hoc: qͣi a minori: intulit dñs. Sis¬

Expanded text:
rabolam de villico iniquitatis . Et est villicus propriae villae custos, sed hic accipitur pro oeconomo. Hic timens amoveri et egere, clanculo fecit misericordiam cum debitoribus domini sui, ut, cum ejiceretur, memores beneficiorum, reciperent eum in domus suas. Et laudavit Dominus villicum iniquitatis, non quia inique, sed quia prudenter egisset. Est enim prudentia, quaedam sibi in posterum providentia, et ex hoc quasi a minori intulit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ: qͥa fuit pͥma credendi uia. Ip̃e enĩ
primꝰ publice p̾dicauit unũ d̾m t̾m
ẽẽ. Hunc tñ locũ uocauit iob tene¬
bras. ꝓ tedio expectandi:. dicens. Et
in tenebris straui lectulũ meũ. Nota.
qd̾ diues dix̃ se cruciari in lingua .i.
ꝓ peccato linguȩ. qͥa epulones loqͣces
ẽẽ solent. Nec mirum: si aĩa tͣnslatẽ
dicat᷑ hab̾e mẽbra: cũ diuinitas eo¬
dẽ tropo ꝑ mebra distinguat᷑. fuert̾¬
tñ qͥ dic̾ent ⁊ angłos ⁊ aĩas corꝑa hab̾e
aeria.Alioqn:anime ignẽ urentem
ñ sentirent. qd̾ suꝑ genesim inuenies.
Alii dicunt. qd̃ ad sentiendã ustionẽ
ignis: ñ ẽ necesse habĩ corꝑa. Est enĩ
quedã sp̃es ignis. cui si imponas ma¬
nũ: ardorem senties: sine aliqͣ manus
am bonoꝵ ⁊ maloꝵ dissimilitudinẽ:¬
notat: post hanc uitã. Cũq diues ro¬
gart de mittendo lazaro ad fr̃s suo:¬
audiuit. Habent moysẽ ⁊ ꝓpħas. uñ¬

Expanded text:
pse enim primus publice praedicavit unum tantum Deum esse. Hunc locum vocavit Job tenebras, pro taedio exspectandi, dicens: « Et in tenebris stravi lectulum meum . » Nota quod dives dixit se cruciari in lingua, id est pro peccato linguae, quia epulones loquaces esse solent. Nec mirum si anima translative dicatur membra habere cum divinitas eodem tropo per membra distinguatur. Fueret angelos, et animas, corpora habere aerea. Alioquin animae ignem urentem non sentirent, quod super Genesim invenies. Alii dicunt, quod ad sentiendam ustionem ignis, non est necesse habere corpora, est enim quaedam species ignis cui si imponas manum, ardorem senties, sine aliqua laesiam bonorum et malorum, dissimilitudinem post hanc vitam notat. Cumque dives rogaret, de mittendo Lazaro ad fratres suoaudivit, habent Moysen et prophetas. Un
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa lex obseruatorib sius bona t̾rȩ
ꝓmutebat. Ip̃e aũt contͣ eoꝵ auari¬
ciam exẽplum eis ꝓposuit de diuite
purpurato⁊ epułone qͥ in inferno
cruciabat᷑: qͥa receꝑat inuita sua bo
aliquantã habens lucẽ. sine om̃i pe¬
na mat̾iali. in qͦ erant animȩ p̾dest¬

Expanded text:
servatoribus suis bona terrae promittebat. Ipse autem, contra eorum avaritiam, exemplum eis proposuit de divite purpurato, et epulone, qui in inferno cruciabatur, quia receperat in vita sua bonaliquantam habens lucem, sine omni poena materiali, in quo erant animae praedest
Abbreviated transcription (Latin):
ex se s in beelz ebub sanabat. Potꝰ
enĩ se sanaret. Demones sentien¬
tes uires suas fractas ẽẽ: hoc age¬
bant: ut descendẽt de cruce. Tr̃
in tobia suꝑ exent̾ationẽ piscis.
legit᷑ demonẽ stetisse suꝑ brachi¬
um crucis: ⁊ considerasse: an xp̃c
aliqͣm maculã peccati haberet.
tiam unꝰ de simul pendentib
blasphemabat eũ. Alt̾ incre¬
pans blasphemantẽ:ait. Mem̃to
mei dñe dũ ueni̾s in regnũ tuũ.
se audiuit a dño. Hodie mecũ
eris in paradiso. Ñ intellige: de
t̾reno. un expulsus ẽ adam. neq
de angłico. quia ad illũ: añ xp̃m
nemo ascendit. s in reqͥuie. qd̾ ẽ
ẽẽ cũ iħu. uł hodie eris mecũ. qd
ẽ ẽẽ in paradiso. forte fuit anima
huiꝰ: cũ anima xp̃i: in sinu abra¬
he. ⁊ cũ illo regressa. & qͥa ñ t̃ẽ pe¬
netͣuit latro cȩlos: etiã ex aliis lo
cis scͥpturaꝵ: errauerunt qͥdam.
dicentes: e̾e multa loca beatoꝵ:
p̃ter celum. paradisum .s. ade.

Expanded text:
ex se, sed in Beelzebub homines sanabat, potius enim se sanaret. Daemones enim sentientes vires suas fractas esse, haec agebant, ut descenderet de cruce. Tamen in Tobia super exenterationem piscis legitur, daemonem stetisse super brachium crucis, et considerasse, an Christus aliquam maculam peccati haberet. Etiam unus de simul pendentibus blasphemabat eum, alter autem increpans blasphemantem ait: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. » Et audivit a Domino: « Hodie mecum eris in paradiso . » Non intellige de terreno, unde expulsus est Adam, neque de angelico, quia ad illum ante Christum nemo ascendit, sed in requie quod est esse cum Jesu. Vel, hodie eris mecum, quod est esse in paradiso. Forte fuit anima ejus cum anima Christi in sinu Abrahae, et cum illa regressa. Et quia non tunc penetravit latro coelos, etiam ex aliis multis locis Scripturarum, erraverunt quidam putantes esse multa loca bonorum praeter coelum, paradisum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
erat in consutilis. reticulato oꝑe
facta.⁊ id̾o scurdi non poterat.
desuꝑ contexta ꝑ to
corrigiȩ in pelliciis. reticłato
esset. De titulo tri¬
& scripsit illum hebraice. grece.
⁊ latine. ut diu̾saꝵ linguaꝵ
homines qͥ conuenant ad diẽ
festum: legere possent. ⁊ intelli¬
gere. Utrum aũt pͥncipiũ tituli
scͥptum fuerit trib linguis: inc̾¬
sic ẽ scͥptꝰ. hebraice: malchꝰ uidoꝵ.
G̃rece: basileos oxomosoleon. lati¬
ne: rex confitentiũ. Crux autẽ
ñ habebat suꝑ lignũ tͣnsu̾sum
aliqͥd. habens formã thau .I. s pi¬
latus supposuit cauillã.⁊ tabulã
affixam ei. ⁊ in tabula: erat titu¬
in totidẽ diu̾sis gn̾ib. lignũ erec¬
tũ. transu̾sum. tabula supposita.
truncꝰ qͥdam: cui infixa erat crix.
qͥ in rupe defossus fuit. Inuenit᷑
enĩ lignũ dñice crucis ⁊ palmȩ.¬
⁊ cedri. Dixert aũt iudĩ pilato: ut
mutaret titulum ⁊ noluit. immo
confirmauit. dicens: qd̾ scͥpsi: scͥps.¬

Expanded text:
erat inconsutilis reticulato opere facta, et ideo scindi non poterat, desuper contexta per corrigiae in pelliciis, et sortitiII. De titulo triEt scripsit illum Hebraice, Graece et Latine, ut diversarum linguarum homines, qui convenerant ad diem festum, illum legere possent, et intelligere. Utrum autem principium tituli scriptum fuerit tribus linguis incesic est scriptus, Hebraice Malcus Judaeorum, Graece, Basileos exomosoleon sic , Latine Rex confitentium. Crux autem non habebat super lignum transversum aliquid, habens formam Tau. Sed Pilatus superposuit cavillam et tabulam affixam, et in tabula erat tituin totidem diversis generibus: lignum erectum, transversum, tabula superposita, truncus quidam, cui infixa erat crux, qui in rupe defossus fuit. Invenitur enim lignum Dominicae crucis, et palmae eet cedri. Dixerunt autem Judaei Pilato, ut mutaret titulum, et noluit, sed confirmavit dicens: « Quod scripsi, scrips
Abbreviated transcription (Latin):
dieb. Qd sic intelligñ¬
nuis celebrata ẽ dedi¬
sis: occurrit scenophegia. q̃ int̃po¬
sita ẽ .uii. dieb. Qua t̃minata: ite¬
rũ celebrata ẽ dedicatio ꝑ duoᷤᷤ di¬
es qͥ int̾missi fuerant.⁊ in die octa

Expanded text:
diebus: Quod sic intellignuis celebrata est dediadecima mensis, occurrit Scenopegia, quae interposita est septem diebus. Qua terminata iterum celebrata est dedicatio per duos dies, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cat᷑ ei. Scdo: cõmendat saulz
tum dilexerit eum. Nec obest:
si aliqͣndo pluralit̾: aliquando
singłarit̾: de eodem monte loqͥt᷑.
Est enĩ unꝰ mons: plures habeis
colles. uͥ legit᷑. montes gelboe
nec ros nec pluiia uement su¬
ꝑ uos: quidam dicunt: suꝑ te
sic legentes litt̾am. Montes gel¬
boe: subaudi: ue uob̃. Postea
inferunt. nec ros nec pluuia
ueniant suꝑ te. Montes hii ut
dicunt: prius uberrimi fuerał.
⁊ imp̾cat᷑ eis. ñ: ariditatẽ. s ste¬
rilitatẽ: qͣi aridi eent. uñ sub¬
dit. Neq sint suꝑ uos agri pͥmi

Expanded text:
catur ei; secundo commendat Saul etum dilexerit eum. Nec obest quod aliquando pluraliter aliquando singulariter de eodem monte loquitur. Est enim unus mons plures colles habens. Ubi legitur; « Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia veniat super vos. » Quidam dicunt « super te, » sic legentes litteram. « Montes Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non ariditatem, sed sterilitatem, quasi aridi essent. Unde subdidit. « Neque sint super vos
Abbreviated transcription (Latin):
in cacumine montis nec ante
nec post pluisse. s ꝑ maledicti o¬
nem: confirmatũ. Planxitq
dauid saulem: eo qd̾ ulit̃ inter¬
inchoat u̾sum ita. a sanguine
int̾fectoꝵ: ab adipe forcium:

Expanded text:
in cacumine montis, nec ante nec post pluisse, sed per maledictionem confirmatum. Planxitque David Saulem, eo quod viliter interinchoat versum ita: « A sanguine interfectorum, ab adipe fortium,
Abbreviated transcription (Latin):
egit. panẽ : carnes ñ comedens.¬
daniel. Et cũ it̾m regnasset: uo¬
luit danielẽ facere coheredem
ut patrũ relinquens heredita¬
tẽ: incͥcũcisoꝵ donis inheream.
Hic dic̃ iosephꝰ. qd̾ libros hebra¬
icos ip̃e in grecũ tͣnstuht eloqͥỹ.
E hic mutat daniel ordinẽ hy
biis hostiũ templũ belis magni¬
fice decorauit. ciuitatẽ reparas.
ita: ut nequaqͣm obsidentes ua¬
lerent fluuiũ conũtẽ. Paternis
regalib maiora suꝑaddidit.
ta q̃ lapides posuit grandes.
instar montis. ⁊ suꝑplantauit
arbores ⁊ ortũ: qͥ suspensilis di¬
cebat᷑. eo qd̾ uxor eiꝰ que in finib
medie nutrita fuerat: regionẽ
suã alonge uid̾e desideraret.
huiꝰ meminit megastenes in
libro indicoꝵ. ⁊ asserit eũ fortitu¬
dine ⁊ actuu̾ magnitudine her¬
culem tͣnscendisse. S ⁊ diocles
in libro colonioꝵ dic̃: qd̾ iste
nabuchodonosor obsedit tyrỹ

Expanded text:
ens.Danielis. Et cum iterum regnasset, voluit Danielem facere cohaeredem ut patrum relinquens haereditatem, incircumcisorum donis inhaeream. » Hic dicit Josephus quod libros Hebraicos ipse in Graecum transtulit eloquium. Et hic mutat Daniel ordinem hisbiis hostium templum Belis magnifice decoravit, civitatem reparans, ita ut nequaquam obsidentes valerent fluvium avertere, et paternis regalibus majora superaddidit, ta quae lapides posuit grandes instar montis, et superplantavit arbores, et hortum, qui suspensilis dicebatur, eo quod uxor ejus, qui in finibus Mediae nutrita fuerat, regionem suam a longe videre desideraret. Hujus meminit Megastenes in libro Judiciorum, et asserit eum fortitudine, et actuum magnitudine Herculem transcendisse. Sed et Diocles in libro Coloniorum dicit quod iste Nabuchodonosor obsedit Tyrum
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt᷑ suꝑ te: donec scias: qd̃
dominet᷑ excelsus suꝑ regnũ ho¬
minũ. & relinquet᷑ tibi germen
radicis. qͥa regnũ tuũ restituet᷑ tͥ
Qmobrem: audi consiliũ meũ.
Peccata tua elemosinis redime.
forsitan ignoscet t̾ d̃s̃. Factũ est
aũt post annũ: deambulabat
rex in aula⁊ loquebat᷑ in sprrity
elationis: dicens. Nonne ħ ẽ ba¬
bilon quã edificaui in robore
regni: ⁊ in gła decoris mei: Adhyc
erat sermo in ore eiꝰ ⁊ uox de celo
ruit. t̃ dicit᷑ nabuchodonosor.
regnũ tͣnsit a te.⁊ cũ feris habi¬
dñet᷑ excelsus in regnũ hominũ.
Gadem hora: ex hominib abiectꝰ
ẽ.⁊ fenũ ut bos comedit. donec
capilli eiꝰ canescentes: in similitu¬
dinẽ aquilaꝵ crescent. ⁊ ungues
eiꝰ qͣi ungues auiũ. Igit᷑ post dieᷤs
definitos a dño: ego nabuchodo¬
nosor leuaui oculos ad celũ. ⁊
sensus m̃s redditꝰ ẽ mͥ. & bñdixi
altissimo: cuiꝰ potestas sẽpit̾na.
⁊ ñ ẽ qͥ dicat ei: quare sic fecisti.

Expanded text:
tabuntur super te, « donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et relinquetur tibi germen radicis, quia regnum tuum restituetur tibi. Quamobrem audi consilium meum. Peccata tua eleemosynis redime; forsan ignoscet tibi Deus . » Factum est autem post annum, deambulabat rex in aula, et loquebatur in spiritu elationis, dicens: Nonne haec est Babylon, quam aedificavi in robore regni, et in gloria decoris mei? Adhuc erat sermo in ore ejus, vox de coelo ruit: Tibi dicitur Nabuchodonosor: Regnum transibit a te, et cum feris habidominetur Excelsus in regno hominum. » Eadem hora ex hominibus abjectus est, et fenum, ut bos comedit, donec capilli ejus canescentes in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus, quasi ungues avium. « Igitur post dies diffinitos a Domino ego Nabuchodonosor levavi oculos ad coelum, et sensus meus redditus est mihi, et benedixi Altissimo cui potestas sempiterna, et non est qui dicat ei: Quare sic fecisti?
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus in regno hominũ.⁊ cui
uoluerit dabit illud. Tc̃ daniel
tacit᷑ cogitabat: qͣi hora una
contͣbatus: qͥa mala portende¬
bant᷑ regi. ⁊ ait. Tu es rex arbor
illa qͥ inualuisti ⁊ potestas tua
in t̾minos t̾rȩ ⁊ audisti ꝑuigilẽ
sentenciã altissim suꝑ te. Ab
hominib eicient te.⁊ cũ feris e

Expanded text:
Excelsus in regno hominum, et cui voluerit dabit illud . Tunc Daniel tacitus cogitabat, quasi hora una conturbatus, quia mala portendebantur regi, et ait: « Tu es rex, arbor illa, qui invaluisti, et potestas tua in terminis terrae, et audisti per vigilem sententiam Altissimi super te. Ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
put ioachĩ regis uida: de carce̾
⁊ posuit thronũ eiͦ: suꝑ thronũ
regũ qͥ erant cũ eo inbabilone.
⁊ comedebat corã rege cunctis
dieb uite suȩ. & hanc fecit cũ
eo miscdiam: qͥa pat̾ eꝰ ñ serua¬
uerat ei fidẽ. Trad̃t tñ quidã. qd̾
eiulmoradach fr̃ minoris nabu¬
chodonosor. in dieb eiectionis
pat̾nȩ multa gessit unpie in t̾ra
⁊ patre restituto: accusatꝰ apud
eum missus ẽ in carcẽm uͥ erat¬
Cũq regnare cepisset.: eleuauit
ioachim quẽ sociũ habuerat in
carc̾e. Timensq ne resurgẽt pat̾
siuis: qͥ de bestia redierat in ho¬
minẽ: consuluit ioachĩ. Ad cuiꝰ
consiliũ: cadauer patͥs effossum
diuisit in trecentas partes. ⁊ de¬
dit eas tͦrentis uulturib. & ait
ad eũ ioachĩ. Ñ resurget pat̾ tu¬
us: nͥ redeant uultures in unũ.
hic habuit tres filios. egessariy.
⁊ nabar. qͥ balthasar cognoĩatꝰ ẽ
ad quẽ: post regna fratrũ regnũ

Expanded text:
achim, regis Juda de carcere, et posuit thronum ejus super thronum regum, qui erant cum eo in Babylone et comedebat coram rege cunctis diebus vitae suae, et hanc fecit cum eo misericordiam, quia pater ejus non servaverat ei fidem. Tradunt tamen quidam quod Evilmerodach frater minoris Nabuchodonosor, in diebus electionis paternae, multa egit impie in terra, et, patre restituto, accusatus apud eum, missus est in carcerem, ubi JoacCumque regnare coepisset, elevavit Joachim, quem socium habuerat in carcere, timensque ne resurgeret pater suus, qui de bestia redierat in hominem, consuluit Joachim. Ad cujus consilium cadaver patris sui effossum, divisit in trecentas partes, et dedit eas trecentis vulturibus. Et ait ad eum Joachim: « Non resurget pater tuus, nisi redeant vultures in unum. » Hic habuit tres filios Egessarium, et Nabar, qui Baltassar recognominatus est, ad quem post regna fra
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is caro. sẜ ecce: uigil ⁊ sc̃s de ce¬
lo descendit. ⁊ ait. Succidite ar¬
borem ⁊ ramos. ⁊ fructꝰ eiꝰ. ⁊ fugi¬
ant ex ea bestie ⁊ uolucres. Uerũ¬
tñ: germen ei in t̾ra sinite. ⁊ cũ
fens pars eꝰ: in herbis t̾re. Cor eiꝰ
ab humano cõmutet᷑. ⁊ cor fere

Expanded text:
omnis caro. Et ecce vigil, et sanctus de coeomnis caro. Et ecce vigil, et sanctus de coelo descendit, et ait: Succidite arborem, et ramos, et fructus ejus, et fugiant ex ea bestiae et volucres. Verumtamen germen ejus in terra sinite, et cum feris pars ejus in herbis terrae. Cor ejus ab
Abbreviated transcription (Latin):
test. Tẽ uocauit eos rex ⁊ egressi
st̃. st mirabant᷑ om̃s: qd̾ capillꝰ
eoꝵ ñ eẽt adustꝰ. nec etiã sarabal
edictum: ut qͥ blasfemiã loque¬
ret᷑ in d̾m eoꝵ ꝑiret.⁊ domꝰ eius
uastaret᷑. & restituit eis pͥncipa¬
equit᷑ t̾cia uisio danielis.¬
Quã ñ scͥpsit danel. s ẽ epła
regis: quã scͥpsit in unu̾so regno
suo ꝑostqͣm de bestia restitut᷑ ẽ
in hominẽ. ⁊ in regnũ. in qͣ p̃di¬
cauit mirabilia: q̃ fecãt ap̃ eũ
Ego nabuchodonosor florens ⁊
elatꝰ in suꝑbiã. somniũ uidi qd̾
ꝑt̾ruit me. ⁊ẜ conuocatis cun¬
ctis sapientib babilonis: solu¬
tionem eiꝰ ñ indicauert mͥ. do¬
nec ingressus ẽ collega daniel.
cui nom̃ balthasar. qͥ ht̃ sp̃m¬
stratũ meũ. ⁊ ecce. arbor in me¬
dio t̾re. cuiiͦ ꝓceritas usq ad celũ
⁊ aspetꝰ qus usꝙ ad t̾minos t̾rȩ
⁊ esca unu̾soꝵ in ea. Sub ea ha¬
bitabant ammalia ⁊ bestiȩ ⁊ in
ramis uolucres.⁊ ex ea uescebat᷑

Expanded text:
st. Tunc vocavit eos rex, et egressi sunt. Et mirabantur omnes quod capillus eorum non esset adustus, nec etiam saraballedictum, ut qui blasphemiam loqueretur in Deum eorum periret, et domus ejus vastaretur; et restituit eis principaIV. Tertia visio Danielisquam non scripsit Daniel, sed est epistola regis, quam non scripsit universo regno suo, postquam de bestia restitutus est in hominem et in regnum . In qua praedicavit mirabilia, quae fecerat apud eum « Ego Nabuchodonosor florens, et elatus in superbiam, somnium vidi, quod perterruit me, et, convocatis cunctis sapientibus Babylonis, solutionem ejus non indicaverunt mihi, donec ingressus est collega Daniel cui nomen Balthasar, qui habet spstratum meum, et ecce arbor in medio terrae, cujus proceritas, usque ad coelum, et aspectus ejus, usque ad terminos terrae, et esca universorum in ea; et sub ea habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus volucres, et ex ea vescebatur
Abbreviated transcription (Latin):
in anteriorib ⁊ in posterioribꝰ: leo.
scđm misteriũ tyrannoꝵ. qͥ in pͥ¬
ma etate uoluptatib dediti ⁊
ceruicosi: iugo belial subdunt᷑.
Infine uͦ: int̾ficiunt. diripiunł.
⁊ conculcant. Multi qͦq egredie¬
bant᷑ ⁊ uidebant eũ. Solus da¬
niel ñ egrediebat᷑. qͥa toto temꝑe
alienationis eiꝰ: orõni ꝑ eo uaca¬
bat. & ad p̃ces eiꝰ. anni.uii. qͦs do¬
ad cor hominis flebat. ⁊ suppli¬
cabat d̃o. adeo: qd̾ ex nimiis fle¬
tib. ut caro eiꝰ oculi facti erant.

Expanded text:
 in posterioribus leo, secundum mysterium tyrannorum, qui in prima aetate voluptatibus dediti, et cervicosi jugo Belial subduntur; in fine vero interficiunt, diripiunt, et conculcant. Multi quoque egrediebantur, et videbant eum, solus Daniel non egrediebatur, quia toto tempore alienationis ejus orationi pro eo vacabat, et ad preces ejus anni ad cor hominis flebat, et supplicabat Deo, adeo quod ex nimiis fletibus, ut caro oculi ejus facti erant;
Abbreviated transcription (Latin):
disti nos in manꝰ hostiũ. s in aĩa
contrita ⁊ sp̃u humilitatis susci¬
piam᷑ a te ⁊ sic̃ in holocaustum
pinguiũ. sic fiat sacͥficiũ nr̃m
hodie in conspectu tuo: ut pla¬
ceat tͥ. Tc̃ illi tres qͣiuno ore bñ¬
dicebant dm̃: dicentes. Bñditꝰ

Expanded text:
disti nos in manus hostium. Sed in animo contrito et spiritu humilitatis suscipiamur a te, et, sicut in holocaustum pinguium, sic fiat sacrificium nostrum hodie in conspectu tuo, ut placeat tibi. » Tunc illi tres quasi uno ore benedicebant Deum dicentes: « Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
ronimꝰ ñ legisse in
hebreo. S quia in
toto orbe disꝑsa erant: ueru añ
posito ea subiecit. ne apud ĩꝑitos
partẽ uoluminis iudet᷑ detrun¬
casse. Porro: fornax succensa erat
malleolis .i. sarmentis. ⁊ pice. ⁊ stu¬
storiaꝵ: qd̾ dam genꝰ fomitis ẽ ap̃¬
arefacta cũ amurca. Scđm pli¬
nium: in t̾ra babilonis fluit in
modũ bituminis. Et erupit
flamina ⁊ incendit qͦs repꝑit
iuxta fornacẽ de chaldeis. ⁊ effu¬
sa ẽ suꝑ fornacẽ: cubitis. xl.uiiii.¬

Expanded text:
ronymus non legisse in Hebraeo, sed quia in toto orbe dispersa erant, veru ante posito ea subjecit, ne apud imperitos partem voluminis videretur detruncasse. Porro fornax succensa erat malleolis, id est sarmentis, et pice, et stustoriographum, quoddam genus fomitis earefacta cum amurca, secundum Plinium in terra Babylonis fluit ad modum bituminis. « Et erupit flamma, et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaeis, et effusa est super fornacem cubitis quadragi
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt: in cãpo ꝑibolon. qd̾ int̾¬
pretat᷑: conclusum. Nam erecta
statua: cͥcũ sepiuit rex campum.
Et conuocauit rex om̃s pͥncipes
regionũ: ad dedicationẽ statuȩ.
⁊ preco clamabat ualent̾. In hora

Expanded text:
dicunt in campo Peribolom, quod interpretatur conclusum. Nam erecta statua circumsepivit rex campum, et convocavit rex omnes principes regionum ad dedicationem statuae, et praeco clamabat valenter: « In hora
Abbreviated transcription (Latin):
in eo: sac̾dotes ministraturi ab¬
luerent pedes ⁊ manꝰ. Qd̾ iosephꝰ
uocat: cantarũ ingentẽ. in scema¬
te hemisꝑii factũ. cuiꝰ latitudo:
.x. cubitoꝵ erat ꝑ diametrũ: a labio
usq ad labiũ. altitudo uͦ: erat.y.
cubitoꝵ. a labio .s. usꝙ ad fundũ.
Spissitudo uͦ: tͥum digitoꝵ. In su¬
ꝑiori parte adeo latũ erat: qd̾ re¬
sticła .xxx. cubitoꝵ cingebat illud
ꝑ cͥcurtũ. s paulatĩ in descensu
angustiꝰ fiebat. adeo: ut cͥca fun¬
dũ resticła .x. cubitoꝵ ambiret
illud. Supremũ eiꝰ labiũ repan¬
sũ erat ad modũ lilii. In laterib
aũt eiꝰ extͥnsecꝰ. duo ordines eraił
sculpturaꝵ histriataꝵ .i. historiaᷤ
aliqͣs habentiũ. Capiebat aũt
mensura tͥũ modioꝵ. eiꝰdẽ capa¬
citatis cuiꝰ ⁊ ephi. S batꝰ ẽ mensu¬
ra liqͥdoꝵ. Ephiuͦ: aridoꝵ. Porro:

Expanded text:
in eo sacerdotes ministraturi abin eo sacerdotes ministraturi abluerent pedes et manus. Quod Josephus vocat cantarum ingentem in schemate hemispherii factum, cujus latitudo decem cubitorum erat per diametrum, a labio usque ad labium. Altitudo vero eratcubitorum a labio, scilicet usque ad fundum, spissitudo vero erat tres digitorum. In superiori parte adeo latum erat, quod « resticula triginta cubitorum cingebat illud per circumitum, » sed paulatim in descensu angustius fiebat, adeo ut circa fundum resticula decem cubitorum ambiret illud. Supremum ejus labium repansum erat ad modum lilii. In lateribus autem ejus extrinsecus duo ordines erant sculpturarum historiarum, id est historias aliquas habentium. « Capiebat autemmensura trium modiorum, ejusdem capacitatis cujus, et ephi. Sed et batus est mensura
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iori erat altare ereũ. fa¬
ctum ex lapidib impolitis. cͥcũ¬
tectum ex om̃i parte ere. longe
maioris qͣntitatis: qͣm illud por¬
tatile. qd̾ factũ fuit in deserto.
.xx.cubitoꝵ. longitudinis. ⁊ to¬
nis. & erat sub eo: fouea grandiᷤ.
in ꝗͣ ꝑ foramen in medio altarisᷤ
positũ:cine̾s defluebant.⁊ san¬
guis qͥ ad crepidinẽ altaris fun¬
debat᷑. influebat in ea. Qñq uͦ
mundabat᷑ fouea. ꝑ fenestrã q̃
erat ad orientẽ. Altare uͦ qd̾ fe¬
cerat moyses. ꝓpt̾ reue̾ntiã sui
in aliqͣ parte atrii reseruatũ est.
qd̾ qͥdam tͣdunt ibi ꝑmansisse.
usq ad eu̾sionẽ tẽpli factã ꝑ ro¬
manos. Immo etiã postea: cum
gentiles habitauert ierlm: fecert̃
ex eo orologiũ sͥ. De loco uͦ huiꝰͦ al¬
taris: ⁊ qͦm ĩmolantes ad latꝰ eiꝰ
ĩmolarent corã dño: supͣ satis
dictũ ẽ. Porro: in eodẽ atͥo posuit
salomon: mare eneũ. fusile. qd̾
nos lauatoriũ dic̾e possumꝰ. ut

Expanded text:
interiori erat altare aereum, factum est lapidibus impolitis circumtectum ex ea parte aere longe majoris quantitatis quam illud portatile, quod factum fuit in deserto viginti cubitorum longitudinis, et to erat sub eo fovea grandis, in quam per foramen in medio altaris positum cineres defluebant, et sanguis qui ad crepidinem altaris fundebatur influebat in eam. Quandoque vero mundabatur fovea per fenestram, quae erat ad orientem. Altare vero, quod fecerat Moyses, propter reverentiam sui in aliqua parte atrii reservatum est. Quod quidam tradunt ibi permansisse, usque ad eversionem templi factam per Romanos. Imo etiam postea cum gentiles habitaverunt in Jerusalem fecerunt ex eo horologium sibi. De loco vero hujus altaris, et quomodo immolantes ad latus ejus immolarent coram Domino, supra satis dictum est. Porro in eodem atrio posuit Salomon mare aeneum fusile , quod nos lavatorium dicere possumus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
filius eiꝰ danꝰ. hic p̃fecit regionib
tͣns flum̃: saraballam de gn̾e cuthe¬
oꝵ ex quib samarite descendert̃.
Erat aũt iado fr̃ manasses. ad pon¬
tificatũ anbelans. ꝓpt̾ qd̾. ysachã
filiam saraballe dux̃ uxorẽ. Cũq
ministraret in sac̾dotio: indigna¬
ti st̃ ierosolumte. ⁊ iubebant eũ
recedere ab uxore. aut ñ intͦire in¬
sacrariũ. Itaq manasses cũ uxore
tͣnstulit se ad socerũ suũ. eͥ pollici¬
tꝰ ẽ: qd̾ edificaret ei tẽplũ instar ie¬
rosolimoꝵ suꝑ montẽ garium. s
hoc cũ sententia regis darii facien¬
dũ erat. Int̾m aũt: contͣdidit ei

Expanded text:
filius ejus Darius. Hic praefecit regionibus filius ejus Darius. Hic praefecit regionibus trans flumen Saraballam de genere Cuthaeorum, ex quibus Samaritae descenderunt. Erat autem Jaddo frater Manasses ad pontificatum anhelans, propter quod Isacham filiam Saraballae duxit uxorem. Cumque ministraret in sacerdotio, indignati sunt Jerosolymitae, et jubebant eum recedere ab uxore, aut non introire sanctuarium. Itaque Manasses cum uxore transtulit se ad socerum suum. Qui pollicitus est, ut aedificaret ei templum instar Jerosolymorum super montem Garizim, sed hoc cum sententia regis Darii faciendum erat. Interim autem condidit ei
Abbreviated transcription (Latin):
Erat aũt in ierłm summꝰ sac̾dos
ioħs. qͥ iude patͥ suo successerat.
Erat aũt frat̃ ioħis iħc. qͥ ad pon¬
tificatũ aspirabat.⁊ ꝓpt̾ea uago¬
si familiaritatẽ sͥ comꝑauit. Qua
confidentia iħc altercat᷑ in tẽplo
adu̾sus ioħm: adeo incitauit fra¬
trẽ. ut eũ int̾fice̾t. Uñ uagosus in¬
dignatꝰ: ascendit in ierłm. sumq
ꝓhiberent eũ ab ingressu templi
respondit. Mundior sũ ego cada¬
uere qͦ tẽplum ꝓphanastis. Eẜ in¬
gressus templũ spoliauit illud.
⁊ imposuit ministris tẽpli iterũ¬
tributa. ⁊ annonas anni septimi
a quib ꝑ int̾uentũ esdre absolu¬
necthanabo rege in ethiopiã pul¬
so in qͦ egyptioꝵ regnũ destructũ
ẽ. Idemochus apodasmo iudeoꝵ
capta: in hircaniã accolas tͣnsia¬
tos iuxta mare caspiũ collocauit.
miam. De dario filio arsami
ost ochum: regnauit filiꝰ eiͦ.
arsamꝰ. s mortuo ioħe in ie¬
tłm successit ei filiꝰ eiꝰ iadus in sa¬
cerdotiũ. Post arsamũ: regnauit

Expanded text:
Erat autem in Jerusalem summus sacerdos Joannes, qui Judae patri suo successerat. Erat autem frater Joannis Jesus, qui ad pontificatum aspirabat, et propterea Vagosi familiaritatem sibi comparavit. Qua confidentia Jesus altercatus in templo adversus Joannem adeo incitavit fratrem, ut eum interficeret. Unde Vagosus indignatus ascendit in Jerusalem. Cumque prohiberent eum ab ingressu templi, respondit: « Mundior ego sum cadavere, quo templum plus profanastis. Et ingressus in templum spoliavit illud. Et imposuit iterum ministris templi tributa, et annonas anni septimi, a quibus per interventum Esdrae absoluNethanabo rege in Aethiopiam pulso, in quo Aegyptiorum regnum destructum est. Idem Ochus Apodasmo Judaeorum capta, in Hircaniam accolas translatos, juxta mare Caspium collocavit. miam. CAP. III. De Dario filio Arsami. Post Ochum regnavit filius ejus Arsamus. Et mortuo Joanne in Jerusalem successit ei filius ejus Jaddus in sacerdotium. Post Arsamum regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. ⁊ duȩ oues.⁊ tc̃ ñ st̃ data eis:
ut deuorarent danielẽ. Frat
aũt abacuc ꝓpħa in iudea.qui
ferebat pulmentũ messoribus
& ait angłs ad eũ. fer prandiũ
in babilonẽ dameli: qui ẽ in
laculeonũ. Q respondit. Babi¬
lonẽ ñ uidi.⁊ lacũ nescio. Et
tulit eũ angłs capillo capitis
sui ⁊ posuit eũ suꝑ lacũ. & cla¬
mauit abacuc. Damel serue
di: tolle prandiũ qd̾ misit tͥ d̾s.¬

Expanded text:
t duae oves, et tunc non sunt data eis, ut devorarent Danielem. Erat autem Habacuc propheta in Judaea, qui ferebat pulmentum messoribus. Et ait angelus ad eum: Fer prandium in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Qui respondit: Babylonem non vidi, et locum nescio. Et tulit eum angelus capillo capitis sui, et posuit eum super lacum, et clamavit Habacuc: Daniel serve Dei, tolle prandium, quod misit t
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ escas. ⁊ claude hostiũ. et̃
signa anulo tuo. & nͥ inuenis
mane om̃ia tua comesta a bel:
moriam᷑. Et posuit rex cibos
ante bel. & daniel cribrauit
cine̾m ꝑ totũ paium̃tũ: corã
rege. & clausum ẽ ostiũ. ⁊ sig¬
natũ anulo regis. Sac̾dotes
aũt ingressi st̃ nocte uixta con¬
suetudinẽ suã. cũ uxorib ⁊ li¬
beris. ⁊ consũpser̃t om̃ia. feca̾nt

Expanded text:
 escas, et claude ostium, et signa annulo tuo, et nisi inveneris mane omnia comesta a Bel, moriamur. Et posuit rex cibos ante Bel. Et Daniel cribravit cinerem per totum pavimentum coram rege, et clausum est ostium, et signatum annulo regis. Sacerdotes autem ingressi sunt illa nocte, juxta consuetudinem suam, cum uxoribus, et liberis, et consumpserunt