comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑ collũ suꝑbia expͥmitur. ysaias ꝓpħa
testatur: qui ierłm filias redarguit di¬
cens. Ambulauerunt extento collo. In
collo gͦ leuiathan istiꝰ fortitudo demora¬
ri dr̃: ꝙ elationi illius etiã subiuncta
potentia suffragat᷑. Nam quicquid tc̃
suꝑbe extollitur: quicqͥd callide machi¬
natur: etiã cum uirtute potentiȩ scłaris
ex sequitur. Qđ daniel ꝓpħa intuens:
ait. Dolus in manu eiꝰ dirigetur. dolus
quippe inmanu eius ẽ. fraus inuirtute:
qr om̃e quod nequit̃ uol&. hoc ad tẽpus
exequi etiã fortit̾ potest. Dolꝰgͦ ĩmanu eiꝰ di¬
rigi dr̃: quia fraudis eiꝰ malitia. nulla dif¬
ficultate p̃peditur. Hoc enim leuiathan
iste uł uasa eius habere crebro ꝓpriũ so¬
lent: quod ad iniquitatis suȩ cumulũ ea
lecti. atq in desideriis illicitis ruunt: in
hoc plerũq diuini muneris manu reci¬
nentur. quod uoluntatis misere nullos

Expanded text:
enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quidquid callide machinatur, etiam cum virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta intuens, ait: Dolus in manu ejus dirigetur . Dolus quippe in manu ejus est fraus in virtute, quia omne quod nequiter vult, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum ea lecti, atque in desideriis illicitis ruunt, in hoc plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. Unde & extrema mundi atro
tiꝰ temptaturꝰ aggredit᷑: qr tanto fit fer¬
uentior ad seuitiam: quanto se uicinio¬
rem sentit ad pęnã. Considerat qͥppe qͦd
iuxta sit. ut licentiam nequissimȩ liber¬
tatis amittat: & quantũ breuitate tẽ¬
poris angustatur. tantũ multiplicitate
crudelitatis expanditur. sic̃ de illo uoce¬
qr descendit diabolus aduos. habens irã
magnam: sciens quod modicũ tempus
habet. Tunc gͦ in magnȩ irȩ feruorem
se dilatat: ne qui inbeatitud ine stare ñ
potuit. indampnationis suȩ foueam cũ
paucis ruat. Iunc quicquid nequiter ua¬
luerit. callidiꝰ exquirit: dc̃ ceruicẽ suꝑ¬
biȩ altiꝰ erigit: & ꝑdampnatũ illũ quẽ
gestat hominem. omẽ quod temporalit̃
preualet. nequit᷑ ostendit. Unde diuina
fortitudo. Quid enĩ collo leuiathan istiꝰ.
nisi elationis extensio designat᷑: qua
contra dm̃ se erigens cũ simulatione scĩ¬
tatis etiã tumore potestatis extollit᷑: qr

Expanded text:
gatur. Unde et extrgatur. Unde et extrcius tentaturus aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam . Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat; et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur. Iquia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod temporaliter praevalet nequiter ostendit. Unde et divina fortitudo. - Quid enim collo leviathan istius, nisi elationis extensio designatur? Qui contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis, etiam tumore potestatis extollitur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
uia ex hoc mundo cor¬
pus gerimus. uniuer¬
sitatis t̃minum ex ea
quȩ nossumꝰ parte
pensemꝰ. Citiꝰ qͥppe
qualis sit mundi fi¬
Onis agnoscimꝰ: sisol¬
li cite aspicimꝰ hoc
quod de mund&gestamꝰ. Etas & enĩ nr̃a
ꝑ iuueniles annos robustiꝰ uig&: inse¬
nili autẽ tẽpore crescentib morbis ex qͦ¬
quit᷑. Et dum diutius distenditur ut
subsistat: moriendi uice cotidie deficit
ꝑ momenta uiuendi. Ita etiã mundi tẽpꝰ
dum uenientib annis auget᷑. crescenti¬
bus malis afficitur: & unde ȩtatis aug¬
mentũ ꝑcipit: inde salutis dispendiũ
sentit. Tribulationes namq illi cũ tẽpori¬
b crescunt: & eo detrimenta uitȩ debi¬
lior tolerat: quo quasi ad uitã ꝓuectior
durat. Iotis enĩ contra illũ antiquus
hostis uirib soluitur: qui quãuis iam
nunc interiit ꝓ eo quod suꝑne condici¬
onis beatitudinẽ amisit: tunc tamen
pleniꝰ extinguitur: qͣn & a temptandi
licentia abstractus. ęt̾nis incendiis reli¬

Expanded text:
uia ex hoc mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternis incendiis reli
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ malicia diuina dispensatione restrin¬
gitur: ne ferire tantum m̃tes hominũ
quantũ appecit ꝑmittat᷑. Qđ gͦ hostis nr̃
& multũ potest & minꝰ ꝑcutit: eiꝰ gladiũ
pietas conditoris astringit: ut replicatꝰ
intra eiꝰ conscientiam lateat: & ultra ꝗͣ
desuꝑ iuste disponit᷑. se se in mortes homi¬
num eiꝰ malicia ñ extendat. Qđ igitur ad
multa fortit̃ p̃ualet: hoc de pͥncipio mag¬
nȩ conditionis podest. Quod uero aquib¬
dã uincitur: eiꝰ nimirũ gladiꝰ ab auctore
replicat᷑. Iste nanq uehemoth quia pͥn-¬
cipiũ uiarũ dei.ẽ. cũ contra sc̃m uirum
licentiã temptationis accepit. gentes Consil¬

Expanded text:
ejus malitia divina dispensatione restrinejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. Iste namque Behemoth, quia « principium viarum Dei est, » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movi
Abbreviated transcription (Latin):
surꝰ sit: si feriendo. illi parcere noluit.
quẽ creando gła tantȩ claritatis eleua¬
uit. Consider& gͦ hõ quid elatꝰ int̾ra me¬
reatur: si & p̃latꝰ angelis angelus in cȩ¬
lo ꝓsternitur. Unde & bene ꝑpropħam
dicit. Inebriatus ẽ. incȩlo gladiꝰ meus.
Acsi aꝑte dicer&. Qua ira feriã suꝑbos
t̃rȩ ꝑpendite: supsos etiã quos incȩlo iux¬
ta me condidi. ꝓ elationis uicio ꝑcutere
uirtutib auditis. tanta conditionis eiꝰ
magnitudine cognita. quis ñ in m̃sa
formidine corruat: quis ñ desꝑatioĩs
ꝑcussione succũbat: Sed quia elatio¬
nẽ nrãm ostensa hostis potentia repri¬
mit: etiam infirmitatẽ nr̃ãm dñs patefa¬
cta gr̃a suȩ dispensationis fouet. Unde
cum eũ principiũ uarũ suarũ dicer&:
um eiꝰ. Gladiꝰ qͥppe uehemoth istiꝰ: ipsa
nocendi malicia.ẽ. S ab eo a quo bonꝰ ꝑ
naturã factus ẽ. eiꝰ gladiꝰ applicatur: qͥa

Expanded text:
surus sit, si feriendo illi parcere noluit surus sit, si feriendo illi parcere noluit quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo prosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, um ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gens inmonte scõ dei: in mediolapidũ ig¬
nitorum ꝑfectꝰ ambulasti Cherub qͥppe
plenitudo scientiȩ interprȩtatur. Et ic¬
circo iste cherub dr̃: quia transcendisse
cunctos scientia ñ dubitatur. Qui in me¬
dio lapidum ignitorũ ꝑfectus ambula¬
uit: quia int̾ angłorũ corda caritatis
igne succensa. clarꝰ gła conditionis exti¬
uit. Quembene extentũ ac ꝓtegentẽ dic̃.
Omne enĩ quod extenti ꝓtegimꝰ. obũ¬
bramꝰ. Et quia cõparatione claritatis suȩ
obumbrasse cȩteroꝵ claritatẽ credit᷑
ipse extentus & ꝓtegens fuisse ꝑhibetur.
Reliquos enim quasi obumbrando oꝑuit:
qui eorũ magnitudinẽ excellentia maio¬
re transcendit. Qđ gͦ illic speciosus inmul¬
tis frondib. quod illic signaculũ simili-
tudinis. qd illic cherub. qđ illic ꝓtegers
co tam mira inquib fuit. & quȩ amisit
insinuat: ut t̾rito hõi ostendat. quidip¬
se si suꝑbiat. de elationis suȩ culpa pas¬

Expanded text:
gens in monte sancto Dei, et in medio lapidum iggens in monte sancto Dei, et in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti. Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcecunctos scientia non dubitatur, qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, qtudinis, quod illic Cherub, quod illic protegens co tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat ut territo homini ostendat quid ipse si superbiat de elationis suae culpa pas
Abbreviated transcription (Latin):
pidis indie conditionis suȩ foramina p̃pa¬
rata sunt : quia uidelic& capax caritatis
ẽ. conditus: quasi repleri uoluiss&. stan¬
tib angłis tanquã positis in regis orna-¬
mento lapidib potuiss& inherere. Si e¬
nim caritatis auro se se penetrabilẽ prȩ¬
buiss&: scĩs angłis sociatꝰ. in ornam̃to ut di¬
timꝰ regio. lapis fixus maner&. Habuit gͦ
lapis iste foramina: sed ꝑsuꝑbiȩ uicium.
caritatis auro non sunt repleta. Nam quia
iccirco ligantur auro. ne cadant: iccirco
ste cecidit: qr etiã ꝑforatꝰ manu artificis.
amoris uinculis ligari contẽpsit. Nunc
autẽ cȩteri lapides qui huic similit᷑ fue¬
rant ꝑforati. p enetrantes se inuicẽ. cari¬
iate ligati sunt: atq hoc inmunere. isto
cadente meruerunt: ut nequaꝗͣ iã de orna
mento regio cadendo soluantur. Huiꝰ pͥn-¬
cipatus celsitudinẽ adhuc isde ꝓpħa intu¬
ens ad iungit. Tu cherub extentus & ꝓte

Expanded text:
pidis in die conditionis suae foramina praepapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus, qua si repleri voluisset stantibus Angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus in ornamento ut diximus regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium, charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco ligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruemento regio cadendo solvantur. § 3. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem Propheta intuens adjungit: Tu Cherub extensus, et
Abbreviated transcription (Latin):
iaspis. chrisolitꝰ. & onix. & berillus. sapbyrꝰ.
carbunculus & smaragdus. Nouẽ dixit no
quia angłi. archangeli. chroni. dominati¬
ones. uirtutes. principatꝰ. potestates. che¬
rubin. atq seraphin. aꝑta narratione me¬
morantur: suꝑnorũ ciuiũ quantȩ sint
distinctiones ostenditur. Quib tam̃ uehe¬
moth iste oꝑtꝰ fuisse describitur: quia
eos quasi uestem ad ornamentũ suũ habu¬
it: quorũ dũ claritatẽ transcenderet. ex
eorũ comparatione clarior fuit. De cuiꝰ il¬
lic adhuc descriptione subiungit. Aurũ
apꝰ decoriꝰ tui extitit. & foramina tua indie qͣ
conditus es p̃parata sunt. Aurũ opus deco¬
tis eiꝰ extitit: quia sapientiȩ claritate can¬
duit. quambene creatꝰ accȩpit. Fora mina
uͦ iccirco in lapidib fiunt: ut uinculati
auro in ornam̃ti cõpositione iungantur
& nequaquã a se dissidant quos int̃ fusũ
aurũ repletis foraminib ligat. Huiꝰ gͦ la¬

Expanded text:
jaspis, chrysolitus, onyx et berillus, sapphirus, et jaspis, chrysolitus, onyx et berillus, sapphirus, et carbunculus, et smaragdus. Novem dixit genquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, Cherubim, atque seraphim aperta narratione memorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur, quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: « Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es praeparata sunt. » Aurum opus decoris ejus extitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit, foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur et nequaquam a se dissidant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo la
Abbreviated transcription (Latin):
attendit. Qui & iccirco peccans sine uenia
dampnatꝰ ẽ: quia magnꝰ sine cõparatiõe
fuerat creatꝰ. Hinc ei rursum ꝑ eundẽ ꝓpħã¬
dr̃. Tu signaculũ similitudinis. plenus sa¬
pientia. & ꝑfectus decore: in deliciis para¬
disi dei fuisti. Multa enĩ de eiꝰ magnitudine
locuturꝰ : primo uerbo cuncta cõplexusẽ.
Quid namq boni ñ habuit: si signaculum
dei similitudinis fuit: De sigillo qͥppe
anuli. talis si militudo imaginaliter ex¬
pͥmitur: quał insigillo eodem ẽentialiter
habetur. Et licae hõ ad similitudinem dei
creatus sit: angło tam̃ quasi maiꝰ aliquidtri¬
buens ñ eum ad similitudinẽ dei conditum
sed ipsum signaculũ dei similitudinis dicit.
ut quo subtilior.ẽ. innatura: eo in illum
similitudo dei pleniꝰ credatur exp̃ssa. hinc
est quod primatus eiꝰ potentiã adhuc insi¬
nuans isdem ꝓpħa subiungit. Om̃is lapis
p̃ciosus oꝑimentũ tuũ: sardiꝰ. & topanꝰ. &¬

Expanded text:
attendit. Qui et idcirco peccans sine venia attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem pr: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De signaculo al., sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius al., penitus credatur expressa. Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. quia nimirũ cũ cuncta creans ager&
hc̃ pͥmũ condidit. quem reliquis angłis
eminentiorẽ fecit huiꝰ primatꝰ eminen¬
tiam conspicit ꝓpħa cũ dicit. Cȩdri ñ fu¬
erunt altiores illo inparadyso dei÷ abie¬
tes ñ adęquauerunt sũmitatẽ eiꝰ: plata¬
ni ñ fuerunt. ȩquȩ frondib illiꝰ. Omne
lignũ paradisi dĩnẽ. assimilatũ illi & pui¬
chritudini eiꝰ: qm̃ speciosũ fȩcit eũ in multis
condensisq frondib. Qui nanq accipi incedriq
abietibus & platanis possunt. nisi illa uita¬
tum cȩlestiũ ꝓcere celsitudinis agmina ȩtns
lȩticiȩ uiriditate plantata: quȩ quãuis e¬
celsa sint condita. huic tam nec p̃lata sunt
nec ȩquata: Quispeciosus factꝰ in multis
condensisq frondib dr̃: quia p̃latum
cȩteris legionib tanta illũ species pul
multitudo decorauit. Ista arbor in parady¬
so dei tot quasi condensas frondes habuit.
quot subse positas suꝑnorũ sp̃uũ legiones

Expanded text:
dicitur, quia nimirum, quum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit Propheta, quum dicit: Cedri non fuerunt altiores in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non flatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanto illum species pulcmultitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones
Abbreviated transcription (Latin):
me rectũ sic̃ iob. sed sic̃ seruus meus iob¬
ut uidelie& inter positione seruitutis. dũ
eum quasi sub quadam peculiaritate cõ¬
memorat: cuncta quȩ indefensione sua
dixerat. quia ñ contumaci suꝑbia. s humi¬
li ueritate dix̃ ostendat. S ꝙr iustus ẽ. &¬

Expanded text:
dicitur sicut Job, sed sicut servus meus Job, licet in positione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixit, ostendit. Sed quid est
Abbreviated transcription (Latin):
nec ultra addas loqui.
ldẽ. tanto te ad disciplinã
patris ex hibe tacitum: quanto te ꝓspicis
ad bella hostis infirmũ. Dum gͦ me cor¬
ripiente ꝑcuteris: ut ȩquanimit᷑ feras.
hostem tuum ad memoriam reuoca: &
durũ non ȩstimas om̃e quod pateris. dũ
ert̾nis cruciatib ab int̾na passione libera¬
ris. Quia autẽ leuiathan iste de diuina
miscłia falsa sibi ꝓmissione blanditur:
pꝰquã t̾rorẽ fortitudinis eiꝰ intulit. & be¬
ati iob animũ in eiꝰ circũspectione cõ

Expanded text:
nec ultra addas loqui, nec ultra addas loqui, id est, tanto te ad disciplinam patris exhibe tacitum, quanto te prospicis ad bella hostis infirmum. Dum ergo me corripiente percuteris, ut aequanimiter feras, hostem tuum ad memoriam revoca, et durum non aestimes omne quod pateris, dum externis cruciatibus ab interna passione liberaris. Quia autem Leviathan iste de divina misericordia falsa sibi promissione blanditur, postquam terrorem fortitudinis ejus intulit, et beati Job animum in ejus circumsp
Abbreviated transcription (Latin):
iugo humanȩ c̃ditiõis att̾im᷑ ĩqͤrelã psilimꝰ. nimi¬
rũ qr minꝰ attendimꝰ qd̵ si nos nulla conditio secui
tutis oppͥmer&: fortasse menᷤ nr̃a multis ĩiqͥtatib
dimꝰ: ꝙ bella hostis callidi quã sint contͣ nos dura
atq intolerabilia ñ uidemꝰ Menti enĩ nr̃ȩ om̃e pon¬
dus uilescer&: siea qͤ se oppͥmere pot̾ant occulti
hat: & int̾ leuiathan istiꝰ tẽptam̃ta derelinqͥt:
Seuente tanto hoste qͦ ibimꝰ: si nullis aucto¬
ris nr̃i ꝓtectionib defendam᷑: Ea gͦ beatꝰ iob
culpȩ sibi consciꝰ ñ erat. & dura tam̃ flagella to¬
lerabat: ne fortasse inuicio murmuratiõis
contra te bellum consideras: quicqͥd
a me pateris non accusas. Si impe¬
tentem te aduersarii gladium prospi¬
cis: Flagellum patris nullatenus ꝑ¬
horrescis. Uides enĩ quali flagello
te ferio: sed intueri negligis a qual¬
co te hoste flagellando liberum
seruo. Memento ergo belli:

Expanded text:
jugo humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimijugo humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attenditutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus dura atque intolerabilia non videmus. Menti enim nostrae omne pondus vilesceret, si ea quae se opprimere poterant, occulti hat, et inter Leviathan istius nos tentamenta derelinquat? Saeviente tanto hoste quo ibimus, si nullis auctoris nostri protectionibus defendamur? Quia ergo beatus Job culpae sibi conscius non erat, et dura tamen flagella tolerabat, ne fortasse in vitio murmurationis contra te bellum consideras, quidquid a me pateris, non accusas. Si impetentem te adversarii gladium prospicis, flagellum patris nullatenus perhorrescis. Vides enim quali flagello te ferio, sed intueri negligis a quanto te hoste flagellando liberum servo. Memento ergo belli,
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ iudicem inquȩrelam ꝓsiliunt:
scilicet minꝰ ĩtuenteᷤ contͣ ꝗͣ fortẽ adu̾sariũ bellũ
ger̃t̃. Cuiꝰ si ĩtolerabileᷤᷤuire ᷤ sollicite attendent.
neqͦꝗͣ de his q ext̾iꝰ tolerant mͣmurareN .S idõui¬
dent᷑ nob hȩc gͣuia: qr bella occulti adu̾sarii nolumꝰ
pensare gͣuiora. A qͥbꝰ plerũq bellis ut diximꝰ dũ
flagellam̃ defendim᷑: dũ affligim᷑ occultam᷑. Caro
enĩ nr̃a priꝰꝗͣ resurrectioĩs incorruptiõe solidet᷑. si
nullo merore afficit᷑. ĩ tẽptatiõib effrenat᷑. Quis
autẽ nesciat. qͦd multo sit meliꝰ ardere flãma febri¬
ũ ꝗͣ igne uicioꝵ: Et tam̃ cũ febre corripim᷑. qr uici¬
oꝵ estũ qͥ occupare nospot̾at considerare negligi¬
mꝰ de ꝑcussione murmuramꝰ. Es nesciat. qͦd multo
sit meliꝰ duris inseruitio hõibꝰ subici: ꝗͣ blandienti¬
bꝰ dȩ monicis sp̃itibꝰ subdi: Et tam̃ cũ alto deiiudicio

Expanded text:
tentem judicem in querelam prosiliunt, tentem judicem in querelam prosiliunt, scilicet minus intuentes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si intolerabiles vires sollicitnequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversarii nolumus pensare graviora, a quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra priusquam resurrectionis incorrunullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo melius sit ardere flamma febrium quam igne vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui occupare nos poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis nesciat quod multo melius sit duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus 1099 daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen cum alto Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Alta dispensatio iudiciorũ dei. lccirco
sepe bene merentes famulos uł minis
impetit. uł flagellis p̃mit. uł quibdã
suꝑ impositis onerib grauat. uł labo¬
riosis occupationib implicat: quia
mira potentia prȩiud&. quod si quieti
ac liberi intranquillitate ꝑsisterent:
temptationes ferre aduersarii ñualen¬
tes. mentis ꝓstrati uulneribus iacerent.
Dumgͦ eos foris colerandis flagellis uł
onerib occupat: a suscipiendis intꝰ tẽp¬
tationũ iaculis occultat. Moris quippe
medicinalis.ẽ: ut sȩpe feruorem uiscerũ
inpruriginem cutis trahat. E plerũq
inde interiꝰ curat: unde exteriꝰ sauciat.
lta ñ nunquã diuinȩ dispensationis me¬
dicamine agitur. ut exteriorib dolorib
int̾nũ uulnꝰ adimat᷑: & flagellorũ secti¬
onib repellat᷑ ea quȩ occupare m̃tem
poterat interior putredo uiciorũ. Et ta¬
men sȩpe dum patentis culpȩ sibi con
borib depͥmuntur: contra iustũ atq om̃ipo¬

Expanded text:
alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impellit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homiboribus deprimuntur, contra justum atque omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
sũmoꝑ e est. quod obȩdientia aliq̃n si de
suo aliquid habeat nulla ẽ: aliq̃n aut̃
side suo aliquid ñ habeat minima. Nã
cũ huiꝰ mundi successus p̃cipit᷑. cũ lo¬
cus suꝑior imꝑatur: is qui adꝑcipien¬
da hec obȩdit. obȩdientiȩ sibi uirtutem
euacuat: si ad hȩc etiam ex ꝓpͥo desiderio
anhelat. Neq enim se sub obȩdientia di¬
rigit: qui ad ꝑcipienda huiꝰ uitȩ ꝓsꝑa.
libidim ꝓpriȩ ambitionis seruit. Rursũ
cum mundi despectus p̃cipit᷑. cum ꝓbra

Expanded text:
summopere est quod obedientia aliquando si de summopere est quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando si de suo aliquid non habeat, minima. Nam cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mu
Abbreviated transcription (Latin):
mi ꝑ obȩdientiam malũ fieri: aliqn autẽ
deb& ꝑ obȩdientiã bonũ quod agitur
int̾mitti. Neq enĩ mala in paradiso ar¬
bor extitit. quã dĩ homini ne conting̾et
inter dixit: s ut ꝑ melius obȩdientię
meritũ. homo bene conditꝰ crescero:
dignũ fuerat ut hc̃ etiã a bono ꝓhib̾et:
quatinꝰ tanto ueriꝰ hoc quod ager& uir
tus eẽt: quanto & abono cessans auctori
suo se subditũ humiliꝰ exhiberae. S no¬
tandũ quod illic dr̃. ex om̃i ligno para¬
disi edite: de ligno autẽ scientiȩ boni
& mali ne tetigeritis. Qui enĩ ab uno qͦ¬
lib& bono subiectos uetat. necesse.ẽ. ut
multa concedat: ne obȩdientis mens
funditꝰ intereat. si a bonis om̃ib pęnitꝰ
repulsa ieiunat. Om̃s autẽ paradisi
arbores ad ȩsũ dñs concessit. cũ ab una
ꝓhibuit: ut creaturã suã quã nolebat
extingui s ꝓuehi. tanto faciliꝰ ab una
restringer&: qͣnto ad cunctas latiꝰ relaxa¬
non nunqͣm uͦ iubent᷑ ad uersa: sciendũ

Expanded text:
obedientiam malum fieri. Aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit; sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanbono cessans auctori suo se subditum humilitas exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: « Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . » Qui enim a bono quolibet subjectos vetat, necesse est ut multa concedat ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunat. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cunctas latius relaxanonnunquam vero jubentur adversa, sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib ꝑsecutionũ tormenta conspi-¬
ciunt. Quidũ recte uiuunt. sepe ꝓbo
nis mala recipiunt: de tractionũ con-¬
tumelias equanimit̾ ferunt: ut siꝑse-¬
cutionis occasio suppetat: tanto illos
fortiores aꝑti hostes inueniant. qͣnto
eos extra ȩccłam falsorũ fr̃m iacula ñ ex-¬
pugnant. bIam qui abstatu patientiȩ añ
linguarũ uulnera corruit: ipse sibi testis
ẽ. q cont᷑ manifestȩ persecutionis gladi¬
os ñ subustit. Quia gͦ uir dei exercitatꝰ
presentibus contrauentura. & exercitatꝰ
minimis contramaiora nitit᷑: recte de
equo dictũ ẽ. quodbellũ ꝓcul odorat᷑.

Expanded text:
fidelibus persecutionum tormenta conspifidelibus persecutionum tormenta conspiciunt. Qui dum recte vivunt, saepe pro bonis mala recipiunt, detractionum contumelias aequanimiter ferunt, ut si persecutionis occasio suppetat, tanto illos fortiores aperti hostes inveniant, quanto eos et intra Ecclesiam falsorum fratrum jacula non expugnant. Nam qui a statu patientiae ante linguarum vulnera corruit, ipse sibi testis est quia contra manifestae persecutionis gladios non subsistit. Quia ergo vir Dei exercitatus praesentibus contra ventura, et exercitatus minimis contra majora nititur, recte de equo Dei dictum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sitate uincit᷑ : quanto contra illã p̃sci¬
endo paratus inuenit᷑. Sepe enĩ graue
timoris pondus usu leuigat᷑: sȩpe mors
ipsa sic̃ inopinata ꝑturbat: ita de libera¬
tione pręuenta lȩtificat. Unde & recte
bellũ. Ac si aꝑtiꝰ dicat᷑. lccirco quod lib&
certam̃ exuꝑat: quia mentẽ certamini
ante certam̃ parat. Bellũ qͥppe ꝓculodo¬
rari ẽ: aduersa quȩq longe adhuc po¬
sita cogitando p̃noscere: ne fortasse
ualeant imꝓuisa suꝑare. Hoc bellũ ꝓ¬
cul odorare discipulos paulus ad mo¬
nebat: cum dicer&. Uos m&& ipsos tẽp¬
tate: si estis infide. ipsi uos ꝓbate. Ac si
aꝑte preciꝑet dicens. ꝑsecutionũ cer¬
tamina ad mentẽ reducite: & cordis
ur̃i intima atq occulta pensantes. qua¬
les int̾ supplicia existere ualeatis in ue¬
nite. Hoc bellũ scĩ uiri ꝓcul odorant᷑
qñ & in pace uniuersał ȩxcłȩ positi. uł
heretioorũ bella. uel imminentia ab in¬

Expanded text:
sitate vincitur, quanto contra illam praescisitate vincitur, quanto contra illam praesciendo paratus invenitur. Saepe enim grave timoris pondus usu levigatur, saepe mors ipsa sicut inopinata perturbat, ita deliberatione praeventa laetificat. Unde et recte eatur. ---Ac si apertius dicatur: Idcirco quodlibet certamen exsuperat, quia mentem certamini ante certamen parat. Bellum quippe procul odorari est adversa quaeque longe adhuc posita cogitando praenoscere, ne fortasse valeant improvisa superare. Hoc bellum procul odorari discipulos Paulus admonebat, cum diceret: Vosmetipsos tentate si estis in fide, ipsi vos probate . Ac si aperte praeciperet, dicens: Persecutionum certamina ad mentem reducite, et cordis vestri intima atque occulta pensantes, quales inter supplicia existere valeatis invenite. Hoc bellum sancti viri procul odorantur, quando et in pace universalis Ecclesiae positi, vel haereticorum bella, vel imminentia ab in
Abbreviated transcription (Latin):
sire: & iccirco & confidendo quasi ambigit.¬
& quasi ambigendo confidit: & gauders
metuit. & metuens gaudet: quia scit qͥ
adbrauiũ quietis ñꝑueniat: nͥ hoc quod
inter iac&e cum labore transcendat. Sic nos
cum morbos a corpore repellere cupimꝰ.
tustes quidẽ amarũ purgationis poculũ
sumimꝰ: certi autẽ de subsequenti salute
gaudemꝰ. Quia enĩ ꝑueni re corpꝰ alit̃ ad
b&. Cunq amaritudini inesse uitã animꝰ
conspic: merore turbatꝰ hilarescit. Dicat᷑
S Ubiaudierit bueinã dicit uah: quia
prȩdicator fortis cognito certaminis nun¬
cio. & si ut homo ad iuim ꝑsecutionis
trepidat: ꝑspei tam̃ certitudinẽ. ad p̃¬
miũ remunerationis exultat. Sed ne¬
quaquã adhoc passionis bellũ incon-¬
cussus existeret: nisi eandẽ passionẽ in¬
tenta cogitatione meditando p̾uenir&.
Malum nanq quod consilio p̃uenit᷑.
decertanti contra se animo ex ratione
subicit᷑: quia tanto quisq minꝰ aduer¬

Expanded text:
sire. Et idcirco et confidendo quasi ambigit, etsire. Et idcirco et confidendo quasi ambigit, et quasi ambigendo confidit, et gaudens metuit, et metuens gaudet, quia scit quod ad bravium quietis non perveniat, nisi quod interjacet cum labore transcendat. Sic nos, cum morbos a corpore repellere cupimus, tristes quidem amarum purgationis poculum sumimus; certi autem de subsequenti salute gaudemus, quia enim pervenire corpus aliter ad . Cumque amaritudini inesse vitam animus conspicit, moerore turbatus hilarescit. Dicatur ergo: Ubi audierit buccinam, dicit Vah, quia praedicator fortis cognito certaminis nuntio, etsi ut homo ad vim persecutionis trepidat, per spei tamen certitudinem ad praemium remunerationis exsultat. Sed nequaquam ad hoc passionis bellum inconcussus existeret, nisi eamdem passionem intenta cogitatione meditando praeveniret. Malum namque quod consilio praevenitur, decertanti contra se animo ex ratione subjicitur, quia tanto quisque minus adver
Abbreviated transcription (Latin):
quod appetens quęrat. Uideamꝰ paulũ qͦ¬
modo am& quod refugit: quomͦ refu¬
giat quod amat. Ait enĩ. Desideriũ ha¬
sumus in hoc habitaculo ingemiscimꝰ gra¬
uati. eo quod nolumꝰ expoliari s suꝑ ue¬
stiri: ut absorbeat᷑ quod mortale. ẽ a ui¬
ta. Ecce & mori desiderat: & tam̃ carne
expoliari formidat. Curhoc: Quia & si
uictoria in ꝑpetuũ letificat: ipsa nichil
iuis uncat amor subsequentis muneris:
tangit tam̃ ñ sine merore animũ pulsus
doloris. Sicut enĩ uir fortis cũ uicino iã
belli certamine armis accingit᷑. palpitat¬
& festinat: tremit & seuit: quasi pauere
ꝑ pallorẽ cernit᷑. sed ꝑ irã uehement̾ ur¬
get᷑: itauir sc̃s cũ passioni ꝓpinquare
se conspicit: & naturȩ suȩ infirmitate
concutit᷑: & spei suȩ soliditate roborat᷑.
Et de uicina morte trepidat: & tam̃ qđ
moriendo ueriꝰ uiuat exultat. Ad regnũ
quippe ñ potest. nisi int̾posita morte tͣn¬

Expanded text:
quod appetens quaerat. 70. Paulus quod appetens quaerat. 70. Paulus omodo amet quod refugit, quomodo refugiat quod amat. Ait enim: « Desiderium hasumus in hoc habitaculo ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita . Ecce et mori desiderat, et tamen carne exspoliari formidat. Cur hoc? quia etsi victoria in perpetuum laetificat, ipsa nihilommvis vincat amor subsequentis muneris, tangit tamen non sine moerore animum pulsus doloris. Sicut enim vir fortis, cum vicino jam belli certamine armis accingitur, palpitat et festinat, tremit et saevit, quasi pavere per pallorem cernitur, sed per iram vehementer urgetur: ita vir sanctus, cum passioni se conspicit, et naturae suae infirmitate concutitur, et spei suae soliditate roboratur; et de vicina morte trepidat, et tamen quod moriendo verius vivat, exsultat, ad regnum quippe non potest nisi interposita morte tran
Abbreviated transcription (Latin):
ultationis.ẽ. Equus gͦ audita budina uah
dicit: quia fortis quisq predicator cũ cet¬
tam̃ passionis sibi ꝓpinquare considera:¬
de exercitio uirtutis exultat. Nec t̃ret᷑
pugne ꝑiculo: quia uictorie letat᷑ iriũ¬
pho. Equo itaq ẽ. uah dicere: predicato¬
ri scõ de uentura passione gaudere. S si
si discrim̃ mortis subire ꝓ dño letus qͣrt.
quid ẽ. quod ipsi fortissimo prȩdicatoriqͥ
ex robusto corde uirtutẽ trax̃ in nomine
petro ueritas dicit. cum senueris extendes
manꝰ tuas. & aliꝰ te cinget. & duc& quo ñ uis
Quomͦ de passione gaud&: qui cinctꝰ ab
alio. ire qͦ ducit᷑ ñ uolet: Sed si pensamꝰ
qualit̃ animꝰ appropinquante passiõe
& mortis mȩtu quatit᷑. & tam̃ de uent̾o
regni p̃mio letatur: intelligimꝰ quomͦ
głosi certaminis subire ꝑiculũ uolens no¬
lit: quia & in morte considerat quod co¬
lerans paueat: & infructu mortis aspic̃.

Expanded text:
sultationis est. Equus ergo, audita buccina, vah sultationis est. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia fortis quisque praedicator cum certamxercitio virtutis exsultat; nec terretur pugnae periculo, quia victoriae laetatur triumpho. 1028 Equo itaque est vah dicere, praedicatorem sanctum de ventura passione gaudere. Vet. si discrimen mortis subire pro Domino laetus quaerit, quid est quod ipsi fortissimo praedicatori, qui ex robusto corde virtutem traxit in nomine, Petro Veritas dixit: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis . Quomodo de passione gaudet, qui, cinctus ab alio, ire quo ducitur non volet? Sed si pensamus qualiter animus appropinquante passione et mortis metu qualitur, et tamen de venturo regni praemio laetatur, intelligimus quomodo gloriosi certaminis subire periculum volens nolit, quia et in morte considerat quod tolerans paveat, et in fructu mortis aspicit
Abbreviated transcription (Latin):
na: o quã dnãtrix patientia. Ad agen¬
dũ repulsione ꝓuocat᷑: ad prȩdicandã
salutẽ plagis erigit᷑. ad ꝓpellendã la¬
boris lassitudinem pęna refouet᷑. Quȩ
gͦ hc̃ aduersitas suꝑet: quẽ pęnafou&:
S equus dei ẽ: & pharetre sagittas de¬
spicit. quia maliciȩ consilia contẽ ꝑnit.
Uibratã hastã suꝑat: quia & contra aꝑte
ꝑsecutionis uulnera pectꝰ firmat. Opposi¬
tum clẏpeũ rumpit: quia disputatione
raesistentiũ ratiocinando subigit. Tertan
sorb&: quia peccatores in suo corpore exhe¬
tando conuertit. Clangorẽ bucinȩ sonart
non reputat: quia uocẽ quamlib&e t̾ribi¬
lis ꝓhibitionis calcat. Minꝰ ẽ. autẽ qd̾ ar̃
quia fortis ꝑseuerat in laborib: adhuc
quod maiꝰ est exultat aduersis Unde &¬
bili nil dicat᷑. Neq enĩ uah dicere bru¬
tum annal potest: sed dum asserit᷑ di¬
cere. q omĩno dicere non ual&: innui¬
tur quẽ design&r. Uah quippe: sermo ex¬

Expanded text:
na! O quam dominatrix patientia! Ad arguenna! O quam dominatrix patientia! Ad arguendum repulsione provocatur, ad praedicandam salutem plagis erigitur, ad propellendam laboris lassitudinem poena refovetur. Nulla ergo hunc adversitas superet, quem poena fovet? Sed equus iste Dei et pharetrae sagittas despicit, quia malitiae consilia contemnit; vibratam hastam superat, quia et contra apertae persecutionis vulnera pectus firmat; oppositum clypeum rumpit, quia disputationem resistentium ratiocinando subigit; terram sorbet, quia peccatores in suum corpus exhortando convertit; clangorem buccinae sonare non reputat, quia vocem quamlibet terribilis prohibitionis calcat. Minus est autem quod dicitur, quia fortis perseverat in laboribus, adhuc, quod majus est, exsultat in adversis. Unde bili nil dicatur. Neque enim vah dicere brutum animal potest; sed dum asseritur dicere quod omnino dicere non valet, innuitur quem designet. Vah quippe sermo ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicator egregiꝰ despectis potestatibus
scłi. nullos minarũ sonitꝰ ꝑtimescit. Ui
deamꝰ alium equũ dei quomodo terrã sor¬
beat: quomͦ nullus eũ cubȩ t̾ror attingat.
Scriptũ ẽ. Suꝑ uener̃ autẽ quidã ab an¬
tiochia & iconio iudei: & ꝑsuasis turbis
lapiclantes paulũ. traxerunt extra ciui¬
tatẽ ȩstimantes eũ mortuum ẽẽ. Circũ¬
dantibus autẽ eũ discipulis. surgens in¬
trauit inciuitatẽ: & posteã die ꝓfectꝰ. ẽ.
cum barnaba inderben. Cumq euange¬
lizassent ciuitati illi & docuissent mul¬
tos: reuersi sunt listrã & iconiũ & anti¬
ochiam: confirmantes animas discipu¬
tione sua non ual& mors ipsa phibere.
Ecce lapidib obruit᷑. nec tam̃ a uerita¬
tis sermone remouet᷑. Occidi potest: su¬
ꝑari ñ potest. Uelut extinctus extra
urbẽ ꝓicit᷑: s intra urbẽ die alio illesꝰ
predicator inuenitur. O quã fortis huic
uiro in est infirmitas: oquã uictrix pę¬

Expanded text:
dicator egregius despectis potestatibus dicator egregius despectis potestatibus saeculi, nullos minarum sonitus pertimescit. 68. Videamus alium equum Dei quomodo terram sorbeat, quomodo nullus eum tubae terror attingat . Scriptum est: Supervenerunt quidam ab Antiochia et Iconio Judaei: et persuasis turbis lapidantesque Paulum, traxerunt extra civitatem, existimantes eum mortuum esse. Circumdantibus autem eum discipulis, surgens intravit civitatem, et postera die profectus est cum Barnaba in Derben. Cumque evangelizassent civitati illi, et docuissent multos, reversi sunt Lystram, et Iconium, et Antiochiam, confirmantes animas disciputione sua non valet mors ipsa prohibere. Ecce lapidibus obruitur, nec tamen a veritatis sermone removetur. Occidi potest, superari non potest: velut exstinctus extra urbem projicitur, sed intra urbem die alio illaesus praedicator invenitur. O quam fortis huic viro inest infirmitas! O quam victrix poe
Abbreviated transcription (Latin):
peccanti homini dictũ ẽ. Terra es: & int̾¬
rã ibis. Tubȩ autẽ clangunt: cũ huiꝰ scłi
potestates loqui scõs terribilit̾ ꝓhibent.
Quia gͥ prȩdicator delo sc̃ĩ sp̃c inflãmatꝰ.
uel inter supplicia positꝰ. quos lib& pecca¬
tores ad se trahere ñdesistit: feruens ꝓ
culdubio t̾ram sorb&. Quia uͦ ꝑ secutorũ
minas minime formidat: clangorẽ tu¬
bȩ sonare ñreputat. Tuba enĩ quȩ dis¬
crimen belli denunciat: quid. ẽ. aliud
quã uox scłariũ potestatũ quȩ contẽp¬
ta resistentib mortis certam̃ parat: Hȩc
cum flagellatos apłos de deo loqͥ ꝓhibe¬
bant. sicut scriptũ ẽ. Cesis denunciauert̃:
ne loquerentur in nomine iħu. Sed uide¬
amus quomͦ equũ dei. clangor tube ñ
terreat. Ait petrꝰ. Obedire oportet deo:
magis quã hominib. Qui aliis quoq ꝑ¬
sequentib dicit. Non enim possumꝰ quȩ
uidimꝰ & audiuimꝰ: non loqui. Equus gͦ
clangorem tubȩ non metuit: quia pre¬

Expanded text:
peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Qui aliis quoque persequentibus dicit: Non enim possumus quae vidimus et audivimus, non loqui . Equus ergo Dei clangorem tubae non metuit, quia prae
Abbreviated transcription (Latin):
ne adhoc usq t̾ret᷑. ut taceat. Nec cedn:
dio: qr & siuiolenta illũ temptatio ꝑcu¬
tit: acura tam̃ ꝓximi ñ repellit. Unde
& paulus exemplũ nob̃ inuictȩ conuer¬
sationis insinuans. & quos abhoste gla¬
dios suscipiat. dicit: & qͦmͦ eisdẽ gladi¬
is ñcedat. ostendit. Omĩ enĩ iam carna¬
lis oꝑis pugna suꝑata. carnał tempta¬
tionis gladiũ ab hoste susceꝑat: qͥ dice
meis. Sed eidẽ gladio quẽ in se ui cert
etiam in aliis non cedebat: cũ ꝓfecto
ꝓximiᷤᷤ dicer&. Non regn& peccatum
in ur̃o mortali corpore: ad obȩdiendũ
desideriis eiꝰ. Et rursũ. Mortificate m̃

Expanded text:
ne ad hoc usque terretur ut taceat. Nec cedit ne ad hoc usque terretur ut taceat. Nec cedit gladio, quia etsi violenta illum tentatio percutit, a cura tamen proximi non repellit. Unde et Paulus exemplum nobis invictae conversationis insinuans, et quos ab hoste gladios suscipiat dicit, et quomodo eisdem gladiis non cedat ostendit. Omni enim jam carnalis operis pugna superata, carnalis tentationis gladium ab hoste susceperat, qui dimeis . Sed eidem gladio quem in se vicerat etiam in aliis non cedebat, cum profecto proximis diceret: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis e
Abbreviated transcription (Latin):
co in quo fumꝰ. ad locũ aliũ obiuã
hostib uenimꝰ: quando nr̃a cura
ordinate pꝰ posita. accessũ in mun-¬
dorũ spũum. a ꝓximi mente ꝓhibe¬
mꝰ. Unde fit płerũq ut hostes calli¬
di. militẽ dei iã etiã de intestino
bello uictorẽ. tanto de semoripso
t̾ribiliꝰ temptent: quanto illũ con¬
tra se &e in alieno corde p̃ualere
fortit᷑ uident: ut dũ illũ ad se tuendũ
reuocant: aliena corda liberiꝰ quȩ e¬
hortatione eiꝰ ꝓtegebant᷑ inuadant. su
eũ suꝑare ñ possunt: saltim octupar
conantur: quatinꝰ dũ miles dei dest
m&e ipso concutit᷑: ñ ipse. sed is quẽ de¬
fendere consueuerat. ꝑimat᷑. Sed mei
in deo immobilit̾ fixa. temptationum
spicula despicit: nec cuiꝰ lib& t̾roris
iacula ꝑtimescit. Suꝑnȩ enĩ gr̃ȩ frec
auxilio. sic uulnera infirmitatis suę
curat: ut aliena ñ deserat. Unde & be¬
ne de hoc equo subiungit᷑. Contẽpuit¬

Expanded text:
co in quo fuimus ad locum alium obviam co in quo fuimus ad locum alium obviam hostibus venimus, quando, nostra cura ordinate postposita, accessum immundorum spirituum a proximi mente prohibemus. Unde fit plerumque ut hostes callidi militem Dei jam de intestino bello victorem tanto de semetipso terribilius tentent, quanto illum contra se et in alieno corde praevalere fortiter vident; ut dum illum ad se tuendum revocant, aliena corda liberius quae exhortatione ejus protegebantur invadant. Cumque cum superare non possint, saltem occupare conantur; quancutitur, non ipse, sed is quem defendere consueverat perimatur. Sed mens in Deum immobiliter fixa tentationum spicula despicit, nec cujuslibet terroris jacula pertimescit. Supernae enim gratiae fretus auxilio, sic vulnera infirmitatis suae curat, ut aliena non deserat. Unde et bene de hoc equo subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi sub quȩdã arma se contegun:
ne in sua malicia a nob̾ nudi uide¬
antur. Quib armatis hostib in oc¬
ccursũ ꝑgimꝰ: quando eorũ insidias
longe prȩuidemꝰ. Effosa igit᷑ t̾ra. ar¬
matis hostib in occursũ ꝑgere. ẽ: edo¬
mita carnis suꝑbia. dolos in mundoꝵ
spirituũ mirabilit̃ explorare. Effosa
terra. armatis hostib in occursũ ꝑge¬
re. ẽ: de uicta carnali nequicia con¬
tra sp̃italia uicia certam̃ subire. Nlã
qui adhuc secũ eneruit̃ pugnat: fru¬
stra contra se bella extra posita susci¬
tat. Qui enĩ sem& ipsũ carnalib sub¬
iugat: qͦmͦ spĩtalib uiciis resultat:
Aut quomodo de labore ext̃ni certami¬
nis triumphare appetit: qui ad huc a-¬
pud sem&r ipsũ domestico libidinis
bello succumbit: Uel certe armatis
hostib in occursum ꝑgimꝰ : q̃n ꝑ ex
hortationis studiũ eorũ insidias & ĩ
alieno corde p̃uenimꝰ Quasi enĩ ex lo¬

Expanded text:
 quasi sub quibusdam armis se contegunt,  quasi sub quibusdam armis se contegunt, ne in sua malitia a nobis nudi videantur. Quibus armatis hostibus in occursum pergimus, quando eorum insidias longe praevidemus. Effossa igitur terra, armatis hostibus in occursum pergere, est, edomita carnis superbia, dolos immundorum spirituum mirabiliter explorare. Effossa terra armatis hostibus in occursum pergere, est devicta carnali nequitia contra spiritalia vitia certamen subire. Nam qui adhuc secum enerviter pugnat, frustra contra se bella extra posita suscitat. Qui enim semetipsum carnalibus subjugat, quomodo spiritalibus vitiis resultat? Aut quomodo de labore externi certaminis triumphare appetit, qui adhuc apud semetipsum domestico libidinis bello succumbit. Vet. XXIX. 79. Vel certe armatis hostibus in occursum pergimus, quando per exhortationis studium eorum insidias et in alieno corde praevenimus. Quasi enim 1032 ex lo
Abbreviated transcription (Latin):
ualent̃ repͥmit quod impugnat: au¬
dacter exultat de his quȩ in ȩt̾na pace
desiderat.Tantoq mens meliues
ad suꝑna appetenda com ponitur: qͣn¬
co ab illicitis artiꝰ corpꝰ edomat᷑. Un¬
de recte ꝑsalomonẽ dr̃. Diligent̾ ex¬
erce agrũ tuũ: ut pꝰea edifices domũ tuã.
Ile quippe bene mentis domũ ȩdificat.
quipriꝰ agrũ corporis abspinis uicioꝵ
purgat: ne si desideriorũ sentes incar¬
nis agro ꝑfici ant: intꝰ tota uirtutũ
fabrica fame boni crescente destrua-¬
tur. In ipso autẽ quisq belli certami¬
ne positꝰ. tanto subtiliꝰ fraudẽ hosti¬
ũ conspicit: quanto & districtiꝰ corpꝰ
ꝓpriũ quasi quendã hostiũ ad iutorẽ
prȩnit. Unde post contritionẽ corꝑis
post lȩticiã cordis: recte subiungit᷑. In
ti sunt : in mundi sp̃c innumeris con-¬
tra nos fraudib accincti. Qui cũ sua¬
dere nobis iniqua nequeunt: ea sub
uirtutũ speciȩ nr̃is obtutib oppont̃:¬

Expanded text:
valenter reprimit quod impugnat, auvalenter reprimit quod impugnat, audacter exsultat de his quae in aeterna pace desiderat; tantoque mens melius ad superna appetenda componitur, quanto ab illicitis arctius corpus edomatur. Unde recte per Salomonem dicitur: Diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Ille quippe bene mentis domum aedificat, qui prius agrum corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant, intus tota virtutum fabrica fame boni operis crescente destruatur. In ipso autem quisque belli certamine positus, tanto subtilius fraudem hostium conspicit, quanto et districtius corpus proprium quasi quemdam hostium adjutorem premit. Unde et post contritionem corporis, post laetitiam cordis recte subjungitur: ti sunt immundi spiritus, innumeris contra nos fraudibus accincti. Qui cum suadere nobis iniqua nequeunt, ea sub virtutum specie nostris obtutibus opponunt, et