comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non inunco parte superhumerclis ccurum in catera hra¬
cinethus in celic rursum clii atq calii colores fuerunt.
Sedomnes utiq colores peromnia cumipso ccuro fuere
contexti: qui cenimirum in actione sacerdotalinum quã
cliꝗua magnarum uirtutum ł adhorcm deb& in termit
in superna eretus: semper regnica elestis purpuraaduer¬
sus uitiorum bella magna nimis. Isemper cocco brstinato
gemine dilectionis flcmmeusssemperr&orta brsso
castigate carnis sacerdos. siue doctorum fidelium deb&¬
eẽ nitidus : Sumesq lapides duor onrchinos. & sculpes
incir nomina filiorum isrł vin omina in lapideuno et ui.
relique incltero iuxta ordinem naiuitatis eorum
opere scultoris. & celatura gemiarii sculpes eos nominib¬
filiorumisrł indusos auro atq circum dectos & pones in
utroq lacere superhumeralis memoriale filus isrłstres
obcausas caroni nomina patri arcbarum intersa crisi¬
cia semper in humeris sicut &iam inpectore portabat

Expanded text:
Non in una parte superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rursum alii atque alii colores fuerunt. Sed omnes colores utique per omnia cum auro ipso fuere contexti, quia nimirum in actione sacerdotali nunquam aliqua magnarum virtutum vel ad horam debet intermittiin superna erectus, semper regni coelestis purpura adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectionis flammeus, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium debesse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel. Sex nomina in lapide uno, et sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum, opere sculptoris, et coelatura gemmarii sculpes eos, nominibfiliorum Israel, inclusos auro atque circumdatos: et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis Israel. Tres ob causas Aaron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris sicut et in pectore portabat,
Abbreviated transcription (Latin):
copulentur. dumoninic q̃ foris bona monseramus. intus pa¬
no & simpliciintentionedo placendigerimus & hoo inutro¬
q: latere superhumercdis interaaduersa & prosperte con¬
cordi semper actione & cogitatione conditori nr̃o seruiamus
dererit namq: ora breuior latiorem adiscordante men¬
sura inunum redire nequeunt : sicum extrini ecus bona fa¬
cere pro a&erna raetributione cernuntur intentione
placendi hominib: in secr&om̃tis implicamhumaniq fa¬
uonis magisq quamuitae in ui sibilis praemia requirimus :
Ipscq textura & cuneta operis uccri&as. erit exiuro & hra¬

Expanded text:
copulentur: dum omnia qcopulentur: dum omnia qra et simplici intentione Deo placendi gerimus. Et hoc in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus. Ipsaque textura et cuncta operis varietas erit ex auro,
Abbreviated transcription (Latin):
oras iunctathabebit in utroq latere summitatum ut in unũ
redecent:: Dhoc insequentib itec dicitur: fecitigitur super¬
humetade deccuro hracinetho &purpura & pcculo post:
ducesq orter sibi inuicem copulatas mnutroq latere summi¬
tatum : ex quo ueri simile uid&ur quia plicata uestae conune¬
ta sibi fuerintoraeutriusq partis in utroq latere
cerursum usqdeorsum ĩtacutdimi diumuestis intuentium
oculis foris aepparer& dimidium uero cdiud interius late¬
r& sedorice utrorumq: coniuntae usq adextremosaen¬
gulos cedinferiora discenderent s nquoquid ediud nobis
Moꝵtrpicae intellegendum nisi ut cumbona foris operee proxi¬
mis ostendimũs. eacdem intus cortam dño integraseruem:
neum quam ł castitatem purcce cogitactionis minorpiae
actionis perfectiosequatur. ł perfectionem quae uid&ur
operis inperfectio mentis intentio expaerte solitaericm relin¬
quatur sed quas ducceorȩ superhumertlis sibu inuicem

Expanded text:
oras junctas habebit in utroque latere summitatum, ut in unum redeant. De hoc in sequentibus ita dicitur: Fecit igitur superhumerale de auro hyacintho et purpura. Et paulo post: Duas oras sibi invicem copulatas, in utroque latere summitatum. Ex quo verisimile videtur, quod applicatae vestes, conjunctae sibi fuerunt orae utriusque partis in utroque latere, a sursum usque deorsum, ita ut dimidium vestis intuendum oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sed orae utrorumque conjunctae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. In quo quid aliud nobis typice intelligendum est, nisi ut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servemus: ne unquam vel castitatem purae cogitationis minor piae actionis perfectio sequatur, vel profectionem quae videtur operis, imperfectioris mentis intentio ex parte solitariam relinquat. Sed quasi duae orae superhumeralis sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
atus intendentes quacsilucernece lucenti in celiginoso loco donc edies
Iuce tt delucifer oriactur in cordibus nrĩs: Bencenimndicitur
Et adolbit incencum supereo ccaron flagrans mane queendo
et ipon& lucerncr in cend& illuo. & qucendo collocet e ces cedues¬
pertum : nNcne &onim acaron incensum super altueri cdoleut
cũañs corde fidelium inhus queceiam intellegere uedent cered¬
ins ueritatis ad gratium comnpugationis inflammetui
incend& illud ceduesperũ quando conlocat lucernaes : cum et exus
gunt aedamorẽ eos caclestiũ ubiomnia scoretce pate fiunt in fornict :
flcegratq succue thrmicma c̃ums ubita compugoctione dicunitus
tecsti lacrimis solum acpracibi ucccare dulcebabent ꝓBene ccutemse

Expanded text:
nae lucenti in caliginoso loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus cestris . Bene ergo dicitur: Et adolebit incensum super eo Aaron suave fragrans, mane quando componet lucernas, incendet illud, et quando collocat eas ad vesperum. Mane etenim Aaron incensum super altari adolet, cum Dominus corda fidelium in his quae jam intelligere valent arcanis veritatis, ad gratiam compunctionis inflammat. Incendet illud et ad vesperum, quando collocat lucernas, cum etiam gunt, ad amorem eos coelestium, ubi omnia secreta patefiunt, informat. Fragratque suave thymiama, cum subita compunctione divinitus tacti lacrymis solum ac precibus vacare dulce habent. Bene autem se
Abbreviated transcription (Latin):
caritcer pocciens .e. benignee ẽ : unde &i ccmdñs dimittite
docens indandoneces scoria gratiam benignitctis: in uno
& ꝓximorum in commod afortiter fercmus ixcltero ut com.
laterc hacb& cltare : cũ ibi perfectionearitatis scĩ & sui con¬
ditoris honorłm & incurcẽ eetq obsequiũ accinguntur
ꝓximihisq: conuli sinmĩtantꝰ uectes inccurati ut altare por¬
t&ur cũ tades parcto m̃tis sidiu excipiunt clacris simapa
adacmorẽ repicntur &ernorum bonorum : nãquicita¬
les canimo acmerito ccelestib: adꝓpinquent: sequem tibus
qq̃ uerbis mrstice designant cũ dr̃
Ponesq: caltare contra
bat ipsum cacelum designat. cuius edita dñsuita morte
penetrauit ⁊ut sicut apost̃ cit utceparectnunc uultui di
ꝓ nobistatq cltare contrauelum qđ ante cdpens umẽ. cumon¬
nis iustorumintentio aedingressũ dir ecc . ẽ. regni caclestis: staa

Expanded text:
charitas patiens est, benigna est . Unde et Dominus, Dimittite,charitas patiens est, benigna est . Unde et Dominus, Dimittite,docens; in dando necessaria, gratiam benignitatis. In uno, ut proximorum incommoda fortiter feramus: in altero, ut commlatera habet altare, cum biformi perfectione charitatis sancti, et in sui Conditoris honorem, et in curam atque obsequium accinguntur proximi. Hisque annulis immittuntur vectes inaurati, ut altare portetur, cum tales parato mentis sinu excipiunt clarissima praead amorem rapiantur aeternorum bonorum. Nam quod tales animo et merito coelestibus appropinquent, sequentibus quoque verbis mystice designatur, cum dicitur: Ponesque altare contra bat, ipsum coelum designat, cujus adyta Dominus devicta morte penetravit, ut sicut Apostolus ait, appareat nunc vultui Dei pro nobis. Statque altare contra velum quod ante arcam appensum est, cum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mum huiusuitae cotidicnis bonorum operum ꝓfectib: caeles¬
tem feruntur adpatriam ⁊ Verum qui a ibi mani feste
quet tuor circuli fieri. duo uidelic& in latereuno & duo incad¬
tero pracecipiuntꝰ hic cutẽ taccito numero quaterncrioduo
cnuli persingula latera fiunt p̃ro certo ibi cpertius euan¬
rii spiritais qđ addi lectionem di & proximi sumineceres¬
picice in espersingula & enim latera aulisccureis. circũ¬
dectur cltare: quicccor electorum hinc & inde dĩ acproxi¬
mi dilectione confirmaatꝰ : q̃ bene cnulis comparatꝰ. qui coeuco¬
cuata ixfine proph&ia. destrusta sacientia cessecntib:
distinguit s cccritas qui ppedĩ pers inceritatem fider acie¬
tec munditicm ꝑficitur sinefide enim in possibilis. ẽ
plocceređo fides sin eo perib: mortua ẽ : qđ utrũq uno
uersiculo ꝓph&a conplectitur dicens iustus acutem meus
exfideuiuit ⁊ apte insinuaens quodita solum quisq cedui¬
tamuenturus ẽ. si o pera iustitiae cum fide ueritatis haebu¬

Expanded text:
mum hujus vitae quotidianis bonorum operum profectibus coelestem feruntur ad patriam. Verum quia ibi manifeste quatuor circuli fieri, duo videlicet in latere uno, et duo in altero praecipiuntur, hic autem tacito numero quaternario duo annuli per singula latera fiunt: pro certo ibi apertius evanrii spiritualis, quod ad dilectionem Dei et proximi summe respiciat, inest. Per singula etenim latera annulis aureis circumdatur altare; quia cor electorum hinc et inde Dei ac proximi dilectione confirmatur. Quae bene annulis comparatur, quia evacuata in fine prophetia, destructa scientia, cessantibus distinguitur. Charitas quippe Dei per sinceritatem fidei ac vitae munditiam perficitur ; sine fide enim impossibile est placere Deo, et fides sine operibus mortua est . Quod utrumque uno versiculo propheta complectitur dicens: Justus autem in fide sua vivit ; aperte insinuans quod ita solum quisque ad vitam venturus est, si opera justitiae cum fide veritatis habu
Abbreviated transcription (Latin):
offer&is supereo dmmiama compositionis clterius : Ins equentibus
huius uoluminis equib: ccromectib: hoc hymiamao componidebue
nominctĩ designectur. stacte uidelic& & onraae galbane boni
ris & ture luci dissimo q̃ cuna ad significationem &ernoro
ferendũ suꝑ celtari ccureo thrmiama compositionis clter
qđ pseius sit qđq se daturum eẽ ꝓmisit: ncdiuo de illo ero
quã qđ ips edocuit debemus : ñ e offerenda super couictiman
lihec libanda haec & enĩ om̃a adalaee exterius pertinent : q̃ inci¬
pientium &in profectu adhuc positorum uitcmdesignant stam

Expanded text:
offeretis super eo thymiama compositionis alterius. In sequentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus hoc thymiama componi debuerit, nominatim designatur: stacte videlicet et onycha, galliano boni odoris et thure lucidissimo, quae cuncta ad significationem aeternorum ferendum super altari aureo thymiama compositionis alteriuquod ipse jussit, quodque se daturum esse promisit, nec aliud de illo credere quam quod ipse docuit debemus. Non est offerenda super eo victima, nec liba libanda. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
dite sufficimus icc quasundie conpicimus s inquib cũq ecutratio humco
derict sed sola nobis acuctoritees scripturae s aergce sequendee
Iilio ueluo in nocte ocul ͣ s nr̃i intelletus cedigat sed lucerm̃ uer¬
nidi padis nros neforte offendaent cetq ecuiec ueriitis ex orbitent
idiuuct ÷ hic & enimp&rus descc eramento dominicae fideila

Expanded text:
cere sufficimus, jam quasi in die conspicimus. In quibuscunque autem ratio humana cere sufficimus, jam quasi in die conspicimus. In quibuscunque autem ratio humana deficit, sed sola nobis auctoritas Scripturae sequenda est, illic velut in nocte oculus nostri intellectus caligat. Sed lucerna verbi Dei pedes nostros, ne forte offendant, atque a via veritatis exorbitent, adjuvat. Hinc etenim Petrus de sacramento dominicae fid
Abbreviated transcription (Latin):
c& dnm̃ seduatorem & nrtc̃e qq̃ ordinis sacerdoter derignats cẽdo¬
leut ccaronin hoc cltceri incensũ suacue flagrans mane : cũ łdñs
ipse inlustracta fideliũ corda nouo succe grectioe iubare cddulce¬
dinem orcet̃ instigat ł pacrticipes scocerdotii illius sccedulcȩ exor¬
tactione fideles codd ep̃candũ faciẽ sui conditoris excitcerit: incendit
ccutuem thrinicoma sacerdos non solummane sed& ues pere᷑ sMaene
& enim thimicma incenditq̃: utin principio omnisboni qđ dõ inspuren
te fcccere disposuimus: illits ccuxilium quoperficicmus in uocemus:
cc duesporum uero ut cũbene coepta complemus illi cequo accepimus
prohis q̃domauit graticrum uoteor eddamurł certequic manȩ inor¬
ptuiole clcer comnia circum quaq uidemus sulespereccutem super¬
ueniente dubio uisu cccligamus: ĩ deoq lumine lucernace utui decems
quolumus indigemur : iVlacredemptoris nr̃i s eo eram̃ta si uedicte
q̃liquido & item iuxt cordinem humanerationis ꝓmodulo nr̃o dinos¬

Expanded text:
atorem, et nostri quoque ordinis sacerdotes designat: adolebit Aaron in hoc altari incensum suave fragrans mane, cum vel Dominus ipse illustrata fidelium corda, novo gratiae suae jubare ad dulcedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles ad deprecandam faciem sui Conditoris excitant. Incendit autem thymiama sacerdos non solum mane, sed et vespere. Mane etenim thymiama incenditur, ut in principio omnis boni, quod inspirante Deo facere disponimus, illius auxilium, quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complemus, illi a quo accepimus, pro his quae donavit gratiarum vota reddamus. Vel certe, quia mane et orto sole, clare omnia circumquaque videmus; vespere autem superveniente, dubio visu caligamus. Ideoque lumine lucernae, ut videamus quae volumus, indigemus. Illa Redemptoris nostri sacramenta, sive dicta, quae liquido etiam juxta ordinem humanae rationis pro modulo nostro dignos
Abbreviated transcription (Latin):
oestit aditorisi cedsuscipienda nimirum denrtnic mete pera
pceri&es : cumecedem gratico dominice dilationis perholuse son
rus operca dilactut : deccurcentur & cormuco c̃umipsu fiducii for¬
tttuidinis iustorum qu&c ceduersarios ueritatis siueperpacientic̃
fortiter ferre seu sapienticm prudent̃ refellere łcorrigete
didicer̃ internae lucis inomnib: fulgore corruscant : & qnmnteeles
iure dicere possunt Bonum certam̃ certeui cursum consũ ma¬
ui fidẽ seruccui dereliquor eposita ẽ. mihi coronc iustiticce r̃ ectẽ¬
sub dit Paciorq coronã ccuream pergyrum: corona & enim
iorco lec ꝑgrrum fit altari thrmi matis. Cum scĩ probonis
q̃ seegisse meminerunt. praemia postulant aẽna, & benepgn
rũ clteotis corona fit u tomnice q̃ feccere cad esti mercent

Expanded text:
o erat altaris, ad suscipienda nimirum thymiamata parata; o erat altaris, ad suscipienda nimirum thymiamata parata; parietes, cum eadem gratia Dominicae dilectionis per bon cornua, cum ipsa fiducia fortitudinis justorum, qua adversarios veritatis, sive per patientiam fortiter ferre, seu per sapientiam prudenter refellere, vel corrigere didicerunt, internae lucis in omnibus fulgore coruscat. Et quoniam tales jure dicere possunt: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae , subditur: Faciesque ei coronam aureolam per gyrum. Corona etenim aureola per gyrum fit altari thymiamatis, cum sancti pro bonis quae se egisse meminerunt, praemia praestolantur aeterna. Et bene per gyrum altaris corona fit, ut omnia quae fecere, coelesti mercede
Abbreviated transcription (Latin):
quifontiundine fidei cedbellec uitiorum existere prob encotporar
ꝓcediun ecutem cornua exipso celtari thrmi aemiatis : cumopereo
uintutum edatinonad factiem hominum speciȩ tenus ostentent sed
externoc mentis reedicefixo atq inmobil exercent ceffectiitt con¬
tras ipodiritee quas tornib adiunde mutuatis heebenter speciem
pi&atis ũirtutẽ ei negant . ꝓuib: apte congruit illec hrsopi saebulco
qua crefert ⁊ cormaẽ inuolatis pecui pennis exornatã frustra
denuiae pulcritudine gloriatam immopostmodũ telo excerder¬
centi pecuonum omni pennarum uirtute & ipse uita esre
spoliatum : Vestitur ecutem adiare auro purissimo : cumper
monsercent : cum me moriam sibi perp&ucee danitetis semper
insese cunctis seseuidentib siueccadientib: ostendun cunenise
om nica regnumdi & iustitiaemeius cogitaere & ꝗrere menifes
tirntis & bene tcemgr aticulao altaris quampaeri& es & cornuec
uestiri curo iubenturs graticula quippeiti intus inimedi¬

Expanded text:
qui fortitudine fidei ad bella vitiorum existere probantur invicti. Procedunt autem cornua ex ipso altari thymiamatis, cum opera virtutum electi, non ad faciem hominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At contra hypocritae, quasi cornibus aliunde mutuatis, habentes speciem pietatis, virtutem ejus negant. Quibus apte congruit illa Aesopi fabula, qua refert cornicem involutis pavonis pennis exornatam, frustra de sua esse pulchritudine gloriatam, imo propemodum zelo exardescente pavonum, omni pennarum virtute, et ipsa vita esse spoliatam. Vestitur altare auro purissimo, cum perfs permonstrant, cum memoriam sibi perpetuae claritatis semper inesse cunctis sese videntibus sive audientibus ostendunt, cum se ante omnia regnum Dei et justitiam ejus cogitare et quaeretant. Et bene tam craticula altaris, quam parietes et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medi
Abbreviated transcription (Latin):
Fccdolebit incensũ superco cc̃ãron
s uccue flccgrans maene quando compon& lucernas. incend& ilud
& queendo conloeat eccs aduesperum: Constat in cexsum siue
thrmicmauicm orationis exprimere : dicente psed mistao. Di¬
rigatur oratiomea sicut inc̃ in conspectutuo : & in cepocalr̃p iuł VI¬

Expanded text:
o Aaron suave fragrans mane, quando componet lucernas et incendet illud, et quando collocat eas ad vesperum . Constat incensum sive thymiama vim orationis experimere, dicente Psalmo: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Et in Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
r & rahit dicens noliteplures magistri fieri fr̃smeiis ci¬
entes quoniam maius iudicium sumitis. illud uidilic&¬

Expanded text:
 monet dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei, scientes, quoniam maius iudicium sumitis. In mult
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum ubi archa ẽ dñi et cherubingloricepropiciato¬
rium sobumbrant ide magmina mibtiae caelestis gloriaem
inccernati filiidĩ quemposuit ds̃ propiticdonem propecca¬
tirnris conronauoce pracedicant: Benesequit᷑
fide prccedicare in populo : sedeorum solum modo qui& cas¬
titate fidei & executione bonioperis cdfilios summis acer¬
doter dñi uidelic& & rcduatoris nr̃i pertinerẽ proban¬
tur :c&erum quisq ł apuritate fidei prauo dogmate
aderrat ł inte gritatẽ cognitue & seruae fideio perũ
nequam in probitate commaculat : talis & sisacerdotis
nomino ł perro na praemin ereuid&ur nibilomninus
ccuditurus ẽ cd ño quar̃ tuenarras iustitiaꝰ mecs & cd

Expanded text:
Scripturarum, ubi arca est Domini, et Cherubin gloriae propitiatoScripturarum, ubi arca est Domini, et Cherubin gloriae propitiatorium obumbrant, id est, agmina coelestis militiae gloriam incarnati Filii Dei, quem posuit Deus propitiationem pro peccatis nostris, consona voce praedicant. Bene sequitufidei praedicare in populo, sed eorum solummodo, qui sibi et castitate fidei, et exsecutione boni operis ad filios summi sacerdotis, Domini videlicet et Salvatoris nostri, pertinere probantur. Caeterum quisquis vel a puritate fidei pravo dogmate aberrat, vel integritatem cognitae et servatae fidei, operum nequam improbitate commaculata: talis etsi sacerdotis nomine, vel persona praeeminere videtur, nihilominus auditurus est a Domino: Quare tu enarras justitias meas,
Abbreviated transcription (Latin):
tione placendi &r eruiendidño uerba eius cudredelec¬
tent sofferat aaroncum filussuis ignem noncdienum sed
desuꝑ misrum adaccendendam lucernam sicut &i am
ad consumenda holocauita acredolenda tymiamao p̃dicent
uerbum doctores non suum sed dñĩ protestantes. cum fidutia:¬
Non enim sumus sicut
di fed ex sincenitates ed sicutđo coramdo in xpo loquimur ::
hocigne utantur cadinlustraenda cognitione fidei corda
audientium. hoc cdperficienda acđo consecran dec
holo causta bonorum operum suorum : hoc adincenden¬
dac thrmiamata orctionum scarums benecutemdicitꝰ
ut cordeat lucerna semper intabnaculo testi monii
qui anum quam inscã ecdesia lux preedicatonis. ñumquã
deb& humilita& auditorum pura quae hanclibenter
accipict immo solerter in quirat de eẽ ⁊ Benecutem
addit᷑. Extra uelum quodaꝑpensum ẽ testimonio .:
Non enim intrauelum caeliopus habemus lucerna

Expanded text:
tione placendi et serviendi Domino verbo ejus audito delectione placendi et serviendi Domino verbo ejus audito delectetur. Offerat Aaron cum filiis suis ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam; sicut etiam ad consummanda holocausta, ac redolenda thymiamata praedicent verbum doctores, non suum, sed Domini, protestantes cum fiducia:nim nos sumus, sicute, sed ex Deo, sicut coram Deo in Christo loquimur. Hoc igne utantur ad illustranda cognitione fidei corda audientium: hoc, ad perficienda ac Deo consecranda holocausta bonorum operum suorum; hoc, ad incendenda thymiamata orationum sanctarum. Bene autem dicitur: Ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii; quia nunquam in sancta Ecclesia lux praedicationis, nunquam debet humilitas auditorum pura, quae hanc libenter excipiat, imo et solerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio. Non enim intra velum coeli opus habemus lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
cl lato igne componant lucernam q̃ crdect in tab naculodĩ.
offerant humiles auditores deuotionem piccementis. & minis
regulccliter in stituti in conspectu conditoris igne caritatis
crdercant : & hominib: foraas lucem bonce accionis ostendaNt
Notcendum autem qđ ñ in different̃ oleum offerre filii irł
s ecundum distinctione oleum decrborib oliuarum p̃cipi¬
rilic& intacbnacculo denisi qđ delignis oliuaruarum com¬
ficitur : sicut necignis alius quacinqui decaelo dircendit ł in
lucernis scĩs ardere ł altaridi deb& accendi is cr̃enims p̃s¬
sag disciplinae effugi& fictum sofferant ergo filii usrł oleum
cedlucernam đi ñ qualẽ cumq: sed delignis oliucrum & hoc
purissimum piloq: cotusum: offerant boniaditores spiri¬
tidib doctoribus conscientiampuriem. & caritatis gratia
fecundam piloq: sccedulae probationis abomninequiti¬
ae commixtione permundectam q̃ uacesola uidelic& inten¬

Expanded text:
allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. Offerant humiles auditores devotionem piae mentis, et minisregulariter instituti, et in conspectu sui Conditoris igne charitatis ardeant, et hominibus foras lucem bonae actionis ostendant. Notandum autem quod non indifferenter oleum offerre filii Israel, sed cum distinctione oleum de arboribus olivarum praecipiri licet tabernaculo Dei, nisi quod de lignis olivarum conficitur: sicut nec ignis alius quam qui de coelo descendit, vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi: Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum. Offerant ergo filii Israel oleum ad lucernam Dei, non qualecunque, sed de lignis olivarum, et hoc purissimum, piloque contusum. Offerant boni auditores spiritualibus doctoribus conscientiam puram, et charitatis gratia fecundam, piloque sedulae probationis ab omni nequitiae commixtione permundatam; quae sola videlicet inten
Abbreviated transcription (Latin):
na semper inticb nacculum dipossit cordere : filii quidemurł¬
oleum offerre ccaronautem &e filuei ipscmlucerna in colloca¬
re iubentur ⁊ quȩȩ ẽ ergo ħ distinctio utad nutriendam¬
cernam componant nisi forte figurate imperatur ut fideles
& relegiosi cuditorer prompta cedoboediendum fidei cordec
cdfercnt doctores uero eis ignem uerbi caelestis quo & in lumi¬
nentur adagnoscendum iiflammentur cddiligendum
dm̃ pricedicandominiser& p̃erolei namqi pinguedinẽ quoc &
lersi atq in firmi artus recrecntur & gratia pruestatur
luminis interna saepe dilectiomentis &opus miseri cordicede¬
rignatꝰ: hinc & enim psclmista :ego autem sicut oliuec fructi¬
ferco indomodi spericui inmis eri cordiadĩ inaxernum ego¬
quicmisericordice fructum indigentibus p̃bui. muiqq̃ in
c& ernum cd rependendam misericordice gratiam spe¬
raui q ergo filiu rrł offernt oleum ãaronuero & filii eius

Expanded text:
na semper in tabernaculo Dei possit arderena semper in tabernaculo Dei possit ardereipsam lucernam collocare jubentur. Quae est haec distinctio, ut ad nutriendacernam componant, nisi forte et religiosi auditores prompta ad obediendum fidei corda afferant: doctores vero eis ignem verbi coelestis, quo illuminentur ad agnoscendum, et inflammentur ad diligendum Deum, praedicando ministrent. Per olei namque pinguedinem, qua et lassi atque infirmi artus recreantur, et gratia praestatur luminis, interna saepe dilectio mentis, et opus misericordiae designatur. Hinc etenim Psalmista: Ego autem, sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, equia misericordiae fructum indigentibus exhibui, mihi quoque in aeternum a Deo rependendam misericordiae gratiam speravi. Ergo filii Israel offerant oleum, Aaron autem et filii ejus
Abbreviated transcription (Latin):
PAECIDEFILIIS IMAT UTOFFERINT TIDIO LEUMDTAR¬
boribus oliucrum purissimum piloq contusum : ut cerdecit
Alucerna semper in taberna culum testimonii extra uelum¬
quod a ppensum ẽ testimonio & collocabunt eã aaron et
filuiei : Disposito omni ornatu tanaculi. conrequen¬
ter etiamlumen lucernae praeuid& ammirabilis.
sicut interdiulumine solariita Qam noctu lucerna¬
ribus flammis inlus tr&ur neq: numquam indomudĩ
cdiquistenebrcrum locus. aliqua umbrarum posnithorc
sub petere: iuxeauero mrsticos sensus quid signific& lum̃
lucernae: dñr in euangelio dedarat : qui cum perpara¬
bolam dixiss&neq: accendunt lucernã & ponunt ecm
submodio s ed super cardel abrum ut luceat omnibus qui in
domosunt inoxcpte subiunxit : siduceat lux urt̃o coreembo¬
minibus ut uidecnt operacurt̃cbona : lucernec ergo lucens indomo¬
đs bona sunt opert iustorum quacementers intuentium suis
exemplis inlumi nanit Verum dilgentius intuendum qđ utlucen¬

Expanded text:
aecipe filiis Israel, ut offerant tibi oleum de arboribus olivarum purissimum, piloque contusum, ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii extra velumquod appensum est testimonie; et collocabunt eam Aaron et filii ejus. Disposito ornatu tabernaculi, consequenter etiam lumen lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis, sicut interdiu lumine solari, ita etiam noctu lucernalibus flammis illustretur; nec unquam in domo Dei aliquis tenebrarum locus, aliqua umbrarum possit hora suppetere. Juxta vero mysticos sensus quid significet lumen lucernae, Dominus in Evangelio declarat qui cum per parabolam dixisset: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt; mox aperte subjunxit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona . Lucerna ergo lucens in domo Dei, sunt opera justorum, quae mentes intuentium suis exemplis illuminant. Verum diligentius intuendum, quod ut lucer
Abbreviated transcription (Latin):
us commemoratum ẽ. d&̃ra uiridis nascitur : sed
eruta d&erra siccatur. contunditur. quoquitur
torqu&ur acmaegno & longo exercitio ad candidum de
uireꝰ producitur colorem: sic& caro nra ut cduirtutem
decoremq: caritatis perueniat: artisse necesse. est
ieiuniorum orctionis uigilicrum & totius continentiae
Laborib subigat : quib naturides &uelut ingenitas eius

Expanded text:
us commemoratum est, de terra viridis nascitur, sed us commemoratum est, de terra viridis nascitur, sed eruta de terra siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, ac magno et longo exercitio, ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum orationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
&incene fieri iub&ur. sicut morsi in monte monstra¬
tum .ẽ. quia sicut angeli acsps̃ iustorum incaelis uacui
cpeccatis &plenisunt picc&atis aciustitiae: it a &
nos interra promodulonr̃o delinare amalo & fa¬
cerebonum debemus : quod ipsum sicut ex ortationib
cpertis uerbi caelestis. ita &i cmmysticis tabernacu¬
liacuas drum & cȩrimoniarũ ciur figuris semper
plaegco ccustridi erunt tentoria debrtior& ortre
designunt & prius tabernaculũ ꝑfectã fideliũ uit ã
in hõe dũtaxat sacculo cõmorantiũ trpice denun¬
tiat Itac atriũ tabernaculi qđ exterius erat primae
incipientium rudim̃ta denuntiat : Vnde benetentoria
eiusdem atrii debrisor&orta erant factac q̃ui a pri¬
ma incipientib: curcͥmpendenda ẽ : utin lecebras
carnis simul & spr refrenent :iuxa illud apostoli
quo defiliis cdoptionis loquens adiecit: hasigitur¬
habentes promissiones carissimi munde mus nos ab

Expanded text:
et inane fieri jubetur, sicut Moysi in monte monstraet inane fieri jubetur, sicut Moysi in monte monstratum est; quia sicut angeli ac spiritus justorum in coelis vacui a peccatis, et pleni sunt pietatis ac justitiae, ita et nos in terra pro modulo nostro declinare a malo, et facere bonum debemus. Quod ipsum sicut exhortationibus apertis verbis coelestis, ita et mysticis tabernaculi ac vasorum et caeremoniarum ejus figuris semper plaga australi, erunt tentoria de bysso retorta . designant, et prius tabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis habentes promissiones, charissimi, mundemus nos ab
Abbreviated transcription (Latin):
caelestiũ & hostiae uirtutum locum possint habere suffi¬
cientem : capiasq flaminam scĩ spr quaeadem hosticed nõ¬
÷ conrecrentur & adrinẽ perfectionis firmã perducantur:
ubiapte in conclusioe subiungitur: Sicut tibi inmonte
monstratũ ẽ : Namcunta q̃ nobis mysticae in cltaris
& tebernaculi totius constructione facienda signauit:
morser prius in illa caelesti conuersatione in quac
indefessc &perenni obseruatione cernebat. Neq enĩ
dubitandum ẽ eũ potuisse ante soliumdĩ uid ere cl¬
tare illud sacro scm̃ quod uiderȩ meruit iscics ui¬
uis carbonibus internae caritatiꝰ plenissimumũ de¬
re & forcipesscõs quosidem uidit proph&a & quorũ
uno tulerut angelus carbonem dealtari quo eius
labia purgar & eiusdem namque gratia sp̃s qͦt con¬
geli inflammantur adamandum semperdm̃ in cae¬
dis &iam hominib: interra: &dimittuntur peccata
& uirtutum dona conceduntur: itq cltecre cauũ

Expanded text:
coelestium et hostiae virtutum locum possint habere sufficoelestium et hostiae virtutum locum possint habere sufficientem. Capiasque flammam sancti Spiritus, qua eadem hostiae Domino consecrentur, et ad finem perfectionis firmum producantur. Ubi apte in conclusione subjungitur: Sicut tibi in monte monstratum est. Nam cuncta quae nobis mystice in altaris et tabernaculi totius constructione facienda signavit Moyses, prius in illa coelesti conversatione, in qua indefessa et perenni observatione cernebat. Neque enim dubitandum est, eum potuisse ante solium Dei videre altare illud sacrosanctum quod videre meruit Esaias, vivis carbonibus internae charitatis plenissimum videre, et forcipes sanctos ; quos idem vidit propheta, et quorum uno tulerat angelus carbonem de altari, quo ejus labia purgaret ejusdemque gratia Spiritus, quo angeli inflammantur ad amandum semper Deum in coelis, et hominibus in terra, et dimittuntur peccata, et virtutum dona conceduntur. Itaque altare cavum
Abbreviated transcription (Latin):
exhortando erigere duos̃ cautẽ uecter ututriq populo
& iudeo uidelic& & gentili uerbum p̃dic&ur .: quod ipsũ
insequentib: qq uerbis astruitur cum sub infertur.
Eruntq exutroq latere altaris ad portandum:ȩrunt
enĩ doctores quiiud eam er̃ qͥ gentilitatẽ in unã ecdẽq
fidei graticm conrono ore & opere aduocent : ł certe
exutroq latere altaris adportandum erunt uectes.
cũm̃tes fidelium scĩp̃dicatores. & inprosperis & inad¬
uersis in concursam tenere uirtutũ constaenticm
docent : Neccuth̃ blandiendo extollant. acut illa ter¬
rendo conturben : N solidũ sed inane & cauũ intrin¬
secur fiacies illuo: id circo ultare ñ solidum sedinane
& cauum fieri p̃ceptum ẽ : ut copio sum haber& locum
ubi ł ignem sacro scm̃ &ligna adignem ł holo causto
quatigni erant conrumeN dcc reciper& sincuius exemplat
& tusiuis eẽ altaredr ex inanite iprum &euacuce abomni
contagione rerũ mundancrũ quatinus inteligna uerborũ

Expanded text:
em vectes: ut utrique populo, et Judaeo videlicet et gentili, verbum praedicetur: quod ipsum sequentibus quoque verbis astruitur, cum subinfertur: Eruntque ex utroque latere altaris ad portandum. Erunt enim doctores qui Judaeam, erunt qui gentilitatem in unam eamdemque fidei gratiam consono ore et opere advoc latere altaris ad portandum erunt vectes, cum mentes fidelium sancti praedicatores, et in prosperis, et in adversis inconcussam tenere virtutum constantiam docent; ne aut haec blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies illud. Idcirco altare non solidum sed inane et concavum fieri praeceptum est, ut copiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem vel holocausta quae igni erant consumenda reciperet, in cujus exemplum et tu si vis esse altare Dei, exinani teipsum, et vacua ab omni contagione rerum mundanarum, quatenus in te ligna verborum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt commorantur. cumin illosemoder amine
uiuendo cohercent. quonum quam ingres sum suace
operationis longius cbimitatione summorum uiro¬
rum abstrahunt tam & sinecdum plene illorum
adperfectionem sequi uestigia possint: Ingressus

Expanded text:
verant, commorantur, cum in illo se moderamine verant, commorantur, cum in illo se moderamine vivendi coercent, quo nunquam gressum suae operationis longius ab imitatione summorum vivorum abstrahant, tametsi necdum plene illorum ad perfectionem sequi vestigia possint. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tegit.⁊incaligine uero potentia icciestatis eius anul¬
la potest creatura adintegrum conpraehendi.
pax enim đi exsuperat omnem sensum inigne ccutẽ
ardente : qui amentes fidelium supernorum bonorũ¬
& cognitione inradiat & spe acdilectione accendit ⁊¬
& haenc quidem dnĩ gloriam filuis rł delonge & cb
inferioribus cspiciunt. morses uero edtius ascenden¬
do pen&rat. qui cnimirum cbdita mrsteriorum
diuinorum. perfecti quiq perfectae ac sublimiter ui¬
dent : atnos. nrãe memores fragilitatis & inertiȩ.
& sihic intrare conpraehendo nequimus. s̃ altłmcre¬
dendo sperando diligendo in proximomanere atq
ces pectare curemus : quas ienĩ filii isrł clonge ocu¬
los admontemdi atq adaspectum gloriae eius
habent: cum in firmi quiq: in ecclesia se dm̃ uidere
summopore desiderantes. oculos mentis sccedulo
in memoriam a &ernae caritatis fixortenent : quasi
inuicinia montis dĩ in quem morsen ascendisse no¬

Expanded text:
tegit; in caligine vero, quia potentia majestatis, a nultegit; in caligine vero, quia potentia majestatis, a nulla potest creatura ad integrum comprehendi. Pax enim Dei exsuperat omnem sensum. In igne autem ardente, quia mentes fidelium supernorum bonorum cognitione irradiat, et spe ac dilectione accendit. Et hanc quidem Domini gloriam filii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, Moyses vero altius ascendendo penetrat: quia nimirum abdita mysteriorum divinorum perfecti quique perfecte ac sublimiter vident. At nos nostrae memores fragilitatis et inertiae, etsi huc intrare comprehendendo nequivimus, saltem credendo, sperando, diligendo, in proximo manere, atque aspectare curemus. Quasi enim filii Israel a longe oculos ad montem Dei, atque ad conspectum gloriae ejus habent, cum infirmi quique in ecclesia se Deum videre summopere desiderantes, oculos mentis sedulo in memoriam aeternae claritatis fixos tenent. Quasi in vicinia montis Dei, in quem Moysen ascendisse no
Abbreviated transcription (Latin):
lorum incursibus meruit obumbrcori acsic cedsub¬
lirerte uisionis & collocutionis illius donc per¬
cem habi tet inaccessibilem & sicut itemdicit ap̃łs
quem uidit nullus hominum sed nec ui derepotest:
caligo namque illaõbscuritas ẽ arcanorum cacles¬
tium terrenis quidem cordibus in accessibilis sed monsi
& c&eris mundo corde becti s̃ diuina reserante gratia
pen&r abilis : quibus dr̃ inpsalmo. accedite cdeum. &
in luminamini: in accessibilis nacmq: ẽ. lux eꝰi uiribus
nr̃is : at quam tamen acceditur muneribus ipsius :
ubi abte subiungitur : Erats pecies gloriae dni quasi
ignis ardens sũper uerticem montis: in cons pectũ fili
orum isrł: quasiignis namq ardens species gloriae
dñi cpparuit quia corda electorum & donoscientiae
caelestis in lustrat. & cerdore suae caritatis inflaminat
in nube ergo. caligine &igne gloriadnĩ uisa ẽ: in
nube uidelic& quianos abcestu temptationum pro¬

Expanded text:
lorum incursibus meruit obumbrari, ac sic ad sublorum incursibus meruit obumbrari, ac sic ad sublimiora visionis et collocutionis illius dona percem habitat inaccessabilem , et sicut idem dicit Apostolus, Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Caligo namque illa obscuritas est arcanorum coelestium, terrenis quidem cordibus inaccessibilis, sed Moysi et caeteris mundo corde beatis divina reserante gratia penetrabilis: quibus dicitur in Psalmo, Accedite ad eum, et illuminamini . Inaccessibilis namque est lux ejus viribus nostris, ad quam tamen acceditur muneribus ipsius. Ubi apte subjungitur: Erat autem species gloriae Domini, quasi igniorum Israel. Quasi ignis namque ardens species gloriae Domini apparuit, quia corda electorum, et dono scientiae coelestis illustrat, et ardore suae charitatis inflammat. In nube ergo, caligine et igne gloria Domini visa est. In nube videlicet, quia nos ab aestu tentationum pro
Abbreviated transcription (Latin):
curcuimus iam adeius ui sionem atq colloquiũ
ascendere merecmur : iuxta illud psclmis ta & enĩ
benedictionem dabit quilegem dedit ambulabunt
deuirtute in uirtutem. uid ebitur ds̃ deorum insion.:
quod &iam in hacuita non nullis electorum constat
eẽ donatum ut post actiuae perfectionem conuer¬
sationis ad diuinȩ gratiam speculationis ascende¬
rint. quadiscumq & quan tula cumq haec ceb
hominibus carne adhuc indutis fieri potest : quod&
plurimis patricercharum ac proph&crum & pc&eris
ipsimorsi concessum ẽ : dequo speciali terdictũ ẽ qui¬
alocutus sit cumdõ facie ad faciem sicut loqui sol&
homo cum amicosuo unde & deillo speciclit̃ intelli¬
gualet. quod Xi diebus in monte nube & gloria dñi
protectus sit septimo autem die uocatus adcob¬
loquium eius altiora montis conscenderit: quia
nimirum perbona opera quaed nõdoncnte accepe¬
rat inagis cbillo inlustrari atq abomnibus ma¬

Expanded text:
curavimus, jam ad ejus visionem atque colloquium curavimus, jam ad ejus visionem atque colloquium ascendere mereamur: juxta illud Psalmistae, Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit . Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Quod etiam in hac vita nonnullis electorum constat esse donatum, ut post activae perfectionem conversationis, ad divinae gratiam speculationis ascenderint, qualiscunque et quantulacunque haec ab hominibus carne adhuc indutis fieri potest: quod et plurimis patriarcharum ac prophetarum, et prae caeteris ipsi Moysi concessum est, de quo specialiter dictum est, quia locutus sit cum Deo facie ad faciem, sicut loqui solet homo cum amico suo . Unde et de illo specialiter intelligi valet, quod sex diebus in monte nube et gloria Domini protectus sit; septimo autem die vocatus ad colloquium ejus, altiora montis conscenderit, quia nimirum per bona opera, quae Domino donante acceperat, magis ab illo illustrari, atque ab omnibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
enim iudico iudicaueritis iudicabimini. & in qua
mensura mensi fueritis reme łi&e uobi ssrbene
autem dr̃ qđ morse ascendente nubes & gloric
dñi. UI diebus montem operuerit: septimo autem
die illum adcdtiora montis uocaueritsis genam¬
q diebus in lege o perari : in .UIͦI. requiescereui¬
bemur ascendensq montem morses. sex diebus
nube & gloriadñi tegitur : ut insinu&ur mistica
quia quicumq mandata dñi operibus iustis. &ese¬
quitur: diuinccutiq ꝓtectione dignus eistit fadem
namq dñs qui morsen in montem ascendere ius¬
sit ascendentem quoq: sua nube. & claritate
circum dedit quia quidonum nobis beneo pe¬
randi tribuit ipsenos bene operantes nedefici¬
umus
inlustrat ne temptamentis antiqui hostis quasi fer¬
uoribus solis exuramur protegit septimo autem di¬
e uocat ad altiora dñs morsen qui cpostoperum
ꝓfectionem requiem l& nobis promittit a &ernam:
ut qui in altitudine rectae actionis dñõ cdsis tere

Expanded text:
averitis, judicabimini . Et: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Bene autem dicitur, quod, Moyse ascendente, nubes et gloria Domini, sex diebus montem operuit, septimo autem die illum ad altiora montis vocavit. Sex namque diebus in lege operari, in septimo requiescere jubemur. Ascendensque montem Moyses, sex diebus nube et gloria Domini tegitur: ut insinuetur mystice, quia quicunque mandata Domini operibus justis exsequitur, divina utique protectione dignus existit. Idem namque Dominus, qui Moysen in montem ascendere jussit, ascendentem quoque sua nube et claritate circumdedit: quia qui donum nobis bene operandi tribuit, ipse nos bene operantes, ne deficiamus, illustrat, et ne tentamentis antiqui hostis, quasi fervoribus solis exuramur, protegit. Septimo autem die vocat ad altiora Dominus Moysen, quia post operum perfectionem, requiem nobis lex promittit aeternam: ut qui in altitudine rectae actionis Domino assistere
Abbreviated transcription (Latin):
cere praecepta: quam quae ipse dits docuit
qucceq inc&ernio consilis ui decreto nobis ob¬
seruanda praescripsit : & in quorum obserua¬
tione Vitam nobis habere a &ernam uoluit.
sicut nec de illis quae fieri iussit doctores quic¬
quam pracemittere oport& sed omnia quece¬
cumq: illem cndauit suis Necesse hacbent
ccuditoribus committere. sscripsit ccutem h̃¬
s intcebulis lapideis : qui a incordibus electorũ
fide fortibus fixa intentione custodiendic ar¬
q:s eruanida firmecuit: quorum &empla cum
nobis adimitandum proponit: quas iscripta
in lapide statuta succelegis ostendit Nam & dec¬
niheł uidit dnm̃ infigura lapidis excisi demon¬
tesinemanibus contriuisse pompam regnimui¬
dicdis ut regnum ipsius solum sine fine . perma¬
neat: & p&rur fideles common& dicens &uos lõo¬
quacm lcepides uiui supercedificamini domus spi

Expanded text:
cere praecepta, quam quae ipse Dominus docuit, cere praecepta, quam quae ipse Dominus docuit, quaeque in aeterno consilii sui decreto nobis observanda praescripsit, et in quorum observatione vitam nos habere aeternam voluit: sicut nec de illis, quae fieri jussit, doctores quidquam praetermittere oportet, sed omnia quaecunque ille mandavit, suis necesse habent auditoribus committere. Scripsit autem haec in tabulis lapideis, quia in cordibus electorum fide fortibus fixa intentione custodienda firmavit. Quorum exempla cum nobis ad imitandum proponit, quasi scripta in lapide statuta suae legis ostendit. Nam et Daniel vidit Dominum in figura lapidis excisi, de monte sine manibus, contrivisse pompam regni mundialis, ut regnum ipsius solum sine fine permaneat . Et Petrus fideles admonet dicens: Et vos tanquam lapides vivi, superaedificamini dom
Abbreviated transcription (Latin):
ti commendar& : Uerum quia scriptura legis.
uni tunc populo isrł committenda gratia autẽ
euangłi cdomner per orbem nationes aposto¬
lis prꝰecedicantibus ercet peruentur crecte
coddis cendacm accipiendam que legem solus mor¬
rer ascendit in montem : doctrinã uero eũ gelii apos¬
tolisimul omnes in monte cumdño positi aus cul¬
tantibus &icem turbis audierunt. s ed & cduentũ
mani festius eclesiaedata ẽ non apostoli solum¬
modo: Verum &icm plurima simul caterua
fidelium in caenaculo montission constitutasus¬
cepit : & hoc inucricerum diuisione linguacrum:
Vt tadi &icm mircculo ecclacunctarum per orbẽ
gentium linguis dm̃ conlauda tura signar&ur:
Daboq tibi inquit tabulas lapidecs &legem
acincndata quaescripsi. ut doceces eos: huic simi¬
le .ẽ. illud erorg alodeupra posiumus.
docentes eos seruare omnia quaecumq meen¬
dccui uobis: Nonergo morses. non apostoli non
quilib& doctorum alic deben populum dĩ do¬

Expanded text:
ti commendaret. Verum quia Scriptura legis ti commendaret. Verum quia Scriptura legis uni tunc populo Israel committenda, gratia vero Evangelii ad omnes per orbem nationes apostolis praedicantibus erat perventura, recte discendam accipiendamque legem, solus Moyses ascendit in montem: doctrinam vero Evangelii, apostoli simul omnes in monte cum Domino positi, auscultantibus etiam turbis audierunt. Sed et audieruntmanifestius Ecclesiae data est, non apostoli solummodo, verum etiam plurima simul caterva fidelium, quando in coenaculo montis Sion constituta suscepit; et hoc in variarum divisione linguarum, ut tali miraculo Ecclesiam cunctarum per orbem gentium, linguis Deum collaudatura signaretur. Daboque tibi tabulas lapideas, et legem ac mandata quae scripsi, ut doceas eos. Huic simile est illud Evangelii quod supra posuimus: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Non ergo Moyses, non apostoli, non quilib
Abbreviated transcription (Latin):
aebillis solum mado perfecte intellegił custodiri.
possit : quise seãterrenis contagus s ublimius
acperfectius uiuendo sepcrauerint: VUnde & popu¬
lum in inferioribus & pectare donec morses redeat.
prccecipit ut ins inu& trpice quam caelestia quidẽ
sinit arcana s uaelegis: & qua ea perfectioribus
tantũ capiantur. nec tam̃ infirmis occario salu¬
tis derit. siscepientia maiorum humilitert
ccus cultare studuerint : Sicͦ in euang̃ dñs nouos
gratiae praecones in montem conuorans. praes
pates cer&. quam sublimia illis uel mandata uiꝑ¬
uendi uel promisscc dar& remunerandiniuxte
illud psclmistae. iustitia tua sicut montes dĩ.:
Sed & post resurrectionem rurrum eisdem in mon¬
tesc̃o apparens. eosq: ad prȩ dicandum nonuni
Euntes inquit doc& eomnes gentes. babtitantes
eos in nomine patris & filii & ips scĩ docentes eor
gis ergo & euangelii praccepta dñs imante de¬
dit ut sublimitatem porhoc utriusq testamen¬

Expanded text:
ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspectare, donec Moyses redeat, praecepit; ut insinuet typice, quia coelestia quidem sint arcana suae legis, et quae a perfectioribus tantum capiantur, nec tamen infirmis occasio salutis desit, si sapientiae majorum humiliter auscultare studuerint. Sic et in Evangelio Dominus novos gratiae praecones in montem convocans, praecepatesceret, quia sublimia illis, vel mandata vivendi, vel promissa daret remunerandi: juxta illud Psalmistae, Justitia tua sicut montes Dei . Sed et post resurrectionem, rursum eisdem in monte sancto apparens, eosque ad praedicandum, non uni Euntes, inquit, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomingis ergo et Evangelii praecepta Dominus in monte dedit, ut sublimitatem per hoc utriusque Testamen