comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes in ũbra eiꝰ uiuent tritico: et
germinabunt quasi uinea. Memoria¬
łe cuis: sicut uinũ libani Ephraun qͥd
michi ultra idola Ego exaudiam. et
dirigam eũ: ego ut abietẽ uirentẽ ex
me fructus tuus inuentus ẽ:x
Sanabo habitatores eoꝵ diligã eos ma¬
nifeste : qͥa auersa ẽ ira mea ab eis. fro
quasi ros: isrł florebit ut liliũ & mit¬
tet radices suas: quasi libanus ibunt
rami ciꝰ & erit quasi oliua fructifera
& odor illius quasi libani. Conu̾tent᷑¬
& sedebunt sub ũbra illius : bibent.
& in ebriabunt᷑ frum̃to: & efflorebit
sicut uinca Memoriale eiꝰ sicut uinũ
libani Ephraim qͥd ei ultra et idolis
Ego humiliaui cũ: & ego confortabo il¬
lum Ego sicut uiniperus condensa:
ex me fructus tuus inuentus est::
Conuersis ad pęnitentiã & instar pu¬
pilli patrẽ quẽ reliquerunt: cognos¬
centib respondit ds̃. Sanabo c̃tritio¬
nes uł habitacula coꝵ in quib fue¬

Expanded text:
vivent tritico, et germinabunt quasi vinea. Memoriale ejus sicut vinum Libani. Ephraim quid mihi ultra idola: ego exaudiam et dirigam eum: ego ut abietem virentem, ex me fructus tuus inventus est. LXX: Sanabo habitatores eorum: diligam eos manifeste, quia aversa est ira mea ab eis, ero quasi ros: Israel florebit ut lilium, et mittet radices suas quasi Libanus: ibunt rami ejus, et erit quasi oliva fructifera, et odor illius quasi Libani, convertentur et sedebunt sub umbra ejus: bibent et inebriabuntur frumento, et efflorebit ut vinea memoriale ejus quasi vinum Libani Ephraim. Quid ei ultra et idolis? ego humiliavi eum, et ego confortabo illum, ego sicut juniperus condensa: ex me fructus tuus inventus est. Conversis ad poenitentiam, et instar pupilli patrem quem reliquerant cognoscentibus, respondit Deus: Sanabo contritiones, vel habitacula eorum in quib
Abbreviated transcription (Latin):
si uim̃tum factus sum apud te: & iterũ.
seminabo eos semine hominũ & iumto¬
fontes aquarũ: quos ceruus desiderat.
q irrigant. & refrigerant: consequenter
quicqͥd in nob̾ pulchrũ fuit. ignis aro
dentẽ de cęlo: Eanite tuba in syon.
Sululate in monte sc̃o meo. Conturbent
Som̃s habitatores terrȩ: quia uenit dies

Expanded text:
si jumentum factus sum apud te . Et iterum: si jumentum factus sum apud te . Et iterum: Seminabo eos semine hominum et jumentofontes aquarum, 184 quos cervus desiderat. eque irrigant atque refrigerant, consequenter quidquid in nobis pulchrum fuit, ignis ardodentem de coelo . Canite tuba in Sion: ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes hab
Abbreviated transcription (Latin):
tes aquarũ & qͥcqͥd in deserto poterat inue¬
niri: uorax flãma consũpsit. Simulq
consideremiis. quod nisi ꝓpt̃ angustiam
& ablationẽ deliciarũ nec ꝓphetę: nec
bestie clamassent ad dñm : aut ad do¬
minũ suspexissent. Quod quidẽ et ad
iustũ quondã uirũ referri potest: qui
cum declinauerit & fecerit malum
nequaquã ei uirtutes pristinę ꝓderunł:
s uidicabit eũ dñs in quib inuenerit.
Spetiosa deserti appellare possumꝰ. de
quib scriptũ ẽ : plures filii desertȩ. ma¬
gis quã euis: quȩ habet uirũ. Flãma
autẽ quȩ succendit om̃ia ligna regionis.
illa eẽ credenda ẽ. quȩ inmittitur ar¬
dentib diaboli sagittis: ut nichil in
nobis bonarũ frugũ remaneat: sed
cuncta incendio consũmantur: omnes
ꝓpħam: qui rationale animal ẽ : s um̃¬
ta quoq de quib dictũ ẽ. homines et
ium̃ta saluos facies dñe & alibi: qua¬

Expanded text:
tes aquarum, et quidquid in deserto poterat invetes aquarum, et quidquid in deserto poterat inveniri, vorax flamma consumpsit. Simulque consideremus, quod nisi propter angustiam, et ablationem deliciarum, nec propheta, nec bestiae clamassent ad Dominum, aut ad Dominum suspexissent, quod quidem et ad justum quondam virum referri potest, qui cum declinaverit et fecerit malum, nequaquam ei virtutes pristinae proderunt; sed judicabit eum Dominus in quibus invenerit. Speciosa deserti appellare possumus, de quibus scriptum est: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Flamma autem quae succendit omnia ligna regionis, illa esse credenda est, quae immittitur ardentibus diaboli sagittis, ut nihil in nobis bonarum frugum remaneat; sed cuncta incendio consumantur. Omnes tam, qui rationale animal est , sed jumenta quoque, de quibus dictum est: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Et alibi: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
sit spetiosa deserti & flãma succendit
om̃ia ligna agri & uim̃ta agri suspexe¬
runt ad te: qm arefactę sunt emissiones
aquarũ & ignis deuorauit speciosa de¬
serti: ꝑpheta clamante ad dñm uel
spetiosa deserti: & flãma succenderit om¬
nia ligna regionis: bestiç. & uim̃ta agri.
siue cãpi. suspexert̃ ad dñm: quasi areola
sitiens ẏmbrem: hoc enim uno uerbo
significat aquila dicens. TnPΑCΙΩEÑ
Et suspexerunt ad cũ. qm̃ aruerunt fontes.
uł emissiones aquarũ & ignis deuorauit
spetiosa deserti : qͦd scilicet hoc eruca & lo¬
custa & bruchus fecerint & rubigo. quod
ignis in stipula: flamma in uepribus. Spe¬
tiosa aut̃ deserti quȩ hębraice dicuntur
Nayotã: intellegamꝰ aut plana cãporũ:
aut pratoꝵ florentia: aut uirentia herbis
loca quȩ pascua p̃buere uim̃tis. Clama
suspicere fecit ignis: qui deuorauit speci¬
osa deserti: & flãma quȩ succendit om̃ia
ligna regionis: ut & fruges. & poma pa¬
riter interierint: & quia siccati sunt fon¬

Expanded text:
it speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna agri, et jumenta campi suspexerunt ad te, quoniam arefactae sunt emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Propheta clamante ad Dominum, speciosa deserti, et flamma succenderit omnia ligna regionis, bestiae et jumenta agri, sive campi, suspexerunt ad Dominum, quasi areola sitiens imbrem. Hoc enim uno verbo significat Aquila dicens, ἐπρασιώθη; et suspexerunt ad eum, quoniam aruerunt fontes, vel emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti, quod scilicet hoc eruca, et locusta, et bruchus fecerint et rubigo, quod ignis in stipula, flamma in vepribus. Speciosa autem deserti, quae Hebraice dicuntur NAOTH  , intelligamus aut plana camporum, aut pratorum florentia, aut virentia herbis loca, quae pascua praebuere jumentis. Clamara ad eum suspicere fecit ignis, qui devoravit speciosa deserti, et flamma quae succendit omnia ligna regionis, ut fruges et poma pariter interirent, et quia siccati sunt fon
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in aduentu dñi saluatoris. & in
conusione ueri isrł: hoc tã ad hęreticos.
& ad uideos. quã ad gentes: & ad om̃e
dogma ꝑuersum referri potest: ut cũ
egerint pęnitentiam: ueniam conscqͣnt᷑
est in aduentu saluatoris : & cotidic im¬
pletur in ȩccła: credendũ ẽ qͦd plenius
impleatur . quando ꝑfectione ueniente
qͦd nunc ex parte ẽ destructur. Notan¬
dũ qͦd sepe diximꝰ sa alutẽ isrłis. & reu̾¬

Expanded text:
is, et in conversione veri Israel, hoc tam ad haereticos et Judaeos, quam ad gentes et ad omne dogma perversum referri potest: ut cum egerint poenitentiam, veniam consequantuest in adventu Salvatoris, et quotidie impletur in Ecclesia, credendum est quod plenius impleatur, quando perfectione veniente, quod nunc ex parte est, destruetur. Notandum quod saepe jam diximus, salutem Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ dies dñi: & quasi miseria de mise¬
ria ueniet: P eo qͦd nos transtulimus
esse de decẽ dĩ nominib aliquoties dixi¬
mus: septuag̾ int̃p̃tati sunt miseriam:
ut tertio dicant. heu mͥ. Credo quia ꝓpt̃
peccata quȩ fecerant: scãm offenderent
trinitatẽ. Dies aut̃ retributionis om̃i¬
um delictoꝵ illa ẽ : de qua uniuersi
scribunt ꝓpħȩ: & maxime ysaias cla¬
orbẽ desertũ & peccatores ꝑdat ex eo
Hic dies recte appellatur insanabilis
quia cũ dies iudicii uenerto: non erit
quasi miseria de miseria ueniet: siue
uastitas ã potente ueniet: hic sensus
ẽ. qͦd mala succedant malis: & om̃is
afflictio. dõ uidice dispensetur : qui po
test corpus & animã ꝑdere in gehennã
Qͦd generalit̾ de die iudicii diximus:
spetialit̃ referamꝰ ad tẽpus uidaicȩ cap¬
tiuitatis: quando hierłm capta: tẽplũ¬
q destructũ est. Non multo enĩ post

Expanded text:
ta est dies Domini, et quasi miseria de miseta est dies Domini, et quasi miseria de miseria veniet. Pro eo quod nos transtulimus, quod unum 181 esse de decem Dei nominibus, aliquoties diximus, LXX interpretati sunt miseriam, ducitur, ut tertio dicant, Heu mihi! credo, quia propter peccata quae fecerunt, sanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retributionis omnium delictorum illa est, de qua universi scribunt prophetae, et maxime Isaias claorbem desertum, et peccatores perdat ex eo . Hic dies recte appellatur insanabilis; quia cum dies judicii venerit, non erit quasi miseria de miseria veniet, sive, vastitas a potente veniet, hic sensus est, quod mala succedant malis, et omnis afflictio Deo judice dispensetur, qui potens est et corpus et animam perdere in gehennam . Quod generaliter de die judicii diximus, specialiter referamus ad tempus Judaicae captivitatis, quando Jerusalem capta, templumque destructum es
Abbreviated transcription (Latin):
manicheus : & multi hęretici maxime¬
q encratitȩ : quoꝵ pͥnceps tatianus
est: s hoc ieuiniũ saturitate & ebrieta¬
te deteruis ẽ. Et uocate cętũ: siue cu¬
rationẽ : ut ꝑ patientiam nr̃a peccata
curemus. ꝓ cȩtu: in hebraico legitur
ãsarã. qͦd sẏmmachus synodũ: aquila
diem collectȩ int̃p̃tatus ẽ: congregate
senes: qͦd ȩtas uicina morti. maturȩq
sententię : magis timorẽ & cultũ susci¬
pit dĩ. Om̃s quoq habitatores terrę
quib supra dixerat. audite hoc senes.
& aurib ꝑcipite om̃s habitatores t̾rȩ
ut senes & habitatores t̾rȩ in domum
dĩ. quȩ ẽ ęccłia congregentur. Cũq fue¬
rint in ęccłia. & de dispari grege sacerdo¬
tũ: & popłi : senũ & habitatoꝵ t̾re. unus
grex fuerit effectus: clamate inquit
ad dñm in cordib ur̃is. & dicite: Ah.
Sah. ah. dici quia ꝓpe ẽ dies dñi: et qͣsi
uastitas a potente ueniet: AEX¬

Expanded text:
Manichaeus, et multi haeretici, maximeManichaeus, et multi haeretici, maximeque Encratitae, quorum princeps Tatianus est, sed hoc jejunium saturitate et ebrietate deterius est. Et vocate coelum, sive curationem, ut per poenitentiam nostra peccata curemus. Pro coetu in Hebraico legitur, ASARA  , quod Symmachus synodum, Aquila diem collectae interpretatus est. Congregate senes, quorum aetas vicina morti, maturaeque sententiae, magis timorem et cultum suscipit Dei. Omnes quoque habitatores terrae, de quibus supra dixerat: Audite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, ut et senes et habitatores terrae in domum Dei, quae est Ecclesia, congregentur. Cumque fuerint in Ecclesia, et de dispari grege sacerdotum et populi, senum et habitatorum terrae, unus grex fuerit effectus, clamate, inquit, ad Dominum in cordibus vestris et dicite: Ah, ah, ah diei, quia prope est dies Domini, et quasi vastitas Al. te
Abbreviated transcription (Latin):
sint lũbi ur̃i p̃cincti & lucernȩ ardentes
in manib urĩs. Qui aut̃ peccator ẽ. eo
quẽ remordet ꝓpͥa conscientia cilicioac
peccata fuerat egressus: & cubet. & dormi¬
at in sacco: ut p̃teritas delitias ꝑ quas
offenderat dm̃: uitȩ austeritate cõpenset.
Qui enĩ mollib uestunt᷑: in domib regũ
sunt. Accingant᷑ autẽ sacerdotes & plan¬
gant: & ululent: & dormiant in sacco.
ꝓpħa eos ad pęnitentiam cohortante:
qui dicit: ministri dñi dĩ mei: q̃m interi¬
it de domo dĩ ur̃i sacrificiũ & libatio:
de quib supra dictũ ẽ. Nec sufficit flere
uł plangere : & habitũ lugentis assume¬
re: nisi scĩficent ieuiniũ & uocent cętũ
Si om̃e ieuiniũ placeret dõ. nũquã dice¬
ret : scĩficate ieuiniũ & non tale ieui¬
nium elegi dicit dñs. Et in ȩugłio con¬
dẽpnatur. qui ext̃minant facies suas:
ut uideantur hominib ieiunare. Et
tis pugnis & oppͥmitis pauꝑem: idcir¬
co nunc dr̃ scĩficate ieuiniũ Ieuinat

Expanded text:
praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Qui autem peccator est, et quem remordet propria conscientia, cilicio acpeccata fuerat egressus, et cubet, vel dormiat in sacco, ut praeteritas delicias, per quas offenderat Deum, vitae austeritate compenset. Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Accingantur autem sacerdotes et plangant et ululent, et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam cohortante, qui dicit: Ministri Dei mei, quomodo interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio , de quibus supra dictum est. Nec sufficit flere, vel plangere et habitum lugentis assumere, nisi sanctificent jejunium, et vocent coetum. Si omne jejunium placeret Deo, numquam diceret: Sanctificate jejunium. Et: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Et in Evangelio condemnantur qui exterminant facies suas, ut videantur hominibus jejunare ; ettis pugnis, et opprimitis pauperem. Idcirco nunc dicit: Sanctificate jejunium. Jejunat
Abbreviated transcription (Latin):
S intellegens & sciet hȩc Quia rectȩ
uiȩ dñi: & iusti ambulabunt in eis p̃¬
Suaricatores uero: corruent in eis: LXx
Qͥ s sapiens & intelleget hec: aut in¬
Quando dicit qͥs sapiens & intelle¬
get hȩc intellȩgens & cognoscet ea
obscuritatẽ uoluminis: & difficultatẽ
explanationis: ostendit. Si aut̃ ipse qui
scripsit. uł difficile: uł impossibile con

Expanded text:
intelligens et sciet haec? quia rectae viae Domini, et justi ambulabunt in eis, praevaricatores vero corruent in eis. LXX: Quis sapiens et intelliget haec, aut inQuando dicit: Quis sapiens et intelliget haec? intelligens et cognoscet ea? obscuritatem voluminis et difficultatem explanationis ostendit. Si autem ipse qui scripsit, vel difficile
Abbreviated transcription (Latin):
monis similitudine. Uituli aut̃ labioꝵ.
laudes in dõ sunt: & gr̃arũ actio. Sacri¬
ficiũ enĩ dõ: sp̃c contribulatus. Igitur
illo ĩa tẽpore carnalib uictimis repro¬
batis: placabilis dõ hostia ẽ. pura con¬
fessio. Qͥ reddituros eẽ se credunt. la¬
bioꝵ uitulos: & dĩ laudes ꝑpeti uoce
canituros: &iã illud reꝓmittunt: qͦd
nequaquã in assyriis spem habeant.
nec suꝑ eqͦs egyptios: quia fallax equus
ad salutẽ: & ultra ñ adorent oꝑa ma¬
nuũ suarũ : uitulos aureos: qͦs in dan
bethelq conflauerant. Et idcirco in¬
quiunt. nequaꝗͣ oꝑi manuũ nr̃arum
dicemus dii nr̃i qͥa cu eius qui in de
de quo dixerat: filius pͥmogenitus m̃s
isrł: & filios genui & exaltaui ipsi aĩ
me spreuert̃: & in alio loco: filii alieni
m̃titi sunt mͥ. Pupillus autẽ uocat᷑: qu
dñm ꝑdidit patrẽ. Qͥdam pupillũ ei¬
posuit. eũ qͥ a malo patre recesserit dia¬

Expanded text:
monis similitudine. Vituli autem labiorum, monis similitudine. Vituli autem labiorum, laudes in Deo sunt et gratiarum actio: Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus . Igitur illo jam tempore carnalibus victimis reprobatis, placabilis Deo hostia est pura confessio. Qui reddituros se esse dicunt labiorum vitulos, et Dei laudes perpeti voce canturos, etiam illud repromittunt quod nequaquam in Assyriis spem habeant, nec super equos Aegyptios, quia fallax equus ad salutem , et ultra non adorent opera manuum suarum, vitulos aureos, quos in Dan Bethelque conflaverunt, et idcirco, inquiunt: Nequaquam operi manuum nostrarum dicemus: dii nostri, quia tu ejus qui in te de quo dixeras: Filius primogenitus meus Israel . Et: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt . Et in alio loco: Filii alieni mentiti sunt mihi . Pupillus autem vocatur, quia Deum perdidit patrem. Quidam autem pupillum exposuit eum qui a malo patre recesserit dia
Abbreviated transcription (Latin):
equũ non ascendemus: nec dicemꝰ ul¬
qui in ge ẽ misereberis pupilli: Axx
te uobiscũ sermones. & reu̾timini ad
dñm dicite ei: ut ñ collatis iniqͥtatẽ.
te samaria & uiris eius: & paruulis: et
p̃gnantib occisis: elisis: atq discussis. to¬
tus isrł ad pęnitentiã ꝓuocat᷑: ut qui in¬
firmatus ẽ. siue corruit in iniquitatib
suis: reu̾tat᷑ ad medicũ & recipiat sani¬
tatẽ. ł stare incipiant: qui corruerant:
doceturq quomͦ debeat agere pęniten¬
tiam. Tollite inquit uob̾cũ uerba. id ẽ
p̃ces: & delictoꝵ confessionẽ: & c̃uertimi¬
ni ad dñm : ta uerbis qũã oꝑib & dici¬
te ei Omẽm aufer iniquitatẽ: nichil
languoris in nobis. & ruinę pristinȩ
derelinquas: ne rursum mali seminis
num tͥ qͦd offeramꝰ. habere ñ possumus:
uixta illud qͦd alibi scriptũ ẽ. Oeclina
a malo: & fac bonũ. Et reddemus ait
hebraice appellant᷑ pharim̃ fructũ sep¬
tuag̃ transtulerunt: qͥ dr̃ ferĩ falsi ser¬

Expanded text:
quum non ascendemus, nec dicemus ulqui in te est misereberis pupilli Al. te vobiscum sermones, et revertimini ad Dominum, dicite ei ut non tollatis iniquitatem, te Samaria. et viris ejus, et parvulis et praegnantibus occisis, elisis atque discissis, totus Israel ad poenitentiam provocatur: ut qui infirmatus est, sive corruit in iniquitatibus suis, revertatur ad medicum et recipiat sanitatem, vel stare incipiat qui corruerat: doceturque quomodo debeat agere poenitentiam. Tollite, inquit, vobiscum verba, id est, preces, et delictorum confessionem, et convertimini ad Dominum tam verbis quam operibus; et dicite ei: Omnem aufer iniquitatem, nihil languoris in nobis et ruinae pristinae derelinquas, ne rursum mali seminis num tibi quod offeramus, habere non possumus, juxta illud quod alibi scriptum est: Declina a malo, et fac bonum, et reddemus, aitHebraice appellantur 158 PHARIM  , fructum Septuaginta transtulerunt qui dicitur PHERI  , falsi ser
Abbreviated transcription (Latin):
ne conceperunt: idõ disrumpentur: ne
pessimos faciant. Tale quid: & in ȩu¬
głio nobis subicit᷑. Uę pregnantib et
nutrientib in dieb illis: dieb uidelicet
tribulationis & angustię. Int̾ficiuntur
autẽ & bellatores samarię gladio: et
lactentes elidunt᷑: & pregnantes disrũ¬
puntur: ut percunte malo semine. ⁊i¬
zaniis q eius exutis. solum remaneat
triticum quod in dĩ horrea recondat᷑:.
Conuertere isrł ad dñm dm̃ tuum

Expanded text:
ne conceperunt, ideo disrumpentur, ne ne conceperunt, ideo disrumpentur, ne pessimos liberos faciant. Tale quid et in Evangelio nobis subjicitur: Vae praegnantibus et nutrientibus in diebus illis : diebus videlicet tribulationis et angustiae. Interficiuntur autem et bellatores Samariae gladio, et lactentes eliduntur, et praegnantes disrumpuntur: ut, pereunte malo semine, zizaniisque ejus exustis, solum remaneat triticum, quod in Domini horrea recondatur. Convertere, Israel, ad Dominum Deum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
in scruitutẽ ꝑpetuã sunt ab ducti De
hereticis facilis intellegentia ẽ. qđ uo¬
centur samaria coqͦd dĩ p̃cepta serua¬
re se iactant: ñ quo custodes sint legis
eius: s qͦd hoc ẽẽ se dicant. in simili¬
tudinẽ crismatis nouatianoꝵ: qui &
cũ sint om̃ium inmundissimi: negan¬
des pęnitentiam ꝑ quã peccata mun¬
dantur: uxta ulud qͦd scriptũ ẽ. la¬
uabis me. & suꝑ niuem dcalbabor: et
in isaia. lauamini mundi estote. Laua¬
crum autẽ ñ baptismũ uocat: s omnem
pęnitudinẽ : quȩ sordes abluit peccatoꝵ
Percat gͥ huiꝰcemodi samaria: quia quic¬
quid loquit᷑ repugnat dõ suo: & clem̃ti¬
am eiꝰ uertit in crudelitatẽ: usq eo ut
ne truncent᷑. Qui aut̃ paruuli atq lac¬
tentes eli dantur ad petrã: de quib & in
psalmo legimꝰ beatus qui tenebit. & al¬
lidet paruulos tuos ad petr̃a fȩtȩ qͦq
eius atq pregnantes quȩ de malo semi¬

Expanded text:
in servitutem perpetuam sunt abducti. De in servitutem perpetuam sunt abducti. De haereticis facilis intelligentia est, quod vocentur Samaria, eo quod Dei praecepta servare se jactent, non quod custodes sint Legis ejus; sed quod hoc esse se dicant, in similitudinem schismatis Novatianorum, qui et cum sint omnium immundissimi, negantes poenitentiam, per quam peccata mundantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Et in Isaia: Lavamini, mundi estote . Lavacrum autem non baptismum vocat, sed omnem poenitudinem, quae sordes abluit peccatorum. Pereat igitur hujuscemodi Samaria: quia quidquid loquitur, repugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelitatem, usque adeo,ne truncentur. 157 Qui autem parvuli atque lactentes, elidantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram . Fetae quoque ejus atque praegnantes quae de malo semi
Abbreviated transcription (Latin):
P aruuli eoꝵ elidantur: & fętȩ eiꝰ discin¬
dantur: LXX Disꝑdetur samaria
qm̃ restitit dõ suo: in gladio peribunt.
& lactentes eoꝵ elident᷑ ad petr̃a: et
habentes in utero disrũpentur: Se¬
pe diximꝰ decẽ tribus appellari sama
riam a metropoli samaria: quȩ ex
nomine augusti nunc uocat᷑ augusta
id est sebasten Cur autẽ samaria dic¬
ta sit ciuitas: in regũ uolumine legi¬
ria pereat: cui ds̃ tanta p̃pararit bo¬
na illa contra dm̃ faciat & magis
demonũ simulachra sectat᷑. Sẏmma¬
chus autẽ ñ dixit pereat: s aie ⁊a
suiq eam pęnitebit erroris : qͦd dulcis¬
simũ dm̃ in amaritudinẽ uerterit:
ita ut bellatores eius in gladio pere¬
ant. paruuli & lactentes elidantur
ad t̾ram & fete eiꝰ atq pregnantes dis¬
rũpantur in mort̾ẽ. Quę om̃ia ei ac¬
cidisse credendũ ẽ. tẽpore captiuita¬
tis. & angustiȩ: quando suam patriã
ꝑdiderunt. Et qui euasere gladium

Expanded text:
parvuli eorum elidantur, et foetae ejus discinparvuli eorum elidantur, et foetae ejus discindantur. LXX: Disperdetur Samaria quoniam restitit Deo suo, in gladio corruent, et lactentes eorum elidentur ad petram, et habentes in utero disrumpentur. Saepe diximus decem riam, a metropoli Samaria, quae ex nomine Augusti nunc vocatur Augusta, id est Sebastia. Cur autem Samaria dicta sit ciria pereat. Cui cum Deus tanta praepararit bona, illa contra Deum faciat, et magis daemonum simulacra sectetur. Symmachus autem non dixit pereat, sed suique eam poenitebit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae omnia ei accidisse credendum est tempore captivitatis et angustiae, quando suam patriam perdiderunt, et qui evasere gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
terram septuaginta transtulerunt:
t̾rã aut̃ haud dubiũ quin mortis sis¬
nificet. & in psalmis legimus. Credo
uidere bona dñi: in terra uiuentum
Et iuxta ęugłium: mites possidebunt
terrã. E contrario debemus accipere
t̾ram inferni non c̾c̾ t̾ram iuuentũ.
s mortuoꝵ: quȩ diripitur atq uasta¬
tur: quando morte xp̃i uinctȩ apud
inferos. animȩ liberantua. Secund̃
tropologiam in isdem de quib supra
diximꝰ cõmentaruis legimꝰ: uentum u¬
rentẽ diabolũ intellegi & singulos hȩ¬
resiarchas: qͦd nobis displicet. N eq c̃¬
nim diabolus uenas mortis fontesq
erroris. siccare potest: cũ ipse fons & in¬
itium morcuoꝵ sit. Itaq sermo ȩccłi¬
asticus. urens intellegendus ẽ uentus
qui om̃ia hęreticoꝵ dogmata arefaciat
& ꝑducat ad nichilũ: & diripiat eos
acq disꝑgat: qͥ hereticoꝵ doctrina
in morte fuerant congregati: Pe
reat samaria qm̃ ad am aritudinem
concitauit dm̃ suũ: in gladio pereat.

Expanded text:
terram transtulerunt: terra haud dubium quin mortem significet. Et in Psalmis legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium . Et juxta Evangelium: Mites possidebunt terram . Econtrario debemus accipere terram inferni non esse terram viventium, sed mortuorum, quae diripitur atque vastatur, quando morte Christi vinctae apud inferos animae liberantur. Secundum tropologiam in eisdem de quibus supra diximus Commentariis legimus ventum urentem, diabolum intelligi et singulos haeresiarchas. Quod nobis displicet: Neque enim diabolus venas mortis fontesque erroris siccare potest: cum ipse fons et initium mortuorum sit. Itaque sermo Ecclesiasticus, urens intelligendus est ventus, qui omnia haereticorum dogmata arefaciat et perducat ad nihilum, et diripiat eos atque dispergat, qui haereticorum doctrina in morte fuerant congregati. 156 Pereat Samaria: quoniam ad amaritudinem concitavit Deum suum: in gladio pereant:
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ: dicens in ęugłio. Cum exal¬
tatus fuero: om̃ia traham ad me. Ip¬
se quasi radix ascendet de t̾ra in habi¬
tabili: & nequaquã mors in cũ s ipse
morti suꝑueniet. Neq enĩ mors in cũ
ullam suę potestatis uiam repperit
Et hoc ẽ qđ in ꝓuerbiis dicit᷑. in possibi¬
ie ẽ suꝑ petr̃a serpentis inuenire ue¬
tigia Et ipse loquit᷑ in cugłio. Ecccle¬
niet pͥnceps mundi istius: & inuenig
in me nichil. Iste siccabit uenas morts
& desolabit fontes cius. uenę mortis o
fontes. & aculcus: peccata ab apło no¬
minantur: qͥb a refactis. mors quoq p¬
sa siccabitur. Quodq seqr: ipse diri¬
piet thesaurũ. om̃is uasis desiderabils
duplicit̃ accipitur. Suic qđ desidera¬
bilia sunt. his qui in morte habitant
siue uasa desiderabilia. quę in thesau¬
ro retinebant᷑ inferni : scõs intelleginꝰ
qͦs alligato forte dñs cripuit: & tult
de infernis: & quasi uasa p̃tiosissima¬

Expanded text:
ad Patrem, dicens in Evangelio: Cum exalad Patrem, dicens in Evangelio: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Ipse quasi radix ascendet de terra inhabitabili, et nequaquam mors in eum, sed ipse morti superveniet, neque enim mors in eo ullam suae potestatis viam reperit, et hoc est, quod in Proverbiis dicitur: Impossibile est super petram serpentis invenire vestigia . Et ipse loquitur in Evangelio: Ecce veniet princeps mundi hujus, et inveniet in me nihil . Iste siccabit venas mortis, et desolabit fontes ejus. Venae mortis et fontes et aculeus, peccata ab Apostolo nominantur: quibus arefactis, mors quoque ipsa siccabitur. Quodque sequitur: Ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis, dupliciter accipitur, sive quod desiderabilia sunt his, qui in morte habitant, sive vasa desiderabilia quae in thesauro retinebantur inferni, sanctos intelligimus, quos alligatos forte Dominus eripuit et tulit de inferis, et quasi vasa p
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ ñ poterunt referri Suꝑ ẽ. ut uen¬
tum urentẽ. quẽ adducet dñs de deser¬
to: ascendentẽ illũ incellegamꝰ: de quo
& in ab acuc legimus. D̃s̃ ab austro ue¬
niet. & sc̃s de monte pharan: qui utiq
in solitudine & in meridie situs ẽ. Et
in cantico legimus. ubi pascis: ubi cu¬
bas in meridie: Hunc itaq uentum
urentem qui siccet uenas mortis: &.
fontes cius arefaciat: adducet dñs
de deserto ascendentẽ: De deserto
autẽ humani generis: in quo & diabo¬
tuit : suie desertũ incellegimus sc̃ę
MARIe uterũ uirginalẽ: qui absq se¬
mine humano nulla frutice pulula¬
uerit: s uirgo simplex atq purissima
& lnione fęcundȩ ediderit eũ florẽ:
qui dicit in cantico canticoꝵ. Ego
flos cãpi & lilium conuallium Et
pulchre tam in isaia. quã in p̃senti lo¬
co flos ascendens. & uentus ascendens
dr̃: quia de humilitate carnis ad ex¬
celsa conscendit: & nos secum duxit

Expanded text:
partem non poterunt referri. Superest ut venpartem non poterunt referri. Superest ut ventum urentem quem adducet Dominus de deserto ascendentem, illum intelligamus, de quo et in Abacuc legimus: Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan : qui utique in solitudine et in meridie situs est. Et in Cantico legimus: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Hunc itaque ventum urentem, qui siccet venas mortis, et fontes ejus arefaciat, adducet Dominus de deserto ascendentem: de deserto autem humani generis, in quo et diabotuit. Sive desertum intelligimus sanctae Mariae uterum virginalem, quod absque semine humano nullo  Al. nulla frutice pullulaverit: sed virga simplex atque purissima et unione fecunda ediderit eum florem qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium . Et pulchre tam in 155 Isaia, quam in praesenti loco, flos ascendens et ventus ascendens dicitur: quia de humilitate carnis ad excelsa conscendit, et nos secum duxit
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ de deserto ascendentẽ: & siccabit
uenas eiꝰ: & desolabit fontes eiꝰ & ip̃se di¬
ripiet thesaurũ om̃is uasis desiderabi¬
lis. LXT Adducet urentẽ uentum
dñs de deserto suꝑ eos: & siccabit ue¬
nas ciꝰ desolabit fontes illius. Iste are¬
faciet t̾ram eiꝰ: & om̃ia uasa desiderabilia:
Legi in cuiꝰdã cõmentariis uentũ u¬
rentẽ. quẽ adducet dñs de deserto: il¬
lum eẽ qͥ ꝑcusserit domũ ios in quatu¬
or angulis. & fecerit eã suꝑfilios ruere.
conuiuantes: & unũ ẽẽ de his uentis:
qͦs in eugłio legimꝰ flare: & uenire cũ
turbine : pluuiis. atq fluminibus: ut
subuertant domũ quȩ suꝑ harenam
chi nequaquã iudetur. Neq eni in iob
scriptũ ẽ. qđ uentũ dñs de deserto ad
duxcrit: s nom̃ dñi tacitũ ẽ. ut uentꝰ¬
qui de solitudine contra sc̃m uirum
sua uenerat uoluntate. contraria pos¬
sit accipi fortitudo. & uenti qui domoꝵ
fundam̃ta subu̾tunt: utiq ad bonam

Expanded text:
cendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus, et ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis. LXX: Adducet urentem ventum Dominus de deserto super eos, et siccabit venas ejus, desolabit fontes illius; iste arefaciet terram ejus, et omnia vasa desiderabilia. Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum esse qui percusserit domum Job in quatuor angulis, et fecerit eam super filios ruere convivantes , et unum esse de his ventis, quos in Evangelio legimus flare et venire cum turbine, pluviis atque fluminibus, ut subvertant domum, quae super petram uod nequaquam mihi videtur: neque enim in Job st; sed nomen Domini tacitum est, ut ventus de solitudine, qui contra sanctum virum sua venerat voluntate, contraria possit accipi fortitudo, et venti qui domorum fundamenta subvertunt, utique ad bonam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinsipienti filio. in septuag̃ ꝑ hi roniam
legitur : iste filius sapiens. hoc ẽ quẽ
sapientẽ putabas: ut e contrario intel¬
legatur insipiens. Om̃ib aut̃ hęreticis
iniquitas conligata ẽ : quã in excelso
locuti sunt. Absconditũ est peccatũ eo¬
rũ : dũ se putant uenena sui cordis ab¬
scondere: & habere secreta. Quȩ cũ di¬
es parturitionis aduenerit: euilatio
piens est: quia dĩ sapientiam dereli¬
quit : dolore de quo & in hieremia
scriptũ est: nouissimũ erit eius insipi¬
ens. & in contritione filioꝵ suorum

Expanded text:
Pro Insipiente filio in LXX per ironiam Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas colligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et habere secreta: quae cum dies parturitionis advenerit, dolore ejpiens est, quia Dei sapientiam dereliquit, de quo in Jeremia scriptum est: Novissimum ejus erit insipiens , et in contriti
Abbreviated transcription (Latin):
in contritione filioꝵ: L Con¬
gregatio ini qͥtatis ephraim abscondi¬
tum ẽ peccatũ eius: dolores quasi par¬
turientis uenient ei. Iste est filius tu¬
us sapiens: quia nuncͥ sustinebit in
concritione filioꝵ: Quomodo si lige¬
tur quid in sacculo conseruatur : et
non perto ei cui ligatũ ẽ: sic om̃is mi¬
quitas qua in dm̃ peccauit ephraim:
conligata ẽ eci & abscondita: & quasi in
marsupio rescruat᷑. Deniq cũ dies ul¬
tionis aduenerit : & extrema captiuitas:
dolores quasi parturientis uenient ci
siue app̃hendent illũ. Mulier parturi¬
ens multo ante quã parturiat ex illo
tẽpore quo concipit. scit se ẽẽ paritu¬
ram: & expectat cotidie extrema torm̃¬
ta cruciatus q uenturos. Ita & ephraĩ
filius insipiens de quo supra dixerat.
ephraim colũba insipiens ñ habens cor.
in c̃tritione filioꝵ & popłi sui: cũ dies
parturitionis & captiuitatis aduene¬
rit : aut stare. aut sufferre ñ poterit.

Expanded text:
in contritione filiorum. LXX: Conin contritione filiorum. LXX: Congregatio iniquitatis Ephraim: absconditum est peccatum ejus: dolores quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerat: Ephraim columba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturitionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
pondebã ꝑ samuhelẽ: qđ daturus tibi
essem in furore meo: & ablaturus in in¬
dignatione mea ꝑditus ẽ om̃is hereticꝰ
& corruptioni traditus. Qui enĩ corrũ¬
pit tẽplũ dĩ corrũpet illũ dñs. Et in
nullo alio habet auxiliũ nisi in sola
miscđia dĩ quã penitudine consequit᷑.
Hutꝰ rex & uidices. diabolus ẽ & demo¬
nes : suie om̃s principes dogmatum
ꝑuersoꝵ: qui cos cẽpore necessitatis
& angustiȩ. liberare non poterunt.
qui & dati sunt in furore: & auferent᷑
in indignatione : non qđ dñs tales eos
uoluerit habere reges: alioquin non
auferret : quos sponte dederat : s qđ
dimiserit eos uoluptatib suis: ut co¬
medentes & incrassati carnib nausia¬
rent: & uomerent ꝑ nares suas: & odis¬
se inciperent cos: quos tanto studio
sequebant᷑: Conligata est iniquitas
ephraim : absconditum peccatũ eius
Dolores parturientis uenient ei: ipse
filius ñ sapiens. Nunc enĩ non stabit.

Expanded text:
pondebam per Samuelem, quod daturus tibi pondebam per Samuelem, quod daturus tibi essem in furore meo, et ablaturus in indignatione mea. Perditus est omnis haereticus et corruptioni traditus; qui enim corrupit templum Dei, corrumpet illum Dominus: et in nullo alio habet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine consequitur. Hujus rex et judices diabolus est et daemones, sive omnes principes dogmatum perversorum, qui eos tempore necessitatis et angustiae liberare non poterunt, qui dati sunt in furore, et auferentur in indignatione: non quod Dominus tales eos voluerit habere reges: alioquin non auferret quos sponte dederat, sed quod dimiserit eos voluntatibus suis: ut comedentes et incrassatis carnibus, nausearent, et evomerent per nares suas, et odisse inciperent eos, quos tanto studio sequebantur. Colligata est iniquitas Ephraim: absconditum peccatum ejus: dolores parturientis venient ei, ipse filius non sapiens: nunc enim non stabit
Abbreviated transcription (Latin):
tradiceret: respondebas. nequaquam:
s rex erit nobis: & erimꝰ &iã nos sicut
& egredietur ante nos: & pugnabit ꝓ
nobis. De quo gͦ tibi ꝓmiseras. quod
tua bella bellaret: nunc in necessita¬
te subueniat : & uniuersas urbes tuas.
liberet de seruitute. Ubi sunt uidices
tui. ubi reges. Tu enim dixisti. damͥ
regem & principes. Itaq dedi tibi sa¬
ulem regem in furore meo: intantũ
ut in dieb messis pluuiam demons¬
trarem contra natur̃a uideę ꝓuintię.
Et abstuli inquit in indignatione mea
regẽ : uidelicet sedechiam: ut quẽ cũ¬
in furore dederã tollerẽ cum indigna¬
tione mea. Alii arbitrantur datum in
furore regẽ. hieroboam filium nabath:
& ab latũ in indignatione osee ultimũ
regẽ decẽ tribuũ. hoc qͦd exposiuimus
dedi tibi regẽ: & abstuli regẽ. in indig¬
natione mea: hebrei ad futurũ tẽpus
referunt. Eo inqͥt tẽpore quo dicebas.
da michi regẽ & pͥncipes : ego tibi res¬

Expanded text:
tradiceret, respondebas: nequaquam, tradiceret, respondebas: nequaquam, sed rex erit nobis, et erimus etiam nos sicut et egredietur ante nos, et pugnabit pro nobis. De quo ergo tibi promiseras, quod tua bella bellaret, nunc in necessitate subveniat, et universas urbes tuas liberet de servitute. Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da mihi regem et principes: itaque dedi tibi Saulem regem in furore meo; intantum ut in diebus messis pluviam demonstrarem contra naturam Judaeae provinciae. Et abstuli, inquit, in indignatione mea regem, videlicet Sedeciam: ut quem cum furore dederam, tollerem cum indignatione. Alii arbitrantur datum in furore regem Jeroboam filium Nabath, et ablatum in indignatione Osee ultimum regem decem tribuum. Hoc quod exposuimus, dedi tibi regem et abstuli regem in indignatione mea, Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi regem et principes; ego tibi res
Abbreviated transcription (Latin):
te saliũ faciat. in om̃ib tius urbibus
& iudices tui. de quib dixisti da michi
regẽ & pͥncipes. Dabo tibi rege in furore
meo: & auferã in indignatione mea
¶orrectioni tuȩ isrł quis auxiliabitur
ubi ẽ rex cuus Stet & saluũ̃ te faciat
in cunctis urbib tius. Iudicet te de quo
Peo qđ lxx int̃p̃tati sunt habui om̃s abs¬
tuli transtulert̃. Infelix isrł & dignus
maledictione ꝑpetua : qͥ intantũ impie¬
tatis descendit ꝓfundũ: ut solius dĩ sal¬
uetur miscđia Potest aut̃ in hebraico.
& hoc sensu legi Disꝑeas isrł: qͥa nichil
tibi reliquũi ẽ: nisi ut mea solũ clem̃tia
conserueris. In septuag᷑ aut̃: alcer ẽ sen¬
sus. Corruptioni tuę̧ isrł qͥs auxiliabi¬
tur : id ÷ captiuitati tuȩ. & ultimę ser¬
uituti qͥs ferre poterit auxiliũ eorum
quos p̃sules ęstimasti Ubi est rex tuus.
de quo dicebas ad samuhelem. constitu¬
e suꝑ nos regẽ. ut uidicet nos. sicut &
gentes habent ceterȩ Cumq ille con¬

Expanded text:
 salvet faciat in omnibus urbibus tuis; et judices tui, de quibus dixisti: Da mihi regem et principes: dabo tibi regem in furore meo, et auferam in indignatione mea. LXX: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? ubi est rex tuus iste? et salvum te faciat in cunctis urbibus tuis: judicet te de quo Pro eo quod LXX interpretati sunt habui, omnes abstuli transtulerunt. Infelix Israel et dignus maledictione perpetua, qui in tantum impietatis descendit profundum, ut solius Dei salvetur misericordia. Potest autem in Hebraeo et hoc sensu legi: Dispereas, Israel, quia nihil tibi reliquum est nisi ut mea solum clementia conserveris. In LXX autem alter est sensus: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? id est, captivitati tuae et ultimae servituti quis ferre poterit auxilium eorum, quos tibi praesules aestimasti? Ubi est rex tuus, de quo dicebas ad Samuel: Constitue super nos regem, ut judicet nos: sicut et gentes habent caeterae . Cumque ille con
Abbreviated transcription (Latin):
pori locustę. siuic aurȩ tenuissimȩ. peri¬
turoꝵ głam cõpararit : qͥa locusta noxi¬
a est. & sic inimica mortalib: ut famẽ
faciat: & segetũ culta populct᷑: in tan¬
tũ: ut arbores quoq uineasq decorti
ri: & pulueri hęretici cõparant᷑: de qͥb
& in epła catholica dr̃. hi sunt nubes.

Expanded text:
pori locustae, sive aurae tenuissimae, peripori locustae, sive aurae tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: quia locusta noxia est, et sic inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticri et pulveri haeretici comparantur, de quibus et in Epistola Catholica dicitur: Hi sunt nubes
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ambigit: iuxta illud qͦd scriptũ
est. sicut deficit fumꝰ : deficiant. Que¬
rimus autẽ quare septua qͬ ꝓfumario
qđ theodotio transtulit Rasynoaax
breos locusta & fumariũ eisdẽ scribit᷑
litteris. aiteh. Res. Beth. Nẽ. qͦd si lega¬
sẏmmachus foram̃ int̾p̃tati sunt:
Catharacten autẽ ꝓpͥe uocat. forama
ditur. Siqͥs aut̃ c̃tentiosus. & nolens
reciꝑc hebraicã ueritatẽ. locustę sen¬
sum quesierit: audiat ephraĩ at aiar.
id ÷ uapori suie aurę & spĩu cõparari
qui ita tenius: de ore locustȩ egredũ
ut ñ sentiatur. &ͦd si ẽ contrario obic¬
cerit: quare ñ aliis quȩ minora sunt.
periturũ epħraim assimilauerit: uerbi
gr̃a pulici : quȩ omia mẽbra habet: ca¬
put: oculos: pedes: uentrẽ: & cȩtera
quȩ licet occulis ñ uideamꝰ tam̃ sensu
intellegimꝰ: in tantũ: ut os pulicis ac
dentes: ñ uidentes occulis: morsibus
sentiamꝰ: respondendũ ẽ ciꝰ qͦd ido ua¬

Expanded text:
nemo ambigit, juxta illud quod scriptum nemo ambigit, juxta illud quod scriptum est: Sicut deficit fumus, deficiant . Quaerimus autem quare LXX pro fumario, quod Theodotio transtulit καπνοδόχηνbraeos locusta et fumarium, iisdem scribitur litteris ALEPH, RES, BETH, HE. Quod si legaSymmachus foramen interpretati sunt. Cataractam autem proprie vocat foramen ditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamus, tamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est ei, quod ideo va
Abbreviated transcription (Latin):
s eos rapite. eos immolate: qͥ in ȩcłia
consticuti: xp̃i censentur nomine: et
homines appellant᷑ Idcirco erunt
quasi nubes matutina: et sicut ros ma¬
tutinus ꝑtransiens. Sicut puluis cur¬
bine raptus ex aera: & sicut fumꝰ de fu¬
mario. Lx x similiter. Hoc solũ qđ
in ultimo ẽ inmutantes: & sicut uapor
de locustis. siue de lacrimis: qͥa in ple¬
risq codicib areiaiX in aliis ãar¬
P̃yoꝵ̃. positũ repꝑimꝰ. Quia inqͥt homi¬
& adorarunt uitulos: id circo erunt
quasi nubes matutina. & sicut ros ma¬
ne ꝑtransiens : sicut puluis turbine ras¬
tus ex aera & sicut fumꝰ de fumario.
quȩ om̃ia uident᷑ ad tẽpus. & subito
dilabuntur : uixta illud qͦd dixerat:
transire fecit samaria regem suũ. qua¬
si spumã suꝑ faciem aquę: & iterum
sicut mane ꝑtransit. ꝑtransiit rex isrł.¬
& nubẽ quidẽ aut rorẽ transire ueloct̃
& puluerẽ ex aera & fumũ de fumario

Expanded text:
sed eos rapite, eos immolate, qui in Ecclesia sed eos rapite, eos immolate, qui in Ecclesia constituti, Christi censentur nomine, et homines appellantur. Idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros matutinus pertransiens Vulbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. LXX similiter: hoc solum quod in ultimo est immutantes: et sicut vapor de locustis, sive de lacrymis, quia in plerisque codicibus ἀκρίδων, in aliis δακρύων positum reperimus. Quia, inquit, homiet adoraverunt vitulos: idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros mane pertransiens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. Quae omnia videntur ad tempus et subito dilabuntur, juxta illud quod dixerat: Transire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae. Et iterum: Sicut mane transit, Et nubem quidem aut rorem transire velociter, et pulverem ex area, et fumum de fumario,
Abbreviated transcription (Latin):
defecerunt: ostendit᷑ ingluuies eoꝵ qͥ
sanguine uictimarũ alunt᷑. ⁊ holochau¬
stoꝵ. fumo. qđ deficientib hostiis. ho¬
mines sibi cupiant immolari: quoꝵ ñ
solũ interitu s cruore lȩtant᷑. Loquen¬
tib aut̃ hęreticis immo pͥncipib here¬
ticoꝵ id÷ ephraun: horror & tremor
idolis quȩ de suo corde confinxit: ⁊ mo¬
ritur cũ popło quẽ seduxit. Et non ei¬
sufficit corrusse: nisi lingũa quam ad
canendũ dm̃ acceꝑat. uertat in imagi¬
nes idoloꝵ: & artifici eloquio simile ue¬
ritati dogina cõponat. Qͦd nichil est
aliud: nisi excogitatio prauitatis huma¬
nȩ. Precipiunt q discipłis suis. ut et
ipsi immolent homines : hoc ẽ furent᷑
de ęccłia dĩ & introducant ad hereticos
& occidant qͦs deceꝑint. Qđq sequit᷑.
uituli enĩ defecerunt: hunc habet sen¬
sum. Nolite querere qͦs seducatis de
gentib qui uocant᷑ bruta animalia:

Expanded text:
defecerunt, ostenditur ingluvies eorum, qui defecerunt, ostenditur ingluvies eorum, qui sanguine victimarum aluntur, et holocaustorum fumo: quod deficientibus hostiis, homines sibi cupiant immolari, quorum non solum interitu, sed et cruore laetantur. Loquentibus autem haereticis, immo principibus haereticorum, id est, Ephraim, horror et tremor idolis, quae de suo corde confinxit, et mortuus est cum populo quem seduxit. Et non sufficit corruisse, nisi linguam quam ad canendum Deum acceperat, vertat in imagines idolorum, et artifici eloquio simile veritati dogma componat, quod nihil est aliud, nisi excogitatio pravitatis humanae. Praecipiuntque discipulis suis, ut et ipsi immolent homines, hoc est, furentur de Ecclesia Dei, et introducant ad haereticos, et occidant quos deceperint; Quodque sequitur, Vituli enim defecerunt, hunc habet sensum: Nolite quaerere quos seducatis de gentibus, qui vocantur bruta animalia;
Abbreviated transcription (Latin):
cationes. septuag̾ transtulerunt. & tan¬
tus isrłem horror inuasit. ut delinque¬
ret: & offenderet dm̃ in baal: & more¬
retur : ꝑdens eũ. qui dicit. ego sũ uita
anima enĩ quȩ peccauerit. ipsa mori¬
in delicus ẽ: uiuens mortua ẽ. Et ñ
solũ mortuus in baal: s addidit pec¬
cata peccatis: ut ex argento qͦd dñs
dederat idola fabricaret᷑. oꝑa manu¬
um hominũ: qͥb ipsi dicunt. id ÷ sacer¬
dotes & pͥncipes. qui popłm bona doce¬
re debuerant: immolate homines: ui¬
tulos ad orantes. Eͦd quidẽ & in psalmis
dr̃ : immolauert̃ filios suos. & filias suas
demoniis. ꝓ eo qđ iuxta symmachũ et
theodotionẽ uertimꝰ ad orantes. aqͥla in¬
osculantes. Qͥ enĩ ad orant : solent deos¬
culari manũ suã: qđ ios fecisse se ne¬
gat dicens: si deosculatus sũ manum
meã apponens ori meo: & hoc mͥ ad in¬
iquitatẽ maximã reputet᷑. Sin autem
ut qͥdã uolunt demones loquent᷑ ad po¬
płm immolate homines. uituli enim

Expanded text:
cationes, LXX transtulerunt. Et tantus Israelem horror invasit, ut delinqueret et offenderet Deum in Baal et moreretur perdens eum qui dicit: Ego sum vita . Anima enim quae peccaverit, ipsa moriin deliciis est, vivens mortua est . Et non solum mortuus est in Baal, sed addidit peccata peccatis, ut ex argento quod Dominus dederat, idola fabricaretur, opera manuum hominum. Quibus ipsi dicunt, id est, sacerdotes et principes qui populum bona docere debuerant: Immolate homines, vitulos adorantes: quod quidem et in psalmis dicitur: Immolaverunt filios suos, et filias suas daemoniis . Pro eo quod juxta Symmachum et Theodotionem vertimus, adorantes; Aquila inosculantes. Qui enim adorant, solent deosculari manum suam: quod Job fecisse se negat, dicens: Si osculatus sum manum meam apponens ori meo, et hoc mihi ad iniquitatem maximam reputetur . Sin autem ut quidam volunt, daemones loquuntur ad populum: Immolate homines, vituli enim
Abbreviated transcription (Latin):
ON: IDEM
ordo est duode¬
cim ꝓpħarum
apud septuagͣ
interpretes: qui
in hebraica ue¬
ritate retinent᷑.
tertiũ micheam: quartũ iohel: quintum
abdiam sextũ ionam: septimũ naum
octauũ abacuc: nonũ sophoniam de¬
cimũ aggeũ: undecimũ tachariam
duo decimũ malachiam hebrei autem
post osce. qui ap̃d utrosq pͥmus est. se¬
cđm legunt iohel tertiũ amos: quar¬
tum abdiam: quintũ ionã sex ȩta¬
tum micheam septimũ naum: octauũ
abacuc: nonũ sophoniam decimũ agge¬
um: undecimũ rachariã: duodecimũ
qui & ultimꝰ ẽ malachi Et quia semel
om̃s unius uoluminis ꝓpħas enume¬
rauimus: utile nob̾ uidetur echimolo¬
gias singuloꝵ & grece: & latine : breuit᷑
adnotare. Osee: int̾p̃tatur GΩZΩX
quẽ nos saluantẽ possumus dicere. Io¬
hel. aexΩAH NC id est incipiens. A¬
mos. Raxtazcn: qui ap̃d latinos por¬
nat : quis quasi: aut qͥs uelut. Naum¬
na e araneyc: id est consolatio. Abacuc

Expanded text:
on idem ordo est duodecim prophetarum apud septuaginta interpretes, qui in Hebraica veritate retinetur. tertium Michaeam, quartum Joel, quintum Abdiam, sextum Jonam, septimum Naum, octavum Abacuc, nonum Sophoniam, decimum Aggaeum, undecimum Zachariam, duodecimum Malachiam: Hebraei autem post Osee, qui apud utrosque primus est, secundum legunt Joel, tertium Amos, quartum Abdiam, quintum Jonam, sextum Michaeam, septimum Naum, octavum Abacuc, nonum Sophoniam, decimum Aggaeum, undecimum Zachariam, duodecimum, qui et ultimus est, Malachiam. Et quia semel omnes unius voluminis prophetas enumeravimus, utile nobis videtur ἐτυμολογίας singulorum et Graece et Latine breviter annotare. Osee interpretatur σώζων, quem nos salvatorem possumus dicere. Joel ἀρχόμενος, id est, incipiens. Amos, βαστάζων, qui apud Latinos pornat, quis quasi, aut quis velut? Naum, παράκλησις, id est, consolatio. Abacuc,