comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare senatus consultũ factum ẽ domima¬
in temporibus quo caunuĩ est ut siquid ꝓbass
ꝑcollusionem quicꝗͣ factimi siiste homo ser¬
duins marcns ꝯstituit ut quĩquenniũ aũt
Stinuñ uriq accipiemus mfisic ubiplane
etas eius auuis retractat collusio differen¬
dam retractationẽ intp̾s pisbtatis uł alt̾u̾i
rei suadeat quinqueniu̾ non currere dicẽ
tum alit̾ atq cura eum qui ex lib̃ti se in
dictore quis ingenuus ꝓnu̾tianus ẽ ꝑ inde
mefficax. deccetum atq si nulla uidicata
res interueniss idq pͥncipalibus cõstitun¬

Expanded text:
iudicari, senatus consultum factum est Domitiani temporibus, quo cautum est, ut, si quis probasset per collusionem quicquam factum, si iste homo serdivus Marcus constitit. Quinquennium autem continuum utique accipiemus. Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis vel alterius rei suadeat, quinquennium non currere dicendtum: aliter atque circa eum, qui ex libertinitate se in dictore quis ingenuus pronuntiatus est, perinde inefficax est decretum, atque si nulla iudicata res intervenisset: idque principalibus constitut
Abbreviated transcription (Latin):
petit. electione madu̾sario deferantutr᷑
malis cognionẽ carcum dtici anaudita cã
sentennã ꝓferri. et sicognou̾int ꝓuiii¬
are debebut᷑ ẜunm illius nonud̾i. Nloq
hec res capnonem ullam ht̃ cum ĩ genu¬
us ꝓnuntietur. s ẜuiis non uid̾i. Qd̾ fi ex
ẜuinie ingenuitatẽ se allegit melius

Expanded text:
petit, electionem aduersario deferant, utrum malit cognitionem circumduci an audita causa sententiam proferri. et si cognouerint, pronuntiare debebunt seruum illius non uideri: neque haec res captionem ullam habet, cum non ingenuus pronuntietur, sed seruus non uideri. quod si ex seruitute in ingenuitatem se allegat, melius
Abbreviated transcription (Latin):
ut post tempus manumutẽtut seundẽ
faiuore lbtaris ꝯ sequende causa ⁊ cam me¬
reri. ꝓ qua dñs ietiam preum accepit
esb ⁊ nondum pretio soluro mbonis emp
enniũ manumiitẽt. si ꝯtirio triennio

Expanded text:
mpus manumitterentur: sed eundem fauorem libertatis consequendae causa etiam eam mereri, pro qua dominus pretium accepit, et nondum pretio soluto in bonis emptiennium manumitteret, si continuo triennio
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑlibtaie sua litigat pͥor audiendus ẽ. pro¬
hare uilens se ip̃m mlibtatis esse possessionẽ¬
Iudex aut̃ quidelib̾tait cognoscit ⁊̃ derebus
amotis dampnarõe magno facto cognosc̾e
debet ficri cnim pot̾ ut sidunia libtans ⁊ sur¬
npere quedã ⁊ corrumpere atq ꝯ sumere ge
i ẜuis quon emetas ad libratem ꝓclamat ⁊
aut aliquo noĩe is tuus esse cepiss petẽ eum
tuum esse pot̾is. Nec tibi obstabit reiuidi᷑¬

Expanded text:
s est probare uolens se ipsum in libertatis esse possessionem.Iudex autem, qui de libertate cognoscit, etiam de rebus amotis damnoue facto cognoscere debet: fieri enim potest, ut fiducia libertatis et subripere quaedam et corrumpere atque consumere eus quem emeras ad libertatem proclamauit et aut alio quo nomine is tuus esse coepisset, petere eum tuum esse poteris nec tibi obstabit rei iudic
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. hoc si pecaliari noĩe egerit. Cetm̃
fipatre mandante hic quetit᷑ anfilii scientia
noceat. Et puto ad huc nocere quemadinad̾
ꝓcuratoris nocet. Plane si fllus igaorauit ps¬
ter sat ad hucdico repellendum paitẽ ⁊̃ si pe¬
culiari noĩe filius ennt simode pat̃ presens
nsetuo ⁊ iues qui mandato uro emit tale ẽ
ut ficentũ hominẽ mandau̾o emisciens li¬
ferũ eẽ licet is cuimandatũ eit ignoret id̾
est ⁊ nõ peꝯpetet ei. actio. Conira aũt siego
ignoraui ꝓcurator scit nonẽ nuchi deagan¬

Expanded text:
actionem: hoc si peculiari nomine egerit. ceterum si patre mandante, hic quaeritur, an filii scientia noceat: et puto adhuc nocere, quemadmodum procuratoris nocet. plane si filius ignorauit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo pater praesensseruo et in eo, qui mandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem mandauero emi sciens liberum esse, licet is, cui mandatum est, ignoret, idem sit: et non competet ei actio. contra autem, si ego ignoraui, procurator scit, non est mihi denegan
Abbreviated transcription (Latin):
manis accio eus effinenir. S si quas a tols
inferat du̾s queritur an pellendus siti sy¬
sonam agat suscipe ip̃m adlitis teitatae
S sussinqidum uiditul donec delib̾tate u¬
dicetur. Ne uid̾i preuiditul lib̃tati sicri au̾
uoluntare diuĩ in lib̾t̃ate eum morari. Nã¬
et si cut ip̃s agareiur ita cum ip̃o quoq agi
pot̃. Cettrũ ex cueini aut unle iuditiũ era
gu isqui in libratem ꝓclamat surti ant dop̃
in muiria abaliquo arguatur mela ait
qui ccrte. S suslinendũ uidinul nepre¬
uidinium lib̾tati fiat. eq sisi cum possesso

Expanded text:
 si quas actiones inferat dominus, quaeritur, an compellendus sit susonam agat, suscipere ipsum ad litis contestationem, sed sustinendum iudicium, donec de libertate iudicetur: nec uideri praeiudicium libertati fieri aut uoluntate domini in libertate eum morari: naicut ipse agere, ita cum ipso quoque agi potest. ceterum ex euentu aut utile iudicium erit fuerit.Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait qui certae: sed sustinendum iudicium, ne praeiudicium libertati fiat. aeque si cum po
Abbreviated transcription (Latin):
e obligatus eit debere dupilari ꝓ ind̾ siquid
cuidm ob anc accionẽ uato uire dedit diceni¬
dumẽ inhoc edictumcad̾e duplari us obit¬
gatum uł ip̃i uenditori acciꝑe debemus uł
rum si pot̾ dicendũ nonẽẽ obligatũ. inter¬

Expanded text:
obligatus est, duplari debere.Proinde si quid cuidam ob hanc actionem licito iure dedit, dicendum est in hoc edictum cadere duplariue.Obligatum uel ipsi uenditori accipere debemus urum si potest, dicendum non esse obligatum.Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tur uł scipuletur ꝑ ind̾ domimo ad quut¬
re atq si non delis tate cuis querebatut.
bantũ depossessione uidebimus cum ip̾it
post utem ordinata desmat dñs possid̾e.
s magis ẽ ut ad quirat. liet ab co nõ pessi¬
deatur. Et cumplaat ꝑ fuatinũ quaq
non possessionẽ ad quittre posse quidmiru̾¬

Expanded text:
stipuletur, perinde domino adquirere atque si non de libertate eius quaerebatur. tantum de possessione uidebimus, cum ipsum post litem ordinatam desinat dominus possidere: sed magis est, ut adquirat, licet ab eo non possideatur. et cum placuit per fugitiuum quoque nos possessionem adquirere posse, quid miru
Abbreviated transcription (Latin):
gitur scicndũ eit ⁊ lib̃m posse delo malo ĩ
lib̃tatemeẽ ⁊ suu̾ posse sine dolo malo uili¬
uetratem cit. In faus sub reptus bona fide
inẜuitute sui̾t cmi lib̾ eẽt deind̾ cam desta¬
tu ignarus cẽt receiłit. ⁊ clam inlb̾tate
moraricepit hoc non sine dolo malo uli
qd̾ nullius moni̾ti eẽ ignorat ut randicta
cimposita ẽ ab eo quem dnmͣ eẽ putauit

Expanded text:
gitur sciendum est et liberum posse dolo malo in libertate esse et servum posse sine dolo malo in libertate esse. Infans subreptus bona fide in servitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in lquod nullius momenti esse ignorat, vel vindicta ei imposita est ab eo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
U̾aũt diximus inlib̾tarem fuisse sic ci accĩ¬
piendum non ut se lib̾m doccat is qui libale
uidinũ patitur s inpossallone lib̾tatis sine
delo malo fuisse. Qud sit aũt siue dolo ma¬
ait om̃s quise libos putant sine dolo malo

Expanded text:
utem diximus "in libertate fuisse" sic est accipiendum non ut se liberum doceat is, qui liberale iudicium patitur, sed in possessione libertatis sine dolo malo fuisse. quid sit autem "sine dolo maait omnes, qui se liberos putant, sine dolo malo
Abbreviated transcription (Latin):
S si cum ipẽ causã probiare ꝓois tradid̾it n¬
ulla staus intelligenut. slequis credicoꝵ fiau¬
dandoꝵ cansa fuum manumittat haclege
cauetur Cceditrres aũt appellant᷑ qusbꝰ qua¬
cuq excansa actio cum fraudacare ꝯpetat¬
aristo .R. adebitore fisa quisoluendo noner¬
at maiimusũ itareuocar infuiturẽ dete
sind̾ diu mlib̾tate suiss ideit non ium ꝯ de¬

Expanded text:
causam probare posset, tradiderit, nulla fraus intellegetur.Ne quis creditorum fraudandorum causa seruum manumittat, hac lege cauetur: creditores autem appellantur, quibus quacumque ex causa actio cum fraudatore competat.Aristo respondit a debitore fisci, qui soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in libertat
Abbreviated transcription (Latin):
est ut cũ idẽ petat ex ceptione rriuidicait
obiuanit replicatõ. Si cui non placeat nõ
ꝑ dõe his habebit sequentẽ dubititõnem
uir̾ id in quo quis uictus ẽ nullus etis an
cuis eẽ debeat qiiquo acuimsit anpotuis
eius qui miceris scilicet ut tał unł amo ci¬

Expanded text:
st, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius esse debeat, cum quo actum sit, an potius eius qui uicerit? scilicet ut utilis a
Abbreviated transcription (Latin):
ut parens filius infuituit que situm ⁊ ma¬
s̃ numissum possit mlibtatem uendicare.¬
Militi ⁊̃ ꝓnecesariis sibi ꝑsonis delib̾tate
litigare ꝑmutit᷑. eumũo tał alius nemo
est qui ꝑ eo liuget tunc necessariu̾ est dari
saculiarem ⁊̃ matri iss sllabꝰ uł sororibris

Expanded text:
ut parens filium in seruitute quaesitum et manumissum possit in libertatem uindicare.Militi etiam pro necessariis sibi personis de libertate litigare permittitur.Cum uero talis nemo alius est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari faculta
Abbreviated transcription (Latin):
tate cognuum diceptat᷑ utrũ ex lib̃tate in
ẜ uitarẽ an ꝯtra agatur ⁊ si forte apparu̾t
cum qui delib̾tare sua lingat ilibtatẽ sine
dolo malo fiise is qui se dum̃ dicit accoris
partes sustinebit ⁊ nocesse habebit ẜuum su¬
ui ꝓbare. Q si ꝓni̾natum si̾t eo tp̃r quo

Expanded text:
t, disceptatur, utrum ex libertate in seruitutem aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et necesse habebit seruum suum probare: q
Abbreviated transcription (Latin):
postiaate adulterii ẜuũ suspectũ inadu¬
terio ułquestiom. Necessariũ ꝙ ad u̾ba le¬
gis anuuet manumutẽ sane i hunc ai¬
sum sub ueniendũ est ut destuan ẜu qͣs
consci us quasi nocentes nondebeant ma¬
ens uł mat᷑ simetaseaigesimũ dicm de¬

Expanded text:
uum suspectum in adulterio uel quaestion‹i› necessarium, quod ad uerba legis attinet, manumittere. sane in hunc casum subueniendum est, ut destinati serui quasi conscii uel quasi nocentes non debeant maeris uel mater, si intra sexagesimum diem de
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃ale uiditiũ donoc ꝯstet demorte eius qͥ
necatus est apparebit enĩ utr̃ supplicio af¬
fitiendus sit. annõ.¬
seruitute inlib̾tate ꝓcdamat penitoris ꝑtes fus¬
unet. Si uero exlib̾rate nẜuiture petatut.¬

Expanded text:
liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non.seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si uero ex libertate in seruitutem petatu
Abbreviated transcription (Latin):
loluende pecunie iam cessto suie indiem
siue sub ꝯditõe sut debitum. diu̾sa cau¬
sa est legati sub ꝯditoẽ relica. Nam ante¬
quam ꝯditõ extit̾t inter creditores lega¬
tarus iste nonhabetur. Ex onũ aut̃ cã¬

Expanded text:
soluendae pecuniae iam cessit, siue in diem uel sub condicione sit debitum. diuersa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur. ex omni autem ca
Abbreviated transcription (Latin):
cadlib tatem nonuenũt ut senats crusur¬
ħ noc infraudẽ fisci datas lib tates pixctdene
nuserit ub̃tates inpediuntur sita sicum
sonem queitiom subducantur idcircap
tuit miraquẽ manumitiẽ nonliceat. ppã
gͥ que du̾tit om̃s omĩ modo ẜues tuo m

Expanded text:
ad libertatem non ueniunt, ut senatus censuit.Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere miserit, libertates impediuntur, sed ita, si, cum ssionem quaestioni subducantur, idcircoque tuit, intra quem manumittere non liceat.Ipsa igitur quae diuertit omnes omnimodo seruo
Abbreviated transcription (Latin):
amis ꝑsonam pot̃ Seruo capto dnõ ab
hostius dño dati stipislatus cit. quatus
que simplct̃ scipilat᷑ i& sẜ alio acc̃t
pit ⁊̃ ad hetedem captiui ꝑtinet̃ aliud¬
Q ait iuris inꝑsona filii qr noc cunc
fuit in potestate aimstipulatet᷑ noc
pestea deptehenditur ut ẜuus in heit¬
ditattm ũamen inꝓposut pot̃ queri

Expanded text:
 ab hostibus domino dari stipulatus est. quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent aliudque sit iuris in persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut seruus in hereditat‹e›, tamen in proposito potest quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
anis eit. eumfuus stuctuarius oꝑas fus
locas. ⁊ eo noĩe petimiam ĩ annos sing¬
ulos dari spulams eis smto fructudo¬
mino residui temporis adquiri itpula
Namsimannos forre quĩq locatõ fãc¬
ta sit qm̃ in certuᷤ cit fructus in quẽ diẽ
duañis sit singuloꝵ annoꝵ minio cu

Expanded text:
t. Cum servus fructuarius operas suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis adquiri stipulanam si in annos forte quinque locatio facta sit, quoniam incertum est, fructus in quem diem d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineb̃. Rillendis nouẽrtibꝰ que ptoxã
sunt future stipulatꝯ ẽ. zosas ultes
⁊ itm agtus quintilli aniꝰ spopondit cã¬
didus dñs ncus subdic sup̃scripta si
sans eo noĩe factum nõ crit. ñc quo
post soluctur usuraꝵ nõĩe denanos
ato prãri stipulanis est. Iilius¬

Expanded text:
 kalendis Nouembribus, quae proximae sunt futurae, stipulatus est Zosas libertus et rem agens Quintilliani, spopondit Candidus dominus meus. sub die supra scripta si satis eo nomine factum non erit, tunc quo post soluetur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius
Abbreviated transcription (Latin):
stipulari quas sibi ille stipilatet᷑ hoc ĩ
is ucrumcit. que uiri sunt. q̃qi adqui¬
ri pat̃ possunt. Alioquĩ sifactum ꝯft¬
ranr inꝑsonã fllii inuet crit stipula¬
Conita aũt. sibus ⁊̃ ut ire patriliceat

Expanded text:
stipulari, quasi sibi ille stipularetur, hoc in his verum est, quae iuris sunt quaeque adquiri patri possunt: alioquin si factum conferatur in personam filii, inutilis erit stipulacon
Abbreviated transcription (Latin):
futuro ẜuus hercditarius sliptilaripo¬
ssir. ꝓculus negauit qr is eo ip̃r extra¬
nicus est. Cassius .R̵. posse quia qui po¬
tpr̃e desinicto succcisuse. Que rõ illo ar¬
gum̃to ꝯm̃datur. qd̾ heredis familia
e mortis tp̃r funciba facta iteluit᷑
licet post aliquod tempus heres exuitĩt
Matii festũ igitur cit ẜui scipulatonẽ

Expanded text:
futuro seruus hereditarius stipulari possit. Proculus negauit, quia is eo tempore extraneus est. Cassius respondit posse, quia qui potempore defuncto successisse: quae ratio illo argumento commendatur, quod heredis familia ex mortis tempore funesta facta intellegitur, licet post aliquod tempus heres extiterit: manifestum igit
Abbreviated transcription (Latin):
lcus ent d uido uslm stuctum hoc iui¬
Nla perte obligatõis exdonctatus ma
pconio uire fiuidum estiait stipulattus
tisogonus flau audidi sius actor
soripsit coram sicbsastente ⁊ ab signã¬
te domino meo acccpust me auilo⁊¬

Expanded text:
usum fructum, hic nulla parte obligationis exoneratur, nisi pleno iure fundum effecerit stipulatoris. 'Chrysogonus Flauii Candidi seruus actor scripsit, coram subscribente et adsignante domino meo, accepisse eu
Abbreviated transcription (Latin):
iuri nt̃o subiecta est neqi bona fide as
Fuit obligationem millam ad quireat
posdiums. planc si lib homo mõ noĩc
pecuniã daret uł suam uł ntãm ut
nobis solucitur oligatio noł pecu¬
nie ardut ad quireretur. ¶S qd ib t
parono datiscipulanis est munili est

Expanded text:
iur‹i› nostro subiecta est neque bona fide nobis seruit, obligationem nullam adquirere possumus. plane si liber homo nostro nomine pecuniam daret uel suam uel nostram, ut nobis solueretur, obligatio nobis pecuniae creditae adquireretur: sed quod libertus patrono dari stipulatus est, inutile est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsul factꝯ ẽ non aliis dabitur ꝗͣ si urrũ¬
qi factũ sit. sdem inconiariũ dart spõ¬
des sic noc nauis uenit nͨ tuiꝯ ꝯsul factꝰ
sit crigtndũ erit: ut neutr̾ factũ sit:
hinc simił scriptuia ẽ sincq naius ue¬
unt neq tinꝰ ꝯful faccus ẽ. At sisic da¬
bis sinauus uenit a̾ titis ꝯsul factasit.

Expanded text:
sul factus est?' non alias dabitur, quam si utrumque factum sit. idem in contrarium: 'dare spondes, si nec nauis uenit nec Titius consul factus sit?' exigendum erit, ut neutrum factum sit. huic similis scriptura est: 'si neque nauis uenit neque Titius consul factus est?' at si sic: 'dab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mnauem mułis. ipse insitiam ꝑ naui¬
gium ꝓsiciscanit aut sl intra dicm supra
sũptus om̃s ꝑ sequentib cam pecumi nn¬
recitdari sicri fic rogana sticho ẜuo
lutii titii promisit callunachus ⁊ cum
ante idus sup̾ scriptas scd̾m ꝯucucionẽ
mercibo innauem in posias cumheroit
ꝑuenturꝰ enauigauit. quesitũ cit. naue

Expanded text:
n nauem mercis ipse in Syriam per nauigium proficiscatur, aut, si intra diem supra sumptus omnes prosequentibus eam pecunrecte dari fieri fide roganti Sticho servo Lucii Titii promisit Callimachus. et cum ante idus supra scriptas secundum conventionem mercibus in navem impositis cum Erote perventurus enavigavit: quaesitum est nave
Abbreviated transcription (Latin):
I⁊ duob reis promitendi alius indicm
minꝰ ad eo qui pure obligatus est. peta¬
ctes accumsit. Namsiduo rei ractist̃
cum qui ab sens fint nonteneri. ꝑtesẽ¬
tem aur in solidum eẽ oblignum aut
siminus inpartem fore obstrictum.

Expanded text:
duobus reis promittendi alius pure, aminus ab eo qui pure obligatus est petaentes actum sit: nam si duo rei facti sint, eum qui absens fuit non teneri, praesentem autem in solidum esse obligatum, aut si minus, in partem fore obstrictum.
Abbreviated transcription (Latin):
sua die integea peti poise. Re poise stipula¬
corem sua die ibi ubi soluendam stipulat
eit petẽ. Callimachus mutuã pecuni am
nauncã accepit asticho ẜuo scu inprouĩ¬
tia siria cuutare berito usq brente si
id ꝙ credinimẽc momi̾s nauign diesdu¬
centos sub pignoribꝰ ⁊ ypothecis meresbꝰ

Expanded text:
sua die integra peti posset. respondit posse stipulatorem sua die ibi, ubi soluenda‹m› stipulatus est, petere. Callimachus mutuam pecuniam nauticam accepit a Sticho seruo Seii in prouincia Syria ciuitate Beryto usque Brentesium: idque creditum esse in omnes nauigii dies ducen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ut siliũ obẜuabit. Ergo exheredat
d cinosfirioso agati Quid gͦ dicemꝰ. si
⁊ meruit. ex heredari ⁊ cmancipati. Pla¬
ue ⁊ hoc remedio carebit. Quare sie de¬
buit int̃pom stipulatõ ut sicumenã¬
cipassi uł ex hcredassi: cͥtum quid pro¬
mittet quo mͥcasu: ꝯmissa scipuala¬

Expanded text:
 ut filium obseruauit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipatus plane et hoc remedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si eum emancipasset uel exheredasset, certum quid promitte
Abbreviated transcription (Latin):
pisler decem nõ tota.x. ẜ sola quĩq
mͥ debentur. pars cui aliena deducitur
muliebris est. deute spondes: magis ad
mentẽ stipulatiꝰs ꝗͣ admentẽ ꝓ muitu¬
tis id restrri debeat. Ut quid̾ sit i re
ta eitimari ⁊ebeat nan quid senserit ꝓ¬

Expanded text:
puler decem, non tota decem, sed sola quinque mihi debentur: pars enim aliena deducitur,muliebris est, dare spondes?', magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id referri deb‹e›t, ut quid in re sit, aestimari debeat, n
Abbreviated transcription (Latin):
opus amir̃ sit neq  pet sunctorie. aut
obsaue dic̃ẽ. aut demĩtiare. noqi tam ar¬
tare adu̾sariũ ut intͣ dicm occuriere ad
ꝓhibcudum nõ possi. ¶⁊ si forit nõ sit
cui denũnict᷑ noq dolo malo factum sit.

Expanded text:
opus futurum sit: neque perfusorie aut obscure dicere aut denuntiare: neque tam artare aduersarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit. Et si forte non sit, cui denuntietur, neque do
Abbreviated transcription (Latin):
Dedisarium refectionẽ clse adiuteneã
labeo ait s̾os ⁊ hic opinam᷑ utliatẽ
uole enit. uolenti resicere ip̃mi lacum.
Hoc mt̃ dictuĩ adom̃s riuos ꝑtinet siuẽ
interdiañ. aristo ⁊ decuniculo restitu¬
endo ꝑquem uapor ꝯtrabit᷑ inbalneat¬
iis uaporibus purat: iuslem actionẽ¬

Expanded text:
essaria refectio esse admittenda. Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem tile erit uolenti reficere ipsum lacum. Hoc interdictum ad omnes riuos pertinet, siue interdictum. Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis uaporibus putat utilem actione
Abbreviated transcription (Latin):
id agiᷤᷤ ut ad quirat. ad hoc edictum nõ
ꝑtinet. ꝑertinet .n. hoc edictumad
minientes patrimoniu̾ suñ. nonad
at huic edicto locum ꝓ tud̾ ⁊ qui repu¬
diauit hereditatẽ uł legitimã it ho¬

Expanded text:
id agit, ut adquirat, ad hoc edictum non pertinet: pertinet enim edictum ad deminuentes patrimonium suum, non adat huic edicto locum. Proinde et qui repudiavit hereditatem vel legitimam
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio: usus es. ium sicri ueta.hoc int̃¬
datum deruus resitiendis. Nͥ enĩ purgate
⁊ reficcre fontem licuotit. nullꝯusus etus
etit. Putgandꝰ aut̃ ⁊reficiendus eit ad
ad quã coheritudã ut utiquis aqua p¬
ossit. dum mͦ non alit̾ utatur. quam sicu
modo nen ꝑ naittatur ci nouas uenas q̃
tere i aꝑire ħ enim inneuat aliquid

Expanded text:
Hoc interdictum de rivis reficiendis: nisi enim purgare et reficere fontem licuerit, nullus usus eius erit. Purgandus autem et reficiendus est ad aquam coercendam, ut uti quis aqua possit, dummodo non aliter utatur, quam sic umodo non permittatur cui novas quaerere vel aperire: hic enim innovat aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
icidiccudum putãt ne opus fut. an
uid̾atur desi ncre uimfric̃e ⁊ magis ẽ
ut desinat. sim sati oif̃crat ⁊ deffcud̾e
paranis six est si quis agat. ẜ. itarsabi¬
nus scrib̃. ¶S ⁊ siquis damptii in foc

Expanded text:
terdicendum putant, ne opus fiat: an videatur desinere vi facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit. Sed et si quis damni infec
Abbreviated transcription (Latin):
enixin e aliooo tũ ꝑegionẽ uelit duceie
inpune̾ eiuis aci Ilud iibeo dic̃ om̃s ꝑ¬
anno aquã dux̃it postea fundi ciꝑti nõĩe
uent aquam ductir. ita dcnũ cumiteit
hoc inrer dicto uti. ut de iumncre acu ut

Expanded text:
er aliam tamen regionem velit ducere, impune ei vis fiet. Illud Labeo dicit omnes panno aquam duxerit, postea fundi empti nomine velit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere act
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̃e uł tam sero ꝓnũnar ut obinare
ꝓbibiturus pͥusquã siat nonpossit.
Et hoc labeonẽ ꝓbart aristo air ¶Siqͥs
sc demũtiau̾it opus factuꝵ nonscinꝑ
non uidet᷑ clam fbcisse. Si post denũnati

Expanded text:
ut venire prohibiturus, prius quam fiat, non possit. et haec ita Labeonem probare Aristo ait. Si quis se denuntiaverit opus facturum, non semper non videtur clam fecisse, si post denunti
Abbreviated transcription (Latin):
cum c clauit adi̾sario nec cid̾nuntia¬
uit. si modo tinut eius ꝯ trou̾siam
aut debuit timcre ¶ demaristo pu¬
tat eum qͦ clam facẽ qui cclandi a¬
nm̃ ht̃ eum quem ꝓhibiturum se
intellex̾it ⁊ id existimat aut exstim
fac̾e qͣui ex istimare debeat sibi ꝯres¬

Expanded text:
qui celauit aduersarium neque ei denuntiauit, si modo timuit eius controuersiam aut debuit timere. Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi animo habet eum, quem prohibiturum se intellexerit et id existimat aut existimfacere, qui existimare debeat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
apiectũs supra uiam solłisa nõ ure
hãberi dicinir an interdiaũ ut posside¬
tis sit utile alti adu̾slis alterum: Et eit
apud cassium rlanim tttiq eẽ in utile
met̾ sicimilocut posidcamus. qui pto¬
iecto tegenit anquo facilius possim. reti¬
here posscilonẽ eius prontnoris inter¬
dicid recuĩ. Si cut non poilidens cas des
eequibus ꝓiectumiẽ. S sisupra cas. des qł
Posld̾o. cenaculum sit. inquo alius quas
dñs honcectur intidiat in possideas me
ua posse i ibeo ait. Nor cum qui incena
habeat. ait libeo uid̃i non abeo edcĩ pos

Expanded text:
iectio supra vicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri adversus alterum. et est apud Cassium relatum utrique esse inutile, mecum, si eum locum possideamus, qui proiecto tegetur. an, quo facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic "uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est?" Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenahabeat, ait Labeo videri non ab eo aedes pos
Abbreviated transcription (Latin):
¶lt p̾tor quo excastello illiꝰaquã du¬
cere abeo an euisrri uis fuit ꝓmusũ est.
quominus ita unꝑ missumẽ. ducat uĩ
acriueto. Quando q de oꝑe ᷤ tͤatiendo ĩ¬
rodictum erit dampmi infecti quicri
idebo. ¶hoc interdicũ necessario ꝓpo¬

Expanded text:
t praetor: 'Quo ex castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita uti permissum est ducat, uim fieri ueto. quandoque de opere faciendo interdictum erit, damni infecti caueri iubebo'. Hoc interdictum necessario p
Abbreviated transcription (Latin):
malia ripa fur ¶Si a quã exflumine p¬
ublico dux̃is ⁊ flum̃ rectiscrit non pot̃
sub sequi flum̾ qr eo loco suirus impo¬
futa non sit quãuis is locus incus sitis
si aliinone paulatim accesscrit surdo
tuo subscqui pottit qr lodas totus. flum¬
uiis ꝓmat ductioni. Si arcum fluere

Expanded text:
alia ripa sit. Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potes subsequi flumen, quia ei loco seruitus imposita non sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione pautuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis serviat ductioni. sed si circumfluere
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis casit aqua que ad irrigandos a¬
gros napstt uedo aria. tñ nemo ambig¬
tra urbem sit aqua siue cetiti urdem hu¬
ic inteidito locus erit¶llud iñ illic inta¬
ugend uinẽ asd̾ modo p̃torẽ duci aquã

Expanded text:
quamuis ea sit aqua, quae ad rigandos non sit necessaria, tamen nemo ambigintra urbem sit aqua siue extra urbem, hoc interdicto locus erit. Illud tamen hic intellegendum est eodem modo praetorem duci aq
Abbreviated transcription (Latin):
sp ł. ade. Seruius aũt scrib alit̃. di
n qua quẽ auit ꝓspcatus ducta ẽ. si nũc
ꝑapertum ducatit: Namisi oꝑis aliquid
sano quis quo magis aquã ꝯscruet. id
ꝯmieat. non impune ꝓhibi. ego puto
⁊inspccu ꝯtra smonmaior. utditas

Expanded text:
 edictum Servius autem scribit aliter duci aquam, quae ante per specus ducta est, si nunc per apertum ducatur: nam si operis aliquid faciat quis, quo magis aquam conservet vel contineat, non impune prohiberi. ego et in specu contra, si non maior utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
eatur aqua hoc et siue auru ᷑ ꝓhibeat᷑
diccum decist̾na nõ ꝯpent. Namost̾na
nõ ht̃ ꝑꝑetuam ca̾m. nec uiuã ht̃ aquã
exquo apparet inhis om̾bus exigendũ
Ut iua aquasit¶Cudn̾e aũt imbri¬
bus concipiunt᷑. deniq ꝯstar int̃ dicuũ
ceilare si lacus ꝑiscina putcus a quã iu

Expanded text:
eatur aqua, hoc est siue haurire prohibeatur rdictum de cisterna non competit: nam cisterna non habet perpetuam causam nec uiuam aquam. ex quo apparet in his omnibus exigendum, ut uiua aqua sit: cisternae autem imbribus concipiuntur. denique constat interdictum cessare, si lacus piscina puteus uiuam aquam non
Abbreviated transcription (Latin):
cedicur. al i nulli ꝯpẽtit uisaq̃ dande
Et datur mnĩdum p̃diis. int̃dum ꝑ soĩs
qd̾ prediis datur. extinca ꝑsona. non
xninguitur qd̾ dotur ꝑ sonis oim per¬
sonis amutitur.ieq neq adaliũ dum
p̃dioꝵ. neq ad heredeoi uł qu alõuq¬

Expanded text:
ceditur: alii nulli competit ius aquae dandae. Et datur interdum praediis, interdum personis. quod praediis datur, persona extincta non extinguitur: quod datur personis, cum personis amittitur ideoque neque ad alium dominum praediorum neque ad heredem vel qual
Abbreviated transcription (Latin):
aquis qui duci nõ pessunt austus ẜ¬
uitus int̃poni poĩ¶ẜet int̃dicta de aqͣ
ittm defonre ad caitq᷑quã ꝑtin̾e uidẽt
que acapite ducitur non aliunde Haꝑ
nasctur. si ex fonit nascatur. ip̃e fons
Si ciflumine uł lacu p̾ma inolia uł
pͥmũ locum eflucre atq ibi apparere
incipit. cuis bac caput diccina ubi pri

Expanded text:
nt, haustus servitus imponi potest. Haec interdicta de aqua, item de fonte ad eam aquam pertinere videntur, quae a capite ducitur, non aliunde: harnascitur: si ex fonte nascatur, ipse fons: si ex flumine vel lacu, prima incilia vel primum locum effluere atque ibi apparere incipit, eius hoc caput dicemus, ubi prim
Abbreviated transcription (Latin):
tsus siea sit aqua que non uisi estate. d¬
uci possit. estiua dicttur ⁊ siea sint loca
gut diandum crit recte estiuamdia.
Quod i aũt scriptum est int̃̾dictt box uti
anno aquã duxisti hoc est noncotidie
si hoc antio uł una dic uł nocie. eigo co¬
tidiana. quidẽ aqua ẽ que cocidie duci
condie q duci pessit. ł sola estate ducat᷑
possit ⁊ hicme si quia non soler. Loqͥt᷑
aũt pretor inhoc interdicto de ea aqͣ
sola que ꝑꝰcunisẽ nulla .n. alia aqͣ du¬
ad perhempnes aquas dux̾mius

Expanded text:
sum si ea sit aqua, quae non nisi aestate duci possit, aestiva dicetur: et si ea sint locate, dicendum erit recte aestivam dici. Quod autem scriptum est in interdicto: "uti hoc anno aquam duxisti" hoc est: non cottidie, sed hoc anno vel una die vel nocte. ergo cottidiana quidem aqua alia est, quae cottidie duci dem duci possit, vel sola aestate, ducatur possit et hieme, sed quia non solet. Loquitur autem praetor in hoc interdicto de ea aqua sola, quae perennis est: nulla enim alia aqua duad perennes
Abbreviated transcription (Latin):
atur si quis alĩt aumpoiti compendiaria
a porpar te que refeoni necessatia sũt
longiore inncie issit aportare ut det̃io¬
m cãm cundi fatiat inpuone ciuis fiet
de dnñ fundi inpensam apportaure. Degi
ut alia parte aportet. inpuncei iumsi

Expanded text:
atur. Si quis autem, cum posset compendiaria adportare, quae refectioni necessaria sunt longiori itinere velit adportare, ut deterioausam eundi faciat, impune ei vis fiet, do domini fundi impensam adportare, id egit, ut alia parte adportet, impune ei
Abbreviated transcription (Latin):
iinete unit̾ ineidictũ ꝓpoñe. ut iesiqͥutr
possit ꝗ admodũ eiũ alias utipot iti¬
nere uł actu comode quãsuefcc̃it. Cor¬
tupto enĩ incte. minus ꝯmadx fiui aut
agi pot̾ Hoc aut asuꝑiore distat qd illo
quid̾ intcidicto om̃s im possũt quihot
anno usisunt. hocañt intcdito eum¬

Expanded text:
inere utitur interdictum proponere, ut refici iter possit: quemadmodum enim alias uti potest itinere vel actu commode, quam si refecerit? corrupto enim itinere minus commode frui aut agi potest. Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possunt, qui hoc anno usi sunt: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliiscasib interdictum itpetta die
opecit. ex quibus quis ĩnt̾egũ restituno¬
nem impetrait solet. ꝑcritita sciendũ
est. si duanone data adu̾sario futurũ es
Siubi fundum p̃cario ꝯtisero: cni iuia
rogau̾is ut ea uia ad cun fundũ uiti¬
tis. annoccat tibi exceptõ siad uersus cũ
ucus intdictit a quo p̃canio inamtogis

Expanded text:
a die competit, ex quibus in integrum quis restitutionem impetrare solet. Praeterea sciendum est, si dilatione data aduersario futurum estSi tibi fundum precario concessero, cui uiaris, ut ea uia ad eum fundum utaris: an noceat tibi exceptio, si aduersus eum uelis interdicere, a quo precario uiam rogas
Abbreviated transcription (Latin):
aquis inr̃dicta nonẽc denetanda. Nim¬
qr haꝵ qͦ aquaꝵ usum cẽ necessarium
non nũquã enĩ restigerare usum itri¬
gandis agris pr̃ant hͥs accidit qd̾ in
quiludam locis ⁊ cumcabde sunt irig¬
andis tñ. igris uocessarie sunt ut gctapo¬

Expanded text:
aquis interdicta non esse deneganda: namque harum quoque aquarum usum esse necessarium: nonnumquam enim refrigeratae usum irrigandis agris praestant. his accedit, quod in quibusdam locis et cum calidae sunt, irrigandis tamen agris necessariae sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
locturesiẽ alaratõe usus in comoda¬
butur ¶At sͦ pator riuum spctusiri¬
uusat laue plongititinem depissus
Auo aqua decurrat an nom̃cit. a. troi.
picur indespetaciili sunt dict ss̃ ꝙ

Expanded text:
cere, alia ratione usu incommodabitur. Ait ergo praetor 'riuum specus'. riuus est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui nomen est ἀπὸ spicitur: inde spectacula sunt dicta.
Abbreviated transcription (Latin):
iii agr̃ iter fecerit: quamuis id stequ̾tet
fecĩt non uid̾i uĩno usumcẽ. Itaq in¬
uoile c̃e interdictum nonquasi precario
⁊ sinon erat ina publica s it pͥuasum
Nam ⁊hic eadem q̃stio est ¶Is auus co¬
lonus aut ospes aut aliqͥs alius utr ad
fundum fecit usus udetur uincrt uł

Expanded text:
iter fecerit, quamvis id frequenter fecit, non videri omnino usum, itaque inutile esse interdictum, non quasi precario et si non erat uia publica, sed iter priuatum: nam et hic eadem quaestio est. Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum fecit, usus uidetur itinere uel
Abbreviated transcription (Latin):
uisit emptore m inuacuã possessionemi
ie: quem colonus inirare pashibuit p̾c
trare ꝓhibuerit neq eisi aiie amuł. imi
pessessienẽ uid̾i quam sitradita siniset
emptori. Quia uemo eo anima oẽt ut p

Expanded text:
iussit emptorem in uacuam possessionem ire, quem colonus intrare prohibuit: postea trare prohibuerit: neque enim ante omissam possessionem uideri, quam si tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset
Abbreviated transcription (Latin):
cre debeas. nousolũ posscssionẽ soli. s
⁊ ea que ibi sucĩt quãquã ego moram
fecero: quominus interdito te ꝯueni¬
re subtractis ñ mor calicare fuis aut
pectoribꝰ aliis ue rebus casu mt̃cidenti

Expanded text:
re debeas non solum possessionem soli, sed et ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo minus interdicto te convenirem, subtractis tamen mortalitate servis aut pecoribus aliisve rebus casu intercidenti
Abbreviated transcription (Latin):
erc hoc interdictũ. non ut ifuturum
ꝯstituatur: usus fructus s ^ p xtĩta cau
sa.dampnũ preteritum sartiatut.
hei qͦ simili modo debebit infictum
Actionem snsciꝑt in id qd̾ ad se ꝑueit¬

Expanded text:
ere hoc interdictum, non ut in futurum constituatur usus fructus, sed ut praeterita causa et damnum praeteritum sarciatur. Heres quoque simili modo debebit in factum actionem suscipere in id quod ad se perv
Abbreviated transcription (Latin):
gladii hacte. ⁊ sramet. idẽ. romphee.p¬
lane ⁊ siunus uł alt̾ sustem ut gladiũ
tenuit arins de ioctus possessor uidetur.
crir armara ¶Qui armati uenerũt ⁊ si
Sufficit enĩ tetror annoꝵ ut uideant᷑¬
qui alio tendebant. ineułhoc dettrrit
ꝓsugĩt non uidetur indciectꝰ qr nõ hoc
aĩo suer̃t quiarmati cranti s alio itude¬
banti ꝓinde si cumarmatos audiss uen¬
ire nctu dicesserit depossessione sue
ucrum siue falsum audus dicendum

Expanded text:
hastae frameae, id est rhomphaeae. Plane et si unus uel alter fustem uel gladium tenuit, armis deiectus possessor uidetur. erit armata. Qui armati uenerunt et sisufficit enim terror armorum, ut uideantqui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non videtur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset venire, metu decesserit de possessione, sive verum sive falsum audisset, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
uenientibus quibus dam. sieu iuocu¬
pauerunt possessionem uid̾i in deicatũ
em ame in possidebat si abalic dcicł¬
quicquid dampni sensetit. abihor qsͣ
deiactuses  recupi. ꝑtisama. ão. cauda
finon fiuis deicctas. ¶Sisundꝰ a quo
ui ex pulsus simmͥ resfiutas cẽt oetere
uero resq̃ ui ablate sunt non restitu ã¬
tur hic dicendumẽ interictũ nichil¬
ominꝯ tenere. ꝙ uerumẽ. uii esse deiec¬
tum. plane siquis uelt depossesiotie
quddem reisoli ꝑtoc mc̃ dicum exꝑmi¬

Expanded text:
uenientibus quibusdam, si illi ui occupauerunt possessionem, uideri ui deiectum. Qui a me ui possidebat, si ab alio deiciquidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, recipsi non fuisset deiectus. Si fundus, a quo ui expulsus sim, mihi restitutus esset, ceterae uero res, quae ui ablatae sunt, non restituantur, hic dicendum est interdictum nihilo minus tenere, quia uerum est ui esse deiectum. plane si quis uelit de possessione quidem rei soli per hoc interdictum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ingressꝰ fum mnpossessionẽ ⁊ nõ dciciã
posscssorẽ s nc̾tum ꝯpuset̃ cogam qua¬
temis res inquid cẽt. Ego uerius puto eis
qͦi deiectum ud̾i qui illic unctus cifie e
causa huiꝰ interdica in heredem ⁊ bonoꝵ
posscssorem ectosq succcssores. infactũ¬

Expanded text:
s sum in possessionem et non deiciam possessorem, sed uinctum opus facere cogam: quatenus res, inquit, esset? ego uerius puto eum quoque deiectum uideri, qui illic uinctus est. Ex causa huius interdicti in heredem et bonorum possessorem ceterosque successores in factu
Abbreviated transcription (Latin):
octole exfico euis qui ꝯuenitur seunent in¬
terdicto locuserit. ¶Siquis ce rnio tecto ꝑ
nt nimnc oͦꝑto uelit int̃dicto teneri placu¬
it simodo hoc factumeins. in comodumar¬
ca colenris afferat. Similim ⁊ simcileducat
aut alio loco fatiat. aut si alueã fuimins
mutat. hoc interdicto tenebiuisunt qui
putant exipiendum hoc interdiaum ꝙ¬
ut si quid siat qͦ alit̃ aqua filuat. sim̃ mũi ẽ¬
de sunt. hoctũ iure unmur. ut p̃tor excausi¬
ꝑleꝵꝙ enĩ unlitas suadet exceptionem istĩ
dari. S si aliqua utilitas uerfatur cius quic
quid infiumine publico feat. poneem̃ gcã¬
de dampnũ flum̃ eidare solitum p̃dia cuisd

Expanded text:
interdicto locus erit, Si quis ex riuo tecto per xit, nunc operto uelit, interdicto teneri placuit, si modo hoc factum eius incommodum circa colentibus adferat. Simili modo et si incile ducat aut alio loco faciat aut si alueum fluminis mutet, hoc interdicto tenebitur. Sunt qui putent excipiendum hoc interdicto 'ut, si quid fiat, quo aliter aqua fluat, si tamen muniendae sunt. hoc tamen iure utimur, ut praetor ex cause enim utilitas suadet exceptionem istam dari. Sed et si alia utilitas vertatur eius, qui quid in flumine publico fecit pone enim grande damnum flumen ei dare solitum, praedia eiu
Abbreviated transcription (Latin):
ttidiaũ ꝯpetit. ¶ oc mitidictũ ⁊ heredis
⁊ ccr̃ĩs saccessoribus ꝯpent. Non alii aũt
nũ relatumc̃. Siquis int̾ui deiecdrit.
nicos aũt non deiecerit. non posse me
uiuamis ait si ẜuos quosdã ui depulit
alios tetnuit. ⁊ uuxit aut ⁊̃ eis mi¬
petauit. i te derectũ intelagi desisse
cuim possid̾e cumfui ab alio possid̾ant᷑

Expanded text:
terdictum competit. Hoc interdictum et heredi et ceteris successoribus competit. Non alii autemnum relatum est, si quis me ui dei‹e›cerit, meos non deiecerit, non posse me Uiuianus refert: seruos quosdam ui depulit, alios retinuit et uinxit aut etiam eis imperauit: ui te deiectum intellegi: desisse enim possidere, cum serui ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
ł xe interdictum suific̃ ci. qui ed islcare iti
suo ꝓhixtur ⁊ cñ uid̾is michi possciłio¬
ca poiscillone ¶Cum in quilinus dnm̃ ed¬
es resiccre uolentem ꝓbiłet eqi competẽ
untrdictum ut possidetis placint tes

Expanded text:
are in suo prohibetur: etenim videris mihi possessioea possessione. Cum inquilinus dominum aedes reficere volentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidetis placuit tes
Abbreviated transcription (Latin):
cortumpatur. hoc est adcundum lega¬
tum uł aͣgendũ. Ut cum plana fuñt.
cliuesa fiat iss ex molli asꝑa aut gul¬
tior. exlatiore: aut palastris. exsicta.
to specus. ⁊ pontẽ ꝑuiam pisblicam fa

Expanded text:
corrumpatur, hoc est ad eundum vel agendum, ut, cum plane fuerit, clivosa fiat vel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca. sit specus et pontem per viam publicam fa
Abbreviated transcription (Latin):
at recalius deiciusus est quam qui pos¬
sidet.¶Siue aũt̃ corpore fiuie aĩo possi¬
dens quis deicctns est. palamẽ cum ui
deiectum uid̾i. sdarcoq slquis deagro
riucto me reuertens ꝓbibitus sit ingt¬

Expanded text:
at, nec alius deici visus est quam qui possidet. Sive autem corpore sive animo possidens quis deiectus est, palam est eum vi deiectum videri. idcircoque si quis de agro relicto, mox revertens prohibitus sit ingr
Abbreviated transcription (Latin):
hebit duminodo possidͥi possint Qrd̾ ait
p̃tor inũdicto necui ui noc clam noc p̃¬
cario alt̃ ab alitro possidetis hoc coꝑtinet.¬
sario suo. nõ debeat cum ꝓpt̃ hoc ꝙ ab eo
pussidet. uinctre. pas posscillones .n. nonde¬

Expanded text:
bebit, dummodo possideri possit. Quod ait praetor in interdicto: 'nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis', hoc eo pertinet,sario suo, non debeat eum propter hoc quod ab eo possidet uincere: has enim possessiones non de
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs ueniret in possessionẽ armaticũ
ꝓhibuerunt: qui iuascrant possessionẽ
iud̾icum arinis d̾ioctum.¶ Cumgͥ qui cũ
arins uenit. possuimus arnus depellax
S hoc statim non ex nutr uallo dum mͦ¬

Expanded text:
nem, armati eum prohibuerunt qui inuaserant possessionem, uideri eum armis deiectum. Eum igitur, qui cum armis uenit, possumus armis repellere, sed hoc confestim, non ex interuallo, dumm
Abbreviated transcription (Latin):
solo coherenti deicͥũtut. Qsł cũq enĩ
huic inttidito locum for.¶Illud utiq
indubtum non uenit inteidictũ hox
adres mobiles uonꝑtinete. Nam excã
⁊ ad exibendum agi. plane siquetes sũt
infundo iss modibus. unde quis deietta
ꝗ̃ neme diẽ int̃ dicto hoc uti posse. PLa
ia quale quid uc sit. ꝗ solo cobetent.
ude quis uideiectus est. ht̃ interdictũ¬
¶ Deicitur isqui poisid siue auilit̃ si¬
uc nanralit possid̾it. Nanie naturat¬
⁊ ꝓsuoposailio ad hoc int̃digum ꝑtin

Expanded text:
solo cohaerenti deiciuntur: qualisqualis enim  interdicto fore locum. Illud utique in dubium non venit interdictum hoc ad reet ad exhibendum agi. plane si quae res sint in fundo vel in aedibus, unde quis deiectus quem nemo dixit interdicto hoc uti posse. Plania qualequale sit quod solo cohaereat, inde qui vi deiectus est habet interdictum. Deicitur is qui possidet, sive civiliter sive naturaliter possideat: nam et naturalis possessio ad hoc interdictum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
deor deiecccisse. si familia mea deleccuit.
Ido ꝯsequens fuit .aaderr. aut familia
nia deiecit. ¶De regist aut ⁊̃ is uidet᷑
quimandarat uł uusit ut liquis deic¬
retur. parui .ni. refcrec iusumẽ. sins ma¬

Expanded text:
videor deiecisse, si familia mea deiecerit, consequens fuit addere "aut familia tua deiecit'. Deiecisse autem etiam is uidetur, qui mandauit uel iussit, ut aliquis deiceretur: parui enim referre uisum est, suis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ecuꝑande possessionis causa ꝓponũtar in¬
sub rubtica m̃iui.aliqua enĩ fub hoc
titulo incerdicta sunt Retmende pos¬
sessionis sunt interdicta: uti possic̾ts
Sunt interdica ut diximꝰ duplicia
m̃t̾ dicts ceinde tano habxtur fruc¬
que obdelictum coꝵ quos in potestate
habemis dantur. tłnti cum ui deie
dat quantũ inpense tollendo oꝑx
et ogatum sit tanti ꝯdempnet. Si
neq paticiniã prẽt noq ipẽ tollat
tum uidxe existimau̾it atqꝑ il ipse

Expanded text:
erandae possessionis causa proponuntur sub rubrica unde ui: aliqua enim sub hoc titulo interdicta sunt. retinendae possessionis sunt interdicta uti possidetis. sunt interdicta, ut diximus, duplicia terdictis exinde ratio habetur frucquae ob delictum eorum, quos in potestate habemus, dantur, ueluti cum ui deiecdat, quantum impensae in tollendo opere erogatum sit, tanti condemnet: si neque patientiam praestet neque ipse tollat, tum iude
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯperere multo magis quis dixa. ¶ Sisoli
possessori suꝑsines euincatur equissinũ
etit suuemie eiuł exstipulati de cuic¬
tione uł certe exempto accione ina
tui posse. punlei acones acdendum ẽ

Expanded text:
competere multo magis quis dixerit. Si soli possessori superficies evincatur, aequissimum erit subvenire ei vel ex stipulatu de evictione vel certe ex empto actione. Quia tui posse per utiles actiones credendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nauigio fieri uidet᷑ susus cius corrũp¬
atur. uł si dificilior fut aut minoe auc
rario ͭ aut si intotũ auferitur. ꝓ ind̾ siue
diructar aqua. ur grignior faga. mi¬
nus sit. nauigabit. uł sidilacetut ur di¬
susa breuem aquã fatiat. istꝯtra fi̾ c¬
angustetur ⁊ͣ rapidius flum̾ fatiat ut
siquid aliud fiat. qd̾ naurgationẽ ĩcom¬
odxt diffialiorem uefatiat ut ꝓsus m¬
de causa fatumẽ sit. s ita exipiend
ait. ectra quã siquid itafactũ sit mich
lege ficri licuit. ¶ Si miari aliquid

Expanded text:
nauigio fieri uidetur, si usus eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue deriuetur aqua, ut exiguior facta minus sit nauigabilis, uel si dilatetur, aut diffusa breuem aquam faciat, uel contra sic coangustetur, et rapidius flumen faciat, uel si quid aliud fiat quod nauigationem incommodet difficilioremue faciat uel dae causa factum sit", sed ita excipiendum ait: "extra quam si quid ita factum sit, uti de lege fieri licuit". Si in mari aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfiliũ fraudandi habnisse tñ qr credito¬
tes habe scsat ⁊ uniũsa bona sua alle¬
nauit. intelligend̾ ẽ sraudandoꝵ cre¬
trimonio p̃semtem dotem reddidiss
quã stanito tp̃r redd̾e debuit hacactõe
mulier mĩ prãbit quanti creditoꝵ in¬
teretat dotem suo tp̃ ieddi nam p̾tor

Expanded text:
ilium fraudandi habuisse, tamen qui creditores habere se scit et uniuersa bona sua alienauit, intellegendus est fraudandorum cretrimonio praesentem dotem reddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac actione mulier tantum praestabit, quanti creditorum intererat dotem suo tempore reddi: nam praetor
Abbreviated transcription (Latin):
cumsit ut if cursus fluinis dcc̾ior
sit. fiat. tolse demeliri putixare restiti¬
ere. uri rom arbicram pessit. ¶Stati¬
onem dicimꝰ. astatuendo is gͥ locus dem¬
ostratur. ꝓꝑicũq nancs tute stare

Expanded text:
um sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere viri boni arbitratu possit". Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naves tuto stare
Abbreviated transcription (Latin):
num publicoꝵ cesicere musiirr iutitii¬
numẽ. Sicut gͥ deiuia publica reficienda
urddictum ꝓpositum ẽ ita ⁊̃ deripa flu¬
miniis numienda ꝓponendum siut. me¬
tuo adicit dum ue obid naugĩo det̾ior
Nat. Illa eñ sola rescctõ tolłendaẽ que

Expanded text:
 reficere munire utilissimum est. sicuti igitur de via publica reficienda interdictum propositum est, ita etiam de ripa fluminis munienda proponendum fuit. Merito adicit "dum ne ob id navigatio deterior fiat": illa enim sola refectio toleranda est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
arctur. ¶Uiaꝵ quedam publice sunt
quedã puate quedã ianales. uias ꝑ¬
ur̃i pretorias. alii ꝯsulares mas rt app¬
ellani ẜuare sũt. quas agrarias qͥ dem
dicunt. Uionales sunt uie. que iiuncis
sunt uł que in uicos ducũt has ꝙͦ pu
Refectõ .nr. idcrco cł cõmum sit. quia
Alt̾ius ducant ut hec qui agros duc
ducent has gͦ que pt ꝯsularem excip¬
iunt᷑ inullas uł inalias colonꝑis ducẽ¬
tes. purẽ ⁊̃ ipsas publicas eẽ ¶ hoc int̃¬
diccum tantũ adias tusticas ꝑunet.
adurbicas ueronẽ haꝵ enĩcura. ꝑtini¬

Expanded text:
aretur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas ostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt uel quae in uicos ducunt: has quoqurefectio enim idcirco de communi fit, quia alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducuducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes, putem etiam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tantum ad uias rusticas pertinet, ad urbicas uero non: harum enim cura perti
Abbreviated transcription (Latin):
uł tabiuarius susctꝑit. dicendunẽ ten¬
pi cum uit̃ dicto Sipenes fuos tabule
frint dn̾s mitidigo tenebim. ¶Si ꝓpse
testator duminũit tabulas suas ciłe
locum nonbabeb s adcebsbendum er

Expanded text:
 tabularius suscepit, dicendum est teneri eum interdicto. Si penes servum tabulae fuerint, dominus interdicto tenebitur. Si ipse testator, dum vivit, tabulas suas esse locum non habebit, sed ad exhibendum er