comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis in idip̃m. De incendio hay
ostea surigx̃ iosue ⁊ om̃is ppłs
⁊ hai ad occidentẽ. Qui dimissis
Rex aũt hai festinauit mane egre¬
di cũ om̃i ppło suo. ignorans qd̃
post tergum latent insidiȩ. Iosue
uͦ fugiens: cũ longiꝰ ꝓtͣrisset eos ab
urbe: eleuauit clipeum quẽ gere¬
bat. Quo uiso: surrexeit᷑ qͥ erant in
insidiis: intͣntes urbẽ succendert᷑
eam. Qb egressis post hostes ⁊ io¬
sue faciente impetũ in eos: ex ut᷑ꝙ
parte cedebant᷑ adu̾sarii. s interfece¬
runt om̃s a uiro usc ad mulierẽ
uisert̃: suspendentes regẽ hai in
patibulo usꝙ ad uesꝑam. Tunc de¬
ponentes cũ ꝓiecerunt in intͦitu
ciuitatis. congesto suꝑ eũ aceruo la¬
pidũ. Succendentesq urb̃ẽ: fecert̃
eam tumulũ sempit̾nũ. hic pre¬
occupat historia de altari illo: qd̾
factũ ẽ int̾ gariq̃ ⁊ hebal. suꝑ qd̾
scͥpsit iosue deutõnomiũ. ⁊ de bñ¬
dictionib ⁊ maledictionib factis

Expanded text:
 VII. De incendio Hai. Postea surrexit Josue, et omnis populus m inter Bethel, et Hai ad occidentem . Qui dimissis Rex autem Hai festinavit mane egredi cum omni populo suo, ignorans quod post tergum laterent insidiae. Josue vero fugiens, cum longius protraxisset eos ab urbe, elevavit clypeum quem gerebat. Quo viso, surrexerunt, qui erant in insidiis, et intrantes urbem, succenderunt eam. Quibus egressis post hostes, et Josue faciente impetum in eos, ex utraque parte caedebantur adversarii, et interfecerunt omnes a viro usque ad mulierem, viserunt, suspendentes regem Hai in patibulo, usque ad vesperam, et tunc deponentes eum, projecerunt eum in introitu civitatis, congesto super eum acervo lapidum, succendentesque urbem fecerunt eam tumulum sempiternum. Hic praeoccupat historiam de altari illo quod factum est inter Garizin et Hebal, super quo scripsit Josue Deuteronomium, et de benedictionibus et maledictionibus factis
Abbreviated transcription (Latin):
Dt ñ surrexit ultͣ᷑ ꝓpħa in isrł:
sic̃ moyses. quem nosset dñs
tacie ad faciem .i. adeo familiant̾.
Hoc capttulũ finale ut fert̃: appo¬
suit esdras. sicut ab illo loco: ascñ¬
dit moyses: usq ad hc̃. ferunt io

Expanded text:
t non surrexit ultra propheta in Israel, sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad faciem, » id est adeo familiariter. Hoc capitulum finale, ut ferunt, apposuit Esdras, sicut ab illo loco: « Ascendit Moyses, » usque ad hunc lo
Abbreviated transcription (Latin):
scere uxorẽ satagebat. Et ꝑcussit
eũ dñs. Remisitq uidas thamar
ut eẽt uidua in domo patͥs sui.
donec crescẽt sela. Quo adulto:ti¬
muit eũ dare thamar. ⁊ dissimu¬
labat. Mortua ẽ aũt sue uxor ui¬
de. qͥ consolatione accepta post
luctũ: ibat ad tondendas oues
cũ hira opilione suo. Qd audieis
thamar: depositis uestib uidu¬
itatis: assũpsit theristrũ. seditq
in buuo itinis: qd duc̃ thannã.
hebreũ sonat: sedit in oculos.
Sicenĩ uocañ biuiũ. uͥ diligentiꝰ
debet aspice̾ uiator qͦ gͣdiatur. Qmͣ
cũ uidisset uidas: suspicatꝰ ẽ cade¬
sam .i. scortũ. sui dix̃. Sine me ut
coeam tecũ. q̃ ait. Qͥd dabis mͥ: Et
ille. Mittã tͥ hedũ de grege. Et̃ illa.
Paciar qͦd uis: si dederis mͥ arra¬
bonẽ. Et dedit ei anulũ ⁊ armillã.
ꝯ baculũ qũe gerebat: ꝓ arra. Ad

Expanded text:
scere satagebat. Et percussit eum Dominus. Remisitque Judas Thamar, ut esset vidua in domo patris sui, donec cresceret Sela; quo adulto timuit eum dare Thamar, et dissimulabat. Mortua est autem Sue uxor Judae. Qui consolatione accepta post luctum, ibat ad tondendas oves cum Hira opilione suo. Quod audiens Thamar, depositis vestibus viduitatis, assumpsit theristrum, seditque in bivio itineris, quod ducit Thamnam; Hebraeum sonat in oculos sedit. Sic enim vocat bivium, ubi diligentius debet aspicere viator, quo gradiatur. Quam cum vidisset Judas, suspicatus est cadesam, id est scortum. Cui et dixit: Sine me, ut coeam tecum. Quae ait: Quid dabis mihi? Et ille: Mittam tibi hoedum de grege. Et illa: Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem: et dedit illi annulum, et armillam, et baculum, quem gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑m adhuc uixisse. Hudantes
gͦ eũ tunica polimita: misert̃ in
cisternã. in qͣ ñ erat aqͣ. Et recessit
ruben meliora querens pascua.
Dũ aũt sederent comedentes pa¬
nem: uidert̃ hismaelitas uenien¬
tes de galaad.portantes in came¬
lis aromata: ⁊ resinã. ⁊ stactẽ .i. mir
ram: in egiptũ. Dix̃q udas fr̃ib
suis. Melius ẽ ut uendet᷑ hismae¬
litis puer. ⁊ manꝰ nr̃e ñ polluant᷑
celando sanguinẽ ciꝰ. saro enĩ et
sangius nr̃ ẽ. Et uendidert̃ eum
madianitis .xx. argenteis. Posdẽ
uocat madianitas: qͦs ⁊ bismae¬
litas. Madian tñ de cethura filiuᷤ
abrabȩ. ⁊ hismael: de agar. Et fi¬
lios de diu̾sis uxorib legit᷑ abͣhã¬

Expanded text:
matrem adhuc vixisse. Nudantes ergo eum tunica polymita, miserunt in cisternam, in qua non erat aqua; et recessit Ruben, meliora quaerens pascua; dum autem sederent comedentes panem, viderunt Ismaelitas venientes de Galaad, portantes in camelis aromata, et resinam, et stacten, id est myrrham, in Aegyptum. Dixitque Judas fratribus suis: Melius est, ut venumdetur Ismaelitis puer, et manus nostrae non polluantur celando sanguinem ejus. Caro enim, et sanguis noster est. Et vendiderunt eum Madianitis viginti argenteis. Eosdem vocat Madianitas, quos et Ismaelitas. Madiam tamen de Cethura filius Abrahae, et Ismael de Agar, et filios, de diversis uxoribus, legitur sepa
Abbreviated transcription (Latin):
filiã tp̃iꝰ dux̃ uxorẽ. Nec de eunu¬
chis regis fuit: qͥ paruuli castra¬
bant᷑. S tradt̃ hebrei. qͦd uidens
ioseph elegantẽ: emit eũ ut ei¬
misc̾e̾tur. Dñs aũt custodiens io¬
seph: illũ adeo infrigidauit: ut
deinceps impotens eẽt cotre tã¬
qͣm eunuchꝰ e̾ẽt. ita: qd uidenteᷤᷤ
eũ ierofanti arefactũ: de more
suo eũ pontificẽ heliopoleos cre

Expanded text:
filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunufiliam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantem, emit eum ut misceretur ei. Dominus autem custodiens Joseph, illum adeo infrigidavit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti arefactum, de more suo eum pontificem Heliopoleos, id
Abbreviated transcription (Latin):
agni. mittentes qͥ ferrent ad pa¬
trem. ⁊ dic̾ent. hanc inuenimꝰ.
agnouisset pat̾: ait. fera pessima
deuorauit filiũ meũ. Scissis ꝙ ue¬
stib. ⁊ indutꝰ cilicio: lux̃ filium
multo tẽpore. Congregatisq filiis
ut lenirent dolore patris: noluit
eos audire. s dicebat. Descendam
lugens ad filiũ meũ in infernũ.
Erat enĩ tc̃ in inferno qͥdã locus
beatoꝵ: longe semotꝰ a locis pena¬
lib. Qͥ ob qͥetem ⁊ separationẽ ab
aliis. sinꝰ dicebat᷑. sic̃ sinũ maris
dicimꝰ. ⁊ dictꝰ ẽ etiã sinꝰ abͣhȩ: qͥa
etiã abrahã ibi erat in sustenta¬
tione: usq ad mortẽ xp̃i. iuum.¬
De ingressu ioseph in egẏptum
in egipto: putiphari eunu¬
cho. magistro miliciȩ pharaoni ᷤ.
Alii dict: archimachero .i. pͥncipi
coquoꝵ. Machera enĩ coqͥna dicit᷑
uł securis coquoꝵ. a machere: qd̾
ẽ occid̾e. Nec abhorret a uero. qͥa
ap̃ płes nationes: dapifer pͥnci¬
habuit uxorẽ ⁊ lib̾os. qͥa ⁊ ioseph

Expanded text:
errent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus, agnovisset pater ait: Fera pessima devoravit filium meum Joseph. Scissisque vestibus, et indutus cilicio luxit filium multo tempore. Congregatisque filiis, ut lenirent dolorem patris, noluit eos audire, sed dicebat: Descendam lugens ad filium meum in infernum. Erat enim tunc in inferno, quidam locus beatorum, longe semotus a locis poenalibus, qui ob quietem et separationem, ab aliis sinus dicebatur, sicut sinum maris dicimus. Et dictus est etiam sinus Abrahae, quia etiam Abraham ibi erat in sui tentatione, usque ad mortem ChriDe ingressu Joseph in Aegyptum. in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt archimachero, id est principi cocorum. Machera enim coquina dicitur, vel securis cocorum a machere, quod est occidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures nationes dapifer princihabuit uxorem, et liberos, quia et Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
uł scd̃m simachũ: tunicã mani¬
catã .i. manicas habentẽ. Alii co¬
lobiis utebant᷑: ut expeditiores
eẽnt. Potest tñ dici manicata. ma¬
nu picta. acu .s. suꝑ inducta. sau¬
sa tñ odii maror fuit: uisio sonni¬
oꝵ. Retulit enĩ fr̃ĩb sonniũ qͦd
uid̾ãt. dicens. Putabã nos liga¬
re manipłos in agro. ⁊ ur̃os ma¬
nipłos ad orare manipłm meũ
stantẽ Qͥ dixert̃. Nũqͥd rex nr ers
tua. ⁊ fr̃s tui adorabimꝰ te suꝑ t̾rã:
Potuit hoc dice̾ congrue: qͥa mat̾¬

Expanded text:
undum Symmachum, tunicam manicatam, id est manicas habentem. Alii colobiis utebantur, ut expeditiores essent. Potest tamen dici manicata, id est manu picta, acu scilicet superinducta. Causa tamen odii major fuit visio somniorum. Retulit enim fratribus somnium, quod viderat dicens: Putabam nos ligare manipulos in agro, et vestros manipulos adorare manipulum meum stantem. Qui dixerunt: Nunquid rex nostua, et fratres tui adorabimus te super terram? Potuit hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
nes hõiũ. qͣs arte quadã deam¬
bulare fecit. Inuenit etiã pͥmus
anulũ s ferreũ. ⁊ inclusit gẽmã.
uñ: ⁊ ungłm uocauit. qͥa sicut
unguis carne: sic gẽma metallo
cͥcũdat᷑. T radidit aũt: ut in qͣr¬
to digito qũe medicũ uocant: po¬
neret᷑ ad ornatũ: digniorẽ hunc
reliqͥs dicens. qͥa ab eo: usq ad cor
quedã uena ꝑtinguat. Dicit᷑ etiã
ea tempestate: tͥptolomꝰ in naui
in qͣ pictꝰ erat. draco: in greciã ue¬
nisse ⁊ ampliasse agricult᷑am. se¬
res uͦ p̃ter instruñta arandi : etiã
m̃surari gͣnũ adinuenit. cũ priꝰ
in arconis segites ponent᷑. ⁊ irui

Expanded text:
nes hominum, quas arte quadam amnes hominum, quas arte quadam ambulare fecit. Invenit etiam primus annulum, sed ferreum, et includit gemmam: unde, et ungulum vocavit, quia sicut unguis carne, sic gemma metallo circumdatur. Tradidit etiam ut in digito, quem medium vocant, poneretur ad ornatum, digniorem hunc reliquis dicens, quia ab eo usque ad cor, quaedam vena pertingat. Dicitur etiam ea tempestate Triptolemus in navi, in qua pictus erat draco, in Graecia venisse, et ampliasse agriculturam. Ceres vero praeter instrumenta arandi, etiam mensurari granum adinvenit, cum prius in arconiis segete
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ: legit᷑ de ana filio sebeon:
cuiꝰ filiã dux̃ esau: qd̾ inueni̾t aqͣs
salidas in solitudine. dũ pasceret
asinas patͥs sui. hebreũ u̾bũ est:
rie disputant hebrei. Dict̃ qͥdã iã¬
nũ: maria. qͥa lacũ in heremo in
uenit. Alii putant: aqͣs calidas:
lingua punica q̃ affinis ẽ hebreȩ
hoc nõie dici. qͣs grec tbermas uo¬
cant. Alii dict̃: eũ onagͦs asinab
admisisse. ut in ueloces asini na¬
scerent᷑. qͥ uocant᷑ iannũ. Alii di¬
cunt iannũ: ad sociationẽ. qͥa pͥmꝰ¬
equas asinis fecit ascendi. ut mu¬
li nasc̾e̾nt᷑. Et notandũ: qͥa in reca¬
pitulatione filioꝵ esau: ponit mo¬
yses alia noia uxoꝵ eiͦ. ab illis q̃ an
posuerat. Dicit etiã iosephꝰ: qd̾ a
bina: habitauit in parte idumeȩ.
q̃ gabalitis dicebat᷑ ⁊ dix̃ eã: ama¬
lechitẽ. His uero pretermissis:
athlantis. pͥmus dictꝰ ẽ fecisse
homines. tũ: qͥa de rudib doctoᷤᷤ
fecit. tum: qͥa legit᷑ fecisse imagi¬

Expanded text:
legitur de Janna filio Subeon, cujus filiam duxit Esau; qui invenerat aquas calidas in solitudine, dum pasceret asinas patris sui. Hebraeum verbum est rie disputant Hebraei. Dicunt quidam Jamnum Maria, quia lacum invenit in eremo. Alii putant aquas calidas, lingua punica quae affinis est Hebraeae, hoc nomine dici, quas Graeci Thermas vocant. Alii dicunt eum onagros asinabus admiscuisse, ut inde veloces asini nascerentur, qui vocantur jamnum. Alii dicunt, jamnum associationem, quia primus asinis equas fecit ascendi, ut muli nascerentur. Et notandum quia, in recapitulatione filiorum Esau, posuit Moyses alia nomina uxorum ejus, ab illis, quae ante posuerat. Dicit etiam Josephus, quod bina, habitavit in parte Idumaeae, quae Gabolitis dicebatur, et dixit eam Amelechitem. His vero praetermissis, Athlantis, primus dictus est fecisse homines, tum quia de rudibus doctos fecit, tum quia legitur fecisse imagi
Abbreviated transcription (Latin):
Enumerans enĩ
moyses. .xii. reges
t̃re illiꝰ a pͥmo usꝙ
ad ultimũ que
uid̃e potuit: ait.
E regnauit post
bale. ⁊obal filius
zare de bosra. Et
fitisse iob: ꝓnepo¬
tem esau. s hebrei
contͣdic̃t ut su¬
etiã in genesi: qd̃
eade t̃ra añ esan
etiã dicta fuerat
Isti filii seir horrei habitatores t̾rȩ
n c̃. horreos enĩ expulit esau: ut le¬
git᷑ in parali pomenon. Quidã tn
dicunt: hic enum̾atos reges. qͥ fu¬
erunt in edon: añqͣm filii isrł ha¬

Expanded text:
Enumerans enim Moyses duodecim reges terrae illius a primo usque ad ultimum, quem videre potuit, ait: Et regnavit pro Bela, Jobah filius Zarae de Bosra , et fuisse Job pronepotem Esau; sed Hebraei contradicunt, ut suetiam in Genesi quod eadem terra ante Esau, etiam dictant filii Seir Horraei habitatores terrae, etc. Horraeos enim expulit Esau, ut legitur in Paralipomenon . Quidam tamen dicunt hic enumeratos reges, qui fuerunt in Edom, antequam filii Israel ha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ recapitulationẽ: discedens ui¬
das a fr̃ib siis: iuit ad uirũ odol¬
lamitẽ. noie hirã. ⁊ accepit ibi
uxorẽ: nõie sue. filiã chananei.
Q̃ peꝑit filiũ e pͥmogenitũ. her.
deiñ onã. p. sela. Dedit aũt uidaᷤᷤ
her pͥmogenito uxorẽ. nõie tha¬
fuit aũt her neqͣm .i. abutens ua¬
sculo uxoris. noccisus ẽ a dño .i. in

Expanded text:
er recapitulationem , descendens Judas a fratribus suis, ivit ad virum Odollamitem, nomine Hiram , et accepit ibi uxorem, nomine Sue, filiam Chananaei, quae peperit ei filium primogenitum Her, deinde Onam, post Sela. Dedit autem Judas Her primogenito, uxorem, nomine ThaFuit autem Her nequam, id est abutens vasculo uxoris, et occisus est a Domino, id
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. nec pat̾ legit᷑ ad orasse eũ. qͥa
nec ioseph sustinuisset. s fr̃s ado¬
rauert̃. ⁊ parentes: in filiis. Cũq
fr̃s in pascendis gregib morarent᷑
in sichem: misit eũ pat̾ de ualle
ebron: ut uid̾et q̃ fierent cͥca fr̃s
⁊ pecora. Cũq ñ inuenisset eoᷤ in
sichimis: secutꝰ ẽ eos in dotaim.

Expanded text:
tum. Nec pater legitur eum adorasse, quia nec Joseph hoc sustinuisset, sed fratres adoraverunt, et parentes in filiis. Cumque fratres, in pascendis gregibus, morarentur in Sichem, misit eum pater de valle Hebron, ut videret quae fierent circa fratres, et pecora. Cumque non invenisset eos in Sichim
Abbreviated transcription (Latin):
do uenit ad eũ pat̾. Redit gͦ mo¬
yses ad id qͦd p̃termiserat. Dũ gͦ
rediret iacob de mesopotamia:
⁊ nundũ uenisset ad patr̃e. adhuc
uiuente rachel scd̃m iosephum:
facta ẽ uenditio ioseph. in hunc
modũ. Oderant eũ fr̃s sui. qͥa a pa¬
tre plus his amabat᷑. tũ: qͥa in se¬
nectute genuerat eũ. tũ: qͥa p̾stan¬
cior corpore. ⁊ sapientior erat cet̾is.¬

Expanded text:
do venit ad eum pater. Redit ergo Moyses, ad id quod praetermiserat. Dum ergo rediret Jacob de Mesopotamia, et nondum venisset ad patrem, adhuc vivente Rachel, secundum Josephum, facta est venditio Joseph in hunc modum. Oderant eum fratres sui, quia a patre plus caeteris amabatur , tum quia in senectute genuerat cum, tum quia praestantior corpore, et sapientior
Abbreviated transcription (Latin):
plurimã. Et spolia¬
uert̾ egiptios ex p̃¬
mercede laboris qͣ fraudati e¬
rant: tum: ut in fieret tab̃¬
nacłm. Et erant qͣi sexcenta
milia uiroꝵ peditũ absq par¬
uulis. ⁊ uulgo famulantum
eis innumabili. Et duxert̃ se

Expanded text:
plurimam, et spoliaunt Aegyptios » ex prmercede laboris, qua fraudati erant, tum ut inde fieret tabernaculum. Et erant quasi sexcenta millia virorum peditum, absque parvulis, et vulgo famulantium eis innumerabili, et duxerunt se
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo qd̾ cũ instrum̃to effusio¬
nis sanguinũ edifices mͥ sc̃m.
Inde: ⁊ nos uniꝰ lapidis altare
construimꝰ. forte ꝓhibuit ne
suꝑ altare hostiȩ occid̾entur.
ft addidit. ñ ascendes ꝑ gͣduᷤᷤ
ad altare meũ: ne reueletur
t᷑pitudo tua. Nundũ uteban

Expanded text:
Nolo quod cum instrumento effusionis sanguinum aedifices mihi sanctum. Inde et nos unius lapidis altare construimus. Forte prohibuit, ne super altare hostiae occiderentur. Et addidit: « Non ascendes per gradus ad altare meum, ne reveletur turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
delonge: ⁊ moyses accessit ad
caliginẽ. sui dñs ait. Altare
de t̃ra facietis mͥ. Forte: ante
constructionẽ altaris portati¬
lis: uoluit hoc fieri. uł illud
portatile. erat de t̃ra. sic̃ in fra
dicemꝰ. Ed si altare lapideum
fecĩs mͥ: ñ edificabis illud de
sectis lapidib. Si leuaui̾s cul¬

Expanded text:
et Moyses accessit ad caliginem. Cui Dominus ait: Altare de terra facietis mihi . » Forte, ante constructionem altaris portatilis, voluit hoc fieri, vel illud portatile erat de terra, sicut infra dicemus. « Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidib
Abbreviated transcription (Latin):
quans: uidit uitulũ ꝯ choros. Et
iratꝰ ꝓietit tabulas. ⁊ fractȩ sunt.
sõbussitq uitulũ. ⁊ massã redegit
in pulu̾em. quẽ sparsit in aqũã.
s̃ dedit ex eo potum filiis israel.
Cũq accusaret aaron qͥa ppłm au¬
dierat: excusans se aaron: dix̃ q̃
supͣdicta sunt. diceis se timuisse
ppłm. qͥa ꝓnus erat ad malum.

Expanded text:
quans, vidit vitulum, et choros, et quans, vidit vitulum, et choros, et iratus projecit tabulas, et confractae sunt. Combussitque vitulum, et massam redegit in pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. » Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aaron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse populum, quia pronus erat ad malum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egressus ẽ hic uitulus. Et dixit
ppłs. hii st̃ dii tui isrł: qui te e¬
duxert̃ de t̾ra egipti. fecitq aaron
altare coram eo. ⁊ in cͣstinũ indix̃
sollẽpnitatem. Maneq surgentes:
obtulert̾ hostias. seditq ppłs man¬
ducare ⁊ bibere. Et surrexert lude¬
re .i. adorare. Tc̃ ait dñs ad moysẽ.
Descende. peccauit ppłs tiuis . a. d.
iam ñ ms. Dimitte me ut deleã
eos. faciamq te in gentẽ magnã.
sui moyses. Queso dñe: ut qͥescat
ira tua. ne dicant egiptii. sallide
edux̃ eos ut int̾ficeret in montibꝰ.
impotens eis dare t̾ram quã ꝓ¬
miserat. Recordare qͦꝙ seruoꝵ tu¬
oꝵs: quib iurasti. diceis. t̾rã hanc
dabo semini ur̃o. Placatoꝙ dño:
descendit moyses. ferens tabulas¬
scͥptas ex utͣꝙ parte digito d̾i. sui
dieb in occursum eiꝰ egrediebat᷑.
Non enĩ credibile ẽ: cũ moyse eũ
ieiunasse. Et ait ad moysẽ. ulula¬
tus pugnȩ ẽ in castͥs. Cui moyses.
Immo uox ẽ cantantiũ. Et appin¬

Expanded text:
 egressus est hic vitulus. » « Et dixit populus: Hi sunt dii tui Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. » Fecitque Aaron altare coram eo, et in crastinum indixit solemnitatem, maneque surgentes, obtulerunt hostias, « seditque populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere, » id est adorare. « Tunc ait Dominus ad Moysen: Descende, peam non meus. « Dimitte me, ut deleam eos faciamque te in gentem magnam. Cui Moyses. « Quaeso, Domine, quiescat ira tua ne dicant Aegyptii; Callide eduxit eos, ut interficeret eos in montibus, » impotens eis dare terram, quam promiserat. « Recordare quoque servorum tuorum, quibus jurasti dicens. Terram hanc dabo semini vestro. Placatoque Domino, descendit Moyses ferens tabulas, ex utraque parte digito Dei scripdiebus in occursum ejus egrediebatur. Non enim credibile est cum Moysi eum jejunasse. « Et ait ad Moysen: Ululatus pugnae est in castris. Cui Moyses: Imo vox est cantantium. Et appropin
Abbreviated transcription (Latin):
conceꝑat tandem manifestauat:
uel forte uidens sibi indicatos a
do scełis auctores: ꝑ pulu̾em bi¬
bitũ. qui in barbis eoꝵ miracłõse
apparuit: stans in porta castroꝵ
n aduocans leuitas: ait. Q dñi ẽ.
iungat᷑ mͥ. Ponat uir gladium
suꝑ femur suũ. Transite ꝑ medi

Expanded text:
conceperat, tandem manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, t
Abbreviated transcription (Latin):
De his om̃ib q̃ dicta st̃̾ de uitulo.:
tacet iosephꝰ. Tm̃ opinones eor
de mora moysi narrat. Alii enĩ
dicebant eum a bestiĩs comestũ.
moysi ⁊ minis domini.

Expanded text:
De his omnibus, quae dicta sunt de vitulo, tacet Josephus; tantum opiniones eorum de mora Moysi narrat. Alii enim dicebant eum a bestiis comestum, aMoysi, et minis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
arã edificatã ab abraham ⁊ capsellã
q̃ erat iuxta eã. Et concidert̾ leuitȩ lig¬
ua plaustri ⁊ uaccas posuert̾ suꝑ ea
holocaustũ dño. Uiri aũt betbsamitȩ
obtulert̃ holocausta ⁊ uictimas in die

Expanded text:
aram, et aedificatam ab Abraham, « et capsellam, aram, et aedificatam ab Abraham, « et capsellam, quae erat juxta eam, et conciderunt Levitae ligna plaustri, et vaccas posuerunt super ea in holocaustum Domino. Viri antem Bethsamitae obtulerunt holocausta, et victimas in die
Abbreviated transcription (Latin):
passionũ factam ꝑ archam. alii: ꝑ casũ.
alii ꝑ corruptionẽ aens ⁊ fructuũ t̾rȩ
Diperunt aũt sacerdotes: diuini. Cur
aggrauatis cor nr̃m sic̃ pharao ⁊ egyp¬
tus: Remittite archã. s ñ uacuã. Re¬
ponite in capsella iuxta archã .u. anos¬
symulachra hominũ aurea. Et pone¬
tis archã suꝑ plaustrũ nouũ. cui iun¬
getis d̃uas uaccas feras. q̃ͥb non est
impositũ iugum. ⁊ uitulos eaꝵ recdu¬
detis domi. & si recto itine̾ ascendent
contͣ bethsames: ip̃a fecit nobis hoc
malũ. Alioqͥn: casu factũ ẽ Et ibant
uacçȩ mugientes in directũ. ñ decl¬
nantes ad dextrã nec ad sinistrã. ꝑ urã
q̃ ducit bethsames. Et hec ẽ una sacͥ¬
dotaliũ ciuitatũ in tͥbu benianiin. Eet
alt̾a bethsames: in tͥbu neptalm. Por¬
ro: bethsamite metebant triticũ. Et ue¬
nit plaustrũ in agrũ iosue bethsamitȩ.
⁊ stecit ibi. Et posuert archã suꝑ lapi¬
dem grandẽ. quẽ putant hebrei fuisse

Expanded text:
tam per arcam, alii per casum, alii per corruptionem aeris et fructuum terrae. Dixerunt autem sacerdotes et divini: « Cur aggravatis cor vestrum sicut Pharao et Aegyptus . Remittite arcam, sed non vacuam. Reponite in capsella juxta arcam quinsimulacra hominum aurea: « Et ponetis arcam super plaustrum novum, et conjungetis duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, et vitulos earum recludetis domi, et si recto itinere ascendant contra Bethsames, ipsa fecit nobis hoc malum; alioquin casu factum est. Ibant ante vaccae mugientes in directum, nec declinantes ad dexteram, nec ad sinistram per viam, quae ducit Bethsames. » Et haec est una sacerdotalium civitatum in tribu Benjamin. Est altera Bethsames in tribu Nephthalim. « Porro Bethsamitae metebant triticum, et venit plaustrum in agro Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Et posuerunt arcam super lapidem grandem, » quem putant Hebraei fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in locũ suũ. Rursum mane sequen¬
tr inuenert eũ ꝓsiratũ. Caput uͦ ⁊ ma¬
nus eꝰ abscisȩ a trunco: iacebant suꝑ
limen. Ob hoc: nullus ingrediens tem¬
plũ in azoto: calcat suꝑ limen usq in
hodiernũ diem. Et aggrauata ẽ manꝰ
dñi suꝑ azotios. ⁊ ꝑcussit eos in secre¬
tiori parte natiũ ⁊ cõputrescebant ꝓ¬
minentes extales eoꝵ. Qd̾ iosephꝰ dicit
factum ex crudeli passione dissentheriȩ.
ita: ut putrefacta egererent intestina.
Et mures ebullientes de agris corrode¬
dixert᷑ ad eos. Qͥo faciemꝰ de archa: Qͥ
dixert̃. sircũ ducat᷑. Quacũq aũt cͥcum

Expanded text:
. Rursus mane sequente invenerunt eum prostratum, caput vero, et manus ejus abscisae a trunco jacebant super limen. Ob hoc nullus ingrediens templum in Azoto calcat super limen, usque in hodiernum diem, et aggravata est manus Domini super Azotos, et percussit eos in secretiori parte natium, et computrescebant prominentes extales eorum. Quod Josephus dicit factum ex crudeli passione dysenteriae, ita ut putrefacta egererent intestina, et mures ebullientes de agris corrodedixerunt ad eos: « Quid faciemus de arca? Qui dixerunt. Circumdu
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ qd̾ dicit ysidoiꝰ : u. fuisse tm̃ me¬
tͦpoles ⁊ queꝙ obtulit anũ aureũ ⁊ mu¬
rẽ . alie: solũ mures obtulert̾. usq ad
abel magnũ. suꝑ quẽ posuert̾ archã
dñi. Et uidet᷑ hec littã sonare: qd abel:
sit nom̃ lapidis. suꝑ qũe posita fuit ar¬
cha. alii assert̃ ciuttatẽ q̃ tt̃ bethsames
dicebat᷑: postea dictam abel. qd inter¬
pͥtat᷑ luctus ꝓpt̾ luctũ bethsamitaꝵ qͥ
secutꝰ ẽ. ẜt additũ ẽ magnũ: ad diffrã altͥs¬

Expanded text:
d dicit Isidorus quinque fuisse tantum metropoles; « et quaeque obtulit annulum aureum et murem; aliae solum mures obtulerunt, usque ad Abel magnum super quem posuerunt arcam Domini. » Et videtur haec littera sonare, quod Abel sit nomen lapidis super quem posita fuit arca. Alii asserunt civitatem, quae tunc Bethsames dicebatur, quae postea dicta est Abel, quod interpretatur luctus, propter luctum Bethsamitarum qui secutus est. Et additum e
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑: cur gͦ mortu ñ st̃ philiste qͦt¬
quot uidert archã: potest diq. qͥa non
peccauert̾ uidendo: qͥb ñ erat phib¬
tum uidere. Timentes aũt bethsami¬
tȩ: misert̾ ad uiros cariathiarĩ. ut re¬
ducerent ad se archam. Qredduxerurt
eam. ⁊ intulert̾ eam in domo amina¬
eleazarũ filiũ eiꝰ sacenlotẽ instituert᷑

Expanded text:
 Philisthaei quotquot viderunt arcam, potest dici quod non peccaverunt videndo, quibus non erat prohibitum videre. Timentes autem Bethsamitae miserunt ad viros Cariathiarim, ut reducerent ad se arcam . Qui reduxerunt eam, et tulerunt eam in domum AminaEleazarum filium ejus sacerdotem instituer
Abbreviated transcription (Latin):
te fuert̃. Ouodecim. ab egypto
usꝙ ad mont̾e synai: anno pͥmo.
usꝙ ad pͥmã diem mensis dercii.
Deinde: anno scdõ: uicesima die
mensis scch̃: ꝓfecti a sina: usꝙ

Expanded text:
to, usque ad montem Sinai anno primo usque ad diem primam mensis tertii. Deinde anno secundo vigesima die mensis primi profecti a Sinai, usque
Abbreviated transcription (Latin):
rantes: ⁊ ꝓstrati: qͣdragesimo an¬
no redierunt ad eandẽ cades. eo
anno reliqͣs nouẽ mansiones t̃ns¬
egert̃. Ed si inueni̾s decẽ huius
anni fuisse mansiones: stito: qͥa
int̾ has iterũ num̾at᷑ cades re¬

Expanded text:
rantes, et prostrati quadragesimo anno redierunt ad eamdem Cades. Eo anno reliquas novem mansiones transegerunt. Quod si invenires decem hujus anni fuisse mansiones, scito quod inter has iterum numeratur Cades re
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt itaq filii isit lon¬
go tempore in solitudine.
multo sederunt tẽpore in ca¬
des barue. ⁊ du cͥcuiert̃ mon¬
tem seir. & rediert᷑: fere usꝙ ad
mare rubrũ ⁊ cͥca fines synas.
& ꝓstrata st̃ cadauera eoꝵ in de¬
serto. Tandem pꝰ multos labo¬
ad cades. unde miserant explo¬
ratores. uł in qua rediert̃ ad eõ
ut dictũ ẽ que ẽ in deserto sin.
Nec ẽ illud desertũ ad qd̾ uene¬
runt octaua mansione: ut di¬
cit ienꝰ. Prior enĩ sin: scribitur
odiũ. Sin uͦ in quo cades: uł q̃
ẽ ⁊ cades: scribit᷑ ꝑ sade.⁊ in¬
terp̾tat᷑. mandatum. uł sancta
& ẽ ut qͥdam uolunt: pars de¬
serti pharã. In fine gͥ tͥcesimi no¬
n anni: a sinib synay uenert̃
in cades .xi. dieb. ⁊ potuit esse

Expanded text:
uerunt itaque filii Israel longo tempore in solitudine; multo sederunt tempore in Cadesbarne, et diu circumierunt montem Seir, redierunt fere, usque ad mare Rubrum, et circa fines Sinai, prostrata sunt cadavera eorum in deserto. Tandem post multos laboad Cades, unde miserant exploratores, vel in qua redierunt ad eos, ut dictum est, quae est in deserto Sin, nec illud est desertum, ad quod venerunt octava mansione, ut dicit Hieronymus. Prior enim scribitur odium. Sin vero in quo Cades, vel quae est Cades, scribitur per sade, et interpretatur mandatum, vel sancta, et est ut quidam volunt pars deserti Pharam. In fine igitur trigesimi noni anni a finibus Sinai venerunt in Cades undecim diebus, et potuit esse
Abbreviated transcription (Latin):
ta .s. generali. Quas cũ posuis¬
set in tab̾naculo coram dño:
sequenti die regressus: inue¬
nit germinasse ugam aaron.
⁊ foliis dilatatis amigelala ꝓ¬
tulisse. Sane: hoc tercio: deo
ordinante aaron sacerdoqũ

Expanded text:
ta generali. Quas cum posuisset in tabernaculo coram Domino, sequenti die regressus, invenit germinasse virgam Aaron, et foliis dilatatis, amygdala protulisse. Sane hic tertio, Deo ordinante, Aaron sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
ribula eoꝵ ex p̾cepto dñi: igne
in laminas. formansꝙ ex eis
coronulas: affixit eas altari eneo.
ad cõmonendũ filios isrł: ne qͥs
nͥ de semine aaron accederet ad
offerendũ incensũ dño: ne simi¬
lia pateret᷑. Tñ: n sic fabrefactȩ
erant: qd̾ ibi stabant ad decorẽ.
De exustione ppħ extincta ꝑ¬

Expanded text:
ribula eorum, ex praecepto Domini, igne ribula eorum, ex praecepto Domini, igne duxit in laminas, formansque ex eis coronulas aureas, affixit eas altari aeneo, ad commonendum filios Israel ne quis, nisi de semine Aaron, accederet ad offerendum incensum Domino, ne similia pateretur. Tamen et sic fabrefactae erant, quod ibi stabant ad decorem. CAP. XXI. De exustione populi exstincta
Abbreviated transcription (Latin):
dit moyses cũ seniorib ppħ. ad
datan ꝯ abiron ut eos uocaret.
ꝯam ꝯabiron ut dic̃ iosephus:
ex parte leuita erat. Illi autẽ
stabant cũ uxorib ꝯ liberis: et
om̃i frequentia domꝰ suȩ in in¬
troitu papilionũ suoꝵ. parati
potiꝰ ad resistendũ si iim infer¬
re uellet moyses: qͣm ad obedi¬
endũ. Qd̃ uidens moyses: orauit
dñm: ut in solita morte ꝑireñ.
ꝯsic planũ fieret: qd̾ dñs ip̃m̃
miserat. Quo orante ⁊ flente:
tremuit t̾ra. expauitq ppłs.
Grandiꝙ strepitu ꝑ illoꝵ tab̾na¬
cula excitato: scissa ẽ t̾ra sub pe¬
dib eoꝵ. Et aꝑiens os suũ: deuo
rauit eos cũ om̃i substancia eoꝵ
& descendert̾ uiui in infernũ
.i. in patulũ t̾re hiatũ. Et redu¬
cta ẽ t̾ra: qͣi nichil hoꝵ factũ
e̾̃e uideret᷑. S ⁊ ignis egressus est
de thuribulis chore: ⁊ concilii
uł concursione fluctuũ: aut ui¬
olentia sp̃uum: uisus ẽ umqͣm
exilire. & deuorauit eo s: aaron

Expanded text:
dit cum senioribus populi, ad Dathan et Abiron, ut eos vocaret. Nam, et Abiron, ut dicit Josephus, ex parte Levita erat. Illi autem stabant cum uxoribus et liberis, et omni frequentia domus suae in introitu papilionum suorum, parati potius ad resistendum, si vim inferre vellet Moyses, quam ad obediendum. Quod videns Moyses oravit ad Dominum, ut insolita morte perirent; et sic planum fieret quod Dominus ipsum miserat. Quo orante, et flente tremuit terra, expavitque populus, grandi strepitu per illorum tabernacula excitato, et scissa est terra sub pedibus eravit eos, cum omni substantia eorum, et descenderunt vivi in infernum, id est in patulum terrae hiatum. Et reducta est terra, quasi nihil horum factum esse videretur. Sed et ignis egressus est de thuribulis Core, et concilii vel concursione fulminum, aut violentia spirituum, visus est unquam exsilire, et devoravit eos, Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
stansq int̾ uiuos ⁊ mortuos: ora¬
uit dñm. ⁊ plaga cessauit. fue
runt aũt ꝑcussi: xͥiii. milia.⁊
lex De uirga aaron. que
foruit. et peperit nuces:
ttñ: nũdũ cessauerat tu¬
multꝰ. suꝑ sac̾docio aaron.
Dicebant enĩ. qͥa ꝯsi ñ p̾dictos
leuitas elegĩt dñs: poterat esse.
digni essent sacerdotio. sẜ forte:
sacerdotes. ne tanta ministerii
dignitas: uni domui. ⁊ tã pauce
crederet᷑ ministris. Accusabad̃ꝙ
moysem de deserti inopia. eo qd
eoꝵ negociaret᷑ inopiam. ut sẽꝑ
eiꝰ uiderent᷑ egere auxilio. Tulit
gͥ moyses ex precepto dñi uir¬
gas .xii. pͥncipũ. ⁊ scripsit in u¬
naquaq nomen trib suȩ. uł
potiꝰ pͥncipis: Scripsit aũt in
ter has .xiii: sũpsit unã seorsũ
cunctas familias continentẽ.

Expanded text:
mque vellent eos obruere lapidibus, fugerunt ad tabernaculum, et operuit eos nubes, apparuitque gloria Domini. Et  De virga Aaron, quae uit, et peperit nuces. Attamen nondum cessaverat tumultus super sacerdotio Aaron. Dicebant enim quia etsi non praedictos Levitas elegerit Dominus, poterat esse qibuum digni essent sacerdotio, et forte dminus habere sacerdotes, ne tanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. Tulit ergo Moyses ex praecepto Domini virgas duodecim principum, et scripsit in unaquaque nomen tribus suae, vel potius principis. Scripsit autem in aeter has duodecim sumpsit unam seorsum, cunctas familias cont
Abbreviated transcription (Latin):
pidũ dan dictũ ẽ: qd̾ nc paneas di¬
cit᷑. Alt̃ enĩ ior dicit᷑. quib in unũ
fecleratis: iordanis dicit᷑. Et irruit
suꝑ eos nocte: diuisis sociis in tͤs
turmas. Dormientes: trucidauit.¬

Expanded text:
nc Penaeas dicitur: alter enim fons Jor dicitur, quibus in unum confoederatis Jordanis dicitur, et irruit super eos nocte, divisis sociis in tres turmas dormientes trucidavit
Abbreviated transcription (Latin):
illo t̃ꝑre: ut anraphel rex
adeo ꝓcesserat libido dñandi:
qͦd queq ciuitas regulũ habe¬
bat. quoꝵ płimi: alicui regi ma
iori seruiebant. Tandem omnes
subditi fuert̃ monarcho assirioꝵ
Sane: qͥnq ciuitates sodomoꝵ:
Sodoma. Gomorra. adama. sebo¬
is. bala. que ⁊ segor: qͥnq reges
habebant. has subrugauerat
sibi codolaomor. rex elemitarũ.
ꝯ tͥbutarias sibi fecerat.⁊.xii. an¬
assumens secũ tͤs reges babilomᷤ.
ꝯponti: ⁊ gentiũ: collecto exerci¬
tu conueniunt in uallem silue¬
strem. in qua erant putei bitu¬
minis: que ꝑ iram d̾i post u̾sa ẽ
in mare mortuũ. ⁊ cͥcũiacentia lo¬
ca depopłãt sr̃. Et egressi st̃ qͥnq

Expanded text:
illo tempore, ut Amraphel rex tum processerat libido dominandi, quod quaeque civitas regulum habebat, quorum plurimi alicui majori regi serviebant: Tandem omnes subditi erant monarcho Assyriorum. Sane quinque civitates Sodomorum Sodoma, et Gomorrha, Adama, Sebois. Bala, quae et Segor quinque reges habebant. Has subjugaverat sibi Chodorlahomor rex Elamitarum, et tributarias sibi fecerat, et duodecim anassumens secum tres reges Babylonis, et Ponti, et gentium collecto exercitu convenerunt in vallem illustrem, in qua erant putei bituminis, quae per iram Dei post versa est in mare Mortuum, et circumadjacentia loca depopulati sunt. Et egressi sunt quinque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: omittemꝰ. suꝑ addita: dice¬
mus. quedã que uident᷑ contͣria:
memorabimꝰ det̾minando. Itaq
in recapitulando ait moyses. Di¬
xi uobis illo tempore. ñ ualeo
solus ur̃a negotia sustin̾e. date
ex uobis uiros sapientes. ⁊ po¬
nã eos tͥbunos. centuriones. qͥn

Expanded text:
sunt, omittemus; super addita, dicesunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, c
Abbreviated transcription (Latin):
tͣns iordanẽ. ꝓ situ enĩ t̾re ꝓmiᷤ¬
sionis: scriptura sacra dicere
consueuit: ultͣ iordanẽ. uł citͣ.
degit inscripto. Uidet᷑ etiã ier
uelle: qd̃ iosue magnã huius
libri scripsenrit partem. ueri ui¬
det᷑ esse: qd̃ scriptꝰ sit a moyse.
dras. sicut ⁊ in fine: de morte
moysi. presertĩ: cũ circa fine̾ lib̾
legat᷑. scripsit moyses legẽ hanc
⁊ paulo post. Postqͣm scͥpsit mo¬
yses uerba legis huiꝰ in uolu¬
mine: precepit leuitis. Tollite
librũ istũ: ⁊ ponite in latere
arche federis. Legit᷑ꝙ longo tẽ¬
pore post inuentus in ierusalẽ
deuteronomiꝰ: in archa.
Epilogꝰ. cum additionib ⁊ de
anno ab exitu filioꝵ israel
de egipto: undecimo mense: pͥ¬
ma die mensis: uidens moyses
diem mortis sibi immin̾e: Locu¬
tus ẽ ad om̃s filios isrł. ⁊ cepit
legẽ explanare.congregans eos
scđm iosephũ ad iordanẽ. in loco
ubi nc̃ ciuitas abidal ẽ. locusꝙ
palmaꝵ. Sane: recapitulationẽ
moysi ꝓsequentes: que supͣdicta

Expanded text:
 situ enim terrae promissionis sacra Scriptura dicere consuevit, ultra Jordanem, vel citra. degit in scripto. Videtur etiam Hieronymus velle quod magnam Josue hujus libri scripserit partem. Verius videtur esse quod scriptus sit a Moyse, dras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc . » Et paulo post: « Postquam scripsit Moyses verba legis hujus in volumine, praecepit Levitis: Tollite librum istum, et ponite in latere arcae foederis . » Legitur quod longo tempore post inventus in Jerusalem Deuteronomius in arca. CAP. II. Epilogus cum additionibus et dsimo anno ab exitu filiorum Israel de Aegypto, undecimo mense, prima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Israel, et coepit legem explanare, congregans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta
Abbreviated transcription (Latin):
unã datã a deo: q̃ in p̾cedentib
libris continet᷑. Alta̾m datam
a moyse: que in hoc libro. ad¬
dentes in assertionẽ sui erroris:
adhuc dicebant. qd̾ multa hic
qͣi contͣria. qd̾ non fieret: si hic
esset p̾dictoꝵ repeticio. uerius
sentiendũ ẽ: qͥa hic pentateucꝰ
ñ ẽ nisi lex una. que etiam ab
apło ⁊ aliis sepiꝰ uocat᷑ lex moysi
qͣm lex d̾i. hebreus etiã uocat
hos .u. libros: thorath .i. legem.
Nec ob aliud dicit᷑ lib̃ hic lex
scd̃a: nͥ qͥa p̾dicta hic itantur.
qͣi: sex iterata. Iterant̾ aũt hic:
tria. ⁊ trib de causis. precepta:
⁊ cerimoniȩ: ad cõmendationẽ
memorie. ⁊ ip̃oꝵ confirmatio¬
nẽ. Beneficia di: ad roborandã
dilectionẽ d̾i in illis. flagella q̃
sustinuert̃ murmurantes: ad
iteratione uidet᷑ aliqua predi¬
ctis messe contͣrietas in suꝑficie
u̾boꝵ: in intellectu tñ nulla est.
fuert̃ etiã qui dicerent: hunc
librũ factũ a iosue: tͣnsito ior¬
dane. qͥa legit᷑ in pͥncipio. Hec

Expanded text:
unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, c dicebant quod multa hic quasi contraria; quod non fieret, si hic esset praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etiam ab Apostolo et aliis, saepe vocatur lex Moysi, quam lex Dei. Hebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est legem, nec ob aliud dicitur liber hic lex secunda, nisi quia praedicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, ad iteratione videtur aliqua praedictis inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu tamen nulla est. Fuerunt etiam qui dicerent hunc librum factum a Josue, transito Jordane, quia legitur in principio: «
Abbreviated transcription (Latin):
adidit quoꝙ. qd̃ si etiam
frat̾: aut uxor. aut filius.
aut amicus spetialis: ꝑ suad̾et
alique ad cultũ idoloꝵ: forte
ꝓpt̾ affiuentiã que sequebat᷑
gentiles: non occultaret eum.
s conuictũ aut confessũ ppłs
obrueret lapidib. ⁊ ille cui ꝑ¬
suaserat. primꝰ pone̾t manũ
suã suꝑ eũ. ẜodem mͦ: ciuitas
adu̾sus ciuitat᷑e insurg̾et. ⁊ de¬
leret eam: si ꝑsuad̾et recedere
a cultu d̾i. Incisuras etiam⁊
sacrare mortuis: ut ethnici fa¬
ciunt. Phiburt quoꝙ mortici¬
na comedi: s addidit. qͥa illa:¬
⁊ sibi immunda: possent dare
aut uendere ꝑegrinis.⁊ adue¬
nis. qͥa aliȩ nationes licite mł¬
tis uescunt᷑: que int̾dicta st̃
hebreis. Septimo quoq anno
quietis t̾re: ad didit moyses:
ne creditor exige̾t debitum a
debitore. hebreo dũtaxat. A ꝑe.¬
grino: poterat exigere:⁊ ob hoc
uocauit illũ annum remissi¬
onis. non eiꝰ tam̃: cuiꝰ erat iu¬
bileus. In iubileo enĩ: dimit¬

Expanded text:
Addit quoque quod si etiam frater, aut uxor, aut filius, aut amicus specialis persuaderet aliquem ad cultum idolorum, forte propter affluentiam, quae sequebantur gentiles, non occultaret eum; sed convictum, aut confessum populus obrueret lapidibus: et ille cui praesuaserat, primus imponeret manus suas super eum; eodem modo civitas adversus civitatem insurgeret, et deleret eam, si persuaderet recedere a cultu Dei. Incissuras etiam, sacrificare mortuis, ut ethnici faciunt. Prohibuit quoque morticina comedi; sed addidit quia et illa sibi immunda, possent dare, aut vendere peregrinis, et advenis, quia nationes aliae licite multis vescuntur, quae interdicta sunt Hebraeis. Septimo quoque anno quietis terrae addidit Moyses ne creditor exigeret debitum a debitore Hebraeo duntaxat. A peregrino poterat exigere, et ob hoc vocabit annum illum annum remissionis, non illius tamen cujus erat Jubilaeus. In Jubilaeo enim dimit
Abbreviated transcription (Latin):
lapsurũ:⁊de
multis in hunc
modũ: dicimꝰ:
qͣntũ ad p̃seis¬
opus attinet
Si querat᷑ cur
uoluit: insipi¬
da ẽ questio:
q̃rere causam

Expanded text:
lapsurum, et de multis in hunc modum, dicimus, quantum ad praesens attinet Si quaeritur, cur voluit, insipida est quaestio quaerere causam
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑ uitam tuã ñ noui eum. uł ꝑ exe¬
crationẽ. Hebrei enim sepe nomi¬
nant mala a contͣriis eoꝵ ut ibi. Be¬
nedic d̃o. ⁊ morere. Cumq quesisset
saul a dauid qͥs ẽẽt: ait. fihus sum
serui tui ysai. Et tt anima ionathe
conglutinata ẽ animȩ dauid. ⁊ mi

Expanded text:
 vitam tuam non novi eum, vel per exsecrationem. Hebraei enim saepe nominant mala a contrariis eorum, ut ibi: « Benedic Domino, et morere . » Cumque quaesisset Saul a David, quis esset, ait: « Filius sum servi tui Isai. » Et tunc anima Jonathae conglutinata est animae David
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ chehon. Et ingressus ẽ¬
regionẽ moabitidẽ. ut pr¬
sceret᷑ ibi. & mortuo filii¬
eꝰ duxcit uxores moabi¬
tidas: or phã ⁊ ruth. Tñ¬
iosephꝰ dicit: qđ pat̃ acce¬
pit filiis suis uxores. Et¬
manseit̃ ibi .x. annis.¬
mortu st̃ ambo sine lib̾s.¬
Noemi uͦ uidua ⁊ orbata¬
filiis. surrex ut rediret
in patͥam. audierat enĩ
qd̾ dñs ded̾ãt ppło suo escas ⁊ comitabant᷑
cã nurꝰ sue. T̃ ait ad eas. Reu̾timini filiȩ
mee in domũ matͥs ũe. Non enĩ ult᷑ pote¬
stis sꝑare uiros ex ut̾o meo. Et nota: qͣm ap̃
moabitas seruabat᷑ lex de semine suscitan¬
do. Et adqͥeuit orpha ꝯreu̾sa ẽ. Ruth uͦ se¬
quebatur cã. sui noeti aud filia. Ñ ẽ ds
tuũ. ⁊ ad dos tuos. Et ait ruth. Popłs tiuis.
nominata ẽ esfrata .i. furorẽ uidit .i.iuram¬

Expanded text:
 Chelion. Et ingressus egionem Moabitidem, ut psceretur ibi. Quo mortuo, filiierunt uxores Moabtidas Orpham et Ruth. TJosephus dicit quod pater accpit filiis suis uxores, emanserunt ibi decem annis,mortui sunt ambo sine libNoemi vero vidua, et orbatafiliis, surrexit ut rediret in patriam. Audierat enim quod Dominus dederat populo suo escas, et comitabantur eam nurus suae. Quae ait ad eas: « Revertimini, filiae meae, in domum matris vestrae. Non enim ultra potestis sperare viros ex utero meo. » Et nota quoniam apud Moabitas servabatur lex de semine suscitando, et acquievit Orpha, et reversa est. Ruth vero sequebatur eam. Cui Noemi: « Audi, filia: Non est Deus tuum, et ad deos tuos. » Et ait Ruth: « Populus tuunominata est Ephrata, id est furorem vidit, i
Abbreviated transcription (Latin):
tebant᷑. Erat aũt ibi uir: potens ⁊ opulent᷑
boo consanguineus elimelech. Intͣuit itaꝙ
rthagros illꝰ: de uoluntate noemi. ⁊ col¬
ligebat spicas: post metentes: accidit aũt
ut egred̾et᷑ boor ad agrũ ⁊ ait messorib.
Dñs uob̃cũ. Et quesiuit cuiꝰ ẽẽt ħ puella.
Et dicert̃. hec ẽ illa moabitis: q̃ uenit cum
noemi. Et ait boot ad eam. filia: ne uadas
in alt̾us agrũ. Nullus pueroꝵ molestus
erit tͥ. Si sitis: uade ad sarcinulas ⁊ bibe.¬
hora uescendi: ueni huc ⁊ comede.⁊ intin¬
gue bucellas in aceto. Reddat tͥ ds isrł
merredem: qm̃ confugist subalas eiꝰ. Pu¬
eris quoꝙ siuis dix̃. Picite de manipulis
uris de industria. ut absq rubore colligat.
Cumq comedisset nith ad latus messoꝵ.
indicauit ei q̃ fecãt sͥ boor Et ait noemi.
Opinquus nr̃ ẽ homo. bñdictꝰ sit a dño.
Ioip̃m fecit ruth sequentib dieb usc ad
aree uentilationẽ. Mos erat in isrł: qd̾ inuen¬

Expanded text:
ea. Erat autem ibi vir potens, et opulentus Booz consanguineus Elimelech . Intrabat itaque Ruth agros illius de voluntate Noemi, et colligebat spicas post metentes. Accidit autem ut egrederetur Booz ad agrum, et ait messoribus: « Dominus vobiscum. » Et quaesivit cujus esset haec puella. Et dixerunt: « Haec est Moabitis illa quae venit cum Noemi. Et ait Booz ad eam. Filia, ne vadas in alterius agrum. Nullus puerorum molestus erit tibi. Si sitis, vade ad sarcinulas puehora vescendi veni huc, et comede, et intinge buccellam in aceto. Reddat tibi Deus Israel mercedem, quoniam confugisti sub alas ejus. » Pueris quoque suis dixit: « Projicite de manipulis vestris de industria, ut absque rubore colligat. » Cumque comedisset Ruth ad latus messorumindicavit ei quae fecerat sibi Booz. Et ait Noemi: « Propinquus noster est homo, benedictus sit a Domino. » Idipsum fecit Ruth sequentibus diebus, usque ad areae ventilationem. Mos erat in Israel quod in ven
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ singłaritate religionis pre aliis. Dicit᷑
aũt ciuitas eiꝰ ramathaim. q̃ in euugłio
dicit᷑ arimathia. a iosepho dicit᷑: ramath.
qͥa in excelso sita erat. Sophĩ uͦ: speculatio
⁊ ẽ ibi sophim: genitiui casus. acsi dice̾t᷑.
de ramathaim spetulationis. qͥa ex ea cir¬
cũiacens regio longe uid̾i pot̾at. Sic tͣdit
ienꝰ. Alii distingunt sic. De ramatha: in¬
sophim. Non ẽ aũt mons effraiin: nomen
montis. s regionis. Uñ: in seguentib: ub
legit᷑ de .xii. p̃fectis regionũ qͥ ministrabã
salomoni ꝑ singłos menses: ponitur de¬
char p̾fectꝰ montis effraĩ.¬

Expanded text:
 singularitate religionis prae aliis. Dicitur autem civitas ejus Ramathaim, quae in Evangelio dicitur Arimathaea , a Josepho dicitur Ramath, quia in excelso sita erat, Sophim vero speculatio t ibi genitivus casus, ac si diceretur de Ramathaim speculationis, quia ex ea circumjacens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de Ramathaimsophim. Non est autem mons Ephraim nomen montis, sed regionis. Unde in sequentibus ubi legitur de duodecim praefectis regionum, qui ministrabant Salomoni per singulos menses; ponitur Dechar praefectus montis Ephrai
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enĩ scd̾m matrẽ: de
tͥbu iuda. Uñ postea samuel posuit unũ
de filiis sius uidicẽ in bethleẽ. tamqͣm int̾
cont̾bules. Et nota: q̃d quidã tͥa nomina
distingunt sic. Effrateꝰ ab effraim: scͥbt̃¬

Expanded text:
Fuit enim secundum matrem de tribu Juda. Unde postea Samuel posuit unum de filiis suis judicem in Bethlehem tanquam inter contribules. Et nota quod quidam tria nomina distinguunt sic: Effrataeus ad Effraim scr
Abbreviated transcription (Latin):
runt in camelis.Eruit gͦ dd
om̃ia q̃ tulant amalechitȩ
ab homine usq ad pecus. Di¬
citur: qd̃ in hac uictoria p̾¬
buerunt illi auxiliũ. nouẽ
pͥncipes militũ de manasse.
qͥ confug̾ant ad eũ: dũ redi¬
ret in sycelech. Priꝰ enĩ uen̾aił
ad eum tm̃ de iuda ⁊ benia¬
min. Porro: cũ redissent ad
ducentos uiros qui lassi sub¬
stitãnt: salutauit eos dauid¬
pacifice. Et indignati st̃ qui¬
dam qui cum eo ierant: dicen¬
tes. S ufficiat cuiq: uxor sua
⁊ filii. de p̃da nichil dabimꝰ eis.
Et ait dl. Nĩ audiet uos qͥsqͣm
fr̃s mei in sermone hoc. Equa
pars erit descendentis ad p̃liũ:
⁊ remanentis ad sarcinas. Ienꝰ
ait. Nĩ ait: qͥ lassi manser̃t. qͥa
lassis nichil debet dari de p̾de
p̃cio. Et factum ẽ hoc ex die
illa ⁊ deinceps: qͣi lex in israel
usq ad diem hanc. uenit gͦ
dauid in sycelech. ⁊ misit dona
de preda: seniorib uida ꝓximiᷤᷤ
suis.⁊ reliqͥs cũ quib cõmoratͦ
fuerat ip̃e ⁊ uin eius. De mor¬

Expanded text:
runt in camelis. Eruit ergo David omnia quae tulerant Amalecitae, ab homine usque ad pecus. Dicitur quod in hac victoria praebuerunt illi auxilium novem principes militum de Manasse, qui confugerant ad eum, dum rediret in Siceleg. Prius enim venerunt ad eum tantum de Juda et Benjamin. Porro cum redissent ad ducentos viros, qui lassi substiterant, salutavit eos Davidpacifice. Et indignati sunt quidam, qui cum eo ierant dicentes. « Sufficiat cuique uxor sua, et filii de praeda nihil dabimus eis. » Et ait David: Non audiet » vos quisquam, fratres mei, in sermone hoc. Aequa pars erit descendentis ad praelium, et manentis ad sarcinas. » Hieronymus ait: Non ait, qui lassi manserunt, quia lassis nil debet dari de praedae pretio. Et factum est hoc ex die illo, et deinceps quasi lex in Israel, usque ad diem hanc. Venit ergo David in Siceleg, et misit dona de praeda senioribus Juda proximis suis, et reliquis cum quibus commoratus fuerat ipse, et viri ejus.