comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carualitati ĩ hac tuta. Aqͦ ille libatut. qͥp̃optis
eiꝰ stibditur. Iudex est x̾. qui repugnante set¬
monibꝰ eiꝰ iradet exactori. idẽ diabolo. diabolus
est minister eiꝰ ut aĩas ctuciet in ĩfecno usq
ad diẽ uidicui. ⁊ de ui iufetui ignis ctuciabit
parit̃ demones atq animas uicorꝑoribꝰ. Ad lit¬
terã ita bene potest intelligi boc capitulũ.
ñ es inuia hoc ẽ dñ uacdis aduidiciũ. cũ inmu¬
ria c̃senti aduersatio tuo qui iustã causam
bt̃ contra te. ne ñ mittaris in carcerem. et
reddes ibi eruciatꝰ qͥcqͥd ab̾tulisti usq ad no¬
udistis quia dictũcantiquis. ñ mecha¬
beris. Ego aut̃ dico uobis. qm̃ om̃is

Expanded text:
 hac vita. A quo ille liberatur, qui praeceptis ejus subditur. Judex est Christus, qui repugnantem sermonibus ejus tradet exactori, id est diabolo. Diabolus est minister ejus, ut cruciet animas in inferno usque ad diem judicii, et deinde inferni ignis cruciabit pariter daemones atque animas in corporibus. Ad litteram, ita bene potest intelligi hoc capitulum: Dum es in via, hoc est, dum vadis ad judicium cum injuria, consenti adversario tuo qui justam causam habet contra te, ne inde mittaris in carcerem, et reddas ibi cruciatus quidquid abstulisti, usque ad noAudistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis. Ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
hec int est. qd̃ passio repittatut inuiciũ. ꝓpas¬
sio ininitio culpe. ñ tm̃ in cͥmine. Ergo titil¬
latus inmulierem. ꝓpassione. ꝑculsus est. Si
uͦ de cogitatione. in affectũ cordis transierit.
ut ait dauid transierũt in affectũ coiclis. de
ꝓpassione: transiñ inpassionẽ. qr nͣde ẽ ei uo¬
luntas peccandi sed occasio: et ita in cor
uiderit mu

Expanded text:
hoc interest, quod passio reputatur in vitium, propassio in initio culpae, non tamen in crimine. Ergo titillatus in mulierem, propassione percussus est. Si vero de cogitatione in affectum cordis transierit, ut ait David, transierunt in affectum cordis , de propassione transivit in passionem, quia non deest ei voluntas peccandi, sed occasio, et ita in cordviderit mu
Abbreviated transcription (Latin):
daris in manꝰ. xͥ. ciii pat om̃e iudiciũ dedit.
Angłicũ agm̃ dicit numstrũ: uẽteͥrũ cũ eo
adiudiciũ. Carcerem dicit tenebras extͣiores
ta. Uñ cũ unꝰ eugłista uiduã dicat misisse
quatdrantẽ incorbanam.⁊ aliꝰ duo minuta
ñ ẽ contrarium. Sens est. donec ⁊̃ minima pecca¬
ta ꝑsoluas ñ eg̃dieris de carcere. In nonissimo
quadrante intelligitur nicħ remauere inpu¬
nitũ. sicut solemꝰ dicere usq ad fecẽ: Cũ uo¬
lumꝰ ex pͥmere aliqͥd ita exactũ ut ncħ relin¬
quatur. Uel ꝑquadrantem possũt intelligi
tͣreua peccata. Terra cm̃ quartũ elem̃tũ est
acelo. Donec qd̾ hic ponttur. tale c̃ quale illud.
Sede adexttis meis: donec ponã inmicos tuos
scabellũ pedũ tuoꝵ. Non gͦ hic finẽ pene sig¬
uificat. ẜ semꝑ solues nouissimũ quadrantẽ¬

Expanded text:
 cui Pater omne judicium dedit . Angelicum agmen dicit ministrum, venturum cum eo ad judicium. Carcerem dicit tenebras exterioresta. Unde cum unus evangelista viduam dicat misisse quadrantem in corbonam , et alius duo minuta , non est contrarium. Sensus est: Donec etiam minima peccata persolvas, non egredieris de carcere. AUGUST. In novissimo quadrante intelligitur nihil remanere impunitum, sicut solemus dicere, usque ad faecem, cum volumus exprimere aliquid ita exactum, ut nihil relinquatur. Vel per quadrantem possunt intelligi terrena peccata: terra enim quartum elementum est a coelo. Donec quod hic ponitur, tale est, quale illud: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Non ergo hic finem poenae significat, se
Abbreviated transcription (Latin):
ilificaus. sed ꝙ int̾iectiones in aliam lĩguã nͣ fa¬
cile tranfferunt᷑. coegit tam gͣcũ quã latinũ in¬
tp̃tẽ ipsam ponere uocẽ ebraicã. Nom̃ gehen¬
ne inueteribꝰ libris ñ inuenitur. sod asaluatore
pͥmũ ponitut: it inferui cruciatꝰ designet. Cet
ractũ est itaq a nomine loci excede hominũ ibi
int̃fectoꝵ horribił ac fetitissimi. qui dicitur
tura supplicia. In hac ualle lucꝰ crat consecratꝰ
ydolo baal. cui demencia isrł. in molabat. e
filios suos demoniis incendebat. Est aut̃ locꝰ ipse
uxta ierusalẽ adiadicẽ montis moria. uͥ sy¬
loa fluit. hoc regnũ uolum̃ et paralipome¬
tion et ieremias scribunt plenissime. et cõmi¬
nat᷑ ds̃ se locũ ipsũ unpleturũ cadaueribꝰ.
ut nequa quã uocetur tofech et baal. sed uoce¬
tur poliandriũ a. tumulus mortrioꝵ. Quĩ re¬
us erit gehenne ignis qui dixerit fatue fr̃ĩ

Expanded text:
nificans, sed quod interjectiones in aliam linguam non fanificans, sed quod interjectiones in aliam linguam non facile transferuntur, coegit tam Graecum quam Latinum interpretem, ipsam ponere vocem Hebraicam. Nomen gehennae in veteribus libris non invenitur, sed a Salvatore primum ponitur, ut inferni cruciatus designet. HIERON. Tractum est itaque a nomine loci ex caede hominum ibi interfectorum horribilis ac fetidissimi, qui dicitur tura supplicia. In hac valle lucus erat consecratus idolo Baal, cui dementia Israel immolabat, et filios suos daemoniis incendebat. Est autem locus ipse juxta Jerusalem, ad radicem montis Moria, ubi Siloa fluit. Hoc Regum volumen et Paralipomenon et Jeremias scribunt plenissime, et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus, ut nequaquam vocetur topheth et Baal, sed vocetur Polyandrium, id est tumulus mortuorum. Quoniam reus erit gehennae ignis, qui dixerit fatue fratri
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ inxp̃m credit. Qui uͦ credenti indm̃ dicit
lacesserit. ꝓhuiꝰ modi maledicto et̾ni iguis pa¬
bulũ erit. ñ iñ satis fecerit. Iusticia phariseoꝵ
cidit ñ contumio est magnꝰ et idoneus regno
celoꝵ. s tñ ascendit aliquẽ gradũ. ꝑficiet᷑
causa fratri quã dicere racha.⁊ leuiꝰ dicere ra¬
cha quã fatue. Primo cñi ẽ ira sola. pꝰea duo.
ita ꝯuox indignationis: pꝰea iria.ira et uox
et certa exp̃ssio. Iudiciũ est ire. inquo ad huc
datur locus defensioni. Inc̃cilio ñ iam cũ ipso
reo agitur. s iudices int̾ se cferũt de supplitio.
ngchenna certa est dãpnatio. Expͥmũtur ita
q: ꝓmodõ peccati diuerse mansiones inet̾na
dĩpnatione. Hota qũauis irasci fratri muniꝰ sit¬
quã c̃uiciari. sepissine tñ adeo accenditur ira
ut : nom̃ ⁊ reatũ homicidii suscipiat.Unͣ ioħ.
ait. Q ocdit frẽm suũ homicida est. Racha ut
quidã auĩt int̾iectio ẽ inc̾agnantis aĩ motũ sig¬

Expanded text:
istum credit. Qui vero credenti in Deum dicit,lacesserit, pro hujusmodi maledicto aeterni ignis pabulum erit, nisi inde satisfecerit. Justitia Pharisaeorum cidit continuo non est magnus et idoneus regno coelorum, sed tamen ascendit aliquem gradum. Perficietur causa fratri, quam dicere raca; et levius est dicere raca, quam fatue. Primo enim est ira sola; postea duo, ira et vox indignationis; postea tria, ira et vox et certa expressio. Judicium est irae, in qua adhuc datur locus defensioni. In concilio non jam cum ipso reo agitur, sed judices inter se conferunt de supplicio. In gehenna, certa est damnatio. Exprimuntur itaque pro modo peccati diversae mansiones in aeterna damnatione. Nota, quamvis irasci fratri minus sitquam conviciari, saepissime tamen adeo accenditur ira, ut et nomen et reatum homicidii suscipiat, unde Joannes ait: Qui odit fratrem suum, homicida est . Raca, ut quidam aiunt, interjectio est, indignantis animi motum sig
Abbreviated transcription (Latin):
marinũ frẽm si ita acciderit crcłe querendũ
Ergo ad fpualia refugere cogimur. ut qd̃ dic¬
tũ est uade pͥus reconciliari fratti tuo. sine
absurditate possit utelligi. Hos sumꝰ templũ.
altare est fides int̾ior. Cũ gͦ in corde nr̃o dõ
uolumꝰ offerte orationẽ. si in aliquo lesimꝰ frẽm
ꝑgendũ est ũ pedibꝰ sed motibꝰ animi adrecon¬
ciliationẽ. di aut̃ p̃sens sit. reuocandus est
ingram postulando ueniam. si pͥus hoc corã
Esto consenciens aduersario tuo cito dũ

Expanded text:
marinum fratrem, si ita acciderit, credere quaerendum. Ergo ad spiritualia refugere cogimur, ut quod dictum est, vade prius reconciliari fratri tuo, sine absurditate possit intelligi. Nos sumus templum, altare est fides interior. Cum ergo in corde nostro Deo volumus offerre edibus corporis, sed motibus animi ad reconciliationem. Si autem praesens sit, revocandus est in gratiam, postulando veniam, si prius hoc coram Esto consentiens adversario
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. Sa de lege nichil p̃teribit suꝑ uaca¬
neũ. gͦ qͥ soluent uuũ de mandatis ⁊̃ mini¬
mis istis .i. legis. et docuerit sic .i. scd̾m id
git : minimꝰ uocabitur in regno celoꝵ. uͥ
nisimagni eẽ ñ possunt .i. ciͦues celestes

Expanded text:
a de lege nihil praeteribit supervacaneum, ergo qui solverit unum de mandatis etiam minimis istis, id est legis, et docuerit sic, id est secungit: minimus vocabitur in regno coelorum, ubi nisi magni esse non possunt, id est cives coelestes
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ⁊ intͣpr̃ uetũ: set idõ nec gretus nec latinꝰ au¬
sus est intp̃tari. ut ꝓam̃ dico uob̾ dicetet uer̃
dico uobis. ne uilesceret nudatũ. Ioht uł io
titula una. Tale est gͦ ꝙ dicit. donec oĩa fi¬
ant subaudis q̃ de me scripta suit. ñ suꝑflu¬
et aliqua litterarũ figura. uec ꝑars figure
ui lege anͣ quã transeat celũ et terra. Osten¬
dit᷑ itaq qd̃ ⁊̃ que munima putantur in le¬
ge sacram̃tis sp̃ualibꝰ plena sũt. et omĩa in
eugłio recapitulant᷑. Protestatur eciam
dñs faciliꝰ maxima mũcti elem̃ta transire.¬

Expanded text:
rpretatur verum; sed ideo nec Graecus, nec Latinus ausus est interpretari, ut pro, amen dico vobis: diceret, verum dico vobis, ne vilesceret nudatum. Ioth vel ioIERON. Tale est ergo quod dicit, donec omnia fiant, subaudis quae de me scripta sunt, non superfixet aliqua litterarum figura, nec pars figurae in lege antequam transeat coelum et terra. Ostenditur itaque quod etiam quae minima putantur in lege, sacramentis spiritualibus plena sunt, et omnia in Evangelio recapitulantur. BEDA. Protestatur etiam Dominus facilius maxim
Abbreviated transcription (Latin):
sic qui recedit᷑ ab aguitione ueritatis uec fruc¬
tũ boni oꝑis fetre. nec alios excolere ualet: sed
abecdĩa eicitur. et in hec uerba irridetur. hic
ut uullũ impsiꝰ germ̃ oriretur. Itaq sal intͣdũ
ob ẽ. et nͥ condiat aduichilũ ualet. Sic sal sa¬
piencie siue pace non uirtiitis ẽ dom̃. sed dãpna¬
tiõis augm̃tũ. In excusabilit̾ enĩ merebit᷑ supli

Expanded text:
sic qui recedit ab agnitione veritatis, nec frucsic qui recedit ab agnitione veritatis, nec fructum boni operis ferre, nec alios excolere valet; sed ab Ecclesia ejicitur, et in haec verba irridetur: Hic ut nullum ipsis germen oriretur. Itaque sal interdum obest, et nisi condiat, ad nihilum valet. Sic sal sapientiae sine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Inexcusabiliter enim merebitur su
Abbreviated transcription (Latin):
atori hunianã naturam. Quod si sal cuanu¬
erit. inquo saliecut. ad remlũ ualet ultra
nͥ ut ꝓficiat foras. et conculcetur abhora¬
nibꝰ. Qa hõ cõuersioni subiacet. et solus beatꝰ
est qui usq infinẽ ꝑserauerit. iõ apłi mouẽ¬
tur inuirtute tradite sibi potestatis ꝑsiste¬
re: ne accepti saporis senfu auisso iuifica¬
re corrupta nͣ possint. ⁊ de eccłã ꝓiecti con¬
culcent᷑ abhominbꝰ .i. uiles habeaut᷑ abhõibꝰ
sic̃ aliqͥd conculcatũ. Si sal euanuerit .i. si doc¬
tor condim̃to ueritatis refectuis ad apostasiam
redierit. quo alio corrigetur: huic est illud cꝰ¬
dã sapientis. Qs medebit᷑ uicantatori. aserpeti
te ꝑcusso. Qua sentencia uide socios ipsucu¬
q de signari uͣ in uierito crecdas. qui philar
desierit nullo iam usui aptũ erit. neq tͣre
ut lucas ait qua gerininare ꝓhibet. neq ster¬
quilimo qd̃ agriculturã fecũdare ũ desiuit:

Expanded text:
atori humanam naturam. Quod si sal evanuatori humanam naturam. Quod si sal evanuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut projiciatur forasia homo conversioni subjacet, et solus beatus est, qui usque in finem perseveraverit, ideo apostoli monentur in virtute traditae sibi potestatis persistere, ne accepti saporis sensu amisso, vivificare corrupta non possint, et de Ecclesia projecti, conculcentur ab hominibus, id est viles habeantur ab hominibus, sicut aliquid conculcatum. Si sal evanuerit, id est si doctor condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio corrigetur? Hinc est illud cujusdam sapientis: Quis me debitur incantatori serpente concusso . Qua sententia Judae socios, ipsumque designari non immerito credas, qui philargdesierit, nullo jam usui aptum erit, neque terrae, ut Lucas ait, quam germinare prohibet, neque sterquilinio, quod agriculturam fecundare non sinit ;
Abbreviated transcription (Latin):
cta. Quĩ laudatur peccator inlesideriis auͣme
sue.⁊ iniquus benedicitut. Cui ñ minima pene
pars est. ñ mͦ sua scelera ñ argui. set insuꝑ qua¬
si bene gesta laudari. Ipsa enĩ peccati muttix
adulatio. sic inculꝑa. ardñtibꝰ solet administra¬
re fom̃tũ: sicut flãmis oleũ. Et quomͦ paupes
esurientes. et fientes maloꝵ in ꝓbitate ꝓbant᷑.
ita uacantes diuiciis et epulis et rifuii male
obsequenciũ dientela maiorẽ ad penã fouent᷑.
Scd̃m hec ecłam faciebant ꝓpħis. patres eoꝵ.
Phendo ꝓphas significat. captantes uulgi fa¬
uorẽ. quasi fututa p̃loqñtes. Sñ iezechiel. Ue
ꝓphetis insipientibꝰ. qui sequunt᷑ sp̃m sitũ et
uichil uident. S ed uobis dico. qui auditis.xxiii¬
apłi conclientes geuꝰ huͣaianũ merito sal
tͣre sunt mncupati. ꝑuirtitẽ doctrine. mͦ sallien¬
di reseruantes corpora eternitati. Sal enĩ cibos
cond̾it. carnes siccat: et pͣdicatio eugłii auermi¬
bꝰ et putredine uitioꝵ illesam seruat suocre¬

Expanded text:
laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Cui non minima poenae pars est, non modo sua scelera non argui, sed insuper quasi bene gesta laudari. Ipsa enim peccati nutrix adulatio, sic in culpa ardentibus solet administrare fomentum sicut flammis oleum. Et quomodo pauperes esurientes et flentes, malorum improbitate probantur, ita vacantes divitiis et epulis et risui male obsequentium clientela majorem ad poenam foventur. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Pseudoprophetas significat, captantes vulgi favorem, quasi futura praeloquentes. Unde Ezechiel: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident . Sed vobis dico qui auditis.ondientes genus humanum, merito sal terrae sunt nuncupati per virtutem doctrinae modo saliendi, reservantes corpora aeternitati. Sal enim cibos condit, carnes siccat: et praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Cre
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in absencia ur̃i m̃cientes. Psequ est uim in¬
ferre. uł insidus appetete. Separabũt uos excon¬
dudendo asynagogis. Uñ alibi. Extra synago
causa uͥ ꝓpt̾ filiũ hõis. G audete in domino in¬
illa die et exultate. M qmͣ nterces ur̃a copiosa

Expanded text:
um in absentia vestri mentientes. Persequi est vim inferre, vel insidiis appetere. Separabunt vos, excludendo a Synagogis. Unde alibi: Extra Synagogcausa nisi propter Filium hominis. Gaudete in illa die et exsultate, q
Abbreviated transcription (Latin):
quia habetis consolationẽ urãm. Ctim
sito apparet ꝙ ab hoc regno se alienat. qui con¬
solationẽ. querit uitemporalibus. Non cĩ di¬
uicie. sed amor diuiciarũ inculpa est. ut eccłastes
ait. S amat diuicias. ftuctus ñ capiet ex eis ħ
est qui nescit erogare pauꝑi. carebit iuposterum
St alibi legimꝰ. Beatꝰ dities qͥ iiuentꝰ est sine
macula. qui pꝰaurũ ñ abut nec sꝑauit ĩ pecunia
et thesauris. Ue uobis qͥ saturati estis. quia
ex̃sittietis. Saturatus erat diues. purputatus
epulans cotidie spl̃endide: set ditũ ue susti¬
nebat. quͣ de lagari digito quẽ despexerat gui¬
tã aque querebat. Utiq sibeati sunt sempex
rientes iusticiam. infelices sũt nullã ueri boni.
pacientes fam̃e. Ue. uobis qui tidetis nc̃. quia
lugebitis et slebitis. huic ꝗd̾ salomion ait. Risus
dolore miscebitur. et extrema gaudis luctus oc¬
cuipat. Et itum. cor sapiencũ uͥ tͥsticia ẽ. et cor

Expanded text:
quia habetis consolationem vestram. BEsito apparet quod ab hoc regno se alienat, qui consolationem quaerit in temporalibus. Non enim divitiae, sed amor divitiarum in culpa est, ut Ecclesiastes ait: Qui amat divitias fructus non capiet ex eis , hoc est, qui nescit erogare pauperi, carebit in posterum. Et alibi legimus: Beatus dives qui inventus est sine macula, qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauris . Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis. Saturatus erat dives purpuratus, epulans quotidie splendide ; sed dirum vae sustinebat, quando de Lazari digito quem despexerat, guttam aquae quaerebat. Utique si beati sunt semper esurientes justitiam, infelices sunt nullam veri boni patientes famem. Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Hinc Salomon ait: Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Et iterum: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
iuicos moy ses xp̃m legis finẽ et cõsũ¬
mationẽ futurũ. ac melioris testam̃ti fore
ministrũ. p̃cepit nichil excipiens audiri
cũ pomĩa cũ diceret. ꝓphetam fuscitabit
uob̾ dc̃. ipsũ aricdite. De eodẽ ieremias. Ec¬
ce dies uenient dicit dñs. et cõsũmabo suꝑ
domũ isrł et suꝑ domũ uida testam̃tũ no¬
educerẽ cos deterra egipti. Et̃ dabo leges me¬
as ihimͣte eoꝵ. et incorde eoꝵ suꝑ sctibam
eas. et ero eis indm̃ et ipsi erut m inpopulũ¬

Expanded text:
ue Moyses Christum legis finem et consumue Moyses Christum legis finem et consummationem futurum, ac melioris testamenti fore ministrum, praecepit, nihil excipiens, audiri eum per omnia cum diceret: Prophetam suscitabit vobis Deus, ipsum audite . De eodem Jeremias: Ecce dies venient, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel et super domum Juda testamentum noeducerem eos de terra Aegypti. Et dabo leges meas in mente eorum, et in corde eorum superscribam eas: et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a spͣc lucet. lucetnã ponere est. incarnatũ
uerbũ tanquã eccłe capud p̃dicare. ut luceat
ñ solũ uideis fub modio legis. sed omibꝰ qui
denciũ ftontibꝰ signũ fidĩ solet affigi. tit qͥ
eccłam uoluerit ingredi. lum̃ uerit᷑atis pa¬
iam queat intueri.
olite: putare qmͣ uemi soluere legeni. aut I. ꝙͣ cui¬
ta uł nimꝰ intellecta fuerant apetuit. Adħ
respondet. qd̃ om̃i. ei posset dici. Nũquid dices
qd̾ contra legẽ sit. Hon inquid. Hon uetu sol¬
tiere. idẽ destruere. Nota qr unpleti legen¬
ꝓmissa obtulit. Figuras quoq legis ni¬
chilominꝰ tͣminauit᷑. qnͣ res figuratas suc¬
cedere instituit. Iñ est illud. Ysq ad ioħm
lex et ꝓpħe. subaudis sigurat᷑ur et ꝓmit¬
tant. ẜ exte in antea figurata et ꝓmissa suc¬
cedunt. Moralia cnĩ pꝰrecepta cessant scd̾m
unꝑfectionẽ quã pͥus habebant: cũ additur
qd̾ ꝑfectũ est. ut ibi. Ego autem dico uo¬
bis. diligite mimicos ur̃os. Uidens itaq¬

Expanded text:
gratia Spiritus lucet lucernam ponere, est incarnatum Verbum tanquam Ecclesiae caput praedicare, ut luceat non solum Judaeis sub modio legis, sed et omnibus qui edentium frontibus signum fidei solet affigi, ut qui Ecclesiam voluerit ingredi, lumen veritatis palam queat intueri. Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophta vel minus intellecta fuerant, aperuit. Ad hoc respondet quod ei posset dici: Nunquid dices quod contra legem sit? Non, inquit, non veni solvere, id est destruere. Nota quia impleri legepromissa obtulit. Figuras quoque legis nihilominus terminavit, quando res figuratas succedere, instituit. Inde est illud: Usque ad Joannem lex et prophetae : subaudis, figurant et promittunt, sed ex tunc in antea figurata et promissa succedunt. Moralia etiam praecepta cessant secundum imperfectionem quam prius habebant, cum additur quod perfectum est, ut ubi: Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros . Videns itaq
Abbreviated transcription (Latin):
uis p̃ponit. In loco abscondito lucernã po¬
uit. qui uet̾is legis umbrã .i. obsertiancias
luci cugłioe miscere laborat. Qui aut̃ metu
carnali occultat uerbũ. ipsam carnẽ pͣponit
manifestationi ueritatis. et ita eam quasi sub
uase tegit. dñ trepidat pͣdicare. Supͣ cande¬
labruͣ ponit lucetnã. qui corpꝰ suũ ministetio

Expanded text:
nis praeponit. In loco abscondito lucernam ponis praeponit. In loco abscondito lucernam ponit, qui veteris legis umbram id est observantias luci evangelicae miscere laborat. Qui autem metu carnali occultat Verbum, ipsam carnem praeponit manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub vase tegit, dum praedicare trepidat. Supra candelabrum ponit lucernam, qui corpus suum mi
Abbreviated transcription (Latin):
incelis est. Fiduciam pͣdicandi docet. ne apłi
dio. sed tota lib̾tate se ꝓdant. ut suiles suit
ciuitati supta iontẽ posite. et lucerne ardenti
suꝑ candelabrũ. Iñ itaq sunt lux mũdi. qr illu¬
minati axp̃o lucem fidĩ et sciencie patñtet u̾bo¬
et exemplo ministrant quocũq incesserint. ñ
suam set dĩ gloriam querentes. Mistice mons
ne nature flãma sue diuinitatis inpleuit. Q̃a
lucetnã cotitie boni doctores accendint aliis.
i. accensã libe p̃dicant. Lucernã supponete
modio ẽẽt. intra uniꝰ uidee gentis terminos
u̾bũ fidĩ cohiłii. Mediũ neutri gñis. est uas¬
inquo m̃surat᷑. Modiꝰ mascłini gn̾is ẽ illud qd
m̃surãt. suie sit annoua. siue uin̾ũ. Itaq lex
solis uidis certũ modũ obsetuancie insuiaas.
digne modio cõꝑatut. Sasis nomine uł lec¬
ti. designatut caro inqua anima qͥescit. Egͦamoꝑ¬
re p̃sentis illecebte occultat uerbũ dĩ. quas
sublecto lucetuã aͦꝑit: qr ei cõcupiscencias car¬

Expanded text:
in coelis. RABAN. Fiduciam praedicandi docet, ne apostdio, sed tota libertate se prodant, ut similes sint civitati supra montem positae, et lucernae ardenti super candelabrum. Inde itaque sunt lux mundi, quia illuminati a Christo, lucem fidei et scientiae patenter veet exemplo ministrant, quocunque incesserint, non suam, sed Dei gloriam quaerentes. Mystice mons manae flamma suae divinitatis implevit. Quam lucernam quotidie boni doctores accendunt aliis, id est accensam libere praedicant. Lucernam supponere modio, est intra unius Judaeae gentis terminos verbum fidei cohiberi. Modium neutri gud quod mensuratur, sive sit annona, sive vinum. Itaque lex solis Judaeis certum modum observantiae mensurans, digne modio comparatur. BEDA. Vasis nomine vel lecti, designatur caro in qua anima quiescit. Qui ergo amore praesentis illecebrae occultat verbum Dei, quasi sub lecto lucernam operit, quia ei concupiscentias car
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ iututibꝰ pollent. beati erunt siꝑseuera¬
ueruit. Inuitat itaq octaua seutñcia ad ꝑ¬
seueranciam. quetũq tribulationes emergãt.
Bene octaua sentnͣcia monet ad martiriũ
uiquo uera circũcisio est aboĩ peccato: qr oc¬
taua die uicłi circumcidebantur insignũ
uere circũcisionis. Assignatis. Sii. gradibus

Expanded text:
septem virtutibus pollent, beati erunt, si perseveraverint. Invitat itaque octava sententia ad perseverantiam, quaecunque tribulationes emergant. Bene octava sententia monet ad martyrium, in quo vera circumcisio est ab omni peccato; quia octava die Judaei circumcidebantur, in signum verae circumcisionis. AUGUST.. Assig
Abbreviated transcription (Latin):
spũ .i. ñ iufiati. ñ alta sapientes. tunent ne
pꝰ banc uitã ꝑgant adpenas. Iñ uenit᷑ ad sci¬
enciam diuine scripture. uͥ animã oportet
se mitẽ p̾bẽ pictate. ne esficiatur indocilis
ꝑuicacibꝰ c̃certationibꝰ. Int̾cio gradu iuquo
sciencia est. Luget᷑ amissio sũmi boni. Inquar¬
to gracdu in quo esunt᷑ iusticta. necessaria est
fortitudo: qr ñ relinquitur sine dolore qd re¬
tinet᷑e cũ delectatione. Inquinto gradu cdãt᷑
laborantibꝰ euadendi consiliũ: qr nͥ quisq
aduuietur afuꝑiore. nͭ est idonens. ut se ami¬
ser̾is expediat. Iustũ gͦ cõsiluĩ est. ut qui se
aꝑotũciore uult aduuati: ad uuet infirira¬
orem. Insexto gradii est corcdis mũdicia de
conciencia bonoꝵ oꝑ̾m. ualens contẽplari
sumũ bonũ intellectii sereno. Inseptimo
gradu est ipsa sapiencia. idẽ contẽplatio
tientatis: suscipiens similituchnẽ clĩ ufilia¬
tione pacificationis. Septẽ gͥ gradus sunt qͥ

Expanded text:
entes, timent ne post hanc vitam pergant ad poenas. Inde venitur ad scientiam divinae Scripturae, ubi animam oportet se mitem praebere pietate, ne efficiatur indocilis pervicacibus concertationibus. In tertio gradu in quo scientia est, lugetur amissio summi boni. In quarto gradu, in quo esuritur justitia, necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore, quod retinetur cum delectatione. In quinto gradu datur laborantibus evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a superiore, non est idoneus ut se miseriis expediat. Justum ergo consilium est, ut qui se a potentiore vult adjuvari, adjuvet infirmiorem. In sexto gradu est cordis munditia de conscientia bonorum operum, valens contemplari summum bonum intellectu sereno. In septimo gradu est ipsa sapientia, id est, contemplatio veritatis, suscipiens similitudinem Dei in filiatione pacificationis. Septem igitur gradus sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Beati ꝑ acifici qm̃ filii cdĩ uocabunt᷑. Utiq
filii similitudinẽ patris hab̾e debent. S. ñ fi¬
lii cdĩ uocabunt᷑ om̃s animai sui motus subi¬
cientes rationi. inscinet ipñs pacifici eẽ de¬
bent. sicut ds. Et hec est pax que clatur in
t̾ra hominibꝰ bone uolũtatis. ħ eati qui ꝑ¬
secutionẽ paciunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam. qm̃ ip̃oꝵ

Expanded text:
i vocabuntur. Utique filii similitudinem patris habere debent. Unde fili Dei omnes animi sui motus subjicientes rationi, in semetipsis pacifici esse debent sicut Deus. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis . Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
dut̃r .i. iñspirttiones que p̃cedunt᷑ uirtutes et
sunt dona solũmo ñ m̃ita. utitutes sunt. et do
NA merita. In illis eni opatut ds sine nobis. in
istis oꝑatur nob̾cũ. Extimore gͥ. qͥ est itricium
sapiencie: nascitur humilitas. Sic deceteris.

Expanded text:
t, inspirationes quae praecedunt virtutes, et sunt dona solummodo, non merita; virtutes sunt et dona et merita. In illis enim operatur Deus sine nobis, in istis operatur nobiscum. Ex timore igitur qui est initium sapientiae , nascitur humilitas. Sic de caeteris.
Abbreviated transcription (Latin):
etis suis. hic est ioħs baptista. ipse surre¬
xit amortuis: ⁊ iõ uircutes oꝑantur ineo.
ed si hec uerba confirmantis intelligantur.
senciendũ est pꝰ hesitationẽ cõfirmasse
herodem in animo suo qd ab aliis diceba¬
tur. Sane quidem senserunt. qđ maioris
uirtutis futuri sint sc̃i amortuis resur¬
gentes: quã fragili carne grauati. Quan¬
ta uideaꝵ inuiꝰdia. extiterit contra dũm.
ex eugłio docem̃. Ioh̃m amortuis resurre¬
xisse credebant. iħm autem qu cot signa

Expanded text:
s: Hic est Joannes Baptista; ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Quod si haec verba affirmantis intelligamus, sentiendum est, post haesitationem confirmasse Herodem in animo suo, quod ab aliis dicebatur. Sane quidem senserunt, quod majoris virtutis futuri sint sancti a mortuis resurgentes, quam fragili carne gravati. Quanta Judaeorum invidia exstiterit contra Dominum, ex Evangelio docemur . Joannem a mortuis surrexi
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ erat panis sp̃ualis angustia. ibi fari¬
na. oleũq ore ꝓpħẽtico benedicitur .i. fruc¬
tus ⁊ hilaritas caritatis: uł gr̃a dñici cor¬
poris ⁊ unctio cͥsmatis. indefectino uerb
celestis munere fecundatur. et hactenꝰ ħ
inunera apud ecclãm ñ desiciunt. Qed s̃
mulier nusticũ panẽ fractura duo se lig¬
na colligere uelle testatut. lignũ crucis ee¬
pͥmit. quo nobis est p̃paratus uite et̾ne
panis. Et multi leꝑs erant muistahel sub
heliseo ꝓpħa. et nemo eoꝵ mũdatus est nͥ
naamam syrus. Haaman &ẽ sxrus cuiꝰ no
m intp̃r decor. ppłm demonstrat nacionũ.
quondã ꝑfictie lepra maculosũ: s ꝑsacram̃¬
tũ baptismatis ab om̃i feditate pꝰea purga¬
tũ  capte consilio puelle: ħ est inspiratiõĩs
suꝑne gr̃a. quã udeis male seruantibꝰ gt̃s
rapuere. ꝓsalute abheliseo sepcies lanari u¬
betur: qr solũ baptisma saluat qd septifor

Expanded text:
prius erat panis spiritualis angustia, ibi fariprius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel gratia Dominici corporis et unctio charismatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, duo se ligna velle colligere testatur, lignum crucis exprimit, quo nobis est praeparatus vitae aeternae panis. Et multi leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus. Naaman etiam Syrustur aecor. populum demonstrat nationum, quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foeditate postea purgatum. Qui captae consilio puellae, hoc est, inspirationis supernae gratia, quam Judaeis male servantibus gentes rapuere pro salute, ab Eliseo septies lavari jubet; quia solum baptisma salvat, quod septif
Abbreviated transcription (Latin):
d diuina fastidiosis ciuibꝰ bñficia subtra¬
ho. ꝓpħarũ. gestis ñ aduersatur: qr sicut
tempore famis nemo eit inuidea reꝑtꝰ
helie dignꝰ hospitio. s ext̾e gentis uide̾¬
a est q̃sita. et sicut multis ibidem lepsis
uaanam syrus ab heliseo solus curari
ꝓmeruit: sic et uos ꝑfidie causa suꝑno
munere pͥuabit. U idua ad quã helas
missus ẽ gñciũ designat eccłam. que
asuo cõcditore dui deserta ppłm ficͥĩnes¬
ciũit quis pauꝑem filiũ egena stipe nutri¬
ebat.i. uerbo scłaris sciencie absq utilitatis
fructu docebat. Uñ bene hec uidua insarep¬
ta sydone dicitur ẽẽ morata. Sydonia qͥp¬
pe uenatio inutilis. sarepta uͦ incendiũ ił
angustͥa panis interpretatur. his autem gñ¬
tilitas ex primitur. que inutil uenation de¬
dita .i. lucris et negociis scł seruiens. incendi¬
ũ carnaliũ cupidit᷑atũ. panis q spũalis an¬
pasceretur. et reficeret corda ẽdñciũ. Uhi

Expanded text:
d divina fastidiosis civibus beneficia subtraho, prophetarum gestis non adversatur; quia, sicut tempore famis nemo est in Judaea repertus Eliae dignus hospitio , sed exterae gentis vidua est quaesita, et sicut multis ibidem leprosis, Naaman Syrus ab Eliseo solus curari promeruit : sic et vos perfidiae causa superno munere privabit. Vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipe nutriebat, id est verbo saecularis scientiae absque utilitatis fructu docebat. Unde bene haec vidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe venatio inutilis; Sarepta vero incendium vel angustia panis interpretatur. His autem gentilitas exprimitur, quae inutili venationi dedita, id est, lucris et negotiis saeculi serviens, incendium carnalium cupiditatum, panisque spiritualis anpasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
maria. et fratres eiꝰ iacob et iosephet sy¬
mon. ⁊ iudaseᷤ et sorores eiꝰ nõtie om̃s
ap̃nos sunt:: Uñ gͦ huic omĩa ista:
et scandalizabant᷑ ineo. Inhonoratur
dñs asuis. quãquã et docendi prudñ¬
cia.⁊ oꝑandi uirtus admitationẽ mo¬
ueret. E ũ uero quẽ uerbis et factis.xͣ.
ẽt̃ cognoscere possunt. obsolam noti¬
ciam gnis contẽndũt. Infidelitas namq
binc magna hinc humilia. certiens. ueri¬
tatẽ udicii ñ recipit. s. scandalizatut.
qd̾ est inpediri mentis arbitriũ. Mar¬
cus ait dñm dictũ fabrũ. matheus
bant enĩ eo eẽ fabcũ quo fabri filiũ.
at uͦ in illos errore ueritas latet. Uete  ĩn¬
enĩ erat filiꝰ fabri qui ꝑ ipsũ inpͥna¬
pio omĩa fecit. qui opatur sp̃u sc̃o et

Expanded text:
tres ejus Jacob et Joseph et Simon et Judas, et sorores ejus? Nonne omnes apud nos sunt? Unde ergo huic omnia ista? Et scandalizabantur in eo. Inhonoratur inus a suis, quanquam et docendi prudentia et operandi virtus admirationem moverent. Enim vero quem verbis et factis Christum esse cognoscere possunt, ob solam notitiam generis contemnunt. Infidelitas namque hinc magna, hinc humilia cernens, veritatem judicii non recipit, sed scandalizatur, quod est impediri mentis arbitrium. Marcus ait Dominum dictum fabrum, Matthaeus bant enim eo esse fabrum, quo fabri filium. At vero in illorum errore veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in principio om
Abbreviated transcription (Latin):
iuideos ꝓphecia uocem ꝑdidit. transut
ad desertũ eccłẽ que uiro carebat. dur¬
be relinquebãt cuutates i. pͥstinas con¬
uersationes. et dogmatũ uarietates. Ed
dicit exiens. significat qd turbe habue¬

Expanded text:
Judaeos prophetia vocem perdidit, transiit Judaeos prophetia vocem perdidit, transiit ad desertum Ecclesiae, quae viro carebat. Turbae relinquebant civitates, id est pristinas conversationes et dogmatum varietates. Quod dicit exiens significat quod turbae habue
Abbreviated transcription (Latin):
nã uicula in locũ desertũ seorsum. Et
cũ audissent turbe. secute sunt eum
pedestres de ciuitatibꝰ. Et exiens uidit
turbã multam. et misertus est eius. et
curauit languidos eoꝵ. Sene dictũ
est secessit ñ fugit: ut oftñdatur ma¬
gis eũ ꝑsecutores uitare quã tunere:
portiuium namq tempꝰ sue passionis
ex pectaus. uitabat ne homicidio de
ioħe iungeretur homicidiũ de se. Ut
idõ recessit. ut nobis p̃beret exemplũ
uitande temetitatis ultro tradenciũ
se. Non enĩ om̃s eadem constancia
ꝑseuerant intorm̃tis: qua se torquen¬
dos offecunt. Petendo eciam solitudi¬
nem. turbarum fidem an sequi curẽt
explorat. et ꝓbatam digna mercede re¬
munerat. Turbe aut̃ ñ nim̃tis ñ uehi¬
culis. s ꝓͥo labore pedũ it deserti arri¬
punt. et salutis desideriũ oftendunt.
Aursus ipse excipiendo fatigatos. docet¬
do inscios. sanando egrotos. recreando
ieuinos. quãtũ deuocione credenciũ
delectetur insinuat. Alit̾̃.Post quã ap̃

Expanded text:
um seorsum. « Et cum audissent turbae secutae sunt eum pedestres de civitatibus. Et exiens vidit turbam multam, et misertus est ejus, et curavit languidos eorum. » Bene dictum est secessit, non fugit, ut ostendatur magis eum persecutiones vitare quam timere. Opportunum namque tempus suae passionis exspectans, et vitabat ne homicidio de Joanne jungeretur homicidium de se. Vel ideo secessit, ut nobis praeberet exemplum vitandae temeritatis, ultro tradendum se. Non enim omnes eadem constantia perseverant in tormentis qua se torquendos offerunt. Petendo etiam solitudinem turbarum fide an sequi curent explorat, et probatam digna mercede remunerat. Turbae autem non jumentis, non vehiculis, sed proprio labore pedum iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum de notione credentium delectetur insinuat. Aliter postquam apud
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qr ꝓpħã unꝰ de antiquis surrexit.
utait herodes. Iohannẽ ego cdecolla¬
iii. Quis autem est iste de quo audio
ego talia : Et querebat uidere eum.
apud marcũ ꝑ yroniam exp̃sse dicithe¬
rodes. Quẽ ego de collaui iohm. hic amer¬

Expanded text:
 propheta unus de antiquis surrexit. R. L. Et ait Herodes: Joannem ego decollavi. Quis autem est iste de quo ego audio talia? Et quaerebat videre eum. Apud Marcum per ironiam expresse dicit Herodes. Quem ego decollavi Joannem, hic a mor
Abbreviated transcription (Latin):
pauco ip̃r ignobilit reconditũ: donec
deuuo idem ioh̃s. sese suũq caput os¬
tendit marcello cuidã religioso abba¬
ti ac pͣsbit̾o. dũ in eodem specu habi¬
taret. Ed uidelicet caput: lulioramo
ri. ipso die ut arbitramur quo cap̃
est inuentũ siue eleuatũ. auint ap¬
pellari discũ : uas rotuntlũ et de suꝑ
ualde extñsũ. Serapis dictus est ds̃¬

Expanded text:
pauco ignobiliter reconditum, donec pauco ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eodem specu habitaret. Quod videlicet caput Lulioramo ri, ipso die, ut arbitramur, quo caput est inventum sive elevatum. Aiunt appellari discum, vas rotundum et desuper valde extensum. Serapis dictus est d
Abbreviated transcription (Latin):
ossa disꝑgunt. eadem rursus collec ta
et cremat᷑a. laciꝰ disꝑgunt s dĩ ꝓui¬
dencia affuerũt quidã monachi ex
ierosolunis qui nuxti paganis ossa le¬
gentibꝰ maximam eors partem cong̃¬
gauerunt. et ad patrem suũ philippũ
ierosolunã detulerunt. At ille statim
ꝑdiaconũ suũ iulianũ misit athana¬
sio alexandrie ep̃o. Et ibi pꝰea seruata
theophilus eiꝰdem urbis ep̃s expurgato
asordibꝰ templo serapis ibidem posu¬
it. et basilicam in honore sc̃i iohis con¬
secrauit: qñ iubente theodosio prin¬
cipe fana gũiciũ destructa sunt. Ter¬
pore uͦ marciam pͥncipis duobꝰ mona¬
chis orientalibꝰ. qui ob orationẽ uene¬
rant ierosolunã: reuelat iohs̃ caput
suũ uipxc̾ta herodis quondã regis ha¬
bitaculũ. Ed ibi abeis inuentũ ⁊ assũp¬
tũ. s ñ multo post incuria ꝑditũ. ꝑ¬
latũ ẽ abalus in emissam phenicie ur¬
bem. et in quodã murna sub terra ñ

Expanded text:
ossa dispergunt; eadem rursus collecta ossa dispergunt; eadem rursus collecta et cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia adfuerunt quidam monachi ex Hierosolymis, qui misti paganis ossa legentibus, maximam eorum partem congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerunt. At ille statim per diaconum suum Julianum misit Athanasio Alexandriae episcopo, et ibi postea servata Theophilus ejusdem urbis episcopus, expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem posuit, et basilicam in honorem sancti Joannis consecravit quando, jubente Theodosio principe, fana gentium destructa sunt. Tempore vero Martiani principis, duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Hierosolymam, revelat Joannes caput suum juxta Herodis quondam regis habitaculum. Quod ibi ab eis inventum et assumptum, sed non multo post incuria perditum, perlatum est ab aliis in Emissam, Phoeniciae urbem, et in quodam specu in urna sub terra tempore non
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ acensoribꝰ pulsũ de curia. iõ
qd̃ meretricule que nũquã uidisse se
diceret hominẽ decollatũ assensus sit.
ut reus quidã capitalis criminis incon¬
uiuio truncaretur. Quanto sceleratior
herodes et herodias. et puella. hec uix¬
ta litteram. Nos autẽ usq hodie cer
qui caput est ꝓpħãrũ ꝑdidisse. Caputi
de gentibus hoc est romane eccłe et pu¬
ella dat matri sue ad ult̾e udelicet syna¬
goge infinẽ crediture. Corpꝰ ioħis sepeli¬
turꝰ. saput indisco locatur: qr littera
ribꝰ et cũ ioħẽ cõ sepultis. discipul eius
.i. auditores legis carnalibꝰ inse obseruan¬
cus extinctis quas iohis corpore sepulto:
ueniunt exlege. ad eugłiũ. ex littera ad
in castellum arabie. qd̾ macherunta no¬
pꝰ uͦ in sebaste urbe palestine: que quõ¬
uiliani apostate pagani inudentes
xp̃ianis. qui sepulchrũ ioħis sollicite
frequentabant. monum̃tũ inuadũt.

Expanded text:
Romanorum, a censoribus pulsum de curia, ideo Romanorum, a censoribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae nunquam vidisse se diceret hominem decollatum, assensus sit, ut reus quidam capitalis criminis in convivio truncaretur. HIERON. Quanto sceleratior Herodes et Herodias et puella? Haec juxta litteram. Nos autem usque hodie cernqui caput est prophetarum, perdidisse. Caput lde gentibus, hoc est, Romanae Ecclesiae; et puella dat matri suae adulterae, videlicet Synagogae, in fine crediturae. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco locatur, quia littera bus, et cum Joanne consepultis, discipuli ejus, id est auditores legis, carnalibus in se observantiis exstinctis, quasi Joannis corpore sepulto, veniunt ex lege ad Evangelium, ex littera ad in castellum Arabiae, qn Sebaste urbe Palestinae, quae quoJuliani apostatae, pagani invidentes Christianis qui sepulcrum Joannis sollicite frequentabant, monumentum invadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ et impiũ. atq omĩa que adillũ ꝑti¬
nerent demoliri. s ad pͥmam intercessi¬
onẽ abigail prudentis femine nabal
remisit minas. Non solũ autẽ in uirando s
inomĩ qd̵ agimꝰ hec moderatio sollertius
est obseruanda : ut si talem forte lapsum
gere ñ possimꝰ. illũ pocius euacdendi adi¬
tum ꝑetamꝰ in quo minꝰ ꝑiculũ ẽẽ cerui¬
mꝰ: iuxta illos qui hostilibus clausi nuitis
cũ euadere desiderantes portarũ acces¬
sum sibi int̾dictũ considerant. ibi ne¬
cesse est ut desiliendi locũ eligant. ubi
muro existente breuiore minimũ ꝑiculi
cadentes incurrant. Id circo dicit. et con¬
tristatus est rex : qr consuetudiuis est ut
opinonẽ mulltotũ sic nartet historiacus.
quomͦ eo tp̃r ab om̃ibꝰ crecdebatur. S bi
dicitur. et ꝓpt̃ simul recunbentes: uult
berodes sui scelcris omĩs eẽ consortes. Le¬
gunꝰ iniromana historia. flaminiũ ducẽ

Expanded text:
tum et impium , atque omnia quae ad illum pertitum et impium , atque omnia quae ad illum pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail, prudentis feminae, Nabal remisit minas. Non solum autem in jurando, sed et in omni quod agimus, haec moderatio solertius est observanda, ut si talem forte lapsumgere non possimus, illum potius evadendi aditum potamus, in quo minus periculum esse cernimus: juxta illos qui, hostilibus clausi muris, cum evadere desiderantes, portarum accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est ut desiliendi locum eligant, ubi muro existente breviore, minimum periculi cadentes incurrant. HIERON. Idcirco dixit, et contristatus est rex; qnia consuetudinis est ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus, credebatur. Ubi dicitur, et propter simul recumbentes, vult Herodes omnes sui sceleris esse consortes. Legimus in Romana historia Flaminium ducem
Abbreviated transcription (Latin):
simul recũbentes. noluit eam contristare.
Misit q spiculatorem. et decollauit ioh̃m
incarcere. allatũ ẽ caput eiꝰ indisco et da¬
tũ est puelle: et tledit matͥ sue. Et aceclũ¬
tes discipuli eius. tulerunt corpꝰ eiꝰ et se¬
pelierunt illud in monum̃to. Et uenier
tes nũciauerunt ihu: Tinens herodias
ne aliqũ herodes iohẽ monente resipis¬
ceret. optabat in potestate lingũa habere:
que illicitas nupcias arguebat. herodis
quoq scelus uiram̃tũ minime excusat. qui
ad hoc forte uirauit. ut future occasioni
machinas p̾pararet. Alioquim si obius¬
uirandũ. se dicit fecisse. ꝗd si matris filia
postulasset it̾itũ: Sane᷑ si aliquid for¬
te nos incauciꝰ uirasse contigerit. qͦd obser¬
uatum u̾gat inpeiorem exitum. lib̃e
illud consilio salubriore mutandũ no¬
uerimꝰ : ac magis iustante necessitate
ꝑ uirandũ nobis. quã ꝓuitando ꝑiurio
in aluid cͥm̃ grauiꝰ eẽ diuertũdũ. Iurauit
dauid ꝑ dñm occidere nabal uirum stul¬

Expanded text:
simul recumbentes: noluit autem eam contristare, misitque spiculatorem, et decollavit Joannem in carcere. Et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et dedit matri suae. Et accedentes discipuli ejus tulerunt corpus ejus, et sepelietes nuntiaverunt Jesu. Timens Herodias, ne aliquando Herodes, Joanne monente, resipisceret, optabat in potestate linguam habere, quae illicitas nuptias arguebat BEDA. Herodis quoque scelus juramentum minime excusat, qui ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum se dicit fecisse, quid si matris filia postulasset interitum? Sane si aliquid forte nos incautius jurasse contigerit, quod observatum vertat in pejorem exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus ac magis instante necessitate perjurandum nobis, quam pro vitando perjurio, in aliud crimen gravius esse divertendum. Juravit David per Dominum occidere Nabal virum stul
Abbreviated transcription (Latin):
maioris ẽẽt potestatis et fame. Ergo ioħ̃s
qu uenerat inspũ et uirtute helie. eadẽ
auctoritate qua ille achab regem corripu¬
erat ⁊ iezabel eiꝰ uxorẽ : arguit᷑ herodem
et herodiadem.M. cxl.
Dicebat enĩ ioħs herodi. Non licet tͥ
habere eam. Rherocdias aut̃ insicliabatur
illi et uolebat eũ occidere. nec poterat. Mci

Expanded text:
majoris esset potestatis et famae. Ergo Joannes majoris esset potestatis et famae. Ergo Joannes qui venerat in Spiritu et virtute Eliae, eadem autoritate qua ille Achab regem corripuerat et Jezabel uxorem ejus , arguit Herodem et Herodiadem. M. 145 Dicebat enim Joannes Herodi: Non licet tibi eam habere. Herodias autem insidiabatur illi, e
Abbreviated transcription (Latin):
ias illoꝵ erat edificata. ut p̾cipitarent eũ.
Ipse autẽ transiens ꝑmediũ illoꝵ ibat.Xd
dũs testatur de uideis uerbo. hoc ips testã¬
tur facto: retribuentes mala ꝓbonis. Opeior
magutro discipuloꝵ heceditas. Diabolus di¬
xit mitte te deorsũ. uic̾ã facto mutere co¬
nabantur. S illoꝵ surenciũ sub ad m̃te obi¬
tupefacta. dũs descendit malens eos sana¬
re quã ꝑdere: ut cassata eoꝵ nequicia. de¬
inceps desisterent ab eiꝰ morte. Hondũ eni
uenerat hora passionis eiꝰ. nec hoc gn̾e mor¬
tis elegerat mori.Laxix.
rodiadem uxorem. philippi ft̃is su. quia
duxenat eam. Setus historia narrat phi¬
lippũ herodis maioris filiũ sub quo dñs fu¬
git inegiptũ frẽm huiꝰ hetodis sub quo pas¬
sus est xp̃c. duxisse herodiadem filiam ara¬
the regis arabum. Postea uͦ socer eiꝰ exoriis
quibꝰdam contra gũm simultatibꝰ tulit fili¬
am suam. et eam copulauit herodi inimi¬
cociꝰ. et indolorẽ pͥoris mariti. et qr ille

Expanded text:
edificata, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens, per medium illorum ibat. Quod Dominus testatur de Judaei verbo, hoc ipsi testantur facto, retribuentes mala pro bonis. O pejor magistro discipulorum haereditas! Diabolus dixerat: Mitte te deorsum , Judaei facto mittere conabantur. Sed illorum furentium subito mente obstupefacta, Dominus descendit, malens eos sanare quam perdere, ut cassata eorum nequitia, deinceps desisterent ab ejus morte. Nondum enim venerat hora passionis ejus, nec hoc genere mortis elegerat mori. CAPUT rodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam. Vetus historia narrat Philippum, Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse Herodiadem, filiam Aretae regis Arabum. Postea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulit filiam suam, et eam copulavit Herodi inimico ejus, et in dolorem prioris mariti, et quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
et capud ꝓpħarũ de quo moises p̃ctixit.
ꝓpħam uobis suscitabit deus de fraiti
ꝓpħe minores in patria quã in ext̃is
ciuitatibꝰ habiti sũt. Mos enĩ est ciues
ciuibus inuidere. ⁊ ñ p̾sencia uiri oꝑa
ñ uirtutẽ cõsiderare: s infancie fra¬
gilitatẽ recordari. Id circo autẽ pau¬
cas uirtutes fecit ibi.qr si nullas face¬
ret. meredul aquibꝰ desiderabatur for¬
sani excusabiles putarentur: ut si ił¬
ta cernerent signa. penitus in excusabi¬
les fierent. et eo magis dãpnarentur.
coram hominibꝰ ostendit. qd̾ uult inti¬
mare mirandũ hominibꝰ. Lx x ii.
nueritate ctico nobis. multe uidue
Leranti andiebꝰ helie inisrahel qñ clau¬
sũ ẽ celũ antus itibꝰ et mensibꝰ sex. cum

Expanded text:
et caput prophetarum, de quo Moyses praedixit: Prophetam vobis suscitabit Deus de fratribique prophetae, minores in patria quam in exteris civitatibus habiti sunt. Mos enim est cives civibus invidere, et non praesentia viri opera, non virtutem considerare, sed infantiae fragilitatem recordari. Idcirco autem paucas virtutes fecit ibi; quia, si nullas faceret, increduli a quibus deridebatur, forsan excusabiles putarentur; vel si multa cernerent signa, penitus inexcusabiles fierent, et eo magis damnarentur. Ecoram hominibus ostendit, quod vult intimare mirandum hominibus. L. 22X In veritate dico vobis: Multae viauae erant in diebus Eliae in Israel, quando clausu
Abbreviated transcription (Latin):
parit gr̃a mat̃ infanciam: seu .xͦ. intelligat᷑
puer. cuiꝰ corꝑi ꝑbaptisinũ tota c̾cdũciũ so¬
boles aduinatur. Partẽ scẽ t̾re secũ tulisse dr̃.
insynagoga ita hec audientes et surtexert̃
et eicierunt illũ extra. ciuitatẽ et duxerũt

Expanded text:
parit gratiae mater infantiam, sive Christus intelligatur puer, cujus corpori per baptismum tota credentium soboles adunatur. Partem sanctae terrae secum tulisse dicitur, in Synagoga ira, haec audientes. Et surrexerunt, et ejecerunt illum extra civitatem, et dux
Abbreviated transcription (Latin):
talis sui cenam fecit pͥncipibꝰ et tribunis
et pͥmis galilee. Hullũ alium inuenimꝰ ob¬
seruasse cdiem natał sui. nͥ herodem et pha¬
raonẽ: ut quoꝵ eẽt una inpietas. ẽẽt una
sollẽpnitas. Nos aut̃ ñ natiuitatis diem
luxuriando celebremꝰ: s diem mortis sem¬
per cõmemorando tumeamꝰ. homo enĩ ad
laborem nascitur. et scĩ transeunt ꝑmor¬
tẽ ad regnũ. Cumq introisset filia ipsiꝰ¬

Expanded text:
ecit principibus et tribunis et primis Galilaeae. Nullum alium invenimus observasse diem natalem sui, nisi Herodem et Pharaonem, ut quorum erat una impietas, esset una solemnitas. Nos autem non nativitatis diem luxuriando celebremus, sed diem mortis semper commemorando timeamus. Homo enim ad laborem nascitur , et sancti transeunt per mortem ad regnum. Cumq