comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliarũq gentũ: ubisoli mares. Itẽ martẽ quasi effectoꝵ mortiũ. Namamarte
mors nuincupat᷑. hunc et at ulterũ dicunt. q belligerantib inceto ẽ. qđ uͦ
nudo pectore star. ut bellose se quisq sine formidine cordis abiciat. Mars
inpigre gradiant᷑. Apollinẽ quãius diuinatorẽ et medicũ uelint ipsũ tamĩ
&ẽ solẽ dixer̃. quasi solũ. Ipsũ titm quasi unũ extitanis. qui adu̾sꝯ iouẽ ñ fec̃.
Ipsũ phebũ qisi ephebũ. id ẽ ad olescentẽ. Unde et sol. Puer pingit᷑ eod cotdie¬
oriatur. et noua luce nascat᷑. Phithiũ qͦ eu̾dem apolliuẽ uociri aiunt. aphitone
ĩmense molis spͥente. Cuiꝰ ñ magis uenena quã magnitudo tenebar. Hunc apol¬
lo sagitarũ ictib sternens: nomunis qͦ spolia reportiuit. ut phithius uocaretur.¬
Unde et ob insigne uictorie phithie sacra celebranda ostituit. Dianã quoq ger¬

Expanded text:
aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen em autem dicunt quasi solum; ipsum Titan, quasi unum ex Titanis qui aduersum Iouem non fecit; ipsum Phoebum, quasi ephoebum, hoc est adolescentem — unde et Sol puer pingitur, eooriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eumdem Appollinem vocari aiunt, a Pythone immense molis serpente, cuius non magis venenum quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibUnde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque ger
Abbreviated transcription (Latin):
fingit᷑ hr̃e pennas. q citiꝰ uerba discurrũt. Inde et uelox et errans inducitur.
Alas eius in capite et in pedib significare uoluerẽ ꝑ aera sionẽ fieri. Nunciũ
qr sino animos audientiũ fallit. Uirgã tenet.qr spentes diuidit. idẽ uene¬
na. Nam bellantes ac dissidentes int̾pretũ oratõne sedant᷑: Unde scdm lu¬
nũ legari pacis caduceatores dicunt᷑. Sic̾ eñi ꝑ febiales bella ĩ dicebant᷑. ita par
ob uirtutẽ multarũq arciũ scienciã trimigestꝰ. idẽ t̾ maximꝰ nominato ẽ.Cur
aut eũ capłe canino fingũt. hec ratio dicitꝰ ꝗ int̾ om̃ia animalia canis sagacis
simũ genꝰ ẽ. et ꝑspicar hẽtur. Martẽ dm̃ bellieẽ dicunt.et martẽ appellatũ qr ⁊
uiros pugnat᷑. ut sit mars mas. Licoe et tria sint gn̾a ꝯsuetudinũ sic̃ scitarũ.
ubi femine et uiri in pugnã eunt. Amaronũ: ubi sole femine. Romanoꝵ:

Expanded text:
fingitur habere pinnas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur: fingitur habere pinnas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur: alas eius in cquia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est, venena: nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faeciales bella indicebantur, ita pax ob virtutem, multarumque artium scientiam trimegistus, id est, ter maximus nominatus est. Cur autsimum genus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
diespit̾. uł diospat̾. quẽ alii orcũ uocant. qͣi receptorẽ mortuoꝵ. Unde uorca nun¬
cupat᷑ uas qd recip̃ aquas. ipse et grecaron. Liberũ a libamĩto appellatũ uolunt qͣ
quasi mares uicoeundo ꝑ eiꝰ beneficiũ emissis semnb lib̾entur. Qđ idẽ liber
muliebri et delicato corpre pingit᷑. dicunt mulieres ei attributas. et uinũ p̃p
extandã libidinẽ. Unde et frons eus pãpino cuigit᷑. Sae ideo coronã uiteã et
comu ht: qr cũ grite et mociate uinũ bibit᷑. leticiã prestat. cũ ulnra modum:
ẽ et nisa ciutas inqua colit᷑ idẽ lib̾. unde niseus dietꝰ ẽ. Mercuriũ sĩnonẽ int̾pre¬
tant᷑ Nlam ideo mercuriꝰ qi mediꝰ currens dr̃ appellatꝰ. qd̾ currat int̾ homines me
dĩ. Ideo et mercib preẽẽ. qr int̾ uendentes et ementes sino sit mediꝰ. qui ideo

Expanded text:
Diespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nunDiespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per ejus beneficium emissis seminibus liberentur. Quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur; dicunt enim mulieres ei attributas, et vinum propter excitandam libidinem. 44. Unde et frons ejus pampino cingitur; sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetest et Nysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inte. Ideo et mercibus praeesse, quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo
Abbreviated transcription (Latin):
significat. xp̃m eñi se mentiet᷑ cũ uenerit. et contra eũ dimicabit. et adu̾sabi
rare. et omnẽ uet̾is legis cerimoniã restaurare tẽptabiz. S& ez ille antixp̃s ẽ
tate fidei precindunit᷑. et ip̃i antixp̃i sunt. Bel idolũ babiloniũ ẽ. qd̾ int̾pretat᷑
uetꝰ. fiut eñi hic belus pat̾ nini primꝰ rex assirioꝵ. quẽ quidã Cit̾nũ appellant
qd̾ nom̃ et ap̃ assirios et ap̃ aftros postei cultũ ẽ. Unde et ligna punicibal ds̃
dr̃. Ap assirios aũt bel uocat᷑. quidã suoꝵ sacroꝵ suoꝵ ratõne ut saturnꝰ et sol.
solphegor int̾pretat᷑ ñmulicrũ ignominie. Idolũ em̃ fuit moab cognom̃to
baal. suꝑ montẽ fegor. quẽ latini pͥapũ uocant. deũ ortoꝵ. Fuit aũr de lamsaco
Belzebub idolũ fuit acaron. qđ int̾pretat᷑ uir inuscirũ. ⁊̃ebub em̃ musca inter¬
pretat᷑. Spurcissimũ gͥ idolũ ideo uirũ muscarũ uecatũ. ppsordes idolatrie.

Expanded text:
Christum enim se mentietur, dum venerit, et contra eum dimicabit, et adversabirare, et omnes veteris legis caeremonias restaurare tentabit; sed et ille Antichristus est tate fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpretatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros po380 Apud Assyrios autem Bel vocatur, quadam sacrorum suorum ratione, et Saturnus, et Sol. 24. Beelphegor interpretatur simulacrum ignominiae; idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco r muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae,
Abbreviated transcription (Latin):
la pallene inthracia. ĩ qua nut̾ta ẽ.uł a tio toy riaco einro aopi. id ẽ ab aste ꝯũsi¬
one. ut qd̾ pallantẽ gigantẽ occidit. Uenerẽ erinde dicunt appellatã. q sine

Expanded text:
la Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussila Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem
Abbreviated transcription (Latin):
femina. Ap̃ latinos au̾z mineruã uocatã qͣi deam. et mimꝰ arciũ uariarũ. hanc
enĩ inuentricẽ młtoꝵ ingenioꝵ ꝑhibent. et inde eã artẽ et rationẽ int̾pretant᷑.
qr fine ratione nichil pͭ oriueri. que ratio qr ex solo animo nascitur. aninũq
putant eẽ incapite et ĩ cerebro. Ideo eã dicunt de capite ioiuis eẽ natã. qr sensus
sapientis qui iuem om̃ia in capite ẽ. In cuiꝰ pector ided cap̃ gorgonis fingit᷑.
qđ illie ẽ omĩs prudencia que ꝯfundir alios et imꝑitos ac sareos cõꝓbar. qd̾
et inantiqͥs imꝑatoꝵ statuis cernimꝰ. ĩ medio pectore lorice pp̃ insinuadã sapi¬
euciã et urtutẽ. Hec minerua et tritonia dr̃. Triton em̃ africe palus ẽ. cirea
quã fertꝰ uirginali apparusse etate. pp̃ qđ trironia nuncupata ẽ.UInde et tanto
ꝓcluuuuis dea credita: qͣnto minꝰ origo eiꝰ innotuit. Pallas au̾t dicta uł. ab ĩsu¬

Expanded text:
inos autem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum: hanc etenim inventricem multorum ingeniorum perhibent. Et inde eam artem et rationem interpretantur; quia sine ratione nihil potest contineri. Que ratio quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro. Ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia que confundit alios et imperitos ac saxeos comprobat; quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus. In medio pectore lorice, ad insinuandam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insu
Abbreviated transcription (Latin):
liatici appellati p̃p natalicioꝵ osicdationes dierũ. Geneses enĩ hominũ ꝑ .xii.¬
celi signa describunt. siderũq cursu nascentiũ mores. actus. euentꝰ. p̾dica¬
re conant᷑. id ẽ quis quali signo fuerit natꝯ. aut quẽ effe̾ctũ hẽar uite qui naᷤ¬
citur. his̃ qui uulgo mathematici uocant᷑. cuiꝰ suꝑstitõnis genꝰ ꝯstellarões

Expanded text:
liaci sunt appellati, propter natalitiorum considerationes dierum. Geneses enim hominum liaci sunt appellati, propter natalitiorum considerationes dierum. Geneses enim hominum celi signa describunt, siderumque cursu nascentium mores et actus et eventus predicare conantur, idest quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vite qui nascitur: hii sunt qui vulgo mathemathici vocantur. Unde ho
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor ẽc̃ gn̾a.t̾ram. aquã.aerẽ. et ignẽ. hinc geomanciã. hidromanciã. aero
plenos ad simulant et astucia  fraudulenta hominib futura ꝯiectant. Duo
crificia offe̾r̃. hisq celebritatib demonũ rñsa accipiunt. Aruspices nũ¬
cupati qͣi horarũ inspectores. dies enĩ et horas inagendis negocuis oꝑibq
custodiuĩt. et quid ꝑsingła tp̃ra obsuare debeat homo intendũt. hi o&̃e
extra pecudũ inspiciũt. et ex eis futura p̾dicunt. Augures s̃ qui uolatus
auiũ et uoces intendũt. aliaq signa rerũ ut obfuatõnes ĩprouisas homini¬
b occurrentes. sũt idẽ et auspices. Nam et auspicia s̃ que iter faciẽtes ob
ẽ auiũ uoces et liging linguas. Item auguriũ q̃i auigeriũ qd̾ gerũt. Duo¬
tor fuerit diuinandi. Astrologi dicti. eo qđ in astris auguriant᷑. Genita¬

Expanded text:
quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromquatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromse esse assimulant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo crificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati sunt, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: quo per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Idem et auspices. Nest, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigerium, quotor divinandi fuerit. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Geneth
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant᷑. hi et elem̃ta ocutiũt. turbant mẽtes hominũ acsine uł¬
lo ueneno uolencia tantũ carminis int̾imũt. Unde ez lucanꝰ. Meus haus¬
ta nulla sanie polluta ueneni incantata ꝑit. Demonib eñi accitis audent
uentilare ut quisq suos ꝑit maxis artib inimicos. Hi & sanguine utuntu
et iuctuis et sepe otingũt corp̃ra mortuoꝵ. Nigromancii s̃. quo ͥ p̃canta¬
tõnib uident᷑ mortui resuscitati diuinare. et ad int̾rogata rñđe. Pligro
eñi grece mortiui. mancia diuinatio nuncupatꝰ. ad quos sciscitandos cada¬
uęris sangius adicitꝰ. Nam amare demones sanguinẽ dicunt. Ideoq qͦtiens
nigromancia fit. cruor aq̃ miscet᷑. ut colore sanguinis fãciliꝰ prouocent᷑. hi
dromancii ab aqua dicti. ẽ hidromãcia ĩ aque inspectõne umbras demonũ
euocare et ymagines ut ludificatõnes eoꝵ uidere. ibiq ab eis aliq̃ audire
ubi adhibito sanguine oe ininicos ꝑhibent᷑ sciscitari qd̾ genꝰ diuinatõis

Expanded text:
menses hominum, ac sine ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contingunt corpora mortuotionibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim Graece mortuus, μαντεία divinatio nuncupatur, ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adjicitur; nam amare daemones sanguinem dicunt; ideoque, quoties necromantia fit, cruor aqua miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. 12. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. 13. Quod genus divinationis
Abbreviated transcription (Latin):
uł alii. hi enĩ uniu̾soꝵ delicta corripiuit. nͨ udebat᷑ cis pessimũ quẽq describ̾e.
uͦ cuiꝰ liboe peccata moresq reprehende. Unde et midi pingunt᷑. eo qd̾ ꝑ eos uicia
singła denudent᷑. Satirici aũt dicti siue qd̾ pleni sint om̃ facunctia. siue a sa¬
tur̾tate et copia. De plurib simul reb loquunt᷑: seu ab illa lance que diu̾sis
species obliquis figurationib cũ decore aliqͦ ou̾sa transducant. Unde et lucanꝰ ideo
ĩuumero poctarũ ponit᷑. quia uidetꝰ historias cõposinsse nõ poema. Apud poetas aũt
tres caracteres eẽ dicendi. unũ in qͦ tantũ poeta loquit᷑. ur ẽ in libris uirgilii georgico
rũ. Aliud draginaticũ. in quo nũꝙͣ poete loquit᷑. ut ẽ in comediis. et ragoedus. Ter¬
iũ mixtũ ut ẽ in aeneida. Nam poere illic et introducte ꝑsonc loquunt᷑. De sibillĩ.¬

Expanded text:
vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. 8. Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae refertaspecies obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi: unum, in quo tantum rum. Alium dramaticum, in quo poeta nunquam loquitur; ut est in comediis et tragediis. Tertium mixtum, ut est in eneide. Nam poeta illic et introducte persone loquuntur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ micio canentib premiũ erar hẏro. quẽ greci tragos uocant. Unde et oratuᷤ.
Carmine qͥ tragico uilẽ certauit ob hyrcũ. Olim eñi iam de hinc seq̃ntes tragici¬
multũ honorẽ adeptis̃. excellentes ĩ argum̃tis fabularũ. ad ueritatis ymaginẽ
ficris. Coniedi appellati siue a loco qr circũ pagos agebant. quos greci comas uocãt.
siue ad comesatõne. Solebant em̃ pꝰ cibũ homines ad eos audiendos uenire. so co¬
medi priuatoꝵ hominũ predicant acta. Tragici uͦ res publicas. et regũ hystorias.
Item tragicoꝵ argum̃ta ex rebr luctuosis s̃. Comicoꝵ ex reb letis. Duo s aũt gn̾a
comicoꝵ. idẽ ueteres et noui. Ueteres qui et ioco ridiculares ertiter. ur plautꝰ actiꝰ.¬
terentiꝰ. Noui qui ez satiri : equib gn̾alit̾ uicia carpunt᷑. ut flaccꝰ ꝑsius. iuuenał

Expanded text:
quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci tragon vocant. Unde et Horatius: quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci tragon vocant. Unde et Horatius: Carmine qui tragico vilem certavit ob nircum. Jam dehinc seqmultum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt, comicorum ex rebus laetis. 7. Duo sunt autem genera comicorum, id Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ad religionẽ deoꝵ suoꝵ excogitauer᷑. Igitur ut templa illis domib pulcriora
et simulacra corporib ampliora faciebant. ita eloquio &ẽ qͣi augustiore honorã¬
dos putauer̾. laudesq eoꝵ et uerbis illustriorib et iocundiorib numeris extu¬
ler̃. Ia genꝰ qr forma quadã efficitꝰ que poytes dr̃. roynma uocitatũ ẽ. eiꝰsq
fictores poere. Tlares a ui mentis appellatos uarro auctor ẽ. uł a iuendis car¬
minib. idẽ fiectendis. Hoc ẽ modulantis et ꝓinde poere lãtim uates olim. et
scripta eoꝵ uaticinia dicebant᷑. qd ui quadã ẽt quasi uesama ĩ scribendo cõmõue¬
rent᷑. uł quor modis u̾ba onecterẽt. quia et ip̃i qͦ pleraq uersib efferebãt. li¬
rici poete a potolirm. idẽ auarietate carminũ. Unde et lira dicta. T̃ ragedidicti

Expanded text:
tiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus pulchriora, tiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum, et verbis illustrioribus, et jucundioribus numeris extulerunt. » Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poesis dicitur, poema vocitatum est, ejusque fictores poetae. 366 3. Vates a vi mentis appellatos, Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine vates olim, et scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur, vel quod modis verba connecterent; vipo tou lyrein, id est, a varietate carminum: unde et lyra dicta. Tragici dicti,
Abbreviated transcription (Latin):
unde et uarro igne mundi animũ dicit. ꝓinde qd in mundo ignis om̃ia gub̾nar.
sic̃ animꝰ in nb̾. quã uanissime quicũq ẽ inquit in nb ip̃e fumꝰ cũ exit emorimꝰ᷑.
Frgo et ignis c̃ de mundo ꝑfulgura ꝓficiscit᷑ mundus emont᷑. Hi philosopho¬
rũ errores oe̾ apud eccłam indurer̃ hereses. Inde eonas et forme nescio que. ĩde
apud arriũ trinitas nominis. et apud ualentinũ platonicꝰ furor. Inde marcioni
as̃ melior de rranqͥllitate. ab hosticis em̃ uen̾at. et ut anima int̾ire dicat᷑ epicurus
obsuat᷑ et ut canis restitutõ neget᷑ de uana omniũ philosophoꝵ scola sumit᷑. Et¬
ubi mat̾ia c̃ deo equatꝰ ⁊ enonis disciplina ẽ. et ubi quid de igneo dõ legitur
eraclitꝰ int̾uenit. eadẽ mat̾ia apud hereticos et philosofos uolutatur. idẽ et retrac
Cũ primũ homines exuta fe̾ritate rationẽ uite hr̃e cepissent. seq ac deos

Expanded text:
Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: 'Qui cum est,' inquit, 'in nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam et apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες et formae nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola sumitubi materia cum deo aequatur, Zenonis disciplina est: et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heracletus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, idem retracchristianiatis, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos
Abbreviated transcription (Latin):
rando se cobibent. T̃heologi aũt̾ idem s̃ qui et phisici. Dicti añt theologi qm̃ ĩscͥ¬
turis sus de deo dixer̃. quoꝵ uaria constaut opima quid ds̃ eẽt dum quererent.
Quidã em̃ corporeo sensu hunc mundũ iusibilẽ ex quatuor elem̃tis dñi eẽ dixer̃.
ui dyonisiꝰ stoicus. Alii uͦ spiritalit̾ intellexer̃ mentem ẽẽ dñi. ut tales milesius
cõmanentẽ et lucidĩt u pitagoras. quidã dm̃ fine tp̃i incõmutabilẽ ut plato.
quidã dm̃ mentẽ solutã. ut cicero. quidã et sp̃m et mentẽ. ut maro. Inuentũ
enĩ seeẽ sapientes. stulti factis̃. Item platonici quidã deum curatorẽ et arbitrũ
et uidice̾ asser. ꝑpicutei ꝯciosũ ex in exercitatũ. De mundo aũt platonici affirmãt
in corporalẽ. stoici corp̃ralẽ. epicurꝰ athomis. pitagoras ex numeris. Eraclitꝰ ex igni.

Expanded text:
rando se corando se coscriptis suis de Deo dixerunt. Quorum varia constat opinio, quid Deus esset dum quaererent. Quidam enim corporeo sensu hunc mundum visibilem ex quattuor elementis Deum esse dixerunt, ut Dionysius Stoicus. Alii vero spiritaliter intellexerunt mentem esse Deum, ut Thales Milesiuscommanentem et lucidum, ut Pythagoras. Quidam deum sine tempore incommutabilem, ut Plato. Quidam mentem solutam, ut Cicero. Quidam et spiritum et mentem, ut Varro. Inventum enim se esse sapientes stulti facti sunt. Item Platonici quidem Deum curatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici adfirmant incorporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni.
Abbreviated transcription (Latin):
traxer̃. ẜ pieurei dicti ab epicuro quodã philosopho amatore uanitatis. ñ sapiẽtie.
quẽ oẽ ip̃i philosophi portũ nominauer̃. qͣi uolutans ĩ ceno carnali uoluptatẽ cor¬
poꝵ sũmũ bonũ asserens. qui oẽ dixri milla diuina ꝓuidencia ĩstructũ ẽẽ aust̃ regi
mundũ. soe originẽ rerũ atomis idẽ insecabilib ac solidis corporib ad signauit.
quoꝵ fortuitis ꝯcursionib umu̾sa uascant᷑ et nata s̃. Asseruit̾ aũt dm̃ inchilage̾
om̃ia ostare corp̾rib anmã nichil aliud ẽẽ quã corpꝰ. Unde ez dixit. Non ero pꝰea
quã mortiuis fuero. Gimno sophiste nudi ꝑ opacas solitudines in die ꝑhibent᷑
philosophari. adhibentes tantũ genitalib regmina. Gimno eñ ex eo dictũ ẽ. q
niuenes midi exercent᷑: incampo. ubi pudenda sola tantũ oꝑunte. Hiet a gene¬

Expanded text:
traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho; amatore vanitatis, non sapientie, traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho; amatore vanitatis, non sapientie, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt: qui quasi volutans in ceno carnali, voluptatem corporis summum bonum asserunt: qui etiam dixit, nulla divina providentia instructum esse aumundum. 16. Sed originem rerum atomis, id est, insecabilibus ac solidis corporibus assignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Asseruit autem Deum nihil agere, omnia constare corporibus, animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: Non ero postea quam mortuus fuero. 17. Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina; gymnasium enim eo dictum est, quod juvenes nudi exercentur in campo, ubi pudenda sola tantum operiunt, hi et a gene
Abbreviated transcription (Latin):
docebar. hi om̃ia incerta opinant᷑. soe sic fatendũ ẽ multa incerta et occulta ẽe que
uoluit ds̃ intelligenciã homini: excedere. sic tam̃ płima eẽ que possunt et sensib
capi. et ratione ꝯprehendi. Hanc sectã archesilaus cirianciꝰ philosophꝰ repperit. cuiꝰ
sectator fiut democrito. qui dixi tãꝙͣ in pureo alto ita ur fundꝰ nullꝰ sit. ita ĩ occul¬
to ucero ueritatẽ. Peripatici adeambulatõne dicti. eo qd aristotilis auctor eoꝵ de¬
ambulans cdisputare solitꝰ eẽt. Hi dicũt q̃ndã particulã anime eẽ eternã. de reliqͦ
magna ex parte mortalẽ. Cinci ab inimũdicia inpudencie mincupati. Contra huma¬
nã em̃i ueratũdiã in ꝓpatulo corre c̃ coniugib eis mos erat. censentes licitũ honestũ¬
qr ẽẽ palã c̃ uxore c̃ cumb̾e. qr ouigiũ iustũ ẽ. publice  predienites agendũ. ut canes.¬

Expanded text:
docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. Hanc sectam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae emagna ex parte mortalem esse. Cynici ab immunditia impudentiae nuncupati: contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum conjugibus, eis mos erat: censentes licitum et honestum esse palam cum uxore concumbere: quia conjugium justum est, publice id praedicantes agendum
Abbreviated transcription (Latin):
losopho dicti. hi animarũ creatorẽ ẽẽ dm̃. corpoꝵ angłos asser̃. post młtos anno¬
rũ circłos indiuersa corp̃ri redire añias dicun. Stoicia loco dicti. portim em̾ fuir
atq uiroꝵ forciũ hystorie. In hoc porticu sapientes philosopͤabant᷑. ex quo et
stoici dicti s. Grece eñi porticꝰ stoa dr̃. hanc sectã primꝰ ⁊ enon instituir. Hi negn
sine uirtute effici quenꝙͣ beatũ. ome pcc̃m uniforme ẽe asser̃. dicentes. sic ille
nocens erit qͥ paleas furatꝰ fuerit. quã qui aurũ. qui mergũ occidit. quã qui e¬
quum. Non eñi animal crimen.s& animꝰ fac̃. Hi &̾ animã ꝑ ire c̃ corpore dic̃t.¬
Animã qͦ uirtutẽ ꝯtinencie ẽẽ neganr. affectant głam et̾nã c sc fatenit᷑ nõ ẽẽ
et̾nes. Acidemici appellati a uilla platonis achademia. athenarũ. ubi idem plato

Expanded text:
losopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annolosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa corpora redire atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex qua et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zeno instituit. 9. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: Sic ille nocens erit qui paleas furatus fuerit, quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum; non enim animal crimen, sed animus facit. 10. Hi etiam animam cum corpore animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato
Abbreviated transcription (Latin):
et temptator qͥ ad tẽptandũ iustoꝵ in nocenciã postular. sic̃ in iob stribit᷑. An¬
tirp̃s appellat᷑ qr contra rp̃m uenturꝰ nõ quomodo quidã simplices intellere¬

Expanded text:
et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Anet temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
multa. unde et solent rñsa aliq̃ dare. In est eñi illis cognitõ rerũ. plusꝙͣ ĩfirmiti¬
ti humane. partĩ sb̾tiliore sensꝯ acumine. partĩ exꝑiencia longissime uite. partĩ
ꝑ dei iussũ anglica reuelatõne. Hi corporũ aerioꝵ natura ugent. Hi aute trãsgreᷤᷤ
spacia. soe ista caliginosa ꝑmissi tenere s̃. qui eis quasi carcer ẽ usq ad tp̃s iu¬
deor sũ fluens. quia quietꝰ in celi culmine stare otẽpsit. soe suꝑbie ponde deor¬
sũ corruens cecidit. Grece uͦ diabłs erminator uocat᷑. qđ ut crimina iniqͣ que
ip̃e illicit ad dñi referat. uł qr electoꝵ ĩ nocenciã crinuinib fictis accusat. Unde
ospectũ dñi nr̃i die ac uocte. Sathanas in latinũ sonat adu̾sariꝰ. siue trangressor.
Ip̃e ẽ eñi ad ũsariꝰ qui ẽ ueritatis inimicꝰ et semꝑ scõꝵ uirtutib õ ire nititur. Ip̃e
ẽ transgressor q p̾uaricitor effẽcto ẽ. et in ueritate quacondito ẽ ñ stetit. Idem

Expanded text:
multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressispatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudeorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde  sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
humana efigie factũ et ꝯsecratũ ẽ. uixͣ uocabuli int̾pretarionẽ. Idos eñi greco¬
formã sociat. et ab eo ꝑ diriuationẽ iddolũ deductũ. atq ap̃ nos formulã facit
Igit᷑ om̃is forma uł formula idolũ se dici exposcit inde ydolatria om̃is cirea õe

Expanded text:
humana effigie factum 378 et consecratum est, humana effigie factum 378 et consecratum est, formam sonat; ab eo per diminutionem εἴδωλον deductum, aeque apud nos formulam fecit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idololatria omnis circa omne
Abbreviated transcription (Latin):
ti s̃. ex quib ignoite ab ignorancia dicti s̃. quia ꝑ uersitare aqua exortis id adici¬
uͦ uocati. qd̾ sic̃ tres ꝑsonas in trinitate: ita qͦr tres astruunt deos eẽ ꝯͣ illud qd̾

Expanded text:
ti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adicivero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstruunt Deos esse, contra illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
nec amũ xp̃m in uerbo dei et carne credidit. s&e separatim att se iunctũ aliu¬
abb̾e. qui rp̃m pꝰ humanã assumptionẽ negauit. astore assistere de duab
naturis. s& solã in eo duiã asserint ẽẽ naturã. Acefalu dicti. idẽ sine capite
quẽ seciuit᷑ ħetici. Nullo eñi eoꝵ reꝑit᷑ auctor. a quo exortis. hi triũ calce¬
donenciũ cipituloꝵ inpugnatores. duarũ in xp̃o sb̾stanciarũ ꝓprietatẽ negñt.
et unã in eius ꝑsonĩ naturã predicat. Theodosiani et gaianite appellati a the¬
odosio et gaiano. qui tp̃rib iustimam pͥncipis in alexandria ppłi ꝑuersi electõ¬
ne uno die sunt ordinati ep̃i. hi errores euticis et chioscori sequẽtes calcido¬
nense consiliũ respuunt. ex duob unã in xp̃o naturã asser̃ quã theodosiani cor¬
ruptã. gaiante incorruprã ꝯtendũt. G. noite. et tritoyte. a theodosianis exor¬

Expanded text:
nec unum Christum in Verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque sejunctim, altenec unum Christum in Verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque sejunctim, alteabbate, qui Christum post humanam adsumptionem negavit adsistere de duabus naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturam. Acephali dicti, id est sine capite quem sequuntur haeretici. Nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exor
Abbreviated transcription (Latin):
opinant᷑. Arabici nuncupati eo qd̾ in arabia exorti s̃. dicentes animã c̃ corpore ⁊¬
mori. atq in nouissimo utrũq resurgere. Tertulianiste dicti a terculiano psbro
a frica prouincie ciuitatis cartaginẽsis animã inmortalẽ ẽẽ sox corporeã predican¬
tes. et animas hominũ peceatoꝵ pꝰ mortẽ ĩ demones uerti putantes. Tesseres¬
de cadite dicti qr quarta decima lima pascha c̃ uideis obsuandũ ꝯtendunt. Nam
noctis respiuĩt su uꝑsticionẽ ẽẽ dicentes uita temeriri diuia qui noctẽ ad requiẽ
iibiit. Pelagiam a pelagio monacho exerti. hi liberu arbitriu diuine grẽ añ¬
npomuĩt dicentes sufficere uoluntatẽ ad implenda uissa diuma. plestoriani a
uestorio ꝯstantinopolitano ep̃o nuncupati. qui beati uirginẽ mariã ñ dei soc
hominis tantũ mͦ asseruit genitricẽ. ut aliam ꝑsonã carnis. aliã facere deitatis

Expanded text:
opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. Tertullianistae dicti a Tertulliano presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum, post mortem in daemones converti putantes. Tessarodecaditae dicti, quod quarta decima luna pascha cum Judaeis observandum contendunt; nam noctis respuant, superstitionem esse dicentes, jura temerari Dei, qui noctem ad requiem ribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda divina jussa. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo asseruit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsos puniũt. ut iuolent᷑ de hac uita discedentes inr̃es nominent᷑. Pricillia¬
niste a pricilliano uocati. qui ĩ yspania exerrore gnosticoꝵ et manicheoꝵ ꝑ mixtũ
dognia cõposuit. Luciferiam alucifero sirimie ep̃o orti. qui ep̃os catholicos cõstan¬
tina ꝑsecutione ꝑfidie arrianoꝵ ꝯsentientes erant. et postea correcti redire ĩ catho¬
tholica mat̾nꝰ recipit sinu. tamꝙͣ poerũ pꝰ fletũ negationis. Hanc illi matris cari¬
tatẽ suꝑbe accipiẽtes. eosq reciꝑe nolente ab eccłe cõmunione recesser. et c̃ ipso
monacho dicti asserentes nullã et muiptiarũ uirginũ eẽ distanciã. uullũq int̾
abstinẽtes et simplicit̾ epulantes eẽ chiscrim᷑. Eliudiani ab eluidio quodã mona
cho nominati. qui dicũt post xp̃m natũ aliqͦs mariã filios de uiro ioseph peꝑiᷤᷤ¬
se. Pat̾niani a pat̾no quodã exorti. qͥ infe̾riores corporis partes a di abło factis

Expanded text:
ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in cathotholica materno recepit sinu, tanquam Petrum post fletum negationis: hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes, ab ecclesiae communione recesserunt, et cum ipso  Joviniano quodam monacho dicti, asserentes, nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantesnominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti qui inferiores corporis partes a diabolo factas
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ qr t̾rim ignẽ hr̃e nõ dubiũ ẽ. ut ex erhua uulcanoq cdatur intelligi. ex ideo ur¬
ginẽ putant qr ignis inuiolabile sit elementũ. nichilq nasci possiz ex eo. quippe
om̃ii que arripuerit absumat. Ouidiꝰ in fastis. Nec tu aliud uestĩ quã uiiã incel¬
lige flamnnã. Natiq de flãma corp̃ra nulla uides. ꝓpt̃ea et uirgines ei siure dic̃t.
eo qd̾ sic̃ ex uirgine. ita nichiler igne nascat᷑. Iunonẽ dicũt qͣi ianonẽ. idẽ ianuã
hoc philosophi. poete aũt uinonẽ iouis asser̃ sororẽ et ꝯiugẽ. Ignẽ enĩ et aerẽ
iouẽ.aquã et t̾ram iunonẽ int̾pietant᷑ quoꝵ duoꝵ ꝑmixtione uniu̾sa gignun

Expanded text:
ere non dubium est, ut ex Aetna Vulcanoque datur intelligi; et ideo virginem dictant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit assumat absumat. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud Vestam quam vivam intellige flammam. Nataque de flamma corpora nulla vides. Propterea et virgines ei servire dicunt, eo quod sicut ex virgine, ita nihil ex igne nascatur. Junonem dicunt, quasi Janonem, id est, januam hoc philosophi. Poetae autem Junonem Jovis asserunt sororem et conjugem; ignem et aerem Jovem; aquam et terram
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Hectani a quodã necto uocati. qui dicebat xp̃m eundẽ eẽ et patrẽ. et sp̃m
sc̃m. ipsãq trinitatẽ in ofticioꝵ manib ñ in ꝑsonis accipiũt. Unde et patͥpasi¬
ani uocant᷑. qr patrẽ passũ dicũt. Sabellian ab eodẽ neeto pululasse dicuntur
cunis discipłm ꝑhibent fuisse sabelliũ. ex cuius nomine maxime inotuer̃.
Unde et sabelliani uocatis̃ qui unã ꝑsonã patris et filii et ⁊ sp̃s sc̃ĩ adstriunt.
Arriani ab arrio alexandrino p̃sbro orti sunt. qͥ coet̾mim patris filiũ ñ agnoscens
diuersas in trinitate substancias asseruit. cont̃ illud qd ait̃ dñs. Ego ex pat̾ unũ sumꝰ
Macecloniani a macedonio ꝯstantinopolitano ep̃o dictis. negantes sp̃m dm̃ sc̃m. Apo¬

Expanded text:
§ 40. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebant Christum eumdem esse et Patrem, et Spiritum § 40. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebant Christum eumdem esse et Patrem, et Spiritum sanctum; ipsamque Trinitatem in officiorum nominibus non in personis accipiunt. Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. 42. Sabelliani ab eodem Noeto pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt; unde, et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris, et Filii, et Spiritus sancti astruunt. 43. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum 357 Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus. 44. Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uoant ⁊uso quins piusticiã. Sadusei int̾pretant᷑ iusti. Uendicant eñi sibi qd̾
ñ sunt. corporis resurrectionẽ negant. et animã interite cũ corpore predicant. Hi
cuit illos in om̃i re sabatizare. Geniste dicti eo qd de genere abrahe eẽ se głant᷑. ꝓla
erib ad heser̃. Quidã aũt isrłiticis tantũ ꝯuigiis ꝯtenti. uł ex eis geniti. dum
reu̾si eẽnt de babilonia. ae babilenia. diuiser̃ ab omni ppło et assũpser̾ sibi h
nom̃ iactancie. aAleriste appellati. eo qd̾ separãt scripturas u̾ credentes om̃ub¬

Expanded text:
per justitiam. 4. Sadducaei interpretantur justi; vendicant enim sibi quod per justitiam. 4. Sadducaei interpretantur justi; vendicant enim sibi quod non sunt, corporis resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi  qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientureribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactanti
Abbreviated transcription (Latin):
sibilẽ ẽẽ dicũt. alie xp̃i de patre natiuitati iniciũ tp̃ris cdant. alie lib̾ationẽ homi¬
alie animas ꝯuerti ĩ demones. et ĩ quecũq anmalia existimant. Alie de mũdi
statu dissentiunt. alie innumerabiles mundos opinant᷑. Alic aquã deo coetͥnã
faciunt. alie midis pedib ambulãt. Alie c̃ hominib nõ manducant. he sunt
hereses aduersꝰ catholicã fidẽ exorte.et ab apłis et ascĩs parrib uł ꝯciliis p̃dãpna¬
te que dum ĩ se multis errorib diuise in uicẽ sibi dissentiũt: cõmuni tam̃ noĩe
aduersꝰ eccłam dei ꝯspiranr. Sox et quicũq alit̾ scripnurã scãm intelligit quã sẽ

Expanded text:
ationem homialie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem exorte et ab apostolis et sanctis patribus vel conciliis condemnate, que dum in se multis erroribus divise invicem dissentiunt sibi, communi tamen nomine adversus ecclesiam Dei conspirant. Sed et qui
Abbreviated transcription (Latin):
iubebit sb̾ pedib t̾ram. ez descendẽ montib ornos. Quid plura: si credẽ
fas ẽ de phitonissa u ꝓpħe animã samuelis de infernis abdir euocaro:
fantasmaticã illusionẽ. fallacia sathane facta. Prudentiꝰ quoq de mereuno
sicart. T̃radit᷑ extinctas sumpro modaiminre uirge in luce̾ reuocisse aninia.
ast alios dam pnasse nesci. Et pꝰ ꝑauilulũ adicit᷑. Murmure nã magico tenueᷤ
erire figuras. atq sepulcrales scite incantare fauillas. Uitauit itdeni

Expanded text:
videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas, Vita itidem
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina estloriut. Apud assirios aũt̾ magice artis coprose uiteftante lu¬
cans. Euis nocere fibra. Facta querat. quis ꝓdat aues. quis fulgura
celi seruet. et assiria scrutet᷑ sidera cura: Itaq hec uanitas mnagicarũ
arciũ ex traditone angłoꝵ maloꝵ ĩ toto t̾rarũ orbe płimis seli ualui
rationes. et ipa q̃ dicunt᷑ oracła. et nigromancia. Hec mirũ de magoni
pstigiis. quoꝵ in tanto ꝓdiere maleficioꝵ artes. ut &e moysi simnileitur¬
signis resifterẽt. uerrẽtes uirgas ĩ drachones.Aquas ĩ sanguinẽ. Fertur
et quedi maga famosissima: Circen. q̃ socios ulixit mitauri ebessuaple¬
git᷑ et de sacrificio qd̃ archades deo sus luteo ĩmolabãt. exqͦ quicũꝙ sume¬

Expanded text:
ciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuirationes et ipsa quae dicuntur oracula, et nigromantia. Nec mirum de magorum praestigiis quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi simillimis resisterent signis, vertentes virgas in dracones, et aquas in san quaedam maga famosissima Circe socios Ulyssis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Archades Deo suo Lyco immolabant, ex quo quicunque sume
Abbreviated transcription (Latin):
inde sic appellati qͣm cun adorant. Serhiniam nom̃ acceper̃ afiho adam qͥ ueca¬
sedech sacerdotẽ dei ñ hominẽ fuisse. s& uirtutẽ dei eẽ arbitrant᷑. Angłici uoca¬
ti. qͥ angłos coluntꝰ. Apłici hoc sͥ nom̃ ideo presũpser̃. q nichil possidentes ꝓpriuĩ
nequaꝙͣ recipiũt eos qui aliquid in hoc mundo ututur. Cerdoniam a cerdonẽ
quodã nominati. qui duo ꝯtraria pͥncipia asser̃. Marcioniste a marciane stoico phi¬
losopho appellati. qui cerdonis dogina secutirs. alterũ bonũ alterũ iustũ dm̃ asser̃.
tamꝙͣ duo pͥncipia creatoris et bonitatis. Atoterite ab oblatõne uocati. panẽ em̃
et caseum ofter. dicentes a pͥmis hominib oblitionẽ a fructib t̾re et a f̾ructib oui¬
ũ finsse celebratã. Aquarii appellati eoqd̾ aquã solã offer in calice sacram̃ti. Seue¬

Expanded text:
inde sic appellati, quoniam Cain adorant. 16. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocainde sic appellati, quoniam Cain adorant. 16. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocasedech sacerdotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. 18. Angelici vocatinequaquam recipiunt eos qui aliquo in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia asseruit. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Seve
Abbreviated transcription (Latin):
appellare uoluer̃. animã naturã dei ẽẽ dicunt bonũ et malũ diñ sus dogniati¬
b fingunt. Carpocraciani a carpocrate quodã uocant᷑. qui dix̃ xp̃m hominẽ f̾u¬
isse tantũ. et de utroq sexuᷤ genitũ. Ciruiciani a cirinto quodã nuncupati. hi
int̾ cetera circũcisionẽ obsũau mille annos post resurrectionẽ in uoluptate
carnis futuros predicant. Unde et grece ciliaste. latine miliciaste sũt appella¬
Colunt eñi spentẽ dicentes ipsũ in paradisũ induxisse uirtutes cognitionũ.
elalentimani a ualentino quodã platonico sectatore uocati. qui eonas idẽ scła
qͥ ereatorẽ angsm uescio quẽ głosũ suꝑioris dĩ faciens dm̃ legis isrł illũ igneũ
affirmans. A pellite quoꝵ auctor apelles qui dixit xp̃m ñ dm̃ inueritate soc homi¬
nẽ infantasia apparuisse. Archonciati a pͥncipib appellant᷑. qui uniu̾sitatẽ quã
tatẽ. Unde et nudi orant et nudi int̾ se mares femineq ꝯueniu̾t. Cainiani ꝓ¬

Expanded text:
appellare voluerunt; animam naturam Dei esse dicunt; bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. 8. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant: unde et Graece Chiliastae, Latine Millenarii sunt appellaColunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati: qui αἴωνας id est saecula qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam tatem, unde et nudi orant et nudi int
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uiro fuisse cõmixtã. Metangii nominati ideo tale nom̃ acceper̃. qr angios uas
aquodã patricio nincupatis. qui substanciã humane carnis a diabło oditã dicũt
Colitiani a quodã colito nominati. qui dicũt dm̃ nõ facere mala ꝯͣ illud qđ scriptũ
numidia ueniens totã pene aftricã sua ꝑsuasione decepit. asserens minorẽ patre fili¬
iĩ. et minorẽ filio sp̃m sc̃m. et rebaptitans eatholicos. Bonociaci a bonosio quodã ep̃o
exoiti produntꝰ. qui xp̃m filiũ dei adoptiuũ ñ ꝓpriũ asser. Cirtiliones dicti s̃ eo qd̾¬

Expanded text:
em uiro fuisse commixtam. Arabici dicunt a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicuntColitiani a quodam Colito nominati, dixerunt Deum nullum omnino facere malum, contra illud quod scriptum Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans catholicos. Bonosiaci a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti