comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
endam miscđiam. docet apls paulus.aꝑ¬
tissime dicens. Infatigabiles inquit. cũ
tempus habemus oꝑemur bonũ ad oms.
maxime autẽ ad domesticos fidei. Unde
reuera satis apparet in huiusmodi oꝑibus.
iustos eẽ p̃ponendos. Quos enim alios intel¬
ligamus domesticos fidei: eum alibi aꝑte
sit positum. iustus ex fide uiuit: Non ta¬
men aliis hominib etiam peccatorib mise¬
ricordiȩ claudenda sunt uiscera. Nec si etiã
aduersum nos hostilem animũ gerant. ip¬
so nr̃o saluatore dicente ac monentẽ. Diligi¬
te inimicos urõs. bene facite eis qui oderunt
uos. Neq hoc in libris ueteribus tacitum ẽ.
Ibi enim legit᷑. Si esurierit inimicus tuus.
ciba illum. si sicit. potum da illi. Quo etiã
innouo. et apłs usus ẽ.Nec ideo tamen fal¬
sa sunt quȩ supra posuimus: quia et ipsa
diuina p̃cepta sunt̃. Da miscd̾iam: et ne sus¬
cipias peccatorem. Illa enĩ obhoc dicta sunt.

Expanded text:
endam misericordiam docet apostolus Paulus apendam misericordiam docet apostolus Paulus apertissime dicens: Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Unde revera satis apparet, in hujusmodi operibus justos esse praeponendos. Quos enim alios intelligamus domesticos fidei, cum alibi aperte sit positum, Justus ex fide vivit ? Non tamen aliis hominibus, etiam peccatoribus, misericordiae claudenda sunt viscera, nec si etiam adversum nos hostilem animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac monente, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Neque hoc in libris veteribus tacitum est. Ibi enim legitur, Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi . Quo etiam in Novo et Apostolus usus est . Nec ideo tamen falsa sunt quae supra posuimus; quia et ipsa divina praecepta sunt, Da misericordiam, et ne suscipias peccatorem. Illa enim ob hoc dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
catoribus polluant᷑: et nodis miserioribus
implicentur. Hȩc insania minus digne for¬
tasse refellitur. quam sanorum omniũ sen¬
sus offendit. si tantũmͦ ꝓponat᷑. Nonnulli
autẽ nichil tale sentientes. ideo peccatores
putant non ẽẽ pascendos. ne contra dñm
coneinur. cuius in eis indignatio declarat᷑:
tanquam ex hoc etiam nob possit irasci.
quia eis uolumus subuenire. quos uult
ipse punire.Adhibent etiam testimonia
scripturarum sc̃arũ: ubi legimus. Da mise¬
ricordiam. et ne suscipias peccatorem: et
impiis et peccatoribus redde uindictam.
Bene fac humili: et ne dederis impio. Qm̃
et altissimus odio habet peccatores: et i¬
piis reddet uindictam. Hȩc uerba quẽad¬
modũ accpienda sint non intelligentes: de¬
testabili crudelitate induuntur. Unde nos
oportet de hac re frẽs ur̃am alloqui carita¬
tem: ne cogitatione ꝑuersa cum diuina
uoluntate consentiatis. Omnib eẽ imꝑti¬

Expanded text:
catoribus polluantur, et nodis miserioribus catoribus polluantur, et nodis miserioribus implicentur. Haec insania minus digne fortasse refellitur, quam sanorum omnium sensus offendit, si tantummodo proponatur. Nonnulli autem nihil tale sentientes, ideo peccatores putant non esse pascendos, ne contra Dominum conemur, cujus in eis indignatio declaratur: tanquam ex hoc etiam nobis possit irasci, quia eis volumus subvenire, quos vult ipse punire. Adhibent et testimonia Scripturarum sanctarum, ubi legimus Da misericordiam, et ne suscipias peccatorem, et impiis et peccatoribus redde vindictam. Bene fac humili, et ne dedet Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos opertet de hac re, patres, vestram alloqui Charitatem: ne cogitatione perversa cum divina voluntate non consentiatis. Omnibus esse imperti
Abbreviated transcription (Latin):
cum eum spes fefellerit ꝓpt̃ quã laborabat.
merito dicit. ꝑdidi tantum laborem. Quis¬
quis uͦ ad sui laboris ꝓmissa ꝑuenerit. gͣ¬
tulans dicit. Non ꝑdidi laborem meũ. Dici¬
tur gͦ labor non ꝑisse: non quia manet ꝑ¬
petuus: sed quia non est inani ter fu¬
sus. Sic et patientia pauꝑum xp̃i. s di¬
tandorum heredum xp̃i. non ꝑibit in
eternum: non quia et illic patienter fer¬
re iubemur: s quiaꝓhis quȩ hic pati¬
ent̃ ꝑtulimus et̃na beatitudine ꝑfruemur
Non dabit finem sempit̾nȩ felicitati. qui
donat temporalem patientiam uoluntati.
quia utrunq munus. donate donatũ ẽ¬
unt qui existimant elemosinas iu¬
stis tantummꝰ eẽ p̃bendas: peccato¬
ribus autem nichil eiusmodi da¬
roportere. In hoc errore pͥmũ sacrilegi lo¬
cũ manichei tenent: qui credunt in quocun¬
q cibo dei membra ꝑmixta et colligata deti¬
neri. Quibus cessent esse parcendũ. ne a pec¬

Expanded text:
cum eum spes fefellerit, propter quam laborabat, cum eum spes fefellerit, propter quam laborabat, merito dicit: perdidi tantum laborem; quisquis uero ad sui laboris promissa peruenerit, gratulans dicit: non perdidi laborem meum. dicitur ergo labor non perisse, non quia manet perpetuus, sed quia non est inaniter fusus. sic et patientia pauperum Christi, sed ditandorum heredum Christi non peribit in aeternum, non quia et illic patienter ferre iubebimur, sed quia pro his quae hic patienter pertulimus, aeterna beatitudine perfruemur. non dabit finem sempiternae felicitati, qui donat temporalem patientiam uoluntati, quia utrumque munus donatae donatum eunt qui existimant eleemosynas justis tantummodo esse praebendas; peccatoribus autem nihil ejusmodi dari oportere. In hoc errore primum sacrilegii locum Manichaei tenent, qui credunt in quocumque cibo Dei membra permixta et colligata detineri: quibus censent esse parcendum, ne a pec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de quib dicit᷑. Non enim accepistis
sp̃m seruitutis iterum intimore: s acce¬
pistis sp̃m adoptionis filioꝵ. in quo cla¬
inqua semꝑ maneamus.liberali amore
simus non seruili timore patientes. Clame¬
mus quandui pauꝑes sumus: donec illa
hereditate ditemur. Magna quippe inde
pignora accepimus: quod ad nos ditantos
pauꝑ factus ẽ xp̃c. Quo insuꝑnas diuiti¬
as exaltato: missus ẽ qui scã desideria nr̃is
cordibus spiraret sp̃s sc̃s. Horum pauꝑũ
adhuc credentium nondum contemplan
tium. adhuc sperantium nondũ tenenti¬
um. adhuc desiderio suspirantiũ. nondũ
felicitate regnantium. adhuc esurientiũ
et sitientium. nondum satiatorum: ho¬
rum gͦ pauꝑum patientia non ꝑibit in
eternum. Non quia et illic patientia e¬
rit. ubi quod toleret᷑ non erit: sed non ꝑibit
dictum ẽ. quia infructuosa non erit. fru¬
ctum enim habebit ȩternum: idõ non ꝑi¬
bit in eternum. Qui enim laborat inanit̃:

Expanded text:
sunt, quibus dicitur: non enim accepistis sunt, quibus dicitur: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepistis spin qua semper maneamus, liberali amore simus, non servili timore patientes. Clamemus, quamdiu pauperes sumus, donec illa haereditate ditemur. Magna quippe inde pignora accepimus, quod ad nos ditandos pauper factus est Christus, quo in supernas divitias exaltato, missus est qui sancta desideria nostris cordibus inspiraret Spiritus sanctus. Horum pauperum adhuc credentium, nondum contetium, adhuc sperantium, nondum tenentium, adhuc desiderio suspirantium, nondum felicitate regnantium, adhuc esurientium et sitientium, nondum satiatorum: horum ergo pauperum patientia non peribit in aeternum, non quia et illic patientia erit, ubi quod toleretur non erit, sed non peribit\' dictum est, quia infructuosa non erit. fructum autem habebit aeternum, ideo non peribit in aeternum. quisquis enim laborat inaniter,
Abbreviated transcription (Latin):
uis enum scriptum sit. eice ancillam et filiũ
eius. neq enim heres erit filius ancille cũ
filio meo ysaac. & abrahe dixerit ds̃. in
isaac uocabitur tͥ semen. quod sic ẽ apłs
interp̃tatus ut diceret idest: non qui filii
carnis hi filu dei. sed filii promissioms de¬
putantur in semine. ut intelligeremꝰ sem̃
id est eccł̃ia dei. una. uera. germana. catho¬
lica. tenens piam fidem. non eam quȩ per
elatio nem uł timorem. s eam que ꝑ
dilectionem oꝑatur:tamen etiam filios
concubi narum quando afilio suo isaac
diuisit abraham.non nulla eis largitus
c̃ munera: ne relin queret᷑ omĩno inanes:
non ut tenerentur heredes. Sic enimlegimꝰ.
Dedit autẽ abraham omnẽ censum suum
isaac filio suo: et filiis concubinarũ suarũ
dedit abraham munera: et diuisit eos ab
isaac filio suo. Si gͦ filii sumus libere ie¬
rusalem:alia dona ex heredatorum. alia
intelligamus heredum. Hi enim heredeᷤ

Expanded text:
uis enim scriptum est: eice ancillam et filium uis enim scriptum est: eice ancillam et filium eius; neque enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac, et Abrahae dixit deus: in Isaac uocabitur tibi semen, quod sic est apostolus interpretatus, ut diceret: id est non qui filii carnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semine, ut intellegeremus semeid est ecclesia dei una, uera, germana, catholica, tenens piam fidem, non eam, quae per elationem uel timorem, sed eam, quae per dilectionem operatur: tamen etiam filios concubinarum quando a filio suo Isaac dimisit Abraham, nonnulla eis largitus est munera, ne relinquerentur omni modo inanes, non ut tenerentur heredes. sic enim legimus: dedit autem Abraham omnem censum suum Isaac filio suo; et filiis concubinarum suarum dedit Abraham munera et dimisit eos ab Isaac filio suo. si ergo filii sumus liberae Hierusalem, alia dona exheredatorum, alia intellegamus heredum. hi enim heredes
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. s ꝓueritate sacramenti seu uerbi q̃
apud eum remansit. timore penarũ ȩc̃narũ
penas patit᷑ temporales. Cauendum ẽ enĩ.
ne forte si dei donum istam patientiam
dixerimus:hi quibus in est etiam ad re¬
gnum deiꝑtinere credantur. Si autem
illam donum dei negauerimus: cogam᷑
fateri sine adiutorio et munere dĩ. in uo¬
luntate hominis eẽ posse aliquid boni.
Neq enim hoc non ẽ bonum ut credat ho¬
mo ȩt̃no supplicio se ẽẽ puniendũ. si nega¬
uerit xp̃m: et ꝓ ista fide qualecunq suꝑ¬
plicium ꝑferat. et contemnat humanum.
Pinde sicut negandum non est hoc ẽẽ do¬
num dei. ita intelligendum ẽ. alia eẽ dona
filioꝵ illius ierłm quȩ sursum libera ẽ ma¬
ter nr̃a hec sunt enim quodãmͦ hereditaria
in quib sumus heredes dei. coheredes aut
xp̃i: alia uero que possunt accipere etiam
filii concubinarum.quibus iudei carnales
et scismatici uł heretici comparant᷑. Quã¬

Expanded text:
rauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae rauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum remansit, timore poenarum aeternarum poenas patitur temporales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei pertinere credantur; si autem illam donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio et munere dei in uoluntate hominis esse posse aliquid boni. neque enim hoc non est bonum, ut credat homo aeterno supplicio se esse puniendum, si negauerit Christum et pro ista fide qualecumque supplicium perferat et contemnat humanum. Proinde sicut negandum non est etiam hoc esse donum dei, ita intellegendum est alia esse dei dona filiorum illius Hierusalem, quae sursum libera est mater nostra. Haec sunt enim quodam modo hereditaria, in quibus sumus heredes dei, coheredes autem Christi; alia uero, quae possunt accipere etiam filii concubinarum, quibus iudaei carnales et schismatici uel haeretici conparantur. quam
Abbreviated transcription (Latin):
facit animum clatum: quod sibi audit esse
donatum. Siquis autem non habens cari¬
tatem. que ꝑtinet adunitatem sp̃s. et uincu¬
lum pacis. quo catholica eccłia congregata
conectitur. in aliquo scismate constitutus.
ne xp̃m neget patitur tribulationes. angu¬
nem. carceres. uincula. tormenta. gladium.
uel flammas. uel bestias. uł ipsam crucẽ
timore gehennarum. et ignis et̃ni: nullo
modo ista culpanda sunt: immo uͦ et hic lau¬
danda patientia ẽ. Non enim dicere poteri¬
mus melius ei fuisse. ut xp̃m negando. ni¬
chil horum pateret᷑ que passus ẽ confiten¬
do: s estimandum est fortasse. tolerabilius
ei futurum iudicium. quam si xp̃m negan¬
do cuncta illa uitaret. Ut illud quod ait
dicii tolerabilius supplicium subeundum.
S merito queri potest.utrum et ista pati¬
entia donum deisit. anuirib tribuenda
sit uoluntatis humanȩ: qua quisqͥs ab ȩc¬
clesia separatus. non pro errore qui eũ sepa¬

Expanded text:
faciat animum elatum quod sibi audit esse faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget, patitur tribulationes, anguricula, carceres, uincula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uel ipsam crucem timore gehennarum et ignis aeterni, nullo modo ista culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est. non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo, sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum negando cuncta illa uitaret, ut illud, quod aitdicii tolerabilius supplicium subeundum. Sed merito quaeri potest, utrum et ista patientia donum dei sit, an uiribus tribuenda sit uoluntatis humanae, qua quisque ab ecclesia separatus non pro errore. qui eum sepa
Abbreviated transcription (Latin):
tas scĩtate suꝑmi ardoris accensa. uoluntas
quȩ diligit dm̃ et proximum propt̃ dm̃. si¬
ue amore de quo respondet apłs petrus. do¬
mine tu scis quia amo te. siue timore et de quo
dieit apłs paulus. intimore et tremore ur̃am
ipsoꝵ salutem oꝑamini. siue gaudio de qͦ dic̃.
spe gaudentes intribulatione patientes. siue
tristicia qualem se dicit habuisse magnam
ꝓfr̃ib suis. quȩcunq amara et asꝑa sufferat.
te pietate. sicut caritas scẽ amantiũ. ita pati¬
entia pic tolerantium. dei donum ẽ. Neq enĩ
diuina scriptura fallit aut fallit᷑: que ñ solũ
inueteribus libris habet huiꝰ rei testimonia
cum dõ dicit᷑. patientia mea tues. et ab ip̃so
est patientia mea: et ubi alius ꝓpħa dicit ac¬
cipere nos sp̃m fortitudinis: uerũ etiam in
apłicis litteris legit᷑. quia uob̃ donatũ ẽ pro
xp̃o. non solum ut credatis meum sed ut etiã
patiamini ꝓpter eum. Non gͦ quasi de ꝓpͥo

Expanded text:
tas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, tas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, quae diligit deum et proximum propter deum, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Paulus: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera sufferat, te pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio
Abbreviated transcription (Latin):
temnat. et ꝑferat: potest et sine alteriꝰ sp̃s
instinctu se ipsam seducere: et defec̃tu a suꝑi¬
orib in inferiora lapsando. quanto iocundiꝰ
estimauerit quod adipisci appecit. uł amit¬
tere metuit. uł adeptum gaudet. uł amissũ
dolet. tanto tolerabilius ꝓ eo ferre qͦd sibi mi¬
nus ẽ ad patiendum. quam illud ad fruen¬
dum. Quicquid enim illud ẽ. ex creatura
est: cuiꝰ nota uoluptas ẽ. Quodãm enim
familiari contactu atq conexu. ad exꝑien¬
dam eius suauitatẽ adiacet amanti creature
amata creatura. Uoluptas autem creatoris
de qua scriptum ẽ. et torrente uoluptatis
tue potabis eos: longe alterius generis est.
Neq enim sicut nos creatura ẽ. Nisi gͦ amor
eius detur inde nobis: non ẽ unde eẽ possit
in nobis. Ac ꝑhoc uoluntas bona qua dili¬
gitur ds̃. in homine non potest eẽ: nisi in qͦ
ds̃ oꝑatur et uelle. Hȩc gͥ uoluntas bona
id est uoluntas deo fideliter subdita. uolun¬

Expanded text:
temnat et perferat. potest et sine alterius spiritus temnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum. quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est; neque enim, sicut nos, creatura est. nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse possit in nobis. ac per hoc uoluntas bona, qua diligitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus operatur et uelle. haec igitur uoluntas bona, id est uoluntas deo fideliter subdita, uolun
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quia in amor et̃noꝵ. Quod si eamexa¬
gitat et inflaminat fallacibus uisib et suasi¬
onib inmundis diabolicus sp̃c. et maligna
conspiratione sociatus efficit hominis uolun¬
tatem uel errore dementẽ. uł appetitu cuius¬
libet mundane delectationis ardentẽ: cũ
uidetur intolerabilia mirabilit̃ sustinere.
non tamen idõ etiam uoluntas mala sine in¬
stigatione alteriꝰ immundi sp̃s. sicut uolun¬
tas bona sine adiutorio scĩ sp̃s non potest ẽẽ.
Nam eẽ posse uoluntatẽ malam etiam sine
aliquo spũ uel seducente uł incitante. in ip¬
so diabolo satis ostendit᷑: qui ꝑnullũ alium
diabolum s ꝓpria uoluntate factus diabo¬
lus inuenitur. Uoluntas itaq mala. siue cu¬
piditate rapiatur. siue timore reuocet᷑. siue le¬
ticia diffundatur. siue tristicia contrahat᷑.
atq in his omnib ꝑturbationib animi gͦ¬
cunq sunt aliis uł eo tempore grauiora con¬

Expanded text:
rum, quia inanior aeternorum. Quodsi eam exarum, quia inanior aeternorum. Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse. nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur. uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora con
Abbreviated transcription (Latin):
re diligenda fastidit.S forte quis dicat.
Quomͦ ds̃ prius eligit. et diligit iniquos ut
iustificet eos: cum scriptum sit. odisti anẽ
om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ : Quomͦ puta¬
mus.nͥ miro et in effabili modo:Et tamen
etiam non possumus cogitare: qd medicus
bonus egrotum et odit et diligit. Odit e¬
nim quia egrotat: diligit ut egritudinẽ
pellat. Hec ꝓpter caritatem dicta sint. sine
qua in nobis non potest esse uera patientia.
qm̃ in bonis.caritas dei ẽ. quȩ tolerat oĩa.
sicut in malis mundi cupiditas.S hȩc ca
bis. Unde a quo nob ẽ caritas:ab illo pati¬
entia. Mundi autẽ cupiditas qñ patient̃ su¬
stinet onera cuiꝰlibet calamitatis. głat᷑ de ui¬
rib ꝓpͥe uoluntatiᷤ. canꝗͣ d̾ stupore morbi: ñ de
robore sanitatis. Insana ẽ ista głatio. Non
est patientiȩ. sed dementiȩ. Uoluntas ista
tanto uidetur patientior acerborum malo¬
rum.quanto ẽ auidior temporaliũ bono¬

Expanded text:
re diligenda fastidit. sed forte quis dicat: re diligenda fastidit. sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas. sed haec cbis. unde a quo nobis est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bono
Abbreviated transcription (Latin):
post apłs paulus diceret. Igitur ñ uolen¬
tis neq currentis. s miserentis ẽ dei. Ip¬
sorum etiam uox ẽ: longe antequã xp̃c
ueniet me. Quomͦ autẽ possent alieni eẽ a
fide xp̃i. quoꝵ caritate etiam nob̃ p̃nunci¬
atus ẽ xp̃c sine cuiꝰ fide quisquã mortaliũ
nec fuit nec est. nec eẽ aliquando poterit
iustus: Si gͦ iam iusti a xp̃o eligerent᷑ a¬
postoli: pͥus illum ipsi eligissent ut iusti
eligi possent: quia sine illo iusti eẽ non pos¬
sent. S non ita factum ẽ. Ipse quippe ilł
sit. quid ẽ homo utens in hac uita ꝓpria uo¬
luntate antequam eligat et diligat dm̃. nͥ
iniustus et impius: Quid ẽ in quã homo.
ab errans a creatore creatura: nisi creator eiꝰ
memor eiꝰ sit. et eligat eum gratis. et diligat
gratis: Quia ipse non potest eligere uł di¬
ligere. nisipͥus electus dilectusq curetur.
qui cecitate eligenda non cernit: et languo¬

Expanded text:
post apostolus Paulus diceret: igitur non uolenpost apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est longe antequam Chrisdia eius praeueniet me. quomodo autem possent alieni esse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis praenuntiatus est Christus, sine cuius fide quisquam mortalium nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et lango
Abbreviated transcription (Latin):
inde si ꝓpterea sunt electi. quia iam iusti e¬
rant: ipsi priores iam dominũ elegerant.
Quis enim potest eẽ iustus.nisi eligendo
iusticiam: finis autem legis xp̃c. ad iustici¬
am omni credenti:quifactus ẽ nobis sapi¬
entia a deo et iusticia. et scĩficatio. et redemp¬
tio: ut quẽadmodum scriptum ẽ. qui głat᷑
in domino głetur. Ipsa ẽ gͦ nr̃a iusticia. Un
de antiqui iusti ante incarnationẽ uerbi
in hac fide xp̃i. et in hac uera iusticia qͦd ẽ
nobis xp̃c. iustificati sunt: hoc credentes
futurum quod nos credimus factũ. Et ipsi
grã salui factiꝑfidem. non ex seipsis s dĩ
dono. non exoꝑibus. ne forte extollerent᷑.
Bona quippe oꝑa eorum. non p̃uenerunt
dei miscđiam: s sccuta sunt. Ipsi quippe
audierunt ipsi scripserunt. longe ante¬
quam xp̃c ueniret in carne. miserebor cui
misertus ero: et miscđiam p̃stabo. cui mi¬
sericors fuero: ex quibus dei uerbis tanto

Expanded text:
inde propterea sunt electi, quia iam iusti einde propterea sunt electi, quia iam iusti erant; ipsi priores iam dominum elegerant. quis enim potest esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti, qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur in domino glorietur. ipse est ergo nostra iustitia. Vnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur. bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt. ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. ex quibus dei uerbis tanto
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Preuenit gͦ etiam fidem: ex qua omĩa
bona oꝑa incipiunt. Iustus enim sicut scͥp¬
cum ẽ. ex fide uiuit. Porro autem grã ñ so¬
lum adiuuat iustum: uerũ etiam iustificat
impium. Et ideo etiam cum adiuuat iustũ.
et uidetur eiꝰ meritis reddi: nec sic desinit eẽ
gr̃ã: qm̃ id adiuuat quod ẽ ipsa largita. Pro¬
pt̃ hanc itaq gr̃am quȩ cuncta bona merita
occisus ẽ: uerũ etiam ꝓ impiis mortuus ẽ. Et
antequam moreret᷑. non utiq iustos s iustifi¬
candos elegit apłos: quibus ait. Ego uos
de mundo elegi. Quibus et dixit. De mun¬
do non estis. Et ne putarent se nunquam
fuisse de mundo.mox addidit.S ego uos
elegi demundo. Profecto ut de mundo non
ẽẽnt: ipsius in eos electione collatum ẽ. Quo¬
circa si ꝑsuam iusticiam non ꝑ grãm eius eli¬
gerent᷑. non de mundo electi eẽnt: qm̃ de
mundo iam non eẽnt. si iam iusti ẽẽnt. De¬

Expanded text:
datur. praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia datur. praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia bona opera incipiunt; iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit. porro autem gratia non solum adiuuat iustum, uerum etiam iustificat inpium. et ideo etiam cum adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic desinit esse gratia, quoniam id adiuuat, quod est ipsa largita. propter hanc itaque gratiam, quae cuncta bona merita occisus est, uerum etiam pro inpiis mortuus est. et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi. quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione conlatum est. quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius eligerentur, non de mundo electi essent, quoniam de mundo iam non essent, si iam iusti essent. de
Abbreviated transcription (Latin):
ex mundo. naturȩ putarent eẽ non grẽ: qͥa
uero inquit demundo non estis. s ego elegi
uos de mundo: ꝓpt̾ea odit uos mundus. Er¬
go de mundo non erant.Nam ut de mun
do non eẽnt: elcctisunt de mundo. Hanc
autem electionem non p̃cedentium in bonis
sic inquit: et hoc tempore. reliquie ꝑ electi¬
onem gr̃e salue facte sunt.Si autem grã:
iam non ex oꝑib. Alioquin. grã iam non ẽ
grã. Hec ẽ electio gr̃e: id est electio qua ꝑ dei
grãm homines eligunt᷑. Hec est in quã electio
gr̃ẽ: qua omnia bona merita p̃ueniunt᷑ hu¬
mana. Sienim ullis bonis meritis datur:
iam non gratis donat᷑. sed debita redditur.
Ne ꝑhoc non uero nomine grã nuncupant᷑.
uera sit grã idest gratiita. nichil inuenit in
homine cui merito debeat᷑. quod bene intel¬
ligit᷑ et in eo qͦd dictum ẽ. ꝓnichilo saluos fa¬
cies cos: ꝓfecto ipsa dat grã merita. ñ meritis

Expanded text:
ex mundo, naturae putarent esse, non gratiae, quia ex mundo, naturae putarent esse, non gratiae, quia uero, inquit, de mundo non estis, sed ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. ergo de mundo erant; nam, ut non essent de mundo, electi sunt de mundo. Hanc autem electionem non praecedentium in bonis sic inquit: et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt; si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est gratia. haec est electio gratiae, id est electio, qua per dei gratiam homines eliguntur, haec est, inquam, electio gratiae. qua omnia bona merita praeueniuntur humana. si enim ullis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine gratia nuncupatur, uera sit gratia, id est gratuita, nihil inuenit in homine, cui merito debeatur — quod bene intellegitur et in eo, quod dictum est: pro nihilo saluos facies eos — profecto ipsa dat merita, non meritis
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ nr̃o. Hȩc ẽ illa caritas dei que diffusa ẽ
in cordibus nr̃is: non ex nobis. sed ꝑ sp̃m sc̃m
centia ꝓpter quam in eis est falsa patientia.
ẽ concupiscentia malorum. ꝑ quã fit ut
mala omnia ꝓ eo quod ab illis concupiscit᷑
ꝑferant: quomͦ ex eoꝵ dicit᷑ uoluntate:
Quasi uͦ non et ipsi ex mundo sint cum
ab eis diligit᷑ mundus: deserto eo ꝑquẽ factus:
mundus. Seruiunt enim creature potius
quamereatori: qui ẽ ds̃ benedictus in scła.
ex ipsis ẽ. utiq ex mundo ẽ:siue mundi no¬
mine.celum et t̃ram et quecunq in eissunt.
hoc est umuersam complexus sit creaturã:
uoluntas ꝓculdubio creature que non ẽ cre¬
atoris. ex mundo est. Propt̃ quod talibus do¬
minus dicit. Uos de deorsum estis: ego de sur¬
sum sũ. Uos de mundo estis: ego non sum
de hoc mundo. Apłis autẽ dicit. Si de hoc
mundo essetis: mundus quod suũ ẽ diligeret
S ne sibi amplius arrogarent quam eoꝵ m̃¬
sura poscebat: et hoc quod eos non eẽ dixit

Expanded text:
nostro. haec est illa caritas dei, quae diffunditur in cordibus nostris, non ex nobis, sed per spiritumcentia, propter quam in eis est falsa patientia, est concupiscentia malorum, per quam fit, ut mala omnia pro eo quod \'ab illis concupiscitur perferant, quo modo ex eorum dicitur uoluntate? quasi uero non et ipsi ex mundo sint, cum ab eis diligitur mundus deserto eo, per quem factus est mundus; seruiunt enim creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. ex ipsis est, utique ex mundo est; siue mundi nomine caelum et terram et quaecumque in eis sunt, hoc est uniuersam conplexus sit creaturam, uoluntas procul dubio creaturae, quae non est creatoris, ex mundo est. propter quod talibus dominus dicit: uos de deorsum estis, ego de sursum sum; uos de hoc mundo estis, ego non sum de hoc mundo. apostolis autem dicit: si de hoc mundo essetis, mundus quod suum est diligeret. sed ne sibi amplius adrogarent, quam eorum mensura poscebat, et hoc, quod eos non esse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
turarii nr̃i. ꝑ quos in celum de t̾ra inigramꝰ:
Da laturario tuo: da. Ad cȩlum portat qͦddas.
Quomodo inquis ad cȩlum portat: Uideo
quia manducando consumit. Prorsus non
tenendo s manducando transportat An
excidit tibi. uenite bñdicti patris mei. ꝑci¬
pite regnum. esuriui enim et dedistiꝰ michi
manducare: et cum uni ex minimis meis fe¬
cistis. michi fecistis: Siante te mendicantẽ
non contempsisti: attende ad quem ꝑuene¬
rit quod dedisti. Cum uni inquit ex mini¬
mis meis fecistis: michi fecistis. Xp̃c accepit
qđ dedisti. Ille accepit. qui tibiunde dares
dedit. Ille accepit: qui infine tibi se ipsũ da¬
plurimũ mouet: et sepius debeo cõmonere.
Rogo uos ut cogitetis quod ait ipse dñs nr̃¬

Expanded text:
turarii nostri, per quos in coelum de terra migramus? turarii nostri, per quos in coelum de terra migramus? Da: laturario tuo das, ad coelum portat quod das. Quomodo, inquis, ad coelum portat? En video quia manducando consumit. Prorsus, non tenendo, sed manducando transportat. An excidit tibi, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis mihi manducare; et, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? Si ante te mendicantem non contempsisti, attende ad quem pervenerit quod dedisti. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Christus accepit quod dedisti. Ille accepit, qui tibi unde dares dedit: ille accepit, qui in fine tibi se ipsum daplurimum movet, et saepius debeo commonere. Rogo vos ut cogitetis, quod ait ipse Domin
Abbreviated transcription (Latin):
contemnis dñm consilium dantẽ de corde
tuo: frumentum tuum times ponere int̃¬
ra: et cortuum ꝑdes int̾ra: Ecce dñs ds̃ tu¬
us cum dat tibi consilium de corde tuo. ubi
enim inquit fuerit thesaurus. illic crit et
cor tuum:leua inquit cor in cęlo. ne putre¬
scat int̃ra. Consilium ẽ eius: qui te uult
tet eos quinon fecerunt: Modo quid sibi
dicunt: Incęlo haberemus: quod in t̾ra ꝑ¬
didimus. Inuasit hostis domum. nunquid
inuaderet cȩlum: Occidit seruũ custodem:
nunquid occideret dñm seruatorem: Quo
fur non accedit. neq tinea corrumpit. Qͣm
multi dicunt. Ibi haberemus: ibi nr̃os the¬
sauros reconderemus: quo eos securi post pau¬
lulum sequerem᷑. Quare non audiuimꝰ domi¬
num nr̃m: quare contempsimus patrem mo¬
nentẽ. et hostem sensimus inuadentẽ: Ergo
si consilium ẽ hoc. non simus pigri in tam
bono consilio: et si migranda sunt quȩ ha¬
Quid sunt pauꝑes quibus damus nisi la¬

Expanded text:
contemnis Deum consilium dantem de corde contemnis Deum consilium dantem de corde tuo? Frumentum tuum times ponere in terra, et cor tuum perdis in terra? Ecce Dominus Deus tuus, cum dat tibi consilium de corde tuo, Ubi enim, inquit, fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. Leva, inquit, cor in coelum, ne computrescat in terra. Consilium est ejus qui vult tet eos qui non fecerunt? Modo quid sibi dicunt? In coelo haberemus quod in terra perdidimus. Invasit hostis domum, numquid invaderet coelum? Occidit servum custodem, numquid occideret Dominum servatorem? Quo fur non accedit, neque tinea corrumpit? Quam multi dicunt: Ibi haberemus, ibi nostros thesauros reconderemus, quo eos securi post paululum sequeremur? Quare non audivimus Dominum nostrum? Quare contempsimus Patrem monentem, et hostem sensimus invadentem? Ergo si consilium est hoc, non simus pigri in tam bono consilio: et si migranda sunt quae ha non ea perdamus. Quid sunt pauperes quibus damus, nisi la
Abbreviated transcription (Latin):
Uox cõmonentis ẽ: nolite uobis condere
thesaurum int̾ra. Ergosi credidistis deo p̃¬
dicenti: si non contemnitis cõmonentẽ. fiat
quod dicit. Non enim fallit ille qui tale
silium gͦ dat. Da pauꝑibus. et habebis thesau¬
rum in cȩlo.Non sine thesauro remanebis. S
quod habes int̾ra sollicitus:habebis incȩlo se¬
curus. Migra gͦ. Consilium do seruandi. ñ
quere me: ut ducam te ad thesaurũ tuum.
Non est hoc dispendium: s compendium.
Fuigilent homines: audiant uł exꝑti. qͥd
timeant: faciant unde ñ timeant migrent
ĩcclũ. frum̃tũ ponis in t̾ra. Uenit amicꝰ
tuus qui nouit frumenti et t̾re naturam:
docet tuam imꝑitiam: dicit tibi. Quid feci¬
sti: frumentũ int̾ra. in inferiorib posuisti.
Humidus locus ẽ. putrescet qͦd posuisti. ꝑ¬
des laboremtuum. Respondes. Quid gͦ faciã:
Migra inquit insuꝑiora. Fudis gͦ amicum
consilium dantem de frumento tuo: et

Expanded text:
Vox commonentis est, Nolite vobis condere Vox commonentis est, Nolite vobis condere thesaurum in terra. Ergo si creditis Deo praedicenti, si non contemnitis commonentem, fiat quod dicit. Non enim ille te fallit, qui tale silium ergo do: Da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo. Non sine thesauro remanebis: sed quod habes in terra sollicitus, habebis in coelo securus. Migra ergo. Consilium do servandi, non : et veni, sequere me ; ut ducam te ad thesaurum tuum. Non est hoc dispendium, sed compendium. Evigilent homines. Audiant vel experti quod timeant, faciant unde non timeant, migrent in coelum. Frumentum ponis in terra; venit amicus tuus, qui novit frumenti et terrae naturam, docet tuam imperitiam, dicit tibi: Quid fecisti? Frumentum in terra in inferioribus posuisti: humidus locus est, putrescit quod posuisti, perdes laborem tuum. Respondes: Quid ergo faciam? migra inquit, in superiora. Audis ergo amicum consilium dantem de frumento tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
cessat rapinagrassari:non enim cessat frau¬
dare auaricia:non enim cessat peierare
malicia. Totum ut quid: Ut thesauriret᷑.
Et ubi ponatur Interra. Recte quidem. a
t̃ra int̾ram.Hominienim aquo nobis dixi
laborem fuisse ꝓpinatum. dictum ẽ peccan
ti. Terra eset int̃ram ibis.Merito thesaurus
int̾ra: quia cor int̾ra. Ubi ẽ gͦ quod habemꝰ:
Ad dm̃. Dolete qui intellęxistis: corrigimi¬
ni si doluistis. Quãdiu laudare et ñ facere:
Uerum est. Nichil uerius. Fiat gͦ qͦd uerũ
siue non exꝑti: sed exaliis metuentes expe¬
riri.Quem non corrigunt uerba: corrigt̃
exꝑimenta. Non surgit᷑. non ꝓcedit᷑. nisi u
na uoce dicat᷑ ab hominibus. Ue nob̾: ru¬
it mundus. Siruit: quare non migras:
Si tͥ architectus diceret ruituram domũ
tuam: nonne pͥus migrares:Quare mur¬
muras:Structor mundi tibi dicit ruiturũ
centis: audi consilium cõmonentis. Uox
p̃dicentisẽ. ⁊ cęlum. et terra transibunt.

Expanded text:
cessat rapina grassari: non enim cessat fraucessat rapina grassari: non enim cessat fraudare avaritia: non enim cessat perjurare malitia. Totum ut quid? Ut thesaurizetur. Et ubi ponatur? In terra. Recte quidem a terra in terram. Homini enim, a quo nobis dixi laborem fuisse propinatum, peccanti dictum est, Terra es, et in terram ibis . Merito thesaurus in terra, quia cor in terra. Ubi est ergo quod habemus ad Deum? Dolete qui intellexistis: corrigimini, si doluistis. Quamdiu laudare, et non facere? Verum est, nihil verius. Fiat ergo quod verum sive non experti, sed et vos saltem metuentes experiri. Quem non corrigunt verba, corrigant experimenta. Non surgitur, non proceditur, nisi ut una voce dicatur ab omnibus: Vae nobis, ruit mundus. Si ruit, quare non migras? Si tibi architectus diceret, ruituram domum tuam; nonne prius migrares, quam murmurares? Structor mundi dicit tibi ruiturum  vocem praedicentis, audi consilium commonentis. Vox praedicentis est, Et coelum et terra transibunt .
Abbreviated transcription (Latin):
eris: quia xp̃c iudeis scandalum. forte cũ
dixero stultum tibi uidebit᷑. gentil is eris:
quia xp̃c gentibus stulticia ẽ. Xp̃ianus es.
uocatus es. Uocat is enim iudeis et grecis.
xp̃c dei uirtus ẽ. et dei sapientia. Noli con¬
tristari cum dixero. noli scandalizari: noli
uelut insipientiȩ meȩ ore torto insultare.
Audiamus. Quod dicturussum: xp̃c dix̃.¬
ante ȩuangłii lector a cura liberauit. Non
gͦ lego. sed lecta recolo.Consilium querebas
in causa tua deficiens. uide quid dicat fons¬
ris recti consilii. fons unde quicqͥd imples. ue¬
auros int̾ra. ubi tinea et comestura ext̃minat:¬
et ubi fures effodiunt et furant᷑. S thesau¬
rizate uobis thesaurũ in celo: quofur non
accedat. neq tinea corrumpit. Ubi enĩ ẽ
chesaurus tuus: ibi erit et cortuũ. Quid
exspectas amplius: Res aꝑta ẽ. Consiliũ
patet: s cupiditas latet. Immo non latet.
s etiam ipsa quod peius est patet. Non enĩ

Expanded text:
eris; quia Christus Judaeis scandalum. Forte cum eris; quia Christus Judaeis scandalum. Forte cum dixero, stultum tibi videbitur, Gentilis eris; quia Christus Gentibus stultitia. Christianus es, vocatus es: vocatis autem Judaeis et Graecis Christus Dei Virtus est et Dei Sapientia. Nolite contristari, cum dixero; nolite scandalazari, nolite velut insipientiae meae ore torto insultare. Audiamus. Quod enim dicturus sum, Chriante hac cura liberavit. Non ego lego, sed lecta recolo. Consilium quaerebas in causa tua deficiens: vide quid dicat fons recti consilii, fons unde quidquid imples, veaurus inet ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate vobis thesauros in coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit. Ubi est enim thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. Quid exspectas amplius? Res aperta est. Consilium patet, sed cupiditas latet: imo non latet, sed etiam ipsa, quod pejus est, patet. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ulla temptatio inimici: non peccandi uo¬
luntas. nec delinquendi possibilitas:
s totum leticia. totum exultatio posside¬
carnis infirmitate uernabunt. Erit
terna: inqua qui semel adipiscit᷑. semꝑ te¬
netur. Nichil hoc loco magnificentius:
nichil głosius: nichil clarius: nichil pul¬
chrius: nichil uerius. niehil magnificen¬
tius. nichil illa bonitate sincerius: nicħ
illa abundantia copiosius. Ibi iam ñ for

Expanded text:
ulla tentatio inimici; nec jam peccandi voulla tentatio inimici; nec jam peccandi voluntas, nec ulla delinquendi possibilitas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidecarnis infirmitate vernabunt. Ibi ene quod semel adipiscitur, semper tenetur. Nihil loco illo magnificentius, nihil gloriosius, nihil clarius, nihil pulchrius, nihil verius, nihil munificentius, nihil illa bonitate sincerius, nihil illa abundantia copiosius. Ibi semper
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cordiis urĩs amate: quam nunquã in se¬
cula finiatis. Illuc festinate ubi semper
uiuatis: et ubi iam mori nunquam time¬
atis. Si enim sic amatis istam miserã
fluidamq uitam ubi cũ tanto labore
uiuitis. et ubi uix currendo. satagendo.
sudando.suspirando.necessariis corporĩ
satisfacitis: quantomagis amare debetis
eternam uitam. ubi nullũ laborem susti¬
nebitis: ubi semꝑ summa securitas: sũ¬
ma felicitas: felix libertas: felix beati¬
tudo: ubi implebit᷑ illud qͦd dñs in ęuan¬
głio dicit. erunt homines similes angłis:
in regno patris mei.Qualis putatis tc̃
erit splendor animarũ: quando solis cla¬
ritatem habebit lux corporum: Ibi iam
non erit ulla tristicia: nullus ibi labor:
nullus dolor: nullustimor:nulla mors:
s ꝑpetua semꝑ sanitas ꝑseuerat. Nulla
ibi consurgit malicia: nulla carnis mise¬
ria. nulla egritudo: nulla omĩno necessi¬
tas. Noncrit ibi fames. non sitis. non fri¬
gus. non estus. non lassitudo ieiunii. nec

Expanded text:
praecordiis vestris amate, quam nunquam in saecula finiatis; illic festinate, ubi semper vivatis, et ubi jam mori nunquam timeatis. Si enim sic amatis istam miseram fluidamque vitam, ubi cum tanto labore vivitis, et ubi vix currendo, satagendo, sudando, suspirando, necessariis corporis satisfacitis; quanto magis amare debetis aeternam vitam, ubi nullum unquam laborem sustinebitis, ubi summa semper est securitas, secura felicitas, felix libertas, libera beatitas; ubi implebitur illud quod Dominus in Evangelio dicit: Erunt homines similes angelis in regno Patris eorum . Qualis putas erit tunc splendor animarum, quando solis claritatem habebit lux corporum? Ibi jam non erit ulla tristitia, nullus labor, nullus dolor, nullus timor, nulla mors, sed perpetua semper sanitas perseverabit; nulla ibi consurget malitia, nulla carnis miseria, nulla aegritudo, nulla omnino necessitas; non erit ibi fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s ẽ ignis eius: quo nisi accensa diligat
impassibile bonum:ferre non potest quod
patitur malum. Sicut enim diuina ꝓtestan¬
tur eloquia. ds̃ caritas ẽ: et quimanet in ca¬
ritate in deo manet. et ds̃ in eo manet. Qͥs¬
quis gͦ contendit haberiposse dei caritatẽ
sine dei adiutorio: quid aliud contendit. nͥ
haberi dm̃ posse sine deo: Quis autẽ hoc
dicat xp̃ianus: quod nullus audeat dice¬
re insanus: Exultans gͦ apud apłm uera.
pia.fidelisq patientia. dicit ore sc̃oꝵ. Quis
nos separabit a caritate xp̃i: Tribulatio. an
angustia. anꝑsecutio. anfames. annuditas.

Expanded text:
spiritus sanctus est ignis eius, quo nisi accensa diligat spiritus sanctus est ignis eius, quo nisi accensa diligat inpassibile bonum, ferre non potest quod patitur malum. Sicut enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet. quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc dicat Christianus, quod nullus dicere audeat insanus? exultans ergo apud apostolum uera, pia fidelisque patientia dicit ore sanctorum: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an augustia? an persecutio? an fames? an nudita
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia oculoꝵ. et ambitio scłi: gͦ
non est apatre.s ex mundo ẽ. Hȩc gͥ con¬
cupiscentia quȩ non ẽ expatre. s ex mun¬
do. quanto fuerit in homine uehementi¬
or et ardentior:tanto fit quisq: ꝓeo qͦd con¬
cupiscit.omniũ molestiarũ doloꝵq patien¬
tior. Iccirco sicut supͣdiximus. non ẽ ista
patientia. desursum descendens. Patientia
uero piorum desursum ẽ.descendens a pa¬
tre luminũ. Itaq illa t̾rena ẽ: ista celestis.
Illa animalis:ista spiritalis.Illa diaboli¬
ca: ista deifica. Qm̃ concupiscentia. qua fit
ut peccantes omnia ꝑtinacit᷑ patiant᷑ ex
mundo ẽ: caritas autẽ qua fit ut recte ui¬
uentes omnia fortiter patiant᷑. ex dõ ẽ. Et idõ
illi falsȩ patientiȩ potest sine adiutoriodĩ
uoluntas humana sufficere:tanto durior.
quanto cupidior. et eotolerabiliꝰ mala susti¬
nens. quo ipsa fit peior. huic autẽ quȩ uera
patientia ẽ. idõ uoluntas humana. nͥ de¬
suꝑ aduita et inflamata non sufficit:quia

Expanded text:
et ambitio saeculi: quae non est ex patre, sed ex mundo est. haec igitur concupiscentia, quae non est ex patre, sed ex mundo, quando fuerit in homine uehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo, quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior. idcirco, sicut supra diximus, non est ista patientia desursum descendens; patientia uero piorum desursum est descendens a patre luminum. itaque illa terrena est, ista caelestis, illa animalis, ista spiritalis, illa diabolica, ista deifica, quoniam concupiscentia, qua fit, ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantur, ex deo est. et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior; huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas humana, nisi desuper adiuta et inflammata, non sufficit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Esuriui inquit: et dedistis mͥmandu¬
care. Domine quando de uidimus esurien¬
tem: Cum uni ex minimis meis fecistis:
michi fecistis. Breuiter gͦ audiant homi¬
nes. digneq considerent quantũ sit meri¬
tum. xp̃m pauisse esurientẽ: et quale sit
crim̃ xp̃m contempsisse esurientẽ. Mutat

Expanded text:
suis. Esurivi, inquit, et dedistis mihi mandusuis. Esurivi, inquit, et dedistis mihi manducare. Domine, quando te vidimus esurientem? Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Breviter ergo audiant homines, digneque considerent quantum sit meritum, Christum pavisse esurientem; et quale sit crimen, Christum contempsisse esurientem. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs factis auersi et ad me conuersi. illa oĩa
crimina atq peccata elemosinis redemisse¬
tis: ipse elemosinȩ modoliberarent uos: et
areatu tantoꝵ criminum absoluerent. Bea¬
ti enim misericordes: quia ipsis miscd̃ia pre¬
stabit᷑. Modo autem ite in ignẽ ȩc̃nũ. Iudi¬
cium sine miscđia: ei qui non fecerit miseri
date panem t̾renum. et pulsate ad celestẽ.
Dominus panis ẽ. Ego sum inquit panis ui¬
tȩ. Quomodo tibi dabit. qui non dasegen¬
ti: Eget ad te alter: eges ad alterum. E cum
eges ad alterum. et eget ad te alter. ille ad
Tegentem eget. Nam ad quem tu eges. nul¬
lius eget. fac. quod circate fiat. Non enĩ
quomodo inter se solent impperare quodã
modo beneficia amici. ego tibi p̃stiti hoc
respondetur et ego tibi hoc. uult ut p̃ste¬
mus ei: quia et ipse p̃sticit nobis. Nulliꝰ
at: tamen ut aliquid etiam erga illum fa¬
ceremus: esurire dignatus ẽ. inpauꝑib

Expanded text:
vestris factis aversi, et ad me conversi, illa omnia vestris factis aversi, et ad me conversi, illa omnia crimina atque peccata eleemosynis redemissetis, ipsae eleemosynae modo liberarent vos, et a reatu tantorum criminum absolverent. Beati enim misericordes, quoniam ipsis misericordia praestabitur . Modo autem ite in ignem aeternum. Judicium sine misericordia, ei qui non fecit misericordate panem terrenum, et pulsate ad coelestem. Dominus panis est: Ego sum panis, inquit, vitae . Quomodo dabit tibi, qui non das egenti? Eget ad te alter, eges ad alterum: et cum eges ad alterum et eget ad te alter, ille ad egentem eget. Nam ad quem tu eges, nullius eget. Fac quod circa te fiat. Non enim quomodo inter se solent improperare quodam modo beneficia amici: Ego tibi praestiti hoc; respondetur, Et ego tibi hoc: vult ut praestemus ei, quia et ipse praestitit nobis. Nulliusat; tamen ut aliquid etiam erga illum faceremus, esurire dignatus est in pauperibus