comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuener̃ hoĩem cẏreneũ uenientẽ de
uilla noĩe symonẽ patr̃e aelexandri
⁊ rufi hunc anguriauerunt portare cru¬
cẽ pꝰ iħm. Magne opinionis simon iste
fuisse uidetur. cũ filii cẽ eius tanqũa no¬
ti oĩbꝰ ex noĩe designant᷑. Alii quidem
ꝑmerita patrũ suoꝵ cõmemorantur.
rũ merita : alii uero ꝑ merita filicrs.
ut ħͥ simon filioꝵ meritis qui erant
discipłi cõm̃datur. ꝑ ħ admonemur.
iup̃senti uita parentes ad uinaci ꝑme
rita filioꝵ suoꝵ. Bene symon crucẽ
nobis passus reliquit nobis exemplũ
ũs equamur uestigia eiꝰ. Uñ alibi. Q
uult uenire pꝰ me ab negoe semae ip¬
sũ. ⁊ tollat cruc̃e suam. & sequatur
me. Cirene uñ iste symon fuit libie ci
dã ꝑegͥnas . nc̃ añ obediendo factas ci
pulchre simon obediens int̃pt̃. cire
de uilla uenusse refertur. uilla enĩ g̃¬
ce pagos uocatur. uñ pagani notn
trahunt. eo qd̃ aciuitate dĩ aliem sĩt.
De pago simon ueniens crucem por¬

Expanded text:
invenerunt hominem Cyrenaeum venientem de villa, nomine Simonem, patrem Alexandri et Rufi. Hunc angariaverunt portare crucem post Jesum. Magnae opinionis Simon iste fuisse videtur, cum filii etiam ejus tanquam noti omnibus, ex nomine designantur. Alii quidem per merita patrum suorum commemorantur, rum merita, alii vero per merita filiorum, ut hic Simon filiorum meritis, qui erant discipuli, commendatur. Per hoc admonemur in praesenti vita parentes adjuvari per merita filiorum suorum. Bene Simon crucem ipse pro nobis passus, reliquit nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Unde alibi: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Cyrene, unde iste Simon fuit, Libyae cdam peregrinas, nunc autem obediendo factas civhristi . Unde pulchre Simon obediens interprede villa venisse refertur. Villa enim Graece pagos vocatur, unde pagani nomen trahunt, eo quod a civitate Dei alieni sint. De pago Simon veniens crucem por
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ enĩ in uirga harundinea egipti uł ba¬
bilonis. uł cuiꝰcũq regni cõtrarũ cõtra reg¬
nũ dĩ. Et accepit calamũ illũ & uir¬
gam fragilis regni de manibꝰ nr̃is. ut
triumphaẽ eũ et conterat in ligno crucis:
dans nobis scepitum regni celestis. et uir¬
gam de qua scriptũ est. Uͥga equitatis
uͥga regni tui. Uł uͥgam. que cortipiat
eos qͥ opꝰ hñt correptione: de qua dicit
apłs. Quid uultis. in uͥga ueniamad
uos Dedit nobis & baculũ ut depo¬
uẽtes uͥgam calaminam quam habeba¬
utꝰ pͥusquã celebraremꝰ dm̃i pascha. ce¬
lebremꝰ pascha scđm qd̾ scͥptum ẽ. Bacu¬
li ur̃i in manibꝰ ur̃is sint. Amplꝰ. sala¬
mũ tenebat uͥ sacͥlegiũ scͥ̾beret uidõꝵ:
uł incalamo uenenata occidit aĩalia.

Expanded text:
enim in virga arundinea Aegypti vel Babylonis , vel cujuscunque regni contrarii contra regnum Dei. Et accepit calamum illum et virgam fragilis regni de manibus nostris, ut triumphet eum, et conterat in ligno crucis, dans nobis sceptrum regni coelestis, et virgam de qua scriptum est: Virga aequitatis, virga regni tui . Vel virgam, quae corripiat eos, qui opus habent correptione, de qua dicit Apostolus: Quid vultis? in virga veniam ad vos? Dedit nobis et baculum, ut deponentes virgam calaminam, quam habebamus priusquam celebraremus Domini Pascha, celebremus Pascha, secundum quod scriptum est: Baculi vestri in manibus vestris sint . Amplius: Calamum tenebat, ut sacrilegium scriberet Judaeorum, vel in calamo venenata occidit animalia.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣbuunt. Purpura caro xͥ ẽ passionibꝰ ru¬
bra. de qua ꝓpħã. Qu̾are rubĩ est in¬
dũtũ tuũ. & uestum̃ta tua quasi cal
maledictũ antiquũ. Spineam coronam
portat. qr ꝓnobis mortalis factꝰ nr̃a sus¬
cepit delicta. Uñ p̾cursor eiꝰ. Ecce agnꝰ
dĩ ecce qui tollit pecc̃a mũdi. Qͦd aũ
spine peccata significant: dñs ostũdit¬

Expanded text:
BEDA. Purpura, caro Christi est passionibus rubra, de qua Propheta: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcmaledictum antiquum. Spineam coronam portat, quia pro nobis mortalis factus, nostra suscepit delicta. Unde praecursor ejus: Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi . Quod autem spinae peccata significant, D
Abbreviated transcription (Latin):
dit iusti. un penam sencietis. Et res
manꝰ ñ exaudiam uos. manꝰ eñĩ ur̃e
sanguine plene sunt. Pilatꝰ iuxta illud
fecit. lauabo int igͥnocentes manꝰ m̃as:
uĩ lauachro manuũ eiꝰ gentiliũ oꝑa
purgarae. ⁊ ab inpietate uidõꝵ nosa¬
lienos facẽt: quodã mͦ dicens. Ego in¬
nocentẽ uolui libãre. s qm̃ seditio
oritur & ꝑ duellionis mͥͥ contra cesarẽ
cͥm̃ ĩpingitur: in nocens sum as angͥ¬
ne iusti. Iudex qui cogitur ferte sen¬
tnciam ñ dãnat oblatũ. s arguit
offerentes. Est gͥ cõꝑatione eoꝵ in¬
nocens : licet inħ particeps fuerit.
qr si omĩno uellae quẽ iustũ ꝓnũci¬
at eriꝑe possee.CLXUIIII¬

Expanded text:
ti fundit, unde poenam sentietis. Et respmanus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Pilatus juxta illud fecit: Lavabo inter innocentes manus meas , ut in lavacro manuum ejus gentilium opera purgaret, et ab impietate Judaeorum nos alienos faceret, quodammodo dicens: Ego innocentem volui liberare, sed quoniam seditio oritur, et perduellionis mihi contra Caesarem crimen impingitur, innocens sum a sanguine justi. Judex qui cogitur ferre sententiam, non damnat oblatum, sed arguit offerentes. Est igitur comparatione eorum innocens, licet in hoc particeps fuerit, quia si omnino vellet, quem justum pronuntiat, eripere posset. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
nudant eum uestibꝰ quasi pͥstinis uirtuti¬
bꝰ.⁊ induunt eũ tunica purpurea qr rex
dicebatur. atq clamide coccinea ꝓ ruso
lembo qͦ reges uetẽs utebantur.⁊ ꝓdiale¬
mate dant ei spineã coronã: & ꝓceptro
calamũ. ħ om̃ĩa mistice intelligenda sũt.
uomͦ enĩ carphas dixit oportae unũ homi¬

Expanded text:
nudant eum vestibus quasi pristinis virtutibus, et induunt eum tunica purpurea, quia rex dicebatur: atque chlamyde coccinea pro rufo lembo, quo reges veteres utebantur; et pro diademate dant ei spineam coronam, et pro sceptro calamum. Haec omnia mystice intelligenda sunt. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cdũctus ẽ flagellasse iħm. ut euis
iniuris uidĩ saciati amorte dñi de¬
sisterent. Uñ cẽ ꝑmisit cohortẽ suã
illudẽ ei : aut fortassis uissit. Colũ¬
na cui alligatꝰ fuit ille qͥ soluere cõ¬
peditos solce: demonstrat usq hodie
ut nos au̾beribꝰ libem᷑. dicente scͥꝑ¬
tͥa ad iustum uirum. Nagellũ ñ ap¬
ꝓꝓinquabit tabitaculo tuo. Cur autẽ

Expanded text:
credendus est flagellasse Jesum, ut ejus injuriis Judaei satiati, a morte Domini desisterent. Unde etiam permisit cohortem suam illudere ei, aut fortassis jussit. BEDA. Columna cui alligatus fuit ille qui solvere compeditos solet demonstrat usque hodie ut nos a verberibus liberemur, dicente Scriptura ad justum virum: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo .
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Gentilibus sepe adõ sonnia reue¬
lantur. Uxor itaq gentilis uiri ħ inui¬
sionibꝰ intelligit. ꝙ uidĩ ingilantes c̾¬
dẽ noluerunt. Igitͣ inpilato et uxore
eius xp̃m iustum cõfitũtibꝰ gentilis
ppłi testimoniũ est. Sedit autem pi¬
latus ꝓtͥbunali. ħ ẽ ad iudicandum
qd officiũ ẽ sedñtis in tbimali. c̾ enĩ
tribunal sedes udicũ. soliũ regum.

Expanded text:
 Gentilibus saepe a Deo somnia revelantur. Uxor itaque gentilis viri hoc in visionibus intelligit, quod Judaei vigilantes credere noluerunt. Igitur in Pilato et uxore ejus Christum justum confitentibus gentilis populi testimonium est. Sedit autem Pilatus pro tribunali, hoc est, ad judicandum, quod officium est sedentis in tribunali. Est enim tribunal sedes jud
Abbreviated transcription (Latin):
nificatur desuꝑ texta ꝑhibetur. Ad¬
ditur ꝑ totũ : qr om̃s fideles debent ha¬
be caritatem in om̃ibꝰ factis suis. In
sorte aũ. quid nͥ dĩ gr̃a cõm̃data est:
Sors quippe in uno ad om̃s ꝑuenit.
cũ sors om̃ibꝰ placuit:⁊ gr̃ã quasi sors
mittitur. qr ñ meritis alicui datur.
s occulto dĩ iuditio in unitate fidĩ
conceditur. Qualit̃ aũ dñs in cruce
sit positꝰ. quid ue endem scͣtissimi cor¬
poris positio regalis inse typiconti¬
neat: secduliꝰ in paschali carmine u̾¬
sibꝰ dixit¶ heue quis ignoret speciẽ
crucis ẽẽ colendam Que dũm porta¬
uit. onans ratione potñti:
Quatuor iñ plagas qͥdrati colligit orb̃.
Splendidꝰ auctoris de u̾tice fulga eous.
Occiduo sacre labũt᷑ sidẽ plante.
Arcton dext ten&: mediũ leua ergitaxẽ.
Cũctaq de m̃bͥs uiuit natura c̃antis.
Et cruce conplexũ xͦ regit ũdiq mũdũ
Moralem quoq sacro scẽ crucis figurã

Expanded text:
nificatur, desuper texta perhibetur. Adnificatur, desuper texta perhibetur. Additur per totum, quia omnes fideles debent habere charitatem in omnibus factis suis. In sorte autem quid nisi Dei gratia commendata est? Sors quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit: et gratia quasi sors mittitur, quia non meritis alicui datur, sed occulto Dei judicio in unitate fidei conceditur. Qualiter autem Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine versibus dixit: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans, ratione potenti Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice splendet Eous. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem. Cunctaque de membris vivit natura creantis. Et cruce complexum Christus regit undique mundum. Moralem quoque sacrosanctae crucis figuram
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ diligencia custodie nobis
ꝓficit. ut aꝑtior uͥtus resurgentis ap¬
pareat. ꝑ uũ partes uestimentoꝵ dñi.
constar . iiͦiiͬ. milites crucifixisse eum.
U bi dicitur & tunicam. sub audiendn ẽ
receꝑunt. Quam partiri ñ potuerunt.
nͥ scindẽtur. Qodne facerent. ad unũ
eã ꝑuenire sortitione maluerunt. lu¬
cas dicendo sortes. pluralẽ posuit ꝓ
singłari. Marcꝰ solus udetur aliquã
intulisse questionłm dicendo mnitñtes
sortem suꝑ eis. tanꝗͣ suꝑ om̃ibꝰ uestibꝰ
sors missa sit. S breuitas facito bs¬
curitatem: ac si diceret. diuisio om̃iũ
uestim̃toꝵ cõpleta ñ eẽt . nͥ sorte cla¬
russ& quis tunicam tolłẽt. Quadriꝑ¬
tita uestis dñi eccłãm sigͥficat: Qua.¬
driꝑtitam in .iiiͬi. orbis partibꝰ tunica
uͦ significat om̃iũ parciũ unitatẽ. q̃
caritatis uin culo continetur. Incon¬
sutilis dicitur fuisse tunica. ne cari¬
tas dissuatur. Si enĩ scdm apłm suꝑ

Expanded text:
T. Diligentia custodiae nobis proficit, ut apertior virtus resurgentis appareat. Per quatuor partes vestimentorum Domini constat quatuor milites crucifixisse eum. Ubi dicitur, et tunicam, subaudiendum est, acceperunt. Quam partiri non potuerunt, nisi scinderetur. Quod ne facerent, ad unum eam pervenire sortitione maluerunt. Lucas dicendo sortes, plurale posuit pro singulari. Marcus solus videtur aliquam intulisse quaestionem, dicendo mittentes sortem super eis, tanquam super omnibus vestibus sors missa sit. Sed brevitas facit obscuritatem, ac si diceret: Divisio omnium vestimentorum completa non esset, nisi sorte claruisset, quis tunicam tolleret. Quadripartita vestis Domini, Ecclesiam significat quadripartitam in quatuor orbis partibus. Tunica vero significat omnium partium unitatem, quae charitatis vinculo continentur. Inconsutilis dicitur tunica fuisse, ne charitas dissuatur. Si enim secundum Apost
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tacae qui defensione ũ indigae: nec
accusationẽ tacendo confirmat. s des¬
picit ñ resellendo Ambiant defendi qu
timent uinci. Melior ẽ causa que ñ de¬
fenditur. & ꝓbatur. Sus anna tacuit. & ui¬
õMRTunc̃ dicit ei pilatus. ħon audis
quanta adũsum te dicant testimonia :
exhibitꝰ ad cͥminale udiciũ inturba¬
bilis maneret. et staret añ mortem q̃
ap̃ om̃s hoĩes tͣrbabił estimatur.

Expanded text:
 tacet, qui defensione non indiget, nec accusationem tacendo confirmat, sed despicit non refellendo. Ambiant defendi, qui timent vinci. Melior est causa quae non defenditur et probatur. Susanna tacuit et vicit . Tunc dicit illi Pilatus: Non audis quanta adversum te dicant testimonia? Eexhibitus ad criminale judicium, inturbabilis maneret, et staret ante mortem, quae apud omnes homines terribilis aestimatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Cosuenerat p̃ses unũ ex unctis di¬
mit̃e: ñ inꝑiali legis sanctione. s an¬
nua gentis illiꝰ cui talit̾ placere gau
sit. obinemoriã libãtionis eo ex egip¬
to ĩ pascha. Uolens gͦ pilatus satiffacẽ
ppło dat optionẽ eligendi. quanuis
non dubitare xp̃m ẽe eligñdum. sci¬
ens ꝑ ĩuidiã traditũ. Bartabas aũ erat

Expanded text:
EDA. Consueverat praeses unum ex vinctis dimittere, non imperiali legis sanctione, sed annua gentis illius, cui taliter placere gaudsit ob memoriam liberationis eorum ex Aegypto in Pascha. Volens ergo Pilatus satisfacere populo, dat optionem eligendi, quamvis non dubitaret Christum esse eligendum, sciens per invidiam trad
Abbreviated transcription (Latin):
qẽ crucifig̾e eum desiderat. Clauis af¬
fligi dñm ad lignũ querunt. ne dolor
cito finiatur. Qod cͥminando & quasi
ratiocinando facẽ iudĩ nequeunt. pos¬
tulando & uociferando ꝑficiunt. hunc
ordinẽ seuendi. monstint ecdãstica
histora &ẽ teniusse in artirũ ꝑsecutores/¬

Expanded text:
etiam crucifigere eum desiderat. Clavis afetiam crucifigere eum desiderat. Clavis affigi Dominum ad lignum quaerunt, ne dolor cito finiatur. Quod criminando et quasi ratiocinando facere Judaei nequeunt, postulando et vociferando perficiunt. Hunc ordinem saeviendi monstrat Ecclesiastica historia, etiam tenuisse martyrium persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parabant necessaria salb̃o. qua die p̃¬
ceꝑit moyses ctuplo colligi mannia
ꝓpt̾ sabbatũ. Et erat ille dies tunc tpris
pasche: qr illo die pascha uidos con¬
tingit: ut simul ẽẽt & p̃paratio sab¬
bati & pascha. qd incepit nocte p̃ce¬
dñti. Uł ita potest diftingui. Erat aũ
parasceue: pasche hora .i. hom diei
pasche quasi sexta. qr ũdũ erat sex¬
ta hora ꝑfecta s incepta. qñ pilatus
sedit ꝓtͥbunali: Et cũ duceretur ĩhc̃
et cet̾a gererentur. conpleta ẽ hora sex¬
ta. ex qua tenebre fuerunt usq adio¬
nam. Marcus aũ dicens erat hora t̾cia
et crucifixerunt eum. occulte uoluit
ostñde eos magis dñm crucifixisse
qui hora t̾tia clam auerunt ut crucifi¬
geretur: quã illos qui pͥncipi suo õbe¬
dierunt. Lingus uidoꝵ hora t̾cia est
crucifixus. hom sexta manibꝰ militũ.
⁊ olle tolle: crucifi. M.cccxxui.
crudelitas: que ñ solum occidẽ s

Expanded text:
praeparabant necessaria Sabbato, qua die prpraeparabant necessaria Sabbato, qua die praecepit Moyses duplo colligi manna propter Sabbatum. Et erat ille dies tunc temporis Paschae, quia illo die Pascha Judaeorum contigit, ut simul esset praeparatio Sabbati et Pascha, quod incoepit nocte praecedenti. Vel ita potest distingui: Erat autem parasceve Paschae hora, id est, hora diei Paschae quasi sexta: quia nondum erat sexta hora perfecta, sed incoepta, quando Pilatus sedit pro tribunali. Et dum duceretur Jesus, et caetera gererentur, completa est hora sexta, ex qua tenebrae fuerunt usque ad nonam. Marcus autem dicens, Erat hora tertia, et crucifixerunt eum, occulte voluit ostendere eos magis Dominum crucifixisse, qui hora tertia clamaverunt, ut crucifigeretur, quam illos qui principi suo obedierunt Linguis Judaeorum hora tertia est crucifixus, hora sexta manibus militum.Tolle, tolle, crucifige eum. crudelitas quae non solum occidere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
didit me tͥ. maius peccatum ht̃.
lus peccat liuore tradens innocen¬
tem occidendũ. quam qui occidit
timore alt̾ius timoris maioris po¬
testatis. Pilatus autem subcesare
erat. eumq in uideam romani p̃¬
sidem miserant. Itaq clata enits
innocentẽ. qũauis minꝰ eẽt peccans
quã uidĩ qui eũ illi trãderent. Iudĩ
aũ damabant dicentes. Sihũc dimit¬
tis : ñ es amicꝰ cesaris. Omis qui se regẽ
facit. contradicit cesari. Non sit̾ potu¬
it contẽñe pilatus cesarem. quem¬
admodũ legem gentis aliene de qͣ
suꝑuis dixerant: nos habemꝰ legem
et scdm legem deb& mori. Pilatus
gͦ cum audissce hos sermones. ad du¬
xit foras iħm : et sedit ꝓtͥbunali inlo¬
co qui dicitur lithostrotos. hebraice
aũ gabbatha. Erat aũ paras ceue hora
quasi sexta. ⁊ dic̃ uidĩs. Ecce rex ur. Pa¬
latine. Iudĩ ꝙ̃t qui mag̃ locuntur la¬
tine quã g̃ce. libñciꝰ utuntur isto g̃co
ũbo. P arasceue erat .i. sexta feria qua

Expanded text:
didit me tibi, majus peccatum habet. Plus peccat livore tradens innocentem occidendum, quam qui occidit timore alterius majoris potestatis. Pilatus autem sub Caesare erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Itaque data erat innocentem, quamvis minus esset peccans quam Judaei, qui eum illi tradiderant. Judaei autem clamabant, dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis qui se regem facit, contradicit Caesari. Non sic potuit contemnere Pilatus Caesarem, quemadmodum legem gentis alienae, de qua superius dixerant: Nos habemus legem, et secundum legem debet mori. Pilatus ergo cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur lithostrotos, Hebraice autem gabbatha. Erat autem parasceve Pais: Ecce rex vester. PaLatine. Judaei etiam, qui magis loquuntur Latine quam Graece, liberius utuntur isto Graeco verbo. Parasceve erat, id est, sexta feria, qua
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris dedit pilatꝰ. & dicendo
qͥd em̃ mali fec̃. absoluit eũ amalo.
udĩ aũ nec ħ erubescentes qd pilatꝰ
dũ inpietatis seruantes. dixer̃ otñs
Crucifigatur. Hinc psalmista. Circũde¬
derunt nie canes multi. conciliũ
maliguanciũ obsedit me. Et iete¬
mias. Facta ẽ mͥ hereditas mea sic̃
leo in silua. dederunt suꝑ me uocẽ
su eã. Et esayas. Expectaui uͥ fac̾ent
iudiciũ. fecerunt aũ iiquitatem
Ouidĩ qd̾ libastis nocentem ñ rep̃¬
hñdimus. s qd̾ occidistis in nocen¬
Tidens. autem pslatus qr. nich
ꝓficẽt s magis tumultus fieret. ac¬
cepta aqua lauit manꝰ comã pplõdi

Expanded text:
endo, Quid enim mali fecit, absolvit eum a malo. Judaei autem nec hoc erubescentes, quod Pilatus dum impietatis servantes dixerunt omnes: Crucifigatur. Hinc Psalmista: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me . Et Jeremias: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva: Dederunt super me vocem suam . Et Isaias: Exspectavi ut facerent judicium, fecerunt autem iniquitatem . O Judaei, quod liberastis nocentem, non reprehendimus, sed quod occidistis innocenVidens autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accep
Abbreviated transcription (Latin):
dicit admirando. dilectus m̃s candi¬
dus &e rubicundus. candicdus scili cet
actione. rubicundus sanguine. Et ip¬
sa eccłã uariis m̃braꝵ suoꝵ flosculũ
uernans. in pace lilia gignit. in bello
rosas. Nefandissimũ fedus herodis et
pilati in occisione xͥ successores eop̃
hereditario uire custodiunt:. qñ gen¬
tiles et uidi gũe et religione dĩssi

Expanded text:
dicit admirando: Dilectus meus candidicit admirando: Dilectus meus candidus et rubicundus , candidus scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipsa Ecclesia variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bello rosas Nefandissimum foedus Herodis et Pilati in occisione Christi successores eorum haereditario jure custodiunt quoniam gentiles et Judaei genere et religione dis
Abbreviated transcription (Latin):
tes eũ. accusantibꝰ pͥncipibꝰ et scͥbis
dñm. apud pilatum respondit pau¬
ca. apud herodem nulla: ne dimit¬
teretur. et crucis utilitas differetur.
et iustum erat ut pilato qui in urtus
sentũciam ferebat ex aliqua parte res¬
pondẽt. herodi uͦ et cet̾is qui cõtra
legem innoxiũ dãpnabant sicutin¬
dignis nichil. uͥuͦ tacae. quasi agnis
ꝓ gͣge inmolandus pacienciam p̾stat.
Arespondoe quasi pastor ꝓouibus
contra lupos et contra latrones pug¬
nat.
S preuit añ illũ hetodes cũ excitu
sũo. ⁊ illusit indutum alba ueste: et re¬
misit ad pilatum. Et facti sunt amici
herodes & pilatus in ip̃a die. nã aña in¬
imici erãt ad inuic̃e. Qd ueste alba
induitur d̃ns. indiciũ ẽ in maculate
passionis: qm̃ agnꝰ dĩ ablaturus sit
peccata mundi. In alba ueste ẽ illusis:
qr incasta carne ẽ passus. Uł ita. Sd
hic alba ueste illuditur. et iuxta ali¬
os eugłiftas purpurea uł coccinea. ge¬
minũ expͥmit martirii genꝰ: uñ ecclã

Expanded text:
tes eum. Accusantibus princibus et Scribis Dominum apud Pilatum, respondit pauca, apud Herodem nulla, ne dimitteretur, et crucis utilitas differretur Et justum erat ut Pilato, qui invitus sententiam ferebat, ex aliqua parte responderet; Herodi vero et caeteris, qui contra legem innoxium damnabant, sicut indignis, nihil. Ubi vero tacet, quasi agnus pro grege immolandus, patientiam praestat; ubi respondet, quasi pastor pro ovibus contra lupos et contra latrones pugnat. Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit adHerodes et Pilatus in ipsa die; nam antea inimici erant ad invicem. Quod veste alba induitur Dominus, indicium est immaculatae passionis, quoniam Agnus Dei ablaturus sit peccata mundi. In alba veste est illusus, quia in casta carne est passus. Vel ita: Quod hic alba veste illuditur, et juxta alios Evangelistas purpurea vel coccinea, geminum exprimit martyrii genus. Unde Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ñ dedit ei. ħon semel siluit dñs
ap̃ pͥncipes ut impleretur ꝓpħĩa
de illo sicut agnus coram ton¬
dñte se fuit sine uoce. Que si¬
militudo de agno data ẽ. ut suosi¬
lentio ñ reus s igͥnocens habeatur.
ħon enĩ ut conscius conuincit᷑. s ut
mansuetus ꝓ aluis in molatur. A exciu
Sicit gͦ ei pilatus. Michi ñ loque¬
ris: Nescis ꝙr potestatem habeo

Expanded text:
sum. Non semel siluit Dominus apud principes, ut impleretur prophetia de illo: Sicut agnus coram tondente se, fuit sine voce . Quae similitudo de agno data est, ut suo silentio non reus, sed innocens habeatur. Non enim ut conscius convincitur sed ut mansuetus pro aliis immolatur. A. 193X Dicit ergo ei Pilatus: Mihi non loqueris? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
conuocatis ꝓncipibꝰ sacerdotum
et magistratibꝰ & plebe: ex uiit ad eos
soras ce dixit eis. Obtulistis mͥ hũc
hominẽ: quasi anͥtñtẽ ppłm a L Ec¬
ce ad duco uobis eum foras. ut cog.¬
noscatis qr meo nullam causam in
uenio exhis in quibꝰ eum accusatis.
nam remissi sunt uos ad illum. et
ecce nicħ dignum morte actum
ẽ ei. Em̃datum gͦ illũ dimitam fla¬
gtis eum afficiam quantum iubetis
tantũ mͦ dimittte eũ innoxiũ. Qũã¬
tum studiũ dimittndi iħm querat
pilatus attende. Primo dicit se¬
co. crucifixit ministerio.L.ccc x.
icit eiᷤᷤ pilatus. Accipite eum
uos: & crucifigite. a.cxc. Iccexu
Ego enim non inuenio causam.¬
esponderunt ei iudei. Nos le¬
gem habemꝰ. et scdm̃ legem de¬

Expanded text:
convocatis principibus sacerdotum, et magistratibus, et plebe, exivit ad eos foras, et dixit eis: Obtulistis mihi hunc hominem quasi avertentem populum. A. L. Ecce adduco vobis eum foras, ut cognoscatis quia in eo nullam causam ex his invenio, in quibus eum accusatis. Nam remisi vos ad illum, et ecce nihil dignum morte actum est ei. Emendatum ergo illum dimittam. Flagris eum afficiam, quantum jubetis, tantummodo dimittite eum innoxium. Quantum studium dimittendi Jesum quaerat Pilatuscio, crucifixit ministerio. L. 310Iicit eis Pilatus: Accipite eum vos, et crucifigite. A. 190X Ego enim non invenio in eo causam.esponderunt ei Judaei: Nos legem habem
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quibꝰ occubuit sol in meridie. da¬
le more limpidum liquorem ñ tena
⁊ quis quiliaᷤ colligit. Sanson nr̃ ma¬
xilla sui u̾bi iunumeras tat̾uas uidõꝵ
et demonũ hic sternit. et fontem ꝑhen¬
nis uite sicientibꝰ nobis .i. corpori suo
Et ip̃i ñ introierunt in p̃toriũ ut
ñ cõtaminarent᷑: s manducarent pas¬
cha. Qui ihm̃ dutebant iam ceꝑant
agere dies arimoꝵ. in quibꝰ contami¬
natio illis erat in aliecugene habi¬
taculũ intrare. O ã ñ inpia cecitas.
Alienigene p̃torio.ũ s cõtaminari ti.¬
mebant᷑. et ig̾nocentis sanguine̾ non
unc uidens uidas qui eũ tradidit

Expanded text:
 quibus occubuit sol in meridie. Da. Quae situlae more, limpidum liquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae sitientibus nobis id est, corpori suo Et ipsi non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha. agere dies azymorum: in quibus contaminatio illis erat, in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Alienigenae praetorio contaminari timebant, et innocentis sanguinem non Tunc videns Judas qui eum tradidit,
Abbreviated transcription (Latin):
eugłista. et ostñdit ꝑtiñe adhoc qd̾
in dño conpletũ ẽ. Q uidam codices
filii ifrł. in aliis inuenitur quem app̃¬
ciauerunt afiliuis isrł. Sic gͦ lege. Acce.¬
retulit p̃cium uidelic& app̃ciati cdñi.
quem app̃ci auerunt sic̃ afiliis isrł au¬
dierunt eum fuisse uenditũ. Qui app̃¬
clauerunt: Indĩ scilicet illi qui ñ int̃¬
fuerunt uentimoni dñi. E t dederũt

Expanded text:
evangelista, et ostendit pertinere ad hoc quod evangelista, et ostendit pertinere ad hoc quod in Domino completum est. Quifilii Israel; in aliis invenitur, Quem appretiaverunt a filiis Israel. Sic ergo lege: Accepretulit: pretium videlicet appretiati Domini, quem appretiaverunt, sicut a filiis Israel audierunt eum fuisse venditum. Qui appretiaverunt? Judaei scilicet illi qui non interfuerunt venditioni Domini. Et dederu
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus sit: in marcho hora ĩtia.
fuit scͥptoꝵ. Et in marcho fuit scͥp¬
ma litetã : que significat .ui. Gͣ et
hic fuit ertor scͥptoꝵ̃. Similit̾ oẽ
fuit error scͥptoꝵ in inthẽo. uͥ uidas
reculit.xxͣx. argenteos. Dicitur enĩ
scͥptũ ẽẽ in ieremia qd̃ scͥptũ ẽ ñ in
ieremia s inzacharia. Idem inurtħm
Legi nuꝑ ĩquodã ebre̾ico uolumine ꝙ
nararee secte mͥ ebreus obtulit iere¬
mie ãpocrifum. ĩquo ħ ad u̾bũ scͥpta
repperi. Origenes ininth̃m. Insec̃tis
ieremie ħ testimoniũ reꝑitur. sicut
apls scͥpturas quasdam sec̃toꝵ ꝓfert
ut illud. Qd oculus ñ uidit. nec autis
audiuit. Inullo .N. regulari libͦ ħ posi¬
ait. Sic̃ iamnẽ & mãbrẽ restiter̃ io¬
isi. ñ ĩuenitur inpublicis libris: s in
publicis libro apocͥfo qui supra scribi¬
Aug̃ de concordia engłistarum. Est ap̃¬
⁊ achariam de.xxͣx. argenteis. et nich̃
trui sui. & dederit ei argentũ. non qui¬
dem sub ħ nõie p̾cii. Utrumq confert

Expanded text:
crucifixus sit: in Marco, hora tertia. fuit scriptorum, et in Marco fuit scripma litteram, quae significat tres. Ergo et hic fuit error scriptorum. Similiter etiam fuit error scriptorum in Matthaeo, ubi Judas retulit triginta argenteos. Dicitur enim scriptum esse in Jeremia, quod scriptum est non in Jeremia, sed in Zacharia. Idem in Matthaeum: Legi nuper in quodam Hebraico volumine, quod Nazaraeae sectae mihi Hebraeus obtulit, Jeremiae apocryphum, in quo haec ad verbum scripta reperi. Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae hoc testimonium reperitur, sicut Apostolus Scripturas quasdam secretorum profert, ut illud: Quod oculus non vidit, nec auris audivit . In nullo enim regulari libro hoc posiait: Sicut Imanes et Mambres restiterunt Moysiin libro apocrypho, qui inscribiin. de concordia evangelistarum: Est apud Zachariam de triginta argenteis, et nihil trui sui, et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii. Utrumque confert
Abbreviated transcription (Latin):
alsa quidem testimonia tũc locũ hñt.
qñ cum cõlore aliquo ꝓferuntur. ad¬
uersus iħ̃m nec color inuenẽbatur:
qͥ posset contra iħm adiuuare men¬
dacia.
ixit gͦ eis pilatins. Accipite eui
uoi. & scdm legem ur̃am iudicate eũ.
dixerunt gͦ uidĩ. Nobis ñ licet int̃ fice
cidñdum offerebant. Si male factor
est. cur ñ licet utt̾fic̃e: Si ꝓpt̃ festũ
ñ licuit. cur crucifige crucifige cla¬
mastis: Audite psalmistam. Filũ ho¬
minũ dentes eoꝵ arma et sagnte.
et lingira eaꝵ machera acuta. Qa
tñi ꝓpriis manibꝰ noluerunt eum in¬
t̃fic̃ẽ. ut quasi sic eẽnt alieni asce.¬
lere: inpletus ẽ sermo iħũ qũe de¬
sua morte p̾dixit. ut auidĩs tracli¬
tus agentibus occidẽtuꝵA.clxxuiii.

Expanded text:
alsa quidem testimonia tunc locum habent, quando cum colore aliquo proferuntur. Adversus Jesum autem nec color inveniebatur, qui posset contra Jesum adjuvare mendacia. Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Dixerunt ergo Judaei: Nobis non licet interficere cidendum offerebant. Si malefactor est, cur non licet interficere? Si propter festum non licuit, cur crucifige crucifige, clamavistis? Audite Psalmistam: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Quia tamen propriis manibus noluerunt eum interficere, ut quasi sic essent alieni a scelere, impletus est sermo Jesu, quem de morte sua praedixit, ut a Judaeis traditus, a gentibus occideretur. A.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem. Idõ non nego me regem : qr ego
hac re. s corripienda tanꝗͣ dixetit ad
hanc rem uł ad ħ natus sum. Ing̃co nã¬
q nicħ ẽ huiꝰ locutionis ambiguiu. Uñ
manifestũ. est eum hic memorasse tꝑm¬
lẽ. natiuitatẽ ñ et̾nam. Qed addit om̃is
qui est ex u̾itate audit .i. obedit ⁊ c̃dit¬

Expanded text:
UST. Ideo non nego me esse regem, quia in hac re; sed corripienda, tanquam dixerit, ad hanc rem, vel ad hoc natus sum. In Graeco namque nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum hic memorasse temporalem nativitatem, non aeternam. Quod addit, Omnis qui est ex veritate, audit vocem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dotũ et senioribus dicens. Peccaui
tradens sanguinẽ iustum. At illi di¬
xerunt. Quid adnos: Tu uideris. hẽ
tu uidisti quid feceris: uł tu uidebis
et sencies te peccasse. s nichil adnos
et tm̃i extra reatum se c̃dunt. ⁊ in
uendente scelus constituunt. U idẽs
dens de se ip̃o qm̃ qui talia ausus
tulit argenteos. quasi inpotestate sua
exitũ pͥme uoluntatis. Forsitan satha¬
nas qui pꝰ panem iitinctũ fuerat
ing̃ssus inuidam. p̃sto fuit ei done
iħc traderetur pilato. Postquã aũ
fecit qd̃ uoluit: recessit ab eo iterũ
rediturus ad aliam deceptionem.
otuit gͦ ase recedñte diabolo caꝑe
penitenciam. et referre.xxͣx. argen¬
teos his qui dederant eos expenitũ¬
cia cordis confessus peccatum suũ. eo
qd̃ tradiderit sanguinẽ iustum. Hon
aũ scdm scienciam penituit sicut de¬
buit penitere. qr nũꝗͣ seruauit cor su¬
ũ. neq sapient̃ tristatus ẽ: s suscepit
habundantiorem tristiciam acliabo.¬
losibi submissam. qui uoluit eum ab¬

Expanded text:
ribus, dicens: Peccavi tradens sanguinem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Hoc est, tu vidisti, quid feceris, vel tu videbis et senties te peccasse, sed nihil ad nos et tamen extra reatum se credunt, et in vendente scelus constituunt. HILARIUvidens de seipso, quoniam qui talia ausus tulit argenteos, quasi in sua potestateexitum primae voluntatis. Forsitan Satanas, qui post panem intinctum fuerat ingressus in Judam, praesto fuit ei, donec Jesus traderetur Pilato. Postquam autem fecit quod voluit, recessit ab eo, iterum rediturus ad aliam deceptionem. Potuit ergo, a se recedente diabolo, capere poenitentiam, et referre triginta argenteos his, qui dederant eos, ex poenitentia cordis confessus peccatum suum, eo quod tradiderit sanguinem justum. Non autem secundum scientiam poenituit, sicut debuit poenitere; quia nunquam servavit cor suum neque sapienter tristatus est, sed suscepit abundantiorem tristitiam a diabolo sibi submissam, qui voluit eum ab
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣt̃ inꝑegruus monum̃tis sepeliunt᷑:
iõ accipientes p̾ciũ sangumis iħ̃u usi
sunt eo ad cõꝑationẽ agri fignli oꝑan¬
tis lutum ad ollas et alia fictilia cõn¬
quiritur. ⁊ omĩs potestas incelo et in
t̃ra datur. Idõ hic ager figuli est q
cdi omĩa sunt. cuiꝰ inmamii ẽ ex eodem
luto facẽ uas inhonorem uł incontu¬
meliam. Insepulturam ꝑegrinoꝵ̃ at¬

Expanded text:
quenter in peregrinis monumentis sepeliuntur, quenter in peregrinis monumentis sepeliuntur, ideo accipientes pretium sanguinis Jesu, usi sunt eo ad comparationem agri figuli, operantis lutum ad ollas et alia fictilia comquiritur, et omnis potestas in coelo et in terra datur. Ideo hic ager figuli est , quia Dei omnia sunt, cujus in manu est, ex eodem luto facere vas in honorem, vel in contumeliam . In sepulturam peregrinorum at
Abbreviated transcription (Latin):
culicẽ liquantes ⁊ et camelum gluci¬
entes. Si enĩ idõ ñ mittunt pecuniam
in corbanan ħ est in garophilaciũ q
p̃ciũ sanguinis est. cur ip̃e sanguis ef
de saluatore intelligens uidas non
alibi ꝓiecit argenteos nͥ intemplum. qr
sciebat dñm eiecisse de templo oues
et boues. et cdixisse uñditoribꝰ colum¬
barum. Tollite ista hĩc. et nolite fa¬
cẽ domũ patris mei domũ negoci¬
ationis. Consilio aũ uto emerunt
ex illis agrum figuli. insepulturã ꝑe
grinoꝵ. Ppt̃ ħ uocatus est ager ille
acheldem ach ħ ẽ ager sanguinis. usq
inodiernũ diem Uidebant qm̃ circa
moituos magis eam pecumam conue¬
niebat expendi. et circa locum mor¬
tuoꝵ et sepulture. qm̃ p̃ciũ sangui¬
nĩ erat: quam incorbanan aut mali¬
qua. necessitate houesta. S qr et int̃
loca mortuoꝵ differencie sunt. qm
multi quidem sccłm uotũ optabilit
sepeliuntur in monum̃tos suis pat̃ns.
qͥdã aũ ꝓpt̃ quasdã calamitates fre¬

Expanded text:
culicem liquantes, et camelum glutientes. Si enim ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est, in gazophylacium, quia pretium sanguinis est, cur ipse sanguis effde Salvatore intelligens Judas, non alibi projecit argenteos, nisi in templo; quia sciebat Dominum dejecisse de templo oves et boves, et dixisse venditoribus columbarum: Tollite ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis . Consilio autem inito, emerunt ex illis agruvocatus est ager ille Haceldama, hoc est, ager sanguinis usque in hodiernum diem. Videbant quoniam circa mortuos magis eam pecuniam conveniebat expendi, et circa locum mortuorum et sepulturae, quoniam pretium sanguinis erat, quam in corbonam aut in aliqua necessitate honesta, sed quia et inter loca mortuorum differentiae sunt, quoniam multi quidem secundum votum optabiliter sepeliuntur in monumentis suis paternis, quidam autem propter quasdam calamitates fre
Abbreviated transcription (Latin):
remꝑe uidẽ eum. eo qd̾ audiret mul¬
ta de illo. et sꝑabat signũ aliqd̾ uidẽ
abeo fieri Interrogabat aũ illũ mub.¬
iis sermonibꝰ at ip̃e nichil illi respon¬
debat.Tacuit dñt coram herode q
iactanciam dedinabat. et herodis
crudelitas ñ mnerebatur uidẽ diuina.
Sortasse in herode significant᷑ inpii.
qui si legi non c̃diderint &e ꝓpħis. mi¬
rabilia xp̃i ñ uidebunt in eugłĩo.⁊¬

Expanded text:
tempore videre eum, eo quod audiret multempore videre eum, eo quod audiret multab eo fieri. Interrogabat autem illum multis sermonibus. At ipse nihil illi respondebat. Tacuit Dominus coram Herode, quia jactantiam declinabat, et Herodis crudelitas non merebatur videre divina. Fortasse in Herode significantur impii, qui si legi non crediderint et prophetis, mirabilia Christi non videbunt in Evangelio.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ fuerat obiectum qr tͥbuta cesari da¬
ri ꝓhibẽtur. quasi aꝑtum inuidoꝵ mñ¬
daciũ p̃ses nichilipendens p̾tmitut.
Potuit enĩ fieri. illũ audiuisse qd̃ dñs
dixerat: red dite cesari que cesaris sũt.
Et illi inualescebant dicentes. sõmo¬
incipiens agalilea usq huo. hic sermo ac¬
cusanciũ & eũ qui accusatur docet in¬
uoxiũ: ⁊ accusatores ꝑu̾sos. docuisse enĩ
ppłm : ñ cͥminis s uidiciũ constat eẽ
uirtutis. Pilatus aũ audiens galile¬
am. int̾rogauit si homo galileus ẽẽt. Et
ut cognouit qd̾ de herodis potestate
eẽt. remuisit eum adherodem: qui et ip̃e
ierosolimis erat illis diebꝰ. Pilatus ne
contra eum quem insontẽ cognouerat
sentñciam dare cogeretur. misit eũ he¬
rodi: ut ip̃e pocus qui euis pate te¬
trarches existebat. eum uł ab solueret
ne qua uidĩs excusatio remaneret qua¬
herodes qui uideus erat remiisit eũ pi¬
lato. Herodes aũ uiso iħu. gauisus
ẽ ualde. Erat enĩ cippiens ex multo

Expanded text:
autem fuerat objectum, quia tributa Caesari dari prohiberet, quasi apertum invidorum mendacium praeses nihili pendens praetermittit: poterat enim fieri illum audivisse quod Dominus dixerat: Reddite Caesari quae Casaris sunt, At illi invalescebant, dicentes: Commoincipiens a Galilaea usque huc. Hic sermo accusantium et eum qui accusatur docet innoxium, et accusatores perversos. Docuisse enim populum, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Pilatus autem audiens Galilaeam, interrogavit si homo Galilaeus esset. Et ut cognovit quod de Herodis potestate esset, remisit eum ad Herodem, qui et ipse Hierosolymis erat illis diebus. Pilatus, ne contra eum quem insontem cognoverat, sententiam dare cogeretur, misit eum Herodi, ut ipse potius, qui ejus patriae tetrarcha existebat, eum vel absolveret, ne qua Judaeis excusatio remaneret, quaHerodes, qui Judaeus erat, remisit eum Pilato. Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde. Erat enim cupiens ex multo
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ suum ñ eẽ de ħ mundo. ut peni¬
tus nulla culpa meo cognosceretua¬
ueit itaq ei pilatus. A.clxxx.¬
Ergo rex es tu: Res mcccxxi.¬
pondit iħc̃. Tu dicis. qr rex Rcci.
sũ ego. Non timuit se regem confite¬
ri. s ita dictum librauit ut nec se re¬
gem negaret. nec talem regem se fa¬
tẽtur ẽẽ. cuiꝰ regnũ putaretur eẽ de
ħ mũdo. Quasi diceret. Si putas me
regem ẽẽ hinc. carnalis carnalit̾ sapis
Qed aũ pilatus et si int̾rogae firmit̃ tm̃
senciat ih̃m eẽ regem uidõꝵ. illud quo¬
q confirmat qd̃ ee alibi supra scribit
uttitulo rex uidõꝵ. tribꝰ linguis hebra¬
ice. gce: et latine: ut & hebrei. et gͣti &
romani cognoscereut. qm̃ et pilatus sci¬
apparet cũ qua reuerencia requirebat
gis ad dinntendũ peterent quam bar.¬
rabam. Reuerencie autem pilati illud
ti an ip̃e xp̃c ẽẽt respondisse tanquam
dep̃teritis tu dixisti: q semꝑ ex lege uen¬

Expanded text:
regnum suum non esse de hoc mundo, ut peniregnum suum non esse de hoc mundo, ut penitus nulla culpa in eo cognosceretuit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? Respondit ei Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. Non timuit se regem confiteri, sed ita dictum libravit, ut nec se regem negaret, nec talem regem se fateretur esse, cujus regnum putaretur esse de hoc mundo. Quasi diceret: Si putas me regem esse hinc, carnalis carnaliter sapis. Quod autem Pilatus etsi interroget, firmiter tamen sentiat Jesum esse regem Judaeorum, illud quoque confirmat, quod etiam alibi suprascribit in titulo: Rex Judaeorum, tribus linguis, Hebraice, Graece et Latine; ut et Hebraei, et Graeci, et Romani, cognoscerent quoniam et Pilatus sciapparet cum qua reverentia requirebat gis ad dimittendum peterent quam Barrabam. Reverentiae autem Pilati illud ti an ipse Christus esset respondisse, tanquam de praeteritis, Tu dixisti, quia semper ex lege ven
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est hinic. Demonstranda erat nobis de
regno eius uana opiuo siue gencium
siue uidõꝵ. a quibꝰ pilatus auclierat qd̾
rex eẽt: quasi ꝓpt̾ea fuisset morte plectũ¬
dus qr illicitum affectau̾at regnum. ut
qr solent regnaturis inuidẽ regnantes
&̃ cauendum erat ne euis regnum siue
romanis siue uidĩs eẽt ad u̾sum. Pot̾at
dũs ħ respondisse ad pͥmã int̾rogationẽ
p̃sidis. s ꝑipsum pilatum uoluit oftñdẽ
ħ uelud crim̃ sͥ fuisse obiectum auidĩs
ap̃ illũ. patefaciens cogitationes hominũ
Qed si continuo respondisset pilato. ñ iudẽ¬
tur respondisse &̃ uidis. s solis gentibus
ħ dese opinantibꝰ. Nũc gͦ ꝑhec u̾ba pilati
nũquid egosum uideus: gens tua et pon¬
tifices tradiderunt te mͥ. patae eũ idau¬
disse auidis deiũ dicendo quid fecisti
ostũdit illud ei ꝓcͥmine obiectum. qua¬
si diceret. Si regem te negas. quare tra¬
ditus es mͥ Sic dñs insua responsione
occasiones inuidñciũ exclisit dicen do

Expanded text:
e regno ejus vana opinio, sive gentium, sive Judaeorum, a quibus Pilatus audierat quod rex esset, quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affectaverat regnum, vel quia solent regnaturis invidere regnantes, et cavendum erat ne ejus regnum sive Romanis, sive Judaeis esset adversum. Poterat Dominus respondisse hoc ad primam interrogationem praesidis, sed per ipsum Pilatum voluit ostendere hoc velut crimen sibi fuisse objectum a Judaeis, apud illum patefaciens cogitationes hominum. Quod si continuo respondisset Pilato, non videretur respondisse etiam Judaeis, sed solis gentibus hoc de se opinantibus. Nunc ergo per haec verba Pilati, Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi, patet eum id audisse a Judaeis. Deinde dicendo, Quid fecisti? ostendit illud ei pro crimine objectum, quasi diceret: Si regem te negas, quare traditus es mihi? Sic Dominus in sua responsione occasiones invidentium exclusit, dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
inueremia ñ inuenitur. inzacharia uͦ
pene idem sensus ẽ ꝑalia u̾ba. Uidẽt᷑
itaq hoc testimoniũ sũptũ de zacha¬
tum ꝓferunt de ueti testam̃to. Uñ
rantes tulerunt asaph. nescientes quis
fuerit. & ita scͥptor dum em̃dare uel¬
let errorem fecit: scͥbens hesayam
ꝓ asaph. Uñ multi codices hñt adhuc.

Expanded text:
in Jeremia non invenitur, in Zacharia vero pene idem sensus est per alia verba. Videtur itaque hoc testimonium sumptum de Zachatum proferunt de veteri testamento. Unde rantes tulerunt Asaph, nescientes quis fuerit. Et ita scriptor dum emendare vellet, errorem fecit, scribens Isaiam pro Asaph. Unde multi codices habent adhuc,
Abbreviated transcription (Latin):
amortius. Curiositas eos adduxit nõ
caritas. Sẏmon quondam fuerat le¬
ꝓsus. s tunc erat mundꝰ qr adño sana¬
desierit ẽẽ publicanꝰ. Quidã ꝑ sim onẽ
intelligunt fideles. ad nõ mundatos
apeccatis. Int̃pr̃ enĩ obediens. uł mun¬
dirs. ꝑ peccatum aũ pͥmi hominis fac¬
ta fuit tra. domꝰ sẏmonis leꝑsi. A.cu.

Expanded text:
ON. Curiositas eos adduxit, non charitas. Simon quondam fuerat leprosus, sed tunc erat mundus, quia a Domino sanadesierit esse publicanus. Quidam per Simonem intelligunt fideles, a Domino mundatos a peccatis. Interpretatur enim obediens vel mundus. Per peccatum autem primi hominis, facta fuit terra domus Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Alii uero dicunt unam fuisse. et
gͣdatim apedibus ad u̾ticem ꝑ uenisse:
ut pͥus unx̃it dñm ingalilea. pꝰ ea in
bechania. ibi peccatrix̃ accedens. hic
tiõis hic assignabit. et continuatio¬
nẽ litt̾e sic exponet. Et his dictis a¬
biit ierosolunam. his uidelicet dictis
que uidas de uenditione unguenti di¬
xerat. et que dñs econtra responderat.

Expanded text:
rit. Alii vero dicunt unam fuisse, et rit. Alii vero dicunt unam fuisse, et gradatim a pedibus ad verticem pervenisse, ut prius unxerit Dominum in Galilaea, postea in Bethania; ibi peccatrix accedens, hic lam recapitulationis hic assignabit, et continuationem litterae sic exponet: Et his dictis, abiit Hierosolymam: his videlicet dictis, quae Judas de venditione unguenti dixerat, et quae Dominus econtra responderat.
Abbreviated transcription (Latin):
bebant dic̃e iitrase. Quis ẽ ħ qͥ eciã pecca di
ꝓphãuit. Dix it autem ad mulierem.
fides tua te saluam fecit. uade in pace:
t his dictis. abiit ascendens iherosolimã
Qm̃ pharisens mulierem mariam seslicae
magdalenã sororẽ larari adhuc pec¬
catricem reputabat. introducit saluator
remissionẽ peccatoꝵ eiꝰ. fides eam sal¬
uãt fecerat᷑. qr ħ qd̃ peciit. posse fibi
dari ñ dubitauit. Inpace ire p̃cipitur.
ut inueritatis mnere ꝑseuerce. Quan¬
do aũ ułubi cõu̾sa fuerit. ex cuglio
ñ habetur definitũ. ꝓbabile enĩ ẽ pfac¬
tũ lucam cũ cet̾is narrasse. q ñ aliũ lo¬
cũ uͥ factũ sit cõmemorat : de nomne
eciam simonis cũ aliis cõuenit. añcedñ¬
cia uł subsequencia nil repugnant &¬
dam autẽ putauerunt duas unctiones
duas q mulieres peccatricem et scãm
cõm emorari: quarum alt̃a pedes dñ
alta cap̃ pedesq euis unguento ꝑfude¬

Expanded text:
bebant, dicere intrbebant, dicere intrdimittit? Dixit autem ad mulierem: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Et his dictis, abiit ascendens Hierosolymam. Quoniam Pharisaeus mulierem, Mariam scilicet Magdalenam sororem Lazari, adhuc peccatricem reputabat, introducit Salvator remissionem peccaminum ejus. Fides eam salvam fecerat, quia hoc quod petiit, posse sibi dari non dubitavit. In pace ire praecipitur, ut in veritatis itinere perseveret. Quando autem vel ubi conversa fuerit, ex Evangelio non habetur definitum. Probabile enim est, idem factum Lucam cum caeteris narrasse, quia non alium locum ubi factum sit, commemorat: de nomine etiam Simonis cum aliis convenit; antecedentia vel subsequentia nil repugnant. Quidam tamen putaverunt duas unctiones, duasque mulieres peccatricem et sanctam commemorari, quarum altera pedes Domini, altera caput pedesque ejus unguento perfude
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ̃. saporem gustans inenarrabilis
equitatis. Sidendũ quoq incorpore
x qui oculus eius sit. qui manꝰ. qui ue
aluid m̃brũ: et scdm diuisionem gr̃aꝵ
ꝓut quisq est. alii plus alii minꝰ õscu¬
lo dilectionis irpͥmam̃. Oleo cap̃ meũ
ñ unxisti. hec aũ unguento unxit pe¬
des meos. ꝓpt̃ ꝙ dicõ tibi reiintuntur
tei peccata multa. qm̃ dilexit multũ.
Cui autem minꝰ dimittitur. minꝰ dili¬
git. Tanto ampliꝰ peccati rubigo con.¬
sumitur. quanto peccatoris cor carita¬
tis igne c̃matur. Si oꝑa agimꝰ quibꝰ
bono odore ecłãm resꝑgamus. in dñi
corpꝰ unguentũ fundimus. fraglancia
aũ fidĩ caput dñi et pedes quasi odo¬
re ꝑfundit aromatũ. qui diuinitatẽ
humanitatẽ eiꝰ digna laude attol¬
lit. nc̃ de pedibꝰ ascendens ad cap̃. nc̃
ad pedes acapite ꝑfidem descendens.
Hixit aũ ad illam. Remittuntur tͥ pec¬
cata tua. Et ceꝑunt qui simul accun¬

Expanded text:
malorum, saporem gustans inenarrabilis malorum, saporem gustans inenarrabilis aequitatis. Videndum quoque in corpore Christi, qui oculus ejus sit, qui manus, quive aliud membrum, et secundum divisionem gratiarum prout quisque est, alii plus, alii minus osculo dilectionis imprimamur. Oleo caput meum non unxisti, haec autem unguento unxit pedes meos. Propter quod dico tibi, remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Tanto amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor charitatis igne crematur. Si opera agimus, quibus bono odore Ecclesiam respergamus, in Domini corpus unguentum fundimus. Fragrantia autem fidei, caput Domini et pedes quasi odore perfundit aromatum, qui divinitatem et humanitatem ejus digna laude attollit, nunc de pedibus ascendens ad caput, nunc ad pedes a capite per fidem descendens. Dixit autem ad illam: Remittuntur tibi peccata. et coeperunt qui simul accum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut cũq ꝓximoꝵ dolori conpa¬
titur. s tñ ex suꝑfluis suis ñ miseret᷑
eoꝵ. Pedes osculatur. qui studiose
diligit .xͥ. uestigia sequentes quibꝰ
sua largitur. nẽ sit grauis tͥbuenti
necessitas ꝓximi.Uł pedes dñi
osculam᷑. cum in carnationẽ eius ꝑ¬
fecte diligimꝰ. Genu dm̃i osculatur.
qui cũ apło sentit qd̃ infirmũ est
dĩ forcius eẽ om̃ibꝰ hõibꝰ. In genu
nẽpe robur standi consistit. Mamũ
dñi osculatur. qui in oꝑatione nr̃e
redẽptiõis studiose meditat᷑ die ac
nocte. Os aũ dĩ osculat᷑ et quasi la¬
brũ labro inpͥmit. qͥ ĩside et dilec¬
tiõe iingitur dĩ patris sapĩe et bo¬
aitati. Conphũsio namq tidĩ chuine
sap̃ie coalescit. ⁊ dilectioĩs nr̃e affectꝰ
sũme bonitati counitur. uxta illudapłi.
Qui adher& dõ unuã fp̃c ẽ cum eo. Ocu¬
los dĩ osculatur. qͥ se totũ eicit in eum
inp̃destinatione bonoꝵ et p̃sciencia

Expanded text:
qui utcunque proximorum dolori compaqui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen ex superfluis suis non miseretur eorum. Pedes osculatur, qui studiose diligit Christi vestigia sequentes, quibus sua largitur, ne sit gravis tribuenti necessitas proximi. Vel pedes Domini osculamur, cum incarnationem ejus praefecte diligimus. Genu Domini osculatur, qui cum Apostolo sentit, quod infirmum Dei est, fortius esse omnibus hominibus . In genu nempe robur standi consistit. Manus Domini osculatur, qui in operatione nostrae redemptionis studiose meditatur die ac nocte. Os autem Dei osculatur, et quasi labrum labro imprimit, qui fide et dilectione jungitur Dei Patris sapientiae et bonitati. Comprehensio namque fidei, divinae sapientiae coalescit, et dilectionis nostrae affectus, summae bonitati counitur, juxta illud Apostoli: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est cum eo . Oculos Dei osculatur, qui se totum ejicit in eum in praedestinatione bonorum et praescientia