comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
columis. Cuca horam cercia. exiturũ ui¬
rum dei expectabat languengũ mulutu¬
do: eo imporcumius instances quo modicũ
iam cempus uiderentur habere. Egressus
gͥ in placeam signauit ex ordine residentes:
et sub oculis om̃tũ ipsa hora quatuor decĩ
sunt sanaci. Elaudi sepcẽ. surddi. qumq pu¬
er mancus. et mulier ceca: optatum quiq
beneficium ꝑceperunt. Ad singula popłs
acclamabat: et in laudes aruoces conant
aiheliguenalle:elten huns. Porro archie¬
piscopus cruicatis in ipso residebat bospi¬
tio: et coram eoquoq pacer sc̃s ubi egressus ẽ.
puerũ cecum illuminauit. As cauipusi Ex̃
hociam curba erae incolerabilis. uc nemini
prsus egredi domum. ingrediue licerec. Con¬
silium gͦ fuit. ut in domũ archiep̃i deducere¬
tur: Libiꝰ ex iñ ꝓfecturꝰ. sbi uͦ nobilis puer filtꝰ
sororis aduocati coloniensis ex longo iam
surdus et mucus c̃oram om̃ib nobis ꝑina¬
nus imposicionem recepit audicum parit̃¬
ei loquelã. Ibidem quoq cecus quidam

Expanded text:
US. Circa horam tertiam exiturum virum Dei exoptabat languentium multitudo, eo importunius instantes, quo modicum jam tempus viderentur habere. Egressus igitur in plateam signavit ex ordine residentes, et sub oculis omnium ipsa hora quatuordecim sunt sanati: claudi septem, surdi quinque, puer mancus, et mulier caeca, optatum quique beneficium perceperunt. Ad singula populus acclamabat, et in laudes Dei voces tonant Die Heiligen alle helffen uns. » 29. Porro archiepiscopus civitatis in ipso residebat hospitio, et coram eo quoque Pater sanctus ubi egressus est, puerum caecum illuminavit. ABBAS CAMPENSIS. Ex hoc jam turba erat intolerabilis, ut nemini prorsus egredi domum ingredive liceret. Consilium ergo fuit, ut in domum archiepiscopi deduceretur, liberius exinde profecturus. Ibi vero nobilis puer filius sororis advocati Coloniensis, ex longo jam surdus et mutus, coram omnibus nobis per manus impositionem recepit auditum parite
Abbreviated transcription (Latin):
s ds tibi uisum resticuet. dccedensq sig¬
nauit eam: et coram om̃ib illuminata ẽ
ipsa hora. Interrogata uͦ quãditi ceca fuis¬
sec abhis: undecim annis nichil penitus
se uidisse respondit. Sic apłictis uirapłcũ¬

Expanded text:
sed Deus tibi visum restituet: » accedensque signavit eam, et coram omnibus illuminata est ipsa hora. Interrogata vero quandiu caeca fuisset, ab his undecim annis nihil penitus se vidisse respondit. Sic apostolicu
Abbreviated transcription (Latin):
cta silencio ad nrãm ñ ꝑuenere nociciã:
licet exhis quoq quȩ cercissime noui o¬
miscrim non pauca scient̾: uericus eqͥ¬
dem ne force qualibet curtoso.pareret
copia tanta fastidium. Illud sane ñtam
uobis loquor. decuius credulitate non
dubico quã ceceris in quoꝵ manus hec
potcrunc deuenire:. nil me scripsisse nisi
quod aut uidi ocłis meis: aut fratrum nr̃o¬
rũ qui p̃sentes affuert̃ certissima relacio¬
ne cognoui.

Expanded text:
cta silentio ad nostram non pervenere notitiam: cta silentio ad nostram non pervenere notitiam: licet ex his quoque quae certissime novi, omiserim non pauca scienter, veritus equidem ne forte quamlibet curioso pareret copia tanta fastidium. Illud sane non tam vobis loquor, de cujus credulitate non dubito, quam caeteris, in quorum manus haec poterunt devenire: nihil me scripsisse, nisi quod aut vidi oculis meis, aut fratrum nostrorum qui praesentes fuerunt certissima relatione cognovi.
Abbreviated transcription (Latin):
ita glorisicas. Ipsi gła ec imꝑium: nunc ec
in omina scła seculorum.
rimanno. dĩ gra constanciensi
cp̃õ puer scĩtaus cius gaufridus
dareuallis monachus qualiscunq ino¬
rationib suis. tilioꝵ meminisse suoꝵ. Ea
quidem miacula.que aspira usq leo¬
diũ facta uidimus et cognouimus: ad
clerũ colomiensem eodem descripsimus
modo. quo priora fuerant ante descͥp¬
ca. uc ad instar collationis uicissim ea qͥb
assuimus singłi loqueremin: Quia gͦ li¬
belli illius exemplar: uram pat̾ beatissi¬
me diligenciã effugere non pocericuc
consido: reliqua describere et scĩtati ur̃e
dirigere non neglexi. Mulca quidẽ nos
et expͥorib ignorasse certissimum ẽ: nemo
quippe in transcursu ꝓsequi poterit uni¬
uersa. Maxime tam̃ nocuic ubi ceutomi¬
corũ extuimus regionẽ. quod cessauerat
ne linguȩ. quib ad singła queq mira¬
cula referrent grãs deo. Mulca ꝓinde te¬

Expanded text:
ita glorificas. » Ipsi gloria et imperium nunc, et ita glorificas. » Ipsi gloria et imperium nunc, et in omnia saecula saeculorum. RMANNO, Dei gratia Constantiensi episcopo, puer sanctitatis ejus GAUFRIDUS Clarae-Vallis monachus qualiscunque, in orationibus suis filiorum meminisse suorum. 1182. Ea quidem miracula, quae a Spira usque Leodium facta vidimus et cognovimus, ad clerum Coloniensem eo descripsimus modo, quo priora fuerant ante descripta, ut, ad instar collationis, vicissim ea, quibus adfuimus, singuli loqueremur. Quia ergo libelli illius exemplar vestram, pater beatissime, diligentiam effugere non poterit, ut confido, reliqua describere, et Sanctitati vestrae dirigere non neglexi. Multa quidem nos et ex prioribus ignorasse certissimum est. Nemo quippe in transcursu prosequi poterit universa. Maxime tamen nocuit, ubi Teutonicorum exivimus regionem, quod cessaverat nae linguae, quibus ad singula quaeque miracula referrent gratias Deo. Multa proinde te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ negotiofrĩs noberu qui canonieus erac ciusd̃
eccłiȩ: s condnuo et p̃bendȩ abrenunciauit et
seculo. In ipso gͦ itnere:puer claudus crectus est
coram nobis. In ȩcclia quoq beaciseruatii offeren¬
des claudum hominem pacri nrõ. iogabant
ut cimanum imponeret. Acille nescio inquit
si displicebit beato scruauo: stid in domo eius
presumimus. acclamantib om̃ib et dicentib
pedes cuos. Surrexit gͥsine mora eccun¬
ctatione: et facta ẽ lecicia magna in po¬
pulo.Heri facta sunt hec apud traiectũ:
hodie leodu clerus conuenerat umuer¬
sus. qui in cruitade illa copiosissimus
ẽ: com camera epĩ patrẽ p̃stolabantur:
ucsermonem haberet ad eos.Et ecce p̃ue¬
nic cos dñs sermone untucis: ec claudus
quidã clericus ab renib et deorsum sic
dissolucus. ot om̃mo non possec stare su¬
per pedes suos: oblatus ẽ utro dĩ. Ac ille
debitia menbra signans et atcrectans: ã
egressus ẽ sermo in derum: et exclamaue

Expanded text:
 negotio fratris Norberti qui canonicus erat ejusdem ecclesiae: sed is continuo et praebendae abrenuntiavit et saeculo. In ipso autem itinere puer claudus erectus est coram nobis. In ecclesia quoque beati Servatii offerentes claudum hominem Patri nostro, rogabant ut ei manum imponeret. At ille: « Nescio, inquit, si displicebit beato Servatio, si id in domo ejus praesumimus. » Acclamantibus omnibus et dicentibus, « pedes tuos. » Surrexit igitur sine mora et cunctatione, et facta est laetitia magna in populo. Heri facta sunt haec apud Trajectum. Hodie Leodii clerus convenerat universus, qui in civitate illa copiosissimus est, et in camera episcopi Patrem praestolabantur, ut sermonem haberet ad eos: et ecce praevenit eos Dominus sermone virtutis, et claudus quidam clericus ab renibus deorsum sic dissolutus, ut omnino non posset stare super pedes suos, oblatus est Viro Dei. At ille debilia membra signans et attrectans: « Aegressus est sermo in clerum, et exclamaver
Abbreviated transcription (Latin):
uersa legimus de popło uciq durȩ cer¬
uicis hominũ ła milia: cũ inporta tẽpli
mendicantẽ claudũ. ex ore pecri plata
uox unturis ambulare fecisset. Quantos
in breui ciuitas coloniensis uridit erectos:
Et mulu quid̃ de populo ad quod uocaban¬
tur conuersi sunt: ec oblatã sͥ a sũmopor¬
oifice indulgentiã. et indictã penitentiã
deuoussime susceperunt: s certe nͥ habun¬
dauerit iusticia ur̃a plusꝗͣ eoꝵ: non intͣ¬
bius in regnũ celoꝵ. Laicisune. demun¬
do sunc:licice cogicant que mundisunt.
apłis dictũ ẽ uos de mundo ñ estis. s ego
uos elegi de mundo. qͦꝵ uos hodie occupa¬
tis Loca. quoꝵ stipendns uiuius: qͦꝵ pote¬
stacem cenctis: quoꝵ audoricate polletis:
qͦr uobis uendicatis honorẽ: cum quib
ut pacc ur̃a dixcrimus cõmunia uobis sũt
om̃ia p̃c̃ conucrsionẽ et conuersacionẽ: p̃c̃¬
pascigregẽ uidic quis. ñ miratui:. Pastorẽ

Expanded text:
versa legimus de populo, utique durae cerversa legimus de populo, utique durae cervicis, hominum tria millia, cum in porta templi mendicantem claudum de ore Petri prolata vox virtutis ambulare fecisset . Quantos in brevi civitas Coloniensis vidit erectos? Et multi quidem de populo, ad quod vocabantur, conversi sunt, et oblatam sibi a summo Pontifice indulgentiam, et indictam poenitentiam devotissime susceperunt. 22. Sed certe, nisi abundaverit justitia vestra plus quam eorum, non intrabitis in regnum coelorum . Laici de mundo sunt: licite cogitant quae mundi sunt. Apostolis dictum est: Vos de mundo non estis, sed ego vos elegi de mundo : quorum vos hodie occupatis loca, quorum stipendiis vivitis, quorum potestatem tenetis, quorum auctoritate polletis, quorum vobis vindicatis honorem; cum quibus, ut pace vestra dixerimus, communia vobis 1176 sunt omnia, praeter conversionem et conversationem, ppasci gregem viderit, quis miratur? Pastorem
Abbreviated transcription (Latin):
gaufridus. monachi qͣles¬
cunq. philippus leodi¬
censis. uolomarus constanciensis. et ce¬
ã cyrones spiritalis militie. quos uir
sc̃s cripuit de medio babilonis. Ance
oiã decet nos ex ipsis medullis cordiũ
eni suꝑ nos miscđiam tuã. et magnifi¬
casti facere nobiscũ ĩmemor om̃iũ iniqͥ¬
tatum nr̃an: qͥb digne pumendis. ne
ipsa quidẽ gehenna suffice̾t. Et unde
hoc nobis pecc̃orib utq pessimis õiũ.
quos cua ordinante pacienua cellus inui¬
ta cogitur sustinere: unde hoc nobis uc
sub cance scĩtatis pacͦcinio respiremus:
Ouere inestimabilis cumulus miscracio¬
nis:o incõphensibilis diuine piecatis
abyssus accumulauit grẽ suȩ munera
suꝑ uirũ quẽ clegit. ut ad cum colligat
undiq desꝑacissimos pecc̃ores: in quo
securius habeant sibi repositã sc̃icatem.
ne si in tyro et sidone facte eẽnt uui¬
tes quȩ in uob¬
che:egissent penitenciã in einere
et cilicio: Ad signũ unũ aliquando con¬

Expanded text:
Gaufridus monachi qualescunque; Philippus Leodicensis, Volmarus Constanstiensis, et caeteri tirones spiritualis militiae, quos Vir sanctus eripuit de medio Babylonis. 21. Ante omnia decet nos ex ipsis medullis cordium enim super nos misericordiam tuam, et magnificasti facere nobiscum, immemor omnium iniquitatum nostrarum, quibus digne puniendis nec ipsa quidem gehenna sufficeret. Et unde hoc nobis, peccatoribus utique pessimis omnium, quos tua ordinante patientia, tellus invita cogitur sustinere? unde hoc nobis, ut sub tantae sanctitatis patrocinio respiremus? O vere inaestimabilis cumulus miserationis! o incomprehensibilis divinae pietatis abyssus! Accumulavit gratiae suae munera super Virum quem elegit, ut ad eum colligat undique desperatissimos peccatores, in quo securius habeant sibi repositam sanctitatemne si in Tyro et Sidone factae essent virtutes, quae in vobegissent poenitentiam in cinere et cilicio? Ad signum unum aliquando con
Abbreviated transcription (Latin):
magis referrẽ. Acqui escit anselints con¬
sibio: et comitatus lanfranco pontificem
petit. Tanta autẽ ins deuotionis pectus
anselmi tunc possidebat: tantumq ueri
consilio lanfranci meẽ. credebat: ut cum
ei in hac silua mane. et ne dum uiperis hĩc
exeas caue: ꝓculdubio ut fatebatur imꝑa¬
ta seruaret. Puenientes gͦ ad ep̃m. aduent᷑
sui causas exponunt quid inde sentiat q̃¬
runt. N ec mora monachicus ordo p̃cȩt̾is
lauidatur: eiusq ꝓpositum omnib aliis
antefertur. Anselmus ħ audiens et appro¬
bans: omissis aliis. scło relicto. becti factꝰẽ
monachus: anno etatis suȩ uicesimo septi

Expanded text:
magis referre. Acquiescit Anselmus conmagis referre. Acquiescit Anselmus consilio, et comitatus Lanfranco pontificem petit. Tanta autem vis devotionis pectus Anselmi tunc possidebat, tantumque veri consilii Lanfranco inesse credebat, ut cum , in hac silva mane, et ne dum vixeris hinc exeas cave, procul dubio ut fatebatur imperata servaret. Pervenientes ergo ad episcopum adventus sui causas ei exponunt, quid inde sentiat quaerunt. Nec mora, monachicus ordo prae caeteris laudatur, ejusque propositum omnibus aliis antefertur. CAPUT bans, omissis aliis, saeculo relicto, Becci monachus factus est, anno aetatis suae vicesimo septi
Abbreviated transcription (Latin):
s: uis desidii eiꝰ in hanc ꝗͣ. maxime declina
ciens itaq:¬
sciptum ẽẽ omnia fac cum consilio
et pꝰ factum ñ penitebis: nolebat se alicui
uni uitȩ earum qͣs m̃te uoluebat inconsul¬
de credere: ne in aliquo uidetur scͥpture p̃¬
ceptis ñ obedire. Amicos insuꝑ mlto᷑ hñs.
s cuisetotũ in istis cormittẽt: consilia¬
num unũ de mille uidelicet p̃fatum lan¬
francum eligens. uenit ad eum indicanᷤ
uoluntatem suã ad tͥa pendere: s ꝑ eiꝰ eon¬
siliũ ad unũ qͦd potisimũ iudicaret duobꝰ
relictis seuelle denere. Quȩ tͥa sic exposuit.
Aut enim inquit monachus fien uolo:
aut heremi cultor eẽ desidero: aut ex ꝓpͥo
re si consulitis cupio. Iam enim pater
respiciebat. In his in quam tͥb uoluntatẽ
meam domine lanfrance flucduare sciatis:
s p̃corut me in horum potissimo stabili¬
atis. Differt lanfrancus sententiam fer¬
re: suadetq negotium. ad uenerabilis

Expanded text:
sed vis desiderii ejus in hanc quammaxime declinaverat. sed vis desiderii ejus in hanc quammaxime declinaverat. Sciens itaqscriptum esse: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis , nolebat se alicui uni vitae earum quas mente volebat inconsulte credere, ne in aliquo videretur Scripturae praeceptis non obedire. Amicos insuper multos habens, sed cui se totum in istis committeret consiliarium unum, de mille videlicet praefatum Lanfrancum eligens, venit ad eum, indicans voluntatem suam ad tria pendere, sed per consilium ejus ad unum quod potissimum judicaret, duobus relictis, se velle tenere. Quae tria sic ei exposuit. Aut enim, inquit, monachus fieri volo, aut eremi cultor esse desidero, aut ex proprre, si consulitis, cupio. Jam enim pater respiciebat. In his, inquam, tribus voluntatem meam, domine Lanfrance, fluctuare sciatis, sed precor ut me in horum potissimo stabilitatis. Differt Lanfrancus sententiam ferre, suadetque negotium ad venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sim ostendere: et multis ꝓdẽẽ. Hec ut lu
dens ipsemet referre solebat. secum medi¬
tabatur: addebatq. N ecdum eram edo¬
mitus: necdum in me uigebat mundi con¬
temptus. Unde qd egout putabam fretus
aliorum cantate dicebam: qũa damnosũ
ẽẽt ñ aduercebam. Postmodum autẽ in se
reu̾sus. quid inquit: Esse ne monachũ
gͥ depos ita contumatia monachus deueni:
abiectior habearis: p̃cunctis parinpendaris
Et uͥ ħ ẽẽ potert : Equidem becci. Ibi siqͥdẽ
nullitis pondis ero: qñquidẽ ille ibi ẽ. qui
p̃minentis sap̃iȩ luce conspicuus cunctis
stifficiens. cunctis ẽ honorabilis. & acceptꝰ.
Illic gͦ requies mea. illic solus deus item illic
solus amor eiꝰ ꝯtẽplato mea: illic beata & ãs¬
sidua memoria eiꝰ felix solam̃. & sacietaᷤ mẽa.
hec cogitabat. hȩc desiderabat: hec sͥ ꝓue¬
nire sꝑabat. Raptabatur qͦ mens eius. ꝑ
id temꝑis in alias sectandȩ semitas uitȩ:

Expanded text:
sim ostendere, et multis prodesse. Haec ut ludsim ostendere, et multis prodesse. Haec ut ludens  al., lubens ipsemet referre solebat, secum meditabatur, addebatque: Necdum eram edomitus, necdum in me vigebat mundi contemptus. Unde quod ego ut putabam, fretus aliorum charitate dicebam, quam damnosum esset non advertebam. Postmodum autem in se reversus. Quid, inquit? essene, monachum ergo deposita contumacia monachus deveni, abjectior habearis, prae cunctis parvipendaris, et ubi hoc esse poterit? Equidem Becci. Ibi siquidem nullius ponderis ero, quandoquidem ille ibi est, qui praeeminentis scisufficiens, cunctis honorabilis et acceptus. Illic ergo requies mea, illic solus Deus intentio mea, illic solus amor ejus erit contemplatio mea, illic beata et assidua memoria ejus felix solamen et satietas mea. Haec cogitabat, haec desiderabat, haec sibi provenire sperabat. 7. Raptabatur quoque mens ejus per id temporis in alias sectandae semitas vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
xactis dehinc partim in burgundia.
partim in francia ferme tͥb annis. nor¬
francum. uirũ uidelicet ualde bonum. pre¬
stanti religiõe ac sapĩa uere nobilem uidere.
alloqͥ. et cohabitare uolens. Excellens siqͥ¬
eumq singulari quadam sapientia polle¬
re agnito. etus se magistĩo subdit: eiq pꝰ
modicum familians p̃cetis discipulis fit.
Occupatur die noctuq in litterarum studio:
ñ solumq̃ uolebat alanfranco legendo: s
et alios q̃ rogabat᷑ studiose docendo. ł pt̃
quȩ studia. cum corpꝰ uigiliis. frigore et ine¬
quam patiebatur. eum pati ñ oportere. ne
pto. dotam intentionẽ suam ad placendũ
do dirigere cep̃: & sꝑnendo mundum cũ
nachus. Quid plura: Cogitat uͥ melius
ꝑficere queat. quod facere desiderat: et ita se¬
cum tractat. Ecce inquit monachus fiam.
Sed uͥ: Si clumaci uel becq: totum dempꝰ
qd in discendis litteris posi ꝑdidi. Nam
et cluniaci distritio ordinis. & becci suꝑe¬
minens prudentia lanfranci. qui ibi mo

Expanded text:
xactis dehinc partim in Burgundia, partim in Francia ferme tribus annis, Norfrancum, virum videlicet valde bonum, praestanti religione ac sapientia vere nobilem, videre, alloqui, et cohabitare volens. Excellens siquieumque singulari quadam sapientia pollere agnito, ejus se magisterio subdit, eique post modicum familiaris prae caeteris discipulis fit. Occupatur die noctuque in litterarum studio, non solum quae volebat a Lanfranco legendo, sed et alios quae rogabatur studiose docendo. Propter quae studia, cum corpus vigiliis, frigore et inequam patiebatur, eum pati non oporteret, pto, totam intentionem suam ad placendum Deo dirigere coepit, et spernendo mundum cum nachus. 6. Quid plura? Cogitat ubi melius proficere queat, quod facere desiderat, et ita secum tractat. Ecce, inquit, monachus fiam. Sed ubi? Si Cluniaci vel Becci, totum tempus quod in discendis litteris posui, perdidi. Nam et Cluniaci districtio ordinis, et Becci supereminens prudentia Lanfranci, qui illic m
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitatẽ aureis literis hoc cireuit epitaphiũ.
Patͥb egregus ornata colonia multis.
Eccle speculĩrmisit ad hunc tumuluoo.
Enncuit mundo noua lux annone scd̾o:
Qͥꝑ cuncta suo par erat officio.
Mensib hoc denis. annis actoq ucenis:
Quarta decembs eũ lux trilit ante d̃m.¬

Expanded text:
itteris aureis hoc scriptum est Epitaphium. Patribus egregiis ornata Colonia multis, Ecclesiae speculum misit in hunc tumulum. Emicuit mundo nova lux Annone secundo, Qui per cuncta suo par erat officio. Mensibus hoc denis, annis octoque vicenis. Quarta Decembris eum lux tulit e m
Abbreviated transcription (Latin):
gła: et tͥ indulgentia. Cui loco quicqͥd contulcris
uł collatum est. uł consertͣ ut racũfit apłica auctori¬
tate p̃cipimꝰ: et ut semꝑ habitatio monachoꝵ sit
et nulli laice ꝑsone nisi regi subdat᷑: et quecumq
pͥuilegia ibi instituere uolũis ad honorem d̃ ꝑtinen¬
tia. concedimꝰ. et robustissima aucdoritate confirmamꝰ
et infractores eoꝵ eterna maledictione damnamꝰ: Apl̃¬

Expanded text:
gloria et tibi indulgentia. Cui loco quicquid contuleris, gloria et tibi indulgentia. Cui loco quicquid contuleris, vel collatum est, vel conferetur, ut ratum sit, apostolica autoritate praecipimus; et ut semper habitatio monachorum sit, et nulli laicae personae nisi regi subdatur, et quaecunque privilegia ibi instituere volueris, ad honorem Dei pertinentia, concedimus, et robustissima auctoritate confirmamus, et infractores eorum aeterna maledictione damnam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. dilecto filio eaowardo angloꝵ regi salutẽ. et apłicam
benedictionem. Qm̃ uoluntatẽ tuam laudabilẽ et dõ
gratam agnouimꝰ. grãs agimꝰ ei ꝑ quem reges regnant
et pͥncipes iusta decernunt. Sed quia ꝓpe est dominꝰ
inom̃i loco omnib inuocantib eum inueritate. et
sanct̾i apłi cum suo capite comunct unꝰ sp̃c sunt.
et pias preces equałr audiunt: et quia constat ꝑicli¬
tari regionem anglicã ex cua discessione. qui freno
iusticie seditiosos eiꝰ motus cohibes. & auctoritate d̃
ꝓ quo ħ̃ offensam times. et abom̃ib negligentiis et im¬
quitatibꝰ tuis: ea nimir̃ potestate usi. qͣm dominꝰ in
beato petͦ concessit nob̾ dicens. Demde p̃cipimꝰ cibi sub¬
nomine sc̃e obedientie. et penitentie. ut expensas quã
construas. aut uetustũ. emendes et augeas. et sufficien¬
tia uictualtũ fr̃ib de cins redditib constituas quatinꝰ
dum illi assidue inibi d̾m laudauerĩt et sc̃ĩs angeat᷑

Expanded text:
to filio Eaduuardo Anglorum regi, salutem et apostolicam benedictionem. Quoniam uoluntatem tuam laudabilem et deo gratam agnouimus, gratias agimus ei per quem reges regnant et principes iusta decernunt. Sed quia prope est dominus in omni loco omnibus inuocantibus eum in ueritate, et sancti apostoli cum suo capite coniuncti unus spiritus sunt, et pias preces aequaliter audiunt, et quia constat periclitari regionem Anglicam ex tua discessione qui freno iustitiae sediciosos eius motus cohibes, ex auctoritate depro quo dei offensam times et ab omnibus negligentiis et iniquitatibus tuis, ea nimirum potestate usi, quam dominus in beato Petro concessit nobis, dicens, 'Quaecunque nomine sanctae obedientiae et poenitentiae, ut expensas quas s aut nouum construas, aut uetustum emendes et augeas, et sufficientiam uictualium fratribus de tuis redditibus constituas, quatinus dum illi assidue inibi deum laudauerint, et sanctis augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Possessiones autem quas antiqui reges. seu quicumq
alii homines uos quoq et ur̃i barones adeundẽ locũ
contulistis et cartas que exeis facce sunt. diuma et
nr̃a auctoritate roboramꝰ. et rates ac stabiles eẽ decer¬
nimꝰ : et infractores eaꝵ. uł inuasores. aut diminu¬
tores. aut disꝑsores. uenditores etiam. et̾na maledic¬
tione. cum iuda ꝓditore damnamꝰ. ut ñ hant par¬
tem beate resurrectionis. s abeato petro apłb se iu¬
dicandos sciant. quando sedebit cum suis coapħs
iudicans aduodecim tͥb isrł. Nob̃ uero et posteriˢ
abbatum. constituatis uͥq que iusta st̃: scientes
ꝓhoc uos receptos dignam mercedẽ abeo cuiꝰ regnũ
et imꝑium nec desinet nec minuet᷑ inscłm. Hanc gͥ¬

Expanded text:
PosPosalii homines uos quoque ac uestri barones ad eundem locum contulistis, et cartas quae ex eis factae sunt, diuina et nostra auctoritate roboramus et ratas ac stabiles esse decernimus, et infractores earum uel inuasores aut diminutores aut dispersores, uenditores etiam, aeterna maledictione cum Iuda proditore dampnamus, ut non habeant partem in beata resurrectione, sed a beato Petro se iudicandos sciant quando sedebit cum suis coapostolis iudicans.xii. tribus Israel. Uobis uero et posteris abbatum constituatis ubique quae iusta sunt, scientes pro hoc uos recepturos dignam mercedem ab eo cuius regnum et imperium nec desinet nec minuetur in saec
Abbreviated transcription (Latin):
intentie. construendũ et meliorandũ suscepisti: qm̃
confirmamꝰ. ut ampliꝰ inꝑpetitũ regie constitutioniˢ
et consecrationis sit locus atq repofitoriũ regalium
insigniũ. et habitatio ꝑpetua monachoꝵ. qui nulli
omumo ꝑsone nisi regi subdant᷑. habeantq potestatẽ
secundũ regłam sancti benedicti ꝑsuccessores eligere
ex se ydoneos alb̃es. neq introducat᷑ ꝑ uolentiã extra¬
nea ꝑsona. nisi qͣm consors congregatio p̃elegerit.
Absoluimꝰ etiam cum locum ab om̃i seruitio. et dña¬
tione ep̃ali: ut nullus ep̃c illuc introeat ordinat᷑s
aut p̃cepturus aliquid nisi expetione et consensu
abbatis. et monachoꝵ: et hãt idem locus lib̾m ꝓcinc¬
tum idest ambitum. et cymit̾ium mortuoꝵ circa
ne: et om̃ia que adlibertatẽ. et exaltationẽ illiꝰ loci
adhonorem d̃i ꝑtinentia. ꝑ nr̃am auctoritatem accedẽ
possunt. hylari et ꝓmcissima uoluntade concedimꝰ

Expanded text:
enitentiae construendum et meliorandum suscepistis, quoniam enitentiae construendum et meliorandum suscepistis, quoniam confirmamus, ut amplius in perpetuum regiae constitutionis et consecrationis locus sit, atque repositorium regalium insignium, et habitatio perpetua monachorum, qui nulli omnino personae nisi regi subdantur, habeantque potestatem, secundum regulam sancti Benedicti, per successiones eligere ex se idoneos abbates: neque introducatur per violentiam extranea persona, nisi quam concors congregatio esse praeelegerit. Absolvimus etiam eum locum ab omni servitio et dominatione episcopali, ut nullus episcopus illuc introeat ordinaturus, aut praecepturus aliquid, nisi ex petitione et consensu abbatis et monachorum. Et habeat idem locus liberum procinctum, id est ambitum et coemeterium mortuorum circa ne, et omnia quae ad libertatem et exaltationem illius loci ad honorem Dei pertinentia per nostram auctoritatem accedere possunt, hilari atque promptissima voluntate concedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
regno. qm nob̾mecip̃is ꝓuenire optamꝰ. Erimus
etiã deinceps ꝓuob̾ sine dubio orantes assidue:
ut ip̃e ds uob̾ subiciat hostes. et immicos qui con¬
tra uos uoluerint ĩ furgere. et confirmet uos inpa¬
t̾̃no solio. et ꝓpria hereditate ac beatus petrꝰ sit
uob̾ custos et adiutor semꝑ inom̃i tͥbulatione
Ciarit enĩ angloꝵ reges. ꝓreuerentia et deuotio¬
ne qm exbuerunt beato petro. gła et honore flo¬
rinsse. ac ip̃iꝰ patrocimo famosos tͥumphos obti¬
ninisse. Citiꝰ beati apłi meritis. ur̃o desidio et uo¬
post p̃sentis iite decursum ꝑducat adet̾num ꝑmanen¬
tis głe imꝑium. Renouamꝰ gͦ et confirmamꝰ. et augemꝰ
uob̾ pͥuilegia ur̃a sciłc ut absolutꝰ sicis. ab illo uoco ꝙ
timebatis. et abomnib aliis pecc̃is. et iniquitatib
ur̃is: auccorilitate illiꝰ qui me licet indignũ sue scẽ
sedi preeẽ uoluit. Preterea illi loco quẽ sub noĩe sc̃e pe¬

Expanded text:
regno quam nobismet ipsis prouenire optamus. Erimus regno quam nobismet ipsis prouenire optamus. Erimus etiam deinceps pro uobis sine dubio orantes assidue ut ipse deus uobis subiiciat hostes et inimicos qui contra uos uoluerint surgere, et confirmet uos in paterno solio et propria haereditate, ac beatus Petrus sit uobis custos et adiutor semper in omni tribulatione. Claret enim Anglorum reges pro reuerentia et deuotione quam exhibuerunt beato Petro gloria et honore floruisse, ac ipsius patrocinio famosos triumphos obtinuisse, cuius beati apostoli meritis uestro desiderio et uopost praesentis uitae decursum perducat ad aeternum permanentis gloriae imperium. Renouamus ergo et confirmamus et augemus uobis priuilegia uestra; scilicet ut absoluti sitis ab illo uoto quod timebatis, et ab omnibus aliis peccatis et iniquitatibus uestris, auctoritate illius qui me licet indignum suae sanctae sedi praeesse uoluit. Praeterea illi loco quem sub nomine sanctae po
Abbreviated transcription (Latin):
regalib donis mitio uob̾ ut oretis ꝓme. et ꝓpace
regni mei. et continuã ac sollempnẽ memoriã
tis. cũ feliciter aduotũ suũ omnib ꝑactis aroma
redirent: consulente scã synodo tͣnsmissam adño
dignissimo. sp̃uali quoq filio nr̃o. cadwardo an¬
gloꝵ regi: uisitationẽ omnimodã. salutẽ melliflu¬
am. et benedictionẽ apłicam. Ommpotũt dõ refe¬
rimꝰ grates. qui ur̃am prudentissimã excellentiam
in omnib omaiit. ac decorauit ergabeatũ petrũ
apłoꝵ pͥncipem. et nob̾cum hr̃e dilecdionem: et
inom̃ib apłicis consentire censuri. Litteras igit᷑
ur̃e nobilitati transmitumꝰ. et ꝑ eas societatem scõꝵ
ut ip̃se participem uos faciat ex omnib siqua ft̃
corã do bonis oꝑib nr̃is. et fr̃s nos ac socios insua
dilectione. constituat in om̃i c̃r ampliꝰ. ac ñ mino¬
rem parcem nr̃i obsequii uob̃ reconsignet in suo

Expanded text:
regalibus donis mitto uobis ut oretis pro me et pro pace regalibus donis mitto uobis ut oretis pro me et pro pace regni mei, et continuam ac sollempnem memoriam tis, cum foeliciter ad uotum suum omnibus pactis a Roma redirent, consulente sancta synodo, transmissam a domidignissimo spirituali quoque filio nostro Eadwardo Anglorum regi uisitationem omnimodam, salutem mellifluam, et benedictionem apostolicam. Omnipotenti deo referimus grates qui uestram prudentissimam excellentiam in omnibus ornauit ac decorauit erga beatum Petrum apostolorum principem et nobiscum habere dilectionem et in omnibus apostolicis consentire censuris, literas igitur uestrae nobilitati transmittimus et per eas societatem sanctout ipse uos participem faciat ex omnibus si qua sunt coram deo bonis operibus nostris, et fratres nos ac socios in sua dilectione constituat in omni tempore amplius, ac non minorem partem nostri obsequii uobis reconsignet in suo
Abbreviated transcription (Latin):
nodo sue legationis. causam ꝑorarent. huiꝰ sũmã
epłe dño pape obtulerunt. Summo inmuersaliᷤ
eccłie patri nicholao: eadwaroꝰ gr̃a dei angloꝵ rer
debitam subiectionem. et obedientiam. Glificamuᷤ¬
boni p̃decessors uos optimum successorẽ constituit
Ouappter iustũ iudicamꝰ apud uos uelud ad soli¬
dam pet̾m acuere. et ꝓbare om̃s bonas incentio¬
nes nr̃as: et ur̃am noticiam. atq societatem inbo¬
no hr̃e. quatinꝰ eas donaciones. et p̾uilegia que
obtinumꝰ apud predecessorem ur̃m renouietis
et augratis nob̾. uidełt ut ꝙ ille inumxit nob̾ sub
nomine obedientie ac penitentie ꝓpter uotum qd
apłi petͥ. ratum faciatis. et pͥuilegia possessionum
et dignitatũ eiꝰdem loq. confirmetis. renouetis. atq
augiatis: et imꝑpetuũ immutabilia stare decernatiᷤ.
Ego quoq ꝓmodulo meo. augeo et confirmo do¬
nationes et consuetudinẽ pecuniaꝵ. quas ht̃ sc̃s
petrus in anglia: et ip̃as petunias tolledas. cum

Expanded text:
nodo suae legationis causam perorarent, huius summam epistolae domino papae obtulerunt. 'Summo uniuersalis aecclesiae patri Nicholao, Eadwardus gratia dei Anglorum rex debitam subiectionem et oboni praedecessoris vos optimum successorem constituit. quapropter iustum iudicamus apud uos uelut ad solidam petram acuere et probare omnes bonas intentiones nostras, et uestram notitiam atque societatem in bono habere, quatinus eas donationes et priuilegia quae obtinuimus apud praedecessorem uestrum renouetis et augetis nobis, uidelicet ut quod ille iniunxit nobis sub nomine obedientiae ac poenitenciae propter uotum quoapostoli Petri, ratum faciatis, et priuilegia possessionum et dignitatum eiusdem loci confirmetis, renouetis, atque augeatis, et imperpetuum immutabilia stare decernatis. Ego quoque pro modulo meo augeo et confirmo donationes et consuetudines pecuniarum quas habet sanctus Petrus in Anglia, et ipsas pecunias collectas cum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ĩpudentiã eoꝵ qͥ pauloante uitã eiꝰ sc̃issi¬
mã. atq ab oĩ huiꝰ mũdi labe qͣntũ ad hoĩem
integerrimã liuido dente carpebant: et
p̃ciosã margaritã iã olĩ celestis regis diade¬
mati destinatã: falsis rumorib obfuscare

Expanded text:
 qui paulo ante vitam eius sanctissimam atque ab omni huius mundi labe quantum ad hominem integerrimam livido dente carpebant et preciosam margaritam, iam olim caelestis regis diademati destinatam, falsis rumoribus obfuscare
Abbreviated transcription (Latin):
neq ut assolet ex optilentia subrepsit contemptꝰ¬
ec auxilio ad regni culmen euasi. qm̃ deiest regnũ
et curuult dat illud. et quia mundꝰ cnͣsit et concu¬
piscentia eiꝰ: qui autem se totum subdit dõ feliciter
agere beneficiis. et exorare. et eam pacem firmaret
deus ꝑpetuam mͥ et posteris meis. Preparaui ergo
et dinumeraui expensas itineris necc̃ias. et honora¬

Expanded text:
 ut assolet, ex opulencia superbia et contemptuet auxilio ad regni culmen euasi, quoniam 'Dei est regnum et cui uult dat illud,' et, 'Quia mundus transit et concupiscentia eius,' qui autem totum se subdit deo feliciter o collatis beneficiis, et exorare ut eam pacem firmaret deus perpetuam michi et posteris meis. Preparaui ergo et dinumeraui expensas necessarias itineri et honora
Abbreviated transcription (Latin):
birboũmesdorh pͥusquã sluurũ rusã cͣnsi¬
remus: uas mulieres claudas uidimus
in itiere crectas. Utriusq curacionẽ pacer
dũ eas signaret: sine ulla hesitacione co¬
gnouit.Substicit enim. ecutranq depo¬
ni secit: et libere ambulabant: magnisi
puer incorto et rigido colo sanacusẽ corã
nobis: et libere capuc mouebat Unum o¬
misistis qđ ego uidi. ecpopłs multus uił¬
lequȩ dicitur frichen: om̃s enĩp̃cedebats
Ibielericus quidã de uilla que dicit᷑ seabn¬
genobnoxius rogauit sc̃m dñi dũ ingre

Expanded text:
Birbovermesdorff, priusquam fluvium Rufam transiBirbovermesdorff, priusquam fluvium Rufam transivimus, duas mulieres claudas vidimus in itinere erectas. Utriusque directionem Pater, dum eas agitaret, sine ulla haesitatione cognovit. Substitit enim, et utramque deponi fecit, et libere ambulabant magnificam puer intorto et rigido collo, sanatus est coram nobis, et libere caput movebat. EBERHARDUS. Unum omisistis quod ego vidi, et populus multus villae quae dicitur Frichen, omnes enim praecedebatis. Ibi clericus quidam de villa quae dicitur Seckingen, obnixius rogavit Sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
multis qui occurrerant: claudus crectus ẽ.
p̃sens affur: et ꝓtinus illuminatã uidimus
gressum recepitꝰ et mucus loquelã: p̃sencib
et uidencib nobis. Phi Similit̃ er puella ce¬
ca: uisũ. Multa quoq ibidem facta sunt :
que nemo ex nobis uidere pount pre tu
mus. cui suppositus ẽ uicus ille. infra dimi¬
diũ mniliare: duo puri manci.mants. mu
cus loquelam unus: surdusunus auditũ.
senex cecus uisum: corã om̃ib recẽperunt.
Hec nos om̃ia uidimus. et certissime acdili¬
gentissime ꝓbauimus: acclamante ad sin-¬
gla mulcitudine. que scm dñi deducebas
in lecicia ec exultatione. P In ipso iumncre
clauda erecda ẽ. quam in hum̾is deporcatã.
uͥsignauit pater deponiiussit: et ambula¬
re. Hec erat cursic congratulabancur uicine
mulieres: et om̃s qui nouerant eam. S ec
surdus quidã ipsa die iurta uiculũ ꝑ quẽ
insiumus corã nobis recepit audicum.
seria tercia. ꝑfecti mane auiculo cui nom̃

Expanded text:
multis qui occurrerant, claudus erectus est.multis qui occurrerant, claudus erectus est.praesens adfui, et protinus illuminatam vidimus gressum recepit, et mutus loquelam praesentibus et videntibus nobis. PHILIPPUS. Similiter et puella caeca, visum. Multa quoque ibidem facta sunt, quae nemo ex nobis videre potuit prae tmus, cui superpositus est vicus ille, infra dimidium milliare, duo pueri manci manus, mutus unus loquelam, surdus unus auditum, senex caecus visum, coram omnibus receperunt. Haec nos omnia vidimus, et certissime ac diligentissime probavimus acclamante ad singula multitudine, quae Sanctum Domini deducebat in laetitia et exsultatione. PHILIPPUS. In ipso itinere clauda erecta est, quam in humeris deportatam ubi signavit: Pater, deponi jussit et ambulare. Haec erat cui sic congratulabantur vicinae mulieres, et omnes qui noverant eam. Sed et surdus quidam ipsa die juxta viculum per quem transivimus, coram nobis receperia tertia profecti mane a viculo cui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dam quȩ ibidem gressũ recepit uidimus:
et ꝓuellam claudã similit̃. quȩ similicer ẽ
erecta. Altera quoq puella que surda erat:
ibidem recepit auditũ. hec ut scitis: constan¬
tie in capella dñi cp̃i facta sunt sabbato.
Phi Insolio cum iam pararet cxtre. mulie¬
ris manus inualida. sanata ẽ: et hanc ego
bati in hospicio apud wincerchur. puellã
mucam uidistis. cũ eam materadduceret:
et quomͦ postea redierit loquens. ip̃i sciuis.
Demulcis enim interrogata: libere respon¬
dit. Ham mane dniea die p̃ cumului õs
existis eccliam. nec uidistis quȩ fiebant. licet
damorẽ popli uocifcranus audirecis. Sgo
audẽ uidipuerũ media parte corporis parali¬
ticum. cui ec brachium et manũ. et cibiã si¬
mul et pedẽ. que om̃ia inualida erant: uir¬
tus diuma restiuut ad pacris benedictionẽ
Nuabi quoq elaudis. alteri quidẽ pede u
da audicũ recepit. S ec ꝓpe curegũ. coram

Expanded text:
dam, quae ibidem gressum recepit, vidimus, dam, quae ibidem gressum recepit, vidimus, et puellam claudam, quae similiter est erecta. Altera quoque puella quae surda erat, ibidem recepit auditum. Haec, ut scitis, Constantiae in capella domini episcopi facta sunt Sabbato. 11. PHILIPPUS. In solio, cum jam pararet exire, mulieris manus invalida sanata est, et hanc egobati in hospitio apud Winterthur puellam mutam vidistis, cum eam mater adduceret; et quomodo postea redierit loquens, ipsi scitis: de multis enim interrogata libere respondit. Nam mane Dominica die prae tumultu omnes existis ecclesiam, nec vidistis quae fiebant, licet clamorem populi vociferantis audiretis. Ego autem vidi puerum media parte corporis paralyticum, cui et brachium, et manum, et tibiam simul, et pedem, quae omnia invalida erant, virtus divina restituit ad Patris benedictionem. Duabus quoque claudis, alteri quidem pede unda auditum recepit; sed prope Turegum coram
Abbreviated transcription (Latin):
nis in ecclia cantatũ ẽ. et campanȩ pulsate
sunt: licet nemo nr̃m uiderit quid agere¬
tur. Guis Hulla sic ignorauimus sicut ea
que constantie factꝰ sunt:quianemo no¬
strum se curbis ĩmiscere audebat: et nos
hic quȩ indimus loqui ꝓposcumꝰ Exhis
que feria .ui. facta sunt. nichil nos iidisse
arbitror ipsa die. Nam sabbato mane int̃
oblationes puerũ uidimus cũmulta de¬
uotione gras agentẽ patri: cuius oratione
ipsa ui.stria amissũ receꝑat gressũ. Qius
deuotionẽiir sc̃s incuens: ad meip̃m con¬
uersus aic. Honẽ inuentus qui rediret ec
daret gliam deo: nisi pucr iste. Prius autẽ
in ip̃a oblatione adolescens surdus iãxii.
annis. sicuc iꝑse nobis confessus ẽ: sub ma¬
nusignancis beneficium senciens exclama¬
uerat in gaudio et exultatioẽ. quł recepis¬
sec audicum. Om̃s cũ uidimꝰ aliqui etiã
ex nobis locuti sunt ei. Sic et mulierẽ clau¬

Expanded text:
nis in ecclesia cantatum est, et campanae pulsatae nis in ecclesia cantatum est, et campanae pulsatae sunt, licet nemo nostrum viderit quid ageretur. GAUFRIDUS. Nulla sic ignoravimus, sicut ea quae Constantiae facta sunt, quia nemo nostrum se turbis immiscere audebat: et nos haec quae vidimus, loqui proposuimus. Ex eis quae feria sexta facta sunt, nihil vos vidisse arbitror ipsa die. Nam Sabbato mane inter oblationes puerum vidimus cum multa devotione gratias agentem Patri, cujus oratione ipsa feria sexta amissum recepit gressum. Cujus devotionem Vir sanctus intuens, ad meipsum conversus, ait: « Non est inventus 1171 qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi puer iste. » Prius autem in ipsa oblatione, adolescens surdus jam duodecim annis, sicut ipse confessus est, sub manu signantis beneficium sentiens exclamaverat in gaudio et exsultatione, quod recepisset auditum. Omnes eum vidimus; aliqui etiam ex nostris locuti sunt ei. Sic ei mulierem clau
Abbreviated transcription (Latin):
pater signauerat. Cuius dũ alterũ brachiũ
extendisset. unus e militib. alterũ dũ offer¬
re ei uellet: corã om̃ib nobis extendit. Guu
Om̃s uidistis quantũ exultau̾it mulier in
signacũ acq sanacũmilices nr̃i se uidisse te¬
stantur filiũ qͦq milicis cuiusdã. cuius erat
manus arida. uc uidebatur fere duodennẽ:
cũ adduccretur egouidi Scatim uͦ cantan¬
tes audiur: et inquisiui quid accidissec. Mi¬
ies autem quidã respondit:sanatã ma
Ga Ego alierũ undi pauꝑẽ adolescentu¬
lũ. cuimanꝰ anda resticuta ẽ muilla ꝓri¬
ma constanciȩ f al Qͤ constantis facta sc̃ p̃cumultu
paucruidert̃.Ego tñ cecũ illũ. quiftria .ũ.
ante altare illuminacus ẽ tndi: abbas augen¬
sis adduci p̃ceꝑat cũ: cuius mendicus erat.
Puerqͦq de hospicio nr̃o. quẽ ego ipse ad¬
duci feceram. ipsa die signatus: claudus e¬
nĩcrat: gressum recepit. S et ꝓ iͥb aliissig¬

Expanded text:
Pater signaverat, cujus dum alterum brachium Pater signaverat, cujus dum alterum brachium extendisset, unus ex militibus alterum, dum ei offerre vellet, coram omnibus nobis extendit. GAUFRIDUS. Omnes vidistis quantum exsultavit mulier inssignatum atque sanatum milites nostri se vidisse testantur. Filium quoque militis cujusdam, cujus erat manus arida, ut videbatur, fere duodennem, cum adduceretur ego vidi: statim vero cantantes audivi, et inquisivi quid accidisset. Miles autem quidam respondit sanatam manGAUFRIDUS. Ego alterum vidi pauperem adolescentulum, cui manus arida restituta est, in villa proxima Constanpauci viderunt: ego tamen caecum illum, qui feria quinta ante altare illuminatus est, vidi. Abbas Augiensis adduci praeceperat eum cujus mendicus erat. Puer quoque de hospitio nostro, quem ego ipse adduci feceram, ipsa die signatus, claudus enim erat, gressum recepit. Sed et pro tribus aliis sig
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ uia surdus recepit audicũet mulier gres¬
sũ: quȩ clauda fuerat uiͦq pede. Audiui etiã
amilite quodã dñi mei. qui in ip̃a curba
sc̃m dñi defendebat. et p̃sens erat om̃i hora:
qđ aridũ brachium cuiusdã sanatũ sit: et
claudus ambulauerit. E steimferia. iiii.
mane mingressu ȩcclie me p̃sente et uidente
cũ ppło et fratrib nr̃is. claudus utͦq pede
et manum unam habens aridam. ab utͦq
incõmodo lib̾atus ẽ:et libere ambulabat.:
renũ transiuimus. cantus ille quẽ audistis:⁊
om̃s enĩ in alta parte remanseratis. popło
poccupance naues:fuit ꝓ erectione clau¬
di cuiusdã puen quẽ ego uidi. Gaust. Cectĩ
senem qui in eodem itinere dum tͣnsiremꝰ
uillam stekeboren. lumen reccpit. ego uidi:
et mulierẽ claudam longoiam tempore
que sub manu benedicentis exiliit: cui sic
congratulabant᷑ omnes. qui eam nou̾ant
pͥus: curru enim uienerat: ec pedib reuer
cebacui. I Puerũ utͦq brachio t̃pocentẽ:

Expanded text:
adem villa surdus recepit auditum, et mulier gressum, quae clauda fuerat utroque pede. Audivi etiam a milite quodam domini mei, qui in ipsa turba Sanctum Domini defendebat, et praesens erat omni hora, quod aridum brachium cujusdam sanatum sit, et claudus ambulaverit. EPISCOPUS. Feria quarta mane in ingressu ecclesiae, me praesente et vidente cum populo, et fratribus nostris, claudus utroque pede, et manum habens unam aridam, ab utroque incommodo liberatus est, et libere ambulabat, Rhenum transivimus, cantus ille quem audistis, omnes enim in altera parte remanseratis, populo praeoccupante naves, fuit pro erectione claudi cujusdam pueri, quem ego vidi. GAUFRIDUS. Caecum senem, qui in eodem itinere, dum transiremus villam, lumen recepit, ego vidi, et mulierem claudam longo jam tempore, quae sub manu benedicentis exsiliit: cui sic congratulabantur omnes qui noverant eam prius; curru enim venerat, et pedibus reverUS. Puerum utroque brachio impotentem
Abbreviated transcription (Latin):
Ipa autẽ die iuxta capellam.uͥ pac̾ sc̃s mis¬
sam celebrauit: puerclaudus me p̃sente
gressũ recepit Sabbato mane cũ inno¬
cencũ festus ageret᷑ dies: exeunci de hospi¬
cio patͥ scõ occurrebã adducens mecum
militẽ qui signari uolebat: et ecce in medi¬
a curba puerũ cecũ incuens. quid uule in¬
quic puer ille: Quius uerba cum minus
incellexissem. quod romana lingua loqͤ¬
retur: adducinquit puerũ ad me. factũ ẽ
ut ĩꝑauit: et confestim signatus pueruisũ
reccpit. Ego ip̃e in mulus ꝓbaui qđ clare¬
uideret: Post misse celebracionẽ in capel¬
lã que dormitorio canonicoꝵ adiacet. in¬
ductusuir dĩ uirũ signauit uno cecũ ocło:
et uisũ statim recepit: cuius et cecitas pͥma. et
illuminacio scđa diligentissime ꝓbata ẽ.
Sicet surdũ dũ ab eccłia rediret: imp̃sso cui¬
cis signo fecit audire ĩmictens digitos in
aures cius: et hocuidimus. ec ꝓbauimus.

Expanded text:
Ipsa autem die juxta capellam, ubi Pater sanctus MisIpsa autem die juxta capellam, ubi Pater sanctus Missam celebravit, puer claudus me praesente gressum recepitcentium festus ageretur dies, exeunti de hospitio Patri sancto occurrebam, adducens mecum militem qui signari volebat, et ecce in media turba puerum caecum intuens: « Quid vult, inquit, puer iste? » Cujus verba cum minus intellexissem, quod Romana lingua loqueretur: « Adduc, inquit, puerum ad me. » Factum est ut imperavit, et confestim signatus puer visum recepit. Egoi pse in multis probavi qUS. Post Missae celebrationem in capellam, quae dormitorio canonicorum adjacet, inductus Vir Dei, virum signavit uno caecum oculo, et visum statim recepit: cujus et caecitas prima, et illuminatio secunda diligentissime probata est. Sic et surdum, dum ab ecclesia rediret, impresso crucis signaculo fecit audire, immittens digitos in aures ejus: et hoc vidimus, et probavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
beraret secũ. et consuleret suos. sequenti die
suꝑ hoc responsurus. Exinde intͣ missarũ
sollemnia beati pacrisammũ cepit sp̃ssti¬
mulare diuinusut p̃c morem nullo ro¬
gante diceret. non oportere sine sermone
p̃terire diem. Quid mulca: Locutus ẽ ẽt in
debui tͥ facere et non feci: Ex hoc autẽ enu¬
merans regni culmen.diuitias. consilia. ui¬
rilem animũ: et corporis robur.His et huiꝰ¬
modiuerbis cõmouit hominẽ. ũt in me¬
dio sermone non sine lacrimis exclama¬
ret. Agnosco ꝓrsus diuinȩ munera gracȩ:
nec deineeps ipso p̃stante ingratꝰ iueniar pa¬
cussũ seruire ei. quando quide ex parte eius
submoneor. Dixic. et ecce popłs rapieus uer¬
bum deore loquencis exclamat in laudẽ
dei: et resonabat terra in uoces eorum. Con¬
tinuo signacusẽ rex: ẽt uexillum ab alca
dni manu ꝓpria deportaret. Signatus ẽ¬
cũ eonepos cius dux fredericus iumior
signati alu pͥncipes. quoꝵ ñ ẽ numerus.

Expanded text:
beraret secum et consuleret suos, sequenti die beraret secum et consuleret suos, sequenti die su er hoc responsurus. Exinde intra Missarum solemnia, beati Patris animum coepit Spiritus stimulare divinus, ut praeter morem, nullo rogante, diceret, non oportere sine sermone praeterire diem. Quid multa? locutus est, et in debui tibi facere, et non feci? » Ex hoc autem numerans regni culmen, divitias, consilia, virilem animum et corporis robur; his et hujusmodi verbis commovit hominem, ut in medio sermone non sine lacrymis exclamaret: « Agnosco prorsus divina munera gratiae; nec deinceps, ipso praestante, ingratus inveniar: paratus sum servire ei, quandoquidem ex parte ejus submoneor. » Dixit, et ecce populus rapiens verbum de ore loquentis, exclamat in laudem Dei, et resonabat terra in voces eorum. Continuo signatus est Rex, et vexillum ab altarDomini manu propria deportaret. Signatus cum eo nepos ejus dux Fridericus junior; signati alii principes, quorum non est numerus.
Abbreviated transcription (Latin):
cłoꝵ. Siquid rex signatus ẽ: p̃t̃ spẽ om̃iũ
qui conuencrant. Cucurrit uelocit̃ sermo
uiuus et efficax. etuere ibi ꝓbatum ẽ: qͥa
cor regis in manu dĩ Pusenĩ apud fran¬
keneuort. regem secreto conuenerat uir
beatus: ãmonens. ut ecipse salua ꝓpͥe ꝓui¬
deret in cempore miscdiȩ uberis. Cui cũ
respondisset rexnullũ sibi huius milicie
inẽẽ ꝓpositũ: tacutuir mansuecissimus:
dicens ñ eẽ paruitatis suȩ ĩportumꝰ ustare
regiȩ maiestaci. Sic et spire cũ in sermone
publico iam scđo regem sicut pͥus ꝑegrina¬
tionis admonuisset ex nomme: die tercia
cũ beati ioħis festiuntas ageretur secreto ag¬
gressus cum: solica mansuecudine sugge¬
rens puidendũ om̃io: nec sic p̃teriret eũ
penitentia leuis. breuis. honorabilis. salu¬
taris: quam ad saluandos peccatores di¬
uina pietas excogicauerat.Aquo hoc
tandem responsum obtinuit. quia deli¬

Expanded text:
culorum. Siquidem Rex signatus est praeter spem omnium, culorum. Siquidem Rex signatus est praeter spem omnium, qui convenerant: cucurrit velociter sermo vivus et efficax; vere ibi probatum est quod cor regis in manu Dei est. Prius enim apud Frankenvoert Regem secreto convenerat Vir beatus, admonens ut ipse saluti propriae provideret in tempore misericordiae uberis. Cui, cum respondisset nullum sibi hujus militiae inesse propositum, tacuit Vir mansuetissimus dicens, non esse parvitatis suae importunius instare regiae majestati. Sic et Spirae cum in sermone publice jam secundo Regem, sicut prius, peregrinationis admonuisset ex nomine, die tertia cum beati Joannis festivitas ageretur, secreto aggressus cum solita mansuetudine, suggerens providendum omnino, ne sic praeteriret eum poenitentia levis, brevis, 1173 honorabilis, salutaris, quam ad salvandos peccatores divina pietas excogitaverat. A quo hoc tandem responsum obtinuit, quod deli