comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inignem: Nichil mali patiebatur.
lli autem subito casurum. & repente
moriturum eum putabant. Sed cũ
uiderent nichil mali contingere ei
conuestentes se dicebant. eum dm̃. eẽ.
Alioquin uelhorum exemplo om̃ium
moitalium infelicissime perfidiam
tuam. quo arguere ipse debueras.
ut sitibi scandalum mouerat. quod
martinus flamma ignis uidebatur
ad tactus. hunc rursum ad tactum
admerita illius & uirtutem referres.
qđ circum septus ignibus nõ perisset:
gnosce enimmiser. agnosce qdđ neseis
oñs fere scõs. magis insignes periculoꝵ
suoiũ fuisse uistutibus Uideo quidẽ
p&rum fide potentem. rerum obstante
natura. mare pedib suꝑ gressum: et
instabiles aquas. corporeo prȩssisse
uestigio: Sed non ideo minor mͥ uidet᷑
gentium p̃redicator: quẽ fluctus obsor¬
huit & post trtdtim dotidemq noctes.

Expanded text:
in ignem nihil mali patiebatur. illi autem subito casurum et repente moriturum eum putabant, sed cum uiderent nihil mali contingere ei, conuertentes se dicebant eum Deum esse. adquin uel horum exemplo, omnium mortalium infelicissime, perfidiam tuam coarguere ipse debueras, ut si tibi scandalum mouerat, quod Martinus flamma ignis uidebatur adtactus, hunc rursum adtactum ad merita illius et uirtutem referres, quod circumsaeptus ignibus non perisset. agnosce enim, miser, agnosce quod nescis, omnes fere sanctos magis insignes periculorum suorum fuisse uirtutibus. uideo quidem Petrum fide potentem rerum obstante natura mare pedibus supergressum et instabiles aquas corporeo pressisse uestigio. sed non ideo mihi minor uidetur gentium praedicator, quem fluctus absorbuit et post triduum totidemque noctes
Abbreviated transcription (Latin):
haec asapientibus tenenda distinccio
est : ut conuigium ꝑtineat adueniã.
Mlirginitas expectat adgłam: Form¬
catio

Expanded text:
haec a sapientibus tenenda distinctio est, ut coniugium pertineat ad ueniam, uirginitas spectet ad gloriam, fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
nqua ꝑtrienniũ iugiter dimicatione
consistens: nec tempore. nec ratione.
sedatur: Dolenda hominis & miseranda¬
conditio: etiam sihac sola in sanabilis
mali peste prȩmeretur: Uerum ista
ei patientiȩ & tranquillitatis exempla
referre sȩpius galle debueras : ut
sciret irasci. & sciret ignoscere:
Quisi istũ ipsum breuiter in sertũ sermo¬
nem meum. inse prolatũ forte cogno¬
uerit : sciat magis nõ ore inimici.
quã amici animo me locutũ. Quia
si fieri posset : ut martino potius epõ.
quã fallari esranno similis diceret᷑.
Sed istum cũi commemoratio parum
suauis est transeamus : & ad martinũ
nrmn galle redeamus. Tumego cuad
eẽ. uesperũ. occiduo sole sentirem
dies in quã abut. postumiane: sur¬
gendum est si multam studiosis au

Expanded text:
in qua per triennium iugiter dimicatione in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miserandacondicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum ista ei patientiae et tranquillitatis exempla referre saepius, Galle, debueras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter insertum sermonem meum in se prolatum forte cognouerit, sciat non magis ore inimici quam amici animo me locutum, quia, si fieri posset, optarem ut Martino potius episcopo quam Phalari tyranno similis diceretur. sed istum, cuius commemoratio parum suauis est, transeamus et ad Martinum nostrum, Galle, redeamus. Tum ego, cum iam adesse uesperum occiduo sole sentirem, dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis au
Abbreviated transcription (Latin):
se genua prosternit. ueniam poscens:
atetur errorem : nec sine dȩmõne se
fuisse tandem samior confitetur.
Nonerat apud martinum labor iste
difficilis : ut ignosceret supplicanti
Sunc & ipsi et nobis om̃ibus sc̃s expo¬
suit. qualiter illum ademonibus ui¬
disset agitari : se conuiti is nõ moueri.
quȩ magis illi a quo essent effusa
nocussent Exinde cũ idem bric¬
chid̾s multis apud eum magnisq cri¬
minib ꝑ sepe premeret᷑ : cogi ñ potuit
ut eum apresbiterio sub moueret.
ne suam persequi uideretur in uiriã.
illud sȩpe commemorans S ixp̃s
iudam passus est. cur ego nõ paciar
bricchionem. Adhec postumianus.
Audiat inquit istud exemplũ. noster
iste deꝓximo: quicum sit sapiens.
in memor presentium. in memor futu¬
rorum. si fuerit offensus. in sanit:
in sua se non habens potestate Seuit
inclericos. grassatur in laicos: totumq
terrarum orbem in suã cõmouec ultionẽ.

Expanded text:
se genua prosternit : ueniam poscit, se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in suam commouet ultionem:
Abbreviated transcription (Latin):
ut uix manib temperaret: Tum quidẽ
sc̃s uultu placido. mente tranquilla.
infelicis amentiam. ꝑmitia uerba
cohiberet : sed ita in eo nequã sp̃s re¬
dundabat : ut nesua quidem illi quauis
uana ad modum mens sub esset: trementib
labus. incestoq uultu. deto lor prefu rore
rotabat uerba peccati: se asserens
sanctiorem: quippe qura primis annis
in monasterio intersacras aeccłe disci¬
plinas : ipso martino edu cante creuis¬
sec Martinum uero & a principio
quod ipse diffiteri nõ posset miliciȩ
actibus sordiusse : et nunc ꝑ in anes
supersticiones. & phantas mata uisionũ
ridicula. prorsus inter deliramenta
seniusse Haec cum multã atq alia
etiam que reticere melius est. acerlu¬
orã uõmuisset : egressus tandem fu¬
rore satiato. quasi quise penitus uin¬
dicasset: rapidus ea parte qͣ uenerat
permartina orationes fugatis ab illus
corde dȩmonibus. reductus inpeniten¬
tiam. Mox reuertit : atq ad martimi

Expanded text:
ut uix manibus temperaret, cum quidem ut uix manibus temperaret, cum quidem sanctus uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte qua ueneratper Martini orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. sed non minore exnr̃is fle¬
tibus dolore discessum est.
UO DAM ITIDE
DIE PŨINAREA QUAE
parua ad modũ tabernacula¬
illius ambiebat. in illo suo quod nostis
om̃s sedili ligneo re sedisset : uidet
duos demones in excelsa illa quȩ mo¬
nasterio suꝑ aeminet rupe consistere.
nde alacres acletos uocem istuis modi
adhorationis emittere. Hei a te bric-¬
chi: heiate bricchi Credo ceri¬
bant miserum eminus ꝓpinquantẽ.
conscii quantã illi rabiemsesp̃s suscitas¬
bi plenus insaniȩ: euomit
in martinũ mille conuitia O biur¬
gatus enim pridie abeo fuerat: cur
qui nichilunquã ante clericatũ quippe
qui inmonasterium abipso mastino
nutritus habuisset : equos aleret. man¬
cipia conpararet Ham illo tempore
arguebatur amultis : quod non solum
pueros. sed &iam puellas scitis uultib
coemisset: quib reb in felicissimi̾s
insano felle conmotus. et ut credo prae¬
cipue demonum illorum agitatus ins¬
tinctu. martinum ita ad gressus est:

Expanded text:
ratione, sed non minore ex nostris fletibus dolore, discessum est.Quodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tabemaculillius ambiebat, in illo suo, quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, uidit duos daemones in excelsa illa, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitasnrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicissimus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
adstipu lante perhibebͦ
stabat parabat euertere: sed nulla
erat facultas. qua id daretur effec¬
tui: Tum adorationem suo more
conuertitur: uisam certum est pa¬
rilem quodammodo columnam¬
columnam
ruere decaelo: quȩ in pacta idolo.
totam illam in expugnabilem molẽ
soluit in puluerem Parum scilicet
seruire martino humanis ęxiam¬
oculis cernerentur.

Expanded text:
adstipulante perhibebo. stabat, parabat euertere, sed nulla erat facultas, qua id daretur effectui: tum ad orationem suo more conuertitur. uisam certum est parilem quodammodo columnam ruere de caelo, quae inpacta idolo totam illam inexpugnabilem molem soluit in puluerem: parum scilicet, seruire Martino humanis oculis cernerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
qua pauperem texerat paste uesti¬
tum:Intueri diligentissime dnm:
uestemq quã dederat iubetur
agnoscere: Mox adangłoꝵ circũ¬
stancium multitudinem. audit iħm
clara uoce dicentem. Mastinus ad huc
catecuminus: hac me ueste contexit:
Uere memor dñs dictorũ suorum. qui
ante praedixerat. quam diu fecistis¬
haec. uni exminimis istis mihi
fecistis: Se in paupere professus
est fuisse uestitum & ad confirman¬
dumͣ boni operis testimonium: in eodẽ
se habitu que pauꝑ acceperat
dignatus ostendere Quo uiso

Expanded text:
qua pauperem texerat, parte uestiqua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso
Abbreviated transcription (Latin):
UODAMITA
tempore cum iam
nichil praeter arma
& simplicem milicia.
uestem haberet : media hieme
quae solito asperior inhorruerat.
adeo ut plerosq uis algoris extin gu¬
rec: obuium hab& in porta am̃¬
bianensium ciuitatis pauperem
nudum Quicum praetereuntes
ut sui misererentur oraret. omnesq
miserum praeterirent : intellexit ur
deo plenus. sibi illum aliis miscđiam
non prȩstantibus reseruari. Quid
tamen ageret. fuchil praeter clamidẽ
qua indutus erat habebat
reliqua: in opus simile con sumpserat.
Irrepto itaq ferro quo accinctus erat.
mediam diuidit. pastemq eius. pau¬
peri tribuit: Reliquam rursus
induitur Interea decircum stantib
ridere non nulli. quia deformis esse.¬
et truncatus habitu uideretur:
Hulti quidem quibus erat mens sanior
altius gemere : quod nichil simile fe¬
cissent. cum utiq plus habentes uestire¬
pauperem sine sua nuditate potuiss.
Nocte igitur insecuta cum sopori de¬
disset : uidet xp̃m clamidis suȩ

Expanded text:
uodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestirpauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis quastanȩ febrib ureretur :
epistolã martini quȩ casu adeum
delata fuerat pectori puellȩ in ipso
accensu ardoris inseruit. statimq

Expanded text:
issimis quartanis febribus ureretur, epistolam Martini quae casu ad eum delata fuerat, pectori puellae in ipso accessu ardoris inseruit, statimque
Abbreviated transcription (Latin):
dito. qui proforibus adsti terant
statim irruunt. Mirum spectacu¬
lum : quod uidebant uiuere . que
mostuum reliquissent: Ita red¬
ditus uitae statim baptisma con¬
secutus: plures postea uixit annos.
rimusq apudnos: martini uirtutũ
uł materia uel testimonium fuit:
Idem tamen referre erat solitus: se
corpore exutum adtribun al uidicis
ductum. deputartumq obscuris locis
& uulgarib turbis: tristem excepisse
sententiamTum ꝑduos angłos iudici
fuisse suggestum: hunc esse proquo
martinus oraret: Ita pereosdem
angłos se iussum reduci: & martino
redditũ. uitaeq pristinȩ restitutum:
Ab hoc primo tempore. beati uiri nom̃
enituit : ut qui sc̃siã ab omnib habe¬
batur. potens &iam &uere apostolicus
haberetur.
ECMULTO POST

Expanded text:
dito qui pro foribus adstiterant statim inruunt. mirum spectaculum, quod uidebant uiuere, quem mortuum reliquissent. ita redditus uitae, statim baptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. idem tamen referre erat solitus, se corpore exutum ad tribunal iudicis ductum deputandumque obscuris locis et uulgaribus turbis tristem excepisse sententiam: tum per duos angelos iudici fuisse suggestum, hunc esse pro quo Martinus oraret: ita per eosdem angelos se iussum reduci, et Martino redditum uitaeque pristinae restitutum. ab hoc primum tempore beati uiri nomen enituit, ut qui sanctus iam ab omnibus habebatur, potens etiam et uere apostolicus haberetur. ec multo post
Abbreviated transcription (Latin):
euis. ualentinianus in fugam uer¬
sus .ẽ. Dem post annum fere re¬
sumptis uiribus: captum intra
aquilei& muros maximũ int̾fecit

Expanded text:
eius Valentinianus in fugam uersus est: deinde post annum fere resumptis uiribus captum intra Aquileiae muros Maximum interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
onib solebamus asperiorem nobis
fuisse quã debuit Hecuero quic quã
inillũ inclementius dicã : quia & amicũ¬
colui: & tunc etiam amaui cũ putatur
mimicus Meaut̃ hȩc tacitis cogita¬
tionib reuoluentẽ. ai modũ dolor
iste conpungit: pęne nos sapientis
& religiosi uiri amititia destitutos.
illũ quondã tã amicũ uobtã amarũ
innos. eẽ. potuisse Verũ hȩc quȩ
meroris plenasunt relinquamus:
te potius ut dudũ sponderas audiamꝰ
De incilicium cui insederat adme
propius admouit : atq ita exoisus ẽ
Ante hoc trienniũ quo tempore tibi
sulpici. hinc abiens uale dixi ubi
narbone nauẽ soluimꝰ quinto die
portũ africe intrauimus: adeo ꝓsꝑa
deinutu nauigatio fuit: Libuit
animo adire cartaginẽ. loca uisita¬
re scõrum: & prȩcipue ad sepulcrũ
decimo die ad postum regressi. pro¬
uectiq in altũ : alexandriã pecentes
reluctante austro pęne in sirtes in¬
lati sumus. Quod prouidi nautȩ ca¬

Expanded text:
onibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. Nec vero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicucolui, et tunc etiam amavi cum putabatur inimicus. Me autem haec tacitis cogitationibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamudein cilicium, cui insederat, ad me propius admouit adque ita exorsus est. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens ualedixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: adeo prospera Dei nutu nauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrumecimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae ca
Abbreviated transcription (Latin):
a&ernitate scõrs. Cuminterim dieb
ac noctib deore martini regina pen¬
debat: euangelico illo non inferioi exẽ¬
plo: pedes scĩ fletu rigabat. crine
ter gebat Martinus quẽ nulla umqua
femina contigisset: istius assiduitatẽ.
immo potius seruitutem non poterat
euadere Honilla opes regni. ñ in perũ
dignitatẽ. nondiadema. nõ purpura
cogitabat: diuelli amartini pedib
solo strata non poterat: Postremo.
auiro suo poposcit. Deit mastinum
uterq conpellunt. ut ei remotis om̃ib
ministris: prȩber& sola conuuuum.
Iec potuit uir beatus : obstinatuis
reluctare: Componitur castus regi¬
nȩ manib apparatus. S ellulam
ipsa consternit. Mensam ad mouet.¬

Expanded text:
aeternitate sanctorum, cum interim diebus aeternitate sanctorum, cum interim diebus ac noctibus de ore Martini regina pendebat: euangelico illo non inferior exemplo pedes sancti fletu rigabat, crine tergebat. Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius adsiduitatem, immo potius seruitutem non poterat euadere. non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: diuelli a Martini pedibus solo strata non poterat. postremo a uiro suo poscit, dicens Martinum uterque conpellant, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola conuiuium. nec potuit uir beatus. obstinatius reluctari. conponitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admouet
Abbreviated transcription (Latin):
se iurtutẽ sensisse diuinam. emendatior
ebat᷑:. ec expeccatis martini pre¬
cibus : om̃a praestitit quã rogaretur.
onloquio eum atq conuuuo: frequentꝰ
ad sciuit: Postremo ab eunti: multa
munera obtulit : quȩ uirbeatus ut
semꝑ paupertatis suę custos. cuncta
reiecit: Et quia palatium semein¬
gressi sumus: licet diuersis in palatio
temporib gesta connectam: Nequaꝙ̃
enim preter mittendum uidetur.
circa martini admirationem regi¬
nę fidelis exemplum
AIMUS INT¬
PERATOR REM¬
publicam gubernabat.
Uir om̃i uit& merito praedi candus.
siei uł diadema non legitime tumul¬
tuante milite inpositũ repudiare.
uel armis ciuilib abstinere licuisset.
Sed magnum imperium. nec sine periculo
re nui : nec si ne armis potuit teneri.
Hic martinum saepius euocatum : re¬
ceptumq intra palatium. uenerabilit̃
honorabat: Totus illi cũeo sermo deprȩ¬
sentibus. de futuris. defidelium gła. de

Expanded text:
uirtutem sensisse diuinam emendatior uirtutem sensisse diuinam emendatior fatebatur: nec expectatis Martini precibus prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit. Et quia palatium semel ingressi sumus, licet diuersis in palatio temporibus gesta conectam: nequaquam enim praetermittendum uidetur circa Martini admirationem reginae fidelis exemplum. Maximus imperator rempublicam gubernabat, uir omni uita merito praedicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de
Abbreviated transcription (Latin):
Etenim ad animum eius in mitẽ. ac
suꝑbum. uxoi accesserat arriana.
quȩ totum illũ ascõ uiro. neei debitã
reuerentiam prestaret. auerterat.
taq martinus ubi semel atq iterũ
suꝑbum principẽ adire tep̃tauit:
recurrit ad nota praesidia: cilicio
obuoluitur : cinere consꝑgitur: cybo
adstitit ei angłs. iubet eũ ad palatiũ
ire securum : regias fores quã libet
clausas sponte reserandas. imperatous
spm suꝑbũ molliendum Igitur istius¬
modi prȩsentis angłi confirmatus
allo quio. et fretus auxilio: palatiũ
petiit. Patent limina: nullus
obsistit Postremo: usq ad regem
nemine prohibente peruenit:
Quicum uenientem eminus uider&.¬
infrendens cur fuiss& admissus . ne¬
quaquã adsurgere est dignatus
adstanti : donec regiam sellam ignis
operiret. ipsumq regem ẽa parte
corporis quasedebat afflaret incen¬
dium: Ita solio suo suꝑb excutitur.
& martino inuitus ad surgit. Multũq
complexus quẽ sꝑnere ante decreuerat.:

Expanded text:
etenim ad animum illius immitem ac superbum uxor accesserat Ariana, quae totum illum a sancto viro, ne ei debitam reverentiam praestaret, averterat. Itaque Martinus, ubi semel atque iterum superbum principem frustra adire tentavit, recurrit ad nota praesidia: cilicio obvolvitur, cinere conspergitur, cibo astitit ei angelus: jubet eum ad palatium ire securum: regias forres quamlibet clausas sponte reserandas: imperatoris spiritum superbum molliendum. Igitur istiusmodi praesentis angeli confirmatus alloquio et fretus auxilio, palatium petit. Patent limina, nullus obsistit, postremo usque ad regem nemine prqui cum uenientem eminus uideret, frendens cur fuisset admissus, nequaquam adsurgere est dignatus adstanti, donec regiam sellam ignis operiret ipsumque regem ea parte corporis, qua sedebat, adflaret incendium. ita e solio suo superbus excutitur et Martino inuitus adsurgit: multumque conplexus quem spernere ante decreuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
locorum gratia longuis processi
Trib fere alittore milibus paruũ
tugurium int̾ harenas conspicio:
Cuius tectũ sicut salustius ait quasi
carina nauis erat contiguum terrȩ
satis firmis tabulatis constratum.
onqđ ibi ius imbrium ulla timeat᷑.
fuisse aut̃ illic pliiiam nequando
quidem auditũ. ẽ : sed qđ uentorum
ea. uis. est. ut si quando uł clem̃ tiore
cȩlo aliquantulũ spirare flatus
coeperit: maius in illis terris quã in
ullo mari naufragium sit
ibi germina sata nulla proueniunt.
quippe instabili loco arentibus arenis
ad omem motum uentoꝵ cedentibus:
Uerum ubi auersa quȩdã amari pro¬
munctoria uentis resistunt : terra
aliquantulum solidior. herbã rarã
atq hispidam gignit: ea ouib est
pabulum satis utile Incolȩ: lacte
uiuunt. Quisolertiores sunt. uelũd¬
ita diximus ditiores. hordeat᷑ȩͥo
pane utuntur Ea ibi sola messis
est: quae celeritate prouentus per
naturã solis siue deris uentoium
casus euadere solet Quippe fertur

Expanded text:
locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel,ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur
Abbreviated transcription (Latin):
praesens . ẽ. et prodise ue¬
tuit supprimetur: Qui quidem¬
Qui quidem
tempor hic &iam saturninus inter¬
fuit: Canis nobis in portunior
oblatrabat. In nomine inquit man¬
tini : iubeo te obmutes cere. L in
tuit. Ita parum est ipsum mar¬
tinum fecisse uirtutes: Ore¬
dite mihi. quia etiam alii in
nomine eius multa fecerunt.
UICTANI
QUONDAM
COMITIS

Expanded text:
praesens est et prodi se uetuit, supprimetur: cui quidem tempori hic etiam Saturninus interfuit. canis nobis inportunior oblatrabat. in nomine, inquit, Martini iubeo te obmutescere. canis tuit. ita parum est ipsum Martinum fecisse uirtutes: credite mihi, quia etiam alii in nomine eius multa fecerunt. Auitiani quondam comitis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uiuimus ipsa nobis tuta fastidic
est : libenter exte audiemus . siuel
inheremo uiuere xp̃ianis licet:
Adhȩo postumianus. Faciam inque.
ut desi derarete uideo: sed queso
prius exte audiam. anistiom̃s quos

Expanded text:
quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos
Abbreviated transcription (Latin):
more pauim̃tum decidit:
metu exterritis nebenediccio deperiss&:
ampullula por inde in colomis .ẽ. reꝑta.
acsi suꝑ plumas mollissimas decidisset:
Qu eres non potius ad casum. qua ad
martini est referenda uir tutem : cuĩ
benediccio perire non potuit¬
UID ILI UD
Q UOD EACTUM EST
aquodam cuius nomen
quia

Expanded text:
more pauimentum decidit. cunctis metu exterritis benedictionem Dei perisse, ampulla perinde incolumis est reperta, ac si super plumas mollissimas decidisset. quae res non potius ad casum quam ad Martini est referenda uirtutem, cuius benedictio perire non potuitQuid illud, quod factum a quodam est, cuius nomen, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. ordines miscuerunt: Dumq
ȩgre expediuntur: moram facere
properantib. Qua ꝑmoti iniuria
militantes. prȩcipitatis in terrã saltib
se dederunt: Deir martinum flagris¬
acfustibus urgrere cepoerunt: Cũ quidẽ
ille id̾tus acincredibili patientia
prȩbens tergacedentib. maiorem insaniã
infelicib: commouer&: magis exhoc
furentes. qđ ille quasi nõ sentiens uer¬
bera in luta con tempner& Nos ilico
consecuti : foede cruentum tͣtq uni¬
uersa coĩpous parte laniatum. Cum
exanimis in terra ꝓcubuiss& inueni¬
mus: S. tatimq eum asello suo im¬
posuimus : aclocum çȩdis illius exe¬
crantes. raptim abire properauim:
pterea illi regressi ad redam suam
furore satiato : agi qͦire coeperant

Expanded text:
bantur, ordines miscuerunt: dumque bantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. qua permoti iniuria militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. deac fustibus urgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus, majorem insaniam infelicibus commoveret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens verbera illata contemneret. Nos illico consecuti, foede cruentum atque universa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, invenimus: statimque eum asello suo imposuimus, ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properavimus. Interea illi regressi ad rhedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant
Abbreviated transcription (Latin):
fixit : Tumuero mira dicturussum.
uidimus uenenum ex omĩ parte reuo¬
catum: ad martini digitũ cucur¬
risse. Deinde : ꝑ illud ulceris foram̃
exiguum: ita uirus stipasse cũ san¬
guine ut solet exuberib caprarũ
aut ouium pastoꝵ manu pressis
longa linea copiosi lactis effluere:
Puer : surrexit in columis. Nos obstupe¬
facti tantę rei miraculo: id qđ ipsa
cogebat ueritas fatebam᷑ : non. eẽ sub
cęlo. qui martinũ possit imitari.
ONSE QENTI
ITIDEM TEMPORE. ITER
cum eodem dũ dio ceses uisitat
agebamus N obis nescio quanecessitate
remorantibus: aliquantulum ille pro.¬
cesserat. Interim ꝑ aggerem publicũ.
plena militarib uiris fiscalis reda
ueniebat. Sed ubi martinum inueste
hyspida. nigro & pendulo pallio circũ¬
tectum : contigua delatere iumenta
uiderunt : paululum in partẽ alterã
paue facta heserunt De infiinib
implicatis : protentos illos quib ut sȩpe
uidistis. misera illa animalia conglo¬

Expanded text:
fixit. tum uero — mira dicturus sum — fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum ad Martini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefacti tantae rei miraculo, id quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo, qui Martinum possit imitari. onsequenti itidem tempore iter cum eo, dum dioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglo
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteris :. tantum uidere demona¬
chis. Ceteri cur nonuiderint: non
R.IDEM. PERE
TEMPUS. CŨ EUANTIUS
auunculus ms. uir licet scłi
negociis occupatus. tamen ad modũ
xp̃ianus. grauissima aegritudine.
extremo periculo coepiss& urgeri.¬
mastinum euocauit N eccunctatus¬
Neccunctatus
Prius tamen quam
medium uiae spatium. uir beatus euol¬
ueret : uirtutem aduenientis sensit
aegrotus. Rereptaq continuo sani¬
tate : uenientibus nobis obuiam ipse
processit Altera autem die redire
cupientem. magna prȩce detinuit.
Cum interim unum ȩfamilia puerũ
lactali ictu serpens ꝑculit: quẽ iã
exanimem ui ueneni ipse euantius
suis humeris illatum ante pedes scĩ
iuri. nihil illi in possibile confisus
expofuit: Iamq semalum serpentis.¬
ꝑ om̃a membra diffuderat Cerneses
om̃ib uenis in flatam cutem. & ad utris
instar tensa uitalia Martinus por¬
recta manu uniuersa pueri membra
ꝑtrectans : digitum ꝓpe ipsum uul¬
nusculum qđ bestia uirus in fuderat

Expanded text:
presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non r idem fere tempus cum Euanthius auunculus meus, uir licet saeculi negotiis occupatus admodum Christianus, grauissima aegritudine mortis periculo coepisset urgueri,Martinum euocauit. nec cunctatus rius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tenuit, cum interim unum e familia puerum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui ueneni ipse Euanthius suis umeris inlatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra diffuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo bestia uirus infuderat,
Abbreviated transcription (Latin):
reticos inquirerent: dep̃hensis. ui tã
etbona adimerent Necdubium erat .:
quinscoꝵ etiam maximã turbam
tem pestas ista depopulatura esset.
paruo discrimine inter hominum
genera: ec enĩ tum solis oculis iudica

Expanded text:
reticos inquirerent, deprehensis uitam reticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudica
Abbreviated transcription (Latin):
ENI AM
ADILLUD QUOD PROPTER
temporum potam semper
occultauit: fecdnos celore ñ õpotuit:
Inquo illud est miraculi: quod facie
ad faciem cum eo est angelus conlo¬
cutus. Maximus imperator alias
sane bonus. deprauatus. consilus
sacerdotum: post priscilliani necẽ
ihtachium epm̃. priscilliani accusa¬
torẽ. ceterosq illius socios quos no¬
minarꝗ non est necesse. iii. regia
tuebatur : nequis ei crimini daret.
opera illius. cuicumq modi ho¬
minem fuisse dampnatum. Inaerea
martinus multis grauibusq laborantiũ
causis. ad comitatũ ire con pulsus : ꝓcellã
ipsam totius tempestatis incurrit Con¬
gregati apud treueros ep̃ĩ tenebantur:
qui cotidie cõmunicantes ihtachio:
cõmunẽ sibi causã fecerant. His ubi
nuntiatũ est in opinantib ad esse mar¬
tinũ : totis animis labe factati. musi¬
tare ettrepidare cȩperunt Et iam
pridie imperator exeorũ sententia
decreuerat : tribunos sũma potestate
armatos adhispanias mittere. qui he¬

Expanded text:
eniam ad illud, quod propter temporum notam semper occuluit, sed nos celare non potuit: in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus conlocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, deprauatus consiliis sacerdotum post Priscilliani necem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui hae
Abbreviated transcription (Latin):
tiebantur. Ille eos sedulo cominonere.
Nichil eẽ religionis uistipite. dm̃ potius
cui seruiret ipse: sequerentur: arborẽ
illam excidi
opostere : quna¬
eet̃. dęmoni de dicata. Lum unus
exhis quierat auditor c&eris: sihabes
inquit aliquam dedõ tuo. quẽ diciste
colere fidutiam: nos m& ipsi succidimꝰ
hanc arborem. tu ruentẽ excipe
et sitecum. ẽ. tuus ut dicis dñs: ȩuadss.
Tum ille intrepide confisus in dñõ.
facturum se pollicetur. Hic uero ad
istuis modi conditionem. omĩs ille
gentilium turba consentit: facilemq
arbous suȩ habuere iacturam. si ini¬
micum setcrorum suoꝵcasu illius
obruissent: Itaq cum unam partẽ
pinus illa. eet adlinis. ut non eẽt
dubium quam in pastem succisa
corruer&: eout loeo uinctus sta¬
tuitur pro arbitrio rusticorũ. quo
arborem. eẽ. casuram nemo dubita¬
bat. Succidere igitur ipsi suam
pinum : cumin genti gaudio l&iciaq
coeperunt: Aderat eminus tur¬

Expanded text:
tiebantur. ille eos sedulo commonere, tiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te colere, fiduciam, nosmet ipsi succidemus hanc arborem, tu ruentem excipe: et si tecum est tuus, ut dicis, Dominus, euades. tum ille intrepide confisus in Domino facturum se pollicetur. hic uero ad istius modi condicionem omnis illa gentilium turba consensit, facilemque arboris suae habuere iacturam, si inimicum sacrorum suorum casu illius obruissent. itaque cum unam in partem pinus illa esset adclinis, ut non esset dubium, quam in partem succisa corrueret, eo loci uinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo arborem esse casuram nemo dubitabat. succidere igitur ipsi suam pinum cum ingenti gaudio laetitiaque coeperunt. aderat eminus tur
Abbreviated transcription (Latin):
quia. eẽt. hȩc gallorum rusticis con-¬
su&udo si mulachra demonum can¬
dido decta uelamine. misera per
aggros suos circũ ferre dementia:
Eleuato ergo in aduersd signo crucis
imperat turbȩ non moueri loco.
onusq deponere Hic uero mirũ
inmodum uideres miseros primũ
uelut saxa riguisse Deinde cũ
primo mouere se summo conamine
niterentur. ultra accedere non
ualentes ridiculam inuertiginẽ
rotabantur : donec uicti cor poris
onus deponunt. attoniti & semet
inuicem aspectantes : quid nam sibi¬
accidisset taciti cogitantos.:
beatus uir comperiss& exequiarũ. eẽ.
illam frequentiam nõsacrorii: eleuata
rursum manudat eis abeundi. et
tollendi corporis potestatẽ. Ita eos
Quo dam templum antiquissi mũ
diruiss&. et arborem pinum quae
fano erat proxima. eet. ad gressus
excidere: tum uero antistes loci
illius. ceteraq gentilium turba
coepit obsistere: Et cum idem illi dũ
templum ȩuertitur imperante dnõ
quieuissent: succidi arborẽ Nonpa¬

Expanded text:
quia esset haec Gallorum rusticis consuetudo, simulacra daemonum candido tecta uelamine misera per agros suos circumferre dementia. leuato ergo in aduersos signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra accedere non ualentes ridiculam in uertiginem rotabantur, donec uicti corporis onus ponunt: attoniti et semet inuicem aspicientes, quidnam saccidisset, taciti cogitabant. sed cum beatus uir conperisset exequiarum esse illam frequentiam, non sacrorum, eleuata rursum manu dat eis abeundi et tollendi corporis potestatem. ita eos quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pinum, quae fano erat proxima, esset adgressus excidere, tum uero antistes loci illius ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent, succidi arborem non pa
Abbreviated transcription (Latin):
copatu deiectũ uidimus.
eodem tempore inoriente quendã
extitisse : quise ioħneẽ. iactitaret.
Ex quoconicere possumus istius modi
pseudo proph&is existentibus antȩͥ¬
xp̃i aduentum inminere . qui iam
inist is misterium iniquitatis ope¬
ratur. N ecenim praeter eundum
uidetur : quanta martinum sub
is dem diebus. diabolus arte tempta¬
uerit: Q

Expanded text:
copatu deiectum uidimus. eodem tempore in Oriente quendam extitisse, qui se Iohannen esse iactitauerit. ex quo conicere possumus, istius modi pseudoprofetis existentibus, Antichristi aduentum imminere, qui iam in istis mysterium iniquitatis operatur. Non praetereundum autem uidetur, quanta Martinum sub isdem diebus diabolus arte temptauerit. q
Abbreviated transcription (Latin):
primum illũ nrm libellũ nõꝑitaliam
tantum. sed pertotum &iam diffudit
illiricum: Ille martini non inuidus
gła rum sanctarumq inxp̃o uirtutũ
pussimus aestimator: non abnuet prę¬
sulem nostrum. cum suo felice cõponere
Inde si forte ad africam trans fretabis.
pridem ut ipse dixisti uirum nouerit.
tam̃ nunc prȩcipuę deeo plura cognos¬
cat : ne solum ibi csprianum martirẽ
suũ. quãuis scõ illius stinguine conse¬
crata miretur: Iam si adleuam achaiȩ
sinum paululũ diuexus intraueris:
sciat chorintus. sciant athenȩ. nõsapi¬
entiorem in achademia platonem: nec
socraten incarcere foitiorẽ:
quidem greciam. quȩ meruit audire
a postolum predicantẽ: sed nequaquã¬

Expanded text:
primum illum nostrum libellum non per Italiam primum illum nostrum libellum non per Italiam tantum, sed per totum etiam diffudit Illyricum. ille Martini non inuidus gloriarum sanctarumque in Christo uirtutum piissimus aestimator non abnuet praesulem nostrum cum suo Felice conponere. inde si forte ad Africam transfretabis, prout ipse dixisti, uirum nouerit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum ibi Cyprianum martyrem suum, quamuis sancto illius sanguine consecrata, miretur. iam si ad laeuam Achaiae sinum paululum deuexus intraueris. sciat Corinthus. sciant Athenae, non sapientiorem in academia Platonem nec Socraten in carcere fortiorem: felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem, sed nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
suũ non sine martini uirtute confessus
Tum ego cum iam ad esse uesperũ
occiduo sole sentirem: dies inquã
abiit postumiane. surgendum est:¬
a nobis simul tam studiosis audi¬
toribus caena debetur¬
EMARTTNO AUTE
EXPECTARE NONDEBES: UI
ulla sit meta referendi. Latius
ille diffunditur : quã ut ullo ualeat
sermone concludi: Ista interim deillo
uiro portabis orienti: seddum recurris
diuersasq regiones. loca. portus. insulas.
urbesq preter legis: martini nomen
etgłam sparge perpopłos: In primis
mem̃to nõ praeterire cãpaniam Et si
maxime cursus in deuio sit: non tam̃
tibi tanti sint uel magnarũ morarũ ulla
dispendia. quin in illic adeas in lustrem
uirum. ac toto laudatũ orbe paulinũ
lli quȩso te primum sermonis nr̃i. quo
uel hesterno conficimus uel hodie diximꝰ.
uolumen euolue. Illi om̃a referes.
illi cuncta recitabis: ut mox ꝑ illum
sacras iuri laudes. roma cognoscat. sic̃

Expanded text:
suum non sine Martini virtute confesssuum non sine Martini virtute confessTum ego, cum iam adesse uesperum occiduo sole sentirem, dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus cena debeturtino autem exspectare non debes, ut ulla. sit meta referenti: latius ille diffunditur, quam ut ullo ualeat sermone concludi. ista interim de illo uiro portabis Orienti, et dum recurris diuersasque oras , loca, portus, insulas urbesque praeterlegis, Martini nomen et gloriam sparge per populos: in primis memento non praeterire Campaniam: etsi maxime cursus in deuio sit, non tamen tibi tanti sint uel magnarum morarum ulla dispendia , quin illic adeas inlustrem uirum ac toto laudatum orbe, Paulinum: illi, quaeso te, primum sermonis nostri, quod uel hesterno confecimus uel hodie diximus, uolumen euolue: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras uiri laudes Roma cognoscat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
redi id captiuis: continuo deputauit:
Etcumei suggeretur a frĩb ut aliquid exoo
insumptu monasterii reseruaret. om̃ib
in angustam. eẽ. uictum. multis deesse
uestitũ : nos inquit a eccła et pascat. et
uestiat. dum modo nihil nr̃is usib
quȩ sisse uideamur.
HOC LOCO ILLIUS UIRI magna
miracula : quȩ facilius ad mi¬
rari possumus quã referre Agnoscitis
profecto quod dico: multa sunt illius
quȩ nõ queant explicare: ueluti est
istud qđ nescio an ita ut gestũ est.
anobis possit exponi: Quidam efrĩb
nom̃ nonignoratis. sed celanda ꝑsona
.ẽ. ne scõ uiro uerecundiam fecerimus.
Quidam ergo cũ ad fornaculam illius
carbonum copiã repperisset. & ad mota
sibi sellula diuaricatis pedib super
ignem illum nudato in guine reside¬
ret continuo martinus factã sacro
cegmini sensit inuiriam. magna uoce
ubi ille fr̃ audiuit & exconscientia
qđ in crepabatur agnouit: continuo
ad nos cucurrit exanimis. pud orem

Expanded text:
endis id captiuis continuo deputauit. endis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggereretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reseruaret, omnibus in angusto esse uictum, multis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesisse uideamur. hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari. uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit iniuriam, magna uoce ubi ille frater audivit, et ex conscientia quod increpabatur agnovit; continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem
Abbreviated transcription (Latin):
subito turbinibus exotis. extremũ
uitȩ om̃ium fuisse discrimen Inquo
cumquidam aegyptius negotiator.
nondum xristianus. magna uoce
clamaret. ds̃ martini eripenos.
mox tempestatem fuisse sedatam.
seq optatum cursum cum sum ma
placidi aequoris quiete tenuisse.
YCONTIUS
EXUICARIIS UIR EIDELIS
cũ familiam illius lues ex¬
trema uexaret. & in auditȩ calamitatis
exemplo ꝑtotam domũ corpora aegra
procum berent: martini per licteras
implorauit auxilium: Quo tempore
uirbeatus rem esse promisit difficilem
impetratu Nam spũ sentiebat domum
illam diuino numine uerberari: Tam̃
non prius destitit septem totos dies totidẽq
noctes orando & ieiunando continuans.
quam id quod exorandum receperat in pe¬
traret: Moxad eum Lycontius duuna
exꝑtus beneficia peruolauit: nuntians
simul et agens gratias. domum suam
om̃i periculo liberatam Centũ &iam
argenti libras obtulit: quasuir beatus
nec respuit nec recepit : sed priusquam
pondus illud monasteriilim̃ attingeret.

Expanded text:
subito turbinibus exortis extremum uitae omnium fuisse discrimen. in quo cum quidam Aegyptius negotiator necdum Christianus magna uoce clamauerit Deus Martini eripe nos\', mox tempestatem fuisse sedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequoris quiete tenuisse. ycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora aegra procumberent, Martini per łitteras inplorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem esse promisit difficilem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes orando et ieiunando continuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum Lycontius diuina expertus beneficia peruolauit, nuntians simul et agens gratias, domum suam omni periculo liberatam. centum etiam argenti libras obtulit, quas uir beatus nec respuit nec recepit, sed priusquam pondus illud monasterii limen adtingeret,
Abbreviated transcription (Latin):
iam ante quinquaginta annos a con¬
uersione humana remotus : nullo
uestis usu : sȩcis corporis sui tectus:
Nuditatem suam diuino munere
uestiebat. Hic quoties eũ religiosi
uiri adire poluerunt: cur su auia
Unitantum modo ferebatur se ante
quinquennium prȩbuisse : quicredo
potenti fide id obtinere ꝓmeruit:
ui inter multa conloquia ꝑ cun ctãti
cur homines tantopere uitaret.
repondisse perhibetur. eum quđ ab
hominib frequentaretur: non posse
ab angłis uisitari. Ego autẽ a. sina¬
monte digressus: ad nilum flumen
regressus. cuꝰi ripas frequentib monas¬
teriis consertas. utraq exparte lustraui.
Plerumq uidi ut dudum dixeram uno
in loco habitare centenos sed & bina.
et ternamilia: inisdem uiculis agere
constabat Nec sane ibi minorem
putetis diuersantium in multitudine mo
remouerunt P rȩcipua ut iam dixerã
ibi uirtus. et prima est oboedientia.
Teq aliter adueniens ad monasterium ab¬
abbates suscipit᷑ : quã qui probatus

Expanded text:
iam ante quinquaginta annos a conuersatione humana remotus nullo uestis usu, saetis corporis sui tectus, nuditatem suam diuino munere nesciebat. hic quotiens eum religiosi uiri adire uoluerunt, cursu auia Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa collo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angmonte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monremouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus