comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑĩto ꝯprehende ualeo sicũ
anglĩ qui hecagunt. Attende
Utrum angłi qui mittebant᷑
tiori sp̃e in qua possunt urd̃i.
an ip̃m corpus mutarẽt ⁊ tnͣs¬
formarẽt inquamcumꝙ uel¬
lent spẽm in qua possent cerni.
in quib u̾bis indetur aũg. at¬
testariangłos ẽẽ corporeos ac
ꝓpria ac sp̃ualia hr̃e corpora.
Qd̾ deus in sp̃e qua dens ẽ mor

Expanded text:
experimento comprehendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt. Attende,utrum angeli qui mittebanturtiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus verbis videtur Augustinus attestari angelos esse corporeos ac propria et spiritualia habere corpora. 4. Quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uires intentoĩs mee. utrũ an¬
głi manente sp̃uali corꝑis sui
qualitate. ꝑ hane occultius o¬
pantes assumũt ex infi̾orib
elem̃tis corpulentiorib qd̾ si¬
bi coaptatum qĩ aliquam ue¬
stẽ mutant ⁊ u̾tant in quasti
sicut aqua uera iuerũ uinũ¬

Expanded text:
ires intentionis meae, utrum Angeli manente spirituali sui corporis qualitate per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibsicut aqua vera in verum vinu
Abbreviated transcription (Latin):
quod uerbi caro patiebaturi
manens incarne u̾bum in se
pro corporis assumptione re¬
ferebat ut pati diceretur quia
qua ratione deus uł dei filius
passus uł mortuus dicitur ñ
quia mortem senserit in qua¬
tum deus ẽ s quia caro ei unita
diderit filium dei deum passũ
anatħa sit cuius dc̃icãm ex qͣ
in telligentia sumenda ẽ ape¬
senfiebat filius dei deus ⁊ ño
passus ẽ dei filius ⁊ nõ passꝰ
passa ẽ tercia ꝑsona ⁊ noni
impassibilis unde ambr. ge¬
nitatis ⁊ corporis idem ergo pa¬
tiebatur. ⁊ non patiebatur.
Moriebatur ⁊ nõ moriebat
sepeliebatur ⁊ non sepeliebatur
resurgebat ⁊ no resurgebat.
resurgebat scd̃m carnem quia
mortua fuerat non ẜm uerbũ
quod apud deum semꝑ mane¬

Expanded text:
Quod Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut pati diceretur, quia qua ratione Deus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita diderit Filium Dei Deum passum, anathema sit. Cujus dicti causam ex qua intelligentia sumenda sit, apesustinebat Filius Dei Deus, et nopassus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non impassibilis. Unde Ambrnitatis et corporis. Idem ergo patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurgebat, et non resurgebat. Resurgebat secundum carnem, quae mortua fuerat, non secundum Verbum, quod apud Deum semper mane
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur d̾s qñ mortuus ẽ hõ
ita mortuus dicitur homo¬
qñ mortua ẽ caro. seꝑatio aĩe
mors carnis fuit pp̃ carnem
ergo unitã ũbo que mortua ẽ
dicitur deus mortilus ⁊ p̃pcar
nem ⁊ aĩam que utraq dolo¬
rem sensit dicitur deus passuᷤ
cum diuinitas omnis doloris
ex ors eristeret. un aũc. aus.¬
caro factum ẽ ut ꝑ carnem pa¬
nis celestis ad infantes transi¬
ret. ⁊ scd̾m hoc ip̃m u̾bum cru¬
cifixũ ẽ. s non ẽ mutatum ĩ
hoĩem homo in ilo mutatus
ẽ ut melior fieret. ꝙͣ erat. ꝑidgͦ¬
erat hõ excitatus ẽ. ⁊ resurrex̃. Qc¬
ꝗd passus ẽ hõ nõ põt dici. non
passus deus. quia deus erat ho
nõ te passum ⁊ inuriam siue¬
stis tua conscindatur quam¬
ius uestis tua non sis cu. mul¬
tomag̃. ergo ꝗad patitur ca

Expanded text:
dicitur Deus, quando mortuus est homo; ita mortuus homo dicitur, quando mortua est caro. Separatio animae mors carnis fuit. Propter carnem ergo unitam Verbo, quae mortua est, dicitur Deus mortuus, et propter carnem et animam quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exors existeret. Unde Aucaro factum est, ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est, ut melior fieret quam erat. erat, homo excitatus est et resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quia Deus erat homnon te passum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo magis ergo quidquid patitur car
Abbreviated transcription (Latin):
poralia nõ spũalia. E
uo aliqui obiecerunt se ñ
ꝯsecrationes em̾e s res ip̃aͭ
que ex ꝯsecratione ꝓueniũt
penitus desipere ꝓbantur.¬
quis quis hoꝵ alt̾m uendit
sine quo alteꝵ nõ hẽtur ne¬
utrum uendẽ derelinquit.
distinctio simõĩacorum.

Expanded text:
ualia. Si vero aliqui objecerint, se non consecrationes emere, sed res ipsas quae ex consecratione proveniunt, penitus desipere probantur.quisquis horum alterum vendit, sine quo alterum non habetur, neutrum vendere derelinquit. 7. Distinctio simoniacorum.
Abbreviated transcription (Latin):
pecratũ ẽ. facere malum aliũ
ẽ declinare abono: aliud ẽ fa¬
cere malum. peccarum ergo
ẽ ꝑpetratio mali. desertio bot̃.
Quid enam. delictum deẜtio
bomi. qd̃. ⁊ ip̃m nomen osten¬
dit. Quid enim aluro soãt
delictum. nisi derelictum :¬
⁊ quid derelinquit qui delin
qd̃ scienter committitur. In¬
nomine peccati appellatur.

Expanded text:
peccatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est facere malum. Peccatum ergo est perpetratio mali, delictum io mali. Delictum desertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit qui delinqquod a sciente committitur, innomine peccati appelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
exodum .s. in anem gloriam.
iram. inudiam. accidiam.
uł tristitiam. auaritiam. ca¬
strimargiam. luxuriam. q̃
ut ait iołes crisostomꝰ. signifi¬
ꝓmissioĩs ifrłi ꝓmissam tene¬
bant. de hus quasi de.uii. fõ¬
tib cuncte animaꝵ mortife¬
re corruptele emanant.⁊ di¬
cuntur hec capitalia quia ex
eis oriuntur omnia mala.
aliquo horum originem tra¬
t. De suꝑbia que est radix

Expanded text:
et inanem gloriam, iram, invidiam, acediam vel tristitiam, avaritiam, gastrimargiam, luxuriam; quae ut ait Joannes Chrys., signifimissionis Israeli promissam tenebant. De his quasi septem fontibus cunctae animarum mortiferae corruptelae emanant. Et dicuntur haec capitalia, quia ex eis oriuntur omnia mala. aliquo horum originem tra9. De superbia, quae est radix
Abbreviated transcription (Latin):
nitiosis aĩantib. utrum post
poc̃m hoĩs ad uindeãm creata sit̃.
an potius c̾ata innoxia peccõri¬
ne dici põt qd creata inchilhõi
nocuissẽt sinõ peccasset. puni¬
uł ꝓbande ⁊ ꝑficiende uirtutis
cã nocere cepunt. fuerũt ergoc̾¬

Expanded text:
niciosis animantibus, utrum post peccatum hominis ad vindictam creata sint? an potius creata innoxia, peccatorine dici potest, quod creata nihil homini nocuissent, si non peccasset. Puni perficiendae virtutis causa nocere coeperunt. Fuerunt ergo cr
Abbreviated transcription (Latin):
bit de ppło meo qr pactum me¬
um irritum fecit forte t̾ri sub
lege ingruente neccĩtate mor¬
tis ante octauum diem circun¬
cidebant sine peccato filios. sic̃¬
oamus que sunt bap̃s confir¬
matio panis beneclictionis .a.
eucharistia. pnĩa. unctio extre¬
ma.ordo ꝯuigium quoꝵ alia
remedium ꝯͣ peccatum p̾bent
⁊ gẽam ad uitricem ꝯferunt.
ut bap̃s alia in remedium t̾m
sunt ut ꝯuignum aliagr̃a ⁊ uir¬
tute nos fulcrunt ut euchari¬
stia ⁊ ordo.
qͣr mox post cas¬
Cum hoĩs nõ fu̾int instituta

Expanded text:
 de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine peccato filios, sicudamus; quae sunt Baptismus, Confirmatio, panis benedictio, id est, Eucharistia, Poenitentia, Unctio extrema, Ordo, Conjugium. Quorum alia remedium contra peccatum praebent, et gratiam adjutricem conferunt, ut Baptismus; alia in remedium tantum sunt, ut Conjugium; alia gratia et virtute nos fulciunt, ut Eucharistia et Ordo 2. Quare mox post hominis casum non fuerint instituta
Abbreviated transcription (Latin):
de puulis qui añ diem octa¬
uum moriebant᷑ añ qͣm non
fiebat circũcisio ex lege utrum
saluarentur uł nõ. Idẽ põt ien¬
deri. qd̃ sentitur de ꝑuulis ante
bap̃m. de functis quos pire cõ¬

Expanded text:
de parvulis qui ante diem octavum moriebantur, ante quam non fiebat circumcisio ex lege, utrum salvarentur vel non, Idem potest responderi quod sentitur de parvulis ante Baptismum defunctis; quos perire con
Abbreviated transcription (Latin):
nãto appro¬
curatiom
eius sacra¬
m̃toꝵ alli¬
gam̃ta ad hibuit qr ꝯ̃ origia¬
lis pcc̃i. ⁊ actualis uulnera sacra¬
m̃toꝵ remedia deus instituit.¬
da occurrunt quid sit sacm̃tũ
quare institutũ in ꝗb̃ ꝯsistat.
⁊ conficiatur. ⁊ que sit distantia
tum sicut sacram̃tum diuini¬
tatis ut sacram̃tum sit sacrũ
signans. ⁊ sactam̃tũ signatũ
s nunc agitur de sacram̃toẜ¬

Expanded text:
o approcurationi ejus sacramentorum alligamenta adhibuit, quia contra originalis peccati et actualis vulnera, sacramentorum remedia Deus instituitda occurrunt, quid sit sacramentum, quare institutum, in quibus consistat et conficiatur, et quae sit distantia tum, sicut sacramentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
precisis ⁊ uampnatis xp̃i sa¬
cram̾̃ta ꝑmanere cum uire dã¬
di possunt enim dare s ꝑnici¬
ose ⁊ quib dederunt nõ sunt
it̃m ordinandi que p̾missis
minatio p̾̃misse glictionis

Expanded text:
praecisis et damnatis, Christi sacramenta permanere cum jure dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis rminatio praemissae con
Abbreviated transcription (Latin):
terdici primo quia nulla o¬
stenditur causa cur ille qui
dandi possit amitte̾. utrum¬
q enim sa cramentum ẽ ⁊ q̃¬
dam consecratione utrum
hõi datur illud cum bapti¬
çatur ⁊ illud cum ordinat᷑

Expanded text:
ter dici. primo quia nulla ostenditur causa, cur ille, qui dandi possit amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur,
Abbreviated transcription (Latin):
correcto pacis scimatis errore
suscepti sunt ⁊ si uisum ẽ opꝰ
ẽẽ ut eadem officia ger̃ent qͥ
agebant non sunt rursus or¬
dinandi. s sicut bap̃s in hus
tegra quia in p̃cisione fuerat in¬
tiũm ꝙ unitate pacisͤ correctũ
nõ insacram̃tis que ubicum¬
clire in detur ecclie ut p̾põiti
eoꝵ uementes ad cacholicaz
societatẽ honoe̾s suos ibi non
ad ministrent nõ eis tͣn ip̃a
ordinatõis sacram̃ta detra¬
huntur s suꝑ eos mariẽt. Io
Qñ eis manus imponitur
nec nõ hoĩ s ip̃i sacram̃to fi¬
at inuiria si cut in bap̃o uis

Expanded text:
correcto schismatis errore, suscepti sunt, et si visum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati. Sed, sicut baptismus integra, quia in praecisione fuerat vitium, quod unitate pacis correctum est, non in sacramentis, quae ubicundire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent. Ideoque non eis manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramento, fiat Injuria. Sicut autem in Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
rectedat qui ab unitate rececl¬
it s tr̃. dat ⁊ ĩo qui abeo ac¬
cipit uenienti adunitatem
aliud ẽ nõ iare br̃e uł illicire¬
cite utantur ño inodo hetici
s ⁊̃ om̃s impii s illi cornige̾¬
di sunt ⁊ pumiendi illa aũt
agnoscerida ⁊ ueneranda.
Ꝙ dieitis ut qui oromatus
ẽ iteꝵ ordinetr. ualde rucli¬
culosum ẽ at enm bapticatꝰ
semal iterum uapriçarinõn

Expanded text:
recte dat qui ab unitate recedit, et tamen dat; et ideo qui ab eo accipit, venienti ad unitatem aliud est non jure habecite utantur non modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. d dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non
Abbreviated transcription (Latin):
erãt subfirmam̃to. abhus q̃
erãt suꝑ firmam̃tum. Beda.¬
ẽ qd̃ illius celi describr̃ creatio.
sicut ait beda suꝑ geñ. in quo
fixa sũt sidera. cui suppoĩte st̃
a que maere ⁊ int̃ra. ⁊ suꝑ posi¬
te sũt alie dequib dr̃. qui tegiꝰ
magna ẽ firmitas ꝑspicuitas
deaquis fõs ẽ.¬

Expanded text:
sub firmamento, ab his quae erant super firmamentum. Scienod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus e
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑticipatõe siłia st̃ deo. reci¬
puit dissiłitudinẽ. at ip̃a sołi¬
tudo. nullo mõ exaliqua ꝑte pͥ
eẽ dissiłis. Uñ fit ut cũ siłitud¬
do prĩs filius sitͦ ex nulla pãte
pr̃i possit eẽ dissiłis cuiꝰ ꝑtici¬
patõe siłia st̃ quetũq do siłia
st̃. ⁊ illa possut recipe dissim

Expanded text:
quae participatione similia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, quaecumque Deo similia sunt, et illa possunt re
Abbreviated transcription (Latin):
do formare nõ põt nisi d̾s predi¬
care aũt extrinsecus euangłiũ
eriam hoĩes possunt nõ solum
boni ꝑu̾itatem. s etiã mali per
occõnem. ita creatoẽm reꝵ uisi¬
biliũ deus int̾ius oꝑatur. Ex¬
boĩs quam malis. uł etia hõĩb
adhibẽt᷑. S ħ ab hoĩb tanto dif¬
ficilius adhibẽtur quantũ dest̃
sensum subtilitates ⁊ corpoꝵ ꝑ
mutabilitates in m̃bris t̃rens
⁊ pigris. Uñ qualibetcũq angli
uicinas cãs abelem̃tis ccͣhere. ꝙͣ¬
to facilius ẽ tanto mirabiliores
hoc põt nisi unus c̾ator d̾s. aliũ
ẽ enim ex intimo ac sũmo cãꝵ
cardine cond̾e ac ministrare crea¬
turã ꝙ facit solus c̾ator d̾s. aliud
aũt ꝓdistributis ab illo uirib
⁊ facultatib aliam opationem
forinsecus ad moue̾. ut tunc ł
tũc sic uł sic exeat qd creatur.
Ista quippe originalit ac pͥmor¬
dialit̾ in quadã textura elemẽ
ꝑ nature ingorẽ que nõ posst̃

Expanded text:
do formare non potest nisi deus, praedicare autem extrinsecus euangelium et homines possunt non solum boni per ueritatem sed etiam mali per occasionem: ita creationem rerum uisibilium deus interius operatur, exbonis quam malis, vel etiam ab hominibus adhibentur. Sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quantum eis desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus creator Deus; aliud autem pro distributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic, exeat quod creatur. Ista quippe originaliter et primordialiter in quadam textura elementper naturae vigorem, quae non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur quod nec p̃r. eo p̾rẽ. quo
deus nec filius. eo filius. quo
deus quia ut au̾c. ait mun .li.
detri. hus nominib relatiua
eorum ostenduntur nõ eẽn
natiuitate eẽntia ẽ s tm filius
cendo iste procedendo accep̃
ut eẽt eẽntia. Non enim ut
ẽ s exuirtutenature innatu¬
ram eandemnatiuitate fub¬
sistit filius.⁊ exuntute natr¬
re innaturam eandem pro

Expanded text:
tur quod nec Pater eo Pater est quo Deus, nec Filius eo Filius quo Deus; quia, ut ait Aug., in lib. 7 de Trin., his nominibus relativa eorum ostenduntur, non essenativitate essentia est, sed tantum Filius, cendo, et iste procedendo accepit ut esset essentia. Non enim, utest, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam ea
Abbreviated transcription (Latin):
au̾s. cum de scło exierint di¬
u̾sas hñt receptiones bone
hñt gaudium male torm̃ta
s cum fc̃a fũt resurrectio ⁊i
bonoꝵ gaudium amplius
erit ⁊ maloꝵ torm̃ta graui¬
ora q̃necum corpore tor q̃ bñ¬
tur. Exhus ostenditurꝙ
manus erit gaudium scõꝵ

Expanded text:
 cum de hoc seculo exierint, diversas habent receptiones: bonae habent gaudium, malae vero tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Ex his ostenditur quod majus erit gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
mus distinguere non suffici¬
mus. unde aũg. maximino
p̾missam q̃onem refricanti
filius sit. ⁊ alus non sit filuiᷤ
Ecce Rendeo¬
nõ capias depr̃e ẽ filiꝰ. depr̃eẽ.s.

Expanded text:
mus, distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem refricanti, Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeonon capias
Abbreviated transcription (Latin):
quia nõ aliud quam ip̃a tri¬
nitas deus ẽ. Non.n. illi cum
illa deus sunt. ul aliqua alia.
s ip̃a truntas tm.non illi uel
alia deus ẽ
⁊ si de pr̃e solo pre¬
dicta dicuntur non cñ exc

Expanded text:
quia non aliud quam ipsa Trinitas Deus est. Non enim illi cum illa Deus sunt, vel aliqua alia; sed ipsa Trinitas tantum, non illi vel alia Deus est. 4. Etsi de Patre solo praedicta dicerentur, non tamen exc
Abbreviated transcription (Latin):
tamen omnia mala oriũtur
⁊ hec ⁊ alia que ut ait aug̃. ⁊
Radix cuncti mali ẽ suꝑbia
pecrati ẽ suꝑbia. que ẽ amor
ꝓprie excellentie. De qͣtuor
prima ẽ cum bonum quod
habet quis tribuit sibi. Scła.
cum credit adeo ẽẽ datum. s
tamen ꝓsuis meritis. Terti¬
a cum se iactat habere qd̾ nõ
habet. Quarta cum ceteris ḋ¬
spectis. singłariter uult uidi.
Merito igitur raclix omnis
peccati dicitur supbia. Qõ

Expanded text:
tamen omnia mala oriuntur, et haec, et alia, quia, ut ait Greg., radix cuncti mali est superbia. amor propriae excellentiae. Cujus quatuor Prima est, cum bonum quod habet quis, sibi tribuit. Secunda, cum credit a Deo esse datum, sed tamen pro suis meritis. Tertia, cum se jactat habere quod non habet. Quarta, cum caeteris despectis singulariter vult videri. Merito ergo radix omnis mali dicitur superbia.
Abbreviated transcription (Latin):
uc suꝑ ẽ ut dispositoẽm toẽm
illam quałr ꝑfecta sit ordine
psequamur sex dieb sic̃ doceti
scͥptura genesis. distinxit ũs. ⁊
informas redegit ꝓprias cucta
que simul mat̾ialit̃ fecerat. ꝑ¬
fecitq opus suũ die sexto.⁊ sic
lie deiñ septimo requieintab
nouam caturam face̾. Sex eñi
dieb sex dieꝵ gen̾a distuixit.
nicłꝙ postea fecit. qd inaliquo
illoꝵ nõ ꝯtineatur. Opatus est
tñ postea. sicut ui̾tas in euãgłi¬
quatuor mõis diuine opatio

Expanded text:
c superest ut dispositionem illam qualiter perfecta sit ordine prosequamur. Sex diebus, sicut docet Scriptura Genesis, distinxit Deus, et in formas redegit proprias, cuncta quae simul materialiter fecerat. Perfecitque opus suum die sexto; et sic deinde die septimo rnovam creaturam facere. Sex enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangeliquatuor modis
Abbreviated transcription (Latin):
dam tñ exeo sensu accipiũt fore
dcm̃ non qr aliquis predestine¬
tur ꝓm̃itis. uł uistificationis
grãm mereatur. s qr aliqui nõ
ad̾o mali sũt ut mereantur sibi
grãm non imꝑturi. Nullus eĩ
dei grãm mereri põt ꝑquan uis¬
tificat᷑. potest tñ mereri ut nõ
aꝓpoãtur s penitus i abiciatur.
t quidẽ aliqui intm̃ ꝓfũdu
imquitatis deuenerũt ut hec
mereãtur. ut hoc digni sũt. alii
u̾o ita uiuunt ut ⁊ sinõ mereã¬
tur grãm uistificatoĩs. non tñ
merentur oĩo repelli. ⁊ grãms
subtrahi. Ideoq dix̃ in quibdã
pecrõrib precede quo digni st̃
iustificatõe. ⁊ malus quoq di¬
gni sũt obtusione. s hoc friuo¬
Oppimo quorũdã falsi
de occulta dei disserẽtiũ carnałr.

Expanded text:
amen ex eo sensu accipiunt fore dictum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunt, ut mereantur sibi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem aliqui in tantum profundum iniquitatis devenerunt, ut hoc mereantur, ut hoc digni sint; alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justificationis, non tamen merentur omnino repelli, et gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed hoc frivoOpinio quorumdam falsa de occultis Dei disserentium carna
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe genera m̃dacioꝵ.
sunt.ni.mendatia quedam
prosalute uł ꝯmodo aliciuᷤᷤ
nõ malicia s benignitate di¬
cta. quałr obsterices mentite
sunt ⁊ raablẽ ⁊ aliud menda¬
cu genus ꝙ fit ioco ꝙ ñ fallit.
scit enim cui dicitur cã iori dici.
sunt sine culpa s nõ cum ma¬
gna. ꝑfectis uõ non ꝯuenit m̃¬
tͣm nec etiam pro temporali in¬
ta alicinus nec pro corpore altĩ¬
us animam suam occidant. lic
aut̾e eis tacere uerum s nõ fal¬
sum dice̾ ut si quis nõ uuit ho¬
minẽ ad mortem prod̾e̾. ueru
taceat. s ñ fłm dicat

Expanded text:
sse genera mendaciorum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim cui dicitur, causa joci dici; sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis vero non convenit mentiri, nec etiam pro temporali vita alicujus, ne pro corpore alterius animam suam occidant. Licet autem eis verum tacere, sed non falsum dicere: ut si quis non vult hominem ad mortem prodere, verum taceat, sed non falsum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
singlaritate ꝑsoneuł factus e¬
una ꝑsona cum u̾bo dei natura
humana intelligatur.que uer
mãsit. licetxompoĩta. compõi¬
tionis uero hꝰ aliam dñt ẽẽ rõe:

Expanded text:
singularitate personae, vel factus una persona cum Verbo, de natura humana intelligatur, quae Verbermansit, licet composita. Compositionis vero hujus aliam dicunt esse rationem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nature. nom̃ ẽ potestatis. It̃
alibi deus loquens ad moysẽ
ait. ego qu sum qui sum ⁊ si
quesierimnt nom̃ ineum uade
⁊ dic eis. Qui ẽ misit me ad uoᷤ
dicens enim ego sum nõ nos
sumus ⁊ qui ẽ no qui sumusi
aꝑtissime declarauit unum so¬
lum deum eẽ in cantico ⁊̃ exocli
Non ait dominiunitatem. uo¬
lens significare ꝑsonatum
quorpłalitatem ⁊ nature um¬
tatem simul ostendit dñs rage

Expanded text:
ero nomen est potestatis. Item alibi Deus loquens ad Moysen ait. Exod. 3: Ego sum qui sum, et si quaesierint nomen meum, vade et dic eis: Qui est, misit me ad vos. Dicens enim: Ego sum, non, Nos sumus; et qui est, non qui sumus, apertissime declaravit unum solum Deum esse. In cantico etiam Exodi non ait Domini: unitatem volens significare. Personarum quoque pluralitatem et naturae unitatem simul ostendit Dominus in Ge
Abbreviated transcription (Latin):
detri. aus. docet primum sed̃
auctoritꝰ tes sc̃arum scripru¬
rarum utium se fides iea hãt de¬
monstraiidum ẽ dem̃ adu̾sus
garrulos fõcinatores elatiores
quam capatiores rõnib catho¬
licis ⁊ sufulitudinb congru¬
is ad defensionẽ ⁊ ad assertioe¬
⁊ asserti fidei utendum ẽ ut eo¬
sum in quisitionib satiffaciẽ¬
tes mansuetos plenius instru¬
amus ⁊ illi si nequiuerint mu¬
enire ꝙ querunt desus m̃tib
potius quam de ip̃a uerita te uł
de nr̃a assertione conquerant᷑¬
Roponamus gͦ in medium ue¬
diuine unitatis ac trinitatis
ueritas demonstretur ac primr̃
ip̃a legis exordia occurrant ubi
moyses ait audi isrł dñs deus tu¬
us tu deus uinus ẽ. Item ego sũ
dñs deus tuus qui te ecluxi de
terra egypt. Ronerunt tibi
du alu pret̾ me. Ecce hic signi¬
ficauit unitatem diuine na¬
ture deus.N. ⁊ dñs ut ait am

Expanded text:
rimum secundum auctoritates sanctarum Scripturarum, utrum fides ita se habeat, demonstrandum est. Deinde adversus garrulos ratiocinatores elatiores potius quam capaciores, rationibus catholicis, et similitudinibus congruis ad defensionem, et assertionem verae fidei utendum est, ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostra dissertione conqueranoponamus ergo in medium Vedivinae unitatis atque Trinitatis veritas demonstretur. Ac primum ipsa legis exordia occurrant, unde Moyses ait: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Item: Ego sum Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti, non erunt tibi Dii alii praeter me . Ecce sic significavit unitatem divinae natu
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ queri sol et sibeatitudo
scoꝵ maior sit futura post u¬
dicium ꝙͣ̃ int̾im sine omnii
am sue claritatis deus monst¬
bit electis. Elquem mouet
quid opus sit spiritibꝰ defune¬
toꝵ corpora sua in resurrectt̾e
reciꝑe si eis põt sine corporibis
summa beatitudo p̾beri diffici¬
lis q̃o ẽ nec põt a nob̾ ꝑfrete di¬
ffimiri. S tñ dubium ño est
et raptamacarns fensib ho¬
minis mentem ⁊ p̃̾mortem
ip̃a carne depoĩta nõ sic uidere
latentiori cã siue ideo qr in est
corpus aministrandi quo re¬
tardat᷑ quodam modo ne tota
intentione ꝑgat in illud sum¬
num celumdonec uie appetitꝰ
conquiescat porro sitale siti
corpus cuius sit difficilis et
grauius aministratio sicut ħ
caro que corrumpit᷑ multo.
mag̾ au̾titur mens ab illam
sione sumini celi ꝓuide. cum
bor corpus iam nõ animale

Expanded text:
ost hoc quaeri solet si beatitudo sanctorum major sit futura post judicium quam interim. Sine omni am suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post mortem ipsa carne deposita non latentiori causa, sive ideo, quia inest corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens ab illa visione summi coeli. Proinde cum hoc corpus jam non animale,
Abbreviated transcription (Latin):
płice ⁊ quid eaꝵ usus su¬
ues dentur ⁊ quibꝯ dant᷑
hee claues ꝑminist̾ium
ep̃i alicui inpromotõe sa¬
c̃dotii dãt. Cũ eĩ recipit or¬
dinem sac̾dotalem simul et
has claues recipit. s nõ uidet᷑
ꝙ omnes soli uł sac̾dotes has

Expanded text:
et quis earum usus, suves dentur, et quibus. Dantur hae claves per ministerium episcopi alicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has
Abbreviated transcription (Latin):
tres ꝑsone. quid noĩe ꝑsone si¬
gnificamus an eẽntiam hocai.
iuidetur si supra dcã u̾ba augi.
diligent̃ scrutemur supra eniz
dixit᷑. ꝙ ideo tres ꝑsonas dm̃s¬

Expanded text:
tres personae, quid nomine personae significamus? an essentiam? hoc enim videtur, si supra posita verba Aug. diligenter scrutemur. Supra enim dixit quod ideo tres personas d
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentialit᷑ potentialit̃ eẽntiałr¬
ẽ in om̃i natura siue eẽntia siuie
sui diffimitõe ⁊ in om̃i loco sine
circũscriptõe. ⁊ in om̃i tp̃re sine
mutabilitate. ⁊ pret̃ea ⁊ inscĩs
ẽ spiritib ⁊ in aĩab ẽ excellentiꝰ.¬

Expanded text:
presencialiter et potencialiter, in omni natura sive essencia sine sui diffinicione et in omni loco sine circumscripcione, in omni tempore sine mutabilitate. Et in sanctis est spiritibus et animabus excellenci
Abbreviated transcription (Latin):
bilius ẽ m̃tem uirgnem ꝙͣ
carnem hr̃e utrumq bonũ ẽ
si liceat si nõliceat saltem nõ
lupanaĩa ĩfamãt castitatẽ. s casti¬
tas ⁊̃ ioci abolet infamiam. Id̃
ño põt caro añ corrumpi nisi
mens añ fu̾is corrupta. Item
rumpi nisi prius animus cõr¬
ptus fu̾it. Munda .N. acõta¬
gioẽ aiã. caro ñ pecrat. In fine
huius capituli apperitur quo
ueꝵ sit nisi prius aĩa fuit cor¬
rupta corꝑus nõ posse corrũ¬
ni au̾tend ẽ sicut in quit san¬
ctius ẽ mori fame quam ydolã¬
titiꝰᷤ uesci. ita sanctius ẽ defun¬
gi sine lib̾is quam cxuncito
coitu stirpem querẽ un decũq
nascantur hoĩes si parentu
colant honesti ⁊ salui ert̃. Sem̃
.ii. exqualicumq hoĩe c̾atura
dei ẽ ⁊ eo male utentimale eĩt
nõ ip̃m aliqñ malum erit. de¬

Expanded text:
bilius est mentem virginem quam carnem habere; utrumque bonum est, si liceat; si non liceat, saltem non lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. Idem non potest caro corrumpi, nisi mens ante fuerit corrupta. Item est corpus corrumpi, nisi prius animus corruptus fuerit; mundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur quomodo verum sit, nisi anima prius fuerit corrupta, corpus non posse corrumndum est: Sicut, inquit, sanctius est mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malum erit. D
Abbreviated transcription (Latin):
sic loquitur Congregabo om̃s
gentes ⁊ declucam eas inualle
iosapbat ⁊ disceptabo i di cũ¬
cum eis incinus capitul. expo¬
sitione ita reꝑit᷑. ħ quidami
puiłr intelligunt ꝙ inualle
que ẽ in latr̃ montis ohueti
descensurus sit dominus ad in¬
dicium ꝙ friuolum ẽ qr no ĩ
t̾ra s inspacio huius aetis sede¬
bit cẽ locum ae montis oliue¬
eum signum crucis unde me

Expanded text:
bo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveeum signum crucis; unde in
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ aũs. sic ait. forte aliquis di¬
cet si ueniam concessit apłs
uenia nisi pcc̃o xeclitur plãe
ꝙ infirmitati ꝑmisit scd̃m
gatoꝵ ubi ẽ in ꝯtinentie ma¬

Expanded text:
 Verb. apost.: Forte aliquis dicet: Si veniam concessit Apostvenia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum jugatorum, ubi est incontinentiae ma
Abbreviated transcription (Latin):
mandato creatus ẽ xp̃s. Quo¬
modo aũt creatura ẽẽ indeo põt.
⁊ enim deus nature simplicis ẽ:
non ꝯiuncte atq ꝯpoĩte. cũ n¬
chil accidat. s solum ꝙ diuiñ
ẽ ĩnatura hãt suas ⁊ si ergo xp̃s¬
ẜm hoĩem dicitur c̃atura. Nõ
tñ xp̃c simpłr p̃clicandus ẽ crea¬
sicargum̃tando.siẜ ꝙ homo e

Expanded text:
mandato creatus est Christus? Quomodo autem creatura esse in Deo potest? Etenim Deus naturae simplicis est, non conjunctae atque compositae, cui nihil accidat, sed solum quod divinum est in natura habeat sua. Etsi ergo m hominem dicitur creatura, non tamen simpliter praedicandus est creasic argumentando: Si se
Abbreviated transcription (Latin):
uliere fc̃m sublege. filium ĩquit
suum .s. nõ unum de multis cu
inquit suum gr̾ationis et̃ne
ꝓprietatem signauit. pꝰea fc̃m:
ex muliere asseruit. ut fcũra ñ
duuntatis s assumptioni cor¬
poris asscribetur. fc̾m igitur ex
muliere dicit pp̃carnis suscep¬
tionem sub lege pp̃ obseruanti¬
am legis gn̾atio generatiom
nõ p̃iudicat. nec caro duuni¬
nitati. deus enim et̾nus incar¬
pore. Non enimalt̃ ex pr̃e alt̾
ex uirgine.s idem alit̾ ex patre
nitum. Primogenitum: quia
nemo añ ip̃munigenitum
quia nemo post ip̃m. Ex hus
eindent̾ trẽditur qua intellige̾¬
tia accipiendũ sit cum dicit᷑.

Expanded text:
quit suum, scilicet non unum de multis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incaron enim alter ex Patre, alter ex Virgine, sed idem aliter ex Patre, nitum. Primogenitum, quia nemo ante ipsum; unigenitum quia nemo post ipsum. Ex his evidenter traditur qua intelligentia accipiendum sit, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Enitus ẽ enim. a prefipre¬
nus ⁊ ideo alius. nec tñ an
refert amboꝵ inli .i. detri.¬
omne qd̃ natum ẽ principi¬
um ht. ⁊ ideo quia filius ẽ pã
rum ore sic dictum ẽ. Nã ip̃e
ẽ. natus ẽ si natus ẽ erat qnño
erat filius

Expanded text:
enitus est enim a Patre Filius, et ideo alius; nec tamen ante refert Ambr., in lib. 1 de FiOmne quod natum est principium habet; et ideo quia Filius natus erum ore sic dictum est. Nam ipse est, natus est; si natus est, erat tempus
Abbreviated transcription (Latin):
indiffentes. ut nec boĩ ułma¬
li ꝑse sĩt. s exintentr̃e boã bonꝰ:
⁊ ex mala malus fit oĩs actus.
Ocłm quos ꝗlibet actus põt eẽ
bonus. si boã intentõe geratur.

Expanded text:
indifferentes, ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur.
Abbreviated transcription (Latin):
solum singła singłis s ⁊̃ sin¬
gula omnibꝰ alioqum ñ se
muicem capent. se aũt mincẽt
capiunt.capiuntur ⁊̃ ⁊ a sin¬
gulis singula ⁊ asingulis e¬
omnia. emini.ni ane ħere
memoriam ⁊ intelligentiã¬

Expanded text:
solum singula singulis, sed etiam singula omnibus; alioquin non se invicem caperent; se autem invicem capiunt. Capiuntur enim et a singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
otamq meam¬
memoriam ⁊ intelligentiã
⁊ uoluntatem sumil memi¬
ni qd enim memorie mee nõ
a mea. Nich̾ aũt tam inme¬
moria ẽ quam miỹa memo
na totam igitur memim. It̃
quicquid ĩtelligo intelligẽ
mescĩo ⁊ scio me uelle quic¬
quid uolo quicquid aũt sci¬
o memii totam igitur in

Expanded text:
otamque meammemoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non a mea. Nihil autem tam in memoria, quam ipsa memoria est. Totam igitur memini. Item quidquid intelligo, intelligere me scio, et scio me velle quidquid volo: quidquid autem scio mem
Abbreviated transcription (Latin):
mrictior em peccatum abion
dumtratur. Scd̾o an aliqn¬
dosufficiat confiteri deo sine
sactore t̾cio. anlaico fideli fr̃a
ualeat ꝯfessio. In his em̃ã docti
diu̾sa sentire iuemuaturq
suꝑhiis uaria ac pene adu̾sa
tadidisse indentur doctores

Expanded text:
ritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores.
Abbreviated transcription (Latin):
maxime dicitur illud de illo
licet ibi illa nominasubam
non significent scd̃m uero
eadem nomina ꝑsonaꝵ nũ¬
quam clicitur illud de illo si¬
cut u̾bum de u̾bo. uł filius de
filio quia huius modi noĩa
diu̾sis ꝑsonis ꝯuenire non
possunt qd̾ aug. licet obscu¬
re ineodem libro. itaclicit hoc
solum de eis dici non põt ilłd
deillo ꝙ simul ambo non sũt
.i.illo solo nomme non pos¬
sumus uti ad ostendendum
unum de uno qd̾ simul am¬
bobꝰ non ꝯuenit.sicut u̾bũ
de u̾bo dicinon põt quia no
simłambo u̾bũ nͦ imagod̾ ima¬
gine. nec filiꝰ defilio qr ñ simul
ambo filius uł imago. et sicut
nomina sube uł aliq̃n intel¬
lgentiam ꝑsonaꝵ distinc¬
te faciunt itaẽ ĩ t̾clum tocius
trimtatis simul. im̃ au̾s. ĩ eo¬
dem li.ait. In prĩs nomine
ip̃e p̃r.ꝑ se pronuntiatur. In

Expanded text:
m dicitur illud de illo, licet ibi illa nomina substantiam non significent. Secundum vero eadem nomina personarum, nunquam dicitur illud de illo, sicut Verbum de Verbo, vel Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. Et sicut nomina substantiae aliquando intelligentiam personarum distincte faciunt, ita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missis ꝯugium fĩ excõi cõ¬
sensu u̾b de p̾senti ex p̃sso ꝙͣ¬
ius amor ad hoc attraxit ciuꝰ
rei docum̃tum p̾stat ia cobꝗ
rachel decoram facie ⁊ uenu¬
sto aspectu amaint eamq
chel. Uii. ãnis. In deut̃onoĩo
q⁊̃ legitur. Si uideris inmeli¬
o captiuoꝵ. mulierem pulc¬
ram ⁊ ad amauis eam uoliĩs¬
quxorẽ hr̃e introduces eam
indomũ tuam ⁊c̃. ꝙ maluᷤ
fu̾it ñ ꝯtaminat sacram̃ tũ

Expanded text:
aemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facie et venusto aspectu amavit, eamquRachel septem annis. In Deuteronomio etiam legitur: Si videris in medio captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam voluerisque uxorem habere, introduces eam in domum tuam, etc. 5. Quod malus finis non contaminat sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum qr nullum diuorti
um solus ibi nuptiał ꝯcubi¬
tus ñ fuit. qr incarne pecrĩ
fĩ nõ pot̾at sine pudẽda xu¬
piscẽtã carins q̃ accidit expe¬
ccato sine q̃ concipi uoluit
qui sine peccato futurus erat
⁊ licet nõ int̾tessis s ꝯuigał¬

Expanded text:
cramentum, quia nullum diuum: solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui sine peccato futurus erat. Et licet non intercesserit conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
uouãtis ambo ꝑseuerant̾ re¬
deẽ debuistis a quo ꝓpoĩto si
lapsus ẽ ille. tu saltem ꝑseiã
to sanctuiᷤ ꝯiuges maneba¬
tis qñto sanctiora cõtordit̾

Expanded text:
voveratis, ambo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem perseveto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ rõne nõ numquã quamu¬
tiles sũt ustificatoẽs dei. s infi̾¬
mitate p̃peditialiqñ ñ desid̾amꝰ.
Preuolat ergo intlłs. seꝗturtã¬
dius aut nullꝰ iatls. scimꝰ bo¬
nũ nõ delectat agẽ ⁊ cupimus
ut delectet. siciste olim destõare ꝯ¬
cupiscebat q̃ bona eẽ cernebat. cu¬
piẽs eoꝵ hr̃e delectatoẽm quorũ
potuit hr̃e rõem. ostẽdit itaꝙ q

Expanded text:
enim ratione nonnunquam quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. Ostendit itaq
Abbreviated transcription (Latin):
lectatoẽm que fit ꝑfidẽ ⁊ caritatẽ.
qua hĩta. ue̾ bona ẽ uolũtas qua
recte uiuit. ip̃aq fidei comes ẽ ñ
hãc distinctoẽm ꝯsid̾at. nullam
ibi repugnantiã fore aĩadũtat.
ñ ignorans. ⁊̃ ante grãm preueni¬
entẽ ⁊ oꝑantẽ. qua uolũtas boã

Expanded text:
lectationem quae fit et per fidem et charitatem; qua habita, vere bona est voluntas qua recte vivitur. Ipsaque fidei comes est, non hanc distinctionem considerat, nullam ibi repugnantiam forte animadvertit, non ignorans etiam ante gratiam praevenientem et operantem, qua voluntas bona
Abbreviated transcription (Latin):
moriam nõ ad faciendum s
ad cauendũ debuit nõ oblun¬
sci omnes retributiones dei q̃
tot sunt quot sunt pcc̃oru
remissiones. tot ergo debuit
cogitare dona dei qu̾ot ma la
sua ac proillis usq infinem
gras agẽ s qr ingratus aduo¬
mitum ficut cans redit. anͣ¬
acta bona mortificant ⁊ pec¬
catum dinussum reuocauit
ut cui humiliato añ deus pec¬
catum dumiserat eidem elato
putentur placet quibdam
nemmem pro pet̾is semel di¬
missis it̾m a deo puniri.set
ideo dicuntur dimissa redi
ꝙ dimissum fuerat dr̃ exigi
quia remissionis ꝑcepte mͦgͣ¬
tus ita reus fit ut añ fuerat
utriq parti q̃onis ꝓbati fa¬
uent doctores ĩõz alicui par¬
ti nõ p̃iudicans studioso lec¬
tori udicium relinquo ad¬
dens michi tutum fore acsa¬
luti ꝓpinquum subm̃sa do¬
mmoꝵ. mieas edere
.quid fit

Expanded text:
moriam, non ad faciendum, sed moriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei postea elato putentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redirquod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
opprimat. Item quem cum¬
q enim postebap̃a siue pra¬
uitas Retica seu cupiditas
mundana arripuerit. mox oi¬
umi prost̾net muna uitioꝵ
dire peccata dimissa ubi fc̃na
caritas ñ ẽ aꝑtissime dñs in
cuuangelid docet millo ẜuo
a quo dimissum dominus de¬
bitum pecciit eo ꝙ ille conser¬
uo suo debitum nollet dimi¬
si replicantur redire. simplici¬
Cibropponitur siquis pro
peccato de quo penitit ⁊ in¬
dulgentiam accepit it̾m pu¬
nitur nõ indetur iustum sii
punitur pro eo ꝙ peccauit ⁊
ño emendauit iusticia ẽ aper¬
iusticia ẽ occulta. idetur ⁊̃ de¬
us bis mid ip̃m iudicare ⁊ du¬
ꝑlex tribulatio consurgere ꝙ
scriptura negat. soluit. Set
ad boc põt dici ꝙ neq duplex
tribulatio consurgit neq ui¬
dicat deus bis mid ip̃m hac.R
fieret si post condignam sat̾¬
factionem ⁊ sufficientem pe¬
nam iteꝵ puniret s non sat̾¬
fecit digne ⁊ sufficienter ⁊ sus¬
debuit enim nge̾ pcci hr̃e me¬

Expanded text:
opprimat. Item: Quaecumopprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum dominus debitum petiit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimisi replicantur, redire simpliciopponitur: Si quis pro peccato de quo poenituit, et indulgentiam accepit, iterum punitur, non videtur justum. Si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est aperjustitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne et sufficienter, quDebuit enim jugem peccati habere me
Abbreviated transcription (Latin):
uicem si alt̾ in alt̾m peccet
alicquĩdeus repetit dimis
mĩam dederat sicut in eiuĩa¬
gelio deseruo nequam legit᷑
qui in conseruum suum m¬
pius deprehensus ẽ. Item ra¬
banus rabanus Nequam
seruum tradidit deus tortori¬
bus quoadusq adusq redd̾e̾t
uniu̾sum debitum qr nõ solũ
pcc̃a que p̃ bap̃m hõ egit rep¬
utabuntur ei ad penam set
etiam originalia que ĩ cap̃o
sunt ei dimissa. It̾. g̾g̃. Ex
dictis euãgelicis constat.qr
si excorde non dimittimus¬
ꝙ in nos innos delinquitur
⁊ hoc rursum exigitur ꝙ iam
us. dimitte ⁊ dimittetur ti¬
bi. S ego prius dimisi di¬
mitte. uł p̾ea. Nam si nondi¬
miseris reuocabo te ⁊ quic¬
quid cluniseram replicabo
tibi. Item qui diuim bñficii
oblitus suas uult uindicare
inuirias non solum defutu
dimissa credebat ad iundic¬
tam ei replicabuntur g̾g̾.
indomum meam ⁊ c̃. time¬
dus ẽ iste u̾siculus nõ ex po¬
nendus ne culpa quam in
nob̾ extinctam credebamus
ꝑ incuriam nos uacantes

Expanded text:
vicem, si alter in alterum peccat; alioquin Deus repetit dimisscordiam dederat; sicut in Evangelio de servo nequam legitur, qui in conservum suum impius deprehensus est. Item Rabanus: Nequam servum tradidit Deus tortoribus, quoadusque redderet universum debitum; quia non solum peccata quae post Baptismum homo egit, reputabuntur ei ad poenam, sed etiam originalia quae in Baptismo sunt ei dimissa. Item Gregor.: Ex dictis evangelicis constat quia si ex toto corde non dimittimus quod in nos delinquitur, et hoc rursum exigitur quod jus: Dimitte, et dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futurdimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes
Abbreviated transcription (Latin):
subam sit equalis. eadem ẽ
modo filium equalem ẽẽ pr̃i
ad significandam eius subã
in equalis inuenitur. In oĩ¬
b ergo ẽ equalis patri filius
⁊ ẽ eiusdem sube equalis ẽ eci¬

Expanded text:
am sit aequalis; eadem ergmodo Filium aequalem esse Patri, ad significandam ejus substantiam, inaequalis invenitur; in omnibus ergo aequalis est Patri Filius, et est ejusdem sub
Abbreviated transcription (Latin):
rari oportet cumtreᷤᷤ
ꝑsone coequales sibi
sint utrum relatiue hoci
deinde quidsit equalitas. do¬
cet. Ad qd̾ dicimus. quia si¬
cut simile nicħ sibi ẽ simili¬
tudo enim ut ait hyłr. sibi c¬
⁊ equale relatiue dr̃. dicitur
ergo relatiue filius equalis

Expanded text:
rari oportet, cum tres personae coaequales sibi sint, utrum relative hoc deinde, quid sit ipsa aequalitas: Ad quod dicimus quia sicut simile nihil sibi est similitudo enim ut ait Hilarius, sibi equale relative dicitur. Dicitur ergo relative Filius aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse regnabit. Neꝙ em̃ nu¬
meꝵz aut scõꝵ hoĩum aut im¬
mũdoꝵ demonum nouimus.
in quoꝵ locũ succedẽtes filii
catholice mr̃is que stĩlis appãe¬
hat int̾ris in ea pace de qua ceci¬
derũt. sine ullo tp̃ris t̃mino ꝑ¬
siue qui ẽ siue qui fuit siueꝗ¬

Expanded text:
sse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino psive qui est, sive qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
um autem fr̃na dilectio sit
nullum ẽ maius donum dei
tius ẽ quam ut ip̃e sit caritaᷤᷤ
ubi manifestat eam dixisse se¬
dilectionem deum quam di¬
xit exdeo deus ergo ex deo ẽcli¬
lectio. Item mecdem iohes uo¬
lens de hac re aꝑcius loqui in
in ip̃o manemus ⁊ ip̃e mno¬

Expanded text:
um autem fraterna dilectio sit nullum est majus donum Dei tius est quam ut sit charitas ipse, Ubi manifestat eam se dixisse dilectionem Deum quam dixit ex Deo. Deus ergo ex Deo est dilectio. » Item in eodem: Joannes volens de hac re apertius loqui. In ia in eo manemus, et ipse in no
Abbreviated transcription (Latin):
dam mõ ẽ reꝓbatoĩs effectus. ac¬
cipr̃ tñ aliqñ repbatio ꝓ obdura¬
tõe. sicut ⁊ p̃diestinatio ꝓsuo ef¬
fectu qui ẽ gr̃a appoĩta. gratia
em̃ que apponitur effectus est.
p̃destinatoĩs. Cum gͥ gr̃e que
apponitur hõi adiustificati oẽm
nulla sint m̾ita: multo minus
et ip̃ius predestinatoĩs qua ab
et̾no elegit deus quos uoluit. a¬
liqua possunt existere mĩta. iͥ
nec reꝓbatoĩs qua abet̾no quoᷤᷤ¬
dam p̾scunt futuros malos.⁊
dap̃nandos.¬

Expanded text:
us. Accipitur tamen aliquando reprobatio pro obduratione, sicut et praedestinatio pro suo effectu, cui est gratia apposita. Gratia enim quae apponitur effectum est praedestinationis. Cum ergo gratiae quae apponitur homini ad justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos