comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mem obtendere monasterioꝵ. egyꝑ¬
ti necessitates. nili ñ plenas aquas.
multoꝵ inediam: ut ꝓpe offensȩ
ẽẽt in dñm. illum ultra uelle reci¬
nere: Itaq subtemen & stamina
liciaq et telas quȩ mͥ ad ur̃ãm tu¬
uricam paraueram. uobis inconfec¬
ta transinisi: ut qͥcqͥd mͥ deest. ur̃o
texatur eloquio: Prudentes estis
et eruditi: et de camina ut ait ap¬
piꝰ facundia ad xp̃i disertitudinẽ¬
transingrastis Nec magno ih apud
uos labore opus ẽ: quod philosophũ
quendã insuadendo rusticum esse
ꝑpessum narrant fabulȩ z Uix dum
dimidiũ inquit dixeram: iam in¬
tellexerat: Itaq et ego tẽpore coar¬
tatus. singuloꝵ. uobis qͥ in sacram
seripturã cõmentariolos reliquer̃t.
sententias ꝓtuli: & ad u̾bum plera¬
q int̃p̃tatus sũ: ut et me liberem
questione: et uobis ueterũ tracta¬
toꝵ mittat᷑ auctoritas. qui in legen¬
dis singłis ac ꝓbandis. ñ mee uolũ¬

Expanded text:
mem obtendere, monasteriorum Aegypmem obtendere, monasteriorum Aegypti necessitates, Nilo non plenas aquas, multorum inediam, ut prope offensa esset in dominum illum ultra uelle retinere. itaque subtegmen et stamina liciaque et telas, quae mihi ad uestram tunicam paraueram, uobis confecta transmisi, ut, quicquid mihi deest, uestro texatur eloquio. prudentes estis et eruditi et de canina, ut ait Appius, facundia ad Christi disertitudinetransmigrastis. nec magno mihi apud uos labore opus est; quod philosophorum quendam in suadendo rustico esse perpessum narrant fabulae: uixdum dimidium, inquit, dixeram, iam intellexerat. itaque et ego tempore coartatus singulorum uobis, qui in sacram scripturam commentariolos reliquerunt, sententias protuli et ad uerbum pleraque interpretatus sum, ut et me liberem quaestione et nobis ueterum tractatorum mittatur auctoritas, quo in legendis singulis ac probandis non meae uolun
Abbreviated transcription (Latin):
cor dm̃i dĩ sui sit suꝑ eos qui surrexe¬
rint. et splendeat in animabus cor
dirigat. faciatq eẽ ꝑpetua: ipseq
confirmet qͥcqͥd in scĩs uidet᷑ boni:
Sicut enim humilitas dep̃cantis me¬
ret᷑ p̃mia: ita suꝑbia confidentis.
nũmonachos de difficillima pauli
michi scripta detulerat: hȩc qualia¬
cumq sunt dictare compellor: Hec
possum urãm celare prudentiam:
sed obsecro. ne hoc dictum refera
tis ad głam: qͥnpotiꝰ ad plenã neces¬
situdinem. dũ ita uobis quasi mi-¬
chi loquor: Multas scõꝵ fratrũ ac
soroꝵ de ur̃a ꝓuincia ad me detu¬
lit questiones: quas usq ad dier epi¬
phamioꝵ largissimo spacio me res¬
ponsurum putabã Cũq furtiuis
noctiũ lucubratiunłis ad plerasq
dictarem: & expletis aliis me ad
urãm quasi ad difficillimã reser¬
uarem: suꝑuenit subito. asserens
se ilico ꝓfecturũ Cũq eũ rogarẽ
ut differret iter÷ lib̾e mͥ cȩꝑit fa¬

Expanded text:
cor domini dei sui sit super eos, qui surrexecor domini dei sui sit super eos, qui surrexerint, et splendeat in animabus corddirigat faciatque esse perpetua ipseque confirmet, quicquid in sanctis uidetur boni. sicut enim humilitas deprecantis meretur praemia, ita superbia confidentis UM DE DIFFICILLIMA PAULI mihi scripta detulerat, haec, qualiacumque sunt, dictare compellor, nec possum vestram celare prudentiam, sed obsecro ne hoc dictum rtis ad gloriam, quin potius ad plenam necessitudinem, dum ita uobis quasi mihi loquor: multas sanctorum fratrum ac sororum de uestra prouincia ad me detulit quaestiones, ad quas usque diem epiphaniorum largissimo spatio me responsurum putabam. cumque furtiuis noctium lucubratiunculis ad plerasque dictarem et expletis aliis me ad uestram quasi ad difficillimam reseruarem, subito superuenit adserens se ilico profecturum. cumque eum rogarem, ut differret iter, Libyae mihi coepit fa
Abbreviated transcription (Latin):
seruoꝵ di filios aut̃ ñ tam illos qͥ
de eoꝵt stirpe generati sunt. quam
discipłos debemꝰ acciꝑe: de quibus &
paulus loquebatur: filiolimei quos
iterum parturio Unde & ioħs apłs
perũ singuloꝵ. scribit ad paruulos:
scribit ad uuenes: scribit ad patͦs:
Et sit decor dm̃ dĩ nr̃i suꝑnos: & opꝰ
manuũ nr̃arum fac stabile suꝑ nos.
et opus manuũ nr̃arum confirma:
Septuaginta. Et sit splendor dni dei
dirigȩ suꝑ nos: & opꝰ manuũ nr̃ar̃
dirige: Ubi sunt. qui lib̾i arbitrii
sui potestate plaudentes. in eo se pu¬
tant dei grãm consecutos. si habeat
potestatem faciendi uł ñ faciendi
bona siue mala: Ecce hic beatus
moyses pꝰ resurrectionem quã postu¬
lauerat dicens. imple nos matutina
miscdia tua. et laudabimꝰ & letabim̃
incunctis dieb nris. neqͣqm se sur-¬
rexisse contentus ẽ. et ȩt̃ne uitȩ p̃¬
mia consecutũ: sed postulat. ut de¬

Expanded text:
seruorum dei. filios autem non tam illos, qui seruorum dei. filios autem non tam illos, qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus loquebatur: filioli mei, quos iterum parturio. unde et Iohannes perum singulorum scribit ad paruulos, scribit ad iuuenes, scribit ad patres. E t sit decor domini dei nostri supernos et opus manuum nostrarum f ac stabile super nos et o pus manuum nostrarum con firma. Septuaginta: et sit splendor domini dei dirige super nos et opus manuum nostrarum dirige. ubi sunt, qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes in eo se putant dei gratiam consecutos, si habeant potestatem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple nos matutina misericordia tua et laudabimus et laetabimur in cunctis diebus nostris, nequaquam surrexisse contentus est se et aeternae uitae praemia consecutum, sed postulat, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus mala: Et lazarus quia re¬
ceꝑat mala in uita sua: in sinu abra¬
ham ȩt̾no quiescit gaudio Mala au¬
tem ñ ea appellat quȩ contraria bo¬
nis ft̃: s ꝓ afflictione ponit & angꝰ¬
tiis: Quib malis. et sara afflixit a¬
gar ancillam suã: et de quib in euã¬
głio scribitur. sufficit diei malicia
morboꝵ cruciatib fuerimꝰ afflicti:
tantõpꝰ resurrectionẽ infuturo ma¬
iora p̃mia consequemͣ᷑ Pulchre aut̃
ñ dixit. sustinuimꝰ mala: s uidimꝰ.
Quis ẽ eñ homo qui uiuat et ñ uide¬
at mortem: Quȩ ñ tã ad dissolutio¬
nem corporis referenda ẽ: qũã ad
multitudinem peccatoꝵ. iuxta ꝙͣ¬
dr̃: Anima quȩ peccauerit: ipsa mo.¬
riet᷑: Appareat apud seruos tuos
opus tuũ: & gła tua suꝑ filios eop
hͣ in seruis suis ipse dñs oꝑat᷑ opꝰ suũ:
nec ꝓpͥa qui postulat saluta conten¬
tus ẽ: sed querit głam filioꝵ id est

Expanded text:
vidimus mala. Et Lazarus, qui revidimus mala. Et Lazarus, qui receperat mala in vita sua, in sinu Abraham aeterno quiescit gaudio . Mala autem non ea appellat quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. Quibus malis et Sara afflixit Agar ancillam suam; et de quibus in Evangelio scribitur: Sufficit diei malitia morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in futuro maiora praemia consequemur. pulchre autem non dixit \'sustinuimus mala\', sed \'uidimus\'. quis est enim homo, qui uiuat et non uideat mortem? quae non tam ad dissolutionem corporis referenda est quam ad multitudinem peccatorum, iuxta  peccauerit, ipsa morietur. Appareat apud s eruos s tuos opus tuum et gloria tua super filios eorum. ergo in seruis suis ipse dominus operatur opus suum nec propria, qui postulat, salute contentus est, sed quae sit gloria filiorum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tua. & exultauimꝰ et delectati su¬
mus in omĩb dieb nr̃is: In cunc¬
tis pene locis hanc habent. lxxͣ. cõ¬
suetudinem: ut quod apud hebre¬
os in futuruĩ ostendit᷑. hoc illi quasi
iam factũ et p̾teritum referant: hic
gͦ ñ ut illi uoluert̃ dicunt se imple¬
tos ẽẽ matutina miscdia dĩ atq
letatos : alioquin si hoc factũ erat.
qͦmͦ pꝰea dep̃cantur et dicunt. respi-¬
ce in seruos tuos et in oꝑa tua: Sed
totũ qđ postulant. ideo dep̃cantur.
ut mereant᷑ matutinã miscdiã eiꝰ.
qͣm cũ fuerint consecuti. laudent
eũ atq letent᷑ incunctis dieb uite
sue: Uidet᷑ autẽ michi resurrecti¬
onis spẽ et eĩne uite p̃mia de p̃ca¬
ri dicens: imple nos matutina mĩa
mi titulus sonat: qui ꝓpͥe ad myste¬
rium dñi & ad resurrectionẽ eius
ꝑtinẽs. inscribit᷑ ꝓassũptione ma¬
tutina: Letifica nos ꝓ dieb quibus¬
nos afflixist: et annis in quib ui-¬
qͥb nos humiliasti: annis quibus

Expanded text:
tua et exultauimus et delectati sumus in omnibus diebus nostris. in cunctis paene locis hanc habent Septuaginta consuetudinem, ut, quod apud Hebraeos in futurum ostenditur, hoc illi quasi iam factum et praeteritum referant. hic ergo non, ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum erat, quomodo postea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et in opera tua? — sed totum, quod postulant, ideo deprecantur, ut mereantur matutinam misericordiam eius, quam cum fuerint consecuti, laudent eum atque laetentur in cunctis diebus uitae suae. uidetur autem mihi resurrectionis spem et aeternae uitae praemia deprecari dicens: imple nos matutina misermi titulus sonat, qui proprie ad mysterium domini et ad resurrectionem eius pertinens inscribitur: pro assumptione matutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibus afflixisti no s, et annis, in quibus uiquibus nos humiliasti, annis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dant. alii ñ credant: alii uera mor¬
te moriantur. alii uiuant ea uita
quȩ dicit. ego sũ uita Nisi enĩ nos
locuti fuissemꝰ. ⁊ nec incredulos moꝵ.
nec credentes uita sequeret᷑: quia
potest. qui in annuntiandis illis ñ
suã s eius querat głam quẽ p̃dicat
neo autẽ quod negat se ẽẽ sieut mul¬
tos qͥ uenditent uerbũ dei:ͥ ostendit
ẽẽ quam płimos. qͥ questũ putant ẽẽ
pietatem. et turpis lucri gra omĩa
faciunt. qͥ deuorant domos uidua¬
rum: se autẽ ex sinceritate quasimis¬
sũ a dño. et p̃sente eo qui se miserit.

Expanded text:
dant, alii non credant, alii uera mordant, alii non credant, alii uera morte moriantur, alii uiuant ea uita, quae dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors nec credentes uita sequeretur, quia risti inueniri potest, qui in adnuntiandis illis non suam, sed eius quaerat gloriam, quem praedicat. in eo autem, quod negat non se esse sicut multos, qui uenditent uerbum dei, ostendit esse quam plurimos, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem ex sinceritate quasi missum a deo et praesente eo, qui se miserit,
Abbreviated transcription (Latin):
derint salui fiant. qui ñ crediderĩt
ꝑeant : Hec hoc mirandũ de apło:
cũ etiam de dño legereͥmus. ecce
positꝰ ẽ hic in rumã & resurrecti¬
onem multoꝵ. et in signũ eui con¬
tradicet᷑: solisq radios tam munda
loca excipiunt quã inmunda: et
sic in florib qͦmͦ instercore lucent:
nec tamen solis radii polluuntur:
Sic et xp̃i bonus odor. qui nunqͣm
mutari potest. nec suã nat᷑am a¬
mittere. credentib ẽ uita: incre¬
dulis mors: Mors autẽ ñ ista com¬
munis. qua cũ bestiis morim᷑ & ii¬
m̃tis: s illa de qua scriptũ ẽ. aĩa qͤ
peccauerit. ipsa moriet᷑. Ergo et
uita ñ hȩc arbitranda ẽ qua spira¬
mꝰ et incedimꝰ. & huc illucq dis¬
currimus: s illa de qͣ dauid loqͥt᷑.
credo uidere bona dñi interra ui¬
uentium Us̃ enim uiuoꝵ ẽ et
ñ mortuoꝵ: et uita nr̃a abscondi¬
O corinthii parũ ẽẽ uideatur. si
nobis p̃dicantib ueritatẽ alii cre¬

Expanded text:
derint, salui fiant, qui non crediderint, derint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc mirandum de apostolo, cum etiam de domino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incredulis mors. mors autem non ista communis, qua cum bestiis morimur et iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ipsa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus, sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra abscondi0 Corinthii, parum esse uideatur, si nobis praedicantibus ueritatem alii cre
Abbreviated transcription (Latin):
stare martyres atq torqueri. & ĩ su¬
is cruciatib głari: odor noticiȩ dei
disseminatur ingentes: et subit ta¬
cita cogitatio. quod nisi uerũ eẽt
euigłm. mnquam sanguine deferi¬
detur Neq enim delicata et diui¬
tiis studens ac secura confessio ẽ: ẜ
in carcerib fame. in plagis. in per
Sed poterat audiens respondere:
Quomꝰ gͦ ñ om̃s credidert̃: Prius
gͦ quam interrogetur soluit anti¬
poforan: et iuxta morẽ suũ. que qͥd
alius obicere potest. antequã obi¬
ciatur edisserit: Et ẽ sensus: Noĩs
xp̃i in omĩ loco bomis odor sumꝰ
do: et p̃dicationis nr̃e longe late
mines suo arbitrio derelicti st̃.
neq enĩ bonũ necessitate faciunt.
s uoluntate. ut credentes coronã
accipiant. inereduli suppliciis
mancipent᷑: ido odor. nr̃ qui ꝑ se
bonus ẽ. uͥtute eoꝵ et uicio qͥ sus¬
cipiunt uel ñ suscipiunt. in uitã
transit aut mortẽ: ut qui credi¬

Expanded text:
stare martyres atque torqueri et in sustare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in perssed poterat audiens respondere: \'quomodo ergo non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe latemines suo arbitrio derelicti sunt, neque enim bonum necessitate faciunt, sed voluntate, ut credentes coronam accipiant, et increduli suppliciis mancipentur; ideo noster odor, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio, qui suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui credi
Abbreviated transcription (Latin):
umphat de nobis. siue triumpbũ
suũ agit ꝑ nos: qui in alio loco dixe¬
rat. spectaculũ facti sumus mundo.
& angłis & hominib Deniq narrat
in consequentib Nã cũ uenissemꝰ
macedoniã. nullã reqͥem habuit ca¬
ro nr̃a. s omẽm tribulationẽ passi:
foris pugnȩ. intus timores: sed ds̃
qͥ consolatur humiles. consolatꝰ ẽ
nos in aduentu titi: Non solũ au¬
tem in aduentu eiꝰ s & in solatio:
Ergo ꝓpt̾ea uale faciens troianis uel
troadensib ꝓfectꝰ ẽ macedoniã. ut
inueniret ibi titum. & haberet in¬
terp̃tationis engłiiq solatiũ: quẽ
intelligimus ñ ibi reꝑtũ. sed pꝰ tri¬
bulationes et ꝑsecutiones apłi suꝑ¬
uenisse: Prius gͦ quam ueniret titꝰ
dignũ se elegerit. in quo ageret tͥ¬
umphũi filii sin: Tritimphus der ẽ
passio martyrũ: ꝓ xp̃i nomine cru¬
oris effusio. & int̾ torm̃ta leticia: Cũ
enĩ qͥs inderit tanta ꝑseuerantia

Expanded text:
umphat de nobis, sive triumphum umphat de nobis, sive triumphum suum agit per nos: qui in alio loco dixerat: Spectaculum facti sumus mundo, et Angelis, et hominibus . Denique narrat in consequentibus. Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam ueniret Titus, dignum se elegerit, in quo egerit triumphum filii sui. tnumphus dei est passio martyrum, pro Christi nomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim quis uiderit tanta perseuerantia
Abbreviated transcription (Latin):
diuer sarũq linguarũ gr̃am possidẽt.¬
unde ipse głatur in dño. et dicit. gra¬
tias ago do quod omĩũ ur̃m magis
lingua loquor: diuinoꝵ sensuũ ma-¬
iestatẽ. ddigno ñ poterat greci eloquii
explicare sermone: Habebat gͦ titũ
interỹtem. sicut et beatus petrus
marcũ: cuius euigłm petro narran¬
te. et illo scribente. compositũ est:
Deniq et duȩ epłe que feruntur pe¬
tri. stilo inter se & caractere discrepãt.
structuraq uerboꝵ: ex quo intelligi¬
mus. ꝓnecessitate rerũ diuersis eum
usum interp̃tibus Ergo et paulus
apłs contristat᷑. quia p̃dicationis sue
in p̃sentiarũ fistulam. organũq per
quod xp̃o caneret. ñ inuenerat. ꝑ¬
rexit in macedoniã apparuerat eñi
ei uir macedo dicens. transiens ad¬
iuua nos: ut ibi inueniret titum
et insitaret fr̃s. uel ꝑsecutionibus
ꝓbaretur hoc ẽ enim quod dicit:
Sõ autẽ grãs qui semꝑ triumpbat nos

Expanded text:
diuersarumque linguarum gratiam possideret-diuersarumque linguarum gratiam possideret-unde ipse gloriatur in domino et dicit: gratias ago deo, quod omnium eorum magis linguis loquor —, diuinorum sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. habebat ergo Titum interpretem sicut et beatus Petrus Marcum, cuius euangelium Petro narrante et illo scribente conpositum est. denique et duae epistulae, quae feruntur Petri, stilo inter se et caractere discrepant structuraque uerborum; ex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interpretibus. ergo et Paulus apostolus contristatur, quia praedicationis suae in praesentiarum fistulam organumque, per quod Christo caneret, non inuenerat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus probaretur. hoc est enim, quod dicit: deo autem gratias, qui semper triumphat nos
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc qͥs tam odoneus: Non enĩ sumus
sicut płimi uenundantes uerbũ di:
sed ex sinceritate. s sicut ex do corã
do in xp̃o loquim᷑. Narrat corinthiis
quȩ fecerit. quȩ passus sit. & qͦmͦ in
cunctis deo grãs agat: ut sub exem¬
plo sui illos ꝓuocet adcertandũ Ue¬
ni inquit troadẽ. quȩ pͥꝰ troia appel¬
uirtutes quȩ in me oꝑabat᷑ ds. spes
eẽt nascentis fidi & in dño succrescen¬
tis ⁊ ñ habui reqͥem spĩumeo. hoc ẽ
sꝑatam consolationem inuenire ñ
potui. eo qd̾ titũ frẽm meũ ñ inuenerĩ:
siue que ibi reꝑiendũ putabã. siue que
audierã ibi degere. uł qͥ uent᷑um ẽẽ illuc
se dixerat Quȩ aut̃ fuit tanta cõsolatio ⁊ qͤ
reqͥes spm̃ in p̃sentia titi: quẽ quia
ñmuenit. uale faciens eis ꝓfectꝰ ẽ
in macedoniã: Aliqͦtiens diximus
apłm paulũ uirũ fuisse doctissimũ.
nc̃ quid habetis cũ homimbꝰ istis. si
enĩ a dõ ẽ. stabit. si autẽ ex homini

Expanded text:
mus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad certandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appeluirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siibi audieram degere, vel qui venturum esse illuc se dixerat. Quae autem fuit tanta consolatio, et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non invenit, valefaciens eis, profectus est in Macedoniam? Aliquoties diximus Apostolum Paulum virum fuisse doctissimum, nunc quid habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominib
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s alii int̾pretes. anteqͣm montes
nascerentur et parturiret᷑ terra:
manifeste ad tropologiam nos tra¬
hit Neq enĩ montes et cetera na¬
tiuitatẽ parturitionẽq recipiuĩt.
s conditionẽ Ex qͦ liqͥdo demonstra

Expanded text:
omnes alii Interpretes: Antequam montes omnes alii Interpretes: Antequam montes nascerentur, et parturiretur terra, manifeste ad tropologiam nos trahit. Neque enim montes et terra nativitatem parturitionemque recipiunt, sed conditionem. Ex quo liquido de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Adonay. cainan. bresit. derco: qd
in lingua nr̃a expͥmit᷑. dñs possedit
me initium uiarũ suar.:ĩ: Inter
possessionẽ autẽ & creationẽ: mul¬
ta diu̾sitas ẽ: Possessio significat.
quod semꝑ filiꝰ in patre. & pat̾ in
filio fuerit: creatio autẽ. eiꝰ qui pͥꝰ
ñ erat conditionis exordiũ: Potest
uixta legis tropologiam hoc qđ dr̃
anteqͣm montes firmarent᷑. & finge¬
ret᷑ terra & orbis terrarũ significa
limia dogmata firmarent᷑. et t̾ra
corporis nr̃i fingeret᷑ siue stabilire¬
tur a d̾o. et orbis t̾rarũ. qͥ hebraice
dr̃ thebel. grece significantiꝰ dicit᷑
oikoymene. quã nos habitatã trans¬
ferre possumꝰ. firmaret᷑ siue stabili¬
retur. ds̃ nob̾ semꝑ refugiũ fuerit.
Habitata ẽ autẽ anima ñ deserta. quȩ
hospitẽ meret᷑ habere dm̃: dicente
saluatore: Ego & pat̃ ueniemꝰ: et
mansionẽ apud eũ faciemus: Iuud
autem quod & hebraicũ habet. et

Expanded text:
est: ADONAI CANANI BRESITH DERCHO, quod est: ADONAI CANANI BRESITH DERCHO, quod in lingua nostra exprimitur: Dominus possedit me initio viarum suarum. Inter possessionem autem et creationem multa diversitas est. Possessio significat, quod semper Filius in Patre et Pater in Filio fuerit. Creatio autem ejus qui prius non erat, conditionis exordium. Potest juxta leges tropologiae hoc quod dicitur: Antequam montes firmarentur et fingeretur terra et orbis terrarum, significarlimia dogmata firmarentur, et terra corporis nostri fingeretur sive stabiliretur a Deo, et orbis terrarum qui Hebraice dicitur THEBEL; Graece significantius dicitur οἰκουμένη, quam nos, habitatam, transferre possumus, firmaretur, sive stabiliretur, Deus nobis semper refugium fuerit. Habitata est autem anima, non deserta, quae hospitem meretur habere Deum, dicente Salvatore: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Illud autem quod et Hebraicum habet, et
Abbreviated transcription (Latin):
distingunt: Dñe refugiũ factus
es nob̾ a generatione in generatio¬
nem. pͥquã montes formarentur.
et fingerentur t̾ra et orbis: ut scili¬
cet postea consequatur. a scło usq
Si dñs antequã montes firmarent᷑
et fing̾et᷑ t̾ra orbisq t̾rarũ. refu¬
gium fuit hominũ: gͦ fuert̾ aĩe
in cęlestibꝰ. antequã hominũ corpo¬
ra formarent᷑: Hos autẽ ut ꝓposu¬
inus lectionẽ: ita debemꝰ distingue
re Anteqͣm montes firmarentur.
nem mundi. qui necdũ eramus:
s qd d ab et̾no usq in et̾nũ sit sẽꝑ
ds ꝓ eo enĩ quod latinus int̾pres
posuit a scło usq in scłm. & hebra¬
ice dicit᷑ olam: rectius int̾pretabim̃
a sempiterno usq ad sempiter nũ
Simile quid. et inꝓuerbiis ex ꝑsona
creauit me in uicio uiarũ suarũ
in oꝑa sua aute scłm fundauit me
lũ autẽ debet u̾bũ creationis moue¬
re: cũ in hebreo nͣ sit creatio. que
dr̃ bara. s possessio Ita enĩ scriptũ

Expanded text:
refugium factus es nobis, a generatione in generationem, prius quam montes firmarentur, et fingeretur terra et orbis: ut scilicet postea consequatur, a saeculo etSi Dominus, antequam montes firmarentur, et fingeretur terra orbisque terrarum, refugium fuit hominum; ergo fuerunt animae in coelestibus, antequam hominum corpora formarentur. Nos autem, ut proposuimus, lectionem ita debemus distinguere: Antequam montes firmarentur enem mundi, qui necdum eramus; sed quod Deus ab aeterno usque in aeternum sit semper Deus. Pro eo enim quod Latinus interpres posuit, a saeculo usque in saeculum, et Hebraice dicitur OLAM, rectius interpretabimur, a sempiterno usque ad sempiternum. Simile quid et in Proverbiis ex persona condidit me initium uiarum suarum in opera sua, ante saeculum fundauit me: lum autem debet verbum creationis movere, cum in Hebraeo non sit creatio quae dicitur BARA; sed possessio. Ita enim scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
meũꝰ uox de cȩlo respondit. qđ ds
mundauit ti ne cõmune dixeris
.III. Cur ds loquitur ad abraham.
qđ quarta ꝓgenie filii isrł ee̾nt de
egypto reuersuriꝰ et pꝰea moyses scͥp¬
sit. qͥnta autẽ ꝓgenie exierunt filii
isrł de t̾ra egypti: quod utiq nisi ex¬
ponat᷑. undet᷑ eẽ contrariũ ini. Cur
sione suscepit: U. Cur ysaac uir iustꝰ
et deo carus ñ illi eui uoluit: s eui
noluit deceptus errore benedixit:¬

Expanded text:
meum, vox de coelo responderit: Quod Deus meum, vox de coelo responderit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris? III. Cur Deus loquitur ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti? quod utiqponatur, videtur esse contrarium. Cur sionis suscepit? Cur Isaac justus et Deo carus, non illi cui voluit, sed cui noluit deceptus errore benedixit
Abbreviated transcription (Latin):
orator homines a bestus differamꝰ qd
loqui possumus: qua laude dignusẽ.
qui in ea re ceteros suꝑat. in qua hoĩes
bestias antecellunt: Accingere gͥ. et
michi quȩ subiecta sunt edissere. ser¬
uans utrobiq modamen: ut nec ꝓpo¬
sita solutionẽ desident. nec epłe bre¬
uitatem: fateor quippe tͥ. eos quos̃ mi¬
chi pͥde libros lactantii dederas. ideo
non libenter lego: quia et plime eplẽ
duntur: et raro de nr̃o doginate
disputant: Quo fit. ut et legenti
fastidium generet longitudo: et si
qua breuia sunt. scolasticis magis
sunt apta qm nobis: de metris et re¬
gionum situ. ⁊ philosophis disputã¬
tes: si Quid sibi uult qđ in genesi
scriptũ ẽ: omĩs qui occiderit cain
septem undictas soluet: i. Si omĩa
ds̃ fecit bona ualdeꝰ quare ad noe
de mundis ⁊ ĩmundis animalibus
chil possit: et in nouo testam̃to. post
iussionem quȩ petro fuerat ostensa
immundũ. nunqͣm introiuit in os

Expanded text:
orator, homines a bestiis differamus, quod orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accingere igitur, et mihi quae subjecta sunt dissere, servans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter lego, quia et plurimae epiduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de metris, et regionum situ et philosophis disputantia. I. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet? II. Si omnia Deus fecit bona valde, quare Noe de mundis et immundis animalibus esse possit? et in Novo Testamento, post visionem, quae Petro fuerat ostensa immundum numquam introivit in os
Abbreviated transcription (Latin):
ormientem te & longo iã tem¬
pore legeniẽ potius quã scri¬
bentem. questiunculis ad te missis
excitare disposui: ñ quo et legere ñ
debeas: hoc enim ueluti cotidiano
cybo alit᷑ ⁊ pinguescit oratio: s qđ
lectionis fructus sit iste. si scribas
Itaq qm̃ et heri tabellario ad me re¬
misso. nullas te iam epłas habere dixis¬
ti. exceptis his quas aliquando in he¬
remo dictaueras. quasq tota auidita¬
te legi atq descripsiꝰ et ultro polli¬
citus es. te furtiuis noctiũ oꝑibus
aliqua si uellem posse dictare: libent̃
accipio ab offerente. quod rogare uo¬
lueram etiam si negasses: Neq uero
ullam puto digniorem disputatioĩs
nr̃e confabulationẽ. quã si de scrip¬
turis sermocinem᷑ inter nos: idẽ ut
ego int̾rogem. tu respondeas: Qua
uita nichil in hac puto luce iocundiꝰ.
quo amme pabulo omĩa mella supe¬
rantur: Quam dultia inquit ꝓpħa
gutt᷑i meo eloquia tua: suꝑ mel ori
meo Nam eũ iccirco ut ait p̃cipuus

Expanded text:
ormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas; hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in heremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi; et ultro pollicitus es te furtivis noctium operis aliquas, si vellem, posse dictare; libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus
Abbreviated transcription (Latin):
cella: qͣ respondens generi suo. aliquid
nob̾ de eugłio retulit: Anna septẽ an¬
nis auͥginitate sua uixerat cũ marito:
ista septẽ mensib Illa xp̃i expectabat
aduentũ: ista tenet. qͦm illa exceperat:
lla uagientẽ canebat: ista p̃dicat tri.¬
umphantẽ: Illa loqͦbat᷑ de eo. oĩb qͥ ex¬
pectabant redẽptionem isrł: hȩc cũ
redẽptis gentib clamitat: fr̃ ñ rede¬
mit: redimet homo Et de alio psal¬
mo Hõ natꝰ ẽ in ea: & ipse fundauit
eam altissimus: Seio me ante hoc fer¬
me bienniũ. edidisse libros contra
iouinianũ : qͥb uenientes econtͣrio
qͤstiones. uͥ apłs concedit scła matri¬
monia. scͥpturarũ auctoritate con¬
tͥui: et ñ nece̾e ẽ eadem ex integro scͥ¬
bere:: cũ possis inde qͦ scͥpta st̃ mutua¬
ri hoc tantũ ne modũ egrediar epłe.
admonitã uolo: Cogitate cotidiȩ ẽẽ
moriturã: & nũqͣm de sccłis nuptiis

Expanded text:
cella, quae respondens generi suo aliquid cella, quae respondens generi suo aliquid nobis de evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus; illa Christi expectabat adventum, ista tenet, quem illa susceperat; illa vagientem canebat; ista praedicat triumphantem; illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Hierusalem, haec cum redemptis gentibus clamitat: Frater non redimit, redimet homo, et de alio psalmo: Homo natus est in ea et ipse fundavit eam altissimus. Scio me ante hoc ferme biennium edidisse libros contra Iovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi apostolus concedit secunda matrimonia, scripturarum auctoritate contrivi. Et non necesse est eadem ex integro scribere, cum possis inde, quae scripta sunt, mutuari Hoc tantum, ne modum egrediar epistulae, admonitam volo: cogita te cottidie esse morituram, et numquam de secundis nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ accepit: scripturarũ florib pasta:
sp̃c scĩ odore ꝑfusa: et dulces ambrosiȩ
sucos. ꝓpħali ore cõponens: Noemi quȩ¬
tari possumꝰ consolata: marito et lib̾is
ꝑegre mortuis. pudiciciam reportauit
ĩpatͥã. & hoc sustñtata uiatico. nurum
moabitidẽ tenuit: ut illud isaye uati¬
cimũ cõpleret᷑ Emitte agnũ dñe do¬
minatorem t̾re: de petͣ deserti . ad mon¬
uiduã pauꝑculã. omi ifrłitico ppło ditio¬
rem: que accipiens granũi synapis. &
mittens ferm̃tũ infarinę satis tͥbus. pa¬
sua. uniu̾sasq diuitias: in utͦq fidei sue
optulit testamento hec st̃ duo seraphin.
ter glorificantia tͥnitatẽ: et in thesauro
labia peccatoris. Qd uetera repetam.
et uͥtutes feminarũ de libris ꝓferã÷
cum possis multas tͥ ante ocłos ponere
inurbe qͣ uiuis. quarũ imitari exem¬
plũ debeas: Et ne uidear adulatiõe
ꝑsingłas currere: sufficit tibi sc̃ã mar¬

Expanded text:
nomen accepit scripturarum \' floribus pasta, nomen accepit scripturarum \' floribus pasta, spiritus sancti odore perfusa et dulces ambrosiae sucos prophetali ore coetari possumus consolatam  marito et liberis peregre mortuis, pudicitiam reportavit in patriam; et hoc sustentata viatico nurum Moabitidem tenuit ; ut illud Isaiae vaticinium compleretur: Emitte agnum Domine dominatorem terrae de petra deserti, ad monviduam pauperculam, omni Isracelitico populo ditiorem, quae accipiens granum sinapis et mittens fermentum in farinae satis tribus Pasua universasque divitias in utroque fidei suae obtulit testamento. Haec sunt duo seraphin ter glorificantia Trinitatem et in thesauro labia peccatoris. Quid vetera repetam et virtutes feminarum de libris proferam, cum possis multas tibi ante oculos proponere in urbe, qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Mar
Abbreviated transcription (Latin):
ettur iniudea frum̃ti penuria. grañu
eñitritici ibi mortuũ fuerat: & ingen¬
tia uidue olei fluenta manabant: Le¬
gimus iudith. si cui tam̃ placet uolum̃
reciꝑe. uiduam confectã ieiuniis. & bab¬
tu lugubri sordidatã: ꝗͤ ñ lugebat mor.¬
tuum uirũ: s squalore corporis. sponsi
q̃rebat aduentũ Uideo armatã gladio
manũ: cruentã dexterã: recognoseo ca¬
put holofernis. de mediis hostib repor¬
tatum Uincit uiros femina. et castitas
truncat libidinẽ: habituq repente
mutato. ad uictͥces sordes rediit. om̃ibꝰ
scłi cultib mundiores: Quidã imꝑiti.
et debborã int̾ uiduas numerant: du-¬
cemq barach arbitͣnt᷑ debborȩ filium:
eũ aliud scͥptura cõmemoret: Nobis
ad hȩc nominabit᷑. qđ ꝓpħissa fuerit:
& ĩ ordine iudicũ supputet᷑ Et qͥa dic̾e
poterat. qͣm dultia faucib meis eloqͥa
tua. suꝑ mel et fauum ori meo⁊ apis

Expanded text:
citur. In Judaea frumenti est penuria. Granum citur. In Judaea frumenti est penuria. Granum enim tritici ibi mortuum fuerat , et in gentium vidua olei fluenta manabant. Legimus in Judith si cui tamen placet volumen recipere viduam confectam jejuniis, et habitu lugubri sorditatam, quae non lugebat mortuum virum, sed squalore corporis, sponsi quaerebat aduentum. uideo armatam gladio manum, cruentam dexteram, recognosco caput Holofernae de mediis hostibus reportatum. uincit uiros femina et castitas truncat libidinem habituque repente mutato ad uictrices sordes redit omnibus saeculi cultibus mundiores. Quidam inperite et Debboram inter uiduas numerant ducemque Barac arbitrantur Debborae filium, cum aliud scriptura commemoret. nobis ad hoc nominabitur, quod prophetissa fuerit et in ordine iudicum supputetur. et quia dicere poterat: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mei et fauum ori meo, apis
Abbreviated transcription (Latin):
eris : om̃s comedie. & mimographi. et
cõmunes rethoꝵ loci: innouercã sȩuis¬
simã declamabunt: Si pͥuignꝰ iangue¬
rit. et condoluerit caput: infamabe¬
ris ut malefica: Si non decłis cybos. eͣ¬
delis: si dederis. infamaberis ut uene.
cunde nuptiȩ: ut hec mala ualeant cõ¬
pensare : Uolumꝰ scire quales debeant
erat inqͥt anna filia phanuhel: de tͥbu
aser Anna int̃p̃tat᷑ gr̃a phanuel in lin¬
gua nr̃a resonat uultũ łi: aser uel indi¬
recedebat de templo dieb ac noctibus
tionibͥ iccirco meruit grãm spũalem.
et nuncupari filia uultꝰ dĩ: et ataui be¬
atitudine diuitiisq censeri Recorde¬
mͦ uidue sareptene. quȩ et suȩ et filio¬
rum saluti. heliȩ p̃tulit famẽ÷ ut in¬
ipsa nocte moritura cũ filiis. suꝑstite
hospitẽ relinq̃ret: malens uitã ꝑdere
quam elemosina: et in pugillo farris.
seminarium sͥ messis dm̃cȩ p̃parauit:
farina serit᷑. et olei capsaces erogat᷑ nas

Expanded text:
eris, omnes Comoedi, et Mimographi, et eris, omnes Comoedi, et Mimographi, et communes Rhetorum loci, in novercam saevissimam declamabunt. Si privignus languerit, et condoluerit caput, infamaberis ut venefica. Si non dederis cibos, crudelis; si dederis, macundae nuptiae, ut haec mala ualeant conpensare?, Uolumus scire, quales esse debeant etissa, filia Phanuel de tribu Aser . Anna, interpretatur gratia. Phanuel, in lingua nostra, resonat vultum Dei. Aser, recedebat de templo Dei, diebus ac noctibus ationibus, idcirco meruit gratiam spiritalem et nuncupatur filia uultus dei et atauis beatitudine diuitiisque censetur. recordemur uiduae Sareptenae, quae et suae et filiorum saluti Heliae praetulit famem et ipsa nocte moritura cum filio superstitem hospitem relinquebat malens uitam perdere quam elemosynam et in pugillo farris seminarium sibi messis dominicae praeparauit. farina seritur
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ Hulla iccirco ducit maritũ: ut c̃
marito ñ iaceat: Aut si certe libido non
stimulat. qͦ tanta ĩsania ẽ. in modũ scor¬
torũ ꝓstituere castitatẽ. ut augeant᷑ diui¬
tiȩ. & ꝓpt̾ rẽ uilẽ atq ꝑiturã. pudicicia
qͣ & p̃ciosa et ȩt̃na ẽ. polluat᷑: Si habes
liberos:: nuptias qͥd reqͥris : Si ñ habes.
qͣr uel exꝑtã ñ metuis sterilitatẽ⁊ et rẽ
incertam certo p̃fers pudori: Sͥbunt᷑
tibi nẽ sponsales tabulȩ: ut pꝰ paululũ
testam̃tũ fac̾e cõpellaris: Simulabit᷑ ma¬
riti infirmitas: & qđ te moriturã facere
uolet. ipse uicturꝰ faciet: Aut si euene¬
rit. ut et de sccło marito filios habeas:
domestica orit᷑ pugna: et intestinũ p̃liũ
Non licebit tͥ. amare liberos: nec eqͥs aspi¬
cere ocłis. qͦs gentusti Clam porriges ey¬
bos: ĩuidebit mortuo: & nͥ oderis filios.
ad huc eorum amare uicleberis patrez¬

Expanded text:
dinem.. nulla idcirco ducit maritum, \'ut cum dinem.. nulla idcirco ducit maritum, \'ut cum maritcnon dormiat. aut si certe libido non stimulat, quae tanta insania est in morem scortorum prostituere castitatem, ut augeantur diuitiae et propter rem uilem atque perituram pudicitia, quae et pretiosa et aeterna est, polluatur? si habes liberos, nuptias quid requiris? si non-habes, quare expertam non metuis sterilitatem et rem incertam certo praefers pudori? scribuntur tibi nunc sponsales tabulae, ut post paululum testamentum facere conpellaris. simulabitur mariti infirmitas et, quod te morituram facere uolet, ipse uicturus faciet. aut si euenerit, ut et de secundo marito habeas filios, domestica pugna, intestinum proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos, inuidebit mortuo et, nisi oderis filios, adhuc eorum amare ui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ foribꝰ: designat᷑ rogus ꝓpe: Uelimꝰ nolimꝰ.
senes sumꝰ: Paret sͥ uiaticũ. qđ longo iti¬
neri necessartũ ẽ: secũ portet qđ inuitus
dimissurꝰ ẽ: ĩmo p̃mittat in celũ. qdđ si
negauerit. t̾ra sũptura ẽ: Solent adoles¬
centulȩ uidue. qͣrtũ ñ nullȩ iam abier̃t¬
Patͥmoniolũ meu̾ cotidie ꝑit: maiorum
hereditas dissipat᷑: Seruus contumeliose
locutꝰ ẽ: imꝑiũ ancilla neglexit: Quis
ꝓcedit ad publicũ:: Qs respondebit pro
agroꝵ tͥbutis: Paruulos meos qͥs erudiet:
Hernulas qͥs educabit: Et hanc ꝓhnefas
causã opponunt matͥmonii: quȩ uel so¬
mat̾ filiis. ñ nutͥciũ s hostẽ: ñ parentẽ
s tyrannũ: Inflãmata libidine. obliuis.¬
cit᷑ ut̾i sui: et int̾ paruulos suas miseri¬
as nescientes:: lugens dudum. noua nup¬
ta cõponit᷑ Quid obtendis patͥmonium:
qͥd suꝑbiam seruuloꝵ: Confit̾e turpitu¬

Expanded text:
in foribus; designatur rogus prope. Velimus, nolimus, in foribus; designatur rogus prope. Velimus, nolimus, senescimus. Paret sibi viaticum, quod longo itineri necessarium est. Secum portet, quod invitus dimissurus est; imo praemittat in coelum, quod si negaverit, terra sumptura est. 15. Solent adolescentulae viduae, quarum nonnullae abier\'patrimoniolum meum cottidie perit, maiorum hereditas dissipatur, seruus contumeliose locutus est, imperium ancilla neglexit. quis procedet ad publicum? quis respondebit pro agrorum tributis? paruulos meos quis erudiet? uernulas quis educabit?\' et hanc — pro nefas! — causam opponunt matrimonii, quae uel somater filiis non uitricum, sed hostem, non parentem, sed tyrannum. inflammata libidine obliuiscitur uteri sui et inter paruulos suas miserias nescientes lugens dudum noua nupta conponitur. quid obtendis patrimonium, quid superbiam seruulorum? confitere turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeliciis Tenet tympanũ in exemplũ
mariȩ: & merso pharaone. uirginum
choros p̃cinit: Cantemus dño głosȩ eñi
honorificatꝰ ẽ: equũi & ascensorẽ deiecit
ĩmare: Has docet psaltͥas xp̃o: has fidi¬
cinas erudit saluatori: Sic dies. sic nox
ducit᷑. & oleo ad lãpades p̃parato. sponsi
expectat᷑ aduentꝰ. Imitare gͦ et tu: con¬
sanguinitatẽ tuã Habeat roma: quod
angustior urbe romana possidet beth¬
leem Habes opes: facile tͥ ẽ. indigentib
uictꝰ subsidia ministrare: Qd̃ luxuriȩ
parabatur: uͥtꝰ insumat: Hullã. nupti¬
as contẽptura: timeat egestatẽ: Redi¬
me uͥgines: qͣs in cubiculũ saluatoris in¬
ducas: Suscipe uiduas: qͣs int̾ uͥginum
lilia. & martyrũ rosas. qͣsi qͣsdã uiolas mis.¬
et adiuuet᷑ nobilissimus pat̾ tuꝰ: discat ã
filia. qđ didicerat ab uxore: Iam incanuit
caput: tͤmunt genua: dentes cadunt: ꝙ¬
fronte obscena rugis arata. uicina ẽ. mors

Expanded text:
pro deliciis. Tenet tympanum in 291 exemplum pro deliciis. Tenet tympanum in 291 exemplum Mariae, et Pharaone merso, Virginum choro praecinit: « Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem dejecit in mare » . Has docet psaltrias Christo, has fidiciducitur et oleo ad lampadas praeparato sponsi expectatur adventus. Imitare ergo et tu consanguineam tuam: habeat Roma, quod angustior urbe Romana possidet Bethleem. Habes opes, facile tibi est indigentibus victus subsidia ministrare. Quod luxuriae parabatur, virtus insumat; nulla nuptias contemptura timeat egestatem. Redime virgines, quas in cubiculum salvatoris inducas, suscipe viduas, quas inter virginum lilia et martyrum rosas quasi quasdam violas miset adiuvet vir nobilissimus, pater tuus; discat a filia, quod didicerat ab uxore. Iam incanuit caput, tfronte ob senium rugis arata, vicina est mors
Abbreviated transcription (Latin):
sapientior erit. Sc̃s amor: impatientiã
ñ habet. Falsus rumor cito oppͥmit᷑: &¬
uita posterior uidicat de priori fieri
qͥdem ñ potest. ut absq morsu hominũ.
inte huiꝰ curricula qͥs ꝑtranseat: malo¬
rũq solaciũ ẽ. bonos carꝑe. dũ peccan¬
tium multitudine. culpã putant m¬
nui peccatoꝵ : sed tam̃ cito ignis stipu¬
le conquiescit: & exundans flãma. de¬
ficientib nutrim̃tis paulatĩ emorit᷑:
Si anno p̃terito fama m̃tita ẽ. aut sicer¬
te uerũ dix̃: cesset uiciũ: cessabit et ru¬
mor: Hȩc dico. ñ qͦ de te sinistrũ qͥd me¬
tuam: s qͦ pietatis affectu. etiã qͤ tuta st̃
ꝑtimescã Osi uides sororẽ tuã. & illud
sacͥ oris eloqͥum corã te audire contin¬
ge̾t: cerneres in paruo corꝑe ingentes
ammos: audires totam ueteris et noui
testam̃ti suppellectilẽ ex illiꝰ corde fer¬
uere: Ieiunia ꝓedulio habet: orationẽ

Expanded text:
sapientior erit. sanctus amor inpatientiam sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posterior iudicat de priori. fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum uitae huius curricula quis pertranseat, malorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culpam minui peccatorum; sed tamen cito ignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur, si anno praeterito fama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. haec dico, non quo de te sinistrum quid metuam, sed quo pietatis affectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. o si uideres sororem tuam et -illsacri oris eloquium coram te audire contingeret, cerneres in parvulo corpusculo ingentes animos. Audires totam veteris et novi Testamenti supellectilem ex illius corde fervere. Jejunia pro ludo habet, orationem
Abbreviated transcription (Latin):
te. uiduarũ circũferri lib̾tate. Pessime
consuetudins ẽ: cũ fragilis sexus. ⁊ im¬
becillis etas suo arbitrio abutit᷑ ⁊ pu¬
cat licere qđ ñ licet. Om̃a quidẽ liccnt:
s ñ om̃ia expediunt. Nec ꝓcurator ca¬
lamistratꝰ nec formosus collactaneus:
hereant lateri tuo. Interdũ animus
dñarũ. ex ancillarũ habitu iudicat᷑.
Sc̃arũ uirginũ ⁊ iuduarũ societatem
appete: ⁊ si sermocinandicũ uiris incũ¬
bit necessitas. arbitros ne deuites: tan¬
taq confabulãdi fiducia sit: ut intran¬
te alio. nec paueas nec erubescas.Spe¬
culũ mentis ẽ facies: ⁊ taciti oculi. cor¬
dis facent᷑ arcana Uidimꝰ nuꝑ igno¬
miniosũ ꝑ totũ orientẽ uolitasse rumo
rem: i etas ⁊ cultꝰ. ⁊ habitꝰ. ⁊ incessus. ⁊ in¬
discreta societas. exquisicȩ ȩpulȩ regius
apparatꝰ: neronis ⁊ sardanapalli nup¬
cias loquebant᷑. Alioꝵ uulnus: nr̃a
sit cautio. Pestilente flagellato: stultus

Expanded text:
te uiduarum circumferri libertate. pessimae te uiduarum circumferri libertate. pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et putat licere, quod libet. omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. nec lamistratus, nec formosus collactaneus, haereant lateri tuo: interdum animus dominarum ex ancillarum habitu iudicatur. sanctarum uirginum et uiduarum societatem adpete et, si sermocinandi cum uiris incumbit necessitas, arbitros ne deuites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec paueas nec erubescas. speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. uidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: uestire cũ ioseph uariis indumen¬
tis. ꝑforent᷑ aures tuȩ cũ ierłm sermo¬
ne dĩ: ut p̾ciosa ex eis nouarũ segetũ
gͣna dependeant. Habes scm̃ exuꝑiũ.
frequent᷑ instituat. Fac tͥ amicos de
niquo mãmona: qͥ te recipiant in ȩt̃na
tabernacula. Illis tribue diuicias tu¬
as. qͥ ñ fasides aues. s cybariũ panẽ co¬
medant. qui fam̃ expellat: ñ qͥ auge
at luxuriã. Intellige suꝑ egenũ ⁊ pau¬
perẽ⁊ om̃i petenti ce da: s maxime do¬
mesticis fidei. Nudũ uesti. ⁊ esurientẽ
cyba: egrotantẽ iusita. Quotiens ma
nũ extendes: xp̃m cogita. Caue ne m̃¬
dicante dño tuo: alienas diuicias au¬
geas. Iuuenũ consortia fuge. Comatu¬
los. comptos. atq lasciuos : domꝰ tuȩ
tecta ñ uideant. Cantor pellat᷑ ut no¬
xiuis: fidicinas. ⁊ psaltrias. & istimodi
chorũ diaboli: qͣsi mortifera sirenarũ
inde ꝓcedere: ⁊ spadonũ exercitu p̃eun¬

Expanded text:
um, uestire cum Ioseph uariis indumenum, uestire cum Ioseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. habes sanctum Exsupefrequenter instituat. Fac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non at luxuriam. Intellige super egenum et pauperem . Omni petenti te, da; sed maxime domesticis fidei: nudum vesti, esurientem ciba, aegrotantem visita . Quotiescumque num extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum diaboli quasi mortifera sirenarum inde procedere et spadonum exercitu praeeun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ semꝑ uent̃ esuriens qͣtriduanis ieui¬
niis p̾fert᷑. ⁊ mulco meliꝰ ẽ cotidie pa¬
rũ: quã raro sacis sumere. Pluuia illa
optima ẽ: quȩ semsim descendit in t̾rã.
Subitꝰ inimiꝰ ymber: p̃ceps arua sub¬
uertit. Quando comedis: cogita qđ sta¬
tĩ tͥ orandũ. ⁊ ilico legendũ. sit. De scͥp¬
curis scĩs habeto fixũ uersuũ nume¬
rũ: istud pensũ dño tuo redde: nec an¬
te quicti m̃bra concedas: qͣm calathũ
pe.e. toris tui hoc sub temine imple¬
ueris. Post scͥpturas scãs. lege doctoꝵ.
hominũ tractatus: eoꝵ dũtaxat qͦr.
fides nota ẽ. Non necesse habes.⁊ aurũ
in luto querere. Multis margaricis:
uinã redime margaritã. Sta uixta iere¬
miã in uiis plurib: ut ad illã uiam.
quȩ ad patriã ducit ꝑuenias. Amo¬
uestiũ: tranffer ad scientiã scͥpturar.
Ingredere t̾iã repmissionis: lacte et
melle manantẽ. Comede similã ⁊ ole¬

Expanded text:
et sempèr uenter esuriens triduanis ieiuet sempèr uenter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inpleueris. post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides nota est. non necesse habes aurum in luto quaerere: multis margaritis unam redime margaritam. sta iuxta Hieremiam in uiis pluribus, ut ad illam uiam, quae ad patrem ducit, peruenias. amouestium transfer ad scientiam scripturarum. ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et ole