comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq trascimim. ⁊ inolite peccare. Karitas ⁊ si irascit᷑
aliquando ut corrigat. ñ tenetur rea quia ñ inue¬
t̾rrauit ira : ut uetetur inodium. Si aiit̃ ira conũ¬
fris. idõ ñmillis solem eẽ. adorancium: qr soł inscͥpturiᷤ
aliquando xp̃m signficat. t̃alis eniẽ. dem̃tia homi¬
num: quasi adorandum aliquid dicatur cũ dicit᷑.
inficat. Sic̃ ouis aduictimã ductus ẽ. Adora ⁊ ouẽ.¬

Expanded text:
Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur aliquando, ut corrigat, non tenetur rea; quia non inveteravit ira, ut verteretur in odium. Si autem ira convefratres, ideo nonnulis solem esse adorandum, quia sol in Scripturis aliquando Christum significat. Talis est enim dementia hominum; quasi adorandum aliquid dicatur, cum dicitur, significat . «Sicut ovis ad victimam» «ductus est» ; adora et ove
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Fecit lunã intempora. Intelligimus sp̃ualiter
eccłam crescentem. deminimo : nsta mortalitate
uite quodammͦ senescentem: s ut ꝓpinquet ad solẽ
m̃stĩ lunam dico. uisibilem occlis. s que hoc nomi¬
ne significatur: Ista .Quando obscura erat eccła. gͥdo
nundum apparebat. nuindũ eminebut. seducebantur
sagitarent inobscura lua rectos corde. Modo quã
cecus ẽ: qͥ luna plena erat: fc̃cit lunam intempori.
hic enĩ temporalit̃ tranat eccła. Nonenĩ hic erit seꝑ
ista mortalitas. Augeri. iminui potest. aliquandon
ꝑtrasibit: intempor& facta ẽ. Sol cogouit occasũ
suum. Et hc quis sol. nͥ sol ille iustitię quẽ sibi non
ortum impii plangent indie iudicii. qͥ dicturi sunt
in illo diȩ: gͦ errauimus auia ueritatis. nustitiae
lum̃ ñ lux̃ nob̾. ⁊ sol ñ ortus ÷ nobis : Ei sol iste oritur.
qui intelligit xp̃m. Recedit aũ. ab intellectu enus
xp̃c : qui sic iratus fuerit fr̃ĩ suo. ut teneat odium.

Expanded text:
 Fecit lunam in tempora.» Intelligimus spiritualiter Ecclesiam crescentem de minimo, et ista mortalitate vitae quodammodo senescentem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam dico visibilem oculis, sed quae hoc nomine significatur. Ista quando obscura erat Ecclesia, quando nondum apparebat, nondum eminebat, seducebantur hristus; «ut sagittarent in obscura luna rectos cord.» . Modo quam caecus est qui plena luna errat? «Fecit lunam in tempora.» Hic enim temporaliter transit Ecclesia; non enim hic erit semper ista mortalitas: augeri et minui aliquando transibit; in tempora facta est. «Sol agnovit occasum suum.» Et hic quis sol, nisi sol ille justitiae, quem sibi non ortum impii plangent in die judicii? Qui dicturi sunt in illo die, «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ei sol iste oritur, qui intelligit Christum. Recedit autem ab intellectu ejus Christus, qui sic iratus fuerit fratri suo, ut teneat odium.
Abbreviated transcription (Latin):
quit portulauit sathanas uexare uos sic̃ triticum.
⁊ ego rogaui ꝑ te petre nedefficiat fides tua. Non¬
U petrus cum t̃ negauit. iam int dentes leoniserat:
U leonum rugientes ut rapiant: ⁊querant adõ¬

Expanded text:
quit, «postulavit satanas vexare vos sicut triticum; quit, «postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Nonne Petrus cum ter negavit , jam inter dentes leonis erat? «Catuli leonum rugientes, ut rapiant, et
Abbreviated transcription (Latin):
inichil tam difiunctũ. quã ds̃ ⁊ diabolus. Lide
.tͦ. quã absurddus c̃. areb ⁊humanis ⁊dtuinis: qui
Et cumi quesieris quare. respondeat. Eg in nomine
dĩ legi istam littam. Badetur iste. Nami nec talis est.
ei cligieris redde rationem. Nolite gͦ tam puerilit̃
soꝑe &iam ista cdtiana: ut forte aliquis urĩn quia di¬
xi sipnis bestias silue si gnficare gentes. mͦ aut̃ dico
besti. as ulue signficare demoma . iangłos p̃uaricatio¬
nis: putetis me aliquid contrarium dicere: Similitu¬
ames enĩ sunt. iinquocunq loco sunt: circunstantia
sui expomintur. lilic ꝑtransibunt om̃s bestae siluȩ.
bi lnocte quam posuit dñs. quia sol agnouit
occasum suĩ. Catuli lconum rugientes ut rapiant.:
querentes adõ esc am sibi. Merito dñs uenturii:
turis cͣitas leue. ut quererae que deuorar&e. ⁊ qd
ille leo neminẽ deuoraide. isi peter&: hac nocte in¬

Expanded text:
et nihil tam disjunctum, quam Deus et diabolus. Vide et nihil tam disjunctum, quam Deus et diabolus. Vide ergo quam absurdus est a rebus et humanis et divinis, qui et cum quaesieris, quare? respondeat: Ego in nomine Dei legi istam litteram. Ridetur iste; nam nec talis est cui digneris reddere rationem. Nolite ergo tam pueriliter sapere etiam ista divina, ut forte aliquis vestrum, quia dixi superius bestias silvae significare Gentes, modo autem dico bestias silvae significare daemonia et angelos praevaricationis, putet iis me aliquid contrarium dicere. Similitudines enim sunt, et in quocumque loco sunt, circumstantia sui exponuntur. «Illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Ubi? In nocte quam posuit Dominus, quia «sol agnovit occasum suum. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi.» Merito Dominus venturus turis, circuituro leone, ut quaereret quem devoraret, quod ille leo neminem devoraret, nisi peteret: «Hac nocte,» in
Abbreviated transcription (Latin):
ta potestate nocent. si
ẽ nox: imipsa pertransibunt om̃s bestiş silur E beskie silu.
Alio mͦ. Alioem̃ ialio modo. semꝑ ista intelliguiitur.
quomͦ dñs ipse agnus. ipse leo. Iuid tam dussum
quã agnuis ⁊leo: Sea qualis agnus: Qui uincera
lupum: uinceret leonłm. Ipse petra: iͥpse pastor:
tpse ianua. Pastor intrat ꝑiamiam:. ⁊ dic̃. E go sum¬
s pastor boms. ⁊ dicit. ego sum ianua. Ipsum leonis
nom̃. dnm̃ significat. quia uicit leo de tribir uida.
idi abolum: quia conculcauit leonem ⁊ draconẽ:
Discite sic intelligre cũ figurate dicuntur ista: ne
forte ubi legeritis quod ep̃m signficat petra:
ubiq petram xp̃m putetis. Significat alia. atq
alia: ficut littera quo loco ponatur. olde ubi in¬
celligitis eiꝰ uim. Si aucdiers litt̾am primam.
in nomine añ: ipittaueris eam. semꝑ ibi ponen¬
dam: de lebis cam in nomiine diaboli. Abeademem̃.
litt̾i metpit nom̃ dñi. a qua incipit nom̃ diaboli:

Expanded text:
ta potestate nocent: sedest nox: illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Jam bestiae silvae alio modo: alio enim et alio modo semper ista intelliguntur; quomodo Dominus ipse agnus, ipse leo. Quid tam diversum quam agnus et leo? Sed qualis agnus? Qui vinceret lupum, vinceret leonem. Ipse petra, ipse pastor, ipse janua. Pastor intrat per januam: et dicit, «Ego sum pastor bonus;» et dicit, «Ego sum janua» . Ipsum leonis nomen Dominum significat; quia, «Vicit leo de tribu Juda» , et diabolum; quia, «Conculcavit leonem et draconem» . Discite sic intelligere, cum figurate ista dicuntur; ne forte ubi legeritis quod Christum significat petra , ubique petram Christum putetis. Significat alia atque alia, sicut littera quo loco ponatur vide, ibi intelligis ejus vim. Si audieris litteram primam in nomine Dei, et putaveris eam semper ibi ponendam, delebis eam in nomine diaboli. Ab eadem enim littera incipit nomen Dei, a qua incipit nomen diaboli;
Abbreviated transcription (Latin):
luti linteum: quatuor lineis submitti decelo.
Ibietant omia aiimalia. om̃is generis bestie
& sonuit ei uox. Petre. macta & manduca. lue
aut̃ quiulege fuerat eruditus. u nconsue¬
tudine uidaica creuerat. p̃ceptũ ꝙ moysem
di famulũ retinebat. totamq uitam suam fidelit̾
custodierat. respondit. Abfit ame dnẽ. nũqͣm cõmu¬
ne aliquid intrauit inos meum. Cominune autẽ¬
& inmundũ dici auideis. ⁊ alege bene nouerunt
qui eccłi asticas luteras didicetunt. Et uox ad illũ.
Que ds mundauit. tu in munda nedicris. hoc
aut̃ factũ ẽ.ter. & ablatus ẽ illediscus. qui deino¬
nstrabat᷑. Eer de celo sumissus discus. qui qͣttior
lineis continebat᷑. orbis terrarũ erat inquatuo
partibi. hal qͣtuor partes sepe scͥptura cõmemorat
orientem. ⁊ occidentẽ. aquilont̃. et mendiẽ. Ioco¬

Expanded text:
luti linteum quatuor lineis submitti de coelo, luti linteum quatuor lineis submitti de coelo, ubi erant omnia animalia, omnis generis bestiae; et sonuit ei vox: «Petre, macta, et manduca.» Ille autem qui in Lege fuerat eruditus, et in consuetudine Judaica creverat, praeceptumque per Moysen Dei famulum retinebat, totamque vitam suam fideliter custodierat, respondit: «Absit a me, Domine; nunquam commune aliquid intravit in os meum.» Commune autem immundum dici a Judaeis et a Lege, bene noverunt qui ecclesiasticas litteras didicerunt. Et vox ad illum: «Quae Deus mundavit, tu immunda ne dixeris.» Hoc autem factum est ter, et ablatus est ille discus qui demonstrabatur ter de coelo submissus . Discus qui quatuor lineis continebatur, orbis terrarum erat in quatuor partibus. Has quatuor partes saepe Scriptura commemorat, orientem et occidentem, aquilonem et meridie
Abbreviated transcription (Latin):
cumenta: qͦdinar cha noe q̃ nemo nr̃m dubitat ex¬
diam ee̾ p̃figuratam. ñ induderentur omĩa gn̾a
anmaliũ. nͥ milla unitate cõpaginis õs gt̃s signi¬
ficarentur. nͥ forte putamꝰ. siomiĩa taliapenitus
diluino delerentur. defuturã do fuisse potestatem
Nongͦ frustra. ñ temere. ñ aliqua indigentia di. uel
iopia poteftis: iussa sunt animalia illa inacha in¬
dudi. Nã postea quã uenit tempꝰ. iam enunde be¬
mꝰ i alterũ eiudentissimũ adiungere destimoni¬
ũ: cũ ꝙͣ uenit tp̃s ut illus qͦd in arctu erat p̃figu¬
tatũ. iam in ȩcct̾a completur. petrus apłs dubi
quadã die esuriens. cũ p᷑ande̾ uellet. ascendit ut
oraret. hoc mnactib apłor om̃ib bẽnelegentib.
illimentis alienatio. quam greci extasmn. dict̃.
idẽ. auersac̃ menseius. a consuetudine corpo¬
rali. aduisum quendã contemplandũ. aliena¬
ta ap̃sentibus. ⁊ unc uidit uas quoddam ue¬

Expanded text:
cumenta, quod in arca Noe, qua nemo nostrum dubitat Eccumenta, quod in arca Noe, qua nemo nostrum dubitat Ecclesiam esse praefiguratam, non includerentur omnia genera animalium , nisi in illa unitate compaginis omnes gentes significarentur: nisi forte putamus, si omnia talia penitus diluvio delerentur, defuturam fuisse Deo potestatem Non ergo frustra, non temere, non aliqua indigentia Dei vel inopia potestatis jussa sunt animalia illa in arca includi. Nam posteaquam venit tempus jam enim debemus et alterum evidentissimum adjungere testimonium: cum ergo venit tempus, ut illud quod in arca erat praefiguratum, jam in Ecclesia compleretur, Petrus apostolus quodam die esuriens cum prandere vellet, ascendit ut oraret. Hoc in Actibus Apostolorum omnibus bene legentibus illi mentis alienatio, quam Graeci ecstasin dicunt: id est, aversa est mens ejus a consuetudine corporali ad visum quemdam contemplandum, alienata a praesentibus. Tunc vidit vas quoddam ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt̾ctandarũ: debitores nos ẽe. me¬
minit caritasura. Nongͦ opus ẽ: ut
aꝯ intelligenda sactamenta. ꝓpħicaõi alacͥtate sus¬
pensos: nec opis c̃ ut intentos faciat sermom̃s. qͦsiam
fecit sp̃cdti. hocopus potius agamꝰ qͦo iuget. defon¬
tib eniissis in coniallibus. ideaquis int̾mediũ mon¬
tium ꝑt̃ nseuntib iãtidictũ ẽ. s. bucusꝙ dictumẽ.¬
bie deuiceps ordiem̃. Sequitur enim. Potabunt om̃s
uallib. Et quȩ potabunt: Bestiȩ siluȩ. Uidemꝰqui¬
dẽ hoc et iã mista creatura. bestie siluȩ bibere defon
ñ auferre studiosis. s. claude uegligentibi. aꝑire
pulsantib: placuit etiã ipsi ñodo nr̃o adhoc hor¬
tari tuos ꝑnos: ut in his om̃ib quȩ uelut decorꝑali
& iusibili ereatura dicunt. queramꝰ aliqͥd spiritalit̾
ab sconoitũ: qͦinuendo gauoeamiꝰ. Bestias silue. gt̃s
intelligiꝰ. Et mintis boclocis scriptura testatur.
si tamen euidentissima duo maxime occurrunt do¬

Expanded text:
e meminit Charitas Vestra. Non ergo opus est ut ad intelligenda sacramenta prophetica omni alacritate suspensos; nec opus est ut intentos faciat sermo meus, quos jam fecit Spiritus Dei. Hoc potius agamus quod urget. De fontibus emissis in convallibus, et de aquis inter medium montium pertranseuntibus jam dictum est: sed hucus «vers.» 11. Sequitur enim: «Potabunt omnes vallibus. Et qui potabunt? Bestiae silvae. Videmus quidem hoc etiam in ista creatura, bestias silvae bibere de fonnon auferre studiosis, sed claudere negligentibus, aperire pulsantibus; placuit etiam ipsi Domino Deo nostro ad hoc hortari vos per nos, ut in his omnibus, quae velut de corporali et de visibili creatura dicuntur, quaeramus aliquid spiritualiter absconditum, quo invento gaudeamus. Bestias silvae, Gentes intelligimus; et multis hoc locis Scriptura testatur. Sed tamen evidentissima duo maxime occurrunt do
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illos uolatilia celi in halntabint. Congruenti
intelliginis. suꝑ montes: quia hoc ẽ. &iam huc
habitare. non supra onagros. hoc intelligereremus.
si necessitas cogerrt. Sup mantes gͦ uolatilia cȩli in

Expanded text:
super illos volatilia coeli inhabitabunt.» Congruentius super illos volatilia coeli inhabitabunt.» Congruentius intelligimus super montes, quia hoc est etiam huic habitare volatilia, super onagros non: hoc intelligeremus, si necessitas cogeret. Super montes ergo volatilia coeli in
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Sed ñ es onager. non ei solutus abuxore. habes
ibi quod ilepus bibꝰ s. isi acceperis uxorem. non
peccasti. Discipłi aut̃ cum audirent dictum ad no¬
ñ licere ullo mͦ pt̾ causa formcationis disiungi con¬
iugia. si talis ẽ. inquiunt causa cum utxore: non
expedit nibe. Et dñs. Nlon om̃s capiunt u̾bum hoc.¬
Nam uerum dictuis ua si talis ẽ. causa cum uro¬
re. ñ expedit dubeie. Sed minquid soli onagri bi¬
bituri sunt: Non onĩs capiunt u̾bum hoc. Multi
ñ captunt. Et̃ qui st̃ qui capiunt: Suscipiunt
onagri insitum s uã. Quid ÷ suscipiunt onegri in
sitim suam Qui potest caꝑe capia clleinde sequit᷑¬
incontexione sua psilmus. Suꝑ illos. uolatilia cebi
in habitabunt. Suꝑ quos: Suꝑ onagros: an potus
suꝑ montes: Illuc enĩ sensus iste dirigtur. Inter
medtum montium ꝑtransibunt aque. potabunt
om̃s bestiȩ siluş: suscipiunt onagi insiam suam.

Expanded text:
rem» . Si nondum es onager, et solutus ab uxore, habes rem» . Si nondum es onager, et solutus ab uxore, habes ibi quod et lepus bibas: et si acceperis uxorem, non peccasti. Discipuli autem cum audirent dictum a Domino, non licere ullo modo praeter causam fornicationis disjungi conjugia: «Si talis est,» inquiunt, «causa cum uxore, non expedit Nam verum dicitis, quia si talis est causa cum uxore, non expedit ducere; sed numquid soli onagri bibituri sunt? Non omnes capiunt verbum hoc, multi non capiunt. Et qui sunt qui capiunt? «Suscipient onagri in sitim suam.» Quid est, «Suscipient onagri in sitim suam? Qui potest capere, caviin contextione sua Psalmus: «Super illos volatilia coeli inhabitabunt.» Super quos? super onagros, an potius super montes? Illinc enim sensus iste dirigitur: «Inter medium montium pertransibunt aquae; potabunt omnes bestiae silvae; suscipient onagri in sitim suam:
Abbreviated transcription (Latin):
dere ñ audent imꝑiti: infirmmisunt minores cor¬
dis. luis audae illuc aspirare.: Strepitus aque. &
forte turbate. certe tm̃ tam raparacit̃ fluentis: ut
inimal timidum non audeat accedẽ. ibibere:
cinsonuit. inprincipio fecit ds̃ celum & t̾ram. et
non ausus ẽ. bibere. eui son&e psalmus . ⁊dic.at.
multum ẽ. ad me. Ecce mͦ quod sonat psalmus.
certe occulta sunt misteria. tm̃ ita sonat ut &¬
pueros audire delect&. nimꝑiti accedant ad
bibendum. ⁊ satiati ructent. inpsallendo. Bibt̃
gͦ minores b: estie. ⁊ maiores: sed captius maio¬
res. quia suscipiunt onagri insitm suam. Bi¬
bat minor quod scriptũ ẽ. uiri diligite uxores
suis subdite sint: bibant minores. Dictum ẽ. aut̃
suam excepta causa fornicationis. fic̃ eam me¬
chari. Et si aliam duxerit: mechatur. Confir¬
mauit compedem. hoc ex pedit conligato: prius
agere ne ligaretur. Alligatus es uxor:. nequesieris
solutionem. Solutus es abuxore: noli querere uxo¬

Expanded text:
 audiunt imperiti, infirmi minoris cordis; quis audet illuc aspirare? Strepitus aquae, et forte turbatae; certe tamen tam rapaciter fluentis, ut animal timidum non audeat accedere et bibere. Cui sonuit, «In principio fecit Deus coelum et terram» , et non ausus est bibere? Cui sonat Psalmus et dicat: Multum est ad me? Ecce modo quod sonat Psalmus, certe occulta sunt mysteria; tamen ita sonat, ut et pueros audire delectet, et imperiti accedant ad bibendum, et satiati ructent in psallendo. Bibunt ergo minores bestiae et majores; sed capacius majores, quia «suscipient onagri in sitim suam.» Bibant minores quod dictum est: «Viri, diligite uxores suis subditae sint» . Bibant minores. Dictum est autemsuam, excepta causa fornicationis, facit eam moechari; et si aliam duxerit, moechatur .» Confirmavit compedem: hoc expedit colligato; prius ageret ne ligaretur. «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem. Solutus es ab uxore? ne quaesieris uxo
Abbreviated transcription (Latin):
libus donans. Sed quia multi infirmi ista que¬
situri erant: magis infirmoꝵ ꝑsonam suscepit xp̃c.
Sublimis paulus. Ulunquid. ixp̃o sublimtus: Sub¬
limius xp̃c. quia misericordius. Cũ erñ udera&
paulũ. ista ñ eẽ. quesiturũ: p̃uidit nedampnarae
quesiturum: np̃buit exemplum infirmo. Quomͦ
cum uider& multos ꝑuels ⁊̃ gnidentes ituroi
ad martium passionis: exultaturos inipsa passi¬
one fortes. centenarios. inaturos ad horreum. quo¬
rundam tm̃ infirmorum quos uidebat posse con¬
turbari uentura passione. ne deficerent tm̃. s po¬
tius uoluntatẽ humanam. uoluntati creatoris
contungerent: ipsoꝵ ꝑsonã uoluit susciꝑe in pas¬
sione xp̃c dicens. Tristis ẽ: anima mea usq ad mor¬
tem. Uiterum. Iat̾ si fieri potest. transeat a me.

Expanded text:
libus donans. Sed quia multi infirmi ista quaelibus donans. Sed quia multi infirmi ista quaesituri erant, magis infirmorum personam suscepit Christus. Sublimius Paulus, numquid et Christo! Sublimius Christus, quia misericordius. Cum enim videret Paulum ista non esse quaesiturum, providit ne damnaret quaesiturum, et praebuit exemplum infirmo: quomodo cum videret multos pronos et gaudentes ituros ad martyrium passionis, exsultaturos in ipsa passione, fortes, centenarios maturos ad horreum; quorumdam tamen infirmorum, quos videbat posse conturbari ventura passione, ne deficerent tamen, sed potius voluntatem humanam voluntati Creatoris conjungerent, ipsorum personam voluit suscipere in passione Christus, dicens, «Tristis est anima mea usque ad mortem;» et iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia dĩ. Nemo uobis dicat. Preceptũ ẽ. axp̃o
ut seruo dĩ detur. m̃dico ñ detur. Absit ꝓrsus.
Impius ista loquitur. La illis: s multo magis illi.
Iue em̃ petit: nuoce petentis agnoscis cui des.
Ille aut̃ quanto minis petit: ranto magis tibi ui¬
gilandũ ẽ: ut p̃oceupes petiturũ: aut forte modo¬
ñ petiturum: naliquando damꝑmaturũ. Itaq
curiosi estotee ad ista fr̃s mei: ninuemetis mmuiltoꝵ
dĩ seruorum. indigentiam. tantũ ut uelitis inue¬
nire. Sed quia delectat uos excusatio quã uultis
dicere: nesciebamus. ꝓptea ñ inuenitis. Ipse dñs lo¬
ꝑ factus ẽ. cũ diues eẽt. ut illuis pauꝑtate nos
ditareinur. habuit enĩ loculos. & dictum ẽ: de
quibusdam feminis religiosis. quod ambulabant
quo ibant pedes eiꝰ cuangłizantis. ⁊minstrabant
ei de substantia sua. Nominantur ille mulieres
nichil tale aliquando querens. nomĩa ꝓiuncia¬

Expanded text:
justitia Dei. Nemo vobis dicat: Praeceptum est a Christo justitia Dei. Nemo vobis dicat: Praeceptum est a Christo ut servo Dei detur, mendico non detur. Absit; prorsus impius ista loquitur. Da illi, sed multo magis illi. Ille enim petit, et in voce petentis agnoscis cui des: ille autem quanto minus petit, tanto magis tibi vigilandum est ut praeoccupes petiturum; aut forte modo non petiturum, et aliquando damnaturum. Itaque curiosi estote ad ista, fratres mei; invenietis multorum Dei servorum indigentiam, tantum ut velitis invenire. Sed quia delectat vos excusatio qua vultis dicere, Nesciebamus; propterea non invenitis. 11. Ipse Dominus loper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate nos ditaremur . Habuit enim loculos; et dictum est de quibusdam feminis religiosis, quod ambulabant qua ibant pedes ejus evangelizantes, et ministrabant ei de substantia sua. Nominantur illae mulieres nihil tale aliquando quaerens, et omnia provincia
Abbreviated transcription (Latin):
dete ne uos iudicent. ante quam petant. Quomodo
inquis quero: Esto curiosus esto ꝓuidus. ꝓspice.
attende unde quisq inuat. unde se transigat. unde
habeat. Non rep̾henditur ista curiositas tua. Terra
eris. ꝓducens fenum ium̃tis. iherbam seruititi
hominum Cirnosus esto. ⁊ antelliges suꝑ egenũ
npmperem. Aliis ad te uenit ut petat. alium
tu p̃ueni nepetat. Sic̃ enĩ de illo qui tibi querit
dictum ẽ. om̃i pecenti te da: sic de illo quẽ tu
debes querere dictumẽ. sud& elemosina in ma¬
mi tua. donec inuenias iustum cui eã tradas.
Cum enĩ dandum sit nistis pauꝑibus petentibus.
non enĩ ab eis inhibuit ds̃ elemosinas. cum xp̃c
de ipsis dicat: quando facis epulum. comioca clau.¬
dos. cecos. debiles: ñ habentes unde tibi reddat. re¬
tribuetur aut̃ tibi in resurrectione mͥo tuoꝵ. uocat
⁊ipsos pasce.nusos. Epulare cũ ipsi epulantur.
delectare cũ illi sagiantur. Illi em̃ pane tuo. tu

Expanded text:
dete ne vos judicent, antequam petant. Quomodo, dete ne vos judicent, antequam petant. Quomodo, inquis, quaero? Esto curiosus, esto providus; prospice, attende unde quisque vivat, unde se transigat, unde habeat: non reprehendetur ista curiositas tua; terra eris «producens fenum jumentis, et herbam servituti hominum.» Curiosus esto, et intellige super egenum et pauperem. Alius ad te venit, ut petat; alium tu praeveni, ne petat. Sicut enim de illo qui te quaerit dictum est, «Omni petenti te, da;» sic de illo quem tu debes quaerere dictum est, Sudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum cui eam tradas. Cum enim dandum sit et istis pauperibus petentibus; non enim ab eis inhibuit Deus eleemosynas, cum Christus de ipsis dicat, «Quando facis epulum, convoca caecos, claudos, debiles, non habentes unde tibi reddant; retribuetur autem tibi in resurrectione justorum» : voca et ipsos, pasce et ipsos; epulare, cum illi epulantur; delectare, cum illi saginantur; illi enim pane tuo, tu
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi: am̃ dico uob̾ ñ ꝑdet mercedem suam. Iũa
mercedem ñ ꝑdet: Recipient uos intab̾nacła et̃¬
na. Quis ñfestin&. Iuis non alicrius currat:
Si t̾ra estis rigamini defruotu oꝑum dĩ.: ne dicatis.
Nonẽ: cum quibus faciamus. Predicatores nr̃i. ium̃¬
ta triturantia: homines seiuentes non indigent
nr̃i. Quere tm̃. ne quis indigeat. Postreino ⁊ qui
ñ indiget. uru̾enat inte: quod nolit acciꝑe. Accipit
bonam uoluntatem: cũ tu accipias pacem. Et si ñ
requirit datum: sed requirit fructum. Quere tm̃
nequis indigtat: ⁊ noli dicere: si pecierit dab Ex¬
pectas gͦ ut petat. Si pascis bouem dĩ.: quomͦ tran¬
seuntem mendicum. Iili petenti das: quia scriptũ
est. Omi petenti te cla. De isto quid scriptũ ẽ Be¬
atus qui intelligit suꝑ egenũ pauperem. Iue¬
re cui des. Beatus enĩ qui intelle  suꝑ egenum et
pauꝑem. Iui p̃occitpat uocem pecituri:ꝰ Sic sic in¬
t̃ uos indigent milttes dĩ  ut &iam petant: Du¬

Expanded text:
mercedem suam» . Quam mercedem non perdet? Recipient vos in tabernacula aeterna. Quis non festinet? qui non alacrius currat? Si terra estis, rigamini de fructu operum Dei: ne dicatis, Non sunt cum quibus faciamus; praedicatores nostri, jumenta triturantia, homines servientes non indigent nostri. Quaere tamen, ne quis indigeat: postremo, et qui non indiget, inveniat in te quod nolit accipere. Accipit enim bonam voluntatem, cum tu accipias pacem: etsi enim non quaerit datum, sed requirit fructum . Quaere tamen, ne quis indigeat; et noli dicere: Si petierit, dabo. Exspectas ergo ut petat? Sic pascis bovem Dei, quomodo transeuntem mendicum? Illi petenti das, quia scriptum est, «Omni petenti te, da» . De isto quid scriptum est? «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Quaere cui des: «Beatus» enim «qui intelligit super egenum et pauperem,» qui praeoccupat vocem petituri. Si sic inter vos indigent milites Christi, ut etiam petant; vi
Abbreviated transcription (Latin):
ille tm̃ quas ipse plantauit. In his cedris. passe¬
res indificabunt. Iui st̃ passeres: Aues quidem &
uolatilia celi sunt passeres. s minita uolatilia so¬
lent dici passeres. Sunt gͦ quidam spũales nidifi¬
cantes incedris libam. id ẽ. sunt quidam seru dĩ
audientes meuangłio. Pmͤttcce om̃a tua. ⁊ da pau¬

Expanded text:
illae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeillae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeres nidificant. Qui sunt passeres? Aves quidem et volatilia coeli sunt passeres, sed minuta volatilia solent dici passeres. Sunt ergo quidam spirituales nidificantes in cedris Libani: id est, sunt quidam servi Dei audientes in Evangelio, «Dimitte omnia tua,»
Abbreviated transcription (Latin):
Ligna campi: plebes popłoꝵ. Et cedri liban quas
plantauit. Cedri libam potentes in scło: nipsi sati
tores. mobiles & adreges. satiata sunt ligna cãpi.
Ruis humiles satiati sunt: deinde & iã exdri lilaui:
s quas plantauit ipse. Cedri: religiosi fideles. Ta¬
les enĩ palantauit. Nam ⁊ impn st̃ cedri libani.
quia cont̾et dñs cedros libam. Libanus enĩ mons
ẽ. ubi iste arbores & iam scđ̃m littãm annosisime
sunt excellentissime. Libamus aut̃ int̾p̃tatur sicut¬
legimis ineis qui ista conscripser̃. candidatio.
ibams dr̃ candidatio. Uidetur aũt candidatio
cx̃. scłi hiuus. modo intentis. ⁊ fulgentis in pompis.
Sunt ibi cedri libmi. quas plantauit dñs. Ipse
satiabuntur: quas plantauit dñs. Nam arbor
inquit quã ñ plantauit pat̾ meus: eradicabitur.
Et cedri libam quas plantauit. illic passeres moi
res ndificabunt: In cedris libam. lam audiumꝰ
que sunt cedri libam: nobiles scłi. excełẜi gene¬
re: opibus. honoribus. Et ipsi cedri satiantur.

Expanded text:
«Ligna campi,» plebes populorum. «Et cedri Libani quas plantavit.» Cedri Libani, potentes in saeculo, et ipsi satiatores, ad nobiles, ad reges; satiata sunt ligna campi. Prius humiles satiati sunt, deinde etiam cedri Libani, sed «quas plantavit» ipse: piae cedri, religiosi fideles; tales enim plantavit. Nam et impii sunt cedri Libani, quia, «Conteret Dominus cedros Libani» . Libanus enim mons est; ibi istae arbores etiam secundum litteram annosissimae sunt et excellentissimae. Libanus autem intpserunt, Candidatio. Libanus dicitur candidatio: videtur autem candidatio esse saeculi hujus, modo nitentis et fulgentis in pompis suis. Sunt ibi cedri Libani quas plantavit Dominus; ipsae satiabuntur quas plantavit Dominus. Nam «arbor,» inquit, «quam non plantavit Pater meus, eradicabitur» . «Et cedri Libani quas plantavit.» 16. «vers. res nidificaquae sint cedri Libani, nobiles saeculi, excelsi genere, opibus, honoribus: et ipsae cedri satiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
figuraͥ am illam incorpore suo. quia in becilla men¬
bra eius. neq enĩ frustra dictum ẽ. imꝑfectu me¬
um uider̃ ecłi tui. ⁊ inlibro tuo om̃sscribentur.
sic ninocłis habendis. ⁊ in exigenda annona. qͦdã¬
mͦ non petendo. s p̃bendo indigentiam suscepit.
Susctpit eũ zacheus. ⁊ gaud&. Cui hoc bonum: Xꝑo
anzacheo: Uere si ñ susciper&e Zacheus: non erat ubi
maner&e mundi fabricator: Aut si ñ pascer& Zache¬
us: indiger& iħs qui dequinq panibus tot milia
hominũ saturauit. Cumgꝰ quisq scm̃ suscipit: non

Expanded text:
illa membra ejus; neque enim frustra dictum est, «Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur» : sic et in loculis habendis, et in exigenda quodam modo annona, non petenda, sed praebenda, indigentiam suscepit. Suscepit eum Zacchaeus, et gaudet . Cui hoc bonum? Christo, an Zacchaeo? Vere, si non susciperet Zacchaeus, non erat ubi maneret mundi fabricator? aut si non pasceret Zacchaeus, indigeret is qui de quinque panibus tot millia homin
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi: possumus. Quomͦ petrus. tecũ usq ad
mortem fortis uni donec femina dicer&i iuste
cum illis erat: sic nisti possumus. Potestis: Pos¬
sumus. Et ille. Calicem quidem meũ bibetis. Et¬
si mͦ ñ potestis: bibetis. quonͦi petro: ñ potesme
quor: suꝑbi estis: idõ dixi.. ñ ẽ. meum dare uab̾.
Sed forte dicerent. erimus humiles. Nongͦ eritis uos.
ego uobis dixi. Non dixi. ñ dabo humilibus. sed
ñ labo suꝑbis. Qui aut̃ ex superbo fit bumilis:
ñ erit quierat. Ergo p̃dicatores u̾bi: ⁊ ium̾̃ta ⁊ ser¬
ui sunt. Roducat t̾ra. surrigata ẽ. fenũ uimn̾̃tis.
⁊ herbam seriututi hominum. Ipse ẽ. enĩ fructꝰ
ut possit fieri quiod dictum ẽ. in euangłio  ut
iipsi recipiant uos in tabernadã et̃na. Side
de feno quid facias: iuide de re uili quid emas. Ut
recipiant inquit uos intab̾nacła ȩtn. Ubi erunt
ipũ. illuc uos recipiant. Quare hoci Quia qͥsus¬

Expanded text:
superbi: «Possumus.» Quomodo Petrus: «Tecum usque ad superbi: «Possumus.» Quomodo Petrus: «Tecum usque ad mortem.» Fortis vir, donec femina diceret: «Et iste cum illis erat» . Sic et isti: «Possumus. Potestis? Possumus.» Et ille, «Calicem quidem meum bibetis,» etsi modo non potestis, «bibetis:» quomodo Petro, «Non potes me quor, superbi estis; ideo dixi, «Non est meum dare vobis.» Sed forte dicerent, Erimus humiles. Non ergo eritis vos: ego, «Vobis» dixi. Non dixi, Non dabo humilibus: sed, non dabo superbis. Qui autem rex superbo fit humilis, non erit qui erat. 10. Ergo praedicatores verbi, et jumenta et servi sunt. Producat terra, si irrigata  fructus, ut possit fieri quod dictum est in Evangelio: «Ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna» . Vide de feno quid facias, vide de re vili quid emas. «Ut recipiant vos,» inquit, «in tabernacula aeterna:» ubi erunt ipsi, illuc vos recipiant. Quare hoc? Quia «qui sus
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Nonne de illo dictum ẽ. bene seruiente
plurimis: Propłia legitur de nullo alio niside
głio uocem eius. Iuicunq inquit. in uobis ueb̃̾¬
uoluerit maior cẽ: erit ur̃ seruus. Seruũ meũ
te fecit: qui de suo sanguine liberum fecit. Dici¬
te hoc nob. quia uerum dicetis. Audi illũ alio lo
uos uoestros. s in dño ur̃o. Prestet nobis: ut bene
seruiantus. Nam uelimus. nolimus. serui sumus.
Ait tm̃ si uolentes sumus. non necessitate. s caritate
sedes altissimas requirebunt. Qmis uolebat sede¬
re ad dextam. alt̾ ad sinitram: dicentes ꝑ matrem
quod ipsi cupiebant. Dñs ñ sedes illis inuidit. sed
cumuallẽ prtus plorationis ostendit: quasi dice¬
ra&. Illuc uultis uenre ubi sum ego. uenite qua
t̃ra inueni: & ante uultis uolare qu̾a pasci: Priꝰ
nutrimim: educamini: ferte nidum. Quid enĩ
ait: Quomͦ illos reuocauit ad humilitatẽ iam
querentes altitudinem: Potestis bibere cali.¬
cem quẽ ego bibiturus sum: &illi &iam in hoc

Expanded text:
stus servivit. Nonne de illo dictum est: «Bene servientem plurimis?» Propheta legitur: de nullo nisi de gelio vocem ejus: «Quicumque,» inquit, «in vobis vult major» «esse, erit vester servus.» Servum meum te fecit, qui te suo sanguine liberum fecit. Dicite hoc nobis, quia verum dicitis. Audi illum alio locvos vestros, sed in Domino vestro. Praestet nobis ut bene serviamus. Nam velimus, nolimus, servi su mus: et tamen si volentes sumus, non necessitate, sed charitatsedes altissimas quaerebant: unus volebat sedere ad dexteram, alter ad sinistram, dicentes per matrem quod ipsi cupiebant. Dominus non illis sedes invidit, sed convallem prius plorationis ostendit, quasi diceret, Illuc vultis venire, ubi sum ego? venite qua erra inveni, et ante vultis volare quam pasci; prius nutrimini, educamini, ferte nidum. Quid enim ait? quomodo illos revocavit ad humilitatem, jam quaerentes altitudinem? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi, etiam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑcipit: Nonideo dico: ut ista fiant inme. Fuit
quidam miles: qui &iam ꝓuinciali donar& anno¬
nam: s tm̃ reddat ꝓuintialis amionam. Ut aut̃
hinc dicam potiꝰ quia ium̃ta sunt. boui trituran¬
ti os ñ infrenabis. Rodticens inquit fenũ ium̃tis.
&̃ quasi hoc exponens addit. ⁊ herbam seruituti ho¬
minum. Ile ñ intelligeres quod dictum ẽ. ꝓducens
fenum iumentis. repetitione exposuit quod ꝓ̃mi¬
sit. Iuodeñ dix̃ supra fenum. postea herbam

Expanded text:
non percipit?» Non ideo dico, ut ista fiant in me. Fuit non percipit?» Non ideo dico, ut ista fiant in me. Fuit quidam miles qui etiam provinciali donaret annonam: sed tamen reddat provincialis annonam. Ut autem hinc dicam potius; jumenta sunt: «Bovi trituranti os non infrenabis. Producens,» inquit, «fenum jumentis;» et quasi hoc exponens adjecit, «Et herbam servituti hominum:» ne non intelligeres quod dictum est, «Producens fenum jumentis,» repetitione exposuit quod praemisit. Quod enim dixit supra «fenum,» postea «herbam»
Abbreviated transcription (Latin):
Audi quoꝵ ium̃toꝵ sit fenum. Si nos uobis spũalia
seminauinus.  magnum ẽ. si carnalia ura meta¬
mus: hoc apłs dix̃. talis annuntiator: cam la¬
boriosus. tam impiger: tam exercitatus. ut ipsũ
fenum cdarae t̾re. Ego inquit nullius hoꝵ usus
sum. Ostendit sibi deberi. iñ accepit: nec condẽ¬
pnaute ⁊ eos qui acceper̃ quod debebatur: Con¬
dempnandi enĩ era erant. exigentes indebita: ñ
accipientes inercedem suã. Ille tm̃ ⁊ipsam merce
fenum ium̃tis. De fructu operũ tuoꝵ inquit sa¬
tiabitur t̾ra. Roducens fenũ ium̃tis. Iu noli ec̃. ste¬
rilis. ꝓduc fenum ium̃tis. Si nolunt ium̃ta feniam
tuum. ñ te tm̃ sterilẽ inueniant. Accipis sp̃ualia
redide carnalia. Debita sunt militi: recides. Pro¬
miuntialis xp̃i es. Quis mmlitat suis stipendus
unquam: Quis plantauit uineam: ⁊ defructii
eiꝰ ñ edit. Quis pascit gregera. ⁊ de lacte gregis.

Expanded text:
Audi quorum jumentorum sit fenum. «Si nos vobis spiritualia, Audi quorum jumentorum sit fenum. «Si nos vobis spiritualia, seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus?» Hoc Apostolus dixit, talis annuntiator tam laboriosus, tam impiger, tam exercitatus, ut ipsum fenum donaret terrae. «Ego,» inquit, «nullius horum usus sum.» Ostendit sibi deberi, et non accepit; nec condemnavit eos qui acceperunt quod debebatur. Condemnandi enim erant exigentes indebita, non accipientes mercedem suam: ille tamen et ipsam mercedfenum jumentis. «De fructu operum tuorum,» inquit, «satiatibur terra: producens fenum jumentis.» Tu noli esse sterilis, produc fenum jumentis: si nolunt jumenta fenum tuum, non te tamen sterilem inveniant. Accipis spiritualia, redde carnalia: debita sunt militi, militi reddis; provincialis Christi es. «Quis militat suis stipendiis unquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregem, et de lacte ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. iherbã seruititi hominũ. s uideo ⁊ alia iu¬
menta dñ̃. quȩ significantur cum dr̃. Boui tritu¬
ranti. os non ifrenabis. Dic̃ enĩ uim̃tum ipsũ.
Nunquid de bubus ꝑtinet ad dm̃ Propt̃ nos gͦ
scriptura dicit. Quomͦ gͦ producit t̾ra fenum ium̃.
tis. Quia dñs constitutt. ut qui euangłium ani¬
mintiant. de euangłio uiuant. Misit p̃dicatores.
iait illis. Omĩa que abipsis apponuntur uobis mã¬
ducate. dignis ẽ. enĩ oꝑarius mercede sua. Cum
enĩ dixissae. quȩ apponuntur uobis manducate. ne
illi dicerent. imꝓbi erimus adm̃sas alienas indigẽ¬
biimis: uis nos ita eẽ frontosos. Non inquit: ñ ẽ.
illa cdonatio coꝵ. sed ur̃a merces. Sed cuiꝰ rei mer¬
ces: Iuid dant. Quid accipiaͣnt: Dant sp̃ualia :
accipiunt carnalia. Dant aurum: accipiunt fenũ.
O mĩs eñ caro fenum: ⁊ claritas carins. ut flos fem.
O m̃ia temporalia. quȩ tͥ suꝑfluunt redundant.
fenum ium̃toꝵ ẽ. Quare. Quia carnalia sunt.

Expanded text:
entis, et herbam servituti hominum. Sed video et alia jumenta Domini, quae significantur, cum dicitur, «Bovi trituranti os non infrenabis:» dicit enim ipsum jumentum, «Numquid de bobus pertinet ad Deum?» Propter nos ergo Scriptura dicit. Quomodo ergo produtis? Quia «Dominus constituit ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant.» Misit praedicatores, et ait illis: «Omnia quae ab ipsis apponuntur vobis, manducate;» «dignus est enim operarius mercede sua» . Cum enim dixisset, «Quae apponuntur vobis, manducate;» ne illi dicerent, Improbi erimus ad mensas alienas cum indigebimus, vis nos ita esse frontosos? Non, inquit, non est illa donatio eorum, sed vestra merces. Cujus rei merces? Quid dant? quid accipiunt? Dant spiritualia, accipiunt carnalia; dant aurum, accipiunt fenum. «Omnis enim caro fenum, et claritas carnis ut flos feni» . Omnia temporalia quae tibi superfluunt et redundant, fenum jumentorum est. Quare? Quia carnalia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quiunt illi carnales. illilepores: nos ñ rigabimur.
ad nos nichil ꝑuem&: Et quomͦ emituit fontes
incomallibus: Et quomͦ ininedio montiũ ꝑtran¬
sibunt aqueꝰ Ad hoc gͦ ꝑtin&: siuc temꝑantes sumꝰ

Expanded text:
quiunt illi carnales, illi lepores, nos non irrigabimur? quiunt illi carnales, illi lepores, nos non irrigabimur? ad nos nihil perveniet? Et quomodo emittit fontes in convallibus? et quomodo in medio montium pertransibunt aq
Abbreviated transcription (Latin):
ista petra eẽt. ininfidelitate asꝑa. uolens eã rigare
desuꝑiorib suis ut fluer&e aqua inconualle: clama¬
uit. Saule. saule. quid ie ꝑsequeris: Non eile¬
git ꝑ ꝓpłum. non eilegit alterũ apłm. Omina enĩ
ista contempnerei ⁊ mons magnis. Rigauit il¬
lum desuꝑioribus suis. ⁊ statim rigatus. ⁊ mana¬
re iam uolens. dñe ait quid me rubes facere:
accipe illũ montẽ uł petram: unde possis dare uo¬
cem tuam. Accipe illum montẽ.: & iude rigari
de supioribus. neffluere ininstrioribus. Audi hoc
⁊ imuno loco. Siue inquit m̃te excessimus dõ.si.
ue temꝑantes sumis uobis. Quod ait m̃te exces¬
simus uos caꝑe ñ potestis. Excessimis enĩ onniia
ista carnalia: uos aũ adhuc carnales estis. Dõ gͦ
mente excessimus. ⁊ quod uidemus. cũ m̃te exce¬
dimus effari ñ possumus. Ibi enĩ aucdiuit in effa¬
bilia uerba. quȩ ñ lieae honini loqui. Quia gͦ in¬

Expanded text:
ista petra adhuc esset in infidelitate aspera, volens eam rigare ista petra adhuc esset in infidelitate aspera, volens eam rigare de superioribus suis ut flueret aqua in convalle, clamavit: «Saule, Saule quid me persequeris?» Non ei legit prophetam, non ei legit alterum apostolum; omnia enim ista contemneret mons magnus: rigavit illum de superioribus suis; et statim rigatus et manare jam volens: «Domine,» ait, «quid me jubes facere» ? Accipe illum montem vel petram, unde possis dare vocem tuam; accipe illum, et vide rigari de superioribus, et effluere in inferioribus. Audi hoc et in uno loco: «Sive,» inquit, «mente excessimus Deo, sivi temperantes sumus vobis.» Quod ait, «mente excessimus;» vos capere non potestis: excessimus enim omnia ista carnalia, vos adhuc carnales estis. Deo ergo mente excessimus; et quod videmus cum mente excedimus, effari non possumus: ibi enim «audivit ineffabilia verba, quae non licet homini loqui» . Quid ergo, in
Abbreviated transcription (Latin):
ipetre resonant. Sonant ille: disputant spũales.
R esonant petre testimonia: respondent scriptit¬
re Eece inde uolatilia de medio petrarum clant
uocẽ suã. habitant enĩ imontibus. Ipsi montes¬
uille petre. inde habent uocẽ. Ut enĩ rigemur
seripturis: confuginus ad apłm paulũ. Iue unde
habet: Confugimus adisaiam. Iue unde: Andi
unde. Riganis montes desuꝑioribus suis. Modo
si ad nos uenerit gentilis homo incircuncisus cre¬
diturus xp̃o. dannus ei baptisinum. nec reuoca¬
inus adilla oꝑa legis. Et si nos int̾roge iudeus
quare ita faciamus. sonamus de petra dicimus.¬
nr̃arum: damus uocẽ nrãm. Illa aũ petra. ipse
petrus mons magnus quando orabat ⁊̃ iisum
illũ uidebat: de supioribus rigabatur. Paulus.
uobis mehĩ ꝓderit. Dic̃ hoc paulus. tanꝗ mons:
inde nos dicimis sonantes de petri. Riget dñs
ipsim petrami desuꝑioribus siis. Nam euĩ ad hic¬

Expanded text:
et petrae resonant: sonant illae, disputant spirituales; et petrae resonant: sonant illae, disputant spirituales; resonant petrae, testimonia respondent Scripturae. Ecce inde volatilia de medio petrarum dant vocem suam; habitant enim in montibus. 7. «veet illae petrae unde habent vocem? Ut enim rigemur Scripturis, confugimus ad apostolum Paulum. Ille unde habet? Confugimus ad Isaiam. Isaias unde? Audi unde: «Rigans montes de superioribus suis.» Modo si ad nos venerit homo gentilis incircumcisus, crediturus Christo, damus ei Baptismum, nec revocamus ad illa opera Legis. Et si nos interroget Judaeus quare ita faciamus, sonamus de petra, dicimus, de medio petrarum damus vocem nostram. Illa autem petra, ipse Petrus mons magnus, quando orabat et illum visum videbat, de superioribus rigabatur. Paulus vobis nihil proderit» . Dicit hoc Paulus, tanquam mons: inde nos dicimus, sonantes de petra. Riget Dominus ipsam petram de superioribus suis. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
u anies ibi habitantes. Suꝑ illos uolatilia cęli
in habitabunt. s noli putare quia ista uolatilia
celi. auctoritatem suã secuntur. Llide quid dicat
psalmus. Demedio petrarũ dabunt uocẽ suam.¬
a lodo sidicam uobis. credite. hoc enĩ dix̃cicero.
hoc dix plato. hoc dix̃ pxtagoras. Inis ur̃m ñ irri¬
debit me. Ero enĩ auis quȩ ñ de petra emitto
uocem ieam. Quid mͥ uniisquisq ur̃m debet
diccre: Quid debae dicere. ilequisic instructꝰ
e Si quis uobis euangłi iuerit. pt̃ quã qł acce¬
pistis. anatbema sit. Quid mͥ dicis de platone. &
decicerone. de uirgilio. de donato: habes ante ct
petras montiũ. Demedio petrarũ: mͥ da uocem
tuã. Demedio petrarũ: dabunt uocem suã. du¬
tis petris petra auditur. Petra enĩ erat xp̃c. au¬
diantur gͦ libent̃. de medio petrarum dantes uo¬
cem suã. Nichil suauius tali uoce alitum. luiȩ sonãt

Expanded text:
e aves ibi habitantes: «Super illos volatilia coeli e aves ibi habitantes: «Super illos volatilia coeli inhabitabunt.» 6. Sed noli putare quia ista volatilia coeli auctoritatem suam sequuntur; vide quid dicat Psalmus: «De medio petrarum dabunt vocem suam.» Modo si dicam vobis, Credite, hoc enim dixit Cicero, hoc dixit Plato, hoc dixit Pythagoras; quis vestrum non irridebit me? Ero enim avis, quae non de petra emitto vocem meam. Quid mihi unusquisque vestrum debet dicere? quid debet dicere ille qui sic instructus est? «Si quis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit» . Quid mihi dicis de Platone, et de Cicerone, et de Virgilio? Habes ante te petras montium, de medio petrarum mihi da vocem tuam. «De medio petrarum dabunt vocem suam.» Auet in illis multis petris petra auditur: «Petra enim erat Christus» . Audiantur ergo libenter, de medio petrarum dantes vocem suam, Nihil suavius tali voce alitum. Illae sonant,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dext̾ram ponetur. Sine cimino ñ poterit. S. Rani¬
num pati ñ uult: ꝑgit inturturem. ⁊ colubam. Iui
potest caꝑe: capiat. Si aut̃ ñ sic erit. iedificauerit. suꝑ
fundam̃tiun ligia. fenĩ. stagulim. idest amores scła¬
res. fundamto fidĩ sue suꝑ edificauerit: tm̃ infunda¬
mento sit xuc̃. ut primum locum ipse habeat in cor¬
de. & nichil omiimno ei ante ponatur. portantur et
tales. tolerantur ⁊ tales. Ueniet camimis. incend&
separabit: alios index t̾ram quodammꝰ elicabit.
Aues aut̃ ñ diusit. Sed aues uideant: si aues tales sunt
quȩ suꝑ montes illos in habitent. Non debent se qui
altitudinem cordis sui: de qualibus dr̃. Possuerunt
in cȩlo os suumi. Neu̾entis tollantur. in montibꝰ
requiescant. habent auctoritatẽ scõꝵ. Inmon
tent tales aues: qui inmontibus petras inuemi¬
unt. firm̃am̃ta quedam p̃ceptoꝵ. Sic̃ enimu¬
na illa petra xp̃c uerbumdĩ. sic multa uerba
dĩ. multe petre. Et iste petrȩ inmontibus. .i.¬

Expanded text:
oni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet separabit, alios in dextram quodammodo eliquabit. «Aves autem non divisit.» Sed aves videant, si aves tales sunt quae super montes illos inhabitent; non debent sequi altitudinem cordis sui, de qualibus dicitur: «Posuerunt in coelum os suum» . Ne a ventis tollantur, in montibus requiescant. Habent auctoritatem sanctorum, retent tales aves, quia in montibus petras inveniunt, firmamenta quaedam praeceptorum. Sicut enim una illa petra, Christus Verbum Dei; sic multa verba Dei, multae petrae, et istae petrae in montibus. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
lepori suffitio et repellit onagrum. neq hoc dicit
onager accedar. lepus si accessent rapiatur. Lam
fideliter et temꝑate fluit. ut sic onagrum satiet.
ne leporem terreat. Sonat strepiitsuocis tullia.¬
ne. cycero legit᷑ aliquis liber est. dialogus enis ẽ.
siue ipłus ẽ siue platonis cuiuscũq talium. Au.¬
diunt impiti. infirmi iniores cordis. Quis audet illd̾
aspuare: Strepitꝰaquȩ. E
habitabunt. Uidemus aues istas in habitare suꝑ
montes: si multe earum habitant incampis: mul¬
te inconuallibus: multȩ in nemoribus: multȩ in
hortis. Non om̃s sunt suꝑ montes. Sunt quedã
uolatilia: quȩ ñ habitant insi sitꝑ montes. Sp̃ua¬
les quasdam animas: significat hoc nom̃. Uolati¬
lii: spualia corda sunt. Aere libero ꝑfruinitur.
gaudent smitate celi aues iste. s tm̃ pastus earũ
inmontibus: illic in habitabt̃. Nostis montes. ĩã trac¬
tati sunt montes. Propħȩ montes: apłi montes. om̃s

Expanded text:
Lepori sufficio, et repellit onagrum: neque hoc dicit, Lepori sufficio, et repellit onagrum: neque hoc dicit, Onager accedat, lepus si accesserit, rapietur. Tam fideliter et temperate fluit, ut sic onagrum satiet, ne leporem terreat. Sonat strepitus vocis Tullianae, Cicero legitur, aliquis liber est, dialogus ejus est, sive ipsius, sive Platonis, seu cujuscumque talium: audiunt imperiti, infirmi minoris cordis; quis audet illuc aspirare? Strepitus aquae, ehabitabunt. Videmus aves istas habitare super montes: sed multae earum habitant in campis, multae in convallibus, multae in nemoribus, multae in hortis, non omnes super montes. Sunt quaedam volatilia quae non habitant nisi super montes. Spirituales quasdam animas significat hoc nomen: volatilia, spiritualia corda sunt, quae aere libero perfruuntur. Gaudent serenitate coeli aves istae: sed tamen pastus earum in montibus; illic inhabitabunt. Nostis montes; jam tractati sunt. Montes Prophetae, montes Apostoli, montes omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tes: et ꝑtranscant. Cum ꝑtranseunt a que bibitur
inpcregrinatione: ne siti inuia deficiamus. P otabt᷑
om̃s bestie filue. Inde uenistis: de silua collecti estiᷤ.
Et qualis silua: Nullus hominum ibi transiebat.
quia nullus ꝓpħa illuc missus crat. S ad archam
construendam. concisa ligna de siluis. Inde ligna
inde bestie. inde uenistis. Ergo bibite. Potabunt
nagros. quasdam magnas bestias dicit. Quis emm
nesciat onagros dici agrestes asinos: Magnos cego:
quosdam dicit indomitos. Nullum enim habeba̾t
gentes iugum legis. Uiuebant inuite gemes ino¬
rib suis. suꝑbaiactantia uagantes tanqͣm inde¬
serto. Et om̃s quidem bestie ita. s onagri positi sũt
adsignificationem magnitudins. Potabunt et ip.¬
siinsitimsuiam. Nuunt enim et ille aquȩ. inde bi¬
bit bapus. iude onager. Laptis paruus: et onager
magnus. Lepus timidꝰ. et onager ferus. Uterq in¬
de bibit: s quisq insitim suam. Non dicit aqͣ

Expanded text:
tes, et pertranseant: cum pertranseunt aquae, bibitur tes, et pertranseant: cum pertranseunt aquae, bibitur in peregrinatione, ne siti in via deficiamus. «Potabunt omnes bestiae silvae.» Inde venistis, de silva collecti estis. Et quali silva? Nullus hominum ibi transibat, quia nullus propheta illuc missus erat. Sed ad arcam construendam concisa sunt ligna de silvis: inde ligna, inde bestiae, inde venistis. Ergo bibite. «Potabuntnagros magnas quasdam bestias dicit. Quis enim nesciat onagros dici agrestes asinos? Magnos ergo quosdam dicit indomitos. Nullum enim habebant Gentes jugum Legis; vivebant multae gentes moribus suis, superba jactantia vagantes, tanquam in deserto. Et omnes quidem bestiae ita, sed onagri positi sunt ad significationem magnitudinis. Potabunt et ipsi in sitim suam; fluunt enim et illis aquae. Inde bibit lepus, inde onager: lepus parvus, et onager magnus; lepus timidus, et onager ferus; uterque inde bibit, sed quisque «in sitim suam.» Non dicit aqua,