comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta semꝑ falsitas indiget ut uideatur¬
sed latini de greco uerbi ambiguitate
decepti karitoys. fructꝰ magis quam
manus int̾pretati sunt: cum karpoi.¬
manꝰ qͦq dicant᷑: quod in hebreo poni¬
tur chaffach: et siminachꝰ qͥntaq edi¬
tio tͣnstulerint manuũ tuarũ. ut
ambiguitatem suꝑioris sermonis
effugerent: Cum hec furtiui ut
aiunt oꝑis ad lucubratiunculam
uelex notarii manus me dictante
signaret. & plura dicere cogitarem:
iam ferme quarta hora noctis exces-¬
serat. & repente stimulis quibdam
dolentis stomachi suscitatꝰ. in orationẽ
ꝓrui: ut saltẽ reliquo horarũ spacio.
surrepente sõno frustraret᷑ infirmi

Expanded text:
ta semper falsitas indiget, ut uera uideatta semper falsitas indiget, ut uera uideatsed Latini de Graeci uerbi ambiguitate decepti xapitoac \'fructus\' magis quam \'manus\' interpretati sunt, cum xapique dicantur, quod in Hebraeo ponitur \'chaffach\', et Symmachus quintaque editio transtulerunt \'manuum tuarum\', ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. Cum haec furtiuis, ut\' aiunt, operis ad lucubratiunculam uelox notarii manus me dictante signaret et plura dicere cogitarem, iam ferme quarta noctis hora excesserat et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus in orationem prorui, ut saltim reliquo horarum spatio subrepente somno frustraretur infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ciebant opꝰ: & medii eoꝵ habebant has¬
tas et scuta et arcus & thoracas: et pͥnci¬
pes pꝰ omnẽ domũ iude. edificantiũ
in muro: Ex quo anmadu̾timus et ĩ
p̃senti loco ꝓ adolescentibꝰ atq pub̃ib
excussos positos: ñ ut ille opinatꝰ ẽ ꝓ
apłis qͥ excussi a pedum excussione di¬
cunt᷑: liegi et cuiꝰdã librũ. et elegantẽ
in eo sensũ reperiꝰ excussos iudeos dici
rum semine ꝓcreentur: & in simili¬
tudinẽ sagitarũ manu dñ contine¬
ant᷑: In seq̃nti qͦq psalmo heliodorus
mag̃ quam hylarius nrͣ errauit: qui
de eo loco in quo scriptũ ẽ labores fru¬
ctuum tuoꝵ manducabis. uaria opi¬
natus. asseruit magis stare sententiã.
si scͥbat᷑ fructꝰ laboꝵ aliquem mandu¬
care. quam labores fructuum: Unde
spũalem intelligentiam debere ꝑqͥri:
& ex hac occasione in longam egredi¬
ens disputati onẽ. tanta operositate qd̾
uolebat intelligi usus ẽ ꝑsuadendi. qͣn¬

Expanded text:
ciebant opus et medii eorum habebant hasciebant opus et medii eorum habebant hastas et scuta et arcus et thoracas et principes post omnem domum Iuda aedificantium in muro. ex quo animaduertimus et in praesenti loco pro adulescentibus atque puberibus \'excussos\' positos, non, ut ille opinatus est, pro apostolis, qui excussi a pedum excussione dicantur. legi et cuiusdam librum et elegantem in \' eo sensum repperi, Cexcuss\' Iudaeos dici rum semine procreentur et in similitudinem sagittarum manu domini contineantur. In sequenti quoque psalmo Heliodorus magis quam Hilarius noster errauit, qui de eo loco, in quo scriptum est: labores fructuum tuorum manducabis, uaria opinatus adseruit magis stare sententiam, si scribatur \'fructus laborum\' aliquem manducare: et non labores fructuum\'; unde spiritalem intellegentiam debere perquiri. et ex hac occasione in longam egrediens disputationem tanta operositate, quod uolebat intellegi, usus est persuadendi, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Restat gͥ ut rursum ad fontẽ sermo¬
nis recurramus hebrei: et uideamus
quomͦ scͥptũ sit: Ubi nos habemus siẽt
filii excussorum. ibi legit᷑ chenneannau¬
ri: qđ aqͥla int̾p̃tatꝰ ẽ. sicut filii puber¬
tatum: simmachus & theodotion. sicut
filii iuuentutis: sexta econemeni: nos
suos in modũ arcus et sagttarũ dica¬
tur extendere. ut in ꝓpħa zacharia.
qm̃ extendi te mͥ iuda ut arcũꝰ et salua¬
tor. de semetipso. posuit me sieut sagit¬
tam electam: & in pbaretra sua abscon¬
dit me: Deniq inseqͤnti uersu. exceptis
.l.xxͣ. qui alit̃ transtulert̃: & in hebreo
ꝙ in cunctis editionib ita reperi Hea¬
tus uir qui repleuerit pharetram suã
ex ipsis: utiq quia metaforã semel sũp¬
serat: ex sagntis et in pharetra quoq
transiatio estimaret᷑ Excussos autem
et consuetudo sermonis humani uege¬
tos et robustoset expeditos uocat: et
Et factũ ẽ ex die illa. medii excussoꝵ fa¬

Expanded text:
est. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermoest. Restat igitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei et uideamus, quomodo scriptum sit. ubi nos habemus sic filii excussorum, ibi legitur \'chen bne annaurim\', quod Aquila interpretatus est- sic filii pubertatum, Symmachus et Theodotion sic filii iuuentutis, sexta 7jxov»jiivot, suos in modum arcus et sagittarum dicatur extendere, ut in propheta Zacharia: quoniam extendi te mihi, Iuda, ut arcum, et saluator de semet ipso: posuit me sicut sagittam electam et in pharetra sua abscondit me. denique in sequenti uersu exceptis Septuaginta, qui aliter transtulerunt, et in Hebraeo et in cunctis editionibus ita repperi: beatus uir, qui repleuerit pharetram suam ex ipsis, ut, quia metaphoram semel sumpserat ex sagittis, et in pharetra quoque translatio seruaretur. cexcussos\' autem et consuetudo sermonis humani \'uegetos\' et \'robustos\' et \'expeditos\' uocat et iet factum est ex die illa, medii excussorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
troierĩt & non fuerint recepti. ex¬
cutere puluerem pedũ suoꝵ intesti¬
moniũ ñ credentium: licet tu argu¬
te p̃caueris. ñ posse apłos sub noĩe ex¬
cussoꝵ intelligi. cum aliud sit excu¬
tientium. aliud excussoꝵ: quia excu¬
tientes sint qui excutiant. excussi uͦ
ab aliis excutiant᷑: & in congruum
eẽ. excussos apłos accipi: qui magis
excutientes debuerint appellari Qd
gͥ faciam: Tantũ uirũ et suis tẽpori¬
b disertissimũ rep̃hendere ñ audeo:
qui & confessionis sue merito. et ui¬
te industria. et eloquentiȩ clarita
terarum qͣndam aurulã cȩperat. s he¬
liodori prb̃i: quo ille familiarit̾ usus. ea
ꝙͤ intelligere ñ poterat. quomͦ ab origene
eẽnt dicta querebat: Qui quia in hoc
psalmo cõmentariũ origenis inuenire
ñ potuit: opinionem magis insinuare
suam quã scientiã uoluit confiteri:
qͣm ille sũptam claro sermone disseru¬
it: et alienum errorem disertiꝰ executꝰ

Expanded text:
troierint et non fuerint recepti, extroierint et non fuerint recepti, excutere puluerem pedum suorum in testimonium non credentium, licet tu argute praecaueris non posse apostolos sub nomine excussorum intellegi, cum aliud sit excutientium, aliud excussorum. quia excutientes sint, qui excutiant, excussi uero ab aliis excutiantur, et incongruum esse excussos apostolos accipi, qui magis excutientes debuerint appellari. quid igitur faciam? tantum uirum et suis temporibus disertissimum reprehendere non audeo, qui et confessionis suae merito et uitae industria et eloquentiae claritatterarum quandam aurulam ceperat, sed Heliodori presbyteri, quo ille familiariter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. qui, quia in hoc psalmo commentarium Origenis inuenire non potuit, opinionem magis insinuare suam quam inscientiam uoluit confiteri, quam ille sumptam claro sermone disseruit et alienum errorem disertius exsecutus
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓ idolis ponat. cumoꝑa manuum
hominis sint: & ꝓpħice populus argu¬
at᷑ ad templũ diluculo frustra consur¬
gere. et pꝰ quietem ad scũarium fes¬
tinare: cũ idola dei honore uenerẽ¬
tur: scđm quod ierechiel scribit. in
ipso templo sacͥficare idolis sacerdotes:
Ut autẽ plenius ad ducaris ꝓdolore in
hebreo idola posita: hoc ipsũ uerbũ
idola transtulerunt: Nam in eo lo¬
co ubi legimꝰ idola gentium argen¬
tum & aurũ oꝑa manuũ hominũ.
in hebreo habetur asebbeem: quod
doloris panem aut hereticoꝵ intel¬
ligunt sacram̃ta. aut uite istiris
miserabilis et erumnose int̃ptant᷑
laborem: apud quam in sudore fa¬
ciei comedimꝰ panẽ nr̃m. et inter
spinas & tͥbulos. breuis uite alim̃ta
nascunt᷑: Illud qͦq quod de eodem
psalmo interrogare dignata es. qui
sint filii excussoꝵs: miror te in hy¬
larii cõmentariis ñ legisse excussoꝵ
filios. credentium populos interp̃ta¬

Expanded text:
pro \'idolis\' ponat, cum opera manuum pro \'idolis\' ponat, cum opera manuum hominis sint et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola dei honore uenerentur, secundum quod Ezechihel scripsit in ipso templo sacrificare idolis sacerdotes. ut autem plenius adducaris pro \'dolore\' in Hebraeo idola posita, hoc ipsum uerbum,\'idola\' transtulerunt. nam in eo loco, ubi legimus: idola gentium argentum et aurum, opera manuum hominum, in Hebraeo habet \'asabeem\', quodoloris panem aut hereticorum intellegunt sacramenta aut uitae istius miserabilis et aerumnosae interpretantur laborem, apud quam in sudore faciei comedimus panem nostrum interque spinas et tribulos breuis uitae alimenta nascuntur. Illud quoque de eodem psalmo interrogare dignata es, qui sint filii excussorum. miror te in Hilarii commentariis non legisse excussorum filios credentium populos interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
Neatus pãphilus martyr cuus
tribus ferme uoluminbus
explicauit: cum demetriũ falereum
et pisistratum in sacre bibliotece stu¬
dio uellet equare. imaginesq ingens¬
oꝵ quȩ uera sunt et ęt̃na monum̃ta
toto orbe ꝑquireret: tc̃ uel maxime
origenis libros impensiꝰ ꝑsecutꝰ. cȩsari
rare conatisunt: hic cum multa re¬
ꝑerit. & inuentoꝵ nobis indicẽ de¬
reliquerit: centesimi .xxͫ uͭi. psalmi
cõmentariũ. & fe litterȩ tractatũ.
ex eo qd ñ scͥpsit confessus ẽ ñ reꝑtũ:
ñ quo talis tantusq uir. ad amanti¬
um diciimis. aliqͥd p̃terierit: sed ne
glegentia posteroꝵ ad nr̃am usq
memoriam ñ durarit: Hoc id̾o. ut
set panis doloris. in eo qd dr̃. uanũ¬
ẽ uobis ante lucem surgere. surgite
pꝰquam sederitis qui manducatis
panem doloris: ostendem me de ori¬
genis cõmentariis quid senserit ñ
habere: Unde ad hebreum recur-¬
rens. inueni ꝓpane doloris scriptũ
mirandũ de aquila si aiaggonema

Expanded text:
eatus Pamphilus Martyr, cujus copus, 155 tribus ferme voluminibus explicavit, cum Demetrium Phalereum, et Pisistratum in sacrae Bibliothecae studio vellet aequare, imaginesque ingeniorum, quae vera sunt, et aeterna monumenta, toto orbe perquireret, tunc vel maxime Origenis libros impensius prosecutus, Caesarierare conati sunt. Hic cum multa repererit, et inventorum nobis indicem dereliquerit, centesimi vigesimi sexti Psalmi Commentarium, et PHE litterae Tractatum, ex eo quod non inscripsit, confessus est non repertum. Non quod talis tantusque vir Adamantium dicimus aliquid praeterierit, sed quod negligentia posterorum ad nostram usque memoriam non durarit. Hoc ideo dixi, ut set panis doloris, in eo quod m uobis est ante lucem surgere, surgere, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, ostenderem me de Origenis commentariis, quid senserit, non habere. Unde ad Hebraeum recurrens inueni pro \'pane doloris\' scriptum mirandum de Aquila, si διαπονήματα
Abbreviated transcription (Latin):
et pruina suꝑ fenũ: quia nom̃ dñi
inuocaui: Similiter et ysaias ut nu¬
bes loquebatur: Audi cęlũ. et auri
b ꝑcipe terra: quia dñs locutus est.
Et quia ipse nubes erat. et sciebat ali
as nubes comppħantes sibit ideo uati¬
cinans aiebat: mancdabo nubibus
ne pluant suꝑ eam ymbrẽ: Si aut
iam didicimus qui sint nubes: uide¬
amus quomodo deus educat nubes
ab extͤmo terre: Ait saluator Qui
uult in uob eẽ pͥmꝰ. sit oĩum nouis¬
simus: Seruauit hoc mandatum
paulus:et fuit nouissimus in hoc mu
do dicens Puto enim ds nos apłos
nouissimos ostendit quasi mortifica¬
tos: quia spectaculũ facti sumus in
mundo. et angłis et hominibꝰ. Si
quis gͦ sc̃s custodiens p̃ceptũ salua¬
toris factꝰ fuerit in hac uita nouis

Expanded text:
et pruina super fenum, quia nomen Domini et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebus percipe, terra, quia Dominus locutus est . » Et quia ipse nubes as nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mudo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos: quia spectaculum sumus in mundo et angelis et hominibus . » Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Salvatoris, factus fuerit in hac vita novi
Abbreviated transcription (Latin):
brem: De his autẽ que ex densato
aere constare dicuntur. si ñ fuerit
pluuia. ñ p̃cepit dñs ne pluant su¬
ꝑ uineam. aut quãcũq regionem
ybrem: sed omĩno ñ apparent. ut
in t̾cio regnoꝵ libro legimus. qnͣdo
in tempore siccitatis nubes nulla ap¬
paruit. et pꝰea uixta ꝓpħiam helie
future pluine signum in uestigio
hominis ostensum ẽ: atq ita pꝰ nu¬
bem conglobatam ymber descendit
interras: Istis uero quasi subsisten¬
tib nebulis iubetur pluuuiã conti¬
nere. cũ indigna fuerit anima ym¬
ne pluant suꝑ eam ymbrẽ: Itaq
unꝰquisq scõꝵ nubes ẽ: Moyses nu¬
bes erat. & qͣsi nubes loque batur:
Attende cęlum et loquar: & audiat
t̃ra sermones ex ore meo Expectũ¬
tur ut pluuia uerba mea: et des¬
cencdant ut ros eloquia mea Si ñ
fuisset nubes: numquã dixisset
expectent᷑ ut pluuia uerba mea. et
descendant ut ros eloqͥa mea: Quasi
nubes dicebat. ut ymber suꝑ gͣmen

Expanded text:
brem . » De his enim quae ex densato brem . » De his enim quae ex densato aere constare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcunque regionem imbrem, sed omnino non apparent, ut in tertio Regnorum libro legimus: quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit anima imne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã deducunt eum. qui thesauruat
ea interra & non incelũ: Rursũq hec
quȩ iuxta uirtutem gesta sunt: thes¬
aurratorem suũ ad ppinquas sibi cę¬
loꝵs regiones subuehunt: Et educit
nubes abextremo t̃re: Istiꝰmodi dis¬
putatio in psalmo nuꝑ incidit: et dic¬
tum ẽ. a nobis. quomͦ ds̃ eduxerit nu¬
bes ab extremo terrȩ: Quod qͥde nẽ
rursum cogimur retractare: ut et
hi qui audierunt plenissime eoꝵ
que sciunt reminiscant᷑: & hi qui
aut ñ interfuert̃ aut obliti sunt.
contextum sermonis agnoscant: que
tẽ ꝓ ut ualuimus exibuimus Uixi¬
mus autẽ scõs ẽẽ nubes Et enim
hoc qđ scͥptũ ẽ. ueritas tua usq ad
nubes. non potest referri ad mnani¬
males nubes÷ s ueritas dei usq ad il¬
las nubes ẽ. quȩ audiunt mandatũ
dm̃i: et nouerunt quo pluuias de¬
ferant. et a quibꝰ eas suspendant:
Ne his nubib dictũ ẽ: & mandãbo
nubib meis ne pluant suꝑ eã ym¬

Expanded text:
terram deducunt eum, qui thesaurizat terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usqlas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: « Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam im
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq: atq in hũc modũ extendis¬
se nẽ dr̃ celum in prudentia sua:
Quomodo autem extendat᷑ celũ. exten¬
dente eum prudentia: audi Qm̃ ex¬
tendi uerba ñ attendentis: Asserit
quippe extensionem qnͣdam ẽẽ uer¬
boꝵs similiter ut nc̃ dicit᷑ cęli: iuxta
illud quod in alio loco scriptũ ẽ. qui
extendit cȩlum ut pellem: Extendi¬
tur autem anima nr̃a quȩ prius
fuerat contracta: ut possit capax ẽẽ
sapientiȩ dei Uerum ut ad ꝓpositũ
reuertamur: diximus de eo quod
prudentia cęlũ factum sit: et nunc
affirmamꝰ eos qui celestem hominẽ
portant. ẽẽ cȩlestes: Si enim ad pec¬
catorem dr̃ terra es. et in terrã ibis:
quare ñ dicatur ad iustũ. cuiusẽ reg¬
num celoꝵ. celũ es. & in celũ ibis::
ginem choici. terra es et in terrã ibis:
es & in celũ ibis : Unꝰquisq autẽ nr̃m:
aut celestia facta habet. aut terrena:
Si terrena facta st̃: ad cognatam sibi

Expanded text:
neutrarum: atque in hunc modum extendisneutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non attendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es, et in coelum ibis? ginem choici, « Terra es et in terram ibis: es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum aut coelestia facta habeat aut terrena. Si terrena facta s
Abbreviated transcription (Latin):
riter ceciderit: Et in sua prudentia
extendit cęlũ Non fortuitu prudẽ¬
tia in cęli extensione assũpta ẽ: Inue¬
mes & in ꝓu̾biis dictum: Peus sapi¬
entia fundauit terrã: p̃parauit autẽ
celos in prudentia Est gͦ aliqua pru¬
dentia dei. qͣm nolo ut extra xp̃m re¬
quiras: omĩa qͥppe quȩ di sunt xp̃e
ẽ: ipse sapientia eiꝰ: ipse fortitudo:
ipse iusticia ipse scitas et redemptio
ipse ut ad presens ueniam. etiã pru¬
dentia: s cum sit in subiacenti. ꝓua
rietate sensuum diu̾sis uocabulis
nuncupatur: Aliud significat sapien¬
tia: aliud iusticia: Qnͣdo enim sapien¬
tia dr̃: disciplinis te diuinarũ huma¬
narũq rerum instituit: Qnͣdo iust¬
cia: distributor et iudex meritors
significatur: Quando sc̃itas: illa uir¬
tus describit᷑. que credentes deo efficit
scõs: Ita gͦ michi et prudentiã eius
intelligere cum doctrina ẽ. et demos¬
tratio bonarũ aut malarũ rerũ. siue

Expanded text:
riter ceciderit: et in sua prudentia riter ceciderit: et in sua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
dit qͥppe et de sublimi corruit: ue¬
mentib nobis in locum istũ mise¬
riarum Cecidit habitata nr̃a p̾¬
quam peccauimus. inique fecimuss.
iniuste egimus. impie gessimus: et
pꝰ ruinam indiget erectione: Si
autem ñ uis ista sententia ad duci:
cõmunem tocius orbis queramus
rumã: & pꝰ casũ eius consequent᷑
ds erigens p̃dicet᷑ Quicũq ẽ in or¬
be isto: ante erectionẽ cecidit: Si au¬
tem cecidit: consequent̃ erigendus
fuit: Nemo quippe. sine casu sulleua¬
t᷑: Si autem erectꝰ ẽ: uideamꝰ quȩ rui¬
na p̃cesserit: Omnes corruimus ꝑ pecca¬
tum in orbe terrarom: et dñs qui eri¬
git allisos eleuauit nos iacentesz In
adam om̃s morim: atq ita corruit or¬
bis terrarũ: & indiget erectione. ut
in xp̃o omnes uiuificaemur: Igitur
duplicem intellectum de orbe tradi¬
dimus: unum quomodo singule
animȩ aut habiare suit aut deser¬
te: alterum quomͦ uniu̾sus orbis pa¬

Expanded text:
dit quippe et de sublimi corruit, vedit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pa
Abbreviated transcription (Latin):
sinon habet filiũ dicentẽ. ego & pat̃
meus ueniemꝰ ad eum. et mansionẽ
anima deserta ẽ habitata autẽ est
qnͣdo plena ẽ deo: quando habet. xp̃m
& uariȩ in scripturis dicunt᷑: in aĩa
hominis patrem et filiũ et spm̃ scm̃
cõmorari Nam et dauid in psalmo
confessionis tres sp̃c postulat dicens:
Spũ pͥncipali confirma me: spm rectũ
innoua inuiscerib meis: spm̃ sem̃
tuum ne auferas amez Qui sunt
isti tres sp̃c : Principalis sp̃e: pat̾ ẽ
ẽ: Hec in approbationẽ eius rei dixi¬
mus: quod habitata id ẽ. orbis ter¬
rarum in sapientia dei fabricata
sit: Sapientia quippe auxiliabit᷑
iusto: suꝑ decem potestatem haben
ti ciuitates: Sapientiã autẽ et dis¬
ciplinam qui abicit infelix ẽ: et
sati. & ĩ utilia oꝑa eius. ait sapien¬
tia: quȩ titulo inscribitur sapien¬
tia salomonis: Iccirco quanto pos¬
sumus labore ntamur: ut hab¬
tata nr̃a. sapientia dei erigat᷑:. Ceci¬

Expanded text:
si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansionem anima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habet Christifferenter et varie in Scripturis dicuntur, in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus Pater est;  Haec in approbationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix est, et t inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Ceci
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes dei assumens ꝓpħa.
fortitudinem. sapientiã. atq
prudentiam: unicuiq earum ꝓpͥa
oꝑa distribuit: foriuudin ierram:
sapientiȩ orbem t̾rarum: prudentiȩ
celũ Audi qͥppe scripture ordinẽ:
Iñs qui fecit terrã in fortitudine sua.
et erexit orbem in sapientia sua: et
sua prudentia extendit cęlũ Et nos
gͥ in nr̃a terra. dictum ẽ quippe ad
adam. terra es. necessariã habemus
fortitudinẽ dei: qͥa absq ea impossi¬
bile ẽ nob̾ id exequi quod carni re¬
pugnat: Cum autẽ mortificata fue¬
rint m̃bra suꝑ t̾ram: tẽ parent sp̃c
gesta carnis mortificant: Dñs gͦ. qui
fecit t̾rã infortitudine sua Si autẽ
& adhanc t̾ram uenias. et consicłes
id qđ in iob scͥptũ ẽ. iuxta emenda¬
tissima tam̃ exemplaria. quomͦ statu¬
erit eam suꝑ nichilum: inuemes
fortitudinem di in medietate mun¬
di terre libram sustinere: ueniam
nuncupat᷑: id ẽ. inhabitata Scio
tam: Si enim ñ habet dm̃ patrem:

Expanded text:
rtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit, fortitudinisapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos igitur in nostra terra dictum est quippe ad Adam: Terra es ; necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est exsequi quod carni repugnet. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus gesta carnis mortificantur . Dominus ergo qui fecit terram in fortitudine sua. Si autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, inveniens fortitudinem Dei in medietate mundi, terrae libram sustinere. Veniam nuncupatur, id est, inhabitata. Scio tam. Si enim non habet Deum Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
denegant: Cum gͥ cuncti ualentem ad
celũ laudib tollerent. et suam in eo sus¬
picionẽ cũ penitentia dampnarent:
idem claudius qͥ supra legere ceꝑat ait:
Sunt aliqua que subter fugert̃ dñm et
frẽm meũ ualentẽ: quȩ si uobis indet᷑.
ne quis scrupulus remaneat. in cõmu¬
ne dampnemꝰ Si qͥs dixerit. filiũ dĩ
ẽẽ siqͥdem ante omĩa scła. s ñ ante om̃e
omĩno tẽpꝰ. ut ei aliquid anteferat: ana¬
thema sit: Dixerunt cuncti: Anathe¬
ma sit: Multaq alia que suspiciosa ui¬
debant᷑: ad ꝓnunciationẽ claudii ualẽs
condempnauit: Que si qͥs plemꝰ discẽ¬
gestis. concilium soluitur: leti om̃s ad
ꝓuincias reu̾tunt᷑ Id enĩ regi & bonis
hominib eure fuerat: ut oriens atq
occidens cõmunionis sibi uinculo nec¬
teret᷑ S diu scelera ñ latent: et cicat᷑x
male obducta. in cocto pure dirũpit᷑.
Ceꝑunt pꝰea ualens et ursacius cȩteriq sa¬

Expanded text:
denegant. Quum ergo cuncti Valentem ad denegant. Quum ergo cuncti Valentem ad coelum laudibus tollerent, et suam in eum suspicionem cum poenitentia damnarent; idem Claudius qui supra legere coeperat, ait:sunt aliqua, quae subterfugerunt dominum et fratrem meum Valentem, quae si vobis videtur, ne quis scrupulus remaneat, in commune damnemus. Si quis dixerit Filium Dei esse quidem ante omnia saecula; sed non ante omne omnino tempus, ut ei aliquid anteferat, anathema sit. Dixerunt cuncti, anathema sit. Multaque alia quae suspiciosa videbantur, ad 191 pronunciationem Claudii, Valens condemnavit. Quae si quis plegestis, concilium solvitur. Laeti omnes ad provincias revertuntur. Idem enim Regi et bonis omnibus curae fuerat, ut Oriens atque Occidens communionis sibi vinculo necterentur. SED DIU SCELERA non latent, et cicatrix male obducta, incocto pure, dirumpitur. Coeperunt postea Valens et Ursacius, caeteriq
Abbreviated transcription (Latin):
Ab uniu̾sis consonatum ẽ: Anathema
sit: Si qͥs negat filiũ similẽ patͥ eẽ scd̾m
scͥpturas. anathema sit: Om̃s respon¬
der̃t: Anathema sit. Si qͥs filiũ dei ñ
dixerit ȩt̃nũ cũ pat᷑. anathema sit:
Abuniu̾sis acclamatũ ẽ: Anathema sit.
Si qͥs dixerit creaturã filiũ dĩ. ut sunt
cetere create: anathema sit: Similit̃
dictum ẽ: Anathena sit: Si qͥs dicit
de ñnullis exstantibꝰ filiũ ñ de deo pa¬
tre:anathema sit: Om̃s conclamauer̃t:
Anathema sit: Si qͥs dicit erat tempꝰ
qͣndo ñ erat filius: a natheia sit. In
hoc uͦ cuncti ep̃i & tota simul ȩccłia.
plausu quoilã et tripudio: ualentis uocẽ
exceꝑunt: Qd si qͥs a nobis fictũ putat:
scrina publica scrutet᷑ Plenȩ sunt cer¬
te eccłiarũ cartȩꝰ recens adhuc rei me¬
moria ẽ: suꝑ sunt hoĩes qui illi synodo
interfuert: & qđ ueritatem firmet. ip¬
si arriani hȩc ita ut diximus gesta nõ

Expanded text:
Ab universis consonatum est, anathema Ab universis consonatum est, anathema sit. Si quis negat Filium similem Patri secundum Scripturas, anathema sit. Omnes responderunt, anathema sit. Si quis Filium Dei non dixerit aeternum cum Patre, anathema sit. Ab universis conclamatum est, anathema sit. Si quis dixerit creaturam Filium Dei, ut sunt caeterae creaturae, anathema sit. Similiter dictum est, anathema sit. Si quis dixerit de nullis exstantibus Filium, et non de Deo Patre, anathema sit. Omnes conclamaverunt, anathema sit. Si quis dixerit, erat tempus, quando non erat Filius, anathema sit. In hoc vero cuncti episcopi, et tota simul Ecclesia plausu quodam et tripudio Valentis vocem exceperunt. Quod si quis a nobis fictum putat, scrinia publica scrutetur. Plenae sunt certe Ecclesiarum arcae, et recens adhuc rei memoria est. Supersunt homines, qui illi synodo interfuerunt; et quod veritatem firmet, ipsi Ariani haec ita, ut diximus, gesta non
Abbreviated transcription (Latin):
usie uͦ noĩe abiciendo. ueri similis
ratio p̃bebat᷑: quia inscript᷑is aiebãt
ñ inuenitur. et multos simpliciores
nouitate sua scandalirat. placuit
auferri: Non erat cure ep̃is de uoca¬
bulo: cũ sensus eẽt in tuto: Deniq ip¬
so in tp̃r cũ fraudẽ fuisse in expositio¬
torii p̃fecto qui ex iussu regis synodo
aderat. ꝓfessus ẽ se arrianũ ñ ẽẽ: & pe¬
nitus ab eoꝵ blaspbemiis ab horrere:
Res secͤte gesta. opinonem uulgi non
extinxerat: Itaq alia quȩ die in ȩccła
que ẽ apud ariminũ. & ep̃oꝵ simul
et laicoꝵ turbis ꝓcrentib mironius
pͥmas ab hominib deferebat᷑: ita locu¬
tus ẽ: Ea que sunt iactata ꝑ publcũ.
et ad nos usq ꝑlata. aliquẽ e nob̾ scĩta¬
ti ur̃e legere p̃cipimus: ut quȩ sunt
mala et ab aurib & a corde ur̃o abhor
ex p̃cepto omĩum blasphemias. quȩ ua¬
lentis ferebant᷑. legere cȩpisset: ualẽs
suas ẽẽ negans. exclamauit & dixit:
cula ex patre genitum: anathema sit:

Expanded text:
Usiae vero nomine abjiciendo, verisimilis ratio praebebatur. Quia in Scripturis, aiebant, non invenitur, et multos simpliciores novitate sua scandalizat, placuit auferri. Non erat curae Episcopis de vocabulo, quum sensus esset in tuto. Denique ipso in tempore, quum fraudem fuisse in expositioaetorii praefecto, qui ex jussu regis synodo aderat, professus est se Arianum non esse, et penitus ab eorum blasphemiis abhorrere. Res secrete gesta, opinionem vulgi non exstinxerat. Itaque alia die in Ecclesia, quae est apud Ariminum, et episcoporum simul et laicorum turbis concurrentibus, Muzoniusprimae ab omnibus deferebantur, ita locutus est: Ea quae sunt jactata in publicum, et ad nos usque perlata, aliquem e nobis sanctitati vestrae legere praecipimus, ut quae sunt mala, et ab auribus et a corde nostro abhorreex praecepto omnium, blasphemias, quae Valentis ferebantur, legere coepisset: Valens suas esse negans, exclamavit, et dixit: cula ex Patre genitum, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Decepit nos bona de malis existimatio:¬
xp̃m pugnare: Multaq alia que breui¬
tatis studio p̃t̾eo. flentes asserebant: pa¬
rati & subscͥptionẽ pͥstinã. et om̃s arri¬
anoꝵ blasphemias condẽpnare: hoc lo¬
co int̾rogo istos nmium religiosos: qͥd
confessorib agendũ putauerint: Depo¬
sitis inqͥuut ueterib ep̃is: nouos ordi.¬
nassent: Temptatũ ẽ S quotꝰ qͥsq be¬
ne sibi conscius patit᷑ se deponi: p̃ser¬
tim eum om̃s popłi sacͥdotes suos dili¬
gentes pene ad lapides & ad intermei¬
onẽ deponentiũ eos conuolauerint:
Mansissent aiunt intra suam cõmunio¬
nẽ: hoc ẽ dicere: Irrationabili crude¬
litate: orbem totum diabolo condonas¬
sent:Cur dampnarent eos qͥ arrianz
Nam cum in synodo nicena que ꝓpter
arrii ꝑfidiam congregata ẽ. octo ep̃os
arrianos susceptos sciamꝰ. et ep̃e ĩ mũ¬

Expanded text:
Decepit nos bona de malis existimatio. NoDecepit nos bona de malis existimatio. Norsus Christum pugnare. Multaque alia, quae brevitatis studio praetereo, flentes asserebant: parati et subscriptionem pristinam, et omnes Arianorum blasphemias condemnare. Hoc loco interrogo istos nimium religiosos, quid de confessoribus agendum putaverint? Depositis, inquient, veteribus episcopis, novos ordinare. Tentatum est. Sed quotus quisque bene sibi conscius patitur se deponi? Praesertim cum omnes populi, sacerdotes suos diligentes, pene ad lapides et ad interemptionem deponentium eos convolaverint? Mansissent, aiunt, intra suam communionem. Hoc est dicere, irrationabili crudelitate orbem totum diabolo condonassent  Al. condemnassent. Cur damnassent eos qui Ariani Nam cum in synodo Nicaena, quae propter Arianam perfidiam congregata est, octo episcopos Arianos susceptos sciamus; et epi
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ creat᷑am negasse xp̃m: sed similẽ ce¬
teris creat᷑is: Tc̃ usie nom̃ abolitũ: tẽ
nicene ficłi dãpnatio conclamata est:
Ingemuit totꝰ orbis: & arrianũ se ẽẽ mi¬
ratus ẽ. Igit᷑ alii intra suã cõmunionẽ
remanere: alii ad eos confessores qͥ sub
noĩe athanasii exulabant. ceꝑunt litte¬
ras mittere: Honnulli initam societatẽ
meliorẽ desꝑatione planxert: pauci uero
ut se nat᷑a hominũ habet. errorẽ ꝓ con¬
silio defensauere: Periclitabat᷑ nauicła
rem suum athanasiũ egiptꝰ excepit: tẽ
hylariũ de p̃lio reu̾tentẽ galliarum
rebant gͦ ep̃i. qui ariminensib dolis
irretiti in conscientia sua heretici fe¬
rebant᷑:: contestantes corpꝰ dm̃. et quicqͥd
in eccłia scm̃ ẽ: se nichil mali in sua fide
suspicatos: Putauimꝰ aiebant sensũ con¬
gruere cum u̾bis: nec in eccłia dñi ubi si¬
plicitas. uͥ pura confessio ẽ. aliud in corde
clausũ. aliud in labiis. ꝓferre tuiumus:

Expanded text:
creaturam negasse, sed similem caeteris creaturis. Tunc usiae nomen abolitum est: tunc Nicaenae fidei damnatio conclamata est. Ingemuit totus orbis, et Arianum se esse miratus est. Igitur alii intra suam communionem remanere, alii ad eos confessores qui sub nomine Athanasii exsulabant, coeperunt litteras mittere: nonnulli initam societatem meliorem desperatione planxerunt. Pauci vero ut se natura hominum habet errorem pro consilio defensavere. Periclitabatur navicula rem suum Athanasium Aegyptus excepit; tunc Hilarium de praelio revertentem, Galliarum rrebant episcopi, qui Ariminensibus dolis irretiti, sine conscientia haeretici ferebantur, contestantes Corpus Domini, et quidquid in Ecclesia sanctum est, se nihil mali in 192 sua fide suspicatos. Putavimus, aiebant, sensum congruere cum verbis; nec in Ecclesia Dei, ubi simplicitas, ubi pura confessio est, aliud in corde clausum esse, aliud in labiis proferri timuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lescente: fantasma dñi corpꝰ asserebat᷑:
Galathas ad obseruationẽ legis traduc¬
tos: apłs iterũ parturit: Corinthios
resurrectionem carnis ñ credentes:
płimis argum̃tis ad uerũ iter trahe¬
re conatur Tẽ symon magꝰ et menan¬
der discipłs eiꝰ: dĩ se asseruere uirtu¬
tes: Tc̃ basilides sũmũ dm̃ abraxas
cũ trecentis sexagnita qͥnq editioni¬
b cõmentatꝰ ẽ: Tunc nicholaus qui
de septẽ diaconib fuit. diei noctisque
nuptias faciens: obscenos. et auditu qͦq
erubescendos coitus sõmauit: Taceo
de iudaismi hereticis. qͥ ante aduentũ
xp̃i legem traditam dissipauerunt. qđ
dositheus samaritanoꝵ pͥnceps ꝓpħas
repudiauit: qđ saducei ex illius radi¬
ce nascentes. etiam resurrectionẽ car-¬
nis negauert: quod pharisei a iuideis
diuisi ꝓpt̾ quasdã suꝑfiuas obseruatio¬
nes. nom̃ quoq a discidio susceꝑunt:

Expanded text:
ecenti, phantasma Domini corpus asserebatur; Galatas ad observationem Legis traductos, Apostolus iterum parturit; Corinthios resurrectionem carnis non credentes, pluribus argumentis ad verum iter trahere conatur. Tunc Simon Magus, et Menander discipulus ejus, Dei se asseruere virtutes: tunc Basilides summum Deum Abraxas, cum trecentis sexaginta quinque editionibus commentatus est: tunc Nicolaus, qui unus de septem diaconis fuit, die noctuque nuptias faciens, obscoenos et auditu quoque erubescendos coitus somniavit. Taceo de Judaism haereticis, qui ante adventum Christi, legem traditam dissiparunt: quod Dosithaeus Samaritanorum princeps Prophetas repudiavit: quod Sadducaei ex illius radice nascentes, etiam resurrectionem carnis negaverunt: quod Pharisaei a Judaeis divisi, propter quasdam observatione
Abbreviated transcription (Latin):
ab arrianis recipis baptiratũ. & ei
tribuis baptisma quod ꝑfectũ ẽ. qͦ
pacto quasi modicũ quid ei defuerit
cessi: et cum equa fronte aduersa¬
rii potuerĩ impetũ sũmouere. le
baptisma in tantum imꝑfectum
fuit: ut constet pꝰ ea xp̃i baptisma¬
te baptizatos. qui ab eo fuerant bap¬
tuati Ita enim hystoria refert: fa̾c¬
tum ẽ autẽ cũ apollo eẽt corithi.
et cum paulus ꝑtransfisset suꝑiores
partes: deuenit ephesii Et cum
inuenisset quosdã discentes: dixit
ad eos Si spm̃ scm̃ accepistis. cum
credidissetis: At illi responderunt:

Expanded text:
ab Arianis recipis baptizatum, et ei ab Arianis recipis baptizatum, et ei tribuis baptisma, quod perfectum est, quo pacto quasi modicum quid ei defuerit,cessi, et cum aequa fronte adversarii potuerim impetum submovere, levbaptisma intantum imperfectum fuit, ut constet postea Christi baptismate baptizatos, qui ab eo fuerant baptizati. Ita enim historia refert: Factum est autem, cum Apollo esset Corinthi, et cum Paulus pertransiret superiores partes Asiae, devenit Ephesum, et cum invenisset quosdam discentes, dixit ad eos: Si Spiritum sanctum accepistis, cum credidistis? At illi responderunt:
Abbreviated transcription (Latin):
baptizabit uos in spũ Si autẽ ioħes
ut confessus ẽ ipse ñ baptirauit in
spũ. consequenter neq peccata dimi¬
sit: quia nulli hominũ sine spũ scõ pec¬
cata dimitrunt᷑ Aut si contentiose
argumentaris. ideo ioħ̃is baptisma
dimisisse peccata qͥa de cęlis fuit: edo¬
ce quid ampliꝰ in xp̃i baptismate cõ¬
sequamur quod peccata dimittit:
Lib̾at a gehenna Qd agehenna libe¬
rat: ꝑfectum ẽ: ꝑfectũ autẽ baptis.¬
ma. nisi qđ in cruce et in resurrec¬
tione xp̃i ẽ: ñ potest dici Ita tu in
ꝑuersum religiosus. dicente ipso
iohanne. illum oportet crescere me
autem minuiꝰ. dum serui baptismo
plusqua habuit tribuis. dñcũ des¬
truis: cui amplius nichil relinqͥs:
Quorsũ uidelicet ista tendit assertio:
fuerant baptirati. pꝰ ea ꝑ impositio¬
secuti: cum constet eos. ne peccato¬
rum quidẽ sine subsecutura fide
remissionẽ consecutos: Tu uero qͥ

Expanded text:
baptizabit in spiritu . Si autem Joannes, baptizabit in spiritu . Si autem Joannes, ut confessus est ipse, non baptizavit in spiritu, consequenter neque peccata dimisit, quia nulli hominum sine Spiritu sancto peccata dimittuntur. Aut si contentiose argumentaris, ideo Joannis baptisma dimisisse peccata, quia de coelis fuit, edoce quid amplius in Christi baptismate consequamur. Quod peccata dimittit, liberat a gehenna. Quod a gehenna liberat, perfectum est. Perfectum autem baptisma, nisi quod in cruce et in resurrectione Christi est, non potest dici. Ita tu in perversum religiosus, dicente ipso Joanne: Illum oportet crescere, me autem minui; dum servi baptismo plus quam habuit tribuis, Dominicum destruis, cui amplius nihil relinquis. Quorsum ista tendit assertio? fuerant baptizati, postea per impositioum sanctum consecuti; cum constet, eos ne peccatorum quidem sine subsecutura fide remissionem consecutos. Tu vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
angłs nuncupetur: Ecce inquit
cium. heremi deserta sectatus. par¬
uulus de serpentib lusit: qui oculis
spectantib xp̃m. nchil aliudẽ dig¬
natus aspicere: qui eloquiis dñi que
melle & fauo dultiora sunt. dignã
do uocem erudiuit: Et ne questio¬
nem morer: sic decebat crescere dñi
antequam baptizaretur accepit:
Responde queso: Cur non dederit ig¬
noras : Audi quid scripture doceat᷑:
oħis baptisma non tam peccata di¬
misit. quam penitentię baptisma
futuram remissionẽ. quȩ eẽt post¬
ea ꝑ scĩficationem xp̃i subsecutura
Scͥptum est enim: fuit iohannes bapti
zans et p̃dicans eũgłm penitentie. ĩ
remissionẽ peccatoꝵ Et pꝰ modicũ:
Et baytirabant᷑ ab eo in iordane: con¬
fitentes peceata sua It enim ipse
ante p̃cursor dñi: sic et baptisma eiꝰ.
preuium dñici baptismatis fuit:
Qui de terra ẽ aiebat terrena loquit᷑.
qui de suꝑnis uenit suꝑ om̃s ẽ E ite¬
rum: Ego baptiraui uos inaqua: ille

Expanded text:
Angelus nuncupetur? Ecce, inquit,Angelus nuncupetur? Ecce, inquit,tium eremi deserta sectatus, parvulus de serpentibus lusit; qui oculis 179 spectantibus Christum, nihil aliud est dignatus aspicere; qui eloquiis Domini, quae melle et favo dulciora sunt, dignam Deo vocem erudivit. Et ne quaestionem morer, sic decebat crescere Praecantequam baptizaretur, accepit? Responde, quaeso, cur non dederit? ignoras? Audi quid Scripturae doceant: Joannis baptisma non tam peccata dimisit, quam poenitentiae baptisma , in futuram remissionem; quae esset postea per sanctificationem Christi subsecutura. Scriptum est enim: Fuit Joannes i et praedicans Evangelium poenitentiae in remissionem peccatorum. Et post modicum: Et baptizabantur ab eo in Jordane confitentes peccata sua. Ut enim ipse ante Praecursor Domini: sic et baptisma ejus praevium Dominici baptismatis fuit. Qui de terra est, aiebat, terrena loquitur; qui de supernis venit, super omnes est . Et iterum: Ego baptizo vos in aqua, ille
Abbreviated transcription (Latin):
potuit baptirari: aut si ẽ baptitatus in
spũ. desine ei inuocare spm̃ quẽ tẽ cũ
Obsecro te. ñne legisti in actib apłoꝵ. eos
nifestum ẽ posse aliquẽ baptirari: & ta¬
Nontam imꝑitos diuinoꝵ uoluminum
eos qui audiunt puto: ut ad hanc qͦsti¬
uncłam dissoluendã longo mͥ sermoe
opus sit: Et pꝰquam qͥd in eã sententi¬
am loquar: ausculta iuxta sensũ tuũ.
Et qͥs iste ẽ iohannes: Uox clamantis ĩ
deserto: parate inam dñi. rectas facite
semitas deinr̃i: Ille qui dicebat. ecce ag¬
nus dei. ecce qui tollit peccata mundi:
minꝰ dico. ille qui de matris utero cla¬
quem anamas paulo dedit : Iudacter
forsitan uidear iohannẽ preferre cun¬
ctis: audi dñm loquentem Non ẽ in
natis mulierũ. maior. ioħe baptista:
Nulli enim contigit ꝓpħarum. et an¬
nunciare.xp̃m: et digito de monstͣ¬
re Et quid necesse ẽ in talis uiri lau¬
dib immorari: cũ adeo patre etiã

Expanded text:
potuit baptizari: aut si est baptizatus in potuit baptizari: aut si est baptizatus in Spiritu, desine ei invocare Spiritum, quem tunc cum Obsecro te, nonne legisti in Actibus Apostolorunifestum est posse aliquem baptizari, et taNon tam imperitos divinorum Voluminum eos qui audiunt puto, ut ad hanc quaestiunculam dissolvendam longo sermone opus sit. Verum prius quam quid in eam sententiam loquar, ausculta, juxta sensum tuum, Et quis est iste Joannes? Vox clamantis in deserto, parate viam Domini: rectas facite semitas Dei nostri . Ille qui dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Minus dico, ille qui ex matris utero claquem Ananias Paulo dedit ? Audacter forsitan videar Joannem praeferre cunctis. Audi Dominum loquentem: Non est in natis mulierum major Joanne Baptista . Nulli enim contigit prophetarum, et annuntiare Christum, et digito demonstrare. Et quid mihi necesse est in talis viri laudibus immorari, cum a Deo Patre etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim fieri potest. ut qui in baptis¬
terio sẽs ẽ: sit apud altare peccator:
cum pęnitentẽ. ꝑ manus impositionẽ.
et inuocationẽ spc̃ scĩ: sciens abhere
calles ad unum cõpedem confluunt:
et pauidoꝵ more ceruoꝵ. dũ uanos
pennarum euitatis uolatꝰ. fortissimis
retib implicamini: Nam cum in par¬
t᷑e et filio & spũ scõ baptratus homo
templũ dñi fiat: cũ ueteri ede destru¬
cta. nouum trinitatis delubrũ ȩdi¬
ficet᷑ : quomͦ dicis sine aduentu sp̃c
ti: Quomͦ antiquis sordib anima pur
ma ñ eẽ sine spũ scõ Bethsaida lacus
iudeȩ. nͥ ꝑ aduentũ angłi debilitata
corporaliter menbra sanare ñ pot̾at:
et tu mͥ aqua simplici quasi de balneo
quam in lauachro suo unruersas aqͣs
mundauit. statim ut caput extulit
de fluento. spm scm̃ accepit: ñ qͦ umꝗͣ
traret᷑. illud uerum ẽẽ baptisma. quo
potest: quia eccłie baptisma sine spũ

Expanded text:
Neque enim fieri potest, ut qui in baptisNeque enim fieri potest, ut qui in baptismate sanctus est, sit apud altare peccator. cum poenitentem per manus impositionem, et invocationem Spiritus sancti, sciens ab haeretcalles ad unum compitum confluunt, et pavidorum more cervorum, dum vanos pennarum evitatis volatus, fortissimis retibus implicamini. Nam cum in Patre et Filio et Spiritu sancto baptizatus homo, templum Domini fiat, cum, veteri aede destructa, novum Trinitatis delubrum aedificetur, quomodo dicis, sine adventu Spiritus ti? Quomodo antiquis sordibus anima purgma non esse sine Spiritu sancto. Bethesda lacus Judaeae, nisi per adventum Angeli, debilitata corporaliter membra sanare non poterat: et tu mihi aqua simplici, quasi de balneo quam in lavacro suo universas aquas mundavit, statim ut caput extulit de fluento, Spiritum sanctum accepit, non quod traretur verum esse baptisma, quo potest, quia Ecclesiae baptisma sine Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
homo in quo fuerit macula & uiciũ:
minus: Similit̾ in eodem Et cum
accedent ministrare scĩ. ñ adducent
in se delictũ: ne moriant᷑ Et multa
alia que ꝑsequi infinitũ ẽ: studio
merꝰ testimonioꝵ s auctoritas ua¬
let: ex qͥb ostenditur. uos ꝑ modi¬
cum fermentum totã eccłie massã
corrupisse: & de eiꝰ manu hodie eu¬
charistiam acciꝑe. quem heri quasi
moriter copioseq dixisti: s eũ totũ
na sine ignicło: sit oculus sine pu¬
pilla: nempe eo ꝑuenies. ut ñ possit
salire. qui sal ipse ñ habeat: Non illu¬
minet cecus: ñ accendat extinctus:
Tu autẽ cum conditũ ab eo cybũ deuo¬
res: cͣ insulsũ arguas conditorẽ: Ne
ignicło eiꝰ in eccłia tua lucet: et luc̾¬
nam eius criminaris extinctã: Ocłos
tibi p̃bet: et cȩcus ẽ: Quamobrem
oro te. ut aut sacͥficandi licentiam ei¬
tribuas cuiꝰ baptisma ꝓbas: aut repbes
eiꝰ baptisma. quẽ ñ putas sacerdotem:

Expanded text:
Homo in quo fuerit macula et vitium, Homo in quo fuerit macula et vitium, minus. Et in eodem: Et cum accedunt ministrare sancta, non adducant in se delictum; ne moriantur. Et multa alia, quae persequi infinitum est, studiomerus testimoniorum, sed auctoritas valet. Ex quibus ostenditur, vos per modicum fermentum totam Ecclesiae massam corrupisse, et de ejus manu hodie Eucharistiam accipere, quem heri quasi moriter copioseque dixisti: sed cum totum na sine igniculo, sit oculus sine pupilla: nempe eo pervenies, ut salire non possit, qui sal ipse non habeat; non illuminet caecus, non accendat exstinctus. Tu autem cum conditum ab eo cibum devores, cur insulsum arguis conditorem? De igniculo ejus Ecclesia tua lucet, et lucernam ejus 177 criminaris exstinctam? Oculos tibi praebet, et caecus est? Quamobrem oro te, ut aut sacrificandi ei licentiam tribuas, cujus baptisma probas: aut reprobes ejus baptisma, quem non existimas sacerdotem.
Abbreviated transcription (Latin):
corde tenebre discutiunt᷑ Et cau¬
sam reddit: Neq enim accendunt
lucernam et ponit᷑ subt̃ modium.
s suꝑ candelabrũ. ut luceat õĩb
qui in domo sunt: hoc ẽ. ideo ds̃
scientie sue igniculum in ep̃o suc¬
cendit. ut non sibi tantum luceat.
sed om̃ib ꝓsit Et in consequenti
Si uero inquit oculus tuus nequam
ẽ: om̃e corpꝰ tenebrosũ ẽ: Si autem
lumen qd inte ẽ tenebre st̃. ipse
tenebre quante erunt: Et recte:
Nam cum ido ep̃e in eccłia constitu¬
at᷑ ut popłm coherceat ab errore:
quantus erit error. in popło. cum
potest peccata dimittere: qui iꝑse
peccator. ẽ: Quomͦ scmn saclegus faciet:
Uñ ad me lumen introiet: cũ oculus
m̃s cecus sit Proh dolor:. Antixp̃i
discipłs eccłiam xp̃i gubernat: Et
ubi illud ẽ. ñ potestis duob dñis serui¬
re: S & illud Quȩ cõmunicatio lu¬
ci ad tenebras : Qui consensus xp̃o ꝙ
belial e legimus in ueteri testam̃to

Expanded text:
corde tenebrae discutiuntur. 176 Et caucorde tenebrae discutiuntur. 176 Et causam reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hoc est, ideo Deus scientiae suae igniculum in episcopo succendit, ut non sibi tantum luceat, sed omnibus prosit. Et in consequenti: Si, inquit, oculus tuus nequam fuerit, omne corpus tenebrosum est. Si autem lumen quod in te est, tenebrae sunt; ipse tenebrae quantae erunt ! Et recte. Nam cum ideo episcopus in Ecclesia constituatur, ut populum coerceat ab errore, quantus erit error in populo, cum potest peccata dimittere, qui ipse peccator est? quomodo sanctum sacrilegus faciet? unde ad me lumen introiet, cum oculus meus caecus sit? Proh dolor! Antichristi discipulus Ecclesiam Christi gubernat. Et ubi est illud: Non potestis duobus dominis servire ? Sed et illud, Quae communicatio luci ad tenebras? qui consensus Christo ad Belial ? Legimus in veteri Testamento :