comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. E contra autem: de flagello clampnationis
scriptum ẽ. In oꝑibs manuum suarum: compre¬
hensus ẽ peccator. De quo ꝑieremiam dominꝰ dicit.
dũ incorrigibilit̃ delinquentes populos uidet: qͥs
non iam sub disciplina filios. s. sub districta ꝑcussi¬
one. hostes intuetur. Plaga inimici ꝑcussi
te: castigatione crudeli. Et. quodl hic cdicitur non
parcet: ibi quoq uerbis aliis declaratur. Quio
clamas suꝑ contritione. tua: Insanabilis est do-¬
lor tuus. Unde hoc semꝑ electi prouident: ut an¬
te adiusticiam redeant: quam sese ua iuidicis
inextinguibiliter accendat. ne inultimo flagello
deprehensi. simul eis siniatur uitacum culpa. Na¬
gellum nanq tunc diluit. culpam: tum mut auertt.
uitam. Nam cuꝰ mores non mutat: non expiat acti¬
ones. Omnis ergo diuina ꝑcussio. aut purgatio in
nobis uitȩ presentis ẽ: aut. initium penȩ sequen¬
tis. ꝑ iopt̃ eos enim qui ex flagello proficiunt: di-¬

Expanded text:
recipit . » Econtra autem de flagello damnationis recipit . » Econtra autem de flagello damnationis scriptum est: « In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . » De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione hostes intuetur: « Plaga inimici percussi te, castigatione creduli. » Et quod hic dicitur « non parcet, » ibi quoque verbis aliis declaratur: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus. » Unde hoc semper electi prote ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt di
Abbreviated transcription (Latin):
de iniquo quolibet: quod cepimus ȩxequam̃. Tol¬
lit ergo eum uentus urens: quia uidelicet mali¬
gnus sp̃s eum quem nunc succenderit igne ꝑuersȩ
concupiscentis. rapit postmodum ad flama gehenne¬
Locus ꝑuersorum ẽ. temꝑalis uitȩ delectatio: et car¬
nis uoluptas. Quasi turbine igitur unusquisq lo¬
co suo rapitur: cumacunctis delectationib extremo
territus die separat᷑. De. quo extremo die: apte
catorem deus quotiens feriendo corrigit: ad hoc fla¬
gellum emittit. ut partat. Cum uero eiꝰuitam in
pectato ꝑmanentem feriendo concludit: flagellum
emittit. s nequaquam parcit. Qui enim flagellũ
emisit ut parceret: ad hoc emittit quandoq ne¬
parcat. In hac nanq uita dominꝰ tanto magis studet
ut parcat: quantomagis ex peccato flagellat. Sic̃
ipse uoce angeli: ad ioħemait. Ego quos amo: re¬
darguo et castigo. Et sicut. alias ddicitur. Quem di
ligit dominꝰ castigat: flagellat omnem filium quẽ

Expanded text:
de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tolde iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennLocus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo extremo die apte scatorem Deus quoties feriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat. Cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoqparcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat. Sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: « Ego quos amo redarguo et castigo . » Et sicut alias dicitur: Quem enim diligit Dominus, castigat: flagellat autem omnem filium quem
Abbreviated transcription (Latin):
de. pro abiectione terrenȩ cogitationis. altitu¬
do supnȩ. contemplationis ȩxorit᷑. Hrtica uero:
igneȩ omnino naturȩ. ẽ. Mirtum nanq: tempe¬
ratiuȩ ferunt ẽẽ. uirtutis. Prourtica igit᷑ crescit.
mirtus: cum iustorum mentes aprurigine et¬
tranquillitatemq pueniunt. Dum iam terrena
non appetunt: dum flammas carnis cdesitlis tȩle¬
frigerium cęlitus cdatum. mariȩ dicit᷑. Uirtus
alcissimi: obumbrabit tͥ. Quamuis hac in re
ꝑ obumbrationis uocabulum: intarnandi deiutraq
potuit. natura signari. Umbra enim: alumine for.¬
matur et corpe. Dominus autem ꝑdiuinitatem
lumen ẽ: qui meidiante amma. in eiꝰutero fieri di¬
gnatus ẽ. ꝑ humanitatem corpꝰ. Quia ergolumen
incorporeum. in eiꝰ erat utero corporancdum: ei quȩ
incorporeum concipit. ad corpꝰdicitur. uirtus al¬
tissimi obumbrabit tͥ. Id est corpinte humanitatis
accipiet: incorporeum lumen diunitatis. S iam

Expanded text:
de pro abjectione terrenae cogitationis, altitude pro abjectione terrenae cogitationis, altitudo supernae contemplationis exhauritur, urtica vero igneae omnino naturae est; myrtum namque temperativae ferunt esse virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus; cum tranquillitatemque proveniunt, quia tunc terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coeleum Mariae dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui, mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obrumbabit tibi; id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
quorum corda sucendit: ieremias propħ̾a testat᷑
dicens. Ollam succensam ego uideo: et faciem eiꝰ
a facie. aquilonis. Qua nanq succensa est. cor hu¬
manum: secularium curarum artlorib desicdĩorũq
auxietatib feruens. Quȩ afacie. aquilonis suc¬
censa dicitur: ul est diaboli suggestionib inflam¬
matur. Ipse enuim uocari nomine. aquilonis solet:
qui dixit. Sedebo in monte testamenti. inlate¬
rib aquilonis: ascendam suꝑ altitudinem nubi¬
um. Abhuiꝰ igit᷑ urentis uenti uniuscinusq mens
electi adustione. temptat᷑: quando in eauiciorũ
feruor extinguitur.: et desiliorum carnalium fiã-¬
ma frigescit. Unde. et sancta ȩccłia: in sponsi fui
laudib lȩta clamat. Sub umbra illius quam desi¬
deraueram sedi. De huiꝰ ardoris temꝑie: ei ꝑysa¬
ram promittente. domino dicit᷑. Pro saliuncã as¬
cendet abies: et prourtica crescet. mirtꝰ. Prosa

Expanded text:
iquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, iquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, dicens: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Olla namque succensa est cor humanum, saecularium curarum ardoribus, desideriorumque anxietatibus fervens. Quae a facie Aquilonis succenditur, id est diaboli suggestionibus inflammatur. Ipse enim vocari nomine Aquilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium . Ad hujus igitur urentis venti uniuscujusque electi mens adustione temperatur, quando in ea vitiorum fervor exstinguitur, et desideriorum carnalium flamma frigescit. Unde et sancta Ecclesia in sponsi sui laudibus laeta clamat: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . De hujus ardoris temperie ei per Isaiam promittente Domino dicitur: Pro saliunca asce
Abbreviated transcription (Latin):
ille in corde suo. moram facit dominꝰ meus ueni¬
re. et ceꝑit ꝑcutere conseruos suos. manducet
autem et bibat. cum ebriis: uenit dominꝰ serui
illius in die qua non sꝑat. et hora qua ignorat.¬
non estis in tenebris: ut uos dies illa tanquam
fur comprehendat. Omnes enim uos. filii lucis
estis: et filii diei. Non sumus noctis: neq te¬
mam reddere ꝑhibetur: qui mortem non proui-¬
ddens. in tenebris cordis abstrahit᷑. Ait gͦ. Nocte
opprimat eum tempestas. Quia enim non uult
agere bona quȩ uulet: deprehenditur interitꝰ sui
tempestate. quam non uidet. De quo adhuc sub¬
uentus urens. nisimalignus sp̃s uocatur: quide.¬
sideriorum flammas in corde excitat. ut ad ȩt̃ni¬
tatem suppliciorum trahat᷑. Fuersum ergo quem¬
libet. uentus urens tollere dicitur: quia insili¬
atormalignus sp̃s qui uiuentem quenq accencdit.
ad uitia. morientem trabit ad tormenta. Nam
malȩ suggestionis flatu. ad terrena desileria in¬

Expanded text:
s in corde suo: Moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et bibat cum ebriosis, ueniet dominus serui illius in die qua non sperat, et diuidetnon estis in tenebris, ut vos dies illa tamquam fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque temam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc subventus urens, nisi malignus spiritus vocatur, qui desideriorum flammas in corde excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, morientem trahit ad tormenta. Nam malae suggestionis flatu ad terrena desideria in
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur. ostinde michi deum diceret: et
non ostende. tenet ipsum. Si autem deus erat
cum quo facie a fatiem loquebatur: cur se
petebat uicdere quem uidebat: S ex hac eiꝰ
petitione colligitur. quia eum sitiebat ꝑ incir¬
cumscͥpte naturȩ suȩ claritatem cernere: quẽ
iam ceꝑat ꝑ quasdam unagines uidere. Ut. sic
suꝑna eentia mentis eiꝰ oculis adesset: quati¬
nus ei ad et̾nitatis uisionem. nulla iago
creata temꝑalit̃ intesset. Et uidunt ergo pa¬
tres testamenti uet̾is dominum: et tamen
uixta ioħis uocem. deum nemo uidit. unꝗͣ:
Et̃ urcta beati iob sententiam. sapientia qͦ¬

Expanded text:
loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testamenti veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis vocem: Deum nemo vidit unquam ; et juxta beati Job sententiam, sapientia q
Abbreviated transcription (Latin):
Nidi dominum sedenem suꝑ solium suum: et om¬
nem exercitum cȩli asistentem ei ailextris et a
sinstris. Quid est ego. quod tot testamenti
ueteris patres. deun se uidisse. testati sunt. et
tamen de. hac sapintia quȩ deus ẽ dicit᷑. abs¬
conclita ẽ. ab oculi omnium uiuentium: Et
iohes ait. deum nino uidit. unquam: nisi hoc
quod patent̃ datir intelligi. quia quancliu
hic mortalit̃ uiuitir. uidexi ꝑ quasdam ima¬
gines deus potest s̃ ꝑ ipsam naturȩ suȩ speciem
non potest: Ut auma gr̃a sp̃s afflata. ꝑfugu¬
ras quasdam deun uideat: s ad ipsam uim eiꝰ
tẽntiȩ non ꝑtinga. Hinc est enim quod iacob
qui deun se uidise. testatur. hunc non nisi in¬
angelo uidit. Hut est quod moyses qui cum
ddeo facie ad facien loquit᷑. sicut homo solet
tionis dicit. Sinueni gr̃am in conspectu tuo:
ostende michi tenet ipsum manifeste. ut ui¬
deam te. Certe. nuim si deus non erat cum quo

Expanded text:
Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omVidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextris, et a sinistris. Quid est ergo quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium, et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam; nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quamdiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest: ut anima gratia spiritus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat? Hinc est enim quod Jacob qui Deum se vidisse testatur, hic non nisi angelum vidit. Hinc est quod Moses qui cum Deo facie ad faciem loquitur, sicut loqui solet tionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
locus intelligentie : S hoc ualde mirum ẽ:¬
quod protinus subinfertur. Abscondita est ab
oculis omnium uiuentium. Sapientia quippe
quȩ deus ẽ. si omnium uiuentium oculis occul¬
ta eẽt: hanc proculdubio scõrum nemo uidiss.
S ecce hui sententiȩ. ioħem audio concordantẽ:
qui ait. Deum nemo uidit unquam. Rursũꝙ
cum testamenti ueteris patres intueor: mul¬
tos horum teste. ipsa sacrȩ locutionis hystoria.
deum uidisse cognosco. Nidit quippe. iacob do¬
minum: qui ait. Uidi dominum facie ad fa-¬
ciem: et salua facta ẽ anima mea. Nidit. moy¬
ses deum: dde quo scͥptum ẽ. Loquebat᷑ dominꝰ
ad moysen facie ad faciem: sicut loqui solet ho¬
mo ad amicum suum. Uidit isdem iob deum:
qui ddicit. Aucditi auris audiui te: nunc aut̃
oculus meus uidet. te. Hidit ysaias dominum:
qui ait. Anno quo mortuus est rex orias: uidi
dominum sedentem suꝑ solium excelsum et ele¬
uatum. Uidit micheas dominum qui dicit.

Expanded text:
locus intelligentiae Vet. locus intelligentiae Vet. est ab oculis omnium viventium. Sapientia quippe quae Deus est, si omnium viventium oculis occulta esset, hanc procul dubio sanctorum nemo vidisset. Sed ecce huic sententiae Joannem audio concordantem, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris patres intucor, multos horum, teste ipsa sacrae lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Vidit Moyses Deum, de quo scriptum est: Loquebatur Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicumqui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
nominantur. hii qui prius ꝑ praua opera sȩdi
fuerant: suꝑueniente. tamen sp̃u nitore gr̃e. ue.¬
stiuntur. ut longe aluid appareant. ẽẽ quã erant.
Inle etiam baptisma. id est. tinctio dicit᷑: ipsa
nr̃a in aqua descensio. Iinguimur quippe: et
qui prius indecori fueramus deformitate. uici¬
orum: accepta fide recddimur pulchri gr̃a et .or.¬
namento uirtitum Sequitur. Unde ergo sa¬
sandum magnoꝑe ẽ quod a sancto uiro requiri¬
tur: unde. sapientia ueniat. Ab eo ẽtenim ue.¬
it: aquo orta ẽ. S quia ab inuisibili et coet̃¬
no patre nascitur: eiꝰ uia occulta ẽ. Unde. et
ꝑpropħ̃am dicit᷑. Generationem illius quis e¬
uarrabit: Locus uero intelligentiȩ eius est
humana mens: quam cum hȩc dei sapientia re
pleuerit: sanctam facit. Quia ergo et inuisibi¬
lis est de quo prodiit. et incertum nobis est in
cuius mente intellecta requiescat: recte nunc
dicitur. Unde ergo sapientia uenit. uel quis ẽ.

Expanded text:
nominantur hi qui prius per prava opera foedi nominantur hi qui prius per prava opera foedi fuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori eramus deformitate vitiorum, accepta fide reddimur pulchri gratia et ornamento virtutum. Sequitur: CAPUT sandum magnopere est quod a sancto viro requiritur unde sapientia veniat. Ab eo etenim venit a quo orta est. Sed quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, ejus via occulta est. 600 Unde et per prophetam dicitur: Generationem illius quis enarrabit ? Locus vero intelligentiae ejus, est mens humana, quam haec Dei sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de quo prodiit, et incertum nobis est in cujus mente intellecta requiescat, recte nunc dicitur: Unde ergo sapientia venit, et quis est
Abbreviated transcription (Latin):
colorum uirtutib resplendere uideãtur. Qͦ¬
rum ut. suꝑbia refutetur: apte subungitus.
Nec tunicturȩ mundissimȩ component᷑. Linct᷑ȩ
enim mundissimȩ uocantur : hii qui ueraciter
sunt. humiles. et ueracit̃ sancti. Et̃ qui sciunt:
quidem quia ex semet. ipsis uirtutum speciem
non habent: s hanc ex dono gr̃ȩ suꝑuenientis
tenent. Tinctienun non eẽnt: si sanctitatem na¬
turaliter habuissent. S mundissimȩ. tincturȩ
sunt: quia humiliter custodiunt. suꝑuenien¬
tem in se. uirtutum gr̃am quam acceꝑunt. hinc
habet. s suꝑueniente sp̃u pulchritudine donoꝵ
componitur: non alba. s dealbata memoratur.
Et notandum quod suꝑius cum dixisset. non con¬
fertur tinctis indiȩ coloribꝰ: eosdem colores non
intulit mundos. hoc. uero in loco. ut tincturã
ueracium uirtutum. ab illa philosophorum fa-¬
ctione distingueret: tincturas dicens. addidit.
mundissimas. Tincturȩ. enim mundissimȩ recte.

Expanded text:
colorum virtutibus resplendere videantur. Qucolorum virtutibus resplendere videantur. Quorum ut superbia refutetur, apte subjungitur: Nec tincturae mundissimae componetur . Tincturae enim mundissimae vocantur hi qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti. Qui sciunt quidem quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincti enim non essent, si sanctitatem naturaliter habuissent. Sed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam quam acceperunt. Hinc habet, sed superveniente Spiritu pulchritudine donorum componitur, non alba, sed dealbata memoratur. Et notandum quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos. Hoc vero in loco, ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte
Abbreviated transcription (Latin):
patres sacri eloquii tractatores inseriores
ostenderet: aliunxit. Nes. appenclitur ar¬
gentum. in cominutatione eiꝰ. Ut philoso¬
phorum quoq sapientiam huic monstraret.
longe subesse: intulit. Non confertur tinctis in¬
diȩ. colorib: atq subiunx it. Nec lapidi sardoni¬
co preciosissimo: uel saphiro. Ut in illa quoq
equabitur ei aurum: uel uitrum. Ut propħas
quoq ei subesse ostenderet: aduinxit. Nec cõ¬
mutabuntur pro ea uasa auri excelsa et emi¬
nentia: nec commemorabunt᷑ comꝑatione eiꝰ.
Trahitur enim sapientia de. occultis. Ad ex¬
tremum uero. ut. ipsos in ȩccł̃ia hereticos in¬
creparet. qui a gentilitatis errore. uenientes.
fidem quam ꝑcipiunt. ꝑ suꝑbiam scindunt: ad¬
didit. Non adequabitur ei: topazium de ethi¬
opia. Ac si aꝑte. insinuet. dicens. Hii qui ex pec-¬
cati ngredine. ad conuersionem ueniunt. eqͣ¬
ri deo homini non possunt: quamuis multis

Expanded text:
Patres sacri eloquii tractatores inferiores Patres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Ut in illa quoqueaequabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. hoc michi. ut uenia. niat̃ domini mei
ad me: Et̾ ipsa uirgo coicipiens: dicit
Ecce ancilla domini: sia michi sccłm uer¬
bum tuum. Et quamius pse aliud ex pat᷑.
aliud ex uirgine: non tanen alius ex patre.
alius ex uirgine. Ss ipse ess et̃nus ex patre:
ipse. temꝑalis ex matre. Ipsequi fecit: ipse qͥ
factus ẽ. Ipse speciosus form pre filiis homi¬
num ꝑ diuinitatem: et ipsede quo dictum ẽ.
Uidimus eum et non erat aspectus: et non ẽ
species ei neq decor ꝑhumaritatem. Ipse an-¬
te. secula de patre sine matre: ipse. infine. scłoꝵ
de. matre sine patre. Ipse templum: ipse. conli¬
tor. templi. Ipse actor oꝑis: ipse opus actoris.
Manens unus ex utraq et in utraq natura:
nec naturarum copulatione. confusus: nec na¬
turarum distinctione geminatus.S quia
non hȩc tractanda suscepimus: ad exponen-
angelos demonstraret: dixit. Non dabitur
aurum obriaim pro ea. Qui ut antiquos

Expanded text:
Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me ? Et ipsa Virgo concipiens dixit: Ecce ancilla Domini; fiat mihi secundum verbum tuum . Et quamvis ipse aliud ex Patre, aliud ex Virgine, non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine, sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor , per humanitatem. Ipse ante saecula de Patre sine matre, ipse in fine saeculorum de matre sine patre. Ipse templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum 599 distinctione geminatus. Sed quia non haec tractanda suscepimus, ad exponendiangelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pia. Aluud ẽ. enim natus hominis gr̃am adop¬
tionis ꝑciꝑe: aliud unum singłarit᷑ ꝑdiumita¬
tis potentiam. dm̃ ex ipso conceptu prodisse.
Nec equari potest glã unigeniti habita ꝑnatu¬
ram: aliis accepta ꝑ gr̃am. Mediator. quippe
hereticus desipit. alter i humanitate. alter
in deitate. est. Non purushomo conceptus atq
editus. post ꝑmeritum it deus ẽẽt. accepit:
s nuntiante. angło. et aueniente. sp̃u. mox
uerbum inutero. mox inra uterum uerbum
caro. Et manente inconuitabili essentia quȩ
ei est cum patre. et cum su sancto coet̃na: as¬
sumpsit intra uirginea uscera. ubi et impas¬
sibilis pati. et immortali mori. et et̃nus an¬
te secula. temꝑalis posset ẽe infine. scłorum:
et ꝑ meffabile. sacramentim. conceptu scõ
et. partu inuiolabili scdiueritatem utriꝰq
nature. eadem uirgo et aicilla domini ẽẽt
et mat̃. Sic quippe ei: ab elisabeth dicitur.

Expanded text:
pia. Aliud est enim natum hominis gratiam adoppia. Aliud est enim natum hominis gratiam adoptionis percipere; aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse: nec aequari potest gloria unigeniti habita per naturam, aliis accepta per gratiam. Mediator quippe haereticus desipit, alter in humanitin divinitate est. Non purus homo conceptus atque editus, post meritum ut Deus esset accepit; sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae Christo est cum Patre et cum Spiritu sancto coaeterna, assumpsit intra virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset esse in fine saeculorum, ut per ineffabile sacramentum, conceptu sancto, et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe ei ab Elisabeth dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Nos quippe. et sancti efficiiur. non tamen
nascimur: quia ipsa naturȩ corruptibũ ꝯditione c̃sm¬
gimur. ut cum proph̃a dicamꝰ. Eece enim in ini-¬
quitatib conceptus sum: et in delictis peꝑit.
me mater mea. Iue autem solus ueraciter sc̃s
natus ẽ: qui ut ipsam conditionem naturȩ¬
corruptibilis uinceret ex commixtione carna¬
lis copulȩ conceptus non ẽ. Huic se. sapientiȩ
quasi quoddam topatium de. ethiopia equa-¬
ri uoluit: cum quidam heresiarches dlixit:
Non inuideo xp̃o facto deo: quia si uolo et ipse
possum fieri. Qui iħm domurũ nr̃m non ꝑ my¬
sterium conceptionis. s ꝑ profectum gr̃e dm̃
putauit: ꝑuersa allsgatione. astruens eum pu-¬
rum hominem natum. sut deus ẽẽt ꝑ meri¬
tum prosecisse. atq obhoc estimans et se et
quoslibet alios. ei posse. coequari. qui filii dei
ꝑ gr̃am fuint. Non intelligens. non attendens:
quia non adequabitur ei toparium de ethio¬

Expanded text:
Dei . Nos quippe sancti efficimur, non tamen Dei . Nos quippe sancti efficimur, non tamen nascimur, quia ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur, ut cum propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ipsam conditionem naturae vinceret, ex commistione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit: Non invideo Christo Deo facto; si volo, et ipse possum fieri: qui Jesum: Dominum nostrum non per mysterium conceptionis, sed per profectum gratiae Deum putavit, perversa allegatione astruens, eum parvum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse; atque ob hoc aestimans, et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt; non intelligens, non attendens quia non adaequabitur ei topazium de Aethio
Abbreviated transcription (Latin):
iudea sequeretur. sicut scͥptum ẽ. donec plenitu-¬
ilo gentium intraret. et sic omnis isrł saluus fi
eret: dicit. E thopia: preuemet manus eius lõ.
Id est. priusquam iudea credat: saluandam se. of¬
fert ommipotenti domino peccatis nigra gentili¬
tas. Lopazium uero: preciosus lapis ẽ. Et quia
greca lingua. pan. omne dicitur: pro eo quod
omni colore. resplendet. toparium. quasi topan¬
dium uocat᷑. Dum uero in deum conuersa genti¬
litas credidit: ex ea multi ita sunt. dono sp̃s locu¬
pletati. ut quasi multis colorib. sic multis uirtu¬
tib luceant. S ne acceptis quisq uirtutib ex¬
tollatur: asancto uiro nunc dicitur. Non ad¬
equabitur eitopatium: de ethiopia. Acsi aꝑte
diceretur. Nullus sanctorum quibuslibet uirtu¬
tib plenus. existat. tamen ex nigredine mundi
collectus. equari potest er: de quo dictum est.
Quoil nascetur ex te sanctum: uocabitur filiꝰ

Expanded text:
Judaea sequeretur, sicut scriptum est: Donec plenituJudaea sequeretur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Isreret , dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo , id est, priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua πᾶν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet topazium, quasi topandium vocatur. Dum vero in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisque virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte diceretur: Nullus sanctorum quibuslibet virtutibus plenus, ex ista tamen nigredine mundi collectus aequari potest, de quo dictum est: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tencdit ad remunerationem. Qua ex re actum ẽ.
ut in ea nonnulli prolirent: qui metliatorem ilĩ
et hominum. hominem xp̃m iħm purum hominẽ
creatum dicerent. S ex gr̃a dei factum: tantũq
ei sanctitatis tͥbuerent. quantum de sanctis ce¬
teris. eius uidelicet. famulis agnouissent. Quos
beatus iob prophetiȩ sp̃u asfflatus: sententiȩ sue
diffinitione reclarguit. dicens. Non adequabit᷑
ei toparium: de ethiopia. Quid ethiopiam ni¬
si presentem mundum accipimus. quȩ coloris
nigredine. designat. peccatorum populorum
fecditatem meritorum: duquando uero ethio¬
piȩ nomine specialit gentilitas designari solet.
infidelitatis prius igra peccatis: quam ueni¬
ente. domino abacus propħa uidit. timore ꝑt̃.¬
ritam. et ait. Tab̾nacula ethiopum expauescent:
tabnacula terre machian. Dauid quoq propħa
uidens quod ad uileam reclimendam ueniret
cdominꝰ. s ante gentilitas crederet. et postmodũ

Expanded text:
tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est ut in ea nonnulli prodirent, qui mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum purum hominem creatum dicerent, sed ex gratia deificatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis, agnoviB. Job prophetiae spiritu afflatus sententiae suae diffinitione redarguit, dicens: Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia. Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipimus quae coloris nigredine designat peccatorem populum foeditate meritorum? Aliquando vero Aethiopiae nomine specialiter gentilitas desiginfidelitatis prius nigra peccatis. Quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam, et ait: Tanacula Aethiopium expavescunt, tabernacula terrae Madian . David quoque propheta videns quod ad Judaeam redimendam veniret Dominus, sed ante gentilitas crederet, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
tis sapientia trahitur: quia cum sit inuisibilis.
non nisi inuisibiliter inuenitur. Quȩ recte quoq
trahi dicitur: quia sicut flatum trahimꝰ. ut corpͦ
uiuat. sic abintimis sapientiȩ sp̃s dicitur. ut ad
uitam anima subsistat. Unde psalmista ait. Os̾
meum aꝑui: et attraxi sp̃m. Que nimirum sapien¬
tia humana carne. cum anima rationali suscepta.
dum abintimis apparuisset imprompta: mundus
hic. qui actorem suum inuisibilem uicdere non po¬
tuit. quem uisibilem conspexit hominem. eum qͦ
et inuisibilem cognouit deum. Conuersa est ab
infidelitatis suȩ tenebris. suꝑba prius sua auer¬
sione gentilitas: ostensis signis atq prodigiis
creuit fides. Propagata autem fide. in ueneratio¬
ne. omnium sanctȩ eccl̃ie culmen emicuit. Cui
cum deessent aꝑti acduersarii: temptari cepit. a
sius. Iam multȩ quoq hereses exortȩ. contra
eam duri certaminis bella ꝑauerunt. Exercenda
quippe ẽ hoc temꝑe ꝑ laborem: quȩ sequenti

Expanded text:
tis sapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
esse potuit: in quo ꝑtaurorum hyrcorumq ui¬
ctimas. sacrificium non fuit ipsa ueritas: hum
bra ueritatis. Nam in testamento nouo. precepts
attiorib manifestata ꝑ carnẽ ueritate profeci¬
mus: iustumq est ut facta quedam. quȩ in
illo populo umbrȩ ueritatis deseruierant. de
uult suum tueri mendacium÷ quia minus
illic quibusclam fortasse. nocuerit: dicat ne¬
cesse est. rerum alienarum raptum. dicat retͥ
butionem imuriȩ. quȩ infirmis illic concessa sunt:
sibi nocere. non posse. Quȩ omnia cunctis lucet..
quanta animaluersione ueritas insequit᷑: quȩ
nobis iam signisicationis suȩ umbra post posita.
inuera carne declarat᷑. S quia sanctus uir. nec
loqui se nec meditari mendacium spondet: hȩc
ipsa in quib ueritati congru it. exequendo
Donec deficiam: non receclam ab innocentia
mea. Abinnocentia quippe. recederet: sibona
de malis estimaret: salomone. attestante. qui

Expanded text:
esse potuit, in quo per taurorum hircorumque viesse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate proficimus; justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritatis deservierant desementum vetus vult suum tueri mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necibutionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione venobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui
Abbreviated transcription (Latin):
bens. solet lacus nomine designari. Nnde ꝑprophe¬
tam quoq: humani generis uoce dicitur. Lapsa
est in lacu uita mea. freptorum uero exultatio¬
ne cantatur. Domine deus meus clamauiad te:
et sanastime. Domine abstraxisti abinferis am-¬
mam meam: saluasti me. a descendentib inla-¬
cum. Nocte: opprimit. eum tempestas. Quid hic
noctem. nisi absconditum tempꝰ repentim exitus
appellat : Tempestatis uero nomine. iudicii turbi-¬
nem desiguat: quod etiam psalmista. testatur di¬
cens. Deus maniseste. ueniet: deus nr̃ et non sile.¬
bit. Ignis in conspectu eiꝰ exardescet: et incircui

Expanded text:
bens, solet lacus nomine designari. Unde per prophebens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam quoque humani generis voce dicitur: Lapsa est in lacum vita mea . Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab inferis animam meam, salvasti me a descendentibus in laNocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; i
Abbreviated transcription (Latin):
eum tempestas. Uideamus nunc mopram ardentis
cliuitis: cuiꝰ tanta abundantia suit. epulantis. Ait
enim. Pater abraham miserere mer: et mitte lara¬
rum ut intingat extremum digiti sui m aqua. it.
refrigeret linguam meam quia crucior inhac flam¬
ma. Quib uerbis nobis non hoc innotescit᷑. quia
illic in tanto ardore. una tunc ad sufficientiam
refrigerii aquȩ stilia requiratur: s quod is quide
abuncdantia peccauerit. illic estuanti nimis cre.¬
metur inopra. Uidemus enim in uerbis diuitis.
ex subtilissimo denudicio. quam digna tali culpe
pena responderit. agente nanq inopia illic ussꝙ
adintima petencla compulsus ẽ: quia agente hic¬
tenatia. usq adminima neganda ꝑuẽnit. Quid
retͥbui subtilius. quid districtius potest: Gũt.¬
tam aquȩ petiit: qui micas panis negauit. Ap¬
prehendit eum quasi aqua inopia. Non immeri.¬
to aquȩ tunc illa mopia comꝑatur. quȩ inin¬
ferno cruciat: qui susceptos in profundis absor¬

Expanded text:
em inopia.---Videamus nunc inopiam ardentis divitis, cujus tanta abundantia fuit epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absor
Abbreviated transcription (Latin):
interitu nr̃o ridebo: et subsannabo. cum uobis qͦd
timebatis aduenerit. Cum irruerit repentina
calamitas: et interitus quasi tempestas ingrue.¬
erit. Et qͥuia ipsauenturi exitus ignorantia nox
uocatur: nocte opprimet eum tempestas. id est
turbo eum diumi iudiciĩ dum ĩgnorat. apprehen¬
det. huic nanq est: quod ꝑsemet ipsam ueritas
dicit. Sisciret paterfamilias qua hora fur ueni¬
ret: iugilaret utiq. et non sineret. ꝑfodi domum
suam. Et uos estote parati: quia qua hora non pu

Expanded text:
is quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos est
Abbreviated transcription (Latin):
re: immo ce ad iunctis aliis patientiam p̃be¬
re: Quasi enim sicomoꝵ nos dñs ascendere
precipit: tum dicit. Qui aufert quȩ tua suĩ:
ne repetas. & rursum. Siquis te pcusserit in
dexceram marillam: prebe ili & alteram.¬
ꝑsicomoꝵ transiens dñs ceruitur: qr ꝑhane
sapientem stultitiam. & si necdum ut est soli¬
de. iam tamenꝑ cõtemplationis lumen. dei
sapientia quasi in transitu uidetur. Quã¬
bi sapientes uidentur: qi ad concupiscen¬
dum dñm. in elata cogitationum suarũ tur¬
ba deprehensi. adhuc sicomori arborem nõ¬

Expanded text:
re, imo et adjunctis aliis patientiam praebere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteramitur transiens Dominus cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in transitu videtur. Qbi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba depressi, adhuc sycomori arborem no
Abbreviated transcription (Latin):
cimus: stultos nos humiliter cognoscamus.
Relinquamus noxiã sapientiam: discamus
laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptũ
est. Stulta mundi elegit ds̃: ut confundat sa¬
pientes. Hinc rursum scriptum est. Siquis
testantur: qr zacheus cum uidere pre turba
nil posset. sicomori arborem ascendit. ut tnͣs¬
euntem dñm cerneret. Sicomorus qruippe: fi¬
cus fatua dicitur. Pusillus itaq zacheus sico¬
morum subiit. & dñm uidit: qi qui mundistul¬
ticiam humiliter eligunt. ipsi dei sapientiam
subtiliter contemplantur. Pusillitatem namep
nrãm ad uidendum dñm turba prepedit: qr
infirmitatem humane mentis ne luci ueritatis
intendat. curarum scłarium tumultus p̃mit:
S prudenter sicomoꝵ ascendimus: si ꝓuide eã
que diuinitus p̃cipitur. stulticiam tenemus.
Quid enim in hoc mundo stultius. quam a¬
missa non querere. possessa rapientib relaxa¬
re. nullam ꝓ acceptis inuirus iniuriam redde¬

Expanded text:
timus, stultos nos humiliter cognoscamus. timus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit; quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum secularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibre, nullam pro acceptis injuriis injuriam redde
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat dicens. Ludam. & uilior fiam. Et q
ꝑ hoc quod uilem se exterius prebuit. nequaq
interuis intrimescit: adiungit. Eroq humilis
in ocłis meis: Acsi dicat. Qualem me exterius
despiciens exhibeo: talem me &r interius atten¬
do. Quid gͦ acturi sunt. quos doctrina eleuat.
sidauid ex carne sua uenturum redemptorẽ
nouerat. eiusq gaudia ꝓpħando nuntiabat.
&e tamen in semet ipso ceruicem cordis ualida
discretionis calce deprimebat dicens. eroq humi¬
bunt uiri: & non audebunt contemplari om̃s
qui sibi uidentur ẽẽ sapientes. Contemplari e¬
nim dei sapientiam non possunt: qui sibi sapi.¬
entes uidentur: qi tanto ab eius luce longe st̃.
quanto apud semet ipsos humiles non sũt.
Quia in eoꝵ mentib dum tumor elationis
crescit. arcem contemplationis claudit: & un¬
de selucere pre cet̾is existimant. inde se lumi¬
ne ueritatis priuant. Sigͥ ueraciter sapientes
eẽ. atq ipsam sapientiam contemplari appe¬

Expanded text:
insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humibunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appe
Abbreviated transcription (Latin):
&e uilior fiam. plusquam factus sum: eroq hu¬
milis in ocłis meis. Acsi aꝑte dicat. Uilescere
coram hominib appeto: qr sertiare michi corã
deo genium ꝑ humilitatem quero. Sunt uͦ ñ¬
nulli qui de semet ipsis humilia sentiunt: qr
in honorib positi. nichil se eẽ. nisi puluerem.
fauillamq ꝑpendunt: s tamen coram homini¬
bus tules apparere refugiunt. & contra hoc qd̃
de se interus cogitant. quasi rigidi exterius tie¬
nustate palliantur. Et sunt non nulli qui uileᷤᷤ
uideri ab hominib appetunt. atq omne qd̾ sũt.
deiectos se exhibendo contempnunt: s tamñ apd̃
se introrsus. quasi ex ipso merito ostense ulitatis
intumescunt. & tanto magis in corde elati suił:
quanto amplius inspecie elationem premunt.
Que utraq unius elationis bella. magnada¬
uid cirtuispectione de prehendit: mira uirtu¬
te suꝑauit. Quia enim de semet ipso intus hu¬
milia sentiens. honorem exteritis non querit:

Expanded text:
et vilior fiam plusquam factus sum, eroque huet vilior fiam plusquam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare me coram Domino ingenuum per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia in honoribus positi nihil se esse, nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dei ierłi reuocat: quasi oblitus prelatum se
omnibus. admixtus popłis ante archam saltat.
Et quia coram archa saltare ut creditur uul¬
gi mos fuerat: rex se in diuino obsequio ꝑ sal¬
mis. & abiecta exhibendo contempnit. Nou
potestas regni ad me moriam reducitur: non
subiectoꝵ ocłis saltando uilescere metuit. nõ
se honore prelatum cȩteris. ante eius archam
qui honorem deierat recognoscit. Coram deo
egit debilia uel extrema: ut illa ex humilitate
solidaret. que coram hominib gesserat fortia.
Qͥdͥ de eius factis. ab aliis sentiatũr ignoro: ego
dauid plus saltantem stupeo. quam pugnantẽ.
Pugnando quippe hostes subdidit: saltando au¬
tem coram dño semet ipsum uicit. Quem mi¬
chol satil filia adhuc ex tumore regii generis
insania. cum humiliatum despiceret dicens.
quam głosus fuit horlie rex isrł. discooꝑiens
se ante ancillas suas seruoꝵ suoꝵ. & nudatus¬
est quasi nudetur unus de scurris: ꝓtinus

Expanded text:
Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat; et quia coram arca saltare ut creditur vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per salmis, et abjectum exhibendo contemnit; non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere meruit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus, quasi nudetur unus de scurris ; protin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hec aduta subuehitur. s quasi ꝓ ante actis la
boribus remunerata reꝓbatur. Unde fit etiam
ut accepta uirtus. dum in usu transitorie lau¬
dis assumitur: qi uitio nulitat uirtus non sit.
Quia enim origo uirtutis humilitas est: illa in
nobis uirtus ueraciter pullulat. quȩ in radice
ꝓpria. idest in humilitate ꝑdurat. Aqua nimi¬
rum si abscinditur arescit: q uiuificantem se
in intimis. humorem caritatis ꝑdit. S qi ꝑ hoc¬
qd̃ ab helui dr̃. non audebunt contemplari õs
qui sibi uidentur eẽ sapientes. occulta cordis
elatio reꝓbatur: intueri libet. quanta uirtu
nim non extolleret ora leonum frangere. ur¬
sorum brachia dissipare. despectis fr̃ib eligi.
dum cunctis. uno lapide galiam sternere. a re¬
ge ꝓposita extinctis allophilis numerosa p̃pu¬
tia reportare. ꝓmissum tandem regnum ꝑci¬
ꝑe. cunctumq isrłiticum popłm sine ulla con¬
tradictione possidere: Et tamen cum archã

Expanded text:
per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laper haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas nobis virtus veraciter pullulat, que in radice propria, id est in humilitate, perdurat, a qua nimirum, si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in infimis humorem caritatis perdit. Libroquod ab Eliu dicitur, Non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes, occulta cordis elatio reprobatur, intuenim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis pecoribus fratndum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, exstinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere: et tamen cum arcam