comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na: ꝑcussio dñi ẽ. Dñs quippe: sententia ꝑ¬
cussit hominem: Quo die decigeritis inqͥt
morte moriemini. Exhac morte carnem sci¬
sceꝑat: et uetus homo nr simul crucifixusẽ:
cum illo Exillius uoce ista dixit. Quẽ tu ꝑ¬
cussisti ipsi ꝑsecuti sunt: et suꝑ dolorẽ uul¬
nerum meoꝵ addiderunt. Suꝑ quẽ uul¬
nerum dolorem: Suꝑ dolorem peccatorũ
ipsi addiderunt. Uulnera enim sua. pecca¬
ta sua dixit. Sed ne adcaput respicias: corpꝰ
aduerte. scđm cuius uocem dictum ẽ. ab ipso
inillo psalmo in quo uocẽ suã ostendit: qͥa
eius primum uersum decruce elamauit:
Ds̃ ̃ ñs respice me quare me dereliqusti: Ibi
secutus ait. Longe asalute mea: uerba delictoꝵ
meoꝵ. Ipsa sunt uulnera inflicta a latronibus
ei inuia. quem leuauit iniumentum suum:

Expanded text:
na percussio est Domini. Dominus quippe sententia perna percussio est Domini. Dominus quippe sententia percussit hominem: Qua die tetigeritis, inquit, morte moriemini . Ex hac morte carnem susceperat, et vetus homo noster simul crucifixus est cum illo . Ex illius voce ista dixit: Quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Super quem dolorem vulnerum? Super dolorem peccatorum ipsi addiderunt: vulnera enim sua peccata dixit. Sed ne ad caput respicias; ad corpus adverte, secundum cujus vocem dictum est ab ipso in illo psalmo, in quo vocem suam ostendit, quia ejus primum versum de cruce clamavit: Deus, Deus meus, respice in me; quare me dereliquisti? Ibi secutus ait: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Ipsa sunt vulnera inflicta a latronibus in via, ei quem levavit in jumentum suum:
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ẽ: sed nos redemit sanguine suo: &
puniuit illum de precio suo: Proiecit enim
precium argenti. quo ab illo dñs uenditus
erat: nec agnouit precium quo adño redi
cum uideamus mensuram quandã esse re¬
tributionis inomnib nec quẽquam posse
ꝑmitti amplius seuire quam acceꝑit po¬
testatem: quomodo illi addiderunt: Aut
que ẽ. ista ꝑcussio dñi: Nimirum exꝑso¬
na dñi locutus ẽ eius. unde corpus acceꝑ¬
at. unde carnem assumpserat: idest gene¬
ris humani. ipsius adȩ qui ꝑcussus est pri¬
mo morte ꝓpter peccatũ suum Mortales gͦ
hic homines cum pęna nascuntur: huic pe¬
ne addunt. quicunq homines fuerint ꝑse¬
cuti: Iam enim homo hic moriturus non
esset: nisi illum ds ꝑcussisset Quid ergo
tu homo seius amplius: Parum ne homi¬
ni ẽ. qđ aliquando moriturus ẽ Portat gͦ
unusquisq nr̃m penam suam. huic pene
uolunt addere: qui nos ꝑsecuntur. Hec pę¬

Expanded text:
fixus est; sed nos redemit sanguine suo, et fixus est; sed nos redemit sanguine suo, et punivit illum de pretio suo. Projecit enim pretium argenti quo ab illo Dominus venditus erat, nec agnovit pretium quo ipse a Domiuda. Sed cum videamus mensuram quamdam esse retributionis in omnibus, nec quemquam posse permitti amplius saevire quam acceperit potestate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum ex persona locutus est ejus unde corpus acceperat, unde carnem assumpserat, id est generis humani, ipsius Adae qui percussus est primo morte propter peccatum suum . Mortales ergo hic homines cum poena nascuntur: huic poenae addunt, quicumque homines fuerint persecuti. Jam enim homo hic moriturus non esset, nisi illum Deus percussisset: quid ergo tu homo saevis amplius? parumne homini est, quod aliquando moriturus est? Portat ergo unusquisque nostrum poenam suam: huic poenae volunt addere qui nos persequuntur. Haec poe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittitur accedere iudeoꝵ: Ubi potuerun
aduersus dñm clamare: ibi adño non ꝑ¬
mittuntur abire ꝑdiderunt locum furoris
sui: atq utinam uel nunc cognoscant lo¬
cum quietis suȩ Quid ꝓfuit illi cayphȩ
dicere. nos si istum dimiserimus sic. uenien
romani. et tollent nob̾ et locum et regnum:
Ecce et non eum dimiserunt uiuum: etille
uiuit: et uenerunt romani. et tulerunt
eis et locum et regnum: Modo audiebamꝰ
sti: fece relinquetur uob̃ domus ur̃a deser¬
ta: Hoc ethic dicitur fiat habitatio eorũ
deserta: et intab̃naculis eoꝵ non sit qui ĩ¬
habidet. Non sit qui inhabiet: s exnumero
illoꝵ. Ilam loca ila om̃ia et hominib ple¬
rem uulnerum meoꝵs addiderunt: Quid
gͦ peccauerunt: si adeo ꝑcussum ꝑsecuti
sunt: Quid animo eoꝵ imputat᷑ malicia:
Nam id inxp̃o factum ẽ qđ oportebat. Pati
utiq uenerat: et puniuit ꝑquẽ passus est.
Nam iudas traditor punitus ẽ. et xp̃e eruci¬

Expanded text:
permittitur accedere Judaeorum; ubi potuerunt permittitur accedere Judaeorum; ubi potuerunt adversus Dominum clamare, ibi a Domino non permittuntur habitare. Perdiderunt locum furoris sui: atque utinam vel nunc agnoscant locum quietis suae! Quid profuit illis Caiphas dicendo: Nos si istum dimiserimus sic, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum ? Ecce et non eum dimiserunt vivum, et ille vivit; et venerunt Romani, et tulerunt eis et locum et regnum. Modo audiebamussti! Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Hoc et hic dicitur: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Non sit qui inhabitet, sed ex numero illorum. Nam loca illa omnia et hominibus plerem vulnerum meorum addiderunt. Quid ergo peccaverunt, si a Deo percussum persecuti sunt? Quid animo eorum imputatur? Malitia. Nam id in Christo factum est quod oportebat. Pati utique venerat, et punivit per quem passus est. Nam Judas traditor punitus est, et Christus cruci
Abbreviated transcription (Latin):
me eam. uerum etiam manifestam scđm cor¬
pus adiciens. ꝓpter iniicos meos erue me.
ita et in his futuras quasdã ealamitates pre¬
dicit occultas. dequib paulo ante loque¬
miserum dicunt: Edat ocłos mentis. sed
tamen circumfluat om̃is habundantia
rerum: felicem appellant: sed qui similit̃
mentis ocłos ꝑdiderunt Ergo quid iam¬
aꝑte: Ut appareat omnib quia uindica¬
tum ẽ ineis: Nam cecitas iudeoꝵ: occulta
uindicta ẽ. Manifesta uero quȩ ẽ: Fiat ha¬
bitatio eoꝵ deserta: Et intab̃naculis eoꝵ
non sit qui inhabitet. factum ẽ hoc inipsa
ciuitate Hierłm: inqua sibi uisi sunt potẽ¬
tes clamando aduersus filium di erueifi¬
ge. crucifige: & preualendo quia potuert̃
occidere cum. qui mortuos suscitabat. Quã
sibi potentes: quã magni uisi sunt. Con¬
secuta ẽ. postea uindicta dñi: expugna¬
ta ẽ ciuitas: debellati iudez: occisa ne¬
scio qͦt hominũ milia: Nullus illuc modo

Expanded text:
me eam; verum etiam manifestam secundum corme eam; verum etiam manifestam secundum corpus, adjiciens, Propter inimicos meos erue me: ita et his futuras quasdam calamitates praedicit occultas, de quibus paulo ante loquemiserum dicunt: perdat oculos mentis, sed tamen circumfluat omni abundantia rerum; felicem appellant, sed qui similiter mentis oculos perdiderunt. Ergo jam quid aperte, ut appareat omnibus quia vindicatum est in eis? Nam caecitas Judaeorum, occulta vindicta est: manifesta vero quae? Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Factum est hoc in ipsa civitate Jerusalem, in qua sibi visi sunt potentes, clamando adversus Filium Dei, Crucifige, crucifige ; et praevalendo, quia potuerunt occidere eum qui mortuos suscitabat. Quam sibi potentes, quam magni visi sunt! Consecuta est postea vindicta Domini; expugnata est civitas, debellati Judaei, occisa nescio quot hominum millia. Nullus illuc modo
Abbreviated transcription (Latin):
sursum cor:curuum dorsum non habent.
Recta quippe statura ẽ: et spectat spem repo¬
sitam sibi incȩlo: maximȩ si premictat the¬
saurum suũ. quo sequatur cor eius: At uͦ
qui futurȩ uitȩ spem ñ intelligunt. iam ex¬
cecati deinferiorib cogitant: et hoc ẽ. hab̃e
dorsum euruũ Aquo morbo. dñs mulic¬
rem illam libauit. Ailigauerat enim eam
sathanas annis decem etocto: eteam cura¬
tam erexit. Et quia sabbato faciebat: scan
dalirati sunt ipsi curui. Et dorsum illoꝵ semꝑ¬
incurua Effunde suꝑ eos iram tuã: &
indignatio ux tuȩ comprehendat eos: Plana
sunt: sed tamen comprehendat eos. quasi fu¬
gientes agnoscimus Quo autẽ fugitunr st̃
ncȩlum: Tu ibi es. In infernum: ades. Pennas
suas nolunt recipe: ut uolent indirectum Cõ¬
prehendat eos indignatio irȩ tuȩ: non eos ꝑ¬
liberationem suã ñ solum occultam com¬
mencdauit dicens. intende animȩ meȩ et redi¬

Expanded text:
Sursum cor, curvum dorsum non habet. Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime si praemittat thesaurum suum, quo sequatur cor ejus . At vero qui futurae vitae spem non intelligunt jam excaecati, de inferioribus cogitant: et hoc est habere dorsum curvum; a quo morbo Dominus mulierem illam liberavit. Alligaverat enim eam satanas annis decem et octo; et eam curvatam erexit, et quia sabbato faciebat, scandipsi curvi . Et dorsum illorum sem Effunde super eos iram tuam, et indignatio irae tuae comprehendat eos. Plana sunt: sed tamen, comprehendat eos, quasi fugientes agnoscimus. Quo autem fugituri sunt? In coelum? Tu ibi es. In infernum? Ades . Pennas suas nolunt recipere, ut volent in directum: Comprehendat eos indignatio irae tuae; non eos perliberationem suam non solum occultam commendavit dicens, Intende animae meae, et redi
Abbreviated transcription (Latin):
muscipulam: non optantis ẽ s. ꝓpħantis:
non ut fiat s quia fiet. Hoc sepe commen¬
dauimus et meminisse debetis. ne qđ p̃saga
mens inspũ di dicit: maliuole dep̃cari
uideatur: fiat ergo: nec potest aliter. nisi ut ta
di dici talia euentura malis. adhoc in illis
hec intelligamus. ut nos talia deuitemus:
Hoc enim nobis ꝓdest intelligere: et exinimi¬
cis ꝓficere Eiat ergo illis et inretributionẽ
et inscandalum Et numquid iniustum c̃
hoc: Iustum est. Quare: Qm̃ in retributio¬
ne Non enim illis aliquid accideret: qđ ñ
debebatur Inretributionem fit et inscanda¬
lum: quia ipsi sibi sunt scandalum Etnun¬
eoꝵ neuideant: & dorsum eoꝵ semꝑ incur¬
ua. Et hoc consequens ẽ. Nam quors fue
rint ocłi obscurati ne uideant: sequitur ut
dorsum illoꝵ incuruetur:. Unde hoc: Quia
cessauerunt suꝑna cognoscere necesse ẽ ut
de infenorib cogitent. Qui bene audiunt

Expanded text:
muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; non ut fiat, sed quia fiet. Hoc saepe commendavimus, et meminisse debetis, ne quod praesaga mens in Spiritu Dei dicit, malevole imprecari videatur. Fiat ergo; nec potest aliter fieri, nisi ut tal Spiritum Dei dici talia eventura malis; ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus: hoc enim nobis prodest intelligere, et ex inimicis proficere. Fiat ergo illis, et in retributionem, et in scandalum. Et numquid injustum est hoc? Justum est. Quare? Quoniam in retributionem: non enim aliquid illis accideret quod non debebatur. In retributionem fit, et in scandalum, quia ipsi sibi sunt scandalum. eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. Hoc consequens est. Nam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit,
Abbreviated transcription (Latin):
nacissimȩ ꝑseuerant: coram ipsis fit musci¬
pula eoꝵ: Pnitiosi numis ipsi sunt: qui de¬
scendunt ininfernum uiuentes: Seniq de
ꝑsecutorib quid dic̾tum ẽ: Nisi quia dñs
erat innobis: fortasse uiuos absorbuissent noᷤ.
Quid. ẽ uiuos: Consentientes illis: et scientes
quia hec eis consentire ñdebebamus. Ergo
coram ipsis fit muscipula: et non cornguntut.
uel quia coram ipsis ẽ muscipula: non inci¬
dant: Ecce norunt muscipulam. et pedem
mittunt: et tenenda colla subieiunt: Quanto
melius erat auerti amuscipula peceatoꝵ:
cognoscere errorem: dampnare: amaritudi¬
ne carere: incorpus xp̃i transire: dñi głam
querere: Sed cantũ ualet animi p̃sumptio.
ut et coram ipsis muscipula sit: et incidant
ineam: Obscurentur ocłi eoꝵ ne uideant.
sequitur hic: ut qm̃ sine causa uiderunt: fi¬
at illis et non uidere: fiat ergo mensa eoꝵ co¬
ram ipsis inmuscipulã Coram ipsis fiat in

Expanded text:
nacissime perseverant: coram ipsis fit muscinacissime perseverant: coram ipsis fit muscipula eorum. Perniciosi nimis ipsi sunt, qui descendunt in infernum viventes . Denique de persecutoribus quid dictum est? Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, vivos? Consentientes illis, et scientes quia eis consentire non debebamus. Ergo coram ipsis fit muscipula, et non corriguntur. Vel quia coram ipsis est muscipula, non incidant? Ecce norunt muscipulam, et pedem mittunt, et tenenda colla subjiciunt. Quanto melius erat averti a muscipula; peccatum cognoscere, errorem damnare, amaritudine carere, in corpus Christi transire, Domini gloriam quaerere! Sed tantum valet animi praesumptio, ut et coram ipsis muscipula sit, et incidant in eam. Obscurentur oculi eorum, ne videant, sequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non videre. Fiat ergo mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Coram ipsis fiat in
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt iudȩ ut inȩscam quã iã accepat
darent bibendum amarum illũ potum:
hoc faciunt qui male inuendo scandalũ
inferunt eccłie Hoc faciunt heretici ama¬
ncantes: sed non exaltentur insemeipsis:
Dant fel suꝑtã iocũdum cibum: Sed quid
facit. xp̃c: Non admittit ad corpus suum
Hoc sacramento ipse dñs quando illi obtu
lerunt potandum fel gustauit: et noluit bi¬
bere. Si non eos pateremur: nec omnino gusta¬
remus: Quia uero necesse ẽ. eos pati: necesse
ẽ gustari. Sed quia inmenbris. xp̃i tales esse
non possunt: gustari possunt: recipi incorpꝰ
non possunt. Et dederunt inescam meã fel
et insiti mea potauerunt me aceto Sitiebã
et acetum accepi: idest fidem illoꝵ deside
muscipulam michi exhibuerunt dando
mͥ talem potum: talis muscipula illis sit
Quare ergo coram ipsis: Sufficeret fiat men¬
sa eorum inmuscipulam: Sunt tales qui
iniquitatem suam noluerunt et inea ꝑti¬

Expanded text:
cerunt Judaei, ut in escam quam jam acceperat cerunt Judaei, ut in escam quam jam acceperat darent bibendum amarum illum potum, hoc faciunt qui male vivendo scandalum inferunt Ecclesiae: hoc faciunt haeretici amaricantes; sed non exaltentur in semetipsis . Dant fel super tam jucundum cibum. Sed quid facit Dominus? Non admittit ad corpus suum. Hoc sacramento ipse Dominus, quando illi obtlerunt potandum fel, gustavit Dominus et noluit bibere . Si non eos pateremur, nec omnino gustaremus. Quia vero necesse est eos pati, necesse est eos gustare. Sed quia in membris Christi tales esse non possunt, gustari possnon possunt. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sitiebam, et acetum accepi; id est fidem illorum desidmuscipulam mihi exhibuerunt, dando mihi talem potum, talis muscipula illis sit. Quare ergo, coram ipsis? Sufficeret, Fiat mensa eorum in muscipulam. Sunt tales qui iniquitatem suam noverunt, et in ea perti
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ante predict̾um: dederunt inescã
meam fel Et ĩisto ipso facto non solum
inhoc dicto mysterium requirere debe¬
mus: secreta pulsare: uelum templi con¬
scissum intrare: uidere ibi sacramentum.
uel qđ ita dictum ẽ uel qđ ita factũ ẽ
Dederunt inquit ineseam meã fel Non
ipsum qd dederunt esca erat: potꝰ enĩ
erat. s inescam dederunt: quia dñs iã
escam acceꝑat: et inipsam iniectum est
fel Acceperat autem ipse escam suauem:
quando pascha manducauit cum disci¬
pulis suis: Ibi sacramentum sui corporis
demonstraiut: Inhanc escam tam suauẽ
tam dulcem. unitatis xp̃i. quam cõmen¬
dat apls dicens. qm̃ unus panis. unum
corpus multi sumus: inhanc escam sua¬
uem quis est qui det fel. nisi contradicto¬
res euangłii. tanquam illi ꝑsecutores xp̃i:
Minus enim peccauerunt iudei crucifigen¬
tes interra ambulantem: quam qui con¬
tempnunt incȩlo sedentem Qđ ergo fe¬

Expanded text:
fuerat ante praedictum, Dederunt in escam fuerat ante praedictum, Dederunt in escam meam fel: et in isto ipso facto, non solum in hoc dicto, mysterium requirere debemus, secreta pulsare, velum templi conscissum intrare, videre ibi sacramentum, vel quod ita dictum est, vel quod ita factum est. Dederunt, inquit, in escam meam fel. Non ipsum quod dederunt esca erat; potus enim erat: sed in escam dederunt; quia jam Dominus escam acceperat, et in ipsam injectum est fel. Acceperat autem ipse escam suavem, quando pascha manducavit cum discipulis suis: ibi sacramentum sui corporis demonstravit . In hanc escam tam suavem, tam dulcem unitatis Christi, quam commendat Apostolus, dicens, Quia unus panis, unum corpus multi sumus ; in hanc escam suavem quis est qui dat fel, nisi contradictores Evangelii, tanquam illi persecutores Christi? Minus enim peccaverunt Judaei crucifigentes in terra ambulantem, quam qui contemnunt in coelo sedentem. Quod ergo fe
Abbreviated transcription (Latin):
quia malum uidebatur ei mori: Id enĩ
deuitabat: qđ malum putabat. Hoc gͦ
et indño dolebat: qđ ipse deuitabat.
Propterea et ante dixerat. absit ate dñe
ꝓpicius tibi esto non fiet istud: quando
audierat beatus es sẏmon bariona. frgo
intristicia quã habebat dñs de illis ꝓ
quib ait. pat̃ ignosce illis. quia neseuũ
quid faciunt: nullum comitẽ inuenit
Et sustinui qui simul contristaretur et ñ
fuit. Prorsus non fuit. Et consolantes: &
non inueni Qui sunt consolantes: fi¬
cientes Ipsi enim nos consolantur: ipsi
tum ẽ quidem adlitteram. et euangłiũ
hoc nobis indicat. Sed intelligendum
solantes. hoc ipsum qđ non inueni qui
simul contristaretur. hoc fuit fel meum:
hoc michi amarum: hoc acetum fuit.
Amarum ꝓpter merorem: acetum ꝓpter
eorum uetustatem: Nanq legimus illi
oblatum fel sicut euangłium loquitur
s inpotum non inescam. Ueruntamen
sic accipienctum ẽ: et impletum qđ hic

Expanded text:
quia malum illi videbatur mori? Id enim quia malum illi videbatur mori? Id enim devitabat quod malum putabat. Hoc ergo et in Domino dolebat, quod ipse devitabat. Propterea et ante dixerat, Absit a te, Domine; propitius tibi esto, non fiet istud: quando audierat, Beatus es, Simon Bar Jona . Ergo in tristitia quam habebat Dominus de illis pro quibus oravit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt, nullum comitem invenit. Et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Prorsus non fuit. Et consolantes, et non inveni. Qui sunt consolantes? Proficientes. Ipsi enim nos consolantur, ipsi tum est quidem ad litteram, et Evangelium hoc nobis indicat. Sed intelligendum solantes, hoc ipsum quod non inveni qui simul contristaretur, hoc fuit fel meum, hoc mihi amarum, hoc acetum fuit: amarum propter moerorem, acetum propter eorum vetustatem. Namque legimus illi quidem oblatum fel, sicut Evangelium loquitur ; sed in potum, non in escam. Verumtamen sic accipiendum et impletum quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. sustinui qui simul contrista¬
retur & non fuit: consolantes. et ñ inueni.
Intendamus diligentius. et uidebimus
eum sustinuisse qui simul contristaret᷑¬
& ñ inuenisse Contristabantur enim
illi carnaliter de uita mortali. quȩ mu¬
tanda fuerat morte: et reparanda resur¬
rectione Hinc erat illa tristicia De. illis
dicum oceidebant: Qui tanquã ꝑnitio¬
sȩ febrientes frenetici: faciebant in uiriã
ei. aquo illis fuerat salus allata. Ille uo¬
lebat curare:ule seuire: Hinc tristicia me¬
dico Quere utrum inuenerit huius tristi¬
ciȩ comitem Non enim ait sustinuiqͥ
contristaretur et non fuit: s qui simul
contristaretur: id÷ exea re qua ego con¬
tristabar: et non iueni Pecrus certe
plurimum amauit: et influctus calean¬
dos se sine dubitatione ꝓiecit. et aduo¬
cem dñi liberatus ẽ: et eum ductum ad
passionẽ amoris audatia consecutus.
tamen turbatus der negauit. Unde: nisi

Expanded text:
sententia: Sustinui qui simul contristasententia: Sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni. Intendamus diligentius, et videbimus eum sustinuisse qui simul contristaretur, et non fuisse. Contristabantur enim illi carnaliter de vita mortali, quae mutanda fuerat morte, et reparanda resurrectione: hinc erat illa tristitia. De illis dicum occiderunt, qui tanquam perniciose febrientes phrenetici, faciebant injuriam ei a quo illis fuerat salus allata. Ille volebat curare, illi saevire: hinc tristitia medico. Quaere utrum invenerit hujus tristitiae comitem. Non enim ait, sustinui qui contristaretur, et non fuit; sed, qui simul contristaretur, id est, ex ea re, qua ego, contristaretur, et non inveni. Petrus certe plurimum amavit, et in fluctus calcandos se sine dubitatione projecit, et ad vocem Domini liberatus est : et eum ductum ad passionem, amoris audacia consecutus, tamen turbatus, ter negavit. Unde, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ore uersu dixit. sustinui qui simul conn¬
staretur: hoc sequenti uersu. et consolanteᷤ
Qđ autem suꝑiore uersu. et non fuit: hoc
sequenti uersu. et non inueni: frgo ñalte¬
ra subiecta: sed suꝑior repetita sententia ẽ
Quam sententiam si retractemus: questio
non nulla poterit oboriri. Nunquid em̃
discipłi eius non sunt contristati quando
ductus ẽ. adpassionem: quando lignosu¬
pensus: quando mortuus: Usq adeo con¬
tristati sunt: ut illa maria magdalenȩ:
que primo eum uidit. gaudens lugentib
nuntiaret quid uidit. E uangłm ista lo¬
quitur: non nr̃a presumptio. non nr̃a su¬
spicio est. Constat doluisse: constat lu¬
xisse discipulos Extraneȩ mulieres fle¬
bant: quando adpassionem ducebatur
Adquas conuersus att. flete. s uos: nolite
me: Quomodo ergo sustinuit qͥ simul
contristaretur: et non fuit: Attendimꝰ
et inuenimus tristes: et lugentes et plan¬
gentes: Unde nobis mira uidetur ista

Expanded text:
ore versu dixit, Sustinui qui simul contore versu dixit, Sustinui qui simul contristaretur; hoc sequenti versu, et consolantes. Quod autem superiore versu, et non fuit; hoc sequenti versu, et non inveni. Ergo non altera subjecta, sed superior repetita sententia est. Quam sententiam si retractemus, quaestio nonnulla poterit oboriri. Numquid enim discipuli ejus non sunt contristati, quando ductus est ad passionem, quando ligno suspensus, quando mortuus? Usque adeo contristati, ut illa Maria Magdalene, quae primo eum vidit, gaudens lugentibus nuntiaret quid viderit . Evangelium ista loquitur; non nostra praesumptio, non nostra suspicio est: constat doluisse, constat luxisse discipulos. Extraneae mulieres flebant, quando ad passionem ducebatur; ad quas conversus ait: Flete; sed vos, nolite me . Quomodo ergo sustinuit qui simul contristaretur, et non fuit? Attendimus, et invenimus tristes, et lugentes, et plangentes; unde nobis mira videtur ista
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq fecit: Duo enim quedã nobis
ingenere humano nota erant: unum
autẽ incognitum: Hasci quippe homi¬
nes et mori sciebamus : resurgere et in
çternum uiuere nesciebamus. Ut osten¬
deret nob̃ qđ non noueramus: suscepit
duo quȩ noueramus: Ad hoc gͦ uenit.
Obꝓbrium expectauit cor meum et mi¬
seriã: S miseriam cuius: Expectauit
enĩ miseriam. sed magis crucifigentiũ.
magis ꝑsequentium: ut inillis esset mi¬
seria. inillo miscđia. Miseriam quippe
illoꝵ miserans. etiam incruce pendens:¬
pat̾ inquit ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd
faciunt. Obpbrium expectauit eor meũ:
et miseriam: Et sustinui qui simul
contristaretur: et non fuit: Quid ergo
ꝓfuit quia expectaui: hoc ẽ quid ꝓfuit
quia predixi: Quid ꝓfuit quia dixi ideo
me uenisse: Uentum ẽ ut impleretur
qđ dixi Sustinui qui simul contristare¬
tur: et non fuit: Et consolantes: et ñ
inueni: hoc ẽ. non fuit Qd̃ enim insuꝑi¬

Expanded text:
utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis in genere humano nota erant, unum autem incognitum. Nasci quippe homines et mori sciebamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus. Ut ostenderet nobis quod non noveramus, suscepit duo quae noveramus. Ad hoc ergo venit. Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam. Sed miseriam cujus? Exspectavit enim miseriam, sed magis crucifigentium, magis persequentium; ut in illis esset miseria, in illo misericordia. Miseriam quippe illorum miserans etiam pendensd faciunt . Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Quid ergo profuit quia exspectavi? hoc est, quid profuit quia praedixi? quid profuit quia dixi ideo me venisse? Ventum est ut impleretur quod dixi: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni; hoc est, non fuit. Quod enim superi
Abbreviated transcription (Latin):
dicere tu cognouisti confusionem meam:
Tu gͦ dñe nosti non solum obꝓbrium meũ.
s et confusionem meam inquibusdam: et
inme credant publice me tamen coram
impiis confiteri erubescunt: plus apud
se ualente lingua humana. quam ꝓmis¬
sione diuina: Uidete gͦ eos: Et commen¬
dantur tales deo: non ut sic relinquat.
s ut eos adiuuando ꝑficiat: Dixit enim
et quidam credens. et titubans Credo dñe.
adiuua incredulitatem meã. Inconspec¬
tu tuo sunt om̃s tribulantes me: obꝑ¬
Quare mͥ sit obꝓbrium tu nosti: quare con¬
fusio. tu nosti: quare uerecundia tu nosti:
E igo erue me ꝓpter inmnicos meos: qͥa tu
nosti ista mea: ili non norunt. Ac ꝑhoc
quia ipsi inconspectu tuo sunt ista nesci¬
entes ñpotuerunt uel confundi uł corri¬
gi: nisi manifeste me erueres ꝓpt̃ inimi
Futura ista preuidit: futura ista p̃dixit.
Non enim uenit adaliud Si mori nol¬
let. nec nasci uellet: causa resurrectionis

Expanded text:
dicere: Tu cognovisti confusionem meam. dicere: Tu cognovisti confusionem meam. Tu ergo, Domine, nosti, non solum opprobrium meum, sed et confusionem meam; in quibusdam et in me credant, publice me tamen coram impiis confiteri erubescunt, plus apud se valente lingua humana quam promissione divina. Videte ergo eos: et commendantur tales Deo, non ut sic relinquat, sed ut eos adjuvando perficiat. Dixit enim et quidam credens, et titubans: Credo, Domine; adjuva incredulitatem meam . In conspectu tuo sunt omnes tribulantes me.  sit opprobrium, tu nosti; quare confusio, tu nosti; quare verecundia, tu nosti: ergo erue me propter inimicos meos, quia tu nosti ista mea, illi non norunt; ac per hoc, quia ipsi in conspectu tuo sunt, ista nescientes non poterunt vel confundi vel corrigi, nisi manifeste me erueris propter iniFutura ista praevidit, futura ista praedixit. Non enim venit ad aliud. Si mori nollet, nec nasci vellet: causa resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sunt incorpore dñi. Nam confusio
in illo non poterat ẽẽ: inquo culpa ñ in¬
ueniebatur. Obiciebatur crimen xp̃ianis
hoc ipsum qđ xp̃iani essent. Illa quidẽ
gła erat: fortes libenter accipiebant: et
sic accipiebant ut omnino innomine
dñi sui ñ erubescerent: Oꝑuerat enĩ irre¬
uerentia faciem eoꝵ: habentiũ frontem
pauli dicentis. non enim erubesco de euan¬
gelio: Uurtus enim di ẽ. insalutem om̃i
credenti Opaule: nonne tu es adorator
crucifixi: Darum ẽ inquit inde mͥ non
erubescere: immo hinc solum glorior.un¬
de me putat inmicus erubescere. Michi
et ego mundo: Huic ergo tali frontr: ob¬
ꝓbrium solum poterat obici Nam nec con¬
fusio poterat esse inconscientia iam sanata:
nec uerecundia infronte tam libera: S cũ
obiceretur quibusdã qđ xp̃m interfecerint:
merito conpuncti sunt mala conscientia.
et salubriter confusi atq conuersi: ut possẽt

Expanded text:
haec sunt in corpore Domini. Nam confusio haec sunt in corpore Domini. Nam confusio in illo non poterat esse, in quo culpa non inveniebatur. Objiciebatur crimen Christianis, hoc ipsum quod Christiani essent. Illa quidem gloria erat: fortes libenter accipiebant, et sic accipiebant, ut omnino de nomine Domini sui non erubescerent. Operuerat enim irreverentia faciem ipsorum, habentium frontem Pauli dicentis: Non enim erubesco de Evangelio; virtus enim Dei est in salutem omni credenti . O Paule, nonne tu es adorator Crucifixi? Parum est, inquit, inde mihi non erubescere; imo hinc solum glorior, unde me putat inimicus erubescere. Mihi cifixus est, et ego mundo . Huic ergo tali fronti opprobrium solum poterat objici. Nam nec confusio poterat esse in conscientia jam sanata, nec verecundia in fronte tam libera. Sed cum objiceretur quibusdam quod Christum interfecerint; merito compuncti sunt mala conscientia, et salubriter confusi atque conversi, ut possent
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ ꝓpt̃ inimicos meos erue me Inten¬
de animȩ meȩ: sed hoc in occulto: ꝓpt̃
immicos autem meos: erue et corpꝰ meũ.
Nichil enim inimicis meis ꝓderit: si solam
animam lib̃aueris Aliquid se ȩgisse aliqͥd
se impleuisse credituri sunt: Quȩ utilitaᷤ
insanguine meo: dum descendero incor¬
ruptionem: Ergo intende animȩ meȩ
et redime eam: qđ tu solus scis: Deinde et
ꝓpter inimicos meos erue me: ut caro mea
ñuideat corruptionem Tu enim cogno¬
scis obpbrium meum. et confusionẽ meã:
et uerecundiã meam Quid. ẽ. obꝓbitum:
Quid confusio: q uid uerecundia: Obꝓbri¬
um ẽ. qđ obicit inimicus. Confusio ẽ quȩ
mordet conscientiam: Uerecundia ẽ: quȩ
facit ingenuam frontem etiam de falsi cri¬
minis obiectione erubescere: Erubescere qͥ¬
obicitur. sed eius qui obicit. Sed tam̃ infir¬
mitas humani animi plerumq uerecun¬
datur. etiam eum falsũ obicitur: non qͥa
obiectum ẽ: sed quia creditum: Omnia

Expanded text:
cutus est: Propter inimicos meos erue me. Intende animae meae; sed hoc in occulto: Propter inimicos autem meos erue et corpus meum. Nihil enim inimicis meis proderit, si solam animam liberaveris: aliquid se egisse, aliquid se implevisse credituri sunt. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Ergo, intende animae meae, et redime eam; quod tu solus scis: deinde et propter inimicos meos erue me, ut caro mea non videat corruptionem. 4. vers. 20. Tu enim cognoscis opprobrium meum, et confusionem meam, et verecundiam meam. Quid est, opprobrium? quid est confusio? quid verecundia? Opprobrium est quod objicit inimicus. Confusio est quae mordet conscientiam. Verecundia est quae facit ingenuam frontem etiam de falsi criminis objectione erubescere. Non on est illius cui objicitur: sed tamen infirmitas humani animi plerumque verecundatur, etiam cum falsum objicitur; non quia objectum est, sed quia creditum. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ita factum ẽ: sit nomen dñi benedictũ. Lau¬
dabo nomen d̃i cum eantieo: magnificabo
eum inlaude: Et placebit dõ: hoc quod
eum laudo placebit: Suꝑ uitulũ nouellũ:
cornua ꝓducentem et ungulas. Gracius erit
illi sacrificium laudis quã sacrificiũ uituli.
Sacrificium laudis glorificabit me: et ibi uia
ẽ inqua ostendam illi salutare di: Immola dõ¬

Expanded text:
ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Lauita factum est; sit nomen Domini benedictum . Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo 32. Et placebit Deo, hoc quod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei. Immola D
Abbreviated transcription (Latin):
nosum hominem applicare admensã tuã:
Porro autẽ pauꝑem istum: salus uultus dĩ
suscepit: Inuultu suo: abscondit eius ege¬
statem: De illo quippe dictum ẽ: abscondeᷤ
eos iabdito uultus tui. In illo autẽ uultu
que sint diuitiȩ uultis nosse: Diuitiȩ iste hoc
t prestant: ut qđ ius quando uis prandeas:
ille uero ut nunquam esurias. Pauꝑ et do¬
lens ego sum: et salus uultus tui ds̃ suscepit
me. Ad quam rem: Ut iam non sim pauꝑ.
nonsim dolens.Laudabo nomen dĩ cum
cantico: magnificabo eum inlaude. Iam dic¬
tum ẽ. Pauꝑ istȩ laudat nomen di cũ cantico:
magnificat eum in laude. Quando auderet
cantare: nisi recreatus esset afame: Laudabo
nomen di cũ cantico: magnificabo eum i
laude. Magne diuitiȩ. Quas gemmas laudis
di. dethesauro interiore ꝓtulit: Magnifica¬
bo eum inlaude. He sunt diuitiȩ meȩ: dñs
dedit dñs abstulit: frgo miser remansit:
Absit Uideamus diuitias: Sicut dño placuit

Expanded text:
nosum pauperem applicare ad mensam tuam? nosum pauperem applicare ad mensam tuam? Porro autem pauperem istum salus vultus Dei suscepit; in vultu suo abscondit ejus egestatem. De illo quippe dictum est: Abscondes eos in abscondito vultus tui . In illo autem vultu quae sint divitiae vultis nosse? Divitiae istae hoc tibi praestant, ut quod vis, quando vis, prandeas; illae vero, ut nunquam esurias. Pauper et dolens ego sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: An ut agnosceremus qđ ꝑamaritudi¬
nem animi maledieat pauꝑ iste: Multa
enim dixit: quȩ illis eueniant: Et quasi
ei diceremus. ut quid talianoli tantũ: Re¬
spondet. Pauꝑ et dolens ego sum: Pdurer̃t
me adegestatem: adistum dolorem appo¬
suerunt: ideo ista dico: Non ẽ. tamen sto¬
machatio maledicentis: s p̃dicatio ꝓphe¬
tantis. Nam de pauꝑtate sua et dolore suo
quedam quȩ posterius dicit commendatu¬
rus ẽ. nob: ut discamus ẽẽ. paupes et dolen¬
tes: Beati enim pauꝑes: qm̃ ipsors ẽ. reg¬
num cȩloꝵ: fcbeati qui lugent: qm̃ ipsi
consolabuntur. Hoc ergo ipse prius iã nob̃
ostendit: et ideo pauꝑ et dolens ego sum:
Totum corpus eius hoc dicit. C orpus xp̃i
inhac terra pauꝑ etdolens ẽ. Sed sint diui¬
tes xp̃ĩani: Prorsus si xp̃iani sunt: pauꝑes
sunt. Incompatatione diuitiarum cȩlestiũ
quas sꝑant: omne aurum suũ harenã de
tus ẽ pauꝑ iste: Quando tu dignaris pan¬

Expanded text:
hoc? An ut agnosceremus quod per amaritudihoc? An ut agnosceremus quod per amaritudinem animi maledicit pauper iste? Multa enim dixit quae illis eveniant. Et quasi ei diceremus, Utquid talia? noli tantum; respondet: Pauper et dolens ego sum. Perduxerunt me ad egestatem, ad istum dolorem deposuerunt; ideo ista dico. Non est tamen stomachatio maledicentis, sed praedictio prophetantis. Nam de paupertate sua et dolore suo quaedam quae posterius dicit, commendaturus est nobis, ut discamus esse pauperes et dolentes. Beati enim pauperes, quoniam ipsorum est regnum coelorum; et, Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Hoc ergo ipse prius jam nobis ostendit; et ideo, Pauper et dolens ego sum. Totum corpus ejus hoc dicit. Corpus Christi in hac terra pauper est et dolens. Sed sint divites Christiani. Prorsus si Christiani sunt, pauperes sunt; in comparatione divitiarum coelestium quas sperant, omne aurum suum arenam deptus est pauper iste? Quando tu dignaris pan
Abbreviated transcription (Latin):
ne dictum ẽ. inalio psalmo: cadent alatere
tuo mille. et decem milia adextris tius: id:
multi scandalirabuntur et ex eo numero qͥ
se sꝑnabant sessuros decum. et exeo numero
qui se sꝑnabant staturos addexteram tuam
separati abhedis sinistris: non quia cum ibi
stecerit aliquis postea cadet aut cum sederit
cum uio qͥsquã p̾tea abicietur : sed qͥa multi
casuri erant inscandalum. quia iam ibi se
ẽẽ. putabant. id: multi qͥse sꝑnabant sessu¬
ros tecum. multi qͥ sꝑauerunt staturos ad
dexteram ipsi casuri sunt: Sic gͦ et hic. illi
qui sꝑabant tanquam merito iusticiȩ suȩ
in libro scriptos dei quib dicit᷑ scrutamini
scripturas in quib putatis uos uitã ęcernã
habere: cum ꝑducta fuerit dampnatio eoꝵ
etiam adcognitionem eoꝵ. delebuntur de¬
lebuntur delibro uiuentium: idr non ibi se
esse recognoscent Nam uersus qui sequit᷑:
exponit qđ dictum ẽ. Et cum iustis non

Expanded text:
ne dictum est in alio psalmo, Cadent a latere ne dictum est in alio psalmo, Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis ; id est, multi scandalizabuntur, et ex eo numero qui se sperabant sessuros tecum, et ex eo numero qui se sperabant staturos ad dexteram tuam, separati ab haedis sinistris : non quia cum ibi steterit aliquis, postea cadet, aut cum sederit cum illo quisquam, abjicietur; sed quia multi casuri erant in scandalum, qui jam ibi se esse putabant; id est, multi qui se sperabant sessuros tecum, multi qui se speraverant staturos ad dexteram, ipsi casuri sunt. Sic ergo et hic illi qui se sperabant tanquam merito justitiae suae in libro scriptos Dei, quibus dicitur, Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere : cum perducta fuerit damnatio eorum etiam ad cognitionem eorum, delebuntur de libro viventium, id est, non ibi se esse cognoscent. Nam versus qui sequitur, exponit quod dictum est: Et cum justis non
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ intrent intuã iusticiam: hoc planũ est.¬
Deleantur de libro uiuentium: Aliquando
enim illic scripti erant: fr̃s. non sie acciꝑe
debemus. qm̃ quenquã ds̃ scripserit inlibro
uitȩ & deleat eum. Si homo dixit qd scͥpsi
scripsi. detitulo ubi scriptum erat rex iudeoꝵ:
ds̃ quemquam scribit et delet: Prefi us est.
p̃destinauit om̃s ante constitutionẽ mun¬
di regnaturos cũ filio suo inuitam ȩtcrnam
hos conscripsit: ipsos continet liber uite : De¬
niq inapocalypsi quid ait sp̃s dei: cum de
ptessuris abantixp̃o futuris loqueretur ea¬
dem scriptura: Consentient illi inqͥt om̃s.
qui non sunt scripti inlibro uite: Proinde
sine dubicatione:non erunt consensuri qͥ
scripti sunt: Isti gͦ quomͦ inde delentur: uͥ
nunquam scripti sunt: Hoc dictum ẽ scd̾m
spem ipsorum: quia ipsi se scriptos eẽ pu¬
tabant: Quid ẽ deleantur delibro uitȩ
Et ipsis eonstet ñ illos ibi esse. Exhac locutio¬

Expanded text:
Et non intrent in justiEt non intrent in justiDeleantur de libro viventium. Aliquando enim illic scripti erant? Fratres, non sic accipere debemus, quoniam quemquam Deus scribat in libro vitae, et deleat illum. Si homo dixit, Quod scripsi, scripsi, de titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum ; Deus quemquam scribit et delet? Praecisus est; praedestinavit omnes ante constitutionem mundi regnaturos cum Filio suo in vita aeterna . Hos conscripsit; ipsos continet liber vitae. Denique in Apocalypsi quid ait Spiritus Dei, cum de pressuris ab Antichristo futuris loqueretur eadem Scriptura? Consentient illi, inquit, omnes qui non sunt scripti in libro vitae Proinde sine dubitatione non erunt consensuri qui scripti sunt. Isti ergo quomodo inde delentur, ubi nunquam scripti sunt? Hoc dictum est secundum spem ipsorum, quia ipsi se scriptos putabant. Quid est, Deleantur de libro vitae? Et ipsis constet non illos ibi esse. Ex hac locutio
Abbreviated transcription (Latin):
uire ipsoꝵ tanquã in hominẽ fuit: s si cogno¬
uissent nunquam dominum głe crucifixissẽt.
ui iniquitate sua tanquam hominẽ occide
uoluerunt: apposita ẽ. iniquitas suꝑ iniqui¬
tatem ipsoꝵ. ut filium di crucifigerent: Quis
hanc iniquitatem apposuit: Iue qui dirit.
Forte reuerebuntur filium meum: ipsũ mittã.
Solebant enim occidere missos adse seruos: ex¬
actores locationis atq mercedis: Misit ipsum
filium ut et ipsum occiderent: apposuit iraqui¬
catem suꝑ iniquitatem ipsoꝵ: Et hȩc ds̃ seiuen¬
do fecit: an potius iuste retribuendo: fiat enĩ
inquit illis inretributionem et inscandalum.
Meriti erant sic excecari: ut filium ddi sẽ agnosce¬
rent Ethoc fecit ds̃ apponens iniquitatẽ ipsoꝵ.
auges febrem. auges morbum. non morbum
adhibendo sed non succurrendo: sic quia ta
malicia quodãm᷑ ꝓfecerunt. sicut dictum ẽ:
mali autem et facinorosi ꝓficiunt in peius:
et apposita ẽ. imquitas suꝑ iniquitatẽ ipsoꝵ.

Expanded text:
sed si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Illi iniquitate sua taquam hominem occidere voluerunt: apposita est iniquitas super iniquitatem ipsorum, ut Filium Dei crucifigerent. Quis hanc iniquitatem apposuit? Ille qui dixit: Forte reverebuntur Filium meum; ipsum mittam . Solebant enim occidere missos ad se servos, exactores locationis atque mercedis. Misit ipsum Filium, ut et ipsum occiderent. Apposuit iniquitatem super iniquitatem ipsorum. Et haec Deus saeviendo fecit, an potius juste retribuendo? Fiat enim illis, inquit, in retributionem, et in scandalum. Meriti erant sic excaecari, ut Filium Dei non agnoscerent. Et hoc fecit Deus, apponens iniquitatem super iauges febrem, auges morbum, non morbum adhibendo, sed non succurrendo: sic quia talmalitia quodammodo profecerunt, sicut dictum est, Mali autem et facinorosi proficiunt in pejus ; et apposita est iniquitas super iniquitatem ipsorum.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tamen saluati: Quis autẽ fructus
libationis trium pueroꝵ: Quare corona
dilata ẽ: Ipse nabuchodonosor conuersꝰ
ẽ. ad dm̃ ipsoꝵs: eũq p̃dieauit qͥa eruit
seruos suos: quẽ contempserat cum eos
miserat incamino: Est ergo liberatio oc¬
culta: est liberatio manifesta: Liberatio
occulta adanimam: libatio manifesta edã
adcorpus ꝑtinet: Inocculto enim anima
liberatur: inmanifesto corpus: Porro siita
ẽ: in hoc psalmo uocem dñi agnoscamus:
Adoccultam lib̾ationem ꝑtinet qđ supra di¬
xit intende animȩ meȩ: et redime eam: Re¬
stat corporis lib̾atio: quia ẽo resurgente. et
incȩlo ascendente. et sp̃m scm desuꝑ mit

Expanded text:
omnes tamen salvati. Quis autem fructus omnes tamen salvati. Quis autem fructus liberationis trium puerorum? Quare eorum corona dilata est? Ipse Nabuchodonosor conversus est ad Deum ipsorum, eumque praedicavit, quia eruit servos suos; quem contempserat, cum eos miserat in caminum. Est ergo liberatio occulta; est liberatio manifesta. Liberatio occulta ad animam, liberatio manifesta etiam ad corpus pertinet. In occulto enim anima liberatur, in manifesto corpus. Porro si ita est, in hoc psalmo vocem Domini agnoscamus: ad occultam liberationem pertinet quod supra dixit, Intende animae meae, et redime eam. Restat corporis liberatio: quia eo resurgente, et in coelos ascendente, et spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
educens: Est quedam publica & mani¬
festa: et ꝓpter inimieos eoꝵ fit. siue puni¬
endos. siue lib̃andos: Nam utiq ds̃ de
ignib ꝑsecutoris non liberauit fr̃s ma¬
chabeos: quib antiochus seuuens. etiam
matrem adhibuit cuius blandiciis ad
amorem uitȩ conuerierentur: et aman¬
do uiuerent hominib deo morerentur:
At illa mater. lam. ñ eua. s matri ȩtclie simi¬
lis: quos cum dolore pepererat. cum gau¬
dio uidit morientes: Et adhoc hortata
ẽ. ut eligerent potiusmori ꝓpaternus le¬
gib dñi di sui: quã uiuere contra eas:
Quid hic creditun sumus fr̃s: nisi quia
liberati sunt: Sed occulta fuit eoꝵ li¬
beratio: Deniq ipse antiochus aquo oc¬
cisi sunt: uisus ẽ. sibi aliquid fecisse. qđ
eius crudelitas dictabat. uł potius inq¬
tabat At uero tres pueri. de camino igns
aꝑte liberati sunt: et quia corpus eorum
erutum ẽ. salus eoꝵ publica fuit. Iui gͦ
sunt inocculto coronati: isti aꝑte lib̾ati:

Expanded text:
fit. Est quaedam publica et manifesta: haec propter inimicos eorum fit; sive puniendos, sive liberandos. Nam utique Deus de ignibus persecutoris non liberavit fratres Machabaeos, quibus Antiochus saeviens etiam matrem adhibuit, cujus blanditiis ad amorem vitae converterentur, et amando vivere hominibus, Deo morerentur. At illa mater, jam non Evae, sed matri Ecclesiae similis, quos cum dolore pepererat ut dio vidit morientes; et ad hoc hortata est ut eligerent potius mori pro paternis legibus Domini Dei sui, quam vivere contra eas. Quid hic credituri sumus, fratres, nisi quia liberati sunt? Sed occulta fuit illorum liberatio: denique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus crudelitas dictabat, vel potius incitabat . At vero tres pueri de camino ignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eorum erutum est, salus eorum publica fuit. Illi ergo sunt in occulto coronati, isti in aperto liberati;
Abbreviated transcription (Latin):
mus finitus ẽ: s paululum istos duos uers
non relinquamus: A dmonent enim aliqͥd
ne desꝑando millam structuram non intre¬
mus: Semen inquit seruoꝵ eius obtinebuis
eam. Iam gͦ sem̃ seruoꝵ eius qui sunt: Forte
dicis: iudei nati de abraham: Nos autem
qui ñsumus nati de habraham. quomodo
habebimus istã ciuitatem: S non sunt
filii abrahȩ illi iudei quib dictum ẽ si fili
abrahȩ estis oꝑa abrahe facite: Semen gͦ
seruoꝵ eius. imitatores fidei seruoꝵ enis:
obtinebunt eam: Deniq ultimus uersus :¬
suꝑiorem exponit. Quasi enim turbatus.
ne putares forte hoc deiudeis dici. et semen
seruoꝵ eius obtinebunt eam dicens. nos se¬
men gentium sumus. quȩ ydola colueruis
et demonib seruierunt: quid ergo nobis

Expanded text:
mus finitus est; sed paululum istos duos versus mus finitus est; sed paululum istos duos versus non relinquamus: admonent enim nos aliquid, ne desperando in illam structuram non intremus. Semen, inquit, servorum ejus obtinebunt eam. Jam ergo, semen servorum ejus qui sunt? Forte dicis, Judaei nati de Abraham: nos autem qui non sumus nati de Abraham, quomodo habebimus istam civitatem? Sed non sunt semen Abrahae illi Judaei quibus dictum est: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Semen ergo servorum ejus, imitatores fidei servorum ejus obtinebunt eam. Denique ultimus versus superiorem exponit. Quasi enim turbatus, ne putares forte hoc de Judaeis dici, Et semen servorum ejus obtinebunt eam, dicens, Nos semen gentium sumus, quae idola coluerunt, et daemonibus servierunt; quid ergo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
repentia ineis: Uere diuitiȩ hur pauꝑis iste
sunt: considerare creaturam. et laudare crea¬
corem: Laudent illũ cęli et terra: mare &
omnia repentia in eis: Etereatura ista sola
laudat dm: qm̃ considerata ea laudatur
syon: Reparat ȩccłiam suã Gentes fideles
incorporat unigenito suo: ñfraudat creden¬
tes inse premio repmissionis suȩ. Om̃ ds̃ sal¬
uam faciet syon: Et ȩdificabuntur enuitates
uidȩ. Ipse sunt ȩccł̃iȩ: Nemo dicat. quando
enit istud: ut ȩdificentur ciuitates uidȩ: Osi
uelis agnoscere strucꝰturam et ẽẽ lapis iuuus.
ut intres ineam: et nunc ciuitates iudȩ edi¬
ficantur. Iuda enim confessio interpretatur
De confessione humilitatis ȩdificantur cuutã¬
des iudȩ: ut foris abeis suꝑbi remaneant. qͥ
confiteri erubescunt: Sm̃ ds̃ saluam faciet
syon. Quam syon: Audi in sequentibus:
Et semen seruoꝵ eius obtinebunt eam: et qͥ
diligunt nomen eiusĩhabitabunt in ca. Psal¬

Expanded text:
repentia in eis. Verae divitiae hujus pauperis istae repentia in eis. Verae divitiae hujus pauperis istae sunt, considerare creaturam et laudare Creatorem. Laudent illum coeli et terra, mare et omnia repentia in eis. Et creatura sola ista laudat Deum, cum considerata ea laudatur Sion. Reparat Ecclesiam suam: gentes fideles incorporat Unigenito suo; non fraudat credentes in se praemio promissionis suae. Quoniam Deus salvam faciet Sion: et aedificabuntur civitates Judaeae. Ipsae sunt Ecclesiae. Nemo dicat: Quando erit istud ut aedificentur civitates Judaeae? O si velis agnoscere structuram, et esse lapis vivus, ut intres in eam! Et nunc civitates Judaeae aedificantur. Juda enim Confessio interpretatur. De confessione humilitatis aedificantur civitates Judaeae; ut foris ab eis superbi remaneant, qui confiteri erubescunt. Quoniam Deus salvam faciet Sion. Quam Sion? Audi in sequentibus: Et semen servorum ejus obtinebunt eam; et qui diligunt nomen ejus inhabitabunt in ea. 21. Psal
Abbreviated transcription (Latin):
peres dñs. Exaudiuit paupes: nec exaudi¬
ret pauꝑes nisi essent pauꝑes. Uis exaudiri:
Pauꝑ esto: Dolor dete clamet: non fastidium:
qm̃ exaudiuit paupes dñs. Et compeditos
suos non spreuit. Offensus aseruis. fecit eos
compeditos: sed clamantes de compedib non
contempsit. Quȩ sunt iste compedes: Mor¬
talitas: corruptibilitas carnis. compedes sunt
quib ligati sumus Et uultis nosse istarum
compedum grauitatẽ: Inde dicitur. Corpꝰ
qđ corrumpitur aggrauat animã Quando
homines in scło diuites esse uolunt: istis cõ¬
pedib pannos querunt: S sufficiant pan¬
ni compedũ. Tantum quere: quantum de¬
pellendȩ necessitati satis ẽ. Cum autem suꝑ¬
flua queris: compedes tuas onerare desicdas.
Intali ergo custodia. uel solȩ compedes rema¬
neant Sufficiat diei malicia sua De istagͦ
malicia clamamus addeũ. qm̃ exaudiuit
paupes dñs: et compeditos suos non spreuit.
Laudent illum cȩli et terra: mare et omnia

Expanded text:
peres Dominus. Exaudivit pauperes; nec exaudiret pauperes, nisi essent pauperes. Vis exaudiri? Pauper esto: dolor de te clamet, non fastidium. Quoniam exaudivit pauperes Dominus; et compeditos suos non sprevit. Offensus a servis, fecit eos compeditos; sed clamantes de compedibus non contempsit. Quae sunt istae compedes? Mortalitas, corruptibilitas carnis, compedes sunt quibus ligati sumus. Et vultis nosse istarum compedum gravitatem? Inde dicitur: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quando homines in saeculo divites esse volunt, istis compedibus pannos quaerunt. Sed sufficiant panni compedum: tantum quaere, quantum depellendae necessitati satis est. Cum autem superflua quaeris, compedes tuas onerare desideras. In tali ergo custodia vel solae compedes remaneant. Sufficiat diei malitia sua . De ista malitia clamamus ad Deum: Quoniam exaudivit pauperes Dominus; et compeditos suos non sprevit.lum coeli et terra, mare et omnia