comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrantis. ut transiatũ in lati¬
nam linguã de hebreo sermone
pentatheucũ. nr̃oꝵ auribꝰ trade¬
iem: Riculosum opus certe ob
trectatorũ latratibus patens. qͥ
me asserunt in septuaginta in¬
terp̃tũ suggillationẽ. nõua ꝓ ue¬
teribus cudere. ita ingeniũ qͥsi
umũ ꝓbantes: cũ egoᷤ sepissime
testatus sum me ꝓ uili portione
in tabernaculo dĩ offerre que¬

Expanded text:
ecrantis ut translatum in linguam Latinam de Hebraeo sermone Pentateuchum nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum latratibus patens; qui me asserunt in Septuaginta interpretum suggillationem, nova pro veteribus cudere: ita ingenium, quasi vinum probantes, cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo D
Abbreviated transcription (Latin):
tib semitã: qͥ eduxit quadrigã. et
equũ. agm̃ et robustũ. Simul obdor¬
miert᷑ nec resurgent: contriti sunt
quasi linũ. et extincti sunt. Ne me¬
mineritis pͥorũ: et antiqua ne intu¬
eamini.
cce ego facio noua. et nunc orient᷑.
utiq cognoscetis ea. Ponã indeserto
uiã: et minuio flumina. Glorifica¬
bt me bestiȩ̾ agri. dracones & struc¬
tiones. qͥa dedi in deserto aquas. &
flumina minuio: ut datẽ potũ po¬
pulo meo electo meo. Popłm istum
formaui mͥ: laudẽ meã natrabit.
Niue inuocasti iacob: nec laborasti
in me istł. Non obtulisti mͥ arietẽ
holocausti tui: et uictimis tuis ñ
glorificasti me. Non te seruire feci
in oblatione: nec laborẽ tͥ p̃bui in
thure. Non emisti mͥ argento cala¬
mũ: et adipe uictimarũ tuarum
ñ in ebriasti me Ueruntam̃ seruire
me fecisti in peccatis tuis: p̾buisti

Expanded text:
I Qui eduxit quadrigam et equum, agmen et robustum simul obdormierunt: nec resurgerent. Contriti sunt quasi linum et extincti sunt: ne memineritis priora et antiqua ne intueamini. Ecce ego facio noba et nunc orietur: utique cognoscetis ea. Ponam in deserto viam et in invio flumina: glorificabunt me vestie agri dracones et structiones. Quia dedi in deserto aquas et flumina in invio: ut darem potum populo meo, electo meo, populum istum formabi mici, laudem meam narrabit.Non me invocasti, Jacob, nec laborasti in me, Israel. Non mihi obtulisti arietem holocausti tui, et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Non emisti mihi argento calamum, et adipe victimarum tuarum non inebriasti me. Verumtamen servire me fecist
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ego dñs de uus. sc̃s isrł salua¬
tor tuus. Dedi ꝓpitiationẽ tuam
egyptũ: ethyopiã et saba ꝓte. Ex
qͦ honorabilis factus es in ocuus
meis & głosus. ego dilexi te: et da¬
bo homines ꝓ te. & populos pro
anima tua.
oli timere. qm̃ tecũ ego sũ. Abor¬
ente adducã sem̃ tuũ: & ab occiden¬
te congregabo te. Dicã aqͥloni . da:

Expanded text:
s Israel, salvator tuus; Dedi propitiationem tuam Aegyptum, Aethiopiam et Saba pro te. Ex quo honorabilis factus es in oculis meis, et gloriosus: ego dilexi te: Et dabo homines pro te, et populos pro anima tua. Noli timere, quia tecum ego sum. Ab oriente adducam semen tuum, et ab occidente congregabo te. Di
Abbreviated transcription (Latin):
signis tantisq uirtutib. non
scandalizari quisq potuit: sed
admirari: Sed infideliũ mens.
graue in illo scandalũ ꝑtulit: cũ
eũ & post tot miracula morientẽ
autẽ p̃dicamus xp̃m crucifixũ:
rudeis quidẽ scandalii: gentib
autẽ stulticiã. Stultũ qͥuippe
hominib uisũ ẽ: ut ꝓ hominib
auctor uitȩ moreret᷑. Et inde
contra eũ homo scandalũ
sũpsit : unde ei ampliꝰ debitor
fieri debuit. Nam tanto ds̃ ab
hominib dignius honorandus eẽt:

Expanded text:
signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est
Abbreviated transcription (Latin):
me: et peccatoꝵ tuoꝵ ñ recordabor.
Reduc me in memoriã: & iudicemur
simul. Narra si qͥd habes: ut usti¬
ficeris. Pater tuus pͥmꝰ peccauit: et
int̾p̃tes tui p̾uaricati st̃ in me. Et con¬
taminaui pͥncipes scõs: dedi ad inter¬
nitionẽ iacob. et isrł in blasphemiã:
Et nc̃ audi iacob serue meus: & isrł
quẽ elegi. Hec dic̃ dñs faciens et for
mans te : ab utero auxiliator tius.
Noli timere serue m̃s iacob: et rectis¬
sime quẽ elegi. Effundã enĩ aquaᷤᷤ
suꝑ sitientẽ: & fluenta suꝑ aridã:
Effundã sp̃m meũ suꝑ sem̃ tuũ: et be

Expanded text:
peccatorum tuorum non recordabor reduc me in memoriam et iudicemur simul narra si quid habes ut iustificeris pater tuus primus peccavit et interpretes tui praevaricati sunt in me et contaminavi principes sanctos dedi ad internicionem Iacob et Israhel in blasphemiam et nunc audi Iacob serve meus et Israhel quem elegi haec dicit Dmans te, ab utero auxiliator tuus: Noli timere, serve meus Jacob, et rectissime, quem elegi. Effundam enim aquas super sitientem. et fluenta super aridam: Effundam spiritum meum s
Abbreviated transcription (Latin):
ec dic̃ dñs rex isrł: et redẽptor eius
dñs exercituũ. Ego pͥmus. et ego no¬
uissimꝰ: et absq me nẽ ds̃. Quis sumi¬
lis mei: uocet et annuntiet: et or¬
dinẽ exponat mͥ. ex qͦ constitui po¬
płm antiquũ. Uentura et quȩ fu¬
tura. st̃: annuntient eis. Nolite tim̾e
neq conturbemini : extc̃ audire te
feci. & annuntiaui: uos estis testeᷤ
mei. Nunqͥd est ds̃ absq me. et for¬
mator quẽ ego ñ nouerĩ: Plaste
ydoli om̃s nicbil st̃: et amantissi¬
ma eoꝵ ñ ꝓdeit̃ eis. Ipsi fc̃ testes
eoꝵ: qͥa ñ uident neq intelligunt.
et isrł: qm seruus meus es tu. for¬
maui te. seruus meus es tu isrł: ñ
obliuisceris mei. Deleui ut nubẽ
iniqͥtates tuas: et quasi nebulam
peccata tua. reuertere ad me. qm̃

Expanded text:
emptor ejus Dominus exercituum: Ego primus, et ego novissimus, et absque me non est Deus. Quis similis mei? vocet, et annuntiet: et ordinem exponat mihi, ex quo constitui populum antiquum: ventura et quae futura sunt annuntient eis. Nolite timere, neque conturbemini: ex tunc audire te feci, et annuntiavi: Vos estis testes mei: numquid est Deus absque me, et formator quem ego non noverim? Plastae idoli omnes nihil sunt, et amantissima eorum non proderunt eis. Ipsi sunt testes eorum, quia non vident, neque intelligunt, et Israhel, quoniam seruus meus es tu: formaui te, seruus meus es tu, Israhel, non obliuisceris mei. deleui ut nubem iniquitates tuas et quasi nebulam peccata tua: reuertere ad me, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ elegit uos. Suscitaui ab aqͥlone:
et ueniet ab ortu solis. uocauit
nom̃ meũ : et adducet magistratꝰ
quasi lucũ: et uelut plastes concul¬
cans humum.¬
uis annunciauit ah exardio it
sciamꝰ: et apͥncipio ut dicamus
iustus es: Non ẽ neq annunciats
neq p̾dicens: neq audiens sermones
ur̃os. Primꝰ ad sẏegu on dicet. ecce
adsũ: & iherłm ꝗͣ euangelistam
dabo. Et iuidi et non erat. neq ex
istis qͥsquã qͥ iniret consiliũ: & int̾¬
rogatus responderet uerbũ. Ecce
om̃s iniusti. et uana oꝑa eoꝵ: uen¬
tus et mane simulachra eoꝵ. Eoce
seruus meus suscipiã eũ: electus ñs
conplacuit sibi in illo anima mea:

Expanded text:
qui elegit vos suscitavi ab aquilone qui elegit vos suscitavi ab aquilone et venit ab ortu solis vocabit nomen meum et adducet magistratus quasi lutum et velut plastes conculcans humumuis adnuntiavit ab exordio ut sciamus et a principio ut dicamus iustus es non est neque adnuntians neque praedicens neque audiens sermones vestros primus ad Sion dicet ecce adsunt et Hierusalem evangelistam dabo et vidi et non erat neque ex istis quisquam qui iniret consilium et interrogatus responderet verbum ecce omnes iniusti et vana opera eorum ventus et inane simulacra eorum ecce servus meus suscipiam eum electus meus conpla
Abbreviated transcription (Latin):
ultabis in dño: et in sco isrł leta¬
beris.
geni et paupes querunt aquas.
et ñ st̃: lingua ipsoꝵ. siti aruit. Ego
dñs exaudiã eõ tes  ds̃ isrł ñ derłin¬
quam eos. Aꝑ s g̾ iam in sup̾mis
collib fumina : et in medio cãpoꝵ
fontes. Ponã desertũ in stagna aqͥ¬
rũ. & terrã inuiã in riuos aquar̾u:
Dabo in solitudine cedrũ: & pinũ. &
myrtũ. et lignũ oliuȩ. Ponã in de¬
serto abietẽ. ulmũ. & buxũ simul:
ut uideant & sciant et recogitent
et intelligant parit̃. quia manus
dñi fecit hoc: & sc̃s ifrł creauit il¬
lud. Prope facite iudiciũ ur̃m diẽ
uob̾ quȩcũq uentura sunt. Priora
quȩ fuerunt nuntiatȩ. & ponen
cor nr̃m. et sciemus nouissima eor
et quȩ uentura fc̃ indicate nobis:
Annuntiate quȩ uentura st̃ infutu¬
rũ: et sciemꝰ quia du estis uos. Be¬
ne qͦq aut male si potestis facite:¬
& loquainur et iudeamꝰ simul. Ec¬
ce uos estis ex nichilo. et opus
ur̃m ex eo qđ ñ ẽ: ab ominatio. ẽ

Expanded text:
ultabis in Domino, in sancto Israel laetaberis. geni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt: lingua eorum siti aruit, Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio camporum fontes: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in somyrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit illud. Prope facite judicium vestrum, dnobis quaecumque ventura sunt: priora quae fuerunt, nuntiate: Et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eorum, et quae ventura sunt, indicate nobis. Annuntiate quae ventura sunt in futurum, et sciemne quoque aut male, si potestis, facite. Loquamur, et videamus simul. Ecce vos estis ex nihilo, et opus vestrum ex eo quod non est. Abominatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis: Qui enĩ sp̃ualia dona
habentib temporalia subsidia tri¬
buit: in ipsis donis sp̃ualib cooꝑ¬
ator existit: Nã cũ pauci sint.
ti qui reb temporalib habundans̃.
ꝑ hoc se diuites uirtutib pauꝑũ
inserunt. qđ eisdẽ ic̃ĩs pauꝑib
de sius diuitiis solatiant᷑ Unde
tilitati. idest. sc̃ẽ eccłȩ. sp̃ualium
uirtutũ merita tanquã deserto
arbusta ꝓmitt̾et: ulmũ qͦq pa¬
riter ꝓmisit dicens Ponã desertũ
instagnas. iquarũ: et terrã inuiã
in riuos aquarũ: Dabo insolitu

Expanded text:
eritatis, quia qui spiritualia dona habentibus, temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritualibus cooperator existit. Nam cum pauci sint qti qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde tilitati, id est sanctae Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam i
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ eterna supplicia minant᷑. mͦ cȩ¬
lestis regni gaudia ꝓmitcunt: cor
audientiũ pungunt: sicq mentẽ
dolore conpunctionis ꝑforant: ut
ab eoꝵ oculis. quasi quidã sanguis
anime. lacrime decurrant: Osyrtꝰ¬

Expanded text:
modo aeterna supplicia minantur, modo coemodo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt, sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae lacrymae decurrant. Per
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ Desertũ quippe dñs instag¬
na aquarũ et terrã inuiã in riuos
aquarũ posuit: quia gentilitati
quȩ pͥus ꝑ ariditatem mentis
nullos bonoꝵ oꝑũ fructus ferebat.
fluenta sc̃ȩ̃ p̃dicationis dedit:.
ipsa ad quã prius ꝓ asꝑitate suȩ
siccitatis uia p̾dicatorib ñ patebat.
doctrinę postmodũ riuos emana¬
odoris ẽ. atq imputribilis naturę
nire accepimꝰ in ꝓmissione: De spi¬
na uͦ cũ peccanti homini dictum
sit. terra tua spinas et tribulos ger¬
minabit tͥ: quid mirũ si scẽ eccͥłe
illud ꝓmittit᷑ qđ peccanti homi¬
ni ꝓpena multiplicatur. Sed ce¬
dri sicgnant᷑ nomine. In qui uir¬
tutes et signa exhibent insua oꝑa¬
tione: qui dicere cũ paulo ualent
Xp̃i bonus odor sumꝰ dõ: Quoꝵ cor¬
da ita interno amore solidata st̃.
ut ea iã t̾reni amoris putredo nul¬
la corrũpat: Pspinã uͦ signati st̃
doctrine spualis uiri: qui dũ de
peccatis ac uirtutib disserunt. &¬

Expanded text:
arum. Desertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanodoris est, et imputjure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã redit. et uitã ȩternã ꝑcipit.
quasi in locũ peccator intrat alie¬
nũ. A dieb. &ͦ ioħis baptistȩ regnũ
celoꝵ uĩ pant᷑. et iuolenti raprũt
illud: quia qͥ penitentiã peccatorib
indixit: quid aliud quã regno
celoꝵ fieri iuolentiã docuit. Reco
mus: et nos met ipsos assidius lam̃¬
tis atteramus Hereditatẽ iustoꝵ
quã ñ cenuimus ꝑ uitã: rapiamꝰ
ꝑ penitentiã. Uult a nob̃ om̃ipo

Expanded text:
tentiam redit, et vitam aeternam percipit, tentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit. Recogmus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus, haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quomͦ uĩ ꝑpeti regnũ cęloꝵ pos¬
sit. Os eni celo uiolentia rogat:
t rursũ querendũ ẽ. si pati uim
regnũ celoꝵ potest. cur eandem
iũ a dieb ioħis baptiste. et non
etiã ante ꝑtulerit. Sed cũ lex
dicat. si quis hȩc uł illa feceri morte
moriatur: cunctis legentibus
liquet. quia peccatores quosq pena
suȩ seueritatis ꝑcuilit : non autẽ
ꝑpenitentiã ad uitã raduxit. Cũ
uͦ ioħs baptista redẽptoris gr̃am
p̃currens penitentiã p̃dicat᷑: ut
peccator qui ex culpa ẽ. mortuus.
ꝑ conuersionẽ uiuat: ꝓfecto adi¬
ebus ioħis baptiste regnũ celoꝵ
uĩ patitur. Quid ẽ. autẽ regnũ
cȩloꝵ : nisi locus iustoꝵ: Solis
enĩ iustis cȩlestis patriȩ p̾mia de¬
bent᷑: ut humiles. casti. mites.
atq miscdes. ad gaudia suꝑna ꝑ¬
ueniant. Cũ uͦ quis uel suꝑbia cu¬
midus. uel carnis facinore pollutꝰ.
uel iracundia accensus. uel crude¬
litate impiꝰ. post culpas ad peni¬

Expanded text:
egnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est, si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante, pertulerit. Sed cum lex dicat, Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur, cunctis legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid ecoelorum nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
bescat Bene aute descriptis pͥus
arborib dicitur: ut uideant et
sciant. et recogitent. & intelli¬
gant. Ubi et apte subiungitur
pariter. quia cũ intra scãm ec¬
clesiã diuersi hominũ mores.
diuersi sunt ordines: necesse. ẽ.
ut om̃s simul discant: dii in ea sp̃u¬
ales uiri diuerse qualitatis. st̃atis.
ec ordinis. adimitandũ simul ui¬
dentur: Sed ecce nos dũ demon¬
strare ulmũ querimꝰ : ꝑ multa
arbusta longiꝰ euagati sumus:
Qui recipit ꝓpħam in nomine ꝓ¬
phete. mercedẽ ꝓpħe accipiet.
qr et si fructũ ulmꝰ ñ habet: uitẽ
tam̃ cũ fructib portans. hec ipsa
sua efficit. quȩ bene sustentat ali¬
ena. Quia uͦ ad magna nos oꝑa
ioħs amonet dicens. facite ergo
fructus dignos peniitutiȩ : et
rursus. qui habet duas tumcas
det non habenti. & ouri habet es¬
cas similit faciat. iã patenter
dat᷑ intelligi. quid ẽ qđ ueritas

Expanded text:
bescat. Bene ergo descriptis prius bescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
discat corda sequentiũ p̃dicatio¬
nis uerbo conpungere. Ad hos
myrtus ponit᷑: ut qui in ardore
tribulationis ab ore uel oꝑe ꝓxi¬
mi compatientis temꝑamentum
consolationis acceꝑit: ipse etiam
discat quẽ ad iodũ afflictis ꝓxi¬
mis. suȩ consolationis tẽꝑam̃tũ
ꝓferat. Adhos oliua ponitur: ut
qui aliene miscđiȩ oꝑa cognoscit.
discat quẽ ad modũ debeat indi¬
genti ꝓximo et ipse misereri:
dhoc abies ponitur: ut qͥsquis
uim contẽplationis eiꝰ agnouerit.
ipse qͦq ad contemplanda et̾na
p̃mia succendat᷑ Adhoc ulmꝰ¬
habere uirtutũ fructũ sp̃ualiũ
non ualet. sed tam eos qui sp̃ua¬
lib donis plem sunt sustentat.
ipse qͦq sc̃oꝵ uite quanta ualec
largitate inscruiat: et cȩlestiũ
donoꝵ botros quos gignendo
ñ ualet. sustinendo ferat: Adhoc
burus ponitur: ut qui habere
multos adhuc in infirma etate
positos uere fidei uiriditatem
considerat: esse ipse infidelis eru¬

Expanded text:
discat corda sequentium praedicatiodiscat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendathabere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis eru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ ulmus ñ habet : portare cam̃
uitẽ cũ fructu solet: quia et scłares
uiri intra scãm ȩccłam quãuis
spualiũ uirtutũ dona ñ habeant.
dũ cam̃ scõs uiros donis sp̃ualib
sustentant: quid aliud quã uitem
cũ botris portant. Buxus aute
quos alios designat. quȩ maltum
ñ ꝓficit. & quamuis fructũ ñ habe¬
at uiriditatẽ habet: nisi eos qui
intra scãm eccłam ad huc exetatis
infirmitate bona oꝑa ferre non
ualent. sed tam̃ parentũ fideliũ
credulitatẽ sequentes. fidẽ ꝑpecus
uiridit̾is tenent: Postque omia
apte subiungit᷑. Ut uideant et
sciant. et recogitent: et intelligats
parit᷑. Adhoc eni cedrus in eccła
ponitur. ut qͥs qͥs a ꝑrimo odorẽ
uirtutũ sp̾ualiũ trahit. ipse qͦq
interne uite delectatione ñ corpeat
s: addonoꝵ cȩlestiũ desideria ignes¬
cat: Adhoc spina ponitur: ut
qui p̾dicationis eiꝰ uerbo conpuno¬
tus fuerit: ipse qͦq e tmplo illiꝰ

Expanded text:
proprium ulmus non habet, portare tamen proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͥ consolatur nos in om̃i tribu¬
latione nr̃a. ut possimus et ipsi
consolari eos qui inomĩ p̾ssura st̃
Qui dum afflictis ꝓximis. uerbũ
uel opem consolationis ferunt.
eos ꝓculdubio adstatũ rectitudi¬
nis restringunt: ne in moderata
tribulatione indisꝑationẽ soluant᷑.
Quos autẽ ꝑ oluiã. nisi misericordes
accipimus: Quia et grece oleos mi¬
sericordia uocat᷑. & quasi oliue liqͦr.
ante omĩpotentis dĩ oculos miseri¬
cordiȩ fructus lucet Cui adhuc
inꝓmissione subiungitur. Ponã
crescendo ad aeris alta sustollitur.
niũ hu designati st̃. qͥ intra scãm
eccłiam adhuc in terrems corporib
positi iã cȩlestia contẽplant᷑ : et qͣuiᷤᷤ
nascendo de terra exierunt. contẽ¬
plando tam̃ iuyxta ethera uerticẽ
mentis atcollunt. E quid ꝑulmũ.
nisi seculariũ mentes expressȩ sc̃:
Quȩ dũ terrenis adhue curis inser¬
uiunt: nullũ uirtuũ spũalixm
fructum ferunt Sed et si fructũ

Expanded text:
 consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum
Abbreviated transcription (Latin):
qr iudex nr̃ diuites dimittit
inanes: Si temporalis affuctio
forte mentẽ conturbat: recogitemꝰ
qr & humiles exaltat: Nlũꝗ̃ deim¬
la quȩ fecit grauior impeniten¬
di culpa subripat: quia ds̃ suꝑbi
resistit: eosq a beatoꝵ sorte secer¬
nens. ꝑ uaria penarũ loca ꝓpec¬
catoꝵ uarietate disꝑgit. Fit aut̃
largiente dño ut si beate marie
semꝑ actus & dicta recolamꝰ: semꝑ
in nobis & obseruantia castitatis.
optimꝰ ac saluberrimꝰ in scã eccła
mos moleuit: ut ymnus ipsius
cotidie cũ psalmodia uesꝑtine
laudis ab omĩb cãtetur: quatinꝰ
ex hoc animos fideliũ & frequen¬
tior dñicȩ incarnationis memo¬
ria ud effectũ deuotionis accen¬
dat. & recogitata sepiꝰ exempla
ger itricis illiꝰ inuirtuũ soliditate
cantirment: Et hoc oportune ad
uespos fieri conplacuit: ut uide¬
licet fatigata ꝑ diẽ ac distenta
diuersis cogitationib meni nr̃a.
meũbente tẽpore quiecis ad uni¬

Expanded text:
quia judex noster divites dimittit quia judex noster divites dimittit inanes: si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de imla quae fecit gravior impoenitendi culpa surripiat, quia Deus superbis resistit, eosque a beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper actus et dicta recolamus, semper in nobis et observantia eastitatis optimus ac saluberrimus in mos inolevit ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior Dominicae incarnationis memoria, ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperes fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
in conclusione subiungit᷑. inscła:
quia ni mirũ p̃fata ꝓmissio suꝑ¬
nę hereditatis nullo unquã fine
claudet᷑. Nãusq infinẽ scłi huiꝰ.
non deerunt qui in xp̃m creden¬
do semen fiant abrahȩ: & future
bertitudinis eidẽ semini manehit
dño ꝓmittit᷑: indefesso nisu m̃tis
ꝓeuis ꝑceptione luctari Opor¬
tet enĩ ut ꝓobtinendo bono qđ
sine fine cupimꝰ habere: sine ulla
intermissione donec accipiamus
certare curemꝰ. Uerba gͥ euange¬
licȩ lectionis frequenti meditati¬
one reuoluamꝰ: exempla beate
genitricis dĩ semꝑ animo retine¬
amꝰ: ut & in conspectu dĩ humi¬
les inuenti. & ꝓximis debito ho¬
nore submissi. mereamur una
cũ ipia ꝑpetuo sullimari Stu¬
deamus sollicite ne nos indebite
laudantiũ fauor extollat: cum
illã uideamꝰ int̾ uerba uerȩ lau¬
dationis inconcussã humilita¬
tis tenuisie constantiã. Si ĩmo¬
deratus temporaliũ rerii nos
appetitꝰ delectat : reminiscamur

Expanded text:
in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit Domino promittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis Mariae semper animo retineamus, ut et in conspectu Dei humiles inventi, et proximis quoque honore debito submissi mereamur una cum ipsa perpetuo sublimari. Studeamus sollicite ne nos laudantium indebite favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ existimet in fluxu atq studio
p̾ciosarũ uestiũ. peccatũ deeẽ : qͥa si
uestiũ appetitu cõpesceret dicens:
Non inueste p̾tiosa: Pensate gͦ fr̃s¬
km̃i. quȩ culpa sit. hoc etiã uiros
appetere: a quo curauit pastor ec¬
dicit᷑. ꝑ significationẽ intelligi et¬
alit̾ potest Mollib enĩ uestitus ñ
fuit : quia peccantiũ uitã ñ blandi¬
mentis fouit: s rigore asꝑe mue¬
ctionis increpauit. dicens Geni¬
mina uiꝑarũ: qͥs uob demonstra¬
uit fugere auentura ira: Unde &
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Uerba sapientui
quasi stimuli: et sic̃ claui in altũ
defixi Clam. qͥppe atq stimulis.
sapientiũ uerba cõparant᷑: qr culpas
delinquentũ nesciunt palpare. sed

Expanded text:
 existimet in fluxu atque studio pretiosarum vestium peccatum deesse, quia si vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa. Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecdicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium, non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
id est dicere beatus qui ñ fuerit
scandaliratꝰ in me. nisi aꝑta uoce
abiectionẽ mortis sue humilitatẽq
signare: Ac si patent̾ dicat. Mira
quidẽ facio:s abiecta ꝑpeti ñ dedig¬
not. Quia gͦ moriendo te subseqͦr
cauentũ ualde ẽ hominib. ne
in me mortẽ despiciant. qͥ signa
uenerant᷑. S dimissis ioħis dis¬
cipłis: quid de eodẽ ioħe turbis
dicas audiamꝰ. Quid existis uide¬
in desertũ : Harundinẽ uento
agitatã. Qđ iudelicet ñ asseren¬
do. s negando intulit Harundi¬
nẽ qͥppe. mox ut aura contigerit.
in partẽ alterã flectit. & qͥd ꝑꝰ arũ¬
dinẽ. nͥ carnalis animus designa¬
tur: Qui mox ut fauore. uel detra¬
ctione tangitur: statĩ in partem
quãlibet inclinatur. Si enĩ ab hu¬
mano ore aura fauoris flauerit:
hilarescit: extollit᷑. totũq se qͣsi ad
gr̃am inflectit. S si inde uentus
detractionis eruꝑit. unde laudis
aura ueniebat: mox hunc qͣsi in¬
partẽ alterã. ad uĩ furoris inclinat:

Expanded text:
dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura partem alteram, ad vim furoris inclinat.
Abbreviated transcription (Latin):
yses faciẽ suã: ñ enĩ audebat re¬
spicere contra deum:
dnem popłi mei megypto : et
clamorem eius audun ꝓpter
duriciam eoꝵ qui p̾sunt oꝑibꝰ.
Esciens dolorẽ enis. descendi ut li¬
berarem eũ de manibꝰ egyptio¬
rum: & educerẽ de terra illa m
terrã bonã  sꝑatiosam. int̾rã
que fluit lacte & melle: ad lo¬
ca chananei. & ethei. & amor¬
rei. pherezei. & euei. & iebusei.
Clamor gͦ filioꝵ isrł uenit ad me.

Expanded text:
ciem suam: non enim audebat aspicere contra Deum. onem populi mei in Egypto: et clamorem ejus audivi propter duriciam eorum qui presunt operibus. Et sciens dolorem ejus: descendi: ut liberarem eum de manibus Egyptiorum: et educerem de terra illa in terram bonam et spaciosam. In terra que fluit lacte et melle: ad locum Chananei et Cethei et Amorrei et Pherisei et Etei et Jebusei. Clamor ergo fil
Abbreviated transcription (Latin):
ui signa & miracła dĩn ac salua¬
toris nr̃i recte cũ legunt uel
audiunt accipiunt: non tam
n his quid foris stupeant atten¬
dunt: quã qͥd horũ exemplo ipsi¬
intus agere. quid in his mysti¬
cum ꝑpendere debeant. inspi¬
ciunt: E cce eteni ꝓpinquante
pascha die festo iudeorũ. sequen¬
tem se multitudinẽ dñs uerbo
salutis pariter & ope curationis

Expanded text:
ui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis
Abbreviated transcription (Latin):
ad se muicẽ toto noctis tempore
accedere non ualerent: Cimq ex¬
tendisset moyses manũ suꝑra
mare: abstulit illud dominus.
flante uento uehem̃ti & urenti to¬
ta nocte. & uertit in siceũ: Duu¬
saq ẽ. aqua: & ingressi sunt filii
ifrł ꝑ medium maris sicci Erat
enm aqua quasi murus: ad dex¬
teram eorĩ & leuam: ꝑsequentesq:
egẏptii ingressi sunt post eos:
omĩs equitatꝰ pharaonis currꝰ
eiꝰ & equites ꝑ mediũ maris.
am aduenerat uigilia matu

Expanded text:
icem toto noctis tempore accedere non valerent. Cumque extendisset Moyses manum super mare: abstulit illud Dominus flante vento vehementi: et urente tota nocte: et evertit in siccum. Divisaque est aqua: et ingressi sunt filii Israel per medium maris sicci. Erat enim aqua quasi murus: ad dexteram eorum et levam. Persequentesque Egyptii: ingressi sunt post eos omnis equitatus Pharaonis: currus ejus et equites per medium maris. Itaque advenerat vigil
Abbreviated transcription (Latin):
stigia precedentiũ: reꝑerunt
eos in castris supra mare Oĩs
equitatus & currus pharaoi̾s
& uniuersus exercitus: erant
in ahiroth. contra beelsephon
unq appropinquasset pharao.
leuantes filii isrł ocłos uidert̃
egyptios post se. & tuueruis
ualde : clamaueruntq ad dñm:
& dixerunt ad moysen Forsi
tan ñ erant sepulchra in egyp
ex egypto: Nonne iste es ł
sermo que lo quebamur ad te in
egypto dicentes: recede a nob̾ ut
seruiamus egyptiis. multo enĩ
meliꝰ est serui̾re eis quã morim
solitudine: E ait moyses ad po¬
pulũ: Nolite timere: state et
uidete magnalia dñi. quȩ factu¬
rus ẽ. hodie E gyptios enĩ qͦs
nunc uidetis: nequaꝗ̃ ultra ui¬
debitis in sempiternum Dñs¬

Expanded text:
praecedentium reppererunt eos in castris super mare omnis equitatus et currus Pharaonis et universus exercitus erant in Ahiroth contra Beelsephon cumque adpropinquasset Pharao levantes filii Israhel oculos viderunt Aegyptios post se et timuerunt valde clamaveruntque ad Dominum et dixtan non erant sepulchra in Egyptex Egypto? Nonne iste est sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a nobis ut serviamus Egyptiis. Multo enim melius est servire eis: quam mori in solitudine. Et ait Moyses ad populum. Nolite timere. State et videte magnalia Domini: que facturus est hodie. Egyptios enim quos nunc videtis nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum. D
Abbreviated transcription (Latin):
metent᷑ e regione phiahiroth.
quę ẽ inter magdalii & mare.
contra beelsephon: in conspectu
erus castra ponetis supra mare:
Dicturusq pharao. suꝑ filiis isrł
Coartati sunt in terra: conclusit
eos desertũ & indurabo cor eiꝰ.
ac ꝑsequetur uos: & glorificabor
in pharaone. & in omĩ exercitu

Expanded text:
rametentur in regione Phiairoth: que est inter Magdalum et mare contra Beelsephon. In conspectu ejus castra ponetis super mare: dicturusque est Pharao super filiis Israel: Coartati sunt in terra: conclusit eos desertum. Et indurabo cor ejus ac persequentur vos: 113 et glorificabor in Pharaone: et in omni exerc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ tenes in manu tua : Respon¬
dit. Uirga Dixitq dñs: Proice illã.
in terram Prdiecit: & uersa est in
colubrũ: ita ut fugeret moyses:¬
ixitq dñis: Extende manũ tuam:
& app̾hende caudam eiꝰ Extendit
et tenuit: uersaq ẽ. in uirgam:
Ut credant inquit qđ apparuerit
tibi dñs ds̃ patrum tuoꝵ: deus
abraham. & ds̃ ysaac. & ds̃ iacob
Bixitq dñis rursũ: Mitte manũ

Expanded text:
 tentes in manu tua? Respondit: Virga; dixitque Dominus: Projice illam in terram; projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moysesixitque Dominus extende manum tuam et adprehende caudam eius extendit et tenuit versaque est in virgam ut credant inquit quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum Deus Abraham Deus Isaac Deus Iacob dixitque Dominus rursum mitte manum
Abbreviated transcription (Latin):
egypti: & dices ad eũ: Dñs deus
hebreorũ uocauit nos: ibimus
uiam trium dierũ ꝑ solitudinẽ :¬
meam: & ꝑcutiam egyptũ in
cunctis mirabilibus meis. quȩ
facturus sum in medio eorum:
ost hȩc dimittet uos: Daboq
gr̃am populo huic corã egyptuis:
Et cum egredimin. ñ exibitis
uacui: s postulabit mulier a
uicina sua. & ab hospita sua.
uasa argentea & aurea ac uestes:
ponetis q eas suꝑ filios & filiac
ur̃as: & spoliabitis egyptum

Expanded text:
egypti et dices ad eum Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos ibimus viam trium dierum per solitudinem meam et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum post haec dimittet vos daboque gratiam p& cum egrediemini, non exhibitis vacui. Sed postulabit mulier a vicina sua, & ab hospita sua, vasa argentea, & aurea, ac vestes, ponetisque eas super filios, & filias vestras, & spolia
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñs: Feceruntq ita:  nun¬
tiatum ẽ regi egyptioꝵ: qđ fu¬
gisset popłs: Immutatũq est
cor pharaonis et seruoꝵ eius.
fuꝑ populo: & direrunt: uud
uolumus facere ut dimittere¬
mus isrł ne seruiret nob̾: Iun¬
xit gͦ currũ & omnem popłm
suum assũpsit secũ: tulitq sex¬
centos currus electos. quio¬
quid in egypto curruũ fuit: &
duces tocius exercitus: Indu¬
rauitq dñs cor pharaonis re¬
gis egẏpti: & ꝑsecutus ẽ. filios
isrł.At illi egressi erant: in
manu excelsa:

Expanded text:
sum Dominus. Fecerunt ita. Et nunciatum est Regi Egypti quod fugisset populus. Immutatumque est cor Pharaonis et servorum ejus super populum et dixerunt: Quid voluimus facere: ut dimitteremus Israel: ne serviret nobis? Junxit ergo currum et omnem populum suum assumpsit secum. Tulitque sexcentos currus electos: et quicquid in Egypto curruum fuit: et duces totius exercitus. Induravitque Dominus cor Pharaonis regis Egypti: et persecutus est filios Israel. At illi egressi erant in m
Abbreviated transcription (Latin):
illius Inuenitq ioseph grãm co¬
ram dño suo: & ministrabat ei.
quo p̃positus om̃ibꝰ. guƀ̃nabat
creditam sibi domum: et uni¬
uersa quȩ tradita ei fuerant:
enedixitq dñs domui egypti
ꝓpter ioseph: et multiplicauit
tam in edibꝰ ꝗͣ in agris cunctã
substantiam eius: nec quicquã
aliud nouerat. nisi panem quo
uescebatur:
rat ioseph pulchra facie: et de¬
corus aspectu: Post multos itaq
dies. miecit dña oculos suos in
iosephi: et ait: Dormi metũ: Qui
nequaꝗͣ acquiescens oꝑi nefario.
dixit ad eam: Ecce dñs meus
om̃ibꝰ mͥ tͣditis ignorat quid habeat
in domo sua nec qͥc qͣm ẽ. qd non
in mea sit potestate. uel ñ cradi¬
derit mͥ p̃ter te quȩ uxor enis es.
Quomodo possum malũ hoc face
& peccare in dñm meũ: huide¬
modi uerbis ꝑ singulos dies. q
mulier molesta erat adolescenti.

Expanded text:
nvenitque Joseph gratiam coram domino suo, et ministrabat ei, a quo praepositus omnibus gubernabat creditam sibi domum, et universa quae ei tradita fuerant: benedixitque Dominus domui Aegyptii propter Joseph, et multiplicavit tam in aedibus, quam in agris, cunctam ejus substantiam: nec quidquam aliud noverat, nisi panem quo vescebatur. Erat autem Joseph pulchra facie, et decorus aspectu. Post multos itaque dies injecit domina oculos suos in Joseph, et ait: Dormi mecum. Qui nequaquam acquiescens operi nefario, dixit ad eam: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis ignorat quid habeat in domo sua nec quicquam est quod non in mea sit potestate vel non tradiderit mihi praeter te quae uxor eius es quomodo ergo possum malum hoc facere et peccare in Deum meum huiuscemodi verbis per singulos dies et mulier molesta erat adul
Abbreviated transcription (Latin):
irit dñs ad moysen. Quid ui¬
olamas ad me: Lo quere filiis
isrł ut ꝓficiscantur: Tu autem
eleua uirgam tuã: & extende
de illud: ut gradiantur filii
isrł in medio mari ꝑ siccum
go aut̃ indurabo cor egẏptioꝵ.
ut ꝑsequant᷑ uos: & głorificabor
in pharaone & in omi exerci¬
tu eius. in curribꝰ & inequitibꝰ¬
illius: & scient egyptii quia ego
sum dñs: cum glorificatus fue¬
ro in pharaone & in currib
atq in equitibus eiꝰ Tollensq¬
se angłs dĩ qui p̃cedebat castra
isrł. abiit post eos & cũ eo pa

Expanded text:
inus ad Moysen. Quid clamas ad me? Dic filiis Israel ut proficiscantur. Tu autem eleva virgam tuam: et extende de illud: ut gradiantur filii Israel in medio maris per siccum. Ego autem indurabo cor Egyptiorum: et persequentur vos. Et glorificabor in Pharaone et in omni exercitu ejus: in curribus et in equitibus ejus. Et scient Egyptii: quia ego sum Dominus: cum glorificatus fuero in Pharaone et in curribus atque equitibus ejus. Tollensque Angelus Domini qui precedebat castra Israel: abiit
Abbreviated transcription (Latin):
me demonia: Hoc dicens. ex ip¬
sorũ confessione uolebat intelli¬
gi. qđ in eũ ñ credendo. in regno
diaboli eẽ. delegissent: qđ utiq ad¬
uersũ se diuisũ stare ñ potest.
Si satbanas sathanam ñ postest ei¬
cere.: nicħ contra dñm quĩad dice¬
rent inuenire potuerunt: Si aut̃¬

Expanded text:
m habet. Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegissent: quod utique adversum se divisum stare non potest. si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si aut
Abbreviated transcription (Latin):
eiecisset demoniũ. locutus ẽ
mutus: & ad mirate sunt tur¬
emoniacus iste apud mat̾m
ñ solum mutus. s et cecus
fuisse narratur: curatus ꝙ
dicitur a dño: ita ut loqueret᷑
& uideret: Tria generalia sig¬
na: simul in uno homine ꝑpe¬
trata sunt: Cecus uidet.: mu¬
tus loquitur. possessus a de¬
mone liberatur. Qđ et tunc
quidem carnalit᷑ facꝰtum est :
s et cotidie completur incon¬
uersione credentiũ: ut expul¬
so primũ demone. fidĩ lum̃
aspiciant: deinde ad laudes
dĩ racentia prius ora laxentꝰ
uidã ant̃ ex eis dixerunt: In beel¬
⁊ebub principe demonioꝵ: eie¬
cit demonia: Non hoc aliqui
de turba. s pharisei calumpni

Expanded text:
ecisset daemonium, locutus est mutus, et admiratae sunt turemoniacus iste apud Matthaeum, non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur. Curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus a daemonio liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui d
Abbreviated transcription (Latin):
debis: & magos in egypto mul¬
ta signa fecisse de cȩlo
ñc autẽ ut uidit cogitationes eoꝵ:
dixit eis: Om̃e regnũ in se ipsũ
diuisum. desolabitur: & domus
supra domũ cadet. Non ad dicta
sed ad cogitata dñs respondit:
ut uel sic cõpellerentur credere
potentiam eiꝰ. qͥ cordis uidebat oc¬
eulta: Si aut̃ omẽ regnũ in se ip¬
sũ diuisũ desolabitur. ꝗͦ patris

Expanded text:
debis, et magos in Aegypto muldebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patr
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝑuertere laborabant: qͣsi hec
ñ diuinitatis. s ĩmundi sp̃s oꝑa
fuissent: id. ẽ. beel ⁊ ebub qui ds̃
erat acharon: Nam beel quidẽ.
ipse. ẽ. baal: zebub autẽ musca
uocatur: Nec uxta quędã m̃dosa
exemplaria.l. littera uel .d. in
fine nominis ẽ legenda: s.b. Be¬
elzebub aut̃. baal muscarũ. id ẽ.
uir muscarũ. siue habens muscas
interp̃tat᷑: ob sordes uidelicet im¬
molaticii cruoris: ex cinꝰ spurris¬
simo ritu uel nomine. principẽ
demonioꝵ cognominabant.
t alii tẽptantes: signũ de cȩlo que¬
rebant ab eo. Uel in morẽ heliȩ
ignẽ de sublimi uenire cupiebãt:
uel in similitudiue̾ samuhelis
tempore estiuo mugire conitr ua.
choruscare fulgura. ymbres
ruere: quasi ñ possent & illa ca¬
lumpniari & dicere. ex occultis
& uariis aeris passionibꝰ accidis¬
se: At tu qui calumpniaris ea quȩ
oculis uides: manu tenes. utili¬
tate sentis: qͥd facies de his quȩ
de cęlo uenerint : Utiq respon¬

Expanded text:
orabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem e cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis t variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respon
Abbreviated transcription (Latin):
minasset gregem ad interiora de¬
serti: uenit ad montẽ dĩ oreb
pparuitq ei dñs in flãma ignis
de medio rubi: & indebat quod
rubus arderet & ñ cõbureretur.
irit gͦ moyses. Uadã & uidebo
uisionẽ hanc magnã: quare ñ
cõburatur rubus Cernens aũ¬

Expanded text:
interiora deserti venit ad montem Dei Horeb apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi et videbat quod rubus arderet et non conbureretur dixit ergo Moses vadam et videbo visionem hanc magnam quare non conburatur rubus cernens au
Abbreviated transcription (Latin):
emitq eũ phutiphar eunuchus
phardonis. princeps exercitus:
uir egyptius. de manu hismahe¬
litarum. a quibus ꝑductus erat.
uitq dñs cũ eo: et erat mr in
cunctis ꝓsꝑe agens Habitabatq¬

Expanded text:
Emitque eum Putiphar, eunuchus Pharaonis, princeps exercitus, vir Aegyptius, de manu Ismahelitarum, a quibus perductus erat: uitque Dominus cum eo, et erat vir in cunctis prospere agens. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ficauerunt suꝑ montes et suꝑ colles
exꝓbrauerunt mͥ: et remetiar opꝰ
eoꝵ primũ insimi eoꝵU
Dec dic diis Quo mͦ si inueniatur
granũ in botro et dicat᷑. ne dissi¬
pes illud qm̃ benedicto ẽ: sic faciã
ꝓpt̾ seruos meos ut ñ dispdã totũ:
et educã deiacob sem̃. et de iuda
possidentẽ montes meos. et here¬
ditabunt eã electi mei: et serui mei
habitabunt ibi Cerunt cãpestria
in caulas gregũ: et uallis achor
in cubile armentoꝵ: popło meo qͥ¬

Expanded text:
ficauerunt super montes et super colles ficauerunt super montes et super colles exprobraueruneorum primum in sinu eorum. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in botro, et dicatur: Ne dissipes illud, quoniam benedictio est: sic faciam propter servos meos ut non disperdam totum et educam de Iacob semen et de Iuda possidentem montes meos et hereditabunt eam electi mei et servi mei habitabunt ibi et erunt campestria in caulas gregum et vallis Achor in cubile armento
Abbreviated transcription (Latin):
memineris iniquitatis nr̃e.Ui¬
cce respice: popłs cuus om̃s nos
Ciuitas sc̃a tua facꝰta .ẽ. deserta
nr̃i. facꝰta. ẽ. in exustione ignis:
ec omĩa desiderabilia nr̃a. uersa
sunt in ruinas: Nunquid suꝑ his
continebis te dñe. tacebis et affliges
ecce ego ecce ego ad gentẽ quȩ non
muocabit nomen meũ: expandi
manus meas tota die ad popłm
incredulũ: qui graditur in uia nͥ
bona post cogitationes suas: po¬
pulus qui adiracundiã ꝓuocat me
ante faciẽ meã semꝑ: qui ĩ molats
mhortis et sacrificant suꝑ lates:⁊
qui habitant in sepulchris et inde¬
lubris ydoloꝵ dormiunt. qui come¬
dunt carnẽ suillã. et ius ꝓfanum
inuasis eoꝵ. qui dicunt recede a
me. ñ appropinques mͥ quia ĩmun¬
dus es: isti fumꝰ erunt in furore
meo: ignis ardens tota die Ecce
scriptũ ẽ corã me: ñ tacebo: sed
reddã et retribuã insinu eoꝵ mi¬
quitates ur̃as: et iniquitates pa¬
truĩ ur̃oꝵ simul dic̃ dñs: qui sacri¬

Expanded text:
ineris iniquitatis nostrae. Ecce respice, populus tuus omnes nos. Civitas sancti tui facta est deserta, nostri, facta est in exustionem ignis, et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Numquid super his continebis te, Domine, tacebis, et affliges Ecce ego, Ecce ego ad gentem, quae non invocabat nomen meum. Expandi manus meas tota die ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas. Populus qui ad iracundiam provocat me ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super lateres: Qui habitant in sepulcris, et in delubris idolorum dormiunt. Qui comedunt carnem suillam, et jus profanum in vasis eorum. Qui dicunt: Recede a me, non adpropinques mihi, quia inmundus es. isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die. ecce scriptum est coram me: non tacebo, sed reddam et retribuam in sinu eorum iniquitates uestras et iniquitates patrum uestrorum simul, dicit dominus. qui sacri