comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđq sit reuersurus ad dm̃. exponit
Et dñs eidem popło tunc ꝓficiente.
suȩ cognitionis munera latius pa¬
te fecit. ad aꝑiens et ostendens oĩ¬
bus. quia ipse in pat̾re et pater
in ipso ẽ. Redit ergo angłs addm̃.
nobis consubstantialis. Tunc aꝑiens
senior tobias. os suum benedixit dñm.
confessus seueritatem et miscđiam eius
simul et ammonens fideles eius bene¬
ficia semꝑ p̃clicare. eius flagella ꝑtimes¬
decantat. Et popłs iudeoꝵ conuersus
in fine scłi. ad fidem multos habebit
doctores. et ꝓpħicos uiros qui m̃tes
ꝓrimoꝵ adsuꝑna desideria accendt̃
dum eis cȩlestis patriȩ gaudia ꝓpetua
crebra uoce resonant: T obias senior
in ora exitus sui uocauit adse tobiã
filium suum. et septem filios eius ne¬
potes suos. dixitq eis. quia ꝓpe etiã
interitus niniue. et instauratio ibe¬
doctores quiq fideles et iusti. hoc ui¬
uentes. hoc exituri demundo. suos
ꝓpinquos ammonent. quia mund

Expanded text:
quodque sit reversurus ad Deum, exponit. quodque sit reversurus ad Deum, exponit. Et Dominus eidem populo tunc proficienti latius suae cognitionis munera patefacit, aperiens et ostendens omnibus, quia ipse in Patre, et Pater in ipso est. Redit ergo angelus ad Denobis consubstantialis. Tunc aperiens os suum senior Tobias, benedixit Deum. Confessus severitatem et misericordiam ejus, simul et admonens fideles ejus beneficia semper praedicare, ejus flagella pertimesdecantat. Et populus Judaeorum conversus in fine saeculi ad fidem, multos habebit doctores et propheticos viros, qui mentes proximorum ad superna desideria accendant, dum eis coelestis patriae gaudia perpetua, crebra voce resonant. Tobias senior in hora exitus sui vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem filios ejus nepotes suos, dixitque eis, quia prope esset interitus Ninive, et instauratio Isdoctores quippe fideles et justi hoc videntes, hoc exituri de mundo suos propinquos admonent, quia mundus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã post septem dies sara uxor fi¬
lii eius. Septem dies lucem gr̃ȩ¬
sp̃alis quȩ septeformis accipitur
insinuant. Post septẽ ergo dies in¬
luminationis tobiȩ. ingreditur uxor
filii eius. quia post quam in luminata
ȩccła. ut sit unum ouile et unus pa¬
stor. sitq una domus xp̃i. uno angu¬
lari lapide firmata. Ingressa sunt
et peccora et cameli. et pecunia mul¬
ta uxoris. Multe fidelium ꝑsonȩ. mul¬
te uirtutes ȩccłȩ̃. tunc in popłm hebre¬
eoꝵ congregantur. Sed et illa pecu¬
nia quam receꝑat agabelo. Scientiȩ
quoq: scripturarum quas aliquando
gentibus commodabant. tunc eis¬
dem redditur. Uenerunt consobrini
tobie. congratulantes ei de oĩb̾bonis
quȩ illi fecit dñs. Et ꝑ septem dies
epulati sunt cum gaudio. Hoc ẽ quod
incantico moyses dixit. Le tamini
gentes simul cum popło cius. Septẽ
dies epulantur simul. quia in donis
spĩtalibus et uirtutibus gaudent.
illis quis sit ipse. et quare uenerit

Expanded text:
etiam post septem dies Sara uxor fietiam post septem dies Sara uxor filii ejus, spiritualis, qui septiformis accipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuminato Tobia, ingreditur uxor filii ejus, quia postquam illuminata Ecclesia, ut sit unum ovile et unus pastor, sitque una domus Christi uno angulari lapide firmata. Ingressa sunt et pecora et cameli, et pecunia multa uxoris. Multae fidelium personae, multae virtutes Ecclesiae tunc in populum Judaeorum congregantur. Sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo. Scientia quoque Scripturarum, quas aliquando gentibus commodabant, tunc eidem redditur. Venerunt consobrini Tobiae, congratulantes ei de omnibus bonis quae illi fecit Dominus, et per septem dies epulati sunt cum eo. Hoc est quod in cantico Moyses dixit: Laetamini, gentes, simul cum populo ejus . Septem dies epulantur simul; quia in donis spiritualibus et virtutibus gaudent. illis quis sit ipse, et quare venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uum ẽ. nondum animal est s speratur
a uoluere. Hoc posuerat quando iuuat.
ꝓcȩdat. currat. uolet. Et apłs ait. si
aut̃ qđ non uidemus sꝑamus. ꝑpaci¬
entiam expectamus. Unde et in eu̾¬
głica parabola sub nomine panis pi¬
scis et oui. tres summe uirtutes. fi¬
des scilicet. spes et caritas expri¬
muntur. Habet ergo popłs iudeo¬
rum adhuc uelamen ante faciem
cordis. ut non intelligat gr̃am xp̃i.
habet albuginem. quia sibimet can¬
didus et iustus p̃ omĩbꝰ uidetur. s
habet eandẽ albuginem quasi mem¬
branum oui. quia cecitatẽ sustinet
mentis. sub spe stultissima et suꝑ¬
uaeua nascituri in carne xp̃i. atq
eos liberaturi. eisq regnum magnũ
daturi ꝑ orbem. s quibus cumq eoꝵ
ablata fuerit erroris caligo. agno¬
seent quia xp̃e iam uenit. ac mundũ
suo sanguine redemit. Quibus apte
congruit qđ sequitur. quia uisu re¬
cepto glorificabat dm̃. tobias cum
gasti me. et tu saluasti me. et ecce

Expanded text:
vum est, nondum animans est, sed separatur vum est, nondum animans est, sed separatur a volucre, quae hoc posuerat, quando vivat, procedat, currat, volet. Et Apostolus ait: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde et in evangelica parabola sub nomine panis, piscis, et ovi, tres summae virtutes, fides scilicet, spes, et charitas exprimuntur. Habet ergo populus Judaeorum adhuc velamen ante faciem cordis, ut non intelligat gratiam Christi. Habet albuginem, quia sibimet candidus et justus prae omnibus videtur. Sed habet eamdem albuginem quasi membranam ovi; quia caecitatem sustinet mentis, sub spe stultissima et supervacua nascituri in carne Christi, atque eos liberaturi eisque regnum magnum daturi per orbem. Sed quibuscunque eorum ablata fuerit erroris caligo, agnoscent quia Christus jam venit, et mundum suo sanguine redemit. Quibus apte congruit quod sequitur: Quia, visu recepto, glorificabat Deum Tobias cum gasti me, et tu salvasti me: et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
quondam deuorare gestiebat. s ꝑ hoc
ipse potius occisus. sua menbra id ẽ
eos quos antea tenebat amisit.
epit ex ocłis tobie quasi menbranuĩ
oui albugo egredi. post quam lini¬
ti sunt defelle piscis. et uisum rece¬
pit. Et uideoꝵ popłs post quam
ĩmanissimã nequissimi hostis neqͥ¬
tiam cognouerit. amissam recipi¬
et lucem. Albugo quȩ obsederat
eius ocłos. stulticiam sibimet pla¬
cendi designat habentem zelum
dei s non scdm scientiam. Et sicut
iterum dicit suam iusticiam uolen¬
tes constituere. iusticiȩ łi non sunt
subiecti. Rupilla ynim nigra uidet.
alba tenebrescit. et qui sibi sapien¬
tes indentur dicentes. numquid
et nos cęci sumus. in his ueritas
non ẽ. qui aut̃ sue fragilitatis et
ignorantie conscii dicere norunt.
łs meus in lumina tenebras meas.
hi lucem uitȩ sunt fruituri in dño.
Bene aut̃ albugo quasi membranũ
erat oi. Per̃ ouum quippe spes
de signatur. quia ui delicet nondum ui¬

Expanded text:
quondam devorare gestiebat; sed per hoc quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana ovi albugo egredi, postquam liniti sunt de felle piscis, et visum recepit. Et Judaeorum populus, postquam amarissimam nequissimi hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet placendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum scientiam . Et sicut iterum dicit: Suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Pupilla enim nigra videt, alba tenebrescit. Et qui sibi sapientes videntur, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus ? in his veritas non est. Qui autem suae fragilitatis et ignorantiae conscii dicere norunt, Deus meus, illumina tenebras meas ; hi luce vitae sunt fruituri in Domino. Bene autem albugo quasi membrana erat ovi, per ova quippe spes designatur; quia videlicet nondum vi
Abbreviated transcription (Latin):
eis aduenturam confestim xp̃i
grãm ꝓmittunt. Annunciante
igitur cane uenisse tobiam. ex sur¬
gens cecus pater eius cȩpit offen¬
dens pedibus currere. Audito a
doctore uerbo salutis exurgit popłs
hebreoꝵ de longo ꝑfidiȩ suȩ. ueter¬
no currit amore ad dñm. quamus
offendens gressibus oꝑm. donec
plene fidei et oꝑationis bone lucẽ
recipiat regeneratus in xp̃o. et in¬
structus. Et data manu puero.
occurrit obuiam filio suo. Dat ma¬
nũ puero cecus. ut in offensu pe¬
de oꝑis dño occurrat. qui et si
ipse nec dum uiam fidei plene in¬
telligit. ei tamen qui lumen ueri¬
tatis bene cognouit. assensum p̃¬
bere qui addmm̃ ꝑueniat satagit.
t suscipiens oseulatus eum cum
urore sua. flentes pregaudio.
Suscipiens cum gaudio iudea infine
copulam xp̃i. iungit et fletum gau¬
dens. quia credit dolens. quia tam
sero addnm̃ ꝑuenit. Tunc sum̃s
conis antiqui. qui illum in passione

Expanded text:
eis adventuram confestim Christi eis adventuram confestim Christi gratiam promittunt. Annuntiante igitur cane venisse Tobiam, exsurgens caecus pater ejus coepit offendens pedibus currere. Audito a doctoribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad Dominum; quamvis offendens gressibus operum, donec plenitudo fidei et operationis bonae, lucem recipiat regeneratus in Christo, et instructus. Et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam fidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum praebere, qua ad Dominum perveniat, satagit. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, flentesque prae gaudio. Suscipiens cum gaudio Judaea in fine copulam Christi, junxit et fletum: gaudens, quia credit; dolens, quia tam sero ad Dominum pervenit. Tunc sumensconis antiqui, qui illum in passione
Abbreviated transcription (Latin):
sepe confligendo cum hereticis
lupos graues. apasroris summi
fugunt ouili. Qubus bene congru¬
it qđ canibus naturaile ẽ benefi¬
ciis rependert graͣm. et sollicitas
excubias ꝓdñoꝗ salute preten¬
dere. Precucurrit ergo canis. qr
primo salutem p̾dicat doctor.
deinde dñs inluminator corda mun¬
dat. Et pulchre dixit. quasi nun¬
tius adueniens. quia nimirum
doctor quisq fidelis. nuntius est
ueritatis. Pulchre blandimento
sue caude gaudebat. Cauda quip¬
pe quȩ finis ẽ corporis. finem
bone oꝑationis. id ẽ ꝑfectionem uł
certe mercedem quȩ sine fine tribu¬
itur insinuat. Blandimento ergo
caude gaudebat canis. cum tẽc̃ta
dñoꝵ quibus dui aberat reuiseret.
Gaudent doctores de effectu sui oꝑis.
cum uideam ꝑ suum ministerium
a dño recolligendam intelligunt.
gaudent de premii ꝑceptiõne sem¬
piterni. et de hoc eodem premio
cunctis electis cõmuni corda eoꝵ
quibus p̃dicant exhilarant. dũ

Expanded text:
saepe confligendo cum haereticis, saepe confligendo cum haereticis, lupos graves a Pastoris summi fugant ovili. Quibus bene congruit, quod canibus naturale est, beneficis rependere gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius salutem praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finem bonae operationis, id est perfectionem, vel certe mercedem, quae sine fine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo caudae gaudebat canis, cum tecta dominorum, quibus diu aberat, reviseret. Gaudent doctores de affectu sui operis, cum Judaeam per suum ministerium a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemii perceptione vitae sempiternae, et de hoc eodem praemio cunctis electis communi, corda eorum, quibus praedicant, exhilarant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
creduloꝵ qui sunt cognati eoꝵ se¬
cdm carnem. qui sunt isrłite. Di¬
misit ergo tobiam raguhel ad pa¬
rentes suos. tradens ei saram. cũ
multa substantia. Remittunt in
fine doctores ȩccłȩ xp̃m cum ip¬
sa eccła uirtutum diuitiis plena.
carnem assumpsit. Precessit
angłs et tobias ad parentes eus.
Deinde secuta ẽ uxor enis. cũ sub¬
stantia et familia eius. post quã
cedit diuina grã ad in luminandã
cecitatem popłi iudeoꝵ. atq in fu¬
is litteris xp̃m uerbum dm̃. atq
hominem ẽẽ cognoseunt. Et post
agnitionem recte fidei. qua si ui¬
so angło et filio suo quos dui ñ
congregata. participatione my¬
sterioꝵ celestium iungunt. Appro¬
pinquantibus domũi. p̃cucurrit
canis qui simul fuerat inuia. et
quasi nuntius ad ueniens. blandi¬
mento sue caude gaudebat. Non
contempnenda ẽ figura canis hu¬
ius. quia uiator et comes angłi
ẽ. Doctores ergo sicut et supra
docuius. ex primit eccłȩ. qui

Expanded text:
credulorum, qui sunt cognati eorum secredulorum, qui sunt cognati eorum secundum carnem, qui sunt Israelitae. Dimisit ergo Tobiam Raguel ad parentes suos, tradens ei Saram cum multa substantia. Remittunt in fine doctores Ecclesiae Christum, cum ipsa Ecclesia virtutum divitiis plena, carnem assumpsit. Praecessit angelus et Tobias ad parentes ejus; deinde secuta est uxor ejus cum substantia et familia ejus. Postquam cedit divina gratia ad illuminandam caecitatem populi Judaeorum, atque in suis litteris Christum verum Deum atque hominem esse cognoscunt, et post agnitionem rectae fidei, quasi viso angelo et filio suo, quos diu non e gentibus congregata, participatione mysteriorum coelestium jungunt. Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat. Non contemnenda est figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut et supra docuimus, exprimit Ecclesiae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
spem posteritatiᷤᷤ nr̃e : Omĩa simul¬
in te uno habentes. non te debumꝰ
dimittere ire a nobis. Quodq tobi¬
et noli turbari. sanus ẽ filius nr̃.
satis fidelis ẽ uir ille cum quo mi¬
simus illũ. eisdem ipsis qui nunc
de uideis credunt conuenit. qui se
suosq in hoc consolant᷑. qđ uere
futurum sit tempus quando re¬
uertatur ad eos dñs. et tunc omĩs
isrł saluus fiat. scientes quia satis ẽ¬
fidelis dñs. qui hoc ꝓmisit. sicut
supra diximus idem tobias et ꝑce
citatem suam incredulos. et ꝑfi
dem credentes more scripturis
usitato. designat. Nogat tobiã
raguhel ampliori tempore rema¬
nere secum. nec auditur dicente
tobia. ego noui quia pater meus
et mat̾ mea modo dies compu¬
tant. et cruciatur sp̃c eoꝵ in ip¬
sis. Et cum plenitudo gentium
buat. cecitatem eius quã expar¬
te facta ẽ in lustret. Recordatur
enim diuina clementia. qm̃ tri¬
sticia magna ẽ et continuus dolor
credentibus ex iudeis ꝓcecitate in¬

Expanded text:
spem posteritatis nostrae omnia in te uno habentes te non debuimus dimittere ire a nobis cui dicebet noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Ide Judaeis credunt, convenit; qui se suosque in hoc adhuc consolantur, quod vere futurum sit tempus, quando revertatur ad eos Dominus, et tunc omnis Israel salvus fiat; scientes, quia satis fidelis est Dominus, qui hoc promisit. Sicut enim supra docuimus, idem Tobias et per caecitatem suam incredulos, et per fidem credentes more Scripturis usitato designat. Rogat Tobiam Raguel ampliore tempore manere secum, nec auditur, dicente Tobia: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Et cum plenitudo gentium buat, caecitatemque ejus, quae ex parte facta est, auferat. Recordatur enim divina clementia, quoniam tristitia est magna, et continuus dolor cordis credentibus ex Judaeis pro caecitate in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. nec non et popłs post captiui¬
tatem patriam remissus. et uasa
scã quȩ ablata erant domũ redu¬
cta tẏpice denuntient. Uerũ quia
de his omĩbus ꝓpħa etras quomͦ
sint facta sufficient̃ explicat. li¬
bet de uolumine eius aliqua com¬
memorare. et ꝓ ut dñs dederit.
spitali sensu exponere. qͦ manife¬
stius pate fiat. qualiter his qui
ꝑ negligentiam uł errorem ꝑie¬
rant sit ad penitentiam redeun¬
dum. quanta dĩ gr̃a. quanto ip¬
soꝵ conatu sit admissoꝵ poscenda
uł impetranda uenia. quomͦ idem
penitentes una cum eis qui nuꝑ
ad fidem uenerant. unã eandẽq
xp̃i domũ edificent. ac pariter
infuturo dedicationis illius sollẽp¬
na expectent.
Nanno pͥmo eyri regis ꝑsarum
ut impleretur uerbũ dñi ex ore
hiereiniȩ. suscitauit dñs sp̃m cyri
regis ꝑsarum. et transduxit uocẽ¬
in uniuerso regno suo etiam ꝑscrip¬
turã dicens. Hȩc dicit cyrus rex

Expanded text:
nem, nec non et populus post captivinem, nec non et populus post captivitatem patriam remissus, et vasa sancta, quae ablata erant, domum reducta, typice denuntient. Verum quia de his omnibus propheta Esdras, quomodo sint facta, sufficienter explicat, licet de volumine ejus aliqua commemorare, et, prout Dominus dederit, spirituali sensu exponere, quo manifestius patefiat qualiter his qui per negligentiam vel errorem perierant sit ad poenitentiam redeundum; quanta Dei gratia, quanto ipsorum conatu sit admissorum poscenda vel impetranda venia; quomodo iidem poenitentes, una cum eis qui nuper ad fidem venerant, unam eamdemque Christi domum aedificent, ac pariter in futuro dedicationis illius solemnia exspectent.anno primo Cyri regis Persarum, ut impleretur verbum Domini ex ore Ieremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, et transduxit vocem universo regno suo, etiam per scripturam, dicens: 'Haec dicit Cyrus rex
Abbreviated transcription (Latin):
cłam reuertuntur. eum in lustra¬
tione sci sp̃e compuncti. p̃cepta
diuine legis quȩ reliquerant
denuo audire incipiunt. et custo
sta distinetione enumerat. Decem
uero p̃ceptis. omĩs diuine legis
sunma comp̃henditur. Et septẽ
multiplicata ꝑdecem. septuage¬
narium numerum ꝑficiunt yn¬
de apta significatione qui ꝑ oꝑa
ꝑuersa in babiloniã fuerunt cap¬
tiuati. post septuaginta annos
liberantur. ac domum đi et cuu¬
tatem scãm reędificant. quia
non numquã hi qui ꝑ sua peces¬
ta a cõmunione ac societate sq̃
ȩccłȩ separati. in fidelium sorte ac
numero copulantur. rursum ꝑ do¬
num scĩ sp̃e studio se bonȩ ei oꝑati¬
onis exercent. Ne ꝑ hoc consortiũ
fidelium domus uidelicet et ciui¬
tatiͣs dni de qua fuerant eiecti
recipiunt. Notandum enĩ. qđ unã
eademq pęnitentiã ad eccłam re¬
uersionẽ. et domus dñi reȩdifica¬
ta post incendium. et ciuitas
restaurata ihrłm post destructio¬

Expanded text:
clesiam revertuntur, cum illustraclesiam revertuntur, cum illustratione sancti Spiritus compuncti praecepta divinae legis quae reliquerant denuo audire incipiunt et cussta distinctione enumerat. Decem vero praeceptis omnis divinae legis summa comprehenditur. Et septem multiplica per decem, septuagenarium numerum perficiunt. Unde apta significatione, qui per opera perversa in Babyloniam fuerant captivati, post septuaginta annos liberantur, ac domum Dei et civitatem sanctam reaedificant. Quia nonnunquam hi qui, per sua peccata a communione ac societate sanctae Ecclesiae separati, infidelium sorti ac numero copulabantur, rursum per donum sancti Spiritus, studio se bonae operationis exercent, ac per hoc consortium fidelium, domus videlicet et civitatis Domini, de qua fuerant ejecti, recipiunt. Notandum enim quod unam eamdemque poenitentiam ad Ecclesiam reversionem, et domus Domini reaedificata post incendium, et civitas restaurata Jerusalem post destructio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti uocantur. cum sint m̃bra
regis ac sacerdotis summi. cum
se ipsos bene regere. cum sua
corpora dñõ hostiam iuuentem
exhibere didicerint. Qđ post mo¬
dum crescentibus malis. ipsum
templum idoloꝵ sordibus ꝓfa¬
natum. et adultimum achalde¬
is destructum atq incensum ẽ.
significat grauiores lapsus eoꝵ
denuo fraude malignoꝵ sp̃uũ
ab statu fidei deiecti. ac uitior
sunt flamma combusti. Quod
directo templo ac destrueta ur
ad patriam sunt dño miserante
remissi. ac rursus idem templum
atq urbem scãm grandi cum labo¬
re restaurarunt. figurate designat
eos qui decepti adiabolo non solũ
fidei sinceritatem atq integrita¬
tem boni oꝑis ꝑdunt. uerum eti¬
am ꝑ acerbitatem scelerum gentili¬
bus ac publicanis ad similari in¬
dentur. uixta illud dñicum. si
aut̃ eccłam non audierit. sit tibi
sicut ethuicus et publicanus.
Quoꝵ tam̃ non nulli ꝑ diuinȩ res¬
pectum gr̃e resipiscentes adec¬

Expanded text:
perfecti vocantur, cum sint perfecti vocantur, cum sint regis ac sacerdotis summi, cum se ipsos bene regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere didicerunt. Quod postmodum crescentibus malis ipsum templum idolorum sordibus profanatum, et ad ultimum a Chaldaeis destructum, atque incensum est, significat graviores lapsus eorudenuo fraude malignorum spirituum a statu fidei dejecti, ac vitiorum sunt flamma combusti. Quod diruto templo ac destructa parad patriam sunt, Domino miserante, remissi, ac rursus idem templum atque urbem sanctam grandi cum labore restauravit, figurate designat eos qui decepti a diabolo non solum fidei sinceritatem atque integritatem boni operis perdunt, verum etiam per acerbitatem scelerum gentibus ac publicanis assimilari videntur, juxta illud Dominicum: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Quorum tamen nonnulli per divinae respectum gratiae resipiscentes ad Ec
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ consũmauit. acdedicauit: sig¬
nificat qđ toto tempore scłi huiꝰ
qđ septem diebus cireuit. eccłam
dñs collectis ad edificium cȩleste
fidelibus construit. porro inuita
futura apparente gła resurrectio¬
nis ad integrũ ꝑficit. atq ingau¬
dium uitȩ in mortalis in ęterna
suȩ claritatis uisione sustollit. Quia
enĩ ipse octaua die hoc ẽ post sep¬
timã sabbati resurrexit amortius:
recte octonario numero tempus
etiã nr̃e resurrectionis expͥmitur.
Q d̃ aut̃ ęuo sequente quedam tem¬
pli edificia p̃nmia uetustate dis¬
solui ceꝑunt. s eadem mox instan¬
tia regum ac sacerdotum. qui illis
fuere temporibus instaurata et in
pͥstinum suscitata sunt statum:
significat cotidianos fidelium
ae leuissimos erratus. de qualibꝰ
salomon. septies inquit cadit
dentium uistoꝵ. quasi ꝑ regum
ac sacerdotum dei. corriguntur
industriam. Reges namq ac
sacerdotes merito om̃s in ȩccła

Expanded text:
autem consummavit ac dedicavit, sigautem consummavit ac dedicavit, significat quod toto tempore saeculi hujus, quod septem diebus circuit, Ecclesiam Dominus collectis ad aedificium coeleste fidelibus construit. Porro in vita futura, apparente gloria resurrectionis, ad integrum perficit, atque in gaudium vitae immortalis in aeterna suae claritatis visione sustollit. Quia enim ipse octava die, hoc est post septimam Sabbati, resurrexit a mortuis, recte octonario numero tempus etiam nostrae resurrectionis exprimitur. Quod autem aevo sequente quaedam templi aedificia prae nimia vetustate dissolvi coeperunt, sed eadem mox instantia regum ac sacerdotum, qui illis fuere temporibus, instaurata, et in pristinum suscitata sunt statum, significat quotidianos fidelium ac levissimos erratus, de qualibus Salomon: Septies, inquit, cadit dentium justorum, quasi per regum ac sacerdotum Dei corriguntur industriam; reges namque ac sacerdotes merito omnes in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
simul ȩccłam. hoc ẽ uniu̾sitatẽ iusto¬
rum solere appellari. ꝓ eo qđ in eo
rũ cordibus in se credentibꝰ ae sꝑan¬
tibus. seq diligentibus. ds in habi¬
tare dignetur. iuxta hoc qđ ipse
ait. Si quis diligit me sermonem
meum seruabit. Et pat̾ meus dili¬
get eum. et ad eum ueniemus et man¬
sionẽ apud eũ faciemus. Uude et
Et moyses quidem fidelis erat in to¬
ta domo eius tamquã famulus
intestimonium eoꝵ quȩ dicenda erant.
xp̃c uero tamquam filius in domo
sua. quȩ domus sumus nos. si fidu¬
ciam et głam spei usq ad finem fu¬
mã retineamus. In cuius figuram
domus siue templi spĩtalis salomon
rex fecit templum dño in ihrłm.
Nam salomon ipse qui int̃pretatur
pacificus. apte figuram tenuit eiꝰ
de quo canit ꝓpħa. Multiplicabit᷑
eius imꝑium. et pacis ñ erit finis.
De quo et apłs eccłȩ de gentibꝰ seri¬
bens. et ueniens inquit ȩ̨u̾głizauit
pacem uobis qui longe fuistis. et
septem annis ȩdificauit. octauo

Expanded text:
simul Ecclesiam, hoc est universitatem jusrum, solere appellari; pro eo quod in cordibus in se credentibus ac sperantibus, seque diligentibus, Deus inhabitare dignetur, juxta hoc quod ipse ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Unde et Et Moyses quidem fidelis erat in tota domo eius tamquam famulus in testimonium eorum quae dicenda erant Christus vero tamquam filius in domo sua quae domus sumus nos si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam rdomus sive templi spiritualis, Salomon rex fecit templum Domino in Jerusalem; nam Salomon ipse, qui interpretatur pacificus, apte figuram tenuit ejus de quo canit propheta: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . De quo et Apostolus Ecclesiae de gentibus scribens: Et veniens, inquit, evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et septem annis aedificavit, octavo
Abbreviated transcription (Latin):
ctores ȩccłȩ numquam obliuiscan¬
tur sc̃imonie. quia ipsi sunt dño
ptionis. Ad quam suscipiendam
etiam suos auditores instituant.
ut qui iam dño oblati sunt ꝑ ru¬
dimenta fidei. etiam ꝑ eorum
qui infide precesserunt exempla
acmonita magis magisq confir¬
mentur. ac superne cĩuitatis in¬
troitu digni efficiantur. Quibus
iugilandum ẽ ꝑ omnia et curan¬
dum. ne qua decreditis sibi ani-¬
mabus uasis uidelicet dnĩ ꝑeat.
s: integro eos numero ad sc̃ẽ cuita¬
tis adita ꝑducant. U igilate inqͥt

Expanded text:
ctores Ecclesiae nunquam obliviscanctores Ecclesiae nunquam obliviscantur sanctimoniae, qua ipsi sunt Dominptionis, ad quam suscipiendam etiam suos auditores instituant; ut qui jam Domino oblati sunt per rudimenta fidei, etiam per eorum qui in fide praecesserunt exempla ac monita magis magisque confirmentur, ac supernae civitatis introitu digni efficiantur. Quibus vigilandum est per omnia, et curandum, ne aliqua de creditis sibi animabus, vasis videlicet Domini, pereat, sed integro eas numero ad sanctae civitatis adyta perducant
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui inuenti fuerant. Sepius¬
dictum ẽ. quod argentum et aurũ
et uasa quȩ debabilone iherosoli¬
mam mittebantur: animas desig¬
narent. quȩ de confusione et erro¬
ribus mundi huius conuerteren¬
tur ad dnm̃. Unde apte huiusmo¬
di uasa sacerdotibus commendat
etras. qui ea iherosolimam ꝑfece¬
rant: qui a ꝑ sacerdotum necesse ẽ
manus. diluantur in baptismo et
cium debent reconciliari sc̃ẽ eccłȩ
penitendo. qui ab eius societate
peccando recesserant. et inseruiti¬
um diaboli quasi in captiuitatem
babylonii regis inpeccatis ꝑseue¬
rando deciderant. Et bene duode¬
cun sunt sacerdotes. quibus hȩe cu¬
ra delegata ẽ: ꝓpter duodecim a¬
postolis. ꝑ quorum doctrinam ec¬
cła et ꝑ orbem primo fundata ẽ.
et usq ad finem scłi ꝑ successores
eoꝵ ȩdificari non desinit. Quibus¬
apte conuenit. hoc quod eislem
sacerdotibus dixit etras. Uos
argentum quod sponte oblatum
et custodite. Oportet enim. ut do¬

Expanded text:
eorum, qui inventi fuerant: eeorum, qui inventi fuerant: edictum est, quod argentum et aurum, et vasa, quae de Babylone Hierosolymam mittebantur, animas designarent, quae de confusione et erroribus mundi hujus converterentur ad Dominum. Unde apte hujusmodi vasa sacerdotibus commendat Ezras, qui ea Hierosolymam perferant; quia per sacerdotum necesse est manus diluantur in baptismo, et cium debent reconciliari sanctae Ecclesiae poenitendo, qui ab ejus societate peccando recesserant, et in servitium diaboli, in captivitatem Babylonii regis in peccatis perseverando deciderant. Et bene duodecim sunt sacerdotes, quibus haec cura delegata est, propter duodecim apostolos, per quorum doctrinam Ecclesia et per orbem primo fundata est, et usque ad finem saeculi per successores eorum aedificari non desinit. Quibus convenit hoc quod eisdem sacerdotibus dixit Ezras: Vos aurum, quod sponte oblatum et custodite
Abbreviated transcription (Latin):
reumandi et orandi. cum aliquo̾d
magnȩ uirtutis incipere uolumꝰ.
et quia numquam fallit ficda in
dnm̃ syes. neq fieri potest. ut
tinentiam atq oraciones cum fide
querimus. non impetremus. S
diligentius intuendum: quod ieiu¬
nium premittitur. et sic oratio sub¬
secuta docetur. Primo namq ait.
et predicaui ieuintum ut affligere¬
mur coram dño: ac deinde subiun¬
git. et peteremus uiam rectam
Ieuinauimus aut̃ et rogauimus dm̃
nrm̃ prohoc: et euenit nobis ꝓsꝑe.
Oportet namq omnimodis. ut qui¬
cumq ad p̃candam misediam dñi
ingreditur. primum continentĩ
uiuendo. dignum se qui exaudiat᷑
prebeat. atq ita dum̃ rogans. ñ
dubitet ꝓsꝑa sibi euentura quȩ
postulat. Et separaui de prin¬
erpibus sacerdotum duodecim. sa¬
rabian. asabian. et cum eis defrĩ¬
bus eorum decem. Et appendi eis
argentum et aurum. et uasa con¬
secrationis domus dei nr̃i. quȩ
obtulerat rex. et consiliarii eius.
e principes eius. uniuersusq isrł

Expanded text:
jejunandi et orandi, cum aliquid magnae virtutis incipere volumus: et quia nunquam fallit fida in Dominum spes, neque fieri potest, ut tore per continentiam atque orationes cum fide quaerimus, non impetremus. Sed diligentius intuendum, quod jejunium praemittitur, et sic oratio subsecuta docetur. Primo namque ait, Et praedicavi jejunium, ut affligeremur coram Domino. Ac deinde subjungit: Et peteremus viam rectam Jejunavimus autem, et rogavimus Dominum nostrum pro hoc, et evenit nobis prospere. Oportet namque omnimode, ut quicunque ad deprecandam misericordiam Domini ingrediatur, primo continentius vivendo, dignum se qui exaudiatur praebeat; atque ita Dominum rogans, non dubitet prospere sibi eventura quae ospere. Et separavi de principibus sacerdotum duodecim, Sarabaiam, Asabiam, et cum eis de fratribus eorum decem. Appendique eis argentum et aurum, et vasa consecrata domus Dei nostri, quae obtulerat rex et consiliatores ejus, et principes ejus, universusque Israel
Abbreviated transcription (Latin):
si mox accepta regaliũ litterarũ auctori¬
tate. netẽplũ edificaret᷑ noxia urtute
restitert̃ cũ neq ipsi aliqͥd de constructioẽ
tẽplis tm̃mͦ ciuitatis acusassent. neq rex aliud
rophetauerunt aut̃ aggeus
ꝓpħa. et zacharias filius ad¬
do. ꝓpħantes ad iudeos qui
erant in iudȩa et ihrłm. in
nomine dei isrł. Tunc surrexerunt do¬
robabel filius salathiel. et iosue filius
iosedech: et ceperunt ȩdificarȩ templũ¬

Expanded text:
si mox accepta regalium litterarum auctorisi mox accepta regalium litterarum auctoritate, ne templum aedificaretur, noxia virtute restiterunt; cum neque ipsi aliquid de constructione mmodo civitatis accusassent, neque rex aliudProphetaverunt autem Aggaeus propheta, et Zacharias filius Addo, prophetantes ad Judaeos qui erant in Judaea et Hierusalem, in nomine Dei Israel. Tunc surrexerunt Zorobabel filius Salathiel, et Josue filius Josedech, et coeperunt aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
ratione possint custodire. qui uisio¬
ni uerȩ pacis obstinata mente ꝓban¬
tur contrairȩ: s quia ipsi custodiam
penes se uirtutum manere iactant.
quando aduersus moenia pacis ꝑ
heresim pugnant.Itaq exemplũ
edieti artarxerxis regis lectum ẽ
eoiam reũ. beltheem̃. et samsai scriba.
et consiliarus eoꝵ: et habierunt festi¬
ni in ibrłm adiudeos. et ꝓhibuerunt
eos inbrachio et robore: Tunc int̾mis¬
sum ẽ opus domus dei in ihrłm: et
non fiebat usq ad annum scđm
regni darii regis ꝑsarum. Patet¬
de in consilium rectȩ intentionis
eoꝵ consiliis nequam dissipare tẽp¬
tabant. Nec adhuc tamen eos ex
toto ab ope domus dei retrahere
ualebant: priusquam regali auxilio
fulti hereditatem illis publica obsiste¬
rent. Quoꝵ notanda in accusando fra¬
udulentia. qđ eos qui indomũ dei
ȩdificabant. ciuitatem contra regnũ
ꝑsarum ȩdificare querebantur. et
p̃cipiente rege ne ciuitas ȩdificaret᷑ is¬

Expanded text:
ratione possint custodire, qui visioratione possint custodire, qui visioni verae pacis obstinata mente probantur contraire, sed quia ipsi custodiam penes se virtutum manere jactant, quando adversus moenia pacis per haeresim pugnant. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis eorum: et abierunt festini in Jerusalem ad Judaeos, et prohibuerunt eos in brachio et robore. Tunc intermissum est opus domus Domini in Jerusalem, et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii regis Persarum. deinde consilium recte intentionis eorum consiliis nequam dissipare tentabant, nec adhuc tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere valebant, priusquam regali auxilio fulti, auctoritate illis publica obsisterent. Quorum notanda in accusando fraudulentia, quod eos qui domum Dei aedificabant, civitatem contra regnum Persarum aedificare querebantur; et praecipiente rege ne civitas aedificaretur, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem utiq rectam. et oꝑa relig¬
osa iustoꝵ. ille transfluuium idẽ
in cordibus eoꝵ qui iam dõ rena¬
tisunt ꝑ baptisium. possessionem
locumq habere non possit. Intelli¬
gunt et enim etiã i quifidem ratĩ
non intelligunt: quod unam eandẽ¬
q mentẽ lux simul et tenebrȩ. im¬
quitas et iusticia. xp̃e et belial. pos¬
sidere nequeunt. Uerbum misit
rex adreum beltheem. et samsai ser¬
bam. et ad reliquos qui erant inco
Accusationem quam misistis ad nos.
manifeste lecta ẽ coram me. et cȩtera:¬
usq dum ait. Nunc ergo audite sen¬
tentiam. ut ꝓ hibeatis uiros illos.
et urbs illa non ȩdificetur. Patet¬
literȩ sensus. patet allegoriȩ: quia rex
ꝓfanus antiquus uidelicet aduersariꝰ
libentissime fauet uotis eoꝵ. qui ȩccłam
ꝑsecuntur. et eam ȩdificari ꝓhibent.
Habitant aut̃ hostes iberosolimoꝵ in
samaria: quȩ int̾pretatur custos.
Non quia p̃cepta fidei et ueritatis ulla

Expanded text:
per fidem utique rectam, et opera religper fidem utique rectam, et opera religiosa justorum, ille trans fluvium, id est, in cordibus eorum qui jam Deo renati sunt per baptismum, possessionem locumque habere non possit. Intelliguntur etiam hi qui fidem rectam non intelligunt, quod unam eamdemque mentem lux simul et tenebrae, iniquitas et justitia, Christus et Belial, possidere nequeunt. Verex ad Reum Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in coAccusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta est coram me. Et aaccipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donelitterae sensus, patet et allegoriae; quia rex profanus, antiquus videlicet adversarius, libentissime favet votis eorum qui Ecclesiam persequuntur, et eam aedificari prohibent. Habitant autem hostes Hierosolymorum in Samaria, quae interpretatur custos; non quia praecepta fidei et veritatis ulla
Abbreviated transcription (Latin):
eufraten. intraquẽsyria ẽ: qui me¬
rito riuum scĩ baptismatis insi¬
nuat. uł quia unus de quatuor
fluminibus ẽ. quȩ deuno paradysi
fonte orientia totum orbem in rigat᷑.
infigurã nimirũ qͣtuor cuangłistaꝵ
qui abuno fonte uitȩ idẽ dño saluat¬
re inspirati. consona uoce cunctis
gentibus lauachrum salutis p̃dican
nel quia eufrates fugifer interp̃tat
Quod uocabulum aptissimȩ congri¬
it illi sacramento. quo orbis saluat
et seĩficatus. fructum animarum
tricenum sexagenum. et centenum
deo gignere consueuit. Querit er¬
go rex ꝑsarum. qui int̾pretãtur tꝙ̃¬
tantes. possessionẽ transfluuium:
cum antiquis hostis excitatis tem¬
tationum ineursibus ȩccłȩ fines in¬
rumꝑe. et eos etiam qui sacro sunt
fonte redempti. sibi sub iugare cona¬
tur. Iuuant eum samaritȩ: cũ impi¬
guantes ȩccłam hereticiꝓ regno di¬
aboli militant. et quasi dolentes
dieunt. qm̃ si ciuitas illa ȩdificata
fuerit. et muri ipsius instaurati.

Expanded text:
Euphratem, intra quem Syria est. Qui merito rivum sancti baptismatis insinuat, vel quia unus de quatuor fluminibus est, quae de uno paradisi fonte orientia totum orbem irrigant; in figuram nimirum quatuor evangelistarum, qui ab uno fonte vitae, id est, Domino Salvatore inspirati, consona voce gentibus cunctis lavacrum salutis praedicant; vel quia Euphrates frugifer interpretatur; quod vocabulum aptissime congruit illi sacramento, quo orbis ablutus et sanctificatus, fructum animarum tricenum, sexagenum, et centenum Deo gignere consuevit. Quaerit ergo rex Persarum, qui interpretantur tentantes, possessionem trans fluvium, cum antiquus hostis, excitatis tentationum incursibus, Ecclesiae fines irrumpere, et eos etiam qui sacro sunt fonte redempti, sibi subjugare conatur. Juvant eum Samaritae, cum impugnantes Ecclesiam haeretici, pro regno diaboli militant, et quasi dolentes dicuntur: Quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adorientalem plagam. cuius et
ioħs eugłista in passione dnĩ memi¬
nit. Ob hoc aut̃ edificari uissus est
cedron. ut obstrueret᷑ porte ciuita¬
tis. et coangustaret᷑ popłs. Int̾pre¬
tatur aut̃ cedron tristicia. meror.
siue dolor. Et apte ille uissus ẽ cedro¬
nẽ ȩdificare. cui cõmendatũ ẽ xp̃i
confessoribꝰ pęnaꝵ dolorẽ in fligere.
It ascendit ioħs de gazaris. et nun¬
tiauit simoni patͥ suo qͤ fecit cende¬
beus. Et uoc auit simon duos filios
suos seniores uidam et ioħem. et
ait illis. Ego et fr̃s mei expugna¬
uimus hostes. isrł ab adolescentia
usq in hunc diẽ. et ꝓsꝑatũ ẽ. in ma¬
nibꝰ nrĩs liberare isrł aliquotiens.
Nunc aut̃ senui. S estote loco meo
et frĩs mei. et egressi pugnate pro
gente nr̃a. auxiliũ uͦ decelo nͥobis¬
cũ sit. Et elegit de regione uiginti
milia uiroꝵ belligr̃atoꝵ et equites et

Expanded text:
ad orientalem plagam, cujus et Joannes evangelista in passione Domini meminit . Ob hoc autem aedificari jussus est Cedron ut obstruerentur portae civitatis et coangustaretur populus. Interpretatur autem Cedron tristitia, sive moeror, sive dolor, et apte ille missus est Cedronem aedificare cui commendatum est Christi confessoribus poenarum dolorem infligere.t ascendit Iohannis de Gazaris et nuntiavit Simoni patri suo quae fecit Cendebeus et vocavit Simon duos filios suos seniores Iudam et Iohannem et ait illis ego et fratres mei expugnavimus hostes Israhel ab adulescentia usque in hunc diem et prosperatum est in manibus nostris liberare Israhel aliquotiens nunc autem senui sed estote loco meo et fratris mei et egressi pugnate pro gente nostra auxilium vero de caelo vobiscum sit et elegit de regione viginti milia virorum belligeratorum et
Abbreviated transcription (Latin):
de uobis in dño. qł nichil aliud sap¬
etis. Qui aut̃ conturbat uos. porta¬
bit iudicium quicumq ẽ ille. Talib
gͦ ꝑ fraudem hostis antiqui in aĩe
morte ꝑemptis uideamꝰ qđ sequit᷑
Et secessit ionathas et
simon et qui cum eo erant inbethes
se quȩ ẽ indeserto. et instruxit diru¬
ta eius. et firmauit eam. Et eogno¬
uit bachides et congregaint unuier¬
sam multitudinẽ suam. et his qui
deuida erant denunciauit. et uenit
ũ castra posuit suꝑ bethesse. et op
qd ionathas tumultuante bachide
se recolligit cũ suis in bethese quȩ
ẽ indeserto. et instruit diruta eius
confirmans eam. nͥ qđ p̃dicatores
scĩ cũ uiderint ꝑsecutoꝵ p̃ualere ma¬
nũ. ita ut ñ possint eũ p̃dicationis
u̾bo ꝓcedere in publicũ. ad temp̃
se cedunt in loca secreta. quatinus
ibi ieiuniis et orationi oꝑam dent:
dent: Et quicquid ꝑ incuriã inter
poplares conu̾sando. de rectitudi¬
ne uitȩ suȩ relabebat᷑. hoc separatĩ

Expanded text:
ud sapietis; qui autem conturbat vos portabit judicium quicunque est ille. Talibus autem perfidia hostis antiqui in animae morte peremptis, videamus quid sequitur: Et secessit Jonathas, et Simon, et qui cum si quae est in deserto et struxit diruta eius et firmaverunt eam et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Iuda erant denuntiavit et venit et castra posuionathas, tumultuante Bacchide, se recolligit cum suis in Bethbessen, quae est in deserto, et exstruxit diruta ejus confirmans eam, nisi quod praedicatores sancti, cum viderint persecutorum praevalere manum, ita ut non possint cum praedicationis verbo procedere in publicum, ad tempus se cedunt in loca secreta, quatenus ibi jejuniis et orationibus operam dent, et quidquid per incuriam inter populares conversando de certitudine vitae suae relabebatur, hoc separatum
Abbreviated transcription (Latin):
filius aristoboli quẽ pat̾ herodes int̃¬
fecit ad tyberiũ uenit. Illo aut̃ ñ susci¬
piente accusationẽ residens rome¬
ad aliquoꝵ quidẽ potentiũ noticias
ambiebat. Maximi̾ aũt colebat offi¬
ciis germanici filiũ gaiuĩ eũ adhue
eẽt priuatus. et quodã die int̾ copi¬
osum epularũ apparatũ. qͥbꝰ apud
eundẽ edebat᷑. ad ultimũ extensis
manibꝰ aꝑte cępit dm̃i p̃cari celerit.¬

Expanded text:
filius Aristoboli, quem pater Herodes intefilius Aristoboli, quem pater Herodes interfecit, ad Tiberium venit: illo autem non suscipiente accusationem, residens Romae aliquorum quidem potentum notitias ambiebat; maximis autem colebat officiis Germanici filium Gaium, cum adhuc esset privatus. Quodam autem die inter copiosum epularum apparatum, quibus apud eumdem edebatur, ad ultimum extentis manibus aperte coepit Dominum precari ut, celerit
Abbreviated transcription (Latin):
alis sũma sacerdotii prestabat᷑. ita
It annus iam successionibꝰ mutaren¬
E Deniq iam idẽ iosephus refert qͣ¬
dlor ꝑ ordinẽ usq ad cayphã pontifi¬
latꝰ officio. pꝰ annã eẽ ꝑfunctos. his
uerbis scribens. Ualerius gratꝰ anna¬
sacerdotio deturbato. hysiahelũ pon¬
tificẽ designauit filrũ baffi. S et hunc
ñ multo pꝰ abiciens. eleatarũ ananiã
pontificis filiũ pontificatui sub roga¬
uit. Post annũ uͦ etiã hunc arcet offi¬
cio. et simoni euidam canifi filio pon¬
tificatus tradidit ministeriũ. qͥ ñ am¬
pluis et ipse tamquã unius anni spa¬
tio ꝑfunctus. iosephũ cui et cayphas
noñ fuit accipit successorem. Ae ꝑ¬
hoc. oiuie tempus quo dñs et saluator
nr̃ int̾ris docusse describit᷑. intra
quadriennii temporis spatia eo arta¬
t᷑. In quo quatuor iste quas iosephus
memorat. successiones pontificum
regnum amiserit. iosephus ꝓdit dics.
Accusator herodis tetrarche agrippa

Expanded text:
aliis summum sacerdotium praestabatur, ita aliis summum sacerdotium praestabatur, ita ut annuis cessationibus mutarentur. Denique jam idem Josephus refert quatuor per ordinem usque ad Caipham pontificatus officio post Annam esse perfunctos, his verbis scribens: Valerius Gratsacerdotio deturbato, Ismahelum pontificem designavit, filium Baffi; sed et hunc non multo post abiciens, Eleazarum, Ananiae pontificis filium, pontificatui subrogavit. Post annum vero etiam hunc arcet officio et Symoni cuidam, Canifi filiof pontificatus tradidit ministerium, quo non amplius et ipse quam unius anni spacio perfunctus, Iosephum, cui et Caiphas nomen fuit, accepit successorem. EDominus et Salvator noster in terris docuisse describitur, intra quadriennium temporis spatia, in quo quatuor istae, quas Josephus memorat, successiones pontificum regnum amiserit Josephus prodit, dicens: Accusato Herode tetrarcha, Agrippa
Abbreviated transcription (Latin):
ticionẽ decollari iussit. sicut sacrũ ȩu̾¬
gllum manifeste demonstrat. Ip̃se qͦ
buera comꝓbans eẽ qͤ diceret. Simi¬
it᷑ et octauo decimo anno utrĩq pͥnci¬
suerat p̃locute ad passionẽ uenit. ubi
hiuc herodi ꝑ pilatimissos p̃sentatꝰ
ñ fide receptus. s ꝑfastũ mundanum
spretus. indutus ueste alba. iterum
remissus ẽ ad pilatũ. a quo ꝑ militũ offi¬
cũ crucifixus. t̾cia die resurrexit amor¬
iuis. Refert aut̃ diuina seriptura in¬
io decimo tyberii cesaris inadchoas¬
e. et ipsum iħm ome doctrine sue tem¬
pus exegisse sub pontificibꝰ anna et
cayplia. qͦ scilicet anne pontificatus
tempore incipiente docere ceꝑat. et
usq ad mitium cayphȩ ꝑtenderat.
nquibꝰ spatus uix toti quatuor conelu¬
dunt᷑ aum. legalibus norro p̃ceptis iã
pillud tempus ui et ambitione cessan¬
ab̃. Nulli quippe pontificatꝰ honor
ute uł generis merito reddebatur.
sromana potestate aliis nunc item

Expanded text:
titionem decollare jussit, sicut sacrum Evantitionem decollare jussit, sicut sacrum Evangelium manifeste demonstrat . Ipse quobus vera comprobans esse quae dicebat. Similiter et octavo decimo anno utriusque princilocuti, ad passionem venit: ubi huic Herodi per Pilati missos praesentatus, non fide receptus, sed per fastum mundanum spretus, indutus veste alba, iterum remissus est ad Pilatum, a quo per militum officium crucifixus, tertia die resurrexit a mortuis. Refert autem divina Scriptura inno decimo quinto Tiberii Caesaris inchoasse, et ipsum Jesum omne doctrinae suae tempus exegisse sub pontificibus Anna et Caipha, quo scilicet anno pontificatus tempore incipiente docere coeperat, et usque ad initium Caiphae pertenderat, in quibus spatiis vix toti quatuor concluduntur anni. Legalibus porro praeceptis jam per illud tempus et ambitione cessantibus: nulli quippe pontificatus honore Judae vel generis merito reddebatur: sed Romana potestate aliis nunc, item
Abbreviated transcription (Latin):
augusto filius eiꝰ archelaus. regnat
annis octo. id ẽ usq ad ipsuis aug̃¬
legat᷑. et ad minuendã uidaici re¬
gni potentiã. insolentiãq doman¬
dam. quatuor fr̃s eius ꝓ eo sunt
tetrarchȩ creati. herodes. antipa¬
t̃ lysias. et philippus. Quoꝵ philip¬
pus et herodes. qͥ antipas prius
nuncupat᷑. et iã uiuente archelas
tetrarchȩ fuerant ordinati. Post
archelaũ uͦ herodes tetrarcha u¬
deȩ gentis tenuit pͥncipatũ annis
uiginti qͣtuor. cui tyberĩ intẽpore
hanc dederat potestatẽ. Cuiꝰ anno
duodecimo pilatus iudeȩ ꝓcurator
ab eodem dirigit᷑. atq inibi ꝑde¬
pȩne finẽ tyberii ꝑdurauit. Anno
saris. similit̾ et regni herodis qͥn¬
to decimo anno ut hystoriȩ ꝓdunt.
ioħes filius zachariȩ indeserto
iuxta iordanẽ fluuiũ p̃dicans.
testat᷑. quẽ p̃dictus herodes hers¬
diã uxore philippi frĩs sui suaden¬
te in conuiuio obsaltatricis puelle pe¬

Expanded text:
Augusto filius ejus Archelaus, regnavit Augusto filius ejus Archelaus, regnavit annis novem, id est, usque ad ipsius Auguslegavit, et ad minuendam Judaici regni potentiam, insolentiamque domandam, quatuor fratres ejus pro eo sunt tetrarchae creati, Herodes Antipater, Lisias et Philippus. Quorum Philippus et Herodes, qui Antipas prius nuncupatur, etiam vivente Archelao, tetrarchae fuerant ordinati. Archelaum vero Herodes tetrarcha Judaeae gentis tenuit principatum annis viginti quatuor, cui Tiberius imperator hanc dederat potestatem, cujus anno duodecimo Pilatus in Judaea procurator ab eodem dirigitur, atque ibi per depene finem Tiberii perduravit. Anno saris , similiter et regni Herodis quinto decimo, ut historiae produnt, Joannes filius Zachariae, in deserto juxta Jordanem fluvium praedicans, testatur: quem praedictus Herodes, Herodiade uxore Philippi fratris sui suadente, in convivio ob saltatricis puellae pe
Abbreviated transcription (Latin):
tellũ poposcit. sectũ enĩ comedere
consueuerat. Deinde circũspecto¬
ne quis arbit̾ impediret. tamquã
se ꝑcussurũ dexterã sustulit. Cũ uͦ
aciabꝰ consobriꝰ eius accurrisset.
manũq continusset. ululatꝰ ma¬
audito. antipat̃ fiduciã repetit.
letusq iam custodes ꝓmissa et iam
pecunia rogabat ut se soluerent.
atq dimitterent. Quod eoꝵ prin¬
ceps ũ solũ nefieret obstitit. s eti
ã regi uelocit̾ nuntiauit. Ille aut
fortius exclamans quã uires egͦ¬
tantis ualebant. continuo satelli-¬
tibꝰ missis occidit antipatum. mor
Deinde rursum corrigit testam̃tũ.
et successorem quidẽ archelaum
natu maximũ antipatͥ frẽm scͥ¬
bit tetrarchã uͦ antipã. Post in¬
t̃itum aũt filii quinq dieb̃ ex¬
potitus. triginta uͦ et sexͥ. post quã rex¬
a romanis declaratus ẽ. Anno itaq
imꝑio augusti qͣdragesimo septimo
mortuus ẽ. ꝓ quo substitutus ab

Expanded text:
tellum poposcit. Sectum enim comedere tellum poposcit. Sectum enim comedere consueverat. Deinde circune quis arbiter impediret, tanquam se percussurus dexteram sustulit. Cum vero Aciabu consobrinus ejus accurrisset et manum continuisset, ululatus maaudito Antipater, fiduciam reperit, laetusque jam custodes, promissa etiam pecunia, rogabat ut se solverent atque dimitterent, quod eorum princeps non solum ne fieret obstitit, sed et regi velociter nuntiavit: ille autem, fortius exclamans quam vires aegrotantis valebant, continuo, satellitibus missis, occidit Antipatrum et i jussit. Deinde rursum corrigit testamentum et successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatris fratrem, scribit; tetrarcham vero Antipam. Post interitum autem filii sex diebus expotitus: triginta vero et septem postquam a Romanis declaratus est; anno itaque imperii Augusti quadragesimo septimo mortuus est,