comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didit. quem ꝑeussum uidit: eiq si
reu̾sus fuerit ad om̃ipotentẽ. polli¬
cetur dicens. Longe facies iniquita¬
tem atabernacło tuo. ile si patent̃
dicat. Siquis ad dm̃ post errata re
uertit᷑. in cogitatione sunul & opere
Quid ꝑ terramꝰ nisi infirmitas acti¬
onis: Quid ꝑ duriciam silicis: nisi
fortitudo designat᷑: Quid ꝑ torrentes
aureos: nisi doctrinam intime cla
ritatis accipimus: Omp̃s aũt ds
ad se conuersis ꝓ t̾ra dat. silicem:
quia ꝓ infirma actione. fortitudi¬
nem cribuit robusti oꝑis. Dat etiã
ꝓsilice torrentes aureos. qr ꝓrobus¬
to oꝑe doctrinam multiplicat ela¬
re p̃cdicationis: ut peccator quisq
conuersus. & ex infirmo fortis exis¬
cͥere ualeat. & insua fortitudine us¬
q ad ꝓferenda uerba intime clarita¬
tis exurgat: quatinus ineo & fir¬
mitas actionis inqua uelut t̾ra¬
soluitur. bene iuuendi fortitudi¬
ne solidet. & rursum cum sensus
ex uita trabitur. ex ipsaforcitudine dor¬

Expanded text:
didit, quem percussum vidit, eique, si didit, quem percussum vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Dvertitur, in cogitatione simul et in opere Quid per terram, nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi docritatis accipimus? Omnipotens autem Deus ad se conversis pro terra dat silicem, quia pro infirma actione fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine tor
Abbreviated transcription (Latin):
culo tuo. fidelem ꝓpłm heretici a deo
discessisse existunant: qui a eum
sius p̃dicationib resistentẽ uident.
Quem cum malis p̃sentib afflic¬
tum conspiciunt: quasi ꝑ admoni¬
tionem ad conditoris gr̃am trahe¬
re conantur dicentes. Si reuersus
fueris ad om̃ipotentem edificabis.
Ac si aꝑte dicant. Quia nr̃is dog¬
matib resistendo a dño recessisti:
idcirco aiusticie edificatione des¬
bructus es. Tabernacłm uͦ aliqñ
accipimus habitacłm corporis: a¬
liquando uͦ habitacłm cordis. Nã
sicut anima habitamus in corpore:
ita ꝑ cogitationẽ habitamus in
mente. Iniquitas gͣ intabernacło
mentis ẽ: ꝑuersa intentio instu¬
dio cogitationis. Iniquitas ant̃
in tabernacło corporis: ꝑ expletionẽ
oꝑis actio carnalis. Et iphar itaq
quia &e amicus beati uiri extitit. q̃¬
dam uera sentiens. &e cñ inhis in qͥ¬
bus arectitudine deuiat hereticoꝵ
speciem tenens: beatum iob ex uircu¬
tib flagellatum nesciens. errasse ere¬

Expanded text:
tur. --Fidelem populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem tenens, beatum Job ex virtutibus flagellatum nesciens 509 errasse cre
Abbreviated transcription (Latin):
inhac uita aduersitas ñ letũ ꝑcu¬
lit᷑. s ieo dolorem uuln̾is multipli¬
cauit. fit tam̃ miro om̃ipotentis
lĩ moderamine ut cum in hoc mun¬
do mens iusti aduersitatib plus
laborat: auctoris sui ꝯcemplandã
faciem amplius sitiat. Unde hic

Expanded text:
ersitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Tunc enim culpas plangimus. cũ
pensare ceꝑimus: s tunc subtilius
pensamus. cum sollicitiꝰ plangimus:
atq ex lam̃tis in corde nr̃o plenius
nascitur quid sit quod peccantib di¬
uina districtio minat᷑: que erunt il¬
la repborum imꝑꝑia: qui terrorͥ que
implicabilis maiestatis animaduer¬
sio. Tanta enim tunc dns reꝑbisi¬
ratus dicet: qnͣta eos pati ex equi
tate ꝑmiserit. Que nimirum uerba
animaduersionis illius: iusti dum
mͦ sollicite metuunt euaciunt. Sed
quis in illo examine inueniri iustꝰ
ualeat: si scđm sue fortitudinis ma¬
iestatem. uitam hominum discutiat
fortitudine otendat mecum: nec
magnitudinis sue mole me premat
Mens & enum cuꝰlibe iusti si aboĩ .xu.¬
potente domino distriete iudicatur:¬
molĩ magnitudinis p̃mitur. In qui¬
b nimirum uerbis hoc quoq intelli¬
gendum ẽ: quod sc̃s uir dum forcitu¬
dinem dĩ deuitat: quid eius aliud

Expanded text:
mihi. - Tunc enim culpas plangimus, cum mihi. - Tunc enim culpas plangimus, cum pensare coeperimus; sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid est quod peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia qui terrores, quae implacabilis majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet, qtate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem vitam hominum 515 discutfortitudine contendat mecum, ne magnitudinis suae mole me premat. - Mens etenim quaelibet justi, si ab omnipotente Domino districte mole magnitudinis premitur. In quibus nimirum verbis hoc quoque intelligendum est, quod sanctus vir, dum Dei fortitudinem devitat, quid ejus aliud
Abbreviated transcription (Latin):
peccator homo mereatur attendere:
& occultus nunc &e tacitus uidex qmͣ
terribilis post appareat ꝯsiderare.¬
Ex quare agitur. ut ad cognitionẽ
sui anima subtilius reuocet᷑: & quo
occultum udicem suum magis ter¬
ribilem uidet: eo de suis actib for¬
midolosius angustet᷑. Anxie trepi¬
dat: culpas suas lam̃tis insequit᷑.
penitendo increpat. qualem fuisse
se meminit. Unde nunc quoq post¬
qmͣ dictum ẽ ponam coram eo ui¬
dicium: recte subuingit᷑. Oo meum
replebo increpationib. Qui enim sibi
inconspectum dĩ uidicium ponit. os
suum increpationib replet: quia dũ
subtile examen tremencli contra se
iudicis contemplatur: amara se pe¬
nitentie inuectione ꝑsequit᷑. Sepe
autem dum culpas nr̃as pensare ne¬
gligimus: que earum rep̃hensio in ui¬
dicio sequatur. ignoramus. Dum uͦ
cas penitendo ꝑsequimur: quid nob̾
de eis uidex insuo examine dic̃e possit
inuenimus. Unde adhuc apte sub¬

Expanded text:
peccator homo mereatur attendere, peccator homo mereatur attendere, et, occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. Unde adhuc apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
urgat: Que tñ uerba etiam in hac
uita positis iustis eueniunt. Nam
cum contra uotum suum atq deside¬
rium quodlilre agi conspiciunt: ad
occulta dĩ uidicia recurrunt: ut ine¬
is uideant. quia inordinate intus ñ
disponif᷑: quod mordinatũ foris eur¬
rere uidetur. Cum enim p̃sidentem an¬
głicis sꝑitib creatorem om̃ium fidei
ocłis ꝯtemplantur: ad eius nimirũ
solium uenuint. Et quia consid̾ant
qm̃is qui nure angłos regit. inuiste
homines non disponit. ꝓfecto inue¬
niunt causales rationes qmͣ iuste
sint: dum ipse cause excrinsecus ui¬
deantur iniuste. Dumq id humilit̾
faciunt: semetipsos sepe in sua uolũ¬
tate rep̃hendunt. Sua inse ññqͣm
uoca duuidicant: dum meliora ẽe ea
que disponit conditor pensant. Un
de adhuc bene subditur. Ponam¬
coram eo udicium: & os meum re¬
plebo increpationib. Coram deo
Iuidicium ponere ẽ: intra secretum
mendum examen maiestatis sue o¬
culos nr̃e considerationis aꝑire. qͥd

Expanded text:
uae tamen verba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris curere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor pensant. Unde bene adhuc subditur: CAcoram eo judicium, et os meum replebo increpationibus. - Coram Deo ponere judicium est, intra secretum mendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uidere hunc insua maiestate quere¬
ret: ñ utiq sub inferret. Et ueniã usq
ad solum eius. Quid nanq ẽ solium
dĩ. nisi angłici sp̃s: qui scͥptura at¬
cestante. chroni uocati sunt: Qui gͦ us
q ad solium dĩ uenire uult. quid a¬
liud qmͣ interesse angłicis sp̃ib con¬
cupiscit. ut nulla iam defectua tem¬
porum momenta sustineat. s ꝑmanẽ¬

Expanded text:
videre hunc in sua Majestate quaerevidere hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam usque ad solium i angelici spiritus, qui, Scriptura teste, Throni vocati sunt? Qui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva temporum momenta sustineat, sed permane
Abbreviated transcription (Latin):
us: Electus quisq nisi dnm cog¬
nouiss: utiq ñ amaret. S aliud .xiii.¬
ẽ cognoscere ꝑ fidem: atq aliud ꝑ
speciem. A liuid inuenire ꝑcredu¬
litatem: aliud ꝑ ꝯtemplationem.
Ex qua re agitur: ut electi om̃s.
eum quem fide cognouerunt: uide¬
re quoq ꝑspeciem anhelant. Cu¬
us amore fla grantes estuant:
quia eius dulcedinis suauitatẽ
iammipsa sue fidei certitudine degu
stant. Quod bene ille ingeras ce noꝵ re¬
gione sanatus ademonib delignat:
qui uult abire cum iħu. s es a magistro
salutis dicitur. Redi indomum tuam:
& narra quanta tͥ fecit ds. A manti
enim adhuc dilatio imponitur: ut
ex dilati amoris desiderio meritum
retributionis augeat᷑. fit gͦ nobis om¬
nipotens ds̃ dulcis inmiracłis: & tñ
insua celsitudine manet occultus:
ut & quido am monstrando de se occul¬
ta nos inspiratione in suo amore suc¬
cendat: &e tñ abscondendo maiestatis
sue głam: amoris sui ium. ꝑ estum de¬
sideris augeat. Nisi enim sẽs iur

Expanded text:
quisque nisi Dominum cognovisset, utique non amaret. Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem, aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur, ut electi omnes eum, quem fide cognoverunt, videre quoque per speciem anhelant, cujus amore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam ipsa suae fidei certitstant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu; sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit ergo nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus, ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir
Abbreviated transcription (Latin):
b. peecati noctem exeutiant: & exem¬
plo sui oꝑis meis iusticie lumen fun¬
dant. S quantaliboe sit iusticia oꝑis:
apud int̾num uidicem nulla ẽ. si hãc
eleuat tumor mentis. Unde & sub¬
sententia: au̾itatis ore ñ discrepat.
dicentis. Om̃is qui se exaltat hu¬
miliabit᷑: & qui se humiliat exalta¬
bitur. Unde & ꝑ salomonẽ dr. Ante¬
qmͣ concerat᷑ exaltat᷑ cor hominis:
&e anceqͣm głetur humiliabit᷑. Rec

Expanded text:
bus peccati noctem excutiant, et exembus peccati noctem excutiant, et exemplo sui operis in eis justitiae lumen fundant. Sed quantalibet sit justitia operis, apud internum judicem nulla est, si nanc elevat tumor mentis. Unde et subsententia a Veritatis ore non discrepat dicentis: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Unde et per Salomonem dicitur: Antequam conteratur, exaltatur cor hominis; et antequam glorietur, humiliatur . Rec
Abbreviated transcription (Latin):
Et uota tua reddes. Qui uota uouet
s hec pre infirmitate soluere ñ ualet:
ei expec̃ci pena agit᷑. ut uolenti bonumn
posse subtrahatur. Cum uͦ in ꝯspectu inti¬
mi uidicis ea que obsistit culpa decergi¬
cur. fit ꝓtinus ut uotum possibilitas
udicio solet: ut canto quempiam ex¬
istiment iustum. quantũ hunc adipis¬
ci conspiciunt om̃e quoo appetit: cum
udelicet nou̾imus ñ nunqm bona t̾re¬
na iustis subtrahi. que largo munere
cribuuntur iniustis: quia & desꝑatis
egris medici quieqͥd poposcerint. da¬
ri p̃cipiunt: & eos quos reduci posse
ad salutem p̾uident. que. appetunt da¬
ri contradicunt. S si dicta hec eli¬
phar de donis sp̃alib intulit: scien¬
dum quod res decernit᷑ & uenit᷑ eum
uirtus que ex desiderio appetit᷑. largi¬
ente dõ etiam effectu ꝓsꝑatur. Unde
storum lumen splendere ẽ: ꝑ mira o.xi¬
ꝑa uirtutum. signa sue claritatis as¬
ꝑgere: ut quaqua ꝑ intentionem per¬
gant. ab intuentium cordium sordi¬

Expanded text:
Et vota tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas um solet, ut tantum quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit, cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, qutribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta haec Eliphaz de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, largiente Deo, etiam effectu prosperatur. Unde storum lumen splendere est per mira opera virtutum signa suae claritatis aspergere, ut quocunque per intentionem pergunt, ab intuentium cordi
Abbreviated transcription (Latin):
lassescendo ꝯualescit: quia dũ sor¬
dida onera portare iam non ualet
ad illum ꝑ quietem ꝓperat: quẽ int̾
amat. Hinc etiam in admniratione
sponse scͥptum ẽ. Que est ista que as¬
cendit de deserto delicus affluens:
Quia nimirian scã eccłia nisi uer¬
borum dĩ deliciis afflueret: de de¬
serto uite p̃sentis ascend̾e ad suꝑi¬
ora ñ posset. Deliciis gͦ affluit &
ascndit: quia dum mysticis in¬
aelligentiis pascitur:. ad suꝑna co-¬
tidie ꝯtemplanda subleuatur.
Hinc psalmista ait. & nox illu¬
minatio in deliciis meis: qr dum
ꝑ intellectum mysticum studiosa
mens reficit᷑. iam inea uite p̃sentis
obscuritas fulgore diei sub sequen¬
tis illuminat᷑. ut etiam in huius
corruptionis caligine. intellectũ
illius uis futuri luminis erũpat.
& uerborum deliciis pasta p̃gustã¬
do cdiscat: quid de pabulo ueritatis
esuriat. Sequitur Et eleuabis¬

Expanded text:
lassescendo convalescit, quia dum sorlassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intus amat. Hinc etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens ? Quia nimirum sancta Ecclesia nisi verborum Dei deliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. Sequitur: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s contra hostes tuos: & argen¬
cum coaceruabit᷑ tͥ. Ac si aꝑte dice¬
retur. Dum malignos sp̃s dñs sua
a te uirtute reppulerit: diuinitus
eloquii talentum lucidum excres
tentem delicuis affluere ẽ: in amo .X.¬
re illius seͥpture sacre epulis satiꝰ¬
ari. In cuius nimirum uerbis tot
deliuas inuenimus: quot ad ꝓfe¬
ctum nr̃m intelligentie diu̾sita¬
tes accipimus: ut mͦ nuda nos pas¬
cat hystoria: mͦ sub cextu littere
uelata medullitus nos reficiat
moralis allegoria. mͦ ad altiora
suspendat ꝯtemplatio. inp̃sentis
uite tenebris iam de lumine. et¬
uitatis int̾micans. Et sciendum
quod quisquis deliciis affluit. in
quadam sui remissione soluit᷑. at¬
q alaboris stucdio quasi ex lassitu¬
diue relarat᷑: qr nimirum anuma
cum iit̾is deliciis abundare
ceꝑit: c̾renis iam oꝑib incubare
minime ꝯsentit᷑. s amore condi¬
toris capta. & sua captiuitate
iam libera ad ꝯtemplandam eius
speciem deficiendo suspirat. & quasi

Expanded text:
otens contra hostes tuos, et argentum coacervabitur tibi. Ac si aperte diceretur: Dum malignos spiritus Dominus a te sua virtute repulerit, divini eloquii talentum lucidum excresctentem deliciis affluere est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiadelicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus, ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu literae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad alsuspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciquadam sui remissione solvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima cum internis deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit; sed amore conditoris capta, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus speciem deficiendo suspirat, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corporis faciem hominib: ita ꝑ
interiorem imaginem dõ noti atq
conspicabiles sumus. Cum uͦ reatu
culpe depͥmimur: ad dm̃ leuare
nim nulla bonorum oꝑum ꝯfidentia
fuleitur: intueri siunma mens trepi¬
dat: quia ipsa se conscientia accusat
Cum uͦ inpenitentie lam̃tis culpa
diliit᷑. & sic ꝑpetrata plangunt᷑ ut
plangenda minime ꝑpetrent᷑. mag
na menti fiducia nascit᷑. & ad conspi¬
cienda suꝑna recͥbutionis gaudia
cordis nr̃i facies leuat᷑. S hec eliphar¬
recte diceret: si infirmũ moneret
Cum uͦ iustum uirum ꝓpt̾ flagella
despicit: quid aliud quam uerba sci¬
entie nesciens fundit: Que nimirũ
dicta si ad hereticoꝵ typum ducimꝰ:
ipsi falsis ꝓmissionib ad dm nos fa¬
ciem leuare pollicent᷑. Ae si fideli po¬
pulo patenter dicant. Qĩn duu p̃di¬
cationem nr̃am ñ sequeris: cor in
infimis p̃mis. Quia uͦ elipha ⁊ bea¬
tum iob ad dm̃ reuerti admonuit.
a quo uidelicet idem beatus uir nũ¬

Expanded text:
 corporis faciem hominibus, ita per interiorem imaginem Deo noti atque conspicabiles sumus; cum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare nim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur ut plangenda minime perpetrentur, magna in mente fiducia nascitur et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. CArecte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videlicet idem vir beatus nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
generatione nascit᷑: qui a sui dedi¬
cationem gaudii in extreme retri¬
butionis głam requirit. Et quia
sentis uite mortalitas decurrit. at¬
q dedicationem reꝓborum eosdem
reꝓbos subtrahendo destruit: recte
de iniquis đr. & fluuius subu̾tit
fundam̃tum eoꝵ: idẽ ipse cursus
mutabilitatis statum ineis sub¬
ruit ꝑuerse ꝯstructionis. Sequit᷑.¬
Qui dicebant dõ recede a nobis.
Hoc etiam beatum iob dixisse qͥs
ambigat: Et que in eius dictis
exposiumus. ꝓpter legentis studi¬
um replicare deuit amus. Sequit᷑¬

Expanded text:
generatione nascitur, quia sui dedigeneratione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. CAPUT sentis vitae mortalitas decurrit, atque dedicationem reproborum eosdem reprobos subtrahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamenta eorum, id est, ipse cursus mutabilitatis statum in eis subruit perversae constructionis. SequitQui dicebant Deo: Recede a nobis. 16. Haec etiam beatum Job dixisse quis ambigat? Sed quae in ejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
na negligunt: & cuicta p̃sentia
fugitiua eẽ ñ intuentur: mentem
in amore uite p̃sentis figunt: & q̃¬
si longe habitationis in eas fun¬
dam̃ta consteuunt: qr uit̾rents
reb ꝑ desiderium solidant᷑. Sic pͥ¬
mus interra cain ciuitatẽ eons¬
truxisse descbitur: quia uidelicee
tum in infimis posuit: qui statio¬
nem cordis interrena delectatiõe
collocauit. Unde & in eius stupe
euoch qui dedicatio int̾pretatur
pͥmus nascitur. Inelectorũ uͦ ꝓ
genie enoch septimus fuisse me¬
morat᷑. qui a uidelieoe reybi urhac
uita que ante ẽ semetipsos edifi¬
cando declicant. electi uͦ edificati¬
onis sue dedicationẽ infine dem¬
poris: idest inseptimo expectant.
uideas nanq plurimos dempo¬
ralia sola cogitare. honores que¬
rere: ambiendis reb inhiare.
nichil post hanc uitam require¬
re. Quid itaq isti nisi inpͥma
segeneratione dedicant: Et ui¬
tinere. mala mundi equani¬
miter ꝑpeti: ut possint infine coro¬
nari. Electis gͦ enoch inseptuna

Expanded text:
na negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore praesentis vitae figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis rebus per desiderium solidantur. Sic primus in terra Cain civitatem construxisse describitur , qui videlicet tum in infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est semetipsos aedificando dedicant, electi onis suae dedicationem in fine temporis, id est, in septimo exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nihil praeter hanc vitam requirere. Quid itaque ista nisi in prima generatione dedicant? et vitinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima
Abbreviated transcription (Latin):
do despicient. quos mͦ nec sine gemi¬
tu iniqua ꝑpetrantes: nec sine metu
uident ꝓ iniquitate morientes. Un¬
de ꝑ hoc quod subditur. quia de dãp¬
natione eorum ultima dicat᷑ os¬
tenditur. Nam ꝓtinus sub infert᷑.¬
Honne succisa est erectio eorum. U
Hic nanq iniqui erecti sunt. quia
peccata augent: & cerrena bona
multiplicant. S eorum erectio c̃c
succidetur cum uł ap̃senti uita ad
interitum. uł a conspectu et̃ni iudi¬
cis ad et̾num gehenne incendiũ
ꝑtrahuntur: quia &e si hic mortu¬
am suam carnem relinquunt:
ipsam quoq uiresurrectione reci¬
pient. ut cum carne ardeant in qͣ
peccauerunt: sicut enu eoꝵ eul¬
pa uimente fuit &e corpore: ita eo¬
rum pena in anima erit pariter
& carne. Quia gͦ nec hoc eis erit
lberum a torm̃to. quod hic mor¬
cuum relinquunt: recte nunc dr̃.
Reliquias eorum deuorauit ig¬

Expanded text:
do despicient, quos mdo despicient, quos mtu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per hoc quod subditur, quia de damnatione eorum ultima dicatur ostenditur; nam protinus subinfertonne succisa est erectio eorum, etHic namque iniqui erecti sunt, quia peccata augent, et terrena bona multiplicant; sed eorum erectio tunc succidetur cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Quia, etsi hic mortuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit liberum a tormento, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devorabit ig
Abbreviated transcription (Latin):
unt: om̃ino suꝑbi sunt. Unde et
phariseus iustificationẽ ꝑdidit:
qui publicani m̾itis gaudeneo se
p̃ctulit dicens. Gr̃as ago tͥ qr nõ
sum sicut cet̾i homines: raptores:
iniusti. ad ulteri: uelut etiam hic
publicanus. Rursum si dicimus
qd̾ ꝑtecto gaudio exultare iusti pos¬
sint. de morte prauoꝵ quale est
in hoc mundo gaudium de ulti¬
one peccatorum. in quo adhuc incer¬
ta ẽ. uita iustorum. Discernamus g
tempora cremoris & exultationis.
Uident ⁊ enu nunc iniustos iusti. &
de eorum nequitia tabescunt: cumq¬
etiam eos feriri conspiciunt. de sua
quoq uita suspecti funt.¶Quando gͦ u
uidebunt iusti iniquorum int̾itum.
⁊ lecabunt᷑. nisi eum districto udici
ꝑfecta iam securitate exultationis¬
in heserint᷑. eum iillo extremo exa¬
mine illorum dampnationem con¬
spicient. & de se iam quod ñ metuant
habebunt: Nunc itaq repbos aspi¬
cuuit & gemunt: cunc conspieient
& subsannabunt: quia eos exultan¬

Expanded text:
unt, omnino superbi sunt. Unde et unt, omnino superbi sunt. Unde et Pharisaeus justificationem perdidit, qui publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspiciunt, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient et subsannabunt, quia eos exsultan
Abbreviated transcription (Latin):
ura ille implesset domos eoꝵ
implet: quia cẽ ingratio sua dona
non denegat: ut aut benignitatẽ
conditoris erubescant. & ao boni¬
tatem redeant: aut redire om̃im
ꝯtempnentes. inde illic grauius
puuaut᷑. unde hie &e bonis dei¬
largiorib mala redoiderunt: ut du¬
riora eos tunc supplicia puniant
quorum hic maliciam nec dona
iuicerunt. Sequitur. Quorum
sententia ꝓeul sit ame. Hoc̃ etiam
ꝑ beatum iob dictum ẽ. Ait nãq
Quorum ꝯsilium songe sit ame. qͣn¬
ius aliud sententia. atq aliud con¬
silium possit intelligi. Sententia
quippe in ore ẽ: ⁊ ꝯsilium in cogita¬
tione. Dumgͥ eliphar longe se a
malorum sententia. beatus uͦ iob
aconsilio optauit: constat nimirũ.
qr iste malorum uerbis. ille uͦ etiã
cogitationi desiderat. ẽẽ clissimilis.
conspiciunt: de errorib ꝑeuntium
letari ñ possunt. Si enĩ gaudent
errorib: iusti ñsunt. Rursum si ꝑ
insultationẽ letant᷑. eo quodtales
ñ sint. quales alios ẽẽ conspici¬

Expanded text:
um ille implesset domos eoruimplet, quia etiam ingratis sua dona non denegat, ut aut benignitatem conditoris erubescant, et ad bonitatem redeant; aut redire omnimodo contemnentes, inde illic gravius puniantur, unde hic et bonis Delargioribus mala reddiderunt, ut duriora eos tunc supplicia puniant, quorum hic malitiam nec dona vicerunt. Sequitsententia procul sit a me. - Hoc etiam per beatum Job dictum est: Ait namque: Quorum consilium longe sit a me. Quamvis aliud sententia, at aliud consilium possit intelligi. Sententiquippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse disconspiciunt, de errore pereuntium non possunt laetari. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur, eo quod tales non sunt quales alios esse conspici
Abbreviated transcription (Latin):
docere meliorem. Quam sepe here¬
tici ꝑpetrant. qui de eis que pͣue
sentiunt. quasi cocere catholicos
p̃sumunt. Tunc erum eos putant
dõ ad quiescere. sullos ꝯtigerit e¬
orum ꝑuersitatib ꝯsentire. Et
adquiescentib pac̃e ꝓmittunt. qr
contra eos qui sibi ꝯsentiunt. ⁊ am
uugari desistunt. fructus autem
optimos sibi ꝯsentientib pollicen¬
tur: quia eos solos bona oꝑa agͥe
existimant: quos ad sua dogna¬
ca se trahere exultant. Quib &e
hoc congruit quod ad uingit.
suscipe exore illius legem: qr ea
que ipsi sentiunt: et ore di ꝓce¬
dere suspieant. Et pone sermo¬
nes eus incorde tuo: Ac si astruat
dicens. quos nuncusq in ore &e nõ
in corde teniusti. Quia enim eorum
ꝑuersa dogmata respuit: non eam
uerba d̃i insensu. s in ostensione ha¬
buisse criminant᷑. Unde quasi sub
specie dulcelinis infundunt uirus
pestifere ꝑsuasionis iun uerba dei
eccłiam incorde suo ponere admone¬
ant. que siunqm acorde illius re¬

Expanded text:
docere meliorem, quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius re
Abbreviated transcription (Latin):
corda inmocentium. Que etiã uerba
ad considerandam subtilius m̃temfi¬
delium recte referuntur: qui ẽe sine
amaritucline nesciit: eti am si in
hoc mundo ꝓsperari uideant᷑. Quibus
cum ce aduersitas euenit: eum quem
inuenit ingeminat dolorem. Unde rec
quia electorum mens sine amaritu¬
dine &e inꝓsꝑitate nõ fuerit. Bene aũ
de: & manus plage mee aggrauata
ẽ suꝑ genutum meum. Manus qppe
plage est fortitudo ꝑcussionis. Primã
nanq ꝑcussionem suam electi consi¬
derant: quia a conditoris sui uisione
diuisi sunt: quia nequaqm illumina¬
tiouis intine claritate ꝑfruunt᷑. s¬
inp̃sentis uite exilio. quasi incecita¬
tis loco relegati gemunt. Semꝑ gͦ
habent inhac manu plage gemi¬
tum suum: s cum adhuc etiam in
hac uita aduersa accidunt᷑ manꝰ
plage eorum etiam suꝑ gemitum¬
grauatur. Erat enim plage gemi¬
tus. etiam cum presentis uite ad¬
uersa deessent: s amaritudo pͥme
ꝑcussionis. etiam ex cemptatione

Expanded text:
corda innocentium . corda innocentium . ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde rectquia electorum mens sine amaritudine et in prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, quia a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco religati gemunt. Semper ergo habent in hac vita manum plagae gemitum suum, sed cum adhuc etiam in hac vita adversa accedunt, manus plagae eorum etiam sugravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
onis reciacula declinant. Sequitur.
quoq in amaritudine ẽ sermo m̃s:
& manus plage mee aggrauata ẽ
suꝑ gemitum meum. More suo be
atus iob planiorib uerbis inchoat:
s dicta sua alta mysterii ꝓsequuti¬
one ꝯsummnat. Alederi quippe dolor
afflicti ex amicoꝵ consolatione de¬
buerat. s quia ꝯsolatio ad blandum̃¬
ta fallacie erupit. afflicti dolor in hor¬
ruit. Quia enim elipha⁊ spondere con¬
uerso meliora non timuit: quasi ex no¬
xio meclicamine uulnus creuit. Unde
recte cdr̾. nunc quoq in amaritudine ẽ
sermo meus: & manus plage mee ag¬
grauata est suꝑ gemitum meum: qr
uidelicet inordinate consolationis in¬
tentio: ꝑcussionem qmͣ minuere debu¬
it multiplicauit. In quib nimirũ uer¬
bis ꝑtypum sc̃e eccłie etiam fidelium
dolor exprimitur: qui eo amplius ge¬
munt quo malos blandiri conspiei¬
unt: qui a uixta pauli uocem ꝑ clulces
sermones & benedictiones seducunt

Expanded text:
onis retiacula declinant. Sequitur: onis retiacula declinant. Sequitur: quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. atus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plaggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt
Abbreviated transcription (Latin):
arbrtͥum non haberet. Ut gͦ se si¬
ne gr̃a nichil ẽẽ ostenderet: ait nõ
ego. Uc uͦ se cum gr̃a opatum ẽẽ ꝑ¬
lib̾um arbitrium demonstraret: ad¬
uingit. S gr̃a dĩ mecum. Mundicia
itaq manuum suarum inuocens
saluabitur: quia qui hic p̃uenitur do¬
no ut innocens fiat: cum ad iuidiciũ
ducitur. ex merito remunerat᷑. Que
cuncta eliphat sicut p̃dictum ẽ. & si
recta ꝓtulit᷑. cui tam̃ ꝑferret ignora¬
uit: quia docere meliorem audere nõ
corum ꝓmissionib congruunt: qͥ cum
fideles quosq ip̃senti uita afflictos
inuenuint. eos exculpa ꝑfidie ꝑcussos
arbitrantur. eisq si sua dogmata se¬
quant᷑. salutem innocentie ꝑ bonoꝵ o
ꝑum mundiciam ꝓmittunt. Sed
mens fidelium tanto eos altus des¬
picit: quanto illos innocentiã ñ ui¬
dec habere quam pollicent᷑. Unde be
quippe sunt bonorum sp̃s: qui dum
ad altiora ꝑ spem ueritatis euolant:
apposita prauorum hominũ decepti¬

Expanded text:
arbitrium non haberet. Ut ergo se siarbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego. Ut vero se cum gratia operatum esse liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem non corum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bequippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum decepti
Abbreviated transcription (Latin):
ditia manuum suarum credit᷑: ut
sius uirib innocens fiat: ꝓculdubio
erratur quia sisupna gr̃a nocentem
ñ preuenit: nunqͣm ꝑfecto uiueniet:
quem remuneret innocentem. Unde
ueridica moysi uoce dicitur. Nullus¬
q apud ce ꝑ se innocens ẽ. Suꝑna gͦ
pietas prius agit innobis aliquid
sine nobis. ut subsequente quoq nr̃o
lib̾o arbitrio. bonum quod iam ap¬
petunus agat nobiscum: quod cam̃
ꝑunpensam gr̃am in extremo udi¬
cio ita remuneret in nobis Ae si so¬
lis ꝓcessisset ex nobis. Qͥa enim di¬
uina nos bonitas ut inocentes fa¬
id quod sum. Et quia eandem gr̃am
nr̃m liberum arbitrium sequitur.
aduingit. Et gr̃a eius inme uauia
ñfuit: s abundantius illis om̃ib
laboraui. Qui cum se de se nicħ ẽẽ
consprceret: ait. Non aut̃ ego. Et
tamen quia se ẽẽ aliquid eum gr̃a
inuenit: adiunxit. S gr̃a dĩ mecũ
slon aut̃ diceret mecum: si cũ pre¬
ueniente gr̃a subsequens liberum

Expanded text:
ditia manuum suarum creditur, ut ditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridici Mosis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faDei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait: Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum si cum praeveniente gratia subsequens liberum
Abbreviated transcription (Latin):
brorum inuusterium dep̃bendi po¬
cest: pruma suꝑbie ostensio ẽẽ in o¬
culis solet. Hinc enim scͥptum ẽ. Et
ocłos suꝑborum humiliabis. Hinc
de ipso suꝑbientium capite ̃r.
Omne sublune uidet. Hinc de illa
que ei ꝑ infidelitatẽ adhesit scrip¬
cum ẽ. Generatio euius excelsi st̃
ocłi: & palpebre eius in alta subrec¬
te. Ocłos ergo inclinare ẽ. nullum
respiciendo despicere. s se minorẽ
atq imparem cunctis quos aspi¬
cit estimare. Saluabit᷑ it aꝙ qui
ocłos inclinat: qr qui falsum suꝑ¬
bie uerticem deserit ueritatis alti¬
cudinem ascendit. Sequit᷑. Sal¬
uabit᷑ uinocens. saluabit᷑ autẽ mũ¬
dicia manuum suarum. Que sci¬
licet sencentia si de celestis regni
iretbutione. ꝓmitꝰ ueritate fulcit᷑:
quia cum de dõ scͥptum sit. qui red¬
det unicuiq scđ̃m oꝑa euis. illũ
iextremo examine iusticia eterni
udicis saluat: quem hic eius pie¬
tas ab unmunlis oꝑib liberat.
Sin uͦ ad hoc saluari quisq hic mun¬

Expanded text:
brorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Oculos ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Sequitur: CAabitur innocens; salvabitur autem munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic mun
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob actuum suoꝵ ob¬
litus ñ fuerat: extrema eiꝰ locu¬
tio ostendit. Qua ex re hoc quod
abeo nunc amicis dr. ⁊ ego
quando recordatꝰ fuero ꝑtimes¬
co: & ocutit carnẽ meã tremor.
constat nimirum. quod ꝑ irri¬
sionem dicat᷑. Ac si aꝑte diceretur.
Si me aliquid hypocrite habuisse
meminero: inpenitentie mox fle¬
tu ꝯtremisco. Carnem uͦ suã si recor¬
datus fuerit. tremore ꝑhibet ꝯeu¬
ti idest infirmitatẽ oꝑis. ultionis
pauore fatigari. S quia multa so¬
phar de subita dampnatione im¬
pii in quib beati iob potentiam
momordit. asseruit: sc̃s ui contra

Expanded text:
beatus Job actuum suorum oblitus non fuerit, extrema locutio ejus ostendit. Qua ex re hoc quod ab eo nunc amicis dicitur: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritae habuisse meminero, in poenitentiae mox fletu contremisco. Carmen vero suam, si recordatus fuerit, tremore perhibet concuti, id est infirmitatem operis ultionis pavore fatigari. Sed quia multa Sophar de subita damnatione impii, in quibus beati Job potentiam momordit, asseruit, sanctus vir contra
Abbreviated transcription (Latin):
molit᷑. fit dulce quod occulte lo¬
quitur: qr ꝑ abundantiam ne¬
cessitas uitat᷑. Dum aliquid de
inuidia suggerit. fit dulce qd̃ di¬
cit: quia ꝑu̾sa mens dum alium
deterescere uiderit: exultat se eo
minorem minune uideri. Cum
aliquid de fallacia ꝑsuadet: fit
dulce quod suggerit: qr eo ipso
quo fallit ceteros: prudens uide¬
tur sibi. Cum luxuriam decepte
menti loquit᷑: fit dulce quod su¬
adet: quia inuoluptate animũ
resoluit. Quot gͦ uitia carnali¬
um cordib inserit: quasi tot po¬
tus sue eis dulcedinis porrigit.
Qm cam̃ ut p̃clixi eius dulce¬
dinẽ nõ ꝑcipiunt: nisi qui p̃sen¬
tib uoluptatib dediti. ad ꝑpetu¬
um luctum trahunt᷑. Bene gͦ dr̾
dulcis fuit glareis cociti: quia a¬
marus electis. & suauis ẽ rep¬
bis. Illos enim solummͦ suis de¬
lectationib pascit: qͦs cotidianis
lapsib ad gemitũ impellit. Se¬

Expanded text:
molitur, fit dulce quod occulte lomolitur, fit dulce quod occulte loquitur, quia per abundantiam necessitas vitatur. Dum aliquid de invidia suggerit, fit dulce quod dicit, quia perversa mens dum alium deterescere viderit, exsultat se eo minorem minime videri. Cum aliquid de fallacia persuadet, fit dulce quod suggerit, quia eo ipso quo fallit caeteros, prudens videtur sibi. Cum luxuriam deceptae menti loquitur, fit dulce quod suadet, quia in voluptate animum resolvit. Quot ergo vitia carnalium cordibus inserit, quasi tot potus suae dulcedinis eis porrigit. Quam tamen, ut praedixi, ejus dulcedinem non percipiunt, nisi qui, praesentibus voluptatibus dediti, ad perpetuum luctum trahuntur. Bene ergo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti, quia amarus electis, et suavis est reprobis. Illos enim solummodo suis delectationibus pascit, quos quotidianis lapsibus ad gemitum impellit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tib delectabilit̾ relaxant. Et quia
antiquus hostis suum uas illum
reꝓbum hominem ingressus. dum
dona ꝑuersis tribuit: dum eos
inhoc mundo honorib excollit: dũ
eorum ocłis ꝓligia ostendit: dum¬
fluxe mentes hunc in suis ꝓdigi¬
is admirant᷑ ⁊ sequunt᷑. bene de
eo dr. dulcis fuit glareis eociti.
Cum enim hunc electi despicint.
cum mentis calce ꝯtempnunt: illi
eum sequentes diligunt. qͥ uelut
ab aqua uoluptatis ad ꝑpetuum
luctum trahunt᷑: qui ꝑ terrenam
ꝯcupiscentiam more glaree cotidi¬
anis lapsib ad ima dilabuntur.
Aliis nanq gustum sue dulcedi¬
nis ꝑsuꝑbiam: aliis ꝑ auariciã:
aliis ꝑinuidiam: aluis ꝑfallaciã:
aliis ꝑ luxuriam porrigit. ⁊ ad
quanta uitiorum genera ꝑtͣhit.
quasi tot sue dulcedinis potus
ꝓpinat. Nlam cum aliquid suꝑ¬
bum inmente ꝑsuadet. fit dulce
quod dicit: quia uideri p̃latus
ceteris homo ꝑuersus appetit.
Dum m̃ti auariciam infundere

Expanded text:
tibus delectabiliter relaxant. Et quia tibus delectabiliter relaxant. Et quia antiquus hostis suum vas illum reprobum hominem ingressus, dum dona perversis tribuit, dum eos in hoc mundo honoribus extollit, dum eorum oculis prodigia ostendit, fluxae mentes hunc in suis prodigiis admirantur et sequuntur, bene de eo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti. Cum enim hunc electi despiciunt, cum mentis calce contemnunt, illi eum sequentes diligunt, qui velut ab aqua voluptatis ad perpetuum luctum trahuntur, qui per terrenam concupiscentiam more glareae quotidianis lapsibus ad ima dilabuntur. Aliis namque gustum suae dulcedinis per superbiam, aliis per avaritiam, aliis per invidiam, aliis per fallaciam, aliis per luxuriam porrigit; et ad quanta vitiorum genera pertrahit, quasi tot suae dulcedinis potus propinat. Nam cum aliquid superbum in mente persuadet, fit dulce quod dicit, quia videri praelatus caeteris homo perversus appetit. Dum menti avaritiam infundere
Abbreviated transcription (Latin):
quasi umbras quasdam de u̾ita¬
cis inquisitione tenere conati st̃
uirde cocitum fluuium eurrere
apud inferos putauerunt: iude¬
licet designantes. qd̃ hu qͥ digna
calorib oꝑa faciunt: in infernũ
ad luctum decurrunt. S nos des
piciamus umbram carnalis sa¬
pientie. qui iam de u̾itate lucem
tenemus: & cognoscamꝰ uocem be¬
ati uiri: cocitum luctũ infirman¬
tium dici Seͥptum qͥppe ẽ. Uiri¬
liter agite. & ꝯfortetur corur̃m. Q
enim in dõ ꝯfortari renuunt: ad luc¬
tum ꝑ animi infirmitatẽ tendunt.
Glareas uͦ lapillos fluminum ap¬
pellare ꝯsueuimus: quos aqua de¬
fluens trahit. Quid gͦ ꝑ glareas coci¬
ti nisi reꝓbi designantur: qui suis
uoluptatib dediti. quasi semꝑ ã
flumine ad ima detrahunt᷑: Qui e¬
nun contra uoluptates huius scłi sta¬
re fortiter noluntꝰ. glaree cotiti fi¬
unt. quia cotidie suis lapsib ad
luctum tendunt: ut inet̾num post
lugeant. qui mͦ se in suis uolupta¬

Expanded text:
quasi umbras quasdam de veritaquasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Scriptum piciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctum infirmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos aqua defluens trahit. 499 Quid ergo per glareas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis voluptatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui enim contra voluptates hujus saeculi stare fortiter nolunt, glareae Cocyti fiunt qui suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum post lugeant, qui modo se in suis volupta