comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen me estim et caritatem hic
acciꝑe qualitatem uł aliqͦd accideis:
alio quin in do dicerem qͦd absit eẽ
aliquid qͦd ds̃ non ẽ: s substantiã¬
illam diuinam: qͦd utiq nec nouũ
nec insolitum ẽ. dicente iohanne
ds̃ caritas ẽ. Dicitur gͦ recte caritaᷤ.
o ds̃ ⁊ dĩ donum. Itaq caritas dat
caritatem: substantiua accidenta¬
lem. Ubi dantem significat: nom̃
substandiȩ ẽ. Ubi donum: qualitatiᷤᷤ.
Hȩc ẽ lex eterna: creatrix & guber¬
natrr umu̾sitatis. Siquidẽ ĩ pon¬
dere et mensura & numero. ꝑ eam
facta sunt uniu̾sa: & nichil sine le¬
ge relinquitur: cũ ipsa qͦ lex om¬
nium sine lege ñ sit. non tamen alia
qͣm se ipsa: qua ⁊ se ipsam. & si non
creauit regit tamen Ceterum seriuuiᷤ
&mercennarius habent legem non
a dño s qͣm ipsisͥ fecert̃: ille d̾m ñ
amando: iste plus aliud amando.
Habent inquam legem ñ dñ s suã:
illi tamen quȩ dñi ẽ subiectam. Eqͥ¬

Expanded text:
tamen me existimet charitatem hic tamen me existimet charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens; alioquin in Deo dicerem quod absit esse aliquid quod Deus non estique nec novum nec insolitum est, dicente Joanne, Deus charitas est . Dicitur ergo recte charitas et Deus, et Dei donum. Itaque Charitas dat charitatem, substantiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen est substantiae; ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. Caeterum servus et mercenarius habent legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, legem non Domini, sed suam, illi tamen, quae Domini est, subjectam. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tem singłaritas: ibi angulus. Ubi uͦ
angulus: ibi sine dubio sordes. siue
rubigo.Sit itaq seruo sua lex: ti¬
mor ipse quo constringitur. Sit sua¬
mercennario: cupiditas qua & ip¬¬
se artatur quando temptatur ab¬
stractus & illectus. S harum nulla
aut sine macula ẽ: aut animas
uertere potest. Caritas uͦ conuertit
animas: quas fac̃ & uoluntarias.
Porro ineo eã dixerim immacula¬
tam: qͦd nil sibi de suo retinere con¬
sueuit. Cui nempe de ꝓprio nichil
ẽ: totum ꝓfecto qͦd habet di ẽ. Qͦd
autem di ẽ: immundum eẽ ñ pot̃¬
Lex gͦ di immaculata caritas ẽ: quȩ
non qͦd sibi utile ẽ querit. s qͦd multis
Lex autem dm̃i dicit᷑ siue qͦd ipse ex
ea uiuat: siue qͦd eam nullus nisi
eius dono possideat: Nec absurdũ
uideatur qͦd dixi. etiã dm iuuere
illam conseruat unitatẽ nͥ caritas:¬
Nex ẽ gͦ. & lex dñi caritas: quȩ trini¬
tatem in unitate quodãm᷑ cohibet:
& colligat in uinculo pacis. Nemo

Expanded text:
tem singularitas, ibi angulus; ubi vero tem singularitas, ibi angulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex timor ipse, quo constringitur; sit mercenario sua cupiditas, qua et ipse arctatur, quando ab ipsa tentatur abstractus et illectus. Sed harum nulla aut sine macula est, aut animas convertere potest. Charitas 30 vero convertit animas, quas facit et voluntarias. 4. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est, totum profecto quod habet, Dei est: quod autem Dei est, immundum esse non potLex ergo Domini immaculata, charitas est, quae non quod sibi utile est quaerit, sed quod multis. Lex autem Domini dicitur, sive quod ipse ex ea vivat, sive quod eam nullus nisi ejus dono possideat. Nec absurdum videatur quod dixi etiam Deum vivere illaLex est ergo, et lex Domini charitas, quae Trinitatem in unitate quodammodo cohibet, et colligat in vinculo pacis. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. Confitemini dño qm̃ bonꝰ.
ẽ sibi: non autem qm̃ bonus ẽ inse.
Qua ꝓpt̾ nouerit in se dirigi ilid̃
ab eodem ꝓpha obꝓbrium.
Confitebitur tͥ cum benefeceris ei.
& item qui confitetur qm̃ simplicit̃
honus ẽ. Primus seruus ẽ & timet s̃:
scds̃ mercennarius & cupit sibi: ter¬
cius filius & defert pat. Itaq & qui
timet & qui cupit: uterq ꝓse aguñ.
Sola quȩ infilio ẽ caritas: ñ querit
quȩ sua sunt. Quamobrem puto
de illa dictum. lex dñi immacłata
conuertens animas: qͦd sola uideli¬
cet sit quȩ ab amore sui & mundi
auertere possit animũ. & in dm dui¬
gere. Nec timor quippe nec amor pͥ¬
uatus conuertunt animã. Mutant
interdum uultum. uł actum: affec¬
tum nunquam. Facit quidẽ ñ nun
non sponte: in sua adhuc duricia ꝑ¬
manere cognoscitur. facit & mercen¬
narius. S quia ñ gratis: ꝓpria tra-¬
hi cupiditate conuincitur. Porro.
ubi ꝓprietas: ibi singlantas. Ubi au¬

Expanded text:
qui ait: Confitemini Domino, quoniamqui ait: Confitemini Domino, quoniamest sibi, non autem quoniam bonus est in se. Quapropter noverit in se dirigi illud ab eodem propheta opprobrium: Confitebitur tibi cum benefeceris ei .et item qui confitetur, quoniam simpliciter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus mercenarius, et cupit sibi; tertius filius, et defert patri. Itaque et qui timet, et qui cupit, uterque pro se agunt: sola quae in filio est charitas, non quaerit quae sua sunt. Quam ob rem puto de illa dictum, Lex Domini immaculata, convertens animas ; quod sola videlicet sit, quae ab amore sui et mundi avertere possit animum, et in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor privatus convertit animam. Mutant interdum vultum vel actum, affectum nunquam. Facit quidem etiam snon sponte, in sua adhuc duritia permanere convincitur. Facit et mercenarius; sed quia non gratis, propria trahi cupiditate cognoscitur. Porro ubi proprietas, ibi singularitas; ubi au
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾num illud atq in explebile desi¬
đium nesciens egestatem: hinc
deniq sobnia illa ebrietas. uͦ non
mero ingurgitans: non madens
uino s ardens dõ. Eix hoc iam qͣitꝰ
ille amoris gradus ꝑpetuo possidet᷑.
cum summe ⁊ solus diligitur ds:
ligimus.: ut sit ipse premium amã¬
dudum ad scõs fr̃s cartusienses scͥp¬
sisse epłam: ac de his ipsis in ea gra¬
dib inter cetera disseruisse. Forte au¬
tem alia ibi & si non aliena de carita
utile duco: p̃sertim cum facilius ad
manum habeam transcribere iam
dictata. quam noua iterũ dic̾tare.
Illa inquam uera & sincera ẽ caritaᷤ
& omnino de corde puro & conscien¬
ua bona & fide ñ ficta fadenda ẽ ꝓ¬
cedere: qua ꝓximi bonum equȩ
ut nr̃m diligimꝰ. Nam qui magis
aut certe solum diligit suum. con¬
iuncitur ñ caste diligere bonum:
qͦd utiq ꝓpter se diligit ñ ꝓpt̃ ipsũ.
Et hic talis non potest obedire ꝓpħȩ

Expanded text:
aeternum illud atque inexplicabile desiaeternum illud atque inexplicabile desiderium, nesciens egestatem: hinc denique sobria illa ebrietas, vero, non mero ingurgitans, non madens vino, sed ardens Deo. Ex hoc jam quartus ille amoris gradus perpetuo possidetur, cum summe, et solus diligitur Deus: ligimus, ut sit ipse praemium amandudum ad sanctos fratres Cartusienses scripsisse epistolam, ac de his ipsis in ea gradibus inter caetera disseruisse . Forte autem alia ibi, etsi non aliena, de charitutile duco: praesertim cum facilius ad manum habeam transcribere jam dictata, quam nova iterum dictare. Illa, inquam, vera et sincera est charitas, et omnino de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta fatenda est procedere, qua proximi bonum, aeque ut nostrum, diligimaut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ masticantes: post mortẽ uero
in uita spiritali iã bibimꝰ. suauis¬
sima quadã facilitate qͦd ꝑcipit᷑
colantes: tandem rediuiuis corpo¬
rib in tuta immortali inebriam᷑.
mira plenitudine exub̾andes. Hȩc
ꝓeo qͦd sponsus in canticis dic̃: co¬
medite amici ⁊bibite.⁊ mebriami¬
ni carissimi. Comedite ante mor¬
tem: bibite post mortem: mebria¬
mini post resurrec̾tionem. Merito
iam kini qui caritate in ebrian¬
tur. & merito inebriati qui ad
nuptias agni introduci merent᷑:
edentes ⁊ bibentes suꝑ mensam
illius in regno suo: quando sib iã
exhibet głosam ȩccłiam ñ haben¬
dem maculam neq rugã aut aliqͥd
huiusmi. Tunc ꝓrsus inebriat ka¬
rissimos suos. tunc torrente uolu¬
ptatis suȩ potat: q̃mquidem in
sit: ut exhoc iam iusti epulentur
&exultent in conspec̾tu dĩ. & dele¬
ctentur in lȩticia. Hinc ula satietaᷤᷤ
sine fastidio: hinc insatiabilis illa
sine inquietudine curiositas: hinc

Expanded text:
est masticantes: post mortem vero est masticantes: post mortem vero in vita spirituali jam bibimus, suavissima quadam facilitate quod percipitur colantes: tandem redivivis corporibus in vita immortali inebriamur, mira plenitudine exuberantes. Haec pro eo quod sponsus in Canticis dicit: Comedite, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi. Comedite ante mortem, bibite post mortem, inebriamini post resurrectionem. Merito jam charissimi, qui charitate inebriantur: et merito inebriati, qui ad nuptias Agni introduci merentur, edentes et bibentes super mensam illius in regno suo, quando sibi jam exhibet gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid hujusmodi . Tunc prorsus inebriat charissimos suos, tunc torrente voluptatis suae potat : quoniam quidem in sit : ut ex hoc jam justi epulentur et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia . Hinc illa satietas sine fastidio: hinc insatiabilis illa sine inquietudine curiositas: hinc
Abbreviated transcription (Latin):
to sui oblita ẽ: quȩ adhuc de ꝓ¬
prio corꝑe cogitat suscitando. Cete¬
rum hoc adepto qͦd solum utiq de¬
erat. quid iam impedit ase ipsa qͦ¬
dammꝰ abire &ire totam in deum:
eoq penitus sibi dissimillimam fi¬
en. quo do simillimam effici dona¬
tur: Tum demum ad crateram ad¬
missa sapientiȩ illam de qua legit᷑.
& calix m̃s in ebrians qͣm p̃clarꝰ ẽ.
quid mirum iam si inebriat᷑ ab ub¬
tate domus dei: cum nulla mor¬
dente cura de ꝓprio. secura bibit
purum & nouum illud cum xp̃o
in regno patris eius: Hoc uͦ conui¬
uium triplex celebrat sapientia.
& ex una complet caritate.: ipsa
cibans laborantes: ipsa potans
quiescentes: ipsa regnantes ine¬
brians.Quomͦ autẽ in conuiuio
corꝑali. ante cib quam potus
apponitur. qm̃ & tali ordine na¬
tura requirit: ita & hic primo qͥ¬
dem ante mortem.in carne mor¬
tali labores manuũ nr̃arum man¬
ducamꝰ. cum labore qͦd glutiendũ

Expanded text:
to sui oblita est, quae adhuc de pto sui oblita est, quae adhuc de proprio corpore cogitat suscitando. Caeterum hoc adepto, quod solum utique deerat, quid jam impedit a se ipsa quodammodo abire, et ire totam in Deum, eoque sibi penitus dissimillimam fieri, quo Deo simillimam effici donatur? Tum demum ad crateram admissa sapientiae, illam de qua legitur, Et calix meus 598 inebrians quam praeclarus est! quid mirum jam si inebriatur ab ubertate domus Dei, cum nulla mordente cura de proprio, secura bibit purum et novum illud cum Christo in regno Patris ejus? 33. Hoc vero convivium triplex celebrat Sapientia, et ex una complet charitate, ipsa cibans laborantes, ipsa potans quiescentes, ipsa regnantes inebrians. Quomodo autem in convivio corporali ante cibus quam potus apponitur, quoniam et tali ordine natura requirit; ita et hic. Primo quidem ante mortem in carne mortali labores manuum nostrarum manducamus, cum labore quod glutiendum
Abbreviated transcription (Latin):
siderii expectetur. Pnmo gͦ fidelis
anima comedit panẽ suũ. S heu
in sudore uult̾ sui. In carne qͥppe
manens. adhuc ambulat ꝑfidẽ:
qͣm sane oꝑari ꝑ dilec̾tionẽ necesse
ẽ: quia si ñ oꝑatur mortua ẽ. Porro
ipsum opꝰ cib ẽ. dicente dño: m̃s
cib ẽ. ut faciã uoluntatẽ patͥs mei.
Dehinc carne eruta iam pane dolo¬
ris non cibatur. s uinũ amoris tan¬
quam post cibũ pleniꝰ haurire ꝑ¬
mittitur: ñ purum tamen s qͦmͦ
subsponsi nomine in canticis dic̾tũ
legitur. bibi uinum meum cũ lacte
meo. Ulino enim diuini amoris in
anima suauitatem naturalis ĩmi¬
scet affectionis: qua resumere cor¬
pus suum. ipsumq głificatũ de¬
siderat.Estuat gͦ iam tunc scẽ cari¬
tatis potata uino: s plane nondũ
usq ad ebrietatem: qm̃ demꝑat in¬
terim ardorem illum. hui lactis
ꝑmixtio. Ebriecos deniq solet e¬
Uuertere mentes: atq omnino red¬
dere immemores sui. At ñ exco¬

Expanded text:
desiderii exspectetur. 32. Primo ergo fidelis desiderii exspectetur. 32. Primo ergo fidelis anima comedit panem suum, sed heu! in sudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per fidem, quam sane operari per dilectionem necesse est: quia si non operatur, mortua est. Porro ipsum opus cibus est, dicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius haurire permittitur, non purum tamen, sed quomodo sub sponsi nomine in Canticis dictum legitur: bibi vinum meum cum lacte meo . Vino enim divini amoris etiam tunc anima suavitatem naturalis immiscet affectionis, qua resumere corpus suum, ipsumque glorificatum desiderat. Aestuat ergo jam tunc sanctae charitatis potata vino, sed plane nondum usque ad ebrietatem: quoniam temperat interim ardorem illum hujus lactis permistio. Ebrietas denique solet evertere mentes, atque omnino reddere immemores sui. At non ex to
Abbreviated transcription (Latin):
glosus: Audi & sponsum in canti¬
cis. ad ꝓfectum hunc trimodũ inui¬
tantem. Comedite inquit amiei:⁊
bibite. & in ebriamini km̃i. Laboran¬
des in corꝑe uocat ad cibum: iã posi¬
to corꝑe quiescentes. ad potum in¬
uitat: resumentes corꝑa. etiam ut
in ebrientur impellit.Quos & uo¬
cat carissimos: nmirum caritate
tia ẽ: ut hi quidẽ qui in carne ad¬
huc grauati gemunt. car habeant᷑
ꝓ caritade qͣm habent: qui uͦ iam so¬
luti carnis compede sunt. eo sint
cariores quo & promptiores adq
expeditiores facti adamandum.
Porro preutrisq mento nominan¬
tur & sunt km̃i: qui recepta iam
scda stola incorꝑib utiq cum gła
resumptis. tanto in dĩ feruntur a¬
morem lib̃iores & alacriores. qͣnto
& de ꝓprio nil iam residuum est
qͦd eos aliquatenus sollicitet uel
retardet. Qͦd quidẽ neuter sibi reli¬
quoꝵ statuũ uendicat: tum et in
pnori corpꝰ cũ labore portetur. ⁊ in

Expanded text:
gloriosus. Audi et sponsum in Cantigloriosus. Audi et sponsum in Canticis ad profectum hunc trimodum invitantem. Comedite, inquit, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi . Laborantes in corpore vocat ad cibum: jam posito corpore quiescentes ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inebrientur impellit: quos et vocat charissimos, nimirum charitate tia est: ut hi quidem qui in carne adhuc gravati gemunt, chari habeantur pro charitate quam habent: qui vero jam soluti carnis compede sunt, eo sint chariores, quo et promptiores atque expeditiores facti ad amandum. Porro prae utrisque merito nominantur et sunt charissimi, qui recepta jam secunda stola, in corporibus utique cum gloria resumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de proprio nil jam residuum est, quod eos aliquatenus sollicitet vel retardet. Quod quidem neuter sibi reliquorum statuum vindicat; cum et in priori corpus cum labore portetur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
summus ẽ . ipsoꝵ status: ne car¬
nis iam sane consordium. sp̃s ñ
requireret si absq illa consũma¬
retur. Enimuꝰ absq ꝓfectu aĩȩ
nec ponitur corpꝰ nec resumit᷑
quid uita. & illa uita. Nec mirũ
si corpꝰ iam głȩ conferre iudetur
spũi. qͦd & insirmum. ualet ⁊ mor¬
tule constat ipsi ñ mediocriter ua¬
luisse. Oquam uerum locutus est
qui dixit: diligentib dm omnla
cooꝑari in bonum. Ualet dm̃ di¬
ligenti animȩ corpꝰ suum infir¬
mum: ualet & mortuũ: ualet &
resuscitatum. Prmo quidẽ ad fru¬
ctum penitentiȩ : scdo ad requiẽ.
postremo ad consummationem.
Merito sine illo ꝑfici non uult: qͦd
in omni statu in bonũ sibi subser¬
iure ꝑsen̾tit. Bonus plane fidusq
comes. caro sp̃tu bono: quȩ ipsũ
aut si onerat uiuat: aut si non
iuuat exonerat: aut certe iuuat¬
& minime onerat. Primus status.
laboriosus s fructuosus: sed̾s oci¬
osus s minime fastidios: tercius ⁊

Expanded text:
summus est ipsorum status: nec carsummus est ipsorum status: nec carnis jam sane consortium spiritus requireret, si absque illa consummaretur. Enim vero absque profectu animae nec ponitur corpus, nec resumiturquid vita, et illa vita? Nec mirum, si corpus jam gloriae conferre videtur spiritui, quod et infirmum et mortale constat ipsi non mediocriter valuisse. O quam verum locutus est qui dixit, diligentibus Deum omnia cooperari in bonum . Valet Deum diligenti animae corpus suum infirmum, valet et mortuum, valet et resuscitatum: primo quidem ad fructum poenitentiae, secundo ad requiem, postremo ad consummationem. Merito sine illo perfici non vult, quod in omni statu in bonum sibi subservire persentit. 31. Bonus plane fidusque comes caro spiritui bono, quae ipsum aut si onerat, juvat; aut si non juvat, exonerat; aut certe juvat, et minime onerat. Primus status laboriosus, sed fructuosus: secundus otiosus, sed minime fastidiosus: tertius et
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝓrsus amoris ilas animas in¬
trorsum rapuerat: quȩ ita sua cor¬
pora foris exponere. & tormenta con¬
tempnere ualuerunt. At ꝓfecto do¬
loris acerrum sensus. non potuit
nͥ turbare serenum: & si ñ ꝑturba¬
Inmeisas ex toto credimus inm̃so
illi pelago ȩterm luminis: & lumi¬
nose ȩternitatis. ¶Sed si qͦd ne
gatur uelint sua corpora recepisse
sis penitus immutatas: quib con¬
stat. necdum penit᷑ deẽẽ de ꝓprio.
quo uł modice intentio reflectat᷑.
Donec gͦ absorta sit mors in uicto¬
ria: & noctis undiq terminos lux
ꝑhennis inuadat & occupet usq¬
quaq quatinus & in corꝑib gła
cȩlestis esfulgeat: non possunt ex
todo animȩ se ipsas exponere &
transire indm:nimirum liga¬
de corꝑib etiã tunc. & si ñ uita
uł sensu certe affectu naturali:
ita ut absq his nec uelint nec ua¬
leant consummari. Itaq ande re¬
staurationẽ eorporum ñ erit ule
defectus animoꝵ qui ꝑfectus ⁊

Expanded text:
vis prorsus amoris illas animas invis prorsus amoris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt. At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non perturbaImmersas ex toto credimus immenso illi pelago aeterni luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non negatur velint sua corpora recepisse,sis penitus immutatas, quibus constat 597 necdum penitus deesse de proprio, quo vel modice intentio reflectatur. Donec ergo absorpta sit mors in victoria, et noctis undique terminos lux perennis invadat et occupet usquequaque, quatenus et in corporibus gloria coelestis effulgeat; non possunt ex toto animae seipsas exponere, et transire in Deum, nimirum ligatae corporibus etiam tunc, etsi non vita vel sensu, certe affectu naturali, ita ut absque his nec velint, nec valeant consummari. Itaque ante restaurationem corporum non erit ille defectus animorum, qui perfectus et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ qͦusq cor cogitare iam non co¬
gatur de corꝑe: & anima eidem ĩ
hoc statu uiuificando. & senfican¬
do intendere desinat: & uirtus eiꝰ¬
dem releuata molestiis in dei po¬
tentia roboretur. Impossibile nam¬
q ẽ. tota hȩc extoto ad dm colli¬
gere et diuino infigere uultui:
qͣm dui ea huic fragili et erump¬
noso corpori intenta & distenta.
necesse ẽ subseruire. Itaq in corꝑe
spuntali ⁊ immortali. in corꝑe inte¬
gro. placido. placitoq & ꝑ omnia
subiecto sp̃ui. sꝑet se anima quar-¬
tum apprehẽtere amoris gradum.
uł potius in ipso apprehendi: qͥppe
qͦd dei potentie ẽ. dare cui uult ñ
humanȩ industriȩ assequi. Tainc in¬
quam summum optinebit facile
gradum: cum in gaudium dñi sui.
promptissime ⁊ auidissimȩ festi¬
nantem. nulla iam retardabit car¬
nis illecebra: nulla molestia contur¬
babit. Putamus ne tamen hanc
grãm uel exparte scõs martyres
assecutos: in illis ad huc uctorio¬
sis corporib constitutos: Magna

Expanded text:
ipsum cor cogitare jam non cogatur de corpore, et anima eidem in hoc statu vivificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colligere, et divino infigere vultui, quandiu ea huic fragili et aerumnoso corpori intenta et distenta necesse est subservire. Itaque in corpore spirituali et immortali, in corpore integro, placido, placitoque, et per omnia subjecto spiritui, speret se anima quartum apprehendere amoris gradum, vel potius in ipso apprehendi: quippe quod Dei potentiae est dare cui vult, non humanae industriae assequi. Tunc, inquam, summum obtinebit facile gradum, cum in gaudium Domini sui promptissime et avidissime festinantem nulla jam retardabit carnis illecebra, nulla molestia conturbabit. Putamusne tamen hanc gratiam vel ex parte sanctos martyres assecutos, in illis victoriosis corporibus adhuc constitutos? Magna
Abbreviated transcription (Latin):
uit mundũ. & hoc non afame cor¬
paris. sed amorte simul animȩ ⁊ cor¬
pcnis notissima quippe est quia
polimita id÷ pulcherrima uarietate
distincta: s & sanguine apparet in¬
tincta: non quidem hedi qui pecca-¬
tum significat. s agni qui designat
innocentiam: hoc ẽ. suo ipsius. ñ alie¬
nõ. Ipse ꝓfecto ẽ agnus mansuetissi¬
mus. qui coram non quidem donden¬
de s occidente se obmutuit: qͥ pec¬
catum non fecit: s abstulit peccata
mundi. Miserunt ait ad iacob qui
dicerent.Hanc inuenimus:uide u¬
trum si cumea filii dui sit an non Ui¬
de ⁊ tu dñe: utrum hȩc sit tunica filii¬
tui dilecti Recognosce omp̃s pater
autem ꝓpħas. alios uͦ euangłistas. ali¬
os pastores. ⁊ doctores ⁊ cetera quȩ in

Expanded text:
vit mundum, et hoc non a fame corvit mundum, et hoc non a fame corporis, sed a morte simul animae et corporis. Notissima quippe est, quia polymita, id est pulcherrima varietate distincta; sed et sanguine apparet intincta, non quidem haedi, qui peccatum significat, sed agui, qui designat innocentiam, hoc est suo ipsius, non alieno. Ipse est profecto Agnus mansuetissimus, qui coram non quidem tondente, sed occidente se obmutuit; qui peccatum non fecit, sed abstulit peccata mundi. Miserunt autem qui dicerent atrum tunica filii tui sit, an non . Vide et tu, Domine, utrum haec sit tunica dilecti Filii tui. Recognosce, omnipotens Pater,autem prophetas, alios vero evangelistas, alios pastores et doctores, et caetera qu
Abbreviated transcription (Latin):
derogare dicantur: quia ꝓpriis ab
inuicem obseruantiis separantur.
S & noe & damelem & iob. inuno
se regno pati non posse suspicemur:
deniq & martham. necesse sit aut
utramq aut alteram saluatori di¬
splicere: cui nimirum cã dissimili
studio deuotionis contendunt am¬
be placere. Est hac ratione in tota ec¬
cłia. quȩ utiq tam plurib tamq diͦ¬
similib uariatur ordinib: ut pode
regina quȩ in psalmo legit᷑ cucum¬
amicta uarietatib: nulla pax. nulla
ꝓrsus concordia ẽẽ putabit᷑. Quȩ ⁊¬
enim secura quies. quis tutus in ea
status inuenietur. si unus quilib
homounum quemlibet ordinem
eligens. alios aliter uiuentes aut ip¬
se asꝑnetur. aut se abipsis sperni
suspicetur: presertim cum tenere
impossibile sit uel unum hominẽ
omnesordines. ł unũ ordinẽ õs hoĩes
N sũ tã hebes ut ñ agnoscã tumcã ioseph:
non illiꝰ qͥ liberauit egyptũ. s qͥ salua¬

Expanded text:
derogare dicantur, quia propriis ab derogare dicantur, quia propriis ab invicem observantiis separantur. Sed et Noe, et Danielem, et Job in uno se regno pati non posse suspicemur, denique et Martham necesse sit aut utramque, aut alteram Salvatori displicere, cui nimirum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique tam pluribus, tamque dissimilibus variatur ordinibus, utpote regina quae in Psalmo legitur circumamicta varietatibus , nulla pax, nulla prorsus concordia esse putabitur. Quae etenim secura quies, quis tutus in ea status invenietur, si unus quilibet homo unum quemlibet Ordinem eligens, alios aliter viventes aut ipse aspernetur, aut se ab ipsis sperni suspicetur, praesertim cum tenere impossibile sit vel unum hominem omnes Ordines, vel unum Ordinem omnes homines? Non sum tam hebes, ut non agnoscam tunicam Joseph, non illius qui liberavit Aegyptum, sed qui salva
Abbreviated transcription (Latin):
nicholaum. ad scm̃ nicholaum.⁊ uo¬
bis duos de ur̃is. uob̃ teste remisi:
S ⁊ duob quibdã eiusdem ordinis
abbatib quorum ne nomina ꝓdã.
ipse eos optime nostis: & niehilomi¬
nus quam amica mͥ familiaritate
iungantur scitis: nunquid ñ tam̃
ad alium ordinem qͦd & uos non la¬
tuit migrare desiderantib iã iãq
delib̾antib nr̃m eis diss uasorium
consilium obuiauit: ac ne suas de¬
sererent cathedras effecit: Cur gͥ or¬
dinem dampnare putoruł dicor
cui amicos meos deseruire suadeo:
cui suos ad nos uenientes mona¬
chos reddo: de quo & mͥ orationes
tam sollitite requiro. tam deuode
ordinem conu̾sari uideor. ꝓpterea
suspec̾tus hinc habeor: S eadẽ ra¬
tione ⁊ uos nr̃o derogatis: quicunq
aliter uiuitis. Ergo ⁊ continentes
& conuges inuicem se dampnare
putentur: qͦd suis quiq legib in
ȩccłia conuersentur. Monachi
qͦr ac regulares clerici. sibi inuicem

Expanded text:
Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et voNicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, vobis teste, remisi? Sed et duobus quibusdam ejusdem Ordinis abbatibus, quorum ne nomina prodam, ipsi eos optime nostis, et nihilominus quam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non latuit migrare desiderantibus, jamjamque deliberantibus, nostrum eis dissuasorium consilium obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur igitur Ordinem damnare putor, vel dicor, cui amices meos deservire suadeo, cui suos ad nos venientes monachos reddo, de quo et mihi orationes tam sollicite requiro, tam devote Ordinem conversari videor, propterea suspectus hinc habeor? Sed eadem ratione et vos nostro derogatis, quicunque aliter vivitis. Ergo et continentes, et conjuges invicem se damnare putentur, quod suis quique legibus in Ecclesia conversentur. Monachi quoque ac regulares clerici sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
tia allocutus: nͥ cum humilitate
adhortatus sum: Dixi. & dieo. No¬
dus quidam uite ẽ. sc̃s: honestus:
castitate decorus: discretione p̃cipu¬
us: a patrib institutus: a sp̃u scõ p̃¬
ordinatus: animab saluandis non
medioeriter ydoneus. Egone uel
dampno. uł despicio quem sic pre-¬
dico: Memini me aliquando in ali¬
quib eusdem ordinis monasteriis
hospicio susceptum fuisse. Reddat
dñs seruis suis humanitatem quam
infirmanti mͥ ultra etiã qͣm necesse
fuit exhibuerunt: et honorem quo
me plus quoq quam dignus fui di¬
gnati sunt. Ipsoꝵ me commendaui
orationib: int̾fui collationib: sepe
de scripturis & salute ammarũ ha¬
bui sermonem cũ multis: & publi¬
cum in capitulis: & priuatum in ca¬
meris. Quẽ umquam uł clam uel
palam. aut ab illo ordine dissuade.
aut ad nr̃m ut ueniret ꝑsuadere
temptaui: An non potius multos
cupientes uenire repressi: uenientes
& pulsantes reppuli: Annon frẽm

Expanded text:
tia allocutus, nisi cum humilitate tia allocutus, nisi cum humilitate adhortatus sum? Dixi, et dico: Modus quidem vitae est sanctus, honestus, castitate decorus, discretione praecipuus, a patribus institutus, a Spiritu sancto praeordinatus, animabus salvandis non mediocriter idoneus. Egone vel damno, vel despicio, quem sic praedico? Memini me aliquando in aliquibus ejusdem Ordinis monasteriis hospitio susceptum fuisse: reddat Dominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra etiam quam necesse fuit, exhibuerunt; et honorem, quo me plus quoque quam dignus fui, dignati sunt. Ipsorum me commmendavi orationibus, interfui collationibus: saepe et de Scripturis, et salute animarum habui sermonem cum multis, et publice in capitulis, et privatim in cameris. Quem unquam vel clam, vel palam aut ab illo Ordine dissuadere, aut ad nostrum ut veniret persuadere tentavi? An non potius multos cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
detractionis inmurmurat. An non
illi suꝑbissimi de psalmo quoꝵ ꝓdiit
exadipe iniquitas eoꝵ multo tuciꝰ
oꝑti sunt iniquitate et impietate
sua: quã nos latemus sub scĩtate ali¬
ena: Quis enim magis impius: an
ꝓficens impietatem. anmentiens sc̃i¬
tatem: Nonne is qui etiam menda¬
tiũ addens. geminat impietatem:
Et quid dicam: Uereor ne forte ⁊ ego
suspectus habear. non quidẽ uobis
pat̾. non uob̾. cui utiq notum me
noui.quantum in hac caligine ħo
homini innodescere potest:& speci¬
aliter de hac re scio uos non ignora¬
re quid sentiã. S ꝓpt̃ illos qui me
nec ita ut uos cognouerunt. nec sic̃
uob̾ hiic loqui soleo loquentem au¬
dierunt. scrbo uobis qͦd & frequen¬
ter audistis: ut qm̃ ego ꝑ singulo ᷤ
ire. et singłis satisfacere nequeo: ex
me habeatis unde qͦd de me certissi¬
diuit disputantem: uel clam su¬
surrantem: Quem uinquam de
ordine illo nͥ cum gaudio uidi: nͥ
cum honore suscepi: nͥ cum reu̾en¬

Expanded text:
detractionis immurmurat? Annon detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne forte et ego suspectus habear, non quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me novi, quantum in hac caligine homo homini innotescero potest; et specialiter de hac re scio vos non ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis quod et frequenter audistis, ut quoniam ego per singulos ire, et singulis satisfacere nequeo, ex me habeatis, unde quod de me certissdivit disputantem, vel clam susurrantem? Quem unquam de Ordine illo nisi cum gaudio vidi, nisi cum honore suscepi, nisi cum reveren
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias. Ueportantib crucem. non
sicut saluator suã: s sicut ille cyrenẽ
alienã. Ue cytharedis cytharirantib
non ut illi de apoealipsi in cytharis
Ule semel. & ue iterum: pauꝑib suꝑb̾.
qui nimirum cuius passionib par¬
ticipantur humilitatem sectari negli¬
gunt. Dupplici quippe contricione
conteruntur. qui huiusmodi sunt:
quando & hic ꝓtemporali gła dem¬
poralit se affligunt: & in futuro ꝓ
interna suꝑbia ad ȩterna supplicia
ꝑtiahuntur. Laborant cum xp̃o: s
cum xp̃o non regnant. Sequuntur
secuntur. De torrente in uia bibunt:
si ñ exaltabt̃ cap̃ in patria. Lugent ñc̃
s tunc ñ consolabuntur. & merito.
Quid enim fac̃ suꝑbia sub pannis hu¬
militatis iħci: Ntumquid non habet
quo se palliet humana malicia: nisi
unde inuoluta ẽ infantia saluatoris:
Et quomͦ intra p̃sepium saluators dm̃i.
simulatrix arrogantia se coartatꝰ ac
ꝓuagitib innocentiȩ malum inib

Expanded text:
divitias. Vae portantibus crucem, non divitias. Vae portantibus crucem, non sicut Salvator suam; sed sicut Cyrenaeus alienam. Vae citharoedis citharizantibus non velut illi de Apocalypsi in citharis Vae semel, et vae iterum pauperibus superbis. us Christum: qui nimirum cujus passionibus participant, humilitatem sectari negligunt. 3. Duplici quippe contritione conteruntur qui 528 hujusmodi sunt, quando et hic pro temporali gloria temporaliter se affligunt, et in futuro pro interna superbia ad aeterna supplicia pertrahuntur. Laborant cum Christo, sed cum Christo non regnant: sequuntur sequuntur: de torrente in via bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, sed tunc non consolabuntur. Et merito: quid enim facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi
Abbreviated transcription (Latin):
Amen dico uob̃: receꝑunt mercedẽ
suam.Nonne siihac uita tantum
in xp̃o sꝑantes sim: miserabiliores
sumus omnib hominib: An uero
non in hac uita tantum in xp̃o spe¬
ramus: s de apĩ seruitio cemꝑalẽ
tantum glam. duerimus: Miser
ego homuntio iili tanto labore
& industria studeo ñ essẽ uł poti¬
non uideri sic̃ ceteri hominum:
minus tamen accepturus. unmo
grauius puniendus quã quilib
hominum. Siccine gͦ non inueni¬
ebatur nob̾ uia ut ita dicam ut c̃q
tolerabilior ad infernum: Si ita
necesse erat ut illo defcenderemus:
cur saltim illã qua multi inceduĩ
ulam scilicet latam quȩ duc̃ ad
mordem non elegnus. quatinus uel
de gaudio. & non deluctu ad luctum
tranfiremus: O quam felicius ẽ illis
quorum ñ ẽ respectus morti eoꝵ ⁊ fir¬
mamentum in plaga eorum: qui in
labore hominum non sunt &cum ho¬
minib non flagellabuntur.Quiz
lib ꝑpetuis cruciatib addic̾ti: sal¬
tm abundantes in scło obtinuert̃

Expanded text:
Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Nonne si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus? An vero non in hac vita tantum in Christo speramus, si de Christi servitio temporalem tantum gloriam quaerimus? 2. Miser ergo homuncio qui tanto labore et industria studeo non esse, vel potius videri sicut caeteri hominum; minus tamen accepturus, imo gravius cruciandus, quam quilibet hominum. Siccine ergo non inveniebatur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem illam, qua multi incedunt, viam scilicet latam, quae ducit ad mortem, non elegimus, quatenus vel de gaudio, et non de luctu, ad luctum transiremus? O quam felicius est ilquorum non est respectus morti eorum, et firmamentum in plaga eorum: qui in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur! Qui s gaudiis perpetuis cruciatibus addicti, saltem abundantes in saeculo obtinuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
bunt iusti sicut sol in regno patͥs
eoꝵ: alii tamen aliis amplius ꝓ di¬
usitate meritoꝵ. Quȩ tamen sane
menta.sciendum non sic in hoc
scło. ut in illo facile ab homine po᷑¬
se discerni: quippe cum hic tantũ
oꝑa uideantur: illic etiam corda ni¬
chil impediat intueri. Siquidem
radiante ubiq sole iusticiȩ tẽ ma¬
nifesta erunt abscondita cordium:
& sicut nonẽ nunc qui se abscon¬
dat a calore eiꝰ: ita tunc non erit qͥ
se occultet asplendore ipsiuis. Et.
de oꝑib quidẽ sepe incerta. ⁊ obħ
ꝑiculosa sententia fertur: cum mul¬
tociens minus iusticie habeant qͥ

Expanded text:
bunt justi sicut sol in regno Patris bunt justi sicut sol in regno Patris eorum: alii tamen aliis amplius, pro diversitate meritorum. Quae sane merita sciendum non sic in hoc saeculo, ut in illo, facile ab homine posse discerni: quippe cum hic tantum opera videantur, illic etiam corda nihil impediat intueri. Siquidem radiante ubique Sole justitiae, tunc manifesta erunt abscondita cordium ; et sicut non est nunc qui se abscondat a calore ejus , ita tunc non erit qui se occultet a splendore ipsius. Et de operibus quidem saepe incerta, et ob hoc periculosa sententia fertur, cum multoties minus justitiae habeant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gulanter: nec diu̾sitatem p̃termi¬
sit oꝑationum. nec unitatẽ oꝑantiũ.
Preuidens qͦ et illam in cęlestib di¬
tretam unitatem futuram: deuotissi¬
mȩ leta decantat. Plateȩ tuȩ ihrłm
sternentur auro mundo: et ꝑ om̃s
uicos cuos alła cantabit᷑̃ Nudiens
enim placeas ⁊ uicos: coronas & głas
diuersas intelligẽ. In auro quo uno
metallo illa ciuitas ornata describit᷑.
& inuno alła qͦd cantandum ꝑhi¬
betur: dissimilium specierum similẽ
pulchritudinẽ & multarum men¬
dium unam deuotionem attende.
Non gͥ una tantum semita incedit᷑.
quia nec una ẽ mansio quo tendit᷑
Uiderit autẽ quisq quacunq ĩ ce¬
dat ne ꝓdiu̾sitate semitarũ. ab u¬
na iusticia recedat: qm̃ ad quãlib
mansionum sua quisq semita ꝑ¬
uenerit: ab unddomo patris exsors
ñ erit. Ueruntamen stella abstella
diffeit inclaritate:sic erit ait ⁊ re¬
surrectio mortuoꝵ. Nam & si fulge¬

Expanded text:
gulariter; nec diversitatem praetermigulariter; nec diversitatem praetermisit operationum, nec unitatem operantium. Praevidens quoque et illam in coelestibus discretam unitatem futuram, devotissime laeta decantat: Plateae tuae, Jerusalem, sternentur auro mundo, et per omnes vicos tuos Alleluia cantabitur . Audiens enim plateas et vicos, coronas et glorias diversas intellige. In auro, quo uno metallo illa civitas ornata describitur. et in uno Alleluia, quod cantandum perhibetur, dissimilium specierum similem pulchritudinem, et multarum mentium unam devotionem attende. 9. Non igitur una tantum semita inceditur, quia nec una est mansio quo tenditur. Viderit autem quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una justitia recedat: quoniam ad quamlibet mansionem sua quisque semita pervenerit, ab una domo Patris exsors non erit. Verumtamen ut stella ab stella differt in claritate; sic erit, ait, et resurrectio mortuorum . Nam etsi fulge
Abbreviated transcription (Latin):
nichil oꝑans. Ille quidem suum opꝰ
ꝑdit: illius uero caritas nunquam
excidit. Et quid mirum si in hoc ex¬
ilio ꝑegrinante ad huc ȩccłia q̃dã
huiuscemodi sit pluralis ut ita di¬
xerim unitas. unaq pluralitas: cum
in illa qͦ patria quando iam ipsa
regnabit. mchilominus forte talis
aliqua dispar quodammꝰ equalitaᷤ
futura sit: Inde & enim scͥptum ẽ.
domo:ita hic multi ordines sunt
nes gr̃arum sunt. idem autem sp̃s:
ita ibi distinctiones quidẽ głarum.
s una domus. Porro unitas tam hic
quam ibi una consistit. in una cari¬
tate: diuersitas audem hic quidem
in ordinum uł oꝑationum multifa¬
ria diuisione: illic uͦ in quadã meri¬
torum notissima s ordinatissima dis-¬
unctione. Intelligens demq eccłia.
hanc suam quodammꝰ discordẽ con¬
cordiam. concordemuẽ discordiam:
deduxit me inquit suꝑ semitas iu¬
sticiȩ ꝓpt̾ nomen suum. Ponens qͥp¬
pe semitas pluraliter. & iusticiȩ sin¬

Expanded text:
nihil operans. Ille quidem suum opus nihil operans. Ille quidem suum opus perdit, illius vero charitas nunquam excidit. Et quid mirum, si in hoc exsilio, peregrinante adhuc Ecclesia, quaedam hujuscemodi sit pluralis, ut ita dixerim, unitas, unaque pluralitas: cum in illa quoque patria, quando jam ipsa regnabit, nihilominus forte talis aliqua dispar quodammodo aequalitas futura sit? Inde etenim scriptum estdomo; ita hic multi ordines sunt nes gratiarum sunt, idem autem Spiritus ; ita ibi distinctiones quidem gloriarum, sed una domus. Porro unitas tam hic quam ibi, consistit in una charitate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum multifaria divisione: illic vero in quadam meritorum notissima, sed et ordinatissima distinctione. Intelligens denique Ecclesia hanc suam quodammodo discordem concordiam, concordemve discordiam: Deduxit me, inquit, super semitas justitiae propter nomen suum. . Ponens quippe semitas pluraliter, et justitiae sin
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebam. cui fortior esset potio ne¬
cessaria. & diu̾sis morbis. diu̾sa
uemunt medicamenta: & fortio¬
rib fortiora. Fac duos homines fe¬
brib anxiari. quartanis unum. alte¬
rum tercianis: commendet autem
qui quartanis laborat tertiano aꝙͣ.
pira. & frigida queq sumenda cũ
cetera calida ut pote sibi congren¬
tia sumat. Quis rogo hinc eum re¬
cte reprehendat: Si diceret ille cur
tu aquam non bibis quã ita laudas:
an non recte responderet. & tibi eã
ñ teneo. Laudo enim om̃s & diligo:
ubicumq piȩ & iustȩ uuitur in ȩccłia.
Anum oꝑe teneo: ceteros caritate. faci¬
et autem caritas fidenter loquor:
ut ne illoꝵ quidẽ fructu fraude&.
quoꝵ instituta non sequor. Plus
aliquidd dicam. Tu tͥ eaute age ł ot̃
namq fieri quia tu frustra labora¬
ueris: ut autem ego frustra diligã
bonum qͦd oꝑaris. fieri omnino ñ
potest. O quanta fiducia caritatis.
Alius oꝑatur ñ amans: & aliꝰ amat

Expanded text:
sentiebam, cui fortior esset potio nesentiebam, cui fortior esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis laborat, tertiano aquam, pyra, et frigida quaeque sumenda: cum caetera calida, utpote sibi congruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam non bibis, quam ita laudas? annon recte responderet: Et tibi eamnon teneo! Laudo enim omnes et diligo, ubicunque pie et juste vivitur in Ecclesia. Unum opere teneo, caeteros charitate. Faciet autem charitas fidenter loquor ut ne illorum quidem fructu frauder, quorum instituta non sequor. Plus aliquid dicam. Tu tibi caute age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum quod operaris, fieri omnino non potest. O quanta fiducia charitatis! Alius operatur non amans, et alius amat
Abbreviated transcription (Latin):
sumus illa una: si tamen solliciti
sumꝰ seruare unitatem sp̃s in uinelo
pacis. Non inquiam tantum ordom̃.
sed nr̃ simul & ũr: nͥ forte qͦd absit
inuicem inuidentes. inuicẽ ꝓuo¬
cantes. inuicem mordeamus. &
inuicem consumamur: & sie ñ
possit apłs uni nos illi uiro cui:
despondit. uirginem castã exhib̾e
xp̃o. yerumtamen illa una dic̃
in eanticis: ordinate. in me carita¬
tem: ut ⁊ si una in caritate. diuisa
tamen sit in ordinatione. Quid gͦ:
Cisterciensis sum. Dampno gͥ clum¬
acenses: Absit. S diligo: s p̃dicoᷤ
s magnifico. Cur gͦ inquis ordinẽ
illum non tenes. si sic laudas: Audi.
Propt̃ hoc qͦd apłs ait. Unusquisq
mea uocadione in qua uocatus ẽ per¬
maneat. Qͦd si quens cur & aprin¬
cipio ñ elegerim. si talem sciebam:
expediunt. Non qͦd scilicet ordo sc̃s
& iustus non sit:s quia ego carna¬
lis eram uenundatus sub peccato:
&talem animȩ meȩ languorem

Expanded text:
sumus illa una, si tamen solliciti sumus illa una, si tamen solliciti sumus servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Non, inquam, tantum Ordo nossed noster simul et vester: nisi forte quod absit! invicem invidentes, invicem provocantes, invicem mordeamus, et ab invicem consumamur ; et sic non possit nos Apostolus uni illi viro, cui despondit, virginem castam exhibere Christo . Verumtamen illa una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem : ut etsi una in charitate, divisa tamen sit ordinatione. Quid ergo? Cisterciensis sum: damno igitur Cluniacenses? Absit! sed diligo, sed praedico, sed magnifico. Cur ergo, inquis, Ordinem illum non tenes, si sic laudas? Audi. Propter hoc quod Apostolus ait: Unusquisque in ea vocatione, in qua vocatus est, permaneat . Quod si quaeris, cur et a principio non elegerim, si talem sciebam? ed non omnia expediunt . Non quod scilicet Ordo sanctus et justus non sit: sed quia ego carnalis eram, venumdatus sub peccato ; et talem animae meae languorem
Abbreviated transcription (Latin):
tum adiuingit. Hȩc autem oꝑat᷑
unus atq idem sp̃s: diuidens sin¬
gulis ꝓ ut uult. Caritas quippe dif
hereditario iure sortiatur ȩccł̃ia: qͥa
& de illa scriptum ẽ: Astitit regina
adextris tuis in uestitu deaurato .c.
uarietate Itaq diuersi diuersa acci¬
pientes dona. alius quidẽ sic. alius
uͦ sic. siue clunacenses. siue cisterci¬
enses. siue clerici regulares. siue etiã
laici fideles. omnis deniq ordo. om̃i
lingua. omnis sexus. omnis etas. om̃is
conditio. in om̃i loco. ꝑ omne dempꝰ.
aprimo homine. usq ad nouissimũ:
nam et ꝓpt̾ hoc talaris dicta ẽ. qͦd
ad finem usq ꝑtingat dicente ꝓpha.¬
& non ẽ qui se abscondat acalore er:
nimirum congruens ei cui & facta
ẽ qui ꝑhibente iudelicet alia scͥpt᷑a.
& ipse attingit afine usq ad finem
inquam una. Nam si explurib &
diuersis: una ẽ tamen columba
mea. formosa mea: ꝑfecta mea. Alio¬
quin nec ego solus. nec tu sine me.
nec ille absq utroq: s simul om̃s

Expanded text:
tum, adjungit: Haec autem operatur 530 unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Charitas quippe diffhaereditario jure sortiatur Ecclesia, quia et de illa scriptum est: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Itaque diversi diversa accipientes dona, alius quidem sic, alius vero sic; sive Cluniacenses, sive Cistercienses, sive clerici regulares, sive etiam laici fideles, omnis denique Ordo, omnis lingua, omnis sexus, omnis aetas, omnis conditio, in omni loco, per omne tempus, a primo homine usque ad novissimum. Nam et propter hoc talaris dicta est, quod ad finem usque pertingat, dicente propheta, Non est qui se abscondat a calore ejus : nimirum congruens ei cui et facta est, qui, perhibente videlicet alia Scriptura, et ipse attingit a fine usque ad finem inquam, una. Nam etsi ex pluribus et diversis, una est tamen columba mea, formosa mea, perfecta mea . Alioquin nec ego solus, nec tu sine me, nec ille sine utroque: sed simul omnes
Abbreviated transcription (Latin):
siusti: ad consummationem utiq
scõꝵ occurrentium in uirũ ꝑfectum.
inmensurã etatis plenitudinis xp̃i.
Dignare etiam ds̃. p̃ciossissimi purpu¬
ram sanguinis quo asꝑsa ẽ recogno¬
scere: & in purpura preclarum insi¬
gne ac uictorissimum indiciũ obe¬
dientiȩ. Quare gͦ inquit rubum ẽ
uestimentum tuum: Torcularait
calcaui solus: & de gentib non ẽ uir
mecum. Itaq quando quidẽ factus
ẽ obediens patri usq ad torcular cru¬
cis. qͦd utiq solus calcauit: solum qͥp¬
pe brachium suum auxiliatum est.
ei iuxta illud in alio loco. singularit̃
sum ego donec transeam: iam gͦ exal¬
tem:donet dona hominib. Quȩ do¬
na: Relinquat uidelicet sponsȩ suȩ
ȩccłie pignus hereditatis. ipsam tu¬
nicam suã. tunicam scilicet polimitã:
eandem in consutilem: et desuꝑ con¬
textam. ꝑtotum. S polimitam ob.
multorum ordinum qui in ea sunt
multimodam distinctionem: in con¬
sucilem uͦ ꝓpt̃ in dissolubilis caritatis

Expanded text:
sti, ad consummationem utique sanctorum, occurrentium in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Dignare etiam, Deus, pretiosissimi purpuram sanguinis quo aspersa est, recognoscere, et in purpura praeclarum insigne ac gloriosissimum indicium obedientiae. Quare ergo, inquit, rubrum est vestimentum tuumavi solus, et de gentibus non est vir mecum . 6. Itaque quandoquidem factus st obediens Patri usque ad torcular crucis, quod utique solus calcavit: solum quippe brachium suum auxiliatum est ei, juxta illud in alio loco, Singulariter sum ego, donec transeam . Jam ergo exaltem, donet dona hominibus . Quae dona? Relinquat videlicet sponsae suae Ecclesiae pignus haereditatis, ipsam tunicam suam: tunicam scilicet polymitam, eamdemque inconsutilem, et desuper contextam per totum; sed polymitam ob multorum Ordinum, qui in ea sunt, multimodam distinctionem: inconsutilem vero propter indissolubilis charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sueuit. S cum ꝑuenerit adlitus:
uelut malos pisces om̃e qͦd triste
patitur. foras mittens: sola quȩ
placere ⁊ iocunda ẽẽ poterunt re-¬
tinebit. Numquid enim tc̃ uerbi
gr̃a paulus aut infirmabitur cũ
infirmis. aut uretur ꝓ scandalira¬
tis. ubi scandala & infirmitas ꝓcul
erunt: Aut certe lugebit eos qui
Absit autem ut uł eos qui ignib
eternis cum diabolo & angłis eius
deputandi sunt plangat & defle¬
at in illa ciitate qͣm fluminis im¬
petus letificat: cuius et diligit dñs
portas suꝑ omnia tab̾nacła iacob:
gaudetur de uictoria. laborat᷑ tam̃
inpugna. & plerumq ꝑielitatur
de uita. in illa autem patria nul¬
la ꝓrsus admittatur aduersitas.
siue tristitia: quemadmodũ de illa
eis. Deniq quomͦ miscđiȩ recorda¬
bitur. ubi memorabitur iusticiȩ
dĩ solius: Proinde ubi iam ñerit
miseriȩ locus. aut miscđiȩ tempꝰ.
nulliis ꝓfecto esse poterit misera¬

Expanded text:
suevit . Sed cum pervenerit ad littus, suevit . Sed cum pervenerit ad littus, velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum infirmis, aut uretur pro scandalizatis , ubi scandala et infirmitas procul erunt? Aut certe lugebit eos qui Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat, cujus et diligit Dominus portas super omnia tabernacula Jacob: gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittitur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa eis . Denique quomodo misericordiae recordabitur, ubi memorabitur justitiae Dei solius? Proinde ubi jam non erit miseriae locus, aut misericordiae tempus, nullus profecto esse poterit misera