comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor circulos aureos:quo pones ꝑ qua¬
tuor angłos arce. Duo circulisit in lacere
uno: & duo inaldero. Quatuor circuli aurc
quatuor sunt euangłiorũ libri. Qui merito
aurei sunt: propt̃ claritatẽ sapientie quaful¬
gent. Merito circulis cõparati: quia et̃na est
ipsa sapientia dei quã predicant. Neq inci¬
piens ex tempoie: neq ẽẽ desinens et̾na diui¬
nicas quã homo xp̃c accepit. Unde immi¬
nente hora sue passionis: precat᷑ patr̃e dicens
& nunc clarifica metu pat̾ apud ce mec ip¬
sum: claritate quã habui priꝰqũã mundus
cet apud de. Quatuor aũt angłos habet ar¬
cha: quia sacram̃tum dñice incarnationis
ꝑom̃s mundi plagas inquib sc̃a eccłia
dilatat᷑ celebrari ñ desinit. Et ꝑcosdẽ angu¬
los quatuor circuli sunt positi: quia ineũe
uno & duo inaltero: uelquia duo euangłiste
discipulatui saluatoris incarne predicantiᷤᷤ
& miracła facientis adherebant: duoaũt alii
post resurrectionẽ ascensionẽq eiꝰ adcelos.

Expanded text:
uatuor circulos aureos quos pones per quatuor arcae angulos. Duo circuli sint in latere uno, et duo in altero. Quatuor circuli aurei quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui merito aurei sunt propter claritatem sapientiae qua fulgent. Merito circulis comparati, quia aeterna est ipsa Dei sapientia quam praedicant, neque incipiens ex tempore, neque esse desinens aeterna divinitas, quam homo Christus accepit. Unde imminente horae suae passionis, precatur Patrem dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui prius quam mundus fieret apud te . Quatuor autem angulos habet arca, quia sacramentum dominicae incarnationis per omnes mundi plagas, in quibus sancta Ecclesia dilatatur, celebrari non desinit. Et per eosdem angulos quatuuno et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae discipulatui Salvatoris in carne praedicantis et miracula facientis adhaerebant, duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
sabers en unibulũ. &e archam testam̃ti curcum¬
retam ex oĩi parte auro: in qua urna aurea
habens manna ce uugaa aion que tronauerat.
etabule testamenti. Urna gͦ aurea marehaba¬
dens manna. anima ẽ sc̃a in xp̃o habens inse
omnem ꝓsenitudinẽ diumnitatis. Hirga daron
que fron iauerat ex cisa: potestas est inuicła sa¬
crd oti de qua dicit propħa. unga equitatiᷤ¬
unga regni tui. Que post quam ad tempulp
mocem uisa est cc succisa. iuuseescente ma
est ae ꝑpecuo minolabilie acq inmare sibidi¬
cur lamno monitur: mor iuii ultia ndomnima¬
iudiciorum designat. Intabulis nancrtestai¬
menti &e fides erat inscripta et ne diuiniiade
que m undũ crearet ac regeretꝰ & mandaue
quib do seruiri oporteret:et aiscretio iudlicos
qua ipse odiences se iure condẽ maret᷑ &e diligen¬
tesse miscadia digna remuneraret.
mo d uos cuibitos ce dimidiũ cenebit loe¬
tudo eros cmnsiem et cubitũ latitudo. ⁊ueniio¬
l quid piopitiatoriũ dicat: quo opienda bt

Expanded text:
umtectam ex omni parte auro: in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti . Urna ergo aurea in arca habens manna, anima est sancta in Christo, habens in se omnem plenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae excisa fronduerat, potestas est invicta sacerdotivirga regni tui . Quae postquam ad tempus per mortem visa est esse succisa, invalescente mane est, ac petuis jam non moritur, mors illi ultra non domina potentiam judiciorum designant. In tabulis namque testamenti, et fides erat inscripta aeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeret; et mandata quibus Deo serviri oportet, et discretio judicii, qua ipse odientes se jure condemnaret; et diligentes se misericordia digna remuneraret. mo; duos cubitos et dimidium tenebit longitudo ejus, semissem et cubitum latitudo. Quaeri solet quid propitiatorium dicat, quo operienda sit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse cũ eẽt incarne nobiscũ. fucure sue re¬
surrectionis & posterioris głe prestolabat᷑
euentum: uel nos int̃ aduersa scłi ꝓpt̃ futu¬
rorũ premia bonorũ gaudere semꝑ ad mo¬
net. & de aurabis eam auro mundissimo:
intus &e foris. facies suꝑ coronam aureã ꝑcir¬
cuitũ. Archa intus & foris auro mundis¬
simo de aurat᷑: quia assumpta afilio dei hu¬
mana natura. & intus uirtute sp̃s sc̃i plena
monstrabat. Cui nimirũ arce bene corona
aurea supra circundari precipit᷑: quia ap¬
parens incarne.atq ad redemptionẽ hu¬
manigeneris ueniens filiꝰ dei. certũ expec¬
cabat tẽpus & horã.quando susceptã pro

Expanded text:
ipse cum esset in carne nobiscum futurae reipse cum esset in carne nobiscum futurae resurrectionis et posterioris gloriae praestolabatur eventum, vel nos inter adversa saeculi, propter futurorum praemia bonorum, gaudere semper admonet. Et deaurabis eam auro, mundissimo intus et foris. Facies insuper coronam auream per circuitum. Arca intus et foris auro mundissimo deauratur, quia assumpta a Filio Dei humana natura, et intus virtute sancti Spiritus plena pera praemonstrabat. Cui nimirum arcae bene corona aurea supra circumdari praecipitur, quia apparens in carne, atque ad redemptionem humani generis veniens Filius Dei, certum exspectabat tempus et horam quando suscep
Abbreviated transcription (Latin):
iħe. Similit̃ & dedictis illius sublimiorib:&
erat uerbũ istud abscondicũ ab eis: & non in¬
delligebant que dicebant᷑. Habebat archa
duos cubitos longitudinis: quia dñs incar¬
ne clarus. uerbo & actib apparebat. Habe¬
bat & dimidiũ cubiti: quia etiam carditatẽ
discipłorũ quia nec dũ ꝑfecti dicta uelapt̃a
ipsius caꝑe poterant longanimit̃ ferebat.
Unꝰ erat cubiti latitudo arche: ob dispensa¬
cionẽ ipsiꝰ dñice caritatis: qua electos suos in
dõ adunare eurauit. Hec gͦ archa unũcu¬
bitum habet & dimidiũ: quia dñs unica
nos pietate sibi ac patri associandos ailigit:
& nr̃e quoq capacitatẽ dilectionis qualis¬
cũq in hac uitaee potest. eque pia benigni¬
tade cõplectit᷑: donec ad eiꝰ uisionẽ uͥeũ exto¬
to corde. tota amma.tota uirtute diligamꝰ
intrare meream̃. Aititudo quoq arce ap¬
tissime erat cubiti uniꝰ & dimidir: uidelicet
ꝓpt̃ significationẽ unice spei. qua uel dñs

Expanded text:
ublimioribus: Et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur . Habebat arca duos cubitos longitudinis; quia Dominus in carne clarus verbo et actibus apparebat. Habebat et dimidium cubiti; quia etiam tarditatem discipulorum, qua necdum perfecte dicta vel acta ipsius capere poterant, longanimiter ferebat. Unius erat cubiti latitudo arctionem ipsius Dominicae charitatis, qua electos suos in Deo adunare curavit. Haec ergo arca unum cubitum habet et dimidium: quia Dominus unica nos pietate sibi ac Patri associandos diligit, et nostrae quoque capacitatem dilectionis, qualiscunque in hac vita esse potest, aeque pia benignitate complectitur, donec ad ejus visionem, ubi eum ex toto corde, tota anima, tota virtute diligamus, intrare mereamur. Altitudo quoque arcae aptissime erat cubiti unius et dimidii: videlicet propter significationem unicae spei, qua vel Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
inquo sunt om̃s chesauri sapiencie ces cientie
asconanti. Que uidelicet archa uened lig¬
nis sechim cõpingi iubet. Ligna quippe seci
reuis atq in putribilis ferunt ẽe nature
multũ a qualitate albe spine adistandas. datha
gdeligiis secdhim factae. ꝯuia corps doiuos¬
cum ex menbris constabat om̃i untiorũ labe
carristib. Et hec caddem ligna sunt spinis
similuma: quia &e si non incarne peccatita¬
men insimilituadine uenit carnis peccati.
ut apłs ait. Sequit᷑.
Uius longicudo habeat duos scmis cu¬
ꝓbitos: Sacitudo cubitũ &e adimiaiã. alia¬
cũio cubicusimilit̃ aesemissemd el iꝰ auiie

Expanded text:
hesauri sapientiae et scientiae absconditi. Quae videlicet arca bene de lignis sethim compingi jubetur. Ligna quippe sethim levis atque imputribilis feruntur esse naturae, non multum a qualitate albae spinae distantia. Arca ergo de lignis sethim facta est, quia corpus Dominicum ex membris constabat omni vitiorum labe carentibus. Et haec eadem sunt ligna spinis simillima: quia et si non in carne peccati, tamen in similitudine venit carnis peccati, ut Apostolus ait . Sequitur: Cujus longitudo habebit duos semis cubitos: latitudo cubitum et dimidium: altitudo cubitum simi
Abbreviated transcription (Latin):
citudo: amplitudine ipsam caritatio ꝙ antasd
noi as nire e uit nos habitare uoluit. Aiaitu¬
dospemfuture sublimitatis: qua uelseip¬
sum post passionẽ suam głificandũ uel głi¬
ficaturum eẽ preuidit. Unde & apte longitu¬
doarce duorũ erat cubitorũ. ꝓpt̃ uidelicet
doctrinam & oꝑa quib refulgebat inmundo.
Qd uͦ post duos cubitos etiam semissem archa
in longitudine habebat: pocest adhumane
tarditadẽ fragilitatis referri: que dicta uel oꝑa
saluatoris sublimia nec dũ pro ut dignũ erat
caꝑe ualebat. Unde & dequibdam misticis
eius actib aꝑte dictũ est. Hec non cognoue

Expanded text:
udinem ipsam charitatis, qua ad nos venire et inter nos habitare voluit. Ado, spem futurae sublimitatis, qua vel seipsum post passionem suam glorificandum, vel glorificaturum esse praevidit. Unde et apte longitudo arcae duorum erat cubitorum, propter videlicet doctrinam et opera quibus refulgebat in mundo. Quod vero post duos cubitos, etiam semissem arca in longitudine habebat, potest ad humanae tarditatem fragilitatis referri: quae dicta vel opera Salvatoris sublimia, necdum prout dignum erat, capere valebat. Unde et de quibusdam mysticis ejus actibus aperte dictum est. Haec non
Abbreviated transcription (Latin):
A siforce requiris in quo hoc tab̾uael iioe¬
lest homo terrigena spiitale carmals ini¬
ce prerimos. Hos imitare sũbuenrunt mise¬
riocet sin anglis qui om̃s ueatist̃. certe homi¬
mbi hos irmitare. umileisunt. micessunt.
inuicẽ placatisunt. diuinis parant uuissis. hoc
inqra ntu uales imitare. Nichil malie ogdean
deioli mehis miste loquunt agunt cogiant.
anoins nactess laudibi ucrbo & mente a suit̃.

Expanded text:
 si forte requiris, in quo hoc tabernaculum coeleste, homo terrigena, spirituales carnalis imiet proximos: hoc imitare. Subveniunt miseris, etsi non angelis qui omnes beati sunt, certe hominibus: hoc imitare. Humiles sunt, mites sunt invicem, placati sunt, divinis parent jussis: hoc, in quantum vales, imitare. Nihil mali, nihil otiosi, nihil injusti loquuntur, agunt, cogitant divinis indefessi laudibus, verbo et mente
Abbreviated transcription (Latin):
saice legis inse cerimonias susciꝑe dignatus est:
quia non soluere legem s uenit adimplere. Mo¬
ysi in om̃ib uestigia sequit̃: quia incunctis que
loquit᷑ uelscribit moyses ille. ueltipice uel ma¬
nifeste designatꝰ quasi comes indiuiduus si bene
querit᷑ inuenit᷑. Hinc &e eñĩ dicit iudeis. Siere¬
deretis moysi: crederetis forsitan &e mͥ: de meenim

Expanded text:
saicae legis in se caerimonias suscipere dignatus est, saicae legis in se caerimonias suscipere dignatus est, quia non solvere legem venit, sed adimplere. Moysi in omnibus vestigia sequitur: quia in cunctis quae loquitur vel scribit Moyses, ille vel typice, vel manifeste designatus, quasi comes individuus si bene quaeritur, invenitur. Hinc etenim dicit Judaeis: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ orbem gentium linguis dm̃ conlaudatura sis¬
naret᷑. Baboq inquit tibi tabulas lapideas et
imus docentes eos seruare omnia quecũq man¬
daui uobis. Nongͦ moyses. non apłi. nonquili¬
creto nobis obseruanda prescripsit: & inquoꝵ
obseruatione uitam nos et̃nam habere uolu¬
it. Seripsit aut̃ hec intabulis lapideis: quia
incordio electorũ fide fortib fixa intentione
custodienda firmauit. Quorũ exempla cũ no¬
bis ad imitandũ proponit: quasiscripta inla¬
pide statuta sue legis ostendit. Nam & ilamel
uidit dnm̃ infigura lapidis exciside monte
sine manib concriuisse pompã mundialis reg¬
m: ut regnũ ipsius solum sine fine ꝑmaneat. Et
petrus fideles admonet dicens. & uos tanquam
iapides uiui suꝑ edificamini domꝰ spiritales.
urrexerunt moyses &e iosue minister eius.
losue minister moysi dnm ox saluatorem
et nomine designat & actione. Qui minister
moysi recte uocat᷑: quia apparens incarne mo¬

Expanded text:
per orbem gentium, linguis Deum collaudatura sigper orbem gentium, linguis Deum collaudatura signaretur. Daboque tibi tabulas lapideas, et imus: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Non ergo Moyses, non apostoli, non quilicreto nobis observanda praescripsit, et in quorum observatione vitam nos habere it. Scripsit autem haec in tabulis lapideis, quia in cordibus electorum fide fortibus, fixa intentione custodienda firmavit: quorum exempla cum nobis ad imitandum proponit, quasi scripta in lapide statuta suae legis ostendit. Nam et Daniel vidit Dominum in figura lapidis excisi de montibus sine manibus contrivisse pompam regni mundialis, ut regnum ipsius solum sine fine permaneat . Et Petrus fideles admonet dicens: Et vos tanquam lapides vivi, superaedificamini domus spirituales . Surrexit Moyses, et Josue minister ejus. Josue minister Moysi, Dominum salvatorem, et nomine designat et actione. Qui minister Moysi recte vocatur quia apparens in carne, Mo
Abbreviated transcription (Latin):
rus gͦ legẽ moysi dñs. primo illũ inuercicem
montis euocat: ut inalto secũ demoratꝰ liberius
audiat: que ad inferiora rediens popłm precepta
doceat. Sic & in euangłio dñs nouos gr̃e preco¬
nes inmontẽ conuocans preceptis salutarib
instituit: ut ex loci etiam situ patesceret. quia
sublimia illis uel mandata uiuendi. uel pro¬
missa daret remunerandi.Et legis gͦ & euan¬
głii precepta dñs inmonce dedit: ut sublimi¬
tatem ꝑhoc utriꝰq testam̃ti cõmendaret. Ue¬
rum quia scriptura legis uni tunc popło isrł
cõmittenda. grã uͦ euangłii ad om̃s ꝑ orbẽ
nationes apłis predicantib erat ꝑuentura:
recte ad discendam. accipiendamq legem
solus moyses ascendit inmontẽ: doctrinam
uͦ euangłii. apłi simul om̃s inmonte cũ dño po¬
siti auscultantib etiam curbis audiert̃. S et
ueritas euangłii manifestius eccłie dataẽ ñ
tuta suscepit. Et hoc inuariarũ diuisione ln¬
guarum: ut tali miracło eccłia cunctarum

Expanded text:
rus ergo legem Moysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat, quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat. Sic et in Evangelio Dominus, novos gratiae praecones in montem convocans, praeceptis salutaribus instituit, ut ex loci etiam situ patesceret, quia sublimia illis vel mandata vivendi, vel promissa daret remunerandi. Et legis ergo et Evangelii praecepta Dominus in monte dedit, ut sublimitatem per hoc utriusque Testamenti commendaret. Verum quia Scriptura legis uni tunc populo Israel committenda, gratia vero Evangelii ad omnes per orbem nationes apostolis praedicantibus erat perventura, recte ad discendam accipiendamque legem, solus Moyses ascendit in montem: doctrinam vero Evangelii, apostoli simul omnes in monte cum Domino positi, auscultantibus etiam turbis audierunt. Sed eritas Evangelii manifestius Ecclesiae data estuta suscepit; et hoc in variarum divisione linguarum, ut tali miraculo Ecclesiam cunctarum
Abbreviated transcription (Latin):
oglos sciphos sperue simuil& lila a itnnaid.
quia idem dñs qui pocłm nobis sapiencie
pnta calis propinatut: cursum quoq picope¬
taciois imnoffensum ac promptẽ ot habei¬
remus ꝓ romisit e huius nobis aditum sua
gmia tefecn. U el certe qiua ludauo y ea la¬
mis ꝑcnia loca sciphisperiule. oliua iei uiar¬

Expanded text:
los scyphos sphaerulae simul et lilia deformata, quia idem Dominus qui poculum nobis sapientiae spiritualis propinavit, cursum quoque piae operationis inoffensum ac promptum, et habenremus, promisit, et hujus nobis aditum, sua gratia patefecit. Vel certe quia sub duobus calamis per tria loca, scyphi, sphaerulae et lilia
Abbreviated transcription (Latin):
meilua ei. Ostendit moyli añs cabernaculẽ
innonte se uosa incuiti eꝰ conseerata quis
mator secũ tanto cempore demoranti manifeste
aemonstrauit. quanta pietate. humaitai e.
demunditia uirtutes anglice suo creacori gaut¬
atant obedire. que sunt ꝑfectum rromnibin
abernactm eiꝰ: qui nunquã ineis exquo condi
alint manere ac q in habitare cessaiit. alb

Expanded text:
. Ostendit Moysi Dominus tabernaculum in monte, et vasa in cultum consecrata; quia eidem secum tanto tempore demoranti manifeste demonstravit, quanta pietate, humilitate, et munditia, virtutes angelicae suo Creatori gaudent obedire, quae sunt perfectum in omnibus tabernaculum ejus; qui nunquam in eis ex quo conditi sunt, manere atque inhabitare cessavit. Tab
Abbreviated transcription (Latin):
talium receptione seruetur. Quatuor quoq
circulos aureos preparabis: & poneseos in
quatuorangulis eiusdẽ mense ꝑsingłos pe¬
del. Hec ut supra de archa ex posuimꝰ: etiã
hic accipienda sunt. Quatuor nanq circu¬
liaurei. quatuor sunt euangłiorũ libri: per
quorũ fidem contigit. ut om̃nis scriptura
lẽa ꝑ mundũ legeret̃ & intelligeret᷑ uniuer¬
sum. Quatumr aut̃ pedes habet mensa: quia
quadriformi ratione. om̃is diuinorũ eloqͥo¬
rũ series distinguit᷑. In libris nanq om̃ib
scĩs intueri oportet. que ibi et̃na intiment᷑.
que facta narrent᷑: que futura prenunti¬
entur:que agenda precipiant᷑ uel monean¬
tur.Ite mensa cabernacliquatuor habet

Expanded text:
talium receptione servetur. Quatuor quoque talium receptione servetur. Quatuor quoque circulos aureos praeparabis, et pones eos in quatuor angulis ejusdem mensae per singulos pedes. Haec ut supra de arca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronuntientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet
Abbreviated transcription (Latin):
A stella differt inclaritate. ita erit &e resur¬
rectio mortuorũ: corona mense dñi uariis
distincta sculpturis. s cõpetent̃ odinatis
apposita est. Una eñi uita futura omnib
est promissa iustis: s multiformis in illap
diuersitate meritorũ gła est singulorũ. Od
uͦ prius descripta unacorona subiungitur
& suꝑ illam altera corona aureola.de illoꝵ
potest premio recte intelligi:qui generalia
scripture sc̃e mandata spontanea uide ꝑfec¬
tionis electione transcendunt: idõq specia¬
lem preceteris fidelib retributionẽ uolun¬
tarie oblationis expectant. Uelcerte corona
aurea labio mense dñi apponit᷑: cũ inuer¬
bis sc̃e scripcure discimꝰ egredientes ẽcarne
animas adet̾na incelis premia ẽẽ recipiendaᷤ.
& suꝑ illam altera aureola suꝑaddit᷑ coro¬
na: cũ in eadẽ scriptura reperit᷑. qd̾ eis subli¬
mior infine scłi gła incorporũ quoq ĩmor¬

Expanded text:
la stellae differt in claritate, ita erit et resurla stellae differt in claritate, ita erit et resurrectio mortuorum, corona mensae Domini, variis distincta sculpturis, sed competenter ordinatis, apposita est. Una etenim vita futura, omnibus est promissa justis, sed multiformis in illa pro diversitate meritorum gloria est singulorum. Quod vero descripta prius una corona subjungitur, et super illam altera corona aureola, de illorum potest praemio recte intelligi, qui generalia Scripturae sanctae mandata spontanea vitae perfectionis electione transcendunt, ideoque specialem prae caeteris fidelibus retributionem voluntariae oblationis exspectant. Vel certe corona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae discimus egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recipiendas. Et super illam altera aureola superadditur corona, cum in eadem Scriptura reperitur, quod eis sublimior in fine saeculi gloria in corporum quoque immor
Abbreviated transcription (Latin):
bene ipsa corona quatuor digitis altafieri p̃¬
cipit᷑: quia celsitudo nobis corone ꝑemnis
ꝑ quatuor sc̃i euangłii libros ostendit᷑. uel
quia ꝑcustodiam euanglice fidei & oꝑatio¬
nis. ad emonã nos uite ꝑuenire oportet. Pul¬
chreq ꝑdigitos libri designant᷑. quia nimi¬
rum & tabule legis digito dei ẽẽ scripte refe¬
runtur: et in euangłio dñs districtionẽ legis
temperaturus digito scribebat interra. Be¬
ne aut̃ eadẽ eorona interra silis fieri precipi¬
t: qr nimirũ eterni retributio regni non indif¬
ferent omnib dat᷑. s ꝓ qualitate accipien¬
tium distincto diuinitꝰ examine singłis qui¬
bq distribuit᷑. Corona & eñi aurea mense
añ pura ee ñ interrasilis cẽt: si claritas fu¬
ture iustorum retributionis equalis omnis
panderet᷑: instar uidelicet huiꝰ solis mun¬
dani. cuiꝰ splendorem ds̃ in different̃ super
bonos &e malos facit oiri. At quia sieut ftes

Expanded text:
bene ipsa corona quatuor digitis alta fieri prbene ipsa corona quatuor digitis alta fieri praecipitur, quia celsitudo nobis coronae perennis, per quatuor sancti Evangelii libros ostenditur, vel quia per custodiam evangelicae fidei et operationis ad coronam nos vitae pervenire oportet. Pulchreque per digitos libri designantur, quia nimirum et tabulae legis digito Dei esse scriptae referuntur, et in Evangelio Dominus distinctionem legis temperaturus, digito scribebat in terra . Bene autem eadem corona interrasilis fieri praecipitur, quia nimirum aeterni retributio regni non indifferenter omnibus datur, sed pro qualitate accipientium distincto divinitus examine singulis quibusque distribuitur. Corona etenim aurea mensae Domini pura et non interrasilis turae justorum retributionis aequalis omnibus panderetur: instar videlicet hujus solis mundani, cujus splendorem Deus indifferenter super bonos et malos facit o
Abbreviated transcription (Latin):
frui meruerunt indicat: quib ñ solũ sꝑare
celestia premia: uerũ etiam exparte uiuendo
pregustare donatum est.
t inaurabis eam auro purissimo. Mensa
tab̾nacłi inaurat᷑: quia scriptura sc̃a sapi¬
entiẽ celestis sensu clara refulget: & ipsi qui eam
condidere prophe preclariuita ac sermone fue¬
runt. faciesq illi labiũ aureum ꝑcircuitum :¬
& ipsi labio coronã interra silem altam quatu¬
or digitis. Labium aureum fic mense ꝑerrcui¬
tum: quia doctrina sacri eloquii ꝑfideliũ nob̃
diderunt humane confabulationis sermonib
ullatenus attaminari consendiebat: quinpo¬
tiꝰ ñ tantum nocitia. s & ociosa homitiũ uerba
grainit ferre ac redarguere curabant. Uel cer¬
te labiũ fit aureum mense ꝑcrreuitũ: quia
scriptura sc̃a omni ex parte sue locutionis cũ
recte intelligit᷑ claritatem nobis sapientie ce¬
lestis insonat. Cui uidelicet labio eorona ad¬
ditur: quia lingua predicantium. suis audi¬
torib retributionẽ uite promitcit et̃ne. Et

Expanded text:
frui meruerunt, indicat: quibus non solum sperare coelestia praemia, verum etiam ex parte vivendo, praegustare donatum est: Et inaurabis eam auro purissimo. Mensa tabernaculi inauratur, quia et Scriptura sancta, sapientiae coelesti sensu clara refulget; et ipsi qui eam condidere prophetae, praeclari vita ac sermone fuerunt Faciesque illi labium aureum per circuitum, et ipsi labio coronam interrasilem, altam quatuor digitis. Labium aureum fit mensae per circuitum, quia doctrina sacri eloquii per mundissima diderunt, humanae confabulationis sermonibus ullatenus attaminari consentiebat. Quin potius, non tantum nociva, sed et otiosa hominum verba graviter ferre ac redarguere curabant. Vel certe labium fit aureum mensae per circuitum, quia Scriptura sancta omni ex parte suae locutionis cum recte intelligitur, claritatem nobis sapientiae coelestis insonat. Cui videlicet labio corona additur, quia lingua praedicantium suis auditoribus retributionem vitae promittit aeternae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
homine qui offert ultroneus accipietis pri¬
mitias mͥ. Et nos primitias bonorũ dño colli
mus: quando siquid boni agimꝰ. totũ hoc
diuine gr̃e tribuimꝰ. ueracit̃ & intimo excor¬
de profitentes qđ ne initiũ quidẽ bone acti¬
onis aut cogitationis aliqd̃ nisi a dño possimꝰ
instingante. & cepta consũmata nec nisiño
donante laxanda c̃ẽ fatem̃. Beneaut̃ preci¬
pit᷑ moyses ab homine qui offeit ultronẽ ac¬
ciꝑe primitias. Hilarẽ enĩ datorẽ diligit ds̃
& apłs non extristicia nosaut ex necessitate s
proposito codis bona facere iubet. Qd̃ se fac̾e
prarũ. & pelles arictũ rubricatas:. pellesq iacinc¬
tinas. et ligna sechim. oleum adluminaria
continnandã: aromata inunguentũ ce thimi¬
ama boni odoris: lapides onichinos. et gẽmas
adornandũ ephod ac racionale. facientq m¬

Expanded text:
homine qui offert ultroneus, accipietis prihomine qui offert ultroneus, accipietis primitias mihi . Et nos primitias bonorum nostrorum Domino offerimus, quando si quid boni agimus, totum hoc divinae gratiae tribuimus, veraciter et intimo ex corde profitentes quod ne initium quidem bonae actionis aut cogitationis aliquid, nisi a Domino possimus instigante, et coepta et consummata, nec nisi Domino donante, laxanda esse fatemur. Bene autem praecipitur Moyses ab homine qui offert ultroneus accipere primitias: hilarem enim datorem diligit Deus. Et Apostolus: Non ex tristitia nos aut necessitate, sed proposito cordis bona facere jubet . Quod se facere prarum et pelles arietum rubricatas, pellesque hyacinthinas, ligna Sethim, oleum ad luminaria concinnanda, aromata, unguentum et thymiama boni odoris, lapides onychinos et gemmas ad ornandum, ephod ac rationale . Non
Abbreviated transcription (Latin):
is n ceum upnoui bonorũ ce cogntione
irradiat. & spe acdilectione accendit. Et hanc
quidem dñi głam filii ifrł delonge & abinferi¬
orib aspiciunt: moyses uͦ altiꝰ ascendendo pene¬
trat: quia nimirũ abdita misteriorũ diumnorũ
mores fragilitatis & inercie. et si hec intrare cõpre¬
hendendo nequimꝰ: saltẽ credendo. sꝑando. di¬
ligendo.inproximo manere atq aspectare cure
Ingressusq moyses mediũ nebule ascendit Pmus.
inmontẽ: & fuit ibi quadraginta dieb & qua¬
draginta noctib. Moyses mediũ nebule ingres¬
sus ascendit inmontẽ: cũ predicatores diuine
legis inquib ipse moyses eximius erat. ad in¬
tuenda sublimit̃ incerta & occulta sapientie
diuine inuitante acducente dño penetrant.
hoc numero temporis disceret qd illi solũmͦ
decalogum legis quẽ cũ suo popło acceperat
possent implere. quos euangłice gr̃ã ueritatis.
que quatuor libris erat describenda iuuaret.
re filus isrł.ut collant mͥ primitias. abomni

Expanded text:
es fidelium supernorum bonorum, et cognitione t spe ac dilectione accendit. Et hanc quidem Domini gloriam filii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, Moyses vero altius ascendendo penetrat; quia nimirum abdita mysteriorum divinorum mores fragilitatis et inertiae, etsi huc intrare comprehendendo nequivimus, saltem credendo, sperando, diligendo, in proximo manere, atque aspectare cureascendit in montem, et fuit ibi quadraginta diebus et quadraginta noctibus. Moyses medium nebulae ingressus ascendit in montem, cum praedicatores divinae legis, in quibus ipse Moyses eximius erat ad intuenda sublimiter incerta et occulta sapientiae divinae, invitante ac ducente Domino, penetrant. hoc numero temporis disceret, quod illi solummodo decalogum legis, quem cum suo populo acceperat, possent implere, quos evangelicae gratia veritatis, quae quatuor libris erat describenda, juvaret. re filiis Israel, ut tollant mihi primitias. Ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
or continentium quã coniugatorũ conuersacio:
recte supremi calami qui hinc & inde dehastili
procedebant. eos qui inutroq cestamento interuir¬
tutes alias. doctrine studiis sese subdidere desig¬
nant. Recte infeniores calamiqui eq ex utroq
hastilis latere prodeunt uitam continentium
deo deuocam: recte infimi calami & ipsi exeodẽ
unius camdelabri stipite orcibonorũ uitam con¬
iugum inucriusq testamenti cempore uni eidẽq
dño fideliter seruientẽ cypiee demonstrãt. Diuer¬
sis gͦ locis calami procedunt de hastilĩqui cam̃
om̃s suo quiq loco & ordine reflexi. ialtũ ad
unam ꝑueniunt sũmitatem: quatinus equalẽ
supra se positionem lucernarum ualeant con¬
seruare: quia nimirũ electi & si meritorũ st̃ gradib
discreti. una sunt fide ueritatis imbuti. ad unã
incclis lucem eterne ueritatis ꝑuentun. & quan¬
to quisq altiꝰ ihac uita xp̃o adherere eurauerit:

Expanded text:
or continentium quam conjugatorum conversatio, or continentium quam conjugatorum conversatio, recte supremi calami qui hinc et inde de hastili procedebant, eos qui in utroque Testamento inter virtutes alias, doctrinae studiis sese subdidere, designant. Recte inferiores calami, qui ex utroque hastilis latere prodeunt, vitam continentium Deo devotam. Recte infimi calami, et ipsi ex eodem unius candelabri stipite orti, bonorum vitam conjugum, in utriusque Testamenti tempore, uni eidemque Domino fideliter servientem, typice demonstrant. Diversis ergo locis calami procedunt de hastili: qui tamen omnes suo quique loco et ordine reflexi in altum ad unam perveniunt summitatem, quatenus aequalem supra se positionem lucernarum valeant conservare. Quia nimirum electi et si meritorum sunt gradibus discreti, una sunt fide veritatis imbuti, ad unam in coelis lucem aeternae veritatis perventuri. Et quanto quisque altius in hac vita Christo adhaerere curaveri
Abbreviated transcription (Latin):
calami ex uno latere candelabri et ges prs¬
eclum ex altero. quia et ance et pͦ incarnati
te plagarum articło. ates cantũrꝰa ueros noe
uidelieet damel. ce iob liberandos ẽẽ predrỹ
Innoe nanc qui archam inundis rexti ꝓ¬
poitos ceclis: indamiele. qu moula. regia
continent uiuere studiit continences uiue
ungines mniob qui in coniugali uita posu
mitaniũ cunctis exemplas patientie ote¬
ia uonorum uitam coniugatorũ osteu¬
ai Icem eorumdẽ innouo testamenco dis¬
cantiam dñs subfigura insinuat eorum qͥ
Nos dicit eẽ relinquendos. Nanq inlecto
quies continentium: inagneulte ra bo¬
dustria predicantiũ. ingiro mole labor
exorimit coniugatorum. Et quia mnom̃ibo
ine gradib quidam eligendi quidõ uͦ st̃ rep¬
uandi: recte de singłis dr̃: quia unus de duo¬
ui asumet᷑. & alter relinquȩt. Qua uero
inparte clectorum sublimiꝰ est. meritupr¬
dicancium. quã eorum qui solũfs conci
nentie &x ñ etiam oꝑi doctrine studentItẽ sublimi¬

Expanded text:
calami ex uno latere candelabri, et tres prodeunt ex altero, quia et ante et post incarnationem te plagarum articulo, tres tantum viros, Noe videlicet, Daniel et Job, liberandos esse praedixit. In Noe namque qui arcam in undis rexit, praepositos Ecclesiae; in Daniele qui in aula regia continenter vivere studuit, continentes sive virgines; in Job qui in conjugali vita positus mirandum cunctis exemplar patientiae praebuit, bonorum vitam conjugatorum ostendit. Item eorumdem in Novo Testamento distantiam Dominus sub figura insinuat eorum qui gulos dicit esse relinquendos. Namque in lecto quies continentium, in agricultura industria praedicantium, in gyro molae labor exprimitur conjugatorum. Et quia in omnibus his gradibus quidam eligendi, quidam vero reprobandi, recte de singulis dicitur: Quia unus de duobus assumetur, et alter relinquetur. Quia vero in parte electorum sublimius est meritum praedicantium, quam eorum qui solummodo contin etiam operi doctrinae student, item sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
uesc tiones subaministratum & constructum
crscit inauginentum dei. Calami gͦ prdcci¬
dentes ede hastili predieatores sunt qui istic
dadno dulcem sonũ inmundo ediaerunt.
uiacuiet eanticũ nouium. Calami sunt om̃e
ueuis filis: aicente sibi propha. Candace año
cantieũ nouum laus eius abextrenns cerre.
Quau umo serphi repleri solent: n ime¬
nitoꝑeos mentes audientiũ designant upi
qui ad uoce predicantiũ uinoseiendie iopi¬
ur.  qm̃ codem uino interne duectionis
meoriata corda fidelium infacigabile. des¬
uerio ad dm cendunt recte in candei abro
post sciphos sperule fiunt Spera eme et
ooitris paree uoluit᷑. Quia nimirũ mentes
etcetorum nec aduersitatib scłi ullis retine

Expanded text:
junctiones subministratum et constructum, crescit in augmentum Dei . Calami ergo procedentes de hastili, praedicatores sunt, qui instituti a Domino, dulcem sonum in mundo ediderunt: videlicet canticum novum. Calami sunt omnes Ecclesiae filii, dicente sibi Propheta: Cantate Domino canticum novum: laus ejus ab extremis terrae . Quia vero scyphi vino repleri solent, non immerito per eos, mentes audientium designantur, qui ad vocem praedicantium, vino scientiae repuoniam eodem vino internae dilectionis inebriata corda fidelium, infatigabili desiderio ad Deum tendunt, recte in candelabro delabro post scyphos sphaerulae fiunt. Sphaera enim ex omni parte volvitur, quia nimirum mentes electorum, nec adversit
Abbreviated transcription (Latin):
acias los iecuoere e cranseat ec mensort eis
Qud sibi inlt qd in nauie ñ cõmemoratus
mildis quatuo subito cũ moyse apparea. et
culllo ascendit inmoncẽ ad accipiedus iẽ¬
sobte liguificat nouũ estamencu nomine
iħu &e abscondicũ ẽẽ inlege: & aliquando appa
seriptura testat᷑. qd̾ iam prope ec̃t ut cerram
repromissionis intrarent: ꝑprolemsin Hocẽ
ꝑpre occupationẽ anticipat scriptura qd̾ pos¬
tea factum ẽ. Omnia quippe ista postea quã
facta sunt scriptasunt. Ac ꝑhoc quando fac¬
tumẽ qd modo cõmemorat᷑: ñdũ uocabat᷑
iħc.S quando scriptum ẽ aamhoc uocabat᷑¬
bant illis: scripta sunt aut̃ propter nos. Om¬
nia uidelicet ñ solũ facta uel uerba que sa¬
cris litteris continent᷑. uerũ etiam locorum
& aurarum et temporũ situs: & ipsarũ qͦq
inquib gesta siue dicta sunt circunstantia

Expanded text:
ministret eis. Quid sibi uult quod Iesus Naue non commemoratus in illis quattuor subito cum Moyse adparet et cum illo ascendit in montem ad accipiendas taforte significat nouum testamentum nomine Iesu et absconditum esse in lege et aliquando adparscriptura testatur, cum iam prope esset, ut terram promissionis intrarent, per prolepsin, hoc est per praeoccupationem anticipat scriptura quod postea factum est. omnia quippe ista posteaquam facta sunt scripta sunt; ac per hoc quando factum est quod modo commemoratur, nondum uocabatur Iesus, sed quando scriptum est iam hoc uocabatbant illis: scripta sunt autem propter nos omnia , videlicet non solum facta vel verba, quae sacris litteris continentur, verum etiam locorum et aurarum, et temporum situs: et ipsarum quoque in quibus gesta sive dicta sunt, circumstantia
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis unde dr̃. Hasa figuli probat fomal:
& homines iustos temptato tribulationis. Quia
gͦ ñ est cunc infans passus. cum querente hero¬
de huiꝰ modi ꝑicłm imminere uidẽt᷑: predictũ
est his uerbis non quoques hedum inlacte ma¬
qd alii dicunt idẽc preceptum ꝑ propfniam ne
siuo cismis natiuutatis ciꝰ ostenate Qiuem
ie nonono natus est octauo nalendlasi ane¬
oams posteto mense primo conceptusẽ¬

Expanded text:
tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax, tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax, et homines iustos temtatio tribulationis. quia ergo non est tunc infans passus, cum quaerente Herode huius modi periculum imminere uideretur, praedictum est his uerbis: non coques agnum in lacte maquod alii dicunt, id esse praeceptum per Prophetam, ne simus nativitatis ejus ostendit. Qui enim mense nono natus est octavo calendas januarias, profecto mense primo conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis causa prohibitũ acceꝑimꝰ agnũ in lacte qͦs
nullus usus est ita quoquendi. Si aut̃ indieb qͥb
lactat᷑. quihoc habuit iniquã iudeorũ in obserua¬
cione: ut agnum ñ quoqueret nisi cũ desisteret
suggere: Quid ẽ aut̃ in lacte matrissue: Quasi
posset etiam si hoc incelligeret̾ sine huiꝰ precepti
transgressione quoqui:si eonato morua matre
cius aboue alia lactaret᷑. cũ alicuiꝰ profecto reilign¬
ficande causa eẽt. preceptũ nemo ambigit. Seciã
illa que possunt obseruantia aliqua facticari. ñ
sine causa ita pircepta sunt. Significant eñi ali¬
quid. Hoc uͦ quomͦ obseruet᷑ ad proprietatem
uerborũ aut ñ est:aut non eliicet. Intellectũta¬
men dexp̃o approbo:qd̾ hac prophia predictus
ñ occidendus aiudeis infans: quando herodes
querens eum ut occidet ñ inuenit. Utquoque
qd̾ dictũ est ꝑcineat ad ignẽ passionis hocest

Expanded text:
ationis causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, ationis causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi; si autem in diebus, quibus lactatur, quis hoc habuit umquam Iudaeorum in obseruatione, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere P quid est autem: in lacte matris , suae? quasi posset, etiam si hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo nato mortua matre eius ab oue alia lactaretur, cum alicuius profecto rei significandae causa esse praeceptum nemo ambigit. sed etiam illa quae possunt obseruantia factitari, non sine causa ita praecepta sunt; significant enim aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprietatem uerborum, ant non est aut non elucet. intellectum tamen de Christo approbo, quod hac prophetia praedictus est non occidendus a Iudaeis infans, quando Herodes quaerens eum, ut occideret, non inuenit; ut coques quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
sencentia nos admoneri sciamꝰ:qd insacrificio
corporis &r sanguinis dñi mundiciam cordis &
oꝑis studeamꝰ habere: ne in offerendo uite liba¬
mina fedi &e ingrati corã dño apparcamꝰ. Seqͥt᷑.
ec remanebit adeps sollemnitatis mee
usq mane. Phanc sententiam nos instru¬
it nẽ opus misedie uel ceterarũ pinguedinẽ
untutũ inmane resuntctionis fucure faciendu
differamus. quia ibi actionis cempꝰ iam nullum
erit̾. s dies retributionis: ut recipiat unusqusq p¬
titgessit tempore carnis suc quando licuit oꝑim
Primicias frugũ cerre cue deferet indomũ ditii
hec ẽ domꝰ una inqua agnus paschalis comediu¬
bet᷑: nec ñ & omniũ munerũ aptissimꝰ locus est
adofferendum.
onquoques hedũ inlacte matris suesiue
iuxta aliam editionẽ ñ quoques agnũ inlac¬
ce matris sue. Quomͦ intelligat᷑ ad uerborũ proprie
tatẽ nescio utrũ possit reꝑiri. Si eñi alicuiꝰ signific¬

Expanded text:
sententia nos admoneri sciamus, quod in sacrificio sententia nos admoneri sciamus, quod in sacrificio corporis et sanguinis Domini, munditiam cordis et operis studeamus habere: ne in offerendo vitae libamine, foedi et ingrati coram Domino appareamus. Sequitur: Nec remanebit adeps solemnitatis meae usque mane. Per hanc sententiam nos instruit, ne opus misericordiae vel caeterarum pinguedinem virtutum, in mane resurrectionis futurae faciendum differamus, quia ibi actionis tempus jam nullum erit, sed dies iste retributionis, ut recipiat unusquisque prout gessit tempore carnis suae, quando licuit operari. Primitias frugum terrae tuae deferas in domum Dei tui. haec est domus una, in qua agnus paschalis comedi jubetur: nec non et omnium munerum aptissimus locus est ad offerendum. Non coques haedum in lacte matris suae. Sive juxta aliam editionem: Non coques agnum in lacte matristatem, nescio utrum possit reperiri. si enim alicuius signific
Abbreviated transcription (Latin):
Ter inanno apparebit om̃e masculinũ tuum
coram dño deo. Quid ẽ qd̾ feminis tacitis demaᷤ¬
cłis lex mandauit inconspectu dñi presentan¬
dis̾. nisi qd̾ creatoi nr̃ quicqͥd molle. quicqͥd fragi¬
le & infirmũ. innr̃a conuersatiõe ẽ. reprobans.
forcia untutũ oꝑa anobis exquirit: Si eñi in
fide patris & filii & sp̃s sc̃i proeterne mercediᷤ
adeptione cempore uite presentis. bonis oꝑib
studiũ impendimꝰ: masculinũ nrm sinedu¬
bio ance conspectũ dñi digne statuimꝰ.
on immolabis suꝑfermento sanguinẽ
uictime mee.ferm̃tũ qd̾ insacrificium
dñi offerri contradicit᷑. ut sepe diximꝰ malicie
& nequitie a maritudinẽ significat. Non ĩmo¬
labis ait suꝑferm̃to sanguinẽ uictime mee. Ac
si diceret. Cauea ne ĩoblacione qua dm̃ placare
desidas aliqͥd doli aut nequicie int̾misceas: qͥa
sincertas iusticie dõ maxime placet. Itẽ hac

Expanded text:
Ter in anno apparebit omne masculinum tuum Ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo. Quid est quod feminis tacitis, de masculis lex mandat in conspectu Domini praesentandis, nisi quod Creator noster quidquid molle, quidquid fragile, et infirmum in nostra conversatione est reprobans, fortia virtutum opera a nobis exquirit? Si enim in fide Patris et Filii et Spiritus sancti, pro aeternae mercedis adeptu, tempore vitae praesentis bonis operibus studium impendimus, masculinum nostrum sine dubio, ante conspectum Domini digne statuimus. Non immolabis super fermento sanguinem victimae meae. Fermentum quod in sacrificio Domini offerri contradicitur, ut saepe diximus, malitiae et nequitiae amaritudinem significat. Non immolabis, ait, super fermento sanguinem victimae meae. Ac si diceret: Caveas ne in oblatione qua Dominum placare desideras, aliquid doli aut nequitiae intermisceas: quia sinceritas justitiae Deo maxime placet. Item hac
Abbreviated transcription (Latin):
nire contendimꝰ: intab̾nacłio utiq sep¬
ter diebi cõmorantes: quia pom̃e tẽpꝰ
ure presentis pegrinos nos inselo agnol¬
cendo requiem non hie s infuturde qua
requirimus. Qd tẽ digne fit. si hoesedulo
cuus. In conspcctu dñi uacuus opparet:
mei secũ desrueta sulaboris portat. Ai
nanq ad ipicenais honorib eradat. all̃¬
multiplicandis facultatib estuat: aliꝰ prome¬
rendis laudib anhelat. S quia cuncta hec hic
quisq moriens deserit. ante dm̃ uacuus ap¬
part:quia secum ande iudice nichil tulit.
Hinc gͦ ꝑlegem salubrit admonem̃ dicentẽ.
ñ apparebis in conspectu dñi uacuus. Qui em̃
promerende uite mercedẽ beneagendo ñꝑ
uidet inconspectu dñi uacuus apparet. Hinc
de iustis ꝑpsalmistam dr̃. Uenientes autem
uenient inexultatione: portantes manipłos
suos. Ad examen quippe iudicii portantes ma¬
nipulos ueniunt.qui insemet ipsis rectaopa
quib uitã mereantur ostendunt. Sequitur.

Expanded text:
nire contendimus. In tabernaculis utique septem diebus commorantes: quia per omne tempus vitae praesentis, peregrinos nos in saeculo esse agnoscendo, requiem non hic, sed in futura vita requiramus. Quid tunc digne fit, si hoc sedulo cuus. In conspectu Domini vacuus apparet, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, amultiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisquis moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonemur dicentem: Non apparebis in conspectu Domini vacuus. Qui enim promerendae vitae mercedem, bene agendo non providet, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur, ostendunt. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tunt Constat int̃ eos qui recte inceilguent
nullo aĩn contineri loco. nec aliquio nebut
non substantia eiꝰ apparet qua ẽ ipse qd est̃ h¬
assumptio formarũ uisibiliũ eius om̃ipodeitie
lubiacet. t deelectis isrł ñ dissonint nec uies.
etaparuerunt in loco dei. & manducauent
ae biberunt. Quis dubicet illos quos nomina¬
dm x orissit: & ie ptuaginta scnoes nunc ap¬
pellatos elactosisit:. Qui procieleluno po¬
para g rebant eorim oui eleslisune mors¬

Expanded text:
 constat inter eos qui recte intellegunt nullo deum contineri loco nec aliquo uelut non substantia eius adparet, qua est ipse quod est, assumptio formarum visibilium, ejus omnipotentiae subjacet. Et de electis Israel non dissonuit nec unus, et apparuerunt in loco Dei, et manducaverunt et biberunt. Quis dubitet illos quos nominatim expressit, et septuaginta seniores nunc appellatos electos Israel: qui procul dubio personam gerebant eorum, qui electi sunt in p
Abbreviated transcription (Latin):
neccontempnendũ puces: quia ñ dimittet
uiscecauericis: & ẽ nomenmeũ inillo. Nac
senentia scam historiam iosue duc̃ẽ popali
nieici de notat. a ido angis nomiat: quia
alegicionẽ dñ ꝑagendam destinate: Ange¬
las en gree nincios uocamus. Et bene iolue
emintimauit. Cuiꝰ uoci adñs uibet poylosuo
abrempare. Unie ce idempopts ad eum arcisse
refertir. Sicut obedicumus in quiunt moy
Ai obediemus et tibi. cancũ sit dñs d̾s auulte¬
cum ficut funt cũ moyse. Qui contradixerit
ontus & ñobedierit cunctis sermonib cuis
quos precepis: monat̃. Et est inquit nommne¬
um imlio. Bifarie nom̃ am̃ erat imosue qui

Expanded text:
dimittet cum peccaveritis: et est nomen meum in illo . Hac sententia secundum historiam Josue ducem populi Israelitici denotat: qui ideo angelus nominatur, quia ad legationem Domini peragendam destinatus est. Angelos enim Graece, nuntios vocamus. Et bene Josue rem intimavit. Cujus voci Dominus jubet populo suo obtemperare. Unde et idem populus ad eum dixisse refertur: Sicut obedivimus, inquiunt Moysi, sic obediemus et tibi. Tantum sit Dominus Deus tecum, sicut fuit cum Moysi. Qui contradixerit ori tuo, et non obedierit cunctis sermonibus tuis quos praeceperis ei, moriatur . Et, inquit, nomen meum in illo. Bif
Abbreviated transcription (Latin):
Qniticu iosue introduxit interram promissi¬
orus ciciens gentes quas pre nominauint afaa
ereconecominuens idola & destruens aros
eoum Spiricalit᷑ auit redemptor nr̃ in nob
Malleotem gentes cũsimulachris eorũ excei¬
minat eũ sept̃ principalia iutia a nobis eicit
uent. quatinus nature nr̃e certã plerit ae

Expanded text:
iticum Josue introduxit in terram repromissionis, ejiciens gentes quas praenominavit a facie eorum, comminuens idola et destruens aras eorum. Spiritualiter autem Redemptor noster, in nobis has septem gentes cum simulacris eorum exterminat, cum septem principalia vitia a nobis ejicit, pellit, quatenus naturae nostrae terram plenite
Abbreviated transcription (Latin):
uerudiret incis isił. ut ẽent qui pecane ch ar¬
quernt. ec adtimendum dm̃ improdos copel¬
urtnt. Sistice aut̃ electos suos ac corruptibilino¬
it carnis ex pulsis multis uitiorũ turbis aliquib
aũs ꝑmittit impugnari quatineis rabeant epo
inquibi sc erertcant ne forte ꝑ imerciam inmaio¬
re tumam peccatorũ cadent. Unde cedocł ori¬

Expanded text:
erudiret in eis Israel; ut essent qui peccantes arguerent, et ad timendum Deum improbos compellerent. Mystice autem, electos suos de corruptibilitate carnis, expulsis multis vitiorum turbis, aliquibus Dominus permittit impugnari, quatenus habeant semper in quibus se exerceant, ne forte per inertiam in majorem ruinam peccatorum cad
Abbreviated transcription (Latin):
Slo ipose ans ce redemptornt̃ inceungi gotest
Nam iose ꝑ ꝓpñam propt aispenlatione
humamtatis magniconsilii angłe ñ cupa¬
tur: quia sue ce pat̾ne uoluntatis ẽ adnun¬
ciator quem qui ñ audierit ext̃minabitus
de ꝯoylo suo. Nomen em̃i dei mmilio ueraet᷑
est quia cu sit homo ueruis as agoseitur:¬

Expanded text:
s, ipse Dominus et redemptor noster intelligi potest. Nam ipse per prophetam propter dispensationem humanitatis, magni consilii angelus nuncupatur, quia suae et paternae voluntatis est annuntiator. Quem qui non audierit, exterminabitur de populo suo. Nomen enim Dei in illo veraciter est, quia cum sit homo verus Deus agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussor ñ crit reus sanguinis. Qd si otosole hoc fe¬
cent. homicidiũ ꝓpetrauit: &e ipse monat᷑. & il. In¬
telugit᷑ em̃ tumc ñ ꝑtinere ad homicidiũ. si fur
nocturnus occidit᷑ Siaut̃ diurnus ꝑtinere. Hoc
ist emi qd ant. di onẽt sol suꝑcum. Poterat qͥ ppe
discerii qd ad furandũ ñ ad occidendũ uenis¬
set: & icło non deberet occidi. Hoc &e inlegbi
antiquis scłarib quib cam̃ ista est antiquio
inuenit᷑ ampune occidi nocturnũ furẽ quo¬
quom. Diurnũ aut si se celo defenderit. Iam
eni plus ẽ quamfur. Mistice aut̃ fures pereti¬
cos possumus incelligere. Unde ipsa uericais
ais : Quotaͦt aut̃ uenerunt ante me fures sunt
& latrones Etitem fur inquit non uenit nili
ut furet. & mactet & ꝑdat. Ego ueni ut uitam
habeant: et abundantius habeant. Cigo fur
ꝑcontentionẽ siue dolũ domĩ ecclie irrũꝑe¬
ce ptauetis. & accepto iuilnere iuste correptis¬
nis incriore concepto ꝑscuerans perierit. dos

Expanded text:
s. Quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetravit; et ipse moriatur, etc. Intelligitur ergo tunc non pertinere ad homicidium si fur nocturnus occiditur. Si autem diurnus, pertinere. Hoc est enim quod ait: Si orietur sol super eum. Poterat quippe discerni, quod ad furandum non ad occidendum, venisset, et ideo non deberet occidi. Hoc et in legibus antiquis saecularibus, quibus tamen ista est antiquior, invenitur impune occidi nocturnum furem quoquo modo: diurnum autem, si se telo defenderit: jam enim plus est quam fur. Mystice autem fures haereticos possumus intelligere. Unde ipsa Veritas ait: Quotquot venerunt ante me, fures sunt et latrones . Et item: Fur, inquit, non venit, nisi ut furetur, mactet et perdat. Ego autem veni, ut vitam habeant, et abundantius habeant Eodem. Eper contentionem sive dolum, domum Ecclesiae irrumpere tentaverit, et accepto vulnere justae correptionis