comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uere s adimplere. Cessantib enĩ sig̃ca¬
tionib quib saluatoris nri nuntiaba¬
t̃ aduentꝰ.ꝙ. ꝑactis figuris quas abstu¬
ut ipsa p̃sentia ueritatis. ea quȩ uel
ad regłas mox ł ad simplicẽ dĩ cultũ
ratio pietatis instituit. in eadem apo
nos forma inqua sunt condita ꝑscue¬
rant. Et que utriq testamento erant c̃
icuniũ : ꝙ a nob nunc ẽ annua con¬
suetudine celebrandum. Quia plenũ
ne largitati. ꝓ fructib quos in usus ho¬
minum. scđm summe ꝓuidentię tẽꝑa¬
mentum terra ꝓdux̃. Quod ut ꝓmpto
animo nos facere monstremus. ñ solũ
continentiam icuimi. s ⁊ elemosinaꝵ
curam oportet assumi: ut deterra qq̃
cordis nr̃i. germen iustitiȩ. ⁊ fructus ca¬
ritatis oriatur. ⁊ miscłiam dĩ pauꝑum
ipsius miserendo meream̃. Efficacissi¬
ma enim ẽ ad exorandũ dm̃ postulatio.
cui pictatis oꝑa. suffragantur. Qm̃ qͥ
suũ ab inope ñ auertit animum: cito
ad se dnĩ conuertit auditũ: dicente do¬

Expanded text:
vere, sed adimplere . Cessantibus enim significationibus quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis instituit, in eadem apud nos forma in qua sunt condita perseverant; et quae utrique Testamento erant conjejunium, quod a nobis nunc annua est consuetudine celebrandum: quia plenum re largitati pro fructibus quos in usus hominum secundum summae providentiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum continentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Do
Abbreviated transcription (Latin):
istam singłarem natiuitatem de carniꝰ
concupiscentia transiuit: nicħ de pec¬
cati lege manauit. Uirgo regia daui¬
tiec stirpis eligitur. que sacro grauidã¬
da fetu. diuinam humanamq ꝓlem.
prius conciꝑet mente. quam corpore.
Et ne suꝑni ignara consrilii ad inusi¬
tatos paueret affatus ꝙ̃ in ea oꝑandũ
erat aspũscõ. colloquio discit anglico.
Nec dãpnum credit pudons. dĩ genitͥx
mor futura. Cur eiũ de conceptionis
nouitate desꝑet cui efficientia de uir
credentis fides. & p̃euntis attestatioẽ
miracłi᷑. Donat᷑q elisabet mopinata
fecunditas. ut qui conceptum ded̾at
principio erat apud dm̃ ꝑ quem fac¬
ta s̃ omnia .x. sine quo factum ẽ nicħ.
ꝓpt̃ lib̾andũ ab eterna morte homi¬
nem factus homo: ita se ad suscepti¬
onẽ humilitatis nrx̃. sine diminuti¬
one suȩ maiestatis inclinans. ut ma¬
nens qd erat. assumensq q. ñ erat. ue¬
ram serui formam. ei formȩ in qua dõ

Expanded text:
istam singularem nativitatem de carnis istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Alticredentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , propter liberandum ab aeterna morte hominem, factus est homo: ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uis alacritatis participatione secernit᷑:
una cuctis letitię cominunis ẽ ratio.
quia dñs nr̃ peccati mortisq destruc¬
tor. sic̃ nullum areatu lib̾um repperit:
ita lib̾andis omnib uenit. E xultec
scs̃: quia ꝓpinquat ad palmam. Gau¬
deat peccator: quia inuitatur adue¬
niam. Animetur gentilis: quia uoca¬
tur ad uitam. Deinamq filius. scd̾m
plenitudinem tꝑis. quã diuini consi¬
lii inscrutabilis altitudo disposuit:
reconciliandã auctori suo naturã ge¬
neris assupsit humani: ut inuentor
mortis di abolus. ꝑ ipsam quam uicerat
uinceret᷑: in quo conflictu ꝓ nob̾inito.
magno ꝙ mirabili equitatis iure cer¬
tatum ẽ: dum omĩpotens dñs cum se¬
uissimo hoste. ñ insua maiestate s in
nrã congreditur humilitate oͥbitiẽs
ei eandem formam. candemq naturã.
mortalitatis quidem nre participen:
s peccati totius exꝑtem. Alienũ ꝗpe
ab hac natiuitate ẽ ꝙ de om̃ib legͥ.
nemo mundꝰ a sorde: nec in fans cuius

Expanded text:
ujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
crans moneo: ut sicui urũm innotuerit
ubi habitent. ubi doceant. qͦs frequen¬
tent.x. in quorum societate requiescat᷑:
nrẽ sollicitudini fideliter indicetis.
alios capi intelligit. ñ mouetur. Contͣ
communes hostes. ꝓsalute communt
una om̃ium debet cẽ uigilantia. ne
de alicuius menbri uulnere: etiam alia
possint menbra. corrumpi. Et qui ta¬
les ñ ꝓdendos putant. in uidicio xp̃i
inueniantur rei de silentio: etiam siñ
⁊ contra seuissimos anundꝵ hostes om¬
nium fidelium cura consurgat. Ideo
cnim misericors ds̃. quandam nob̾ partẽ
ꝓdidit hominumnoxioꝵ. ut manifestato
picło. excitaret᷑ diligentia cautionis.
Non sufficiat ꝙ actum ẽ. s eadem inꝗ¬
sitio ꝑscueret qͥuȩ ħ auxiliante dnõ cõ¬
sequet᷑: ut ñ solum qui recti s̃ incolumes
ꝑ seuerent: s etiam multi qui diabo¬
lica seductione decepti s. ab errore reuo¬
cent᷑. Urẽ aut̃ orationes. ⁊ elemosine.

Expanded text:
crans moneo, ut si cui vestrum innotuerit crans moneo, ut si cui vestrum innotuerit ubi habitent, ubi doceant, quos frequentent, et in quorum societate requiescant, nostrae sollicitudini fideliter indicetis: alios capi intelligit non movetur. Contra communes hostes pro salute communi una omnium debet esse vigilantia, ne de alicujus membri vulnere etiam alia possint membra corrumpi, et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de silentio, etiam si noet contra saevissimos animarum hostes omnium fidelium cura consurgat. Ideo enim misericors Deus quamdam nobis partem prodidit hominum noxiorum, ut, manifestato periculo, excitaretur diligentia cautionis. Non sufficiat quod actum est, sed eadem inquisitio perseveret: quae hoc, auxiliante Deo, consequetur, ut non solum qui recti sunt incolumes perseverent, sed etiam multi qui diabolica seductione decepti sunt, ab errore revocentur. Vestrae autem orationes et eleemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
secratum. ꝙ aures nr̃e uix ferre potu¬
erunt. De qͦ ne aꝑtius loquentes. castoᷤ
offendamus auditus. gestorũ docum̃¬
t̃a sufficiunt: quib plenissime doce¬
tur. nullam in hac secta pudicitiam.
nullam honestatem. nullam repꝑiri
penitus castitatem: in qua lex ẽ m̃da.¬
tium: diabolus religio: sacrificium t᷑
ꝑ omnia execrabiles atq pestiferos. qͦs
aliarum regionũ ꝑturbatio nob̃ intu¬
lit crebriores: ab amicitia urã penituᷤ
abdicate. uosq precipue mulieres a
talium notitia & colloquiis. abstine¬
te: ne dum fabulosis narrationib in¬
cautus delectatur auditus. in diaboli
laqueos incidatis. Quisciens ꝙ primũ
uirum mulieris ore seduxerit. et ꝑfe
imineam credulitatẽ omnes homines
apara disi felicitate dciccerit. urõ nũc
qq̃ sexui. securiore insidiatur astutia:
ut eas quas sibi potuerit ꝑministros
sue falsitatis illicere. ⁊ fide spoliet &.¬
pudore. Illud qqͣ uos dilectissimi obse¬

Expanded text:
secramentum quod aures nostrae vix ferre potusecramentum quod aures nostrae vix ferre potuerunt. De quo ne apertius loquentes castos offendamus auditus, gestorum documenta sufficiunt, quibus plenissime docetur nullam in hac secta pudicitiam, nullam honestatem, nullam penitus reperiri castitatem; in qua lex est mendacium, diabolus religio, sacrificium turper omnia exsecrabiles atque pestiferos, quos aliarum regionum perturbatio nobis intulit crebriores, ab amicitia vestra penitus abdicate; vosque praecipue, mulieres, a talium notitia et colloquiis abstinete: ne dum fabulosis narrationibus incautus delectatur auditus, in diaboli laqueos incidatis. Qui sciens quod primum virum mulieris ore 51 seduxerit, perque femineam credulitatem omnes homines a paradisi felicitate dejecerit, vestro nunc quoque sexui securiore insidiatur astutia, ut eas quas sibi potuerit per ministros suae falsitatis illicere, et fide spoliet et pudore. Illud quoque vos, dilectissimi, obse
Abbreviated transcription (Latin):
uerecũde p̃t̃mittius estimetis. de sacͥs tñ
corũ que aput illos tam obscenas quã
ne fanda: ꝙ inquisitioni nr̃ȩ dñs ma¬
nifestar uoluit ñ tacemus: ne quisꝗͣ
putet nos de hac re. dubiȩ famȩ &. in¬
certis opinionib credidisse. Residenti
bilib congregatis: electos ꝙ. electas eoꝵ
uissimus p̾sentari. Qui cum de ꝑuer¬
sitate dogmatis sui . &. de festiuita.¬
tum suaꝵ consuetudine: multa rese¬
rarent: illud quoq scelus qd eloqui
ueret undũ ẽ ꝓdiderunt: ꝙ tanta di-¬
ligentia inuestigatum ẽ. ut nicħ mi¬
nus credulis. nicħ obtrectatorib reli¬
queretur ambiguum. Ad erant enim
omnes ꝑsone. ꝑ quas infandum facinꝰ
fuerat ꝑpetratũ: puella scł ut multũ
decemnis .x. duȩ mulieres quȩ ipsam
nutrierant: ⁊ huic sceleri p̃pararant.
p̃sto erat etiam ad olescentulus uitia
criminis ordinator: om̃ium hoꝵ par
fuit ⁊ una confessio. ⁊ patefactum ẽ ex¬

Expanded text:
verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse. Residentibbilibus congregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque scelus, quod eloqui verecundum est, prodiderunt, quod tanta diligentia investigatum est, ut nihil minus credulis, nihil obtrectatoribus relinqueretur ambiguum. Aderant enim omnes personae, per quas infandum facinus fuerat perpetratum, puella scilicet ut multum decennis, et duae mulieres, quae ipsam nutrierant, et huic sceleri praepararant. Praesto erat etiam adolescentulus vitiatcriminis ordinator. Horum omnium par fuit et una confessio, et patefactum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ irrepunt̾. blande capiut᷑ molli¬
tegerent rabicm bestialem. In his autẽ
tranfigurat. huius arte basilides. huiꝰ
marcion callet ingemio ħ duce agitur
sabellius: ħ p̃cipitatur rectore fotinus:
huius potestati famulatur arrius. huiꝰ
spũi. seruit eunomius tota deniq be¬
aicem tñ sibi in manicheorum strux̃
insania x. latissimam in eis aulã in
qua exultantius se iactaret inuenit:
ubi ñ unius prauitatis spetiem.s omĩ¬
ũ simul erroꝵ impietatũq inixturam.¬
gnalit̾ possidẽt. Qd u in paganis ꝓfa¬
nũ.ꝙ. in uideis carnalib cecum .ꝙ in se¬
cretis magice artis illicitũ. ꝙ deniq in
om̃ib hesib sacrilegum. atq blasphe¬
mum ẽ. ħ inistos quasi in sentinam qͣn¬
dam. cũ om̃iũ sorduĩ concretione con¬
flux̃. Uñ uniuersas eoꝵ impietates ac
Ex quib ad indicandũ pauca suffi¬
cuit᷑. ut de bis quȩ audieritis ctiam illa quȩ

Expanded text:
militer irrepunt, blande capiunt, mollimiliter irrepunt, blande capiunt, mollitegerent rabiem bestialem. In iis autem transfigurat. Hujus arte Basilides, hujus Marcion callet ingenio, hoc duce agitur Sabellius, hoc praecipitatur rectore Photinus, hujus potestati famulatur Arius, hujus spiritui servit Eunomius; tota denique bearcem tamen sibi in Manichaeorum stroxit insania, et latissimam in eis aulam, in qua se exsultantius jactaret, invenit; ubi non unius pravitatis 50 speciem, sed omnium simul errogeneraliter possideret. Quod enim in paganis profanum, quod in Judaeis carnalibus caecum, quod in secretis magicae artis illicitum, quod denique in omnibus haeresibus sacrilegum atque blasphemum est, hoc in istos, quasi in sentinam quamdam cum omnium sordium concretione confluxit. Unde universas eorum impietates ac Ex quibus ad indicandum pauca sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dilectissimi oꝑa pietatis. quȩ uosdõ
mag̃ mag̃q cominendant. dubium ñ
ẽ ꝙ hostis nr̃ nocendi cupidus : ꝑitus a¬
crionb inuidiȩ stimulis incitetur ut qͦ
aꝑtis &. cruentis ꝑ secutionib impugna¬
re ũ sinitur. sub falsa xp̃iani nominis
ꝓfessione corrumpat. habens ħeticos
huic oꝑi seruientes. quos a catholica
fide deuios. sibiq subiectos militare
in castris suis sub diuersis errorib fec̃:
& sic̃ decipiendis primis hominib mm¬
nisterium sibi serpentis assumpsit: ita
horum linguas ad seducendos rectoꝵ
animos. ueneno suȩ falsitatis armauit:
S his insidus dilectissimi pastorali
sollicitudine in quantũ dñs auxilia¬
t occurrimꝰ ÷ neqͥd de scõ grege ꝑeat p̃¬
cauentes. pat̾̃nis uos denũtiatioĩb ad¬
monemus. ut labia iniqua ⁊ linguã
dolosam. a quib animam suam ꝓpha
libari postulat. declinetis qm̃ sermo eoꝵr
sic̃ ait beatus apłs serpit ut cancer: hu¬

Expanded text:
autem, dilectissimi, opera pietatis, quae nos Deo magis magisque commendant, dubium non est quin hostis noster, nocendi cupidus et peritus, acrioribus invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis et cruentis persecutionibus impugnare non sinitur, sub falsa Christiani nominis professione corrumpat, habens haereticos huic operi servientes, quos a catholica fide devios sibique subjectos militare in castris suis sub diversis erroribus fecit. Et sicut decipiendis primis hominibus ministerium sibi serpentis assumpsit , ita horum linguas ad seducendos rectorum animos, veneno suae falsitatis armavit. Sed iis insidiis, dilectissimi, pastorali sollicitudine, in quantum Dominus auxiliatur, occurrimus. Et ne quid de sancto grege pereat, praecaventes, paternis vos denuntiationibus admonemus, ut labia iniqua et linguam dolosam, a quibus animam suam propheta liberari postulat , declinetis: quoniam sermo eorum, sicut ait beatus Apostolus, serpit ut cancer . Hu
Abbreviated transcription (Latin):
nitus inspirati. decimi mensis sanxe¬
re ieiunium. ut om̃ium fructuum
collectione conclusa. rationabilis dõ
abstinentia dicaretur. &. meminiss&
quisq uti habundantia: ut &. circa
se abstinentior ⁊ circa pauꝑes eẽt ef¬
fusior. Efficacissima enim ꝓ peccatis
deprecatio ẽ. in elemosinis atq ieui¬
niis ⁊ uelociter ad diuinas conscendit
in ꝓrimum. Pars enim corꝑalium
facultatum quȩ indigentib ministrat᷑.
in diuitias transit eternas. Et ille opes.
de hac largitate panuntur: quȩ nullo
usu minui. nulla poterunt corruptioẽ
uiolari. Beatinamq miscdes. qm̃ ip¬

Expanded text:
nitus inspirati decimi mensis sanxenitus inspirati decimi mensis sanxere jejunium, ut omnium fructuum collectione conclusa, rationabilis Deo abstinentia, dicaretur, et meminisset quisque ita uti abundantia, ut et circa se abstinentior, et circa pauperes esset effusior. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis, et velociter ad divinas conscendit in proximum. Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias transit aeternas, et illae opes de hac largitate pariuntur, quae nullo usu minui, nulla poterunt corruptione violari. Beati namque miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tatib nrĩs. uenti x. imbres. frigoraꝙ.
estus. dies noctesq seruirent. Non n
sibi ad effectus oꝑum suorum ratio
humana sufficeret: nͥ plantatioĩb ꝙ
rigationib solitis. dñs incrementa p̃¬
beret. Uñ plenum pietatis atq iusti¬
tiȩ ẽ ut dehis q̃ nob celestis pater mi¬
in uineis. millã hũt in oleis portionẽ
Quorum inopiȩ. de ea qͣm dñs dedit co¬
pia consulendum ẽ: ut .. ipsi nob̾ẽ
dõ ꝓ terre fecunditate bñdicant᷑.⁊ gar¬
deant possidentib fuisse donata: que
etiam pauꝑib ac ꝑegrinis fuerint fac¬
ta cominunia. felix illud ẽ orreum.ꝙ.
omnium fructuũ multiplicatione dig¬
nissimũ: de quo egentium .&. debilũ
saturatur esuries. de quo releuat᷑ ne¬
tur infirmi. Quos idõ sub diuersis mo¬
lestiis iusticia d̾i laborare ꝑmisit.: ut .ꝙ.
miseros ꝓ patientia &. misericordes ꝓ
beniuolentia coronaret. Huic autẽ
conueniens. in quo scĩ patres nr̃i diui¬

Expanded text:
tatibus nostris venti et imbres, frigora et tatibus nostris venti et imbres, frigora et aestus, diesque noctesque servirent. Non enim sibi ad effectus operum suorum ratio humana sufficeret, nisi plantationibus et rigationibus solitis Deus incrementa praeberet. Unde plenum pietatis atque justitiae est, ut de his quae nobis coelestis Pater miin vineis, nullam habent in oleis portionem, quorum inopiae de ea quam Dominus dedit copia consulendum est; ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibus fuisse donata, quae etiam pauperibus ac peregrinis fuerint facta communia. Felix est illud horreum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, de quo egentium et debilium saturatur esuries, de quo relevatur petur infirmi. Quos ideo sub diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. CAP. II. Huconveniens, in quo sancti patres nostri divi
Abbreviated transcription (Latin):
ublimitas quidem dilectissi
strum a t̾renis ad celestia transferat᷑.¬
S etiam p̃sens uita ꝑ creatoris opemdr¬
citur. ⁊ ꝑ ipsus ꝓuidentiam sustinet᷑:
quia idem largitor ẽ tp̃alium. qui ꝓ¬
missor ẽ et̃norum. Sicut ergo ꝓspe fu¬
ture felicitatis. ad quam ꝑ fidem cur¬
rimus. grãs deo agere debemus qd ad
ꝑceptionẽ tante preparationis cuchi¬
mur: ita ꝓhis quoq commodis q̃ sin¬
głoꝵ annoꝵ reuolutione consequim̃.
ds̃ a nob̾ honorandus atq laudandus
ẽ. Qui sic terre fecunditatem ab ini¬
tio dedit: sic pariendoꝵ fructuum le¬
ges inquibusq germinib ac semini¬
b ordinauit. ut numquam sua institu¬
ta desereret .s in rebꝰ c̃ditis benigna c̃ditoris ad¬
ministratio ꝑmaneret. Quicquid gͦ
adusus hominũ segetes. uinee. oleeq
peꝑerint: totum hoc diuine largita¬
tis bonitate ꝓfluxit. quȩ elementors
qualitate uariata. dubios agricolaꝵ¬
labores clementer adiuuit: ut utili¬

Expanded text:
ublimitas quidem, dilectissistrum a terrenis ad coelestia transferaturSed etiam praesens vita per Creatoris opem ducitur, et per ipsius providentiam sustinetur: quia idem est largitor temporalium, qui promissor est aeternorum. Sicut ergo spe futurae felicitatis, ad quam per fidem currimus, gratias Deo agere debemus quod ad perceptionem tantae praeparat onis evehimur, ita pro iis quoque commodis quae singulorum annorum revolutione consequimur, Deus a nobis honorandus atque laudandus est, qui sic terrae fecunditatem ab initio dedit, sic pariendorum fructuum leges in quibusque germinibus et seminibus ordinavit, ut numquam sua instituta desereret, sed in rebus conditis benigna Conditoris administratio permaneret. Quidquid ergo ad usus hominum segetes, vineae, oleaeque pepererint, totum hoc divinae bonitatis largitate profluxit: quae, elementorum qualitate variata, dubios agricolalabores clementer adjuvit, ut utili
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret. dnẽ quis habitabit in ta¬
bnaculo tuo. aut quis : equi escet in
monte scõ tucꝰ. responso diuine uocis
instruit᷑ .x. eum ad eternam requiem
ꝑtinere cognosc̃. qui inter alias piȩs¬
uersationis regłas. pecuniam suã nõ
dedit adusurã: et a tab̾n aculo dĩ ostẽ¬
ditur alienus : a scõ monte cius extra.¬
neus: qui doiosum questum de pecu¬
niȩ suȩ captat usuris. ⁊dum ꝑ aliena
cup̃ dap̃na ditari: ȩterna dignus ẽ ege¬
stis. fugientes immũ dissunam auari¬
tiȩ lepram. donis dĩ pie &. sapienter u
detis: date oꝑam ut possitis gaudioꝵ
urõꝵ habere consortes. Multis enimq̃
uob̾ suppetunt desunt. x. inquorũdã
indigentia. matena uob̃̾ data ẽ diui¬
ne bonitatis imitandȩ: ut ꝑuos ctiam
in alios beneficia diuina transirent.
& bñ dispensantes tp̃alia. acquirere¬

Expanded text:
ne, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? responso divinae vocis instruitur, et eum ad aeternam requiem pertinere cognoscit, qui inter alias piae conversationis regulas, pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur alienus, et a sancto monte ejus extraneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestis, fugientes immundissimam avaritiae lepram, donis Dei pie et sapienter utdetis, date operam ut possitis gaudiorum vestrorum habere consortes. Multis enim, quae vobis suppetunt, desunt, et in quorumdam indigentia, materia vobis data est divinae bonitatis imitandae: ut per vos etiam in alios beneficia divina transirent, et bene dispensantes temporalia, acquirere
Abbreviated transcription (Latin):
peccata faciunt fortes. Ieiunia cõ¬
cupiscentias uincunt: tep̃tatio nesre¬
pellunt. suꝑbiam inclinant: iram
mitigant. ⁊ omẽs boneuoluntatis af¬
fectus. ad maturitatem totius uirtu
se prudenter exerceant. Ieiunuĩ enĩ
siue elemosina: ñ tam purgatio anime.
quã carnis afflctio ẽ: mag̃q ad aua¬
riciam quam ad continentiam refe¬
rendum c̃: qñ aliquis sic acibo abstur.
ut ctiam a pietate abstincat. Nrã gͦ
ieuinia dilectissum abundent frue¬
tib langitatis &. in pauꝑes xp̃i. benig¬
nis sint fecunda munerib. Nec tar¬
dentur in hoc oꝑe mediocres: quia pa¬
rum sit ꝙ pessint de sua facultate de¬
cerꝑe. Nouit dnis omnium iures ⁊ scit
iustus inspector de qua mensura quisq
quid tribuat. Dissimiles quidem substantię
similes erogationes habere ñ possunt.
S equatur plerumq mento. qd̾ distat
impendio. quia pot̾ eẽ paranimus. ⁊
ubi impar ẽ census. ħ itaq ut adiuuã¬
te duõ pia deuotione curntur quarta

Expanded text:
peccata faciunt fortiores, jejunia concupiscentias vincunt, tentationes repellunt, superbiam inclinant, iram mitigant, et omnes bonae voluntatis affectus ad maturitatem totius virtutse prudenter exerceant. Jejunium enim sine eleemosyna non tam purgatio animae quam carnis afflictio est; magisque ad avaritiam quam ad continentiam referendum est, quando aliquis sic a cibo abstinet, ut etiam a pietate jejunet. Nostra ergo jejunia, dilectissimi, abundent fructibus largitatis, et in pauperes Christi benignis sint fecunda muneribus. Nec tardentur in hoc opere mediocres, quia parum sit quod possint de sua facultate decerpere. Novit Dominus omnium vires, et scit justus inspector de qua mensura quisque quid tribuat. Dissimiles quidem substantiae, similes erogationes habere non possunt: sed aequatur plerumque merito, quod distat impendio: quia potest esse par animus, etiam ubi impar est census. Haec itaque ut adjuvante Deo pia devotione curentur, quarta
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum uoluptate pascetur. ut ꝑusum
spiritalem etiam terrenas copias in cę¬
lestem nouerit transferre sub̾am. ñ si¬
bi condendo que acceꝑit: s mag̃mag̃q
multiplicando ꝙ dedit. uñ paternȩ ca¬
ritatis affectu. dilectionem urãm mone¬
mus. ut ieiunium decimi mensis. fruc¬
tuosũ uob̾ elemosinarum largitate fa.¬
cas quas uob̃ contulit tͥbuere facultate.
nͥ ꝓ in esfabili miscdia sua ⁊ illos iusti

Expanded text:
ciarum voluptate pascetur, ut per usum ciarum voluptate pascetur, ut per usum spiritalem etiam terrenas copias in coelestem noverit transferre substantiam, non sibi condendo quae acceperit, sed magis magisque multiplicando quod dederit. Unde paternae charitatis affectu dilectionem vestram 61 monemus, ut jejunium decimi mensis fructuosum vobis eleemosynarum largitate faeas quas vobis contulit tribuere facultates, nisi pro ineffabili misericordia sua et illos justi
Abbreviated transcription (Latin):
cam seruitutem. Ieuinans gͦ corꝑe ab
escis mens ieiunet auitus &. curas cu¬
pilitatesq terrenas. regis sui lege di
affectus suos. hac regula dirigendos:
ut nec acultu recedat dni nec ab utili.¬
tate conserui. Quomͦ aut̃ ds̃ colitur.
nisi ut ꝙ ipsi placet placeat &. nobis:
nec ab euis imꝑio nr̃ um quam resul¬
cet affectus. Q iñ si ħ ꝙ ille uult uo¬
lumus: ab illo sumet infirmitas nr̃ã
uirtutem: a quo ipsam accepimus uolũ¬
tatem. Ds̃ c̃ enim sic̃ ait apłs qui oꝑatur
innob̾.&. uelle &. ꝑficere. ꝑ bonam uolun¬
catem. Nec suꝑbia itaq homo inflãma¬
bitur. nec desꝑatione frangetur. si boniᷤ
diuinitus datis. in głam dantis utatur:
ꝙ. abhis desidia sua reuocet. quȩ sibiuo¬
citura cognosẽ abstinens enim ab in¬
uidiȩ malignitate. a luxurie dissoluti¬
one. a ꝑturbatione iracundie. a cupidi¬
tate uindictę. purificabitur ueri scĩfica¬
cione ierunii .&. incorruptibilium deli¬

Expanded text:
tam servitutem. Jejunante ergo corpore ab tam servitutem. Jejunante ergo corpore ab escis, mens jejunet a vitiis, et curas cupiditatesque terrenas regis sui lege dijimo, omnesque affectus suos hac regula dirigendos, ut nec a cultu recedat Domini, nec ab utilitate conservi. Quomodo autem Deus colitur, nisi ut quod ipsi placet, placeat et nobis; nec ab ejus imperio noster umquam resultet affectus? Quoniam si hoc quod ille vult volumus, ab illo sumet infirmitas nostra virtutem, a quo ipsam accepimus voluntatem: Deus est enim, sicut ait Apostolus, qui operatur in nobis et velle et perficere pro bona voluntate . Nec superbia itaque homo inflabitur, nec desperatione frangetur, si bonis divinitus datis in gloriam dantis utatur, et ab iis desideria sua revocet quae sibi nocitura cognoscit. Abstinens enim ab invidiae malignitate, a luxuriae dissolutione, a perturbatione iracundiae, a cupiditate vindictae, purificabitur veri sanctificatione jejunii, et incorruptibilium deli
Abbreviated transcription (Latin):
bis ueritas ñ loquitur:: Ipius uoces
indie: ipsius audiuntur in nocte ꝙ
ñ desiñ cordis aurb magistram in¬
sinuare rationẽ. ut inuisibilia dĩ ꝑ¬
ea quȩ facta sunt intellecta conspici¬
antur. &. ñ creaturis s creatori om̃iũ
seruiatur. Cũ gͦ uniuersa uitia ꝑ ieui¬
nium destruant᷑. ⁊ quicquid auaritia.
sitit. quicquid suꝑbia ambit. quicqͥd
luxuria concupiscit. huius uirtutiᷤ so¬
liditate suꝑetur. quis non intelligat.
in dicit̃. ut ñ solum acibis. s etiam ab
omnib carnalib desicđiis cemperet̃:
Alioquin suꝑfluumẽ susciꝑe esunem:
.x. iniquam ñ deponere uoluntatem.
Reciso affligi cibo⁊ aconcepto ñ silere
peccõ. Carnale ẽ ñ sp̃ale ieiuniũ. uͥ soli
corꝑi ñ parcitur: his quȩ omnib de¬
liciis noceutiora sunt ꝑmanet᷑. Qͥd ꝓd¬
ẽ animȩ foris agere quasi dnãm .&. in¬
tus seruire captiuã: m̃bris ꝓpriis im¬
Ec merito pleiumq patitur famulã
rebellantem: quȩ ñ reddit dnõ debi¬

Expanded text:
bis non loquitur? Ipsius voces in die, ipsius audiuntur in nocte, etnon desinit cordis auribus magistram insinuare rationem, ut invisibilia Dei ea quae facta sunt intellecta conspiciantur , et non creaturis, sed Creatori omnium serviatur. Cum ergo universa vitia per continentiam destruantur, et quidquid avaritia sitit, quidquid superbia ambit, quidquid luxuria concupiscit, hujus virtutis soliditate 60 superetur; quis non intelligat qindicitur, ut non solum a cibis, sed etiam ab omnibus carnalibus desideriis temperetur. Alioqui superfluum est suscipere esuriem, et iniquam ncepto non resilire peccato. Carnale est, non spiritale jejunium, ubi soli corpori non parcitur, et in iis quae omnibus deliciis nocentiora sunt, permanetur. Quid prodest animae foris agere quasi dominam, et intus servire captivam, membris propriis imEt merito plerumque patitur famulam rebellantem, quae non reddit Domino debi
Abbreviated transcription (Latin):
tum atq arbor uires. qͥb humana su¬
stentatur infirmitas. spiritualib stu¬
diis excolantur: ut dñicus ager suis
ditetur impendiis:&. quẽ numquã
expedit eẽ sine fructu. de ꝓpria fiat
ubtate fecundior. Qd̃ utiq intelli¬
cẽ referendum: quoꝵ in fide germen ẽ:
in spe incrementum. in caritate ma¬
turitas: quia castigatio corꝑis.⁊ in¬
stantia oratioĩs. tc̃ ueram obtinẽt pu¬
ritatem. cũ elemosinaꝵ sc̃ĩficatione
nitescunt: dicente dño. Date clemosi¬
nam:.& ecce omĩa munda s̃ uob̾. Quar

Expanded text:
tum atque arborum vires, quibus humana sutum atque arborum vires, quibus humana sustentatur infirmitas, spiritalibus studiis excolantur: ut Dominicus ager suis ditetur impendiis, et quem numquam expedit 58 esse sine fructu, de propria fiat ubertate fecundior. Quod utique intelliesse referendum, quorum in fide germen est, in spe incrementum, in charitate maturitas: quia castigatio corporis et instantia orationis tunc veram obtinent puritatem, cum eleemosynarum sanctificatione nituntur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Quar
Abbreviated transcription (Latin):
ctu pietatis carentes. uacuis arborib
comꝑant᷑: etiã illa ficꝰ nob̾ cauenda ẽ.
de suȩ infecunditatis exemplo. quam
tẽ ꝙ esunens sumeret. ꝑpetua sterilita¬
te dapnaũ: ut intelligeremus qm̃ qui
esurientem ñ refouet egenum. ipsi de¬
negat cibum. qui ꝙ pauꝑi ẽ datũ. sibi
dix̃ impensum: &. huius maledictio¬
nis arbores erunt. quib a iudicante
dicetur. Discedite a me maledicti in
ignem eternum: quẽ p̃ꝑaũ pat̾m̃s di
ab olo x. angłis eius. E suriuienim : ꝙ.
ñ dedistis michi manducare: situu .u.
ñ dedistis mibi bibere. ecct̾a. Que id̾o singla
recolunt᷑ ut aucrtamus ñ futurum ex¬
tra misediam. qui ł partem horum o¬
ꝑum fuerit ex secutus. Anima aut̃ ne¬
minem iuuans. erit arbor ñ habẽs po¬
in a. cum totius fructu pietatis inuenie¬
t᷑ aliena. Decimi gͦ mensis ieuinium.
ꝙ hyemalis ẽ tpĩs. ad agriculturã nos
misticam uocat: qua segetum : palmi¬

Expanded text:
ctu pietatis carentes vacuis arboribus ctu pietatis carentes vacuis arboribus comparantur, etiam illa ficus nobis cavenda est de suae infecunditatis exemplo, quam tem quod esuriens sumeret, perpetua sterilitate damnavit: ut intelligeremus quoniam qui esurientem non refovet, illi denegat cibum qui quod pauperi est datum, sibi dixit impensum. Et hujus maledictionis arbores erunt, quibus a judicante dicetur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparaviurivi enim, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere, etc. . Quae ideo singula recoluntur, ut advertamus non futurum extra misericordiam, qui vel partem horum operum fuerit exsecutus. Anima autem neminem juvans erit arbor non habens poma, cum totius pietatis invenietur aliena. Decimi ergo mensis jejunium, quod hiemalis est temporis, ad agriculturam nos mysticam vocat, qua segetum et palmi
Abbreviated transcription (Latin):
stitię. Subiecit luxuriam continentia
humilitas. arrogantiam ꝓpulsaũ: &.
qͥ inpudicitia sorduerant. castitate nitu¬
erc̃. his aut̃ conuersionib dilectissimi.¬
quȩ in quib dam dieb ab uniuersa.
eccła. deuotionem obseruantis gnãł
exigerent. Quamuis enĩ pulchrum
sit atq laudabile. ut singła queq m¬
bra corꝑis xp̃i ꝓpriis ornentur offiti¬
is: excellentioris tñ ẽ actionis. sacratio¬
risq uirtutis. cum inunũ ꝓpositũ pię
plebis corda concurrunt: ut ille cui scĩ¬
ficatio nrã supplicium ẽ ñ solũ apat᷑.
s etiam a sodalitate suꝑctur. Cui nc̃
oꝑi. dilectissim decimus mensis offer¬
tur: ammonens qͦdaminodo ꝓ quali¬
tate temꝑis sui. ne quisquam frigore
infidelitatis obtorpeat. s potiꝰ carita¬
tis spũ concalescat: qm̃ ⁊ ꝑ ipsa elemẽ¬
ta mundi. tamquam ꝑ publicas pagi¬
nas. sig̃cationem diuinę uoluntatis
accipimꝰ. nec uinquam cessat suꝑna e

Expanded text:
stitiae. Subegit luxuriam continentia, stitiae. Subegit luxuriam continentia, humilitas arrogantiam propulsavit; et qui impudicitia sorduerant, castitate nituerunt. His autem conversionibus, dilectissimiquae in quibusdam diebus ab universa Ecclesia devotionem observantiae generalis exigerent. Quamvis enim pulchrum sit atque laudabile ut singula quaeque membra corporis Christi propriis ornentur officiis, excellentioris tamen est actionis sacratiorisque virtutis, cum in unum propositum piae plebis corda concurrunt: ut ille cui sanctificatio nostra supplicium est, non solum a parte, sed etiam a soliditate superetur. Cui nunc operi, dilectissimi, decimus mensis offertur, admonens quodammodo pro qualitate temporis sui ne quisquam frigore infidelitatis obtorpeat, sed potius charitatis spiritu convalescat. Quoniam et per ipsa elementa mundi, tamquam per publicas paginas, significationem divinae voluntatis accipimus; nec umquam cessat superna er
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑsecutionis mouetur: s innocenti¬
b specie pacis infertur. ubi enim ina¬
ꝑto sunt pugne. in manifesto sunt &.
corone. x. ħ ipsum alit atq accendit
patientię fortitudinem: qd̾ sic̃ ꝓxima
ẽ tribulatio: ita ẽ ⁊ uicina ꝓmissio. ses¬
santib uͦ publicis impugnationibus
um. di abolo continente ne ꝑtinatia
crudelitatum multiplicatio nr̃orum
fieret trium phorũ. fremit aduersariꝰ.¬
& cruentas inmicitias. ad quietas cõ¬
uertit insidias. ut quos uincere fame.
gelu. flanmis. ferroq ñ poterat otio
tabefaceret. cupiditatib irretiret.
ambitione inflaret: uoluptate cor
dis. ht̃ acies xp̃iana. potentes muniti¬
oues .x. arma uictritia. dõ scł instru¬
ente milites suos. ut spũ ueritatis mã¬
suetudo iram᷑. largitas auaritiam:. be¬
nignitas extinguat inuidiam. Cõmu¬
tãte enim dextera excelsi corda multor.
rediit innouitatem uetustas .x. de fa¬
mulis iniquitatis in inistri ꝓdiere ui¬

Expanded text:
re persecutionis 56 movetur, sed nocentire persecutionis 56 movetur, sed nocentius specie pacis infertur. Ubi enim in aperto sunt pugnae, in manifesto sunt et coronae. Et hoc ipsum alit atque accendit patientiae fortitudinem, quod sicut proxima est tribulatio, ita est et vicina promissio. Cessantibus vero publicis impugnationibus um diabolo continente, ne pertinacia crudelitatum, multiplicatio nostrorum fieret triumphorum, fremens adversarius cruentas inimicitias ad quietas convertit insidias: ut quos vincere fame et gelu, flammis ferroque non poterat, otio tepefaceret, cupiditatibus irretiret, ambitione inflaret, voluptate corrdis habet acies Christiana potentes munitiones et arma victricia, dum instruente milites suos Spiritu veritatis, mansuetudo iram, largitas avaritiam, benignitas exstinguit invidiam. Commutante enim dextera Excelsi corda multorum, rediit in novitatem vetustas, et de famulis iniquitatis ministri prodiere
Abbreviated transcription (Latin):
residia dilectissimi scĩficã dis
mentib nrĩs atq corꝑib ditu¬
nitus instituta. idõ cum dierũ tẽpo¬
rumq curnculis. sine cessatione re¬
ꝑantur: ut infirmitatum nr̃ar ipã
nos medicina cominoneat. Natura
quippe mutabilis &. de peccati labe
mortalis. licet etiam iam redẽpta &. sa¬
cro baptismate sit renata in quantũ
ẽ passibilis intantum ẽ ad deteriora
ꝓcliuis. corrum ꝑeturq carnali desi¬
derio. nͥ spũali muniretur auxilio.
quia sic̃ nulli nũquã deẽ uñ corruat.
ita semꝑ presto ẽ uñ subsistat. dicen¬
temptari suꝑ id quod potestis. s faciet
ꝓuentum ut possitis sustinere. Quã¬
uis gͤ dñs ꝓtegat bellaturos .x. mili¬
tes suos ille qui potens c̃ inp̃lio cohorte¬
tur &. dicat. nolite timere quia uici mũ¬
dum: sciendum tñ ẽ dilectissimi. ħ in¬
citamento formidinem sublatam eẽ
ũ pugnamꝰ. &. retunso aculeo timoris.
causam manere certaminis. Quodab
hoste uersuto. tribiliter quidem furo¬

Expanded text:
simi, sanctificandis mentibus nostris atque corporibus divinitus instituta, ideo cum dierum temporumque curriculis sine cessatione reparantur, ut infirmitatum nostrarum ipsa nos medicina commoneat. Natura quippe mutabilis, et de peccati labe mortalis, licet jam redempta, et sacro baptismate jam renata, in quantum est passibilis, in tantum est ad deteriora proclivis. Corrumperetur carnali desiderio, nisi spiritali muniretur auxilio: quia sicut illi numquam deest unde corruat, ita semper praesto est unde subsistat, dicententari supra id quod potestis, sed faciet proventum, ut possitis sustinere . Quamvis ergo Dominus protegat bellatores, et milites suos ille, qui potens est in praelio , cohortetur, et dicat: Nolite timere, quia ego vici mundum : sciendum tamen est, dilectissimi, hoc incitamento formidinem sublatam esse, non pugnam; et retuso aculeo timoris, causam manere certaminis, quod ab hoste versuto, terribiliter quidem furo
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria : ut int̃ multos hostes frequẽ¬
tesq conflictus. ⁊̃ si sit liberamorte. sit
qͦ immunis auulnere. Curãdis gͥlesi¬
onib quas sepe incidut̃ quicũ inuisi¬
bilihoste confligunt: trium maxime
remedioꝵ ẽ adhibenda medicina. In
orationis instantia. in castigatiõe ie¬
iunii: in elemosine largitate: quȩ cũ
pant̾ exercent̃. ds̃ ꝓpitiat᷑. culpa dele

Expanded text:
victoria, ut inter multos hostes frequenvictoria, ut inter multos hostes frequentesque conflictus, etiamsi sit liber a morte, sit quoque immunis a vulnere. Curandis igitur laesionibus quas saepe incidunt qui cum invisibili hoste confligunt, trium maxime remediorum est adhibenda medicina: in orationis instantia, in castigatione jejunii, in eleemosynae largitate: quae cum pariter exercentur, Deus propitiatur, culpa dele
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̃. tã benignus ẽ estimator: ut
ꝙp̃. ꝓ calice aquę frigide sit p̃iium
redditurus. Et quia iustus inspectorẽ
ctum remuneraturus ẽ oꝑantis.
onfident̃ dilectissimi ad
oꝑa uos pietatis ortamur.
quia exꝑimento didicimus. libent᷑ uo̾
susciꝑe ꝙ monemus. Scitis nãq ⁊ dõ
docente cognoscitis ad et̃nũ uob̾ gau¬
diũ. ꝓfuturã diuinoꝵ obseruãtiam
mandatoꝵ: in quib ex equendis. quia
humana fragilitas plerumq lassescit
⁊ inmultis ꝑ lubricum suȩ infirmita¬
tis offendit: misericors ⁊ pius dñs. re¬
media nob̾ ꝙ. adiutoria dedit: ꝑ quȩ
ueniã optinere possimus. Quie̾nim
tot illecebras mundi. tot insidias
diaboli. tot deniq ꝑicła suę mutabi¬
litatis cuaderet: nͥ clementia regis et̃¬
ni mallet nos reꝑare quam ꝑdere:
Nã &. qui iam redẽpti iam regnerati iam
tibilia & tp̃alia blandiunt᷑. ñ poss̃
istos dies sine tẽptatioe transire. Nec
facile cuiquã ꝓuenit tam incruenta

Expanded text:
arbiter, tam benignus est aestimator, ut etiam pro calice aquae frigidae sit praemium redditurus. Et quia justus inspector est ctum est remuneraturus operantis, Confidenter vos, dilectissimi, ad opera pietatis hortamur, quia experimentis didicimus, libenter vos suscipere quod monemus. Scitis namque, et Deo docente cognoscitis, ad aeternum vobis gaudium profuturam 46 divinorum observantiam mandatorum. In quibus exsequendis quia humana fragilitas plerumque lassescit, et in multis per lubricum suae infirmitatis offendit, misericors et pius Dominus remedia nobis et adjutoria dedit, per quae veniam obtinere possimus. Quis enim tot illecebras mundi, tot insidias diaboli, tot denique pericula suae mutabilitatis evaderet, nisi clementia aeterni Regis mallet nos reparare quam perdere? Nam et qui jam redempti, jam regenerati, tibilia et temporalia blandiuntur, non possunt istos dies sine tentatione transire. Nec facile cuiquam provenit tam incruenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. ad rependendum conditionis nr̃e de¬
bitum. natura iniuolabił. naturȩ ẽ uni¬
ta passibilt̃. ds̃q uerus .&. homouerus. in
unitatem dĩ temꝑatur. utq. nrĩs reme¬
diis congruebat: unus atq idem dĩ ho¬
minumq mediator &. mori posset ȩxu¬
no: & resurgere posset exaltero. Merito
gͥ uirgineȩ integritati. nicħ corruptioĩs
intulit partꝰ salutis: quia custodia fu¬
it pudoris. editio ueritatis. Talis gͦ di¬
lectissimi natiuitas. decuit dĩ uirtutẽ.
.x. dĩ sapientiam xp̃m: qua nob & hu¬
manitate congrueret᷑.ꝙ. diuinitate p̃¬
celleret. Nisrenim eẽt ds̃ uerus. ñ affer¬
ret remediũ: nisi eẽt homo uerꝰ ñ p̃be¬
ret exemplum. Ab exultantib gͦ an¬
Głis nascente dño. gła in excelsis dõ ca¬
nit᷑: & pax in t̾ra. bonȩ uoluntatis ho¬
minib nuntiat᷑. Uiden enim celestẽ
irłm. ex om̃ib mundi gentib fabri¬
cari. De qͦ in enarrabili diuine pie¬
tatis oꝑe. quantũ letari debet humi¬

Expanded text:
 conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humi
Abbreviated transcription (Latin):
te curaꝵ. in meditationib scĩs .&. in de¬
liti is letetur et̃nis. Qd sim hac uita dif¬
ficile ẽ continuari: pot̃ tñ frequenter
assumi: ut sepius ac diutuis. spãlib
potiꝰ quã carnalib occupemur.ꝙ cũ
meliorib curis. maiores impendimꝰ
moras: ad incorruptibiles diuitias. cti¬
am tp̃ales transeunt actiones. Huius
obseruantiȩ utilitas. dilectissimi in
eccłasticis p̃cipue ẽ constituta ieium¬
is. quȩ ex doctrina scĩ sp̃s ita ꝑ totius
anm circulum distributa s̃ ut lex ab¬
stinentie. omnib sit ascͥpta tꝑib. Si¬
quidem ieiunium uernum. in q̃dra.¬
gesima. estiuum inpentecoste. autũ¬
nale in mense.uiͦi. hyemale aut̃ in ħ
qui ẽ decimus celebramꝰ. intelligentes
diuinis nicħ uacuum et̃ p̃ceptisꝙͥ. uer¬
bo dĩ. ad cruditionem nrãm omiã ele

Expanded text:
te curarum, in meditationibus sanctis, et in dete curarum, in meditationibus sanctis, et in deliciis laetetur aeternis. Quod etsi in hac vita difficile est continuari, potest tamen frequenter assumi, ut saepius ac diutius spiritalibus potius quam carnalibus occupemur; et cum melioribus curis majores impendimus moras, ad incorruptibiles divitias, etiam temporales transeant actiones. CAP. II. Hujus observantiae utilitas, dilectissimi, in ecclesiasticis praecipue est constituta jejuniis, quae ex doctrina sancti Spiritus ita per totius anni circulum distributa sunt, ut lex abstinentiae omnibus sit ascripta temporibus. Siquidem jejunium vernum in Quadragesima, aestivum in Pentecoste, autumnale in mense septimo, hiemale autem in hoc qui est decimus celebramus, intelligentes divinis nihil vacuum esse praeceptis, et verbo Dei ad eruditionem nostram omnia ele
Abbreviated transcription (Latin):
um de aduentu regni dĩ .ꝙ. de
qͣ eccłam suam in apłis erudiret.: caue¬
te inꝗt. ne forte grauentur corda urã.
in crapula .&. ebrictate .x. cogitationib
scłarib. Quodutiq preceptum dilec¬
tissimi adnos specialiꝰ ꝑtinere cogno¬
scimus: quib denuntiatus dies. ctiam
siẽ occultus. ñ dubitatur eẽ uicinus.
Ad cuiꝰ aduentũ. omnem hominẽ con¬
uenit p̃ꝑari. nequẽ aut uentri dedi¬
Cotidiano n dilectissim exꝑunto ꝓba
tur. potus sacietate. aciemi mentis ob¬
tundi .&. ciborũ nimietate uigorẽ cor¬
dis hebetari: ita ut delectatio edendi.
ratio temꝑantię obsistat illecebre:
tati. Quamuis enim sine anima n¬
cħ caro desideret.⁊ inde accipiat sen¬
sus. uñ sumit : motus eiusdem tñ ẽ
anime. quedam subdite sibi negare sub¬
stantiȩ .x. interiori iudicio ab inconue¬
nientib exteriora frenare ut a corꝑeiꝰ
cupiditatib sepus lib̾a. in aula mẽ¬
tis possit diuie uacare sapientie.:
ubi omni strepitu terrenarum silen¬

Expanded text:
um de adventu regni Dei, et de que Ecclesiam suam in apostolis erudiret: Cavete, inquit, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et cogitationibus saecularibus . Quod utique praeceptum, dilectissimi, ad nos specialius pertinere cognoscimus, quibus denuntiatus dies, etiam si est occultus, non dubitatur esse vicinus. Ad cujus adventum omnem hominem convenit praepatari: ne quem aut ventri dediQuotidiano enim, dilectissimi, experimento probatur satietate carnis aciem mentis obtundi, et ciborum nimietate vigorem cordis hebetari, ita ut delectatio edendi eratio temperantiae obsistat illecebrae,tati. Quamvis enim sine anima nihil caro desideret, et inde accipiat sensus unde sumit et motus; ejusdem tamen est animae, quaedam subditae sibi negare substantiae, et interiori judicio, ab inconvenientibus exteriora frenare, ut a corporeis cupiditatibus saepius libera, in aula mentis possit divinae vacare sapientiae, ubi omni strepitu terrenarum silen
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃: qr in orõnib ꝑmanet fides rectã
in ieiunio innocens uita: ino ele¬
mosinis mens benigna. Quarta gͥ
ꝙ. sexta feria ieuineinus. sabb̾o aut̃
apud beatissimũ petrũ apłm uigiliã
celebremus: qui x. orationes &. ieui¬

Expanded text:
facit. Quia in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum apostolum Petrum vigilias celebremus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
i fideliter dilectissimi atq sapien¬
t. ereatoris nr̃i intelligamus exor¬
dumꝰ. inueniemus hominem idõ ad
imaginem dĩ conditũ ut imitator sui
eet᷑ auctoris: & hanc eẽ naturalem nr̃i
gnĩs dignitatem si in nob̾ quasi in qͦ¬
dam speculo benignitatis forma re¬
mo erigitur in scd̾o. Causa aut̃ repara¬
tionis nrẽ. ñ ẽ nisi miscdia dĩ quem ñ
diligeremus nisi nos prius ipsc̃ dilige
suȩ luce discuteret. Qd̾ ꝑ scm̃ isaiam do¬
minus p̃nuntians ait. Adducam cecos
intuiam quam ignorabant. ⁊ semitas
quas nesciebant faciam illos calcare:
faciam illis tenebras in lucẽ. ⁊ praua in
direcca s uerba faciam illis ⁊ ñ relĩquã
cos. Et iteꝵ. Inuentus sũ inquit ñ que¬
rentib me. ⁊ palam apparui his qui me

Expanded text:
i fideliter, dilectissimi, atque sapienter creationis nostrae intelligamus exordium, inveniemus hominem ideo ad imaginem Dei conditum, ut imitator sui esset auctoris; et hanc esse naturalem nostri generis dignitatem, si in nobis quasi in quodam speculo divinae benignitatis forma remo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis nostrae non est nisi misericordia Dei: quem non diligeremus, nisi nos prior ipse diligeretatis luce discuteret. Quod per sanctum Isaiam Dominus praenuntians, ait: Adducam caecos in viam quam ignorabant, et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos . 40 Et iterum, Inventus sum, inquit, a non quaerentibus me, et palam apparui iis qui me
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ẽ sationis. ⁊retributionis tp̃s
ẽ messis: qñ unusquisq seminũ fruc¬
tum. scdin sationis suȩ ꝑcipiet quan¬
titatem: de ꝓuentu aut istius segeti
nemo falletur: quia animoꝵ ibima.¬
gͣ quã impendioꝵ mensura trahitur:
⁊ tantum reddent exigua de exiguis.
quantum magna de magnis. Et idõ
dilectissimi satisfiat apłicis institu¬
tis. Etquia die illo pͥma ẽ futura.
entiam suam. habeat in sacratissima
oblatione consortium. Exorabunt ꝓ
munerib iuuabuntur: ut ad om̃ẽ o¬
pus bonum idonei s s̃pec̃ possitis. in

Expanded text:
et dies retributionis tempus est messis, quando unusquisque seminum fructus secundum sationis suae percipiet quantitatem. De proventu autem istius segetis nemo falletur, quia animorum ibi magis quam impendiorum mensura taxabitur; et tantum reddent exigua de exiguis, quantum magna de magnis. Et ideo, dilectissimi, satisfiat apostolicis institutis. Et quia die Dominica prima est futura entiam suam habeat in sacratissima oblatione consortium. Exorabunt pro muneribus juvabuntur; ut ad omne opus bonum idonei semper esse possitis, in
Abbreviated transcription (Latin):
collectionum prima collectio ẽ prudẽ¬
t̃ a patrib ⁊ utilit̾ ordinata: ut quia
in hoc tp̃e gentilis quondam ppłs suꝑ¬
stitiosius demonib seruiebat: contra ꝓ¬
phanas hostias unpioꝵ. sacratissima a¬

Expanded text:
collationum prima collectio est prudencollationum prima collectio est prudenter a Patribus et utiliter ordinata: ut quia in hoc tempore gentilis quondam populus superstitiosius daemonibus serviebat, contra profanas hostias impiorum, sacratissima