comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa beniamin tͥb cont̾mina ẽ iu¬
de: insinuauit euͣgłista multos
de beniamin fuisse occisos: ꝓ ui¬
cinia. ad exaggãndũ scelus hero

Expanded text:
 Benjamin conterminata est Judae, insinuavit evangelista multos de Benjamin fuisse occisos pro vicinia, ad exaggerandum scelus Hero
Abbreviated transcription (Latin):
pellentib eos ȩxire. Alios occide¬
bant: ut xp̾m. ⁊ duos latrones. in
memoriã pͥmogenitoꝵ egypti. Si

Expanded text:
pellentibus eos exire. Alios occidebant, ut Christum, et duos latrones, in memoriam primogenitorum Aegypti: si
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ diem dici: ꝓ choruscatione
uenientis. uł tipice.: ꝓ manife¬
stacione cordium. Alii aũt: qd̾
dubiũ dicit dñs ñ diffinientes.
qͥ dedit seruis suis talenta. u.
qͥ duplicaueĩt talenta: repbato
uͦ pigro qͥ abscondit suũ. ait.
Habenti dabit᷑. ñ habenti: qd̾¬

Expanded text:
pius diem dici, pro coruscatione venientis, vel typice, pro manifestatione cordium. Alii autem, quod dubium dicit Dominus, non diffinientes, qui dedit servis suis talenta, aliqui duplicaverunt talenta, reprobato viro pigro, qui abscondit suum, ait: « Omni habenti dabitur. » Non habenti a
Abbreviated transcription (Latin):
assumet᷑. Duȩ molentes in unũ.
una assumet᷑. ⁊ alta relinquet᷑.
Qd de coniugatis dictũ ẽ. qͥ sutĩ
in rota huiꝰ mundi. Duo in lecto
Unꝰ assumet᷑. ⁊ alt̾ relinquet᷑. Qd̃¬

Expanded text:
assumetur. « Duae molentes in unum, una assumetur, et altera relinquetur. » Quod de conjugatis dictum est, qui sunt in rota hujus mundi. « Duo in lecto, unus assumetur et alter relinquetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ corda ur̃a curis huiꝰ sclĩ. ne
suꝑueniat in uos repentina
dies illa. sicut in dieb noe ⁊ loth.
repentinꝰ interitꝰ tulit nescien¬
tes. De die aũt illa ⁊ hora: nemo
scit. neq filiꝰ. neq angłs nͥ solus
pat᷑. Hic exclamat arriꝰ. Non st̾
equales: qͥ nouit ⁊ qͥ ignorat. Ier̾
respondet. in minori breuiario
suꝑ psalmos. humanitas filii
dicit se ignorare finẽ mundi.
Qd̃ g̾g̾ in registro qͣi exponens.
ait. Nouit unigenit᷑ di: horam
iudicii. s ñ: ex natura humani¬
tatis. T ñ: etiã sic exꝑonit᷑: ñ no¬
uit. subaudi. nobis. qͥb expedit
incertos ẽẽ. ut sic uiuam᷑: quasi
in ꝓximo iudicandi. uł fili̾. hic
dicit᷑ adoptione. ic̃ duo ert̃ in
agro .i. p̾latoꝵ: qͥdam boni qͥdã

Expanded text:
ne superveniat in vos dies illa repentina, sicut in diebus Noe et Lot repentinus interitus tulit nescientes. De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius, neque angelus, nisi solus Pater . » Hic exclamat Arius: Non sunt aequales, qui novit, et qui ignorat. Hieronymus respondit in minori breviario super Psalmos: Humanitas Filii dicit se ignorare finem mundi. Quod Gregorius in Registro quasi exponens ait: Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. Tamen etiam sic exponitur: Non novit, subaudi, nobis, quibus expedit incertos esse, ut sic vivamus quasi in proximo judicandi. Vel Filius hic dicitur adoptione. « Tunc duo erunt in agro
Abbreviated transcription (Latin):
nocte dormierat cũ
uxore sua. Timuit
itaꝙ dauid diu̾t̾e
archam ad se.⁊ po¬
suit eam in subur¬
bio: in domũ leurte¬
obed. filii edom ge¬
thei. ⁊ fuit ibi trib
mensib. sẜ bñdixit
dñs domui obed. Q
audito: abiit dauid
ut adducẽt archã in ciuitatẽ
dauid cũ gaudio. Dauid autẽ
accintꝰ ephot lineo.¬
psallebat corã archa
in organis armiga

Expanded text:
nocte dormierat cum uxore sua. Timuit itaque David divertere arcam ad se, et posuit eam in suburbio in domum Obed Levitae filii Edom Gethaei, et erat ibi tribus mensibus, et benedixit Dominus domui Obed. Quo audito abiit David, ut adduceret arcam in Civitatem David cum gaudio. David autem accinctus ephod lineo,sallebat coram arca in organis armiga
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ ⁊ herbaꝵ: a cedro usq ad yso¬
pũ. De natura qͦꝙ om̃iũ animan¬
tiũ philoscphatꝰ ẽ ꝑ unũqd̾ꝙ ge¬
nͦ: parabolam dicens. Ex cogita¬
uit etiã adiurationes: quib egri¬
tudines solent mitigar. Alias
qͦq quib dẽmones eicerentur.
÷ alias: quib obstricti: ñ redirenł.
Ercogitauit etiã caracteres qͥ inscͥ¬
bebant᷑ gẽmis. q̃ positȩ in narib
arrepticii: cũ radice salomoni mõ¬
strata: statĩ cum a demonib lib̾a¬
bant. ħ scientia plurimũ ualu¬
it in gente hebreoꝵ.⁊maxime
necessaria erat.Ante aduentũ
enĩ xp̃i: sepiꝰ homines a demoni¬
stam: corã uespasiano.⁊ filiis eiꝰ.
⁊ tyrannis. in hc̃ p̃dictũ modũ¬
curantẽ uexatos a demonibus.
& ut ꝓbaret eis demonẽ egressũ
ꝑ nares cũ sp̃u anelantis: uas aq̃¬
ponebat in medio. & imꝑabat
demoni egresso: ut illud eu̾teret:
in argumentũ sue egressionis.

Expanded text:
 a cedro usque ad hyssopum. De natura quoque omnium animantium philosophatus est, per unumquodque genus parabolam dicens. Excogitavit etiam adjurationes quibus aegritudines solent mitigari. Alias quoque quibus daemones ejicerentur, t alias quibus obstricti non redirent. Excogitavit etiam characteres, qui inscribebantur gemmis, quae posita in naribus arreptitii, cum radice Salomoni monstrata, statim eum a daemonibus liberabat. Haec scientia plurimum valuit in gente Hebraeorum, et maxime necessaria erat. Ante adventum enim Christi saepius homines a daemonistam coram Vespasiano, et filiis ejus, et tyrannis, in hunc moducurantem vexatos a daemonibus, et ut probaret eis daemonem egressum per nares cum spiritu anhelantis, vas ponebat in medio, et imperabat daemoni egresso, ut illud everteret in argumentum suae egressionis;
Abbreviated transcription (Latin):
it po indictio ẽ: det̾mina¬
ta hominũ collectio.¬
tum: xxx. sic̃ cohors ⁊ legio. Et
milium mittebat eos in li
menses uicissim. ut duob men¬
sib reu̾tentes ad ꝓpͥa: reqͥesce̾nt.
ut qͣrto mense pͥores ad laborem
denuo remearent. E p̾erat adu¬
ram huic indictioni. Statuit sa
ꝑariis. Porro: latomi in lapidici¬
na lapides grandes ⁊ p̃ciosos.i. mar¬
moreos: scopolabant ⁊ q̃ drabant.
Qͥ adeo grandes fuert̃ in funda¬
mento ut dicit iosephꝰ: qd̾ multi
ex eis habebant in longitudine:
cubitos .xx. in latitudine :x. In
altitudine. u. Quadratos quidẽ
sculpentes. ñ solũ lapides s
ligna. Est aũt biblos: ciuitaᷤ phẽ¬
nicis. de qͣ er echiel. Senes biblii.

Expanded text:
 indictio est, determinaa hominum collectio, sicut cohors et legio. « Et mittebat eos in Libmenses vicissim, ut duobus mensibus revertentes ad propria requiescerent, » ut quarto mense priores ad laborem denuo remearent; « et praeerat Aduram huic indictioni. » Statuit acipiebant operariis. Porro latomi in lapidicina lapides grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in longitudine cubitos viginti, in latitudine decem, in altitudine quinque. Quadratos quidem sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Biblos civitas Phoenicis, de qua Ezechiel: « Senes Biblii
Abbreviated transcription (Latin):
Postula qd̃ ius: ut dem tͥ. Qui
respondit. Dñe d̃s: ego sũ puer
paruulus.⁊ ignorans ingressũ
⁊ exitũ ineũ. Da gͦ cordocibile ser¬
uo tuo. ut possim iudicare po¬
płm tuũ. ⁊ discerne̾ int̾ bonũ ⁊
malũ. & placuit sermo coram
dño:⁊ ait ad eũ. Quia ñ postula¬
sti iuxta u̾bũ hominũ dies mul¬
tos: ⁊ diuitias. ⁊ animã inimi

Expanded text:
Postula quod vis, ut dem tibi. » Qui respondit: « Domine Deus, ego sum puer parvulus, et ignorans ingressum et exitum meum. Da ergo cor docile servo tuo, ut possim judicare populum tuum, et discernere inter bonum et malum. » Et placuit sermo coram Domino, et ait ad eum: Quia non postulasti juxta verbum hominum, dies multos, et divitias, et animam inimi
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ in uxorẽ filiã pharao¬
nis. regis egypti. De qͣ ut aurł
hebrei: genuit filiũ qͣi contͣ
naturam. cũ ip̃e adhuc ageret
undecimum annũ. ⁊ induxit
eam in ciuitatẽ dauid. Nondũ
enĩ sͥ fecerat domũ. Porro: tͥa
ꝓposuerat se facturum. domũ
muro tͥplici. ut in pͥmo ãbitu.
ẽẽt templum: ⁊ mansiones ebdo¬
madarioꝵ. Domꝰ qͦq regia: cũ
mansionib domesticoꝵ. In scdõ:
habitarent potentes uiri ⁊ ꝓpħe
hec: ascendit salomon in gaba¬
or ut ĩmolaret ibi in excelso. &

Expanded text:
duxit in uxorem filiam Pharaonis regis Aegypti , de qua, ut aiunt Hebraei, genuit filium quasi contra naturam, cum ipse adhuc ageret undecimum annum, et induxit eam in civitatem David. Nondum enim sibi fecerat domum. Porro tria proposuerat se facturum, domum muro triplici: ut in primo ambitu esset templum, et mansiones hebdomadariorum; domus quoque regia cum mansionibus domesticorum; in secundo habitarent potentes viri et prophaec ascendit Salomon in Gabaon, ut immolaret ibi in excelso. Et
Abbreviated transcription (Latin):
equestrium. auoꝵ medietas: regi
uicos regios disꝑsi manebant. p̾¬
fectꝰ uͦ ille qͥ ministrabat expen¬
sas mensȩ. etiã eqͥs ordeũ ⁊ paleã
ministrabat.d euehens om̃ia ad
locũ uͥ rex morabat᷑. & p̃cellebat
rex sapientia om̃s orientales. &
al nominatissimos.eman ⁊ethan.
calcal ⁊ dorda. & scͥpsit librũ de
canticis ⁊ modulationib in nu̾o

Expanded text:
equitum, quorum medietas regi vicos regios dispersi manebant. Praefectus vero ille, qui ministrabat expensas mensae, equis hordeum et paleam ministrabat devehens omnia ad locum, ubi rex morabatur. Et praecellebat rex sapientia omnes Orientales, et al nominatissimos, Hemam, et Etham, Chachol, et Dorda. Et scripsit librum de Canticis; et modulationibus, in numero
Abbreviated transcription (Latin):
cente ꝓlatam deridebant.Porro:
bananias erat suꝑ exercitũ. Sa¬
doc au̾t: sac̾dos. azarias. filius
nathan: suꝑ custodes regis ⁊abud
filiꝰ nathan: sac̾dos regis.i. cancel¬
prefectis salomonis ⁊ inuenti¬
guli p̾bebant necessaria regi. ⁊
filiam salomonis in uxorẽ. licet ⁊
unꝰ de reliqͥs: aliam habet filiam
salomonis. Erat aũt cibꝰ salomo¬

Expanded text:
cente prolatam deridebant. Porro cente prolatam deridebant. Porro Banaias erat super exercitum. Sadoc autem sacerdos, Azarias filius Nathan super custodes regis, Zabud filius Nathan sacerdos regis, id est cancelpraefectis Salomonis, et inventiguli praebebant necessaria regi et filiam Salomonis in uxorem, licet, et unus de reliquis aliquam haberet filiam Salomonis. « Erat autem cibus Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres meretrices ad regẽ.
Quaꝵ una ait. Ego ⁊ mulier h:
solȩ habitamꝰ in domo una. sũq
peꝑissem: t̾cia die post: peꝑit
⁊ h. Mortuus ẽ aũt filiꝰ eius. quẽ
noctis silentio posuit in sinu
meo. ⁊ filiũ meũ uiuentẽ collo¬
cauit in sinu suo. Mane dili¬
gentiꝰ intuens: dep̃hendi illũ
ñ ẽẽ meum qͥ mortuus fuerat.
Respondit alt̾a. Non ẽ ita s filiꝰ
tuus mortuus ẽ. m̃s aũt uiuit.
Cũꝙ mens om̃iũ in huiꝰ rei disc¬
mine hesitaret: rex soluit eam
in opinant᷑. & allato gladio: ut
ait iosephꝰ: p̃cepit utrũꝙ infan¬
tẽ diuidi. ut utraq medietatẽ
uiui ⁊ mortui accipet. Qd audi¬
ens mat̾ uiuentis: cõmota st̃
uisca eiꝰ suꝑ filio suo. ⁊ ait. Obse¬
cro dñe: date illi infantẽ uiuũ.
Suffic̃ mͥ: si uideã eũ uuie. Alt̾a
dicebat.Nequaqͣm.s diuidat᷑.
Et cognoscens rex uocẽ utriq: de
runt eũ. & ãmirati st̃ assessores eiꝰ.
qui pri: sententiã qͣi ab adoles¬

Expanded text:
s venerunt ad regem , quarum una ait: « Ego, et mulier haec solae habitabamus in domo una. Cumque peperissem, tertia die post peperit et haec. Mortuus est autem filius ejus, quem noctis silentio posuit in sinu meo, et filium meum viventem collocavit in sinu suo. Mane facto diligentius intuens, deprehendi illum non esse meum, qui mortuus fuerat. Respondit altera: Non est ita, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. » Cumque mens omnium in hujus rei discrimine haesitaret, rex solvit causam inopinate. Et allato gladio, ut ait Josephus, praecepit utrumque infantem dividi, ut utraque medietatem vivi et mortui acciperet. Quod audiens mater viventis, commota sunt viscera ejus super filio suo, et ait: « Obsecro, domine, date illi infantem vivum. Sufficiet mihi si videam eum vivere. Altera dicebat: Nequaquam, sed dividatur. » Et cognoscens rex vocem utriusque de runt eum, et admirati sunt assessores ejus, qui prius sententiam, quasi ab adoles
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ tyri.dicens. uolo edificare
templũ dño: sic̃ locutꝰ ẽ patͥ meo.
Precipe gͦ seruis tuis: ut p̃cidaũ
mͥ cedros de libano.⁊ mercedem
eoꝵ dabo tͥ quã petieris. & resc̾p¬
sit ei byrã dicens. Serui mei de¬
ponent ligna de libano.: ad mare

Expanded text:
re templum Domino, sicut locutus est patri meo. Praecipe ergo servis tuis, ut praecidant mihi cedros de Libano, et mercedem eorum dabo tibi quam petieris . Et rescripsit ei Hiram dicens: « Servi mei deponent ligna de Libano usque ad mare
Abbreviated transcription (Latin):
erit.S ⁊ ħ que ñ postulast dedi
tͥ:. Si tam̃ ambulaui̾s in uiis
meis sic̃ pat̾ tuus. Et euigilais
salomon: intellex̃ qd̾ eẽt somni¬
um .i. reuelatio: facta ꝑ sõniũ.
& reu̾sus in ierłm: corã archa
dñi gr̃as agens: obtulit holocau¬

Expanded text:
et haec quae non postulasti, dedi tibi, si tamen ambulaveris in viis meis, sicut pater tuus. Et evigilans Salomon intellexit quod esset somnium, » id est revelatio facta per somnium. « Et reversus in Jerusalem, coram arca Domini gratias agens, obtulit holocau
Abbreviated transcription (Latin):
natuitatis noua stella in aere ap
& petre scisse sunt. & monumẽ¬
dnũici lateris uel sudoris. quando
factus est sudor eius sicut gut¬
mortui profluens p̃t̾ naturam
cedentis. Sol comũitetur in tẽne¬
bras. & luna insanguinẽ. In pas¬
sione sol in tenebras uersus est
S cũ tunc plenilunũ ess. ut tẽ
luna in sanguinẽ uersa sit ho¬
minib in notescere ñ potuit.
cũ esset sub terra. & uisib huma¬
nis obiectu trrre subtracta. De
alt̾o itaq istors constat. quia
iã impletũ: forte adhuc reliqũ
est implendũ. & hec omnia a¬
fient añquã ueniat dies dñi
magnus. spacio. quia nox ei non
succedet. opere: quia in eo totuis
mundus examinabit᷑. claritate.

Expanded text:
Nativitatis nova stella in aere appNativitatis nova stella in aere appet petrae scissae sunt, et monumenvulneris, vel sudoris, quando factus est sudor ejus sicut gutmortui profluens praeter naturam,rocedentis. « Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, » in passione sol in tenebras versus est. Sed cum tunc plenilunium esset, utrum tunc luna in sanguinem versa sit, hominibus innotescere non potuit, cum esset sub terra, et visibus humanis objectu terrae subtracta; de altero itaque istorum constat, quia jam impletum est. Forte adhuc reliquum est implendum. Et haec omnia fient antequam veniat dies Domini magnus spatio, quia nox ei non succedet, opere, quia in eo totus mundus examinabitur, claritate
Abbreviated transcription (Latin):
mentientes auctoritate ꝓpħar̃.
unc surrerit petrus cum
Undec̃i. ostendens illos nõ
esse ebrios. s sp̃u scõ replecos di¬
cens. Non sunt hii ebrii. eũ sit
hora diei t̾cia. quasi diceret. Nõ¬
dũ est tempꝰ comedendi: necso¬
lent inebriari ieuni. & quia
sciebat legem. & scientib loque¬
batur. ostendit ꝓpħ̾atũ esse a
ioel sp̃c sc̃i aduentũ. E cũ indu¬
annectit de die iudicii. quia
p̃dixit Ioel iudicii signa q̃dã
iam impleta. quedã adhuc im¬
plenda dicens. Erit in nouissi¬
mis dieb dicit dñs. effundam
de sp̃u meo suꝑ om̃em carnẽ.
id est suꝑ utrũq sexũ. ñ super
omnẽ hoĩem. Ee ꝓphetabunt
filii ur̃i ut agabus. & symon
niger. & filie uestre. ut filie phi¬
lippi. & iuuenes ur̃i insiones ui¬
debunt. ut paulus raptus ad
tercium celũ. & senes ur̃i son¬
nia sonniabunt. ut petrus de
t daboincelo sursũ impletis.
prodigia in celo sursũ. quod im¬
pletum est. cũ ad incliciũ dñi ee

Expanded text:
mentientes auctoritate prophetarum. Tunc surrexit Petrus cum undecim ostendens eos non esse ebrios, sed Spiritu sancto repletos, dicens: « Non sunt ebrii hi, cum sit hora diei tertia . » Quasi dicat: Nondum est tempus comedendi, nec solent inebriari jejuni. Et quia sciebat legem, et scientibus legem loquebatur, ostendit prophetatum esse a Joel Spiritus sancti adventum. Et cum non induannectit de die judicii, quia praedixit Joel judicii signa quaedam jam impleta, quaedam adhuc implenda. « Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, » id est super utrumque sexum, non super omnem hominem « et prophetabunt filii vestri, » ut Agabus, et Simon Niger, « et filiae vestrae, » ut filiae Philippi, « et juvenes vestri visiones videbunt, » ut Paulus raptus usque ad tertium coelum, « et senes vestri somnia somniabunt, » ut Petrus, dein coelo sursum impletis.prodigia in coelo sursum . » Quod impletum est cum ad indicium Dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
no a ꝓmotione beatipetri. inse¬
clem romanam. scł ultimo ã¬
anno neronis passi sunt petiꝰ ⁊ pau¬
sione pauli. Unde colligitur pau¬
lum ad ficlemconu̾sum. eodẽ an¬
no quo clñs passus est. cũ costet
anno apassione cłni. qui fuit ulti¬

Expanded text:
no a promotione beati Petri in sedem Romanam, scilicet ultimo anno Neronis, passi sunt Petrus et Paursione Pauli. Unde colligitur Paulum ad fidem conversum eodem anno, quo Dominus passus est, cum constet anno a Passione Domini, qui fuit ulti
Abbreviated transcription (Latin):
s in ascensu transut per anti¬
ochiam. ut confirmaret subdi¬
tos suos. inficle. ut habetur ĩ
cronicis substituit euotium i
sede antiochena. ⁊ in hoc trã situ
pantiochiam redargutus est &
paulo. quia comedens cũ cͥbͦ dã
fratͥbus de udea timens eos mo¬
lestare liscernebat cybos. ⁊ ita
cogebat gerrces iudaizare. Unde
paulus ait. cum uenisset cephas
antiochiam ĩ faciẽ ei restiti cro
cendit pecrus. abanti¬
ochia romam. paulo. ⁊ bar na¬
ba antiochie remanentibus.
Erat quidam ꝓcurator in usdea.
qui ꝑuolentiam sibi. uolẽs
usur pare potestatem constitu¬
endi summum pontificem.
⁊mutandi ꝓ arbitrio suo. ut
posset summura facere sacer¬
dodem unum uel duo cõstitu¬
ere. in eodem anno Et uidẽtes
udei quod non possent ei resst̾e
pecierant adeo licentiã consu¬
manum ut eius uoluntade
hacnc potestatem optines ali¬
oquim desisteres. ⁊ concessit
eis Et eum misisent nũ¬
tior romam. erat ibi agri¬
pꝑa filiꝰ herodis agrippe. quẽ

Expanded text:
sed in ascensu transiit per Antiochiam, ut confirmaret subditos suos in fide. Et ut habetur in Chronicis, substituit Eudochium in sede Antiochena. Et in hoc transitu per Antiochiam redargutus est a Paulo, quia comedens cum quibusdam fratribus de Judaea, timens eos molestare, discernebat cibos, et ita cogebat gentes judaizare. Unde Paulus ait: « Cum venisset et Cephas Antiochiam in faciem ei restiti . » cendit Petrus de Antiochia Romam, Paulo et Barnaba Antiochiae remanentibus, erat quidam procurator in Judaea, qui per violentiam sibi voluit usurpare potestatem constituendi summum pontificem, et mutandi pro arbitrio suo, et ut posset summum sacerdotem unum vel duos constituere eodem anno. Et videntes Judaei, quod non possent ei resistere, petierunt ab eo licentiam consumanorum, ut ejus voluntate hanc potestatem obtineret, alioquin desisteret, et concessit eis. Et cum misissent nuntios Romam, erat ibi Agrippa, filius Herodis Agrippae, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ricudinem etatis eius. Iste
andiens qd cacusa poyuai
cessit ꝓ er. ⁊ obrmuit. ⁊ res¬
cripsit gaius procuratori
ut ab hũius modi ex actiõe
desisteret. ⁊ destitit. Et rescͥo¬
sit iudeis. ut super hoc gra¬
cias agerent agruppe. adeu¬
rus interces. sionera hoc ob¬
tinueraont. ⁊ uidei significa¬
uerunt ei ut mittent᷑ e er
agrippam ⁊ fac̾et eumtam¬
quam regem ⁊ doruinum
Ipse tamen ad huc distulit
pͥostea uero qñ uisum est
ei misit eũ in uideam. Do
tñ reddidit ei totam t̾ram
patris. qͥ totũ regnũ ĩ degrete¬
nuerat: s ded̾ eigaladiadẽ
regionẽ. set uitͣ ior danẽ. trã duoꝵ¬

Expanded text:
te audiens, quod causa populi cessit pro eis et obtinuit. Et rescripsit Claudius procuratori, ut ab hujusmodi exactione desisteret, et destitit. Et rescripsit Judaeis, ut super hoc gratias agerent Agrippae ad cujus intercessionem hoc obtinuerant, et Judaei significaverunt ei, ut mitteret eis Agrippam, et faceret eum tanquam regem et dominum, ipse tamen adhuc distulit. Postea vero quando visum est ei, misit eum in Judaeam, non tamen reddidit ei totam terram patris, qui totum regnum integre obtinuit, sed dedit ei Galaditidem regionem, scilicet ultra Jordane
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uisitare fr̃s.⁊ confirmare eoᷤ
ĩ ficle. Barnabas aũt uoluit ha¬
bere ĩcomittatu suo ioħem qͥ
cognominat᷑ marcus. paulus aũ
noluit clicens. non esse assumen
clum. quia in fronte aciei consti¬
tutus. Nimis tepicle steterat.
⁊ quia timore mortis aprecdica¬
ierus alen. I cleo q non erat as¬
sumenclus. adp̃licationẽ. ne
alios inalo exemplo lederet ⁊ fa
cta est. dissensio ut ita cliscederẽt
abinuicem. ⁊ excusant eos seĩ
quia non clessenserunt odio cõ¬
moti. s aspũ sancto ad hoc ex¬
citati ut diuisi inpłib locis pre¬
clicarent.⁊ plures lucri facerẽt.
Barnabas autem assumptoir
marco. nauigauit eyprum.
natus. leguntur enm cõso

Expanded text:
et confirmare eos in fide. « Barnabas autem voluit habere in comitatu suo Joannem, qui cognominabatur Marcus. » Paulus autem noluit, dicens: Non assumendum esse, quia in fronte aciei constitutus nimis trepide steterat, et quia timore mortis a praedicaJerusalem. Ideoque non erat assumendus ad praedicationem, ne alios malo exemplo laederet. « Et facta est dissensio, ita ut discederent ab invicem. » Et excusant eos sancti, quia non discesserunt odio commoti, sed a Spiritu sancto ad hoc excitati, ut divisi pluribus locis praedicarent, et plures lucrifacerent. « Barnabas autem, assumpto Marco, navigavit Cyprum. natus. Leguntur autem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
q clescenclissent congregata mł¬
ticudine tͣdiclerunt eis epłam.
⁊ auclita consolatione de iugo
legis non imponẽdo sibi. gauisi
sunt fr̃s clegentibus. Iuclas aũ
⁊ silas cum essent ꝓphe. cõ solati
sunt eos. ⁊ multum confortaue
in irłm ꝓ dirim̃cla lite. p̃taxata
scribit᷑ apłs ad galathas. in hc̃
in ierusalem cũ barnaba. assp̃¬
pto ⁊tito. ⁊ contuli cumeis. e
gitur. qr eodem anno qͦ paulꝰ

Expanded text:
que descendissent, congregata multitudine tradidit eis Epistolam. Et audita consolatione, de jugo legis non imponendo sibi, gavisi sunt fratres de gentibus. Judas autem et Silas, cum essent prophetae, consolati sunt eos, et multum confortaverin Jerusalem pro dirimenda lite praetaxata scribit Apostolus ad Galatas in hunc mHierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito, et contuli cum eis Evgitur, quia eodem anno quo Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
niã uocantes: eam q̃ facta ẽ ꝑ stellã.
qͣi desursũ factã. Theophaniã: eam
q̃ in baptismo. qͣi a d̾o .i. a patre: fac̃¬
tam. Bethphaniã: eam q̃ in nuptiis.
qͣi in domo factã. Beth eni: domũ
sonat. Uerũtñ adhuc restat uit̾ sũ¬
mos ⁊ chatholicos doctores de ordi¬
ne historiȩ duplex opinio. Qdã enĩ
scribentes unũ ex .iiͦiͦi: imitantes am¬
moniũ alexandrinũ: eusebiũ cesari¬
ensem: theophilũ qui septimꝰ a petͦ
sedit antiochie: dicunt dñm pꝰ ieiu¬
niũ aꝑte p̾dicasse. discipłos congre¬
gasse. ꝯ sermonẽ in monte factum¬
⁊ discipłos eiꝰ inuitatũ ad nuptias.
illud miracłm: discipłos uocasse oc
lileȩ .i. in uico galileȩ sic dicto.
Et erat mat̾ iħu ibi. E uocatꝰ ẽ iħc

Expanded text:
e facta est per stellam, quasi de sursum factam; theophaniam eam, quae in baptismo, quasi a Deo id est a Patre factam; Bethaniam eam, quae in nuptiis, quasi in domo factam. Beth enim domus sonat. Verumtamen adhuc restat inter summos et catholicos doctores de ordine historiae duplex opinio. Quidam enim scribentes unum ex quatuor, imitantes Ammonium Alexandrinum, Eusebium Caesariensem, Theophilum, qui septimus a Petro sedit Antiochiae, qui dicunt Dominum post jejunium aperte praedicasse, discipulos congregasse, et sermonem in monte factumet discipulos ejus invitatos ad nuptias. illud miraculum discipulos vocasse occlilaeae, » id est in vico Galilaeae sic dicto, « et erat mater Jesu ibi. Et vocatus est Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis mandauit¬
antiqͥtas: hodie sal¬
uator a chaldeis est¬
adoratꝰ. hodie fluen¬
ta iordanis bñdicti¬
one ꝓprii baptismatis consecrauit.
hodie mnuitatꝰ ad nuptias aqͣs u̾tit

Expanded text:
fidelis mandavitantiquitas, hodie Salator a Chaldaeis estadoratus; hodie fluentia Jordanis, bendictione proprii baptismatis consecravit; hodie invitatus ad nuptias, aquas vertit
Abbreviated transcription (Latin):
bñdict᷑ dñi int̾ptat᷑. ⁊ ẽ filii ba¬
narareoꝵ legit᷑: ioade. Pastorem
Nulli enĩ gn̾i parcit praua ge¬
.i. qͦciens filios tuos uoluntate
mea congregaui: de nolente.⁊
ingrata feci. Ecce: relinquetur

Expanded text:
dictus Domini interpretatur. Et est filii BaNazaraeorum legitur Joiadae. Pastorem Nulli enim generi parcit prava geest quoties filios tuos voluntate mea congregavi, te nolente, et ingrato feci. « Ecce relinquetur
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ut aũt scias nocte factũ:
mulieꝵ: alie sciunt: alie nesciuuł.
Sciunt: q̃ noctib obseruant. Ne¬
sciunt: q̃ recessert̃. una maria
magdalene: scdm ioħm: nescit.
alt̾a maria magdalene: scdm ma¬
thm: scit. Nam cadẽ: antea scire.
⁊ postea nescire: ñ potuit. Deniꝙ:

Expanded text:
e factum, mulierum aliae sciunt, aliae nesciunt. Sciunt qui noctibus observant, nesciunt quae recesserunt. Una Maria Magdalene, secundum Joannem, nescit; altera Maria Magdalene, secundum Matthaeum, scit. Nam eadem ante scire, et postea nescire non potuit, deni
Abbreviated transcription (Latin):
plex ẽ solutio. Aut enĩ ñ recipimꝰ¬
hic marchũ. om̃ib grecie libris
pene hoc capitulũ in fine ñ ha¬
bentib: aut ut̾q uerum dixit.
ria maglalene .i. mane. Ambrꝰ
in fine expositionis luce. Non
uesꝑascente die: s noctis uesꝑe
dñs surrex̃. Deniq: grecꝰ sermo:

Expanded text:
plex est solutio: aut enim non recipimus Marcum, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in fine non habentibus, aut uterque verum dixit: ria Magdalene, id est mane. Ambrosius in fine expositionis Lucae: Non vesperascente die, sed noctis vespere Dominus surrexit. Denique Graecus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
so: egressus erat iħc. suidã enim
monacho scĩ laurentii extͣ mu¬
ros anno ab incarnatione dñi¬
.c̃. c̃.xi. miranti de cingulo suo¬
qͦ cinctꝰ erat insoluto: ⁊ ꝓ iecto an
eum: uox in aere facta ẽ. Sic po
de qua uarie locunt᷑ auctoreᷤ. Iexꝰ.
in libro.xii.questionũ. uesꝑe sab

Expanded text:
ro, egressus erat Jesus. Cuidam autem monacho Sancti Laurentii Romae extra muros anno ab Incarnatione Domini 1111 miranti de cingulo suoquo cinctus erat, insoluto et projecto ante eum, vox in aere facta est: Sic potde qua varie loquuntur auctores. Hieronymus, in libro scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
orro: fecit dauid tab̾nacłm
iuxta domũ suã: ad reponen¬
dum archã. & posuit in eo qͣs¬
dã de uet̾b cortinis. Tabulas uͦ
colũpnas. ⁊ bases pͥores: reserua¬
uit. Et descendit dauid cũ .xxx.
suꝑ plaustrũ nouũ ⁊ tulert̃ eã
de domo aminadab q̃ erat in
gabaa: i. in colle: iuxta cariathi¬
baa: nom̃ urbis. uł loci. s scd̃m
int̾̃p̃tationẽ suã: collẽ sonat
Duo aũt filii aminadab: mina¬
bant plaustrũ. Aioth: p̾cedebat
⁊ ora sequebat᷑. Dauid aũt ⁊ oi̾s
isrł psallebant corã arcba: in nu¬
sicis instrum̃tis. Cũ aũt uenis¬
sent ad areã nachor: calcit᷑uert
boues. ⁊ inclinata ẽ archa. & ex¬
tendit orza manũ. ⁊ tenuit eã.
⁊ aruit dext̾a eiͦ. in qͣ debuit ar¬

Expanded text:
orro fecit David tabernaculum juxta domum suam ad reponendam arcam, et posuit in eo quasdam de veteribus cortinis . Tabulas vero, columnas et bases priores reservavit. Et descendit David cum triginta super plaustrum novum, et tulerunt eam de domo Aminadab, quae erat in Gabaa, » id est in colle juxta Chariathibaa nomen urbis, vel loci, sed, secundum interpretationem suam, collem sonat. Duo autem filii Aminadab minabant plaustrum. Aiot praecedebat, et Oza sequebatur. David autem et omnis Israel psallebant coram arca musicis instrumentis. Cum autem venissent ad arcam Nachor, calcitraverunt boves, et inclinata est arca, et extendit Oza manum, et tenuit eam; et aruit dextra ejus in q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmolabant hostias. absq estima¬
tione. ⁊ num̾o. & aromatũ fumꝰ
a longe positis sentiebat᷑. E intu¬
lert̃ sac̾dotes archã dñi in locũ
suũ: in oracłm subt̾ alas cheru¬

Expanded text:
immolabant hostias absque aestimatione, et numero, et aromatum fumus a longe positis sentiebatur. Et intulerunt sacerdotes arcam Domini in locum suum, et in oraculum subter alas cheru
Abbreviated transcription (Latin):
ces familiaꝵ:ad dedicationem
templi. ⁊ deferendã archã in illd.
& conuenert̾ om̃s m̃se septimo:
es sollẽpnis. decimꝰ .s. dies: qͦ fie¬
bat expiatio. Potest enĩ diq tẽ¬
plũ in septẽbi dedicatũ. qͥa totꝰ
fere ẽ sollẽpnis: rege accelãnte¬

Expanded text:
familiarum ad dedicationem templi, et ad efferendam arcam in illud . Et convenerunt omnes mense septimo, id es solemnis, decimus scilicet dies quo fiebat expiatio. Potest tamen dici templum in Septembri dedicatum, quia totus fere solemnis est, rege accelerante
Abbreviated transcription (Latin):
portantiũ a ppło retͦposito uide¬
bant᷑. donec archa reposita: sub¬
tract st̃ a uisib hominũ insẽpi¬
t̃num. archa uͦ tecta erat ne ui¬
deret᷑. In archa aũt nichil erat
aluid: nͥ duȩ tabulȩ testamenti
lapideȩ. Siipplendũ ẽ aũt: ⁊ ur¬
na aurea plena manna ⁊ uͥga
aaron. ħ enĩ testat᷑ apłs fuisse
in ea. Factum ẽ aũt cũ erissent
sac̾dotes de oraculo:⁊ dicerent:

Expanded text:
ro posito videbantur, donec arca reposita retracti sunt a visibus hominum in sempiternum. Arca vero tecta erat ne videretur. « In arca autem nihil aliud erat, nisi duae tabulae testamenti lapideae. » Supplendum est autem, et urna aurea plena manna et virga Aaron. Haec enim testatur Apostolus fuisse in ea . Factum est autem cum exissent sacerdotes de oraculo, et dicerent:
Abbreviated transcription (Latin):
oblatũ sͥ discipłi sanare ñ potuerant.
Non: ex uicio lunȩ patiunt᷑ lunatiq.
s demones eos his uexant tẽporib. ut
ꝑ lunã: infament lunȩ creatorẽ. fru¬
bescat iulianꝰ. qͥ dicit: nullũ peccatum
in puero. Legit᷑ enĩ de isto: qd̾ a puericia
lunaticꝰ fuerat. in qͦ si nicħ habet suũ:
demon ñ illũ possidẽt. sũꝙ quesissent¬

Expanded text:
 poterant . » Non ex vitio lunae patiuntur lunatici, sed daemones eos vexant his temporibus, ut per lunam infament lunae Creatorem. Erubescat Julianus, qui dicit nullum peccatum esse in puero. Legitur enim de isto, quia a pueritia lunaticus fuerat, in quo, si nihil haberet suum daemon, non illum posside
Abbreviated transcription (Latin):
ost dies .ui. assũpsit petrũ. ⁊ iacobũ ⁊ io¬
hannẽ fre̾m eiꝰ. ⁊ dux̃ illos in montem
thabor excelsũ. ut oraret.
diẽ qͦ predixa̾t qͦsdã de es̃
uisuros anteqͣm mor̾ent᷑¬
głam regui:⁊ illũ in quo

Expanded text:
ost dies sex assumpsit Petrum, Jacobum et Joannem fratrem ejus, et duxit illos ad montem Thabor excelsum, ut orarent . in quo praedixerat quosdam de eis visuros, antequam morerenturiam regni, et illum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo. In qͦ: errabant. In futuro eninr
om̃is prelatio cessabit angłoꝵ ⁊ hõiũ.
uulũ: docuit. similes paruulo .i. humi¬
les in uia: ex altari in patria.⁊ qͥ ueller
ẽ: qđ primꝰ om̃iũ in eccłia. seruũ seruoꝵ
d̾i se fatet᷑. Paruulus iste: ut qͥdã tͣdt̃
fuit matialis: apls lemouicaꝵ. De ꝑa
bola ouis ⁊dragine ⁊ filii ꝓdigi.
umq scandalitatores pusilloꝵ di¬
risset ꝑ metaphorã mẽbroꝵ: eru¬
endos ⁊ ꝓiciendos: nec contẽpnendũ
unũ de pusillis: ad ostendendũ qͣnti
sint pusilli apud patrẽ: dix̃ eis para¬
bolam oius centesimȩ reportatȩ reli¬
ctis nonagiita nouẽ. Licet eñĩ pastor
plus diligat undecentũ oues quam
unã: tam̃: magis sollicit᷑ ẽ de ꝑdita:
qͣm de manentib. ꝑ eodem addidit
parabolam. de decima dragma in¬
mꝰ certȩ qͣntitatis. ha ¶Drama si

Expanded text:
in coelo, in quo errabant. In futuro enim omnis praelatio cessabit angelorum, et homvulum docuit similes parvulo, id est humiles in via, exaltari in patria, et qui vellest quod primus omnium in Ecclesia servus servorum Dei se fatetur. Parvulus iste, ut qui dam tradunt, fuit Martialis apostolus Lemovitarum. CAbola ovis, et drachmae, et filii prodigi. Cumque scandalizatores pusillorum dixisset, per metaphoram membrorum, eruendos, et projiciendos, nec contemnendum unum de pusillis, ad ostendendum quanti sint pusilli apud Patrem, dixit eis parabolam ovis centesimae reportatae, relictis nonaginta novem . Licet enim pastor plus diligat centum oves quam unam, tamen magis sollicitus est de perdita, quam de manentibus. Pro eodem addidit parabolam de decima drachma inmus certae quantitatis habens i
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ granũ sinapis: dicetis monti huic tͣn¬
si hinc: ⁊ tͣnsibit. Qd̾: translatue de dia¬
bolo p̾senti quẽ eiecãt: potest intelligi.
qͥa a nullo ad littãm legit᷑ factũ. nͥ qd̃
ad p̃ces gg neocesariensis. legit᷑ quidã
mons retractꝰ. ⁊ dedisse locũ basilice edi¬
ficande. ⁊ ad preces cuĩdam patrũ: la¬
pis translat᷑ de orto. uł gr̃a exẽpli: ꝓ
quolibet impossibili positũ ẽ. uñ:
in luca: aliud ẽ exẽplum. Dicetis huic
arbori moro: transplantare in mare.
zobediet uob̃. De tributo inuento
capharnaum: accesser̃t questores
census capitis. Et missus a dño petrus
ad mare: tulit piscem. in cuiꝰ ore inue¬
haberet: t̃n: ea q̃ data erant ei in usus
pauꝑũ: in ꝓpͥum usũ noluit expende.¬

Expanded text:
huic: Transi hinc, et transibit. » Quod translative de diabolo praesenti, quem ejecerat, potest intelligi, quia a nullo ad litteram legitur factum, nisi quod ad preces Gregorii Neocaesariensis, legitur quidam mons retractus, et dedisse locum basilicae fabricandae. Et ad preces cujusdam Patris, lapis translatus de horto. Vel gratia exempli pro quolibet impossibili dictum est. Unde in Luca aliud est exemplum: « Dicetis huic arbori moro transplantare in mare, et obediet vobis Capharnaum accesserunt quaestores census capitis, et missus a Domino Petrus ad mare, tulit piscem in cujus ore invehaberet, tamen ea, quae data erant ei in usus pauperum, in usum proprium noluit expender
Abbreviated transcription (Latin):
nali: constituit ciuitatẽ. quã uocauit ce¬
sareã philippi: in memoriã tiberii: ⁊ sui
nominis. ⁊ est in regione phenicis.uͭ ad
radicẽ libani: oriunt᷑ duo fontes. ior. ⁊ dan
Quoꝵ riuul sociat: sub montib gelboe:
sub urbe cedar sicus medicabilia balnea:
iordanẽ faciunt. s : nom̃ eiꝰ: ex suis nõib
qͣi cõponunt. Tñ: ienꝰ dicit: qͥa cruitas illa
olim dicta ẽ dan uͥ uitulũ aureũ posuit
ieroboan. a qͣ. riius p̃t̾fiuens: dictꝰ ẽ ior¬
danis. qͣi ex nomine fontis : ciuitatis cog¬
cũ lacũ ẽẽ. qͥ: a rotunditate fiola dicitur.
semꝑ plenꝰ: ⁊ nũqͣm exubans. Ibi orit᷑ ior¬
danis ⁊ paulo post: tram ingredit᷑. ⁊ ad ra¬
dicẽ libani: it̾um ebullit. Qd̃ pͥmꝰ philippꝰ
tetrarcha dep̃hendit siã missis in fiolã pa¬
leis: eas apũd paniĩ redlitas inuenit. Sic
uocat iosephꝰ fontẽ sub libano. Dicit etiã
supͣ seleuciã ex qͦdã lacu nasq riuũ. quẽ

Expanded text:
it Caesaream Philippi, in memoriam Tiberii, et sui nominis, et est in regione Phoenicis ubi ad radicem Libani oriuntur duo fontes, Jor et Dan, quorum rivuli sociati sub montibus Gelboe, sub urbe Cedar, secus medicabilia balnea, Jordanem faciunt. Sed et nomen ejus ex suis nominibus quasi componunt. Tamen Hieronymus dixit quia civitas illa olim dicta est Dan, ubi vitulum aureum posuit Jeroboam, a qua rivus praeterfluens dictus est Jordanis, quasi ex nomine fontis et civitatis cogcum lacum esse, qui a rotunditate Phiala dicitur semper plenus, et nunquam exuberans. Ibi oritur Jordanis, et paulo post terram ingreditur, et ad radicem Libani ebullit, quod primus Philippus tetrarcha deprehendit. Nam missis in Phialam paleis, eas apud Paneas redditas invenit. Sic Josephus vocat fontem sub Libano. Dicit etiam super Seleuciam, ex quodam lacu nasci rivum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
grece: ouis. Sic gͦ dicta erat. qͥa in ea nati¬
nei hostias lauabant. Solet aũt collecta aqͥ
pisces ñ habens: piscina dici. qͣi ꝑ contͣnũ.
De hac motione inc̾tũ ẽ: q̃n cepit. Qd̃ aũt
dit᷑. qd̾ languidi sẽꝑ erant ibi. qui ad certã
horã ꝯuenirent tm̃: si sciret᷑. T̃radit᷑ a qͥbdã.
qd̾ irgina saba uidit ĩ sp̃u. in domo saltꝰ
q̃ netota dicebat᷑: lignũ dñce crucis. se nun¬
ciauit salomoni cũ iã recessisset ab eo: q̃d in
eo moreret᷑ quidã. ꝓ qͦ occiso: ꝑirent iudi. ⁊
ꝑd̾ent locũ ⁊ gentẽ. Qd̾timens salomon: de¬
fodit illud in t̾rã. uͥ post facta ẽ piscina. aꝑꝑ¬

Expanded text:
e ovis. Sic ergo dicta erat, quia in ea Nathinnaei hostias lavabant. Solet autem collecta aqua pisces non habens, piscina dici, quasi per contrarium. De hac motione, incertum est quando coeperit. Quod autem ditur, quod languidi semper erant ibi, qui ad certam horam convenirent tantum si sciretur. Traditur a quibusdam quod regina Saba vidit in spiritu in domo saltus, quae Nethota dicebatur, lignum Dominicae crucis, et nuntiavit Salomoni cum jam recessisset ab eo, quod in eo moreretur quidam, pro quo occiso perirent Judaei, et perderent locum et gentem . Quod timens Salomon, defodit illud in terra, ubi post facta est piscina. App
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitate sua: p̃cepit e: ut tolle̾t gra¬
batũ suũ. ⁊ ibat ferens illud. G̾rabatum ẽ
respondit. qͥ sanauit me: dix̃: ut irẽ ⁊ tolle¬
rem illud. Cũꝙ quesissent. qͥs ẽ ille: respon¬
dit. nescio. Post inuenit iħc eũ intẽplo. et
dix̃ illi. Sanꝰ factꝰ es. iam noli pectare. ne de¬

Expanded text:
in infirmitate sua, praecepit ei, ut tolleret grabatum suum, et ibat ferens illud. Grabatum est respondit: Qui me sanavit, dixit ut irem et tollerem illud. Cumque quaesissent quis est ille? Respondit: Nescio. Post invenit eum Jesus in templo, et dixit ei: Sanus factus es, jam noli peccare, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
tbamulta ibi eẽt: ait discipłis. Misereor
suꝑ tͣbã. qͥa iam t̾duo sustinet me: nec ht̃
qͥd manducet. Cũq acrepisset a discipłis .uii.
panes: ⁊ piscitłos paucos: p̃cepit ut discũ¬
b̾ent suꝑ t̾rã. fõrte: in alia refectione circa
pascha: adhuc erat herba suꝑ terrã. Nc̃
au̾t ꝓferuore t̾re illiꝰ iam ñ erat ibi herba.
qͥa post pentecostẽ erat ut p̃diximꝰ. dacia¬

Expanded text:
et, ait discipulis: Misereor super turbam, quia jam triduo sustinent me, nec habent quid manducent. Cumque accepisset a discipulis septem panes, et pisciculos paucos, praecepit ut discumberent super terram . » Forte in alia refectione circa pascha, adhuc erat herba super terram, nunc autem pro fervore terrae illius, jam non erat ibi herba, quia post Pentecosten erat, ut praediximus. Satia
Abbreviated transcription (Latin):
festꝰ uidoꝵ ñ det̾minat᷑ qͥs. s potest in¬
telligi: festũ nouoꝵ .i. pentecoste. quia p̃di¬
ctũ ẽ iam: de pascha. in qͦ decollat᷑ ẽ iobannẽ.
pbegia ⁊ post: de encemis abcendit aũt ih̃c¬
ad diem festũ. Erat aũt ierosolumis ꝓbat¬
ca piscina. cognõiata hebraice bethsasdani.
porticꝰ habens in qͥb iacebat multitudol an¬
guentiũ. expectantiũ aquemotũ. anglꝰ eĩ

Expanded text:
eorum . Non determinatur quis, sed potest intelligi festum Novorum, id est Pentecostes, quia praedictum est jam de Pascha, quo decollatus est Joannes. pegia, post de Encaeniis. Ascendit autem Jead diem festum. « Erat autem Jerosolymis probatica piscina, cognominata Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens, in quibus jacebat multitudo languentium, exspectantium aquae motum; ange
Abbreviated transcription (Latin):
t statĩ ascendens nauẽ cũ discipłis: ue¬
nnt in partes mageclã. ẜũdẽ locũ uocat
marchꝰ. damanutha. qͥa binoniĩ erat. Et
obliti st̃ discipłi tollere panes. Et docebat
eos. sauete a fermento phariscoꝵ.saduce
tos de panũ obliuone:arguit eos de mo¬
dicitate fid̾i. qͥa eo p̾sente: timebant posse
egere. Scd̃m marchũ: illum mauit hic ce¬
cũ s de similib: sufficit nob̃ aliqͣ ponere.
alia tͣnsimꝰ: qͥa cõcanonica st̃ illis. De con¬

Expanded text:
navim cum discipulis venit in partem Magedon . Eumdem locum vocat Marcus Dalmanuta , » quia binomius erat, « et obliti sunt discipuli tollere panes, et docebat eos: Cavete a fermento Pharisaeorum, et tos de panum oblivione, arguit eos de modicitate fidei, quia, eo praesente, timebant posse egere. Secundum Marcum illuminavit hic caecum. Sed de similibus sufficit nobis aliqua ponere. Alia transimus, quia concanonica sunt illis. C
Abbreviated transcription (Latin):
le solium ascendit. Et factũ ẽ dũ oraret:
fnfiguratꝰ ẽ ante eos. ⁊ facies eiꝰ resplen¬
diut sicut sol. ⁊ uestim̃ta eiꝰ facta sunt
alba sicut nix. qualia fullo ñ potest fa¬
cere suꝑ t̾rã. Et apparuert eis moyses:
helyas. loquentes cũ eo: de excessu quẽ
tetigit eos iħc. ⁊ ait. Surgite: nolite t¬
mere. Et descendens: p̾cepit eis ne cui di¬
c̾ent: donec resurgẽt. Qͥdã dicunt: hanc
xp̃i głam in aere ccũfuso fuisse. ñ in
corpore: qd̾ tc̃ habebat mortale. Alii:
ad tempꝰ deposuisse mortalitatẽ. Alii
dale ad tempꝰ ⁊ ibi: qualis erat ꝑ na¬
turam: talem se ostendit. ⁊ talem ut
aunt se dedit discipłis in cena. quia
talis in modico potest ẽe loco. Uanũ ẽ
aũt in huiꝰmodi laborare. ⁊ seqͥ nat᷑am
in miracħs. Ita enĩ in carne mortali os¬
tendit dñs glam immortalitatis. sicut¬
uoluit: sic̃ post resurrectonẽ. in camne
immortali cicatͥces:⁊ palpandũ se p̾bu¬
it. ⁊ comecht: Sic ⁊ uarie sengunt acto¬

Expanded text:
oraret, transfiguratus est ante eos, et facies ejus resplenduit sicut sol, et vestimenta ejus facta sunt alba sicut nix, qualia fullo non potest facere super terram. Et apparuerunt illis Moyses et Elias, loquentes cum eo de excessu quem tetigit eos Jesus, et ait: « Surgite, nolite timere. » Et descendens praecepit eis, ne cui dicerent, donec resurgeret. Quidam dicunt hanc Christi gloriam in aere circumfuso fuisse, non in corpore, quod tunc habebat mortale; alii, ad tempus deposuisse mortalitatem; alii,tale ad tempus, et ibi qualis erat per naturam, talem se ostendit; et talem, ut aiunt, se dedit discipulis in coena, quia talis in modico potest esse loco; vanum est autem in hujusmodi laborare et sequi naturam in miraculis. Ita enim in carne mortali ostendit gloriam immortalitatis, sicut post resurrectionem in carne immortali cicatrices, et palpandum se praebuit, et comedit. Et sic varie sentiunt aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis. Dicunt enĩ qͥdã: uicio scͥptoꝵ cor¬
rupte positũ iona: ꝓ iohanna. Et addi¬
dit. Tues petrꝰ. qd latini ⁊ greci dicunt
petrã. hebrei ⁊ syri: cepham. Idẽ ẽ gͦ: tu
es cephas.⁊ suꝑ hanc petrã a qͣ dicis pe¬
tr᷑: edificabo eccłiam meã. uł suꝑ hanc
petrã: quã confessus es: q̃ sola fundam̃¬
tũ ẽ. Et ꝓmisit se daturũ e claues reg¬
ni celoꝵ ⁊ forte: t̃c ei soli dedit. uł post
audierant in aure p̾dicarent suꝑ teta.
Tc̃ cepit eis ostend̾e: qͥa oportebat eũ ire
ierosolimã ⁊ multa pati ⁊ occidi. ⁊ t̾cia die
resurge. Q seorsũ assũpto. dix̃ ei petrꝰ abstt¬

Expanded text:
Joannis. Dicunt enim quidam vitio scriptorum corrupte positum Jona pro Joanna. Et addidit: « Tu es Petrus. » Quod Latini et Graeci dicunt petram, Hebraei et Syri cepham. Idem ergo est: Tu es Cephas. « Et super hanc Petram, » a qua diceris Petrus, « aedificabo Ecclesiam meam. » Vel super hanc Petram, confessus es, quae sola fundamentum est. Et promisit se ei daturum claves regni coelorum. Forte tunc ei soli dedit, vel postaudierant in aure praedicarent super tecta. « Tunc coepit eis ostendere, quia oportebat eum ire Jerosolymam, et multa pati, et occidi et tertia die resurgere. » Quo seorsum assu
Abbreviated transcription (Latin):
auuncło suo: ad p̾liandũ contra
azael regẽ syriȩ: in ramothgala¬
ad. & uuln̾atꝰ ẽ iorã. & relicto exer¬
citu in obsidione sub hyeu pͥncipe
descendit in ierrael ut curaret᷑.

Expanded text:
avunculo, suo ad praeliandum contra Hazael regem Syriae in Ramoth Galaad, et vulneratus est Joram, et relicto exercitu in obsidione sub Jehu principe, descendit in Jezrahel, ut curaret
Abbreviated transcription (Latin):
.i. robur meũ ⁊ caput. Beekebub tñ: nul¬
lius ydoli nom̃ erat. S iũdei urisorie ui¬
qnũ sͥ ydolũ acharonitaꝵ: sic uocabant
⁊ sonat: uir muscaꝵ. obsordes ĩmolaticii
sanguinis: quẽ secunt᷑ muscȩ. Niec ẽ fina
ur̃is hanc expulsionẽ d̾o datis: cur non
in me idẽ facitis: Erant enĩ de iud̾is eror¬
aste. qͥ ꝑerorcismos salomonis demones
eiciebant. maxime: si radix cuiꝰdã herbe
poneret᷑ in narib obsessi. Ait enĩ iosephus
se uidisse quedã exorcistã captũ. ⁊ adduc¬
tũ ad uespasianũ dũ obsidẽt ierłm. qui

Expanded text:
est robur meum et caput. Beelzebub tamen nulest robur meum et caput. Beelzebub tamen nullius idoli nomen erat, sed Judaei irrisorie vicinum sibi idolum Acharonitarum sic vocabant, et sonat vir muscarum, ob sordes immolatitii sanguinis, quas sequuntur muscae. Nec est finalvestris hanc expulsionem Deo datis, cur non in me idem facitis? Erant enim de Judaeis exorcistae, qui per exorcismos Salomonis daemones ejiciebant, maxime si radix cujusdam herbae poneretur in naribus obsessi. Ait enim Josephus se vidisse quemdam exorcistam captum, et adductum ad Vespasianum, dum obsideret Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
didit. dũ languidũ sanguinis fluxũ
sicrat in martha. dũ demones expellit
de maria. Dũ corpꝰ rediuiui sp̃s calore ꝯ¬
b eũ: qͥa dicebant puella dormit: teneis
manũ puellȩ: ait. Tabita cumi. qd sonat:
int̾p̃tatione. Et iussit dari illi manduca¬
re. hoc enĩ ẽ cͥtũ exꝑim̃tũ uerȩ resurrecti¬
onis. Magi enĩ mortuos suscitant. qͥbꝰdã
narareth. tetigit ocłos eoꝵ. ⁊ aꝑti st̃. sũꝙ
dixisset eis: uidete neqͥs sciat: tñ diffa¬
mauert̾ eũ in tota t̾ra illa. Egressis illis:
obtulert̃ ei mutũ. demoniũ habentẽ. Et
ciecto demone: locutꝰ ẽ mutꝰ. In greco
tñ meliꝰ sonat surdũ qͣm mutũ De¬
pharisei dicebaut. In beelrebub pͥn¬
cipe demonioꝵ: cicit demones:A belo pͥ¬
mo nõie ydoli: uariȩ gentes scđm ydio¬
mata linguȩ suȩ: cognominauert̃ ydola
sua. Babiloniꝰ dix̃ bel. Moabita: beel. Pa¬
lestini: baal. Qñq aliqͥd suꝑ addebant.

Expanded text:
dit: « Dum languidum sanguinis fluxum dit: « Dum languidum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemones expellit de Maria, dum corpus redivivi spiritus calore cbus eum, quia dicebat: « Puella dormit, » tenens manum puellae ait: talitha cumi, quod sonat, interpretatione. » Et jussit illi dari manducare. Hoc enim est verum experimentum verae resurrectionis. Magi enim mortuos suscitant quibusdam Nazareth, tetigit oculos eorum, et aperti sunt. Cumque dixisset eis, Videte ne quis sciat, tamen diffamaverunt eum in tota terra illa. Egressis illis obtulerunt ei mutum, daemonium habentem, et ejecto daemone, locutus est mutus . In Graeco tamen melius sonat surdum, quam mutPharisaei dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemones . A Belo primo nomine idoli, variae gentes secundum idiomata linguae suae cognominabant idola sua. Babylonius dixit Bel, Moabita Beel, Palaestini Baal. Quandoque aliquid superaddebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̃digia uid̾itis: ñ credetis. Iudei enim
t fecit ei leui conuiuiũ in domo sua.
ꝓ discũbebant cũ eo publican: qͥ fue¬
rant socii leui. Quẽ cũ arguerent phan¬
sei qͥa cũ talib edebat: at. Non uerq uo¬
care iustos. s peccatores in penitentiã.
Excusauitq discipłos de eo: qd̾ ñ ieiuna¬
bant. Tũ qͥa rudes erant. nec difficilia su
in pentecosten. nec etiã tc̃ celebrant nup¬
tias. qͣi iã inchoantes tͤs ebdomadas añ
festũ scĩ ioħis.s ñ ẽ autenticũ. nec in
de orone tm̃. Querentib aũt phariseis
signũ de celo: negauit eis tan. qͣm indi¬
gnis. qͥa det̾iores erad niniuitis ⁊ regina
austri. qͥtñ: nec legẽ dĩ nec ꝓph̃as habue
suꝑ eã. ⁊uiuet.Et dũ iret:mulier emor¬
roissa ab annis .xii: retͦ ueniens tetigit
fimbriã uestim̃ti eiꝰ ⁊ sanata ẽ. Ambrꝰ
in sermone de salomone:dicit: hanc
fuisse marthã. snumans enĩ bñficia xp̃i
cͥca genꝰ humanũ : post aliqͣ pͥmissa: sub¬

Expanded text:
rodigia videritis, non creditis. » Judaei enim vivio Levi. « Et fecit ei Levi convivium in domo sua . » Et discumbebant cum eo publicani, qui fuerant socii Levi, quem cum arguerent Pharisaei, quod cum talibus edebat, ait: « Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . » Excusavitque discipulos de eo quod non jejunabant: tum quia rudes erant, nec difficilia susin Pentecostem. Nec etiam tunc celebrant nuptias, quasi jam inchoantes tres hebdomadas ante festum sancti Joannis. Sed non est authenticum, nec in de oratione tantum. Quaerentibus autem Pharisaeis signum de coelo, negavit eis tanquam indignis, quia deteriores erant Ninivitis et regina austri, qui nec legem Dei, nec prophetas habuersuper eam, et vivet. » Et dum iret, mulier Haemorrhoissa ab annis duodecim, retro veniens, tetigit fimbriam vestimenti ejus, et sanata est. Ambrosius in sermone De Salvatore dicit hanc fuisse Martham. Enumerans enim beneficia Christi circa genus humanum, post aliqua praemissa sub