comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oster HO .i caro: isqui foris ẽ.s.¬
expositus malis: cor
.i. ymago di. renouat᷑.¬
bulationis.Notã. q̃d licet dicat: is qui
foris. & is qͥ itꝰ. non tam̃ duo sunt homines. s
unus. quẽ totum d̃s fecit .i. oe id qd̾ int̾ius ẽ. &
id qd̾ ext̾ius ẽ. Int̾iorem porro hominẽ: ꝓ sp̃u m̃ts.

Expanded text:
est caro, is qui foris esexpositus malis corruest imago Dei, renovatbulationis. Nota quod licet dicat is qui s qui intus, non tamen duo sunt homines, sed unus quem totum Deus facit, id est et id quod interius est, et id quod exterius est. Interiorem porro
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dico: uos nobiscum.
s nos: uob̾cum. ut ñ¬
inferiores:s pares no¬
bis sitis. si uolueritis.
dos nr̃o exemplo. ita ut omĩa ad uos spectant. ut
gr̃adi habundans in nob̾. habundet in uob̾.⁊ ꝑ
uos. maliis. & per uos multos: habundet: in ac¬
tione gr̃atum. ut. scił uos & illi: gr̃as d̾o agatis. ce

Expanded text:
n dico nos nobiscum, sed nos vobiscum, ut ninferiores, sed pares nobis sitis, si volueritis. nostro exemplo, ita omnia ad vos spectant, ut gratia Dei abundans, in nobis abundet et per vos in aliis, et per vos multos abundet in actione gratiarum, ut, scilicet vos et alii gratias Deo agatis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
seratione. & rep̾sentatione humanitatis. dũ
cotidie hoĩem quẽ assũpsit. & graue genꝰ mor¬
tis qd̾ ꝓ nob̾ sustinuit: uultui pat̾no offert:
ut nr̃i miscreatur. Cuiꝰ postulatio eũ tantus
sit: non potest contempn Quis gͦ. Qiͣ. et¬
cum hec predic
Qiuis gͦ seꝑabit noͤᷤ

Expanded text:
manitatis, dum quotidie hominem quem assumpsit et grave genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui paterno offert, ut nostri misereatur; cujus postulatio cum tantus sit non potest contemni. Quis ergo. cum haec praedicta quis
Abbreviated transcription (Latin):
nos: t̾ribulatio.⁊
corꝑis afflictio:¬
an angustia. .i. m̃
tis anxietas. an¬
ꝑsecutio. quȩ ẽ de
loco ad locum: an¬
fames :i penuria
cibi: an nud̃ .i. pe
tus mortis: angla¬
Nil utiq eoꝵ seꝑa¬
bit. Sicut scͥptum
Quia mortifi¬
camur uariis
Mtormentis ⁊ hoe.¬

Expanded text:
nos tribulatio, id est corporis afflictioan angustia, id est mentis anxietas? rsecutio, quae est de loco ad locum? id est penuria cibi? an nuditas, id us mortis? an glanil utique eorum separabit. Sicut scriptum Quia mortificamur, variis tormentis, e
Abbreviated transcription (Latin):
& qr uos suffertis eos. qd̾
litas. & huimodi. ido &
ego głabor etiã sod̾m car¬
nẽ. Et ñ mirũ si illi głant᷑¬
ibent̾ enĩ .i. uolunta

Expanded text:
 quia suffertis eos. Quodlitas et hujusmodi. Ideo et ego gloriabor etiam secundum carnem. Et non mirum si illi glori
Abbreviated transcription (Latin):
ens sum: tune magi ᷤ.
accipite .i. accipietis¬
in gła carnis. Nec sim¬
plicit̾ dicit: insipient̾e:
s ait: uelut insipientẽ.
qͥa nec in hoc: ue insipi¬
ens ẽ. qr ꝓ bono facit.
ego głer modic̃ quid.¬

Expanded text:
ens sum, tunc magis accipite, id est accipietisin gloria carnis. Nec simpliciter dicit insipientem, sed ait velut insipientem, quia nec in hoc vere insipiens est, quia pro bono facit, ego glorier modicum quid
Abbreviated transcription (Latin):
se: ad temptandum eos
quos ita erudiri opꝰ est: uł ad decipiendum aliquoᷤ.
ꝓut iustum est. ad qd̾. magnad̃i miscdĩa necessarra
est. ne quisquam: cum bonos angłos amicos hr̃e.
seputat: habeat malos demones: fictos amicos:
eosq. tanto nocentiores: quanto astutiores. acfal¬
latõres patit᷑ iminicos. neq sci. & fideles: uniꝰ ueri
d̾i cultores. ab eoꝵ fallacus ⁊ multiformi tempta¬
tione securi sunt. in his dieb malignis. ubi ista
sollicitudo ñ est mnutilis: ne cum sathanas se tͣns¬
figurat fallendo. ad aliqua ꝑmciosa seducat. Nam
qͣndo sensus corporis fallit: mentẽ u̾o ñ mouet
a uera rectaq sententia. qua quisq uitã fidelem
gerit: nullũ ẽ in religione ꝑicłm. uł cum se bonũ
fingens: ea uł facit. uł dicit. que bonis angłis
congruunt: etiam sicredatur bonus: ñ ẽ error
ꝑicłosus: aut morbidꝰ. C ũ uo ꝑ hec aliena: ad sua
incipit duce: ne qͥs post eum eat: opus ẽ magna

Expanded text:
se ad tentandum eos quos ita erudiri opus est, vel ad decipiendum aliquos, prout justum est. Ad quod magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam cum bonos angelos amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fingens ea vel facit, vel dicit quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur, bonus non est error, periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, ne quis post eum eat, opus est magna
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe renuit: ne ilł
ñ accepi: ut amputẽ
in extorquenda pecunia. s me ñ accipiente: ñ
sicut &e nos .i. ñ meliores nob̃. ce cur ñ accipiunt:
sathanas quiẽ caput.¬

Expanded text:
accipere renuit, ne illin accepi ut amputem in extorquenda pecunia, sed me non accipiente non non meliores nobis, et cur non accipiunt? Satanas, qui est caput
Abbreviated transcription (Latin):
quare : putatis hoc
dat᷑. iuram̃to firmat.
dans testẽ dm sue di¬
lectionis. qͣm habebat
erga eos. qͥa ñ id̃o no¬
lebat acciꝑe: qr ñ illoᷤᷤ
diligebat: s id̾o ma¬
gis: qr cos amabat.
amputẽ occasionem
facio nunc. ⁊ faciam.
semꝑ. ut meo exẽplor.
amput̾e occasionẽ eoꝵ

Expanded text:
quare? putatis hoc datur juramento firmat, dans testem Deum suae dilectionis quam habebat erga eos, quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat, sed ideo magis, quia eos amabat. amputem occasionem facio nunc et faciam semper, ut meo exemplo am
Abbreviated transcription (Latin):
se. Dixerat enĩ man¬
datum eẽ ad mortẽ.
ablit & item dixerat. eẽ bonũ. un. minꝰ
intelligentib uideri pot̾. bonum: effecisse
mortẽ. Qd̃ sibi opponens. remouet. & quo
intellectu dixerit. mandatum eẽ ao mortẽ.
exponit. contͣ quosdã impios: qͥ dicebant:
bonam. & cum ostet mͦ. qd bona ẽ lex. & tam̃
ex ea mͥ est mors: ut supra dictũ est. gͦ ꝗd̾bo¬
num ẽ. mͥ factum ẽ mors: i. dat᷑ hoo bomũ mͥ ad̾o:
ita ut sit efficiens causa mortis: Absit. Non
enĩ est ex ipsa lege mors: s ex uicio hominis.
qͥa non lex.s fomes: ẽ efficiens causa mortis.
qui bonam rem. u̾tit in malũ. Sicut eñ me¬
dicina ñ est causa mortis: si ostendat uenena
mortifera: licet his uenenis mali homines
sua abutentem: quasi freno cohibet: & cõposito
gressu incẽde docet: non ẽ efficiens causa pecẽi.
s poti. uicium hominis. uł fomes. ⁊ hoc est qd
peccatui .i fomes peccati: oꝑa¬

Expanded text:
. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui dicebant Vbonam, et cum constet modo quod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradictum est; ergo quod bonum est mihi factum est mors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed potius vitium hominis, id est fomes, et hoc est quod peccatum, id est fomes peccati, o
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. lex pec̾em ẽ:¬
DOnU: detensio subsecuta ẽ: cũ ait. Absit
Uno u̾bo defensa est uitas.quia magna ẽ de¬
gem cõmendat. neqͥd suspiciomis adu̾se. rema¬
neret in lege.&. d. Quia lex ẽ ad uitam: & bona
iubet: & mala ꝓhibet: &e fecit pecẽm agnosc̾e.
Itaq lex quid̃e est sc̃a .i. sane docens: & man
& iustum .i. iustificans pecc̃orem. & bonũ. idꝑ¬

Expanded text:
tum est, lex peccatum estum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum ait: Absit! Uno verbo defensa est veritas, quia magna est degem commendat, ne quid suspicionis adversae remaneret in lege. Quasi dicat: Quia lex est ad vitam, et bona jubet et mala prohibet, et fecit peccatum agnoscere. Itaque lex quidem est sancta, id est sane docens, et manet justum, id est justificans peccatorem, et bonum, id
Abbreviated transcription (Latin):
ne accepta ꝑ mandatum. Quia qd̃ concupis¬
citur. duleiũs fit dum uetat᷑ & sic. peccatũ
fallit ꝑ mandatũ. Ex ꝓhibitione nanq: ubi ca¬
ritas deficit. desiderium mali cresete. quo aue¬
to. dulcius fit. qd̾ ꝓhibetur. & ita pecc̃m fallit:
falsa dulcedine fallax enĩ est dulcedo: quam
plures atq maiores penarum amaritudines:
secunt᷑. Et ñ solum seduxit ꝑ mandatum: s õe
ꝑ illud mandatũ occidit. quia etiam reatus rea
bas: te iminicus occidit. Armis tuis te uicit:
armis tuis te int̾emit. Mandato em̃ tanquam
gladio armatus eras: ut inmicũ occides. qd̾ ñ
uales: si de te p̾sumis. E stogͥ humilis. ñ dete
p̾sumas ⁊ poteris uinc̾e. Uide em̃ paruum da¬
uid contͣ ingentẽ goliam. s in dĩnomine p̾sum̃¬
tem. ñ inuirib suis. Idem. Tuuenis inqͥt adme
cũ clipeo & lancea. ego in dei noĩe om̃ipotentiᷤ
Sic omnino. & ñ aliter. ꝓst̾rntur mimicꝰ. ułita
datum scm. fend̾e. aliud. debito
x iustum. & obiectum fuit. ubi dic¬

Expanded text:
ne accepta per mandatum. Quia quod concupiscitur, dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non solum seduxit per mandatum, sed etiam per illud, mandatum occidit, quia etiam praevaricate inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. Vel ita ecto defendere, aliud debito imen objectum fuit, ubi dic
Abbreviated transcription (Latin):
de se: ñ condoleant aliis. s expbrẽt. eis quasi
peccorib. Hec ẽ suꝑbia. quȩ cũm se p̃ponit: of¬
fendit. demñ adiunxit. s huilib ꝯsentientes. ut
aliena causa: sit coꝵ. ut ita gr̃am habeant apd̃
deum. qui suꝑbis resistit᷑. humilib dat grãm.
Et Nolite eẽ prud̃. apd̃. uosmetip̃os .i. ne pru

Expanded text:
 quasi peccatoribus. Haec est superbia quae cum se praeponit offendit. Deinde adjunxit: sed humilibus consentientes, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Et nolite esse prudentes apud vosmetipsos, id est ne pru
Abbreviated transcription (Latin):
entes idip̃m. cũ illis
in gaudio. uł in fle¬
dict̃is. & alus: non si¬
TeS tis sapientes alta. incorde saltẽ. sed
s consentientes. quod: ñ fit ore tm̃. quia tunc ue
qui dicit se pecc̃m ñ hab̾e. foris fingit humili¬
tatem. intus amplectitur uanitatẽ. gͦ in ore¬

Expanded text:
entes, cum illis in gaudio, vel in fleaedictis et aliis, non sitis sapientes alta, in corde saltem; sed sed consentientes, quod non sit ore tantum, quia tunc vei dicit se peccatum non habere foris, fingit humilitatem, intus amplectitur vanitatem. Ergo in cor
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ illicito ꝯsensu. quodãmodo remuiscat. ⁊ in reg¬
num ꝓpͥum dñationẽq reuocetur. Non regnet᷑
dicorta: ut obediatis ꝯsentiendo: & oꝑando. ꝯtu¬
piscentiis eius: & si cupitis ex infirmitate. Si e
nim consenseritis: regnat peccatum. Et ñ solũ¬

Expanded text:
nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, etsi cupitis ex infirmitate. Augustinus Si enim consenseris, regnat peccatum. Et non solu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ce postea semꝑ uiuit:
Ita &e uos o romani: exi.
Et est sensꝰ. Sicut xp̃c
mortuus ẽ semel. ita
pecẽm in uob̾ semel mo¬
riatur. ut ñ oporteat
iterari. Et sicut xp̃c sẽ¬

Expanded text:
est, et postea semper vivit, ita et vos, o Romani, existEt est sensus: Sicut Christus mortuus est semel, ita peccatum in vobis semel moriatur, ut non oporteat iterari; et sicut C
Abbreviated transcription (Latin):
his. qͥ dubitabant de re¬
surrectione. Seissure aut̃
erant: ꝑdonis spualibus.
uidens diabolus templa
demonum deseri: & in no

Expanded text:
his qui dubitabant dsurrectione; scissurae autem erant pro donis spiritualibus. Videns enim diabolus templa daemonum deseri, et in no
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d duȩ queda sunt iustificationes. quarũ unã:
exoꝑib nominat. aliam uͦ. ex fide. & illam qͥd̾e.
q̃ ex oꝑib est: dicit hab̾c głam. s apd̃ homines.
non apud dm. Illam uo. que est ex fide. dicit ha¬
hr̃e głam. apud d̾m. qͥ inspicit corda hoĩum.
głam de hac iustificatione. s. apud homines.
ñ scłm d̃m. quia hec iustificatio est: in opini¬
one hominũ. &e ñ apd̃ dm. quia ñ uera ẽ. Auer¬
tat dñs talem głam. & illud potiꝰ teneamus:
głabatur: qui cũ publicano intemplo ascende
ceti hominũ. ⁊ c̃. Si gͦ ex oꝑib iustificatus est
abraham: ñ ħt głam apud dm. quia qͥ fec̾it
inquit legẽ. uiuet in ea .i. ñ moriet᷑ hic ut
reus. nec tam̃ mitum ex hoc habebit. apd̃dm
fide iustificatus ẽ. qd̾ ꝓbat. subdens. Quid¬
ñ script᷑a dicit. in ge
dicenti. In seminc tuo

Expanded text:
d duae quaedam sunt justificationes, quarum unam  nominat, aliam vero ex fide. Et illam quidem quae ex operibus est, dicit habere gloriam, sed apud hominem, non apud Deum: Illam vero quae est ex fide dicit habere gloriam apud Deum, qui inspicit corda hominum, gloriam, de hac justificatione, sed apud homines; non secundum Deum, quia haec justificatio est in opinione hominum, et non apud Deum quia non vera est. Avertat Deus talem gloriam, et illud potius teneamus, gloriabatur, qui cum publicano in templum ascendetinus. Si ergo ex operibus justificatus est Abraham, non habet gloriam apud Deum, quia qui fecerit, inquit, legem vivet in ea, id est non morietur hic ut reus, nec tamen meritum ex hoc habebit apud Deum, fide justus est. Quod probat subdens: Quidm Scriptura dicit, in Gendicenti: In semine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ: ut magne uires. & cursꝰ celerrimꝰ: p̾ter
fidem. ubi fides non erat: bonũ opꝰ non erat.
bonum enĩ opus. intentio facit. intentionẽ :¬
fides dirigit. Non ualde attendas: quid hõ
faciat. s quid eum facit. attendat. quo lacer¬
tos optime gubnationis dirigat. Sequitur.¬

Expanded text:
 ut magnae vires, et cursus celerrimus praeter  fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
mentis suis. huic tẽpori congrius. & ħt oꝑa
dicitur lex factor: Ad qd breuit̾ dicam. qd̾ lex
q̃ dicit᷑ oꝑm. minando imꝑabat. s gr̃am faci¬
en di ñ prestabat. lex aut quȩ dr fidei. oꝑa qͥ¬
dem mandat. s crẽdendo ipetrat: ut fiant.
& illa oꝑa. secuntur iusticiam. Non enĩ ex ipsis
ẽ iusticia. s ipsa sunt ex iusticia. Id̾oq: ñ iusti¬
ciam oꝑm: s oꝑa iusticie dicimꝰ. Itaq lex: nõ

Expanded text:
amentis suis, huic tempori congruis, et habet dicitur lex factorum? Ad quod breviter dicam, quod lex quae dicitur operum, minando imperabat, sed gratiam facienti non praestabat. Lex autem quae dicitur fidei, opera quidem mandat, sed credendo impetrat, ut fiant, et illa opera sequuntur justitiam. Non enim ex ipsis est justitia, sed ipsa sunt ex justitia. Ideoque non justitiam operum, sed opera justitiae dicimus. Itaque lex non
Abbreviated transcription (Latin):
lib .i. sinc circũ eisione.
aut ncomeniis. aut¬
ctiam moralib. S hoc¬
intelligendũ est. de oꝑib p̾cedentib fidem. ñ
seq̃ntib sine quib inanis ẽ fides. ut ait iacob
fides sinc oꝑib mortua ẽ. & ip̃e paulꝰ ait. Si ha
sequi bona oꝑa: dicit. hominẽ iustificari ꝑ fidẽ.
sine oꝑib legis. ñ quin credens: post. ꝑ dilectio¬
nẽ debeat oꝑari. ut & abraham uoluit. filium
ĩmolare Secuntur enĩ oꝑa iustificatũ. non p̃¬
cedunt iustificandũ. s. sola fide. sine oꝑib p̃ce¬
Uentib. fit homo iustus. ut ñ magis sint iusti
qͥ oꝑa legis timore fec̾ant. cũ fides ꝑ dilectionẽ

Expanded text:
id est sine circumcisione, aut neomeniis, autetiam moralibus. intelligendum est de operibus praecedentibus fidem, non sequentibus, sine quibus inanis est fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habsequi bona opera, dicit hominem justificari per fidem sine operibus legis, non quin credens post per dilectionem operari debeat, ut Abraham voluit filium immolare. Sequuntur enim opera justificatum, non praecedunt justificandum, sed sola fide sine operibus praecedentibus fit homo justus, ut non magis sint justi qui opera legis timore fecerant; cum fides per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
que sine fine fine infirma eẽt. firmatur enim
status legis: quia mystica & cerimonialia sp̃ua¬
lit̾ implentur. & qd̾ iniꝰ in moralib ꝯtinebatur.
in euangłio additur.⁊ qd̃ ꝓmittebat futurũ: fi¬
meuangłio impleta sunt:. scd̃m sp̃ualẽ intelli¬
gentiam. litt̾a uo occidens. tollitut. Moralia¬

Expanded text:
quae sine fide infirma esset. Firmatur enim status legis, quia mystica et caeremonialia spiritualiter implentur: et quod minus in moralibus continebat, in Evangelio additur; et quod promittebat in Evangelio impleta sunt secundum spiritualem intelligentiam, littera autem occidens tollitur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dabatur gr̃a. ꝑ legẽ oꝑm. dicit d̾s hominii. fac
qd iubeo ꝑ iegẽ fider. dicit homo do. da qd iubeᷤ
Fooenĩ iubet lex: ut ãmoneat quid faciat fides.
ut cui iubet᷑ si ñ potest. sciat quid petat. Si
aut̾ continuo potest. & obedient̾ facit: debet
etiam seire: quod donante possit. Seqͦr. Arbi¬
tram᷑ enĩ. Quod lex fidei iustificet: ab auctorita¬
te sua ostendit. Qiͣ ue¬

Expanded text:
a. Per legem operum dicit Deus homini: Fac quod jubeo; per legem fidei dicit homo Deo: Da quod jubes. Ideo enim jubet lex ut admoneat quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. Arbitramur enim quod lex fidei justificet, ab auctote sua ostendit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes głari. Nam illa uicio¬
sa głatio tua: de suꝑbia
iemens: exclusa ẽ .i. subla¬
FicleI. ut consid̾et ꝑ quam legẽ exclusa ẽ suꝑ¬
ba gloriatio. Nunqͥd ꝑ legem factorum : i. ꝑ leg̾e
perum. s ꝑ facilitatem fidi. Uł tra. &̾ agit de gła¬
tione bona. Q.d. quia ex fide ẽ iusticia. Ubi ẽ gͦ¬
o idee głatio tua i. quid ẽ in quo debes głari:
Exclusa est głatio tua. Głationẽ laudabilẽ dicit.
que in domino est. Eamꝙ exelusam dicit.i. ut
emineret exp̾ssam. ñ: ut abscedẽt. pulsam. Uñ.
ce exclusores dicunt᷑: Quida aruifices argentarii.
In qͣ sig̾catione. etiã accipitur illud in ps̃mo. Ut
excludantur qui ꝓbati sunt argento. uut eini¬
neant hii: qui ꝓbati sunt eloquio uomini. Ita:
&̾ hic dicit᷑. exclusa ẽ .i. manifestata ẽ. & expssa
ẽ. głatiotua .i. manifestum ẽ: in quo debes

Expanded text:
tes gloriari; nam illa vitiosa gloriatio tua de superbia veniens exclusa est, id est ablasideret per quam legem exclusa est superba gloriatio. Nunquid per legem factorum? id est per legem perum, sed facilitatem fidei. Vel ita, et agit de gloriatione bona. Quasi dicat: Quia ex fide est justitia. Ubi eoriatio tua; id est, quid est in quo debes gloriari? Exclusa est gloriatio tua. Gloriationem laudabilem dicit quae in Domino est, eamque exclusam dicit, id est ut emineret expressam; non ut abscederet, pulsam. Unde et exclusores dicuntur quidam artifices argentarii, in qua significatione etiam accipitur illud in Psalmo: Ut excludantur qui probati sunt argento , id est ut emineant hi, qui probati sunt eloquio Domini, ita et hic dicitur exclusa est, id est manifestata est, et expressa. Gloriatio tua, id est manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o. Ad hoc genꝰ etiã ꝑtinent: consultationes. &
pacta quedam significationũ. cũ demonib pla¬
cita atq federata. qͣlia sunt molimina magica¬
rum artium. aruspicum. & augurũ. atq ligacaꝵ¬
turȩ. & remedia quȩ fiunt in precantationib
& quib dam notis. uł in quib dam reb suspen

Expanded text:
ro. Ad hoc genus etiam pertinent consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, aruspicum, et augurum, atque ligaturae et remedia quae fiunt in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspen
Abbreviated transcription (Latin):
dendis. ⁊ alligandis. Nec illi: ab hoc gen̾e̾ ꝑnicio¬
se suꝑstitionis segregandi sunt: qui genitha¬
liaci ob natalierum dierũ consid̾ationes: nunc
aut̃ uulgo: mathematici uocantur. qͥ conant᷑
actionum euentuᷤ p̃dicere. Id̃o nolo: qͥa. Non¬
ñ potestis bib̾e calicem domini simul: & cali¬
on potestis potestis simul uniri

Expanded text:
dendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo nolo, quia non potestis bibere calicem Domini, simul et caliid est non potestis simul uniri
Abbreviated transcription (Latin):
.s. naturalẽ rationem.
Id̃o dicit. qd de dõ nos¬
cibile ẽ: quia multa
sunt quȩ de do ꝑ na¬
turam sciri ñ possunt. ut de myft̾io redẽptio¬
nis. ⁊ incarnationis. Notum di est hoc. q̃d &e¬
huiꝰ mundi dispositione: & natura li rõne: asse¬
qͥa ñ solum ratio naturalis ad hoc ꝓfuit: s &
d̃s ilł reuelauit. uł manifestauit ꝑ opꝰ suum
ꝑ qd̃ eos adiuuit. Hoc dicit: ne sola natura
sufficere uidetur. Ut enm d̾s qui natura in¬
usibilis est: etrã auisibilib posset sciri: opus
fecit. qd̾ opificẽ uisibilitate sui manifestauit.
ut ꝑcertum. inc̾tum posset sciri.⁊ ille eẽ ds̃ oĩx̃
credetur: qui hoc fecit. qd̾ ab his impossibile ẽ
fieri. hec philosophi nobiles quesierunt. qͣsim
t̾rogantes creaturas de. ereatore. & om̃ĩum spe¬
cie. ac dispositione qͣsi uoce respondente: ex ar¬
nuisibilia

Expanded text:
naturalem rationem. Ideo dicit quod de Deo cocibile est, quia multa sunt quae de Deo per naturam sciri non possunt, ut de mysterio redemptionis et incarnationis. Orig. Notum Dei est, hoc quod ehujus mundi dispositione, et naturali ratione assequia non solum ratio naturalis ad hoc profuit, sed et Deus illis revelavit, vel manifestavit per opus suum, per quod eos adjuvit. Hoc dicit, ne sola natura sufficere videretur. Ut enim Deus, qui natura inisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit, ut per certum incertum posset sciri, et ille esse Deus omnium crederetur qui hoc fecit quod ab his impossibile est fieri. Haec philosophi nobiles quaesierunt, quasi interrogantes creaturas de Creatore, et omnium specie ac dispositione quasi voce respondente ex arnvisiblia
Abbreviated transcription (Latin):
contemptis fidelibus.
ita nnc rep̾hendit eõ:
qd̃ contẽptibiles iudi¬
ces. licet fideles. consti¬
tuebant. Qi Et quia
debetis iudicare: igit᷑
si habueritis scłaria
iudicia: Ioco dicit: si ha¬
bueritis: qͥa nec haben¬
da sunt: s potiꝰ est con¬
donandũ. uł contẽp¬
nendy. Si inquã habu¬
eritis. constituite ad
qd̃ uos fecistis. Uñ coacti frẽs: recurrunt ad
illos .i ad infideles. Hoc redarguit in eis apłs.
hyronice eis loquens. Et quia nunc sic fieri
debet. adiecit. N d uerecundiam. uł reue¬
tiam ur̃am dico .q. non¬

Expanded text:
contemptis fidelibus, ita nunc reprehendit eos quod contemptibiles judices, licet fideles constituebant. Quasi dicat: Et quia debetis judicare, igitur si habueritis saecularia judicia, ideo dicit, si habueritis, quia nec habenda sunt, sed potius est condonandum, vel contemnendum. Si, inquam, habueritis, constituite adquod vos fecistis. Unde coacti fratres recurrunt ad illos, id est ad infideles, hoc redarguit in eis Apostolus, ironice eis loquens, et quia sic fieri non debet, adjecit: Ad verecundiam, vel reverentiam vestram dico.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes:. qui tñ sunt¬
ES minores meriti. Apłi enĩ. p̃dicandocir¬
cumeuntes: talib ñ uacabant. Sapientes gͦ
qui in locis ꝯsistebant: fideles & sc̃i. ñ quia hac:
atq illac: ꝓpt̾ euangłium discurrebant: taliũ
testẽm inuoco: qm̃ mallẽ ꝑ singłos dies. certis
horis: aliqͥd manib oꝑari. & ceteras horas hr̃e
lib̾as ad legendũ &e orandum: uł ad agendum
aliqͥd de diuinis littis: quam tumultuosissimaᷤ
ꝑplexitates causarum pati: de negociis scłarib.
uł iudicando dirimendis. uł int̾ueniendo p̾ei¬
dendis. Dico: constituite contemptibiles. hoc
aut̃ ad reuentia ur̃am dico. ut uidelicet hii t̾re
entiam ꝑceꝑunt. Qui aut̃ spĩtalib donis dita¬
ti sunt. terrenis. ñ debent negociis implicari.
ut dum ñ cogunt᷑ inferiora bona dispone̾: ua¬
leant bonis suꝑiorib descruire. S tñ cauendũ
magnoꝑc ẽ: ut hii qui donis sp̃ualib emicant:
nequaquã ꝓximoꝵ infirmantium negocia fun¬

Expanded text:
pientes, qui tamen sunt minoris meriti. Apostoli enim praedicando circumeuntes talibus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sancti, non qui hac atque hac propter Evangelium discurrebant, talium testem invoco, quoniam mallem per singulos dies certis horis aliquid manibus operari, et caeteras horas habere liberas ad legendum, orandum, vel ad agendum aliquid de divinis litteris, quam tumultuosissimas perplexitates causarum pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Dico constituite contemptibiles. Hoc autem ad reverentiam vestram dico, ut videlicet ii teentiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia fun
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rem & frẽm suũ. ut ita
neceẽ sit: ut stultoᷤ sta¬
tuatis iudices: Et hii
tam̃ potiꝰ statuendi sc̃.
quam ad infideles iu¬
dices eatur. si desunt
sapientes. Sic inqͣm ñ
ẽ sapiens: s fr̃ eum fr̃e
in iudicio ꝯtendit. qd̾¬
infideles: qd peius ẽ.
Ułita. Scłaria gͥ. Quia
dixerat apłe eos posse
de his minimis iudica¬
re:. decminat: qui ad
husmodi negocia diffi¬
nienda. sint ꝯstuuend.¬

Expanded text:
trem et fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est sapiens. Sed frater cum fratre in judicio contendit; quinfideles; quod pejus. Vel ita, saecularia igitur. Quia dixerat Apostolus eos posse de his minimis judicare, determinat qui ad hujusmodi negotia definienda sint constituend
Abbreviated transcription (Latin):
tismum: estis in pec
hee ue̾ conexiones
ratiocinatioms. fal¬
IPeC sas tñ habentes sen¬
tentias. Hec autem
cẽ alia: id̾o inferunt᷑.
ut erubescat is. cuiꝰ errorem ħ secunt᷑: quȩ eciã¬

Expanded text:
tismum, estis in peccverae connexiones ratiocinationis, falsas tamen habentes sententias. Haec autem et alia ideo inferuntur, ut hic erubescat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhorrendum ẽ. aliqͥd
falsi de cło dice̾. etiam
si ad laudẽ eiꝰ. indeatur
ꝑtinete. quia ñ mino¬
ri: s maiori fortassis
scelere: in do laudat᷑¬
alierlT. falsitas. quam uitu¬
perat᷑ ueritas. Nam
surrexit: si llud est.
qd̃ ita dicit. Nam si mor

Expanded text:
horrendum fore aliquid falsi de Deo dicere, etiam si ad laudem ipsius videatur pertinere, quia non minori sed majori fortassis scelere in Deo laudatur falsitas, quam vituperatur veritas. Nam surrexit, si illud est, quod ita dicit: Nam si mortui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ manis. cũ nulla re¬
inuneratio: sit fut᷑a
uenim᷑ aut̃. Et ñ solũ
hoc inconuemens se¬
quit᷑. s etiã hoc aliud.
quia nos apłi quibus
om̃s credunt: inueni¬
mur falsi testes di

Expanded text:
is, cum nulla remuneratio sit futura, venimur autem, et non solum hoc inconveniens sequitur, sed etiam hoc aliud, quia nos apostoli, quibus omnes credunt, invenimur falsi testes Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bant resurrectionem.
it. & in eadẽ gła. consti¬
tuet nos .i. ꝯfirmabit.
Constituet. dico: uob̾cy
qͥa om̃s unsꝰ fidei parti¬
cipes: muna domo paciᷤᷤ
erunt. in qͣ: constituet.¬

Expanded text:
bant resurrectionem, it, et in eadem gloria constituet nos, id est confirmabit, Constituet, dico, vobiscum, quia omnes unius fidei partiin una domo pacis erunt. In qua constituet
Abbreviated transcription (Latin):
uł. egoipẽ hoc ꝯsulo
uob̾. do aũ ago gr̃as qͥ
dedit incorde tyti ean¬
dem qͣm ego habeo
sollicitud. ꝓ uob̾. exhor¬
tandis. ut habundctᷤᷤ
in hac sĩplicitate ele¬
mosinatũ. Et u̾e ħuit
sollicitudinẽ. qm̃ sus¬

Expanded text:
vel ego ipse hoc consulo vobis. Deo autem ago gratias, qui dedit in corde Titi eamdem, quam ego habeo, sollicitudinem, pro vobis exhortandis, ut abundetis in hac simplicitate eleemosynarum. Et vere habuit sollicitudinem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ẽ regnũ cȩloꝵ: amicos sibi & debitores fcce¬
ut tunc. fiat eqͣlitas:. ñ qͥn deferant in claritate:.
s quia id̃e om̃s habebunt. ⁊ om̃ib erit sufficientia.
Sic̃ scͥptum ẽ de manna: in signohuiꝰ rei qͥ młtum.
.s. qui multũ colleg̾at de manna .i. amplius h̃uit
qͣm gonior: ñ habundauit qr qͥd plus hu̾it. dedit¬

Expanded text:
 est regnum coelorum, amicos sibi et debitores feceut tunc fiat aequalitas, non quin differant in claritate, sed quia id omnes habebunt, et omnibus erit sufficientia; sicut scriptum est de manna in signo hujus rei: Qui multum, scilicet collegit de manna, id est amplius habuit quam gomor, non abundavit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minorauit .i. minus huit quam gomor. qͥa re¬
cepit ab eo qui habundauit. In exodo aut̃: ita scͥp¬
tum est. nec qͥ plus colleg̾at. hũit ampliꝰ. nec qui
minꝰ parauerat: recepitminꝰ. In qͦ sigabat᷑. qd̾ qui
maiora hñt mita: & qͥ minora: in et̾no diuuio
eand̾e habituri sunt refectionẽ. Uł ita. ut fiat.
opiam. & ut illoꝵ habundantia: ur̃e mopis sit

Expanded text:
 id est non minus habuit quam gomor, quia recepit ab eo qui abundavit. In Exodo autem ita scriptum est: Nec qui plus collegerat, habuit amplius; nec qui minus paraverat, reperit minus . In quo figurabatur quod qui majora habent merita, et qui minora, in aeterno convivio eamdem habituri sunt refectionem. Ambrosius Vel iopiam, ut illorum abundantia vestrae inopiae sit
Abbreviated transcription (Latin):
id̾odicit: ut qͣntũ quis
ħt. diuidat cum scĩs.
¶A tine debet. sicut ⁊ ⁊ ache¬
us dimidium dedit bo
st᷑. habund̾: illoꝵ ĩ opiã.
ñ utiq hoc dico: sed̾m
paritatẽ. s ut osten¬
tent᷑ de ut̾is reb sic̃

Expanded text:
cit, ut quantum quis habet, dividat cum sanctis, retinere debet, sicut et Zachaeus dimidium dedit bonstra abundantia illorum inopiam, non utique haec dico secundum paritatem, sed ut sustententur de vestris r
Abbreviated transcription (Latin):
uł pes capitur aliqͣ
egͥcudine. totũ corpꝰ
condolet. Ita: & nos
docet condolere frĩb
serit. & letari: si bene
cesserit. uñ subdit.
Siue głat᷑ de bonis.
unũ menbrũ. omĩa m̃bra.¬
a m̃bra ꝯgaudeant. Et qͣi qͥs
dic̾e̾t. Qdadnos ista:

Expanded text:
 pes capitur aliqua aegritudine, totum corpus condolet, ita et nos decet condolere fratribserit, et laetari, si bene cesserit. Unde subdit: Sive gloriatur de bonis unum membrum, omnia membra congaudent, et quasi quis diceret: Quid ad nos ista?
Abbreviated transcription (Latin):
tura sua uindicantes d̾m. ⁊ umdictam dei fu¬
stinentes m suo sexu .s. deformitatẽ oꝑantes.
Et nota: qõ dicit oportuisse eos istam merce¬
dem recppe. Hc utiq uides causam: ꝓpt̾ quam
traditisunt: sine ulla ambiguitate monstra¬
tim. Dixit enĩ. quid mali aute fecissent. &
postea adiunxit. ꝓpt̾ea tradidit. ⁊ c̃. Pide. p̃¬
serendo: siue alio modo explicabili: uł inex¬
cõmemorat apłc. & enumerat multa: quȩ pec¬
cata sunt: & penȩ pecc̃i. Inter pͥmum enĩ pec¬
catũ apostasie. & ultimam pena ignis et̾n: me

Expanded text:
tura sua vindicantes Deum, id est vindictam Dei sustinentes in suo sexu, scilicet deformitatem operantes. Et nota quod dicit eos oportuisse istam mercedem recipere. Hic utique vides causam propter quam traditi sunt sine ulla ambiguitate monstratam. Dixit enim quid mali ante fecissent, et postea adjunxit: Propterea tradidit, etc. Proinde pserendo, sive alio modo explicabili, vel inexcommemorat Apostolus, enumerat multa quae peccata sunt, et poenae peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae, et ultimam poenam ignis
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̾. Dum enĩ dicitscͥpta sunt ad correptionẽ
nr̃am. demonstrat: qͣnta nob̾cura legenda: ꝙ
intelligenda sint. Cum uͦ dicit: in figura: osten¬
dit: iam ñ esse opꝰ. ut sigarũ p̃nunciantium ce¬
lebrationi seruiamus. cum res ipsa manifesta¬
ta sit. Ad correptionẽ nr̃am dico: inqͥs .s. nos. de¬

Expanded text:
a nobis. Dum enim dicit, scripta sunt ad correptionem nostram, demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda sint. Cum vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebrationi serviamus, cum res ipsa manifesta sit. Ad correptionem nostram, dico, in quos,
Abbreviated transcription (Latin):
imalis: longe peiꝰ est. qd sigͥcat᷑: quam
figura significans. ut gehenna pcior ẽ: qͥntũli¬
bet atroci pena tẽꝑali. Om̃s enĩ pene: minores
derantes illoꝵ supplicia. ñ sim̾ ꝯcupiscentesma¬
loꝵ. sic̃ ⁊ illi concupiert᷑ i. ñ ita peccemꝰ: sic̃ illi.

Expanded text:
malis longe pejus est quod significatur quam figura significans, ut gehenna pejor est quantumlibet atroci poena temporali. Omnes enim poenae minores derantes illorum supplicia, non simus concupiscentes malorum, sicut et illi concupierunt, id est non ita peccem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuia qui sine do ħ
agit: sc̃s mundi est.
ñ dei. ce ad hec. si for¬
ma exempli necessa¬
ria c̃ capite nos . habete nos eremplũ. ñ illos pse¬
udo. uł ita lege. mundemꝰ nos abomĩ inqͥ cari.¬
exemplũ. qr nos: neminẽ ũt. lesimus ĩpparido¬
ut pseudo faciunt. neminẽ corrupim ã mirtioneᷤ
falsitatis: tanqͣm ferment nemi carcũue. fraudũ¬
blande auferunt. sseudo enĩ ⁊ nocebant ilłis. eor¬
rũpentes sensũ illoꝵ &e grauabant. sacculos eoꝵ:
circũ uentione serpentinȩ astutie. hec aut̃. ñdico
ad condepnationẽ ũr̃am .i. ut abiciã uos. qͥ in hi
peccauistis. s ut corrigatis uos: moneo. diligo
enĩuos: sicut p̃dixi. & hoc ẽ qd̃ subdit Prediri¬
redixienim:

Expanded text:
uia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si foma exempli necessaria est, capite nos, id est habete nos exemplum, non illos pseudo. Vel ita lege, mundemus nos ab omni inquiexemplum, quia nos neminem vestri laesimus in properut pseudo faciunt. Neminem corrupimus, admistione falsitatis tanquam fermenti; neminem circumvenimus fraudublande auferunt. Pseudo enim et nocebant illis corrumpentes sensum illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpentinae astutiae. Haec autem non dico ad condemnationem vestram, id est ut abjiciam vos qui in his peccavistis, sed ut corrigatis vos moneo. Diligo enim vos, sicut praedixi. Et hoc est quod subdit: Praedixi enim
Abbreviated transcription (Latin):
iidicio. homini cõꝑatus. Inuenit᷑ enĩ dedisse
homini. om̃s affectus: om̃sq motꝰ. quib ad
uł eauere. his aut̃ acceptis. homo neglexit iter
uirtutis incełe: eui ex donil defuit. Ipse u̾mue¬
nitur defiusse his: quȩ a dodata sunt sͥ. Merito
ꝙͦ dicitur talem in iudicio d̾s uinc̾e: & iustifica
rimu̾bis suis. Uł ita. Tibi solipectaui: quia adeo

Expanded text:
judicio homini comparatus. Invenitur enim dedisse homini omnes affectus, omnesque motus, quibus ad vel cavere. His autem acceptis homo neglexit iter virtutis incedere, cui ex Deo nil defuit, ipse vero invenitur defuisse his quae a Deo data sunt sibi. Merito ergo dicitur talem in judicio Deus vincere, et justificari in verbis suis. Vel ita, tibi soli peccavi, qui a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tas illoꝵ non euacuaiit
fidem di. s. potͣ. łsuaxẽ.
uerax. Omis .i implens ꝓmissa om̃ĩs
aũ homo mendax ex se.
etiam iud̾s. & ita. indig¬
nꝰ est ꝓmissione. hoc id̃o
dicit. ne dignior iudeus
uideatur in nouo statu:
ueracem: qd̾ ꝑtinet ad suꝑioꝵ ofirmationem:
&  hoĩem eẽ mendacẽ: qd ꝑtinet ad hominis
indignitatẽ. Hoc aut̃ s. omĩs homomendax
id̾o addit apłc. ut appareat ꝓmissionẽ dei factã
ec̃:. & completam. ñ ꝑꝑt̃ aliquam hominis dig
fluens. Hominis enim est. fallere: & falli. quẽ
tempora: & nature inbecillitas. faciunt cẽ
iutabilẽ. Natura enĩ que fallitur: ñ absurde
dr mendax. Ds aut̃ apud quẽ nil futurum est.
plere ꝓmissa. hoc facit. maxime uid̾s. qui dif¬
fidens de ꝓmissis dei. mendax ẽ. & dm m̃dacẽ
ꝑnunciat: qñ ꝓmissis eius non credit. q̃m uin¬
cit ds: cum dat ꝓmissa. Et ẽ sensꝰ utriusq sen
tico exemplo ꝯfirmat.¬
subdens. Sicut scͥptũ
est . Q.d. Deus est uerax:

Expanded text:
illorum non evacuavit fidem Dei, sed potius Deus verax est, id est implens promissa. Omnis tem homo mendax ex se, etiam Judaeus, et ita indignus est promissione. Hoc ideo dicit ne dignior Judaeus videatur in novo statu, veracem, quod pertinet ad superiorum confirmationem; et hominem esse mendacem, quod pertinet ad hominis indignitatem. Hoc autem scilicet omnis homo mendax, ideo addit Apostolus, ut appareat promissionem Dei factam esse et completam, non propter aliquam hominis dignpeccata diffluens. Hominis est enim fallere et falli: quem tempora et naturae imbecillitas faciunt esse mutabilem. Natura enim quae fallitur non absurde dicitur mendax. Deus autem apud quem nil futurum est iplesse promissa. Hoc facit maxime Judaeus, qui diffidens de promissis Dei, mendax est, et Deum mendacem pronuntiat, quoniam promissis ejus non credit, quem vincit Dtico exemplo confirmasubdens, sicut scriptum asi dicat: Deus est verax,
Abbreviated transcription (Latin):
beris ⁊ iuincas. implendo ꝓmissa. cũ iudicͤapo¬
pulis. ñ debere implere ꝓmissa. ꝓpt̾ mea pecc̃a.
i ñ mitt̾e filium de stirpe mea. Dauidem̃. post¬
qͣm factus est adult᷑. & honicida. uxorem urie
accipiendo: & illum gladio filioꝵ ammon oc̃¬
cidendo. dicebant multi. uacua efficiet᷑ ꝓmis¬
sioder. que facta est dauid .s. qd̾ ex semine eius.
xp̃c nasciturus sit. quia ñ nascetur xp̃c de ho¬
mieroa. & adulto. s falsum erit: qd̾ sibi pollici
dat qd iudicatur ñ daturus. uincit. ostendcis
seueracẽ. illum aũt mendacẽ: qui ñ credit u̾¬
bis eiꝰ. & ẽ hic. ut. ꝯsecutiuum ñ effectiuum.¬

Expanded text:
beris, et vincas, implendo promissa, cum judicapulis non debere implere promissa propter mea peccata, id est non mittere Filium de stirpe mea. David enim postquam factus est adulter, et homicida uxorem Uriae accipiendo, et illum gladio filiorum Amon occidendo, dicebant multi: Vacua efficietur promissio Dei, quae facta est David, scilicet quod ex semine ejus Christus nasciturus sit, quia non nascetur Christus de homicida et adultero. Sed falsum erit quod sibi pollicitdat quod judicatur non daturus, vincit, ostendens se veracem, illum autem mendacem qui non credit verbis ejus. Et est hic, ut consecutivum, non affecti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitunt᷑. s. ꝓpt̾ offensionẽ hõminũ. ne obhoc
impediant᷑ ad salutem. uitanda sunt. Eanioe
ñ lieere & ido ñ expedire: que sic ip̃a uisticia ue¬
tantur ut facienda ñ sint. etiã si abeis lau¬
dentur. quib in noticiam fuerit ꝑlita. Qdsi
ita ẽ. id̾o. ñ nsi llicita ꝑhibent᷑ a dño. ut ea qͥ
licita sunt & ñexpediunt: ñ legis iuncło .s. l
bera dilectionis beneficentia ⁊ osilio caritatis.
enieant᷑. hec funt: quȩ ampliꝰ erogant᷑ sau¬
cio. qui eurandꝰ ad stabulum samaritam lr¬
i iiseratione: ꝑouctus ẽ. hec ñ pcipuntur
a dño: qͣmuis dño moneant᷑ offerri. ut tan¬
to intelligant᷑ eẽ gratiora: quantomagis
ostenduntur indebita. Illicita gͦ ꝓhibent᷑.

Expanded text:
permittuntur; sed propter offensionem hominum, ne ob hoc permittuntur; sed propter offensionem hominum, ne ob hoc impediantur ad salutem, vitanda sunt; ea vero non licere, et ideo non expedire; quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis laudentur quibus in notitia fuerint prolata. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licinis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohiben
Abbreviated transcription (Latin):
& has .i. uentrem &e escas. destruet. scđm hunc
statum. qd̾ erit. cũ corruptibile hoc: induet in¬
corruptionẽ. Uł ita. Omĩa mͥlicent. Dẽ his di¬
cit: que adescam ꝑtinent. Erant enĩ int̾ eos. qͥ
cibos discernebant. iudicantes: alios mundos.
alios ĩmundos. alii. omĩb cibis uescendũ ẽẽ pu
dictis offenditis. s etiam in cibis. omĩa qui dem
in licent .i. omĩb eibis uesci licet. ñ. legali doc¬
trina. s lib̾a potestate. s ñ omĩa exꝑed. Not̾a. qd̾
pot̃ aliqͥd licere. &e ñ expedire. Expedire aut̃: qd
ñ licet. ñ pot̾. ac ꝑ hoc. ñ omĩa quȩ licita sunt.¬
unt. Omĩa uo illicita. ñ expediunt. Sicut enĩ
omis qui xp̃i sanguine redemptꝰ est. homo est.
ñ tam̃ omĩs qui ħomo ẽ: etiam xp̃i sanguine
redemptꝰ est. Ita omne qd ñ licet. ñ expedit. ec
tñ ome qd non expedit: etiã non licet. Ut gͥ in¬
ñ expedire. quę ꝑiusticiam quȩ coram do esto

Expanded text:
 est ventrem et escas, destruet, secundum hunc statum: quod erit, cum corruptibile hoc induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundos. Alii omnibus cibis vescendum esse putn aliis praedictis offenditis, sed etiam in cibis. Omnia quidem mihi licent, id est omnibus cibis vesci licet, non legali doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod o aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest. ac per hoc non omnia quae licita sunt, omnia uero inlicita non expediunt. sicut enim omnis, qui Christi sanguine redemptus est, homo est, non tamen omnis, qui homo est, etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod non licet non expedit nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. sunt quipnon expedire, quae per justitiam, quae coram Deo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Esca. ⁊c̃. Qi. Uere omĩam licent: qͥa esca debe¬
Uñ. alibi dicit. Non manducabo carnẽ in e¬
t̾num. ne frẽm meum scandalizẽ. Itẽq ali¬
bi. Omĩa quidẽ munda sunt. s malũ est hõi
Esca debetur uent.⁊ uent̾ escis. s tñ: ñ edã cũ
do occasionẽ querere accipiendi: noluit abhiᷤ
d̾r licere: qd̾ ꝓhibet᷑. Uñ ⁊ ioħs ad herode̾ ait.
Non licet tͥ hr̃e uxorem fr̃is tui Qd̃ si illud eẽt:
qd illi aiunt: debuit dic̾e. licet tͥ. s ñ expedit.
Et dñs similit̾ mulieri chanance ait. Non lica
panẽ filioꝵ mitt̾e canib. & id̾o qd̾ ait apłs:¬

Expanded text:
cat: Vere omnia mihi licent, quia esca debeUnde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Itemque alibi: Omnia quidem munda sunt, sed maEsca debetur ventri, et venter escis, sed tamen non edam cum do occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his dicitur licere quod prohibetur. Unde et Joannes ad Herodem ait: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quod si illud esset quod illi aiunt, debuit dicere, licet tibi, sed non expedit. Et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait: Non licet panem filiorum mittere canibus . Et ideo quod ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
dicta uicia hñt: ñ possidebunt regnũ. & ido:
uitanda sunt. qͥa etiã si licerent: sigienda eẽnt̾.
Ponat᷑ enĩ: qd̾ omĩa licent .i. ponat aliqͥs licere
omĩa. ñ. quia illi liccant. s qr licere qͥb damui¬
dent᷑. sd̃o: qr ñ impendunt legalia tormenta:
s ñ omĩa expediunt. qr ꝓpt̾ se. ipsa uitanda sc̃.
mor euiꝰlibet. rei sͥ dñatur: seruire reb ꝯiunci¬
tur: quarũ amore suꝑatur. Esca. ⁊c .&. Subnul¬

Expanded text:
aedicta vitia habent, non possidebunt regnum, et ideo vitanda sunt, quia etiam si licerent, fugienda essent. Ponatur enim quod omnia licent, id est ponat aliquis licere omnia, non quia illi liceant, sed quia licere quibusdam videntur ideo quia non impendent legalia tormenta, sed non omnia expediunt, quia propter se vitanda sunt. amor cujuslibet rei ubi dominatur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Esca, etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa mͥlicent .i. licita sunt. sed tñ. ego ñ re¬
ominis uel
digi. sub potestate uidicis. uł nolo ẽc̃ sub dm̃io
alicuiꝰ rei. ut causa ẽ frẽm offendam. Tunc enĩ res
suꝑ nos dñium habet: cũ amorẽ eiꝰ. amori ꝓxi
&ꝰ uent̾ el cis ter hoc licet repetere.
qͥa esca debet᷑ uentͥ pro¬
quo ereata c̃. Reficimꝰ
enĩ cotidianas ruinas¬
& has destrU corꝑis. edendo ⁊ biben¬
do. Pescam: nota neces¬
¶ saria nature. & uent̾ debetur escis. quia

Expanded text:
mihi licent, id est licita sunt; sed tamen ego non reominis vel digi sub potestate judicis, vel nolo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendam. Tunc enim res super nos dominium habet, cum amorem ejus amori proxamen propter hoc licet repetere, quia esca debetur ventrquo creata est. Reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibenr escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ accipio: estimatis. s ñ ido diitto: quin
mͥ liceat. acciꝑe. siam omĩa in licent. que & co¬
apłis. que iex naturalis habet: ñ moysi. qͥ mul¬
ta ꝓ duricia illius ppłi. ꝓhibuit. Hoc dicit: qͥa es
licebat sumptꝰ acciꝑe. unde post aucturꝰ est.
acciꝑet᷑. quos in tantis uiciis arguebat: auc¬
t oritatẽ magistii inclinaret. Non enĩ pot̾ in¬
stant̃ argui: a qͦ munꝰ accipit᷑. maxime cũ ille
ꝓmptꝰ sit ad dandum: ut sͥ humiliet p̃posi¬
tum. Uñ⁊ dicit. s ego sub nulliꝰ. redi. potestͥ
minuendo lib̾tatem meam: rep̾hendendi.
ꝗd facem: si sumptꝰ ab eis acciꝑem. ꝑseudo

Expanded text:
stimatis: sed non ideo dimitto quin mihi liceat accipere. Nam omnia mihi licent quae et coapostolis, quae lex naturalis habet, non Mosi qui multa pro duritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius redigar potestate, minuendo libertatem meam, reprehendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
pecco erat ab auctore alienata. & facta capti¬
ua ẽ lib̾ata. quẽ pat̾ decelo misit ad t̾ras. ne
ois cius ꝑiret ꝓ quib lib̾andis & adiuuandiᷤ
xp̃euenit. mortuus ẽ & resurrerit omorcautis
em̃ est. ut mortos in pecc̃is lb̾et apeccatis.
Dum unxit unus salutis uia ostendit. Resur¬
rexit: ut iustificatos secum uiu̾e faciat. Ex
ꝑditis gͦ. reformauit sibi seguios. C uoai̾t ⁊ ẽ¬

Expanded text:
 erat ab auctore, et facta captiva, est liberata, quem Pater de coelo misit ad terras, ne opus ejus periret, pro quibus liberandis et adjuvandis, Christus venit, mortuus est, et resurrexit. Mortuus enim est ut mortuos in peccatis liberet a peccatis, dum vixit, vivus salutis viam ostendit; resurrexit, ut justificatos secum vivere faciat. Ex perditis ergo reformavit sibi servos. Tu aute
Abbreviated transcription (Latin):
ficri: illi. & nunc & post mortem: regnant cũ
xp̃o. S alit̾ ninc regnant cũ illo scieus: alit̃
tunc regnabunt. slunc regnant: quia que sur
uis &e mortuis. Alioqͥn: nec ad altare di fieret
iemoria eoꝵ: in cõmunicõne corꝑis xp̃i s̾ fi

Expanded text:
fieri, illi et nunc et post mortem regnant cum Christo. Sed aliter nunc regnant cum illo sancti ejus. Aliter tunc regnabunt. Nunc regnant, quia quae survivis et mortuis. Alioquin nec ad altare Dei fieret memoria eorum in communicatione corporis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio tyti.¬
tiꝰ sumꝰ gauisi: quã tri¬
staremur de tribula¬
tione. s magis habun¬
dantiꝰ. de gaudiotyti qͤa
gaudebat: ñ solum de
quia refectꝰ¬
qͦs sꝑabat corrigendoᷤᷤ¬
ẽ sp̃s eiꝰ tyti. Iam enĩ spe¬
Refectus est dico: ab
rat de reliquis. & siqͥd
ap̃d̃ illum de uob̾ głatꝰ
sum: cõmendandouo ᷤ:
ñ sum confusus .i. non

Expanded text:
gaudio Ttius sumus gavisi, quam tristaremur de tribulatione: sed magis abundantius de gaudio Titi, quia gaudebat non solum de Quia refects sperat corrigendoejus est, Titi. Jam enim speRefectus est dico ab rat de reliquis. Et si quid apud illum de vobis gloriatus sum, commendando vos, non sum confusus, ideo non