comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obligantes denuo nosmetipsos. iugo iniqͥtatis
colla ultͦnea submittentes. ⁊ subicientes nos
misere seruituti. Itaq fr̃s mei rebaptizar nos
conuenit᷑. scd̾m fedus inire necesse est: opꝰ ẽ ꝑfes¬
sione scda. Nec iam suffic̃ abrenunciare diabo¬
lo ⁊ opib eiꝰ. mundo parit abrenunciandum ẽ.
ce ꝓpͥe uoluntati. Iue enim seduxit. ille t̾didit
nos. Inpͥore nimirum baptismate qn nicħ nob
adhuc uoluntas nr̃anocuerat. satis fuit abrenũ¬
ciare diabolo: cuꝰ ꝓfecto inuidia pecẽm pariter
ce mors ꝑunum ingdiens. nõs homines ꝑt̾nsi¬
uit. Cet̾m postqm mundi fallentis illecebsᷤ.⁊ in¬
fidelitatem ꝓpͥę uoluntatis manifeste sumꝰ erꝑtr
de cet̾oiam in scdo ut ita dix̾im conũsionis nr̃e
baptismate.mito prsꝰ ⁊ ñ ad insipientiam nob̃.
custodirẽ scientes qm̃ religiomunda ⁊ imina¬
deinceys damnare possit animas nr̃as. De eo
quodin iob legit̾ in sex tͥbulationib liberabit
te ⁊ i uiͦ. non tanget te malum. xxui.

Expanded text:
obligantes denuo nosmetipsos, jugo iniquitatis colla ultronea submittentes et subjicientes nos miserae servituti. Itaque, fratres mei, rebaptizari nos convenit; secundum foedus inire necesse est: opus est professione secunda; nec jam sufficit abrenuntiare diabolo et operibus ejus: mundo pariter abrenuntiandum est et propriae voluntati. Ille enim seduxit, illa traduxit nos. In priori nimirum baptismate, quando nihil nobis adhuc voluntas nostra nocuerat, satis fuit abrenuntiare diabolo, cujus profecto invidia peccatum pariter et mors per unum ingrediens, in omnes homines pertransivit. Caeterum postquam mundi fallentis illecebras, et infidelitatem propriae voluntatis manifeste sumus experti, de caetero jam in secundo, ut ita dixerim, conversionis nostrae baptismate merito prorsus, et non ad insipientiam nobis, custodire, scientes quoniam religio munda et immadeinceps damnare possit animas nostras. SERMO « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. » 1.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ acceptis ñ ingratos nos exhibemꝰ. locum in no¬
bis facimꝰ gr̃ȩ: ut maiora adhuc acciꝑe meream᷑.
Omnino enimsola nos a ꝓfectu conũs atioĩs
impendit ingratitudo nr̃a: dum quodammꝰ
amissum reputans dator qͦd ingratꝰ accepit.
cauet sͥ de cet̾o. ne tanto plura amiAtteret
quanto plura conferret ingrato. felix ꝓinde qͥ
se alienigenam reputans. etiam ꝓminimis qͥ¬
bu ᷤ bnficuis. ñ minimas refert grates: gͣtuitũ
ẽẽ ñ dubitans. neq dissimulans. qͦd alienige¬
nȩ impendit᷑ ⁊ ignoto. Nos autem miserr
mis erabiles. cum in initio dum adhuc aliem¬
genas nos estimam. timorati satis. satis deuo¬
ti ⁊ humiles inueniam: tam facile pꝰmodum
obliuiscim᷑ quam gratuitum sit qͥcqͥd accepi¬
mus:.⁊ p̃sumentes ñ b̃n quasi de familiaritate
dĩ: neqͣqͣm adutimꝰ qͥd meream᷑ audire: qm
inimici dñi domesticieiꝰ. faciliꝰ enim tẽ offen

Expanded text:
 non ingratos exhibemus, locum in nobis facimus gratiae, ut majora adhuc accipere mereamur. Omnino enim sola nos a profectu conversationis impedit ingratitudo nostra, dum quodam modo amissum reputans dator quod ingratus accepit, cavet sibi de caetero, ne tanto plura amitteret, quanto plura conferret ingrato. Felix proinde, qui se alienigenam reputans, etiam pro minimis quibusque beneficiis non minimas refert grates, gratuitum esse non dubitans neque dissimulans, quod alieno impenditur et ignoto. Nos autem miseri et miserabiles, cum in initio, dum adhuc alienos nos aestimamus, timorati satis, satis devoti et humiles inveniamur; tam facile postmodum obliviscimur, quam gratuitum sit quidquid accepimus, et praesumentes non bene quasi de familiaritate Dei, nequaquam advertimus quod mereamur audire, quoniam inimici Domini domestici ejus . Facilius enim tunc of
Abbreviated transcription (Latin):
mores. sic ñ redimere s admittere tempus:
ut de morib ⁊ affectionib suis uix ultima
apud ipsos mentio fiat. Qͥdistos aliud age
dixim. qͥ scurrilitates. detract̾iones. iact̾antiȩ
⁊ impatientiȩ u̾ba ñ reputant. facile condͥstãt
ꝓrimos: immo sp̃m dei qui in eis ẽ: pusillorũ
scandala paruipendunt : ad inc̃pationem
alioꝵ. aut negligentia q̃dam dormire uident᷑.
aut iracunchȩ facib inflammnant᷑: ⁊ cum his
qͣsi gens q̃ fec̃it iusticiam accedunt libere ad
eccłiam: psallunt cum aliis. s ñ sp̃u. neq m̃ti:
or̾onis tp̃r nescio qͣs ineptias meditant᷑: i neip¬
so qͥdem trem̃do angłis participare uerent᷑
dm̃ci corporis sacram̃to: quio inquam aliud
istos agere dixim qm securos iam de gr̃a dñi
sui. fiducialit de ea qm longo tp̃r ꝓmeruerũ
familiaritate p̃sumere: Hoc nempe est quod

Expanded text:
mores, sic non redimere, sed amittere tempus, mores, sic non redimere, sed amittere tempus, ut de moribus et affectionibus suis vix ultima apud ipsos mentio fiat? Quid istos aliud agere dixerim, qui scurrilitates et detractiones, jactantiae et impatientiae verba non reputant; facile contristant proximos, imo Spiritum Dei qui in eis est; pusillorum scandala parvipendunt, ad increpationem aliorum aut negligentia quadam dormitare videntur, aut iracundiae facibus inflammantur; et cum his quasi gens quae fecerit justitiam, accedunt libere ad ecclesiam; psallunt cum aliis, sed non spiritu neque mente; orationis tempore nescio quas ineptias meditantur; et ne ipsi quidem tremendo angelis participare verentur Dominici corporis sacramento? quid, inquam, istos aliud agere dixerim, quam securos jam de gratia Domini sui, fiducialiter de ea, quam longo tempore promeruerunt, familiaritate praesumere? Hoc nempe est quod
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrantes patientiam nob tͥbtii. qͣnta ñ
dico in martyrib inuenta. s ꝓfessioni nr̃e ne¬
cessaria est: postulantes caritatem.quantam
non dico angłis. s patͥb nr̃is qui fuere homi¬
nes. similes nob̃ passibiles. etiam peccatores.di¬
umo munere collatam agnouimꝰ ex testimo¬
niis scͥpturarum. Ue gnationi huic misere ab
imꝑfectione sua: cui sufficere uidet᷑ insufficien¬
tia.immo inopia tanta. Qͥs enim ad ꝑfect̾io¬
nem illam qm scͥpture tͣdunt.uł aspirare ui¬
detur: Nonsine causa sane cum sint nob̃ ead
cum patͥb conuisionis initia. dispar ualde con¬
uersationis ꝓfectꝰ intienit᷑: adeo ut cum ipsos
ꝓfecisse de dic in diẽ.⁊ cursum consummasse
legamus:apudnos magnꝰ estimaret᷑. siqͥs uel
ipsa conũsationis suç pͥmordia conseruaret:
ut non minꝰ humilis aut timorat᷑. non minꝰ
souicitꝰ ⁊ circum spectꝰ. ñ minꝰ feruens sp̃u. ñ

Expanded text:
obsecrantes patientiam nobis tribui, quanta non obsecrantes patientiam nobis tribui, quanta non dico in martyribus inventa, sed professioni nostrae necessaria est; postulantes charitatem, quantam non dico angelis, sed patribus nostris, qui fuere homines similes nobis, passibiles, etiam et peccatores, divino munere collatam agnovimus ex testimonio Scripturarum. 5. Vae generationi huic miserae ab imperfectione sua, cui sufficere videtur insufficientia, imo inopia tanta! Quis enim ad perfectionem illam, quam Scripturae tradunt, vel aspirare videtur? Non sine causa sane, cum sint nobis eadem cum patribus conversionis initia, dispar valde conversationis profectus invenitur: adeo ut cum ipsos profecisse de die in diem, et cursum 1141 consummasse legamus, apud nos magnus aestimaretur, si quis vel ipsa conversionis suae primordia conservaret, ut non minus humilis aut timoratus, non minus sollicitus et circumspectus, non minus fervens spiritu, non
Abbreviated transcription (Latin):
uelit qͦd minꝰ g nos libalis nc̃ diuina clem̃tia
uideat᷑: ut qͥb tanta contulit ñ rogantib non
desid̾antib immo ⁊ fortasse recusantib. nc̃
orantib. obsecrantib. postulantib. sepissime
immo continue uideat᷑ multo minora nega
dñi: anforte thesauri gr̃ȩ defecerunt: Quid
inqͣm putamꝰ utrum uoluntas mutata sit. an
immutata facultas: Neutrum sane de deoe¬
stimare licet: neutrum fasẽ credẽ de oĩpoten¬
ti ⁊ mimutabili maiestate. Qͥ d s uult gͦ qͦd in¬
cessanter orantes. obsecrantes.postulantes ñ
exatidit: qͥb tantã ⁊ tã gͣcuitam miscdiam
p̃rogauit: Namsirespondeat qͥs qͦd apłopar¬
lo responsum ẽ suffice nob̃ grãm dei: plane
omnino fallit᷑: cum ꝓ ea qͣm maxime uniu̾se
orones. obsec̃tiones.⁊ postulationes. nr̃e fiãt
ne ambulemꝰ in magnis. aut in mirabilibꝰ
suꝑnos. orantes dari nob̃humilitatem. qͣn¬
ta decet ñ dico scõs. s monachos peccatores:

Expanded text:
velit, quod minus erga nos liberalis nunc divina clementia videatur, ut quibus tanta contulit non rogantibus, non desiderantibus, imo et fortasse recusantibus, nunc orantibus, obsecrantibus, postulantibus saepissime, imo continue, videatur multo minora negar est manus Domini, an forte thesauri gratiae defecerunt? Quid, inquam, putamus, utrum voluntas mutata sit, an imminuta  alias, immutata facultas? Neutrum sane de eo aestimare licet, neutrum fas est credere de omnipotenti et immutabili majestate. Quid sibi vult ergo, quod incessanter orantes, obsecrantes, postulantes, non exaudimur, quibus tantam et tam gratuitam misericordiam praerogavit? Nam si respondeat quis quod apostolo Paulo responsum est, sufficere nobis gratiam Dei : plane omnino fallitur, cum pro ea quam maxime universae orationes, obsecrationes, et postulationes nostrae fiant, ne ambulemus in magnis, aut in mirabilibus super nos, orantes nobis dari humilitatem, quanta decet, non dico sanctos, sed monachos peccatores:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cennarioꝵ nũo recipi mereret᷑. Minime tñ
pat̾nȩ potuit suffice pietati: nͥ tam copios am
ei mis cdiam erhibet. cuiposset ⁊ ipse qͥ nunꝗͣ
a patre discesserat senior fuiꝰ inuide. Sic ⁊ nos
dilectissimi abundant effus a suꝑ nos miscđia
dei nr̃i. de filiisire ⁊ diffidentie. ñ solum ĩ elecꝰ¬
torum recipit nũm: s uocauit ad collegium

Expanded text:
mercenariorum numero recipi mereretur: minime tamen mercenariorum numero recipi mereretur: minime tamen sufficere potuit pateruae pietati, nisi tam copiosam ei misericordiam exhiberet, cui posset et ipse, qui nunquam a patre recesserat, senior filius invidere . Sic et nos, dilectissimi, abundanter effusa super nos misericordia Dei nostri, de filiis irae et diffidentiae non solum in electorum recepit nu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑit. s qͥ ꝑmanet in uitam et̾nam. Nec cessamꝰ
ab oꝑando hoc cibo. &̃ cum t̾xenis forte occupa¬
mur oꝑib: aut obedientia dictante. aut fr̾̃nȩ
caritatis intuitu: qm̃ dissimilis nob̃ intentio
est abbis quoꝵ laborem ꝑiturum eẽ p̃diximꝰ.
Dissimili ꝓinde radici inherens labor similis.
tñ expedientia sect̾antes. pͥori forsitanfornica¬
tione relicta. stetissem inconugii castitate. ñ
capientes qͦd de cȩlibi uita datum nouimus
ẽẽ consilium: si a rapinis ⁊ fraudib abstinen¬
tes. licite reb ꝓp̃is uterem᷑. necdum tamen ad
ꝑfectionem euanglicam atangentes sic̃ septano
⁊ c̃.Hoc ipsum quantȩ pietatis ẽẽt. si a tantis eri¬
minib in qͥb qͥdam ex nob̃ inuoluti. solum ĩse
responsummortis ⁊ iudicium certȩ damnatioĩs
habent. datum eẽt uł in inferiori aliqͦ respirare
gͣdu: Edigꝰ certe filiꝰ. ad filioꝵ numerum aspi¬
rare timebat. beatum se reputans. si forte uel ĩ

Expanded text:
qui 1140 permanet in vitam aeternam . Nec cessamus ab operando hoc cibo, etiam cum terrenis forte occupamur operibus, aut obedientia dictante, aut fraternae charitatis intuitu: quoniam dissimilis nobis intentio est ab his, quorum laborem periturum esse praediximus. Dissimili proinde radici inhaerens labor similis, tamen expedientia sectantes, priori forsitan fornicatione relicta, stetissemus in conjugii castitate, non capientes quod de caelibe vita datum novimus esse consilium; sed a rapinis et fraudibus abstinentes, licite propriis rebus uteremur, necdum tamen ad rfectionem evangelicam attingentes, sicut scriptum  hoc ipsum quantae pietatis esset, si a tantis criminibus, in quibus multi ex vobis involuti, solum in se responsum mortis et judicium certae damnationis haberent, datum esset vel in inferiori aliquo respirare gradu? Prodigus certe filius ad filiorum numerum aspirare timebat, beatum se reputans, si forte vel in
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi. magna ualde miscdĩa dei
nr̃r: qͦs tam in esfabili sp̃s sui uirtute. tam ine¬
stimabili dono gr̃e suȩ eripuit auana nr̃a
conu̾satione huiꝰ scłi. in qͦeramꝰ aliqñ tanquam
sine do: aut certe qͦd execrabiliꝰ est etiam contͣ
dm̃: non ignorantiam habentes s contemptũ.
Cuiꝰ uite aut potꝰ mortis. anima enĩ q̃ peccau̾at
ipsa moriebat᷑. utinam frequent in ocłis cordiᷤᷤ
nr̃i tet᷑ uerset᷑ imago: quanta uidelicet cecitaᷤ.
qnͣta ꝑu̾sitas illa fu̾it: ut sedula meditatione

Expanded text:
lectissimi, magna valde misericordia Dei nostri, quos tam ineffabili Spiritus sui virtute, tam inaestimabili dono gratiae suae eripuit de vana nostra conversatione hujus saeculi, in quo eramus aliquando tanquam sine Deo, aut certe, quod exsecrabilius est, etiam contra Deum, non ignorantiam ejus habentes, sed contemptum. Cujus vitae, aut potius mortis,  Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur , utinam frequenter in oculis cordis nostri tetra versetur imago! quanta videlicet caecitas, quanta perversitas illa fuerit! ut sedula meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
unde erutꝰ. s ⁊ uͥsit constitutꝰ. ñ soium qͥd euase¬
uocat᷑: inueniet sine dubiocumultm hc̃ miscd̃ie
õĩno m̃stirȩ pͥoris ercede qͣntitatem. Neq enĩ fecit
talit oĩnationi. ut ñ solum iudicia s ⁊ consilia
sua manifestaret eis: s õĩno magnificatiit facere
Heq enĩ nos eligimꝰ eum. s ipse elegit nos. ⁊ posti¬
it nos. ut eamꝰ ⁊ fructum afferamꝰ. fr̃uctum inꝗͣ
ñ solum ñ ꝑemptorium. qͦd ad iudicium ꝑtinẽs
notumsit ⁊̃ seruis: s nec ꝑiturum qͥdem. qͦd de
consilio est. ⁊ reuelat᷑ amicis. In hoc siquidem

Expanded text:
constitutus; non solum quid evasevocatus: inveniet sine dubio cumulum hujus misericordiae omnino mensurae prioris excedere quantitatem. Neque enim fecit taliter omni nationi, ut non solum judicia, sed et consilia sua manifestaret eis; sed omnino magnificavit facere Neque enim nos elegimus eum, sed ipse elegit nos, et posuit nos ut eamus, et fructum afferamus: fructum, inquam, non solum non peremptorium, quod ad judicium pertinens, notum sit etiam servis; sed nec periturum quidem, quod de consilio est, et revelatur a
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. iusticias iudieabit. Qͥdu̾illie omnes
iusticie nr̃e. nͥ pannꝰ menstrtiate reputabunt᷑:
Qͥeqͥd nc paruipendendo transimꝰ. palpando
tegimus. dissimulandonegligimꝰ: qͣnto illic
crticiatu uindex flamma consumet. Utinam
mag̃ nc̃ daret qͥs capiti meo aqͣs: ⁊ ocłis meis
fontem lacͥmarum. forte enimnon reꝑiet ig¬
nis exurens: qͦd int̾im fluens lac̾ma diluisset.
Iam uͭ pꝰ ignem illum. putas residuum aliqͥd
inueniet᷑ in nob̃aut tm̃ erit. ut audeamꝰ illud
uultui maiestatis offerre. auit eiꝰ sic astare cõ¬
spect̾ui: Qͥs ille pudor erit. que confus io. pꝰ bene¬
ficia tanta. tam tepidos.tam imꝑfect̾os. tãuacuoᷤ
apparere ante faciẽ dñi di nr̃i: fũgiebat adamit
qͥdnos pꝰ tanta flagicia.pꝰ tanta facinora p̾sume
uerrilliꝰ solis radios ualeat intueri: Sic̃ funt

Expanded text:
ustitias judicabit. Quid vero illic omnes justitiae nostrae, nisi pannus menstruatae reputabuntur? Quidquid nunc parvipendendo transimus, palpando tegimus, dissimulando negligimus, quanto illic cruciatu vindex flamma consumet? Utinam magis nunc daret quis capiti meo 1145 aquas, et oculis meis fontem lacrymarum: forte enim non reperiret ignis exurens, quod interim fluens lacryma diluisset. 7. Jam vere post ignem illum, putas, residuum aliquid invenietur in nobis? aut tantum erit, ut audeamus illud vultui majestatis offerre; aut ejus sic astare conspectui? Quis ille pudor erit, quaeve confusio, post tanta beneficia tam tepidos, tam imperfectos, tam vacuos apparere ante faciem Domini Dei nostri? Fugiebat Adam utquid nos post tanta flagitia, post tanta facinora praesumveri illius solis radios valeat intueri? Sicut fluit
Abbreviated transcription (Latin):
brico: ⁊ insudore uultꝰ tui uesceris pane tuo. an
ñ in amaritudine morat᷑ ocłs tuus qͦtiens ista
considat. ⁊ deplorat parit̾ cum ꝓpħa: Heu mͥ¬
qr incolatꝰ m̃s ꝓlongat᷑ est: Habes iam pͥmor¬
dia. hs̃ ⁊̃ media. s nouissima q̃ st̃: Nam de es
dđr: qͦd eoꝵs memor. non peccab̾. Iysa sunt mor
iudiciũ. gehenna. Qͥd horribiliꝰ morte: quio
iudicio t̃ribilius: Nam gehenna nicħ potst
intolerabiliꝰ cogitari. Qͥdmetuet siquis ad
ista non trepidat: ñ expauescit. non tiore
concutte᷑: O hõsi pudorem ꝑdidas ad nobiles
⁊catis ꝑtinentem. si dolorẽ ñ sentiebas afflictionis q
ẽ etiam carnalium: uł timorem ñ obinittas.

Expanded text:
brico, et in sudore vultus tui vesceris pane tuo. An brico, et in sudore vultus tui vesceris pane tuo. An non in amaritudine moratur oculus tuus, quoties ista considerat, et deplorat pariter cum Propheta: Heu m prolongatus est? 4. Habes jam primordia, habes etiam media: sed novissima quae sunt? Nam de eis dicitur quod eorum memor non peccabis. Ipsa sunt mors, judicium, gehenna. 1110 Quid horribilius morte? quid judicio terribilius? nam gehenna nihil potest intolerabilius cogitari. Quid metuet, si quis ad ista non trepidat, non expavescit, non timore concutitur? O homo, si pudorem perdideras ad nobilem creaturam pertinentem; si dolorem non sentiebas afflictionis, quod est etiam carnalium; vel timorem non omittas,
Abbreviated transcription (Latin):
Inlocumutiq afflict̾ionis. Siqͥdem uita tua in¬
ferno apꝓpinquauit. Qͥdemm hic nͥ labor et
dolor ⁊ afflict̾io sp̃s: S nc̃ ita contigit tͥ. ac si pu¬
er incarcere natꝰ sit.⁊ in carcere sit nutritus.
xietate matͥs suȩ. Illa enim scit unde doleatt
qr nouit bona. gͣuiora st̾ ei mala: tii p̃ maiorib¬
cõpedib qͥb assuetꝰ es minores anulos reqͥem
putas. Comedere apetis ꝙ fames te cruciat. Utrũq
labor ẽ. s qr fames gͣuior ẽ. comede nescis ẽẽ labo¬
rem. Demq pꝰqͣm fames depulsa fu̾it: uide siñ
gͣuiꝰ ducis comede. quam esurire. Sic se haben
uniũsa subsole: ut nicħ sit in eis uͤ iocundum
s ab uno semꝑ tͣnsire uelit hõ ad aliud. solaq
ignem.⁊ inde rursꝰ in aquam resiliat᷑: ut po¬
te qͥ neutrum ferre possit. Omne siqͥdẽ
te. nec curiositate curios. nec ambicios inam
indeserto moraris: in tenebͥs ambulas. ⁊inlu¬

Expanded text:
In locum utique afflictionis: siquidem vita tua inIn locum utique afflictionis: siquidem vita tua inferno appropinquavit. Quid enim hic, nisi labor et dolor, et afflictio spiritus? Sed nunc ita contigit tibi ac si puer in carcere natus sit et in carcere sit nutritus; xietate matris suae. Illa enim scit unde doleat; et, quia novit bona, graviora sunt ei mala, et recorcompedibus, quibus assuetus es, minores annulos requiem putas. Comedere appetis, quia fames te cruciat. Utrumque labor est; sed quia fames gravior magis, comedere nescis esse laborem. Denique postquam fames depulsa fuerit, vide si non gravius ducis comedere quam esurire. Sic se habent universa sub sole: ut nihil sit in eis vere jucundum, sed ab uno semper transire velit homo ad aliud, solaqueignem et inde rursus in aquam resiliat, utpote qui neutrum ferre possit. Omne siquidem te, nec curiositate curiosus, nec ambitiosus inani in deserto moraris, et in tenebris ambulas et in lu
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe rectꝰ stare. qͥ corde repis in t̾ra: An non
reꝑe est in t̾ra. carnem saꝑe:carnalia desið̃are.
carnalta querere. Ueruntam̃ qr adimaginem
ce similitudinem di creatꝰ es. si ꝑdidisti simil¬
tudinemsimilis factꝰ ium̃tis. s in imagine ꝑ¬
transisti. Gsim sublimi positꝰ non intellexisti
qm̃ limꝰ eẽs: noli fixꝰ in limo ꝓfundi. ignorare
qr imagodĩ es: ⁊ erubesce qͦd ꝑ egͥnam ei suꝑ¬
duxeris similitudoinem. Memor esto nobili¬
tatis tue. pudeat te tantȩ deiectionis. Ne ig¬
nores pulchritudinem tuã: ut de feditate
ampliꝰ confundaris. ħ est iuxta salomonem
baoth. Hinc deiecisti te ipsum in has int̾iores
tenebs̃:. uñ ad ext̾iores qͦq ⁊ palpabiles tenebras
eiciendus eris aliqñ. si ñ caues. Ab ista inquam
gła filioꝵ di. deposuisti demetipsum: a felier illa
⁊ dulcissima patͥa. ab orto uoluptatis erulem de
fecisti. Ecce uñ uenisti. Uis nosse quo deuenisti:

Expanded text:
corpore rectus stare, qui corde repis in terra? An non corpore rectus stare, qui corde repis in terra? An non repere est in terra, carnem sapere, carnalia desiderare, carnalia quaerere? Verumtamen quia ad imaginem et similitudinem Dei creatus es, si perdidisti similitudinem, similis factus jumentis; sed in imagine pertransisti. Ergo si in sublimi positus non intellexisti quoniam limus esses; noli infixus in limo profundi ignorare quia imago Dei es, et erubesce quod peregrinam ei superduxeris similitudinem. Memor esto nobilitatis tuae, et pudeat te tantae dejectionis. Ne ignores pulchritudinem tuam, ut de foeditate amplius confundaris Haec est, juxta Salomonem,baoth. Hinc dejecisti te ipsum in has interiores tenebras, unde ad exteriores quoque et palpabiles tenebras ejiciendus eris aliquando, si non caves. Ab ista, inquam, gloria filiorum Dei deposuisti temetipsum; a felici illa et dulcissima patria, ab horto voluptatis exsulem te fecisti. 3. Ecce unde venisti: vis nosse quo devenisti?
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩt̾num. Recole pͥmordia: attende media: me¬
morare nouissima tua. ħ pudorem adducunt:
ista dolorem ingerunt: illa metum incutiunt.
Cogita unde uen̾is. ⁊ erubesce. uͥisis ⁊ ingemis ce.
qͦ uadas ce contremisee. Uide ne adicias adhuc
ignorare: ne forte suꝑ te ueniat t̾ribilis illa cõ¬
minatio. qͣsponsꝰ intonat dicens. Si ignoras
te o pulchra int̾ mulieres egdere.⁊ abi post gͥ¬
ges sodalium tuoꝵ. Primosiqͥdem cum in ho
abibis: illis nicħ mali sentientib : malis expo¬
situs uniu̾sis. Agnosce gͦ pͥmordia tua. ⁊ eru¬
besce cõparatum te ẽc ium̃tis: memorare nouis¬
sima tria.⁊ time ne abeas &ẽ pꝰ ium̃ta. Prubesce
inqͣm. qͦd ꝓ consortio angłoꝵ consortium sortit᷑
qr panem angłicum. panem fastidisti cȩlestem
curuata ẽ aĩa. in corpore manet humanȩ aĩe
similitudo: in anima uͦ bestiali similitudine
mutata ẽ similitudo di. An ñ confunderis
sursum caput hab̃e. qͥ sursum cor non habes:

Expanded text:
. Recole primordia, attende media, memorare novissima tua. Haec pudorem adducunt, ista dolorem ingerunt, illa metum incutiunt. Cogita unde veneris, et erubesce; ubi sis, et ingemisce: quo vadas, et contremisce. Vide ne adjicias adhuc ignorare, ne 1109 forte super te veniat terribilis illa comminatio qua sponsus intonat, dicens: Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post greges sodalium tuorum . Primo siquidem cum in honabibis, illis nihil mali sentientibus, malis expositus universis. Agnosce ergo primordia tua, et erubesce comparatum te esse jumentis: memorare novissima tua, et time ne abeas etiam post jumenta. Erubesce, inquam, quod pro consortio angelorum, consortium sortitusquia panem angelicum, panem fastidisti coelestem.curva est anima et in corpore manet humanae animae similitudo; in anima vero, bestiali similitudine mutata est similitudo Dei. 2. An non confunderis sursum caput habere, qui sursum cor non habes!
Abbreviated transcription (Latin):
est: ac si dicat. Uelit nolit iudeus: uiuo ego. Nolo
mortem peccatoris: qͥ mori uolui ꝓ peccatoribꝰ.
uolo ut fructuosa sit mors mea. ⁊ copiosa ꝑeã
redemptio. Hanc gͦ miscdiam dñi qua tardat
ferire.paratꝰ ignoscere: paruam ñquidem in
seipsa. s aliarum cõparatione nominaus. qͦd
hȩc siqͥdem sola fu̾it. nullatenꝰ sufficit ad salutẽ:
immo uͦ iudicium damnationis accumulatut
re suo tribilit intonantem. An diuitias inquit¬

Expanded text:
ista, ac si dicat: Velit, nolit Judaeus, vivo ego; nolo mortem peccatoris, qui mori volui pro peccatoribus: volo ut fructuosa sit mors mea et copiosa per eam redemptio. 2. Hanc ergo misericordiam Domini, qua tardat ferire, paratus ignoscere; parvam, non quidem in se ipsa, sed aliarum comparatione nominavi: quod haec, si quidem sola fuerit, nullatenus sufficit ad salutem, imo vero judicium damnationis accumulat, ure suo terribiliter intonantem: An divitias
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑. pie immittit dñs amaritudines qͦs dã.
que mentem oceuyant hoĩs:⁊ eruellunt ꝑni¬
tiosam delectationẽ peccati. Qñq subtrahit
oportunitatem: uec demptari partt̃ infu .iii.¬
tatem. Qñq uirtutem donat resistendi quod
maiꝰ est: ut scilicet temptationem sentiens. ui¬
rilit᷑ agat. ⁊ ñ consentiat. Qñq ⁊ affect̾ionem sa¬

Expanded text:
tenetur, pie immittit Dominus amaritudines quasdam tenetur, pie immittit Dominus amaritudines quasdam quae mentem occupant hominis, et expellunt perniciosam delectationem peccati. Quandoque subtrahit opportunitatem, nec tentari patitur infitatem. Quandoque virtutem donat resistendi, quod majus est: ut scilicet tentationem sentiens viriliter agat, et non consentiat. Quandoque affectionem sa
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ thesauros ire ꝓ p̾rogatis thesauris miscdie qͦs
contemnis: ⁊ euacuas in te miscdiam di. S scdm
Qͥs autem scindet duriciam istam᷑. nͥ qui passio¬
ne sua petras scidit: Qͥs dabit cor penitensiusi
⁊ pęnitentiam. sine qua expectatio ñ mͦ ñ ꝓdest.
s obest plurimum. Uhec qͥdem in leuib pecci¬
tis potest sufficere: qm̃ inhis a qͥb abstinere oĩo
ñ possumꝰ. dum gestamꝰ corpꝰ pecc̃i. ad salutem suf¬
ficere potest pęnitentia cotioiana. At in gͣuio¬
rib qͥdem.⁊ q̃ peccata ad mortem sunt. opꝰ est
ñmͦ penitentia: uerum etiam continentia. Dif¬
ficilis ꝓrsꝰ res. ⁊ soli diume uirtuti possibilis.
susceptum semel peceati iugum a ceruibus ex¬
cutere: qm̃ qͥ facit pecc̃m. seruus est peccatĩ. nec
magnis necessaria peçcõrib:. de qͣ d̃r. Miserere
dictum ẽ : que st immissio amaritudinis. sub¬
tract̾io oportunitatis: uirtus resistendi. ⁊ sanitaᷤᷤ
asfectionis. Qñq enim ei qͥ pecc̃o qͦuis obligatꝰ

Expanded text:
tibi thesauros irae pro praerogatis thesauris misericordiae quos contemnis, et evacuas in te misericordiam Dei. SeQuis autem scindet duritiam istam, nisi qui passione sua petras scidit? Quis dabit cor poenitens, niicet poenitentiam, sine qua exspectatio non modo non prodest, sed obest plurimum. Et haec quidem in levibus peccatis potest sufficere; quoniam in his a quibus abstinere omnino non possumus dum gestamus corpus peccati, ad salutem sufficere potest poenitentia quotidiana. At in gravioribus quidem, et quae peccata ad mortem sunt, opus est non modo poenitentia, verum etiam continentia. Difficilis prorsus res et soli divinae virtuti possibilis, susceptum semel peccati jugum a cervicibus suis excutere; quoniam qui facit peccatum, servus est peccati, nec emagnis necessaria peccatoribus, de qua dicitur: Miserere dictum est , quae sunt immissio amaritudinis, subtractio opportunitatis, virtus resistendi, et sanitas affectionis. Quandoque enim ei qui peccato quovis obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ uide ẽ hoĩes sic affect̾os gͣ huiꝰm᷑i: ut uix si¬
ne lacͥmis audiant uel recordent᷑. Hic gͦ amor
contͣ concupiseendiam carnis est. Quid enm
dulce sit eun carne̾ cui tanta ẽ duleedom xͥ
sit prudentia. ⁊iam difficile caueri pot̾it in
melle uenenum. Necesse gͥ est adeẽ pruden¬
tiam qͣ diligent̾ int̾ior a mistĩa uestigare possi¬

Expanded text:
Nam et videre est homines sic affectos erga hujusmodi, ut vix siNam et videre est homines sic affectos erga hujusmodi, ut vix sine lacrymis vel audiant, vel recordentur. Hic ergo amor contra concupiscentiam carnis est. Quid enim dulce sit ei in carne, cui tanta dulcedo est in sit prudentia; et jam difficile caveri poterit in melle venenum. Necesse est igitur adesse prudentiam, qua diligent
Abbreviated transcription (Latin):
Inest homini ñsolum timor & cupiditas. s &e
amor:. nec qͥeqmin eouehementꝰ ad tͣhendũ.
uenit gͥ in carne. ⁊ tam amabilem se exhibu¬
it. ut illam nob̃ impendet caritatem. qͣ maio¬
rem nemo ht̃:ut aĩam suam daret ꝓnob. Qͥs¬
quis sane ne obhoc qͥdem coñti uoluit᷑mne
nullosic cõm̃dat ds caritatem suam. quomͦ
inmi.i st̾io incarnationis. ⁊ passionis. ĩnullo
sic reuelat᷑ eiꝰ pietas in nullo sic apparet eiꝰ be¬
nignitas qͦmͦ in humanitate: apło teste qui
tate uenit. Uñ abacue. Ibi inquit abscondita
saluos fac̾ẽ c̾dentes. Nonne qͦdãmͦ stultum se
fecerat. qͥ tͣdidit ĩ mortem animam fuam. ⁊ tu¬
lit peccm̃ multors. ⁊ q̃ ñ rapuit tẽ exsoluebat:
Nonne ebriꝰ erat umo caritatis. ⁊ immemor
sui cont̾ pet condilium dicentis ꝓpitiꝰ esto ͥ:
Itaq abscondita ẽ fortitudo. maximeq uelata
⁊ incarnata sapĩa. s benignitas ñ potuit am
affectuosum cordis amorem diximꝰ ꝑtinere.

Expanded text:
n solum timor et cupiditas, sed et amor, nec quidquam in eo vehementius ad trahendum. Venit igitur in carne, et tam amabilem se exhibuit, ut illam nobis impenderet charitatem, qua majorem nemo habet, ut animam suam daret pro nobis. Quisquis sane nec ob hoc quidem converti voluerit, non t vere in nullo sic commendat Deus charitatem suam, quomodo in mysterio Incarnationis ejus et passionis; in nullo sic revelatur ejus pietas, in nullo sic apparet ejus benignitas, quomodo in humanitate, Apostolo teste, qui tate venit. Unde Habacuc: Ibi, inquit, absconditasalvos facere credentes. Nonne quodam modo stultum se fecerat, qui tradidit in mortem animam suam, et tulit peccata multorum, et quae non rapuit, tunc exsolvebat? Nonne ebrius erat vino charitatis, et immemor sui, contra Petri consilium, dicentis: Propitius esto tibi? Itaque abscondita est fortitudo, maximeque velata et incarnata sapientia: sed benignitas non potuit ampaffectuosum cordis amorem diximus pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ñ libens ueniet nec spontaneꝰ. ut poss
dicẽ. uoluntarie sacͥficabo tͥ. Nunqͥd asinis da¬
boregnum meum: aut nunqͥd de bub cura ẽ
deo: Ut gͦ habeam uoluntariũ. t̾rebo eum:si
forte conu̾tat᷑. ⁊ uiuat. E cõminatꝰ ẽ acbiora
q̃ excogitari possunt: tenebs et̾nas. uermes im¬
mortales. ignem in extinguibilem. Cum aut̃
nec sic hõ reuocaret᷑. ait. Non solum timidꝰ:
s etiam cupidꝰ est. ꝓmittam ei qͦd potissimum
desidabile uideat᷑. Desidant homines argen
siderant. Manifestum est hoc: ⁊ ualde manife¬
stum. Si inqͥt tantoꝑe desid̾ant miseram hãc
laborios am uitã ⁊ mom̃taneam:quantum
diligent meam. qͥetam. et̾niam. beatam : P¬
misit itaq uitam et̾nam: ꝓmisit quȩ nec o¬
culus uidit. nec a.a. nͨ ĩc.h. a. Uidens autem

Expanded text:
oquidem non libens veniet, nec spontaneus, ut possit oquidem non libens veniet, nec spontaneus, ut possit dicere: Voluntarie sacrificabo tibi . Nunquid asinis dabo regnum meum? aut nunquid de bobus cura est Deo? Ut ergo habeam voluntarium, terrebo eum, si forte convertatur, et vivat. Et comminatus est acerbiora quae excogitari possunt tenebras aeternas, vermes immortales, ignem inexstinguibilem. Cum autem nec sic homo revocaretur, ait: Non solum timidus, sed etiam 1146 cupidus est; promittam ei quod potissimum desiderabile videatur. Desiderant homines aurum, siderant. Manifestum est hoc, et valde manifestum. Si, inquit, tantopere desiderant miseram hanc et laboriosam vitam et momentaneam, quantum diligent vitam quietam, aeternam, beatam? Promisit itaque vitam aeternam; promisit quod nec oculus vidi
Abbreviated transcription (Latin):
ex patre. Qͥd gͦ; Sunt aliqua ex patre: quibus
nob ista recompensent᷑: Sunt utiq omnino
dulciora his ⁊ amabiliora. S ħ ñ credunt᷑ sertus
multominꝰ inimicis. Quisquis uͦ amcꝰ uoluit
Erponit beatꝰ gregoriꝰ: ꝙ amor ipse noticia ẽ.
Est gͦ tͥplex amor: qui tͥa illa excludat que ñst̃
lege pcipit᷑. diliges dñm dm̃ tuum ex toto cn¬
siue affectuose: diliges prudent̾: diliges fora¬
ter.Siqͥdem amor cordis.simile qͥddam baba
carnalis amoris. Nam affectiones ꝓpͥe cordis
eẽ dñr. Anima uͦ aliqͣnto iam suꝑiꝰ sonat ũ¬
&e sedes dr sapientiȩ: ut m̃ito illi uideatur
attͥbuendum. prudent̾ diligere dm̃. Sanc
& maxime passionis. uidens enim ds homines
omnino carnales effectos: tantam eis dulcedi¬
nem exhibuit in carne: ut durissimi cordis sit.
qͥsqͥs eum toto affectu ñ diligat. Uolens siqͥdem
nobilem creaturã hoĩem recuꝑare̾. siinquit in¬
uitũ coe gero.asinum habeo ñ hominem: qñ¬

Expanded text:
ex Patre . Quid ergo? sunt aliqua ex Patre, quibus nobis ista recompensentur? Sunt utique, omnino dulciora his et amabiliora; sed haec non creduntur servis, multo minus inimicis. Quisquis vero amicus volExponit beatus Gregorius, quia amor ipse, notitia est. Est ergo triplex amor, qui tria illa excludat quae non sunt lege praecipitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto csive affectuose, diliges prudenter, diliges fortiter. Siquidem amor cordis simile quiddam habet carnali amori; nam affectiones proprie cordis esse dicuntur. Anima vero aliquanto jam superius sonat, u sedes sapientiae, ut merito videatur illi attribuendum prudenter diligere Deum. 2. Sane sit in carne, et maxime passionis. Videns enim Deus homines omnino carnales affectos, tantam eis dulcedinem exhibuit in carne, ut durissimi cordis sit quisquis eum toto affectu non diligat. Volens siquidem nobilem creaturam hominem recuperare: Si, inquit, invitum coegero, asinum habebo, non hominem; quand
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia & quatuor miserationib. xxix.¬
peccata minima. sunt mediocria. sunt ⁊¬
magna: sic ẽ miscdia parua. me diocͥs:⁊ mag¬
na. Magnꝰ gͦ peccator. magna miscdia opꝰ hab&:
ut uͥ abundauit delictum. suꝑ abundet. & gr̃a.
Paruam miscdiam dico expectationem qua ñ
statim ꝓunit peceantem: s expectat ad peniten¬
tiam. Paruam autem ñ inse. s ad comparationẽ
aliarum. Alioqͥn magna plane. magna oĩno
miscd̃ia: expect̾atio dñi est. Nam peccantem
minem qͦq peccantem ñ distulit. s ꝓtinus ex¬
pulit de paradyso. Nc̃ iam expectat. dissimu¬
cata cotidie fiunt: non ne leuia reputabimus
illa quȩ tam̃ continuo damnationis excepere
sententiam: Nicħ ꝓinde mirum si ipsiꝰ quoq

Expanded text:
ricordia, et quatuor miserationibricordia, et quatuor miserationibpeccata minima, sunt mediocria, sunt et magna; sic et misericordia parva, mediocris et magna. Magnus ergo peccator magna misericordia opus habet; ut ubi abundavit delictum, superabundet et gratia. Parvam misericordiam dico exspectationem, qua non statim punit peccantem, sed exspectat ad poenitentiam. Parvam autem non in se, sed ad comparationem aliarum. Alioquin magna plane, magna omnino misericordia, exspectatio Domini. Nam peccantem hominem quoque peccantem non distulit, sed protinus expulit de paradiso. Nunc jam exspectat, dissimucata quotidie fiunt, nonne levia reputabimus illa quae tamen continuo damnationis excepere sententiam? Nihil proinde mirum si ipsius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cormentis posit᷑. locum teneat postiorem: Ti¬
me gͦohõ qͦdin morte separandꝰ es abonis oĩbus
huiꝰ corꝑis: ⁊tam dulce carnis ⁊ anime uincłm
amarissimo secandum diuortio est.Time qͦdĩ
rendum ẽ incide:.⁊ eo examinante qm nichil
latet. siqͥd inuenta fu̾it in te iniquitas. alie¬
nandus abuniusitate qͥetis ⁊ głȩ.⁊ seggandꝰ a
nũobeatoꝵ. Time qͦd ingehenna cruciatibus
etuis ⁊ immensis exponendꝰ es in sorte diaboli.
tantam ht efficatiam. Unde est qͦd ñ dr memora¬
re pͥmordia aut media. s nouissima. ⁊ñ peccab.
Ualidior enim est. ⁊ uehementior sp̃s timoris ad
resistendum pecc̃o. qm pudor ⁊ dolor: quia ce¬
pudor de multitudine. ⁊ dolor de qualicunq
huiꝰ mtndi consolatione capit soladum. Ti¬
mor uͦ ũ inuenit unde consolet᷑. Nam in mor¬
a ñ magnum.ñ paruũ aliqͥd de bonis huius
mundi tecum es delaturꝰ. ĩn rudicio nec fallere
nec resistere possibile erit: ingehenna nulla

Expanded text:
tormentis positus locum teneat posteriorem? Time ergo, o homo, quod in morte separandus es a bonis omnibus hujus corporis, et tam dulce carnis et animae vinculum amarissimo secandum est divortio. Time, quod in rendum est incidere, et, eo examinante quem nihil latet, si quidem inventa fuerit in te iniquitas, alienandus ab universitate quietis et gloriae et segregandus a numero beatorum. Time, quod in gehenna cruciatibus aeternis et immensis exponendus es, in sorte diaboli etantam habet efficaciam. Unde est quod non dicitur: Memorare primordia, aut media, sed novissima; et non peccabis. Validior enim est et vehementior spiritus timoris ad resistendum peccato, quam pudor aut dolor; quia pudor de multitudine, et dolor de qualicunque hujus mundi consolatione capit solatium; timor vero non invenit unde consoletur. Nam in morte non magnum, non parvum aliquid de bonis hujus mundi tecum delaturus es: in judicio nec fallere, nec resistere possibile erit: in gehenna nulla
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq diligat: qͣtmꝰ sic̃ falliñ potest. ita nec cogi
possit: paratꝰ omnia pati ꝓpt̾ iusticiam. Quis
autem nesciat eum qͥ rer celisit t̾rena regna
ce honores ñ ambire.smag̃ abicere: Porrob̃i
qui ꝑsecutionem patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam:q. ip.¬
ẽ r.c. Itaq de his tͥb nc̃ petrꝰ int̾rogat᷑: qr prius
inuentꝰ fuerat minꝰ hñs. Audiens enim pͥmo
de passione dñi. ferre ñpotuit. tanqmͣ dulcit̾
lent. Et dilige̾.⁊ ñ diligunt. Diligunt dulcit̾:¬
s ñ sapient᷑. Noct̾e uͦ ipsa qͣ tradendꝰ est dñs. ce
dulcit̾ ⁊ prudent̾ diligebat petrꝰ cum diceret:
tecum paratꝰ sum ⁊ ĩ carcerem ⁊ in mortẽ ire.
S ñ diligebat fortit̾: qm̃ qͥ cecidit. stabili non
bus. At ñ: congrue de dilect̾ione requiritur:
respondet se diligere. ñ auidens affirmare qͦd
pꝰse temere dixisse confundebat᷑: ⁊ fortasse
ꝓpt̾ea cont̾stat᷑ est. Dixerat enim pͥi si omnes

Expanded text:
quisque diligat, quatenus sicut falli non potest, ita nec cogi possit, paratus omnia pati propter justitiam. Quis autem nesciat eum qui rex coeli sit, terrena regna et honore non ambire, sed magis abjicere? Porro beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam,  . Itaque de his tribus nunc Petrus interrogatur, quia prius inventus fuerat minus habens. Audiens enim primo de passione Domini, ferre non potuit, tanquam dulciter lent. Et diligunt, et non diligunt; diligunt dulcitnt sapienter. Nocte vero ipsa qua tradendus erat Dominus, et dulciter, et prudenter diligebat Petrus, cum diceret: Tecum paratus sum et in carcerem, et in mortem ire : sed non diligebat fortiter; quoniam Qui cecidit, stabili non bus . An non congrue de dilectione requitur, respondit se diligere, non audens affirmare quod prius se dixisse temere confundebatur: et fortasse opterea contristatus est. Dixerat enim prius:
Abbreviated transcription (Latin):
d.ẽ. In quib ub̃ illud qͦ diligent̾ consid̾an¬
dum ẽ quod alienum qͥdem iudicium pro
minimo hñs. suum qͦ nequaqm sequeret᷑:
quamuis ñ illud ad̾o ꝓminimo iudicaret
habendum.Nemo enim scit hominum q̃
sunt in homine nͥ sp̃s hominis qͥ in ipso est:
ut comparatione int̾ioris testimonii. ext̾ius
omnino ꝓnichilo sit habendum. Qͥd enĩ mͥ
cum eoꝵs laudib qͥb ignotꝰ sum: Qͦd si uł ip¬
se qui in homine est sp̃s omnia que bominiᷤ
sunt nosse posset: ꝓfecto sufficet testimonium
eiꝰ. Nunc autem prauum ẽ cor hominis ⁊ inꝑ¬
scrutabile. etiam sibi ipsi.adeout p̾sentia qͦq
magna ex parte ignoret. fut᷑a uͦ sua omnino
nosse ñ possit. Qͥa tam̃ aliquatenꝰ nouit p̃sen¬
tem u̾itatis ipsiꝰ quam nicħ latet sententiam
de nob̃ tenere meruerimꝰ: in ea plane secure
care ait apłs: donec ueniat dñs. qͥ ⁊ illumi¬
nabit abscondita tenebrarum. Iua enm ꝑ¬
fecta omnino erit ⁊ secura głatio: cum erit

Expanded text:
. In quibus verbis illud quoque diligenter considerandum est quod, alienum quidem judicium pro minimo habens, suum quoque nequaquam sequeretur, quamvis non illud adeo pro minimo judicaret habendum. Nemo enim scit hominum quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in ipso est , ut comparatione interioris testimonii, exterius omnino pro nihilo sit habendum. Quid enim mihi cum eorum laudibus quibus ignotus sum? Quod si vel ipse qui in homine est spiritus omnia quae hominis sunt nosse posset, profecto sufficeret testimonium ejus. Nunc autem pravum est cor hominis, et imperscrutabile etiam sibi ipsi ; adeo ut praesentia quoque magna ex parte ignoret, futura vero sua omnino nosse non possit. Quia tamen aliquatenus novit praesentem veritatis ipsius, quam nihil latet, sententiam de nobis tenere meruerimus, in ea plane securiucare, ait Apostolus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum . Illa enim perfecta omnino erit et secura gloriatio, cum erit
Abbreviated transcription (Latin):
lat in lum ine uultꝰ sui sollicit̾ suam face uolũ¬
tatem ⁊ b̃nplacitum cordis sui consid̾ans: alius
ambulat in lumine uultꝰ humam in eosemper
intentꝰ qͥd hominib placeat. qͥd mundꝰ iudicit.
de quo die ꝓpħa loquit᷑. diem hominis ñ eoneu¬
piui dñe tu scis. Contͥcio ⁊ infelicitas inuiis eoꝵ¬

Expanded text:
lat in lumine vultus sui, sollicitus facere suam voluntatem, et beneplacitum cordis sui considerans. Alius ambulat in lumine vultus humani, in eo semper intentus quid hominibus placeat, quid mundus judicet: de quo Dei propheta loquitur: Diem hominis non concupi
Abbreviated transcription (Latin):
in quamẽq partem pꝰea conu̾tat᷑ scandaliza¬
ri ñ pot̾it. aut siqͥd facere cogitat. uñ manda¬
tum certum ñ ht̃. si uoluntatem suam suspen¬
sam tenu̾it. donec p̃latum suum int̾roget.⁊
ab eo q̃rat dñi uoluntatem. euiuice ipsiꝰ obe¬
dit. ñ conturbabit᷑ qͥcqͥd ei p̃cipiat᷑. qm̃ dili¬
gentib pax multa le .t. ⁊ ñ ẽi .s. Porro qͦd dixi
uoluntatem suspensam teneat. aut uolunta¬
tem sciam diuinȩ subiciat uoluntati. ñ de con¬
cupiscentiis desidĩoꝵ. ñ de affectionib dico. il¬
lud enim impossibile ẽ. dum adhuc in hoc pec¬
cati corpore. in hoc corpore mortis anima de¬
tinetur. Qͥd enm ẽẽt aliud qm uita ȩt̾na tota
affect̾ione diuinam seqͥ in omnibꝰ uoluntatẽ:
S consensum nr̃m necesse est diuine subicẽ

Expanded text:
 quamcunque partem postea convertatur, scandaliza quamcunque partem postea convertatur, scandalizari non poterit. Aut si quid facere cogitat, unde mandatum certum non habet, si voluntatem suam suspensam tenuerit, donec praelatum suum interroget, et ab eo quaerat Domini voluntatem, cui vice ipsius obedit, non conturbabitur, quidquid ei praecipiatdixi, voluntatem suspensam teneat, aut voluntatem suam divinae subjiciat voluntati; non de concupiscentiis desideriorum, non de affectionibus dico. Illud enim impossibile est, dum adhuc in hoc peccati corpore, in hoc corpore mortis anima detinetur. Quid enim esset aliud quam vita aeterna, tota affectione divinam in omnibus sequi voluntatem? Sed conse
Abbreviated transcription (Latin):
in his uidelicet de qͥb certum aliqͥd in scͥpturis
inuenimꝰ. aut ipse sp̃s manifeste clamat in cor¬
dib nr̃is qͥd sentiendum sit. ut ẽ caritas. hu¬
bus certum ẽ qͦd odit ea ds. ut ẽ apostasia. for¬
aut saltem neutri partinimis adhereat cogi¬
tans semꝑ ne forte pars alt̾a mag̃ placeat deo.¬
⁊ paratisimꝰ uoluntatẽ ipsiꝰ sequi. in quacũq
partem eã cognou̾imꝰ inclinari. Nemo super
his q̃ certa sunt hesitet. nemo dubia ꝓcertis
admittat. nemo sͥ in dubiis iudicium uendicae.
p̃cipitet ue sententiam ⁊ exꝑim᷑ qͦd scͥptum ẽ.
Rax multa diligentib legẽtuam ⁊ ñ ẽ ilł scand.
incorde nr̃o diffinientes. si qͦmͦ id ꝓhibi contin¬
gat aut impediri continue in impatientiam⁊
mtirmurationem ĩ scandalum ꝓnisumꝰ. ñ at¬
tendentes q̃m omnia cooꝑant᷑ in bonum his
dam dei ẽ suam nob̃ indicans uoluntatẽ: At
qͥc̃q nicħ certum de hmͦi incorde suo posu̾it.¬

Expanded text:
in his videlicet, de quibus certum aliquid in Scripturis invenimus, aut ipse Spiritus manifeste clamat in cordibus nostris quid sentiendum sit, ut est charitas, huibus certum est quod oderit ea Deus, ut est apostasia, foraut saltem neutri parti nimis adhaereat, cogitans semper, ne forte altera pars Deo magis placeat; et parati simus voluntatem ejus sequi, in quamcunque partem eam cognoverimus inclinari. Nemo super his quae certa sunt haesitet; nemo dubia pro certis admittat; nemo sibi in dubiis judicium vindicet, praecipitetve sententiam; et experiemur quod scriptum est: Pax multa diligentin corde nostro definientes, si quo modo id prohiberi contingat aut impediri, continuo etiam in impatientiam, in murmurationem et in scandalum proni sumus: non attendentes quoniam omnia cooperantur in bonum his idam Dei est, suam nobis indicans voluntatem? At quicunque nihil certum de hujusmodi in corde suo posuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia temptationis:. s uͥtutem dedit dñsrex uir¬
tutum. ut sub me eẽt appetitꝰ m̃s. ⁊ ei qͣm sentie¬
bam concupiscentiȩ minime consentirem.
S a quibdam tam longe me feẽ miseratio tua
cogitabat. Et huiꝰ gͦ panis tͥa fragm̃ta accipite:
cogitantes longanimitatem qm exhibuit: e¬
lectionem p̃destinationis suȩ quam impleri
uoluit: ⁊ caritatem nimiam qua nos dilexit.
autere qͣnta dereliquerim. Ppt ħ inquam diᷤ¬
simulabat ut cõmendaret patientiam suã:¬
ut impleret electionem suam: ut confirma¬

Expanded text:
tia tentationis; sed virtutem dedit Dominus rex virtia tentationis; sed virtutem dedit Dominus rex virtutum, ut sub me esset appetitus meus, et ei quam sentiebam concupiscentiae minime consentirem. Sed a quibusdam tam longe me fecit miseratio tua, cogitabat. Et hujus ergo panis tria fragmenta accipite, cogitantes longanimitatem qlectionem praedestinationis suae quam impleri voluit, nimiam charitatem qua nos dilexit. advertere quantum delinquerem. Propter hoc, inquam, dissimulabat; ut commendaret patientiam suam, impleret electionem suam, confirma
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ conũsationis indulges:⁊ spes obtinendi. qͣ
donas homini indigno ⁊ peccatori. de tua tociẽs
ꝓponendo: Septemutiq panes distribui.
piunt: reficiunt multomeliꝰ: ampliꝰq confir¬
mant cor hominis. Uerum multa nob̃ arbttͦt
ex his panib. hodie cecidisse fragmenta. Nã ⁊
ego ipse sentiebam int frangendum multas e
manib euadere mieas: atq int̾ digitos ꝓpan¬
tis elabi. Utrum ipsi collegitis aliqua. uos uide¬
te. Ego si ñdum fastiditis. nr̃a q̃ collegeram sine
inuidia communcabo: ne forte ineurram ma¬
ledictionem abscondentis frum̃ta in populis.
Primitaq panis si bn memini. conseruatio gr̃e
teneo fragm̃ta. habentia magnum ꝓrsꝰ delecta¬
mentum saporis:⁊ alimoniamuitȩ.Trib siqͥdẽ
modis a peccato me memini conseruatum. sub
cile cecidissem. si data eẽt occaslo. s dimiserati¬
one ñ me talis oportunitas app̃hendit. In mol¬
ta qͦ paulominꝰ cecidi grauit impulsꝰ uiolen¬

Expanded text:
e conversationis indulges; et spes obtinendi, qua donas homini indigno et peccatori de tua toties proponendo? Septem utique panes distribui. piunt, reficiunt multo melius, ampliusque confirmant cor hominis. Verum multa nobis, ni fallor, ex his panibus hodie cecidere fragmenta. Nam et ego ipse sentiebam inter frangendum multas e manibus evadere micas, atque inter digitos properantis elabi: utrum ipsi collegetitis aliqua, vos videritis. Ego, si nondum fastiditis, nostra, quae mihi collegeram, sine invidia communicabo, ne forte incurram maledictionem abscondentis frumenta in populis . Primus itaque panis, si bene memini, conservatio gratiae teneo fragmenta, habentia magnum prorsus delectamentum saporis et alimoniam vitae. Tribus siquidem modis a peccato memini me conservatum: occacile cecidissem, si data esset occasio; sed, Dei miseratione, non me talis opportunitas apprehendit. In multa quoque paulo minus cecidissem, graviter impulsus violen
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝑuerteris. E quemadmodum sic mutet᷑
immo sic mutet immutabilis ipse: secutꝰ ad¬
At uͦ qm̃ ñ pꝰ quod sp̃itale. s pͥ quod aĩale de¬
inde quod sp̃ale. uident᷑ mͥ .iiiͬi. int̾dum cõ¬
uersionem nr̃am p̃cedere statꝰ: unꝰ sub nobis
ipsis: tres sub pͥncipe mundi huiꝰ. Est enim
anima sub seipsa:cum ꝓpͥam sequit᷑ uolun¬
tatem. lib̃tate ꝑnitiosa gaudens. Hic est filiꝰ
ille ꝓdigꝰ qui portionem pat̾nȩ substantie q̃
se contingebat accepit: ingenium scilicet:
memoriam. uires corporis. cȩtaq similiabo¬
na nat᷑e: quib ñ ad diuinam s ad suam un¬
retur uoluntatem: eẽtq tanquam sine dei
in hoc scło. Est autem int̾m homo subse. cũ
ꝓpͥe satisfaciens uoluntati. necdum tamen
tus a patre. Accepta siqͥdem portione sibe
factꝰ est sui iuris.⁊ quamuis recesserit ab
auctore: ꝓximus tam̃ fuit: quam diu abo¬
pere non recessit. hoc autem tam diusu
dum licita qͥdem s ñ expedientia ꝓsua sese

Expanded text:
erteris. Et quemadmodum sic mutetur, imo sic mutet immutabilis ipse, secutus adquod animale, deinde quod spirituale: videntur mihi quatuor interdum conversionem nostram praecedere status; unus sub nobis ipsis, tres sub principe mundi hujus. Est enim anima sub se ipsa, cum propriam sequitur voluntatem, libertate perniciosa gaudens. Hic est filius ille prodigus, qui portionem paternae substantiae, quae se contingebat, accepit; ingenium scilicet, memoriam, vires corporis, caeteraque similia bona naturae: quibus non ad divinam, sed ad suam uteretur voluntatem, essetque tanquam sine Deo in hoc saeculo. Est autem interim homo sub se, cum propriae satisfaciens voluntati, necdum tamen atus a patre. Accepta siquidem portione substantiae, factus est sui juris: et quamvis recesserit ab auctore, proximus tamen fuit, quandiu ab opere non recessit. Hoc autem tandiu fit, dum licita quidem, sed non expedientia pro sua sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
immo ⁊ insaniȩ ẽ. aut in ur̃o me aut in meo
ipsiꝰ testimonio głari: Presertim cum ipse
sit. cuiꝰ ocłis omnia nuda sunt ⁊ aꝑta.⁊ eui ne¬
quaquam opꝰ sit. ut qͥs ei testimonium ꝑhibe¬
at de homine:. Merito ꝓinde apl̃s ipse uanȩ

Expanded text:
imo et insaniae est, aut in vestro me, aut in meo imo et insaniae est, aut in vestro me, aut in meo ipsius testimonio gloriari: praesertim cum ipse sit cujus oculis omnia nuda sunt et aperta, et cui nequaquam opus sit ut quis ei testimonium perhibeat de homine? Merito proinde Apostolus ipse, vanae