comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
questio ẽ. S siue adõ descendit. siue non:
illud de anima respondeo. non eẽ dm̃. Aliud
eedm̃. aliud animã. Dm̃ ẽẽ inuiolabilẽ.
incorruptibiłe. & impenetrabilẽ. & in co¬
inquinabiłe. & qui ex nulla parte corrũ¬
pi potest. & cui nulla ex parte noceri pos¬
sit. Anim̃a uero uidemus & peccatricem eẽ.
et inerumna uersari. & ueritatẽ querere.
& liberatore indigere. Hec mutatio animȩ.
ostendit mn qͦd anma non sit łs. Nam si a¬
nima substantia di ẽ: substantia di errat.
substantia di corrumpitur. substantia dei
uiolatur. substantia di decipitur: qͦd ne¬
fas est dicere. fõrtun dix̃. Ergo negasti an¬
mã ex deo eẽ. quã diu peccatis. & uicus. & re¬
b mundanis deseruit. & errore duci. Qd
fieri non potest ut ds̃ hoc patiatur. aut
substantia eiꝰ. Est eñ ds̃ incorruptibilis.
& substantia eius ĩmaculata ẽ & sc̃a. Hic
uͦ queritur a uob̃. utrum anima ex dõ sit.

Expanded text:
quaestio est: sed sive a Deo descendit, sive non; quaestio est: sed sive a Deo descendit, sive non; illud de anima respondeo, non esse Deum; aliud esse Deum, aliud animam. Deum esse inviolabilem, incorruptibilem, et impenetrabilem, et incoinquinabilem, et qui ex nulla parte corrumpi possit, et cui nulla ex parte noceri potest. Animam vero videmus et peccatricem esse, et in aerumna versari, et veritatem quaerere, et liberatore indigere. Haec mutatio animae ostendit mihi quod anima non sit Deus. Nam si anima substantia Dei est, substantia Dei errat, substantia Dei corrumpitur, subsuiolatur, substantia dei decipitur: quod nefas est dicere. FORT. dixit: Ergo negasti animam ex deo esse, quamdiu peccatis ac uitiis et mundanis rebus deseruit et errore ducitur, quod fieri non potest, aut ut deus hoc patiatur aut substantia eius. est enim deus incorruptibilis et substantia eius inmaculata est et sancta. hic uero quaeritur a uobis, utrum anima ex deo sit
Abbreviated transcription (Latin):
nem nr̃am hominẽ suscepit. In ipso hoĩe
quem suscepit. demonstrauit illa quȩ diciꝰ
Nos autẽ nunc de ipsius dei & ineffabilis
potest aliquid nocere ei non ẽ inuiolabił.
Sinon potest ei aliqͥd nocere. qͥd ei erat fa
ctura gens tenebrarũ. contra quam dici¬
tis bellum gestum eẽ a deo ante constituti¬
oñe mundi. in quo bello: nos. id ẽ animas
asseritis: Redeo enĩ ad illud breuissimu. Si
poterat ei noceri: non ẽ inuiolabilis. Si non
poterat. crudeliter nos huc misit. ut ista pa¬
ciamur. fortunat dix̃. Anima dei ẽ. an nons
august̃ dix̃. Si iustum ẽ ut non interrogatiᷤᷤ
meis respondeatur & ego interroger. respon¬
debo. fortĩ dixit. Simꝓprio agit anima.
hoc ate quero. August dixit. Ego quidem
qd int̾rogasti. dicam. tanti illud memine¬
ris. te noluisse respondere interrogatis meiᷤ.
me autẽ tinis respondere. Si autem queris
utrum adeo descenderit anima. magna qͥdẽ

Expanded text:
nem nostram hominem suscepit. In ipso homine nem nostram hominem suscepit. In ipso homine quem suscepit, demonstravit illa quae dicis. Nos autem nunc de ipsius Dei et ineffabilis potest aliquid nocere ei, non est inuiolabilis. si non potest ei aliquid nocere, quid ei factura erat gens tenebrarum, contra quam dicitis bellum gestum esse a deo ante constitutionem mundi, in quo bello nos, id est animas, dseritis ? redeo enim ad illud breuissimum: si poterat ei noceri, non est inuiolabilis; si non poterat, crudeliter huc nos misit, ut ista patiamur. FORT. dixit: Anima dei est, an non?\' AUG. dixit: Si meis respondeatur, et ego interroger, respondebo. FORT. dixit: Si in proprio agit anima? Hoc a te quaero. 11. AUG. dixit: Ego quidem quod interrogasti dicam: tantum illud memineris; te noluisse respondere interrogatis meis, me autem tuis respondere. Si quaeris utrum a Deo descenderit anima, magna quidem
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ hominũ factus. & habitu in¬
uentus ut homo. humiliauit semet ipsũ.
factus ẽ subditus usq ad mortẽ. Hoc gͦ sen¬
timus de nobis qͦd & de xp̃o. qui cum in for.¬
ma dĩ ẽẽt constitutus. factus est subditus
usq admortem. ut similitudinẽ animar̃
nr̃arũ ostenderet. & quemadmodũ inse
mortis similitudinem ostendit. & se apa.¬
tre eẽ de medio mortuoꝵ resuscitatum.
eo modo sentimus & de animis nr̃is futu¬
rum. qͦd ꝑ ipsum poterimꝰ de hac morte li¬
berari: quȩ aut aliena ẽ a deo: aut si ꝓpria
ẽ dei. & miscdia eius cessat. & liberatoris
mortem. & tu dicis quẽ admodũ de mor¬
te liberemur: fortunatꝰ dix̃. Ita apłs dixit
quomͦ sentire debeamus de nr̃is animis qđ
dit in passionem & mortem: & nos. Aus̃
dix̃. Notum ẽ omĩb catholicam fidem ita
se habere. quod dñs nr̃. id ẽ uirtus & sapi¬
entia dei. & uerbum ꝑ quod facta funt oĩa
& sine quo factum est nichil ad liberatio

Expanded text:
tus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, et factus est subditus usque ad mortem . Hoc ergo sentimus de nobis, quod et de Christo; qui cum in forma Dei esset constitutus, factus est subditus usque ad mortem, ut similitudinem animarum nostrarum ostenderet. Et quemadmodum in se mortis similitudinem ostendit, et se a Patre esse de medio mortuorum resuscitatum; eo modo sentimus et de animis nrum, quod per ipsum poterimus de hac morte liberari: quae aut aliena est a deo aut. si propria est dei, et misericordia eius cessat et liberatoris mus. et tu dicis, quemadmodum de morte liberemur. FORT. dixit: Ita apostolus dixit, quomodo sentire debeamus de nostris animis, quodit in passionem et mortem, et nos. AUG. dixit: Notum est omnibus catholicam fidem ita se habere, quod dominus noster, id est uirtus et sapientia dei et uerbum, per quod facta sunt omnia et sine quo factum e
Abbreviated transcription (Latin):
lent. alia quantum possent ut manerent dedit.
Quare ipsum donum di cum patre & filio ȩque
incommutabile. colere & tenere nos conuenit. uniꝰ
a quo discessimus. cui dissimiles facti sumus. a
quo perire non permissi sumus. Principium
ad quod recurrimus. & formam quam sequimͣ.
& gr̃ãm qua reconciliamur. dm̃ inuum quo
auctore conditi sumus. & similitudinem eius.
per quam ad unitatem reformamur. & pacem
qua unitati adheremus. deum qui dixit fiat.
& uerbum per quod factum est omne quod
substantialiter & naturaliter factum est. & do¬
num benignitatis eius quo placuit & concilia¬
tum est auctori suo. ut non inderiret quicquid
ab eo per uerbum factum est: unum deum
quo creatore uiuimus. per quem reformati sa¬
pienter uiuimus. quem diligentes & quo fru¬
entes beate uiuumus. unum dm̃ ex quo om̃ia.
perquem omnia. in quo omnia. Ipsi gloria in
secula seculorum. AmeN:.

Expanded text:
lent, alia quantum possent, ut manerent dedit. lent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit: uniusa quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum Deum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus per quam ad unitatem formamur, et pacem qua unitati adhaeremus: Deum qui dixit, Fiat ; et Verbum per quod factum est omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo per Verbum factum est: unum Deum quo creatore vivimus, per quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fruentes beate vivimus: unum Deum ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen .
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum & uera beaticudine lapsus ẽ. cuiõs
mali subiugandi & premendi. nullus audem
bonus nisi exercendus in potestatem dadur. nul¬
lo dubitante. non est colendus. Cuius leticia
est nr̃a miseria: & euius dampnum est nostra
reuersio. Religar ergo nos religio uni ommipoten¬
ti dõ: quia inter mentem nr̃am qua illum indelli¬
gimus patrem & ueritatem. idest lucem interio¬
rem per quam illum indelligimus. nulla inter¬
posita creatura est. Quare ipsam quoq ueritatẽ
nulla ex parde dissimilem in ipso & cum ipso ue¬
neremur. que forma est omnium que ab uno fa¬
cta sunt: & ad unum nituntur. Snde apparte
spiritalibus animis per hanc formam ẽẽ facta
omnia: quȩ sola impl& quod appetunt omnia
Que tamen omnia neq fierent a patre ꝑfilium.
neq suis finibus salua essent. nisi ds summe bo¬
nus ess&: qui & nulli nature que ab ipso bona eẽ
possa inuidit. & in bono ipso alia quantum uel¬

Expanded text:
bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugandi et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem datur; nullo dubitante non est colendus; cujus laetitia est nostra miseria et cujus damnum est nostra reversio. 113. Religet ergo nos religio uni omnipotenti Deo; quia inter mentem nostram qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem per quam illum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vel
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsticiosi fuerimus. cum ipsis adiuuantibus ad
unum dm̃ tendentes. & ei uni religantes animas
nr̃as. unde religio dicta creditur. om̃i suꝑsticiõe
careamus e Ecce unum dm̃ colo. unum omnium
pͥncipiũ⁊ unã sapi entiã q̃ sapiensẽ qc̃q aĩa sapiens est:¬
& ipsum munus. quo beata sunt quecumq beata
sunt. Quisquis angłorum diligit hunc dm̃: certꝰ
sum quod etiam me diligit. Qͥsquis in illo mana
& potest humanas preces sentire: in illo me ex¬
audit. Quisquis ipsum habet bonum suum:
in ipso me adiuuat. nec michi eius participati¬
onem potest inuidere. Dicant michi ergo ado¬
ratores aut adulatores partium mundi. quem
non optimum sibi concili& qui hoc unum colit.
quod omnis optimus diligit: & cuus cognitiõe
gaude. & ad quod principium recurrendo. fit̃
optimus. Quis quis uero angelus excessus suos
diligit. & ueritati ẽẽ subditus non uult. & priua¬
to suo letari cupiens. a communione omnium

Expanded text:
superstitiosi fuerimus, cum ipsis adjuvantibus ad superstitiosi fuerimus, cum ipsis adjuvantibus ad unum Deum tendentes, et ei uni religantes animas nostras, unde religio dicta creditur, omni superstitione careamus? 112. Ecce unum Deum colo, unum omnium Principium, et Sapientiam qua sapiens est quaecumque anima sapiens est, et ipsum Munus quo beata sunt quaecumque beata sunt. Quisquis Angelorum diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergo mihi adoratores, aut adulatores partium mundi, quem non optimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere facile ẽ quod sub homine dominante
liberas cogitationes habere concessum ẽ: illos aut̃
dominos in ipsis mentibus formidamus. qͥ unus
ẽ oculus intuendȩ ac ꝑcipiendȩ ueritatis. Quare
si omnibus potestatib quȩ dantur hominibus
ad regendam rem publicam pro nr̃o uinculo sub¬
diti sumus. reddentes cesari quod cesaris ẽ. & do
quod d̃i ẽ: non ÷ metuendum ne hoc post nr̃am
mortem aliquis exigat. & aliud ÷ seruitus anime.
aliud seruitus corporis. Iusti autẽ homines. & in
uno do habentes omnia gaudia sua. quando ꝑ
eorum facta ds benedicitur: congratulant᷑ laudan¬
tibus. Cum uͭ ipsi tanquam ipsi laudantur: corri¬
gunt errantes quos possunt. Quos autẽ ñ possunl̃
non eis gratulantur: & ab illo uitio corrigi uolunt.
Quibus similes uel &̃ mundiores atq sanctiores¬
si sunt bom angłi & omnia scã dĩ ministeria: qͥd
metuimus ne aliquẽ illoꝵ offendamus. si non

Expanded text:
cognoscere facile est, quod sub homine dominante cognoscere facile est, quod sub homine dominante liberas cogitationes habere concessum est: illos autem dominos in mentibus ipsis formidamus, qui unus est oculus intuendae ac percipiendae veritatis. Quare si omnibus potestatibus, quae dantur hominibus ad regendam rempublicam, pro nostro vinculo subditi sumus, reddentes Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est , non est metuendum ne hoc post mortem nostram aliquis exigat. Et aliud est servitus animae, aliud servitus corporis. Justi autem homines, et in uno Deo habentes omnia gaudia sua, quando per eorum facta Deus benedicitur, congratulantur laudantibus: cum vero ipsi tanquam ipsi laudantur, corrigunt errantes quos possunt; quos autem non possunt, non eis gratulantur, et ab illo vitio corrigi volunt. Quibus si similes, vel etiam mundiores atque sanctiores sunt boni Angeli, et omnia sancta Dei ministeria; quid metuimus ne aliquem illorum offendamus, si non
Abbreviated transcription (Latin):
congratulamur. Nec inuidemus quod ea para¬
tiores & nullis molestiis int̾pedientib ꝑfruun¬
tur. s magis eos diligius. qm̃ & nos tale ali¬
quid sperare a communi do iussi sumus. Q uare
honoramus eos caritate non seruitute: nec eis
templa constituimus: nolunt enim se sic hono¬
rari a nobis: quia nos ipsos cum boni sumus
templa summi di ẽẽ nouerunt. Recte itaq sẽ¬
bitur hominem ab angło prohibitum ne se a¬
dorant s. unum dm̃: sub quo ei eẽt & ille con¬
seruus. Qͥ autẽ nos inuitant ut sͥ seruiamus.
& tamquam deos colamus: similes s̃ suꝑb̃ ho¬
minibus. quibus si liceat similiter coli uolunt:
S istos homines ꝑpeti minus: illos uͦ colere ma¬
gis periculosum ẽ. Omnis enim hominũ dñatus
in homines:aut dominantium aut seruientium
morte finitur:. Seruitus autẽ sub angłorum ma¬
lorum suꝑbia propt̃ ipsum dempus quod ẽ post
mortem: magis metuenda ẽ. Illud etiam cui uis

Expanded text:
congratulamur. Nec invidemus quod ea paracongratulamur. Nec invidemus quod ea paratiores, vel nullis molestiis interpedientibus perfruuntur: sed magis eos diligimus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus. Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa construimus: nolunt enim se sic honorari a nobis; quia nos ipsos cum boni sumus, templa summi Dei esse noverunt. Recte itaque scribitur, hominem ab angelo prohibitum ne se adoraret, sed unum Dominum sub quo ei esset et ille conus . 111. Qui autem nos invitant ut sibi serviamus, et tanquam deos colamus, similes sunt superbis hominibus, quibus si liceat, similiter coli volunt: sed istos homines perpeti minus, illos vero colere magis periculosum est. Omnis enim hominum dominatus in homines, aut dominantium aut servientium morte finitur: servitus autem sub angelorum malorum superbia, propter ipsum tempus quod est post mortem magis metuenda est. Illud etiam cuivis
Abbreviated transcription (Latin):
optemperat: non optemꝑans autem uidiosa fa.
Nongͥ ꝑse excellit: s ꝑ illam cui libenter optẽꝑat.
Quod colit gͣ summus angis id colendum est ã
ab homine ultimo: quia ip̃sa hominis natura id
non colendo. facta ẽ ultima. Non enim aliunde
sapiens angłs. aliunde homo: aliunde ille uerax¬
aliunde homo: s ab una in commutabili sapĩa
& ueritate. siam id ipsum actum ÷ temporali dis¬
pensatione ad salutem nr̃am. ut naturam huma¬
nam ipsa di untus & di sapientia in cõmutab¬
lis & consubstantialis patri & coȩterna susci¬
pere dignaretur: ꝑquam nos doceret ides de
homini colendum. quod ab ommi creatura in¬
tellectuali & rationali colendum ẽ. hoc etiã ipsoᷤᷤ
optimos angłos & excellentissima ministeria di
uelle credamus: ut unum cum ipsis colamꝰ dm̃.
cuius contemplatione beati sunt. Neq enim &
nos uidendo angłm beati sumus: s. uidendo ue¬
ritatem qua ẽ ip̃sos diligimus angłos. & bis

Expanded text:
obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. Non ergo per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angaliunde homo: sed ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam idipsum actum est temporali dispensatione ad salutem nostram, ut naturam humanam ipsa Dei virtus et Dei sapientia incommutabilis et consubstantialis Patri et coaeterna suscipere dignaretur, per quam nos doceret id esse homini colendum quod ab omni creatura intellectuali et rationali colendum est. « Hoc etiam ipsos optimos angelos et excellentissima ministeria Dei elle credamus, ut unum cum ipsis colamus Deum, cujus contemplatione beati sunt. Neque enim et nos videndo angelum beati sumus; sed videndo veritatem, qua etiam ipsos diligimus Angelos, et his
Abbreviated transcription (Latin):
ecestium: que quamins omimibus cet̃is corporibꝰ
recte preponantur. melior tam̃ ipsis ẽ quec̃q
uita. Quapropter si ammata s̃. melior ẽ queuis
anima ꝑse ipsam quam corpus quodlib&: anima¬
tum. & tam̃ animã uitiosam nemo colendam ẽẽ
censuerit. Non sit nobis religio cultus illius uidȩ
qua dicunt᷑ arbores uiuere: qm̃ nullus sensus in
illa ẽ. & ex eogenere ẽ ista. qua etiam nr̃i corporiᷤ
numerositas agitur: qua &̃ capilli & ossa uiuĩt
quȩ sine sensu precidunt᷑. Hac autẽ melior est
uita sentiens: & tam̃ uitam bestialem colere non
debemus. Non sit nobis religio uel ipsa ꝑfecta ce
sapiens anima rationalis. fiue in ministerio uni¬
uersitatis. siue in ministĩo partium stabilita. siue
quȩ in suminis hominib expectat cominutati¬
onem reformationẽq portionis suȩ. quoniam
omnis uita rationalis si ꝑfecta ẽ incommutabili
ueritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti

Expanded text:
coelestium, quae quamvis omnibus caeteris corporibus coelestium, quae quamvis omnibus caeteris corporibus recte praeponantur, melior tamen ipsis est quaecumque vita. Quapropter si animata sunt, melior est quaevis anima per seipsam, quam corpus quodlibet animatum; et tamen animam vitiosam nemo colendam esse censuerit. Non sit nobis religio cultus illius vitae, qua dicuntur arbores vivere: quoniam nullus sensus in illa est; et ex eo genere est ista qua nostri etiam corporis numerositas agitur, qua etiam capilli et ossa vivunt, quae sine sensu praeciduntur: hac autem melior est vita sentiens; et tamen vitam bestiarum colere non debemus. 110. Non sit nobis religio vel ipsa perfecta et sapiens anima rationalis, sive in ministerio universitatis, sive in ministerio partium stabilita, sive quae in summis hominibus exspectat commutationem reformationemque portionis suae; quoniam omnis vita rationalis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quos tam̃ colere non debemus. Non sit no¬
bis religio cultus hominum mortuorum. quia
si pie urcerunt non sic habentur ut tales queratł
honores. s illum a nobis coli uolunt. quo illumi¬
nante letantur meriti sui nos ee conseruos. Ho¬
rorandig̾̃ sunt propter imitationẽ: non adoran¬
ei propt̃ religionem. Si autẽ male uixerunt. il¬
cumq sint: non sunt colendi. Non sit religio nob¬
cultus demonum: quia omnis suꝑsticio cum sit
magna pena hominum. & ꝑiculosissima turpitu¬
do: honor ẽ ac triumphus illorũ. Non sit nobis
religio terrarum cultus & aquarum: quia istis &¬
purior & lucidior ẽ aer etiã caliginosus. que tñ
colere non debemus. Non sit nobis religio etiã
purioris aeris & serenioris cultus: quia luce absen¬
te inumbrat᷑. & purior illo ẽ fulgor ignis ã huiꝰ
tinguimus. colere utiq non debemus. Non sit
nobis religio cultus corporum ethereorum atq:

Expanded text:
tur, quos tamen colere non debemus. Non sit notur, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis relisi pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaerant honores; sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur meriti sui nos esse consortes. Honorandi ergo sunt propter imitationem, non adorandi propter religionem. Si autem male vixerunt, ubicumque sint non sunt colendi. Non sit nobis religio cultus daemonum; quia omnis superstitio cum sit magna poena hominum, et periculosissima turpitudo, honor est ac triumphus illorum. 109. Non sit nobis religio terrarum cultus et aquarum; quia istis purior et lucidior est aer, etiam caliginosus, quem tamen colere non debemus. Non sit nobis religio etiam purioris aeris et serenioris cultus: quia luce absente inumbratur; et purior illo est fulgor ignis etiam hutinguimus, colere utique non debemus. Non sit nobis religio cultus corporum aethereorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia caris. & concupiscentia oculoꝵs
ẽ & ambitio scłi. Non diligamus ꝑ carnis uolup¬
tatem corrumpere atq corrumpi. ne ad misera¬
biliorem corruptionẽ dolorum tormentorumq
ueniamus. Non diligamus certamina. ne anglis
qui talibus gaudent. in potestatem demur hu¬
miliandi. uinciendi. uerberandi. Non diligamꝰ
unsibilia spcctacula: ne ab ipsa ueritate aberran¬
do & amando umbras. in tenebras proiciamur:
Non sit nobis religio in fantasmatibus nr̃is.Me¬
lius ⁊ enim qualecumq uerum. quam omne qͥeqͥd
pro arbitrio fingi potest: & tam̃ anim̃a ipsam q¬
uis anima uera sit cum falsa imaginatur. colere
non debemus. M elior ẽ enim uera stipula. quã
lux inani cogitatione pro suspicantis uoluntate
formata: & tamen stipulam quam sentimus &
tangimnus. dementis ẽ credere colendam. Non
sit nobis religio humanoꝵ operum cultus. Me¬
liores enim sunt ipsi artifices qui talia fabrican¬

Expanded text:
concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum est, et ambitio saeculi . Non diligamus per carnis voluptatem corrumpere atque corrumpi, ne ad miserabiliorem corruptionem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritate aberrando et amando umbras, in tenebras projiciamur. 108. Non sit nobis religio in phantasmatibus nostris. Melius est enim qualecumque verum, quam omne quidquid pro arbitrio fingi potest; et tamen animam ipsam, quamvis anima vera sit cum falsa imaginatur, colere non debemus. Melior est vera stipula, quam lux inani cogitatione pro suspicantis voluntate formata; et tamen stipulam, quam sentimus et tangimus, dementis est credere colendam. Non sit nobis religio humanorum operum cultus. Meliores enim sunt ipsi artifices qui talia fabrican
Abbreviated transcription (Latin):
cendum dm̃: intrat ingaudium domini sui. ꝓp¬
t̾ea talentum quod male utenti aufertur: illi
datur. qui talentis quinq bene usus ẽ. Non
quia transferri potest acumen intelligentiȩ. s.
ita significatum ẽ posse hoc amittere negligentes
& impios ingemosos. & ad eam posse ꝑuenire di¬
ligentes & pios. quamuis ingemo tardiores. Non
enim datum ẽ illud talentum ei qui acceꝑat duo.
hab& enim & hoc qui iam in actione & cogniti¬
one bene uiuit. s ei qui acceꝑat quinq. Nondũ
enim hab& ad ȩterna condemplanda idoneam
mentis aciem. qui uisibilibus tantum. id÷ tem¬
poralibus credit: so habere potest qui horum
omnnum sensibilium dm̃ artificem laudat. et e¬
um ꝑsuad& fide. & expectat spe. & querit eari¬
& proximi mei. meq ipsum hortor uobiscum:
ut ad id quo nos ꝑsapientiam suam ds hortat᷑.
quanta possumus celeritate curramus. Non di¬
ligamus mundum: qm̃ omnia que in mundos.

Expanded text:
cendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propcendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propterea talentum quod male utenti aufertur, illi datur qui talentis quinque bene usus est : non quia transferri potest acumen intelligentiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat quinque. Nondum enim habet ad aeterna contemplanda idoneam mentis aciem, qui visibilibus tantum, id est temporalibus credit: sed habere potest, qui horum omnium sensibilium Deum artificem laudat, et eum persuadet fide, et exspectat spe, et quaerit chariet proximi mei, meque ipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ex eorũ fallatia suꝑstitionis uel impietatis re¬
gulas fingere. quib decipiuntur: & quibus in¬
herent. etiam si ab illecebris carnis se abstinere
conantur. quia non bene utuntur talento sibi
commisso. idz mentis acie. qua uidentur omnes
qui docti. aut urbani. aut faceti nominantur
excellere: s habent eam insudario ligatam. aut
in terra obrutam. id÷ delicatis & suꝑfluis rebus
aut derrenis cupiditatib inuolutam & opp̃ssã.
ligabunturgͦ his manus & pedes & mittent᷑
in tenebras extiores: ibi erit ploratus & stridor
dentium. Non quia ipsa dilexerunt. quis eñĩ
hec diligat: s quia illa quȩ dilexerunt initia
istorum sunt. & necessari dilectores suos ad ista
ꝑducunt. Qui enim magis amant ire quam re¬
dire aut ꝑuenire in longinquiora mittendi sunt
poris ad credenda & ad predicanda opera di. &
nutriendam caritatẽ ipsius. uel actione & cog¬
nitione ad pacificandam naturam suã. & cognos¬

Expanded text:
ex eorum fallacia superstitionis vel impietatis reex eorum fallacia superstitionis vel impietatis regulas fingere, quibus decipiuntur et quibus inherent, etiam si ab illecebris carnis se abstinere conentur, quia non bene utuntur talento sibi commisso, idest mentis acie, qua videntur omnes qui docti aut urbani aut faceti nominantur excellere. Sed habent eam in sudario ligatam aut in terra obrutam, idest delicatis et superfluis rebus aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam. Ligabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium. Non quia ipsa dilexerunt; quis enim haec diligat? sed quia illa quae dilexerunt, initia sunt istorum, et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire, in longinquiora mittendi sunt;poris ad credenda et praedicanda opera Dei, et nutriendam charitatem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognos
Abbreviated transcription (Latin):
genda intelligibilia commemorari debuerunt:
dabuntur eis ext̾iores denebiȩ. Harum quippe
initium ẽ. carnis prudentia. & sensuum corpore¬
orum imbecillitas. Et qui certaminibus dele¬
ctantur: alienabunt᷑ a pace. & summis difficul¬
tatibus implicabunt᷑. Initium enim summȩ di¬
fficultatis ẽ: bellum atq contentio. Et hoc si¬
gnificare arbitror quod ligantur ei manus &
pedes. id ÷ facultas omnis aufertur operandi.
& qui sitire & esurire uolunt. & in libidiñe ardes¬
cere.& defatigari ut libenter edant & bibant. &¬
concumbant. & dormiant. amant indigentiam :
quod ÷ initium sumioꝵ dolorum. ꝑficietur gͦ
in eis quod amant: ut eis ibi sit ploratus. & stri¬
dor dentium. Plures enim sunt qui hȩc omma
initia simul diligunt. & quorum uita ẽ. spectare.
contendere. manducare. bibere. concumbere. dor
mire. & in cogitatione sua nichil aliud quã fan¬
tasmata quȩ de tali uita colligunt amplexari. &¬

Expanded text:
genda intelligibilia commemorari debuerunt, genda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae; harum quippe initium est carnis prudentia, et sensuum corporeorum imbecillitas, et qui certaminibus delectantur, alienabuntur a pace, et summis difficultatibus implicabuntur: initium enim summae difficultatis est bellum atque contentio. Et hoc sgnificare arbpedes, id est, facilitas omnis aufertur operandi, et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi eis sit ploratus et stridor dentium. Plures enim sunt, qui haec omnia initia simul diligunt, et quorum vita est spectare, contendere, manducamire et in cogitatione sua nichil aliud quam fantasmata, que de tali vita colligunt, amplexari;
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑um sit: ⁊ ꝑfectionis sue fide. spe. caritate nutriuntur
Pꝰ hanc aũuitã ⁊ cognitio ꝑficiet᷑. qr ex parte nẽ scimus : ẽ¬
aũuenit qđ ꝑfectum ẽ ñerit ex parte: et p a x
omnis aderit. Nunc enim alia lex in menbris mes
repugnat legi mentis meȩ. Si liberabit nos de
nr̃m. quia ex magna parde concordamus cum
adũsario dum cum illo sumus in uia: & dota sa¬
nitas & nulla indigentia. & nulla fatigatio adit
corpori: quia corruptibile hoc. tempore atq: or¬
dine suo quo resurrectio carnis futura ẽ induet᷑
incorruptione. Non mirum autẽ si hoc dabitur
his qui in cognitione solam ueritatẽ amant. &
in actione solam pacem. & incorpore solam sani¬
tatem. Hoc enim in eis ꝑficietur post hanc uitã:
quod in hac uita plus diligunt. Qui gͦ male utu¬
tur tanto mentis bono. ut extra eam uisibilia
magis appetant. quibus ad conspicienda & dili¬

Expanded text:
futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriuntur. futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriuntur. Post hanc autem vitam et cognitio perficietur; quia ex parte nunc scimus, uod perfectum est, non erit ex parte , et pax omnis aderit. Nunc enim al. autem alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae; sed liberabit nos de istum Dominum nostrum , quia ex magna parte concordamus cum adversario, dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori: quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitatem: hoc in eis enim perficietur post hanc vitam, quod in hac vita plus diligunt. Qui ergo male utuntur tanto mentis bono ut extra eam visibilia magis appetant, quibus ad concupiscenda et dili
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui memor sit di: & ab inferno. ubi nemo confite¬
bitur do. S miseri homines. quibus cognita ui¬
lescunt. & nouitatibus gaudent. libentius discurł
quam norunt. eum cognitio sit finis discendi. &
quibus ulis ÷ facilitas actionis. libentius c̃tant
quam uincunt. cum uictoria sit finis certandi:
& quibus uilis ÷ corporis salus malunt. uesci qͣm̃
sadiari. & malunt frui genitalibus membris. qͣm
nullam talem cõmotionẽ pati. Inueniunt᷑ etiã
qui malunt dormire quã non dormitare: cũ oĩs
desiderare concubitum. & non ẽẽ corpore fatigato
Quare qui finss ipsos desiderant. prius curiosita¬
de carent: cognoscendes eam eẽ certam cognitio¬
nem quȩ intus ẽ. & ea ꝑfruentes q̃ntũm hac uita q̃¬
unt. Dem̃n accipiunt actiõis facilitatẽ ꝑuicacia posita. scien
corꝑis. abstinendo abhis reb sñquib agiħuita pote.¬
ta gustant ꝙͣ suauis : dñs. Nec erit dubiũ qͥd pꝰhãc uitã

Expanded text:
est qui memor sit Dei: et ab inferno, ubi nemo confiteest qui memor sit Dei: et ab inferno, ubi nemo confitebitur Deo . Sed miseri homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi, et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant storiae, quam fidem debeamus intelligentiae, qet quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris, quam nullam talem commotionem pati: inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare; cum omnisdesiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt: deinde accipiunt actionis facilitatem, pervicacia posita, scientcorporis abstinendo ab his rebus sine quibus agi haeita gustant quam suavis est Dominus. Nec erit dubium quid post hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
minus in nouum hominẽ reformatio. Quid aũ
unde homo commemorari non possit ad uirdu¬
tes capessendas: quando de ipsis uitus potest:
Q d enim appeti curiositas nisi cognitionẽ que
certa ẽẽ non potest. nisi rerum ȩt̾narum & codem
modo se semꝑ habentium: Ꝙd appetit suꝑbia
insi potentiam. que refertur ad agendi facilitatẽ:
quam ñ inuenit nisi anima ꝑfecta. d̃o subdita. &
Ad eus regnum sũma caritate conuersa: Quid
appetit uoluptas corporis nͥ quiedem: que non:
nisi ubi nulla÷ indigentia & nulla corruptio:
Cauendi sunt gͦ inferiores inferi. id: post hane
uitam pene grauiores. ubi nulla potest ẽẽ cõme¬
moratio ueritatis: quia nulla ratiocinatio. Iđo
nlla ratiocinatio: quia non eã ꝑfundit lumen¬
uerum quod illuminat᷑ omnẽ hominẽ uemientẽ
in hunc mundum. Quare festinemus & ambule¬
mus cum dies presto ẽ ne nos tenebit compre¬
hendãt. fẽstinemus a sccła morte liberari. uͥ nemo

Expanded text:
minis in novum hominem reformatio. Quid est autem minis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eam verum  quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum  , quare festinemus et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprhendant , festinemus a secunda morte liberari, ubi nemo
Abbreviated transcription (Latin):
spectaculoꝵ & pulcbritudo delectant. illam de¬
sicderemus uidere sapientiã que ꝑtendit a fine
usq ad finem fortiter & disponit omnia suauit̃
Quid enim mirabilius ui meorporea mundũ
corporeum fabricante & administrante: aut qa
pusehrius orcinante & ornante: Si autẽ omnes¬
fatentur scorpus ista sentiri. & animum meliorẽ
ee qua corpus. nichil ne ꝑse animus ipse consp¬
ciet aut quod conspicio: potẽ eẽ nisi multo ex¬
cellentius longeq prestantius: lmmo uͦ cõme¬
morati ab his quȩ iudicamus intueri qͥd sit scđm
quod iudicamus. & ab oꝑibus artium conuers:
ad legem artium eã spẽm mente contuebimus:
cui comparatione fȩda sunt quȩ ipsius benignita¬
te sunt pulchra. Inuisibilia enim di acreatura
mundi ꝑea quȩ facta sunt intellecta conspiciunt̃
& sempiterna cuis untus & diuinitas. hec ẽ atẽ¬
poralibus ad eterna regressio: & ex uita uet̾is ho¬

Expanded text:
spectaculorum, et pulchritudo delectant, illam despectaculorum, et pulchritudo delectant, illam desideremus videre Sapientiam, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Quid enim mirabilius, vi incorporea mundum corporeum fabricante et administrante? aut quid pulchrius ordinante et ornante? CAPUT fatentur per corpus ista sentiri, et animum meliorem esse quam corpus, nihilne per se animus ipse conspiciet, aut quod conspiciet potest esse, nisi multo excellentius longeque praestantius? Imo vero commemorati ab iis quae judicamus, intueri quid sit secundum quod judicamus, et ab operibus artium conversi ad legem artium, eam speciem mente contuebimur, cujus comparatione foeda sunt quae ipsius benignitate sunt pulchra. Invisibilia enim Dei, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, et sempiterna ejus virtus et divinitas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris ho
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. & aliahuiusmodi in sacris libris inue¬
mantur. & utrum oculi domini & manus & pe¬
des. & alia huius generis membra quȩ in serip¬
turis nominant᷑. ad uisibilem formã humani
corporis referenda sint. an ad significationes
intelligibiliũ & sp̃italium potentiarum. sicut
galea & scutum. & gladius. & cingulum. & ceta
talia. & quod maxime quereiendum ẽ. quid ꝓsit¬
gener humano quod sic nobcum ꝑrationałe.
a genntalem a eorporalem ereaturam s̾ seriuen
tem diuina ꝑꝓuidentia locuta ẽ: quo uno cogni¬
to. omnis ab animis ꝓteruitas puerilis exelu¬
ditur. & introducitur sacro sc̃a religio. Omissis¬
uinarum scptarum consid̾atione & tractatiõe
pascamus animum atq potemus. uane curio¬
sitatis fame ac siti fessum & estuantem & inanibꝰ
santasmatibus tamquã pictis epulis frustra re¬
fici satiariq cupientem: hoc uere liberali & in¬
genuo ludo salubrit̃ erudiamur. Si nos miracła

Expanded text:
nomina, et alia hujusmodi in sacris Libris invenomina, et alia hujusmodi in sacris Libris inveniantur. Et utrum oculi Dei, et manus, et pedes, et alia hujus generis membra, quae in Scripturis nominantur, ad visibilem formam humani corporis referenda sint; an ad significationes intelligibilium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera quam late pateat quod dictum est: Cavete a sigeneri humano, quod sic nobiscum per rationalem, vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non tem divina providentia locuta est. Quo uno cognito, omnis ab animis protervitas puerilis excluditur, et introducitur sacrosancta religio. talia rebus constituentes principia, cum suis pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fame ac siti fessum et aestuantem, et inanibus phantasmatibus, tanquam pictis epulis, frustra refici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudiamur. Si nos miracula
Abbreviated transcription (Latin):
alie legem et̃nitatis. an aliqua inueniantur in
quibus hȩc omnia inuestiganda sunt. & que sic
stabilis fides. siue historica & temporalis. siue
sp̃italis &. ȩterna. ad quam omnis intpretatio
auctoritatis dirigenda ẽ: & quid prosit ad intel¬
ligenda & optinenda eterna. ubi finis: omniũ
bonarũ actionum. fides rerum temporalium.
& quid intersit inter allegoriã historie & allegori¬
am facti. & allegoriã sermonis. & allegoriã sacra¬
menti. quom & ipsa locutio diuinarũ seͥpt̾arum
sc̃m cuiusq linguę proprietates accipienda sit.
Hab& enim omnis lingua sua queda propria
genera locutionum: quȩ cum in aliam linguam
transferunt᷑ uidentur absurda. Quid prosit tã¬
ta loquendi humilitas. ut non solum ira đi & tri¬
stitia & a somno experrectio. & memoria & ob¬
liuuio. & alia nonnulla que in bonos homines
cacdere possunt. s etiã penitentie. zeli. crapule

Expanded text:
aliae legem aeternitatis; an aliquae inveniantur, in aliae legem aeternitatis; an aliquae inveniantur, in quibus haec omnia vestiganda sint. Et quae sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et aeterna, ad quam omnis interpretatio auctoritatis dirigenda sit. Et quid prosit ad intelligenda et obtinenda aeterna, ubi finis est omnium bonarum actionum, fides rerum temporalium. Et quid intersit inter allegoriam historiae, et allegoriam facti, et allegoriam sermonis, et allegoriam sacramenti. Et quomodo ipsa locutio divinarum Scripturarum secundum cujusque linguae proprietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio, et alia nonnulla quae in bonos homines cadere possunt, sed etiam poenitentiae, zeli, crapulae
Abbreviated transcription (Latin):
proximi. quo fuam ferret si stultus ẽẽt: & amarer
sapientiam. Quapropt̃ si & ipsa fuꝑbia uerȩ liber¬
tatis & ueri regni umbra ẽ: etiam ꝑ ipsam nos cõ¬
memorat diuina ꝓuidentia quid significemus
uitiosi. & quo debeamus redire correcti. lam uero
cuncꝰta spectacula. & omnis illa quȩ appellatur
curiositas. quid aliud querit quã de rerum cogni¬
tione leticiam : Q uid gͦ ammirabilius. quid spe¬
ciosius ipsa ueritate. ad quã spectator om̃is ꝑue¬
mandemus memoriȩ. uerum ẽẽ nescientes. sed
credentes tam̃: & ubi sit uerum quod ñ uenit &
transit. so semꝑ eodem mͦ manet: quis sit modus
int̃pretande allegorie. que ꝑ sapientiam dicta
ereditur in sp̃u scõ. utrum a uisibilibus antia¬
oribus ad uisibilia recentiora eam ꝑducere suf¬
ficiat. an usq ad animȩ affectiones atq natam.
anusq ad incominutabilẽ etelnitatem. an alie
significent gesta insibilia. alie motus animorũ.

Expanded text:
proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret sapientiam. quapropter si et ipsa superbia uerae libertatis et ueri regni umbra est, etiam per ipsam nos commemorat diuina prouidentia quid significemus uitiosi et quo debeamus redire correcti. iam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiositas quid aliud quaerit quam de rerum cognitione laetitiam? quid ergo admirabilius, quid speciosius ipsa ueritate, ad quam spectator omnis mandemus memoriae, verum esse nescientes, sed credentes tamen. Et ubi sit verum, quod non venit et transit, sed semper eodem modo manet. Quis interpretandae allegoriae, quae per sapientiam dicta creditur in Spiritu sancto: utrum a visibilibus antiquioribus ad visibilia recentiora eam perducere sufficiat; an usque ad animae affectiones atque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae significent gesta visibilia, aliae motus animorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ẽẽ ceꝑint. inuenimus qui simus: Hoc enim sñ
amore nr̃o aderat: quod sine dolore nr̃o discedit.¬
S. idetur g̃ uincere cum uincatur: qui suꝑando
ad id ꝑuenit. quod cum dolore amissurus ẽ. Et
uincit cum uinei uideat᷑. quis quis cedendo ad id
ꝑuenit quod non amittit inuitus. Que delectat
ergo libertas. ab amore mutabilium rerum liber
eẽ appetat. Et quem regnare delectat. uniõiũ
regnatori do subditus adhereat. plus eum dili¬
gendo quam seipsum: & hȩc ⁊ ꝑfecta iusticia a
potius potiora. & minius minora diuginiꝰ. Sapiente
amima atq ꝑfectã talẽ diligat qͥlem iliã uider. sulta¬
mas se qualt c̃e psteta: sapiens pote. qͥa ne scppsũ deb
stultum diligere. Nam qui se diligit stultum ñ
ꝓficit ad sapientiã:. nec fi&r quisq qualis cupit
ẽẽ. nisi se oderit qualis ẽ. S donec ad sapientiã
ꝑfectionẽq ueniatur. eo anmo ferat stulticiam

Expanded text:
abesse coeperint, invenimus qui simus. Hoc enim sine abesse coeperint, invenimus qui simus. Hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedet discedit. Videtur ergo vincere cum vincatur, qui superando ad id pervenit quod cum dolore amissurus est; et vincit cum vinci videatur, quisquis cedendo ad id pervenit quod non amittit invitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori Deo subditus haereat, plus eum diligendo quam seipsum: et haec est perfecta justitia, qua potius potiora, et minus minora diligimus; sapientem animam atqesse perfecta et sapiens potest; quia nec se ipsum debet stultum diligere. nam qui se diligit stultum non proficit ad sapientiam; nec fiet quisque qualis cupit esse, nisi se oderit qualis est. sed donec ad sapientiam perfectionemque ueniatur, eo animo ferat stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius periculo. uelerrore uel dolore cõmouet᷑
usq ad illius auxilium aut correctionẽ aut con
consolatione. non usq ad suam subu̾sionẽ ualere
patitur. In omnibus autẽ officiosis laboribus:
future quietis certa expectatione ñ frangitus.
Odenim ei nocebit: qui bene uti etiam inimico por:
Eius enim presidio atq munimento. inimicicias
non ꝑtimescit: cuis precepto & dono diligit ini¬
micos. Huic uiro in tribulatiomb parum ẽ non
contristari. nisi etiam gaudeat: sciens quod tribu¬
latio patientiã operatur. patientia probationem:
probatio spem. spes autẽ non confundit. qm̃ carttaᷤᷤ¬
nobis. Quis huic nocebit. quis hunc subiugabit.
qui prosꝑis rebus proficit. asꝑis quid profecerit
discit: Cum enim mutabilium bonorũ adest co¬
pia non ieis confidit: s cum subtrahunt᷑ agnos¬
cit utrum eum ñceꝑint. Qͥa plerumq eum ad sẽ
nobis. putamus qđ non ea diligamus: S cum

Expanded text:
forte alicujus periculo, vel errore, vel dolore commovetur; forte alicujus periculo, vel errore, vel dolore commovetur; usque ad illius auconsolationem, non usque ad suam subuersionem ualere patitur. in omnibus autem officiosis laboribus futurae quietis certa expectatione non frangitur. quid enim ei nocebit qui bene uti etiam inimico potest? eius enim praesidio atque munimento inimicitias non pertimescit, cuius praecepto et dono diligit inimicos. huic uiro in tribulationibus parum est non contristari, nisi etiam gaudeat, sciens quod tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit; qnobis; quis huic nocebit? quis hunc subjugabit? homo qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discet discit. Cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur agnoscit utrum eum non ceperint, quia plerumque cum adsunt nobis, putamus quod non ea diligamus; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
utitur temporalib: & pro eorum sorte hominibꝰ
consulit. s si equaliter non potest omnib. Quare
si aliquẽ familiarium suorũ prõptius quã quem¬
libet alloquitur. non eum magis diligit. so adeũ
hab& maiorem fiduciam. & aꝑtiorẽ demporis
ianuam. Tractat enim tempori deditos tanto
melius: quanto ipse minus obligatus ẽ tempori:
Cum itaq omnibus quos pariter diligit ꝓdesse
non possit. nisi coniunctiorib prodẽe malit. in¬
iustus ẽ. Animi autẽ comunctio maior ẽ quam
locorũ aut temporum: quibus in hoc corpore umn¬
gimur. S ea maxima e quȩ omnibus preualet.
Nong̃ iste affligitur morte cuiusquã: qm̃ q doto
ammo dm̃ disigit. nouit necsͥ perire. quod do non
perit. Ds̃ autẽ dominus ẽ & uiuorum & mortuoꝵ
sion cunisquã miseria miser ẽ: quia nec cuiusquam
iusticia iustus fit. E t ut nemo ili iusticiã & dm̃:
sic nemo aufera beatitudinẽ. Et si forte aliq̃ndo

Expanded text:
utitur temporalibus, et pro eorum sorte hominibus utitur temporalibus, et pro eorum sorte hominibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. Quare si aliquem familiarium suorum promptius quam quemlibet alloquitur, non eum magis diligit, sed ad eum habet majorem fiduciam, et apertiorem temporis januam. Tractat enim tempori deditos tanto melius, quanto minus ipse obligatus est tempori. Cum itaque omnibus, quos pariter diligit, prodesse non possit, nisi conjunctioribus prodesse malit, injustus est. Animi autem conjunctio major est, quam locorum aut temporum quibus in hoc corpore gignimur; sed ea maxima est quae omnibus praevalet. Non ergo iste affligitur morte cujusquam, quoniam qui toto animo Deum diligit, novit nec sibi perire quod Deo non perit. Deus autem dominus est et vivorum et mortuorum. Non cujusquam miseria miser est, quia nec cujusquam justitia justus est. Et ut nemo illi justitiam et Deum, sic nemo aufert beatitudinem. Et si aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
cantare turpe sit. s deceat audire cantantem:
Bene uiuere autẽ semꝑ decet. Quare quisquis
hoc diligit & facit. non solum non inuid& imi¬
tantibus. s & his se preb& libentissime atq hu¬
manissime quantum potest: nec eis tam̃ indiga:
Nam quod in illis diligit: in seipso hab& dotũ atq
ꝑfectum. Ita cum diligat proximũ tamquã se ipsũ
non inundor ei: quia nec s ipsi. Prestat eiqđd̃ pot̃.
quia & sͥ ipsi. non eo indigat. quia nec se ipso. Tm̃
do indiga: cui acherendo beatus ẽ. Nemo autẽ
illi eripit dm̃. Iile gͥ uerissime atq certissime in¬
uictus homo ẽ qui coheret o: non ut ab eo aliqꝗͥd
boni extra mereatur. s cui nichil aliud quã ipsũ
herere o ẽ bonum. Hic uir quamdiu ẽ in hac
uita. utitur amico ad rependendam grãm:. utit᷑
inimico ad patientiam: utitur quib potest ad
beneficientiã: utitur omnib ad beniuolentiam.
Et quam quã temporalia non diligat. ipse recte

Expanded text:
cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantibus, sed eis se praebet libentissime atque humanissime, quantum potest; nec eis tamen indiget. nam quod in illis diligit, in se ipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qui cohaeret deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam ipsum adhaerere deo bonum est. hic uir quamdiu est in hac uita, utitur amico ad rependendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad beniuolentiam. et quamquam temp