comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitõne. a qua deuians cadit in tenebras. qͥ ita dignoᷤᷤ¬
norantie. peccoꝵ. demonũ. quiu̾e dñabã¬
tur nob̃. diabolꝰ .i. ⁊ angłi eiꝰ captiuaue¬
rant p̾destinatos ad dĩ głam. a redẽpto¬
re ã nr̃o foras missi. qui dñari infidelib
solebãt intͥnsecꝰ. fideles obpugnãt intͥnse¬
cus. s ñ expugnãt. ⁊ tͣnstulit nos demũ¬

Expanded text:
gnitione, a quo devians cadit in tenebras. Sortinorantiae peccatorum, daemonum qui vere dominabantur nobis. Diabolus enim et angeli ejus captivaverant praedestinatos ad Dei gloriam, a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mun
Abbreviated transcription (Latin):
de imo tartari: induxit in celũ cũ uero
filio suo. sã .N. credentes qͥ fixa mente
deuotist̃. exeuntes de scło. duce dextͤ¬
patͥs angło inducunt᷑ in celũ. filii dico.
diligent̃ qd dicit. filii caritatis sue. Si

Expanded text:
de imo tartari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextPatris angelo, inducuntur in coelum. Filii, dico, diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. redẽptio ÷. destructa potestate diaboli facłtas
lib̾tatis que nob̾ data ẽ. fu̾so illꝰ sangͥne qͥnllũ hũit peccm̃.
ut qr diabolus illos m̾ito tenebat. quos peccĩreos cõ¬
ditione mortis obstͥnxit. hos ꝑ eũ m̾ito dimitt̾et. quẽ
ulłiꝰ peccĩ res̃ inm̃ito pena mortis affecit. hac iꝰticia
uictus: ⁊ hoc uincło uinctus ẽ fortis. ⁊ id̾o nõ ⁊̃ opins

Expanded text:
estate diaboli, facultas libertatis, quae vobis est data fuso illius sanguine qui nullum habuit peccatum. Ut, quia diabolus illos merito tenebat quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis. Et ideo non est opus
Abbreviated transcription (Latin):
qr d̾s diabolũ ista fac̾e ꝑmittet. iusto
ip̃e indicio. ꝗͣnis faciat ille: miqͦ mali
gnoq ꝯsilio ꝓiũ iudicati seducent᷑.ise
ducti iudicabunt᷑. s iudicati tudicio
dĩ occulte iusto: ⁊ iuste occulto: sedu¬
lit ¶Acent᷑. Seducti ã iudicabunt᷑. noussi¬

Expanded text:
ista facere permittit, justo ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo gno consilio, proinde judicati seducentur, et seducti judicabuntur; sed judicati judicio Dei occulte justo et juste occulto, seducentur. Seducti autem judicabuntur novissi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. re. se. s. ut nichil intelligãt fiqͥd aꝓ
bitate remotũ est. quos sua cecitas au̾itatis limine:
funditus excludit. tradidit dico. ut faciat oꝑe. ea q̃ ñ
conuentunt rõni. illos dico. Neplecoᷤᷤ
oĩ iniqͥtate. qͣi nõ parũ habentes. de

Expanded text:
icet ut nihil intelligant, nisi quod a probitate remotum est, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico, ut faciant opere ea, quae non conveniunt rationi. Illos dico repletos omni iniquitate, quasi non pa
Abbreviated transcription (Latin):
usum. unde natura humana pot̾ nas¬
cendo subsistere. nec dixit usum conui¬
galem. s naturalem eũ uolens intelligi
qui sit in m̃bris ad hoc creatis. ut ꝑ ea
cetur. naturalis ẽ usus. nõ tam̃ laudabi¬
lis. s culpabilis. Ab ea parte u̾o corꝑis q̃
non ad gn̾andũ est instituta. si ⁊̃ coniu¬

Expanded text:
usum, unde natura humana potest nascendo subsistere. Nec dixit usum conjugalem, sed naturalem, eum volens intelligi qui fit in membris ad hoc creatis, ut per ea cetur, naturalis usus est, nec tamen laudabilis, sed culpabilis, ab ea vero parte corporis quae non ad generandum est
Abbreviated transcription (Latin):
neq deliꝗͣ. hoc ã dicit oĩ spe¬
ranti in se. sic̃ iosue. hoc enio
nob̾ ꝓmitat. si in illo spem
nr̃am ponimꝰ. nõ tenacib ñ
cupidis fit ista ꝓmissio. sed
sꝑantib in dõ. Uñ subdit.

Expanded text:
nquam . Hoc autem dicit, omni speranti in se sicut Josue. Hoc enim nobis promittit si in illo spem nostram ponimus. Non tenacibus, non cupidis sit ista promissio, sed sperantibus in Deo. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
nouer̾t. ciuͦꝑ singłarẽ uu̾m loq̃bant᷑. tñ eos hoĩes eẽ au¬
bitrabant᷑. cũ eis tanꝗͣ uidigentib hũanã refectionẽ minis¬
trabant. Oem̃tote. hic monet
eos ad aliud bonũ.s. ut uinctis
subueniant minist᷑ndo. qͣ pret̃¬

Expanded text:
tur eos homines esse arbitrabantur, cum eis tanquam indigentibus humanam refectionem ministrabant. Mementote. Hic monet eos ad aliud bonum, scilicet ut vinctis subveniant ministrando. Q
Abbreviated transcription (Latin):
in accipiendo. hoc ido dicit: quia
isti fortassis pꝰquã ꝑdid̾ant ꝓpͥã
facultatẽ: uolebant ꝯg̃gare ite
te dic̾ent. Qͥd racturi erimꝰ. si suf¬
fragia nec̾aria nob̃ defec̾inte
ꝓtinꝰ subdit ꝯsołonẽ adhibens
testimoniũ de libro ihu naue.

Expanded text:
in accipiendo. Hoc ideo dicit, quia isti fortassis postquam perdiderant propriam facultatem volebant congregare itete dicerent: Quid facturi erimus si suffragia necessaria nobis defecerint? Protinus subdit consolationem adhibens testimonium de libro Jesu Nave.
Abbreviated transcription (Latin):
egit. alia reddende deo rõnis. de actib nr̃is de quib
hic agit. Illa c̃ fr̃ib sustentãda coĩcant᷑. ħ. ab unoqͦq¬
quib qͥsq ꝓpͥũ portat. nec portat c̃ alio. nec ꝑicit in
contͣ negligentes qͥ nłlũ curant corrig̾e. securi ꝙ ali¬
enis ñ ꝯtaminant᷑ peccĩs. dicit. ĩuicẽ hon̾a portate.
hoña infirmitatis iuicẽ portamꝰ. dũ lenitate iram al¬
t̾ius sustinemꝰ. ⁊ dũ ei qͥ lesit.si petit indulgemꝰ.⁊ hꝰmo
nus ⁊ in bonã ⁊ i malã parcẽ accipit᷑.⁊ ẽ unꝰqͥsq .ꝑ.¬

Expanded text:
s supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicanquibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit, si petit indulgemus, et hunus et in bonam et in malam partem accipitur. Et est,
Abbreviated transcription (Latin):
lasait qͣ altis. quoꝵ cognitio sibi gła ẽ. gaudet eni dũ¬
pellet infirmitas. Consid̾ãs.
dans te ips̃. ꝙ. ⁊ tu fragił est
tente in simile cadas. Nicħ̃. ꝙ.
ẽẽ uoluit: fr̾m correctiom. nͦ
studere c̾tamini. Id̃oq ne sͥ¬
t̾ue exagitat. irridetq pec¬
cantẽ. aut suꝑbe tanꝗͣ insa¬
nabilẽ detestatur. in spu ĩ qͥt

Expanded text:
la scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim dupellit infirmitas. Considerans.derans teipsum, quod et tu fragilis es, tente, in simile cadas. Augustinuesse voluit fratrum correctioni, nec studere certamini. Ideoque ne sie exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spirit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃e. uł ita. Ira̾. cc̃ peccantes. qd̾ ẽ nat᷑alis motꝰ aĩ. qͥsoli
ad ꝓfectũ ꝑtin̾e.delinq̃ntiũ. ido irascend̃ eẽ dicit. os¬
tendens hanc irã ẽẽ bonã. s monet ne modũ ex ce¬
dendo peccent. subdens. molite. pec. aspꝰ arguẽdo
⁊ honerando pectantẽ. Uñ salomõ. Noli eẽ mnus iustꝰ¬

Expanded text:
ccantes, quod est naturalis motus animi qui solet ad profectum pertinere delinquentium. Ideo irascendum esse dicit, ostendens hanc iram esse bonam, sed monet ne modum excedendo peccent, subdens: Nolite peccare, asperius arguendo et onerando peccantem. Unde Salomon: Noli nimis just
Abbreviated transcription (Latin):
ł r̃oł intelligentia. ⁊ si qͦ alio
uocabulo cõmodiꝰ apellatur.
imago dĩ ẽ. qua p̃ ÷ hõ cet̾is
aĩalib. q̃ creata in agnitio¬
ne dĩ. pꝰquã peccõ desipuit.
in ead̾ renouat᷑. ut incipiat
illa imago ab illo reforma¬

Expanded text:
 vel intelligentia, vel si quo alio vocabulo commodius appellatur. Imago Dei est qua praeest homo caeteris animalibus, quae creata in agnitione Dei, postquam peccato desipuit in eadem renovatur, ut incipiat illa imago ab illo reforma
Abbreviated transcription (Latin):
aliud deo eẽ. aliud posse. Si gͦ nõ potuit eis dare ut eẽnt
qd̾ ip̃e ẽ. nec potuit eis dare posse suũ. ł potentiã suam.
.s. que ip̃e est. alioqͥn si potentiã illã potuit illis cdare: q̃ ip̃e
tuit eis xp̃c dare ut ẽẽnt qd̾ ip̃e ÷ͥ. ⁊ tñ potuit eis dare:
pocestatem quã habet.i. potestatẽ qua possent renutt̾e
ir auctoritatẽ bapt̾i. quib ꝯtulit ministeriũ. ita tñ ut
ip̃e pͥncipat auctor exist̾et. Potestatẽ uͦ que ip̃e ⁊. siue
posse suũ qd̾ ÷ suũ eẽ. eis potuisse dare nõ om̃s. quałr di¬
cimꝰ eũ dedisse nobis scire qd ip̃e scit: ⁊ dedisse ꝓpħis scĩao

Expanded text:
aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, nec potuit dare posse suum, vel potentiam suam, scilicet quae ipse est: alioquin, si potentiam suam potuit eis dare, quae ipse it eis Christus dare, ut essent quod ipse est, et tamen potuit eis dare potestatem quam habet, id est potestatem qua possent remitterere auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum dedisse nobis scire quod ipse scit, et dedisse prophetis scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑat̾.q. his estis cure.
fide. E cce tot ⁊ tanti ꝯ¬
gaudent cepto ur̃o. et
idõ ꝑseu̾are uos decet.
apłi. cui ꝯcessit sub no¬
mine suo salutare.Sa¬
lutat uos gaiꝰ hospeᷤ m̃s
Hic ⁊ ille cui ioħs scrip¬
sit in epła canonica.

Expanded text:
icat: His estis curae, fide. Ecce tot et tanti congaudent coepto vestro, et ideo perseverare vos decet. Apostoli, cui concessit sub nomine suo salutare. Salutat vos Caius hospes meus. Hic est ille cui Joannes scripsit in Epistola canonica
Abbreviated transcription (Latin):
do. nõ ꝯtinuo unago. uͥ siłituoo. nõ ꝯtinuo unagonec
equalitas. u̾bi gr̾a. in s̾pecło. ẽ imago ⁊siłicudo nõ tñ
equalitas. qr młta desunt imagini. que inst̃ illirei de
mitur siłitudo filii. ut recte unago dicat᷑ ⁊ pot̃ ec tan¬
ta: ut recte dicat᷑ equalitas. Pocest ⁊̃ aliqñ eẽ siłituoo
⁊ equalitas. ꝗͣuis nõ sit imago. ut in duob ouis parib¬

Expanded text:
on continuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, demit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequalitas. Potest etiam aliquando esse similitudo et aequalitas quamvis non sit imago, ut in duobus ovis parib
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs se laudare. ꝑ hoc osten¬
dit se coactũ ui laudẽ suã ꝑ¬
rupisse. Nã qͥ sponte ea reͣ¬
fert. q̃ ad laudẽ eiꝰꝓficiant. ĩ¬
prudentẽ se nõ dicit. Dem̃

Expanded text:
is se laudare. Per hoc ostendit se coactum in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tẽ: ic̾.a. mͦ estis filii mͦ
deles eratis. ignorãtes dm̃
⁊ita erat uobis aliqua ex¬
cusatio. serinebatis eis qͥ nõ
st̃ dii. ĩ nꝰ. sui. s opuuone ho

Expanded text:
si dicat: Modo estis filii, modo deles eratis ignorantes Deum, et ita erit vobis aliqua excusatio, serviebatis eis qui non sunt dii in natura sui, sed opinione ho
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾nit me fides mea. ⁊ or̃o mea. ⁊
iusticia mea. occurrit apłe subdẽ
habet. ut credat ꝙ. qͥcꝗd boni ht̃
gr̃a saluatoris accepit. Sciendũ ⁊̃
q. sic̃ supͣ tem̾ariũ iudiciũ ꝓhibuit.
ita hic aliud genꝰ arrogantie amo¬
uere conat᷑.i. ne homo suꝑ biat:¬

Expanded text:
Discernit me fides mea, et oratio mea, et justitia mea, occurrit Apostolus subdens: habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admonere conatur, scilicet ne homo superbiat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͣditiones ꝑu̾sas subsua ꝑsona ⁊ apol¬
lo euacuat. sũmatĩ illos designans.
nõ sigillatĩ. ne maior nasc̾etur dis¬
cordia. Nemo .ii. auoiens nom̃ suum
taxari. ł eiꝰ cui fauet ꝯtentꝰ ÷ tacere.
tacito uͦ nõie audiens de se aliquid
dictũ dissimulat: ⁊ hoc fea ꝑꝑuos.¬

Expanded text:
 traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non sigillatim, ne major nasceretur discordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum dissimulat. Et hoc fe
Abbreviated transcription (Latin):
hanc gr̃ãm. qr iudei p̃uaricando nat᷑a¬
leni legẽ ⁊ scͥptã. ⁊ gentiles naturalẽ.¬
inuenti st̃ peccõreiꝰ. si c̃ supͤ ostensũ esti

Expanded text:
hanc gratiam, quia Judaei, praevaricando naturalem legem et scriptam, et gentiles naturaleinventi sunt peccatores, sicut supra ostensum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sał. eos qͥ st exuar¬
cissi domo. N arciᷤ¬
sus iste dr̃ fuisse
p̃sbit̾ sic̃ legr̃ in
aliis codicib. qui
mabat scõs fr̃es.
qͥ quia tẽ p̃sens
nõ ad erat suos

Expanded text:
ate eos qui sunt ex Narcissi domo. Narcissus iste dicitur fuisse presbyter sicut legitur in aliis codicibus, qui mabat sanctos fratres, quia qui tunc praesens non aderat suos
Abbreviated transcription (Latin):
cille fuit. qͥ coadiutore  pa¬
li fuert. ⁊ romã nõ ociose
manoꝵ uen̾ant. sic ⁊ ões
alii quos salutat hic ro¬
me fuisse intelliguntur.
cła ꝓ eo pati nõ ab nuisse
dicat subdens. qͥ ꝑ aĩa .mi.
.i. uita lib̾anda imposue¬
r̃t suas cuces gladio. mini¬

Expanded text:
uit, qui adjutores Apostoli fuerunt, et Romam non otiose, manorum venerant: sic et omnes alii quos salutat hic, Romae fuisse intelliguntur. cula pro eo pati non abnuisse dicat, subdens · Qui pro anima mea, id est liberanda, supposuerunt suas cervices gladio, in mini
Abbreviated transcription (Latin):
anglice. ⁊ uos gͦ replere pot̾. qͥ suꝑnos¬
postolus seducti. cerimonias legis rea
piant. q estis repleti in illo. in quo nõ¬
solũ donis repleti estis. s ⁊̃ estis cͥcũcisi.
.l. purificati ab errore ⁊ mũdo. circ̾ci¬
cũcisi¬

Expanded text:
angelicae. Et vos ergo replere potest, qui spostolis seducti caeremonias legis recipiant. Quasi dicat, Estis repleti in illo, in quo, nosolum donis repleti estis, sed etiam estis circumcisi, id est purificati ab errore et mundo. Circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
ea sñ fine manebit᷑ ꝑ hoc dat fiduciã ut nõ timeamꝰ dis¬
solui de corꝑe molentia infideliũ. qr p̃parata ÷ habitõ ĩ
celis et̾na. ut de tꝑali ⁊ t̾rena expulsi. in ꝑpetua domore

Expanded text:
ea sine fine manebitur. Per hoc dat fiduciam, ut non timeamus dissolvi de corpore violentia infidelium, quia praeparata est habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi in perpetua domo re
Abbreviated transcription (Latin):
do loqͦr infirmis. qui st̾ int̾ uos.¬
q̃ dico.an uera ⁊ bona sĩt. qd̃ ꝑ
siłitudinẽ ⁊ exẽplũ noui sacra¬
m̃ti ostendit ut faciliꝰ suadeat.¬
quia cui u̾ba nõ satisfaciunt.
solent exẽpla ⁊̃ suadere. Ait

Expanded text:
do, loquor infirmis qui sunt i dico, an vera et bona sint: quod militudinem et exemplum novi sacramenti ostendit, ut facilius suadeaquia cui verba non satisfaciunt, solent exempla suadere. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
tor pͥmos fructꝰ laboris sui degͦtat.
ita apłc. pͥus ubet eũ sum̾e: quipͥ¬
mꝰ ÷. ⁊ sic cet̾is distribuere. Primũ
enĩ debet ille suã nec̾itatem ĩpłẽ
ex his q̃ accipit. ⁊ pꝰ aliis de his que

Expanded text:
tor primos fructus laboris sui degustat, ita Apostolus prius jubet eum sumere qui prt, et sic, caeteris distribuere. Primo enim debet ille suam necessitatem implere ex his qui accepit, et post, aliis de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
sustentari fortib. ut caro sustentat᷑ ossib. ⁊̃ alii de
forma futuri. cũ de costa sua factã mulierẽ uidisset.
in genesi dicit. Hoc os de ossib meis. ⁊ caro de carne
mea. sic̃ eua de adã facta tͣut ab eo carnẽ ⁊ ossa. ita
tios axp̃o instituti. alii sumꝰ ut ossa .s. robusti. alii i
caro .s. infirmi ⁊⁊ ido ait. ex carne ciꝰ .i. infirim sumꝰ
a simili infirmitatis eiꝰ quã¬

Expanded text:
sustentari fortibus ut caro sustentatur ossibus, et alii: deforma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus qua
Abbreviated transcription (Latin):
na sua. qͥ passus ÷ mala nr̃a. in t̾ris istis. in scłoma
g̾e ⁊ inetͥnĩ regnare. o bone m̾cator gias agimtᷤ
qr emistinos. sangͥnẽ tuũ bibimꝰ. euãgłiũ legi¬
gimꝰ instrum̃itũ nr̃m. serui tui sumꝰ. creatura
tua simiꝰ.fecisti nos. redemisti nos. E m̾e qͥs potͣ

Expanded text:
na sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculogere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum; servi tui sumus, creatura tua sumus; fecist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc inctus ẽ. ⁊ q̃ fuerant atina illi forti adu̾sũ mũ
uͥtutissue. ⁊ sollercie insmuat. Mors .ii. erat arma
ꝑ q̃ uincebat diabolus ⁊ ꝑ eã uictus ẽ axp̃o. Unde
ero mors tua o mors. ⁊ ꝑ eã libaũ obnorios seruitu¬
ti. Intuere qͣntũ bonũoꝑat᷑ mors xp̃i. lib̾auit eos¬
qͥ timore mortis obnorii erant seruituti. Seruisi¬

Expanded text:
per hoc victus est, et quae fuerant arma illi forti adversum munvirtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolus, et per eam victus est a Christo. Unde: Ero mors tua, o mors . Et per eam liberavit obnoxios servituti. Intuere quantum bonum operatur mors Christi. Liberavit eosui timore mortis obnoxii erant servituti. Servi si
Abbreviated transcription (Latin):
angłs in hoĩe: facile peccaret. c̃ utrãq naturã ꝑse
ꝯstet oecidisse. factus ÷ gͦ di filiꝰ hõĩs filiꝰ. passibił. ⁊ mor¬
talis. ut ꝑ mortẽ d estrueret diabłm. deletis peccĩs
ꝑ q̃ sub ilło captui eramꝰ. ⁊ ꝑ eãd mortẽ lib̾aret eos
quitimore mortis corꝑał ꝑ totã hãc uitã erãt obno¬

Expanded text:
angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eramus; et per eamdem mortem liberaret eos, qui timore mortis corporalis per totam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ redde. debitores fudit sangui¬
nẽ innocentis. ⁊ uiss ͦ : reced̾e a no¬
centib. Ille qͥppe sangͥnẽ suũ ad¬
hoc fudit. ut pecc̾a uostra delerꝰ.¬
delecũ: sangͥne redẽptoris. Nõ .n. tenebat nos. nͥum¬
cłis peccõꝵ nr̃oꝵ. Iste erãt cathene captiuoꝵ. uenit ille
alligaut fortẽ iuncłis passioĩs sue. intͣuit in domũ eiꝰ.
.i. incorda eoꝵ uͥ ip̃e habitabat: ⁊ uasa eiꝰ eripuit. Noᷤ
sumꝰ uasa ista ĩpleu̾at. Ille amaritudine sua ꝗͣ nr̃o
⁊ sua faciens fudit amaritudinẽ. ⁊ ĩpleuit dulcediẽ.
Participauit gͦ pueris .i. factus ÷ homo passibił: i ĩ
snortał. ut sic uinceret diabłm. nisi enĩ homo ẽẽt᷑.
qui diabolũ iinc̾et: nõ iuste s molent̾ hõ eitolli
iudetur. qui se illi sponte fubiecit. s si eũ homouĩ¬
cit uire hoĩem ꝑdit. ⁊ ut hõi uncat: necẽe ÷ u d̾s
in eo sit qͥfaciat᷑ eũ sñ pecc̾is ee. Si .n. ꝑ se hõ eẽt. uł

Expanded text:
sus est reddere debitores; fudit sangunem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum adhoc fudit, ut peccata nostra delerdeletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nulis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa sta quae impleverat ille amaritudine sua, quam nostro iens vasa ejus, et sua faciens, fudit amaritudinem et implevit dulcedine. Participavit ergo pueris, id est factus est homo passibilis et mortalis, ut sic vinceret diabolum. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit, qui faciat eum sine peccatis esse. Si enim per se homo esset vel
Abbreviated transcription (Latin):
semel mortui malo ꝑ bap̾n. sem ꝑ
nos baptizari. qia mors eiꝰ cã est
huiꝰ purificõnis. ⁊ an ignoratis uoᷤ¬
ofrẽs .Q. ũ debecis ignorare. Nota
ꝗ sepe illos arguit de ignorantia.
ad siłitudinẽ eius. nos dico ducti ꝑ
baptm̃ in mortẽ .i. in peccõꝵ aboli¬
tionẽ. Ad hoc sumꝰ cõmortur ⁊ ꝯse¬
pulti. ut quomͦ xp̃c resurrex lon¬

Expanded text:
semel mortui malo per baptismum, nos baptizari, quia mors ejus causa est hujus purificationis. Et an ignoratis, vooc non debetis ignorare. Nota quia saepe illos arguit de ignorantia. ad similitudinem ejus. Nos, dico, ducti, per baptismum in mortem, id est in peccatorum abolitionem. Ad hoc enim sumus commortui et consepulti, ut quom
Abbreviated transcription (Latin):
miter nos auiciis surgentes ad bo¬
na oꝑa. ambulemꝰ de bono ĩ meliꝰ.
silitudinẽ arbo¬
facti sumꝰ ad eo
ꝯplantati .i. fir¬
mit̾ herentes.si¬
.i. si a uet̾i ritu.

Expanded text:
miter nos a vitiis resurgentes ad bona opera ambulemus, de bono in melius, similitudinem arbofacti sumus, a Deo: complantati, firmiter haerentes, siest si a veteri ritu
Abbreviated transcription (Latin):
net in ilis caritatẽ.i. ut eũ ament.⁊ sic desident
audire. Quis enĩ nõ amet eũ quem audit sui memorẽ eẽ:
m̃tiri. cũ nicħ eum lateat. cui seruio ĩ sp̃u.m.i. in uolũ
in carne .i. in carualib obseruãciis. s in spũ meo .s. ĩ spu¬
cando. nõ in lege. nõ iu cͥcũcisioe. nõ in eo qd̃ moyses
serius tradidit. s in eo qd filius unicꝰ docuit. Quant̃. n.
distat seruꝰ a duõ: tm̃ distat euangłiũ a lege. euãglio di¬

Expanded text:
net in illis charitatem, id est ut eum ament, et sic desiderent eum audire. Quis enim non amet eum quem audit memorem sui esse!mentiri, cum nihil eum lateat. Cui servio in spiritu meo, non inin carne, id est in carnalibus observantiis, sed in spiritu meo, cando, non in lege, non in circumcisione, non in eo quod Moyses servus tradidit, sed in eo quod Filius unicus docuit. Quantum enim distat servus a domino, tantum distat Evangelium a lege. Evangelio di
Abbreviated transcription (Latin):
ł.e.s. iudicii. spe ⁊ magnifi¬
ut hic ꝓ illo patiens salu¬
tẽ inuemat penes illũ:
c̃ uͭep̾it iudicare. ut pu¬
niens ĩfideles istũ dignͣ¬

Expanded text:
scilicet judicii. Spe et magnifiut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum cum coeperit judicare, ut puniens infideles istum dign
Abbreviated transcription (Latin):
uificantẽ ingent. ea certe :÷ decalogꝰ. in illis ouab tabłis
scͥptus. qi lex subintͣuit: ut habundaret delictũ. Porro ã
p̃cepta ista tam sũt utilia facienti. ⁊ salubria. ut nisi quiᷤᷤ
ea fecit: uitã hab̾e nõ possit. Nõ gͦ dicitꝰ lit̾a octidẽs. eo
qd̃ lex mala sit: s qr ꝓhibens pectm̃ nõ iuinficat hoĩem.

Expanded text:
est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum non vivificat hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tñ ⁊̃ sicmala ẽ. Multaenĩ sunt qͥbdã noxia: quãitist̃
sint mala. sic ⁊ lex. licet sine gr̾a nõ unuficet. nõ tñ ma¬
la ẽ. que eũ nbet qd sine gr̃a impleri nõ pot̾: indicat ho¬
mini qd̃ infirmꝰ est. ut demonstrata infirmitate: q̃rat
gr̃am. Lex gͦ ducit ad fidem. fides ĩpetrat sp̃m largi¬
orẽ. qui diffiumoit cartatẽ. que ĩplet legem sine spͥu
non ÷ uoluntas hõĩs lib̃a: cũ cupiditatib uincat᷑. liberũ¬
hr̃e. s in malo faciendo: lib̾a qͥd̃ ẽuoluntas. ad bonũ aũ nõ
ẽ lib̾a. nͥ lib̾ata fu̾it: ab illo qui dixit. Si filiꝰ uos lib̾auit: u̾e

Expanded text:
n etiam sic, mala est. Multa enim sunt quibusdam noxia, quamvis non sint mala, sicut et lex licet sine gratia non vivificet, non tamen mala est. Quae cum jubet quod sine gratia impleri non potest, indicat homini quod infirmus est, ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberure; sed in malo faciendo, libera quidem est voluntas; ad bonum autem non est libera, nisi liberata fuerit ab illo qui dixit: Si Filius vos liberaverit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ipa tͥnitas dia pot̾. singła hoꝵ tͥum referri ad singłoᷤᷤ
uoluit. subdeni. ex ip̃o. R eliget gͦ uos religio uni oĩ¬
potenti deo. quia int̾ m̃tẽ nram qua illũ intelligi¬
mꝰ patrẽ ⁊ u̾itatẽ .i. lucẽ int̾iorẽ ꝑ quã ⁊ illũ intel¬
ligimꝰ nulla int̾posita ẽ creatura. Quare ip̃am qͦq

Expanded text:
ipsa Trinitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos vera religio uni omnipotenti Deo, quia inter mentem nostram qua illum intelligimus, patrem et veritatem, id est lucem interiorem, per quam illum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
s ex hoĩb ⁊ angłis ulłus fuit ei¬
iudicia dei nõ possumꝰ scrre. sal¬
tem hoc ꝯstat ꝗ sola grã dat bo¬
na. nõ ex p̃cedenti m̾ito. ⁊ ħ ẽ
qd aiti aut qͥs pͥor ded illi. fi dẽ¬

Expanded text:
 ex hominibus et angelis nullus ei fuit cojudicia Dei non possumus scire, saltem hoc constat quod sola gratia dat bona, non ex praecedenti merito. Et quod ait: Aut quis prior dedit illi fide
Abbreviated transcription (Latin):
sub gr̃a. qd̃ eũ tñ non uincat. nec captiuũ ducat. Seqͥr¬
intellecta fountẽ iusame furori manicheoꝵ subnutus
⁊ eani eugłio contͣriã ẽẽ ꝯtendunt. ⁊ qñ cũ eis agit᷑.
p̃dictis testimoniis apłi q̃ nõ intelligunt conant᷑ cõ¬
uinc̾e catholicos. Q d̃ gͦ sensit apłc posse indelligi oppo¬
nit. ut ⁊ hoc se intellexisse neget.⁊ legem ip̃ius legis
nata peccaũ auctor eiꝰ .q. male rei. Absit.¬

Expanded text:
sub gratia, quod eum tamen non vincat, nec captivum ducat. Quiintellecta fomitem insaniae furori Manichaeorum subminis Evangelio contrariam esse contendunt, et quando cum eis agitur, praedictis testimoniis Apostoli quae non intelligunt, conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius nata peccavit auctor ejus, quasi malae rei.
Abbreviated transcription (Latin):
occõnẽ accipit ꝑ maudat̃. quia tał ẽ nr̃a car¬
nalitas. ut ardeuttus desidẽt ꝓhibita. quib
⁊̃ ex mandato accepit occõnẽ. quia uidẽs
legem in auiliũ hõĩb datã. magis exar¬
sit iracũdia adu̾sus hoĩem. ⁊ magis insticit.
ut legẽ uert̾et illis in ꝑniciẽ. cũ pͥus qͣsi¬
secure possidens minꝰ tẽptaret. Uł peccm̃.

Expanded text:
asionem accipit per mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desideret prohibita, quibuslus etiam ex mandato accepit occasionem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus hominem, et magis institit ut verteret legem illis in perniciem, cum prius qsecu
Abbreviated transcription (Latin):
um dederint. qͦ¬
canitur. aut qd̃
citharãtur. Et¬
enim si incertã
uocem det tuba
quis preꝑabit
se ad bellum:¬

Expanded text:
um dederint, qucanitur, aut quod citharizatur? Etenim si incertam vocem det tuba, quis parabit se ad bellum
Abbreviated transcription (Latin):
certam̃ ẽta cur.ꝯ. quomꝰ potuit hoc dic̾e̾: cui ad¬
huc restabat. ip̃ius passiois ꝗͣ sibi iã ĩpende dixe¬
rat: tam magna ꝯflictatio. tam molestũ.tã gͣn¬
de certam̃: ad cuiꝰ ꝯsumand cursũ: adhuc iid adec¬
rat. u futurꝰ acior⁊⁊ crudelior inimicꝰ s hoc dic̃
ñ re plena: s spe firma. qr de uictoria futuri cͥ¬
taminis: ⁊ cursus ꝯsinnatiõe. certũ eũ securũq
iã fecat qͥ sibi passionẽ iã ĩminere reuelau̾it. uo.¬
qd futurũ eẽ p̾sũpsit. tanꝗͣ factũ fu̾it: indicauit.
Hoc gͥ totũ: nos dm̃s tc̃ fuisse adhuc ꝑficiendũ.
qũ de dĩ ꝓ missione p̾fidẽs: totũ ita dicebat. tanꝗͣ
fuisset effectũ. uñ: ⁊ de p̃mio securꝰ adiũgit.. In
In reliquo re

Expanded text:
em servavi. Quomodo potuit hoc dicere, cui adhuc restabat ipsius passionis, quam sibi impendere jam dixerat, tam magna m certamen, ad cujus consummandum cursum, adhuc illud deerat ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus? Sed hoc dicit non re plena, sed spe firma, quia de victoria futuri certaminis, et cursus consummatione certum eum securumque jam fecerat, qui sibi passionem jam imminere red futurum esset praesumpsit, tanquam factum fuerit indicavit. Hoc igitur totum nos dicimus tunc fuisse adhuc perficiendum, quia de Dei promissione praesumens totum ita dicebat tanquam fuisset effectum. Unde et de praemio securus adjungit: Et in reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ges debitũ carnis exposcunt. nõ uoluntate pꝑa
no gͥ in gn̾e nuptie bone st̃. quia fidẽ thori sauãt
⁊ ꝓlis suscipiende c̾a. utr̃q sexũ ꝯmiscent. ⁊ ĩpicta¬
seꝑatiois horrent. Uolo aͥ .e. hoc indulgeo s
tamen uolo om̃s hoĩes eẽ ca

Expanded text:
ges debitum carnis exposcunt, non voluntate propas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Quocirca etiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Neque enim iste concubitus, quo servitur c
Abbreviated transcription (Latin):
ũ utiq. Ip̃iui enĩuicio ⁊ desidia ħ cepta
st̃. quia en ĩ mancipauit se ꝑ assensuor
peccõ. iure dñat᷑ illius. hoc iõ dicidait
nocet de qͣntis mał ds̃ hoĩem eruit:⁊
q̃ exicia ex adã: trahit. cui nec lex sub¬
uenire potuit. ꝑ hoc gͦ bñficia xͥ dcmõ¬
strat. qͥ de tantis lib̾at. I nuenio gͥ¬
ext̾ior homo .i. fomes peccĩ. qͥ ⁊̃ ex car¬
ne illa duo iũcta uincit. ut hõ ꝑ ne¬
utrũ se posse euadẽ uidens. obuoxiꝰ

Expanded text:
. Ipsius enim vitio et desiderio haec coepta sunt, quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis malis Deus hominem eruit, et quae exitia ex Adam traxit, cui nec lex subvenire potuit. Per haec ergo beneficia Christi demonstrat qui de tantis liberat. VERS. exterior homo, id est fomes peccati qui est ex carne, illa duo juncta vincit, ut homo per neutrum se posse evadere videns, obnoxius
Abbreviated transcription (Latin):
In carne .n. est ql ad ianuas aĩe. ⁊ ideo
cogit aliud fac̾e. quã uult hõ ⁊lex. Cõ¬
ge tradunt᷑ qr in aĩo ñ habitat pec¬
s ex carne: qr caro ẽ ex origine carnis
peccatcis. ꝑ traducẽ oĩs caro fit pecci.
Qa cq. caro ex adã traducit᷑. peccm̃ in
se habet .i. cãm pectĩ. si aĩa traduc̾et᷑
⁊ ip̃a hab̾et. qͥa aĩa ade peccauit. ñ uͦ
petm̃ in se hr̾et hõnõ se cognosceret.¬

Expanded text:
In carne enim est quasi ad januam animae, et ideo cogit aliud facere, quam vult homo et lex. Coge traduntur, quia in anima non habitat pecsed ex carne, quia caro est ex origine carnis peccatricis, et per traducem omnis caro fit peccati, quia enim caro ex Adam traducitur, peccatum in se habet, id est causam peccati; si anima traduceretur, et ipsa haberet, quia anima Adae peccavit; si vero peccatum in se habe
Abbreviated transcription (Latin):
ułtũ añ legẽ fuit. Qd̃ qr dic̃e
nõ posst̾: cogund᷑ fateri. uõle¬
gis oꝑib iꝰtificari hoĩem: s fi¬
de. simł ⁊̃ nos cogit intellig̾e
oes antiqͦs qͥ iustificati st̃: ex ip¬
sa fide iustificatos eẽ. gͦ lex¬

Expanded text:
fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntur fateri non Legis operibus justificari hominem, sed fide. Simul etiam nos cogit intelligere, omnes antiquos qui justificati sunt, ex ipsa fide justificatos.
Abbreviated transcription (Latin):
ri enĩ peccõ: ẽ liłiari a peccõ. ⁊ si hoc ẽ. quouͦi: ic̃.
illo. ⁊ reddemꝰ uires hosti.Cũ enĩ hoc p̾stic̾it gr̾a. ut
morerem᷑ pecc̃o. qͥd aliud facimꝰ si uiuimꝰ in eo: in¬
si ut gre simins ingiriti. Neq enĩ qui laud at benefi¬
cium medicine ꝓ deẽ morbos dicit. ⁊ uuln̾a a quibus
illa hoĩem sanat. s quanto laudib maiorib medici¬
na p̃dicatur. tanto magis uituꝑantur ⁊ horrent᷑ uul¬
nera ⁊ morbi. a quib lib̾at. que ita laudat᷑. sic lau gr̾e¬

Expanded text:
ri enim peccato, est liberari a peccato. Et si hoc est, quomodo, etc.; illo? et reddemus vires hosti? Cum enim hoc praestiterit gratia ut moreremur peccato, quid aliud facimus, si vivimus in eo, nisi ut gratiae simus ingrati? Neque 29 enim qui laudat beneficium medicinae, prodesse morbos dicit, et vulnera a quibus illa hominem sanat; sed quanto laudibus majoribus medicina praedicatur, tanto magis vituperantur et horrentur vulnera et morbi a quibus liberat: quae ita laudatur, sicut laus g
Abbreviated transcription (Latin):
ao suas diuicias cong̾gauit.
s pꝰea derelinquit᷑. ⁊ ÷ insipies
tationẽ excellentis sapĩe sedu¬
cebat: erit insipiens .i. appa¬
rebit isipieus. eis .4. quib pͥ¬
mo sapiens erat. Tũc erit ĩ¬
sipiens c̃ apparebit. qr dem̃¬
tia eiꝰ nota ent oĩb. ut hic dr̃.¬

Expanded text:
ias congregavit; sed postea derelinquitur, et est insipiens, tationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est apparebit insipiens. Eis enim quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum apparebit, quia dementia ejus nota erit omnibus, ut hic d
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ł hoc dico corãdõ .i. teste
d̾o. cui nicħ occultũ ÷. testi
moniũ dĩ ĩplorat. ut ut ipsi
credat᷑. quo auctore p̃dicat.
ait. Sic luceat luxur̾a corã
iusticiã ur̾̃am faciatis corao¬

Expanded text:
oc dico, coram Deo, id est teste Deo, cui nihil occultum est. monium Dei implorat, ut vel ipsi credatur quo auctore praedicat. ait: Sic luceat lux vestra coram justitiam vestram faciatis cora
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ uroris uir̃ .i. mono¬
gamũ pꝰ bapt̾m. si enĩ
hũit. que obierit. ñ
ei ĩputat᷑. cui ꝓrsus
nouo: nec stupra. nec
alia q̃ ante fuerunt:
obsunt. sobͥũ. Ham ⁊
ministri templi ꝓhi¬
bent᷑ uinũ ⁊ sicerã bi¬
bere. ne ebrietate gra

Expanded text:
onogamum post baptismum, si enim habuit quae obierit, non ei imputatur cui prorsus novo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate grav
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dixerat. ne putent se cõ¬
tẽptos. ad quos ire distulit.
loquit᷑mne: qui diceban¬
dabant: ut ĩplerent id. q.
ꝓleuitate ut t̾reno cõmo¬
uob. ⁊ de hoc: ego ĩuo. d.t.¬

Expanded text:
sicut dixerat, ne putent se contemptos ad quos ire distulit, loquitur nunc qui videbandabant ut implerent; id quod pro levitate vel terreno commovobis, et de hoc, ego invoco D
Abbreviated transcription (Latin):
guit. ⁊ in ead̃ gła ꝯstituet nos .i. confirmabit ut ultra.s.
nõ moriamͣ. nec mors uob̾ oñet᷑. ꝯstituet dico uobiscũ.
qr om̃s uniꝰ fidĩ participes in una domo pacis er̾t. in qua
ꝯstituet nõ dico uos nobiscũ. s nos uobisc̃. ut nõ infi̾ores
s pares nob̃ sitis si uolu̾itis. ⁊ bñ de uobis assero hoc.⁊ .i.
qr oĩa ista facimꝰ ꝓpt̾ uos. instruendos. nr̃o exemplo. ita
oĩa aduos spectant. ut gr̃a
dĩ habundans in nob̾ habũ¬
ꝑuos mltos.habũdet ꝑmlta

Expanded text:
guit, et in eadem gloria constituet nos, id est confirmabit, ut ultra, scilicet non moriamur, nec mors nobis dominetur. Constituet, dico, vobiscum, quia omnes unius fidei participes in una domo pacis erunt. In qua constituet, non dico nos nobiscum, sed nos vobiscum, ut non inferiores, sed pares nobis sitis, si volueritis. Et bene de vobis assero quia omnia ista facimus propter vos instruendos nostro exemplo. Ita ad vos spectant: ut gratia Dei abundans in nobis abper vos multos abundet gra
Abbreviated transcription (Latin):
ori. in labore ⁊ ⁊ in sollicitudine. ⁊ hoc
tisq ad huc .i. usq ad mortẽ. Uł usq ad¬
huc quia ita oẽs p̃cedentes patre ᷤ fe¬
cer̾t usq in p̃sens. uł usq ad huc diẽ.¬
quia ⁊ si aliquis in simi abrahe ian

Expanded text:
ori, in labore est et in sollicitudine. Et hoc, usque adhuc, id est usque ad mortem. Vel, usque adhuc, quia ita omnes praecedentes patres feerunt, usque in praesens. Vel, usque adhuc, diquia etsi al
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ĩpou̾nt: tunc unago efficit᷑.
nem: nũꝗͣ pot̾ facẽ ꝑfectos. iuir¬
tutib.⁊ beatos pontifices accedẽ¬
tes ꝑ singłos annos in scã scõrũ.
cũ hisd̃ ip̃is hostiis quas lex p̃ci¬
pit. quas offer̾t in desinent̾ .i.
licet indesment̾ offerrent. et
semꝑ fac̾ent. alioqͥn .i. si ꝑfec¬
ti fierent. cessassent ille hostie

Expanded text:
t, tunc imago efficitur. nem, nunquam potest facere perfectos virtutibus, et beatos pontifices accedentes, per singulos annos, in Sancta sanctorum, cum iisdem hostiis, quas lex praecipit, quas offerunt indeficienter id est licet indesinenter offerrent et semper facerent. Alioquin id est si perfecti fierent, cessassent illae hostiae
Abbreviated transcription (Latin):
ri. s nec indigemꝰ. qr illa una ob¬
latio sufficit. ad exhauriẽoa pecã.
credunt. scdo ã aduentu uenieĩ
ad iudicũ. appa. exp̃. se isa. eoꝵ
qr nõ nec̾itate. s uoluntate piro
pectĩs eoꝵ mortuꝰ est. apparebit
rit hostia ꝓ peccõ. s iusticia in re¬
mun̾atdo ł dãpnando. ⁊ si nec ĩ
die hostia erit. młto muniꝰ in aliis

Expanded text:
ri, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. credunt. Secundo, autem adventu, veniens ad judicium app non necessitate, sed voluntate pro peccatis mortuus est. Apparebit rit hostia pro peccato, sed justitia in remunerando vel damnando, et si nec in die irae hostia erit multo minus in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
siłr nõ reppulit ds̃ plebem
suã quã presciit saluandã.
p̃sciit .n. posuit ꝑ p̃oestina¬
uit. Sic.i. deb̾e hic accipi ex
sos. ⁊ plebẽ dĩ. An nescitis.¬

Expanded text:
epulit Deus plebem suam, quam praescivit salvandam; praescivit enim posuit pro praedestinavit. Sic enim debere hoc accipi ex sos et plebem Dei. An nescitis
Abbreviated transcription (Latin):
rens germ̃. St̾ilis.q. erat i oĩb gent̾ib ec¬
cłia. anteꝗͣ iste fetꝰ quẽ cernimꝰ ouret᷑. hoc
aũ quidã uidartantes ad antiꝗͣ sarã refe¬
runt. Hoc a̾ de antiqua sara suꝑflue dr̾et¬
ẏsaias. que młto ante tẽpore obierat. uł
ꝑ ierłm intelligit᷑ hic suꝑna ciuitas celes¬
liiili. quibdã quos hic parit adhuc ꝑegͥnat᷑. do¬
nec regni eiꝰ tp̃s adueniat. qñ ꝯg̃gatura ÷ oẽs in suiꝰ cor¬

Expanded text:
 erat in omnibus gentibus Ecesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram refrunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceIsaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelein quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura est omnes in suis cor
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. Quãuis enĩ fidem nõ accepissent .&ẜ¬
regłam ab auctorib traditam u̾itatis. tui
quia quod ͤ uno deo audierant. int̾posito
nõie xp̃i: ceꝑant uen̾ari. gratulat᷑ apłus.¬
sciens illos posse ꝓfic̾e. ꝑ quod ⁊̃ caritatẽ
suam erga illos ostendit. ⁊ hortaturad ꝓ¬

Expanded text:
amvis enim fidem non accepissent, sregulam ab auctoribus traditam veritatis, tamen, quia quod de uno Deo audierant, interposito nomine Christi coeperant venerari, gratulatur Apossciens illos posse proficere. Per quod etiam charitatem suam erga illos ostendit, et hortatur ad p
Abbreviated transcription (Latin):
uocatisunt. ⁊ iõ uocati: quia dilecti. Ut¬
sit sensus. Scribit dilectis dĩ.uo. scĩs .i. il¬
li s quos dilent. ut ad scĩtatẽ uocaret.
qua scĩ eẽnt. scĩficati ꝑ bapt̾m. Restatã
salutat sic. optando dicens. Gr̃a uoħ sit .i. remissio:¬

Expanded text:
Augustinus Et ideo vocati, quia dilecti, utsit sensus, scribit dilectis Dei vocatis sanctisillis quos dilexit, ut ad sanctitatem vocaret, qua sancti essent sanctificati per baptismum. Restat ausalutat, sic optando dicens, gratia sit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sp̃mscm̃ intelligimꝰ. Gr̃a porro ⁊ pax qͥd aliud ẽ quã
de hoc eod ita ait aimo. sp̃c scĩ nomͣ nõ posuit. qm̃
ꝑ eũ diumnitus honorant᷑ electi. Ideo: indonis suis ĩ¬
gras A lenit eos quib scribit. post grauit̾ eoso
increpaturus. Congaudet enĩ hic de bo¬

Expanded text:
 pax quid aliud est quam De hoc eodem ita ait Haimo: Spiritus sancti nomen non posuit, quoniam iper eum divinitus honorantur electi, ideo in donis suis inus lenit eos quibus scribit, post graviter eosdem increpaturus. Congaudet enim hic de b
Abbreviated transcription (Latin):
doctͥna xͥana. fidei succeoit spes. ꝗͣ uidebimꝰ. ⁊ sper:
succedit beatitudo ip̃a. ad ꝗͣ ꝑuentiui sumꝰ. haritaũ
augebit᷑ pociꝰ. nec ei aliqͥd succedet. destruet᷑cti in qͣn¬
tũ ÷ ex parte. quia desinet ee ex parte. s nec ip̃a nec
eiꝰ actus destruet᷑. Om̃e gͦ qd̾ ex parte destruet᷑. ł ex
toto ut fides: ⁊ spes. ł ex parte. ut scła. cuiꝰ actꝰ ⁊ modꝰ

Expanded text:
doctrina Christiana, fidei succedit species quam videbimus, et spei succedit beatitudo ipsa ad quam perventuri sumus. Charitas vero augebitur potius, nec ei aliquid succedet. Destruetur tamen in quantum ex parte est, quia desinet esse ex parte, sed nec ipsa, nec ejus actus destruetur. Omne ergo quod ex parte est, destruetur, vel ex toto, ut fide
Abbreviated transcription (Latin):
tes enĩ accusabunt cogitõnes male.
credentes uͦ accͦufẽdent bone. ⁊ hoc
unt̾ se. quia ille illos accusabũt. iste
hos defendut̃. Uł sint hic genitiui
ꝓ ablat̾is. more gr̃oꝵ qͥ ablat̾is carẽt.
Unde in libris quoꝵdã ꝑ ablato̾s scͥp¬
tũ reꝑit᷑ sic. ⁊ int̾ se cogitõib accusã¬

Expanded text:
tes enim accusabunt cogitationes malae; credentes vero, defendent bonae. Et hoc, inter se, quia illae illos accusabunt, istae hos defendent. Vel sunt hic genitivi pro ablativis more Graecorum, qui ablativis carent. Unde in libris quorumdam per ablativos scriptum reperitur, sic: Et inter se cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
dib .i. in uitutio affectu. uͥfides ꝑ dile¬
ctionẽ oꝑat᷑. quã cũ qͥs exbet dõ. nat᷑aͣ¬
li iudicio ostendit semet ip̃m legẽ eẽ sͥ.
quia qd̃ mandat lex facit. s. ut credat
in xp̃m. Seq̃r̃. Testimoniũ reddente ił¬

Expanded text:
 est in intimo affectu, ubi fides per dilectionem operatur, quam cum quis exhibet Deo, naturali indicio ostendit semetipsum legem sibi esse, quia quod mandat lex, facit, scilicet ut credat in Christum. Testimonium reddente i
Abbreviated transcription (Latin):
t̾oẽm ip̃ius legis. si qͥs hoc ł illõ fecerit
moriat᷑. ⁊ caliginẽ. caligo ÷ tenebro¬
sitas ignis ⁊ fumi. qua sig̾̃cat᷑. quia ob¬
scura erat lex. caligo eni obscuritatẽ¬
legis sig̃tat. modo uͦ clara intelligẽtia

Expanded text:
tionem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatsignificat, modo vero clara intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ diues fuisset. s c̃ diues eẽt:
as nõ amisit. intꝰ omes. foris
pauꝑ. lacẽs d̾s in diuiciis. ap¬
pareni hõ in pauꝑtate. ut
in ꝯscĩa. securior dormit in t̾ra. ꝗͣ ẽ auro diues in purp᷑a.
Nõ gͦ expauescas cũ tua m̃dicitate. ad illũ accedẽ quiidutꝰ
ẽ nr̃a pauꝑtate. uͥ se pauꝑauit. nos ditauit. Et in hoc .i.

Expanded text:
 dives fuisset, sed cum dives esset. as non amisit, intus dives, foris pauper; latens Deus in divitiis, apparens homo in paupertate, ut in conscientia, securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Nunc ergo expavescas cum tua mendicitate ad illum accedere, qui indutus est nostra paupertate. Qui se pauperavit, nos ditavit. Et in hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
tasfilii pot̾at hõi p̃stare. s forte dicet᷑ qr
a dõ patre st̃ oĩa. idõ ip̃e dr̃dedisse. si gͦ
a patre oĩa. qr̃ nõ dicat᷑ cũcta filio suo
ꝑ gn̾ationẽ dedisse.c̃ sibi equalẽ genu¬
it Itẽ. donatũ illi sig̾cat. qͥ se exinaniũ.¬

Expanded text:
tas Filii poterat homini praestare? Sed forte dicetur quia a Deo Patre sunt omnia, ideo ipse dicitur dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse, cum sibi aequalem genuit? Item donatum illi significat qui se exinani
Abbreviated transcription (Latin):
pit bonũ eiꝰ blasphemari ꝑ malũ.
Uñ in erechiel. Iusticia uisti ñ ꝓ¬
cet. ⁊ quia nocet: abstine. qr
regnũ dĩ. sic̃ nec amittit᷑. Nõ .Ni.
usus ciboꝵ. s ꝯcupiscentia ÷ refre¬
nanda. Nõ.n. int̾ ÷ oĩo quid ali¬
id faciat ꝑ ꝯgruentia hõiũ. ẽ
ualitudinis sue nec̾itate. s qͣnta

Expanded text:
pit bonum ejus blasphemari per malum. Unde Ezechiel: Justitia justi non proet quia nocet, abstine, quia regnum Dei sicut nec amittitur. Non enim usus ciborum, sed concupiscentia est refrenanda. Non enim interest omnino quid aliid faciat, pro congruentia hominum cum valetudinis suae necessitate, s
Abbreviated transcription (Latin):
natis offendiłm frĩb. nõ aũ¬
dico offendicłm ł scandalũ:
eo qd̃ cib sit ĩmundꝰ. quiasqo
in iħu. qui postꝗͣ uenit ab¬
soluit a lege. quia nicħ est
Nota quia cõmume ponit ꝓ ĩmundo.:⁊ ẽ tractũ auasis
que ante erant oĩb usib coĩa. quoꝵ quedã postea sacͥ¬
ficiis deoicata iã nõ coĩa s scã dicebant᷑. uł tractũ est

Expanded text:
natis offendiculum fratribus. Non audico offendiculum vel scandalum, eo quod cibus sit immundus; quia in Jesu, qui postquam venit absolvit a lege, quia nihil est creationem. Nota quia commune ponit pro immundo, et est tractum a vasis quae ante erant omnibus usibus communia, quorum quaedam postea sacrificiis dedicata jam non communia, sed sancta dicebantur. Vel trac
Abbreviated transcription (Latin):
Melius ÷ .4. scire infirmitarem nr̃am : quã natu¬
ram rerũ. Laudabilior ÷.ii.animꝰ cui nota ⁊ ĩfir¬
uutas sua : ꝗͣ qui ea respecta siderũ uiã scrutat᷑. ⁊
t̾raꝵ fundam̃ta. ⁊ celoꝵ fastigia. s meliores st̃. qui¬
huic scĩe p̃ponunt nosse seipos. quĩa scĩam qͥ appo¬

Expanded text:
rmitatem nostram, quam naturam rerum. Laudabilior enim est animus cui nota est infirmitas sua, quam qui ea non respecta, siderum viam scrutatur, et terrarum fundamenta, et coelorum fastigia; sed meliores sunt qui apponunt nosse seipsos, quia scientia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ habeat pocestatẽ sue uo¬
lũtatis. meliꝰ facit. quia ⁊¬
ap̃ dm̃. m̾itũ illi collocat.
⁊ a scłi sollicitudine lib̾at
illã. ⁊ idõ recte ait. meluiᷤᷤ
pedit. Hic enĩ bene utitur
homo malo. ibi uͦ bñ utit᷑
usus malus sibimet adiuĩc¬
ta.iiͦiiͬ. diffe̾ntias faciunti
ult̾io. Bene utit᷑ malo: ꝯ

Expanded text:
cum habeat potestatem suae voluntatis, melius facit, quia apud Deum meritum illi collocat, et a saeculi sollicitudine liberat illam, et ideo recte ait, melius fpedit. Hic enim bene utitur homo malo, ibi vero bene utitur usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. ulterio. Bene utitur malo co
Abbreviated transcription (Latin):
.4. ego scio. ⁊ uos scitis eque mec̃. ꝙ licet ea comedẽ.
re ⁊ c̾aturis. hoc dicit de his int̾ eos maiorib qͥ
hñtes scĩam cũ offendicło minoꝵ edebat. quos pͥ¬
mũ arguit. nec sufficient̾ scire dicit. quia offendi¬
cłm ꝓrimi nõ uitabant. Alii ã ignari sub uen̾a¬

Expanded text:
 Ego scio, et vos scitis aeque mecum, quod licet ea comedere. Ego scio, et vos scitis aeque mecum, quod licet ea comedere.s de Creatore et creaturis. Hoc dicit de his inter eos majoribus, qui habentes scientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub venera
Abbreviated transcription (Latin):
Et ne quis hoc ꝯsiliũ tanꝗͣ humanũ ⁊ ñ diumũ puta¬
ret contẽpnend̃: adiecit. Puto ã ꝙ. ⁊ ego sic̃ alii
uos nõ putatis. Nota ꝙ. dicens puto. nõ dubitat apo¬
stolus. s ꝯtẽptores increpat. ut ⁊ dñs ñ dubitat. s
increpat dicens. Si me sciretis: forsitairi patrem
ieũ sciretis. ⁊ alibi. Cũ uen̾it filiꝰ hoĩs. putas inue¬
niaͣt fidẽ in t̾ra : uerbo dubitõnis argut᷑. ĩfideli
egit de nuptiis de quib ip̃i quesierant. Hic agit
de ydolathitis.i. ĩmolaticiis ydo loꝵ. In quib ad¬
eo indiscretũ usũ quidã habebant. ut exeo aũ
si qui licitis mordinate utebant᷑: eccłasticã ĩ se
formã ꝯfundent. ⁊ unitatẽ scind̾ent. Scientes
eiũ om̃ia ex creatione ẽẽ munda. ĩmolata y¬
dolis coram infirmis in ydolio manducabant.
qd̃ infirmi uidentes: putabãt eos ed̾e sub ue¬
ñatione ydoli. ⁊ exẽplo eoꝵ sub uen̾atiõe ydo¬
querere. quia de istis scitis ut ego. ⁊ hoc ẽ quod

Expanded text:
Et ne quis hoc consilium tanquam humanum et non divinum putaret contemnendum, adjecit: Puto autem quod ego, sicut et vos non putatis. Nota quod dicens, puto, non dubitat Apostolus, sed contemptores increpat, ut et Dominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem iegit de nuptiis, de quibus ipsi quaesierant. Hic agit de idolothytis, id est immolatitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo autsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoquaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod