comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: qui paratus est diabolo et an¬
gelis eiꝰ. In hoc itaq uolumĩe cũcta
que edificent: om̃ia que erudiãt
scripta continentur. Peccasti enĩ
et iã te penitet illicita ꝑpetͣsse: ut
ad agendam pñitentiam docearis.
ibi inuenis lamenta. Ope celestiũ
gaudioꝵ mẽtẽ releuare desideras:
ibi ad consolationẽ tuam ĩtienis carm̃.
Sinuero et mala perpetrasti. et hec
te ꝑpetͣsse nõ penitet. s ceruicẽ m̃tis
erigis: ad nlłas pñĩtentiȩ lamentati¬
ones inclinari: nulla celestiũ gaudi¬
orũ expetatione corrigeris: uelis no¬
lis. ibi scriptũ auditurꝰ es ueh: ut is¬
quẽ nec timor ad penitentiam hũi¬
liat. nͨspes ad superna pͤmia exaltatꝰ
dampnationis sue iam nt̃ penã ꝓspi¬
ciat: et sine excusatiõe ĩ et̾nũ suppli¬
cium cadat. Qͥd igitur fratres. qiid
agendũ est mueris nobis. nifi ut eui¬
gilemus ad huiꝰ uerba uoluminis:
et mala q̃ nos egisse meminimꝰ fle¬
tib puniamꝰ. ut ꝑ lam̃ta pũitentiȩ

Expanded text:
diabolo et angelis ejus . In hoc itaque volumine cuncta quae aedificant, omnia quae erudiunt, scripta continentur. Peccasti enim, et jam te poenitet illicita perpetrasse, ut ad agendam poenitentiam docearis, ibi invenis lamenta. Spe coelestium gaudiorum mentem relevare desideras, ibi ad consolationem tuam invenis carmen. Sin vero et mala perpetrasti, et haec te perpetrasse non poenitet, sed cervicem mentis erigis, ad nullas poenitentiae lamentationes inclinaris, nulla coelestium gaudiorum exspectatione corrigeris, velis nolis, ibi scriptum auditurus es vae, ut quem nec timor ad poenitentiam humiliat, nec spes ad superna praemia exaltat, damnationis suae jam nunc poenam prospiciat, et sine excusatione in aeternum supplicium cadat. 35. Quid igitur, fratres, quid agendum est miseris nobis, nisi ut evigilemus ad hujus verba voluminis, et mala quae nos egisse meminimus fletibus puniamus, ut per lamenta poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ hodie inilligimꝰ qđ hest̾nodie¬
nesciebamꝰ. cras qͦ cõprehendimꝰ qd̾
hodie nescimus: ꝑ diuine dispensa¬
tionis grãm cotidiano alim̃to nutͥa¬
mur. Omp̃e enĩ deus qͣsi tocies ad
os cordis nr̃i manũ porrigit: qͦtieᷤ
nos iullsmi apit. et cibui sac eloqi
in nris sensib mittit. C ibat ergo nos te¬
uolumine: cum sensum nobis scripte
sacre dispensando aperit: et eiꝰ duler¬
dine nr̃as cogitationeᷤ replet. Unde

Expanded text:
dum hodie intelligimus quod hestdum hodie intelligimus quod hestnesciebamus, cras quoque comprehendamus, quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam quotidiano alimento nutriamur. Omnipotens enim Deus, quasi toties ad os cordis nostri manum porrigit, quoties um aperit, et cibum sacri eloquii in nostris sensibus mittit. Cibat ergo nos volumine, cum sensum nobis Scripturae sacrae dispensando aperit, et ejus dulcedine nostras cogitationes replet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bene nunc sułdit᷑. Comede uolu¬
men istud: et uadens loquere ad fili¬
os israel. Nc si ei de sacro cibo diceretus.
Comede ꝙ pasce :⁊ saturare. et erusta:
accipe. ꝙ sparge ÷ confortare et labo¬
ra. Et notandũ qd̃ ꝓpħa subiungit
dicens. Et aperui os meum: et cibaa¬
uit me uolumine illo. Os in corde eᷤͤ¬
se alius ꝓpħ̃a testatur dicens. L abi¬
a dolosa in corde et corde locuti sunt
mala. Os gͦ aperimꝰ: qͣndo sensũ ad
untłłigentiam sacri eloquis p̾paramꝰ.
Itaq ad uocem dñi ꝓpħa os aperit:
qr ad spiramẽtũ cdñici p̾cepti. cordiᷤ
nostri desid̾ia inhiant. ut de ciboui¬
te aliquid sumaut. Det tñ hoc ĩpm
sum̾e nr̃arũ uiriũ ñ est: nisi ipse
cibauerit qui ut comedat᷑ iussit Il¬
le ꝙ enĩ cibatur: qui ꝑ se edere nõ
potest. Et qr ad capienda u̾ba celeᷤ¬
tia. i donea nr̃a infirmitas nõ est.
ipse nos cibat. qui nobis ĩ tẽpore m̃¬
suram tͥtici temꝑat: qͣtinꝰ ĩ sacͦ u̾bo

Expanded text:
Unde bene nunc dicitur: « Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. » Ac si ei de sacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. » Os ergo aperimus quando sensum ad intelligentiam sacri verbi praeparamus. Itaque ad vocem Domini propheta os aperit, quia ad spiramentum dominici praecepti cordis nostri desideria inhiant, ut de cibo vitae aliquid sumant. Sed tamen hoc ipsum sumere nostrarum virium non est, nisi ipse cibaverit qui ut comedatur jussit. Ille etenim cibatur, qui per se edere non potest. Et quia ad capienda verba coelestia idonea nostra infirmitas non est, ipse nos cibat, qui nobis in tempore mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Mittam famẽ in terra ÷ nõ famẽ
pani negisitim aque: s audiẽdi
uerbũ dm̃. Qͥ ergo subtracto suo elo¬
quio fame ac siti nos dicit aiteri: qi
eius uerba et cib noster ⁊ potꝰ sunt
qd̾ aliqͣndo cibus. aliqnͣdo potus sũt.
In reb enum obscuriorib quȩ ĩtlłigine¬
queunt nisi exponantur. scriptura
sacra cib est: quia quicquid exponit᷑
ut intlłigatur. quasi manditur ut
glutiatur. In reb uo apertiorib potꝰ
est. Potũ enim non mandendo glut¬
timus. Aꝑtiora ergo mandata bibi¬
mus: qi etiam non exposita ĩtlłig̾e
ualemus. ꝑ eo aũ quod iherechiel
propħa multa obscura atq pplexa
auditurus est: neqͣꝗͣ ei desacro uo¬
lumine dicitur bibe. set comede. Ac
prius mande. et tunc deglutti. S
in uerbis sacri eloquii. iste debet
studii nr̃i ordo seruari. ut hec ideo
cognoscamꝰ: quatinꝰ ideo miqͥtate
nr̃a cõpunsti cognoscñtes mala q̃
fecimꝰ. uite mus ne alia faciamus.
Et cũ iam ex magno usu latͥmaꝵ

Expanded text:
Mittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Domini . Qui ergo, subtracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit atteri, quia ejus verba et cibus noster et potus sint od aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus quae intelligi nequeunt nisi exponantur, Scriptura sacra cibus est, quia quidquid exponitur ut intelligatur, quasi manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus est. Potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandato bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur, bibe, sed comede. Ac lige, id est prius mande, et tunc degluti. Sed in verbis sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno usu lacrymarum
Abbreviated transcription (Latin):
nuimꝰ: qͣm multũ adhuc ip̃i de bono
minꝰ habeamꝰ. Reꝙ enĩ ꝑfc̃e bonꝰ est:
nͥ qui fu̾it et cum malis bonꝰ. Hic
beat᷑ iob de semetip̃o asserit dicens. Er̃
fui draconũ: et soriꝰ strutionũ. Hĩt
paulus apłs discipulis dicit. In me¬
medio nationis praue et ꝑu̾se: in

Expanded text:
nuimus, quam multum adhuc ipsi de bono nuimus, quam multum adhuc ipsi de bono minus habeamus. Neque enim perfecte bonus est, nisi qui fuerit et cum malis bonus. Hinc beatus Job de semetipso asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Paulus apostolus discipulis dicit: In medio nation
Abbreviated transcription (Latin):
li srilicet deo÷ subu̾sores uͦ ĩfirman¬
tib proxiis: scorpiones aũ. ⁊̃ forti¬
b ac robustis. Qͥb et si in facie ꝯtͣ¬
dicere non presuinant: ex octuito¬
tñ uulnꝰ de rogationis inferũt. Incͤ¬
duli qͥppe sumł subu̾sores sunt ⁊ scoe¬
piones: qr. et audita ea qͤ dei st̃ ncdũt:
et eos qͦs preualent a bonis moribꝰ
subu̾tunt: et qͦs inflestere ñ ualẽt.
eccultis machinationibꝰ ferũt. Qu
ĩ re hoc qͦ notandũ est: qr cũ ꝓpħe di¬
cit᷑. ĩ creduli ⁊ subu̾sores sunt tecũ.
et cũ scorpionib habitas ÷ nobis
cõsolationis medicam̃tũ ꝓfertur.
qͦs seꝑe tedet uiu̾e̾. dũ nolumꝰ cum
malis habitare. Qͤrimꝰ etenĩ cur
ñ õs boni st̃ qͥ nob̾cũ uiuũt: mala
ꝓximoꝵ ferre nolumꝰ. Om̃s scõs iã
debere esse dec̾nimꝰ: dũ esse nolumꝰ
qͥdex primis portemꝰ. Sed hac ĩ
re luce clariꝰ patet. dũ malos portare re¬

Expanded text:
li scilicet Deo, subversores vero infirmanli scilicet Deo, subversores vero infirmantibus proximis, scorpiones autem etiam fortibus ac robustis, quibus etsi in faciem contradicere non praesumunt, tamen ex occulto vulnus derogationis inferunt. Increduli quippe simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea, quae Dei sunt, non credunt, et eos quos praevalent, a bonis moribus subvertunt, et quos inflectere non valent, occultis machinationibus feriunt. Qua in re hoc quoque notandum est, quia cum p Increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas, » nobis consolationis medicamentum profertur, quos saepe taedet vivere dum nolumus cum malis habitare. Querimur etenim cur non omnes boni sunt qui nobiscum vivunt. Mala proximorum ferre nolumus, omnes sanctos jam debere esse decernimus, dum esse nolumus quod ex proximis portemus. Sed hac in re luce clarius patet, dum malos portare re
Abbreviated transcription (Latin):
liciosi: qui bonis quidẽ ĩ facie nõ
resistunt: s mox ut recesserint de¬
rogant. Alios qͦs ualuerint ĩflã¬
mant ÷ quȩq possũt noxia ĩmtũt:
mortifera ĩferre occulte ñ desinũt.
Scorpiones gͦ sũt. qͥblãdi ⁊ ĩnoxii.
ĩ facie uidentur: s post dorsũ portãt.
uñ uenenũ fundãt. Qͥ enĩ ĩ eccul¬
toferiũt: qͣi mortẽ latent̾ tͣhũt.
Tñ etiam ꝑ psalmistã dicitur.
Circũded̾ũt me situ apes: ꝙ exarse¬
rũt sicut ignis in spinis. Apes e¬
ni ĩ ore melhñt: ĩ aculeo caude
wlmis. Et om̃s qui linguablandiũ¬
tus sed latent̾ ex malicia feriunt. apeᷤ
sunt: quia loquendo dulcedinẽ mellis
ꝓponũt: s occulte feriendo uuluꝰ infe¬
runt. Ista uͦ facientes exardescũt sicũ
ignis in spuns: qͥa ꝑflaminas dethẽ¬
tiũ ñiustoꝵ uita cõburitur: s si quȩ¬
ergo. Increduli et subu̾sores sunt te¬
cũ: et cũ scorpionib habitas. Incredu¬

Expanded text:
litiosi, qui bonis quidem in faciem non litiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflammant, quaeque possunt noxia immittunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scorpiones ergo sunt qui blandi et innoxii in facie videntur, sed post dorsum portant unlatenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non justorum vita comburitur, sed si quaergo, « increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas, » incredu
Abbreviated transcription (Latin):
ut regnũ qd̃ ip̃i appet̾e nõ uolũt. nͨ
alt̾ assequatur. Hii namq cũ te¬
neriores quosdam bona ĩcipere. ma¬
la iam deuitare cognouerint: mo¬
do irridendo qd̃ ĩ celis ꝓmittitur.
m̃ despiciendo esd deusomp̃s de i¬
ferni supplicus minatur: modo laudan¬
do bonatemporalia et delc̃ationĩs p̾sen¬
tis scłi. callida persuasione pollicendo
deflestũt mentes ĩnotentium. eoꝵq
ttinera ꝑuertunt. ¶audẽt si qͦs po¬
tueruit a uita reuocare: ad mtem
there. Letantur in prauitatib su¬
is: exultant et ĩ alienis. Hiis ni mi¬
rum pena sua nõ sufficit: quiagũt
ne soli moriantur. At si fortasse iꝰ¬
tum quempiam tante iam uͥtutis
inuenerint. ut ei loqͥ cõtria ñ p̃sumãt:
qr subu̾sores esse nõ possũt. statĩ scor¬
piones fiunt. S̾corpio uͦ palpando
ĩcedit. s caudaferit. Nec nͣdet a
facie: s apost̾iorib nocet. Dcorpi¬
ones gͦ sunt homines blandi. ⁊ ma¬

Expanded text:
ut regnum quod ipsi appetere non volunt, nec ut regnum quod ipsi appetere non volunt, nec alter assequatur. Hi namque cum teneriores quosdam bona incipere, mala jam devitare cognoverint, modo irridendo quod in coelis promittitur, modo 1258 despiciendo quod Deus omnipotens de inferni suppliciis minatur, modo laudando bona temporalia, et delectationes praesentis saeculi callida persuasione pollicendo, deflectunt mentes innocentium, eorumque itinera pervertunt. Gaudent si quos potuerint a vita revocare, ad mortem trahere; laetantur in pravitatibus suis, exsultant et in alienis. His nimirum poena sua non sufficit, qui agunt ne soli moriantur. At si fortasse justum quempiam tantae jam virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio enim palpando incedit, sed cauda ferit; nec mordet a facie, sed a posterioribus nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blandi et ma
Abbreviated transcription (Latin):
animus reduceretur. ne oppressus u̾biᷤ
ꝙ wlnerib in desperatione periret. Qł̃
gͦ bona sua enumerat : nõ innotesce¬
re aliis qͣi ex laude desid̾at. S adspem
aĩmum reformat. Iusti itaq sicut sine
arrogantia loquiintur aliqñ bona qͣ
agunt: ita sine zelo pͥuate glorie de¬
tͣhentiũ sibi linguas redarguũt. qͥa
noxia loquunt᷑. Cũ uͦ lingue derogã¬
tiũ corrigi nequeunt: eqͣmiit̾ sũt
ꝑom̃ia tolerande. Nec obtrectanioĩs
sermo timendus est: ne dũ uitupe¬
ratio ꝑuersoꝵ metuitur. recti oꝑis
ua deseratur. Uñ nũc iherechieli
ꝓpħe dicitur. Sermones eoꝵ ne me¬
tuas: qͥa increduli et subu̾sores sũt
tecũ. ¶miꝰ aũ maliesset: si hii qui
sunt ĩcreduli. subu̾sores minime fu¬
issent. Qͥa enĩ uel ip̃i celestis reg¬
ni premia. uel gehenne esse suppli¬
cia nõ credũt: in siuis pͥuitatib dimiᷤˢ¬
si. a fide ⁊ opere etiã alios subu̾tũt:

Expanded text:
animus reduceretur, ne oppressus verbis animus reduceretur, ne oppressus verbis et vulneribus in desperatione periret. Quod ergo bona sua enumerat, non innotescere aliis quasi ex laude desiderat, sed ad spem animum reformat. Justi itaque sicut sine arrogantia loquuntur aliquando bona quae agunt, ita sine zelo privatae gloriae detrahentium sibi linguas redarguunt, quia noxia loquuntur. Cum vero linguae derogantium corrigi nequeunt, aequanimiter sunt per omnia tolerandae. Nec obtrectationis sermo timendus est, ne dum vituperatio perversorum metuitur, recti operis via deseratur. Unde nunc Ezechieli prophetae dicitur: Sermones eorum ne metuas, quia increduli et subversores sunt tecum. sunt increduli perversores minime fuissent: quia enim ipsi vel coelestis regni praemia, vel gehennae esse supplicia non credunt, in suis pravitatibus dimissi, a fide et opere etiam alios subvertunt
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sciendũ est. qr nũqͣm bona suade¬
tegunt: nisi eos ut dixi aut ꝓxunoꝵ
utilitas. aut certȩ nunia nc̃citas co¬
gat. Unde paulus apłs. cũ uͥtuteᷤ suaᷤᷤ
chorinthiis enumerasset:Adiuinxit.
Tactus sum insrꝑiens: uos me coegis¬
tis. Eit uo aliqͣndo ut nccitate com¬
pulsi in bonis que dese referunt. nõ
alioꝵ utilitatem s suam requirant:
sic̃ beatus iobftã sua enumerat dic̃s̃
Oculus fui ceco. et pes claudo: ptt̃
eram pauꝑum: et causam qͣm nesc¬
ebam. diligentissimȩ ĩuestigabam.
Et multa alia que sepe egisse se ꝯme¬
morat. Set quia ĩ wlnere doloris po¬
sitꝰ. ab amicis increpantib ĩpie egil¬
se. ⁊ iuolentus proximis atq oppres¬
sor pauperũ fuisse dicebatur. : uir
sc̃s int̾ flagella dei et humane ĩcre¬
pationis uerba deprehensus. ñtẽ
suam gͣnit̾ concuti. atꝙ ad desꝑatio¬
nis foueam conspexit impelli: qͥs
iam iamꝙ cadere poterat. nisi ad memoriã
sua bñ acta reuocasset. ut ad sꝑem eiꝰ¬

Expanded text:
n sciendum est quia nunquam bona sua detegunt, nisi eos, ut dixi, aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat. Unde Paulus apostolus cum virtutes suas Corinthiis enumerasset, adjunxit: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Fit vero aliquando, ut necessitate compulsi, in bonis quae de se referunt, non aliorum utilitatem, sed suam requirant, sicut beatus Job facta sua enumerat, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo, pater eram pauperum, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam . Et multa alia quae saepe egisse se commemorat. Sed quia, in vulnere doloris positus, ab amicis increpantibus ipse impie egisse, et violentus proximis atque oppressor pauperum fuisse dicebatur, vir sanctus, inter flagella Dei et humanae increpationis verba deprehensus, mentem suam graviter concuti atque ad desperationis foveam conspexit impelli; qui jamjamque cadere poterat, nisi ad memoriam sua bene acta revocasset, ut ad spem
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ĩapide pretioio ⁊ iũo oiũs
platee eiꝰ sternent᷑: et ꝑ om̃s uitos¬
eius alleluia cantabitur. Hoc nob̃
carmen celestis ꝑatriȩ nũtiare tiueᷤ
eiꝰ uen̾ant: qui concordit̾ clama¬
bant. Gloria in excelsis deo: et ĩ tra
pax homĩb bone uoluntatis. Det
si adhuc presenti scł̃o mente ĩheres:
si adhuc t̾renis uoluptatib delecta¬
ris: amare ñ potes gaudia et̾na q̃ audr̃.
Cognosce ergo m hoc uolumine. ueh. qd ĩ
in eoscriptum est. atq ab animo ꝑer ti¬
morem expelle qd̃ diligis: ut possis ex
iudicio carmen amare qd̾ legis. sbi qͥꝑ¬
pe subunius damꝑnati specie muin¬
tudo om̃is exprimitua reproboꝵ: cũ
uore u̾itatiꝰ dr᷑. Ligatis pedibi ac ma¬
nib mittite eũ intenebras ext̾iores:
ibi erit fletus et stridor dentiũ. Tũt
et enĩ reꝓbi in exteriores tenebras ca¬
dunt : quia nc̃ in int̾iorib sua spõte
cecid̾unt: ut u̾itatis lum̃ nͨ creden¬
do nec bene operando sequerentun.

Expanded text:
Et lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per omnes vicos alleluia cantabitur . » Hoc nobis carmen coelestis patriae nuntiare cives ejus venerant, qui concorditer clamabant: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis pedibus ejus ac manibus, mittite eum in tenebras exteriores; illic erit fletus et stridor dentium Mat enim reprobi in exteriores tenebras cadunt, quia nunc in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene operando sequerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire. Et statim aꝑte sunt aures eiꝰ.
et solutũ est iuncłm lingue eiꝰ: et lo¬
quebatur recte. Qͥ el est enĩ qd̾ crea¬
tor om̃ium deus cũ surdũ ⁊ mutũ
sanare uoluisset. ĩ aures illiꝰ suesdi¬
gitos misit: et exspuens linguam
eiꝰ tetigit: Q Iᵈ̾ ꝑ digitos redeptoriᷤ.
nisi dona sc̃i spc̃ designaut᷑ ¶nde
cũ in alio loco eieriset demõiũ. dix.
Si in digito dei ertio demonia: ꝓfecto ꝑ
uenit ĩ uos regnũ dei. Qͣ de re ꝑ euã¬
głistam alium dixisse describitur. Si
egoin spũ dei eicio demones: igitur ꝑ¬
Digitos ergo in auriculas mitt̾e est:
ꝑdona sc̃i sp̃c mentem surdi ad obedi¬
endũ aperire. Qͥ l est uͦ qd̾ exspuẽs
linguam eiꝰ tetigit: Saliua nobis
est ex ore redemptoris: accepta sapĩa
ĩ eloquio diino. Daliua quippe: ex
capite defluit ĩ ore. Ea gͦ sapĩa quȩ
ip̃e est. dũ lingua nostra tangitua:
mox ad predicationis uerba format᷑.
Qͥ suspiciens in celum: ingenuit

Expanded text:
statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et exspuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in loco alio ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dervenit in vos regnum Dei . Qua de re per Evangelistam alium dixisse describitur: Si ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur ps vocatur: digitos ergo in auriculas mittere, est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod expuens, linguam ejus tetigit? Saliva nest ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino, saliva quippe ex capite defluit in ore. Fa ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum ingemuit,
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidam
scripta sacrielo¬
quiz legentes cũ
sublimioreᷤ eiꝰ sen¬
tentias penetnͣt.¬
minora man¬
danta que infir¬
miorib data sunt. timenti sensu des¬
spicere: et ea uelle in alium untlłcm̃
ꝑmutare. Qͥ si recte in es alta intel¬
ligerent. mandata qͦ minima despͦ¬
tu nõ haberent: qr duina precepta
ũc in qͥbdam loquunt᷑ magnis. ut
tñ in quib dam congruant ꝑui¬
lis: qui per incrementa ĩtdłigencie
qͣi quibdam passib mentis crescãt:
atq ad maiora intłłigenda ꝑueniãt.

Expanded text:
olent quidam scripta sacri eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetminora mandata, quae infirmioribus data sunt, tumenti sensu despicere, et ea velle in alio intellectu permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in quibusdam loquuntur magnis, ut tamen in quibusdam congruant parvulis, qui per incrementa intelligentiae quasi quibusdam passibus mentis crescant, atque ad majora intelligenda perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
sa est. dẽpnatio reꝑboꝵ. ¶t gͦ pcc̃a pu¬
nias: lege quȩ ĩ hoc uolumĩe scͥpta
sunt lamenta. Scindite corda ur̃a:
⁊ nõuestim̃ta ur̃a. Et rursus. ¶i¬
seri estote et lugete: risus uester
ĩ luctũ conuertatur: et gaudiũ in
merorem. Ut aũ de ꝓmissone gaudii
sequentis hylarescas: cognosce quȩ
ĩ hoc uolumiẽ scripta sunt carmĩa
laudis et̾nȩ. Beati qui habitant ĩ

Expanded text:
sa est damnatio reproborum. Ut ergo peccata punias, lege quae in hoc volumine scripta sunt lamenta: Scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et rursus: Miseri estote, et lugete; risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Ut autem de promissione gaudii sequentis hilarescas, cognosce quae in hoc volumine scripta sunt carmina laudis aeternae: Beati qui habitant in
Abbreviated transcription (Latin):
node ostendit apłs: cũ dicebat. Dꝑe
gaudentes: in tͥbulatione patientes.
Carm̃ in nocte se clauidhabere indi¬
cat: dicẽs. Tu mͥ es refugiũ a pressu¬
ra quȩ cirtũdedit me: exultatio mea
redime me a cͥcumdantib me. Qͥ et̃
cͥcũdari se a pressuris narrat: et tñ
deũ sibi esse exultationem noiãt:
ꝓtul dubio carm̃ ĩ nocte cantat. Qͥa
gͥ pene sẽꝑ in bono carm̃ pon̾e scrip¬
tura sacra consueuit: ita a nobis eti¬
presenti solet ĩtlłigi. Unde scͥptũ est.
Ueh ĩpio in malo: retͥbutio enĩ manu¬
ũ eiꝰ fiet ei. Et beat᷑ iob ĩcqͥtur dicẽs.
Dumpiꝰ fuero: uehmͥ est. Si aũ itꝰ.¬

Expanded text:
nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte se David habere indicat, dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Qui enim circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio carmen in nocte cantat. Quia igitur pene semper in bono carmen ponere Scriptura sacra consuevit, ita a nobis etiuctu quam praesenti solet intelligi. Unde scriptum est: Vae impio in malo; retributio enim manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si au
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃pc deus populũ suũ de mari
rubro liberasset: Scriptũ est. Tũt
moyses. ⁊ filii istael. cecunt carm̃
dño. Et cũ dauidiuctoriam de hosti¬
b fecisset: scriptũ est. Locut᷑ est al
iud dño u̾ba tarminis huiꝰ. Sal¬
mon qͦ ait. Acetũ ĩ gitro: ⁊ quican¬
tat carmina cordi pessimo. Atetũ qͥp¬
pe ⁊ si mutat᷑ in nitro: feruescit
nitrũ protinꝰ et ebullit. Et ꝑu̾sa
mens qñ per ĩcreꝑationẽ corripi¬
t᷑. aut ꝑ predicationis dulcedinẽ ĩb¬
na suadetur. de correꝑtione fit det̾ior:
⁊ iñ ĩ mm᷑ationis ũquitate suctẽ¬
ditur: uñ debuit ab ĩiquitate cõ¬
pesci. Per heliu qͦ d̾ ingͣto acsese
desperante dicitua. Et nõ dixtte
ubrest deꝰ qui fecit me: qui dedit carmi¬
na s̃ nocte. C armen quippe ĩ nocte est:
leticia in tͥbulatione: Carmen ĩ nocte ac¬
cipimꝰ. qnͣdo ĩ pressuris p̾sentib defut᷑s
gaudiis consolamua. Carmen nob ĩ

Expanded text:
cum omnipotens Deus populum suum de mari cum omnipotens Deus populum suum de mari Rubro liberasset, scriptum est: Tunc Moyses et filii Israel cecinerunt carmen Domino . Et cum David victoriam de hostibus fecisseid Domino verba carminis hujus . Salomon quoque ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo . Acetum quippe si mittatur in nitro, fervescit nitrum protinus et ebullit. Et perversa mens quando per increpationem corripitur, aut praedicationis dulcedinem bona suadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Per Heliu quoque de ingrato ac sese desperante dicitur: Et non dixit, Ubi est qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? . Carmen quippe in nocte est laetitia in tribulatione. Carmen in nocte accipimus, quando in pressuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur. Carmen nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c pignꝰ accepimꝰ: quia hec et plene
nõdũ cognouimꝰ : ettñ medullitꝰ a¬
mamꝰ: et ĩ multis spiritalibꝰ sensibꝰ
quos iam cognouimꝰ. u̾itatis pabu¬
lopascimur. Dicat ergo. Qͥ erat
scriꝑtus intus et foris: qͦr ĩ sacro elo¬
quio et dcĩs eccultiorib atq sublum¬
tiorib nos paruul nutrim᷑. Unde
scriptũ est. Mõtes excelũ cerius:
petra refugium erinatuis.Habeant
enĩ montes utdłigentiȩ: qui iã cõ¬
tẽplacionis saltus dare nouerũt.
Richilĩ me iudisauiscire it uos.
nisi iħ̾m xp̃m: et hũc cͤcifixũ. Ic si
diceret. Quia uos capere diuinitans
eius misteria nõ posse pensaui: sola
uobis humanitatis eius infirma lo¬
ĩ malo dici clubium nõ est: qr et letũ
carmen. ⁊ lugubre carm̃ dicere pos¬
sumꝰ. Set nos scripture sacrȩ usũ
sequentes que pene semꝑ carm̃ po¬
nere ĩ ꝓsperis solet: hoc ĩ loco probo¬
na parte dictũ carmen accipimꝰ. Nã

Expanded text:
s pignus accepimus, quoniam haec et plene s pignus accepimus, quoniam haec et plene necdum cognovimus, et tamen medullitus amamus, et in multis spiritualibus sensibus quos jam cognovimus veritatis pabulo pascimur. Dicat ergo: qui erat scriptus intus et foris; quoniam in sacro eloquio dictis occultioribus atque sublimertioribus nos parvuli nutrimur. Unde scriptum est: Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes intelligentiae, qui jam contemplationis saltus dare noverunt. Nihil me judicavi scire inter vos nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Ac si diceret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma loin malo dici dubium non est, quia et laetum carmen, et lugubre carmen dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet, hoc in loco pro bona parte dictum carmen accipimus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
prehendi nequeũt. Unde scͥptũ ÷.
Extendẽs celũ sicut pellem: qͥ tegis ĩ
aquis suꝑiora eius. Qdd enĩ celi no¬
mine nisi sacra script᷑a signat᷑: De
qͣ nob̾ et solsapiẽcie. ⁊ luna sciẽtiȩ:
et ex antiquis patͥb stellȩ exẽploꝵ
atq uͥtutũ lucent. Qd sicut pellis
extenditur: qr ꝑ scͥptores suos car¬
nis lingua formatũ añ oculoᷤᷤ nr̃os.
ꝑu̾ba doctoꝵ expondo displicatur.
nantur chori: De qͥb scriptũ est.
Et aqͣ quȩ suꝑ celos sũt: laudẽt
ĩ aqͥs tegit: qr alta sacri el oqͥi idest
ea quȩ de natura diuinitatis. uel de et¬
nis gaudiis narrat: nobis adhuc nesci¬
entib solis angelis insecreto sunt cog¬
nita. Celum ergo hoc et coram nobex
tendit᷑: et tñ in aquis suꝑiora eiꝰ con¬
teguntur: qͥa et quedã sacri eloquis
iam nobis per aꝑtionem sp̃c ꝑatent:
et quedam que solis angelis possunt
esse manifesta. nobis adhuc seruant᷑
occultã. De quib tñ occultis iam ꝑtẽ

Expanded text:
i nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Quid enim coeli nomine nisi sacra Scriptura signatur? De qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis Patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quia, per scriptores suos carnis lingua formatum, ante oculos nostros per verba doctorum exponendo displicatur. nantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt laudent in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id est ea quae de natura divinitatis vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora ejus conteguntur, quia et quaedam sacri eloquii jam nobis per apertionem spiritus patent, et quaedam quae solis angelis possunt esse manifesta nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. delestent᷑ imitari. Dic enĩ¬
u̾ba proximoꝵ audiendo cotidie su¬
munꝰ in mente: sicut flando atq
respirando aerem tͣhimꝰ corꝑi. Et si¬
cut malus aer assiduo flatu tͣctus
inficit corpꝰ : ita ꝑu̾sa locutio assi¬
duȩ dudita ĩfirmãtiũ ificit aĩmũ:
ba eorum ne timeas: et wltus eoꝵ ne
formides: qi domꝰ exasꝑans est. Ideo bo⁊¬
nitimendi sunt. ne offendant᷑: ne for¬
tasse ꝑ eos ille ꝓuocetur adiram. qͥe
oꝵ corda semꝑ inhabitat. Eam sicut
suꝑius dcm̃ est. si malos offendimꝰ ti¬
mere minime debenꝰ. qi illis nr̃a ac̃¬
tio displicet: qͥb nͥ iꝰticia cͤatoris pla¬
cet. Qͥd ergo timendũ est.si nobis
ĩgrati sũt. qͥ dõ amabiles nõ sũt: Uñ
rectȩ nc̃ dicit᷑. Uerba eorũ ne time¬
as : et u̾itus eoꝵ ne formides: qr domꝰ
exasperans est. Ac si aꝑtȩ dicat. Ti
mendi essent: nͥ me ĩ sins actib ex¬
asperarent. De qͥb adhuc subdit᷑.

Expanded text:
valent, delectentur imitari . Sic vvalent, delectentur imitari . Sic verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. 24. Ideo boni timendi sunt ne offendantur, ne forte per eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exaspmendi essent nisi me in suis actibus exasperarent; de quibus adhuc subditur: «
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mũdo tẽptationes eẽ cõspiciẽs:
quesiuit locũ qͦ fug̾et: s sñ deo ñ po¬
tuit ĩuenire munitũ. Ex qͣ re ⁊
ip̃m s̾ locũ fieri petiit: p̃pqͤm que
locũ quesunit dicens. Esto mͥ ĩ deũ ꝑter᷑¬
torem: et in locũ munitũ: ut saluũ
mi:qͥa abel fieri non ualet:quẽ caym
malicia nõ exercet. Unũ uͦ est pro
quo uitari societas debet maloꝵ: ne
si fortasse corrigi nõ ualent.ad iu
malicia ñ mutant᷑: eos qui sibi cõ¬
iuncti fu̾i̾nt ꝑu̾tant. Unde paulꝰ
ait. Corrũpũt bonos mores collo¬
qͥa praua. Et sicũ ꝑ salomonẽ diti¬
tur. Noli esse amicus homini ira¬
cundo: nͨ ambules cũ homĩe furio¬
so: ne forte discas semitas eiꝰ. ⁊ su¬
mas scandalũ anime tue. Sicut gͦ
perfecti uiri ꝑuersos proximos nõde¬
bent fugere. quia et eos sepe adresti
nũqͣm tͣhunt᷑: ita infirmi qͥq socie¬
tatẽ declinare debent pͣuoꝵ ÷ ne ma¬
laqͣ t̃reqͤnt̾ aĩpiciunt. ⁊ corrig̾e nõ

Expanded text:
ciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo non potuit munitum invenire. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit, dicens: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum mi, quia Abel fieri non valet, quem Cain malitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari societas malorum debeat, ne si fortasse corrigi non valent, ad immalitia sua non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt mores bonos colloquia prava . Et per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum homine furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quoniam et illos saepe trahunt nunquam trahuntur, ita infirmi quoque societatem declinare debent malorum, ne mala quae frequenter aspiciunt et corrigere non
Abbreviated transcription (Latin):
qui seminauit ea est diabolus.Mes¬
sis uͦ cõsũmatio scłi est. Hessores
aũ: angeli sunt. Sicut gͦ colligũt᷑
arania. et igni cõburunt᷑: sic erit
ĩ consũmariõe scł̃i. Inuolutus itaq
liber expanditur: qnͣdo ħ qd̃ obscu¬
re ꝓlatũ fuerat. ꝑ latitudinẽ intł¬
lectus aꝑitur. Hunc ĩuolutũ librũ
u̾itas expandit: qͣndo ĩ discipulis
egit qd̃ scriptũ est. Tunc aperuit
illis sensum: ut intłłigerent scͥpt᷑aᷤ.
De qͦ ad huc librosurdituꝵ. Me
rat scriptus: intus et foris. Liber enĩ
sacri eloquii intus scriptꝰ est ꝑ allego¬
riam: foris ꝑhystoriam. Intus ꝑ sp̃a
plicem. adhuc insirmantib cõgruen¬
tem. Intus. qi mnuisibilia promitut:
foris. qi uisibilia p̃ceptoꝵ suoꝵ rectitu¬
dine disꝑonit. Intus. qr celestia polli¬
cetur: foris aũ. qr terrena et cõtẽpri¬
bilia qͣlit̾ sint uel ĩ usu habenda. uel
ex desid̾io fugienda precipit. Alia nã¬
q de setretis celestib loquitua: alia

Expanded text:
t ea est diabolus. Messis vero consummatio saeculi est. Messores autem angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi. » Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . 30. De quo adhuc libro subditur: Qui erat scriptus intus et foris. Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam, foris per historiam. Intus per spiplicem, adhuc infirmantibus congruentem. Intus, quia invisibilia promittit; foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur, foris autem quia terrena contemptibilia qualiter sint, vel in usu habenda, vel ex desiderio fugienda, praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia
Abbreviated transcription (Latin):
b eoꝵ. Sicut u̾ecundia laudabilis
est ĩ malo: ita reprehensibilis est ĩ bo¬
no. Erubescere enĩ malũ sapientie
est: bonũ uͦ erubescere fatuitatis. Uñ
scriptum est. Est confusio adducẽs ꝑcc̃m:
⁊ est confusio adducens głam. Qͥ enĩ
erubescit pñitendo mala que fecit:ad
uite libertatẽ ꝑuenit. Qͥ uͦ erubescit
bona facere abstatu rectitudins cadit:
atq ad dampnationem tẽdit: sicut ꝑ
redẽptorẽ dicitur. Qͥ me erubuerit
⁊ meos sermones: hunc filtus homĩs

Expanded text:
 . Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum, sapientiae est; bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit, qui vero erubescit bona facere, ab statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos
Abbreviated transcription (Latin):
auditu iustus erat: habitãs apd̾ eos.
qui de die ĩ diem animam t̾tam iniqͥs
operib cruciabant. Seꝑe uͦ cũ de uita
uidelicet ignorantes. qͥa si desit spc̃
loqͥm᷑ in scdomis sc̃s extitit: in mõ¬
te pc̃cauit. Qͥa aũ locam̃tẽ ñ mu

Expanded text:
erat habitans apud eos, qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Dum de vita videlicet ignorantes quia si desit spiritus, nique Sodomis sanctus exstitit, sed in monte peccavit . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
se reprehendere potuisset ĩuemiẽs:
adiungit. Det neq me ip̃m uidi¬
co. ¶idẽs aũ qͥa ei ad ꝑfectionẽ
scĩtatis nec suũ iudiciũ sufficeret:
subdidit. Set nõ ĩ hoc iꝰtificatꝰ sũ.
Cur uͦ nͨ sibimetip̃i deseip̃o cͤdidit:
causam reddidit. cũ subiũxit. Qi
aũ iudicat me: dñs est. Ac si a¬
perte dicat. Nec meo de me iudi¬
cio credẽdũ existimo: quia ille
me iudicat. cuiꝰ ego indiciũ nõ
cõprehendo. Hĩc beatꝰ iob cũ ꝑ ami¬
coꝵ derogantiũ linguas ĩt̾ dolo

Expanded text:
endere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cum subjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat, cujus ego judicium non comprehendo. Hinc beatus Job cum per amicorum derogantium linguas
Abbreviated transcription (Latin):
as hoĩb loquit᷑. ut ab hõibꝰ cõgnoscat᷑. Nã
cũ ꝑscripturam suam p̾cipiat dicẽs.
laudet te alienꝰ et nõ ostuũ: qͦmodo
facit ip̃e quod ꝓhibet: Det si uirtuteᷤᷤ
suas om̃pc dñs taceret: eũ nlłs agno¬
scerer. Si eũ nlłs agnosc̾et: nlłs ama¬
ret. Si nullus amaret: nłłs aduitã
rediret. ¶ñ et ꝑ psalmistam de eodi¬
citur. Uirtutem operũ suoꝵ annũ¬
ciauit populo suo: ut det illis heredi¬
tatem gentiũ. ¶ututes gͦ suas an¬
nũtiat: nõ ut laudib suis ipse pro¬
ficiat: s ut hii qui hũc ex sua laude rig¬
nouerint ad ꝑpetuam hereditatẽ uemi¬
ant. Susti itaq atq perfcĩ nõ solũ cñ¬

Expanded text:
as hominibus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam as hominibus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te alienus, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Virtutes ergo suas annuntiant, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex sua laude cognoverint ad perpetuam haereditatem veniant. Justi itaque atq
Abbreviated transcription (Latin):
detrahentes irastitur : et fingit si¬
bunet quod hoc ex eoꝵ zelofaciat: qͣ¬
corda a bono itinere detͣhentis sermo
ꝑturbat. Illi gͦ debent magno opere
curare. ne contra eoꝵ opinionẽ de¬
tͣhentiũ uerba p̾ualeant: qui fuã
cõscientiam subtilit̾ discutiẽtes.
se ĩ ea uiueniunt. de amore pͥuate gle
nichil hab̾e. Hĩ est enĩ qd̾ iꝰti atꝙ per¬
festi aliqͣndo uirtutes suas predicant.
bona quȩ diuinitꝰ acceperunt uarrant:
nõ ut ipsi apud homines sua ostñsione
ꝓficiant: s ut eos quib predicant exẽ¬
plo suo ad uitam trahant. ¶nde pau¬
lus apłs quociens fustib cesus. qͦtiẽs
lapidatus. qͦtiens naufragium ꝑtulit.
qͣnta pro u̾itate sustinuit. qd̾ ad r̾ciũ
celũ raptus. quod ĩ paradysũ ductꝰ sit.
chorinthiis narrat: ut eorũ sensũ a
falsis preclicatorib auertat. Et dum
se imnotesceret qualis esset: illi eis ui¬
tis dei imitatores sunt:qui laudes su¬

Expanded text:
detrahentes irascitur, et fingit sidetrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum zelo faciat qcorda a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra eorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae gloriae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat, ut dum se innotesceret qualis esset, illi eis vitis Dei imitatores sunt, qui laudes su
Abbreviated transcription (Latin):
si uenero: cõmoneam eiꝰ opera
que facit. uerbis malignis garriens
in nos. Hinc paulus iterũ de det᷑hen¬
tib coruithiis loquitur dicens. Epi¬
stole inquiunt graues sũt et fortes:
presentia aũ corporis infirma: et ser¬
mo contẽꝑtibilis. Noc cogitet qui eiꝰ¬
modi est: q̃uia qͣles sumꝰ uerbo ꝑepi¬
stolas absentes: tales sumꝰ ꝙ presen¬
tes ĩ opere. Nii etenĩ quoꝵ uitaĩ exẽ¬
plo imitationis est posita. debent si
possũt detͣhentium sibi u̾ba cõpesce¬
re: ne eoꝵ preclicationẽ ñ audiant.
qui audire poterant: et inpͣuis mo¬
rib remanentes. bene uiu̾e cõtẽp¬
nant. Det ĩ hac resubtili inquisi¬
one necesse est. ut semetipm aĩmꝰ
ĩuestiget ÷ ne fortasse głam sue lau¬
re nostra cogitatio simulet. Sepe
enĩ sui noĩs laude aĩmꝰ pascit᷑: et
quasi sub obtentu lucroꝵ sp̃italiũ
cũ de se bona dici cognou̾it. letatur.
Et seꝑe sue glorie defensione cõtͣ

Expanded text:
si venero, commoneam ejus opera si venero, commoneam ejus opera quae facit, verbis malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, dicens: Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis; hoc cogitet qui hujusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales et praesentes in opere . 18. Hi etenim quorum vita in exemplum imitationis est posita debent, si possunt, detrahentium sibi verba compescere, ne eorum praedicationem non audiant qui audire poterant, et, in pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re, subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laure nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritualium, cum de se bona dici cognoverit, laetatur. Et saepe gloriae suae defensione contra
Abbreviated transcription (Latin):
II IIE ñ affirmando:
tur: modo flatib inclinatur. Om̃iᷤ
autẽ ĩfirmꝰ auimus. qͥ uel de rogatio¬
ne deititur. uel laudib exaltatur:
harundo uento agitata est. Qͦd io¬
hannes nõerat: qi inflexibilẽ m̃tiᷤ
uerticem nit̾ laudes hominũ et de¬
rogationes tenebat. Set magua
inquisitione res indiget. cũ restio¬
peris uiam tenemꝰ: utrũ semper
despicere derogantium uerba debe¬
amꝰ: an certe aliqnͣdo cõpescere. De
qua re sciendũ est. qͥa linguas detͣh¬
hentiũ sicut nr̃o studio nõ debemꝰ
extitare ne ip̃i pereant: ita ꝑ suam
mualiciam excitatas debe mꝰ eqͣni¬
miter tolerare. ut nobis merctũ
crescat. Aliqͣndo aũ etiam cõpesce¬
re: ne dũ de nobiᷤꝰᷤ mala difsemĩãt:
eoꝵ qui audire nos ad bona pote¬
rant. corda ĩnocentiũ corrũpant.
Hĩc est enĩ qd̾ iohannes obtrectato¬
ris sui linguam redarguit dicẽs.
Is qͥ amat pͥmatũ gerere ĩ eis dio¬
trepes: nõ recipit nos. Propt̾ hoc

Expanded text:
 non affirmando,  non affirmando, tur, modo flatibus inclinatur. Omnis autem infirmus animus, qui vel derogatione dejicitur, vel laudibus exaltatur, arundo vento agitata est. Quod Joannes non erat, quia inflexibilem mentis verticem inter laudes hominum et derogationes tenebat. 17. Sed magna inquisitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
oculus meꝰ. In om̃e enĩ qd de nobis
dicitur. semꝑtacite recurrere adm̃¬
tem debemꝰ: int̾iorẽ testẽ et uditẽ
qͣrere. Qͥdetenĩ prodest si om̃s lau¬
dent: cum cõscienscia accuset:lut
int̾ linguas derogantiũ inflexaĩ¬
te ꝑsistens : qr ĩ terra se ĩpugnari
falsis sermonib uidit: incelo tes¬
tẽ qͦsiuit. Hĩc ysayas ait. Populeme¬
us qͥ beatificãt te. ip̃i te decipiũt.
et uam gressirũ tuoꝵ dissipant.
Qͥ uidelicet populus ne u̾ba sue
laudis attend̾et. ⁊ ĩ culpas altiꝰꝑi¬
ret: statĩ ei dicitur. quẽ aspiciat.
cuiꝰ iudiciũ pertimescat: cũ sub¬
ditur. D̾tat aduidicandũ dñs.
stat ad iudicandũ popłos. Ac̾
aꝑte diceretur. Iudicia huma¬
na cur sequeris: qui stare suꝑ te
celestẽ iudicẽ scis: Hĩc est qd̾io
hannẽ baptistam ueritas essehu¬
rundinẽ uento agitatam ne¬
gat dicens. Qͥd exi¬
cũstis uidere ĩ deserto:¬
. Harũdinẽ uento¬
II  agiatam: Qd̃
qr negando dix̾it.¬

Expanded text:
nobis dicitur, semper taciti recurrere ad mentem debemus, interiorem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent cum conscientia accuset? Aut inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaqui te beatificant, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant. Qui videlicet populus ne verba suae laudis attenderet, et in culpas altius periret, statim ei dicitur, quem aspiciat, cujus judicium pertimescat, cum subditur: Stat ad judicandum Dominus, stat ad judicandos populos . Ac si aperte diceretur: Judicia humana cur sequeris, qui stare super te coelestem judicem scis. 16. Hinc est quod Joannem Baptistam Veritas esse arundinem vento agitatam negat, dicens: Quid existis videre in desertum? Arundinem vento agitatam? Quod quia negando dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
iugatur. Uñ scĩ uiri ĩ uocis lib̾e ĩ¬
crepatione succensi. eos ad sua cdi¬
a excitare ñ metuũt: qͣs deũ nõ di¬
ligere cognoscunt. ¶Ed ꝓpħa ar¬
dent̾ exibens: creatori om̃iũ qͣi ĩ
munere obtulit dicens. Nõne qui¬
ĩimicos tuos tabescebã: ꝑfecto odio
od̾am illos: ĩmici fcĩ sunt michi.
Ac si aꝑte dicat. Pensa qͣntũ te di¬
ligo: qui tuorũ hostiũ excitare cõtͣ
me ĩmicicias ñ ꝑtimesco. Hinci
t̾um dicit. Qͥ retͥbuebant mala
nũ ualde est qd̾ iꝰtus tͥbuit: qͣn¬
domale agñtib lib̾a uere cõtdicit.
Set peruersi mala ꝓ bonis retͥbuũt.
cum tͦtis derrgant: q̃ui a contͣ eos iͦti¬
cie defensionem seruant. Non erĩ
isti humana iudicia s et̾m iudi¬
cis examen aspiciunt: atq ideo de¬
rogantiũ uerba cõtẽpnunt. Hĩc
etenuĩ derogantib chorurthus pau¬
lus dicebat. ¶Nichi aũ ꝓ minimo
est ut a uobis iudicer aut ab hu

Expanded text:
jugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt quos Deum non diligere cognoscunt. Quod propheta ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit dicens: « Nonne quiinimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimesco. Hinc etenim dicit: Qui retribuunt mala buit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis retribuunt cum justis derogant, quia contra eos justitiae defensionem servant. Non enim justi humana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est
Abbreviated transcription (Latin):
uelut de auctoritate głatur. Iste
temporalis dampni sustineat ⁊ resta
que intlłigit occultat : atq apudse
tacitus. ip̃m tunorem quo cõstͥngit᷑
humilitatem noĩat: set eũ cuinil
ouit dicere. tacendo incogitatione
diudicat. Eitq ut uñ se hũilem
existimat: inde grauiꝰ sit suꝑb. Biᷤ¬
cernenda ergo sunt semꝑ libertas
⁊ superbia÷ humilitas ⁊ timor: ne
ant timor humilitatẽ. aut se suꝑ
bia libertatem fingat. Iherechi¬
el itaq qi nõ solum populo. s eti¬
am seniorib loqui mittebat᷑ ⁊ ne
ĩcautũ timorem hũilitatẽ cred̾et.
ut tu̾e ũ debeat ãmonet᷑ : dũ di
titur. ne tuneas eos. Ac ne forte de¬
rogationis eoꝵ u̾ba ꝑtimescat: Ad¬
ingitur. neq sermoneᷤ eoꝵ me¬
tuas. Cur aũ linguas deroganti¬
ũ timere nõ debeat ÷ etiam causa
subiũgitur: cũ ꝓtinꝰ subinfert᷑.
qm̃ ĩ creduli ⁊ subu̾sores sũt recũ.
⁊ tũ scorpionib habitas. ¶uñdi¬

Expanded text:
lut de auctoritate gloriatur. Is hoc aliquid temporalis damni sustineat, recta quae intelligit occultat, atque apud se tacitus ipsum timorem quo constringitur humilitatem nominat. Sed eum cui nil vult dicere, tacendo in cogitatione dijudicat; fitque ut unde se humilem existimat, inde gravius sit superbus. Discernenda ergo semper sunt libertas et superbia, humilitas et timor, ne aut timor humilitatem, aut superbia se libertatem fingat. Ezechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioribus loqui mittebatur, ne incautum timorem humilitatem crederet, ut timere non debeat admonetur, dum dicitur: « Ne timeas eos. » Ac ne forte derogationis eorum verba pertimescat, adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Cur autem linguas derogantium timere non debeat, etiam causa subjungitur, cum protinus subinfertur: « Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionib