comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret. Quantũ enĩ ampliꝰ seruatur. tantoma¬
gis resurrectionis uirtꝰ ipsiꝰ ostendit᷑. Unde et
inmoniuñto nouo qͦd excisum inpetra condit
ẽ. ne si ex multis lapidib edificatũ e̾ẽt. suffos¬
sis cumuli fundamentis ablatꝰ furto diceret᷑.
Qͦd aut̃ insepulchio ponendus eet ꝓpħe tes¬
tunoniũ ẽ dicentis. Hic habttabit in excisa spe¬
lunca petrȩ fortissime. Statunq post duos uer¬
siculos sequitur regẽ cũ gła uidebitis.
ESPERESABBATI RUELUCESCII
inprima sabbati. uenit maria mag¬
dalenę. ⁊ altera maria uidere sepulchrũ.
Id diuersa temꝑͦa istarũ mulicrũ ine
uuangeliis describunt᷑. ñ mendatii signũ est̃
ut impii obitiunt .s. sedulę uisitationis offitia.
dũ crebro abeunt ac recurrut.⁊ ñ paciuntur
a sepulchro diũ dui abee̾ uł longiꝰ. Et ecce t̾r¬
motus factus c̃ magnꝰ. angelus enĩ dnĩ descen¬
dit de celo. ⁊ accedens reuoluit lapidẽ. ⁊ sede

Expanded text:
ficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto maficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur. Unde et in monumento novo, quod excisum fuerat in petra, conditus est: ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Quod autem in sepulcro ponendus esset, prophetae testimonium est, dicentis: Hic habitabit in excisa spelunca petrae fortissimae . Statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum gloria videbitis . Vespere autem sabbati quae lucescit in prima sabbati, venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Quod diversa tempora istarum mulierum in Evangeliis describuntur, non mendacii signum est, ut impii objiciunt, sed sedulae visitationis officium, dum crebro abeunt ac recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu abesse vel longius. Et ecce terraemotus factus est magnus. Angelus enim Domini descendit de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ auro. ñ ge̾mis ⁊ serico. s linteamine puro obuol¬
uendũ sit. quãꝗͣ ⁊ hoc significet. qͦd ille insindo¬
ne inunda inuoluat ihin. qui pura mente eũ
susceꝑit. Et posut illud inmonumento suo nouo. qͦd
erciderat inpetia. & aduoluit saxũ magnũ ad ostiũ ino
uumenti. ⁊ abut. linouo ponitur moniun̾to. nepꝰ re¬
surrectionẽ cȩteris corporib remanantib. resurieris¬
se alius fiigereti. Potest. autẽ ⁊ nouũ sepulchrũ marię
uirginalẽ uterũ demonstrare. saxumq ostio ad positũ.
relinqueritib drim. mulieres in offitio ꝑseuerant:
primȩ tudere resurgentẽ. quia qͥ ꝑseuerauerit usq
⁊ furentur ũ. Non suffecerat pͥncipib sacerdotũ
⁊ scribis. ac phariscis crucifixisse dñm saluatorẽ.
nͥ sepulchrũ custodirent. cohortẽ acciꝑent. sig¬
narent lapidẽ & quantũ inillis ẽ manũ oppone¬
rent resurgenti. ut diligentia eoꝵ nr̃e fidei pro¬

Expanded text:
non auro, gemmis et serico, sed lenteamine puro obvolnon auro, gemmis et serico, sed lenteamine puro obvolvendum sit, quamquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvit Jesum, qui pura mente eum susceperit. Et posuit illud in monumento suo novo, quod exciderat in petra, et advolvit saxum magnum adnumenti, et abiit. In novo ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus surrexisse alius fingeretur. Potest autem et novum sepulcrum Mariae virginis uterum demonstrare, saxumque ostio appositum, relinquentibus Dominum, mulieres in officio perseverantprimae videre resurgentem, quia qui perseveraverit usque  etc. Non suffecerat principibus sacerdotum et scribis ac Pharisaeis crucifixisse Dominum Salvatorem, nisi sepulcrum custodirent, cohortem acciperent, signarent lapidem, et quantum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ zebedei. quę paulo ante regnũ liberis pos¬
tularat. ⁊ alias quas inceteris euuangeliis legimꝰ.¬
barimathia nomine ioseph. qui & ipse discipu¬
lus erat iħu. Diues refertur ñ deiactantia scrip¬
toris. qui uirũ nobilẽ atq ditissimũ referat. iħu
fuisse discipulũ. s ut ostendat causa quare apila¬
to corpis ihũ potuerit impetrare. ł auꝑes enĩ ⁊ ig¬
noti ñ erant ausi ad pilatũ presidẽ romane potes¬
tatis accedere.⁊ crucifixi corpꝰ impetrare. In alio
e consiliarius. Et de ipso quidẽ putant primũ psal¬
mũ ee̾ copositũ. beatus uir qui ñ abiit in consilio
impioꝵ. ⁊ cet̾. Et accepto corpꝰ iħu. inuoluit illud
insindone munda. Exsimplici sepulturi dnĩ.
ambitio diuitũ condẽpnatur. qui nec intumuł
quidẽ possunt carere diuitiis. Possumꝰ aut̃ iuxta
intelligentiã spiritalẽ ⁊ hoc sentire. qͦd corpꝰ dñi

Expanded text:
filiorum Zebedaei, quae quoque paulo ante regnum liberis posfiliorum Zebedaei, quae quoque paulo ante regnum liberis postularat, et aliae quas in caeteris Evangeliis legimb Arimathia nomine Joseph, qui et ipse discipulus erat Jesu. Dives refertur, non de jactantia scriptoris, qui virum nobilem atque ditissimum referat Jesu fuisse discipulum, sed ut ostendat causam quare a Pilato corpus Jesu potuerit impetrare. Pauperes enim et ignoti non erat ad Pilatum praesidem Romanae potestatis accedere, et crucifixi corpus impetrare. In alio est, consiliarius, et de ipso quidam putant primum psalmum esse compositum: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et reliqua. Et accepto corpore, Joseph involvit illud in sindone munda. Ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritualem et hoc sentire, quod corpus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ salute. quasi norius. int̾ noxios crucifigi¬
tui. Sin autẽ quispiã contende uoluerit. ideo
ibi dnm crucifirũ. ut sanguis ipsiꝰ suꝑ adȩ tu¬
mulũ distillaret. int̾rogemus eum quare ⁊ alii
latrones in eodẽ loco crucifixi sint. Erqͦ appara
caluariã ñ sepulchrũ pͥmi hominis . s. locum
significare decollatoꝵ. ut ubi habundauit pec¬
catũ. suꝑ habundet grã. Adã uͦ sepultũ uixta
cebron. ⁊ arbe in ihu filii naue uolumine legi
mus. Dederunt ei uinũ bibere. cũ felle mixtũ.
Et cũgustasset. noluit bibere. Ds loqͥtur adihe¬
rusalẽ. Egote plantaui uineã meã. quomodo
facta es inamaritudinẽ uitis aliene. & mara
ut impleatur qd scriptũ c̃. Dederunt in cẏbũ

Expanded text:
omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigeomnium salute quasi noxius inter noxios crucifigeretur. Sin autem quispiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decollatorum, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret gratia . Adam vero sepultum juxta Hebron et Arbee, in Jesu f dederunt ei vinum bibere cum felle mixtum. Et cum gustasset, noluit bibere. Deus loquitur ad Hierusalem: Ego te plantavi vineam meam veram, quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae ? Amara ut impleatur quod scri
Abbreviated transcription (Latin):
lii uoluntati. dicente ipso ꝑprophãm. Ut face¬
rẽ uoluntatẽ tuã ds̃ m̃s uolui. Et uenit ite¬
rũ.⁊ inuenit eos dormientes. Erant enĩ ocu
patitur ꝓuniuersis. Languescelunt aut̃ & ob¬
primebant᷑. apłoꝵ oculi. negatione uicina.

Expanded text:
lii voluntati, dicente ipso per prophetam: Ut facelii voluntati, dicente ipso per prophetam: Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui . Et venit iterum, et invenit eos dormientpatitur pro universis. Languebant autem et opprimebantur apostolorum oculi, negatione vicina.
Abbreviated transcription (Latin):
oratione dñica dicimꝰ. ne nos inducas intẽptati¬
onẽ. ꝗ ferre ñpossumꝰ. ñ tẽptatione̾ penitꝰ refu¬
tantes. sediures sustuendi uttẽptationibus
dep̃cantes. Ergo & inp̾sentiarũ nͥait uigilate
⁊ orate netẽptemini .s neuitietis uttẽptationẽ.
casus teneat. Uerbi grã. Martyr qͥ ꝓconfessione
dñ sangͥnẽ fudit. tẽptat᷑ quidẽ c̃. s tẽptatio¬
nũ retib ñligatꝰ. Iui aut̃ negit inplagas tẽpͥta¬
tionis incurrit Dp̃c quidẽ promptꝰ ẽ. caro aut̃ in¬
firma. Hoc aduersum temerarios dictũ ẽ qͥ quod
credidint. putant se posse consequi. Itaq quantũ
de ardore mentis confidimꝰ. tantũ decarnis fragi¬
mortificant᷑. lterũ secundo abiit. ⁊ orauit di¬
cens. Pat̾mi. si ñ potest calix iste transire. nisi
bibã illũ. fiat uoluntas tua. Ded̾o orat. ut sini¬
niue aliter saluari ñ potest. nͥ aruerit cucurbe¬
bita. fiat uoluntas patris. que ñ ẽ contraria fi¬

Expanded text:
Oratione Dominica dicimus: Et ne nos inducas in tentationem ; quam ferre non possumus: non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo in praesentiarum non ait: Vigilate et orate, ne tentemini, sed, ne intretis in tentationem. confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. « Spiritus quidem promptus, caro autem infirma. » Hoc adversum temerarios dictum est, quia quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragioravit, dicens: Pater mi, si non potest hic calix transire nisi bibam illum, fiat voluntas tua. Secundo orat, ut si Ninive aliter salvari non potest, nisi aruerit cucurbita, fiat voluntas Patris, quae non est contraria Fi
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus resurrexit sic & multa corpora sc̃oꝵ sur¬
rexerunt. ut dnm ostendent resurgentt̃. Et tam̃
cũ monumenta aꝑta sint. ñ ante resurrexerurt.
ꝗͣ dñs resurgeret. ut eẽt primogenit᷑ resurrecti¬
onis ex mortius. Scãm autẽ ciuitatẽ inqua uisi
sunt resurgentis. aue iherosolumã cęlestẽ intelli¬
gamus. aut̃ hanc t̾renã quę ante scã fuerit. sic̃
& matheus appellatur publicanus. ñ qͦd ⁊ apłs
apparuerunt multis. ostenditur ñ generalis fuis¬
sẽ resurrectio. quȩ om̃ib appara. s specialis ad plu¬
rimos. ut hi uiderent. qui cernere merebantur
Centurio autẽ ⁊ quicũeo erant. custodientes ihm.
uiso terre motu. & his quȩ fiebant timuer̃ ualde
dicentes. Uere dei filius erat istȩ. In cuuangłio pꝰ
terre motũ. manifestior causa miraculi centurio¬
nis exponitur. qđ cum uidisset eum sp̃m dimisis¬
se dixerit. uere dei filiꝰ erat iste. Nullus enĩ habet

Expanded text:
mortuus resurrexit, sic et multa corpora sanctorum resurmortuus resurrexit, sic et multa corpora sanctorum resurrexerunt, ut Dominum ostenderent resurgentem . Et tamen cum monumenta aperta sint, non antea resurrexerunt, quam Dominus resurgeret, ut esset primogenitus resurrectionis ex mortuis. Sanctam autem civitatem in qua visi sunt resurgentes, aut Jerosolymam coelestem intelligamus, aut hanc terrenam, quae ante sancta fuerat. Sicut et Matthaeus appellatur publicanus, non quod et Apapparuerunt multis, ostenditur non generalis fuisse resurrectio, quae omnibus appareret: sed specialis ad plurimos, ut hi 238 viderent qui cernere merebantur. Centurio autem et qui cum eo erant, custodientes Jesum, viso terraemotu et his quae fiebant, timuerunt valde, dicentes: Vere Filius Dei erat iste. In alio Evangelio post terraemotum manifestior causa miraculi centurionis exponitur: quod cum vidisset eum spiritum dimisisse, dixerit: Vere Filius Dei erat iste. Nullus enim habet
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Nemo potest tollere auunã meã ame. sed
ego pono eã ame ipso ut rursum accipiã eam.¬
Et uelum templi scissum ẽ. in duas partes. a sũ¬
mo usq deorsum. Uelum templi scissumẽ: et
omĩa legis sacramenta. que priꝰ tegebant᷑ pro¬
dita sunt. atq ad gentiliũ populũ transier̃.
In euuangłio cuiꝰ sepe facimus mentionẽ. su¬
ꝑ luninare templi infinite magnitudinis.
refert uirtutes angłicas p̾sides quondã tem¬
pli. tunc parit̾ conclamasse transeamꝰ exhis
sedib lerra motaẽ. ⁊ petrȩ scissȩ sunt ⁊ monum̃ta
aꝑta sunt. Nulli dubiũ ẽ. quid signific& iuxta lit¬
terã magnitudo signoꝵ. ut crucifixũ dominũ
suũ. & cęlum ⁊ terra et omĩa demonstrarent. Sed
mͥ uidetur terrȩ motus. ⁊ reliq̃. typũ ferre creden¬
tiũ. qͦd pristinis erroꝵ uitus derelictis. & cordis e¬
mollita duritia. qui pͥus similes erant tumulis
mortuoꝵ. p̾ea agnouerint creatorẽ. Et multa

Expanded text:
rat: Nemo potest tollere animam meam a me, sed rat: Nemo potest tollere animam meam a me, sed ego pono eam a me, et rursum accipiam eamartes a summo usque deorsum. Velum templi scissum est, et omnia Legis sacramenta quae prius tegebantur, prodita sunt, atque ad Gentium populum transierunt. In Evangelio, cujus saepe facimus mentionem, superliminare templi infinitae magnitudinis frefert virtutes Angelicas, praesides quondam templi, tunc pariter conclamasse: Transeamus ex his sedibus. Et terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt. Nulli dubium est, quin  Al. quid siteram magnitudo signorum, ut crucifixum Dominum suum et coelum et terra et omnia demonstrarent. Sed mihi videtur terraemotus et reliqua typum ferre credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis, et cordis emollita duritia, qui prius similes erant tumulis mortuorum, postea agnoverint Creatorem. Et multa
Abbreviated transcription (Latin):
mã serui scieris scandalũ crucis uideas. Iuidã
autẽ illic stantes & audientes. dicclunt. Hęliã
uocat iste. Non om̃s . s. quidã quos arbitror mi¬
lites fuisse romanos. ñ intelligentes sermonis
hebraici ꝓprietatẽ. s exeo qͦddicit heli hęli. pu¬
tantes heliã ab eo uocatũ. Sin autẽ uideos qui
hoc dixerint. intelligere uoluerimꝰ. ⁊ hoc mo¬
re sibi solito faciunt. ut dm̃ in becillitatis in¬
fament. qͦdheliȩ auxiliũ dep̃catur. Et ẽtinuo
currens unꝰ excis. accepta spongia impleuit
accto ⁊ imposuit harundini ⁊ dabat ci bibere.
Et hȩc facta sunt ut cõpleretur ꝓphetia insi¬
ti mea potauer̃ me accto. Usq hodie uidei ⁊ om̃s
increduli. dnĩce resurrectionis aceto ⁊ felle po¬
tant ih̃m. & dãnt ei uinũ myrratũ. ut cũ con¬
sopiant. ⁊ mala eoꝵ ñuideat. lic aut̃ iterũ cla¬
mans uoce magna. emisit spm. Diuine potesta¬
tis inditiũ ẽ emittere sp̃m. ut ipse quoq dixe¬

Expanded text:
 servi sciens, scandalum crucis videas. Quidam autem illic stantes et audientes, dicebant: Eliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Eli, Eli, putantes Eliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint, intelligere voluerimus, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitatis infament, qui Eliae auxilium deprecetur. Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto: et imposuit arundini, et dabat ei bibere. Et haec facta sunt ut compleretur prophetia: In siti mea potaverunt me aceto . Usque hodie Judaei et omnes increduli Dominicae resurrectionis aceto et felle potant Jesum; et dant ei vinum myrrhatum ut eum consopiant, et mala eorum non videat. Jesus autem iterum clamans voce magna, emisit spiritum. Divinae potestatis indiciu
Abbreviated transcription (Latin):
borũ ordine p̃termisso. sensus tartũ deueteri tes
p̃sidem ̃ int̾rogauit eum p̃ses dicens. Tues rex iude¬
orũ: Pilato nichil aliud int̾irgante criminis. nisi
utrũ rex iudeoꝵ sit. arguuntur impietatis uidei
qͦd ne falso quidẽ inuenire potuerint. qđͣ obicerent
saluatori. Dicit ei ihc. Iudicis. Sic respondit ut
uerũ diceret.⁊ sermo ciꝰ calumniȩ ñ pateret. Et ad¬
tende qđ pilato qui inuitꝰ ꝓmebat sententiã. aliq̃
exparte respondit. sacerdotib aut̃ ⁊ principibus
respondere noluerit. indignos suo sermone diui¬
dicans. Tunc dicit illi pilatꝰ. Non audis quanta
ẽ qui condẽpnat ihm. s. causĩ refert inpopulũ ui¬
monia: Iñc aut̃ nichil responđe uoluit. necruñ
diluens dimitteret᷑ ap̃side. ⁊ crucis utilitas dif¬

Expanded text:
borum ordine praetermisso, sensus tamen de Veteri Testpraesidem, et interrogavit eum praeses, dicens: Tu es rex Judaeorum? Pilato nihil aliud interrogante criminis, nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. Dixit illi Jesus: Tu dicis. Sic respondit ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus promebat sententiam, aliqua ex parte responderit: Sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignos suo sermone judicans. Tunc dicit illi Pilatus: Non audis quanta est qui condemnat Jesum, sed causam refert in populum Ju» Jesus autem nihil respondere voluit, ne crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas dif
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ adp̃tiauer̃ afiliis isrł. ⁊ deder eos in agrũ figu¬
li. sicut constituit mͥ dn̾s. Hoc testimoniũ inihe¬
remia ñ inuenitur. Inzacharia uͦ qui pene ultimꝰ
ẽ duo decĩ ꝓpħarũ. quȩdã similitudo fert᷑. Et q̃¬
quã sens ñimultũ discrepet. tam̃ & ordo et uerbu
diuersa sunt. Legi nuꝑ inquodã hebraico uolu¬
mine. qđ natarene sectȩ m hebreus obtulit. ihe¬
remie apohirifũ. in quo hec ad uerbũ scripta reppe

Expanded text:
iis Israel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus. Hoc testimonium 228 in Jeremia non invenitur. In Zacharia vero, qui pene ultimus est duodecim prophetarum, quaedam similitudo fertur : et quamquam sensus non multum discrepet, tamen et ordo et verba diversa sunt. Legi nuper in quodam Hebraico volumine, quod Nazaraenae sectae mihi Hebraeus obtulit, Jeremiae apocryphum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Consilio aut̃ inito. emeruitt ex illis agrũ figu¬
li. insepulturã ꝑegrinoꝵ. Iili quidẽ fecerunt
uoluntatt alia. ut etnum impietatis suȩ relinque¬
rent. exagri emptione̾ monimentũ. Cȩterũ nos qͥ
ꝑegrini eramus alege & propħis. praua eoꝵ studia
suscepimꝰ insalutt̃. ⁊ inp̃tiũ sanguinis ciꝰ reqͥescimꝰ.
fi̾guli autẽ ager appũlatur. quia figulus nr ẽ xp̃c.¬

Expanded text:
 emerunt ex illis agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Illi quidem fecerunt alia voluntate, ut aeternum impietatis suae relinquerent ex agri emptione monimentum. Caeterum nos qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem, et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia figulus noster
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tium adt discipulũ prouocarunt:
Qui diuersas naturas conant᷑ introducere. & di¬
cunt uidam ꝓditorẽ. male fuisse nature. nec
electionẽ apostolatꝰ potuisse seruari. responde¬
ant quom mala natura egerit penitentiã.
Atilli dixerunt. Iuid adnos: Tuuideris. Et¬
piectis argenteis ut templo. recessit. & abiens
laqueo se suspendit. Nichil ꝓfuit egisse peni¬
tertiã ꝑquã scelus corrigere ñ potuit. Si quan¬
do sic frater peccat infratrẽ. ut emendare ua¬
leat qͥd peccauit. potest ei dimitti. din autẽ
ꝑmanent oꝑa. frustri uoce ad sumit᷑ penitentia.
Hoc ẽ qđ inpsalmo de eodẽ infelicissimo uida.
dicitur. Et oritio eiꝰ fiat ipeccatũ. ut ñ solũ
em̃dare neqͥuerit ꝓditionis nefas. s ad prius
scelus etiã ꝓprii homicidii crim̃ addiderit. la¬
le qͥd ⁊ apłs insecunda ad chorinthios epła. loqͥt᷑.
Nchabundantiori tristitia absorbeatur frat᷑

Expanded text:
tionem discipulum provocaverant? Qui diversas naturas conantur introducere, et dicunt Judam proditorem malae fuisse naturae, nec electionem apostolatus potuisse servare, respondeant quomodo mala natura egerit poenitentiam. At illi dixerunt: Quid ad nos? Tu videris. projectis argenteis in templo, 227 recessit: et abiens, laqueo se suspendit. Nihil profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando sic frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti. Sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod in psalmo de eodem infelicissimo Juda dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum ; ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed ad prius scelus etiam proprii homicidii crimen addiderit. Tale quid et Apostolus in secunda ad Corinthios Epistola loquitur: Ne abundantiori tristi
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. uere quidẽ contristat᷑ sit. s. nepassio
in animo illiꝰ dominaretur. ꝓpassionẽ cęperit
contristari. Aliud ẽ enĩ contristari. & alud est¬
inciꝑe contristari. Contristabatur aut̃ ñtimo¬
re patiendi. qui adhoc uenerat ut pateretur.
& petrũ temeritatis arguerat. s propt᷑ infelicis¬

Expanded text:
hominis, vere quidem contristatus, sit, sed ne passio hominis, vere quidem contristatus, sit, sed ne passio in animo illius dominaretur, per propassionem coeperit contristari. Aliud est enim contristari, et aliud incipere contristari. Contristabatur autem non timore patiendi, qui ad hoc venerat ut pateretur, 219 et Petrum timiditatis arguerat; sed propter infelicis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Respondens aut̃ petrꝰ. ait illi. Et si om̃s scan¬
dalitati fuerint. ego numꝗͣ seandalirabor.¬
petri. ⁊ ardens affectus erga dnm̃ saluatorẽ.
dequo supra diximus. Ait illi ih̃e. Amen di¬
cotibi. quia in hac nocte anteꝗͣ gallus can¬
tet. terme negabis. Et petrꝰ deardore fidei
ꝓmittebat. & saluator quasi deus futura no¬
uerat. Et nota qđ petrꝰ in nocte neget. &
neget ttio. Postquã aut̃ gallus cecinit. et
decrescentib tenebris uicina lux nuntiata
ẽ. conũsus fleuit amarissune. ter negatio¬
cũ illis inuillã quȩ dr̃ gethsemani. ⁊ dix̃
discipuł suis. Sedete hic̨. donec uadã illuc &
orẽ. Gethsemani int̾p̃tat᷑ uilla pinguissima.
inqua iuissit discipulos sedere paulisꝑ et rede
ret. Et assumpto petro. ⁊ duob filiis zebedei. &e¬
pit contriotari ⁊ mestꝰ ẽẽ. Illud qͦd supri diximꝰ
depassione ⁊ ꝓpassione. etiã inp̾senti capitulo

Expanded text:
est. Respondens autem Petrus, ait illi: Et si omnes scanest. Respondens autem Petrus, ait illi: Et si omnes scandalizati fuerint in ardens affectus erga Dominum Salvatorem, de quo supra diximus. Ait illi Jesus: Amen dico tibi, quia in hac nocte antequam gallus cantet, ter me negabis. Et Petrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota quod Petrus in nocte neget, et neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est, conversus flevit amare, negatio illis in villam, quae dicitur Gethsemani, et dixit discipulis suis: Sedete hic, donec vadam illuc et orem. Gethsemani interpretatur, vallis pinguissima, in qua jussit discipulos sedere paulisper et exsret. Et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et moestus esse. Illud quod supra diximus de passione et propassione, etiam in praesenti capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ patiemini. in me inista noc̾te. P redi¬
cit qđ passuri sint ut cũpassi fuerint. ñ desꝑent
salutẽ. s agentes pęnitentiã. liberentur. Et sig¬
nant᷑ addidit in ista noc̾te scandalũ patiemi¬
iii. quia quomͦ qͥiebriant᷑ nocte in ebriantur.
sic & qui scandalũ patiunt᷑ in nocte ⁊ intenebriꝰ
sustinent. Nos uͦ dicamꝰ nox p̾̃teruit dies autt̃
appropinquauit. Scriptũ c̃ enĩ. ł cutiã pastorẽ.
t̃disꝑgent᷑ oues gͣgis. Hoc aliis uerbis. inzacha¬
ria ꝓphã scriptum ẽ. et nisi fallor ex ꝑsona ꝓ¬
phe ad dĩm dicit᷑. ꝑcute pastorẽ. ⁊ disꝑgent᷑
oues. sexa gesimo quoq ⁊ oc tauo psalmo. qui
totꝰ adño canit᷑. huic sensui congruente. qm̃
bonus. ut ponat animã suã ꝓoiubꝰ suis. &
de multis gregib erroꝵ. fiat unꝰ grex. ⁊̃ unꝰ
pastor. De hoc testimonio in libello. quẽ de oꝑ¬
timo genere int̾p̃tandi scripsimꝰ. pleniꝰ dictũ

Expanded text:
scandalum patiemini in me inscandalum patiemini in me incit quod passuri sint, ut cum passi fuerint non desperent salutem, sed agentes poenitentiam liberentur. Et signanter addidit, in nocte ista scandalizabimini: quia quomodo qui inebriantur nocte inebriantur, sic et qui scandalum patiuntur in nocte et in tenebris sustinent. Nos vero dicamus: Nox praeteriit, dies autem appropinquavit . Quia scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves. Hoc aliis verbis in Zacharia propheta scriptum est; et, nisi fallor, ex persona prophetae ad Deum dicitur: Percute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui omino canitur, huic sensui congruente: Quonbonus, ut ponat animam suam pro ovibus suis; et de multis gregibus errorum fiat unus grex, et unus pastor . De hoc testimonio in libello, quem de Optimo Genere interpretandi scripsimus, plenius dictum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura testatur. Ergo dñs dehac iunea ne
quaꝗ dicit se c̾ẽ bibiturũ. nͥ in regno patris
sui. Regnũ patris. fidẽ puto c̾e̾ credentiũ. a¬
pło quoq id ipsum confirmante. Regnũ dei
intra uos ẽ. Ergo cũ uidei receꝑint regnum
patris. ad tende quid dicat patris. ñ dei. Om̃is
pat᷑. nomen ẽ filii. Cũ in quã crediđint indeo
patre. ⁊ adduxerit eos pat̾ adfiliũ. tunc deui¬
no eoꝵ bib& dũs. & insimilitudinẽ ioseph regnanꝰ
in egẏpto. in ebriabitur cũ frĩb suis. Et hymno
dicto. exierunt inmontẽ oliueti. Hoc ẽ qđ in qͦ¬
dã psalino legimꝰ. M anducauer̃ ⁊ adorauer
om̃s pingues t̾re. luxta hoc exemplũ qui pane¬
saluatoris ⁊ calice saturatꝰ. et in ebriatꝰ fuerit.
potest laudare dnm̃. ⁊ conscende montẽ oliue¬
ti. ubi laboꝵ refectio. dolorisq solatiũ. & ueri
luminis notitia ẽ. Tunc dicit illis iħe. Om̃s uos

Expanded text:
Scriptura testatur. Dicit ergo se Dominus deScriptura testatur. Dicit ergo se Dominus deibiturum, nisi in regno Patris sui. Regnum Patris, 217 fidem puto esse credentium, Apostolo quoque idipsum confirmante: Regnum Dei intra vos est . Ergo cum Judaei receperint regnum Patris attende quod dicat, Patris, non Dei, omnis Pater nomen est Filii. Cum, inquam, crediderint in Deum Patrem, et adduxerit eos Pater ad Filium, tunc de vino eorum bibet Dominus, et in similitudinem Joseph regnans in Aegypto, inebriabitur cum fratribus suis . Et hymno dicto, exierunt in montem Oliveti. Hoc est quod in quodam psalmo legimus: Manducaverunt et adoraverunt omnes pingues terrae . Juxta hoc exemplum, qui Salvatoris pane saturatus, et calice inebriatus fuerit, potest laudare Dominum et conscendere in montem Oliveti, ubi laborum refectio, dolorisque solatium, et veri luminis notitia est. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos
Abbreviated transcription (Latin):
saltim magistrũ prodiderit. Et ait illi. Iudixis¬
ti. E adem responsione confutatꝰ ẽ ꝓditor. qu a
pilato pꝰea responsurꝰ eõt. Cenantib aut̃ eis.
accepit ihe panẽ ⁊̃ benedixit ac fregit. dedetq¬
discipulis suis. ⁊ ait. Accipite ⁊ manducate. hoc
cha fuerat impletũ. & agni carnes cũ apł̾s come¬
derat. ad sumit panẽ qui confortat cor hominiᷤ.¬
inp̃figuratione eiꝰ melchisedech sũmi dei sac̃¬
gimus duos calices quib discipulis ꝓpinaret.
unũ pͥmi mensis. ⁊ alterũ secundi. ut qͥint̃ scõs
pͥmo mense agnũ cometie ñ potuerit. secun¬
do m̃se int̾ penitentes hedum comedat. Dico
aut̃ uob̃. ñbibã amodo de hoc gerumine ui¬
tis. usq indiẽ illũ. cũ illud bibã nouũ uob̾¬
cũ in regno patris mei decarnalibꝰ transit ad
spiritalia. qͦd uinea de egẏpto trans plantata
te plantaui uineã uerã. quomodo mutata es

Expanded text:
saltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixissaltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixisti. Eadem responsione confutatus est proditor, qua Pilato postea responsurus est. Coenantibus autem eis, accepit Jesus panem, et benedixit ac fregit, deditqdischa fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumpsit panem, qui confortat cor hominiin praefiguratione ejus Melchisedech, summi Dei sacegimus duos calices quibus discipulis propinarit . Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata sit te plantavi vineam veram, quomodo mutata es
Abbreviated transcription (Latin):
nã conscientiã mentiretur. Flliꝰ quidẽ hominis
uadit. sicut scriptũ ẽ de ille. Ue aut̃ homiti illi.
ꝑquẽ filiꝰ hominis tradetur. Nec primo nec se¬
cundo correptꝰ a proditione retrahit pedẽ sed
patientia drũ nutrit impudentiã suã. ⁊ thes¬
iurcat sibi irã indie ire. Pena p̾dicit᷑. ut quẽ
pudor ñ uicerat. corrigant denuntiata suppli¬
ceretur: quia nulli possit e̾e̾ bene. nͥ ei qui fue¬
rit .s. simplicit̾ dictumẽ. multo meliꝰ e̾e̾ ñ sub¬
sistere. quã male subsistere. Respondens autẽ
uidas quitradidit eum. dixit. Numquid ego
sum rabbi: Atille. Tudixisti. Quia ceteri tris¬
ter interrogat. quẽ conscientia remordebat.
qui manũ audacter miserat inparapside. nũ¬
quid ego sum mbbi. ⁊ blandientis uingit effec¬
tũ. siue in credulitatis signũ. Ceteri enĩ quiñ
erant ꝓdituri dicunt. nũquid ego sum dñe.
iste qui ꝓditurꝰ erat ñ dnm̃ s magistrũ uocat.
quasi excusationẽ habeat si domino denegato.

Expanded text:
Et Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de eo. Vae autem homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata suppliceretur, quia nulli possit esse bene nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere quam male subsistere. Respondens autem Judas qui tradidit eum dixit: Nunquid ego sum, Rabbi? Ait illi: Tu dixisti. Quia caeteri trisciter interrogat quem conscientia praemordebat, qui manum audaciter miserat in paropsidem. Nunquid ego sum, Rabbi? et blandientis jungit affectum, sive incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant prodituri, dicunt: Numquid ego sum, Domine? Iste qui proditurus erat, non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ contristatur. doneo apłos sua lib̾et passione.
Qđ aut̃ p̾cepit. sustinete hic et uigilate mecũ.
ñ asomno ꝓħiba. cuiꝰ tempꝰ n̾ erat iã ĩminente
discrimine s a somno infidelitatis ⁊ torpore m̃¬
tis. Dicant gͦ qͥirationabilẽ iħm supsisse animã
suspicantur. qͦ modo contristet᷑. ⁊ nouerit tempꝰ
tͥstitiȩ Quãꝗ enĩ & bruta mereant animalia.

Expanded text:
tem contristatur, donec apostolos sua liberet passione. Quod autem praecepit: Sustinete hic, et vigilate mecum, non a somno prohibet, cujus tempus non erat imminente discrimine; sed a somno infidelitatis, et torpore mentis. Dicant ergo qui irrationabilem Jesum sumpsisse animam suspicantur, quomodo contristetur et noverit tempus tristitiae. Quamquam enim et bruta animalia
Abbreviated transcription (Latin):
pib sacerdotũ. & seniorib dicens. Peccaui. t̃dens
sariguinẽ iustũ. Auaritię magnitudinẽ. inpi¬
etatis pondus exclusit. Uidens uidas dñm adu¬
dicatũ morti. p̃tiũ retulit sac̾dotib quasi in po¬
testate sua eet ꝑsecutoꝵ mutare sententiã. Itaq
licet mutauerit uoluntatẽ suã. tam̃ uoluntatis
prime exitũ. ñ mutauit. Si aut̃ peccauit ille qͥ

Expanded text:
pibus sacerdotum et seniorum, dicens: Peccavi tradens sanguinem justum. Avaritiae magnitudinem impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti pretium retulit sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque licet mutaverit voluntatem suam, tamen voluntatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
huc egemꝰ testibꝰ: Quc̃ desolio sac̃dotali furor ex¬
cusserat. eadẽ rabies adscindendas uestes ꝓuocat.
Scudit uestimenta sua ut ostendat uideos
pontificis. S et consuetudinis uidaicȩ ẽ cũ aliqͥd
blasphem ũ ⁊ quasi contꝰ am̾ audierint. scinde¬
re uestimenta sua. Iad paulũ qͦq ⁊ barnaban qͣn¬
do unlicaonia deoꝵ cultu honorabant᷑. fecisse
legunus. Herodes aut̃ quia ñdedit honorẽ dõ.
sed ad quieuit ĩ moderato fauori pꝰpłi. statĩ aban¬
las meas alapis. ⁊ facic̃ meã ñ auerti aconfusione
tũ erat uerberantib responđe.⁊ prophetizare
tu. ⁊ ñ relinquereturꝰ lapis suꝑ lapidem intẽ
plo. Pctrꝰ uero. sedebat foris inatrio. Foris sede¬
bat ut uid̾et exitũ rei. & n̾ad propinquabat iħu
ne ministris aliqua suspitio nasceretui . Et ite¬

Expanded text:
m. » Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eumdem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos pontificis. Sed et consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemiae et quasi contra Deum audierint, scindere vestimenta sua. Quod Paulum quoque et Barnabam, quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus. Herodes autem quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab anlas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione tum erat verberantibus respondere, et prophetizare tu, et non relinqueretur lapis super lapid. Petrus vero sedebat foris in atrio. Foris sedebat ut videret exitum rei, et non appropinquabat Jesu, ne ministris aliqua suspicio nasceretur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cum facti sui. Ettam̃ ñ designat specialiter
ne manifeste caargutꝰ. impudentior fieret.
Mittit crimen innumero. ut agat conscius pe
rant undecĩ apłi. qͦd nichil tale cont̾ dum̃
cogitarent. S plus credunt magĩtro. ꝗ̃ sibi.
ꝑtimescentes fragilitatẽ suã. tristes int̾rogant
depeccato. cuiꝰ conscientiã ñ habebant. Atipse res¬
pondens ait. Iui intingit mecũ manũ inparapsi¬
de. hnc me tradet. Omira dm̃i pacientia. Primũ
dixerat unus ur̃m me traditurꝰ ẽ. ꝑ seuerat ꝓdi¬
tor inmalo. manifestiꝰ arguit. & tam̃ nom̃ pro¬
priũ ñ designat. ludas cęteris contristatis & retra¬
hentib inanũ. ł̃ int̾dicentib cẏbos ori suo. teme¬

Expanded text:
eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenoverant undecim apostoli quod nihil tale contra Dominum cogitarent: sed plus credunt magistro, quam sibi: pertimescentes fragilitatem suam, tristes interrogant de peccato, cujus conscientiam non habebant. At ipse respondens, ait: Qui intingit mecum manum in paropside, hic me tradet. O mira Domini patientia! Primum dixerat: unus vestrum me traditurus est. Perseverat proditor in malo, manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis, et retrahentibus manu
Abbreviated transcription (Latin):
ait quendã portantẽ lagenã aque. Iuoꝵ
id cuto uocabula p̾termissa sunt. ut om̃ib
qui pascha facturi sunt. lib̾a festiuitatis &¬
casio panderetur. Et fecerunt discipuli sic̃
constituit illis ihẽ & parauerunt pascha.
Inalio euuangłista scriptũ ẽ. qđ iuenerint
cenaculũ magnũ stratum atq mundatũ.
⁊ ibi parauerunt ei. Uidetur aut̃ michi. cena¬
culũ lex spiritalis intelligi. qͦ deangustus lit¬
tere egrediens. insublimi loco recipit salua¬
torem. paulo id ipsum loquente. qđ ea quę
ante ꝓlucro pirtabat. quasi purgamenta qͥs¬
quiliasq contẽpserit. ut dignũ dño hospiti¬
um p̾pararet.. LXII.¬
ESPEREAUTEOS FACTO -dis¬
Icũbebut cũ duodecĩ discipulis suiꝰ.
Omia sicagit uidas. ut tollatur sus
Iuide passione p̾dixerat & deꝑditore p̃dicit.
dans locũ penitentię. ut eũ intellexiss& sciri
cogitationes suas. & oculta consilia. peniteret

Expanded text:
ibi quemdam, portantem lagenam aquae. Quorum ibi quemdam, portantem lagenam aquae. Quorum idcirco vocabula praetermissa sunt, ut omnibus qui Pascha facturi sunt, libera festivitatis occasio panderetur. Et fecerunt discipuli sicut constituit illis Jesus, et paraverunt Pascha. In alio Evangelista scriptum est , quod invenerunt coenaculum magnum, stratum atque mundatum, et ibi paraverunt ei. Videtur autem mihi coenaculum, lex spiritualis intelligi, quae de angustiis litterae egrediens in sublimi loco recipit Salvatorem, Paulo idipsum loquente , quod ea quae ante pro lucro reputabat, quasi purgamenta quisquiliasque contempserit, ut dignum Domino hospitium praepararet. Vespere autem facto, discumbebat cum duodecim discipulis suis. Omnia sic agit i de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas, et occulta conscientiae, poeniteret
Abbreviated transcription (Latin):
tis mͥ dare. ⁊ego uob̾ eum tradã: Atilli constitu
ex effusione unguenti se fecisse credebat. uult ma
gistri p̃cio copensare. nec certã tamen postulat
summã. ut saltim lucrosa uideret᷑ ꝑditio. sed
quasi uile tradens mançipiũ. in potestate e¬
mentiũ posuit quantũ uellent dare. Qui
constituerunt ei triginta argenteis. Ioseph ñ
at multi putant. uirta septuaginta in terp̃¬
tes. uginti aureis uenditus ẽ. si iurta hebra¬
icã ueritatẽ. uiginti argenteis. Neq enĩ po¬
die azimoꝵ. accesserunt discipuli ad iłm di¬
centes. Ubi uis paremus tͥ comedere pascha:
Prima atunoꝵ quarta decima dies mensis pͥ¬
miẽ. quando agnus immolatur. a luna ple¬
russima ẽ. et fermentũ abicitur. Inter cos aut̃
discipulos qͥaccesserunt adihm int̾rogantes
ubi uis tͥ paremus comedere pascha. & uidã¬
estimo fuisse ꝓditorẽ. At ihẽ ait. Ite inciui¬
dixit ille illi. & in loco illo ⁊ illo. qͦd hebraice
dicitur phelmoni. & helmoni. ⁊ tam̃ nomen¬

Expanded text:
tis dare, et ego vobis eum tradam? At illi constitueex effusione ugistri pretio compensare. Nec certam tamen postulat summam, ut saltem lucrosa videretur proditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate ementium poconstituerunt ei triginta argenteos. Joseph non ut multi putant, juxta Septuaginta interpretes, viginti aureis venditus est, sed juxta Hebraicam veritatem viginti argenteis; neque enim podie azymorum, accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Ubi vis paremus tibi comedere Pascha? Prima azymorum, quarta decima dies mensis primi est, quando agnus immolatur, et luna plenissima est, et fermentum abjicitur. Inter eos autem discipulos qui accesserunt ad Jesum, interrogantes: Ubi vis paremus tibi comedere Pascha? et Judam aestimo fuisse proditorem. At Jesus dixit: Ite in civiixit ille illi, et illo in loco et illo, quod Hebraice dicitur Phelmoni, et Helmoni, nec tamen pe
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti penitertia ĩpet᷑uerat corrigendũ. se¬
curus depassione fua ꝑgit ad ꝑsecutores. & ul¬
tro se adint̾ficiendũ p̃bet. dicitq discipulis
& retractantes. ultro ꝑgamus ad mortẽ. ut con¬
fidentiã & gaudiũ passuri uideant. Qui aut̃¬
osculatꝰ fuero. ipse ẽ. Tenete cum. Miser uidas
& tam̃ ñ miscribilis eadẽ infidelitate quama¬
gistrũ ⁊ dñm tdidit. putabat signa quę sal¬
uatorẽ uiđ̾at facientem. ñ maiestate diuina.
s. magicis artib facta. Et quia eũ forte audi¬
erat in monte transfiguratũ tunebat nesimi¬
li transformatione elaberetur demanib mi¬
nistroꝵ. Dat gͦ signũ. ut sciant ipsũ e̾ẽ. que̾
osculo demonstrara. Et confestim accedens ad
ihm. dixit. Aue rabbi. Et osculatꝰ ẽ eũ. Impu¬
dens quidẽ.⁊ scelerata confidentia. magistrũ
uocare. & osculũ ei ingerere quẽ tridebat. Lamen
adhuc aliquid hab& deuerecundia discipuli. cũ
ñ eum palã tradit ꝑsecutoribꝰ. s ꝑsignũ osculi.

Expanded text:
em poenitentia impetraverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dixitque discipulis:retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam, et gaudium passuri videant. « Dedosculatus fuero, ipse est, tenete eum. Miser Judas, et tamen non miserabilis, eadem infidelitate, qua magistrum et Dominum tradidit, putabat signa, quae Salvatorem viderat facientem, non majestate divina, sed magicis artibus facta. Et quia eum forte audierat in monte transfiguratum, timebat ne simili transformatione elaberetur e manibus ministrorum. Dat ergo signum, ut sciant ipsum esse, quem osculo demonstraret. Et confestim accedens ad Jesum, dixit: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere, quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradit persecutoribus, sed per signum osculi.
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ suã. adorans & dicens. Ali pater. si possibile
ẽ. transeat ame calix istȩ. Uerum tam̃. ñ sicut
ego uolo s sicut tu. Dato apłis p̃cepto. ut sus¬
tinerent uigilarentq c̃dñõ. paululũ ꝓcidenꝰ
ruit infaciem suã. & humilitatẽ meritis habi¬
tu carnis ostendit dicitq blandiens mi pater:
& postulat ut si possibile ẽ trauseat. abeo passio¬
nis calix. dequo supra diximus. Postulat aut̃ ñ
timore patiendi. s miscdia pͥoris pͦplĩ. neabillis
bibat calicẽ ꝓpinatũ. Unde ⁊ signant᷑ ñdixit
tratiseat ame calix. s calix iste. hoc ẽ populi uide¬
oꝵ. qui excusationẽ ignorantie habere ñ potest.
sime occidit. habens legẽ ⁊ ꝓphas. qͥme cotidie
uaticinantur. Attam̃ reuertens insemet ipsũ.
liiq confirm̾at. Vcrũ tam̾ ñ sicut ego uolo. si sic̃
tu. Non inquit hoc fiat qͦd humano affectu lo qͦr
s ꝓpt̾ qͦd adt̾ris tua uoluntate descendi. Et uenit
addiscipłõs. et inuenit eos dormientes. Et dicit¬

Expanded text:
ns et dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Dato apostolis praecepto, ut sustinerent, vigilarentque cum Domino, paululum procedens ruit in faciem suam, et humilitatem mentis habitu carnis ostendit, dicitque blandiens: Mi Pater, et postulat ut, si possibile est, transeat ab eo passionis calix, de quo supra diximus. Postulat autem non timore patiendi, sed misericordia prioris populi, ne ab illis bibat calicem propinatum. Unde et signanter non dixit, transeat a me calix, sed calix iste, hoc est, populi Judaeorum, qui excusationem ignorantiae habere non potest, si me occiderit, habens Legem et prophetas, qui me quotidie vaticinantur. Attamen revertens in semetipsum, liique confirmat. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Non, inquit, hoc fiat, quod humano affectu loquor; sed propter quod ad terras tua voluntate descendi. Et venit ad discipulos suos, et invenit eos dormientes
Abbreviated transcription (Latin):
re tacentẽ Siud credas. ego intriduo suscitabo
illud. Aiuid ẽ edificare. aliud suscitare. Et sur¬
gens pͥnceps sac̾dotũ. ait illi. Nichil respondes
ad ea. quȩ isti adu̾sum te testificantur: Ihẽ
aut̃ tacebat. Ira p̾ceps ⁊ impatiens. n̾uiueniens
calũnie locũ. excutit desolio pontificẽ. ⁊ uesaniã
mentis. motu corꝑis demonstrar&. Quanto ihc̃
tacebat ad indignos responsione sua. falsos tes¬
tes & sacerdotes impios. tantomagis furore supe¬
ratꝰ. cum ad respondendũ ꝓuocat. ut ex quali¬
bet occasione sermonis. locũ inueniat ac eusan¬
di. Nichilominꝰ ihẽ tacct. Sciebat enĩ qͣsi as̃ ꝙe

Expanded text:
rat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et surgens princeps sacerdotum ait illi: Nihil respondes ad ea quae isti adversum te testificantur? Jesus autem tacebat. Ira praeceps et impatiens non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut vesaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad respondendum provocat: ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacebat. Sciebat enim, quasi De
Abbreviated transcription (Latin):
loeo dixit ad nuntiabo nom̃ tuũ frib meis
qui saluatorẽ nequaꝗ̃ inuidea conspitiunt
s. ingentiũ multitudine. Et congͣgati cũse¬
niorib consilio accepto peccuniã copiosam
dederunt militib dicentes. Dicite quia dis

Expanded text:
loco dixit: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis loco dixit: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis : qui Salvatorem nequaquam in Judaea conspiciunt, sed in gentium multitudine. Et congregati cum senioribus, consilio accepto, pecuniam copiosam dederunt militibus, dicentes: Dicite, quia d
Abbreviated transcription (Latin):
ne. alter ex desi derio resurgentis.⁊ tam̃ uter¬
q femineũ concitabant gradũ. ꝑ gebant ad
apłos. ut ꝑ illos fidei seminariũ spargeretur.
Et ecce iħe eccurrit illis dicens. auete. Que sic
querebant quȩ tta currebant. merebantur
obiuũ habere dnm resurgentẽ. ⁊ primę audi¬
re. auete ut maledic̾tũ eue mulieris. in mu¬
lierib solueretur. Illę aut̾ accesserunt. & te¬
nuer̃ pedes eiꝰ. ⁊ adorauer̃ cum. Is̃tȩ accedund
⁊ tenent pedes ciꝰ. quia adorauerunt cũ. Es¬
terũ illa quę querebat uiuentẽ cũ mortius.
⁊ nesciebat adhuc filiũ dei resurrexisse. meri¬
to audit netangas me ñ dum enĩ ascendi ad
patrẽ meũ. lunc ait illis ihe. Holite timere.
ruerit uisio. primũtimor pellitur. ut sic
mente placata. possint quȩ dicuntur audi
ii.lte nuntiate fr̾ib meis. ut eant ingalileã.
ibi me uidebunt. His fr̃ib dequibꝰ ⁊ in alio¬

Expanded text:
242 alter ex desiderio resurgentis; et tamen uter242 alter ex desiderio resurgentis; et tamen uterque femineum concitabat gradum. Pergebant ad apostolos, ut per illos fidei seminarium spargeretur. Et ecce Jesus occurrit illis, dicens: Avete. Quae sic quaerebant, quae ita currebant, merebantur obvium habere Dominum resurgentem, et primum audire, Avete: ut maledictum Evae mulieris in mulieribus subverteretur. Illae autem accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Istae accedunt et tenent pedes ejus, quia adoraverunt eum. Caeterum illa, quae quaerebat viventem cum mortuis, et nesciebat adhuc Filium Dei surrexisse, merito audit: Ne tangas me, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Tunc ait illis Jesus: Nolite timere. ruerit visio, primum timor pellitur, ut, sic mente placata, possint quae dri. Ite, nuntiate fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. His fratribus dicit, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. Respondensq angłs. dixit mulierib:
nolite tiere uos. Scio enĩ qͦd ihm̃ qui cruci¬
fixus ẽ queritis. Custodes timore ꝑterriti.
instar mortuoꝵ stupe facti iacent. s tam̃
angelus ñ illos. s mulieres consolatur. Noli¬
te timere uos. Illi inquit timeant. inhis ꝑse¬
ueret pauor. inquib ꝑmanet incredulitas.
Ceterũ uos quȩ er queritis crucifixũ. au¬
dite quia resurrexit. ⁊ ꝓmissa ꝑfłcerit. ueni¬
te & uidete ubi positus erat. ut si meis u̾bis
ñ creditis. uacuocredatis sepulchro.⁊ gradu
concito ꝑgite. ac nuntiate discipulis eiꝰ quia
surrexit. ⁊ p̾cedet uos ingalileã. hoc inuolu¬
tabrũ gentiũ. ubi ante error erat ⁊ lubricũ.
⁊ firmo ac stabili pede uestigiũ ñponebat.
Et exierunt cito demonum̃to cũtunore ⁊ gau¬
dio magno. currentes nuntiare discipiilis eiꝰ.
Duplex mertes mulierũ tenebat affectus. ti¬
moris ⁊ gaudii. alter demiraculi magnitudi

Expanded text:
mmnolite timere vos, scio enim quod Jesum qui crucifixus est quaeritis. Custodes timore perterriti, instar mortuorum stupefacti jacent, sed tamen angelus, non illos, sed mulieres consolatur: Nolite timere vos; illi, inquit, timeant, in his perseveret pavor, in quibus permanet incredulitas. Caeterum vos, quia Jesum quaeritis crucifixum, audite quod resurrexerit et promissa perfecerit: Venite et videte ubi positus erat Dominus, ut si meis verbis non creditis, vacuo credatis sepulcro. Et gradu cumcito pergite, nuntiate discipulis ejus, quia surrexit, et praecedet vos in Galilaeam, hoc est in volutabrum gentilium, ubi ante error, erat et lubricum, et firmo ac stabili pede vestigium non ponebant. Et exierunt cito de monumento, cum timore et gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus. Duplex mentes mulierum tenebat affectus, timoris et gaudii: alter de miraculi magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dei. ⁊ filiꝰ hominis. uixta utrĩq naturã
diuinitatis ⁊ carnis. nunc magnitudirus suę
nunc humilitatis signa demonstrat. Unde
⁊ inp̾senti loco quãqua homo sit qͥcrucifirus
ẽ. qui sepultꝰ. quidausus tumulo. quẽ lapis op¬
positus cohibet. tamen quę foris aguntur.os¬
tendunt filiũ dei. sol fugiens. tenebre ingru¬
entes. teria mota. uelum scissũ. sara disrup¬
ta. mortui suscitati. angeloꝵ ministeria. quę¬
⁊ abinitio natiuctatis eiꝰ dñm probabant. Ad
mariã gabrihel uenit. cũ iosepħ angłs loqͥtur.
idẽ pastorib nuntiat. angłoꝵ postea auditur
& p̾uictoriã statĩ seruiunt anglĩ. Hunc qͦq
angelꝰ uenit custos sepulei dn̾ci ⁊ inuesti¬
tu candido signatgloriã triumphantis. Nec¬
ñ ascendente ad celos dño. duo angłi inoli¬
ueti monte cernunt᷑. pollicentes apłis secun¬
dũ saluatoris aduentũ Pretimore aut̃ eiꝰ
exterriti sunt custodes. ⁊ factisunt uelut

Expanded text:
Filius Dei et Filius hominis, juxta utramque naturam, divinitatis et carnis, 241 nunc magnitudinis suae, nunc humilitatis signa demonstrat. Unde et in praesenti loco, quamquam homo sit qui crucifixus est, qui sepultus est, qui clausus tumulo, quem lapis oppositus cohibet, tamen quae foris aguntur, ostendunt Filium Dei, sol fugiens, tenebrae ingruentes, terra commota, velum scissum, saxa dirupta, mortui suscitati, angelorum ministeria, quae ab initio nativitatis ejus Deum probabant. Ad Mariam Gabriel venit, cum Joseph angelus loquitur; idem pastoribus nuntiat, angelorum postea auditur et post victoriam statim serviunt angeli. Nunc quoque Angelus venit custos sepulcri Dominici, et in vestitu candido signat gloriam triumphantis. Necnon ascendente ad coelos Domino, duo angeli in Oliveti monte cernuntur, pollicentes apostolis secundum Salvatoris adventum . Prae timore autem ejus, exterriti sunt custodes, et facti sunt velut