comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum adudicandum ueneris om̃ib inimicis
tus qͥ eam in humilitate tua ñ intellexeru
Dextera tua inueniat om̃s quite oderunt: Cla¬
ritas qua regnas addexteram patris inue¬
niat indie iudicii pumendos om̃s qui te
oderunt : quia nunc ipsi non inuener eam . :
ardentes intrinsecus conscientia impieta¬
tissue. Intẽpore uultus tui: Intẽpore ma¬
ifestationis tue : Oñs inira sua conturbabit
eos: & deuorabit eos ignis Deinde contur¬
bati uindicta dni postaccusationẽ cons¬
rum quia t̾renus ẽ : ꝑdes dec̃a : Et semen eoꝵ
a filus hominum: Eopera illorũ uł quos¬
cumq seduxerunt : non deputabis int̃filios
autem poena retribuetur eis : qm̃ mala quȩ
sibi imminere te regnante arbitrabant᷑. inte
occidendum retorserunt Cogitauer̃ consili¬
um quod non potuerunt stabilire : Cogitaue¬
runt consilium dicentes. expedit unũ ꝓ omĩb
mori : qđ non potuer̃ stabilire. nescientes quid

Expanded text:
cum ad judicandum veneris, omnibus inimicis cum ad judicandum veneris, omnibus inimicis tuis, qui eam in humilitate tua non intellexerunt. Dextera tua inveniat omnes qui te oderunt: claritas qua regnas ad dexteram Patris, inveniat in die judicii puniendos omnes qui te oderunt; quia nunc ipsi non invenerunt eam. ardentes intrinsecus, conscientia impietatis suae. In tempore vultus tui: in tempore manifestationis tuae. Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis: deinde conturbati vindicta Domini, post accusationem consrum, quia terrenus est, perdes de terra. Et semen eorum a filiis hominum: et opera illorum, vel quoscumque seduxerunt, non deputabis inter filios autem poena retribuetur eis, quoniam mala quae sibi imminere te regnante arbitrabantur, in te occidendum detorserunt. Cogitaverunt consilium, quod non potuerunt stabilire: cogitaverunt consilium, dicentes, Expedit unum pro omnibus mori ; quod non potuerunt stabilire, nescientes quid
Abbreviated transcription (Latin):
tĩc in uirtuteua letabitur rex:
Dnẽ in uirtute tua qđ uerbum caro factũ ẽ:
& dedisti ei : Et uoluntatẽ labiorum eius
Non fraudastieum Pacemin quił relinquo
uobis: & factum est Qm̃ p̃uenisti cũ in be¬
nedictionib dulcedinis Qm̃ prius Ause¬
rat benedictionẽ dulcedinis tuȩ fel pecca¬
torum nr̃orum ñ nocuit ei sosuisti incãpi¬
te eius coronam delapide precioso In prin¬
cipio sermonis eius accedentes ambierunt
dicens. Pat̃ clarific filium tuum : & de disti
ei Longitudinẽ dierum inscłm scłi Longa
tempora scłi huuis quȩ haberet eccła: et
deinceps aeternitatem in scłm scłi Magna
& magnũ decorẽ in pones suꝑ eum : Sed ad¬
huc głam& magnũ decorẽ ad desei: cũ incelo
benedictionem in scłm scłi Haec ẽ. benedictio:
gaudio cumuultu tuo : scđm hominẽ quẽ¬
non su perbit : sed humilis corde sp̾erat in
dnõ. In altissimi miscdia non cõmouebitur
In altissimi miscđia non conturbabit humi

Expanded text:
mine, in virtute tua laetabitur rex: Domine, in virtute tua, qua Verbum caro factum est, mam suam ; et dedisti ei. Et voluntate labiorum ejus non privasti eum. Pacem meam, inquit, relinquo vobis : et factum est. 4. venedictionibus dulcedinis: quoniam prius hauserat benedictionem dulcedinis tuae, fel peccatorum nostrorum non nocuit ei. Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso: in principio sermonis ejus accedentes ambierunt dicens, Pater, clarifica Filium tuum ; et dedisti ei. Longitudinem dierum in saeculum saeculi: longa tempora saeculi hujus, quae haberet Ecclesia, et deinceps aeternitatem in saeculum saeculi.et magnum decorem impones super eum: sed adhuc gloriam et magnum decorem addes ei, cum in coelo benedictionem in saeculum saeculi: haec est benedictio, dio cum vultu tuo: snon superbit, sed humilis corde sperat in Domino. Et in Altissimi misericordia non commovebitur: et in Altissimi misericordia non conturbabit humil
Abbreviated transcription (Latin):
deantui ÷ posse congruere illi excellentiae capitis
nr̃i : maximeq illi uerbo quod in principio erat ds̃
aput dm̃ Nec ei formae serui fortasse ui¬
debuntur quȩdam hic uerba congruere : quã formã
cum deconiugio in euangelio loqueretur Erunt
duo in carne una Igitur iam non duo: sed una caro:
Sed forte hocdicat. de quocunq conuigio Audi
sacramentum hoc magnum ẽ : Ego aut dico in xpõ:¬
pite & corpore exponso & sponsa : Namunitatẽ
ꝑsone huius miramꝰ excellentem cõmendat etiam
isaias ꝓpħa: nã loquens etiã in eo xp̃c in ꝓphetiaait:
Sic̃ sponso alligauit mihi mitrã: & sicut sponsa
ornauit me ornamento Sedixit sponsum: sesponsã
Quare sesponsum. sesponsam: nisi quia erunt duo
incarne una : siduo in carneuna: ur ñ duo inuoce
una : loquatur gͦ xpc̃: quia in xpõ loquit̃ ecclesia¬

Expanded text:
videantur non posse congruere, illi excellentiae capitis videantur non posse congruere, illi excellentiae capitis nostri, maximeque illi Verbo quod in principio erat Deus apud Deum: nec ei in forma servi fortasse videbuntur quaedam hic verba congruere, quam formam scum de conjugio loqueretur: Erunt duo in carne una: igitur jam non duo, sed una caro . Sed forte hoc dicat de quocumque conjugio? Audi sacramentum hoc magnum epite et corpore, ex sponso et sponsa. Nam unitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias propheta: nam loquens etiam in eo Christus in prophetia ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una? Loquatur ergo Christus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
&ibas quo uolebas : Cum autem senior factus fuens
alterte cinget et̃ ducet quo tu nonuis: Hoc aut̃ inquiat
dixic significcins qua morte moreretur: frgosi paerus
Capłs tanta ꝑfectio quo nollet iit ͥ ias nolens
mortuus ÷ Seduolens coronatus ÷ Quidmirum siẽ.
aliquis pauor. in passione etiam uistorum etiam
scõrum : pauorẽ exhumana infirmitate . spes exdiuina
promissione: Quod paues tuum ẽ: quod sꝑas donũ
dĩ ẽ. inte & melius. inpauore tuo agnoscłte: ut
inlibatione tua glorifices quifecitte Paueat
humana infirmitas. Nonineo pauore deficit diuina
miscđia Deniq pauens iste. in̾e coepit᷑. I nte dnẽ e
speraui non confundar in et̃num Uidecis: quia et
pauet &e sperat: Uĩdetis: quia pauor iste non est
sine spe Etiam si est aliqua in humano corde con¬
turbatio: non recedit diuina consolatio: Loquitur g̃
Dicturus ÷ quedã in hoc psalmo quȩ quasi xpõ ui

Expanded text:
et ibas quo volebas; cum autem senior factus fueris, et ibas quo volebas; cum autem senior factus fueris, alter te cinget, et ducet quo tu non vis? Hoc autem, inquit, dixit significans qua morte moreretur ? Ergo si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens nolens mortuus est, sed volens coronatus est, quid mirum si est aliquis pavor in passione etiam justorum, etiam sanctorum? Pavor est ex humana infirmitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, quod speras donum Dei est in te. Et melius in pavore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo pavore deficit divina misericordia. Denique pavens iste inde coepit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Videtis quia et pavet, et sperat: videtis quia pavor iste non est sine spe. Etiam si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit divina consolatio. 4. Loquitur Dicturus est quaedam in hoc psalmo, quae quasi Christo
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus autẽ accła . quȩ laborat in terra Hoc autem
corpus nisi conexionecaritatis adhẽret capiti
suo. & unus fieret excapite et corpore: non decȩlo
quendã ꝑsecutorẽ corripiens diceret: Sale. saule
quid me ꝑsequeris:e quando eum iam sedentẽ incelo
niullus homo tangebat:. Quomͦ eum saulus int̾ra
seuiens aduersus xp̃ianos aliquo mͦ iniuria ꝑcelle¬
figuraba t Uocem nam que pedis suscipie lingua:
Quando fortiietia contritus pesdolet & clamat lin¬
gua calcasme: Nonenim ait calccis pede meum:
sedi sit calcari quꝰmnemo tetigit : Sed pes qui
calcatus ÷ a lingua non separatus est: Ergo etiã
sic non in congrue intelligitur extasis pauor:
Quiderum dicam frs̃ : sinullus omĩno pauor. cec᷑
passuris. dicerctur ipsi petro quod audiuimus
pacali apłorũ die. quando ei ds̃ p̃dixit futurã
passionem suam : cum esses uinior: cingebas tr

Expanded text:
corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra . Hoc autem corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra . Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Saule, quid me persequeris ? quando eum jam in coelo sedentem nullus homo tangebat, quomodo eum Saulus in terra saeviens adversus Christianos aliquo modo injuria percellefigurabat. Vocem namque pedis suscipit lingua. Quando forte in turba contritus pes dolet, clamat lingua, Calcas me; non enim ait, Calcas pedem meum, sed se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est. Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Quid enim dicam, fratres? Si nullus omnino pavor esset passuris, diceretur ipsi Petro quod audivimus natali Apostolorum die, quando ei Dominus praedixit futuram suam passionem: Cum esses junior, cingebas te,
Abbreviated transcription (Latin):
quid pauebat moriturus.: Siꝓrsus ita homo e̾e̾t. ut dĩ ñ
eet: magis gauderet resurrecturus. quã paueret
moniturus Uerum tam̃ quia dignatus ÷ ad su¬
mere formã serui et in ea nos uestire se: quinon. ẽ
de̾dignatus nos inse. et loqui uerbis riris. ut et nos
loquemur uerbis ipsius hȩc enĩ mira cõmutatio facta. ẽ.:
fimt. & chiuina s̃ ꝑacta cõmercia Mutatio rerũ cele¬
brata in hoc mundo: anegotiatore cȩlesti Uenit
acciꝑe contumelias: dare honores Uenitꝰ haurire
dolorẽ : dare salutẽ: Uenit subire mortẽ : dare uitã
Moriturus gͦ ȩxeo qđ nr̃m habebat non in se sed in
nobis pauebat. Iuia & hoc dixit tristẽ eẽ. animã
suã usq ad mortem : Ꝙutiq: nos ipsi om̃scũ illo
nam sine illonos nichil In illo aut̃ ipse xpc̃: ec
nos: quare : quia totus xp̃c caput & corpus : Caput
ille saluator. corporis. quia iam ascendit incęlũ:

Expanded text:
quid pavebat moriturus? Si prorsus ita homo esset, ut Deus non quid pavebat moriturus? Si prorsus ita homo esset, ut Deus non esset, magis gauderet resurrecturus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est nsfigurare nos in se, et loqui verbis nostris, ut et nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta est, et divina sunt peracta commercia, mutatio rerum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem, dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum habebat, non in se, sed in nobis pavebat; quia et hoc dixit, tristem esse animam suam usque ad mortem , et utique nos ipsi omnes cum illo. Nam sine illo, nos nihil; in illo autem, ipse Christus et nos. Quare? Quia totus Christus caput et corpus. Caput ille salvator corporis, qui jam ascendit in coelum;
Abbreviated transcription (Latin):
grati ei aquo accepimus altiora : ꝓpt̃ eos qui infirm
sunt noncontẽpneremus inferiora: & tẽꝑꝰ aremus nos
eis qui non possunt uobiscum uiđe sublimia ͦ
hoc gͦ ait. s̃iue mente excessimus dõ Ille enim uidec:
qđ iudemus inmentis excessu Ille solus reuelat sẽcrita
sua Ziuppe ille hoc loquiturꝰ. quise dic̃ raptum eẽ.
quȩ non lic& homini loqui. Tantus aut̃ fuit illem̃tis
excessus ut diceret. Siue incorpore. siue extͣ corpus.
nescio. ds̃ scit frgo sihunc excessum mentis id est
hanc exta sinsigtuficat citulus psalmi huuis magna
ꝓfecto & alta quȩdã sꝑare debemus dicturũ eum¬
Uidetur enim depassione dnĩ locuturus. eẽ: in qua
pauor ẽ Sed cuius pauor.ẽ. utrũ xp̃i quia dixit
infinẽ. et intelleximus finẽ xpm̃. anforte nr̃
pauor: Numquid enim possumus pauorẽ bene
intelliͥgere inxpĩ ꝓpinquante passione: qui ꝓpte¬
rea uenerat : cum uenisset ad quod uenerat: num¬

Expanded text:
grati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo ait, Sive mente excessimus Deo: ille enim videt quod nos videmus in mentis excessu, ille solus revelat secreta sua. Quippe ille hoc loquitur, qui se dicit abreptum esse quae non licet hominibus loqui. Tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eumvidetur enim de passione locuturus esse, in qua pavor est. Sed cujus pavor est, utrum Christi, quia dixit, In finem, et intelligimus finem Christum? an forte noster pavor? Numquid enim possumus pavorem bene intelligere in Christo propinquante passione, qui propter eam venerat? cum venisset ad quod venerat, num
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Unde dicit apłs. Quã enim głam habu¬
istis inhis inquib nunc crubescitis.  ergo erubesce¬
re illos dicit iã fideles: non dep̃sentib donis. sed de
preteritis peccatis: Hanc confusionem non formidec
xp̃ianus : Immosihanc non habuerit: aet̃nam habebit.
Quȩ ÷ aeterna confusio: quando fiet illud qđ dictũ ẽ.
Et traducent eos ex aduers ͦ iniquitates eorũ: & fit
traducentib ex aduersõ iniquitatib omĩs grex ma¬
lus ad sinistrã. tãquã edis ab ouib sẽparatis. & audi¬
ent Ite inignem aeternum: qui paratus est diabolo

Expanded text:
 unde dicit et Apostolus: Quam enim gloriam habu unde dicit et Apostolus: Quam enim gloriam habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis ? Ergo erubescere illos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si hanc non habuerit, aeternam habebit. Quae est aeterna confusio? Quando fiet illud quod dictum est, Et traducent eos ex adverso iniquitates eorum . Et fiet traducentibus ex adverso iniquitatibus omnis grex malus ad sinistram, tanquam hoedis ab ovibus separatis; et audient, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
simul om̃s nos cum capite nr̃õ xpõ sine capite nio
ruchil ualentes : Quare ẽ quia nos cum capite nrõ
uitis sine capite nr̃o quod absit sarmenta p̃cia :
Non alicui oꝑi agricolarũ sedigni tantum mͦ destinata:
Ideo et ipse in euangło: Egosum uitis: uos palmi¬
tes. Pat̃ ms̃ agricola Et sĩneme inquit. inchil po¬
testis facere Pnẽ si sinete nichil: cotum uinte Et¬
enim quicquid ille oꝑatur ꝑ nos. nos uidemus oꝑari.:
otest ille multum sine nobis: nosnichil sine ip̃so.
rgo inquacumq extasi loquatur. siue pauore. siue
excessumentis: congruunt quȩ dicuntur Dicamus
in xp̃i corpore : dicamus om̃s quasi unus. quia oms
unitas Dicamus: Inte dnẽ sꝑaui non confundar ine¬
ternum: Illã inquit confusionem ꝑorresco: quȩ est
ineternum Nam ẽ. quedã confusio tẽporalis utilis:
ꝑturbatio animi lespicientis peccata sua. łespecti¬
one horrentis. horrore erubescentis: erubescentia cor

Expanded text:
simul omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis facere . Domine, si sine te nihil, totum in te. Etenim quidquid ille operatur per nos, nos videmur operari. Potest ille multum et totum sine nobis, nos nihil sine ipso. 5. vers. 2. Ergo in quacumque ecstasi loquatur, sive pavore, sive excessu mentis, congruunt quae dicuntur. Dicamus in Christi corpore, dicamus omnes quasi unus, quia omnes unitas, dicamus: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Illam, inquit, confusionem perhorresco, quae est in aeternum. Nam est quaedam confusio temporalis utilis, perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia cor
Abbreviated transcription (Latin):
siea tanta agere uellemis & ea tantum contẽplari
quȩ mentis excessũ intuemurͣ uobiscum nonessemus:
sedessemus insuꝑnis tamquã contẽptis uobis Et quando
nos adilla suꝑiora & interiora infirmo passu seque¬
remini: Nisi rursum cõpellente Raritate xpi. Quicũ¬

Expanded text:
si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed essemus in supernis, tanquam contemptis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus compellente nos charitate Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Salui huuis quem modo cantauimus. quan¬
tum possumus secreta rimemur : & in de sermo¬
þem exultum reddamus auribus & mentib urĩs: łitulꝰ
eus ẽ ł nfinem psalmus ipsi dauidextasis: In finem
sumens: sed ꝑficiens Puob enim modis dicimus finem:
U el qđ fit ut non sit qđ erat. uł quod fit ut ꝑfectum sic
qđ inchoatum erac: Ergo infinem: in xpm̃ : psalmꝰ daud
extasis uerbũ ÷ grecum Latine quantum datur intellegi
uerbo uno exponi potest: sidicatur excessus Excessus
aut̃ mentis: ꝓprie solet extasĩs dici In excessu uͦ mentis.
duo intelliguntur: Aut pd Ruc intentio ad suꝑna.
ita ut quod modo ac memoria labancur inerna:
nhec extasi fuer̃ om̃s scĩ. q̃uib archana dĩ mundum
istum excedentia reuelata sunt. Dehoc mentis excessu.
id ẽ. extasi. paulus cum loqueretur seipsum insinu¬
ans aic : Siue enim mente exce mu̾s: siue temꝑantes
sumus uobis: Karitas enim xpi cõpellit nos Hoc est

Expanded text:
salmi hujus quem modo cantavimus, quantum possumus secreta rimemur, et inde sermonem exsculptum reddamus auribus et mentibus vestris. Titulus ejus est: In finem, Psalmus ipsi David ecstasis. In finem sumens, sed perficiens: duobus enim modis dicimus finem; vel quo fit ut non sit quod erat, vel quo fit ut perfectum sit quod inchoatum erat. Ergo in finem, in Christum. 2. Psalmus David ecstasis. Verbum ectasis graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit nos . Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
tu mihi p̃rogasti in nocentiae meę habeo ali-¬
quod meritum cuius uiam custodiui Et in dnõ
sperans: non mouebor Nectamen etiam sic in
me. sedindnõ sperans ꝑmanebo in eo. Probame
lateat me. Probame dnẽ & tẽptame: notũ me
faciens nontibi quẽ nihil latet. sed mihi atq
hominibus Ure renes meos & cormeũ Adhibe
merita mea sed miscđia tua quame ad talem
uitam ꝑduxisti. ante occłos meos est: & cõpla¬
ciu inueritate tua Et quia displicuit mihi meũ
mendatium: cõplacuit aut̃ ueritas. pͥlacui
potest. rerũ transeuntium ꝑfunctione beati sint:
Et cuminiqua gerentibus nonintroibo: Et quia ipsa
causa est om̃ium iniquitatum: ideo cũ ini¬
qua gerentib absconditam conscientiã non
habeo Odio habui congregationẽ malignoꝵ:
Ut autem ueniatur adipsum conailiũ uanitatis:
congregationes malignorum fuint quas odio
habũ: Et cũ impiis non sedebo Etideo cũ tali
consilio cumimpiis non sedebo idẽ. placitum

Expanded text:
rogasti, innocentiae meae habeo aliquod meritum, cujus viam custodivi. Et in Domino sperans non movebor: nec tamen etiam sic in me, sed in Domino sperans, permanebo in eo. 3. verslateat, proba me, Domine, et tenta me; notum me faciens, non tibi quem nihil latet, sed mihi atque hominibus. Ure renes meos et cor meum: adhibe merita mea, sed misericordia tua, qua me ad talem vitam perduxisti, ante oculos meos est. Et complacui in veritate tua: et quia displicuit mihi meum mendacium, complacuit autem veritas tua, placui potest, rerum transeuntium, perfruitione beati sint. Et cum iniqua gerentibus non introibo: et quia ipsa causa est omnium iniquitatum, ideo cum iniqua gerentibus absconditam conscientiam non Odio habui congregationem malignorum: ut autem veniatur ad ipsum concilium vanitatis, congregationes malignorum fiunt, quas odio habui. Et cum impiis non sedebo: et ideo cum tali concilio, cum impiis non sedebo, id est, placitum
Abbreviated transcription (Latin):
quite oderuntꝰ animam meã: quia dilexi
decorem domus tuae. Et cum uiris sanguinũ
uitam meam : Et cumhis qui pximum oderun:
am duob p̃ceptis. decoratur domustua In
me ꝑdas cũ impiis & cum uiris sanguinum :
quorũ oꝑa iniqua sunt Dextera eorũ reple¬
ta ẽ. munerib & quod eis ad obtinendã salutẽ
aeternam datum ẽ. ad accipienda hu̾iscłi mu¬
nera conuerterunt : existimantes questũ eẽ.
bart redimeme & miserere mei. Ualeat mihi
ad ꝑfectionem liberationis. tantũ meũ p̃ciũ
sanguinis dñi mei: & imꝑiculis huuis uitae
tia. Inecclesus benedicam te dnẽ. Non occul¬
tabo eis quos uocasti benedictionẽ tuam dnẽ
qm̃ dilectioni tuae sub infero proximi dilec¬

Expanded text:
qui te oderunt, animam meam, quae dilexit decorem domus tuae. Et cum viris sanguinum vitam meam: et cum his qui proximum oderunt. Nam duobus praeceptis decoratur domus tua. 10me perdas cum impiis et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus: et quod eis ad obtinendam salutem aeternam datum est, ad accipienda hujus saeculi munera converterunt, existimantes quaestum esse ihi ad perfectionem liberationis, tantum pretium sanguinis Domini mei; et in periculis hujus vitae, tua. In Ecclesiis benedicam te, Domine: non occultabo eis quos vocasti benedictionem tuam, Domine; quoniam dilectioni tuae subinfero proximi dilec
Abbreviated transcription (Latin):
est iustitia eiꝰ eredidit exfide uiuit non abscondit
incorde suo iustitiã suã : Non dix̃ apud se credo
quidẽ. xp̃m. sed huic ꝑsecutori meo seuenti & mi¬
nanti non dicã qđ eredidi Nouit ds̃ intus in corde
meo: qccredo : Ipse scit qr non illi renuntio. Ecce
hoc dic iste intus habere incorde. In labiis quid :
non sũ xpianꝰ : Contra cortuũ testimoniũ dicunt
labia tua . Iustitiã meã ñ abscondi incorde meo:
Neritatẽ tuã & salutare tuũ dixi. Xp̃m dixi.

Expanded text:
est justitia ejus: credidit, ex fide vivit. Non abscondit in corde suo justitiam suam. Non dixit apud se: Credo quidem in Christum, sed huic persecutori meo saevienti et minanti non dicam quod credidi: novit Deus meus intus in corde meo quia credo, ipse scit quia illi non renuntio. Ecce hoc dicis te intus habere in corde: in labiis quid? Non sum christianus? Contra cor tuum testimonium dicunt labia tua. Justitiam meam non abscondi in corde meo. 18. Veritatem tuam et salutare
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in qͦ capite libri sc̃riptũ est deme fortasse in
capite libri huiꝰ ꝓpsal moꝵ. Quid emĩ longe petamus.
aut alios libros inquiramꝰ : ẽcce in capite librihuius pi¬

Expanded text:
Sed in quo capite libri scriptum est de illo? Fortasse in Sed in quo capite libri scriptum est de illo? Fortasse in capite libri hujus Psalmorum. Quid enim longe petamus, aut alios libros inquiramus? Ecce in capite libri hujus P
Abbreviated transcription (Latin):
ita sunt. tãꝗ cai signo Sacrifitia uͦ quȩ ibifie¬
bart ablata sunt: & qđ eis remansit ad signũ
cam. ã ꝑfectũ est et nesciunt: Agnũ occidunt
atima comedunt: pascha nr̃m immolatus ÷
xp̃s Ecce agnosco agnũ occisũ qe immolatus ÷
xp̃c Quid de arimis : ĩtaq in qͥt diem festũ cȩ¬
lebremꝰ ñ in ferm̃to ueteri neq in ferm̃to
malitiẽ & malignitatis Ostendit qͥd sit uecus:
Vetus farina ÷: acuit sed in azimis sinceritatis
& ueritatis: Inumbraremanser̃. solem głe ferre
ñ possunt.: Iã nos in luce sumꝰ: tenemꝰ corpus xp̃i¬
xp̃i. tenemꝰ eiꝰ sanguinẽ. si habemꝰ nouã uitã. cantenꝰ
canticũ nouũ himnũ đo nr̃o: Holo causta ꝓpeccato
non petisti. tunc dixi ecce uenio: Incapite libri
scriptũ est deme ut facerem uoluntatẽ tuã: ds̃
m̃s uolui et legem tuã inmedio cordis mei Ecce
ccẽ adm̃bra respex̃ : a ipse fecit uoluntatẽ patris

Expanded text:
ita sunt, tanquam Cain cum signo. Sacrificia vero quae ibi fieita sunt, tanquam Cain cum signo. Sacrificia vero quae ibi fiebant, ablata sunt; et quod eis remansit ad signum Cain, jam perfectum est, et nesciunt. Agnum occidunt, azyma comedunt: Pascha nostrum immolatus est Christus. Ecce agnosco agnum occisum, quia immolatus est Christus. Quid de azymis? Itaque, inquit, diem festum celebremus, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et malignitatis: ostendit quid sit vetus, vetus farina est, acuit: sed in azymis sinceritatis et veritatis . In umbra remanserunt, solem gloriae ferre non possunt: jam nos in luce sumus, tenemus corpus Christi, tenemus sanguinem Christi. Si habemus novam vitam, cantemus canticum novum, h In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam: Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei. Ecce ad membra respexit, ecce et ipse fecit voluntatem Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
tune dixi ecce uenio : Certe perierunt. perte abluta
sunt : Nũqd tunc reꝓbaremꝰ ea : repbamꝰ modo
Quia si modo uelis facere. intẽporale est: Nonẽ.
oportunũ : non congruit : Adhuc ꝓmittis ⁊ am
accipe. Remansit illis qͥddã qđ celebrant : ne
om̃ino sine signo remanerent : Cain enĩ maior
nequis eũ occideret Scriptũ est in genesilo¬
suit ds̃ cainꝰsignũ. ut nemo eũ occideret : Pro¬
inde & ipsa gens iudea manet ꝑ om̃s gentes
subdita uri romano inuis romand conflu
Illa uͦ sic mansit cũ signo suo: cũ signo circũcisi¬
onis: cũ signo atimor sic mansit: Nontͣ occisus
cam: ñ est occisus habet signũ suũ: Mlalediccus
est a terrã quȩ aperuit os suũ excipere sangui¬
nem fr̃is sui demanu eiꝰ. Ille enĩ fudit sangũinẽ
ñ excepit  Ille fudit sanguinẽ alia terra susce¬
pit Et abeat̾ra quȩ osaꝑuit excepitille male¬
dictus ẽ & ipsa t̾ra quȩ ore excepit sanguinẽ
surdus ÷ qͥ sangumẽ fudit qc ñbibit: Illi ergo

Expanded text:
t sacrificia illorum? Certe perierunt, certe ablata sunt nunc. Numquid tunc reprobaremus ea? Reprobamus modo: quia si modo velis facere, intemporale est, non est opportunum, non congruit. Adhuc promittis, jam accepi. Remansit illis quiddam quod celebrent, ne omnino sine signo remanerent. Cain enim major ne quis eum occideret, sicut scriptum est in Genesi: Posuit Deus Cain signum, ut nemo eum occideret. Proinde et ipsa gens judaea manet. Omnes gentes subditae juri romano, in jus romanum confluxilla vero sic mansit cum signo suo, cum signo circumcisionis, cum signo azymorum sic mansit: non est occisus Cain, non est occisus, habet signum suum. Maledictus est a terra, quae aperuit os suum excipere sangunem fratris ejus de manu ejus. Ille enim fudit sanguinem, non excepit: ille fudit, alia terra excepit: et ab ea terra quae os aperuit et excepit, ille maledictus est: et ipsa terra quae ore excepit sanguinem,surdus est qui sanguinem fudit, quia non bibit. Illi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Sibi ñ parcebat. ut ille parceret: Se agnosce¬
bat ut ille ignosceret. Se puniebat. ut ille
lib̾aret . Tales hic uoces st̃ Audiamꝰ easpiȩ et
amemꝰ piȩ: corde. lingua. om̃ib medullis nris
loquit᷑  Vut: et utinã uiuat. Adhuc uiuit¬

Expanded text:
sibi non parcebat, ut ille parceret; se agnoscesibi non parcebat, ut ille parceret; se agnoscebat, ut ille ignosceret; se puniebat, ut ille liberaret. Tales hic voces sunt; audiamus eas pie, et amemus pie: corde, lingua, omnibus medullis nostris loquitur; vivit, et utinam vivat
Abbreviated transcription (Latin):
conuerti : nisi securus deremissione : Nondiare
ꝑseuerare. nisi securus de ꝓmissione : Miscdia
tua & ueritas tua semꝑ susceper me: Ad tende
qebonꝰ es Ad tende qr iustus es : A mobonũ : timeo
suscipumt & ab eis oculos auertendimon est : Pm̃
circũ dederunt me mala quorũ ñ est numerus:
Quis numerat peccata : qͥs numerat iniqͥtates alie¬
nas et ꝓprias : subq cumulo gerebat qͥ dicebat :
Aboccultis meis munda me hñe. et abalienis parce
seruo tuo Parua erãt nr̃a : inponuntur aliena.
Timeo mͥ timeobono fr̃i. tolero malũ fr̃em & sub
ñ seputent latere qͥ suꝑbi sunt: excelsa enĩ alonge
cognoscit. Cognoscebat a longe iactantẽ se
phariseũ. sub ueniebat de ꝑximo c̃fitenti publi¬
cano. Iacbat ille merita sua: et tegebat uul¬
nera sua : Non iactabat ille merita. sed offe¬
rebat uulnera. Ad medicũ uenerat. sciebat se¬
esse languidũ sciebat se sanandũ. Oculos

Expanded text:
converti, nisi securus de remissione: non durarem converti, nisi securus de remissione: non durarem perseverare, nisi securus de promissione. Misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me. Attendo quia bonus es, attendo quia justus es: amo bonum, timeo suscipiunt, et ab eis oculus avertendus non est? Quoniam circumdederunt me mala, quorum non est numerus. Quis numerat peccata? quis numerat iniquitates alienas et proprias? Sub quo cumulo gemebat qui dicebat: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Parva erant nostra, imponuntur aliena: timeo mihi, timeo bono fratri, tolero malum fratrem; et . Sed non se putent latere qui superbi sunt: excelsa enim a longe cognoscit . Cognoscebat a longe jactantem se Pharisaeum, subveniebat de proximo confitenti Publicano . Jactabat ille merita sua, et tegebat vulnera sua: non jactabat ille merita, sed offerebat vulnera. Ad medicum venerat, sciebat se languidum, sciebat se sanandum: oculos
Abbreviated transcription (Latin):
apeccatis donabit peccata Uis audire miscđiam
dñi tene iustitiã coronetur ustitia. Modo
enĩ miscđia tibi predicatur: postea ueritas
exhibebitur: Non enĩ sic ÷ ds̃ misericors ut in¬
iustus sit nec sic iustus ẽ. ut misericors non
om̃ia Male uixistiusq inhodiernũ diem.
Adhuc uiuis bene uiue hodie. Hanc miscđiam
gregabuntur om̃s gentes : & duidet eas sic̃ pastor
segregabit oues ab ȩdis : Oues ponet ad dexterã . ȩdos
adsinistrã. Ouib qͥd : uenite benedicti patris mer
ꝓcipite regnũ qđ uobis paratũ est: Adis quid
Ite inignem ȩternũ : ubi penitentie locus ñ est Rua
miscdiam dĩ contẽpsistis ueritatẽ senties: Si autẽ
ñ contẽpsisti miscđiam. ueritate gaudebis: Tu
tatẽ tuã ñ celaui a congregatione multa ab
eccła unitatis orbis trarũ. Ad tende menbra
saucia: ad tende delictores & peccatores:
& noli remouere miscđias tuas Miscđiatua et
ueritas tua semꝑ susceperunt me: Non auderẽ

Expanded text:
a peccatis, donabit peccata. Vis audire veritatem Domini? Tene justitiam, coronabitur justitia. Modo enim misericordia tibi praedicatur, postea veritas exhibebitur. Non enim sic est Deus misericors, ut injustus sit; nec sic justus, ut misericors non omnia: male vixisti usque in hodiernum diem, adhuc vivis, bene vive hodie, hanc misericordiam Congregabuntur ante eum dividit oves ab haedis. Oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram. Ovibus quid? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est. Hoedis quid? Ite in ignem aeternum . Ibi poenitentiae locus non est. Quia misericordiam Dei contempsisti, veritatem senties: si autem non contempsisti misericordiam, veritate gaudebis. 20.tatem tuam non celavi a congregatione multa, ab Ecclesia unitatis orbis terrarum: attende membra saucia, attende delictores et peccatores, et noli removere misericordias tuas. Misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me. Non auderem
Abbreviated transcription (Latin):
Calicẽ salutaris accipiã : et nom̃ dnũi inuocabo:
Non exorruit dñm dicentẽ Potestis bibere calicẽ
quẽ ego bibiturus sũ: Confitet᷑ enĩ plabia qđ
habet in corde. ꝑuenit ad passionẽ Qqͥe ꝑuenit

Expanded text:
Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Non exhorruit Dominum dicentem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confitetur enim per labia quod hab
Abbreviated transcription (Latin):
urbanos sordidos infideles in eptos. insultatores:
labia sua sonare qͥ norunt sonare qđ intus
habent: Sed rep̃hendit hoȩ dñs Qui me c̃fisus¬
on fuerit cora hominib: confundar de illo
corã patre meo. idẽ. ñ eũ agnoscã: Quia eru¬
buit me confiteri corã hominib : ñ eũ c̃fitebor
corã patre meo Dicant gͦ labia qđ habet cor:
hoc c̃tratimorẽ habeat cor qđ dicunt labia.
Hoc c̃trasimulationẽ Aliquando enĩ timor est.
& ñ audes dicere qđ nosti qđ credis Aliquando
simulatio ẽ: dicis et ñ habes in corde Consentiat
labia tua cordi tuo quęrens pacẽ adeo. Tibi
mala rixa. Eccelabia mea ñ ꝓhibebo. chĩe
tu cognouisti. Quomͦ ille qͥd cognouit dñs
usincorde⁊ ubi ñ uidet homo: iđo & ille credidit:
tus sũi & qr locutus ÷ qđ credidit quȩrens. Quid
retribua dño ꝓom̃ib: quȩ recribuit: adungit:

Expanded text:
urbanos, sordidos, infideles, ineptos, insultatores, urbanos, sordidos, infideles, ineptos, insultatores, labia sua sonare quod norunt, sonare quod intus habent. Sed reprehendit hos Dominus, Qui me confusus fuerit coram hominibus, confundar de illo coram Patre meo , id est, non eum cognoscam: quia erubuit me confiteri coram hominibus, non eum confitebor coram Patre meo. Dicant ergo labia quod habet cor: hoc contra timorem. Habeat cor quod dicunt labia: hoc contra simulationem. Aliquando enim timor est, et non audes dicere quod nosti, quod credis: aliquando simulatio est, dicis, et non habes in corde. Consentiant labia tua cordi tuo. Quaerens pacem a Deo, tibi mala rixa. Ecce labia mea non prohibebo, Domine, tu cognovisti. Quomodo ille? quid cognovit Dominus? Intus in corde, ubi non videt homo. Ideo et ille, Credidi, inquit. tus sum. Et quia locutus est quod credidit, quaerens quid retribuat Domino pro omnibus quae retribuit ei, adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
amne : Sona latiis ꝓpinqua cor . Corde enĩcreditur
adiustitiã oreautẽ confessiosit adsalute : ua
Ve lis gͦ latromuentus ẽ. pendens in cruce cũ dño
agioscgis incruce dñm Aliiñ agnouerent dm̃¬
m̃iracula facientẽ agnouit ille inligno pendenero
pratalle ionfieuis omibi mbris oranus elauis inhere¬
bant Pedes transfixerant tocũ corpus adiunge¬
batur ligno : Corpus illud non uacabat ceferis
mbris lingua uacabat cor. & corde credidit
nũtuũ. Salutẽ suã longe futurã sꝑabat st post
longo tẽpus accipere c̃tẽptus erat in longo m
spabat dies: non ẽ dilatus: Ille hr̃ mem̃to mei.
Cõ ueneris in regnũ tuũ: ille respondit. Amen
dicotibi hodie mecũ eris in para diso hodie ingt
mecieris inparadiso Paradisus habendie ma soli¬
nec ł codie metũ inligno crucis hodie mecũ inligno
Ne credat corde & p̃timore labia ꝓhibeat ad¬
nuntiare qđ credidit : Sunt enĩ xp̃iani.habent
fidem incorde : Et sunterpaganos amor ÷ miscere

Expanded text:
Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Qualis ille latro inventus est, pendens in cruce cum Domino, agnoscens in cruce Dominum. Alii non cognoverunt miracula facientem, agnovit ille in ligno pendentem. Erat ille confixus omnibus membris; manus clavis inhaerebant, pedes transfixi erant, totum corpus adjungebatur ligno; corpus illud non vacabat caeteris membris, lingua vacabat et cor: corde credidit, num tuum. Salutem suam longe futuram sperabat, et post longum tempus accipere contentus erat: in longum sperabat, dies non est dilatus. Ille dixit, Memento mei, cum veneris in regnum tuum: ille respondit: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Hodie, inquit, mecum eris in paradiso . Paradisus habet ligna felicia: hodie mecum in ligno crucis, hodie mecum in ligno ne credat corde, et prae timore labia prohibeat annuntiare quod credidit. Sunt enim christiani, habent fidem in corde, et inter paganos amaros, misere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteget : quite fecit : Ab artificis tui manu
noli cadere: Si cecideris iam amanuartifi¬
cis frangeris : Ut autẽ ꝑmaneas inmanu
artificis : bona uoluntas facit: dic Ds m̃s
uolui: & portabit ipse: tenebit ipse Iac¬
tate in illũ. Noli putare in ane esse : ut
quasi precipiteris: Nonita tibi uideatir
Ille dixit. Celũ et terrã ego impleo: Nusquã
tibi de est : tu illi nolide esse. tutibi noli

Expanded text:
portat qui te fecit: ab artificis tui manu portat qui te fecit: ab artificis tui manu noli cadere: si cecideris a manu artificis, frangeris. Ut autem permaneas in manu artificis, bona voluntas facit. Dic, Deus meus voluit, et portabit ipse, et tenebit ipse. Jacta te in illum; noli putare inane esse, ut quasi praecipiteris: non ita tibi videatur. Ille dixit, Coelum et terram ego impleo . Nusquam tibi deest: tu illi noli deesse, tu tibi noli
Abbreviated transcription (Latin):
mines. Publicanus autẽ erat pauꝑ: quidice¬
bat : Oħ ꝓpitius esto mͥpeccatori. Ille desatu¬
ritate ructabat. ille de fame plorabat
Egenus et pauꝑsum  Et qd facturus oegene et
pauꝑmendice. ante unuã di pulsa : et a peri¬
etur tibi Ego autẽ egenus et pauꝑsũ : dñs
curã habebit mei.Iacta in dñm cirã tuam.
et sꝑa ineũ. et ipse faciet. Quid tͥ curaturus
est: qͥd tibi puisurus : habeat tui curã: qui
fecit te Quihabuit tuicurã anteꝗesses: quo¬
modo ñ habebit cũ iã hoc es qđ uoluit ut
esses: iã enim fidelis es : iã ambulas in ina
iustitiȩ: curã tui ñ habeb it qui facit solem
suũ oriri suꝑbonos et malos. & pluit iistos
& iniustos : te iã iustũ exfide uiuentem.
negliget. deseret dimittet : immo uero
& hic fouet: et hic adiuuat: et hic necessaria
subͣ mnistrat. & noxia resecat: Dando c̃sola¬
tur ut ꝑmaneas: auferendo corripit nȩpe¬
reas Dñs curã habectui. securus esto Ille

Expanded text:
mines: Publicanus autem erat pauper, qui dicebat, Domine, propitius esto mihi peccatori . Ille de saturitate ructabat, ille de fame plorabat. Egenus et pauper sum. Et quid facturus es, o egene et pauper? Mendica ante januam Dei; pulsa, et aperietur tibi. Ego autem egenus et pauper sum: Dominus curam habebit mei. Jacta in Dominum curam tuam, et spera in eum, et ipse faciet . Quid tibi curaturus es? quid tibi provisurus? Habeat tui curam qui fecit te. Qui habuit tui curam antequam esses, quomodo non habebit curam cum jam hoc es quod voluit ut esses? Jam enim fidelis es, jam ambulas in via justitiae. Curam tui non habebit, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos ? te jam justum ex fide viventem negliget, deseret, dimittet? Imo vero et hic fovet, et hic adjuvat, et hic necessaria subministrat, et noxia resecat. Dando consolatur ut permaneas, auferendo corripit ne pereas. Dominus curam habet tui, securus esto. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Ego autẽ: cuius animã quer ebant
ut auferant Sed conuertere ad aliud genis
hominum. Ego autẽ cui dicebant euge euge :
Egenus et pauꝑ̾ sum. Nonẽ qđ in me lau̾decur :
Dis scidat illẽ saccũ meũ: cooperiat me scola
sua : Uiuo enimiã nonego : uuit autẽ in me

Expanded text:
mala. Ego autem: cujus animam quaerebant, ut auferrent eam. Sed converte te ad aliud genus hominum. Ego autem, cui dicebant; Euge, cuge, egenus et pauper sum. Non est quod in me meum laudetur. Discindat ille saccum meum, cooperiat me stola sua. Vivo enim jam non ego, vivit autem in me
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt mͥ euge euge. Laudant falsa. Mag¬
nus uir urbanus: litteratus : doctus: Sed quare
xp̃ianꝰ p̃salmus ea tua laudãt: que nolles lau¬
clarẽ: Illud rep̃hendunt unde gaudes: Sed si
forte dicis qͥdimme laudas homo. qe uirbonus
hoc ipsũ lauda. at ille. Absit: Noli tibi in uiriã

Expanded text:
qui dicunt mihi, Euge, euge. Laudant falso: Magqui dicunt mihi, Euge, euge. Laudant falso: Magnus vir, bonus vir, litteratus, doctus, sed quare christianus? Ea tua laudant, quae nolles laudari: illud reprehendunt unde gaudes. Sed si forte dicis: Quid in me laudas, o homo, quia vir bonus, , ipsum laud
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ait euuangłista. Maledixer̃ eidicentes: Tudis
cipłs eiussis. Illis maledicentib : dñs benedirit:
Fecit qđ illi fecerunt . Recribuit autẽ illis: quod
maledixer : Conuertantur retrorsũ et reuereant᷑:
& dicunt bona nr̃a. sed malo animo sic multi mala
nr̃a bono animo. Hoc dico qui dixerunt tibi
Tusis xp̃ianus : Bonũ tuũ dicit animomalo. Qui
autẽ dixerit tibi tanto melior nemosit in faccis
malis qm̃ laudatur peccator in desiderus amimȩ
suȩ . & quiiniqua gerit benedicitur. Mala tua
dicit laudans: quomͦ ille bona tua dicebat ma¬
ledicens: sic iste mala tua benedicens: Sed utrũq
genus hostis fuge: utrũq caue. Ille seuit. iste
blanditur: uterq malus . Ille iracundus est.
& ilte in laude subdolus: Ille rep̃hensor est: iste
laudator: Sedille in rephensione inimicus est.
ad aliud genus. Dolosũ maliuolũ. & falsum
benedicũ: Ferant confestim oonfusionẽ suam :

Expanded text:
Hoc ait evangelista: Maledixerunt ei dicentes, Tu sis Hoc ait evangelista: Maledixerunt ei dicentes, Tu sis discipulus ejus . Illis maledicentibus, Dominus benedixit: fecit quod illi dixerunt, retribuit autem illis quod maledixerunt. Convertantur retrorsum, et revercantur, et dicunt bona nostra, sed malo animo; sic multi mala nostra bono animo. Hoc dico, Qui dixerit tibi, Tu sis christianus, bonum tuum dicit malo animo: qui autem dixerit tibi ita, Te melior nemo; si in factis malis, quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur ; mala tua dicit laudans. Quomodo ille bona tua dicebat maledicens, sic iste mala tua benedicens: sed utrumque genus hostis fuge, utrumque cave. Ille saevit, iste blanditur; uterque malus: ille iracundus est, et iste in laude subdolus; ille reprehensor est, iste laudator: sed et ille in reprehensione inimicus est, et ille ad aliud genus dolose malevolum, et falso benedicum: Ferant confestim confusionem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
retro sunt ipsũ agnoscunt meliorẽ i psum
priorem sẽ posteriores : ut ille p̃cedat: illi se¬
quatu. Pro inde petrũ malt̃ sibi dantem
consiliuẽ. sie redarguit. Passurus enĩ dñserat
psalute nr̃a : et de ip̃sa passione quȩ futina
oat p̃dicabat. & ait petrus. ab sit dñe pro¬
pitius esto tibi: nonfiet hoc. Precedere uolebat
p̃cedentẽ sed sib sequente : redi in qͥt retro satanas
ldo inqͥt satanas: quia uis pretedere eũ quẽ debes
sequi Si autẽ retro fueris et secutus fueris iam
ñ satanas. Quidgͦ. suꝑ hanc petrã edificabo
ȩccłam meã . Conuertantur recrorsũ e reuere¬
antur : qui uolunt mihi mala: Maliuoli qui etiã
cũ benedicunt. quantũ in corde eorũ ÷ maledicuns
sed non illi imputatur qđ dix̃. sed qͦ animo dixit :
quomꝰ imputatũ est & uideis Quando ille ex
ceco natũ factus est uidens : cũ eũ premerent in¬
sultationib: et arguerent. ait illis : Nũqd & uos

Expanded text:
retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro satanas . Ideo, inquit, satanas, quia vis antecedere eum quem debes sequi: si autem retro fueris, et secutus fueris, jam non satanas. Quid ergo? Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . 26. Convertantur retrorsum et revereantur, qui volunt mihi mala. Malevoli sunt, qui etiam cum benedicunt, quantum in corde eorum est maledicunt. nam rem dixit, sed non illi imputatur quod dixit, sed quo animo dixit: quomodo imputatum est et Judaeis, quando ille ex caeco nato factus est videns: cum eum premerent insultationibus et urgerent, ait illis, Numquid et vo
Abbreviated transcription (Latin):
noscamꝰ in t̾rauiã tuã: et secutus ẽ. in om̃ib gen¬
tib salutare tuũ: quasi diceretur ei. Quȩ est
uia quã cupis agnoscere: homines ad uiã ueni¬
unt. Nũqͥd uia uenit adhomines : iua nr̃ouenit
adhomines. Inuenit errantes : uocauit ad se extra
ambulantes. Inme abulate : et non errabitis :
Ego sũ ii aueritas & uita. Nor diceres ubi ẽ uia
di : adquã regionẽ ibo : quẽ montẽ ascendam :
qͦs cãpos inqͥramuã dĩ queris salutare dei.

Expanded text:
ra viam tuam, et secutus est: In omnibus gentibus salutare tuum . Quasi diceretur ei, Quae est via quam cupis agnoscere? Homines ad viam veniunt, numquid via venit ad homines? Via nostra venit ad homines, invenit errantes, vocavit ad se extra ambulantes. In me, inquit, ambulate, et non errabitis: Ego sum via, et veritas, et vita . Ne diceres, Ubi est via Dei? ad quam regionem ibo? quem montem ascendam? quos campos inquiram? Viam Dei inquiris? Salutare
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. Sim eon agnouit infantẽ inmanib: matris
intẽplo & dix̃. Quia uider̃ oculi mei salutare
tuũ. Agnouit infantẽ senex factus in puero
puer innouatus fide Acceperat enĩ responsũ.
& hoc dix̃. Dixerat ei dñs. qr ñ exiturus eẽt̾ de hac
uita: priusꝗ uideret salutare di. Hoc salutare
dĩbonũ est ut ostendat᷑ hominib sed clament:

Expanded text:
t infantem in manibus matris in templo, et dixit: Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Agnovit infantem senex, factus in puero puer, innovatus fide. Acceperat enim responsum, et hoc dixit: dixerat ei Dominus, quia non exiturus erat de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Hoc salutare Dei bonum est ut ostendatur hominibus: sed clament,
Abbreviated transcription (Latin):
Quare illa noluit : quare primo uoluit : qcilla
om̃ia quasi uerba erant ꝓmittentis & uerba
ꝓmissiua: Cũ uenerit quod ꝓmittunt : non
iã nuntianitur : Tandiu quiq: ꝓmissor erit : donec
det: Cũ dederit : mutat uerbu nondicit adhuc
dabo qđ se daturũ dicebat. sed dicit dedi: mu¬
tauit uerbũ Quare illi placuit primo hoc
uerbũ & quare illud mutauit qc tẽporis sui
uerbũ mutauit & primũ suo tẽpore placuit.
quando pͥmit tebatur tunc dicebatur : Cum
autẽ datũ est qđ ꝓmissũ est : ab lata s uerba
pimissiua data sunt cõpletiua Sacrificia gͦ
illa tãꝗ uerba ꝓmissima ab lata sunt : Quid ÷

Expanded text:
Quare illa noluit? quare primo voluit? Quia illa Quare illa noluit? quare primo voluit? Quia illa omnia quasi verba erant promittentis; et verba promissiva, cum venerit quod promittunt, non jam enuntiantur. Tamdiu quisque promissor est, donec det: cum dederit, mutat verba. Non dicit adhuc, Dabo, quod se daturum dicebat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare illi primo placuit hoc verbum, et quare illud mutavit? Quia temporis sui verbum fuit, et pro tempore suo placuit. Quando promittebatur, tunc dicebatur: cum autem datum est quod promissum est, ablata sunt verba promissiva, data sunt completiva. Sacrificia ergo illa, tanquam verba promissiva, ablata sunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui illiclamat uictor ipse uestitur: prouicto
illi insultatur: Quare pillo ꝑcipis rep̃bensionẽ
cũ quo ñ diuidis uestẽ : hac aliuđ inspetaculis
millo spectaculo. Vnus tam̃ accipit brauium
Ceteri uicti discedunt: & ꝑ seuerauor in currendo.
Sedcũ acceperit unꝰ. remanent ceteri qui similit᷑
laborauerunt : ac nonsic ÷ : qͦt qͦt currunt per¬
seueranter current  om̃s accipient : Et qui pͥor
uenerit. expectat ut cũ posteriore coronetur :
A gonẽ qͥppe i stũ non cupiditas sed caritas facit:
O m̃s currentes amant se & ipse amor cursus est:
futurȩ legis. Multi scientes sed pluresignoran¬
tes: Nam ꝓphetȩ & sc̃i patriarchȩ nouerant
qđ celebrabant. Cetera autẽ multitudo iniqua
carnalis. sic erat. ut fieret de illa qđ significara
posteriora uentura &uenit sublato illo sacrisi¬
tio primo: sublatis holo caustis arietũ. hrrcorũ
uituloꝵ. ceterarũq: uicti marũ : Noluit illads̃

Expanded text:
qui illi clamat? Victor ipse vestitur, pro victo qui illi clamat? Victor ipse vestitur, pro victo illi insultatur. Quare pro illo percipis reprehensionem, cum quo non dividis vestem? Hac aliud in spectaculis in illo spectaculo, unus tamen accipit bravium: caeteri victi discedunt . Et perseveraverunt in currendo: sed cum acceperit unus, remanent caeteri qui similiter laboraverunt. Hac non est sic. Quotquot currunt, perseveranter currant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut cum posteriore coronetur. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit: omnes currentes amant se, et ipse amor cursus est. 12. futurae rei: multi scientes, sed plures ignorantes. Nam Prophetae et sancti Patriarchae noverant quod celebrabant: caetera autem multitudo iniqua, carnalis sic erat, ut fieret de illa quod significaret posteriora ventura: et venit sublato illo sacrificio primo, sublatis holocaustis arietum, hircorum, vitulorum, caeterarumque victimarum; noluit illa Deus.