comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. Ebstqnam descendit mo¬
yse ᷑ demonte opera mandant᷑
tabernacilli construendi ⁊ ues
ret locutus est ad populum de
sabbati obseruarõe. ubi m̾ito
monet. cum .x. u̾ba logis acce¬
populus ittrum aucliret. cur
non ⁊ hoc super fluum cumĩ
tant intueri. Nam ex .x. pre
ceptis. hoc solum populum p̃¬

Expanded text:
aquam descendit Moyses de monte, opera commendantur tabernaculi construendi, et veret, locutus est ad populum de sabbati observatione. Ubi non immerito movet, cum decem verba Legis accepopulus iterum audiret, cur non fuit superfluum, ut rant intueri? nam ex decem prae. ceptis hoc solum populo pr
Abbreviated transcription (Latin):
sen su remociore scia que
decet mitutes ratlicium⁊
potestatem herlarum. s qn¬
tum renunciat iusus oł¬
phatus ⁊gustus rem com¬
ranto opere cupient nescie
nisi force pp̃ pomi rantatẽ¬
mosr addicee. inagrum. reperit
mande agoras quas mr̃i lye detu¬
lit exitq rachel. &a michi par¬
tem demandragoris filiz tui. Illa
redit. parum netibi udetur ꝙ p̃ri¬
pueris maritũ m nisi ⁊̃mandea

Expanded text:
motiore scientia, quae docet virtutes radicum et potestates herbarum, sed quantum renuntiat visus, olfactus et gustus, rem comtantopere cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritateriticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
gencreopinati sunt quos¬
dam. scio ꝙ acceptum mes¬
cam stilib feminis fecimoi
piss. Nunc uero cum post
cdrios lỹe alios abillanace
pntus dominus eam prole
dragora talealiomo susꝑ¬
cemur. qualemnulla fe¬
mina exꝑti suus. Cum
enim mala hoc ip̃e iudissẽ¬

Expanded text:
genere opinari quosdam scio quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditpisset. Nunc vero cum post duos Liae alios ab illa nocte partus, Dominus eam prole dragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla femina experti sumus. Cum enim mala haec ipse vidisse
Abbreviated transcription (Latin):
serunt omnemrrgionem amasin¬
tarumꝰ ⁊aorcum. qui h̃itabat in
asason chamar. Et egressi sunt: rex
sccom iorum. ⁊ rex̾ goniorre. texq a¬
gor ⁊ direxerunt contra cos aciam uialle siluestri .s. aduersus
chodolaomor regem elamitarum. ⁊ chadal iegem gencium. ⁊ amra¬
phelingem sennaar. ⁊ arioch regem ponti. ¶Qlma mcuti maeres inpfimo¬
hebat puceoᷤ młto̾ bitĩꝰ Itaq tex sorcomnõ

Expanded text:
serunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat in Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Agor: et direxerunt aciem contra eos in valle Silvestri, scilicet adversum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges h
Abbreviated transcription (Latin):
cum co erant. percusseruntq rapba¬
u en astaroch. ⁊ carnamꝰ ⁊ euzim.
cumeis  ⁊ enu sabe. cariachaim ⁊ cho¬
reos imonub seyrusq ad campes¬
tria pharam que est insolitudine.

Expanded text:
cum eo erant, percusseruntque Raphaim in Astaroth, Carnaim, et Zuzim cum eis, Emim in Save Cariathaim, et Chorraeos in montibus Seir, usque ad campestria Pharan, quae est in solitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
cñ decora supeficie indetur.
sunfuturo qualis fuccit. ap¬
tos sibi subingat.
Iere. En le bebraice deuora¬
tiodicitur. Tradunt hebre¬
i hancalibi salissa dici
uitulam ⁊ ternantem qr
tertio terce motu absorta sit. ⁊ exqͣ
sodoma ⁊ gomorra adama ⁊ soboim
domino igne sub merse sunt illa par¬
fertur inparimlam que syra lingua

Expanded text:
tamen decora in superficie videtur, sed in futuro quid fuerit aptos sibi subjugat.e. » Hebraice devoratio dicitur. Tradunt Hebraei hanc alibi Salissam dici, et vitulam consternantem, quod tertio terrae motu absorpta sit. Et ex Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim, divino igne subversae sunt, illa parfertur in parvam, quae in lingua
Abbreviated transcription (Latin):
Quodecim amus .s. ⁊ c̃. Duodenarius
superfus est mimerus. in qua suꝑ
⁊ recedere uolentes grauem ꝑ secutio¬
nem paciuntur ⁊ sepe superantur.
roth caram ⁊gentes fortes sumi
catur. ⁊ urum autem ⁊ enrim terri¬

Expanded text:
uodecim, » etc. Duodenarius superfluus est numerus. In qua supeet recedere volentes gravem persecutionem patiuntur, et saepe rothcarnaim, et gentes fortes cum catur. Zuzim autem
Abbreviated transcription (Latin):
queuidebatur. Uñ ⁊ addiclit
surge ⁊ perambula t̾ram
petuem atad eam quam ĩ
terra quam acceperat isra¬
harena maris quia nume¬
rau non possit.
In hebroti. Eiuitas est intri
arbor .iiii. Ibi enim situs ẽ
adam maximus. ⁊ abram
cuxitut caderet. ⁊ est rex sen¬
uaar. que excussio denciũ
uel fecor corum interprota¬
tur. hic significat heretico
cuomunt. ariochebens. ł e

Expanded text:
quae videbatur. Unde et addidit: « Surge et perambula terram, perveniat ad eam quam in terra quam acceperat Israarena maris, quia numerari non possit.In Hebron. » Civitas est in triarbe quatuor. Ibi enim situs est Adam maximus et Abram,etatur dixit ut caderet, et est rex Sennaar, quae excussio dentium vel fetor eorum interpretatur. Hic significat haereticoevomunt. « Arioch. » E
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ apłm iusticiefidei. abrahe
⁊ semini eius ⁊ incliciũ casti¬
cortuptione liberaret. Octonari
de domo patrismei. dixi adcam. hanc
miscricordiam facies mecum: in om¬
oues. ⁊ boues. ⁊ seruos. ⁊ ancillas ⁊ dedita
braham. reddiditq illi satram irxorem
cirum aluunt. ecce nusce argenteos decli fr̃i
tuo. hocerit tibi uuesanetꝰ oculorum
adomnes quitecum sunt. ⁊ quocum¬
q perrexeris. mementote. deprehensam.¬

Expanded text:
stolum justitiae fidei, Abrahae et semini ejus, et judicium casticorruptione liberaret. Octonaride domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omoves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem rae dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi in velamentum oculorum, ad omnes qui tecum sunt, et quocunque perrexeris, memento te deprehensam
Abbreviated transcription (Latin):
fili ioseph quitam pulcheres.
tibi ⁊ adiracundiam prouo¬
cauerunt fr̃es tui hntes liuo¬
ris sagitas ⁊ zeli iacuł mil¬
uetunt. ab ip̃o soluta sunt ut
extuo semine nascatur trib¬
ephraym fortis ⁊ stabił. ⁊ uist¬
ar lapiclis durioris inuicta. ĩ¬
perans quoꝙ .x. tribub istł.¬
rum. quia malttro nncia¬
cus. maltero demonstratus.

Expanded text:
fili Joseph, qui tam pulcher es, tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulverant ab ipso soluta sunt et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Isrum, quorum altero nuntiatus est, altero demonstratus;
Abbreviated transcription (Latin):
culum posiumus ibi scriptum est.
gaclud: utad gad nomen alludẽt.
ꝙ añ tuben ⁊ clinidiam tribum ma¬
nasse adfilios quos transiordanẽ
inpossessionem dimiserat pꝰ .xiiii.¬

Expanded text:
culum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet,  Ruben et dimidiam tribum Manasse, ad filios quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quat
Abbreviated transcription (Latin):
de bona. quia uero seip̃o bono perfecte beatus est. abonis
que fecit in seip̃o requieuit ea requie aqua numquam¬
Sb. Si autemdr̃etur raiuieuisse a faciendis intellige

Expanded text:
de bona fecit; quia uero se ipso bono perfecte beatus est, ab omnibus, quae fecit, in se ipso requieuit, ea scilicet requie, a qua numquam diceretur requieuisse a faciendis. ni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eb. Et roqueuit .d. ⁊ c̾ Non labo¬
rauit deus inoperando qui solou̾¬
bo focit. dicendo. fiat. nec homo la¬
forte dr laborasse cogitando quii
ficiet. aqua cura ꝑfectus reb qmie¬
nisse dr. s hoc sapere cle sipere ẽ de¬
escamus .i. nicħ amplius requira
cumcius munete reqinescimuis.

Expanded text:
 Et requievit Deus, » etc. Non laboravit Deus in operando qui solo verbo fecit, dicendo: « Fiat. » Nec homforte dicitur laborasse cogitando quid fieret. A qua cura, perfectis rebus, quievisse dicitur. Sed hoc sapere desipere est. Deiescamus, id est nihil amplius requiramcum ejus munere requiescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sculptum iudit. uñ sacerdos qui
ibiaderat: uoluit int̾sicere eum
dicens. qr egyptus subu̾tenda ẽẽt¬
ꝑ ip̃m. sicut exoraculo demonũ
acceperat. s fili apharaonis libe¬
tauit cum. eum autem per fecte
eẽt etatis. missus est apharaone
contracthyopes. Cumq sciret se
ꝑdeserta serpentib plena profec¬
tutum: tulit ibices .i. ci conias e¬
tum. cuutatem eitradidit inp¬

Expanded text:
m vidit. Unde sacerdos qui ibi aderat, voluit interficere eum, dicens quia Aegyptus esset subvertenda per ipsum sicut ex oraculo daemonum acceperat. Sed Pharaonis filia liberavit eum. Cum autem perfectae esset aetatis, missus est a Pharaone contra Aethiopes. Cumque sciret per deserta serpentibus plena se profecturum, tulit ibides, id est ciconias Aectum, civitatem ei tradidit, et nup
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin aure¬
os ⁊productiles
facies exutraq
parte oraculi.
cherubin unus
sit in lacere uno.
⁊ alter in altero.
Ttrumq la¬
tus propiciato
tura diuinitatis que mundum crea¬
ret. ac regeret ⁊ mandata quib dõ set¬

Expanded text:
Cherubim aureos et productiles facies, ex utraque parte oraculi. Cherub unus sit in latere uno, et alter in altero. Utrumque latus propitiatoaeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeret; et mandata quibus Deo se
Abbreviated transcription (Latin):
se megyptum. ⁊ clicat eni uixisse annos.
c.xxx. filium uero eius pr̃em moysi am¬
quo anno mortiuis est illo quoq ulti
putati anni. c.xxx. ⁊ .c.xxx.uii. ⁊ octoginta:¬
tos .xxx. ꝙ siquis dicat extremo anno uite
ioseph natum eẽ caath filium leui. lox.
ferme anni possinit accodere illi summe. qr¬

Expanded text:
n Aegyptum, dicat eum autem uixisse annos CXXX. filium uero eius patrem Moysi Amquo anno mortuus est. ille quoque Ambrysen — conputati anni CXXX et CXXXVII et octogintaquis dicat extremo anno uitae Ioseph natum esse Caath filium Leui. septuaginta ferme anni possunt accedere illi summae, q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i mortem uidentes subsannaue¬
runt. scm. uero uapheth. duo po¬
puli exprepucio ⁊ crtirncisione cre¬
dentes. añsi opetuerunt. noc niderũt
tegimus .i. sacramento honoramuᷤ
eiusdem misterii rationem reddente
auidcorum decractione operimus. ueᷤᷤ¬
timentum. enim significat sacram̃¬
tum: dorsa memoria: preteritorum

Expanded text:
sti mortem videntes, subsannaverunt. Sem vero et Japheth, duo populi ex praeputio et circumcisione credentes, aversi operuerunt, ettegimus, id est, sacramento honoramus, ejusque mysterii rationem reddentes, Judaeorum detractionem operimus. Vestimentum enim significat sacramentum, dorsa memoriam praeteritorum
Abbreviated transcription (Latin):
deus multa peccata. set ita iudici¬
um innostra correctione incipit.
adomodei. Quis ergo finiscorum qͥ
non credidetunt qui temporalia fla
cham. peccante figurata est cuicli¬
citur. Maledictus chanaan puer.
⁊c̃. pr̃e peccante filius sentenciam a¬
cepit. qr reprobormm noquicia hic
diupficit s ꝑit mpostetum:¬

Expanded text:
Deus inulta peccata, sed ita judicium in nostra correctione incipit, a domo Dei. Quis ergo finis eorum qui non crediderunt, qui temporalia flagCham peccante figurata est. Cui dicitur: « Maledictus Chanaan puer, » etc. Patre peccante, filius sententiam accepit, quia reproborum nequitia hic diu proficit, sed perit in posterum
Abbreviated transcription (Latin):
autem moyses
octoginta ãno¬
tum ⁊ aaroñ
octoginta triũ.
qñ locuti sunt
ad phaonem.
Dixitq dñs
ad moysen ⁊a
aron. eum di¬
xerit uobis ph̃a¬
o.ostendite no¬
bis signa: dices
ad aaron. ẽol

Expanded text:
autem Moses octoginta annorum et Aaron octoginta trium quando locuti sunt ad Pharaonem dixitque Dominus ad Mosen et Aaron cum dixerit vobis Pharao ostendite signa dices ad Aaron tol
Abbreviated transcription (Latin):
tum lacitudo retinelat. Sine incastrature erant persingulas tabu¬
las. ut altera alt̾i iungertur. sicfecit in omnib tabulis tabnacdi.
equib .xx. adplagam m̃idianam erant contra austrum cum. x.¬
tur. ad plagam quay tabernaculi que respicit ad aquilonem. fe
tabulas. Concra octidentalem uero .i. ad eam pntem cabernaculi
que respicit mane. fecit .ui. tabulas ⁊ luas alias per singulssan¬
gulos tabernaculi retro que iuncte erant deorsum: usꝙ sursum. ⁊ in
unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit exutraq pnte pangu¬
terius lateris tabulas coaptandas. ⁊ extra hos.u. alios uectas ad eci¬
dentalem plagam tabernaculi contra mare. fecit quoꝙ uectẽ ali¬
um qui per malias cabulas ab angulo usq ad angulum perue¬
is. ⁊ curulos eauuim fecit aureos ꝑ quos uectes inclnci possent.quos ⁊
ip̃os laminis aureis operuit. Lecit melum de iacincto ⁊ purpura

Expanded text:
tum latitudo retinebat: Binae incastraturae erant per singulas tabutum latitudo retinebat: Binae incastraturae erant per singulas tabulas, ut altera alteri jungeretur. Sic fecit in omnibus tabulis tabernaculi. E quibus viginti ad plagam meridianam erant contra Austrum, cum qtur. Ad plagam quoque tabernaculi, quae respicit ad Aquilonem, fectabulas. Contra Occidentem vero, id est, ad eam partem tabernaculi, quae mare respicit, fecit sex tabulas, et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro: quae junctae erant a deorsum usque sursum, et in unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit ex utraque parte per anguterius lateris tabulas coaptandas, et extra hos, quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi contra mare. Fecit quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveirculos eorum, fecit aureos, per quos vectes induci possent; quos et ipsos laminis aureis operuit. Fecit et velum de hyacintho, purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
corde sapientes adexpiendum opus tabernacili cortinas .x. de
bisso retorta ⁊ iacincto ⁊ purpura. cactoq bistincto opereuario
tarte polumita. Quarum una h̾ebat inlongitucline. xuiii.
cubitos ⁊ inlaticudine .iiii. una mensura erat omnium corti¬
narum: Coniurxitq cortinas .u. alteram alteri. ⁊alias .u. sibim
uicem copulauit. fecit ⁊ ansas iacinctinas inhora cortine unius.¬
exucroy latere ⁊ inhora cortine alterius simiłr ut contra seinui¬
cem uenirent anse ⁊ mutuo iungerentur. un. ⁊.i. fudit cutu
bemaculum. ferit ⁊ saga .xi. depilis caprarum ad operiendum tet¬
tum tabernaculi. unum sagum habebat inlongitudine cuibi
saga. Quorum.u. uinxit scorsum. ⁊ sex alia separatum. ficit
unum pallium exommib sagisfietet. Eecit ioptorium tabetna¬
culi depellib arietum rubricatis. aluidq desuper uelanien de pelli-¬
b iacinctinis. fecit ⁊ tabulas tabernaculi celignis sechim stances.x.
cubituorum erat longitudo tabuleunius ⁊ unum acsemis cubi¬

Expanded text:
eseleel ad explendum opus tabernaculi cortinas decem bysso retorta, et hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, opere vario, et arte polymita: quarum una habebat in longitudine viginti octo cubitos, et in latitudine quatuor; una mensura erat omnium cortinarum. Conjunxitque cortinas quinque alteram alteri, et alias quinque sibi invicem copulavit. Fecit et ansas ex utroque latere et in ora cortinae alterius similiter ut contra se invicem venirent ansae et mutuo iungerentur unde et quinquaginta bernaculum fecit et saga undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi unum sagum habebat in longitudine cubitsaga quorum quinque iunxit seorsum et sex alia separatim fecitqucteretur tectum et unum pallium ex omnibus sagis fieret fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis aliudque desuper velaus lanthinis. Fecit et tabulas tabernaculi de lignis settim stantes. Decem cubitorum erat longitudo tabulae unius, et unum ac semis cubi
Abbreviated transcription (Latin):
runus cẽ liben dum ĩ
Si autem noluerimuᷤ
ꝑforabitur auricula
iutestimonium ĩno¬
bediencie. ⁊ cum uxore

Expanded text:
rimus esse liberi dum in Si autem noluerimus, perforabitur auricula in testimonium inobedientiae, et cum uxore
Abbreviated transcription (Latin):
insinumtuum. retraxit. ⁊ ꝑtulit i¬
terum. ⁊ erat similis carmi relique.
Si non crecliderint inquit tibi:
neq audierint sermonem signi
prioris: credent u̾bo signi sequenti ͤ¬

Expanded text:
in sinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris, credent verbo signi sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
hec genctatio pet denarimusq adnoe. in
quo preceptorum signatur implctio sic̃
ca cch ponitur qui declicatio interpretatur
cem figunt ⁊ ab amore tam arcessibilis
enoch ab adam septimus ponitur. quiaħ
manentem ciuitatem non querunt si ex¬
pectationem usq infinem temporis extẽ¬
dunt. quos seꝑtenaria reuolutione t̾m¬
uaturꝰ cum eteruitas octaua successerit. uñ
iste enech qui ponitur septimus ⁊ trans¬
latus est. quia deo placuit. septimam re¬
quiem sigc. adquam post hanc uitam.¬

Expanded text:
ec generatio per denarium usque ad Noe, in quo praeceptorum signatur impletio, sicuEnoch ponitur, qui dedicatio interpretaturcem figunt, et ab amore immarcescibilis Enoch ab Adam septimus ponitur, quia hic manentem civitatem non quaerunt, sed exspectationem usque in finem temporis extendunt, quod septenaria revolutione terminatur, cum aeternitas octava successerit. Unde iste Enoch qui ponitur septimus, et translatus est quia Deo placuit, septimam requiem significat, ad quam post hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dei fẽs est aliz ad sum¬
lituainem ade. ⁊ est
qĩ contlusio asuperio¬
rib cum recapitulatõe¬
indiequa creanit deu ᷤ

Expanded text:
Dei factus est. Alii, ad slitudinem Adae. Est quasi conclusio a superios cum recapitulatqua creavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cadm cuam quam demcibi. atille redit. D u nosti quomo¬
coseuuerim cibi ⁊ quanta inmanib meis fiũit posteauo tua

Expanded text:
cedem tuam quam dem tibi at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. fauille de fornace. lasper¬
ora signa uirga fielant quor
non moyses ħ aaron extendebat
suꝑ aquam. uł adtecram perar¬
ciebat. nunc neco interpositis du
pecorum. ubi uec aaron nec moꝵ
illesꝑgete non interram. s ince¬
lum taniquam aaronqui datus
crat adppłm: terram percutere de¬
beret uł maquam uł interrami
manum extendere. Moyses uero
quierat in hiis que ad dominũ
orud duo illa superiora signan
bi necmoyses necaaron aliquid
manu operantur quid sibi islt
ip̃a cliuctsitas:

Expanded text:
lae de fornace, et asperora signa virga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron extendebat super aquam, vel ad terram percutiebat. Nunc vero interpositis duomortibus pecorum, ubi nec Aaron nec Moysille spargere non in terram sed in coelum: tanquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet, vel in aquam sive in terram manum extendere; Moyses vero, qui erat in his quae ad Dominum, Quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron aliquid manu operantur? Quid sibi vult ipsa diversitas?
Abbreviated transcription (Latin):
desiderii celestis que anuł aureis innexe super¬
humerale cum rõnali stringunt. cum agnita
luce per hxmus pr̃ie uullam gli̾am suspiramꝰ
⁊ut intrare mereannur concordi fide ⁊ uita ⁊
opere ⁊ professione intabernaculo prescntis
ecclesie seruire studemus:¬
istł a aron super pectus incmoriale coram
domino portat iet̾intm. qñ presul num ꝙͣ
subditorum curam int̾ntttit. s uitam cor
consolando. increpando. exhortando: confor¬
tos nominib filiorum iscl: hic est redemp
hũit .xii. lapides sub capite inprima sui
corporis parte portauit.
se studiis doctrine ⁊ u̾itatis inquirendis non
s ut ꝙ exterius typicum in ueste prefulge¬
bat intus incorde ueraciter expressimi cho¬
legalem inducbat pontificem. s ⁊ euuangeli

Expanded text:
desiderii coelestis, quae annulis aureis innexae superhumerale cum rationali stringunt, cum agnita luce perennis patriae in illam gloriam suspiramus, et ut intrare mereamur concordi fide, et vita, et opere, et professione, in tabernaculo praesentis ecclesiae servire studemusIsrael Aaron super pectus memoriale coram Domino portat in aeternum, quando praesul nunquam subditorum curam intermittit, sed vitam eorum consolando, increpando, exhortando, confortos nominibus filiorum Israel: hic est redempthabuit, duodecim lapides sub capite in prima sui corporis parte portavit.se studiis doctrinae et veritatis inquirendis, nonut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter expressum colegalem induebant pontificem, sed et Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
nor custodia cordis sordidat. ł castitatem cogita¬
las exauro purissimo .i. continnationem caste¬
aduas ut eniam inhis que adfr̾ne subsidium
quia sicut cathenula. ex¬
plurimis aurinirgulis
contexitur. ita cautas ex¬
multipharia uirtutum¬
operatione ꝑficitur. qͣs¬

Expanded text:
nor cordis custodia sordidat, vel castitatem purae cogitalas ex auro purissimo, id est, continuationem castt in eis quae ad fraternae subsidium quia sicut catenula explurimis auri virgulis una connectitur, ita charitas exmultifaria virtutoperatione
Abbreviated transcription (Latin):
cuituia. ut miancat ñc¬
rõnale. ⁊ suꝑhumerale. ne¬
queant separau. Non au¬
tem putandum est. utt̃¬
buit. non multum ampliꝰ¬

Expanded text:
cinthina, ut maneat juncrationale et superhumerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrubuit, non multo ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ latere super humeralis deorsum ꝙ
respicit concra faciem iuncture in¬
ferioris ut aptari possit cum superhu¬
merali. ⁊ stingatur rõnale anulis su¬
iscum anulis superhumeralis uit¬
ta lacinctina. ut

Expanded text:
 latere superumeralis deorsum quod respicit contra faciem iuncturae inferioris ut aptari possit cum superumerali et stringatur rationale anulis suis cum anulis superumeralis vitta hyacinthina ut
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Anuli. enim qui ĩul¬
tinus ⁊ infimis erant angu¬
lis rõnal hẽbunt contrase
incroq latere suꝑ humera¬
ł eque anulos alios. quib
ip̃i uittis ligantib uinge¬

Expanded text:
sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus junge
Abbreviated transcription (Latin):
nuersa que ad cibum pertinẽt ⁊ abicrunt. Ncc nom loth lcbstã¬
siam cusis filium fratris abram qui hitabat insodomis. Et ecce u

Expanded text:
ersa quae ad cibum pertinent, et abierunt: necnon et Lot et substantiam ejus, filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce u
Abbreviated transcription (Latin):
tam aaron quam
princeps synago¬
ge. et post quam
locutus est. uene¬
runt ad eum etiã
omnes filii israel.

Expanded text:
tam Aaron quam principes synagogae. Et postquam locutus est, venerunt ad eum etiam omnes filii Israel
Abbreviated transcription (Latin):
tat uosdens nr̃ ut scĩat si
faciat. uires .n. cdilectionis
sue homo ignorat nisiet
perimento cognoscat.
tatiocumulatur. ⁊patetuꝰ
affectus monetur exme¬
moria promissionis quia
dc̃m est mysa ac nocabitur¬

Expanded text:
tat vos Deus vester, ut sciat si faciat. » Vires enim dilectionis suae homo ignorat, perimento cognoscat. tatio cumulatur, et paternus affectus movetur moria promissionis, quia dictum est: « In Isaac vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
iut etiam uotum dicens si fuerit deus
mocum. ⁊ custedierit me inuia perquã
ambulo. ⁊ dederit michi panes adues¬
cenclum. ⁊ uestem ad induenclum. re¬
uersusq fuero prospere ad domum pr̃is mei: crit in o c¬
iuiuis indcum. ⁊ lapis iste quem crexi intitulum uocabitur
comusdei. cunctorumq que dederis mñ: decimas offeram tibi.¬

Expanded text:
it Jacob dicens: Si fuerit Deus mecum, et custodierit me in via per quam ambulo, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestem ad induendum, reversusque fuero prospere ad domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste quem erexi, in titulum vocabitur domus Dei: cunctorumque quae dederis mihi, decimas offeram tibi
Abbreviated transcription (Latin):
domini sic hoc accipiend̃¬
illi cohibendi erant apit̃i
timendo .s. ne penas sensibi
les paterentur. qui non dũ¬
poterant amare iusticiam

Expanded text:
Dei, si hoc accipiendilli cohibendi erant a timendo scilicet ne poenas sensibiles paterentur, quia nondupoterant amare iustitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cumcidamus labia nealiquid turpe
ł malum łociosum loquamur. ẽĩr
agit non cirtumcidit. ecc̃ia uero gr̃a
xp̃i prose crucifixi roborata. ñ solum
seabillicitis tempetat. s ⁊̃ aconcessis.
⁊ taniquam uirgo sponsa xp̃i pudi¬
cis uirginib floret. in quib uera cir
Quia non obscenis desidcriis uł sen¬
sib hercticis ⁊ bia sphemis assertio
la faciant. pedes: nem malum cur¬
rant. bisus neillicita concupiscat.
Gustus ut ad głiam dei manducet¬
tis spargat. Singula quoq membra
simofficiis deo scruiant. cutumcisa
sunt. sinłtra p̃scriptam logem lixu.¬

Expanded text:
cumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumagit, non circumcidit. Ecclesia vero, gratia Christi pro se crucifixi roborata, non solum se ab illicitis temperat, sed etiam a concessis, et tanquam virgo sponsa Christi pudicis virginibus floret, in quibus vera cir non obscoenis desideriis, vel sensibus haereticis, et blasphemis assertionla faciant, pedes, ne in malum currant: visus, ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei manducet ettis spargat. Singula quoque membra, si in officiis Deo serviant, circumcisa sunt. Si ultra praescriptam legem luxu
Abbreviated transcription (Latin):
thare g̾ abram. ⁊nachor. ⁊ aram porro aram genuit loch. Mor¬
tuusq estaram. ante thare pa-¬
trem suum. interra natiuitatis

Expanded text:
t Abram, Nachor, et Aran. Porro Aram genuit Loth. Mortuusque est Aram ante Thare patrem suum in terra nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
yses admittus egyrciis qi ingila¬
bat mundo. io uerem domini non
audiebat. s extincto ogyptio. post¬
quam indesercum fugit. dumil
extetiorib sopitur u̾ba dei penenͣt
ueratius: autem quippe cordis:
turba tercenaritm cogitationũ
ꝑstrepens. claudit. non .n ꝑfoc¬
interius surdescit.
uirtretrr. Dixit ergo moyses. Uada ⁊ uicebo uuuionem hanc
magnam. quare non comburacur tub. Ettnens autem do¬
minus ꝙ ꝑgeret adiudendum: uocauit

Expanded text:
ses admistus Aegyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini non audiebat: sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, dum ilexterioribus sopitur, verbum Dei penetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecinterius obsurdescit. ureretur. Dixit ergo Moses: Vadam, et videbo visionem hanc magnam, quare non comburatur rubus. Cernens autem Dominus quod pergeret ad videndum, vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
eruid clamas ad
me: ⁊ c̃. uocesapud aures
dei non faciunt u̾ba nr̃a¬
s desideria. eternam enĩ
desideramus: ore tacemuᷤ¬
inheremo: cum populus
noceꝑ streperet. ⁊ moyses¬
astrepitu nͥborum tace¬
ret. silens anclitur. ⁊ d̾r
ei. Quid clamas adme:

Expanded text:
uid clamas ad me? etc. Voces apud aures Dei non faciunt verbased desideria. Aeternam enim ideramus, ore tacemuin eremo cum populus s perstreperet, et Mosesstrepitu verborum tret, silens auditur, et dicitur ei: Quid clamas ad me?
Abbreviated transcription (Latin):
quid ab intimis irascendo lisponit
hinc est enim ꝙ moyses qui rea
erhibitione diffideus: terram peo¬
nussionis ingredidonimo it ascẽ¬
te non potuit. ⁊ se hacldre affugit.

Expanded text:
us ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses qui reatexhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi Domino irascente non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
minus nefaccret malum ꝙ locutus
fũat ad populum suum ⁊ rucrius
est moyses demonte portans dluasta¬
bulas cestimonii manu scriptaseu
ra qͦ dei erat sculpta intabuł. Audiẽs
autem iosue cuimultũ populi uocifcrã¬
tis: dixit admoysen. Ululatus pugne
auditur incastris. ¶Uui respondit.
Non est clamor adhortancium adpn¬
gnam. noꝙ uociferatio comellenc¬
imi cid fiugni. s uocem cantanciũ
ego audio. Cumq appinquass ad
Castra udit uitulum. ⁊ cdoroi. Iratusq ualde ꝓiecit demaru

Expanded text:
faceret malum quod locutus fuerat adversus populum suum et reversus est Moses de monte portans duas tabulas testimonii manu scriptas ex quoque Dei erat sculpta in tabulis audiens autem Iosue tumultum populi vociferantis dixit ad Mosen ululatus pugnae auditur in castris qui respondit non est clamor adhortantium ad pugnam neque vociferatio conpellentium ad fugam sed vocem cantantium ego audio cumque adpropinquasset ad castra vidit vitulum et choros iratusque valde proiecit de manu
Abbreviated transcription (Latin):
cut est illud. existimata ẽ malici¬
aexitus illorum. scdm hoc clicitur¬
⁊ bomur ⁊ malum ẽẽ a deo. non se¬
cunlum maliciam qua homines
malisunt. Malus enim d̾s nou est.
s mał ingerit mala qr iustus est.

Expanded text:
cuti est, Aestimata est malitia exitus illorum . Secundum hanc dicitur bonum et malum a Deo , non secundum malitiam qua homines mali sunt. Malus enim Deus non est; sed malis ingerit mala, quia justus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi quid fecent płs de uitulo. ⁊ de
ydolo: ꝙ exauro fecerant. dicit coꝰ
clixisse. hii sunt dii turiscł qui e
duxerunt tedecerra egypti ꝙ cos
dixisse non logitur s aniniueo¬
rum hunc fuisse deus ostendit.¬

Expanded text:
si quid fecerit populus de vitulo et de idolo quod ex auro suo fecerant, dicit eos dixisse: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. Quod eos dixisse non legitur; sed animum eorum hunc fuisse Deus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
rum actioꝵ natura nigent.
nec ꝑmortem dissoluuntur.
qr p̃ualet ineis clementum
angelicum principe suo nũc
am qualitatem ut possuit
n atunre parecaliginosa tñ a¬
eris tenere tr̃ai ꝑ missist̾ qͥ eis¬
q̃i carcer sit usꝙ ad tempꝰ idi

Expanded text:
rum aereorum natura vigent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum res vero angeli cum principe suo nuncam qualitatem qua possunt ab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum permissi sunt, qui eis carcer sit usque ad tempus judi
Abbreviated transcription (Latin):
bus. filias eorum. accipiemus uxores. ⁊
nr̃as illis dabimus. Unum est ꝙ differtur tm̃ bonum. si circumci¬
damus masculos nr̃os ritum gentis imitantes. ⁊ substancia eorũ
et pecora. et cuncta que possident nostra erunt. Tantum ml
acquiescamus ut hi

Expanded text:
 filias eorum accipiemus uxores, et nostras illis dabimus. Unum est, quo differtur tantum bonum: Si circumcidamus masculos nostros, ritum gentis imitantes. Et substantia eorum, et pecora, et cuncta quae possident nostra erunt: tantum in hoc acquiescamus, et h
Abbreviated transcription (Latin):
benelictus ⁊ clandus. in¬
mani mudcitudo est. plu
tactis sibiuitib. non so¬
lum claulicat. s ⁊ torpes¬
cit ueultra iam generare
Ipossit.

Expanded text:
us claudus. Nmultitudo est. Plurpost tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem cariis arefe̾cit ⁊ quipriꝰ
uni iidebantur quetere ⁊ secu¬
luintenere. post agnitõem
suauitatis dei innus innobis
pes sanus remanet. alt̾ clan¬
cit. Si ergo tenemus angelũ
insolo pede amoris dei. totau
tute se sustinet. ⁊ ĩpp̃o stat. qr
pedem amoris. scłiquem in¬

Expanded text:
tem carnis arefacit; et quia prius, um videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remansit, atque ai. Si ergo tenemus angelum,in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet, et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem po
Abbreviated transcription (Latin):
der castraciꝰ. esau. ⁊ tñ post illã
afflictionem ad ẽẽt ⁊ que ꝓ mi¬
sit impleret. ⁊ ammonenur.
hoc exemplo. ut quamuis cu
deranda sunt clicentis. deus pa¬
tris mei a brahani. quia ĩhis

Expanded text:
et castra ejus Esau, et tunc post illam afflictionem adesset, et quem promisit, impleret. Et admonemur hoc exemplo, ut quamvis crederanda sunt, dicentis: « Deus patris mei Abraham, » etc., quia in his
Abbreviated transcription (Latin):
marach eo quod eẽnt ama. e.
unde ⁊ congruum loco nomen
imposuit. ucciis illuo mara.
.i. amaritudinem. Et mur¬
murauit populus contrãmo¬
yͣsen dicens. Quid bibemus:
Rtille clamauit ad dominũ.

Expanded text:
Marah, eo quod essent amarae. Unde et congruum loco nomen imposuit, vocans illud Marah, id est, amaritudinem. Et murmuravit populus contra Moysen dicens: Quid bibemus? At ille clamavit ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑquam noce red¬
dit sonorem chorus sod̾
cundem pellis simplex.
cum duab cientis. per
alteram inspiratur.
ꝑalteram sontimred
a neteris legis signifi¬
eris portatur sod̾m cas¬
sodorum tyitpanũe.
pellis extenta interduo
ligna ꝑ ꝙ materatio
carnis significatur. cho

Expanded text:
lam; per quam vocem reddit sonoram. Chorus, secundum eumdem, pellis simplex cum duabus cicutis; per alteram inspiratur, per alteram sonum redda veteris legis designeris portatur. Secundum Cassiodorum tympanum est pellis extensa inter duo ligna: per quod maceratio carnis designatur. Cho
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim expellam cos deconspectu cu¬
o donec augearis et possideas tetram. po¬
nam autem terminos tuos. amai ru

Expanded text:
paulatim expellam eos de conspectu tuo donec augearis et possideas terram ponam autem terminos tuos a mari Ru
Abbreviated transcription (Latin):
Quando tuleris summam filio¬
ntm usi ael uixta numerum dab̃t
singuli prec pr anmabus
sius domino et non ccit plagar n
cii cum fueunt recensiti. hoc autem
dabit omius

Expanded text:
quando tuleris summam filiorum Israhel iuxta numerum dabunt singuli pretium pro animabus suis Domino et non erit plaga in eis cum fuerint recensiti hoc autem dabit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
bidens autem filios eius dirit adeum. Qui sunt isti. respondit.
filii mci sunt quos donauit michi deus in hoc loco. Adluc eos in

Expanded text:
idens autem filios ejus dixit ad eum: Qui sunt isti? respondit: Filii mei sunt, quos dedit mihi Deus in hoc loco. Adduc eos, in
Abbreviated transcription (Latin):
more filium maiorem beneclicen¬
dum putanit. s deus qui occulto¬
tum est cognitorminorcm bene¬
tis est benedr̃e dei effectum tribue
re. ut antem intellexit ysaat per
spititum propbecie benedictionẽ
mmori destinatam: ait. Benccli¬
rici et erit beacdictus.
plantator interpretatur abeo igi¬
tur ꝙ fr̃em ante decepit al lusit

Expanded text:
more filium majorem benedicendum putavit: sed Deus, qui occultorum est cognitor, minoretis est benedre. Ut autem intellexit Isaac per spiritum prophetiae benedictionem minori destinatam, ait, « Benedixi, et erit benedictus.plantator interpretatur. Ab eo igitur quod fratrem ante deceperit, allusit
Abbreviated transcription (Latin):
tete. ⁊ ciciet amorreos ⁊cͥ.
plurali adsingulatem nu¬
nes prius qui fy¬
introeas. Nonciiam cos afacietu¬
a announo neterta iniositudinem
realigatur. ⁊ crescant contra te bestie ⁊¬

Expanded text:
nte te, et ejiciet Amorrhaeos, etc. A plurali ad singularem nunes prius, qui fintroeas. Non ejiciam eos a facie tua anno uno, ne terra in solitudinem redigatur, et crescant contra te besti
Abbreviated transcription (Latin):
scph ⁊ beniamin. filii
bale ancille rachel. dan. ⁊ neptalim filii
⁊ elphe. ancille lye. gad ⁊ aser. hii filii ia¬
cob qui nati sunt ei inmesopothannia sy¬
nc. Teuit etiam adysaac pr̃em suũ
umambre ciuitatem arboe. bec est hebrõ¬
inqua pcregrinatus est abraham. ⁊ ysaac.
rum. eonsumptusq etate mortuus est.
⁊ appositus est populo suo senex ⁊ plenus
baioth. ꝓxperitautem ada elipbachͣ. Deshsamach: genuit ra
natisunt ei interra chanaan. Culitautem esan uxores suas ⁊ fi

Expanded text:
seph et Beniamin filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbin qua peregrinatus est Abraham et Isaac.  annorum. Consumptusque aetate mortuus est: et appositus est populo suo senex et plenusbajoth. Peperit autem Ada, Eliphaz: Basameth genuit Rahnati sunt ei in terra Chanaan. Tulit autem Esau uxores suas et fi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt quib alie uescuntur.
hñt enim omnia quam¬
dnisunt: mensuras nume¬
ros orcliuesq suosq̃ cunc¬
ta merito esyderata laudã¬
Insinuatur płalitas. per¬
uere diccretur ad ymagi¬
nem uostram. s ita dc̃m
maginem nostram sig

Expanded text:
ae, quibus aliae uescerentur. habent enim omnia, quamdiu sunt, mensuras, numeros. ordines suos: quae cuncta merito considerata lauda» Insinuatur pluralitas pervere diceretur ad imaginem nostram; sed ita dictum imagin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. Queritur.qr. hic non sit adoitum
alia pła dicturus hecbas aitem atmlig¬
naqrnon habent generancli affectum hꝰ
quis putet inoffõ geignendi filios. c̃ẽ
pacratum sic̃ infornscatõe sine ⁊ iugio.¬

Expanded text:
. Quaeritur quare hic non sit additum, alia plura dicturus. Herbas autem atque ligna quia non habent generandi affectum, huquis putet in officio gignendi filios esse peccatum, sicut in fornicatione sine conjugio.
Abbreviated transcription (Latin):
liuis. seriuimq abraham. ⁊ cõmites
aius lrecantes pro spera sorori sue.
atq dicentes. soror nr̃a es. crescas in

Expanded text:
lius, servumque Abraham, comites recantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra, crescas in
Abbreviated transcription (Latin):
intabulis lapideis: digito dei. tria ꝑtinent ad
cognitionem ⁊ cliloctionem trinitatis .uii. ad
dilectionem proxum quib humana socictaᷤᷤ
non loditur. primum: pertinet addeum prem:
ad filium. Non assumas nom cridei tui ĩua
qionmus creatura uanitati sisbiecta est se
qualem pr̃i. deum de deo. lumen delimiine.

Expanded text:
d dilectionem et cognitionem Trinitatis, septem ad dilectionem proximi, quibus humana societas non laeditur. Primum pertinet ad Deum Patrem: ad Filium: Non assumes nomen Domini Dei tuiquia omnis creatura vanitati subjecta est, sed aequalem Patri, Deum de Deo, lumen de lumine.
Abbreviated transcription (Latin):
militudinib. inuccant demonia adrepellenda ł uitanda mnala. sciendum tñ. quia cum de cceue
quib inbaptismo renunciasti. solumdeum confitens pẽem ⁊ filium. ⁊ sp̃m sc̃m. s hoc confitẽ¬
simmus effecti parsdomini. s inconfinio positi illos patinuir offensos. quos fugimiis ⁊ ad quem
Uñ amatores tui. inimici fc̃i sunttibi. Multi sunt anime amatores caꝑti decore eius. cum qui¬
b meretricata est dicens. post amatores ieos ibo. qui dant michi uinum mneum ⁊c̃. hos offen¬
dit reu̾sa aduirum priorem. nnsi ergo tota fide permancas cum uiro tuo ꝓscelerib que cõ misis
chil dissolutum uł prodigum potest. si ergo acceptam grãm negligis ⁊ implicas te secilarib
nogociis: continuo innumdus sp̃c redit cum .uii. naquiorib neiterum expelli posiit. ⁊ fiunt no

Expanded text:
militudinibus invocabant daemonia ad repellenda vel vitanda mala. Sciendum tamen quia cum decreverimilitudinibus invocabant daemonia ad repellenda vel vitanda mala. Sciendum tamen quia cum decreveriquibus in baptismo renuntiasti, solum Deum confitens Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Sed hoc confitesumus effecti pars Domini, sed in confinio positi illos patimur offensos quos fugimus, et ad quem unde Jer. IV: Amatores tui inimici facti sunt tibi. Multi sunt animae amatores, capti decore ejus, cum quibus meretricata est, dicens. Post amatores meos ibo qui dant mihi vinum meum, etc. : hos offendit reversa ad virum priorem. Nisi ergo tota fide permaneas cum viro tuo, pro sceleribus quae commisishil dissolutum vel prodigum potest. Si ergo acceptam gratiam negligis, et implicas te saecularibus negotiis, continuo immundus spiritus redit cum septem nequioribus , ne iterum expelli possit, et fiunt no
Abbreviated transcription (Latin):
Ore. Nonfacies tibi ip̃i ydolum noꝙ omnc̃
multi. ⁊ domini multi. de ydoł uero. qr nicħ
est ydolum inmundo. desimilitudinb au¬
tem non addidit: qui a nicħ sunt. hic autem
dicitur. non facies tibi ydolum noꝙ similitu¬
dinem omnium. aliud est ergo faccre ydo¬
ium. aliud similitudinem. u̾bi gr̃a. siquis i
s animus sibi fing̃. ut si quis humanis mẽ¬
bris caput canis aut arictis formet. ł inno
hitu hominis duas facies aut humano poc¬
toris post titmas partes equi ant piscis: qui
lec facit. non similitudinem si ydolum fa¬
cit. facit. enim ꝙnonest. necht aliud simi¬
lesui. Ideo dicit apłs. qr ydolum nicħ est ĩ
mundo. Nonenim aliqua ex reb ꝯstantib
formatur. s non sicut dehis que iuterra sũt.
ł minari similitrdinib promptum est pro¬
nunciare. Ita ctiam docelestib. nisi quis dicat
desole ⁊ lima ⁊ stellis. hoc posse sentiri quoꝵ
formas exprimit gentilitas. s moyses crudi¬

Expanded text:
. Non facies tibi ipsi idolum, neque omnem multi, et domini multi, etc. De idolis vero, quia nil est idolum in mundo; de similitudinibus autem non addidit, quia nil sunt. Hic autem dicitur: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnem. Aliud est ergo facere idolum, aliud similitudinem. Verbi causa, si quis in us non vidit, sed animus sibi fingit; ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel in uno hominis habitu duas facies, aut humano pectori postremas partes equi aut piscis; qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit: facit enim quod non est, nec habet aliquid simile sui. Ideo dicit Apostolus quia idolum nihil est in mundo . Non enim aliqua ex rebus constantiformatur: sed non sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus promptum est pronuntiare: ita etiam de coelestibus; nisi quis dicat de sole, et luna, et stellis hoc posse sentiri, quorum formas exprimit gentilitas. Sed Moses erudi
Abbreviated transcription (Latin):
di. aliquem deus mbet ille enim facit qui uib.
ꝙ ministrum negare non licet. Ineo autem qd̾
dc̃m est. falsum testimonium ñ dices adũsus peo¬
xium tuum queti solet utrum ꝓhibitum sit
adu̾sus cos. qui tuncdñt õe mentiendum q̃n
id mendacium prodest alicui ⁊ nich̾ ob est ci.i
cui mentiris. Tale enum non est adu̾sus prori¬
mum tuum. ut ĩo uideatur hoc adoid isse sccip¬
tura ꝙ poss breuiter dicere falsum testimoniũ¬
raberis. s magna questio est. neccito explicari¬

Expanded text:
di aliquem deus iubet. ille enim facit qui iubet, di aliquem deus iubet. ille enim facit qui iubet, quando ministerium negare non licet. In eo etiam quod dictum est: falsum testimonium non dices aduersus proximum tuum, quaeri solet utrum prohibitum sitadversus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodest alicui, et nihil obest ei cui mentiris: tale quippe non est adversus proximum tuum; ut ideo videatur hoc addidisse Scriptura quae posset breviter dicere, Falsum testimoniraberis; sed hinc magna quaestio est, nec a festina
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est. cedominiis. idem apłe dicit. Siue
throni siue dominationes. ⁊c. Dominationes
uero nonsunt aliud quam ordo quidam ⁊ mł
legis aperire apłe. acsi dicat. licet sunt multi
domini: qui alus gentib dominentur. ⁊ oi
multi qui ab aliis colantur. tñ nobis est
statuit termmnos gencium scd̾m rumerim ã¬
ꝑ .c. Imitantes .s. cdi abolum qui princeps est¬
ominium fc̃s adruinam. uñ constat ꝙ execra¬
bilis fociteos preuaricatio non natura. tibigͦ
unus est deus. ⁊ uere dominus unus est domi¬
nus. eeceris ucro ab ip̃o creatis conculit nom̃¬
scd̃m canicm inimo adte. quusrł effectus es
mente deum uidendo. ⁊ crramicisus corde nõ
carne. si tñ ita agas. ut dignus sis õe pars dei.
⁊ infuniculo boditatis eius metiti. aliequin ex¬
emplo tibi sint. qui aohec uocati fuerint. ut
eẽnt pars dei. ⁊ exhigentib pc̃cis dispersi sunt¬
Idem. Et ꝙ dc̃m est. non artides. non pntandum
est fieri contra hoc preceptum ꝙ lex occidit. ł oci¬

Expanded text:
. De dominis idem Apostolus dicit: Sive throni, sive dominationes, etc. Dominationes vero non aliud sunt quam ordo quidam dominlegis aperire Apostolus; ac si dicat: Licet sint domini multi, qui aliis gentibus dominentur, et dii multi qui ab aliis colantur: sed tamen statuit terminos gentium secundum numerum anetis; imitantes scilicet diabolum, qui princeps omnium factus est ad ruinam. Unde constat quod exsecrabiles fecit eos praevaricatio, non natura. Tibi erunus est Deus, et vere Dominus, unus est Dominus; caeteris vero ab ipso creatis contulit hodum carnem, imo ad te qui Israel effectus es mente Deum videndo, et circumcisus corde, non carne; si tamen ita agas ut dignus sis esse pars Dei, et in funiculo haereditatis ejus metiri: alioquin exemplo tibi sint qui ad hoc vocati fuerant ut essent pars Dei, et exigentibus peccatis dispersi sunti. Et quod dictum est: non occides, non putandum est fieri contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occi
Abbreviated transcription (Latin):
si ita computetur: non complebitur minier.
x. mandatorum. est ergo primum mandatũ¬
cies tibi ydolum neq ullam similitudinem.
⁊c̃. Incipiamus ergo aprimo mandato: non
etunt tibi dii alii preter me. Si clixiss non
sint absolutiorscano iunderetur. s qr dixit nõ
erunt non negauit. qr sint. s ne illisint. cui
hec precepta dantur inhibuit. hinc paulum

Expanded text:
quod si ita computetur, non complebitur numerus decem mandatorum. Est ergo primum mandatucies tibi idolum, neque ullam similitudinem, etc. Incipiamus ergo a primo mandato: Non erunt tibi dii alii praeter me. Si dixisset, Non sunt, absolutior sermo videretur; sed quia dicit, Non erunt, non negavit quia sint, sed ne illi sint, cui haec praecepta dantur, inhibuit. Hinc Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
chaest hñs uitum concumbendo cum eo qui iͥ
eius non est. etiam sulle non hãt uxorem. Uir¬
rims uiriunsi faciat uir qui uxorem non ht
enim non tenetur: non est prohibita indeca
logo fornicatio. s sola mechia .i. adulterͥm.
quaiuis omnis mechia fornicatio sit. Unde
inscripturis non michi oocurrit locutionis
exemplum. s si uon omnis fornicatio me
chia dici pot᷑ ubi sit indecalogo peohibita
forncatio quamfaciunt uiri qui uxoren
non hñt cum feminis que maritos non ha¬
bent utrum inueniri possit ignoro. s si ñ¬
furti nomine. bene intelligitur omnis illi¬
cita usurpatio rei aliene. non enim rapi¬
nam permisit qui furtum prohibuit sec
aparte cotum intelligi noluit. quicquid
illicite itium proximi aufectur. ⁊ nominem
membrorum illicitus usus ꝓhibitus debet in¬
telligi.

Expanded text:
cha est habens uirum concumbendo cum eo, qui uir eius non est, etiam si ille non habeat uxorem, pro utrum si faciat qui uxorem non habet, enim non tenentur, non est prlogo fornicatio, sed sola moechia, id est adulterium, quamuis omnis moechia fornicatio esse intecripturis non mihi interim occurrit locutionis exemplum. sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt uiri, qui uxores non habent, cum feminis, quae maritos non habent, utrum inueniri possit, ignoro. sed si furti nomine bene intellegitur omnis inlicita usurpatio rei alienae — non enim rapinam permisit qui furtum prohibuit; sed utique a parte totum intellegi uoluit, quidquid inlicite rerum proximi aufertur — profecto membrorum non legitimus usus prohibitus debet intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
tum facies. abeo ꝙ paulo post dicitur. de non
concupiscendis rebus ꝓ. qr non omnis qui
concupiscit uem proximi furatur. s omnis
qui furatur rem proximi concupiscit poterat
inilla generalitate. nisi denon concupiscẽda
re proxum procipitur etiam illud quos ad
poterat alud intelligi. nisi forte nullis duob
preceptis. non mechandi. ⁊ non furandi: ip̃ao¬
ꝑa notata sint. unihiisuero extremis. ip̃a cõcu¬
piscencia que tm̃i differunt ut aliqñ mochet᷑
qui non concupiscit .u. proximi cum aliqua
sint. Item queri solet utrum mechie nomine
⁊̃ fornicatio teneatur. hoc enim u̾bum grecũ
Neq enim qr dẽm est. non concupisces .u. ꝓ.t.¬
quam li cite concupiscat uirum proxime sue.
to magis exoo ꝙ dictum est non mechaberis. u¬
terq sexus astringitur. cum etiam ip̃m p̃ceptum¬

Expanded text:
tum facias, ab eo quod paulo post dicitur de non concupiscendis rebus proximi? Non quod omnis qui concupiscit rem proximi, furatur; sed omnis qui furatur, rem proximi concupiscit. Poterat illa generalitate, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur, etiam illud quod ad poterat et illud intelligi. Nisi forte in illis duobus praeceptis, non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt; in his vero extremis ipsa concupiscentia: quae tantum differunt, ut aliquando moechetur, qui non concupiscit uxorem proximi, cum alia sint. Item quaeri solet utrum moechiae nomine etiam fornicatio teneatur. Hoc enim graecum verbuNeque enim quia dictum est, Non concupisces uquam licite concupiscere uirum proximae suaeto magis eo quod dictum est: non moechaberis uterque sexus astringitur, cum et ipsum prae