comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olim ad ħ maria se ex̾cẽt. non uides
fluctus ĩ lictora cãꝙͣ exiturus ĩcuriat.
Non uides ut estus fines suos trãseat
ĩposẜonẽ t̾rarũ inicire ĩducãt. nõ uides
ut illi ꝑpetua cũ claustris suis pug¬
na sit. Quid porro istĩc uñ tantũ tu¬
multũ uides. Metus ẽ emari et mag¬
no spũ erũpẽtib flumis ubi nõ hũo¬
rẽ naͣ disposuit. ut undiq nos cũ uo¬
luisset aggredi posset. mẽtior nͥ esu
rientib tra hũor occurrit et quoc no ᷤ
auaricia aut defodit aut aliqua cã
dito lacus et multũ mari cõditũ mul¬
tũ flummũ ꝑ oꝑta labẽtiũ uudiq
gͦ erit cã diliuuo cũ alie aq̃ sub ĩflu¬
ũt t̾ras alie circũ fluũt q̃ dui coher¬
cite unicũt et ãnes ãnib iũgent pa¬
ludib stagna. Oĩiz tũc mare ora
fontiũ ĩplebit et m aiore lacu soluet
haurit. ꝙad̾irĩ sudore eũt uures ita
tellus liq̃fiet et aliis cãs qͥescẽtib

Expanded text:
olim ad hoc maria se exercent. Non uides olim ad hoc maria se exercent. Non uides ut fluctus in litora tamquam exiturus incurrat? Non uides ut aestus fines suos transeat et in possessionem terrarum mare inducat? Non uides ut illi perpetua cum claustris suis pugna sit? Quid porro? Istinc, unde tantum tumultum uides, metus est, e mari et magno spiritu erumpentibus fluuiis. Ubi non umorem natura disposuit, ut undique nos, cum uoluisset, aggredi posset? Mentior, nisi eruentibus terram umor occurrit et, quotiens nos aut auaritia defodit aut aliqua causa dito lacus et multum maris conditi, multum fluminum per operta labentium. Undique ergo erit causa diluuio, cum aliae aquae subterfluant terras, aliae circumfluant, quae diu coercitae uincent et amnes amnibus iungent, paludibus stagna. Omnium tunc mare ora fontium im implebit et maiore hiatu soluet.quemadmodum in sudorem eunt uires, ita tellus liquefiet et aliis causis quiescentibus
Abbreviated transcription (Latin):
culi equoris fauces. nich̾ caribdis.
nich silla. Om̃s nouũ mare fabulas
obruet. et hic qͥ t̾ras cingit occeanꝰ
emps estas ꝓhibebit᷑ et ꝙcũq t̾ras
sydus ex syecat cõpresso crdore cessa¬
bit. pibũt tot noĩa cospiũ et rubrũ
mare ambraici et creti sinꝰ p̾poĩtis ⁊
põtus pibit om̃e discriniẽ. Cõfunde¬
tur ꝯͥcquid ĩ sucis ꝑtes nã digessit.
Nõ num quẽq nõ turres tuebunt᷑
nõ proderũt tẽpla supplicib nec ur¬
biũ sũma qͥppe fugiẽtes unda p̾ue¬
met. et ex ipĩs arcib nã differret.
alia aib occasu alia aib occidẽte cõcu¬
rent. Unus hũanũ genꝰ cõdet dies. qͥc¬
quid tã longa fortunarũ ĩ sulgẽcia
excoluit. qͥcqͣd supͣ cetos extulit nobi¬
lia parit̾ ac ornata magnarũqz gẽ¬
touenit. Iã aũt a pͥo die mũdi cũ in
hũc hĩtũ ex ĩformi hũitati descẽdẽt
qñ mergẽt᷑ t̾rena decretũ ẽ. Et ne sit

Expanded text:
culi aequoris fauces, nihil Charybdis, culi aequoris fauces, nihil Charybdis, nihil Scylla: omnes nouum mare fabulas obruet et hic qui terras cingit oceanus ems, aestas prohibebitur, et quodcumque terras sidus exsiccat, compresso ardore cessabit. Peribunt tot nomina, Caspium et Rubrum mare, Ambracii et Cretici sinus, Propontis et Pontus; peribit omne discrimen; confundetur quicquid in suas partes natura digessit. Non muri quemquam, non turres tuebuntur. Non proderunt templa supplicibus nec urbium summa, quippe fugientes unda praeueniet et ex ipsis arcibus deferet. Alia ab occasu, alia ab oriente concurrent. Unus humanum genus condet dies; quicquid tam longa fortunae indulgentia excoluit, quicquid supra ceteros extulit, nobilia pariter atque adornata magnarumque gento uenit. Iam autem a primo die mundi, cum in hunc habitum ex informi unitate discederet, quando mergerentur terrena decr
Abbreviated transcription (Latin):
ut de ĩtegro tote rudes ĩ nouieq gerãt᷑.
nec suꝑ sit ĩ det̾iora magr̃ plus hũo¬
ris ꝙͣ semꝑ fuit fiet. Nuc eñi elemẽta
ad id ꝙ debent᷑ pensa sũt aliud oꝑtet.
alt̾i accedat ut q̃ libraumẽto stãt ĩ eqͣ¬
litas turbet accedet hũori. Non eñi
ht̃ ꝙ ambiat t̾ras nõ quo obruat. qͥc¬
qͥd issi adieteris nectĩe ẽ ĩ ałiũ socum
exũdet. Uide gͦ ne t̾ra debeat minus
ut ualidiori ĩfirma suctũbat. Inci¬
piet ergo putresceͣ. de hĩc larcita ue
ĩ humiorẽ et assidua taba defluere
tũc exiliẽt sub mõtib flumĩa. ip̃os¬
q ĩpetus quatiẽt inde aura racta
ua nabũt. Solũ om̃e a quas reddet
sũm scaturiẽt mõtes. ꝙ̃ adm ĩ mor¬
bũ transeũt sana et ulceri uicma cõ¬
sentiũt ut queq proxĩa t̾ris fluẽti¬
b fuerint eleuẽtur. Stilabũt demñ
curẽt et hyanite plibz locis saro ꝑfie¬
cũ saliet scilicet et maria int̾ se cõ¬
ponet. Nichil erũt adriatici nich se¬

Expanded text:
ut de integro totae rudes innoxiaeque generentur nec supersit in deteriora praeceptor, plus umoris quam semper fuit fiet. Nunc enim elementa ad id quod debetur pensa surit: aliquid oportet alteri accedat, ut quae libramento stant, inaequalitas turbet. Accedet umori; nunc enim habet quo ambiat terras, non quo obruat: quicquid illi adieceris, necesse est in alienum locum exundet. Uide ergo ne terra debeat minui, ut ualidiori infirma succumbat. Incipiet ergo putrescere, dehinc laxata ire in umorem et assidua tabe defluere. Tunc exilient sub montibus flumina ipsosque impetu quatient; inde aura tacta manabunt; solum omne aquas reddet, summi scaturient montes. Quemadmodum in morbum transeunt sana et ulceri uicina consentiunt, ut quaeque proxima terris fluentibus fuerint, ipsa eluentur stillabuntque, deinde current et, hiante pluribus locis saxo, per fretum saliet et maria inter se componet. Nihil erunt Adria, nihil Si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽcie figna q̃ in ip̃a nuitaciõe auni
momiẽta sũt. Et istas ego ꝑceꝑin
Et illa q̃ incõflagaciõe nrĩs placet
hoc quoq trãfferẽdũ prito siue ãa ẽ
mũdus siue corpus naͣ gubnãte ut
arbores ut sata ab micio eiꝰ usq ad
exitũ. Quicqͣd face̾ ꝯͥchd pati debe¬
ab ĩclusũ ut ĩsemĩe oĩs futi rõ hoĩs¬

Expanded text:
tentiae signa, quando in ipsa mutatione anni momenta sunt. Et istas ego receperim et illam, quae in conflagratione nostris placet, hoc quoque transferendam puto: siue animal est mundus siue corpus natura gubernabile, ut arbores, ut sata, ab initio eius usque ad exitum quicquid facere quicquid pati debeat, inclusum est. Ut in semine omnis futuri ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quedã cõsumũtur paulatĩ et ĩterti¬
dũt. Eadẽ cx ĩt̾uallo reu̾tũt᷑ recipũt
qz nomẽ et cursũ. Cau sa maĩfesta
nã ad ĩferius et ad ĩaue differt̃ illo
itciq recepta flumĩa cursu ege̾ secreto.
S cũ pͥmũ aliqͥd solidi ꝙ obstaret oc¬
currit pͥrupta parte q̃ minꝰ ad exitũ re
t̾reno lacu ẽ. potritu hyatus existit ꝓ¬
bibit᷑ tacito mõ gurgite lapsus. Red¬
dit᷑ argolicis ĩgẽs errasmus ĩ undis.¬
¶ Idem ĩ oriẽte tygris fac̃ absorbet᷑ ⁊
t̃ sicilia qͥ tanquã estate ꝑ olimpia ĩ
oppinõe alpheũ ex achana eo usq pe¬
netrare et agere sub mare cursũ ni
anꝙͣ ĩseracusano lictore ei̾gẽ. Ideo¬

Expanded text:
Quaedam consumuntur paulatim et interciQuaedam consumuntur paulatim et intercidunt; eadem ex interuallo reuertuntur recipiuntque et nomen et cursum. Causa manifesta umor ad inferius et ad marie defertur. Illo itaque recepta flumina cursus egere secreto, sed cum primum aliquid solidi quod obstaret occurrit, perrupta parte, quae minus ad exiterreno Lycus est potatus hiatu, existit pbibitur, tacito modo gurgite lapsus redditur Argolicis ingens Erasinus in undis." Idem et in Oriente Tigris facit: absorbetur et in Sicilia quinta quaque aestate per Olympia. Inde opinio est Alpheon ex Achaia eo usque penetrare et agere sub mare cursum nec ante quam in Syracusano litore emergere, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ induruit lõgioris frigoris ꝑtina¬
tia spisat̃ magis ac mag̾ donec oĩ
aere ercluso ĩ se tota cõp̾hensa ẽ. et
huor qͥ fuerat lapis effectus ẽ. ¶E¬
state quedã flumĩa augẽt᷑ ut inlus
cuiꝰ alias rõ reddet᷑. Theophrastus est
auctor. In põto quoqz quosdã ãnes qͦs¬
cere tp̃r estuo. Quatuor iuidicãt ẽẽ cã.
Aut qr tũc marĩe ĩ hũore mutabilis
trãsit aut qͥa maiores ĩ remoto loco¬
ỹbres sũt quorũ aqua ꝑ secretos loco¬
cumculos redita tacite suffundit᷑. Ter¬
cia si crebriorib uẽtis hostiũ creditur
et reu̾berat fluctu ãnis restitit qͥ cres¬
cere uidet᷑ qz nõ effundit᷑. Quarta rõ¬
urgẽt et exhaurĩt fluĩa. Cũ lõgius
recesserũt iumꝰ cõsumũt atq trahũt.
Itaq de ĩpedio solebat id ĩcremẽto acci¬
dit. Quedã flumĩa palã ĩ aliquã spe¬
cũ decidũt et sic ex oculis aufferũtur.

Expanded text:
cum induruit, longioris frigoris pertinacum induruit, longioris frigoris pertinacia spissatur magis ac magis, donec omni aere excluso in se tota compressa est, et umor qui fuerat, lapis effectus est. Aestate quaedam flumina augentur ut Nilus, cuius alias ratio reddetur. Theophrastus est auctor in Ponto quoque quosdam amnes crescere tempore aestiuo. Quattuor esse iudicant causas: aut quia tunc maxime in uterra sit, aut quia maiores in remoto imbres sint, quorum aqua per secretos cuniculos reddita tacite suffunditur. Tertia, si crebrioribus uentis ostium caeditur et reuerberatus fluctu amnis resistit, qui crescere uidetur, quia non effunditur. Quarta urgent et exhauriunt flumina; cum longius recesserunt, minus consumunt atque trahunt: ita quod impendio solebat, id incremento accidit. Quaedam flumina palam in aliquem specum decidunt et sic ex oculis auferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
spũ solidat᷑ nccio leue ẽ qd̾ ex uẽtoso
ĩcinq cõcretũ ẽ. ¶ Quorũdã cã nõ
põt reddi. qrͣ aqua in lotica fecũdio¬
ses feminas faciat cideo ut quarũ¬
dam uiscera lõga sterilitate p̾clusa
ad cõceptũ relarauerit. qr̃ quedã in
litia aque cõceptũ femiuarũ custo¬
dicĩt quas solẽt petere, qͥb parũ te¬
nar uulua ẽ. Quid ad me attinet.
pono ista int̾ temẽ uulgata. Credi¬
cũ ẽ quasdã aquas scabiã aufferre
corꝑib quasdã utni legẽ et fedã ex
aluo uarietatẽ siue ĩfusa sue pota sit
Qd uitiũ dicũt hr̃e aquã ex rore collec¬
tã. Quis nõ grauissiãs ẽẽ aquas cre¬
dait que ĩ cristalũ coeũt. Cõtra autẽ
ab ip̃a cenuitate facilime gelat. uñ
aut fiat eiꝰmoĩ lapis apd̃ grecos ex
ip̃o noĩe apparet. cristallũ em̃ appel¬
lant. eqz hũc ꝑ lucidãt lapidẽ ꝙͣ illam
glaciã ex qua fieri lapis creditur. a¬
qua enĩ celestis miniũ ĩ se t̾reui hñs

Expanded text:
ario leue est quod ex uentoso inanique concretum est. Quorundam causa non potest reddi: quare aqua Nilotica fecundiores feminas faciat, adeo ut quarundam uiscera longa sterilitate praeclusa ad conceptum relaxauerit; quare quaedam in Lycia aquae conceptum feminarum custodiant, quas solent petere, quibus parum tenax uulua est. Quod ad me attinet, pono ista inter temere uulgata. Creditum est quasdam aquas scabiem afferre corporibus, quasdam uitiliginem et foedam ex albo uarietatem, siue infusa siue pota sit: quod uitium dicunt habere aquam ex rore collectam. Quis non grauissimas esse aquas credat, quae in crystallum coeunt? Contra autem ob ipsam tenuitatelapis, apud Graecos ex ipso nomine apparet: G–krustallon enim appellant aeque hunc perlucidum lapidem quam illam glaciem, ex qua fieri lapis creditur. Aqua enim caelestis minimum in se terreni habens
Abbreviated transcription (Latin):
imĩs diri. Crehra enĩ micãt fulim̃c ꝓ¬
cesseq quatiũt mare. Tũc nõ actu slu¬
minũ accessu et sibi ãgustũ iam em̃
ꝓmouet lictus nͨ cõtinet᷑ sius finib.
S prohibet exire torrẽtes. Agũtqz flo¬
tus retro pars tñ maior ut maligno
hostio retẽta restagnat. et agros in
forͣ unꝰ laci redigit. Iã oĩa q̃ prospici
possũt aqͥs obsidũt᷑. Oĩs tumultus ĩ
profũdo latet, et ĩmẽsa nͥq altitudo
ẽ. tm̃ ĩ sũmis mõtiũ ugis uada sũt.
In ea excelsissĩa cũ liberis cõuigib¬
q fugerũt actis añ se gregib direp¬
tũ int̾ imẜos cõmerciũ ac trãsitus.

Expanded text:
minis diri. Crebra enim micant fulmina, procellaeque quatiunt mare tunc primum auctum fluminum accessu et sibi angustum: iam enim promouet litus nec continetur suis finibus; sed prohibent exire torrentes aguntque fluctum retro. Pars tamen maior ut maligno ostio retenta restagnat et agros in formam unius laci redigit. Iam omnia, qua prospici potest, aquis obsidentur: omnis tumulus in profundo latet et immensa ubique altitudo est. Tantum in summis montium iugis uada sunt: in ea excelsissima cum liberis coniugibusque fugerunt actis ante se gregibus. Diremptum inter miseros commercium ac trans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deceat. Si cogitas orbẽ t̾rarũ nũc¬
ad propoĩtũ reu̾tar. ¶ Sũt ꝯͥ eristi¬
mant ĩ modicis ymbrib uerari t̾ras
posse non obrui. Magno ĩpetu ma¬
gna feriẽda sũt faciet pluuia segetes
mala fructũ glando decutiet. Intume¬
scẽt riuis flumĩa s residẽt. Quibusdã
placet moueri mare et illĩc tãte cla¬
dis arcesere. Non põt torrẽtiũ aut yni¬
briũ aut fliuiũ ĩuiria fieri tã grã¬
de naufragiũ nͥ ĩstat illa ꝑmcies
nutariqz genus hũanũ placuit flueͣ
assiduos ymbres et nõ eẽ modũ plu¬
ius cõcesssim. Supp̾ssis aqͥlonib et
flatu sicciore austris nubes et ỹbres
ẽ. Sternũt᷑ segetes et deplorata co¬
loms uota iacẽt. lõgiqz ꝑit labor ir¬
ritus ãni. nõ ledi debent t̾re s cibscõdi.
dem̃ cũ ꝑista prolurũ ẽ crescũt ma¬
ria s suꝑ solitũ et fluctũ ultra extre¬

Expanded text:
quid deceat, si cogitaueris orbem terrarum nquid deceat, si cogitaueris orbem terrarum nad propositum reuertamur. Sunt qui existiment immodicis imbribus uexari terras posse, non obrui; magne, impetu magna ferienda sunt; faciet pluuia segetes malas, fructum grande, decutiet, intumescent riuis flumina, sed resident. Quibusdam placet moueri mare et illinc causam tantae cladis accersere: non potest torrentium aut imbrium aut fluminum iniuria fieri tam grande naufragium. Ubi instat illa pernicies mutarique humanum genus placuit, fluere assiduos imbres et non esse modum pluuiis concesserim, suppressis aquilonibus et flatu sicciore austris nubes et amnes ast: "sternuntur segetes et deplorata colonis uota iacent longique perit labor irritus anni." Non laedi terrae debent sed abscondi. Itaque cum per ista prolusum est, crescunt maria, sed super solitu
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoc unũ solacõ fuit ꝙ trãsierat ĩ
stuporẽ metus nõ uecabat time̾᷑ in¬
reantib. Ne dolor quidẽ hẽbat locum.
Quippe uĩ suã ꝑdit ĩ eo qui ultra sen¬
sũ mali mis ẽ. Ergo ĩsularũ mõe
minẽt mõtes et sparsas cicladas a¬
gẽt. ut cut ille poetarũ ĩ gemossissi¬
mꝰ egregie sĩc illud ꝓ magͥtudĩe re
diyit. Oia põtus erat. deerãt qͦ lis
lupꝰ int̾ oues fuluos uehit unda leo¬
nes. Non ẽ res satis sobria lascuure de¬
uorato orbe terrarũ. duit ĩgẽtia et tã¬
ce cõfusioĩs ymagniẽ cepit cũ dioit. Et¬
spaciata riuĩt ꝑ ciꝑtos flumĩa cãpos.
Presseq lacẽt sub gurgite turres. Ma¬
gnifice hec. si nõ curau̾it qͥd oues et
lupi faciãt. Natari aũt ĩdiliuuo et
ĩ issa rapina põt aut nõ eodẽ ĩpetu pecꝰ
om̃e ꝙ raptũ erat mersũ ẽ. Cõcepisti
ymaginẽ ꝙͣta debebas. Obrutis oĩb
t̾ris celo ip̃o int̾ra ruentẽ ꝑfer. Scis

Expanded text:
c unum solacio fuit, quod transierat in stuporem metus. Non uacabat timere mirantibus, nec dolor quidem habebat locum, quippe uim suam perdit in eo, qui ultra sensum mali miser est. Ergo insularum modo eminent "montes et sparsas Cycladas augent," ut ait ille poetarum ingeniosissimus egregie; sicut illud pro magnitudine rei dixit "omnia pontus erat, deerant quoque llupus inter oues, fuluos uehit unda leones." Non est res satis sobria lasciuire deuorato orbe terrarum. Dixit ingentia et tantae confusionis imaginem cepit, cum dixit: "expatiata ruunt per apertos flumina campos, ... pressaeque labant sub gurgite turres." Magnifice haec, si non curauerit quid oues et lupi faciant. Natari autem in diluuio et in illa rapina potest? aut non eodem impetu pecus omne, quo raptum erat, mersum est? Concepisti imaginem quantam debebas obrutis omnibus terris caelo ipso in terram ruente. Perfer: scies
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaliũ ortus ꝙͣ quib mutarẽt᷑ t̾rena
cõtinuit. In hns fuit ĩundatõ q̃ nõ se¬
cus ꝙͣ yemps ꝙͣ estas lege mũdi ue¬
nit. Itaqz cũ pluuia istũd fiet s plu¬
adiuuabũt nãm ut nãe cõstituta ꝑ¬
agant. Mauimã tñ cãam ad se nu¬
taudã t̾ra ip̃a pr̃abit quã diximꝰ ẽe¬

Expanded text:
imalium ortus quam quibus mutarentur terrena continuit. In his fuit inundatio, quae non secus quam hiems, quam aestas, lege mundi uenit. Itaque non pluuia istud fiet sed pluadiuuabunt naturam, ut naturae constituta agantur. Maximam tamen causam ad se inundandam terra ipsa pr
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ clarus homistusq diffundit᷑
fluĩa suapte nã uasta et cẽpestati
b rcipta alucos relĩquerũt. Quid
tu ẽẽ rodanũ ꝯͥd putas regnũ atq
Samibiũ quib torrẽs ⁊̃ ĩ camli suo
cursus ẽ cũ supfusse nouas sibi fecẽ
ripas ac scissa humo sumul excesse¬
re alueo. Qta cũ p̾cipitacõe uoluũ¬
tur uͥ ꝑ cãpestra fluẽs remis ne spa¬
cio quidẽ lãguidus s latissĩa uelut
ꝑ angustũ aquas ĩplet. Cur dami¬
bius nõ iã radices nec media mõti¬
ũ strĩgit s uga ip̃a sollicitat ferẽs
secũ madestu mõtiũ latera rupesq
difiectas et magnarũ promotoria
regionũ q̃ fũdamẽtis laborib ad¬

Expanded text:
tium elatus onustusque diffunditur. tium elatus onustusque diffunditur. Flumina uero suapte natura uasta ea alueos reliquerunt. Quid tu esse Rhodanum, qui putas Rhenum atque Danuuim, quibus torrens etiam in canali suo cursus est, cum superfusi nouas sibi fecere ripas ac scissa humo simul excessere alueo? Quanta cum praecipitatione uoluuntur, ubi per campestria fluens Rhenus ne spatio quidem languit, sed latissimas uelut per angustum aquas impulit; cum Danuuius non iam radices nec media montum stringit, sed iuga ipsa sollicitat ferens secum madefacta montium latera rupesque disiectas et magnarum promontoria regionum, quae fundamentis labora
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgultũ nõ tenet solo ꝙ mole flui¬
dũ ẽ. Iã nũc g̾mĩa nec pabula leta
aqͥs substinet fame laborat᷑ et ma¬
nus ad ãtiqua alimẽta porrigit᷑ qr
yles ẽ et quercus ercutit᷑ et q̃cũq ĩ
hus ardius arbor cõmissura astrie¬
ta lapidũ stetit labẽt cic madẽt et ĩ
unũ uisq receptis aqͥs fũdamẽta desi¬
dũt. hac tota humꝰ stagnat frustra
tabuerũt mues. Deuolutus torrẽs
altissĩs m̃bis mõtibz rapit siluas
male herẽtes et sara reuolutis reĩs¬
sa cõpagib rotat abluit iullas et ĩt̾¬
mirtos ouiũ greges deuehit᷑ ulsis¬
q minorib tectis ꝯ̃ ĩ trãsitu addux ͭ
Tamẽ ĩ maiora uolutus aberrat. ur¬
bes et ĩplicitos trahit membz suis po¬
pulos. riunã an naufragiũ q̃rent
mc̃tos. adeo simul et ꝙ oppͥmẽt et ꝙ
m̾gẽt uenit auctꝰ denĩ processu ali
quo ĩ se torrẽtib raptis plana passi
pplãt᷑. Nouissĩe ĩ mat̾ia magna gẽ¬

Expanded text:
uirgultum non tenetur solo, quod molle fluiuirgultum non tenetur solo, quod molle fluidumque est. Iam nec gramina aut pabula laeta aquis sustinet. Fame laboratur et manus ad antiqua alimenta porrigitur: qua ilex est et quercus excutitur et quaecumque in arduis arbor commissura astricta lapidum stetit. Labant ac madent tecta, et in imum usque receptis aquis fundamenta desidunt ac tota humus stagnat. Frustra tabuerunt niues, deuolutus torrens altissimis montibus rapit siluas male haerentes et saxa resolutis remissa compagibus rotat, abluit uillas et intermixtos dominis greges deuehit, uulsisque minoribus tectis, quae in transitu abduxit, tandem in maiora uiolentus aberrat, urbes et implicitos trahit moenibus suis populos, ruinam an naufragium querantur incertos adeo simul et quod opprimeret et quod mergeret uenit. Auctus deinde processu aliis quoque in se torrentibus raptis plana passim populatur; nouissime in materia magna gen
Abbreviated transcription (Latin):
subito ad riunã toto ĩpetu ruit. Quã
lõgo tp̃r opus ẽ ut cõceptus ad puer¬
periũ ꝑduret ĩfãs. quãtis laborib tene¬
tur educat᷑ ꝙͣ diligẽti nutͥmẽto obnori¬
ũ nouissiẽ corpus cidolescet. ad quem
nullo negõ soluit᷑. Urbes cõstituit e¬
tas. hora dissoluit. Momẽto sit cims
dui silua. Magna tutela stant aut
iugẽt oĩa. Cito cic repẽte dissiliũt. Qc¬
qͣd ex statu retũ nã flup̾it ĩexitũ mor¬
caliũ satis ẽ. Ergo cũ affuerit illa
ncc̃itas tprĩs multa simul fata cãs
et sine ullis solib triste nibilo celũ
ẽ. nebulaq cõtinua et ex hũido spis¬
sa calligo. nũꝙͣ exicitãtib uenis In¬
de uiriũ satis ẽ segetũ sine fruge
surgẽtiũ marcor. Tũc cormuptis q̃ se¬
rũtur manuplaustris oĩb cãpis her¬
ba succrescit. mox ĩuiriã et ualitudi¬
naria sensere. Solutis qppe radicib
arbusta procũbũt et uitis. atq õẽ

Expanded text:
subito ad ruinam toto impetu uenit. Quam subito ad ruinam toto impetu uenit. Quam longo tempore opus est, ut conceptus ad puerperium perduret infans, quantis laboribus tener educatur, quam diligenti nutrimento obnoxium nouissime corpus adolescit! At quam nullo negotio soluitur! Urbes constituit aetas, hora dissoluit; momento fit cinis, diu silua; magna tutela stant ac uigent omnia, cito ac repente dissiliunt. Quicquid ex hoc statu rerum natura flexerit, in exitium mortalium satis est. Ergo cum affuerit illa necessitas temporis, multas simul fata causaet sine ullis solibus triste nubilo caelum est nebulaque continua et ex umido spissa caligo numquam exiccantibus uentis. Inde uitium satis est, segetum sine fruge surgentium marcor. Tunc corruptis quae seruntur manu, palustris omnibus campis herba succrescit. Mox iniuriam et ualidiora sensere: solutis quippe radicibus arbusta procumbunt, et uitis atque omne
Abbreviated transcription (Latin):
cursus ẽ nõ possũt uicia cõsistere q̃
sua ius differcet et expectat. Ille q̃
nõ emictũt qͥcqͣd insedit mag̾ uimus¬
ue estuãt. Mare uõ cadauera stram̃¬
taq et naufragorũ reliqua silĩa ex
ĩ timo trahit. Nec tm̃ tẽpestate fluc
rã cũ fatalis dies dilium uenerit.
ꝙ̃aidm magna pars t̾rarũ obruatur.¬
utrũ occeam unib fiat et ert̾nũ in
nes pellagus exurgat. an crebri si¬
ne ĩt̾inissiõe ymbres et elysa estate
yemps ꝑtinao ĩ mensã uĩ aquarũ
iuptis nubib diruat. an flumĩa tel¬
lus largius fũdat, appiat fontes no¬
uos ait nõ sit una cãto malo cã s oĩs
rõ cõsentiat et simul ybre cadãt flu¬
mina ĩcursãt maria sedib suis eoci¬
tata ꝑcurrãt et oĩa nouo agĩe ad
exitũ hũam gñis ĩcũbãt. Ita ẽ. Ni¬
chil difficile nae ẽutiq ͥ ĩfinẽ sui
ꝓperat ad originẽ rerũ ꝑte utitur uiri¬
b dispẽsatq se ĩcremẽtis fallentib

Expanded text:
cursus est, non possunt uitia consistere, quae secunda uis defert et exportat; illae, quae non emittunt quicquid insedit, magis minusue aestuant. Mare uero cadauera stramentaque et naufragorum reliqua similia ex intimo trahit, nec tantum tempestate fluctaeram, cum fatalis dies diluuii uenerit, quemadmodum magna pars terrarum undis obruaturutrum oceani uiribus fiat et externum in nos pelagus exurgat, an crebri sine intermissione imbres et elisa aestate hiems pertinax immensam uim aquarum ruptis nubibus deiciat, an flumina tellus largius fundat aperiatque fontes nouos, an non sit una tanto malo causa sed omnis ratio consentiat et simul imbres cadant, flumina increscant, maria sedibus suis excita procurrant et omnia uno agmine ad exitium humani generis incumbant. Ita est: nihil diffiproperat. Ad originem rerum parce utitur uiribus dispensatque se incrementis fallentibus;
Abbreviated transcription (Latin):
int̾misceat ũdas. ¶Est ĩ chersones¬
sochodiorũ fous qͥ post magnũ in t̾ual¬
lũ tpr̃is feda quedã turbidus exĩti¬
mo fũdat donec lib̾atus eliqͣtusq ẽ.
hoc qͥbusdã locis fõtes faciũt ut nõ
tantũ luctũ s folia testaq et ꝯcqͥd pu¬
tre iactiũt expellãt. Ubiqz aũt facit
mare cui hec naͣ ẽ ut om̃em ĩ mũdu
st̾corosũqz lictorib ĩpingat. Quedã
uoͣ partes maris q̃ certis tprĩb fa
ciũt ut crca messenem et uulas fu¬
mũ quidã sile turbulentẽ auis ma¬
re profert feruetqz et estuat nõ sine
fedo colore. Unĩ illic stabulare solent
boues. fabula ẽ. S difficilis rõ ẽ quo¬
rũdã utiq nubi tpũs eiꝰ uel de qua ꝯ̃¬

Expanded text:
ntermisceat undas." Est in Chersoneso Rhodiorum fons, qui post magnum interuallum temporis foeda quaedam turbidus ex intimo fundat, donec liberatus eliquatusque est. Hoc quibusdam locis fontes faciunt, ut non tantum lutum sed folia testasque et quicquid putre iacuit expellant. Ubique autem facit mare, cui haec natura est, ut omne immundum stercorosumque litoribus impingat. Quaedam uero partes maris certis temporibus hoc faciunt, ut circa Messenen et Mylas fimo quiddam simile turbulenta uis maris profert feruetque et aestuat non sine colore foedo, unde illic stabulare Solis boues fabula est. Sed difficilis ratio est quorundam, utique ubi tempus eius rei, de qua qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et pellagus ĩ alieno cõstitit uelut
ãmoto malo cũ muiꝰ ꝓcurit estus ex
uno processu maris. Nã ut aerio ut
etheris. sichuiꝰ elemẽti larga mat̾ia
multoq ĩ cibscõdito plemor. hec fatis
mota nõ estu. Nam estus fati mĩste¬
riũ ẽ. Actollit uasto snu fretũ cigitq
añ se. Deñi ĩ altitudinẽ erigit᷑ et illis
cutis hoĩuz receptaculis supest ñ id
aqͥs aridũ ẽ qui equo t̾ris fastigio as¬
cenderẽt. Siqͥs excelsa ꝑlibret maria
paria sũt. Nã par ũdiq sibi ip̃a tellꝰ
ẽ caua eiꝰ et plana eiꝰ ĩferiora sũt.
S istis adeo ĩ rotũdũ orbis equatus¬

Expanded text:
t et pelagus in alieno constitit, uelut admoto malo comminus procurrit aestus ex imo recessu maris. Nam ut aeris, ut aetheris, sic huius elementi larga materia est multoque in abdito plenior. Haec fatis mota, non aestu nam aestus fati ministerium est, attollit uaste, sinu fretum agitque ante se. Deinde in miram altitudinem erigitur et illis tutis hominum receptaculis superest. Nec id aquis arduum est, quoniam aequo terris fastigio ascendunt. Si quis excelsa perlibret, maria paria sunt: nam par undique sibi ipsa tellus est caua eius et plana inferiora sunt, sed istis adeo in rotu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Reddũt eñ qualitatẽ eiꝰ qua ca¬
luerũt mat̾ie. Quod ne accidẽ mireris.
nec sapore. Circa nonat̾nũ ĩ circhadia
stir appellata ab ĩcollis aduenas fullit
qr nõ facie nec odore suspecta ẽ. quali¬
a sũt magnorũ artificũ uenena q̃ de¬
p̾hendi nͥ morte nõ possũt. hec autẽ de
qua paulo retu li aqua sũma celerita¬
te corrũpit. nec remedio locus ẽ qr pro¬
tinꝰ hausta durat᷑ nec alr̃ ꝙͣ gipsũ sub
hũore cõstringit᷑ et alligat iuscera. Est
aũt noria aqua ĩthesala circa cẽpe
quã et fera et pecus om̃e deuitat. ꝑ
ferrũ et es exit. tãta ius illi ĩ est eciã
dura mollendi nec arbusta quidẽ ulla
alit et herbas necat. ¶ Quibzdã fliũ¬
b uis ĩ est mira. alia enĩ sũt q̃ pota ĩ¬
ficiũt greges ouiũ ĩtraq certũ tp̃s q̃
fuere igra alba ferũt lanã que albe
uenerãt ingre cibeũt. hec ĩ boecia ãnes

Expanded text:
tur; reddunt enim qualitatem eius, qua catur; reddunt enim qualitatem eius, qua caluere, materiae. Quod ne accidere mireris, nec sapore. Circa Nonacrin in Arcadia Styx appellata ab incolis aduenas fallit, quia non facie, non odore suspecta est: qualia sunt magnorum artificum uenena, quae deprehendi nisi morte non possunt. Haec autem, de qua paulo ante rettuli, aqua summa celeritate corrumpit, nec remedio locus est, quia protinus hausta duratur, nec aliter quam gypsum sub umore constringtur et alligat uiscera. Est aeque a noxia aqua in Thessalia circa Tempe, quam et fera et pecus omne deuitat; per ferrum et aes exit, tanta uis illi est etiam dura mordendi; nec arbusta quidem ulla alit et herbas necat. Quibusdam fluminibus uis inest mira: alia enim sunt, quae pota inficiunt greges ouium intraque certum tempus, quae fuere nigra, albam ferunt lanam, quae albae uenerant, nigrae abeunt. Hoc in Boeotia amnes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferueaĩt ut ĩ tm̃ nõ possint eẽ usui nͥ
aut ĩ aꝑto euamierũt aut mioture fri¬
gide ĩ cepuerũt. plures ẽe reddũt᷑. En¬
pedodes existimat ignibz quos mul¬
tis locis t̾ra oꝑtos tegit aquã cales¬
ria et cõplures forͣs ĩ quibz tenui ere
fistulas struimꝰ ꝑ decliue circũdatas
ut sepe eundẽ ignẽ ãbiẽs ei qua ꝑ tm̃n
fluat spaciũ ꝙͣtũ efficiendo calori fas
ẽ. frgida itaq intra effluit calida.
Idẽ sub t̾ra empedodes eristimat fieri
ꝙ nõ falli credebãt ĩ quibz balnea sine
igne calefuĩt spũs ĩ illa feruẽs loco e¬
stuati ĩ fundit᷑ hic ꝑ riuos lapsus nõ a¬
lẽ ꝙͣ igne subito parietes et uasa baluei
calefacit. oĩs demiq frigida trãsitu mu¬
tat᷑ ĩ calidã. nec trahit saꝑorẽ euapora¬
cio qr clausa p̾labit᷑. ¶ Quidã existi¬
mat̾ ꝑ loca sulphure plena uel uitro e¬
ũtes aquas calorẽ bñficio mat̾ie ꝑ qͣm
fluũt trahere ꝙ ipõ odore gustuq cestã¬

Expanded text:
usui, nisi aut in aperto euanuerunt aut mixtura frigidae intepuerunt, plures causae redduntur. Empedocles existimat ignibus, quos multis locis terra opertos tegit, aquam calesria et complures formas, in quibus aere tenui fistulas struimus per decliue circumdatas, ut saepe eundem ignem ambiens aqua per tantum fluat spatii, quantum efficiendo calori sat est: frigida itaque intrat, effluit calida. Idem sub terra Empedocles existimat fieri, quem non falli crede Baianis, quibus balnearia sine igne calefiunt: spiritus in illa feruens loco aestuante infunditur; hic per tubos lapsus non aliter quam igne subdito parietes et uasa balnei calefacit, omnis denique frigida transitu mutatur in calidam nec trahit saporem e uaporario, quia clausa praelabitur. Quidam existimant per loca sulphure plena uel nitro euntes aquas calorem beneficio materiae, per quam fluunt, trahere: quod ipso odore gustuque testan
Abbreviated transcription (Latin):
netur leui flatu. huic dupplex ẽ cã a
que gͣuitas meditate obhoc põderose
et ip̃ius ĩsule maͣ uectabilis q̃ non
ẽ cors solidi ꝙͣuis arbores alat fortas¬
se enĩ leues trũcos frondesqz ĩ lacus
sparsas pĩgius hũor app̾hendit ac
iũrit. Itaqz eciã si qua ĩ illa sara sũt

Expanded text:
uetur leui flatu. Huic duplex causa est: aquae grauitas medicatae et ob hoc ponderosae, et ipsius insulae materia uectabilis, quae non est corporis solidi, quamuis arbores alat. Fortasse enim leues truncos frondesque in lacu sparsas pinguis umor apprehendit ac uinxit. Itaque etiam si qua in illa saxa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ris et loci pestis. ip̃a qͦ cẽꝑãtior nora.
Nichil ãplius ꝙͣ tẽptet neruos uelut
ebrietate torpẽtes. Nec miror si locus
atqz aer aquas ĩficit silẽsq regionib
reddit ꝑ quas et ex quib uenuĩt. Pabu¬
li sapor apparet ĩ lacte, et uis uin exi¬
stet ĩ ciceto. Nulla res ẽ q̃ nõ eiꝰ ciquo na¬
scit᷑ notas reddat. ¶ Aliuid ⁊̃ ẽ aquarũ
genus ꝙ nobis placet cepisse cũ mũdo
siue ille etnus sit. hoc quoqz fuit sẽꝑ.
Siue mitiũ aliꝙ ẽ illi hoc quoq cũ mũ¬
do dispoĩtũ est. ¶ Quid sit hoc q̃ris oc

Expanded text:
ris et loci pestis, ipsa quoque temperatior noxa ris et loci pestis, ipsa quoque temperatior noxa nihil amplius quam temptat neruos uelut ebrietate torpentes. Nec miror, si locus atque aer aquas inficit similesque regionibus reddit, per quas et ex quibus ueniunt: pabuli sapor apparet in lacte, et uini uis existit in aceto. Nulla res est, quae non eius, quo nascitur, notas reddat. Aliud est aquarum genus, quod nobis placet coepisse cum mundo: siue ille aeternus est, haec quoque fuit semper, siue initium aliquod est illi, haec quoque cum toto disposita est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
heret et affigit᷑. Inde ẽ ꝙ res abiecte ĩ
ytalia quibdã locis euenit. Si iuirgã
sine frondẽ dem̾ẜis lapidẽ post paucos
etrahis. Circũfudit᷑ eĩ corꝑilimꝰ ali¬
int̾q paulatĩ. hoc minꝰ uidebr̃ tͥ mirũ
si notaueris albulas et fe̾ sulphura¬
cẽ aquã circa canales suos cubosq
q faucibz hausit. ut iñ poeta ait aut
furit aut patit̾ nurũ grauitate sapo¬
tẽ. Simile ht̃ iũ mero s uchemẽtiorẽ.
Nam ꝙ̃ ad̾mn ebrietas donec excitet᷑ de¬
mẽtia ẽ et nia gͣuitate defert᷑ ĩ sõp¬
nũ. sic huiꝰ aque sulphurea us ht̃ qͦs¬
dã acrius ex ciere nouio iurꝰ. Mentem
aut furorẽ mouet aut saporẽ oppͥmit.
hoc ht̃ mailĩteus ãnis. Quẽ quicũqz
parũ moderato guture trarit. haud alr̾
titubat ꝙͣ si mera uina bibisset ĩ quos¬
dã spetus qͥ de sperẽ moriũt. Tum uelor
malã ẽ ut trãsuolãtes aucs deiciat.
Talis ẽ cier talis locus ex quo talis
ciqua distilat ꝙ si remissior fuerit ae¬

Expanded text:
et et affigitur. Inde est quod res abiectae in Italia quibusdam locis euenit: siue uirgam siue frondem demerseris, lapidem post paucos dies extrahis; circumfunditur enim corpori limus adliniturque paulatim. Hoc minus tibi uidebitur mirum, si notaueris Albulas et fere sulphuratam aquam circa canales suos riuosquequis faucibus hausit", ut idem poeta ait, "aut furit aut patitur mirum grauitate soporem;" similem habent uim mero, sed uehementiorem nam quemadmodum ebrietas, donec exsiccetur, dementia est et nimia grauitate defertur in somnum, sic huius aquae sulphurea uis habens quoddam acrius ex aere noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc habet mali "Lynceius amnis, quem quicumque parum moderato gutture traxit, haut aliter titubat, quam si mera uina bibisset." In quosdam specus qui despexere, moriuntur; tam uelox malum est, ut transuolantes aues deiciat: talis est aer, talis locus, ex quo letalis aqua destillat. Quod si remissior fuit ae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ euarrabilis naͣ ẽ cũ ipo mũdo trãsisse
pͥncipia ut hystrũ ut mlũ uastos ãneᷤᷤ
magqz ĩ signes ꝙͣ ut dixi possit eandẽ
quarũ siuisio ut qͥbusdã iudet᷑ post¬
illã ex suꝑiorib celestes aquas nubi¬
lia excutiũt. Ex t̾renis alie sũt ut ita

Expanded text:
st, cum ipso mundo traxisse principia, ut Histrum, ut Nilum, uastos amnes magisque insignes, quam ut dici possit eandem quarum diuisio, ut quibusdam uidetur: prosiliunt ex superioribus caelestes, quas nubila excutiunt; ex terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑. Tercia ex spũ qui ĩ aquã trãs¬
figuratus ẽ. Quarta ex uicio ꝙ sepe
cõcipiũt corrupte ꝑ ĩuiriã. hee cãe sa¬
porẽ dãt aquis uariũ. hee medicati¬
uã potenciã. hee grauẽ spm̃ colorẽq pe¬
stiferũ. hee leuitatẽ grauitatẽqz. aut
calorẽ aut miniũ rigorẽ. Int̾est utrũ lo¬
ca sulphure an uitro an bitumme ple¬
na transeãt. hac rõne corrupte cũ uide
piculo bibũt᷑. Illic de quo ouidius ait.
Flumẽ ht̃ cicones ꝙ potũ sarea reddit.
Uiscera ꝙ tactis ĩducit marmora re.¬
cor aglutmet et ĩduret ꝙ̃adm puteo¬
lonus pulus si aquã actigit sarũ est.¬

Expanded text:
nascitur; tertia ex spiritu, qui in aquam transfiguratus est; quarta ex uitio, quod saepe concipiunt corruptae per iniuriam. Hae causae saporem dant aquis uarium, hae medicatam potentiam, hae grauera spiritum odoremque pestiferum, hae leuitatem grauitatemque, ‹hae› aut calorem aut nimium rigorem. Interest utrum loca sulphure an nitro an bitumine plena transierint; hac ratione corruptae cum uitae periculo bibuntur. Illinc illud, de quo Ouidius ait "flumen habent Cicones, quod potum saxea reddit uiscera, quod tactis inducit marmora rebcorpora adglutinet et obduret. Quemadmodum Puteolanus puluis, si aqu
Abbreviated transcription (Latin):
descendũt leuiora gestãt᷑. Graue aũt
et leue ẽ nõ existĩaciõẽ nr̃a. s cõpacioẽ
pides quidẽ pessũ eant. De solidis et
duris loquor. Sũt enĩ et multi punico¬
si et leues. Ex quibz cõstãt ĩsule que
ĩuidia natãt. ¶ Theophrastus ẽ cuic¬
tor. Ip̃e ad cutilã natãtẽ ĩsulã uado.

Expanded text:
descendunt, leuiora gestantur. Graue autem descendunt, leuiora gestantur. Graue autem et leue est non aestimatione nostra, sed comparatione pides quidem pessum eant. De solidis et duris loquor. Sunt enim multi pumicosi et leues, ex quibus quae constant insulae in Lydia, natant: Theophrastus est auctor. Ipse ad Cutilias natantem insula
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfector ẽ. ad peueĩo eundẽ gregẽ ap¬
pellauit. Auctores nouos hẽo ẽẽ ĩgala
padocia quo poto equis nec ulli p̾t̾ea
aĩali color mutet᷑ et spargit᷑ abba cu¬
tis. Quosdã lacus eẽ qͥ nardi ĩpitos fe¬
rãt notũ ẽ. ¶ Erat ĩ sicilia et ẽ adhuc
ĩ syria stagnũ ĩ quo natãt lateres et
mergi proiecta nõ pñt lz gͣuia sint hu¬
iꝰ rei cã pasã ẽ. Quãtũq ius rẽ expende
et cõtra a quã statue. dũ mõ utrĩq pac
sit modus. si aqua gͣuior ẽ leuiorẽ rẽ
ꝙͣ ip̃a ẽ feret. et tãto supͣ extollet ꝙͣto
ent leuior. Graiora destendũt ac si a¬
que et eiꝰ rẽ ꝙͣ cõtra pẽsabis. par pondꝰ
erit nec pessũ ibit nec extabit s equa¬
bit aqua, et natabit quidẽ s pene iusci
ac nulla enmõs parte. hoc ẽ cur quedã
ad mediũ subinissint ꝯuedã ad eqͣlibri¬
ũ aque descendãt. Nãq cũ utriusq põ¬
dus par ẽ neutraq ros alti cedat gͣuiora

Expanded text:
infector est: ad Peneion eundem gregem appellunt. Auctores bonos habeo esse in Galat in Cappadocia quo poto equis nec ulli praeterea animali color mutetur et spargatur albo cutis. Quosdam lacus esse, qui nandi imperitos ferant, notum est: erat in Sicilia, est adhuc in Syria stagnum, in quo natant lateres et mergi proiecta non possunt, licet grauia sint. Huius rei palam causa est: quamcumque uis rem expende et contra aquam statue, dummodo utriusque par sit modus: si aqua grauior est, leuiorem rem, quam ipsa est, fert, et tanto supra se extollet quanto erit leuior; grauiora descendent. At si aquae et eius rei, quam contra pensabis, par pondus erit, nec pessum ibit nec extabit sed exaequabitur aquae et natabit quidem sed paene mersa ac nulla eminens parte. Hoc est cur quaedam ad medium submissa sint, quaedam ad aequilibrium aquae descendant. Namque cum utriusque pondus par est, neutra res alteri cedit, grauiora
Abbreviated transcription (Latin):
nõ breuia sint abrupta. Dicebat ãt
fabiauꝰ fere dulces siñas et quoc̃
ĩcidebat aliqua matĩa q̃ cõuiciũ se¬
culi reciꝑet ĩspirabat magno matͣ
ꝙͣ acri cũo. Ilsi deerat oratoriũ robur
et illi pugnatoris mucio. Splẽdor
uoͣ uelut uolũtarius nõ elaborate o¬
racioĩ aderat uultus dicẽtis leuis
et pro trã quilitate morũ remissus.
Uocis nulla cõtẽtio nulla cors asse¬
ueracio. Cũ u̾ba uelut ĩuissa fluerẽt.
Iã uidelicet cõpoĩtus et pacratus aĩ¬
mꝰ cũ noͣ cõp̾ssisset affcũs et irã dolorẽ¬
qz procul expulisset parũ bñ ĩmita¬
ri pot̾at q̃ effugerat. Suasoris altior
erat locorũ hĩtus flumnũq decur¬
sus et urbiũ situs moresqz pplõruz
neõ descripsit habũdãtiꝰ. nũ ꝙͣ ĩ opiai
u̾bi substitit s uelocissiõ at facilimo
cursu om̃s res btã circũ fluebat or̃o.
¶hec eo libẽtius o mela fili kñe
refero qz uideo aũiz tuũ a ciuilib of

Expanded text:
non breuia sint, sed abrupta. Dicebat autem non breuia sint, sed abrupta. Dicebat autem Fabianus fere dulces sententias et quotiens inciderat aliqua materia quae conuitium seculi reciperet, inspirabat magno magis quam acri animo. Deerat illi oratorium robur et ille pugnatorius mucro, splendor uero uelut uoluntarius non elaboratae orationi aderat. Vultus dicentis lenis et pro tranquillitate morum remissus; uocis nulla contentio, nulla corporis adseueratio, cum uerba uelut iniussa fluerent. Iam uidelicet conpositus et pacatus animus, cum ueros conpressisset affectus et iram doloremque procul expulisset, parum bene imitari poterat quae effugerat. suasoriis aptior erat; locorum habitus fluminumque decursus et urbium situs moresque populorum nemo descripsit abundantius. numquam inopia uerbi substitit, sed uelocissimo ac facillimo cursu omnes res beata circumfluebat oratio. Haec eo libentius, Mela, fili carissime, refero, quia uideo animum tuum a c
Abbreviated transcription (Latin):
sputãdo fuit. Ex̾cebat᷑ apd̃ areliũ
fustũ cuiꝰ genus dicẽdi ĩmitatꝰ plꝰ
demiũ laboris ĩpendit ut silĩtudinez
eiꝰ effuge̾t ꝙͣ ĩpenderat ut eypͥmẽt.
Erat explicaciofusti arelli spleudi¬
da quidẽ s oꝑosa et ĩplicita. Cultus
mimis acqͣsitus cõpoĩcio u̾borũ me¬
tib.qz p̾ceptis p̃passe aĩns pati poss.
Sũma ĩ equalitas oroĩs q̃ mõ erilis
erat mõ nima licẽtia uaga et effu¬
sa. pͥncipia et argumẽta narracioẽs
aride dicebant᷑. ĩ descͥpcioĩb extra le¬
gẽ. Omĩb u̾bis dũ mõ ĩterẽt ꝑmissa
lib̾tas nch̾ atre nich solidũ incħ hor¬
ridũ. splendida or̃o et magis lasciua
ꝙͣ leta. abhac se cito fabianꝰ seꝑauit.
Et lirouriosã quidẽ cũ uoluit abiecit.
obscuritatẽ nõ potuit euade̾. ħ aut il
ꝙͣ audiẽti satis ẽ eloquit᷑ et ĩ sũma
eius ac ãplissĩa fellicitate dicendi.
ãtiquorũ tñ uiciorũ remanẽt uestigi¬
a. Et quedã tã subito deficiũt ut

Expanded text:
sputando fuit. Exercebatur aput Arellium Fuscum cuius genus dicendi imitatus plus deinde laboris impendit ut similitudinem eius effugeret, quam impenderat ut exprimeret. Erat explicatio Fusci Arelli splendida quidem sed operosa et implicata, cultus nimis adquisitus, conpositio uerborum motibusque praeceptis praeparans se animus pati posset; summa inaequalitas orationis, quae modo exilis erat, modo nimia licentia uaga et effusa: principia, argumenta, narrationes aride dicebantur, in descriptionibus extra legem omnibus uerbis, dummodo niterent, permissa libertas; nihil acre, nihil solidum, nihil horridum; splendida oratio et magis lasciua quam laeta. Ab hac cito se Fabianus separauit et luxuriam quidem cum uoluit abiecit, obscuritatem non potuit euadere; haec illquam audienti satis est eloquitur, et in summa eius ac simplicissima facultate dicendi antiquorum tamen uitiorum remanent uestigia. quaedam tam subito desinunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinebant et mĩme probabili more
turpe erat doce̾ ꝙ hoẽstũ erat discere.
Nã pͥmꝰ oĩuz latinus rethor rome fu¬
it puero cicerone plõtinus qͥ apd̾ blã¬
dũ diutiꝰ ꝙͣ cipd̃ fuscũ areliũ stũduit.
S cũ iã trãsfugisset eo tpr̃e quo elo¬
quẽcie studebat nõ eloquẽcie causa.
¶Stio futurũ ut auditis eiꝰ sẽtẽtiiᷤ
cupiatis multas audire. S nec ille
diu declamacioĩbz uacabat et ego
multo minor natu ꝙͣ ip̃e erat audie¬
bã quõt ĩtiderat nõ quõc uoluerã.

Expanded text:
continebantur, et minime probabili more continebantur, et minime probabili more turpe erat docere quod honestum erat discere. nam primus omnium Latinus rhetor Romae fuit puero Cicerone Plotius. Aput Blandum diutius quam aput Fuscum Arellium studuit, sed cum iam transfugisset, eo tempore quo eloquentiae studebat non eloquentiae causa. Scio futurum, ut auditis eius sententiis cupiatis multas audire. sed nec ille diu declamationibus uacauit et ego tanto minorem natu quam ipse eram audiebam quotiens inciderat, non quotiens uolueram.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc unũ cõcupiscentẽ ut eloquẽtie
tmn studeas. facilis abhac ĩ om̃s ar¬
tes ẽ decursus. Instruit ⁊̃ quos non
sibi excet. nõ ẽ ꝙ ĩsidias tibi putes
fieri q̃i id agã ut te bñ cedẽtis studii
labor teneat. Ego uo nõ sũ bone mẽ¬
tis ĩpedimẽtũ. pge quo ĩclinat aĩi ᷤ
et pat̾no cõtẽtus ordine subdue for¬
tune magnã tui partẽ. Erat qͥdẽ tͥ
arciũ capacissimũ. Est et hoc ip̃m m̃¬
lioris ĩgemii pignus nõ corrũpi boĩta¬
te eiꝰ ut ille male utaris. S qm̃ fr̃i¬
bus tiuis abicio cure sũt foro qͦ et
honorib separãt ĩ quib ipãq spaus
tuuẽda sũt. Ego quoqz alt̾ius proces¬
sus auidus et hortritor laudatorqz nel
piculose lz honeste ĩdustrie duobz fi¬
lus naugãtib ce ĩ portu retines. Sd
proderit tibi illa ꝙͣ tota mẽte cigitas
declamãdi ex̾citacõ sic fabiano pro¬
declamabat et tã diligẽt᷑ ut putares
illũ illi studio ꝑari. Nõ ꝑ illud alt̾i p̾pa¬

Expanded text:
hil concupiscere. ut eloquentiae tantum studeas: facilis ab hac in omnes artes discursus est; instruit etiam quos non sibi exercet. nec est quod insidias tibi putes fieri, quasi id agam, ut te bene cedentis studii fauor teneat. Ego uero non sum bonae mentis impedimentum: perge quo inclinat animus et paterno contentus ordine subduc fortunae magnam tui partem. Erat quidem tibi artium capacissimum: est et hoc ipsum melioris ingenii pignus, non corrumpi bonitate eius, ut illo male utaris. sed quoniam fratribus tuis ambitiosa curae sunt, foroque se et honoribus parant, in quibus ipsa quae sperantur timenda sunt, ego quoque eius alioqui processus auidus et hortator laudatorque uel periculosae dum honestae modo industriae duobus filiis nauigantibus te in portu retineo. Sed proderit tibi in illa quae tota mente agitas declamandi exercitatio, sicut Fabiano prodeclamitabat et tam diligenter, ut putares illum illi studio parari, non per illud alteri praepa
Abbreviated transcription (Latin):
cior. ¶ Hiic guis signũ petẽti mõ ue¬
neris mõ pͥapi dabat alit̾ atq alit̾ ex¬
probrãs arnicito molitiem. hoc ip̾e ꝑ¬
lucidus crepidatus auratꝰ coegit ita
illũ uti ferro ne sepiꝰ signũ peteret.
¶Ille pͥmꝰ int̾ cõuiratos manũ sub¬
stulit. Ille ceruicẽ mediã uno ittu de¬
cidit. ¶ Plĩmũ dem̃ ũdiq publicas ac
pͥncitas ĩiurias ulcisentiũ gladiorũ
ẽ. At idẽ gauis oĩa cõtumelicis putat
et sũt ferendarũ ĩ paciẽtes faciedarũ
cupidissimi. Iratus fuit heremo mar¬
cho qͥ illũ gauĩ salutauerat nͨ ĩpime
cessit Pͥimipilariũq caligulã droat.¬
¶ Hic em̃ ĩ castris natus et alũpnꝰ
legionũ uocari solebat nullo noĩe mi¬
litib faĩliarior ũ ꝙͣ fcũs s iã caligu¬
lã cõuiciũ et probrũ iudicabat cõtur¬
batus. Erteo hoc ip̃m solacio erit ⁊̃ si
ur̃a fricilitas ulcionẽ omisserit fu¬

Expanded text:
tior. Huic Gaius signum petenti modo Vetior. Huic Gaius signum petenti modo Veneris, modo Priapi dabat aliter atque aliter exprobrans armato mollitiam; haec ipse perlucidus, crepidatus, auratus. Coegit itaque illum uti ferro, ne saepius signum peteret ! Ille primus inter coniuratos manum sustulit, ille cervicem mediam uno ictu decidit ; plurimum deinde undique publicas ac privatas iniurias ulciscentium gladiorum est. At idem Gaius omnia contumelias putabat, ut sunt ferendarum impatientes faciendarum cupidissimi; iratus fuit Herennio Macro, quod illum Gaium salutaverat, nec impune cessit primipilari, quod Caligulam dixerat; hoc enim in castris natus et alumnus legionum vocari solebat, nullo nomine militibus familiarior umquam factus, sed iam Caligulam convicium et probrum iudicabat cothurnatus. Ergo hoc ipsum solacio erit, etiam si nostra facilitas ultionem omiserit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cet̾a iuitia qͥb hũnda¬
bat cõtumeliosus mira
bilit̾ ferebat᷑. ¶ Oĩb aliqua nota
feriẽdi ip̃e maͣ risus beĩgnssiã tãta
illi paloris ĩ sama testãtis feditas
erat tãta oculorũ sub frõte sinul la¬
tẽtiũ coruitas tãta capitis destitu¬
ti et emẽdacitatis capillis asꝑsit de¬
formitas. Adice obsessam setis cerui¬
cẽ et exilitatẽ cruriũ et enormitate
pedũ. Immẽsũ ẽ si uelĩ singlã refer¬
re ꝑ q̃ ĩ patres auooq suos cõtumelio
q̃ illũ exitio dederũt. ¶Ãsiatitũ ua¬
lenũ ĩ pͥmis amicis hẽbat ferocẽ uiũ
et mr equo. ão alienas cõtumelics
laturũ. hiuc et ĩcõuiuio et ĩcoͣctione
uoce clarissia qͣlis ĩ cõcubitu eẽt u¬
uor eiꝰ obiecit. ¶ Sn hoĩ huirũ audi¬
re pͥncipẽ scire et usq eo licẽciã pueĩs¬
se ut nõ dico cõsulari nõ sico amico
s tm̃ marito pͥuceps et adult̾iũ suũ
guidus sõpno et ĩfacta nocẽs suspec¬

Expanded text:
inter cetera vitia, quibus abundabat, contumeliosus mira libidine ferebatur omnis aliqua nota feriendi, ipse materia risus benignissima : tanta illi palloris insaniam testantis foeditas erat, tanta oculorum sub fronte anili latentium torvitas, tanta capitis destituti et emendicaticiis capillis aspersi deformitas ; adice obsessam saetis cervicem et exilitatem crurum et enormitatem pedum. Immensum est, si velim singula referre, per quae in parentes avesque suos contumeliosquae illum exitio dederunt. Asiaticum Valerium in primis amicis habebat, ferocem virum et vix aequo animo alienas contumelias laturum ; huic in convivio, id est in contione, voce clarissima, qualis in concubitu esset uxor eius, obiecit. Di boni, hoc virum audire, principem scire et usque eo licentiam pervenisse, ut, non dico consulari, non dico amico, sed tantum marito princeps et adulterium suum guidus sono et, ni facta nosses, suspec