comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapidio pp̃ouũtur et terre. Terciꝰ
pradus est in hiis que nõ solũ cres¬
cunt uł uuuit s eciam senciunt
qualis est in peccorib. Quartꝰ gra¬
dus est in hiis que crescunt ui¬
uut᷑ sentiũt uł incelligunt s tñ
mortalia ut ammalia sunt qͣlis
est in hõmib. Qnͣtus gͣdus est
ĩ hiis que senciut̃ et intelligunt
et inmortalia sunt qualis est in
angłis. Sextus quod in ꝯmutabi¬
le et infinitum et simplex est: qͣ
omĩs hec natura inspiratur gub̾¬
natur et regitur quod est d̾s. S ħ
quidem omĩa sicut gradib cres¬
cunt ita sͥ qualitate nature p̾cel¬
lunt. nam arbor p̾fert᷑ laꝑidi. ⁊
pecus arbori ⁊ homo arbori peccori
et angłs hõim ⁊ deus p̃ponitur
qui spiritali substancia subiace-
ant añ omẽm creatam creati na
mutabilis conditi s cõtemplacione
d̾i inmutabiles sc̃ animo inpassi¬
biles. mẽte ratõnabiles. tempe et̾¬
na beatitudine. ꝑꝑetua felicitate
felices. futura p̾cii iussi mũdñ re

Expanded text:
ponuntur et terrae. Tertius gradus est in his quae non solum crescunt uel uiuunt sed etiam sentiunt, qualis est in pecoribus. Quartus gradus est in his quae crescunt, uiuunt, sentiunt, uel intellegunt, sed tamen mortales, ut animalia, sunt, qualis est in hominibus. Quintus est in his quae sentiunt, et intellegunt et inmortalia sunt, qualis est in angelis. Sextus id quod incommutabile et infinitum et simplex est, quo omnis haec natura inspiratur, gubernatur et regitur, quod est Deus. Sed haec quidem omnia, sicut gradibus crescunt, ita sibi qualitate naturae praecellunt. Nam arbor praefertur lapidi, et pecus arbori, et homo pecori, et angelus homini, et Deus praeponitur  spiritali substantia sati, ante omnem creaturam creati, natura mutabiles conditi, sed contemplatione Dei inmutabiles facti, animo inpassibiles, mente rationales, tempore aeterni, beatitudine perpetui, felicitate securi, futuri praescii, iussi mundum
Abbreviated transcription (Latin):
matũ subsistens racioni lib̾iq ar¬
bitrii uolmitate uicioꝵ capax atq
uirtutũ. at contͣ pecus est aminal
rracionale mortale motus san¬
gu̾is ⁊ caruis ammnoꝵ Unde et
anima eorum post mortem simł
cum carne dissoluitur roẽm aut̃¬

Expanded text:
atione liberique arbitrii uoluntate, uitiorum capax atque uirtutum; at contra pecus est animal inrationale, mortale, motu sanguinis et carnis animatum; unde et anima eorum post mortem simul cum carne dissoluitur. Adde et
Abbreviated transcription (Latin):
tustatem obtinuit atq in omẽ
ꝓgeniem ꝑcc̃ sui p̾uaricatoẽm
tnͣsmisit sion tantum in hiig
qui propͥo relinqnͣt arbitͥo. S ⁊̃¬
in illis qui ñdum implicari ua¬
lent actuali pccõ. Inde est quod
pariuilis lauat̾ grã conceditur
Quia et si non est illis pccm̃ ꝓpͥi¬

Expanded text:
tustatem obtinuit, atque in omnem tustatem obtinuit, atque in omnem progeniem peccati sui praeuaricationem transmisit, non tantum in his qui proprio delinquunt arbitin illos qui nondum implicari valent actuali peccato. 35. Inde est quod parvulis lavacri gratia conceditur. Quia etsi non est illis pec
Abbreviated transcription (Latin):
cantum nam qui muit in eter¬
nũ creauit om̃ia simul: Itaq ñ
omĩa ex nicħo condidit deus s
quedam fecit ex nicħo quedam
ex aliquo de nicħo mũdum ami¬
mam et angelos ex aliquo ho-¬
minem ⁊ ceteras mundi crea
corporałr uita extitit alt̾ ce¬
lestis ubi anime beatoꝵ statĩ
ut a corꝑe exeunt transfu̾ntur
atq digna felicitate letantes
expectant recepcionẽ corporũ
suoꝵ. De ħ ꝑadiso dñs ad latͦ¬
nem dicit hodie mecum eris in
culpa nos de ꝑadiso expulit ⁊ in
hanc exilii peregricionem deiecit
Inde est quod preuaricatoĩs sue
reatu astͥngiinur. Unde ⁊ m̾ito
sentencie debite penam paterne
p̾uaricacoĩs exsoluimus. Nam ita
pͥmus est homo conditus ut per
alimentum sine media morte
debita corꝑalis ꝑadisus ꝯmuta¬
retur ad intam celestem. S quia
hoc contentus esse noluit ꝓtinꝰ
sue condictionis m̾ito caruit mor¬
temq geminam anime ⁊ carnis
inuenit ignoranciam uiri ⁊ ue¬

Expanded text:
cantum. Nam qui uiuit in aetercantum. Nam qui uiuit in aeternum, creauit omnia simul. Itaque non omnia ex nihilo condidit Deus, sed quaedam fecit ex nihilo, quaedam ex aliquo. De nihilo mundum, angelos et animam; ex aliquo hominem et ceteras mundi creatcorporaliter uita extitit, alter caelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque, digna felicitate laetantes, expectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Dominus ad latronem dicit: Hodie mecum eris in culpa nos de paradiso expulit et in hac exsilii peregrinatione deiecit. Inde est quod praeuaricationis suae reatu adstringimur. Vnde et merito sententiae debitae poenam paternae praeuaricationis exsoluimus. Nam ita primus est homo conditus, ut per augmentum aetatum sine media morte de uita corporalis paradisi commutaretur ad uitam caelestem. Sed quia hoc bono contentus esse noluit, protinus suae conditionis merito caruit, mortemque geminam animae et carnis inuenit. Ignorantiam ueri et ue
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ resurrectionem quoq xp̃i¬
discrepat quod nobis resurrec¬
fertur illius u̾o die t̾cia celebͣt᷑¬
Illius u̾o nullius eguit ut resur¬
geret nos illi miserante resurgi¬
originaliter scd̃m mat̾ie sub¬
stanciam simul cuncta creata sũt
scd̃m distinctionem u̾o specierũ
ꝑ sex dierum alt̾nationem forma¬
ta sunt. T ocius enim creature
origo simul exticit sꝑecies tñ
⁊ forma ꝑ temporum incremeta
ꝓcessit. Nam primũ mat̾ia fcã
est celi et terre confusa atq in¬
formis de qua postinodum oiã
sĩgillatim ꝑ spẽs uarias forͣsꝙ
ꝓprias ꝓdiderunt de qua scrip¬
tura loquitur dicens qui fecisti
mũdum et mat̾ia informi sed
matia foã est de uicħo. Mundi
aut̃ species de informi maceria
puide duas res ante omẽm di¬
em. ⁊ añ om̃e tempus cõdidit
d̾s. angłicam uidelicet creatu¬
ram et informẽ materiam. q̃
quidem ex nicho fcã ꝓcessit.
Tam̃ res ex se facta nõ eterni¬
tate s sola origine sicut sonꝰ

Expanded text:
Inter resurrectionem Chridiscrepat: quod nobis resurrecfertur, illius vero die tertio celebille nullius eguit ut resurgeret, nos illo miserante resurgioriginaliter secundum materiae substantiam simul cuncta creata sunt. Secundum distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem formata sunt. Totius enim creaturae origo simul extitit, species tamen et forma per temporum incrementa processit. Nam primum materia facta est caeli et terrae confusa atque informis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi. Sed materia facta est de nihilo. Mundi autem species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deus: angelicam uidelicet creaturam et informem materiam; quae quidem ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝓph̾a de semet ip̃o ⁊ huma
nũ deplorans conquerit᷑ dicens
In iniquitatib cõceptus sum ⁊
in pcc̃is peꝑit me mat̾ mea gra
racionabilia mortalia morta¬
lia nouissimꝰ qui est suꝑ omia¬

Expanded text:
uid ex semetipso humanum genus deplorans conqueritur dicens; in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis peperit me mater mea. Grarationabilia, mortalia, inmortalia; nouissimus qui est super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ deo inimicis nõ orat. Sic̃ nullũ
ꝓficit in uuln̾e medicam̃tũ si ad¬
huc ferrum inhesit. ita nicħ ꝓfi¬
cit oratõibus cuiꝰ adhuc dolor in mẽ¬
te uł odĩ manet in pectore tantꝰ
ut non desperet precis effectum. In¬
aniter aut̃ oramꝰ. si spei fiduciam
nõ hẽmus . Petat ergo ut apłs ait.
umus quisq in fide nicħ dubitans
Nam qui dubitat similis ẽ unde
maris que uento fertur atq disꝑ¬
gitur s diffidencia nascitur impe¬
tͣnͣdi orata.si se animus adhuc sẽ¬
ciat ciroa peccandi affectionem
u̾sari. nõ enĩ potest hab̾e p̃cis
certam fiduciam. qui adhuc in
p̃ceptis diͥ pigritat. et poc̃i recor¬
datoẽs delectat. Quia p̃ceptis dn
nũ quod poscit. cuiꝰ legi nõ obe¬
id quod petimꝰ sine dubio optine¬
mus. Nam sicut seͥptum est qui
aurem suam au̾tit ne audiat le¬
gem oracid eius execrabilis erit
Multum apud deum utraq sibi
necessario ꝯmendantur: ut orõ¬

Expanded text:
 pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum  pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei num quod poscit, 284 cujus legi non obeid quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit . 18. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendantur, ut orat
Abbreviated transcription (Latin):
ne se mens libera ad celeste defide¬
rium erigat. purgandus est itaq
pͥmũ animus. atq a tempaliũ reꝵ
cogitatõib segregandis. ut pura
acies cordis. ad dm̃ ue̾ et simplici¬
t̾ dirigatur. Nam re uera tunc ĩpe¬
tranda diuina muera credimꝰ. qñ
simplici affcũ assistimꝰ cum oramꝰ
multis modis int̾rũpitur oratoĩs
intencio dum semꝑ in curiam. ua¬
na mundi ingerunt in tuiꝰq oran¬
tis animo. Tunc aut̃ magis dia¬
bolus cogitatõnes curaꝵ seculari¬
um humanis m̃tib ingerit qñ o¬
rantem aspexi̾t duob modis orõ
impeditur. ne impetrare quisq
ualeat postulata. Hoc est. si aut
quisq adhuc mala ꝯmittit. aut
si delinquenti sibi debita nõ dimit¬
tit. Quod geminũ malum dũ qͥs¬
ꝙ a semet ip̃o absterserit ꝓtinꝰ
securus studio oratoĩs incumbit.
et ad ea que impetrare p̃cibus cu¬
pit mencẽ lib̾e erigit. Qui ledit᷑
non desistat orare pro se ledentib

Expanded text:
ne se mens libera ad coeleste desidene se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibu
Abbreviated transcription (Latin):
ma sint scelera q̃ ꝯmisimꝰ. qmͣ que
dura inferm supplicia que timemus.
mens qualem se in oracionẽ conser¬
latur. Ille enim p̃tis desideratum
effectum sine dubio ꝑcipit. qui qd̾
orando ablui postulat. delinquẽdo
non iterat. Mens nr̃a celestis est.
et tunc orando dñi bñ ꝯtemplat᷑
qñ nullis terrenis curis. aut erro¬
ribus implicatur. apta est ad bonũ
in sua natura: in aliena u̾o turbat᷑
pura est oratõ quã in suo temꝑe se¬
culi ñ int̾ueniunt cure:longe aut̃
a deo est animus. qui in oracione
cogitacionib scł̃i fu̾i̾t occupatus.
Tunc u̾o ueraciter oramus. qñ aliũ¬
de non cogitamꝰ. S ualde pauci sũt
qui tales oratoẽs habeant: et licet
in quibdam sint. difficile tamen
ut semꝑ sint. Mens qͣue añ oracio¬
nem uacans a deo ułlicitis cogita¬
cionib occupatur: dum in oracionẽ
uenerint. confestim illi imagines
rerum quas inꝑ cogitauit occur¬
runt. adicum q p̃cis obstreput.

Expanded text:
via sint scelera quae commisimus, quamque via sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offerletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbaPura est oratio, quam in suo tempore saeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difest ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ciens. quolibet tangitur uicio. toci¬
ens ad oratoem se subdat. quia fre
atq pulsando. quousq importunas
desideriorum carnalium. suggestio¬
nes q̃ nr̃is obstrepunt sensib. for¬
tissima intensione suꝑemus. ac can¬
diu insist̾e. quousq ꝑsistendo uĩca¬
mus Nam negligentes oracõnes.
nec ab ip̃o hoĩe. impetͣre ualent qd̾
uolunt. Qũ quisq orat. scm̃ ad se
spm̃ aduocat. at ubi uenerit. con¬
festim temptamenta demonioꝵ q̃
se mencib humanis ini̾gunt. p̃¬
senciam eius ferre non sustinẽtes¬
effugiunt Ioratõ cordis est. nõ la
lateat deo late̾ non potest qͥ ꝯsci¬
enciẽ p̾sens est melius est auteon
cum suencio orare corde sine sono
uocis qm̃ solis u̾bis sine intuitu
nam peccatornm recordacõ merore
gugint dum em̃ oramꝰ ad memori¬
am culpam reducimus.⁊ magis re¬
os tunt nos esse cognoscimꝰ: ideoꝙ¬
quia cum deo assistimꝰ geni̾e ⁊ fle¬
re debemus. reminiscentes qmͣ gra¬

Expanded text:
ties quolibet tangitur vitio, totities quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat, quia freqatque pulsando, quousque idesideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustineeffugiunt. 4. Oratio cordis est, non lablateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gra
Abbreviated transcription (Latin):
tes enĩ non nuĩqͣm ip̃ã sibi somna
fingunt sepe dum pͥora mala ꝑ¬
uindictam in nobis ip̃is recolen¬
ant de futuris suppliciis. memorie¬
⁊ uigilantib fiunt. et ꝑnisiones
sõnuaq occurrunt et cogitantiũ
mentes concucint̃. Nam una ui
memorie fiunt utraq siue iugi¬
lantib siue dormientib nobis.
Tali eñĩ animi motione horribile
panore eciam ꝑ quietem concuti¬
mur et quam grauia sunt que
ꝯmisimꝰ et qmͣ dura que ꝑtunes¬
cimꝰ mentis aspectu etiam ĩ somno
cõtemplamꝰ. Non esse pocm̃ qñ nõ¬
lentes imaginibus nocturnis il
quas in u̾itate gessimꝰ sepe dormi¬
entibus in animo aꝑꝑent s in no¬
xie. si nõ cõcupiscendo occurrut
Qui nocturna illusione polluit᷑
quãnis extͣ memoriã curpiũ co¬
gitacionũ se senciat inquinatũ:
tñ hoc ut tep̃taretur culpe sue tri¬
buat. suamq in mũdiciam statĩ
temptamentis estuat ut quo¬

Expanded text:
tes enim nonnunquam ipsae sibi somnia tes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala vindictam in nobis ipsis recolenaut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes 279 concutiunt. Nam una VI memoriae fiunt utraque, sive vigilantibus, sive dormientibus nobis. 12. Tali enim animi motione horribili pavore etiam per quietem concutimur; et quam gravia sunt quae commisimus, et quam dura quae pertimescimus, mentis aspectu etiam in somnio contemplamur. 13. Non esse peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illquas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim tentamentis exaestuat, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
tura sunt et enĩ sepe ea in quib
cogitacionũ nr̃arum sensum por¬
rigimꝰ quodam mentis excessu
reuelantur dum requiescimꝰ quã¬
uis nõ nulla uera sint somnia:
facile tñ credi eis nõ opus est. qr
diu̾sis imaginacionũ qualitati¬
bus oriuntur et unde uẽĩant ra¬
ro considan̾tur: tum facile igit᷑
somnis fides hñda nõ est ne forte
sachanas in angłm lucis se tnͣs¬
formans qũelibet in cantũ fallax
et aliqua erroris fraude decipiat:
Nonnũqmͣ int̾dum demones de¬
ceptory fraude quosdam curiosos
obseruantes. que mludunt ut
quedam sõma non aliter euẽiat᷑.
quã ostendunt᷑ ut enĩ in multis
fallant. int̾dum et u̾a ꝓnũciant
testimoniũ scͥpture dicentis si di¬
xu̾it uobis et ita euen̾it nõ cre¬
datis: Somnia similia sunt au¬
guriis. et qui ea intendunt reu̾a
augurare uoscuntur. Non esse
u̾a somnia que cogitans aĩmus
die noctuq sͥ imaginantur sinen¬

Expanded text:
tura sunt . Etenim saepe ea in quibus tura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Men
Abbreviated transcription (Latin):
futigat ut nĩquã fecuros requi¬
esc̾e siguant. Nonnũqmͣ etiã ełc¬
toru mentes horrendis imagĩ¬
bus sũniorũ spc̃ in mũdi terrifi¬
care conantur et quos iugilantes
uiciis traxant nec suꝑant. acrit̾
dormientes impugnant /scĩ aut̃
et si ad momentum hiꝰ iuisiomib
illusionũ uanitates despiciunt.
somnioꝵ. Quedam enĩ ex sacurita¬
te. seu manicione occurrunt. Que¬
dam eciam ꝑ exꝑienciam cogita
cioni oriuntur. Nam sepe que n
die cogitamus: in noctib recog¬
uostimꝰ. Non nulle aut̃ uisioues
lomone ꝓbante ꝓqultos inquit
errare fecerũt sũnia. et illusioẽs
uane . porro quedam iusto fuint
m᷑ . id est suꝑne reuelatoĩs miste¬
rio sicut legitur de iosepb filio
gitacione simul et illusione: atq
idem cogicacione et reuelacione.
daniele dicente tu inquid rex co¬
gitare cepisti in stratu tuo quid
esset futurũ post hec. et qui reue¬
lat misteria ostendit tͥ que uen¬

Expanded text:
fatigat, ut nunquam securos requifatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis imaginibus 277 somniorum spiritus immundi terrificare conantur; et quos vigilantes vitiis tentant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visioillusionum vanitates despiciunt, somniorum. Quaedam enim ex saturitate, seu inanitione occurrunt, quae etiam per experientiam notatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones lomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio gitatione simul et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae fu
Abbreviated transcription (Latin):
demones in noctib oocurrentes
humanos sensus sũmoꝵ ꝑ uisionem
conturbant. ut formidolosos et timi¬
turbant. horrendaq geheune suppli¬
cia minitant. Nonnũquã autẽ ⁊ aꝑ¬
ta impugnacione crassantes. huma
more conspitiut̃. dormientes quadã
uana spe ꝓsꝑitatis ulludunt. Qͦsdã
u̾o quos formuidare aliqua adu̾sa ꝑ¬
sentuit᷑. dormientes maiter rore
concucit᷑. sicq miseroꝵ corda ua¬
riis allusionibus intẽtantes. modo
uana ꝓsꝑitate demulcent: modo ua¬
na formidine terrent. Qui autem
millus aut uaris conscii sũt delictis:
ant nĩquã aut raro errorib faci¬
gantur nocturnis. s placato sũmo
quiescentes int̾dum etiam ꝑ sopo¬
rem quedam archana et nistica
contuentur ac uident. Qui uero
corda sua gramoribus uiciis pollu¬
erunt consciencie pauore nul nͥsi
species tremendas aspicuit᷑: sallax
em̃ imago mentes miseroꝵ diu̾¬
sis ludit imaginibus. et quos ui¬
gilantes in iucia tͣxit dormientes

Expanded text:
emones in noctibus occurrentes humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timiturbant, horridaque gehennae supplicia minitant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione grassantes humanamore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ cum oꝑe subleuat. Nam qͥs¬
q leuat et non oꝑatur. cor leuat.
et manus nõ leuat. Quis que
u̾o oꝑatur et non orat. manus
leuat et cor nõ leuat. S qr et
opari necesse est et orare: bene
iuxta utrũq dcm̃ est. leuemꝰ cor¬
da nra cum manib ad dmñ: ne
de negligencia mandatoꝵ d̾i cor¬
de rep̾hendamur. dum salucẽ no¬
stram obtiue aut sola oratione
onũ effudantur. ut m̾icum acti¬
onis humilitas impetret p̾cib.
culpabiłr manus ad dñi expan¬
dit qui fcã sua orando iactant᷑
ꝑdit. sicut phariseus in templo

Expanded text:
nem cum opere sublevat. Nam quicunque orat, et non operatur, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, levat manus, et cor non levat. Sed quia operari necesse est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione,onum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo
Abbreviated transcription (Latin):
officium nouo ad huc temꝑe institutũ
primitus in bethleem monast̾io: ubi¬
ne humane salutis ex uirgine nasci
dignatus est. sic q ex illo tempore: ꝑ¬
uniu̾sum mundim euisdem celebrã¬
coĩs inualuit consuetudo diluculo¬
aut̃ ꝓ inde oratur ut resurrectõ xp̃i
celebretur matutina enĩ luce radiã¬
te. dñs et saluator nr̃ ab inferis ue¬
surrexit. Qñ uͦ cepit oriri fideli¬
bus lux que moriente xp̃o occidat:
poc̃oribus. siquidem et eodem tp̃r
cunctis. spes future spes resurrectõ¬
nis creditur. cum iusti ⁊ om̃s ab
hac temeraria morte quasi sopo¬
ñco die apłi id̾o religiosam sol di¬
lempuitatem sancxerunt. quia
in eodem redemptor nr̃ a mortuis
resurrexit. Quiq ideo dñicus ap¬
pellat᷑. ut in eo atẽrenis oꝑib uł a
mundi illecebris abstinentes. tan¬
cum diuinis cultib seruiamꝰ. dan¬
tes scilicet diei huic honorem ⁊ re¬
ue̾nciam. propter resurrectõne no¬

Expanded text:
officium novo adhuc tempore institutum officium novo adhuc tempore institutum primitus in Bethlehem monasterio, ubine humane salutis ex virgine nasci dignatus est; sicque ex illo per universum mundum eiusdem celebracionis invaluit consuetudo; alautem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur; matutina enim luce radiante, Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux quae, moriente Christo, occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi et omnes ab hac temporali morte, quasi a soponicum diem apostoli ideo religiosa solemnitate sanxerunt, quia in eodem Redemptor noster a mortuis resurrexit, ideo Dominicus appellatur, ut in eo a terrenis operibus vel mundi illecebris abstinentes, tantum divinis cultibus serviamus, dantes scilicet diei huic honorem et reverentiam, propter spem resurrectionis no
Abbreviated transcription (Latin):
głm: quia erat ihc̃ ꝑ noctans in orõne
deiz paulus quoq ⁊ silas in custodia
publica circa noctis medium orãtes:
himnũ audientibus cunctis uincti
dixisse memorantur. ⁊ repente terre mo¬
tu facto. et concussis carceris fundam̃tis:
luta. Uñ oportet hiis horis psallendi
orandiq frequenciam nos in scĩs ha-¬
bere officiis. sinemq nrm̃ uł si adue¬
ui̾t: sub tali actu expectare secutũs ẽ
aut̃ quoddam genus h̾eticorum suꝑ¬
fluxa festiuantium sacras uigilias ⁊
spiritali oꝑe in fructuosas dicentes uira¬
ta temerari diuina: qui noctem fecit
ad requiem. sicut diem ad laborem. Qͥ
est sonim colosi uocantur d̾ matutinis
De matutinorum antiqua etate auc¬
coritate cestis est idem dauid ꝓph̾a
dicens in matutinis meditabor in ce:
quia fiuisti aduicor meus. Et alibi p̃¬
uenerunt oculi mei adte diluculo:ut
ut medicarer eloquia tua. Cassianus
aut̃ dicit. matucine sollempnitatis

Expanded text:
gelium quia erat Jesus pernoctans in oratione gelium quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei . Paulus quoque et Silas in custodia publica, circa medium noctis orantes, hymnum, audientibus cunctis, vincti dixisse memorantur. Ubi repente terraemotu facto, et concussis carceris fundamentis,luta. Unde oportet his horis, psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel, si advenerit, sub tali actu exspectare securius. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spiritali opere infructuosas, dicentes jura temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui est somniculosi, vocantur. De matutinis. De matutinorum antiquitate et auctoritate testis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . Et alibi: Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua . Cassianus autem dicit: Matutinae solemnitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur quod legitur dormierunt sup̃¬
nũ suũ. ⁊ nichil iuuenerunt om̃s uiri
e uigiliarum mĩqͣutate. antiqua
bonũ omibus scĩs. Ssayas deuiq ꝓpha ex¬
clamat ad d̾m dicens. De nocte iugilat¬
spt̃ meus ad te deus: quia lux p̾cepta
tua sunt suꝑ terram. Item dauid. Me¬
dia nocte surgebam ad confitendum tͥ.
suꝑ iudicia iusticiẽ tue. hoc namq tẽ¬
ꝑe uastator angłs tnͣsiens pͥmogeni
lare oportet. ꝑiculo egipcioꝵ admisde¬
amur hisdem ⁊̃ horis uenturum se ĩ
e wangłio dñs ⁊ saluator adstruxit:
mide ⁊ ad uigilandum auditores suos
ex suscitans dicit. Beaci serui illi qͦs
cum uenit dñs inuen̾it uigilantes. ⁊¬
dia nocte. et si galli cantu inueniat eos
uigillantes. beati sunt Ĩtaq et uos es¬
tote ꝑati: quia nestitis qua hora filius
hominis uenturus est. siquidem inde
u̾bis solum docuit uigilias: s ⁊̃ con¬
firmauit exemplo ᷤnam cestat᷑ ewã¬

Expanded text:
dicatur, quod legitur: Dormierunt somdicatur, quod legitur: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt , et e vigiliarubonum est omnibus sanctis. Isaias quoque exclamat ad Dspiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram . Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae . Hoc namque tempore vastator angelus transielare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator adstruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos docuit, et suscitans dicit: Beati servi illi, quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Edia nocte, etsi galli cantu, invenerit eos vigilantes, beati sunt. Ideo et vos estote parati; quia, qua nescitis hora filius hominis venturus est. Siquidem nec verbis solum docuit vigilias, sed etiam confirmavit exemplo. Nam testatur Evan
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ⁊ saluator nr̃. cenantib apłis mmi
sterĩ sui corꝑis ⁊ sangu̾is immno ͥ tlaͣ¬
didit ut tempus illud sacͥficis uespeꝵ
moria cantoꝵ sacram̃toꝵ. hiis cemꝑi¬
bus adesse nos dicet dei ꝯspectibus. ⁊
ꝑsonare in eius cultib oracõnuũ nr̃aꝵ
illi sacͥficium offen̾tes. acq in eins lau
cidente sole exoritur. de quo ꝓpħa dic̃:
⁊ uesꝑum suꝑ filios hõmũ ꝑducere
De completis aut̃ celebrandis. id ⁊̃
in pacrum inuenimꝰ exemplis da
palpebris meis dormitacionemͥ aut re¬
quiem temꝑibus meis donec inueni¬
am locum dño. tab̾naculum deo iacob.
Quis nõ stupeat tantam in dei amo¬
rem animi deuocionẽ. ut somnũ sibi
sine quo utiq corꝑa humana deficiut
penitus interdix̾i̾t᷑. donec locum ac tẽ¬
plum deo fabricandum in temꝑe suo
titer ammonereᷤut si ip̃i locus dñi eẽ
uolumꝰ et tab̾naculu eius. ac tem¬
plum cupimꝰ hab̾in quãtum possu¬
mus exempla scõꝵ inittemꝰ. ne de nob̾

Expanded text:
nus et Salvator noster coenantibus apostolis mysterium sui corporis et sanguinis in initio tradidit: ut tempus illud sacrificii vespermoria tantorum sacramentorum his temporibus adesse nos decet Dei conspectibus, et personare in ejus cultibus, orationum nostrarum illi sacrificium offerentes, atque in ejus laudcatur, et decedente sole exoritur. De quo Propheta dicit: Et vesperum super filios hominum producere De completis autem celin Patrum invenimus exemplis, Dapalpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino tabernaculum Deo Jacob . Quis non stupeat tantam in Dei amore animi devotionem, ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo titer admonere ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus, aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lum uehementius om̃e genus mor¬
talium diffusis ubiq sceleribus ⁊
qd̃ est nequius om̃ium cultibus ido¬
loruni. uolens gͦ deus t̾minare pec¬
cacui. consuluit u̾bo legi ꝓpħis. sig¬
nis. plagis. ꝓdigiis. S cum nec sic qͥd̾
errores suos ãmonicus agnosceret
muidus misit deus filium sim ut
carnem indueret ⁊ hõib appareret
⁊ pcc̃ores sanaret qui id̾o in homine
uenit. quia ꝑ se ip̃m ab hõinibus
cognosti non potuit ut aũt uid̾e¬
tur uerbum caro fcm est assimĩdo
carnẽ. nõ mutatũ in carne assũpsit
enĩ humanitatem. ñ admisit diuini¬
tatem. Ita idem deus ⁊ idem homo ĩ
natura dei equalis patri: in natura
hoĩs fc̃s est mortalis in nobis pro
nobis enim de nobis manens quod
erat᷑ suscipiens qdꝰ nõ erat ut libera¬
ret qd̃ fecerat: hec est gͦ dm̃ce natiui¬
tatis magna sollempnitas. hoc ẽ diei
huius noua et głosa festiuitas. aduẽ¬
tum dei fcm̃ ad homines. Itaq dies is¬

Expanded text:
lum vehementius omne genus morlum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem; ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis, in nobis, pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae Nativitatis magna solemnitas. Haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies is
Abbreviated transcription (Latin):
descendit spc̃. manua eo die in here¬
mo pͥmo de celo data est. Sic enĩ dic̃
dñs. sex dieb collegetis manna: in
die acĩt sexto duplum collegetis. sex¬
ta enĩ dies est paraceue. qui añ sabͭtũ
ponitur. Sabbatum ant̃ septima dies
est: quam sequitur dñicus. in quo pͥ¬
mũ manua de celo uenit. uñ incelli¬
gant iudei iam tunc p̾latam esse
iudaico sabbaco dnĩoam nram̃. iam
tunt iudicatum  qd̾ in sabbato ip̃oꝵ
gr̃a dei ad eos nulla de celo descende¬
ret et in stam̃ dnĩcam in qua pͥmũ
atalis dm̃i dies ⁊ ea de causa a
patrib notine sollempnitatis ĩ¬
stitutus est quia in eoxpt pro redep̃¬
tõne mũdi nasci corꝑaliter uoluit
ꝓdiens ex uirginis utero qui erat
in patͥ sutero imꝑio. Cuiꝰ suscepte
carnis cansa hec est postqmͣ em̃ in¬
uidia diaboli parens ille pͥmus spe
seductus mam. cecidit. ꝯfestim exul ⁊
ꝑditus in om̃i gen̾e suo radicem ma¬
licie ⁊ pocĩ tͣnduxit crescebat q in ma¬

Expanded text:
sanctus. Manna eodem die in eremo primum de coelo data est. Sic enim dicit Dominus: Sex diebus colligitur manna, in die autem sexto duplum colligetis. Sexta enim ponitur, sabbatum autem octavus dies est, quem sequitur Dominicus in quo primum manna de coelo venit. Unde intelligant Judaei jam tunc praelatam esse Judaico sabbato Dominicam nostram, jam tunc indicatum quod in sabbato ipsorum gratia Dei de coelo ad eos nulla descenderit, sed in nostra Dominica in qua primum Natalis Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in ma
Abbreviated transcription (Latin):
espertimĩ diurm finis. officiũ.
⁊ alterne lucis occasus est: cuiꝰ
ex uet̾i cestõ sollempnis est celebra¬
tõ. Deniq hoc temꝑe ueterũ sacͥfi¬
cia offerre. adolereq altario aroma¬
ta ⁊ chus mos erat. testis est hĩmi¬
ditus ille regiuħ sac̾dotali frũctus
officio. dicens. Dirigatur oracio mea
sicut incensum in conspectu tuo: ele¬
uacõ manuũ mearum sacͥficium ues

Expanded text:
espertinum diurni finis officium et alternae lucis occasus est. Cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerri adolerique altario aromata et thura mos erat. Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali perfunctus officio, dicens: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium ves
Abbreviated transcription (Latin):
sas in reb salutarib ꝑfrint᷑.
Bona male utuntur qui aut iuste
ꝓ temꝑali lucro iudicant aut aͥd
boni pro uane głe appetitu faci¬
unt. Mala male utuntur qui
noxias cogitaciones oꝑibus pra¬
uis ꝑficinnt. Bene male utunt᷑
qui luxuriam carnis cum gule
honestate restͥngunt hed sicut
male bñ uti bonũ est . Sic bomĩ
bñ uti melius est. Et sic̃ bonũ

Expanded text:
sis in rebus salutaribus pertruuntur. sis in rebus salutaribus pertruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bon
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃ino despiciunt Sunt qui¬
dam iusti qui sine lesione cuiꝰ qmͣ
suis reb utunt᷑. Item sunt qͥdam
diuites humiles quos ñ inflam
mat copia reꝵ ueluti pleriq fu.¬
erunt scĩ ueteris testam̃ti qui ⁊
adfluebant diuitiis ⁊ tñ humili¬
tate pollebant at contra quos¬
dam suꝑbos diuites rerum copia
facit elatos quoꝵ non sunt opes ĩ
uicio s uoluntas. Nam cͥmen ĩ re¬
bus non est s in usu agentis. Est
elacio pauperum quos nec diuicie
eleuant ⁊ uoluntas in eis sola¬
suꝑbia est hiis et si opes desunt
ꝓpter m̃tis tñ tumorem plusqmͣ
suꝑbi diuites cõdempnãtur. Secu¬
rus uult eẽ diues panꝑ esse nõ
uult. S quomodo erit diues qui¬
etus quem suis stimulis res ip̃e
ne careantur semꝑ faciunt inquie¬
cum: Et ideo eligit cuꝑiditas mi¬
quietum esse et timidum diuitẽ:
quã securum pauco sumptu con¬
temptum esse et pauꝑem. Bona
bñ u̾cuntur. qui diuicias gͥ ꝯces¬

Expanded text:
sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quisunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem suis stimulis res ipsae, ne careantur, semper faciunt inquietum? Et ideo eligit cupiditas inquietum esse, et timidum divitem, quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi conces
Abbreviated transcription (Latin):
in opeꝰ nes ciit̃ qd̾ probatur per
apocalipsim aui iohĩs qui contra
huiꝰ mundi amatores sic ait. Di¬
⁊ pauꝑ ⁊ cecus ⁊ nudus. glorie
temporalis sequaces et si nitidi
sunt foris fulgore potencie. inte¬
rius tñ uacui sunt elacione suꝑ¬
bie. sicuti calami exterius nitent
s interius uacuantur obhoc re¬
probi exterius ut calamꝰ nitidi
interius uacui. Electi u̾o̾ exteriꝰ
quasi arboꝵ cortices deinterius
ut robur solidi. Qui precioso cul¬
tu incedunt audiant ꝓphãm quẽ¬
ad modum decestatur eorum cor¬
ꝑalia ornamenca ⁊ quos successus
hẽat cultus compositus ⁊ ornatꝰ
hoc est ꝓ suami odore fetorẽ ⁊ ꝓ
ue qui opulenti estis quãco enĩ
quisq potencia minor est tanto
magis lib̾ a pcco est. Nam patͥ¬
moniũ grande temptacio eit plꝰ
uenerantur hoĩes in hoc scło pro
temporali potencia: qmͣ pro reue¬
rẽcia scĩtatis suscipiunt enĩ qd̾
magis sunt diuites eo qd̃ hoĩes

Expanded text:
inopes nesciunt. Quod probatur per inopes nesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Diet pauper, et caecus, et nudus . 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato est. Nam patrimonium grande tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines
Abbreviated transcription (Latin):
⁊non uelit timoris et doloris
pene succumbit. Qui qͥ plux qmͣ
oportet res tnͣsitorias diligunt ma¬
iorem qͥ ingerunt dolorem rei ab¬
lace qmͣ amorem parturiebant
possesse. Cum graui em̃ dolore amͭ¬
tuntur que cum magno amore
hũturi minꝰ autem carendo dole¬
mus que minus possidendo dili¬
gimus sciant scłi lucra sectau¬
tes quantum sint uana uł adu̾¬
sa que diligunt que eciam nec
in hoc scło sine concͥcione gra¬
im panis subcinericius qui nõ
resipisdatur ad dñ amatores
torqu̾e mentis multis mortuuis
est mundus ipi tñ iuisissim mũ¬
do mortui nõ sunt. Bona enii
scłi diligunt ⁊ tñ ipã q̃ diligut̃
mĩme consecuntur in utroq ua¬
cui quia ⁊ fucura ꝑdunt ⁊ pre¬
sentia ñ acquirunt. Egestas ẽ
electoꝵ quod ꝑegͥnantur a bõis
sempicernis ⁊̃ in hoc exilio dui¬
cius remorantur. Egestas est re¬
proboꝵ quod habudant uiciis
⁊ uirtutib uacuantur seq esse

Expanded text:
nolit, timoris et doloris nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae etiam nec in hoc saeculo sine contritione graim panis subcinericius, qui nonresipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroque vacui, quia et futura perdunt, et praesentia non acquirunt. 6. Egestas est electorum, quod peregrinantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse
Abbreviated transcription (Latin):
ta tribulatoĩs acciderit. nõ stat
s scełiter tnͣsit. qui uite future
p̃mia diligenter excogitat: ma¬
la omĩa uite p̾sentis equãnimi¬
ter portat. qm̃ ex illius dulced̾ie
huiꝰ amaricudinem temperat: et
ex et̾nitate illius. breuitatẽ huiꝰ
despicit tnͣsitoriam gͣuari diu̾so
malo temporali pro utilitate eoꝵ
est: qd uite istius mala ꝑfu̾t.
quia dum in dolore gͣuantur cu¬
piditatis et luxurie uicioꝵ que
ceteroꝵ mala ñ appetunt. plus
tatoĩs dolore in melius ꝓficitur
unus quisq ad cep̃tationẽ ani¬
mũ ppare debet. minus enim
dum sꝑatur temptacio grauat.
dure autẽ p̾mit si non sperata
adueu̾it sapientis est. contra
omia adu̾sante meditari. nec ĩue¬
infima pro suminus appetũt ueꝵ
eciam et miseri ꝑ hoc quod gra¬
ui erũna ad ip̃a desiderata ꝑtin¬
gunt. Grauiꝰ autẽ corquetur im¬
pius mundi ⁊ aggerando ꝯmo¬
da qmͣ iustus tollerando adu̾sa
Qͥ em̃ bona mundi diligit uelit

Expanded text:
ta tribulationis acciderit, non stat ta tribulationis acciderit, non stat sed celeriter transit. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat: qhujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. 6. Gravari diverso malo temporali pro utilitate eorum est, quod vitae istius mala perferunt, quia cum dolore gravantur, cupiditcaeterorum mala non appetunt, plus tationis dolore in melius proficitur. 8. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet . Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec inveinfima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit,
Abbreviated transcription (Latin):
q eis adu̾sa contingerint. mox
ad blasphemiam pusillaminitate
animi conu̾tuntur. Quidam sim¬
pliciũ nescientes dispensacionem
dei. in maloꝵ profectib scandalizã¬
tur dicentes iuxta ꝓphãm. Quare
uia impioꝵ prosꝑatur: bñ est oib
qm p̃uaricantur et inque agunt.
Qui gͦ hoc dicunt non mirent
quod prauoꝵ hõmũ temꝑalem ⁊
caducam felicitatẽ aspiciunt. s
magis nouissima eoꝵ intendant:
Quanta illis post hec et̾na sup¬
plicia pp̃arentur. dicente ꝓph̾a
Dutunt in boĩs dies suos ⁊ subi
ri scĩ plux formidant ꝓspera ꝙ
adu̾sa quia dei seruos prospera
deiciut̃. adu̾sa u̾o̾ erudiunt: Id̾oq
sc̃i uiri constancia ita portare d
adu̾sa. ut fr̃agi ñ queat. Tunc
magis sunt dei oculi suꝑ iustos.
qñ eos affligi ab iniquis ꝓuidẽ¬
cia suꝑna ꝑmittit. Nam eis tc̃
gaudia disponũtur et̾na. qñ p̾sen¬
ti tͥbulacione probantur p̾tereñ¬
tib ꝓpt̾ea quia si quid in hac ui¬

Expanded text:
que eis adversa contigerint, mox que eis adversa contigerint, mox ad blasphemiam pusillanimitate animi convertuntur. 13. Quidam simplicium nescientes dispensationem Dei, in malorum profectibus scandalizantur, dicentes, juxta prophetam: Quare via impiorum prosperatur, bene est omnibus qui praevaricantur et inique agunt  hoc dicunt, non mirentur quod pravorum hominum temporalem et caducam felicitatem aspiciunt; sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subitViri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omntibus. Propterea quia si quid in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
quid qui udicaun̾t te ego iudica¬
bo ⁊ cibabo hostes tuos carnib
sius. ⁊ quasi amusto sanguine suo
et maloꝵ iniquitas quod elcõs d̾i¬
suis morib lauiat: ac ꝑ hoc ui¬
ta impioꝵ sͥ deꝑit iustoꝵ autem
ñ ꝑit s proficit. dum eos mali ꝑ
tribulacoĩs ex̾citium ad p̾sentem
odiendam uitam et futa᷑m desidan¬
dam erudiunt. Int̾dum enĩ ꝓdest
ꝑu̾soꝵ prauitas utilitati iustoꝵ dũ
eos malicia sua erudiut̃ et ad regͣ
celoꝵ requirenda molestia tẽꝑali ĩ¬
pellunt probatur hoc exemplis is¬
rahelitice plebis que tunc durius
ãgebatur in egipto qñ oportebat
eum ꝑ moysen ad terrã repromissi¬
instanciam iusti dum ꝑsecucionib
siuis aspiciunt mentis confusione
tabescunt. et dum adu̾sa ostentant
nec uincunt tandem de sue ꝑu̾sita¬
tis insania ꝯfunduntur. Stulti ꝯͣtͣ¬
bonos studiũ semꝑ assumũt. quib
dam ꝓsꝑitas elucet iactanter de
toꝵ afflictionib detrahunt. dum¬

Expanded text:
nquit, qui judicaverunt te, ego judicanquit, qui judicaverunt te, ego judicabo; et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi a musto, sanguine suo et malorum iniquitas, quod electos Dsuis moribus laniat, ac per hoc vita impiorum sibi deperit: justorum autem deperit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam, et futuram desiderandam erudiunt. Interdum enim prodest perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissiconstantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se perversitatis insania confunduntur. Stulti bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de torum afflictionibus detrahunt; dum