comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de quo sit ub sed̾m hoc quod prius eẽt pat̃ ⁊ pͥea fi¬
luis. Semꝑ enimpat̃. semꝑ filius de pre ẽ. semꝑ gͥ
filiꝰ ue natus semꝑ par̾ ẽ. semꝑ de illo ymago. ec¬
ce nõ potiusti coet̾na inuenire in creatĩs. ⁊ inue¬
nisti coena. quar̃ ꝓ portõe intłłcgis coet̾nũ filiũ.
et̃nio gignenti. Quad enim ẽ. temꝑali coct̾nũ hoc
equalitas. quia splendor qui funcditur de igne
minꝰ lucet qͣm tgnis ip̃e. huit ergo ista siłitudĩẽ
s no oi modam qualitate. sdeo dicet aliqͥs talise.

Expanded text:
a Filius; semper enim Pater, semper Filius de Patre est; semper igitur Filius natus, semper Pater est, semper de illo imago. Ecce non potuisti coaeterna invenire in creaturis, et invenisti coaeva. Quare proportione intelligis coaeternum Filium aeterno gignenti: quod enim est temporali coaevum, hoc oda aequalitas, quia splendor qui funditur de igne minus lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo dicit aliquis: Talis est
Abbreviated transcription (Latin):
grãm mirare. Non enim suam intlłigentiam mẽte
ꝓpria ꝓcreauit s sp̾s sanctus infudit. Attende ergo ꝑ
quales apłica sapientia eq subleuat gradus ⁊ quasr eo¬
reuocauit. Quandoq enim q̃ sunt humilitatis eloquit᷑
dib. nunc ad alta fafitgia subleuat᷑. nũc ad inferiora
declinat᷑. Sicut eñi qui infantułm quẽpiam ad excelłn¬
tiora ult paulatim sensumq subrtg̾e gͣcilatim hoc fa¬
cit. ab inferioril ad suꝑiora ꝯscendens.em̃ cũ sursum
ꝑuen̾it : obscuritatib ac defectionib eum fastigari ui
latĩ ad noticiã dei errgit utt̃ atta memerans hũilia
uͥq magr̃i su uestigia oseqñs. nam ⁊ ip̃e sic faciebat
alicfri quidem in altiora discipłos suo subleuabat. aiꝙͣ¬
doea ad infcriora. aliqñ eos ad inferiora imbecillitatis
lior. hic comꝑat xp̃man¬

Expanded text:
gratiam. Non enim suam intelligentiam mente propria procreavit, sed Spiritus sancti infudit. Attende ergo per quales apostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiterevocavit. Quandoque enim quae sunt humilitatis eloquiturdibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari vilatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis lior. Hic compar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinencli uoluit dẽsignare. ꝑ me taphoramillorũ qͥ¬
sunt sine ullo labore u̾bo uel digito mouent aliqͥd ut
efficiunt. Ita xpͥx molem creature magnitutlineq sñ
lapere ꝯtinet ⁊ gubornat. Item attende qd cum hic
ip̃e no pͥset si er ño porrexiss pat̾ dext̾am. uel tanqͣm
aliquos instr̾m fu̾it pat̾s oꝑentis s si ab eogub̾nant᷑

Expanded text:
continendi voluit designare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende quod cum hic ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel tanquam ali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe tͣnslatum ex tribu
⁊ ritu ꝓ quo ꝯstat legẽ
quoq ẽẽ tͣnilatam.
S quia forte ad tnͣs¬
ferende legis demostͣ
nit hic c̃am quia oĩũ
hominũ animis satiᷤ¬
agnou̾nt. ostenclit eñi

Expanded text:
esse translatum ex tribu et ritu, pro quo constat legem quoque esse translatam. Sed quia forte ad transferendae legis demonstrnit hic causam, quae omnium hominum animis satisognoverint. Ostendit eni
Abbreviated transcription (Latin):
Ecc̃e clistat int̾ saĩdocuim ⁊ saĩdocium. illud carna¬
le hoc sp̃uale illud temꝑale hoc et̃num. Contesta¬
melcħ. sit sac̾dos pro¬
bat auctoritas. Con¬
testat᷑ eium. dauil me¬
cum uel cum aliis mul
ba dauid licens. q m̃¬

Expanded text:
Ecce distat inter sacerdotium et sacerdotium: illud carnale, hoc spirituale; illud temporale, hoc aeternum. Contestaech sit sacerdos, probat auctoritas. Contestatur enim, David mecum, vel cum aliis multrba David, dicens: Q
Abbreviated transcription (Latin):
per ritum. quia si tri¬
b in samuele muta¬
ta erat nõ tam̃ ritũ
⁊ u̾e manifestum est
si .rquia alius sac̃dos

Expanded text:
per ritum, quia si tribus in Samuele mutata erat, non tamen ritus. Et vere manifestum est, si, id est quia, alius sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Scͥptura erꝰ. crauna ecłificat iecta. s multoi
pliis ꝓdẽ si de litfis mutatur in uocem magnam
qitͥdem iũ hł uoc uiua. uox de auctoris sui ore re
resonare clamorem. ⁊ dolorem pectoris apicib expli¬
care. nõ h̾eo quippe fructus quos solent de discipłis
ħre doctore ⁊ sine ca semen iactum ẽ doctrine. tta ut
cum ieremia dicam. nõ ꝓfui nec ꝓfuit mnquisqͣm
ut ͦ aũt ño patiar uo ꝑire ⁊ errare ꝑpetuo ex cari

Expanded text:
ificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resresonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut cum Jeremia dicam: nec profui, nec profuit mihi quisquam . Ut autem non patiar vos perire et errare perpetuo, ex chari
Abbreviated transcription (Latin):
s uolunt ue exclud̾e. a
fide ad leger. uł a cdi lĩce
mea. ut illos emtilem̃.
inet ẽ. uirtꝰ ⁊ bona oꝑatio. nõ ꝓaliare ⁊ hoc facite
semper. utꝰ ꝑseũantigradu acdsine bonioꝑis ꝑ ueni¬
diminiti estis. ⁊ ꝑfec
tionis graclib inlige¬
tis. Quos ñm. sic̃ prius¬
gn̾odonec xp̃s quẽ defor¬
mastis qͣntum in uobis¬
recipiatis similitudi
labor sit inp̾dicationi¬
b patrum. quantis ne
dolorib animas in fide ⁊ ꝯn̾satte recta pturiũt

Expanded text:
sed volunt vos excludere, a fide ad legem, vel a dilectione mea, ut illos aemuleminiin eo est virtus et bona operatio, non pro alia re. Et hoc facite semper, ut perseveranti gradu ad finem boni operis pervenidiminuti estis, et tionis gradibus indigetis. Quos iterum, sicut priusdonec Christus, quem deformastis, formetur in vobisrecipiatis similitudinlabor sit in praedicationibus patrum, quantisve doloribus animas in fide, et conversatione recta parturiunt
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam fidelem .i.
doctrina sua ⁊ redargu¬
ere eo qui ꝯrͣlicent.
i̾itati obloq̃ndo uel
male uiuendo. Cõntͣ¬

Expanded text:
doctrinam fidelem, id doctrina sana, et redarguere eos qui contradicunt, veritati obloquendo, vel male vivendo. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
noris s salutẽ ouium a.
⁊ quia ita tunc fecistis:
ubi ẽ. ergo beatitudo nra
q̃ua clicebamini beani bo¬
nõne illud fieri potuiss quod ait apse. nõ pot̃ fieri qd̃
t̾te nõfit. Sic ⁊ iob. utinam possem me cccid̾e ꝑ iusticiã¬
⁊ dñs acd lotb. Non possum quicqͣm fat̾e donet illo int᷑¬
eas. nõ p̃osse se dixit. quod sine clisbio pot̾at ꝑ poten¬
tiam s no pot̾at ꝑ iusticiam. Ergo .e. ⁊ cum hac¬

Expanded text:
noris, sed salutem ovium. Et quia ita tunc fecistis, ubi est ergo beatitudo vestra, qua dicebamini beati botuisset, nonne illud fieri potuisset quod ait Apostolus, non potest fieri quod juste non fit. Sic et Job, utinam possem me occidere , et Dominus ad Loth: Non poteram quidquam facere, donec illuc introeas . Non posse se dixit quod sine dubio poterat per potentiam, sed non poterat per justitiam. Ergo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
apostolo loquebatur ⁊ ineouen̾at atlilios. U biẽ ergo
beatitudo. ad mirans opꝰ ẽ¬
orum sp̃uale ꝯmendat ut
hoc intuentes. in tuorẽ¬
carnalem nõdetidant. et

Expanded text:
Apostolo loquebatur, et ideo venerat ad illos. Ubi est ergo? Augustinus Admirans opus eorum spirituale commendat ut hoc intuentes in carnalem non decidant: et
Abbreviated transcription (Latin):
esenseritis. quia modicum fermentũ .i. illĩ pauci et
atitli qui adillos ueniebant. ut ista suadent uel mo.¬
ca legis cortmpit. totam massam .i. ogregdem fide
tis paucor hominum infitlias otempuedas. ut eñi
scintilla res parua e̾. ⁊ pene clumͤeruttut᷑ nõiudet᷑
s si fomitem ꝯ p̾hend̾it ⁊ inttͥm̃ta sui muen̾it. me¬
nia. urbes latissimas. saltus regiones q ꝯsuint.⁊
sic̃ fermtũ res modicauidetur ⁊ nichili. s cũ farur
sꝑsum totam massam suo uigore corrump̃ in il¬
liuis in tnͣsit oe quod mixtum ẽ. tta ⁊ dactrina ꝑũsa
ab uno incipieus uix duos aut tres pͥmũ ingxordio
reꝑit aulitores s paulatim ut carter serpit incoꝵ¬
pore. ⁊ iuxͣ uulgare ꝓu̾bium. unius peculis scabi¬
es totum ⁊ maculat gregem. igitur ⁊ scintila statĩ¬
ut appariltt extinguenda ẽ. ⁊ fermetũ amasse in¬
cin asc mouenlum. ⁊ scabiosũmanunal. a caulis
ouium reptlenchum. hec hortoꝵ uos. Ego ꝯfido in
fuistis. nec simplicit

Expanded text:
consenseritis, quia modicum fermentum, id est illi pauci et acidi qui ad illos veniebant ut ista suaderent. Vel, moca legis corrumpit totam massam, id est congregatitis paucorum hominum insidias contemnendas. Ut enim scintilla res parva est, et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem comprehenderit, et nutrimenta sui invenerit, moenia, usicut fermentum res modica videtur et nihili, sed cum farina conspersum totam massam suo vigore corruperit, in illius vim transit omne quod mistum est, ita et doctrina perversa ab uno incipiens, vix duos aut tres, primum in exordio, reperit auditores, sed paulatim ut cancer serpit in corpore, et juxta vulgare proverbium: Unius pecudis scabies totum commaculat gregem. Igitur et scintilla cum apparuerit, exstinguenda, et fermentum a massa vicina semovendum, et scabiosum animal a caulis ovium removendum. Haec hortor vos. Et ego confido in fuistis, nec simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
tura: Quem¬
admodum in¬
terpelat deum
aduersum is¬
rael: Domine
ꝓphas tuos e¬
occiderunt. al¬
taria tua suf¬
foderunt. et
ego relictus sũ
solus et que¬
runt animã
ra illi dixisse
responsum
diuinum: R

Expanded text:
tura, quemadmodum interpellat Deum adversum Israel? Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus, et quaerunt animam d illi dicit responsum divinum?
Abbreviated transcription (Latin):
brahe nam¬
q ꝓmittens
deusquoniã
neminem ha¬
buit ꝑquem
iuraret maio¬
rem. Iurauit
per semetipm
clicens. Nisibe¬
neclicens bene¬
dicam te ⁊mł¬
tipluans mul¬
tiplicabote. Et¬

Expanded text:
brahae namque promittens Deus quoniam neminem habuit per quem iuraret maiorem iuravit per semet ipsum dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo de uob̾ ꝯ fitlimus qr
olim multa bona oꝑatie¬
stis pro quib si peniteris
de malis benefaciet uohis
tua fũant ⁊ irrita facta.
ita ip̃a ead ꝑ pentientiam̃
⁊ alia bona seqntia mala
reuiuiscent. ⁊ hoc ẽ. quad
art. Non en̾i iustꝰ ẽ deus. uͥ

Expanded text:
 Ideo de vobis confidimus quia olim multa bona operati estis, pro quibus, si poenitetis, de malis benefaciet Deus vtua fuerunt, et irrita facta, ita ipsa eadem per poenitentiam, et alia bona sequentia mala reviviscent. Et hoc est quod ait: Non enim injustus est Deus ut
Abbreviated transcription (Latin):
nune dixit se ꝓeusdem erare. in quo eniam affectum
suum cirra illos ostendit. ut suadeat illis caritatẽ.
ad hoc autem diu testẽ dat cuiseruit dicẽs. testis ẽ¬
dis. nͥforie quiedicat qd̾ nõ nimu̾it quia nõ tirit
ꝑ dm̃ si dirit testio ẽ mͥ deue. tidicułm ẽ ꝑutare hoc¬

Expanded text:
nunc dicit se pro eisdem orare, in quo etiam affectum suum circa illos ostendit, ut suadeat illis charitatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicens: Testis esdis: Nisi forte quis dicat quod non juraverit, quia non dixit per Deum, sed dixit testis est Deus: ridicu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiam s ꝑ iħ̾m xp̃m mediatorẽ dei ⁊ hominũ per
om̃ia gr̾as agat ostendit subdens. quia fides nr̃a.
debeo. Erant eñi disciplina nmabiles ⁊ bom operis
cupidi studiosiq magis agendi bene qũa loquendi.
In hoc tam̃ p̃cipue grãs ago quia fides ur̃a. ⁊ si ñ ꝑfec¬
ta annunciatur iuuerso mundo. qr roma capud
mundi erat. ⁊ ideo fidei illorum fama omem locum
ꝑagtabat unde ꝑfic̾ent multi. ⁊ nora qd̾ nõ laudat
apłs fidem illorum tanqͣm ꝑfectam. s facilitarem
fidei quia mauditu auris credid̾unt. ⁊ notũ iprga xͣ¬

Expanded text:
m Christum mediatorem Dei et hominum, per omnia gratias agat, ostendit subdens: Quia fides vestradebeo erant enim disciplina mirabiles, et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene quam loquendi in hoc tamen praecipue gratias ago, quia fides vestra, etsi non perfecta, annuntiatur in universo mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitatem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et votum erga
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ misero mortales ⁊ beatum ⁊ harrtałe mediieẽ nõ
possunt. quia ita ip̃i sunt bẽãti ⁊ immortales cũ deo ñ
nõ sint mortales. uel miseri cum hõib. Nali aũt an¬
gñ quadam mͦ metlii sunt quia imortales sunt cũ do̾.
immortantatem tͣnłire nosuiat. cui ꝯtͣrius ẽ. mectia¬
nitate ꝑsistẽ potuit. qui no se int̃posuit. ut ad beatã
lis it beatꝰ ut mortalitate tͣnsatta ex mortius unmor¬
tales ⁊ exmiseris beatos fuc̾et. Alius ẽ. ergo medius ma¬
lus qui seꝑat amicq. Aliuo bonus qui rec̃ciliat unum

Expanded text:
rtalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint mortales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, mimmortalitatem transire non sinat. Cui contrarius estnitate persistere potuit, qui non se interposuit ut ad beatam ilis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inim
Abbreviated transcription (Latin):
qui omnipotens
dicitur omnes ho¬
mines uult salug
fieri. cur ñ implet᷑
ħeius noluntas. s in hac locutd̾e sensus ⁊ ꝯclino lat
uñ petrus ait omis scͥptur intliget iñp̾tatõe. uult
ergo deus om̃es sal. fi. s si accedat ad eum. nõ erum
ne. uel ĩta cum legitur quod uult om̃es homineᷤᷤ
saluos fieri qͣmuis certum sit nob̾ ut omes salnos
sieri. no tam̃ debemꝰ ideo om̃ipotentissime dei uolũ¬
uoluisse fieri quod fcm̃ nõ sit. s ita intlłcg̃e debemꝰ¬
nisi quera uult nõ qued ulłs hominum sit nisiq
saluum fieri uelit s quod młs saluuĩ fiat nͥ qu̾e
uelit. ⁊ ideo roganclus ẽ. ut uelit qr necͣce ẽ fieri si pp̃e
uolu̾t. sic etiam mitłgimus ⁊ illd̾. qui illumĩat
om̃em homine. ño quod omẽs illuminat homines. s¬
quia nlłs illum inat᷑. nisi a deo ⁊ illd̾ sim ilit untł tgnͣ¬

Expanded text:
qui omnipotens dicitur omnes homines vult salvos fieri, cur non impletur haec ejus voluntas? sed in hac locutione sensus et conditio latet. Unde Petrus ait: Omnis scriptura indiget interpretatione. Vult ergo Deus omnes salvos fieri, si accedant ad eum. Non enim ne. Vel ita, cum legitur quod vult omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes salvos fieri: non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluns aliquid voluisse fieri quod factum non sit. Sed ita intelligere debemnisi quem vult, non quod nullus hominum sit nisi quem salvum fieri velit, sed quod nullus salvus fiat nisi quem velit: et ideo rogandus ut velit, quia necesse est fieri, si ipse voluerit. Sic etiam intelligimus et illud: Qui illuminat omnes homines , non quod omnes illuminet, sed quia nullus illuminatur nisi a Deo. Et ill
Abbreviated transcription (Latin):
auo modo intlłcgi pot̃. dum modo crede nõ cogam᷑
aliquid ompotentẽ uoluisse fieri fcmq nõ ẽẽ
quia omĩpx uelle in auit̃ no pot̃. quodcumq uo¬
luit ẽentie sue uoluntate. uelita uult. ꝑ mĩam¬
cultu uniꝰ dei salutẽ ẽẽ sine ꝑticipatõe corꝑis ⁊ san¬

Expanded text:
alio modo intelligi potest, dum modo credere non cogamur aliquid omnipotentem voluisse fieri, factumque non esse, quia omnipotens velle inaniter non potest, quodcunque voluerit essentiae suae voluntate. Vel itacultum unius Dei esse salutem sine participatione corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
arbit᷑ .s. ⁊peide prõ om̃ib factus homo. ut sic eẽt:
mediator non enim alit̃ quam hominem mediat
hio ẽ. arbit̃ ille quem iob desid̾at adicenł ittinam ẽet
nob̾ arbit᷑. sNeiliator au̾t int̾ dm̃ ⁊ homines oꝑtebat
ut hr̃et aliquid simile deo. ⁊ aliquid simile horimi

Expanded text:
ristus Jesus, pro omnibus factus homo, ut sic esset mediator. Non enim aliter quam per hominem mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset ato. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominib
Abbreviated transcription (Latin):
al fideles inoĩbr.
Diacones sint
umus uxoris iu¬
ri qui filiis siuis
bene p̾sint et
sius domib. Q̾
enim bene mi¬
nistraũint gra¬
dum sibibonũ
acquirent et
multam fidu¬
ciam in fide que

Expanded text:
as fideles in omnibus diacones sint unius uxoris viri qui filiis suis bene praesunt et suis domibus qui enim bene ministraverint gradum sibi bonum adquirent et multam fiduciam in fide quae
Abbreviated transcription (Latin):
portet ẽe pudicos non
bilingnes. ut qui seĩat᷑
discordias tõ multo uino
⁊ pluris uende. Turpe¬
ẽ. eñi huic ꝓfessioni q̃¬

Expanded text:
portet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminant discordias, non multo vino et pluris vendere. Turpe est huic professioni qu
Abbreviated transcription (Latin):
eum ẽẽ oportet nõ solu̾
adomesticis s etiam ab
detrahunt euis uite de¬
the no audeant. Qualie
quales debeant eẽ diaco

Expanded text:
eum esse oportet, non solum a domesticis, sed etiam ab detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis quales debeant esse diaco
Abbreviated transcription (Latin):
ad pastores malos ꝑtinet actidunt. quomodd ĩ male
uiuendo ⁊ malumeremplu p̃bendo. Attendens eñi
dñi declinantẽ ⁊ in homine intendentẽ incipit cdr̃t
ap̃ se. si p̃positꝰ meue sic uruit: egoqui sum quinon
faciã quad ille facit: Omnis ergo qui male uuit in
ideo tito seruo dei eminenti in m̃bris sumnu pastorĩ¬
lum tlr̃e de uob̃. Seruos etiam hortare subditos ẽẽ
dominis suis. quilibet tam bonis qͣm malis. subclitas¬
dico in om̃ib. q̃ nõ sũt
ꝯtra cdm̃ ⁊ placentes. ł
ita distingue. in oĩb

Expanded text:
ad pastores malos pertinet, occidunt. Quomodo? male vivendo, malum exemplum praebendo. Attendens eniDei declinantem et in hominem intendentem, incipit dicere apud se: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faciam quod ille facit? Omnis ergo qui male vivit in os. Ideo servo Dei eminenti in membris summi pastorit. » Servos etiam hortare subditos esse dominis suis, quibuslibet tam bonis quam malis. Subditco in omnibus quae non sunt contra Deum, et placentes. Vel ita distin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̾am correctõem
.i. pͥquam bis fecerĩs¬
correccoe̾m deucta. ħe¬
titi sunt qui ꝑ ũba¬
legis legem impug¬
sensum astruunt
deuita aico cur: etce. sciens quia qui huĩmoli ẽ.i.

Expanded text:
ndam correctionem, id est postquam bis fecercorrectionem, devita. Haeretici sunt qui plegis legem impugsensum astruunt Devita, dico, cur? Ecce, sciens quia qui hujusmodi est,
Abbreviated transcription (Latin):
lathe. estis insensati. qr
net se cutumuentos cog
noscunt. ⁊ cum prius rec¬
te instructi fũitis. qui
uos fascrnauit .i. decepit pitati no obedire: ueritas ñ

Expanded text:
latae, estis insensati, quia nec se circumventos esse nt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut pitrus lomo sine salite nra. In ocuł ⁊ sensib pru¬
denitum. xp̃s uidetur dampnasse mortẽ ⁊ cliabolum.
⁊ iudeum sccłm islun osee. Er̃o mois tuaomors. ⁊ c̃ ħ¬
⁊ iirra moysique u̾sa in serpente deuorauit serp̾e¬
tar iagorim. hic ẽ sumus sac̾dos in lege in cuiꝰ mor¬
te qui sanguinem ꝓxim fuderant ignorant᷑ ⁊ ob¬
nato supbo salus ma ꝓcurataẽ. quod insinuabat mef¬
rauie pomentdũ scriptum in lamina aurea sũmi
pontifitis. quodenit tetragramaton .i. q̃tuorlitt̾a¬
rum que sunt ioth. hx. uau. ei .i. principiũ passio¬
nis utte ifte. ac siclretur. Ille cuĩ iste legalis sac̃dos ge
diabolum ⁊ mortẽ d̃mꝑnando. sz ocuł stultorum ui¬
det᷑. damꝑnatur᷑ tm̃. ⁊ in eorum sensus crucifixꝰ. ut
tomo in quo nłła spes salittis sit. In ilł ecgouitut xͦ
icptio cius. ita fut uobis nota quasi ante uo fuisset

Expanded text:
omo sine salute vestra. In oculis et sensibus prudentium Christus videtur damnasse mortem et diabolum, et infernum, secundum illud Osee: Ero mors tua, o mors, etc.  virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, nato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat tetragrammaton, id est quatuor litterarum, quae sunt ioht, he, vau, eth, id est principium passionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gediabolum et mortem damnando. Sed oculis stultorum videtur damnatus tantum, et in eorum sensu crucifixus ut homo, in quo nulla spes salutis sit. In illis ergo vivit cta est, ita fuit vobis nota, quasi ante vos fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
incliget cum dolae. quẽd acflttit ut hinc maxume
moueret ecs cum ꝯsidarent quo p̾cio em̃nt possessoẽ¬
lic̃ pecta uit puatus pscribendo eum. & lum insuf¬
ficiente creaitis ⁊ utifixus ẽ in uobis .i. acrucifixo¬
rsb pẽci qͣntitate nõ cliffertis. Hoc solum uolo. pꝰ

Expanded text:
indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possesssicut peccavit Pilatus Jesus proscribendo eum, et dum insufficientem creditis, crucifixus est in vobis, id est a crucifixoribus, peccati quantitate non dif
Abbreviated transcription (Latin):
huic pec̾co inseruiant demone. Similit̾ munclia tãꝗͣ.
fascinus urit. Inuitius eium no mõ sibinocet. cũ alie¬
na selutrate tabescit. s etiam hĩsmquib aliqua bõa
eẽ incipunt. pnde in libro qui sapĩa salomonis inscri¬
bir᷑. fascinatio malignitatis obscurat bona. sit fartũ ẽ
ũ iuitti tanqͣm fascinantes nocũint galatis nuꝑ in
tp̾orenatis. it iidemgalathe fidei stomatho nansean

Expanded text:
huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseant
Abbreviated transcription (Latin):
cessarium scrib̾e que p̃sene dixat. quia scriptura.¬
cdiutius manet qͣm ꝓlatio. udere. ⁊ ut indomino
gaudeatis. uidete i cnoscite illos ẽẽ canes. nõn
r̾ce s ꝯsuetudine ⁊tra insolitam u̾itatẽ latranres.
hec ẽ. em̃ canum natura ut cum quib hnt ⁊suetu¬
dinem siue boni siue malisint nõ ad eꝙ latrent.

Expanded text:
cessarium scribere quae praesens dixerat, quia scripturadiutius manet quam prolatio. Videte, et ut in Domino gaudeatis, videte, id est cognocite illos esse canes, non ratione, sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantes. Haec est enim canum natura ut cum quibus habent consuetudinem, sive boni, sive mali sint, non ad eos latrent;
Abbreviated transcription (Latin):
tatt ⁊ gr̾a plenum õium
contͣ quod dicilt qui legẽ
p̾clicant. ex quocapite .i.
de ciĩ plenituline capi¬
tis accipiendo totũ corpꝰ¬
⁊ oꝑm inquib fideles cõ¬
iuncti sunt. ⁊ similes sub¬
ministratũ ẽ. ⁊ ꝯstructũ
difnregue ⁊ reade singła
sigłis. ostructum in unũ
monuit stantes ne sedu¬
c̾ent᷑ a ꝑseudo ñ aggredit᷑
illos. qui aliq̃ de lege ser¬
uabant. sub increpatõis
qui legalia recepistis di¬
cite quare legem serua¬

Expanded text:
tate et gratia plenum omnium contra quod dicunt qui legem praedicant. Ex quo, capite, id est de cujus plenitudine accipiendo, totum corpet operum, in quibus fideles conjuncti sunt, et similes, subministratum est, et constructum. Distingue, et redde singula singulis. Constructum in unum monuit stantes ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qui aliqua de lege servabant, sub increpationisqui legalia recepistis, dicite, quare legem serva
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑati a lege que ẽ. instit¬
tio pueroꝵ qui mundana
dicodicentes alii aliratis
ita. ne tetig̾itie ⁊cͥ. relita
Si ergo. elemta dicit crea¬
turas huius munddi .&. qr¬

Expanded text:
ati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana dico, dicentes alii aliis, ista ne tetigeritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa dicit creaturas hujus mundi, q
Abbreviated transcription (Latin):
ignan hoc faciebatis curu̾itate ꝓpalata idem facitis docer
inquosederit mulier menstriata. neq gustau̾itis.
cern̾e que omĩa sunt dutentia in inĩttum .r. in mor¬
tem ducunt. ip̃o usu .i. siquis utat᷑ eis iudaico ritu ũͥ
ab hiis abstineat ułutatur credens inde uistificari.¬

Expanded text:
ignari hoc faciebatis, cur veritate propalata idem facitis? Ambrin quo sederit mulier menstruata; neque gustaveritiscernere. Quae omnia sunt ducentia in interitum, id ese omnia ipso usu, etc. Si quis utitur eis Judaico ritu, ut ab his abstineat, illis utatur, credens inde justificari
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃o quoꝵ uincunt᷑ inimice nob̾ inuisibłes potesta¬
tes. hodie ubi uincunt᷑ inuisibłes cupiditates. fusõ ĩt
sanguine sine culpa om̃ium cu lpae cy rographa. deleca
sunt quib debitores qui eum credunt adiabolo amtea
tenebantiro. uñ qui ꝓmultis effundet᷑. & quia hec¬
ciat uo mesbo aut in potu
iex p̾cipiat celebrari .i. ne
mo uos dampnet de hoc td̾

Expanded text:
in ipso vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Peciat in cibo aut in potu,lex praecipiat celebrari, id est nemo vos damnet, de hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
bis minciatumẽ de reqͥe
⁊ hoc indicat effectus. In¬
greclimur enim. uel ita
continua uere iłł qui nõ
cretlid̾unt nec ꝓfuit sermo
dimũs ingrediemur quẽ
per quod patet quod qui
credunt intrabunt. qui

Expanded text:
bis annuntiatum est de requie. Et hoc indicat effectus. Ingrediemur enim. Vel ita continua: Vere illis qui non crediderunt non profuit sermo,dimus ingrediemur, quemper quod patet quod qui credunt intrabunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e eum ꝑꝑ affectũ apo¬
ftolat᷑. ⁊ ut petrꝰ sciret me
abeo ut uerax ⁊ coapse.¬
ꝑ hoc ostentlit se nullomͦ
dlissentire ab alis apłls¬
nt sustirabant sue
rũ nem̃inem iudi. ⁊

Expanded text:
idere eum propter affectum apotolatus, et ut Petrus sciret me ab eo ut verax et coapor hoc ostendit se nullo modo dissentire ab aliis apost susurrabant sui rum neminem vidi.
Abbreviated transcription (Latin):
cob minor qui dõc ẽ.
tr am. ideo quia hit
quos mariamat᷑ añi. i oachim ⁊ anne fiia fuit q̃
nupsit ioseph. ⁊ ita ioseph fuit putatiuus pat̾ xp̃i
que nupsit alpbeo qui genit ex ea filio .s. iaco
quidam salome candem annam turit. ⁊ genuit
exeafiliam nõie mariam que mipsit ⁊ ebedes ⁊ ge

Expanded text:
cobus minor, qui dictus omini, ideo quia hic quod Maria mater Domini, Joachim et Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Joseph fuit putativus 143 pater quae nupsit Alphaeo, qui genuit ex ea quatuor filioquidam Salome eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singłoe icrosoliꝵ tebant putanter se im¬
ple domini pceptũ antis. Trib tpibr atmni cliẽ
festum agetic miche pparebit masculinũ tuũ.
incospectu deitui. ⁊ fios. seꝑtimnos. pict̃o eͦquid̾
hoc de septimo remisbus airno dici ⁊ de gitiqua

Expanded text:
 singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere Domini praeceptum, dicentis: Tribus temporibus anni, diem festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
iam obseruatis dies. ĩuͦ¬
daico ritu ut salba ⁊ de¬
rimam mensi primi us¬
q ad quartam decimam¬
qua agnus immolabat᷑
⁊ a qͣrtadecima. usq ad

Expanded text:
jam observatis dies, daico ritu, ut Sabbata ecimam mensis primi usque ad quartam decimaqua agnus immolabatur, et a quartadecima usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
no moritur. Sic ⁊ xp̃c eodem iure semel oblat᷑ no põt
ampliꝰ mori. s nec indigemꝰ quia ala una olatio
sufficit ad exhaurienda pc̃c̃a. nb aico om̃iũ s młtaꝵ
q uia nooẽs tedunt. ꝗco aũt aduentu uemens ad
parit patri per hostiã
suam. ne sepe set semei
oblatam ad destrutiẽ
tur ut uitiu̾ iam non
dominetur in nobisq¬
deulła alia hostia facere
ta que ante erant ut¬
ut incipet pariabori¬
gine muntli. Et quẽ¬
admod̾. Item ꝑ hc ꝑ¬
bat᷑ qd̾ no nisl semel pa¬
tidebuit. quia let na
ostend̃ quoo per incon

Expanded text:
non moritur, sic et Christus eodem jure semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, veniens adparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam ad destitutiontur, ut vitium jam non dominetur in nobis: quod nulla alia hostia facere ta quae ante erant imut inciperet pati ab origine mundi. Et quemadmodum. Item per hoc probatur quod nisi semel pati debuit, quia lex natostendit quod per incon
Abbreviated transcription (Latin):
uiter uetus ⁊ nouum pro exemplan .i. templo esd ibi
erat. ẽ. hic celum differt etiam magnꝰ satas quia i¬
stit uultui dei semꝑ uiuens ad int̾plłand̃ ꝓro nob̾. Ibi
sepe offerebat hic semel. sbi sangume in ałera. bis b¬
utiq nõ fuit opus. quia sufficit una enis oblatio. Si

Expanded text:
um Testamentum; pro exemplari, id est templo quod ibi erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic utique non fuit opus, quia sufficit una ejus oblatio. Am
Abbreviated transcription (Latin):
ne. siqua eẽt ⁊ ue possum. quiã etiã plus aliis ⁊
lir ẽ. quod subd̾. Siquis alius. a me qui uos decipit
uidetur ⁊ fid̾e in carne. qi inde uistus sit. ego magis
uideor delere ⁊ fid̾e qm cu pseudo quia ego sum cir¬
ut lex moysi p̃cipit hominẽ. s. octauadie cͥcm̃itli
cultello petrino. innuens quod pꝰ tꝑx .uii. dierur
demur ab om̃i corruptõe pene ⁊ cuipe ⁊ sum ex
si a parentib natus uideis. ⁊ sum n̾o de uliori tͥ¬
uu. s de tribubenamin. que no fuit de ꝯtubirtis
que tribus acihesit inde ño recedens a templo qñ
ui que erat sac̃dotalis remanserunt sil rͣcedẽ
unde origo trahitur. no abest hoc aũt agꝰ. retractat¬
breorum. equidem ⁊ hoc crelibłe ẽ. ut ebrei uelũ
abrabei dicti c̃e uideant᷑. s ex sllo u̾̃ius intłłigunt᷑
appłłati: qui uocabat᷑ eber. tanquam eberei ⁊ fui
Ecd̾m legeni. in qua egregiꝰ eram phariseus.⁊¬
⁊ temptibilĩ plebi admi¬
tus. s nobilitate sed̃gaiꝰ

Expanded text:
ne, si qua esset. Et vere possim, quia plus aliis, et hoc est quod subdit: Si quis alius a me qui vos decipit, videtur confidere in carne, quasi inde justus sit, ego magis videor, debere confidere quam illi pseudo, quia ego sum cirucultello petrino. Innuens quod post tempus, VII diedemur ab omni corruptione poenae et culpae. Et sum ex sum non de minori tribu, sed de tribu Benjamin, quae non fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quanvi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non reunde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Auguste, ut Hebraei velut Abrahaei dicti esse videantur. Sed ex illo verius intelligantur appellari qui vocabatur Heber, tanquam Hebraei. Et sum secundum legem; in qua egregius fui. Pharisaeus,ontemptibili plebi admistus, sed nobilitate ab
Abbreviated transcription (Latin):
attendenti membrũ
m̃brum illiꝰ ei carita¬
te copsatus. qudd alit¬
nequit fieri nͥ ila e¬
stimer ut stercora. qͣ¬

Expanded text:
attendenti membrum mbrum illius ei charitate copulatus: quod alitnequit fieri, nisi illa existiment ut stercora. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uirib suis alitur infans. c̃ scit uł plus capiat. si ãn
uires sue capatitatic excedit deficit añqͣm crescat. Seꝙ̃¬
uno corꝑe mul

Expanded text:
pro viribus suis alitur infans, crescit ut plus capiat; si autem vires suae capacitatis excedit, deficit antequam crescat. VEuno corpore mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singula : seminatur
cibie sustentetur ut ui
a surget corpꝰ sp̃tale .i.
get sp̃uale quia simodo
⁊ sp̃uale. Sicut eñi aĩaleᷤ
sumus. qr pater nr̃ adam
factus ẽ. carnale mani¬
mam itiuentem sic̃ erimꝰ
in resurectõe sp̃uales. qr¬

Expanded text:
per singula? Seminatur cibis sustentetur ut viva. Surget corpus spirituale, id spirituale, quia si modo t spirituale; sicut enim animales sumus, quia Pater noster Adam factus est carnalis in animam viventem, sic erimus in resurrectione spirituales, q
Abbreviated transcription (Latin):
deputabuntur apud d̾m̃ ⁊ homines. uł ita lege factores
legis iustifi .i. apd̃ dm̃ iusti fient adõ ut suit fc̃ores. Non eĩ
ira ẽ iniłłigend̾. ut dicat eos qui añ erant factores legis pꝰ¬
ea iustificari. s pocuis sit ut sciamus alit̾ nõ ẽẽ factores
ñ poss intłłigi ea creari qui ante erant homines. s ip̃acͤ¬
atd̃e sicri ut sĩt homines. s ic gͦ intłłigend̾ ẽ hic. factores
tes bonum honorabunt᷑ ⁊ homines lisubuntur. ratłngt᷑¬

Expanded text:
deputabuntur apud Deum et homines. Vel ita lege, factores legis justificabuntur, id est justi fient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo intelligendum est hic, factores tes bonum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitu
Abbreviated transcription (Latin):
in celie. a simili hoc
dit̃. ut olim dicebãt᷑¬
pr̃es ascripti quia eor¬
nomina scͥpta sunt᷑
in libro uite at si cti¬
ceret ne tlubitent

Expanded text:
in coelis; a simili hoc dicit, ut olim dicebaconscripti, quia eornomina scripta sunt in libro vitae. Ac si diceret: Ne dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ spem pͥorem q̃ eiit
lemo suetudinẽ. c̾didit dõ
ꝓmittenti in spẽ .i. spãc¬
⁊ secure expectans. ad̾
ꝓmissum erat. pͥor spes

Expanded text:
contra spem, priorem, quae erat lem consuetudinem, credidit, Deo promittenti, in spem, id t secure exspectans quod promissum erat. Prior spes
Abbreviated transcription (Latin):
bonum reprobi.
fsde indilectio¬
ne in pacien¬
tia. Anus siłr
in h̾itu sacto.
nõ criminat᷑¬
ces nõ muldo
ino seruiẽtes¬

Expanded text:
bonum reprobi. fide, dilectione, patientia. anus similiter in habitu sancto, non criminatrices, non uino multo seruie
Abbreviated transcription (Latin):
cit se nosse dm̃ ⁊ manda¬
ta eius nõ custocdit men¬
daxẽ. Sĩnegatio nõ tm̃
lurgua fit s ⁊ factis cer¬
te multos inuenimus
tholiti. qui nõ ũ bic s ftĩs
negant. nolite ergo ẽẽ tã¬
qͣni de fide securi adiungi

Expanded text:
cit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est . Si negatio non tantum lingua sit sed et factis, certe multos invenimus tholici, qui non verbis sed factis negant. Nolite ergo esse tanquam de fide securi, adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ui . su. quos carnali af¬
etiam putlica dilectr̃e.
ut .s. cum pudore uirie
debitum porius reddant
prudentes. m̃tis intelli¬
gentia castas corporis ⁊¬
tmentia sobrias maibo
⁊ potu. domus sue curã
hñtes benignas sublitaᷤᷤ
uiris sis. ut indnuciis
nel nobilitate ꝑflate

Expanded text:
carnali afetiam pudica dilectione, ut scilicet cum pudore viris debitum potius reddant prudentes mentis intelligentia, castas corporis continentia, sobrias in cibo et potu, domus suae curam habentes, benignas, subjectas viris suis, ut non divitiis vel nobilitate perflatae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iustisunt quod ip̃i ne¬
gant. ideo quia in lege qͣ¬
dam moy ses ꝓhibitit et
ab ĩm̾ mundis munda di ᷤ¬
creuit . Hoc aũt nb scd̾m
natums quas deus crea
uñ ingenesi. uilit deus
cuncta que fec̾at. ⁊ e.u.

Expanded text:
et justi sunt; quod ipsi negant ideo, quia in lege quaedam Moyses prohibuit, et ab immundis munda discernit. Hoc autem non secundum naturas quas Deus creavUnde in Genesi: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Senes ut sobrii sint pudi¬
q̃. ne luxurient. prudẽtes
ut sani sint incdilectõe
dei ⁊ ꝓximi. ⁊ inordine ip̃o
caritatie ⁊ sint sani inpa¬
tientia. temptat̾onum

Expanded text:
senes, ut sobrii sint, pudici, ne luxurient, prudentes,ut sint sani in dilectione Dei, et proximi, in ordine ipso charitatis, et sint sani in patientia tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a. Alii discretio sp̃nũ
ũt clisc̾nat quod autlit qͦ
sp̃u bono an malo clicat᷑
qr etiã cliabolus bona seduc
liguar̃. uł uisionũ ut io¬
seph. uel sermones sunt
allegorice ꝓnunciatões qͥ

Expanded text:
futura; alii discretio spirituum, ut discernat quod audit, quo spiritu, bono an malo dicatur, quia etiam diabolus bona seductlinguarum vel visionum, ut Joseph, vel sermones sunt allegoricae pronuntiationes quae
Abbreviated transcription (Latin):
unius natitre sint diũ¬
se tn sunt claritatis sic ⁊
homines. cumsint unius¬
gn̾is dissimilis tam̃głe
erunt in refurrectõe. ut¬
claritas solis illoꝵ cdigni¬

Expanded text:
unius naturae sint, suversae claritatis, sic et homines cum sint ejuss, dissimilis tamen gloriae erunt in resurrectione, utclaritati solis illorum dign
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus corpore tam̃ uer¬
bum dei nõ ẽ alligntũ.
quia ⁊ sermo ne p̃sen¬
tes ⁊ litt̾is absentes do¬
mor sum xp̃m refurce¬
xisse sustineo omĩa ĩ
sa lutem anime q̃ ẽ in¬

Expanded text:
ligatus corpore, tamen verbum Dei non est alligatum: qui et sermone praesentes, et litteris absentes domor sum Christum resurrexisse, sustineo omnia, insalutem animae quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime de originali pcti mitis uemant qͦ ft̃a ẽ.
⁊ ip̃a utta. uincło mortis obstruta tam̃ ⁊̃ remissis
taret ⁊ un ex̾cẽtur uirtus fidelium. ut nouus hõ
int̾ hec mala nouo scło sparetur miseriam qm me¬
ruit ista uita dampnata fapient̃ tolłats ⁊ qr fi¬
tuetur prudent̾ gratulantes. ꝓ sunt gͥ ista mala
q̃ fideles pie ꝓferunt. uł em̃danda poc̃a. uel ad ei̾cen¬
dam ꝓbandamq iusticiam. uł ad demostrandam
Iam quos p̃s¬

Expanded text:
et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissistaret, et unde exerceretur virtus fidelium, ut novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista les pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam Nam quos p
Abbreviated transcription (Latin):
afflictione patientia etradictõe. sapientia. odio. be¬
niuolentia. ⁊ usq adeo talib deus om̃ia cooꝑatur in
bonum. ut siqui horum demant ⁊ exhobitant etiã
ħ ip̃m eis faciat ꝓfic̾e in bonum qr humiliores rede¬
unt atq doctores discunt etum cũ tremore s exul¬
tare debere nõ qi arrogandos s tancͣm de sua uͥtute
fiduciam ꝑmanendi. unde serure dño minore ⁊ c̃¬

Expanded text:
atientia, paterna contradictione, sapientia, odio, benevolentia. Et usque adeo talibus Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui eorum deviant, et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque ditiores. Discunt enim cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde: Servite Domino
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ meũ in filul. hoc
⁊ semꝑ ẽ. s ideodint᷑ erit¬
qr ab hominib id scietur.
indie uidicii. quodam it¬
modo locutionis dicit scͥp¬
tura rem ẽẽ uł fieri cum
De incamatione tgit᷑ filii hor dr̃. qutł ostenit᷑ ex eo¬
quod dicit ero sigtans fut᷑m ẽe. Dicit ergo deus pater
digniorẽ aotgłis. & nota quod rp̃ aduentũ suũ carna
ducit. Asfumpcõ ergo carius exitus ⁊ introitus appłła¬
tur. Recte utiq foris e̾mmiis eñi. a deo. sic̾ qui sunt
extra regales aulas in unitulis colligati.⁊ qui hñt apd̾
regem ꝓ culpis aliquib offensam qui aũt uolu̾it istis
ueniam impetrire. nõ pͥmũ ip̾os in aulam regis indu¬
cit s ipe foras egredit᷑ ibiq cũ cis loqͥt᷑ usq dum eos
correctos reddat ⁊ dignos efficiat quo regis uult ai p̃
icarnem sumens ⁊ collacitius noltum p̾cepta regis
inaulam regalem uel metliator optimꝰ intraducit¬

Expanded text:
honorem meum, in Filium. Hoc et semper est. Sed ideo dicitur eritia ab omnibus id scietur in die judicii. Quodamodo locutionis dicit Scriptura rem esse vel fieri, De incarnatione igitur Filii hoc dicitur quod ostenditquod dicit, ero, significans futurum esse. Dicit ergo Deus Pater digniorem angelis. Et nota quod Christus adventum suum carnaducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efos, hoc est, carnem sumens, et collocutus nobiscum praecepta regis nvertens in aulam regalem velut mediator optimus introduc
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iddo ait. tt̾m quia sepedicit intͦctucend̾ intro
psessioñe ⁊ cum introducit dic. uel tt̾a ⁊ip̃e pater¬
ta fecit appar̃e in mundo. qui an inuisibłiseit. in
mundo. ⁊ ideo ait. tt̾m assum põo carins dicit᷑ exit᷑
a patre ⁊ introductio in heditate. ubiubet᷑ adorari.

Expanded text:
dicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit introducendum. Introdpossessionem. Et cum introducit, dicit. Vel ita, et ipse Paterundo, qui ante invisibilis erat in mundo, et ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur exitus a Patre, et introductio in haereditatem ubi videtur adorari.
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑ culpasse legem di¬
cendo passiones iuorũ¬
uocando legem mortis et
me furori manicheoꝵ sub¬
ministrarũt. Manithei e¬
nim lege moysi dicunt
nõ a dodatam ⁊ eameuã¬

Expanded text:
debatur culpasse legem dicendo passiones peccavocando legem mortis et m insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
auccoritate ysaie se ex̃
deo ẽẽ ⁊ pendere oftend̾¬
homo ero fidens. scd̾m
humanctatem in eum
earid̾ Iubiectõem ad deũ ⁊̃
hũane nature omurata

Expanded text:
Auctoritate Isaiae se ex Deo esse et pendere ostendhomo, ero fidens secundum humanitatem, in eum, Eamdem subjectionem ad Deum et humanae naturae communita
Abbreviated transcription (Latin):
detũit xp̃m patisi opꝰeẽt. qd̾ aut opꝰ fũit hic demo¬
ẽ ipe ⁊p̃e sancteficans ⁊ sanctificati ⁊ ita ñõ decet cu
⁊ mebra sunt ex eodem
erubestit xp̃c. licet a pcc̃o
imunis. uocare eos fres¬

Expanded text:
istum pati, si opus esset. Quod autem opus fuerit hic demoest ipse Christus sanctificans et sanctificati, et ita non dedecet euet membra, sunt ex eodem, erubescit Christus licet a peccato immunis. Vocare eos fr
Abbreviated transcription (Latin):
intłłgit᷑. uixͣ illud caro ⁊ sangus nõ p̾sidet regnũ
dei. ꝑ hanc mortalitatẽ nob̾ iniude potestate domi¬
nabant᷑. hac egitͣ mortalitate xp̃r resuirectĩe seexu¬
ens diabolicas potestate. q̃ per hanc mortalitatẽ co¬
minabant᷑ dr̃ exemplasse. quia in se pp̃o capite m̃o

Expanded text:
gitur, juxta illud, caro et sanguis non possidebunt regnum Dei . Per hanc mortalitatem nobis invidae potestates dominabant. Hac igitur mortalitate Christus in resurrectione se exuens, diabolicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemplasse, quia in seipso capite nostro
Abbreviated transcription (Latin):
in eis ĩ rep̾hensibiles ctico coram ip̃o qui omĩa uidet uel
rẽpsentet coram ip̃o. quia tunc ei p̃sentes entis. uidentes
eũ sic̃ fatie ad fatiem de quo cliffidendum nõ ẽ. si enim
mortał ⁊ mortuus potuit recociliare iamgłosus ⁊ im¬
alis pot̃ omĩa fac̾e. Si tam̃ ⁊ c̃. hic monet ut ĩ¬

Expanded text:
in eis. Irreprehensibiles d i co, coram ipso, quia omnia videt. Vel repraesentet, coram ipso, qui tunc ei praesentes eritis, videntes eum sicuti est facie ad faciem, de quo diffidendum non est. Si enim mortalis et mortuus potest reconciliare, jam immortalis potest omnia facere. Si tamen, etc. Hic monet quod i
Abbreviated transcription (Latin):
ita potestis scire qd̾ ãm
ẽ. qui nũc ephesi positusl
t᷑ate euangłii. ⁊ adimple¬
bo ea passionum xp̃i que
suas passiones clicit ẽe¬

Expanded text:
ita potestis scire quod verum est: Qui nunc Ephesi positus itate Evangelii, et adimpleo ea passionum Christi quae uas passiones dicit e
Abbreviated transcription (Latin):
ponant spem in eo solo ingͦ
omĩa bona st̃ nõ alicui e
ciendos putent. hic enim
solus colendꝰ ẽ. ⁊ acłhunc ñ
estimandꝰ ẽ. quisquã qua
si exhibedit uos aico tam̃
hac dicõe. si ꝑmanetis

Expanded text:
ponant spem in eo solo, in quo omnia bona sunt, non alicui elciendos putent. Hic enim solus colendus, et ad hunc non est aestimandus quisquam. Quasi dicat: Exhibeat vos dico, tamen hac conditione, si permanetis
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulus colaphizatus. ne se extolłet. ⁊ uidas dãp¬
natus ut se suspend̾et. Cum gͦ deus iustoe fatit suor
ꝑ potestatẽ diabolodatam tũ. pinqm̃ dccendi nolũtate
q̃ ip̃ius diaboli fuit ei reddet᷑ in fine supplicĩ. Que ant
a deo ordinata sunt .i rõablit̾ a deo disposita funt. Iob
ait d̾ potentes nõ abitit. cum ⁊ ip̃e sit potens. E. dĩi

Expanded text:
et Paulus colaphizatus ne se extolleret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit, ei reddetur in fine supplicium. Quae autem sunt a Deo ordinata, id est rationabiliter ab eo disposita sunt. Job ait: Deus potentes non abji
Abbreviated transcription (Latin):
ad inste uuiend̾ nõ uos supplitii met᷑ urgeat. s de
lectatio caritas q iusticie dutat ⁊ hoc qͥdem qͣntum
rͥ uidet᷑ nõ dum ẽ ꝑfecta. s quodumͦ adulta iꝰ¬
ticia. uñ nõ frustra dic̃ humanũ hũañ em̃ ẽ qd̾ ait¬
contẽpnat om̃ia enam mortẽ. Suauior enim iusticia
⁊ lu̾cidiorẽ iusticia qͣm iniguitas ⁊ idõ magis amanda
gͦ plus amanda plus om̃ino iniqͥtare. secutus ẽ uolu¬
pratẽ ꝓ usticia toła dolorẽ. ecce plus s nõ dicit apłs plꝰ¬
seruiatur gͣntum tuc micͥtati seruiebat᷑. hoc dicit
ne fides qͣi asꝑa ⁊ inportabilie fig̾et᷑. Inueniunt᷑ eñi
forsitan aliqui qͥ sicur iusticie põci uoluptatẽ p̃posũnt
ita p̃ponant tusticie delectatõem uoluptatib carme. ꝓ
iustitia tam̃ penas mortemq pati formident. hũañ
ẽ hoc parũ ẽ ut contempnas. quicqͥd te delectabat. cõ¬
tempne etiam quitu̾d te t̾rebat carens term̃ta ⁊̃ mnortẽ

Expanded text:
ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur, nondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. contemnat omnia, etiam mortem. Suavior est enim justitia et lucidior quam iniquitas, et ideo magis amanda. Ergo plus amanda, plus omnino. In iniquitate consecutus es voluptatem, pro justitia tolera dolorem. Ecce plus, sed non dicit Apostolserviatur, quantum tunc iniquitati serviebatur. Hoc dicit ne fides, quasi aspera et importabilis fugiatur. Inveniuntur tamen forsitan aliqui qui, sicut justitiae peccati voluptatem praeposuerunt, ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam quidquid terrebat, carceres, tormenta, etiam mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
głaris. adu̾sus illos dt̃
tĩbi ogentilis. q̾ tu ra
dicem ñ portas s radix
te .i. gens illa nichĩ
ħo. Dicic gͦ o gentilis¬

Expanded text:
aris adversus illos, dicitur tibi, o gentilis, quod dicem portas, sed radix te, id est gens illa nil habes. Dicis ergo, o gentil