comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem pati. Uoluit aũt dñs se¬
pulcrũ moysi ẽẽ occultũ: ne add
lictere uetustatem reuertamur
que ꝑ moysen significatur. s sp̃m
uiuificantem sequamur ut in
ecernum uiuamus. Hongͦ cog¬

Expanded text:
terunt. Voluit autem Dominus sepulcrum Moysi esse occultum, ne ad litterae vetustatem, revertamur, quae per Moysen significatur: sed spiritum vivificantem sequamur, ut in aeternum vivamus. Quod no
Abbreviated transcription (Latin):
te qui dicens patri quia hosti¬
as & oblationes &. holocausto¬
mata & pro peccato noluisti.
nec placita sunt tibi que scđm
legem offeruntur.tunc dixi ec¬
ce uenio ut faciam ds̃ uolun¬
tatem duam: infert primum

Expanded text:
perius dicens: Quia hostias, et oblationes, et holocaustomata pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur, tunc dixi: Ecce venio ut faciam, Deus, voluntatem tuam: aufert primum,
Abbreviated transcription (Latin):
te defendit: ipse prote pugnat.
ipse tuos ꝓsternit inimicos. Iꝑ¬
se ẽ scutũ tibi & gladius. cuius
fortitudine głaris. om̃s suꝑans
inimicos. De hinc ad ipsum

Expanded text:
te defendit; ipse pro te pugnat; ipse tuos prosternit inimicos; ipse et scutum tibi, et gladius est, cujus fortitudine gloriaris, omnes superans inimicos. Nunc autem ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes aũt ꝑseuerantia exprimit᷑
ferrum & es calciam̃tũ eiꝰ dicit᷑
dum predicatio illiꝰ acumine si¬
mulꝙ constantia munit᷑ Per fer¬
rum enĩ mala aduersantia pene¬
trat. ꝑesaũt bona que ꝓposuit
longanimit᷑ seruat. Quiꝰ ꝓfecto

Expanded text:
es autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, cum praedicatio ejus acumine simul et constantia munitur. Per ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto
Abbreviated transcription (Latin):
es calciamentũ eiꝰ. Sic̃ dies iuuen¬
tutis tue. ita &e. senectꝰ dua. Don
ẽ d̾s alius: ut ds̃ rectissimi. Ascen
habitacłm eiꝰ sursum: & subt̃ bra:¬
chia sempit̾na. Siciet a facie tua
inimicũ: dicetq conderere. Qd ꝑ¬
aser quibeatꝰ int̾pretatur. nͥ xp̃ia

Expanded text:
es calceamentum ejus. Sicut dies juventutis tuae, ita et senectus tua. Non est Deus alius ut Deus rectissimi, ascenshabitaculum ejus sursum, et subter brachia sempiterna: ejiciet a facie tua inimicum, dicetque: Conterere. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
causam mortiᷤᷤ inuenientes ine.
petierunt a pilato ut inter.¬
ficerent eum.
sitata enĩ loquutio ẽ: ut cum
de aliquo qui ꝓ suo reatu oc

Expanded text:
causam mortis invenientes in eo, petierunt a Pilato ut interficerent eum . » Usitata enim locutio est, ut cum de aliquo, qui pro suo reatu oc
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ oues subiectos intelligamꝰ.
manifestũ ẽ quia tota eccłia
mn bub & ouib consistit. Hoꝵ
aũt pͥmogenita. soli illi intel¬
ligunt᷑. qui scoꝵ fidẽ &. exempla
mogeniti obtinent principa¬

Expanded text:
o subjectos intelligimus, manifestum est quia tota Ecclesia in bobus et ovibus consistit; horum autem primogenita soli illi intelliguntur qui sanctorum fidem et exemplar mogeniti obtinent principa
Abbreviated transcription (Latin):
absũptũ. Est uͦ quidã ignis
flagrantissimȩ caritatis. A¬
nimꝰ gͦ in flaminet᷑ caritate:
arripiat eadem caritas m̃bͣ
inusum suũ ñ ꝑmittat ea mi¬
litare cupiditatr ut totꝰ exar¬
descat igne amoris diuini qͥ
uult offerre deo holocaustũ.

Expanded text:
absumptum. Est quidam ignis flagrantissimae charitatis: animus inflammetur charitate, arripiat eadem charitas membra in usum suum, non ea permittat militare cupiditati, ut totus exardescat igne amoris divini qui vult offerre Deo holocaustum.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ẽ: ñ subditoꝵ. excellentia tantũ. s¬
⁊ om̃is bonoꝵ & optimoꝵ ꝑfectis¬
sima & omnimoda possessio: & ue¬
ra & immutabił firmitas. Deitas¬
aũt ẽ omĩa consid̾ans ꝓuidentia &
bonitate ꝑfecta & omĩa circũspici¬
ens ac continens & a se ipsa replenᷤ.
& suꝑans omĩa ꝓuidentia sua fru¬

Expanded text:
 est non subditorum excellentia tantum, sed omnis bonorum et optimorum perfectissima et omnimoda possessio, et vera et immutabilis firmitas. Etvero omnia considerans providentia et bonitate perfecta, et omnia circumspiciens et continens, et a seipsa replens et superans omnia providentia sua fru
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃tũ tuũ: & ꝑegͥnꝰ qui ẽ intra por¬
tas tuas. Hȩc enĩ omĩa nocere pos¬
st̾: atq in his omĩb peccamꝰ. Nõ
uena qͥ in mea custodia ẽ. ꝑ meã ne-¬
gligentiã furant᷑ uel occidunt. uel
aliis modis delinquunt: peccatũ ẽ¬

Expanded text:
ntum tuum, et advena, qui est intra portas tuas; » haec enim omnia nocere possunt, atque in his omnibus peccamus. Non vena, qui in mea custodia est, per meam negligentiam furantur et occidunt, et aliis modis delinquunt, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
płi allegoriarũ caliginẽ ñ ualet pe¬
netrare: quia ualde paucoꝵ ẽ sp̃i¬
talẽ intellectũ. ari. Qͥ a enĩ
mentes carnaliũ sola sepe historia
pascunt᷑ loquente deo longe popłs
ũ sp̃itales qͥq allegouarũ nubẽ
penetrant. ut sp̃italit̃ uerbadĩ
cognoscantꝰ. moyses accessit ad ca¬
liginẽ in qua erant ds uł stetit in¬
te audire ñ potuit s p̃cepta eiꝰ in
campestrib accepit. subsequentẽ
qͥa ascend̾e ad summa ñ ualuit s
semet ip̃m in infimis neglecte ui¬

Expanded text:
puli allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, longe populus uales quique allegoriarum nubem penetrant, ut spiritualiter Dei verba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. te audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vi
Abbreviated transcription (Latin):
tu głȩ temporał. atq ab omni car¬
nał concupiscentie delectatione
t̃genda ẽ .i. tc̃ ad aciem contẽplati¬
mis ad huc mentib t̾rena desid̾at:
considerare sublimia ñ p̃sumat.

Expanded text:
tu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est, et tunc ad aciem contemplatimis adhuc mentibus terrena desiderat, considerare sublimia non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
Noccides. neq mechab̾is. Furtũq
ñ facies. Non loqueris contͣ ꝓximũ
tuũ falsũ testimoniũ. Nc̃cupisces
rem ꝓximi tui. ñ domum. non
agrũ. ñ seruũ. ñ ãcillam. non bouẽ.
non asinum : et uniuers a

Expanded text:
occides. Non moechaberis. Furtumque non facies. Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum, non servum, non ancillam, non bovem, non asinum, et universa
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia: pene in omnib ẽ cau¬
sa pecc̃i. Hormcatores enĩ &. ad ul¬
piscentia facit. Et alia quoq mł¬
ta ex hac radice oriunt᷑. que si suc¬
cisa fuerit. parit̾ cũ ea cessabt̃. Nã

Expanded text:
pene in omnibus est causa peccati? Fornicatores enim, adulpiscentia facit, et alia quidem multa ex hac radice oriuntur, quae si succisa fuerint, pariter cum ea cessabunt. «
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ a enĩ usq in t̾ciã & quartã ꝓgeniẽ.
eã qͣm muitant᷑ filii parentũ uitam
possunt uid̾e: usq ad eos ultio extẽ¬
dit᷑. qui uider̃t qd male sequerẽt᷑¬
Q d̾ si & patres boni fuerint. & apa¬
trũ bonitate filii ñ recesserint: mul¬
to maiorib bonis ꝓ patrũ bonitate
ditabunt᷑. Inde ẽ. qd̾ semen abrahe
adño diligebat᷑. inde & de tribu uida.

Expanded text:
enim usque ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur qui viderunt quia male sequerentQuod si et pater bonus fuerit, et a patris bonitate filius non recesserit, multo majoribus bonis pro patris bonitate ditabitur. Inde enim est, quod semen Abrahae a Domino diligebatur; inde et de tribu Juda
Abbreviated transcription (Latin):
etiã bonũ opꝰ simeo fieret putabãt
ẽẽ pecc̃m. Qe. rũ stulticiã dei fapĩa
irridens: dicebat si licet sab¬
bato curare : Et nullo quidẽ die
tot hoĩes. qͦt in sabb̃o. saluator.
nr̃ curasse legit᷑. Uñde dat᷑ intelli¬
gi. qͥa ille meliꝰ sabbatũ colit. qͥ pluᷤ
bonitatis ac miscdie & pietatis in
eo oꝑat᷑. S nũqͥd uno tantũ in eb¬
tizare debemꝰ: Omĩnamq die sab¬
batũ ẽ. illis qui omĩ die declinant
amalo. & faciunt bonũ. Qͥ esc̾e
enĩ ab oꝑib. qͥd nͥ apeccatis debere
quiesc̾e̾ significabat: Qͥ dies ẽ sep¬

Expanded text:
etiam bonum opus si in eo fieret, putabant esse peccatum. Quorum stultitiam Dei sapientia irridens, dicebat: « Si licet Sabbato curare? » Et nullo quidem die tot homines, quot in Sabbato Salvator noster sanasse legitur; unde datur intelligi, 72 quia ille melius Sabbatum colit, qui plus bonitatis, misericordiae et pietatis in eo operatur. Sed nunquid uno tantum die in hebtizare debemus? Omni namque die Sabbatum est illis, qui omni die declinant a malo, et faciunt bona. Quiescere enim ab operibus, quid nisi a peccatis debere quiescere significabat? Dicatur e
Abbreviated transcription (Latin):
transiordanen ad solis ortũ ab a¬
roer que sita ẽ suꝑ ripã torrentis
arnon usq ad montẽ seon. qͥ ẽ &
hermoit omnem planiciem trans
iordanen ad orientalem plagam
usq ad mare solitudinis: & usq
ad radices montis fasga. Q. d̾ dr¬

Expanded text:
ad solis ortum ab Aroer quae sita est super ripam torrentis Arnon usque ad montem Sion qui est et Hermon omnem planitiem trans Iordanem ad orientalem plagam usque ad mare Solitudinis et usque ad radices montis Phasga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit moyses tres ciuitates trans
iordanen adorientalem plagã. ut
confugiat ad eas qui occidit nolenᷤᷤ
ꝓrimũ suũ nec fuerit inimicꝰ eius
ante unũ & alt̾um diem: & ad har̃
aliqͣm urbium possit euade. bosor
in solitudine que sita ẽ in t̾ra cãpe¬
stri de tribu ruben. & ramoth in
galaad que ẽ intribu gad&. golã

Expanded text:
civitates trans Iordanem ad orientalem plagam ut confugiat ad eas qui occiderit nolens proximum suum nec fuerit inimicus ante unum et alterum diem et ad harum aliquam urbium possit evadere Bosor in solitudine quae sita est in terra campestri de tribu Ruben et Ramoth in Galaad quae
Abbreviated transcription (Latin):
ter uͦ nr̃a. ẽ eccł̃ia: que nos ex aqua
omĩa legis mandata ad ĩplemꝰ. Qͥ
enĩ peccat. dm̃ ihonorat qͥ pecca¬
re omib int̃dicit. Qͥ uͦ ꝓximũ in
aliqͦ ledit: cont᷑ eccłiã fac̃ cuiꝰ m̃brũ

Expanded text:
tra, sancta Ecclesia, quae nos ex aqua omnia legis mandata adimplemus. Qui enim peccat, Dominum inhonorat, qui peccare omnibus interdicit: qui vero proximum in aliquo laedit, con
Abbreviated transcription (Latin):
cidȩ maxime iudes ĩ heretci st̃. cet̾iq¬
tales: qui falsa suasione animas axͥ
ut ñqͣm se peccasse peniteant: &. ma¬
lum qd̾ uelle ceper̃. ñ qͣm uoluisse
desistant. Demo enĩ fic ẽ uolens. sic̃
ille cuiꝰ uoluntas ñ mutat᷑ lios
aũt ⁊ si peccauer̃t uolentes. tam̃ qͥa

Expanded text:
cidae, maxime Judaei et haeretici intelliguntur, qui falsa persuasione animas a Chut nunquam 195 se peccasse poeniteat, et malum, quod velle coeperunt, nunquam voluisse desistant. Nemo enim sic est volens, sicut ille, cujus voluntas non mutatur. Alios autem, et si peccaverunt volent
Abbreviated transcription (Latin):
teris omĩb ad laborandũ aꝑtior.
Cornua uͦ illiꝰ insuꝑabilia sunt
quasi cornua rinocerotis: qm̃ n
chil eis resistere potest. Honaũt
sine causa pluralit cornua posu¬
it: cum nisi ñ unũcornũ habeat
rinoceros. unde & latine unicor
testamenta. que popls iste gerens¬
& parmis tenens. om̃ium genti¬
um errores suꝑat &. uanitates In
ipsis enĩ uentilat gs̃. in ipsis con¬
cludit philosophos: in ipsis uincit
& conuertit om̃s mundi t̃minos.
Duidit᷑ aũt popłs iste. in effraim
& manassen: ꝑ quos udeos & gen¬

Expanded text:
 omnibus ad laborandum aptior. cornua illius insuperabilia, quasi cornua rhinocerotis, quoniam nihil eis resistere potest. Non autem sine causa pluraliter cornua posuit, cum nonnisi unum cornu habeat rhinoceros, unde et Latine unicornTestamenta, quae populus iste dupliciter intelligens, omnium gentium errores superat et vanitates. In ipsis enim ventilat gentes, in ipsis concludit philosophos, in ipsis vincit et convertit omnes mundi terminos. Dividitur autem populus iste in Ephraim et Manasse, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
assumpto turibulo flamme se
opposuit. que iam extremã castro¬
rum pardem deuorauerat. Po¬
nunt & holocaustũ suꝑ altare¬
dei: sacrificiũ laudis q iubilati¬

Expanded text:
arrepto thuribulo, flammae se opposuit, quae jam extrema castrorum devoraverat. Ponunt quoque holocaustum super altare, sacrificium laudis et oblati
Abbreviated transcription (Latin):
in mundi latitudinẽ predicare
uit sonus eoꝵ. Et isti quidẽ licet
a plurib inimicis undiq inua¬
runt de quo scriptũ ẽ leo fortissi¬
mus bestiarũ. ad nulliꝰ pauebit
chium & uerticẽ omnẽ uidelicet
mundi fortitudinẽ. & sublimita¬
dem sibi sub iugantes. Ipsi enĩ ro¬
mam que mundi caput ẽ suꝑaue¬
runt ipsi eius brachia idẽ imꝑa¬
tores & principes ad fidẽ conuer¬
terunt. In istoꝵ aut̃ parte & pͥn¬
cipatu doctor ẽ repositus: quia in

Expanded text:
udinem praedicare vit sonus eorum . » Et isti quidem quamvis a pluribus inimicis undique invaunt, de quo scriptum est: « Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit chium et verticem, omnem videlicet mundi fortitudinem et sublimitatem sibi subjugantes. Ipsi enim Romam, quae mundi caput est, superaverunt, ipsi ejus brachia, id est imperatores et principes ad fidem converterunt. In istorum autem parte et principatu doctor est repositus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
Dan quoq ait. Dan catulus le¬
onis fluet largit de basan. Dan
Et de huiꝰ stirpe fuit sanson:
catuilus leonis
quia ut̃q
fortis: alt̾ de¬
bellando
sequendo
bonos. Uñ & largit᷑ fiuere dic̃t᷑
qͥa cũ magna fortitudine in bel¬
la ruunt. Basan aũt que pin¬

Expanded text:
ait: Dan catulus Leonis fluet largiter de Basan. » amque stirpe fuit Samson; catulus leonis, quia uterque fortis, alter debellando sequendo bonos. Unde et largiter fluere dicuntur, quia cum magna fortitudine in bella ruunt. Basan autem, qui pin
Abbreviated transcription (Latin):
beata uirgo maria. que sic de ui¬
deoꝵ spinosa. & peccatͥce gente ẽ¬
exorta. sic̃ de rubi asꝑitate pul¬
carnis concupicentia sine libidi¬
nis estu. scõ sp̃u obumbrata con¬

Expanded text:
 Mariam, quae sic de Judaeorum spinosa et peccatrice gente exorta est, sicut de rubi asperitate pulcarnis concupiscentia, sine libidinis aestu, sancto Spiritu obumbrata con
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ maris quasi lac sug¬
iurias. ꝙ adu̾sitates ꝓdeo libent᷑
ferunt. siue quia legis doctrinã
que aliis amara.&. inpocabilis
ẽẽ uidet᷑. sp̃uali intelligentia qͣs i
lac bibere gaudent. De qua et¬
subdit᷑. Et thesauros abscondi¬
tos harenarũ. Nam sic̃ aurũ in

Expanded text:
dationes maris, quasi lac,jurias et adversitates pro Deo libenter ferunt, sive quia legis hujus doctrinam, quae aliis amara et impotabilis esse videtur, spirituali intelligentia, quasi lac bibere gaudent. De qua subditur: « Et thesauros absconditos arenarum. » Sicut aurum in
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ. Hoc gͥ modo igno¬
nullũ peccatũ in eo fuit ꝓ qͦ
occidi debuisset. Qͥd gͥ suꝑhoc
fieri debet: Ogrediant᷑ inquit
maiores natu &. iudices popłi
o  metiant᷑ aloco cad aueris

Expanded text:
tum suum. Hoc ergo modo ignonullum peccatum in eo fuit, pro quo occidi debuisset. Quid ergo super hoc fieri debet? « Egrediantur, inquit, majores natu, et judices populi, et mentiantur a loco ca
Abbreviated transcription (Latin):
& propħȩ mortem hominis
inocentis. cunctis gentib nũ¬
ciare uibent᷑ Et apłi quidem
plano faciliq sermone xp̃i mor¬
tem annunciant. ꝓphȩ aũt
suo more ꝑenigniata &e. figas.
Hoc aut sequentia manise¬
stabunt. Missi st̃ enĩ apłi a

Expanded text:
e, mortem hominis innocentis cunctis gentibus nuntiare jubentur. Et apostoli quidem plano facilique sermone Christi mortem annuntiant. Prophetae vero suo more per aenigmata et figuras. Hoc autem sequentia manifestabunt. Mensi sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
uue & botri fellei & amarissi¬
mi sunt. atq uinum eoꝵ fel dra¬
conum & uenenũ aspidũ ẽ: qm̃
omnis hereticoꝵ doctrina ama¬
ra mortifera & insanabił ẽ. SõR.
Honne hec condita sunt apud
me & signata in thesauris me

Expanded text:
t botri fellei et amarissimi sunt: hujus vinum fel draconum et venenum aspidum est; quoniam omnis Judaeorum doctrina amara, mortifera, et insanabilis est. Nonne haec condita sunt apud te, et signata in thesauris me
Abbreviated transcription (Latin):
Prius hoceis accidiss. S distulit
ds̃. ut eoꝵ. inimici intelligerent
qd̃ insuꝑabiles eẽnt si a deo ñ re¬
cessissent. Ac ꝑ hoc qd̾ eoꝵ inuni¬
ci eos suꝑarent. ñ sua fortitudine
hoc fieri intelligerent. s dei in¬
dignatione qui abeis iratus re¬

Expanded text:
Prius hoc illis accidisset; sed distulit Deus, ut eorum inimici intelligerent, quod insuperabiles essent, si a Deo non recessissent at per hoc, quando eorum inimici eos superarent, non in sua fortitudine hoc fieri intelligerent; sed Dei indignatione, qui ab eis iratus re
Abbreviated transcription (Latin):
in temꝑe huic ultioni predesti¬
nato: ut labatur pes eoꝵ ne uł
stare uel fugere uel resistere uale¬
ant. Hoc aũt̃ cito: quia iuxta
ẽ dies ꝑditionis eoꝵ: ne de im¬

Expanded text:
in tempore, » huic ultioni praedestinato, « ut labatur pes eorum, » ne vel stare, vel fugere, vel resistere valeant. Hoc autem cito; « juxta est dies perditionis, et ade
Abbreviated transcription (Latin):
deo fidelit̾ seruiunt. quodã mͦ
eiꝰ bñficia suo seruicio emunt.
Si aũt ds suus ds gentiũ dicat᷑.
hocerit intelligendũ qd malig¬
nus sp̃s suos fideles decipiat. ꝙ
uendat. in magnũ sibi preciũ
computans. si eosdem meternũ
ctuciandi potestatẽ a deo susci¬
piat. Don enĩ ẽ ds̃ nr̃ ut d̃s eoꝵ:¬

Expanded text:
Deo fideliter serviunt, quodammodo ejus beneficia sub servitio emunt. Si autem Deus suus, Deus gentium dicatur, hoc erit intelligendum, quod maligni spiritus suos fideles decipiant, et vendant, in magnum sibi pretium computantes, si eos in aeternum cruciandi potestatem a Deo suscipiant. « Non enim est Deus noster, ut dii eo
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Sequit᷑ De uinea sodomoꝵ
uinea eoꝵ & de suburbanis gomor¬
re. Uua eoꝵ uua fellis. & botri a¬
marissimi. Fel draconum uinũ
eoꝵ & uenenum aspidum insana¬
bile. Merito inquit cessare faciã
ex hominib memoriãeorũ: sic̃ ces¬
sauit & memoria sodomoꝵ. ex quibꝰ
isti iniqua imitatione originem
ducunt. Umea enĩ idẽ iudeorũ
morreoꝵ uineã & gentẽ malis mo¬

Expanded text:
exsequitur. « De vinea Sodomorum vinea eorum, et de suburbanis Gomorrhae. Uva eorum uva fellis, et botri amarissimi. Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile. » Merito, inquit, cessare faciam ex hominibus memoriam eorum, sicut cessavit memoria Sodomorum, ex quibus isti iniqua imitatione originem ducunt. Vinea enim, id est Judaeorum morrhaeorum vineam, et gente
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in pauꝑtate uirtus mea. In
pauꝑtate enĩ uirtus infirmari
đr. quia lapsus in hac ꝑegrina¬
tione animus & corruptionis
sue molestiis reuerberatꝰ hoc qd
ꝑdidit comtemplari p̃pedit᷑. Et¬

Expanded text:
est in paupertate virtus mea . In paupertate etenim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari praepedit
Abbreviated transcription (Latin):
brosa cogitatione. turpe aliqͥd
corde concipit᷑ qđ tam̃ corpo¬
ris oꝑe ñ explet᷑. S sonnio no
gitatione polluit᷑ indignũ se
cunctoꝵ fideliũ societatib ar¬
bitret᷑ culpe sue meritũ ante
ocłos ponat. de ex bonoꝵ se esti¬
matione despiciat. Pollutogͦ
extra castra exire ẽ: turpumpu¬
gnatione laboranti sese ex con¬
tinentium comꝑatione despi-¬
cere. Qͥ ad uesꝑam lauatur a¬
qua cum defectum suũ conspi¬
conuertitur: ut fletib diluat.
onine qd̃ animũ occulta inqͥ¬
natio accusat. S post occasũ
solis ad castra redeat: quia de¬
feruente temptationis ardo¬
re necesse ẽ. ut iterũ fiduciã

Expanded text:
brosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur? Sed somnio nocgitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiconvertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
impleant q om̃s sermones legis hꝰ.
filii quoq eorũ qui nunc ignorant¬
ut audire possint & timeant dñm
dm̃ suum cunctis dieb quib uer¬
sant᷑ in t̾ra ad quã uos iordane tn¬
smisso ꝑgetis obtinendã. In tipo¬

Expanded text:
impleantque omnes sermones legis huius filii quoque eorum qui nunc ignorant audire possint et timeant Dominum Deum suum cunctis diebus quibus versantur in terra ad quam vos Iordane transito pergitis obtinendam et ai
Abbreviated transcription (Latin):
ƿactummeũ. Postqͣm inuenerĩt
eũ mala multa & afftictiones: re-¬
spondebit ei canticũ istud ꝓtesti¬
monio. qd nulla delebit eobliuio
ex ore seminis tui. Scio enĩ cogitati¬
ones cius que facturꝰ sit hodie an¬
teqͣm introducã eũ in terrã quã

Expanded text:
 postquam invenerint eum mala multa et adflictiones respondebit ei canticum istud pro testimonio quod nulla delebit oblivio ex ore seminis tui scio enim cogitationes eius quae facturus sit hodie antequam introducam eum in terram quam
Abbreviated transcription (Latin):
płm istũ in terrã quã daturũ
se patrib eoꝵ uirauit dñs. & tu
eã sorte diuides. Et dñs qͥ ductor
ũr ẽ ipse erit tecũ. Hondimitret
nec derelinquet te:nolitimere

Expanded text:
n terram quam daturum se patribus eorum iuravit Dominus et tu eam sorte divides et Dominus qui ductor vester est ipse erit tecum non dimittet nec derelinquet te noli timere
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ & maledictionẽ. Elige
gͦ uitã. ut & tu uiuas. & sementu¬
um. & diligas dñm dm̃ tuũ atq
obedias uocieius & illiadhereas:
ipse ẽ enĩ uita tua. & longitudo die¬
rum tuoꝵ. ut habites in t̾ra ꝓ qua
uirauit dñs patrib tius abraham
isaac & iacob. ut ddaret eam illis. P¬

Expanded text:
 elige ergo vitam ut et tu vivas et semen tuum et diligas Dominum Deum tuum atque oboedias voci eius et illi adhereas ipse est enim vita tua et longitudo dierum tuorum ut habites in terra pro qua iuravit Dominus patribus tuis Abraham Isaac et Iacob ut daret eam illis
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. quot & filios iacob fo¬
re presciuit. Nam duodecim st̃
mundi partes. totidẽq uenti in¬
de spirantes. Qũ enĩ quatuor
sint uenti principales & unꝰqͥsq
duos collimitaneos habeat unũ

Expanded text:
constituit, quot et filios Israel praescivit. Duodecim enim sunt mundi partes, totidem venti inde spirantes. Cum enim quatuor sint venti principales, unusquisque autem duos collimitaneos habeat, unum
Abbreviated transcription (Latin):
rint suꝑ te om̃s sermones isti. be¬
nedictio siue maledictio quã pro¬
posui inconspectutuo. & ductꝰ
penitudine cordis tui in uniu̾sis
gentib in quas disꝑsit te dñs ds
tuus. reuersus fueris ad eũ &s obe¬
dieris eiꝰ imꝑiis sic̃ ego hodie p̃ci¬
pio tibi cum filiis tuis in toto cor¬
de tuo & in tota anima tua. redu¬
cet te dñs ds tuus de captiuita¬
te tua ac miserebit᷑ tui: & rursũ
congregabit te de cunctis popłis
in quos te ante disꝑsit. Siad car¬
dines cȩli fueris dissipatꝰ: inde te
retrahet dñs ds tuus & assumet
atq introducet in t̾rã quã posse¬
derunt. patrestui &e obtinebis

Expanded text:
rint super te omnes sermones isti, benedictio, sive maledictio, quam proposui in conspectu tuo, et ductus poenitudine cordis tui in universis gentibus, in quas disperserit te Dominus Deus tuus, et reversus fueris ad eum, et obedieris ejus imperiis, sicut ego hodie praecipio tibi, cum filiis tuis, in toto corde tuo, et in tota anima tua: reducet Dominus Deus tuus captivitatem tuam ac miserebitur tui et rursum congregabit te de cunctis populis in quos te ante dispersit si ad cardines caeli fueris dissipatus inde te retrahet Dominus Deus tuus et adsumet atque introducet in terram quam possederunt patres
Abbreviated transcription (Latin):
Considera qd̾ hodie ꝓposuerim
inconspectu tuo uitã & bonum.
& e contrario mortẽ & malũ: ut
diligas dñm dm̃ tuũ a ambules
in uiis eius & custodias mandata
illiꝰ & cerimonias atq uidicia. &
uiuas ac multiplicet te benedicat¬
q tibi in terra ad qm ingredieris
possidendã. Sin au̾sũ fuerit cortu¬
um & audire nolueris. atq errore
deceptꝰ ad oraueris deos alienos.
& seruieris eis: predico tibihodie
qd̃ ꝑeas & paruo tempore morie¬
ris int̾ra ad qm iordane transmis¬
so ingredieris possidendã. Sollici

Expanded text:
considera quod hodie proposuerim in conspectu tuo vitam et bonum et e contrario mortem et malum ut diligas Dominum Deum tuum et ambules in viis eius et custodias mandata illius et caerimonias atque iudicia et vivas ac multiplicet te benedicatque tibi in terra ad quam ingredieris possidendam sin autem aversum fuerit cor tuum et audire nolueris atque errore deceptus adoraveris deos alienos et servieris eis praedico tibi hodie quod pereas et parvo tempore moreris in terra ad quam Iordane transmisso ingredieris p
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ terra quib & parturiens
germinat: & germinata conser¬
uat. Galem gͥ doctrinam suã
fieri optat: qua campꝰ animȩ ma¬
defactus in bonoꝵ oꝑum fructꝰ
lis iquit sit doctrina mea ce
pluuiarũ stille. herbam & grami¬
faciunt. Hoc aũt ideo: quia nom̃

Expanded text:
datur terra, quibus parturiens germinat, et germinans conservatur. Talem igitur doctrinam suam fieri optat, qua campus animae madefactus in bonorum operum fructus lis, inquit, sit doctrina mea, et pluviarum stillae super herbam, et gramifaciat H
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsit itaq moyses legẽ hanc
& tradidit eã sacerdotib filiis le¬
ui quiportabant archã federis
anno remissionis in sollemuitate
tabernacłoꝵ conuenientib cun¬
ctis filiis isrł ut appareant incon

Expanded text:
itaque Moses legem hanc et tradidit eam sacerdotibus filiis Levi qui portabant arcam foederis anno remissionis in sollemnitate tabernaculorum convenientibus cunctis ex Israhel ut appa
Abbreviated transcription (Latin):
re te faciet dñs d̾s tuus incunctis
oꝑib manuũ tuar̾ in sobole ut̾i
tui & in fructu ium̃toꝵ tuoꝵ in
ubertate terre tuȩ & in rerũ om¬
niũ largitate. Reuertetur enĩ
dñs ut gaudeat suꝑ te in omĩb
bonis. sic̃ gauisus ẽ in patrib tuiꝰ.
si tam̃ audieris uocem dñi dei tui

Expanded text:
e te faciet Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum in subole uteri tui et in fructu iumentorum tuorum in ubertate terrae tuae et in rerum omnium largitate revertetur enim Dominus ut gaudeat super te in omnibus bonis sicut gavisus est in patribus tuis si tamen audieris vocem D
Abbreviated transcription (Latin):
hodie. ñ possũ ultra egredi& ing̾¬
di. presertim cũ & dñs dixerit mͥ
ñ transibis iordanem istũ. Dñs gͦ
ds tuus transibit ante te. ipse de¬
lebit õs g̃s has in ꝯspectu tuo et¬
es possidebis eas. Et iosue iste tͣnͣ¬
sibit ante te: fic̃ loquutꝰ ẽ dñs. Fa¬
cietq dñs eis sicut fecit seon & og
regib amorreoꝵ & t̾re eoꝵ: delebit¬
q eos. Cum gͦ & hos tradidit uob̃
similit̃ facietis eis: sic̃ precepi uob̾.

Expanded text:
sum ultra egredi et ingredi praesertim cum et Dominus dixerit mihi non transibis Iordanem istum Dominus ergo Deus tuus transibit ante te ipse delebit omnes gentes has in conspectu tuo et possidebis eas et Iosue iste transibit ante te sicut locutus est Dominus facietque Dominus eis sicut fecit Seon et Og regibus Amorreorum et terrae eorum delebitque eos cum ergo et hos tradiderit vobis similiter facietis ei
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Abierunt gͦ moyses &s iosue. &
steter̃t intabernacło testimonii.
Apparuit q dñs ibi incolunna nu¬
bis: que stetit in introitu tab̃na¬
cłiꝰ. Dixitq dñs ad moysen. Ecce
tudormies cum patrib tius: & po¬
płs iste consurgens fornicabit᷑ pꝰde
os alienos interra ad qͣm ingrediet᷑
as habitabit inea. Ibi derelinquet
me: & irritũ faciet fedus qͦd pepi¬
gicum eo. Et irascet᷑ furor meus c̃tͣ
eum indie illo & derelinqͣm eũ. & ab¬
scondã faciẽ meã ab eo: & erit inde¬
uoratione. Inuenient eum omĩa
mala & affuctiones: ita ut dicat
in illo die. Uere quia ñ ẽ ds mecũ:
inuenerunt me hȩc mala. Ego
aut abscondã & celabo faciem me¬
am indie illo. ꝓpt̾ omnia malaq̃
fecit: quia sequutꝰ ẽ deos alienos.
Hunc itaq scribite uobiscantic̃
istud: & docete filios ifrł. ut memo

Expanded text:
nt ergo Moses et Iosue et steterunt in tabernaculo testimonii apparuitque Dominus ibi in columna nubis quae stetit in introitu tabernaculi dixitque Dominus ad Mosen ecce tu dormies cum patribus tuis et populus iste consurgens fornicabitur post deos alienos in terra ad quam ingredietur et habitabit in ea ibi derelinquet me et irritum faciet foedus quod pepigi cum eo et irascetur furor meus contra eum in die illo et derelinquam eum et abscondam faciem meam ab eo et erit in devorationem invenient eum omnia mala et adflictiones ita ut dicat in illo die vere quia non est Deus mecum invenerunt me haec mala ego autem abscondam et celabo faciem meam in die illo propter omnia mala quae fecit quia secutus est deos alienos nunc itaque scribite vobis canticum istu
Abbreviated transcription (Latin):
rem grauissimũ exalet. Et qͥd
in sulphure. nisi peccatũ uł cor¬
gitationib quasi quibdã fetori¬
b mentẽ replet:eterna incendia
p̃ꝑat Et dum fetoris sui nebu¬
lam in mente rȩꝓba dilatat: cõ¬
tra eam flammis subsequentib
quasi nutrim̃ta subministrat.

Expanded text:
rem gravissimum exhalet. Quid itaque in sulphure, nisi peccatum cgitationibus quasi quibusdam fetoribus mentem replet, aeterna ei incendia praeparat; et dum fetoris sui nebulam in mente reproba dilatat, contra eam flammis subsequentibus quasi nutrimenta subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ceps. & ꝑegrini qͥ delonge uene¬
rint. uidentes plagas terre illiꝰ &
infirmitates quib eam afflxerit
dñs. sulphure & solis ardore com¬
burens ita ut ultra ñ serat᷑ nec
iurens qͥ ppiã germinet. in exem¬
plũ subuersionis sodome & gor¬
morre adame & seboim qͣs sub¬
uertit dñs inua & furore suo:

Expanded text:
onge venerint, videntes plagas terrae illius, et infirmitates, quibus eam afflixerit Dominus, sulphure et salis ardore comburens, ita ut ultra non seratur, nec virens quidpiam germinet, in exemplum subversionis Sodomae et Gomorrae, Adamae et Seboim, quas subvertit Dominus in ira et furore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qnͣo eduxit eos de terra egy p¬
ti. & seruierunt duisalienis & ad¬
orauerunt eos quos nesciebant
& quib ñ fuerant attributi: iccir¬
co iratus ẽ furor dñi contra t̾rã
istam. ut inducet suꝑ eã omnia
maledicta que in hoc uolumine
scripta sunt. Et eiecit eos de t̃¬
ra sua in ira & infurore & in in¬
dignatione marima. ꝓiecitq¬

Expanded text:
s de terra Aegypti, et servierunt diis alienis, et adoraverunt eos, quos nesciebant, et quibus non fuerant attributi: idcirco iratus est furor Domini contra terram istam, ut induceret super eam omnia maledicta, quae in hoc volumine scripta sunt, et ejecit eos de terra sua in ira et in furore, et in indignatione maxima.
Abbreviated transcription (Latin):
płs isrł. liberios uxores ur̃e. & adue¬
na qui tecũ morat᷑ in castris ex ce¬
ptis lignoꝵ cesorib & his qui cõpor¬
tant aquas: ut transeas infede
dñi dei tui & iniure uirando qd
hodie dñs d̾s tuus ꝑcutit tecũ:
ut suscitet te sibim popłm & ipse
sit ds tuus. sic̃ loquutꝰ ẽ tibi & sic̃
iurauit patrib tuis abraham
isaac & iacob. Nec uobis solis ego

Expanded text:
 uxores vestrae et advena qui tecum moratur in castris exceptis lignorum caesoribus et his qui conportant aquas ut transeas in foedere Domini Dei tui et in iureiurando quod hodie Dominus Deus tuus percutit tecum ut suscitet te sibi in populum et ipse sit Deus tuus sicut locutus est tibi et sicut iuravit patribus tuis Abraham Isaac et Iaco
Abbreviated transcription (Latin):
ti huiꝰ: benedicat sibi in corde suo
dicens. Pax erit mͥ: & ambulabo
in prauitate cordis mei. Et assu¬
mat ebria sicientẽ: & dñs ñ ignos¬
cat ei. s tunc qͣm maxime furor
eius fumet & zelus contra homi¬
nem illũ. & sedeant suꝑ eũ omĩa
maledicta que scripta sunt in hoc
uolumine. & deleat nom̃ eiꝰ sub¬

Expanded text:
nti huius, benedicat sibi in corde suo dicens: Pax erit michi, et ambulabo in pravitate cordis mei, et assumat ebrius sitientem, et Dominus non ignoscat ei, sed tunc quam maxime furor eius fumet et zelus contra hominem illum, et sedeant super eum omnia maledicta, quae scripta sunt in hoc volumine, et deleat nom
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ & omma que uoueris
& sponte offerre uolueris.
& primicias manuũ tuar̃:
s corã dño deo tuo comedes
ea in loco quẽ elegerit dñs
d̾s tuus: tu & filius tuus ac
filia. seruus & famula atq
leuites qui manet inurbib
tius: & letaberis & reficieris
corã dño deo tuo. in cunctis
ad que extenderis manum

Expanded text:
 omnia quae voveris, et sponte offerre volueris, et primitias manuum tuarum: sed coram Domino Deo tuo comedes ea, in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, tu et filius tuus ac filia tua, servus et famula, atque Levites, qui manet in urbibus tuis: et laetaberis et reficieris coram Domino Deo tuo, in cunctis, ad quae extenderis manum
Abbreviated transcription (Latin):
atus. Uirtutienĩ nicħ eque no¬
xium ẽ: ut uoluptatis ãmutio
inconcessis. Et negligent̾ cauet᷑
hostis: cuiꝰ ingressus pacificus
expectat᷑ Et ita plerumq bonũ
corruit ꝓpositũ: cum mens minꝰ
illecebras aduersat᷑: cum ꝓsꝑita¬
te resoluitur cum impensam
sibi reuerentiã diligit. cũ in so¬
litis insolescit. Hoc enĩ luxu &
lapsu recessit a deo is de qͦ nunc

Expanded text:
rsis. Virtuti nihil aeque noxium est quam voluptatis admistio in concessis. Negligenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebras adversatur, cum prosperitate resolvitur, cum impensam sibi reverentiam diligit, cum insolitis insolescit. Hoc luxu et lapsu recessit a Deo, dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno pependit. quando po¬
mũ uetitũ ex arbore rapuit: pro
tiẽ adiudicatꝰ. In hoc gͥligno qͥ¬
cũq pendet & ad huc originali
peccato tenet᷑ maledictꝰ ẽ. Ideoq
precipit᷑ ut huiꝰ p̃maledicti cada¬
uer inligno ñ ꝑmaneat s in ea¬
dem die qua sue mortis peccatũ
intellexerit. in aqua baptisma¬

Expanded text:
in ligno pependit, quando pomum vetitum ex arbore rapuit, pro ti est adjudicatum. In hoc ergo ligno quicunque pendet et adhuc originali peccato tenetur, maledictus est. Ideoque praecipit ut hujus maledicti cadaver in ligno non permaneat, sed eadem die, qua suae mortis peccatum intellexerunt, in aqua baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
uita de adam ẽ unde &. noĩe
ueteris hominis uetus uita
signat᷑. nil ab surdũ ht̃ qđ in
ueterẽ hominẽ maledictum
ꝑlatũ ẽ: quẽ dñs suspendit
in ligno. Qͥ a ex ipsa succes¬
sione mortalitatẽ gestauit.
de uirgine maria mortalit
natus. habens carnẽ ñ pecca¬
tricẽ s tam̃ similitudinẽ ge¬
rentem carnis peccati quia
mori poterat & mors de pec¬
cato ẽ. Unde ẽ & illud. Scien
meruit maledictũ: quã dñs
ñr suscipiendo euacuauit.
Mors itaq illa pependit in
liguo: que ꝑ mulierẽ ad homi¬
nem serpentina ꝑ suasione

Expanded text:
uita de Adam, unde et nomine ueteris hominis uetus uita signatur, quid absurdum habet, quod in ueterem hominem maledictum prolatum est, quem dominus suspendit in ligno, quia ex ipsa successione mortalitatem gestauit de uirgine Maria mortaliter natus, habens carnem non peccatricem, sed tamen similitudinem gerentem carnis peccati, quia mori poterat et mors de peccato. unde est etiam illud: scientmeruit maledictum quam dominus noster suscipiendo euacuauit. mors itaque illa pependit in ligno, quae per mulierem ad hominem serpentina persuasione
Abbreviated transcription (Latin):
¶mmonite & moabite. etiã pꝰ
decimã generationem ñ intra-¬
bunt eccłiam dñi mȩternũ: quia
noluerunt uobis occurrere cum
pane & aqua in uia. quando egreᷤ¬
si estis de egipto. & quia condure¬
runt contra te balaã filiũ beor
de mesopotamia siriȩ ut male¬
diceret tibi. Et noluit dñs d̾s tu¬
us audire balaã: uertitq male¬
dictionẽ eius in benedictionẽ tu¬
ain. eo quod diligeret te. Non fa¬
cies cũ eis pacẽ nec queres eis bo¬
na: cunctis dieb uitȩ tuȩ insem¬

Expanded text:
abites etiam post decimam generationem non intrabunt ecclesiam Domini in aeternum quia noluerunt vobis occurrere cum pane et aqua in via quando egressi estis de Aegypto et quia conduxerunt contra te Balaam filium Beor de Mesopotamiam Syriae ut malediceret tibi et noluit Dominus Deus tuus audire Balaam vertitque maledictionem eius in benedictionem tuam eo quod diligeret te non facies cum eis pacem nec quaeres eis bona cunctis diebus vitae tuae in sem
Abbreviated transcription (Latin):
nescienter furtim & ꝑ latroci¬
niũ uolataẽ. Hereticꝰ aut̃ mo¬
riatur: idẽ eterna morte con¬
nerit uir puellã uirginẽ que
ñ habet sponsum. &. app̃hen¬
dens concubuerit cum ea: &.
res ad iudicium uenerit: da¬
bit qui dormiit cum ea patͥ
puelle centum siclos argenti &
habebit eamuxorem quiahu¬
miliauit illam᷑ nec poterit di¬
mittere eã cunctis dieb uite

Expanded text:
nescienter, furtim et per latrocinescienter, furtim et per latrocinium violata est: haereticus autemriatur, id est aeterna morte connerit vir puellam virginem quae non habet sponsum, et apprehendens concubuerit cum ea, et res ad judicium venerit, dabit, qui dormivit cum ea patri puellae centum siclos argenti, et habebit eam uxorem; quia humiliavit illam, non poterit dimittere eam cunctis diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qudẽ merito excõmunicat᷑ quia
cumeẽt in ciuitate clamare debu
ris ea que sibi ab heretico dicebãt᷑
uiris catholicis debuit ꝓpalare.
Hereticus uero: quia humilia¬
est. Sequit᷑. Sin aut̃ inagro rep¬
ꝑit uir puellam que desponsa¬
ta ẽ.&. apprehendens concubue¬
rit cum illa: ipse moriet᷑ solus.
Puella nichil mali pacietur nec
ẽ rea mortif. qm̃ sicut latro con¬
surgit contra fr̃ẽm suũ. &. occi¬
dit animam eius: ita puella ꝑ¬
pessaẽ. Sola erat inagro: cla¬
mauit & nullus affuit qui lib̾a
ret eam. Si ꝑ ciuitatẽ eccłia in¬
telligitur quicquid in eccłia nẽ
in agro ẽ. Puella igitur despon¬
sata & ꝑfidẽ deo coniuncta. si
forte ignoiant᷑ ad hereticoꝵ. tur¬
bam uenerit ibiq aliquem de
fide male disputantẽ audierit:
&. id ipsum interrogans. atq
utrum catholicũ & uerũ sit in¬
telligere uolenstum nemo ibi
nisihereticus sit. qͣnus multũ
nerit talis anima in nocens
iudicabit᷑ qͥa ñ sua sponte s

Expanded text:
quidem merito excommunicatur, quia cum esset in civitate, clamare debuit, et ea, quae sibi ab haeretico dicebantur, viris catholicis debuit propalare: haereticus vero, quia humiliaest. « Si autem in agro reperit vir puellam quae desponsata est, et apprehendens concubuerit cum illa, ipse morietur solus, puella nihil patietur, nec est rea mortis; quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum, et occidit animam ejus, ita et puella perpessa est; sola erat in agro, clamaviEcclesia intelligitur, quicunque in Ecclesia non est, in agro est. Puella ergo desponsata, et per fidem Deo conjuncta, si forte ignoranter ad haereticorum turbam venerit, ibique de fide aliquem male disputantem audierit, et id ipsum interrogans, et utrum catholicum et verum sit intelligere volens, cum nemo ibi nisi haereticus sit, quamvis multum nerit, talis anima innocens judicabitur, quae non sua sponte, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cat: quia om̃s in se numeroscon¬
tinet: Argentieñ isti sicli dicuitꝰ
ꝓpt̾ elo quii puritatẽ. Oo sbene
patri puelle homo iste dare p̃ci¬
pitur: quatinus eũ uł uiram̃t
uel quolibet alio mͦ certissimũ
faciat se deinde fidelit̃ tenereas
credere quecũq utriꝰq testam̃t
mandata precipiunt. Qd̃ post¬
quã fecerit: iam ulteriꝰ uxorem

Expanded text:
icat, quia omnes in se numeros conicat, quia omnes in se numeros continet. Argentei autem isti sicli dicuntur, propter eloquii puritatem; quos bene patri puellae homo iste dare praecipitur, quatenus eum, vel juramento, vel quolibet alio modo certissimum faciat, se deinde fideliter tenere et credere quaecunque utriusque Testamenti mandata praecipiunt. Quod postquam fecerit, ja
Abbreviated transcription (Latin):
postea cognoscentes. uehem̃tis¬
sime eam dilexerunt. Que scili¬
infide dubitans. contra uerita¬
tem & religionem quã susceꝑat
loquit᷑. Talisgͥ a parentib pu¬
elle ad senores urb̃ &e. ad conci¬
lium uniuersale ducat᷑. ⁊ibi ñ
unus s plures seniores & ep̃i m
dem inqua baptiratus ẽ & qm
ab inicio suscepit. iniuste diffa¬
mauerit & dixerit ẽẽ iuiolatam.
Simulq parentes puelle. idẽ il¬
li quifidem & religionẽ ipsũ do¬
cuerant: signa uirginitatis &
incorruptionis ostendentes ue¬
stimentum expandant & librũ
aꝑiant in quo manifesta docu¬
menta xp̃iane sidei continent᷑.
Que postquã eccłiȩ seniores
cognouerint. nichilq in puella
eiusq parentib reprehensibile
inuenerint: uerberent illũ an¬
ris linguaꝵ ictib eum redlar¬
entes. Insuꝑ &. centũ sidlis argen¬
tieũ condẽpnent ꝑ quos omĩa uꝰ¬
usq testamenti mandata inteli¬
gimus. Centenariꝰ enĩ numeris
ꝑfectus ẽ atq ideo omnia signis¬

Expanded text:
 cognoscentes, vehementissime eam dilexerunt. Hoc auin fide dubitans, contra veritatem et religionem, 206 quam susceperat, loquitur. Talis ergo a parentibus puellae ad seniores urbis et ad concilium universale ducatur, ubi non unus, sed plures seniores et episcopi dem in qua baptizatus est, et quam ab initio suscepit, injuste diffamavit, et dixerit esse violatam. Simulque parentes puellae, id est illi, qui eam fidem et religionem ipsum docuerant, signa virginitatis et incorruptionis ostendentes, vestimentum expandant, et librum aperiant, in quo manifesta documenta Christianae fidei continentur. Quae postquam Ecclesiae seniores cognoverint, nihilque in puella ejusque parentibus reprehensibile invenerint, verberent illum, diris linguae verberibus eum redarguentes. Insuper et centum siclis argenti eum condemnent, per quos omnia utriusque Testamenti mandata intelligimus; centenarius autem numerus perfectus est, ideoque omnia signif
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ desponsauerit uir &. inuene¬
rit eam aliquis in ciuitate ꝙ con¬
cubuerit cum illa. educes utrũq
ad portã ciuitatis illiꝰ & lapidib
obruent᷑ ꝑ uella quia ñ clamauit
cũ eẽt inciuitate: uir quia humi¬
liauit uxorẽ primmi sui. Et aufe¬
res malũ de medio tui. Or d ꝑpu

Expanded text:
ginem desponsaverit vir, et invenerit eam aliquis in civitate, et concubuerit cum illa, educentur uterque ad portam civitatis illius, et lapidibus obruentur; puella, quia non clamavit, cum esset in civitate; vir, quia humiliavit uxorem proximi sui; et auferes malum de medio tui. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
pacem habeamꝰ: nũqͣm eis bona
repellere satagamus. Nam nob̃¬
lis. Sequit᷑. Non abhominaberis
idumeum quia frat᷑ tuus ẽ. nec
egiptiũ quia aduena fiustim t̾̃ra
eius. Qͥ nati fuerint ex eis: t̃cia
generatione intrabt̃ in eccłiam

Expanded text:
pacem habeamus, nunquam eis bona et a nobis repellere satagamus. « Noin sempiternum non abominaberis Idumeum quia frater tuus est nec Aegyptium quia advena fuisti in terra eius qui nati fuerint ex eis tertia generatione intrabunt ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui tercia generatione nascunt᷑.
idẽ tercia m̃sione in baptismo
regenerantur: intrant ineccle¬
siã dei. Potest & ꝑ t̃ciam gene¬
rationẽ hoc ultimum tempus
legem &. sub lege. & sub gr̃a. Hac
cia ẽ nulli ȩccłia claudit᷑: idume¬
is & egiptiis. terrenis & peccato¬
rib cunctisq gentib aꝑitur.¬
Seqͥtur. Quando egressus fu¬
eris aduersus hostes tuos inpu¬
gnam. custodieste abomĩre ma¬

Expanded text:
qui tertia et generatione nascuntur, id est tertia mersione in baptismo regenerati intrant in Ecclesiam Dei. Potest autem per tertiam generationem hoc ultimum tempus ub lege, et sub gratia. Hac tia est, nulli Ecclesia clauditur; Idumaeis et Aegyptiis, terrenis et peccatoribus, cunctisque gentibus aperitur. « Quando egressus fueris adversus hostes tuos in pugnam, custodies te ab omni re ma
Abbreviated transcription (Latin):
obruat᷑ Q d̃ ẽ dicere. Si illa fides
atq religio corrupta & iuolata
inuenta suerit eiciatur de pẽcte¬
Si dormierit uir cum uxore alil
ut̃q moriet᷑. idẽ ad ult̾ ⁊ adultira
& auferes malũ de isrł. Hocloco¬

Expanded text:
utem ac si diceret: Si illa fides, atque religio corrupta et violata inventa fuerit, ejiciatur de pectoSi dormierit vir cum uxore alterius, uterque morietur, id est adulter, et adultera, et auferes malum de
Abbreviated transcription (Latin):
dictũẽ. Sigͥ hec resad iudicium
ut sapientes & bene periti eccłiȩ
filii semꝑ sapientiȩ & lectioni o¬
ꝑam dantes. cuncta fidelit ex
bilium puellarum coniugia ñ

Expanded text:
diximus. Si ergo haec res ad judicium ut sapientes, et bene periti Ecclesiae filii, semper sapientiae et lectioni operam dantes, cuncta fideliter ibilium puellarum conjugia non
Abbreviated transcription (Latin):
Quius semen ẽ eugłica p̃dicatio.
Nongꝰ seminẽt altero semine Qd
enĩ alterum ẽ: bonum ñ ẽ. Qͦ mͦ
gͥ simul cũ his que ex iunea nas¬
cunt᷑. scĩficari potest: Heresis
enĩ catholice doctrine fraudulent̾

Expanded text:
cujus semen est evangelica praedicatio; non ergo seminetur altero semine. Quod enim alterum est, bonum non est. Quomodo ergo simul cum his, quae ex vinea nascuntur, sanctificari potest? Haeresis enim catholicae doctrinae fraudulenter
Abbreviated transcription (Latin):
liarũ sierrare conspeperint.
curã habeant. Sepe eiuĩ uide¬
mus subspecie ꝑegrinationis
ñ solum laicos. s &. monachos
ac presbiteros uagabundos er¬
rare quoꝵ ep̃os alios cognose¬
mus. & alios ignoramꝰ. Hos au̾̃t
si possumꝰ p̃dicatione & ammo¬
nitione ad fr̃s nr̃os reduce debe¬
mus: aut siñ possumꝰ. quãdu
apud nos st̃ quasi nr̃oꝵ debemꝰ
curã agere ne nr̃a negligentia

Expanded text:
as errare conspexerint, curam habeant. Saepe enim videmus sub specie peregrinationis non tantum laicos, sed monachos et presbyteros vagabundos errare, quorum episcopos, alios cognoscimus, et alios ignoramus. Hos autem, si possumus, praedicatione et admonitione ad fratres nostros reducere debemus; aut si non possumus, quandiu apud nos sunt, quasi nostrorum debemus curam agere, ne nostra negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
callent. Puritatẽ suꝑficie simulant.
s semꝑ maliciam sub specie pu¬
ritatis occultant. Per lanã qͥppe
simplicitas. ꝑlinũ uͦ subtilitas
designat᷑ Et nimirũ uestis que
ex lana linoq conficit᷑. linũ int̾iꝰ
celat .&. lanã suꝑficie demonstrat.
Uestem gͦ ex lana linoq confectã
induit. qui in locutione uelac¬
tione qua utitur. intus subtili¬
tatem malicie oꝑit. de. simplici¬
tatẽ foras innocentiȩ ostendit.
Qͥ a enĩ intus sub puritatis i¬
magine deprehendi calliditas
ñ ualet. quasi sub lanȩ grossitu¬
dine linum latet. Et uestis acci¬
onis ex lano &. lino induit᷑ qñ
cie: c. subtilitas malicie seruat᷑

Expanded text:
callent. Puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene ai ex lana et lino induit, quancie, et subtilitas malitiae servatur
Abbreviated transcription (Latin):
se: iuirgines st̃ & incorruptȩ. Dicut̃
aut hec puella ñ habere sponsu᷑
qr quanus plurib conuinctasir.
tam̃ sic unius cuiꝰq propͥa fit. ut
que in uno ẽ in altero ẽẽ ñ possit
Unde &e. dr̃ grãmatica aristarh
eo qd̃ illiꝰ ꝓpria fuerit. Sic gͥ ꝯtu
cum aliquã artem discere incipr
quanuis de alia generet᷑ tam̃ qui¬
alterius ñ ẽ. Hoc aut̃ facile inti¬
ligunt quidialecticã sponsã sib
susciꝑe meruerunt. He enĩ puel
augustino. hieronimo. ambro¬
sio. cipriano. ceterisq ȩccliȩ doc¬
torib comuncte: multos eis filio

Expanded text:
nes sunt incorruptae. Dicitur autem haec puella non habere sponsum, quia quamvis pluribus conjuncta sit, tamen sic uniuscujusque propria fit, ut quae in uno est, in altero esse non possit. Unde dicitur grammatica Aristarchi, eo quod illius propria fuerit. Sic ergo et tu cum aliquam artem discere incipis, quamvis de altera generetur, ealterius non est. Hoc autem facile intelligunt, qui dialecticam sponsam sibi suscipere meruerunt. Hae enim puellae Augustino, Hieronymo, Ambrosio, Cypriano, caeterisque doctoribus conjunctae multos eis filio