comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est : curritur adamphiteatrũ: Isti sunt super
numerũ : Sed ad eos ista dicimꝰ ut innumero
sint : qr non ad sunt: non audunt a nobis. Sed
nr̃o ipse adnuntiauit ex m̃bris suis Ipse mifit
nutaatores ipsemisit  apłos. Inomnem
terrã eruit sonus eoꝵ & in fine s orbisterrae
uerba eoꝵ. Quanti fideles ad glomerintur
quante curbȩ concurrunt : multiuerõ c̃uersi
multi falso c̃uersi& pauciores uere conuersi
plures falso c̃uersi qr multiplicati sunt super
numerũ: adnuntiaui & locutussũ multiplita
tst̃ supnumerũ. Sacrificiũ & oblationẽ noliusti:
Hec miracula di sunt ohȩc cogitationes di funt.
Quib nemo ẽ similis ut  pectator ille adducat᷑
adcuriositatẽ : & querat ista nobiscũ meliora.
fructuosiora: dequib inuentis gaudebit. Et sic
gaudebit. ut non timeat neuincatur quẽ amat
Amat enĩ aurigam. Quo uicto insultationes ferit
Quando uicit auriga : ipse uesticur: Nũ qđ pauꝑ

Expanded text:
est, curritur ad amphitheatrum: isti super est, curritur ad amphitheatrum: isti super numerum sunt. Sed ideo ista dicimus, ut in numero sint: quia non adsunt, non audiunt a nobis; sed nostro, ipse annuntiavit ex membris suis, ipse misit annuntiatores, ipse misit Apostolos: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Quanti fideles agglomerantur, quantae turbae concurrunt, multi vere conversi, multi falso conversi; et pauciores sunt vere conversi, plures falso conversi; quia multiplicati sunt super numerum. 11. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Sacrificium et oblationem noluisti. Haec miracula Dei sunt, hae cogitationes Dei sunt, quibus nemo est similis: ut spectator ille abducatur a curiositate, et quaerat ista nobiscum meliora, fructuosiora, de quibus inventis gaudebit; et sic gaudebit, ut non timeat ne vincatur quem amat: amat enim aurigam, quo victo insultationes ferat. Quando vincit auriga, ipse vestitur. Numquid pauper
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ salutis adduxerit. habes clamorẽ: dicis Dñe
pereo Non sinet ille perire : quite iussit ambulare :
Quia enĩ iã inpetra ambulas nec in maritames : Si
sine petra fueris in mari mergeris : qr intali pitra
ambulandũ est : que in mari non mersa ẽ: Vide
mirabilia dĩ. Adiuntiaui et locutus sũ multipli¬
cati sunt suꝑ numerũ: Est numerus : sunt super
numerũ : Numerus certus est : ꝑtinens adillam
cel estẽ herłm: Nouit enĩ dñs qui sunt eius :
Ap̃ranos timentes : xp̃ianos fideles: xp̃ianos p̃cepta
seruantes diuias ambulances. apeccatis abstinentes :
si crediderint confitentes: ipsi ad numerũ ꝑtineit
Sed nũ ꝗd soli sut : sunt & su ꝑ nimerũ : Nama si
modo pauci ad funt: pauci in cõparatione multitudi¬
nis maloꝵ frequentiarũ. quantis curbis implentur
excłe stipantur parietes pressuris seurgent : ꝓpe
sc suffocunt multitudine : Rursus ab eis simunus

Expanded text:
tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, pereo. Non sinit ille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambulas, nec in mare times: si sine petra fueris, in mare mergeris, quia in tali petra ambulandum est, quae in mari non mersa est. 10. Vide mirabilia Dei. Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Est numerus, sunt super numerum. Numerus certus est, pertinens ad illam coelestem Jerusalem. Novit enim Dominus, qui sunt ejus , christianos timentes, christianos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambulantes, a peccatis abstinentes, si ceciderint confitentes: ipsi ad numerum pertinent. Sed numquid soli sunt? Sunt et super numerum. Nam etsi modo pauci sunt, pauci in comparatione multitudinis majorum frequentiarum: quantis turbis implentur ecclesiae, stipantur parietes, pressuris se urgent, prope se suffocant multitudine. Rursus ab eis ipsis, si munus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ funiãbulũ. Sed ut ita dicã. mari ambulũ : Ad ten
de ictu: non in illis aquis ubi petrus aliquid
significans ambulauit : sed in aliis. Quia hoc sełm
mare ẽ . habet a maritudinẽ noxiã. habet fluctus
tribulationũ tẽpestates tẽptationũ : Habet homines
uelut pisces de suo malo gaudentes: & tãꝗse inuicẽ
deuorantes: Hic ambula. hic calca: Spectare uis
esto specta culũ nedeficias Vide p̃cedentẽ & dicentẽ
spectaculũ facti sumꝰ huic mundo : & angłis & homi¬
nib : Calcas mare : ne mergaris mari: Non ibis.
non calcabis. nisi ille iusserit qͥ prior inmare ambu¬
lauit: Sic enĩ ait petrus Situes : iube me uenire
adte. suꝑaqͣs & qx ipse erat : audiuit petentem :
tribuit desiderante : uocauit ambulantẽ. erexit
mergentẽ: Hȩc mirabilia fecit dñs: ipsa in tuere:
oculus spectantis fides sit: & factu talia. Quia
& siuenti turbauerint . & si fluctus in fremueria
& te humana fragilitas ad aliquã dubitationẽ

Expanded text:
non funambulum, sed, ut ita dicam, mariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus aliquid significans ambulavit, sed in aliis; quia hoc saeculum mare est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes; hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto spectaculum. Ne deficias, vide praecedentem et dicentem: Spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus . Calca mare, ne mergaris in mari. Non ibis, non calcabis, nisi ille jusserit qui prior in mari ambulavit. Sic enim ait Petrus: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Et quia ipse erat, audivit petentem, tribuit desideranti, vocavit ambulantem, erexit mergentem . Haec mirabilia fecit Dominus, ipsa intuere; oculus spectantis fides sit. Et fac tu talia; quia etsi venti turbaverint, etsi fluctus infremuerint, et te humana fragilitas ad aliquam dubitationem
Abbreviated transcription (Latin):
seuer̃. in illis hodie reficimꝰ : Natale martirũ
celebramꝰ exẽpla martirũ nobis ꝓponimus.
Adtendimꝰ fide quomꝰ inuenti quomodo tracti
quomꝰ steter̾ ante udices Inecła catbolica
nibil haben simulationes ẽpaginati unctura

Expanded text:
 Natalem martyrum celebramus, exempla martyrum nobis proponimus, attendimus fidem, quomodo inventi, quomodo attracti, quomodo steterunt ante judices. In Ecclesia catholica nihil habentes simulationis, compaginati junctura
Abbreviated transcription (Latin):
modo loquens ex ꝑsona sua: Sacrifitiũ inquit
& oblationẽ noluisti Quid gͦ.iam nos hoc tẽpore
sine sacrificio dimissĩ sumꝰ : absit Corpus autẽ
ꝑfecistim. Ideo illa noluisti: ut hoc ꝑficeres
Illa nolusti anteꝗ hoc ꝑficeres: Perfectio ꝓmissoꝵ¬
abstulit uerba ꝓmittentia : Nã si adhuc sunt
ꝓmittentia : nondũ impletũ ÷ qđ ꝓmissũ est: hoc
ꝓmittebatur quib dã signis: Ablata sunt uerba
ꝓmittentia : qr exibita ẽ. ueritas ꝓmissa glnhoc cor¬
uore sumꝰ. huiꝰ corporis participessumꝰ daccipimꝰ
ñ adiudiciũ accipiatis: Qui enĩ manducat & bibit
in digne uiditiũ sibi manducat & bibit Perfectũ
est eñ nobis corpus ꝑficiam᷑ in corpore: Sacrificiũ¬

Expanded text:
modo loquens ex persona sua. Sacrificium, inquit, et oblationem noluisti. Quid ergo? Nos jam hoc tempore sine sacrificio dimissi sumus? Absit. Corpus autem perfecisti mihi. Ideo illa noluisti ut hoc perficeres: illa voluisti antequam hoc perficeres. Perfectio promissoabstulit verba promittentia. Nam si adhuc sunt promittentia, nondum impletum est quod promissum est. Hoc promittebatur quibusdam signis: ablata sunt signa promittentia, quia exhibita est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus, quod accipimus non ad judicium accipiatis. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Perfectum est nobis corpus, perficiamur in corpore. » E
Abbreviated transcription (Latin):
legeres quomꝰ conqueritur de ñ nullis ñ querentib
animã sua : ut auferant eã . Id est ad mortem
querunt animã meã: adiecit. Confundantur
et reuereantur : & uere multi quesier animã
gauisi sunt cũ posuit: confusi sunt cũ recepit:
optat. Sed uox illius quidix̃ decruce: Pater ig¬
nosce illis e nescumt qd faciunt quare ergo
illos dicit retrorsũ redeant : qr qui ante erati¬

Expanded text:
ligeres, quomodo cum queritur de nonnullis non quaerentibus ligeres, quomodo cum queritur de nonnullis non quaerentibus animam suam; ut auferant eam, inquit, id est, ad mortem quaerunt animam meam: adjecit, Confundantur et revereantur. Et vere multi quaesierunt anigavisi sunt cum posuit, confusi sunt cum recepit. optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
Placeatitibi dñe eruerȩ meTanꝗ dicer&  Siuis
potes me mundare.: Placeat tͥñe erue me :
Dñe inadiuuandũ mihi fefina. Respice m̃bra
pęnitentiȩ m̃bra in dolorib: posita : m̃bra sub
ferram̃tis medici clamantia: se dsperantia: dñe
et reuereantur simul: quiquer animã meam
ut auferant eã: Quodã enĩ loco accusat :
et dicit. Aspiciebã indexterã & uidebã & non
erat qͥ requireret animã meã .Idest non erat
qui me imitaretur: Ap̃s in passione loquitur:
et ad tendebã indexterã idest non ad impios
iudeos sed ipsã dexterã ad ipsos apłos et non
erat qui requireret animã meã Usq ad eo ñ
erat qui requirer& animã meã : ut qui presũp¬
serat. negaret animã meã : Sed qeduob modis
queritur homoeiut quo fruaris aut quẽ ꝓseq̾er¬
ris. Idõ hic alios dicit qͦs uult confudi ẽt reue¬
reri quiquerunt animã suã : Sed nec sic intel¬

Expanded text:
Placeat tibi, Domine, eruere me: tanquam diceret, Si vis, Placeat tibi, Domine, eruere me: tanquam diceret, Si vis, potes me mundare . Placeat tibi eruere me, Domine, in adjuvandum mihi respice. Membra poenitentia, membra in doloribus posita, membra sub ferramentis medici clamantia, sed sperantia. Domine, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. Quodam enim loco accusat, et dicit, Aspiciebam in dexteram, et videbam, et non erat qui requireret animam meam. ; id est, non erat qui me imitaretur. Christus in passione loquitur: Et attendebam in dexteram, id est, non ad impios Judaeos, sed ad ipsam dexteram, ad ipsos Apostolos; et non erat qui requireret animam meam. Usque adeo non erat qui requireret animam meam, ut qui praesumpserat negaret animam meam . Sed quia duobus modis quaeritur homo, aut quo fruaris, aut quem persequaris: ideo hic alios dicit, quos vult confundi et revereri qui quaerunt animam suam. Sed ne sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
homicidiũ ñ rapis res alienas: ñ blas phemas non
dieis falsũ testimonũ: moles sunt peccatue
Magna p̃cauisti de minutis qͥd agis : Annontnres
minstas pieris molẽ uide ne arena obruaris
desertũ est ado tuo : quando se ipsũ deseruit :
qͥd÷ cormeũ dereliqͥd me ñ est idoneũ cor
meũ ad cognoscendũ se Hoc dix̃cor meũ dere¬
liquidme: Corde meo dñm uolo uidere & non
possũ p̃mulaitudine peccatoꝵ meoꝵ. Parũ
ne est cor meũ se rephendat nemoeninse
Ne conp̃hendit nemode p̃sumit. NNũ quad
cõprebendit corde suo cor suũ petrus qͥdix̃
tecũ sũ usq ad mortẽ . Incorde erat pre¬
sũptio falsa. in corde latebat timor uerus:
et ñ erat idoneũ cor ad conp̃hendendũ Conegro¬
tũ latebat: sed medicũ non latebat Quid de
illo latebat: ꝓnuntiatũ est. hoc impletũ ÷ ꝯoue¬
rat in illo drꝰ qđ ipse in se non nouerat : qr cor

Expanded text:
homicidium, non rapis res alienas, non blasphemas, non homicidium, non rapis res alienas, non blasphemas, non dicis falsum testimonium: moles istae sunt peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? An non times minuta? Projecisti molem, vide ne arena obruaris.desertum est a Deo tuo, quando seipsum deseruit? Quid est, Cor meum dereliquit me? Non est idoneum cor meum ad cognoscendum se. Hoc dixet non possum, prae multitudine peccatorum meorum: parum est, nec cor meum se comprehendit. Nemo enim se comprehendit, nemo de se praesumat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, qui dixit, Tecum usque ad mortem ero ? In corde erat praesumptio falsa, in corde latebat timor verus: et non erat idoneum cor ad comprehendendum cor. Cor aegrotum latebat, sed medico patebat. Quod de illo pronuntiatum est, hoc impletum est. Noverat in illo Deus quod in se ipse non noverat; quia cor
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sautiũ est: ad hibeatur mordax preceptum :¬
Quasi colliriũ pli us efficere qđ tibi p̃cipitur :
Sanacor munda cor. dilige inimicũtuũ. & quĩs
uidiligit inimicũ suũ : hoc iubet medicus. A marũ
est sed salubre Quid tͥ in qͥd faciã : ita ueratus
es inde saneris: & plus dicit: sanato nonerit hone¬
rosum Noluptuose diliges Diliges immicũ
łcce inqt p̃cep̃tis acceptis & fide retenta prius
sic̃ uibes sarabocor ut dicis sanato corde &
mundata corde qͥd uidebo: Beati mudo cor¬
de q̃m ipsi dmn uidebunt: Hoc mundo inqͥd non
possũ . conp̃hender̃ me iniquitates me& non
potui ut uiderẽ. Multiplicati sunt suꝑcapil¬
los capitis mei : Capillos capitis. ad nueni
multitudinẽ reuocat Quis numerat capil¬
los capitis multo minus peccata : quȩ excedunĩ
numerũ capilloꝵ minuta uidentur sed multa st̃ :
Precauisti magnatiã ñ facis adulteriũ iã ñ facis

Expanded text:
quod saucium est, adhibeatur mordax praeceptum quod saucium est, adhibeatur mordax praeceptum quasi collyrium. Prius effice quod tibi praecipitur: sana cor, munda cor, dilige inimicum tuum . Et quis diligit inimicum suum? Hoc jubet medicus; amarum est, sed salubre. Quid tibi faciam, inquit? Ita vexatus es, ut inde saneris. Et plus dicit: Sanato non erit onerosum, voluptuose diliges inimicum Ecce, inquit, praeceptis acceptis, et fide retenta, prius sicut jubes sanabo cor, ut dicis: sanato corde et mundato corde quid videbo? Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hoc modo, inquit, non possum. Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. 22. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multitudinem revocat. Quis numerat capillos capitis sui? Multo minus peccata, quae excedunt numerum capillorum. Minuta videntur, sed multa sunt. Praecavisti magna; jam non facis adulterium, jam non facis
Abbreviated transcription (Latin):
corpus qđ corrũpit᷑ ad grauatanimã: & depri¬
mit terrena habitatio sensũ multa cogitantẽ :
ꝑtinet gͦ ad teclamare ꝑtinet gemere: ꝑtinet con¬
siteri. Nonte exaltare ñte iactare ñ detuis
meritis głari. Quia & si habes aliqͥd gaudendũ:
qͥd est qđ ñ accepisti : Qm̃ circũ deder̃ me mala
quoꝵ ñ est numerus. Conp̃hender me iniqui
tates meȩ. & ñ potui ut uiderẽ : Est aliud qđ
uidemꝰ: qͥd p̃mit ut non uideamꝰ Nonne inqͥiȩ¬
tas oculũ ne istã lucẽ uidere posses premebas
fortassis humor in ruens: Premebat fortasse
fumus pulius aliqͥd iniectũ : Eleuare oculũ sauciũ
non poteras ad istã lucẽ: Quid gͦ corsauciũ leua¬
bis addm̃ non ne prius sanandũ est ut uideas :
ñne suꝑb inueniris cũ dicis primo uideã et sic
credã : qs dicit : qͥs enĩ uisurus dicit. uideã et sic
credã : lucẽ ostensurus sũ. inmo uͦ ipsa luxosten¬
atuntur peccata. Leuet᷑ pondus aboculo. sanetur

Expanded text:
us quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Pertinet ergo ad te clamare, pertinet gemere, pertinet confiteri, non te exaltare, non te jactare, non te tuis meritis gloriari: quia et si habes aliquid gaudendum, quid est quod non accepisti ? Quoniam circumdederunt me mala, quoiderem. Est aliquid quod videamus: quid premit ut non videamus? Nonne iniquitas? Oculum tuum, ne istam lucem videre posses, premebat fortassis humor irruens, premebat fortasse fumus, pulvis, aliquid injectum; et levare oculum saucium non poteras ad istam lucem: quid ergo, cor saucium levabis ad Deum? Nonne prius sanandum est ut videas? Nonne superbus inveniris, cum dicis: Primo videam, et sic credam? Quis dicit? Quis enim visurus dicit: Videam, et sic credam? Lucem ostensurus sum, imo vero ipsa se lux ostentantur peccata, levetur pondus ab oculo, sanetur
Abbreviated transcription (Latin):
Labiamea loquant: N on ea ꝓhibebologui. Sonent
quide abia mea adaures hominũ sed tu cogno
uisti aluud audit homo.: aliud cognoscit ds̃. ne in
labis solis eat adnuntiatio : & diceretur denobis.
quȩ dicunt facite : quȩ autẽ faciunt facere nolite.
aut sĩ poplo saudanti dm̃ ore non cordendiceret᷑

Expanded text:
Labia mea loquuntur, non ea prohibebo loqui. Sonant quidem labia mea ad aures hominum, sed tu cognovu cognovisti. Aliud audit homo, aliud agnoscit Deus. Ne in labiis solis esset annuntiatio, et diceretur de nobis. Quae dicunt vobis, facite, quae autem faciunt, facere nolite : aut ipsi populo, laudanti Deum ore, non cord
Abbreviated transcription (Latin):
gentiuentũ est adhũc articulũ ut nisi perdas¬
Forte aliqđ peccatũ cõmittas in iuiriam forte
ingeris ecclȩ blas phemare cogaris. Positus itaq
in angustus aut dãpna pecuniȩ aut dãpnaiusti¬
tiȩ dicitim tibi ꝑde potius peniam ne perdas
iustitiam. Iuautẽ cin nondul cisãinore iusticia
adhuc in illis menbris in firmus es quales in
uentre deputat ȩccła: Contristatus digis
aliquando anittere aliqͥd de iustitta quã uel
nummũ de pecunia : & ꝑcutis te dãpnograuio¬
reanplens sacellũ tuũ & exiauens cortuũ:¬

Expanded text:
genti; ventum est ad hunc articulum, ut nisi perdagenti; ventum est ad hunc articulum, ut nisi perdaforte aliquod peccatum committas, injuriam forte ingeras Ecclesiae, blasphemare cogaris: posito itaque in angustiis, aut damno pecuniae, aut damno justitiae, dicitur tibi, Perde potius pecuniam, ne perdas justitiam: tu autem cui non dulcis est in ore justitia, sed adhuc in illis membris infirmus es, quales in ventre deputat Ecclesia, contristatus eligis aliquando amittere aliquid de justitia, quam vel nummum de pecunia; et percutis te damno graviore, implens sac
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. recte dicisđo Idhesit anima mea post
te & mihi autẽ adherere đõ bonũ est. Luno alte
adheres dõ quando consentis dõ : Non sine causa
dictũ est deuentre isto qui adhesit in terra: nisi
quia illi significantur qui ꝑsecutionẽ tolerantes¬
non consenserunt inquis. Sic enim heserunt in
terra. sed quare dicti sunt uenter: nisi quia
carnales sunt. ut os ȩcłȩ in sc̃is sit sp̃italibus sit
uenter ȩccłȩ in carnalib sit Itaq os ȩccłȩ emina:
uenter absconditus est : tamꝗ mollior & infir¬
mior. Hoc significat quodamloco scriptura : ubi
quidã dicit se accepisse librũ Mliberipse dulcis
erat inquit inore meo : & amarus inuentre meo
Iuid est hoo : nsiquia p̃cepta sũma quȩ accipiunt
qd habet : uende om̃ia quȩ habes & da pauperib
Iuã dulcis ẽ. inore ȩcłȩ ab om̃ib sp̃italib factũ est
At uero carnali cuicũq: dixeris fac hoo facilius
& inuentre amarus Ac̃tlist : nescio qͥd auri & ar¬

Expanded text:
icis Deo, Adhaesit anima mea post te ; et, Mihi adhaerere Deo bonum est : tunc autem adhaeres Deo, quando consentis Deo: non sine causa dictum est, de ventre isto quod adhaesit in terra, nisi quia illi significantur, qui persecutionem non tolerantes, consenserunt iniquis: sic enim haeserunt in terra. Sed quare dicti sunt venter, nisi quia carnales sunt: ut os Ecclesiae in sanctis sit, in spiritualibus sit; venter Ecclesiae in carnalibus sit? Itaque os Ecclesiae eminet; venter absconditus est, tanquam mollior et infirmior. Hoc significat quodam loco Scriptura, ubi quidam dicit se accepisse librum; et liber ipse dulcis erat, inquit, in ore meo, et amarus in ventre meo . Quid est hoc, nisi quia praecepta summa quae capiunt e omnia quae habes, et da pauperibus. Quam dulcis in ore Ecclesiae! Ab omnibus spiritualibus factum est. At vero carnali cuicumque dixeris, Fac hoc; facilius et in ventre amarus? Dedisti nescio quid auri et ar
Abbreviated transcription (Latin):
ADRIBUS NRIS AUDICIONIS. PATROS
nr̃i ad nuntiauer̃ nobis. Opus quod
operatus es indieb eorũ. indiebus
antiquis. Ad mirans quare in istis dieb
tanquã deseruerit eos quos in passionib exercere
uoluerit : recolit preterita: quȩ audierunt
a patrib: tãquã dicentes. Non ea quȩ patimur
inobis retuler patres nr̃i : nã & in illo psalmo hoc
dxit. Incesperauer̃ patres nr̃i. sperauer &e liberisa
eos. Ego autẽ sũ uermis & mon homo : obꝓbriũ
hominũ & abiertic plebis. Illisperauer̃ & liberasti
ego ne speraui & reliquistime & sine causa cre
popłos & expulist eos. Id est popłos ex pulisti
deterra suaut istos introduceres atq plan¬
tares coruq: regnũ cud miscdia confirmures
res ⁊quia inuitiꝰ quia crercitati quia bellicosi
absit nsonhoc indicauer nobis patres nr̃i non
hbi habeo strioturac Sed qd habet nisi qđ sequitur

Expanded text:
ris audivimus; patres ostri annuntiaverunt nobis, opus quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis. Admirantes quare in istis diebus tanquam deseruerit eos quos in passionibus exercere voluerit, recolunt praeterita quae audierunt a patribus, tanquam dicentes: Non ea quae patimur nobis retulerunt patres nostri. Nam et in illo psalmo hoc dixit: In te speraverunt patres nostri, speraverunt, et eruisti eos: ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Illi speraverunt, et liberasti eos: egone speravi, et dereliquisti me; et sine causa credpopulos, et expulisti eos: id est, populos expulisti de terra sua, ut istos introduceres atque plantares, eorumque regnum tua misericordia confirmares. res, quia invicti, quia exercitati, quia bellicosi? Absit. Non hoc indicaverunt nobis patres nostri, non hoc habet Scriptura; sed quid habet, nisi quod sequitur?
Abbreviated transcription (Latin):
sionem accipiatis : ñ inueniam᷑ insinsupuerili:
quales ꝑueros legimus in libro regnorũ insul
stultẽ garrulos & in suã ꝑniciem maledicẽs
exeuntes de silua bestiȩ cõmederunt᷑. Hoc scrip¬
tum ẽ. & ubi sit scriptũ cõmemorauimꝰ qui me¬
miner̃ recognos cant : qui non mẽminerunt
legant qui non legerunt credant. Qđ ergo
illud factũ figurauit in futurũ : non nos deba
app̃hendere . Significati sunt enĩ in illis pueris
stult homines: habentes sensũ ignorantiȩ : quales
nos non uult esse apłs ubi dicit . nolite pueri
imitationẽ puerorũ quando ante se paruulũ

Expanded text:
sionem accipiatis, ne inveniamur in sensu puerili, sionem accipiatis, ne inveniamur in sensu puerili, quales pueros legimus in libro Regnorum, insulstulte garrulos, et in suam perniciem maledicentes, exeuntes de silva bestiae comederunt . Hoc scriptum est, et ubi sit scriptum commemoravimus: qui meminerunt, recognoscant; qui non meminerunt, legant; qui non legerunt, credant. Quod ergo illud factum figuravit in futurum, non nos debet apprehendere. Significati sunt enim in illis pueris stulti homines, habentes ignorantiae sensum; quales nos non vult esse Apostolus, ubi dicit: Nolite pueri imitationem puerorum, quando ante se parvulu
Abbreviated transcription (Latin):
VNEPAL MUAU SICUT UObISCŨ CŨEXCL¬
tatione cantauimus: ita nobiscũ cũ aclten¬
tione consideretis: peto. Cantatur enim
dẽ scĩs nuptiis : de sponso &sponsa : derege &
plebe: desaluatore & de his qui saluandi sunt:
quicũ ueste nuptiali uenit adnuptias głam
querens sponsi non suã ÷ non solũ libenter audit.
qđ solet esse & iam hominũ spectacula queren¬
atium . non facta Exhibentiũ. sed etiã mundat
cordi qđ non ibi uac&. sed germinet: erũpat :
crescat: ꝑficiatur : adsumatur. Oportet enĩ
nos esse quib: hoc cantetur filiis chore : qđ haba
titulus psalmi. Erant enĩ isti quidam homines :
ueruntam en om̃is inscriptio licterarũ diunarũ.
aliqͥd innuit intelligentib: & non tantũ auditorẽ¬
is uerũ etiam cognitorem desiderat. Interrogam
ergo uim hebraici uerbi. qͥd sit chore: & sicũt se
interprecationes habent om̃num uerboꝵ inscrip¬
tura ipositoꝵe renuntiatur nobis filiis chore
interpretari filios calui. Qđ nom̃ si non adirri¬

Expanded text:
almum sicut vobiscum cum exsultatione cantavimus, ita nobiscum cum attentione consideretis peto. Cantatur enim de sanctis nuptiis, de sponso et sponsa, de rege et plebe, de Salvatore et de his qui salvandi sunt. Qui cum veste nuptiali venit ad nuptias, gloriam quaerens sponsi, non suam, non solum libenter audit, quod solet esse etiam hominum spectacula quaerentium, non facta exhibentium; sed etiam mandat cordi, quod non ibi vacet, sed germinet, erumpat, crescat, perficiatur, assumatur. Oportet enim nos esse, quibus hoc cantetur, filios Core, quod habet titulus Psalmi. Erant enim isti quidam homines: verumtamen omnis inscriptio Litterarum divinarum aliquid innuit intelligentibus, et non tantum auditorem, verum etiam cognitorem desiderat. Interrogamus enim vim hebraici verbi, quid sit Core: et, sicut se interpretationes habent omnium verborum in Scriptura positorum, renuntiatur nobis, filios Core interpretari filios Calvi. Quod nomen non ad irri
Abbreviated transcription (Latin):
bem̃i exurrexit & adiuuit. Nanq: cũ exur¬
geret id est cũ resurgerit gentib in notes¬
ceret cessantib ꝑsecutionib etiã illi qui heserag̃
in terra eruti sunt de terra.  agentes peniten¬
tiam redditi sunt corporixp̃i. Quãuis in firmi
quã uis in ꝑfecti ut conpleretur in eis an ꝑfectũ
meũ uider oculitui . & in librotuo om̃s scribent᷑
Exurge dñe adiuuanos : et redime nos ꝓpter
nomentuũ. Hoc est gratis ꝓpter nomen tuũ :
ñ ꝓpter meritũ meũ : quia tu dignatus es facere :
non quia ego dignussu cui facias. Nã & hoc
ipsũ qđ noñ sumus obliti & non recessit reero
cornr̃m qđ non expandimus manus nr̃as addm̃
alienũ nisi te adiuuante unde possemꝰ misi te
intus alloquente. exhortante. non deserente unde
ualeremus : ergo siue patientes in tribulationib
siue gaudentẽs in prosperitatib: redime nos
non ꝓpter meritũ nri sed ꝓpter nomen tuum.

Expanded text:
mi, exsurrexit et adjuvit. Namque cum exsurgeret, id est, cum resurgeret, et gentibus innotesceret, cessantibus persecutionibus, etiam illi qui haeserant in terra, eruti sunt de terra, et agentes poenitentiam, redditi sunt corpori Christi, quamvis infirmi, quamvis imperfecti, ut compleretur in eis, Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribExsurge, Domine, adjuva nos et redime nos propter nomen tuum, hoc est, gratis propter nomen tuum, non propter meritum meum: quia tu dignus facere, non quia ego dignus ipsum quod non sumus obliti te, et non recessit retro cor nostrum, quod non expandimus manus nostras ad Deum alienum, nisi te adjuvante, unde possemus? nisi te intus alloquente et exhortante, non deserente, unde valeremus? Ergo sive patientes in tribulationibus, sive gaudentes in prosperitatibus, redime nos; non propter meritum nostrum, sed propter nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
sed quare ꝑsequutur : dele. occide nescio qͦs
qui crediderunt:hescioquẽ male mor¬
tuũ. adhuc eis dormis. exurge intelligant
quia resurrexisti & qui escant. Deniq: faccum
est dũ moriuntur martires & istadicunt &
dormiuntẽ & excitant xp̃m uere mortuum
dormitationib: eorũ surrex xp̃s quodam modo
ingentib: idest creditus ẽ . resurrexisse. Ita
paulatim s ipsi credendo conuersi ad xp̃m fecer
numerũ magnũ. quẽ timerent ꝑ sc̃cutores
& cesssrent ꝑsecutiones. Vndequia exurrex̃
xp̃s ingentib: qui illis ante noneredentibus
nri cobliuisceris in opiam nr̃am etribulati¬
animãta. Vbi bumiliata est inpulgenet¬

Expanded text:
Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, qui crediderunt in te nescio quem male mortuum? Adhuc eis dormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant Christum vere mortuum dormitionibus eorum; surrexit Christus quodammodo in gentibus, id est, creditus est resurrexisse: ita paulatim et ipsi credendo conversi ad Christum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et cessaverunt persecutiones. Unde? Quia resurrexit Christus in gentibus, qui illis ante non credentibus nostri. Oblivisceris inopiam nostram, et tribulationiam humiliata est in pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
dero corpus meũ ut ardeã. caritatẽ autẽ non
habeam: nihil mihi ꝓdest. Sciebat gͦ essẽ possẽ
quosdam qui hoc iactatione facerent non dilectione:
ideo obscurũ est . Ds̃ hoc solus uidet : nos non pos¬
sumus. Ipse solus potest uidicare: qui nouitoceul¬
tacordis. m ꝓpterte mortisi camur totadie :
deprtati sumus ueludoues occisionis. Iam dixihinc
& tam apłm paulũ testimoniũ posuisse adexor¬
ille dormire & uela releuare qui talia loquit᷑:
Exurge quare dorimis dñe Respondit tibi
Noui qd dicã scio quia nondormt qͥ custodit
ifrł. Sed tamen martires clamant. exurge
misti in passione iam nobis resurrexisti. No¬
unmus enim quia nobis resurrȩxisti. quia re¬
surrexisti. Bentes quȩ nos ꝑsecuntur mor¬
tuũ te putant resurrexisse non credunt.
Exurge ergo & illis quare dormis non nobis
sed illis. Sienĩ iã te illi crederent resurrexis¬
se. minqͥd eos quinite credunt ꝑ sequi poterati :

Expanded text:
dero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non dero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordis. Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Jam dixi, hinc etiam apostolum Paulum testimonium posuisse ad exhorille dormire, et halare, qui talia loquitur, Exsurge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres clamant, Exsurgemisti in passione, jam nobis resurrexisti. Novimus enim quia nobis resurrexisti. Quare resurrexisti? Gentes quae nos persequuntur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
uena inspecta qͥd ageretur in egroto: egrotus
non nouerat. Venit accessio tẽptationis: & ꝓbauit
medicus sententiã suã ꝑdidit eger p̃sũptionem
suã : sic ergo & nouit dis & requirit. Nouit quomodo
ipse requirit ꝓpterte utcu inuenias tegrats
agas ei quifecit te. Nonne ds̃ requiree ista.
ipse enim nouit abscondita cordis Iuid est no¬
uit occulta : quȩ occulta : Qm̃ ꝓpter te morci¬
ficamur totadie: deputati sumus uelud oues oc¬
cisionis. Potes enĩ uidere mortificare hominem :
quare mortificetur nescis : ds̃ hoc nouit: res in
occulto est: sed dicit mͥaliquis. Ecce ꝓnomine
ap̃i detinetur nomen xp̃i confiter. Iuare non
Cheretici nom̃ xp̃i confitentur & non tamen ꝓpt̃
ipsũ moriuntur. Prorsus in ipsci ecła dicdm
cat holica: putatis de fuisse aut de essẽ possȩ.
qui causa himanȩ głȩ paterentur : side e̾ent
huius modi homines: non diceret apłs. Sigadi¬

Expanded text:
vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sententiam suam, perdidit aeger praesumptionem suam. Sic ergo et novit Deus, et requirit. Novit. Quomodo ipse requirit? Propter te, ut tu invenias te, et gratias agas ei qui fecit te. Nonne Deus requiret ista? 21. Ipse enim novit occulta cordis. Quid est, novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi detinetur, nomen Christi confitetur. Quare non et haeretici nomen Christi confitentur, et non tamen jam propter ipsum moriuntur? Prorsus in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradi
Abbreviated transcription (Latin):
nonne ds̃ requiret ista : nouit inse requirit
ꝓpter nos. Et enim ideo requirit aliquando ds:
edicit sibi in notescere qđ facit tibi in notescere:
Opus suũ tibi dicit: non cognitionẽ suã. Diciors plerũq
letus dies quando serenus est. Nũqͥd ipse dies gau¬
d& ⁊ sed gaudentẽ dicimꝰ quia gaudentes nos facut¬
& dicimus tristȩ cȩlũ. Non eñim ullus talis sensus
iniubib : sed quia hinus modi homines uidentes
cȩli faciẽ contristatur Triste dicitur qđ tristes
facit: sic &ds̃ cognoscere dicitur quando cognosi¬
centes facit. Ds̃ dicit ad abraham nuic cognoui:
quia times dm̃. Ante ñ cognouerat: sed ipĩ& abra¬
ham se non cognouiuit quia in ipsa tribulatione
ipse sibi in notuit. Plerũq enim homo pucat se
exdiuma dispensatione & ꝑ inter rogationem
notus fit sibi & dicitur ds cognouisse qđ illũ
fecit nosse Nũꝗd petrus nouerat sequando dix̃
medico. tecũ usq ad mortẽ : medicꝰ nouerat

Expanded text:
Nonne Deus requiret ista? Novit in se, requirit Nonne Deus requiret ista? Novit in se, requirit propter nos. Etenim ideo requirit Deus aliquando, et dicit sibi innotescere, quod facit tibi innotescere. Opus suum tibi dicit, non cognitionem suam. Dicimus plerumque, Laetus dies, quando serenus est: numquid ipse dies gaudet? Sed gaudentem dicimus, quia gaudentes nos facit. Et dicimus, Triste coelum. Non enim est ullus talis sensus in nubibus: sed quia homines hujusmodi videntes coeli faciem contristantur, triste dicitur, eo quod tristes facit. Sic et Deus cognoscere dicitur, quando cognoscentes facit. Deus dicit ad Abraham: Nunc cognovi quia tu times Deum . Ante non cognoverat? Sed ipse Abraham se non cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innotuit. Plerumque enim homo putat se ex divina dispensatione, et per interrogationem notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem ? Medicus noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Qua uultis ambulare : ad mortẽ ꝑgitis:
quã lata & spaciosa uia ẽ. quȩ ducit adinte¬
ritũ & multi sunt qui ambulant ꝑeam. Iuã
arta & angusta ẽ. uia quȩ ducit adintã:
pauci sunt̃ quiambulant ꝑ eam. Qui sunt
pauci : qui tolerant tribulationes : qͥ toleraN
tẽptationes: qui mistis om̃ib molestus non
orto sole arescunt. sed habent radicẽ carita¬
tis sicut audunmꝰ qđ modo lectũ ẽ. in euangłio.
Radicẽ inquã caritatis habe : ut cũ sol exor¬
tus fuerit non te urat sed nutriat. Hȩc om̃ia
uenerunt suꝑ nos & oblitisumꝰ te. & iniquȩ
non egimus in testam̃to tuo. & non recessit¬
retro cornr̃m. Sed quia hec om̃ia inter tribulato¬
nes facimus iam in aegust auia ambulantes: de
in loco infirmitatis. Ergo ex altabis nos in loco
fortitudinis: et operuit nos umbra mortis. Hȩc
enm mortalitas : umbra mortis est. Vera mors
& requirit si nouit occulta cordis qͥ dibi facit

Expanded text:
rnam: qua vultis ambulare, ad mortem pergitis. rnam: qua vultis ambulare, ad mortem pergitis. Quam lata et spatiosa via est quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per eam! Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ambulant per illam ? Qui sunt pauci? Qui tolerant tribulationes, qui tolerant tentationes, qui in istis omnibus molestiis non orto sole arescunt , sed habent radicem charitatis, sicut audivimus quod modo lectum est in Evangelio . Radicem, inquam, charitatis habe, ut cum sol exortus fuerit, non te urat, sed nutriat. Haec omnia venerunt super nos, et obiiti non sumus te; et inique non egimus in testamento tuo; et non recessitretro cor nostrum. Sed quia haec omnia inter tribulationes facimus, jam in angusta via ambulantes, decin loco infirmitatis. Ergo exaltabis nos in loco fortitudinis. Et operuit nos umbra mortis. Haec enim mortalitas umbra mortis est. Vera mors equirit: si novit occulta cordis, quid ibi facit?
Abbreviated transcription (Latin):
illius casto tolerarent hȩc om̃ia quȩ ꝓtẽpore
obliti non sumꝰ te : et inique non egonus in
testam̃totuo. Et non recessit retro cor nr̃ mi
et declinasti semitas nr̃as deuia tua. Ecce
est intellectus quia ñ recessit retro cor nr̃m:
qr obliti ñ sumꝰte . quia iniquȩ ñ egimus in
testam̃ totuo. positi in magnis tribulationib:
& ꝑsecutionib gentiũ. declinasti semitas nr̃as
deina tua. Sem̃itȩ enĩ nr̃ȩ erant. in ꝑsperita¬
tib tẽporaliũ. Tulisti semitas nr̃as deuia tua:
ostendisti nobis quã arta & angusta uia ẽ.
quȩ ducit aduitã: & declinasti semitas nr̃as de
uiatua. Quidẽ declinasti semitas nr̃a deuia
tua : tanꝗ diceres nobis intribulatione positi
estis: multa patimini. Multa quȩ amabatis
in hoc scło amisistis : sed non uos dimisi inuia
quã angustã uos doceo. Latas semitas quereba¬
otis : qͥd uobis dico : hacigitur aduitã sempit᷑¬

Expanded text:
illius casto tolerarent haec omnia quae pro tempore illius casto tolerarent haec omnia quae pro tempore inique non egimus in testamento tuo: et non recessit retro cor nostrum: et declinasti semitas nostras de via tua. Ecce est intellectus, quia non recessit retro cor nostrum, quia obliti non sumus te, quia inique non egimus in testamento tuo, positi in magnis tribulationibus et persecutionibus gentium. Declinasti semitas nostras de via tua. Semitae enim nostrae eranttibus temporalium rerum: tulisti semitas nostras de via tua, et ostendisti nobis quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam. Et declinasti semitas nostras de via tua. Quid est, declinasti semitas nostras de via tua? Tanquam diceret nobis, In tribulatione positi estis, multa patimini, multa quae amabatis in hoc saeculo, amisistis: sed non vos dimisi in via, quam angustam vos doceo. Latas semitas quaerebatis: quid vobis dico? Hac itur ad vitam sempite
Abbreviated transcription (Latin):
homo hominib: Qualis apparebat sumtiri
homo hominib. Qund magniĩ apparebat
rem dequo itẽ dr̃: Speciosus forma p̃filus
bominũ. Ut homo ñ habebat speciẽ nẽqs. des¬
corem: sed speciosus forma exeo qđ est
prefilus hominũ. Ideo formã illã deformem
carnis ostendens oculis intuentiũ qͥd ait : qui
diligit me mandatamea custodit: qui dibigit
me diligetur a patre meo: & ego diligã eum.
c ostendã me ipsũ illi. Iuẽ uidebant: ostensu¬
rũ se illis ꝓmittebat. Sed quid ẽ hoc : quasi
diceret uidetis formã ferui: occulta ẽ forma
dĩ. Perhanc uobis blandior illam uobis seruo.
Hac uos paruulos nutrio: illa grandes pasco:
Ergout hȩc fides nr̃a quapur gamur adinuisi¬
bilia p̃paretur . hoc ÷ qđ in intellectũ filiis
chore facta sut ista om̃a ut detraheren¬
tur sc̃ĩs eaquȩ habebant : detraheretur &
ipsauita tẽporalis. ut non propter hec ipsa
tẽporalia colerent ipsũ eternũ sed amore

Expanded text:
homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Quid magnum apparebat? rem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus forma ex eo hominum. Ideo formam iilam deformem carnis ostendens oculis intuentium, quid ait? Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ,et ostendam illi meipsum . Quem videbant, ostensurum se illis promittebat. Sed quid est hoc? Quasi diceret, Videtis formam servi, occulta est forma Dei: per hanc vobis blandior, illam vobis servo; hac vos parvulos nutrio, illa grandes pasco. Ergo ut haec fides nostra qua purgamur, ad invisibilia praeparetur, hoc est, quod in intellectum filiis Core facta sunt ista omnia, ut detraherentur sanctis ea quae habebant, detraheretur et ipsa vita temporalis: ut non propter haec ipsa temporalia colerent ipsum aeternum, sed amore
Abbreviated transcription (Latin):
&respondere non poterant. At uero h̃o
quando ẽ ꝓposita quia nobis resurrectio
talis ꝓmitutur ñ qua repetantur huius¬
modi uoluptates sed qua eterna de ipsa
dõ gaudia cõparentur : Respondit dñs et
ait. Erratis. nescientes scripturas. neq uir¬
tutẽ dĩ in resurrectione. It  neq nubent:
neq uxores ducent. Non enĩ incipient mori.
idest ñ ibi queritur successor ubi non crit
decessor: & qͥd erit : sed erunt equales inquit
angłis dĩ. nsi forte putas qđ angłi epulis
cõtidianis & uino quote in ebrias gaudent.
nisiunde dñs ait: nescitis qx angłi eoꝵ iel
semꝑ uident faciem saciem patris : si ergo ad
faciem patris gaudent angłi : ad talẽ gaudiũ
te p̃para. aut si in uenis melius quã uidere
faciem di uetali amorituo siuel suspicaris
aliqͥd pulchrus quã est ille a quo ẽ omne
pulchrũ qđ te tenet ne illud cogitare
merearis. Dñs incarne erat & apparebat

Expanded text:
et respondere non poterant. At vero Domino et respondere non poterant. At vero Domino quando est proposita, quia nobis resurrectio talis promittitur, non qua repetantur hujusmodi voluptates, sed qua aeterna de ipso Deo gaudia comparentur, respondit Dominus, et ait: Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei: in resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: non enim incipient mori. Id est, non ibi quaeritur successor, ubi non erit decessor. Et quid erit? Sed erunt, inquit, aequales Angelis Dei . Nisi forte putas, quod Angeli epulis quotidianis, et vino quo te inebrias, gaudeantnisi unde Dominus ait: Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris ? Si ergo ad faciem Patris gaudent Angeli, ad tale gaudium te praepara: aut si invenis melius quam videre faciem Dei? Vae tali amori tuo, si vel suspicaris aliquid pulchrius, quam est ille a quo est omne pulchrum, quod te teneat, ne illum cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. Ideo colã eũ quia dabit mihi uillã. non
tam̃ tẽ poralem. Nihil ominus enĩ corruptã men¬
tẽ geris adbuc: amare cͥasto ñ colis: ad huc
mercedem expetis. Ea enĩ uis habere in futuro
scło : quȩ hic necesse est relinquas. Alutare
seruat uentrem suum . Inuitantur enĩ aliqͥan¬
do homines ad cȩnã magnã & eũ ad eã uoluns
auide uenire. ieuinant. Nun qͥd hoc ieiuni um
continentiȩ & ñ potius luxuriȩ deputandũ
est : noli ergo talia sperare tibi danda ado.
qualia hicte iubet contẽpnere. Hec emm
sp̃abant iudei: ideo turbabantur in illa
questione. Nã & ipsi resurrectionem sꝑaban
sed ad tales uoluptates corporis se sperant
resurrecturos quales hic amant. Ideo cũ eis
ꝓponeretur questio illa a saduceis qui non
credunt resurrectionẽ della muliere quȩ
nupsit septẽ fr̾̃ib sibimet succedentib cuuis
eoꝵ in resurrecdone erit uxor: deficiebaÑ

Expanded text:
dicis: Ideo eum colam, quia dabit mihi villam, non dicis: Ideo eum colam, quia dabit mihi villam, non tamen temporalem. Nihilominus adhuc corruptam mentem geris: amore enim casto non colis, adhuc mercedem expetis. Ea enim vis habere in futuro saeculo, quae hic necesse est derelinquas: mutare servat ventrem suum. Invitantur enim aliquando homines ad coenam magnam, et cum ad eam volunt avidi venire, jejunant: numquid hoc jejunium continentiae, et non potius luxuriae deputandum est? Noli ergo talia sperare tibi danda a Deo, qualia hic jubet contemnere. Haec enim sperabant Judaei, ideo turbabantur in illa quaestione. Nam et ipsi resurrectionem sperant, sed ad tales voluptates corporis se sperant resurrecturos, quales hic amant. Ideo cum eis proponeretur quaestio illa a Sadducaeis, qui non credunt resurrectionem, de illa muliere quae nupsit septem fratribus sibimet succedentibus, cujus eorum in resurrectione erit uxor, deficiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
te : certe si factus ꝓmeruistime non me
ꝓmerueras ante quã faceremte: Quid
dicturi sumus ei qui primo gratis nos fae¬
cit quia bonus ẽ. non quia alĩquid merin¬
mus e Deinde de ipsa reparatione de scđa
natiuitate quid dicturi sumus : merito
nr̃a fecisse ut nobis illa ꝑpetua mutto¬
retur a chĩo absit. Si merita nr̃a aliquid
facerent᷑: ad dã pnationẽ nram ueniret
Nonuenit ille adinspectionẽ meritorũ
secdaddremissionẽ peccatoꝵ : Non fiusti
& factus es: quid dedistido malus fus
⁊ slibes est uqers Quid do dedisti quid
non abeo gratis accepistis merito &
gra nominatur quia gratis datur Exi¬
gitur ergo ate ut &tu eũ gratis colas
Non quia datge poralia sed quaae pres¬
car iturna Sed ipsa ȩterna uide ne
aliter cogites M cogitandor tegrati
colas
Quid enimess ideo colis dm̃ quia dat tibi fundũ non
eũ culturus es qe tollit tibi fundũ sed forte to

Expanded text:
te? Certe si factus promeruisti me, non me te? Certe si factus promeruisti me, non me promerueras antequam facerem te. Quid dicturi sumus ei, qui primo gratis nos fecit, quia bonus est, non quia aliquid meruimus? Deinde de ipsa reparatione, de secunda nativitate quid dicturi sumus? Merita nostra fecisse ut nobis illa salus perpetua mitteretur a Domino? Absit. Si merita nostra aliquid facerent, ad damnationem nostram venirat. Non venit ille ad inspectionem meritorum, sed ad remissionem peccatorum. Non fuisti, et factus es: quid Deo dedisti? Malus fuisti, et liberatus es: quid Deo dedisti? Quid non ab eo gratis accepisti? Merito et gratia nominatur, quia gratis datur. Exigitur ergo a te, ut et tu gratis eum colas: non quia dat temporalia, sed quia praestat aeterna. 16. Sed ipsa aeterna vide ne aliter cogites, et cogitando aeterna colas. Quid enim? Si ideo colis Deum, quia dat tibi fundum, non eum culturus es, quia tollit tibi fundum? Sed forte tu
Abbreviated transcription (Latin):
chio & iam scĩs eius qͦs ꝑsequi qͦs tenere qͣs illu¬
ꝓbrantis & obloquentis. Hoc est auoce in¬
sultantiũ. & crimen mihi obicientiũ quia
colote. quia confiteor te: & primen mihi
obicientiũ de illo nomine. uide mea om̃ia
crimina delebuntur. Auoce exprobran¬
tis & obloquentis. idest contrame loquen¬
tis: a facie inmici & ꝑsequentis. et quis hic
intellectus : quȩ preterita dicta sunt non
in nobis si bt quȩ futura sperantur non
apparent Preterita in magna głatua
eductus populus de egipt̃o liberatus aper¬
sequentib ductus pergentes expulsis gen¬
tib collocatus inregno qͥd futura. educen
imqui ad sinistram dãpnandi imqui cũ
dabolo inȩterna pena: accipiendũ regnũ
axp̃o cũ scĩs in sempiternũ. Hȩc futura illa
preterita Inmedio qͥd. tribulationes. Qua¬
re : ut appareat ammus colens dm̃ . quan¬
tũ colat đm̃ ut uideatur utrũ gratis co¬
lat eũ aquo salutẽ gratis accipit. Si enim
dicat tibi ds quid m̃ihi dedisti ut facerem

Expanded text:
ibus sanctis ejus, quos persequi, quos tenere, quos illuprobrantis et obloquentis: hoc est, a voce insultantium et crimen mihi objicientium, quia colo te, quia confiteor te: et crimen mihi objicientium de illo nomine, unde mea omnia crimina delebuntur. A voce exprobrantis et obloquentis, id est, contra me loquentis. A facie inimici et persequentis. Et quis hic intellectus? Quae praeterita dicta sunt, non in nobis fient: quae futura sperantur, non apparent. Praeterita: in magna gloria tua eductus est populus de Aegypto, liberatus a persequentibus, ductus per gentes, expulsis gentibus collocatus in regno. Quae futura? Educendiniqui ad sinistram, damnandi iniqui cum diabolo in aeterna poena; accipiendum regnum a Christo cum sanctis in sempiternum. Haec sunt futura, illa praeterita. In medio quid? Tribulationes. Quare? Ut appareat animus colens Deum, quantum colat Deum; ut videatur utrum gratis colat eum a quo salutem gratis accepit. Si enim tibi dicat Deus, Quid dedisti mihi ut facerem
Abbreviated transcription (Latin):
sentraut qͥd misteru haberet simtelligere
potuissent : Cȩcus quando inungitur
collirium inmanu medici non indet. Nã
crux ipsa & ꝑipsis ꝑsequentib facta est
Inde sunt poscta sanati et ineũ credider̃
quẽ ipsi occider. Posuisti nos in similitodi¬
nem in nationib:: Commotionẽ captos in po

Expanded text:
sent; aut quid mysterii haberet, si intelligere sent; aut quid mysterii haberet, si intelligere potuissent. Caecus quando inunguitur, collyrium in manu medici non videt. Nam crux ipsa et pro ipsis persequentibus facta est. Inde sunt postea sanati, et in eum crediderunt quem ipsi occiderunt. Posuisti nos in similitudinem in nationibus, commotionem capitis in