comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didisti. Qͤdq sequit̾. dilatasti cu¬
bile tuum &e pepigisti cum eis: in lxx.
ñ habet᷑. Hec dilexit dormientes
secum. specłatores cecos & canes
mutos. qui dormentes uident som¬
nia uanitatis. & multiplicauit for¬
incationem suã: ut non semel nec¬
cum uno s frequent̃ & eum plurib
misceret᷑. Ept qͦd muldos fecit a se
longe recede. uel angłos qͥ in eius
p̃sidus erant. uel sc̃os uiros qui ab
huiꝰcem᷑i meretͥtis consortio recesse¬
runt. Quod quidem & de hereticsᷤ
possumꝰ dicere: qui derclicto deosu¬
os sequunt᷑ errores. &e putant se alz¬
quid plus habe. cum sequentes m̃da¬
cia ꝑdicłint u̾itatem. & multiplica¬
uerint fornicationẽ fuam. ñin imno
dogiate.s in plurib. &e fecertnt
a se eccliarum p̃sides angłos receđe.
Qui ñ contenti formcatione uiema
mittunt legatos ultͣ derminos suoᷤᷤ
ad gentilium dogmata ce errores
gentium barbararum: ut nouita¬
te sermonũ decipiant atidientes.

Expanded text:
erdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cuerdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis, in LXX non habetur. Haec dilexit dormientes secum speculatores caecos, et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et multiplicavit fornicationem suam, ut non semel cum uno, sed frequenter et cum plurimis misceretur. Propter quod multos fecit a se longe recedere: Angelos qui in ejus praesidiis erant, vel sanctos viros qui ab hujuscemodi meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, suos sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes.
Abbreviated transcription (Latin):
chon legimꝰ. Et misisti legados tuoᷤᷤ
ꝓcul: ut ñ solum in uicinarum gen¬
tium idoł. s & in longe positarũ
habes studium form candi. Sigcat
autẽ babylomos deos & egyptios.
Et humiliata es ait usq ad inferoᷤ.¬
ñ ea humilitate q̃ in laude ẽ. s qua
ammon sororẽ fuam thamar hu¬
miliauerat. Et reuera grandis hy¬
militas. immotisq ad inferos p̃¬
ctpitatio. de luce &e culmine casti¬
tatis in tenebras lupanares.ĩmo
inbaratrum libidinum p̃cipita¬
ri. Cui dr in alio loco: tisq ad in¬
feros deduceris. Iuxta .lxx. in his
q̃ dissonant: hic mͥsensꝰ uidetͣ. Ri¬
tasti merecͥx qͦd si ame recessisses ce
unxisses amatorib tuis: plus aliqͥd
muenires. Cui ce ꝑ iherechiel loqͥt᷑
ds. Omnib merctrieib dant᷑ iner¬
cedes: du autem dedisti mercedes:⁊
in de ꝑũsum fact̾um ẽ istcd. Non so¬
lum enĩ nicħ accepisti ab amatorib
dus: s etiam ea q̃ auiro acceꝑas ꝑ¬

Expanded text:
chom legimus . Et misistis legatos tuos chom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? Cui et per Ezechiel loquitur Deus: Omnibus meretricibus dantur mercedes; tu autem dedisti mercedes, et in te perversum factum est istud . Non solum enim nihil accepisti ab amatoribus tuis, sed etiam ea quae a viro acceperas, p
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosis post ostia ꝓstitutam. ait
qͥcunq edes uellet intrare haberet
ante ocłos expositam uoluptatem
eandem nc̃ quas⁊ uxorem adulte¬
susceꝑit: & discooꝑuerit pallium.
immo dilatau̾it stiatum suum. ⁊
fecerit pacc̾um. qͣsi dotis instrum̃ta
conficiens cũ adult̾is. Hoc atitem
dic̃ ut ostendat qͦd ñ solum in agris
&e domib idola coluerit: s in tẽplo
qͦ posuerit simulachrum baal. qͦd
iherechiel qͦq ꝑfosso pariete uidisse
se dicit. Dilexisti inquit stratum e¬
orum manu aꝑta. ut ñ erubesceres
in pecc̃o tuo. nec formeationis cuꝑ¬
es absconde turpitudinem. s tota
lib̾tate peccares. Et ornasti te regio
unguento: &e multiplicasti idola
tua.Et ẽ sensꝰ. Maria ornamenta
quesisti: ut &e uisu & odore adul
gi deo. dum his ornaras quȩ ille
dedat. & idolis ꝓstitueris: aut certe
regi idolo ammanitarũ qͦd appellat᷑
moloch. & lingua nr̃a regem sonat.
quem turta .lxx. in aliis locis mel¬

Expanded text:
tenebrosis, post ostia prostitutam, ut tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc quasi uxorem adultesusceperit, et discooperuerit pallium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc autem dicit, ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola coluerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et visu et odore adultgi Deo, dum his ornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, regem sonat: quam juxta LXX in aliis locis Mel
Abbreviated transcription (Latin):
cunctum ꝓpħam cont̃si sunt retͦꝵ¬
sum imitantes uxorem loth mutan¬
tur in statuam salis. habendes ima¬
ginem eccłiastice conditure & sa¬
porem penitꝰ ñ habentes. qui ꝓiqi¬
untur foras & intricħutiles sunt.
nͥ ut cunctorum pedib conculcen¬
tur. Quamobrem monet dñs in
euangłio. ut qui arat᷑ stuam te¬
net. post t̃gum non res piciat.
Quia iuxta me discoopuisti. et
suscepisti adulterum. Dilatasti
Misisti legatos tuos ꝓcul: ce higni¬
liata es usq ad inferos. Lxx. Puta¬
bas qͥa si a me recessisses. plus aliqͥd
habes. Dilexisti dormientes: ce mul¬
tiplicasti formcationem tuam cũ
eis. Multosq fecisti ꝓcul a de. et
misisti legatos ultra trminos tuoᷤ.
& humiliata es usq ad inferos.
Primum hebraicum disseramus.
quod in hoc loco multum distat.
a.lix. Ad qm fupͣdixerat suꝑ mon¬
tem excelsum ce fublimem pofuisti
cubile tuum. & quasi meretricem
arguerat in intͦitu domoꝵ & locis

Expanded text:
cundum Prophetam, conversi sunt retrorcundum Prophetam, conversi sunt retrorsum, imitantes uxorem Lot , mutantur in statuam salis, habentes imaginem Ecclesiasticae conditurae, et saporem penitus non habentes: qui projiciuntur foras, et in nihil utiles sunt, nisi ut cunctorum pedibus conculcentur. Quamobrem monet Dominus in Evangelio, ut qui aratri stivam tenet, post tergum non respiciat . Quia juxta me discooperuisti, et suscepisti adulterum: dilatasti Misisti legatos tuos procul, et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super montem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu domorum et in locis
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ mondem excelsum & fublimẽ
posuisti eubile tuum. & illue ascen¬
disti. ut imimolares hostias. ce post
ostium ce recͦ postem posunsti memo¬
riale tuum: .Lxx. similit̃. Quodin
excelsis montib collibq diis gen¬
trum isrł hostias immolarit. & qͣsi
ꝓcacissima meretͥe cunctis demoni¬
b diuaricarit pedes suos: sac̾ nar¬
rat hystorta. qͦd nullus fuerit locꝰ.
qͥ non idolate sordib inquinatus
sit: in tantumut post fores domo¬
rum idola ponerent. qͦs domesti¬
cos appellant lares. & tam publi¬
ce quam pͥuatm animarum fua¬
rum sanguinem fundent. Hoc er¬
rore & pessima consuetudine uccu¬
statis multarum ꝓuinciarum ur¬
bes laborant: ipsaq roma orb dña
in singłis insulis domibq tutelȩ
simulachrum cereis uenerans ac
lucerins. quã ad tuitionẽ edium
isto appellant nomine: ut tamin
contempta sͥ excelsa ꝓmittunt. ascen¬
dunt doginatum luorũ monteᷤ fcib¬
lumssimos: &e illuc fuum demoni¬
bus cubile ꝓsticuunt. Et quia se¬

Expanded text:
 sublimem posuisti cubile tuum, et illuc ascendisti, ut immolares hostias. Et post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum. LXX similiter. Quod in excelsis montibus collibusque diis gentium Israel hostias immolarit, et quasi procacissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nullusque fuerit locus qui non idololatriae sordibus inquinatus sit, intantum ut post fores domorum idola ponerent, quos domesticos appellant Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis domibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam incontempta, sibi excelsa promittunt, ascendunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostituunt. Et quia se
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ regnum a consicatione mun¬
di. Esuriu enim &e dedistis michi
manducare. Siciui & dedistis in
bibe. Infirmus eram ce in carcere.
&e uenistis ad me. Pegrinꝰ & in du¬
uistisme in donũ uram. &e mdꝰ
&e uestistis me. Iutsq humilitate
dicentib se ncħ fecisse dñosalua¬
tori respondet. Quam diu fecistis
uni de fr̃ib meis minimis. mͥ feci¬
stis. Iurta tͦpologiam hec possumꝰ
dicere. Qtqĩ ienmnat ab omnib
pies: ñ solum declinet a malo. s c
faciat bonum. ut soluat omne
uincłm iniquitatis qͦ simplices
qͥq credentium hereticoꝵ fratidib¬

Expanded text:
 a constitutione mundi. Esurivi enim et dedistis mihi manducare. Sitivi et dedistis mihi bibere. Infirmus eram, et in carcere, et venistis ad me. Peregrinus, et duxistis me in domum vestram. Et nudus, et vestistis me . Illisque humilitate dicentibus, se nihil fecisse Domino Salvatori, respondit: Quamdiu fecistis uni de fratribus meis minimis, mihi fecistis. Juxta tropologiam haec possumus dicere: Qui jejunat ab omnibus pici, non solum declinet a malo, sed et faciat bonum, ut solvat omne vinculum iniquitatis, quo simplices quique credentium, haereticorum fra
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ inclitum. Ueniet enim qͣsi flu¬
uius uiolentꝰ. ira dñi. Ueniet cum fu¬
rore: & ueniet de syon qͥ libet. & au̾tat
impietates a iacob. Et hoc erit eis a
dñs: ex hoc nẽ & in et̾num. Postqua
dñs lorica tusticiȩ a galea salutis & ue¬
stib ultionis zeliq pallio fuerit indu¬
tus ad pugnam. & uenerit ad certam̃
atq uindict̾am ut recbuat hostibus
&e reddat inmicis suis. & insulas eoꝵ
.i. urbes uiclosq subu̾tat: tc̃ aliem¬
gene qͥ de occidente & onente uen¬
turi sunt ut reqͥescant in sinu abra¬
ham. de quib & fupra dictum est.
ecce isti delonge ueniunt. alii de oc¬
cidente. alii ab aqͥlone. atq alii de
terra ꝑsarum: timebunt dñm eo
qinore qui e mitium sapientie. de
quo in multis locis legimꝰ. E quib
pauca ponamꝰ. Beatꝰ uir qui timet
dũm. & non ẽ in opta timentibus
cum. & timor dm̃ disciplina &e sa

Expanded text:
nomen inclytum. Veniet enim quasi flunomen inclytum. Veniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion qui liberet. Et avertet impietates a Jacob, et hoc erit eis a Dominus ex nunc et in aeternum. Postquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultionis, zelique pallio fuerit indutus ad pugnam, et venerit ad certamen atque vindictam, ut retribuat hostibus, et reddat inimicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente venturi sunt, ut requiescant in sinu Abraham , de quibus et supra dictum est: Ecce isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis legimus, ex quibus pauca ponamus: Beatus vir qui timet Dominum . Et: Non est inopia timentibus eum . Et: Timor Domini dis
Abbreviated transcription (Latin):
ue miscđia confirmauit eum. ut qͥ
uoluint ab errore conctq. ñ fuo me¬
rico s dei clemencia conseruentur.
.Deniq indutus ẽ iusticie lorica. c
galea saluos. & uestib ultionis. & de¬
l pallio circundatꝰ: sicq armatus
ꝓcessit ad bellum ut reddec ultionẽ
inimicis suis. Haut dubium qͥn tu¬
deos sigcet: ꝑseucrantes in blasphe¬
miis. Et uicissitadinem hostib suiᷤ:
qñ eos romanꝰ cinxit exercitꝰ. quib
uincentib dñs pugnasse monstrat᷑.
Hoc testimonio usus ẽ paulus scͥbẽs
ad ephesios. tiolens nos indui arma¬
tura xp̃i: qͦ possimꝰ ignitis diaboli
urbes iudee sig̾cat. quas romanus
dente nomen dñi. & qͥ ab ortu solis
⁊glam eius. cum uenerit quasi flu¬
⁊ uitis uiolentꝰ. quem sp̃c dñi cogit:
ce uenerit syon redemptor.&e cis qͥ
redeunt ab iniquitate in iacob dicit
dñs. Hoc fedus meum cum eis dic̃ dñs.
q insempit̃num.Lxx. Et timebunt
ab occidente nom̃ dñi: & qͥ ab ortu soł

Expanded text:
ve misericordia confirmavit eum, ut qui ve misericordia confirmavit eum, ut qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli urbes Judaeae significat, quas Romanus dente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit: et venerit Sion redemptor, et eis qui redeunt ab iniquitatDominus hoc foedus meum cum eis dicit Dominque in sempiternum. LXX: Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis,
Abbreviated transcription (Latin):
hostib suis. ce incissitudinem ini¬
micis suis. Insulis uicem reddet.
Lxx. Cidit dñs ce non placuit ei.
qm̃ non erat iudicium: o uidit
ce non erat uir. ce consicdauit & ñ
erat qͥ defenderet. Et ultus ẽ eos¬
in brachio suo. & miscdiam susti¬
nebit. Et indutus est iusticiam¬
quasi loricam. & posint galeam la¬
lutis in capite. Et circumdatus ẽ
uestim̃to uindicte. & pallio quas
tbuens ultionem. obꝓbrrum adũ¬
sariis. Huc usq ex ꝑsona loquitur
ista dicentib. Uidit dñs qͦd ꝑ peni¬
dentiam ore iactarent. ce corde non
agerent: & ñ placent ei. Quesuint
enim in eis tudicii ueritatem. qͦd
ad gs̃ tͣnslatum fuerat. & ñ reppit
Desidauit aliquem uirum tustũ.
qͥ sibi irato posset occurrere. & ñ i
in scelere ꝓmanentib: ne unꝰ qui¬
dem itistus inuentꝰ est. s om̃s decli¬
nauerunt fimul inutiles facti sun.
& n ẽ qui faciat bonum ñ ẽ tisq ad
unum: brachio suo atq iusticia si¬

Expanded text:
hostibus suis, et vicissitudinem inihostibus suis, et vicissitudinem inimicis suis, insulis vicem reddet. LXX: Vidit Dominus, et non placuit ei: quoniam non erat judicium. Et vidit, et non erat vir. Et consideravit, et non erat qui defenderet. Et ultus est eos brachio suo, et misericordia sustinuit. Et indutus est justitiamquasi loricam, et posuit galeam salutis in capite. Et circumdatus est vestimento vindictae, et pallio, quasi retribuens ultionem opprobrium adversariis. Hucusque ex persona populi prIllis ista dicentibus, vidit Dominus quod poenitentiam ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum virum, qui sibi irato possit occurrere, et non in scelere permanentibus, ne unus quidem justus inventus est: sed omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: et non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , brachio suo atque justitia, si
Abbreviated transcription (Latin):
ge stecit. & ueritas corruit in plate¬
is. & eqtiitas ad nos intͣre ñ potuit:
ce filius dei quiẽ ueritas. factus est
in obliuionem. in tm̃ ut qtticunq
a tͣdigonib iudeorum ccpierit re¬
cedere. statm pateret insidus & ꝑ¬
secucionib: ita ut cȩ̨cum anatiuita¬
te qͥ ocłos receꝑat expulerint de sy¬
nagogis. ce post resurrectionẽ dm̃i
saluatoris. oms qͥ in eo credebant ꝑ¬
secuti sint atq nucdauerint. Quib
de toto orbe gengum eccłiȩ mini¬
steria dirigebant: q̃ ꝑ manꝰ apł̃oꝵ¬
malum apparuit in ocłis ciͦ: quia
non est iudicium. Et uidit deus¬
⁊quia ñ ẽ uir: & aporiatus ẽ quia
non ẽ qͥ occurrat. Et saluabit sͥ
brachium sutim: & iusticia eius
Iipsa confirmabit eum. Indutꝰ ẽ
rusticia ut lonca. &e galea salutis
in caput erus. Indutus est uestim̃¬
tis ultionis: & oꝑatus est quasi pal¬
lio reli. Sic̃ ad uindict̾am quasi
ad retributionem indignatioins

Expanded text:
ge stetit, et veritas corruit in platege stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant, quae per manus Apomalum apparuit in oculis eius quia non est iudicium et vidit quia non est vir et aporiatus est quia non est qui occurrat et salvavit sibi brachium suum et iustitia eius ipsa confirmavit eum indutus est iustitia ut lorica et galea salutis in capite ejus. Indutus est vestimentis ultionis, et opertus est quasi pallio zeli. Sicut ad vindictam quasi ad retributionem indignationis
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliqͥs negat dm̃ & p̃uaricatio¬
ins arguit᷑. Concepimꝰ & locuti sumꝰ
de corde uerba mendacii. contem¬
nentes logem adc & sequentis tͣditionẽ
ĩc. uocant: &e qͣs in nr̃o corde simtila¬
uimꝰ. Et conuersum ẽ retrorsum
iudicium. & iusticia longe stecit. Qe
enim pars tusticiȩ & iniquitat:¬
Qui consensꝰ xp̃i & belial᷑. Stecit
iusticia in gentib & recessit a nob̃
qͥa corruit in platea ueritas. Lata
enim & spaciosauia q̃ ducte ad
mortem: quia angustam uiam in
qua ueritas commorat᷑ intrare no¬
lebant. Et facta est ueritas in obli¬
monem: de qua scͥptum ẽ. Ueritaᷤᷤ
de terra orta ẽ. ce tusticia de cȩlo ꝓ¬
spetit. In qͦ animaduertendum
quod crebro ueritas nominata sit.
ut xp̃i ꝑsona monstraret᷑. quam de¬
serentes secutfunt mendacrum.
Et qui recessit a malo. p̃de patu¬
it. Quod quanqͣm uideatur ob¬
serirum: sic edisseri potest. Nobiᷤᷤ
m̃daciũ de nr̃o corde fingentib
ce deserentib legem dei. iusticra lon¬

Expanded text:
cum aliquis negat Deum et praevaricationis arguitur. Concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii, contemnentes legem Dei, et sequentes traditiones vocant, et quas in nostro corde simulavimus: Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit. Quae enim pars justitiae qui consensus Christi et Belial? Stetit justitia in gentibus, et recessit a nobis, quia corruit in platea veritas. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : quia angustam viam, in qua veritas commoratur, intrare nolebant. Et facta est veritas in oblivionem, de qua scriptum est: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . In quo animadvertendum quod crebro veritas nominata sit, ut Christi persona monstraretur, quam deserentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingentibus et deserentibus legem Dei, justitia lon
Abbreviated transcription (Latin):
be de quib scͥptum est. effram qͣ¬
si columban habens sensum & qͣmͦ
in euanglio contra serpentis mali¬
ciam simplicitas ponitur colum¬
barum: sic in p̃senti loco simplici¬
tas absq prudentia. q̃ uicina stult¬
cie ẽ in sola uerborum meditatiõe
monstratur. Ex pect̾abunt iudiciũ
&e ñ est: salutem fubauditur expec¬
tabunt & ñ erit. qͥa longe miguit
ad gs̃. In qͦ notandum quod omĩa
de futo dicantur tempore: ut qͦd
ne iude sustinent indicctaꝵ. Mul¬
tiplicatȩ sunt inquitates nr̃e coram
te. & peccata nr̃a respon derunt no
bis. quia scelera nr̃a nobcum. & ini¬
quitates nr̃as cognouimꝰ. peccare ⁊
mentiri contra dnm. & aũsi sumꝰ
ne iremꝰ post t̾gum denri: ut lo¬
querem calumniam & tnsgssionem
Concepimꝰ &e locitti sumꝰ de corde u¬
ba m̃dacii. & conusum ẽ retrorfum
iudicium. & iusticia longe stecit
quia corrutt in platea ueritas. & etͥ¬
tas ñ potutt ingredi. Et fact̾a ẽ ue¬

Expanded text:
bae, de quibus scriptum est: Ephraim quabae, de quibus scriptum est: Ephraim quasi columba non habens sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstratur. Exspectabunt judicium, et non erit: salutem, subauditur, exspectabunt et non erit, quia longe migravit ad gentes. In quo notandum, quod omnia futuro dicantur tempore, ut quod nunc Judaei sustinent, indicetur. Multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis quia scelera nostra nobiscum et iniquitates nostras cognovimus peccare et mentiri contra Dominum et aversi sumus ne iremus post tergum Dei nostri ut loqueremur calumniam et transgressionem concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingredi. Et facta est ve
Abbreviated transcription (Latin):
dorem. & ambulauerunt in tenebs.
ita scͥpturas scãs quas cęci palpan¬
tes parietem. uerba tantum carum
& folta. ñ sensum fructumq que¬
rentes. qͥ tenet᷑ in licccris. Deniq
sungit & dic̃. Impegimus siue ceci¬
dimus incridie quasi in tenebris.
in caligosis quasi mortiti. In toto
enm orbe solis iusticie splendore
rutilante. illi morandur in tenebs
uidelicet ut peccato mordui. Ru¬
giemus aie quasi ursi omnes. et
quasi columbe meditantes gemem
ut ce crudeles sint parit & miscri.
feri & immanes ad humiles acq
subiectos. pauidi atq trepidantes
ad cos qͥ fortiores sunt: qͥs quas
accipitres ꝑhorrescunt. Legimꝰ & in
alio loco quasi ursa raptis catulis.
& in danele regnum cruencum
in quo sunt tres ordines dentium
ur se ferocissimȩ comparatum. Q
quasi columbe meditantes gememꝰ
absq sensu &e intelligentia. scͥptu¬
rarum tm̃ uerba meditantes. q̃
decantant memorit. D qͦm colũ¬

Expanded text:
dorem; et ambulaverunt in tenebris. dorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tantum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Denique jungit et dicit: Impegimus, sive cademus meridie, qu caliginosis, quasi mortui. In toto enim orbe, sole justitiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt. Legimus et in alio loco: Quasi ursa raptis catulis. Et in Daniele, regnum cruentum in quo sunt tres ordines dentium, ursae ferocissimae comparatum . Et quasi columbae meditantes gememus, absque sensu et intelligentia Scripturarum, tantum verba meditantes, quae decantant memoriter. Sed quomodo colum
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Cadent in meridie. quasim no¬
cte metlia. Quasi morientes gement.
qͣsi ursꝰ. & quasi columba partẽ am¬
bulabunt. Expect̾aunus iudicium
& ñ est: salus longe recessit a nobis
Post accusationem popli iudeorum
er ꝑsona corum ꝓpħa respondit. quid
loqͥ debeant penitentes: si tam̃ teliñ
post uulnera reciꝑe sanitatem. ¶Mi
ant. orationem ceruerint. eum ĩ con¬
sequentib ueritate suꝑati hoc idem
fecerint dicentes. Expectauimus
iudicium & ñ ẽ: saltis longe reces¬
sit a nobis. Multa enim iniquita
nr̃a in conspectu tuo. & peccata nr̃a
restiterunt nob. &e cec̃a. In p̃senti qͥ
dempore unuersa complentur
Ellongatum est iudictum a iudeis
quod gentib nunciatum ẽ. & non
app̃hendet eos iusticia que a natio¬
nib comp̃hensa ẽ. Expectauerunt
lucem dicentes. cmitte lucem tuam
& u̾itatem tuam. q cis ꝑ propħas
fuerat reymissa: & erroris tenebris
occupati sunt. Sustinebant splen¬

Expanded text:
bunt. Cadent in meridie, quasi in nobunt. Cadent in meridie, quasi in nocte media: quasi morientes gement: quasi ursus, et quasi columba pariter ambulabunt. Exspectavimus judicium, et non est: salus longe recessit a nobis. Post accusationem populi Judaeorum, ex persona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint post vulnera recipere sanitatem. Miroant, orationem texuerint, cum in consequentibus veritate superati, hoc idem fecerint, dicentes: Exspectavimus judicium, et non est; salus longe recessit a nobis. Multa enim iniquitas nostra in conspectu tuo; et peccata nostra restiterunt nobis, et caetera. In praesenti igitur tempore universa complentur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est. Exspectaverunt lucem, dicentes: Emitte lucem tuam et veritatem tuam , quae eis per Prophetas fuerat repromissa, et erroris tenebris occupati sunt. Sustinebant splen
Abbreviated transcription (Latin):
xit anima mea. iudicium gentibus
ꝓferet. Sequit᷑. Uie eorum ꝑuerse.
non natura s ꝓpͥa uoluntate. Quic¬
quid enim ꝑuertit᷑ atq curuatur.
de recto dorquet᷑ in prauum. Omĩs
doctͥna phariseorum. fubuersio ue¬
ritatis. ꝑ quam qͥ ambulauit ñ so¬
lum ñ inuenit pacem: s nec cognoᷤ¬
cit qͥdem cam ut sciat qͥd querere
debeat. ꝓpt̃ hoc elongatum est u¬
dicium a nob: & non app̾hendet
nos tusticia. Eipectatimus lucem
& ecce denebre. splendorem. & in te¬
nebs ambulauimꝰ. Palpauimꝰ sict̃
cec parietem: & quasi absq oculis
atcrectauimꝰ. Impegimꝰ meridie qͣ¬
sii tenebris: in caligosis qͣsi mor¬
tui. Rugiemus qͣssursi om̃s:⁊ qͣsi
columbe meditantes gememus.Er¬
tem. &e elongata ẽ a nob. Lix. łytẽa
recessit iudicium ab eis: & ñ app̃¬
hendit eos tusticia. Cum erpecta¬
rent lucem fact̾e sunt eis tenebre:
p̃stolantes eam in deneb̾s ambula¬
bunt. Palyabunt sic̃ cȩci parietem.
ce quasi ñ habentes oclos atrecta¬

Expanded text:
xit anima mea, judicium gentibus proferet . Sequitur: Viae eorum perversae, non natura, sed propria voluntate. Quidquid enim pervertitur atque curvatur, de rectdoctrina Pharisaeorum subversio veritatis est, per quam qui ambulaverit, non solum non invenit pacem; sed nec cognoscit quidem eam, ut sciat quid quaerere debeat. Propter hoc elongatum est judicium a nobis: et non apprehendet nos justitia. Exspectavimus lucem, et ecce tenebrae: splendorem, et in tenebris ambulavimus. Palpavimus sicut caeci parietem: et quasi absque oadtrectavimus: impegimus meridie quasi in tenebris, et caliginosi quasi mortui. Rugiemus quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus: extem, et elongata est a nobis. LXX: Propterea recessit judicium ab eis: et non apprehendit eos justitia. Cum exspectarent lucem, factae sunt eis tenebrae. Praestolantes eam in tenebris ambulabunt: palpabunt sicut caeci parietem: et quasi non habentes oculos attrecta
Abbreviated transcription (Latin):
uate sunt suꝑ caput meum. quasionꝰ
gͥue aggrauate funt suy me: ne ini¬
quitas q̃ sedet suꝑ talentum plumbi
in nob habeat potestatem ne nos uo¬
luptas corporis & libido succendant.
Om̃s enim adult̾antes qͣsi clibanꝰ
corda corum. & diaboli iacłaignita
funt: ut sagittent in obscuro rectoᷤᷤ
corde. Precipit᷑ qͦq nob ut arrepto¬
a nob̃ aratro ñ respiciamꝰ post t̃gũ.

Expanded text:
vatae sunt supra caput meum: quasi onus vatae sunt supra caput meum: quasi onus grave aggravatae sunt super me . Ne iniquitas quae sedet super talentum plumbi, in nobis habeat potestatem: ne nos voluptas corporis et libido succendant : Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum ; et diaboli jacula ignita sunt, ut sagittent in obscuro rectos corde . Praecipitur quoque nobis ut arrepto nobis aratro, non respiciamus post tergu
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet᷑ uoluntas tua ut loquariᷤ
sermonem. Lxx. Si auerteris i
tuum ad opus. neq loqueris uer¬
bum in ira de ore tuo. Cui supra
qͦd elegi. dissolue colligationem im¬
pietatis. solue fa̾ciclos depͥmentes
& cct̃a: etiam nc̃ p̃mia repmtitit.
si facere uoluerit que sequuntur.
ut hic scilicet cohibeat pedem sitũ
in sabbatis ne faciat uoluntates
ne accendamꝰ ignem. ut in unose¬
dcamus loco: ut illa tmfaciamꝰ opa
q̃ ad anime salutem ꝑtinent. Quod
si iuxta litteram accipiamꝰ: penitus
impleri ñ podest. Quis enim potest
hoc facere. ut tota chie ac nocte sedẽs
in sabbato de uno loco ñ recedat. im¬
mo ne leuit̃ quidem se commoueat.
qͦd si feccrit transgressor legis fit: Ex
tino gͥ mandato quod turta liatram
impossibile ẽ. & cęt̾a cogimͣ sp̃italtt̃
intelligere ne faciamꝰ seruile opus.⁊
ꝑdamus anime libtatem. qui enim
facit peccatum seruus est peccaq:
ne onꝰ portemꝰ in sabbato. quale porta¬
bat ille qui dicit. iniqͥtates mee ele¬

Expanded text:
invenitur voluntas tua, ut loquaris sermonem. LXX: Si averteris in tuum ad opus, neque loqueris verbum ÷ in ira de ore tuo . Cui supra quod elegi, dissolve colligationem impietatis, solve fasciculos deprimentes, et caetera: etiam nunc praemia repromittit, si facere voluerit quae sequuntur ; ut hic scilicet cohibeat pedem suum in sabbatis, nec faciat voluntates ne accendamus ignem, ut in uno sedeamus loco, ut illa tantum faciamus opera quae ad animae salutem pertinent. Quod si juxta litteram accipiamus, penitus impleri non potest. Quis enim potest hoc facere, ut tota die ac nocte sedens in sabbato de uno loco non recedat, immo ne leviter quidem se commoveat; quod si fecerit, transgressor legis sit? Ex uno igitur mandato, quod juxta litteram impossibile est, et caetera cogimur spiritualiter intelligere, ne faciamus servile opus, et perdamus animae libertatem; qui enim facit peccatum, servus est peccati : ne onus portemus in sabbato, quale portabat ille qui dicit: Iniquitates meae ele
Abbreviated transcription (Latin):
uenena in cordib fuis retinent. scd̾
in lege dñi die ac noct̾e meditantur
uenent. quasi ꝓ aerem uacitum tͣns¬
terens inueniet pittͥdum. & in ipsore¬
gulum. Qui enm pͥma fronte de¬
ceptus ouia putau̾it gallinarum &e
aliaru uolucrum quarũ esus in¬
noxius est. si fregerit anteqͣm come¬
dat: statim putorem teterrimumq
fecorem cognosoet. & quod confotum
est inueniet regłm. siue iuxta sym¬
machum & theodogonem aspidẽ.
Nquila autem uiꝑam posuit. ꝓqͣm
hebraico legitr ẽfce. Qui gͥ audieis
tinitiones iudaicas ad escas se mille
annorum uoluit p̃parare. & ꝓmissi¬
onum deliciis irretitꝰ manum adei¬
hum eecende: si anteqͣm comedat ħ
ẽ uerħ mortiferis adquiescat uolu̾it
pꝰ consicdare qͦd dr & sermones singlo ᷤᷤ

Expanded text:
venena in cordibus suis retinent, sed venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, venerit, quasi per aerem vacuum transterens inveniet putridum, et in ipso regulum. Qui enim prima fronte deceptus, ova putaverit gallinarum et aliarum volucrum, quarum esus innoxius est: si fregerit antequam comedat, statim putorem teterrimum fetoremque cognoscet, et quod confotum est, inveniet regulum. Sive juxta Symmachum et Theodotionem, aspidem. Aquila autem viperam posuit; pro qua in Hebraico legitur EPHEE . Qui igitur audiens traditiones Judaicas, ad escas se mille annorum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat, voluerit prius conside
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦd confotum ẽ erumpet in regłm.
Et dele eorum ñ erunt inuestim̃¬
tum. neq oꝑient᷑ oꝑib suis. Lxx:
Quia parturiunt dolorem: &e ge¬
nerant iniquitatem. Oua aspidõ
fregerunt. & telam aranee texuert
Et qui de ouis corum comedere
uoluerit. frangens reꝑiec putdũ
& in ipso regulum. Tela eorum ñ
erit in uestimentum. nec oꝑient᷑
oꝑibus suis: Qui antixp̃i p̃stolan¬
tur aduentum nec possunt dic̾e
a timore tuo dñe concepimus ce
parturtuimus & peꝑimus. sp̃m sa¬
lutis tue fecimꝰ suꝑ derram. rect̾e con¬
cipiunt dolorem &e partunt iniqui¬
tadem. ut quem multo labore per¬
quirunt. mniquitate suscipiant.
De quorum scͥptum ẽ patre. Con¬
cepit dolorem & peꝑit iniquitatem
Isti frangunt atq dirumpunt oua
aspidum.ut carum uenena in fua
m̃te suscipiant. Quib in etigłio ðr¬
Serpentes genmina uꝑarum. Nil¬
chreq oua pofuit aspidum atq ser¬
pengum: q̃ ouaprius generare di¬
cuntur. Et qͥa non solum malicie

Expanded text:
quod confotum est, erumpet in regulum. Telae eorum non erunt in vestimentum, neque operientur operibus suis. LXX: Quia parturiunt dolorem, et generant iniquitatem. Ova aspidum fregerunt: et telam araneae texuerunt. Et qui de ovis eorum comedere voluerit, frangens reperiet putridum, et in ipso regulum: tela eorum non erit in vestimentum, nec operientur operibus suis. Qui Antichristi praestolantur adventum, nec possunt dicere: A timore tuo, Domine, concepimus, et parturivimus et peperimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram , recte concipiunt dolorem, et parturiunt iniquitatem: ut quem multo labore perquirunt, in iniquitate suscipiant; de quorum scriptum est patre: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Isti frangunt atque disrumpunt ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio Serpentes, genimina viperarum . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. Et quia non solum malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ne plene sunt. Labia quoq: eorcm
pulo qͥ inuocet iusticiam. & iudicet
ueritatem. siue ut in hebrco habet᷑.
fidem. qͦ scilicet credat in xp̃o: sed
confidunt michili &e loquunt᷑
uanitates. Unde apłs p̃cipit ne at¬
tendamꝰ fudaicas fabulas. ⁊ man¬
data hominum auersantium se
a ueritate. Uere enim confidunt
innichili. & seqiunt᷑ uanitates.
in quib impletur dñi uaticiniũ.
Egoueni in nomine patͥs mei.⁊ñ¬

Expanded text:
ne plenae sunt . Labia quoque eorum ne plenae sunt . Labia quoque eorum pulo qui invocet justitiam, et judicet veritatem, sive ut in Hebraeo babetur, fidem, quod scilicet credat in Christo; sed confidunt in nihili, et loquuntur vanitates. Unde Apostolus praecipit, ne attendamus Judaicas fabulas, et mandata hominum aversantium se a veritate . Vere enim confidunt in nihili, et sequuntur vanitates, in quo impletur Domini vaticinium: Ego veni in nomine Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates. Lrx. Mants enim ure
pollute sunt sangine. & digiq ur̃i
peccatis. Labia ur̃a polluta sunt ini¬
quitate: & lingua ũra intusticiam
meditat᷑. Nullus loquit᷑ tusta: neq
est iustum tudicium. Confidunt
inuanis. & loquamt᷑ uacua. In¬
quitates atq peceata quam supra
generalit nominauit: ñc exponit
in parcib. Et considandum quod
nequaquam eis obiciat idolatriam
qua ysaie demporib tenebantur:
s effusionem sanguinis. de quo an¬
de iam dixerat. Iustꝰ ꝑit & non est
qͥ recogitet: & uiri iusti tolluntur.
& nemo corde intelligit. Afacie e¬
nimuqͥtatis sublatus ẽ iustus:¬
& erit in pace sepult᷑a enis. tolletur¬
q de medio. Et qmqm ipsi manꝰ
ñ miserint in dñm saluatorem. tñ
consona impietatis uoce clamantes.
sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os
mortis eiꝰ reisunt : & habent pollu¬
tas manꝰ. De quib idem ꝓpħa desta
dur. Si leuau̾ttis manus ur̃as ad
me. ñ ex audiam : manꝰ tr̃e sangui¬

Expanded text:
vanitates. LXX: Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine, et digiti vestri peccatis. Labia vestra polluta sunt iniquitate, et lingua vestra injustitiam meditatur. Nullus loquitur justa: neque est justum judicium. Confidunt in vanis, et loquuntur vacua, iniquitates atque peccata. Quae supra generaliter nominavit, nunc exponit in partibus. Et considerandum quod nequaquam eis objiciat idololatriam qua Isaiae temporibus tenebantur, sed effusionem sanguinis, de quo ante jam dixerat: Justus perit, et non est qui recogitet. Et viri justi tolluntur, et nemo corde intelligit. A facie enim iniquitatis sublatus est justus: erit in pace sepultura ejus, tolleturque de medio . Et quamquam ipsi manus non miserint in Dominum Salvatorem, tamen consona impietatis voce clamantes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros , mortis ejus rei sunt, et habent pollutas manus. De quibus idem Propheta Si levaveritis manus vestras ad me, non exaudiam. Manus vestrae sangui
Abbreviated transcription (Latin):
talxx. frangere ante uolu̾it &e diligen¬
tuis intucri ac uidere quid latet. re¬
periet fecorem teterrimum & yͥncipẽ
ominum scrpengũ diabolum in eoꝵ
lacere tͣlitionib. Et qͥa supͣ dixerat.
telas araniee dexunt: exponit qͥ telaꝵ
istarum tertura ꝓficiat. Labor inqͥt
eorum omnisq doctͥna ñ xỹi efficit
uestim̃tum: nec pallium qͦ nuditas
antmne ꝓtegat᷑. s casso labore defudat.
dicente hoc codem ꝓpha. Popłs hic la¬
biis me honorat: cor t coꝵ longe est
ame. trustra aute me colunt docenteᷤᷤ
doctͥnas & pocpta hominu: q̃ seq̃ntes
negligunt legem di. Ec ut sciamus
in tela oꝑa demonstrari: intulit. ne¬
q oꝑient᷑ oꝑib sus. Quidam locu
istum sic edissert. Qua aspidinisei¬
derunt siue ruꝑunt .i. mordentes
ꝓpharum reliquere sermones. et
blandasib pseudo ꝓpharum elo¬
quia teruerunt. De quib qͥ come¬
derit a serpente ferietur: &e intelli¬
get nich sibi uerba fuisse menda¬

Expanded text:
frangere ante voluerit, et diligentius intueri ac videre quid latitet, reperiet fetorem teterrimum, et principem omnium serpentem diabolum, in eorum latitare traditionibus. Et quia supra dixerat: Telas araneae texunt, exponit quod telarum istarum textura non proficiat. Labor, inquit, eorum omnisque doctrina non Christi efficit vestimentum, nec pallium quo nuditas animae protegatur, sed casso labore desudant, dicente hoc eodem Propheta: Populus hic labiis me honorat; cor vero eorum longe est a me. Frustra autem me colunt, docentes doctrinas et praecepta hominum : quae sequentes, negligunt legem Dei. Et ut sciamus in tela opera demonstrari, intulit: Neque operientur operibus suis. Quidam locum istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse menda
Abbreviated transcription (Latin):
partib torrentis pars tua. hec est
sors tua: & ipsis fcidisti libam̃. obta¬
listi sac̾fictum. Nunqͥd suꝑ his ñ in¬
dignabor: Lxx. Hec ẽ pars tua. &¬
hec ẽ sors tua. &e illis effcidisti libam̃
& his p̃parasti hostias. Suꝑ his gͦ ñ
irascare Usaie temporib contiem¬
unt q̃ icuntur. Om̃s enĩ montes
ualles atq torrentes plemi erant cul¬
dei demonũ. de qͥb loquit᷑ iheremi¬
as. qͦd patres ac filii ligna cõportẽt.
ignemq fuccendant ut faciant c̃ña¬
Sotiac militie celi. conterentibus
feminis atq miscentib simile adi¬
pem: tit dm̃ ad tracundiam ꝓtioca¬
rent. Nulliq dubrum ẽ qͥn placen¬
tas sig̃cent: siue crustulam manti
artificis p̃paratam. Hoc enim ĩ lin¬
guia nĩa seluonas sonat. De his ex
yses in cantico deut̃ononii. Irrita¬
uerunt me in diis alienis: ce in ab¬
hominationib stus ad tracundiam

Expanded text:
ntis pars tua: haec est sors tua, et ipsis effudisti libamen, obtulisti sacrificium: numquid super his non indignabor? LXX: Haec est pars tua, haec est sors tua: et illis effudisti libamina et his praeparasti hostias. Super his ergo non irascar? Isaiae temporibus conveniunt quae dicuntur: Omnes enim montes, valles, atque torrentes pleni erant cultu daemonum, de quibus loquitur Jeremias: Quod patres ac filii ligna comportent, ignemque succendant, ut faciant chavonas militiae coeli, conterentibus feminis atque miscentibus similae adipem, ut Dominum ad iracundiam provocarent . Nullique dubium quin placentas significent, sive crustulas in manu artificis praeparatas. Hoc enim lingua nostra chavonas sonat. De his ex yses in Cantico Deuteronomii: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis ad iracun
Abbreviated transcription (Latin):
que frigide porrectũ. hab̃e p̃miũ
diceret. Et carnem ait tuam ne
despexeris. Omnis enim hõ caro nĩa
est. & iuxta euanglicam parabolã
eiꝰ qui de irłm descendit iericho. &e a
lat̾nib uuln̾atus ẽ. ille ꝓximꝰ appel¬

Expanded text:
quae frigidae porrectum habere praemia quae frigidae porrectum habere praemia diceret. Et carnem ait, tuam ne despexeris. Omnis enim homo caro nostra est. Et juxta Evangelicam parabolam, ejus qui de Jerusalem descendebat Jericho, et lat
Abbreviated transcription (Latin):
& omne scͥpturam iniqͣm conscin
tores. qͥd facere debeo ut sus cipiat᷑
ieiunum meum: Seqͥtur. frange
efurienti panem tuũ. ñ plures pane ᷤᷤ
ne de pauptate catiseris. s untum
panem nec ipsum totum s partẽ pa¬
ms qͣm si non ietunares comessurꝰ
eras. ut iciuniũ tuũ ñ sit lucrum
marsupii. s saturitas anime. Pul¬
chreq addidit tuũ: ne de rapina
facias elemosinam. Redemptio e¬
alioloco. Honora ddnm̃ de duis tu¬
stis laborib. Certe si panem non
teris. in quo nulla dispenchia sunt
pauꝑes absq tecto. indue in donum
tuam. ficie ut in hebraico ht ĩ domũ.
ut si tuam ũ habes. inducas in hos¬
piciolum. qͦd uł mercede conduetũ.
ul beneficio possides. Si uideris
itidum oꝑi. Qtiod & dñs in etian¬
gelio loquebat᷑. Q ui habet duas
tunicas: det alt̃amñ habenti. Non
qͦd inuto poplates aure clausa faci¬
unt. s alteram ñ seruari. augens
p̃cepta iusticie. ut etiam calicem a¬

Expanded text:
et omnem scripturam iniquam conscindet omnem scripturam iniquam conscindtores, quid facere debeo, ut suscipiatur jejunium meum? Sequitur: Frange esurienti panem tuum. Non plures panes, ne de paupertate causeris, sed unum panem. Nec ipsum totum, sed partem panis: quam si non jejunares comesurus eras; ut jejunium tuum non sit lucrum marsupii, sed saturitas animae. Pulchreque addidit tuum, ne de rapina facias eleemosynam: Redemptio ealio loco: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Certe si panem non teris. In quo nulla dispendia sunt, pauperes absque tecto, induc in domum tuam. Sive ut in Hebraico habetur, in domum, ut si tuam non habes, inducas in hospitiolum, quod vel mercede conductum, vel beneficio possides. Si videris nudum, operi. Quod et Dominus in Evangelio loquebatur: Qui habet duas tunicas, det alteram non habenti . Non quod multi popularis aurae causa faciunt: sed alteram non servari, augens praecepta justitiae, ut etiam calicem a
Abbreviated transcription (Latin):
ue. & romanus poyls uicinos oc¬
ne exigat tinusquisq qͦd debitum
est. maxime quod tuste dedit & iꝰte
repetit. aliogum tͥbunitie ẽẽt sediti¬
culi catitionũ & omnia iniqͥtatis
tuncła rumpendasunt. Ut certe
hoc dicendum quia de ieiuniis ser¬
mo est. & iciuniũ afflctionem atq
humiliationem ht amme. affuctio
autem corꝑis peccoꝵs indulgentiam
dep̃catur: docet sc̃ptura diumna ut
dimmictamꝰ debitorib nr̃is: ut & pat̃
celestis dimittat nob̃ debita nostra.
minos. & reddi serius pͥstinam lib̃¬
tatem. cunctaq nomina quas
uulgo appellant cautiones irri¬
ocłm ꝓ ocło. dentem ꝓ dente tube¬
mur eruere. s ubanti p̃bere max¬
illam: Atq ut sciamus islud qͦd̾
supra diximus. omnes debitores
ur̃os repetitis. de creditorib scribi:
de debitorib iungitur manifestiꝰ
Ounitte eos qͥ confracti sunt libos.
hoc ẽ qui pauꝑtate sunt fracti. qͦs
affuxit in opia. siue libos mdicare.¬

Expanded text:
et Romanus populus vicinos ocet Romanus populus vicinos ocne exigat unusquisque quod debitum est, maxime quod juste dedit et juste repetit: alioquin Tribunitiae esset sediticuli cautionum, et omnia iniquitatis vincula rumpenda sunt. Vel certe hoc dicendum, quia de jejuniis sermo est, et jejunium afflictionem atque humiliationem habet animae: afflictio autem corporis peccatorum indulgentiam deprecatur. Docet Scriptura divina, ut dimittamus debitoribus nostris, ut et Pater coelestis dimittat nobis debita nostra . minos, et reddi servis pristinam libertatem, cunctaque nomina, quae vulgo appellant cautiones, irrioculum pro oculo, dentem pro dente jubemureruere: sed verberanti praebere maxillam! Atque ut sciamus illud quod supra diximus: Omnes debitores vestros repetitis, de creditoribus scribi, de debitoribus jungitur manifestius: Dimitte eos qui confracti sunt liberos, hoc est, qui paupertate sunt fracti, quos afflixit inopia, ne liberos sina
Abbreviated transcription (Latin):
domum tuam. Qum uideris mi¬
dum opieum: & carnem tuam ne
despexeris. Lxx. Non tale ierunũ¬
ego elegidicit dñs: s solue omnẽ
colligaturam inquitatis. dissolue
obligationes uiolentarum cautio¬
num. Dimicce fractos in romissio¬
nem: & omnem scͥpturam iniquã
conseinde. frange esurienti panẽ
tuum. & paupes sinȩ tecto induc
indomum tuam. Si uideris nu¬
dum oꝑi: & domestiços seminis
tui ne despereris. Postquam do¬
cuit quale ieiunum reprobet :
ostendit quale libent̃ accipiat
Dissolue inquit colligationes im¬
pietatis. solue fascicłos depͥmentes:
fiue ut. lrx. manifestius transtule¬
runt obligationes iiolentarum
cautionum: quas nr̃i uerb ambi¬
guitate decepti. id est. cyn aaaat¬
aaarin commutationes ꝓ cyrogͣ¬
phis int̃pretati sunt. Sig̃eat aut̃
cartarum fascicłos. in quib fene¬
ratorum calumine continentur.
& oppͥutint᷑ pauꝑes ere alieno: q̃
incunctis urbib seditionis causa
uel maxima est. Unde tabulȩ no¬

Expanded text:
dit tuam. Cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despexeris. LXX: Nonne tale jejunium elegi, dicit Dominus: sed solve omnem colligaturam iniquitatis. Dissolve obligationes violentarum cautionum. Dimitte fractos in remissionem, et omnem scripturam iniquam conscinde. Frange esurienti panem tuum, et pauperes sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, operi, et domesticos seminis tui ne despexeris. Postquam docuit quale jejunium reprobet, ostendit quale libenter accipiat. Dissolve, inquit, colligationes impietatis: solve fasciculos deprimentes: sive ut LXX manifestius transtulerunt, obligationes violentarum cautionum, quas nostri, verbi ambiguitate decepti, id est, συναλλαγμάτων, commutationes pro chirographis interpretati sunt. Significat autem chartarum fasciculos, in quibus feneratorum calumniae continentur, et opprimuntur pauperes aere alieno, quae in cunctis urbibus seditionis causa vel maxima est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtinet. Seq̃r. Et erissiue erte
.i. aut tu aut anma ttia ficut ortꝰ
trrignus. De qͦ scͥptum ẽ. fons eg̃¬
diebatur: & irrigabat omnem fa¬
ciem paradysi. Pquo in hebreo or¬
tus legitur. Quem fontem ñ alium
possuus dicere nͥ extmeu dicte.
apud te ẽ fons uite. qͥ indesmenter
rigat eccłiam suam & cunctorum
corda credentrim. Et edificabunt̃
in te deserta scłorum. fundam̃tage¬
nerationis &e generationis suscitab.¬

Expanded text:
non pertinet. Sequitur: Et eris, sive erit, id non pertinet. Sequitur: Et eris, sive erit, id est, aut tu, aut anima tua, sicut hortus irriguus: de quo scriptum est: Fons egrediebatur, et irrigabat omnem faciem paradisi , pro quo in Hebraico hortus legitur. Quem fontem non alium possumus dicere, nisi eum cui dicitur, Apud te est fons vitae : qui indesinenter rigat Ecclesiam suam, et cunctorum corda credentium. Et aedificabuntur in te deserta saeculorum: fundamenta generationis et generationis suscitab