comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Que niue et lacte nitidior dicitur: N ix enim
et aqua congel ascit: que de super uenit: Lac
autem ex carne exprimitur: que in inferiori¬
bus nutritur:. Quid ergo perniuem. nisicã¬
dor uite celestis: Quid ꝑ las. nisi temporalis
dispensationis ad ministracio demonstrat᷑:
Et quia plerumq continentes uiri. in eccłia
tam mira opera faciunt. ut ab eis multi qui
celestem uitam tenuerant. multiqui terre¬
na bene dispensauerant. superari uideant᷑
et candidiores niue. et nitidiores lacte referũ¬
tur: Quietiam quia perferuorem spiritus
antiquorum ac fortium patrum. non nun¬
quam uincere uitam uidentur: recte ad uĩ¬
gitur: Rubicundiores ebore antiquo: Dum
enim ruboris nomen in primitur. sansti
desiderii flamnia signatur: Euur uero
esse os magnorum animalium non ignora¬
mus Ebore itaq antiquo rubicundiores st̃:
quia sepe ante humanos oculos. non nulliᷤᷤ
precedentibus patribus studiis feruentioreᷤ

Expanded text:
quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstrEt quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi, qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur: et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videantur, recte adjungitur: « Rubicundiores ebore antiquo. » Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de eo retributionem querit: fãcile autem
culpa corrigitur. que et erubescitur: quia esse
culpa sentitur: Quia itaq error cum uirtus
creditur. difficilius emendatur: recte dicitur.
cartilago eius sicut lamine ferree: Behemoch
enim iste quosub precextu boni. calliditatem
suam fraudulentius exhibet: eo inculpa men¬
rem lapsi tarduis eniendantur: Rectum qͥ p¬
pe estimant. esse quod agunt: et sicut excolen¬
de untuti. sic uicio perseuerantiam ungunt.
Rectum estimant esse quod agunt: et idcirco
suo iudicio enitius seruiunt: Unde bene
hieremias cum diceret. candidiores eras niue
eius nararei. nitidiores lacte. rubicundi¬
ores ebore antiquo. saphiro pulchisores. deni¬
grata ẽ. suꝑ carbones facies eorum. et non st̃
cogniti in plateis: ilico adiunxit: Adhesit
cutis eorum ossibus: aruit et facta ẽ. quasilig¬
num: Quid enim nazareorum nomine. ni¬
si abstinentium et continentium uita signat᷑:

Expanded text:
etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa menrem lapsi tardius emendantur. Rectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores; denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, illico adjunxit: Adhaesit culis eorum ossibus, aruit, et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ritati contra dicitur. loquendi procacitas ueri¬
tatis defensio putatur: Plerumq prgricia qͣsi
continentia quietis adtenditur: et. cum gͣuis
culpe sit recta studiose non agere. magne uir¬
tutis meritum creditur. a praua tantum actio¬
ne cessare Plerumq in qͥ etudo spiritus uigi¬
ians. sollicitudo nominatur: et cum quietem
quisꝙ non tolerat. agendo que appetit uirtuti
debite implere se exercicium putat: Sepe ad ea
que agenda sunt incauta precipitatio laudan¬
di studii feruor creditur: et dum desideratum
bonum intempestiua actione corrumpitur.
eo agi melius quo celerius estimatur: Sepe ac¬
celerandi bom tarditas consilium putatur: et
cum expestatur ut extractatione proficiat.
hoc insidians mora supplantat. Igitur cum c
sandum ẽ quia tanto tardius mens uicium su¬
um deserit. quanto hoc quod ꝑpetrat non eru¬
bescit: Eanto tardius mens uicium discernit:
quanto ꝑ uirtutis spetiem decepta. premiorum

Expanded text:
ritati contradicitur, loquendi procacitas veriritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat Vet. XXIII. sandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum
Abbreviated transcription (Latin):
guntur: Plerumq dissoluta remissio. quasi
maniuetudo ac pietas habetur: et dum plusqͣ.
decet delinquentibus temporaliter parcitur.
ad eterna supplicia crudeliter reseruantur:
Non nunquam efusio misericordia credit᷑:.
et dum male reseruare culpa sit. peius spargi
quod acceptum ẽ. non timetur: Non nunqͣm
tenacia parcitas putatur: et cum graue sit iui¬
cium non tribuere. uirtus creditur accepta re¬
tineri: Sepe malorum ꝑtinatia constantiadi¬
citur: et dum mens a prauitate sua flectiñ
patitur. quasi ex recti defensione gloriatur: Sepe
inconstantia quasi tractabilitas habetur: et qͦ
quisq fidem integram nulliseruat ieo se ami¬
cum omnibus estimat. Aliquanclo timor in cõ¬
petens humilitas creditur: et cum temporali for¬
midine pressus quisq a defẽsione ueritatis tacet.
arbitratur quod uxta dei orclinem humilem
se ꝑ ocioribus exhibet: Aliquando uocis suꝑbia
ueri libertas estimatur: et cum ꝑ elationem ue¬

Expanded text:
guntur. Plerumque dissoluta remissio quasi guntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem ve
Abbreviated transcription (Latin):
ammo blandum sonat. quasi cum fistulderis
cantat: ut unde mulcet. inde decipiat. Sedbe
quando se in insidiis sub pretexu infirmitatis
exercet: Tunc autem duriores temptationes ex
citat: quando ante temptati oculos. iniquitatiᷤ
laqueos sub specie ueritatis occultati: Unde &¬
ne ferreȩ: Quid enim per cartilaginem. nisi si¬
mulatio eius accipitur: Cartilago namq os¬
sis ostendit speciem: sed ossis non habet firmi¬
tatem. Et sunt non nulla uicia que ostendut
inse rectitudinis speciem: sed ex prauitatis pro¬
deunt infirmitate: Hostis enim nostre malicie
tanta arte se palliat: ut plerumq ante. decepte
mentis oculos. culpas uirtutes fingat Ut inde
quisq quasi expesdet premia: unde eterna.
dignus ẽ. inuenire tormenta: Plerumq enĩ
inulciscendis uiciis credelitas agitur. et iusticia
putatur: atq inmoderata iusti deli meritum
creditur Et cum distortis moribus peccantes di¬
rigi caute debeant: iuolenta inflexone fran¬

Expanded text:
animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, inde decipiat Vet. Xquando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem citat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde Quid enim per cartilaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exspectet praemia, unde dignus est aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione fran
Abbreviated transcription (Latin):
tatione penitentie excussit: et quanto maiori
delo contra aliena peccata accenditur. tanto
sibimet ipsi funditus mortius iniquitatibus
propriis non tenetur: hunc hostis callidus quia
zelo iusticie etiam ceteris prodesse cognoscit: qͣsi
prospere consulentib uerbis appetit dicens Quid
te ad aliena curanda dilatas: Utinam tua cõ¬
siderare conualescas: Annon perpendis quia
cum ad aliena extenderis. erga curanda que tua
sunt minor inueniris: Et quid prodẽ. alieni
uulneris cruorem tergere. et putredinem pro¬
prii negglegendo dilatare: Hec dum quasi
conulens dicit. delum caritatis adunit: et om̃e
bonum quod prodire ex caritate poterat. glad¬
clio subintro ducti corporis extinguit. Si enim
lignum ẽ. ut sic eorum zelo contra uicia. sicut
nostro flagremus: Quia igitur dum suautter cõ¬
sulit. mentem ab intentione propria alienam
reddit: recte dicitur. ossa euis sicut fistule eris
Quando enim ꝑfratidulenta consilia audientiꝰ

Expanded text:
tatione poenitentiae correxit; et tanto majori tatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim  dignum est ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis
Abbreviated transcription (Latin):
uat: hunc hostis callidus tanto mollius allo¬
quitur: quanto abexcelsiore lo co deicere arden¬
tius conatur: Moxq uirulenta suggestione blã¬
diens dicit: O quanta per temet ipsum agere me
renda potueris. sine quaquam te iudicio alte¬
rius subdis: Eur ꝓfectum tuum substudio me¬
liorationis inminuis: Cur intentionis tue bo¬
num dum ultra quam necesse ẽ extendere ni¬
teris. frangis: Que enim dum uoluntate propͥa
usus es. ꝑuerse perpetrasti: Qui ergo tibi plene
ad bene uiuendum sufficis. alienum suꝑte iudi¬
cium cur requiris: hecblandiens intimat:
seorsum uero inuoluntatib eius propriis exer¬
cende suꝑbie causas parat: Et cum laudat cor
de intestina rectitudine: inuestigat callide.
ubi subruat in prauitate Ossa itaq eius sicut fi¬
stule eris sunt: quia clandestina eius consilia
tis plene uoluntatib suis multa iam uetusti
hominis uicia. et inmutatione uite. er lamen¬

Expanded text:
vet. Hunc hostis callidus tanto mollius allovet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O quanta per temetipsum miranda agere poteris, si nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et dum laudat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus consilia tis plene voluntatibus suis, multa jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamen
Abbreviated transcription (Latin):
remq faceret. si sequi te sua uestigia cum in¬
opie necessitate uoluisset. An non pleriq et
terrena patrimonia nequaquam deserunt.
et camen ex his ꝑ misericordie opera superne
sortis boua eterna mercantur: hec blandienᷤ
suggerit: seorsum uero meisdem rebus quas re¬
tineri aminonet. ante retinentis oculos delecta¬
tiones pestiferas decipiens apponit. Quatinus
secluctum cor ad blancla exteriora pertrahat. et
intrma ꝑfectionis uota peruertat. Ossa itaq eiꝰ
sicut fistulae eris sunt: quia dolosa euis consilia
dum blandum de exteriorib sonum reddunt:
ꝑ niciosum dispendium de interioribus inge
sederat. considerat ut ordinem sublimioris
discipulatus ad prehendat: et iam intimas f¬
frangere uoluntates parat. et rectiorib se alte¬
rius uoluntatibus subdens. non solum prauis
desideriis. s ad ꝑfectionis cumulum etiam in
bonis uotis sibimet ipsi renuntiat. et cuncta
que sibi agenda sunt. ex alieno arbitrio obser¬

Expanded text:
remque faceret, si sequiste sua vestigia cum inremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patrimonia nequaquam deserunt, et tamen ex his per misericordiae opera supernae sortis bona aeterna mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia dolosa ejus consilia dum blandum ex exterioribus sonum reddunt, perniciosum dispendium de interioribus ingersederat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio obser
Abbreviated transcription (Latin):
si sollicitudo pro uita cesset parare quod deẽ
Annon et terrena potest actio ꝑagi. et tamen
mactione culpa declinari quatinus et exterio¬
ra stipendia prebeat. et tamen in ternam recti¬
tudinem non inflectat: hec interim blancli¬
ens insinuat. ẽt seorsum iam in negocio terreno
quod prouidet. peccati laqueos occultat: Ossa
itaq eius sicut fistule eris sunt: quia ꝑnitiosa eiꝰ
consilia auditori suo consulentis. uocis suauita¬
da terrena non querere. s etiam cunctis que poᷤ¬
sidet renuntiare: ut in discipulatu celestis magi¬
sterii tanto se liberius exerceat. quanto et expe¬
dicior redelitus. ea que possidentem premere
poterant. deserens calcat: Huius cor hostis insi¬
dians occulta suggestione alloquitur dicens:
Unde hec temeritatis tante surrexit audacia
ut credere audeas. quod omnia relinquendo
subsistas: Aliter te creator condiclit: atq aliter
tu. te ipse disponis: Walentiorem te robustio¬

Expanded text:
si sollicitudo provida cesset parare quod deest. si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitana commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustio
Abbreviated transcription (Latin):
deiciunt: Hoc enim behemoth iste magnopere
ad exsequendam deceptionem satagit. ut dum
peruersitatis sue consilium quasi utile osben¬
dit. suauiter ualeat sonare quod dicit:. Quati¬
nus et ostenia utilitate mentem mulceat:. et abs¬
consa iniquitate corrumpat. Que apertuis in¬
ciuictis ostendimus: si panca breuiter consilio¬
rum euis argumenta pandamꝰ: Ecce enĩ qui¬
dam uiribus contentus propriis. decreuit nul¬
lis mundi huius occupationibus implicari:
ualde formidans quietis sue commoda ꝑdere:
et ualde despiciens cum pectatis lucra cumula¬
re. Adhuc hostis callidus ueniens. ut intenti¬
onem bone deuocionis subruat: quasi utilitatiᷤᷤ
consilium subministrat dicens fa quidem que
sunt: in presenti sufficiunt: Seil his deficien¬
tibus. qͥd acturuses. si etiam post hec nulla
prouidentur: Ad sunt que ad presens impen¬
denda sunt filiis: s tamen paranda sunt que
seruentur: Deesse potest cicius etiam quod ẽ.

Expanded text:
dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Vet. cunctis ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uero testiculi eius ab ossib idẽ. suggestiones
a consiliis distant: quod per illas aꝑte noria inse¬
rit. ꝑ hec autem quasi ex bono consulens ad eulpã
trahit: Per illas pugnando superat: per hec ue¬
uit consulendo supplantat: Unde et bene eius
ossa ios eadem consilia. eris fistulis comparantui:
E ris quippe fistule. sonoris aptari cantibins solent
Que amo te auribus dumblandum carmen sub¬
tiliter concinunt: interiora mentis. inexteriora
delectatonis trahunt: Et dum dulce ẽ. quod au¬
ribus sonat: uirilitatem cordis in uoluptatis
auxu debilitat. Eumq auditus ad delectationẽ
trahitur: sensus abstatu sue fortitudiis enerua¬
tur: Ita quoq astuta eus consilia. dum quasi
blanda prouisione consulunt. cor aforti intenti¬
one peruertunt: et dum dulcia resonant.
ad noria inclinant: Quasi ergo fistule eris sunt:
que dum libenter audiuntur. abuiterna inten¬
tione animum mnexterioris uite delectatione

Expanded text:
Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem
Abbreviated transcription (Latin):
plenda libidine. s pro suscipienda prole miscẽ¬
tur. ut hoc etiam quod concesserat sme culpa ꝙͣ.¬
uis minima non eẽ. monstraret: ilico aduĩxit:
hoc autem dico. secundum iudulgentiamr. nõ
secundum ĩperium: Nonenim sine uicio quod
ignoscitur et non precipitur. peccatum profecto
uidit: quod posse indulgere preuidit: Sed cum
indubiis constringimur: utiliter minimis sub¬
dimur. ne inmagnis sine uenia peccemus: Itaple
rumq neruorum behemoth istius ꝑplexitas sol¬
uitur: dum ad uirtutes marimas percominissa
signantur: Nan sicut mnossibus posicio corpo¬
ris roburq subsistit: ita in fraudulentis consili¬
is cora se euis malicia erigit: Neq enim ui quẽ¬
piam premit: sedd calliditate pestifere ꝑsuasioĩs
interficit Et rursum ficut ossa que inrigant me¬
dulle confortant: ita ens consilia ꝑspiritalis na¬
ture potentiam infusa ingenii subtilitas roborat

Expanded text:
plenda libidine, sed pro suspicienda prole miscenplenda libidine, sed pro suspicienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa, quamvis minima, non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa signantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat.
Abbreviated transcription (Latin):
gis destitucione committat: Quia ergo behemoth
iste. ita in explicabilibus nodis ligat. ut plerumꝙ
mens in dubio ad ducta. unde culpam soluere m¬
titur. inde inculpa artius astringatur: recte di¬
citur: Nerui testiculorum eius perplexi sunt
Argumenta namiq machinationum illius qͣsi
quo laxantur. ut relinquant: eo magis inplicant᷑
ut teneant: Est tamen quod ad destruendas eius
uersucias utiliter fiat: ut cum mens inter mino¬
ra et maxima peccata constringitur. siominino n
nullus sine peccato euadenda ad itus patet. mino¬
ra semper eligantur: Quia et qui murorum rm¬
diq ambitu ne fugiat el auditur: ibi se infugan
precipitat. ibi breuior murus inuenitur.: Et pari¬
lus cum quosdam inecclesia incontinentes aspice
ret: concessit minima. ut maiora declinaret di¬
cens Propter fornicationes autem: unusquisse
uxorem suam habeat: Et quia tunc solum coniuige̾
in ad nuxtione sine culpa sunt. cum non proex¬

Expanded text:
gis destitutione committat. Quia ergo Behegis destitutione committat. Quia ergo Beheiste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubio adducta unde se a culpa solvere nititur inde in culpa arctius adstringatur, recte dicitur: Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum illius quasi collaxantur ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant. Est tamen quod ad destruendas ejus versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constrnullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur; quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc Paulus, quum quosdam in ecclret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat . Et quia tunc solum conjuges in admistione sine culpa sunt cum non pro ex
Abbreviated transcription (Latin):
noribus gaudet. dum cor tribulatione premit᷑.
ad memoriam culpa reuocatur: doletq se ad la¬
borem cum culpa peruenisse: et quam sit ini¬
quum quod ad miserit. ex ipsa fractus diffi¬
cultate cognoscit: Reum se igitur cum in pen¬
sis premiis agnoscens. uult adepte sublimita¬
tis locum deserere: s timet ne grauius. delictũ
sit. suscepti gregis custodiam reliquisse: Uult sus¬
cepti gregis curam gerere: s formidat ne deter¬
or culpa sit regimina pastoralis gratie empta poᷤᷤ¬
sidere: Der honoris ergo ambitum: ligatũ cul¬
m ꝑa hins inde se conspicit. Esse quippe sine
reatu criminis neutrum uidet: siaut susceptus
semel grex relinquatur. aut xursum sacra actio
seculariter empta teneatur: Undiq metuit.
et sufpectus latuis omne ꝑtimescit: ne aut inem¬
pto regimine non digne lugeat. quod nonetiam
deserens emendat: aut certe regimen deserens.
dum aliud flere nititur. rursus aluid de ipsa gre¬

Expanded text:
noribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, noribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gre
Abbreviated transcription (Latin):
dat: ne aut obediens deum in suis preceptis de¬
serat.: aut rursum non obedieus deum inele
Eo priore contempnat: Et aut inlicitis obtem¬
perans. hoc quod prodeo appetit. contradeum
exerceat: aut rursum nonobtemperans. eum
quem suum uidicem quesiuerat. suo iudicio sup¬
ponat. Aꝑte ergo iste ꝑindiscrecionis sue iniciũ.
ꝑplexis testiculorum neruis adstringitur: qui
aut obtemperans. aut certe non obtemperans. in
culpa transgressionis ligatur: Studebat propͥ¬
as uoluntates frangere: et curat eas etiam con¬
tempto priore solidare Detreit mundum
funditus relinquere: et ad curas mundi uel ex
aliena uoluntate compellitur redire: Perplexi
itaq nerui sunt: cum sic nos argumenta hostiᷤ
inligant. ut culparum nodi quo queruntur
solui. durius adstringant: Alius pensare pon¬
diris honoris ecclesiastici neglegens: ad locum re¬
giminis premiis ascendit: S quia omne quod
hic enunet. plus meroribus afficitur. quamho¬

Expanded text:
dat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis dedat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut ructo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam ho
Abbreviated transcription (Latin):
cui uiratum ẽ. ad ulterium ꝑpetrari cognos¬
cit: ita ut etiam maritum ad ultere occidere co¬
netus: Is autem qui iusuirandum prebuit.
ad mentem reuertitur. et diuersis hinc inde
cogitationibus in pugnatur: atq hoc silere
formidat: ne silendo ad ulterii sunul et homi¬
cidii particeps fiat: Prodere trepidat: ne reatu
se periurii obstringat: ꝑplexis ergo testiculoꝵ
neruis ligatus ẽ: qui inquamlibet partem de-¬
clinet. metuit ne a transgressionis contagio
deserens. ac ꝑ omnia frangere proprias uo¬
luitates querens alieno se subdere regimini appe¬
tit: sed eum qui sibi ad deum preesse debeat. mi¬
nus cauta inquisitione discernit: Cui fortasse
is qui sine iudicio eligitur. cum preesse iam ce¬
perit : agi que dei sunt prohibet. que mundi
sunt iubet. Pensans itaq subditus. uel que sit cul¬
pa inobedientie. uel quod contagium secul aris
uite. et obedire trepidat. et nonobedire formi¬

Expanded text:
cui juratum est adulterium perpetrare cognoscui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur . Si autem qui jusjurandum praebuit, ad mentem revertitur, et diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo adulterii simul et homicidii particeps fiat, prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, qui, in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagio deserens, ac per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit; sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit . Cui fortasse hic qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agere quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formi
Abbreviated transcription (Latin):
pit: Eestes eius sunt suggestiones praue: quibus
in mentis coeruptione feruescit. atq in constupͣ¬
ta auima iniqui oꝑis prolem gignit: S horum
testiculorum nerui ꝑplexi sunt: quia suggestio¬
num illius argunienta. implicatis inuentioĩb
alligantur. ut plerosq ita peccare faciant: quati¬
nus si fortasse pectatum fugere appetant. hoc sine
alio peccati laqueo noueuadent: Et culpam fa¬
ciant dum uitant: ac nequaquam se ab unaua¬
leant soluere. nisi in alia consentiant ligare :
tres uiros liberatos uidit: noe scilicet. danihel.
et iob Et in euangelio dominus. dum alios in
agro. alios uilecto. atq eẽ. alios in molendino
ꝑhibet: tres proculdubio inecclesia ordines osten¬
dit: Liquido satisfacimus: si singula exsingulis
huius amicicias appetit. cuilibet alteri similem
sibi uitam ducenti. quod secreta illius omnisilẽ¬
tio contegat: se uirando constringit: Sed his

Expanded text:
pit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus pit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in construprata anima iniqui operis prolem gignit. Sed horum testiculorum nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant; et culpam faciant dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant ligari. tres viros liberatos vidit, videlicet Noe, Daniel, et Job ; et in Evangelio Dominus dum alios in agro, alios in lecto, atque esse in molendino alios perhibet , tres procul dubio in Ecclesia ordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is
Abbreviated transcription (Latin):
iħs sp̃m inmundo. dicens: Surde et mute sp̃s.
ego tibi precipio ex ab eo: et amplus ne introe¬
as in eum. Et exclamans et multum discerpen
eum: exiit ab eo: Ecce non eum discerpserat cũte¬
nebat. exiens discerpsit: quia nimirum tunc pe¬
ius cogitationes mentis dilanat. cum iam eg̾s¬
sui diuina uirtute conpulsus appropinquat:
Et quem mutus possederat. cum clamoribus
deserebat: quia plerumq cum possidet. mino¬
ra temptamenta in rogat. cum uero decorde
pellitur. acriori infestatione ꝑturbat. Bene
itati dicitui: Sr ingit caudam suam quasi ce¬
drum: quia et cor possidens semꝑ in malicia ex
posterioribus crescit: er cor deserens. uehemenci
autem behemoth istius mira pietate conelito¬
ris astuciora argumenta pandruitur: eũ sub¬
Uerui testiculorum eius sunt pestifera argum̃¬
ta machinationum: Per ipsa quippe calliditatis
sue uires erigit: et fluxa mortalium corda coeruĩ¬

Expanded text:
Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et mute spiritus, Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum non discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irrogat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens semper in malitia ex posterioribus crescit, et cor deserens vehementiorautem Behemoth istius mira pietate conditoris astutiora argumenta panduntur, cum subtesticulorum enta machinationum . Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrum
Abbreviated transcription (Latin):
quare cognoscit Et quo se consummaturum tẽp¬
tationem considerat: eo his iniquitatum ponde
ra coacerbat: Behemoth igitur caudam suam
quasi cedrum stringit. quia quos per praua in¬
cia cepit. ad finem deteriores reddit: Ut tempta¬
menta eius quo cicius cessatura sunt. ualentius
compleantur. Quia enim suis penis eorumsa¬
tagit equare supplicium: mneis ardentius ante
mortem nititur omne exaggerare peccatum:
Plerumq uero behemoth iste iam cor male sub¬
ditum possidet: s tamen diuina illum gratia
repellit. et manus misericordie. quemad se cap¬
tiua uoluntas introduxit: Cumq a corde expelli¬
tur. acriores infigere iniquitatum stimulos co¬
natur: ut eos tempt̾ionum fluctus mens ab illo
inpugnata sentiat. quos etiam possessa paciens¬
nesciebat: Quod bene in euangelio exprimitur:
cum exire de homine inmundus spiritus dño
iubente narratur: Nam cum demoniacus pu¬
er fuisset oblatus: scriptum ẽ. E omminatus est

Expanded text:
nquare cognoscit; et quo se consummaturum tennquare cognoscit; et quo se consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur caudam suam quasi cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne exaggerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste jam cor male subditum possidet, sed tamen divina illum gratia repellit, et manus misericordiae ejicit, quem ad se captiva voluntas introduxit. Cumque a corde expellitur, acriores infigere iniquitatum stimulos conatur, ut eos tentationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat, quos etiam possessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur, cum exire ab homine immundus spiritus Domino jubente narratur. Nam cum daemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tationis adstringit: Quia enim peccatum tribꝰ
modis admittitur. cum uidelicet serpentis sug¬
gestione. carnis delectatione. spiritus consensio¬
ne ppet ratur: behemoth iste prius illicita sug¬
gerens linguam exerit: post ad delectationem ꝑ¬
trahens clentem figit: ad extremum uero ꝑ cõsen¬
sionem possidens caudam stringit. Huic ẽ. enĩ
quod non nulli peccata longo usu perpetrata. in
semet ipsis ipsi reprehendunt: atq hec ex uidicio
fugiunt s uitate opere nec decertantes possunt:
Quia dum behemoth istuis caput non contert̃.
plerumq cauda et nolentes ligantus: Que cõ¬
tra eos cedri more induruit: quia blanda uo¬
iuptate exordii. usq adiuolentiam retentiomiᷤ
excreuit: Dicatur ergo. Stringit caudam suã
quasicedrum: ut tanto quisq debeat initia tẽp¬
tatioins fugere. quanto finem eius intelli o¬
plerumq eis quos ceperie. tunc grauiores culpas
ingerit: cum presentis uite termino illos propm¬

Expanded text:
tationis, astringit. Quia enim peccatum tribus tationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelliplerumque eis quos ceperit tunc graviores culpas ingerit, cum praesentis vitae termino illos propi
Abbreviated transcription (Latin):
Prima quippe serpentis suggestio. mollis ac te¬
nera ẽ: et facile uirtutis pede conterenda. Sed
si hec inualescere neglegenter ad mutitur: eiꝙ
ad cor aditus liquenter prebetur: tanta se uir¬
tute exaggerat. ut captani mentem deprimenᷤ
usq ad intolerabile robur excrescat: Eaudã itaq
quasi cedrum stringere dicitur: quia semel euiꝰ
recepta in corde temptatio. in cunctis que subse¬
quenter intulerit. uelut ex uire dominatur:
Huius ergo behemoth caput herba ẽ cauda ce¬
drus: Quia ex prima quidem suggestione blã¬
diens susternitur: s per usum uehementer in¬
uaiescens. subcrescente temptationis fine robo¬
ratus: Superabile namq ẽ. omne qd̾ in inicio
suggerit: sed inde sequitur quod uinciurr possie
Prius enim quasi consulens blanda ad animũ
loquitur: s cum semel dentem delectationis in¬
fixerit. uiolenta post consuetudine pene inso¬
lubiliter nodatur. Unde et bene stringere cau¬
uam dicitur: Dente enim uulnerat. cauda ligat:

Expanded text:
Prima quidem serpentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda ligat,
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Atq aliquo modo ad non ẽẽ itur: cũ
ab eo quod fuerat. semꝑ ad aliud ꝑmom̃ta tempo¬
rum ducitur. Ut ergo participatione illius essen¬
tiȩ aliquid simus: cognoscamus nosmet. ipsos.
quia prope. nichilum sumus. Bene itaq dicitur.
Nec. cõmemorabuntur comꝑatione . eiꝰ: quia ua¬
sa auri excelsa et eminentia quȩ. ex participa¬
tione sapientiȩ nobis ueneranda sunt. in comꝑa¬
tione. sapientiȩ etiam memoranda sunt. Quia
uero hȩc sapientia humanis cordib latenter in¬
funditur. sicut de. sancto quoq sp̃u dictum est.
sp̃s ubi uult spirat. et uocem eiꝰ audis. s non scis

Expanded text:
non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri excelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus latenter infunditur, sicut de sancto Spiritu quoque dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Ait enum. Loquar ad dominum meum:
cum sim puluis et cuus. Esse enim se aliquem for.¬
tasse crederet: si ueratem essẽtiam quȩ suꝑ ipsum
est minime. sensisset. At uero ubi ad incomimuta¬
bilem contemplandum suꝑ se raptus ẽ: impletus¬
tantȩ contemplationis potentia. dum uideret. il¬
lum. nichil se ẽẽ. nisi puluerem uidit. Hinc etiam
est: quod propħa repletus eadem sapientia excla
mat. Memento domine: quod puluis sunꝰ. Qui
rursus eiusdẽ incõmutabiltatẽ essentiȩ contempla¬
tus: ait. Omnia sicut uestimentum ueterascent.
et sicut oꝑtorium mutabis eos et mutabuntur:
tu autem idem ipse es et anni tui non deficient:.
Huic ad moysen dicitur. Ego sum qui sum. Et
dices filiis isrł. Qui ẽ : misit me aduos. Solus
quippe ueracit̃ ẽ: qui solus incominiitabilit̃ ꝑ¬
manet. Nam omne. quod modo sic ẽ. modo aliter
est. iuxta non ẽẽ est : ꝑmanere enim in statu suo

Expanded text:
tionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, tionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam quae super ipsum est minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilem contemplandum super se raptus etantae contemplationis potentia, dum videret illum, nihil se esse nisi pulverem, vidit. Unde et propheta repletus eadem sapmat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo
Abbreviated transcription (Latin):
pit: nec habet. ẽẽ aliud sapere. Serui autem sa¬
pientiȩ. ẽẽ quidem sapientes possunt: nec tam̃
hoc habent esse. quod sapere. Nam et ẽẽ posst̃
et sapientes non ẽẽ. habet uitam sapientia: s
aliud non habet: aliud ẽ. quippe: cui hoc est eẽ.
quod uiuere. Serui autem sapientiȩ. cumha¬
bent uitam aliud sunt: et aliud habent. Quip¬
pe: quibs non ẽ hoc cẽ quod iuuere. Nam pos¬
sunt uixta aliquid ẽe: nec uiuere. Alud quip¬
pe illis est. ẽẽ: aliud iuiuere. Quia in ipso pa
cessum: qm̃ prius de terra factus est homo.
pientia uero habet ẽentiam: habet. uitam:
esse nr̃m. non ẽ est. Huic si conuingimur:
sumus. uiuimus. sapunus. Huit si comꝑamur: nec
sapimus. nec uiuimus omnino. nec sumus. Hinc.
ciunt. quanto magis diunitatis ȩt̃na conspici¬
unt: tanto magis se nichil ẽẽ cognoscunt. Nus-¬
quam quippe legitur. quod abraham cinerem se
esse ꝓfessus ẽ: nsi cum habere. dei meruit collocu¬

Expanded text:
pit; nec habet aliud esse, aliud sapere; servi autem sapit; nec habet aliud esse, aliud sapere; servi autem sapientiae esse quidem sapientes possunt, nec tamen hoc habent esse quod sapere; nam esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vivere. Servi autem sapientiae cum habent vitam, aliud sunt, et aliud habent, quippe quibus non est hoc ipsum esse quod vivere; nam possunt juxta aliquid esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parer accessum; quoniam prius de terra factus est homo, pientia vero habet essentiam, habet vitam; esse nostrum, non esse est. Huic si conjungimur, sumus, vivimus, sapimus; huic si comparamur, nec sapimus, nec vivimus omnino, nec sumus. 82. Saciunt, quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocu
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enim puros homines scunt: ẽẽ: deohomi¬
ni omnino non conferunt. Unde adhuc subdit᷑:¬
llec commemorabunt᷑: comꝑatione eiꝰ. Omnes
enim suꝑnȩ. patͥȩ electi. sancti quidem et iusti
sunt: de participatione. sapientiȩ non comꝑa¬
tione. Quid enim sunt homines deo comparati:
Lumen autem sapientia: lumen et serui sapi¬
entiȩ uocari solent. S illa lum̃ illuminans: is¬
ti lumen illuminatum. sicut scͥptum ẽ. Er̃at
lux uera: quȩ illuminat omnem hominem ue¬
nientem in mundum. Istis autem tantummꝰ di¬
citur. uos estis lux mundi. Iusticia quidem sa¬
pientia: iusticia et serui sapientiȩ mincupant᷑.
S illa iusticia iustificans: isti iusticia iustifica¬
ta. De. deo quippe qui sapientia ẽ: dicit᷑. Ut sit
ipse. iustus: et iustisicans. Isti uero clicunt. Ut
nos efficeremur iusticia der: in ipso. Alit̃ ergo
uenerandum ẽ. lumen illuminans: alit̃ lum̃
illuminatum. Alit̃ iusticia iustificans: alit̃

Expanded text:
Quos enim puros homines esse sciunt, Deo homiQuos enim puros homines esse sciunt, Deo homini omnino non conferunt. Unde adhuc subditec commemorabuntur comparatione ejus. - Omnes enim supernae patriae electi sancti quidem et justi sunt, sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: « Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » Istis autem tantummodo dicitur: « Vos estis lux mundi . » Sequpientia, justitia et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt ciuitatem. Num quem dilexit
anima mea udistis: Paululum cum ꝑtransis¬
sem eos: inueni quem dilexit anima mea. Qͦ
priores patres. uel propħas accipimus. qͥ stu¬
duerunt ad custodiam nr̃am. sanctȩ predica¬
tionis uoce uigilare : S cum redemptorem
suum ȩccłia quereret. in ipsis antiquis pre
dicatorib spem sigere noluit: quȩ dicit. Pau¬
lulum cum ꝑtransissem eos: inuẽni quem di¬
ligit anima mea. Iuum quippe. inuenire. non
posset: sistos transire noluisset. In istis se. cu
stodib infideles fixerant: qui xp̃m dei filiũ
unum quemlibet ẽẽ illorum credebant. Uoce
igit᷑ ac fide petri inuent᷑. uigiles sancta ȩccl̃ia
transiit: quȩ propħarum dominum. unum
quemlibet ex propħis credere contempsit.
Dicatur ergo. Nec commutabunt᷑ pro ea ua¬
sa auri excelsa: et eminentia. Quia electi
quiq sanctorum uitam et uenerantur ex
sublimitate: et. tamen non suscipiunt ad errorẽ.

Expanded text:
custodiunt civitatem. Num quem diligit custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quos priores Patres vel prophetas accipimus, qui studuerunt ad custodiam nostram sanctae praedicationis voce vigilare? Sed cum Redemptorem suum Ecclesia qudicatoribus spem figere noluit; quae dicit, Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea: illum quippe invenire non posset, si istos transtodibus infideles fixerant, qui Christum Dei Filium unum quemlibet esse illorum credebant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum Dominum unum quemlibet ex prophetis credere contempsit. Dicatur ergo: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem.