comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: idẽ. angłi. archangłi. throni. do¬
minationes. uirtutes. principatus. potesta¬
tes. cherubin. et seraphim. horũ ordinũ
numerũ etiam iezechiel ꝓpħa describit
sub totidem nominib lapidũ: cũ de pri¬
matu apostate angłi loqueretur. Omĩs
inquit lapis p̾ciosus: oꝑimentũ tuum:
sardius. et topazius. et iaspis. crisolitus.
et onix. et berillus. saphirus. carbun¬
culus. et smaragdus. Quo numero lapi¬
dũ. ipsi ordines designati sunt angłor:
quos apostata angłs ante lapsum quasi
in uestimento ornamenti sui affixos habuit.
ad quorũ se comꝑationẽ dũ clariorẽ cunc
uit. Angłi enĩ semꝑ in dõ gaulent. non
inse. Malus uero inde ẽ diabolus: quia
nͦ quȩ dĩ. sunt s quȩ sua st̃ requisiuit.
Nulla aut̃ maior inqͥtas: quã ñ in dõ. s
inse uelle quẽpiam głiari. Angłi in uer
bo dĩ cognoscunt omĩa antequã in re
fiant. et quȩ apud homines adhuc fu¬
tura sunt: angłi iam reuelanite deo no¬

Expanded text:
tur, id est: angelos, archangelos, thronos, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit, sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur. Omnis, inquit, lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolithus, et onyx, beryllus, sapphirus, et carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos habuit, ad quorum comparationem, dum se clariorem cunctvit. 16. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero ideo est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas quam non in Deo, sed in se veo Dei cognoscunt omnia antequam in re fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo no
Abbreviated transcription (Latin):
impenditur. & qui detrahentem
int̾ se locuntur homines: cognos¬
cere nuiquã desideres. Noli que¬
curam: quȩ ad tuam causam non
ꝑtinet. Hulla curiositas animũ
tuũ capiat: nulla concupiscentia de¬
testate curiositatis subripiat: ne ob¬
litus tuorũ morũ alienos ꝑquiras.
Tanta cura corrige uicia tua: quanto
studio ꝑspicis aliena. De mendatio¬
mendacii summoꝑe fuge: nec
casu nec studio. loquaris falsũ.
Nec ut p̃stes mentiri studeas: nec qua¬
libet fallacia uitam alicuiꝰ defendas.
Caue mendacium in om̃ĩb mendacio
enĩ fides tollitur: error inducitur.
ueritas aboletur. nullũ iustũ men¬
cdacium Omne muendaciũ peccatũ
est: omne qͦd aueritate discordat.
iniquitas est. Leges scłi falsarios dãp¬
naut. mendaces puniunt: fallaces
ꝑununt. Si mendacia ab hominis lege
dampnantur. si fallacia humano iu¬
dicio plectitur. si falsitas capitali pe¬
na conscribitur. quantomagis atite
dm testem u̾borũ. aute quem & de

Expanded text:
impenditur. Qui detrahentem impenditur. Qui detrahentem inter se loquantur homines cognoscere nunquam desideres. Noli quaecuram quae ad causam tuam non pertinet. Nulla curiositas animum tuum capiat, nulla te concupiscentia detestandae curiositatis subripiat, nec, oblitus tuorum morum, alienos perquiras; tanta cura corrige vitia tua, quanto studio perspicis aliena. 53. Omendacii summopere fuge; nec casu, nec studio loquaris falsum; nec ut praestes mentiri studeas; nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave mendacium in omnibus, mendacio enim fides tollitur, error inducitur, veritas aboletur; 511 nullum justum mendacium, omne mendacium peccatum est. Omne quod a veritate discordat iniquitas est. 54. Leges saeculi falsarios damnant, mendaces puniunt, fallaces perimunt. Si mendacia apud homines lege damnantur, si fallacia humano judicio plectitur, si falsitas capitali poena conscribitur, quanto magis ante Deum testem verborum? ante quem et de
Abbreviated transcription (Latin):
tera. Semꝑ uerba tua mocła.
modum loquendi non transeas. Ab
scide gͦ a lingua: uicium detrahendi.
Alienam uitam ñ laceres. de malo ali¬
eno os tuum non comquines. Non
detrahas peccatis: sed condole. Quod
in alio detrabis: inte potꝰ ꝑtimesce.
Detracꝰtio graue uiciũ ẽ: detractio gra¬
ue peccatũ est. Detracꝰtio graue cri¬
men ẽ. detractio grauis dampnatio
est. Hoc om̃s reprehendunt: hoc
om̃s uituꝑant. hoc fedius nichilẽ.
hoc sũmȩ turpitudinis ẽ. Canũ
mos est lacerare. canũ linguas exe¬
rere:. canũ dente pestifero mordere
Soli canes: obtrectare norunt. Quan¬
do alii detrahis: te discute. Quando
aliũ mordes: tua peccata redargue.
Siuis alii detrahere. ad tua peccata
retorque. Non alterius delicta sed
one. esto sollicitus: de tua salute
& emendatione esto attentus. Detra¬
hentes ñ audias. susurrantibus
auditum non p̃beas. Pari enim
reatu: detrahentes & audientes te-¬
nentur. Utrisq simile discrimen

Expanded text:
tera, semper verba tua moderare, tera, semper verba tua moderare, modum loquendi non transeas. 50. Abscinde etiam a lingua vitium detrahendi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti, sed condole; quod in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractio grave vitium est, detractio grave peccatum est, detractio grave crimen est, detractio gravis hoc omnes vituperant, hoc foedius nihil est, hoc summae turpitudinis est. 51. Canum mos est latrare, canum linguas exerere, canum dente pestifero mordere, soli canes obtrectare noverunt; quando aliis detrahis, te discute; quando alium mordes, tua peccata redargue; si vis detrahere, ad tua te peccata retorque; non alterius delicta, sedone esto sollicitus; de tua salute et emendatione esto attentus, detrahentes non audias. Susurrantibus auditum non praebeas. 52. Pari reatu detrahentes et audientes tenentur, utrisque simile discrimen
Abbreviated transcription (Latin):
claustra silentii: curcumclude linguam
munitione custodiȩ. Intende oportini¬
tatem
loquendi: tempꝰ ꝓferendi sermones
inquire. Scito quo temꝑe loquaris:
consida: quando dicas. Temꝑe congruo
loquere: temꝑe congruo tace. Tace
usquequo interrogeris: non loqua¬
ris nisi int̾rogatus. Non dicas prius¬
quã audias: interrogatio os tuum
aꝑiat. Sint uerba pauca tua. Tolle
uerbositatẽ sermonis suꝑflui. Loquen¬
di modum non excedas: ne immodatȩ
linguȩ incurras ꝑicł̃m. Multiloquia
non effugiunt culpam. multiloquiũ
ñ declinat peccatum. Fluuius exun¬
dans: cito colligit lutum. Ultra mo¬
dum flatus maris ꝑicłm parit. ym¬
brium nimietas ꝑicł̃m suscitat. Ln¬
guosus homo imꝑitus est: sapiens
paucis nititur uerbis. Breuem ser¬
monem scientia facit: loqui multũ
stulticia est. Uox enĩ insipientis: in
multiplicatione sermonis. De detrac¬
aneat igitur in uerbotione.
mensura. in sermone sit sta¬

Expanded text:
claustra silentii, circumclude linguam claustra silentii, circumclude linguam munitione custodiae. Intende opportunitatem loquendi, tempus proferendi sermones inquire, scito quo tempore loquaris, considera quando dicas, tempore congruo loquere, tempore congruo tace. 49. Tace usquequo interrogeris; non loquaris, nisi interrogatus; non dicas, priusquam audias, interrogatio os tuum aperiat, sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonis superflui, loquendi modum non excedas, ne immoderatione linguae incurras periculum, multiloquia non effugiunt culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimietas periculum suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis utitur verbis; brevem sermonem scientia facit; loqui multum stultitia est, vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Sit igitur in verbo mensura, 510 sit in sermone sta
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo ociosus ñ erit absq uidicio. Unꝰ¬
quisq racionẽ redditurus ẽ sermonũ
suorum. Ante unius cuiusq faciem:
sua uerba stabunt. Qui ociosum
uerbũ non reprunit: ad noxia cito
transit. Qui minima sꝑnit: in maxi¬
mis facile ꝓruit. Minor namq culpa
maiorẽ generat. Paulatim increscunt
uicia. & dum parua ñ cauemꝰ: in mag¬
nis ꝓlabimur. Minima gͥ uita: & ad
maiora ñ ꝑuenies. Parua sꝑne: & in de¬
terius ñ incides. Et que etiam loqueris
grauitate atq doctrina digna existan
Sit sermo tuus utilis. inrephensibilis:
sit expectationi audientium utilis. Stu¬
discerne quid loquaris. quid taceas: &
inloquendo & intacendo ꝑitus esto.
Multum ante delibera quid dicas. nere¬
uocare non possis. quod dicis. fuge ca
insidianti ocasionem: ñ pateat inimici
iaculis os tuum. ñ loquaris qđ excipiat
imimicus. Amicum semꝑ habeto silen¬
tium: pone custodiam orituo. labiis
tus signadm p̃be. Oppone linguetue

Expanded text:
sermo otiosus non erit absque judicio. Unusermo otiosus non erit absque judicio. Unusquisque rationem redditurus est sermonum suorum ; ante uniuscujusque faciem sua verba stabunt. Qui otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit; qui minima spernit, in maximis facile proruit; minor namque culpa majorem generat; paulatim crescunt vitia, et dum parva non vitamus, in magnis prolabimur; minima igitur vita, et ad majora non pervenies; parva sperne, et in deterius non incides. 47. Ea quae loqueris gravitate atque doctrina digna existant; sit sermo tuus irreprehensibilis, sit exspectationi audientium utilis: stuDiscerne quid loquaris, quid taceas, et in loquendo, et in tacendo peritus esto. Multum ante delibera, quid dicas, ne revocare non possis. Fuge casinsidianti occasionem, non pateat inimici jaculis os tuum, non loquaris quod excipiat adversarius. Amicum semper habeto silentium, pone custodiam ori tuo, labiis tuis signaculum praebe, oppone linguae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
cum stultis stultus erit. Similes enĩ
similib coniungi solent. Eicłosum est
cum malis uitam ducere: ꝑniciosum
est cum his qui praue uoluntatis sunt
odium: quã consortium. Sicut bo¬
na multa habet cõmunis uita scõrũ:
Qui enĩ tetigerit immundum: comqui¬
nabitur. Claude etiam aures tuas:
ne audias malum. Respue sermones
impudicos: fuge inhonesta uerba:
nulla aures tuas sermonũ impudi¬
cicia subrepat. Uanus sermo: cito pol¬
luit mentem. Et facile agitur: quod
libent᷑ auditur. Nichil ex ore tuo qđ̃
impedire possit ꝓcedat. Nichil quod
non expediat: sonus uocis erumpat.
hoc ꝓcedat ex labiis: quod aures non
polluat audientis. Cauenda est uer¬
borũ obscenitas. fugienda ẽ turpitudo
sermonis. Sermo uanus: uanȩ conscien¬
tiȩ index est. Mores hominum. lin¬
gua pandit: & qualis sermo ostendit᷑:
talis animꝰ compbatur. E x habuntlan¬
tia enĩ cordis. os loquitur. Ab ocioso
a fabulis ineptissimis. Aniles fuge

Expanded text:
cum stultis, stultus erit, similes enim cum stultis, stultus erit, similes enim similibus conjungi solent. Periculosum est cum malis vitam ducere, perniciosum est cum his qui pravae voluntatis sunt odium, quam consortium; sicut multa bona habet communis vita sanctorum, qui enim tetigerit immundum, coinquinabitur ab eo; claude etiam aures tuas, ne audias malum. 45. Respue sermones impudicos, fuge inhonesta verba, nulla aures tuas sermonum impudicitia subrepat, vanus sermo cito polluit mentem, et facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo, quod impedire possit, procedat; nihil quod non expedit sonus vocis erumpat; hoc procedat ex labiis, quod aures non polluat audientis. Cavenda est verborum obscenitas, fugienda est turpitudo sermonis, sermo vanus vanae conscientiae est index, mores hominis lingua pandit; et qualis sermo ostenditur, talis animus 509 comprobatur; ex abundantia enim cordis os loquitur . 46. Ab otioso a fabulis ineptissimis, aniles fabul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓdest dum malus es. si bonus pre¬
diceris: Aut quid boni laus ꝑtinet ad
ste non simules scĩtatẽ. Qualis habe¬
ri uis: talis esto. Professionẽ tuã. &
habitu & incessu demonstra. Sit in¬
gressu tuo simplicitas: in motu puri¬
tas ⁊ in gestu grauitas. in incessu ho¬
nestas. Nichil dedecoris : nichil lasci¬
uiȩ. nichil petulantiȩ. nichil insolen¬
tiȩ. nichil leuitatis: in incessu tuo ap¬
pareat. Animꝰ enĩ: in corꝑis habitu
apparet. Gestus corꝑis: signũ ẽ. mentis.
Corꝑis gestu: animus ꝓditur. Corꝑis ge¬
culos non offendat. Non p̃beas de te
aliis exspectaculũ: non des aliis de te
iniquos. fuge imꝓbos. sꝑne ignauos
a te: fuge turbas hominũ: maxime
eius ȩtatis. qui aduicia ꝓnisunt.
Bonis te coniunge: bonorũ consorciũ
appete: bonorũ societatẽ quere: scĩs
indiuiduȩ adhere. Si fueris socius con¬
uersationis: eris & uirtutis. Qui cum
sapientib graditur. sapiens erit: qui

Expanded text:
enim prodest, 508 dum malus es, si bonus praeenim prodest, 508 dum malus es, si bonus praediceris? aut quid boni laus pertinet aste non simules sanctitatem; qualis haberi vis, talis esto, professionem tuam et habitu et incessu demonstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihil levitatis in incessu tuo appareat; animus enim in corporis habitu apparet, gestus corporis signum est mentis, corporis gestu animus proditur, corporis geoffendat; non praebeas de te aliis spectaculum, non des aliis de te iniquos, fuge improbos, pelle ignavos a te; fuge turbas hominum, maxime ejus aetatis qui ad vitia proni sunt. 44. Bonis te adjunge, bonorum consortium appete, bonorum societatem quaere. Sanctis individue adhaere. Si fueris socius conversationis, eris et virtutis; qui cum sapientibus graditur, sapiens erit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tua imitare bonos: emulare scõs. Ha¬
beto ante oculos exempla scõrum: exem¬
pla scõrum imitando consida. exempla
iustorum ꝓpone tibi. Sint tibi patrũ
exempla: disciplinȩ imitamenta. Inten
Nullũ uitȩ tuȩ scandalizet infamia. nul¬
lũ opmio contristet aduersa. Disce bono
flagrare p̃como. Habeto testimonium
bonũ: custodi bonã fam̃a tuam. Nullis
fȩtorib obscuretur: nullis laceretur
opinionib. Laceratio opinionis: boni
Non exquiras si quis te extollat: aut si qͥs
contempnat: nec fauor te seducat. nec
uituꝑatio frangat. Qui laudem non
appetit: nec contumeliam sentit. Si
contempnis laudem: facile uituꝑatio¬
nem relinquis. Non ideo te bonum
existimes. sibonus precdceris aliena
lingua: conscientiam tua interroga.
Discerne te tuo ñ alieno iudicio: neq ex
aliorũ sermonib sed ex tua mente te
metire. Nemo magis scire potest qui
sis sicut tu: qui conscius es tui. Quid

Expanded text:
tua, imitare bonos, aemulare sanctos, hatua, imitare bonos, aemulare sanctos, habeto ante oculos exempla sanctorum, exempla justorum imitando considera, exempla sanctorum propone tibi, sint tibi patrum exempla disciplinae incitamenta. Intendllum vitae tuae scandalizet infamia, nullum opinio contristet adversa; disce bono fragrare praeconio, habeto testimonium bonum, custodi bonam famam tuam, nullis fetoribus obscuretur, nullis laceretur opinionibus. Laceratio enim opinionis boni jnon exquiras si quis te extollat, aut si quis contemnat; nec favor te seducat, nec vituperatio frangat; qui laudem non appetit, nec contumeliam sentit; si contemnes laudem, facile et vituperationem rejicies. Non ideo te bonum existimes, si bonus praediceris; in lingua aliena conscientiam tuam interroga; discerne te tuo, non alieno judicio; neque ex alieno sermone, sed ex tua te mente metire; nemo magis scire poterit quis sis, sicut tu, qui conscius es tui; quid
Abbreviated transcription (Latin):
tio lites parat. Contentio lites gignit.
contentio faces odiorũ accendit. Lacẽ
cordis contentio extinguit: concordiã
contentio rumpit. Si cecidit inimicꝰ
tuus: non gratuleris. Iniuria aduer¬
sarii: noli extolli. Hon leteris suꝑ ini¬
mici tui interitũ: ne suꝑueniant in te
similia: ne forte conu̾tat qͣs ab eo in te
iram suam. Qui enĩ congaudet inimic
casu: cito incidet in illum. Sit magis
erga humiliatũ humanus affec̾tus:
sit erga deiecꝰtum compassionis interitꝰ
Delectet te dolor: suꝑ eũ qui afflictus
est. Condole in alienis calamitatibus:
saciare fletibus. In alienis merorbus
ñ sis durus. ñ ferreus: ñ sint tͥ dura
precordia. Sic alienam miseriam: tamqͣ
tuã luge. In tribulatione alt̾ius: esto
tristis. Cum plangentib plange: cum
flentib fle: cũ lugentib mentis affec¬
tibus rungere. In omĩb ac̾tib tus. in
omĩb oꝑib tius. in om̃i conu̾satione

Expanded text:
tio lites parit, contentio rixas gignit, tio lites parit, contentio rixas gignit, contentio faces odiorum accendit. Pacem cordis contentio exstinguit, concordiam 507 contentio rumpit. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari, in ruina adversarii noli extolli; non laeteris super inimici interitu, ne superveniant in te similia, ne forte convertat Deus ab eo in te iram suam. 40. Qui enim gaudet de inimici casu, cito incidet in illum: sit magis erga humiliatum humanus affectus, sit erga dejectum compassionis intuitus, delectet te dolere super eum qui afflictus est; condole in alienis calamitatibus, satiare fletibus in alienis moeroribus; non sis durus, non sis ferreus, non sint tibi dura praecordia. Sic alienam miseriam tanquam tuam luge; in tribulatione alterius et tu esto tristis. Cum plangentibus plange, cum flentibus fle, cum lugentibus mentis affectu conjungere. 41. In omnibus actibus tuis, in omni opere tuo, in omni conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
mentem afficit: cor hominis quasi que¬
dam pestis depascit. Occurrat igitur
contra zelũ bonitas: adu̾sus inuidiam
caritas p̃paretur. De bono alterius: non
doleas: de alteriꝰ ꝓfecꝰtib non tabescas.
Nullius ꝓsꝑitate lacereris: nulliꝰ felicitate
crucieris: nullius inuidiȩ facib agiteris.
Pacem ama. pacem dilige: pacem cum
omnib retine. Om̃s in mansuetudine
retine: & caritatem amplectere. Proba te
amplius amare: quã ipse amaris. Non
sis in pace infidus: nonsis leuis in amici¬
cia. Retine semꝑ iunculũ constantiȩ.
Odientes ad pacẽ inuita: discordes ad
concordiam reuoca: dissidentiũ cor¬
da ad pacẽ reconcilia. habeto placa¬
bilitatẽ mentis: habeto hanimi benig¬
nitatẽ. Promptus esto in affectu. affa¬
bilis insermone. Grato animo affare
om̃s: nullus existat sermo iurgiorũ:
in pace. In nulla causa contendas: in
nulla actione decertare studeas. Con¬
tentio: contradictionẽ exigit: conten¬

Expanded text:
mentem afficit, cor hominis, quasi quaementem afficit, cor hominis, quasi quaedam pestis, depascit. Occurrat igitur contra zelum bonitas, adversus invidiam charitas praeparetur; de bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas, nullius prosperitate lacereris, nullius felicitate crucieris, nullius invidentiae facibus agiteris. 38. Pacem ama, pacem dilige, pacem cum omnibus retine, omnes in mansuetudine et charitate amplectere; proba te amplius amare quam ipse amaris; non sis in pace infidus, non sis levis in amicitia. Retine semper vinculum constantiae, odientes ad pacem invita, discordantes ad concordiam revoca, dissidentium corda pace concilia, habeto placabilitatem mentis, habeto animi benignitatem, promptus esto in affectu, affabilis in sermone, grato animo affare omnes; nullus existat sermo jurgiorum, in pace, in nulla causa contendas, in nulla actione decertare studeas. Contentio contradictionem exigit, conten
Abbreviated transcription (Latin):
uertentẽ: statim amplectere. Rede¬
untẽ: confestim benigna suscipe ca¬
ritate. Dimitte: ut dimittatur tibi.
Ignosce: ut ignosci tibi possit. Peccan
ti in te: non retribuas scđm culp̃a.
sciens quia in te uenturũ est iudi¬
cium. Non enĩ habebis indulgen¬
tiam: nisi dedis. Et si ille non sup¬
plicet. si tibi dimuti non postulet.
si ad dep̃candi humilitatem non
subeat. si peccatũ suũ mala conscientia
i on agnoseit: tu relaxa ex corde: tu
dimitte ex animo: tu gratis indulge:
tu ueniam ꝓpͥa uoluntate concede. Do¬
lorem in corde tuo ñ reserues: dolorem
in animo non retineas. Aufer a corde
fr̃nam offensionẽ: alienȩ nequitiȩ ñ
serues dolorem. Odium enĩ a regno
dui seꝑat. a celo subtrahit: a paradyso
eicit. Odium nec passione adimitur.
nec martyrio expiatur: nec sanguine¬
Uid zeli referã ignem : Inuidia
cuncta uirtutum germina con¬
cremat: inuidia cuncta bona ar¬
tinea sensum cõmedit. Pectus urit:

Expanded text:
vertentem statim amplectere. Redevertentem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitate. 36. Dimitte, ut dimittatur tibi. Ignosce, ut ignoscatur tibi, peccanti 506 in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et in te venturum est judicium. Non enim habebis indulgentiam, nisi dederis; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu veniam propria tua voluntate concede. Dolorem in corde non reserves, dolorem in animo non retentes, aufer a corde fraternam offensionem, alienae nequitiae non reserves dolorem. Odium enim hominem a regno Dei separat, a coelo subtrahit, a paradiso ejicit, odium nec passione adimitur, nec martyrio expiatur, nec fuso sanguineQuid zeli referam ignem? invidia cuncta virtutum germina concremat, invidia cuncta bona artinea, sensum comedit, pectus urit,
Abbreviated transcription (Latin):
ledicenti: benedictionẽ oppone. Iras¬
centẽ: pacientia delini. Blandim̃¬
to: iracundiam furentis dissolue.
Uince nequiciã lenitate: uince bo¬
nitate maliciam. Inimicos pacis
omĩ modestia placa. Mala alioꝵ.
tuo bono exsuꝑa. Tranquilla
mente: illatas contumelias abice.
Tranquillo corde: dolorẽ iniuriȩ¬
euaporat. Ualde enĩ comedit animũ.
uulnꝰ inclusum. Quanto enĩ magis
eũ tegis: tanto maxie auges. Aꝑi
ergo hoc grauato animo: & non te
excruciat. Si contristaueris in aliquo
fratrem tuum: satisfac illi. Si pecca¬
ueris in eũ. age penitentiam coram
illo. Si offendis cuiquam: reppicia
eũ p̃ce. Ege uelocit̃ ad reconciliatio¬
nẽ: offensioni tuȩ cito ueniã postu¬
la. Non dormias: nͥ reu̾taris ad pa¬
cẽ. Non requiescas: nͥ reconciliatꝰ
fueris fr̃i. Reuoca eũ: celerrimo di¬
lec̾tionis affectu. Reuoca eũ humi¬
ueniã libent̃ indulge. Poscenti in¬
dulgentiam: placant̃ dimitte. Rẽ

Expanded text:
ledicenti, benedictionem oppone, irasledicenti, benedictionem oppone, irascentem patientia delinire, blandimento iracundiam furentis dissolve. Vince nequitiam lenitate, vince bonitate malitiam, inimicos pacis omni modestia placa, mala aliorum tuo bono supera, tranquilla mente illatas contumelias porta; aperi tranquillo corde dolorem; injurievaporat, valde autem comedit animum vulnus inclusum, quanto enim magis id tegis, tanto maxime auges; aperi ergo hoc gravato animo, et non te excrucia. 35. Si contristaveris in aliquo fratrem tuum, satisfac illi. Si peccaveris in eum, age poenitentiam coram illo, si offenderis quemquam, repropitiare eum prece, parce velociter, ad reconciliationem offensioni tuae cito veniam postula; non dormites, nisi convertaris ad pacem; non requiescas, nisi reconciliatus fueris fratri tuo. Revoca eum celerrimo dilectionis affectu. Revoca eum humiveniam libenter indulge, et poscenti indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
hentiũ: cu pacientia suꝑa. Sagittas
peret. quãiuis insultet. quãuis laces¬
set. quãius comiicietur. quãuis cri
meliis. tusile. tu tace. tu dissimula.
tu contempne. tuñ loquaris. tuexer¬
ce silentium. Inuiriatus ñ respon¬
deas. conuitiũ ñ retorqueas. Contu¬
meliam
ñ rependas. Tene silentiũ pacientiȩ:
tacendo cicius uincis. Disce axꝑo mo
destiã: disce tolerantiã. X ꝑm inten¬
de: et ñ doles iniurias. Pro nobis nãq
tis derisus. clauis confixus. spis
coronatꝰ. cruci dampnatus semper
conticuit. Magna est uirtus: si ñ
ledas a quo lesus es. Magna ẽ forti¬
tudo: si etiã lesus remittas. Magna
ẽ gła. si cui potiusti nocere parcas.
contigit tibi. Quando iniuriaris.
mala tua id faciunt. Quicquid
tibi contigit aduersi: ꝓ tuo peccato
stitiȩ: dolorẽ temꝑa. Leuiꝰ portabis.
si ꝓ quib infertur intendđis. Cum
ergo derogatur tibi: tuora. Cum
maledicetur tibi: tu benedic. Ma¬

Expanded text:
hentium patientia supera. Sagittas hentium patientia supera. Sagittas peret, quamvis insultet, quamvis lacessat, quamvis convicietur, quamvis crimmeliis, tu sile, tu tace, tu dissimula, tu contemne, tu non loquaris, tu exerce silentium. Injuriatus non respondeas, convicium non retorqueas, contumeliam non repetas. Tene silentii patientiam, tacendo citius vinces. 33. Disce a Christo modestiam, disce tolerantiam, Christum attende, et non doleas injurias. Pro nobis namque tis derisus, clavis confixus, spinis coronatus, cruci damnatus, semper conticuit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti nocere parcas. cata tua contigit tibi; quando injuriaris, mala tua id faciunt. Quidquid tibi contigit adversum, pro tuo peccato stitiae dolorem tempera. 34. Levius portabis, si pro quibus infertur intenderis; cum ergo derogatur tibi, tu ora; cum maledicitur tibi, tu benedic ma
Abbreviated transcription (Latin):
pentinũ malũ cito frangit: quod
ꝓuisum ñ ẽ. uehement᷑ affligit. Su¬
bita maris tempestas. terrorem ex¬
suscitat: imꝓiusus hostis male ꝑ¬
turbat. Inopinatꝰ hostis. facile op¬
primit. Omnia repentina: grauio¬
ra existunt. Que repente accidunt:
grauiora occurrunt. Et ad bona
igitur et ad mala:. p̃ꝑa cor tuum.
Et bona et mala. ꝓut euenerint.
porta. Et aduersa et ꝓsꝑa: utcũq
occurrerint tolera. Quodcũq e¬
uenerit: mente libera sustine
iracundia: restringe illam.
Si p̃occupauerit ira: mitiga eam.
Temꝑa furorem. temꝑa indignatiõem
Cohibe animi motũ. refrena iracun¬
diȩ impetũ. Siñ potes irã uitare. uł
tempera. Si ñ potes furorẽ cauere. uł
cohibe. Promptior esto ad suscipien¬
dam: quã inferendam molestiam.
disce potius mala tolerare: quã face¬
re. Disce mala ferre potius quam
do exsuꝑa: dissimulando errores de¬
trahentiũ calca. Contumelias detra¬

Expanded text:
pentinum malum cito frangit quod pentinum malum cito frangit quod provisum non est vehementer 504 affligit. Subita maris tempestas terrorem exsuscitat. Improvisus hostis male perturbat, inopinatus hostis facile opprimit. Omnia repentina graviora existunt. Quae repente accidunt, graviora occurrunt. Et ad bona igitur, et ad mala praepara cor tuum, et bona et mala prout tibi evenerint porta, et adversa et prospera utcunque occurrerint tolera; quodcunque evenerit, mente libera sustine iracundia, restringe illam; si praeoccupaverit, mitiga eam. Tempera furorem, tempera indignationem, cohibe animi motum, refrena iracundiae impetum. Si non potes iram vitare, vel tempera; si non potes furorem cavere, vel cohibe: promptior esto ad suscipiendam quam ad inferendam molestiam. Disce mala magis tolerare quam facere, disce mala ferre potius quam do exsupera, dissimulando errores detrahentium calca, contumelias detra
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ in ꝓsꝑis: habeto pacientiam
Nec gaudio nec merore. cõmuteris.
Omnia equali uire sustine: nulla
insolentia cõmuteris. Hullus te ca-¬
sus imꝑatũ inueniat: nullus sit ca-¬
sus qũẽ non meditatio tua p̃ueniat.
ꝓpone tibi nichil eẽ: qđ nec accidẽ
possit. Premeditare contra omnia
fortuita: futuras semꝑ cõmentare
miserias. In scd̃is meditare: quo
pacto aduersa feras. Ne tibi ali¬
quid adu̾si accidat. semꝑ animo
scogita:
sapientis est ꝑicłi p̃uidẽ iacturam.
Omĩa meditata. leuiora accidunt. Ex¬
pectata mala. tolerabilit̃ feruntur:
Cedit aduersus casus consilio: p̃spec¬
ta res. ñ admiratur cũ accidit. Ad¬
uenientes impetus: meditatio fran¬
git. Precogitatio molestias futuras
attenuat: p̃usio malorũ lenit ad¬
uentum. Inopinatũ aut̃ malum:
fortit frangit. Acerbiora sunt: que
cogitata non fuerint. Grauia exi¬
stunt: in quib imꝓuisi incurrimꝰ.
Inuisa mala. grauiter feruntur. Re¬

Expanded text:
mentum in prosperis, habeto patientiam mentum in prosperis, habeto patientiam nec gaudio, nec moerore commutes; omnia aequali jure sustine, nulla insolentia commuteris. 28. Nullus te casus imparatum inveniat, nullus sit casus quem non meditatio tua praeveniat. Propone tibi nihil esse quod non accidere possit, praemeditare contra omnia fortuita, futuras semper commentare miserias. In secundis meditare quo pacto adversa feras; ne aliquid adversum accidat, semper animo cogita. Sapientis est periculi praevidere jacturam. Omnia meditata leviora accidunt, expectata mala tolerabiliter feruntur. Cedit adversus casus consilio; praeexspectata res non admiratur, cum acciderit. Advenientes impetus meditatio frangit. Praecogitatio futuras molestias attenuat, praevisio malorum lenit adventum, inopinatum autem malum fortiter ferit. 29. Acerba sunt quae cogitata non fuerunt; gravia existunt, in quibus improvisi incurrimus. Improvisa mala graviter feriunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
securũ faciat. nulla tͥ securitatisde¬
ceptio blandiat. Nulla securitas:
deceptũ a pęnitentiȩ intentione
suspendat. Incessant̃ in corde tuo:
spes & formido consistat. Pariter
suit in te: timor atq fiducia. ła¬
rit᷑ sunt in te. spes et metus. Sic
sꝑa miscđiam: ut usticiam metu¬
as. Sit tecũ spes indulgentiȩ.
catum: timor reprimit uicium
sollicitum. Ubi uero tinor non
ibi scelerũ habundantia. ẽ. In infirmi¬
tatib tius: non contristeris. In languo¬
rib tiuis: grãs age do. Ualere te ani¬
mo magis opta: quã corꝑe. Halere
magis mente: quã carne. Aduersa
corꝑis: remedia animȩ sunt. Egritudo
carnẽ uulnerat: mentẽ curat. Languor
enĩ uitã excoquit: languor uires li¬
bidinis frangit. Si ꝓsꝑitas arriserit ñ
attollaris: si adu̾sitas acciderit. non
deiciaris. Si felicitas eluceat ñ sit iac¬
tans: si calamitas contigerit. pusilla¬
nuius non exsistas. Habeto temꝑa¬

Expanded text:
securum faciat, nulla tibi securitatis desecurum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistant. Pariter sint in te timor atque fiducia, pariter spes et 503 metus; sic spera misericordiam, ut justitiam metuas; sic te spes indulgentiae ecatum, timor reprimit vitium, sollicitum; ubi vero timor non ibi scelerum abundantia est. In infirmitatibus tuis non contristeris, in languoribus gratias age Deo. Valere te animo magis opta quam corpore, valere magis mente quam carne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curat; languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. 27. Si prosperitas arriserit, non extollaris; si adversitas acciderit, non dejiciaris; si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Habeto tempera
Abbreviated transcription (Latin):
to fueris ante ocłos tuos despecͥtior
Porta quoq uerecundiam in uul¬
tu:. de recordatione delic̾ti. Porta
pudorẽ in facie. de memoria cõmis¬
si delicti. Peccati pudore: oculos tu¬
os attollere erubesce. Incede abiec¬
facie. Fatiscentes artus: cilicium&
cuus inuoluat. Squalentia & tabes¬
centia membra saccus oꝑiat. Exhau¬
stum corpus: luctuosus tegat ha¬
bitus. Terra sit tibi cubile. stratus
humus. Puluis es in puluere sede.
emuittens. Sit compunctio in corde.
sint gemitꝰ crebri inpectore. Frequen¬
lige lacrimas: suaues tibi sint lacri¬
me. Delectet te semꝑ luctꝰ et planc
ta. quantũ fiusti ꝓnus ad culpã.
Qualis tibi fuit ad peccandũ inten¬
tio: talis sit ad penitendũ deuoria.
Ita reu̾tere: sic̃ in ꝓfundũ recesse¬
ras. Secundũ morbũ: imꝑtienda
est medicina. Iuxta uulnus. ad¬
hibenda sunt medicinȩ remedia.
Grauia peccata: grandia lamenta
desidant. Nulla te res de peccato

Expanded text:
to fueris in oculis tuis despectior. to fueris in oculis tuis despectior. Porta quoque verecundiam in vultu de recordatione delicti, porta pudorem in facie de memoria commissi peccati. Peccati pudore oculos tuos attollere erubesce. Incede de: fatiscentes artus cilicium et cinis involvat, squalentia et tabescentia membra saccus operiat, exustum corpus luctuosus habitus tegat. 24. Terra sit tibi incessanter cubile, stratus humus: pulvis es, in pulvere sede; emittens; sit compunctio in corde, sint gemitus crebri in pectore; frequenlige lacrymas, suaves sint tibi lacrymae, delectet te semper planctus et luctta quantum fuisti pronus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio; ita revertere, sicut in profundum recesseras: secundum morbum impertienda est medicina, juxta vulnus sunt adhibenda medicinae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato
Abbreviated transcription (Latin):
no oꝑe ñ głieris. Descende ut ascen¬
das. humilia te ut exalteris. ne exal¬
tatus. humilieris. Qui attollitur hu¬
miliatur: qui exaltatur deicitur.
Qui eleuatur ꝓsternitur: qui infla¬
tur alliditur. De excelso grauuor
casus ẽ: de alto maior riuna est.¬
excelsos deiecit: arrogantia subli¬
mes humiliauit. Humilitas aut̃
casũ nescit. humilitas lapsũ non
nouit. humilitas riunã nũꝗͣ incurrit.
Nuinquã lapsũ passa est humilitas.
Cognosce homo quia d̾s humilis ue¬
nit: quia se informa serui humili¬
auit: factus obediens usq ad mor¬
tem. Ambula sicut & ille ambusauit.
sequens exemplũ eiꝰ: uitare uesti¬
gia eius. Existe uilis: exsste abiec¬
tus. existe despectus. Displice tibi.
despectus esto apud temet ipsum.
Qui enĩ sibi est uilis: ante diñ mag¬
nus est. Qui sibi displicet: o pla¬
cet. Esto ergo paruus in oculis tius.
ut sis magnus in oculis diũ. Tan¬
to enim eris apud p̃ciosior: quan¬

Expanded text:
no opere non glorieris; descende, ut ascenno opere non glorieris; descende, ut ascendas; humiliare, ut exalteris, ne exaltatus humilieris; qui enim attollitur humiliatur, qui exaltatur dejicitur, qui elevatur prosternitur, qui inflatur alliditur; de excelso gravior casus est, de alto major ruina estexcelsos dejecit, arrogantia sublimes humiliavit, humilitas autem casum nescit, humilitas lapsum non novit, humilitas ruinam nunquam incurrit, nunquam lapsum passa est humilitas. Cognosce, 502 homo, quia Deus humilis venit, et quia se in forma servi humiliavit, factus obediens usque ad mortem ; ambula sicut et ille ambulavit, sequere ejus exemplum, imitare vestigia ejus, existe vilis, existe abjectus, existe despectus, displice tibi, despectus esto apud temetipsum. 23. Qui enim sibi vilis est, ante Deum magnus est; qui sibi displicet, Deo placet; esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. Tanto enim eris ante Deum pretiosior, quan
Abbreviated transcription (Latin):
le: quo animi infligatur intentio.¬
tiam. assiduitas legendi sit tibi.
Sit tͥ frequens lec̾tio. sit tͥ diune le¬
intellectus augetur. Lecꝰtio enim¬
docet qđ caueas: lectio ostendit qͦ
tendas. Multum ꝓficis cũ legis:
si facias qđ legis. Iam et si cetera
bona placent: si et alia grata sunt:
sim uoluntate sunt. si in uoto sunt.
si in bonis cunctis animꝰ ẽ paratus.
inhumilitate fundatus: esto om¬
num ultimꝰ & nouissimus. Humi¬
litate: minimum tefac. Nulli te pre
ponas: nulli tesuꝑiorẽ deputes: exssti
tũ enĩ humilior fueris: tanto sequitur
gła. & altitudo. Caue aut̃ iacͦtantiam:
caue ostentationis appetitũ: caue głȩ
manis studiũ. Non te arroges: ñ
te iactes: ñ de insolent̃ extollas. Alas
suꝑbiȩ non extendas. elationis pen¬
nas non erigas: nichil de te p̃sumas.
Nichil boni tibi tribuas: de iuistitiȩ
uirtute nulla elatione de te suꝑbias.
De bonis factis non attollaris. de bo¬

Expanded text:
le, quo animi implicetur intentio.le, quo animi implicetur intentio.tiam, assiduitas legendi sit tibi, sit tibi frequens lectio, sit quotidiana leintellectio augetur; lectio docet quid caveas, lectio ostendit quo tendas. Multis proficis, cum legis, si tamen facias quod legis. Jam etsi caetera bona placent, si et alia grata sunt, si in voluntate sunt, si in voto sunt, si in bonis cunctis animus est intentuhumilitate fundatus, esto omnium ultimus, et novissimus, humilitate minimum te fac, nulli te prponas, nulli te superiorem deputes; aestimto enim humilior fueris, tanto te majorgloriae altitudo. 21. Cave autem jactantiam, cave ostentationis appetitum. Cave gloriae inanis studium, non te arroges, non te jactes, non te insolenter extollas. Alas superbiae non extendas, elationis pennas non erigas, nihil de te praesumas, nihil tibi boni tribuas, de justitiae virtute nulla elatione superbias, de bonis factis non extollaris, de bo
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. Non ullam ad concupiscen¬
dum aspicias. Nullam hoc animo
attendas: ut concupiscas. Tolle occa¬
sionẽ peccandi: aufer matheriam
delinquendi. Si uis a fornicatione¬
esse tutus: esto corꝑe et uisione dis¬
cretus. Corꝑe quippe serunctus.
a peccati intentione discedis. Circa
serpentẽ aut̃: ñ eris diuillesus. an¬
te ignẽ consistens. et si ferreus sis:
aliquando dissolueris. Proximus ꝑi¬
cło diu tutꝰ ñ eris: ꝑassiduitatẽ cito pec¬
cat homo. Sepe familiaritas implica
uit. sepe occasionẽ peccandi uolun¬
tas fecit. Sepe quos uoluntas ñ potu¬
it: assiduitas suꝑauit. Ociositati dedi¬
tum: cito luxuria subrepit. Uacantẽ.
luxuria cito preoccupat. Grauiꝰ li¬
bido urit: quẽ ociosũ inuenerit.
Cedet aut̃ laborib. cedet oꝑi. cedet i¬
dustrie. et labori. Libidinẽ quippe
carnis: sepe labor uincit. Corpus e¬
nĩ labore fatigatũ: minus delectat᷑¬
Fatiga corpꝰ laborib: exerce oꝑis cuiiͦ¬

Expanded text:
carnis. Nullam attendas ad concupiscencarnis. Nullam attendas ad concupiscendum; nullam hoc animo inspicias, ut concupiscas; tolle occasionem peccandi, aufer materiam delinquendi. 17. Si vis esse a fornicatione tutus, esto corpore et visione discretus, corpore quippe sejunctus a peccati intentione discedis. Circa serpentem autem non eris diu illaesus; ante ignem consistens, etsi ferreus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo diu tutus non eris, per assiduitatem cito peccat homo. 18. Saepe familiaritas implicuit multos. Saepe occasio peccandi voluntatem facit. Saepe, quos voluntas non potuit, assiduitas superavit. Otiositati deditum cito luxuria subripit. Vacantem luxuria cito praeoccupat. Gravius libido urit quem otiosum invenerit. Cedit autem libido rebus, cedit operi, cedit industriae, et labori, libidinem quippe carnis saepe labor evincit, corpus enim labore fatigatum minus delectattium; fatiga corpus labore, exerce opus
Abbreviated transcription (Latin):
ga: ieiuniis et abstinentiȩ inserui.
P allida ora gere. aridũ cõrpꝰ. esuri
et siti: abstine. et aresce. Non potes
temptationes uincere. nisi ieumiis
erudiaris: escis enĩ libido crescit.
Ciborũ saturitas: carnis luxuriam
suscitat. E dacitatis uicio crescit
carnis temptatio: saturitati semꝑ
libido adiuncta est. At contra ie
iunio libido restringitur. ieu¬
nio luxuria suꝑatur. Sequestrata
saturitate: ñ dnatur luxuria.
Abstinentia enĩ carnẽ suꝑat: abstinen¬
tutem abstinentia soluit. libidinis
fame et siti carnis lascuuiam suꝑare.¬
Umnũ quoq multũ grauat mentem.
Uinũ uirus est. p̃ualet animo. Uino
luxuria excitatur. uino fomes enu
strumenta liꝑeuriȩ sunt. Ignienim
crescit. Adiec̾ta igni matheria: plus
augetur flamina. Oculi quoq pͥma
tela libidinis. Uisio pͥma concupis¬
centia mulieris. Mens enĩ ꝑ oculos
trahe gͥ iusum. reprune oculos a
petulantia: ñ eos defigas in specie

Expanded text:
ga, jejuniis et abstinentiae inservi, ga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libido semper adjuncta est, et contra 500 jejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, sequestrata saturitate, non dominatur luxuria. 15. Abstinentia enim carnem superat, abstinentutem abstinentia solvit; sitis fameVino quoque multo gravatur mens. Vinum virus est in animo. Vino luxuria excitatur. Vino fomes libistrumenta luxuriae sunt. Igni enimndium; adjecta igni materia, plus augetur flamma. 16. Oculi quoque prima tela libidinis; visio prima concupiscentia mulieris, mens enim per oculos trahe igitur visum, reprime oculos a petulantia, nec eos figas in specie
Abbreviated transcription (Latin):
caro impugnat: si adhuc luxuria
temptat: si ad libididinẽ inuitat.
memoriam mortis tibi obice. diem
exitus tui tibi ꝓpone. finem uitȩ tuȩ
ante ocłos tuos adhibe. Propone tibi
iudicium. ꝓpone futura tormenta.
gehennȩ penas horribiles. De Ora
ora iugit̃. p̃care diñ dieb ac
noctib. sit sine cessationib oratio:
sit frequens oratio: sint orationes
arma assidua÷ oratio non deficiat.
Insiste orationi frequent̃: ineumbe
orationi assidue. Geme semꝑ et plan¬
ge. surge in nocte ad precem: iugi¬
la et ora iugit᷑. Enocta in oratione
et preci incumbe: nocturnis ugi¬
liis ad modicũ clausis oculis rur¬
sum ora. Oratio frequens diaboli
iacula submouet: oratio cotidiana
diaboli tela exuꝑat. hȩc pͥmaiur¬
cursus: hec pͥma tela adu̾sus ho¬
stium temptamenta: immundos
monia oratione uincuntur. ora¬
tione demonia suꝑantur. Om̃ĩb
dime quoq tͥ saturitat̃ uen¬
tris. parsimonia tiuĩ corpꝰ casti¬

Expanded text:
caro te impugnat, si te adhuc luxuria caro te impugnat, si te adhuc luxuria tentat, si adhuc libido invitat, memoriam mortis tibi objice, diem exitus tui tibi propone, finem vitae tuae ante oculos adhibe; propone tibiudicium, propone tibi futura tormenta, tibi gehennae poenas horribiles. 12. Ora ora jugiter, precare Deum diebus ac noctibus, sit sine cessatione oratio, sit frequens oratio, sint orationis arma assidua, oratio non deficiat, insiste orationi frequenter, incumbe orationi assidue, geme semper, et plange, surge in nocte ad precem, vigila et ora, pernocta in oratione, et prece, incumbe nocturnis vigiliis. Ad modicum clausis oculis rursum ora, oratio frequens diaboli jacula submovet. 13. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Haec prima vircursus. Haec prima tela adversus hostium tentamenta. Immundos monia oratione vincuntur, oratione daemonia superantur, omnibus Adime quoque tibi saturitatem panis, parcimonia tuum corpus casti
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Si eñĩ uolueris tu: omĩno non¬
Uui anuna quȩ loquor. auscul¬
ta quȩ dico: attende quȩ moneo.
Nulla iam immundicia polluaris.
nulla libidine maculeris: ab omni
te carnis corrupte la suspende: ab
omni carnis corruptione te extrahe.
Luxuria in te ultra non ualescat:
libido ultra te non deiuncat. Custo¬
di afornicatione corpus tuũ:. nulla
neris. Fornicatione contaminari:
deteriora peccata puta. Om̃ib pecca
enĩ mori: quã libidine maculari.
Melius ẽ animã effundere: quam
ꝑ incontinentiam ꝑdere. Continen¬
tia hominẽ primum d̃o reddit: con¬
tinentia homini dm ꝓximũ facit.
Ubi ista manserit: ibi et d̾s manet.
Luero in infernũ mergit hominẽ:
libido hominẽ ad tartara mittit. ad
pȩnas tartari hominẽ libido ꝑducit.
Quod si adhuc carnis molestias sentis.
si adhuc carnis stimulis tangeris:
si adhuc libidins suggestione pul¬
saris. si animꝰ tiuis fornicationis¬
adhuc titillat memoria: si te adhuc

Expanded text:
cat; si enim volueris, te omnino sucat; si enim volueris, te omnino suAudi, anima, quae loquor, ausculta quae dico, attende quae moneo; nulla jam immunditia polluaris, nulla libidine maculeris, ab omni te carnis corruptela suspende, ab omni carnis corruptione te subtrahe. Luxuria in te ultra non invalescat. Libido ultra non te devincat. Custodi a fornicatione corpus tuum. Ne ulla neris; fornicatione contaminari deterius omni peccato puta, omnibus peccatest mori quam libidine maculari, melius est animam effundere quam eam per incontinentiam perdere. Continentia hominem Deo proximum reddit, continentia hominem Deo proximum ubi ista manserit, ibi et Deus manet.vero in infernum mergit hominem, libido ad tartara hominem mittit, ad poenas tartari hominem libido perducit. 11. Quod si adhuc carnis molestias sentis, si adhuc carnis stimulis tangeris, si adhuc libidinis suggestione pulsaris, si animum tuum adhuc fornicationis titillat memoria, si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
onib iudicat animam. Quando
te tangit praua cogitatio: ñ consen¬
dias illi. Quando aliquid sugges
serit illicitũ: ñ tuũ ibi teneas ani¬
mũ. Prauam peccati suggestionẽ
contempne: ñ sinas eam incorde
tuo manere. Quacumq hora ue¬
nerit: expelle illam. Ut apparue¬
rit scortum: contere illud. Calca
serpentis caput: calca praue sug¬
gestionis mitium. Culpam ibi
emenda: ubi nascitur. in ipso nu¬
tio cogitaciom resiste. et euades
cetera. Aduersus initium cogita¬
tionis certa: et uincis. Caput co¬
gitationis exelude. et cetera suꝑant᷑.
Si spreueris cogitationẽ a corde: non
erumpit inoꝑe. Si cogitationi non
consenseris: oꝑi cito resistis. Quẽ delec¬
tatio non rapit: consensio sibi non
Dũ anima labitur: statim caro ad
peccandũ parata est. Anima enĩ.
carnem p̃cedit in crimmne. Nichil¬
q potest caro facere: nisi quod
uoluerit animus. Munda ergo a
cogitatione animũ: et caro non pec¬

Expanded text:
onibus judicat animam. Quando onibus judicat animam. Quando titillat prava cogitatio, non consentias illi. Quando suggerit aliquid illicitum, non ibi teneas animum; primam peccati suggestionem contemne, non sinas eam in corde tuo manere. Quacunque hora venerit, expelle illam; ut apparuerit scorpio, contere eum. Caica serpentis caput, calca pravae suggestionis initium. 7. Culpam ibi emenda, ubi nascitur; in ipso initio cogitationi resiste, et evades caetera. Adversus initium cogitationis decerta, et vinces; caput cogitationis exclude, et caetera superantur. Si expuleris cogitationem a corde, non prorumpit in opere. Si cogitationi non consenseris, operi cito resistes; quem delectatio non rapit, consensio sibi non Dum anima labitur, statim caro ad peccandum parata est. Anima enim carnem praecedit in crimine, nihilque potest caro facere, nisi quod voluerit animus; munda ergo a cogitatione animum, et caro non pec
Abbreviated transcription (Latin):
tat abstine. omia quȩ scriptura
tũ facias. Uiue inbono: nullo ad¬
iuncto malo. bonos mores. nulla
conu̾satio mala coinquinet. Oꝑa
recta: sinistra facta non maculent.
plurima: unum malũ multabo¬
na ꝑdit. Qui munum peccauerit.¬
scito eum omĩb uiciis subiacere.
Punũ enĩ peccatũ: multe iustitię
ꝑeunt. ꝑ unũ malũ multa bona
posse subuerti. In id qđ delectatur
corpus: animũ ñ declines. Carnali
delecꝰtationi: consensum ñ p̃beas.
Non des animã tuã in potestate car
tuũ cotidie examina. Priuata exami¬
natione occultorum tuorũ latebras
discute. A cogitatione noxia. custo¬
di animã tuam. Mentẽ tuã turpis
tuus ab om̃i pullutione purgatꝰ.
sit mens tua pura. Nulle ibi sordes
resideant. Sic uiciũ absterge a te.
ut nec animo quippiam apud te
remaneat. Scito te de cogitationib
iudicandũ: d̃s conscientias iudicat.
ds̃ non solũ carnem: sed mentem
examinat. Ds̃ uidex: et de cogitati¬

Expanded text:
tat abstine, omnia quae Scriptura tat abstine, omnia quae Scriptura Dei facias; vive in bono, nullo adjuncto malo, bonos mores nulla conversatio mala coinquinet, opera recta sinistra facta non maculent; plurima bona. Unum malum multa bona perdit. Qui in uno peccaverit, eum omnibus vitiis subjacereunum enim peccatum multae justitiae pereunt. Per unum malum multa bona possunt subverti. In id, quod delectatur corpus, animum non declines, carnali delectationi consensum non praebeas. Non des animam tuam in potestatem cartuum quotidie examina, privata examinatione occultorum tuorum latebras discute. A cogitatione noxia custodi animam tuam, mentem tuam turpis tuus ab omni pollutione purgatus. Sit mens tua pura, nullae ibi sordes resideant. Sic vitium absterge a te, ut nec animo quidpiam apud te remaneat. Scito te de cogitationibus judicandum. Deus conscientias judicat. Deus non solum carnem, sed et mentem examinat. Deus judex et de cogitati