comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
induA quadicta quod soꝑficies eius aoqua¬
lissit hinc& cequor apellatum
quia aequalit̾ sursum ẽ. Duo aut̃¬
sunt ucilidissima uitaehum a ne
elem̃ taignis & aqua unde grauitꝰ
damnantur. quibusignis & ciqua
int̃ducitur a quarum elem̃tum
c&cris omnibus imperct. aquȩ
enim caelum temperant terrã
fecundant. aerem exultationi¬
bus suis in corportnt scandunt
in sublime & caclums. biuindicañ
qui denim mirabilius aquis in caelo
stantibus parum sit intantã ꝑue¬
nis secltitu dinem rapiunt secũ
piscium excimina effusae omniũ
int̃ra nascentium causa fiunt
frugesgignunt arbores fructices
herbus ꝗ producunt sordes d&er¬
gunt peccata abluunt. potum
cunctis Animantibus tribuunt
alice aluminis alicie sulphuris
aliaebituminis. alice curamor¬
borum adhibentes nam iuxta
romam albulae aquae uũ lneri¬
bus moedentur. In itadiamons
ciceronis oculorum uulnera cu¬
rat In a& hio pialucus ẽ quo ꝑ¬
fusa corpora uelut oleonitoscunt
hamae fons in africa canores

Expanded text:
. Aqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes dgunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt.aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes; nam juxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. 2. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras
Abbreviated transcription (Latin):
A pad p̃positio ꝑ oscribitur
sicut ad patrem qͥmu& eres
scicpecpud pro adusi sunt du¬
edabuis exeis medus licueris
subtractis

Expanded text:
 praepositio per D scribitur, sicut 'ad patrem' quoniam veteres saepe 'apud' pro 'ad' usi sunt duabus ex eis mediis litteris subtractis
Abbreviated transcription (Latin):
Apo plexiaẽ subita effusio sanguinis
qua suffocati intererunt. Dictam aut
apoplexia quod ex l&ali ꝑcussu repenti¬
nus casusfiat. greci: enim ꝑcussionem
lutimortuum efficiat eum cauiuenit

Expanded text:
Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex lethali percussu repentinus casus fiat. Graeci enim percussionem luti mortuum efficiat eum cui euenit
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃o frigadicta id c̃scer& aqui a indubium
ueniunt c̃ enim etrum occulta origo
nec pat& patribus  quibus usꝗadnosauc¬
toritas ueratium scripturtirum crtissi¬
ma & notissima successione ꝑuenit In
his a pogrifis &siinuenitur aliqua ueritcr iela
tamen propt̃ multa stilsa nulla c̃ in cis
canonica cutoritas quae recte a pruden¬
tibus iudicantur. Non esse corum cre¬
denda quibus ad scribuntur nãmulta
& sub nominibus ꝓph&arum &rccentiora gelo¬
sub nominibus cipostolorum adheraxi¬
os ꝓstruntur que omnia sub nomine apo¬
ex aminatione remorti sunt

Expanded text:
 dicta, id est, secreta, quia in dubium veniunt; est enim earum occulta origo, nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas; quae recte a prudentibus iudicantur non esse eorum credenda, quibus adscr sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur; quae omnia sub nomine apoexaminationem remota sunt
Abbreviated transcription (Latin):
arriani her&ici ab arrio al exandri¬
no prbro ortis qui quo a & num patri
filium non agnoscensdiuerscos intri¬
nitate substantias asser contrecillud
quod aitdñs ego& pat̃ unum sumus

Expanded text:
Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui, coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud, quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus unde & apud nos ingregi¬
bus ma sculi mares uocantur siue
quod hoc pecus agentilibus primũ
aris ẽimmolatum. aries ergo
quod aris in ponatur unde ẽ illud¬
cumim p&u in pingit murum in mo¬
dumari&um inpugnantium ucd¬
de enim ac nodo scie arboris caput
ferro uestitur eaque sus pensa fu¬
nibus multorum manu inmurum
inpellitur. dcinde r&rorsum duc¬
tamaiori imp&u destinatur. sic¬
que crebris ictibus concussum mu¬
rilatus cede cauatumq in rumpit
ac fenes tram facit contrainpulsum
ari&is remedium ẽsaccus palleis
plenus & in cum locum dimissus
quoaries ꝑcutit laxoenim saccorũ
sinuictus ari&is inlisus mollitur:
duriora enimmolloribus facilius
cedut.

Expanded text:
ocatus, unde apud nos in gregibus masculi mares dicuntur; sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quod aris imponeretur. Unde est illudcum inpetu inpingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum inpellitur, deinde retrorsum ducta maiori inpetu destinatur, sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit cavatumque inrumpit ac fenestram facit. Contra inpulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo aries percutit; laxo enim saccorum sinu ictus arietis inlisus mollitur. Duriora enim mollioribus facilius cedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nem A pis rex argiuorum qui n auibus trans¬
uectus in aegypto cumibidem mortuus
fuiss& scrapis appellatus c̃ ꝓpterta
quia arca in qua mortuus ponitur quã
sarcho fagumuocant soros dicitur
coeper̃ prius quamtem plum cius &r
pis primo deinde .o. littera commu¬
tcta scrapis diccus est
Apis fuit apud aegyptios taurus
sercipi consceratus & ab co ita cog¬
minatus quem acgrptus instar nu¬
minis colebat eo quod defuturis da¬
r& quae dam manifestasigna appa¬
rebat enim in menphis quaementu
imã ginem sibunheremo iudaq fecer̃.¬

Expanded text:
 Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea, quia arca in qua msarcophagum vocant, soros dicitur coeperunt, priusquam templum ejus esset pis primo, deinde una littera commutata, Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Memphis, quem centimaginem sibi in eremo Judaei fecer
Abbreviated transcription (Latin):
ni quippt mulicrũ cũpiditatem. ut mũ¬
lierornatus. crassus quiapud parthos
periit insenectute duos habuit anulos
causam p̃ferens quod pecunia ciin m̃sa
creuiss& multi &iam romanorũ ꝑgra¬
uitute anulum gestare indigito abstinu¬
nuer. feminae ñ usae mulis nisi quos
uirginisponsus miserat neque ampli¬
us quam binos anulos aureos indigi¬
tis habere solebant: At nunc p̃auronul¬
lũ feminis leueẽ atq inmune membro¬
rum. Int̃genera anulorum sunt uncu¬
lus samotracius tinuis ungulus ẽgem¬
matus uocatus que hocnomine. quia
sicutungula carni. it a gemma anulo
auro accingitur sam otracius a urcus
quidem sed capiculo ferreo aloco itauocat᷑
thinius purus est primuminbitina fa¬
bricatus quam olimthinamuocabant.
berillos quacmihiflacce nacnitentes ꝑ
candida margarita quaero ne quostini¬
galima propoliuit anellos neciaspios
la pillos

Expanded text:
ni, qui propter mulierum cupiditatem ut muni, qui propter mulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine quia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam olim Thyniam vocabant. berillosque mihi, Flacce, nec nitentes nec percandida margarita quaero, nec quos Tunnica lima perpolivit anellos nec iaspios lapillos
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres picturȩ luminantur fitaut̃ ex
creta admixtis uitrcis gemmis.
Anuli ꝑdiminutionem dicti a circulis &
anis quis circum brachia & circumrura
Vnde & signa eorum ꝑdiminutionem sigil¬
lunim signa maiora sunt
Sigilla uero quasiminora signa primus
autem prom & heus fertur circulum fer¬
reum incluso lapide digito circumdas¬
se. Quacon su&udine homines usi anu¬
los habere coeperunt. anulos aũtho¬
quarto a pollice digito quod couena que¬
dam ad corus que ꝑt ingat quam notandã
ornandamq: aliquod in signiu& crespu¬
tauerunt upud romanos anulidepublico
dabantur & non sinediscrimine
num ꝑdignitate p̃cipuis uiris gemmati
dabantur c&cris solidi anulum aurcum
neque seruus neque libertinus gesitbat
inpublico. sed anulo a urco liberi uteban¬
tur libertini argenteo scrui strycolic&
& multi honestissimi anulo ferreo
utebant᷑ Apud
traunum anulũ
uti in stime
graccũsin
mcuium considerate quiritesinistrã
cius &cuius auctoritatem sequimi¬

Expanded text:
mulieres sicut picture luminantur, et fit ex creta admixtis vitreis gemmis.  diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos  Prometheus fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autequarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud tra unim anulum uti infame Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimi
Abbreviated transcription (Latin):
in axe fixus septem stdlis in se
reuolutis rotatur nom̃ ẽ gre¬
cum quod latine dicitur ursa
quae quic immodum plcius¬
triuertitur. nr̃i cum septen¬
trionom dixerunt.
ton idẽ olicenur sum sequi¬
tur cundem & boeten dixe¬
runt eoquod pluustro hȩro
signũ multis spattbi lestellis¬
int̃quas arturus ẽ
Arctos est. stellcurstie inseptentrione
positu nom̃ c̃grecum quicuir sagre¬
cae arcos dicitur ergo procellis
septentrionalibus

Expanded text:
in axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. ton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret; signum multis inspectabile stellisinter quas Arcturus. Arctos est stella ursae in septentrione posita. Nomen est graecum, quia ursa graece ἄρκτος dicitur. Ergo pro stellis septentrionalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tola illum locum suauit explicat ubi dicit
ꝑ arma iustitiue addextris & asinistris
ꝑ gloriam & ignobilitatem ꝑ in famiam
& bonam famam ut sedactores & ucraces
at quiignoramur & cognos cimar quasi
morientes & ecccuiuimus ut cobertati
a ñ mortificati ut tristes semꝑ cũt gecu¬
detes sicot egenimultos uũt ditantes
tam quamni bilhabentes & omnia pos¬
sidentes sicut ergoista contraria contra¬
rus opposita sermonis pulcritu dinem
reddunt lucdm nonuer borum sedrerũ
eloquentia contrariorum oppositione
scłi pulchritudo componitur. aꝑtissime
hoc positum c̃ in libro ecde sastico istomodo
contram alũ bonum c̃. & contramortẽuita
sicut erapu dic̃peo. cator &sico intuertinom¬
niopera altis simibinabina unumẽtr aunũ¬

Expanded text:
tola, illum locum suaviter explicat, ubi dicit: tola, illum locum suaviter explicat, ubi dicit: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam; ut seductores et ueraces, ut qui ignoramur et cognoscimur; quasi morientes, et ecce uiuimus, ut coherciti et non mortificati; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egeni, multos autem ditantes; tamquam nihil habentes et omnia possidentes. Sicut ergo ista contraria contrariis obposita sermonis pulchritudinem reddunt: ita quadam non uerborum, sed rerum eloquentia contrariorum obpositione saeculi pulchritudo conponitur. Apertissime hoc positum est in libro ecclesiastico isto modo: Contra malum bonum est et contra mortem uita; sic contra pium peccator. Et sic intuere in omnia opera Altissimi
Abbreviated transcription (Latin):
Antit&a ꝗ latinae contraposita appellan
tur ꝗͣ ex aduerso proponuntur sententia
pulcritudinem faciunt & mornam̃ tolocu¬
tionis decentssime existunt ut cicero ex
hincpudicitia. illincstuprum hinc fi¬
des illinc fraudatio. hincpi&as illincsie¬
lus hinc constantia illincfuror. hinc ho¬
nestas. il lincturpitudo hinc continentia
illinclibido hinc denique acquitas tem¬
perantia fortitudo prudentia uirtutes
om̃s certant cumini quitate. Iuxoria ig¬
nauia temeritaecum uitii somnibus
postremo cum ueges tate bonaratio
cum ꝑdita menssanacum am̃tia bona
denique spescum omniumrerum dispe¬
ratioñ confligit. In huius modi certumi¬
nea proliohuius modi locutiones otna¬
mento libeclesiasticus usus ẽdicens
uita. Sicon¬
trapium peccat᷑
& sincintue¬
reinomnia ope¬
ra altis simi
bina &bina
unum contra
unum.¬
ntitaa ꝗ latinat appel. lantur op¬
positt ud quod expracsiius dr̃ contra¬
tissimebis antit&atis
puiuł a postolus in set̃di ad corintios epis¬

Expanded text:
a, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut Cicero Chinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est, dicevita: sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unumae latine appellantur opposita, vel quod expressius dicitur, contratium. His antithetis et Paulus apostolus in secunda ad Corinthios Epis
Abbreviated transcription (Latin):
ad cos uersus quorum ordo ꝑmutinđẽ¬
Antismã. c̃pancto ponitur inbis locis ubi¬
in eodem duplices uersus s̃ & dubitatur
qui potius eligendsit.
Antis mos c̃ tropus multiplex numerosat¬
aquȩ uirtutis namque antis mos putatur
dictum omne quod simpli ctater ustica
tua carmina mocui atq idẽ iungat uul¬
pes & mulgeat hyrcos

Expanded text:
ad eos versus quorum ordo pea cum puncto ponitur inin eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit.astismos est tropus multiplex numerosaeque uirtutis. namque astismos putatur dictum omne quod simplicitatua carmina, Maeui, / atque idem iungat uulpes et mulgeat hircos
Abbreviated transcription (Latin):
nibus diuersus sensus hab&ur
ntim & cbole ẽ conuersio uerbor
quac or dinemu tato contraꝑium effi¬
cit sensum non ut edmuiuo. sedutu
uam edo & illadsi consulantonius
brutus hostis
si obseruatur rei publi cebrutus hos¬
tis antonius

Expanded text:
nibus diversus sensus habeturntimetabole est conversio verborum quae ordine mutato contrarium efficit sensum: Non ut edam vivo, sed, ut vivam edo. Et illud: Si consul Antonius, Brutus hostis; si conservator reipublicae Brutus, hostis Antonius
Abbreviated transcription (Latin):
silt Anciacs̃ cincinni dependentes ꝓpcauri¬
culas greco uocabulo ab auribus
Antiphona ex greco int̾p̃tatur uoxrea¬
ꝓca duobus scilic& choris alternatim
psallentibus ordinccommutato
si ue deuno adunum quod greci gonus
Antiphonas greci primi conposueruñt
duob choris altnatĩ concinentib qua isibu¬
si duo seraphim duo que testum̃ta
inuicem sibi conclamantia. apud la¬
tinos aut̃ primus bectissimus am¬
brosius antiphonas instituit: greco¬
rũ exemplum imitatus & hinc incfi¬
tis occiduis regionilus ctrmnuscs
increbruittgona

Expanded text:
 Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas, Graeco vocabulo ab auribusAntiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum, quod genus Antiphonas Graeci primum composuerunt, duobus choris alternatim concinentibus, quasi duo seraphim duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas constituit, Graecorum exemplum imitatus. Ex hinc de cunctis occiduis regionibus earum usus increbruit. De
Abbreviated transcription (Latin):
udea Arces sunt partes urbis excelscetit¬
quemunitae nam quȩcum que tu¬
tissima urbium sunt ab arcendo
hostem arces uocantur. unde &
arcus & arca

Expanded text:
 Arces sunt partes urbis excelsae, atque munitae: nam quaecunque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur; unde et arcus, et arca
Abbreviated transcription (Latin):
Pannigyricum .t̃. licentiosum & lassiuiosũ
genus dicendi in laudibus regum incuius
compositionem homines multis mendatus ad¬
ulantur quod malum agretis exortũ t̃.
quorum leuitas in troducta dicendifacul¬
tate & copia incredibili multas mendo¬
tiorum suscitauit.

Expanded text:
Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum, in cuius conpositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est, quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ innotuit pallas autẽ dictti uelabinsula pal¬
M in eruam quandam̃ gentiles multis ingemus¬
tib: predicant. hancenim primã laneficu
usum monstrasse hanc&iamtela mordisse
eccolonos selanas perhibentroliuȩ quaquş
hancdicunt in uentricem t fubriemultte¬
rũ qͦucartiũ repertricẽ Id eoq illiuulgo
arti ficis supplicant sed hoc peta efingitur
ñ enĩ mineruc istcirum artiũ princeps. e sed

Expanded text:
eius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Paleius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula PalMinervam quamdam gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. 2. Olivae quoque hanc dicunt inventricem, et fabricae, multarumque artium repertricem. Ideoque illi vulgo opifices supplicant. Sed et hoc poetice fingitur. Non enim Minerva istarum artium pri
Abbreviated transcription (Latin):
tm max cisticiȩ ocuilorũ quando furio¬
aniise ardescuntutã plius uidens per¬
timesct
Mingruci apud grecosathenas dici¬
tur. iđ feminas aputlatnos autẽ
mineruã uocituĩ quasi decĩ & munꝰ
artium uariarum hancenim in uen¬
tricẽ multorum in geniorum peribeł
& in dectĩ cirtẽ & rauonem int̃ pretuntꝰ
quia sincratione nisulpor est contine¬
mten ĩ queratio quia ex solo animo
nascitur animũ queputant ẽẽ incapi¬
te & incerdoro.
d eoces dicunt deccipitciouis ec̃natã¬
omia in capiteẽ in cuius pactare Ideo caput gor¬
gonis dicitur quod illic̃ẽ bominis prudentia
quecon fundit alio setiñ peritosacsaxcos conꝓbat
quodetinantiquis impenitor ẽ istat̃uis cernimꝰ
in mediopectore loricae propt̃ insinuandã sapi¬
entiã etuirtutẽ. ha ec minerua atrioniadicitũr
tritonenim a fricȩpalus ẽirta quem fertur cur¬
gmali apparuifse a tateq̃
f ropter quod tritonia nuncupatat̃ i undettan¬
to procliuius dea c̃redita quantominus origo

Expanded text:
 a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minerva apud Grecos Athene dicitur, id est femina apud Latinos autem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum: hanc etenim inventricem multorum ingeniorum perhibent. Et inde eam artem et rationem interpretantur; quia sine ratione nihil potest contineri. Que ratio quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro. Ideo eam dicunt de capite Iovis esse natamomnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios, et inperitos ac saxeos conprobat: quod et in antiquis Imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, propter insinuandam sapientiam et virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virginali apparuisse aetate, propter quod Tritonia nuncupata est. Unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo
Abbreviated transcription (Latin):
arborsit unde urgilius. licora mirbis. lȩ¬
tissima & amantis li toni mirtȩ hĩcest qđ¬
& ag̃rais mirenediatur medicorum autẽ
libri hancarbaremapttim s cribũnt mulie¬
rumnec es sitatib: plurimis ut ẽ¬

Expanded text:
it. Unde et Virgilius: Littora myrtetis laetissima; et: Amantes littora myrtos. Hinc est, quod a Graecis μυρίνη dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis.
Abbreviated transcription (Latin):
intercretenses inquit atq atheniensesã tro¬
cismũ certamen fuis s& ubi populiutr̃ĩq:
infelicit̃ profligatis cruentioremiuictori¬
ã cretenses exercuer̃ tunchobiliũ athenien¬
sium filio smino tauro utrum fero homini¬
an in humilitate bestiat aptius dicãnescio
deforandos cruddliter ad dicbant atque
informe prodigium effosis grecaelu¬
minibus saginabant
sido  inutaluo catũ quod fiat depiscibus. &
irsicus olcribus que minutatm concisis

Expanded text:
nter Cretenses et Athenienses certamen fuit: ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem victoriam Cretenses exercuerunt: qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini, an humanae bestiae aptius dicam nescio, devorandos crudeliter addicebant, atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant29. Minutal vocatum, quod fiat de piscibus, et isiciis, oleribusque minutatim concisis
Abbreviated transcription (Latin):
inundis ut tuneptun epat̃ cuitc̃pr̃a cana
crespanti cincta saleres onaNImagnus cui
& crines n ad oceanum pertinent. sed ad ho¬
mines sic& aliarerum nominadealioge¬
nere in aliudgenus decentissime deoris
gratia trans feruntur. utd ocutio ꝑ orn&ꝰ¬
male ut sitantum peccore robur conci
itdturnus cui haec dicuntur animam
hab& itẽ floridauuentus miscuit flo¬
res in animales iniuuentute animali.
Item lactea canicies cum canicies in homi¬
nesit adiunxit in animalelactea. item
cum fit tranlata locationt ẽ hoc. fluc¬
sed bacatq: alicȩ i ropice locutiones ad
eaq÷ intellegendaȩs̃ propterca figura¬
tis amictib: obregunt᷑ ut sensum legentis
exerceant &ncnud dat que in prampta
uilescant haetropice locutiones propt̃

Expanded text:
item ut: tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti / cincta salo resonant, magnus cui et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut locutio perornmale, ut: si tantum pectore robur / concita Turnus, cui haec dicuntur, animam habet. item: florida iuuentus; miscuit flores inanimales iuuentuti animali. item lactea canities; cum canities in homine sit, adiunxit inanimale lactea. item: cum fit translata locutio, ut est hoc: flucsed eae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensum legentis exerceant et ne nuda atque in promptu uilescant. eae tropicae dictiones
Abbreviated transcription (Latin):
m esoporamia. grecã& himologiam
possid& qđ duobus fluuis ambitur.
Nam aboriente tigrim hab& ab oc¬
casu eufraten incipitdut̃ aseptentri
one. intermontemtcurum &cauca¬
sum cuid meridies equitur babilonia.
dein dechaldec nouissima anrbia
eo demon quein tersinũ ꝑsicũ & sinum
anrbicum anausa¬

Expanded text:
Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur. Nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a Septeone inter montem Taurum et Caucasum, cui ad Meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia Eudemon, quae inter sinum Persicum et sinum Arabicum angus
Abbreviated transcription (Latin):
sede quis qui ea geritspumis consparii¬
O Mꝰ & onomia est quȩdã uclutitnens nomina¬
tio huiusuduti multȩ sunt speciesautenĩ
perid quod contin& idque contih&ur
ostendit ut nunc pateras libdte iouia ut
contra ut uinacoronant aut perinuen¬
torẽ id quod inuentum ut sine certre &
libero frigetuenus autcontra ucuinũ
pꝰccimurꝰ nam hicdĩ presens a destibȩc
exemplicu scidiligentib: posita &iam
relinqua demonstrabuntur

Expanded text:
sed equus qui ea gerit spumis conspersed equus qui ea gerit spumis consper metonymia est quaedam ueluti transnominatio. huius multae sunt species. aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut «nunc pateras libate Ioui», aut contra, ut «uina coronant»; aut per inuentorem id quod inuentum est, ut «sine Cerere et Libero friget Venus», aut contra, ut «uinum precamur, nam hic deus praesens adest». haec exempli causa diligentibus posita etiam reliqua demonstrabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nomia ẽ trans nominatio ab alia sig¬
nificitione adalicĩ proximittẽ trans¬
lata. fit autẽ multis modis. autenĩ
ꝑ id quod contin&idquod contin&ur
ostendit. uiteat raplaudunt prata
mugiunt dum hinc homines placudun¬
& illicboues mugiunt aut tontra per
idquod contin&ur id quod contin& ut
icm proximus ard& calegon dumñ
& libero frig& uenus. & commixtã uula¬
nus misit ad astraestiuillam. uultenim
percererem frumenti in uentricẽ intelle repa¬
nem. perliberuminuentor ẽuiti suinũ. perue¬
nerem libidinem peruulcinũ ignema dc̃o¬
tra perinuentum inuentoren Demons¬
tratutiunum precam᷑ prolibero quiuinũ
apud grecosinuenit. Itẽꝑefficentẽ id qđ
efficitur sicut pigrumnig frigus qđ pi¬
grãs homines faciat &timor pcillidus
eo quod pallidos homines reddat. autco¬
tra perid quod efficitꝰefficiens ut iungit ae¬
quos aurigenitor spumantia qͣueai đđ
frenafenis spumantia frenadixit cũ
uti que nompse facant spumam eẽ

Expanded text:
nymia est Transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis; aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut theatra plaudunt, prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod continetur id quod continet, ut jam proximus ardet Ucalegon, dum non et Libero friget Venus, et commistam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intelligere panem; per Liberum inventorem vitis, vinum; per Venerem, libidinem; per Vulcanum, ignem. At contra per inventum inventorem demonstrat, ut, Vinum precamur, pro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros homines faciat; et, timor pallidus, eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas,
Abbreviated transcription (Latin):
quentatorib uł anumero ilabarũ a pedib:
trochaicũm& rumnascitur. adactilodac¬
tilicum sic& alia asuispedib: anumero ut
exam&rum pentam &rum trim&rum
nã senarios uersus nos exnumero pedũ uoca¬
mꝰ Hocenĩ greciquia geminos ferunt
trimetrosdicunt. ex am&rosaut̃ latinos
primus fecisscennius treditur cosqlie
longo suocant ab inuentobus m&ra ap¬
pellate dicuntur . ut anacreonticumis a¬
sphificum. archiloicum nanana creonti¬
ca m&ra anacrtom composunti safphfi¬
ca safphfico mulier ediditachiloica ar¬
chiloicus quidam scripsit. colo fonia colofo¬
nius quedã exercuit. sotadeorum quoq
repertorẽ sota des genere cretensis. simo¬
nidia quoque m&rasimonides po& ali¬
ricus composuit : a frequentatorib: utas¬
clepiadia : nonenim eatis depius inuenit seo
proinde itiuocata quod edidẽ eligantis¬
sime etfrequentatis simȩ usussit a rebus
ques cribuntur utheroicum elegicicum.
bucolicum.

Expanded text:
quentatoribus uel a numero syllabarum; eaque trochaicum metrum nascitur, a dactylo dactylicum; sic et alia a suis pedibus. A numero, ut hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier edidit; Archilochios Archilochus quidam scripsit; Colophonios Colophonius quidam exercuit. Sotadeorum quoque repertor est Sotades genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum.
Abbreviated transcription (Latin):
H & arum appellatione propricieter¬
minũ ac finem mundi designarcuolunt
ab eoquod aliquiȩmensus finis est si¬
ue adtes timonium orientis occidentisq¬
quesolis

Expanded text:
 quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designari volunt, ab eo quod alicui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque Solis
Abbreviated transcription (Latin):
mali adinanimale. ut aurigam cęle
auis. quia & quad rupedes & uolatilȩanimã
ex humanis motib: transferuntur ad dm̃
non habent . item põcum pinus drat pã
&pinus & pontus animã non habent Itẽ¬
cuit usumterre aquisdumarare & sulcũ
premeread terram percin eathion ad ma¬
re ab animali ab inanimale. ut cd¬
lanten cinctum assiduȩ cui nubib: atris
b& cui membra hominis adscribuntur.
Itemplaudent manib: omã lignasi luȩitẽ¬

Expanded text:
mali ad animale. mali ad animale. auis, quia et quadrupes et uolatile animam ex humanis motibus transferuntur ad deum. non habent. item ut: pontum pinus arat; nam et pinus et pontus animam non habent. itecuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. ab animali ad inanimale, ut: Atlantem cinctum adsidue cui nubibus atris, bet, cui membra hominis adscribuntur. item: plaudent manu omnia ligna siluae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ i& a foremodis quaituor adanima¬
li ad animale uta ligeros conscendit cquos
m&a foricae loquens miscuitiue quad rupe¬
di alduis & quocursu deserta paeaucritinis¬
cuituo latlicursum qua drupedis abanimali
ad animaleuit pontum pinus erat sulcum pre¬
mit alta carina miscuitus unsterreaquisdũ
a rarcet sulcum premerȩ ađ t̃erram ꝑtineat
non admart. ab animalia danimaleut flo¬
rida iuuentus miscuit floresinanimales iu¬
uentuti qucanimam hab& ab animali adin¬
animalẽ ut tu neptune patercuitempora ca
nacres panticinita sciloresonant magnus
cui perpetesento ꝓfluit occanus & flumi¬
mines sic& alidrerum nomina exaliogene¬
rein aliudgenus decentissime. decorisgra¬
tia tranfferuntur ut oratio perorn&ur
M& a foraaut̃ autparti sunius estut fluc¬
tucires egetes nom potts diceresegetare
remigium alcrum nãetalenauium &alar̃
borumq tnens latio haec fitmodis quattuor
ab animaliadanimale. abin animalr adinani¬
male ab in animali ad amimaler abin ani¬

Expanded text:
autem metaphorae modis quatuor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendit equos; metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, et quo cursu deserta petiverit, miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Nna crepanti / cincta salo resonant, magnus cui perpete mento / profluit Oceanus et flumimines. sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transfMetaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetareremigium alarum. Nam et alae navium, et alarum borumque translatio, haec fit modis quattuor: ab animali ad animale, ab inanimali ad inanimale, ab animali ad inanimale, ab inani
Abbreviated transcription (Latin):
tes. reliquid plurimos suae philosophi¬
gum est. sed initer omnes discipulos
eius noniquidam iNmerito excellen¬
tissima gloria claruit qui omnino
ceteros obscurare plato. quicumes s&
ad teniensis honesto apud suos locona¬
tos & inigenio mirabilis. longesuos
coridiscipulos anite ir& parum ta¬
meri putanis perficiendi philoso¬
phice sufficere seipsum hac socra¬
ticam discipliniam cum longe lateq:
potuit peregrinatus est quaqua¬
uersum eum alicuius nobilitate sci¬
entiae recipienida fama rapiebat
Ittiq &i cegypto dicit quecumq
magnia illic habebantur adq do¬
cebanitur & inđ
italice partes
ueniens
fama
celebrabantur¬
quid ita¬
lice philosophicie
florebat facilli

Expanded text:
tes reliquit plurimos suae philosophit. Sed inter discipulos Socratis, non quidem inmerito, excellentissima gloria claruit, qua omnino ceteros obscuraret, Plato. Qui cum esset Atheniensis honesto aput suos loco natus et ingenio mirabili longe suos condiscipulos anteiret, parum tamen putans perficiendae philosophiae sufficere se ipsum ac Socraticam disciplinam, quam longe ac late potuit peregrinatus est, quaquauersum eum alicuius nobilitatae scientiae percipiendae fama rapiebat. Itaque et in Aegypto didicit quaecumque magna illic habebantur adque docebantur, et inde Italiae partes ueniens, fama celebrabaturquid Italicae philosophiae tunc florebat, audi
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq socraites incictiua excelluisse
memoraitur. phytagorcis uero.
magis conitem platione quibus po¬
tuit iNtellegentiae uiribus iNs¬
titisse. proinde plato utrumque
iunigendo philosophiam perfecisse

Expanded text:
 Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque iungendo philosophiam perfecisse
Abbreviated transcription (Latin):
sed alioꝵ caeleriores alioꝵ tardiores
esse circutus ut in eandem ora & uidean
sefrequent̃ & frequent̃ abscondant
dum aliud ab alio p̃teritur haec autem
signa ideo planete id est errantes dicun¬
nã quidam superius quidam inferuis

Expanded text:
sed aliorum celeriores, aliorum tardiores sed aliorum celeriores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se frequenter, et frequenter abscondant, dum aliud ab alio praeteritur. Aiunt autem planetae, id est errantes dicunNam quaedam superius, quaedam inferius
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ aberrore. nã in t̃dũ inaustrũ interdum
inseptẽ trionẽ plerũq contramundũ ñ numquã
quã mundo ferunt᷑ quarũ nomina grȩcas p&chon.
plenonta piriona &perus ste lonhas romani
nominib: deoꝵ suoꝵ idẽ iouis saturm martis
ueneris atq mercorii sacrauert. deceptienĩ
& decipere uolentes ieoꝵ adolatione quisibi
aliquid. secđ amorẽ p̃s trtissent sidera osteni¬
debant incelo dicentes qđ iouis ess& illud sidus
& illud saturmi & concepta. ẽ. opimo uanitatis.
larit plan&as quorum moribus formari
asserunt uitae Non senecessitates siue
igitur ut nomensonat semper augentur
siue ut ipsi dicunt qđ a concito motuferaNTur
& deciesmil s̃ indue aut si hoc in creuile
nidecur multiplicem speciem in nometa
sui conuersatione conmutent fide car&
quantã uugo suerrore & tam celeri
matu fucã nobis ad quod in mobilẽ iuiuendi
subs tantiam sortemq decernant ferunt
tameNi non esse aequales omniũ motus

Expanded text:
id est ab errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis.llant, quorum motibus formari asserunt vitae nostrae necessitates. Sive igitur, ut nomen sonat, semper vagentur: sive, ut ipsi dicunt, quod concito motu ferantur, et decies millies in die, aut si hoc incredibile videtur, multiplicem speciem innumera sui conversione commutent; fide caret quod tam vago sui errore, et tam celeri motu fixam nobis atque immobilem 70 vivendi substantiam, sortemque decernant. Ferunt tamen non esse aequales omnium motus,
Abbreviated transcription (Latin):
sidor platonici aplatanae philophodictihu ani¬
marũ creatorẽ essedm̃ corpoꝵ angelos
assert & ꝑmultos annoꝵ circulos indi¬
uersa corpora redire animas dicunt.
platonici dicunt muridos & anigelos ab
a&ernodõ factos homines autẽ fer̃ dõ
uiuente ab angelis essecreatos hii quam¬
quam acernitatem animae credaNT
& uolui tamen post multa scła
arumas iNcorporibus bestiarum
uel auium putanit.

Expanded text:
i. Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt; per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. Platonici dicunt mundum et angelos ab eterno Deo factos, homines autem ferunt, Deo iubente, ab angelos esse creatos. Hii quamquam eternitatem anime credant, reuolui tamen post multa secula animas in corporibus bestiarum uel auium putant.
Abbreviated transcription (Latin):
rum genera tradunitur unum
samiaNi a quo &iam ferunit
ipsum philosophiie nomeN ex or¬
tum. ioniciuero generis princeps
fuit tales milesius unus illorum.
septem qui sunt appellati sapientes.

Expanded text:
rum genera traduntur: unum samium, a quo etiam fuit ipsum philosophie nomen exortum. fuit Thales Milesius, unus illorum septem, qui sunt appellati sapientes.
Abbreviated transcription (Latin):
qiđ t. Plantus & plantaria ita distirguit᷑ qđ plan¬
tes̃ rapte dearborib: plantariũ uero
quȩ ex seminib: natis aecũ radicibia t̃ra
ꝓpria transferuntur
plante aplanitie ñ cupate quia ñ rotunde
ut inquadrupedib: neis tañ possit bipesbo¬
mosed plane atq: longiores formate s̃
ut stabilẽ corpus efficerent.¬

Expanded text:
inter plantas et plantaria hoc interest: nam plantae sunt raptae de arboribus, plantaria vero, quae ex seminibus nata cum radicibus et terra propria transferunturPlantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
erranitia appellanitur non quod
ipse errenit sed quod nos errantes
Notitia est ortus & occasus.
Adeo quia sol & lunia directo cursu
gradantur uel a nomala efficiuntur
id est quanido particulas addunt & de:¬
trabunt c&cerum quarido tantum de¬
trahunt. raro grada dicuritur.
stationem autem faciunt quando

Expanded text:
errantia appellantur, non quod ipsa errent, sed quod nos errantes notitia est ortus et occasus, ideoque sol et luna directo cursu gradantur, vel anomala efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt; caeterum quando tantum detrahant, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt quando
Abbreviated transcription (Latin):
Nimpharum apud gentiles uarics
uocabula nimphas quipͥpemontiũ
oreades dicunt. siluccrum dria¬
desi fontiam : a ma dricides. cam poꝵ
mcides maris nccdes¬

Expanded text:
Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Ne
Abbreviated transcription (Latin):
nubes recipit cuius locanilus fluuius
adatis tempore inundat qͥuem pro
pluuis ut untur enim fluuius idem
int̃auscrum & ortum &esiarum aut̃
flatus atephin parce id c̃abocciduo
fluant & habent certum tempus
nascuntur enim mense maioquarum
flatus initio languens ẽ sed ꝑdies
augescit nam fluunt abhora sexta
indecimam hac amigitur fluctur esis¬
tenie undis appositus qucce&iam
hostus cius quibus inmare influit
arcnarum cinnulis nilifluctus intumes¬
cunt acfitro re uerti coguntor. sic quȩ
aquȩ rum pentes ꝓopellantur in aus¬
trum quib: congestis nilus inacoyp¬
tum crumpit quaestibus quoque
&eniis ruptis qͣue arenarum cumulis
rursus in suum alutum redit flauius

Expanded text:
nubes recipit, cujus loca Nilus fluvius aestatis tempore inundat, quo pro pluviis utuntur. Oritur enim fluvius idem inter Austrum et Ortum. Etesiarum autem flatus a Zephyri parte, id est, ab Occiduo flat, et habet certum tempus. Nascuntur enim mense Maio, quarum flatus initio languens est, sed per dies augescit. 2. Nam flant ab hora sexta in decimam. Harum igitur flatu resistente undis, oppositisque etiam ostiis ejus, quibus in mare influit, arenarum cumulis, Nili fluctus intumescunt, ac retro reverti coguntur. Sicque aquae erumpentes propelluntur in Austrum. Quibus congestis, Nilus in Aegyptum erumpit. Quiescentibus quoque Etesiis, ruptisque arenarum cumulis, rursus in suum alveum redit fluvius
Abbreviated transcription (Latin):
Nepa scorpioquinatos cosumit nisie um
quidor soeius insederitrursum ipsequiserua¬
tus fuerit consamitpatrem unde &¬
homines quibona parentum ꝑlux̧driã
consumunt in epotes dicuntus. hincquoq¬
ne potatio ꝓluxoͥria conpatatur tiup
qua certe quequeres consumuntur

Expanded text:
Nepa scorpius, quae natos consumit, nisi eum qui dorso eius inhaeserit. Rursum ipse, qui seruatus fuerit, consumit patrem. Vnde homines, qui bona parentum per luxuriam consumunt, nepotes dicuntur. Hinc quoqnepotatio pro luxuria ponitur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
neura uocan alii latini uocatos neruds
putañ coqđ artuũ coniunctiones in uict̃
his in hã crcantiđ ab in hacrendo maximã
aut̃ uirium substantiã neruos facert cor¬
tis simum ẽ. nã quanum fucrix densiores
tantum ꝑpensius augescere firmitatẽ¬

Expanded text:
 Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum conjunctiones invicem his inhaereant; id est, ab inhaerendo. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
Marbonensis ꝓuintidparsgalliarũ hab& abori¬
ente alpes cocuas ab occidentthis paniã acirtio
aquitançã a sepremtrione lugdaͥnen sõ. ab
a quilonebelgiccõgallic̃ a meridiema regallicũ
qđ ẽ int̃s ardiniã & in sulas balcar es habens
in fronte quarodanꝰ fluuius in mare
exit insulas stoecades.

Expanded text:
ARBONENSIS PROVINCIA, pars GALLIARVM, habet ab oriente Alpes Cottias, ab occidente Hispaniam, a circio Aquitanicam, a septentrione Lugdunensem, ab aquilone Belgicam Galliam, a meridie mare Gallicum quod est inter Sardiniam et insulas Baleares, habens in fronte, qua Rhodanus fluuius in mare exit, insulas Stoechadas.
Abbreviated transcription (Latin):
nestoriani hercũici anefiorio constantino¬
politano episcoponancupati quibcatã
uirginem mariam non dĩ sed hominis tan¬
tummodo as ser̃ gen&ricom ut aliam ꝑso¬
nam carnis aliam faceret dcitatis netunũ
xp̃m in uerbodi & carne credidit sedispera¬
tim atqueseumstim alterum filiam dĩ
alterum hominis p̃dicauit¬

Expanded text:
Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo adseruit genetricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis: nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque seiunctim alterum filium Dei, alterum hominis praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
N abula indedicta unde & nabila abob¬
nitbendo scilic& hocest operiendo trã
ꝑca lant enim ualles humidac nebulas
& fiunt nubes inde nubilum indenubes
nebulaeautm ima ꝓdant cam sere¬
nitas c̃ summa cum nubilum

Expanded text:
Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum
Abbreviated transcription (Latin):
comenia apudnos halende apudhdircos
aut̃ quia sccundum lunarem cursum
mensis supputantur. łigrece mene luna
appellatur in dencominia id noualuna
Trantenim apud hebreos i psidies Kalen¬
sollemnitatis uruc¬

Expanded text:
omenia apud nos kalendae, apud Hebraeos autem, quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece μήνη luna appellatur, inde neomenia, id est nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies kalensollemnitatis
Abbreviated transcription (Latin):
N eglegens ususubtinuit atrumque ꝑ g.
quamunis & ꝑ .c. mnaliquis logatur quiu .e.
& gamam penesur inamgaius cumo g
sola fit. inuenimus ꝑc: & ꝑg.posi tam ergo
hoc participiumal nom̃ exduobus integris.
compositum est coniunctione disiuncoua
& legens participiam qđ s gradus habeat¬
& erit nom̃ ut neglens neglegentior
neglegentismus parti cipium neglegens
neglatus negle genđ¬

Expanded text:
Neglegens usus obtinuit utrimque per g, quamuis et per c in aliquantis legatur, quia c et g unum paene sunt. Nam Gaius, cum g sola sit, inuenimus per g et c positum. Ergo hoc participium uel nomen ex duobus integris compositum est, coniunctione disiunctiva et ‘legens’ participio. Quodsi gradus habeat, erit nomen, ut ‘neglegens neglegentior neglegentissimus’, participium neglegens neglectus neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
Nicromantũ sunt quorum p̃cantationib: sa
uidentur resuscita timeriuodiuinare mat
int̃rogata respondere nicron ciim
greco mortuus mantiadiuinationuncapat᷑
Ad quos sciscitandos cadiutisanguis nu c¬
adicitur nam amare demoneslluii allinsa¬
sanguincidicunt. Id eoque quotic̃s nȩra¬
mantia fiteruor ã qud mis dtur ut colao qsia
sanguinis facilius ꝓuocent᷑ iupnitua¬

Expanded text:
Necromantii sunt quorum praecationibus videntur resuscitati mortui divinare et ad interrogata respondere. Necros enim, Graece mortuus, mantia divinatio nuncupatur. Ad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare daemones sanguinem dicuntur: ideoque quoties Necromantia fit, cruor aquae miscetur, et colore sanguinis facilius provocantu
Abbreviated transcription (Latin):
Eyd Nictulmus c̃passio quipdicmuisus paten¬
tibus oculis denegatur & nocturnis in ru.¬
encibus tenebris redib&ur aucuersauice
ut plerique uo luntdic redditur. noc¬
tenegatur  uir go¬

Expanded text:
 Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
N auem quidam phibent dictã. coquod
nausum reciorem quaerat idest peritum
sapientem screnuum qui continere &i gub̵na¬
rt nouit ꝓptmaritima pericula & casus
unde c̃illud salomonis intelleͥgens gubna¬

Expanded text:
Navim quidam perhibent dictam, eo quod gnavum rectorem quaerat, id est, peritum, sapientem, strenuum, qui continere et gubernare novit propter maritima pericula et casus: unde et illud Salomonis: Intelligens guberna
Abbreviated transcription (Latin):
utqui uell& camuter& ur
Versac̃ in siuprum talis consuctudo
ut inuice coniugia commutaren cur¬
quos iohannes incipocali psiñ in ꝓbat
dicns Sed hoc habens quodo disti
Ni colcute herea codetes tabili turpitu¬
dincinuo lutiui cis sim coniugia com¬
aturam nonadõ sedciquib: dam fictis
potes tactibus factum ad firmant

Expanded text:
ut qui vellet ea uteretur; et versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarenQuos Iohannes in Apocalypsi inprobat dicens2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti Nicolaite, detestabili turpitudine inuoluti, uicissim coniugia aturam non a Deo, sed a quibusdam fictis potestatibus factum adfirmant
Abbreviated transcription (Latin):
urice H ardũ pscicũ nardũ fidde idẽ sincinpostura
inmodũ spȩcisio quein fusc conficitur
caca uocatꝰn qđ in srria nascatꝰ᷑ sed qđ mons
in quoinuenit alio lator cindĩ spetat alioseriã
c̃ aut indicũ multi formes edmnłis srriacũ leue
fuliium comosũ spica paruuẽ odoratissimũ eyperũ
similans qđ s̃imultũ in orctarda uerit lingũa sicat
N ardum celticũ a regionegalliȩ nom̃ traxit nas¬
citꝰ enĩ sepius inligurie alpibusetin siruȩ fructi¬
cȩ paruoni dicib: ininani pulo collat᷑ligam̃tis
flosci tantũ ꝓpt̃ odorẽ bonum trrsicius atq:

Expanded text:
ur. Nardum pisticum nardum fidele, id est sine inpostura, in modum spicae sit quae infusa conficituraca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi