comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potĩ ẽẽ uentura qnͣ do sic erit tͥbulatio uniu̾so
orbiut ad eccłam ꝑtineat que uniu̾so orbe tri¬
bulabitur: ñ ad eos qui tribulabunt eam: Ip¬
si enim diccurisunt pax et securitasut repen¬
tiñ nus suꝑ ueniat int̾ritus. et eos aduentus
dñi sicut fur innocte comp̾hendat: qñ econ¬
trario gaudebunt & exultabunt. qui diligt̃
manifestationem domimi. Nunc autẽ ista
mala que tamqm sumina et extrema credũ¬
tur: utriq genti et utriq regno et: xp̃i scilicet¬
& diaboli. uidemus ẽẽ cõmunia: Parit̾ quip¬
pe his et boni affliguntur et mali: nec ẽ qui
dicat pax et securitas. ubicumq contingunt
uł metuitur ne contingant. Int̾ que tam̃ iala
ad huc usq quaq frequentantur luxuriosa
cosunia. feruet ebriositas auaritia grassat᷑:
ꝑstrepunt lasciui cantꝰ organa. tybie. hrt. cr¬
chare. thessare. multa et uaria genera ludon
atq signorum. hoccine ẽ arescere p̃timore: an

Expanded text:
potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso orbi. ut ad ecclesiam pertineat, quae uniuerso orbe tribulabitur. non ad eos, qui tribulabunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam summa et extrema creduntur, utrique genti et utrique regno et Christi scilicet et diaboli uidemus esse communia; pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque contingunt uel metuitur, ne contingant. inter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine est arescere prae timore an
Abbreviated transcription (Latin):
bet agnoscere. ne plus sapiat qmͣ oportet saperer
Sed consiteri nos in quis pena nr̃a compellit ad¬
cẽ iam finẽ. dum impletur qd̃ p̾mintiatum ẽ:
arescentib hominib p̾tunore et expectatione.¬
que suꝑuement uniu̾so orbi: Nullam inquis
patriam nullum locum. nris temporib ñ affli¬
gi aut tribulari certum ẽ. sicut dictum ẽ puti
more et expettatione que suꝑuenient uniu̾so or¬
bi. Si gͦ ista mala que nunc patitur genushu¬
manum. certa sunt inditia iam dñm eẽ uen¬
turum: quid ẽ quod aic apłs tum dixerine pax
et securitas: Cum enĩ dixisset euangelium ares¬
centib hominib p̃timore et expectatione: con¬
tiuo subiunxit. nam uirtutes celoꝵ mouebun¬
tur: et tunc uidebunt filium homĩs uenientẽ
innube cum potestate magna et maiestate. Hi¬
deam̃ itaq ne forte meliꝰ intelligatur. ñ eo mo¬
do impleri que p̃dicta sunt nus u̾bis. sed tunc

Expanded text:
bet agnoscere, ne plus sapiat, quam oportet sapere! bet agnoscere, ne plus sapiat, quam oportet sapere! Sed confiteri nos, inquis, poena nostra compellit adesse iam finem, dum impletur, quod praenuntiatum est: Arescentibus hominibuquae supervenient universo orbi ». Nullam, inquis, patriam, nullum locum nostris temporibus non affligi aut tribulari certum est; sicut dictum est, « Prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi>. si ergo ista mala. quae nunc patitur genus humanum, certa sunt indicia iam dominum esse uenturum, quid est, quod ait apostolus: Cum dixerint: \'Pax et securitas\'? cum enim dixisset euangelium: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, continuo subiunxit: Nam uirtutes caelorum mouebuntur. et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc
Abbreviated transcription (Latin):
incarne. putamꝰ ꝓpinquum finẽ credere potuisse'
Qm̃ longe post ascensionem dm̃ factum est. ac ꝑ
hoc etiam ista qualia futura sint. cum fuerit omĩ¬
no finis ꝓrimꝰ ignoramus: si tam̃ hec non ita dicta¬
predicta sunt. ut meccła potĩ intelligi debeant:
Due quippe gentessunt et duo regna unum. xp̃i
gens suꝑ gentem. et regnum suꝑ regnum: quod
non desinit fieri ex quo diccum ẽ agite penitentiã.
apppinqͣuit enim regnum celoꝵ. Qd̃ uide qnͣdo
dictum ẽ. et ex nio quot anm transierunt et tam̃
uerissime dictum ẽ. nouissimis enim dieb dñs ꝑ
uirginem uenit. Nec diceretur ista hora nouissi¬
ma nisi regno ꝓpinquante celorum: ꝑ qmͣ totam
horam funt que dominꝰ ꝓpinqñte suo regno fu¬
tura p̃ dixit:. Seo hec hora quanto spano. ꝓten¬
dectur si apłis dictum ẽ. ñ est ur̃m scrre: qnͣtoma¬
gis quilibet homo q̃lis egosum modũ sirum de¬

Expanded text:
in carne, putamus propinquum finem credere potuisse, in carne, putamus propinquum finem credere potuisse, quoniam longe post ascensionem domini factum est! ac per hoc etiam ista qualia futura sint, cum fuerit omnino finis proximus, ignoramus, si tamen haec non ita praedicta sunt, ut in ecclesia potius intellegi debeant. duae quippe gentes sunt et duo regna, unum sciligens super gentem et regnum super regnum, quod non desinit fieri, ex quo dictum est: Agite paenitentiam: adpropinquauit enim regnum caelorum. quod uide quando dictum est et ex illo quot anni transierunt et tamen uerissime dictum est. nouissimis enim diebus dominus per uirginem uenit nec diceretur ista hora nouissima nisi regno propinquante caelorum, per quam totam horam fiunt, quae dominus propinquante suo regno futura praedixit; sed haec hora quanto spatio protendatur, si apostolis dictum est: Non est uestrum scire quanto magis quilibet homo, qualis ego sum, modum suum de
Abbreviated transcription (Latin):
erat talis solis ille defectus qnͣdo crucifitus ẽ xp̃c.
et ideo uere mirabitis erat et ꝓdigiosus: Pascha qͥp¬
pe fuerat iudeorum: qd nonnisi in lune plenitudi¬
ne celebratur: Scdm astroiogorum autem numeros.
certum ẽ solem qnͣdo luna plena ẽ nonposse de-¬
ficere. sed qnͣdo finis ẽ lune.non quidem semꝑ s
alit̃ numqm. cum scłm illos numeros deficit
Quid gͦ tale umqm quisqm meminit apparus¬
se de celo ex quo dominꝰ illa p̃dixit. qͣle apparuit
qnͣdopassus ẽ: Quare si apparebunt etiam talia
si ũspiritalit̾ potius intelligenda sunt: tunc appa¬
rebunt qnͣdo finis sic apppinquabit ut debeãt
apparere Bellis autem ꝑ diu̾sa int̾ualla tempoꝵ
et locorum qnͣdo non t̾ra contrita ẽ: Nam ut n¬
mis antiqua p̃teream. sub impatore gallieno
cum romanas ꝓuicias barbaries usq quaq
puaderet. quam multos fr̃s nrõs qui tunc erãt

Expanded text:
erat talis solis ille defectus. quando crucifixus est Christus, erat talis solis ille defectus. quando crucifixus est Christus, et ideo uere mirabilis erat et prodigiosus. pascha quippe fuerat Iudaeorum, quod nonnisi in lunae plenitudine celebratur; secundum astrologorum autem numeros certum est solem, quando luna plena est, non posse deficere, sed quando finis est lunae non quidem semper sed aliter numquam, cum secundum illos numeros deficit. quid ergo tale umquam quisquam meminit apparuisse de caelo, ex quo dominus illa praedixit, quale apparuit, quando passus est quare si apparebunt etiam talia, si non spiritaliter potius intellegenda sunt, tunc apparebunt, quando finis sic adpropinquabit, ut debeant apparere. -Bellis autem per diuersa interualla temporum et locorum quando non terra contrita est? nam, ut nimis antiqua praeteream, sub imperatore Gallieno, cum Romanas prouincias barbaries usque quaque peruaderet, quam multos fratres nostros. qui tunc erant
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ. unctio: merito apłis de fine querentib res¬
ꝓph̾iam scire pot̾ant.non ad finem seculi de quo
quesierant prinebant. Signa uero decelo et t̾ra
numqͥd maiora nos uidimus qm qui fuerunt
ante nos: Nonne sigentium legatur historia tã¬
ta mira reppiuntur extitisse de celo t̾raq ut aliqͣ
etiam ñ credantur: Sedut multa omittam que p¬
sequilongum ẽ duos soles qnͣdo nos iudimus:
Quos uisos litãs mandauerunt qui tunc fuert̃.
ante qmͣ dominus uenisset incarne. Qnͣdo nos
uidimꝰ solem sic obscuratum. quẽadmodũ obscu¬
rat᷑ ẽ. cum mundi lumen penderet incruce: Nisi
forte defectus solis et lune.quos consuert̾ cõputa¬
tores siderum ad notare atq predicere. inter cele¬
stia ꝑdigia numerabimus: quia lunam sepĩ in
sua plenitudine. solem uͦ rarius. sed tam̃ uidimꝰ
infine lune scd̃m eorum cõpotum de fecisse. Non

Expanded text:
lata est unctio, merito Apostolis de fine quaerentibus reslata est unctio, merito Apostolis de fine quaerentibus resprophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. Signa uero de caelo et terra numquid maiora nos uidimus. quam qui fuerunt ante nos? nonne, si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de caelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? sed, ut multa omittam, quae persequi longum est, duos soles quando nos uidimus, quos uisos litteris mandauerunt, qui tunc fuerunt, antequam dominus uenisset in carne? quando nos uidimus solem sic obscuratum, quem ad modum obscuratus est, cum mundi lumen penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consuerunt computatores siderum adnotare atque praedicere, inter caelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem uero rarius sed tamen uidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. non
Abbreviated transcription (Latin):
tio neq fiet: Et si mistã qnͣto magis in illa que
nouissima futura ẽ orbi terre. idẽ excłȩ toto orbe
diffuse: slam et ipse lucas non quidem qnͣdo a
discipulis suis deaduentu suo dominꝰ int̾rogat᷑
t̃. ubi hoc matheus cõmemorauit et marcus:
sed alio loco ubi pharisci quesierunt ab illo. qnͣ¬
do uemiet regnum dei. tale aliquid eum cdixisse
narrauit. In illa inquit hora. qui fuerit intecto
et uasa ciꝰ moomo. Ne descendat tollere illa: et qͥ
magro similit̾ non recleat retro: Sed nuc ꝓpt̃
cõmutationem tempoꝵ. de cdamelis ebdomadib
agitur: que si circa tempora pͥmi aduentus domi¬
ni complete nonsunt. atq infine complende sunt.
hoc apłos ignorasse uł scisse quidem. sed docere
ꝓhibitos fuisse quis credat: Quamqmͣ si hoc ita
est: utilit nesciunt gentes quod domiñ docere.
ꝓhibuit eos quos gentium uoluit eẽ doctores.
iam de templo illo sublatum ẽ. sacrifitium sub

Expanded text:
tio neque fiet, et si in ista, quanto magis in illa, quae tio neque fiet, et si in ista, quanto magis in illa, quae nouissima futura est orbi terrae, id est ecclesiae toto orbe diffusae! nam et ipse Lucas non quidem, quando a discipulis suis de aduentu suo dominus interrogatus est, ubi hoc Matthaeus commemorauit et Marcus, sed alio loco, ubi Pharisaei quaesierunt ab illo, quando ueniet regnum dei, tale aliquid eum dixisse narrauit: In illa, inquit, hora, qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, ne descendat tollere illa et. qui in agro, similiter non redeat retro. Sed nunc propter computationem temporum de Danihelis hebdomadibus agitur, quae si circa tempora primi aduentus domini completae non sunt atque in fine complendae sunt, hoc apostolos ignorasse uel scisse quidem sed docere prohibitos fuisse quis credat? quamquam si hoc ita est, utiliter nesciunt gentes, quod dominus docere prohibuit eos, quos gentium uoluit esse doctores. ia
Abbreviated transcription (Latin):
retur. uł ante passionem resurrectionemq eius
fuisse completam: Qui autẽ dicunt. sicut aꝑtissi¬
me etiã lucas eunͣgłista testatur tunc fuisse fac-¬
tam. qnͣdo eũ̾sa c̃ ierłm. quid eis respondeatur. ui¬
dere debent qui infine scli uł circa finem existimant
hec futura: qm̃quam ipsa desolationis abhorima
uoꝓpt̾ obscuritatem dicu. ñ uno modo abhomĩb
potuerit intelligi. Et qd̃ dictum ẽ qui ẽ intecto
ñ descendat tollere aliquid de domo sua. et quim
agro non reu̾tatur tollere tumcam suã: potest con¬
gruentius intelligi spiritalit᷑. qd̃ intribulationib
omnib ẽ cauendum. ne quisqm̃ de uict̃ ad carualẽ
luitam de spiritali sublimitate cdescendat᷑ aut qͥ
ꝓfecerat mant̾iora se extendens. defitiendo inpost̾i¬
ora respitiat. Qd̃ si in omni tribuiationẽ qnͣtoma¬
gis in illa cauendum p̾cipi debuit. que talis fu¬
tura predicta ẽ illi ciiitati qͣlis non fuit abii¬

Expanded text:
retur, uel ante passionem resurrectionemque eius retur, uel ante passionem resurrectionemque eius fuisse completam. qui autem dicunt. sicut apertissime etiam Lucas euangelista testatur. tunc fuisse factam, quando euersa est Hierusalem, quid eis respondeatur, uidere debent, qui in fine saeculi uel circa finem existimant haec futura; quamquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab hominibus potuerit intellegi. Et quod dictum est: Qui est in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua et, qui in agro, non reuertatur tollere tunicam suam, potest congruentius intellegi spiritaliter, quod in tribulationibus omnibus est canendum, ne quisque deuictus ad carnalem uitam de spiritali sublimitate descendat ant, qui profecerat in anteriora se extendens. deficiendo in posteriora respiciat. quod si in omni tribulatione. quanto magis in illa cauendum praecipi debuit. quae talis futura praedicta est illi ciuitati, qualis non fuit ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
antur: Inde ñ mierito dictum ẽ. talẽ tribulatio¬
nem nec fuisse acreature initio. nec futuram. sed
et si tempore antixp̾i talis aut maior forsitanerie
intelligendumẽ de iuoppło dictum. qd̃ ei talis
amplius futura non erit. Si enm autrep̃m illi
pͥmitus et p̾cipue recepturi sunt: facturus ẽ tunc
idemppss tribulationem potiꝰ qm̃ passur᷑. Non ẽ
gͦ cur putemus ebdomadas ꝓphe damelis. uel
ꝓpt̾ dierum breuiationẽ fuisse turbatas. uł illo
iam temꝑe ñ fuisse compleras: sed infine scl̃i cẽ cõ¬
plendas:. Non enim ante passionem dm̃ implete
st̃:. Qd̃ qui putant: rectissime tua sententia refel¬
luntur. qͣ dixisti: hec gͦ ab hominatio suam com¬
pleta fuerat᷑: quomodo dñs monet cum dicit cũ ui¬
deritis ab hominationẽ desolationis. qd̃ dictum ẽ
intelligat: his u̾bis beatitudinis tue. illi merito
corrigen di surte: qͥ dicunt eã cum hec dñs ioque¬

Expanded text:
antur: uode non immerito dictum est, talem tribulatioantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a creaturae initio, nec futuram. Sed etsi tempore Antichristi talis aut major forsitan erit, intelligendum est de illo populo dictum, quod ei talis amplius futura non erit: si enim Antichristum illi primitus et praecipue recepturi sunt, facturus est tunc idem populus tribulationem potius quam passurus. 31. Non est ergo, cur putemus hebdomadas prophetae Danihelis uel propter dierum breuiationem fuisse turbatas uel illo iam tempore non fuisse completas, sed in fine saeculi esse complendas: non enim ante passionem domini impletae sunt. quod qui putant, rectissime tua sententia refelluntur, quia dixisti: \'Haec ergo abominatio si iam completa fuerat, quo modo dominus monet et dicit: Cum uideriti qui legit, intelligat » ? His verbis Beatitudinis tuae illi merito corrigendi sunt, qui dicunt eam, cum haec Dominus loque
Abbreviated transcription (Latin):
chi uidentur. mala ipsa significata nomine di¬
erum: si cut dicti sunt dies mali. inaluis duime
scͥpture locis. Neq enim dies iꝑsi mali st̃ sed
ea que fiunt ineis: Ipsag̃ dicta sunt breuia¬
ri: ut deo donante tolerantiã minus sentirent᷑.
ac sic que magna eent breuia fierentz. Sed siue
isto modo intelligenda sit dicrum illa breui¬
atio. sine qd ad paucitatem redigerentur siue
qd̃ cursu solis celeriore breuiarentur. ñ enim
deft̃ qui & hoc existiment. ita scilicet dictos
breuiores dies futuros. si cut fuit longior dies
orante ih̾unaue: tam̃ lucas euangłista et hac̃
dierum breuiationem & abhominationem
desolationis que duo ipse non dixit sed mathe¬
us martusq dixerunt: ad eũsionem ierusale
docuit ꝑtinere: aua cum eis dicens aꝑtius de hac
eadem te queilliposuerunt obscurius: Nam iose¬
phus. qui udaicam scͥpͥsit historiã talia mala di¬
cit illipopło tunc accidissẽ ut uix credibilia uide¬

Expanded text:
hi uidentur mala ipsa significata nomine dihi uidentur mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis diuinae scripturae locis; neque enim dies ipsi mali sunt sed ea, quae fiunt in eis. ipsa ergo dicta sunt breuiari, ut deo donante tolerantiam minus sentirentur ac sic, quae magna essent, breuia fierent. Sed sine isto modo intellegenda sit dierum illa breuiatio sine quod ad paucitatem redigerentur sine quod cursu solis celeriore breuiarentur — non enim desunt, qui et hoc existiment, ita scilbreviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave : tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia vide
Abbreviated transcription (Latin):
intrent ineam. quia dies ultionis st̃ hi. ut im¬
pleantur omma que scͥpta sunt: Demde simi¬
lit̾ iste etiam sequitur. ut prsus manifestũ sit
de hac ipsa re omnium trium eẽ hunc euange¬
lii locum: ue autẽ pregnantib et nutrientib
millis dieb et cet̾a. ad hoc ꝑtinentia que iam
cõmemoraui supius. Lucas gͣ patefecie qd̃ eẽ
posset incertum. non ad scłi finem sed ad expu¬
gnationem ierłm ꝑtinere. id qd dictum est.
de abhominatione de solationis: et qd̃ dictum
ẽ de dierũ breuiatione ꝓpt̃ eliccos. Quia et si
ea ipse non dixit: dyxit tamen aꝑtius cetera
de hoc ipso.quo et ista ꝑtinere monstraure. sion
emin debemꝰ ambigere qnͣdo eũsa ẽ ierłm fu¬
isse in ulo ppło electos dei qui excir cumeisio¬
ne crediderant siue fuerant tredituri. electi an¬
te constitutionem mundr: ꝓpt̾ quos breuia¬
tentur dies illi. ut tolerabilia mala fierent.
Nam quidam conuenientius intellexisse mi¬

Expanded text:
intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut imintrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia, quae scripta sunt. deinde similiter etiam iste sequitur. ut prorsus manifestum sit de hac ipsa re omnium trium esse hunc euangelii locum: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et cetera ad hoc pertinentia, quae iam commemoraui superius. Lucas ergo patefecit, quod esse posset incertum, non ad saeculi finem sed ad expugnationem Hierusalem pertinere id. quod dictum est de abominatione desolationis et quod dictum est de dierum breuiatione propter electos, quia, etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius cetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstrauit. non enim debemus ambigere, quando euersa est Hierusalem, fuisse in illo populo electos dei, qui ex circumcisione crediderant siue fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breuiarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. nam quidam conuenientius intellexisse mi
Abbreviated transcription (Latin):
inagro erit non reu̾tatur retro tollete uestimen¬
tum suum. Ue autem pregnantib et nutrienti¬
bm illis dieb et reliqua. Lucas uero ut osten¬
deretur. tunc factam fuisse abhommationem
de solationis que adanele p̃dicta ẽ qnͣdo ex¬
pugnata ẽ ierłm: hoc eodem loco domim uer¬
ba cominemorat: Cum autem inderitis cutum
dari ab exercitu ierłm. tunc scitode quia apꝓpm¬
qͣuit de solatio eiꝰ. apparet itaq tunc ibi posi¬
tam de solationis abhominationẽ: dequa duo
illi euangeliste locuti sunt. Deniq etiam iste.
similit̾ sequitur: tunc qui inuidea st̃ fugiant
inmontes. Et ꝓ co quod dixerunt illi. et qui suꝑ
tectum ne descendat indomum. nec introeat ut
tollat quid de domo: iste dixit et qͥ inmedio eiꝰ
discedant. ut ostenderetur illisũbis apud auos
euangłistas positis. festinationem fuge fuisse
p̃ceptum: Et ꝓ eo quod illi posuerunt et qui
in agro erit. non reu̾tatur retro touere uestimen¬
tum suum aꝑtius iste aic: Et qui in regionib ñ

Expanded text:
 non reuertatur retro tollere uestimentum suum. uae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et reliqua. Lucas uero, ut ostenderetur tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Danihele praedicta est, quando expugnata est Hierusalem, haec eodem loco domini uerba commemorat: Cum autem uideritis circum dari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius. apparet itaque tunc ibi positam desolationis abominationem, de qua duo illi euangelistae locuti sunt. denique etiam iste similiter sequitur: Tunc, qui in Iudaea sunt, fugiant in montes. et pro eo, quod dixerunt illi: Et qui super tectum. ne descendat in domum nec introeat, ut tollat quid de domo, iste dixit: Et qui in medio eius, discedant, ut ostenderetur illis uerbis apud alios euangelistas positis festinationem fugae fuisse praeceptam. et pro eo, quod illi posuerunt: Et qui in agro erit, non reuertatur retro tollere uestimentum suum, apertius iste ait: Et qui in regionibus, non
Abbreviated transcription (Latin):
quieqmͣ discere. sed ab ullo ꝓrsus hominum
herumptamen qͥa cum illic eẽm. te quidem
ꝑetatem uerecund antem boni parentes et amã¬
tissimi bonorum studioꝵ tuoꝵ. qnͣto pietatis
uereq sapientie ardore flagrares. michi inti¬
mare dignati sunt: et beniuolentissime petiue:¬
runit. ne tibi instruende. in quoopꝰeẽt meam op¬
ulam denegarem: ad monendam te his litt̃is
credidi. scõm supra dictas optioties ut queras
qd̃ uis: nesim suꝑ fluus si conatus fuero docere
quod scis dum tam̃ firmissime teneas. qd̃ et¬
si aliquio salubrit᷑ ꝑ me scire. potueris. alle te
docebit qͥ ẽ int̾ioris hoĩs magist̾ int̾ior: quim
corde tuo tͥ ostendit uerum eẽ quod clicitur: qͥa
neq qui rigat ẽ aliquid neq qui plantat: seo¬

Expanded text:
quicquam discere sed ab ullo prorsus hominum. quicquam discere sed ab ullo prorsus hominum. uerum tamen, quia, cum illic essem, te quidem per aetatem uerecundante boni parentes et amantissimi bonorum studiorum tuorum, quanto pietatis ueraeque sapientiae ardore flagrares, mihi intimare dignati sunt et beniuolentissime petierunt, ne tibi instruendae, in quo opus esset, meam operulam denegarem, admonendam te his litteris credidi secundum supra dictas optiones, ut quaeras, quod uis, ne sim superfluus, si conatus fuero docere, quod scis, dum tamen firmissime teneas, quod, etsi aliquid salubriter per me scire potueris, ille te docebit, qui est interioris hominis magister interior, qui in corde tuo tibi ostendit uerum esse, quod dicitur, quia neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, se
Abbreviated transcription (Latin):
etiam doctor gentium ꝑielitatum se eẽ testat᷑.
cum dicit ne magnitudine reuelationum
mearũ extollar: datꝰ ẽ michistimulus carnis
et cetera: Inde et ipse dominꝰ tumoris huius
admitabilis medicus. nolite inquit ab homĩb
retnens idemipse doctor gentium: dicit neq qͥ
plantat ẽ aliquid neq qui rigat s qui increm̃¬
tum ds̃ dat. hoc et ille meminit. qui in natis
mulierum quanto magnus erat. tanto se
in oĩb humiliabat in dignum se affirmanis
qui xp̃i calciamenta portaret. Quid enim a¬
liud ostendit ubi ait. qui habet sponsam
sponsus ẽ amicus autẽ sponsi stat et audit
auditus dequo paulo ante commemoraui in
psalmopositum. auditui meo dabis exultati¬
onẽ et letitiam et exultabunt ossa humiliata.
ꝓinde tanto me certius. tanto solidius tanto sa¬
nius gaudere scias de fide et spe. et dilectione
tua: qnͣtominus indigueris ñ tantum ame

Expanded text:
etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne in magnitudine reuelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis et cetera. unde et ipse dominus, tumoris huius admirabilis medicus: Nolite, inquit, ab hominibstus, quod retinens idem ipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc et ille meminit, qui in natis mulierum, quanto magnus erat, tanto se in omnibus humiliabat indignum se adfirmans, qui Christi calciamenta portaret. quid enim aliud ostendit, ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit auditus, de quo paulo ante commemoraui in psalmo positum: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam et exultabunt ossahumiliata. Proinde tanto me certius, tanto solidius, tanto sanius gaudare scias de fide et spe et dilectione tua, quanto minus indigueris non tantum a me
Abbreviated transcription (Latin):
noscent eum sictit scriptum c̃ aminore usq ad
maiorem eorum: et sollicitissime cauendum ẽ
in docendo supbie uitium: qd̃ in discendo ñ
ita ẽ: Unde et sc̃ã scͥpͥtura nos admonet dicens
sit omnis homo uelox ad audiendiendim: tar¬
dus autem ad loquendum: et uie in psalmo ait.
aucditin meo dabis exultationẽ et letitiã. & con¬
tinuo subiecit. exultabunt ossa humiłata.
llidit enim in audiendo facillime seruari hu¬
militatem. que difficile ẽ in docendo: qm̃ neces¬
se ẽ ut doctor habeat suꝑior locum. ubi labo¬
riosum ẽ obtinere: ne subrepat elatio: Uides¬
ne quẽ admodum piclitemur. aquib expecta¬
tur. ut ñ solum doctores simus. uerum enam
ita ꝓficitis ut illo pueniatis ubi nullius hoĩs
doctoris egeatis. Isto autem piculo ñ santum
nos. tiam ad illum dequo dicturꝰ sum quid
sumꝰ nos: Non gͦ nos tantum isto piculo sed

Expanded text:
noscent eum, sicut scriptum est, a minore usque ad noscent eum, sicut scriptum est, a minore usque ad maiorem eorum. et sollicitissime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo ait: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, ium est, cum ita proficitis, ut illo perueuiatis, ubi nullius hominis doctoris egeatis. isto autem periculo non tantum nos — nam ad illum, de quo dicturus sum, quid sumus nos ? — non ergo nos tantum isto periculo sed
Abbreviated transcription (Latin):
sepe offitium imꝑtiendi meritum ẽ accipien.
or uł. ita respondebo tͥ ut noueris ꝓhac ipsa
re quam parit̃ nesciinus. ad quem pulsare
debeamus: hec iodeo p̃ locutus sum: ne de ꝓ
certo speres quicqiid ame questueris audi¬
turam: & hoc cum non ꝑ uenette audacter po¬
tius quam prudent̾ me fecisse arbitretis. qui
t querendi siquid uoies facultatem dedi. hoc
emm feci non doctor ꝑfectus. seo cum docendis
ꝑfitiendus: domina cxunia meritoq ho¬
norabilis in xp̃o ac suspitienda filia: Et¬
quidem ctiam in reb his quas utrumq¬
nescio magis te cupio eẽ scientem: qm̃ scientie
nr̃e in digentem neq enĩ ut qd scimus docea¬
mi᷑ aliorum ignorantiã optare debemꝰ Multo
quippe melius om̃s sumus docibiles deo. qd̾ uti¬
q inilla suꝑna pat̾a cum in nobis completũ
fuerit qd̃ ꝓmissum ẽ ꝑ fitietur. ut non dicat
homo ꝑrimo suo cognoscr dñm. om̃s enum cog¬

Expanded text:
saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam pariter nescimus, ad quem pulsare debeamus. 2. Haec ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres quidquid a me quaesiveris audituram, et cum hoc non provenerit, audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaerendi si quid voles, facultatem dedi. Hoc enim feci non doctor perfectus, sed cum docendis perficiendus, domina eximia, meritoque honorabilis in Christo ac suscipienda filia. Equidem etiam in iis rebus quas utcumque scio, magis te cupio esse scientem, quam scientiae nostrae indigentem. Neque enim, ut quod scimus doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus: multo quippe melius omque in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficietur, ut non dicat homo proximo suo: \'Cognosce dominum\'; omnes enim cog
Abbreviated transcription (Latin):
te nr̃am ñ solum inp̃cib apud dm̃ uerum etia
mad monitionib ad ce ipsam. non mediocriter
suscitat: Quod quioem in epłis meis. quas adma¬
trem reuerentie tue debito michicum honore
nominandam dedi: non semel feci. Sed quia hoc
michi rescribere dignata ẽ priꝰ te uelle accipere
litt̾as meas: tunc demum si quid forte tibi opus
eẽt exministĩo meo. qd̃ uenerando studio tuo oĩ¬
umiq salium. qnͣtum possum lb̾a seruitute de¬
bere me nouinon te ee sacituram et rescribendo
insinuaturam. Eece feci quod de uoluisse qmͣuis
non ꝑte comꝑi. ne uideret tͥ ostium fiducie in hu¬
manit᷑ claubere. Suꝑ ẽ ut ꝓmas ipsa: siquid ex
me querendum putas aut enim scio. et qd̃ in qͥsi¬
eris. non negabo: aut ita nescio. ut nuuo fidei
salutisq detrimento nesciam. et dete hoc etian
te ipsam li potuero fatiam reddita ratione
securam: aite certe si et nescio et tameinsciendũ
ẽ uł impetrabo a domino ne tibi desim Nam

Expanded text:
te nostram non solum in precibus apud Deum, verum etiam in admonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. Quod quidem in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam
Abbreviated transcription (Latin):
de ficuille et de auis arborib. iste desola ficu
ponens. a ficu autẽ discite inquit parabolã.
sum iam ramꝰeius tener fuerit et nata fue¬
rint folia cognostitis quia inꝓximo sit estas:
Sic et uos cum iuderitis hec fierr scitote qd̃
inpximo sit mostus Quid ẽ cum inderitis
hec fieri: nisi ea que supra dicit: Inqͥb est
etiam illud qd̃ ait et tunc udebunt filium hoĩs
uenientem innubib. cum uirtute multa et gła.
et tunc mittet angłos suos et congregabit elec¬
tos suos. Non itaq tunc erit finis: scd tume erit in
ꝓximo an dicendum ẽ non omnia que supra
cõmemorata sunt esse intelligenda ubiait. cũ
uideritis hec fieri. sed auqͣ eorum hoc indelicet ex¬
cepto qd dictum ẽ. et tunc uidebunt filiũ hoĩs
uementem. et cet̾a: Ipse quippe finis erit: non
tunc ꝓximꝰ erte. Sed matheus apuit nullis ex¬
ceptis ẽẽ accipiendum. qd̃ positum ẽ cum uideri¬
tis hec fieri Nam et apud ipsum cum dictũ eẽt

Expanded text:
de ficu et de aliis arboribus, iste de sola ficu ponens: A ficu autem discite, inquit, parabolam. cum iam ramus eius tener fuerit et nata fuerint folia, cognoscitis, quia in proximo sit aestas; sic et uos cum uideritis haec fieri, scitote, quod in proximo sit in ostiis. quid est \'cum uideritis haec fieri\' nisi ea, quae supra dixit? in quibus est etiam illud, quod ait: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nubibus cum uirtute multa et gloria et tunc mittet angelos suos et congregabit electos suos. non itaque tunc erit finis, sed tunc erit in proximo. An dicendum est non omnia, quae supra commemorata sunt, esse intellegenda, ubi ait: Cum uideritis haec fieri, sed aliqua eorum hoc uidelicet excepto, quod dictum est: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem et cetera? ipse quippe finis erit, non tunc proximus erit. sed Matthaeus aperuit nullis exceptis esse accipiendum, quod positum est: Cum uideritis haec fieri; nam et apud ipsum cum dictum esset:
Abbreviated transcription (Latin):
hore spatium deputatur: Porro si scdm scͥpturas
unum diem mille annos eẽponamꝰ. multo ma¬
gis olim transut tam iongi diei hora nouissi¬
ma. ñ dico si uicesima qrͣta pars eĩ qui st̃ anni
paulo amplius.xl. sed si duodetima de putetur
que iuos annos duplos habet unde conuementi
ille apłs creditur horam posuisse ꝓtempore: que
hora qm longa sit ignoramus. quia ñ est nr̃m
scire temꝑa que pat posuit insua potestate. qmͣ¬
uis eam nouissimam nouerimus. multo magis
utiq nos qm qui fuerunt ante nos: exquo ẽẽ uł
dici cepit hora nouisima. Qd̃ autẽ ideo iudetur

Expanded text:
horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli sic accipiunt. ut sex annoꝵ milia constitu¬
ant uelut unum diẽ: cumq in partes uelut ho¬
ras quo decim partiat᷑u sic qͥng̾etoᷤ an nos postremoᷤ
hora uideatur habere postrema: in quib annis
iam ioħ̾s inqͥunt loquebatur. qnͣdo nouissimã
horam ẽẽ dicebat: Sed aliud ẽ nosse aliqͥd: aliud
suspicari. Cur enĩ non poti si sex annoꝵ milia depu¬
tandus ẽ unꝰ dies. ñ duodecima. sed uicesima qrͣ
aboriente usq in occidentẽ. sed aboriente usq in
orientem. unde toto die ꝑacco ioẽ iugniti et qͣttuor
horis rursus exoritur: ac ꝑhoc horaista nouissua.
ex qͦ tempe io locutꝰ est ioħ̾s ante ferme.lxx. annos
ut minimum dicã repꝑitur eẽ transacta. et non¬
dumuenit t̾minꝰ scłi. Huc accedit quia inspecta
diligent̃ eccłastica istoria. reppitur apłs ioħs lon
Non dum erat itaq hora nouissima.si sex miliũ
annoꝵ pars duodecima id ẽqͥngt̃a anm. uł uniꝰ

Expanded text:
nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constitunonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur, quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarab oriente usque in occidentem sed ab oriente usque in orientem, unde toto die peracto. id est uiginti et quattuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historia reperitur apostolus Iohanondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius
Abbreviated transcription (Latin):
nis apparentib que adomino p̾dixisse legimus.
omĩs qui mea credimꝰ cernimꝰ: Sco et mille annor
tẽpus. si eoꝵ finis eẽt sclĩ finis. posset uniu̾sum dici
nouissimum tempꝰ ul etiã nouissimꝰ dics: quia
iepͥtum ẽ. mille anm ante ocsos tuos tamqmͣ di¬
es unus: ut quicquid ꝑ eos dem mille annos gere¬
retur nouissimo temꝑe uł nouissimo die diceret᷑
geri. Itum enĩ dico qd in hac causa sepe dicendum ẽ:
consid̾emꝰ ante qmͣ multos annos dixerte beatus
ioħ̾s euͣgłista. nouissima hora s̃: Nam si tunc cẽm
hoc audito qnͣdo crederemꝰ tot annos postea tnͣsi¬
turos. ac ñpotius ipso adhuc iohanne incorpore
constituto dñm spareniꝰ ẽẽ uenturũ: Neq enim
dixit nouissimũ tempꝰ ẽ aut nouissimꝰ ann. aut
mensis aut dies: sed nouissima hora c̃. Et ecce ista
hora quam longa c̃: Nec tam̃ ẽ ille m̾titus: sed
utiq intelligendus c̃ horam ꝓtemꝑe posuisse. qd̃

Expanded text:
nis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, nis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, omnes, qui ea credimus, cernimus. sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset uniuersum dici nouissimum tempus uel etiam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur, nouissimo tempore uel nouissimo die diceretur geri. iterum enim dico, quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euangelista: Nouissima hora est. nam si tunc essemus, hoc audito quando crederemus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum? neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tellect᷑ mei dico. neq mensẽ neq annũ aduent᷑
ipsius sciri posse. Ita enim hoc iudetur sonare
tanqmͣ non posset sciri quo anno uenturꝰ sit
sed possit sciri qua ebdomade annoꝵ uł qͣ de¬
cade.damqm dicipossit atq definiri intͣ illos
uł iuos octo annos. aut intra illos uł illos decẽ
annos. Qd̃ si ne hoc quidẽ comp̾hendi potest.
quero utrum sic saitẽ possit definiri tempꝰ eius
ad uent᷑. ut eum uenturũ eẽ dicamꝰ. intra istos uer¬
bi gr̃ã quinqͣginta uł centum annos. uł quotli¬
bet seu maioris numeri seu minoris annoꝵ: s
inq̃ eoꝵ nos ignorare. hoc si iam cõprehendiste
multum ẽ qd̃ cõprehendere potuisti. Id ipsum ẽ autẽ
qd̃ rogo ut nob̾ benignꝰ imꝑtias: adhibens idonea
docum̃ta. quib id potueris indagate: Si autem
neq hoc de cõprehendisse p̾sumis: hoc sentis qd̾
ego: Nouissima enĩ ista tempora. muttis rerũ sig¬

Expanded text:
tellectus mei dico neque mensem neque annum aduentus tellectus mei dico neque mensem neque annum aduentus ipsius sciri posse\'. ita enim hoc uidetur sonare, tamquam non possit sciri, quo anno uenturus sit, sed possit sciri, qua hebdomade annorum uel qua decade, tamquam dici possit atque definiri intra illos uel illos septem annos aut intra illos uel illos decem annos. quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero. utrum sic saltem possit definiri tempus aduentus eius, ut eum uenturum esse dicamus intra istos uerbi gratia quinquaginta uel centum annos uel quotlibet seu maioris numeri seu minoris annorum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam comprehendisti, multum est, quod comprehendere potuisti. id ipsum est autem, quod rogo ut uobis benignus impertias adhibens idonea documenta, quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim esse ista tempora multis rerum sig
Abbreviated transcription (Latin):
cede fidei desparent. Nonqͦ ille diligit aduentũ
dni qui eum ad serit ꝓpinquare. nec ule qui eũ
adserit non ꝓpinquare: sed potiꝰ ille qͥ eum siue
ppe siue longe sit. sinceritate fidei. firmitate spez.
ardore caritatis expectat slam si tanto magis
diligitur dñs qnͣto magis creditur: et p̃dicat᷑
cicĩ cẽ uentur᷑: magis eum diligebant qui eiꝰ ad¬
uentum iã instare dicebant. quã hi qͦs apłs eis
credere ꝓ hibebat. uł ipse apłs. qui hoc utiq non
credebat: Si autem onerosa ñ est infirmitas mea
scccati tue peto aꝑtiꝰ ñ graueris exponere. quomo¬
do dixeris neminem posse tempon m̃suras colli¬
gere ne forte hoc et michi uideatur qd̾ etiam ca-¬
ritati tueͬ et frustra quilibet nr̃m instrui expec¬
tet ab altero. Cum hoc enim dixisses: deinde sub¬
diclisti et aisti euͣqłm quidẽ dicit dedie et hora
nemoscit: ego autẽ in quis ꝓ impossibilitate in¬

Expanded text:
cede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum cede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini, qui eum adserit propinquare, nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed ille potius, qui eum, siue prope siue longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si autem onerosa non est infirmitas mea sanctitati tuae, peto apertius non graueris exponere, quo modo dixeris neminem posse \'temporum mensuras colligere\', ne forte hoc et mihi uideatur, quod etiam caritati tuae, et frustra quilibet ntet ab altero. Cum hoc enim dixisses, deinde subdidisti et aisti: Evangelium quidem dicit, « De die et hora nemo scit » : ego autem, inquis, pro possibilitate in
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui: & qd̃ ꝓpħa dicit ecce enĩ caligo. et te¬
nebre oꝑient t̾ram suꝑ gentes. inte uͦ appare¬
bit dñs. & maiestas cius in te uidebitur. Item
qd̾ scͥpͥtum ẽ qui uͦ expectant dñm exultabũt
cũ uirtute ꝓ ducent pennas sicut aquile. cur¬
rent et ñ laborabunt. ambulabunt et ñ esuri¬
ent: hoc plane pussime et ñ uerissime dicis cõ¬
m̃dans coꝵ beatitudinẽ qͥ diligunt aduentũ
dm̃i S et illi quib dicebat apłs non cito mo¬
ueamin m̃te qͣsi instet dies dm̃: liligebant
utiq aduentũ dñi. Nec eos dicens hoc doctor
gentium. abilla clilectione frangebat. qͣ ut in¬
flãmarentur uolebat: et id̃o nolebat ut crede
rent eis aquib audiebant instare diẽ dñi ne
forte cum transisset tẽpus. qͦ eum crediderant
ẽẽ uenturum. & uenisse ñ cernerent. etiã cetera
fauacit̾ sibi ꝓmitti arbitrantes. et de ipsa mer¬

Expanded text:
patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tepatris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uiquod scriptum est: Qui vero exspectant Dominum exsultabunt cum virtute, producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. Hoc plane piissime et verissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt adventum Domini, sed et illi quibus dicebat Apostolus: Non cito moveamini mente, quasi instet dies Domini, diligebant utique adventum Domini, nec eos haec dicens Doctor gentium ab illa dilectione frangebat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo nolebat ut crerent eis, a quibus audiebant instare diem domini, ne forte, cum transisset tempus, quo eum crediderant esse uenturum, et uenisse non cernerent, etiam cetera fallaciter sibi promitti arbitrantes et de ipsa mer
Abbreviated transcription (Latin):
posuit uenerabilitas tua. et dereliquaꝵ besti¬
arum regno. et int̾ hec desilio hominis ueni¬
ente cum nubib celi. manifestum eẽ dixisti in¬
telligentib scͥpturam. sed si fueris dignatus ex¬
ponere quomodo ista ꝑtineant ad cognoscendũ
tempoꝵ spatium. post qd̃ erir saluatoris aduen¬
tusita ut inuemantur sine ulla ambiguita¬
te manifrsta: satebor etiam ipse cũ magna ac-¬
cione grãrum illud qd ait dommnꝰ. ñ est ur̃m
stire tempora. tantũmodo apłis eẽ dictum: ñ¬
posteris eorum qui ea fuerant cognituri. Dili
ris aduentus: oagnam dicis ẽẽ beatitudinẽ
diligentib eiꝰ aduentum. et ad hibes apłi testi¬
moniũ cuĩ u̾ba sic ponis. deceto reposita ẽ mi¬
chi corona iustitie. qmͣ reddet michi dñs iustꝰ
uidex in illa die. ñ solum autẽ michi. s ec his qͥ
diligunt aduentum dmñ lunc enĩ qd ex euͣgłio
cõmemoras iusti fulgebunt sicut sol in regno

Expanded text:
posuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiposuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiarum regno et inter haec de filio hominis ueniente cum nubibus caeli, manifestum esse dixisti intellegentibus scripturam. sed si fueris dignatus exponere, quo modo ista pertineant ad cognoscendum temporum spatium, post quod erit saluatoris aduentus, ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate manifesta, fatebor etiam ipse cum magna actione grscire tempora, tantummodo Apostolis esse dictum, nposteris eorum, qui ea fuerant cognituri. CAPUTris, adventus; magnamque dicis esse beatitudinem diligentibus ejus adventum, et adhibes Apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi, sed et his qui diligunt aduentum domini. tunc enim, sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inquis in euanglio increpat iudeos dicens:
&e tu si cognouisses tempꝰ uisitationis tue forsitan
ꝑmansisses. Nunc autẽ abscondita st̃ ab oculis
tuis sed et hoc ad tempus pͥmi aduentꝰ dm̃ ꝑ
tinet non sasi: dequo nunc questio ẽ De sccdo
quippe aduentu suo dixit. ñ est ur̃ m scire tempa:
ñ de pͥmo. De illo enim abto quesierunt discipũ
quẽ sꝑabant. ñ deisto quẽ iam iudebant. Si enĩ
pͥmumeĩ aouentum uidei cognouissent. nũquã
dnĩn głe crucifixissent et id̃o non eũti sed ꝑma¬
nere potiussent. Iam uͭ qd ait ad eospenitentiã
agite. completa fr̃ tempora. credite meissigłio. eti¬
am ipse firmasti de his temporib dictum ẽẽ iu¬
deoꝵ. que continuo post paucos annos fuerãt
transitura: et nunc nouimꝰ iam ẽẽ transacta:
tũsa scilicet cuitate. in qͣ regnum eoꝵ fuerat cõ¬
stitutum ꝓinde qd̾ exdaniele de int̾fecta bestia

Expanded text:
dominus\', inquis, \'in euangelio increpat Iudaeos dicens: dominus\', inquis, \'in euangelio increpat Iudaeos dicens: Et tu, si cognouisses tempus uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis\'. sed hoc ad tempus primi aduentus domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. de secundo quippe aduentu suo dixit: Non est uestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt discipuli, quem sperabant, non de isto, quem iam uidebant. si enim primum eius aduentum Iudaei cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent et ideo non euerti sed permanere potuissent. iam uero quod ait ad eos: Paenitentiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio, etiam ipse firmasti de his temporibus dictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos annos fuerant transitura et nunc nouimus iam esse transacta euersa scilicet ciuitate, in qua regnum eorum fuerat constitutum. Proinde, quod ex Danihelo de interfecta bestia
Abbreviated transcription (Latin):
terium qͦ modolibet intelligatur quid sit. ab
alio sic ab alio autem sic: qm du tam̃ oꝑetur
occultum ẽ. neq id exp̾sit apłs. tamqmͣ homo
ex eorum numero quib dictum ẽ non ẽ ur̃m
nosse tempora. Qm̃uis enĩ nondum int̾ eoserat
qnͣdo eis hoc dictum ẽ: ad eorum tam̃ coliegiũ
atq societatem. etiam ipsum ñ ambigimꝰ ꝑti-¬
nere. Item qd̃ sequitur. tantũ qͥ modo tenet te¬
neat. donec de medio fiat: et tunc reuelabitur
ille iniquus quẽ añs ihe int̾fitiet spũ oris sui. do¬
cet nos antixpͥm manifestum futurum: Si qͥdẽ
ipsum uidetur aliqnͣto eui dentiore sign̾ificatio¬
sture locutus ẽ. Quis nam sit enm qͥ modo tenct
uł quid teneat. ur quid sibi uelit qd̾ ait demedio
fiat. potest quisq se coartare. ut intelligat uł a¬
liquatenus suspicetur: quo qͦ modo scͥptum legit.
Qm dui autem teneat et post qnͣta temporum
spatia demedio fiat: hic tacetur omnino. Item

Expanded text:
terium quo modo libet intellegatur quid sit ab terium quo modo libet intellegatur quid sit ab alio sic ab alio autem sic; quam diu tamen operetur, occultum est. neque id expressit apostolus tamquam homo ex eorum numero, quibus dictum est: Non est uestrum scire tempora; quamuis enim nondum inter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere. Item, quod sequitur: Tantum, qui modo tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatioscure locutus est. quisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellegat uel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit; quam diu autem teneat et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic tacetur omnino. lItem