comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m obliuiscaris. Non potes obliuisci cum lectũ
ascendis eius domini. cui in occasu diei p̾cem fu.
deris: qui esurientem te sui corpons epulis expli¬
uerit. & enim qd̃ uesꝑe cogitau̾is: cito cum euig¬
lau̾is. recensebis. Excitabit te ipse dominus iñ.
ammonebit ut surgas: & eo tempore arma oĩo.¬
nis assumas. quo solet incursare temptator. Inoc
non ociose paulus apłs & silas. trusi in carcerm
cum in neruo pedes haberent. media tamen noc¬
te surgebant mentis uestigio: exorabant domi.¬
num: & laudis sacͥficium deferebant. Ideoq ubi
non defuit deuotionis officium: affint etiam ab.¬
solutionis remedium. Subito enim media nocte
t̾re motus factus est gͣndis: ita ut mota cẽnt fun¬
damenta carceris: ualuȩ aꝑte ⁊ omnium uincu¬
ia soluta sint. Audis qͦmadmodum si ligatus
fueris. quib manib quib oꝑib ipse te soluas :
qͣmadmodum custodes timere non possis:Sur.

Expanded text:
Christum obliuiscaris. non potes obliuisci, cum lectum Christum obliuiscaris. non potes obliuisci, cum lectum ascendis, eius domini, cui in occasu diei precem fu. deris, qui esurientem te sui corporis epulis expleuerit. etenim quod uesperi cogitaueris, cito cum euigilaueris recensebis. excitabit te ipse dominus Iesus, admonebit ut surgas et eo tempore arma orationis adsumas, quo solet incursare temptator. 49 Unde non otiose Paulus apostolus et Silas trusi in carcerem, cum in neruo pedes haberent, media tamen nocte surgebant mentis u uestigio, exorabant dominum et laudis sacrificium deferebant; ideoque, ubi non defuit deuotionis officium, adfuit etiam absolutionis remedium. subito enim media nocte terrae motus factus est grandis, ita ut mota essent fundamenta carceris; ualuae apertae, omnium uincula soluta sunt. audis quemadmodum, si ligatus fueris, quibus manibus, quibus operibus ipse te soluas, quemadmodum custodes timere n
Abbreviated transcription (Latin):
uium. Indictum est ieiumum : caue ne negligas.
& si te fames cotidianum cogit ad prandium : aut
intemꝑantia declinat ieiumum : tamen celesti ma.¬
gis te seruato ieiunio. Non epulȩ paratȩ extorque.¬
ant: ut cęlestis sis uacuus sacͣmenti. Differ aliqͣn.¬
tulum ÷ non longe est finis diei: immo pleriq
sunt huiusmodi dies. ut statim meridianis horis
aduemiendum sit in ȩccła÷ canendi ymni: cęle.¬
branda oblatio. Tunc utiq paratus assiste. ut
tibi accipias munimentum: ut corpus ecdas do¬
mim it̃i xp̃i. in quo remissio est peccatoꝵ: po¬
stulatio diumȩ reconciliationis. & ꝓtectioniset.¬
ne. Suscipe ante dominum ũm: tuȩ mentis ho¬
spitio. Ubi corpus eiꝰ : ibi xp̃c est. Cum hospitum
tuum adu̾sarius uiderit occupatum cȩlestis ful¬
gore p̾sentiȩ ÷ intelliget locum temptamentis
tu mediam noctem sine ulla offensione tͣnsibis.
Admonet etiam sacͥficium uesꝑtinum: ut nũꝙͥ

Expanded text:
uium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas uium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas et, si te fames cotidianum cogit ad prandium aut intemperantia declinat ieiunium, tamen caelesti magis te seruato conuiuio. non epulae paratae extorqueant, ut caelestis sis uacuus sacramenti. differ aliquantulum, non longe est finis diei. immo plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis horis adueniendum sit in ecclesiam, canendi hymni, celebranda oblatio. tunc utique paratus adsiste, ut tibi accipias munimentum, ut corpus edas domini Iesu, in quo remissio est peccatorum, postulatio diuinae reconciliationis et protectionis aeternae. suscipe ante dominum Iesum tuae mentis hospitio: ubi corpus eius, ibi Christus est. cum hospitium tuum aduersarius uiderit occupatum caelestis fulgore praesentiae, intelleget locum temptamentis tu 3mediam noctem sine ulla offensione transibis. admonet etiam sacrificium uespertinum, ut numquam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. Itaq ut hoc tempus habile est temptam̃tis:
ita etiam tempus est penȩ. Qd̃ ex lectione diuina :¬
possumus edoceri. Non enm ociose dominus deus
noster. cum posset quocũq momento pͥmitiua
egyptioꝵ extinguere: hoc tamen tempus. dolori
& luctui peccatoris oportunus iudicauit. Sic e¬
nim scriptum est: quia nocte pͥmogeniti mẽdia¬
egiptioꝵ lib̃i. ab ext̾minatore sint interempti. Idõq
sanctus moyses ꝓpb̃a. ut hoc p̾ueniret tempus. ac
sine hebreoꝵ fraude tͣnsiret: agnum ante immo¬
lauit. hoc est uesꝑe: ut manducantes. & domini
pascha celebrantes. non occuparentur ext̾minato.¬
ris insidiis ÷ ne mermes & uacuos spiritalis alimen¬
ti. nocturna spicula tenebrosi hostis opp̾merent.
hec diligenter attende: prudenter intellige ⁊ sol.¬
licite require: non ꝑfunctorie tibi ista dicunctur.
s diuma mysteria declarantur. Prẽuem & tu in.¬
sidias temptatoris: instaura prius cȩleste conui.¬

Expanded text:
tionis. Itaque ut tempus hoc habile temptamentis, tionis. Itaque ut tempus hoc habile temptamentis, ita etiam tempus est poenae, quod ex lectione diuina possumus edoceri. non enim otiose dominus deus noster, cum posset quocumque momento primitiua Aegyptiorum extinguere, hoc tamen tempus dolori et luctui peccatoris oportunius iudicauit. sic enim scriptum est, quia media nocte primogeniti Aegyptiorum liberi ab exterminatore sint interempti. ideoque sanctus Moyses prophetaut hoc praeueniret tempusac sine Hebraeorum fraude transiret, agnum ante immolauit, hoc est uesperi, ui manducantes eum et domini pascha celebrantes non occuparentur exterminatoris insidiis, ne inermes et uacuos spiritalis alimenti nocturna spicula tenebrosi hostis opprimerent. Haec diligenter intende, prudenter intellege, sollicite require. non perfunctorie ista dicuntur, sed diuina tibi mysteria declarantur. praeueni et tu insidias temptatoris, instaura prius caeleste conui
Abbreviated transcription (Latin):
nullus potest cẽ testis erroris. Tunc uarias dis-¬
ceptationes pecton dormitantis infundunt: ut
primo de statu mentis deitiant reluctantem ÷¬
& aliquoꝵ quisancti habentur ꝓponatur exem.¬
plum. qd̃ illi aliqͣndo deliquerunt: s postea ue.¬
niam sint adepti. & texerint suꝑiora delicta. Nã
& siomnem emendationem nr̃i mimicus exosus
sit: tamen ut sobriȩ mentis uirum possit elide-¬
re. p̾tendit futuram indulgentiam : ut p̾sencia
peccata ꝑsuadeant. Cum impulerit aliqͤm ad er.¬
rons assensum. si uiderit eum iam non amore uir¬
tutis ã culpa. s penȩ contemplatione reuocari :
inserit uarias disceptationes: ut dicat sibi. Quis
me uidet: & tenebrȩ circundant me: & parie.¬
tes. Quem uereor: Non uidet me altissimus ⁊ ñ
ad eum nr̃a peccata ꝑueniunt: non dignat᷑ spec.¬
tare quȩ turpia sunt. Hȩc utiq usu exemploq
cognoscimus. Nemo enim potest ẽẽ exꝑs tempta¬

Expanded text:
nullus potest esse testis erroris. tunc uarias disnullus potest esse testis erroris. tunc uarias disceptationes pectori dormitantis infundunt, ut primo de statu mentis deiciant reluctantem et aliquorum qui sancti habentur proponatur exemplum, quod illi aliquando deliquerint, sed postea ueniam sint adepti et texerint superiora delicta. nam etsi omnem emendationem nostri inimicus exosus sit, tamen ad tempus, ut sobriae mentis uirum possit elidere, praetendit futuram indulgentiam, ut praesentia peccata persuadeat, et, cum inpulerit aliquem ad erroris adsensum, si uiderit eum iam non amore uirtutis a culpa, sed poenae contemplatione reuocari, inserit uarias disceptationes, ut dicat sibi: \'quis me uidet? tenebrae circumdant me et parietes. quem uereor? non uidet altissimus, non ad eum nostra peccata perueniunt, non dignatur spectare quae turpia sunt\'. haec utique usu exemploque cognoscimus: nemo enim potest esse expers tempta
Abbreviated transcription (Latin):
postulare. Addidit. media nocte surgebam:
docens surgendum ẽẽ media nocte. Nec ociosum
est qd̾ adiunxit. ad confitendum tͥ: hoc est ut il.¬
lo maxime tempore dep̾cari deum. & ꝓpria de.¬
beamus peccata deflere : nec solum pret̾itis ue-¬
niam postulare. s etiam p̾sentia declinare: fu-¬
turis cauere. Multa enim illo in tempore temp¬
tamenta. ꝓserpunt. Tunc feruet carnis illecebra:
tunc temptator illudit: dum decoquit᷑ cibus. po.¬
tusq digeritur: stomachꝰ eger. mens sompno-¬
lenta. anmus occupatus est. Itaq aut quiescen.¬
ti calor sopons augetur: aut uigilanti nondum
plemor refusus uigor est: qui erroꝵ cauere pos.¬
sit incursus. Tunc gͥ temptator assistit: tunc
retia iacit : quib turbare mentem possit im-¬
puidam. Tunc spiritales. neqͥtiȩ tenebras offun-¬
dunt: tunc omne nefas suadere contendunt:
qͣndo nullus culpȩ arbiter. nullus c̾minis conscius

Expanded text:
postulare. Addidit: Media noctpostulare. Addidit: Media noctdocens surgendum esse media nocte. nec otiosum est quod adiunxit: a d confitendum tibi, hoc est, ut illo maxime tempore deprecari deum et propria debeamus peccata deflere nec solum praeteritis ueniam postulare, sed etiam praesentia declinare, futuris cauere; multa enim illo in tempore temptamenta proserpunt. Tunc feruet carnis inlecebra, tunc temptator inludit; coquitur cibus potusque digeritur, stomachus aeger, mens somnolenta, animus occupatus est. itaque aut quiescenti calor soporis augetur aut uigilanti nondum plenior refusus uigor est, qui errorum cauere possit incursus. tunc igitur temptator adsistit, tunc retia iacit, quibus turbare mentem possit inprouidam. tunc spiritales nequitiae tenebras offundunt, tunc omne nefas suadere contendunt, quando nullus culpae arbiter, nullus criminis conscius,
Abbreviated transcription (Latin):
caueris. memor esto xp̃i: qui te lib̃at dicens.
tͣgo ego sum qui deleo imqͥtates tuas: & me¬
mor non ero. Ipsum dieb ac noctib tene: ip¬
si tua confitere peccata. Docet te ꝓpħa: quomͦ
teneas dominum ĩm. Media inqͥt nocte sur-¬
gebam ad confitendũ tibi: suꝑ iudicia iusticiş
tuȩ. Non est satis dies ad dep̾candum ÷ surgendũ ÷
& nocte : & media nocte. Ipse dominus ꝑ nocta-¬
uit in or̃one : ut te ꝓprio ad p̾candum inuita.¬
ret exemplo. & utiq ꝓ peccatis tuis: ille indul-¬
gentiam postulabat. Postulabat a patre: oꝑa.¬
batur ꝓpria uoluntate. Non tͥ dicit ꝓpħa. ut
tantumm᷑ media nocte surgas: s ut nocte sur.¬
gas. & maxime nocte media. Nocte enim surgen.¬
dum ante p̾misit: dicens. Memor fui in nocte
nominis tui domine. Potest unusqͥsq memor
ẽẽ: & non surgere. Potest unusqͥsq & surgere:
& cum surrexerit. ea quȩ ꝓpͥo arbitrio sed̾int

Expanded text:
caueris, memor esto Christi, qui te liberat dicens : caueris, memor esto Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitere peccata. Docet te propheta, quomodo teneas dominum Iesum:m media i a, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satiet nocte, et media nocte. Ipse Dominus pernoctavit in oratione; ut te proprio ad deprecandum invitaret exemplo: et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat: postulabat a Patre, operabatur propria voluntate. Non tibi dicit Propheta, ut tantummodo media nocte surgas: sed ut surgas nocte, et maxime nocte media. Nocte enim surgendum ante praemisit dicens: Memor fui in nocte nominis tui, Domine, . Potest unusquisque memor esse, et non surgere: potest unusquisque et surgere, et cum surrexerit, ea quae proprio arbitrio sederint,
Abbreviated transcription (Latin):
incurrat ÷ ne animȩ nr̃ȩ ceruicem. nexib inse.¬
ramus. Insidiantur enim quasi pessimi uena.
mus. ac scdis rebus remittimus. nec excubias
cautionis habemus intentas: tunc plꝰ iactant
laqueos suos. aut in uia qua ambulam᷑ abscon-¬
dunt : ut cum fuerint coꝵ laqueis innexa uesti.¬
gia: trabant quo securum supplantent urato
alta ambulare ceruice: sicut filiȩ iudee. Al-¬
tis enim cerincib: cito laqueus innodatur.
Holi ad scł̃aria mentem animũq defigere.
s circumspice oculis animȩ diligent̾. quia plu.
it laqueos deus suꝑ peccatores. ne cadentes illi.¬
gare te possint: quos pot̾is cintare. si legem
domim non obliuiscaris. Wenim etiam qui
ligatus est. si sibi sit conscius lib̾tatis. obliuisci
lib̾tatem suam non desinit: & causam ñnunꝗͣ
educit ẽ uinculis. & eque sibi legum prescͥpta
defendit: ac iudicio frequenter absoluitur.
Ergo & tu si peccau̾is. memor esto legis: si pec¬

Expanded text:
incurrat, nec animae nostrae cervicem nexibus inseincurrat, nec animae nostrae cervicem nexibus inseramus. Insidiantur enim quasi pessimi venatomus, ac secundis rebus remittimus, nec excubias cautionis habemus intentas, tunc plus jactant laqueos suos, aut in via qua ambulamus, abscondunt; ut cum fuerint eorum laqueis innexa vestigia, trahant quo securum supplantent viantealta ambulare cervice, sicut filiae Judae; altis enim cervicibus cito laqueus innodatur. Noli ad saecularia mentem animumque defigere: sed circumspice oculis animae diligenter, quia pluit Dominus laqueos super peccatores; ne cadentes illigare te possint: quos poteris evitare, si legem Domini non obliviscaris. Etenim etiam qui ligatus est, si sibi sit conscius libertatis, oblivisci libertatem suam non desinit, et causam nonnumquam dicit e vinculis, eamque sibi legum praescripto defendit ac iudicio frequenter absoluitur. ergo et tu, si peccaueris, memor esto legis, si pec
Abbreviated transcription (Latin):
eum suȩ benedictionis erexerit. Hȩc sunt scelera.¬
toꝵ uincula. quȩ dure peccõres ligant: hoc est
diabolus & ministri eius : uł certe nembroht
callidus. Isti enim uenatores erant: qui feras la.¬
queis captare consueu̾ant.& muta animantia
uiculis illigare: mutiles uenatores qui capi.¬
ant bestias. quȩ pompam spectaculo popłari
p̾beant: ininist̾ium crudelitati. Demq nullũ
inuenimus diumarum in serie scͥpturarum. de
uenatorib iustum. At uͦ alia uincula sunt ut
domini uͣͣ: quẽ secuntur inqͥt alligati uincu-
lis: hoc est uinculis astͥcti caritatis: & amoris fi¬
dei uiculis alligati: Licet sic possit intelligi. Al¬
ligati uinculis xp̃m secuntur⁊ hoc est peccatoꝵ
& cͥminum remissorem: fontem indulgentiarũ:
redemptionis auctorem. Seqͣmur gͦ uincula xͥ
fugiamus uincula uenatoꝵ: ne dum incidimꝰ.
dum ignoramus. laqueos eoꝵ pes nostrȩ mentiᷤ

Expanded text:
eum suae benedictionis erexerit. haec sunt sceleraeum suae benedictionis erexerit. haec sunt sceleratorum uincula quae dure peccatores ligant, hoc est diabolus et ministri eius uel certe Nebroth, t \'terrenus et callidus\'. isti enim uenatores erant, qui feras laqueis captare consuerunt et muta animantia uinculis inligare. inutiles uenatores, qui capiant bestias quae pompam spectaculo populari praebeant, ministerium crudelitati. denique nullum inuenimus diuinarum in serie scripturarum de uenatoribus iustum. At uero alia uincula sunt, ut dixi, domini Iesu, quem sequuntur, inquit. alligati ulis, hoc est, vinculis astricti charitatis et amoris, fidei vinculis alligati. Licet sic possit intelligi: Alligati vinculis Christum sequuntur, hoc est peccatorum et criminum remissorem, fontem indulgentiarum, redemptionis auctorem. Sequamur ergo vincula Christi, fugiamus vincula venatorum; ne dum incedimus, dum ignoramus, laqueos eorum pes nostrae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tu imꝑator eripe subscͥptione indulgentiȩ. &
soluisti peccata tua: exuisti te e uinculis tuis.
uinculis enim peccatoꝵ suoꝵ. unusqͥsq constͥn¬
gitur: sicut ipse legisti. Ligat nos uinculis car.¬
nis illecebra uinculum nrͣm auaricia est. um.¬
culum nr̃m ebrietas est: uinculum nr̃m con.¬
cupiscentia est. uinculum nr̃m suꝑbia est. St̃¬
& diaboli uincula. Deniq scriptum est. Hanc
autem filiam abrahȩ : qͣm ligauit sathanas
decem & octo annis. Ligat nos etiam diabobꝰ:
cͥminum nexu. ligat nos etiam uinculo form.¬
cationis ⁊ uinculo adult̾ii. uinculo ꝑfidiȩ qua
xp̃c negatur : uinculo inuidiȩ. qua frequent̾
etiam frater appẽtitur:⁊ uinculo crudelitatis
qua nunnunqͣm sotius & conformis occiditur.
hȩc sunt uincula. quib ligatus unusqͥsq incli.¬
natur. ut animam suam leuare non possit. nec
obtutus ad cȩlum mentis erigere. nͥ dicat ei domi¬
nus. dimissus es ab infirmitate tua: & munere

Expanded text:
tu, imperator, eripe subscriptione indulgentiae, et tu, imperator, eripe subscriptione indulgentiae, et soluisti peccata tua, exuisti te e uinculis tuis. Uinculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur, sicut ipse legisti; ligat nos uinculis carnis inlecebra. uinculum nostrum auaritia est, uinculum nostrum ebrietas est, uinculum nostrum concupiscentia est, uinculum nostrum superbia est. sunt et diaboli uincula: denique scriptum est: hanc autem filiam Abrahae, quam ligauit satanas decem et octo annis. ligat nos etiam diabolus criminum nexu, ligat nos uinculo fornicationis, uinculo adulterii, uinculo perfidiae qua Christus negatur, uinculo inuidiae qua frequenter etiam frater adpetitur, uinculo crudelitatis qua nonnumquam socius et conformis occiditur. haec sunt uincula quibus ligatus unusquisque inclinatur, ut animam suam leuare non possit nec obtutus, ad caelum mentis erigere, nisi dicat ei dominus: dimissus es ab infirmitate tua et munere
Abbreviated transcription (Latin):
dimitt̾e : dicit his qui sunt in uinculis. Exite . uii.¬
nam & mͥ dicat exi de uinculis tuis: exi de nexi.¬
b peccatoꝵ tuoꝵ: solue funes erroris tui. quib
circumdatus & ligatus es. & si eiim neqͥssimus sim
omnium & detestabilissimus peccatoꝵ: illo tam̃
iubente liber ero: qui sub uno momento latͦci.¬
nii dampnatum reum supplicio eripuit. & con¬
stituit in regno suo. Sunt gͦ uincula quib con.¬
stringimur: & si nobis uideamur lib̃i. Beatus
qui hec sibi soluit uincula. & ideo dauid ait.
Dirumpamus uincula eorum et abitiamus ãno.¬
bis iugum ipsoꝵ. Non manu utiq uisibilia um.¬
cula dicit cẽ rumpenda: s minsibiles criminũ
nexus. morum confessione & fidei ꝓfessione sol.¬
uendos. Aut manu: hoc est oꝑe manus tuȩ. Ero.¬
ga pauꝑib ÷ debiles eleuato ÷ redime captiuos:
& soluisti uincula tua. Clemosina enim: a pei.¬
cato liberat. Eripe eum qui ducitur ad mortẽ:

Expanded text:
dimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utidimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utinam et mihi dicat: \'exi de uinculis tuis, exi de nexibus peccatorum tuorum, solue funes erroris tui quibus circumdatus et ligatus es\'. etsi enim nequissimus sim omnium et detestabilissimus peccatorum, illo tamen iubente liberor, qui sub uno momento latrocinii damnatum reum supplicio eripuit et constituit in regno suo. Sunt ergo uincula quibus constringimur, etsi nobis uideamur liberi. beatus qui haec soluit sibi uincula. et ideo Dauid ait: disrumpamus uincula eorum et abiciamus a nobis iugum ipsorum. non manu utique uisibilia uincula dicit esse rumpenda, sed inuisibiles criminum nexus morum conuer- sione et fidei professione soluendos aut manu, hoc est opera manus tuae, eroga pauperibus, debiles eleuato, redime captiuos, et soluisti uincula tua: elemosyna enim a morte liberat. eripe eum qui ducitur ad mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
sessio uniuscuiꝰq diffunditur. Sic factus est fi¬
niculus hereditatis suȩ isrł. Bom gͦ illi funes
Isti autẽ funes sunt. quib trahuntur peccata
ut fune longo: & ut loro iugi uitulȩ imnqͥtatis
uitula enim indomita plus se iactat & excutit
cum tenetur: nec adquiescit imꝑio: nec astrin.¬
gitur uinculo: s magis cum loro retrahit᷑. exas.¬
ꝑatur. Itaq nec coacta se subicit: nec tamen liba
uinculoꝵ est. Sicut gͦ uitula trahit lorum iugis
quȩ & si non tenetur ẽ ꝓximo. tenetur tamen. ni
se explicat & absoluit: ita trahit unusqͥsq pecca.¬
tor indomitis morib inqͥtates: qui putat se lib̾im
quia non est nigo subditus. subiectusq iudicio:
& nescit qd̵ non sit ęxutus: s magis ut illa uitu¬
gͥ funes delictoꝵ nostroꝵ. quib in uoluimur &
ligamur: qͦm admodum sunt & uincula delictoꝵ
& ideo saluator qui habet in potestate peccatũ

Expanded text:
sessio uniuscuiusque diffunditur: sic factus est fusessio uniuscuiusque diffunditur: sic factus est funiculus hereditatis suae Israel. boni ergo illi funes: isti autem funes quibus trahuntur - peccata ut fune longo et ut loro iugi uitulae iniquitates. uitula enim indomita plus se iactat et excutit, cum tenetur, nec adquiescit imperio nec adstringitur uinculo, sed magis, cum loro retrahitur, exasperatur. itaque nec coacta se subicit nec tamen libera uinculorum est. sicut ergo trahit uitula lorum lUgl, quae, etsi non tenetur e proximo, tenetur tamen nec se explicat et absoluit, ita trahit unusquisque peccator indomitis moribus iniquitates, qui putat se liberum, quia non est iugo subditus subiectusque iudicio, et nescit quod non sit exutus, sed magis ut illa uituhi sunt igitur funes delictorum nostrorum, quibus inuoluimur et ligamur, quemadmodum sunt et uincula delictorum. et ideo saluator, qui habet in potestate peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
timet uł cum eleuatur undis nauigium. uł cũ
ad ꝓfundi ima deponitur. Ita & ille laudandꝰ
est gub̾nator sui. qui ea quȩ adu̾sa sunt uincit
pacientia. uͥtute suꝑat: scdis non extollitur:
adu̾sis non frangitur. Bellum tibi est: etiam
adu̾sus neqͥcias spiritales. adũtis cum qͣntis sit tͥ
prelium: & ideo meditare. & statue amimo: ut
ꝓcedens ad prelia dicas. Paratus sum & non sũ
turbatus : custodire mandata tua. Sequitur
uersus qͥntus. F unes peccatoꝵ circum plexi
sunt michi: legem tuam autẽ non sum oblitus.
Hoc est. funib me circundederunt peccatores :
ut mea implicarent uestigia: ne possem incur.¬
sus eoꝵ preidendi celeritate euitare. Nongͦ il.¬
li funes funt de quib scriptum est: funes ceci.¬
derunt michi in preclaris. Sunt enim funes
illi. quib utuntur qui t̾minos metiuntur agt
limitesq distingunt: & possessionum spacia
disterminant. Tenduntur gͦ illi funes: qͥa pos¬

Expanded text:
timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias spiritales. aduertis, cum quantis tibi proelium, et ideo meditare et statue animo, ut procedens ad proelia dicas: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Sequitur uersus quintus: funes peccatorum circumplexi xi sunt mihi et legem tuam non sum oblitus s, hoc est: funibus me circumdederunt peccatores, ut mea 25 inplicarent uestigia, ne possim incursus eorum praeuidendi celeritate euitare. non ergo illi funes sunt de quibus scriptum est: funes ceciderunt mihi in praeclaris. sunt enim funes illi, quibus utuntur qui terminos metiuntur agrorum limitesque distingunt et possessionum spatia disterminant. tenduntur ergo illi funes quibus pos
Abbreviated transcription (Latin):
Indignȩ enim sunt passiones huius temporis : ad
suꝑuenturam glam. Si in mari nauiganti gͣuis
fluctus insurgat: tempestas atra deseuiat : dicat
tͥ m̃c. Ego sum: noli turbari. ueniens gͥ ad certa¬
men magnum aliqͦd & graue : dic prius. Paratꝰ
sum & non sum turbatus: ut custodiam manda.¬
ta tua. & qͥd de secularib dicam: Esto paratus
non solum adu̾sus ea quȩ uides: s etiam adu̾sus
ea quȩ non uides. foris inquit pugnȩ : intus timo.¬
res. In te ipso: tibi bellum est. Bonum est. ut in
tͣnquillitate sit amimus tuus. & in qͣdam serenta.¬
te: s gub̾nator ille melior est qui intempestate
nauem gub̾nat. Rege gͥ teipsum. qͣndo turbat᷑
animus: mens fluctuat. Laudau̾im uͥtutem
gub̃natoris. qui nullas ꝓcellasisenserit: & cur¬
sum nauigii direxerit: nulla tem.i pestate
iactatus. S illum magis laudau̾m. qui adu̾sus
uentos renititur. ⁊ insurgit adu̾sum fluctus: non

Expanded text:
indignae enim passiones huius temporis ad indignae enim passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. si in mari nauiganti grauis fluctus insurgat, tempestas atra desaeuiat, dicat tibi Iesus: \'ego sum, noli turbari\\ ueniens igitur in certamen aliquod magnum et graue dic prius: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Et quid de saecularibus dicam ? esto paratus non solum aduersus ea quae uides, sed etiam aduersus ea quae non uides. foris, inquit, pugnae, intus timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, noti
Abbreviated transcription (Latin):
fieri formidauit: ne pauꝑtatis necessitate. absti¬
nentiȩ gr̃am non teneret. Qmͣ multi qui uideban
sc̃i ẽẽ. ceciderunt ab altitudine cordis sui: qͣm mul.¬
ti aliqua necessitate deiecti. non potuerunt conten-¬
ti ẽẽ iniuria: qui fuerant uirtutum exercitio ro-¬
borati. Larus iob inuenitur in t̾ris: qui & diuiti.¬
uermes toto corpore fluerent. a xp̃i tamen cari.¬
tate non potuit separari. Paremus gͥ affectum
nr̃m: ne imparatum us repentina ꝑturbet. De.¬
niq sciens dominus cito nos frangi solere: ait eti.¬
am apłis. Non turbetur cor ur̃m : neq formidet.
Si te cupiditas. appetentiaq temptau̾it: lege eu.¬
angłium: dicat tibi m̃c. Non turbetur cortuum.
Siqͥs terror ingruerit: dicat tibi m̃c ÷ non turbet᷑
cor tuum neq formidet. Siqua supplicia ꝑsecutor
inflixerit: lege euangłium. & dicat tͥ mñc : non t᷑¬
betur cor tuum. neq formidet. Lege apłm dicentẽ.

Expanded text:
fieri formidauit, ne paupertatis necessitate abstifieri formidauit, ne paupertatis necessitate abstinentiae gratiam non teneret. quam multi, qui uidebantur sancti esse, ceciderunt ab altitudine cordis sui! quam multi aliqua necessitate deiecti non potuerunt contenti esse iniuria, qui fuerant uirtutum exercitio roborati! rarus Iob inuenitur in terris, qui et diuitiuermes toto corpore fluerent, a Christi tamen caritate non potuit separari. paremus igitur affectum nostrum, ne inparatum uis repentina perturbet. denique sciens dominus cito nos frangi solere ait etiam apostolis: non turbetur cor uestrum neque formidet. si te cupiditas appetentiaque temptauerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: \'non turbetur cor tuum'. si quis terror ingruerit, dicat tibi Christus: \'non turbetur cor tuum neque formidet. si qua supplicia persecutor inflixerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: non turbetur cor tuum neque formidet'. lege apostolum dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
deiectione turbatus. hoc gͥ signum ꝓponit᷑ regi.
ut petat sibi remedium. ꝑ qd̃ nec regiȩ potestatis
extolleretur suꝑcilio: nec certe erumpnȩ alicinus
exceptione p̾turbaretur: ut erat corde turbatꝰ. cũ
bellum sibi uideret ab assiriis inferri. Duum gͥ
exemplo oraculi uoluimus ostend̾e. quȩ ẽẽnt hȩc
grauia tẽ.ptamenta: quib remedium solus po¬¬
tuit xp̃c afferre Uerumptamen & ꝓpħico sermone:
facile est docere sartinam qͣndam hoꝵ temptam̃-¬
toꝵ: hȩc enim temptam̃ta duo maxima sc̃s salomon
or̃one ꝓpria declarauit: & rogauit ut posset ex¬
cludere. dicens. Diuitias autem & pauꝑtates ne
des michi: s ordina michi quȩ opus sunt. & quȩ
habundant : ne repletus. fiam mendax. & dicam.
quis me uidet: aut pauꝑ rapiam. & ꝑiurem nom̃
domim. Potes gͥ tu ista temptam̃ta contempnere.
quȩ formidauit salomon. qui sapientiam postula.
uit & meruit : Diues erat. timuit extolli: pauꝑ

Expanded text:
deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, ut petat sibi remedium, per quod nec regiae potestatis extolleretur supercilio nec certe aerumnae alicuius exceptione perturbaretur, ut erat corde turbatus, cum bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini igitur exemplo oraculi uoluimus ostendere quae essent haec grauia temptamenta, quibus remedium solus potuit Christus adferre. Uerumtamen et prophetico sermone facile est docere sarcinam quandam horum temptamentorum. haec enim temptamenta duo maxima sanctus Salomon oratione propria declarauit et rogauit ut posset excludere, dicens: diuitias autem et paupertatem ne des mihi, sed ordina mihi quae opus sunt et quae abundent, ne repletus mendax fiam e t dicam: quis me uidet? aut pauper rapiam et peierem nomen dei. potes igitur tu ista temptamenta contemnere quae formidauit Salomon, qui sapientiam postulauit et meruit ? diues erat, timuit extolli; pauper
Abbreviated transcription (Latin):
omnia debeamus. quȩ sint quȩ: separare possuł nõs
ã caritate dei: nisi diligentius resistamus. Ind̃
nunc qd̾ udetur obscurius: non p̾termittimꝰ
Qd̾ ait. Neq altitudo. neq ꝓfundum: quȩ sunt
grauia temptamenta. Demq habes in ysaia scͥp¬
tum ad regem achar. Pete tibi signum ã dño:
in ꝓfundum. aut in altum. Respondit ille. Non
petam: neq temptabo dominum. Aysticum il.¬
li ꝓpositum est. s non intellexit: & ueritus est.
ne temptare dominum uidetur. si signũ pet̾et
in altum. aut in ꝓfundum. Dñs autem uolens gͣ¬
uia temptamenta remedio supplantare diumo:
ait. Ecce uirgo in ut̾o concipiet: Hoc est magnum
signum. qd̾ altitudinis & ꝓfundi temptamenta
destruxit. Dñs enim ir̃c non rapinam arbitͣtus est
ẽẽ se equalem deo. neq qͦ sua sunt reqͥsiuit: s for¬
mam serui accepit: humiliauit se usq ad mortem.
Itaq neq elatus est potestate: neq mortis qͣdam

Expanded text:
omnia debeamus, quae sint quae nos separare possint omnia debeamus, quae sint quae nos separare possint a caritate dei, nisi diligentius resistamus. illud nunc, quod uidetur obscurius, non praetermittimus, quia ait: ne que altitudo ne que profundum, quae sunt grauia temptamenta. denique habes in Esaia scriptum ad regem Achaz: pete tibi signum a domino in profun dum aut in altum. respondit ille: non petam neque temptabo dominum. mysticum illi propositum est, sed non intellexit et ueritus est, ne temptare dominum uideretur, si signum peteret in altum aut in profundum. dominus autem uolens grauia temptamenta remedio subplantare diuino, ait: ecce uirgo in utero concipiet. hoc est magnum signum, quod altitudinis et profundi temptamenta destruxit. dominus enim Iesus non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo neque quae sua sunt requisiuit, sed formam serui accepit, humiliauit se usque ad mortein. itaque neque elatus est potestate neque mortis quadam
Abbreviated transcription (Latin):
cogitet. quia non est discipłs suꝑ magistrum: neq
seruus supͣ dominum. suum. Si supͣ dei filium ob-¬
ꝓbria expbrantium nefanda ceciderunt ⁊ qͦͣm ad-¬
modum seruus exsortem eoꝵ sꝑare se pot̾it: Id̃oq
mentem suam p̾parare debet: ut cum ista acci-¬
d̾int. turbare se non queat. Preparet animum.
& meditationẽ componat: ut possit dicere : si
tamen possit. Quis nos separabit a caritate xp̃i:
Tribulatio: an angustia. an fames: & cet̾a. Quare
autẽ non separetur: adiccit. S in his omnib su.¬
ꝑamus inqͥt. & uincimus: ꝓpter eum qui dilex̃
nos. Meritoq confirmatus. ait. Confido enim.
qͥa neq mors neq uita. neq angłi. neq potesta.¬
tes. neq p̾sentia. neq futura. separare nos pot̾urł̃
ã caritate dei: quȩ est in xp̃o nr̃i. Multa apłs
chxit. contͣ quȩ lucta nob̃ est: s alia facilia. uł
certe non huius temporis aut loci: ut discutere

Expanded text:
cogitet, quia non est discipulus super magistrum neque cogitet, quia non est discipulus super magistrum neque seruus supra dominum. si supra dei filium obprobria exprobrantium nefanda ceciderunt, quemadmodum seruus exortem eorum sperare se poterit? ideoque mentem suam praeparare debet, ut, cum ista acciderint, turbare se non queant. praeparet animum et meditatione conponat, ut possit dicere, si tamen possit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an fames? et cetera. quare autem non separetur, adiecit: sed i n his omnibus superamus, inquit, et uincimus propter eum qui dilexit nos. meritoque confirmatus ait: confido enim quia neque mors neque uita neque angeli neque potestates neque praesentia neque futura separare a caritate dei quae est in Christo Iesu. Multa apostolus dixit contra quae lucta nobis est; sed alia facilia sunt uel certe non huius temporis aut loci, ut discutere
Abbreviated transcription (Latin):
ad testimonia diuina deflexit. Quid igit᷑ ꝓsit co¬
gitare ante. qͦd postea facturussis: docet uersiculus
qͥseqͥtur. Paratus sum & non sum turbatus:
ut custodiam mandata tua Ubi cogitatione qͥs
preuenit qd̃ accurus est. semꝑ paratus ad agen.¬
dum est: semꝑ fixus. & ualidus: ut non queat
subita aliqua accidentium offensione turbari.
Nulla eum flabra scopulosȩ nimis ambitioniᷤ
excutiunt: nulla ꝓcella atq tempestas inustȩ
inuasionis exagitat: non petulantis oculus me-¬
retͥcis illaqueat. Oculus enim meretͥcis: laqueus
amatoris est. In aliena miser capitur possessione:
qui in ꝓuiso igne ꝓuent᷑. possessionem suȩ mentis a-¬
misit. Si ꝑsecutio ingruit. inuenit iam paratum:
ut ubi possit cẽ ꝑturbatio salutis et̾nȩ ÷ ibi sꝑata
sacͥ corona certaminis: ꝓuida fut᷑i meditatione demulceat.
Si a maledictis obtrectatorib frequenter obrodit᷑:

Expanded text:
ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit coad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accidentium offensione turbari. nulla eum flabra scopulosae nimis ambitionis excutiunt, nulla procella atque tempestas iniustae inuasionis exagitat, non petulantis oculus meretricis inlaqueat; oculus enim meretricis laqueus amatoris est. in aliena miser capitur possessione, qui inprouiso igne praeuentus possessionem suae mentis amisit. si persecutio ingruit, inuenit iam paratum, ut, ubi possit esse perturbatio salutis incertae, ibi sperata sacri corona certaminis prouida futuri meditatione demulceat. si a maledicis obtrectatoribus frequenter obroditur,
Abbreviated transcription (Latin):
eius de premiis castitatis: & relinquat uias con.¬
cupiscentiȩ. & seqͣtur uias xp̃i ÷ habebit lau.¬
dem in eis: si contemplatus dñm ñm. condẽp.¬
net carnis ardorem : flammam libidinis quasi
qͦdam fonte restinguat: allidat teneras & in.¬
firmas cogitationes ad petͣm xp̃m. Cogitet gͦ
pͥmum ut ẽadem repetam. quẽ admodũ uideat:
qͤmadmodũ loqͣtur. Bene cogitauit qui dixit. po-¬
ne domine custodiam orimeo ne forte dum
mens inflammatur ardore.lingua sermone laba.¬
tur: aut multiloqͥo incauto etiam qd̵ mens non
cogitauit. incurrat loquendi facilitate. Cogitet
qͥmadmnodum pedem suum dirigat: manum
adserat : ne impetu indignationis impulsus. cũ
repellere debeat imuriam: ipse alteri iaccũ no-
tabilis cedis inlidat. Cogitandum est gͥ: qͥd ge-¬
ramus. Ubi enim p̾cedit cogitatio: maturitas
oꝑationis adhibetur. Itaq pes iste. fidei uestigiũ
est: qͦm meditatione ꝑpensa. a corporalib motibꝰ

Expanded text:
eius de praemiis castitatis et relinquat uias coneius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uias Christi et habebit laudem in eis, si contemplatus dominum Iesum contemnat carnis ardorem, flammam libidinis quasi quodam fonte restinguat, adlidat teneras et infirmas cupiditates ad petram Christi. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum uideat, quemadmodum loquatur. bene cogitauit qui dixit: pone, domine, custodiam ori meo, ne forte, dum mens inflam- mat ardorem, lingua sermone labatur aut multiloauio incauto etiam, quod mens non cogitauit, incurrat loquendi facilitate. cogitet, quemadmodum pedem suum dirigat, manum adferat, ne impetu indignationis inpulsus, cum repellere debeat iniuriam, ipse alteri iactum no- 25 tabilis caedis inlidat. cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo. Hic utiq cogitauit ut uid̾et mu¬
lierem: & uid̾et ad concupiscendũ: s mala
hec cogitacio. relinquat uias suas. Alius non co.¬
gitauit qͥdem: s subito aspexit. & captus est:
& uidit. & concupiuit. & ideo lapsus est. Qd̾ si
fragilem suum consid̾asset affectum. & ante
timuisset: ne cum uidisset mulierem. mente
caꝑetur & animo: utiq non ꝓspexisset ad mu.¬
mulierem. ne concupisceret eam.Uidens gͦ muli.¬
erem. non direxit pedem suum in testimonia do.¬
mini: qui si ante lapsum suum cogitare potuis.¬
set. forsitan direxisset. Inusqͥsq gͦ prius cogitet
qͦm uideat mulierem ÷ ut non uideat ad concu.¬
piscendum eam: aut non attendat eam. Si aũ
uidens repente. in bona cogitatione fundatꝰ. di.¬
rigat pedem suum ad testimonia domini. ne
in captiuitate ꝑmaneat : utiq ꝓfuit ei cogita.¬
tio. Postremo amans mulierem. diligens. concu.¬
piscens. xp̃m consid̾et. iudicium eiꝰ. testimonia

Expanded text:
in corde s u o. hic utique cogitauit, ut uideret muin corde s u o. hic utique cogitauit, ut uideret mulierem, ut uideret ad concupiscendum; sed mala haec cogitatio relinquat uias suas. alius non cogitauit quidem, sed subito aspexit et captus est et uidit et concupiuit et ideo lapsus est. quodsi fragilem suum considerasset affectum et ante timuisset, ne, cum uidisset mulierem, mente caperetur et animo, utique non prospexisset ad mulierem, ne concupisceret eam. uidens ergo mulierem non direxit pedem suum in testimonia domini, qui, si ante lapsum suum cogitare potuisset, forsitan direxisset. unusquisque ergo prius cogitet quomodo uideat mulierem, ut non uideat ad concupisc-endum eam, ut non adtendat eam. si autem uidens repente uel bona cogitatione fundatus dirigat pedem suum ad testimonia domini, ne in captiuitate permaneat, utique ei profuit cogitatio. postremo amans mulierem diligens concupisc-ens Christum consideret, iudicium eius, testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
putas ẽẽ ꝑgendum. Quanto gͥ magis anmo de¬
bes ac mente consistere. qui ad regnũ celeste con¬
tendis: & cogitare tecum. qͥa non omins uia
luc ducit: non om̃is uia illo dirigit: ad iherłm
illam quȩ in cęlo est: Sunt uiȩ quȩ malos
exitus habent: quas diaboli temptamenta tei.¬
uerunt: & ideo exitus earum. exitus mortis st̾
he nempe sunt uiȩ de quib legisti in ꝓu̾bnis:
qͥa sunt uiȩ quȩ uidentur uiro rectȩ ẽẽ ÷ ultima
dutẽ earum aspiciunt in ꝓfundũ inferm. Est
autem uia angustior: illa quȩ ducit ad dei
regnum. Uolens gͥ eam ingredi uiam quȩ ad
deum ducit. non circũspicies: non tecum ipse
tͣctabis: non consid̾abis ne facili capiaris affec.¬
tu: si uiȩ latitudine ꝓuocat᷑. ingrediaris iter
qd̃ ad inferna deducat: Cogita gͦ ante : atq
ꝑpende qͥd facias. Qui ind̾it inquit mulierem
ad contupiscendum eam: iam adult̾auit eam

Expanded text:
putas esse pergendum, quanto igitur magis animo deputas esse pergendum, quanto igitur magis animo debes ac mente consistere, qui ad regnum caeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis uia illo ducit, non omnis uia illo dirigit ad Hierusalem illam quae in caelo est! Sunt uiae quae malos exitus habent, quas diaboli temptamenta triuerunt, et ideo exitus earum exitus mortis sunt. hae nempe sunt uiae, de quibus legisti in Prouerbiis, quia sunt uiae quae uidentur uiro rectae esse, ultima autem earum aspiciunt in profundum inferni. est autem uia angustior illa quae ducit ad dei regnum. uolens igitur eam ingredi uiam, quae ad deum ducit, non circumspicies, non tecum ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo ante atque perpende quid facias. Qui uiderit, inquit, mulierem ad concupiscen dum eam, iam adulterauit eam
Abbreviated transcription (Latin):
debeam: Deinde. publice an secreto:Loqui p̾-¬
sentib aliquib. aut nullif. Sicut illud est: ut
si uelis frẽm corriꝑe. primo solus corripias: se.¬
cundo. p̾sentib duob aut trib testib : tercio.
si non audierit. coram ȩccła. Itaq si pret̾misso
ordine. uelis coram eccl̃a frẽm increpare. quem
ante monere debueras: erratum ipse cognoscis.
om̃ia gͥ cum cogitatione facito: ut non te pem.¬
teat oꝑis tui. An uͦ si uiam ingressus. cum uen̾is
ad compitum aliqͦd. ita enim appellatur pluri.¬
marum uelut quidam concursus uiarum ⁊ si
nescias qd̃ iter ingredi debeas. stas tamen. & co.¬
gitas ipse tecum. utrum pͥmam. an scd̾am. an
tertiam. an quartam. uel qͥntam. si ita est ui.¬
am eligas qͣm sequaris: nec putas prius ad ori.¬
endum iter. qͣm animo definieris & plemore
mentis intencione decideris. Stas gͥ cogitans qͥ
sit ina. quȩ in ciuitatem ducat: ad quam tibi

Expanded text:
debeam, deinde publice an secreto loqui, pradebeam, deinde publice an secreto loqui, praesentibus aliquibus aut nullis; sicut illud est ut, si uelis fratrem corripere, primo solus corripias, secundo praesentibus duobus aut tribus testibus. tertio, si non audierit, coram ecclesia. itaque si praetermisso ordine uelis coram ecclesia fratrem increpare quem ante monere debueras, erratum ipse cognoscis. omnia igitur cum cogitatione facito, ut non te paeniteat operis tui. an uero si uiam ingressus, cum ueneris ad competum aliquod — ita enim appellatur plurimarum uelut quidam concursus uiarum —, si nescias quod iter ingredi debeas, stas tamen et cogitas ipse tecum, utrum primam an secundam an tertiam an quartam uel certe quintam, si ita est, uiam eligas quam sequaris nec putas prius adoriundum iter quam animo definieris et pleniore mentis intentione decideris, stas igitur cogitans quae sit uia, quae in ciuitatem ducat ad quam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
quo tuoꝵ semitȩ mandatoꝵ me errare non sine.¬
rent: nec uestigium in deuia & tortuosa deflec.¬
terem. frequenter enim ignorantes iter. si strata
uiarum seqͣntur. ꝑueniunt quo desid̾ant ꝑue-¬
nire: & carent erroris anfractu. Sint autẽ usur.¬
pent scire qd̃ uesciunt. & putent aliqua sequen.¬
da compendia: ã publici tractu itineris rece¬
dentes. erroris laberinthos frequent̾ incurruni:
ut eos de itinere deflexisse peniteat: & ideo post
multa laboꝵ dispendia. ad iter qd reliquerant
redire contendunt. Hic gͦ sensus unus est. Alius
autem ita. Cogitaui uias meas non suꝑiores. s
futuras: ut ante meos actus cogitationib p̾ue.¬
nirem: ne inconsulta oꝑatione ꝓgressus. aliqͥd
in ipsis cogitationib offensionis incidem ut si
aliqͥd agere uelim: ante cogitem utrum agen¬
dum sit illud qd̾ desid̾o: aut quo agendũ mo.¬
do. Similiter si ad loquendum : utrum id loqͥ

Expanded text:
quo tuorum semitae mandatorum me errare non sinequo tuorum semitae mandatorum me errare non sinerent nec uestigium in deuia et tortuosa deflecterem. frequenter enim ignorantes iter, si strata uiarum sequantur. perueniunt quo desiderant peruenire et carent erroris anfractu; sin autem usurpent scire quod nesciunt et putent aliqua sequenda conpendia, a publici tractus itinere recedentes erroris labyrinthos frequenter incurrunt, ut eos de itinere deflexisse paeniteat, et ideo post multa laborum dispendia ad iter quod reliquerant redire contendunt. Hic ergo sensus unus est, alius autem ita: cogitaui uias meas, non superiores, sed futuras, ut ante meos actus cogitationibus praeuenirem, ne inconsulta operatione progressus aliquid in ipsis conationibus offensionis inciderem, ut, si agere aliquid uelim, ante cogitem. utrum agendum sit illud quod desidero aut quo agendum modo, similiter si adloquendum, utrum adloqui
Abbreviated transcription (Latin):
tiore sentencia qͣm peccatum senectutis astrm.¬
git᷑: & citius relaxatur. ꝓpħa gͥ in isto u̾siculo
diuidit. causas: ut & miscdiam quasi homo
postulet. quia nemo sine sorde peccati: & iusti.¬
ciam quasi ꝓpħ̃a deposcat. Uel certe qm licet
peccau̾it sicut homo. & quasi peccator miscłia
egeat: tamen correxit errorem: penitenciam
gessit: abstinuit ã temulencia delinquendi. sobri.¬
etate uirtutis. Petit gͦ iusticiam scdm u̾bum dei:
quia uerbi sentencia est. ut conu̾sis uenia donetur.
si legitime est facca conu̾sio. Cogitaui uias
meas : & auerti pedes meos in testimonia tua. Di.¬
uiduus sensus. Aut quia uias suꝑiores meas cogi-¬
taui plenas lapsus atq peccati: & ideo ut remis¬
sionem pecc̃oꝵ possim mereri. moꝵ conu̾satione
studioq uirtutum. au̾ti pedes meos in destimonia
tua: ut non iam meis gressib quib ante lapsus
sum. s testimonioꝵ tuoꝵ itinerib ambularem ⁊

Expanded text:
tiore sententia quam peccatum senectutis adstrintiore sententia quam peccatum senectutis adstringitur et citius relaxatur. Propheta igitur in isto uersiculo diuidit causas, ut et misericordiam quasi homo postulet, quia nemo sine sorde peccati, et iustitiam quasi propheta deposcat uel certe quoniam, licet peccauerit sicut homo et quasi peccator misericordia egeat, tamen correxit errorem, paenitentiam gessit, abstinuit a temulentia delinquendi sobrietate uirtutis. petit ergo iustitiam secundum uerbum dei, quia uerbi dei sententia est, ut conuersis uenia donetur, si legitime est facta conuersio. Cogitaui uias meas et auerti pedes meos in testimonia tua. diuiduus sensus: aut quia uias superiores meas cogitaui plenas lapsus atque peccati, et ideo, ut remissionem peccatorum possim mereri morum conuersione studioque uirtutum, auerti pedes meos in testimonia tua, ut non iam meis gressibus, quibus ante sum lapsus, sed testimoniorum tuorum iti- neribus ambularem,
Abbreviated transcription (Latin):
& felicitate subnixis. miscđia conferri consue¬
uit a nobis ÷ s egentib uł debilib : uel his
qui ex diuitiis in pauꝑtatem aut captiuitatẽ
dut necessitatem aliqͣm deciderunt. Ergo qui
eget miscda: peccator est. Qui autem pecͬcor
non est: utiq iustus est. & non eget miscdia
Alit̾ enĩeget iusticia dĩ angłs: alit̾ homo. Aliter
eget miscd̃ta dei archangelus: aliter homo.
Angelica enim natura: non utiq ita corrupte.¬
lȩ obnoxia. ut natura gen̾is humani. & ideo
ille eget miscđ̃ia dei. ne possit errare : & au̾sa
ã se dei gr̃a labatur in uicium : homo autem
& si iam firmiore ꝓposito est. tamen ꝓpt̾ con¬
tͣitoꝵ seriem peccatoꝵ. miscdiam dei querit. Ita-¬
q & si uterq miscdia di indiget: aliter tam̃
angło misccłia. aliter homini debetur. Leue
enim uicium in angło: iudicio grauiore cen¬
setur. Peccatum qͦ adolescentiȩ in homine . mi.¬

Expanded text:
et felicitate subnixis misericordia conferri consueet felicitate subnixis misericordia conferri consueuit a nobis, sed egentibus uel debilibus uel his, qui ex diuitiis in paupertatem aut captiuitatem aut necessitatem aliquam deciderunt. ergo qui eget misericordia peccator est, qui autem peccator non est utique iustus est et non eget misericoaliter enim eget iustitia dei angelus, aliter homo, aliter eget misericordia archangelus, aliter homo. angelica enim natura non utique ita corruptelae obnoxia est ut natura generis humani, et ideo illa eget misericordia dei, ne possit errare et auersa a se dei gratia labatur in uitium, homo autem, etsi iam firmiore proposito est, tamen propter contractorum seriem peccatorum misericordiam quaerit. itaque etsi uterque misericordia indiget, aliter tamen angelo misericordia, aliter homini debetur. leue enim uitium in angelo iudicio grauiore censetur, peccatum quoque adulescentiae in homine mi
Abbreviated transcription (Latin):
dientiȩ munere głari. Iure gͥ huic diuma bo-¬
nitas suffragat᷑: qͥindiuina bonitate ꝑma:¬
neat. Si uͦ ipse desciscat: ꝓ cͥminis sui qͣlitate
dampnabitur. Qua gr̃a dominus & lux & ig¬
nis ẽẽ describitur : ut in tenebris ambulanti
luceat quasi lumen: ne diutius possit errare
qui querit luminis claritatem. Ei autem qui
multa fuerit oꝑatus quȩ manere non debe-¬
ant s ardere. igͥnis est dominus. ⁊ ut oꝑis nr̃i
fenum stipulamq consumat. atq utili nos
excoquitur. plꝰ ꝓbatur. fortasse dicat aliqͥs.¬
& qua ratione scripserit ꝓph̃a: miscrere mei
scdm u̾bum tuumꝰ uerbum enim di. iusti¬
cia est. Si gͥ iusticia fretus erat: cur miscd̾iam
ante premisit: Aut si miscd̾iam reqͥrebat :
cur eam ad mensuram iusticiȩ putauit ẽẽ re-¬
qͥrendam: Qui enim bene agit & bene uiuit :
opus non habet miscdĩa : quia miscdia ã pec-¬
cato liberat. Deniq non duitib. non fortib

Expanded text:
dientiae munere gloriari. Jure igitur huic divina bodientiae munere gloriari. Jure igitur huic divina bonitas suffragatur, qui in divina bonitate permaneat: si vero et ipse desciscat, pro criminis sui qualitate damnabitur. Qua gratia Deus et lux et ignis esse describitur, ut in tenebris ambulanti luceat quasi lumen, ne diutius posqui quaerit luminis claritatem: ei autem qui multa fuerit operatus, quae manere non debeant, sed ardere, ignis est Dominus; ut operis nostri fenum stipulamque consumat, atque utili nos excoquitur, plus probatur. 28. Fortasse dicat aliquis qua ratione scripserit Propheta: Miserere mei secundum eloquium tuum; uerbum enim dei iustitia est. si igitur iustitia fretus erat, cur misericordiam ante praemisit, aut si misericordiam requirebat, cur eam ad mensuram iustitiae putauit esse poscendam? qui enim bene agit et bene uiuit, opus non habet misericordia, quia misericordia a peccato liberat. denique non diuitibus, non fortibus