comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. Nil libeat hr̃e ꝓpͥum sicut nil licet usur¬
pare alienum. De rubore narareoꝵ.
N describenda facie nazareoꝵ color coleri ap¬
pingitur. candori ⁊ nitori ruboradumgit᷑.
ut sit ficiez eor ꝑ grãin candor is luculente colo¬
rata. ⁊ ꝑ grãmruboris hylarit̃ affecta. Qubor infacie
caloris. aut pudoris inditium p̃ferre solet. Rubicũ¬
disunt nazarei. calore deuotionis. feruidi. ⁊ honest¬
ans reuerentia pudibundi. ⁊̃elo enim ⁊el intes inle¬
ge dei. non solumferuent. id studium iurtutis. s ardẽ¬
teramant pulcͥtud̃iem honestatis. Delicatisunt sen¬
sus eoꝵ. ad om̃eni turpitudinẽ et ubescunt. Omne
qd̾ in honestum est ab hominant᷑. ad omine qd̾ nõ de¬
cet uerecundant᷑. Oudici ⁊ ueretundi sunt sensus eoꝵ
pudet inhonesta uidere pud non de se solũ.s ⁊ de Aliis
turpia audire. pud turpra dicere. pud ⁊ cogitare. iu¬

Expanded text:
ctum; nil libeat habere proprium, sicut nil licet usurctum; nil libeat habere proprium, sicut nil licet usurpare alienum. De rubore Nazaraeorum. In describenda facie Nazaraeorum color colori appingitur; candori et nitori rubor adjungitur, ut sit facies eorum per gratiam candoris luculente colorata, per gratiam ruboris hilariter affecta. Rubor in facie caloris aut pudoris indicium praeferre solet. Rubicundi sunt Nazaraei calore devotionis fervidi, et honestatis reverentia pudibundi. Zelo enim zelantes in lege Dei, non solum fervent ad studium virtutis, sed ardenter amant pulchritudinem honestatis. Delicati sunt sensus eorum, ad omnem turpitudinem erubescunt. Omne quod inhonestum est abominantur; ad omne quod non decet, verecundantur; pudici et verecundi sunt sensus eorum. Pudet inhonesta videre, pudet non de se solum, sed et de aliis turpia audire; pudet turpia dicere, pudet et cogitare, ju
Abbreviated transcription (Latin):
Et nune quidẽ in die hac. que ad pacem tibi. Cum
duccretur domm᷑ ad passionem. cõuersus ad muli¬
aminarum. ꝙͣ pus affectus cirea passiones cor¬
porum. Ile ui̾tor lactis est. hic olei qd̾ omnib licͥ¬
rib suꝑfert᷑. Iue quasi ext̃ior pinguedo est insacͥ¬
fitio. hic est adeps iuterior. Iue diuitib famuilia¬
ris est sua nuscdit tribuentib. alt̃ nazareis mag̃
est accomodus. Ibi entmest intima medulla sin¬
cere dilectionis ad ꝓximum. Ad quid enĩmag̃ di¬
ligendi sunt ꝓxuiii cõsortes inuiꝰ nature. insi uͭ
sint ꝑticipes communis glorie: ꝓ inde nazarei ⁊e¬
lum animar̾ p̾ferentes. ⁊ necc̃itates corꝑ n nul¬
lomͦ contẽpuentes. qͣi genimo ntore p̾nitent
ut lacte candidiores nitorẽ gr̃e ⁊ glorie. ap̃ deum
quib infutura uita om̃ia cõmunia futurasut
sic interim sua cõmunicant. ut niluelint sibi su¬
perẽe qd̾ aliis possit ꝓdõe. ⁊ totu reputẽt suꝑ¬
fiuum qd̾ incõmimionis grãm non fuerit dedu¬

Expanded text:
Et nunc quidem in die hac, quae ad pacem tibi. Cum duceretur Dominus ad passionem, conversus ad mulianimarum, quam pius affectus circa passiones corporum. Ille nitor lactis est, hic olei, quod omnibus liquoribus superfertur. Ille quasi exterior pinguedo est in sacrificio; hic est adeps interior. Ille divitibus familiaris est, sua misericorditer tribuentibus; alter Nazaraeis magis est accommodus. Ibi enim intima medulla sincerae dilectionis ad proximum. Ad quid enim magis diligendi sunt proximi consortes unius naturae, nisi ut sint participes communis gloriae? Proinde Nazaraei zelum animarum praeferentes, et necessitates corporum nullomodo contemnentes, quasi gemino nitore praenitente, ut lacte candidiores, nitorem gratiae et gloriae apud Deum quibus in futura vita omnia communia futura sunt, sic interim sua communicant, ut nil velint sibi superesse, quod aliis possit prodesse; et totum reputant superfluum, quod in communionis gratiam non fuerit dedu
Abbreviated transcription (Latin):
lis que patuit᷑ homines. Utusq miscricordie ex¬
emplum in se xp̃c exhibuit. uideus enim turbã
ꝓpe defitientem dixit. Mhisereor suꝑturbã. et
multiplicatis panib corꝑali benefitio sp̃ualis gr̃e
mi steriu figurauit. At cum uideret ciuitatem
ierłm. fleuit suꝑ eã dicens. Qͥa si cognouisses: ⁊
tu. ⁊̃ cur ip̃e fieret. uelcur illi flendum eẽt. sub̾dit
dicens. ⁊̃ nunc quidem in dichac que ad pacẽ tibi

Expanded text:
e patiuntur homines. Utriusque misericordiae exemplum in se Christus exhibuit. Videns enim turbam prope deficientem dixit: Misereor super turbam ; et multiplicatis panibus corporali beneficio spiritualis gratiae mysterium figuravit. At cum videret civitatem Jerusalem, flevit super eam, dicens: Quia si cognovisses et tu . Et cur ipse fleret, vel cur illi flendum esset, subdidit dicens: Et nunc quidem in die hac, quae ad pacem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
iniatitudine diuttiar̃ suar̃ gloriant᷑. Quoꝵ gloria ĩ cõ¬
fusione est. eoꝵ quifrena sapiunt. Scͥptum ẽ. Q toͦt
erant possessores a groꝵ uendebant ⁊ ponebãt pre¬
cia ad pedes apostoloꝵ. Merito ante pedes qͣi pedi¬
b cõcultanda. que indignunierat uel manib contͤe¬
tari. Uoxpet̾ est. Argentum ⁊ aur̃ non ẽ metũ. Dig

Expanded text:
multitudine divitiarum suarum gloriantur? . Quorum gloria in confusione eorum, qui terrena sapiunt. Scriptum est: Quotquot erant possessores agrorum, vendebant et ponebant pretia ante pedes apostolorum . Merito ante pedes, quasi pedibus conculcanda, quae, indignum erat vel manibus attrectari. Vox Petri est: Argentum et aurum non
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam humalam non multi
potentes lata dũatione non
multi niobiles generis clari¬
tudine. primo enim nulli ea¬
les fuerunt incer doctoresxa¬

Expanded text:
entiam humanam; non multi potentes, lata dominatione; non multi nobiles, generis claritudine. Primo nulli tales fuerunt inter doctores
Abbreviated transcription (Latin):
theum perhũc ẽd̾r missa eis
simus bene agendo ⁊ fideł in
domino .i. in prelicatione dñ
IHu. ⁊ ĩo tenerde. ꝯmone facrat¬
pluilo sophis quoꝵ cerrena gło¬

Expanded text:
theum, per hunc creditur missa eis simus, bene agendo, et fidelis in Domino, id est in praedicatione Domini, u, et ideo tenendae. Commonefaciatphilosophis, quorum terrena sap
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ carnis. in re bõa nõ ẽ honũ.
ꝙ cͥ eẽ destitenit caro erit s iam ui¬
dem non exse s ex carne cõtraxit
natura quippe humana ñ oꝑe
dei estꝰ uctõ primitus est insti¬
tuta. s ex uoluncatis arbitrio pͥo¬
rũ hominũ ueniente incid ẽ sau¬

Expanded text:
uitium carnis in re bona non est bonum. uitium carnis in re bona non est bonum. quod cum esse destiterit, caro erit, sed iam uianima non ex se, sed ex carne contraxit. Natura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sau
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus exfide non ꝯsenciendo ei
st̃ .Ni. desideria malas si non
regnãt ip̃e non facit. fatẽt
tranda peccata. multum ũ
fallitur homo qui cõsenciens
ꝯcupiscentie carnis sue.⁊ ꝙ
illa desiderat de cernens fade̾
statueus putat sibi adhric di
trumꝙꝵ ⁊ ipse od̾ qr malum
esse nouit. ⁊ ipse facit qr face̾
facere stacuit incorde opere
cũpleat. ⁊ dicat. non ego op.il.
⁊ facit dis plicet sibi tñ errat
ut nec se lp̃m agnoscat qñ
extoto ipse sit ⁊ corde statuẽ¬
de ⁊ corpore implente ad huc se
dicit nõ si ꝯsensione cordis decer¬
uit aut ⁊ minuist̾io corporis per¬
ficit. motum porro illiciti desi¬
derii cui non obediendo non eũ
opcramur ideo ⁊ nos agere dici
uero ñsumus sine peccato hic ĩo
habcinus desideria pͥeccati s um
nos ea non operamur non eis obe¬
⁊ ad carnem pertineant corporis m̃¬
bra. non tamen regnat peodatum
scio .ii. quasi benedici peccatum
ui me p̃itarȩ. sci d. e. qd̃. ñ .h. in¬

Expanded text:
sanctus ex fide non consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. Facerettranda peccata. Multum vero fallitur homo, qui consentiens concupiscentiae carnis suae, et quod illa desiderat decernens facere, et statuens putat sibi adhuc essetrumque, et ipse odit, quia malum esse novit, et ipse facit quia facere facere statuit in corde, opere compleat et dicat. Non ego operor  facit, displicet sibi, tantum errat, ut nec seipsum agnoscat, quando cum ex toto ipse sit, et corde statuente, et corpore implente adhuc seipdicit, non cordis consensione decernit, aut etiam ministerio corporis perficit. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo, non cum operamur: ideo et nos agere dicimvero non sumus hic sine peccato, ideo habemus desideria peccati, sed jam nos ea non operamur, non eis obeoncupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, non tamen regnat peccatum, Scio enim. Quasi dicat: Bene dixi peccatum in me habitare, sci
Abbreviated transcription (Latin):
rectlent seriuendo dũ indeffensione pugnat
pro patria ⁊ dum agunt iudicia prestatis eͥ¬
buta. uos dico serusentes deo. in hoc ip̃m seru
inistri eñ der sunt ad ħ eħim
instituti st̃ ut bomi ladentur mali uͦ
stare tributa: quia ministri deist̃. ip̃i dico ⁊̃¬
uientes uobis dũ patriam defendunt. ĩ ħ¬

Expanded text:
serviendo in defensionem, dum pugnant pro patria, et dum agunt judicia; praestatis tributa, vos dico servientes Deo, in hoc ipsum, id ministri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sunt, ut boni laudentur, mali puDebetis praestare tributa, quia ministri Dei sunt. Ipsi dico servientes vobis, dum patriam defendunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina euangelaca. hoc modo rectlice cui
debetis tributum. rectlite tributum dicit.
quod regiones soluunt. cui depetis uectigal
butum dicitur ꝙ dñis soluitur. uetigal quod ad
domum dñi uehitur. cui debetis timorem recdli¬
te timorẽ ut dominũ timeamus ⁊ personas ue.¬
reamur cui honorem debetis ꝓectlite honore
ut assurgate. ⁊ huius modi. Quid per sigii¬
la:nemun quicqͣm debeatis utsi ut in incem
diligatis .i. ceta ita soluite ut nou debeatis a¬
aliquid. caritatem uero ita solute ut seꝑ¬
cam debeatis sola eñi caritas ẽ que ⁊̃ rectuta:
semper detinet debitorem. rectlitur .ii. qii ĩ¬
penditur. debetur aũ onĩretiam si reglita fu¬
erit. quia nullũ ẽtempiis quo impendenda
non sit. nͨ ꝯ rectlitur ad mictitur s potius redd̃¬
do multiplicatur. hñdo rectlitur noñ carendo:

Expanded text:
disciplina evangelica, hoc modo, cui debetis tributum reddite tributum. Tributum dicit quod regiones solvunt; cui debetis vectigal,ibutum dicitur, quod domi solvitur, vectigal quod ad domum domini vehitur. Cui debetis timorem reddite timorem, ut Dominum timeamus, et personas vereamur. Cui honorem debetis, reddite honorem, ut assurgere, et hujusmodi. Quis per singula? Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis, id est caetera ita solvite ut non debeatis aliquid. Charitatem vero ita solvite ut semper debeatis. Sola enim charitas est quae etiam reddita semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur. Debetur autem si reddita fuerit, quia nullum est tempus quo ipsa danda non sit, nec cum redditur amittitur, sed potius reddendo multiplicatur. Habendo enim redditur non carendo;
Abbreviated transcription (Latin):
pis. Inhis iste sensus est
lia differũt tũ inter se
ꝑdiuersitatibus aĩantiũ
ñ mirum ẽ si in resurre¬
ctõne mortuoꝵ gła dista

Expanded text:
. In his iste sensus est:lia, differunt tamen inter se, pro diversitate animantium, non mirum est si in resurrectione mortuorum gloria dista
Abbreviated transcription (Latin):
qudmodo in
xp̃o facta sit
filio suo ⁊ ita
ꝑeum ꝑotest
fieri liberatio
nostra que ñ
poterat fieri
ꝑlegem ⁊ hoc
est nam deus
pater misit
cit filiũ suum

Expanded text:
Quomodo in Christo facta sit Filio suo, et ita per eum potest fieri liberatio nostra, quae non poterat fieri per legem, et hoc est. Nam Deus Pater misit cit Filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ põt fieri resurrectõ mortuoꝵ. Ecce
s ille ñ insi hõ iste deus.⁊. hõ. Quis ã ile
quis iste supponit. Et sic̃ quasi ꝑquẽ
sic̃ om̃s morũtur corporali morte ĩ adam.
qr cius filii a quo mortẽ ⁊ mortis. mexeũ traxe¬

Expanded text:
. Ecce et ille nonnisi homo, iste Deus et homo. Quis autem ille, quis iste, supponit. Et sicut. Quasi dicasicut omnes moriuntur corporali morte, in Adam, quia ejus filii sunt, a quo mortem et mortis meritum traxe
Abbreviated transcription (Latin):
coerdã uit honorem parentib deseras ⁊ cceidit bestia ĩpretatis. ñ mechib̾is. tã¬
gis quintã cor cetidit bestia libidinis. nõ cccides tangis .ui. cor ⁊ cecidit bestii

Expanded text:
ordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tanordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia
Abbreviated transcription (Latin):
karitatis hic ẽ. supͣ dixit quod malũ ñ facit
hic dicit qd̾ ⁊̃ oportupitatẽ parat bene oꝑã
⁊ hoc ⁊̃ scumis quia hora ÷ iam nos de sobupno
furgere ⁊ nos hoc scientes abiciamus ⁊ c̃.i
.i. decorpore bñ oꝑandi ⁊ negligencia ł igrorantia ꝑ sõpũ sigͣtur ħ¬
unc eñi nr̃a salus .s. eterna que nobis
promutitur est pporior .i. magis debita ꝑ oꝑa
est quia post lauacrum aliquis bene opane
⁊studens caritati uicmus est etertie uite. pona
eni iuta signum est ⁊ cã salutes fucure. bapti¬
inus .N ẽ adueniã: uita bona ⁊̃ adcoronam qr
ergo credidimus ⁊ operati sumus. curpius
porior nostra sa quam c credidimus quia pł̃
morti proximi sumus
delitatis ⁊ ignoramcie precessir .i. fuitis mo¬
do non est.cuus memoria monet ut cauent.
agend̾ sit. pͥus eñi ignorances xp̃m ĩtenebris
crant. at ubi lux orta ÷ transierunt afalso
nebris ignoranciẽ uefierunt: uelque

Expanded text:
charitatis est hic. Supradixit quod malum non facit. Hic dicit quod etiam opportunitatem parat bene operaet hoc etiam scimus, quia hora est jam nos de somno surgere. Et nos, hoc scientes, abjiciamus, etc. Vel est de torpore bene operandi et negligentia vel ignorantia quae per somnum unc enim nostra salus, id est aeterna quae nobis promittitur, est propior, id est magis debita per boanifestum enim est quia post lavacrum aliquis bene operans et studens charitati vicinus est aeternae vitae. Bona enim vita signum est et causa salutis futurae; baptismus vero est ad veniam; vita bona etiam ad coronam. Quia ergo credidimus et operati sumus, turpius oc tempore, propior nostra salus, quam credidimus, quia plus morti proximi sumus. delitatis et ignorantiae praecessit, id est fuit; sed modo non est cujus memoria monet, ut caveatiagendum sit. Prius enim ignorantes Christum in tenebris erant. At ubi lux orta est, transierunt a falsonebris ignorantiae venerunt, vel quae
Abbreviated transcription (Latin):
pro precio exignam de arbore ue¬
tita uoluntatem. creatus ẽ igitur
primus homo rectus sine culpa
sñ uicio. s ipse non rectum se fe
cit ꝙ deserilit inperatorem: et
diuertit se addesertorem. cadens¬
q amanu figli uas fiuctum est
ꝙ deus ꝑmisit ut misĩa sua pro¬
baret. qr sine deo nichil potest. se
gͦ ⁊ alios uendidit uolumtaria
ꝯcupiscencia ut subpeccato .l. t̃
ui peccati suit qr enuͣ ꝯtinere c̃

Expanded text:
pro pretio exiguam de arbore pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio, sed ipse non rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum est, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere
Abbreviated transcription (Latin):
suã scipentis ꝑsuasione seductus ali¬
cita cibi ꝑceptłone ꝑpecue scruituti
addixit. solet q hic mos inter uen
alieno cupit domnio manciparrali¬
quid p̃cii pro iactura ꝓprie libertatis.
⁊ additione ꝑpetue sęruitutis. asuo
⁊ serpentem matufestum ẽ ĩtereesa¬
se. slse eñi p̃cium libertatis norie ⁊
mortiferi pomi aserpente accipiens. a
naturali ubertate dicessit. maliit. N
se ꝑpecue eius serurtuti ced̾e aquo
uetiti pomi letale precium acceꝑat
qłni deinceps ꝯd̾one precepti ꝯstrłngi
⁊ ita uon sũ inerito omẽm posterita¬
tis ꝓgeniem eiꝰ subdidit famu¬
latͣui cunis effectus est seruus
uendere nos potuit s redimere
non ualuit. uendidit nos ꝯsenfi
peccati redimimur iusticia fidei
sanguis eñĩ iunocens datus ẽ
ꝓnobis ut redim̃ẽtur. Inuen¬
ditore ergo erubescat suꝑbia ĩ
rendẽtore glietur graciã. uen¬
didit se hõ ꝑliberum arbitriũ
sub dnãntẽ iniquitate. ⁊ accepit

Expanded text:
suam serpentis persuasione seductus, illisuam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter venalieno cupit dominio mancipare, aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et addictione perpetuae servitutis a suo et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali libertate discessit. Maluit enim se perpetuae ejus servituti dedere, a quo vetiti pomi letale pretium acceperat, quam deinceps conditione praecepti constringi, et ita non immerito omnem posteritatis progeniem ejus subdidit famulatui, cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit
Abbreviated transcription (Latin):
ttenide qd̾ ler moysi
⁊ iusta dicitur ⁊ spy¬
alis. lex autem cuan¬
gelii dicitur lex sp̃c
ad malos quos ꝑunit
lex moysi iusta c̃
dicitur. bouis uero
spũalis ⁊ qr peccatũ ꝓhibet. Et
uisibilia coli. lex ergo moysi spua¬
ibi deus ip̃e ẽ. ibi ergo sũt uerbarh
res est. ego aũt. Hueusqꝵ legem ercu¬
saui qd nõ debet refundi inea cul¬
pł hic dicit quod nec refundi de¬
bet ꝑprincipalem naturam .i.
ita non increatorem s in hoĩes qͥ
ex se uiciati st̃. ut praius motib
resistȩre nequeant. quasi diceret
diabolo. quod iucim ꝑꝯcupiseẽ¬
ciam genitus ei carue cõntraxit. ⁊
un hoc sit subdit. ego dico uenũda¬
lectationem cibi uetiti se ⁊ om̃s ali¬
os ucndidit. Adam eium uendidit se
prior. ac ꝑ hoc om̃e semen eius subiect¬
ẽ peccato. ut potestate sui uti non po¬
sit cica obedientiam legis. ade quippe
p̃uaricationem: adq ut ita dicam A¬
nosa negõe fraudulentaꝙ comestio¬
ne uenditi sumus. omẽm em̃ plem s¬

Expanded text:
ttende quod lex Mosi et justa dicitur et spiritualis. Lex autem Evangelii dicitur lex spiri quantum ad malos quos punit lex Mosi justa esse dicitur, bonis vero itualis est, quia peccatum prohibet, et visibilia coli. Lex ergo Mosi spirituaibi Deus ipse est. Ibi ergo sunt verba, hic res est. Ego autem, hucusque legem excusavit, quod non debet refundi in eam culpa. Hic dicit quod non refundi debet in principalem naturam, id ita non in Creatorem, sed in homines qui ex se vitiati sunt, ut pravis moribus resistere nequeant. Quasi dicat: Ldiabolo, quod vitium per concupiscentiam genitus ex carne contraxi. Et unde hoc sit, subdit: Ego, dico, venumdalectatione cibi vetiti se et omnes alios vendidit. Adam enim vendidit se prior, ac per hoc omne semen ejus subjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uancatõ. Omnis enĩ legem p̃teriens
iniqus. s ñ om̃is iniqui ẽ legem pre¬
ceriens. Qui enm legem ñ accepetũt
ĩiqui dici possũt p̾uaricatores ã dici
ñ possũt. In hoc ergo oftend̾ ꝙ p̃ua-
nec ira tanta ẽ siue lege. Seguitur.

Expanded text:
catio. Omnis enim legem praeteriens iniquus est, sed non omnis iniquus est legem praeteriens. Qui enim legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores autem dici non possunt. In hoc ergo ostendit quod prnec ira tanta, sine lege. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
abolita est ꝓ¬
missio . lex .Ni.
iram oꝑatur.
Ubi cim nõ
est lex nec pre¬
uaricatõ Ideo
exfide ut sc̃
grãm firma
sit promissio
omni semui:
Non ei qui ex
set ⁊ eiqui ex
fide est abrahe:
omnium nos-¬
trũ. sicut scrip

Expanded text:
a est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Ideo ex fide ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini: non ei qui ex et ei qui ex fide est Abrahae, omnium nostrum: sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
bus ita uce
contrario ma¬
gis donecis
⁊ ꝯsolemini¬
ne forte habũ¬
clantiori tͥsti¬
cla absorbea¬
tur qui eius¬
modi est.
ropter ꝙ obsocͤ¬
uos uos ut cõfir¬
mans in illum carita¬
tem. Io ⁊ em̃i scripsi ut

Expanded text:
bus, ita ut e contra magis donetis et consolemini forte abundantiore tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, ut confirmetis in illum caritatem. ideo enim scripsi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
s. collit qui ita corpus inͣficaret ut ultra non eget aliqͥͣ
sustentatõe nec eẽt solubile hic exponit quid sit spõ¬

Expanded text:
st qui ita corpus vivificaret, ut ultra non egeret aliqua sustentatione, nec esset solubile. Hic exponit quid sit spi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic maneat catitas ⁊ humilitas. sͥ enum humilis es ⁊ amas unitatẽ
tih habet quiquis in illa aliquid habet colle in uidiam tuum ⁊ ẽ
qd̾ habeo lilior separat caritas iungit. Sic̃ in humatio corpore occłs so¬
t dicetꝰ

Expanded text:
uis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus so dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
la ÷ dũt ẽ cansa maioris corone. si ã iusta:
potest as habebis laudẽex illa ⁊̃ ña laudãte.
ui iniqua. babebts laude ex ila: non ip̃a laudã¬
uia habebis laudẽ.del .N. minister ẽ tibi inbo¬
nũ. ꝑtibi est fatiens boñ siue bonꝰ siue maliᷤ
sit. qͥa exercet. s tibi datus ẽ adeo inbonum
sũt rectores a deo: ne malum fiat bossis.
time ⁊ timendum est eñt quuia portat gia
S ut malos puniat ⁊ hoc ostendit subdens
d̾i eñi minister ẽ .i. in loco di utodicat. iꝑse di¬
arexistens uindex iniram dei .i. p̃p offensam¬

Expanded text:
la est, dum tibi causa est majoris coronae. Si autem justa est la est, dum tibi causa est majoris coronae. Si autem justa est potestas, habebis laudem ex illa, etiam ipsa laudante. Si iniqua est, habebis laudem ex illa, non ipsa laudaer est tibi in bonum, id est tibi est faciens bonum sive bonus, sive malus sit, quia exercet, vel datus est a Deo in bonum ideo dati sunt rectores a Deo, ne malum fiat bonis. time. Et timendum est, enim, id est quia portat gladsed ut malos puniat, et hoc ostendit subdens. Dei enim minister est, id est loco Dei vindicat, ipse dico existens vindex in
Abbreviated transcription (Latin):
catem dei orduiationt. non gͦ¬
tidei oramatoni resi scd di ordinationem agit. de
A. deri pocest d̾ ⁊ boni per eã purgãtur ⁊ inali dampnãtur ⁊ ip̃a
detius p̃apicat᷑ ed nota qd nol̃e potestatis interd̃ acipitur potestis¬
ip̃a q̃ datur alicui adco alqñ ip̃e hõ hñs po¬
testatem ꝙ diligens lector distingat.
debes facẽ hͥ sane ꝯtẽpnen pocestatẽ timendo
potestatem maiorem ip̃os humanar. Et .s gradꝰ ad uerte
timori bom oꝑis s mali .i. non sunt adtu¬
morem hus qli bene oꝑamtur s hus qui
male. si s bonus princeps bene oꝑantem ñ
pituit s diligit᷑. si uero malus ẽ non nocet
bono: s purgat eũ. malus uero d timere qr
ĩsticuti sũt principes ut mala pumiant.pͥu¬
cipes dicit nlios qui p̃p̃ corrigendam uitam
prohibẽdo aduersa curantur dei hñces una¬
autẽ ius non timere potestatem queꝯq sit
siue bona siue mala fac bonum.⁊ ñ ost unde
timeas: inmo habebis laudem ex illa ⁊ si ma¬

Expanded text:
atem Dei ordinatione. Non ergo secundum Dei ordinationem agit. De videri potest dum boni per eam purgantur, et mali damnantur, et ipsa Et scias, quod nomine potestatis interdum accipitur potestasipsa, quae datur alicui a Deo, aliquando ipse homo habens potestatem; quod diligens lector distinguat. debes facere, hic sane contempne potestatem, timendo potestatem. Ipsos humanarum dignitatum gradus advertetimori boni operis, sed mali, id est non sunt ad timorem his qui bene operantur, sed his qui male. Si enim bonus est princeps bene operantem non punit, sed diligit. Si vero malus est non nocet bono, sed purgat eum. Malus vero debet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vitam, et prohibendo adversa creantur, Dei habentes imaautem vis non timere potestatem, quaecunque sit sive bona, sive mala, fac bonum, et non est unde timeas, imo habebis laudem ex illa; etsi ma
Abbreviated transcription (Latin):
pbatus est ut iustus appareret. Et petrus tẽpta¬
tus ẽ ne de se p̾sumeret ⁊ paulus colaphizat
ne se extolleret. ⁊ iudas dampnatus ut se sus¬
põderet. Cũ gͦ ds̾ iustos facit suos. perpotestatẽ diabolo dataui cñ pi
suppliciũ. Q̃ aũ ad̾o ordinata sũtꝰ. i rõnabiliter ad̾o disposita sunt. Iob
ais deus potentes non abicit c̃ ⁊ ip̃ sit potens. Gg. dm̃ quippe inutari de¬
siderat qui fastigium potencie alienis intentus utilitatibus ⁊ ñ suis
laudib aministrat. qui prelatus ceteris ꝑrodesfeappecit non pre esse.
cumoris namq elatõ non ordo pocestatis incrimine est. poteticiã dñs¬
tribuit elationem pocencie malicia nr̃e mentis inuenit. Tollamus gͤ

Expanded text:
batus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas dampenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro Deo ordinata, id est rationabiliter ab eo disposita sunt. Job ait: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Gregorius Deum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus administrat. Qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Timeris namque elatio, non ordo potestatis intribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
afferat. habe tñ coram deo nou coram abstiuen¬
te ne ei uoceasut ita pacem serues cum fr̃ẽqd̃ ⁊
qui non iudicat semet ip̃m .i. quod tiõ fat sedãt¬
nabilem in eo ꝙ probat.rin eo qitod non ẽẽ
bonum iidicat nocendo aliis de suo bõ. uel bea
aliud ñ facit qm qd̾ bonsm esse existimat. bea
dicit se non debere facere facit.

Expanded text:
auferat. Habe, tantum, coram Deo, non coram abstinente ne ei noceas, ut ita pacem serves cum fratre, quoqui non judicat semetipsum, id est qui non facit se culpabilem, in eo quod probat, id est in eo quod bonum esse judicat, nocendo aliis de suo bono. Vel, beaaliud facit quam quod bonum aestimat. Beatdicit se non debere facere facit.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. locuftis in esca cedentib. non fuisse pollutum. ⁊ scid esaui lentitule
ꝯcupisocncia deceptum. ⁊ dd pp̃ aque desid̾ium ase ip̃o rep̾hensum. et
ohomo non manducare carnem. ñbibere ii¬
num ncq aliquio facere in quo fracer tit
offendit ꝑcurbatus. uesciens ꝙͣ teneat .⁊.
inquo est ei cã dampnatõnis. offendit em̃i qr
afide recta discedit. auc scandaliratur ꝑ ꝯtris¬
taturaut infirmatur u quod caritas minu¬

Expanded text:
 locustis, in escam cedentibus non fuisse pollutum. Scio et Esau lenticulae concupiscentia deceptum; et David propter aquae desiderium a se ipso reprehensum; eto homo, non manducare carnem, et non bibere vinum, neque aliquid facere, in quo frater tuus offenditur, perturbatus, nesciens quid teneat, id est in quo esset ei causa damnationis. Offenditur enim, quia a fide recta discedit. Aut scandalizatur, id est contristatur. Aut infirmatur, ut dubit
Abbreviated transcription (Latin):
qui non utlicat semet ip̃m
inquod probat. Quiaũt
lisceruit simanducauerit.¬
quia non exfi¬
de om̃e ã quol
non est exfide:
peccatum est.
debemus autẽ
nos firmiores
ĩbecillitates ĩ¬
firmoꝵ stime¬
re⁊ non nob̃¬

Expanded text:
qui non judicat semetipsum in eo quod probat. Qui autem discernit si manducaverit,quia non ex fide. Omne autem quod non est ex fide, peccatum est. Debemus autem nos infirmiores imbecillitates infirmorum sustinere, et non nob
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui iudicat ñ edendum ⁊ ed̃ dumatũ
est. ip̃e .ii. se reum fac̃ qñ id qd̾ uuntile sibi
ed̾. qui edendũ non credit᷑. Om̃e autem etiã
siłonum sit in se qd̾ pon est exfidẽ .i. qios
nius malum esse: peccatum est nõtameñ õe
qd̃ fit eum fide bonum at. quia ignoram¬
tia que est exculpa nocet. Om̃e egitur quo
ad ꝯscientiam pertinet si aliter᷑ fiat. dicit
qui non manducant exfide̾ .i. qlia infic¬
liter agit non credens ꝯmĩa munda cẽ du¬
bitans infide. ⁊ ea comedens que in mim¬
da putant ⁊ ita non scd̃ fide agit. fides eñ¬
intelligit cẽ agendum. ⁊ pectitim ⁊ pecca¬
tum ẽ qd̾ ałr fit quã ꝑbatum est. peccat᷑ g
ille qui ad fidem ꝯuersus ẽ. ĩ hec quia cibos
non ex fide agit s tanqiĩ infidelis.Om̃e ã
q uon ex fide̾ ẽ peceatitm ÷ .i. pecẽnromĩs
infidelium uita est. peccatũ quia õis infidełt

Expanded text:
quia qui judicat non edendum et edit, damnatus est. Ipse enim reum se facit, quando id quod inutile sibi edit, qui edendum non credit. Omne autem, etiam si bonum sit in se, quod non est ex fide, id est quod us malum esse, peccatum est, non tamen omne quod fit cum fide, bonum est, quia ignorantia quae est ex culpa nocet. Omne igitur quod ad conscientiam pertinet, si aliter fiat dicit eQui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et ea comedens quae immunda putat, et ita non secundum fidem agit. Fides enintelligit esse agendum, et peccatum est quod aliter fit, quam probatum est. Peccat ergo ille qui ad fidem conversus est in hoc quia cibos uia non ex fide agit, sed tanquam infidelis. Omne autem quod non ex fide, est peccatum, id est omnis infidelium vita peccatum est, quia omnis infide
Abbreviated transcription (Latin):
deus ualde boua.s malum est homiui qui urã¬
ducat ꝑ offendiculũ alioꝵ. qnͣto mag̃ d̾i. Ut adã
pomũ. esaulente iud̾i carnes indeserto. dei .N.
non parua tsielitis erat offensio: tepudiare
qd̾ dab̾ sapĩa ⁊ murmurare. qr id de erat ĩ qͤ
iniabit cũtupiscencia. fastidiebant quippe
ꝙ habebant quod uero nõ habebant ĩpͥudẽ¬
ter petebant. pecierunt cuipabili ꝯcupiscen¬
cia qd̃ malo suo impetrauerunt. ꝯcupiert̃
carnib nescrquib pluebatur manua de
celo. ⁊ ut sciremus ñ dei creaturam ẽẽ cilpa¬
bilẽ qͣi creat᷑a dĩ om̃is bona ÷ s mobedienciam ꝯtumacem ⁊ mo¬

Expanded text:
malum est homini, qui manducat per offendiculum, aliorum, quanto magis Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis bona est; sed inobedientiam contumacem, et inordi
Abbreviated transcription (Latin):
co nob̃ꝰ quia om̃s unius fidei participes inutia domo
pacis eiunt. In qua ꝯstituet. nosl dico nos nobisꝰ s
nos uobisꝰ ut non inferiores s pares nobis sicis sino¬
cimiꝰ pp̃ uos iustendos nt̃o exẽplo. Ita omĩa aduos ex¬
pectant ut grã dei habundans ĩ nobis habund ĩuob¬
⁊ ꝑuos inaliis ⁊ per uos multos habundes inartõne
sũ qui ꝯmũne suũnulli uult et̃ alient̃. Ideo apłe÷
omĩa sustinet ⁊ om̃ib fideliter p̃dicat ut non par¬
cos ad cenam ꝑducat d̾i cuiꝰ ꝯtumelia est si ueniant

Expanded text:
co, vobiscum, quia omnes unius fidei participes in una domo pacis erunt. In qua constituet, non dico nos nobiscum, sed nos vobiscum, ut non inferiores, sed pares nobis sitis, si vocimus propter vos instituendos nostro exemplo, ita omnia ad vos spectant, ut gratia Dei abundans, in nobis abundet et per vos in aliis, et per vos multos abundet in actione sum, qui a munere suo nullum vult esse alienum. Ideo Apostolus omnia sustinet, et omnibus fideliter praedicat, ut non paucos ad coenam perducat Dei, cujus contumelia est, si veniant
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩti deputabũtur apud̾ dm̃ et
hoĩes . ł. ita loge factores legis iustifi¬
ent ad̾o ut sunt factores. ñ eñi ita ẽ
incelligend̾ ut dicat eos qui añ erãt¬
hot̃es factores logis pꝰea iustificari s
potuuis sic ut sciauisis ałr ñ eẽ facto¬
res legis nisi iustificentur ut ñ ius¬
tificatõ factorib accedat s ut fac¬
cores iustificatõ p̃cedat ut si dr̃etꝰ
hoĩes creabuntur ñ poss ĩtelligi
eaᷤᷤc̾ari qui añ erãt hoĩes: s ip̃a c̾atõ¬
ne fi̾ ut sint hoĩes. sic ergo ĩtelligũ¬
nõ faciunt ut iustificenit᷑ s iustifi¬
honorabumtur ⁊ homines liberibĩ¬
tur. Incelligit᷑ equid̃ honor acced̾e iã
boĩs ⁊ lib̾atõ uł qui iam erant hoĩes
s ñ ita hic accipiend̾ ẽ s potius sic̃ su

Expanded text:
usti deputabuntur apud Deum et homines. Vel ita lege, factores legis justifient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo intelligennon faciunt ut justificentur, sed justifhonorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut su
Abbreviated transcription (Latin):
raret ĩ nobis. uictũ qͥppe cõtra natu¬
ram ẽ ꝙ utiq sanat gr̃a. Non gͦus
ad eo ĩaiã humana ymago t̾renoꝵ
affectum labe detricta ẽ ut nulla
sanato ꝑgr̃am naturałr fiunt ea
in int̾iori homine in nouato lex
iusticie scb̾r qmͥi deleu̾at culpa ħ
lecum erat ꝑuecustatem. ⁊ iõ tał.¬

Expanded text:
um quippe contra naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo usque adeo in anima humana imago Dei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla sanato per gratiam naturaliter fiunt ea interiori homine innovato lex justitiae scribitur quam deleverat culpa. Hoc letum erat
Abbreviated transcription (Latin):
b auc ⁊ defendentium
ħ d̾r decredentib Non c̃¬
dentes eñi acͤͣabunt co¬
gitatõnes male c̾dentes
uõ defendent bone. ⁊ ħ̃
inter se qr ille illos acͦ¬
abũt iste hos defendẽt.
ablatius more gͥcoꝵ
qui ablatiuis carent. u
in libris quordã ꝑabla¬
tiuos scͥptum reꝑ̃itur

Expanded text:
am defendentium. Hoc dicitur de credentibus. Non credentes enim accusabunt cogitationes malae; credentes vero, defendent bonae. Et hoc, inter se, quia illae illos accusabunt, istae hos defendent. ablativis more Graecorum, qui ablativis carent. Unde in libris quorumdam per ablativos
Abbreviated transcription (Latin):
legis hñc scrͣptum in
coidib ũn ip̃i testes e¬
runt sibi infuturo bo¬
ni .ł. mali in scientes
nnco dampnari: uł sal¬

Expanded text:
legis habent scriptum in cordibus suis, unde ipsi testes erunt sibi in futuro boni et mali: inde scientes merito damnari, vel sal
Abbreviated transcription (Latin):
utõ ñ oꝑi carius qd utiq facit qui hũs uxorẽ
rectlitura ñ exigit debitũ ⁊ qui p̃pinfirmita¬
dem ꝓpriam ducit ipcorem plangens poturs
quia siue uxore eẽ non potitit quã galidens
quia duxit ⁊ maxime qui pariꝯsensu ꝯtinẽ¬
tiam seruuãt beatiora sane ꝯuigia ĩ dicemda
sunt que siue filiis procreatis siue ꝓle ꝯcupis¬
cencia ꝯ tempta. ꝯtinegiciam pari ꝯsensu ser-¬

Expanded text:
 operi carnis: Quod utique facit, qui habet uxorem; reddit, non exigit debitum. Et qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari consensu continentiam servant. Beatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive in prole contempta continentiam pari consensu ser
Abbreviated transcription (Latin):
boni non ceclant uł. frargantur ⁊ qui gaudẽt
dentes ut intus timeant sꝑualiter corripi.
i qui eminit ut faciunt ꝯuigati qui pro¬
iudent filiis sint tanꝙͣ ñ possidentes ut .s.
ũ apponant cor ꝑrturis rebus s sic hant. ut
amore illis non heant ⁊ ut umiuersaliter col¬
ligam. qui utuntur hec mundo sint tanquam
mali fiunt quebona nepitentur mala bonis
dantur. Itemq tolluntur ut probentur ne. N.
putentur magaia uł sũma dantur malis. Item¬
q eis collumtur ut cuciemtur p̃cerit. em̃ .q.
iudicio indanoꝵ ignui cumflagratione
ꝑibit nõ sustancia s figura acq ipsa sustam¬

Expanded text:
boni non cedant, vel frangantur; et qui gaudent udentes, ut intus timeant spiritualiter corrumpi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tanquam non possidentes, scilicet non apponant cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut universaliter colligam, qui utuntur hoc mundo, sint tanquammali fiant: quae bona ne putentur mala, bonis dantur. Itemque tollentur ut probentur, ne vero putentur magna vel summa, dantur et malis. Itemque eis tolluntur ut crucientur. Praeterit enim. judicio mundanorum ignium cum flagratione peribit. Non substantia, sed figura atque ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nitate manere bonum esse pp̃ stantem neccesti¬
tatem ꝯuigii iutandã neccessitatẽ dicit penu¬
riam seculi qmͣ sepe patiũtur ꝯiugati. Infirmis
ĩfirmã rõnem p̃stemd̃ posset .t. digniorem rectli¬
se dis rõnem uirgmitatis inunus amplius cum¬
mendendo suꝑgreclitur .ii. iuirginitas ꝯd̾onem
humane nactire perquam homines angelis
assimulantur. Maior tũ uictoria iirginum ẽ¬
qm augeloꝵ angeli. u sine carne uiut iuirĩs¬
iurgines uero incarne triumphant. Iñ qd̾ ĩ
taberhaculo dñi suppremũ operimentũ erat
de pellib iacitins. pet quod incelligitur ce¬
libum uita habet . N. iacititus spẽm siilem
toonoita qui in came uirgueam puritatem s̃¬
uant super celestib simulantur hii sũt qui ꝯ
mulicrib ñ sunt comiquinati ⁊ secuitur agñ¬

Expanded text:
nitate manere, bonum esse propter instantem necessitatem conjugii vitandam. Necessitatem dicit penuriam saeculi, quam saepe patiuntur conjugati. Infirmis infirmam rationem praetendit. Posset enim digniorem reddidisse rationem virginitatis munus amplius commendando. Supergreditur enim virginitas conditionem humanae naturae, per quam homines angelis assimilantur. Major tamen victoria virginum quam angelorum. Angeli enim sine carne vivunt, virgines vero in carne triumphant. Inde est quod in tabernaculo Domini supremum operimentum erat de pellibus hyacinthinis, per quod intelligitur caelibum vita. Habet enim hyacinthus speciem similem throno, ita qui in carne virgineam puritatem servant, supercoelestibus similantur. Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, et sequuntur Agn
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m. insi ei
qui existunͣt
cõmune ẽ.
frater tuus
contristatur
ritatem am¬
bulas. Do¬
li cibo tuo il¬
lum perd̾e

Expanded text:
ipsum nisi ei qui existimat commune est frater tuus contristatur caritatem ambulas noli cibo tuo illum perde
Abbreviated transcription (Latin):
mir̃ faciunt qui ma¬
gis amant clamare
uituperare quame¬
mendare ⁊ corigere.
unde dicitur nolteꝰ
iidicare ⁊ non i¬
dicabrini .s mag̾
discernite ꝙ prosit

Expanded text:
me faciunt qui magis amant clamare, vituperare quam emendare et corrigere. Unde dicitur: Nolite judicare et non judicabimini , sed magis discernite quod prosit
Abbreviated transcription (Latin):
one illius sẽtenicie qm ibi
dixerat parati ulcici.
suobecuenciam repucaret
eitm absentem tantũ minari ⁊
presentem nicħ facere. Qiͣ hanc

Expanded text:
onem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent eum absentem tantum minari, et praesentem nihil facere. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ .i. peccatoꝵ abolitõnẽ ad hoc sumus cõ¬
mortui ⁊ ꝯsepulti ut quomodo cͥstus sur¬
ꝑgrãm d̾ei. ita ⁊ tam firnter nos auiciis sur-¬
gentes ad bona oꝑa ambulemus debono in
melius. positi in nouitate iite ꝑiusticiam
fidei ⁊ spem glorie. sequitur. Si eñi quasi dico
ambulemus in nouitate uite quod possumꝰ.
Si enim nos explantati adsim rlitudinem ar¬
boris de mala terra facti sumius adeo ꝯplantati
litudim mortis enus .I. si aueteri ritu remoti

Expanded text:
t in peccatorum abolitionem. Ad hoc enim sumus commortui et consepulti, ut quomodo Christus resurper gratiam Dei. Ita et tam firmiter nos a vitiis resurgentes ad bona opera ambulemus, de bono in melius, positi in novitate vitae, per justitiam fidei et spem gloriae. Si enim; quasi dicat: Dico ambulemus in novitate quod possumus. Si enim nos explantati, ad similitudinem arboris, de mala terra, facti sumus, a Deo: complantati, litudini mortis, id est si a veteri
Abbreviated transcription (Latin):
.i. firmiter herentes similitudin¬
posse fieri similes resurrectõmi: si siili¬
tudini mortis cius fuerimus ꝯplãtatb.l.
si in baptismo oĩa uicia deponentes post¬
modum nõ paccemus. hec enim sunslitu
tui in baptismo dicimut. ⁊ sta qua ne¬
cristi demonstrata sũc. Mors eñi cristi ⁊
resurrectio non tantimi res s etiam sa¬
cramenta fuerunt st̃ Quidquid enĩ
gestum ẽ ĩ cristi. insepultura. ⁊ resur¬
rectione. in ascensione. ĩ sedere ad dex¬
teram pattis ita gestum est ut his reb
nustioe nõ tantum dictis s etiam gestis
ꝯfiguraretur uita xima atende ergo si¬
gula que facta st̃ in hiis predictisꝰ ⁊ qͦ¬
uter ge eis cristiana uita ꝯfiguretut.

Expanded text:
 firmiter haerebimus similitudinposse fieri similes resurrectioni, si similitudini mortis ejus facti fuerimus complantati, id est in baptismo omnia vitia deponentes, postmodum non peccemus. Haec enim similitudtui in baptismo dicimur, et vita qua nChristi demonstrata sunt. Mors enim Christi et resurrectio, non tantum res, sed etiam sacramenta sunt. Quidquid enim gestum est in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione, in ascensione, et in sedere ad dexteram Patris, ita gestum est, ut his rebus mystice non tantum dictis, sed gestis, configuretur vita Christiana. Attende ergo singula quae facta sunt in his praedictis, et qualiter ex eis Christiana vita configuretur in
Abbreviated transcription (Latin):
cĩs gentib. Exẽplo cẽte¬
rar̃ gentiũ lacescit iloͦ
ad fidem rectam pipcõ
.n. sit quis ad rem sibi
craditam si iui muatos
uideat assentiri. sequit᷑.

Expanded text:
teris gentibus. Exemplo caeterarum gentium lacescit illos ad fidem rectam, promptior enim, fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentiri. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
aucliebat prior ꝓphan
saceat ⁊ dec illi locũ
ut dic̃at quia datur aliqͣ
inferiori quod non sufe¬
riori ideo dico ut dec loc̾
iccepta pphandi gracia ꝓꝑ¬

Expanded text:
audiebat, prior prophetans taceat, et det illi locum ut dicat. Quia datur aliquando inferiori quod non superiori. Ideo dico ut det locum: accepta prophetandi gratia, pr
Abbreviated transcription (Latin):
debent. Siue ⁊ c̃ quasi cetera suis modis ad
edificatõnem agenda sunt. lingua nero sic ⁊
diem loquentes linguis ⁊ ñ sit locus ꝓpħis
scripturas discernemtib qui tocuis eccłie stͥ
fuerit interpces taceat linguis Ioquens in e
honorem di quẽ laudat uł honorat pph̾e.⁊ iͦ¬
uł tnũ testium stet omne uerbũ. cet̾i. ã tacite
diuidicent quid dicant

Expanded text:
debent. Sive etc. Quasi dicat: Caetera suis modis ad aedificationem agenda sunt, lingua vero sic est diem loquentes linguis, et non sit locus prophetis Scripturas disserentibus, qui totius Ecclesiae sunt fuerit interpres, taceat linguis, loquens, in honorem Dei, quem laudat vel honorat. Propheum vel trium stat omne verbum . Caeteri autem tacite dijudicent, quid dicant
Abbreviated transcription (Latin):
noui .s. ꝑ sp̃m ñ ꝑ litteram qr luteranine sp̃u occidit dũ fac̃ sciemter pec¬
sa certe ẽ decalogus ĩ ilł duabus tabulis scͥptus quia lex sub intrauit ut ha¬
bundaret delictũ. Porroã de p̃cepta ista tã sũt utilia facienti ⁊ salubria ut n
quis eafecĩt uitam hr̃e ñ possit.  on ergo dicitur lata occidens eoĩ ꝙ lee
mala sit s quia ꝓhibens pecc̃m ñ uiuificit hoĩem s auget ꝯcupiscenciã

Expanded text:
tum, non per litteram, quia littera sine spiritu occidit, dum facit scienter pecEa certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum non vivificat hominem, sed auget concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quod mandatũ si sit timore pene nõ amore iusticie seruiliter fit non libera¬
siuero ad sit fides openins per dilectõnẽ fit dilectatõ boni que nõ litere s
s sp̃e donum ẽ. litera enũ siue adiuurante sp̃u. acidit. Cum ergo ad est iumi
ficans sp̃c. hoc ip̃m unitus ꝯscͥptũ focit diligi qd foris scriptum lex faciebat
tum̃. uera spõsa. xp̃i intelligit qͥd distet ĩter lucerã ⁊ sp̃m que dtio alio modo
dicuntur lex ⁊ gr̃a nec reprehenditur lex cum dicitur
Ltt̃a. enim

Expanded text:
quod mandatum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberat. Augustinus Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni: quod non litterae, sed spiritus donum est. Littera enim sine adjuficans, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi quod foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo dicuntur lex et gratia; nec reprehenditur lex cum dicitur; littera enim
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pordinauit in corde suo .i. in
cõsilio rõnis qr simnuiti dar̾ent ñ
ꝑdesset eis quia qui intus dat p̃p
p̃sentem pudorẽ ñ ht̃ mercedam
⁊ ideo quisq det sic̃ ꝓposuit ĩ cor¬
de suo se uelle dare non dec extris¬
ticia aut neccessitate .i. Estis uel
doactus. S sponte hilarem .i. da¬
torem .s. qui eruoluntate dat bo¬

Expanded text:
ordinavit, in corde suo, id est in consilio rationis, quia si inviti darent non prodesset eis. Quia qui invitus dat propter praesentem pudorem, non habet mercedem, et ideo quisque det, sicut proposuit in corde suo, se velle dare, non det ex tristitia, aut ex necessitate, id est tristis vel coactus, sed sponte. Hilarem enim datorem, id est qui ex voluntate bo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mũ .i. nullius. rei que sit itimundo similitu¬
dinem habeus ydolum enim hic apellat spem
quam non uidit s occulus anĩmis sabt fing̃
ut siquis humanis meubris caput canis uel a¬
arictis tormet uł in uno habitu homus duas
faciesꝰ ⁊ huiusmedi qui hec sacit non similitudi¬
nem s ydolum facit. facit .ii. ꝙ ñ habet alquid
simile siuis qͥd mens occiola ⁊ curiosa repecit iõ
distincte dcm̃ ẽ ĩ lege ñ facies ydolũ noes omẽm sumlitudinẽ rei sum¬

Expanded text:
 id est nullius rei quae sit in mundo similitudinem habens. Idolum enim hic appellat speciem quam non videt oculus, sed animus sibi fingit. Ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, et hujusmodi, qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non habet aliud simile sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictum est in lege: Non facies idolum neque omnem similitudinem rei . Sim
Abbreviated transcription (Latin):
est idolum in mũdo .i. inter creaturas muridi ma¬
teriam eñi deus formauit s stulticia hominum
en facta sunt natuifiliger queꝯq sũt ĩcreacũ
lo non est fact peruetbim sic̃ pecoatum nõ ẽ¬
factum per uelbum s nichil ⁊ nichil fiunt ho¬

Expanded text:
est in mundo. Id est, inter creaturas mundi. Materiam enim Deus formavit, sed stultitia hominum facta suntlo non est facta per Verbum, sicut nec peccatum per Verbum. Sed est nihil, et nihil fiunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
dicur id hris nomer qd̾ noq exalio profectum incelligatur ⁊ exquo is qͥ
nascibilitatis ⁊ originis significata ergo inscripturis ꝑsonarum intel¬
ligencia ⁊ distincho inascibilitatis natinitatis que seusu solitarius d̾s
lium ꝯfitetur patrem ab origine liberum ꝯfitetur ⁊ filit originiem ab
micõ non ip̃m s abiniciabili non perse iꝑm s abeo qui anemine est
natum ab etcruo natiuitatem .s. ex paterna etͥnitate sumenitẽ discrecio

Expanded text:
ditur, id habens nomen, quo neque ex alio perfectum intelligatur, et ex quo is qui ditur, id habens nomen, quo neque ex alio perfectum intelligatur, et ex quo is qui nascibilitatis. Significata ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus lium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem ab initio, sed ab initiabili: non per seipsum, sed ab eo qui a nemine est, natum ab aeterno, nativitatem scilicet ex paterna aeternitate sumentem. Edita