comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯceptionis uocat᷑ lacinr̃is. qr extune in mr̃e ꝑa¬
tur mat̾ia lactis. hebreꝰ ht̃. ñ coq̃s seꝑatũ in lac
mr̃is sue. ⁊ ẽ sensus. Seꝑatũ a carne parentum
comedes coctum cũ lacte. ł cũ aliquo lacteo ca
medunt. Nec iõ de lac̾te mr̃is ꝓhibitũ dñt: ꝙ in
dam tñ. de his que dño offerunt᷑ dẽm intelligũt
qͣi. ñ offeras agnũ. ł edũ infra octauum diem
qr ñdũ ẽ esibił. nec diffe̾t a lacte mr̃is. ꝙ ⁊ supͣ
dixerat. de pͥmiciis agnoꝵ ⁊ decimis. ln fine uo¬

Expanded text:
conceptionis vocatur lac matris, quia ex tunc in matre paratur materia lactis. Hebraeus habet: « Non coques separatum in lacte matris suae, » et est sensus: Separatum a carne parentum,comedes coctum cum lacte, vel cum aliquo lacteo casmedunt. Nec ideo de lacte matris prohibitum dicunt, quod in dam tamen de his quae Domino offeruntur, dictum intelligunt, quasi non offeras agnum, vel hoedum infra octavum diem, quia nondum est esibilis, nec differt a lacte matris, quia et supra dixerat de p
Abbreviated transcription (Latin):
tr.⁊ h̾mi. neq draconis. ł reptilis elibet: q̃
colebat dir̃sus hoĩum error. ñ coles. nec ⁊̃ ad¬
orabis ea. colere .it. ẽ m̃te adorare. adorarent
ẽ. si ñ aĩo:. saltĩ ꝑ metri. uł adulando regib
adorare pꝰca. ad inculc̃ad̃a custodiam dicti.
⁊ dicendoꝵ. addidit ineident᷑̃. Ego sũ dr̃is ds
tuuĩ fortis. ⁊ zelotes. isitans pecca pr̃m in fili¬

Expanded text:
modi, nec draconis, vel reptilis cujuslibet, quae colebat diversus hominum error: « Non coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in fili
Abbreviated transcription (Latin):
ł potestates.u. naturales.⁊ .u. accidentales. in
quib armonice.i. ꝓportionalit̾ se hñt. In cã¬
delabro notat᷑: qr que subeis sunt. ab ip̃os
tendunt.i. motꝰ naturales. ⁊ effectus abeis
hñt. quod ⁊̃ notat ornatus eiꝰ. cyphi uasa liqͦ¬

Expanded text:
tes. Quinque naturales et quinque accidentales, in quibus harmonice, id est proportionaliter, se habent, in candelabro notatur; quia quae sub eis sunt ad ipsos tendunt, id est motus naturales, et effectus ab eis habent, quod etiam notat ornatus ejus, scyphi, i
Abbreviated transcription (Latin):
am aduenerat dies t̾ciusa an solis or. tenus.
tũ eeꝑunt audiri tontrua ac micare fulgu¬
ra.⁊ nubes densa oꝑuit montẽ ⁊ clangor buc¬
cine ꝑstrepebat. fumabat mons. qr cñs des
nace.⁊ mons tremuit. Ut auint hebrer.time
dem letus apparuit moy. ⁊ serenꝰ aer cum eo. re¬
uersꝰ ẽ int̾ eos. ⁊ ait. hodie ñ audietis moy filiũ
amram. ⁊ iocabeth. s illum qui ꝑ uob̾ ꝑcussit
egyptũ. quiꝑmare iter dedit. qui cibũ de celo:
potum de pecra ꝯcessit. ꝑ q̃ adã de fructib t̾re
comedit. soc ex ymbrib ereptus ẽ. abrahã cha¬
naneam obtinutoysaac: natus de senib. iacob
ꝑleditatus ẽ. loseph. sublimatus. fiant gͦ u̾ba ħ
uob̾ amabiliora. ꝗͣ filii uł urores. ⁊ eduxit pp. in

Expanded text:
am advenerat dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat mons, quia descendnace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Tdem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit, per quem Adam de fructibus terrae comedit, Noe ex imbribus ereptusnanaeam obtinuit, Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in
Abbreviated transcription (Latin):
phum ad ꝯtrapositã uenert̃ t̾rã. hebrei uõ tra¬
dunt: ꝙ cũ uenissent ad extremum montis
porrecti in mare ꝑlongum marisuiã eiꝰsobli¬
quasse. ⁊ cͥcueundo montẽ ad id̾ litꝰ egipti rediis¬
se. ꝙ ꝓbãt sic.slatura marisẽ:. ut quod ꝑit in eo
ad ꝑrimũ litꝰ ꝓhiciat. Cũq gͦ mane acerẽnt eccip¬
tuiꝰ mortui in littore: patet quod id̾ erat litus
ex alt̾a montis parte. Non it. inspacio noctis
fere equinoctialis. nec illi. nec hii ⁊̃ ad mediũ
numsuam suꝑ mare.⁊ reuise sunt aque ad pͥorẽ
locum.⁊ oꝑuert̃ egiptios. nec unus d suꝑfuit ex
discernendum eẽ dic̃ iosepħꝰ. cũ alexandro mace¬
doni ⁊ ex̃citui eiꝰ dariũ in sequentimare pãphi¬
licum diuisũ fuisse legͥ. dõ uolente: qui ꝑ eum reg¬
num ꝑsaꝵ delere uolebat. Moratus ẽ ã isrł uixta¬

Expanded text:
phum ad contrapositam venerunt terram. Hebraei vero tradunt quod, cum venissent ad extremum montis porrecti in mare, per longam maris viam eos obliquasse, et circumeundo montem ad idem littus Aegypti rediisse, quod probant sic: Natura maris est ut quod perit in eo ad proximum littus projiciat. Cum ergo male jacerent Aegyptii mortui in littore, patet quia idem erat littus ex altera montis parte. Non enim in spatio noctis, fere aequinoctialis, nec illi nec hi etiam ad medium num suam super mare, et reversae sunt aquae ad priorem locum, et operuerunt Aegyptios, « nec unus quidem superfuit ex discredendum esse, dicit Josephus, cum Alexandro Macedoni et exercitui ejus Darium insequenti, mare Pamphilaeum divisum fuisse legitur, Domino jubente, qui per eum regnum Persarum delere voluit. Moratus est
Abbreviated transcription (Latin):
derent᷑. lungebant᷑ aũ ansulis iacinctinis que
inuno qͦ lat̾e cortinarũ disposite. alt̾a cẽ alt̾am
uemebant.⁊ bine anulo aureo colligebant᷑. sic̃ad
ornatum colli fibule argentee. ł auree. utmq ho¬
ram capitii solent colligare. dic̃ tñ iosephꝰ. anulis
aureis.⁊ uncinis eas fuisse ꝯiunctas. scdm oꝑũ¬
tum erat saga cilicina. que ⁊ uela capitalia d ca¬
pillatia q̃nq uocant᷑ que depilis caprarũ. quos
pannos aspsos sagias dñis. ł forte ex quadratura
saga dc̃a sunt.Un. ⁊ militare pallium agallism
uentumqi quadrum erat: sagum dictum ẽ ꝙ
tuit dicisagum. Erant aũ saga hec xi. longitu¬
do sagiuniꝰ habebat cubitos. xx. latitudo. tͣ. ⁊ erãt

Expanded text:
 ansulis hyacintinis, quae in unoquoque latere cortinarum dispositae, altera contra alteram veniebant, et binae annulo aureo colligabantur, sicut ad ornatum colli fibulae argenteae, vel aureae, utramque oram capitii solent colligare. Dicit tamen Josephus annulis aureis et uncinis eas fuisse junctas. Secundum operimentum erant saga cilicina, quae et vela, vel capillaria quandoque vocantur, quae de pilis caprarum, pannos asperos sagios dicimus, vel forte ex quadratura dicta sunt saga. Unde et militare pallium a Gallis inventum, quia quadrum erat, sagum dictum est; tuit dici sagum. Erant autem saga haec undecim; longitudo sagi unius habebat cubitos triginta, latitudo quat
Abbreviated transcription (Latin):
in desertum sin. Ambula uer̃q tͥb dieb ꝑ soli¬
tudinẽ. nec inuen̾unt aquã donec uenirent in
marath. Y aquã inuentã p̃amaritudine ñ po¬
t̃ant bibere. Uñ.⁊ locum illũ dixert marath:.
moysi. Qd̃ cum misissent in aquas dulcorate st̃.
forte lingnũ illõ hꝰ efficatie ne erat. forte miracy¬
lose fc̃m ẽ. ut in solitudine in qua ñ erat lignũ:¬

Expanded text:
solitudinem, nec invenerunt aquam, » donec venerunt in Mara, ubi aquam inventam, prae amaritudine non poterant bibere. Unde, et locum illum dixerunt Mara, Moysi, quod cum misisset in aquas, dulcoratae sunt. » Forte lignum illud talis efficaciae erat, et forte miraculose factum est, ut in solitudine in qua non erat lignu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. que pꝰ offerenda erant porciuncłas. q̃s. in huiꝰ¬
modiuasis ponebant ad p̃gusta nd̃. qͣilibandode
singłis. que libamina dix̃ moy. offerenda. l. de offe¬
mo. ductile tũ. losephꝰ fusile dic̃. cꝰ hastile basi in¬
fixũ erat ferreũ. suꝑ uestitũ calamis aureis . n. ge¬
ticulatis. ad mod̾ canne. ẜ ã calamoꝵ capita int̾
cis. ⁊ ex fundo e̾ ciphi ꝓcedebant flores recurui. qͦ
lilia. ⁊ inip̃o fundo. int̾cifũ. ⁊ lilia. erat sꝑula uolu¬
bilis. sic̃ in capitib cathedraꝵ subsunt sꝑule uolu¬
biles. ⁊ ita cũ in hastaliẽent. ucalami in hc̃ modũ

Expanded text:
s, quae offerenda erant, portiunculas, quas in hujusmodi vasis ponebant ad praegustandum, quasi delibando de singulis, quae libamina dixit Moyses offerenda, id est de offemo ductile . Tamen Josephus fusile dicit. Cujus hastile basi infixum erat, et ferreum super vestimentum calamis aureis quinque geniculatis ad modum cannae. Ubi autem calamorum capita inter  cujusque scyphi procedebant flores recurvi quasi lilia, et in ipso fundo, inter scyphum et lilia, erat sphaerula volubilis, sicut in capitibus cathedrarum subsunt sphaerulae volubiles, et ita cum in hastili essent
Abbreviated transcription (Latin):
tate. fc̃mq ẽ uesꝑe.⁊ ascendens coturnix de sinu¬
a arabico. uͥ p̃cipue nutͥtur. transcenso medioma
regia. quam ioiepħ ortigiam uocat grec orrogo¬
menam. nos uulgo curleumdins. acurrendo.
Mane uõ eum orass moyros descendens illinitꝰ
ẽ manib eiꝰ. quẽ pͥ ymbrem suspicatꝰ ẽ. S cũgu¬
stass. sensit mellis dulcedinẽ⁊ panẽ ꝓmissũ da¬
tum intellexit. ⁊ iacuit ros ꝑ ccuitum cast᷑oꝵ .⁊
erat granum minutum. qi semen coriandri.
album in modũ prinne. ⁊ qiͣ pilotissũ. Qd in¬
dentes fili iseł dixert̃. Mauyri. d ẽ ħe uĩrde
inceps. manna dc̃m ẽ. ꝙ quidã in declinabile
putant. ali inpͥma declinatione ponunt.a¬
iu int̃cia. Sic̃ ⁊ pascha. che. ł pascha.tis. ⁊ ait
moy. hic ẽ panis uob̾cdatus a dño. solligite uob̾
gomor ꝑsingła capita.⁊ collegert̃. Alii plus. alii
minꝰ. ⁊ m̃sis ad m̃suram gomor. nec quiplus
colleg̃at. habuit ampliꝰ. nec quimuiꝰ parau̾at.

Expanded text:
tate. Factumque est vespere. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, transcenso medio maregia, quam Josephus ortygiam vocat, Graecus orthogometrum, nos vulgo curlegium dicimus a currendo Mane vero cum orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen coriandri, album in modum pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid inceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabile putant, alii in prima declinatione ponunt, alii in tertia, sicut et pascha, chae, vel paschatis. Et ait Moyses: « Hic est panis vobis datus a Domino. Colligite vobis gomor per singula capita. Et collegerunt alii plus, alii minus, et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat
Abbreviated transcription (Latin):
die.s. aphase. in exponendon. scͥpturas .xxx. dic̾
ꝓ mñse ponimꝰ. qͣi. mediã int̾ lunares. ⁊ solares
m̃ses. eligendo uiam. lunares .at. infra tͥcenari¬
um inueniunt᷑ quidã. ultra u̾oñ.Solares u̾io
plures hc̃ nũm excedt̃ aphase quidã xui. dies

Expanded text:
et a phase. In exponendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quidem sexdecim dies
Abbreviated transcription (Latin):
ospentacõtharcheos .i. quinquagenarios. Sub
quinquagenario.u. decanos. Orta gͥlite int̃ .x.sta¬
paucoꝵ dirime. si ñ pot̾ant diffinire: ascende¬
bant ad quinquagenariũ.⁊ sic usq ad moysen.
ꝙ tñ rarũ erat. Maiora tñ reseruabant moysi.
ip̃i nimora uidicantes. Inhõ mõdũ eccłia roma¬
nauocauit płimos in partẽ sollicitudinis. pͥma

Expanded text:
os pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub os pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite intpaucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In hunc modum Ecclesia Romana vocavit plurimos in partem sollicitudinis, prima
Abbreviated transcription (Latin):
cõmedit. forte tẽ sacͥficauit moy iuxta montẽ
sic̃ p̃dixerat dñs. Dic̃ it. iosephꝰ ietro uenisse cͥcam¬
alt̾a die sedit moy ut iudicaret ppłmr: qui as¬
sistebant ei. de mane usq ad uesꝑam. Quod at¬
tendens ietro ait. Stulto labore ꝯsumeris. ultra
iures tuas ẽ negotium. S audi uerba mea. ⁊
erit dñs tecum. Esto ppło in his que st̃ ad dm̃. ⁊
cerimonias. ⁊ uiam moꝵ ł itin̾is ostẽdas eis ad¬
decisionem ñ cãꝵ elige potentes iuiros. timẽ
eligendo uidice ponit potentiam. que ꝙ płuñ
ualet. si tria illa sequant᷑. Alioqͥn. additur oleũ
camino. ⁊ gladius ueneno. tñ alia translatio ht̃
sapientes. quos forsan potentes uocat ad iudicã¬
dum.⁊ addidit. Constitue exelectis quosdã tͥbu¬
nos .i. cuiq tͥbu unum p̃pone. qui a tͥbu: tͥbu¬
nus hebraice. Grece cyliarcus. latine: millen a
pes habebant q̃q tͥbus suum sub pͥncipe nolu¬
it ẽẽ millenarios. qui tm̃ p̾efsent mille. Sub

Expanded text:
comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa mones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in his, quae sunt ad Deum, et caeremonias, et viam morum, vel itineris ostendas eisdecisionemeligendo judice, ponit potentiam, quae plurimum valet si tria illa sequantur, alioqui additur oleum camino, et gladius veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenariupem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeussit dñs õe pͥmogenͥtum egipti. nec eratdo¬
nius in qua ñ iaceret mortuus. dũo forte ita ꝓcu¬
raute: ñ fuisse domũ absq pͥmogenito. Cõpulsus¬
q phao dix̃ moysi ꝑnuntios. ut eg̃cłent᷑ cũ oĩb
suis.ĩmo. ⁊ egiptii urgebant eos exire. Tulie gͦ ppłs
is.⁊ petiert̃ uasa ab egiptiis. uestẽq płuriã.⁊ spolia¬
uert̃ egiptios. ex p̃cepto dñi. tum: ꝓ m̃cẽde laboris.
qr fraudati erant. tum. ut inde fieret tab̾nacłm.
famulantiũ eis in num̃abili.⁊ dixeert secũ diu̾si
dabat t̾ram. in qua erat sepulcrũ ioseph. tene¬
bant᷑ ã iuram̃to asportare ossa eiꝰ. tẽ moyses scͥp¬
sit inlamina aurea nom̃ dñi tetͣgramaton. que
sr̃posita aque sr̃ natauit usq dũ ueniens stetit.
ubi supra erat sepulchrũ.⁊ effodientes. substule¬
rt̃ ossa. que sublata legunt᷑ eis ꝓpħasse.forte. de dif¬
ficultate itiñis. tñ heb̾itradunt: ꝙ ouis ex inꝓuiso

Expanded text:
ussit Dominus omne primogenitum Aegypti, nec erat domus in qua non jaceret mortuus ; Domino forte ita procurante, non fuisse domum absque primogenito. Compulsusque Pharao, dixit Moysi per nuntios, ut egrederetur cum omnibus suis; imo et Aegyptii urgebant eos exire. « Tulit igituris, et petierunt vasa ab Aegyptiis vestemque plurimam, et spoliaverunt Aegyptios » ex praecepto Domini; tum pro mercede laboris, qua fraudati erant, tum ut inde fieret tabernaculufamulantium eis innumerabili, et duxerunt secum diversi daret terram, in qua erat sepulcrum Joseph. Tenebantur autem juramento asportare ossa ejus. Tulit Moyses scriptum in lamina aurea nomen Domini tetragrammaton, quae superposita aquae, supernatavit, usque dum veniens staret supra ubi erat sepulcrum. Et effodientes sustulerunt ossa, quae sublata leguntur eis prophetasse, forte de difficultate itineris. Tamen Hebraei tradunt quod ovis ex improviso
Abbreviated transcription (Latin):
te intelligend̃ ẽ nocte eductos.i. ad mane eg̃dien¬
dum ab egiptiis nocte cõpulsos ꝓfectiq s̃ de ra¬
messe in sochot. nec sunt secuti eos egiptii sepeliẽ¬
tes mortuos suoi. Multi eciam egipt̾ioꝵ flebant
penitentes quod eis fuerant tam crudeles. Loxerc̃¬
ꝙ farian quã tulerant de egipto. feceruntq sub¬
cinericios panes azimos. ex modico tm̃ tp̃r coagu¬
latos. hisq usi suntixxx. dieb Non.it. ultra suffecer̃.
que tulerant de egipto. licet sub necc̃itate custo¬
dirent᷑. nec eis ad sacietatem uescerent᷑. De sc̃ifica

Expanded text:
te intelligendum est nocte eductos, id est ad mane egrediendum, ab Aegyptiis nocte compulsos. « Profectique sunt de Ramesse in Sochot, » nec sunt secuti eos Aegyptii sepelientes mortuos suos. Multi etiam Aegyptiorum flebant nitentes, quod eis fuerant tam crudeles. « Coxeruntque farinam, quam tulerant de Aegypto, feceruntque subcinericios panes azymos, » ex modico tamen tempore coagulatos. His enim usi sunt triginta diebus. Non enim ultra suffecerunt quae tulerant de Aegypto, licet sub necessitate custodirentur, nec eis ad satietatem vescerentur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gens cũ fascicło ysopi utrũq postẽ ⁊ suꝑ limina¬
re sanguine edentes carues nocte illa. assas ig¬
tum. ex festinatione.⁊ arimos panes cũ lactu¬
cis agrestib. quaꝵ amaritudo amaritudinẽ ser¬
uitutis memoraret in sẽpit̾nũ. Capd̾ cum in te¬
stinis uorabitis. ⁊ pedib si qd residuũ fu̾it. igrricõ¬
burentis. q ut ait iosephꝰ. cremare sursũ ferri¬

Expanded text:
getis cum fasciculo hyssopi utrumque postem, et superliminare sanguine, edentes carnes nocte illa assas igtum ex festinatione, « et azymos panes cum lactucis agrestibus, » quarum amaritudo amaritudinem servitutis memoraret in sempiternum. « Caput cum intestinis vorabitis, et pedibus. Si quid residuum fuerit, igni comburetis, »
Abbreviated transcription (Latin):
tas iusta uidicantis. Grauius i. puniunt peccan¬
tes. si filios ꝑ se. uideant ⁊̃ puniri. ⁊ iustius ꝓ expec¬
tatione. Srigenes tñ hic intellig̃. ꝑ part̾es demonẽ.
ꝑ post̃os. o adiutores. quos qños inpeccando nobiꝰ
adiungimꝰ. Y pote. pͥmo intrauit diabłs in cor
iũde. ecce pat̾ pꝰ accessit ad pͥncipes. ut ⁊ ip̃i in hoc
peccarent. Ecce filii.pꝰ accep̃ ab illis cohortẽ. ⁊ imi
dei tui. nec honorẽ eiꝰ quantũ in te ẽ euanesc̃e fa¬
cias: de eo praue sentiendo. ¶ em̃to ut diẽ sab¬

Expanded text:
tas juste judicantis. Gravius enim puniuntur peccantes, si filios pro se etiam videant puniri, et justius pro exspectatione. Origenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutoradjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor Judae . Ecce pater: Post « accessit ad principes , » ut et ipsi in hoc peccarent; ecce filii: post « accepit ab illis cohortem, et minen Dei, nec honorem ejus, quantum in te est, evanescere facias, de eo prave sentiendo. Tertium pra
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ⁊ nudiꝰ tciꝰ.⁊ dñs. Qͥs fec̃os. qͥsmutũ: au surdũ. Eͥs
uidentẽ. aut cecũ: nõne ego: age gͥ docebotetero
tec̃. At ille. Obsecro dñe mitte quẽ missurus es. et
dñs qͣi turbatus ait. Aaron fr̃tuꝰ eloq̃ns ẽ. ⁊ ip̃ee¬
g̾lietur ĩoccursũ tuũ. gaudẽs pone uerba mea
in ore eiꝰ. ⁊ ostendam uobis quid ag̃ẽ debeatis. Ygam

Expanded text:
s fecit os, quis mutum, aut surdum? quis videntem, aut caecum? Nonne ego? Age igitur docebo te, et ero tecum. At ille: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es. Et Dominus quasi iratus ait: Aaron frater tuus eloquens est, et ipse egredietur in occursum tuum gaudens. Pone verba mea in ore ejus, et ostenda
Abbreviated transcription (Latin):
e gcłe ad aquas. ad pħaonẽ. ⁊ dic ei. qd̾ si noluerit
dunitt̃e ppłm meũ. mittam in oem t̾ram. ei õe ge¬
nus muscaꝵa saciam in die illa:. mirabilem trã
gessen: que habebit tranquillitatem. ⁊ factum ẽ
ite. ⁊ uenit musca gͥuissima. in õem t̾ram egiptia.

Expanded text:
aonem, et dic ei quod si noluerit dimittere populum meum, mittam in omnem terram Aegypti omne genus muscarum, et faciam in die illa mirabilem terram Gessen, quae habebit tranquillitatem . » Et factum est ita. « Et venit musca gravissima in omnem terram Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
urrexit gͥ rex nonus in egipto
longo tp̃r post mortẽ ioseph. ab
illon. sub quo fuit ioseph. qui ꝓͥo
Regno ã tͣnslato. ad aliã domũ rex
ille. obħ. qͣi nouus. ignorauit bñfi¬
cia ioseph. que ꝯtulerat egipto. ⁊
odiebat isrł maxĩe. ut ait iosephꝰ. qr inuider̃t eis ei¬
giptii. ꝑꝑ uͥtutẽ ingeni.: laboris industͥam. ⁊ affluẽ
isrł fere fortior ẽ nob̾. sapient̃ oppͥmamꝰ eũ. ne multipli¬
liber. Imposuit gͦ eis graues angarias oꝑum. quib frac¬
ti ñ uacarent amplexib.⁊ magistros oꝑm p̃fec̃ eis hebre¬
os. s magistriᷤᷤ oꝑum p̃fec̃ eiptios. ut duriꝰ affug̃ẽt
bernacłis semꝑ excubantes. ne quis posset ĩgdił eg̃di
opꝰ ñ tã gͣue. quã seruile imposuit eis. ut lutũ plate¬
arũ.⁊ sordes uicioꝵ. cophins exportarent. de quole
ut fluuiũ ꝑ multas diriuationes diud̾ent ⁊ cͥcũ¬
auctore multiplicabant᷑. De dolo obstetricũ.
uod diuidens pħao aliũ excogicauit doĩũ. ⁊ p̃ce¬

Expanded text:
urrexit igitur rex novus in Aegypto » longo tempore post mortem Joseph . Ab illo enim sub quo fuit Joseph, qui propRegno autem translato ad aliam domum, rex ille ab hoc quasi novus, ignoravit beneficia Joseph, quae contulerat Aegypto, et odiebat Israel maxime, ut ait Josephus, quia inviderunt eis Aegyptii propter virtutem ingenii, et laboris industriam, et afflIsrael fere fortior est nobis; sapienter opprimamus eum, ne multipliliber. » Imposuit ergo eis graves angarias operum, quibus fracti non vacarent amplexibus, et magistros operum praefecit eis Hebraeos, sed magistris operum praefecit Aegyptios, ut durius affligerent bernaculis semper excubantes, ne quis posset ingredi, vel egredi opus, non tam grave quam servile, imposuit eis, ut lutum platearum et sordes vicorum cophinis exportarent, de quo leut fluvium per multas derivationes dividerent, et circumauctore multiplicabantur. CAP. III. De dolo obstetricum. Quod videns Pharao alium excogitavit dolum, et praece
Abbreviated transcription (Latin):
pestate eg̃ssus dionisiꝰ bacus. qui ⁊ argos ꝯdidit.
⁊ usum uinee grecis dedit. dr̃ ⁊̃ diluinium intes¬
salia fcm̃. sub dencalione.⁊ incendium: sub fetõ¬
te.cͥca tp̃ra moysi.⁊ sub eo ħcules anteũ uciti Eri¬
ctomꝰ filiꝰ uulcan currum ⁊ troilus pͥmꝰ quadri¬
gã uinxisse feruntur. egiptꝰ. que pͥꝰ messarim pꝰ a
eria. ab egipto rege subm̃so. egiptus dẽa ẽ. lacede¬
ion. filius semeles. lacedemoniam ꝯdidit. xantꝰ
tͥopa. lesbũ. cpidaurꝰ ꝯdita. ⁊ corihꝰ que̾ pͥuis ephi¬
raysis. scd̃ quosdam etheleno epaphum genuit.
qui mẽphim condidit. eum in seda egipto regna¬
set. Sanc det̾ĩninans dnꝰ plagam que restabat att. li
grdiar in egiptum. ⁊ morietur õe pͥmogenitum a
pͥmo genito pħaonis. usq ad pͥmũ genitum ancil¬
ũo. nec mutiet canis. ⁊ petetis uasa p̾ciosa abegip¬
teꝵ dixit dñs ad moysen. Mensis iste erit ⁊ imoꝵ
lis. que inmartio. sepe inchoat. hic dr̃ ab heb̾is

Expanded text:
pestate egressus Dionysius Bacchus, qui agros coluit, et usum vineae Graecis dedit. Dicitur etiam diluvium in Thessalia factum sub Deucalione, et incendium sub Phaetonte circa tempora Moysi, et sub eo Hercules Antheum vicit. Erictonius filius Vulcani currum, et Troilus primus quadrigam junxisse feruntur. Aegyptus quae prius Mesraim, post Aerea, ab Aegypto rege submerso, Aegyptus dicta est. Lacedaemon filius Semeles Lacedaemoniam condidit, Panthus Triopa Lesbum. Epidaurus condita, et Corinthus, quae prius Ephyra. Isis secundum quosdam ex Theleno Epaphum genuit, qui Memphim condidit, cum in secunda Aegypto regnaret. Sane determinans Dominus plagam, quae restabat ait: « Ingrediar in Aegyptum, et morietur omne primogenitum, a primogenito Pharaonis usque ad primogenitum ancilvero nec mutiet canis, et petetis vasa pretiosa ab Aegyprum dixit Dominus ad Moysen: Mensis iste erit vobis ptio Aprilis quae in Martio saepe inchoat. Hic dicitur ab Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
ysi ⁊ aaron. ⁊ dixert̃ ad eos. Uiudeat dñs inuriam
ur̃am in nos. ⁊ udicet. qm̃ fetere fecistis tios .i. abho¬
minabiles reddidistis corã pħaone. ⁊ ait moysesãd
dñm. Cur misisti me ut afflig̾es ppłm istũ: sui
dñs. in manu robusta. eiciam eos. ⁊ adiecit. Igo sum
qui apparui abraham.ysaac.⁊ iacob in deo oĩpotẽ

Expanded text:
dixerunt eis: Videat Dominus injuriam vestram in nos, et judicet, quando fetere fecistis nos, » id est abominabiles reddidistis, « coram Pharaone. Et ait Moyses ad Dominum: Cur misisti me, ut affligeres populum istum? Cui Dominus: In manu robusta ejiciam eos . » Et adjecit: « Ego sum qui apparui Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
cate dõ ur̃o int̾ra hac. Qui dixer̃t. slon possumũ.
abhoĩationes egiptioꝵ ĩmolabimꝰ: Si mactaue¬
rimꝰ que colunt egiptii corã eis. lapidib obruent
nos. taurumat.adorabant in honore apis. uaecã.
ꝓ iside. ouẽ: ꝓ amone. uñ. abhoĩabile erat eis oc

Expanded text:
possumus. Abominationes Aegyptiorum immolabimus. Si mactaverimus quae colunt Aegyptii coram eis, lapidibus obruent nos. » Taurum enim adorabant in honorem Apis, vaccam pro Iside, ovem pro Ammone, unde abominabile erat eis oc
Abbreviated transcription (Latin):
rem pꝰ edictũ. malens carere liberis: quã in necẽ ꝓcreare.
cui ds̃ ꝑ sõpniũ astitit. ut ait iosepħꝰ. dicens. ne tim̾et ux¬
orẽ cognoscere. qr puer q̃ timebant egiptir. nasciturꝰ
crat ex ea ⁊̃ de sac̃cdotio aaron ei sigc̃auit. tand̾. ꝯcep̃
mmulier.⁊ peꝑit filiũ sub silentio. eo ꝙ ñ multũ ei dolo¬
res partꝰ instituerit.⁊ uidens puerũ elegantẽ abscond̾
eum tͥb m̃sib. sũq celare ñ posset. sũpsit fiscellã scir¬
peã in mod̾ fiscia. sacci rotundã. uimine cõplexam.⁊ li
niuit eã bitumine. acpice.⁊ ponens intꝰ infantulũ in
carecto ripe eũ expositit. ne impetu fluminis raꝑetur.
stante ꝓcul sorore paruuli maria. ⁊ expectante rei exi
onis. ut lauaret᷑ influmine. Que uidens alueolũ: ⁊ af¬
ferri sͥ iubens. uidit paruulũ uagientẽ. ⁊ miserta ẽ eiꝰdi¬
tie ples amouissent ei ub̾a ad lactand̾: faciẽ aũtebat
gentis sue sequet᷑. Ex p̃ceptogͦ t̾̃muth abiens mr̃empar¬

Expanded text:
rem post edictum, malens carere liberis quam in necem procreare. Cui Deus per somnium astitit, ut ait Josephus, dicens, ne timeret uxorem cognoscere, quia puer, quem timebant Aegyptii, nasciturus esset ex ea: etiam de sacerdotio Aaron ei significavit. Tandem « concepit mulier, et peperit filium » sub silentio, eo quod non multum ei dolores partus institerint. « Et videns puerum elegantem, abscondit eum tribus mensibus. Cumque celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam » in modum flinivit eam bitumine ac pice, et ponens intus infantulum in carecto ripae eum exposuit, » ne impetu fluminis raperetur, et stante procul sorore parvuli Maria, exspectante rei exitonis, ut lavaretur in flumine, quae videns alveolum, et afferre sibi jubens, vidit parvulum vagientem, et miserta est ejus ditiae plures ei admovissent ubera ad lactandum, faciem avertebat. gentis suae sequetur. Ex prae
Abbreviated transcription (Latin):
audiat me ppłs loquentẽ adte. uade sc̃ifica ppłor
hodie ⁊ cras .i. lauent se⁊ uestim̃ta sua hacent ab
amplexib ⁊ sint ꝑati indiẽ t̃cium. ⁊ ꝯstitues ter¬
minium. ꝑ cͥeuutum montis. quos qui tranfierit
tunc: ⁊ tetigerit montem: morte morietur. Ma¬
nus non tanget eum. s lapidabitur. aut iacłis
ꝯfodietur. suie iumentum. siuie hõ. ytebantim

Expanded text:
audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis confodietur, sive jumentum, sive homo. » Utebantur
Abbreviated transcription (Latin):
moy.ita: ut fug̾et.⁊ dñs. dix̃. app̾hende caudã euꝰ
⁊ cũ tenuiss. ũsa ẽ in uͥgam. ln heb̾o .it. coluber. fe¬
minini gñis ẽ. ⁊ ait. hoc signum facies ut credant
nũ. recͣxit. ⁊ ꝓtulit. ⁊ erat simił carm reliquer⁊ it̃¬
um. S si neq his duob cred̃t signis. Sume aqͣ

Expanded text:
ita ut fugeret. Et dixit Dominus: Apprehende caudam ejus. Et cum tenuisset, versa est in virgam . » In Hebraeo enim coluber feminini generis est. Et ait, hoc signum facies, ut credant num. Et retraxit, et protulit, et erat similis carni reliquae. Et iterum: Sed neq
Abbreviated transcription (Latin):
minass gregem ad interiora deserti. uenit ad mõ¬
tem dei syua. qui:⁊in quadam parte sui. dẽs ẽ o¬
reb. ⁊ apparuit ei dñs in flãma ignis. ininedio ru¬
bi. ignis ã uiriditatẽ ligni depasceb̾at ignoxiꝰ. Erat
ãmons ad pasturas egregiꝰ ⁊ herbis habundans. qr
pastores illuc ascend̃e ñ presumebant. Tũ:. qr mons
excelsus erat.tũ: qr opino erat ibi dm̃ habitare. ⁊

Expanded text:
minasset gregem ad interiora deserti, et venit ad motem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui dictus est Horeb, « apparuit ei Dominus in flamma ignis in medio rubi . » Ignis autem viriditatem rubi depascebat innoxius. Erat autem mons ad pasturas egregius, et herbis abundans, quia pastores illuc ascendere non praesumebant, tum quia mons excelsus erat, tum quia opinio erat Deum ibi habitare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. gẽme rubre inueniunt᷑. que humo inuolu¬
te.⁊ int̾ arenas atͥte. t̾re colorẽ hũt. ⁊ maris. ħma¬
uͥ nos tñ dnis rubrũ. hebreus tñcãnosũ. q cãne
inlittorib habundant. Sane ibi coartatis filiiis¬
sael.ex iina parte erant montes asꝑimi.⁊ ĩmeabi
facultatẽ habebant. nec pugnare pot̾ant. qr in hͥ¬

Expanded text:
e gemmae inveniuntur, quae humo involutae, et inter arenas attritae terrae colorem habent et maris. Hoc ma nos dicimus Rubrum: Hebraeus dicit Cannosum, quia cannae in littoribus ejus abundant. Sane ibi coarctati sunt filii Israel. Ex una parte erant montes asperrimi et immeabilfacultatem habebant, nec pugnare poterant, quia iner
Abbreviated transcription (Latin):
mis. hꝰ efficatie: ut alt̾a memoriã. alt̾a obliuonẽ
ꝯferret. sũq parib anulis eas inseruiss. alt̾m. s. ob
pari amore: sic parib anulus insignarẽt᷑. sepit gͦ

Expanded text:
mis hujus efficaciae, ut altera memoriam, altera oblivionem mis hujus efficaciae, ut altera memoriam, altera oblivionem conferret. Cumque paribus annulis eas inseruisset, alterum, scipari amore, sic paribus annulis insignirentur. Coepit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
giptii acceperunt responsum. ut auxiliatore tit̾ent᷑
hebreo ⁊ uix obtinuerunt a t̾muthe. ut exercitui q̃ pa¬
rauerant moysen p̾fic̃et ducem. pꝰ p̾stitis sacram̃tis ne
ei nocerent. Erat ã moyses inrbellicosus. ⁊ ꝑitissimꝰ. qui
fluminis it̃ tanqͣm longiꝰ p̃t̾mittens ꝑ t̾ramdux̃ exerci¬
tum itin̾e breuiorͥ. ut inꝑuisos ethiopes p̾ueturent. s
ꝑ loca plena serpentib it̃ faciens. tulit in archis pa¬
festas serpentib. que rostroꝑ poͣt᷑iora ĩmisso aluum
purgant. castraq metat᷑us ꝓferebat eas: ut serpen
tes fugarent.⁊deuorarent.⁊ ita tutusꝑ noctes tran¬
siebat ex̃citꝰ. tand̾. p̃uentos ethiopas expugnãf. inclu¬
a noĩe sororis sue merohem denoĩauit. Quã cũqr ĩ
expugnabilis erat. duiciꝰ obsid̾et: ocłos suos miecie
in eũ tharbis filia regis ethiopũ.⁊ ex ꝯdito tradidit
ria.⁊ aaron uirgati st̃ adu̾sus moysen. ꝓ uxore eius

Expanded text:
Aegyptii, acceperunt responsum, ut auxiliatore uterentur Aegyptii, acceperunt responsum, ut auxiliatore uterentur Hebraeo; et vix obtinuerunt a Terimith, ut exercitui, quem paraverant, Moysen praeficeret ducem, prius praestitis sacramentis, ne ei nocerent. Erat autem Moyses vir bellicosus, et peritissimus, qui fluminis iter tanquam longius praetermittens, per terram duxit exercitum itinere breviori, ut improvisos Aethiopes praeveniret. Sed per loca plena serpentibus iter faciens, tulit in arcis pafestas serpentibus, quae rostro per posteriora immisso alvum purgant, castraque metaturus, praeferebat eas, ut serptes fugarent et devorarent, et ita tutus per noctem transibat exercitus. Tandem preventos Ethiopes expugnans inclus a nomine sororis sue Meroen denominavit. Quam cum quia inexpugnabilis erat diutius obsedisset, oculos suos iniecit in eum Tharmis filia regis Ethiopum et ex condicto tradidit Maria et Aaron jurgati sunt adversus Moysen pro uxore ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ptiiit. mos: aquã.is. saluatũdñt. Quẽ dũ quadã die ter¬
much obtuliss pħaoni: ut ⁊ ip̃e eũ adoptaret: admirãs
rex pueri uenustatẽ: coronã quã forte gerebat: capi¬
ti illiꝰ imposuit. srat ã in ca hamonis ymago fabrefa¬
c̃ta. Puerã coronã ꝓiecit int̾rã. ⁊ fregit. Sac̾dos ã eli¬
opoleos a lat̾e regis surgẽs: exclamauit. hic ẽ puer ꝙ̃
amꝰ. ⁊ uoluit irruere in eum. s auxilio regis lib̾atꝰ ẽn
al latas pũo obtuliss. puer eas ori suo apposuit. ⁊ lin¬
gue sue sũmitatẽ igne corrupit. Uñ. ⁊ heb̾i impediti¬
oriᷤ lingͤ eũ fuisse autumant. tante u̾õ pulcͥtudinis
fuit: ut ait iosephꝰ ut nullus ad eoseuerꝰ ẽẽt: quin eiꝰ
aspectui adheret. Multiq dum cernerent eum ꝑ pla¬
teã ferri occupantes in quib studebant desererent.
Iactũ ẽ cum De utore moysi. ethiopissa.
lisq ad menphĩ. ⁊ mare. quo circa ꝯu̾̃si ad diuinatioẽs

Expanded text:
ptii enim Moys, aquam, is salvatum dicunt. Quem dum quadam die Terimith obtulisset Pharaoni, ut et ipse eum adoptaret, admirans rex pueri venustatem, coronam, quam tunc forte gestabat, capiti illius imposuit. Erat autem in ea Ammonis imago fabrefacta. Puer autem coronam projecit in terram, et fregit. Sacerdos autem Heliopoleos a latere regis surgens, exclamavit: Hic est puer, qamus, et voluit irruere in eum, sed auxilio regis liberatus esallatas puero obtulisset, puer eas ori suo opposuit, et linguae suae summitatem igne corrupit. Unde et Hebraei impeditioris linguae eum fuisse autumant. Tantae vero pulchritudinis fuit, ut ait Josephus, ut nullus adeo severus esset, qui ejus aspectui non haereret, multique, dum cernerent eum per plateas ferri, occupationes in quibus studebant, desererent. CAP. VI. De uxore Moysi Aethiopissa.sque ad Memphim et mare, quo circa conversi ad divinationes
Abbreviated transcription (Latin):
breis fluuiꝰ portabił erat. licet ẽẽt muutatꝰ. egiptiis
ũo. ñ solũ colore. s ⁊ sapore amaro. cruorẽ p̃ferebat.
to. ⁊ ħ ẽ prima plaga. qua ꝑcussit dñs egiptum.
hesitans hebreos abire ꝑmisit. Cũq malum suis¬
s releuatum. sententiã ꝑmutauit. De racus.

Expanded text:
Hebraeis fluvius potabilis erat, licet esset mutatus; Aegyptiiis vero non solum colore, sed etiam sapore amaro, cruorem praeferebatto. Et haec est prima plaga, qua percussit Dominus Aegyptum haesitans, Hebraeos abire permisit. Cumque malum fuisset relevatum, sententiam permutavit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ. ut apĩ ꝓ deo cołent. Erat ã apis ut ait plinuiꝰ
qui ⁊ testatur se uidisse cum. usdam taurꝰ qui
ex inꝓpuiso eg̃diebatur de flumine hñs in hum̃o
dextͥo signũcandidũ. instarlune cornicłate. ad quẽ
cum statim ꝯfluerent egiptii. oĩ gñe inusicoꝵ psal¬
lentes leuabat᷑ in aere. ⁊ suꝑ eos tanꝗͣ psallens fereba¬
tur. ⁊ ad motũ. ł stationẽ ip̃iꝰ ip̃i int̾ra mouebant᷑.
⁊ stabanit. ⁊ ead̃ die euanescebat. dñt ã quidã. ꝙ in
festo serapis annuatĩ em̃gebat uñ.⁊ ip̃m serapĩ.i. se
raphi. ꝯsecratũ autumant. uocatũ. Alii: tm̃ ꝑ de¬

Expanded text:
errorem, ut Apim pro Deo colerent. Erat autem Apis, ut ait Plinius, qui et testatur se vidisse eum, quidam taurus, qui ex improviso egrediebatur de flumine, habens in humero dextro signum candidum instar lunae corniculatae, ad quem cum statim confluerent Aegyptii omni genere musicorum psallentes, levabatur in aera, et super eos tanquam psallens ferebatur, et ad motum vel stationem ipsius ipsi in terra movebantur, et stabant, et eadem die evanescebat. Dicunt autem quidam quod in festo Serapis annuatim emergebat, unde et ipsum Serapin, id est Serapi consecratum, autumant vocatum. Alii autem per de
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ que s ꝯtig̃ant in syna exposutt. Quẽ rex
deridens seruum suum fugitiuum uocauit. ꝓꝓ
sedissione eum rediisse. tẽ ait rex seruis suis. Multꝰ ẽ
ppłs. quanto magis si ded̾itis ei requic̃ ab oꝑib su
is. ⁊ p̃cep̃ ne ultra darẽtur eispalee: adꝯficiendos la¬
t̃es. q̃ cõminute luto. miscebant᷑. ut solidiores ẽẽnt

Expanded text:
i contingebant in signa exposuit. Quem rex deridens, servum suum fugitivum vocavit, et pro seditione eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiem ab operibus? » Et praecepit, ne ultra darentur eis paleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidiores essent
Abbreviated transcription (Latin):
Sedite iuxta puteũ. Erat ã sac̃doti madiañ .i. pͥmati.
tur raguel. agnoĩatꝰ ietro. sognoĩatꝰ cyneꝰ. que ueñ¬
antũ haurirent aꝗͣ g̃gib suis. officiũ n.g̃gũ alendo¬
rum.tẽ ⁊ erat mulieꝵe. Maxĩe in regione trogrodita¬
rũ. Suꝑuementes ãpastores repulert eas. quos phi¬
buit moyses. ab inuiria uͥginũ. ⁊ adaqͣuit greges ea¬
rũ. que mat᷑ius solito more redcuntes: rogauer̃t
prẽm ne bñficiũ ꝑegrin retͥbutione pͥuaret᷑. uo¬
catꝰq moyses uirauit. ꝙ habitaret cũ illo. ⁊ accepit
uxorẽ. filiã eiꝰ sephorã que peꝑit eigerson. ꝙ sonat
aduena. eo ꝙ in exilio genuerat eũ. peꝑitq alt̃m.
quẽ dixit eheter.i. dĩmei adutoriũ. deditq ei socer

Expanded text:
seditque juxta puteum. Erant autem sacerdoti Madian, id est primati, tur Raguel, agnominatus Jethro, cognominatus Cinaeus, quae venerant ut haurirent aquam gregibus suis. Officium enim gregum alendorum tunc etiam erat mulierum, maxime in regione Trogloditarum. Supervenientes autem pastores repulerant eas, quos prohibuit Moyses ab injuria virginum, et adaquavit greges earum. Quae maturius solito redeuntes rogaverunt patrem, ne beneficium peregrini retributione privaretur. « Vocatusque Moyses, juravit ut habitaret cum eo. Et accepit uxorem filiam ejus Sephoram, quae peperit ei Gerson, » quod sonat advena, eo quod in exsilio genuerat eum, peperitque alterum, quem dixit Eliezer, id est Dei mei adjutorium, deditque ei socer
Abbreviated transcription (Latin):
inqua sic suos inebriat. ut sobrios
reddat Unde: ambulauimus IN
domo dei cũ. cõ.i. ansacra scriptura ad
ip̃m sapientes. Scd̃m hanc dr̃ pat̾fami¬
lias. Cenacłi hꝰ. tres st̃ partes. fundam̃tũ.
paries. tectum. hystoria fundamtũ ẽ.
cuiꝰ tres s̃ spẽs. annalcs. kalendaria.¬

Expanded text:
in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientes. Secundum hanc dicitur paterfamilias: Coenaculi hujus tres sunt partes, fundamentum, paries, tectum. Historia fundamentum est, cujus tres sunt species: annalis, kalendaria,
Abbreviated transcription (Latin):
cipit prologus epistolarSgr
euerendo patri ⁊ dño suo Willlmo deigr̃a se¬
cepti labous fuit instans peticio socioꝵ. Qui. cũ his¬
toriam sacre scripture inserie ⁊ glosis diffusam.
lecnarẽt breuẽ nuimis. ⁊ in expositã opꝰ aggredi me
cõpulerunt. ad qd̾ ueritate historie ꝯsequenda recͣ¬
a moysi inchoans. riuulũ historicũ deduxi usq ad
ascensionẽ saluatoris. Pelagus mnisterioꝵ ꝑitiorib re¬
linquens. in quib ⁊ utilia ꝓsequi. ⁊ noua cudere li
tꝑ̃um inserui. instar riuuli. qui secus alucum di¬
liticula que inueñit replens p̃terfluere tñ ñ ces¬
sat. Uerũtñ. qr stilo rudi opꝰ ẽ lima: uobis pat᷑
inclite limã reseruaui. Ut huic oꝑi deo uolente. ⁊

Expanded text:
IS. PROLOGUS EPISTOLARIS, Reverendo Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Secepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recura Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi
Abbreviated transcription (Latin):
habere mansiones. auditorium ł con¬
sistorium. in quo iura discernit. cena¬
culum in quo cibaria distribuit tha¬
lamũr. in quoquiescit. Ad hunc modũ
terram ego implebo. Scđm hanc di¬
citur dominus un. dñi ẽ t̾ra. ⁊ plenitu¬

Expanded text:
res habere mansiones: auditorium vel consistorium in quo jura decernit: coenaculum, in quo cibaria distribuit; thalamum, in quo quiescit. Ad hunc modum terram ego impleo . Secundum hanc dicitur Dominus. Unde: Domini est terra, et plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃rib suis offerebant᷑ sac̃doti. s nichil ex his su¬
ꝑ altare ponebat᷑. sõiter ã a nullo sacͥficio salde¬
ẽẽ debebat. ⁊ iõ dicebat᷑. salfed̾is. qr ũ erat fas hec
transgredi. Porro: scd̃ ordmẽ libri. a sacͥficiisu
E acrificioꝵ alia. holocausta. alia. sacͥficia.
t pͥmode holocaustis uideamꝰ. holocausta
diçebant᷑ illa sacͥficia: que tota incendebãtur.
oleon. totum. cauma. incendiũ dr̃. fiebat .N in¬

Expanded text:
poribus suis offerebantur sacerdoti, sed nil ex eis super altare ponebatur. Communiter autem a nullo sacrificio sal deesse debebat, et ideo dicebatur sal foederis, quia non erat fas hoc transgredi. Porro secundum ordinem libri a sacrificiis acrificiorum, alia holocausta, alia sacrificia. Et primo de holocaustis videamus. Holocausta dicebantur illa sacrificia, quae tota incendebantur. Holon, enim, totum, cauma, incendium dicitur. Fiebat
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ pecudib sic. offerebat᷑ .ir. tm̃ mascli. ⁊ an¬
annũ pot̾at offerri: ut ait iosephꝰ. erat qͦ ĩma¬
pabulas hñs. aut scabiẽ. aut cecum. ⁊ hꝰ modi.
offerebat᷑q pͥmo sac̃doti ad ostiũ atrii. ut ui¬
deretur si ydoneus ẽẽt ad offerendum. pꝰea:.
offerendi¬

Expanded text:
ntis et pecudibus sic: Offerebatur tantum masculas anannum poterat offerri ut ait Josephus. Erat quoque immapapulas habens aut scabiem, aut caecum, et hujusmodi. Offerebaturque primo sacerdoti ad ostium atrii, ut videret si idoneum esset ad offerendum, postea offere
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ mod̾. Quinq ꝯsid̾anda s̃ hic sacͥficia. que
dõofferĩitur. ꝑsone: a quib offerunt᷑ tp̃ra q̃n
offeruntur. loca. uͥ offerunt᷑ cause ꝓ quib of¬
ferunt᷑. Triplex ã eoꝵ que offerebant᷑ rite oc¬
currit discrẽtio. Aut i.erat obło de aĩalib. ⁊
sacͥficiũ dicebat᷑. nec an octaᷝũ diẽ natiuitatis
pot̾at offerri. nec ead dic mat̃.⁊ fetus eiꝰ. aut de
sicca mat̾ia. ut simila pane. thure.⁊ ꝓͥe diceba¬
tur obło: ut de liquidis uino ⁊ oleo. que ꝓͥe liba¬
men. ł libatio dicebat᷑. licet his noĩb scriptura
qñq in different᷑ utat᷑. ꝑsone ũo offerentium
due: aĩa. ł sinagoga. Aiatũ u̾o. alia sac̃dosali¬
a pͥnceps. alia pͥuata. de quib suis locis duit᷑.

Expanded text:
c modum: Quinque consideranda sunt hic. Sacrificia, quae Deo offeruntur, personae a quibus offeruntur, tempora quando offeruntur, loca ubi offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex autem eorum quae offerebantur, rite occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium duae, anima, vel Synagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i De ingressui ioseph in egypum.. au¬
adianei uõ uendiderunt ioseph i egipto phy¬
tifari enucho magistro milicie pharaonis.
allii dñt archiachero .i. pͥncipi cocoꝵ. Ma¬
chera .t. coquina dr̃.ł securis cocoꝵ. a mache¬
re: ꝙ ẽ occide. nec abhorret auero. qr ap̃plu¬
res nationes dapifer pͥncipis honorabilior ẽ.
ũ bñ translatũ nom̃ ẽẽ asserit. hic hũit uxorẽ.
⁊ lib̾os. qr ⁊ ioseph. filiã ipsiꝰ duxit uxorẽ. nec
de eunichis regis fuit: quiparuulr. castrabãt᷑.
S tradt̃ hebr. qr uidens ioseph elegantem.
seph illum adeo in frigauit: ut de inceps im¬
potẽs fieret coire. tãquam eunuchꝰ eẽt. ita
ꝙ uidentes eum ierophanti arefc̃m de mo¬

Expanded text:
I. De ingressu Joseph in Aegyptum. Madianitae vero vendiderunt Joseph in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt archimachero, id est principi cocorum. Machera enim coquina dicitur, vel securis cocorum a machere, quod est occidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures nationes dapifer principis honorabilior est,  bene translatum nomen asserit. Hic habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantem, seph, illum adeo infrigidavit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti arefactum, de mo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. qr in uehendis m̾cib ad mare que infimi¬
bus suis habundant laborauit.fẽsq ẽ tͥbutis
seruiens .i. nauib ferentib tͥbuta. ħ hebreime¬
taphorice exponunt dicentes. ꝙ nocte ⁊ die stu¬
dendo laborauit. ⁊ iõ. õs tͥbus eiꝰ feruierunt. qi
magistro dona ferentes. De dan. aan¬
isrł.fiat dan coluber inuia. cerastes in semita.
Mordens ungulas oqur ut cadat eius ascerisor
retro. hoc in sansone impletum ẽ. Q. d. licet
dan sit minima trib. tñ de ea surget uidex
in isrł. Siẽ ⁊ de aliis. qui ad modum colũ¬
bri uias obseruabit. ne aliis hostib liceat
philistum retroduõe faciet. s ꝗͣuis tantꝰ sit:¬
tñ ñ erit xͤ. uñr. subdit. tĩr. pꝰ istum salutaretu¬
um expectabo dñe. exponitur ⁊̃ ħ de antixp̃o.
quẽ uenturum de dan.assert̃. qui ccͣ scõs mor¬
su pestifere p̃diconis. ⁊ cornu potestatis arma¬
bitur. Multos ⁊̃ qui ascend̾ant ad culm̃ uͥtutũ
deiciet retro.⁊ tc̃ ueniet saluator ad iudiciũ ex¬

Expanded text:
e in finibus suis abundabant, laboravit, factusque est tributis serviens, id est navibus ferentibus tributa. Hoc Hebraei metaphorice exponunt dicentes quia nocte et die studendo laboravit, et ideo omnes tribus ei servierunt, quasi magistro dona ferentes. CAP. Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Hoc in Samsone impletum est, quasi dicat: Licet Dan sit minima tribus, tamen de ea surget judex in Israel, sicut, et de aliis, qui ad modum colubri vias observavit, ne hostibus liceat Philisttus. Unde subdit: Tamen post illum salutare tuum exspectabo, Domine. Exponitur hoc, et de Antichristo, quem venturum de Dan asserunt, qui contra sanctos morsu pestiferae persecutionis, et cornu potestatis armabitur. Multos etiam, qui ascenderant ad culmem virtutum, dejiciet retro, et tunc veniet Salvator, ante judicium exs
Abbreviated transcription (Latin):
t̃noꝵ. ħ tͥa ad idem spectant. Alibi dr̃ colles tetragoni
et̾in. Dm̃s gͦ uixta arnon. fuisse colles asꝑimos⁊ sax
⁊ tetragoni dicti s̃. quoꝵ aliqua pars.inclitiata
c̃ corã isrł. ut facile transiret.⁊ qͣi. applausit coꝵ ad¬
uenitu.⁊ forte. dimidia tribi manasse. cͥca montes
illos sortẽ hũit. ⁊ ẽ sensus. Sic bñdicet᷑ iosephdonee
ꝑcolles exultantes intraret t̾ramꝓmissam.⁊ ultia.
effram.⁊ manasses.⁊ leta ẽ t̾ra. de exilio hostium
⁊ tẽ. donec exclusiuũ ẽ. Tunc.n. t̃minata ẽ gła isrł.
Ex hebreo h̃r hic sensus. donec iungant᷑ colles et̃moe
lo.⁊ ẽ sensus. bñdictus sit iosephuͥq more loquendi.
Sic .it. solet dici. donec uͥ celũ ⁊ tra coerrut. ⁊ hoe õs bñ¬
dictiones fiant in capite ioseph.⁊ in ũtice nazarei.¬
Ppus rapax. mane comedet p̾dã. ⁊ uesꝑe diuidet
beniamin. que dr̃ lupus rapax: qr sanguinẽ ꝓpħa¬

Expanded text:
tria ad idem spectant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos etet tetragoni dicti sunt, quorum aliqua pars inclinata est coram Israel, ut facile transiret, et quasi applausit eorum adventu, et forte dimidia tribus Manasse circa montes illos sortem habuit. Et est sensus: Sic benedicetur Joseph, donec per colles exsultantes intret terram promissam, et ultra, Ephraim et Manasses, et laetata est terra de exsilio hostium, et tunc, donec, exclusivum est. Tunc enim terminata est gloria Israel. Et Hebraeo habetur hic sensus: Donec jungantur colles aeterni coelo. Et est sensus: Benedictus sit Joseph ubique, more loquendi. Sic enim solet dici, donec coelum et terra coeunt. Et haec omnes benedictiones fiant in capite Joseph, et in veritate Nazaraeipus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet Benjamin, quae dicitur lupus rapax, quia sanguinem p