comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di ardor exoriturꝰ et insimilitudinem
replico quod paulus penulam iuxta qͦsdã
uocat: et ipsos caracteres sollicitiꝰ atten
isrł. mez raim In reliqua parte interp̃¬
tatio ñ discordat: omĩs pugna de uerbo
ẽ amesim. qd his litteris scribit᷑. eth. men.
qͥnta. ut illi interp̃tati sunt singłari: s
nec generatio inuenitur adiuncta. que
ueratione. legeretur sermone illorp a¬
iesador Nẽ autem aiesim id ẽ qͥnq.
imino qͥnquaginta tantum scripti sũt:
et sit quasi sensus: Quinta autẽ ascen¬
dert̃ filii isrł de t̾ra egypti Qđ quia
minꝰ uidebatur intelligi: adiuncta ge¬
neratio ẽ: Aquilã uͦ et inceteris et ĩ
hoc maxime loco ꝓpͥe transtulisse. om̃is
iudea conclamat: et synagogarũ sub¬
cet icłe sermo et hiscłe litteris scriptus.
diuersas apud eos et uoces ⁊ intelligenti¬
as habet Ex quibꝰ exempli causa unũ
pommus: ut quod dicimus ꝑspicuum
fiat: Pastores ⁊ amatores eiscdem litteris

Expanded text:
di ardor exoritur et in similitudinem di ardor exoritur et in similitudinem replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendahel mearez mezraim. in reliqua parte interpretatio non discordat; omnis pugna de uerbo est \'amesim\', quod his litteris scribitur: heth, mem, cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae neratio, sermone legeretur illorum AMESA DOR. Nunc autem AMUSIM, id est, quinque, imo quinta, tantum scriptum est, et fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'generatio\' est. Aquilam uero et in ceteris et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Iudaea conclamat et synagogarum concet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegentias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\' eisdem litteris
Abbreviated transcription (Latin):
phares genuit esrom E srom genuit
aram: aram genuit aminadab Ami¬
nadab genuit naason: naason genu¬
it salmon: Phares cũ patre suo uida
ingressus ẽ egyptum: naason pͥnceps
uide indeserto describitur: cuiꝰ filius¬
fuit salmon: qui terrã reymissionis in¬
troiit : Computa a phares usq ad naa¬
son. & inuenies generationes qͥnq tã¬
et si ñnulli ut in tribu leui ostendimꝰ.
in esrom incium faciant. & ad salmon
tisq ꝑuemiant: Puto ꝓblema dissolu¬
tum Qđ si displicet. ad compendium
ueniã: & dicam in hebreo ñ eẽ diu̾sũ:
Aquila nãq qui ñ contentiosius ut qͥ
qͥnta autem generatiõe ascenderunt
filii ifrł de t̾ra egypti: ita transtulit:
aigirtoy. id ẽ et armati ascencderũt
filii isrł de terra egypti: licet ꝓeo qd̾
armati nos diximus. scđm gͤci sermo¬
nis ambiguitatem ⁊ instructi siue
muniti. ꝓpter supellectilem qua egyp¬
tios spoliauerant possit intelligi:. Est¬
mans curiositatem ẽẽ finitam. maior qͤten¬

Expanded text:
Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui non contQuinta generatione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti, ita transtulit:  id est: et armati ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti, licet pro eo, quod carmati\' nos diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem et Cinstructi\' siue \'muniti\' propter supellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
adorientẽ uero ꝑ antiochiã et lacũ
cenereth q̃ nc̃ tyberias appellat᷑. et ior¬
danem qui mari influit salinarum.
quod nc̃ mortuũ dr̃. tͣnsiordanẽ autẽ
duarũ semis tͥbuũ possessio ẽ ruben
gad & dimidiȩ tͥb manasse: et ego
seruasses mandata dei. & inp̃ceptis
illius ambulasses: si ñ ꝓ oĩpotente dõ
coluisses baalim et beelphegor: beelre¬
instrumentũ uetꝰ omĩno ñ nominat:
Sed si ñ fecero que p̃cepta ft̃. neqͣqͣm e
cupias quod ꝓmissũ ẽ: Lege librum
iosue et iudicũ: et quantis possessionĩ
angustiis. sis coartatus intelliges Quid
diuersarũ urbium alienigenas cõme¬
morẽ. quos popłs iudeoꝵ ñ potuit ex¬
pellere de urbib & de sedeb sins: eũ
ipsa metropolis tua. prius iebus. et pꝰ¬
ea salẽ. tercio ierosolima. et nc̃ helia.
iebuseos expellere ñ ualuerit. s man¬
serit cũ eis in scandalũ exemplũq ui¬

Expanded text:
ad orientem uero per Antiochiam et lacum ad orientem uero per Antiochiam et lacum Cenereth, quae nunc Tiberias appellatur, et Iordanem, qui mari influit salinarum, quod nunc mortuum dicitur — trans Iordanem autem duarum semis tribuum possessio est, Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego seruasses mandata dei et in praeceptis illius ambulasses, si non pro omnipotente deo coluisses Beelphegor et Baalim, Beelzeinstrumentum uetus omnino non nominat. sed si non fecero, quae praecepta sunt, nequaquam ercupias, quod promissum est. lege librum Iosue et Iudicum et, quantis possessionis angustiis sis coartatus, intelleges. quid diuersarum urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cu
Abbreviated transcription (Latin):
bersabee: quȩ uix centũ sexaginta mi¬
liũ in longũ spacio tendit᷑ Neq enim
dauid & salomonẽ potentissimos re¬
palestinas ciuitates. gazam. & ascalon.
nos quos nc sarracenos uocant. inui¬
cinia urbis ierosolime: Pudet dicere
latitudinẽ terre reꝓmissionis: ne eth¬
nieis occasionẽ blasphemancdi dedisse
uastissima solitudo. plena ferociũ bar¬
fr̃m tuoꝵ habitabis. & qͦꝵ facit pocta
eloqͤntissimꝰ m̃tionẽ. lateq uagantes
barccei. ab acca oppido qđ in solitudine
situm ẽ. qͦs ne sermone corrupto affri
barraccanos appellant: hi st̃: qui pro
locoꝵ qualitatib diu̾sis nominibus
appellant᷑. Et a mauritania ꝑegyp¬
& in cute noui. Qđ̃ si obieceris. tram
reꝓmissionis dici. que in numeroꝵ
uolumine continetur: a meridie ma¬
ris salmarũ ꝑsyna et cades barne us¬
q ad torrentẽ egypti. qui iuxta rino¬
corurã a mari magno influit. & ab
lone taurũ montẽ et zephiriũ usq
enath. quȩ appellatur epiphania syrie

Expanded text:
e, quae uix centum sexaginta milium in longum spatio tenditur. neque enim Dauid et Salomon, potentissimos rePalaestinae ciuitates, Gazam, Ascalonem, nosquos nunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierosolymae. pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uastissima solitudo plena ferocium bartabit ; et quorum facit Poeta eloquentissimus mentionem. Lateque vagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est; quos nunc corrupto sermone, Afri Baricianos vocant. Hi sunt qui pro locorum qualitatibus, diversis nominibus appellantur; et a Mauritania pet in cute noui. Quodsi obieceris terram repromissionis dici, quae in Numerorum uolumine continetur, a meridie maris salinarum per Sina et Cades-Barne usque ad torrentem Aegypti, qui iuxta Rinocoruram mari magno influit, et ab itur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque Emath, quae appellatur Epiphania Syriae,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdẽ ꝓmissionis Expectabat eñi fun¬
damentum habentẽ ciuitatẽ: cuius
artifex et ereator ds ẽ: Et iterũ cũ de
abel et enoch noe sara quoq dixisset.
eas uidentes et salutantes. & confitentes.
qͥa ꝑegͥni et aduenȩ sunt suꝑ t̾ram Q
enĩ sic locuntur: ostendunt qđ querant
patriã Et si qͥdẽ illiꝰ recorclabant᷑ de qͣ
egͤssi erant: habebant tempꝰ ut reuer¬
terentur: Nẽ uero meliorẽ desiderant:
id ẽ. cȩlestem: Multisq in medio scĩs cõ¬
memoratis: ad extremũ intulit Et
hi om̃s testimoniũ habentes infide.
ñ acceꝑunt reꝓmissionẽ: deo ꝓ nobis
aliquid melius ꝓuidente. ne sine nob̾
ꝑfecti fierent: Accessimꝰ enum ad mon¬
tem syon. et ciuitatem dei uiuentis
ierłm cȩlestem: et multa milia angłoꝵ.
sollẽpnitatẽ. et eccłiam pͥmitiuoꝵ. qui
scͥpti ft̃ in cęlis: Nec me fugit. qd̾ ꝑfidia
tam̃ti auctoritate firmata sunt: Ii

Expanded text:
nis; expectabat enim fundamentum habentem ciuitatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, eas uidentes et salutantes et confitentes, quia peregrini et aduenae sunt super terram. qui enim sic loquuntur, ostendunpatriam: et siquidem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reverterentur: nunc vero meliorem desiderant, id est coelestem . Multisque in medio Sanctis commemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid providente, ne sine nobis perfecti fierent . Accessimus enim ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et multa millia angelorum solemnitatis, et Ecclesiam primitivorum, qui scripti sunt in coelis . Nec me fugit, quod perfidia tamenti
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac. ꝙ iacob: de qͥb dñs in questio
mortuoꝵ: de qͥb loquit᷑ in iezechi¬
el anima q̃ peccauerit ipsa morie¬
tur: & ñ mortu laudauert̃ te dñe.
s nos qͥ uiuimꝰ: qͥ & in resurrectio

Expanded text:
Isaac et Jacob, de quibus dominIsaac et Jacob, de quibus dominmortuorum, de quibus loquitur Ezechiel: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et: Non mortui laudabunt te Domine, sed nos qui vivimus : qui et in resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
ueris dardane xp̃ianoꝵ nis
sit terra reꝓmissionis. quam
iudei exeuntes de egypto possident:
cũ amaiorib eoꝵ iam fuerit ante
possessa: ac ꝓinde ñ sit ꝓmissa. sed red¬
dita: his enim u̾bis uteris in calce
tire quod płimis nr̃oꝵ placet. aliã
repromissionis ẽẽ terrã querendam:
Ne qua et dauid loquitur in psalmo:
Credo uidere bona dñi. interra ui¬
uentiũ: Et dñs in eriglio Beat ii¬
tes: qm̃ ipsi possidebunt terrã Utiq
dauid qͣndo hȩc cantabat in spũ. in
terra reꝓmissionis erat: et ñ solũ in
iudee finib morabat᷑. s multorum
in circuitu nationum uictor extite¬
rat. q̃ a torrente egypti qͥ ẽ rinoco¬
rure usq ad euphatem fluuiũ ten¬
debant᷑: dicens in alio loco In idume¬
am extencdam calciamentũ meũ:
michi aliengene seruient: Quomͦ
mone demonstrat dicens: Credo ui¬
dere bona dñi. in terra uiuentiũ:
Ergo terra iuidee quȩ ditionis illius
erat. ñ ẽ t̾ra uiuentiũ. idẽ abrabã

Expanded text:
eris, Dardane, Christianorum sit terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce tiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati miquoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodmone demonstrat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. ergo terra Iudaeae, quae dicioms illius erat, non est terra uiuentium, id est Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit᷑ ad hebreos. ñ solum ab eccłiis orien¬
tis. s ab oĩb retro eccłus greci sermonis
scͥptorib qͣsi pauli apłi suscipiꝰ licet ple¬
riq eam uel barnabe. uł clem̃tis. arbi¬
trentur& nichil intereẽ euiꝰ sit. cum
suetudo non recipit inter scripturas
canonicas: nec grecoꝵ quidem eccłiȩ
apocalipsym ioħis eadem lib̾tate sus¬
cipiunt: et tam̃ nos utramq suscipi¬
mus. nequaquam huiꝰ temporis con¬
suetudinem. s ueterũ scͥptoꝵ aucto¬
ritatẽ sequentes: qui plerumq utriq
abutunt᷑ testimoniis. ñ ut int̃dũ cle
apocrifis facere solent: quippe qui¬
et gentilium litterarũ raro utuntur
exemplis: s qͣsi canonicis & eccłasticis
Responcleant michi qͥ hãc t̾rã quȩ nẽ no¬
bis xp̃i passione et resurrectione t̾ra
reꝓmissionis effecta ẽ: possessam putant

Expanded text:
ientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum um consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Respondeant mihi, qui hanc terram — quae nunc nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effe
Abbreviated transcription (Latin):
mini tuo. iuxta stephani pͥmi in .xͦ.
martyris concionem. nec uestigiũ
qͥde̾ pedis dr̃ accepisse: Ita enĩ scrip¬
tum ẽ: Tẽ egressus de terra chaldeoꝵ
habitauit incarrã Et inde pꝰquam
mortuus ẽ pat̾ eius migrauit in t̾rã
in qua nc̃ uos habitatis: ꝙ ñ dedit
ei possessionem. nec uestigiũ qͥłe pedis:
qͣm reꝓmisit dare ei possessionẽ. et
semini eiꝰ pꝰ ipsum: Ac ne forte lectoris
tacita cogitacio trahat eũ ad illã in¬
telligentiã. ut qd ñ ẽ datum parenti
reddatur posteris: uas electionis loqͥ¬
tur ad hebreos. dicens: fide qͥ uocatur
abraham obediuit egrecli in locirquẽ
accepturus erat in possessionẽ: et egͦs¬
sus ẽ nesciens quo iret: fide ꝑegͥnatꝰ
ẽ in t̾ra reꝓmissionis: qͣsi in aliena ha

Expanded text:
mini tuo, iuxta Stephani, primi in Christo mini tuo, iuxta Stephani, primi in Christo martyris, concionem ne uestigium quidem pedis dicitur accepisse. ita enim scriptum est: tunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in ali
Abbreviated transcription (Latin):
apłi sunt: qͥb dr̃: Uos estis sal terre:
Et in alio loco: Patientia ur̃a. posside¬
bitis animas ur̃as: Quoꝵ unus. uas
electionis. confidentissime loquebat᷑:
Deienim cooꝑatores sumꝰ ÷ di agricul¬
tura. dei edificatio. et multa alia:
que itcirco ñ replico. ne sensũ uide¬
ar legentis obtumdere. et memoriȩ
illius diffidere: Illud quoq sollicita
mente tractemus. & scripturarum
nos doceat auctoritas: qd̾ om̃s scĩ huiꝰ
terrȩ quã iudei t̃rã repmissionis au¬
te. et ꝑegrinus: sicut ooĩs patres mei:
Qui cum dui interre huius tenebris
uersaret᷑: flebiliter ingemiscit et
dicit: heu me quia ꝑegrinatio mea
ꝓlongata ẽ: habitaui cũ habitanti¬
bus cedar: multũ incola fuit aĩa
mea Ubicumq autẽ habitator t̾re
legitur⁊ et pͥora. n media ⁊ extrema
qͥb in apocalypsi ioħis illud exẽplũ
ẽ: Ue habitatorib terre: Abraham
ad quem pͥmũ facta ẽ reꝑmissro di¬
cente deo. tibi dabo terrã hanc et se¬

Expanded text:
tur: uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis auet peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media et extrema quibus in Apocalypsi Iohannis illud exemplum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo terram hanc et se
Abbreviated transcription (Latin):
tus in suis. & uerꝰ in nr̃is: Nam qui
ds erat. hõ natꝰ ẽ: & qui hõ natus ẽ.
oꝑat᷑ ut łs: Et qui oꝑat᷑ ut ds: ut hõ
moritur Qui ut homo morit᷑:. ut ds
resurgit: Qm deuicto mortis imꝑio.
cũ ea carne qua natus ẽ. et passus et
mortuus fuerat. & resurrexit. ascen¬
dit ad patr̃e: sedetq ad dexterã patͥs
in gła quam sẽꝑ habuerat et habet:
In huiꝰ morte et sanguine credimus
emundatos nos ab eo resuscitandos
ꝓpeccatis ęt̃ni supplicii: hec lege. hȩc

Expanded text:
m qui Deus erat, homo factus est; et qui homo natus est, operatur ut Deus; et qui operatur ut Deus, ut homo moritur; et qui ut homo moritur, surgit ut Deus: qui devicto mortis imperio, cum ea carne qua natus et passus et mortuus fuerat, resurrexit, ascendit ad Patrem, sedetque ad dexteram ejus in gloria, quam semper habuit, habetque. In ejus morte et sanguine credimus nos emundatos, et ab eo resuscitandos pro peccatis aeterni supplicii. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
partes scissam ȩccłiam ad se rapere
festinat: Monacboꝵ circa manen¬
tium: antiqua in me surgit aucto¬
ritas: Ego interĩ clamito Si quis
cathedrȩ petͥ iungit᷑. m̃s ẽ: Miletiꝰ.
uitalis. atq paulinꝰ. tibi herere se
dicunt: Possem credere: si hoc unꝰ
assereret: Nc̃ aut duo mentiuntur.
aut om̃s: Iccirco obtestor beatitudi¬
nem tuã ꝑ crucẽ dñi. ꝑ necessariũ
fidei nr̃e decus. passionẽ. ut qͥ apłos
honore sequeris. sequaris et merito:
ita in solio cũ duodecim iudicaturꝰ
sedeas: ita te aliꝰ senẽ cũ petro cin¬
gat: ita municipatũ cęli cũ paulo
consequaris: ut mͥ litteris tuis ap̃t
quem in syria debeo cõmunicare.
significes: Holi despicere aminam.¬

Expanded text:
partes scissa ecclesia ad se rapere partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeam communicare, significes. noli despicere animam
Abbreviated transcription (Latin):
sum ista tam longo repetita pͥncipio:
Uidelicet ut paruũ magnus aspicias.
ut diues pastor morbidã ñ contẽpnas
ouem: Ap̃e in parachysũ de cruce la¬
tronem intulit: et ne quis aliquan¬
do seram conu̾sionem putaret. fecit
ꝓdigum filiũ reu̾tentem letus ample¬
etitur: et nonaginta nouem samis
pecudib derelictis. una ouicula qͦ
remanserat. humeris boni pastoris
aduehit᷑: Paulus ex ꝑsecutore. fit
p̃dicator: Oculis carnalib excecat᷑.
ut mente plus uideat: Et qui uine¬
tos xp̃i famulos ducebat ad conci
si. xp̃i uestem in romana urbe sus¬
cipiens: nẽ barbaro syriȩ limite
teneor. Et ne putes alteriꝰ hanc
de me fuisse sententiã: qͥd mererer
ipse constitui Uerũ ut ait genti¬
lis poeta. cȩlũ ñ animũ mutat qͥ
tͣns mare currit: ita me incessabi¬
lis inmicus pꝰ tergũ secutꝰ ẽ: ut ma¬
iora insolitudine bella nc̃ patiar.
hinc enim p̃sidiis fulta mundi ar¬
riana rabies fremit: hinc intres

Expanded text:
sum ista tam longo repetita principio? sum ista tam longo repetita principio? videlicet ut parvum magnus aspicias, ut dives pastor morbidam non contemnas ovem. Christus in paradisum de cruce latronem intulit, et, ne quis aliquando seram conversionem putaret, fecit  inquam, prodigum filium revertentem laetus amplectitur, et nonagpecudibus derelictis una ouicula, quae remanserat, umeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculis carnalibus excaecatur, ut mente plus uideat, et qui uinctos Christi famulos ducebat ad concilsi, Christi uestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne putes alterius hanc de me fuisse sententiam, quid mererer, ipse constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum mutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres
Abbreviated transcription (Latin):
retinent: si sic credo ut ipsi sentire
se simulant: ꝑmittant mͥ meis uer¬
bis suũ sensũ loqui Quã obrẽ obtes¬
tor beatitudinem tuã ꝑcrucifrxum.
mundi salutẽ. ꝑ omousion trinitatẽ.
ut mͥ epłis tuis siue tacendarũ siue
dicendarum ypostason det᷑ auctoritas.
Et ne forte obscuritas inquo dego loci.
fallat baiulos litterarũ: ad euagriũ
prb̾m quẽ optime nost. dignare scͥp¬
ta tͣnsmittere: Simul etiã eui apud
anthiochiam debeã cõmunicare sig¬
nifices: quia cãrpenses cũ tͥar sensib
hereticis copulati. nicbil aliud ambi¬
unt. quã ut auctoritate cõmunionis
ur̃e fulti. tres ypostases cum antiquo
eugłio mulier tandem meruit au¬
diri: et clauso eum seruis ostio. me¬
dia licet nocte ab amico panes ami¬
cus accepit: Os̃ ipse qui nullis con¬
tra se suꝑari uͥtutib potest: publica¬
in p̃cib uincitur: Hiniue ciuitas
que peccato ꝑiit. fletib stetit: Quor¬

Expanded text:
retinent; si sic credo, ut ipsi sentire retinent; si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant mihi meis uerbis suum sensum loqui. Quam ob rem obtestor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi salutem, per homousiam trinitatem, ut mihi epistulis tuis siue tacendarum siue dicendarum hypostaseon detur auctoritas. et ne forte obscuritas, in quo dego, loci fallat baiulos litterarum, ad Euagrium presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo elio mulier tandem meruit audiri et cluso cum seruis ostio, media licet nocte, ab amico amicus panes accepit; tra se viribus superari potest, publicani precibus vincitur. Ninive civitas, quae peccato periit, fletibus stetit. Quor
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uere ẽ. et una nat᷑a ẽ: quisqͥs tͥa
petatis tres naturas conat᷑ asserere:
t si ita ẽ: cur ab arrio parietib separa¬
mur÷ ꝑfidia copulati: Iungat᷑ eum
beatitudine tua ursimis: eũ ambro¬
sio societ᷑ auxentiꝰ: Absit hoc a roma¬
na fide: sacrilegium tantũ religiosa
popłoꝵ corda ñ hauriunt: Sufficiat
nobis dicere unam substanciã: tres
ꝑsonas subsistentes: ꝑfectas. equales.
coetnas: Taceantur tres ypostases si
placet: et una teneat᷑ Non bone sus¬
picionis ẽ: cum in eocde sensu dissen¬
tiunt uerba: Sufficiat nobis memo¬
debere nos dicere: ñ negamus: S mͥ
credite: uenenũ sub melle latet: Trans¬
figurauit se angłs sathanȩ. in angłimn
lucis Hene interp̃tant᷑ ypostasin: et
cũ id qd ipsi exponunt. habere me
dicam. hereticus iudicor: Quid tam
aipxie unum u̾bũ tenent: qui sub
ambiguo sermone latitant: Si sic eͤ¬
dunt ut intͣpretant᷑. ñ dãpno quod

Expanded text:
quae est uere, una natura est: quisque tria quae est uere, una natura est: quisque tria pietatis tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit hoc a Romana fide: sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant. sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes perfectas, aequales, coaeternas; taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. sufficiat nobis memodebere nos dicere. non negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lucis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor. quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut interrpretantur, non damno, quod
Abbreviated transcription (Latin):
inurimur Discermite gͥ obsecro si
placet: ñ timebo tres ypostases dic̾e
si iubetis: Conclat᷑ noua pꝰ nicenã
fides: et similib uerbis cum arria¬
nis confiteam᷑ orthodoxi: Tota scła¬
rium litterarum scola nichil aliud
ypostasin nͥ usiam nouitꝰ & qͥsquã
rogo ore sacrilego tres substantias
p̃dicabit: Una ẽ di sola nat᷑a: que ue¬
re ẽ Ad id enim quod subsistit. ñ ht̃
aliunde. s suũ ẽ: cetera que creata
st̃ etiã si uident᷑ eẽ ñ sunt. qͥa aliqͣn¬
do ñ fuert̃. et potest rursusñ ẽẽ qd ñ
fuit: Ns solus qui ȩt̃nus ẽ. hoc ẽ qui
exordium ñ habet. eentie nom̃ uerȩ
tenet: Iccirco et ad moysen de rubo
loquitur: Ego sũ qui sum Et rursũ:
Qui ẽ. misit me: Erant utiq tẽ angłi.
cȩlũ. t̾ra. uel maria: et qͦmͦ cõmune
nomen eẽntie. ꝓprium sibi uendicat
ds̃: S quia illa sola ẽ ꝑfecta natura.
et in trib ꝑsonis deitas una subsistit.

Expanded text:
inurimur. Decernite, obsecro: si inurimur. Decernite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquam, rogo, ore sacrilego tres substantias praedicabit? una est dei sola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, etiamsi uidentur esse, non sunt, quia aliquando non fuerunt et potest rursus non esse, quod non fuit. deus solus, qui aeternus est, hoc. est, qui exordium non habet, essentiae nomen uere tenet. idcirco et ad Moysen de rubo loquitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? sed quia illa sola est infecta natura et in tribus personis deitas una subsistit,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro paulinũ Quncũq tecũ ñ colli.¬
git spargit: hoc ẽ qui xp̃i ñ ẽ. antixͥ¬
alexandrinũ iuncto pariter oceiden¬
te decretum: trium ypostasyon ab ar¬
rianoꝵ ꝓle campensib nouellũ a me
homine romano nomen exigitur:
Qui ista queso apłi ꝓdidere: qͥs nouus
magister gentium paulꝰ hȩc docuit:
Int̾rogemꝰ qͥd tres ypostases posse arbi¬
trent᷑ Intelligi tres ꝑsonas subsisten¬
tes aiunt: respondemus nos ita cre¬
clere: Non sufficit sensus Ipsũ nom̃
efflagitant: quia nescio qͥd u̾enen in
syllabis latet: Clamamꝰ. si quis tres
ypostases. ut tria empostata. hoc ẽ ut
tres subsistentes ꝑsonas ñ confitetur.
anathema fit: Et qͥa uocabula ñ edi¬
cimus: heretici iudicam᷑: Si quis
autẽ ypostasin usiam intelligens. non
in trib ꝑsonis unam ypostasin dicit.
alienꝰ a xp̃o ẽ: et sub hac confessione
uobiscum paritꝰ cauterio unionis

Expanded text:
ignoro Paulinum. quicumque tecum non colliignoro Paulinum. quicumque tecum non colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, antiAlexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύποστάεν ab Arrianorum prole, Campensibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tres hypostases ut tria ἐνυπόστατα, hoc est ut tres subsistentes personas, non confitetur, anathema sit\' et, quia uocabula non edicimus, heretici iudicamur. si quis autem hypostasin usian intellegens non in tribus personis unam hypostasin dicit, alienus a Christo est et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ uos uasa aurea et argentea:
hic testacea uasa uł lignea. uirgã
ferreã. et ȩt̾num oꝑiunt᷑ incendi¬
um Quanquã gͥ tui me terreat
magnitudo: tamen inuitat hu¬
manitas: A sacercdote. uictua
salutẽ: a pastore. p̃sidiũ. ouis flagi¬
to facessat inuidia: romani cul¬
minis recedat ambitio: eum suc¬
cessore piscatoris. & discipło erucis
quens. beatitudini tuȩ idẽ cathe¬
drȩ petri cõmunione consocior:
cumq extra hanc domũ agnum
comederit: ꝓphanꝰ ẽ: Si quis in noe
archa ñ fuerit: ꝑiet regnante di¬
luuio Et quia ꝓfacinorib meis
ad eam solitudinem cõmigͣui. quȩ
syriam umeto barbariȩ fͦine de¬
terminat. nec possũ scm̃ cdm̃i tot in¬
teriacentib spaciis a scĩmomia tua
semꝑ expetere: idõ hic collegas tuos
egyptios confessores sequor: et sub one¬
rariis nauib parua nauicula delites¬
co Non noui italẽ: miletiũ respuo:

Expanded text:
terrae, uos uasa aurea et argentea; terrae, uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis quens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. cumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyptios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non noui Vitalem, Meletium respuo,
Abbreviated transcription (Latin):
indiscissam dñi tuncã et
desuꝑ textam. mimutati ꝑfrus¬
tra discerpit. et xp̃i uineam ext̾¬
minant uulpes. ut inter lacus
contritos qui aquam ñ habent. dif¬
ficile ubi fons signatꝰ. & hortꝰ ille
conclusus sit. possit intelligiꝰ ideo
mͥ cathedram petri. & fidẽ apłico
ore laudatam. censui consulendã:
inde nc̃ meȩ anime postulans cybũ.
unde olim xp̃i uestimenta suscepi
Heq uͦ tanta uastitas liquantis elem̃¬
ti. et intiacens longitudo t̾rarum.
mea p̾ciose margarite potuit inqͥsi¬
tiõe ꝓhibere Ubicumq fuerit cor¬
pꝰ: illuc congregabunt᷑ aquilȩ Pro¬
fligato a sobole mala patͥmonio: apud
uos solos incorrupta patrum seruat᷑
hereditas: Ibi cespite terra fecundo.
dñici seminis puritatẽ centeno fru¬
ctu refert: hic obruta sulcis frum̃¬
ta in lolium auenasq degenerant:
Nc̃ in occidente sol iusticie oritur.
in oriente autẽ lucifer ille qͥ ceci¬
derat. suꝑ sydera posuit thronum
suũ Uos estis lux mundi: uos sal

Expanded text:
indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uastitas liquentis elementi et interiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui ceciderat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux mundi, uos sal
Abbreviated transcription (Latin):
usmodi disputationis archanũ ꝓpter
barbariem lingue parit̾ ac literarũ.
legenti molestiã tribuunt: ad ex pla¬
nandi compendium uenio. ut dicã
de centesimo septimo decimo psalmo.
unde et popłis notior erat. hos u̾sus
ẽẽ assũptos qđ ille qͥ reꝓmittebat᷑.

Expanded text:
usmodi disputationis arcanum, propter barbariem linguae pariter ac litterarum, legenti molestiam tribuunt, ad explanandi compendium venio, ut dicam de centesimo decimo septimo Psalmo, unde et populis notior erat, hos versus esse assumptos: quod ille, qui repromittebatur
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ita posuit. o banna bar rama. idẽ
osanna in excelsis: qdđ saluatore nascen¬
te.salus usq incęlum. usq idẽ etiam
ad excelsa ꝑuenerit: pace facta. ñ solũ
in terra s ⁊ incęlo: ut iã dici aliqͣndo
cessaret. in ebriatus ẽ gladiꝰ m̃s ĩ cȩlo
hec interĩ iuxta mediocritatem sensꝰ
mei. breuiter strictiq dictaui: Cete¬
rum sciat beatitudo tua. in istiꝰmodi
disputationib molestiam in legendo
ñ debere surriꝑe: quia facile et nos
potiumꝰ aliquid emetiri. qđ ex una
uoce solueret questionẽ: sieut et cetos
fecisse monstrauimꝰ: S magis conde¬
cet obueritatem laborare paulisꝑ. et
ꝑegrino aurẽ accomodare sermoni:
quam de aliena lingua fictam alib

Expanded text:
sit, ita posuit: \'osianna barrama\', id est sit, ita posuit: \'osianna barrama\', id est \'osanna in excelsis\', quod saluatore nascente salus in caelum usque, id est etiam ad excelsa, peruenerit pace facta non solum in terra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena lingua fictam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo silentium uolumꝰ imꝑare.
strictis dentibus sp̃m coartamꝰ. et
agimꝰ tantũ sibilũ in sonando. s.t:
ita ⁊ hebrei int̾ reliqͣs. ꝓpͥetates lin¬
gue suȩ habent int̾iectionẽ: ut quan¬
do uolunt dñm dep̃cari. ponant uer¬
bum petentis affectu. et dicant anna
saluifica interp̃tatur: anna interiecti¬
o dep̃cantis ẽ Si ex his duob uelis cõ¬
positum u̾bũ face̾ dices osianna. siue
ut nos loquim᷑ osanna. media uocali¬
littera allisa: sicut facere solemꝰ inu̾¬
sib uirgilii. qͣndo me ne incepto desis¬
tere uictam. scandimus menincepto
Aleph qͥppe littera pͥma uerbi sequentis.
extremã pͥoris u̾bi iot inueniens exclu¬
sit: Quappt̃ ut ad questionis originẽ
reu̾tamur: ubi nos legimus in latino
place. benedictus qui uenit in nomi¬
ne dm̃: iuxta hebreum sensũ legere
ut subaudiamus popłm tuũ ifrł. fiue
generalit᷑ mundũ: Nenq matheus
qui eugłm hebreo sermone conscrip.¬

Expanded text:
quando silentium volumus imponere, quando silentium volumus imponere, strictis dentibus spiritum coarctamus et agimus tantum sibilum, insonando sith: ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petentis affectu et dicant \'annsi\' ergo \'saluifica\' interpretatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimlittera elisa; sicut facere solemus in versibus Virgilii, quando pro mene incoepto 68 desistere victam, scandimus, men incoepto. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino place; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere ut subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter \'mundum\'. denique Matheus, qui euangelium Hebraeo sermone conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt᷑a cõmemorat. phariseos ⁊scribas
hac indignatiõe cõmotos. qđ indent
los osanna filio cdauid dixisse ei. au¬
dis qͥd isti locunt᷑: et iħm respondis
se. nũqͣm legistis qͥa exore infantiũ
et lactentiũ ꝑfecisti laudẽ: centesi¬
mũ septimũ decimũ psalmũ octaui
psalmi assertiõe firmantẽ: Et de eo
qͥde quod facile expͥmi poterat. bene¬
dictꝰ qͥ uenit in noĩe dñi. om̃ium ex¬
głistarũ scͥptã consentit: de u̾bo uero
osanna. q in gͤcũ ñ poterant tranffer¬
re sermonẽ. sicuti ⁊ in alleliua et ĩ
amen. ⁊ ĩ plerisq factũ uidemꝰ: ipsũ
hebreũ posuert dicentes oͦ sanna: lu
cas gͥ. qui inter om̃s eugłistas. gͦci ser¬
monis erudissimus fuit. qͥppe ut me
non posse: melius arbitͣtꝰ ẽ tacere.
quã id ponere. qđ legenti faceret
questionẽ: Ad sũmã sicuti nos in lin¬
gua latina habemꝰ int̾iectiões qͣsdã.
ut in insultando dicamꝰ uah. et inad¬
mirando pape. et indolendo heii.n

Expanded text:
memorat, Pharisaeos et Scribas hac indignatione commotos, quod viderlos Osianna, filio David, dixisse ei: Audis quid isti loquuntur? et Jesum respondisse eis: « Nunquam legistis, Quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesimum septimum decimum psalmum octaui psalmi adsertione firmantem. et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo uero \'osianna3, quia in Graecum non poterant transferre sermonem, sicuti et in \'alleluia\' et in \'amen\' et in plerisque factum uidemus, ipsum Hebraeum posuecas igitur, qui inter omnes Evangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medransferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere quod legenti faceret quaestionem. 5. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus interjectiones quasdam, ut insultando dicamus vah, et in admirando papae, et in dolendo heu: et
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾is editionib oae int̃p̃tantibꝰ In
hebreo uͦ scribit᷑ anna: uerũ ita ut
in pͥncipio aleph habeat ñ eth Ex quo
animadũtimꝰ. si ex alepb scribat᷑ an¬
na: significari obsecro. si autẽ ex eth:
ẽẽ coniunctionẽ siue interiectionẽ.
que apud grecos ponitur apessesinos

Expanded text:
et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos ponitur δή et es
Abbreviated transcription (Latin):
ex egypto uocaui filiũ meũ: ita et nẽ
ex hebreis codicib ueritas expͥmenda
ẽ. unde in hane uocẽ uulgus. ꝙ maxi¬
me consona inter se paruuloꝵ turba
ꝓruꝑit: dicente matheo Turbȩ aut̃
que p̃cedebant & quȩ sequebantur.
clamabant dicentes: O sanna filio da¬
uid: benedictꝰ qͥuenit in nomine

Expanded text:
ui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictu
Abbreviated transcription (Latin):
nos corrupte ꝓpt̾ ignorantiã dicimus
osanna saluifica siue saluũ fac expͥ¬
mat᷑. oĩũ int̾pretatiõe signatũ ẽ: nẽ
illud in cura ẽ. qͥd sine adiectione sal¬
uandi. solus anna sermo significet:
Sciendũq quia in hoc loco ter dicat᷑
anna: et pͥmũ quidẽ ac scđ̾m eiscłe
litteris scribit᷑. aleph. num. he: t̾ciũ
uͦ eth. num. he Simmachꝰ gͥ qͥ incẽ¬

Expanded text:
nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he
Abbreviated transcription (Latin):
benedictꝰ qui uenit in noĩe dñr be
nr̃i dauid. osanna in excelsis: Ioħs qͦq
pari uoce consentit: Et clamabant
osanna: benedictꝰ qui uenit in no¬
mine dñi. rex isrł Solus lucas uer¬
bum osanna ñ posuit. in reliqua in¬
t̃pretationis parte consentiens: be¬
nedictus qui uenit rex in noĩe do¬
mini: pax in celo & gła in excelsis Igi¬
tur ut diximꝰ. ipsa hebrea uerba po¬
nenda st̃. et õĩum interp̃tũ opino
digerenda: quo faciliꝰ quid suꝑ hoc sẽ¬
tiendũ sit. ex retͣctatiõe cunctorũ
ipse sibi lector. qͥd sequat᷑ inueniat: In
centesimo septimo decimo psalmo uͥ
nos legimꝰ. o dñe saluũ me fac o dñe
bene ꝓsꝑare. benedictus qui uenit
in nomine dm̃: in hebreo legit᷑. anna.
adonay. osanna. anna. adonai. aplian¬
na. baruch. ahbabasen. adonay. Quod
aquila. simmachus. & theodotion. et
qͥnta editio. ne quid in latinũ mutare
gruit: ut ubi ceteri posuert̃ oae. illi
scripserunt. o Et quia osianna. quod

Expanded text:
benedictum, quod uenit in nomine nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In centesimo septimo decimo psalmo, ubi nos legimus: o domine, saluum me fac, o dttmine, beneprospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare gruit, ut, ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod
Abbreviated transcription (Latin):
nimo: damasus ep̃e in dño sabu¬
tem Cõmentaria cum legerẽ. gͤco la¬
tinoq sermone in eugłioꝵ int̃preta¬
tione. a nr̃is idẽ ab orthodoxis uiris
olim ac nuꝑ seripta. de eo qđ legitur
osanna filio dauid: ñ solum diuersa. s
etiam contraria sibimet ꝓferuntur:
Hilectionis tuȩ ẽ. ut ardenti illo tuę¬
strenuitatis ingenio. abscisis opimno¬
nib ambiguitatibq supplosis. qͥd se
habeat apud hebreos uiuus sensus
scribas: ut de hoc sicut et de multis.
ulti suꝑ hoc uerbo osanna:
diu̾sa finxerunt: equib nr̃
hylarius in cõmentariis ma¬
thei ita posuit: Osanna hebreo ser¬
mone: fignificat᷑ redẽptio domus da¬
tum: omĩb patet: Alii opinati sunt
ut omissis opinionũ riuulis: ad ipsũ
fontẽ undȩ ab eugłistis sũptũ ẽ. recͣ¬
ramus Nam qͦmͦ illud neq ingrecis
neq in latinis codicib possumꝰ inue

Expanded text:
NYMO DAMASUS Episcopus in Domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in Evangeliorum interpretatione a nostris, id est, orthodoxis viris olim, ac nuper scripta de eo quod legitur, Osanna filio David ; non solum diversa, sed etiam contraria sibimet proferunt. Dilectionis tuae est, ut ardenti illo strenuitatis ingenio, abscisis opinionibus, ambiguitatibusque supplosis, quid se habeat apud Hebraeos, vivo sensu scribas; ut et de hoc, sicut et de multis, ulti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDatum omnibus patet. alii opinati sunt ut omissis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib breuiter annotauit in
haud dubiũ quin ꝙ ipsi ad meliora
iutati: quid necesse fuit dicere. et
nos ĩmutabim᷑: An hoc uoluit intel¬
ligi. quod incorruptio cõmunis sit
om̃ium. immutatio autẽ ꝓpͥe iusto¬
rum: dũ ñ solũ incorruptionẽ. et
inmortalitatẽ. s & głam consecunt᷑:
Apollinaris licet uerbis aliis eadem
quȩ theoderꝰ asseruit. quosdã ñ eẽ
morituros. & de p̃senti uita rapien¬
dos in futurã: ut mutatis glorifi.¬
catisq corporib sint cũ. xp̃o: qd̾ nẽ
de enoch ꝙ helia credimus: Didimꝰ
ñ pedib sed uerbis in origenis sen¬
tentiam transiens: contraria uia
gͣditur Ecce mysteriũ uobis loqͦr
tabimur Quod ita disseruit: Si ñ
indigeret resurrectio interp̃te. nec
miemꝰ. id ẽ moriem᷑: ñ om̃s autẽ sed
soli sc̃i ĩmutabimur: Seio quod in¬

Expanded text:
sequentibus breuiter adnotauit in sequentibus breuiter adnotauit in haud dubium, quin et ipsi ad meliora mutati. quid necesse fuit dicere: et nos inmutabimur? an hoc uoluit intellegi, quod incorruptio communis sit omnium, inmutatio autem proprie iustorum, dum non solum incorruptionem et inmortalitatem, sed et gloriam consequuntur?\' Apollinaris licet uerbis aliis eadem, quae Theodorus, adseruit: quosdam non esse morituros et de praesenti uita rapiendos in futuram, ut mutatis glorificatisque corporibus sint cum Christo, quod nunc de Enoch et Helia credimus. Didymus non pedibus, sed uerbis in Origenis sententiam transiens contraria uia graditur. ecce mysterium uobis loquor: ta b imur. quod ita disseruit: \'si non indigeret resurrectio interprete nec miemus - id est moriemur -, non omnes autem — sed soli sancti — inmutabimur
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs: Om̃s qͥde ñ dormiemus:
om̃s autẽ ĩmutabim᷑ Qui enĩ ex mor¬
tuis resurrexerint. et innubibus
uiuentes rapti fuerint. transibunt
ad ĩcorruptionẽ: & a mortalitate in
inmortalitatẽ Mutabunt᷑. ñ in tp̃r
ñ saltem in breui spacio. sed inatho¬
mo et in puncto temporis atq mo¬
mento: quo palpebra oculi moue¬
ri potest: In nouissuna tuba Tanta
enim fiet celebritate resurrectio
mortuoꝵ: ut uimi quos in corporibꝰ
suis consũmationis tempus inuene¬
rit. mortuos de inferis resurgentes
p̃uenire ñ ualeant: Quod manifes¬
te paulus apłs edisserens. ait: Canet
enĩ tuba:is mortui resurgent incor¬
rupti. & nos ĩmutabinͣ Oportet eñi
corruptibile istud induere in corrup¬
tionẽ. et mortale hoc induere ĩmo¬
talitatem : ut possit inutranq par¬
tem. uel inpenis uel incȩloꝵ regno
manere ꝑpetuo Nioderus tharsen¬
sis ep̃c p̃terito hoc capitulo. in con¬

Expanded text:
ait apostolus: omnes quidem non dormiemus, ait apostolus: omnes quidem non dormiemus, omnes autem inmutabimur. qui enim ex mortuis resurrexerint et in nubibus uiuentes rapti fuerint, transibunt ad incorruptionem et mortalitatem inmortalitate mutabunt non in tempore, non saltim in breui spatio, sed in atomo et in puncto temporis atque momento, quo palpebra oculi mouere potest, in nouissima tuba. tanta enim fiet celeritate resurrectio mortuorum, ut uiui, quos in corporibus suis consummationis tempus inuenerit, mortuos de infernis resurgentes praeuenire non ualeant. quod manifestius Paulus edisserens ait: canet enim tuba et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. oportet enim corruptibile istud induere incorruptionem et mortale induere inmortalitatem, ut possint in utramque partem uel in poenis uel in caelorum regno manere perpetuum\'. Diodorus, Tarsensis episcopus, praeterito hoc capitulo in con
Abbreviated transcription (Latin):
tati s ur̃o acquiescatis arbitrio
Queritis quo sensu dictũ sit & qͦmͦ
inpͥma ad corinthios epła parili apłi
sit legendũ. omnes qͥdem dormiemꝰ¬
s non om̃s ĩmutabimur: an iuxta
quedã exẽplaria. ñ om̃s dormiemꝰ
om̃s autẽ ĩmutabimͣ Utrũq enĩ
in grecis codicib inuenit᷑ Suꝑ qͦ
theoderus heracleotes. quȩ urbs
olim perinthis uocabatur. in com¬
mentariis apłi sic locutus ẽ: Om̃s
qͥde ñ dormiemꝰ: om̃s autẽ ĩmutabi¬
mur Enoch enĩ et helias mortis ne¬
cessitate suꝑata. ita ut erant incor¬
porib de terrana conuersatione ad
cȩlestia regna transiati sunt Un
et scĩ qui die consũmationis atq
iudicii in corporib reꝑiendi sunt.
cum aliis scĩs qui ex mortuis resur¬
recturi st̃. rapient᷑ in nubib obui¬
am xp̃o in aera᷑ et ũ gustabunt mor¬
tem: & erunt semꝑ cũ dño. grauis¬
sima mortis necessitate calcata Un

Expanded text:
tati, sed uestro adquiescatis arbitrio. tati, sed uestro adquiescatis arbitrio. Quaeritis, quo sensu dictum sit et quomodo in prima ad Corinthios epistula Pauli apostoli sit legendum: omnes quidem dormiemus, non autem omnes inmutabimur an iuxta quaedam exemplaria: non omnes dormiemus, omnes autem inmutabimur; utrumque enim in Graecis codicibus inuenitur. super quo Theodorus Heracleotes, quae urbs olim Perinthus uocabatur, in commentariolis apostoli sic locutus est: omnes quidem non dormiemus. omnes autem inmutabimur. Enoch enim et Helias mortis necessitate superata ita, ut erant in corporibus, de terrena conuersatione ad caelestia regna translati sunt. unde et sancti, qui die consummationis atque iudicii in corporibus repperiendi sunt, cum aliis sanctis, qui ex mortuis resurrecturi sunt, rapientur in nubibus obuiam Christo in aera et non gustabunt mortem eruntque semper cum domino grauissima mortis necessitate calcata. unde