comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauert ⁊iphei ad saul. Ecce¬
dauid absconditꝰ ẽ in colle achil¬
lȩ. Et abiit saul post eum cũ tͥb
milib electoꝵ. Et descendit dauit
nocte ad castra saulis. ducens se¬
cum abysai filiũ saruiȩ sororis
sue. Huiꝰ fuert̾ tres filii. Ioab. et
abysai.⁊ arael. nepotes dauid.Cũq
clam intrassent tentoriũ regis:
dormientib cunctis: dix̃ abysa.
ꝑfodiam saul lancea in t̾ra. Et
ꝓhibuit dd̃ dicens. Qͥs extendet¬
innocens:S tolle hastam q̃ est
ad caput eiꝰ fixa in t̾ra. ⁊ uas aq̃
⁊ eamus. Et egressi st̃ nullo euigi¬
lante. quia sopor dñi irruerat
suꝑ eos. Cumq tͣnsissent torren¬
tem: ⁊ stetissent in u̾tice montᷤ.
uñ possent audiri: exclamauit

Expanded text:
nuntiaverunt Ziphaei ad Saul: « Ecce absconditus est David in colle Hachilae » . Et abiit Saul post eum cum tribus millibus electorum. Et descendit David nocte ad castra Saulis, ducens secum Abisai filium Sarviae sororis suae. Hujus fuerunt tres filii, Joab, et Abisai, et Asael, nepotes David. Cumque clam intrassent tentorium regis cunctis dormientibus, dixit Abisai: « Perfodiam Saul lancea in terra. » Et prohibuit David, dicens: innocens? Sed tolle hastam, quae est ad caput ejus fixa in terra, et vas aquae, et eamus. Et egressi sunt nullo evigilante, quia sopor Domini irruerat super eos. Cumque transiissent torrentem, et stetissent in vertice montis, unde possent audiri, exclamavit
Abbreviated transcription (Latin):
ra faninũ. ut semꝑ luc̾na in tab¬
Quã accendebass aaron ⁊ filii esꝰ
uesꝑe. Et usꝙ mane lucebant suꝑ
in die uͦ: tres tm̃. lichnꝰ lucerne:
papireus erat. cincendela uͦ quã
tem locutꝰ ẽ uestib sacerdotum
aaron ad te. cũ filiis suis. de medio
filioꝵ isrł. ut sacerdotio fungant᷑
mͥ. faciesq uestem scãm fr̃i tuo. in
qua scificatꝰ mͥ ministret. De his
sane uestib qͥa confuse agit histo¬
ria: ad euidentiã congruo ordine
ꝓsequem᷑. Quatuor erant uestes.

Expanded text:
 lucerna in tabquam accendebat Aaron, et filii ejus vespere; et usque mane lucebant super in die vero tres tantum. Lychinus lucernae papyreus erat; cincendula vero, quam De communibus vestibus sacerdotumAaron ad te, cum filiis suis de medio filiorum Israel, sacerdotio fungantur mihi, faciesque vestem sanctam fratri tuo . » in qua sanctificatus ministret mihi. De his sane vestibus, quia confuse agit historia, ad evidentiam congruo ordine prosequamur. Quatuor erant vestes,
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. timentes d̾m. amanteᷤᷤ
uerrratẽ. detestantes auariciã.
Et nota: qͥa in his qͣtuor q̃ dic̃
consid̾anda in eligendo iudi¬
ce: ponit potentiam que qͥ
dem płimũ ualct. si tria illa
forsan potentes uocat ad iu¬
dicandum. Et addidit. Consti¬
tue ex electis: quosdam tͥbu¬
qui a tͥbu: tͥbunꝰ hebraice. gͣre
ciliachus. latine: millenariꝰ.
ñ qd in tribu tm̃ e̾e̾nt mille:
s certũ numerũ posuit pro
inc̾to. uł ꝓ multitudine copi¬
osa: numerũ posuit sup̃mũ.
forte: qͥa iam pͥncipes habe¬
bant: queꝙ tͥbus suũ. sub pͥn¬
cipe uoluit e̾e millenarios. qͥ
tm̃ preessent mille. Sub nille¬
nariis aũt. monurt constitui
rios. uł centuriones. Sub cen¬
turione. duos pentbacũ thar¬
genario: qͥnq decanos.Orta gͥ
lite int̾ decem: stabant ad iu¬
diciũ decani. cui facile erat
nire: ascendebant usq ad qͥn¬
quagenariũ ⁊ sic usq ad moy¬
sem. qd tñ rarum erat. Maio¬
ra tñ moysi reseruabant: ip̃imi¬

Expanded text:
timentes Dominum, amantes veritatem, detestantes avaritiam. » Et nota quod in his quatuor, quae dicit consideranda in eligendo judice, ponit potentiam, quae plurimum valet si tria illa  quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribuqui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui rios, vel centuriones, sub centurione duos pentacontaragenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat nire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ep̃m. ad quieuit moyses. nec
consiliũ gentilis. dimisitq
nit. socerũ. Et reu̾sus ẽ ierro
eg̾ssionis de egipto .i. iunio:
die hac: in kalendis .s. iunii:
uenert̃ ad montẽ synai. fixer̃q
tentoria e regione montis. qͣ¬
dragesima septima die .s. a pha¬
se. In exponendo enĩ scͥpturas.
mediã int̾ lunares ⁊ solares
m̃ses eligendo uiã. lunares.i.
infra tͥcenariũ inueniuntur.
quidam. ultͣ uͦ: non. Solares
uͦ plures: hunc numerũ exce¬
dunt. A phase quidẽ. xui. re¬
stabant dies pͥmi m̃sis. Restat¬
gͦ: qd̃ pͥma dies iunis qͣdrage¬
sima septima fuit. Sequenti
die dilucło: ascendit moyseᷤ in mon¬
tem ad d̃m̃. Qͥ dixit ei. Dices do¬
mui iacob. uidistis q̃ fec̃m uo¬
bis. N c̃ addiciã ur etiã loquar
uob̃. Si gͦ custodieritis pactũ

Expanded text:
ad episcopum. Acquievit Moyses, nec consilium sequi gentilis, « dimisitque nit, « socerum. » Et « reversus est Jethro egressionis de Aegypto, id est Junio, die hac, in Kalendis Junii, « venerunt ad montem Sinai, fixeruntque tentoria e regione montis , quadragesima septima die scilicet a phase. In exponendo enim Scripturas mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quidem sexdecim dies primi mensis restaergo quod prima dies Junii quadragesima septima fuit. Sequenti die diluculo ascendit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactu
Abbreviated transcription (Latin):
ut audiat me ppłs loquentẽ
ad te. u ade: scĩfica ppłm hodi¬
ta sua. uacent ab amplȩxib.
& sint parati in diem t̃cium.
Et constitues t̾minos ꝑ cͥcui¬
tum montis. qͦs qͥ tͣnsierit tc̃
⁊ tetigerit montẽ: moriet᷑. Ma¬
nus non tanget eũ. s lapida¬
bit᷑. aut iacłis confodiet᷑. siue
ium̃tũ: siue hõ. utebant᷑ aũt

Expanded text:
audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodinta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis confodietur, sive jumentum, sive homo. » Utebantur aut
Abbreviated transcription (Latin):
exaltacio mea. De subdiuisione
magnatũ ad consilium ietro.
gressus ẽ aũt ietro cogna¬
tus moysi obuiã ei in de¬
sertũ. tulitq secũ sephorã ⁊ du¬
os filios eiͦ. Cũꝙ intͣsset tab̃¬
nacłm moysi: narrauit ei mo¬
yses signa q̃ fecãt ꝓ eis dñs. ꝙ
uniu̾sum laborẽ itini̾s sui. Et
dñs qͥ eripuit ppłm suũ de t̾ra
egipt. Nunc cognoui qͥa mag¬
nus ẽ dñs suꝑ om̃s dõs. Obtu¬
s moysẽ. scd̃m aliã tͣnslationẽ.
que ẽ. Sũpsit ietro hostias. de
oblatis a moyse: sũpsit ab eo.
⁊ comedit. forte. tc̃ sacͥficauit
moyses uixta montẽ. sic̃ p̃dixe¬
rat dñs. Dic̃ enĩ iosephꝰ. ietͦ ue¬
nisse cͥca montẽ: uͥi in rubo mł¬
tas uidãt moyses uisiones. al¬
t̾a die sedit moyses ut iudica¬
ret ppłm. qͥ adsistebant ei de ma¬
ne usq ad uesꝑam. Qd atten¬
deis ietͦ: ait. Stulto labore con¬
sumeris. ultͣ uires ruas est
negotiũ. s audi u̾ba mea.
ꝯerit dñs tecum. ẜsto ppło

Expanded text:
XVII. De subdivisione magnatum ad consilium Jethro. « Egressus est autem Jethro, cognatus Moysi, obviam ei in desertum, tulitque secum Sephoram, et duos filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signa, quae fecerat pro eis Dominus, et universum laborem itineris sui. Et m suum de terra Aegypti. Nunc cognovi quia magnus est Dominus super omnes Deos. Obtused Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa montem, ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo
Abbreviated transcription (Latin):
ita: qd̾ fug̾et. Et dixit dñs. ap¬
prehende caudam eiꝰ.⁊ cũ tenu¬
isset: u̾sa ẽ in uͥgam. In hebreo
enim: coluber feminin gn̾is ẽ.
Et ait. hoc signum facies ut¬
credant tͥ. Et adiecit. Mute ma

Expanded text:
ita ut fugeret. Et dixit Dominus: Apprehende caudam ejus. Et cum tenuisset, versa est in virgam . » In Hebraeo enim coluber feminini generis est. Et ait, hoc signum facies,credant tibi. Et adjecit: « Mitte ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem d̾i sina. qͥ ⁊ in qͣdam parte sui
dictꝰ ẽ oreb. Et apparuit ei dñs in
flamina ignis: in medio rubi. Ig¬
nis aũt uiriditatẽ rubi depasce¬
bat innoxiꝰ. Erat aũt mons ad pa¬
sturas egregiꝰ. ⁊ herbis habundais.
qͥa pastores illuc ascend̾e ñ p̾su¬
mebant. Tum: qͥa excelsus erat.
tum: qͥa opinio erat dm ibi habi¬
tare. Et ait: moyses. uadã ⁊ uide¬
bo uisionẽ hanc magnã. Et uoca¬
uit eũ dñs de rubo. ⁊ait. Moyses.
moyses. aͥ respondit. ad sũ. Et dñs.

Expanded text:
tem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui tem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui dictus est Horeb, « apparuit ei Dominus in flamma ignis in medio rubi . » Ignis autem viriditatem rubi depascebat innoxius. Erat autem mons ad pasturas egregius, et herbis abundans, quia pastores illuc ascendere non praesumebant, tum quia mons excelsus erat, tum quia opinio erat Deum ibi habitare. Et ait Moyses: « Vadam, et videbo visionem hanc magnam. » Et vocavit eum Dominus de rubo, et ait: « Moyses, Moyses.
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ. qͥ dicebat᷑ raguel. agnoĩatꝰ
ietro. cognominatꝰ cineus. que
uenãnt ut hauriret aquã gͥgib
suis. Officiũ enĩ gregũ alendoꝵ:
tc̃ erat etiã mulieꝵ. maxime. in
regione trogoditaꝵ. Suꝑuenien¬
tes uͦ pastores reppuler̃t eas. Qs
ꝓhibuit moyses ab iniuria uͥgi¬
num. et adaqͣuit greges earum.
Q̃ maturꝰ solito recdeuntes: ro¬
gauer̃t patͤm: ne bñficiũ ꝑegͥni
retͥbutione pͥuaret᷑. Nocatꝰq moy¬
ses uirauit qͦd habitaret cũ illo.
Et accepit uxorẽ filiã eiꝰ. sephorã.
que peꝑit ei gerson. qͦd sonat. ad¬
uena. eo qd in exilio genuerat eũ.
Peꝑitq alterũ. quẽ dix̃ eliezer .i.
di mei adiutoriũ. Deditq ei socer
om̃em curã gregũ suoꝵ. in quibꝰ
om̃is antiqͥs barbaris erat possessio.
mauert̃ filii isrł ad dñm ⁊ recor¬
datꝰ ẽ fedis qd̾ pepigat patͥb eoꝵ¬
Moyses aũt pascebat greges ouiũ.
in deserto. Cũq minasset gregẽ
ad int̾ora deserti: uenit ad mon¬

Expanded text:
filiae, et dicebatur Raguel, agnominatus Jethro, cognominatus Cinaeus, quae venerant ut haurirent aquam gregibus suis. Officium enim gregum alendorum tunc etiam erat mulierum, maxime in regione Trogloditarum. Supervenientes autem pastores repulerant eas, quos prohibuit Moyses ab injuria virginum, et adaquavit greges earum. Quae maturius solito redeuntes rogaverunt patrem, ne beneficium peregrini retributione privaretur. « Vocatusque Moyses, juravit ut habitaret cum eo. Et accepit uxorem filiam ejus Sephoram, quae peperit ei Gerson, » quod sonat advena, eo quod in exsilio genuerat eum, peperitque alterum, quem dixit Eliezer, id est Dei mei adjutorium, deditque ei socer omnem curam gregum suorum, in quibus omnis antiquis barbaris erat possessio. maverunt filii Israel ad Dominum, et recordatus est foederis quod pepigerat patribus eos ovium in deserto. Cumque minasset gregem ad interiora deserti, et venit ad mon
Abbreviated transcription (Latin):
ut immolemꝰ dõ nr̃o. Scio tam̃
qͥa ñ dimitet uos: nͥ ꝑ manũ
ualidam. Et ꝑcutiam egiptũ
in mirabilib meis. nec exibitiᷤ
uacui. s postulabitis ab egiptis
concellaneis ur̃is uasa p̃ciosa.
⁊ uestes. ⁊ spoliabitis egiptum
dicunt hebrei: postulasse ut
dono darent. s uerꝰ ẽ: qd mutuo.

Expanded text:
molemus Deo nostro. Scio tamen quod non dimittet vos nisi per manum validam, et percutiam Aegyptum in mirabilibus meis. Nec exibitis vacui, sed postulabitis ab Aegyptiis, et concellaneis vestris vasa pretiosa et vestes, et spoliabitis Aegyptum. » Dicunt Hebraei postulasse ut dono darent, sed verius est quod mutuo.
Abbreviated transcription (Latin):
stes uiuunt in et̾nũ. Iosephꝰ dic̃.
Dixit ei suã appellationẽ. quã
eum. Et in gredient᷑ tecũ ad re¬
gem egipti. ⁊ dices ad eũ. Deus
hebreoꝵ uocauit nos. Ibimus

Expanded text:
stes vivunt in aeternum. Josephus dicit: Dixit ei suam appellationem, quam eum, et ingredientur tecum ad regem Aegypti. Et dices ad eum: Deus Hebraeorum vocavit nos. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in deut̾onomio. S ueni mittã
te ad pharaonẽ. ut educas ppłm
meũ de egipto. Et dix̃ moyses. Qͥs
ego sũ ut eam ad pharaonem:
Et dñs. Ego ero tecũ. Et habebis
hoc signũ ꝗd miserĩ te: cũ edu¬
uidebis: qd̾ ego fui tecũ ⁊ edu
ses. Si dixi̾nt filii isrł: qͥs ẽ qu
misit te: qd ẽ nom̃ eiꝰ : sui dñs.¬

Expanded text:
onomio: « Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas populum meum de Aegypto. » Et dixit ei Moyses: « Quis ego sum ut eam ad Pharaonem? » Et Dominus: « Ego ero tecum, et habebis hoc signum, quod miserim te. Cum eduvidebis quod ego fui tecum, et edses: Si dixerint filii Israel, quis est qui misit te? quod est nomen ejus? quid
Abbreviated transcription (Latin):
Et tingetis cũ fascicło ysopi u¬
trũq postẽ.: ⁊ suꝑ liminare: san¬
guine. edentes carnes nocte illa:
assas igni. ñ coctũ qͥd de eo aqͣ.
aut crudũ .i. semicoctũ: ex festi¬
natione. & arimos panes cum

Expanded text:
et tingetis cum fasciculo hyssopi utrumque postem, et superliminare sanguine, edentes carnes nocte illa assas igni, nec coctum quid de ea aqua, aut crudum, » id est semicoctum ex festinatione, « et azymos panes cum
Abbreviated transcription (Latin):
uum diem natiuitatis poterat
offeri. Nec eadẽ die: mat̃ ⁊ fetus eꝰ.
Aut de sicca mat̾a: ut de simila.
pane. thure. ⁊ ꝓprie dicebat᷑ oblatõ.
Aut de liquidis: uino. ⁊ oleo. que
ꝓpͥe libamen. uł libatio dicebat᷑.
licet his nominib scͥptura qͣndoꝙ
indifferent̃ utat᷑. ꝑsone uͦ offeren¬
tiũ: duȩ anima. uł sinagoga. Ani¬
maꝵ uͦ: alia sac̾dos. alia pͥnceps.
alia pͥuata. de quib suis locis dice¬
tur. Similit̾ de locis ⁊ tẽporib lo
differentia. Offerebant enĩ qͣndoꝙ:
necessario. qͣndoꝙ sponte. qͣndoq
casu. Necessaria aũt: uł ex uoto. uł
ex p̃cepto. Sane: ex p̾cepto offe̾bais
pͥmicias frugũ. uuaꝵ. fructuũ.
decimas quoꝙ eoꝵdem. ⁊ insuꝑ:
animalium. pͥmogenita quoꝙ

Expanded text:
vum diem nativitatis poterat vum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium duae, anima, vel Synagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur, similiter de locis, et temporibus, differentia. Offerebant enim quandoque necessario, quandoque sponte, quandoque casu. Necessario autem, vel ex voto, vel ex praecepto. Sane ex praecepto offerebant primitias frugum, uvarum, fructuum. Decimas quoque eorumdem, et insuper animalium. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
oisti¬
TORI¬
Sit.mo¬
Iyses:
grece dicit᷑ leuiticus. quia de ele¬
ctione ⁊ministerio leuitaꝵ agit.
Latine: offertoriꝰ. uł sacͥficaticius.
quia de sacͥficiis: ⁊ de his que offe¬
rebant᷑ ex lege: tractat. Hebraice
rũ nominant eos. sicut nos: officia
missaꝵ. uł euugłia. uidelicet cum
dicimꝰ: dñica qua cantat᷑. ppłs sẏ¬
on. uł legit᷑: erunt signa in sole
ꝯluna. Inchoat enim sic liber iste.
de tabernacło fedis dicens. homo
qui obtulerit hostiã. si fuerit ho¬
locaustũ: ⁊ de armentis: masculũ
d uidendum de doctrina et
traditione sacͥficioꝵ q̃ sequit᷑.
quedam p̾libanda st̃: in hunc mo¬
dum. Quinq considanda st̃ hic.
sacͥficia: que d̾o offerunt᷑. ꝑsonȩ:
a quib offerunt᷑. Tempora: qͣndo
offerunt᷑. loca: uͥ offerunt᷑. sausȩ:¬
ꝓ quib offerunt᷑. Triplex aũt eoꝵ¬
que rite offerebant᷑ occurrit discͤ¬
tio. Aut enĩ erat oblatio de anima¬
lib. ⁊ sacͥficiũ dicebat᷑. nec añ octa¬

Expanded text:
distitorisit Moyses, Graece dicitur Leviticus, quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel Sacrificaticius; quia de sacrificiis et de his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraice rum nominant eos, sicut nos officia missarum, et Evangelia, videlicet cum dicimus Dominica qua cantatur: Populus Sion; vel legitur: Erunt signa in sole, et luna. Inchoatur autem sic liber iste. de tabernaculo, foederis dicens: Homo qui obtulerit hostiam, si fuerit holocaustum, et de armentis, masculum d videndum de doctrina et traditione sacrificiorum, quae sequitur, quaedam praelibanda sunt in hunc modum: Quinque consideranda sunt hic. Sacrificia, quae Deo offeruntur, personae a quibus offeruntur, tempora quando offeruntur, loca ubi offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex autem eorum quae offerebantur, rite occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octa
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ eoꝵ temporib suis offerebant᷑
sacerdoti. s nichil ex his suꝑ altare
ponebat᷑. Cõmunit̾ aũt: a nullo sa¬
crificio sal deesse debebat. Et id̾o:
dicebat᷑ sal federis. quia non erat
fas hoc tͣnsgredi. Porro: scd̾m or¬
dinem libri: a sacͥficiis inchoandũ

Expanded text:
e eorum temporibus suis offerebantur sacerdoti, sed nil ex eis super altare ponebatur. Communiter autem a nullo sacrificio sal deesse debebat, et ideo dicebatur sal foederis, quia non erat fas hoc transgredi. Porro secundum ordinem libri a sacrificiis inchoandum
Abbreviated transcription (Latin):
s cs̃ ut essent in signa & temꝑa.
ꝯ dies.⁊ annos. ut .s. essent signa
serenitatis. ⁊ tempestatis. uł ut
ut ex ip̃is fierent signa maiora
his plura. quȩ dicunt᷑ signa:
uł sydera. Tum: qͥa magna di
signant ⁊ considerant ea hoĩes:
quod statꝰ uitȩ nr̃ȩ signent:
n mod̾ent᷑. Quod docent exꝑi

Expanded text:
in signa, et tempora, et dies, et annos, ut scilicet signa sint serenitatis et tempestatis. Vel ut ex ipsis fierent signa duodeci plura his quae dicuntur signa, vel sidera: tum quia magna dilsignant et considerant ea homines quod status vitae nostrae signent, et moderentur, quod docent qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dacta recapitulatione: tradidit
moyses deuteronomiũ. leui¬
legeret᷑. uniu̾sis utriq sexꝰ audien¬
tib in dieb cenofegie. a sũmo sa¬
cerdote: in edito: ut dic̃ iosephꝰ.
Itẽq ait moyses. Scio intentionẽ
uos ne faciatis. Ido uͦ: qͥa in testimo¬
niũ huiꝰ ammonitionis: hõium
deest mͥ testimoniũ: aut inutile
esset quia mortales st̃: ĩmortalia e¬
lementa in testimoniũ inuoco.
Canticum testimonii.
ocutꝰq ẽ moyses audiente uni¬
uerso cetu: u̾ba carminis huius.
Audite cel q̃ loqͦr: audiat t̾ra u̾ba

Expanded text:
acta recapitulatione, tradidit Moyses Deuteromium Levilegeretur, universis utriusque sexus audientibus, in diebus Scenopegiae, a summo sacerdote inedito ut ait Josephus. Itemque ait Moyses: « Scio intentionem vos ne faciatis. Ideo vero quia in testimonium hujus admonitionis hominum mihi deest testimonium, aut inutile esset, quia mortales sunt, immortalia elementa in testimonium invoco. CAP. XIX. Canticum testimonii. Locutusque est Moyses, audiente universo coetu, verba carminis hujus: « Audite, coeli, quae loquor. Audia
Abbreviated transcription (Latin):
prro: filis heli nescientes dñm: hely
partẽ sacerdotalẽ de sacͥficiis: anqͣm
adolerent adipẽ: tollebant ab offẽntib cru¬
dam. ut lauciꝰ sͥ pararent eam. Et intttebat
puer sac̾dotis fuscinulã in ollam. ⁊ quicqd
leuabat fuscinula: erat sac̾dotis. Qd ñ erat
porcio: s rapina. Samuel aũt ministrabat:
accinctꝰ ephot lineo. ñ: sacerdotali. s ꝓpħico.¬
⁊ tunicã paruã afferebat e mat̾ singłis an¬
nis. Et uisitauit dñs annã ⁊ habuit tͤs fihi¬
os. ⁊ duas filias. Heli au̾t erat senex ualde.
⁊ audiuit peccata filioꝵ. qͥ dormiebant cũ
mulierib excubantib ad ostiũ tab̾naculi.
⁊ eas q̃ uena̾nt ad purificandũ: polluebaũ.
s corrupti pecunia: dabant mulierib
licentiã ꝯmiscendi uiris suis: infra dies

Expanded text:
rro filii Heli nescientes Dominum, partem sacerdotalem de sacrificiis, antequam adolerent adipem, tollebant ab offerentibus crudam, ut lautius sibi praepararent eam, et mittebat puer sacerdotis fuscinulam in ollam, et quidquid levabat fuscinula, erat sacerdotis ; quod non erat portio, sed rapina. « Samuel autem ministrabat accinctus ephod lineo, » non sacerdotali, sed protunicam parvam afferebat ei mater singulis annis, » et visitavit Dominus Annam, et habuit tres filios et duas filias. « Heli autem erat senex valde; » et audivit peccata filiorum, qui dormiebant cum mulieribus excubantibus ad ostium tabernaculi, et eas quae venerant ad purificandum, polluebant. sed corrupti pecunia dabant mulieribus licentiam commiscendi viris suis infra dies
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nec unus quidẽ defuit. Qͣmob̃¬
rem: offerimus in donariis dñi:
qd̃ in preda auri potuimꝰ inue¬
nire. ꝑichelides. armillas. anu¬
los. dextͣlia. murenulas. ut dep̃¬
ceris dñm ꝓ nobis. Susceꝑunt

Expanded text:
 nec unus quidem defuit. Quamobrem offerimus in donariis Domini, quod in praeda auri potuimus invenire, periscelides, armillas, annulos, dextralia, murenulas, ut depreceris Dominum pro nobis. Su
Abbreviated transcription (Latin):
de duarũ tribuum ⁊ dimidie.
ilii aũt ruben: ⁊ gad: ⁊ di¬
midia trib manasse: habe¬
bant pecora multa nimis s ui
dentes amorreã: basan ⁊ galaad
aptas pecorib alendis: rogaue¬
runt moysem ut t̾ram hanc eis
contͣderet. Existimans aũt moy¬
ses ob timorẽ pugnȩ ⁊ laboris
hoc eos quesisse: malignos cos
appellauit: eo qd̃ frĩb in erũp¬
na consistentib: ip̃i uellent de¬
liciari. Ip̃i uͦ polliciti st̃. qd mu¬
lieres ⁊ paruulos in tutis locis
ordinarent. caulas ouib. ⁊ ium̃¬
tis stabula fabricarent. Ip̃i uͦ ar¬
mati precederent fr̃s suos: donec
eos introduce̾nt ad loca sua. dub
hac itaq conditione: t̾rã seon te¬
gis amorreoꝵ: Sog regis basan:
susceꝑunt. Porro filii machir:
filii manasse: obtinuiert᷑ gala ad.
Iair uͦ filiꝰ manasse: occupauit
.i. uillas iair. Cathalogus qua

Expanded text:
te duarum tribuum, et dimidiae. Filii autem Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse habebant pecora multa nimis . Et videntes Amorrhaeam, Basan et Galaad aptas pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jumentis stabula fabricarent; ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan susceperunt. Porro filii Machir, filii Manasse, obtinuerunt Galaad. Jair vero, filius Manasse, occupavit est villas Jair
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ m̃tit᷑ ẽ. sic̃ nec dñs cũ finx̃
se longiꝰ abire. Presertĩ: cũ dño
iubente crelit᷑ hoc dixisse. ⁊ita:
relator fuit u̾boꝵ dñi. ut helyseᷤ
celauit se ñ cognoscentib. Quidã
tñ dict̃: thare mortua matre
abrahȩ: mortuo arã: duxisse
uxorẽ filiĩ. ⁊ genuisse sarã. uñ:
⁊ hic dicit᷑ filia thare scdłm car¬
nẽ. ⁊ supͣ: filia arã: sccłm suscita¬
cionẽ seminis. qͥa solũ mascłm
reliquerat. Orauit aũt abrahã
ꝓ eo ⁊ sanatꝰ ẽ. Et uxor: ⁊ ancillȩ
esꝰ pepert̃. Et dedit abi melech
abrahȩ mun̾a. ⁊ t̾rã ad habitan¬
dũ: ad optionẽ suã. Sarȩ aũt dix̃.
Ecce. dedi frĩ tuo ꝓte mille argñ¬
teos. Hoc erit ⁊ͥ in uelamen ocłoꝵ
corã om̃ib qui tecũ st̃ .i. in memo¬
riam uerecundiȩ: qͥa in m̃datio
dep̃hensa es. ũn subdit exponen¬
m̃to te dep̾hensam.uł elegans

Expanded text:
titus est, sicut nec Dominus cum finxit se longius ire : praesertim cum Domino jubente creditur hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thare, mortua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxisse uxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit autem Abraham pro eo, et sanatus est, et uxor et ancillae ejus pepererunt. Et dedit Abimelech Abrahae munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. Sarae autem dixit: Ecce dedi fratri tuo pro te mille argenteos. Hoc erit tibi in velamen oculorum coram omnibus, qui tecum sunt, id est in memoria verecundiae, quia in mendacio deprehensa es. Unde subdit exponenmento te deprehensam. Vel elegans
Abbreviated transcription (Latin):
filia patͥs mei. ⁊ ñ matͥs meȩ. Qd̾
est. neptis mea ẽ ⁊ cognata: ex
natas. sorores. frẽm uͦ suũ arã:
patr̃e suũ uocauit: qͥa senior eo
fuerat. scđm usũ loquendi: quo
maiores natu: patres uocamuᷤ.
minores: filios. Et quia dignior
⁊ maior affectio solet ẽe ꝓpinqͦꝵ:¬

Expanded text:
filia Patris mei, et non matris meae, quod est, neptis mea est, et cognata ex pnatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquendi, quo majores natu, patres vocamus, minores filios, et quia dignior, et major affectio solet esse propinq
Abbreviated transcription (Latin):
anus es ⁊ uicina funi. ⁊ m̃tita es
tñ.⁊ decepisti. Habe gͦ hec: in ex¬
pensas funis. qd̃ magnis expen¬
sis fieri solebat. maxime a iucłis.
uł ad pepla emenda. ut regas
faciem ne ameris. De ortu ysaac.

Expanded text:
Anus es, et vicina funeri, et mentita es tamen, et decepisti. Habe tibi ergo haec in expensas funeris. Quod magnis expensis fieri solebat, maxime a Judaeis, vel ad pepla emenda, ut tegas faciem, ne ameris. CAP. LVI.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: donec ueniret desid̾iũ colliũ et̃noꝵ.
hic ad litt̾am nicħ ẽ expositũ. forte
sic intelligi potest. Legit᷑ in numi̾s
inclinati st̃ scopłi arnon. uł gestie¬
runt sco. ar. Et in psalmo. Montes
dẽ spectant. auibi dicunt᷑ colles te¬
tͣgoni et̃ni. Dicimꝰ gͦ: iuxta arnon
fuisse colles asꝑrimos ⁊ saxeos. ⁊ id̃o
dicti st̃ et̃ni ⁊ iiͦiͦ habebans ceraunia.
ũn. ⁊ tetͣgoni dicti st̃. quoꝵ aliqua
pars inclinata ẽ corã isrł: ut facile
tͣnsiret. ⁊ qͣi applausit eoꝵ aduentui.
Et forte: dimidia tͥb manasse cͥca
montes illos sortẽ habuit ⁊ ẽ sensꝰ
Sic bñdicet᷑ ioseph. donec ꝑ colles
ses. Et letata ẽ t̾ra de exilio hosti¬
um. ⁊ tc̃: donec exclusiuũ ẽ. Tunc
enĩ t̃minata ẽ gła isrł. Ex hebreo
habet᷑hic sensus. donec iungant᷑¬

Expanded text:
ejus, donec veniret desiderium collium aeternorum. Hic ad litteram nihil est expositum. Forte sic intelligi potest: Legitur in Numeris: Inclinati sunt scopuli Arnon, vel gestierunt scopuli Arnon : et in Psal.: Montes dem spectant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos et saxeos, et ideo dicti sunt aeterni. Quatuor habebant ceraunia, unde et tetragoni dicti sunt, quorum aliqua pars inclinata est coram Israel, ut facile transiret, et quasi applausit eorum adventu, et forte dimidia tribus Manasse circa montes illos sortem habuit. Et est sensus: Sic benedicetur Joseph, donec per colles ses, et laetata est terra de exsilio hostium, et tunc, donec, exclusivum est. Tunc enim terminata est gloria Israel. Et Hebraeo habetur hic sensus: Donec jungan
Abbreviated transcription (Latin):
dans eloqͥa pulchritudinis
ꝑ uelocitatẽ cerui signat᷑ ueloci¬
tas t̃rȩ ub̾ioris. q̃ p̃ aliis p̃cocos
fructꝰ parit. Alii hñt: ager irriguꝰ.
qͥa suꝑ lacũ genesareth iordane
tem thabor qͥ in finib eiꝰ ẽ. refert̃.
mis eiꝰ frugib offe̾bat᷑ in pascha.

Expanded text:
a pulchritudinis . Per velocitatem cervi significatur velocitas terrae uberioris, quae prae aliis pretiosos fructus parit. Alii habent ager irriguus, quia super lacum Genezareth Jordane d montem Thabor, qui in finibus ejus est referunt, imis ejus frugibus offerebatur in P
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ erat dñi. S distinguendũ ẽ
de huiꝰmodi uotis. Aliqͣndo enĩ
sit ex uoto aliqͥd scĩficabat᷑ dño:
qͦd anathematizabat᷑ illud. nec
potãt uendi a sac̾dotib. ut ali¬
enari. Qñꝙ: ñ sic obligabant᷑ uo¬
tiua. s potãnt a sacerilotib uen
di: det̾minato p̾cio: scõm utilita¬
tẽ q̃ ex his pota̾t ꝓuenire. siue e̾et

Expanded text:
Sed distinguendum est de hujusmodi votis. Aliquando enim sic ex voto aliquid sanctificabatur Domino, quod anathematizabatur; illud non poterat vendi a sacerdotibus, vel alienari. Quandoque non sic obligabantur votiva, sed poterant vendi a sacerdote, determinato pretio, secundum utilitatem quae ex his poterat
Abbreviated transcription (Latin):
estimationẽ ꝓ qͦ alii daret᷑: add̾et
uouat aspiraret: qi penitentia
ductus. Ne etiam digniorẽ aliis
se putaret in emptione eius
rei:quia eam dederat:
Hystoria numerorum.

Expanded text:
 alii daretur, adderet verat, aspiraret, quasi ad poenitentiam ductus, nec etiam digniorem aliis se putaret in emptione ejus rei, quia eam dederat. HISTORIA LIBRI NUMERORUM.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: applaudendo. Putas ne
centenario nascet᷑ filiꝰ: ⁊ sara
nonagenaria pariet: Et ait dñs.
Sara pariet tͥ filiũ. ⁊ uocabis no¬
men eiꝰ ysaac. qͦd int̾pretatur
ob legit᷑ hoc in uet̾i testam̃to.
ne ⁊ iosia. In nouo: de duobꝰ tm̃.¬

Expanded text:
dicens applaudendo: Putasne centenario nascetur filius; et Sara nonagenaria pariet? Et ait Dominus: Sara pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac, quod interpretatur obus legitur hoc in Veteri Testamento, et Josia, et in Novo de duob
Abbreviated transcription (Latin):
De pͥmaria mundi ꝯfusione.
erra aũt erat in anis ⁊ ua¬
cua: i. machina mundiał:
adhuc erat inutił ⁊ infructuo¬
sa ⁊uacua: ornatu suo.ẜ tene.¬
t̾rã dixãt: abyssũ uocat: ꝓ sui
confusione ⁊ obscuritate. uñ:
& grecus eam chaos dix̃. Quia
uͦ dictũ ẽ: tenebre erañ: qͥdã
dogmatirauert̃: tenebras fu
fieret: erañ. alii irridentes dm
ritas aũt q̃dam aeris: a d̾o cre¬
ata ẽ. ⁊ dicta: tenebre. Uñ: ⁊ in
car halogo creaturaꝵ dictũ ẽ
ferebat᷑ suꝑ aqͣs. Sic̃ uoluntas
artificis: habentiᷤ pre oculis om̃e
mat̾iã domꝰ faciendȩ: suꝑ illam
fert᷑: dũ qͥd de qͦ facturus sit.
disponit. p̃dictam machinam:
aqͣs uocat. qͣi ductilem mat̾iã:
ad oꝑandũ ex ea. Ido uͦ sic uari¬
ant᷑ eiꝰ noĩa: ne si uniꝰ elem̃ti no¬
mine tm̃ censeret᷑: illi magis
putaret᷑ accõmoda. hebreus
ht̃: ꝓ suꝑferebat᷑: incubabat.
uł syra lingua: fouebat. sic̃ auiᷤ
oua. In qͦ: etiã cũ regimine: na¬

Expanded text:
De primaria mundi confusione. Terra autem erat inanis et vacua , id est machina mundialis adhuc erat inutilis, et infructuosa, et vacua ornatu suo. Et teneterram dixerat, abyssum vocat pro sui confusione et obscuritate. Unde et Graecus eam chaos dixit. Quia vero dictum est, tenebrae erant, quidam dogmatizaverunt tenebras fuium mundus fieret, erant. Alii irridentes Deuritas autem quaedam aeris a Deo creata est, et dicta tenebrae. Unde et in catalogo creaturarum dictum est: ferebatur super aquas, sicut voluntas artificis habentis prae oculis omnem materiam domus faciendae, super illam fertur, dum quid de quo facturus est disponit.ateriam ad operandum ex ea. Ideo vero sic variantur ejus nomina, ne si unius elementi nomine tantum censeretur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habet pro super ferebatur, incubabat, vel Syra lingua, fovebat, sicut avis ova. In quo etiam omne cum regimine na
Abbreviated transcription (Latin):
di. De morte moysi postqͣm be
.i.ꝑ illũ: transi in istũ ⁊ uide t̾ram
chanaã ⁊ morere. S añqͣm ascend̾et
moyses: bñdixit filiis isrł. Bñdicti¬
oñẽ uͦ incepit in hc̃ modũ. Dñs de
syna uenit ⁊ de seir ortꝰ ẽ nobis.
apparuit de monte pharam. in
dextera eiꝰ ignea lex. Tradt̃ hebrei:
qd̾ dñs misit angłos suos ad idu¬
meos. ⁊ ad hismaelitas: in pbaram.
d obtulit eis legem suã. Quã cũ re¬
ciꝑe nollent: uenit ad uidos in
montẽ syna. cũ multis milibꝰ an¬
geloꝵ. Datis bñdictionib singlaꝵ

Expanded text:
. De morte Moysi postquam beest per illum transi in istum, et vide terram Chanaam, et morere . » Sed antequam ascenderet Moyses, benedixit filios Israel. Benedictionem vero incepit in hunc modum: « Dominus de Sina venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorum. Datis bened
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯero tecũ. misit ⁊ uocauit liam.
⁊ rachel in agrũ uͥ pascebat gre¬
gem. ⁊ ait. facies patͥs ur̃i ñ ẽ mec̃
Scitis: qͥa cͥcũuenit me. mutauit
mercedem meã. decẽ uicib.Lxx:
q̃ denaria mutacio in .ui. annis
facta ẽ. Dicit enĩ iosephꝰ: qd omne
tempꝰ qͦd fuit cũ laban : xx. annoꝵ
eiꝰ neqͥcia. uidens enĩ laban płes
nasci diu̾sicolores: aiebat. Deincepᷤ.
unicolores sint mertes tua. Itẽ.
cũ uidebat unicolores multipli¬
cari: immut abat mercedẽ. St
addidit iacob. Ds̃ tulit substan¬
sonnis ostendebat mͥ qͣles esses
fetꝰ nascituri. qͥ ꝯ dix̃ mͥ. Surge.
⁊ egredẽ de t̾ra hac Respondert̃
lia ⁊ rachel. Quasi alienas repu¬

Expanded text:
ero tecum, misit, et vocavit Liam, et Rachel in agrum, ubi pascebat gregem, et ait: Facies patris vestri non est mecum: scitis quia circumvenit me, et mutavit mercedem meam decem vicibus , LXX ia mutatio in sex annis facta est. Dicit enim Josephus, quod omne tempus, quod fuit cum Laban viginti annorum ejus nequitia; videns enim Laban plures nasci diversicolores aiebat: Deinceps unicolores sint merces tua. Item, cum videbat unicolores multiplicari, mutabat mercedem. Et addidit Jacob: Deus tulit substansomnis ostendebat mihi quales essent fetus nascituri, qui et dixit mihi: Surge, et egredere de terra hac. Responderunt Lia, et Rachel: Quasi alienas repu
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. uariꝰ erat umbraꝵ color. Ne aũt
om̃s fet᷑ diu̾sicolores fierent: ⁊ de¬
p̃henderet᷑ dolus: sic tẽꝑauit ia¬
cob. Primo tẽpore cũ ascendeban¬
tur oues: qͥa uerni fetꝰ meliores st̃
ponebat u̾ͥgas. ut in conspectu eaꝵ
conciꝑent. In serotina uͦ admissura
.i. in ea q̃ fiebat in extremitate ue¬
ris. det̾iores st̃ fetꝰ. qͥa in tarde appe¬
tentib coitũ minꝰ uiget natura.
Et id̃o: tẽ ñ apponebat uͥgas. ⁊ita:
q̃ serotina erant facta st̃ laban.
⁊ que pͥmi temꝑis iacob. uł forte
tũpno. qͥa nat᷑a ouiũ mesopota¬
miȩ: italiȩ. eadẽ ẽe tradit᷑. ita:
ut bis in anno pariant. uñ poeta.
bis gͣuide fetu. Qd aũt dicit᷑: ut
in uirgis conciꝑent: dicit ieriꝰ. ũi
tus extremo. Nec mirũ. similem
conspectȩ imagini sobolem fieri
in extrerno uoluptatis. cũ hoc
ip̃m in equaꝵ gregib apud hi¬
spanos fieri dicat ienꝰ. Et qͥntili¬

Expanded text:
sitis varius erat umbrarum color. Ne autem sitis varius erat umbrarum color. Ne autem omnes fetus diversicolores fierent, et deprehenderetur dolus, sic temperavit Jacob: Primo tempore cum accendebantur oves, quia verni fetus meliores sunt, ponebat virgas, ut in conspectu earum conciperent. In serotina enim admissura, id est in ea quae fiebat in extremitate veris, deteriores sunt fetus, quia in tarde appetentibus coitum minus viget natura, et ideo tunc non apponebat virgas, et ita quae serotina erant facta sunt Laban, et qui primi temporis Jacob. Vel forte tumno, quia natura ovium Mesopotamiae, et Italiae eadem esse traditur, ut bis in anno pariant, unde poeta: Bis gravidae fetu . . . Quod autem dicitur quod in virgis conciperent, dicit Hieronymus vim tus extremo. Nec mirum similem conspectae imagini sobolem fieri in extremo voluptatis, cum hoc ipsum in equarum gregibus apud Hispanos fieri dicat Hieronymus; et Quintili
Abbreviated transcription (Latin):
test dici: eũ tͣdidisse in manib fi
uł ꝑ anticipationẽ dictũ ẽ .i. uni¬
colorẽ gregẽ post natũ sub custodi¬
a iacob: dedit filiis suis: cũ diu̾si¬
colore priꝰ dato. Ierꝰ quoq dicit:
usq ad tẽpus suũ. confusũ hunc
locũ fuisse. Iacob aũt nouã nat᷑ȩ¬
stropͭã cõm̃tarꝰ. contͣ nat᷑am arte
nat᷑ali pugnauit. Tulit enĩ uͥgas
uirides populeas. qͣs.lxx. stiracea ᷤᷤ
uocant. ⁊ amiglalinas ⁊ platani¬
nas. qͣs ꝑ loca discorticans. uariũ
ugaꝵ fecit colorẽ. forte: tres erant
canales. ⁊ tres uͥgas tm̃ eiꝰdẽ longi¬
tudinis cũ canalib: tulit. cuiq ca¬
nali suã uͥgã imponens. forte: plu
uabat gͦ iacob tempꝰ quo pecora
ascendebant᷑: ⁊ in feruore diei cum
ad potandũ auida ꝑge̾nt: in ip̃a
auiditate potandi: faciebat oues
ꝯcapͣs ascendi. ut tales fetꝰ conci¬
ꝑent: qͣles umbras arietũ ⁊ hirtoꝵ
suꝑ se ascendentiũ in aquaꝵ spe¬
culo uidebant. Ex uͥgis enĩ ibi po¬

Expanded text:
test dici eum tradidisse in manu filioVel per anticipationem dictum est, unicolorem gregem post natum sub custodia Jacob, dedit filiis suis, eum diversicolore prius dato. Hieronymus quoque dicit, usque ad tempus suum locum hunc confusum fuisse. Jacob autem novam natsionem commentatus, contra naturam arte naturali pugnavit. Tulit enim virgas virides populeas, quas LXX stiraceas vocant, et amygdalinas, et plataninas, quas per loca discorticans, varium virgarum fecit colorem. Forte tres erant canales, et tres virgas tantum ejusdem longitudinis cum canalibus tulit, cuique canali suam virgam imponens. Forte plures vabat ergo Jacob tempus in quo pecora accendebantur, et in fervore diei, cum ad potandum avida pergerent, in ipsa aviditate potandi, faciebat oves, et capras ascendi, ut tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum super se ascendentium in aquarum speculo videbant. Ex virgis enim ibi po
Abbreviated transcription (Latin):
cero suo.Da mͥ uxores ⁊ liberos me¬
os: ut reu̾tar ad t̾rã meam. Et
ait laban. Inueniã gr̃am in con¬
spectu tuo. ut adhuc mͥ seruias
.uii. annis. Et constituã mercedẽ
qũa dem tͥ. Scio enĩ qͥa ꝓpt̃ te bñ¬
dix̃ mͥ d̃s. ẜt ait iacob. Iustũ est
ut aliqͣndo ꝓuideam domui meȩ
Si feceris qͦd postulo: adhuc pa¬
scam pecora tua. Separa greges
uarios. ⁊ sparso uellere. tͣde in
manu filioꝵ tuoꝵ. unicolores uͦ:
tͣde mͥ ⁊ qͦd ex unicolorib uariũ
natũ fuerit: sit merces mea. qd̾
albis. ngra ex nigris nascantur.
metũ: iusticia mea. dũ d̃s ꝓ labo¬
re meo qͦd iustũ sibi uidebit᷑ red¬
det mͥ. contͣ nat᷑am. Gratũ hoc
habuit laban. ⁊ separauit om̃s
diu̾sicolores. ⁊ dedit filiis suis in
custodiam. unicolores tͣdidit ia¬
cob. Et separauit it̃ tͥum dierũ
int̾ iacob ⁊ filios suos. neqͥs ex ui¬
cinitate peroris nascet᷑ dolus.

Expanded text:
cero suo: Da mihi uxores, et liberos meos, ut revertar ad terram meam. Et ait Laban: Inveniam gratiam in conspetu tuo, ut adhuc servias mihi septem annis, et constitue mercedem, quam dem tibi. Scio enim, quia propter te benedixit mihi Deus . Et ait Jacob: Justum est ut aliquando provideam domui meae, si feceris quod postulo, adhuc pascam et pecora tua: separa greges varios, et sparso vellere, et trade in manu filiorum tuorum, unicolores vero trade mihi, et quod ex unicoloribus varium natum fuerit, sit merces mea, et quod albis, nigra ex nigris nascantur; mecum justitia mea, dum Deus, pro labore meo, quod justum sibi videbitur, reddet mihi contra naturam. Gratum hoc habuerat Laban, et separavit omnes diversi coloris, et dedit filiis suis in custodiam. Unicolores tradidit Jacob, et separavit iter trium dierum inter Jacob et filios suos, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus.
Abbreviated transcription (Latin):
renti: gn̾iq eoꝵ toti dissimilem:
nͥ monuisset ypocras quertre: ne
forte talis pictura eẽt in cubicło.
Ditatꝰ ẽ gͦ iacob ultͣ modũ. Post¬
qͣm aũt audiuit u̾ba filioꝵ la¬
ban: dicentiũ. tulit iacob nr̃a:

Expanded text:
ri quoque eorum toti dissimilem, nisi monuisset Hippocrates quaerere, ne forte talis pictura esset in cubiculo. Ditatus est ergo Jacob ultra modum. Postquam autem audivit verba filiorum Laban dicenti
Abbreviated transcription (Latin):
cabant᷑ priꝰ dies inqͥnationis : pꝰ¬
ea dies purificationis. ut simt
fierent.lxxx. qͥa tot dieb forma

Expanded text:
cabantur priores dies inquinationis, et postea dies purificationis, ut simul fierent octoginta, quia tot diebus forma
Abbreviated transcription (Latin):
dr mundus. qͥa in se tociꝰ mun¬
Uñ: a dño om̃is creatura dictͦ
est.&. grecus: ip̃m microchos¬
mum .i. minorem mundũ: uo¬
cat. Empyreum aũt: & sensi¬
lem mundum: & sublunarẽ
regionem:creauit d̃s .i. de ni¬
chilo fecit. hominẽ uͦ: creauit:
.i. plasmauit. De creatione gͦ
illox triũ: inqͥt legislator. In
pͥncipio: creauit d̃s celũ & t̃rã

Expanded text:
dicitur, quia in se totius munUnde a Domino homo omnis creatura dictus est, et Graecus hominem microcosmum, id est minorem mundum vocat. Empyreum autem et sensibilem mundum, et sublunarem regionem creavit Deus, id est de nihilo fecit; hominem vero creavit, id est plasmavit. De creatione ergo illorum trium inquit legislator: In principio creavit Deus coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
in quo coquebat᷑ caro: statĩ frange¬
tiam anima de ppło t̾rȩ: offẽ¬
dat caprã ĩ maculatã. eo modo qͦ
alii. uł agnũ. Et fiebat de hac ho

Expanded text:
in quo coquebatur caro, statim frangetiam anima de populo terrae, offerebat capram immaculatam, eo modo quo alii, vel agnum ; et fiebat de hac ho
Abbreviated transcription (Latin):
onit᷑ hic cathalogꝰ mansio¬
nũ: ab exitu de egipto. fue¬
runt aũt ante tͣnsitũ maris ru¬
bri: iiͦiͦi. Ramesse. Socoth. etham.
phiachiroth. a mari rubro usq
ad syna uiii. Mara. helim. ĩasuph.
qd̃ sonat mare rubrũ. uł scirpe¬
um. Iam enĩ: mare. Suph: rubrũ.
uł scirpꝰ int̾pretat᷑. & potuit eẽ
lacus scirpeus: qͥa hebrei qͣmli¬
bet aquaꝵ congregationẽ: uocais
mare. Post iãsuph. desertũ sin.
.xxi. sepulchra concupiscentie.
aseroth. rethina. rethinonphares.
lembna. ressa. seelatha. mons se¬
pher. arada. maceloth. thaath.
thare. melcha. esinona. moseroth.
baneiachã. mons galgad. gethe¬
batha. ebrona. asion gaber.cades.
a cades usq ad campesta moab.
.uiiii. Mons hor. salmona. phi¬
non. oboth. ieabarĩ. dibongad.
helion. deblathaim. montes a
ab ortu: ⁊ occasu: meridie:⁊ aqͥ¬
lone. Et nominauit pͥncipes tͥbuũ.

Expanded text:
onitur hic catalogus mansionum ab exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin,  Sepulcra concupiscentiae, Haseroth, Rethma, Remmomphares, Lebna, Ressa, Ceelatha, mons Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abab ortu et occasu, meridie et aquilone . Et nominavit principes tribuu
Abbreviated transcription (Latin):
uini copia: qd̃ in una uite hon̾a¬
bit᷑ asinꝰ. ⁊ ob hoc etiã rubicun¬
dos dix̃ oculos. qͥa sic apparet in
ocłis bibentiũ. In candore dentiũ

Expanded text:
ei copia vini, quod in una vite onerabitur asinus, et ob hoc etiam rubicundos dixit oculos, quia sic apparet in oculis bibentium. In candore dentiu
Abbreviated transcription (Latin):
yda te laudabt̃ fr̃s tui. hoc fa¬
ctum ẽ: qͣndo aliis hesitantibuᷤᷤ
pͥmꝰ pꝰ moysen intͣuit mare ru¬
brũ. uͥ ꝯ regnũ ꝓmeruit. Manus
tua in c̾uicib inimicoꝵ tuoꝵ. ⁊
ad orabunt te filii patͥs tui. hic
notat regẽ futurũ. Catulus leo¬
nis iuidas. hic de capite regni.
dauid enĩ minimꝰ frũm electꝰ
ẽ in regẽ. Ad p̾dã fili mi ascendi¬
st. qͥa pͥmo dauid płimos hosteᷤ

Expanded text:
da, te laudabunt fratres tui . Hoc factum est, quando aliis haesitantibus primus post Moysen intravit mare Rubrum, ubi et regnum promeruit. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii patris tui. Hic notat regem futurum. Catulus leonis Judas, hoc de capite regni, David enim minimus fratrum electus est in regem. Ad praedam, fili mi, ascendisti, quia primo David plurimos hos
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. salus .s. expectata. ñ solũ
iudeis: s etiã gentib. Tandẽ con¬
u̾tit sermonẽ ad filiũ uidã de illo
xp̃o mittendo sic. O fili mi. ille
bit in uino stolã suã. ⁊ in sangui
ne palliũ suũ .i. carnẽ suã san¬
guine passionis cruentabit. Pul
diores. hebreus: om̃ia de uida
sic. Ñ aufetͣ sceptrũ .i. qͦddã dñi
pͥmꝰ obtulit facto tab̾nacło. ⁊hu¬
iusmodi. donec ueniat qͥ mitten¬
d̾ ẽ. hebreꝰ dic̃. donec ueniat. silo.
.i. usq ad saulẽ unctũ in silo. pꝰ tñ
rediit ad iuidã. qͥa eripuit ioseph.¬
a manib frũm suoꝵ: erit expecta¬

Expanded text:
tata, non solum Judaeis, sed etiam gentibus. Tandem convertit sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili mi, ille bit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum, id est carnem suam passionis sanguine cruentabit. Pulcdiores. Hebraeus omnia de Juda sic: Non auferetur sceptrum de Juda, iprimus obtulit facto tabernaculo, et hujusmodi, donec veniat qui mittendus est. Hebraeus dicit, donec veniat Silo, id est usque ad Saulem unctum in Silo. Post tamen rediit ad Judam, qui eripuit Josepha manibus fr
Abbreviated transcription (Latin):
in se. uel potꝰ:
pisces post ab
hominib sunt
nominati. Qͦd
cant᷑ aĩantib
t̃rȩ. qͥa similes
his dep̾hensi st̃.
fec̃ aũt ut om¬
na simul ue¬

Expanded text:
in se: vel potius pisces post ab hominibus sunt nominati. Quod cantur animalibus terrae, quia similes his deprehensi sunt. Fecit autem ut omnia simul e
Abbreviated transcription (Latin):
his tẽporib factũ ẽ diluuium
particulare in achaia sub ogige
rege. qͥ urbẽ q̃ uocabat᷑ acta inno¬
uans: eleusim noĩauit. Tc̃ etiam
apud lacũ tͥ tonidẽ uͥgo apparuit
quã greci mineruã dixert̃. Hec
plures artes adinuenit. ⁊ maxi¬
me: lanificiũ. Cadẽ dicta ẽ pal¬
las. a pallene insula tͣciȩ. in qua
nutͥta ẽ. uł a pallante gigante
qũe int̾fecit. Tradit᷑ aũt cũ ꝑ di¬
luuiũ illud ciclades longo tẽꝑe
obumbrate fuissẽt: aqͥs rarescen¬
tib pͥma int̾ eas delos sole illums¬
nata ẽ. ⁊d̃o delos dicta. qͦd sonat

Expanded text:
His temporibus factum est diluvium particulare in Achaia, sub Ogyge rege, qui urbem, quae vocabatur Acta, innovans, Eleusim nominavit. Tunc etiam apud lacum Triconidem virgo apparuit, quam Graeci Minervam dixerunt: haec plures artes adinvenit, maxime lanificium. Eadem dicta est Pallas, a Pallane insula Thraciae in qua nutrita est, vel a Pallante gigante, quem interfecit. Traditur autem, cum per diluvium illud insulae Cyclades longo tempore obumbratae fuissent, aquis rarescentibus prima inter eas Delos sole illuminata est, et ideo Delos dicta, quod sonat
Abbreviated transcription (Latin):
dan .i. iudiciũ. Peꝑit ⁊ aliũ. ⁊ ait
rachel. Cõparata sũ soror. ⁊ inua¬
didit uiro zelpham. q̃ peꝑit fi¬
lium. Et ait lia. felicit̃. Et dictꝰ
ẽ puer gad .i. felicitas. Peꝑit etiã¬

Expanded text:
d est judicium. Peperit et alium, et ait Rachel: Comparata sum sorori, et invadidit viro Zelpham, quae peperit filium. Et ait Lia: Feliciter; et dictus est puer Gad, id est felicitas. Peperi
Abbreviated transcription (Latin):
uben tempore messis triticeȩ
te: tres collectiones. a metendo .i. col¬
ligendo messes ditunt᷑. Messis pomo¬
ben: tulit mandragoras ⁊⁊ dedit
matͥ suȩ. s uiꝰ esũ desid̾ans rachel.
mi in escã sũptũ: sterilib fecun¬
ditatẽ parare. Qd augͦ falsũ esse
dicit. Cum enĩ mandragorã uidissꝰ.
occasione huiꝰ lectioĩs: omnẽ ium¬
asserit. ⁊ nichil tale reꝑisse in ea.
Et ait lia. Parũ ne tͥ uidet᷑ qͦd ab¬
stułis mͥ uirũ meũ: nͥ ⁊ mandra¬
goras simł tułis: Rachel mitigais¬
lia redeunti iacob de agro. qd̾ eũ
mercede conduxisset significans.
Et concepit nocte illa ⁊ peꝑit filiũ
qͥa dedi ancillam uiro meo: ⁊ id̃o.
uocauit puerũ ysachar. qd̾ sonat.¬
ẽ mertes. achar enĩ. merces. ꝑ eo
etiã sic uocauit eũ: qͥa mandrago¬
ris emerat uiri intͦitũ. Rursus lia
concepit sextũ filiũ. ⁊ peꝑit. ⁊ ait
Mecũ habitabit maritꝰ:. quia ge¬
nui ei sex filios. et ob hoc uocauit

Expanded text:
uben tempore messis triticeae,te tres collectiones, a metendo, id est colligendo, messes dicuntur, messis pomoben tulit mandragoras, et dedit matri suae . Cujus esum desiderans Rachel dmi in escam sumptum, sterilibus fecunditatem parare, quod Augustinus falsum esse dicit. Cum enim mandragoram vidisset, occasione hujus lectionis, natum, et nihil tale reperisse in ea. Et ait illa: Parumne tibi videtur quod abstuleris mihi virum meum, nisi et mandragoras simul tuleris? Rachel Lia Jacob redeunti de agro, quod eum mercede conduxisset significans, et concepit nocte illa, et peperit quintum quia dedi ancillam viro meo, et ideo vocavit puerum Issachar; quod sonat merces. Achar enim merces. Pro eo etiam sic vocavit eum, quia mandragoris emerat viri introitum. Rursum Lia concepit sextum filium, et peperit, et ait: Mecum habitabit maritus meus, quia genui ei sex liberos; et ob hoc vocavit