comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Nalt̾ius cirꝯnemendi
cã minor etate maiorem te
laborai̾s cum maucia supp¬
leat etatem restitucõis anxi¬
lium tam sacris ꝯstitucõib
qmͣ rescriptoꝵ auccoritate de¬
negari statutum ẽ ꝙ si ꝓm
cium quominorib ca cogni
ñ receperit int̾cessisse ac te
cã coguitan integru resti¬
tui ꝓ indebit. Si tñ instrimñ¬
to ꝑ sacram̃ti religionẽ ia¬

Expanded text:
 alterius circumveniendi causa minor aetate maiorem te laboraveris, cum malitia suppleat aetatem, restitutionis auxilium tam sacris constitutionibus quam rescriptorum auctoritae denegari statutum est. Quod scium, quo minoribus causa cognitnon reppererit intercessisse, ac te causa cognita in integrum restitui providebit. Si tamen in instrumento per sacram
Abbreviated transcription (Latin):
donacõem in animm pꝰ ea eiꝰ¬
tłisferendo porcõem nich̾
ñ pot̾ uobabstulit. nec si
fĩ tuus sibi qͣsiti p̃dii rus¬
tici ꝑtemdonanti prĩꝰ sen¬
tit dñm̃ ab eo discedere po¬
tuit pp̃ senatus ꝯsulti auc¬
toritatem nͨ anxilum in ĩ¬
integrũ restitucõrs in hac

Expanded text:
donationem, in alium postea transferendo portionem eius nihil vobis abstulit: nec, si frater tuus sibi quaesiti praedii rustici partem donanti patri consensit, dominium ab eo discedere potuit propter senatus consulti auctoritatem, nec auxilium in integr
Abbreviated transcription (Latin):
quide se ipsedicebat : Nemo lucernam accendit & ponit cam submodio hoceit submensura legis:
sed iuꝑ cande labrum id est eu ingelii. libertatem : ut luceat cunctis qui sunt indomo. Qucernas un
tutum aecclesu fiscipit: duas oliuas. suꝑcande labrũ &ipsi inqsen. & hel am. intellegunt : Quicum
dño loquebantur inmonterr &isgnificabat. quid in hiersłm passurus eẽt : Omnis enim lex & pro¬
tur & legimnus utindext̾ra euangeliũ sit ĩnsinistra lex: Dequa dextra & sinistra : dicitur & incinti¬
nostrorum diabolũ interpretantur & antichristum : Quicoram. Horo babel dequona sciturus ẽ
xp̃s stare audeat & seerigere. & in euangelio dicere: hec omnia mihi tradita sunt & dicbo eatibi

Expanded text:
qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; sed super candelabrum, id est, Evangelii libertatem, ut luceat cunctis qui sunt in domo. Lucernas setutum Ecclesia suscipit. Duas olivas super candelabrum, et ipsi Moysen et Eliam intelligunt, qui cum Domino loquebatur in monte, et significabant quid in Jerusalem passurus esset . Omnis enim lex et proetantur, ut in dextra Evangelium sit, in sinistra Lex: de qua dextra, et sinistra dicitur in Cantinostrorum, diabolum interpretantur, et Antichristum, qui coram Zorobabel de quo nasciturus est Christus stare audeat, et se erigere, et in Evangelio dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo ea tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
tum popu lum &plemus reducendum : & iduersarios ee uastandos: quodque sequitur ra  Qunt
mons magne coram horo babel inplanum : Ado iabolum dictum intellegunt : quistabat ide xorist
hiesu ut aduer aretur ei & se eleuibit comra horobabel: & populum iudecorum: inplanũ aũ uersus¬
& humiliatus est: & subpedibus iac& isrł : Suia edic& dr̃ lapidem primariu : xp̃m filiũ suum
Quisemꝑ aicilio fuit populo srł & grata eius idẽ lipidis in eos quos reduecit deca ptiuate exae¬
quabit gratiam q̃uam in patres eorum semper exercuit: hec ab ebreis. dicta reperimus : Nuno quid
ab ecclesi asticis uiris in comm̃tariis. scriptum sit disseramus : Cande labrũ autem deiuro puris simno:
ecclenam intellegunt :quȩ in scripturis sũs sensum magis ac mentem quani uerba ꝑquirit: Qusdaũ
in sensu aurum accipiatur posteriora & humeri colũbȩ in sexagesimo septimo psalmo ostendunt
quȩ dicuntur auri uirore siue fulgore radiare: lapĩdem &ipsi xp̃m intellegunt quodluceat ineccła

Expanded text:
plenius reducendum, et adversarios esse vastandos. 809 Quodque sequitur: Quis tu, mons magne, coram Zorobabel in planum; ad diabolum dictum intelligunt, qui stabat a dextris Jesu, ut adversaretur ei, et se elevabat contra Zorobabel et populum Judaeorum. In planuet humiliatus est; et sub pedibus jacet Israel, quia educet Deus lapidem primarium, Christum Filium suum qui semper auxilio fuit populo Israel. Et gratia ejus, id est, lapidis in eos quos reduxit de captivitate, exaequabit gratiam quam in patres eorum semper exercuit. Haec ab Hebraeis dicta reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis viris in Commentariis scriptum sit, disseramus. Candelabrum aureum de auro purissimo Ecclesiam intelligunt, quae in Scripturis sanctis sensum ac mentem magis quam verba perquirit. Quod autem in sensu aurum accipiatur, posteriora et humeri columbae in sexagesimo septimo psalmo ostendunt: quae dicuntur auri virore sive fulgore radiare. Lampadem et ipsi Christum intelligunt, quod luceat in Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
loquens p̃cuepit illi ud euex oculos fuos & iudeat peccatapopuli urł inmensurã coaceruata pferuam
& imploa delicta cunctorum: hanc eẽ oculum eorum quod hebraiȩ dr̃ aenam. & scribit̃ ꝑam̃ iori

Expanded text:
loquens, praecipit illi ut levet oculos suos, et videat peccata populi Israel in mensuram coacervata perfectam, loquens, praecipit illi ut levet oculos suos, et videat peccata populi Israel in mensuram coacervata perfectam, et impleta delicta cunctorum: et hanc esse oculum eorum, quod Hebraice dicitur ENAM  , et scri
Abbreviated transcription (Latin):
tum plumbi id ẽ massa instar lapidis ferebatur. uelsuo impera ueldñ iussione : ud ferebat᷑ꝰ
ab alio cuius nomen tacitum c̃ : Angelusaũ ist e quilo quebatur in prophioxa : & egredien xo
illi umiuersa monstabat : Arripuit mulierem quȩ uocabatur impietus & preapitem misit rimedus
amphore que prius libere fercbacur : & supra amphoram sedens omnibus appare bat sc̃ cinioiu
rursum eleuar& cipud ÷ & sua iniquitate & impi& ite guuderre : talentum plumibi inmodi rert¬
similapidis mitat inos amphorȩ iut impi&atem in medio obprimat atque condudit: uequo meus
possit erumpere : Haec quasi umbras quasdam a lineas fatture & imaginis d iximus : ut quo d reliqũ
sius coloribus impleaous : Angelus quilo quebatur in prophea egresis deeo & quasicomimnis

Expanded text:
tum plumbi, id est, massa instar lapidis ferebatur, vel suo impetu, vel Domini jussione, vel ferebatur tum plumbi, id est, massa instar lapidis ferebatur, vel suo impetu, vel Domini jussione, vel ferebatur ab alio cujus nomen tacitum est. Angelus autem iste qui loquebatur in propheta, et egrediens ex eo, illi universa monstrabat, arripuit mulierem quae vocabatur impietas, et praecipitem misit in medium amphorae, quae prius libere ferebatur, et supra amphoram sedens, omnibus apparebat. Ac ne forte rursum elevaret caput, et sua iniquitate et impietate gauderet, talentum plumbi in modum gravissimi lapidis mittit in os amphorae: ut impietatem in medio opprimat atque concludat, ne quo  Al. quoquo modo possit erumpere. Haec quasi umbras quasdam et lineas futurae imaginis 818 duximus, ut quod reliquum est suis coloribus impleamus. Angelus qui loquebatur in propheta, egressus de eo, et quasi cominus
Abbreviated transcription (Latin):
talentum plumbi postabãtur : & ecce mulier una sedebat in medio ampborae: & dixit. Haec
e ẽ impi&as : & proieit eã in medio mensurae : & misit massam plumbeam. inos ciꝰ Lxx. Et
egres surẽ angelus quilo quebatur inme &dixit adme suspice oculistuis & uide quid sit quod
egreditꝰ : & dixi : quid est᷑ & ait : haec ẽ m̃ sura quae egredit᷑ & dixit. Haec ẽ iniquitas corum
inomni terra: & ecce talentum plumbi. eleuatum ẽ & ecce mulier una sedebat in medio
mensurae & dixit. haec ẽ iniquitas eorum: & proiecit eã in medio mensurae. & piecit lapi¬
dem plumpe ũ inos eiꝰ : Amphoni siue mensura egrediebat᷑ & ferebatur iaere : & nedu¬
bitaremus quo proprie uocabulo nuncupatur : ipsc angelus qui ostenderat amphoram
sedebat inmedioamphore uel mensurae: quac apud hebyeos epha crebre& q asertuaginta¬

Expanded text:
ens in medio amphorae. Et dixit: Haec ens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas, et projecit eam in medium amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. LXX: Et egressus est angelus qui loquebatur in me, et dixit ad me: Suspice oculis tuis, et vide quid sit quod egreditur; et dixi, Quid est? Et ait: Haec est mensura quae egreditur. Et ait: Haec est iniquitas eorum in omni terra. Et ecce talentum plumbi elevatum est: et ecce mulier una sedebat in medio mensurae, et dixit: Haec est iniquitas, et projecit eam in medio mensurae, et projecit lapidem plumbeum in os ejus. Amphora sive mensura egrediebatur, et ferebatur in aere. Et ne dubitaremus quo proprie vocabulo nuncupetur, ipse angelus, qui ostenderat amphoram, sedebat in medio amphorae, vel mensurae, quae apud Hebraeos dicitur EPHA
Abbreviated transcription (Latin):
fartum at que ꝑ uriũ quod inducatur maledictio quae in uoluminie ac falcae des
scripta ẽ in domum furis at que ꝑiuris. & commor&ur in ea . & omĩa eiꝰ ligna lapidesq
consumat. Quod si in his quaeminora putantur. furtum dico & ꝑiurium tanta poenarum com¬
minatio ẽ Quid diceinus defornicatione adulterio homicidio sacrilegio cunctisq criminibus
quae ab apostolo inter carnis opera numerantur. Legi uiginti cubit᷑a longitudinis. & decem lati¬
tudinis ad &atem referre dñi saluatoris idẽ tricenarium numerum efficere: Quod non iudic&
pater quem quã sedomne iudiciũ dedit filio & ab eo mundus udicandus sit : Et egressus ẽ angelus
quilo quebatur inme & dixit adme. Leua oculos tuos & uide quid ẽ hac quod egreditꝰ: & dixi: quio¬
name : & ait : haec ẽ amphora egrediens & dixit : haec ẽ oculos eorum in uniuersi terra: & ecce

Expanded text:
furtum atque perjurium, quod inducatur maledictio quae in volumine ac  Al. a falce furtum atque perjurium, quod inducatur maledictio quae in volumine ac  Al. a falce descripta est, in domum furis atque perjuri, et commoretur in ea, et omnia ejus ligna lapidesque consumat. Quod si in his quae minora putantur furtum dico, et perjurium tanta poenarum comminatio est, quid dicemus de fornicatione, adulterio, homicidio, sacrilegio, cunctisque criminibus, quae ab Apostolo inter carnis opera numerantur ? Legi viginti cubitos longitudinis, et decem latitudinis, ad aetatem referri Domini Salvatoris, id est tricenarium numerum 817 efficere: quod non judicet Pater quemquam: sed omne judicium dederit Filio, et ab eo mundus judicandus sit . Et egressus est angelus qui loquebatur in me, et dixit ad me: Leva oculos tuos, et vide quid sit hoc quod egredietur. Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens; et dixit: Haec est oculus eorum in unive
Abbreviated transcription (Latin):
arborum posita ẽ: Oinĩs arbor quae non facit fructumbonũ & cideuur & in ignẽ mitteur
Iolumen istud in quo peccata om̃ia describuntꝰ. Siue falx quae cunctorum delicta suc cidit
mitcitur in uineã sodomorũ dequa scriptũ ẽ. Iunimici nr̃i insipientes. & uinea enĩ sodo¬
morum uinea eorum & ꝓpago eorum degamurris. uua eorum uua fellis & botrus ama¬
ritudinis eis Furor dra conũ uinum eorum & furor aspidis in sanabilis. Haec falx uginti
hab& cubitas longitudinis & decem altitudinis in quonumero tristibus la&a sociantur
Adhoc enĩ dñs corripit ut emend&. Inuicesimo qui&duab: decadis efficitur. austera
& tristia nuntiantur. Indecima idest unã decade meliora. & prospera: ꝑ omĩa eñi fla¬
gella atque supplicia eruditur isrł simulquae moneamus eos quiparuaputant crimina

Expanded text:
arborum posita est: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur arborum posita est: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Volumen istud in quo peccata omnium describuntur, sive falx quae cunctorum delicta succidit, mittitur in vineam Sodomorum, de qua scriptum est: Inimici nostri insipientes: ex vinea enim Sodomorum vinea eorum, et propago eorum de Gomorrhis: Uva eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis eis. Furor draconum, vinum eorum et furor aspidis insanabilis . Haec falx viginti habet cubitos longitudinis, et decem latitudinis, in quo numero tristibus laeta sociantur. Ad hoc enim Dominus corripit ut emendet. In vicesimo, qui ex duabus decadibus efficitur, austera et tristia nuntiantur: in decimo, id est, una decade, meliora et prospera: per omnia enim flagella atque supplicia eruditur Israel. Simulque moneamus eos qui parva putant crimina
Abbreviated transcription (Latin):
prio uitio habitaculõ ꝑdidere caelestae. ideo ipsedicit ꝑ isaiam. in hebriatus ẽ gladios
meus in caelo gladio enĩ interibunt om̃peccatores populi: Nonutiq gladio corporidli
si quidem multae & diũsae. p̃tergladiũ ad mostem uiaesunt. sedgladio sp̃itali quoꝑ
cutiendi sunt qui non egerꝰ poenitentiã & quibus comminat᷑ꝰ psalmista ꝓdamans:
Nuisi conuestamini gladiũ suũ iubrauit arcũ suũ tetendit & parauit illũ & in ipi
parauit uasa mortis. & in hieremia legimus Usque quo secabis mucro ł gladius dñ¬
Usque quo non quiesces. conuertere inuaginamtuã. is tegladius non solum f ax appelat
quae foenum scipulã spinasque succidit. sed & securis arborum dicitur. quȩ non focerint
dignos fructus poenitentiae & de quibus iohannes baptista ꝓclamat. ecce securis adradic

Expanded text:
prio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus est gladius prio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus est gladius meus in coelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccatores populi, non utique gladio corporali siquidem multae et diversae praeter gladium ad mortem viae sunt, sed gladio spirituali, quo percutiendi sunt qui non egerunt poenitentiam, et quibus comminatur Psalmista proclamans: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit, et paravit illum: et in ipso paravit vasa mortis . Et in Jeremia legimus: Usquequo secabis mucro, vel gladius Usquequo non quiesces? convertere in vaginam tuam . Iste gladius non solum falx appellatur, quae fenum, stipulam, spinasque succidit; sed et securis arborum dicitur, quae succidet eos, qui non fecerint dignos fructus poenitentiae. Et de quibus Joannes Baptista proclamabat: Ecce securis ad radices
Abbreviated transcription (Latin):
rat aedificationem templi aduentum dñi saluatoris . libertatem debabr lonepopuli
nuntiarant. Ita que nec leuar&ur cum apło cor eiꝰ cuidatus ẽ angelus satanae
quieum co laficar& nese & toller&. Uid& & ipse quaetris tia sunt ut quicquid
x bonorũ reuelatione ad rogantiae creuerat. & tristiũ cõminatione decrescat:
uolum̃ aũ uolans ostenditꝰ in quo ommũ peccata descripta sunt ut unus quisq recipuat
secundũ opera sua: siue bonũ siue malũ dicente danibele throno posta sunt &libri
aperti sunt sinaũ falcem accipimus ut septuaginto transtulerunt De a pocaipsi
iohannis sumamus xemplũ inquo scriptũ ẽ. & respondit angelus & dixit ei quisedeba
super aequum. mitte falcem tuã acitissimã. & m&e uneã tuã qm̃ maturae sunt uuadei
Profalce indeutero nomio sagittas & gladium. legimus in ebriabo sagittas meas sangua
& gladius meus deuorabit carnes & quia ds̃ angelis peccantib: nom pepercit. quipro¬

Expanded text:
rat, aedificationem templi, adventum Domini Salvatoris, libertatem de Babylone populi nuntiarant. Itaque ne elevaretur cum Apostolo cor ejus cui datus est angelus Satanae qui eum colaphizaret , ne se extolleret, videt et ipse quae tristia sunt, ut quidquid ex bonorum revelatione arrogantiae creverat, ex tristium comminatione decrescat. Volumen autem volans ostenditur, in quo omnium peccata descripta sunt, ut unusquisque recipiat secundum opera sua, sive bonum, sive malum, dicente Daniele: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Sin autem falcem accipimus, ut LXX transtulerunt, de Apocalypsi Joannis sumamus exemplum, in qua scriptum est: Et respondit angelus, et dixit ei qui sedebat super equum: Mitte falcem tuam acutissimam, et mete vineam tuam, quoniam maturae sunt uvae ejus . Pro falce in Deuteronomio sagittas et gladium legimus: Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Et quia Deus angelis peccantibus non pepercit, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
iudei arbitrantur regnum medorũ & macedonum : Quorũ utrum que ad fluxerit populum
babr lonium : & ibi impietatis eorum sedẽ posuerit. hoc autem arte confingunt. nequod dese
dic tum est. in seintellegatur: duȩ enim mulieres que ggrediuntur. haut dubium quinde trs¬

Expanded text:
Judaei arbitrantur regnum Medorum et Macedonum, quorum utrumque afflixerit populum Judaei arbitrantur regnum Medorum et Macedonum, quorum utrumque afflixerit populum Babylonium, et ibi impietas eorum sedem posuerit. Hoc autem arte confingunt, ne quod de se dictum est, in se intelligatur. Duae enim mulieres quae egrediuntur, haud dubium quin de t
Abbreviated transcription (Latin):
uel uixta theodotionẽ ipsa seproicit. & abscondit in medium amphorae : ducitq suꝑse pondus
grauis simum plumbi : ut opturatũ os̃ habeat & ultra se iactare. Non possit : uel ceste ab angelodi
opprimitur : ut quae prius la&eebatur inscelere : a&erno silentio conticescat. Quo aũ & a qub
condusa postet᷑. sequens lectio doc& : & leuaui oculas meos auidi : & ecceduae mulieres egre
dientes : & sp̃itus in alis earum : & habebant alas quasi alas milui: & leuauer̃ amphorã int̃terrã
S & cielum : & dixiade ungelum quiloquebatur inme: Quo iste fer̃ anphorã: & dix̃ ad me¬
ipsȩ habebant alas sicut ale sunt upupae : & eleuauer̃ mensurã interterrã & caelum adx
ad angelum qui loquebatur inme : quois te deferunt mensuram: & dixit ad me : Vtȩ dificent eidomũ
interra babrlonis & prȩparent. & ponant eam ibi super sedem suam : duas mulieres egredienaes

Expanded text:
Vel juxta Theodotionem, ipsa se projicit et abscondit in medium amphorae, ducitque super se pondus Vel juxta Theodotionem, ipsa se projicit et abscondit in medium amphorae, ducitque super se pondus gravissimum plumbi, ut obturatum os habeat, et ultra se jactare non possit. Vel certe ab angelo Dei opprimitur, ut quae prius laetabatur in scelere, aeterno silentio conticescat. Quo autem, et a quibus conclusa portetur, sequens lectio docet. Et levavi oculos meos, et dientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deipsae habebant alas sicut alae sunt upupae. Et elevaverunt mensuram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt mensuram? Et dixit ad me: Ut aedificent ei domum in terra Babylonis, et praeparent, et ponant eam ibi super sedem suam. Duas mulieres egredientes,
Abbreviated transcription (Latin):
ta putauer̃ : & hicerror in aedicione uulgata frequent̃ ioleuit : ut quia uau &iotd litert ciom
forma ÷ sed mensura diuersa sunt : altera legatur pro altera: haec amphora siuemon sura celitr
ẽ in uniuersa terra : hoc ẽ ostensio peccatorũ : ut quorum uitia latitabant in unũ coacer uata oclis
omniũ panderentur. Et egreder&ur delocosuo isrł & cunctis gentib qualis interra sua suens
lub quod nos manifestius & primentes massã uel speram plumbi inter p̃tatisumus & quo significitur poi¬
dus grauis simđ peccatorũ & superhanc mensurã at que amphoram omniũ delictorũ medu sedebet
impi&as : Quamalio nomine idolatriã possumus appellare : & negationẽ dĩ : Unde & saluatore dr̃
adiudeos. Impl&e mensurã patrum ur̃orum: Haec impi&as quae sedebat super peccatua nł
& in suo scelere gloriabat᷑ : Postea mittitur in medio babrlonis & captiuntatis malo p̃mi tꝰ:

Expanded text:
 putaverunt: et hic error in editione Vulgata frequenter inolevit, ut quia VAU et JOD litterae eadem forma, sed mensura diversae sunt, altera legatur pro altera. Haec amphora sive mensura, oculus eorum est in universa terra, hoc est, ostensio peccatorum, ut quorum vitia dispersa latitabant, in unum coacervata oculis omnium panderentur, ut egrederetur de loco suo Israel, et cunctis gentibus qualis in tes plumbi, qui et talentum plumbi, quod nos manifestius exprimentes, massam vel sphaeram plumbi interpretati sumus, ex quo significatur pondus gravissimum peccatorum. Et super hanc mensuram atque amphoram omnium delictorum, media sedebat impietas, quam alio nomine idololatriam possumus appellare, et negationem Dei. Unde a Salvatore dicitur ad Judaeos: Implete mensuram patrum vestrorum . Haec impietas quae sedebat super peccata Israel, et in suo scelere gloriabatur, postea mittitur in medium Babylonis, et captivitatis malo premitur.
Abbreviated transcription (Latin):
culascã urbe disces serant dicitur deeis: ecce isti delonge uenient ab aquilone & mari : & ꝑ
heremiam sp̃s sc̃s loquitur prouocans eos quimcaptiuitate sunt ut redeant hierusalem:
feruoris anisimus qͥuidispersi sumus morbe terrarum: & dequibus cuangelium p̃dect

Expanded text:
cul a sancta urbe discesserant, dicitur de eis: Ecce isti de longe veniunt ab Aquilone et mari . Et per cul a sancta urbe discesserant, dicitur de eis: Ecce isti de longe veniunt ab Aquilone et mari . Et per Jeremiam Spiritus sanctus loquitur, provocans eos qui in captivitate sunt, ut redeant Jerusalem: fervoris amisimus, qui dispersi sumus in orbe terrarum, et de quibus Evangelium praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
inquos fuerant toto orbe dispersi: & reuertantus insion qui habitabant in babrlone: uel certe
nibitus in babrlone : fuge & reuertere ad pristinã imnsedem : Quodiũ tertio casu uocatiuo dr̃ :
O&hortatio ad fugam ẽ. ut uonfoluna. ut non semeli sed crebrgus ad fugiendum sciant se ẽẽ
commonitos: Dicendum & aliter: aquilouentus durissimus ẽ. Quiduris sima habitatorum suor&
cordi facit : & a quo succendunt᷑ mala: super omnes qui habitant interra : & ad quem iuxtahunc
psum zachariam proph&am egrediuntur equi nigri : ut in sua regione consistant: Ille quoq
qu misauia gloriabundus dixerat. incaclum ascendam super sydera cacli : ponam thronum meũ
sedebo in monte sublimi : super montes & celios in aquilone: frigidissimo terrarum loco
rognum sehabere iactat: Legimus in alio loco. ecce fumus ab aquilont uenit : & qui pro¬

Expanded text:
in quos fuerant in toto orbe dispersi, et revertantur in Sion qui habitabant in Babylone. Vel certe in quos fuerant in toto orbe dispersi, et revertantur in Sion qui habitabant in Babylone. Vel certe habitas in Babylone, fuge et revertere ad pristinam sedem. Quod autem tertio, casu vocativo dicitur o, exhortatio ad fugam est, ut non semel, 796 sed crebrius ad fugiendum sciant se esse commonitos. Dicendum et aliter: Aquilo ventus durissimus est, qui durissima habitatorum suorum corda facit, et a quo succenduntur mala super omnes qui habitant in terra, et ad quem juxta hunc ipsum Zachariam prophetam, egrediuntur equi nigri, ut in sua regione consistant . Ille quoque qui in Isaia gloriabundus dixerat: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, sedebo in monte sublimi, super montes excelsos in Aquilone , in frigidissimo terrarum loco regnum habere se jactat. Legimus in alio loco: Ecce fumus ab Aquilone venit : et qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
ipud filiam babr lonis. quiahec dicit dñs & ercituum: Post gloriã misit me ad gentes quae
spoliauer̃ uos. quienĩ tetigerit uos tangit pupillam oculieius. quia ecce ego leuo manũ
meam superuos &erunt p̃de his quiser uiebant sibi & cognosc&is quiadñs & ercituum misit
me: LXX. OO fugite deterra aquilonis dicit dñs. Quia de quattuor uentis caeli congre¬
Postgloriã misit me ad gentes quaespoliauer̃ uos. quia quitetigerit uos. quastiangat pupil¬
habtant interra aquilonis: denique inhieremia olla quaeiuxta hiexechiel plenaẽ carnib:
Intellegit᷑ autem urbs hierłm a facie aquilonis accenditus: Quia igitur angelus p̃ceperat
quioccurrerat angelo proph&anti in zachariae ut loquer&tur ad puerum : ad comparatio¬
nẽ eni angelicae dignitatis. omnis humana natura. pueritia nuncupatur. Quia non angeli
Nunc idemeos ad sermofit dñi. qui habitant in a quilone. ut auentis quattuor congregentur:

Expanded text:
apud filiam Babylonis quia haec dicit Dominus exercituum post gloriam misit me ad gentes quae spoliaverunt vos qui enim tetigerit vos tangit pupillam oculi eius quia ecce ego levo manum meam super eos et erunt praedae his qui serviebant sibi et cognoscetis quia Dominus exercitme. LXX: O o fugite de terra Aquilonis, dicit Dominus, quia de quatuor ventis coeli congrepost gloriam misit me ad gentes quae spoliaverunt vos: quia qui tetigerit vos, quasi qui tangat pupilhabitant in terra Aquilonis. Denique in Jeremia , olla quae juxta Ezechiel plena est carnibus intelligitur autem urbs Jerusalem a facie Aquilonis accenditur. Quia igitur angelus praeceperat qui occurrerat angelo prophetanti in Zacharia, ut loqueretur ad puerum ad comparationem enim angelicae dignitatis, omnis humana natura pueritia nuncupatur, quia non angeli Nunc idem ad eos fit sermo Domini qui habitant in Aquilone: ut a ventis quatuor congregentur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem oculos qui dis currunt in uniuersa terra & cuncta dinidicant supra ex posuimus sep¬
aduenerit ÷ & respondi & dixiadeũ : quid iunt duȩ oliuȩ istȩ aadextrã candelabri &nad
sinstrã eius &res pondi secundo & dxi ad eũ Quid sunt duȩ spicȩ oliuarũ que sine uiper
duo rostra aurea in quib: sunt suffusoria exauro &at admedicens Num quid nes cir qud
sunt haec. & dixi non dñe & dixigsti duo filii olei quiad sis tunt dominatori uniuersȩ terrȩ¬

Expanded text:
autem oculos, qui discurrunt in universa terra, et cuncta dijudicant, supra exposuimus, sepautem oculos, qui discurrunt in universa terra, et cuncta dijudicant, supra exposuimus, sept respondi et dixi ad eum quid sunt duae olivae istae ad dextram candelabri et ad sinistram eius et respondi secundo et dixi ad eum quid sunt duae spicae olivarum quae sunt iuxta duo rostra aurea in quibus sunt suffusoria ex auro et ait ad me dicens numquid nescis quid sunt haec et dixi non domine et dixit isti duo filii olei qui adsistunt Dominatori universae terr
Abbreviated transcription (Latin):
& adulterata int̃sepignẽ met alla dissociat ita dñs uerus probator &XΩΝΕΥTC Ab auro
&argento bonorum operũ aes uitiorũ plubũque secerrat ut purum remaneat &argentũ : Vis
uerb. MOXΡΙTΩΝ sste &separattir in euangelio scibitur cuius uentilabrum in manusua & ipse pir¬
gabit areã suam & separabit paleas txtritra quiclamat ꝑhieremiam. Quid paleis ad frum̃tũ dicit
dñs multinostrorũ manus torobabecl quifunda uerit domũ & ipse ꝑfecerit eã xp̃m interpre¬
tantur quod sire cepimus cogemur exponere quisit lapis stagneus in manu torobabal ne que
enim in manu xp̃i xp̃s alius adproban dus est bc& quidem lapidẽ stagneũ corpus dñi acceperim
quod nullus peccatorũ fuerit macuł sordidatũ nec plubũ uocetur sed stagnũ pursinu. deptem

Expanded text:
et adulterata inter se per ignem metalla dissociat: ita Dominus verus probator et χωνευτὴς ab auro et adulterata inter se per ignem metalla dissociat: ita Dominus verus probator et χωνευτὴς ab auro et argento bonorum operum aes vitiorum plumbumque secernat, ut purum aurum remaneat et argentum. Aliis verbis ἀποχωρίζων iste et separator in Evangelio scribitur: Cujus ventilabrum in manu sua, et ipse purgabit aream suam, et separabit paleas a tritico , qui clamat per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum? dicit Dominus . Multi nostrorum manus Zorobabel, qui fundaverit domum, et ipse perfecerit eam, Christum interpretantur. Quod si recipimus, cogemur exponere quid sit lapis stanneus in manu Zorobabel. Neque enim in manu Christi, Christus alius approbandus est? Licet quidam lapidem stanneum corpus Domini acceperint, quod nullis peccatorum fuerit maculis sordidatum, nec plumbus vocetur, sed stannum purissimum. Septem
Abbreviated transcription (Latin):
sđi fulgere auro purpura gemmis qui erutilare circumdari xercitu dicamus in nobis. Qus
putas despicit dies paruas: unde & iacob uitari hominũ breuem intellegens. Paruis inique
& pessimi dies uitie meae Quiergo despexerint dies paruos. hoc aũ refert ad regiã potesart̃
ut commoneat zorobabel & hiesum. & populum aedificantes templum dĩ Nequa quã aduer¬
sarios timere prohibentes. sed audire dnm̃ cohortantem & eo quod deipiciunt regale pasiqu
sit murus & sortitudo robur que credentiũ. sicut enĩ stagnũ ab igne alia in&alla desendt¬
& cum sit natura aes ferrumque. durissimũ. si absque stagno fuerit. uritꝰ & crematip
sic om̃is angelorum & hominũ fortitudo si non habuerit auxilium saluatoris inbecillap¬
batur & fragił lapis aut̃ istie idẽ massa qui a pud hebreos abdilscribitur. idẽ stagncus
CTΟΙΟΛΟΥΙΑΡ ΑΠΟΧΩΡΙHΩΝ idẽ separans & secernens Vt quomodo stagnũ nrxta

Expanded text:
i fulgere auro, purpura, gemmisque rutilare, circumdari exercitu, dicamus in nobis: quis, putas, despicit dies parvos? Unde et Jacob vitam hominum brevem intelligens: Parvi sunt, inquit, et pessimi dies vitae meae . Qui ergo despexerint dies parvos hoc autem refert ad regiam potestatem, ut commoneat Zorobabel, et Jesum, et populum aedificantes templum Dei, nequaquam adversarios timere prohibentes; sed audire Dominum cohortantem, ex eo quod despiciunt regale fastigium, sit murus et fortitudo roburque credentium. Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelorum et hominum fortitudo, si non habuerit auxilium Salvatoris, imbecilla probatur et fragilis. Lapis autem iste, id est, massa, qui apud Hebraeos ABDIL scribitur, id est, stanneus, ἐτυμολογεῖται ἀποχωρίζων, id est separans, et secernens, ut quomodo stannum mixta
Abbreviated transcription (Latin):
taber naculo tuo &quis ascendet in montem. sc̃m̃tuũ. Parus ergo esł quidies paruos huius
sȩuli despiciat & regiam potes tatem put& eẽ pronihili. Quando uiderimus potentes

Expanded text:
tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies parvos hujus tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies parvos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem putet esse nihili. Cum viderimus potentes
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis & a nostris multa dicuntur. quorum pleriq sectantes. & alia repudiantes.Quid nobis
placeat inferamus seruantes historie ueritatem utex hac possimus eam. quiper historiam. prophe¬
tatur agnoscere : manus horo babel principis iudeorum. quireuer si sunt debabillone templi
funda menta. iecerunt. & manus eius usque ad templi fastigia uenient complentes quod
coeperant. & omnia quȩ coepta fuerant extruentes : Legamus exram quod atorobabel tẽ¬
plum. commixtum coeptum sit atque ꝑfectũ Cumque ait Saharias propheta. in templo quod
nuncȩdificatis uiderits a uobis culmen inpositum. Tunc intellegetis memissum. ad ño &q:
locutus sum. ipso mandante doxisse. Quis enim. despexit dies. paruos. quis hic prorato acci¬
pitur iuxta illud Quis putas es ł dispensator fidelis & prudens & dñe quis habitabi t in.

Expanded text:
Hebraeis, et a nostris multa dicuntur, quorum pleraque sectantes, et alia repudiantes, quid nobis Hebraeis, et a nostris multa dicuntur, quorum pleraque sectantes, et alia repudiantes, quid nobis placeat, inferamus, servantes historiae veritatem, ut ex hac possimus eum, qui per historiam prophetatur, agnoscere. Manus Zorobabel principis Judaeorum, qui reversi sunt de Babylone, templi fundamenta fecerunt, et manus ejus usque ad templi fastigia venient, complentes quod coeperant, et omnia quae coepta fuerant, exstruentes. Legimus apud Ezram quod a Zorobabel templum coeptum sit atque perfectum . Cumque, ait Zacharias propheta, in templo, quod nunc aedificatis, videritis a vobis culmen impositum, tunc intelligetis me missum a Domino, et quae locutus sum, ipso mandante, dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis hic pro raro accipitur, juxta illud: Quis putas est dispensator fidelis et prudens ? Et, Domine, quis habitabit in
Abbreviated transcription (Latin):
suam pulcritudinem ia cobquam dilexitꝰ & rursum factaes ł pars dñi iacob funiculum. hereditatis
eiur isł & insecundo psalmoꝰ dñs dixit adme filius meus estu ego hodie genuite. Postula ame &
dabo tibigentes. hereditatem tuam: educ& autem dñs lapidẽ primarium. de quo legimus In prin.¬
tipio erat uerbum : & uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum: Qomnia ꝑ ipsum. facta sunt & sine
ipso factum est niluil: Quod autem dict ex aequabit gratam grata eius. Hoc significat:. nos om̃s deple¬
nitudine eius accepimus & gratam progratia Idest prograna legis. Gratiam euangelii: ut aequalem.
sermo dñi ad medicens: manus. horobabel fundauerunt domũ istam & manus eius complebunt eã
lapideũ stagneum in manu ⁊orobabel septem isti oculi sunt quirespiciunt suꝑ omnemterram. & No

Expanded text:
suam pulchritudinem Jacob quam dilexit . Et rursum: Facta est pars Domini Jacob, funiculus haereditatis suam pulchritudinem Jacob quam dilexit . Et rursum: Facta est pars Domini Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel . Et in secundo psalmo: Dominus dicit ad me, filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Educet autem Dominus lapidem primarium, de quo legimus: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quod autem dicit: Exaequabit gratiam gratiae ejus, hoc significat. Nos omnes de plenitudine ejus accepimus, et gratiam pro gratia, id est, pro gratia Legis, gratiam Evangelii, ut aequalem gsermo Domini ad me dicens: Manus Zorobabel fundaverunt domum istam, et manus ejus complebunt eam.lapidem stanneum in manu Zorobabel: septem isti oculi Domini sunt, qui respiciunt super omnem terram. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
Vade retro sitani: scriptumest enimdñm dm̃tuum. ad orabis & ipsi soli serues ꝓdantque exemplũ in eugło
lunatiu quemcum a postoli non potius sent sinare : Inter rogant cursanare nequiuerint : &audiunt. Amen
dico uobis fi habueritis fidem sicut granum sinapis dic& is monti huic transi hinc & transibit: & nihil inpos¬
cipiturs ali autem temeritate non parua. hoc quod manifeste dediabolo dicitur ad xp̃m referunt: qui in
scripturis scĩs mons sepius appellatur. Nec necessees ł dare exempla : quorum magnaẽ copia
adhunc autem. dicuntur errorem quia scriptum ẽ inseptuaginta Quis estu mons magne ante faciem
Torobibel. ut corrigas quod iude lic& mons ite quiante faciem Soro babeles t hoc est quod horobabel
frpe descendat. Uelit mundũ ipse corrgere & deipso sit quod sequitur : Educam. lapidem hereditatis
dequa scriptum es ł. Tues quiresttues hereditatem meam mihi : & in alio. loco elegit nob̵ hereditatẽ

Expanded text:
Vade retro, Satana, scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et 810 ipsi soli servies . Dantque exemplum in Evangelio lunatici, quem cum apostoli non potuissent sanare, interrogant cur sanare nequiverint, et audiunt: Amen dico vobis, si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, transi hinc, et transibit; et nihil imposcipitur. Alii autem temeritate non parva, hoc quod manifeste de diabolo dicitur, ad Christum referunt, qui in Scripturis sanctis mons saepius appellatur. Nec necesse est dare exempla, quorum magna copia est. Ad hunc autem ducuntur errorem, quia scriptum est in Septuaginta: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? quod videlicet mons iste qui ante faciem Zorobabel est, hoc est, qui de Zorobabel stirpe descendat, velit mundum ipse corrigere, et de ipso sit quod sequitur: Educam lapidem haereditatis de qua scriptum est: Tu es qui restitues haereditatem meam mihi . Et in alio loco: Elegit nobis haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
pne tantur cumꝰ prophetu narras set uis ionemsuam nesuens quiduideret in ter roeat
angelum. lo quentem inse sensum uidelic& adõ inluminatum. Isteenim angelus nosteueurt
qui prudenter intellegens di nob̵ indicat uoluntatẽ & dicit: Quid sunt haec domienĩ
Angelus autem nonex planat uisionem prophetȩ ut rogatus abeo fuerat Eg ed in gre mi¬
garrem rur sum inter rogut: Nd̃ngnoris quidsint hec÷ Quo respondente nescio: &iam ipse
re po niodit: noceit uer bum dñ ad Norobabel dicens: Noninexercitu nec in robore Iecdimspu meo t

Expanded text:
pretantur. Cumque propheta narrasset visionem suam, nesciens quid videret, interrogat pretantur. Cumque propheta narrasset visionem suam, nesciens quid videret, interrogat angelum loquentem in se, sensum videlicet a Deo illuminatum. Iste enim angelus noster est, qui prudenter intelligens, Dei nobis indicat voluntatem, et dicit: Quid sunt haec, domine mi? Angelus autem non explanat visionem prophetae, ut rogatus ab eo fuerat; sed interrogantem rursum interrogat: Num ignoras quid sint haec? Quo respondente, nescio: etiam ipse respondit; Hoc est verbum Domini ad Zorobabel dicens: Non in exercitu, nec i
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus igitur singula per currentes primum quid uide atur hebreis aquibus inueteri
testumento erudra sumus : dem ꝑhos qua si gradus adec clesiȩ culmina conscendamus:
candelabrum aureum solidum legem idest. Nonon inter pretutur lampadem autem
id est flammam inuertice can delabrilucem atque fulgentem xp̃m qui caput legis sit¬
& om nem mundum inluminet septemlucer nas super candelabrumiseptemgratias¬
p̃s sc̃ de quibus supra diximus Quod in lapide uno septem oculisint Rullienim dubum
quinlex spũscõ dic tante conscriptusit: Septemautem in fusoria in quibus oleumut
quo d init tus  uolucen nos q̃ues uper candelabrum luceant hoc intellegi uolunit septem
istus gratias decelo ad homines perlegem descendertai duas oliuas supercam de saibii
aperte dex tra & sinis tra interquas media lampas iuceat legem & prophetus intor¬

Expanded text:
Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videatur Hebraeis, a quibus in veteri Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videatur Hebraeis, a quibus in veteri Testamento eruditi sumus: deinde per hos quasi gradus ad Ecclesiae culmina  Al. limina conscendamus. Candelabrum aureum solidum, Legem, id est, νόμον interpretantur. Lampadem autem, id est flammam in vertice candelabri lucentem atque fulgentem, Christum, qui caput Legis sit, et omnem mundum illuminet. Septem lucernas super candelabrum, septem gratiassancti, de quibus supra diximus, quod in lapide uno septem oculi sint. Nulli enim dubium quin Lex, Spiritu sancto dictante, conscripta sit. Septem autem infusoria in quibus oleum sit, quod mittatur in lucernas, quae super candelabro luceant, hoc intelligi volunt, septem istas gratias de coelo ad homines per Legem descendere. Duas autem olivas super candelabrum a parte dextera et sinistra, inter quas media lampas luceat, Legem et Prophetas inter
Abbreviated transcription (Latin):
primarium & ex equabit gratiam gratiȩ cius Lxx & dixit ad me: quid tu uides & dixi
uidiꝰ & ecce candelabrum aureum totum & lampas supercum : & septemlucernas super ilu
&septem infusorialucernarum que erant super illud: & ecce duae oliue super illud:
una adextris lampađ & unã sinistris: & inter rogaui & dixi ad angelum quilo quebatur
Iste est sermodñ ad Sorobabel dicens: Non infortitudine magna neque inrobore : sed in spũ
meo dicit dñs omp̃s. Quis estu mons magne antefaciem horo babel ut corrigas & educa
lapidem here ditatis aequalitatem gratiaẽ eius : Angelus quisus cituuit Sachariam
quasi desomno hominem consurgentem inter rogat quid uiderat. Ut illo responden te.
& gnorante. & sciscitante quidcer nat: atque dicente quid sunthec dñe mi: audiamus
abeo hoc estuerbum dñt ad Sorobabel : Non in exercitu nec in robore sed inspũ meo dic̃ dñs

Expanded text:
atiam gratiae ejus. LXX: Et dixit ad me, quid tu vides? Et dixi: Vidi, et ecce candelabrum aureum totum, et lampas super eum; et septem lucernas super illud, et septem infusoria lucernarum, quae erant super illud. Et ecce duae olivae super illud, una a dextris lampadis, et una a sinistris: et interrogavi, et dixi ad angelum qui loquebaIste est sermo Domini ad Zorobabel, dicens: Non in fortitudine magna, neque in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus omnipotens: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? et educam lapidem 808 haereditatis: aequalitatem gratiae gratiam ejus. Angelus qui suscitavit Zachariam quasi de somno hominem consurgentem, interrogat quid viderit, ut illo respondente, et ignorante, et sciscitante quid cernat, atque dicente: Quid sunt haec, domine mi? audiamus ab eo: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel: Non in exercitu, nec in robore; sed in spiritu meo, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
meos & in prophi&is meis. nolite malignari: quienim scõs dñi tetigerit : sic ẽ quasi urx¬
Uos estis lux mundi : eleuat aũ dr̃ manum suã. ut ꝑcutiat gentes aduersarias & populit¬

Expanded text:
meos, et in prophetis meis nolite malignari . Qui enim sanctos Domini tetigerit, sic est quasi vexameos, et in prophetis meis nolite malignari . Qui enim sanctos Domini tetigerit, sic est quasi vexaangelio: Vos estis lux mundi . Elevat autem Deus manum suam, ut percutiat gentes adversarias, et popul
Abbreviated transcription (Latin):
angelis diettur. inorattibus mesterium carnis ad sumptae : Quis ẽ istie rex glorue
dñ urtutum ipse c̃ rexglorue refertur ad xpm̃ : Ubi enĩ nos legimus dñsuirtutũ :
Inbebruico seriptum ẽ sabuolit : quod aseptuaginta inter p̃tibus in omni potentem uer¬
ttur : & quo intellegimus. ubicumq dñs uirtutũ dexp̃o dicitur. omim potentem cum
debere intellegi: Nec mirum sixp̃s dicatur omnipotens. cuitradita ẽ om̃is potestas &n
porest ut quorum una natura ẽ:diueria sit gloria. Missus ẽ ergo piglorian
diuinae maiestens. ad gentes quae spoliauerant populum di : ut quieos fuerant ante
p̃ dati p̃dae sint seriuentibus sibi : & om̃is quondã seruientiũ tirba cognoscat : Qmñdis
oimupotens nuiserit eum: Quod iut̃ dicit. quitetigerit uos . tangit pupillã ocilieus:
astum puexatione &inuria accipe : iuxti illud quod legimus: olte tangere apos

Expanded text:
angelis dicitur ignorantibus mysterium carnis  Al. incarnationis assumptae: Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae, refertur ad Christum. Ubi enim nos legimus Dominus virtutum, in Hebraico scriptum est SABAOTH  , quod a LXX interpretibus in omnipotentem vertitur. Ex quo intelligimus, ubicumque Dominus vertutum de Christo dicitur, omnipotentem eum debere intelligi. Nec mirum si Christus dicatur omnipotens: Cui tradita est omnis potestas in ens: neque enim fieri potest, ut quorum una natura est, diversa sit gloria. Missus est ergo post gloriam divinae majestatis ad gentes, quae spoliaverunt populum Dei, ut qui eos fuerant ante praedati, praedae sint servientibus sibi, et omnis quondam servientium turba cognoscat, quoniam omnipotens Deus miserit eum. Quod autem dicit: Qui tetigerit vos, tangit pupillam oculi ejus; tactum pro vexatione et injuria accipe, juxta illud quod legimus: Nolite tangere christos
Abbreviated transcription (Latin):
& latitudinis cubitorum decem. & dixit adme. haec ẽ maledictio quae egreditur super
fa ciem tes rae. Quiaomis fur ohocusque ad mortem puni&ur & omis ꝑiurans & hoc
us que ad mostem cruciabitur & educã illud dicit dñis omp̃s. & ingredi&ur in domunsars¬
m&dim. & lingua eiꝰ & lapides eiꝰ. conuersus inquit proph&a adaliã uisionẽ alads
atque felicibus oculos meos ad tristiora sustollens: cerno uolumen uolans. quod hebra¬

Expanded text:
cem. Et dixit ad me: Haec est maledictio quae egreditur super faciem omnis terrae: quia omnis fur ex hoc usque ad mortem punietur, et omnis perjurus ex hoc usque ad mortem cruciabitur. Et educam illud, dicit Dominus omnipotensmet eum, et ligna ejus, et lapides ejus. Conversus, inquit propheta, ad aliam visionem, et a laetis atque felicibus oculos meos ad tristiora sustollens, cerno volumen volans quod Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
uerba me& delictorum meorum: & in sexagesimo octauo. dĩ tuscis insipientiã meã
& delicta mea ate non sunt abscondita: Quae uniuersa appellantur sordida uestim̃ta
& auferuntur abeo. cum nr̃a peccata deleuerit : ut quȩ ille sordidis indutus ẽ uestibus:
nos resurgentes ineo audiamusp baptisma candida sint. semper uestimenta tua cre¬
splendorem maustats diunae intelloge: ut unus at queidem sccundũ hominẽ. Noanpn

Expanded text:
verba delictorum meorum. » Et in sexagesimo octavo: « Deus, tu scis insipieverba delictorum meorum. » Et in sexagesimo octavo: « Deus, tu scis insipieet delicta mea a te non sunt abscondita . Quae universa appellantur sordida vestimenta, et auferentur ab eo cum peccata nostra deleverit, ut quia ille sordidis indutus est vestibus, nos resurgentes in eo audiamus post baptisma: Candida sint semper vestimenta tua : cresplendorem divinae majestatis intellige, ut unus atque idem secundum hominem ποδἠρη,
Abbreviated transcription (Latin):
& increp& dñs inte quielegit hierłm : sic edisser̃ : Qua pater & filius dñs ẽ : & incentisi mo
uono spalmo legimus. Dixit dñs dñomeo : sede ad&xtris meis dñs dealtero dño loquitus:
Non quo ipsedñs loquitus. increpare non possit : sed quo & unitate naturae Cumalit̃ incre¬
puerit ÷ ingrp& ipse quiloquitur: Quienĩ uidet filium: uidet patrem: & is tȩ ẽ qui elogit
hierłm ecdesiam quȩ pacem dñi contemplatur: tarris aũ deigne erutus rectissimie intel¬
legi potest : quicum in babylone fuerit. Nonẽ babrlonio igne consumptus : ace flãma sđi
huius at tactus: Unde & morses in solitudine cernit uisionẽ magnã : inqua ar debit rubus :¬
& non conburebatur. Hiclhis erat indutus uestibus sordidis. Quicum non fecis s& peccatum
pro nobis peccatum factus ẽ & ipse in firmitates nr̃as postit. & pronobis dol& & nos reputa

Expanded text:
et increpet Dominus in te qui eligit Jerusalem, sic edisserunt, quia Pater et Filius Dominus est, et in centesimo et increpet Dominus in te qui eligit Jerusalem, sic edisserunt, quia Pater et Filius Dominus est, et in centesimo nono psalmo legimus: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: Dominus de altero Domino loquitur, non quod ipse Dominus qui loquitur, increpare non possit; sed quod ex unitate naturae, cum alter increpaverit, increpet ipse qui loquitur. Qui enim videt Filium, videt et Patrem : et iste est qui elegit Jerusalem, Ecclesiam quae pacem Domini contemplatur. Torris autem de igne erutus, rectissime intelligi potest, qui cum in Babylone fuerit, non est Babylonio igne consumptus, nec flamma saeculi hujus attactus. Unde et Moyses in solitudine cernit visionem magnam, in qua ardebat rubus, et non comburebatur . Hic Jesus erat indutus vestibus sordidis; qui cum non fecisset peccatum, pro nobis peccatum factus est, et ipse infirmitates nostras portat, 802 et pro no
Abbreviated transcription (Latin):
Quiqm̃ per seuideri non potest. adño prophaia ostenditur. stans coram angelo dñi que muo¬
lunt magni consili eẽ angelum: Non quõ aliter & aliter sit. aut duas ꝑsonas recipiamus
infilio s sed quodidem at quȩ unus & quasi homo sordiditus ostenditur : & quasi angelus
mediator hominũ & dĩ apparere dicatur: non aut̃ et̃ filium iosedehe & hoc conantur
ostendere quod non sit appositum in p̃senti loco filius iosedehe Qui in aliis locis: ubi uere
de hiesa dicitur filio iosedeho : semperpatris cognomine censetus: stins igitus cernit᷑
lis & stabili consistens gradu : & satanstir ad extris ei ut aduersar&ur ei : Temptatus
eñi ẽ ꝑ omnẽmodũ absquepeccato: & in euangelio ad eum temptator accedit: querens
semper dextris eiꝰ & uirtutibus contraire: Quodque sequitur: in creperdñs intesatan

Expanded text:
Qui quoniam per se videri non potest, a Domino prophetae ostenditur stans coram angelo Domini, quem voQui quoniam per se videri non potest, a Domino prophetae ostenditur stans coram angelo Domini, quem volunt magni consilii esse angelum, non quod alter et alter sit, aut duas personas recipiamus in Filio; sed quod idem atque unus, et quasi homo sordidatus ostenditur, et quasi angelus mediator hominum et Dei apparere dicatur. Non autem esse Jesum filium Josedec, ex hoc conantur ostendere, quod non sit appositum in praesenti loco, filius Josedec, qui in aliis locis, et ubi vere de Jesu dicitur filio Josedec, semper patris cognomine censeatur. Stans igitur cernitur Jesus, et stabili consistens gradu: et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei. Tentatus enim est per omnem modum absque peccato. Et in Evangelio ad eum tentator accedit, quaerens semper dextris ejus et virtutibus contraire. Quodque sequitur: Increpet Dominus in te, Satan,