comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundã super caput eius. Et circũ¬
dederunt eũ uestim̃tis. Antequam
ueniamus ad intelligentiã spiritalẽ.
quomͦ hebrei locũ istũ edisserant:
strictim. breuit̃q dicendũ ẽ. Iħ̾m
sacerdotẽ magnũ quem greci. aꝑ̃¬
XYHPNa. latim pontificẽ uocant:
filium iosedech intelligi uolunt: qͥ
cũ ⁊orobabel popło p̃fuit: ex cuius
dextris stabat aduersarius. hoc int̾
pretatur sathan: ut aduersaret᷑ ei.
Et recte stabat a dextris illius. non
a sinistris quia uera erat accusatio:
eo qđ  ipse cum cęteris alienige¬
nã accepisset uxorẽ: quod in ezra.
& in malachi. qui hunc ꝓpħam seqͥ¬
tur: plenissime scriptũ ẽ. Dixitq

Expanded text:
mundam super caput ejus, et circumdederunt eum vestimentis. Antequam veniamus ad intelligentiam spiritualem, quomodo Hebraei locum istum edisserant, strictim breviterque dicendum est. Jesum sacerdotem magnum, quem Graeci ἀρχιερέα, Latini pontificem vocant, filium Josedec intelligi volunt, qui cum Zorobabel populo praefuit. Ex cujus dextris stabat adversarius hoc enim interpretatur Satan  ut adversaretur ei. Et recte stabat a dextris illius, non a sinistris, quia vera erat accusatio, eo quod et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem, quod in Esdra et in Malachia, qui hunc prophetam sequitur, plenissimum script
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ om̃is caro non absolute homi¬
nũ: & bestiarũ: & uolatiliũ: & pis¬
ciũ. s specialit̃ hominũ accipiatur.
illa scriptura significat: exaudi ora¬
tionẽ meam. ad te omnis caro ueni¬
et. Neq enĩ ad dm̃ omnis caro irra¬
tionabiliũ uentura ẽ animantiũ:
s illa quȩ donũ sp̃s scĩ susceptura ẽ.
& de qua dicit᷑. Effundã de sp̃u meo

Expanded text:
autem omnis caro, non absolute homiautem omnis caro, non absolute hominum, et bestiarum, et volatilium, et piscium; sed specialiter hominum accipiatur, illa Scriptura significat: Exaudi orationem meam, ad te omnis caro veniet . Neque enim ad Dominum omnis caro irrationabilium ventura est animantium; sed illa quae donum sancti Spiritus susceptura est, et de qua dicitur: Effund
Abbreviated transcription (Latin):
bitaculo scõ suo. Lxx. Timeat om̃is
caro a facie dñi: quia consurrexit
de nubibus scĩs suis. Cũ hec ita se ha¬
beant. & possessurus sit dñs iudam
partẽ suam. & electurus ierłm: om¬
ne hominũ genus. dni formidet ad¬
uentũ: quia surrexit de habitaculo
surgit in uindictã popłi sui: ruxta
illud quod scriptũ ẽ. Exurge: utqͥd
ta qui dixerunt: surrexit de nubi¬
bus scĩs suis: patriarchas: propħas:
& apłos intellige: quib mandauit
dñs. ne pluant suꝑ isrł imbr̃ẽ. Iste
sunt nubes de quib scriptũ ẽ: et
nubes spargant iusticiã. Neq enim
nubes istȩ corporeȩ. in quas aer densi¬
or cogitur: possunt pluere iusticiã:
In his. & cũ his nubibus dñs in euan¬
gelio uenturũ se eẽ dicit: & in ysaia
legimus: quod dñs in egyptũ uene¬
rit in nube leui. Egiptus mundus
accipitur. in quẽ dñs descendisse me¬
moratur in carne: quȩ ȩdita de ute¬
ro uirginali: nullo humani seminiᷤ.
& peccatoꝵ pondere grauabat᷑. Qđ

Expanded text:
at omnis caro a facie Domini, quoniam surrexit de nubibus sanctis suis. Cum haec ita se habeant, et possessurus sit Dominus Judam partem suam, et electurus Jerusalem, omne hominum genus Domini formidet adventum, quia surrexit de habitaculo surgit in vindictam populi sui, juxta illud quod scriptum est: Exsurge, ut quid XX qui dixerunt, surrexit de nubibus sanctis suis, patriarchas, prophetas, et apostolos intellige, quibus mandavit Dominus ne pluant super Israel imbrem. Istae sunt nubes, de quibus scriptum est: Et nubes spargant justitiam : neque enim nubes istae corporeae, in quas aer densior cogitur, possunt pluere justitiam. In his et cum his nubibus Dominus in Evangelio venturum se esse dicit . Et in Isaia legimus, quod Dominus in Aegyptum venerit in nube levi . Aegyptus mundus accipitur, in quem Dominus descendisse memoratur in carne, quae edita de utero virginali, nullo humani seminis et peccatorum pondere gravabatur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
stabat ante faciem angłi. Qui res¬
pondit. & ait ad eos qui stabant co¬
rã se: dicens. Auferte uestimenta
sordida ab eo. Et dixit ad eũ. Ecce
abstuli a te iniquitatẽ tuam: & in¬
dui te mutatoriis. Et dixit. Poni¬
te cydarim mundã: suꝑ caput eiꝰ.¬
Et posuerunt cydarim mundã
suꝑ caput erus: & induerunt eũ
uestib Lxx. Et ostendit mͥ dñs
iħim sacerdotẽ magnũ stantẽ ante
faciem angłi dñi: & diabolus sta¬
bat a dextris eius: ut aduersaret᷑
ei. Et dixit dñs ad diabolũ. Incre¬
torris ẽ erutus de igne: Et iħs indu¬
tus erat uestib sordidis: & stabat

Expanded text:
ciem angeli: Qui respondit et ait ad eos qui stabant coram se, dicens: Auferte vestimenta sordida ab eo. Et dixit ad eum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et indui te mutatoriis. Et dixit: Ponite cidarim mundam super caput eet posuerunt cidarim mundam super caput ejus, et induerunt eum vestibus. LXX: Et ostendit mihi Dominus Jesum sacerdotem magnum, stantem ante faciem angeli Domini, et diabolus stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei. Et dixit Dominus ad diabolum: Incretorris est 800 erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis, et stabat
Abbreviated transcription (Latin):
lite malignari. Qui enĩ scõs dñi te¬
tigerit: sic ẽ quasi uexare cupiat pu¬
pillam oculi eius: & illũ clara nitat᷑
luce priuare. de qua loquit᷑ in euan-¬
gelio: uox estis lux mundi. Eleuat
aut̃ deus manũ suã. ut ꝑcutiat gen¬
rusalem reducat uł in ȩccłiam. Gen¬
tes aduersarias. iuxta tropologiam
contrarias accipe fortitudines: quȩ
cotidie peccatores suȩ subiciunt potes¬
tati: & sibi eos seruire cõpellunt. Lau¬
da & letare filia syon: quia ecce ego
uenio & habitabo in medio tui ait
dñs. Et applicabunt᷑ gentes multȩ ad

Expanded text:
lite malignari . Qui enim sanctos Domini telite malignari . Qui enim sanctos Domini tetigerit, sic est quasi vexare cupiat pupillam oculi ejus, et illum nitatur clara luce privare, de qua loquitur in Evangelio: Vos estis lux mundi . Elevat autem Deus manum suam, ut percutiat genrusalem reducat, vel in Ecclesiam. Gentes adversarias juxta tropologiam, contrarias accipe fortitudines, quae quotidie peccatores suae subjiciunt potestati, et sibi eos servire compellunt. Lauda et laetare, filia Sion, quia ecce ego venio, et habitabo in medio tui, ait Dominus. Et applicabuntur gente
Abbreviated transcription (Latin):
nos legimus dñs uirtutũ: in hebrai.¬
co scriptũ ẽ sabaoth: quod a septuagin¬
ta int̃pretibus in omnipotentẽ uer¬
titur: Ex quo intelligimꝰ: ubicumq
dñs uirtutũ de xp̃o dicitur: omnipo¬
tentẽ eũ debere intelligi. Nec mirũ
si xp̃s dicatur om̃ps. cui tradita ẽ om̃is
potestas & in cęlo. & in t̾ra: & qui dic̃:
omnia quȩ patris sunt: mea st̃. Si
aut̃ omnia: id ẽ ds̃ ex dõ: dñs ex dño
lum̃ ex lumine: ergo & ex omnipo.¬
tente om̃ps. Neq enĩ fieri potest. ut
quoꝵ una natura ẽ: diuersa sit głia.
Missus ẽ ergo post głam diuine ma¬
iestatis. ad gentes quȩ spoliauerunt
popłm dei: ut qui eos fuerant ante
predati: prede sint seruientib sibi:
& omnis quondã seruientiũ turba
Quod aut̃ dicit: qui tecigerit uos.
tangit pupillã oculi eius: tactum
pro uexatione & iniuria accipe: iux¬
ta illud quod legimus: nolite tan¬
gere xp̃os meos: & in ꝓpłns meis no¬

Expanded text:
nos legimus Dominus virtutum, in Hebrainos legimus Dominus virtutum, in Hebraico scriptum est SABAOTH  , quod a LXX interpretibus in omnipotentem vertitur. Ex quo intelligimus, ubicumque Dominus vertutum de Christo dicitur, omnipotentem eum debere intelligi. Nec mirum si Christus dicatur omnipotens: Cui tradita est omnis potestas in coelo et in terra . Et qui dicit: Omnia quae Patris sunt, mea sunt . Si autem omnia, id est, Deus ex Deo, Dominus ex Domino, lumen de lumine, ergo et ex omnipotente omnipotens: neque enim fieri potest, ut quorum una natura est, diversa sit gloria. Missus est ergo post gloriam divinae majestatis ad gentes, quae spoliaverunt populum Dei, ut qui eos fuerant ante praedati, praedae sint servientibus sibi, et omnis quondam servientium turba Quod autem dicit: Qui tetigerit vos, tangit pupillam oculi ejus; tactum pro vexatione et injuria accipe, juxta illud quod legimus: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis no
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonẽ & dices: reuertere ad me
nobis qui habitauimꝰ ad aquilonem.
& calorẽ dñi feruoris amisimꝰ: qui
disꝑsi sumꝰ in orbe t̾rarum: & de
quibus euangłiũ p̃dicat quod in
quatuor uentos mittat angłos suos
dñs. & congreget nos: & qui in huiꝰ
scłi uitiis & confusione uersamur:
ut fugiamus in syon eccłiam dñi: &
humilia relinquentes: in specula eiꝰ.
& sublimitate dogmatũ consistamꝰ.
sũ eẽ se dicit: non iuxta id qđ om̃i¬
potens ẽ: s iuxta id quod post głam
missus ẽ. Qui cũ in forma dei esset:
ñ rapinã arbitratus ẽ ẽẽ se equalem
dõ: s semet ipsũ exinaniuit formã
serui accipiens: & factus ẽ obediens
patri usq ad mortem: mortẽ autẽ
crucis. Hec mirũ quođ xp̃s dicatur
om̃ps: ex cuius ꝑsona legimus in
apocalipsi ioħis. Hec dicit testis fide
ignorantib misteriũ carnis assũpte:¬
quis ẽ iste rex głe: dñs uirtutũ ipse
ẽ rex głiȩ: refertur ad xp̃m. Ubi enĩ

Expanded text:
Aquilonem, et dices: Reverte ad me, Aquilonem, et dices: Reverte ad me, nobis qui habitavimus ad Aquilonem, et calorem Dominici fervoris amisimus, qui dispersi sumus in orbe terrarum, et de quibus Evangelium praedicat, quod in quatuor ventos mittat angelos suos Dominus , et congreget nos, et qui in hujus saeculi vitiis et confusione versamur: ut fugiamus in Sion Ecclesiam Domini, et humilia relinquentes, in specula ejus et sublimitate dogmatum consistamus.sum se esse dicit, non juxta id quod omnipotens est; sed juxta id quod post gloriam missus est. Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed semet obediens Patri usque ad mortem, et mortem crucis . Nec mirum quod Christus dicatur omnipotens, ex cujus persona legimus in Apocalypsi Joannis: Haec dicit testis fidelignorantibus mysterium carnis Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae, refertur ad Christum. Ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. casu uocatiuo đr . o. ex hortatio
ad fugam ẽ: ut non semel s crebriꝰ
ad fugiendũ sciant se ẽẽ commoni¬
tos. Dicendũ & aliter: Aquilo uentꝰ
durissimus ẽ. qui durissima habi¬
tatorũ suoꝵ corda facit. & a quo suc¬
cenduntur mala suꝑ om̃s qui habi¬
tant in t̾ra: & ad quẽ iuxta hunc
ipsũ zachariam ꝓpħam. egrediun¬
tur equi nigri: ut in sua regione
consistant. Ille quoq qui in ysaia
gloriabundus dixerat: in cęlum
ascendã. suꝑ sidera cęli ponã thro¬
nũ meũ: sedebo in monte sublimi.
suꝑ montes excelsos in aquilone: in
frigidissimo t̾rarum loco regnũ se¬
habere iactat. Legimus in alio loco.
ecce fumus ab aquilone uenit: & qͥ
procul a scã urbe discesserant dicit᷑
de eis: ecce isti de longe uenient ab
aquilone & mari. Et per hieremiã
sp̃s sc̃s loquitur ꝓuocans eos qui in
captiuitate sunt: ut redeant ierłm.
Uade. & lege sermones meos istos ad

Expanded text:
tertio, casu vocativo dicitur o, exhortatio tertio, casu vocativo dicitur o, exhortatio ad fugam est, ut non semel, 796 sed crebrius ad fugiendum sciant se esse commonitos. Dicendum et aliter: Aquilo ventus durissimus est, qui durissima habitatorum suorum corda facit, et a quo succenduntur mala super omnes qui habitant in terra, et ad quem juxta hunc ipsum Zachariam prophetam, egrediuntur equi nigri, ut in sua regione consistant . Ille quoque qui in Isaia gloriabundus dixerat: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, sedebo in monte sublimi, super montes excelsos in Aquilone , in frigidissimo terrarum loco regnum habere se jactat. Legimus in alio loco: Ecce fumus ab Aquilone venit : et qui procul a sancta urbe discesserant, dicitur de eis: Ecce isti de longe veniunt ab Aquilone et mari . Et per Jeremiam Spiritus sanctus loquitur, provocans eos qui in captivitate sunt, ut redeant Jerusalem: Vade et lege sermones meos istos ad
Abbreviated transcription (Latin):
lam oculi eius. Ecce ego inferã ma¬
nũ meam suꝑ eos. & erunt prede
hns qui seruierant eis: & cognoscetĩ
quas greci appellant le aycas ã.¬
iuxta situm ierłm intelliguntur
& templi. Assyrii gͦ & babiloniĩ qͥ
dĩ popłm uastauerunt: habitant
in terra aquilonis.Deniq in hiere¬
mia olla quȩ iuxta iezechiel plena
ẽ carnibꝰ. intelligitur urbs ierłm :¬
quȩ ã facie aquilonis accendit᷑. Quia
igit᷑ angłs p̃ceperat qui occurrerat
retur ad puerũ: ad cõparationẽ enĩ
angelicȩ dignitatis. omnis humana
natura puericia nuncupat᷑: quia
non angłi in nos.s nos in angelos
ꝓficimus: & diceret ei. absq muro
id ẽ ad eos sermo fit dñi. qui habitan
in aquilone: ut a uentis quatuor con¬
gregentur. in quos fuerant toto or¬
be dispersi. & reuertant᷑ in syon qui
habitabant in babilone. Uel certe ita.
nunc habitas in babilone: fuge. & re¬
uertere ad pristinã sedem. Qđ autẽ

Expanded text:
tangit pupillam oculi eius. Ecce ego inferam matangit pupillam oculi eius. Ecce ego inferam manum meam super eos, et erunt spolia his, qui seruierant eis;et cognoscetis quas Graeci appellant κλίματα, juxta situm Jerusalem intelliguntur et templi. Assyrii ergo et Babylonii, qui Dei populum vastaverunt, habitant in terra Aquilonis. Denique in Jeremia , olla quae juxta Ezechiel plena est carnibus intelligitur autem urbs Jerusalem a facie Aquilonis accenditur. Quia igitur angelus praeceperat qui occurrerat retur ad puerum ad comparationem enim angelicae dignitatis, omnis humana natura pueritia nuncupatur, quia non angeli in nos, sed nos in angelos proficimus, et diceret ei: Absque muroidem ad eos fit sermo Domini qui habitant in Aquilone: ut a ventis quatuor congregentur, in quos fuerant in toto orbe dispersi, et revertantur in Sion qui habitabant in Babylone. Vel certe ita: nunc habitas in Babylone, fuge et revertere ad pristinam sedem. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
montes in circuitu eius: & dñs in cir¬
cuitu popłi sui. Hec omnia iudei
uanissima repromittunt. putant
carnalit̃ ẽẽ uentura: quod tantam
ierłm habitura sit beatitudinem:
ut p̃ multitudine hominũ & om¬
niũ ium̃toꝵ murũ habere non
possit: s murus sit ipsius dñi defen-¬
sio: & illius in medio habitantis gła
perfruatur. Oo fugite de t̾ra aqui-¬
lonis dicit dñs: qm̃ in quatuor uen¬
tis cęli dispersi uos dicit dñs. O syon
fuge. quȩ habitas apud filiam ba-¬
bilonis: quia hec dicit dñs exerci-¬
tuũ. Post głiam misit me ad gen¬¬
tes: quȩ spoliauerunt uos. Qui enĩ
tetigerit uos: tangit pupillã oculi
eius. Quia ecce ego leuo manũ meã
suꝑ uos. & erunt p̃dȩ his qui serui¬
ebant sibi: & cognoscetis quia dñs
exercituũ misit me. LxX Do fugi¬
te de t̾ra aquilonis dicit dñs. Quia
de quatuor uentis cęli congregabo
uos dicit dñs. In syon saluamini qͥ
habitatis filiam babilonis. hec enim
quia qui tetigerit uos. quasi pupil

Expanded text:
s in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Haec omnia Judaei vanissima repromittunt, putant carnaliter esse ventura, quod tantam Jerusalem habitura sit beatitudinem, 795 ut prae multitudine hominum et omnium jumentorum, murum habere non possit; sed murus sit ipsius Domini defensio, et illius in medio habitantis gloria perfruatur. O o fugite de terra Aquilonis dicit Dominus quoniam in quattuor ventos caeli dispersi vos dicit Dominus o Sion fuge quae habitas apud filiam Babylonis quia haec dicit Dominus exercituum post gloriam misit me ad gentes quae spoliaverunt vos qui enim tetilevo manum meam super eos, et erunt praedae his qui serviebant sibi, et cognoscetis quia Dominus exercituum misit me. LXX: O o fugite de terra Aquilonis, dicit Dominus, quia de quatuor ventis coeli congregabo vos, dicit Dominus. In Sion salvamini, qui habitatis filiam Al. in fiiauerunt uos; quia qui tetigerit uos, quasi qui
Abbreviated transcription (Latin):
scã quȩ interp̃tatur eccłia: & eliget
adhuc ierłm. quã temptationi in ꝑ¬
sequutionib dereliquerat. Iudeorũ¬
alii putant sub ⁊orobabel. & iħu. &¬
ezra. & neemia. hec ex parte cõpleta:
Alii uͦ in futurũ differunt. quod
tunc crediture sunt gentes in eũ
qui mittatur ã dño. & eligenda sit
ierłm: cũ utiq iam om̃s gentes cre¬
diderint in dñm saluatorem. nec
possit eligi: quȩ omnino destructa
ẽ.Recte aut̃ post captiuitatẽ filia sion
prouocatur ad gaudiũ: de qua et
in psalmo dicit᷑: cũ conuerterit dñs
captiuitatẽ popłi sui: exultabit iacob
& letabitur isrł. Sileat om̃is caro ã

Expanded text:
tatur Ecclesia, et eligat adhuc Jerusalem, quam tentationi in persecutionibus dereliquerat. Judaeorualii putant sub Zorobabel et Jesu, Esdra et Nehemia, haec ex parte completa, Alii vero in futurum differunt, quod tunc crediturae sint gentes in eum qui mittatur a Domino, et eligenda sit Jerusalem, cum utique jam omnes gentes crediderunt in Dominum Salvatorem, nec possit eligi quae omnino destructa est. Recte autem post captivitatem filia Sion provocatur ad gaudium, de qua et in psalmo dicitur: Cum converterit Dominus captivitatem populi sui, exsultabit Jacob, et laetabitur Israel . Sileat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exercituũ misit me ad te. Et pos¬
sidebit dñs iudam partẽ suã in t̾ra
scĩficata: & eliget adhuc iherusalem.
lxx Letare & gaude filia syon: quia
ecce ego ueniam. & habitabo in medio
tui dicit dñs: & confugient gente̾ mul¬
te ad dnm in die illa: & erunt ei in
popłm. & habitabo in medio tui: et
Et possidebit dñs iudam partẽ suã
in terra scã. & eliget adhuc ierłm.
Et hec adhuc ex ꝑsona dñi intelli¬
genda : quod hortetur popłm suum
de captiuitate. in sedem pristinam
restitutũ gaudere atq letari: quod
ipse dñs ueniet & habitet in medio
eius: & multȩ gentes crediture sint
in eum: de quib dicitur. Postula a
me. & dabo tibi gentes hereditatem
tuam: & possessionẽ tuã terminos

Expanded text:
cituum misit me ad te. Et possidebit Dominus Judam partem suam in terra sanctificata, et eliget adhuc Jerusalem. LXX Laetare et gaude, filia Sion, quia ecce veniam, et 798 habitabo in medio tui, dicit Dominus: et confugient gentes multae ad Dominum in die illa, et erunt ei in populum, et habitabunt in medio tui: et ebit Dominus Judam partem suam in terra sancta, et eliget adhuc Jerusalem. Et haec adhuc ex persona Domini intelligenda: quod hortetur populum suum de captivitate in sedem pristinam restitutum gaudere atque laetari, quod ipse Dominus veniat, et habitet in medio ejus, et multae gentes crediturae sint in eum, de quibus dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
Abbreviated transcription (Latin):
ymultitudine hominũ & ium̃toꝵ
absq muro. siue frugũ omniũ ha¬
bundantia. Quidã homines & iu¬
menta. duos popłos interp̃tantur
iudeoꝵ atq gentiliũ: quod illi qui
in lege uersati uenerunt. ad fidem
xp̃i. homines appellati sunt. Nos
ait̃ qui post idolatriã quasi in de¬
serto legis & solitudine fuimus pro¬
phetarũ. & eius recepimus passionẽ
iumenta dici debeamus alii rati-
onabiles quoq & scripturarũ eru¬
ditos scientia. homines intelligi
uolunt. Iumenta uͦ quosq simpli
ces credentiũ: & de his diciꝰ homi¬
nes & ium̃ta saluos facies dñe. Hec

Expanded text:
multitudine hominum et jumentorum absque muro, sive frugum omnium abundantia. Quidam, homines et jumenta duos populos interpretantur, Judaeorum atque Gentilium, quod illi qui in Lege versati venerint ad fidem Christi, homines appellati sint: nos autem qui post idololatriam quasi in deserto Legis et solitudine fuimus prophetarum, et ejus recepimus passionem, jumenta dici debeamus. Alii autem rationabiles quosque et Scripturarum eruditos scientia, homines intelligi volunt: jumenta vero simplices quosque credentium, et de his dici: Homines et ju
Abbreviated transcription (Latin):
subt̃ uineam. &r subt̃ ficũ.Lxx. Ecce
& contrectabo omnẽ iniquitatem
tre illius in die uno. In die illo dic̃
Supra dixerat ecce lapis quẽ dedi
corã iħu: suꝑ lapidem unũ septem
oculi sunt: nunc consequent᷑ ⁊ni
oa Φω Paz seruat a lapide ut di-¬
cat. celabo sculpturã eius. siue scul¬
pã celaturã illius. Qđ enĩ hebraice

Expanded text:
subter vineam, et subter ficum. LXX: Ecce subter vineam, et subter ficum. LXX: Ecce ipotens, et contrectabo omnem iniquitatem terrae illius in die uno. In die illo, diciSupra dixerat: ecce lapis quem dedi coram Jesu, super lapidem unum septem oculi sunt. Nunc consequenter μεταφοράν servat a lapide, et dicit: Caelabo sculpturam ejus; sive sculpam caelaturam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ magnũ. & amicos eius dnm salua¬
torem. & discipłos illius intelligi uo¬
& portendentes sic accipiunt: ut ad
apłos referant. qui eiꝰ mistice signa
ꝑspexerint: & ex p̃sentib futura
cognouerint: dũ in eo qui a natu¬
tate cecus fuit ocłos restitutos. suꝑ
popło gentilrũ int̾pretant᷑: & in
muliere sanguinẽ defluente: eccle¬
siam edisserunt sanguinis operibꝰ
liberatam. Hoc aut̃ qđ sequit᷑ quia
ecce lapis quẽ dedi corã iħu. amato¬
res historie sic de xp̃o intelligunt:
ut post iħm filiũ iosedech. xp̃m di¬
cant eẽ uenturũ. Hoc enĩ corã iħu.
id ẽ in conspectu eiꝰ. & ante faciem.
ut futura significet: & appellari eũ
lapidẽ ꝓ fortitudine & robore. quo
omnia regna contriuerit: quem
etiam in daniele de monte sine
manib p̃cisum legimus. Ecce ego
celabo sculpturam eiꝰ dicit dñs exer¬
cituũ. & auferam iniquitatẽ t̾rę
illiꝰ in die una. In die illa dicit dñs
exercituũ: nocabit uir amicũ suũ

Expanded text:
 amicos ejus Dominum Salvatorem, et discipulos illius intelligi voet portendentes, sic accipiunt, ut ad apostolos referant, qui ejus mystica signa perspexerint, et ex praesentibus futura cognoverint, dum in eo qui a nativitate caecus fuit , oculos restitutos super populo gentilium interpretantur, et in muliere sanguine defluente , Ecclesiam edisserunt sanguinis operibus liberatam. Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus . Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa dicit Dominus exercituum, vocabit vir amicum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
rat uerbũ: & uerbũ erat apud dm̃:
& ds̃ erat uerbũ: & omnia ꝑ ipsũ
facta sunt: & sine ipso factum est
nichil. Quod aut̃ dicit exequabit
gr̃am grã eius hoc significat: nos
omnes de plenitudine accepimus
& grãm pro grã: idẽ pro gr̃a legi
gratiã euangłii: ut ȩqualem grati¬
am. & par munus: & ex isrł creden¬
tes accipiant: & popłs ethnicorum:
unde & gabriel loquitur ad mariã.
inuenisti grãm apud dñm. Et pau¬
lus apłs seribit. Grã enim estis salua
ti. Et iohes euangelista. Lex inqͥt

Expanded text:
 Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quod autem dicit: Exaequabit gratiam gratiae ejus, hoc significat. Nos omnes de plenitudine ejus accepimus, et gratiam pro gratia, id est, pro gratia Legis, gratiam Evangelii, ut aequalem gratiam, et par munus et ex Israel credentes accipiant, et populus ethnicorum. Unde et Gabriel loquitur ad Mariam: Invenisti gratiam apud Dominum . Et Paulus apostolus scribit: Gratias enim salvati estis ; Et Joannes evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ obedientes dñicȩ potesta¬
ti: ut quod gentes destruxerant: is¬
ti ȩdificent. Hoc aut̃ ꝓ quo nos ex
hebreo int̃pretati sumus: uenert̃
isti det̾rere eaꝰ regna uidelicet: sep¬
tuaginta int̃pretati sunt ueneruñ
isti exacuere ea in manib suis: exa¬
cuere aut̃ pro det̾rere accipiendũ
ẽ. Uel certe det̾rere: ut omnia sub
xp̃i iugo colla submittant: & non
ut quidã int̃pretatus ẽ. cũ exacuta
fuerint. peiora fiant. Si enĩ adhoc
ueniunt angłi. ut malos peiores fa¬
ciant: ñ fabri appellandi st̃ idẽ des¬
ructores maloꝵ: & ȩdificatores bono¬
rũ s & ipsi ꝓ malis & destructorib
accipiendi. Et hoc notandũ. qđ ista
quatuor cornua gentiũ. unũ contͣ¬
enĩ regnauerunt parit̃. & simul
oppresserunt isrł: s sibi inuicem
successerunt. babiloniis medi. et
perse. ꝑsarũ regna: regnũ macedo¬

Expanded text:
intelligimus obedientes Dominicae potestaintelligimus obedientes Dominicae potestati ut quod gentes destruxerant, isti aedificent. Hoc autem, pro quo nos ex Hebraeo interpretati sumus: Venerunt isti deterere ea, regna videlicet, Septuaginta interpretati sunt: Venerunt isti exacuere ea, in manibus suis. Exacuere ea autem, pro deterere accipiendum est. Vel certe deterere, ut omnia sub Christi jugo colla submittant, et non ut quidam interpretatus est cum exacuta fuerint, pejora fiant. Si enim ad hoc veniant angeli, ut malos pejores faciant, non fabri appellandi sunt, id est, destructores malorum, et aedificatores bonorum; sed et ipsi pro malis et destructoribus accipiendi. Et hoc notandum quod ista quatuor cornua gentium, unum contenim regnaverunt pariter, et simul oppresserunt Israel, sed sibi invicem successerunt, Babyloniis, Medi et Persae. Persarum regno, regnum Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
ut regnũ interp̃tetur in cornibus
ut ẽ illud: & exaltauit cornu xp̃i
sui. Et in alio loco. E rexit cornu sa¬
lutis nobis: in domo dauid pueri
sui. Et decẽ corma in ultimo reg¬
natura: idem danihel ꝓpħa testat᷑.
Co gͦ tempore quo hec uisio cerne
eruditus agnoscit: maxime sub an¬
tiocho cognomento enygart
sub quo machabeoꝵ hystoria texit̾
Post aduentũ quoq dñi saluatoris
quando circũdata ẽ ierłm: quȩ sus¬
tinuerint isrłite. & euangłm ante
denuntiat: & iosephus hystorie iu¬
daice scriptor uernaculus plenissi¬
me docet. Ista cornua uentilauer̃.
& disꝑserunt iudã per singulos ꝓ¬
pemodũ uiros: ut nemo eoꝵ graui
maloꝵ pondere dep̃ssus: leuaret
caput. Quatuor quoq fabros. siue
artifices quos greci Enkωnac
uocant: non ipse ꝓpħa conspicit:s
ei dñs ostendit: & exponit qͥ suit
fabri. & artifices. quos nos angłos

Expanded text:
ut regnum semper interpretetur in cornibus, ut regnum semper interpretetur in cornibus, ut est illud: Et exaltavit cornu Christi sui . Et in alio loco: Et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri sui . Et decem cornua in ultimo regnatura, idem Daniel propheta testatur . Eo ergo tempore quo haec visio cerneb, vir eruditus agnoscit, maxime sub Antiocho, cognomento Ἐπιφανεῖ, sub quo Machabaeorum historia texitur. Post adventum quoque Domini Salvatoris, quando circumdata est Jerusalem, quae sustinuerint Israelitae, et Evangelium ante denuntiat , et Josephus historiae Judaicae scriptor vernaculus plenissime edocet. Ista cornua ventilaverunt, et disperserunt Judam, per singulos propemodum viros, ut nemo eorum gravi malorum pondere depressus levaret caput. Quatuor quoque fabros, sive artifices quos Graeci τέκτονας vocant, 791 non ipse propheta conspicit, sed ei Dominus ostendit, et exponit qui sint fabri et artifices, quos nos angelos
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dñs quatuor fabros: & dixi. Quid
isti ueniunt facere: Et dixit. Hec st̃
cornua que disꝑserunt indã. & is¬
rahel confregerunt: &r nullus eorũ
leuauit caput: & egressi sunt isti. ut
exacuant ea in manib suis. Quatu¬
or cormia. gentes sunt que eleuaue¬
runt cornu suꝑ t̾ram dñi: ut disꝑ¬
derent eam. Quatuor corma que
babilonios: medos atq psas. & ma¬
cedonas. ac romanos. Et nunc dñs
a ꝓpħa int̾rogatus exponit: & da-¬
nihel plenissime replicat qui uisi¬
one imaginis que habebat aureũ
caput. & pectus argenteũ. & subum¬
bilicũ eneum: & crura. ac pedes fer¬
reos. & fictiles. Has quatuor gentes in¬
terp̃tatus ẽ. & rursũ in alia uisio¬
ne quatuor bestias. leenã. & ursum.
& pardũ. & aliam horribilẽ bestiam.
cuiꝰ nom̃ non posuit easdẽ gentes sub
alia figura monstrauit. Medos aut̃
& ꝑsas. unũ regnũ ẽẽ post uictoriã
pro regnis cornua posuit. hanc ha¬
bente scriptura scã consuetudinem.

Expanded text:
mihi Dominus quatuor fabros, et dixi: Quid isti veniunt facere? Et dixit: Haec sunt cornua quae disperserunt Judam, et Israel confregerunt: et nullus eorum levavit caput: et egressi sunt isti ut exacuant ea in manibus suis. Quatuor cornua, gentes sunt quae elevaverunt cornu super terram Domini, ut dispergerent eam. Quatuor cornua quaBabylonios, Medos atque Persas, et Macedonas, ac Romanos, et nunc Dominus a propheta interrogatus exponit, et Daniel plenissime replicat. Qui in Visione imaginis quae habebat aureum caput, et pectus argenteum, et subumbilicum aeneum, et crura, ac pedes ferreos et fictiles, has quatuor gentes interpretatus est . Et rursum in alia visione quatuor bestias, leaenam et ursum, et pardum, et aliam horribilem bestiam, cujus nomen non posuit, easdem gentes sub alia figura monstravit. Medos autem et Persas unum regnum esse post victoriam pro regnis cornua posuit, hanc habente Scriptura sancta consuetudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
oculos meos in montes:unde ueni¬
et auxiliũ mͥ. Et leuate oculos ur̃os
&uidete regiones: qm̃ iam albę st̃
ad metendũ. & quod in isaia legimꝰ.
Dixit sc̃s leuate oculos ur̃os & uide¬
te. quis ostendit hec omnia: Eleua¬
tione gͦ oculoꝵ opus ẽ: & intelligen¬
tia spiritali: ut uideamꝰ contrarias
fortitudines. quȩ contra nos eleua

Expanded text:
unde veniet auxilium mihi . Et: Levate oculos vestros, et videte regiones, quoniam jam albae sunt ad metendum . Et quod in Isaia legimus: Dixit sanctus, Levate oculos vestros, et videte quis ostendit haec omnia ? Elevatione ergo oculorum opus est et intelligentia spirituali, ut videamus contrarias f
Abbreviated transcription (Latin):
neemia. & ceceris ducib siue regibꝰ:
qui usq ad aduentũ dñi saluatoris
popłm rexerunt isrł. Alii uͦ & maxi¬
me iudei. in mille annoꝵ regno in¬
t̃pretantur: corporales corporalia re¬
quirentes. Nr̃oꝵ aut̃ plurimiq re¬
ferunt ad celestẽ ierłm. & hanc di¬
cunt iterũ extruendã: quȩ ruina
animarũ peccatricũ fuerat desti-¬
tita: hoc heretici suspicent᷑. Ceterũ
nos montẽ syon. & matrẽ primiti

Expanded text:
Nehemia, et caeteris ducibus sive regibus, qui usque ad adventum Domini Salvatoris populum rexerunt Israel. Alii vero, et maxime Judaei in mille annorum regno interpretantur, corporales corporalia requirentes. Nostrorum autem plerique referunt ad coelestem Jerusalem, et hanc dicunt iterum exstruendam, quae ruina animarum peccatricum fuerat destituta. Hoc haeretici suspicentur. Caeterum nos montem Sion, et matrem primit
Abbreviated transcription (Latin):
bant ante conspectũ eius: quoꝵ cir¬
cũ ualletur auxilio: & ab omni hos¬
tium fraude securus sit. Iuxta nr̃os
qui hec omnia referunt ad dñm sal¬
uatorẽ. hoc uidetur ẽẽ difficile: quod
iħu ab angło dicit᷑: si ambulauerit
inuIIs dñi: & eius p̃cepta seruauerit
ipse quoq iudicet domũ erus. & custo¬
diat atria illius: & det ei dñis ambu¬
lantes de his qui ad sistunt ei. Quod
facile soluttur: si consideremꝰ eũ qui
formã serui dignatus ẽ assumere:
& cũ diues ẽẽt. pro nob̾ pauꝑ factus

Expanded text:
bant ante conspectum ejus quorum cirbant ante conspectum ejus quorum circumvalletur auxilio, et ab omni hostium fraude securus sit. Juxta nostros, qui haec omnia referunt ad Dominum Salvatorem, hoc videtur esse difficile, quod Jesu ab angelo dicitur: Si ambulaverit in viis Domini, et ejus praecepta servaverit, ipse quoque judicet domum ejus, et custodiat atria illius, et det ei Dominus ambulantes de his qui assistant ei. Quod facile solvitur, si consideremus eum, qui formam servi est dignatus assumere . Et cum dives esset, pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ. Si in uiis meis ambulaueris.
& custodiam meã custodi eris.
tu quoq iudicabis domũ meã. & cus¬
todies atria mea & dabo tibi ambu¬
lantes de his qui nunc hic adsistuns.¬
Hec dicit dñs omps. Si in uiis meis
ambulaueris: & p̃cepta mea custodi¬
eris: & tu iudicabis domũ meã: & da¬
bo tibi qui conuersent᷑ in medio stan¬
tiũ istoꝵ. Hebrei ceptȩ int̃pretationiᷤᷤ
ordinẽ ꝑsequentes: ad iħm filium io¬
sedech. ab angło dñi hec dicta intelli¬
gunt: qđ post ablationẽ uestiũ sordi¬
darũ: & destitutã mundi sacerdotii
dignitatẽ: precipiat᷑ ei iuxta illud
quod in euangłio legimus. ecce sanũ
factus es noli peccare: ne quid tibi
deterius fiat. Et repromitatur ei
premiũ. si in uiis dñi ambulauerit.
& eius p̃cepta seruauerit: quod et ip¬
se iudex sit domus eiusidẽ pontifex
yseueret in templo: & custodiat atria
eius atq uestibula: & det ei dñs ex an¬
geloꝵ numero. qui eo tempore sta-¬

Expanded text:
cituum si in viis meis ambulaveris cituum si in viis meis ambulaveris et custodiam meam custodieris tu quoque iudicabis domum meam et custodies atria mea et dabo tibi ambulantes de his qui nunc hic adsistunhaec dicit dominus omnipotens: si in uiis meis ambulaueris et praecepta mea seruaueris, tu iudicabis domum meam, et dabo tibi qui conuersentur in medio  istorum. Hebraei coeptae interpretationis ordinem prosequentes, ad Jesum filium Josedec ab angelo Domini haec dicta intelligunt: quod post ablationem vestium sordidarum, et restitutam mundi sacerdotii dignitatem, praecipiatur ei juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Ecce sanus factus es, ultra noli peccare, ne quid tibi deterius fiat ; et repromittitur ei praemium, si in viis Domini ambulaverit, et ejus praecepta servaverit, quod et ipse judex sit domus ejus, id est, pontifex perseveret in templo, et custodiat atria ejus, atque vestibula, 803 et det ei Dominus ex angelorum numero qui eo tempore sta
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. Et in apło paulo legimus. Xp̃s
redemit nos de maledicto legis: fac¬
tus ꝓ nobis maledictio. Hic in uice
simo psalmo loquitur: longe a salu¬
te mea uerba delictoꝵ meoꝵ. Et in
sexagesimo octauo psalmo. ds̃ tu scis
insipientiã meã. & delicta mea ate
non sunt absconsdita. Quȩ uniuer¬
sa appellant᷑ sordida uestim̃ta: & au¬
feruntur ab eo. cũ nr̃a peccata dele¬
uerit: ut quia ille sordidis uestib
diamus post baptisma. Candida
sint semꝑ uestimenta tua: credenti¬
umq: omnis eccłia audit ꝑ ysaiam
Lauamini mundi estote. Et de ipso
ꝓpħatur in cantico canticoꝵ. Que¬
est ista que ascendit dealbata: Ñ ũ¬
ANPNA aut̃ incarnationẽ eiꝰ acci¬
pe que de t̾ra ẽ. & significatur in
pedibus: eyrdarim mundã suꝑ cap̃
illius: splendorẽ maiestatis diuine¬
intellige: ut unus atq idẽ scđm ho¬
ri ornatus ẽẽ uideatur. Et angłs
Sdñi stabat. & contestabatur angłs
dñi iħm dicens. Hec dicit dñs exer¬

Expanded text:
nostra . Et in Apostolo legimus: Christus redemit nos de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum . Hic in vicesimo primo psalmo loquitur: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Et in sexagesimo octavo psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita . Quae universa appellantur sordida vestimenta, et auferentur ab eo cum peccata nostra deleverit, ut quia ille sordidis indutus diamus post baptisma: Candida sint semper vestimenta tua : credentiumque omnis Ecclesia audit per Isaiam: Lavamini, mundi estote . Et de ipsa prophetatur in Cantico canticoest ista quae ascendit dealbata ? Ποδήρην autem, incarnationem ejus accipe, quae de terra est, et significatur in pedibus. Cidarim mundam super caput illius, splendorem divinae majestatis intellige, ut unus atque idem secundum hori ornatus esse videatur. Et angelus Domini stabat, et contestabatur angelus ni Iesum dicens haec dicit Dominus exer
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione: & cotidie ȩdificat᷑ ab eo:
qui nouit mensuras. & merita sin¬
guloꝵ. Qđ de ȩccłia diximꝰ potest
& de animab accipi credentiũ: quȩ
angłs qui loquebat᷑ in me. egredie¬
batur: & angłs alius egrediebatur
in occursũ eius: & dix̃ ad eũ. Curre

Expanded text:
edificatur ab eo qui novit mensuras, et merita singulorum. Quod de Ecclesia diximus, potest et de animabus accipi credentium, quae angelus qui loquebatur in me, egrediebatur; et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
longitudo illius. Lxx. Leuani ocu¬
los meos & uidi: & ecce uir. & in ma¬
nu eius funiculus geometriȩ. et
dixi ad eum. Quo tũ uadis: Et di¬
xit ad me. Ut dimetiar ierłm. &
iudeam: quanta sit latitudo eius.
& quanta longitudo. Qui priꝰ ocu¬
lis eleuatis in quatuor cornib tris¬
ticia uiderat: nunc rursũ oculos
leuat: ut uideat uirũ de quo scrip¬
tũ ẽ. ecce uir oriens nom̃ eius: de qͦ
& supra legimus. Et ecce uir ascen¬
dens suꝑ ȩquũ rufum: & stabat suꝑ
myrtea quȩ erant in ꝓfundo. siue
inter montes umbrosos. & de qͦ pat̃
loquitur. Hic ȩdificauit ciuitatem
meã: cuiꝰ artifex & conditor ds̃ ẽ. Hic
& in iezechiel cernit᷑. habens funi¬
culũ in manu. & calamũ ad m̃surã
cubiti uirilis. ut metiatur ierłm.
cuiꝰ descriptionẽ. id ẽ latitudinem:¬

Expanded text:
l. altitudo illius . LXX: Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus geometrae, et dixi ad eum: Quo tu vadis? Et dixit ad me, ut dimetiar Jerusalem, et videam quanta sit latitudo ejus, et quanta longitudo. Qui prius oculis elevatis in quatuor cornibus tristia viderat, nunc rursum oculos levat, ut videat virum, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus ; de quo et supra legimus: Et ecce vir ascendens super equum rufum, et stabat inter myrteta quae erant in profundo, sive, inter montes umbrosos . Et de quo Pater loquitur: Hic aedificavit civitatem meam , cujus artifex et conditor, Deus est. Hic et ab Ezechiele cernitur, habens funiculum in manu, et calamum 793 ad mensuram cubiti virilis, ut metiatur Jerusalem, cujus descriptionem, id est, latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ris omniũ fabri filius appellatur.
Legi in cuiꝰdam cõmentariis quatu¬
or fabros: quatuor euangłistas intel¬¬
ligi. Qui opp̃ssum isrłem. sensum
uidelicet uidentẽ dm̃: & iudã dñm
confitentẽ: & ierłm uisionẽ pacis::
in pristinã sedem restituant: & quõ
uitioꝵ gentes disꝑserant de ęccłia:
ꝑ p̃dicationẽ euangłii retraxert̃
ad salutẽ. Et leuiaui ocłos meos et
uidi: & ecce uir & in manu funicu¬
lus mensoꝵ: & dixi. Quo tu uadis:

Expanded text:
r omnium, fabri filius appellatur. Legi in cujusdam Commentariis, quatuor fabros, quatuor Evangelistas intelligi, qui oppressum Israelem, sensum videlicet videntem Deum, et Judam Dominum confitentem, et Jerusalem visionem pacis, in pristinam sedem restituant, et quos vitiorum gentes disperserant de Ecclesia, per praedicationem Evangelii retraxerunt ad salutem. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus mensorum. Et dixi: Quo t
Abbreviated transcription (Latin):
& ab hereticis arrianis eccłiȩ dñi ꝑ
tulerunt: pace reddita uideamus
syon. & electam ierłm: quas dudum
abiecerat. Hoc ipsũ & de tẽplo dñi
& de uno quoq credentiũ intellige¬
re possumus. Quidã consolatã syon.
& electã ierłm. & cȩtera quȩ in hunc
modũ a ꝓpħis om̃ib p̃dicant᷑: ad
celestem ierłm referunt: qđ destru¬
cta ꝑ rumã: ꝑ uirtutes edificanda
sit: quȩ nos omnia rectiꝰ suꝑ ȩccłia
int̃pretabimur. Et leuaui oculos
me. Quid sunt hec : Et dix̃ ad me.
Hec sunt cornua que uentilauer̃¬

Expanded text:
et ab haereticis Arianis Ecclesiae Domini et ab haereticis Arianis Ecclesiae Domini pertulerunt, pace reddita, videmus Sion, et electam Jerusalem, quas dudum abjecerat. Hoc ipsum et de templo Domini, et de unoquoque credentium intelligere possumus. Quidam coc modum a prophetis omnibus praedicantur, ad coelestem Jerusalem referunt, quae destructa per ruinam, per virtutes aedificanda sit. Quae nos omnia rectius super Ecclesia interpretabimur. Et levavi oculos me: Quid sunt haec? Et dixit ad me: Haec sunt cornua quae ventilaver
Abbreviated transcription (Latin):
syon: & eliget adhuc ierłm. Angłs
qui supͣdixerat ad ꝓpħam clama:
hec dicit dñs exercituũ: nc̃ quoq
impellit ut clamet: ñ uocis inten¬
tione. sed mentis. Et hoc ẽ qđ cla-¬
mandũ p̃cipit. Adhuc affluent
ciuitates meȩ bonis. quas nunc cer¬
nis babilonio igni uastatas: rursũ
reb om̃ib habundabunt: & p̃sen¬
tib bonis. p̃teritã miseriã dñs con¬
solabitur: & eliget ierłm: quã pau¬
lo ante ꝓiecerat. Quod si referimus
ad eccłam: cui uerba bona & ꝑpe¬
tua pollicent᷑: illa bona ẽẽ credenda
sunt. de quib scriptũ legimꝰ: uide¬
as bona ierłm. Et in alio loco.Si uo¬
lueritis & audieritis me: quȩ bona
sunt t̾re comedetis: & illud fidens
erit in dño. & eleuabit te suꝑ bona
t̃re. quȩ sibi uir sapiens cui dñs in¬
certa & obscura suȩ sapientie reue¬
larat: s pe futuroꝵ ꝓmittit & dicit.
Credo uidere bona dñi: in t̾ra uiuen¬
trum. His bonis post seuissime ꝑse¬
quutionis incendia: quȩ a gentilib

Expanded text:
 eliget adhuc Jerusalem. Angelus qui supra dixerat ad prophetam: Clama: Haec dicit Dominus exercituum, nunc quoque impellit ut clamet, non vocis intensione, sed mentis: et hoc est quod clamandum praecipit: Adhuc affluent civitates meae bonis quas nunc cernis a Babylonio igne vastatas, rursum rebus omnibus abundabunt, et praesentibus bonis praeteritam miseriam Dominus consolabitur, et eliget Jerusalem, quam paulo ante projecerat. Quod si referimus ad Ecclesiam, cui vera bona et perpetua pollicetur, illa bona esse credenda sunt, de quibus scriptum legimus: Videas bona Jerusalem . Et in alio loco: Si volueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae, comedetis . Et illud: Fidens eris in Domino, et elevabit te super bona terrae. Quae sibi vir sapiens, cui Dominus incerta et obscura suae sapientiae revelarat, spe futurorum promittit, et dicit: Credo videre bona Domini, in terra viventium . His bonis post saevissimae persecutionis incendia, quae et a gentilibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quatuor fabros: & dixi. Quid
isti ueniunt facere: Qui ait dicenᷤ.
Hec sunt cornua quȩ uentilauert̃
rudã ꝑ singłos uiros: & nemo eorum
leuauit caput suũ. Et uenerunt is¬
ti deterrere ea: ut deiciant cornua
gentrũ. que eleuauerunt cornu su¬
per t̾ram ex uda: ut disꝑgerent eã.

Expanded text:
uid isti veniunt facere? Qui ait, dicens: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Judam per singulos viros, et nemo eorum levavit caput suum: Et venerunt isti deterrere ea, ut dejiciant cornua gentium, quae levaverunt cornu super terram Juda ut dispergerent eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & ecce omnis t̾ra habitatur & qͥes¬
cit: que ante deserta erat a deo: nc̃
habitatio eius ẽ. Quiescit a bellis:
a uitioꝵ p̃liis atq peccatis: quia he¬
reditatẽ suscepit reuertentis ad pa-¬
trẽ: atq dicentis. Pacem meam do
uobis: pacem meã relinquo uobis.
Quod aut̃ plena miscđia postulat᷑
ut instante anno septuagesimo mi¬
sereatur ds̃ ierłm & urbiũ iuda. ad
illã intelligentiã referunt: quod
quã diu uera pax ueniat: & sabba¬
tisinus. & septẽ ebdomadarũ nume¬
rus: id ẽ annus septuagesimꝰ imple¬
atur: nec ierłm plenã recipiat li¬
bertatẽ : quȩ interp̃tatur uisio pa¬
cis. id ẽ eccłia. nec urbes iuda. ani
mȩ dñm confitentes. Deniq dñs
reꝓmittit uerba bona. & uerba con-¬
solatoria. quod nunc ex parte cernimꝰ
& ex parte ꝓpħ̾amus. Cũ aut̃ uenerit
quod ꝑfectũ est. destruant᷑ quod ex
parte sunt: & liberati de babilone
huiꝰ scłi. clamemꝰ. In conuertendo do¬

Expanded text:
est, et ecce omnis terra habitatur et quiesest, et ecce omnis terra habitatur et quiescit, quae ante deserta erat a Deo: nunc habitatio ejus est, quiescit a bellis, a vitiorum praeliis atque peccatis: quia haereditatem Domini suscepit revertentis ad Patrem, atque dicentis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Quod autem plena misericordia postulatur, ut instante anno septuagesimo, misereatur Deus Jerusalem, et urbium Juda, ad illam intelligentiam referunt: Quod quamdiu vera pax veniat, et sabbatismus, et septem decadarum numerus, id est, annus septuagesimus impleatur, nec Jerusalem plenam recipiat libertatem, quae interpretatur visio pacis, et est Ecclesia, nec urbes Juda, animae 787 Dominum confitentes. Denique Dominus repromittit verba bona, verba consolatoria: quod nunc ex parte cernimus, et ex parte prophetamus . Cum autem venerit quod perfectum est, destruantur quae ex parte sunt: et liberati de Babylone hujus saeculi, clamemus: In convertendo Do
Abbreviated transcription (Latin):
more: & umbrosis siluis dicit᷑ ẽẽ
cooꝑtũ: quia multis obscuritatib
inuolutũ ẽ. Mirtea aut̃ quȩ erant
in ꝓfundo int̃ quȩ stare describit᷑.
angłicas intelligunt potestates: quȩ
ei etiã in carne posito ministrar̃.
Uel certe montes. ut tollamꝰ quod
scriptũ non ẽ. duos absolute. & abs¬
qui totũ orbẽ rufi & uarii. & albi.
peragrasse memorant᷑. Quoꝵ alii
martirio coronati sunt. & appel-¬
lantur rufi. alii oꝑib & doctrina
ac uarietate signoꝵ. & uarii nun-¬
cupant᷑. Alii uirginitatis integroꝵ
doginatũ & puri cordis quod cernit
am̃. p̃mia susceperunt. Deniq int̾
pleuerunt opus: reuersi sunt ad
magni consilii angłm: qui stabat in¬
ter eos. Qui cũ apło loquebant᷑. xp̃i
bonus odor sumus in his qui salui
fiunt. & in his qui pereunt. & inter
utriusq uocationis popłos: & dixer̃
ad eum. Perambulauimꝰ t̾ram: & im¬
pleuimꝰ opus quod nobis iniunctũ

Expanded text:
more, et umbrosis silvis dicitur esse more, et umbrosis silvis dicitur esse coopertum, quia multis obscuritatibus involutum est. Myrteta autem quae erant in profundo, inter quae stare describitur, angelicas intelligunt potestates, quae ei etiam in carne posito ministrarunt. Vel certe montes ut tollamus quod scriptum 786 non est, duos  absolute et absqui totum orbem rufi, et varii, et albi peragrasse memorantur. Quorum alii martyrio coronati sunt, et appellantur rufi. Alii operibus et doctrina, et varietate signorum, varii nuncupantur. Alii virginitatis integrorumque dogmatum, et puri cordis, quod cernit Deum, praemia susceperunt. Denique intepleverunt opus, reversi sunt ad magni consilii angelum qui stabat inter eos, qui cum Apostolo loquebantur: Christi bonus odor sumus in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt , et inter utriusque vocationis populos. Et dixerunt ad eum: Perambulavimus terram, implevimus opus quod nobis injunctum
Abbreviated transcription (Latin):
qui loquebatur in ꝓpħa uerba bo¬
na: uerba consolatoria. Bona de
futuroꝵ ꝓmissione: consolatoria
de p̃sentiũ necessitate. Hec iuxta
iuterã: ne uideremur celare nr̃os
quȩ a peregrinantis linguȩ magis¬
tris didicimus. Ceterũ ȩccłiarum
magistri noctẽ in qua cernitur
uisio: obscuritatẽ misticȩ uisionis
intelligunt. Posuit enĩ ds̃ tenebras
latibulũ suũ. & iuxta septuaginta
interp̃tes de eo dicitur. Abissus sic̃
uestimentũ amictus eius. Uir aut̃
qui ascendebat suꝑ ȩquũ rufũ: dñs¬
atq saluator ẽ. Qui dispensationẽ
nr̃ȩ carnis assumens: audit in ysa¬
ia. Quare rubra sunt uestimenta
tua : Hic qui nunc captiuo popło
rurfus ostenditur. in apocalipsi
ioħis in candidis uestib. & in can¬
dido ȩquo sedere describit᷑. Quod
aut̃ stare dr inter duos montes
umbrosos: licet ñ habeatur duos.
nouũ & uetus sentiunt instrum̃¬
tũ: quod densissimis folus & ne-¬

Expanded text:
qui loquebatur in propheta verba boqui loquebatur in propheta verba bona, verba consolatoria: bona, de futurorum promissione: consolatoria, de praesentium necessitate. Haec juxta litteram, ne videremus celare nostros, quae a peregrinae linguae magistris didicimus. Caeterum Ecclesiarum magistri, noctem in qua cernitur visio, obscuritatem mysticae visionis intelligunt. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum . Et juxta Septuaginta interpretes de eo dicitur: Abyssus sicut vestimentum amictus ejus . Vir autem qui ascendebat super equum rufum, Dominus Salvator est, qui dispensationem nostrae carnis assumens, audit in Isaia: Quare rubra sunt vestimenta tua ? Hic qui nunc captivo populo rufus ostenditur, in Apocalypsi Joannis in candidis vestibus, et in candido equo sedere describitur . Quod autem stare dicitur inter duos montes umbrosos licet in Hebraeo non habeatur duos , novum et vetus sentiunt Instrumentum, quod densissimis foliis, et ne