comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dust in faucibꝰ sius. qͦd rursus hominibꝰ
an asore cepit membra ꝑcurrere. os ha¬
int enon clamabunt. cuncta etiã sic ad
ium hominis referrentꝰ: nec facile ibi
uium de communione ferarum sens
tinasse uidebat᷑. adiunxit ñ clamabt
ufucibꝰ suis. lectorem uł auditorem fecit
intitum: ut dum querit cur additũ sit.
ibameri se inueniat. simula chris gentiũ
intantum homines sed etiam beluas se de¬
lri pponere: ut si pud& adorare bestiam
unficit deus uidentem. audientem. odo¬
etem. contrectantem. ambulantẽ. claman¬
in in faucibꝰ suis. uiderent qͣm pudendum
it adorare mutum. & carens uita sensuq si¬
iulachrum. cui ad hoc ineẽt similitudo m̃¬
brnum. ut anima carnalibꝰ dedita sensibꝰ.¬

Expanded text:
unt in faucibus suis:» quod rursum hominibus cum ab ore coepit membra percurrere, Os habent, et non clamabunt; cuncta etiam sic ad naturam hominis referrentur, nec facile ibi quidquam de communione ferarum sensus terminasse videbatur, adjunxit, «Non clamabunt in faucibus suis;» lectorem vel auditorem fecit intentum, ut dum quaerit cur additum sit, admoneri se inveniat simulacris Gentium non tantum homines, sed etiam belluas se debere praeponere: ut si pudet adorare bestiam, quam fecit Deus videntem, audientem, odorantem, contrectantem, ambulantem, clamantem in faucibus suis, viderent quam pudendum esset adorare mutum, et carens vita sensuque simulacrum; cui ad hoc inesset similitudo membrorum, ut anima carnalibus sensib
Abbreviated transcription (Latin):
sanq̃m cõntine tͥ indigens. Suie sic inntelli¬
gattr in celis & in terra. om̃ia quȩcũq uo¬
lunt fecit: uł in suꝑioribꝰ uel in inferioribꝰ
ropuli sui. uoluntariam gram suam coniti¬
fiue nueqͥe de oꝑum meritis glori et᷑: quia
siue montes gestiant uelat arietes. siue
colles uelut agni ouium. a facie dñi com¬
mota ẽ terra: ne in terrenis sordibꝰ ꝑpetũo
omĩum psalmorum sit una conte¬
atio diligent᷑ intuentibꝰ ita ut nul¬
lus sequatur qͥ ñ suꝑiori possit ad
tam̃ ustũ ita considemꝰ. tanqͣm
etem unus set. iste scilica ac suꝑior. Nuq
cum illo dictũ ẽẽt. non nobis domine non
nobis. sed nomini tuo da głam suꝑ miscdi
lem dm̃ colimꝰ. qui nullorum corporeis ocu¬
lis. cordibꝰ uͦ haut paucorum mundissimis
notꝰ ẽ: tanqͣm idõ possent dicere gentes ubi
eas̃ eorum. quia ipsi possent ostendere deos

Expanded text:
inetur. Sive sic intelligatur, «In coelis et in terra omnia quaecumque voluit fecit,» vel in superioribus, vel in inferioribus populi sui voluntariam gratiam suam constituit, ne quis de operum meritis glorietur: quia sive montes gestiant velut arietes, sive colles velut agni ovium; a facie Domini commota est terra, ne in terrenis sordibus perpetuo omnium Psalmorum sit una contextio diligenter intuentibus, ita ut nullus sequatur qui non superiori possit adjungi; tamen istum ita consideremus, tanquam uterque unus sit, iste scilicet ac superior. Namque cum in illo dictum sit, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam: super misqui nullorum corporeis oculis, cordibus autem paucorum mundissimis est notus, tanquam ideo possent dicere gentes: ubi est Deus eorum? quia ipsi possent ostendere deos
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. incipientibꝰ ab ierłm: cęcitas uideoꝵ
fecit. Aliis illuminandis: alioꝵ cęcitas mi¬
litauit. Cęcitas enim ex parte isrł facta ẽ
ut plenitudo gentium intrar&: & sic om̃is
isrł saluus fier&. Cęcitas ex parte isrł facta
occidit : occisus resurrexisti: sanguine tuo
peccata. gentium diluisti: ad dexterã patris
sedens. undiq patientes & ad te confugienteᷤ
collegisti. Facta ẽ gͦ cȩcitas ex parte usrł: fa¬
cta ẽ ut plenitudo gentiũ intral&: & sic
omĩs isrł saluus fier&. & om̃s in unici sca

Expanded text:
gentes, incipientibus ab Jerusalem, caecitas Judaeorum gentes, incipientibus ab Jerusalem, caecitas Judaeorum fecit. Aliis illuminandis, aliorum caecitas militavit: «Caecitas» enim «ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte Israel facta» occidit te; occisus resurrexisti, sanguine tuo peccata Gentium diluisti, ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad te confugientes collegisti. «Facta est» ergo «caecitas ex parte Israel, facta est ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fier
Abbreviated transcription (Latin):
dominare in medio inimicoꝵ tuoꝵ. Hunc
u̾sum ñ bene intelligimꝰ: si non fieri iam
uidemꝰ. Sede gͦ a dextris dĩ: occultare ut
credaris: donec impleantur tempora gentiũ.
Sic enim seriptũ ẽ. Quẽ oportebat cȩlum
reciꝑe: donec impleant᷑ tempora gentium.
Ut enim resurgeres mortiuuis es: ut ascen¬
deres resurrexisti: ut sederes ad dexteram
patris ascendisti: gͦ ut ad dext̾am patris
sederes. morcuus es. De morte enim resur¬
rectio: de resurrectione ascensio: de ascen¬
sione ad dexteram sessio. Hoc totum gͦ a
morte cȩpit. Excellentia huiꝰ claritatis:
pͥncipium hab& humilitatis. Te itaq seden¬
te ad dexteram patris. implent᷑ tempora
gentium : ponuntur inimici om̃s scabellũ
pedum tuoꝵ. Et ad hoc ut ꝑueniat᷑: priꝰ
dnͣaberis in medio inimicoꝵ tuoꝵ. Ad hoc
enĩ uirgam uirtutis sue emut& dñs ex
sẏon. Ut aut̃ morereris. & ꝑ mortem tuã
deleretur cyrographum peccatoꝵ: & pͣdi¬
caret᷑ penitentia & remissio delictoꝵ ꝑ õs

Expanded text:
Dominare in medio inimicorum tuorum.» Hunc versum non recte intelligimus, si non fieri jam videmus. Sede ergo a dextris Dei, occultare ut credaris, donec impleantur tempora gentium. Sic enim scriptum est: «Quem oportebat coelum recipere, donec impleantur tempora gentium» . Ut enim resurgeres, mortuus es; ut ascenderes, resurrexisti; ut sederes ad dexteram Patris, ascendisti: ergo ut ad dexteram Patris sederes, mortuus es. De morte enim resurrectio, de resurrectione ascensio, de ascensione ad dexteram sessio: hoc totum ergo coepit a morte. Excellentia claritatis hujus, principium habet humilitatis. Te itaque sedente ad dexteram Patris, implentur tempora gentium, ponuntur inimici omnes scabellum pedum tuorum, et ad hoc ut perveniatur, prius dominaberis in medio inimicorum tuorum: ad hoc enim «virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Ut autem morereris, et per mortem tuam deleretur chirographum peccatorum , et praedicaretur poenitentia et remissio delictorum per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
enim qͥ in manifesto uideus ẽ. neq eus ris
nifesto in carne ẽ circumcisio: sed q̃ me
uit confessio: in uobis facta ẽ udea fene¬
tio eiꝰ : in uob̾ isrł potestas eiꝰ. Dedet en uiꝰ
potestatẽ : filios dĩ fieri. lam uͦ recoractu
suaui ugo recedens a pͥstinis ignorantiȩ se
desideriis deuotum animum subdere : crei¬
in quibꝰ sine fructu laborabat. tanqͣm in eg̃h¬
to lateres sub dura dominatione diaboli fucas
audita uoce dñi dicentis. uenite ad me oñs
qͥ laboratis & onerati estis. & ego uos reficiam.
desertis atq abiectis sub leuem xp̃i sarerii
norato. tremefactȩ siluerunt. Ergo mare il¬
dit & fugit: ut tͥ sine contradictione adlb¬
tatem sp̃italem panderet᷑ uia. Iordanis aił
qͦm admodũ retrorsum conu̾sꝰ sit. noloerad
uos queratis: nolo aliqͥd mali suspicemini I¬
crepat enĩ dñs qͦs dam. qͥ dorsum ad eũ posues
& ñ faciẽ. Et qͥsqͥs pͥncipiũ suũ deserit .&l
suo creatore autit᷑: tanqͦm fluuiꝰ in maril

Expanded text:
enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne est circumcisio; sed qui ingavit confessio; in vobis «facta est Judaea santas ejus.» Dedit enim vobis potestatem filios Dei fieri . 6. Jamvero recordetur suavi jugo, recedens a pristinis ignorantiae suae desideriis, devotum animum subdere, carnain quibus sine fructu laborabat, tanquam in Aegypto lateres sub dura dominatione diaboli faceret, audita voce Domini dicentis, «Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam» , desertis atque abjectis sub levem Christi sarcinam honorato tremefactae siluerunt. Ergo, «Mare vidit et fugit:» ut tibi sine contradictione ad libertatem spiritualem panderetur via. 7. «Jordanis» autem quemadmodum «retrorsum conversus» sit, nolo extra vos quaeratis, nolo aliquid mali suspicemini. Increpat enim Dominus quosdam qui dorsum ad eum posuerunt, et non faciem . Et quisquis principium suum deserit, et a suo Creatore avertitur, tanquam fluvius in m
Abbreviated transcription (Latin):
M C ust retrorsum conu̾tatur: fiatq illi
A at ficiem redeunti. quẽ sibi a tergo posue
⁊uesiet ili recro mare huiꝰ sełi. qͦo sibi au
iadami cum illuc laberet᷑ effecerat: & sic ob¬
aiur ea quȩ retro sunt & in ea quȩ arte
sastendat᷑: qͥd̾ iam conu̾so utile ẽ. Nãq

Expanded text:
 ut retrorsum convertatur, fiatque illi Deus ante faciem redeunti, quem sibi a tergo posuerat; et fiat illi retro mare hujus saeculi, quod sibi ante faciem, cum illuc laberetur, effecerat; et sic obliviscatur ea quae retro sunt, ut in ea quae ante sunt extendatur : quod jam converso utile
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ qͦd dictum ẽ: mare uidit & fugit. Si
enuim hic ꝑ u̾ba pͣteriti temporis sicut ẽ ui¬
dit & fugit occulte futura p̃dicant᷑: uide¬
bunt. certe & confundent᷑. quando futuri tẽ¬
poris u̾ba sunt. qͥs audeat de rebꝰ p̃teritis
cogitare: Et paulopost ipsos nostes nr̃os qͥ
nos fugientes ut interimerent sequebant᷑.
id e delicta nr̃a. sic̃ egyptios in mari obrui¬

Expanded text:
od hic dictum est, «Mare vidit, et fugit:» si enim hic per verba praeteriti temporis, sicut est, «vidit» et «fugit,» occulte futura praedicantur; «Videbunt» certe «et confundentur,» quando futuri temporis verba sunt, quis audeat de rebus praeteritis cogitare? Et paulo post, ipsos hostes nostros, qui nos fugientes ut interimerent sequebantur, id est delicta nostra, sicut Aegyptios in mari obru
Abbreviated transcription (Latin):
uirum. Multi filii eiꝰ quȩ ꝑ gram in senectu¬
te concepit: qͣm eiꝰ quȩ ab incunte ȩtate. le¬
gis uinculo maritata ẽ. Et ego qͥdem dico
in senectute concepit: intuens saram matrẽ
nr̃am in uno ysaae. quȩ ꝑ om̃s gentes mat̾ fi¬
deliũ uocat᷑. Quȩ autem ꝑsona ẽ apud ỹsai¬
am uidete: quasi om̃ino non matris. nec eiꝰ
nobis & nẽ locum eiꝰ in qͦ commorem᷑. Tu
u dicis in corde tuo. Quis generauit mn istos
eum sciam eẽ me sine filiis & uiduam: Qͥs gͦ
stos elucauit mͥ: Ego enim derelicta fui sola
bi aect̃ mͥ ubi erant : Ex ea gͦ parte ista di¬
ors eccła. qua uidet᷑ nichil parere in istis cur¬
bis. quȩ nͣdum dimiser̃ om̃ia sua ut seque¬
multi in eadem turba facientes: amicos de
mammona iniqͥtatis: ꝑ oꝑa miscdiȩ ad de

Expanded text:
virum» : multi filii ejus quae per gratiam in senectuvirum» : multi filii ejus quae per gratiam in senectute concepit, quam ejus quae ab ineunte aetate Legis vinculo maritata est. Et ego quidem dico, in senectute concepit; intuens Saram matrem nostram in uno Isaac, per omnes gentes matrem fidelium. Quae autem persona est apud Isaiam, videte: quasi omnino non matris, nec ejus nobis et nunc locum in quo commoremur. Tu vero dices in corde tuo: Quis generavit mihi istos, cum sciam me esse sine filiis et viduam? Quis ergo istos educavit mihi? ego enim derelicta fui sola; hi autem mihi ubi erant» ? Ex ea ergo parte ista dicit Ecclesia, qua videtur nihil parere in istis turbis quae non dimiserunt omnia, ut sequeos. Sed quam multi in eadem turba facientes sibi amicos de mammona iniquitatis, per opera misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exaltat᷑ de stercore: qui seruiebat desiđ̃us
& uoluptatibꝰ uariis. Sed forte cũ ista iam
dicer&. ñ erat in ops: ñ erat pauꝑ. Quid ꝗͦ
adhuc ingemiscit grauatꝰ: habitaculum qͦd
de cȩlo ẽ suꝑindui cupiens: Cur ne forte se
extollat colaphi ⁊ at᷑: & subdit᷑ argło satha¬
nȩ stimulo carnis sue: Atꝰ ẽ qͥdem hal it ii¬
te in se domino: & habens eum sp̃m qͥ seruta¬
tur om̃ia. etiam altitudinem dĩ. ltaq in celo
ẽ: sed & in celo dominꝰ humilia respicit. Q¬
gͦ fr̃s. si iam audiuimꝰ humilia quȩ in celost̃
exaltata de stercore ut populi collocent᷑ cum
pͥncipibꝰ: nichil ne consequent᷑ audiuimꝰ de
humilibꝰque in terra respicit dñs: Pauciores
enuim sunt illi amici uidicaturi cum domino:
plures aut̃ isti qͦs recipiunt in tabnacula
ȩt̾na. Quamuis enim tota frum̃ti massa in
comparatione seiuncte paleȩ paucos habere
uideatur: ꝑ se tam̃ considerata copiosa ẽ. Mul¬
t enim filii desertȩ: magis qͣm eiꝰ quȩ hab&

Expanded text:
 exaltatus de stercore, qui serviebat desideriis et voluptatibus variis? Sed forte cum ista jam diceret, non erat inops, non pauper. Quid ergo adhuc ingemiscit gravatus, habitaculum quod de coelo est superindui cupiens ? Cur, ne forte se extollat, colaphizatur, et subditur angelo satanae, stimulo carnis suae ? Altus est quidem habitante in se Domino, et habens eum Spiritum qui scrutatur omnia, etiam altitudinem Dei : itaque in coelo est; sed et in coelo Dominus humilia respicit. res, si jam audivimus humilia quae in coelo sunt, exaltata de stercore, ut cum populi collocarentur principibus; nihilne consequenter audivimus de humilibus quae in terra respicit Dominus? Pauciores enim sunt illi amici judicaturi cum Domino, plures autem isti quos recipiunt in tabernacula aeterna. Quamvis enim tota frumenti massa in comparatione sejunctae paleae paucos habere videatur; per se tamen considerata, copiosa est. «Multi enim filii desertae, magis quam ejus quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
bertatem & in t̾ra. ꝓpt̾ corporis serutite
ancessarium inquit ꝓpt̾ uos. Proinde
adusꝰ intelligit & conũsationẽ apli que
a als is in carne mansionem in terris. si
Qumiles sibi & in cęlo respiciat: qm̃ que
enis unculo. ut ex tota uita sua possint
luntspicit qͦs uocauit & habitat in eis:
nam autem respicit qͦs uocat ut habit&
uis l stos enim possid& celestia cogitantes:
iserritat t̾rena somniantes. Sed quia dif¬
iile optinemꝰ ut possint & ipsi iam humiles
ũ quidem humilia isto loco ut sc̃am ȩccłam
utilligamꝰ ꝑ totum textum psalmi. diuine
omonent littere: ẽ & aliꝰ intellectꝰ. quẽ me¬
um caritas ur̃a consider&. Cȩlos nunc signifi¬
ri arbitror eos qui sedebunt suꝑ duodecim
hronos. & cum dño uidicabunt: terre autẽ

Expanded text:
bertatem, et in terra propter corporis servitutem. carne necessarium,» inquit, «propter vos» . Proinde quisquis intelligit et conversationem Apostoli in coelis, et in carne mansionem in terris; simsanctos humiles sibi et in coelo respiciat, quoniam carnis vinculo, ut ex tota vita sua possint jam respicit quos vocavit, et habitat in eis; in terra autem respicit quos vocat, ut habitet in eis. Istos enim possidet coelestia cogitantes, illos excitat terrena somniantes. 6. Sed quia difficile obtinemus ut possint et ipsiquandoquidem humilia isto loco, ut sancta intelligamus, per totum textum Psalmi divinae admonent litterae; est et alius intellectus, quem mecum Charitas vestra consideret. Coelos nunc significari arbitror eos qui sedebunt super duodecim thronos, et cum Domino judicabunt ; terrae autem
Abbreviated transcription (Latin):
Domus eim eiꝰ. cor eiꝰ ẽ: ubi dõ habitante
opulentiꝰ habitat cũ spe uitȩ ęt̾nȩ. qͣm homi¬
nibꝰ babitantibꝰ in marmoratis laqueatisq
tectis cum timore mortis et̾nȩ. Huuiꝰ enĩ iusti¬
cia manet in scłm scłi: ipsa eiꝰ gła. ipse di¬
uitie  illiꝰ aut̃ purpura. & bẏssus. & epule
splendide. Et cum p̃sto sunt transeunt. &¬
cum ad finem uenerint. aquę guttã ex di¬
gito stillantem desid̾ans. ardens lingua clama
Merito dirigunt cor in dm̃ suum: merito
ambulant recti cum dõ suo. p̃ponentes eiꝰ uolun¬
times dnm̃. & in mandatis eiꝰ uoles nimis..
esto suauis. miserere & cõmoda. Ita enĩ iustꝰ
ẽ d ris dẽ: ut iudiciũ illi sine miscdia faciat.

Expanded text:
Domus enim ejus cor ejus est; ubi, Deo laudante, Domus enim ejus cor ejus est; ubi, Deo laudante, opulentius habitat cum spe vitae aeternae, quam, hominibus adulantibus, in marmoratis laqueatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim justitia manet in saeculum saeculi: ipsa ejus gloria, ipsae divitiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae, et cum praesto sunt, transeunt; et cum ad finem venerint, aquae guttam ex digito stillante desiderans, ardens lingua clamabMerito dirigunt cor in Deum suum, merito ambulant recti cum Deo suo, praeponentes ejus voluntimes Dominum et in mandatis ejus voles nimis: esto suavis, miserere et commoda. Ita enim justus est Dominus Deus, ut judicium illi sine misericordia faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut regnum celorum non solum racheusemat
dimidio rerum suarum. sed & uidua duobꝰ̾ mi¬
nutis: & tantumdem utq ibi possideant: Qd
potentiꝰ qͣm ut idem regnum & thesauris ai¬
uiti: & calice aquȩ frigidȩ pauꝑi ualeat:
Sunt autem qͥ ista faciunt dum t̾rena con¬
qͥrunt: aut hic mercedem sꝑantes adnõ. aut
hominibꝰ placere cupientes. Sed generatio re¬
ctorum benedicetur: id ẽ oꝑa eorum quorum
bonꝰ ds̃ isrł. qͥ recto sunt corde. Rectũ autẽ
cor ẽ ñ resistere patri em̃danti. & credere
pollicenti: non eorum quibꝰ cõmouent᷑ pedes.
& effundunt᷑ gressus atq labunt᷑. siẽ in alio
psalmo canitur. dum zelant in peccatoribꝰ
pacem peccatorum uidentes. & putent ꝑire
oꝑa sua. qͥa ñ eis merces reddit᷑ ꝑitura. At
iste uir qui tim& dnm̃. & in templo scõ dei
conu̾sione recti cordis aptatur: nec głam
hominum querit. nec t̾renas diuitias con¬
cupiscit : & tam̃ gła & diuitiȩ in domo eius.

Expanded text:
ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatio rectorum benedicetur; id est, opera eorum quorum bonus Deus Israel, qui recto sunt corde; rectum autem cor est, non resistere patri emendanti, et credere pollicenti: non eorum quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritura . At iste vir qui timet Dominum, et in templum sanctum Dei conversione recti cordis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrenas divitias concupiscit; et tamen, Gloria et divitiae in domo ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
se e aresc& sicut fiera& si oportuno cũ tem
iponters: sed tunc penitebit. cum desi¬
lun pescatorum ꝑibit. nullo suecedente se¬
. dribit desiderium peccatorum. cum
ent omĩa tanquam umbra: cum feno
le. sic eorumdem uerborum mise¬
lui perditioni superri debi¬

Expanded text:
, et virescet, sicut fieret si opportuno eum tempore poeniteret; sed tunc poenitebit, cum «desiderium peccatorum peribit:» nullo succedente solatio. Peribit desiderium peccatorum, cum transient omnia tanquam umbra , cum feno derisum est, sic eorumdem verorum miserorum perditioni superrideb
Abbreviated transcription (Latin):
tum quisq habere potuerit. Propt̃ hoc & il¬
e sarsit dedit pauꝑibꝰ. Non uidebat & eme¬
ur. Ded ille thesaurum seruabat in cęlo:
lmu eiꝰ exaltabitur in gła: cuiꝰ humilitaᷤ
itasctur: sera illa scilic& atq infruetuosa
pautentia. Nam irascetur. Cui magis quam
Aiactantia qͥd contulit nobis: uidens

Expanded text:
tum quisque habere potuerit! Propter hoc et ille «sparsit, dedit pauperibus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, «Cornu ejus exaltabitur in gloria:» cujus humilitas a irascetur:» sera illa scilicet atque infructuosa poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam tiarum jactantia quid contulit nobis?» videns
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ hostię. uictimȩ oblatȩ a patriarchis:
arȩ sanguinis. & tab̾naculum: & illa pͥmi
testam̃ti ueteris sacram̃ta : Absit. lã illa
sublata st̃. Cuerso iani templo. remoto illo
sacerdotio. peunte uictima corũ ⁊so¬

Expanded text:
Patriarchis, arae sanguinis et tabernaculum, et illa primi Testamenti Veteris sacramenta? Absit. Jam illa sublata sunt, everso jam templo, remoto illo sacerdotio, pereunte victima eorum
Abbreviated transcription (Latin):
terram. sicut sc̃s iob dicit. Et it̃m scͥptum
ẽ: qm̃ corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggrauat animam:
& depͥmit t̾rena in habitatio sensum multa
cogitantem. Qui aut̃ diuidicat nos. dñs ẽ: nec
ante tempꝰ diuidicare debemꝰ: donec ueniat dñs
.&. illumin& absc̃dita tenebrarũ. q̾ manifest&. con¬
gitationes cordis: & tt̃ laus erit unicuiq ado.

Expanded text:
ptum est: Quoniam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui autem judicat nos, Dominus est: nec ante tempus judicare debemus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris nr̃i dei: ñ ex oꝑibꝰ iusticiȩ quȩ fecimꝰ
nos: sed scđm suam miscđiam saluos nos fecit.
ꝑ lauachrum regenerationis. Ecce humilia.
que respiciuntur in cęlo. Sp̾uales enim sunt:
om̃ia iudicant: sed tam̃ humiles. ne deiecti
iudicent᷑. Quid de se ipso singularit: nonne
dei. sed miscdiam consecitus sum. qͥa ignorans

Expanded text:
ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis» . Ecce humilia quae respiciuntur in coelo. Spirituales enim sunt, et omnia judicant; sed tamen humiles, ne dejecti judicentur. Quid de seipso singulariter? nonne Dei» : «sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
n ͥ quisquis corporalit̃ gestis oculum
arlis infigit. neq inde in gr̃am sp̃ualis
itlatus extenditur: habitat cogitatione
iupidibꝰ templi quibꝰ uisibilis fabrica
iunbꝰ honunum instructa consurgit: nec
inse lapis huiꝰ efficitur. templo illi accõmo¬
aitus atq aptus qͦd in suo corpore pͥmum do¬
mnꝰ figurauit. cum ait. Solutte templum
hoc: ꝙ triduo suscitabo illud. Est enim corpꝰ
lmi pleniꝰ ipsa scã ȩccła. cuiꝰ caput ascendit
i celum: qui ẽ maxime lapis uiuus. lapis
ingularis: de qͦ beatus petrus apłs dicit.
ad quẽ accedimꝰ lapidem uiuum: ab homi¬
ub reybatum. a deo electum & honorifica¬
uin. Et uos gͦ tanquam lapides uiui edifi

Expanded text:
. Sed quisquis corporaliter gestis oculum cordis infigit, neque inde in gratiam spiritualis intellectus extenditur, habitat cogitatione in lapidibus templi, quibus visibilis fabrica manibus hominum instructa consurgit; nec ipse lapis vivus efficitur, templo illi accommodatus atque aptus, quod in suo corpore primum Dominus figuravit, cum ait: «Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud» . Est enim corpus Domini plenius ipsa sancta Ecclesia, cujus caput ascendit in coelum, qui est maxime lapis vivus, lapis angularis, de quo beatus Petrus dicit: «Ad quem accedentes lapidem vivum, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum; et vos ergo tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
in altis habitat. humilia respicit in cęlo & in
terra: uolens docere nos quare in celo hu¬
milia. cum iam sp̾itales. magni. & iudiciari¬
is sedibꝰ digni tali significentur eloquio: sub¬
iecit statim. Qui erigit a terra inopem. & de
stercore exaltat pauꝑem: ut colloc& eũ cũ
pͥncipibꝰ. cũ pͥncipibꝰ ppłi sui. Non itaq dedig̃¬
nentur ẽẽ humilia capita excelsorum: sub
dext̾a dñi. Quamuis enim collocet᷑ fidelis
dñicȩ pecunie dispensator cũ pͥncipibꝰ ppłi
dei: qͣmuis sessurꝰ sit in duodecĩ sedibꝰ &

Expanded text:
in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra:» volens docere nos quare in coelo humilia, cum jam spirituales magni et judiciariis sedibus digni, tali significentur eloquio; subjecit statim, «Qui erigit a terra inopem, et de stercore exaltat pauperem; ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui.» Non itaque dedignentur esse humilia capita excelsorum, sub dextera Domini. Quamvis enim collocetur fidelis dominicae pecuniae dispensator cum principibus populi Dei, quamvis sessurus sit in duodecim se
Abbreviated transcription (Latin):
daderit in illum ñ c̃fundet᷑. Ergo ut fi
qusq lapis uiuus ad talẽ fabricam
dnus sp̾italit̃ intelligat templi renoria¬
lois ee ruina uetere quȩ in adam facta
Bes terreni. portemꝰ & imaginiem eiꝰ qui

Expanded text:
diderit in illum, non confundetur» . Ergo ut fiat quisque lapis vivus ad talem fabricam idoneus, spiritualiter intelligat templi renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta ginem terreni, portemus et imaginem ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
respicit in cęlo & in tͣra. Et exertauit nor
etiã querere utrum eadem in cęlo & qͥn
tͣra : an alia in celo alia in terra hurall
respiciat dñs ds̃ nr̃. Si enĩ eadem uld
qͦmadmodũ hoc intelligã scđm apłm dad¬

Expanded text:
«respicit in coelo et in terra.» 5. Et excitavit nos «respicit in coelo et in terra.» 5. Et excitavit nos etiam quaerere utrum eadem in coelo, quae in terra; an alia in coelo, alia in terra humilia respiciat Dominus Deus noster. Si enim eadem, video quemadmodum hoc intelligam secundum A
Abbreviated transcription (Latin):
tis habitãt unde humilia respiciat iscs
psa humilia respicit. Sic enim elet
bumiles: ut ñ faciat iuꝑbos. Itaq eni
tis habitat qͦs exaltãt. facitq sibi cos ees
hoc ẽ sedem suam: & eos tañ non supese
semꝑ subditos intuendo. etiam in ĩo q
humilia respicit. in quibꝰ excelsis habtt
Sp̃s enim ꝑ ysaiam ita loquitur. Hexbe
altissimꝰ i excelsis habitans: in ętͣnugit᷑¬
suit qͥd dixerit in excelsis habitans. Flox
enĩ planiꝰ ẽ locutꝰ : in scĩs inquit requiem
habens. Sed qͥ sunt scĩ. nͥ humiles: qͥ pueri
laudant dnm̃: Itaq adiungit. Et pusil¬
lanimis dans magnani mitatẽ: & dans utã
qui in humilitate cordis st̃. In qͥbꝰ sc̃is
requiem hab&: his pusillanimis dat mag¬
nanimitatẽ. Dans utiq magnanimitaten.
excelsos facit : in quibꝰ reqͥem habens. ia
celsis habitat. Sed quia pusillanimis dat
magnanunitatẽ: eadem excelsa in quibꝰ ha¬
bitat humilia respicit. Sed humilia inquit

Expanded text:
altis habitat, unde humilia respiciat in coeabitat, etiam ipsa humilia respicit? Sic enim exaltat humiles, ut non faciat superbos. Itaque et in aliis habitat quos exaltat, facitque sibi eos coelum, hoc est sedem suam; et eos tamen non superbos, sed semper subditos intuendo, etiam in ipso coelo humilia respicit, in quibus excelsis habitat. Spiritus enim per Isaiam ita loquitur; «Haec dicit Altissimus in excelsis habitans, in aeternusuit quid dixerit, «in excelsis habitans;» hoc enim plenius elocutus, «in sanctis,» inquit, «requiem habens.» Sed qui sunt sancti, nisi humiles, qui pueri laudant Dominum? Itaque adjungit: «Et pusillanimis dans magnanimitatem, et dans vitam qui in humilitate cordis sunt» . In quibus sanctis requiem habet, his pusillanimis dat magnanimitatem. Dans utique magnanimitatem excelsos facit, in quibus requiem habens in excelsis habitat. Sed quia pusillanimis dat magnanimitatem, eadem excelsa in quibus habitat, humilia respicit. Sed «humilia,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
oslaudati recipient᷑ ab eis in tab̾nacula
N qͦs amicos sibi de mammona iniqͥtatis
abi̾uitȩ mortalitate fecerunt. Cis qͥppe.¬
let iise. Si nos uobis sp̃ualia seminauimꝰ:
nigum ẽ si ur̃a carnalia metamꝰ: Qͦd etiã
Humilia enim resprcit in cęlo & in t̾¬

Expanded text:
ollaudati recipiantur ab eis in tabernacula aeterna, quos amicos sibi de mammona iniquitatis in hujus vitae mortalitate fecerunt. Et hos etolus: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Quod etiam Humilia» enim «respicit in coelo et in t
Abbreviated transcription (Latin):
marteres. & ad uidicium ꝑducunt᷑ qͥ ñ solĩ
eos aiquibꝰ udicati sunt. ses etiam anglos du¬
udicent adu̾sus qͦs cis erat colluctatio. etiam
eũ ab hominubꝰ udicari uiderent᷑. Non sepa¬
rle d apo tribulatio: angustia fames nuauta
guaidius. E idelia omia mandata eiꝰ. Non falla:
exbibe qo ꝓmisit. Non tam̃ hic qd ꝓmisit.
sunt un sełm scli: facta in ueritate & iustica
Rsc ẽ uerũ & iustum. ut hic laboret᷑: ihi re¬
descat᷑. Quia redemptionẽ misit ppło suo. Un¬
de aut̾ redimunt᷑: nͥ a captiuitate pegrinati¬
onas huiꝰ: Non gͦ requies: nͥ in celesti patria
regrat᷑. Dedit quidem ds̃ is raheliticis carnali¬

Expanded text:
d judicium perducuntur, quo non solum eos a quibus judicati sunt, sed etiam angelos dijudicent, , adversus quos eis erat colluctatio, etiam cum ab hominibus judicari viderentur. Non separet a Christo tribulatio, angustia, fames, nuditas, gladius . «Fidelia» enim «omnia mandata ejus:» non fallit, exhibet quod promisit. Non tamen quod promisit, sunt in saeculum saeculi, facta in veritate et justitia.» Hoc est verum et justum, ut hic laboretur, illic requiescatur: quia, «Redemptionem misit populo suo.» Unde autem redimuntur, nisi a captivitate peregrinationis hujus? Non ergo requies nisi in coelesti patria requirat
Abbreviated transcription (Latin):
baby loniam. qͣtuor deci generatione
pimneq matheus eugłista testatur. Tues
auitem templi renouatio seđm scĩ ihere
ꝓhetiam. ex illa transmigratione: post¬
aos septuaginta sꝑabatur. Qui cũ com¬
psntur sub dario rege babylonis. imple

Expanded text:
decim generationes ximeque Matthaeus evangelista testatur : eversi autem templi renovatio secundum sancti Jeremiae prophetiam, ex illa transmigratione post septuaginta annos sperabatur : qui cum complerentur, sub Dario rege Babylonis impleti
Abbreviated transcription (Latin):
num: dictũ ẽ tam̃ qui ẽ in sinu patris ip¬
e narriut. Qͦd ẽ aut̃ sinꝰ: ipse ẽ uterus.
ic sinꝰ & uterus: ꝓ secreto positꝰ ẽ. Qͥd est
ꝙ utero: Ex secreto. ex occulto. de me ipso.
d substantia mea hoc ẽ ex utero: quia gene¬
ntonẽ ciꝰ quis enarrabit. Accipiamꝰ gͦ dicen
ton patrẽ ad filium: ex utero ante luciferũ
gniu te.Qd ẽ gͦ ante luciferum: Lucifer
^ħderis positus ẽ tanqͣm a parte totum
igufsicante scriptura: & ex eminenti stel
lonia sydera. Sed illa sẏdera qͦmͦ facta¬
a posta sunt sydera. & lucifer nomina
ilpari. di gͦ ante tempora ab ȩc̾nitate. no
Utdor Ando: etnitas non hab& quando.

Expanded text:
est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de substantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enarrabit» ? Accipiamus ergo Patrem dicentem ad Filium, «Ex utero ante luciferum genui te.» Quid est ergo «ante luciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte totum significante Scriptura, et ex eminenti stella omnia sidera. Sed illa sidera quomodo factaporibus posita sunt sidera, et lucifer nominattempora; si ergo ante tempora, ab aeternitate: noli quaerere quando; aeternitas non habet quando.
Abbreviated transcription (Latin):
Alliui facti estis ꝑ fidem. & hoc ñ ex uobis
lidonum ẽ. non ex oꝑibꝰ. nequis forte ex
tollat̾: sed etiam seipsum odiungit conseqͤnt᷑
dicens. Ipsiꝰ enim sumꝰ figm̃tum: creati in
oꝑibꝰ bonis. Dicit etiam seorsum de ipsis qͥ res¬
piciuntur in cęlo. Fuimꝰ enim & nos inquit

Expanded text:
alvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte quis extollatur»: sed etiam seipsum adjungit consequenter, dicens, «Illius enim sumus figmentum, creati in operibus bonis.» Dicit etiam seorsum de se et ipsis qui respiciuntur in coelo: «Fuimus enim», inquit
Abbreviated transcription (Latin):
futurum ẽ : Apcͦ passus ẽ: mortiisa
resurrexit t̾cia die: ascendit in celis
ut nouimꝰ quadragesimo die: sedar oi
xt̾am patris. Hoc iam factum ẽ. hco
uidimꝰ. sed eredimꝰ. Qͥd nunc fit:
natur in medio inimicor suorũ.: end
uirga uirtutis suȩ ex syon. Fet he n
agitur in forma serui. Et p̾sentẽ ã utꝰ¬
runt serui: & absentem nunc grabit
serui. Hoc credimꝰ de forma di sitar̃d
possumꝰ caꝑe dum adhuc sumꝰ serui. he
ẽ enim illud lac paruuloꝵ: qͦd tempant
panem traiciens ꝑ carnem. Nam panisle
angłorũ: in pͥncipio erat u̾bum. Ut tarꝰ
panem angłorũ manducar & homo: crate
angłorũ factus ẽ homo. Ita nob̾ u̾bum
in carne faccum ẽ receptibile: qͦs recues
non ualeremꝰ. si filiꝰ ȩqualis dõ ñ se ex¬
inanir& formam serui accipiens. in si¬
milttudinẽ. hominum factꝰ: & habitum
uentꝰ ut homo. Ut gͦ ut cumq cape pl

Expanded text:
futurum est? Christus passus est, mortuus est, resurrexit tertia die, ascendit in coelum, ut novimus, quadragesimo die, sedet ad dexteram Patris: hoc jam factum est, hoc non vidimus, sed credimus. Quid nunc fit? Dominatur in medio inimicorum suorum, emissa virga virtutis ejus ex Sion; fit hoc, id agitur. Formam servi et praesentem tunc viderunt servi, et absentem nunc credunt servi. Hoc credimus de forma servi, quod possumus capere, dum adhuc sumus servi. Hoc est enim illud lac parvulorum, quod temperavit, panem trajiciens per carnem. Nam panis ille Angelorum, in principio erat Verbum: ut tamen panem Angelorum manducaret homo , Creator Angelorum factus est homo. Ita nobis Verbum incarnatum factum est receptibile: quod recipere non valeremus, si Filius aequalis Deo non se exinaniret formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ut ergo utc
Abbreviated transcription (Latin):
populi dĩ. Ecce ꝑsonat in hoc psalmo quesi.¬
dam exultantem felici exultatione: p̃fiil¬
rat & scaturientẽ corde in amore dĩ pphia
peccatorum ẽ: sed & laus di al¬
uotione confessionis expͥmitas
lua lug&: hȩc gaud&. Illa medico uill
ostendit: hȩc de sanitate gra̾s agit. Ho osi¬
fessio quendã significat. nͣ solũ ab omtil
malo liberatum: sed etiam a maliguis d
separatũ. Et idõ uideamꝰ: ubi confitestise
mins in toto corde. I N çonsilio inquit

Expanded text:
populi Dei. Ecce personat in hoc psalmo quempopuli Dei. Ecce personat in hoc psalmo quemdam exsultantem felici exsultatione, praefigurat et scaturientem corde in amore Dei populupeccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Haec confessio quemdam significat, non solum ab omni malo liberatum, sed etiam a malignis omnibus separatum. Et ideo videamus ubi confiteatur Domino in toto corde. «In consilio,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam cum labore atq luctamine inge¬
muscentes grauati. & habttaculum nrat
qͦd de celo ẽ suꝑ indui cupientes. a setulards
delectationibꝰ temperemꝰ: & significat᷑ qui¬
dragenario numero. qͦ & moy ses & heiis a
ipse dominꝰ iei unarunt. Precipitur enim
mediꝰ saluator. effulsit: ut ab om̃ibꝰ mindi
dm̃. auiditatẽ nr̃am tanqͣm iei uinio tepan¬
tie refrenemꝰ : qͣm diu ꝑfectio decalogilegs
tanqͣm psalt̾ium decem cordarum. ꝑ qͣtuor
eiꝰdem mundi partes. id ẽ toto orbe p̃dicat᷑:
ut decem quat̃ ducta. qͣdragenariũ nume¬
rum signent. Quinqͣ genario uͦ numero
pꝰ resurrectionẽ dnĩ qͦ cantamꝰ alleliua. ñ
cuiꝰdam temporis finis & transitꝰ. sed beata
illa significatur ęt̾nitas: quia denariꝰ addit
quadragenario. laborantibꝰ in hac uita fi¬
delibꝰ merces illa ꝑsoluitur. quã & pͥmis a
nouissimis pat̾familias p̃parauit ȩquale
Audiamꝰ itaq plenum diuina laude plct̾

Expanded text:
ut etiam cum labore atque luctamine ingeut etiam cum labore atque luctamine ingemiscentes gravati, et habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes ; a saecularibus delectationibus temperemus: et significatur quadragenario numero, quo et Moyses et Elias et ipmedius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi Deum, aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae, refrenemus; quamdiu perfectio Decalogi Legis, tanquam psalterium decem chordarum, per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta quadragenarium numerum signent. Quinquagenario vero numero post resurrectionem Domini, quo cantamus Alleluia, non cujusdam temporis finis et transitus, sed beata illa significatur aeternitas; quia denarius additus quadragenario, laborantibus in hac vita fidelibus merces illa persolvitur, quam et primis et novissimis paterfamilias praeparavit aequalem. Audiamus itaque plenum divina laude pectus
Abbreviated transcription (Latin):
cantemus allelua. Ad estote
animo fr̃s. ad ꝑcipienda que
dominꝰ suggerit ad exhortationẽ nr̃am. &
nutriendam caritatem: quia nob̾ inhere¬
re dõ bonum ẽ. Adestote animo cantatores
boni: filii laudis& głȩ sempit̾nę ueri
& incorrupti dei : ad estote intenti qͥ nostis
enim alleluia. Et hic qͥdem dies ueniunt
transituri. transeuntq uenturi: & signifi¬
cant diem qui non uenit & ñ tͣnsit. qͥa nec
hesterno p̃itur ut ueniat: nec crastino ur¬
getur ut transeat. Ad quẽ sane nos cũ uene¬
rimꝰ inherentes ei : nec nos tͣnsibimꝰ. Et sicut
qͦdam loco canitur dõ: beati qͥ habitant in
domo tua. in scła scłoꝵ laudabunt te. Hoc
erit ociosorum negociũ: hoc opꝰ uagantiũ:
hȩc actio quietorũ: hec cura securorũ. Sic̃
enĩ dies isti p̃teritis diebꝰ quadragesimȩ
quibꝰ ante resurrectionẽ dnĩci corporis uite
huiꝰ significat᷑ meror. sollemnit᷑ grata hẏla¬
etionem dabitur plenario corpori asir
Dec aut̾ uita de nobis exigit continatu

Expanded text:
antemus Alleluia: adeste animo, fratres, ad percipienda quae Dominus suggerit ad exhortationem nostram, et nutriendam charitatem, qua nobis inhaerere Deo bonum est. Adeste animo cantatores boni, filii laudis et gloriae sempiternae veri et incorrupti Dei. Adeste intenti, qui nostis enim Alleluia. Et hi quidem dies veniunt transituri, transeuntque venturi, et significant diem qui non venit et transit, quia nec hesterno praeitur ut veniat, nec crastino urgetur ut transeat. Ad quem sane nos cum venerimus, inhaerentes ei nec nos transibimus: et sicut quodam loco canitur Deo, «Beati qui habitant in domo tua: in saecula saeculorum laudabunt te» ; hoc erit otiosorum negotium, hoc opus vacantium, haec actio quietorum, haec cura securorum. Sicut enim dies isti praeteritis diebus Quadragesimae, quibus ante resurrectionem Dominici corporis vitae hujus significatur moeror, solemniter grata hilaectionem dabitur plenario corpori DominHaec autem vita de nobis exigit continentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
te nob̾ debita nr̃a. sic̃ & no: dimittinꝰ debi¬
ẽ. omnem uitam eiꝰ: ut ei nulla debita. id
ẽ nulla peccata donentur. Et diripierr
alieni labores eiꝰ. diabolꝰ & angłi eiꝰ: qͥa ñ
so dõ cuiꝰ filium ꝑsecuti sunt & oder̃. ñ sit
qͥ eor misercatur: nͣ ad temporalẽ uttã su¬
mendam uł sustentandã. sed ad uerã uttã
id ẽ ętͣnam. Fiant nati eiꝰ in uiteritũ: utiq
in interitum sempit̾num. In generatione
una deleatur nom̃ eiꝰ. Quia generati st̃ non
regenerati: idõ in una generatione delent᷑
Nam in alta idẽ in regeneratione. si cam
cognoscerent & tenerent: ñ delerent᷑. In
inemoriã redeat iniqͥtas patrũ eiꝰ in con¬
spectu dñi: ut reddat eidem ppło dñs ꝑseue¬
ranti in malicia. etiã patrum eiꝰ iniqͥtatẽ.
Sic enũ cis dicit. Testimoniũ estis uob̾m&ip¬
sis: qͥa filii estis eoꝵ qͥ ꝓpħas occider̃. Et pau¬

Expanded text:
ra, sicut et nos dimittimus debiest, omnem vitam ejus; ut ei nulla debita, id est, nulla peccata donentur. «Et diripiant alieni labores ejus:» diabolus et angeli ejus; quia non so Deo, cujus Filium persecuti sunt et oderunt, non est qui eorum misereatur, non ad temporalem vitam sumendum vel sustentandam, sed ad veram vitam, id est aeternam. «Fiant nati ejus in interitum:» utique in interitum sempiternum. «In generatione una deleatur nomen ejus.» Quia generati sunt, non regenerati, ideo in una generatione delentur: nam in altera, id est in regeneratione, si eam cognoscerent et tenerent, non delerentur. «In memoriam redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini:» ut reddat eidem populo Dominus perseveranti in malitia etiam patrum ejus iniquitatem. Sic enim eis dicit, «Testimonium estis vobismetipsis, quia filii estis eorum qui Prophetas occiderunt:» et pau
Abbreviated transcription (Latin):
uirat. qͥa ñ potest eẽ ꝑuirus: Homo enĩ
cui ꝑ consuetudinẽ uirandi potest lingua
in ꝓurium ꝓlabi: bene ꝓhibet uirare:
Tanto enim longiꝰ erit a piurio: qͥnto
erit longe a uirando. Qui eñi iurat ho¬
tum. ꝓmissionis ẽ firmam̃tum: Iurat om̃.¬
no. Qͥd eiũ tu facis cũ uiras: T̃estaris dm̃.
Hoc ẽ uirare. dm̃ testari. Et idõ molestum:
ne ad aliquã falsitatẽ. testẽ adhibeas dm̃.
rando testet᷑ seipsum: Uliuo ego dicit dñs.
uiratio dĩ ẽ. Sic iurauit de senune abrahȩ.
Uiuo ego dicit dñs. qmͣ audisti uocem meã.
&. non peꝑcisti filio tuo unico ꝓpt̾ me: nͥ bene¬
dicens benedicam te. & implendo implebo
sem̃ tuum sic̃ stellas cȩli: & sic̃ harenam qͤ est
ad labium maris. Et benedicent᷑ in semine

Expanded text:
jurat, quia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat hontum promissionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. t Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Dominus; quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine
Abbreviated transcription (Latin):
eneo dd das ut detur tͥ comimnoda t uo
eruni glener ali nomine onũs miseda dex
pendis. nec sumptum pecuniȩ. nee depo¬
lis laboris industriam. sea ignosenduis
inte qͥsq peceauit: & tuorum gratson¬
ras ueniam peccitoꝵ. Hȩc duo benigute
officia ignoscendor peccators &s beneflun
erogandoꝵ: sicut in eugłio qd cõmeoi¬
uimꝰ dimittite & dimittet᷑ uob̃. date an¬

Expanded text:
quod das, ut detur tibi, commodas. Quamvis enim generali nomine omnis misericordiimpendis nec sumptum pecuniae, nec corporalis laboris industriam, sed ignoscendo quod in te quisque peccavit, et tuorum gratis comparas veniam peccatorum. Haec duo benignitatis officia, ignoscendorum peccatorum et beneficiorum erogandorum, sicut in Evangelio quod commemoravimus, «Dimittite, et dimittetur
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ & uos coȩdificamini in habitaculũ dñi
in spũ. hoc ẽ templum dĩ: ad qͦd ꝑtin& sacra¬
m̃tum ꝓphetationis aggei & racharię. Cui
rursus idem apłs dicit᷑. Templum erũ dei
scm̃ ẽ: qͦd estis uos. Quisquis gͥ se ad opus
huiꝰ coȩdificationis. & ad spemꝰ sc̃ẽ firmeq
compaginis tanqͣm lapidem uiuum. ab
huiꝰ mundi ruinosa labe conu̾tit: intelli

Expanded text:
et vos coaedificamini in habitaculum Domini in spiritu» . Hoc est templum Dei, ad quod pertinet sacramentum prophetationis Aggaei et Zachariae: cui rursus idem apostolus dicit, «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos» . Quisquis igitur se ad opus hujus coaedificationis, et ad spem sanctae firmaeque compaginis, tanquam lapidem vivum ab hujus mundi ruinosa labe convertit; intelli
Abbreviated transcription (Latin):
& cinis: conu̾sus ad eum differens uisio¬
nem. imꝑans fidem. qͥ dixerat. qͥ me ui¬
d& uid& & patrem. qͥa multũ erat ad
philippũ. & longe ab eo erat uidere: non
mines in fide. in spe. in caritate. in hns
oꝑibꝰ: uirtutes suas: sed ibunt de ures
in uirtutem. Tecum gͦ pͥncipium. le¬
beris cum patre: in pat̾re: ut pat̾ td
pͥncipium in die uirtutis tuȩ. illꝰ in¬
tis tuȩ̨ quam impiꝰ non uidebit. Nant
hoc infirmum tuum: fortiꝰ ẽ hominbs.
& hic ut dictum ẽ nominata ẽ urtꝰ aͥ
cũ emittitur uirga uirtutiᷤ eiꝰ ex sỹon: it de¬
tur in medio inimicorum suorum. de qu
uirtute dicis : INsplendore sc̃orum.
In splendore inquit scõrum. De ipsait¬
tute dicit quando erunt in splendore
scĩ: non qͣndo adhuc terrenam carnen
gestantes. & in corpore mortali atq cor¬
ruptibili degentes. qͦd aggrauat animen
& depͥmit terrena inhabitatio sensum

Expanded text:
et cinis? conversus ad eum, differens visioet cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non mines in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibet hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore sanctorum. In splendore,» inquit, «sanctorum.» De ipsa virtute dicit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum
Abbreviated transcription (Latin):
festũ erit om̃ibꝰ similibꝰ iam tͥ factis: qm ui¬
debunt te sicuti es. Et enim hic philippus
te uidebat: & patrem quęrebat. Tunc gͦ uide¬
bitur: qͦd nunc creditur. Tunc tecum pͥn¬
cipium uidentibꝰ scĩs: uidentibꝰ iustis: sub¬
latis de medio impiis. ne uideant honorem
uidere patrem: cum in ipso filio non ag¬
noscer& patrem. Tanto tempore uob̾eum
sum: & non cognouistis me. Philippe: qͥ
me uid& uid& & patrem. Sed qͥ me uid&:
non qui formã serui in me uid&. Qui gͦ
me uid& qualem me abscondi tim̃tibꝰ me:
qualem me uidendum ꝑficio sꝑantibꝰ in me:
uid& & patrem. Sed qͥa ista uisio pꝰ erit.
nunc ꝓ illa qͥd habebimꝰ: U ideamꝰ quid
dicat philippo: cui dixerat qͥ me uid& ui¬
d&s & patrẽ. Quasi ei philippꝰ tacitꝰ respon¬
der&. & qͦmͦ te uidebo. si alit̃ uideris
qͣm forma serui: aut qͦmͦ te uidebo &¬
patrem. inualidꝰ homo. mortalis. pulus

Expanded text:
festum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam vifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant honorem videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui me vidit,» non qui formam servi in me vidit. «Qui» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
pientia xp̃c. in lumine ꝑpetuo. incõmutabius
ueritatis : ad qͥm uisionẽ seruam᷑. ad qͣm uisi¬
onem differimut: ad qͣm uisionem fide mun¬
dam᷑: a qͣ uisione tollit᷑ impiꝰ ne uideat hororẽ
diceret᷑. tues pͥncipium. qͣm tecum pͥncipium.
Respo. idit enĩ utt̾rogant.bꝰ. tu qͥs es: & ait.
Principium qui & loquor uobis: cum sit pͥn¬
cipium & pater. de qͦ unigenitꝰ filiꝰ: in quo
pͥncipio erat u̾bum. quia u̾bum erat apud
cipium: duo sunt pͥncipia: Absit. Sicut
enim pat̾ ds̃: & filiꝰ ds̃. Pater enim & filiꝰ.
cipium. Tunc uideberis quomͦ tecũ sit pͥn¬
cipium. Non enini & hic. ñ tecum pͥncipi¬
um : non enim. cum dixisti ecce itis quisq
ad sua. & me solum relinquitis: sed non sum
solus: quia patͣ mecum ẽ. Et hic gͦ tecum
pͥncipium. Dixisti enim & alibi. Latͣ autẽ
in me manens: facit oꝑa sua. Tecũ pͥncipiũ:
nec umqͣm a te separatꝰ ẽ pater. Sed qͦͣndo
uidebitur tecum eẽ pͥncipium: tunc mani¬

Expanded text:
pientia Dei Christus in lumine perpetuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem diceretur, Tu es principium, quam «Tecum principium.» Respondit enim interrogantibus, «Tu quis es,» et ait, «Principium, quia et loquor vobis» : cum sit principium et Pater, de quo unigenitus Filius, in quo principio erat Verbum, quia Verbum erat apud cipium, duo principia? Absit. Sicut enim Pater Deus et Filius Deus, Pater autem et Filius cipium.» Tunc videberis quomodo tecum sit principium. Non enim et hic non tecum principium. Nonne enim tu dixisti: «Ecce itis quisque ad sua, et me solum relinquetis; sed non sum solus, quia Pater mecum est» ? Et hic ergo «tecum principium.» Dixisti enim et alibi, «Pater autem in me manens facit opera sua» . «Tecum principium;» nec unquam a te separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc mani