comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Littera enĩ sine aoiuuante spu. occroit. cũ uõ
adẽ sp̃s. uiui ficatis hoc ipsũ intus conscriptum
ficit diligi. qui foris seriptũlex faciebat timeri.
Cera sponsa xp̃i intelligit. quid distet ĩt̃ litte¬
ram et sp̃m que duo alo modo dicuntur lex
et gr̃a. nec reprehenditur. lex cũ dicitur lit
scientia. cũ d̃ scientia inflat. caritas uero. e¬
dificat lex. uo bona ẽ. s cũ gr̃a. ut cũ caritate
scientia ꝓdẽ. sine ea occidit. Ita lex sine gr̃a
occidit. cũ sit uirus peccati. nõ tamen etiã
sic mala ẽ. multa sunt quibdã noxia. quauuĩ
nõ fuit mala sic et lox sine gr̃a licet nõ iuuifi.¬
cet non tamen malaẽ que iubet quod sine
gr̃a impleri ñ potest: indicat homini quod
infirmusẽ. ut demonstrata in firmitate. que¬
rat gr̃am.i ex ergo dueit ad fioẽ. fidesi petrat¬
spm̃ largiorẽ: quidiffundit caritatẽ que ĩplet
legẽ sine spu nonẽ uoluntas hõis liba. cũ cupidita¬

Expanded text:
est. Littera enim sine adjuvante spiritu occidit: Cum vero adest spiritus vivificans, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi quod foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo dicuntur lex et gratia; nec reprehenditur lex cum dicitur; litscientia, cum dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Lex ergo bona est, sed cum gratia, ut cum charitate scientia prodest, sive ea occidit. Ita lex sine gratia occidit, cum sit virtus peccati, non tamen etiam sic, mala est. Multa enim sunt quibusdam noxia, quamvis non sint mala, sicut et lex licet sine gratia non vivificet, non tamen mala est. Quae cum jubet quod sine gratia impleri non potest, indicat homini quod infirmus est, ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrattum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
nim OcCi dit. dũfacit scient̃ peccare. ⁊ aodit
p̃uaricationẽ.⁊ magis incitat. pre¬
ĩplere quilittera p̃cipit. aduerte
scripius quia lex subintrauit. ut habuntaret
habere non possit. Non ergo dicitur littera occi¬
dens. eo quodlex mala sit. s quia ꝓhibens pec̃e.
nõuiuificat homine: s auget ꝯcupiscentiã et
peccatum: preuaricatione cumulat. insilibet
gr̃a ꝑlegem fidei. Apparet igitur littere uetus¬
potius cognitione peccati quam liłure apecc̃o.
tantũ habet inlittera demonstrante: nõ inspũ
adiuuante: quod mandatum sit uinore pene.
nõ amore iustitie: seruilit̃ sit: non libalit̃. et ĩo
nec fit. nõ eñ fructus ẽ. bornis: qui decaritatẽ

Expanded text:
tu occidit, dum facit scienter peccare, et addit praevaricationem, et magis incitat, prmplere quod littera praecipit. Adverte scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret dhabere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum non vivificat hominem, sed auget concupiscentiam et peccatum, praevaricationem cur legem fidei. Apparet igitur litterae vetuss cognitione peccati quam liberare a peccatantum in littera demonstrante non in spiritu adjuvante, quod mandatum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim fr
Abbreviated transcription (Latin):
so.si a uiglet m̃s nr̃a aitendens heccadri¬
simus.: c et sobrie eisutamur nonꝙͣibotus nr̃is
s ad sustentationẽtates: ui eñi. qiũe nos quino
sumus filii noctis non¬
ormi debemus dormire. quauli
uitia sua ⁊ peccatraxerunt eo
adhoc. ut oblitiuite eterne.¬
inistis quiescant. et qui eby¬
tendo nocte ebriisunt .i. exnocte
e quidi. Scentes. non solũ iuguemũ
s sobrii .s. moderate hisurẽ¬
tiphocsimus sobriiquia su
Recte lorice fid̃e coꝑat. et ca¬
ritatẽ. et galea sp̃e. Sicut n
loricamunit intalia. itafidẽ
leam spem appetitum terrenorũ. Siem̃.
uit. qui sunt q̃i cohentes. a̾rnifioi. ẜ et caritate in¬
sistimus. nĩiqũa mentes nr̃as iuncet tp̃alis appetitus.
s etiãspos eterne salutis adsuꝑnatentens ut galeã:
posuit nos d̃s ĩ¬
posui nosõs infioe et spe
ut habeamus irã .i. penã ex̃¬
nãs aoquiramiis salutẽbñ
oꝑando. noner̃a otiosis dabr̃¬
nr̃m iħm nec speͦ necsalus. nec aliud

Expanded text:
s, sed vigilet mens attendens haec caduca, et sobrie his utamur, non quasi bonis nostris sed ad sustentationem datis. Vere nos qui non sumus noctis non debemus dormire. Nam ccata sua traxerunt eos ad hoc, ut obliti vitae aeternin istis quiescant. Et qui tendo, nocte ebrii sunt, id est s lucentes, non solum vigilemus, sed sobrii simus, moderate his utehoc simus sobrii, quia sumRecte loricae fidem comparat et charitatem, et galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides a appetitum terrenorum. Si enimunt quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea meposuit nos Deus it spe, ut habeamus iram, id est poeed ut acquiramus salutem bene operando. Non enim otiosis dab, nec spes, nec salus, nec aliud
Abbreviated transcription (Latin):
di liter eos instruens. deho¬
noueritis .i. ostendatis. uo̾
Anosse eos quilaborant int̃
uos .i. in regimine ur̃o et
Odoctrina et p̾sunt uobrroi¬
gnitate: ⁊ hocindi .i. inor¬
dinanõe dñi. ⁊ sui officũ
debito. monent uosuelu¬
it inter pares adrecta ita nou̾tis

Expanded text:
liter eos instruens de honoveritis, id est ostendatis vos nosse eos qui laborant inter vos, id est in regimine vestro et doctrina, et praesunt vobgnitate: et hocdinatione Domini, et sui officii debito monent vos, ut pares ad recta ita noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
litas. noxẽ habitusutiorui¬
neq tenebrarũ :¬
non .t. hoc addidit. neqiuis
putet partim posse ẽẽ diei ⁊
partim noctis Nemoenum
duob dnĩs ẜuire potest:¬
Igitur. ⁊c̃. cõmonet ne le¬
curi denõie saluatorisne
non sumus filii noctis igitur¬

Expanded text:
s; nox est habitus vitioruneque tenebraru. Hoc addidit, ne quis putet partim posse esse diei, et partim noctis. Nemo enim duobus dominis servire potestiamus, etc. Commonet ne, securi de nomine Salvatoris, nnon sumus filii mortis, igitu
Abbreviated transcription (Latin):
uemad¬
modũ aũt
iannes et
manbres re¬
stiterunt
moysi. itaet
hii resistunt
ueritati hoĩeͤ
corruptim̃¬
te reꝓbicirca
fidẽ s ultrañ
ꝓficient:
nsipientia
enĩ eorum
manifestae

Expanded text:
uemadmodum autem Iannes et Mambres restiterunt Mosi ita et hii resistunt veritati homines corrupti mente reprobi circa fidem sed ultra non proficient insipientia enim eorum mani
Abbreviated transcription (Latin):
qua sunt nõ ꝯpatiẽdo in¬
sirmmis sine pace.i anqui¬
etates alioscͥminatores.
.i. crimina alũs inponẽtẽ.
uel detractores. famã sc̃oꝵ
maculare conantes inꝯ¬
tinentes gule. nellibidinĩ
nõ refrenedo malas cupidi¬
etates. ĩmites .i. cruoele
ercẽdo. lites.si ne benigra¬
tate. ilargitate. dũ nesci

Expanded text:
qua sunt non compatiendo infirmis; sine pace, id est inquietantes alios; criminatores, id est crimina aliis imponentes, vel detractores famam sanctorum maculare conantes; incontinentes gulae vel libidinis, non refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo lites; sine benignitate, id est largitate, dum nesci
Abbreviated transcription (Latin):
coeterno iam p̃destinatione fyxumerat quos¬
eterno sicut fixumerat anteqriã tp̃s eẽt q. cũ
creaturis accep̃. Nõ gͦ possumus dicere fuisse
ditur ꝓmissio uite. que quanto certior est.
tanto minister debet eẽ. solicitior. ut auctoᷤ¬

Expanded text:
no jam praedestinatione fixum erataeterno sic fixum erat antequam tempus esset quod cum creaturis coepit. Non ergo possumus dicere fuisse ditur promissio vitae, quae quanto certior est tanto minister debet sollicitior esse. Ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
q nr̃am ⁊̃ intrinsecus oꝑatur. q̃ ⁊̃ baptizatos parim¬
lõsuo inserit corpori. ꝗmundũ ualent aliquem
sui sp̃s occultissimã fidelib grãm. quã latent̃. ⁊̃ in¬
fumdit paruut᷑ sic ⁊adã pt̃ imitationis exeplum
occulta etiã tabe carnał concupiscentie sue
tabificauit inse om̃s desuastirpe ꝑuenturos.
Unde recte subdit.

Expanded text:
m, etiam intrinsecus operatur, quae etiam baptizatos parvulos suo inserit corpori, qui nondum valent aliquem occcultissimam fidelibus gratiam, quam latenter etiam infundit parvulis, sic et Adam praeter imitationis exemplum, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venturos. Unde recte subdit
Abbreviated transcription (Latin):
eit ds̃. ut dĩfiliꝰ inmutabilit bonus inse ma
eiꝰ.dona nãq dĩsunt mĩta nr̃a. quib ad sumũ
bonũ ꝑueniemꝰ. E st p̃terea alia rõ. qrͣ potiꝰ isto
iustitia dĩ in potestate diabolitraditũ ẽ genus
humanũ peccato pͥmi hois. in õs utriusq sexu
cõmixtione nascentes originalit̃ tͣnseunte.
⁊ debitopͥmoꝵ parentũ obligante quo circa os
boĩes aborrigine st̃. sub pͥncipe diabolo. Unde
tradit᷑ ẽ hõin potestate diaboli nõita deb⁊ intel¬
ligi.tãquã ds̃ hocfecit᷑. aut fis iusserit.s ꝙ tm̃
ꝑmiserit iuste tñ illo deserente peccante. pecq̃
auctor illicoinuasit non tñ ds̃ c̃tinuit inira sua
miserationes suas nechõĩenẽ alege sue potesta¬
tẽ ãmisit᷑ qñ inpotestate diaboli ẽe ꝑmisit. s in¬
ter malapenalia ⁊̃ malis multa p̃stitt bona
⁊ tandẽ hoĩẽ quẽ cõmissio peccatoꝵ diabolo
xeruit adiabolo. ut sic iustitia uiceretur dia¬

Expanded text:
it Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se mejus. Dona namque Dei sunt merita nostra, quibus ad summum bonum pervenimus. Est praeterea alia ratio quare potius isto justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde traditus est homo in potestatem diaboli, non ita debet intelligi, tanquam Deus hoc fecerit, aut fieri jusserit, misit, juste tamen illo deserente, peccantem peccati auctor illico invasit: non tamen Deus continuit in ira miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, quando in potestate diaboli esse permisit, ster mala poenalia, etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commistio peccatorum diabolo anguinem Christi eruit a diabolo, ut sic justitia vinceretur 24 dia
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ insĩplicitate innocens qui nõ dũ laborauit
ut amplificaret sebonisut paruuli sunt in bapo¬
meliorsit quã bonus in nocentie tñ cã ẽ mi sera¬
bilior. quã instine ꝗa nõ ẽ huiꝰmoĩ iustitia sine se¬
ueritate.⁊ ẽ sensus. Uc̃ magnũ feẽ xp̃s moriendo
cile ostendit ⁊ raꝵ s alt̾m difficiliꝰ ⁊ raruis. Seꝗt᷑.¬
Commendat

Expanded text:
natus est in simplicitate; innocens, qui nondum laboravit, ut amplificaret se bonis, ut sint parvuli in bapmelior sit quam bonus, innocentiae tamen causa est miserabilior quam justitiae, quia non est hujusmodi justitia sine severitate. Et est sensus: Vere magnum fecit Christus moriendo cile ostendit, et rarum, sed alterum difficilius et rarius. VERS.Commendat
Abbreviated transcription (Latin):
dõ diligenti reconciliatisumꝰ cũ quo pp̃peccatũ mi¬
micitias habeamus. habebat enĩ ille caritatẽ er¬
ganos ⁊ cũ inmicitias exercebamꝰ aduersus eũ opã¬
domiquitatẽ. Sic̃ enĩdictũ ẽ. Odisti õs qui opantur
iiquitatẽ. Ita ⁊ illud ei dictũ ẽ. Nichil odistieoꝵ.
diligebat oderat enĩnos quales ip̃nonfecerat.⁊ qa
digne possit eloꝗ quantũ diligebat m̃braunige
moniũatq pignus eiꝰ dilectionis qui emĩ ꝓofilio
nos dilexerit.⁊ quales. q̃uantũ. nͨ desꝑaremus ⁊p
sa desꝑatione ñ audemus erigi millũ quales ne
gis resilereremus. ⁊ in nr̃a fortitudine magis de¬
ficeremꝰ. Illiro quoq attendendũẽ ꝙ dic̃ nos ui¬
liare ⁊ iustificare nisi ꝑmorte xͥ dequodicimus
ꝗ. fuit ⁊ aliꝰ modus possibilis dõ qui oiã pot̃ s nul¬
lus aliꝰ nr̃e miserie sanande fuit ẽuenientior.

Expanded text:
Deo diligenti reconciliati sumus, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Habebat enim ille charitatem erga nos, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. Sicut enim ei dictum est: Odisti omnes qui operantur iniquitatem . Ita et illud ei dictum est: Nihil odisti eorudiligebat. Oderat enim nos quales ipse non fecerat, eergo possit eloqui digne quantum diligat membra unigemonium atque pignus ejus dilectionis, qui enim proprio Filio nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos julquod fuit et alius modus possibilis Deo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior.
Abbreviated transcription (Latin):
ira fmnit᷑ .s. cũ areatu pene absoluim̃. Non enĩ ini¬
micieramus dõ. nisi quẽ admodũ iustitie sũt
mimicapeccã ⁊ idõremissis peccĩs tales inimici¬
tie finiunt᷑ ⁊ reconciliant᷑ iustiquos ĩpistificatꝰ.
pecc̃a enĩ nr̃adiabolus tenebat: ꝑ illamĩtonos¬
angebat in mortẽ .s. tm̃ualuit ille sanguiꝰ ut
hoses abet̃na morte debita lib̾aret. ueluenit
dilexit. Unde recte sequitu.

Expanded text:
r, scilicet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, et ideo remissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna morte debita liberaverit dilexit. Unde recte sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
.i.ꝑuitã ip̃iꝰ.s. quã resurrext
amortuis ⁊ c̃sensus. Inde ẽ¬
factos amicos saluare quia
mortutis potuit nistifica¬
re quofacto mimici expec

Expanded text:
icet quia resurrexit a mortuis. Et est sensus: Inde cererit amicos salvare, quia mortuus potuit justificare: quo facto inimici ex pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añ aserpente. siũ adiabolo seducta. adꝙ dm̃s apłm
inhis c̃suetudinis ordinẽ tenusse. dũ successioẽ
posteritatis humane que peccõ. ⁊ mortiexeo ue¬
nienti succubuit nõ mulieris: uiro attribuit. Nõ
enĩ exmuliere postr̃ras. s exurro noĩari solet. ⁊ ob
hoc mortalis posteritas ⁊ corporał successio uiro
potiꝰ tãquã auctori.⁊ ñmulieri deputat᷑. E Nel ꝗa
mulier deuiroẽ.⁊ utriusq una caroẽ.⁊idõsiũ amu

Expanded text:
m in his consuetudinis ordinem tenuisse, dum successionem posteritatis humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. Vel quia mulier de
Abbreviated transcription (Latin):
huc ẽ. infir. inpeccĩs ⁊ itamedico indigentes
EaG̃ apparet in morte benfuolentia a quotales. arrã¬
accepimꝰ q̃ donauit impiis mortẽ suã. quiseruat
nustis uitã suã mortuus ẽ ꝓte. ohõ mortalis. ut ui¬
uascũ illo suscepit mortẽ nr̃am ut donaret nobis

Expanded text:
semus adhuc infirmi, in peccatis, et ita medico indigentes, ujus apparet in morte benevolentia: a quo tales arrhaccipimus, quod donavit impiis mortem suam, qui servat justis vitam suam. Mortuus est pro te, o homo mortalis, ut vivas cum illo. Suscepit mo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ: non mortał uicturus ẽ in eternũ ꝑꝑ quẽ mortu¬
us ẽ. quiuiuit meternũ: s quomodomortuus est.
⁊ uñ: : põt morios: accepit exte ur̃i moreret᷑ ꝓte in¬
duit se. ut ꝓte moreretur inductte. ut cũ illo uiuaᷤᷤ
induit secarne mortali. inuirginitatẽ matriꝰ in¬
duit te uita ꝑhenni. inequalitate patris. Ecce quõ
amatꝰ es ⁊ ñ amanous amatus es turpis ⁊ fedus añ¬
quã eẽt inte q. amari dignũ ẽẽt. amatus ẽ pͥus ut
dignus fieres. qui amareris dilectus espͥus ut di¬

Expanded text:
 in aeternum propter quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est, et unde, et potest mori Deus? Accepit ex te unde moreretur pro te; induit se ut moreretur pro te, induet te ut cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Ecce quomodo amandus. Audi quomodo amatus es turpis, foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius ut dignus fieres qui amareris. Etenim Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. occidit eũ tñ ⁊ utiq iustũẽ. ut debitores
quostenebat. lib̃i dimittant᷑ in eũ credentes. quẽ
sine ullodebito occidit. iõaut̃ potentia uincẽ
noluit. quia diabolus intio ꝑuersitatiꝰᷤ sue ama¬
tor ẽ potentie s ⁊ destructor oppugnatorq u¬
stite in quo hoĩes magis eũ imitant᷑ qui negle¬
cta uł ⁊̃ ꝑ sona iustitia potentie mag̃student. eiꝰ¬
ꝙ uł ad eptione letãt᷑ uł cupiditate ĩflamant᷑.

Expanded text:
ccidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatũ
eẽ uerbũ. susceptiõẽ hõĩs. sicut nec menbraue¬
ste induta mutantur quã ius illa susceptio in
effabiliter susceptũ suscepiẽ copularet. habitꝰ
ergo ẽ. susceptio hoĩs qĩ uestis. que nõmutat ꝙ
uestitur. Seqr ad cõmendationẽ maiorẽ hũilita¬

Expanded text:
ique consociaret. Non ergo oportet intelligi Verbum mutatum esse susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis susceptio illa ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. Habitus ergo est suceptio hominis, quasi vestis quae non mutat, quod vestitur ad commendationem majoris hu
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã usq. ad .m. quanta humilitas. hũiliauit se
xp̃s usque adincarnationẽ. usq ad mortalitatẽs
humane participatiõẽ usq ad diabolitẽptationẽ
usq adppͥirrisionẽ.usq ao sputa. ⁊ uincula. ⁊ a¬
lapus.⁊ flagella. usq ad mortẽ. et sihoc parũ ẽ. ali¬
quid degn̾e mortis addendũ ẽ. Mortẽ aũt non
quãlib: s crucis. que iiignominiosiorẽ. Ecce

Expanded text:
 etiam usque ad mortem. Quanta humilitas! humiliavit se Christus usque ad incarnationem, usque ad mortalitatis humanae participationem, usque ad diaboli tentationem, usque ad populi irrisionem, usque ad sputa et vincula, et alapas, flagella, usque ad mortem. Et si parum est hoc, aliquid de genere mortis addendum est. Mortem autem, non quamlibet, sed crucis, quae ignominiosior est. Au
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus ẽ hõ: ut nec ip̃ mutaret dm̃. nec ab illo
mutaretur s potuis ex quarto. Sic enĩ assũptꝰ
ẽ. ut cũ mutaretur in effabilit̃. ⁊ excelleraiu at¬
qi cõunctius ꝗͣ uestis cũ abhoĩe induitur. noĩe
ergo habitus significauit qualit̃ dixerit. ̃¬

Expanded text:
sumptus est homo, ut nec ipse mutaret Deum, nec ab ipso mutaretur; sed potius ex quarto. Sic enim assumptus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque conjunctius, quam vestis cum ab homine induitur. Nomine ergo habitus satis significavit qualiter dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
coerrantes abono ⁊ alios. inȩ.
t i Quales sunt illi. quitim̃teᷤᷤ¬
is errantẽ hos ledere corãqub locun¬
minentes tẽptationes. s ⁊̃
ꝓmittunt felicitatẽ ħꝰ sełi.
p̃dic̃ labores suꝑlabores. usq in finẽ uenturos.
patimori. sputisuinri. spiras coronari obꝓbat

Expanded text:
co, errantes a bono, et alios in  Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquunminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus praedicit labores super labores usque in finem venturos ipati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprob
Abbreviated transcription (Latin):
nuaetur quod ad salutem
hominum ualet :
Omnis enimq. uere scrip
quete posst̃ ualent ancausas salutis. oĩs
eniscriptura ciuius auuctorõs ẽ i spitata ilicui

Expanded text:
nuatur, quae ad salutem hominum valet. Omnis enim. Quasi dicat: lutem quia valent ad causas salutis. Omnis enim Script
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽs. Quid enĩsic ꝑseqͥ¬
tur uitã bonorũ quauitã
uritari quoddisplicet. s ⁊̃ eũ¬
cog̃ dolore. quodindet quia
corãpioniuens ĩpie. et sinon oblicat. cõsentien.¬

Expanded text:
tiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita imitari. quod displicet, sed cu dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentien
Abbreviated transcription (Latin):
tendis quoego ⁊ fidẽ inuisi¬
dei et proxum. et patienti¬
am de aduersis. et ꝑsecu¬
ta tones deloco ad locum.
et passiones tormentorũ.
in late tribulatione̾.⁊
sit. ⁊ te. eruet. nec solus ego
suis concupiscentiis. uel
ꝓdolore peccantiũ. ꝑsecu

Expanded text:
tendis quo ego; et fidem invisiDei et proximi, et patientiam de adversis, et persecutionem de loco ad locum, et passiones tormentorum. ones et tribulationes, t te eruet. Nec solus ego suis concupiscentiis, vel pro dolore peccantium, persecu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eñi est utile uobis.
Plus em̃iẽ. utile facienti
qua illi cuifit. uob̃dico qͥ¬
cepistiᷤ aprimo anno .i. a
preterito anno.nonsolũ¬
facere.s etiã uelle. quoo
plus ẽ qũa facere. Nc̃ uero¬
et facto ꝑficite. ut non
dicat eoscepisse facere ⁊ ẜ¬
alios uelle. qĩuobisdico.¬

Expanded text:
Hoc enim est utile vobis. st enim utile facienti quam illi cui fit. Vobcoepistis a primo anno, id est a praeterito anno, non solufacere, sed etiam velle, quod plus est quam facere. Nuet facto perficite, ut non dicat eos coepisse facere, lios velle. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
ei. ob. quia emendantes erro¬
res pͥstinos ac moꝵ uitia. dõ
seuouerunt de inde fr̃ib
sua dederunt uel obtuler̃
aliter non erat accipiendũ
ab eis. quia munera excecãt
oculos. et uĩauctoritatis in¬
clinant. qui uerodant ut ñ
arguantur. fructũ dandiñ
labent. Istiuõnon eo ammo
dederunt. ut redimentes
uitia non arguerentur.s
se nobis obedientia.s. ut no¬
bis obedirent et hoc p̃puolũ¬
tatẽ d̃i quiuult homines
subdi uicariis et ita institer̃
nobis ut exemplocor ꝓuo¬
cati rogaremus titũ ut quẽ ad mod.
cepit. inuobis benefacere
postquã correctos uos uidit

Expanded text:
ent, quia emendantes errores pristinos ac morum vitia Deo se voverunt, deinde fratribus sua dederunt, vel obtulerunt. Aliter non erat accipiendum ab eis, quia munera excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui vero dant ut non arguantur, fructum dandi non habent. Isti vero non eo animo dederunt, ut redimentes vitia non arguerentur, sese nobis, obedientia, scilicet ut nobis obedirent. Et hoc per voluntatem Dei, qui vult homines subdi vicariis suis. Et ita institerunt nobis, ut exemplo eorum provocati, rogaremus Titum ut quemadmodum coepit, in vobis benefacere, postquam correctos vos vidit
Abbreviated transcription (Latin):
non solum uoluerunt pa¬
tis expertisunt. et in dega¬
uisi sunt. et cum pauperẽ
cẽnt. habundanter dede¬
runt. unde subdit. et altiᷤ¬
sima paupertas. et cetera.
et sile. ibi facta non sunt
ut ꝓbutos schorũ passiõib
demonstaarẽt. et pauper
bilissima benignitate m̃¬
tis habundauit. indiuitiaᷤ
simplicit᷑as eor .i. maior
factaẽ. dumterroit diui¬
tias dare. etͣ simplici aĩo.
ut non homim placeant.
Tenues quidẽ erant insuba
facultatũ. s duntes fuerũt
indando. quia pura cõsciẽ.¬
tia oꝑatisunt. et indered¬
do. uel testi. qui anemine
cogente uoluntarii fue¬
runt addandũ scđmiuir¬
tutẽ rerũ suarum. et su¬
prauirtutẽ ut postea ege¬
rent ip̃idico cũ multa ex¬
hortatiõe obse¬
municatiõ nẽ
t non sicut
metipsos dede¬
runt primu
dño deinde
tẽ di ut roga¬
rem titum ut
quẽ admodũ
cepit. ita et ꝑ¬
ficiat inuob
etiã grãm
istã. set sicut
datis et sermo

Expanded text:
non solum voluerunt pati, sed experti sunt: et inde gavisi sunt, et cum pauperes essent, abundanter dederunt. Unde subdit: Et amplissima paupertas, etc. Vel: Aet Sylae ibi facta non sunt ut probatos se horum passionibus demonstrarent. Et paupertbilissima, benignitate mentis, abundavit in divitias simplicitatis eorum, id est major facta est, dum tendit divitias dare: Et hoc simplici animo, non ut homini placeant. Tenues qui erant in substantia facultatum, sed divites fuerunt in dando, quia priva conscientia operati sunt. Et inde reddo illis testimonium, quia nemine cogente voluntarii fuerunt ad dandum secundum virtutem, rerum suarum, et supra virtutem, ut etiam post egerent. Ipsi dico, cum exhortatiomunicationem et non sicut met ipsos dederunt primum Domino deinde tem Dei ita ut rogaremus Titum ut quemadmodum coepit ita et perficiat in vos etiam gratiam istam sed sicut datis fide et sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uolens bonũ in genium
ur̃e caritatis .i. suadere uo¬
lens ut sitis largi exdiscre¬
tioẽ animi non pterreno
cuomodo faciatis. et hoc
uolo conꝓbare et suadere

Expanded text:
volens bonum ingenium vestrae charitatis, id est suadere volens ut largi sitis, et ex discretione animi, non pro terreno commodo faciatis, et hoc volo comprobare, et suadere
Abbreviated transcription (Latin):
uobis non desit. hoc dicit ut
incitet cos ad dandũ et per¬
ficiat in uobis grĩm istam
dico. et non quoꝰmodo. s ut
Non quasi imp¬
perans dico::
Set ꝑaliorũ solli¬
citudinẽ etiam
genium bonu
conꝓbans:¬

Expanded text:
vobis non desit. Hoc dicit ut incitet eos ad dandum. Perficiat in vobis gratiam istam, dico, et non quoquomodo, sed ut non quasi imperans dico, sed per aliorum sollicitudinem etiam genium bonum conprobans
Abbreviated transcription (Latin):
in sua maiestate ꝑquẽ et
om̃ia factasunt factus est
ꝓpt̾ uosegenus inmundo.
Nota quodnonait pauꝑfa
ctus ẽ. cũ diues fuisset. s cũ
diueseẽt pauꝑtatẽ enĩas¬
sumpsit et diuitias non
Amisit. intus diues. fo¬
ris pauper.latensõs indi¬
uitiis appare homo
inpauꝑtate. ut inopia illiꝰ
tis ut induerem stola in
contẽpnat pauꝑincella.
diues inconscientia. secu¬
AO
mendicitate. ad illũ accedẽ.
quiindutus ẽ nr̃a pauꝑta¬
te ubise pauꝑ auit. nos

Expanded text:
in sua majestate, per quem et omnia facta sunt, factus est propter nos egenus in mundo. Nota quod non ait pauper factus est, cum dives fuisset, sed cum dives esset. Paupertatem enim assumpsit, et divitias non amisit, intus dives, foris pauper; latens Deus in divitiis, apparens homo in paupertate, ut inopia illiustis, ut indueremus stolam contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia, secuas mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupte, ubi se pauperavit, nos
Abbreviated transcription (Latin):
niris sicut locuti sumus
corripiendouitas appar⁊.
arguentis. dũqui arguũ¬
tur. se emendant. dũem̃
suãꝑefficaciam illoꝵ ait.
tascius sunt inuobis. quia
iuri scĩaffectus in om̃ibono
c̃. sunt dico. h̾bundantius
quam ante. quia uroit ꝓfe
titidico reminiscentis
obedientiam omnium
ur̃m. Ostendit tium la¬
udasse eos. quia sollicitie¬
rant obedire ei. Intito aũ
apłm reueritisunt dico
reminiscentis obedientiã
.s. quomodo.i. quã accu¬
rate recepistiscum. cum
timore. cordis et tremo.
corꝑis. et quiasic in illo
egistis. Gaudeo quod con¬
fido inuobis et hoc inom¬
nibus rebus non solum
lautat incidenter de
quodĩom̃i¬
bus confido
inuobis:
otam aũt
facimus uob
eccliis mace¬
donie.quod
inmultoex¬
perimento
tribulatioĩs
habundan¬
tia gaudii fit¬

Expanded text:
niri, sed, sicut locuti sumus corripiendo veritas apparet arguentis, dum qui arguuntur se emendant; dum enir efficaciam illorum ait, jus sunt in vobis, quia viri sancti affectus in omni bono est. Sunt dico abundantius quam ante, quia viderit profecTiti dico, reminiscentis obedientiam omnium vestrum. Ostendit Titum laudasse eos, quia solliciti erant obedire ei. In Tito autem Apostolum reveriti sunt. Dico autem reminiscentis obedientiam, scilicet quomodo, quam accurate recepistis eum cum timore cordis, et tremore corporis. Et, quia sic in illo egistis, gaudeo quod confido de vobis, et hoc in omnibus rebus, non solum laudat, incidenter dequod in omnibus confido in vobis notam autem facimus vobis ecclesiis Macedoniae quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii i
Abbreviated transcription (Latin):
aliter hõ adõ umu quid̃e
benedictionis uerbũ ẽ. s¬
ꝓcongruentia ꝑsone. uarie
debet intelligi. sicut et fa
ds̃ benedicitur ab hoĩe. cũ laudib dignĩ¬

Expanded text:
aliter homo a Deo: unum quidem benedictionis verbum estcongruentia personae varie debet intelligi, sicut et facDeus benedicitur ab homine cum laudibus digni
Abbreviated transcription (Latin):
dita sunt. ⁊ restaurata. ⁊ dño¬
iħu xp̃o. sine quo nulla bõa
dantur nobis:
Denedictus. p̃missa saluta¬
tiõe. incipit agr̃aꝵ actione

Expanded text:
dita sunt et restaurata, et Doisto, sine quo nulla bona dantur vobis. Benedictus, praemissa salutatione incipit a gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
meritis maledictos ÷ in futuro exaltabit dando
inmortalitatẽ. Uñ subdit in om̃i benedictione
spuali .i. exaltabit om̃imoda ex iltatio ⁊ ꝑfecta
naturã sp̃s. quia erunt agilia. ⁊ abilia cibo nõ
egentia. que sp̃u naturali funt benedictiõe

Expanded text:
meritis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni benedictione spirituali, id est exaltabit omnimoda exaltatione, et perfecta, naturam spiritus, quia erunt agilia et habilia, cibo non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
Sectamini tote¬
desiderio caritate
que ẽ dulce et salubre
uinculũ m̃tiũ sine
pauꝑ ẽ diues. ⁊ emula¬
mini. etiã .i. desi-

Expanded text:
Sectamini todesiderio charitatem, quae est dulce et salubre vinculum mentium, sine pauper dives. Et aemulamini et
Abbreviated transcription (Latin):
mur ꝓlatino. ut cm̃
scemata usitatiꝰ dicimꝰ¬
q̃mfiguras. ita usitatiꝰ
tropos quã modos. Est
ꝗdã huiꝰ tropi .i. allegorie sunt plures spẽs. quaꝵ
una ẽ que dicit enigma. Cingma uõ ẽ ut breuit̃
explicẽ.nõ om̃is s obscura allegoia. ꝓm̃ quatũ
ita noĩe enigmatis similitudiñs qua uisobscu¬
tudines significate sunt. que ualent ad intelligẽ¬
dũ dm̃. licet obscẽ. Nunc eñi imagines ueritatis
ꝑfidẽ uidentur tunc res ip̃e uel speculũ ẽ. anima.
ui cuns aliquo modo deũ cognoscimus. s ine¬
nigmate.i. obĩcure: tunc aũt uidebimus eũ facie
ad faciẽ .i. manifeste. asimili recto uultu se intu¬
entiũ. Est erũi quedã uisio huius ipris erit altͣa
uisio futum.ista ẽ. ꝑfide: illa erit ꝑspeciẽ. et nũc.
ñ solũ alii.s etiã ego ip̃ cognosco exparte.i. in ꝑfe

Expanded text:
 Latino. Ut enim schemata usitatius dicimm figuras, ita usitatius tropos quam modos. Est quidam hujus tropi, id est allegoriae sunt plures species, quarum una est quae dicitur aenigma. Aenigma vero est ut breviter explicem, non omnis, sed obscura allegoriaita nomine aenigmatis similitudo obscutudines significatae sunt, quae valent ad intelligendum Deum, licet obscure. Nunc enim imagines veritatis per fidem videntur, tunc res ipsae. Vel speculum est anima, in cujus aliquo modo Deum cognoscimus. Sed in aenimate, id est obscure, tunc autem videbimus facie ad faciem, id est manifeste, a simili recto vultu se intuentium. Est enim quaedam visio hujus temporis, erit altera visio futuri. Ista est per fidem, illa erit per speciem. Et nunc, non solum alii, sed etiam ego ipse, cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
magnã quã cepit equalitas angłor. quã qͥ nõdũ
habebat ⁊ pp̃illã que merito ĩã inerat ꝑfectũ. ⁊ pp̃
nor ista iustitia facit meritũ: maior illa p̾mium.
idõ qui istã sequitur ñ illã. ñ assequitur. Uñ ait¬
ꝙ nõdu ꝑfecti sumus ut illic ꝓficiamur. quo ꝑ¬
toto. quia fidĩ res ip̃aque uideatur succedet. cari
e. non om̃i modo extota anima diligitõs. Caro tñ
nondicitur concupisc̾e̾ nͥ quia carnalit̃ aĩa cõcu

Expanded text:
t aequalitas angelorum. quam qui nondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectum et propter nor ista iustitia facit meritum, maior illa fit praemium. unde qui istam non sequitur, illam non adsequitur. quociquod nondum perfecti sumus ut illic perficiamur, quo pertoto, quia fidei et spei res ipsa quae videatur succedet. Chariae, non omnino ex tota anima diligitur Deus. Caro autem non dicitur concupiscere, nisi quia ca
Abbreviated transcription (Latin):
mus h
quib adhuc non ualeo loqui sapien¬
tiã. qui adhuclaᷤte poi tantur ñ solido
cibo pascuntur s illis dico. qui ĩauidñr
mus eẽ ꝑfecti quimanducãt solidũ cibũꝗa
intelligunt equalitatẽ uerbi cũ patre s nõsic ui¬
dent adhuc quo modo uidendu ẽ facie ad faciẽ.

Expanded text:
mus. quibus non valeo loqui sapitiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo vide
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ illud um̃. de quophili
scens quidẽ .i. dans obliuioni.¬
que retrosunt.i. terrena que
extendens.me.ip. tota intenti¬
one ⁊ desiderio nõdũ habiterei.¬
Extendebat eni. se ad celestia ẜ ĩ
hensionẽ. Sic et nos ñ relabam᷑¬
amore. uniam transiliumus.
nec remaneamus inqueiam
superne uenimus. curramus. intendamꝰ.¬
intentiõe et desiderio. Uel ita
ꝙ aũt desideras: nõ dũ uiddes. s¬
xp̃o iħl desierando capax effic̾is ut cũ
uenerit. q uideas implearis. sicut cm̃i. si uelle̾
implere alique sinũ. ⁊ nosti q magnãtẽ. ꝙ da¬
bitur extendis sinũi. uel sacci. uel utͥs. uel alicꝰ
rei et extendendo. facis capatiorẽ. sicd̃s diffe¬
rendo rem extendit desideriũ. desiderando
extendit anim̃. extendendo facit capacẽ. de¬
sideremus gͦ quia ĩplendi sumiis hec ẽ uitanr̃a
ut desiderando exerceamur. tm̃ aũ nos exere⁊¬
scm̃ desideriũ: quantũ desideria nr̃a ãputau¬

Expanded text:
Hoc est illud unum de quo Philiscens quidem, id est dans oblivioni,ae retro sunt, id est terrena quae extendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei.Extendebat enim se ad coelestiaehensionem. Non relabamnde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamita Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficiaris, ut cum venerit quod desideras, implearis. Sicut enim si velles implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendes sinum vel sacci, vel utris, vel alicujus rei, et extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desiderando exerceamur: tantum autem nos exercet desiderium sanctum, quantum desideria nostra amputabi
Abbreviated transcription (Latin):
pmissabona. p̃terita eñi mala p̾tgũ oportet
ponere. ut in ea. que nob̃ ꝓmiituntur intenta¬
mis gͦ nec exp̃teritauita nec exp̃senti delectari
debemius. reuocandus ẽ animus. a recordandis cũ
quadã delectationẽ p̃teritis malis. ⁊ cũ quadã cõ¬
cupiscentia fruendi ne redeamus corde inegy¬
ptũ. Uitã igitur malã p̃teritã obliuisce̾. site dele¬
ctauit aliquando uanitas. nõtemͦ delectet. ꝑ se¬
quor dico eousq donecueniã. ad destinatũ. ꝑ .s.¬

Expanded text:
missa bona. Praeterita enim mala post tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, si te delectavit aliquando vanitas, non modo te delectet. Persequor, dico, eo usque donec veniam ad destinatum
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝗd.ix.t.p. etiã adhuc .i. post ꝯuersionẽ postquã
dedit bona incligno. Uinde głosus apparet: an ꝯũ¬
sionẽ enĩ eũ male mererer exm eis ñerat głosior:
⁊ẽ sensus. ac si drẽt quod añ remissionẽ uidĩ
dicandus sim. ꝗa nc̃ certũ ẽ ꝙ dimitendi ueritã
non habundasset ingłant nisi peccassẽ. sequitur.

Expanded text:
 peccator etiam adhuc, id est post conversionem, postquam dedit bona indigno, unde gloriosus apparet. Ante conversionem enim cum male mererer, ex meis non erat gloriosior. Et est sensus, ac si diceret, quod ante remissionem videri dicandus sim, quasi dicat: Certum est quod dimittendi veritas non abundasset in gloriam nisi peccassem. VERS. 8.--
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ ẽ enĩ quia⁊ si ad gla
oĩ ꝓficit mendaciũ hõiũ¬
faciam Mala ut ille solus uerus appa¬
reat. peccatores nõ sunt¬
dicendi qui peccant ꝗa
non uoluntate. s inpul¬
bona.: su eius uidebunt᷑ peccareq absit.

Expanded text:
nifestum est, quia si ad gloriam Dei proficit mendacium hominum, ut ille solus verus appareat, peccatores non sdicendi, qui peccant; quia non voluntate, sed impulsu ejus videbuntur peccare: quod absit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectio. qua diuersa do¬
nauniunt᷑ sit sine si¬
mula. ⁊ sic erit alt̾ abt̾ius
menbrũ. ⁊ sitis odientes
amare: nec malũ faciat
bonũ dimitiere. ⁊ sius. di.¬

Expanded text:
Dilectio qua diversa dona uniuntur, sit sine simulatione, et sic erit alter alterius membrum; et sitis odientes amare, nec malum faciat bonum dimittere, et sitis di
Abbreviated transcription (Latin):
quã dixim ut spũ feruen
entes ut modeste.⁊ cũ ho¬
nestate aptis locis ⁊ ꝑsoĩs.
⁊ apto tp̃e fidĩ uerba loqͣ¬
mini uł dando ꝓximo¬
ꝓximo inpenditis. credi¬
te uosimpendere dõ. Ñ
his siis gaudentes. spe. ut
ñnisi eĩna sꝑetis. Ande ga¬
ud eatis. Cet̃i enĩ defut̾is
gaudent quia sꝑant.se
certissime accepturos. ⁊
idõ patientes sunt intri¬
bulati onib um̃ subdit.
Intribulatione. pa. qĩ ħ¬
agite que dixi. ⁊ simbonis

Expanded text:
 dixerim, ut spiritu fervententes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. Vel dando proximo te vos impendere Deo et in his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, et ideo patientes sunt in tribulationibus. Unde subdit, in tribulatione. Quasi dagite quae dixi, etsi in
Abbreviated transcription (Latin):
T opħao. malus quidẽ eras.
s. qĩsopitus ego aũt ostendeᷤ¬
Ncla tibi signa quefeci ꝑ moysen
excitauite in hoc ip̃ma in hãc eandẽ maliiã¬
M
ut deterior fias ⁊ hoc iustũ ẽ¬
ut qui in sordibẽ nec resipi¬
scere uult. sordescat adhuc.
.i.miͣtũ hoĩs idexigit. ut ipse
quiñ uult peccatũ diserere.¬
peccõ ãplius cõtaminetur. si¬
cut pharao. qui uispis signis¬
meũ inuniuer debuiss corigis det̾ior factꝰ ẽ.
uitiosuo. Nec hoc mutile

Expanded text:
o Pharao, malus quidem eras, si sopitus. Ego autem ostendens tibi signa quae feci per Mosen, excitavi te in hoc ipsum, id est in hanc eamdem malitiam, ut deterior fias; et hoc justum et qui in sordibus est nec resipiscere vult, sordescat adhuc meritum hominis id exigit ut ipse qui non vult peccatum desererpeccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec hoc inutile
Abbreviated transcription (Latin):
til .t .i. incorde eoꝵ. s cũ aliꝗs¬
eorũ conuersus fuerit credẽ
gatur. oĩs eñi ꝓpħia nõ intel¬
lecto xp̃o. in sipidũ et fatuũ
quiddam ẽ. Dñs aũt sp̃s est.

Expanded text:
nti et in corde eorum, sed cum alieorum conversus fuerit, credengatur. Omnis enim prophetia non intellecto Christo insipidum et fatuum quiddam est. Dominus aut
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus eis cdat᷑ ex eis erie
hic. St̃ alii quib placent
in eis ꝑtinacit᷑ ꝑdurant. inqͦ¬
illius ostendit patientiao
⁊ suã cumulãt sarcinã detiꝰ

Expanded text:
quatenus eis datur, ex eis exire hic. Sunt alii quibus placent in eis pertinaciter perdurant. Augillius ostendunt patientiam, et suam accumulant sarcina
Abbreviated transcription (Latin):
lũ et feminã creauit eos. Quomodo ergouir est
imago dĩ ut ñ uelet caput ⁊ ñ mulier ut ueletur :¬
s credo hoc ẽẽ innaturi humane mentis quod dic̃
apłs. et mistice loquit᷑ deueilatione. alit̾ enĩnisi
aliquod secretũ reuelat̾: in ane ẽ quod dicit᷑. sieñi
ñ solũ ueracissimaro. s etiã ip̃ius apłi declarit aucto¬
ritas. hõ factus ẽ adimagine dĩ non scđm formam
corporis. s scđm rationalem mentẽ: inqua dicitur
renoiuri inagnitionẽ õi ab eodẽ apło. Renouami

Expanded text:
rgo vir est imago Dei, ut non velet caput, et non mulier ut velet? Sed credo hoc esse in natura humanae mentis, quod dicit Apostolus. Et mystice loquitur de velatione; aliter enim nisi aliquod secretum referatur, inane est quod dicitur. Sicut enim non solum veracissima ratio, sed etiam ipsius Apostoli declarat auctoritas, homo factus est ad imaginem Dei, non secundum formam corporis, sed secundum rationalem mentem in qua dicitur renovari in agnitione Dei ab eodem Apostolo: Renovami
Abbreviated transcription (Latin):
abeo regatur. ac sidiceret. distributio utriusq indi¬
cat. ut quod sp̃ualẽ regat illud quod animale ẽ.
supracaput .s. ad hoc significandũ quod sensuali¬
Orataẽ eñi scĩs angłis et sucrata et pia significatio.
Nã deus nõ adtẽpꝰuidet. nec aliꝗd noui ẽ in eiꝰuisiõe
⁊ scientia. cũ aliꝗd tp̃alit̾ ⁊ transitorie gerit᷑. sic inde
afficiuntur sensusuel carnales hominu uel etiã
disunt. maxime cũ diuinis mancipam̃ obsequiis.
i. tũ eccła in gressu. uellectionib sacris aurẽ accõ¬
mod amusũel psmodie opum dumusuel oratõi
inc̃ubim uel missarũ sollemnia celebramus.Ideo
apłs monet mulieres hr̃e uelamen p̃p̃ angłos nec
dubitari licet ubi corporis dominici et sanguinis
misteria geruntur suꝑnorũ ciuiũ ad ẽe ꝯuentus.
quimonumentũ quoueneribile corpuspositũ
fuerat. et unde resurgendo abscessertt. tam seduł
excubiis seruarent.
eruntamen neq¬

Expanded text:
ab eo regatur. Ac si diceret, distributio utriusque indiab eo regatur. Ac si diceret, distributio utriusque indicat, ut quod spirituale est regat illud quod animale est, super caput, scilicet ad significandum quod sensualigrata est enim sanctis angelis et sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi est in ejus visione et scientia, cum aliquod temporaliter et transitorie geritur, sicut inde afficiuntur sensus vel carnales hominum, vel etiadi sunt, maxime cum divinis mancipamur obsequiis, id est cum ecclesiam ingressi vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel missarum solemnia celebramus. Ideo Apostolus monet mulieres habere velamen propter angelos. Nec dubitari licet, ubi corporis Dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus, qui monumentum, quo venerabile corpus fuerat positum et unde resurgendo abscesserat, tam sedulis excubiis servarunt. Verumtamen neq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eiũ bonũ erat ut fieret. ut ñ solũ anima domini¬
retur corpori. quod seruilẽ locũ obtinet. s etiã ui¬
rił ratiosubiugaret sibi ammalẽ partẽ. ut appetitũ
anime. ꝑ qũa uoluptates corꝑis oꝑamur. hãt m̃s
interior tam qua uirilis ratio sub iugatũ. sic debet
uir feminã regere:nec eã ꝑmittere dñari inuirũ.
quodsi animalis pars inmoderoto uel illaratio¬
su nimis interiora ꝓlabitur: ꝯsentiente capite suo
spelunea ꝯsilii p̃sidet uirili portiõe ꝑuersa ẽ. et Mi¬
sera domꝰ ubi mulier dñatur inuirum. Inueteratq
interior hõmter mimicos suos. iniudeos uirtutis.
s. demones. eternorũq uisio ab ip̃o etiã uiro cũ ꝯiu¬
ge adistar pͥmoꝵ parentũ uentũ manducantẽ sub¬
trahitur. ut lum oculoꝵ eiꝰ ñsit cũ illo. ⁊ sic ab illustra¬
tiõe ueritatis mox ãbo nudati aꝑtis oculis ꝯscientie
aduidend̃u. qua indecori. ⁊ in honestisint tãꝗͣ foliũ
ex muliere.i. sensualitate. ut a sensuali portione

Expanded text:
hoc enim bonum erat ut fieret, ut non solum anima dominaretur corpori quod servilem locum obtinet, sed etiam virilis ratio subjugaret sibi animalem partem, ut appetitum animalem per quem voluptates corporis operamur, habeat mens interior tanquam virilis ratio subjugatum; sic debet vir feminam regere, nec eam permittere dominari in virum. Quod si animalis pars immoderatosu nimis in exteriora prolabitur, consentiente capite suo,specula consilii praesidet virili portione, perversa est et misera domus ubi mulier dominatur in virum. Inveteraturque interior homo inter inimicos suos, invidos virtutis, scilicet daemones, aeternorumque visio ab ipso etiam viro cum conjuge ad instar primorum parentum vetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum ejus non sit cum illo, et sic ab illa illustratione veritatis mox ambo nudati apertis oculis conscientiae ad videndum quam indecori et inhonesti sunt, tanquam folia Ex muliere, id est sensualitate, ut a sensuali portione
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis inquit. fecit ds̃ hominẽ adimaginẽ dĩ. ⁊ ne
quisqũa putaret solũ spm hominis factũ. in quo
imgo di ẽ. sub iunxit. masculũ et femina fecit
eos. hoc scđm corpus. ubi duo ẽẽ discernuntur.
scđm sexũ cũprius singularẽ posuit numerum.¬
ppꝯunctionis unitatem. Est ergo in mentibus
eoꝵ cõis natura s in sexu corꝑis significatur de¬
stributiomentis. Est eñi parsmentis uelamine
eminens. que extendit inid quod eterñuẽ. con¬
tẽplando ueritatẽ. et hec ẽ imago di. quĩ eternis
caput. Est̃ altera pars anime inferior quederiua¬
tur adactionẽ tp̃aliũ rerũ quadã intentione.⁊
sic ip̃a euã ex qua parte ꝯsulit ueritatẽ. ⁊ ꝯspicit.
imago di ẽ. ex qua uõ intendit adagenda ista in
ideoht̃ potestatẽ suꝑ caput qua cohibeatur. quod
indicat uelam̃ mulieris. quod ergo ad totũ uirum
ꝑtinet. imago diẽ. quod uero ad ea solã ꝑtinet que¬
ei inadiutoriũ tribuitur. nõ ẽ imagodĩ. quia

Expanded text:
ctionis inquit: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Et ne quisquam putaret solum spiritum hominis factum in quo imago Dei est, subjunxit: Masculum et feminam fecit eos, hoc secundum corpus, ubi duo esse discernuntur secundum sexum, cum prius singularem numerumunctionis unitatem. Est ergo in mentibus eorum communis natura, sed in sexu corporis significatur distributio mentis. Est enim pars animae vel mentis eminens, quae se extendit in id quod aeternum est, contemplando veritatem, et haec est imago Dei, quae aeternis caput. Est et altera pars animae inferior, quae derivatur ad actionem temporalium quadam intentione, et sic ipsa anima ex qua parte consulit veritatem et conspicit, imago Dei est. Ex qua vero intendit ad agenda ista infIdeo habet potestatem super caput qua cohibeatur, quod indicat velamen capitis mulieris. Quod ergo ad totum virum pertinet, imago Dei est. Quod vero ad eam solam pertinet quei in adjutorium tribui
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ eius qui creauit eũ nulli dubiũ ẽ hõiẽ
ẽẽ fac̾tũ adimaginẽ di. ñ scđm corpus. neq scdm
quã libet animi partẽ.s scđm rationalẽ m̃temubi
imago d̃i. quianatura ip̃a humana ⁊ adimaginẽ dĩ
facta. innagodĩ ẽ. et ip̃a tota ẽ imagodi. quia inutro¬
q: sexu i magodi ꝯpletur. aqua nmagine fenura.
nõ separat᷑. sicut nec agr̃i renouationis. et reforma¬
tione imaginis dĩ excluditur. bt̃ utiq mulier
nis.que ⁊ ĩp̃iprima conditione hominis habe¬

Expanded text:
s qui creavit eum, nulli dubium est hominem esse factum ad imaginem Dei, non secundum corpus, neque secundum quamlibet animi partem, sed secundum rationalem mentem; ubi imago Dei, quia natura ipsa humana et ad imaginem Dei facta est et imago Dei, et ipsa tota est imago Dei, quia in utroque sexu imago Dei completur, a qua imagine femina non separatur, sicut nec a gratia renovationis et reformatione imaginis Dei excluditur. Habet utique mulier nis, quae et in ipsa prima conditione hominis habe
Abbreviated transcription (Latin):
maginemd̃i. ubi dicit᷑¬
faciamus hominẽ adima¬
gine ⁊ similitudinẽ nr̃am¬
et nota etiã quod plałr
dictũ ẽ faciamus et nr̃am
quodnisi exre latiua ccipi
ñ oportet ñ enĩ intelligen¬
du ẽ. ut facerent du uel ut
adimaginẽ d̃oꝵ sit factus¬
sisteret hõ.magodi factꝰ
est.s quia ñ om̃ino equał¬

Expanded text:
em Dei , ubi dicFaciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostrEt nota etiam quod pluraliter dictum est, faciamus, et, quod nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim intelligenst, ut facerent dii, vel ut ad imaginem deorum sit factussisteret homo imago Dei factus et quia non omnino aequal
Abbreviated transcription (Latin):
siũ uirgo. siue uidua. sisic ꝑmanserit. Und̃
rei mistiũ figurasse. S filũ muuieris sut̃oꝑa¬
bõa cariis. q̃ mar᷑ in officiis mĩe. frequentari.
maticis ubi fides ⁊ dilectio. ⁊ sobria sc̃ificatioñ
inueñ:. ⁊ iõ ad did̃ sipmanserit alioquinsiad

Expanded text:
sive virgo, sive vidua, si sic permanserit . Underei mysterium figurasse; sed filii mulieris sunt opera carnis, quae maxime in officiis misericordiae frequentari maticis, ubi fides, et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur. Et ideo addit, si permanserint. Alioquin si ad