comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui insexto ponitur. contin&
infinem. in hẏmnis pro octaua da
uid Quoniam ille totus ad futuri
iudicii ꝑtinet timorem: iste uͦ me¬
rito talis est titulo pręnotatus. qui
se deterioratum tarduis intellexit:
quia peccata quȩ confestim prodi
debuerant domino. se diutiꝰ tacuisse
confessus est Status autem principaliᷤ
huius causȩ concessio est: qui cunctis
pęnitentibus datur. Concessio est enĩ
ubi adu̾sariis omnia conceduntur:
⁊ ꝑ solas lacrimas supplices defendit᷑
reus Diuisio psalmi.
N prima parte psalmi. penitens lo¬
quitur: peccatum suum euidenter
agnoscens: pęnam sibi merito distric̃¬
tionis indicens. Quoniam noxia fa¬
cinora credidit occulenda: ubi bre¬
uiter principrum ⁊ narratio. conti¬
netur In secunda parte: sola cor¬
rectio est: Nam cum se ꝓpria confes¬
sione dampnauerit: a domino sibi
credit ẽẽ parcendum. Tercia parte
penitudiniᷤ. bona commendans
ȩtiam scos in hoc mundo asserit

Expanded text:
enim qui in sexto ponitur, continet enim qui in sexto ponitur, continet in finem, in hymnis, pro octava psalmus David, quoniam ille totus ad futuri judicii pertinet timorem. Iste vero merito tali est titulo praenotatus, qui se deterioratum tardius intellexit, quia peccata quae confestim prodi debuerant Domino, se diutius tacuisse confessus est. Status autem principalis hujus causae 103 concessio est, quae cunctis poenitentibus datur. Concessio est enim, ubi adversariis omnia conceduntur, et per solas lacrymas supplices defenditur reus. Divisio psalmi. In prima parte psalmi poenitens loquitur, peccatum suum evidenter agnoscens, poenam sibi merito districtionis indicens, quoniam noxia facinora credidit occulenda, ubi breviter principium et narratio continetur. In secunda parte sola correctio est; nam cum se propria confessione damnaverit, a Domino sibi credit esse parcendum. Tertia parte poenitudinis bona commendans, etiam sanctos in hoc mundo asserit
Abbreviated transcription (Latin):
daiuid intellectus: Primo meminit
dauid ꝓpter dominum xp̃m: quoniam
ad ipsum respicit. quicquid penitẽs
iste dicturus est Deinde intellectuᷤ
ideo sequit᷑: quia nisi misericordia
domini suffragante peccata nostra
intellexerimus. ad pęnitentiȩ studi¬
um uenire non possumus In alio
quippe psalmo. dictum est: Delicta
quis intelligit Hoc est enim quod
dicit. intellectus: ut cum nos intel¬
ligere diuinitas prȩstiterit peccata
nostra. pro eis deluendis studiosissi¬
me supplicemus Non enim pro il¬
lo errore qui ᷤ supplicat: quem pror¬
sus ignorat Nam ⁊ cum dominus
xp̃c in quarta parte locuturus sit.
primo uersu sic inchoat. Intellecͤ¬
tum dabo tͥ ut istius penitentis
mertto intellectus in titulo pręmis¬
sus sit. cui etiam diuina uoce pre¬
mittitur: Sed licet sint ⁊ alii pęni¬
tentium psalmi: tamen ꝓpter subti¬
litatem distantię. diu̾sa titulorum
significatione notati sunt Primus

Expanded text:
David intellectus? Primo meminit David intellectus? Primo meminit David, propter Dominum Christum, quoniam ad ipsum respicit quidquid poenitens iste dicturus est. Deinde intellectus ideo sequitur, quia nisi misericordia Domini suffragante peccata nostra intellexerimus, ad poenitentiae studium venire non possumus. In alio quippe psalmo dictum est: Delicta quis intelligit ? hoc est enim quod dicit intellectus; ut cum nos intelligere Divinitas praestiterit peccata nostra, pro eis diluendis studiosissime supplicemus. Nam pro illo errore quis supplicat, quem prorsus ignorat? Nam et cum Dominus Christus in quarta parte locuturus sit, primo versu sic inchoat: Intellectum dabo tibi; ut istius poenitentis merito, intellectus in titulo praemissus sit, cui etiam divina voce promittitur. Sed licet sint et alii poenitentium psalmi, tamen propter subtilitatem distantiae diversa titulorum significatione notati sunt. Primus
Abbreviated transcription (Latin):
eracta est tam magni psalmi sa¬
lubris ⁊ decora contextio: ubi
unbecillitas humanitatis ex primit᷑.
ĩ beneficia diuina monstrant᷑: ut cõ¬
siderans fragilitatem suam nemo suꝑ¬
biat. Respitiens autem misericordiã
diuinam. nullatenus expauescat:
Numerus quoq psalmi. erectȩ suppu¬
tationis culmen ostendit: prȩmia
quoq fideli coniugio compromittit:
ut cum se anima huic predicationi
beata conuersatione sociauerit. trice¬
naria remuneratione ditescat. Hiuie
etiam numero. et alia sacramenta
conueniunt. Triginta siquidem an¬
norum ioseph dñs legitur in egyp¬
to constitutus triginta etiam anno¬
rum saluator ñr. uitale baptisma.
intinetus aquis iordanicis consecra¬
uit: Est quoq in his decadibus sc̃a
trinitas: quȩ fidei nr̃ȩ inuiolabilẽ
regulam tribuit ⁊ salutem: Expliẽ¬
lauid intellectus.
dicti sint ad intellectum. ut eo ᷤ
sensus ñr agnosceret. ne uiuendi regu¬
las ignoraret: merito quȩrendum
uidetur: eur in hoc titulo posuerit

Expanded text:
eracta est tam magni psalmi salubris et decora contextio, ubi et imbecillitas humanitatis exprimitur, et beneficia divina monstrantur, ut considerans fragilitatem suam nemo superbiat; respiciens autem misericordiam divinam nullatenus expavescat. Numerus quoque psalmi erectae supputationis culmen ostendit, praemia quoque fideli conjugio compromittit; ut cum se anima huic praedicationi beata conversatione sociaverit, trigenaria remuneratione ditescat. Huic etiam numero et alia sacramenta conveniunt. Triginta siquidem annorum Joseph dominus legitur in Aegypto constitutus. Triginta etiam annorum Salvator noster vitale baptisma intinctus, aquis Jordanicis consecravit. Est quoque in his decadibus sancta Trinitas, quae fidei nostrae inviolabilem regulam tribuit et salutem. EXPDavid intellectus. generaliter dicti sint ad intellectum, ut eos sensus noster agnosceret, ne vivendi regulas ignoraret, merito quaerendum videtur cur in hoc titulo posuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuosa m̃te confundunt.
Parscalicis eorum: ia ÷ mensura
qua pollutis actibus ebriantur:
Calix autem ⁊ in bono dicitur: ut
est calix tuus in ebrians. qͣm precla¬
rus est: Calix enim mensura est.
qua potantur animȩ: Calix autem
dictus est: eo qđ assidue calidam so¬
leat suscipere potionem: Machrouiꝰ
quoq theodosius. in quodam oꝑe
suo gentem dicit cylicranoritm fuis¬
se iuxta heracleam constitutam. cõ¬
poculi genus una littera in mutata
calicem dixit: Onde hoc nomen.
memoriȩ constat infixum Qm̃¬
iustus dñs ⁊ iusticiam dilexit: eqͥ¬
tatem uidit uultus eius: Fit qͦq
de equitate ȩterni regis: decora
ꝯclusio Iustum dicit dñm ama¬
re iusticiam: quia nescit alios
respicere: nisi qui norunt custo¬
dire iusticiam Adiecit. E quitatẽ
uidit uultus eius Illam scilic&
equitatem: quam tam̃ ꝓpitius
ipse concedit. Non enim quicqͣm
ex se probi humanitas habet: nͥ
quod a dño bonorum omniũ

Expanded text:
tumultuosa mente confundunt; tumultuosa mente confundunt; pars calicis eorum, id est mensura qua pollutis actibus ebriantur. Calix autem et in bono dicitur, ut est: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Calix enim mensura est qua potantur animae. Calix autem dictus, eo quod assidue calidam soleat suscipere potionem. Macrobius quoque Theodosius in quodam opere suo gentem dicit Cylicranorum fuisse juxta Heracleam constitutam, compoculi genus una littera immutata calicem dixit. Unde hoc nomen memoriae constat infixum. ustus Dominus et justitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus. Fit quoque de aequitate aeterni Regis decora conclusio. Justum dicit Dominum amare justitiam, quia nescit alios respicere, nisi qui norunt custodire justitiam. Adjecit, aequitatem vidit vultus ejus: illam scilicet aequitatem quam tamen propitius ipse concedit. Non enim quidquam ex se probi humanitas habet, nisi quod a Domino bonorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
aerogatio: qͣndo dñs iustum requirit
⁊ impium. qui omĩa sub ueritate
disceruit Qd̃ ideo dicitur ut homi¬
num desideria opiniones fatuȩ nõ
secducant: s unus quisq circum spi¬
ciat conscientiã suam. de qͣ nouit
solum dñm ferre uidicium. Seqͥt᷑
breuiᷤ ⁊ manifesta sententia. Quia
ẽ. diligere iniquitatem. odisse ani¬
mam suam: Se enim ꝑsequitur
qui diabolum sequit᷑: dum illas se¬
mitas cõmeare uult. quȩ ad pe¬
narum loca fugienda ꝑducunt.
Pluit suꝑ peccatores laqueos igniᷤ:
⁊ sulphur ⁊ sp̃c procellarum pars ca¬
licis eorum: Pluit: ad uerba p̃dican¬
tium retulit cȩlo manantia: quȩ
piissimis ymbres sunt. ꝑfidis aut̃e
igniti laquei. Illi enim bene intel¬
ligendo in de fructificant: isti ma¬
le tractando animas suaᷤᷤ nodo
peruersitatis strangulant: Igniᷤᷤ
est: qͣndo eos flamiea cura con¬
sumit. Sulphur: quia cogitati¬
ones eorum detestabili fetore sordes¬
cunt: Sp̃c procellarum: dum se

Expanded text:
a, quando Dominus justum requirit et impium, qui omnia sub veritate discernit. Quod ideo dicitur, ut hominum desideria, opiniones fatuae non seducant; sed unusquisque circumspiciat conscientiam suam, de qua novit solum Dominum ferre judicium. Sequitur brevis et manifesta sententia. Quid est diligere iniquitatem? odisse animam suam. Sic enim se persequitur, qui diabolum sequitur, dum illas semitas commeare vult, quae ad poenarum loca fugienda perducunt.Pluit super peccatores laqueos: ignis et sulphur et spiritus procellarum pars calicis eorum. Pluit, ad verba praedicantium retulit coelo manantia, quae piissimis imbres sunt; perfidis autem igniti laquei. Illi enim bene intelligendo, inde fructificant; isti male tractando animas suas nodo perversitatis strangulant. Ignis est quando eos flammea cura consumit; sulphur, quia cogitationes eorum detestabili fetore sordescunt; spiritus procellarum, dum se
Abbreviated transcription (Latin):
ri quantitatem: Nã inumerus
ipse: in magnam uirtutem. lau¬
demq collectus ẽ: Qui licet in ex¬
tensum calculum infinitumq
tendatur : ipse tam̃ in semet ipso
semꝑ crescenti summa reuoluit᷑.
Et probe. ut cum nichil recipiat
extraneum: magnum de se fac̾e
uideatur augmentum Hic ętiã
merito dicitur decus: qm̃ a deco¬
re nom̃ accepit: Explicit psalmꝰ¬

Expanded text:
ri quantitatem. Nam et numerus ri quantitatem. Nam et numerus ipse in magnam virtutem laudemque collectus est; qui licet in extensum calculum, infinitumque tendatur, ipse tamen in semetipso semper crescenti summa revolvitur; et probe, ut cum nihil recipiat extraneum, magnum de se facere videatur augmentum. Hic etiam merito dicitur decus, quoniam a decore nomen accepit. EXPOSITIO IN PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
uidit: ꝑ equitatẽ. gratiam ipsiꝰ
fecit intelligi. Conclusio.
uam bene u̾sutias hereticoꝵ.
n retributiones eorũ
psalmus iste mirabili breuitate
complexus ẽ: ut quorum futuraᷤᷤ
pęnas agnoscimus. ab eorum pͣuita¬
tibus arceamur: Est enim in nume¬
ro ipso ⁊ uirtus sc̃a decalogi: qui hu¬
manȩ uitȩ prouenit gloriosissimꝰ
institutor Nam sicut ille hominũ
uitia condemꝑnat: sic ⁊ iste sensũ
iniquȩ prȩdicationiᷤ impugnat.
Tanto a maiore ꝑiculo liberans:
qͣnto plus est in fide delinquere.
quam carnis fragilitate peccare:
Merito ergo ⁊ hic psalmus hunc
numerum tenet: quii sensus nr̃os
in ortho doxa credulitate. ꝑfectissi¬
ma institutione confirmat Nam
et in ȩuangelio bonus seruus of¬
ferens decem talenta laudatus ẽ:
⁊ potestatem supͣ decem ciuitateᷤᷤ
accepit in pręmium: Apostolus
quoq in magnum sacramentum
u̾bum dñi decem scripsit ęccłiis:
significans sacrȩ doctrinȩ pleni¬
tudinem. hane conplecti nume¬

Expanded text:
em gratiam ipsius fecit intelligi. Conclusio psalmi. Quam bene versutias haereticorum et retributiones eorum psalmus iste mirabili brevitate complexus est! ut quorum futuras paenas agnoscimus, ab eorum pravitatibus arceamur. Est enim in numero ipso et virtus sancta Decalogi, qui humanae vitae provenit gloriosissimus institutor. Nam sicut ille hominum vitia condemnat, sic et iste sensum iniquae praedicationis impugnat: tanto a majore periculo liberans, quanto plus est in fide delinquere, quam carnis fragilitate peccare. Merito ergo et hic psalmus hunc numerum tenet, qui sensus nostros in orthodoxa credulitate perfectissima institutione confirmat. Nam et in Evangelio , bonus servus offerens decem talenta laudatus est, et potestatem supra decem civitates accepit in praemium. Apostolus quoque in magnum sacramentum, Verbum Domini decem scripsit Ecclesiis: significans sacrae doctrinae plenitudinem, hanc complecti nume
Abbreviated transcription (Latin):
dimus dormientes ut fatigatum
corpusculum reparate possimus.
Ergo quia in dño membroꝵ mi¬
nisteria ꝑ allegoriam frequenter
aptantur: dicit eum. non solum
quando intendit oculoᷤ. s ętiam
tunc requirere id÷ considerare
filioᷤᷤ hominum. cum ea negligi
quasi dormiens estimatur. N ñs

Expanded text:
dimus dormientes, ut fatigatum dimus dormientes, ut fatigatum corpusculum reparare possimus. Ergo quia in Domino membrorum ministeria per allegoriam frequenter aptantur, dicit eum, non solum quando intendit oculis, sed etiam tunc requirere, id est considerare filios hominum, cum ea negligere quasi dormiens aestimatur. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in uno quoq religioso con¬
s istere: sicut ait apłs. si quis
templum dei uiolauerit. disꝑdet
illum ds̃. templum enim dci
sc̃m est: quod estiᷤᷤ uos: ut sciat
hereticus a deo se posse disperdi:
a quo noseunt᷑ corda recta creden¬
tium possideri: Celum enim sc̃os um
significat: quos p̃sentia maiestatis
sũȩ. diuinitas insidere dignatur.
Et quam pulchrȩ suboritur laus
eccłie. Quał enim honor. quał est
gła. suscipere creatorem. quẽ non
est dubium bonos semꝑ inuisere :
titur: ita beati reddunt᷑ : ad quoᷤ
ꝓpitius respicit ds̃. q̃m uituitus eiꝰ
beneficium est: quia peccatorum
tenebriᷤᷤ non offenditur: qui tanta
claritate lustrat᷑ Nam ⁊ lapsus
petrus. redire tunc meruit: quan¬
do eum clementia diuinitatiᷤᷤ as¬
pexit. Et intende: qd prius posuit s¬
oculoᷤᷤ : post uͦ palpebras: Palpebrs
dictȩ sunt. a palpitando: Sunt
enim quȩdam luminum techȩ:
⁊i quasi folles oculorum quos elau¬

Expanded text:
dicit in unoquoque religioso condicit in unoquoque religioso consistere; sicut ait Apostolus: Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Ut sciat haereticus a Deo se posse disperdi, a quo noscuntur corda recte credentium possideri. Coelum enim sanctos viros significat, quos praesentia majestatis suae Divinitas insidere dignatur. O quam pulchre suboritur laus re illaesa! Qualis enim honor, qualis est gloria suscipere Creatorem, quem non est dubium bonos semper invisere? ad quos propitius respicit Deus: quoniam intuitus ejus beneficium est, quia peccatorum tenebris non offunditur, qui tanta claritate lustratur. Nam et lapsus Petrus redire tunc meruit, quando eum clementia Divinitatis aspexit. Et intende quod prius posuit oculos; post vero palpebras. Palpebrae dictae sunt a palpitando. Sunt enim quaedam luminum thecae, et quasi folles oculorum, quos clau
Abbreviated transcription (Latin):
xpianoᷤ decipere. quando eos udi¬
cant sua consilia non uidere: S
cum dicit rectos corde: insidias
eorum ostendit mnanes ⁊ uacuaᷤ.
Recti enim corde non sunt: iusi
qui nulla iniqua decipi ꝑsuasione
cit: Idem de ipsi ᷤ hereticis dicit. de¬
struxisse illos legem dñi: cum int¬
pretationibus falsis. scripturas sc̃aᷤᷤ
lacerare moliuntur: conu̾tentes
in quorum dam necem: quȩ a dño
ꝓpħata sunt ad salutem: Subiun¬
gitur etiam: defensio dñi xp̃i.
Dicit enim Si homines uoluer̃t
ȩquitatem iniqua interp̾tatione
subu̾tere: cur accusant eum qui
iusta locutus ẽ: Errores enim
non de precȩpto trahunt: s de
nequissima sua uoluntate conci
his qui falsa sentiunt de religiõe
uerissima: ad secundum caput
ꝓpheta ꝑuenit. in quo iam uidi-¬
cia dñi dicit ẽe. uentura: ut hu¬
mana ꝑuersitas saltem se conside¬
rata dñi districtione recorrigat.
Et ut innocentem decipi aliqui ᷤ
non putaret impune: domtnũ

Expanded text:
Christianos decipere, quando eos judiChristianos decipere, quando eos judicant sua consilia non videre: sed cum dicit, rectos corde, insidias eorum ostendit inanes et vacuas. Recti enim corde non sunt, nisi qui nulla iniqua decipi persuasione cit? Idem de ipsis haereticis dicit, destruxisse illos legem Domini, cum interpretationibus falsis Scripturas sanctas lacerare moliuntur: convertentes in quorumdam necem, quae a Domino prophetata sunt ad salutem. Subjungitur etiam defensio Domini Christi: dicit enim, si homines voluerunt aequitatem iniqua interpretatione subvertere, cur accusant eum qui juste locutus est? Errores enim non de praecepto trahunt, sed de nequissima sua voluntate conciphis qui falsa sentiunt de religione verissima, ad secundum caput propheta pervenit, in quo jam judicia Domini dicit esse ventura; ut humana perversitas saltem se considerata Domini districtione recorrigat. Et ut innocentem decipi aliquis non putaret impune, Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt squalentes. S. nunc de
illiᷤᷤ dicit: qui ad altissima loca
terrarum leuissima uoluntate
rapiuntur: ut his mertto similes
ȩstimentur: qui ad nequissimas p̃di¬
cationes. leuitate inconstantiᷤ animi
data diuina debemus adu̾tere: q̃
hereticus tractans. ⁊ in sua pͣuitate
componens. ad uulnus amme ten¬
dit operandum: It non ad salitẽ¬
compungat: s ęterna morte tr̃as¬
fodiat. Et bene arcus ponitur
in sacratissimis scripturis: quia
in unum duo testamenta coniun¬
gens. aut defensionem tribuit
aut ruinam. sicut apostolus dic̃.
Aliis quidem sumus odor mortiᷤ
in mortem: aliis odor uitę in uitã.
corde. Permanet: in comparatiõ e
sagittarii. Nam sicut iste habet
sagittas in pharetra: ita ille gestat
icorde u̾ba uenenosa. In obscuro
uero. siue cum ꝑsecutionibus per¬
turbatur eccłia. Iuando timore
ꝑiculi carnales homines credunt᷑
facilius inmutari: siue in abscon¬
dito ꝯsilio. cum oportumus putãt

Expanded text:
appetunt squalentes. Sed nunc de appetunt squalentes. Sed nunc de illis dicit qui ad altissima loca terrarum levissima voluntate rapiuntur; ut his merito similes aestimentur, qui ad nequissimas praedicationes, levitate inconstantis animi data divina debemus advertere, quae haereticus tractans, et in sua pravitate componens, ad vulnus animae tendit operandum, ut non ad salutem-compungat, sed aeterna morte transfodiat. Et bene arcus ponitur in sacratissimis Scripturis: quia in unum duo Testamenta conjungens, aut defensionem tribuit, aut ruinam; sicut Apostolus dicit: Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam corde . Permanet in comparatione sagittarii: nam sicut iste habet sagittas in pharetra, ita ille gestat in corde verba venenosa: in obscuro vero, sive cum persecutionibus perturbatur Ecclesia, quando timore periculi carnales homines creduntur facilius immutari: sive in abscondito consilio, cum opportunius putant
Abbreviated transcription (Latin):
n domino confidos quomͦ dicitis aĩȩ
mee. tnsinigra inmontẽ sicut passer:
Hoc schema dicit᷑ eynonea: id ÷ cõ¬
municatio consilii. Quod fit freqͦn¬
ter. quando aut cum adu̾sariis aut
Ad ꝑsuasores quippe hereticos. mie
sermo dirigitur: qui uolunt loqͥ
quod impium ẽ. ut contentionibꝰ
praiuis. seducant animas in nocen¬
tes: his gͦ uir fidelis dicit. Bum
ego sim in religionis fixo cacumi¬
ne constitutus. quem ad modum
michi suadetis. transmigra in mon¬
tem. id÷ ad hereticam prauitatem
mentientes ibi ẽe. xp̃m ubi uerita ᷤ
nullum ꝓlatur habere uestigium:
Mons enim inscripturiᷤᷤ diuinis
equiuocus ẽ: qͦd aissimilibus rebꝰ
pro aliqua comparatione deputat᷑.
stupor mentis. ⁊ eleuata suꝑbia. Sie
unum nomen. aiuersis rebus. con¬
sideratis qualitatibus. congrueñt
aptatur. Passerum quoq plura
sunt genera: Alii gaudent ad ftea¬
mina parietum: alii ualles rosci¬
das requirunt: nonuulli montes

Expanded text:
n Domino confido: quomodo dicitis animae n Domino confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer? Hoc schema dicitur coenonema, id est communicatio consilii; quod fit frequenter quando aut cum adversariis, autAd persuasores quippe haereticos hic sermo dirigitur, qui volunt loqui quod impium est, ut contentionibus pravis seducant animas innocentes. His ergo vir fidelis dicit: Dum ego sim in religionis fixo cacumine constitutus, quemadmodum mihi suadetis, Transmigra in montem, id est ad haereticam pravitatem: mentientes ibi esse Christum, ubi veritas nullum probatur habere vestigium. Mons enim in Scripturis divinis aequivocus est, quod dissimilibus rebus pro aliqua comparatione deputatur.stupor mentis, et elevata superbia. Sic unum nomen diversis rebus, consideratis qualitatibus, congruenter aptatur. Passerum quoque plura sunt genera: alii gaudent ad foramina parietum, alii valles roscidas requirunt, nonnulli montes
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa miracula positum ẽe. ño
dubium ẽ. Modo enim indicat
gloriosissimam passionem: modo
trium phalem ⁊ admirabilem cunc̾¬
tis gentibus resurrectionem. Nunc
autem scãm fidem declarat: in qua
heretici delirantur contͣ fidelissimo
xp̃ianos. Ita fit ut uigiter tendãt
ad xp̃m: quam uiᷤᷤ diuersis signifi¬
cationibus inueniatur aptatum
quod ȩtiam in reliquis psalmiᷤᷤ si
a ciem mentis intendas. cognosces
ẽẽ faciendum. De ꝑsalmo autem
et dauid. illa meminisse sufficiat:
que suꝑius dixisse cognoscimur:
Sciendum tamen hunc ꝑsalmum
platum c̃ẽ. adhereticos destruendo.¬
salmus Diuisio psalmi.
hic totus ad ꝑsonam ꝓphetę
referendus ẽ. Primo captte: de in¬
sidiatoribus dicit hereticis. qui ni¬
tuntur catholicoᷤ in suam conuer¬
tere pͣuitatem Secundum. dñi
uidicium comminatur et quid̃
in illa retributione sustinere pos¬
sint euidenter ostendit: ut usti¬
ciam dñi metuentes suꝑstitiosas
deserant falsitates:¬

Expanded text:
diversa miracula positum esse non dubium est. Modo enim indicat gloriosissimam passionem, modo triumphalem et admirabilem cunctis gentibus resurrectionem: nunc autem sanctam fidem declarat, in qua haeretici digladiantur contra fidelissimos Christianos; ita fit, ut jugiter tendat ad Christum, quamvis diversis significationibus inveniatur aptatum. Quod etiam in reliquis psalmis, si aciem mentis intendas, cognoscis esse faciendum. De Psalmo autem et David illa meminisse sufficiat, quae superius dixisse cognoscimur. Sciendum tamen hunc psalmum prolatum esse ad haereticos destruendos. Divisio psalmi. hic totus ad personam prophetae referendus est. Primo capite de insidiatoribus dicit haereticis, qui nituntur catholicos in suam convertere pravitatem. Secundo Domini judicium comminatur, et quid in illa retributione sustinere possint, evidenter ostendit, ut justitiam Domini metuentes superstitiosas deserant falsitates
Abbreviated transcription (Latin):
tam in se respicit ẽẽ dilatam. dm̃
ñ putet exercere uelle uisticiam.
Sic enim auferuntur uidicia
dei a corde impii: quando uidet
tardius uenire quod celeriter
meruerat sustinere: I quod illi
auget interitum: cũ uitiis serui¬
at. omnium inimicoꝵ suorũ
obtinere dicitur principatum.
Qua fȩlicitate subuectus ad scelera
pronior erit: cum nullum sibi
obuiam ire posse cognouerit. qui
tanta infertꝰ ꝓprietate describit᷑
ut iam ñ futurus. s. quasi p̃sens
ẽe iudeat᷑. Quȩ figura d̾r caracte¬
rismoᷤᷤ. quando aliquiᷤ aut ꝑfoema

Expanded text:
tam in se respicit esse dilatam, Deum tam in se respicit esse dilatam, Deum non putet exercere velle justitiam. Sic enim auferuntur judicia Dei a corde impii, quando videt tardius venire, quod celeriter meruerat sustinere. Et quod illi auget interitum, cum vitiis serviat, omnium inimicorum suorum obtinere dicitur principatum. Qua felicitate subvectus ad scelera pronior erit, cum nullum sibi obviam ire posse cognoverit. Qui tanta inferius proprietate describitur, ut jam non futurus, sed quasi praesens esse videatur. Quae figura dicitur characteris
Abbreviated transcription (Latin):
istius nequitię reddita÷ causa
ꝯueniens: quia in conspectu suo
non habet dm̃: O quam ꝓfunda
cecitas ẽ: dm̃ ante oculos non
habere: Nam si ultimum malũ
creditur solis lumina non uidẽ:
nonne apud suꝑos inferna pati¬
untur: qui auctorem sacri lumi¬
nis ꝓ sua minime cecitate repiciũt:
De ipso quoq nequissimo danihel
ꝓpheta testatur dicens. Et extollet᷑
rex adu̾sus omnem dm̃: i magnifi¬
cabitur suꝑ omnem dm̃: ⁊ ad deũ
decrum loquetur suꝑbiam. Pol¬
luunt᷑ uiȩ eius in omni tempore.
Auferunt᷑ uidicia tua a facie eius:
omnium inimicorum suorum
dominabit᷑. Sicut de uistĩ dictu¬
rus ẽ. beati in maculati in uia qͥ
ambulant in lege dñi: ita nunc
de antixp̃o diettur om̃s semitas
habere pollutaᷤᷤ : id÷ cogitationes
factaq sordentia Necesse ÷ enim
ut sint contaminata atq polluta:
quȩ ducatu pestiferi diaboli sor¬
didantur. Additur etiam aliud¬
nefarium scelus: ut cum uindic̃¬

Expanded text:
istius nequitiae reddita est causa istius nequitiae reddita est causa conveniens, quia in conspectu suo non habet Deum. O quam profunda caecitas est, Deum ante oculos non habere! Nam si ultimum malum creditur solis lumina non videre, nonne apud superos inferna patiuntur, qui auctorem sacri luminis pro sua minime caecitate respiciunt? De ipso quoque nequissimo Daniel propheta testatur dicens: Et extolletur rex adversus omnem Deum, et magnificabitur super omnem Deum, et ad Deum deorum loquetur superbiam luntur viae eius in omni tempore. Auferuntur iudicia tua a facie eius  omnium inimicorum suorum dominabitur. Sicut de justis dicturus est: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini : ita nunc de Antichristo dicitur, omnes semitas habere pollutas, id est cogitationes factaque sordentia. Necesse est enim ut sint contaminata atque polluta, quae ducatu pestiferi diaboli sordidantur. Additur etiam nefarium scelus, ut cum vindic
Abbreviated transcription (Latin):
onibus suis faciat illigarĩ Ma-¬
lus enim dum p̾dicatur extollit᷑:
nec de correctione cogitat cui
laudator blandien inuenitur:
Sequit᷑ exaggeratio iniquitati:
ut illi benedicat᷑ qui male potius
actitare cognoscitur. Uerum iste
qui adulantium falsitate deceptꝰ:
in magnã se suꝑbiam dominatiõiˢ
euexerit: Quod ꝓprie de antixp̃o
datur intelligi: qui fallentium ca¬
teruiᷤ eo usq ꝑducitur. ut se non
solum regem t̾renum. s etiam
rerum omnium predicet dm̃
sicut apłs dicit. Ita ut in templo
dei sedeat: ⁊ extollat se suꝑ omne
quod coltt᷑. ⁊ qđ dicitur d̃s Sed
ista illi ꝓficiunt ad ruinam:
Irritat enim uerum dñm: ut
falsus ds̃ flammiᷤᷤ ultricibus
est deus in conspectu eius. In ex¬
ponenda uoluntate antixp̃i ꝑse¬
uetat: qr secundum peccata sua
dñm ñ requiret: Dicendo enim
secundũ multitudinẽ irę suę:
ostendit omnia illum turbulen-¬
ta crudeliaq facturum Herum

Expanded text:
nibus suis faciat illigari. Manibus suis faciat illigari. Malus enim dum praedicatur extol itur; nec de correctione cogitat, cui laudator blandiens invenitur. Sequitur exaggeratio iniquitatis; ut ille benedicatur, qui male potius actitare cognoscitur. Verum iste qui adulantium falsitate deceptus, in magnam se superbiam dominationis evexerit, quod proprie de Antichristo datur intelligi, qui fallentium catervis eousque perducitur, ut se non solum regem terrenum, sed etiam rerum omnium praedicet deum; sicut Apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, et extollat se super omne quod colitur, et quod dicitur Deus . Sed ista illi proficiunt ad ruinam; irritat enim verum Dominum, ut falsus deus flammis ultricibus est Deus in conspectu ejus. In exponenda voluntate Antichristi perseverat: quia secundum peccata sua Dominum non requiret. Dicendo enim secundum multitudinem irae suae, ostendit omnia illum turbulenta crudeliaque facturum. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
differamur: Sed ille tunc magis
uberius prestat: cum magnȩ pati¬
entiȩ nobis solatia sub ministreat
suiᷤ quaᷤᷤ cogitant. Studiosius est
nȩc sententia ꝑscrutanda: ne putet᷑
exinde iustus uri. quia peccator
in isto seculo uidet᷑ ex tolli. S sic potiꝰ
intelligendum ẽ. suꝑbit impuis:
cum se effectu malignȩ uoluntatiᷤ
expleuerit: Eunc magis pauꝑ ad
studium uirtutiᷤ accenditur: quia
dũ uiderit peccatorem nimiᷤᷤ exal¬
tatum. facile nouit ẽẽ casurum.
Et auidius adhumilia tendit:
unde se exaltandum potius ẽe cõ¬
fidit: S istis impiis ac suꝑbis
ꝓuenit illa dampnatio. ut debitiᷤ
penis quasi quibusdam uncis
app̾hendantur: ne illo ᷤᷤ in lucem
prodire liceat qui tenebrosis ac¬
tibus contraduntur: Deus bone:
Iuantus hoeror ẽ tunere. quȩ ñ
ualemus effugere: S dona hic
et qui iniqua gerit benedicitur:
rritauit dñm peccator. Reddita
est causa: quȩ peccatores cogitati

Expanded text:
differamur; sed ille tunc magis differamur; sed ille tunc magis uberius praestat, cum magnae patientiae nobis solatia subministrat. Vsuis quas cogitant. Studiosius est haec sententia perscrutanda: ne putetur exinde justus uri, quia peccator in isto saeculo videtur extolli. Sed sic potius intelligendum est, superbit impius, cum effectum malignae voluntatis expleverit. Tunc magis pauper ad studium virtutis accenditur, quia dum viderit peccatorem nimis exaltatum, facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde se exaltandum potius esse confidit. Sed istis impiis ac superbis provenit illa damnatio, ut debitis poenis, quasi quibusdam uncis apprehendantur: ne illos in lucem prodire liceat, qui tenebrosis actibus contraduntur. Deus bone, quantus horror est timere quae non valemus effugere! sed dona hic et qui iniqua gerit, benedicetur. Irritavit Dominum peccator. Reddita est causa quae peccatores cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
clinent᷑ qui de scelerie sui liber¬
tate p̾sumunt: Legis enim uerissi¬
mus lator. solus ẽ deus Et quia
ille contra precȩpta dñi multa us¬
surus ẽ: in maledicto ponit᷑ ut eis
praus legi conditor tribuatur: qđ
non ad salutem sceleratiᷤ ꝓficiat. s
sisti longe. despicis in oportunitati¬
bus in tribulatione: Interiecto di¬
apsalmate. uenit ad quartum m̃¬
brum: ubi temporiᷤ illius mala ꝑ¬
tractans. afflictorum consideratiõe
dño dicit. more infirmitatiᷤ huma¬
nȩ. cur recessisti longe: Non quod
ille locum derelinquat ⁊ ad aliud
spatium transserat᷑ qui ubiq totꝰ
est: s. quasi recessisse credit᷑. cum
subuenire tardauerit: S dum su¬
perius dixerit. q̃m non derelinqs
querentes te dñe: hic sequitur des¬
piciᷤ in opor tunttatibus. S illud
constat dictum ueracĩt ⁊ definiti¬
ue: istud autem ꝓ gementium an¬
xietate ꝓlatum est D espici enim
nos credimus: si uel minimo tp̃t

Expanded text:
clinentur, qui de sceleris sui liberclinentur, qui de sceleris sui libertate praesumunt. Legis enim verissimus lator solus est Deus. Et quia ille contra praecepta Domini multa jussurus est, in maledicto ponitur, ut eis pravae legis conditor tribuatur; quod non ad salutem sceleratis proficiat, sed isti longe, despicis in opportunitatibus in tribulatione? Interjecto diapsalmate, venit ad quartum membrum: ubi temporis illius mala pertractans, afflictorum consideratione Domino dicit more infirmitatis humanae: Cur recessisti longe? non quod ille locum derelinquat, et ad aliud spatium transferatur qui ubique totus est, sed quasi recessisse creditur, cum subvenire tardaverit. Sed dum superius dixerit: Quoniam non derelinques quaerentes te, Domine, hic sequitur, despicis in opportunitatibus; sed illud constat dictum veraciter et definitive, istud autem pro gementium anxietate prolatum est. Despici enim nos credimus, si vel minimo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu tuo: Cum de fine scłi
ꝓpheta tractaret. aduentum antixͥ
cordis illuminatione ꝓspexit: et
ꝑiculi magnitudine ꝑterritus.
magna uoce ꝓclamauit. Exsurge
dñe non p̃ualeat homo Ipse est
en u homo pessimus. quẽ huma¬
na ñ potest sustinere ꝯditio. in qͦ
tanta erit u̾sutia uł potestaᷤ. ut so¬
la dñi uirtus eius possit superare
nequitiam: Gentes etiam petit cęler¬
rimo aduentu uidicari: quȩ cum
ipso seuissimo scelera magna factu¬
rȩ sunt: Nam dum occulta potesta¬
te hic omnia dñs administrat:
ibi tamen palam uidicare petitur
ubi suꝑbi nocere ult̾ius non sinent᷑.¬
onstitue dñe legis latorem super
eoᷤ: ut sciant gentes q̃m homines
sunt: E uidentius iam de ipso dicit
antixp̃o: ut talis princeps detur
peccatreribꝰ. non qui cos regat sed
cum ipsis una depereat: Deniq se¬
quit᷑. ut sciant gentes qm̃ homineᷤ
sunt. Hoc autem dictum minan¬
tis ẽ: ut ad conu̾sionem potius in¬

Expanded text:
in conspectu tuo. Cum de fine saeculi in conspectu tuo. Cum de fine saeculi propheta tractaret, adventum Antichristi cordis illuminatione prospexit, et periculi magnitudine perterritus, magna voce proclamavit: Exsurge, Domine; non praevaleat homo. Ipse est enim homo pessimus, quem humana non potest sustinere conditio: in quo tanta erit versutia vel potestas, ut sola Domini virtus, ejus possit superare nequitiam. Gentes etiam petit celerrimo adventu judicari, quae cum ipso saevissimo scelera magna facturae sunt. Nam dum occulta potestate hic omnia Dominus administret, ibi tamen palam judicare petitur, ubi superbi nocere ulterius non sinentonstitue, Domine, legislatorem super eos: ut sciant gentes quoniam homines sunt. Evidentius jam de ipso dicit Antichristo, ut talis princeps detur peccatoribus, non qui eos regat, sed qui cum ipsis una depereat. Denique sequitur, ut sciant gentes quoniam homines sunt. Hoc autem dictum minantis est, ut ad conversionem potius in
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ non infinem obli uio erit pau¬
perũ: patientia pauꝑm non peri¬
bit in finem. U idens ꝓpheta in h
mundo diuitibus despectui esse
pauperes. ⁊ obliuioni crudelissi¬
me deputari: in finem seculi q̃n
dñs ad iudicandum uenerit mun¬
dum. p auperes non dicit ẽẽ con¬
tempnendos: s tune magis in me¬
moriam dñi illo ᷤᷤ uenire. quando
diuites huius seculi a regni cus
muneribus excluduntur. Et qͣre
illi pauperes a dño cõmemorent᷑:
exponit Bicit enim patientiã pau-¬
perum: quȩ fidelissimoᷤ coronat.
Nam si quibꝰ libet erumnis desit
patientia: anima non potest ẽẽ per¬
fecta. Quaꝓpter patientia ẽ. inter
anxias tribulationes scłi usq ad
finem mortis in timore dñi gratia¬
rum actio uigit obseruata: sicut
dñs in ȩuangelio dicit: In patientia
ur̃a: possidebitis animas ur̃as:
Cuiꝰ rei tanta uirtus estꝰ ut etiam
ipse dñs qui nichil patitur pati
ens dicatur. Exsurge dñe non
p̃ualeat homo uidicent᷑ gentes

Expanded text:
finem oblivio erit pauperis: patientia pauperum non peribit in finem. Videns propheta in hoc mundo divitibus despectui esse pauperes, et oblivioni crudelissimae deputari, in finem saeculi, quando Dominus ad judicandum venerit mundum, pauperes 40 non dicit esse contemnendos; sed tunc magis in memoriam Domini illos venire, quando divites hujus saeculi a regni ejus muneribus excluduntur. Et quare illi pauperes a Domino commemorentur exponit. Dicit enim, patientia pauperum, quae fidelissimos coronat; nam si quibuslibet aerumnis desit patientia, anima non potest esse perfecta. Quapropter patientia est inter anxias tribulationes saeculi usque ad finem mortis in timore Domini gratiarum actio jugiter observata; sicut Dominus in Evangelio dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Cujus rei tanta virtus est, ut etiam ipse Dominus, qui nihiers. 19. Exsurge, Domine; non praevaleat homo: judicentur gentes
Abbreviated transcription (Latin):
quidem nomen: s res omnino
diuersȩ sunt: No In illis mortiᷤᷤ
ẽ aditus: in istis uitalis reperitur
introitus Liberatus gͦ ex illis
portis mortalibus. in istis portis
eccłiȩ quȩ beatitudinem tribu¬
unt sempiternã ꝓnuntiaturũ
se laudes dñi pollicet᷑: ꝑ quas
nomen eius eximium toto orbe
cȩlebratur. Syon enim reliqͣs
mundi generauit ȩccłias: quia
ibi natum ẽ unde fidei nr̃e ue¬
nisse constat exordium. qđ ma¬
nauit latius in toto orbe t̾rarũ.
Merito gͦ ꝓpheta in ipso se exul¬
tare dicit: ubi gaudii nullus

Expanded text:
quidem nomen, sed res omnino quidem nomen, sed res omnino diversae sunt; in illis mortis est aditus: in istis vitalis reperitur introitus. Liberatus ergo ex illis portis mortalibus, in istis portis Ecclesiae, quae beatitudinem tribuunt sempiternam, pronuntiaturum se laudes Domini pollicetur; per quas nomen ejus eximium toto orbe celebratur. Sion enim reliquas mundi generavit Ecclesias, quia ibi natum est unde fidei nostrae venisse constat exordium, quod manavit latius in toto orbe terrarum. Merito ergo propheta in ipso se exsultare dicit, ubi gaudii nullus
Abbreviated transcription (Latin):
postulat largiendum. M iserere
ctorum pauꝑm ad singularem
numerum compȩtenter adduc¬
ta: quia semꝑ in unitatẽ sc̃orum
hȩc turba ꝑducitur: Sic en im
sibi postulat subueniri. ut a cle¬
mentissimo rege uideat᷑: quia re¬
uera conspectus euis auxilium
ẽ. ⁊ tenebrosa ꝓtinus dispercunt.
cum se tanti luminiᷤᷤ serena ꝯcedt.
humilitatem gͥ suam de inimi¬
corum suꝑbia supplicat ęstimari:
quia tantum carnalit humiliã¬
tur martyres xp̃i. qͣntum ꝑ secu¬
tores eorum temporalit uident᷑
extolli Porta uͦ mortis ẽ diabolꝰ.
uel omnis illecebra secularis:
q̃m ꝑhec ad ȩternum exitium
infęliciter introitur: Exaltas me
dicit: id longe faciᷤ a talibus:
Nam cũ porta mortis sit ꝯuersa¬
tio scelerata multorum: iure se
ab ea dicit exaltatum: quia pre¬
ceptis uitalibus adhȩrebat. Ut¬
annuntiem om̃s laudes tuas
in portis filiȩ syon. Exultabo
in salutari tuo E ratissima ẽ por¬
tarum ista repetitio. ubi unum

Expanded text:
postulat largiendum. Vers. 13. postulat largiendum. Vers. 13. ctorum pauperum ad singularem numerum competenter adducta, quia semper in unitatem sanctorum haec turba perducitur. Sic enim sibi postulat subveniri, ut a clementissimo Rege videatur: quia revera conspectus ejus auxilium est, et tenebrosa protinus dispereunt, cum se tanti luminis serena concedunt. Humilitatem igitur suam de inimicorum superbia supplicat aestimari, quia tantum carnaliter humiliantur martyres Christi, quantum persecutores eorum temporaliter videntur extolli. Porta vero mortis est diabolus, vel omnis illecebra saecularis: quoniam per haec ad aeternum exitium infeliciter introitur. Exaltas me dicit, id est, longe facis a talibus. Nam cum porta mortis sit conversatio scelerata multorum, jure se ab ea dicit exaltatum: quia praeceptis vitalibus adhaerebat. annuntiem omnes laudes tuas in portis filiae Sion. Exsultabo in salutari tuo. Gratissima est portarum ista repetitio, ubi unum
Abbreviated transcription (Latin):
dici: quicquid potest dñi laudi¬
bus applicari. Intuendum est
etiam: quia hoc ꝑ definitionem
decenter explicitum ẽ. Dicit en̾i
cui dño psalleretur: id: qui ha
ẽ: non est oblitus orationem pau¬
perum. Q uia suꝑius dixerat ge¬
tibus p̃dicate. ⁊ multoᷤᷤ eorum c̃õ¬
stat occisos: ne quis putaret inul¬
tum ẽẽ quod gestum ẽ: sequit᷑
sangunẽ martyrum ab impis
ꝑ sccutoribus ẽẽ requirendum:
ut inęternum recipiant. quod
tempoealiter effęcerunt: Memo¬
ratus ẽ. mirabiliter ad utrumq po¬
situm ẽ: ut ⁊ ꝑsecutores uindicta
terreret: ⁊ martyres ꝓmuissio beni¬
gna reficeret. Non ẽ oblitus. Ad con¬
querentium infirmitatem dicit᷑
roborandam: qui ꝓpter longĩqui¬
tatem futitri uidicii retributioẽs
am estimant aliquatenus obliuiᷤ¬
ci. Grationem pauꝑm petitionem
aicit iustorum. quam ex sua ꝑso¬
na subter adiungit: ut de uno qͦq
fia̾eli intelligas quod sibi ꝓpheta

Expanded text:
dici, quidquid potest Domini laudidici, quidquid potest Domini laudibus applicari. Intuendum est etiam quia hoc per definitionem decenter explicatum est; dicit enim cui Domino psalleretur, id est, quiest: non est oblitus orationem pauperum. Quia superius dixerat: Gentibus praedicate, et multos eorum constat occisos: ne quis putaret inultum esse quod gestum est, sequitur sanguinem martyrum ab impiis persecutoribus esse requirendum, ut in aeternum recipiant quod temporaliter effecerunt. Memoratus est, mirabiliter ad utrumque positum est: ut et persecutores vindicta terreret, et martyres promissio benigna reficeret. Non est oblitus, ad conquerentium infirmitatem dicitur roborandam, qui propter longinquitatem futuri judicii retributiones Deum aestimant aliquatenus oblivisci. 39 Orationem pauperum, petitionem dicit justorum, quam ex sua persona subter adjungit, ut de unoquoque fideli hoc intelligas, quod sibi propheta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis temporis ⁊ futitri beatus
ꝓpħa respitiens. ad psalmodiam
ꝓuocat ppłos deuotoᷤ. ne cum tan¬
ta eis conferuntur prȩmia aliqͦ
torpore lentiscant: P rimum dix̃
psallite dño: ⁊ ne in suiᷤ suꝑstiti¬
onibus psallendum putaret
ẽẽ gentilitaᷤ: addidit. qui habi¬
tat in syon: ut designaret dñm
saluatorem qͥ in illis partibus
corporaliter apparens. religione
sui nominus totius mundi amo¬
tum comprehendit. Hoc enim
de sc̃a incarnatione d̾r. Ham uli
ubi non habitat: qui ubiq torꝰ
ẽ. Uerum ut nominiᷤ huius ny¬
sterium etiam spiritalit ꝑscru¬
temur: syon speculatio dicitur
quia reuera ds̃ in contemplati¬
one piissima reperitur: Et uii
ibi nobis habitare dicit᷑: ubi cũ
illuminati cȩlesti gr̃a contuem᷑.
Exponit etiam quod superius
dixit psallite: quia hoc ÷ reuera
illi psallere. uniu̾sis gentibus
euis mirabilia nuntiare. Unae
intelligere possumus in omni
actu psalmodiam competenter

Expanded text:
praesentis temporis et futuri beatus praesentis temporis et futuri beatus propheta respiciens, ad psalmodiam provocat populos devotos: ne cum tanta eis conferuntur praemia, aliquo torpore lentescant. Primum dixit, psallite Domino; et ne in suis superstitionibus psallendum putaret esse gentilitas, addidit, qui habitat in Sion: ut designaret Dominum Salvatorem, qui in illis partibus corporaliter apparens, religione sui nominis totius mundi ambitum comprehendit. Hoc enim de sancta incarnatione dicitur; nam ille ubi non habitat, qui ubique totus est? Verum ut nominis hujus mysterium etiam spiritualiter perscrutemur, Sion speculatio dicitur, quia revera Deus in contemplatione piissima reperitur. Et juste ibi nobis habitare dicitur, ubi eum illuminati coelesti gratia contuemur. Exponit etiam quod superius dixit, psallite, quia hoc est revera illi psallere, universis gentibus ejus mirabilia nuntiare. Unde intelligere possumus in omni actu psalmodiam competenter
Abbreviated transcription (Latin):
qd in necessitate prestatur Ipsã¬
q it̾m oportunitatem euident̃
ex pressit dicens: In tribulatiõe.
qͣndo animus afflictorum ad
compunctiõis studium auidiꝰ
incitatur: sicut in alio psalmo
dicturus ẽ. Inuoea me in die
tribulationis tuȩ: eripiam te ⁊ glo¬
rificabis me: Et sperent inte
omnes qui nouerunt nom̃ tuum
qm̃ non derelinques querentes te
dñe. Sperent inte: non seculi
blandimenta respiciant: s in tua
ꝓmissione confidant. Qui nouer̃t
nom̃ tuũ: id ÷ qui maiestatem
tuã scissima deuotione uenerant᷑.
Audierunt enim nom̃ dñi ⁊ illi
qui minime credunt: s tantum
illi nouerunt qui mandatiᷤ etꝰ
supplicĩt obsequunt᷑ Sequitur
causa cur in dño debeat sperari:
quia ñ patitur eo deserere quoᷤ
ad se ꝑspexerit ꝯfugisse. Certũ
ẽ enim presentem semꝑ habere
dñm: qui tali preditus docetur
gentes mirabilia eius E enit ad
secundam sectionem. ubi beneficia

Expanded text:
quod in necessitate praestatur. Ipsamquod in necessitate praestatur. Ipsamque iterum opportunitatem evidenter expressit, dicens: In tribulatione, quando animus afflictorum ad compunctionis studium avidius incitatur, sicut in alio psalmo dicturus est: Invoca me in die tribulationis tuae, et eripiam te, et glorificabis meomnes qui noverunt nomen tuum: quoniam non derelinquis quaerentes te, Domine. Sperent in te: non saeculi blandimenta respiciant, sed in tua promissione confidant. Qui noverunt nomen tuum, id est, qui majestatem tuam sanctissima devotione venerantur. Audierunt enim nomen Domini, et illi qui minime credunt; sed tantum illi noverunt, qui mandatis ejus suppliciter obsequuntur. Sequitur causa cur in Domino debeant sperare: quia non patitur eos deserere quos ad se perspexerit confugisse. Certum est enim praesentem semper habere Dominum, qui tali praeditus docetur gentes mirabilia ejus. Venit ad secundam sectionem, ubi beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
tate iudicandi sunt. quibus ꝓpt̃
fidei ⁊ humilitatiᷤ suȩ bonum
misericordia copiosa p̃stabitur:
quia audituri sunt. U enite
benedicti patris mei: ⁊ cȩtera:
Unde sedebunt suꝑ duodecim¬
sedes: uidicantes duodecim tribuˢ
isrł. Populi autem debent acci¬
pi peccatores: qui oꝑibus diaboli¬
cis non uidentur exuti. Isti cũ
uisticia iudicandi sunt. qui ꝓ
factorum suoꝵ scelere dampna¬
bunt᷑: quibꝰ dicendum ẽ. Ite
in ignẽ ȩternum: Sic duobus
nominibus ęquitatis ⁊ iusticiȩ:
qualitatem illã uidicii mirabi
⁊ magna cogitatio gaudiorũ:
ipsum̃ refugium habere quem
iudicem. Audiuimus pauperẽ:
s non omnẽ putemꝰ inopem:
Pauꝑ ille dei ẽ: qui t̃rena eu¬
piditate uacuatus cęlesti desi¬
derat largitate ditescere. Et ne
inibecillitate sua pauescerent
corda fidelium: sequit᷑ magni
auxilii firma ꝓmissio. Aduttor
in oportunitatibus. Quia illud
ẽ aduitorium dulcissimum:

Expanded text:
itate judicandi sunt, quibus propter itate judicandi sunt, quibus propter fidei et humilitatis suae bonum misericordia copiosa praestabitur, qui audituri sunt: Venite, benedicti Patris mei , etc. Unde Sedebunt super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Populi autem debent accipi peccatores, qui operibus diabolicis non videntur exuti. Isti cum justitia judicandi sunt, qui pro factorum suorum scelere damnabuntur, quibus dicendum est: Ite in ignem aeternum . Sic duobus nominibus aequitatis et justitiae, qualitatem illam judicii mirabilet magna cogitatio gaudiorum, ipsum refugium habere quem judicem. Audivimus pauperem, sed non omnem putemus inopem. Pauper ille Dei est, qui terrena cupiditate vacuatus, coelesti desiderat largitate ditescere. Et ne imbecillitate sua pavescerent corda fidelium, sequitur magni auxilii firma promissio: Adjutor in opportunitatibus: quia illud est adjutorium dulcissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec potestaᷤ eorum uideatur
remanere nec nomen: Intuere
que admodum in pulcherrima
comparatione ꝑ mansit: ut cutl
quas destructaᷤᷤ dixerat. eas cum so¬
cio sedem suã. Decora nimiᷤ aptaq
amisitas. Iui. dixerat impios ꝑire:
dieit nunc inȩ̃tnum dñm ꝑmane¬
re Quod audire nolunt: qui cre¬
atori suo praius ausibus restiterun.
s confugiant ad dñm miscdem:
ne patiantur districtum iudicẽ:
Parauit hoc ÷ d̃s̃ homo: ut qui
hic in humilitate iudicatus est
ibi in maiestate sua iudicaturus
adueniat Hȩc sunt quȩ tituluᷤ
dixit occulta filii: quia in effabi¬
le donum ẽ ut humiliat᷑a hoĩs
naturam atq de mersam. dex¬
tera suȩ potentię ad cęlestia regna
pulos cum iusticia. Ipse utiq
sticiam. ibi impiis ueracit dicit᷑
demonstrare iusticiã. orbem t̃rȩ
scõs uiroᷤᷤ debemus accipere: qui
de unuisali ȩccłia quasi de coro¬
nȩ circulo congregant᷑. Isti in ȩqͥ¬

Expanded text:
ut nec potestas eorum videatur ut nec potestas eorum videatur remanere, nec nomen. Intuere quemadmodum in pulcherrim comparatione permansit, ut civitates quas destructas dixerat, eas cum socio sedem suam. Decora nimis aptaque diversitas. Quia dixerat impios perire, dicit nunc in aeternum Dominum permanere; quod audire nolunt qui Creatori suo pravis ausibus restiterunt. Sed confugiant ad Dominum misericordem, ne patiantur districtum judicem. Paravit, hoc est Deus homo; ut qui hic in humilitate judicatus est, ibi in majestate sua judicaturus adveniat. Haec sunt quae titulus dixit, occulta filii: quia ineffabile donum est, ut humiliatam hominis naturam atque demersam dextera suae potentiae ad coelestia regna pulos cum justitia. Ipse utiquestitiam, ibi impiis veraciter dicitur demonstrare justitiam. Orbem terrae, sanctos viros debemus accipere, qui de universali Ecclesia, quasi de coronae circulo congregantur. Isti in aequ