comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ teneatur anima tua: sis liber inumeulis
tudinem maris. tu dixisti: et tempestas
demersit me.tu dixisti: Demersit scđm car-¬
nẽ: ñdemergat sedm sp̃m: Quib aũt dictũ ẽ.
si uos ꝑsecuti fuerint inciuitate una fu¬
gite inaliam: hoc eis dictum ẽ. ut nec
carne hererent nec spũ. Non enim ap¬
petendum ẽ ut hereamũs uel carne: s
quantum possumus uitare debemꝰ. Si uͦ
heserimus. et inmanus peccatoꝵ
uenerimus: iam corpore hesimus:
Fixi sumus inlimo ꝓfundi. Restat ꝓani¬
ma deprecari: ut non hereamus id⁊ non
consentiamus: non nos demergat tempe¬
stas aquȩ: ut eamus inꝓfundum limi
Deq absorbeat me ꝓfundum: neq coartet
suꝑ me puteus os suum. Quid ẽ. fr̃s hoc:
Quid deprecatus est: Magnus ẽ. puteus ꝓ¬
funditas iniquitatis humanȩ. Illuc quisq
si cȩciderit: inaltum eadet. Sed tamen ibi
positus si confitetur peccata sua deo suo:
non suꝑ eum claudit puteus ossuũ. ut ẽ

Expanded text:
non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. tudinem maris, tu dixisti; et tempestas demersit me, tu dixisti. Demersit secundum carnem, non demergat secundum spiritum. Quibus dictum est, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam ; hoc eis dictum est, ut nec carne haererent, nec spiritu. Non enim appetendum est ut haereamus vel carne; sed quantum possumus, vitare debemus. Si vero haeserimus, et in manus peccatorum venerimus, jam corpore haesimus; fixi sumus in limo profundi: restat pro anima deprecari ut non inhaereamus, id est non consentiamus; non nos demergat tempestas aquae, ut eamus in profundum limi. Neque absorbeat me profundum, neque coarctet super me puteus os suum. Quid est hoc, fratres? quid deprecatus est? Magnus est puteus profunditas iniquitatis humanae: illuc quisque si ceciderit, in altum cadet. Sed tamen ibi positus, si confitetur peccata Deo suo, non super eum claudet puteus os suum: ut est
Abbreviated transcription (Latin):
miscdic subiunrit et ueritatẽ: quia miscđix
et ueritas uniuersȩ uiȩ dñi. Quare miscđia:
Dimittendo peccata: Quare ueritas: Redden¬
heream: De illo luto. de quo supra dixerat:
infixus sum inlimo ꝓfundi: et non ẽ sub¬
stantia: Proinde quia illud expositum be¬
ne accepistis: quid hic audiatis expressius
non est: Hinc se dicit lib̃andum: ubi se an¬
te dixit infixum: Saluum me fac de luto:
ut non inheream: Exponit hoc ipse: Eru¬
ar exhis qui oderunt me: Ipsi ergo sunt
lutum: cui heseram. Sed hoc forte sugge¬
ritur: Paulo ante dixerat infixus sum: mͦ
eruendo me: non agendo ut ñ heream. S
heserat carne: sed non heserat spu: Dicit
hoc exinfirmitate menbroꝵ suoꝵ: Quan¬
do forte caꝑis abeo qui te premit adinqui¬
tatem: tenetur quidem corpus tuum: se¬
cundum corpus infixus es inlimũ ꝓfun¬
di: sed quamdiu non consentis non hesisti:
Si autem consentis: hesisti: Oratio gͦ tua
ibi sit: ut qm̃ iam tenetur corpus tuum.

Expanded text:
 subjunxit et veritatem; quia misericordia et veritas universae viae Domini . Quare misericordia? Dimittendo peccata. Quare veritas? Reddene luto, ut non inhaeream. De illo de quo supra dixerat: infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Proinde quia illud expositum bene accepistis, quod hic audiatis expressius non est. Hinc se dicit liberandum, ubi se ante dixit infixum: Salvum me fac de luto, ut non inhaeream. Et exponit hoc ipse: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi ergo sunt lutum ubi haeseram. Sed hoc forte suggeritur. Paulo ante dixerat, Infixus sum; moderuendo me, non agendo ut non inhaeream. Ergo haeserat carne, sed non haeserat spiritu. Dicit hoc ex infirmitate membrorum suorum. Quando forte caperis ab eo qui te premit ad iniquitatem, tenetur quidem corpus tuum; secundum corpus infixus es in limo profundi: sed quamdiu non consentis, non haesisti; si autem consentis, haesisti. Oratio ergo tua ibi sit, ut quomodo jam tenetur corpus tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
cantare aquo ꝓhibent᷑ cantare. Comꝑate
nunc illius ieiunium: et illoꝵ uinum:
Et inme psallebant qui bibebant uinuum:
U inum erioris: uinum impietatis: uinũ
modo: Adte orando: Quando enĩ male¬
diceris. et quid agas non habes: quando
tibi iactantur obꝓbria. et quomͦ corrigasᷤ
eum aquo iactantur ñ inuenis: nichil re
stat tibi nisi orare: Sed memento et ꝓ
ipso orare Ego autem orationẽ meam
adte dñe. Tempus beneplaciti ds̃. fcce
enim sepelitur granum: exurget fructus
Tempus beneplaciti ds̃. De hoc tempore &
ꝓphetȩ dixerunt: qđ cominemorat apłs.
Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc
dies salutis: Tempus beneplaciti ds̃. In
Nam si non esset multitudo miscđiȩ tuȩ: qͥd
nos faceremus de multitudine iniquitatis

Expanded text:
cantare, a quo prohibentur cantare. Comparate cantare, a quo prohibentur cantare. Comparate nunc illius jejunium, et illorum vinum. Et in me psallebant qui bibebant vinum: vinum erroris, vinum impietatis, vinum modo? Ad te orando. Quando enim malediceris, et quid agas non habes; quando tibi jactantur opprobria, et quomodo corrigas eum a quo jactantur non invenis, nihil tibi restat nisi orare. Sed memento et pro ipso orare. Ego autem oratione mea ad te, Domine. Tempus beneplaciti, Deus. Ecce enim sepelitur granum; exsurget fructus. Tempus beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt quod commemorat Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutNam si non esset multitudo misericordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autẽ cum mͥ molesti essent induebar
ciliqo: et humiliabam inieiunio animã
meam: Posui uestimentũ meũ saccum:
idest opposui ulis inqͣm seuirent carnẽ meã:
occultaui diuinitatem meam: Saccũ
quia mortalis caro erat: ut de peccato
condempnaret peccatũ incarne. Et posui
uestimentũ meũ saccũ Et factus sum
illis inparabolã. id÷ mirrisionem: Para¬
bola autem dicitur. quando dicitur simi¬
litudo de aliquo: quando de illo maledi¬
citur. Sic ille uerbi grã pereat: quomͦ ille:
Parabola ẽ: id÷ comparatio et similitudo
maledic̾ti factus ergo sum illis inparabo
debant inporta: Inporta nichil aliud. ꝗͣ
inpublico E⁊inme psallebant qui bi¬
bebant uinum: Putatis hoc fr̃s. xp̃o tan¬
tiunmͦꝰ contigisse: Cotidie ulli inmenbris
eius contingit. Quando forte necesse erit
seruo dei ꝓhibere ebrietates et luxurias.
inaliquo. uł fundo. uł oppido. ubi non
auditum fuerit uerbum dñi: parum ẽ.
quia cantant: insuꝑ et inipsũ incipient

Expanded text:
cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Posui vestimentum meum saccum: id est, opposui illis, in quam saevirent, carnem meam; occultavi divinitatem meam. Saccum, quia mortalis caro erat, ut de peccato condemnaret peccatum in carne . Et posui vestimentum meum saccum; et factus sum illis in parabolam; id est in irrisionem. Parabola dicitur, quando datur similitudo de aliquo, quando de illo male dicitur. Sic ille, verbi gratia, pereat quomodo ille, parabola est; id est comparatio et similitudo maledicti. Factus ergo sum illis in parabodebant in porta. In porta, nihil aliud quam in publico. Et in me psallebant qui bibebant vinum. Putatis hoc, fratres, Christo tantummodo contigisse? Quotidie illi in membris ejus contingit: quando forte necesse erit servo Dei prohibere ebrietates et luxurias in aliquo vel fundo vel oppido, ubi non auditum fuerit verbum Dei, parum est quia cantant, insuper et in ipsum incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
inysaia ꝓpħatum ẽ. sicut oiuis adimolã¬
dum ductus ẽ. et sicut agnus coram tonden¬
te se. sic non aꝑuit os suum Si factus ẽ sic̃
homo ñ audiens et ñ habens more suo redar¬
gutiones: quomͦ laborauit clamans. et rau.¬
ce factȩ sunt fauces eius: An ideo iam tunc
tacebat quia raucus erat: qui sine causa tan¬
tum clamauerat: Et illam quidem uocem
cius depsalmo quodã incruce nouimus:
ds̃ m̃s. ds̃ m̃s. ut quid me dereliquisti. Sed
quanta illa uox fuit. aut quamdiuturna:
ut mea raucȩ factȩ essent fauces eius: Diu
clamauit. ue uobis scribȩ et pharisei: diu cla¬
mauit. ue mundo abscandalis. Et reuera qͦ¬
dammͦ raucus clamabat: et ideo non intelli¬
gebatur. quando dicebant iudei. Quid est
qđ dicit: durus ẽ. hic sermo. euis potest u¬
lum audire: nescimus quid loquitur: Ille om¬
nia uera dicebat. s ulis raucȩ factȩ fuerant

Expanded text:
in Isaia prophetatum est, Sicut ovis ad immolanin Isaia prophetatum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Si factus est sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, quomodo laboravit clamans, et raucae factae sunt fauces ejus? An ideo jam tunc tacebat, quia raucus erat, qui sine causa tantum clamaverat? Et illam quidem ejus vocem de psalmo quodam in cruce novimus: Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Sed quanta illa vox fuit, aut quam diuturna, ut in ea raucae factae essent fauces ejus? Diu clamavit, Vae vobis scribae, et Pharisaei : diu clamavit, Vae mundo ab scandalis . Et revera quomodo raucus clamabat, et ideo non intelligebatur, quando dicebant Judaei: Quid est quod dicit? Durus est hic sermo; quis potest illum audire? Non scimus quid dicat . Ille omnia verba dicebat; sed illis
Abbreviated transcription (Latin):
mersit illum: quia fluctus ibi passus ẽ ipsos ho¬
mines: tempestates. uoces dicentium. crucifi¬
ge crucifige Dicente pilato ñinuenio causam
ullam in hoc homine. quare occidendus sit: in¬
ualescebant uoces eoꝵ dicentium. crucifige cru¬
cifige. Augebatur tempestas. donec demergeret᷑
qui uenerat inaltitudinem maris: et passus ẽ
dĩs inter manus iudeoꝵ. qđ non ẽ passus cũ
suꝑ aquas ambularet. Qđ non solum ipse pas¬
sus non erat: sed nec petrum pati ꝑmiserat.
me: Laboraui clamans: rauce factȩ sunt
fauces meȩ. Hoc ubi: Hoc quando: Interro¬
gemus euangłium: Passionem quippe dñi
nr̃i: in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem
passum eum nouimus. intrasse aquas usq
adanimã eius: qͥa popłi preualuerunt usq
admortem eius: Legimus. credimus tempe
cio adeum occidendum. agnoscimus uerũ
esse: laborasse eum clamando. et raucas fac¬
tas esse fauces ipsius. non solum ñlegimus:

Expanded text:
mersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homines; tempestates, voces dicentium, Crucifige, crucifige. Dicente Pilato, Non invenio causam ullam in hoc homine quare occidendus sit, invalescebant voces dicentium, Crucifige, crucifige . Augebatur tempestas, donec demergeretur qui venerat in altitudinem maris. Et passus est Dominus inter manus Judaeorum, quod non est passus cum super aquas ambularet ; quod non solum ipse passus 4. Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. Hoc ubi? hoc quando? Interrogemus Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem passum eum novimus; intrasse aquas usque ad animam ejus, quia populi praevaluerunt usque ad mortem ejus, legimus, credimus; tempeditio ad eum occidendum, agnoscimus: verum et laborasse eum clamando, et raucas factas esse fauces illius, non solum non legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
num ertatori: Laudant omnia dm̃: s que fe¬
cit ds̃. Nunquid in illo ymno aduertistis
qđ auaricia laudet deum: Laudat ibi dm̃
et serpens: auaricia non laudat. Omĩa quip¬
pe repentia nõiata ibi in laudedi. nominata st̃
om̃ia repentia: s ñ st̃ ibi nominata uitia aliqua
Nicia enim ex nob̃. et ex nr̃a uoluptate habemꝰ
et uicia non sunt substantia. In his infirus
ẽ dñs. quando ꝑsecutionem passus ẽ. inuicpo
iudeoꝵ: ñ insubstantia hominum quȩ ꝑ illũ
facta ẽ. Infixus sum inquit inlimum pro¬
fundi: et non est substantia. Infixus sum: et
non inueni qd feci Ueni in altitudinem
maris: ettempestas demersit. me Grãs ip¬
sius miscdđiȩ. qui uenit in altitudinem ma¬
ris. et glutiri amarino cȩto dignatus ẽ: sed
euomitus est. tercio die. Henit in altitudinẽ
maris: inqua altitudine nos depressi era¬
mus: inqua altitudine nos naufragium paᷤ¬
si eramus. Uenit iluc ipse. et tempestas de¬

Expanded text:
num Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fenum Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fecit Deus. Numquid in illo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus; et vitia non sunt substantia. In his infixus est Dominus, quando persecu in substantia hominum quae per illum facta est. Infixus sum, inquit, in limo profundi, et non est substantia. Infixus sum, et non inveni quod feci. 6. Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius misericordiae qui venit in altitudinem maris, et glutiri a marino ceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, in qua altitudine nos depressi eramus, in qua altitudine nos naufragium passi eramus: venit illuc ipse, et tempestas de
Abbreviated transcription (Latin):
tia: Secundum hunc intellec̾tum sub¬
stantiȩ quomodo poterimus intelligere
istam psalmi sententiam: infixus sum
inlimo ꝓfundi. et non est substantia :
Ds̃ fecit hominem: substantiam fecit. Atq
utinam maneret meo qđ ds̃ fecit. Si ma¬
neret homo ineo qđ ds̃ fecit: non in illo in¬
fixus esset quem ds̃ genuit. Porro autem
quia homo ꝑinquitatẽ lapsus ẽ asubstan¬
tia inqua factus ẽ: iniquitas quippe ipsa
non ẽ. substantia: ñ enim iniquitas natura
quã formauit ds̃. s iniquitas ẽ ꝑuersitas
quam fecit homo: Uenit filius dei adlimũ
fundi: ⁊ ñ ẽ suba: Omnia per ipsum facta sunt:
⁊ sine ipso factum est nichil: Nature omne
ꝑipsum factȩ sunt. iniquitas ꝑipsum facta
non ẽ: quia iniquitas facta non ẽ. Substan¬
diȩ ille ꝑipsum factȩ sunt. quȩ laudant eum:
ant sensum laudandi: s quia cuncta bene
cogitata. laudem pariunt: et impletur cor
consideratione creaturȩ adeructuandũ ym¬

Expanded text:
tia? Secundum hunc intellectum subtia? Secundum hunc intellectum substantiae, quomodo poterimus intelligere istam Psalmi sententiam: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si maneret homo in eo quod Deus fecit, non in illo infixus esset quem Deus genuit. Porro autem quia per iniquitatem homo lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, sed iniquitas est perversitas quam fecit homo: venit Filius Dei ad limum ia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Naturae omnes per ipsum factae sunt: iniquitas per ipsum facta non est, quia iniquitas facta non est. Substantiae illae per eum factae sunt quae laudant eum. ant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hym
Abbreviated transcription (Latin):
Quens qͥd sit pater et filius: Respondetur.
ds̃. De solo patre interrogatus. dm̃ responde:¬
et de solo filio interrogatus deum respon¬
de. Deutroq interrogatus: non deos s: dm̃
responde: Nam sicut inhominib queris
qͥd sit pater abraham: respondetur homo:
substantia eius respondetur Queris qͥd
sit filius eius ysaac: respondetur: homo:
eiusdem substantiȩ abraham et ysaac. Que¬
ris qͥd sit abraham & ysaac: non responde¬
tur homo. s: homines: Non sic indiuinis:
litatẽ admittat: pluralitatẽ. ñ admittat.
Si ergo tibi dictum fuerit cum dicis mͥ. fi
lium hoc esse qđ pater ẽ. ꝓfecto filius pat̃
ẽ: responde: Scdm substantiã tibi dixi
hoc esse filium qđ pater ẽ: non scđm id
qđ ad aliud dicitur: Ad se enim ds̃ dicit᷑¬
ad patrem filius dicitur: Rursusq pater:
adse ds̃ dicitur: adfilium pater dicitur.
Quod dicitur adfilium pater nonẽ filius:
đs filiꝰ adse. Quid est ergo non est substan¬

Expanded text:
Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo Filio interrogatus, Deum responde: de utroque interrogatus, non deos, sed Deum responde. Non sicut in hominibus. Quaeris quid sit pater Abraham: respondetur, Homo; substantia ejus respondetur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae Abraham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in divinis. ualitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerlium Dei esse quod Pater est: Profecto Filius Pater est; responde: Secundum substantiam tibi dixi hoc esse Filium quod Pater est, non secundum id quod ad aliud dicitur. Ad se enim dicitad Patrem Filius dicitur. Rursusque Pater ad se Deus dicitur, ad Filium Pater dicitur. Quod dicitur ad Filium Pater, non est Filiuest Deus. Quid est ergo, non est substan
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ dicuntur. Ds̃ ẽ quẽdam substantia.
Nam qđ nulla sunt: substantia nichil om¬
nino: Substantia ergo: aliquid esse ẽ Un¬
de etiam infide catholiea contra uenena
quorundã hereticoꝵ. sic ȩdificamur: ut patrẽ¬
dicamus. et filium. et sp̃m scm̃ unius ẽẽ sub¬
stantie: Quid. ẽ. unius substantiȩ: Uerbi
grã: si aurũ ẽ. pat̃: aurũ ẽ. filius. aurũ et sp̃s
sc̃s. Quicquid. ẽ. pat̃ qđ ds̃ ẽ: hoc filius hoc
sp̃s sc̃s. Cum autem pat ẽ: non illud ẽ. qd̃
ẽ. Pater enim: ñ adse. s adfilium dicitur.
Adse autẽ ds̃ dicitur: Itaq eo qđ d̃s ẽ: hoc
ipso substantia ẽ. Et quia eiusdem substan¬
tiȩ filius: ꝓculdubio et filius ds̃: At uero
qđ pater ẽ. quia non substantiȩ nomenẽ.
s refertur adfilium: ñ sic dicimus filium
patrem esse quomͦ dicimus filium deum
esse. Queris quid sit pater: Respondetͤ.
ds̃. Queris qͥd sit filius: Respondetur. Ds̃.

Expanded text:
stantiae dicuntur. Deus est quaedam substantia; stantiae dicuntur. Deus est quaedam substantia; nam quod nulla substantia est, nihil omnino est. Substantia ergo aliquid esse est. Unde etiam in Fide catholica, contra venena quorumdam haereticorum sic aedificamur, ut dicamus Patrem, et Filium, et Spstantiae. Quid est, unius substantia? Verbi gratia: si aurum est Pater, aurum et Filius, aurum et Spiritus sanctus. Quidquid est Pater quod Deus est, hoc Filius, hoc Spiritus sanctus. Cum autem Pater est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur: ad se autem Deus dicitur. Itaque eo quod Deus est, hoc ipso substantia est. Et quia ejusdem substantiae Filius, procul dubio et Filius Deus. At vero quod Pater est; quia non substantiae nomen est, sed refertur ad Filium, non sic dicimus Filium Patrem esse, quomodo dicimus Filium Deum esse. Quaeris quid sit Pater: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Filius: respondetur, Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mortem: Quid amplius additurus es:
Ignominiã mortis: Ideo sequitur: mortẽ au¬
tem crucis. Magna pauꝑtas: sed hinc ert̃
magnȩ diuitiȩ: qͥa sicut impleta ẽ pauꝑta s
eius. ita implebuntur et diuitiȩ nr̃e de pau¬
ꝑtate ipsius: Quantas diuitias habetꝰ ut
depauꝑtate nos diuites faceret: Quales noᷤ
facturus ẽ de diuitiis suis: quos diuites fec̃
de pauꝑtate sua: Infixus sum inlimo pro¬
sundi: et non ẽ substantia. Intelligitur alio
modo substantia: illud qđ sumus. quicqͥd
sumus. S hoc adintelligendum aliquan¬
to ẽ difficilius: quamquã res usitatȩ sint
Sed qͥa inusitatum ẽ uerbum: indiget com¬
mendationis et expositionis aliquantulȩ:
Cui tamen si intenti fueritis: fortassis inea
non laborabimus: Dicitur homo: dicitur
pecus: dicitur cerra: dicit᷑ cȩlum: dicit̃ sol
luna. lapis. mare aer: Omnia ista substan¬
tiȩ sunt: eo ipso quo sunt. Naturȩ ipse sub¬

Expanded text:
super mortem: quid amplius additurus es? super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita implebuntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum aliquanto est difficilius, quanquam res usitatae sint: sed quia inusitatum verbum est, indiget commendationis et expositionis aliquantulae; cui tamen si intenti fueritis, fortassis in ea non laborabimus. Dicitur homo, dicitur pecus, dicitur terra, dicitur coelum, dicitur sol, luna, lapis, mare, aer: omnia ista substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Naturae ipsae, sub
Abbreviated transcription (Latin):
limus pauꝑtas erat: et diuitiȩ ñ erant. nisi
quando ȩternitatis pardicipes effec̾ti fuerimꝰ:
Tc̃ sunt enim uere diuitiȩ quando nobis nicħ
decrit. Potest etiam scđm huius uerbi intel¬
lectum accipi sensus istȩ: ut diceretur infixꝰ
sum inlimum ꝓfundi. et non ẽ substantia:
id÷ ad pauꝑtatem ꝑueni. Nam hic dicit:
pauꝑ et dolens ego sum. Dicit et apłs. Qm̃
ut illius pauꝑtate uos ditaremim: Ergo
pauꝑtatem suã uolens nob̃ dñs comenda¬
re: fortasse dixerit non ẽ. substantia. Adsũ¬
inam enim pauptatem ꝑuenit: quando
serui formã induit. Diuitiȩ eius quȩ suñ:
Qui cum informa. dei esset: ñ rapinam arbi¬
tiatus ẽ esse ȩqualis deo. Hȩ magnȩ incom¬
parabilesq diuitiȩ. Unde ergo ista pauꝑta :
Quia semet ipsum exinaniuit formam serui
accipiens insimilitudinẽ hominum factus.
et habitu inuentus ut homo: humiliauit
se factus obȩdiens usq admortem: ut dicct
introierunt aquȩ usq adanimã meã. Adde

Expanded text:
itiae non erunt, nisi quando aeternitatis participes effecti fuerimus? Tunc sunt enim verae divitiae, quando nobis nihil deerit. Potest etiam secundum hujus verbi intellectum accipi sensus iste, ut diceretur, Infixus sum in limo profundi, et non est substantia, id est, ad paupertatem perveni. Nam hic dicit: Pauper et dolens ego sum; dicit et Apostolus:ut illius paupertate vos ditaremini . Ergo paupertatem suam volens Dominus nobis commendare, fortasse dixerit, non est substantia. Ad summam enim paupertatem pervenit, quando formam servi induit. Divitiae ejus quae sunt? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Hae magnae incomparabilesque divitiae. Unde ergo ista paupertas? Quia semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde
Abbreviated transcription (Latin):
cifixionem habuit: Nisi enim clauis fixꝰ
esset: crucifirus non esset Inde ergo non
ẽ substantia: Anluus ule non est sub¬
stantia: Intelligamus ergo si potuerimꝰ
quid sit et ñ ẽ substantia: sed prius inuestige¬
inus qͥd sit substantia. Substantia quippe
dicitur et diuitiarum : scđm quã dicimus
habet substantiã. et ꝑdidit substantiã. Sed
nunquid hoc putabimus hic dictũ esse ñẽ
substantia. id÷ non sunt diuitiȩ: qͣsi modo
de diutiis ageretur aliquid. ut aliqͣ questio¬

Expanded text:
cifixionem habebat? Nisi enim clavis fixus cifixionem habebat? Nisi enim clavis fixus esset, crucifixus non esset. Unde ergo non est substantia? An limus ille non est substantia? Intelligemus ergo, si potuerimus, quid sit, et non est substantia, si prius intellexerimus quid sit substantia. Substantia quippe dicitur et divitiarum: secundum quam dicimus, Habet substantiam, et, Perdidit substantiam. Sed numquid hoc putabimus hic dictum esse, et non est substantia, id est, non sunt divitiae, quasi modo aliquid de divitiis ageretur, aut aliqua qu
Abbreviated transcription (Latin):
ans dulcedini uite ęterne: Hinc ergo ut libe¬
remur: clamemus: ne forte inpressuris con¬
sentiamus iniquitati: et uere irreparabiliter
sorbeamur. Saluum me fac ds̃: qm̃ intro¬
ierunt aque usq ad animam meã Infixꝰ¬
sum inlimo ꝓfundi: et non ẽ. substantia.
Quid dicit limum: Anipsos qui ꝑsecuti sunt:
De limo enim factus ẽ homo: s isti cadendo
aiusticia. limus ꝓfundi facti sunt. Quibus
ꝑsequentib et adiniquitatem trahere cupi¬
entib quisqͥs ñ consenserit: delimo suo au¬
rum facit: Merebitur enim lunus ipsius
conuerq inhabitudinẽ cȩlestem: et sociꝰ fieri
autem cũ limus ꝓfundi essent: hesi millis:
id: tenuerunt me preualuerunt michi: oc¬
di: et ñ ẽ substantia Quid. ẽ hoc ñ ẽ sub¬
stantia: Nunquid nã ipse luus non est
substantia: An ergo inherendo factus sũ ñ
esse substantia: Quid. ẽ ergo infixus sum:
fixus ẽ. quia teneri potuit: et ipsam cru¬

Expanded text:
ans dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut libeans dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut liberemur clamemus, ne forte in pressuris consentiamus iniquitati, et vere irreparabiliter sorbeamur: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. sum in limo profundi, et non est substantia. Quid dicit limum? an ipsos qui persecuti sunt? De limo enim factus est homo . Sed isti, cadendo a justitia, limus profundi facti sunt; quibus persequentibus et ad iniquitatem trahere cupientibus quisquis non consenserit, de limo suo aurum facit. Merebitur enim limus ipsius converti in habitudinem coelestem, et socius fieriautem cum limus profundi essent, haesi in illis, id est, tenuerunt me, praevaluerunt mihi, ocdi, et non est substantia. Quid est hoc, non est substantia? Numquidnam ipse liumus non est substantia? An, ego inhaerendo factus sum non esse substantia? Quid est ergo, Infixus sum? fixus est, quia teneri potuit, et ipsam cru
Abbreviated transcription (Latin):
amalis adbona transeamus: tamen ipse
transitus aliquantum amarus ẽ et habet
fel qdđ dederunt dño inpassione sua iudei:
Habet acre quiddã tolerandum: quo osteN¬
duntur qͥ eũ aceto potauerunt: Prefigurãs
ergo et transformans inse nos ipsos: hoc
ait. Saluum me fac ds̃: qm̃ introierunt
aquȩ usq ad animam meã. Potuerunt qͥ
ꝑsecuti sunt etiam occidere: s amplius qͥd
faciant ñ habebunt. Premisit enim ex hor¬
tationem dñs dicens. nolite timere eos qui
corpus occidunt: et amplius non habent
qͥd faciant: s eum timete qui habet pote¬
statem et corpꝰ et animam occidere inge¬
hennam ignis: Maiore autem timore.
minora contempnimꝰ: et maiore ȩternita¬
tis cupiditate omnia temporalia fastidi¬
mus: Nam et deliciȩ temporales dulces
sunt: et tribulationes temporales amare
sunt Sed qͥs non bibat tribulationis tempo¬
ralis poculum: metuens ignẽ gehennarum:
Et qͥs non contempnat dulcedinem scłiꝰ inhi¬

Expanded text:
a malis ad bona transeamus; tamen ipse a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaverunt . Praefigurans ergo, et transformans in se nos ipsos, hoc ait: Salvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Potuerunt qui persecuti sunt etiam occidere; sed amplius quid faciant non habebunt. Praemisit enim exhortationem ipse Dominus dicens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et amplius non habent quid faciant; sed eum timete qui habet potestatem, et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Majore timore minora contemnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhi
Abbreviated transcription (Latin):
ita predixit passionem suã Cum senueris in¬
quit. alius te precinget: et feret quo tu ñĩus.
Quamquã enim xp̃o inherere cupiamus: mo¬
ri tamen noluimus: Et ideo libent̃ uel po¬
tius patient̃ patimur: quia alius transit̾
ñ datur. ꝑquem xp̃o cohertamus: Nam si
nrãm. id÷ consortium quoddã anime et cor¬
poris. et quandã inhis duob familitritatem
conglutinationis atq conpaginis exponens
quodã loco apłs: ait habere nos domũ ñ
manu factam eternam incelis. idest immor¬
talitatem preparatã nob̃: qua induendi su¬
mus infinem. cum resurrexerimus amortuis
Etait. Inquo nolumus spoliari sed suꝑuestir..
ut absorbeatur mortale auita. Si fieri pos¬
set. sic uellemus ait fieri immortales: ut ũ
ueniret ipsa immortalitas. et mͦ sicut sumꝰ
mutaret nos: ut mortale hoc nr̃m auita
absorberetur. ñ ꝑmortem corꝑis pͥuniretur:
ut infine iterum reciꝑetur. Quamuis ergo

Expanded text:
ita praedixit passionem suam: Cum senueris, inita praedixit passionem suam: Cum senueris, inquit, alius te praecinget, et feret quo tu non vis . Quanquam enim Christo inhaerere cupiamus, mori tamen nolumus; et ideo libenter, vel potius patienter patimur, quia alius transitus non datur, per quem Christo cohaereamus. Nam si nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aluum me fac ds̃: qm̃ intro¬
ierunt aquȩ usq ad animã
meam Granum illud est
contemptum mundo: quod
uidetur humiles dare uo¬
ces: Inorto obruitur. mira¬
turo mundo holeris magni
considerate semen synapis minutum. fu¬
scum. asꝑnabile prorsus. ut impleatur qdđ
dictum ẽ uidimus eum. et ñ habebat spe¬
ciem neq decorem: Aquas autem intrasse
usq ad animam suã dicit: quia potueruis
illȩ turbȩ quas aquarum nomine significa¬
uit huc usq preualere ut occiderent.xp̃m.
Preualuerunt ad contempnendũ: adtenen¬
dum. adligandum. ad insultandum. ad
colaphirandum. adconspuendum: Adhuc
quousq: Usq admortem Ergo introierũt
aquȩ usq ad animam meam: Hanc qͥppe
uitam dixit animã suã: quo usq illi ac¬
hoc possent: nisi abipso ꝑmutterentur
Unde gͦ tanquam inuitus aliquid patiat᷑
sic clamat: nisi quia caput menbra sua
prefigurat: Passus ẽ. quippe ille quia uoluit.
martyres uero etiam si noluerint: Petro nãq

Expanded text:
alvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo oleris magnitera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, huc usque praevalere, ut occiderent Christum. Praevaluerunt ad contemnendum, ad tenendum, ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi achoc possent, nisi ab illo permissi essent? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatur, sic clamat, npraefigurat? Passus est quippe ille, quia voluit; martyres vero, etiamsi noluerunt. Petro namque
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt: Quia adtitulum ipsius psalmi
ubi scriptum ẽ. ꝓhis qui commutabun¬
tur. ñꝑtinuerunt: Ergo oꝑui imeiunio
animam meã. Deniq respuit etiã fel: qđ
illi obtulerunt: Ieuinare elegit: quã ama¬
ritudinem acciꝑe. Non enim intrant in
corpus eius amareantes: de quib alio loco
psalmus dicit Qui amaricant: non ex¬
altentur insemet ipsis. Ergo opui inieui¬
nio animã meam: et factum ẽ michi in
obꝓbrium. Hoc ipsum michi inobpbriũ
faccum ẽ: quia ñ illis consensi: hoc est ab
illis ieiunauii Qui enim non consentit
male suadentib: ieiuinat abipsis. Et ꝑhoc
iciunium meretur obꝓbrium: ut ideo illi
insultetur. quia ñ consentit admalum:¬

Expanded text:
luerunt? Quia ad titulum psalmi hujus luerunt? Quia ad titulum psalmi hujus ubi scriptum est, Pro iis qui commutabuntur, non pertinuerunt. Ergo, operui in jejunio animam meam. Denique respuit etiam fel quod illi obtulerunt: jejunare elegit, quam amaritudinem accipere. Non enim intrant in corpus ejus amaricantes, de quibus alio loco psalmus dicit: Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis . Ergo, operui in jejunio animam meam; et factum est mihi in opprobrium. Hoc ipsum mihi in opprobrium factum est, quia non illis consensi, hoc est, ab illis jejunavi. Qui enim non consentit male suadentibus, jejunat ab ipsis; et per hoc jejunium meretur opprobrium, ut ideo illi insultetur, quia non consentit ad malum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me Quare tibi: Nunquid pa¬
dri exꝓbratur: et non ipsi xp̃o: Quare
obprobria exꝓbrantium tibi ceciderunt
suꝑ me: Quia qui me cognouit: cognouit
et patrem: Csuia nemo exꝓbrauit xp̃o. ni¬
si deo exꝓbrans: quia nemo honorat pa¬
trem. nisi qui honorat et filium Obpro¬
brium exꝓbrantiũ tibi cecidit suꝑ me:
brium: Ieuinium xp̃i: spiritalit̃ iã malio
psalmo cõmendauimus caritati ur̃ȩ: Ie¬
unium ipsius erat. quando defecerunt
om̃s qui ineum crediderant: qͥa et esuries
ipsius erat. ut in eum crederetur: quia &
sitis eius erat. quando dixit mulieri. Sitio:
da michi bibere: Fidem quippe illius sit¬
ebat Et de cruce cum diceret sitio: fidẽ
illoꝵ querebat ꝓ quib dixerat. Pater igno¬
sce illis. quia nesciunt qͥd faciunt. Q illi
homines quid ꝓpinauerunt sitienti:
Acetum: Acętum etiã uetus dicitur: Merito
de uetere homine ꝓpinauerunt quia no¬
ui esse noluerunt. Quare noui esse no¬

Expanded text:
super me. Quare, tibi? Numquid Pasuper me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me cognovit, cognovit et Patrem : quia nemo exprobravit Christo, nisi Deo exprobrans: quia nemo honorat Patrem, nisi qui honorat et Filium . Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me, brium. Jejunium Christi spiritualiter jam in alio psalmo commendavimus Charitati Vestrae. Jejunium ipsius erat, quando defecerunt omnes qui in eum crediderant; quia et esuries ipsius erat ut in eum crederetur: quia et sitis ipsius erat, quando dixit mulieri, Sitio, da mihi bibere ; fidem quippe ipsius sitiebat. Et de cruce cum diceret, Sitio , fidem illorum quaerebat, pro quibus dixerat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed illi homines quid propinarunt sitienti? Acetum. Acetum etiam vetus dicitur. Merito de vetere homine propinarunt, quia novi esse noluerunt. Quare novi esse no
Abbreviated transcription (Latin):
ro mea occulta erat: quando sub ipso fe¬
more manũ seruus ponens. iurauit ꝑ
dm cęli: hospes factus sum filiis matris
mee: Quare hoc: Quia non agnouerũt:
Quare alienum dixerunt: Quare ausi st̃
dicere. nescimus unde sit Qm̃i relus
domus tuȩ comedit me: idest ꝑsecutꝰ
siui głam tuam indomo tua: quia fla¬
gellaui intemplo male uersantes.Ubi
etiam positum ẽ. zelus domus tuȩ co¬
medit me: Hinc alienus: hinc hospes:
hinc nescimus unde sit. Agnoscerent un¬
de sim: si agnoscerent qđ mandasti Si
enim inuenirẽ illos seruantes mandata
tua: zelus domus tuȩ non comederet
me. Et obpbria exꝑbrantium tibi:
cȩciderunt suꝑ me: Hoc testimonio uł
est et paulus apłs. Lect̾a ẽ. modo ipsa
lectio. Ait enĩ. Quecunq ante scripta st̃
ut nos doceremur scripta sunt: ut nos
ꝑconsolationẽ scripturarũ spem habca¬
mus. Dixit ergo xp̃i fuisse istã uocem.
obꝓbria exꝓbrantium tibi cȩcideit

Expanded text:
ro mea occulta erat, quando sub ipso fero mea occulta erat, quando sub ipso femore manum servus ponens, juravit per Deum coeli . Hospes factus sum filiis matris meae. Quare hoc? quare non agnoverunt? quare alienum dixerunt? quare ausi sunt dicere: Nescimus unde sit? Quoniam zelus domus tuae comedit me: id est, quia psivi gloriam tuam in domo tua, quia flagellavi in templo male versantes ; ubi etiam positum est, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hospes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non comederet me. Et opprobria exprobrantium tibi super me. Hoc testimonio usus est et Paulus apostolus lecta est modo ipsa lectio, et ait: Quaecumque ante scripta sunt, ut nos doceremur scripta sunt; ut per consolationem Scripturarum spem habeamus . Dixit ergo Christi fuisse istam vocem: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur cultor crucifixi. adorator male
mortui. uenerator occisi hic sierubue¬
ris: mortuus es. Sententiã quippe illiꝰ
uide: qui neminẽ fallit. Qui me erubu¬
erit corã hominib: et ego erubescam eum eo¬
ram angłis dĩ. Obserua gͦ tu: sit inte irreue¬
rentia. Frontosus esto: quando audis obpro¬
brium de xp̃o. Prorsus esto frontosus: Quid
times fronti tuȩ: quã signo crucis xp̃i ar¬
masti: Hoc est enim ꝓpt̃ te sustinui ex¬
ꝓbrationẽ: oꝑuit irreuerentia faciẽ meam.
Propter te. te sustinui exꝓbrationem: Et qͥa
non de te erubui. quando mͥ ꝓpter te in¬
filiis matris mee. filiis synagoge hospes
c̃. In patria quidem ipsius dicebatur. Ñ¬
ne nos scimus eum esse filium mariȩ etio¬
seph: Et unde alio loco. hunc autẽ ne¬
scimus unde sit. Factus sum ergo hospes
filiis matris meȩ: Nescierunt unde sim:
dequib erat caro mea: Nonne sciebant¬
me de femore abraham natum.undeca¬

Expanded text:
dicitur, Cultor crucifixi, adorator male dicitur, Cultor crucifixi, adorator male mortui, venerator occisi: hic si erubueris, mortuus es. Sententiam quippe ipsius vide, qui neminem fallit: Qui me erubuerit coram hominibus, et ego erubescam eum coram Angelis Dei . Observa ergo tu; sit in te irreverentia, frontosus esto quando audis opprobrium de Christo; prorsus esto frontosus. Quid times fronti tuae, quam signo crucis armasti? Hoc est enim, Propter te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Propter te sustinui exprobrationem: et quia non de te erubui, quando mihi propter te infiliis matris meae. Filiis Synagogae hospes factus est. In patria quippe ipsius dicebatur: Nonne nos scimus eum esse filium Mariae et Joseph ? Et unde alio loco: Hunc autem nescimus unde sit ? Factus ergo sum hospes filiis matris meae. Non scierunt unde sim, de quibus erat caro mea: non me sciebant de femore Abraham natum; unde ca
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ beelrebub dictus ẽ insanus: tu de¬
dignaris serue audire ꝓmeritis tuis. quod
dñs audiuit nullis meritis suis: Ille ue¬
nit ut tibi preberet exemplum: quasi gra¬
tis hoc fecerit. si tu non ꝓficis: Quare en ĩ
ille audiuit: nisi ut tu cum audires non
deficeres: Ecce tu audis et deficis: frustra
ergo ille auduit: Non enim ꝓpter se:s
ꝓpter ce audiuit: Qm̃ ꝓpter tȩ sustinui ex¬
ꝓbrationem: oꝑuit irreuentia faciem meã.
rreuerentia inquit oꝑuit faciem meã. Ir¬
reuentia quid ẽ: Non confundi. Deniq
quasi uitium uidctur: cum cuicitur. irrẽ¬
uerens homo ẽ Magna irreuerentia ho¬
minis: nullum erubescere. Ergo irreueren¬
tia: quasi impudentia. Oportet ut habe¬
at. xp̃ianus irreuerentiã istam: quando
uenerit inter homines. quib displicet xp̃c
Si erubuetit de xp̃o: delebitur de libro ui¬
uentium: Opus ẽ ergo ut habeas irreueren¬
tiam quando tibi dexp̃o insultatur. qñ

Expanded text:
dictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedignaris, serve, audire pro meritis tuis, quod Dominus audivit nullis meritis suis? Ille venit ut tibi praeberet exemplum. Quasi gratis hoc fecerit, sic tu non proficis. Quare enim ille audivit, nisi ut tu cum audires non deficeres? Ecce tu audis, et deficis: frustra ergo ille audivit; non enim propter se, sed propter te audivit. Quoniam proper te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Irreverentia, inquit, operuit faciem meam. Irreverentia quid est? Non confundi. Denique quasi vitium videtur, cum dicitur: Irreverens homo est. Magna irreverentia hominis, non illum erubescere. Ergo irreverentia quasi impudentia est. Oportet ut habeat christianus irreverentiam istam, quando venerit inter homines quibus displicet Christus. Si erubuerit de Christo, delebitur de libro viventium. Opus est ergo ut habeas irreverentiam, quando tibi de Christo insultatur; quando
Abbreviated transcription (Latin):
te sustinui exꝓbrationẽ. oꝑuit irreuerentia
faciem meam. Nichil magnum ẽ quod
dicitur sustinuii: sed qđ dicitur ꝓpt̃ te
sustinui. Si enim sustines quia peccasti
ꝓpt̃ te sustines. non ꝓpt̃ dm. Quȩ enĩ uob̃
gła est ait petrus: si peccantes punimini
et suffertis: Si autem sustines quia man¬
datum di seruasti: uere ꝓpt̾ d̾m sustines:
et merces tua manet ineternum: qͥa ꝓpt̃
dm̃ sustinusti obꝓbria: Ideo enim prior
ille sustinuit: ut nos sustinere disceremus:
Et si ille qui non habebat qđ ei obiciebatur:
quantomagis nos: Qui et si non habemꝰ
peccatum qđ nobis obicit inimicus: ha¬
bemus tamen alterum qđ digne innobis
flagelletur: Nescio quis te furem dicit:
et non es fur: Audes obprobrium: Non ta¬
men sic non es fur: ut non sis aliquid qđ
deo displicet. Porro si ille qui omnino ni¬
chil rapuerat qͥ uerissime direrat. ecce ue¬
nit princeps mundi huius et inme nichil
inueniet. dictus ẽ peccator. dictus ẽ. iniquꝰ

Expanded text:
te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Nihil magnum est quod dicitur, sustinui; sed quod dicitur, propter te sustinui. Si enim sustines, quia peccasti; propter te sustines, non propter Deum. Quae enim vobis gloria est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia mandatum Dei servasti, vere propter Deum sustines; et merces tua manet in aeternum, quia propter Deum sustinuisti opprobria. Ideo enim prior ille sustinuit, ut nos sustinere disceremus. Et si ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis te furem dicit, et non es fur: audis opprobrium; non tamen sic non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixerat, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet, dictus est peccator , dictus est iniquus,
Abbreviated transcription (Latin):
iste: Uos si uultis. Nos om̃s si uolumus. os
filii chore. & om̃s unus homo. quia unum
xp̃i corpus. Quomͦ non ẽ. unus homo: qui
unum caput habet: Caput omnium scõꝵ
Et om̃s inhac uita intoreularib sumus: si
bene sapimus. si iam adtoreularia uenim̃.
Ergo in pressuris tribulationum constituti
edamus hanc uocem: & premittamus
desidium nr̃m.
uam dilectissima tab̃nacła

Expanded text:
iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes filii Core, et omnes unus homo, quia unum Christi corpus. Quomodo non est unus homo, qui unum caput habet? Caput omnium nostruEt omnes in hac vita in torcularibus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus hanc vocem, et praemittamus desiderium nostrum: «Quam dilectissima» «sun
Abbreviated transcription (Latin):
ris. frangitur & interimit te. Si ergo felici¬
iatem tibi iste mundus arrideat: inpressu¬
ra te computa. ut dicas: tribulationem &
dolorem inueni: & nomen dñi inuocaui.
Non dixit inueni tribulationem: ñ qͣndam
quȩ latet. Quȩdam enim tribulatio et do¬
lor. quosdam in hoc scło latet: qui putant s
bene eẽ. cum peregrinantur a domino. Quan¬
dui enim sumus incorpore inquit: peregri¬
namur adomino. Si apatre tuo homine ꝑe¬
grinareris: miser esses. Adño peregrinaris
et felix es: Ergo sunt qui putant sibi bene
eẽ. Qui autem intelligunt inqualibet cir¬
cumfluentia copiarum & uoluptatum. quã¬
uis adnutum cuncta deseruiant. quãuis
nichil molestum irrepat. nichil aduersum
terreat tamen inmalo se ec̃. quamdii pe¬
grinantur adnõ acutissimo oculo tribu¬
lationem et dolorem inuenerunt: & nom̃
dĩ inuocauerunt. Talis ẽ. qui cantat in
hoc psalmo. Quis ẽ: Corpus xp̃i. Quis est

Expanded text:
ris, frangitur et interimit te. Si ergo feliciris, frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Non dixit, «inveni tribulationem,» nisi quamdam quae latet: quaedam enim tribulatio quosdam in hoc saeculo latet, qui putant sibi bene esse, cum peregrinentur a Domino. «Quamdiu» enim «sumus in corpore,» inquit, «peregrinamur a Domino» . Si a patre tuo homine peregrinareris, miser esses: a Domino peregrinaris, et felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreat, tamen in malo se esse quamdiu peregrinantur a Domino; acutissimo oculo tribulationem et dolorem invenerunt, et nomen Domini invocaverunt. Talis est qui cantat in hoc psalmo. Quis est? Corpus Christi. Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
dño deo ur̃o quod quisq potuerit: nemo re¬
tro respiciat. nec pristinis suis delectetur. Ne¬
mo auertatur abeo qđ ante c̃. ad id quod
retid ẽ currat donec ꝑueniat. Non autem
pedib: sed desiderio eurrimũs. Nullus au¬
tem inhac uita ꝑuenisse se dicat. Quis enim
pocest tam ꝑfectus eẽ. quam paulus: Et tam̃
ait. fr̃s: ego me non arbitror apprehendisse:
unum autem quȩ retro oblitus. inea que an¬
te sunt extentus: scd̾m intentionem sequor ad
palinam suꝑnȩ uocationis de in xp̃o iħu.
di etiam eum felix es. intelleristi te eẽ. intor¬
culari. Putatis enim fis̃ km̃i infelicitatem se¬
culi metuendam eẽ.:⁊ felicitatẽ ñ ec̃ metuenuã:
mino uͦ nulla infelicitas frangit: quem felicitas
ruptrix nete blandiendo seducat: ne in eum¬
bas inbaculum harundinis: Nam hoc serip¬
tum ẽ quosdam incumbere inbaculũ ha¬
rundinis. Noli ce credere fragile ẽ. quo inte¬

Expanded text:
Domino Deo vestro quod quisque potuerit; nemo reDomino Deo vestro quod quisque potuerit; nemo retro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat; non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbunum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in di, etiam cum felix es, intellexisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas ruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinis; nam et hoc scriptum est, quosdam incumbere in baculum arundinis. Noli te credere ; fragile est quo nite
Abbreviated transcription (Latin):
inȩternum. De his enim cum dirisset & con¬
fundantur & pereant: statim subiecit Et
cognoscant quia nomen tibi dñs: tu solus
altissimus inom̃i terra. Adhanc cognitio¬
nem uenientes. sic confundantur ut place¬
ant. sic pereant ut ꝑmaneant. Cognoscãt
inquit quia nomen tibi dñs: tanquam
nec uero nee suo nomine nuncupentur.
quicunq alii dñi nominant᷑: qm̃ seruilit̃
dominantur: & uero dño comparati. nec
dĩi sunt sicut dictum ẽ. ego sum qui sum:
tanquã non sint ea quȩ fact̾a sunt. si com¬
parentur ei aquo facta sunt. Qđ uero ad¬
iunrit. tu solus altissimus inom̃i terraᷤ ut
sicut alii codices habent suꝑ omnẽ terram:
ħ dice maluit: quo terrena suꝑbia premerte
Desinet enim suꝑbire terra. idest homo cui dic¬
tum ẽ. terra es. & quid suꝑbit terra & cinis.
eum cognoscit dñm eẽ. altissimum suꝑ om¬
nem cerram: id÷ nullius hominis cogitatio

Expanded text:
in aeternum. De his enim cum dixisset, «Et conin aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia nomen tibi Dominus:» tanquam non vero nec suo nomine nuncupentur quicumque alii domini nominantur; quoniam serviliter dominantur, et vero Domino comparati nec domini sunt: sicut dictum est, «Ego sum qui sum» ; tanquam non sint ea quae facta sunt, si comparentur ei a quo facta sunt. Quod vero adjunxit, «tu solus altissimus in omni terra,» vel, sicut alii codices habent, «super omnem terram;» hoc dicere maluit, quo terrena superbia premeretur. Desinit enim superbire terra, id est homo, cui dictum est, «Terra es» ; et, «Quid superbit terra et cinis» ? cum cognoscit Dominum esse altissimum super omnem terram