comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis: ait. Sicut glacies in sereno: ita sol¬
uent᷑ peccata ttia. Peccata ligabant nos
ligati frigore peccatoꝵ. gelauimꝰ. Aust̃
cunt glacies: ꝙ. implent᷑ correntes. Tol¬
rentes autẽ dicunt᷑ flumina hiemalia.
quȩ inagno impetu irpentinis aqͥs im¬
pleta currunt. Gelauimꝰ gͦ in captiui¬
tate: constringebant nos peccata m̃a:
fłauit a uster sp̃c sc̃s̃. dimissa fc̃ pesa¬

Expanded text:
bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos.ligati frigore peccatorum gelavimus. Auster cit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa s
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Quia iustꝰ ẽ: sic̃ iustꝰ fecit. E rgo
& istiqͥa uete consolati crant: sic̃ con¬
solati gaudebant. Iẽ magnũ erat gau¬
diũ ip̃soꝵ sic̃ consolatoꝵ: illo consolante
morituros. qui mortuus ẽ. Om̃s enum
mori timemꝰ. s consolatus ẽ ille qͥ mor¬
tuus ẽ: ne iam mori tuneamus. Prior

Expanded text:
et quia bonus es, sicut bonus fecisti. Ergo quia et isti vere consolati erant, «sicut consolati» gaudebant; id est, magnum erat gaudium ipsorum, tanquam consolatorum, illo consolante morituros qui mortuus est. Omnes enim moriendo gemimus: consolatus est ille qui mortuus est, ne mori timeremus. Prior
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ iste ꝑtinens ad numerũ
canticoꝵ graduũ. de quo titu
nos ascendere & leuare animaᷤᷤ nr̃as ad
dñm dm̃ nr̃m. affectu caritatis atq pi¬
ecatis: ñ utendere in homines qͥ ꝓsp¬
ductoria: uͥ nicħ aliud nutriunt qmͣ
quitatẽ inferiores omnib hominib.
ꝑ suꝑbiam suꝑiores se putant om̃ib
nimis attendendo. etiam illi qui d̃m
colunt fluctuant & nutant. quasi
laborib. & in egestate. in erumpna.
in morbo. in dolore. in aliqua neces¬
sitate: & iudent alios nabere sanita¬
tem corꝑis. abundare demporalib.
in columitate suoꝵ gandere: hons
rib florcte cos qui ñ solum dm̃ nol
colunt: somnib hominib aduersan

Expanded text:
salmus iste, pertinens ad numerum canticorum graduum de quo titulnos ascendentes et levantes animas nostras ad Dominum Deum nostrum affectu charitatis atque pietatis, non intendere in homines qui prospductoria; ubi nihil aliud nutriunt quam quitatem inferiores omnibus hominibus, per superbiam superiores se putant omnibusnimis attendendo, etiam illi qui Deum colunt, fluctuant et nutant, quasi laboribus, in egestate, in aerumna, in morbo, in dolore, in aliqua necessitate, et vident alios habere sanitatem corporis, abundare temporalibus, incolumitate suorum gaudere, nitore bonorum florere eos qui non solum Deum non colunt, sed et omnibus hominibus adversan
Abbreviated transcription (Latin):
inquit qͥa lex sp̃alis ẽ: ego aute carnalis
sũ. uenundatꝰ sub pecc̃õ. Ecce unde factisu
mus seductori Uendere nos potuimꝰ: re-¬
dimere nos ñ possumꝰ. Uendidimꝰ nos
consensione pecc̾̃i: redimim᷑ in fide dñi¬
nr̃i ih̾u xp̃i. Sangius enĩ innocens datuᷤ
consolam᷑ in re. Cum transierit spes. de

Expanded text:
quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato» . Ecce unde facti sumus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide justitiae. Sanguis enim innocens datus consolamur in spe; cum transierit res, de
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ om̃s dies nr̃i defecerunt: et in
ira tua defecimus. Satis his uerbis
ostendit᷑: penalis ẽẽ ista mortalitas.
Defecisse dies dicit: siue qd̃ in eis de¬
fictant homines amando quȩ tran-¬
seunt. siue qd̃ ad pancitatem reda¬
cti. sunt. Quod udet᷑ aperire cum¬

Expanded text:
m omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus.» Satis in his verbis ostenditur poenalis esse ista mortalitas. Defecisse dies dicit, sive quod in eis deficiant homines amando quae transeunt, sive quod ad paucitatem redacti sint; quod videtur
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Uidete quomͦ aianea quasi fila¬
mittit. & huc illucq discurrit: texit
tota die. et labor grandis ẽ: s effectus
nullus. Sic et uita. hominum huc
illucq discurrit: possessiones querimꝰ ⁊
mur: & omnia facimus et non intel¬
ligimus. Quia laborando araneȩ telã
teximus. Dies annoꝵ. nr̃orum: in ip¬
sis septuaginta anni. Aliud ẽ in ipsis:
aliud in in potentatib. In ipsis enim
idẽ annis uel dieb: qd̃ datur intelli¬
gi in temporalib reb. Ꝙ ideo septu¬

Expanded text:
uid dicat. Quomodo aranea quasi mittit fila, et huc illucque discurrit, et texit tota die, et labor quidem grandis est, sed effectus nullus est, sic et vita hominum huc illucque discurrit. Possessiones quaerimus,mur, et omnia facimus, et non intelligimus, quia araneae telam teximus. Dies annorum nostrorum in ipsis septuagaliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo «septu
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam serui tui: idẽ obedientes iussis
tius. Ipsius enim sumus figmentum.
ñsolum in adam: s etiam cteati in xp̃o
iħu in operib bonis. que p̾parauit ds
ut in eis ambulemus. Deus ẽ enim qͥ
oꝑatur in nob̃. et uelle et operari ꝓ
bona uoluntate. Et dirige filios eoꝵ.
ut sint recti corde quib bonus ẽ ds:¬

Expanded text:
 servi tui, id est obedientes jussis tuis. Ipsius enim sumus figmentum, non solum in Adam, sed etiam creati in Christo Jesu, in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus . Deus est enim qui operatur in nobis et velle et operari, pro bona voluntate . «Et dirige filios eorum:» ut sint recti corde, quibus bonus es
Abbreviated transcription (Latin):
do. Qm̃ mille anni ante oculo ᷤ tuos:
tanquam dies hesterna quȩ preterut.
Ideo debemus ad refugium tuũ ubi
sinc ulla mutabilitate tues. ab his
tanqm dies crastina quȩ uentura ẽ:
ut omnia quȩ temꝑis fine claudunt᷑
ꝓ transactis habeant᷑. Unde apłs ea¬

Expanded text:
oniam mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit.» Ideo debemus ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liitanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Nam suꝑiori loco cum cixisset. & oꝑama
nuum ñarum dirige suꝑ nos: isto utti¬
mo non oꝑa. s opus dicit manuũ nr̃arũ
dirige. Tanqm ultimo uolens uersu osten¬
dere. ipsa oꝑa unum eẽ opus: idẽ ad unũ
opus dirigi. Tunc enim recta sunt oꝑa:
gunt᷑. finis enim p̃cepti ẽ caritas. de corde
puro et conscientia bona: et fide ñficta.
Opus gͦ unum est in quo sunt omnia:
fides quȩ ꝑ dilectionem oꝑatur:¬

Expanded text:
um dixisset, «Et opera manuum nostrarum dirige super nos;» isto ultimo non «opera,» sed «opus» dixit «manuum nostrarum dirige:» tanquam ultimo versu volens ostendere ipsa opera unum opus esse, id est, ad unum opus dirigi. Tunc enim recta sunt opera, guntur: finis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Opus ergo unum est, in quo sunt omnia, fides quae per dilectionem oper
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Et qm̃ cum sic noti fierent. ut
illa contempnerent.&. defiderandis
ȩcernis ꝑ suas passiones testimonia
uel ꝓ eis. qui muita ꝑsequente istose¬
culo tolerantes. innotescunt in sapien
coacti: refugiant a domino ad bona¬

Expanded text:
am cum sic noti fierent, ut illa contemnerent, et desiderandis aeternis per suas passiones testimonium vel pro eis, qui multa, persequente isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti coacti refugiant a Domino ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ad eam intelligat ꝑtinere. quod
ĩmullis quib plus irasceris uidearis
parcere. ut ꝓsperetur peccator in uia
sua: & recipiat in nouissimo maiora.
Potestas quippe humanç ire cũ corpuˢ
occiderit: iam amplius non ht̃ quid
faccie possit. Deus uͦ ht̃ potestatem et
hennam: et a paucis eruditis maior
eius ira intelligit᷑. uana & seductoria
cuius pene commoti sunt pedes: qͥ
S didicit eam cum intraret in scũa¬
rium di. et intelligeret in nouissima.
Dexteram tuam sic notam fac. idest¬
ut discant fideles tui ea magis ate pos¬
cere. et sꝑare p̃mia fidĩ: que non ap¬
parent in ueteri. testam̃to. s reuelant᷑

Expanded text:
et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis, quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplius non habet quid faciat; Deus vero habet potestatem ethennam . Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria cujus pene commoti sunt pedes, quium intuens: sed didicit eam, cum intraret in sanctuarium Dei, et intelligeret in novissima ; «Dexteram tuam sic notam fac.c notum fac, ut in eo discant fideles tui ea magis a te poscere et sperare praemia fidei quae non apparent in Vetere Testamento, sed revelantur
Abbreviated transcription (Latin):
sis septuaginta anni. Si aucem in
potentatib occoginta anni: & am¬
plius eorum labor et dolor. Hec qui¬
dẽ uerba uident᷑ exprimere breuita¬
tem miseriamq huiꝰ uitȩ. quia lon¬
geui appelant᷑ hoc tempore. etiam
qui septuaginta annis uixerunt: usq ad
octoginta autem uident᷑ aliquas inres ha¬
bere. His uͦ amplius si uuerint: multi¬
plicatis dolorib laborare. S multi et¬
ante septuaginta annos: infirmissimã
& erumpnosissimã senectutem gerunt.
Et sepe ultra occoginta annos: senes sa¬
lubnt̃ uigere ꝓbati sunt. Melius est gͥ:
in his numeris sp̃ale aliquid ꝑscrutari.

Expanded text:
sis septuaginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et dolor.» Haec quidem verba videntur exprimere brevitatem miseriamque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis lintra septuaginta annos gerunt infirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari.
Abbreviated transcription (Latin):
onib uiuimus. quib ne auercam᷑ ab
isto refugio metuendum ẽ: intueam᷑
hominem in humilitate: idẽ ne a tus
egernis atq sublimib homo auersus
temporalia concupiscat. sapiatq terir¬
uertimim filii hominum. Tanqm
diceret. Hoc a te peto qͦd ipse iussisti.

Expanded text:
onibus vivimus, quibus ne avertamur ab isto refugio metuendum est; intueamuhominem in humilitatem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporalia concupiscat, sapiatque terrevertimini, filii hominum.» Tanquam diceret, Hoc a te peto quod ipse jussisti:
Abbreviated transcription (Latin):
conuenientuis diceret ab gcerno ingcer¬
num. Non enim ẽ a sclo ds qui ẽ ante
secła. aut usq in scłm cuiꝰ est finis: cũ
sit ilie sine fine. S ex ambiguo uerbo
greco fit plerumq in scͥpturis. ut uel
latinus interp̃s. Optime autem ñ ait

Expanded text:
convenientius diceretur, Ab aeterno in aeternum: non enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in saeculum, cujus est finis, cum sit ille sine fine. Sed ex ambiguo verbo graeco fit plerumque in Scripturis ut vel latinus interpres. Optime autem non ait
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nouum testamentũ in spe ẽ renouati¬
onis & resurrectionis mȩternum. ⁊ am¬
plius eorum labor & dolor: idẽ quisqͥs
hanc fidem trans gredit᷑. et amplius eoꝵ¬
aliquid querit. labores & dolores iue¬
nit. Pot̃ et sic intelligi. Quia licet in
nouo testam̃to constituti simus. qͦd oc¬
togenarius significat numerus. ampliꝰ
ht̃ hic uita nr̃a laborem & dolorem:
dum in nob̃met ipsis in gemiscimus
adoptionem expectantes. redemptionẽ
corporis nr̃i. Spe enim salui facti sumꝰ:
& qd̾ non uidemus ꝑpatientiam expe¬
ctamus. Et hoc ad miscłiam di ꝑtinet.
enim diligit ds corripit: fiagellat aũ
omnẽ filium quem recipit. E dat &̃¬

Expanded text:
 in spe est renovationis et resurrectionis in aeternum: «et amplius eorum labor et dolor;» id est, quisquis hanc fidem transgreditur, et amplius aliquid quaerit, labores invenit et dolores. Potest et sic intelligi: Quia licet in Novo Testamento constituti simus, quod octogenarius significat numerus, amplius habet haec vita nostra laborem et dolorem, dum in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri: spe enim salvi facti sumus; et quod nondum videmus, per patientiam exspectamus . Et hoc ad misericordiam Dei pertinet: enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit : et dat
Abbreviated transcription (Latin):
bat: non minimã passus ẽ uindictam.
habundat in te caritas: plus dolebis
peccantem: &. quauto in te maior ẽ ca¬
ritas: tanto amplius te torquebit qu̾e
tolcias: non te tanqmͣ irascentem illi.

Expanded text:
dictum abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis affectum: non sensu comprehenden¬
tis. Gaudens homo in gultatione sua. ex
uerb̃ quibedam quȩ possunt dici et incel¬
ligi. erumpit in uocem qnͣdam exultati¬
onis sine uerb̃. ita ut appareat eum ipsa
uoce gaudere quidẽ: s quasi repletum
numio gaudio ñ posse uerb̃ explicare.

Expanded text:
mentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare
Abbreviated transcription (Latin):
acit. U iderunt omnes fines t̾rȩ. salutare
di ñi. Tota p̃fita cantatio noua: iam
completa ẽ. Hec autem quȩ mͦ dr. adhuc
futura expectat᷑. Multi enun in pͥmo ad¬
Cum autem scdo ad iudicandum ue¬
nerit: tunc omnis oculus eũ iudebit.
ultemus domino cunctis motib cor¬
dis et corꝑis: psallant manus. pedes.¬
& oculi: seruientes domino in offici¬
is suis. Psallite domino in cythara.¬
cantetis. s et oꝑemini. Qui cantat
& oꝑatur: psallit in eythaia et in
Quȩ autem in corde ẽ: ineffabili ar¬
monia soli domino eythariat. Que
uͦ in ore: suꝑbos et irascibiles. & quẽ¬
Qui autem in psalttrio cantat: in decẽ
quidẽ legalib p̃ceptis domino seruit.
uoce tube corneȩ. Ductiles tube: eree¬
tbulatio: ꝓfectus. ꝓductio ẽ. Tuba
ductilis erat tob: qñ repente ꝑcussus tot
dampnis et orbitate filiorum: tunsione
illa tantȩ tͥbulationis. factus tuba ducti¬
lis sonuit. Dominus dedit. dñs abstulit.¬
et cetera. Ista ductił tuba: adhuc tund̾r.

Expanded text:
ini terrae salutare Dei nostri, » tota praefata cautio nova jam completa est; haec autem est quae adhuc futura exspectatur. Multi enim in primo adcum autem secundo ad judicandum venerit, tunc omnis oculus eum videbit .sultemus in Domino cunctis motibus corporis; psallant manus, pedes, oculi. servientes Domino in officiis suis. « Psallite Domino in con tantum cantetis, sed et operemini. Qui cantat et operatur, psallit in cithara et in quae autem in corde consistit, ineffabili harmonia soli Domino citharizat; quae vero in ore superbos et irascibiles, et quemqui autem in psalterio cantat, in decem quidem legalibus praeceptis Domino servit. voce tubae corneprofectus productio est. Tuba ductilis erat Job, quando repente percussus tantis damnis et orbitate filiorum, tunsione illa tantae tribulationis factus tuba ductilis, sonuit: «Dominus dedit, Dominus abstulitedit! Ista ductilis tuba adhuc tunditur:
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione. Qui hoc nobis
pritip̃it. & adhoc nos hortatur: ut iubi¬
lemusdo. Nec hortat᷑ uelut aliquem
unum angulum t̾rȩ. aut aliqmͣ ha¬
bitationem uel congregationem homi¬
num. s quia se ubiq nouit seminare
benedictionem: undiq exigit iubila

Expanded text:
in confessione hoc nobis jubet, ad hoc nos hortatur, ut jubilemus Deo. Nec hortatur velut aliquem unum angulum terrae, aut unam aliquam habitationem congregationemve hominum; sed quia ubique novit se seminasse benedi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe carni heret: & carnem excedit.
Et quam qm de carne oriatur: suꝑat
carnem. fies gͦ ex carnali sp̃alis. Adhuc
carne calcas terram: et sp̃u erumpis
in celum. In carne iam enu ambu¬
lantes inquit: non scd̃m carnem mili¬
tamus. Tuba cornea te cornea te erigat.¬
aduersus diabolum: non tuba carnea.
aduersus frẽm tuum. In tub̃ gͦ ducci¬
lib et uoce tubȩ corneȩ: iubilate ii
conspectu regis domini. S ꝗtud seqͥt᷑:¬

Expanded text:
et carni haeret, et carnem excedit; et quanquam de carne oriatur, superat carnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In carne enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamus» adversus diabolum, non tuba carnea adversus fratrem tuum. «In tubis ductilibus et voce tubae corneae jubilate in conspectu regis Domini». 8. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
ti populo et querenti idolum. ꝑmisit
cdatus ẽ. omnes ętates suas uit̾ sc̃a sacra¬
ibi fortasse aliquid qͦd purgaret: quia
et qͦd ꝑfectum ẽ iam hominib: illi cli¬
uinȩ ꝑfectioni. adhuc imꝑfeccum est.

Expanded text:
ti populo et furenti idolum permisit datus? Omnes aetates suas inter sancta sacraibi forte Deus aliquid quod purgaret; quia et quod perfectum jam videtur hominibus, illi perfectioni adhuc imperfectum est.
Abbreviated transcription (Latin):
introierit saluab it᷑. Iudicium et
Iusticiam autem: q̃n sequeris bomĩ
et declinas a malo. Disceruendo. iudicim̃
qͥd sit malum. & quid bonum. Et̃ pꝰea
iusticiam: uit dedines a malo et facias
bonum. Hoc autem non a te habebis:
qͥa uide quid cłixit. Iudicium & iusti¬
ciam in iacob tu fecisti. Non enim tu¬

Expanded text:
cium et justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: «Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.» 8.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Ille in celo ẽ: tu in t̾ra. Ille dif¬
fert aduentum: tu noli differre con¬
silium. Aduentus durus erit duris:¬
& mitis irapus. Uide gͦ mͦ tu qͥd sis.
Si durus es: licet tibi mitescere. Si
mitis: iam gaude uenturum. Dicis¬

Expanded text:
venit, ille in coelo est, tu in terra: ille differt adventum, tu noli differre consilium. Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Chris
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt oculi mei in eloqurũ tuũ: di¬
centes qñ consolabis me. Ecce rursus
in oculis. s utiq interiorib laudabił.
et felix ille defectus: ñ ueniens ex infir¬
mitate animi. s ex fortitudine deside¬
rii in ꝓmissum d̃i. Hoc enim ait in
dicunt qñ consolab̾is me. nisi cum
tali intentione et expectatione mat᷑
et gemit᷑: Lingua enim ñ oculi: loqͥ
solent. E oculors quodamm᷑ uox est:
desiderium orationis. Uerum etiã in
co qđ ait qñ consolab̾is me: seusus ẽ¬
amanti. Nouit autẽ dñs. quid. qñ
faciat: qͥ in mensura. & numero. et
deria sine dubitatione frigescunt. ꝓpt̾
hoc sequit᷑. Quia factus sum sic̃ ut̃
in pruma: iustificationes tuas ñ sũ
oblitus. Nimirum enim ꝑ utr̃e carnẽ
mortis huiꝰ: ꝑ pruinam uͦ celeste bene¬
ficrum uult intelligi: quo carnis con¬
cupiscentie. uelut frigore cohibente cor¬
pescunt. fit inquit ut iustificationes
dei de memoria non labant᷑. dum ũ
cupiscenciis. Ideo cum dixisset quia

Expanded text:
cerunt oculi mei in eloquium tuum, dicentes, quando consolaberis me. Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei; hoc enim ait in dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim loqui, non oculi solent: sed oculorum quodammodo vox est desiderium orationis. Verum in eo quod ait, «Quando consolaberis me?» amanti. Novit autem Dominus quid quando faciat, qui in mensura et numero et deria sine dubitatione frigescunt: propter hoc sequitur, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina; justificationes tuas non sum oblitus.» Nimirum enim per utrem carnem mortis hujus, per pruinam vero coeleste beneficium vult intelligi, quo carnis concupiscentiae velut frigore cohibente torpescunt; et fit hinc ut justificationes Dei de memoria non labantur, dum nocupiscentiis» . Ideo cum dixisset, «Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ homo cum diuiciis & uoluptatib:
Non capit laqueus: nisi ante esca te ceꝑit:
Dum p̃dam petis: laqueo ipse te nectis:
Osca laquer: auaricia ẽ. Esca diaboli lu¬
xutia ẽ: quib nos uult mescare ñ pasc̾e:¬

Expanded text:
 homo, cum deliciis ac voluptatibus? Non capit laqueus, nisi ante esca te coeperit. Dum praedam petis, laqueo ipse te nectis. Esca laquei avaritia est: esca diaboli luxuries est, quibus nos vult inescare, non pasce
Abbreviated transcription (Latin):
iistificationes tuas: ea noncia qua
nẽ. uͥ qui facit hõ delectationẽ. ꝓpt̾ qd̾
dictũ ẽ. in tua bonitate doce me iustifi¬
cationes tuas: sequens uersus ostendit
uͥ ait. Bonũ mͥ lex oris tui suꝑ milia
auri & argenti: ut ampliꝰ diligat ca¬
ritas legem di: qmͣ diligit cupiditas
milia auri et argenti. Non quicũq
hoc dicit. ĩmo rarus hoc dicit: idẽ. qͥ
legem d̃i auro et argento p̾ferat: qui
pot̾ ꝓpt̾ iegem dĩ omnia rclinquere:

Expanded text:
justificationes tuas;» ea notitia qua nem, ubi qui facit habet delectationem, propter quod dictum est, «In tua suavitate doce me justificationes tuas;» sequens versus ostendit, ubi ait, «Bona mihi lex oris tui, super millia auri et argenti:» ut amplius diligat charitas legem Dei, quam diligit cupiditas millia auri et argenti. Non quicumque hoc dicit: immo rarus hoc dicit, id est, qui legem Dei auro atque argento praeferat, qui potest propter legem Dei omnia relinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
gant: qͥa egit dolorẽ autñ nult aut
non pot̾ sustin̾e. ꝓpt̾ infirmitatẽ af¬
fectꝰ sui: rogat ut medicꝰ cũ quadam
honitate & suauitate sua curet. non
abꝑitat̾e adhibeat medicamentoꝵ. ñ
alit̾ ñ pot̾ ut cum modatione faciat.
& quad̾a suauitate mitiget tum do

Expanded text:
a aeger dolorem aut non vult, aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suavitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non aliter non potest, ut cum moderatione faciat, et quadam su
Abbreviated transcription (Latin):
Uide qm̾ mandata tua dilexi dñe: in¬
quia uł testimonia tua ñ negaui. qđ
mĩes facere cogebant᷑. &. ñ facientes into¬
lerabilia patiebant᷑. s noc dixit uͥ fructꝰ
c̃omniũ passionum: qđ si tradidero
corpus meũ ut ardeam. caritatẽ autẽ

Expanded text:
«Vide quoniam mandata tua dilexquia vel testimonia tua non negavi, quod martyres facere cogebantur, et non facientes intolerabilia patiebantur: sed hoc dixit ubi fructus est omnium passionum; quia si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem au
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exquisicrunt. Quis enim te disc̾nit.
otu qͥ ditisti longe a peccatorib salus.
qͥs te disc̾nit a peccatorib ut ñ alonge.
s tec̃ sit salus: Hoc te namq discernit.
pauloante dicebas: clamaui intoto
Ergo ab illo ad quẽ clamasti ut eas in¬
quireres: accepistz. Ipse gͥte discernto
ab cis. a quib ꝓpt̾ea longe c̃ salus: qͥa
nistificationes dĩ ñ exquisiert̃. Uidi ħ

Expanded text:
nit, o tu qui dixisti, «Longe est a peccatoribus salus?» quis te discernit a peccatoribus, ut non a te longe, sed tecum sit salus? Hoc te nempe discernit, paulo ante dicebas, «Clamavi in toto Ergo ab illo ad quem clamasti, ut eas exquireres accepisti. Ipse te igitur discernit ab eis a quibus propterea longe est salus, quia justificationes Dei non exquisi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥa legem tuã ñ sum oblitus: hiuic
congruit qd infia ẽ. ꝓpt̾ eloquiũ tuũ
uiuifica me. Ip̃m enim eloquiũ ẽ lex
di. qmͣ ñ ẽ oblitus: ut se exaltandus
humiliaret. Ad ipãm uͦ exaltatioñe
ꝑtinet qđ ait iuuifica me: qͥa scorũ

Expanded text:
ia legem tuam non sum oblitus;» huic congruit quod infra est, «propter eloquium tuum vivifica me.» Ipsum enim eloquium est lex Dei, quam non est oblitus, ut se exaltandus humiliaret. Ad ipsam vero exaltationem pertinet quod ait, «Vivifica me;» quia sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ide humilitat̾e meã et cripcme:
qͥa legẽ tuam ñ sum oblitꝰ. Hoclo¬
co nullã ẽẽ conuenientiꝰ dĩ leg̃ẽ intelligi¬
mus: nͥ qua immobilit̃ fixum ẽ. qͥaoĩs
qͥ se exaltat humiliabit᷑ & qui se hu

Expanded text:
ide humilitatem meam, et eripe me; quia legem tuam non sum oblitus.» Hoc loco nullam Dei legem convenientius intelligimus, nisi qua immobiliter fixum est ut omnis qui se exaltat, humilietur, et omnis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ trnuerunt serui dĩ eos qui corpus
occidunt. animã autem non possũt
occidere: quia eum timebant qͥ ht̃
potestatem. & corpus et animã ꝑde¬
re in gehennam. Nisi enim compe
nerent a ꝑsequutoribꝰ sius. cum eis
libum fuerit factre qͦd cogebãt᷑: et
euadere quod patiebantur: S alli¬
gauerat eos cłs istis compedib duris
quide et molestis ad tempus: s tole¬
randis ꝓpt̃ ꝓmissa eius. cui dicitur.
ꝓpt̃ uerba labiorum tuors: ego cu¬
stodin uias duras. Gemendum

Expanded text:
non timuerunt servi Dei eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; quia eum timebant qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehennam ignis . Nisi enim compednerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis propter promissa ejus, cui dicitur: «Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias
Abbreviated transcription (Latin):
audite gͦ sunt gentes quȩ erant in
p̃ssura et humilitate: ut eẽt nrĩs
temporib eccłia intanta gła quam
uidemus: ut iam regna que ꝑseque¬
bant᷑ ipsa seruiant domino. Respon¬
respondit laus eius:Quando gĩas¬
ei agunt uocati ab illo. Iile enim
uocat: nos respondemus non uoce
laus enus respondet ei de te: Quia sic
muis ut ille non laudet᷑: s potiꝰ de te¬

Expanded text:
auditi ergo sunt qui erant in pressura et humilitate; ut esset nostris temporibus Ecclesia in tanta gloria, quam videmus, ut jam regna quae persequebantur, ipsa serviant Domino. respondit laus ejus! Quando ei gratias agunt vocati ab illo. Ille enim vocat, nos respondemus; non vocelaus ejus respondet ei de te; quia sic vivis, ut ille non laudetur, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
tione et gencrationem anni tui. idest
eternitas illa in generatione erit: quȩ
ex omnib geneiationib colligitur:
& in unam redigit᷑. Ipsa particeps
erit ec̃nitatis suȩ. Ceterȩ generationes
implendis temꝑib generant᷑. ex qͥb
illa ineternum generat᷑. mutata ui¬
inficabit᷑: ent idonea portare te. uires
accipiens a te. Initio tu domr me tram¬

Expanded text:
tione generationum anni tui,» id est, aeternitas illa in illa generatione erit, quae de omnibus generationibus colligitur, et in unam redigitur; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Caeterae generationes implendis temporibus generantur, ex quibus illa in aeternum regeneratur; mutata vivificabitur, erit idonea portare te, vires accipiens a te. «In generatione genera
Abbreviated transcription (Latin):
pors nr̃ors ab illo qui erat & ante nos
et manet post nos: a quo sumus
qͦd sumꝰ: ad quem ueniemꝰ cũ fuerimꝰ¬
immutati mutantẽ non mutatum:
facientem non faccum. & mouentem
et manentẽ. S nos ad illos annos
cum his pannosis annis. qͥd sumus:
lentia sapientiȩ diceret. ego sum qui

Expanded text:
n ab illo qui erat et ante nos, et manet post nos; a quo sumus quod sumus, ad quem veniemus cum fuerimus mutati; mutantem, non mutatum; facientem, non factum; et moventem, sed manentem; et cum his pannosis annis quid sumus? lentia sapientiae dixerat, «Ego sum qui
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. Tu exurgens misereberis syon.¬
tempus: Cum autem uenit plenttu¬
do temꝑis. misit ds̃ filium suum fa¬
ctum ex muliere. factum sub lege. Et
uͥ syon: Ut eos qui stib lege erant
plusqmͣ quingenti frẽs: unde illa de¬
inceps multitudo eui erat anima
una & cor unum in deo. uocarentur
ad fidem. Ergo tu exurgens miserebis

Expanded text:
u exsurgens misereberis Sion,tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una et cor unum in Deum . Ergo, «Tu exsurgens misereberis
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Et omnes sicut uestimen¬
tum ueterascent: carne dissoluta.
Et sicut oꝑtorium mutab̃ eos. ut ui¬
cior sorde mundati. pulchnores fiant.
& mutabunt᷑ ad ȩternitatem. Tu aut̃

Expanded text:
 Et omnes ut vestimentum veterascent, » carne dissoluta. « Et sicut opertorium mutabis eos, » ut a vitiorum sorde mundati, pulchriores fiant. « Et mutabuntur, » ad aeternitatem. « Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
alloquit᷑. Audi fili et excipe doccrinam
meam. & ne abicias consilium meũ:
et infer pedem tuum in compedes illiꝰ.
bice humerum tuum & porta illam:
et ne ocłis uincła illius. In omni aui¬
ma tua accede ad illam: ⁊ in omni
uirtute tua serua uias eius. & mue¬
stiga. & inquire. et innotescet tͥ: ⁊ con¬
tinens factus. ne derelinquas cam.
In nouissimis enim inuenies reqͥem
eius. et conuertet᷑ tibi in leciciam. et
erunt tͥ compedes eius in ꝓtectionẽ
fortitudinis: & corques illutis in stolã
głe. Decus enim aurcum Ẽin illa. ⁊
uincłã illius fila iacinthina: stolam
glȩ indues eam: & coronam exulta¬
tionis suꝑpones tibi. Ciamant gͦ
compediti quamdiu sunt in uin¬
culis disciplinȩ di: in qua sunt exer¬
citati martyres: soluent᷑ compedes
et uolabunt. ꝙ eisdem in ornamen¬
tum pꝰea conuertent᷑. factum ẽ hoc
de martyrib. Quid enim ꝑsequu¬
tores occidendo feccrunt. nisi ut com¬
pedes soluerent᷑. et in coronas conuer

Expanded text:
alloquitur: «Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum; et infer pedem tuum in compedes illius,jice humerum tuum et porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tibi compedes ejus in protectionem fortitudinis, et torques illius in stolam gloriae. Decus enim aureum est in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: solventur compedes, et volabunt, et eaedem ipsae in ornamentum postea convertentur. Factum est hoc de martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, et in coronas convert
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. S ante resurrectionem ñ agnosce¬
batur a populo suo: & crucifixus ex
infirmitate latuit qͥs eẽt: donec fortis
resurgendo appareret. Non gͦ respondit
iam ñ infirmus in cruce. s fortis in ce¬
credunt moituũ xp̃m: s qͥa credunt
resurrexisse xp̃m. Nam mortuum et
ꝙ mortuum: Quia credere eum resur¬
rexisse non possumus: nisi priꝰ mortu¬
um fuisse credamus. Hec fides xꝑia

Expanded text:
. Sed ante resurrectionem non agnoscebatur a populo suo; et maxime crucifixus ex infirmitate latuit quis esset, donec fortis resurgendo appareret. Non ei ergo respojam non infirmus in cruce, sed fortis in coecredunt mortuum Christum; sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et et mortuum? Quia credere eum resurrexisse non possumus, nisi prius mortuum fuisse credamus. Pertinet a
Abbreviated transcription (Latin):
carne positi uidemus in priora: ex¬
tendentes nos non adp̃sens quodẽ.
s ad id quod futurum est. Omnis
enim speculator: longe ꝓspicit. Uñ¬
spccula dr. ubi ponuntur custodes:¬
ꝙ fiunt istȩ speculȩ in saxis. in mon¬
tib. in arborib. adhoc ut de loco e¬
minentiore longe uideat᷑. Ꝙ ñsolũ¬

Expanded text:
carne positi videmus in priora, extendentes nos non ad praesens quod est, sed ad id quod futurum est. Ideo speculatio. Omnis enim speculator longe prospicit. Specula dicitur, ubi ponuntur custodes: fiunt istae speculae in saxis, in montibus, in arboribus, ad hoc ut de loco eminentiore longe videatur. Sio
Abbreviated transcription (Latin):
erunt in lapides syon. S illi p̃uarieato¬
res recedentes a deo. malisq factis suis
offendentes creatorem: in t̾ram unde as¬
sumpti sunt. redierunt. Es ueniant¬
serui tui domine. agnoscant in lapidi¬
ne ꝑeat: memento domine qͥa puluis
miserebunt᷑. Non frustra quippe de¬

Expanded text:
erunt in lapides Sion. Sed illi praevaricatores, recedentes a Domino, malisque factis suis offendentes Creatorem, in terram unde sumpti sunt, redierunt. Pulviservi tui, agnoscant in lapidine pereat, «Memento quia pulvis miserebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ꝑdidit: cum in ꝑadiso peccauit:
extra exiit. et os a cibo et̃nȩ dulcedinis
iam uenimus: nec scimus qͥd desidera¬
re debeamus. Tantoq se amplius fasti¬
dii nr̃i morbs exaggerat: quantomagis
ab esu illiꝰ dulcedinis animꝰ elongat.

Expanded text:
tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat;
Abbreviated transcription (Latin):
positus. factus ad imaginem dĩ: lcuatꝰ
in hunc honorem. erectus a terra. accepit
animã iationalem. Prepositus ẽ ratio¬
nis ipsius uiuacitate omnib bestiis.
pecudib. uolatilib piscib: s qui ꝑ li¬

Expanded text:
positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus bestiis, pecoribus, volatilib
Abbreviated transcription (Latin):
rantiam et erroiem. Nam nisi ama¬
ret. unde diceret: pat̾ ignosce illis qͥa
nesciunt qͥd faciunt: Deinde natus
in solitudine: qͥa solus ita natus. pas¬
sus in tenebris iudeoꝵ. tanqm̃ in no¬
cte. in p̃uaricatione tanqua in rui¬

Expanded text:
amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in rui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. S quia abundant tͥbulatio¬
nes & temptationes. & dissensiones.
ciat securos: s ita lecetur cornr̃m
ut timeat nomentuum: ne aliun¬
de letetͣ. & aliunde feriat᷑. Confite

Expanded text:
sta? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, ciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uideant qͥ odunt me: & confundant᷑.
Tunc enĩ confundent᷑ ꝑniciose: qui
mͦ nolunt consundi salubrit̾. Modo
gͦ confundant᷑. accusent uias suas
malas. teneant uiam bonam: quia
nemo nr̃m uiuit sine confusione.
nisi pͥus confusus reuiuiscat. Prebet
illis mͦ aditum ds salubris confusio¬
nis:si non contempnant medicina¬

Expanded text:
videant qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicina
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: & canqmͣ ad hoc extentas
manus habens. ut sic ꝓ illis orares.
ut dirigeret᷑ oratio tua tanquã incen¬
sum in conspectu patͥs. et eleuatio
manuũ tuarũ sactificium uesꝑtinũ:

Expanded text:
cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
decedentib mcnbris. unus homo usq
in illo requiescunt. quedam mͦ clamant.
quedam uͦ cum ipsi nos requieuerimuᷤ.
clamabunt. Caput autem nrm: ad¬
dexteram dĩ patͥs interpellat ꝓ nobis.
Alia menbra recipit. alia flagellat. alia
mundat. alia consolatur. alia creat.
alia uocat. alia reuocat. alia corrigit.:

Expanded text:
succedentibus membris. Unus homo usquein illo requiescunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ sagite in manu potentis: ita filii
extrissoꝵ. De arcu excutiunt᷑ sagittȩ.
ce qnͣto fortiͦ excusserit. tanto longius
sagita uadit. Quid autẽ firtiꝰ extutien¬
ti dño: De arcu suo mittens apłos suoᷤᷤ:
ñ potuit eẽ residitũ. quo ñ ꝑueniret
sagita. A tam forti sxeussa: ꝑuenit¬
usq ad fines t̾re. Ideo ñ ultia: quia nichilẽ
ultͣ gen̾is humani. Nam dantas ille ui¬

Expanded text:
sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveniret sagitta a tam forti excussa; peusque ad fines terrae. Ideo non ultra, quia nihil est ultra generis humani. Nam tantas vires i
Abbreviated transcription (Latin):
plet desiłium suũ ex ipsis: Qui ñ amat
quo intret qd̾ illi predicauerunt. funde
qd̾ portas: et capax fies ad id qd ñ habes:
Desidcias diuitias: ñ potes implere ex
cis desiderium tuũ. Desicdas honores in

Expanded text:
plet desiderium suum ex eis? Qui non amat quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores
Abbreviated transcription (Latin):
aut epulandum. & gaudendũ. ⁊ ma¬
iorem suꝑbiam ibi queiat. in signifi¬
cationẽ humilitatis adiunxit: qͥ man¬
duicatis panem doloris. Illi mandu¬
cant panẽ doloris. qui gemunt ĩ ista
ꝑegrinatione: ipsi funt in ualle plo¬

Expanded text:
endum, et majorem superbiam ibi quaereret; in significationem humilitatis addidit, «Qui manducatis panem doloris.» Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse terret. ipse intellectum aꝑit: ipse
ad fidẽ applicat sensũ nr̃m. Et cam̃
laboramus & nos: tanqm oꝑarii. S nisi
dñs edificauit domũ: inuanũ labora¬
uerunt qͥ edificant cam. Uigilant etiã

Expanded text:
ipse terret, ipse intellectum aperit, ipse ad fidem applicat sensum vestrum: et tamen laboramus et nos tanquam operarii; sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
exaltarct᷑. Qui cũ in forma dłi ec̃t. ñ
rapinam arbitratꝰ c̃. ec̃. se equalem d̃eo:
Quare ñ illi erat rapina: Quia nat᷑a
erat. quia ad hoc nacus erat: ut eẽt
equał illi a quo genitꝰ erat. S quid
fecit: ꝓpt̃ nos semet ipsum exinani¬
uit form̾a serui accipiens. in similitu¬
dinem hominũ factꝰ. & nabitu ĩuen¬

Expanded text:
tem: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed quid fecit? Propter nos «semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ille mortes: facte sunt crassitudo terre.
Nam sic̃ accipit t̾ra qnͣdam pingnedi¬
nem de reb contemptibilib ⁊ abiectis.
sic exeo qd̾ contempsit hic mundus.
accepit crassitudinem sc̃a ęccł̃ia: ut in¬
de seges cius fcrtił pullulant. Unde¬

Expanded text:
omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullularet.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit ec̃ carbo flagrans. Carbo erat
apłs paulus. qͥ pͥus fuit ꝑsequutor. et
blasphemus. ⁊ iniuriosus. niger ꝙ
extinctus: miscdiã uͦ consequutꝰ accen¬
sus c̃. De celo uox xp̃i accendit illũ: et
in eo ꝑut tota igre do. Cepit feruens

Expanded text:
incipit esse etiam ipse carbo flagrans: qualis carbo erat Apostolus, qui prius fuit persecutor et blasphemus et injuriosus, niger et exstinctus; misericordiam vero consecutus , accensus est de coelo: vox Christi accendit illum; periit in eo tota nigritudo, coepi
Abbreviated transcription (Latin):
um uͦ aꝑit᷑ ⁊ claudit᷑. Quigͦ ori suo
neqtiaꝗͣ poni obstacłm s ostrũ petiit.
aꝑte docuit qd et ꝑ disciplinam retine¬
ri lingua debeat. & ex necessitate relaxa
ri: quatinus os discietum ⁊ congruo tp̃r

Expanded text:
ur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lri, quatenus os discretum congruo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ciuia. quȩ mergunt homines in interi¬
tum & ꝑditionem. Hec sc̃ flumina
babylonis. Radix ẽ enĩ omniũ maloꝵ
cupiditas: qm quid̃a appetentes nau¬
fragauerunt a fide. & inserucrunt se

Expanded text:
xia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem.» Haec sunt flumina Babylonis. «Radix est enim omnium malorum avaritia; quam quidam appetentes naufragaverunt a fide, et inseruerunt se
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis: ⁊ timoris. Aut cupis aliqͥd
t̾renũ. & hac intrat. aut times aliquid
terrenũ. ⁊ hac intiat. Timoris gͦ ⁊ cu¬
piditatis ianuam claude contͣ diabo
loꝵ. & tim̃do igñe eccrnũ. ꝑ cupiditatẽ

Expanded text:
cupiditatis, et timoris. Aut cupis aliquid terrenum, et hac intrat; aut times aliquid terrenum, et hac intrat. Timoris ergo et cupiditatis januam claude contra diabolorum, timendo ignem gehennarum. Per cupiditatem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cogitauerunt supplantare gͥssus
meos. Ad huc pot̾ carnalit̾ accipi. ht̃
quisq inimicum in negocio: cogitat
ei fraudem fac̾e & auferre pecumam.
qͥ aduersat᷑ in communi negotio:
ht̃ quis inimicũ uicuñi. cogitat
malũ ingerere domui eiꝰ: aliquid
tat: & machinamentis diaboli ge¬
ut illud qd rectum intendebas ditu¬

Expanded text:
quit, «supplantare gressus meos.» Adhuc potest carnaliter accipi. Habet quisque inimicum; in negotio cogitat ei fraudem facere, et ei auferre pecuniam, qui versatur in communi negotio: habet quisque inimicum vicinum, et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid tat, machinamentis diaboli haec ipsa geut illud quod rectum intendebas, titu
Abbreviated transcription (Latin):
t. a disertis artificiosa subtilitate com¬
ponit᷑. Qñ iõ fundit᷑: simpliei accp
humili siplicatione ꝓfcrt᷑. S hec hu¬
militas atq puritas dep̾cationis sc̃o u̾bo
sic conuenit. si duas naturas in xp̃o dño
sic̃ mat̾ docet eccłia conficcam᷑. ꝑfecta atq
uerissimas. idẽ di et hominis. Idem gͦ et¬

Expanded text:
itate componitur; quando Deo funditur simplici atque humili supplicatione profertur. Sed haec humilitas atque puritas deprecationis sancto Verbo sic convenit; si duas naturas in Christo Domino ut mater docet Ecclesia confiteamur perfectas atque verissimas, id est, Dei et hominis. Tunc e
Abbreviated transcription (Latin):
In alios enĩ uentunt ut accendant᷑. in
alios ut deiciant᷑. Unde ipse carbodi¬
cebat. Quibꝰdam sumꝰ odor mortis in
mortẽ: quibda odor uitȩ in uitam:
Uident eñ ustos flam mantes sp̃u. can¬
dentes luce. et cis inuidcndo cadunt. Uñ¬

Expanded text:
In alios enim veniunt, ut accendantur; in alios, ut dejiciantur: ipse enim carbo dicebat, «Quibusdam sumus odor mortis in mortem, quibusdam sumus odor vitae in vitam» . Vident enim justos flammantes spiritu, candentes luce, et eis invidendo cadunt;
Abbreviated transcription (Latin):
iste. qm faciet dñs iudiciũ inopis: et
uindictam pauꝑum. Ostend et iniqͥs
qͦmͦ diligat iustos suos: ostendet diui¬
tib. qͦmͦ diligat pauꝑes suos. Diuites
iudicium ipsoꝵ facies. tuo nomini
conficebunt᷑. meritis suis nicħtͥbn¬
recti cum uultu tuo. Male illis fuit
in uultu suo: bene illis erit eũ uul¬
tu tuo. Quando uultũ suũ amaue¬
runt. in sudore uultꝰ sui panẽ man¬
ducauerunt. Redeant. & deterso sudore
finitis laborib. ꝑeunte gemitu: ueniet
illis facies tua. abundans sufficientia:¬

Expanded text:
iste «quoniam faciet Dominus judicium egentis, et causam pauperum.» Ostendet iniquis quomodo diligit justos suos; ostendet divitibus quomodo diligat pauperes suos. Divites judicium ipsorum, tuo nomini confitebuntur: meritis suis nihil triburecti cum vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia
Abbreviated transcription (Latin):
itulus huiꝰ psalmiẽ. ipsi dd̃:
uimus:. Extitisse inimicũ absalon
patͥ suo. et egisse contͣ illum ñsolũ
cuule. uerũctiam domesticũ bellũ:
Illum autẽ ñdeiectũ unquȩ s hu¬
miliatũ. pie accepisse a dominodis¬
ciplinam. sustinuisse medicinam.
ñ retͥbuent̾e iniquitati iniquitat̾e.
s ꝑatum cor habuisse ad sequend̾a
domim uoluntate. Ille dd̃ ita lau¬
dabilis: s alius dd̃ uere manufortis
ta enim illa facta: figurȩ fuerant

Expanded text:
itulus Psalmi est, «Ipsi David, ctum esse, exstitisse inimicum Abessalon patri suo, gessisse contra illum non solum civile, verum etiam domesticum bellum: illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem . Ille David ita laudabilis: sed alius David vere Manu fortis, ta enim illa facta figurae fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
iacob magnificatꝰ ẽ ds: qͥ dic̃. Ego sũ ds̃
abraham. ꝙ ds ysaac. ⁊ dõ iacob. Inde
duodccĩ filii. inde ppłs ifr ł lib̾at᷑ ab egy¬
pto. ductus ꝑ mare rubrũ. exercitatꝰ in
heremo. cicctis gentib in t̾ra ꝓmissioĩs
collocatꝰ ẽ: magnificatũ ẽ nom̃ dĩ super
isrł. E inde uirgo maria. inde dñs xp̃c
nitentiã. appropinqͣuit em̃ ignũ celoꝵ:¬

Expanded text:
Jacob; magnificatus est Deus, qui dicit, «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» : inde duodecim filii, inde populus Israel liberatus ab Aegypto, ductus per mare Rubrum, exercitatus in eremo, ejectis Gentibus in terra promissionis collocatus est. Magnificatum est nomen Domini super Israel. Sed inde et virgo Maria, inde Dominus Chnitentiam, appropinquavit enim regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulant me: exultabunt simotꝰ fuero:
Tales sunt ⁊ isti:talis ẽ et ipse diabolus:
Qñ seduxcrit hominẽ gaudet. tͥum¬
phat de illo. exaltat᷑ ipse. qͥa ille humi¬
ceruicem erigere. N uos delcctet exulta¬
tio coꝵ. Escam habent in faucib: ⁊ amũ:
Ibi ẽ quo delectant᷑: ibi ẽ quo trahantur.¬
Dicat᷑ gͦ ue dereluiquas me ne forte exal
gaudeant. Caput circuitꝰ eoꝵ: labor la¬
bioꝵ. ipsoꝵ oꝑiet cos. Me inquit umbra
alarũ tuarũ teget: obumbrasti enĩ mͥ
indie belli. Ipsos quid teget: Caput
rum eant erroris. ubi ider ẽ sine fine.
Quienim in longũ it: aliunde incipit.
alibi finit. Qui in girũ it: nusqmͣ finit:
Ipse e laborimpioꝵ: qui demonstrat᷑ in
alio psalmo euidentius. In circuitu im¬
pii ambulant. S cirruitꝰ coꝵ caput suꝑ¬
bia ẽ: qͥa uncium omnis peccĩ suꝑbia:¬
suꝑb: fictus ẽ. Omĩs fictus m̃dax. Labo¬
rant homines loqui mendatiũ: nam ue¬
ritatem tota facilitate loquerent᷑. Iue ciũ

Expanded text:
me premunt exsultabunt si motus fuero» . Tales sunt et isti, quia talis est et ipse diabolus. Quando seduxerit hominem, gaudet, triumphat de illo; exaltatur ipse, quia ille humicervicem erigere. Non vos delectet exaltatio eorum; escam habent in faucibus et hamum: ibi est quo delectantur, ibi est quo trahuntur. «Ne derelinquas me, ne frs. 10. Caput circuitus eorum, labor labiorum ipsorum teget eos.» Me, inquit, umbra alarum tuarum teget: obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? «Caputrum cant erroris, ubi iter est sine fine. Qui enim in longum it, alicunde incipit, alicubi finit: qui in gyrum it, nusquam finit. Ipse est labor impiorum, qui demonstratur in alio psalmo evidentius: «In circuitu impii ambulant» . Sed circuitus eorum caput, superbia est; quia initium omnis peccati superbsuperbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant homines loqui mendacium: nam veritatem tota facilitate loquerentur. Ille enim