comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud dñi : & dĩ erat uerbũ : Hoc erat in principio : apud dm̃ Omnia
ꝑ ipsũ facta s : & sine ipso factũ .ẽ. nihil: Huic tantȩ sublimitati prici¬
pii. & tã cȩtera congrua p̃dicauit : & de dñi diuinitate qͦmꝰ nullus alius
locutꝰ .ẽ. hoc ructabat qđ biberat Non enĩ sine causa de illo. mnisto
ipso enuanģelio narrat᷑: quia & in conunuo suꝑ pectꝰ dñi discumbebat
Deillo ergo petore. insecreto bibebat: sed qđ insecreto bibit
in manfesto eructauit: Vt ꝑueniat ad om̃s gentes. ñ solũ in¬
carnatio filii dĩ & passio. & resurrectio : sed etiã quierat
ante in carnationẽ unicus patri: uerbũ patris: coȩt̃nꝰgene¬
ranti: ȩqualis ei a quo missus . ẽ. sed impsa missione nimoꝵr factꝰ
unie .& supra creaturas om̃s excelsũ. atq: diuinũ. & patri
equale. atq: coet̃nũ de illo audieritis in cuuangelio poniut
legeritis : scitote uos hoc legere. qđ ad formã dĩ ꝑtin& . ñ qđ

Expanded text:
 erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, lime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
uob INSCΟ ΕuarGclio breuit̃ dr̃. non breuit̃ oport& exponi
ut qđ audit᷑ intelligat᷑ Uerba enĩ dni pauca: sed magnasun t.
Inumero ȩstimianda : sed pondere Nec ideo contẽpnenda qr pauca
sed ideo quȩrenda . quia magna. Qui affuistis hȩstno die audistis
ut potuimꝰ disputatũ. exeo qđait dñs. Vos scđm carnẽ iudicatis
ego ñ iudico quẽ quã: sedsi iudico ego. iudiciũ meũ uerũ ẽ. qua solus

Expanded text:
uod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s habentes colliriũ fidei. p̃cessit enĩ eiꝰ saliua cũ tra.
illo illuminante opꝰ habemꝰ. Miscuit saliuã cũ t̾ra: uerbũ
caro factũ . ẽ : & habitauit in nob̵. Miscuit saliuã cũt̃ra: ideo

Expanded text:
fratres, habentes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, fratres, habentes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, illo illuminante opus habemus. Miscuit salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
Tristis abscesit: non .ẽ. secut᷑: quȩ suit magistrũbonũ: int̃pellaũ
doctorẽ: & c̃tensit docentẽ. Tristis abscessit: ligatꝰ cupiditatib:
suis: tristis abscessit: habens grandẽ sarcinã auariciȩ suꝑhu
meros suos: laborabat : ȩs tuabat : & qui abillo sarcinã deponer
ꝑeuuangeliũ clamauit: uenite ad me om̃s quilaboratis & one¬
rati estis. et ego uos refitiã: Tollite iuigũ meũ suꝑuos. & discite
ame qm̃ mitis sũ & humilis corde : quã multi fecer̃. audito
euuangelio. qđ exore ipsius auditũ diuesille ñ fecit. Ergo mͦ
faciamꝰ: sequam᷑ dnm̃. soluam cõpedes : quib impedim᷑ sequi
& quis idoneus soluer& tales nodos: nisi ille ad iuuet ciudictũ÷
disrupisti uincula meaꝰ Dequo aliꝰ psalmꝰ dic̃. dñs soluit cõ¬
peditos dñs erigit elisos et quid sequł soluti & erectinisilum̃
Aquo audiunt. egosũ lum̃ mundi: qui me sequit᷑. non ãbulabit
intenebris : quia dñsilluminat cȩcos. Inluminamꝰ ergo modo

Expanded text:
Tristis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere nerati estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? quia Dominus illuminat caecos. Illuminamur ergo modo,
Abbreviated transcription (Latin):
homo tedio ẽffect᷑. dic̃ apud seipsũ: Quid mibi .ẽ. pati contracdet¬
res pati cos qui reddunt iala ꝓboni.: Ego uolo consilerei nli
uolu ⁊ perire.
consumo uitã meã litigando: pacẽ ñ habeo. insuꝑ in inicos facio quos anicos
habere debert̃. Sibeniuolentiã consulentis ađtenderent. Quidnili
ẽ ista ꝑpetis redeo ad me: mecũ ero dinĩ meũ inuocabo. Rasliui
ipsũ ibi iuenies rtxanĩ . Quarrxã inquis inuenio: caro concupict
Ecce aliũ nullũ hominẽ pateris sediudes aliã legẽ in mẽbristius
repugnantẽ legi m̃tis tuȩ : & captiuanttẽ te uilege peccati quȩ iet̃
in m̃bristius: Exclama ergo & arraa interiore clama ad dñ it
tibi pacific& te: miser ego homo : quis me liberabit decorpore
sequit᷑ ñ ambulabit in tenebris sed habebit lum̃ uite fintta
tota rixa in mortalitas consequit᷑ quia nouissima inrmica deftru¬
et᷑ mors Et qualis paxerit: Oport& corruptibile hoc inengt
in corruptionẽ : & mortale hoc induere in mortalitatẽ dio

Expanded text:
homo taedio affectus, dicit apud semetipsum: Quid mihi est pati contradictores, pati eos qui reddunt mala pro bonis? Ego volo consulere, illi volunt perire: consumo vitam meam litigando; pacem non habeo: inimicos insuper facio, quos amicos habere deberem, si benevolentiam consulentis attenderent: quid mihi est ista perpeti? redeam ad me, mecum ero, Deum meum invocabo. Redi ad teipsum, ibi iecce alium nullum hominem pateris: sed vides aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivantem te in lege peccati, quae est in membris tuis. Exclama ergo, et a rixa interiore clama ad Deum, ut tibi pacificet te: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Finita tota rixa, immortalitas consequetur, quia novissima inimica destruetur mors. Et qualis pax erit? Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
bundare ꝑmisit: ne sẽꝑ lacte nutriamꝰ: & inbruta remaneamꝰ infan¬
tia: Qua eni ñ intellexer̃ quomodo cõm̃daret diuinitas xp̃i sa nꝰ¬
puer̃ sic̃ uoluer̃ : Ñ aut̃ recte sapiendo fidelib: catholicis questiones
moles tissimas intuler̃. Cȩper̃ exagitari & fluctuare cordafideliũ
ut contra arma diaboli xp̃i arma ꝓferrent : & de xp̃i diuini¬
tate aduersus falsos falla cesq doctor es quantis possent uiribus
aꝑtissima conflictacione pugnarent. necũ ipsi tacererT alii ꝑirin

Expanded text:
bundare permisit, ne semper lacte nutriamur, et in bruta infantia remanbundare permisit, ne semper lacte nutriamur, et in bruta infantia remaneamus. Quia enim non intellexerunt quomodo commendaretur divinitas Christi, sapuerunt sicut voluerunt: non autem recte sapiendo, fidelibus catholicis quaestiones molestissimas intulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent, alii perirent.
Abbreviated transcription (Latin):
aquila: ipse .ẽ. ioħs sublimiũ p̃dicator : & lucis in t̃nȩ atq &̃ nȩ
frxis oculis contẽplator: Dicunt᷑ enĩ & pulli aqui larum a
parentib sic ꝓbari. patrsscilic& imgue suspenb : & radiis solis
apponi. Quifirme cõtẽplatꝰ fuerit : filius agnoscit᷑. Sracie pal¬
pitauerit : tãquã adulterinus abunge dimittit᷑. lã ergo uid&e
quã sublimia locuciebuit. qui .ẽ. aquilȩ cõparat᷑. Ꝙtam̃ etiã
nos humorepetes infirini. & uax ulliꝰ mom̃ti int̃ homines
dudem tractare isti & ista exponere. Et putamꝰ nos aut caꝑe
posse cũ cogitamꝰ. aut capicũ dicimꝰ. Quare ista dixis forte enim
phȩc uerba: quisquã mihi iustȩ dicat: pone ergo codicẽ qđ excedit
men surã tuã. Quid sumis inmanũ tuã : quidei cõmittis linguãtuã :
ad hoc repondeo: Multi beretici habundart & ad hoo ds̃ cos ha¬

Expanded text:
aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi haeretici abundant, et ad hoc eos Deus a
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõ memorẽ caritatẽ urãm: & apud hie techielẽ ꝓph&ã. & in apo¬
Ecalipsi ipsius ioħis . cuiꝰ. ẽ. hoc euuangeliũ: cõmemorat᷑ animal
quadruplex habens quat tuor ꝑsonas. hominis. uituli. leonis aqͥle:
qui ante nos scripturarũ scãrũ mysteria tractauer̃ . pleriq: in hoc
animali uł potiꝰ inhis animalib: : quattuor euuangelistas intellexcer̃
Leonẽ ꝓrege positũ : qm̃ leo uidet᷑ rex ẽẽ. quodã modo bestiarũ
ꝓpt̃ potenciã & t̾ribilẽ fortitudinẽ: hȩc ꝑsona. tributa .ẽ. matheo
qm̃i ingenerationib d̃ regiã seriẽ ꝑsecutꝰ .ẽ quẽ almodũ. eõ
dñs ꝑstrrpẽ regiã desemine dd negis : Lucas aut̃ qm̃ cȩpit asic̃ do¬
tio tachariȩ sac̃dotis. faciens mentionẽ patris ioħis baptistȩ i
uitulo deputatꝰ. ẽ : quia magna uictima uitulus erat insacr¬
ficois sac̃ dotũ : Marcus homo xp̃s merito ad signatus. es:
quia neq deregia potestate aliquid dix: neq desac̃ dotali xpit.

Expanded text:
d Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae . Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur leo rex esse quodammodo bestiarum, propter potentiam et terribilem fortitudinem. Haec persona tributa est Matthaeo, quia in generationibus  stirpem regiam de semine David regis. Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ . Dñs aut̃ nr̃ ihs xp̃s interim & cũ ꝑcarnis nubẽ ñ om̃ib: ap¬
parebat : sed ꝑsapientiȩ potestatẽ om̃a tenebat. ds tuus ubique
totꝰ . ẽ: siñ ab illo facias casũ: nonate ipse fac̃ occasũ. Quiergo
me inquit sequit᷑ ñ ãbulabit in tenebris: sed abebit lum̃ uitȩ
Qđ ꝓmisit : futuri tẽporis uerbo posuit. Nonenĩ ait hab&: sed
habebit inquit lum̃ uitȩ. Nec ait tam̃ qui me sequȩ t̾: sed qui¬
me sequit᷑. In eo qđ facere debemꝰ: p̃sens tẽpus posuit : Qđ aut̃
ꝓmisit facientib: futuri tẽporis uerbo significauit: quisequit᷑
habebit: niodo sequit᷑ : ꝑhabebit ꝑspeciem: Quã diuenĩ sumꝰ¬

Expanded text:
stus interim et cum per carnis nubem non omnibus apparebat, per sapientiae potestatem omnia tenebat. Deus tuus ubique totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequit
Abbreviated transcription (Latin):
& hominẽ uidetis & hominẽ ꝑsequendo: dñ latentẽ offendists
Ergoscdm̃ carnẽ uidicatis: ideo uob arrogans uideor qua ego
Sed hoc homini dictũ. ẽ Infirmi eñĩ sumꝰ : & apud infirmoslo¬
quim. Verũ dicere : & mentiri possumꝰ : Et siuerũ dicere
debemꝰ & mentiri tam̃ possumꝰ cũ uolumꝰ : lix mentir iñ potẽ.
Absit : ut in lucis diuinȩ splendore. tenebrȩ mendacureppe¬
riant᷑. Loquȩbat᷑ ille tãquã lux : loquȩbat᷑ ille tã quam
ueritas. Sed lux intene bris lucebat: & tenebrȩ eã ñ con¬
p̃hendebant : Ideo secundũ carnẽ iudicabant. Uos inquit
scđm carnẽ iudicatis: ego ñ iudico quẽ quã. Non ergͦiudicat

Expanded text:
 hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo judic
Abbreviated transcription (Latin):
ui debimus: dicat nunc eiuiangeliun. In principio erat uerbum
a uerbum erat apud dm̃: & ds̃ erat uerbũ: Vn de tibiros
inpersus est :ad fontem uenies : Vnde radius ꝑ obliqua & per
an fractuosa adcor tenebrosũ missus ẽ : Nudam ipsam lucem
nidebis cui uidendȩ ferendȩq mundaris: Pilectissimi qđ est no¬
cõmemoraui ioħs ipsedic̃ filudĩsumꝰ : & ñ dũ apparuit quđ erimus
Scimus cum apparuerit. similes eieriimus qm̃ uidebimus eum sicuti est
Sentio urõs affectus at tollimecum insuiperna: sed corpus qđ carrũptꝰ
ad grauat animam : & deprimit terrena in habitacio sensum mula
cogitantem: De positurus sum & ego codicemistum : discessuri estis
& uos quisque ad sua: Bene nobis fuit in luce cominuni: berie
gauisi sumus: bene exultauimus sedcum ab inuiceni recedimus abillo

Expanded text:
videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et i sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Sentio vestros affectus attolli mecum in superna: sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo dñs ihs̃ ep̃c uenerit & sic̃ dic̃ etiã apłs paulus. illumi¬
nauerit occulta tenebrarũ. & manifestauerit cogitationes
cordis. ut laus sit unicuiq adõ: tunc p̃senti talidie lucernȩ
noner̃ necessariae Non legent᷑ nob ꝓph&ȩ : non aꝑiet᷑ codex
apłi: ñ requiremꝰ testimoniũ ioħis. non ipso indigebimꝰ euuangelio:
tãquã lucernae accendebant᷑: ne intenebris remaneremus:
Istis om̃ibus sublatis nequasi nobis luceant indigentib: & ipsis hominib:
dĩ ꝑquos hȩc miny strati sunt nobiscũ lunen illud uerum clarũq
uidentibus Remotis ergohis adiumentis quid uidebimus unde
pascstur mens nr̃a : Vnde obtutus ille lȩtabitur : Vndeerit
illud gaudiũ. qđ nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascendit : Quid uidebimus obsexro uos: Amate mecum.
currite credendo mecũ patriam suꝑnam desideremus suꝑnȩ
patriae sus piremus : peregrinos hic nos eẽ sentiamus. Quid tunc

Expanded text:
er Jesus Christus venerit, et, sicut dicit etiam apostolus Paulus, illuminaverit occulta tenebrarum, et manifestaverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetur nobis Propheta, non aperietur codex Apostoli, non requiremus testimonium Joannis, non ipso indigebimus Evangelio. uli nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc
Abbreviated transcription (Latin):
& conuertent᷑ ad dnm̃ uniuersi fines terrae: & ad orabunt in
conspectu eius. uniuersȩ patriȩ gentiũ : quia dñi .ẽ. regnũ & ipso
donunabitur gentiũ: Crubescat unf unus inimicꝰ : quia codicem
mibi ministrat alius mimicus: Sed ecce de codicib platis ab uno
inimico: alterũ uici: et ipse quimihi codicẽ ꝓtulit Nrelinquat᷑:
Abillo ꝓferat᷑: unde & ipse unicat᷑ : Lego aliũ ꝓph&cã : & inuenio
dñm loquentẽ adiudaeos: Non .ẽ. mihi uoluntas in uobis dic̃
usq ad occasum sacrificiũ mundũ offertur nomini meo:
Non uenis iudeae ad sacrificiũ mundũ: conuincote inmundum:

Expanded text:
t in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatur. Lego alium prophetam, et invenio Dominum loquentem ad Judaeos: Non est mihi voluntas in vobis, divit ortu solis usque ad occasum, sacrificium mundum offertur nomini meo . Non venis, Judaee, ad sacrificium mundum; convinco te immundum.
Abbreviated transcription (Latin):
mihi cestimoniũ ꝑhibuit: & abillo auclistis in qua ego ista facrã
potestate. Vider̃ ergo qđ lib& hor ᷑ respondissent inla quȩ ũ
potestate ista facio. Non uob dico qđ scio: quia ñ uultis fateri
qi qđ scitis Lustissime repulsi utiq c̃fusi abscesser̃ : & inplecũ ÷¬

Expanded text:
mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam potestate. Viderunt ergo, quodlibet horum respondissent, in laqueum spotestate ista facio . Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime utique repulsi, confusi abscesserunt: et impletum
Abbreviated transcription (Latin):
accendit & misit. De his erat etiã ohannes baptista: cuitam
homiinũ Ait eñĩ innatis mulierũ : ñ surrex̃ maior iohã nebaptista:
Hic tam̃ qͦ nemo erat maior innatis mulierũ : dic̃ ded̃o ihũ xp̃o.
diei siutrat. Lucernã uero ipsũ goł mn fuisse : dñs ipse testat᷑
Ille erat inquit luceriia ardens & lucens : & uos uoliustis ad horã
exultare inlumine eiꝰ: Quando aut̃ dixer̃ iudei dĩo. dic nob in
qua pocestate ista facis. Sciens dñs quia iołim baptistã ꝓmaghio no
haberent & qđ ipse quẽ ꝓmagno habebant. eis de dño testrmoniũ
ꝑhihuiss& : Respondit cis. Int̾rogabo uos &ego unũ sermonem:
Dicite mibi baptism iołis unde ẽ.: Decelo : an ex hominib: : Turbati
illi intra sem& ipsos cogiabant: quia si dicerent ab hominib: lapi¬
dari possent a turba : quȩ ioħ̃m ꝓphetã eẽ credeba t: Si dicereñ
decelo : responder& eis: ille quẽ confitemini decęlo habuissȩ ꝓph&ũ.

Expanded text:
accendit et misit. De his erat etiam Joannes Baptista cui tamhominum; ait enim: In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur: Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam,
Abbreviated transcription (Latin):
rum & induamur armalucis si cut indie honeste ãbulemus
Tamen quia in conparatione lucis illius ad quam uenturisumꝰ.
adhuc nox ẽ etiam dies. in quo sumus. Audi petrum apłm:
delatam dicit dño xp̃o uocem: de magnifica potestate:
Tues filius meus dilectus : in quo bene sensi Hanc uocẽ inquit
sed quia nos nonibi fuimus. & istam uocẽ decęlo tunc non
audiuimus : At ad nos ipse petrus : Et habemꝰ cerciorem
ꝓph&icũ sermonẽ : Non audistis uocẽ decaelo delatã sed cer¬
ciorẽ habais ꝓphoicũ sermoriẽ P̃uidens enĩ bñ ibsxpt̃ impros¬
quos dam fuuros qui miracula calũniarent᷑ magicis artib: ea
tribuendo: ꝓph&as ante prȩmisit: Nũ quideñ si magus erat &

Expanded text:
t in die honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis proquosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et
Abbreviated transcription (Latin):
uenit contẽpuendus: & honorandus Venit negaidus
& con fitendus: contẽpnendus. & negandus auideis:
honorandus & confitendus a nob: Iudicandus seduulis¬
caturis:
Iudicandus in iuste iudicaturus iuste Tali sergo uenit : ut oporta eilucer¬
Nas testinioniũ ꝑ hibere:Iã quidop erat ut ioħs tã quã lucerna
phiber& ditestimoniũ : sed dies ipsi ab infirmitate nr̃a poss& uideri

Expanded text:
venit contemnendus et honorandus, venit negandus venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃i nemo uidit inquit ũquã : nisi unigenitꝰ filius qui ẽ insinu
patris ipse narrauit : Nondixot fuit insinu patris quasi ueni¬
endo deseruit sinũ patris hic loquebat᷑. & ibise. eẽ. dicebat.
quia & hinc discessurus quidix̃ Ecce ego uob̾ cũsũ: usq ad
consũmacionẽ scłi Ergo uerũ .ẽ. testimoniũ luminis. siue se
ostandat. siue alia: quia sine luminȩ ñ potest uidere lumen.
& sine lumine ñ potest uidere qđ lib& aliud qđ ñ .ẽ. lumen:
Si idoneũ .ẽ. lumen addemons tranda ea quȩ nons lumina
nũ quid inse defic̃: niũ quid se ñ apperit : si nequo alia patere
ñ possuNT: Locutꝰ ẽ ꝓph&a uerũ: sed unde haber& : nis defonte
ueritatis hauris & : Locutꝰ ẽ ioħs uerũ: sed unde locutꝰ ẽ
ipsũ in t̾roga: Ios om̃s inquit deplenituline eiꝰ accepimͦ:
Modo enĩ ad fragilitatẽ nr̃am nocturnasq cordis nr̃ i
intimas tenebras. humilis uoluit uenire dñs nr̃. homo:

Expanded text:
 nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris, quasi veniendo deseruerit sinum Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus, quid dixit? Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . 6. Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia; quia sine lumine non potes videre lumen, et sine lumine non potes videre quodlibet aliud quod non est lumen. Si idoneum est lumen ad demonstranda ea quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Locutus est Joannes verum; sed unde locutus est, ipsum interroga: Nos omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus. modo enim ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto tẽnpore aduentũ eiꝰ p̃cesserint: hoc respondemꝰ: p̃uenerunt
cũ ꝓph&ȩ : p̃dixer̃ eum. eẽ. uenturũ: Respondit aliquis eoꝵ. Qui
ꝓph&e : Nosrecitamꝰ : qui nobis cotidie recitantur: et ille: qui sint
h ꝓph&e: M Ios respondemꝰ : quia prȩdixerunt : quȩ fieri uidemus
Et ille Vos inquit uobis ista finxistis. Vidistis eafieri: & quasi
uentura predicta essent in libris quibus uoluistis conscripsistis:
Hic c̃tra inimicos paganos: occurrit nobis aliorum testimoniũ
inimicorum: Pre ferimus codices aiudȩis : & respondenius.
Nempe & uos. & illi fideinrãe estis in imici: Ideo sparsi sunt
pergentes : ut alios ex aliis conuincamus inimicos: Codex ȩsaiȩ
proferatur aiudȩis: uideamus sinõ ibi lego: Sicirt ouis
ad immolandũ ductus esł. & sicut agnus coram tonden¬
te se fuit sine uoce: sic Ni aperuit ossuum Iri humilitate
iudicium eius sublatum. est. liuore eius sanati sumus: Om̃s
ut oues errauimus : & ipse traditus ẽ. pro peccatis Nrĩs

Expanded text:
o respondemus: Praevenerunt eum Prophetae, praedixerunt eum esse venturum Respondet aliquis eorum: Qui Prophetae? Nos recitamus, qui nobis quotidie recitantur. Et ille: Qui sunt hi Prophetae? Nos respondemus: Qui et praedixerunt ea quae fieri videmus. Et ille: Vos, inquit, vobis ista finxistis, vidistis ea fieri, et quasi ventura praedicta essent, in libris quibus voluistis conscripsistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium inimicorum. Proferimus codices a Judaeis, et respondemus: Nempe et vos et illi, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut alios ex aliis convincamus inimicis Codex Isaiae proferatur a Judaeis, videamus si non ibi lego, « Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente fuit sine voce, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est; livore ejus sanati sumus; omnes ut oves erravimus, et ipse traditus est pro peccatis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
qđ inluminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ : Siominẽ :
ergo & ioħm. Vndedic̃. & ipse ioħs. Nos om̃s: deplenitudine eiꝰ
accepimꝰ. Hiscernite ergo ista: ut ꝓficiat mensura in fide xp̃i
ne sẽꝑ infantes sitis ubera quȩrentes : & acẏbosolido resilientes
ad ȩscas solidiores accedere m̃te. ñ uentre. Hoc ergo discernite
lumina mea: usitata iuratio ẽ: Quȩ lumina. si lumina s̃. desit
lum̃ incubilituo clauso: pateant & luceaNt tibi : Nonutiq possurł.
sanas. & quando patent. indigent extrinsec adiutorio luminis
Quo ab lato. aut ñ in lato sanasurt̃. aꝑtas. nec tam̃ uident: Sic mens
nr̃a quȩ ẽ. oculus animȩ. nisi ueritatis lumine radiet᷑. & ab illo
qui inluminat nec inluminat᷑. mirabilit̃ in lustret᷑: nec ad sapi¬
enciã. nec adiusticiã poterit ꝑuenire. Ipsa. ẽ. enĩ uianra: iuste¬
unuere. Quomodo aut̃ ñ offendat iniuia. cuñ luc& lum̃
Acꝑ hoc intali uia uidere opꝰ.ẽ.: intaliuia uidere magnũ. ẽ

Expanded text:
n mundum. » Si omnem, ergo et Joannem. Unde dicit et ipse Joannes. Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Discernite ergo ista, ut proficiat mens vestra in fide Christi; ne semper infantes sitis ubera quaerentes, et a cibo solido resilientes. i, et ad escas solidiores accedere, mente, non ventre. Hoc ergo discernite,lumina mea: usitata juratio est. Quae lumina si lumina sunt, desit lumen in cubiculo tuo clauso, pateant et luceant tibi: non utique possunt. quando sana sunt, et quando patent, indigent extrinsecus adjutorio luminis; quo ablato aut non illato, sana sunt, aperta sunt, nec tamen vident: sic mens nostra, qui est oculus animae, nisi veritatis lumine radietur, et ab illo qui illuminat nec illuminatur, mirabiliter illustretur, nec ad sapientiam nec adere. Quomodo autem non offendat in via, cui non lucet lumen? Ac per hoc in tali via videre opus est, in tali via videre magnum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Et siego testimoniũ deme ꝑhibeo: uerũ . ẽ. testimoniũ meũ. quiascio
unde uenio & quo uado Lum̃ & alia demonstrat : & scipsũ : Ac¬
cendis lucernã : Vrbi grã ut quȩras tunicã : & prȩstat tibi arden
lucerna. ut inuenias tunicã : Nũ quid arendeis lucernã ut
uideas ardentẽ lucernã: Lucerna quippe ardens idonea. ẽ.
& alia quȩ tenebris oꝑiebant᷑ nudare : & scipsim tuis oculis de
quos radio fidei ꝑfundebat. & illos quoꝵ clit usos oculos cir¬
cũ fundebat. Na etiã sol iste. & uidentis faciẽ in lustrat ꝙcȩci:
Ambo parit̃ stantes & faciẽ ad solẽ habentes: in lus trant᷑ ir
carne sed ñ ambo inluminant᷑ inacie. Uid& ille: ille ñ uid&¬

Expanded text:
scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut videas ardentem lucernam? Lucerna quippe ardens idonea est et alia quae tenebris operiebantur nudare, et seipsam tuis oculis demquos radio fidei perfundebat, et illos quorum clausos oculos circumfundebat. Nam etiam sol iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; vid
Abbreviated transcription (Latin):
sed om̃ẽ iudiciũ dedit filio: Iã in eisdẽ uerb euuangelii disputa¬
uimꝰ: & nc̃ ãmonemꝰ. ñ hoc ideo dictũ. quia pat̃ ñ erit cũ filio
iudicante: Sed quia bonis & malis in iudicio solus filius apparebit
in ea forma inqua passus ẽ. & resurrex̃ & ascendit incȩlũ
iscipulis quippe tc̃ conspicientib ascendentẽ. uox angłica sonuit
Sic uemi&: quẽ ad modũ uidistis eũ. euntẽ incȩlũ. Id .ẽ. informa

Expanded text:
sed omne judicium dedit Filio . Jam in eisdem verbis Evangelii disputased omne judicium dedit Filio . Jam in eisdem verbis Evangelii disputavimus, et nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in
Abbreviated transcription (Latin):
ingehenna p̃cipitandi. & in cȩlũ leuandi: diabolo coniungendi.
& cũ angelis coronandi Cũ ergo ipse habeat hanc potestatem
udex. ẽ: quia uero ut te cognoscat. ñquęrit aliũ testẽ quite
iudicabit. modo iudic& te Non . ẽ. unde illũ fallas : cũ cȩperit
iudicare: Non enĩ adhibes tibi aliquos falsos testes: qui iudicẽ
illũ posserł circũ uenire Quando te coeperit iudicare ds̃
hoctibi dic̃: quando contẽpnebas. ego uidebã: & quando ñ crede¬
bas. sententiã meã ñ frus tabã: differebã : ñ auferebã. Noliusti
audire qđ ꝑ̃cepi: sencies qđ p̃dixi Si aut̃ audias qđ p̃cepi: ñ male
senties qđ p̃ dixi : sed bona ꝑcipies ꝗđ pmisi Ne aliquẽ sane¬
morieat qđ ait. uerũ ẽ. iudiciũ m eũ quia solus ñsia. sedego &
quimemisit pat̃ : Cui alibi dixerit: pat̃ ñ iudicat quẽ quam:

Expanded text:
in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit: Quando contemnebas, ego videbam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam: differebam, non auferebum. Noluisti audire quod praecepi, senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedixi, sed bona percipies quae promisi. 12. Ne amoveat quod ait, Verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater; cum alibi dixerit, Pater non judicat quemquam,
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitas ueritatis: Vis habere bonã causani: habe duosultres
fidelisq coniu duob falsis testib urgebat᷑ : trinitas illi in consti¬
entia atq in occulto suffragabat᷑ : Illa trinitas de occulto unũ
testẽ danihelẽ excitauit : & duos conuncit: Ergo quia inlege
urã scriptũ .ẽ. duoꝵ hominũ testimonnũ uerũ. ẽe : Accipite nr̃m
testimoniũ. ne sentiatis iudiciũ : Ego enĩ inquit ñ iudico quẽ quam.
sed testimoniũ ꝑhibeo deme: Differo iudiciũ : N differo testimo¬
niũ : Eligamꝰ nob̵ fr̃s contra linguas hominũ contra in firmas
suspiciones generis humani dim̃ iudicẽ. dm̃ testẽ: Non enim
dedignat᷑ testis. eẽ. qui udex. ẽ. aut ꝓmouet᷑ cũfit iudex: qm̃
quitestis. ẽ. ipse iudex erit. Quare ipse testis: quia ñ querit
aliũ. unde cognoscat quisis Quare ipse iudex : quia ipse hab&
potes tatẽ mortificandi & uiuificandi : dãpnandi & absoluend

Expanded text:
stabilitas veritatis? Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres stabilitas veritatis? Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres fidelisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit . Ergo quia in Lege vestra scriptum est, duorum hominum tetestimonium, ne sentiatis judicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi,
Abbreviated transcription (Latin):
accepi: sed formiã dĩ ñ amisi. Solus ergo inquit ñ sũ : sed ego & quime misit
pat̃. Deiudicio inquit dixerat: detestimonio uult dicere. In lege
inquit ura scriptũ ẽ: quia duo homiinũ testimoniũ uerũ . ẽ: Egosũ
Inore duoꝵ uł triũ testiũ : stet omne uerbũ. Veritas quȩrit᷑ ꝑ duos
testes: ita plane. sic se hab& humani generis consuetudo. Sed tam̃
fieri potest: ut & duo m̃tiant᷑: Susaina casta. duob falsis testib urge¬
bat: ⁊ lũ quid quia duo eraN: ideo falsi testes ñ erant: Deduob: dicimꝰ
aut detrib: uuuersus popłs m̃titꝰ .ẽ. contra xpm: Siergo populus
constans exmagna hominũ multitudine falsus testis inuentꝰ.ẽ. qͦmͦ
accipiendũ .ẽ. inore duoꝵ uł triũ testiũ stabit omne uerbum. ⁊¬
nisi quia hoc modo ꝑmisteriũ trinitatis cõm̃data .ẽ. inqua ẽ ꝑp& ia

Expanded text:
accepi sed formam Dei non amisi; Solus ergo, inquit, non sum, sed ego et qui misit accepi sed formam Dei non amisi; Solus ergo, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. 10. Dixerat de judicio; de testimonio vult dicere. In Lege, inquit, vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? universus populus me titus est contra Christum . Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus est; quomodo accipiendum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum: nisi quia hoc modo per mysterium Trinitas commendata est, in qua est perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
& alius pat̃: quia ñ .ẽ. ipse quifilius: Nontam̃ aliꝰ. sed hoc ipsũ .ẽ. & pã
& filius: Quid .ẽ. hoc ipsa ẽ unus ds̃ ẽ.: Audisti quia ñ sti solus. sed
ego & quimemisit pat̃. Audi quomodo credas patrem & filium.
Andupsẽ filiũ. Ego & pat̾ urũ sumꝰ. Non dix̃ pat̾̃ egosũ. aut go & pat̃¬
unus .ẽ. Sed cũ dic̃ ego & pat̃ unũ sumꝰ utrũq audi : & unũ & sumus:
& carybdi & abscilla liberaberas Indõb istis uerbis qđ dix unũ. libe¬
rat te aba riano : qđ dix sumꝰ liberat te asabellio. Sisumꝰ ergo & pat̃¬
& filius : sum ndicer& de uno : seduñũ non dicer& dediuerso. Cygo ideo
uerũ ẽ. inquit iudiciũ meũ : breuit̃ audias quia filius dĩ sũ. Sed sic tibi
ꝑ suadeo inquit. quia filius dĩsũ : ut intelligas. quia mecũ . ẽ. pat̃ ⁊ isic sũ

Expanded text:
et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipsum Filium: Ego et Pater unum sumus . Non dixit, Pater ego sum; aut, Ego et Patunus est: sed cum dicit, Ego et Pater unum sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat te ab Ario: quod dixit, sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, non  diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum
Abbreviated transcription (Latin):
& qui memisit pat̃. Agnoscis quia pat̃ pat̃ ẽ & filius filius ẽ. Bene agnoscis
sed noli dicere: pat̾ maior . ẽ.: filius minor .ẽ. Molidicere pater anrũ. ẽ:
filius argentũ : Vna substancia ẽ. unadiunitas: una coȩt̾nitas. ẽ: ꝑfecta
ȩqualitas : dissimilitudo nulla. Nã sitantũ modo alterũ credider is. ẽẽ
xp̃m. ñ eũ quipat̃ .ẽ. inaliquo tam̃ distantẽ scđm naturã. eẽ. putaueris:
a carybde quidem euasisti: sed inscilleis scopulis naufragasti. Inmedio na¬
uiga: utrũq periculosũ latꝰ euita: pat̾. pat̾. ẽ : filius. filius ẽ. lã dicis pat̃
pat̃ ẽ. filius filius ẽ. Bene periculosũ absorbentis gurgitis euasisti:
Qud uis ire inalterã partẽ ut dicas pat̃ aliud ẽ. filius. aliud ẽ. Alius. ẽ
rec te dicis: Aliud ñ recte. Alius enĩ filius: quia ñ . ẽ. ipse qui pater:

Expanded text:
et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, Filius argentum est. Una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Nam si tantummodo alterum credideris esse Christum, non eum qui Pater est, in aliquo tamen distantem secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem evasisti, sed in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam dicis, Pater, Pater est; Filius, Filius est: bene periculum absorbentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteram partem, ut dicas, Aliud est Pater, Filius aliud? Alius est, recte dicis; aliud, non recte. Alius enim est Filius, quia non est ipse qui Pater;
Abbreviated transcription (Latin):
loco: Moliabillo auerti : & tecũ .ẽ. Siuis ad eũ ꝑuenure. nolipiger. ẽẽ. amar
Ergo ubiq .ẽ. Siubiq ẽ. quoniodo cũ filio non. ẽ: Itane cũ filio ñ .ẽ. qui
sicredis & tecũ. ẽ : Vnde ergo uerũ .ẽ. iudiciũ eiꝰ: nisi quia uerus .ẽ. filius:
Hoc enĩ dix̃ & siuidico. uerũ .ẽ iudiciũ meũ. quia solus ñsũ sed ego & qui
memisit pat̃: Tam quã dicer&. Uerũ .ẽ iudiciũ : quia filius dĩsũ. und e
ꝓbas quia filius es : quia solus ñ sũ sed ego & qui me misit pat̃: Crubesce sabellian
ego ipse sũ filius: sed solus ñ sũ inquit. Quare solus nĩ es: quia tecũ .ẽ. pater :
Egosũ : & qui memisit pat̃. Audis ego : & quiniemisit. n eꝑdas ꝑsonã : distingue
ꝑsonas : distinguȩ intelligenciã : Noli separare ꝑfidia: neiterũ quasi fugieis
carybdẽ scillã incurras Vorabatem̃ tegurges impietatis sabellianoꝵ
ut diceres ipsũ . eẽ. patrẽ qui ẽ. filius: modo didicisti solus ñ su : sed ego

Expanded text:
loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amarErgo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius? Hoc enim dixit, Et si judico, verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Tanquam diceret, Verum est judicium meum, quia Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, ego ipse sum Filius; sed, solus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecum est Pater. Ego sum, et qui misit me Pater: nudis. Ego sum, et qui me misit. Ne perdas personam, distingue personas. Distingue intelligentia, noli separare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
oñs ilĩs xp̃s testimoniũ ꝓphetarũ ante se p̃missoꝵ p̃conũ
iudicẽ p̃cedentiũ Habebat testimoniũ. ioħ̃m: sedipse manis
tes timoniũ erat. qđ sibi ꝑhibebat: Illiaut̃ infirmis oculis luc̃nas
quȩ rebaNt : quia diẽ ferre non poterant : Nã ioħs idemipse apłscui
ioħe. Erat homomissus adõ. cui nom̃ erat iołis. hic uenit. ut testi¬

Expanded text:
conum judicem praecedentium; habebat testimonium a Joanne: sed ipse majus testimonium erat, quod sibi perhibebat. Illi autem infirmis oculis lucernas quaerebant, quia diem ferre non poterant: nam Joannes idem ipse apostolJoanne, « Erat homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testi
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ mundi. Inde quȩstio: Nequis carnalit̃ sapiens solẽ istũ
intelligendũ putaret : uenimꝰ inde ad psalmũ: quo conside¬
rato: inuenimꝰ interim dm̃i fontẽ uitȩ. Ideo subũbraculo a la¬
rũ tuarũ sperabunt. filii hominũ: inhebriari isto fonte
quȩrentes : sed delumine dicebamꝰ. Sequȩre ergo. Nã ꝓph&a
cũ dixiss&. apud te fons uitȩ : Secutꝰ ad iunxit. In lumine tuo
uidebimꝰ lumen. Dm̃ dedõ : lum̃ delumine ꝑhoc lum factũ . ẽ.
solis lum̃: & lum̃ qđ fecit solẽ sub quo fecit & nos: factũ. est
subsole ꝓpt̃ nos. factũ . ẽ. in quã ꝓpt̃nos subsole lum̃ qđ fec̃ solẽ
Moli contẽpnere nubẽ carnis nube tegit᷑ : ñ ut obscuretur
sed c ontẽperet᷑: Loquens ergo ꝑ nubẽ carnis. lum̃ indeficiens. i¬
lum̃ sapientiȩ : Sapientia ait hominib. Egosũ lum̃mundi.
Qui sequit᷑ me ñ ãbulabit intenebris : sed habebit lum̃ uitȩ

Expanded text:
lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe rum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factum est solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quo fecit et nos, factum est sub sole propter nos. Factum est, inquam, propter nos sub sole lumen quod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
habent inre aliã inspe. Salus ista quȩ inp̃senti. ẽ hominib:
peccoribq cõmunus. ẽ: sed .ẽ. alia quã sperant homines & accipi¬
unt quisperant. Non accipiunt . qui de sperant: filii enĩ hominũ
subtegmine inquit alarũ tuar̾u sperabunt. Si ergo sperabunt:¬
quid sperabunt : nisi qđ pecora ñ habebunt : In ebriabunt᷑
abubertate domꝰ tuȩ : & torrente uoluptatis tuȩ potab̾ eos:
Quale uinũ .ẽ unde inhebriari laudabile. ẽ : Quale uinũ. ẽ.
qđ ñ turbat sed dirigit m̃tẽ: Quale uinũ . ẽ. qđ fac̃ ꝑpetuo
sanũ: ñ in ebriando facit insanũ : In ebriabunt᷑ unde
Abubertate domͦ tuȩ: & torrente uoluptatis tuę potab̾ eos:
Vnde : Qm̃ apud te.ẽ. fons uitȩ. Ipse fonsuitȩ. abulabat int̾ra
Ipse dicebat. qui sitit: ueniat acbne: Ecce fons: sed nos delumi¬
ne loqui cȩperamꝰ: & ꝓpositã ex euuangelio quȩstionem
cdelumine tractabamꝰ : lecta .ẽ. enĩ nob dicente dño. Egosum

Expanded text:
em in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuaruquid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
quo bibit: Non enĩ nos deserit fons si non deseramꝰ fontem:
Exposuit euuangelista ut dixi. unde dñs clamass&: ad qualẽ potũ
inuitass& : quid bibentib: ꝓpinassa dicens. hoc aut̃ dicebat
despũ quẽ accepturi erant: credentes in eũ: Nondũ fuerat
sp̃s dat. quia ihs ñdũ fuerat clarificat᷑. Qũẽ dic̃ sp̃m̃. nisi spm̃

Expanded text:
quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat Sp