comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uno sensu omnia ꝑcurrit. ut nec ꝑsonam
uideret᷑ mutare. nec causã. Quod schema
dr hẏrmos. quando series orationis teno¬
rẽ suũ usq ad ultimũ seruat. Breius est.
ut fastidiũ non generet musicis organisplenꝰ
ut sp̃alib thalamis redd̾et᷑ aptissimꝰ: & in cȩtu
suꝑne ierłm nupciali dulcedine cantaret᷑
ntentio ũ eius ipsaest. ut dñs de scorum con¬
gregatione laudet. qͥ eos tmnagini sue resti¬
tuens. fragilitatẽ fecit deponere carnis.⁊
sanguinis. iã conformis gle sue in illa be¬
atitudine collocauit. ut bonorũ omniũ
habundantia compleãtur. Dequib diost̃
apostolus: qui benedirit nos iomin bene¬
dictione spiritali. ut essemus scĩ ⁊ immacu¬
lati cum ipso.¬
audate dnm in scĩs eius: laudate eũ
in firmamento uirtutis eius. Diligenter
inspiciendumẽ. liber iste psalmorũ qua
suauitatis grã terminet᷑. ⁊ quẽ admodum
respiciat ad pͥncipiũ suũ. Sicit enĩ ꝓpħ̃a

Expanded text:
uno sensu omnia percurrit, ut nec personam uno sensu omnia percurrit, ut nec personam videretur mutare nec causam. Quod schema dicitur hyrmos, quando series orationis tenorem suum usque ad ultimum servat. Brevis est, ut fastidium non haberet; musicis organis plenus, ut spiritualibus thalamis redderetur aptissimus, et in coetu supernae Jerusalem nuptiali dulcedine cantaretur. Intentio vero ejus ipsa est, ut Dominus de sanctorum congregatione laudetur, qui eos imagini suae restituens, fragilitatem fecit deponere carnis et sanguinis. Jam conformes gloriae suae in illa beatitudine collocavit, ut bonorum omnium abundantia compleantur; de quibus dicit Apostolus: Qui benedixit nos in omni benedictione spirituali, ut essemus sancti et immaculati coram ipsoaudate Dominum in sanctis ejus; laudate eum in firmamento virtutis ejus. Diligenter inspiciendum est liber iste Psalmorum qua suavitatis gratia terminetur, et quemadmodum respiciat ad principium suum. Dicit enim propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
munis: ⁊ rerum ipsarum ꝓpͥctate diuisꝰ ẽ¬
salutaris ille precofremitticur. non de
uictu carnali. s de copia suꝑna locuturus
Admonet᷑ enĩ ciuitas dei. ut de mundi ambi¬
tu congregata ⁊ ore canẽt ⁊ animo. Quaꝓpt̃
hoc alleluia plenissima intentione cante¬
mus. qł uniuersõ psalmodiã in excelsũ
culmen dñi dispensatione ꝑduxit. Nam
sicut ignis iste mortalis ad suꝑiora festi nõs
comas rutilas crigit in cacumen. ita carm̃
istud paulatim crescens ad celestia fastigi¬
a uirtutũ gradib euolauit. Quod si⁊
nos eũ ipso dnĩ dextera subleuante. animi
deuotione conscendimꝰ. usq ad ipsũ salu¬
tare fine tienire dabitur. qui nullis limiti¬
b terminatur. Continentia psalmi.
Salinus iste leuatus adillam concordem
scõrum omniũ unitatẽ. diuisionẽ ha¬
bere non debuit qr finẽ totius oꝑis ꝑduxit
ad uirtutẽ inseparabilis trinitatis. Dem̃

Expanded text:
munis, et rerum ipsarum proprietate divisus emunis, et rerum ipsarum proprietate divisus esalutaris ille praeco remittitur, non de victu carnali, sed de copia superna locuturus. Admonemur enim civitas Dei, ut de mundi ambitu congregata, et ore cantet et animo. Quapropter hoc Alleluia plenissima intentione cantemus, quae universam psalmodiam in excelsum culmen Domini dispensatione perduxit. Nam sicut ignis iste mortalis ad superiora festinans, comas rutilas erigit in cacumen, ita carmen istud paulatim crescens, ad coelestia fastigia virtutum gradibus evolavit. Quod si et nos cum ipso, Domini dextera sublevante, animi devotione conscendimus, usque ad ipsum salutarem finem venire dabitur, qui nullis limitibus terminatur. Continentia psalmi. Psalmus iste levatus ad illam concordem sanctorum omnium unitatem, divisionem habere non debuit: quia finem totius operis perduxit ad virtutem inseparabilis Trinitatis. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. uipsa pia uoluntate consentiunt.
S quaius scõrum potestas ⁊ gła multiplici
relatione narrata sit. nullus tam̃ eorũ ple¬
nissime habere omnia uirtutũ premia
uinitatis corporaliter. idest substantialit̃.
Nam cũ habeat dũs omnia ꝑfecte ac sũme bo¬
na. dat uiricuiq ꝓut uult. ⁊ ipse est om¬
nium sc̃orum scđm iohannẽ manifesta
plenitudo. Conel usio
ubtiliter intuendum est quẽad mo¬
dum p̃cedens ysalmus. hͥic presenti.
⁊ in laudis officio conuitictus ⁊ quada dpstin¬
ctione diuisus ẽ. in illo enĩ adp̃conia do¬
mini omnes creaturas hortatus est. His
autẽ distinctius. ꝓpriꝰq significauit i srł
nouũ canticũ debere cantare ⁊ de ꝓprio
dnõ letum fieri. qͥ eũ fecit de gentium
muttitudine congregare. Cõmemorat᷑
etiã potestas que scis est in illa iudicati¬
one tribuenda. ut uirtus dnĩ in eorum
gła possit agnosei: sie ⁊ officio lauis cõ¬

Expanded text:
fuerit, et ipsi pia voluntate consentiunt. fuerit, et ipsi pia voluntate consentiunt. Sed quamvis sanctorum potestas et gloria multiplici relatione narrata sit, nullus tamen eorum plenissime habere omnia virtutum praemia vinitatis corporaliter , id est substantialiter. Nam cum habeat Dominus omnia perfecte ac summe bona, dat unicuique prout vult; et ipse est omnium sanctorum secundum Joannem manifesta plenitudo . Conclusioubtiliter intuendum est quemadmodum praecedens psalmus huic praesenti et in laudis officio conjunctus, et quadam distinctione divisus est. In illo enim ad praeconia Domini omnes creaturas hortatus est, hic autem distinctius propriusque significavit Israel novum canticum debere cantare, et de proprio Domino laetum fieri, qui eum fecit de gentium multitudine congregari. Commemoratur etiam potestas, quae sanctis est in illa judicatione tribuenda; ut virtus Domini in eorum gloria possit agnosci. Sic et officio laudis com
Abbreviated transcription (Latin):
in mauicis ferreis. Ut faclant in eis u¬
diciũ conscͥptĩ. gła hec est omnib sc̃is eiꝰ
Exponit quid ille gladius faciat bis acutꝰ.
enre. Hincula quoq ferrea sup̃ mundinobi¬
lesponit. ut ⁊ cũ portant᷑ sint grauia. ⁊ ne¬
rus eorũ rumpere nulla uirtute p̃uale¬
ant. Hoc reuera canticũ nouũ. ut illi pau¬
ꝑes qͥ in mundo fuere derisui. de pͥncipi¬
b possint udicare terrarũ Seqͥt᷑ ut fa¬
ciant in eis uidiciũ conscͥptũ utiq quod
dicit apls. An nescitis qm̃ angłos iudica¬
bimus: qui possit estimare tale miraculũ
quis cantã głam m̃te cõplecti ut illos. suꝑbi
⁊ iniqui potentes iudices patiant᷑. qͥs hic
tamꝙͣ iulia peccora trucidandos esse pu¬
tauerunt: Et ne forsitan solos apłos iudi¬
caturos putares. quib hoc dñs in eugłio cõ¬
ꝓmisit. a diecit. gła hȩc est omnib scĩs eius.
Omnes enĩ cũ xpo iudicant. qui eius regłis¬
non repugnant Qm̃ quicqͥd illi placitũ

Expanded text:
is ferreis. Vers. 9. Ut faciant in eis judicium conscriptum: gloria haec est omnibus sanctis ejus. Exponit quid ille gladius faciat bis acutus. on sit exire. Vincula quoque ferrea supra mundi nobiles ponit, ut et cum portantur sint gravia, et nexus eorum rumpere nulla virtute praevaleant. Hoc est revera canticum novum, ut illi pauperes qui in mundo fuere derisui, de principibus possint judicare terrarum. Sequitur, Ut faciant in eis judicium conscriptum, utique quod dicit Apostolus: An nescitis quoniam angelos judicabimus ? Quis possit aestimare tale miraculum? quis tantam gloriam mente complecti, ut illos superbi et iniqui peccatores judices patiantur, quos hic tanquam vilia pecora trucidandos esse putaverunt? Et ne forsitan solos apostolos judicaturos putares, quibus hoc Dominus in Evangelio compromisit, adjecit, gloria haec est omnibus sanctis ejus. Omnes enim cum Chriquidquid illi placitum
Abbreviated transcription (Latin):
mus. tamen eos płari numero .⁊ paulus apłs
appellauit. qui refert in terciũ se celũ rap¬
tum. ibiq talia cognouisse que homini
non licebat effari: Et hic plali numero
nuncupantur:. qđ tali forsitan racione cõ¬
cordat. Dicimus unum eẽ palaciũ. quod
multis membris. multis spaciis ambiat᷑.
ita forsitan ⁊ celi partes. cęlos dicunꝰ. dum
complerio atq sinus eius. unus ẽ monstret᷑¬
A quas uero suꝑ celos esse genesis refert. Ait
enim Diuisit aquas quȩ erant sub firma¬
Q d utrũq nmiȩ laudis designat archa¬
num ut celorũ cenuitas firma consistat.
Et aque supra ipsũ posite eũ sint grauio¬
ies. nisi qñdo fuerint uisse non ddefluunt.
Cell uero substantia quãuis pura licida
atq egregia esse putanda sitt. dignaq. ca¬
lib ac tantis babitatorib siuis. tamen a¬
nimal esse non cõꝑi Ec cemerariu est ex
opinione hominũ dicere. qđ celestium
luterarũ non tradit auctoritas dque uł

Expanded text:
mus, tamen eos plurali numero et Paulus apostolus mus, tamen eos plurali numero et Paulus apostolus appellavit, qui refert in tertium se coelum raptum, ibique talia cognovisse quae homini non licebat effari; et hic plurali numero nuncupantur, quod tali forsitan ratione concordat. Dicimus unum esse palatium, quod multis membris, multis spatiis ambiatur: ita forsitan et coeli partes dicimus coelos, dum complexio atque sinus ejus unus eAquas vero super coelos esse Genesis refert; ait enim: « Divisitque aquas quae erant super firmaod utrumque nimiae laudis designat arcanum, ut et coelorum tenuitas firma consistat et aquae supra ipsum positae cum sint graviores, nisi quando fuerint jussae, non defluant. Coeli vero substantia, quamvis pura, lucida atque egregia esse putanda sit, dignaque talibus ac tantis habitatoribus suis, tamen animal esse non comperi; et temerarium est ex opinione hominum dicere, quod coelestium litterarum non tradit auctoritas. Aquae vero
Abbreviated transcription (Latin):
tur eximii. Laudate eum sol ⁊ luna:
laudẽce eum omnes stellȩ ⁊ lumen. Sol.
luna. stellȩ ut qͥdam dicunt ⁊ si aliquo spũ
ꝓpͥo regantur. tamen qi carnalib oculis
patescunt inferiores esse uirturib quȩ
non uidentur non absurda estimatione
colligitur. quãuis cȩli speciem decoro
lumine ornare uideant᷑. Nam illa ad quȩ
ꝑuenit nr̃ aspectus licet sint lucida atq
subti lia. tamen corpora esse manifestũ ẽ.
Et necesse est ut illis cedant: quȩ inuisibili
uirtute subsistunt. Quaꝓpter solem. lu
neficio existere meruerunt. Considerata
enun tot lumina ingentes admirationes
poterunt cõmouere. quando ⁊ mortales
oculos uidere faciunt. ⁊ipsa in cam splen¬
dida claritate consistunt. His reb lum̃
generaliter adiunctum est. ut cetera in se
lumen habentia quȩ dinumerata ñ sunt
tali complexione adlaudes dnĩcas incita
ret. Laudẽte eum celi cȩlorum:i aque qͣ¬
uis in genesi unũ cęlũ fabricatũ esse legi¬

Expanded text:
Laudate eum, sol et luna, laudate eum, omnes stellae et lumen . » Sol, luna, stellae, ut quidam dicunt, etsi aliquo Spiritu proprio regantur, tamen quia carnalibus oculis patescunt inferiores esse virtutibus, quae non videntur, non absurda aestimatione colligitur, quamvis coeli speciem decoro lumine ornare videantur, nam illa, ad quae pervenit noster aspectus, licet sint lucida atque subtilia, tamen corpora esse manifestum est, et necesse est ut illis cedant quae invisibili virtute subsistunt; quapropter solem, lunneficio existere meruerunt. Considerata enim tot lumina ingentes admirationes poterunt commovere, quando et mortales oculos videre faciunt, et ipsa in tam splendida claritate consistunt. His rebus lumen generaliter adjunctum est, ut caetera in se lumen habentia, quae dinumerata non sunt, tali complexione ad laudes dominicas incitaret. Vers. 4. Laudate eum, coeli coelorum et aquae qvis in Genesi unum coelum fabricatum esse legeri
Abbreviated transcription (Latin):
qui donare dignatus est. Letantur utiq
quando sic bonũ dnm̃ se habere ꝑpendũt.
ut reis donet ueniã. peccatorib grãm. ñ
merentib glam sempiternam. Contra in
hoc scło stultus a se foras egrediens. exul¬
tat in hominũ fabulis ⁊ mereri se putat
qd cum sermo falsus exu̾ltat. Est gͦ scĩs
disciplina głandi :⁊ modus gauduĩ. ut ad
illũ referantur gaudia qui tribuit uni¬
uersa. Nam si mensura desit leticiȩ. non
increpationes in popłis. Intuendũ est quã
pulchra. quã sit utilis uta diuersitas.
S uꝑiꝰ dix̃ scõs exultationẽ suã habere
in cubilib suis. nc̃ dicit dni exultationes
in eorũ faucib constitutas. significans.
qm̃ siue cogitatione siue lingua lauda¬
re non desinunt a quo ȩt̃na dona peipiuss.
Transit qͦ ad exponendã potestatẽ ipsorũ di

Expanded text:
qui donare dignatus est. Laetantur utique, qui donare dignatus est. Laetantur utique, quando sic bonum Dominum se habere perpendunt, ut reis donet veniam, peccantibus gratiam, non merentibus gloriam sempiternam. Contra in hoc saeculo stultus a se foras egrediens, exsultat in hominum fabulis, et mereri se putat, quod eum sermo falsus exaltat. Est ergo sanctis disciplina gloriandi et modus gaudii, ut ad illum referantur bona qui tribuit universa. Nam si mensura desit laetitiae, non s. Intuendum est quam pulchra, quam sit utilis ista diversitas. Superius dixit sanctos exsultationem suam habere in cubilibus suis, nunc dicit Domini exsultationes in eorum faucibus constitutas: significans, quoniam sive cogitatione, sive lingua laudare non desinunt, a quo aeterna dona percipiunt. Transit
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit ꝑfecta suauitate gaudentẽ. quando
anglis parẽ. quando reuera suũ. quẽ tan¬
to iudicauerit munere coronandui. Tunc
enĩ erit beneplacitũ. quando erit sic̃ apłs
dicit omnia in omnib. Mansuetos autẽ
significat patientes. qui in hoc mundo di¬
uersas colerauere nequicias. s pro dei reg¬
no fuerunt scĩssima deuotione contenti.
n salutẽ dicit in uitã eternam. quã illis u¬
stus dnis in illa iudicatione restitust. Ex
ultabunt scĩ in gła: letabuntur in cubi¬
lib: suis Hinc usq ad finem psalini uirt
diũ potentiaq predicatur. Quid enĩ fortius
quam tantã potestatẽ scĩs suis tribuere. ut
de inmicis sumant ipso largiente ucto¬
rias: s cum dicit exultabunt scĩ ingła.
letabuntur in cubilib suis. introitur iã
scda positio. quȩ continet gaudia sc̃orum.
⁊ potestatẽ xpõ credentium: s intendamꝰ
gła est. bonorũ actuum frequenta lauda

Expanded text:
fecerit perfecta suavitate gaudentem, quando fecerit perfecta suavitate gaudentem, quando angelis parem, quando revera suum, quem tanto judicaverit munere coronandum. Tunc enim erit beneplacitum, quando erit, sicut Apostolus dicit, omnia in omnibus . Mansuetos autem significat patientes, qui in hoc mundo diversas toleravere nequitias, sed pro Dei regno fuerunt sanctissima devotione contenti. In salutem dicit, in vitam aeternam, quam illis justus Dominultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis. Hinc usque ad finem psalmi virtus Domini potentiaque praedicatur. Quidem enim fortius quam tantam potestatem sanctis suis tribuere, ut de inimicis sumant, ipso largiente, victorias? Sed cum dicit: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis, introitur jam secunda positio, quae continet gaudia sanctorum et potestatem Christo credentium. Sed intendamus tur. Gloria est bonorum actuum frequentata laudat
Abbreviated transcription (Latin):
illa patria non uidentur. s: tamen erunt.
cum de eorũ exultatione gaudebit᷑: Nam
quod hic contristat ibi lecificat. qđ hic con¬
terit ibi nos erigit. Sicut legitur: beatiqui
ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter iusticiã. qm̃ ip
sorum est regnum celorum. Hȩc gͦ omĩa
siue tymphanũ. siue psalterium ibi psal
tata uel colerata noscunt᷑. Quia benepla-¬
citũ est dño in popło suo. ⁊ exaltabit man¬
suetos in salutẽ. Legitur quidem ereatori
omnia oꝑa sua in rerum conditione pla¬
cuisse. s pro rerum qualitatib ĩmutatis.
⁊penitere ⁊ gaudere le gitur deus. ut est
illud. penicet me hominem fecisse. Et inalio
loco magiᷤᷤ gaudebo stiꝑ uno penitente. quã
supra nonaginta nouem iustis non indi¬
gent penitentia. Has enĩ ꝑmutationes
diunitati ex nrã infirmitate tropicis al¬
lusionib applicamuf. Dicit enĩ. qr benepla¬
citum est dño in popło suo. idest qnͣdo illũ

Expanded text:
illa patria non videntur; sed tamen erunt, illa patria non videntur; sed tamen erunt, cum de eorum exsultatione gaudebitur. Nam quod hic contristat, ibi laetificat; quod hic conterit, ibi nos erigit, sicut legitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Haec ergo 500 omnia sive tympanum, sive psalterium ibi psalltata vel tolerata noscuntur. Vecitum est Domino in populo suo, et exaltabit mansuetos in salutem. Legitur quidem Creatori omnia opera sua in rerum conditione placuisse; sed pro rerum qualitatibus immutatis et poenitere et gaudere legitur Deus, ut est illud: Poenitet me hominem fecisse . Et in alio loco: Gaudebo super unum poenitentem, quam supra nonaginta novem justos, non indigentes poenitentia . Has enim permutationes Divinitati ex nostra infirmitate tropicis allusionibus applicamus. Dicit enim: Quia beneplacitum est Domino in populo suo, id est, quando illum
Abbreviated transcription (Latin):
dño cõmonent᷑ qnͣdo ipsũ uiderint omĩ¬
potentẽ. ipsũ eterui premii largitorẽ. quẽ
hic crediderunt in sua magestate uen¬
turũ. Quis enĩ erit illiꝰ gaudii modus
conspicere illũ dũm rerum. qͥ hic mori
creditus est ꝓsalute mundi: Mensuram
quidẽ istius leticie iure nescimꝰ. s tam̃
ultra omnia bona esse confidimꝰ. qđ can
tandum: nunc dicit in choro nomen dnĩ
esse laudandum. In choro utiq qͥ iam nul¬
lam patit᷑ disꝑsionẽ. nullũ tediũ. nullum
scandalũ. s meritorũ ꝓbitate collectus:
carissima semꝑ unitate consistit S qua¬
lis quantusq sit iste chorus: aliꝰ psalmus
exponit a solis ortu usq ad occasũ: lau¬
date nom dnĩ Chorus qͥ a mundi inicio
de numerositate gentiũ congregat᷑. ⁊ nisi
in illa patria totus ñ potest eẽ collectus se¬
quit᷑. intr̃ pano i psalterio psallant ei. łỹ¬
panũ. ⁊ psalteriuĩ ꝓbabiles hic actus ẽẽ dixi¬
mus. qͥ ad diuina munera reserunt᷑. qui iã in

Expanded text:
Domino commonentur, quando ipsum viderint omnipotentem, ipsum aeterni praemii largitorem, quem hic crediderunt in sua majestate venturum. Quis enim erit illius gaudii modus conspicere illum Dominum rerum, qui hic mori creditus est pro salute cunctorum? Mensuram quidem istius laetitiae jure nescimus, sed tamen ultra omnia bona esse confidimus, quod ttandum, nunc dicit in choro nomen Domini esse laudandum. In choro utique, qui jam nullam patitur dispersionem, nullum taedium, nullum scandalum; sed meritorum probitate collectus, charissima semper unitate consistit. Sed qualis quantusque sit iste chorus alius psalmus exponit: A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini . Chorus qui a mundi initio de numerositate gentium congregatur, et nisi in illa patria totus non potest esse collectus. Sequitur, in tympano et psalterio psallant ei. Tympanum et psalterium, probabiles hic actus esse dicimus, qui ad divina munera referuntur, qui jam in
Abbreviated transcription (Latin):
u interra uisibilia ⁊ inuisibilia siuie sedes
sitie dnationes suie pͥncipatus. siue pote¬
states. omnia ꝑ ipsũ ⁊ in ipso condita t̃
Quaꝓpter philosophorũ falfissima senten¬
aauit autẽ signifieat consticuit atq fir ma¬
uit. Sieut ⁊ alius indicat psalmus Man¬
dauit in eternum testamentu siis facta
uero ⁊ creato hane aliquã discantiaͥ si sub¬
tilius inquiramus. facere enĩ possumus
etiam nos quȩ ereare non possumus .s. qm̃
direrat generale uerbii: aadiait qđ erat
diuinitatis ꝓpͥum. quatinꝰ sic facta intel¬
ligeres ut crrata esse sentires. S tatuit ca
in eternũ ⁊ in scłm seli preceptũ posuit

Expanded text:
e sedes, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum et in ipso condita sunt . Quapropter philosophorum falsissima sentendavit autem significat constituit atque firmavit, sicut et alius indicat psalmus: Mandavit in aeternum testamentum suum . Facta vero et creata habent aliquam distantiam si subtilius inquiramus. Facere enim possumus etiam nos, qui creare non possumus. Sed quoniam dixerat generale verbum, addidit quod erat Divinitatis proprium, quatenus sic facta intelligeres, ut creata esse sentires. Vers. 6. Statuit ea in aeternum, et in saeculum saeculi; praeceptum posuit
Abbreviated transcription (Latin):
i non p̃teribit. ut dubui non sit omni¬
potentẽ esse dñm quandoq̃ ille consti¬
tuit. nulla mutabilitate uertunt᷑: in par¬
te siquidem cȩlestuĩ rerũ facta conclu¬
sio est. S cum legatur de futuro seso e¬
rit celum nouũ ⁊ terra noua. quẽ amo¬
dum de isto celo dr statuit ea in eternum:
s omnia ab eo statuta esse noscunt. Cam
i homo ipse quamius moriatur. diuinita¬
ti statutus est cum resurgit. Sic. ⁊ cerra
sita enĩ ut patres dicunt inclementia. si¬
ue corruptibili qualitate. nat᷑a ipsa melio¬
rata ꝑmanet. cum uissa fuerit in et̾nitate
consistere. Sic̃ ⁊ de corporis nr̃i ꝑmutatiõe
dicit apłs. Dũ corruptibile hoc induerit in¬

Expanded text:
et non praeteribit; ut dubium non sit omnipotentem esse Dominum, quando quae ille constituit, nulla mutabilitate vertuntur. In parte siquidem coelestium rerum facta conclusio est. Sed cum legatur de futuro saeculo: Erit coelum novum et terra nova , quemadmodum de isto coelo dicitur: Statuit ea in aeternum? Sed omnia Deo statuta esse non dubium est. Nam et homo ipse quamvis moriatur, Divinitati statutus est cum resurgit; sic et coelumsita enim ut Patres dicunt inclementia sive corruptibili qualitate, natura ipsa meliorata permanet, cum jussa fuerit in aeternitate consistere, sicut et de corporis nostri permutatione dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur. S cum aliquid ꝑficien¬
dum mittitur uirtus celorũ. ab officio suo
le nomen est. Ibi enĩ concludunt᷑ omnia
quȩ cęlestis milicie dignitate grandes-¬
cunt. S ideo forsitan hoc loco angłi uir¬
tutib sunt prelati. qr honorabilior esti¬
mandus est. ꝑ quem dnĩ iussa complent᷑.
Pulcherrime autẽ in laudib dni ab anglis

Expanded text:
interpretatur. Sed cum ad aliquid perficieninterpretatur. Sed cum ad aliquid perficiendum mittitur virtus coelorum, ab officio suo le nomen est: ibi enim concluduntur omnia quae coelestis militiae dignitate grandescunt. Sed ideo forsitan hoc loco angeli virtutibus sunt praelati, quia honorabilior aestimandus est per quem Domini jussa complentur. Pulcherr
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓpħa illud pͥmum admonet fieri. quod
continuo ꝓbatur impleri. Asus iste hu¬
manus est. utt cum uideamus in agro labo¬
rantes. dicamus laborate. cum legentes. legi¬
te. cum fabricantes. fabricate. ut exhortatio
ista ad augendum magis studiũ quã ad
inchoandum aliquid dici posse uideatur.
S: quȩ sunt ista de cęlis quȩ laudare ꝓuocã¬
cur: Scilicet illa quȩ ad contemplandũ
dnm purissimo intellectu ipsius largitate
ualentia sunt. ⁊ ꝑpetua caritate succensa
auctorẽ suum suaui exultatione concele¬
brant. Nam sicut sunt immortalia: ita nec
eorum laudes aliquo fine clauduntur.
n excelsis significat substantias digniores.
quas merito sibi excelsas imbecillitas hu¬
mana ꝓfitet᷑. qr carnis fragilitate depͥmit᷑.
Dignum enĩ est ut unaqueq res scđin p̾r
tificem. Laudȩte eum omnes angłi eius.
laudate eũ omnes uirtutes eius. Quod
angłs greca lingua dr. latine nuntius

Expanded text:
re propheta illud primum admonet fieri, quod re propheta illud primum admonet fieri, quod continue probatur impleri? Usus iste humanus est, ut cum videmus in agro laborantes dicamus: Laborate; cum legentes, legite; cum fabricantes, fabricate; ut exhortatio ista ad augendum magis studium quam ad inchoandum aliquid dici posse videatur. Sed quae sunt ista de coelis, quae laudare provocantur? Scilicet illa quae ad contemplandum Dominum purissimo intellectu ipsius largitate valentia sunt, 497 et perpetua charitate succensa, auctorem suum suavi exsultatione concelebrant. Nam sicut sunt immortalia, ita nec eorum laudes aliquo fine clauduntur. In excelsis significat substantias digniores, quas merito sibi excelsas imbecillitas humana profitetur, quia carnis fragilitate deprimitur. Dignum est enim ut unaquaeque res secundum s. 2. Laudate eum, omnes angeli ejus; laudate eum, omnes virtutes ejus. Quod angelus Graeca lingua dicitur, Latine nuntius
Abbreviated transcription (Latin):
orationis paucis quidem sillabis ar¬
catur. s cogitata semꝑ extendit᷑. N ouitates
enim su auissimas dese eiecit. cũ eã aciesm̃¬
tis inspexerit. Nlam cũ alectore dr prediea¬
tio laudis est cum a popło respondet᷑. hym¬
nus est. sic una uoce ꝑagitur tã diuersũ
ministeriũ. cũ in ipsa nichil appareat ĩnu¬
tatum. Subtiliter autẽ psalmꝰ iste traccan
debere cantare. racionales ⁊ intellectuales
ꝑ se ca uero quȩ sunt intellectu uel sensu
carentes. ꝑ illas scilicet. quȩ oꝑa dnĩ sapien¬
tissima ꝯsid̾ atione collaudant. Diuisio¬
onsiderans ꝓpħ̃a in glestib ⁊ terrestri¬
b teb omnes oꝑas dnĩ continere. pͥ¬
ma parte cȩlestia hortatur ad laudes. Se¬
cunda uͦ allegoricis allusionib cerrena
cõmonet. ut dum̃ deuota mente concele¬
brent unam causam ꝓbabilem utrisq sub¬
iungens. quia dignum est ut creatura
suum debeat laudare creatorem.
diuĩ uigiter ꝓfundant. ꝑscrutandũ ẽ qua¬

Expanded text:
orationis paucis quidem syllabis arctatur, sed cogitata semper extenditur. Novitates enim suavissimas de se ejicit, cum eam acies mentis inspexerit. Nam, dum a lectore dicitur, praedicatio laudis est; cum a populo respondetur, hymnus est. Sic una voce peragitur tam diversum mysterium, cum in ipsa nihil appareat immutatum. Subtiliter autem psalmus iste tractandebere cantare. Rationabiles et intellectuales per se; eas vero, quae sunt intellectu, vel sensu carentes, per illas scilicet quae opera Domini sapientissima consideratione collaudant. Item ionsiderans propheta in coelestibus et terrestribus rebus omnes operas Domini contineri, prima parte coelestia hortatur ad laudes; secunda vero allegoricis allusionibus terrena commonet, ut Dominum devota mente concelebrent: unam causam probabilem utrisque subjungens, quia dignum est ut creatura suum debeat laudare creatorem. Domini jugiter profundant, perscrutandum est qua
Abbreviated transcription (Latin):
talia conferunt qualia dulcissimi ami¬
ci prestare non posst̃ Isti enĩ sepe nos a
uirtute blandiendo deducunt: illi uero
in eadem affligendo constituunt. Qua¬
ꝓpter ama patientiã ⁊ plus inuenis inyni¬

Expanded text:
talia conferunt, qualia dulcissimi amitalia conferunt, qualia dulcissimi amici praestare non possunt. Isti enim saepe nos a virtute blandiendo deducunt; illi vero in eadem affligendo constituunt. Quapropter ama patientiam, et plus invenis in ini
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ uidebatur esse suspensa. rogat priꝰ
popłs ꝓ ininicis suis. quos sibi nouerat
aggregandos. Qui licet suo uicio praui
uideantur effecti. tamen cos diuina oꝑa
esse non dubium est. Nam cum pecit itt
in eis sua oꝑa respiciat. exorat ut miseratꝰ
indulgeat. Ipsius enĩ in nobis oꝑa bona
est: s nrã facta omnino ꝑuersa sunt.
Q uaꝓpter miseret᷑ cum suã respicit crea¬
tͣam: dãpnat autẽ cũ nr̃a oꝑa incuetur.
Sreiuiter gͦ cauteq oratum est qđ ⁊ pietatẽ
dep̾cantis ostenderet. ⁊ illos conuerten¬
dos esse monstraret. Cons lu sio
Ntendamus quali nos predicatione po¬
płs sc̃s imbuerit quanto instinctu pie¬
E tatis orauerit. Nam ut omnẽ nobis con¬
tra inimicos zelum cordis excluderet ip¬
sos rogauit sibi socios quos habere uide¬
batur aduersos. Sequamꝰ sententiã piã
amemꝰ potius affligentes: non debemus
inimicos estimare qui ꝓsunt. Nam si
equo animo ꝑferant. frequenter nobis

Expanded text:
superius videbatur esse suspensa. Rogat pius superius videbatur esse suspensa. Rogat pius populus pro inimicis suis, quos sibi noverat aggregandos; qui licet suo vitio pravi videantur effecti, tamen eos divina opera esse non dubium est. Nam cum petit ut in eis suam operam respiciat, exorat ut miseratus indulgeat. Ipsius enim in nobis opera bona est, sed nostra facta omnino perversa sunt. Quapropter miseretur cum suam respicit creaturam; damnat autem cum nostras operas intuetur. Breviter ergo cauteque oratum est, quod et pietatem deprecantis ostenderet, et illos convertendos esse monstraret. Conclusio psalmi. Intendamus quali nos praedicatione populus sanctus imbuerit, quanto instinctu pietatis oraverit. Nam ut omnem contra inimicos zelum cordis excluderet, ipsos rogavit sibi fieri socios, quos habere videbatur adversos. Sequamur sententiam piam, amemus potius affligentes. Non debemus inimicos aestimare qui prosunt; nam si aequo animo perferantur, frequenter nobis
Abbreviated transcription (Latin):
si grauius quã contristauerant affli.¬
guntur: ⁊ incipiunt se iuste ꝑsequi qui
prius innocentib parcere noluerunt. Qͥ
camen se ꝓfitent᷑ esse saluandos. quando
inter penas ꝑsecutorũ suꝑari nulla con.¬
trarietate potuerunt. Oextera uero uir
mis ⁊ qualem fundere monem᷑ oratio
est causam suã dño cõmendare qͥ nouit
unicuiq digna rependere S: ut hoc ñ
iracunde dictũ qđ dep̃cationi uidet̃ ẽẽ
contrariũ potuisses acciꝑe: Sequit᷑. mi¬
sedia tua in eternũ. quam facias ⁊ illis
qui nos ꝑsecunt᷑ humauit᷑. ut sic̃ nos ꝓ
tuo nomine uidẽ tͣ affligere. ita ⁊ illi
confessionis munere cruciari debeant
add salutẽ Recipiunt enĩ ꝓficuã penã
quando ⁊ ipsi ꝓpter uitã torquentur e¬
ternam cotumq illis hic miscđiter tri¬
buttur. quib hȩc confessionis medicina
prestatur. sequit᷑. oꝑa manuũ tuarum
ne despicias. Expressit uoluntatẽ quȩ

Expanded text:
si gravius quam contristaverant afflisi gravius quam contristaverant affliguntur, et incipiunt se juste persequi, qui prius innocentibus parcere noluerunt: qui tamen se profitentur esse salvandos, quando inter poenas persecutorum superari nulla contrarietate potuerunt. Dextera vero virtmis et qualem fundere monemur oratio est, causam suam Domino commendare, qui novit unicuique digna rependere. Sed ut hoc non iracunde dictum, quod deprecationi videtur esse contrarium, potuisses accipere, sequitur, misericordia tua in aeternum, quam faqui nos persequuntur immaniter; ut sicut nos pro tuo nomine videntur affligere, ita et illi confessionis munere cruciari debeant ad salutem. Recipiunt enim proficuam poenam, quando et ipsi propter vitam torquentur aeternam; totumque illis hic misericorditer tribuitur, quibus haec confessionis medicina praestatur. Sequitur, opera manuum tuarum ne despicias. Expressit voluntatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑandas. ostendit in hoc scło fideles eiꝰ mul¬
tis cladib p̃mi. sciens aurũ ignib ẽẽ pur¬
gandum. p̃muĩ multũ post labores maxi¬
mos dari. ipsam qͦ fidem p̃misso certa¬
mine coronandam. Nam si ad tempꝰ ꝑ¬
secutorũ suspendat᷑ iniquitas. diaboli-¬
cis cam̃ iugiter tẽptationib fub iacetur.
Eoq fit ut xpianus uir dum patriã futu¬
ram desiderat gaudia dilato suscipẽt.
Nuiificatur gͦ popłs: dũ in talib fuertt
angustus constitutus Uiuificabis eum
letificabis debes intelligi: qd est contra¬
rium tribulanti. quia re uera ille uiuꝰ
benedicit᷑. qui est ȩterna gaudia hilari¬
tate cõplendus sequit᷑ ⁊ suꝑ irã inymi
corũ meorũ extendisti manũ cuã. ⁊ sal¬
uum me fectt dextera tua De ꝑsecutorib
dic̃. qui quãuis irati multiꝰ faciunt popłi
fideli s longe maiora recipiunt diuna
retribuente iusticia. Nam ⁊ hn conuer¬

Expanded text:
perandas, ostendit in hoc saeculo fideles ejus mulperandas, ostendit in hoc saeculo fideles ejus multis cladibus premi, sciens aurum ignibus esse purgandum, praemium militi post labores maximos dari, ipsam quoque fidem praemisso certamine coronandam. Nam si ad tempus persecutorum suspendatur iniquitas, diabolicis tamen jugiter tentationibus subjacetur; eoque fit ut Christianus vir, dum patriam futuram desiderat, ad gaudia dilata suspiret. Vivificatur ergo populus, dum in talibus fuerit angustiis constitutus. Vivificabis enim, laetificabis debet intelligi, 468 quod est contrarium tribulanti: quia revera ille vivus benedicitur, qui est aeterni gaudii hilaritate complendus. Sequitur, et super iram incorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. De persecutoribus dicit, qui quamvis irati multa faciant populo fideli, sed longe majora recipiunt, divina retribuente justitia. Nam et hi conver
Abbreviated transcription (Latin):
duis . ⁊ humilia respicit: et alta alon¬
ge cognoscit. Suꝑius dicticura secu¬
ta est. Dicit enĩ cum sit dñs
excelsus
humilia respicit. ne quis subiee
putaret non se ab excelso do.mino¬
mino
respici cum se cognosceret ma gna de¬
uotione ꝓsterni. Non est enĩ similis hul¬
mane condicioni diuina potentia. hic
despicitur humillatus ꝓstratus.
unicinior efficitur: magnis nisib inelinat᷑.
E tut hanc humilitatẽ in conspectu eiꝰ preci¬
osam esse sentires sequit᷑: ⁊ alta alonge cog¬
seit ne putarent dementes incognitũ esse
deo qđ malignis cogitanonib: oꝑant᷑. Qd̾
argumentũ dr excontrario. pulcherri¬
ma diuersitate collecta. Proximant᷑ enĩ
illi humiles: ⁊ fiunt suꝑbi omnino lon¬
ginqui. Si ambulauero in medio cribu¬
lationis uiuificabis me ⁊ suꝑ irã iinu¬
corũ meorũ extendisti manũ tuã. ⁊ sal¬
uum me fecit dexteratua. Cũ dicti beatꝰ
popłs tribulatones suas dni uirtute su¬

Expanded text:
us, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit. Superioris dicti cura secuta est. Dicit enim, cum sit Dominus excelsus, humilia respicit: ne quis subjectorum putaret non se ab excelso Domino respici, cum se cognosceret magna devotione prosterni. Non est enim similis humanae conditioni divina potentia. Hic despicitur humiliatus prostratus, vicinior efficitur magnis nisibus inclinatus. Et ut hanc humilitatem in conspectu ejus pretiosam esse sentires, sequitur, et alta a longe cogscit, ne putarent dementes incognitum esse Deo quod malignis cogitationibus operantur. Quod argumentum dicitur ex contrario pulcherrima diversitate collectum. Proximantur enim illi humiles, et fiunt superbi omnino longinqui. Vers. 8. Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me; et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. Cum dicit beatus populus tribulationes suas Domini virtute su
Abbreviated transcription (Latin):
feralib subdi. aut praua religione macłari.
Addidit. qm̃ audierunt omnia uerba oris
tui. Dicit qui reges debeant dnõ consite¬
ri: scilicet qͥ uerba eius audire meruert᷑.
qͦs contumaces sacris ussionib approba¬
mus. Et considera qi se ñ uident᷑ sine mag¬
no malo ac deuotione subducere. qui glam
potuit eius p̃dicationis audire. Intelligãt
gͦ ui dei quanto reatu teneant᷑ obnoxu
cuiꝰ uerba ñ mente caꝑe. s tantũ aurib
sunt que suꝑiꝰ dixit miscdia ⁊ ueritas.
tare corporũ suorũ qui pompis scłi respu¬

Expanded text:
feralibus subdi, aut prava religione maculari. feralibus subdi, aut prava religione maculari. Addidit, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Dicit qui reges debeant Domino confiteri, scilicet qui verba ejus audire meruerunt. Aquos contumaces sacris jussionibus approbamus. Et considera quia se non videtur sine magno malo a devotione subducere, qui gloriam potuit ejus praedicationis audire. Intelligant ergo Judaei quanto reatu teneantur obnoxii, cujus verba non mente capere, sed tantum auribus sunt quae superius dixit, misericordia et veritas, tare corporum suorum, qui pompas saeculi respu
Abbreviated transcription (Latin):
reatur insidias. Nam si ad literã uelis ac¬
ciꝑe. nonqͥd nobis tempore noctis orandũ
non est. maxime cum cunc diabolicis frau¬
dib imp̃inamͣ: fi̾deli autẽ xp̃ĩano sẽꝑ
est dies cũ splendidis ac claris supplicati¬
onib contendit audiri. S cũ dic̃ multi¬
plicabis in animã meã uirtutẽ. multa
passurũ se ostendit innumera contra q̃
cam multiplicia postulauit auxilia.
Confiteant᷑ cibi dñe omnes reges terix. qm̃
audierunt omnia uerba oris tui. Uenit
ad scd̾am partẽ in qua dep̃catur popłs
beatorũ. ut reges terrarũ in humilitate
dnõ conficeant᷑ qm̃ illi omnis suꝑbia ꝓ¬
batur exosa. Reges terre sunt qui corpori¬
b suis diuinitatis munere dñant᷑. Nam
ille rex uere non dr: qui uicus seruire mõ¬
stratur. Qđ uͦ addidit om̃s. specialit᷑ religi¬
osos ac moderatos uiros designat. qnͣdo
multos reges gentium uidemꝰ. aut iuiris

Expanded text:
reatur insidias. Nam si ad litteram velis acreatur insidias. Nam si ad litteram velis accipere, nunquid nobis tempore noctis orandum non est, maxime cum tunc diabolicis fraudibus impetamur? Fideli autem Christiano semper est dies, cum splendidis ac claris supplicationibus contendit audiri. Sed cum dicit: Multiplicabis in animam meam virtutem multam, passurum se ostendit innumera, contra quae tam multiplicia postulavit auxilia. Vers. 5. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Venitad secundam partem, in qua deprecatur populus beatorum ut reges terrarum in humilitate Domino confiteantur, quoniam illi omnis superbia probatur exosa. Reges terrae sunt qui corporibus suis Divinitatis munere dominantur. Nam ille rex vere non dicitur, qui vitiis servire monstratur. Quod vero addidit, omnes, specialiter religiosos ac moderatos viros designat, quando multos reges gentium videmus aut vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑiꝰ sugłariter fuerit locutus: nẽ
płaliter posuit nos. quia sic̃ omniũ sc̃õꝵ
uox una est. ita ⁊ fidelis popłi sunt uer¬
ba multorum. Nam ⁊ inferius iterum
redeunt ad numerũ singłarem. qđ in
declarando misterio płalitatis positum
debemus aduertere. oagnificatũ est enĩ
suꝑ uos nomen dnĩ cum nobis cuiture
ipsius uirtus innotuit. Omnia eñ scła
designat cum ⁊ inscĩs patrib nr̃is nom̃
eius magnificatum est ⁊ maxime tẽpori
b: xp̃ianis quando fõus nrã sacͥ chris¬
matis unetione signata est Et intende
quia duos uersus simul posuimus. ꝓ conte¬
xdione uerborum. ut una cõplexio conti¬
neret. quos unus sensus ampleccit᷑. In qua
Dies hic significat᷑ lucida sinceraq repe¬
ticio. quã non cupiditas nubilat. non
auaricia ulla confundit. s de illo sole
radiat qui om̃s caligines mortalitatis
se popłs. p̃catur audiri. quatinꝰ uirtu¬
te dnĩ complerus ꝑsecutorũ euadere me¬

Expanded text:
it locutus, nunc pluraliter posuit, super nos, quia sicut omnium sanctorum una vox est, ita et fidelis populi sunt verba multorum. Nam et inferius iterum redeunt ad numerum singularem, quod in declarando mysterio pluraliter positum debemus advertere. Magnificatum est enim super nos nomen Domini, cum nobis culturae ipsius virtus innotuit. Omnia enim saecula designat, cum et in sanctis Patribus nostris nomen ejus magnificatum est; et maxime temporibus Christianis, quando frons nostra sacri chrismatis unctione signata est. Et intende quia duos versus simul posuimus pro contextione verborum, ut una complexio contineret quos unus sensus amplectitur. Vers. Dies hic significatur lucida sinceraque petitio, quam non cupiditas nubilat, non avaritia ulla confundit; sed de illo Sole radiat, qui omnes caligines mortalitatis se populus precatur audiri, quatenus virtute Domini completus, persecutorum evadere me
Abbreviated transcription (Latin):
ceat ande clamaudũ est. Illud enĩ libent᷑
audit dñs. qđ ad suã imaginẽ ⁊ simili¬
tudinẽ in nobis cognoscitur oꝑatus Se¬
quit᷑. qm̃ eraudisti omnia uerba oris
mei. Aa ostendendã dnĩ pietatẽ psalius¬
te usus est prius scõs uiros auditos dicere
.i eos postea diuina p̃conia ꝑsonore. Q d
etiam nc̃ fideli popło uidicat applican¬

Expanded text:
ceat, inde clamandum est. Illud enim libenter ceat, inde clamandum est. Illud enim libenter audit Dominus, quod ad suam imaginem noscitur operatus. Sequitur, Quoniam exaudisti omnia verba oris mei. Ad ostendendam Domini pietatem Psalmistae usus est, prius sanctos viros auditos dicere, et eos postea divina praeconia personare. Quod etiam nunc fideli populo judicat applican
Abbreviated transcription (Latin):
neficia dnĩ sibi attributa collaudat. postu.¬
lans in futĩs patientia. ut aduersa mundi.
eius possint munere sustinere. Scdã dep̃¬
catur. ut reges terrȩ dnm̃ confiteant᷑ ex¬
celsum. qm̃ in omnib maiestatis suȩ mi¬
racula dignatur ostendere. orans ne perea¬
tores conuersos despiciat.quos creare dig
onfitebor tibi dnẽ Inatus est.
in coto corde meo: qui exaudisti omĩa
uerba oris mei: Et inconpectu anglorũ
psallam cͥ. Quã ualida acq plenissima
sit ista confessio. totius cordis ad unatioẽ
monstrat᷑. Nam cum dr in coto corde. nul¬
la pars occupata in scłi huius ambiciõe
relinquitur. s uniuersum ⁊ solitum cre¬
atoris cantum ut dignum est laudib ap¬
plicatur. Cor significat mentis archanũ.
unde taciti clamamꝰ ad dñm. ⁊ p̃ces nr̃ẽ
multo efficaciꝰ audiunt᷑ qͣm si magnis
clamorib ꝑsonemꝰ siue eni uox aerẽ uer¬
beret. inde cantandum ẽ. siue lingua ta¬

Expanded text:
neficia Domini sibi attributa collaudat, postuneficia Domini sibi attributa collaudat, postulans in futuris patientiam, ut adversa mundi ejus possit munere sustinere. Secunda deprecatur ut reges terrae Dominum confiteantur excelsum, quoniam in omnibus majestatis suae miracula dignatur ostendere: orans ne peccatores conversos despiciat, quos creare digonfitebor tibi, Domine, in toto corde meo, quoniam exaudisti omnia verba oris mei; et in conspectu angelorum psallam tibi. Quam valida atque plenissima sit ista cmonstratur. Nam cum dicitur in toto corde meo, nulla pars occupata in saeculi hujus ambitione relinquitur sed universum et solidum Creatoris tantum, ut dignum est, laudibus applicatur. Cor significat mentis arcanum, unde taciti clamamus ad Dominum, et preces nostrae multo efficacius audiuntur, quam si magnis clamoribus personemus. Sive enim vox aerem verberet, inde cantandum est; sive lingua ta
Abbreviated transcription (Latin):
dim: modestiȩ terminũ excedere ñ debemꝰ
Hunule qͥppe ac mansuetũ decet esse: qđ stu¬
dio pietatis offertur. Nã cuiꝰ temꝑamenti
derata fragilitate humoni geueris. quãuis
esset suscitaturus lararũ. fleuit ut bonue
magister. ut pietatẽ doceret. ⁊ ueritatẽ as¬
sũpte humanitatis ostenderet.
citulis dixerimꝰ dauid significare
manũ fortẽ atq desidabilẽ. qđ dnõ salua¬
tori ꝓpͥe conuenire ꝓbatum est: tam̃ hic
xp̃m euidentius indicauit. qnͣ istud ꝓno¬
men apposuit. Ipsi. enĩ reuerentiꝰ ꝓniti¬
andum ẽ quasi altissimo. quasi onũpocenti.
quasi cȩlesti regi. Et tunc dauid iste iun¬
gendus ẽ qđ uocabulũ non ex deitate su¬
mitur. s ꝑ assumpte carnis originẽ uenire
monstratur Ipse tam̃ uerbũ incarnatum
er cotum quidem psalmũ popłs ea¬
tholicus loquit᷑ qui est collectꝰ de uni¬
uerso orbe cerrarũ. Prima uarratione be¬

Expanded text:
dimur, modestiae tamen terminum excedere non debemus. dimur, modestiae tamen terminum excedere non debemus. Humile quippe ac mansuetum decet esse, quod studio pietatis offertur. Nam cujus temperamenderata fragilitate humani generis, quamvis esset suscitaturus Lazarum, flevit; ut bonus Magister et pietatem doceret, et veritatem assumptae humanitatis oitulis dixerimus David significare manu fortem atque desiderabilem, quod Domino Salvatori proprie convenire probatum est, tamen hic Christum evidentius indicavit, quando istud pronomen apposuit. Ipsi enim reverentius pronuntiandum est, quasi Altissimo, quasi Omnipotenti, quasi coelesti Regi. Et tunc David iste jungendus est, quod vocabulum non ex deitate sumitur, sed per assumptae carnis originem venire monstratur. Ipse tamen Verbum incarnatum,Per totum quidem psalmum populus catholicus loquitur, qui est collectus de universo orbe terrarum. Prima narratione be
Abbreviated transcription (Latin):
uersu seuissimi acq occultissimi uicu se¬
creta uulgauit. ut ⁊ pestẽ ꝓderet ⁊ remedi¬
a non taceret. Mutitͣ enĩ in mentẽ nr̃am
diabolo iustigante qđ nolumꝰ. recipimꝰ qđ
nrã estimatione dãpnamꝰ & tirannide qua¬
dam peccati ad nrãm redigimͣ exħertatiõem
sine dubitatione captiui s iste cogitati¬
ones dum sunt paruulȩ ꝑcutiant᷑ in pe¬
trã. cominuant᷑ sic̃ dictum est in lapidem
angularem. ubi omne malum cito dissol¬
uitur. si in ipso fortit̃ allidatur. Conclusio
ompleta est lamentantiũ psalmorũ
cius eiꝰ dem rei psalmus est. ut sacͣtissimo
numero trinitatis pietas deuotissime cõ¬
punctionis possit offerri Est quidẽ mnag¬
nũ caritatis genus. qđ ꝓxiinis uibet dñs
exhibere. si tamen i eo mͦ mensuraꝙ plan-¬
gatur. ut nec resurrectionis spes adimi
posset. nec iniuste fecisse aliqͥd dñm sus¬
picem᷑. Nam ⁊ si affectioso dolore suocen¬

Expanded text:
versu saevissimi atque occultissimi vitii seversu saevissimi atque occultissimi vitii secreta vulgavit, ut et pestem proderet, et remedia non taceret. Mittitur enim in mentem nostram, diabolo instigante, quod nolumus; recipimus quod nostra aestimatione damnamus, et tyrannide quadam peccati a nostra reddimur exsecratione sine dubitatione captivi. Sed istae cogitationes, dum sunt parvulae, percutiantur in petram, comminuantur sicut dictum est in lapidem angularem, ubi omne malum cito dissolvitur, si in ipso fortiter allidatur. Conclusio psalmi. Completa est lamentantium psalmorum tius ejusdem rei psalmus est, ut sacratissimo numero Trinitatis pietas devotissimae compunctionis possit offerri. Est quidem magnum charitatis genus, quod proximis jubet Dominus exhibere, si tamen in eo modo mensuraque plangatur, ut nec resurrectionis spes adimi possit, nec injuste fecisse aliquid Dominum suspicemur. Nam etsi affectuoso dolore succen
Abbreviated transcription (Latin):
dit ⁊ allidet ad petrã. ut non moretur
cenens. ne uoluptas blanda subripiat.
Allidet ait ad petrã. in dnm utiq salua¬
torẽ. de quo scͥptum ẽ. petra aucẽ erat ip̃c.
ut statĩ confracta disꝑeant. quȩ nos ceter¬
rimis motib instigabant. Sene autẽ dis¬
cutiendũ est qđd dix paruulos tuos car¬
nis scilicet errores. qͥ de misera matre na¬
scunt᷑. Hu dũ paruuli fuerint facilius
tenentur. atq in petrã illã cȩlestẽ efficaci¬
ter elidunt. Nam si iam ceꝑint adulti ẽẽ.
⁊ robustissima etate uiuenescere. grauior
pugna cum eis nascit᷑ nec facile a nr̃a in¬
firmitate suꝑant᷑. Quam rem uos ⁊ cence¬
simꝰ psalmiis monuisse decl arat. uͥ diccũ
est. in matutinis interficiebam om̃s pecea¬
tores terrȩ. S quamuis psalmus iste aui¬
mos nros pia lamentatione ꝑmulserit.
⁊ in pͥma parte captiuitatẽ qͦ nr̃ãm nus¬
tica expositione narrauerit. in p̃senti cam̃

Expanded text:
dit, et allidet ad petram, ut non moretur dit, et allidet ad petram, ut non moretur tenens, ne voluptas blanda subripiat. Allidet, ait, ad petram, in Dominum utique Salvatorem, de quo scriptum est: Petra autem erat Christus ; ut statim confracta dispereant, quae nos teterrimis motibus instigabant. Bene autem discutiendum est quod dixit, parvulos tuos; carnis scilicet errores, qui misera matre nascuntur. Hi dum parvuli fuerint, facilius tenentur, atque in petram illam coelestem efficaciter eliduntur; nam si jam coeperint adulti esse, et robustissima aetate juvenescere, gravior pugna cum eis nascitur, nec facile a nostra infirmitate superantur. Quam rem nos et centesimus psalmus monuisse declaratur, ubi dictum est: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sed quamvis psalmus iste animos nostros pia lamentatione permulserit, et in prima parte captivitatem quoque nostram mystica expositione narraverit, in praesenti tamen
Abbreviated transcription (Latin):
caro nr̃ã dr. quia confusionẽ nobis ꝓ¬
batur ingerere peccatorũ. Huc additũ
est ꝓpͥum epitethon. ut misera diceretur
Quid enĩ miserius. quã ut res fragilis can¬
tis ausib insolescat. ⁊ ꝑ concupiscenti¬
as illicitas saucier animas uulnere pec
filia dixit. iustissimã compensationẽ
ei asserit esse reddendam ut sic̃ nos luxu¬
ria concitat ad uicia. ita repressã ieiu¬
niis atq tribulationib subditã facia¬
mus esse uirtutib. Reddimꝰ enĩ illi di¬
gnam retributionẽ. ut ooacta faciat qđ
in delicus implere dissimulat. Tales enĩ
retributiones carni reddere beatorum ẽ
ut quȩ trarit culpã. adiutorio dnĩ ꝑdu
ipsam loquit̃ carnẽ. beatũ esse cõmemo¬
rans. qui filios eius id est uicia nocen¬
tia tenet. quia iam illa cenere ꝓuectus
est. Nam quando aliquid tenemꝰ. hoc in
potestate nra redigimꝰ. ⁊ desinit fieri li¬
berũ qđ nobis ceꝑit esse captiuũ. Addi¬

Expanded text:
caro nostra dicitur, quia confusionem nobis procaro nostra dicitur, quia confusionem nobis probatur ingerere peccatorum. Huic additum est proprium epitheton, ut misera diceretur. Quid enim miserius, quam ut res fragilis tantis ausibus insolescat, et per concupiscentias illicitas sauciet animas vulnere peccfilia dixit, justissimam compensationem ei asserit esse reddendam; ut sicut nos luxuria concitat ad vitia, ita repressam jejuniis atque tribulationibus subditam faciamus esse virtutibus. Reddimus enim illi dignam retributionem, ut coacta faciat quod in deliciis implere dissimulat. Tales enim retributiones carni reddere beatorum est, ut quae traxit ad culpam, 466 adjutorio Domini perducipsam loquitur carnem, beatum esse commemorans qui filios ejus, id est vitia nocentia tenet, quia illa jam tenere provectus est. Nam quando aliquid tenemus, hoc in potestate nostra redigimus, et desinit fieri liberum, quod nobis coeperit esse captivum. Addi