comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e fieri. Dicit enimabscondita ẽ uia mã
a dño: qui suam conu̾sationem ab eo conspici
non estiraat. Et uidicium suũ ado transisse
loquitur⁊ qui se nequaqͣm ab eo iuste iam ui¬
dicari mhis que patitur putat. Qui et sub
qui creauit t̾minos t̾rȩ ñ deficiet neq labo¬
rabit: nec est inuestigatio sapientiȩ eiꝰ. Qui
uiam tuã adño dicis absconditam & iudi¬
cium tuũ ab eo tranfisse: nun qͥd ꝑte ipsum
discis. aut ab alio non audisti quia ds qui
sempit̾nus ẽ dñs et creauit ñ solũ ista que
cernis. sedet nouissimo orbis t̾minos ut
omĩa quȩ intra t̾minos eius ft̃ intelligat᷑
creasse. non deficiet cumsit et̾nui. neq labo¬
rabit eum sit impassibilis. nec inuestigari põt
enis sapientia:. Nanisi ab eo transisse uidi¬
cium tuũ dixeris⁊ eum qui creauit omĩa
et dñatur uniu̾sis ȩt̾na potestate. ae regit
et disponit omĩa defecisse putabis a consuȩ¬

Expanded text:
mittere fieri. Dicit enim: Abscondita est via mea mittere fieri. Dicit enim: Abscondita est via mea a Domino, qui suam conversationem ab eo conspici non aestimat: et judicium suum a Deo transisse loquitur, qui se nequaquam ab eo juste jam judicari in his, quae patitur, putat. Qui et subsqui creavit terminos terrae, non deficiet neque laborabit, nec est investigatviam tuam dicis a Domino absconditam, et judicium tuum a Deo transiisse, nunquid per te ipsum dicis, aut ab alio non audisti, quia Deus, qui sempiternus est Dominus, et creavit non solum ista, quae cernis, sed et novissimos orbis terminos, ut omnia, quae intra terminos ejus sunt, intelligatur creasse, non deficiet, cum sit aeternus, neque laborabit, cum sit impassibilis, nec investigari potest ejus sapientia? Nam si ab eo transiisse judicium tuum dixeris, eum, qui creavit omnia, et dominatur universis aeterna potestate, ac regit, et disponit omnia, defecisse putabis a consue
Abbreviated transcription (Latin):
mini dee̾e̾t. et magnitudo fortitudinis eiꝰ
captiue tenebant᷑ in assiriis eum hȩc ysa¬
ias loqueret᷑. p̃mimietate maloꝵ quȩ patie¬
bant᷑ adhoc deuenerant. ut estimarent dm̃
ignorare quȩ hic agunt᷑: dum se plusquã
iustum erat affligi putarent. Dicebat enĩ
ille ppłs. Abscondita ẽ uia mea adño idest
actionẽ meã dñs non uidet: et adomeo ui¬
dicium meũ transiuit. idẽ iudicare me d̾s o¬
misit: quia indigne tot mala patior. Ne si
dicẽt. Addm̃ t̾rena ñ ꝑtinent: quia sedens
incȩlo ñ consid̾at quid unus qͥsq nr̃m faci¬
at: & ido nos in iuste hic affligimur: quia rec¬
torem non habemꝰ aut defensorem. Unde nẽ
diuinitus increpatur cum dr̃. Quare dicis
iacob et loqueris isrł. abscondita ẽ uia mea
acdño: et ado meo iudictum meũ tͣnsiuit No
dum dñi existimant aut ñ uid̾e tot inqͥta¬
tes quȩ hic agunt᷑: aut inusto uidicio per¬

Expanded text:
num deesset, et magnitudo fortitudinis ejus num deesset, et magnitudo fortitudinis ejus captivae tenebantur in Assyriis, cum haec Isaias loqueretur, prae nimietate malorum quae patiebantur, ad hoc devenerant, ut aestimarent Deum ignorare quae hic aguntur, dum se plus quam justum erat affligi putarent. Dicebat enim ille populus: Abscondita est via mea a Domino, id est actionem meam Dominus non videt: et a Deo meo judicium meum transivit, id est judicare me Deus omisit, quia indigne tot mala patior. Ac si diceret: Ad Deum terrena non pertinent, quia sedens in coelo non considerat, quid unusquisque nostrum faciat; et ideo non injuste hic affligimur, quia rectorem non habemus aut defensorem. Unde nunc divinitus increpatur, cum dicitur: « Quare dicis Jacob, et loqueris, Israel: Abscondita est via mea a Domino, et a Deo meo judicium meum transivit? » Ndum Deum existimat aut non videre tot iniquitates quae hic aguntur, aut justo judicio per
Abbreviated transcription (Latin):
educit in numero militiã eoꝵ ⁊ et om̃s ex no¬
mine uocat. Militiam cęloꝵ stellas nuncupat:
sic̃ ostendit moyses dicens dequib dã quia
tnsgͥdiuntur pactum dm̃u ut uadãt ⁊ serui¬
ant ddiis alienis. et adorent eos. solem et
lunam. et omẽm militiam celi. Educit gͥ in
numero militiam celoꝵ: quia certistempo¬
rib sidera ꝓfert ut luceant. et mimerũ eo¬
rum insua sapientia continet. Et om̃s stellas
ex nomine uocat: quia ipse solus nouit eaꝵᷤ
nomina. Hoc et ꝑpsalmistam sic dr. Qui mi¬
merat multitudinẽ stellaꝵ ⁊ et omĩb eis
nomina uocat. Siue militiã celi angłos
interp̃tari possumus et om̃s celoꝵ exercitꝰ
Seqũ. Pre multitudine fortitudinis e robors
uirtutisq enis. neq unũ reliquũ fuit. Meq
unũ hoꝵ siderum fuit reliquũ: idẽ nec u¬
num defuit. p̃multitudine fortitudins
enis qui creauit hȩc. Multimoda nãq il
la uirtus. quȩ sic omĩa hec oꝑata ẽ ui nec ũ¬

Expanded text:
umero militiam coelorum, et omnes ex nomine vocat. » Militiam coelorum stellas vocat, sicut ostendit Moyses dicens de quibusdam, « quia transgrediuntur pactum Domini, ut vadant et serviant diis alienis, et adorent eos, solem et lunam, et omnem militiam coeli . » Educit igitur in numero militiam coelorum, quia certis temporibus sidera profert, ut luceant, et numerum eorum in sua sapientia continet. Et omnes stellas ex nomine vocat, quia ipse solus novit earum nomina. Hoc et per Psalmistam sic dicitur: « Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . » Sive militiam coeli angelos interudinis et roboris virtutisque ejus neque unum reliquum fuit. » Neque unum horum siderum reliquum fuit, id est nec unum defuit prae multitudine fortitudinis ejus qui creavit haec. Multimoda namque est illa virtus, quae sic omnia haec operata est, ut nec u
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias ꝓpħa adregem ezechiam: & dixit ei.
Quid dixer̃t uiri isti: et unde uenert̃ adte:
Uocatis ad fidem gentib intrauit ysaias id
ẽ sermo ꝓpħicus adezechiam. idẽ ad xꝑm
locuturus deeis: quia tẽ meoꝵ morib imple¬
ri cepit. qđ de eorum conu̾satione dudũ fue¬
rant locuti ꝓpħe. Dequib quasi de ignotis ĩ¬
terrogat: quia ꝓpħȩ uelut incognitos habe¬
bant gentiles. quib p̃sentiałr ñ loquebant᷑.
Seqͣr Et dixit erechias. De t̾ra longinqua
uenert̃ adme. de babylone. Longe erant
gentiles ado ĩbabilone. idẽ dũm confusiõe
erroris ydolatriȩ morarent᷑. Unde fertur
ad olescentior exduob fr̃ib accepta portiõe
substantie abisse in regionẽ longinquam
et ibi eandem substantiam suã dissipasse
uiuendo luxuriose: sed tande aliqͣndo sur¬
gens redisse ad patͤm suũ. Uenert̃ gͥ de t̾ra
longinqua. de babilone gentiles: qui coni̾¬
si suuit ab antiquis errorib ad xp̃m. Sequit̃¬

Expanded text:
Isaias propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt ad te? » Vocatis ad fidem gentibus intravit Isaias, id est sermo propheticus ad Ezechiam, id est ad Christum locuturus de eis, quia tunc in eorum moribus impleri coepit, quod de eorum conversatione dudum fuerant locuti prophetae. De quibus quasi de ignotis interrogat, quia prophetae velut incognitos habebant gentiles, quibus praesentialiter non loquebantur. Sequitur: « Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. » Longe erant gentiles a Deo in Babylone, id est dum in confusione erroris idololatriae morarentur. Unde fertur adolescentior ex duobus fratribus, accepta portione substantiae, abiisse « in regionem longinquam , » et ibi eamdem substantiam suam dissipasse vivendo luxuriose, sed tandem, aliquando surgens, rediisse ad patrem suum. Venerunt igitur de terra longinqua, de Babylone gentiles, qui conversi sunt ab antiquis erroribus ad Christum. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
dns quasi incȩlestib regnat: Celos gͥ pal¬
mo ponłauit: quia scĩs uirtutum eopiã
larga manu tͥbuens qua suspendunt᷑. pol¬
duis adhuc infirmitatis quo de pͥmunt
ñ aufert. Adima quippe trahit eos caron
extollat sp̃e: ad sũma trahit sp̃e nepst
uante et depͥmente manu dñi. ut dum
unꝰqͥsq eorũ iam quide int̾ius ad sũma
rapitur. sed adhuc temptat᷑ ext̾ius. nee dhs¬
ꝑationis lapsum nec elationis incurrat. qm̃
nec temptatio extior culpam ꝑficit. quia in¬
t̾ior intentio sursum trahit: nec rursum in¬
terior intentio insuꝑbiam elerat. quia tẽpta¬
tio ext̃ior dum grauat humiliat. Sed dum
spc̃ trahit et caro retrahit: subtilissimo iu¬
dicii int̾ni modamine. infra fũma. & supͣ
infima inquodã medio anima librat᷑. Cȩloᷤ
itaq dñs palmo poncdauit: sic̃ & salomon
nis suscipit. & fructum boni oꝑis reddit:
Dñs gͦ tͥbus digitis appendit molem t̾rȩ ÷

Expanded text:
Dominus quasi in coelestibus regnat? Coelos igitur palmo ponderavit, quia sanctis virtutum copiam larga manu tribuens, qua suspenduntur, pondus adhuc infirmitatis, qua deprimuntur, non aufert. Ad ima namque trahit eos caro ne extollat spiritus; ad summa trahit spiritus, nvante et deprimente manu Domini, ut dum unusquisque eorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, ne desperationis lapsum vel elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit, nec rursum interior intentio in superbiam elevat, quia tentatio exterior, dum gravat, humiliat, sed dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa et supra infima in quodam medio anima libratur. Caelos itaque Dominus palmo ponderavit, sicut Salomon nis suscipit, et fructum boni operis reddit? Dominus ergo tribus digiti
Abbreviated transcription (Latin):
ditatib ad suꝑna desid̾ĩa et at̾rens actibꝰ ad
uirtutum exercitia conscendens. aliis exem¬
plum appetendi sublimia p̃beas ⁊ tu qui ȩ¬
uangłiras sẏon. idẽ specłam ꝓuide circum
tuã: noli timere adu̾sarios. qͥa cito uemiet pax
quã annuntias. Dic ciuitatib iude. idest
exełiis catholicȩ confessionis. Ecce ds ur̃. iã
lamq ueniet. dare uob̃ uisionẽ pacis sem¬
pit̃ue. qui temꝑ alit̃ ꝓ iusticia pugnatis.

Expanded text:
tationibus ad superna desideria, et a terrenis actibus ad tationibus ad superna desideria, et a terrenis actibus ad virtutum exercitia conscendens, aliis exemplum appetendi sublimia praebeas, tu qui evangelizas Sion, id est speculam provide circumstuam, noli timere adversarios, quia cito veniet pax quam annuntias. Dic civitatibus Judae, id est Ecclesiis catholicae confessionis: Ecce Deus vester jam jamque veniet dare vobis visionem pacis sempiternae, qui temporaliter pro justitia pugnatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nitet eadit: dum apud se extollitur repen¬
tino int̾cepta fine t̾minatur. Ham flos feni
et odoratu delectat et iusu: sed eitissime grã
sue uenustatis et suauitatis amitat. Ideoq
huic rectissime p̃sens carnalium felicitas
assimilatur ⁊ quȩ nullatenus eẽ diut᷑na
ualet. Ex siccatum ẽ fenum & cecidit floᷤ.
quia carnalium decor temꝑał infine con¬
sumitur. Quia sp̃s dĩ sufflauit in eo. idẽ
sententia districti uidicis. uitam carnis qͣsi
uriditatem fem arefaciens. Uere fenum ẽ
ppłs : qm̃ tanquam fenum uebocit̾ arescet.¬
inea carne quã suscitauit. Quid autẽ p̃di¬
catores eius int̾ eos qui fenũ fũt agere de¬
titudine uocem tuam qui ȩuugłizas ihe¬
rłm. Ex alta ÷ noli timere. Dic ciuitatibꝰ ui¬
de. Eece d̾s ur̃. Suꝑ montẽ excelsum ascen¬
de tu. idẽ cõmunẽ cęt̾orũ homunũ comu̾sa¬
tionẽ subluunt̾ transcende ut infimis cupi¬

Expanded text:
nitet, cadit; dum apud se extollitur, repennitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine terminatur. Nam flos feni et odoratu delectat et visu, sed citissime gloriam suae venustatis et suavitatis amittit, ideoque huic rectissime praesens carnalium felicitas assimilatur, quae nullatenus esse diuturna valet. Exsiccatum est fenum et cecidit flos, quia carnalium decor temporalis in fine consumitur. Quia Spiritus Dei sufflavit in eo, id est sententia districti Judicis vitam carnis quasi viriditatem feni arefaciens. « Vere fenum est populus quoniam tanquam fenum velociter arescetin ea carne, quam suscitavit. Quid autem praedicatores ejus inter eos, qui fenum sunt, agere detitudine vocem tuam, qui evangelizas Jerusalem: exalta, noli timere. Dic civitatibue Deus vester. » Super montem excelsum ascende tu, id est communem caeterorum hominum conversationem sublimiter transcende, ut ab infimis cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixQ uidclamabo: & ait. O mĩs caro fȩ¬
num. fides ꝓpħe ꝓbatur oraculo. Glama
minus. Omĩs caro fenum. Uides iubentis
imꝑium. obtemꝑantis obsequium⁊ int̾s¬
gantis affectum. obsequentis oracłm. Cr¬
dit enimquicqͥd clamaret exposcit: et qd
batur aliquid ẽẽ gła huiꝰ scłi. & uita carms
mortalis. Sed meo didicimus. quã fragił
et caduca sit. Unde uates nẽ postquã eius
aduentum annuntiauit: clamare iubet᷑.
quia omĩs caro fenum. et omĩs gła eus
quasi flos agri. Et bene caro dr̃ fenũ:. qͥa
uelociter ab hac uita succidit᷑ & areseit.
Ac sieut fenũ uiriditatem habet nascendo
& decorem pullulando. sed abscisum ficcas
et inpulu̾em redigitiur : tta caro mortals
inꝑueritia uiret et inuiuentute nitet:
sedcum ꝑ mortem abscisa fuerit. puluis ef¬
ficitur. Breuis quoq temꝑalis eius gła de¬
monstratur : ecum ad dit᷑ quia omĩs gła eius
quasi flos agri. Iniquoꝵ qͥppe gła flori fe¬
ni uł agri comꝑatur: quia carnis gładũ

Expanded text:
Et dixi: Quid clamabo? Et ait: Omnis caro fenum. Fides prophetae probatur oraculo. Clama,minus: Omnis caro fenum. Vide jubentis imperium, obtemperantis obsequium, interrogantis affectum, obsequentis oraculum. Credit enim qui quod clamaret exposcit, et quobatur aliquid esse gloria hujus saeculi, vita carnis mortalis; sed in eo didicimus, quam fragilis et caduca sit. Unde nunc vates, postquam ejus adventum annuntiavit, clamare jubetur, quia omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri. Et bene caro dicitur fenum, quia velociter ab hac vita succiditur, et arescit, ac sicut fenum viriditatem habet nascendo, et decorem pullulando, sed abscissum siccatur, et in pulverem redigitur: ita caro mortalis in pueritia viret, et in juventute nitet; sed cum per mortem abscissa fuerit, pulvis efficitur. Brevis quoque temporalis ejus gloria demonstratur, cum additur, quia omnis gloria ejus quasi flos agri. Iniquorum quippe gloria flori feni vel agri comparatur, quia carnis gloria, dum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo u̾itatis abore eoꝵ p̃ignorantia re¬
cessit. Uel ꝑ diu̾sos magistros et ꝑuaria phi¬
lososophoꝵ dognata querebant aquas sa¬
lubres nec inueniebant. quia ñ erant ibi: &¬
isi ł ñ eos penitus dereliquit. Ego dñs ex¬
audiam eoi ut cornelium qui erat cum
omĩ domo sua religiosus actimens dm̃.
atq faciens elemosinas multas plebi. et de¬

Expanded text:
sermo veritatis ab ore eorum prae ignorantia resermo veritatis ab ore eorum prae ignorantia recessit. Vel per diversos magistros et per diversa philosophorum dogmata quaerebant aquas salubres, nec inveniebant, quia non erant ibi. Sed Deus Israel non eos penitus dereliquit: Ego Dominus exaudiam eos, ut Cornelium, qui erat « cum omni domo sua religiosus ac timens Deum, atque faciens eleemosynas multas plebi, et de
Abbreviated transcription (Latin):
fidei sublatis et pace data. tu ex ultabis indo¬
mino: qui totũ orbem tibi subiecit. Uel hoc
significat qđ p̃dicatio euangłica conterat
adu̾sarias potestates. et spãlem neqͥtiam eleuã¬
tem se contra scientiam dĩ. quȩ ꝑ uarietate
suꝑbiȩ montes appellantur et colles: iblis q
sublatiset turbinis more disꝑsis exultet isr ł
indño. Hursus degentium conu̾sione sermo¬
nem incohat dicens. Egeni et pauꝑes quert̃
aquas et ñ st̃: lingua ipsoꝵ siti aruit. Ego do¬
minus exaudiã eos: ds isrł ñ derelinqͣm eos. E¬
gem namq et pauꝑesuocant gentileꝰ it̾nas
diiutias ñ habentes. Qui querebant aquas
uerȩ scientiȩ. sicut ethiops ille qui uen̾at ad¬
orare iuiherłm. & reu̾tebatur sedens stiꝑcͦ¬
rum suũ. legens ysaiam ꝓpħam. Sed ñ eraĩ
eis aquȩ ⁊ sicut nec ipse ȩthiops aquã intel¬
ligentiȩ ualebat inuenire: cui cũ philip¬
pus dixisset putas ne intelligis quȩ legis

Expanded text:
fidei sublatis et pace data tu exultabis in Dofidei sublatis et pace data tu exultabis in Domino, quia totum orbem tibi subjecit. Vel hoc significat, quod praedicatio evangelica conterat adversarias potestates, et spiritalem nequitiam elevantem se contra scientiam Dei, quae pro varietate superbiae montes appellantur et colles, illisque sublatis, et turbinis more dispersis exsultet Israel in Domino. Rursus de gentium conversione sermomisit, dicens: Egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt, lingua eorum siti aruit. Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Egeni namque et pauperes vocantur gentiles internas divitias non habentes, qui quaerebant aquas verae scientiae, sicut Aethiops ille, qui venerat adorare in Jerusalem, et revertebatur sedens super currum suum legens Isaiam prophetam. Sed non erant eis aquae, sicut nec Aethiops aquam intelligentiae valebat invenire, cui cum Philippus dixisset: « Putasne intelligis, quae legis?
Abbreviated transcription (Latin):
trahit̃. Sic et eccłia libris quatuor ȩuangłi
portatur ⁊ & a scĩs p̃dicatorib laboriso cona¬
mine ꝑuiam ȩquitatis ducit᷑. Seqͣr. Tritu¬
rabis montes et cõminues: et colles quasi
tollet. & turbo disꝑget eos. Et tu exultab̾
indũo: et inscõ isrł letab̃is. Quid hoc loco
ꝑmontes et colles. nisi eos accipimus quier
scłari potentia tument᷑. Triturabis gͦ inquit
montes idẽ. conteres p̃dicaudo corda suꝑbo¬
rum scłi potentum⁊ & eolles idẽ. pͥncipesela¬
tos.pones quasi pulu̾em. idẽ. facies ut se pul¬
u̾em ẽẽ cognoscant. Uentilabis. idẽ. agitabis
eos doctrina tuat et uentus tollet. id ẽ. uita
p̃sens quȩ sic̃uentus uelociter transit ꝑ mor¬
tem eos auferet: & turbo dm̃ce animadu̾si¬
pellatur ⁊ sic̃ iobdic̃. mem̃to quia uentusẽ
uita mea. Et sententia iudicis appellatiõe
turbinis designatur⁊ sic̃ et supͣ dicꝰtũ ẽ qͥa
turbo quasi stipulam auferet eos. hostib gͦ

Expanded text:
trum et Ecclesia libris quatuor Evangelii portatur. et a sanctis praedicatoribus laborioso conamine per viam aequitatis ducitur. Sequitur: « Triturabis montes, et comminues, et colles quasi tollet, et turbo disperget eos, et tu exsultabis in Domino, et in sancto Israel laetaberis. » Quid hoc loco per montes et colles nisi eos accipimus, qui ex saeculari potentia tument? Triturabis ergo, inquit, montes, id est conteres praedicando corda superborum saeculi potentum, et colles, id est principes elatos pones quasi pulverem, id est facies, ut se pulverem esse cognoscant. Ventilabis, id est agitabis eos doctrina tua, et ventus tollet, id est vita praesens, quae sicut ventus velociter transit, per mortem eos auferet, et turbo Dominicae animadversipellatur sicut Job dicit: « Memento quia ventus est vita mea . » Et sententia judicis appellatione turbinis designantur, sicut et supra dictum est, quia turbo quasi stipulam auferet eos. Hostibus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
SeoR. Sicut paitor gregem siũ pascet ÷ in
brachio suo congregabit agnos. & insinu suo
leuabit: fetas ipse portabit. Int̾ homines
pauit sic̃ pastor.dicens. Ego sum pastor bonꝰ
et cognosco meas: et cognoseunt me mee. Pa¬
uit g̾gem suũ p̃dicatione sua⁊ sed & corꝑe
ac sanguine suo adhuc pasc̾e̾ eum ñ cefi̾ãt.
Qui et agnos. idẽ mansuetos et in nocen¬
tes ac simplices inbrachio uirtutis sue con¬
g̾gauit & cong̃gat atq complectendo por¬
tat. & insinu pietatis sue fouens & ꝓtegens
leuat : atq fetas oues quȩ ꝓpter filios infirma¬
te st̾ clement᷑ portat. idẽ scõs doctores qui eis
quos sp̃aliter geniert̃ dicunt. Facti sumus
par uuli in medio ur̃m: tanqͣm si nutͥx foue¬
at filios suos. Qui feminino gen̾e nuncu¬
pantur ꝓpt̾ mat̾num affectum. et caritatis
uiscera. miscdemq infirmationẽ. Portat gͥ¬
fȩtas : qm̃ eos ꝓpensiori pietate fustentat
atq sustollit & ꝓuehit. qui miscd̃iter infir¬

Expanded text:
cut pastor gregem suum pascet, in brachio suo congregabit agnos, et in sinu suo levabit, foetas ipse portabit. » Inter homines pavit sicut pastor, dicens: « Ego sum pastor bonus, et cognosco meas, et cognoscunt me meae . » Pavit gregem suum praedicatione sua, et corpore ac sanguine suo adhuc pascere eum non cessat. Qui et agnos, id est mansuetos et innocentes ac simplices in brachio virtutis suae congregavit, et congregat, atque complectendo portat, et in sinu pietatis suae fovens, et protegens levat, atque foetas oves, quae propter filios infirmatae sunt, clementer portat, id est sanctos doctores, qui eis quos spiritaliter genuerunt dicunt: « Facti sumus parvuli in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . » Qui feminino genere nuncupantur et propter maternum affectum et charitatis viscera misericordemque infirmationem. Portat am eos propensiori pietate sustentat, et sustollit atque provehit, qui misericorditer infir
Abbreviated transcription (Latin):
adextris eius erunt᷑. Uenite benedicti patris
mei÷ possidete regnũ qd p̃aratum ẽ uob̾ a cõ¬
stitutione mundi. &. opus illius. idẽ opus
mercedes erit coram ipso: quia pensabit et
exanunabit opus cui tantã m̾cedem restitu¬
et subiungens. Esuriui enĩ. & dedistiᷤ mͥ mai¬
ducare. & cęt̾a. Uel opus eius. idẽ genus hu¬
manũ qđ ipse condidit erit coram eo ÷ qͣndo
sic̃ dictum ẽ cong̃gibunt᷑ ante eum omneᷤᷤ
gentes. Om̃s enimi nos manifestari oportet
ante tͥbunal xp̃i: ut referat unꝰquisq ꝓpͥa

Expanded text:
dicti Patris mei, possidete regnum quod praeparatum est vobis a constitutione mundi . » Et opus illius, id est opus mercedis erit coram ipso, quia pensabit et examinabit opus, cui tantam mercedem restituet, subjungens: « Esurivi enim, et dedistis mihi manducare , » etc. Vel opus ejus, id est genus humanum, quod ipse condidit, erit coram eo, quando, sicut dictum est « congregabuntur ante eum omnes gentes. » -- « Omnes enim manifestari oportet an
Abbreviated transcription (Latin):
labitur gła dñi ÷ quia uidebunt filiũ hõs
uenientẽ in nubib cęli cum uirtute ma¬
gna et maiestate. Nam quia om̃s caro
accipitur omĩs homo: tunc reuelata gła
dm̃ iudebit omĩs caro pariter qđ os dñilo
cutum ẽ: qͣnͣdo aꝑtis cęlis ministrantib
angłis. consedentib apłis. insede maiesta¬
tis fue xp̃s apparuerit. Quem om̃s electi
et reꝓbi parit̃ uidebunt: ut et iusti de
mun̾e retͥbutionis sine fine gaudeant: ꝙ
iniusti multione supplicii. ꝑpetuo gemãt.
Videbit itaq omĩs caro. idẽ omĩs homo
pariter qd osdm̃ locutumẽ. de gła scorũ
et dampnatione maloꝵ. Seqͣr. Uox ela¬

Expanded text:
labitur gloria Domini, quia « videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute magna et majestate . » Nam quia omnis caro accipitur omnis homo, tunc, revelata gloria Domini, videbit omnis caro pariter quod os Domini locutum est, quando, apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis. in sede majestatis suae Christus apparuerit. Quem omnes electi a reprobis pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii perpetuo gemant. Videbit itaque omnis caro, id est omnis homo pariter quod os Domini locutum est de gloria sanctorum et damnatione malorum. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
suscrꝑitur. Seqͣr. Omĩs uallis exaltabit᷑ &
omĩs mons et collis humiliabit᷑: et ert̃ pra¬
ua indirecta. & asꝑa iuuias planas. Qͥd hoc
loco ualliũ nomine insi humiles: & quid
montiũ et collium. nisi suꝑbi homines de¬
signant᷑: In aduentu gͥ redemptoris ualles
ex altate. montes uͦ et colles humiliati st̃: qͥa
iuxta eius uocem omĩs qui se exaltat hu¬
niliabit᷑. & qui se humiliat ex altabit᷑. Pra¬
ua autẽ directa fiunt. cum maloꝵ corda
ꝑ in iusticiami detorta. ad iusticie regłam
diriguntur. Et asꝑa in urias planas im¬
mitant᷑ : cum ĩmites atq iracundiȩ m̃teᷤ
ꝑ infusionẽ suꝑne gr̃ȩ ad lenitatis man¬
suetudinem redeunt. Qͣndo u̾bum u̾i¬
tatis abiracunda m̃te non recipitur: qͣsi
asꝑitas itineris g̾ssum ꝑgentis repellit.
Sed cum mens iracunda ꝑ acceptã man¬
suetudinis grãm corre ꝑtionis uł ex hor¬
nere non ualebat. His de pͥmõ saluators

Expanded text:
 Omnis vallis exaltabitur, et omnis mons et collis humiliabitur, et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. » Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles, et quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles exaltatae, montes vero et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem « omnis, qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. . » Prava autem directa fiunt, cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur. Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatis mansuetudinem redeunt. Quando verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam correptionis vel exhornere, non valebat. His de primo adventu Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
manu dñi dupplicia ꝓomĩb peccatis su¬
is: meminerimꝰ in hoc corꝑe corruptibili
qd̾ aggrauat animã. uita nos miserã utu̾e.
inspe habemus. & si rem ipsã ũdum tenemꝰ.
Spes autẽ quȩ uidetur ñ est spes. Qđ enim
iudet quis quid sꝑat: Si autem qd̃ ñ uidemꝰ
sꝑamus: ꝑ patentiam expectainus. In ma¬
lis autẽ quȩ quisq patitͣ ñ inbonis quib
fruitur opus ẽ patientia. Hanc gͦ uitã deqͣ
lib̾a nos amalo: cogit᷑ homo tołare remissis
peccatis. quãius ut ineam ueniret miseriã
pͥmũ fuerit causa peccatum. Pductior est
eñ pena quã culpa: neparua putaretur cul¬
pa. si cum illa finiret᷑ & pena. Le ꝑhoc uł ad
demonstrationẽ debite miseriȩ. uł ad em̃da¬
tionẽ labilis uite. uł ad exercitationẽ necessa¬
rie patientiȩ temꝑalit hominẽ detinet pe¬
na÷ etiam quẽ iam ad dampnationẽ sempit̾¬
nam rerũ non detinet culpa. Bene itaq eũ
dictum ẽẽt dimissa ẽ iniquitas illius subiti¬

Expanded text:
manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis, » meminerimus in hoc corpore corruptibili, quod aggravat animam, vita nos misera vivere. in spe habemus, etsi rem ipsam nondum tenemus. « Spes autem, quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem, quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus . » In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quae fruitur, opus est patientia. Hanc ergo vitam, de qua « Libera nos a malo , » cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis, quamvis, ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena, etiam quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Bene itaque, cum dictum esset: « Dimissa est iniquitas illius, » sub
Abbreviated transcription (Latin):
tationib. Erit enim tͥbulatio magna:. qͥ¬
lis ñ fuit ab intio mundi usq mͦ neq fiet
Possunt tam̃ hec suꝑ ad uentu dñi conue¬
nient̃ intelligi. P recipua namq conso¬
latio ppłi dĩ fuit aduentus xp̃i: quia ex
quo patrib ꝓmitti cepit. multis scõꝵ la¬
cmis desiłatus fueratꝰ. Unde seuex ille sc̃¬
symeon erat expectans consolationẽ isrł

Expanded text:
tationibus. « Erit enim tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . » Possunt tamen haec super adventu Domini convenienter intelligi. Praecipua namque consolatio populi Dei fuit adventus Christi, quia ex quo patribus promitti coepit, multis sanctorum lacrymis desideratus fuerat. Unde senex ille Simeon erat « exspectans
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ nr̃am. & int̾nas mͣtis nr̃e cogitatio¬
nes ei sp̃alit̾ uenienti pparemus. Uel etiam
p̃dicatorib iubet parare uiam dñi. Parat
eñi uiam dñi÷ qui m̃tib audientiũ głam
eius p̃dicat. ut eas et ipse post uemiens ꝑ
amoris sui p̃sentiam illustret. Parat qͥsq

Expanded text:
rsationem nostram, et internas mentis nostrae cogitatiorsationem nostram, et internas mentis nostrae cogitationes ei spiritaliter venienti praeparemus. Vel etiam praedicatoribus jubet parare viam Domini. Parat enim viam Domini, qui mentibus audientium gloriam ejus praedicat, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. Parat quisque
Abbreviated transcription (Latin):
nien in ꝑfundo pat̾ni pectoris man̾et. t̾re¬
na uisitans. et cȩlestia non relinq̃ns. Bene
cram̃tumi redemptionis humane surdadu¬
dum cepit audire mortalitas. In deserto eti¬
am uł insolitudine clamat: quia derelicte
ac destitute uideȩ solatium sue redẽptioĩs
anniuitiat. Uel ꝑdesertum et solitudinẽ de¬
signari potest destitutio boni. Uacua eñi timo¬
re dĩ pectora. deserto squalentis heremi com¬
dens ante illum parate dño plebemꝑfectã.
& nob̾ adhue p̃cipit ut in medio uationis pra¬
ue et ꝑuersȩ idẽ int̾ iniquos cum quib de¬
gimus. uiam in nob̾ ipsis dño paremus. be¬
ne uiuendo. quiait. Siquis diligit me:
sermonẽ meũ seruabit. & pat̾ m̃s diliget
eum: et ad eum ueniemus. et mansionẽ
apud eum faciemus. Potest ꝑuiam actio
designari: et ꝑsemitas cogitationes. Pre¬
cipit gͥ nob̾ parare uiam diũi. et rectas fa¬
cere semitas eius: qͣtinus et ext̾ĩorem conu̾¬

Expanded text:
men in profundo paterni pectoris maneret, terremen in profundo paterni pectoris maneret, terrena visitans, et coelestia non relinquens. Bene cramentum redemptionis humanae surda dudum coepit audire mortalitas. In deserto etiam vel in solitudine clamat, quia derelictae et destitutae Judaeae solatium suae salutis annuntiat. Vel per desertum et solitudinem designari potest destitutio boni. Vacua enim timore Dei pectora deserto squalentis eremi comdens ante illum parare Domino plebem perfectam . » Et nobis adhuc praecepit, ut in medio nationis pravae et perversae, id est, inter iniquos cum quibus degimus, viam in nobis ipsis Domino paremus bene vivendo, qui ait: « Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . » Potest per viam actio designari, et per semitas cogitationes. Praecipit igitur nobis parare viam Domini, et rectas facere semitas ejus, quatenus et exteriorem conve
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum p̃cedit. Sic̃ enim exusu nr̃e locutionis
cognoscimus. uox ante sonat. ut u̾bum pꝰ¬
modũ possit audiri. Aduentum itaq dñi¬
cum p̃currens ioħs uox appellatur ⁊ quia ꝑ
minist̾ium illiꝰ u̾bum patͥs audit᷑. Uerbũ
ẽ ipsa cogitatio quȩ ad huc intra sec̾ta consc̃ĩ¬
entiȩ retinet᷑ ÷ uox uͦ sonus index cogitati¬
onis. Uerbum quippe dr̃ ẽẽ. qđ intra ani¬
ꝑ uocem auditur. Sic̃ gͥ qͣndo u̾bum corde ꝯci¬
ꝑimus. necessaria ẽ uox quasi qd̃ dam uehi¬
ełm u̾bi. et licet ipsum u̾bum ꝑ oris sonum
ad alium tnsferamus. tam̃ ad integrum etiã
iutra nos manet. idẽ sic clausum aloquen¬
te tranffertur ut tam̃ insua sede teneatur:
ita omp̃c pat̾ in notese̾e̾ nob̾ uolens sapi¬
entiam & u̾bum qd inpͥncipioerat ds apud
dm̃. sic̃ ipse ait. eructauit cor meũ u̾bum bo
nũ. beatm̃ ioħem quasi uocem ꝑ quã ad noᷤ
ũbum suũ ꝓferret asfumpsit: et ubũ illd̃
de illa cęlesti sede sic ad nos descendit. ut ta¬

Expanded text:
bum praecedit. Sicut enim ex usu nostrae locutionis cognoscimus, vox ante sonat, ut verbum postmodum possit audiri. Adventum itaque Dominicum praecurrens, Joannes vox appellatur, quia per ministerium illius Verbum Patris auditur. Verbum est ipsa cogitatio, quae adhuc intra secreta conscientiae retinetur; vox vero sonus index cogitationis. Verbum quippe dicitur esse, quod intra aniper vocem auditur. Sicut ergo quando verbum corde concipimus, necessaria est vox quasi quoddam vehiculum verbi, et licet ipsum verbum per oris sonum ad alium transferamus, tamen ad integrum etiam intra nos manet, id est, sic clausum a loquente transfertur, ut tamen in sua sede teneatur; ita omnipotens Pater innotescere volens nobis sapientiam et Verbum, quod in principio erat Deus apud Deum, sicut ipse ai» beatum Joannem quasi vocem, per quam ad nos Verbum suum proferret, assumpsit; et verbum illud, de illa coelesti sede sic ad nos descendit, ut ta
Abbreviated transcription (Latin):
añs d̃s ur. Atq subiungit dicens ad apło ᷤᷤ
Loquimini ad cor iherłm. idẽ ad cor ple¬
bis iudeoꝵ : blande & rationabilit̾ ad pe¬
nitentiam dñice necis ex hortantes eam.
Et ad uocatȩ eam ab infidelitate ad fidem
auetustate ad nouitatẽ. Q m̃ completa est
malitia eius. occidendo saluatorem: et pꝰ

Expanded text:
ster; » atque subjungit, dicens ad apostolos: Loquimini ad cor Jerusalem, id est, ad cor plebis Judaeorum, blande et rationabiliter ad poenitentiam Dominicae necis exhortantes eam. Et avocate eam, ab infidelitate ad fidem, a vetustate ad novitatem, quoniam completa est malitia ejus, occidendo Salvatorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs. apłs dicit qui ꝯsolatur nos monũ tri¬
latione nr̃a : & quod dñs subdit. Loquimi
& ipsi consolari eos qui in omĩ tͥbulatione st᷑.
et cet̾a. Loquiminigͥ inquit ad cor iherłm¬
ut̾ aduersa posite. dicentes eaquȩ cor eius
audire desid̾at: et aduocate eam ut discedat
abiniquitate omĩs qui nominat uom̃
dñi: qͣtinus humane conu̾sationis pͣua
studia deserens. trenoꝵ hominũ qui p̃ab
imidantia iiguitatis multi ft̃ ꝑditos mores
non imittetur. Qm̃ in illa tͥbulatione no¬
uissima. completa idẽ finita ẽ malitia eius
ea scilicet malicia. de qua scͥptum ẽ. Nolite
sollierte ẽẽ inerastinũ: erastinus enĩ dies sa¬
liectus erit sibi ipsi. Sufficit eñĩ diei malitu
sua Tunc enim omẽm corꝑeȩ necessitatis sol¬
licitudinẽ que nẽ appellatur malicia. relin¬
quere compellet᷑ unꝰ quisq fidelis: & seip̃m
mouẽ occisionis deputare Terminataẽ gͦ
tẽ malitia eius: quia omẽm mundi sollici¬

Expanded text:
Apostolus dicit: « Qui consolatur nos in omni tribulatione nostra. » Et quod Dominus subdit: Loquiminet ipsi consolari eos qui in omni tribulatione sunt, » etc. Loquimini igitur, inquit, ad cor Jerusinter adversa positae, dicentes ea quae cor ejus audire desiderat, et avocate eam, ut discedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini, quatenus humanae conversationis prava studia deserens, terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores non imitetur. Quoniam in illa tribulatione novissima completa, id est finita est malitia ejus, ea scilicet malitia, de qua scriptum est: « Nolite solliciti esse in crastinum. Crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi. Sufficit enim diei malitia sua . » Tunc enim omnem corporeae necessitatis sollicitudinem, quae nunc appellatur malitia, relinquere compelletur quisque fidelis, et se ipsum in ovem occisionis deputare. Terminata est ergo tunc malitia ejus, quia omnem mundi sollici
Abbreviated transcription (Latin):
seducendos ẽẽ. Om̃s em̃ xꝑiani st̃ filii eius ⁊
sic̃ ipse demonstrat. cum dic̃. Nunqͥd possunt
filii sꝑonsi ieiunare. quã diu cũ illis ẽ spon¬
his gͦ filiis non nullos tollent p̃dicatores an¬
tixꝑi. facient eos eunuchos ẽẽ. idẽ absq m̃¬
tis uirilitate inpalatio regis babilonis. id
ẽ incuria pͥncipis huiꝰ scłi qui ẽ sathanas.
Eunuchus namq ẽ qui m̃tis uirilitatẽ
qua sp̃ãles filios gignere p̃dicando deb̾et
amisit. Unde ꝑ moysen dr̃. quia ñ intrabit
eunuchus attritis uł amputatis testicłis. &
absciso ueretro ȩccłiam dm̃. Atterunt᷑ enĩ
testicłi eius⁊ cuiꝰ int̾na uirilitas adu̾sis cõ¬
minuit᷑. Amputant᷑ uͦ testicłi eius cũ u̾e¬
tro: cuiꝰ sp̃alia uirilia quib ꝑ euangłium
filios genare posset auferunt᷑. Sed quicũq
talis ẽ: nitrare ñ ualet eccłiam dñi suꝑnam
qͣm soli ingredunt᷑ electi .R. ecte itaq dr̃ qͥa¬

Expanded text:
seducendos esse. Omnes enim Christiani sunt filii ejus, seducendos esse. Omnes enim Christiani sunt filii ejus, sicut ipse demonstrat, cum dicit: « Nunquid possunt filii sponsi jejunare, quandiu cum illis est sponhis ergo filiis nonnullos tollent praedicatores Antichristi, et facient eos eunuchos esse, id est absque mentis virilitate, in palatio regis Babylonis, id est in curia principis hujus saeculi, qui est Satanas. Eunuchus namque est, qui mentis virilitatem, qua spiritales filios gignere praedicando deberet, amisit. Unde per Moysen dicitur: « Quia non intrabit eunuchus, attritis vel amputatis testiculis et abscisso veretro Ecclesiam Domini . » Atteruntur enim testiculi ejus, cujus interna virilitas adversis comminuitur. Amputantur vero testiculi ejus cum veretro, cujus spiritalia virilia, quibus Per Evangelium filios generare posset, auferuntur. Sed quicunque talis est, intrare non valet Ecclesiam Domini supernam, quam soli ingrediuntur electi. Recte itaque
Abbreviated transcription (Latin):
inbabilonẽ omĩa quȩ st̃ indomo ezechiȩ. id
ẽ in hac plebe xp̃iana ÷ uidelicet aromata
uirtutum. et fragłantie opinionis oꝑtime.
et argentum duum eloquii. et aurum ce¬
lestis sapientiȩ. et odoram̃ta orationũ. et ce¬
cantur et patͥarche. Qui thesaurizant in
domo eius usq hodie thesauros moꝵ bono¬
rum et sapientie ⁊ quia ꝑ eorũ facta & dicta
spĩalib diuitiis repletur eccłia. Sedom̃s
hi thesauri post paucos dies auferent᷑ inba¬
bylonem. idẽ in ꝯfusionẽ: quia ꝑ antirp̃m
omĩa int̾ioris hominis bona ducentur
captiua. Non relinquet᷑ quicqͣm diẽ dñs:
quia ille pestifer omĩa corrumpet & destr¬
uet. Sed his de dampno morũ p̃missis : de
tuis qui exibunt de te qͦs genueris tollent:
et erunt eunuchi inpalatio regis babylonis.
Non ait om̃s filios tuos tollent: sed defiliis tu¬
is tollent᷑. Ubi satis apparet. ñ om̃s tẽ fideles

Expanded text:
in Babylonem omnia quae sunt in domo Ezechiae, id in Babylonem omnia quae sunt in domo Ezechiae, id est in hac plebe Christiana, videlicet aromata virtutum, et fragrantia opinionis optimae, et argentum divini eloquii, et aurum coelestis sapientiae, et odoramenta orationum, et caecantur et patriarchae, qui thesaurizaverunt in domo ejus usque hodie thesauros morum bonorum et sapientiae, quia per eorum facta et dicta spiritalibus divitiis repletur Ecclesia. Sed omnes hi thesauri post paucos dies auferentur in Babylonem, id est in confusionem, quia per Antichristum omnia interioris hominis bona ducentur captiva. Non relinquetur quidquam, dicit Dominus, quia ille pestifer omnia corrumpet et destruet. Sed his de damno morum praemissis, de ctuis, qui exibunt de te, suos genueris, tollent, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Non ait: omnes filios tuos tollent, sed de filiis tuis tollent. Ubi satis apparet, non omnes tunc fideles
Abbreviated transcription (Latin):
nignitate. ꝓditores ꝓt̾uitumidi. uoluptatum
amatores magisqͣm dĩ habentes qͥdem spẽm
pietatis. uirtutem autẽ eius ab negantes.
Quantũ gͥ ad multitudinẽ huiꝰ modi pseu¬
do xp̃ianoꝵ auferent᷑ indieb illis sp̃aliter
in babilonẽ. omĩa quȩ sunt indomo dñi.
Neq enim de infidelib loquit᷑ apłs hȩc oĩa:
sed de his potius qui dicunt᷑ xp̃iam. dequi¬
b et dñs ait. Ueruntam̃ ueniens filiꝰ hoĩs
putasinueniet fidem suꝑ t̾ram: Quid gͦ
mirum si omĩa quȩ fc̃ indomo dñi dicun¬
tur inbabylonem tollendat cum ipse dñs
inaduentu suo uix inuent᷑us sit fidem suꝑ
t̾ram: Nec tam̃ ista dicendo negamus ñ uul¬
los tunc stremussimos fore iustos: sedde
eoꝵ multitudine loquimur. de quib seͥp¬
tum ẽ. quia abundante iniquitate. refrigeᷤᷤ¬
cet caritas multorũ. Omissis gͦ paueis u¬
stis. dereꝓboꝵ copiosa quȩ tẽ habundabit
multitudine sermo ẽ. cum dr̃ quia tollent᷑

Expanded text:
tumidi, voluptatum amatores magis quam Dei, habentes quidem speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . » Quantum igitur ad multitudinem hujusmodi pseudochristianorum, auferentur in diebus illis spiritaliter in Babylonem omnia quae sunt in domo Domini. Neque enim de infidelibus loquitur Apostolus haec omnia, sed de his potius qui dicuntur Christiani, de quibus et Dominus ait: « Verumtamen veniens Filius hominis, putas, inveniet fidem super terram? » Quid ergo mirum, si omnia quae sunt in domo Domini dicuntur in Babylonem tollenda, cum ipse Dominus in adventu suo vix inventurus sit fidem super terram? Nec tamen ita dicendo negamus nonnullos tunc strenuissimos fore justos, sed de eorum multitudine loquimur, de quibus scriptum est: « Quoniam, abundante iniquitate, refrigescet charitas multorum . » Omissis ergo paucis justis de reproborum copiosa, quae tunc abundabit, multitudine sermo est, cum dicitur, quia tollentur
Abbreviated transcription (Latin):
Hie itaq ppłs filioꝵ abrahe de toto orbe con¬
uocatus est. ¶ ui ad fidem dñs ing̾sso ait. seꝵ¬
uus ms es tui: quia hunc sp̃altt̾ obedientem
repꝑit. Grande enim pͥuilegium electionis
ẽ: cum dñs aliquẽ p̃cȩt̾is dignat᷑ appellare
suũ. Slegi inqͥt te ut m̃s esses: et ñ abiecite.
hcet intemptationes uarias incideris. Uel

Expanded text:
s filiorum Abrahae de toto orbe convocatus est. Cui ad fidem ingresso Dominus ait: Servus meus es tu, quia hunc specialiter obedientem reperit. Grande enim privilegium electionis est, cum Dominus aliquem prae caeteris dignatur appellare suum. Elegi, inquit, te, ut meus esses, et non abjeci te, licet in tentationes varias incideris. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
bẏlonis. qm̃ sub antixp̃o multi seducent᷑ e
regis intime confusionis. Seqͣr. Et dixit ere¬
chias adysaiam. Bonũ u̾bum dm̃ qͦd locutꝰ
ẽ. Bonum ẽ ut multitudo reꝓborum quȩ
modo grauat eccłiam. tota ꝑ antixp̃m sepa¬
retur ab electis. Seqrͣ. & dixit̾. Fiat tm̃
pax et uĩtas indieb meis. Dierum noĩȩ
signari solet electoꝵ conu̾satio: salomone dicẽte
lustoꝵ autẽ semita quasi lux splendens
ꝓcedit ÷ & crescit usq adꝑ fectam diem.
enis. quib ait apĩs fuistis aliqͣndo tenebre.
nẽ autẽ lux indño: Fiat gͥ pax indieb istis
ut sit int̾ra pax hominib bone uoluntatis:
ne spĩalit̾ expugnet᷑ a rege babilonis & capti¬
uent᷑. Fiat ineis & ueritas: ne sint ex illis qͥ¬

Expanded text:
oniam sub Antichristo multi seducentur eregis intimae confusionis. Sequiturbum Domini, quod locutus est. » Bonum est, ut multitudo reproborum, quae modo gravat Ecclesiam, tota per Antichristum separetur ab electis. Sequitur: « Et dixit: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. » Dierum nomine signari solet electorum conversatio, Salomone dicente: « Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem . ejus, quibus ait Apostolus: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino? » Fiat ergo pax in diebus istis, ut sit « in terra pax hominibus bonae voluntatis , » ne spiritaliter expugnentur a rege Babylonis, et captiventur. Fiat in eis et veritas, ne sint ex illis, q
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. qm acquisiuit sanguine suo. Culn̾atus
gͥ ac quisiuit eccłiam ÷ qd ẽ massã ficoꝵ ẽẽ
uulneri suꝑpositam. & cataplasmata ẽ hȩx
massa de ficis suꝑ uulnꝰ: quia iustoꝵ eccłia
glutino caritatis adheret dñicȩ pasfroni
Ut autẽ massa hȩc suꝑ uulmus ẽ cataplasma¬
ta sanatus est: quia post quã xp̃e patiendo
agglutinauit sibi multitudinẽ electoꝵ
quiom̃s unũ sũt. calcata morte surrexit
iam non reu̾surus incorruptionẽ. Sanatꝰ
ẽ enim: qnͣdo gła resurrectionis indu tus
num quia ascendam ad domũ dñr: Cum
hoc dixisset rex: ysaias respondit ei qđ supͣ
positum ẽ uoce dm̃. Hoc erit tͥ signum a
dũo : quia faciet dñs ũbum hoc qđ locutꝰ

Expanded text:
Dei, quam acquisivit sanguine suo . » Vulneratus Dei, quam acquisivit sanguine suo . » Vulneratus igitur acquisivit Ecclesiam quod est massam ficorum esse vulneri superpositam. Et cataplasmata est haec massa de ficis super vulnus, quia justorum Ecclesia glutino charitatis adhaeret Dominicae passioni. Ut autem massa haec super vulnus est cataplasmata, sanatus est rex, quia postquam Christus patiendo agglutinavit sibi multitudinem electorum, qui omnes unum sunt, calcata morte, surrexit jam non reversurus in corruptionem. Sanatus est enim, quia gloria resurrectionis indutus enum quia ascendam ad domum Domini. » Cum hoc dixisset rex, Isaias respondit ei, quod supra positum est voce Domini: « Hoc erit tibi signum a Domino, quia facit Dominus verbum hoc quod locut
Abbreviated transcription (Latin):
hẽ qͦd ipse rex ait ħ dñe saluũ me fac qͦd ibi seqͥt᷑ ⁊ ex
audi nos indie qua iuocauerimꝰ te. hoc lo¬
co subditur. et psalmos nrõs cantabimꝰ
cunctis dieb uite nr̃e indomo dñi. Ter¬
mminata itaq oratione regis ezechie: sequi
rent suꝑ uulnus & sanaret᷑. Dñs autẽ in
osee diẽ. Quasi uuas indeserto inuem isrł.
quasi pͥma poma ficulneȩ. Et iheremias
iisionem quandam referens ait int̾ alia
Calathus unus ficus bonas habebat iimis.
ut solent ficus ẽẽ ꝑͥmi temꝑis. & subiun¬
git dnm̃ dixisse. Sicut ficus he bone. sie
cognoseam transimgͣtionẽ iuda qm emisi
deloco isto int̾ram caldeoꝵ inbonũ: et
ponã ocłos meos suꝑ eos ad placandum.
Qͥ a gͦ ꝑ massã ficoꝵ designantu. uisi mul¬
tudo electoꝵ duleis et suauis: O uid itaq
ẽ qd suꝑ uulnus erechiȩ ponit᷑ massa fico¬
rum: nisi qđ dum redemptor nr̃ incruce
pendens lancea uuln̾atur. ȩccłiam ꝓpͥoeru¬
ore mercatur.: U ude paulꝰ att. R. egere eccłiã

Expanded text:
 quod ipse rex ait hic: Domine, salvum me fac; et quod ibi sequitur: « Et exaudi nos in die qua invocaverimus te, » hoc loco subditur: « Et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. » Terminata itaque oratione regis Ezechiae, sequirent super vulnus, et sanaretur. » Dominus autem in Osee dicit: « Quasi uvas in deserto inveni Israel, quasi prima poma ficulneae . Et Jeremias, visionem quamdam referens ait inter alia: Calathus unus ficus bonas habebat nimis, ut solent esse ficus primi temporis . » Et subjungit Dominum dixisse: « Sicut ficus hae bonae: sic cognoscam transmigrationem Juda, quam emisi de loco isto in terram Chaldaeorum in bonum, et p designatur, nisi multitudo electorum dulcis et suavis? Quid itaque est, quod super vulnus Ezechiae ponitur massa ficorum, nisi quod, dum Redemptor noster in cruce pendens lancea vulneratur, Ecclesiam proprio cruore mercatur? Unde Paulus ait: « Regere Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tem ueritatis ñ receꝑunt ut salui fierent.
licet eñi uisti ꝑsecutionẽ foris patiant᷑. sem
custodit inxꝑo. in his recte pax fieri dr̃: qͣm
apace dĩ nulla impugnatione hostili sepa¬
rantur. &. inhis tantũ fit pax: quia ñ est.
imꝑiis dic̃ dñs. Ueritas quoq fit ineis: dũ
ueritatem facientes incaritate crescunt in

Expanded text:
tem veritatis non receperint, ut salvi fierent . » Licet enim justi persecutionem foris patiantur, semcustodit in Christo, in his recte pax fieri dicitur, quoniam a pace Dei nulla impugnatione hostili separantur. Et in his tantum fit pax, quia « non est pax impiis dicit Dominus . » Veritas quoque fit in eis, dum, veritatem facientes in charitate, crescunt in
Abbreviated transcription (Latin):
spĩalium donoꝵ tuoꝵ His itaq digitis idẽ
gr̃ã fidi appendit᷑ moles anime nr̃e: ut t̾¬
rena transcendens suspendat᷑ inamore et
contemplatione cȩlestiũ. Quid autẽ mon¬
tes et colles nisi scõs expͥmunt. qui ꝑuite
m̾itum cȩlestib apppinquant: Salomon

Expanded text:
spiritualium donorum tuorum. His itaque digitis, id est gratia fidei, appenditur moles animae nostrae, ut, terrena transcendens suspendatur in amore et contemplatione coelestium. Quid autem montes et colles nisi sanctos exprimunt, qui per vitae meritum coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
aromatib uirtutum. Quȩ cella ẽ & argen¬
ti. idẽ diuini eloquii. atq auri. idẽ suꝑne
sapientiȩ ⁊ et odoram̃torũ que st̃ orationes
scoꝵ. & unguenti optimi. idẽ unctioni s sp̃s sc̃ĩ.
Unguentum enĩ optimũ ẽ sp̃s sc̃s: quia p̃¬

Expanded text:
aromatibus virtutum. Quae cella est et argenti, id est divini eloquii, atque auri, id est supernae sapientiae, et odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum, et unguenti optimi, id est unctionis Spiritus sancti. Unguentum enim optimum est Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e amortius resurgens ascendit millam
et̃nitatis domũ. ubi nc̃ sedet ad dext̾am
patris. Sed huiꝰ ascensionis fuit signũ qđ¬
soi decem lineis reuersus ẽ: quia dum in
eius morte et resurrectione patefierent ar¬
chana legis. datum ẽ eiudens indicium
quia ipse regna quoq cęloꝵ reseratus erat.
Nam neq legeni neq celum aꝑire pot̾ãt nͥ¬
si scs̃ et uerus: qui ht̃ clatiem dauid. qui aꝑ¬
it et nemo elaudit. claudit et nemo aꝑit¬

Expanded text:
 mortuis resurgens, ascendit in illam aeternitatis domum, ubi nunc sedet in dextera Dei Patris. Sed hujus ascensionis fuit signum, quod decem lineis sol reversus est, quia dum in ejus morte et resurrectione patefierent arcana legis, datum est evidens indicium, quia ipse regna quoque coelorum reseraturus erat. Nam neque legem, neque coelum aperire poterat nisi sanctus et verus, « qui habet clavem David, qui aperit et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
sane doctͥne et mun̾a bonoꝵ oꝑm. Multi
eũi ex sapientib gentrum conu̾si libros op¬
timos scͥpserunt. & mun̾a suȩ deuotionis
obtulert᷑ xp̃o÷ sic̃ iustinus philosophus. &
ariopagita dionisuis. & augustinꝰ aurelius.
sel udierat enim ꝑ apłos iste merodach qd̃
er echias egͦtasset & conualusset: idẽ xp̃e
infirmitatẽ nr̃e mortalitatis assumpsisset
et adimmortalitatis głam ꝑuenisset. Seqr.

Expanded text:
sanae doctrinae, et munera bonorum operum. Multi sanae doctrinae, et munera bonorum operum. Multi enim ex sapientibus gentium conversi libros optimos scripserunt, et munera suae devotionis obtulerunt Christo, sicut Justinus philosophus, et Areopagita Dionysius, et Augustinus Aurelius Audierat enim per apostolos iste Merodach, quod Ezechias aegrotasset, et convaluisset, id est Christus infirmitatem nostrae mortalitatis assumpsisset, e