comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Estote gͦ prudentes sicut serpentes. et
simplices sicut columbe. et reliqͣ. Ecce
demonstrant᷑ contumeliis ñ mecdioeri¬
t̃ afflicti. Sed̾s aut̃ filioꝵ mathatie
fuit simeon qͥ cognominabat᷑ thasi.
qͥ inseqͣͤntibꝰ plerisq locis simon nomi¬
uat᷑. Simeon gͦ siue simon int̃pretat᷑
audiens. siue audiuit tristiciã. Thasi
explor atio gaudii. Nec in conuenient
maloꝵ p̃uident. et uentura p̃mia sc̃¬
rũ consolatione int̃na gustando ỹ¬
noscunt. aliisq et futura mala p̾ca¬
uere. et futura bona appetere ꝑsua¬
dent. Tercius mordine filus. rudas
machabeus fuit. Iudas enĩ confits
uł glorificans int̾pretat᷑. et macha¬
beus bellator. Satisq bene hȩc de¬
nefandos paganoꝵ atq hereticoꝵ
Quartus aut̃ filius hoc ẽ eleazar qui
cognominabat᷑ ab aron. et in priore
nomine dei ad uitorium. insequen¬
ti uͦ generationẽ excelsam sonat. ñ
inmerito pastoribꝰ ꝑfigurã assimila¬
t᷑ Qui adiutorio dei satis roborati.

Expanded text:
t simplices sicut columbae, etc. Ecce demonstrantur contumeliis non mediocriter afflicti. Secundus autem filiorum Mathathiae fuit Simeon, qui cognominabatur Tharsi, qui in sequentibus plerisque locis Simon nominatur. Simon ergo, sive Simeon, interpretatur audiens, sive audivit tristitiam; Tharsi, exploratio gaudii. Nec inconvenientermalorum praevident, et ventura praemia sanctorum consolatione interna gustando praenoscunt; aliisque futura mala praecavere, et futura bona appetere persuadent. Tertius in ordine filius Judas Machabaeus fuit. Judas enim confitens vel glorificans interpretatur, et Machabaeus bellator. Satisque bene haec denefandos paganorum atque haereticorum. Quartus autem filius, hic est Eleazar qui cognominabatur Abaron, et in priore nomine Dei adjutorium, in sequenti vero generationem excelsam sonat; non immerito pastoribus per figuram iis similatur qui adjutorio Dei satis roborati,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi homitẽ qͥ sexto die ereatus ẽ. sex¬
to die passus sanguinis sui p̃cio ꝑfe¬
cte redemit ac reparauit. Quod aut̃
sepult̃ dicit᷑ a filiis suis insepulchro
patrũ suoꝵ in modin. significat
passionis sue memoriam cotidiȩ
afidelibꝰ in scã ȩccła uͥ iudicii et e¬
qͥtatis locus ẽ congruȩ uenerari
planctũq salubrẽ ibidem cȩlebra¬
ri. ꝙ ȩt̃nȩ uitȩ desiderio sc̃ĩ uiri
cubiculis student salutiferis lacri¬
mis cõpungi. Et surre¬

Expanded text:
or hominem, qui sexto die creatus est, sexta die passus, sanguinis sui pretio perfecte redemit ac reparavit. Quod autem sepultus dicitur a filiis suis in sepulcro patrum suorum in Modin, significat passionis suae memoriam quotidie a fidelibus in sancta Ecclesia, ubi judicii et aequitatis locus est, congrue venerari, planctumque salubrem ibidem celebrari, quia aeternae vitae desiderio sancti viri cubiculis student salutiferis hacrymis compungi. CAPUT III. Surre
Abbreviated transcription (Latin):
meon audiens. ioarĩ dñs exaltans.
Recte gͦ he int̾pretationes huic my¬
sterio cõpetunt. ꝙ mediator dei
et bominũ. grã dei dici pot̃. Ut ẽ
de quo ꝓpħa ait. Exaltare dñe in uir¬
tute tua. Ipse enim merito sacerdos
nominat᷑. de qͦ scriptũ ẽ. Iurauit
dñs et ñ penitebit eum. tues sacer¬
dos in et̾num. sccłm ordinẽ melchi

Expanded text:
meon audiens, Joarim Dominus exaltans. Recte ergo hae interpretationes huic mysterio competunt, quia mediator Dei et hominum gratia Dei dici potest, ut ede quo Propheta ait: Exaltare, Domine, in virtute tua . Ipse enim merito et sacerdos nominatur, de quo scriptum est: Juravit Dominus et non poenitabit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Mel
Abbreviated transcription (Latin):
cientia scõꝵ furorẽ mitigat ꝑse¬
quentiũ. et mansuetudo humiliũ
ꝓsternit audatiam suꝑboꝵ. Inde
ẽ qđ paulus docet dicens. Si esu¬
rierit inimicus tuus. eiba illum.
si sitit. potũ da illi. Hoc enĩ faci¬
ens carbones ignis congeres

Expanded text:
itas furorem mitigat persequentium, et mansuetudo humilium prosternit audaciam superborum. Inde est quod Paulus docet, dicens: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi; hoc enim faciens, carbones ignis congere
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum duces antiochi rebellauit.
et cultum dei ueri seruare conatus
ẽ Paruum aut̃ auxiliũ inde uocat.
q ñ longo tempore pꝰ in choatam
defensionẽ uixit. s uno anno euo
luto defunctus ẽ. Et postea iudas
silius eiꝰ qui uocabat᷑ machabeus.
pugnans cecidit. et cȩt̃ĩ frs̃ eiꝰ aduĩ¬
sarioꝵ fraude decepti sunt. Mysticȩ
alt mathatias dnm̃ saluatorẽ sig¬
nficat. qui princeps ẽ popłi dei. et
defensor electoꝵ suoꝵ cuius filii pu¬
glant ꝓdomo isrł defendunt seũ¬
arnĩ dei ac legẽ diuinã. Int̾pretat᷑
Alt̃ mathatias donũ dei cuiꝰ nomi

Expanded text:
adversum duces Antiochi rebellavit, et cultum veri Dei servare conatus est. Parvum autem auxilium inde vocat, quia non longo tempore post inchoatam defensionem vixit, sed uno evoluto anno defunctus est, et postea Judas filius ejus, qui vocabatur Machabaeus, pugnans cecidit, et caeteri fratres ejus adversariorum fraude decepti sunt. Mystice autem Mathathias Dominum salvatorem significat, qui princeps est populi Dei et defensor electorum suorum; cujus filii pugnant pro domo Israel, defendunt sanctuarium Dei ac legem divinam. Interpretatur autem Mathathias donum Dei, c
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore et apłis eiꝰ p̃dicante
eugłiũ multi de iudeoꝵ popło
ueniebant ad fidẽ credentes le¬
gi et ꝓpħis de aduentu xpĩ testan¬
tibꝰ. nec ñ et de ꝓselitis atq de adue¬
nis plurimi relinquentes idola sua
ac suꝑstitione gentilitatis conflue¬
bant undiq ad audiendũ u̾bum di
et additisunt ad numerũ credenti¬
ũ. Percussert̃q peccatores mnira
sua. et uiros iniquos in indignati¬
one sua. eum zelo fidei instigati.
malignos sp̃e ab obsessis ꝑ errorem
hominibꝰ eicientes expulert̃. et frau¬
dis sue uenena ipsis patifecert̃. In¬
die quoq cõpulsi fugert̃ ad natio¬
nes. iuxta illud eugłii quo sanatis
hominibꝰ demones ꝑmissi st̃ a salua¬
tore ire in porcos. ut immunci pos¬
sessores uasa immunditiȩ possident
Et optinuert̃ legẽ de manibꝰ gentiũ¬

Expanded text:
Salvatore et apostolis ejus praedicante Salvatore et apostolis ejus praedicante Evangelium, multi de Judaeorum populo veniebant ad fidem credentes legi, et prophetis de adventu Christi testantibus, necnon de proselytis atque de advenis plurimi, relinquentes idola sua ac superstitionem gentilitatis, confluebant undique ad audiendum verbum Dei, et additi sunt ad numerum credentium: Et percusserunt peccatores in ira sua, et viros iniquos in indignatione sua. Cum zelo fidei instigati, malignos spiritus et ab obsessis per errorem hominibus ejicientes expulerunt, et fraudis suae venena ipsis patefecerunt. Judaei quoque compulsi fugerunt ad nationes, juxta illud Evangelii quo sanatis hominibus daemones permissi sunt a Salvatore ire in porcos , ut immundi possessores vasa immunditiae possiderent. Et obtinuerunt legem de manibus regu
Abbreviated transcription (Latin):
de gͥ de testant᷑ boni ociositatẽ quȩ
inimica ẽ animȩ. et ido potius eli¬
gt̃ contͣ inimicos spĩtales cotidie
uitutibꝰ confligere. quã desidia in¬
erti otiose torpere. Maxime cũ spẽ
uictorie ñ ase s ꝑ auxiliũ p̃sumunt
habere diuinum. Nec sibisecurita¬
tẽ in p̃senti s in futuro ꝓmittunt.
quando destructis cunctis ad uer¬
sitatibꝰ. nouissime ipsa destruet᷑
mors. Nec erit ultͣ luctus neq cla¬
mor. neq dolor. qͣ pͥma abierunt.
qͣndo letificabunt᷑ scĩ ingaudio
uultꝰ dei. et delectatione saluber¬
rima fruent᷑ indextera eiꝰ usq
infinẽ. Tunc congregata ẽ ad
eos sinagoga nideoꝵ fortis uiribꝰ
ex isrł. omĩs uoluntariꝰ in lege.
et om̃s qͥ fugiebant amalis ad¬
diti sunt ad eos. et facti st̃ eis
ad firmamentũ. Et collegert̃ exer¬
citũ. et ꝑcussert̃ peccatores in ira
sua. et uiros iniqͦs in indignati¬
one sua. et cȩt̃i fugert̃ ad natio¬
nes ut euaderent. Et reliqͣ. Nar

Expanded text:
de igitur detestantur boni otiositatem, quae inimica est animae, et imo potius eligunt contra inimicos spiritales quotidie vir tutibus confligere, quam desidia mali otiose torpere, maxime cum spem victoriae, non a se, sed auxilium praesumant habere divinum, nec sibi securitatem in praesenti, sed in futuro promittant, quando destructis cunctis adversitatibus, novissima ipsa destruetur mors , nec erit ultra luctus, neque clamor, neque dolor, quoniam prima abierunt , quando laetificabuntur sancti in gaudio vultus Dei, et delectatione saluberrima fruentur in dextera ejus usque is tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit
Abbreviated transcription (Latin):
hereticoꝵ. et mundũ p̃dicationibꝰ
sis ad fidẽ conu̾terent. ipsamq
ustrinã suã attestatione legis et
ꝓharũ affirmabat. ostendens eun¬
u eẽ auctorẽ noui. qͥ et ueteris ẽ¬
estam̃ti. Uos gͦ ofilii conforta¬
buni. et uirilit̾ agite in lege. cum¬

Expanded text:
ereticorum, et mundum praedicationibus suis ad fidem converterent; ipsamque doctrinam suam a testimonio legis et prophetarum affirmabat, ostendens eumdem esse auctorem Novi qui et Veteris Testamenti. Vos ergo, filii, confortamini et viriliter agite in lege.
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb̾ illis surrexit mathatias. Ui¬
filius iohannis filii simeonis. sacer¬
dos ex filiis ioarim ab ibrłm. et con¬
sedit inmontẽ modin. et habebat
filios qͥnq. Iohannã qͥ eognomina¬
bat᷑ gadlis. et simeonꝰ qͥ eognomina¬
bat᷑ thasi. et iudam qͥ uocabat᷑ ma¬
chabeus. et eleatarum qͥ cognomina¬
bat᷑ abaron. et ionathan qui cogno

Expanded text:
iebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ popło scõꝵ. Uicitq leo de
tͥbu uida radix dauid: cui omĩs
potestas incelo data ẽ et t̾ra.
Et apꝓpiaꝗͣuert̃ usq bethoron. et
exiuit uidas obuiã illis eũ pau¬
cis. Benedicit᷑ qđ exercitꝰ seron
u̾sum suũ actũ ꝓfert cũ tumultu
Bethoron enĩ intͣpretat᷑ domꝰ irȩ
ã atq humilitatẽ respondet in¬
imicis. Cui p̃ceptũ ẽ adnõ dicente.
Esto consentiens adusario tuo cito:
cũ es inuia cũ eo. Ego aut̃ dico
uobis ñ resistere malo. s si quis
te ꝑcusserit indexterã maxillã.

Expanded text:
t leo de tribu Juda, radix David , cui omnis potestas in coelo data est et in terra . Et appropinquaverunt usque Bethoron, et exivit Judas obviam illis cum paucis. Bene dicitur quod exercitus versum suum actum profert cum tumultu. Bethoam atque humilitatem, respondet inimicis, cui praeceptum est a Domino dicente: Esto consentiens adversario tuo cito cum ieris in via cum eo: Ego autem dico vobis non resistere malo; sed si quis te percusserit in dexteram max
Abbreviated transcription (Latin):
Et reliqͣ. Incandescit crudelitas. quan¬
do feruet impietas. Seuit immani¬
tas. quando ęstuat cupiditas. Omĩ
regno suo antiochꝰ ꝑ scripturas¬
suas indicit torm̃ta et mortẽ in¬
gerere cultoribꝰ dei. sic et antixp̃e
ꝑ ministros suos scelestimos uaria
exquirit penarũ genera. quatinꝰ
xpĩcolas astatu religionis scĩssi¬
me euellat. conterat atq disꝑdat.
Iie quĩta decima m̃sis casleu. quin¬
to et quadragesimo. et centesimo
anno. ȩdificauit rex antiochꝰ abo¬
minandũ idolũ desolationis suꝑ
altare dei. Et ꝑ unulsas cuuitates
iide in circuitu ȩdificauert̃ aras.
et ante ianuas domoꝵ et inpla¬
teis incendebant tbura. et sacri¬
ficabant. Et libros legis dei com¬
busserunt igni scindentes eos.
Et apud quẽcumq inuenieb ant᷑ libͥ

Expanded text:
ec. Incandescit crudelitas quando fervet impietas; saevit immanitas quando aestuat cupiditas. Omni regno Antiochus per scripturas indicit tormenta, et mortem ingerere cultoribus terrae Dei: sic et Antichristus per ministros suos scesletissimos varia exquirit poenarum genera, quatenus Christicolas a statu religionis sanctissimae evellat, conterat atque disperdat. Die quinta decima mensis Casleu, quinto et quadragesimo, et centesimo anno, aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri
Abbreviated transcription (Latin):
et de albent᷑ usq ad tempꝰ p̃finitũ.
qr adhuc aliud tempꝰ erit. Quanta
iudei ab antiocho passi sunt. et p̃sen
historia machabeoꝵ refert. et tri¬
umphi eoꝵ testimonio st̃. qͥ procu¬
stodia legis di flãmas et gladios
et seruitutẽ ac rapinas et penas
iltimas sustinuerunt. qͦ futura sub anti¬
rp̃o nemo qui dubitet et multis resi¬
stentibꝰ potentiȩ eiꝰ. et indiu̾sa fugien¬
tibꝰ qͥ hebrei inultima eu̾sione tẽpli
qͥ sub uespasiano et tito accicdit int̾¬
p̃tant᷑ fuisse de popło plurimos qui
scirent dm̃ suum. et ꝓ custodia legis¬
eiꝰ int̾fecti sunt. Cumq coiruerint
inqͥt. subleuabunt᷑ auxilio paruulo.
et applicabunt᷑ eis plurimi fraudu¬
lent̃. et de eruditis ruent ut conflen

Expanded text:
initum, quis adhuc aliud tempus erit. Quanta Judaei ab Antiocho passi sint, praesens historia Machabaeorum refert, et triumphi eorum testimonio sunt, qui pro custodia legis Dei flammas et gladios, et servitutem ac rapinas, et poenas ultimas sustinuerunt, quae futura sub Antichristo, nemo est qui dubitet, multis resistentibus potentiae ejus et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasiano et Tito accidit, interpretantur, fuisse de populo plurimos qui scirent Dominum suum et pro custodia legis interfecti sunt. Cumque corruerint, inquit, sublevabuntur auxilio, et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
umbra legis p̃figurabat ueritatẽ
eugłii. Cecideruntq ex eis uulne¬
rati multi: qr ꝑ inuidiã sauciati
multi ex iudeis corruert̃. Reliqui
uꝰ fugert̃: hoc ẽ salutẽ sibi ab ȩceli¬
stico dognate requisierunt. Quoꝵ
spolia accepit iudas. cum oms ceri¬
monias legis quas carnalit̾ habue¬
rant: discipłi xpĩ ad sp̃italem usũ
conu̾tebant. Et gladiũ apollonii
abstulit iudas. et erat pugnans
meo omĩbꝰ dieb̃. Gladiũ apollonii
ũ aliũ intelligim̃. quã sermonẽ le¬
gis et ꝓphetarũ. Quẽ p̃dicatores
sci tollentes. omĩbꝰ diebꝰ in eo pug¬
nant. cũ a carnali popło historiã
diuine legis sp̃ĩtali sensu apłica
iraditione int̾pretatã auferentes.
omĩum gentiũ debellant errores.
omibusq diebꝰ scłi. huiꝰ gladii uirt̾

Expanded text:
um praefigurabant veritatem Evangelii. Cecideruntque ex eis vulnerati multi. Quia per invidiam sauciati multi ex Judaeis corruerunt. Reliqui vero fugerunt. Hoc est salutem sibi ab ecclesiastico dogmate requisiverunt. Quorum spolia accepit Judas, cum omnes caeremonias legis, quas illi carnanter habuerant, discipuli Christi ad spiritualem usum convertebant. Et gladium Apollonii abstulit Judas, et erat pugnans in eo omnibus diebus. Gladium Apollonii non alium intelligimus quam sermonem legis et prophetas tollentes, omnibus diebus in eo pugnant, cum a carnali populo historiam divinae legis, spiritali sensu apostolica traditione interpretatam, auferentes, omnium gentium debellant errores, et omnibus diebus saeculi hu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ in ihrłm et in oms ciuitates iu¬
de. ut sequerent᷑ leges gentium
t̾̃rȩ et ꝓhiberent holocausta et
sacrificia. et placationes fieri in
templo dei. Et ꝓhiberent cęlebra¬
re sabbatũ. et dies sollempnes.
et comquinare scã et sc̃m popłm isl
Et iussit edificare aras. et templa
et idola. et immolare carnes suilla.
et pecora comunia. Et relinquere
filios suos incircumcisos. et comqͥ¬
nare animas eoꝵ inomũbꝰ mimun¬
dis et abominationibꝰ ita ut oblu¬
s̃cerent᷑ legem. et immutarent oñs

Expanded text:
m et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tores substituere molit᷑ : quatinus
luit funditꝰ deleat᷑. et diaboli uo¬
luntas inpollutione idoloꝵ. et mul¬
tiplicitate peccatoꝵ expleat᷑. Inde
sequit᷑. Et effudert̃ sanguinẽ in¬
nocentẽ ꝑ circuitũ scĩficationis
et facta ẽ habitatio exteroꝵ. Et
facta ẽ extera semini suo. et nati
eiꝰ reliquert̃ eam. Scĩficatio eiꝰ de¬
solata ẽ sicut solitudo. dies festi
eius coni̾si sunt in luctũ. et sabba

Expanded text:
tores substituere molitur, quatenus,tores substituere molitur, quatenus,luit, funditus deleatur, et diaboli voluntas in pollutione idolorum et multiplicitate peccatorum expleatur. Unde el et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in l
Abbreviated transcription (Latin):
na religione in apostasiã conu̾tit
Iccipit spolia ciuitatis. eum ornam̃¬
ta ȩccłȩ tollit. Suecendit eã igni.
cũ ꝑ secutione deuastat. Destruit
domos eiꝰ et muros incircuitu. cũ
plebes credentiũ dissipat. ac defen¬
sores eoꝵ hoc ẽ doctores e necat.
Captiuasq ducit mulieres et uatos
et pecora. qr illi qͥ molliciã animi
labẽt.:⁊ pueri st̃ sensib acarnalib sensibꝰ serui¬
ardes. more brutoꝵ animaliũ ui¬
ilnt. captiuati ac laqueo antiqͥ
nostis maxime patent. Et ȩ¬
ssicauert̃ ciuitatẽ dauid muro
magno et firmo. et turribꝰ fir¬
mis. et facta ẽ illis in arcẽ. Et
posuert̃ illic gentẽ peccatoꝵ ui¬
ros iiquos. et conualuer̃t in ea.
tposuert̾ arma et escas. et con¬
gregauert̃ spolia ihrłm. et reposuert̃
illie. et facti sunt in laqueũ magnũ.
Et factum ẽ hoc ad insidias scĩficati¬
onum. et indiabolũ magnũ in isrł.
etatis erigere. et blasphemos cul¬

Expanded text:
na religione in apostasiam convertit: na religione in apostasiam convertit: accipit spolia civitatis, cum ornamenta ecclesiae tollit; succendit eam igne, cum persecutione devastat; destruit domos ejus et muros in circuitu, cum plebes credentium dissipat ac defensores eorum, hoc est doctores, enecat, captivasque ducit mulieres, et natos, et pecora, quod illi qui mollitiem animi habent, et pueri sunt sensibus ac carnalibus desideriis servientes, more brutorum animalium vivunt, captivitati ac laqueo antiqui hostis maxime patent, deificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in dietatis erigere, et blasphemos cul
Abbreviated transcription (Latin):
antixpĩ. similit idẽ ꝑditionis filiꝰ
hoc in loco pͥnceps tͥbutoꝵ accipi
potest. Quẽ pͥnceps huiꝰ mundi e
rector tenebrarũ harũ diabolus
ad hoc incitat ite inciuitatibꝰ uide
hoc ẽ in eccłiis xpĩ tributũ pecca¬
toꝵ sibi ex soluere exigat. Tam̃ hos
ñ ubiq uim agendo ꝑsecutionũ
expostulat. s aliquando torm̃tis
aliquando blandĩtis. aliquands
minis et aꝑta seuitia. aliquando aũt¬
fraude et dolo. Unde scriptũ ẽ. Lo¬
cutꝰ ẽ ad eos u̾ba pacifica indolo. s
qui credidit ei. semet ipsi ꝑditionẽ
p̃parat. Agit enim hoc idẽ hostis
nefandissimꝰ suasu maligno et sig¬
nis acꝓdigiis m̃dacibꝰ. ut eũ homi¬
nes dm̃ e̾ẽ credant et diuinũ cultũ
illi exhibeant. Qui gͦ sibi credunt
hos in anima spĩtalit̾ occidit: qͥ aut̃
resistunt corporali cruciatu eos af¬
fligit. Unde euenit qđ cũ magno do¬
lore m̃tis legendũ ẽ ut ꝑdat popłm
multũ ex isrl. cũ plurimos dexp̃ĩa¬

Expanded text:
filius hoc in loco princeps tributorum accipi potest, quem princeps hujus mundi et rector tenebrarum harum diabolus ad hoc incitat, ut in civitatibus Judae, hoc est in Ecclesiis Christi, tributum peccatorum sibi solvere exigat; tamen cum hoc non ubique vim agendo persecutionum expostulat, sed aliquando tormentis, aliquando blandimentis, aliquando minis et aperta saevitia, aliquando fraude et dolo. Unde scriptum est: Locutus est ad eos verba pacifica in dolo. Sed qui crediderit, sibimet persecutionem praeparat; agit enim hoc idem hostis nefandissimus suasu maligno signis atque prodigiis mendacibus, ut eum homines deum esse credant, et divinum cultum illi exhibeant. Qui ergo sibi credunt, hos in anima spiritualiter occidit; qui autem resistunt corporali cruciatu eos affligit. Unde evenit, quod cum magno dolore mentis legendum est, ut perdat populum multum ex Israel, cum plurimos de Christia
Abbreviated transcription (Latin):
Alios uͦ eugłistas. alios aut̃ pastores
et doctores ad consummationẽ sc̃õꝵ.
in opus ministerii in edificationẽ
corporis xp̃i. Ecce hic quinq speci¬
es denotant᷑ in illis ꝑsonis quos
diuina uocatio ad magisteriũ ordi¬
nauit eccłȩ. S consideremꝰ quomͦ
ipsi filii mathatie cũ int̾pretationi¬
bꝰ nominũ. suoꝵ hiᷤᷤ sp̃ẽb posit aptari.

Expanded text:
autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum in opus ministerii ad aedificationem corporis Christi . Ecce hic quinque species denotantur in illis personis quas divina vocatio ad magisterium ordinavit Ecclesiae. Sed consideremus quomodo ipsi filii Mathathiae cum interpretationibus nominum su
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quã finiuit cenam quã cũ dis¬
cipulis suis ante passionẽ suam
habuit ultimã p̃dicationẽ qua
instruebat ipsa nocte discipulos.
ad extremũ oratione ad patrem
directa finierit. suosq discipłos
ipsi seruandos cõmendauerit
dicens. P at̾ sc̃e serua eos inno¬
mine tuo quos dedisti mͥ. ut sint

Expanded text:
postquam finivit coenam quam cum dispostquam finivit coenam quam cum discipulis suis ante passionem suam habuit, ultimam praedicationem qua instruebat ipsa nocte discipulos, ad extremum oratione ad Patrem directa, finierat, suosque discipulos ipsi servandos commendaverat, dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo q
Abbreviated transcription (Latin):
auiuentute sua sit uobis pͥnceps
Et uos adducetis ad uos oms̃ fauto¬
res legis. et uindicate uindictã
popłi urĩ. Retribuite retͥbutionẽ
gentibꝰ. et intendite in p̃ceptis
tͣ int̾no. utiles ꝑ omiã atq habi¬
les st̃ consilio. Unde psalmista. Au
dicat ueni. Hortat᷑ nos magister
celestis. quatinꝰ illos audiamus.
quos ipse interius docens salubres
nobis fecit ee̾ magistros. Et uicias
inqͥt machabeus fortis uiribꝰ. sit
uobis pͥnceps militiȩ. et ipse aget
bellum popłi. Quid ꝑ iudam ma¬
chabeũ nͥ pͥmi p̃dicatores designan¬
tͣ euugłii : qui ab ipso saluatore e¬
ruditi idonei fuert̃ ad agendũ bel¬
fessio int̾pretat᷑. et plerisq in locis
tipũ tenet ipsius saluatoris. scia¬
mus tẽ ordinabilit̾ agi bellũ nr̃m
quando ipse dignat᷑ dirigere con¬
siliũ et actũ nr̃m. Unde ipsa ueri¬
tas discipłis discipłis ait. Mane
situs ẽ ad patres suos. Scriptũ
inuenit᷑ in eugłio quomͦ saluator

Expanded text:
tute sua sit uobis principalis et adducetis ad uos omnes factores legis et uindicate uindictam populi uestri, retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum tur interno, utiles per omnia atque habiles sunt consilio. Unde Psalmista ait:dicat, Veni . Hortatur nos magister coelestis quatenus illos audiamus quos ipse interius docens, salubres nobis esse fecit magistros. Et Judas, inquit, Machabaeus fortis viribus sit vobis princeps militiae, ipse aget bellum populi. Quid per Judam Machabaeum, nisi primi praedicatores designantur Evangelii, qui, ab ipso Salvatore eruditi, idonei fuerunt ad agendum belfessio interpretatur, et plerisque in locis typum tenet ipsius Salvatoris, sciamus tunc ordinabiliter agi bellum nostrum, quando ipse dignatur dirigere et consilium et actum nostrum. Unde ipsa Veritas discipulis ait: Manetsitus est ad patres suos, etc. Scriptum invenitur in Evangelio quomodo Salvator,
Abbreviated transcription (Latin):
S: quomͦ quinario numero designa¬
ri possint. ñ in conuenient̃ querit᷑.
Tot enĩ legunt᷑ filii mathadie histori¬
cifuisse. hoc ẽ iohanan qͥ cognomina¬
chabeus. et eleazar qͥ cognomina¬
bat᷑ ab aron. et ionatas qͥ cognomi¬
nabat᷑ apphus. Uideamꝰ gͦ si alieubi
istȩ numerꝰ in nouo testam̃to ean¬
dẽ rẽ expͥmere inueniat᷑. Legimus
quoq paulũ apłm ad ephesios de
xp̃o ita dicentẽ. Qui descendit ip̃se
ẽ et qͥ ascendit suꝑ om̃s cȩlos ut im

Expanded text:
rio numero designari possunt, non inconvenienter quaeritur. Tot enim leguntur filii Mathathiae historice fuisse, hoc est, Joannes qui cognominainabatur Machabaeus; et Eleazar, qui cognominabatur Abaron; et Jonathas, qui cognominabatur Alphus. Videamus ergo si alicubi iste numerus in Novo Testamento eamdem rem exprimere inveniatur. Legimus quoque Paulum apostolum ad Ephesios de Christo ita dicentem: Qui descendit ipse est et qui ascendit super omnes coel
Abbreviated transcription (Latin):
tum dicta sunt. cȩt̾m de diuinitate
eiꝰ qua equalis ẽ patri et sp̃ui scõ. si¬
mul cũ patre et spũ scõ ipsam dispen¬
sationẽ facere credi oportet. sicut et
patre et filio unus ds credit᷑ atq
ad orat᷑. Unde in eugłio et missus le¬
git᷑ et sponte uenisse. ut ẽ illud dnĩ¬
cũ. Rogabo patrẽ. et aliũ paracli¬
tũ dabit uobis. Et itẽ. Cũ aut̃ uene¬

Expanded text:
dicta sunt. Caeterum de divinitate ipsius, qua aequalis est Patri et Spiritui sancto, simul cum Patre et Spiritu sancto ipsam dispensationem facere credi oportet. Sicut et Patre et Filio unus Deus creditur atque adoratur: unde in Evangelio et missus legitur, et sponte venisse, ut est illud Dominicum: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Et ꝓeis ego scĩfico me ipsũ ut sint
et ipsi scĩficati inueritate. et reliqͥ.
Talibꝰ enĩ locutionibꝰ mathatias nr̃
suos alumpnos instruxit acbene¬
dixit. sicq positꝰ ẽ ad patres suos
qr ꝑ omiã sicut deeo scriptũ erat
scõꝵ patrũ dicta passione sua ac
resurrectione atq ascensione un¬
plendo confirmauit. Et defune¬
tus ẽ centesimo et quadragesimo
sexto anno. et sepultus ẽ afiliis
suis in sepulchro ꝑatrũ suoꝵ in
modin. et planxert̃ eũ omĩs isrł
mathatias incentesimo et qͣdra¬
gesimo et qͥnto anno gentibꝰ tem¬
plum dĩ ꝓfanantibꝰ surrexerit.
et filiis eĩ zelare legem dei et uin¬
dicare scã. Nunc quoq scriptura
refert eundẽ math atiã centesimo
qͣdragesimo sexto anno defuneti
eẽ. Unde apparet qđ ñ amplius
quã uno anno cũ filiis suis post

Expanded text:
int et ipsi sanctificati in veritate, etc. . Talibus enim locutionibus Mathathias noster suos alumnos instruxit ac benedixit. Sicque positus est ad patres suos, quia per omnia, sicut de eo scriptum erat, sanctorum patrum dicta, passione sua, ac resurrectione sua, atque ascensione, implendo confirmavit. Et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel Mathathias in centesimo et quadragesimo sexto anno, gentibus templum Dei profanantibus, surrexerit, et filii ejus, zelare legem Dei et vindicare sancta. Nunc quoque Scriptura refert eumdem Mathathiam centesimo quadragesimo sexto anno defunctum esse. Inde apparet quod non amplius quam uno
Abbreviated transcription (Latin):
mathatias uoce magna dicens.
Omĩs qͥ zelũ habet legis statuens te¬
stam̃tum. exeat pꝰ me. Et fugit ip¬
se et filii eius inmontes. et reliqͤ¬
rt̃ quecũq habebant inciuitate.¬

Expanded text:
Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
tũ repperit᷑. Et impii intestam̃tum
simulabt̃ fraudulent̃. popłs aut̃
sciens dm̃ suum optinebit et faci¬
et. Et docti in popło docebunt plu¬
rimos. et ruent ingladio et inflã¬
ma. et in captiuitate. et in rapina
dierũ. Cumq corruerint auxilio

Expanded text:
tionem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
quauert̃ dies mathatbie moriendi.
et dixit filiis suis. Nunc conforta¬
taẽ suꝑbia et castigatio. et tempus
eusionis. et ira indignationis. Nẽ¬
gͥ o filii emulatores estote legis. et
late animas ur̃as ꝓ testam̃to pa¬
irũ. et mem̃tote oꝑm patrũ quȩ
ficert ingenerationibꝰ suis. et acci¬
pietis głam magnam. et nom̃ et̃¬
nũ. Abraham nonne intemptati¬
one inuentus ẽ fidelis. et reputa¬
ũ ẽ ei ad iusticiã: Ioseph in tẽpore
angustiȩ suȩ custo diuit mandatũ.
Exhortatio hȩc mathatiȩ qͣ ex hortaba¬
tͦ filios suos ut emulatores ee̾nt
legis dei. et darent animas suas
ꝓtestam̃to patrũ. bene conuenit
euglicȩ doctrinȩ qͣ ipsa ueritas
discipłos suos uerbis et exemplis

Expanded text:
unt dies Matathiae moriendi, et dixit filiis suis: Nunc confortata est superbia, et castigatio, et tempus eversionis, et ira indignationis: nunc, filii, aemuli estote legis, et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custExhortatio haec Mathathiae, qui exhortabatur filios suos ut aemulatores essent legis Dei et darent animas suas pro testamento patrum, bene convenit evangelicae doctrinae, quia ipsa Veritas discipulos suos verbis e
Abbreviated transcription (Latin):
Et suspendebant in qͥt pueros acer¬
uicibꝰ ꝑ domos eoꝵ. qr illos qͥ ñ
humiles sp̃u ꝓpt̾ confessionẽ fidei in¬
t̃imere non tardant. Similit̾ et il¬
los qui cireumeidert eos trucida¬
bant. qr p̃dicatores scõs qͥ eultro
pietatis ac u̾bo eu̾głicȩ doctrine
subditos suos cohercentes casti¬
gant. maxime ꝑsecutionũ mole¬
stiis infestant. Et multi de
popło isrł definierunt apud se ut
ñ manducarent immunda. et ele¬
gerunt magis mori. quã cibis
comqͥnari inmundis. Et noluer̃t
infringere legẽ di sc̃am. et truci¬
nullaq tribulatio. scõs di qͥ p̃de¬
stinati sunt. et uocati scłm p̃sci¬
sistentes nec idolata manducabãt.
neq inĩmunditia peccatoꝵ com¬
qͥnari consentiebant. Nec etiã le¬
gẽ dei scãm heretica prauitate
confringere. atq corrũꝑe pacie¬
bant᷑. s magis eligebant ꝓ nomi¬
ne xp̃i mori. quã consentire impi¬
etati. Unde quidã illoꝵ hac confi¬

Expanded text:
Et suspendebant, inquit, pueros a cerEt suspendebant, inquit, pueros a cervicibus per domos eorum. Quia illos, qui non humiles spiritu, propter confessionem fidei interimere non tardant. Similiter et illos qui circumciderant eos trucidabant, quia praedicatores sanctos, qui cultro pietatis ac verbo evangelicae doctrinae subditos suos coercentes castigant, maxime persecutionum molestiis infestant. Et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucinullaque tribulatio sanctos Dei qui praedestinati sunt et vocitati secundum praesciritate persistentes, nec idolothyta manducabant, nec immunditia peccatorum coinquinari consentiebant, nec etiam legem Dei sanctam haeretica pravitate infringere atque corrumpere patiebantur, sed magis eligebant pro nomine Christi mori quam consentire impietati. Unde quidam illorum hac confi
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ ꝑuniu̾sas domos carũ et eos
qui circumeiderant eos trucidabant.
menta. quȩ ꝑsecutores nefandi. et
tunc inueteri testam̃to. et nunc si¬
milit̾ in nouo cultoribꝰ dĩ ingerunt.
Nec facile ẽ ciuiquã enumerare omĩa
supplicioꝵ genera quȩ tortores ne¬
qͥssimi martyribꝰ xp̃i infligebant.
S: iuxta allegoriam quid ꝑ mulieres
qͤ cireiuncidebant filios suos. nisi
honeste fidelium ꝑsone monstran¬
t᷑. qͤ actus suos sermones atq cogi¬
tatꝰ summa discretione circũ spi¬
repperiunt. gladio sp̃e amputare
festinant. Has spĩtalis antiochus
trucidare desiderant: qr aut cor¬
poralit̾ eas ꝑ torm̃ta ferire. aut
spĩtalit̾ ꝑ abnegationẽ in anima
tiochꝰ pauꝑtatis silentiũ. Et meri¬
to hoc nomine censet᷑. qui expres
spĩtalis scientiȩ et in ops sacrarũ
uirtutũ ẽ. hoc qđ ipse minime
in se habet ꝑ inuidentiã in aliũ
ꝑsequit᷑. Unde bene subiungitur.

Expanded text:
cibus per universas domos eorum et eos cibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant menta quae persecutores nefandi, et tunc in Veteri Testamento, et nunc similiter in Novo cultoribus ingerunt. Nec facile est cuiquam enumerare omnia suppliciorum genera quae tortores nequissimi martyribus Christi infligebant. Sed juxta allegoricum, quid per mulieres quae circumcidebant filios suos, nisi honestae fidelium personae monstrantur, qui actus suos et sermones atque cogitatus summa discretione circumspireperiunt, gladio spiritus amputare festinant: haec spiritalis Antiochus trucidare desiderat, quia aut corporaliter eas per tormenta ferire, aut spiritaliter per abnegationem in anima tiochus paupertatis silentium, et merito hoc nomine censetur, qui expers spiritalis scientiae et inops sacrarum virtutum, hoc quod ipse minime in se habet, per invidentiam in aliis persequitur; unde bene sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis suȩ statu discedere cupiunt.
scõsq p̃dicatores qͥbꝰ thesaurus te¬
stam̃toꝵ dei cõmendatꝰ ẽ maliciȩ
suȩ mucrone trucidare gestiunt.¬
poris carnalibꝰ desideriis impliciti
legidei qͦ in duobꝰ testam̃tis siue
in duobꝰ p̃ceptis dilectione uideli¬
cit dei et ꝓcuni constat. contraria
sapiunt ac faciunt. U iginti gͦ et
qͥnq quinarioꝵ numero insemet¬
ipso multiplicato conficiunt᷑. Me¬
ritoq hic numerus desertoribus
legis cõparat᷑. qr ꝑ unũquẽq sen¬
sum corporis hoc ẽ ꝑ uisũ. auditum.
gustũ. otloratũ et tactũ. p̃ceptis
diunis ꝗͤ inpentatheuco conserip¬
ta sunt ad u̾sant᷑. Et ideo dicit᷑ qđ
sicrificauerint suꝑ arã qͣ erat con¬
t̃ altare. ꝙ in altare impietatis
qđ suꝑbia erexerat. contra alta¬
molant sacrificia. Et mulieres
quȩ circumcidebant filios suos. tru¬
cidabant᷑ scdm iussum regis antio¬
chi. et suspendebant pueros acerui¬

Expanded text:
tudinis suae statu discindere cupiunt, tudinis suae statu discindere cupiunt, sanctosque praedicatores, quibus thesaurus testamentorum Dei commendatus est, malitiae suae mucrone trucidare gestiunt.poris carnalibus desideriis implicati, legi Dei quae in duobus Testamentis et in duobus praeceptis, dilectione videlicet Dei et proximi, constat, contraria faciunt ac sapiunt. Viginti ergo et quinque quinario numero in semetipso multiplicato conficiuntur, meritoque hic numerus desertoribus legis comparatur, qui per unumquemque sensum corporis, hoc est per visum, auditum, gustum, odoratum o conscripta sunt, adversantur. Et ideo dicitur quod sacrificaverunt super aram quae erat contra altare, quia in altare impietatis, quod superbia erexerat contra altamolant sacrificia. Et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervi
Abbreviated transcription (Latin):
idolum positum sit. Statuto aut̃
idolo zeli in templo dei ꝑ unulsas
ciuitates iude ministri regis neqͥs¬
suni ȩdificant aras in circuitu.
usro dei unius cultu et spreta di
tͣbatoq ordine indiu̾sis locis ua¬
rioꝵ erroꝵ et multipliciũ scelerũ.
demoniis funesta deferent saeri¬
ficia. Et bene dicit᷑ qđ incircuitu
edificauerint aras. ꝙr simplicita¬
te ueritatis relicta. erroneas im¬
pietates secunt᷑ sectas. Incireui¬
tu enĩ inpsalmista testat᷑. om̃s
impii ambulant. Et ante ianl¬
as ecliculoꝵ atq in plateis incen¬
dunt thura et sacrificaire: qͥ in¬
troire ad altare dei ibidẽq inen¬
sum pure orationis do offerre
ñmerent᷑. s inlata ac spatiosa
uia q ducit ad mortẽ actus suos
aciba secum hosti deferunt malig¬
busserunt igni. scindentes eos. Libroᷤ
di seiidunt. comburentq igni. qͥ
ꝑcupiditatis ignẽ legis dei since¬
ritatẽ heretica prauitate ac recti¬

Expanded text:
idolum positum sit; statuto autem idolum positum sit; statuto autem idolo zeli in templo Dei per universas civitates, inde ministri regis nequissimi aedificant aras in circuitu,  iniqui, rejecto vero Dei unius cultu, et spreta Dei turbatoque ordine in diversis locis variorum errorum et multiplicium scelerum daemonibus funesta deferunt sacrificia. Et bene dicitur quod in circuitu aedificaverunt aras, quia, simplicitate veritatis relicta, erroneas impietatis sequuntur sectas. In circuitu enim, ut Psalmista testatur, omnes impii ambulant . Et ante januas aediculorum atque in plateis incendunt thura et sacrificant, qui introire ad altare Dei ibidemque quod incensum purae orationis Deo inferre non merentur, sed in lata ac spatiosa via quae ducit ad mortem , actus suos ac verba secum hosti deferunt maligbusserunt igni, scindentes eos. Libros Dei scindunt comburuntque igni, qui per cupiditatis ignem legis Dei sinceritatem haeretica pravitate a recti
Abbreviated transcription (Latin):
ritis abominationẽ desolationis
quȩ dicta ẽ adanihele ꝓpheta.
stantẽ in loco scõ. qͥ legit intelligat
Quando ad intelligentiã ꝓuocamͣ.
mysticũ monstrat ẽẽ qđ dictum
ẽ. Seriptũ ẽ aut̃ in daniele hoc
mͦ. Et in medio ebdomadis aufe¬
ret᷑ sacrificiũ meũ et libamina
tio erit usq ad consũm ationẽ tẽ¬
poris. et consummatio dabit᷑ ꝑso
litudinẽ. De hoc et apłs loquitur
eleuandus sit contͣ om̃em qͥ di¬
cit᷑ ds et culturã. ita ut audeat
stare intẽplo dĩ. et ostendere
qd ipse dns sit. Cuiꝰ aduentꝰ scłm
oꝑationẽ sathane destruet eos
et ad solitudinẽ rediget qͥse sus¬
ceꝑint. Potest aut̃ simplicit᷑ aut
de antixpõ accipi. aut de imagine
cesaris quã pilatꝰ posuit intempo
aut de adriani equestri statua. M
in ipsoscã scõꝵ loco usq inp̾̃sentẽ
diem stetit. Abominatio quoq se¬
cd̾m ueritatem scripturarũ idolũ
nuncupat᷑. Et iccirco addit᷑ desolat
qđ in desolato templo atq deserto

Expanded text:
is abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat. Quando ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Legimus autem in Daniele hoc modo: Et in dimidio hebdomadis auferetur sacrificium et libamina, tionum erit usque ad consummationem temporis, et consummatio dabitur super solitudinem. De hoc et apostolus loquitur elevandus sit contra omne quod dicitur Deus et colitur, ita ut audeat stare in templo Dei, et ostendere quod ipse Dominus sit. Cujus adventus secundum operationem Satanae destruet eos, et ad solitudinem rediget qui eum susceperunt. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso Sancto sanctorum loco usque in praesentem diem stetit. Abominatio quoque secundum veritatem Scripturarum idolum nuncupatur, et idcirco additur desolatio, quod in desolato templo atque deserto
Abbreviated transcription (Latin):
nu peccatori. Optinebant milites
manibꝰ regum. quando in uerita¬
te ȩugłii ꝑsistentes. nulli cedebant
errori. qͥnpotius errantes p̃dica¬
tione sua subici ebant ueritati.
Inde factum ẽ qđ plurimi eoꝵ qͥfa¬

Expanded text:
 regum. Obtinebant milites manibus regum quando in veritate Evangelii persistentes, nulli cedebant errori, quin potius orantes praedicatione sua subjiciebant veritati. Inde factum est quod plurimi eo
Abbreviated transcription (Latin):
mi ex aminis ñ solũ peccatores homi¬
nes. si peccatoꝵ instigatores malig¬
ni uidelicet spẽ ęt̾nȩ dampnationis
meritã ꝑcipient pęnã. Simul et ara
impietatis destruet᷑. ꝙ p ost ꝑ actũ
udicium ulterius peccandi facultaᷤᷤ

Expanded text:
ma examinis, non solum peccatores homima examinis, non solum peccatores homines, sed peccatorum instigatores, maligni videlicet spiritus, aeternae damnationis meritam recipient poenam; simul et ara impietatis destruetur, quia post peractum judicium ulterius peccandi facultas
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. accessit quidã iudeus in omĩ¬
um ocłis sacrificare idolis suꝑ arã
in ciuitate modin scđm iussum regis.
Et uidit mathathias. et doluit. et con¬
tremuert̃ renes eiꝰ. et accendit fu¬
ror eius sedm iudicium legis. et in¬
siliens trucidauit eũ suꝑ arã. S et
uirum quẽ misit rex antiocbus qͥ
cogebat immolari occidit in ipso
tẽpore et arã destruxit. Et zelatꝰ
ẽ legẽ sicut fecit finees ⁊ambri fi¬
malos catholicos qͥ pͣuis oꝑibꝰ et
peccatoꝵ nota scandalizant ꝓxi¬
mos suos. In eo enĩ idolis sacrifi¬
care ꝓbant᷑. quo pͥncipalib uitus
captiuati eẽ manifestant᷑. Unde
auaritiã paulus apłs idoloꝵ ser¬
uitutẽ appellat. s hos gladius ma¬
thathiȩ trucidat suꝑ aram. qr ultio
equissimi iudicis iustã in talibꝰ exer¬
cet uindictam. Nec ñ et uirũ quẽ mi¬
serat antiochus qͥ cogebat immolari.
in ipso tempore occidit. qr indie extre¬

Expanded text:
haec accessit quidam Iudaeus in omnihaec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri fimalos catholicos, qui pravis operibus et peccatorum nota scandalizant proximos suos. In eo enim idolis sacrificare probantur quod principalibus vitiis captivati esse manifestantur. Unde avaritiam Paulus apostolus idolorum servitutem appellat . Sed hos gladius Mathathiae trucidat super aram, quia ultio aequissimi judicis justam in talibus exercet vindictam. Nec non et virum quem miserat Antiochus qui cogebat immolare, in ipso tempore occidit: quia in die extre
Abbreviated transcription (Latin):
eiHȩc omiã tͥ dãbo siꝓcidens ad¬
oraueris me. Idem cotilie m̃bris
sus ꝑ ministros suos dolosugge¬
rit. quatinus ꝓ ambitione scłari
deserant uiam iusticiȩ. et faciant
iuissũ regis nequissimi qͥ regnat
suꝑ uniuersos filios suꝑbie. Et
respondit mathatias. et dixit ma¬
gna uoce. Et si om̃s gentes regi
antiocho obediunt ut discedat u¬
nusquisq a seruitute legis patrũ
suoꝵ. et consentuint manclatis
eus ego et filii mei et fr̃s mei obe¬
dimus legi patrũ nr̃oꝵ ꝓpitiꝰ sit
nobis ds. Non ẽ nobis utile relin¬
quere legẽ et iusticias dei. Non
audimꝰ uerba regis antiochi. et¬
reliqͣ. Constantia mathatiȩ. con¬
siuis ait. Nolite mirari. si odit uos
mundus. scitote qr me pͥorem uobis
odio habuit. Neq timeatis eos qui
occidunt corpus. animã aut̃ ñ pos
possidebitis animas ur̃as. et erit
merces ur̃a multa incęlo. Qui aut̃
ꝑseuerauerit usq infinẽ hic sal¬
uus erit. Et ut cessauit loqͥ u̾ba

Expanded text:
ei: Haec omnia tibi dabo si procidens adoraveris me . Eadem quotidie in membris suis per ministros suos dolose suggerit, quatenus pro ambitione saeculari deserant viam justitiae, et faciant jussum regis nequissimi qui regnat in universos filios superbiae , etc. Et respondit Mathatgna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi c. Constantia Mathathiae consuis ait: Nolite mirari si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuerit : neque timeatis eos qui occidunt corpus, animam autem occidepossidebitis animas vestras, et erit merces vestra multa in coelo . Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit Et ut cessavit loqui verba
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ apud latinos dicit᷑ december.
In huiꝰ m̃sis xxͫ. die. anno cente¬
simo quadragesimo qͥnto regni
grecoꝵ. qđ aprimo anno regni¬
seleuci computare incipiunt. an¬
tiochus epiphanes abominan¬
dum idolum desolationis intemplo¬
dĩ statuit. hoc ẽ simulachrũ iouis
olympi. pͥncipatꝰ aut̃ sui anno o¬
ctauo. quo uidelicet anno in sama¬
ria suꝑ uerticẽ montis garizim
iouis ꝑegrim siue hospitalis de¬
lubrũ ȩdificauit ipsis samarita¬
nis. ut id faceret ꝑ epłam p̃canti¬
bꝰ sicut iosephus testis ẽ. S legimꝰ
in ȩuu̾głio scdm matheũ saluatorẽ

Expanded text:
mber. In hujus mensis die decima, anno centesimo quadragesimo quinto regni Graecorum, quod a primo anno Seleuci computare incipiunt, Antiochus Epiphanes abominandum idolum desolationis in templo statuit Dei, hoc est simulacrum Jovis Olympii, principatus autem sui anno octavo, quo videlicet anno in Samaria super verticem montis Garizim Jovis Peregrini sive Hospitalis delubrum aedificavit, ipsis Samaritanis, ut idem faceret per epistolam precantibus, sicut Josephus testis est: sed legimus in Evangelio secundum Matthaeum Salvat
Abbreviated transcription (Latin):
bitatores fugiunt quando ꝑse¬
cutione feruente alii corporalit̃
fugiunt. ut ñ seandalizent᷑. alii
m̃te refugiunt. et scandalũ gra¬
ue in animabꝰ suis patiuntur.
iubꝰ in cęlis effugiunt ut remuneren¬
t᷑. Fitq tra scã habitatio exteroꝵ qͥn¬
do membris xpi ꝑ martyrium coro¬
nandis. intonto mundo multiplica¬
t᷑ numerus ꝑsecutoꝵ. Dies festi eius
conu̾tunt᷑ in luctũ. quando ritus ce
titur habere sui fulgoris ornatum.
Et sabbata eiꝰ in obꝓbriũ. cum spes qͣm
habent in futura animarũ requiȩ
ẽ. Fȩdatur enim gła ȩccłȩ infideli¬
ũ ignominia. quando inimico
dñante gła cęlestiũ sacram̃toꝵ et
honestas diuinoꝵ officioꝵ in impiisᷤ
blasphemantibꝰ maximũ sustinet
obꝓbrium. Et scripsit
rex antiochus omĩ regno suo. ut

Expanded text:
ierusalem fugiunt quando, persecutione fervente, alii corporaliter fugiunt ut non scandalizentur; alii mente fugiunt, et grave scandalum in animabus suis patiuntur, nibus in coelos effugiunt ut remunerentur; fitque terra sancta habitatio exterorum, quando membris Christi per martyrium coronandis, in toto mundo multiplicatur numerus persecutorum: dies festi ejus convertuntur in luctum, quando ritus celtitur habere sui fulgoris ornatum; et sabbata ejus in opprobrium, et spes quam habent in futura animarum requie s. Foedatur enim gloria Ecclesiae fidelium ignominia, quando inimico dominante gloria coelestium sacramentorum et honestas divinorum officiorum impiis blasphemantibus maximum sustinet opprobrium. Et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut e
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium. et heretici atq scismati
atq statum catholice fidei ꝑ errorẽ¬
suluertere cupiunt quibꝰ dolor ẽ
cultus diuinus et religio xp̃iana.
S quo magis ꝑ errorem student sibi
homines ad unare eo magis faci¬
unt illos ab in uicẽ discordare. q
nec ipsiint̾ se inuicem concordant
s uarus sectis dissentientes disere¬
pant. Et ideo minꝰ se obsequentes.
inunitate consotiare preualent.
Int̾ suꝑbos enĩ seriptura teste semꝑ
uirgia sunt. Et uixta uertatis sen¬
tentiã. omẽ regnũ in se ipso diui¬
sum desolabit᷑. et domꝰ suꝑ domũ¬

Expanded text:
tque schismatici atque statutum catholicae fidei subvertere cupiunt, quibus dolor est cultus divinus et religio Christiana: sed quo magis per errorem student sibi homines adunare, eo magis faciunt illos ab invicem discordare, quia nec ipsi inter se invicem concordant, sed variis sectis dissentientes discrepant, et ideo minus se obsequentes et in unitate consociare praevalent. Inter superbos enim, Scriptura teste, semper jurgia sunt, et, juxta Veritatis sententiam, Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et dom
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥ missi erant ab antiocho. dixe¬
r̃t̃ matbatiȩ. Princeps et clarissi¬
mꝰ et magnus es in hac ciuitate.
et ornatus filiis et fr̃ibꝰ. Ergo ac¬
cede pͥor et fac iussum regis antio¬
chi. sicut fecert om̃s gentes et ui¬
ri uida. et qͥ remansert̃ in ibrłm.
et eris tu et filii tui int̾ amicos regis
et amplificatꝰ eris argento et all¬
ro. et muneribꝰ multis. Siue ꝑ do¬
lum siue ꝑ uim semꝑ macbinatur
antiquus hostis quomͦ eu̾tat cul¬
tũ pietatis in ȩccła xp̃ĩ. Ipse enĩ
qui ad temptandũ redemptorẽ
nr̃m in deserto accessit dicenᷤ. sifi¬
hus deies. dic ut lapis iste panis
fiat. Et post quã eum suꝑ pumacu¬
lũ templi in scã ciuitate constituit

Expanded text:
tes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et lum, sive per vim, semper machinatur antiquus hostis quomodo evertat cultum pietatis in Ecclesia Christi. Ipse enim qui ad tentandum Redemptorem nostrum in deserto accessit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant ; et postquam eum super pinnaculum templi in sa