comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ desponsare : Ad te enĩ loquit᷑ ꝑ propħam
dicens Oesponsabo te mͥ in ęt̾nũ: & dłsponsabo
te mͥ in fide & miscdia: & agnosces dñm Quia
gͦ uult te sibi desponsare: p̾mittit ad te puerũ
istũ: Puer iste sermo ꝓpħicus ẽ Quẽ nͥ pͥus sus-¬
ceperis: nubere xp̃o non poteris: Scito tam̃
quia nemo in exercitatus & imperitus sermonẽ
ꝓpħicũ suscipit. s qui scit haurire aqu̾a de
ꝓfundo putei. & qͥ intantũ seit haurire. ut &x
his sufficiat qͥ urationabiles & peruersi uiden.¬
tur. quoꝵ figurã tenent cameli: ut & ipse pos¬
sit dicere. quia sapientib & insipientib debitor
sum: Deniq sic dixerat puer iste in corde suo.¬
E& his inquit uerginib quȩ ueniunt ad aqu̾a.
quecũiq dixerit michi. bibe tu & camelos tuos
adaquabo: ipsa erit sponsa dt̃ mei Sic ergo
rebecca quȩ interpretat᷑ patientia. ut uidit
puerũ & inspexit ꝓpħicũ uerbũ: deponit de

Expanded text:
istus desponsare: ad te enim loquitur per prophetam, istus desponsare: ad te enim loquitur per prophetam, dicens, Desponsabo te mihi in aeternum, et desponsabo te mihi in fide et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suoEx his, inquit, virginibus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixerit mihi, Bibe tu, et camelos tuos adaquabo, ipsa erit sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur Patientia, ut vidit puerum, et inspexit propheticum verbum, deponit de
Abbreviated transcription (Latin):
his que lecta sunt: Nam & apłs dicit de huiꝰce.¬
modi sermonib quia inter p̾tabiles st̃ ad dicen¬
dũ: qm̃ uos inquit imbec illes facti estis ad audi¬
endum Uideamꝰ tam̃ hoc qđ nobis mͦ recitat᷑u
tis haurire aqũa de puteo Rebecca cotidie ue¬
niebat ad puteos: cotidie hauriebat aꝗͣ. Et qͥa cotidi
uacabat ad puteoᷤᷤ iccͥco ĩueniri potuit a puero a¬
braham: & in matrimonio sociari isaac Hec fa¬
bulas putatis esse. & hẏstorias narrare in scͥptͥis
haurire semper. ac plenũ uas domum referre:
sic̃ faciebat etiã rebecca Que ñ alit iungi po¬
tuiss& tanto patriarchȩ isaac qͥ ex repmissio.¬
ne natus ẽ: nisi hauriendo aquas Et intantũ
hauriendo. ut non solũ potare posset eos qͥ domi
sunt: s & puerũ abrahȩ Et non tantũ ꝑuerũ.
s & eo usq habundar& aquis. quas hauriebat de
puteis. ut & camelos poss& ad aquare: usq quo
cessarent inqͥt bibentes: Mysteria sunt cunc¬

Expanded text:
his quae lecta sunt. Nam et Apostolus dicit de hujuscemodi sermonibus, quod interpretabiles sunt ad dicendum; quoniam vos, inquit, imbecilles facti estis ad audiendum . Videamus tamen hoc quod nobis recitatutis haurire aquam de puteo . Rebecca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturihaurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cunc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid igit᷑ ego faciam. cui ministeriũ uerbi cre¬
ditũ ẽ: Que legunt᷑ mystica sunt: & in allegori.¬
cis exponenda sunt sac ramentis Possũne surdis &
auersis aurib ingerere margaritas uerbi dĩ: Non
ita egit apłs: Uide enĩ quid dicit. Qui lege̾ inqͥt
legistis. legen non audistis: Abraham eñ duos
filios habuit: & cetera. quib addit. que st̃ allegorica:
Nunqͥd sacramenta legis eis aperuit: qͥ neq leguis.
neq audiunt legem. S legem legentib dicebut:
legem non audistis: Quomͦ gͦ potero mysteria le¬
gis allegorias quas ab apło ecdocti sumꝰ aꝑire. &e
ꝓdere his quib & auditio & lectio legis incogni¬
ni ẽ. Populus meiis qui beatificant uos. seduct
uos: & semitas pedum ur̃oꝵ conturbant: Tanꝗͣ
filios meos km̃os moneo: Miror si ñdũ uob̾ in¬
notuit uia xp̃i: si ne hoc quidem audistis qͦd ñ
ẽ lata & spaciosa. s arta & angusta ẽ uia. quȩ

Expanded text:
Quid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creQuid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus ingerere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt allegorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, quas ab Apostolo edoctus sum, aperire et prodere iis, quibus et auditio et lectio Legis incognium est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo. Miror si nondum vobis innotuit via Christi, si nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta et angusta via est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ: Per hoc gͦ crescebaat isaac: ꝑ qđ abrahę illa
uisio qua uidebat diem xp̃i. & spes quȩ in ipso
ẽ gaudia cumulabat: Atq utinã efficeremini
rio uerbi. quam studio sollempnitatis. & publicȩ
quodãmͦ remissionis obtentu: Quid gͥ ego faci¬
am. cui dispensatio uerbi credita ẽ: Qui licet
inutilis seruus sim: accepi tam̃ a dño distribuen¬
dam familiȩ dñicȩ tritici mensurã S uide qͥd
addit sermo dñi Distribuendam inquit in tẽ¬
pore. tritici mensura Quid gͦ faciam. ubi uel
qͣndo urm tempus inueniam. Plurimũ ex hoc
immo pene totũ mutidatiͥs occupationib teritis
In foro aliud: aliud in negociatione consumitis.
Alius in agro alius litib uacat: & ad audiendũ
dei uerbũ nemo aut pauci ad modũ uacant: S
quid uos de occupationib culpo: quid de absentib
conqueror: Presentes etiã & in eccła positi. ñ estis
intenti: s cõmunes & ex usu fabulas teritis. & u̾bo

Expanded text:
Per hoc ergo crescebat Isaac, per quod Abrahae illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini rio verbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuendam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide quid addit: Distribuendam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid ergo faciam? Ubi, vel quando vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis, et verb
Abbreviated transcription (Latin):
ra: iit̾q tam̃ filius abraham: lic& ñ ut̾q & liberȩ.
Proptça & is qui de ancilla nascit᷑. heres qͥde non
fit cũ filio liberȩ: accipit tam̃ dona. & ñ dimit

Expanded text:
ra: uterque tamen filius Abraham, licet non uterque liber. ra: uterque tamen filius Abraham, licet non uterque liber. Propterea qui de ancilla nascitur, haeres quidem non fit cum filio liberae accipere promissionem. Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ spũi blandiat᷑ qui ẽ uaac. & illecebrosis
cũ eo deceptionib agat. si delectationib illiciat
uoluntatib molliat. huiuscemodi ludus carnis
cũ sp̃u. sarã maxime quȩ ẽ uirtus. offendit: Et
huiuscemodi blandimenta acerbissimã ꝑsecutio.¬
illã solam ꝑsequutionẽ pites qͣndo furore gen-¬
tiliũ ad ĩmolandũ idolis cogeris. s si forte te¬
uoluptas carnis illiciat. si tͥ libidinis illudat ille¬
cebra. hȩc si uirtutis es filius tanꝗͣ ꝑsecutionẽ
maximã fuge lecirco enĩ & apłs dicit Fugite
fornicationem S & si iniusticia tibi blandiat᷑
ut ꝑsonã potentis accipiens & gr̃a eiuis flexus
non rectũ iudiciũ feras.: intelligere debes qͥa sub
specie ludi blandã ꝑsecutionẽ ab iniusticia pate¬
ris Ueru & ꝑ singulas maliciȩ species. & iã si mol¬
les & delicatę siit & lucdo similes. ꝑsecutionẽ sp̃c
gͦ filii abraham: Unus de ancilla. & unus de libe.¬

Expanded text:
itui blandiatur, qui est Isaac, et illecebrosis cum eo deceptionibus agat, si delectationibus illiciat, voluptatibus molliat, hujuscemodi ludis carnis spiritum, Saram maxime, quae est virtus, offendit; et hujusmodi blandimenta acerbissimam persecutio persecutionem putes, quando furore gentilium ad immolandum idolis cogeris; sed si forte voluptas carnis te illiciat, si tibi libidinis illudat illecebra, haec, si virtutis es filius, tanquam persecutionem maximam fuge, idcirco enim dicitur: « Fugite fornicationem . » Sed et si injustitia blandiatur, ut personam potentis accipias, et gratia ejus flexus non recte judicium feras, intelligere debes quia sub specie ludi blandam persecutionem ab injustitia pateris. Verum et per singulas malitiae species, etiam si molles et delicatae sint et ludo similes, persecutionum species em filii Abraham, unus de ancilla, et alter de libe
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ adorauerimꝰ: reuertemur ad uos Dic mͥ abra¬
ham. uerũ dicis ad pueros qđ adores & redeas
cũ infante : an fallis: Si uerũ dicis: gͦ tĩ facies
cũ holocaustũ Si fallis: tantũ patriarcha ñ
decet fallere. Quid gͦ atumi in te hic indicat

Expanded text:
 adoraverimus, revertemur ad vos. Dic mihi, Abraham: vera dicis ad pueros, quod adores et redeas cum infante, an fallis? Si verum dicis, ergo non facis eum holocaustum, sed fallis: tantum patriarcham non decet fallere. Quid ergo animi in te dicat hic
Abbreviated transcription (Latin):
totum ageretur in montib sed ꝑ triduũ. iter ꝓ.¬
tenditur. & ꝑ totũ triduũ recursantib curis
paterna uiscera cruciant᷑. ut hoc om̃i spa¬
cio tam ꝓlixo intueret᷑ filiũ pat̾. cybũ cũ eo su¬
mer&. tot noctib puer pender& in amplexibus
patris. inherer& pectori. eubitar& in gremio¬

Expanded text:
oque augeretur incrementum. Nam per triduum iter protenditur, et per totum triduum crescentibus curis paterna viscera cruciantur, ut omni hoc spatio tam prolixo intueretur filium pater, cibum cum eo sumeret, tot noctibus puer penderet in amplexibus patris, inhaereret pectori, cubitaret in gremio
Abbreviated transcription (Latin):
abimelech formã teneat studiosoꝵ & sapienti¬
um scłi. qui philosophiȩ operã dantes. licet ñ in¬
tegrã & ꝑfectã regulam pietatis attigerint. ta.¬
ethica̾ id ẽ ad moralem philosophiã spectat. etiã
puritate cordis operã dedisse. aliqͣtenus cõꝓbant᷑.¬

Expanded text:
Abimelech iste formam teneat studiosorum et sapientium mundi, qui philosophiae operam dantes, licet non integram et perfectam regulam pietatis attigerint, ad moralem philosophiam spectat, etiam purificati cordis operam dedisse comprobant
Abbreviated transcription (Latin):
lu ponimꝰ. qui de egypto ꝓfectus &o de mari ru¬
bro ac psecutione pharaonis tanquã de sodomitieiꝰ
ignuib liberatus. rur sũ carnes & ollas egipti. & cȩ¬
pas. cucumeresq desiderans retro respexit & ceci¬
dit in deserto. factus &e ipse concupiscentiȩ me¬
moria in heremo Ibi gͦ lex pͥmũ illũ populũ tan¬
qͣm loth retro respicientẽ ꝑdidit: ac reliqͥt uxorẽ.
Inde ueniens loth habitat in segor: de qua dicit.
ciuitas hec pusilla. & saluabitur anima mea in

Expanded text:
lum ponimus, qui de Aegypto profectus, et de mari Rubro ac persecutione Pharaonis, tanquam de Sodomiticis ignibus, liberatus, rursum carnes et ollas Aegypti, et cepas cucumerosque desiderans retro respexit, et cecidit in deserto, factusque est etiam concupiscentiae memoria in eremo. Ibi ergo lex primum illum populum tanquam Lot retro respicientem perdidit, ac reliquit uxorem. Inde veniens Lot habitat in Segor, de qua dicit: Civitas haec parva, et salvabo animam meam in
Abbreviated transcription (Latin):
A scendit gͦ post hec loth in montẽ: & ibi habitat in
lex ascendisse putanda ẽ. quod ei ꝑ templũ a salo.
mone constructũ accessit ornatus. cũ facta ẽ qͥdem
domus dĩ domꝰ orationis: mali autẽ habitatores
fecerunt eam speluncã latronũ Habitauit er go
euident̃ ꝓpħa describit. dicens. oollam & oolibam du
cit filias legis: lite carnale̾ cupide ꝓgeniẽ ꝓpaga.¬
ri. & iuires regni terrestris numerosa posteritate
muniri. sopientes patrẽ & sõnũ ei indicentes. id ẽ
tegentes & obruentes eius sp̃alem sensũ. sołã ex eo
carnis uttelligentiã traht̃. inde concipiunt: inde
generant filios tales quos nec sentir& nec agnoscere

Expanded text:
t post haec in montem, et habitabat in lex ascendisse putanda est, quod ei per Hierusalem templum constructum accessit ornatus, cum facta est quidem domus Dei domus orationis; mali autem habitatores fecerunt eam speluncam latronum. Duas filias Lopropterea describit dicens, Ollam et Olibam duas cit filias legis. Istae carnalem cupiunt progeniem propagare, et vires regni terrestris numerosa posteritate munire, sopientes patrem, et somnum illi inducentes: id est, tegentes carnis intelligentiam trahunt, et inde concipiunt, inde generant filios tales quos nec sentit nec agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd factũ. quale in temporib audierant noe:
& ob reparandã mortaliũ posteritatẽ solas se
esse cum patre seruatas Recuperandi gͥ hu¬
mani generis desid̾iũ sumunt: atq instauran¬
di scłi exx sese dandũ opinant᷑ exordiũ. & qũa¬
uis gͣnde eis cͥmen uidet᷑ furari concubitũ pa¬
tris: gͣuior tam̃ eis uidebat᷑ impietas. si huma¬
nȩ ut putabant posteritatis spe. seruata casti¬
tate delerent: Propt᷑ hoc gͦ consiliũ ineunt mi¬
nore ut ego arbitror culpa: spe tam̃ argumen¬
toq maiore. Patris mesticiã uel rigorẽ. uitio
molliunt & resoluunt: Singulis ingresse noctib
singule suscipiunt ab ignorante concept̃u: ultra ri
ubi incestꝰ cͥmen arguit᷑.Quomͦ dabit᷑ uicio exł
non iteratur in facto: Uereor ꝓloqui qđ sentio.¬

Expanded text:
aliquid factum quale in temporibus audierant Noe, et ob reparandam mortalium posteritatem solas se esse cum parente servatas. Recuperandi igitur, humani generis desiderium sumunt, atque restaurandi saeculi ex sese dandum opinantur exordium; et quamvis grande eis crimen videretur furari concubitum patris, gravior tamen eis videbatur impietas, si humanae, ut putabant, posteritatis spem servata castitate delerent. Propter hoc ergo consilium ineunt, minori, ut arbitror, culpa,  Z., addit argumentoque majore patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et resolvunt, singulis ingressae noctibus, singulae suscipiunt ab ignorante conceptum; ultra nonUbi incesti crimen arguitur? Quomodo dabitur vitio, quod non iteratur in facto? si Lot quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit: quẽ sodoma ñ decepit Urit᷑ ille flãmis
mulierũ: quẽ sulꝑhurea flãma non uesit.
Frat gͦ loth arte ñ uoluntate deceptus. Ideo
medius quidã ẽ. int̾ peccatores & iustos. Dp¬
pe. qui ex abrahe quidem cognatione descen¬
derit: in sodomis tam̃ habitauerit. Nã & hoc
quod euadit ex sodomis sicut sc̾ptura indicat:
magis ad honorẽ abrahȩ. qͣm ad meritũ ꝑtin&

Expanded text:
pit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flammis mulierum, quem sulphurea flamma non ussit. Erat ergo Lot arte, non voluntate deceptus. Ideo medius quidem inter peccatores et justos, quippe qui ex Abrahae quidem cognatione descenderat, in Sodomis tamen habitaverat. Nam et hoc, quod evadit ex Sodomis, sicut Scriptura indicat, magis ad honorem Abrahae quam ad meritum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
tera. quȩ his uel uicina. uel coniuncta st̃ loca.
hoc in se causȩ. & rationis. continebant in glis:
quod sorte distribut gubernabat᷑ in celis t̾ris.
Hinc gͦ ẽ quod dispensauit diuina sapientia.
nomina quȩdam locoꝵ. inscribi in scripturis.
quȩ mysticam qͣndã interp̾tationẽ contineant.
ꝑ quȩ indicat᷑ nob̾. qr hȩc certis quibꝰq rationibꝰ.
& non casu uel fortuitu fieri dispensant᷑. Sicut
enĩ non ẽ nobis qđ fortuito acciderit. u̾bi cau¬
sa. ut ille angeliuis michael uocaret᷑. aliꝰ autẽ
cendam. sicut ñ fuit fortuitu. ut ille patriar¬
cha abraham uocaret᷑. & ille isaac. & alius isrł.
sed ne in feminis quidẽ casu accidit. sed certa¬
& diuina ratione. ut illa sara uocaret᷑ ex sa¬
raẏ. uel ille isrł ex iacob. uel ille abraham ex
abrũ: & ut certũ ẽ. quod unusquisq uł angłoꝵ.

Expanded text:
tera, quae his vel vicina, vel conjuncta sunt loca, hoc in se causa et ratione continebant in coelis, quod sorte distribuendo figurabatur in terris. Hinc ergo est quod dispensavit divina sapientia nomina quaedam locorum scribi in Scripturis, quae mysticam quamdam interpretationem contineant. per quae indicatur vobis qui haec cernitis, quibusque rationibus, et non casu vel fortuitu fieri dispensentur. Si enim est putandum quod fortuitu acciderit, verbi causa, ut ille angelus Michael vocaretur, alius cendam, sicut non fortuitu, ut ille patriarcha Abraham vocaretur, et ille Isaac, et alius Israel; sed ne in feminis quidem casu accidit, sed certe divina ratione, ut illa Sara vocaretur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob vel certe Abraham. Et ut certum est quod unus
Abbreviated transcription (Latin):
olice diuer sas: quomͦ hec in resurrectione ꝑ sin-¬
gulos quosq sc̃oꝵs. sacerdotali uł leuitico or dine
hibenda sit distributio: Ut quead modũ dic̃
ipłs. in resurrectione non confuse agant᷑ om̃ia
sd ueniat unusquisq in suo ordine. Inctiũ xp̃c
diđit do & patri. cũ subiecerit ei omnẽ pͥncipa¬
tũ & potestatẽ. ibi une dubio tales quędã castro¬
rũ obseruationes. & sacerdotales distributiones
& ordines ac tu barũ significationes erunt. for¬

Expanded text:
plicet, quomodo haec in resurrectione per singulos quosque sanctorum sacerdotali vel Levitico ordine habenda sit distributio? ut quemadmodum dicit Apostolus in resurrectione non confuse agantur omnia, sed « veniat unusquisque in suo ordine initium Christus, Deo et patri, et cum subjecerit ei omnem principatum et potestatem , » ubi sine dubio tales quaedam castrorum observationes et sacerdotales distributiones et ordines ac tubarum significationes erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tam illa sors sicut in hominib diximꝰ. qr dĩ iu¬
diciũ quod in occulto ẽ. sors pandit in publico.
talis & ibi fuisse credenda ẽ: qua ꝓ merito. et
uirtute sua unꝰquisq angelus. illam uł illam
gentẽ in diuisione susceꝑit. Et quid dico de
magnis & generalibꝰ rebꝰ. cũ ne ꝑ singulos quidẽ
nrmabsq huiꝰmodi sorte quȩ dĩ iudicio dispensat᷑.
euenire dicendũ ẽ. Uerbi causa. ut alius nr̃m¬
certe illud quod gͣ hoĩes geri . ex scͥpturis scĩs sepe
docuimꝰ. quod ⁊ boni angeli ad sint hominibus.
& contrarii: qđ ñ itiq fortuitu & absq iudicio.
ille angelus illiꝰ aĩȩ. uerbi causa petri custos esse¬
sortitus sit. Et alius puli. uel aliꝰ uniꝰ infantis
de eccła. de quoꝵ angelis dicit dñs. qi semꝑ ui-

Expanded text:
tamen illa sors sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est, sors pandit in publico: ita etiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisionem susciperet. Et quid dico de magnis et de generalibus rebus, cum ne per singulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi causa, ut alius quidcerto illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis de Ecclesia, de quorum angelis dicit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ habebis. supra decẽ cixitates: & ali sup qis
ciuitates: Hȩc de diuisione sortium terre ui¬
deȩ ꝓferre ad uos in quantũ fas fuit ausi s
in celis: quȩ nobis occasionẽ deder̃ sentire de hs
om̃ib quod mysteria in his cȩlestia describant᷑¬
Et idõ dicimus uob̾ necũ fastidio hec legatis
misteria contineri: & maiora quã potest hu¬
manꝰ sermo ꝓferre: uł auditus mortalis audire¬

Expanded text:
potestatem supra decem civitates ; » et alii supra quinque. Haec de divisione sortium terrae Judae proferre ad vos inquantum fas fuit ausi sut esse in coelis, quae nobis occasionem dederunt sentire de his omnibus, quod mysteria in his coelestia describunttur, dicens, 'Ne cum fastidio haec legatis, his contineri majora mysteria quam potest humanus sermo proferre, vel auditus mortalis audire
Abbreviated transcription (Latin):
incedunt. in qͦ maleclictiones ꝓlatȩ st̃. istos ali¬
os indicent. qui maloꝵs mȩtu & suppliciorum
timore cõplentes quȩ in lege scͥpta sc̃. ꝑueni¬
unt ad salutẽ Hic iã dĩ solius ẽ nosse ex õib¬
aobis filiis isrł. quis ÷ qui boni ipliꝰ desidio
suecensus facit quod bonũ ẽ: qͥ uͦ nr̃m mȩtu
gehenne & ȩt̾ni ignis terrore tendit ad boñ
& stud& ac festinat implere quȩ scpͥta sẽ Cer¬
tũ ẽ enĩ nobiliores eẽ illos. qͥ boni ipsiꝰ desiderio.
& benedictionũ amore. qđ bonũ ẽ agunt: qͣmi¬
ulos qui ꝓ mali mȩtu bonũ sectant᷑ Solus gͦ¬
iħc ẽ qui potest ex om̃i populo huiꝰmodi m̃tes
monte garie in ad benedictiones. alios uͦ statue¬
re in monte gebal ad maledictiones: ñ ut male¬
dictiones accipiant: sed ut intuentes ꝑscͥptas¬
maledictiones. & penas peocatoribꝰ constititas.
incurrere caueant eas Post hȩc refert᷑. qr legit¬

Expanded text:
incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos aliincedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicant qui malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in lege sunt scripta, perveniunt ad salutem. Hic etiam Dei solius est nosse, ex omnibus filiis Israel quis est, qui boni ipsius desiderio succensus facit quod bonum est: qui vero metu gehennae, et aeterni ignis terrore tendit ad bonum, et studet ac festinat implere quae scripta sunt: certum est enim nobiliores esse illos qui boni ipe benedictionis amore, quod bonum est agunt, quam qui mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes monte Garizim ad benedicendum, alios vero statuere in monte Hebal, ad maledictionem; non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes maledictiones et poenas peccatorum constitutas, incurrere caveant eas. « Post haec legit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam referimꝰ: ut ostendamꝰ qui st̃ isti qͥ incedt̃
iuxta montẽ garitim. & qͥ st̃ ꝗͥ incedt᷑ iuxta
montẽ gebal: Ego sic  uideo duas ẽẽ species eoꝵ.
sũmo studio diligentiaq nitunt᷑. ne saltẽ mini.¬
ma eos beatitudo p̾t̾eat: hubentes desid̃ium. ũ
plũ benedictionis capiendȩ. & effici in par¬
re lortis scorũ : s &̾ assistere in conspectu dĩ. &
semꝑeẽ cũ dño. Alii uͦ st̃. qui & ips tendunt
onsulitẽ s ñ tã amore benedictionũ uł ꝓmis
sonũ qͣm ħ magis habentes imꝓspectu & dicen.¬
nattiin ignẽ et̾nũ. sufficit mͥ ñ expelli in tene¬
bras exteriores. Cũ gͦ in singłis quibꝰq fidelix̃
tius sit ꝓpositi uarietas: hoc m̃ designari uidet᷑
in ħ loco. qđ dimidii illi qͥ iuxta montẽ gari¬
in incedunt. illũ qui ad benedictionłs electus
eꝰ istos figuralit᷑ indicent. qͥ ñ mȩtu penȩ. sed
benedictionũ & reꝓmissionũ desidio ueniunt
ad salutẽ: Illi uͦ dimidii qͥ iuxta montẽ gebal

Expanded text:
isti qui incedunt juxta montem Garizim, et qui sunt qui incedunt juxta montem Ebal? Ego video duas esse species eorum summo studio diligentiaque nituntur, ne saltem minima eos beatitudo praetereat: habentes desiderium, non solum benedictionis capiendae, et effici in parte sortis sanctorum, sed etiam assistere in conspectu Dei, et semper esse cum Domino. Alii vero sunt qui et ipsi tendunt ad salutem, et non tam amore benedictionum et promisspectu et dicentaeternum; sufficit mihi non expelli in tenebras exteriores. Cum ergo in singulis quibusque fidelium talis sit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco quod dimidii illi qui juxta montem Garizim incedunt, illum qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicare qui, non metu poenae, sed benedictionum et promissionum desiderio, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii qui juxta montem Ebal
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ ubi moyses sortem diuisit tribui ruben
& tribui gad. & dimidiȩ tribui manasse quę
poposcerant trans iordanẽ accipere terrã illam
ceptũ dñi. caleph filio iephone & tribui uida
congregauit in eccła filios isrł. & dix̾. Mittam
sortẽ. & ꝓferĩ in conspectu dñi sortẽ: si priꝰ descri¬
bentes terrã. adtuleritis in descriptionẽ eiꝰ. Et
ita pꝰ hec sortib missis. sic hereditas populo dĩ
distribuit᷑: & agit᷑ sors ista ñ fortuito. s sođ̾m
hoc quod p̃destitiatũ ẽ a dño Deniq tribꝰ benia¬
min. pͥma ibi accepit sortẽ. ubi erat ierłm Post hãc:
trib simeon sođa Post hanc isachar. dein ͤ abu¬
concubinis descender̃ iacob Quȩ gͦ sit ratio
sortiũ. apud mem &e ipsũ requireba. ut ex mul¬
tis testimonus scͥpture. quod latebat agnos¬
cerẽ. Inueniebã sane in scripturis & gentiles
hoĩes usos ẽ sortib cc cũ nauigar&e ionas.

Expanded text:
iterum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben iterum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad et dimidiae tribui Manassae, quae poposcerant trans Jordanem, accipere terram illam lio Jeffone, et tribui Juda congregavit in ecclesia filios Israel et dixit: Mittam sortem, et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram, et tuleritis mihi descriptionem ejus. Et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur; et agitatur sors ista, non fortuitu, sed secundum hoc quod praedestinatum est a Deo. Denique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem, post haec tribus Simeon secunda, post haec Issachar, deinde Zabuconcubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas,
Abbreviated transcription (Latin):
n consuetudine quidem hominũ. cũ aliqͥd sorte
diuidit᷑ fortuito uidet᷑ sorsilla ad illũ. uł ilea
ad aliũ cadere In scͥptura autẽ scã. nͥ ita ẽ. E tali¬
quotiens querebã apud mem e ipsũ. apuidiem&¬
ipsũ si de re tanta. ac tali. patres sc̃i sortibus
iudiciũ cõmisissent Quod si eẽt hoc apud sc̃os
ita gestũ: iã de aliis hominibꝰ. uel gentilibus
nichil mirũ uiđi. si nichil haberetur eximĩ.
in his que de scĩs dicunt᷑ sorte diuisa S uide¬
sitũ: quod nobis. quid uirtutis contineat᷑ in sor¬
tibꝰ manifesta& Incipiamꝰ gͥ a leuitico ubi sc̃p¬
tũ ẽ. & accipiunt inquit duas sortes. Sors una
dño: & sors una a popõpeo. hoc ẽ tͣnsmissori: Et
suꝑ quecunq uenerit sors apopompei. accipiaeᷤ
hircum illũ. & abducet eũ in locum heremi
uiuũ. & dimitt& eum ibi in dimissione sua
Aliũ uͦ hircũ immolabunt dño & reliqua
quȩ ibi sunt. que utiq sciunt qui legunt: Et

Expanded text:
n consuetudine quidem hominum cum aliquid sorte dividitur, fortuito videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere; in Scriptura autem sancta non ita est: et aliquotiens quaerebam apud memetipsum si de re tanta ac tali Patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videris, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. Sed videesse positum, quod nobis quid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus igitur a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam, alium vero hircum immolabunt Domino, » et reliqua, quae ibi sunt, quae utique sciunt, qui legunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qr per sapientiã quȩ in eo erat. qͣ uigebat sub moy¬
seo & sub ib̾u. intellexerat coniunctiõisipsiꝰ rãionẽ:
& ꝑspexerat quid ẽẽt causȩ qđ cũ abrahã sola
sara ibi iacer&: & neq agar. neq cẽthura. ei meru.¬
us&e adiungi: uł quid ẽẽt causȩ qđ cũ iacob sola
lia iacere uid̾et᷑ ̃ &e neq rachel quȩ ampliꝰ fuerat
dilecta. neq aliqͣ ex concubinis in sepulchro ei fu¬
erit copulata lpse gͦ in memoriis patrũ heredi¬
tatẽ capit: prudens & sapiens caleph lpsi iħe
enachitarũ gentis metropolim tribuit hebron:
& efficit᷑ ei sors uiq in hodiernũ diem. Utinã & mͥ¬

Expanded text:
quia per sapientiam, quae in eo erat, quae vigebat et sub Moyquia per sapientiam, quae in eo erat, quae vigebat et sub Moyse et sub Jesu, intellexerat conjunctionis ipsius rationem, et prospexerat quid esset causae quod cum Abraham sola Sara jaceret, ubi neque Agar, neque Cethura ei meruisset adjungi: vel quid esset causae quod cum Jacob sola Lia jacere videretur, et neque Rachel quae amplius fuerat dilecta, neque aliqua ex concubinis, in sepulcro ei fuerat copulata. Ipse ergo in memoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb, ipsi Jesus Enachitarum gentium metropolim tribuit Hebron, et efficitur ei sors usque in hodiernum diem. Nom
Abbreviated transcription (Latin):
ualere ad bellũ. & ꝓmptũ ẽẽ ad p̾liũ. & idõ de¬
poscit ꝑmitti sibi. uelut disputandi facultatẽ
ut congrediat᷑ cũ dialecticis scłi: cũ his qͥ ꝓ ue-¬
ris falsa confirmant. ut eos confutae & supera&e:
&e subũtat om̃ia: quȩ illi falsis assertionibꝰ con
at S ⁊ tu si uis dare operã studiis & legẽ dei¬
prudent᷑ meditari: & effici cor in lege dĩ: potes
istas magnas & munitas urbes. id.ẽ. assertiones
subuertere falsitatis: ut & tu merearis benedici
ab iħu: & accipere ab eo hebron Int̾p̃tat᷑ autẽ
hebron coniunctio uł coniugiũ: ꝑ qđ potest for¬
tasse illud ostendi qđ spelunca duplex cõpacta
ab abrahã patriarcha. in ea ẽ: in qua c̃iugia pa-¬
trũ. & reliquiȩ eoꝵ iacent: id ÷ abrahã cũ sara.
isaac cũ rebecca iacob cũ lia Meruit gͦ caleph
patrũ reliquias in hereditate suscipere:sine dubio

Expanded text:
valere ad bellum, et promptum esse ad praelium, et ideo devalere ad bellum, et promptum esse ad praelium, et ideo deposcit permitti sibi velut disputatori facultatem, ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant, ut eos confutet et superet, et subvertat omnia, quae illi falsis assertionibus conat; sed et tu, si vis dare operam studiis, et legem prudenter meditari, et effici cor in lege Dei, potes istas magnificas et munitas urbes, id est, assertiones subvertere falsitatis, ut et tu merearis benedici ab Jesu et accipere Hebron. Interpretatur autem Hebron conjunctio vel conjugium; per quod potest fortasse illud ostendi, quod spelunca duplex comparata ab Abraham patriarcha in ea est, in qua conjugia patrum et reliquiae eorum jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cum Lia. Meruit ergo Caleb patrum reliquias in haereditatem suscipere, sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cebat: qi nouerat belligerari. sic̾ scriptũ ẽ Ciui¬
tates munitas occupauit sapiens: & destruxit
munitiones in qͣs confidebant impii: Putas cũ
hȩc dicer& salomon ħ nos uolebat docere. qr sa.¬
piens caꝑ&e ciuitates. & munitiones destruer&.
an illud potiꝰ indicat. qđ ciuitates & muri sus
impioꝵ dogmata. & syllogismi philosophorũ
quibꝰ astruunt imꝑia queqy& diuinȩ legi con-¬
traria quȩ apud paganos uł barbaros obseruan¬
tͫ: S & illa in his deputanda st̃: & ciuitates
munitȩ ẽẽ atq in montibꝰ collocatȩ q̃ heretici¬
scͥpt᷑arũ assertionibꝰ uelut in altis montibꝰ collo¬
cant: Istas gͦ ciuitates sapiens quisq uerbũ ue.¬
ritatis p̾dicans destruit: & urbes m̃dacii. ueri¬
tatis ariete subu̾tit. sic̃ ⁊ apłs paulus dicebat:
Cogitationes destruentes & omnẽ altitudinẽ
quȩ extollit sese adu̾sus scientiã dĩ Ita &̾ nc̃ sapi¬
entissimꝰ hic caleph assistit ante iħm᷑ ꝓmittit se

Expanded text:
cebat, quia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupabit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon hoc nos volebat docere quia sapiens caperet civitates et munitiones destrueret illud potius indicat quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legis contraria quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse atque in montibus collocatas, quae haeretici assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat, « cogitationes destruentes, et omnem altitudinem quae extollit seentissimus hic Caleb assistit ante Jesum, et promittit se
Abbreviated transcription (Latin):
accensa: tu imple officiũ tuũ: cõple manda.¬
tũ dĩ erga obsequia sac̾dotũ. Quod si forte
suisceptis a te quȩ necessaria st̃. & sic ñ quasi a.
uariciã s quasi benedictionẽ. illi neglexerint
eruditioni oꝑã dare. & uerbo dĩ uacare. & in

Expanded text:
accensa: Tu imple officium, tu comple mandatum Dei erga obsequia sacerdotum. Quod si forte susceptis a te quae necessaria sunt, et sic non quasi non avaritiam, sed quasi benedictionem illi neglexerint eruditioni operam dare, et verbo Dei vacare, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nsee uim poss&. cuiꝰ causa ꝑiculũ nauigantib
mnmiuere Et quauis gentiles ẽẽnt. & alieni a
uione di ⁊̃ tam̃ in hacopinione falluit᷑.
u quodi uerũ erat. ꝓdidit eis sors. Deniq ue.
no & salomonẽ in ꝓuerbiis dicent᷑ẽ. Contͣdictio¬
scoibae sorsi & int᷑ ꝑotentes definit. ueluti
sar ostendens contradictiones ostendens ubi di¬
matit᷑ sois. S cũ hec in testamento ueteri non
muica referri de sortib inuenire: conuerti me &̃
ilsoua testamentũ. ut uiderẽ si forte uł ibi
auuude alium subregari: conuenientes apłi
qui utiq̃ multo sapientiores erant. quã hi qui
gerunt duos & statuer̃ duos eos in medio: nec
am̃ de eis. fibim& ipsis iudiciũ cõmiser᷑. ut illũ
facerent quẽ ipsi uoluissent.: sed or antes inquit
miserunt sortẽ ex illis duobꝰ quos statuerant in con¬
batu di: id ẽ. ioseph qui uocabat᷑ harsabas qͥ
ogrominatus ẽ iustus: & mathiã Cecidit inqͥt¬

Expanded text:
 causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent, et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum erat prodidit eis sors super nio et Salomonem in Proverbiis dicentem: « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi locum Judae alium subrogari , convenientes apostolos, qui utique multo sapientiores erant quam hi qui ngerunt duos et statuerunt in medio, nec tamen de his semetipsis judicium permiserunt ut illum facerent quem ipsi voluissent. Sed « orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Domini, id est Joseph, qui vocatur Barnabas, qui cognominatus est justus, et Mathian: « Cecidit, inq
Abbreviated transcription (Latin):
& differt᷑ occasus Hec unꝗͣ sol occumbit. sed
semꝑ exorit᷑. dũ credentiũ cordibꝰ. sol t̾ticiȩ. lu.¬
men ueritatis infundit Cũ uͦ repleta fuerit m̃¬
sura credentiũ. & deterior iã ac decolor ȩtas ulti.¬
mȩ generationis ad uenerit᷑ cũ increscente iniqͥ¬
tate refrigescst caritas multoꝵs. & ꝑpauci reman.¬
diem cũ salutis ẽ tempꝰ. & breuiare diẽ cũ tri¬

Expanded text:
et differtur occasus, nec unquam sol occumbit, sed semper oritur, dum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum vero repleta fuerit mensura credentium, et deterior jam ac decolor aetas ultie generationis advenerit, cum increscente iniquitate refrigescet charitas multorum, et perpauci remandiem cum salutis est tempus, et breviare diem, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
scientie oꝑam dantes. & mentẽ suã mundã. pu.¬
rãq seruantes. atq om̃ibꝰ p̾claris uirtutibus
suas aiãs excolentes: cȩteris simplicioribꝰ ꝑ doctrinȩ
grãm illuminant iter. ꝗ gͣdiunt᷑ & ueniunt
ad salutẽ. hi fortassis nc̃ sub leuitar ũ & sacer¬
dotũ nõie de signant᷑. Quorum hereditas ipse

Expanded text:
ientiae operam dantes, et mentem suam puram mundamque servantes, atque in omnibus praeclaris virtutibus suas animas excolentes, caeteris simplicioribus per doctrinae gratiam illuminant iter quo gradiuntur, et veniunt ad salutem. Hi fortassis sub Levitarum et sacerdotum nomine designantur, quorum haereditas ipse
Abbreviated transcription (Latin):
elausa erit non aꝑietur et nemo ꝑ
eam transibit quia dominus ds̃
isrł transibit ꝑeam et egredietur&
et erit clatisa. Portas plures templi
iezechieł et qtd de singulis descripserit portis nc̃
rursus erponit his quihabent aures adiuudendũ
depoita scõrum exteriore que respicit contra orientẽ
et clausa sit semꝑ. Et att dominus ad eum porta hec
clausa erit. non aꝑietur. et nemo ꝑeam transibit
quia dñs d̾s isrł ingredietur ꝑ eam & egrediet᷑ et
ent dausa et aliam causã addit cur clausa sit por¬
ta non solum quia dominus dĩ transibit ꝑ eam:
s quia et diie sedebit mea ut comedat panem con¬

Expanded text:
on aperietur, et nemo per eam transibit, quia Dominus Deus Israel transibit per eam, et egredietur. Et erit clausa. Portas plures templi hominis, et quod de singulis descripserit portis, nunc rursus exponit his, qui habent aures ad audiendum, de porta sanctorum exteriore quae respicit contra Orientem, et clausa sit semper. Et ait Dominus ad eum: Porta haec clausa erit, non aperietur, et nemo per eam transibit, quia Dominus Deus Israel ingredietur per eam, et egredietur, et erit clausa. Et aliam causam addit cur clausa sit porta, non solum quia Dominus Deus transibit per eam, sed quia et dux sedebit in ea, ut comedat panem co
Abbreviated transcription (Latin):
noc etusdem mensuram accipits erum semꝑ in
orationib puris et munda conscientia in factis iusti¬
cie cotidianum comedimus panem. Si qui uͦ mi¬
nus ẽ purus est: aliomodo cotidianum uescit᷑ pa¬
nem. Dominus autem qui omĩũ uidex ẽ det nob̃
panem uiuentem ut cibati eo et corroborati possinꝰ
in celo iter facere glorificantes dm̃ omnipotentẽ¬

Expanded text:
nec ejusdem mensurae eum accipit, verum semper in nec ejusdem mensurae eum accipit, verum semper in orationibus puris, et munda conscientia, in factis justitiae, quotidianum comedimus panem. Si quis vero minus purus est, alio modo quotidianum comedit panem. Dominus autem, qui omnium judex est, det nobis panem viventem, ut cibati eo, et corroborati possimus in coelum iter facere, glorificantes Deum omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
et cibis quossoli sacerdotes comedunt refert᷑. Sunt
quidam cibi sacerdotales quos non comedit sacerdo
in domo fua. non cum filiis licet sacerdotales sint.
non cum uxore licet legitime ei nupserit: s in loco
scõ comedit ea: et comedit ibi escam inscã scõrum.
in alio quo quam loco sed insanctis scõrum. sic salua¬
tor m̃s solus comedit panem nullo ualente comed̾e
cum eo. Est autem quidam lociis in quo comedens:
&e me secum attrahit ad uescendum. Ecce enim in qͥt
sto et pulso siquis michi aꝑuerit ingredior ad eũ
et cenabo cum eo: &e ipse mecum. Ex quo apparet. et
alium posse cenare cumco. Forro quedam esca ẽ
qua solus tantum modo uescit᷑ excellens quippe ab
uniũsa conditione natura euis. et ab omnib segre¬
gata . facit eum cotidianum panem de patris natã
comedere. Unusquisq nr̃m petit panem eotidia¬
num᷑: et petens cotidianum panem non eundem

Expanded text:
et cibis, quae soli sacerdotes comedunt, refertur. Sunt et cibis, quae soli sacerdotes comedunt, refertur. Sunt quidam cibi sacerdotales, quos non comedit sacerdos in domo sua, non cum filiis, licet sacerdotales sint, non cum uxore, licet legitime ei nupserit; sed in loco sancto comedit eos, et comedit ibi escam in sanctis  Al.in alio quoquam loco, sed in sanctis sanctorum: sic Salvator meus solus comedit panem, nullo valente comedere cum eo. Est autem quidam locus, in quo comedens, et me secum attrahit ad vescendum: Ecce enim, inquit, ad ostium sto, et pulso, si quis mihi aperuerit, ingrediar ad eum, et coenabo cum eo, et ipse mecum . Ex quo apparet, et alium posse coenare cum eo. Porro quaedam esca est, qua solus tantummodo vescitur. Excellens quippe ab universa conditione natura ejus, et ab omnibus segregata, facit eum quotidianum panem de Patris natura comedere. Unusquisque nostrum petit panem quotidianum, et petens quotidianum panem, non eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
uere magnũ indomouas timotheus sirsum
capit que ego caꝑe non possum et est forsitan
aliqui quietiam meminus capiat sunt qͥdam
qͣ solus xp̃s capit et iccireo clausa ẽ iania tẽ¬
plidei. Quȩ nam ista obsecro exterior q̃ extra mun¬
danasres et incorporeas et ut ita dicam materiales
aperit. neq enim frustra positum ẽ exteriorem ia¬
nũam semꝑ ȩẽ clausam. que ẽ ista exterior scõꝵ
quare clausa: quia dominis ds̃ isrł solus ingredit᷑
et egredietur ꝑ eam. Suare egreditur ut cognoscat᷑:
aquo aduce qui ad clausam portam duxisti. salna¬
tor est qui panem comedit. qui portam cumpatre
claudit. qui spiritali pascitur cibo m̃s eibus ẽ dicen
magnũ sacerdotem panem in sanctisscõrum come¬
dentem. ad hec autem approbanda q̃ diximus qͥ leui¬
ticũ legit abblato x corde suo uelamine. poterit agnos¬
cere imy sterium sacerdotum abi quippe de sa crificiis

Expanded text:
vere magnum in domo vas, Thimotheus rursum vere magnum in domo vas, Thimotheus rursum capit quae ego capere non possum. Et est forsitan aliquis, qui etiam me minus capiat: sunt quaedam quae solus Christus capit, et idcirco clausa est janua tepli Dei. Quae est enim ista? obsecro. Exterior, quae extra mundanas res, et incorporeas, et, ut ita dicam, immateriales aperit. Neque enim frustra positum est, exteriorem januam semper esse clausam. Quae est ista janua exterior? Sanctorum. Quare clausa? quia Dominus Deus Israel solus ingreditur et egreditur per eam. Quare ingreditur? ut cognoscatur. A quo? a duce. Quis ad clausam portam dux iste? Salvator est, qui panem comedit, qui portam cum Patre claudit, qui spiritali pascitur cibo. Meus cibus est, dimagnum sacerdotem panem in sanctis sanctorum comedentem. Ad haec autem probanda quae dicimus, qui Leviticum legit , ablato ex corde suo velamine, poterit agnoscere mysterium sacerdotum. Ibi quippe de sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
mnemo imientus ẽ neq incelo neq int̾ra neq iub t̾ra
quipossit aꝑire signacula. et legere que scripta erãt
noli flere ecce uir it leo extribu uda tadix & gen¬
dauid aꝑire librum et soluere signacula eius. Et
apiils qui erat de tribuuida. et manifestauit q̃
etant scripta quamdiu nonuenit dñs m̃s clausa
erat lex clausus sermo ꝓpħicus uclata lectio ue t̾is
cestamenti et usq ad hanc diem quando legit᷑ moy¬
ses uelamentũ in corde uideorum positum ẽ. sunt
autem quidam qui amant uelam̃tũ et oderunt eos
qui de uel amine iterp̃tantur.s nos conũtam᷑ ad
dũm ut ablato uelamte dicamus nos autem õs¬
quedam porta et una et clausa ꝑ quam nemo ttan¬
stt Sunt quippe quedam uniũse creatiue in cog¬
nita & uni tantum modo nota neq enim qͥeqͥd no¬
uit faius ħ mundo aꝑuit. Honcapit ereatura qd̵
capit dsͣ. et ut ad minora ueniam non capiunt
signa equalit cognitionem plus erat inpaulo
quam inthimotheo cum eẽc uas electionis et

Expanded text:
Et nemo inventus est in coelo, neque in terra neque sub terra, qui possit aperire signacula, et legere quae scripta erant noli flere. Ecce vicit leo de tribu Juda, radix eDavid, aperire librum et solvere signacula ejus. Et aperuit, qui erat de tribu Juda, et manifestavit quae erant scripta . Quamdiu non venit Deus meus, clausa erat lex, clausus sermo propheticus, velata lectio veteris Testamenti, et usque ad hanc diem, quando legitur Moyses, velamentum in corde Judaeorum est positum. Sunt autem quidam, qui amant velamentum, et oderunt eos qui de velamine interpretantur: sed nos convertamur ad Dominum, ut, ablato velamedam porta, et una, et clausa, per quam nemo transiit. Sunt quippe quaedam universae creaturae incognita, et uni tantummodo nota. Neque enim quicquid novit filius, hoc mundo aperuit. Non capit creatura, quod capit Deus; et ut ad majora veniam, non capiunt signa aequaliter cognitionem. Plus erat in Paulo quam in Timotheo, cum esset vas electionis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
portareierabitur: Nerum alia ratio ẽ porte exterio¬
ps e⁊ seđm uiam scõium. Quȩ est engo alia ratio ut
ciausa ꝑͥmaneat: si pra dictus dux ibi sedit ut nemo
que hec obseriare legit nonne quod ammͦ scriptu¬
ram audit loquentem. Surge qui dormis. non nesti¬
mulat ut exsurgat imortins et ea q̃ clausa sunt qͦrat:
Ego audent᷑ ditam saeratiora queq clausa cẽ &e ma¬
nifestiora reserata ee. clausa. aꝑientes ea q̃ clausa
sunit. hec uos dicimus sed euangłia cestantur. u ȩ uo¬
uilscribe et phariseihy pocrite. et uobis iegis docto¬
nb ue quia tulistis clauem scientiȩ et ipsi non intra¬
stis et ingredientes ꝓhibuistis. Est gͥ quedam clauis
scientie ad ea q̃sunt clausa reseranda &e sunt pluri¬
mi neq ipsi ingredientes neq eos ꝑmittentes qui in¬
gredi uolunt. Et in alio loco sensus scripturarũ lib
Dr esse sinatus et erunt sermones libri istius qͦsi
Smones libri signati. qͥni si dedint hõi nescienti lit¬

Expanded text:
ia ratio est portae exterioris, et secundum viam sanctorum. Quae est ergo illa ratio, ut clausa permaneat? Supradictus dux ibi sedet, ut nemoQui haec observate legit, nonne quodammodo 1002 Scripturam audit loquentem: Surge qui dormis? Nonne stimulatur ut exsurgat a mortuis, et ea, quae clausa sunt, quaerat? Ego audenter dicam, secretiora quaeque clausa esse, et manifestiora reserata, et non esse clausa. Aperientes ea quae clausa sunt, haec nos dicimus; sed Evangelia testantur: Vae vobis, scribae, et pharisaei hypocritae, et vobis legis doctoribus vae, quia tulistis clavem scientiae, et ipsi non intrastis, et ingredientes prohibuistis . Est igitur quaedam clavis scientiae ad ea, quae sunt clausa, reseranda: et sunt plurimi, neque ipsi ingredientes, neque eos permittentes, qui ingredi volunt. Et in alio loco sensus Scripturarum liber dicitur esse signatus: Et erunt sermones libri istius, quasi sermones libri signati: quem si dederint homini lit
Abbreviated transcription (Latin):
& diem hõis ñ concupiui: Explanatio uerbi
conuineit nos. qr diẽ concupiscamꝰ hõis. Fre¬
quent᷑ quippe ogrotantes cum in fantasinate eẽ
febriũ ceꝑimiꝰ. & mortis limine urgeri. ad eos
qui nos usitant fr̃s̃ lasias manus. attollimus.
antes eos ut ꝓ nobis dnm̃ dep̾cent᷑. atq dicen¬
tes Roga mͥ aliquotł utte spaciũ roga ut ali¬
quantisꝑ in huc luce ꝑmaneã: Ista memor ati¬
tes ñ diem sc̃m̃ dñi. sed diẽ hominis desuđłareꝰ:
Qua ꝓpt̃ longe uitȩ amore deposito & desidio
humane diei. queramꝰ illã diẽ uidere in qua
pirticipes cius battitudinis quȩ in xp̃o ẽ efti¬

Expanded text:
is non concupivi? Explanatio verbi convincit nos, quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quippe aegrotantes, cum in phantasmate esse febrium coeperimus, et mortis limine urgeri, ad eos qui nos visitant fratres lassas manus attollimus, orantes eos, ut pro nobis Dominum deprecentur, atque dicentes: Roga mihi aliquod vitae spatium, roga ut aliquantisper in hac luce permaneam. Ista memorantes, non diem sanctum Domini, sed diem hominis desideramus. Quhumanae diei, quaeramus illam diem videre, in qua participes ejus beatitudinis, quae in Christo est
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit interp̾tatio Incipiamus gͦ ab eo qđ scͥptu ẽ
ulamauit ꝑdix. amg̃gauit quȩ non peꝑit ⁊
ipse generauit. sed cũ clamauerit alienas cong̃¬
gans creaturas. facit eas suas Clamauit ꝑdix
ꝑ ualentinũ. clamauit ꝑbasilidẽ ꝑ marcionẽ:
ꝑ om̃s qui alienȩ a dõ głȩ cupiditate iupti sunt:
Nullus enĩ eorũ sonare poterit uocẽ dñi iħi. meȩ
lo. erat in petro. ꝓpt̾ quod paulus dicebat. An
exꝑim̾itũ queritis cius qͥ in me loqt᷑ xp̃e: Vax¬

Expanded text:
fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit. ipse generavit; sed cum clamaverit, alienas congregans creaturas, facit eas suas. Clamavit perdix per Valentinum, clamavit per Basilidem, per Marcionem, per omnes qui alienae a Deo gloriae cupiditate Nullus enim eorum sonare poterat vocem Domini Jesu: « sti in Paulo, erat in Petro; propter quod Paulus dicebat: « An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur,