comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se & p̾dicando intrat ad te: ꝑse intrat adte
& ad patrem ipse ẽ ostium: quia ñ ẽ qua
ueniatur ad patrem. nisi ꝑ ipsum. Unus
ipsa quȩ dixi. utiq uerbo dixi. Si uelim
dicere & ipsum u̾bum. unde dico nͥ u̾bo:
ac ꝑ hoc ꝑ uerbum & alia dicunt᷑ quȩ ñ
sunt quod u̾bum. & ipsum u̾bum dici
ñ potest nisi ꝑ u̾bum. Adiuuante dño.
exemplis habundauimus. Tenete gͦ qͥm
pandendo se.pastor intrando ꝑse. S qͥdem
fr̃s mei quod pastor ẽ: dedit & memibris
suis. Nam petrus pastor. & paulus pastor.
& ceceri apłi pastores. & boni ep̃i pastores.
Ostium uͦ. nemo nr̃m se dicit. Hoc sibi ipse
ꝓprie tenuit. qua intrarent oues. Deniq
pͥaulus apłs boni pastoris implebat offi¬
cium qͣndo xp̃m predicabat. qr ꝑ ostiuim
intrabat. A tubi oues indisciplinate cepe¬
runt facere scismata. & alia ostia sibi po¬
nere. ñ qua intrarent ut congregarentur.
s qua errarent ut diuiderent᷑. dicentes

Expanded text:
se, et praedicando intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus ipsa quae dixi, utique verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi per verbum. Adjuvante Domino exemplis abundavimus. Tenete ergo qupandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm duceremini. Respondit᷑ ille
homo. ⁊ dixit eis. In hoc mirabile est.
quia uos nescitis unde sit ⁊ aperuit
oculos meos. Scimus aut̃ qr peccatores
luntatem eiꝰ facit. hunc exaudit. Ad̾.
huc munctus loquitur. Nam & pecca¬
tores exaudit ds̃. Si enim & peccatores
ds ñ exaudiret. frustra ille publi canus
ocłos in terram dĩmiitens. & pectus
suum ꝑcutiens diceret. Domine ꝓpitiꝰ
esto mͥ peccatori. Q ista confessis me¬
ruit iustificationẽ. quomodo iste cecꝰ
illuminationẽ. Ascło ñ ẽ auditum. ꝙr
quis aꝑuit ocłos ceci nati. Nisi eẽt
hic a đo. ñ poterat facere quicquam:
nisi a domino: Aut qͦndo a discipulis
talia fierent. nisi in eis dñs habitar&:
Responderunt & dixerunt ei. In pecca¬
tis natus es totus. T̾o̾tus quid ẽ: cum
oculis clausis. S qui aꝑuit ocłos saluat¬
& totum. Ipse dabit ad dexteram re-¬
surrectionem: qui in facie dedit il
Ipsi illum magistrum fecerunt. ipsi ut

Expanded text:
ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores luntatem ejus facit, hunc exaudit Deus. « Adhuc inunctus loquitur. Nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille publicanus oculos in terram dimittens, et pectus suum percutiens diceret: Domine, propitius esto mihi peccatori . Et ista confessione meruit justificationem, quomodo iste caecus illumaperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret? « Responderunt et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. Quid est totus? Cum oculis clausis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum: ipse dabit in corde resurrectionem, qui in facie dedit illIpsi illum magistrum fecerant, ipsi ut
Abbreviated transcription (Latin):
cum eem modo uideo. Dixerunt gͦ
illi. Quid fecit tibi : Quomͦ aperuit
tibi ocłos: Q ille iam stomachãs ad-¬
uersus duritiam iudeoꝵ. & ex ceco
uidens. ñ ferens cecos respondit eis:
Dixi uob̃ iam & audistis. Quid iterum
uultis audire: Nunquid & uos dis
cipuli eius fieri: Quid ẽ nunquid &
uos nisi quia ego iam sum: Nunquid
& uos uults: iam uideo s ñ indeo:
132
Maledixerunt ei & dixerunt. Ex discipłs
eiꝰ sis. Tale maledictum suꝑ nos & suꝑ fili¬
os nr̃os. Maledictum ẽ enim si cor dis¬
cutias. ñ si uerba ꝑpendas. Nos aut̃ moy¬
si discipuli sumus. Nos scimus. qr moysi
locutus ẽ ds̃. Istum aut̃ nescimus unde
sit. Utinam sciretis quia moysi locutꝰ
ẽ ds̃. sciretis quis ꝑ moy sen p̃dicatꝰ ẽ ds:
habetis enim dñm dicentem. Si crede¬
retis moysi. crederetis & michi. De me
enim ille scripsit. Itane seruum sequi¬
mini. & dorsum ponitis cont᷑ dñm:
S nec seruum sequimini. Nam ꝑ illum

Expanded text:
essem, modo video. Dixerunt ergo essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stomachans adversus duritiam Judoeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos. Respondit eis, Dixi vobis jam et audistis quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Nunquid et vos? nisi, quia ego jam sum? Nunquid et vos vultis? Jam video, sed non invideo. 12. Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus ejus sis. Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum
Abbreviated transcription (Latin):
uideat nescimus. Q dixerunt. Ipsum
interrogate. etatem ht̃. ipse ꝓ se loquat᷑:
Filius quidem nr̃ ẽ. s iuste cogeremur
loqui ꝑ infante qr ipse ꝓse loqui non
possetꝰ. Olim loquit᷑ modo uidet. Cecum
a natiuitate nouimus. lo quentem olim
scimus. uidentem modo indemus. Ipsũ
interrogate. ut instruamini. Qͥd nobis
calumpniamini : Hec dixerunt parentes
eius. qr timebant iudeos. Iam enim con¬
spirauerant iudei. ut siquis eum con¬
fiteret᷑ xp̃m extͣ sinagogam fieret:
Iam ñ erat malum fieri extͣ sinagogã:
Illi expellebant s xp̃c excipiebat. Prop¬
terea parentes eius dixerunt qr ȩtatẽ
habet. ipsum interrogate. Uocauerunt
g rursum hominẽ qui fuerat cecus:⁊
dixerunt ei. Da głam do. Qͥa ẽ da głam
đo : Nega quod accepisti. hoc plane nc̃ ẽ
głam do dare. s dm̃ potius blasphemare:
Da inquiunt głam do. Nos scimus. qr
hic homo peccator ẽ. Dixit gͦille. Si
peccator ẽ nescio: unum scio qr cecus

Expanded text:
nescimus. Et dixerunt: Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. 11. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Quid est, Da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est gloriam Deo dare, sed Deum potius blasphemare Da, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia c
Abbreviated transcription (Latin):
omnib tradidit illum. Quomͦ ñ o
cum illo omnia nob̾ donauit: s qͥbꝰ:
nob̃ p̃scitis. p̃destinatis. iustificatis. glo¬
rificatis. De quib sequit᷑. Quis accusa-¬
bit aduersus electos dei : Nouit gͦ
dominꝰ qui sunt eiꝰ. ipsi sunt oues:
Aliqͣndo se ipsȩ nesciunt. s pastor no¬
uit eas. scđm p̃destinationẽ. scđm istã¬

Expanded text:
tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit? » Sed quibus nobis? Praescitis, praedestinatis, justificatis, glorificatis: de quibus sequitur, Quis accusabit adversus electos Dei ? Novit ergo Dominus qui sunt ejus; ipsae sunt oves. Aliquando se ipsae nesciunt, sed pastor novit eas, s
Abbreviated transcription (Latin):
tuimus exposunus: quidam ex phari¬
seis dixerunt. Nunquid & nos cecisumus:
quib respondit. Si ceci eẽtis. ñ haberetis
peccatum. N unc aut̃ dicitis qr uidemus
peccatum ur̃m manet. his u̾bis subiunx̾
ea quȩ hodie cum recitarentur audimmꝰ:
Amen amen dico uobis. qui non intrat
ꝑ ostium inouile ouium: s ascendit
alitnde: ille sur ẽ ⁊ latro. Dixerant
enim se cecos ñ ẽẽ. Uidere aut̃ tunc
possent. si oues xp̃i eẽnt. Unde sibi
usurpabant lumen. qui furebant cont᷑
diem: ꝓpt̾ illorum gͦ uanam suꝑbani
& insanabilem arrogantiam dñs iħc
ista contexuit. inquib nos salubrit᷑
si aduertamus ammonuit. Multi enĩ
sunt qui scđm qͣndam uite huius
consuetudinem dicunt᷑ boni homines:
boni uiri. bonȩ feminȩ. innocentes.
&̾ quasi obseruantes ea quȩ in lege
precepta sunt. deferentes honorem

Expanded text:
m ex Pharisaeis dixerunt, Numquid et nos caeci sumus? Quibus respondit: Si caeci essetis, non haberetis peccatum; nunc autem dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet . His verbis subjunxit ea quae hodie cum recitarentur, audivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferent
Abbreviated transcription (Latin):
e illuminato illo qui natus ẽ
cecus. sermo ad iudeos dñi
exhortatus ẽ. Huic itaq lec̃¬
tiom hodiernam ẽẽ concextã.
scire debuit & commoneri caritas ur̃a:
Cum enim dominꝰ dixisset. iniudicium
ego in hunc mundum ueni. ut qui non
uident uideant. & qui uident ceci fi

Expanded text:
De illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm dixerit ei peccator confitens ⁊
medicum querens. iudica me ds̃ & dis¬
cerne causam meam de gente nͥ sc̃ã il¬
lorum scilicet qui dicunt uidemus:⁊
eorum peccatum manet. Non aut̃ illud
iudicium iam intulit mundo. quo de
uiuis & mortuis infine scłi iudicabit:
Sedm hoc enim dixerat. ego ñ uidico
qͣmqͣm. qm prius uenit ñ ut iudicet
mundum. s ut saluetur mundus per

Expanded text:
tanquam dixerit ei peccator confitens et tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine saeculi judicabit. Secundum hoc enim dixerat, Ego non judico quemquam : quoniam prius venit, non ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis istis quidam ex phariseis. &
dixerunt ei. Nunquid & nos ceci
sumus: Audi iam quid ẽ qd mouebat.
& qui uident ceci fiant. Dixit eis iħc:
Siceci eẽtis ñ haberetis peccatum: cũ¬
sit cecitas ipsa peccatum. Si ceci ẽẽtis. id ẽ
si uos cecos aduerteretis. si uos cecos dicetis.
ñ haberetis peccatum: qr ego ueni aufer¬
peccatum ur̃m manet. Quare: quia di¬
cendo uidemus. medicum ñ queritis. in
cecitate ur̃a remanetis. Hoc ẽ gͦ quod
paulo ante intellexeramus q̃ ait. ego
ueni ut qui ñ uident uideant. Quid ẽ¬
qui ñ uident uideant: Qui se ñ uidere
confitentur & medicum querunt. uide¬
ant. Q qui uident ceci fiant. Quid ẽ qͥ
uident ceci fiant: Qui se putant uidere
& medicum ñ querunt. in sua cecitate ꝑ¬
maneant. Sͦ istam discretionem uocauit᷑
iudicium cum ait. in iudicium ueni in
hunc mundum. qͦ discerit causam cre-¬
dentium ⁊ confitentium a suꝑbis se ui-¬
dere putantib. ⁊ iđo grauus excecatis.

Expanded text:
verbis istis quidam ex Pharisaeis, et verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: Numquid et nos caeci sumus? Audi jam quid est quod movebat, Et qui vident, caeci fiant. Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Cusit caecitas ipsa peccatum. Si caeci essetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis,  peccatum; quia ego veni auferpeccatum vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non vident, videant: quid ese non videre confitentur, et medicum quaerunt, ut videant. Et qui vident, caeci fiant: quid est, qui vident, caeci fiant? Qui se patant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis;
Abbreviated transcription (Latin):
unctus. Quis es domine ut credam in
eum : Q̾ dixit ei iħc. Q uidisti eum.
& qui loquitur tecum ipse ẽ. Missus ẽ
ille. iste lauat faciem in syloa: quod̃
int̾p̃tatur missus. Deniq iam facie lota
cordis. & mundata conscientia. agnos¬
cens illum ñ filium hominis tantur
quod ante crediderat.s iam filium dĩ
qͥui carnem susceꝑat ait. Credo dñe:
Parum ẽ credo. Uis uidere qualẽ credat:
ꝓ cidens adorauit eum. Dicit ei iħ̾c:
discernens. In iudicium ego in hunc¬
⁊ mundum ueni. ut qui ñ uident uide¬
ant. & qui uident ceci fiant. Quid ẽ
hoc domine: Magnam questionem
fessis intulisti. S erige uires nr̃as. ut
possimus intelligere quod dixifti:
Uenisti ut qui ñuident uideant. Recte
quia lumen es recte quia dies es. recte
quia de tenebris liberas. Hoc omnis
anima accipit. omnis intelligit. Qͥd ẽ
hoc quod sequitur. & qui indent ceci
fiant: Ergo ne quia uenisti. ceci fiunt
qui uidebant: Audi qd sequitur: &
sortassis intelligis. Commoti scint enim

Expanded text:
 Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carnem susceperat, ait: Credo, Domine. Parum est, Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eum. 16. Et dixit In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, caeci fiant? Ergone quia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
enarrauit. Item alibi ait. Nemo nouit
filium nisi pat̾. neq patrem qͥs nouit
nisi filius. & cui uoluerit filius reue¬
lare. Sic ut gͦ ipse ꝑse nouit patrem
sum intrat. Lumen cum alia monstrat
quȩ uident᷑ in lumine: nunquid aliqͦ
alio indiget ut monstretur: Lum̃ g
& alia demonstrat. & se ipsum. Qͤc̃q
intelligimus. intellectu intelligimus:
&̾ ipsum intellectum. unde nisi intel¬
lectu intelligimus: Nunquid sic ocłõ
carnis & alia uides & ipsum: Quamuis
enim uideant homines ocłis suis. ñ

Expanded text:
enarravit. Item alibi ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quisquam novit, nis Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sicut ergo ipse per se novit Patrem,sum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines
Abbreviated transcription (Latin):
enim domine iħu. immo ñ puto seo
credo atq confirmo. te ibi fuisse qͥn
dixit ds̃. fiat lux. & facta est lux:
Sieim uerbo fecit. ꝑ te fecit. & id̾o
dictum ẽ omnia ꝑ ipsum facta sunt. &
sine ipso factum ẽ nichil. Diuisit ds̃¬
Quȩ ẽ illa nox. quȩ cum uenerit nemo
poterit oꝑari : udi quid sit dies.
& tunc int̾elligis quȩ sit noꝵ. Unde
sumus audituri quis nam sit dies iste:
Ipse dicat. Qͣmdiu in mundo sum. lux
sum mundi. Ecce ipse dies ẽ. Lauet
ocłos cecus indie. ut uideat diem:
Qmdiu inquit inmundo sum. lux
sum mundi. Grgo nescio quȩ nox erit.
qͣndo ibi x ñ erit: ido neno poterit
oꝑari. Restat inquirere fr̃s mei. pa¬
cienter accipite inquirentem me. Uo¬
biscum quero. uob̾cum inueniam a qͦ
quero. Constat expressum ac definitũ
ẽ. diem commemorasse dñm hoc loco
se ipsum. id ẽ lumen mundi. Qnͣdiu
inquit sum in hoc mundo lux sum
mundi. Sͦ ipse oꝑatur. Qmͣdiu est
aut̃ in hoc mundo : Putamus fr̃s

Expanded text:
enim, Domine Jesu, imo non puto, sed enim, Domine Jesu, imo non puto, sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est niQuae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Qinquit, sum in hoc mundo, lumen sum mundi. Ergo ipse operatur. Quandiu est autem in hoc mundo? Putamus, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enim inungebant᷑ quidam. Quid gͦ
dicebant nec uidentes nec muncti.
Non ẽ hic homo a do. qui sabbatum
ñ custodit. Ipse potius custodiebat. qͥ
sine peccato erat. Sabbatum enim
sp̃itale. hoc ẽ ñ habere peccatum. De¬
niq fr̃s hoc ammonet ds̃ quando
commendat sabbatum omne opus
seruile ñ facietis. Hȩc sunt u̾ba dĩ sab¬
batum commendantis. omne opꝰ ser¬
uile ñ facietis. Iam suꝑiores lectiones
tum. seruus ẽ peccati. S isti nec uiden¬
tes ut diximus nec inuncꝰti. sabbatum
carnalit᷑ obseruabant: sp̾italit̾ uiola¬
bant. Alii dicebant. Quomodo potest
homo peccator hec signa facere: ecce¬
‸ sunt inunct. Q̾ scisma erat mneis:
quid de illo sentis: quid estimas. quid
iudicas: querebant qͦmadmodum ho¬
mini calumpniarentur. ut de sy nago¬
ga pelleret᷑. s a xͦ inueniret᷑. Sed ille
constant᷑ qd sentiebat expressit. Ait
inunctus in corde. ñdum dei filium
conficetur: nec mentitur tamen. Ipse¬
enim. dominꝰ de se ipso ait. Non est

Expanded text:
ungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes nec uncti? Non est iste homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat qui sine peccato erat. Sabbatum enim spiritale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones tum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritaliter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Quid de indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est
Abbreviated transcription (Latin):
est qui sed ebat & mendicabat : Alii dice¬
bant quia hic ẽ. aliĩ aut̃ nequaqͣm si
similis ẽ eius. Aꝑti oculi uultum muta¬
uerant. Ille dicebat quia ego sum. uox
grata. ne dampnaret᷑ in grata. Dicebant
Respondit. Ille homo qui dr̃ iħc. lu
tum fecit & unxit ocłos meos. ⁊ dix̃
michi. Uade ad natatoria syloe ⁊⁊ laua.
& abii & laui & uidi. Ecce annuntiator
factus ẽ gr̃ẽ. ecce euangłizat. confitet᷑
uidens. Cecus ille confitebat᷑. & cor
impiorum angebatur: qr ñ habebant
in corde q̃ iam ille habebat in faciȩ:
In his uerbis animus ipsius adhuc in¬
uncto similis erat. ñdum uidenti
Sic ponamus fr̃s. tanqͣm illam inunc¬
tionem in animo habuerit. Predicat.
& nescit qͦm p̾dicat. Adducunt eum
ad phariseos qui cecus fuerat. E rat
aut̾ sabbatum qͦndo lucum fecit iħe i
aperuit ocłos eius. Iterum gͦ interro

Expanded text:
cabat? Alii dicebant, quia hic est; alii autem, nequaquam, sed similis est ejus. Aperti oculi vultum mutaverant. Ille dicebat, quia ego sum. Vox grata, ne damnaret ingrata. Dicebant Respondit: Ille homo, qui dicitutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. DIn his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctioet nescit, quem praedicat. Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem Sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sermo qui scriptꝰ ẽ. Absorta ẽ mors in
ubi ẽ mors contentio tua: Caro concupis
mors contentio tua : iam uiuemus. iam
ñ moriemur in illo qui ꝓ nob̾ mortuus ẽ
& resurrexit: ut qui uiuunt inquit
iam ñ sibi uiuant. s ei qui ꝓ ipsis mor¬
tuus ẽ. & resurrex it. Precemur medicũ
saucii. p ortemur instabulum curandi:
Ille ẽ enim qui ꝓmittit sanitatem. qui
miseratꝰ ẽ in uia semunuunt ã latronib
derelictum. In fudit oleum & uinum.
curauit uulnera. leuauit iniumentũ.
ꝑduxit ad stabulum. stabulario cõmen¬
dauit. Cui stabulario: forte illi qͥ dixit.
ꝓ xp̃o legatione fungimur. Dedit ĩ duoᷤᷤ
nummos. qui impenderent᷑ saucio cu¬
rando. Forte ipsa sunt duo p̾cepta in
stabulum ẽ. uiatoris. s ipsi eccłs sursũ
ẽ. hereditas possessoris. E xehert sermro¬

Expanded text:
sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in Ubi est, mors, contentio tua? Caro concupiscmors, contentio tua? Jam vivemus, jam non moriemur, in illo qui pro nobis mortuus est et resurrexit: ut qui vivunt, inquit, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Precemur medicum saucii, portemur in stabulum curandi. Ille est enim qui promittit sanitatem, qui miseratus est in via semivivum a latronibus derelictum: infudit oleum et vinum, curavit vulnera, levavit in jumentum, perduxit in stabulum, stabulario commendavit. Cui stabulario? Forte illi qui dixit, Pro Christo legatione fungimur . Dedit etiam duos nummos, qui impenderentur saucio curando : forte ipsa sunt duo praecepta, stabulum est viatoris: sed ipsi Ecclesiae sursum est haereditas possessoris. TR
Abbreviated transcription (Latin):
enim iꝑsum cognouissent. eiꝰ filumm
recepissent. Ego aut̃ inquit noui eũ:
Scłm carneni iudicantib potunit c
hinc arrogans uderi: q dixit ego non
eum . Si uidete quid sequatur. Si dras
q non noui eum. ero similis uob me¬
lax. sͦ arrogantia ñ ita caueatur. ut
ueritas relinquat᷑. S scio ȩum & ser¬
monem eiꝰ seruo. Sermonẽ patris tauĩ

Expanded text:
enim ipsum cognovissent, ejus Filium enim ipsum cognovissent, ejus Filium recepissent. Ego autem, inquit, novi eum. Secundum carnem judicantibus potuit et hinc arrogans videri, quia dixit, Ego novi eum. Sed videte quid sequatur: Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendax. Ergo arrogantia non ita caveatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ẽ. Est pat̾ meus qui głificat me
Hoc ait ꝑpt̾ illud qͦd dixerunt. qͣm te ip¬
sum fac̾is: Refert enim głam suam ad
patrem: de quo ẽ. quod ds ẽ. Aliqͣndo
arriani & de isto uerbo calumpniant᷑
fidĩ nr̃e & dicunt. Ecce maior ẽ pat̾. qr
utiq głificat filium. H eretice. ñ legisti
& ipsum filium dicentem. qͦd głificet
patrem suum: si ⁊ ille filium głificat.
& filius patrem głificat: pone ꝑniciẽ.
modum ostendat ipsum dm̃ ẽẽ. pa
tiei dicunt dm̃ annuntiatum in ueteri
testamento ñ ẽẽ patrem xͥ: s nescio
quen principem malors angłorum:
Manichei sunt qui ista dicunt. marci¬
oniste sunt. qui ista dicunt. Sunt &¬
alii fortasse heretici. quos cõmemorare
uł ñ opꝰ ẽ. uł a me omnes recoli in
p̾sentia ñ possunt. N defuerunt tam̃
qui hoc dicerent. Itaq attendite. ut
trem suum dominꝰ xͤ. quem illi dice.¬
bant dm̃ suum ⁊ ñ cognouerant. Si

Expanded text:
nihil est: est Pater meus qui glorificat me. nihil est: est Pater meus qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei nostrae, et dicunt: Ecce major est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod glorificet Patrem suum ? Si et ille Filium glorificat, et Filius Patrem glorificat: pone pervicacimodum ostendat ipsum Deum Patrem etici dicunt Deum annuntiatum in Veteri Testamento, non esse Patrem Christi; sed nescio quem principem malorum angelorum. Manichaei sunt qui ista dicunt, Marcionitae sunt qui ista dicunt. Sunt et alii fortasse haeretici, quos commemorare vel non opus est, vel a me omnes recoli in praesentia non possunt: non defuerunt tamen qui hoc dicerent. Itaque attendite, ut trem suum Dominus Christus, quem illi dicebant Deum suum, et non cognoverunt: si
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. S eum timete. qui ht potes¬
tatem & corpꝰ & animã occidere in
gehenna ignis. Ecce de qua morte lo¬
quebat᷑ cum diceret. qui sermonem
meum seruauerit. mortẽ ñ uidebit
mȩternum. Seruemus gͦ fr̃s sermonẽ
ipsius in fide : ꝑuenturi ad spetiem.
cum acceꝑimus plenissimã lib̾tatem:
Isti aut̃ indignantes mortui: ⁊ morti
sempit̾nȩ p̾destinati: respondebant
conuitiose. & dicebant. Modo cognoui
dominꝰ uult intelligi. nec abraham
mortuus ẽ nec ꝓpħe. Illi enm mortui
sunt & uiuunt: isti uiuebant ⁊ mor¬
tui erant. Nam respondens saduceis
de resurrectione: hoc ait ipse dominꝰ:
De resurrectione mortuorum ñ legistis.
qͦmͦ dicit dominꝰ de rubo ad moy sen.
ego sum ds̃ abraham. & as ysaao . ⁊ As
iacob: non ẽ ds mortuorum. s uiuorum:
Si gͦ illi uiuunt. laboremus sic uiuere. ⁊
Quem te ipsum facis inquiunt. ut dicas
mortem non uidebit in et̾num qui ser¬
abraham mortuum & ꝓpħas: Respon¬

Expanded text:
faciunt. Sed eum timete qui habet potesfaciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur, cum diceret, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Servemus ergo, fratres, sermonem ipsius in fide; perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimDominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam lode resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, sed vivorum . Si ergo illi vivunt, laboremus sic vivere, utQuem teipsum facis, inquiunt, ut dicas, Mortem non videbit in aeternum, qui serAbraham mortuum et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid agit ut ñ moriat᷑ : s ut paulo
seruis moriatur. Non accipit debiti se¬
curitatem. s postulat dilationem. Qntũ¬
libet diu differatur. ueniet qđ differt᷑.
Illam mortem timeamus. qͣm timuerunt
tres uiri. qͣndo dixerunt regi. Potens ẽ
ds̃ de ista flamina liberare nos. sy ⁊ si ñ:
Ibi fuit timor illius mortis. qͣm modo
dominꝰ cõminat᷑ qͣndo dixerunt. s isiñ.¬
& si noluerit aꝑte liberare. potest in oc¬
culto coronare. Unde & ipse dominꝰ facꝰtu¬
rus martyres & cap̾ mr̃m futurus: ait:
Nolite timere eos qui occidunt corpus:
& postea ñ habent quid faciant. Quomͦ
ñ habent quid faciant: Quid si cum
occiderint corpꝰ. bestiis lacerandum &
diripiendum alitib ꝓiciant: uidetur
adhiic seuitia habereꝰ quid faciat. Sed
cui facit: Qui migrauit. In est corpꝰ s
nullus ẽ sensus. Habitatio iacet. habi¬
tator abscessit. Sͦ postea ñ habent: qͥd
faciant. Non sentienti enim. nichil

Expanded text:
Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi, Potens est Deus etiam de ista flamma liberare nos; sed et si non . Ibi fuit timor illius mortis, quam modo Dominus comminatur, quando dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant: non sentienti enim nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ meum seruauerit. Non ex paues.¬
camus i stammortem. s illam timeamus:
Qͦd ẽ grauius. multi ꝑuerse timendo istã.
inciderunt in illam. Dictum ẽ aliquib
adorate idola. q si non feceritis int̾ficie¬
mini. aut qͦmadmodum ille nabuchodo¬
nosor dixit. si n feceritis mittemini in
caminum ignis ardentis. Multi timuert̃:
& adorauerunt. Nolentes mori: mortui
sunt. Timendo mortem quȩ ñ euadit᷑.
inciderunt in mortem qͣm euadere fe¬
liciter possent. si istam quȩ ñ euadit᷑
infeliciter ñ timerent. Natus es homo.
moriturus es. Qua ibis ut n moriaris:
Quid facies ut ñ moriaris : ut dñs tuus
necessitate moriturum consolaret᷑. uo.¬
luntate mori dignatꝰ ẽ. Qnͣdo uides xͫ
mortuum. dedignaris mori : g morit᷑us
ẽs. qua euadas hoc ñ habes. hodie sit.
cras sit. futurum ẽ: debitum ẽ redden¬
dum. Quid gͦ agit homo timens. fugi¬
ens. occultans se ne inueniat᷑ ab inimico:

Expanded text:
sermonem meum servaverit. 12. Non expavessermonem meum servaverit. 12. Non expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico?
Abbreviated transcription (Latin):
tem inȩt̾num. Uidete locutiones seͥptu¬
hõ ut uideat qͣndo morit᷑. qñ ueniendo
mors ipsos ocłos claudit ne aliquid ui
sapiat dinoscat᷑: Qnͣdo totum sensum
tollit. qͥđ in palato remanebit: S uil¬
bit dictũ ẽ. ⁊ gustabit: ꝓ eo q ẽ exꝑiet
Hȩc dñs parũ ẽ si dicã morituris loquobat
moriturus loquebat᷑: q ⁊ dñi exitus
mortis. sicut loquit᷑ psalmus. Cum gͦ &
morituris loqueret᷑. & moriturꝰ loqueret᷑:
quid sibi uult qd̃ ait. qui sermonẽ meũ
seruauerit mortem ñ uidebit in et̾num.
nisi quia uidebat aliam mortem de qua
nos liberare uenerat: Mortem scdam.
mortem ȩt̾nam. mortem gehennarum.
mortem dampnationis cum diabolo &
angłis eiꝰ. Ipsa ẽ uͦ mors. Nam ista mi¬
gratio ẽ. Quid ẽ ista mors: Relicꝰtio cor¬
poris. depositio sarcine grauis: sed si
alia sarcina ñ portet᷑. qua homo ingehen¬
nam p̾cipitetur. De ipsa gͦ morte dominꝰ
dixit. mortem ñ uidebit inȩternum qͥ

Expanded text:
aeternum. Videte locutionem Scriptuhomo, ut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliquid vidsapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato remanebit? Sed videbit dictum est et gustabit, pro eo quod estec Dominus, parum est si dicam, morituris, loquebatur moriturus: quia et Domini exitus mortis , sicut loquitur Psalmus. Cum ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; nisi quia videbat Dominus aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennas praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dixit, Mortem non videbit in aeternum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
similitudines ipsum acciꝑe ostium. ip¬
sum ostiarium. Quid ẽ enim ostium :
quo intramus. Quis ẽ ostiarius : Qui
aꝑit. Quis gͦ se aꝑit. nisi qui se ipsũ
exponit: Ecce dñs dixerat ostium. ñ
incellexeramus. Quando ñ intellexi-¬
mus clausum erat. qui aꝑuit ipse ẽ
ostiarius. N ulla ẽ gͦ necessitas aliud ali¬
quid querere. nulla necessitas. s fortasse
ẽ uoluntas. Si ẽ uoluntas noli exorbi¬
tare. noli ã trinitate discedere.Si aliã
ꝑsonam queris ostiarii. sp̃c sc̃s occur¬
rat. Non enim dedignabitur ostiarius
Ipse dominꝰ discipłis de sp̃u scõ dicit. Ipse¬

Expanded text:
similitudines ipsum accipere ostium, ipsimilitudines ipsum accipere ostium, ipsum ostiarium. Quid est enim ostium? Qua intramus. Quis est ostiarius? Qui aperit. Quis ergo se aperit, nisi qui seipsum exponit? Ecce Dominus dixerat ostium, non intellexeramus; quando non intelleximus, clausum erat: qui aperuit, ipse est ostiarius. Nulla est ergo necessitas aliquid aliud quaerere, nulla necessitas: sed fortasse est voluntas. Si est voluntas, noli exorbitare, noli a Trinitate discedere. Si personam aliam quaeris ostiarii, Spiritus sanctus occurrat: non enim dedignabitur ostiarius ipse Dominus discipulis suis de Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
tollit peccata mundi. Adhuc aliquid
scđm istas similitudines mirabilius
sum dicturus. & agnus enim & ouis
& pastor. inter se amica sunt. Contra
leones aut̃ apastorib custodiri solent¬
oues. Q tamen de xp̃o cum sit ⁊ ouis
& pastor: legimus dictum. uicit leo
de tribu iuda. Hec omnia fr̃s mei
scdm similitudines accipite. ñ scdm
ꝓprietates. Solemus uidere pastores se.¬
dere suꝑ petram. & inde commissa sibi
peccora custodire. Utiq melior pastor
qͣm petra supͣ qͣm sedet pastar: ⁊ tam̃
cundum similitudinẽ. Proprietatẽ si
queras ame: inpͥncipio erat uerbum
& ũbum erat apud dm̃ &ds erat u̾bũ:
Si queras a me ꝓprietatẽ. filius unicus
de patre mneternum ab eterno genitꝰ.
equalis gignenti. ꝑ qͦm facta sunt omnia
cum patre in commutabilis. ⁊ accepta
forma hominis ñ mutatus ex incarna¬
tione homo. filius hominis. ⁊ filius di
Hoc totum q dixi. ñ similitudo s res ẽ:

Expanded text:
tollit peccatum mundi . Adhuc aliquid tollit peccatum mundi . Adhuc aliquid secundum istas similitudines mirabilius sum dicturus. Et agnus enim et ovis et pastor inter se amica sunt; contra leones autem a pastoribus oves custodiri solent: et tamen de Christo, cum sit ovis et pastor, legimus dictum, Vicit leo de tribu Juda , Haec omnia, fratres, secundum similitudines accipite, non secundum proprietates. Solemus videre pastores sedere supra petram, et inde commissa sibi pecora custodire: utique melior pastor quam petra, super quam sedet pastor; et tamecundum similitudinem. Proprietatem autem si quaeras a me; In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Si quaeras a me proprietatem; Filius unicus de Patre in aeternum ab aeterno genitus, aequalis gignenti, per quem facta sunt omnia, cum Patre incommutabilis, et accepta forma hominis non mutatus, ex incarnatione homo, filius hominis et Filius Dei. Hoc totum quod dixi, non similitudo, sed res est. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ michi humana ẽ relaxata suspitio:
Ds̃ dixit. ueritas dixit. mutari ñ pot̾
qđ in cominutabilis dixit. Dicam gͦ in
huius ꝓfunditate questionis. quid m
indeatur. Eligat unusquisq qͥ placet.¬
q uult. pie tamen sentiat. sic̃ scͥptum ẽ.
sentite de domino in bonitate & in
simplicitate cordis querite. illum:
Ostiarium forte ipsum dñm debemus
acciꝑe. Multo sunt enim inter se di¬
uersa in reb humanis pastor ⁊ ostium
qͣm ostiarius & ostium. & tamen dñs
& pastorem se dixit & ostium. Cur ñ
gͦ intelligamus ipsum & ostiarium:
eum faber fecit. Si aut̃ scdm aliqͣm
similitudinẽ. & ostium & pastor est:
Audeo dicere & ouis ẽ. Ouis nempe
sub pastore ẽ: tamen ille & pastor &
ouis ẽ. Ubi ẽ pastor: Ecce hic habes.
lege eugłm. Ego sum pastor bonus
Ubi ẽ ou̾is: interroga ꝓpħam. Sicut
ouis adimmolandum ductus ẽ. Interroga
amicum sponsi. Ecce agnus đ̃i. ecce qͥ

Expanded text:
non mihi humana est relaxata suspicio; non mihi humana est relaxata suspicio; Deus dixit, veritas dixit, mutari non potest quod immutabilis dixit. 3. Dicam ergo in hujus profunditate quaestionis quid mihi videatur: eligat unusquisque quod placet; pie tamen sentiat, sicut scriptum est, Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum . Ostiarium forte ipsum Dominum debemus accipere. Multo sunt enim inter se diversa in rebus humanis pastor et ostium, quam ostiarius et ostium; et tamen Dominus et pastorem se dixit, et ostium. Cur ergo non intelligamus ipsum et ostiarium? eum faber fecit: si autem secundum aliquam similitudinem, et ostium et pastor est; audeo dicere, et ovis est: ovis nempe sub pastore est, tamen ille et pastor est et ovis. Ubi est pastor? Ecce hic habes, lege Evangelium: Ego sum pastor bonus. Ubi est ovis? Interroga propnetam: Sicut ovis ad immolandum ductus est . Interroga amicum sponsi: Ecce agnus Dei, ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
in malis fures & latrones. mercennariꝰ
pastorem ipsum. Ostiarium quem:
Hec enim duo ipse exposuit. ostiariũ
de ostiario : Huic inquit ostiariꝰ aꝑit:
Cui aꝑit : pastori. Quid aꝑit pastori:
ostium. &̾ quis ẽ ipsum ostium: ipse
suisset. & ñ ipse dixisset ego sum ostiũ.
& ego sum pastor. auderet quisqͣm
nr̃m dicere q̃ ipse xͦ sit & pastor &
ostium: Sienim diceret ego sum pastor.
& ñ diceret ego sum ostium. que situri
eramus quid ẽẽt ostium. & forte aliud
putantes ante ostium remansuri. Grãs
reliquit. Quem nos dicturi sumus ofti¬
arium: Quemilibet inuenerimus. ca-¬
uendum ẽ. ne maior existimet᷑ qͣm ipsũ
ostium. qr ostiarius indomib hominũ
maior ẽ. ostio. ostiarius enim ostio. non
ostium p̃ponitur ostiario. qr ostiarius
ostium. non ostium custodit ostiarium:
Non audeo dicere aliqͦm ostio maiorẽ:
Audiui enim iam quid sit oftium ñ
me latet. ñ sum dimissus comecturȩ meȩ.

Expanded text:
in malis fures et latrones, mercenarii, in malis fures et latrones, mercenarii, pastorem ipsum: ostiarium quem? Haec enim duo ipse exposuit; ostiarium de ostiario? Huic, inquit, ostiarius aperit. Cui aperit? Pastori. Quid aperit pastori? Ostium. Et quis est ipsum ostium? Ipse suisset, non ipse dixisset, Ego sum pastor, et, Ego sum ostium , auderet quisquam nostrum dicere quod ipse Christus sit et pastor et ostium? Si enim diceret, Ego sum pastor, et non diceret, Ego sum ostium; quaesituri eramus quid esset ostium, et forte aliud putantes ante ostium remansuri. Gratiareliquit. Quem nos dicturi sumus ostiarium? Quemlibet invenerimus, cavendum est ne major existimetur quam ipsum ostium; quia ostiarius in domibus hominum major est ostio. Ostiarius enim ostio, non ostium praeponitur ostiario; quia ostiarius ostium, non ostium custodit ostiarium. Non audeo dicere aliquem ostio majorem; audivi enim jam quid sit ostium: non me latet, non sum dimissus conjecturae meae,
Abbreviated transcription (Latin):
Mercennarius aut̃ fugit qr mercen:¬
narius ẽ & ñ ꝑtinet ad eum de ouib
OQUENS DOMINUS IħC DE OUIH
suis & presentib & futuris quȩ cunc
aderant. quia erant ibi iam oues eius.¬
& erant quȩ future erant oues eiꝰ. itẽ
p̾sentib & futuris & illis & nobis. &
quotquot ⁊̃ pꝰ nos fuerint oues eius.
quis ad eas missus ẽẽt oftendit. om̃s
gͦ audiant uocem pastoris sui dicentis:
Ego sum pastor bonus. N adderet bomus
nisi eẽnt pastores mali. S pastores mali
ipsi sunt fures & latrones. aut certe ut
multum mercennarii. Omnes enim
ꝑsonas quas posuit. requirere. diftin¬
guere. nosse debemus. Aꝑuit enimũ
duas res dominꝰ. quas quodam modo clau¬
sas ꝓposuerat. Iam scimus qr ostium iy¬
se ẽ. scimus quia pastor ipse ẽ. Fures.
latrones qui sunt: hesterna lectione
pate factum ẽ. Hodie aut̃ audiuimus
mercennarium audiuimus & lupum:
herinominatꝰ ẽ & ostiarius. Inbonis gͦ
ostium ẽ. & ostiaritis. pastor & oues:

Expanded text:
mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, non pertinet ad eum de ovibus. Loquens Dominus Jesus ovibus suis, et praesentibus et futuris, quae tunc aderant, quia erant ibi jam oves ejus, erant quae futurae erant oves ejus, et in praesentibus et futuris, et illis et nobis, et quotquot etiam post nos fuerint oves ejus, quis ad eas missus esset, ostendit. Omnes ergo audiunt vocem pastoris sui dicentis, Ego sum pastor bonus. Non adderet, bonus, nisi essent pastores mall. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere, nosse debemus. Aperuit enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat: jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrones qui sint, in hesterna lectione patefactum est; hodie autem audivimus mercenarium, audivimus et lupum: heri nominatus est et ostiarius. In bonis ergo ostium est, ostiarius, pastor et oves:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ tale conuitium. hoc solum dixit de
gła sua. S honorifico inquit patrẽ meũ.
& uos inhonorastis me. Hoc ẽ ego ñ me
honorifico. ne uobis arrogans uidear
habeo qͦm honorificem. S si me uos aguos¬
ceretis. sicut ego honorifico patrem. sic &
uos honorificaretis me. Ego facio q debo
uos ñ facitis q debetis. Ego aut̃ inquit ñ
quero głam meam. ẽ qui querat ⁊iudices¬

Expanded text:
post tale convicium, hoc solum dixit de post tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego honorifico Patrem, sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judice
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. samaritanus enim int̾p̃tat᷑ ustos:
Nouerat se ille nr̃m ẽẽ custoiem:
Non enim dormit. neq dormitat qͥ custoht
isrł: & nisi dominꝰ custodierit ciuitatem
inuanum uigilant qui custodiunt. Ga
ille custos nrͣ: qui creator ñr. Non enin
ꝑtinurt ad eum ut redimeremur: ⁊ non
ꝑtineret ut seruaremur: deniq ut ple¬
nius noueritis imisterium quare se sam¬
ritanum negare ñ debuit: parabolã ill.
notissimam attendite. ubi homo quidan
descendebat ab iherłm in hierico: ⁊ icibr
in latrones. Qui eum grauit uulnerantes.
semiuiuum in uia reliquerunt. Ransiit
sacerdos: neglexit eum. Kansiit leuites.
& ipse p̾teriit. Kansiit quidam samaritanꝰ¬
& ipse ẽ custos nr̃: ipse accessit ad saucium.
Ipse impendit miscđiam. eiq se p̾sticit
ꝓximum. qͦm ñ deputauit alienum. Ad
hoc gͦ solum q demonium ñ haberet. ñ
aut̃ se samaritanum ñ ẽẽ respondit. Demdi

Expanded text:
fratres. Samaritanus enim interpretatur Custos. fratres. Samaritanus enim interpretatur Custos. Noverat se ille nostrum esse custodem. Non enim dormit neque dormitat qui custodit Israel : et, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt . Est ergo ille custos noster, qui creator noster. Num enim pertinuit ad eum ut redimeremur, et non pertineret ut servaremur? Denique ut plenius noveritis mysterium quare se Samaritanum negare non debuit, parabolam illam notissimam attendite, ubi homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes, semivivum in via reliquerunt. Transiit sacerdos, neglexit eum: transiit Levites, et ipse praeteriit: transiit quidam Samaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad saucium, ipse impendit misericordiam, eique se praestitit proximum, quem non deputavit alienum . Ad hoc ergo solum quod daemonium non haberet, non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
NISTA LECTIONE SC̃I OUÕOLII
quȩ hodie recitata ẽ a potentia dis¬
cimus pacientiam. Quid enim sumꝰ
serui ad dñm. ꝑ eccatores adiustum.
creatura ad creatorem: tamen qͦmͦ
siquid mali sumus a nobis sumus.
ita quicquid boni sumus ab illo & ꝑ
illum sumus : & nichil sic querit ho¬
mo quomodo potentiam. Habet do¬
minum xp̃m magnam potentiam: s
prius eius imitetur pacientiam: ut
ꝑueniat ad potentiam. Quis nr̃m
pacient̾ audiret si alicui diceretur
demonium habes. qͦd dictum ẽ. ei qui
nͨ solum homines saluabat. s etiam
demonib imꝑabat: Hoc enim cum
dixissent iudei. Nonne benedicimus
nos quia samaritanus es⁊ demoniũ
habes: horum duorum sibi obiectors
unum negauit. alterum ñ negauit:
Respondit eniui & ait. Ego demonium
nͨ habeo. Non dixit ñ sum samaritanꝰ
Qutiq duo fuerant obiecta. Qͣmus
maledictum maledicto ñ reddiderit.
qͣmuis conuitium ñ conuitio refutait:
ꝑtinuit tamen ad eum negare uram
rem. alteram ñ negare. Non frufra

Expanded text:
ista lectione sancti Evangelii, quae hodie recitata est, a potentia discimus patientiam. Quid enim sumus servi ad Dominum, peccatores ad justum, creatura ad Creatorem? Tamen quomodo si quid mali sumus, a nobis sumus; ita quidquid boni sumus, ab illo, et per illum sumus. Et nihil sic quaerit homo quomodo potentiam: habet Dominum Christum magnam potentiam: sed prius ejus imitetur patientiam, ut perveniat ad potentiam. Quis nostrum patienter audiret si alicui diceretur, Daemonium habes? Quod dictum est ei qui non solum homines salvabat, sed etiam daemonibus imperabat. 2. Hoc enim cum dixissent Judaei, Nonne bene dicimus nos quia Samaritanus es, et daemonium habes? horum duorum sibi objectorum unum negavit, alterum non negavit. Respondit enim, et ait: Ego daemonium non habeo.uerant objecta. Quamvis maledictum maledicto non reddiderit, quamvis convicium non convicio refutaverit; pertinuit tamen ad eum negare unam rem, alteram non negare. Non frustra,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ceterors. De ipsa gła dicebat.
q̃n qͥ demoniũ haberet audiebat. ego
ñ quero głam meam. ẽ qͥ querat &
iudicet. Tu aut̃ dete dñe quid dicis :
Amen amen dico uobis. si qͥs sermonẽ
meum seruauerit: mortem nͨ uidebit
inet̾num. Uos inquit dicitis de moniũ¬

Expanded text:
hominum caeterorum. De ipsa gloria dicebat, quando quod daemonium haberet audiebat, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. 10. Tu autem de te, Domine, quid dicis? Amen, amen dico vobis; si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Vos, inquit, dicitis, D