comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mortuorũ omnes gentes. Utraq enĩ pars
erit inom̃ib gentib. una quȩ premat. altera
quȩ p̃matur. una quȩ dicat pax & securitas.
altera in qua sol obscuretur. ut ñ det luna lu¬
men suũ. & de qua cadent stelle. & in qua uir¬
tutes cȩloꝵ moueantur. & tunc uidebunt filiy
hominis uenientẽ in nube cũ potestate magna
& maiestate. Quod udeo duob modis acci¬
pi posse. siue in ȩccl̃a tanquã in nube uenientẽ
sicut etiã minc uenire ñ cessat. scđm idqd ait.
amodo uidebitis filium hominis sedentem a
dextris uirtutis. & uenientẽ in nubibus cȩli.
s & idõ tunc cũ potestate magna &e marestate.
quia maior potestas & maiestas illiꝰ apparebit
scĩs. quib magnã uirtutem dabit. ne tanta ꝑ¬
secutione uincantur. siue in corpore suo in qͥ
sedet ad dext̾am patris. in quo etiã mortuus :
& resurrexit. & ascendit in cęlum. scđm quod
scͥptum ẽ in actib apłoꝵ. his dictis. nubes s̃¬

Expanded text:
et mortuorum omnes gentes. Utraque pars enim et mortuorum omnes gentes. Utraque pars enim erit in omnibus gentibus; una quae premat, altera quae prematur: una quae dicat, Pax et securitas; altera in qua sol obscuretur, et non det luna lumen suum, et de qua cadant stellae, et in qua virtutes caelorum moueantur. Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. quod uideo duobus modis accipi posse sine in ecclesia tamquam in nube uenientem, sicut etiam nunc uenire non cessat secundum id. quod ait: Amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantur, siue in corpore suo, in quo sedet ad dexteram patris, in quo etiam mortuus est et resurrexit et ascendit in caelum, secundum quod scriptum est in actibus apostolorum: His dictis nubes su
Abbreviated transcription (Latin):
locus cõmcmoratus ẽ. cccła ñ apparebit impus
tunc ꝑsecutorib ultra modum scuientibus.
& itmoto timore tanquã arridente mundi fe¬
licitade dicentib pax & securitas. tunc stelle
cadent de cęlo. & iuitutes celoꝵ cõmouebunt᷑
qm̃ multi qui gr̃a fulgere uidebant᷑. ꝑseq̃ntibꝰ
cedent & cadent. & quidam fideles fortissimi
turbabunt᷑. Idem autẽ scđm math̾m & marẽ
post tribulationẽ dietum illoꝵ dicitur hoc
futurum. ñ qr transacta illa ꝑsecudione tota¬
accident ista. s quia p̾cedet ista tribulatio: ut
sequatur quorũdam defectio. & quia ꝑ om̃s
dies illos ita fict. propt̾era post cribulationem
dierum illorũ. s tam̃ in cisdem diebus fiet:
Quod ergo dictum ẽ scđm lucam & in derris
pressure gendiũ gendes uoluit intelligi non
ꝑtinentes ad semen abrahȩ. in quo benedicent̾
omnes gentes. s gentes quȩ ad sinistrã stabt̃
quando congregabunt ante iudice uiuoꝵ

Expanded text:
locus commemoratus est, ecclesia non apparebit; impiis locus commemoratus est, ecclesia non apparebit; impiis tunc persecutoribus ultra modum saeuientibus et remoto timore tamquam adridente mundi felicitate dicentibus: Pax et securitas tunc stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur, quoniam multi, qui gratia fulgere uidebantur, persequentibus cedent et cadent et quidem fideles fortissimi turbabuntur. ideo autem secundum Matthaeum et Marcum post tribulationem dierum illorum dicitur hoc futurum, non quia transacta tota illa persecutione accident ista, sed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorundam defectio, et, quia per omnes dies illos ita fiet, propterea post tribulationem dierum illorum sed tamen in eisdem diebus fiet. Quod ergo dictum est secundum Lucam: Et in terris pressura gentium, gentes uoluit intellegi non pertinentes ad semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes, sed gentes, quae ad sinistram stabunt, quando congregabuntur an
Abbreviated transcription (Latin):
arescentib hominib p̃timore & expecłatione q̃
suꝑuenient uniu̾so orbi: nam uirtutes cȩlorum
mouebunt᷑. hȩc quippe in ȩccła melius existimo
intelligi. ne dñs iħc propinquante scdõ aduen¬
tu suo. ea ꝓmagno dixisse uideatur quȩ huic
mundo & ante pͥmum cius aduentum euenire
consueuerant. & irrideamur ab eis qui hec quȩ
uclut nouissima & omniũ maxima horrescimꝰ.
plura inhystoria gentiũ & multo maiora leger̃.
Eccła ÷ enim sol & luna & stelle. cui dictum est
speciosa sicut luna. electa sicut sol. ab hac ado¬
ratur iħc nr̃ in hoc mundo uelut in egypto ex
humillimo sublimatꝰ. Nam illum ioseph mat̃
certe adorare ñ potuit. quȩ ante defuncta ẽ ꝗͣ
iacob uenisset ad filium. ut illiꝰ somniͥ ꝓphetici
ueritas adimplenda xp̃o dño scruarcar. Qñ
cium sol obscurabit᷑. & luna non dabit lum̃
suũ. & stelle cadent de celo. & urtutes cȩlorũ
mouebuntur. sicut ab aliis duob cugłistis hic

Expanded text:
tibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi; nam uirtutes caelorum mouebuntur. Haec quippe in ecclesia melius existimo intellegi, ne dominus Iesus propinquante secundo aduentu suo ea pro magno praedixisse uideatur, quae huic mundo et ante primum eius aduentum euenire consueuerant, et inrideamur ab eis, qui haec, quae uelut nouissima et omnium maxima horrescimus, plura in historia gentium et multo maiora legerunt. ecclesia est enim sol et luna et stellae, cui dictum est: Speciosa sicut luna, electa sicut sol. ab hac adoratur Ioseph noster in hoc mundo uelut in Aegypto ex humillimo sublimatus: nam illum Ioseph mater certe adorare non potuit, quae ante defuncta est, quam Iacob uenisset ad filium, ut illius somnii prophetici ueritas adimplenda Christo domino seruaretur. quando enim sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur, sicut ab aliis duobus euangelistis hic
Abbreviated transcription (Latin):
signa dicat quȩ ad ista tria ꝑtinent. id: ad ex¬
cidium illius ciuitatis. ad aduentum cius in
corpore suo quod÷ ȩccła. ad aduentum eius in
capite ȩccłȩ quod ÷ ipse. quid eorũ signorum
ad quid horum trium referendum sit diligñ¬
ti considãtione cernendum ẽ. ne forde quoc
ꝑtinet ad eu̾sionem ierłm ad finem scli ieferen¬
dum putemus. aut econdario quod ad finẽ
scłi ꝑtinet affirmemus ad ciuitatis illiꝰ exci¬
dium ꝑtinere. aut quod ꝑtinet ad eiꝰ aduenõ
in corpore suo quod ÷ ęccła. dicamus ꝑtinere
ad eius aduentum nouissimum in corꝑe suo
ad aduentum eius nouissimum. ꝑ se ipsum
ad eum ꝑtinere ad seueremus aduentum: qͥ:
sit ea diuidicare uł temerarium. quandui ñ
intelligunt᷑ de his aliquid definire. Q senim

Expanded text:
signa dicat, quae ad ista tria pertinent, id est ad exsigna dicat, quae ad ista tria pertinent, id est ad excidium illius ciuitatis, ad aduentum eius in corpore suo, quod est ecclesia, ad aduentum eius in capite ecclesiae, quod est ipse, quid eorum signorum ad quid horum trium referendum sit, diligenti consideratione cernendum est, ne forte, quod pertinet ad euersionem Hierusalem, ad finem saeculi referendum putemus aut e contrario, quod ad finem saeculi pertinet, adfirmemus ad ciuitatis illius excidium pertinere aut, quod pertinet ad eius aduentum in corpore suo, quod est ecclesia, dicamus pertinere ad eius aduentum nouissimum in corpore suad aduentum eius nouissimum per se ipsum, ad eum pertinere adseueremus aduentum, qui sit ea diiudicare uel temerarium, quam diu non intelleguntur, de his aliquid definire. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
na que incugłio futura predicta sunt sicut ꝯ¬
memorat scĩtas tua scđdm lucam. eadem s̃ sodm
rant quȩ dixerit dñs cũ interrogatꝰ eẽt a disci¬
pulis suis quando futura eẽnt que de templi
cũsione p̃dix̾at. & quod eẽt signum aduentus
eius & consũmationis scui. Non enim discre¬
pant rebus. si alius aliquid dicit quod alius
tacet. aut alio modo dicit. magis autẽ collata
inuicem iuuant. ut legentis intellectus regatur:
S de omnib disputare minc longum ẽ. Inter¬
rogantib enim dñs ea respondit quȩ iam ex
illo tempore fuerant secutura. siue de excidio
ierłm unde orta ẽ ipsius interrogationis oc¬
casio. siue de aduentu suo ꝑ eccłam in q̃usq
ad finem uenire ñ cessat. In suis eñ ueniens
agnoscitur. dum eis cotidie menbra nascan
de quo aduentu ait. amodo uidebitis filium
ant suꝑ eam. siue de ipso fine in quo appare¬
bit uiuos iudicatuns & mortuos. Gũitaq

Expanded text:
na, quae in euangelio futura praedicta sunt, sicut cna, quae in euangelio futura praedicta sunt, sicut commemorat sanctitas tua, secundum Lucam, eadem sunt secrant. quae dixerit dominus, cum interrogatus esset a discipulis suis. quando futura essent, quae de templi euersione praedixerat, et quod signum esset aduentus eius et consummationis saeculi. non enim discrepant rebus, si alius aliquid dicit, quod alius tacet aut alio modo dicit; magis autem conlata inuicem iuuant. ut legentis intellectus regatur. sed de omnibus disputare nunc longum est. interrogantibus enim dominus ea respondit, quae iam ex illo tempore fuerant secutura. siue de excidio Hierusalem. unde orta est ipsius interrogationis occasio, siue de aduentu suo per ecclesiam, in qua usque ad finem uenire non cessat — in suis enim ueniens agnoscitur, dum eius cotidie membra nascuntur, de quo aduentu ait: Amodo uidebitis filium ant super eam — siue de ipso fine, in quo apparebit uiuos iudicaturus et mortuos. Cum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos qui de hac re uarie mouebanturr:
Non enini sicut inquit suspicamini ebrii sun
isti cum sit hora dici tercia. s attendite qm̃
hoc ÷ quod dictum ẽ ꝑ propħam. ent inno¬
uissimis dieb dicit dñs effundam de spũ mõ¬
suꝑ omnem carnem. & cęt̾a. Iam tunc g̃ erañ
dies nouissimi. Qntomagis nunc etiã si tantũ
dierum remansit usq infinem. quantũ adhũc
dicm adm̃ ascensione transactum ẽ. uel aliqͥa
siue minus restet siue amplius. quod ꝓfecto
nouissimis temporib in nouissimis dieb in no¬
uissima hora nos agere sicut apli: S multo
magis qui fucrunt post illos ante nos. & multo
magis nos. & mugis quam nos qui erunt post
nos. donec ad illos ueniatur qui erunt si dicipo
nouissimoꝵ nouissimi. atq usq ad ipsũ om̃¬
no nouissimum. quem uult intelligi dñs ubi
dicit. & resuscitabo eum i nouissimo die. qͥ
quam longe absit comp̃hendi ñ potest. Sig¬

Expanded text:
ad illos, qui de hac re uarie mouebantur: ad illos, qui de hac re uarie mouebantur: Non enim, sicut, inquit, suspicamini, ebrii sunt isti, cum sit hora diei tertia. sed adtendite, quoniam hoc est, quod dictum est per prophetam: \'Erit in nouissimis diebus, dicit dsuper omnem carnem, etc. . 24. Jam tunc ergo erant dies novissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a Domini ascensione transactum est, vel aliquid sive minus restet sive amplius? quod profecto novissimis temporibus, in novissimis diebus, in novissima hora nos agere, sicut Apostoli; sed multo magis qui fuerunt post illos ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici nouissimorum nouissimi, atque ad ipsum omnino nouissimum, quem uult intellegi dominus, ubi dicit: Et resuscitabo eum in nouissimo die. qui quam longe absit, comprehendi non potest. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
ducent. uel ducturi sunt. s iam ducunt. Nec
putandus ẽ hoc loco ꝓtemporis futuri u̾bis
presentis temporis ucrba posuisse. qñquidẽ
ulos ab eo cui scribit cuitari admonebat. nec
tam̃ frustra dixit innouissimis dieb instabt̃
tempora ꝑiculosa. & hinc ea ꝑiculosa futura
demonstrans. tales homines futuros ẽẽ p̃dix̃.
nisi quia tanto plures erunt. magisq habũ¬
dabunt quantomagis propinq̃tur ad finem:
Uidemus ergo tales nunc habundare. S qͥd
si habundantiores crunt post nos. & om̃ino
habundantissimeͥ. quando iam iamq ipse
finis instabit. qui quandiu aberit ignorat᷑:
Nouissimi quippe dies dicti sunt & in ipsis
primis apłorum dieb cum dñi incelum
recens eẽt ascensus. quando die pendecostes
misit ꝓmissum sp̃m scm̃. & quidã stupebañ
admirantes eos qui linguis quas ñ didice¬
rant loquebantur. quidam uͦ irridentes mu¬
sto plenos eẽ dicebant. quo die petrꝰ loquens

Expanded text:
\'ducent\' uel ducturi sunt\' sed \'iam ducunt.\' Xec \'ducent\' uel ducturi sunt\' sed \'iam ducunt.\' Xec putandus est hoc loco pro temporis futuri uerbis praesentis temporis uerba posuisse, quando quidem illos ab eo, cui scribit, euitari admonebat. nec tamen frustra dixit: In nouissimis diebus instabunt tempora periculosa et hinc ea periculosa futura demonstrans tales homines futuros esse praedixit, nisi quia tanto plures erunt magisque abundabunt, quanto magis propinquatur ad finem. uidemus ergo tales nunc abundare. sed quid, si abundantiores erunt post nos et omnino abundantissimi, quando iam iamque ipse finis instabit, qui quam diu aberit, ignoratur? nouissimi quippe dies dicti sunt et in ipsis primis apostolorum diebus, cum domini in caelum recens esset ascensus, quando die pentecostes misit promissum spiritum sanctum et quidam stupebant admirantes eos, qui linguis, quas non didicerant, loquebantur, quidam uero inridentes musto plenos esse dicebant. quo die Petrus loquens
Abbreviated transcription (Latin):
sermone describit. s iam uencrunt. ac per hoc
in nouissimis temporib uidemur etiã ꝑ ipsos
de sine scłi commoneri. Itemq alibi dicens. ħ
autem scitote qm̃ in nouissimis dieb instabt̃
tempora scua. uel sicut alii codices habent ꝑi¬
culosa. deinde qualia futura sint expͥmens. eit̃
cnim homines inquit seipsos amantes. amato¬
res pecuniȩ. elati. suꝑbi. blasphemi. parentibus
non obedicntes. ingrati. scclesti. irreligiosi. sine
affectione. ddetractores. incontinentes. immites.
sine benignitã. ꝓditores. procaces. cecati. uo¬
iuptatum amatores magis quã dei: habentes
specicm pictatis. uirtutem autem eius ab ne¬
gantes. Alirum si tales homines aliqñ defucr̃
hos dcuita. Ex his enim sunt. qui penetrant
domos. Non ait penctrabunt. tanquam &
hic futurum p̃nuncians sicut supra dixerat.
instabunt tempora ꝑiculosa. s ait penetrant
domos. & captiuas ducunt mulierculas. ñ ait

Expanded text:
sermone describit, sed iam uenerunt. ac per hoc sermone describit, sed iam uenerunt. ac per hoc in nouissimis temporibus uidemur etiam per ipsos de fine saeculi commoneri. itemque alibi dicens: Hoc autem scitote, quoniam in nouissimis diebus instabunt tempora saeua uel, sicut alii codices habent, periculosa, deinde, qualia futura sint, exprimens: Erunt enim homines. inquit, se ipsos amantes, amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes. ingrati, scelesti, inreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes. mirum, si tales homines aliquando defuebos deuita; ex his enim sunt, qui penetrant domos. non ait \'penetrabunt\' tamquam et hic futurum praenuntians, sicut supra dixerat: Instabunt tempora periculosa, sed ait: Penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas; non ait
Abbreviated transcription (Latin):
enis. id÷ non erit eius ciuitatis. qm̃ sic alicnatꝰ
est aiudcis qui cum proptȩa saluatorẽ itdc̃p¬
toremq suum ñ ẽẽ crediderunt. quia occidere
potucrunt. Neq enim infine scłi ungũndus:
tunc expectetur implenda. nondum credat im¬
pleta. Quod autem de signis cugłicis & ꝓpbicis
que ficri cernimus ꝓpinquum dñi aduentum
sꝑare debeamus quis negat: Cotidie quippe
magis magisq fit proximus. s quanto inter¬
ualio propinquet. hoc dictum ẽ. non est ur̃m
scire. Uide quando dix̃ apłs. nunc enĩ ꝓpior ẽ
nr̃a salus quam cum credidimus. nox p̃cessit
dies auctm appropinquauit: & ecce quot anni
transierunt. nec tam̃ quod dixit falsum ẽ. Qn¬
tomagis nunc dicendum ẽ propinquare dñi
aduentum. quando tantus ẽ ad sinem factus
afide. Nondum utiq erant eadem tempora
herecicorum scilicet & talium quales eodem

Expanded text:
eius, id est non erit eius ciuitatis, quoniam sic alienatus eius, id est non erit eius ciuitatis, quoniam sic alienatus est a Iudaeis, qui eum propterea saluatorem redemptoremque suum non esse crediderunt. quia occidere potuerunt. neque enim in fine saeculi ungendus atunc expectetur implenda, nondum credatur impleta. Quod autem de signis euangelicis et propheticis, quae fieri cernimus. propinquum domini aduentum sperare debeamus, quis negat? cotidie quippe magis magisque fit proximus. sed quanto interuallo propinquet, hoc, dictum est, non est uestrum scire. uide, quando dixit apostolus: Nunc enim propior est nostra salus, quam cum credidimus; nox praecessit, dies autem adpropinquauit. et ecce quot anni transierunt! nec tamen, quod dixit, falsum est. quanto magis nunc dicendum est propinquare domini aduentum, quando tantus est ad finem factus edent quidam a fide. nondum utique erant eadem tempora haereticorum scilicet et talium. quales eodem
Abbreviated transcription (Latin):
primi aduentus sui ẽẽ completas. & inde usq
ad finem scłi totidem rursus ẽẽ complendas. E¬
quidem uideo qinia si pͥmus eas ñ compleuit
aducntus. necesse ẽ ut scds cas compleat. qm̃ ꝓ
phetia illa ẽẽ non potest falsa. quȩ si tempore
primi aduentus impleta ẽ. non cogit intelligi qd
ctiam de fine scli implebitur. ac ꝑhoc incertũ:
ctiam si ucrum ẽ. neq negandum quidem.
s neq p̃sumendũ ẽ id futurum. Relinquit᷑
itaq ut qui uult cogere istã prophętiã credi
fine scli complendam. contendat quantum
potest. & ostendat si potest primo aduentu
dñi non fuisse completam. contra tot exposi¬
tores diuinoꝵ eloquioꝵ qui hanc non solũ
computatione demporum uerum ctiam rebꝰ
ipsis completam fuisse demonstrant. maximȩ
quod ibi sc̃ptum ẽ. & ungetur sc̃s scõrum. uel
propter quod meadem prophetia hebrei co¬
dices expressius habent occidetur xp̃c: & ñ erit

Expanded text:
primi aduentus Christi esse completas et inde usque primi aduentus Christi esse completas et inde usque ad finem saeculi totidem rursus esse complendas. equidem uideo, quia, si primus eas non compleuit aduentus, necesse est, ut secundus eas compleat, quoniam prophetia illa esse non potest falsa. quae si tempore primi aduentus impleta est, non cogit intellegi, quod etiam de fine saeculi implebitur. ac per hoc incertum est, etiam si uerum est, neque negandum quidem sed neque praesumendum est id futurum. relinquitur itaque, ut, qui uult cogere istam prophetiam credi saeculi fine complendam, contendat. quantum potest, et ostendat, si potest, primo aduentu domini non fuisse completam contra tot expositores diuinorum eloquiorum, qui hanc non solum computatione temporum uerum etiam rebus ipsis completam fuisse demonstrant, maxime quod ibi scriptum est: Et unguetur sanctus sanctorum uel propter quod in eadem prophetia Hebraei codices expressius habent: Occidetur Christus et non erit
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ergo dicit intra tot annos erit: t̃e falsum
dicit. si ultra erit. S quia breuiabunt᷑. pauciores
poterunt ec̃. non plures. Recte itaq dr̃ intͣ hos
psa nanq brruiatio. si co modo intelligenda est
ut pauciores fiant. ultra eos dicm dñi uenire
ñ patitur s magis magisq eos intra quanto
fuerint pauciores. Non igitur ista breuiatio
turbat compritatorẽ. qui eo modo defimierit ui
dicat intra tot annos dñi diem eẽ uenturum. s
adiuuat potius. qm̃ quantomagis ad paucita¬
tem redigentur dies. tantomagis intra erit. &
ultra cẽ non potent. atq ideo uerum erit quod
ita definitur ut dicatur intra tot annos erit. q̃iue
nesciatur quo anno futurum sit. Pinde tota
questio ẽ. utrum daniclis ebdomades primo
aduentu dñi implede sint. anfinem scli prophe¬
taucrint. an ad utrunq ꝑtincant. Neq enim qͥ
etiam hoc saperent defucrunt. dicentes tempore

Expanded text:
qui ergo dicit: \'Intra tot annos erit\', tunc falsum qui ergo dicit: \'Intra tot annos erit\', tunc falsum dicit, si ultra erit; sed quia breuiabuntur, pauciores poterunt esse, non plures. recte itaque dicitur: Inipsa namque breuiatio si eo modo intellegenda est. ut pauciores fiant, ultra eos diem domini uenire non patitur sed magis magisque intra eos, quanto fuerint pauciores. non igitur ista breuiatio turbat computatorem. qui eo modo definierit, ut dicat intra tot annos diem domini esse uenturum, sed adiuuat potius, quoniam, quanto magis ad paucitatem redigentur dies, tanto magis intra erit et ultra esse non poterit. atque ideo uerum erit, quod ita definitur, ut dicatur: Intra tot annos erit\', quamuis nesciatur, quo anno futurum sit. Proinde tota quaestio est, utrum Danihelis hebdomades primo aduentu domini impletae sint, an finem saeculi prophetauerint, an ad utrumque pertineant; neque enim, qui etiam hoc saperent, defuerunt dicentes tempore
Abbreviated transcription (Latin):
hoc diceret. uel scisse quidem s ei quem do¬
cebat fuisse mentitum: Quod si absurdum
ẽ. cur ñ potius credimus scđm id quod bitu¬
aturus ẽ dñs dies ilos dot ebdomadas ꝓphe¬
tasse damelem:: Si tam̃ ad scđm dm̃i aduen¬
tũ qͦd nescio quẽadmodum possit ostendi il¬
lc numerus refertur annorum. Postremo mul¬
to certius securiusq dicitur dm̃ aduentum
intra septuaginta. aut ut plurimum intra
centum annos futurum. si ebdomades ist̾e
ipsum prenunciant. anmenĩ qͣdringenti no¬
naginta sunt in ebdomadibus septuaginta.
a natiuitate autem dñi hodie computantur
anni ftrme quadringenti uiginti. aresurrecti¬
one autem uel ascensione eius anni plus minꝰ
trecenti nonaginta: ac per hoc si ex quo natus
est computetur: septuaginta sunt reliqui. si ex
quo passus ẽ cuciter centum remanent. inter
quos damelis om̃s ebdomades si de nouissimo
eius aduentu prophȩtate sunt implebuntuꝵ.

Expanded text:
hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem dohoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? Postremo multo certius securiusque dicitur domini aduentum intra septuaginta aut ut plurimum intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. anni enim quadringenti nonaginta sunt in hebdomadibus septuaginta; a natiuitate autem domini hodie computantur anni ferme quadringenti uiginti, a resurrectione autem uel ascensione eius anni plus minus trecenti nonaginta. ac per hoc, si, ex quo natus est. computetur, septnaginta sunt reliqui, si, ex quo passus est, circiter centum remanent, intra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nouerimus. multomagis utiq nos quam
qui fuerunt ante nos. ex quo eẽ uł dicicepit
hora nouissima. Quod autem ido iuidedur
uenationi tuȩ comp̃hendi non posse dempor
mensuras. ut definiat᷑ quo anno futurus ẽ
finis. quia scłm pmissionem ddñi breuiabun᷑
dies illi: prorsus non intelligo. Sienim sic
breuiabuntur ut fiant ex plurib pauciores.
quero scdm quã ueritadem futur crant plu¬
res nisi breuiarent᷑. Ebdomades enim sancti
ribus uisum ẽ. s ad scdm podius existimas
percinere. Ita ne gͦ breuiabunt᷑. ut uł una ĩcis
ebdomad aᷤᷤ minꝰ fut᷑a sit᷑ falsa erit ꝓphetia. que
tanta diligentia numerum ebdomadarum
definire curauit. ut quiddam diceret etiam
dimidio ebdomadis implendum: Mnror si
per prophȩtiam xp̃i: destruitur prophedia da¬
melis. Deinde quale ẽ ut putemus ignorasse
danielem uel potius angłm aquo ista disce¬
bat breuiaturum dñm dies illos. & errasse ut

Expanded text:
nouerimus multo magis utique nos, quam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, prorsus non intellego. si enim sic breuiabuntur, ut fiant ex pluribus pauciores, quaero, secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades enim sancti ribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum? miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tuor horis rursus exoritur. ac perhoc hora ista
nouissima ex quo tempore id locutus ẽ ioh̃s
ante ferme septuaginta annos ut minimum
cdicam repꝑitur ẽẽ transacta. & ñdum uenit
terminus scłi. Huc accedit quia inspecta dili¬
genter eccłastica historia repperit᷑ apłs ioħ̾s
milia quingenti anni ageneris humani ex¬
ordio complerent᷑. Nondum erat itaq ho¬
ra nouissima. si sex milium annorum pars
duodecima. id÷ quingenti anm uel unius
hore spacium deputatur. Porro si scđ̾m sc̃p¬
turas unum diem mille annos ẽẽ ponam
multomag̃ olim transitt tam longi diei ho¬
ra nouissima. ñ dico siuicesima quarta pars
eius qui sunt anni paulo amplius quadra¬
ginta. s si duodecima depucetur. que illos
annos duplos habet unde conuenientius
ille apłs creditur horam posuisse ꝓ tempore.
quȩ hora quam longa sit ignoramus. quia
non ẽ nr̃m scire tempora quȩ pater posuit
in sua potestate quamuis eam nouissimam

Expanded text:
tuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista tuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historia reperitur apostolus Imilia quingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam
Abbreviated transcription (Latin):
N eq enim dixit nouissimũ dempus ẽ. aut no¬
uissimus annus. aut mensis  aut dies: sed
nouissima hora ẽ. Et ecce ista hora quã lon¬
ga est: Nec tam̃ ÷ ille mentitus: s utiq in¬
celligendus ẽ horam ꝓtempore posuiese. qd̃
ĩului sic accipiunt. ut sex annorũ milia con¬
stituant uelut unum diem. eumq in parces
uelut horas duodecim partiantur. ut sic quin¬
gentos annos postremos hora uideatur hr̃e
postrema. in quib annis iam ioħs inquiunt
loquebatur. qñ nouissimã horam ẽẽ dicebat.
 aliud ẽ nosse aliquid: aliud fuspican. Cur
enim ñ potius si sex annorũ milia deputandꝰ
ẽ unus dies. ñ duodecima s uicesima quarta
pars eius una hora ẽ. id: ñ qͥngenti. s ducenti
quinquaginta anni: Totus enim dies dotus
cucintus solis uerius nncuipat᷑ non ab orien¬
te usq in occidendẽ. s ab oriente usq in orien¬
tem. unde todo die peracto. id: ugiti &e qua¬

Expanded text:
neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'noneque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur, quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarta pars eius una hora est, id est non quingenti sed ducenti quinquaginta anni? totus enim dies, totus circuitus solis uerius nuncupatur non ab oriente usque in occidentem sed ab oriente usque in orientem, unde toto die peracto. id est uiginti et quat
Abbreviated transcription (Latin):
rogo ut nob̃ benignius imꝑtias adhibens
idonea documenta. quib id potueris inclaga¬
re. Si autẽ neq hoc de comp̃hendisse p̃sumis:
hoc sentis quod ego. Nouissima enim ista dẽ¬
pora multis rerum signis apparentibus quȩ
adño p̃dixisse legious. omnes qͥ ea credimꝰ
cernimus. S & mille annorũ tempꝰ si eorum
finis esset scłi finis. possoe uniũsum dici no¬
uissimum tempus uel etiam nouissimꝰ dies.
quia scͥptum ẽ. mille anni ante oculos tuos.
tanquã dies unus. ut quicqͥd per cosdem
mille annos gereretur. nouissimo dempore uł
nouissimo die diccretur geri. Iderum enim
dico quod in hac causa sepe dicendum ẽ con¬
sidẽmus ante quã multos annos dixerit beat̾
iohs̃ eugłista nouissima hora ẽ. Nam si tunc
cẽmus. hoc audito. qñ credẽmus dot annos pꝰca
transituros. ac ñ potius ipso adhuc ioħe in cor¬
pore constituto dñm sparcinus ẽẽ uenturum

Expanded text:
rogo ut uobis benignus impertias adhibens rogo ut uobis benignus impertias adhibens idonea documenta, quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim esse ista tempora multis rerum signis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, omnes, qui ea credimus, cernimus. sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset uniuersum dici nouissimum tempus uel etiam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur, nouissimo tempore uel nouissimo die diceretur geri. iterum enim dico, quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euangelista: Nouissima hora est. nam si tunc essemus, hoc audito quando crederemus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum?
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam caritati tue. & frustra quilibet nr̃m in¬
strui expecat ab altero. Cum hoc enĩ dixisses
deinde subdidisti & aisti. eugłm quidẽ dicit
de die & hora nemo scit. ego audem inquis ꝓ
impossibilitate intellectus mei dico. neq m̃sẽ
neq annum aduentus ipsius sciri posse. Ita
cnum hoc uidecur sonare tanquã ñ possit
sciri quo antio uenturus sit. s possit sciri qͣ
ebdomade annorũ. uel qua decade. tanquã
dici possit atq definiri indra illos uel illos
octo annos. aut intra illos uel illos decẽ an-¬
nos. Quodsinchoc quidẽ comp̃hendi potest.
quero utrum sic saltem pos sit definiri dempꝰ¬
cius aduentus. ut eum uenturum eẽ dicamꝰ
intra istos uerbi gia quinquaginta uł centũ
annos. uł quot libet scu maioris numeri. scy
minoris annorũ. s in quo eorum nos ignorare
Hoc si iam comp̃hendisti. multum ẽ quod com¬
prehendere potiusti. Id ipsum ẽ autem quod

Expanded text:
etiam caritati tuae, et frustra quilibet nostrum inetiam caritati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui expectet ab altero. cum hoc enim dixisses. deinde subdidisti et aisti: Euangelium quidem dicit: De die et hora nemo scit, ego autem\', inquis, \'pro inpossibilitate intellectus mei dico neque mensem neque annum aduentus ipsius sciri posse\'. ita enim hoc uidetur sonare, tamquam non possit sciri, quo anno uenturus sit, sed possit sciri, qua hebdomade annorum uel qua decade, tamquam dici possit atque definiri intra illos uel illos septem annos aut intra illos uel illos decem annos. quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero. utrum sic saltem possit definiri tempus aduentus eius, ut eum uenturum esse dicamus intra istos uerbi gratia quinquaginta uel centum annos uel quotlibet seu maioris numeri seu minoris annorum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam comprehendisti, multum est, quod comprehendere potuisti. id ipsum est autem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
derent eis. aqͥb audiebant instare diem dñi.
ne forte cũ transisset dempts quo eum credi¬
derant cẽ uenturum & uenisse ñ cernerent. etiã
cȩt̾a fallacit̃ sͥ ꝓmitti arbitrantes. & de ipsa mer¬
cede fidci desꝑarent. Nongͦ ille diligit aducntũ
dñi qui eũ adserit ꝓpinquare. nec ille qui eum
adserit ñ ꝓpinquare. s potius ilie qui cum siue
prope siuc longe sit sinceritate fidci. firmitate spci.
ardore carita tis cxpectat. Nam si tantomag̃
diligitur dñs quantomag̃ creditur & p̃dicatur
citius cẽ uenturus. magis cum diligebant qui eiꝰ
aducntum iam instart diccbant. quam hi quos
apłs eis credere ꝓhibebat. uel ipse apłs qui hoc
utiq ñ credebat. Si autẽ oncrosa ñ ẽ infirmitas
mea scĩtati tuę. peto aꝑtius ñ graucriᷤᷤ exponcre.
quomͦ dixeris neminem posse dempoꝵ mñsuras
colligere. ne forde hoc & michi uideatur. quod

Expanded text:
derent eis, a quibus audiebant instare diem domini, derent eis, a quibus audiebant instare diem domini, ne forte, cum transisset tempus, quo eum crediderant esse uenturum, et uenisse non cernerent, etiam cetera fallaciter sibi promitti arbitrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini, qui eum adserit propinquare, nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed ille potius, qui eum, siue prope siue longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si autem onerosa non est infirmitas mea sanctitati tuae, peto apertius non graueris exponere, quo modo dixeris neminem posse \'temporum mensuras colligere\', ne forte hoc et mihi uideatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ uerba sic ponis. de cętero reposita ẽ michi
corona iusticiȩ quam reddet michi dñs iustꝰ
iudex milla die. non solum autem michi. sed
&. his qui diligunt aduentum dm̃i. Lunc eñĩ
quod ex cugłio cõmemoras iusti fulgebunt sic̃
sol in regno patris su. & quod prophȩta dicit.
ecce cnim caligo & tenebre oꝑient t̾ram suꝑ
gentes. in te uͦ apparebit dñs. ce marestas eius
inte uidebitur. Item quod scͥptum ẽ. qui uero
expectant dñm exultabunt cũ untute. ꝓducen
pennas sicut aquile. current & ñ laborabunt.
ambulabunt & ñ esurient. hoc plane pũssime
& uerissime dicis. cõmendans eorũ beatitudinẽ
qui diligunt aduentum dñi. S ce illi quibꝰ
dicebat apls. ñ cito moueamin m̃te qͣsi instet dieᷤᷤ
dñi. diligebant utiq aduentũ dñi. Nec eos dicẽs¬
hoc doct̾or gentiũ ab illa dileẽtione frangebat. qͣ
ut inflãmarent᷑ uolebat. ⁊ idonolebat ut cre¬

Expanded text:
cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi, sed et his qui diligunt aduentum domini. tunc enim, sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt aduentum domini. sed et illi quibus dicebat apostolus: Non cito moueamini mente, quasi instet dies domini, diligebant utique aduentum domini nec eos hoc dicens doctor gentium ab illa dilectione frangebat. qua ut inflammarentur, uolebat; et ideo nolebat, ut cre
Abbreviated transcription (Latin):
tiam agite completa sunt tempora. credite in
eugłio etiam ipse firmasti de his temporibus
dictum ẽẽ iudeorum. qui continuo pꝰ paucos
annos fuerant transitura. & nunc nouimus iã
ẽẽ transacta: euersa scilicet ciuitate. in q̃ regnỹ
eorũ fuerat constitutum. Proinde quod ex
damele de interfecta bestia posuit uenabuitas
tua. & de reliquarum bestiarum regno. & int̃
hȩc de filio hominis ueniente cum nubibus
celi manifestum ẽẽ dixisti intelligentib scrip¬
turam. s si fueris dignatus exponere quom̃
ista ꝑtineant ad cognoscendum temporum
spacium post quod erit saluatoris aduentus
ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate ma¬
nifesta. fatebor etiam ipse cum magna actiõe
gr̃arum illud quod ait dñs. non ⁊ ur̃m scire
eorum qui ea fuerant cognituri. Diligendꝰ
sͦ ẽ & expectandus dm̃ sicut scẽ hortaris aduen¬
tus. Magnam dicis eẽ beatitudinẽ diligentib
euis aduentum. & adhibes apłi testimonium.

Expanded text:
tiam agite, completa sunt tempora, credite in tiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio, etiam ipse firmasti de his temporibus dictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos annos fuerant transitura et nunc nouimus iam esse transacta euersa scilicet ciuitate, in qua regnum eorum fuerat constitutum. Proinde, quod ex Danihelo de interfecta bestia posuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiarum regno et inter haec de filio hominis ueniente cum nubibus caeli, manifestum esse dixisti intellegentibus scripturam. sed si fueris dignatus exponere, quo modo ista pertineant ad cognoscendum temporum spatium, post quod erit saluatoris aduentus, ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate manifesta, fatebor etiam ipse cum magna actione gratiarum illud, quod ait dominus: Non est uestrum scire non posteris eorum, qui ea fuerant cognituri. Diligendus ergo est et expectandus domini, sicut stus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum fut᷑um. Siquidẽ ipsum uidecur
aliquanto euidentiore significatione detigis¬
Qͥsnam sit enim qui modo tenet. uel qͥd deneat.
uel qͥd sͥ uelit quod ait de medio fiat. potest
quisq se coartare ut intelligat. uel aliqͣtenꝰ
diu audem teneat. & pꝰ quanta temporum
spatia de medio fiat: hic tacetur omnino:
Item dñs inquis in ȩugłio increpat iudeos di¬
cens. & tu si cognouisses dempꝰ uisitatioĩs tuȩ
forsitan permansisses. nunc autẽ abscondita
sunt ab oculis tuis. S & hoc ad tẽpus pͥmi
aducntus dñi ꝑtinet non scđĩ. de quo nunc
questio ẽ. De scđo quippe aduentu suo dixit.
ñ ÷ ur̃m̃ scire tempora ñ de primo. De iuo
enim ab eo quesierunt discipuli quẽ sꝑabant:
ñ de isto quẽ iam uidebant. Si enim pͥmum
cius aduentum iudei cognouissent. nunquã
dñm głȩ crucifixissent: & ideo ñ cuerti s ꝑma¬
nere potuissent. Iam ũ quod ait ad eos penitñ¬

Expanded text:
nifestum futurum, si quidem ipsum uidetur nifestum futurum, si quidem ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigisquisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellegat uel aliquatenus diu autem teneat et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic tacetur omnino. lItem dominus\', inquis, \'in euangelio increpat Iudaeos dicens: Et tu, si cognouisses tempus uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis\'. sed hoc ad tempus primi aduentus domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. de secundo quippe aduentu suo dixit: Non est uestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt discipuli, quem sperabant, non de isto, quem iam uidebant. si enim primum eius aduentum Iudaei cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent et ideo non euerti sed permanere potuissent. iam uero quod ait ad eos: Paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
neat donec de medio fiat: & tunc reuclabitur
ille miquus quẽ dñs ihc̃ inderficiet sp̃u oris sin.
Quȩ uerba apłica utinam ñ tantũm ponere. ue¬
rum etiã exponere dignareris. Ita sane obscͬa
sunt & mistice dicta: ut tñ appareat eum nichde
statutis dixisse demporib nullumq eorum ĩ¬
teruallum spatiumq aperuisse. Ait enim ut
reueletur in suo tempore: nec dix̃ pꝰ quantum
tp̃ris hoc fut᷑um sit. Deinde subiunxit. iam
enim mysterium operatur iniquitatis. Hoc
iniquitatis mystium quomͣlibet intelligatur
quid sit ab alio sic ab alio audem sic: quandir
tam̃ opetur occultum ẽ. neq id expres sit apłs
tanquã homo ex eorum numero quib dictũ
inter eos erat. quando eis hoc dictum ẽ. ad eoꝵ
tam̃ collegium atq societatem etiam ipsum ñ
ambigimus ꝑtinere. Item quod sequitur tm̃
qui modo tenet teneat. donec de medio fiat.
& tunc reuelabit᷑ ille iniquus quẽ dñs ihc in¬
terficiet sp̃u oris sui: docet nos ancixp̃m ma¬

Expanded text:
medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. quae uerba apostolica utinam non tantum modo poneres, uerum etiam exponere dignareris; ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus nullumque eorum interuallum spatiumque aperuisse. ait enim: Ut reueletur in suo tempore nec dixit, post quantum temporis hoc futurum sit. deinde subiunxit: Iam enim mysterium operatur iniquitatis. hoc iniquitatis mysterium quo modo libet intellegatur quid sit ab alio sic ab alio autem sic; quam diu tamen operetur, occultum est. neque id expressit apostolus tamquam homo ex eorum numero, quibus dictuinter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere. Item, quod sequitur: Tantum, qui modo tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum ma
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Non itaq tunc erit finis: s tunc erit
in proximo. An dicendum ÷ ñ otm̃a quȩ sup̃
cõmemorata sunt eẽ intelligenda ubi ait. cũ
uiditis hec fieri. s aliqua eoꝵ hoc iuidelicet
excepto quod dictum ÷ & tunc uidebunt filir̃
hominis uenientem. & cȩt̾a. Ipse quippe finis
crit. ñ tunc prorimus erit. S matħs aperut
nullis exceptis eẽ accipiendũ quod positum:
cum uiditis hȩc ficri. Nam &e apud ipsum ẽ

Expanded text:
suos. non itaque tunc erit finis, sed tunc erit suos. non itaque tunc erit finis, sed tunc erit in proximo. An dicendum est non omnia, quae supra commemorata sunt, esse intellegenda, ubi ait: Cum uideritis haec fieri, sed aliqua eorum hoc uidelicet excepto, quod dictum est: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem et cetera? ipse quippe finis erit, non tunc proximus erit. sed Matthaeus aperuit nullis exceptis esse accipiendum, quod positum est: Cum uideritis haec fieri; nam et apud ipsum cum
Abbreviated transcription (Latin):
debunt filium hominis uenentem in nube
cũ potestate magna & maiestate. Promde
etiã hoc uisum cum fuerit ñ iam erit rens
dei.s prope erit. hunc ordinem uideamuo
& duos alios euglistas tenere. Apud mareũ
enim cum dictum eẽt. & uitutes quȩ sc̃ in
celis mouebunt᷑. & tunc inquit uidebunt fili
hominis uenientẽ in nubibus cum uutuce
magna ce gloria. deinde subiungit qđ lucas
ñ dixit. & t̾unc mittet angłos suos. & congie¬
gabit electos suos a .iiͦii. uentiꝰ a stĩmo tͣre usq
boribus iste de sola ficu ponens. a ficu autẽ
discide in quit ꝑabolam. Cum iam ramus eiꝰ
tener fuerit. & nata fuerint folia. cognoscitis
quia in prorimo sit ęstas. Sic & uos cum
uicditis hec fieri. scitote quod in proximo sit
in ostiis. Quid ÷ cũ uiditis hec fieri. nisi ea
quȩ supra dixiͣ In quib ÷ etiã illud quod
ait. & tunc uidebunt filium hominis uenien¬
dem in nubibus. cum uitute muita &e gloria
&e tunc mittet anglos suos. & cong̾gabit electos

Expanded text:
filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. proinde etiam hoc cum uisum fuerit, non iam erit regnum dei, sed prope erit. Hunc ordinem uidemus et duos alios euangelistas tenere. apud Marcum enim cum dictum esset: Et uirtutes, quae sunt in caelis, mouebuntur, et tunc, inquit, uidebunt filium hominis uenientem in nubibus cum uirtute multa et gloria. deinde subiungit, quod Lucas non dixit: Et tunc mittet angelos suos et congregabit electos suos a quattuor uenboribus, iste de sola ficu ponens: A ficu autem discite, inquit, parabolam. cum iam ramus eius tener fuerit et nata fuerint folia, cognoscitis, quivideritis haec fieri, scitote quod in proximo sit in ostiis. Quid est, Cum videritis haec fieri, nisi ea quae supra dixit? In quibus est etiam illud quod ait, Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum uirtute multa et gloria et tunc mittet angelos suos et congregabit electos
Abbreviated transcription (Latin):
seruis. Nonne hi omnes in his om̃ib utunt᷑
hoc mundo. arant. nauigant. comꝑant. gene¬
rant. militant. administrant: Puto quod non
erit sic qñ erunt quȩ in engłio predicta sunt.
signa in sole. & luna. & stellis. & interris p̃ssure

Expanded text:
seruis. nonne hi omnes in his omnibus utuntur seruis. nonne hi omnes in his omnibus utuntur hoc mundo? arant, nauigant, comparant, generant, militant, administrant. puto, quod non erunt sic, quando erunt, quae in euangelio praedicta sunt, signa in sole et luna et stellis et in terris
Abbreviated transcription (Latin):
thare. thessare. multa & uaria genera ludorũ.
atq signorũ. Hoccine ÷ arescere p̃timore. anpo¬
dus madescere pre libidine: S hȩc filii denebͣr̃
habundantiꝰ habebunt. & exercebunt cũ dix̾i
pax &e securitas. Quid ipsi filii lucis & filii di¬
ei qui ñ sunt in tenebris ut eos tanquã fur dies
ille comp̃hendat: Nonne adhuc utunt᷑ hoc
mundo tanquã utendes: Qͥa & si ante młtos
annos apłorum demporib dictum ẽ pia solli¬
citudine. tam̃ cogitant quod dictum ẽ. dempꝰ
breue ẽ. Nonne amaxima parde eoꝵ nouellatͣ.
edificatur. emitur. possidetur : gerunt᷑ adhuc
honores. ducuntur uxores: De his loquor qͥ
expectantes dñm suum q̃n ueniat anuptiis.
non se tam̃ abstinent a carnalibus nuptus.
s obedientissima caritate audiunt apłm p̃¬
cipientem queãdmodũ uiuere debeant uxores
cum uiris. uiri cũ uxorib. filii cũ parentibus.
parentes cum filiis. serui cũ dñis. domini cũ

Expanded text:
tharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum tharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine est arescere prae timore an potius madescere prae libidine? sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt et exercebunt, cum dixerint: Pax et securitas. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in. tenebris, ut eos tamquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tamquam non utentes, quia, etsi ante multos annos apostolorum temporibus dictum est, pia tamen sollicitudine cogitant, quod dictum est: Tempus breue est? nonne a maxima parte eorum nouellatur, aedificatur, emitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores ? de his loquor, qui expectantes dominum suum, quando ueniat a nuptiis, non se tamen abstinent a carnalibus nuptiis, sed oboedientissima caritate audiunt apostolum praecipientem, quem ad modum uiuere debeant uxores cum uiris, uiri cum uxoribus, filii cum parentibus, parentes cum filiis, serui cum dominis, domini cum
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis uenientẽ innube. cũ potestadẽ
magna & maiestate. Uideamus itaq ne forte
melius intelligatur ñ eo mͦ impleri que p̃dicta
sunt illis u̾bis. s tunc potius ẽẽ uentura qͣndo
sic erit tribulatio uniu̾so orbi ut ad eccłam ꝑ¬
tineat. quȩ uniu̾so orbe tribulabitur. ñ ad eos
qui tribulabunt cam. Ipsi enim dicturi s̃ pax
& securitas. ut repentinus illis suꝑuemiat int̾it᷑.¬
& eos aduentus dñi sicut fur in nocte cõp̃hendat̃.
qñ econtrario gaudebunt & exultabunt qui
diligunt manifestationẽ dñi. Nunc autem
ista mala quȩ tanquã summa & extrema cre¬
& diaboli uidemus ẽẽ commuma. Pariter
quippe his & bomi affligunt᷑ & mali. nec ẽ qͥ
dicat pax & securitas. ubicũq cont̃ĩgunt. uł
metuitur ne contingant. Inter quȩ tam̃ mala
acshuc usq quaq frequentant᷑ luxuriosa cõ¬
inuia. feruet ebrositas. auaricia grassatur. ꝑ¬
strepunt laciui cantus. organa. tybie. lẏre. cy¬

Expanded text:
filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso orbi. ut ad ecclesiam pertineat, quae uniuerso orbe tribulabitur. non ad eos, qui tribulabunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam summa et extrema crei scilicet et diaboli uidemus esse communia; pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque contingunt uel metuitur, ne contingant. inter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, ci