comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crum. & qͣdrupedum &e serpentcum.
Quod quidem ñ solum in epła ad
romanos:s & ad thessalonieenses
de antixp̃o legimꝰ. Aꝰ eo quod caritatẽ
u̾itatis non susceꝑunt ut saluarent᷑:¬
immitoee eis ds oꝑationem erroris
ut credant mendatio. & iudicentur
om̃s qͥ non crediderunt ueritati. s cõ¬
placuerunt sͥ in m̃dacio. Quod puto
apłm paulum de p̾senti ysaie lect̾ione
sumpsisse: in qͣ dicit. Dñs mis cuit
eis sp̃m erroris &e errare fecerunt egyp¬
tum tnomnib oꝑib fuis sicut errat
inquit ebrius &e tiomens : qui mebri¬
atus ẽ ttiis. De quib ebriis iohel lo¬
quitur. Ue qͥ ebrii sunt absq tino.⁊
nonsolum ebrii s ce uomentes fur orẽ
draconum. & furorem aspidum infa¬
nabilem: ut postqm huruscem᷑ uinũ
euomuertnt intelligant ebrietatẽ
suam atq cognoscant quod qͣmdiu
ebriifuit noc pͥnciptum habueriÑ
nec finem.i. nec captit nec catidam:
s truncum ex utͣq parte anmal. ꝓ

Expanded text:
crum, et quadrupedum, et reptilium. crum, et quadrupedum, et reptilium. Quod quidem non solum in Epistola ad Romanos, sed et ad Thessalonicenses de Antichristo legimus: Pro eo quod charitatem veritatis non susceperunt, ut salvarentur, mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, et judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed complacuerunt sibi in mendacio : quod puto Apostolum Paulum de praesenti Isaiae lectione sumpsisse, in qua dicit: Dominus miscuit eis spiritum erroris, et errare fecerunt Aegyptum in omnibus operibus suis, sicut errat, inquit, ebrius et vomens, qui inebriatus est vitiis. De quibus ebriis Joel loquitur: Vae qui ebrii sunt absque vino. Et non solum ebrii: sed et vomentes furorem draconum, et furorem aspidum insanabilem, ut postquam hujuscemodi vinum evomuerint, intelligant ebrietatem suam, atque cognoscant, quod quamdiu ebrii fuerint, nec principium habuerint, nec finem, id est, nec caput, nec caudam: sed truncum ex utraque parte animal. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes mempheos. qͥ eloquentie et
oris polluere iactantia. Memphis
enm os uel ex ore interpretatur. et
q sequit᷑ deceꝑunt egyptum angulũ
popłoꝵ eiꝰ. fiue iurta .lxx. decipient
egyꝓtum ꝑ trib. hoc sig̃cat quod reg¬
num sapientiȩ scłaris stultum ecce¬
monstret᷑: & singłorum dogmatum
pͥncipes qui interpretant̃ tribus aꝑ¬
guantur stultos habuisse doct̾ores.
Dñs enim miscuit eis sp̃m tierdiginiᷤ
Et siẽ non ꝓbauerunt dm habere
in noticiam. tͣdidit illos ds in repro¬
bum sensum. Et qͣmͦ qͥ sc̃s ẽ cum yfa¬
ia dicere potest sp̃m salutis tue facie¬
mus suꝑ terram: sic qui peccator est
et de. Sin autom scandalizat᷑ hercticᷤ
qui uetꝰ non recipit testamentum qͦd
dñs miscere dicatur erroris uel tien¬
tiginis sp̃m. audtat scͥptum in apło.
hoc ẽ in nouo destam̃to. Tradidit eos
dis: qͥa immutauert̃ głam incor¬
ruptibilis deim similitudinemima¬
ginis corrutibilis hominis ce uolu¬

Expanded text:
principes Mempheos, qui eloquentiae et principes Mempheos, qui eloquentiae et oris polluere jactantia. Memphis enim, os, vel, ex ore, interpretatur, et que sequitur: Deceperunt Aegyptum angulum populorum ejus, sive juxta LXX: decipient Aegyptum per tribus, hoc significat, quod regnum sapientiae smonstretur, et singulorum dogmatum principes, qui interpretantur tribus, arguantur stultos habuisse doctores. Dominus enim miscuit eis spiritum vertiginis, Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum . Et quomodo qui sanctus est cum Isaia dicere potest: Spiritum salutis tuae faciemus super terram , sic qui peccator est,et te . Sin autem scandalizatur haereticus, qui Vetus non recipit Testamentum, quod Dominus miscere dicatur erroris vel vertiginis spiritum, audiat scriptum in Apostolo, hoc est in Novo Testamento: Tradidit illos dis, quia mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exercititum suꝑ egypcum. Scal¬
q facti funt pͥncipes thaneos emar¬
cuerunt yͥncipes memphcos: dece¬
perunt egyptum angulum popło¬
rum eiꝰ. Dominus miscuit in me¬
dio erus sp̃m tiertiginis. ce errare
fecerunt egyptatm in omni opere
fuo siẽ errat ebrius &e uomens. &
nerit egypto opus quod faciat: ca¬
put &e caudam incuruantem & re
frenantem. Solent heretiqi regifuo
uel pharaoni dicere. fansumtis sa¬
pientium. qui ab intto doct̾rinam
nob̃ aplicam tͣdiderunt. fiti sumtis
regum antiquorum. qui appellant̃
reges phiylosophortm: & habemus
scientiam scͥpturarum iunctam sapi¬
entie scłi. Quos nc̃ interrogat siue
ipsum regem herecicoꝵ. tibi sint sapi¬
entes erus qui contenmebant eccłta¬
stieam simplicitatem. & respondere
compellit quid cogitauerit dñs sa¬
baoch suꝑ egyptum istius mundi. oe
quid in consummationẽ fact̾urus.
sit. Stulti sunt approbati pͥncipes
thaneos. qui humile hereticoꝵ habtie¬
re mandatum..E marcuerunt õs

Expanded text:
um super Aegyptum stulti facti sunt principes Taneos emarcuerunt principes Mempheos deceperunt Aegyptum angulum populorum eius Dominus miscuit in medio eius spiritum vertiginis et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo sicut errat ebrius et vomens et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem. Solent haeretici regi suo vel Pharaoni dicere: Filii sumus sapientium, qui ab initio doctrinam nobis Apostolicam tradiderunt: filii sumus regum antiquorum, qui appellantur reges philosophorum, et habemus scientiam Scripturarum junctam sapientiae saeculari. Quos nunc interrogat, sive ipsum regem haereticorum, ubi sint sapientes ejus qui contemnebant Ecclesiasticam simplicitatem: et respondere compellit, quid cogitaverit Dominus Sabaoth super Aegyptum istius mundi, et quid in consummatione facturus sit. Stulti sunt approbati principes Taneos qui humile haereticorum habuere mandatum. Emarcuerunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
silium coge concilium : pone quasi
noctem umbram tuam in merictie.
Absconde fugientes & nagos ne ꝓdas.
habitabutnt apud te ꝓfrigi mei. Moab
esto latibulum eorum a facie tiastatoꝵ
finitus ẽ enim ptilius. consuminat᷑
ẽ miser: defecit qͥ conetlcabat t̾ram
Et p̃parabit᷑ in miscđia solium. & se

Expanded text:
silium: coge concilium. Pone quasi silium: coge concilium. Pone quasi noctem umbram tuam in meridie. Absconde fugientes et vagos ne prodas: habitabunt apud te profugii mei. Moab esto latibulum eorum: a facie vastatoris. Finitus est enim pulvis: consummatus est miser: defecit qui conculcabat terram. Et
Abbreviated transcription (Latin):
loslabiorum : & usq ad fontem dñi¬
corum arietum ꝑtientre. siue forttũ.
qͥa elim utrumq sigrificat. Eque
autem chimon quod interpretatuꝵ
sufficiens dolor sitie meror. q̃ intiltos
fua asꝑsione polluerant: arguentur
deceptis poptilis non salutis fuisse s
sanguinis. Unde ꝓpħicus sermo pro¬
iitert ut suꝑ fluentes lacrtinas qͥa
interp̃tatur dibon. non unum merorẽ
s plura meroris additam̃ta congemiẽt.
ut post quam plenam egerint peniten¬
diam. & fugerint de moab leonem pͥnci¬
pem habe mereantur. quem .lxx. dixert
ariel. qui intpretatur leo dei. quorũ
editionem in hoc loco disserere suꝑflu¬
um duxi. qͥa inplurimis ab hebraica
ueritate discordat. & ex his que inderp̃¬
tati sumus. etiam illtus sensus potest
intelligi. Emitte agnum dñe dñatorẽ
terre. de petra deserti ad montemfi¬
lie syon. Et erit sic̃ auis fugiens. et
pulli de ndo auolantes. sic erunt fi¬
liemoab in trans cenfai arnon.Ini con¬

Expanded text:
los labiorum, et usque ad fontem dominilos labiorum, et usque ad fontem dominicorum arietum pervenire, sive fortium, quia Elim utrumque significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco disserere supersedi, quia et in plurimis ab Hebraica veritate discordat, et ex his quae interpretati sumus, etiam illius sensus potest intelligi. Cap. XVI Emitte agnum dominatorem terrae, de petra deserti, ad montem filiae Sion. Et erit sicut apulli de nido advolantes. Sic erant filie Moab in transgressu Arnon: ini con
Abbreviated transcription (Latin):
doctna hereticorum que pardis oe
p̃uaricatorib comparat᷑ deserta e¬
rit. & deducet᷑ ad nichil. Pardi gͦ
rum in iheremia uarietates & macłȩ
ñ mutant᷑. & apostate de quibus in
psalmo legimus.p̃uaricatores repu¬
daui om̃s peccatores terre. Omnis
quoq herba & germen & ginequid
in sermone eorum inride uidebatur
exaruit: & scđm magnitudinem pec¬
catorum a deo uisitati sunt : ut quẽ
ꝑ beneficia ñ senserant. ꝑ flagella cog¬
noscerent. Demq ducentur ad ual¬
lem siue torrentem salicum: ut nrullꝰ
in eis fructꝰ remancat. Hanc enim se¬
minis harum arborum dicunt c̃e na¬
turam: uit qͥ illud in pocłm hauserit
libis careat. Unde & sc̃i qui progter
peccata inconfusione huius mundi
c̃ẽ ceꝑtnt: insalicib babyloniorum
fluminum fuspendunt organa fuia.
Om̃s tininos moabitarum clamoꝵ
eticuit. ul ꝓuocantium ad penitudi¬
nem tiel ꝓ crrore gemengum: ut of¬
ftrre possint ꝑultilatum sirum uttu¬

Expanded text:
doctrina haereticorum, quae pardis et doctrina haereticorum, quae pardis et praevaricatoribus comparatur, deserta erit, et dedquorum in Jeremia varietates et maculae non mutantur, et apostatae de quibus in psalmo legimus: « Praevaricatores reputavi omnes peccatores terrae . » Omnis quoque herba et germen, et quidquid in sermone eorum viride videbatur exaruit, et secundum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt, ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus maneat: hanc enim seminis harum arborum dicunt esse naturam, ut qui illud in poculo hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua. Omnes terminos Moabitarum clamor circuit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore gementium, ut offerre possint per ululatum suum vitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑterea uectes .i. qui firmi fuerint in
moab & errorem suum intellextriñ
ululabunt. & spem hab̃e ꝓfect̾us in¬
cipient: cum anima corum ubula¬
tierit sibi Ande ꝓpħa compatientis
ꝓuocem. Uectes autem eorum ce oĩa
usq ꝑtement: & ostendentur nonro¬
busti ẽẽ s fragiles. Hec autem segor q̃ẽ
parua penitentia. si ꝑscuerauerit. per¬
ducet cos ad ꝑfect̾am salutem. quod
utocila tͥum annorum sig̃cat: iuxta il¬
lud quod in genesi legimus. ubt pre¬
cipttur abrahamut offetat uitulum.
arietem &e hẏrcum trtum annorum
ꝑfectum scilicet sãcficium. ut heres do¬
mini ẽe mercatur. Qumq egerint pe¬
nitentiam. ꝑ luith .i. genarum lacri¬
mas ad algora conscendent: ce hoc
quasi meroris foramine atq introi¬
tu clamorem contͥcionis leuabunt
ad dñm ut possint dicere. Sacrifi¬
ctum deo sp̃c contbulatus: cor cont̾¬
tum & humiliatum ds ñ despiciet.
Et hoc fiet quuia aque nemrim.i.

Expanded text:
terea vectes, id est, qui firmi fuerint in terea vectes, id est, qui firmi fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunt, et spem habere profectus incipient, cum anima eorum ululaverit sibi. Unde Propheta compatientis provocem. Vectes autem eorum et omniausque pervenient: et ostendentur non robusti esse, sed fragiles. Haec autem Segor, hoc est, parva poenitentia si perseveraverit, perducet eos ad perfectam salutem: quod vitula trium annorum significat, juxta illud quod in Genesi legimus, ubi praecipitur Abraham, ut offerat vitulum, arietem, et hircum trium annorum, perfectum scilicet sacrificium, ut haeres Domini esse mereatur . Cumque egerint poenitentiam, per Luith, id est, genarum lacrymas ad altiora conscendent. Et hoc quasi moeroris foramine atque introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut possint dicere: Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Et hoc fiet, quia aquae Nemrim, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
saltꝰ tustitilis in quo nhabitant bestic.
de quo in .xx. xiii. psalmo scriptum ẽ
& reuelauit condensasalcus. erit ulu¬
latus & planctus: &e omina de capitib
eorum eloquentie ornam̃ta tollentur.
itatit nudi mancant & deformes: &e si
quid igrilitatis habe uidebant᷑ in bar¬
ba. rasum a uiro ȩccłiastico. effemmna¬
tum &e debile comppbetur. In triuiis
ꝓ uoluntate fua fingit unusquisq qd
uoluit. accingentur saccopemtentie
& siꝑ dect̾a ac dogmata in quibus pri¬
mum se fublimes ẽẽ credebant. & tn
platcis qͥa non ingrediuntur peran¬
gustamuiam q̃ ducit ad uitam. s ꝑ la¬
tam quiȩ ducit ad mortem erit tilulatꝰ
&e nequaqͣm ascendent in siꝑbiams
descendent in fletum. Tunc intelligẽt
om̃s cogitationes suas uanas quod in¬
derpretatur esebon: & cassum ascen¬
sum fitꝑbie quod elcale sonat ut uox
coꝵs acicdiatur usq admala oꝑa q̃fe
cetunt. & mandatum quod piitabãt
dei. ꝓpͥase confessione damnautes:

Expanded text:
tilis, in quo habitant bestiae, de quo in vicesimo octavo psalmo scriptum est: Et revelabit condensa saltus: erit ululatus et planctus, et omnia de capitibus eorum eloquentiae ornamenta tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si quid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis pro voluntate sua fingit unusquisque quod voluerit, accingitur sacco poenitentiae, et super tecta ac domata, in quibus primum se sublimes esse credebant; et in plateis quia non ingrediuntur per angustam viam, quae ducit ad vitam, sed per latam, quae ducit ad mortem erit ululatus. Et nequaquam ascendent in superbiam, sed descendent in fletum Tunc intelligent omnes cogitationes suas vanas, 268 quod interpretatur Esebon, et cassum ascensum superbiae, quod Eleale sonat, ut vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fecerunt, et mandatum quod putabant Dei, propria se confession
Abbreviated transcription (Latin):
nandi. Unde ad saluatorem audit
dicere. Hec omnia mͥ tradita fiut. ce
dabo tͥ ea si ꝓcidens adoraueris me.
Cacdatier auitem diaboli putridum
ob magnitudinem peccatoꝵ. dubitare
non poterit qͥ legerit peccatum ẽe feti¬
disstinum: tpso peccatore dicente. Compu¬
truerunt & corrupte sunt cicatces meȩ.
a facie insipientie mee. Et e contrario
turtꝰ boni odoris ẽ. Unde sp̃italtum
fr̃m dilectio comparat᷑ unguento qͦd
descendit suꝑ barbam barbam aaron
& suꝑ otam uestim̃ti eiꝰ. Et ad sponsã
sponsus loquit᷑. O dor tuus suauis. &
facies tua speciosa. Qtiom autem dia¬
sub pedib ur̃is uelocit. Et dm̃ uerba

Expanded text:
rem audet dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo tibi ea, si procidens adoraveris me . Cadaver autem diaboli putridum, ob magnitudinem peccatorum dubitare non poterit, qui legerit peccatum esse fetidissimum, ipso peccatore dicente: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . E contrario virtus boni odoris est: unde et spiritualium fratrum dilectio comparatur unguento, quod descendit super barbam, barbam Aaron, et super oram vestimenti ejus . Et ad sponsam sponsus loquitur: Odor tuus suavis, et facies tua speciosa . Quomodo autem cads
Abbreviated transcription (Latin):
gentem. &e tenuert pedes eiꝰ: ce ab eo
audire meruerunt. Nolite timere.
Ite annunciate frĩb meis ut uadãt
in galileam: ibi me uidebunt. De
istis mulierib multo priꝰquam nas¬
cerentur ꝓphicus sermo p̃nunciat:
& uocat eas a spectacło dm̃ce passio¬
nis &e resurrect̾ionis. ut euangłm p̃¬
dicent. & iuxta hebraicum doceant
irłm siue dexram isrł: quod iste sit
dñs & d̃s. Popło enim isrł non haben¬
te sapientiam illo dempore qñ passꝰ
ẽ dñs. & impletum ẽ uaticintum ꝓ¬
phetale. saluum me fac dñe qm̃ de

Expanded text:
gentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo gentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passionis et Resurrectionis, ut Evangelium praedicent, et, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Salvum me fac, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
mum iurta hebraicum. Cum siccrta
toto orbe synagogarum turba con¬
curret ut plangant irłm. & mala
illiꝰ consolent᷑. Siue aꝑte de mulieri¬
bus loquitur q̃ nudatis pectoribus
sangumantes ferrunt laceratos: et
nolite me flere. s plangite supuos
& suꝑ filios ur̃os. Magnaq infelici¬
tas popłi a mulierib lamentatioĩs
carmina discere: sic̃ rep̃hensio fuit
popł ifrł. qñ in iudicum libro ĩ ma¬
numulieris debbore fecit salutem
dñs. ce tempore tucine captiuitatis
tacentib ttris olda mulier ꝓphauit
ꝓpt̃ea autem mulieres longo cont̾en
itinere. imbecillitate. fame. &squa¬
lore confecte: & docebunt poptilum
miserabilem. quia non est populus
sapiens. nec intellexit cr eatorem suũ
qui neglectus ab eis atq concemptꝰ non
miserebitur facture. & non parcet erea¬
ture suȩ. Iuxta .lxx. de maria dr mag¬
dalenȩ &e altera maria ac cec̃is mulie¬
rib q̃ pͥmum uiderunt dñm resur¬

Expanded text:
imum juxta Hebraicum. Cum siccitatimum juxta Hebraicum. Cum siccitatit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut plangant Jerusalem et mala illius consolentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et nolite me flere, sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit . Propterea autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resur
Abbreviated transcription (Latin):
exerctt᷑: de qͦ ce in alio loco sub noĩe
apͥdict̾um ẽ. Uastauit eam aꝑ de sil¬
ua. & singłaris fcrus depastus ẽ eã
Et ibi accubabit ce consumet sum¬
mitatem eiꝰ. ftib metaphora uinee &
ꝓpaginum eiꝰ: ut nicħ in ea uiride n¬
chil remaneat flagellorum. s omnia
consumat inimicꝰ. Fuxta .lix. qura
ñ rcceꝑunt pastorem bonum. ꝓpt̾ea
erunt quasi grex derelictus. & pate¬
bunt morsib bestiarum. & nicħ in
eis uiride remanebie: quia omnia¬
siccitas possidebit. In siccitate messiᷤᷤ
illiꝰ conterent᷑ mulieres uenientes
& docentes eam.Non est enim po¬
pulus sapiens ꝓptea ñ miscrebitur
eiꝰ qui fecit eum. & qͥ formatuit cũ
non parcet ei: Lxx. Mulieres tien¬
entes a spectacło: uenite. Non est eñĩ
popłs habens intelligentiam. ꝓpt̾ca
ñ miserebittr eorum qui fecit eos: ꝙ
qͥ formauit eos ñ parcet. Hoc quod
da hebraicum sequentib coptilatur
iuxta.lxx. pͥori sensui. Dicanus gͦ pͥ¬

Expanded text:
exercitus, de quo et in alio loco sub nomine exercitus, de quo et in alio loco sub nomine apri dictum est: Vastabit eam aper de silva: et singularis ferus depastus est eam . Et ibi accubabit et consumet summitates ejus sub metaphora vineae opaginum ejus, ut nihil in ea viride, nihil remaneat flagellorum, sed omnia consumat inimicus. Juxta LXX, quia non receperunt pastorem bonum: propterea erunt quasi grex derelictus, et patebunt morsibus bestiarum; et nihil in eis viride remanebit, quia siccitas omnia possidebit. In siccitate messis illius conterentur mulieres venientes et docentes eam. Non est enim populus sapiens: propterea non miserebitur ejus qui fecit eum: et qui formavit eum, non parcet ei. LXX: Mulieres venientes a spectaculo, venite: non est enim populus habens intelligentiam; propterea non miserebitur eorum qui fecit eos; et qui formavit eos, non parcet. Hoc quod ta Hebraicum sequentibus copulatur; juxta LXX, priori sensui. Dicamus ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
seminabit᷑. &e destruet᷑ idolatͥa. & cõ¬
minuent᷑ are usq ad puluerem. Suc¬
cidentur luci. delubra corruent et
deiumꝰ fub mist̾i̾o tͥnitatis noticia
p̃dicabitur. Ciuitas enim munita
desolata erit. Speciosa relinquet᷑.
&e dimitcet᷑ quasi desertum. Ibi paᷤ
cetur uitul & ibi accubabit. & con¬
sumet summitates etus. Lxx. Et¬
idola eorum succidentur quasi lucꝰ
&e longe habitans grex dimittet᷑. sic̃
grex derelictꝰ: & erit multo tempo¬
suscepit patͥsfamilias filium s dix̃
uentte occidamꝰ eum qͥa iste heres ẽ.
Et nr̃a erit hereditas des olata erit.
& que quondam speciosa fuit de qͣ ĩ
iezechiel d̃r. Oiilam a mel et
oleum comedisti ce speciosa fact̾a es
uehem̃ter nimis. & in qua habita¬
bat ille de qͦ scͥptum est speciosus
forma p̃filiis hominum. relinq̃t᷑
ae dimitcet᷑ quas desertum dicente
dño ad apłos. Surgite abeamus
hinc. Ibi pascet᷑ uitulus romanus

Expanded text:
seminabitur, et destruetur idololatria, et comseminabitur, et destruetur idololatria, et comminuentur arae usque ad pulverem, succidentur luci, delubra corruent, et Dei unius sub mysterio Trinitatis notitia praedicabitur. Civitas enim munita desolata erit: speciosa relinquetur, et dimittetur quasi decetur vitulus et ibi accubabit et consumet summitates eius in sIdola eorum succidentur, quasi lucus, et longe habitans grex dimittetur sicut grex derelictus, et erit multo temposuscepit patrisfamilias, filium sed dixit: Venite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel et oleum comedisti, et speciosa facta es vehementer nimis , et in qua habitat ille de quo scriptum est: Speciosus forma prae filiis hominum , relinquetur et dimittetur quasi desertum, dicente Domino ad Apostolos: Surgite, abeamus hinc . Ibi pascetur vitulus, Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
simo atq crudeli. & infurore blasphe¬
miarum tuarum apłos dñ atq docꝰ¬
tores inter ficere cupiebas: Iecirco scip
his dimitcet᷑ iniquitas domui iacob
&iste omnis fructꝰ at auferatur pec¬
catum eiꝰ. etim posu̾it omnes lapide
altaris siẽ lapides cmneris auisos.
Non stabunt luq & delubra. Lex.
ꝓpterea auferet᷑ iniquitas iacob. & ħ
erit bndict̾io eius cum abstulero pec¬
eatum erus. qñ posuerit om̃s lapides
ararum contritos quasi cinerem cõ¬
minutum. ce ñ ꝑseuerabunt arbo¬
res eorum & idola. Catisas reddit.
cur postqͣm tudei in dñm miserunt
manꝰ ueniam consequant᷑. si noli̾int
agere penttentiã. ut impleat salua¬
toris oratio. pat̾ ignosce cis. qͦd enim
faciunt nesciunt. ꝓpt̾ea inquit di¬
miccetur iniquitas domui iacob:
auferetur peccatum eiꝰ ut mereat᷑
bndictionem di qui sͥ maledict̾ionẽ
fucrat imp̃catus dicens. sanguis ciꝰ¬
de styrꝑe isrł in toto orbe euangłm

Expanded text:
simo atque crudeli, et in furore blasphesimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miserint manus, veniam consequantur, si voluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem Dei, qui sibi maledictionem fuerat imprecatus, dicens: Sanguis estirpe Israel in toto orbe Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
gentium multitidinẽ qͦd illis psiqͥn¬
nus salutis eorum curam habu̾nt.
&e reconciliauerint eos deo. In m̃¬
sura contra mensuram cum abiecta
fu̾it: rudicabit eam: łxx. Riransꝰ
&e exprobrans emittet eos. Iuxta he¬
braicum hic senstis ẽ. Sicut fecit ie¬
rusalem sic recipiet. iuxta m̃suram
qͣ mensa ẽ remetiet᷑ e. Tuncq cumu¬
latam mercedem recipiet. qn iudicri
tp̃s aduenerit ce abiecerit eam ds
Non enim isrł ficut ꝑcussit ꝑcutiet᷑.
nec sicut interfecit interficietur. qui
iurgabat contͣ apłos. & erprobrabat
doctorib fuis. & p̃cipiebat ne in noĩe
xp̃i loquerent᷑. Pptea dñs abiciet eoᷤ
& de suo eos expelleret grege. Medita¬
tus est insp̃usuo duro ꝑ diem estus.
Lix. Nonne tueras qui meditabaris
in sp̃u duro. interficere cossp̃ufurorᷤ:
Iuxta hebraicum hoc dr. Inmenfura
ẽ siue locutꝰ contͣ eam indie estus hoc
est in ꝑsecutionis tempore: qn arden¬
tior indignationis dies ẽ atq penarũ

Expanded text:
gentium multitudinem, quod illis persequennus salutis eorum curam habuerint et reconciliaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fuerit, judicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Non enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutionis tempore, quando ardentior indignationis dies est atque poenar
Abbreviated transcription (Latin):
sum qͥ ꝓtolomaidumintnet. &e in quo
oraint helyas fertilitati & abundantie
comparet: ac ꝑ hoc sig̃cat omnem leciciam
& ftrtilitatem de ubrimis qͦndam ur bib
austrendam. Et mumeis ñ exultabit
neq itbilabit. scibauditur prior uinde¬
miator .i. colonꝰ moabitidis prouincie.
Demq statim fubicit. Uinum in torcu¬
lari non calcabit. qͥ calcare confueue¬
rat. Uocem caleantium abstuli. Neqͣ¬
quam inuindemia letꝰ undemiator
stitas ce uict̾oꝵ oriet᷑ clamor. Suꝑ hoc
uent m̃s ad moab qͣsi cythara sona

Expanded text:
sum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo sum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo oravit Elias, fertilitati et abundantiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberrimis quondam urbibus auferendam. Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Subauditur prior vindemiator, id est, colonus Moabitidis provinciae. Denique statim subjecit: Vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in vindemia laetus vindemiator stitas, et victorum orietur clamor. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sona
Abbreviated transcription (Latin):
ciat translationem qm cęꝑat: ostendens
reges gentium qͥ uastauerat inoab omnes
uidos castellaq depopulatos. Usq ad ia¬
zer ꝑuenerunt: trrauerunt in deserco. ꝓ¬
pagines eiꝰ relicte sunt tͣnsierunt mare.
diuosq eiꝰ intellige: & tsitum maris. cap¬
tiuitatem in babylonẽ. de quia postea lec¬
turi sumꝰ. Onus deserti maris. Super
hoc plorabo in fletu iater: uneam saba¬
ma. In ebriabo te lacrima mea esebon ce
eleale. Uox plangentis ꝓpħe & magntoci
dinem uastitatis lacrimarum mnagnitudi¬
ne contestantis. fleutisq uineam iazer et
sabama & esebon ce eleale. urbes qͣndam
ualidissimas assyrio pugnante succisas.
Qi suptundemiam tuam & suꝑ messem
tuam uox calcantium irruit. Calcatores
uuarum & tndene leticiam congregan¬
tes hostium erercitꝰ intellige: & qͦd in ip̃so
leticie tempore captruitatis tempus aduene¬
rit. Et auferetur leticia & erultatio de
carmelum montẽ opimum atq nemoro¬

Expanded text:
vat translationem quam coeperat, ostendens vat translationem quam coeperat, ostendens reges gentium, qui vastaverant Moab, omnes viculos castellaque depopulatos. Usque ad Jazer pervenerunt: erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt: transierunt mare. tivosque ejus intellige: et transitum maris captivitatem in Babylonem, de qua postea lecturi sumus, Onus deserti maris. Super hoc plorabo in fletu Jazer, vinea Sabama: inebriabo te lacryma mea, Esebon et Eleale. Vox plannem vastitatis lacrymarum magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de uod semper Carmelum montem opimum, atque nemoro
Abbreviated transcription (Latin):
terra moab eccłiarum trophea furgen¬
dia xp̃i testentur imꝑtum. Fudiuiꝰ
suꝑbiam moab: suꝑb est ualde. Su¬
perbia eius &e arrogantia eiꝰ ce indig¬
natio erus plusquam forcitudo eius.
Iccrrco ululabit moab ad moab. iuuis
ululabit. His qui lecantur suꝑ muros coc¬
tilatis: loquimm plagas eiꝰ. Rursus ad
multo plus elatꝰ sit quam cius forttudo
poscebat. Et ꝓpt̃ hanc suꝑbiam ululatu¬
rus est. moab ad moab.i. popls adurbem.
uł inccͦpolis ad prouiciam: ce cuncta u¬
lulatib terra res onabit fuꝑ muros cocti
latis. De gitib & iheremias ait. Ideo fuꝑ
mabo. ad uiros murifictilis lamentantes.
Phec autem ce potentiam pͥstine felicitatiᷤ.
a plagas repentine fubuersioins ostendit.
Qm subitrbana esebon deserta sunt &e
itinea sabama. Int esebon & sabama uix
qͥngenti passus sunt. & ꝑ metaphoramui¬
nec omnis. ꝓuincie sig̾cat uastitatem. Do¬
mini gentiũ exciderunt flagella eiꝰ. Ser¬

Expanded text:
terra Moab Ecclesiarum tropaea surgenterra Moab Ecclesiarum tropaea surgentia Christi testentur imperium. Audivimus superbiam Moab superbus est valde superbia eius et arrogantia eius et indignatio eius plus quam fortitudo eius idcirco ululabit Moab ad Moab universus ululabit his qui laetantur super muro cocti lateris loquimini plagas suas multo plus elatus sit quam ejus fortitudo poscebat, et propter hanc superbiam ululaturus sit Moab ad Moab, id est, populus ad urbem, vel metropolis ad provinciam, et cuncta ululatibus terra resonabit super muros cocti lateris, de quibus et Jeremias ait: Ideo supemabo, ad viros muri fictilis lamentantes . Per haec autem et potentiam pristinae felicitatis, et plagas repentinae subversionis ostendit. Quoniam suburbana Esebon deserta sunt: vinea Sabama. Inter Esebon et Sabama vix quingenti passus sunt, et per metaphoram vineae, omnis provinciae significat vastitatem. Domini gentium exciderunt flagella ejus. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam locum hc̃ male de antixpo
interpretantur: ut putent scõs eo dp̃r
ꝓpter uiciniam urb̃ iherosolime ad ara¬
bas tͣnsituros. & nc̃ eis p̃cipi ne ꝓdant
fugientes ad se. Et preyarabitur in
miscłia solium. & sedebit suꝑ illud
inueritate in tab̃naculo dauid itidi¬
cans ce guerens iudicrum. & tieloett̃
reddens quod iustum est. Hebrei lo¬
cum istum sic int̃pretantur. fugato as¬
syrio regnabit iudee ezechias uir iu¬
stus: & retinebit solium datud. subie¬
ctum sibi popłm dei iudicans inueri¬
tate. Auii de xp̃o intelligunt. finito
antixpi pulucre. & uastatore sublato
qui conculcabat uniuersam terram
rer xp̃c adueniet qui sedebit in tabna¬
culo dauid. & in die tudicii reddet
cunct̾is ꝓ oꝑib stris. Hec est ulla du¬
bitatio quin capitulum hoc de xp̃o ua¬
ticinetur. S nos & in pͥmo aduentu io¬
ipsum intelligere possumus: atq in ec¬
clefie tabnaclo demonstrare quod inõi

Expanded text:
Quidam locum hunc male de Antichristo Quidam locum hunc male de Antichristo interpretantur, ut putent Sanctos eo tempore propter viciniam urbis Hierosolymae ad Arabas transituros, et nunc eis praecipi, ne prodant fugientes ad se. Et praeparabitur in misericordia solium, et sedebit super illud in veritate, in tabernaculo David, judicans et quaerens judicium, et velociter reddens quod justum est. Hebraei locum istum sic interpretantur: Fugato Assyrio, regnabit Judae Ezechias vir justus, et retinebit solium David, subjectum sibi populum Dei judicans in veritate. Alii de Christo intelligunt. Finito Antichristi pulvere, et vastatore sublato, qui conculcabat universam terram, rex Christus adveniet, qui sedebit in tabernaculo David, et in die judicii reddet cunctis pro operibus suis. Nec est ulla dubitatio, quin capitulum hoc de Christo vaticinetur. Sed nos in primo adventu idipsum intelligere possumus, atque in Ecclesiae tabernaculo demonstrare, quod in omni
Abbreviated transcription (Latin):
siltum. coge concilium: pone quasi no¬
ct̾em umbram tuam in meridie. abscon¬
de fugientes. & uagos ne ꝓdas. Habita¬
bunt apud te ꝓfugimei: moab estola¬
tibulum eorum a facie uastatoris. finitꝰ
est enim pultus: consummatꝰ ẽ miser.
defecit qui conculcabit terram. ꝓ̾mi¬
sero in hebraicolegitur sod: quod &e po¬
test ce tiastator intesligi. Loquitur aut̃
ad moab ut consilium salutis inueniat.
& senib congregatis cogat salutare con¬
cilium. Uis inquit saluus ẽẽ. & deimi¬
scricordiam ꝓmereri In clara luce ce
in aꝑta fuga popłimei. tu qͣsi nox et
umbra esto. Suscipe fugientes uagosq
ne ꝓdas. Et hoc quare dixerit: statim
infert. Habitabunt apud de ꝓfugi mei
confinis est moabitis: ad te m̃s popłs
transmigrabit. Esto gͥ latibulum eors
nec timeas impetum uastatoris. qͥa sict̃
puluis cito tͣnsibit: & depopulator uni¬
uerse terre qui conculcabat eam &e fuiᷤ
pedib subiciebat. aura flante dispiet.

Expanded text:
silsilctem umbram tuam in meridie. Absconde fugientes et vagos ne prodas: habitabunt apud te profugii mei. Moab esto latibulum eorest enim pulvis, consummatus est miser, defecit qui conculcabat terram. Pro misero in Hebraico legitur SOD  , quod potest et vastator intelligi. Loquitur autem ad Moab, ut consilium salutis inveniat, et senibus congregatis, cogat salutare concilium. Vis, inquit, salvus esse, et Dei misericordiam promereri? In clara luce, et aperta fuga populi mei, tu quasi nox et umbra esto, suscipe fugientes, vagosque ne prodas. Et hoc quare dixerit, statim infert: Habitabunt apud te profugi me Judaea quae confinis est Moabitis, ad te meus populus transmigrabit. Esto igitur latibulum eorum, nec timeas impetum vastatoris, quia sicut pulvis cito transibit: et depopulator universae terrae, qui conculcabat eam, 190 et suis pedibus subjiciebat, aura flante disperiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħia enigiatib inuoluit᷑ & p̃cisis sen¬
tentris dum de alioloquit᷑ tͣnsit ad ali¬
ud: ne si ordinẽ scͥptura consertiet non
sit uaticinium s narratio. Et est sens.
O moab inqͣm deseuiturus est leo. & de
qua nec reliquiȩ qͥdem saluari poterunt:
habeco solattum. Egrediet᷑ de de agnus
imacłatus qui tollit peccata mundi.
qui dñetur in orbe derrarum. de pet̾ de¬
serti. hoc ẽ de ruth: q̃ mariti morte ui¬
duata de boor genuit obech. & de obech
iesse. & de iesse dattid. & de dauid xp̃m.
Montem autemfilie syon aut ipsam tir¬
bem irłm interp̃tabimur. aut iurta sacͣ¬
tam intelligentiam eccłiam. que sit in
quasi auis fugiens. & pulli de nido auo¬
lantes. sic erunt filie moab intͣnscensu
arnon. Redit ad ordinem quem cȩꝑat.
Cum pofuero inquit his qͥ fugerint de
moab &e reliquns terre leonem seuissinẽ
migrabunt. qui est t̃minus amorreoꝵ
& moabitarum. Transcensum autem &
hie ponens: captiuitatem sigc̃at. In con¬

Expanded text:
ia aenigmatibus involvitur, et praecisis sententiis, dum de alio loquitur, transit ad aliud: ne si ordinem Scriptura conservet, non sit vaticinium, sed narratio. Et est sensus: O Moab, in quam desaeviturus est leo, et de qua ne reliquiae quidem salvari poterunt, habeto solatium hoc: Egredietur de te Agnus immaculatus qui tollat peccata mundi, qui dominetur in orbe terrarum. De petra deserti, hoc est, de Ruth, quae mariti morte viduata, de Booz genuit Obed et de Obed Jesse, et de Jesse David, et de David Christum. Montem autem filiae Sion, aut ipsam urbem Hierosolymam interpretabimur, aut juxta sacratam intelligentiam, Ecclesiam, quae sit in sicut avis fugiens, et pulli de nido avolantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. Redit ad ordinem quem ceperat: Cum posuero, inquit, his qui fugerint de Moab, et reliquiis terrae leonem saevissimum, migrabunt, qui est terminus Amorrhaeorum, et Moabitarum. Transcensum autem et hic ponens, captivitatem significat. Ini con
Abbreviated transcription (Latin):
dum paratam nemo pot̾it cohercere.
Anno quo mortutis est rex achar. fac¬
tum ẽ ouꝰ istud. Quatuor reges iude
titulo ꝓpħe legimꝰ ẽẽ p̃positos. oriam.
ioathan. achaz. erechiam. fingłos sͥ ⁊
ordine &e sobole succedentes. Quor

Expanded text:
dum paratam, nemo poterit coercere. dum paratam, nemo poterit coercere. Anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Quatuor reges Judaeae titulo Prophetae legimus esse praepositos: Oziam, Joatham, Achaz, et Ezechiam, singulos sibi ord
Abbreviated transcription (Latin):
cui etiam ñ turanti credendum ẽ. qͦd
stia estimatio non fallat᷑. ce quod mente
concepit irritum ñ fiat. Hoc autom hu¬
manoloquit̾ affect̾u: quod scilicet ñ falla¬
tur qͥ falli non potest. Conteram in qͥt
assyrtum in terra mea. & inmontibus
qui obsidebantur inicrosolima iugum
eius. & graue imꝑtum quod omnib
immiebat : & pondꝰ quo p̃mebantur
in ipsum potiꝰ retrudet᷑. fugiente enm
assyriorum rege in derram suam: lib̃
cum popłi reliqͥis egresstis ẽ erechias.
Hoc consilium quod cogitauit suꝑ
omnem terram. & hec est manus
infirmare: Et manus eiꝰ ercenta: &e
quis auertet eam: Hoc locoquidã
arbitrantur generalem ẽẽ contra õẽm
orbem ꝓphiam. & quod uastitas baby¬
lonis & assyrie ciuitatis. typus sit
consummationis mundi. Quibus
nequaqͣm contͣdicimꝰ. dum sciamus
monstratas. Quicqͥd autem adñode¬
cretum est. uullius uirtute ꝓhibetur.
& ercentam manum eiꝰ & ad ꝑcutien¬

Expanded text:
cui etiam non juranti credendum est quod cui etiam non juranti credendum est quod sua aestimatio non fallatur, et quod mente conceperit, irritum non fiat. Hoc autem humano loquitur affectu, quod scilicet non fallatur qui falli non potest: Conteram, inquit, Assyrium in terra mea, et in montibus qui obsidebantur in Jerusalem, jugum ejus, et grave imperium quod omnibus imminebat, et pondus quo premebantur, in ipsum potius retrudetur. Fugiente enim Assyriorum rege in terram suam, liber cum populi reliquiis egressus est Ezechias. Hoc consilomnem terram, et haec est manus infirmare? et manus ejus extenta; et quis avertet eam? Hoc loco quidam arbitrantur generalem esse contra omnem orbem prophetiam, et quod vastitas Babylonis et Assyriae civitatis typus sit consummationis mundi. Quibus nequaquam contradicimus, dum sciamus,monstratas. Quidquid autem a Domino decretum est, nullius virtute prohibetur. Et extentam manum ejus, et ad percutien
Abbreviated transcription (Latin):
Exceꝑtis enimmuris coctilib qui ꝓpter
bestias concludendas post annos pluri¬
mos instaurant᷑: omne in mediospaciũ
solitudo est. Iurauit dñs exerctatum
dicens. Sinonut puitani ita erit. & qͦ
modomente tractauisic euemet. ut con¬
teram assyrtum in t̾ra mea. ce in monti¬
btis meis conculcem eum. Et auiferet᷑
ab eis itigum eiꝰ. & ontis illius ab hu¬
mero eorum tolletur. Reuertit᷑ ad p̃
sentia hoc est ad sennacherib regem
assyriorum.qͥ samariam tudeamq
uastauit. & excepta irłm deleuit ꝑ circui¬
tum omma. &e longe post fetctris utci¬
na consociat: ut imminens auferatur
metꝰ. quia dicere potant audientes. Nos
p̃sentem ꝑpetimur obsidionem: iste mul¬
tis post scłis uentura ꝓmittit. Est gͥ or
do ꝓphie. Quanquam post annos pluri¬
mos babylon destruendasit. & omne ꝑe¬
nitus styrpis assyriorum & chaldee semi¬
narium disꝑdendum: tamentit ñ ti¬
meatis uicinam captiuitatẽ itrat dñs.

Expanded text:
exceptis enim muris coctilibus, qui propter exceptis enim muris coctilibus, qui propter bestias concludendas post 181 annos plurimos instaurantur, omne in medio spatium solitudo est. Juravit Dominus exercituum, dimodo mente tractavi, sic eveniet Ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum: et auferetur ab eis jugum ejus, et onus illius ab humero eorusentia, hoc est, ad Sennacherib regem Assyriorum, qui Samariam Judaeamque vastavit, et excepta Jerusalem, delevit per circuitum omnia; et longe post futuris vicilia consociat, ut imminens auferatur metus: quia dicere poterant audientes: Nos praesentem perpatimur obsidionem, iste multis post saeculis ventura promittit. Est igitur ordo prophetiae, quamquam post annos plurimos Babylon destruenda sit, et omne penitus stirpis Assyriorum et Chaldaeae seminarium disperdendum: tamen ut non timeatis vicinam captivitatem, jurat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dũs. Et ponam cam in possessionem
erieii. & in paludes aquarum: & sco¬
paboeam inscopa derens dicit dñs ex¬
ercituum. Babylonem fuisse potentis¬
simam & incampestrib ꝑ quadrum
sitam. ab angulo tisq ad angulum my¬
risedecim milia tenuisse pasfcrum .i.
dotus: & multi alii qui grecas hystortaᷤᷤ
conscpserunt. Arx autem .i. capitoltũ
urbis illtus ẽ turris: q̃ edificata est post
tenere passuum.paulatim delato in an¬
gustus coartata ut pondꝰ imminens fa¬
cilius a latiorib sustentet᷑. Describunt
ibi templa marmorea. auteas statuas.
plateas lapidib auroq fulgentes. et
multa alia q̃ pene tudeantur incredib¬
lia. Hoc totum narratumꝰ ut ostendemꝰ
qͥd ad ta dei ommnis potentia puiluis sit.
ce fauille & cineri comparetur. Si liceret
intͦre barbaras nationes &e uidere tante
urbis extrema uestigia: uideremus pos¬
sessiones ericii & paludes aquarum. et
uere completum ẽẽ quod nc̃ ysaie uoci¬
btis camtor: scopabo cam in scopaterens.

Expanded text:
ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Babylonem fuisse potentissimam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia tenuisse passuum, id edotus, et multi alii qui Graecas historias conscripserunt. Arx autem, id est, Capitolium illius urbis, est turris quae aedificata post tenere passuum, paulatim de lato in angustias coarctata, ut pondus imminens facilius a latioribus sustentetur. Describunt ibi templa marmorea, aureas statuas, plateas lapidibus auroque fulgentes, et multa alia quae pene videantur incredibilia. Hoc totum narravimus, ut ostenderemus quod ad iram Dei omnis potentia pulvis sit, et favillae et cineri comparetur. Si liceret introire barbaras nationes, et videre tantae urbis extrema vestigia, videremus possessionem hericii, et paludes aquarum, et vere completum esse quod nunc Isaiae vocibus canitur: Scopabo eam in scopa terens;
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑibit quod pependerat in eo. qͥa
dominus locutus ẽ. multi ad sobirã
referunt quod eliachim infixo pax¬
illo. pͥor ꝑaxillus qui infixus fuerat
corruat. S quia seguitur & ꝑibit
quod pependerat in eo. quod dciecto
sobna nequaquam factum ẽ: intell¬
gamus hoc dici. quod deposito sob¬
na pontificatum acceꝑit eliachim.
cuius facerdotu dignitatem subu̾oit
extrema captiuitas. Qui tuxta ana¬
gogen cuncta acciptunt. uolunt in
sobne pontificatu sudeorum sacerdo¬
dum cadere. & in successione eliachĩ
qͦd interpretatur ds resurgens. euͣn¬
gelici cultus sacram̃ta monstrari. ita
ut hoc quod sequitur. in die illo di¬
xit dñs exercreum auferetur pax¬
illus guifixus fuerat in loco fideli.
& frangetur ce cadet. ad pͥoris popł
ruinam ꝑtineat. Nemo autem du¬
bitet iuxta hystoriam & ruxta alle¬
goriam. quia paxillum dixerit. ser¬
uari metaphoram in fcispenfione
uasorum diuersi generis. ce quod

Expanded text:
et peribit quod pependerat in eo, quia et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est, multi ad Sobnam referunt, quod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta ἀναγωγὴν cuncta accipiunt, volunt in Sobnae Pontificatu Judaeorum sacerdotium cadere, et in successione Eliacim, qui interpretatur Deus resurgens, Evangelici cultus sacramenta monstrari: ita ut hoc quod sequitur: 226 In die illo, dicit Dominus exercituum, auferetur paxillus, qui fixus fuerat in loco fideli, et frangetur et cadet, ad prioris populi ruinam pertineat. Nemo autem dubitat, et juxta historiam, et juxta allegoriam, quia paxillum dixerat, servari metaphoram in suspensione vasorum diversi generis: et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ce opes. quib nunc fultus incedis.
Ib senties ignominiam domus dñ
tui: quia ꝓpt̾ oꝑa mala &e uiolatum
templum dei tcui ista patieris. Detra¬
ham de de gradu tuo & de pontifi¬
catus officio ꝓiciam. & ꝓ te eliachĩ
seruum meum filium helchie indu¬
amuestim̃tis tiris. & cingulo duo de¬
corabo.sicut eleatar uestim̃tis aaron
patris indutus ẽ. Ipsi dabo potesta¬
dem templi. qui habeat populum
non sibi subiectum quas sertrum
s amatorem sui quasi filrum. Ipse
accipiet clauem dontus mee. & in fuo
portabit humero. Ipse habebit ceri¬
moniarum omnium podestatem. E
quomͦ paxillus sifigatur in pariete
templi & in loco fortissimo collocet᷑
omna tiasa sacerdotum & leuitarũ
tam que in sacrificio necessaria funt
quam omnis generis muficorum suᷤ¬
penduntur in eo: sic omnis popłs
ex eliachimseru mei potestate pen¬
debit. Quod autem att. in die illa
auferetur paxillus qui fixus fuerat
in loco fideli. & frangetur & cadet.

Expanded text:
et opes, quibus nunc fultus incedis. et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignominiam domus Domini tui: quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraham te de gradu tuo, et de pontificatus officio projiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui quasi filium. Ipse accipiet clavem domus meae, et in suo portabit humero, ipse habebit caeremoniarum omnium potestatem. Et quomodo paxillus si figatur in pariete Templi, et in loco firmissimo collocetur, omnia vasa sacerdotum et Levitarum, tam quae in sacrificiis necessaria sunt, quam omnis generis musicorum, suspenduntur in eo: sic omnis populus ex Eliacim servi mei potestate pendebit. Quod autem ait: In die illa auferetur paxillus qui fixus fuerat in loco fideli, et frangetur, et cadet,
Abbreviated transcription (Latin):
quens hebraicam ueritatem theododio
ait. Ingredere ad sochen istum quod
inderpretari potest equum &e rectum
intelligatur & prauus ad pontificem
templi. & dices ei. Qui habitas in do¬
mo dei. curus scelera in tota qiuitade
bachantur.cur securus in oꝑib dcis
qͣsi non uerearis captintatem excidi¬
stitͥ in petra sepulchrum. & tam suꝑ¬
be edificasti. ut ambitio de & in morte
sequeret᷑: Atidi que sit in de domini
sententia. Quomͦ gallus gallinatius
humero portantis aufertur. & singħ
hominum leuant in scapula palliũ
fcum: sic tua facilis erit in captiuita¬
te tͣnslatio. Habebis coronam non la¬
mine aureȩ &e scĩficationis dñr: sed
tribtilationis & angustię. Sic̃ enim
pila si mictatur in procliue stare ñ
potest. s ueloc cursu uoluitur. ita et
tu ad terram latissimam dedoceris. ꝗͣ
aut egypdum aut babilonie campos
intelligimꝰ. ibiq morieris. &e ibi erit
currus gloriȩ tuȩ omnisq potentia

Expanded text:
quens Hebraicam veritatem Theodotion quens Hebraicam veritatem Theodotion ait: Ingredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et rectum intelligatur et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota civitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis 225 captivitatem: excidisti tibi in petra sepulcrum, et tam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram latissimam deduceris, quam aut Aegyptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae