comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum pcopheta uidisset. ipsum est inquit a¬
uimal. qđ uidi subter am̃ israhel iuxta flu¬
uium chobar: & intellexi quia cherubi es
set. Quid enim noui uid̾at. qd intelligeret
esse cherubin que prius non intellexerat:
Cherubin in lingua nr̃a scientie multitudo
est: noticia sacramentoꝵ ddĩ & tronꝰ eiꝰ ac re¬
quies. Unde & in psalmo dicit᷑. Qui sedes
suꝑ cherubin: manifestare. Semꝑ enĩ głia
dni sedit in scientie multitudine. Q tunc
manifestatur: quando cuncta regi ꝑuiden¬
tia demonstrantur. nec fortuito quid fieri
nec dicete quempiam. deteliquit dñs terrã.
ꝙ dñs non iudet. Unde & intuitus cherubin
& adpetitꝰ eorum est obliuisci p̃teritoꝵ: &
in futura se extend̾e. Eoce uixta id qđ p̃misi¬
mus quomͦ cherubin quadriga dei sint: ex
sanctorũ patrum sentencus oftendimꝰ. Si cus
hec expositio non placet: querat aliam si
forte alicubi inuenerit meliorem atꝙ con¬

Expanded text:
cum propheta vidisset, ipsum est, inquit, acum propheta vidisset, ipsum est, inquit, animal quod vidi subter Deum Israhel iuxta fluvium Chobar et intellexi quia cherubin essent. » Quid enim novi viderat, quod intelligeret esse cherubim, quae prius non intellexerat? Cherubim in lingua nostra scientiae multitudo est, notitia sacramentorum Dei et thronus ejus ac requies. Unde et in Psalmista dicitur: « Qui sedes super cherubim, manifestare: » semper enim gloria Domini sedet in scientiae multitudine. Et tunc manifestatur quando cuncta regi providentia demonstrantur. Nec fortuito quid fieri nec dicere quempiam: « Dereliquit Dominus terram, » et Dominus non vidit. Unde et intuitus Cherubim, et appetitus eorum, est oblivisci praeteritorum, et in futura se extendere. Ecce, juxta id quod promisimus, quomodo cherubim quadriga Dei sint ex sanctorum Patrum sententiis ostendimus. Si cui haec expositio non placet, quaerat aliam, si forte alicubi invenerit meliorem atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacͥficium mortificationis suȩ tutulus. ꝑ
fortitudinẽ securitatis leo. ꝑ contemplatio¬
nem uero efficitur aquila: recte ꝑ hec scã
animalia. signati unus quisq ꝑfectus po¬
eciam ad ꝑfectorum singulos demonstrent
Q autem dicaur gloria dt̃u siue maiestas
quȩ stec̃at in templi limine. stetisse suꝑ che¬
rubin. quȩ ȩleuantia alas suas ꝓpheca cernẽ¬
te exaltata sunt. totis parit̃ sẽquentib. &
stetit in introitu porte domꝰ dñi origatalis:
ostendit quod paulatim procectio dti reliqͥt
ifrahel. que pͥmum fuit in templo. deinde
stetit un acrio templi siue lumine. Qua rece¬
dente de templo: nubes & caligo impleuit
templi penectalia. Rursumq ipsa gloria se¬
di suꝑ cherubi: & illis statim auolantib.
ꝙ ad exteriora abeuntib. secute sunt rote. ꝙ
gloria stetit inporta domus domini quenta¬
lis. non in ianua templi sed post atͥum & liu̾
introitu portȩ domus dñi orientalis. Qđ

Expanded text:
per sacrificium mortificationis suae vitulus, per per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus poe ad perfectorum singulos demonstremus. Quod autem dicitur gloria Domini sive majestas quae steterat in templi limine, stetisse super cherubim, quae elevantia alas suas, propheta cernente, exaltata sunt, rotis pariter sequentibus, et stetisse in introitu domus Domini Orientalis, ostendit quod paulatim protectio Dei requirit Israel. Primum fuit in tstetit in atrio templi sive limine: qua recedente de templo, nubes et caligo implevit templi penetralia. Rursumque ipsa gloria sedit super Cherubim, et illis statim avolantibus, et ad exteriora abeuntibus, secutae sunt rotae. Et gloria stetit in porta domus Domini Orientalis, non in janua templi, sed post atrium et limen in introitu portae domus Domini Orientalis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
supra posuimꝰ referri possunt. Pocest etiam
uirta anatort uÑ. sicut quatuor animalia
quatuor eunangelia uel quatuor euuange¬
listas significant : sic sub eonum spęcie. si¬
mul ꝑfectos omnes significare. Omnis eni
electus. atq in uia dm̃ ꝑfectus: & homo q
uitulus & leo simul & aquila est. Homo enĩ
racionale est animal. Uitulus in sacrificio
mactari solet. Leo uero fortissimꝰ bestiarũ:
blimia euolat: & inreuerberatis oculis solis
radiis intendit. Omnis itaq qui in racione
ꝑfectus est. homo est: & qm̃ semet ipsum
ab huius mundi uoluptate mortificat : ui¬
tulus est. Qui uero ipsa sua spontanea morti¬
ficatione contra aduersa omnia forcitudinẽ
securitatis ht̃: leo est. Unde scriptũ est. Ius¬
t̃us autem quasi leo confidens: absq ter¬
rore erit. Qui uero sublumit̃ contemplatur
ea quȩ celestia atq ȩt̃na sunt: aquila est.
gitur quoniã iustus quisq ꝑ racionẽ hõ.

Expanded text:
supra posuimus referri possunt. Posset etiam supra posuimus referri possunt. Posset etiam juxta anagogen, sicut quatuor animalia quatuor Evangelia et quatuor evangelistas significant, sic sub eorum specie simul perfectos annos significari. Omnis etenim electus atque in via Domini perfectus et homo et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificium mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicblimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus per rationem homo,
Abbreviated transcription (Latin):
eciam simiitudinẽ. quȩ christallo cõꝑat̃.
celum hoc quod suspicimus intelligi uolunt:
sub quo uoluuntur & transeunt quatuor a¬
nimalia. Tromunq coloris saphyri. & se¬
dentẽ suꝑ hominẽ. sub humana similitudie
imperium cuncta regentis. omniaq haben¬
tis sub pedib suis. ommipotencie dĩ desc̃¬
bi autumant: diciq ad extremum. hec uisio
similitudinis głie dñi: ꝑ quam quasi ꝑ pie¬
turam quandam & unaginem ꝑuidentiã
demonstrati. Qdꝙ pedes anim̾antiũ rec̃¬
di esse dicuntur. & planta pedis uituli seu
rotunda: terrena quoꝙ ad celestia subuola¬
re. & omnib atigulis amputatis rotundi¬
tatem sequi. quȩ omniũ figurarũ pulcher¬
ria est. Seintillas rutilantes cuncta ple¬
na luminis indicare. & manus hominis su
penns. tam ipsius hominis qͣm leonis ꝙ
uituli & aquile: ut racio cuncta sustentet.
ac de humilitate terrena ad cȩlestia suble¬
uet. Hec & ad euuangelia. ꝙ ad cuncta q̃

Expanded text:
enti similitudine, quae crystallo comparatur, enti similitudine, quae crystallo comparatur, coelum hoc, quod suspicimus, intelligi volunt, sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia, thronumque coloris sapphyri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis omnipotentiae Dei describi autumant, dicique ad extremum hic visionem similitudinis gloriae Domini, per quam, quasi per picturam quamdam et imaginem, Providentiam demonstrari. Quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis vituli, seu rotunda terrenaque, ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est; scintillas rutilantes cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis quam leonis et vituli et aquilae, ut ratio cuncta sustentet ac de humilitate terrena ad coelestia sublevet. Haec ergo ad Evangelia et ad cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
compositis currentem gradib refrenat.
docibilemq facit: ꝙ suo patere cogit im¬
perio. Quam disputacionẽ partium aĩȩ
idest hominis qui minor mundus ab his¬
elem phylosophis appellatur: etiam nos
adtingamus. Sunt qui simplicit̾ in .ĩiͦiiͦ.
atuimalib iuxta hẏpoctatis sentenciam
quatuor arbitrantur ȩlementa monstrari.
de quib constant omnia: ignem. aerẽ. a qͥm
t̾ramꝙ. Quatuor quoq rotas de terrems
ad subsimia consurgentes. singulis & quad¬
formib iunctas animalib: uel eorumdẽ
elemencoꝵ cominixtionẽ estimant. uel
temporum cireulum. qͥ qͥt᷑ ternis confi¬
citur miensib. annumq uertentẽ qui ab
eo qđ semꝑ uertatur & in se redeat nom̃
accepit. De quib pulchre uno uersiculo
dictum est. yer. estas. autumnꝰ. hiemps. &
mensis. & annus. Qołꝙ dicitur erat rota¬
in rota: annum in annum significari
putant. De quo alius poeta. atꝙ in se
sua ꝑ uestigia uoluitur annꝰ. Firmam̾ti¬

Expanded text:
compositis currentem gradibus refrenat, compositis currentem gradibus refrenat, docibilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis, qui minor mundus ab istis philosophis appellatur, et nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus juxta Hippocratis sententiam quatuor arbitrantur elementa monstrari, de quibus constant omnia: ignem, aerem, aquam terramque. Quatuor ergo rotas de terrenis ad sublimia consurgentes singulis et quadriformibus vinctas animalibus et eorumdem elementorum commixtione aestimant: et temporum circulum, qui ternis conficitur mensibus, annumque vertentem, qui ab eo quod semper vertatur, et in se redeat, nomen acceperit, de quibus pulchre uno versiculo dictum est: Ver, aestas, autumnus, hiems, et mensis, et annus. quodque dicitur, erat in rota. annum in annos significari putant. De quo alius poeta: Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Firmam
Abbreviated transcription (Latin):
eiectus est de paradiso non extinguitur: &
iucti uoluptatib uel furore ipsaq int̾dum ra¬
cionis decepti similitudine nos peccare sen¬
tunus. Quam proprie aquilȩ deputant.
non se miscentem tribus. s tria errantia cor¬
rigentem: quam in scripturis interdum
uocari legimus spiritum. qui interpellat
i nobis geinitib in ȩnarrabilib. Nemo
enum scct ea que hominis sunt: nisi sp̃c qͥ
ineo eft. Quem & paulus ad thessaloncen
es sctibens: cum anima ce corpore seruari
uitegrum deprecat᷑. Et tamen hanc quoꝙ
ipsam conscientiã iuxta illud qđ in ꝓuer¬
bus scriptum est. imꝑius cum uenerit in
ꝓfundũ peccatorũ contempnit: Cernimus
precipitari apud quosdam & suũ locum
omitt̃e. qui ne pudorem qui ne pudorem¬
quiddem &̾ uerecundiã habent in delictis.
merentur audire. facies meretricis fac¬
ta est tibi. nescis exubescere. Hanc igitur qͣ¬
drigam in autigȩ modum ds̃ regit: & in¬

Expanded text:
ejectus est de paradiso, non extinguitur, et ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibus, vel furore, ipsaque interdum rationis decepti similitudine, nos peccare sentimus. Quam proprie Aquilae deputant, non se miscentem tribus, sed tria errantia corrigentem, quam in Scripturis interdum vocari legimus spiritum, qui interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Nemo enim scit ea quae hominis sunt, nisi spiritus qui in eo est . Quem et Paulus ad Thessalonicenses 11 scribens, cum anima et corpore servari integrum deprecatur . Et tamen hanc quoque ipsam conscientiam, juxta illud quod in Proverbiis scriptum est: Impius cum venerit in profundum peccatorum, contemnit : cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum amittere, qui ne pudorem quidequidem et verecundiam habent in delictis, et merentur audire: Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . Hanc ergo quadrigam in aurigae modum Deus regit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Uituli acł luce enuangeliũ. quod a zacharie
incipit sacerdotio: aquilȩ ad iohannis exor¬
dium: qui ad excelsum euolans ita ceꝑit.
a principio erat uerbum: & uerbum erat
apul aeum. & deus erat uerbum. Aliiuͦ qͥ
phẏlosophorum stultam sequuntur saꝑi¬
entiam: duo emispheria in duob templi che¬
rubui.nos & antipodas quasi supinos & ca¬
dentes homines suspicantur. Plenꝙ iuxta
platonem racionale animȩ & irascentiam
ce concupiscentiã. ad hominem & leonẽ
q uitulum referunt: Racionem & cogni¬
tionem. & mentem. & consiliũ eandemq
uirtutem atq sapientiã: in arce cȩrebri
humami ponentes. feritatem uero & ira¬
cundiam atq muolentiam: in leonẽ quȩ
consistat in felle. Porro libidinẽ luxuriã
ał omniũ uoluptatũ cupiditiẽ in ieiore: Idest
in uitulo qui terrȩ operib hereat. Quar
greci uocant c̃yne ianem. quȩ scintilla
conscientiȩ in cain quoꝙ pectore postqͣm

Expanded text:
» Vituli, ad Lucae Evangelium, quod a Zacharia » Vituli, ad Lucae Evangelium, quod a Zacharia incipit sacerdotium. Aquilae, ad Joannis exordium, qui ad excelsum evolans coepit: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Alii vero, qui philosophorum stultam sequuntur sapientiam, duo hemisphaeria in duobus templi cherubim, nos et antipodas, quasi supinos et cadentes homines, suspicantur. Plerique, juxta Platonem, rationale animae, et irascentiam et concupiscentiam ad hominem et leonem ac vitulum referunt, rationem ac cognitionem et mentem et consilium, eamdemque virtutem atque sapientiam in arce cherubim humani ponentes, feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leonem, quae consistit in felle: porro libidinem, luxuriam et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id estin vitulo qui terrae operibus haereat. QuartGraeci vocant συντήρησιν, quae scintilla conscientiae in Cain quoque pectore, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
chobar. & intellexi ea qͥade cherubin essent¬
q̃uacuo ꝑ quatuor iuiltus uni. &̃ quatuor alȩ
iuna. & similicudo manus hominis sub alis
uinuim. ct suilitudo uultuuum eorum: ipsi
iultus quos uideram iuxta fluiuum chobar.
grcur qua Tocus inuentus est ubi de quadri¬
ta cherubin quib presidebat gloria dei nar¬
patur: spiritalem eius significantiam iuxta
pattrum dicta elisseramus. De quatuor ergo
animalib. quorum aspectus erat similitudo
hominis. itadłum taxat uto singula haberẽt
ꝯuatnas facies. & quaternas alas. pedesq rec¬
tos & planta pedis quasi uestigium pedis
uitub : quidam quatuor euuangelia horum
animalium putant nominib designari. ma¬
theiqđ quasi hominem descripserit. liber ge¬
ueratiõnis ihesu xp̃i fili dauid fili abraam:
leonis ad marcum referunt. initium euuan
gelu iħũ a filii dĩ sicut scriptum est in ysa¬
Ia propheta. uox clamantis in deserto. ꝑa¬
rate uiam dñi. rectas facite semitas eius.

Expanded text:
intellexi quod cherubim essent. Quatuor vultus uni, et quatuor alae uni, et similitudo manus hominis sub alis eorum, et similitudo vultuum eorum, ipsi vultus quos videram juxta fluvium Chobar . Igitur quia locus inventus est ubi de quadriga cherubim, quibus praesidebat gloria Dei, narratur, specialem ejus significantiam juxta Patrum dicta edisseramus. De quatuor ergo animalibus, quorum aspectus erat similitudo hominis, ita duntaxat, ut singula haberent quaternas facies et quaternas alas, pedesque rectos, et plantam pedis quasi vestigium pedis vituli, quidam quatuor Evangelia horum animalium putant nominibtthaei, quod quasi hominem descripserit: « Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham. » Leonis, ad Marcum referungelii Iesu Christi sicut scriptum est in Esaia propheta: uox clamantis in deserto rate vias Domini, rectas facite semitas ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
simile est pͥncipio libri ierechielis ꝓphecȩ. ubi
scͥptũ est. Et factũ est in tͥcesimo anno in qͣtto
mense. Et cetera. Unde pͥmũ nobis questio o¬
ritur. cur is qui adhuc nichil dixerat. ita exor¬
sus est dicens. Et factum est postqͣm ꝑcussit a¬
lexander. Et reliqua Et namꝙ. sermo coi¬
iunctionis est. Q scimꝰ quia non conuingitur
sermo subsequens: nisi sermoni p̾cedenti. Qui
igitur nichil dixerat. cur dicit. & factum est:
cum non sit sermo cui hoc qđ  incipit subiu¬
gat: Qua in re intuendum ẽ. quia sicut nos
brorũ. sensu spiritalia aspiciunt: eisq & il¬
la sunt presentia. quȩ nr̃e ignorantie ab sen¬
tia uidentur. Uñ fit ut in mente propheta¬
rum ita coniuncta sint exteriorib interiora
qͣtuiꝰ simul utͣq uideant. simulq in eis fiat.
& intus uerbum qđ audiunt. & foris qđ di¬
cunt. Patet igitur causa. cur qͥ nichil dixerat.
inchoauit dicens. Et factum est. Deinde sub¬

Expanded text:
imile est principio libri Ezechielis prophetae, ubi scriptum est: Et factum est in trigesimo anno, in quarto mense, etc. Unde primum nobis quaestio oritur cur is qui adhuc nihil dixerat, ita exorsus est, diens: Et factum est postquam percussit Alexander, etc. Et namque sermo conjunctiosermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat, cur dicit, « et factum est, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia, quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente Prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant simulque in eis fiat, et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa, cur qui nihil dixerat inchoavit, dicens: « Et factum est in
Abbreviated transcription (Latin):
De nunĩo ꝓselitoꝵ. qui ad oꝑa domꝰ dĩ orna¬
bantur
De ȩdificio domꝰ di & longitudine ac latitu¬
dine atq altitudine iꝑsuis.
Q uod domum maiorem texit tabulis ligne¬
ts. & desuꝑ laminis aureis adornauit. sanx̃q
illud uaruis picturis.
De pouimento domꝰ dñi qđ marmore p̃tiosis¬
simo strauit.
De sc̃o satctoꝵ & factura cherubin in illo
De uelo quod oppansum erat coram archa
dñi. & sc̃a sanctoꝵ a sanctuario diuidebat.
Deduab columpnis aereis. quas finxit salo

Expanded text:
De numero proselytorum qui ad opera domus Dei ordinaDe numero proselytorum qui ad opera domus Dei ordinabanturDe aedificio domus Dei, et longitudine ac latitudine atque altitudine. Quod domum majorem texit tabulis ligneis, et desuper laminis aureis adornavit, sculpsitque illam variis picturis. De pavimento domus Dei, quod marmore pretiosissimo stravit. De sancto sanctorum et factura cherubim in illo. De velo quod oppansum erat coram arca Domini, et sancta sanctorum a sanctuario dividebat. De duabus columnis ex eis quas finxit Salo
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ annis: q conditus est aromatib. Moy¬
ses centũ mꝯgͣc. annoꝵ mortuus est: cuius non
caligauit oculus. nec dentes mou sunt. s ꝑfec᷑¬
tus uita & morib cum cȩt̃is ꝑatrib ȩc̃nam
spectabant requiẽ. Econtrario uero uiri san¬
guinum & dolosi: non dimidiabunt dies suo ᷤ.
Infelices autem sunt. ꝙ inter mortuos sꝑes il¬
lorum: qui licet ut ipsis uidebatur duxeñt
in bonis dies suos. uerumtamen in puncto
ad inferna descendunt: ubi u̾mis eorum nor
morietur. & ignis non ext̾inguetur.
De principio regni salomonist quomͦ ille obtu¬
lit mille hostias in excelso. gabaan ubi tunce¬
rat tab̾naculum fed̾is dñi.
De eo qđ congregauit salomon sibi currꝰ &
eqͥtes atq q adrigas ex diuersis ꝑuincis.
De eo qd̾ salomonem elegit oꝑarios domꝰ d̃i.
ce misit ad stã regem tyri. postulans ab eo auxi¬
lium. eui ille postulauit. uoluntatie concessa.

Expanded text:
suae annis, et conditus est aromatibus . Moysuae annis, et conditus est aromatibus . Moyses centum viginti annorum mortuus est, cujus non caligavit oculus, nec dentes moti sunt , sed perfectus vita et moribus cum caeteris patribus aeternam spectabat requiem. E contrario vero viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum , qui licet ut ipsis videbatur duxerunt in bonis dies suos : verumtamen in puncto ad inferna descendunt, ubi vermis eorum non morietur, nec ignis exstinguetur De principio regni Salomonis: quomodo ipse obtulit mille hostias in excelso Gabaon, ubi tunc erat tabernaculum foederis Domini. De eo quod congregavit Salomon sibi currus et equites atque quadrigas ex diversis provinciis.De eo, quod Salomon elegit operarios domus Dei, et misit ad Hiram regem Tyri, postulans ab eo auxilium, cui ille postulata voluntarie concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ascendit suꝑ omnes cęlos ut impleret
omnia. cuius regnum regnum est omniũ
seculoꝵ. & dominatio eius in omni gene¬
ratione & progenie. Igitur dauid filius
isay. regnauit suꝑ uniuersum israhel: q di¬
es quib regnauit suꝑ israbel fuerunt.xl.¬
anni. In ebron regnauit. uuͭ ͫ annis. in ihe
rusalem annis. uoͣx trib: & mortuus est in
senectute bona plenus dierum. & diuitus
& gloria. De temꝑore autẽ quo regnauit da¬
uid: superius ut reor satis dictum est. Qd
autem dicit in senectute bona plenum dietũ.
& diuitus & gloria mortuum esse: significat
regno celesti. Nec enim memini me alicu¬
bi legisse quemlibet in senectute bona de¬
functum: qui uitiosam & peccatricẽ duxit
tuus est in senectute bona. prouecteq etatis
& plenus dierum. Ysaac consumptus ȩtate
mortuus est: & adpositus populo suo senex
functus est: & adpositus ad populũ suum.
Ioseph mortuus est explecis. centum .x. inte

Expanded text:
qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia ; cujus regnum regnum est omnium saeculorum, et dominatio ejus in omni generatione et progenie. Igitur David, filius Isai, regnavit super universum Israel, et dies, quibus regnavit super Israel, fuerunt quarusalem annis triginta tribus. Et mortuus est in senectute bona, plenus dierum, et divitiis et gloria. De tempore autem, quo regnavit David, superius, ut reor, satis dictum est. Quod autem dicit, in senectute bona plenum dierum, et divitiis, et gloria, mortuum esse, significat,regno coelesti. Nec enim memini me alicubi legisse quemlibet in bona senectute defunctum, qui vitiosam et peccatricem duxit tuus est in senectute bona, provectaeque aetatis, et plenus dierum . Isaac consumptus aetate mortuus est, et appositus populo suo, senexfunctus est et appositus ad populum suum . Joseph mortuus est, expletis centum et decem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
S & uniuersi principes & potentes. q cunc̾ti
filii regis dauid: delerunt manum & subiec¬
ti fuerunt salomons regi. Omnib placet ue¬
ri salomonis potestas. cum om̃s qui sane m̃¬
tis sunt eius subdi delectant imꝑio. uniu̾ss
scilicet principes & potentes. & cuncti filii
regis dauid: quia nulla dignitas nullaq
potestas huiis scłi istius regis rite sꝑnere
ualet dominationẽ. ꝓpt̾ quem omnia & per
quem omnia: qui multos filios in gloriam
adduxerat auctor salutis nr̃ȩ. Om̃s unde il¬
h tradunt manus & subiecti erunt: serui¬
eutes & facientes uoluntatẽ eiꝰ. Sequitur.
Magnificauit ergo dñs salomonem suꝑ om¬
nem israhel : & dedit illi gloriam regni. qͣlẽ
nullus habuit ante eum rex israhel. Quia
pacificus noster magnus est dñs. & lauda¬
bilis nimis. ꝙ rex magnꝰ suꝑ om̃s deos. nulłꝰꝙ
regum ei in toto orbe terrarũ ad equari pot᷑.
Quia omnia ꝑ ipsum & in iꝑso creata sunt
& ipse est ante om̃s. ꝙ omnia in ipso cõstãt.

Expanded text:
cuncti filii regis David dederunt manum, et subjecti fuerunt Salomoni regi. Omnibus placet veri Salomonis potestas, cum omnes qui sanae mentis sunt ejus subdi delectantur imperio, universi scilicet principes et potentes et cuncti filii regis David, quia nulla potestas nullaque dignitas hujus saeculi istius regis rite spernere valet dominationem, propter quem omnia, et per quem omnia, qui multos filios in gloriam adduxerat, auctor salutis nostrae . Unde omnes illi tradunt manus et subjecti erunt servientes et facientes voluntatem ejus. Sequitur: Magnificavit ergo Dominus Salomonem super omnem Israel, et dedit illi gloriam regni, qualem nullus habuit ante eum rex Israel. Quia Pacificus noster magnus est Dominus, et laudabilis nimis, et Rex magnus super omnes deos, nullusque regum ei in toto orbe terrarum adaequari potest: Quia omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant ;
Abbreviated transcription (Latin):
minus & iufticiam diligens. iudex est ui¬
uorum & mortuorũ. Hunc ergo uerum
pacificum primo unxit omnis fidelis in
regem & sacerdotẽ: cum illum in ꝑceptio¬
nem sac̃ baptismatis corde credulo confite¬
batur uerum regem esse & sacerdotẽ. medi¬
atoremꝙ: dei& hominũ. Unguit & sccło. cũ
illum pia doctrina q bona operatione corã
illis predicat atq laudat. Unde & sponsa
in cantico canticorum: ad sponsum ait. Un¬
guentum effusum nomen tuum. Quia
chorrs fidelium cum ualida opinione bo¬
ne oꝑationis ac predicationis longe lateꝙ
nomen ipsius ad multoꝵ ꝑducit nociciã.
De quo ꝑ paulum dicitur. Deo autem gra¬
cias: qui semꝑ t̾umphat nos in xp̃o ihu
& oddorẽ noticiȩ suȩ manifestat ꝑ nos in oĩ¬

Expanded text:
justitiam diligens, judex est vijustitiam diligens, judex est vivorum et mortuorum. Hunc ergo verum Pacificum primo unxit omnis fidelis in regem et sacerdotem, cum illum in perceptione sacri baptismatis corde credulo confitebatur verum regem esse et sacerdotem, mediatoremque Dei et hominum, unguit et secundo, cum illum pia doctrina et dona operatione coram aliis praedicat atque collaudat. Unde et sponsa in Cantico canticorum ad sponsum ait: Unguentum effusum, nomen tuum , quia cohors fidelium cum valida opinione bonae operationis ac praedicationis longe lateque nomen ipsius ad multorum perducit notitiam. De quo per Paulum dicitur: Deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in o
Abbreviated transcription (Latin):
tauros p̃u laboris: arietes iusti regimmus
& agnos uerȩ simplicitatis atꝙ innocen¬
tiȩ cum libaminib utiꝙ sacrarũ oracionũ
Oe aitem ꝑ millenarium numerũ p̾dictatũ
ammalium censura describitur: significnt
fideles ap̃i ea intentione oblationes defer
rum est gaudium: hoc cordis &̾ animȩ to¬
ta intencio: ut ac spe unus quisq semet ip̃m
confirmet. & ab indigentia famis suture.
uirtutum se opibais replere studeat. Qđ qũ
subuingitur. quia unxerunt scdõ salomonẽ
filium dauid dño in principẽ. & sadoch in põ¬
tificem: significat dñm saluatorem in regia
simul & ꝑontificali oignitate ab omuib fide¬
lib sana fide & ꝑia confessione coli partter
& uenerari. Nam quia salomon ꝑacificꝰ &
sadoch iustus int̃ꝑretantur: nulli melius qͣm
redemptori nr̃o hec nomina conueniunt
qui est rex & sacerdos noster. Ipse est enĩ
pax nr̃a. qui fecit utraꝙ unum: iustus do

Expanded text:
tauros pii laboris, arietes justi regiminis, tauros pii laboris, arietes justi regiminis, et agnos verae simplicitatis atque innocentiae, cum libaminibus utique sacrarum orationum. Quod autem per millenarium numerum praedictorum animalium censura describitur, significat fideles Christi ea intentione oblationes Deo deferrrum est gaudium, haec cordis et animae tota intentio, ut hac spe unusquisque semetipsum confirmet, et ob indigentiam famis futurae virtutum se operibus replere studeat. Quod autem subjungitur, quia unxerit secundo Salomonem filium David Domino in principem, et Sadoc in pontificem, significat Dominum Salvatorem in regia simul et pontificali dignitate ab omnibus fidelibus sana fide et pia confessione colere pariter et venerari. Nam quia Salomon pacificus, et Sadoc justus interpretatur, nulli melius quam Redemptori nostro haec nomina conveniunt, qui est Rex et sacerdos noster. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum , justus et
Abbreviated transcription (Latin):
seriptura de oracione dauid refert: adiun
cdicens. B̾enedicite dño deo nr̃o. Q be¬
edixit omnis eccłia ddño deo patrum suoꝵ
& inclinauerunt se & ad orauerunt deum.
qe deinde regem. Immolaueruntꝙ uictimnaᷤᷤ
dño: & obtulerunt holocausta die sequen¬
ti.tauros mille. arietes mille. agnos mił¬
le cum libaminib sius. & uniuerso ritu ha¬
bundantissime in omnẽ israhel. Q cornede¬
runt & biberunt coram dño in die illo cũ
grandi leticia: & uerxerunt scdõ salomo¬
nem filium dauid. Unxert̃ autem dño in
principem: & sadocẜ in pontificẽ. Dum da¬
ud dñm benedioeret tota ecclesia.ab ipso
commonita deum benedicebat & adorabat.
irainolans ei iuctimas. & offerens holocausta.
quia congregatio fidelium scͥpcis ꝓphecarũ
admonita. & sanctorum ꝑatrum dictis simul
aq exemplis ꝑtouocata. laudes & hẏmnos
deo cȩlebrant: immolando ei pie confessioĩs
hostias c̃ sanctȩ conu̾sationis euma fructu
bonoꝵ oꝑum. Offert holocausta hoc est

Expanded text:
Scriptura de oratione David refert, adjungdicens: Benedicite Domino Deo nostro. Et benedixit omnis Ecclesia Domino Deo patrum suorum, et inclinaverunt se, et adoraverunt Dominum et deinde regem; immolaveruntque victimas Domino, et obtulerunt holocausta die consequenti, tauros mille, et arietes mille, et agnos mille, cum libaminibus suis et universo ritu abundantissime in omnem Israel, et comederunt et biberunt coram Domino in die illo cum grandi laetitia, et unxerunt secundo Salomonem filium David, unxerunt autem eum Domino in principem, et Sadoc in pontificem. Dum David Dominum benediceret, tota Ecclesia ab ipso commonita Dominum benedicebat et adorabat, immolans ei victimas, et offerens holocausta, quia congregatio fidelium scriptis prophetarum admonita, et sanctorum Patrum dictis simul atque exemplis provocata, laudes et hymnos Deo celebrant, immolando ei piae confessionis hostias, et sanctae conversationis cum fructu bonorum operum. Offert holocausta, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ blasphemantis. quem moy ses iubente
dño int̾fecit. in heremo. imitatus fuit. Ille
enim blasphemauit dm̃. & iste maledixit ꝑ¬
phetam & regem. Et bene dicitur dignũ ĩpec̃¬
t̾aculo. Spectabat᷑ enim : ut si egrederetur
ierłm̃. interficeret᷑. Habentẽ in mami has¬
tam: idest legem dĩ: quã si meditatus essor
ꝑmanendo in iherłm: non ꝑmieretur. Qͥa
ergo preceptũ regis irritum fecit exeun¬
do foras iherłm. idcirto in eum abanaia
in uirga. id est rectitudine iusticie descen¬
sum est. ꝙ hasta quam iam uon rectam
tenebat. ui ab eo excorta est. Hec inquit
telligitur quia ipse nominari dignus es¬
set inter tres robustos idest abisai. & sub¬
occhai & ionathan: quippe qui uirib eos
equiꝑare posset. Hi etiam tres erant su¬
ꝑ trignita: ut ebrei asserunt. Qđ autẽ
sequitur. Posuit eum dauid ad auriculã
sua: oftendit illum ꝑ familiatitatẽ ac fidẽ.
secredorũ suorsĩ eum uelle esse conseitim. Enu

Expanded text:
Dominum blasphemantis, quem Moyses, jubente Dominum blasphemantis, quem Moyses, jubente Domino, interfecit in eremo, imitatus fuit . Ille enim blasphemavit Dominum, et iste maledixit prophetam et regem. Et bene dicitur, dignum spectaculo; spectabatur enim, ut, si egrederetur Jerusalem, interficeretur. Habentem in manu hastam, id est, legem Dei, quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem, non perimeretur. Quia ergo praeceptum regis irritum fecit exeundo filios Jerusalem , idcirco in eum Banania in virga, id est, rectitudine justitiae, descensum est, et hasta, quam jam non recte tenebat, vi ab eo extorta est. Haec, inquit,telligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, Jabisai et Subachai et Jonathan, quippe qui viribus eis aequiparari posset. Hi etiam tres erant super triginta, ut Hebraei asserunt. Quod autem sequitur: Posuit eum David in auriculam suam, ostendit, illum per familiaritatem ac fidem secretorum suorum eum velle esse
Abbreviated transcription (Latin):
ni. int̾fecit eum hasta sua. Quia antixp̃m
ingredine peccatoꝵ tet̾rimũ. qui quinq sen¬
sib corꝑis abutitur. ad ꝑpetranda scȩła ꝑ uͥgã
crucis suȩ suꝑans. ꝓpͥa reum nequicia. mox¬
te dampnauit perpetua. Nec pretercundũ
qd̃ hebreus ille leonem hunc quem bana¬
ias interfecit ioab intelligẽ oportẽ putat. qͥ
in media cist̾na dr̃. idest in domo dñi ubi cor¬
nua altaris tenebat. occisus est. Ergo altare
cist̾na dicitur: quia sicut aqͣ cist̾ne mundici¬
am adfert. ita ȩtiam nichilhominꝰ sc̃uariũ
dñi peccata expuabat. In dieb niuis: quia
ꝑ mortem expiauit peccatũ. Iuxta ult psal¬
mistȩ. Lauabis me q̾ suꝑ niuem dealbabor
quoq: interfecit uirum egyptiũ. quem in
libro regum dignũ spectaculo dicit: uirũ
istum egyptiũ semei filium ieram esse arbi¬
semei de baurim fuerit: idest de electis. Iõg
egyptius dictus: quia oꝑa illius egyptũ

Expanded text:
nu, interfecit eum hasta sua, quia Antechristum nu, interfecit eum hasta sua, quia Antechristum nigredine peccatorum teterrimum, quique sensibus corporis abutitur ad perpetranda scelera, per virgam crucis suae superans, propria reum nequitia damnavit perpetua. Nec praetereundum quod Hebraeus ille leonem hunc, quem Banaias interfecit, Joab intelligi oportere putat, quia in media cisterna, id est, in domo Domini, ubi cornua altaris tenebat, occisus est . Ergo altare cisterna dicitur, quia sicut aqua cisternae affert, ita etiam nihilominus sanctuarium Domini peccata expiabat in diebus nivis, quia per mortem expiavit peccatum, juxta illud Psalmistae: Lavabis me, et super nivem dealbabor quoque interfecit virum Aegyptum, quem in libro Regum dignum spectaculo dicit , virum istum Aegyptium Semei filium Gera esse arbiquod idem Semei de Baurim fuerit, id est, de electis, ideoque Aegyptius dictus, quia opera illius Aegyptii
Abbreviated transcription (Latin):
significatione posuit dicens. Q edificauit
dñs ds̃ costam quã tulerat de adã in muli¬
erẽ. Q paulus construi eam uidens: ait. Oi
edificatio estis. Et bene dicitur qđ bana¬
ias multa oꝑa perpetraret: quia banaias nr̃
est: qui in ȩuuangelio de semet ipso ait. Pa¬
ter meus usꝙ modo oꝑat᷑: & ego oꝑor. Quȩ¬
cumq enim ille fec̾it᷑: hec & filius similit᷑
facit. Ipse de capsael esse dicitur hoc est de
congregatione di : quia ad eum omnis cȩ¬
tus sanctorũ ꝑtinet. & ipse caput corporis
est eccłiȩ. Ipse descendit & int̾fecit leonẽ
in media cift̾na temꝑe niuis: quia de ce¬
lo in t̾ram descendens. & homo factus le¬
onem diabolũ. qui infidelitatis frigore.
torpentem possidebat mundũ. morte sua
interficiendo in ꝓfundũ infernũ detrusit.
Ipse ꝑcussit uirum egẏptium. cuiꝰ statura e¬
rat quinq cubitoꝵ. descendens ad eũ cum
uirga. & rapiens hastam quam tenebat ma¬

Expanded text:
significatione posuit, dicens: Et aedificavit significatione posuit, dicens: Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam in mulierem . Et Paulus construi eum videns ait: Dei aedificatio estis . Et bene dicitur, quod Banaias multa opera perpetraret, quia Banaias nostest, qui in Evangelio de semetipso ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Quaecunque ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Ipse de Cabseel dicitur, hoc est, de congregatione Dei, quia ad eum omnis coetus sanctorum pertinet, et ipse caput est corporis Ecclesiae . Ipse descendit et interfecit leonem in media cisterna in tempore nivis, quia de coelo in terram descendens, et homo factus, leonem diabolum, qui infidelitatis frigore torpentem possidebat mundum, morte sua interficiendo in profundum inferni detrusit. Ipse percussit virum Aegyptium, cujus statura erat quinque cubitorum, descendens ad eum cum virga, et rapiens hastam, quam tenebat ma
Abbreviated transcription (Latin):
cidisset. ibidemq conclusus grandi rugitu
clamatet: ad currebat hoĩes uidere quides¬
set. Q dum cũ aliis ad tale spectaculũ ue¬
nitorem & gr̃e : nunc hiemps & frigus cari¬
tatis intelligi potest. Qd̾ autẽ hic legunꝰ¬
nec non & in regnoꝵ libris. banaiam quendã
de fortib israhel descendisse in ciffuam. &
ꝑcussisse leonẽ in tempore niuis. indifferen¬
ter puto in locis ipsis positã muẽ: quia qe
xp̃i grãm. quȩ in hoc mundo resplenduit.
ꝙ frigus caritatis dĩ quo ĩfrixert᷑ homines.
niuis nomine potuit scriptura sacra signisi¬
care. Banasam uero figuralit̾ intelligimus
saluatorẽ: qui iuxt̾a ium nominis sun ipse
edificator dñs int̾pretat᷑. De quo ꝓpħa uati¬
cinatus fuerat: quia ꝑ eum edificanda eccłia
esset dicens. edificans ierłm dñs. Itemq. edi¬
ficauit ĩqͥt dñs syon. Q uerbũ in factura
euȩ. quȩ eccłie typum habuit: scͥptura ꝓpͥa

Expanded text:
cidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu cidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret, accurrebant homines videre quid esset. Et dum cum aliis ad tale spectaculum advee, nunc hiems et frigus charitatis intelligi potest. Quod autem legimus in Regnorum libris, Banaiam quemdam de fortibus Israel descendisse in cisternam, et percussisse leonem in tempore nivis, indifferenter puto in locis illis positam nivem, quia et Christi gratia, quae in hoc mundo resplenduit, et frigus charitatis Dei, quo refrixerunt homines nivis nomine potuit Scriptura sacra significari. 72. Banaiam vero figuraliter intelSalvatorem; qui, juxta vim nominis sui, ipse aedificator Dominus, interpretatur, de quo Propheta vaticinatus fuerat, quia per eam aedificanda Ecclesia esset, dicens: Aedificans Jerusalem Dominus . Itemque, Aedificavit, inquit, Dominus Sion . Quod verbum in factura Evae, quae Ecclesiae typum habuit, Scriptura propria
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑcussit uirum egẏptiũ. cuiꝰ statura erat
quinq cubitorum: & habebat lanceam.
uł liciatoriũ texentiũ. Descendit gͦ ad eũ
cum uirga: & rapuit hastam quam tene¬
bat manu. & interfecit eum hasta sua. &¬
cetã. Qđ autẽ scͥptum est in regũ de ba¬
ñaia. qđ ꝑcussisset duos leones moab. &
in paralipomenon duos arihel moab no¬
minat : unam significationẽ ht̃. Uiri ergo
fortissimi isti fuert̃ in regno moab: unde
& arihel. uel leones nuncupant᷑. Arihel enim
int̾̃precatur leo d̾i. Quos banaias dũ ꝓuocatꝰ
esset ab illis : suꝑatos int̾fecit. Qd autẽ dr̃
de banaia. & ipse descendit. & ꝑcussit leonem
in media cift̾na dieb niuis : quom sit fac¬
tum iosephꝰ narrat aꝑtius. Qura indelicet
cisterna fuit nimiũ profunda: quȩ tempore
hiemis cum essent omnia nuib plena. ipsa
quoq nimio nuiũ agestu fuerit coequata.
Quã cum leo suꝑueniens periculi nescius in¬

Expanded text:
se percussit virum aegyptium cuius statura erat se percussit virum aegyptium cuius statura erat quinque cubitorum et habebat lanceam ut liciatorium texentium descendit ergo ad eum cum virga et rapuit hastam quam tenebat manu et interfecit eum hasta sua etc. Quod autem scriptum est in Regum de Banaia quod percussit duos leones Moab, et in Paralipomenon duos ariel Moab nominat, unicam significationem habet. Viri ergo fortissimi isti fuerunt in regno Moab: unde  ariel Moab leones nuncupantur. Ariel enim interpretatur leo Dei: quos Banaias, dum provocatus esset ab illis, superatos interfecit. Quod autem dicitur de Banaia: Et ipse descendit et percussit leonem in media cisterna diebus nivis , quomodo sit factum, Josephus narrat apertius, quia videlicet cisterna fuerit nimium profunda, quae tempore hiemis, cum essent omnia nivibus plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit coaequata. Quam cum leo superveniens, periculi nescius, in
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruutam̾ usq ad tres pͥmos non ꝑuene¬
rat. Hinc apparet qđ ab isai princeps e¬
rat. & nominatus uiter tres sequentes. d
usq ad tres pͥmos. qui supͣ nominati st̃.
non ꝑuenit.Hoc est iesbaam. eleararũ.
ꝙ semina. qͦꝵ actus fortissunos supͣ nara¬
uit. Allegorice autem hec sentencia ostẽ¬
dit: qd nemo sanctorum licet int̾̃ suos
uircutũ excellentia emineat: tam᷑ usꝙ
ad equalitatem potentie patͥs. & filii. &e
spiritus sc̃i nõ ꝑuenit. Unde in psalmo scͥp¬
tum est. Qm̃ quis in nubib equabitur
dño: aut quis similis erit deo int̾ filios
di : Ds qui glorificat᷑ in consilio scõrum.
magnꝰ & metuendus suꝑ omnes qui in cir¬
cuitu eius sunt. & cęt̃a. Banaias filius io
iade uin robustissimi. qͥ multa oꝑa ꝑpetra¬
uerat de chabsael: ipse ꝑcussit duos ari¬
hel moab. & ipse descendit. & uiterfecit
leonem. in media cistña tempore niuis. Ip¬

Expanded text:
Verumtamen usque ad tres primos non perveneVerumtamen usque ad tres primos non pervenerat. Hinc apparet qrat, et nominatus inter tres sequentes. Sed usque ad tres primos, qui supra nominati sunt, non pervenit, hoc est, Jesbaam, Eleazarum et Sennua, quorum actus fortissimos supra narravit. Allegorice autem haec sententia ostendit quod nemo sanctorum, licet inter suos virtutum excellentia emineat, tamen usque ad aequalitatem potentiae Patris et Filii et Spiritus sancti pervenit. Unde in Psalmo scriptum est: Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? Deus, qui glorificatur in consilio sanctorum, magnus et metuendus super omnes qui in circuituiadae viri robustissimi qui multa opera perpetrarat de Capsehel ipse percussit duos Arihel Moab et ipse descendit et interfecit leonem in media cisterna tempore nivis et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ge post contra hostium cuneos sederet. aꝗͣ.
bibere ex eoꝵ cistña ex desidio uoluit: cusꝰ
electi milites int̾ cat̾uas adũsantium medisᷤ
erumpentes. aquam quam desid̾aũat inlesi
deculerunt. S uir flagellis eruditus. semae¬
ip̃m ꝑtinꝰ eum periculo militũ aqͣm desid̾as¬
se reprehendit: eamq dño fundens libauit
sicut illic scriptum est. Libauit eam dño.
In sacͥficium quippe dñi effusa aqua conũsa
est: quia culꝑam concupiscentiamactauit.
ꝑ penitentiã rep̃hensionis suȩ. Q gͦ quondã
concupisc̃e alienam coniuigem nequaqͣm ti¬
iuit: post etiam quia aquam concupunt.
expauit. Quia enim se inlicita ꝑpetrasse me¬
miñat: contra semet ip̃m iam rigidus etiã
a licitis abstinebat. Abisai quoꝙ frater io¬
ab ipseerat pͥnceps tͥum: & ipse leuauit
hastam suam contra trecentos uuln̾atos.
ꝙ ipse erat ut̃ tres nominatissimꝰ. Inter
tres secundos inclitus: & princeps eorũ.

Expanded text:
ge post contra hostium cuneos sederet, aquam ge post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentię mactavit per paenitentiam reprehensionis suę. Qui ergo quondam concupiscere alienam coniugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se inlicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum iam rigidus etiam a licitis abstinebat. Sic sic agis trium; et ipse levavit hastam suam contra trecentos vulneratos; et ipse erat inter tres nominatissimus, inter tres secundus inclytus, et princeps eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ficans sitire se xp̃i sac̾ficiũ. non nature flu¬
entum. Illud sacrificium in quo est remis¬
sio peccatorũ. illum sitire fontẽ et̃nũ: qͥ nõ
periculis quereretur alienis. s pericula alie¬
na deleret. Iuxt̾a tropologiã uero cogitãdũ
sũmoꝑe est: ut qui se inlicita memiũt com¬
misisse. a quibdã etiã licitis ftudeat abstine¬
re. quatinꝰ ꝑ hoc condicor suo satisfaciat. Ut
qui cõmisit phibita. sibimet ipsi abscide debe¬
at etiam concessa. Et se reprehendat in mini
mis: quem meminit in maximis deliquis¬
se. Lex certe uet̾is testam̃ti alienã uxorem ꝯ¬
cupisc̃e ꝓhibet: a rege uero fortia iuberi mi¬
litib uel desidari aquam non penalit̾ ue¬
tat. Et cuncti nouimꝰ: qđ dauid concupiscẽ¬
tie mucrone transfixus. alienã coniugẽ &
appetiuit & abstulit. cuius culpã dignaũ¬
bera sunt secuta: & malum qd ꝑpetrauit.
ꝑ penitenciȩ lamenta correxit. Qui cum lon¬

Expanded text:
ficans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluficans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, illud sacrificium in quo est remissio peccatorum; illum sitire fontem aeternum, qui non periculis quaeritur alienis, sed pericula aliena deleret. Juxta tropologiam vero cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa: ut se reprehendat in mmis, quem meminit in maximis deliquisse. Lex recte Veteris Testamenti alienam uxorem concupiscere prohibet, a rege vero fortia juberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David concupiscentiae mucrone transfixus alienam conjugem et appetivit et abstulit: cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit, per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum lon
Abbreviated transcription (Latin):
isti ꝑ med̾ia castra phylistinoꝵ ꝑrexerunt: &
hauserunt aquã dde cift᷑na bęthleem. quȩ erat
in porta: & adtulerunt ad dauid. ut biberet.
Qui noluit: s magis libauit eã dño dicens. ab¬
sit ut in cõspectu dei mei hoc faciam. & san¬
guinem uirorum istorũ bibã: quia in pericu¬
lo animarũ suarũ adtulerunt aquã michi:
ob hoc causam noluit bibere. & reliqͣ Ebres
asserunt dauid non tam ddesidio aque ꝓpt̃
sitim hoc fecisse: quam etiam ad pbandũ u¬
trũ tam fortes uiri it̃ suos inueniri potuis¬
sent. qui hoc adtemptarent. Cum autẽ sibi ꝑ
eos oblata fuisset aqͣ cum tanto periculo ho¬
minũ. noluisse eam bibere. s magis sacͥfica¬
em: s outurũ in eadem bethleem. ex iurꝰ
bat bibere non aquam fluminis: s lauacrũ
ex latere .x fluens. Hoc est non aquarũ si¬
tiebat dauid elementũ s sanguinẽ xp̃i. Uñ
non bibit oblatã aquã s dño fudit: signi¬

Expanded text:
isti per media castra Philisthinorum perrexerunt, et isti per media castra Philisthinorum perrexerunt, et hauserunt aquam de cisterna Bethlehem, quae erat in porta, et attulerunt ad David, ut biberet. Qui noluit, sed magis libavit illam Domino, dicens: Absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam, et sanguinem istorum virorum bibam, quia in periculo animarum suarum attulerunt mihi aquam. Et ob hanc causam noluit bibere, et reliqua. Hebraei asserunt David non tam desiderio aquae sitim hoc fecisse, quam etiam ad probandum utrum tam fortes viri inter suos inveniri potuissent, qui hoc attentarent; cum autem sibi per eos oblata fuisset aqua cum tanto periculo hominum, noluisse eam bibere, sed magis sacrificahem, sed oriturum in eadem Bethlehem Christumbat bibere non aquam fluminis, sed lavacrum ex latere Christi fluens, hoc est, non aquarum sitiebat David elementum, sed sanguinem Christi: unde non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, signi
Abbreviated transcription (Latin):
miculo ligni eum comꝑatum esse: quia minu¬
ebaatur ili sapientia ppt̃ peccatũ qđ cõmisit
in uria. Similit̃ refẽtt alud significare: qđ
in uolamine regum narrat᷑ octingentoᷤ illos
uno impetu interfecisse. & hic in paralipome¬
non dicit trecentos eum int̃fecisse. uł minora¬
tione scilicet fame illius propt̃ peccatũ pre¬
dictum adult̃u atq homicidii. Et post eum
eleatar filius patrui eius ahoĩtes: qui erant
uit᷑ tres potentes. Aohi enim ut hebrei tͣat̃
leatar. qui fuit ut̾ tres pocentissimos: qͤs
iosephus dicit esse eusebiũ filium achimee.
&e eleararũ filium dohi. & semeiam filium eli.
Descenderunt ꝯutem tres de Mͣx. principib
ad petram in qua erat dauid ad speluncã
odollã: quando phẏlistum fuerant castra me¬
tati in ualle raphai. Porro dauid erat in p¬
sidio: & statio phẏlistinoꝵ in bechleẽ. Deside
de cift̾na bethleem quȩ est in porta. Tres ergo

Expanded text:
miculo ligni eum comparatum esse, quia minumiculo ligni eum comparatum esse, quia minuebatur illi sapientia propter peccatum quod commisit in Uria . Similiter refert illud significare, quod in volumine Regum narratur , octingentos illum uno impetitu interfecisse, et hic in Paralipomenon dicit trecentos eum interfecisse, minoratione scilicet famae illius propter peccatum praedictum adulterii et homicidii. Et post eum Eleazar, filius patrui ejus, Aboites, qui fuit inter potentes. Aboi enim ut Hebraei tradunt leazar, qui fuit inter tres potentissimus, quos Josephus dicit esse Eusebium fet Eleazar filium Doli, et Semeiam filium Eli. Descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram, in qua erat David ad speluncam Odollam, quando Philisthiim fuerant castrametati in valle Raphaim. Porro David erat in praesidio, et statio Philisthinorum in Bethlehem. Deside cisterna Bethlehem quae est in porta? Tres ergo