comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquia. porte utiq sunt in¬
perditionis ostendunt: Nã
& fides si non habeat oꝑa.
mortua ẽ. in semet ipsa:
Q̾ corrũpunt mores bonos
colloquia mala: Multe itaq¬
sunt porde inferi. sed harũ
nulla ȩccłi& quȩ suꝑ petrã
funclata ẽ. preualet: quia
qui fidem xp̃i intimo cordis
amore perceperit: omne
quicquid exterius periculi
tẽptantis ingruerit: facilli¬
me contẽpnit: At quicũq
credentium ficlem uel oꝑe
uel negatione deprauatus
prodit. non hi c suꝑ petrã
dño cooperante domũ suę
professionis ȩdificasse: sed
iuxta alterius loci parabo¬
lam super harenã sinȩ fun¬
damento posuisse credendus
est. hoc est non simplici ac
uera intentione xp̃m sequi.
sed terrenã quãlibet fragi¬
lemq ob causam habitum
pretendisse xp̃iani: Sequit᷑.
&tibi dabo claues regni
cȩlorũ: Qui regẽ cęlorum
maiori pre cȩteris deuotio¬
ne confessus est: merito prȩ
cȩteris ipse collatis claiubu

Expanded text:
loquia portae utique sunt inloquia portae utique sunt inperditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa ; et: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Multae sunt itaque portae inferi, sed harum nulla Ecclesiae quae supra petram fundata est, praevalet, quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exterius periculi tentantis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodiderit, non hic supra petram Domino cooperante domum suae professionis aedificasse, sed juxta alterius loci parabolam , super arenam sine fundamento posuisse credendus est, hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et tibi dabo claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus
Abbreviated transcription (Latin):
De quibꝰ. licit apłs: Carna¬
lis autẽ homo: non percipit
ea quȩ sunt sp̃s dei: Sequit᷑:
& ego dico tibi: quia tu es
petrus. & suꝑ hanc petram
edificabo eccłiam meã Petrus
qui sẏmon antea dicebatur.
ob fortitudinẽ fidei & con¬
fessionis suȩ constantiam.
a dño petri nomen accepit :
quia uidelicet illa firma
ac tenaci mente adhesit.
de quo scriptũ est Petra
cognitori. amadori. confessori.
participiũ sui nominis dona-¬
uit : ut scilicet a petra petrus
quia non nisi per fidem et
dilectionẽ xp̃i. ꝑ susceptio¬
nẽ sacramentorũ xp̃i. per
obseruantiã mandatorũ xp̃i.
ad sortẽ electorũ. & ȩt̃nam
pertingitur uitã: apostolo
inferi doctrinę sunt nequã
quȩ seducendo impruden¬
tes ad inferos trahunt:
Portȩ quoq inferi. & tor¬
menta & blandimenta sunt
persecutorũ. quȩ infirmos
quosq deterrendo. uel emol¬
liendo. a stabilitate fidei
introitũ eis ȩternȩ mortis
aperiunt: Sed et pͥa ua

Expanded text:
de qualibus dicit Apostolus: Carnade qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a petra Petrus quia non nisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt. Sed et prava f
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ: eadem quoq & filii. quod
facillimis sacrȩ scripturȩ pro¬
batur exemplis: Dicit uamq
de patre apłs: Misit deus
sp̃m filii sui in corcla nostra:
Dicit ipse filius de spũ scõ:
Cũ autẽ uenerit paraclytus
quẽ ego mittã uobis a patre:
autẽ omĩa operatur unus
atq idẽ sp̃s. diuidens singłis
prout uult: Pater ergo misit
sp̃m. filius mittit spm̃ sp̃s
ut diximus. una ẽ. uoluntas
& operatio patris & filii et
sp̃s scĩ Et propterea conue-¬
nienter dicitur: quia pater
qui in cęlis ẽ. reuelauerit
filio colũbȩ mysteriũ fidei.
qđ caro & sanguis reuelare
ne quibat: Caro autẽ & san¬
guis recte intelliguntur
homines: sapientia carnis in¬
flati. colũbinȩ simplicitatis
nescii: Iclõq a sapientia sp̃s
omnimodis auersi. de quibꝰ
supradictũ est. quia ap̃m ñ
intelligentes. alii iohannẽ
baptistã: alii autẽ heliã:
alii uero iheremiã. aut unũ¬
ex propħis: eũ esse dicerent:

Expanded text:
sancti, eadem quoque et Filii, quod sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra . Dicit ipse Filius de Spiritu sancto: Cum autem venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiritum: ut diximus, una est voluntas et operatio Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Et propterea convenienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii  add. eum esse dicerent;
Abbreviated transcription (Latin):
plenus extitisse monstratur:
& iusta sadis laude dilecto¬
rem confessorẽq suũ dñs
remunerat: cũ eũ scĩ spiritus
filiũ esse testatur. a quo ipse
dĩ uiui filius asseueratur:
quãuis hoc ipsũ multũ dissi¬
est per gratiam:. Ap̃c filius
dei. quia de ipso natus est:
petrus filius sp̃s scĩ. quia de
ipso renatus est: Ep̃c filius
dei ante tempora: ipse est
enĩ dei uirtus. & dĩ sapientia
quȩ dicit: Dñs possedit me
initio uiarũ suarũ. ante quã
quicquã faceret a principio.
Petrus filius sp̃s scĩ. ex eo tem¬
pore quo ab ipso illuminatus
gratiam diuinȩ cognitionis
accepit & quia ura uoluntas
eadẽ est operatio scẽ trinita.¬
tis recte cũ dixisset beatus
es sẏmon bariona id ẽ. fili
gr̃ȩ spũalis: protinus adiun-¬
xit. quia caro & sanguis ñ
reuelauit tibi : sed pater m̃s
qui in cęlis ẽ: Pater quippe
filio colũbȩ reuelauit: quia
una ẽ. gratia patris. & sp̃s

Expanded text:
plenus exstitisse monstratur. plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissiest per gratiam. Christus Filius Dei, quia de ipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset, Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
te recolimus. fit ut ipsi qͦq
cũ petro suꝑnȩ beatitudi¬
nis mercede donemur am
confitente illo xp̃m filium
dei uiui: uideamus quid
sequitur: Respondens autẽ
iħc : dixit: Beatus es symon
bariona: Constat ergo quia
post uerã xp̃i confessionem.
uera beatitudinis prȩmia
restant: sed intueamur at¬
denti quale. quantum sit
sui nominis confessorẽ glo¬
rificat: ut huiꝰ nos etiam
ueraciter eũ confitendo
mereamur ẽe consortes:
Beatus es inquit symon
bariona: Bariona syriace:
latinȩ dicitur filius colũ¬
bȩ: Filius autẽ columbȩ
recte uocatur apłs petrus.
quiꝰ uidelicet colũba multũ
simplex est animal. Et ipse
prudenti. ac pia simplicitate
dñm sequebatur : memor illiꝰ
precepti quod cũ suis con
discipłis ab eodẽ magistro
simplicitatis ac ueritatis ac¬
cepit. Estote prudentes
sicut serpentes : & simplices
sicut columbȩ Uel certe
Recte filius colũbȩ nũcu¬
patur: qui spũali gratia

Expanded text:
te recolimus, fit ut ipsi quoque te recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit sui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum discipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe,recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Notet autẽ dilectio ur̃a
quã mirancla clistinctione
sit factũ. ut cũ de utraq
eiusdẽ dñi & saluatoris nr̃i
natura. ab ipso lño. et ã
fideli eiꝰ discipło e̾ẽt pro¬
ferenda sententia. Dñs ipse
humilitatẽ assũptȩ huma¬
nitatis profiteatur: discipł .s.
excellentiã diuinȩ ȩterni¬
tatis ostendat Dñs de se
quod minus est: discipłs
de dño intimat qđ maius
est. Dñs de se qđ factus est
propter nos: discipłs decla¬
rat de dño quia ipse est
qui fecit nos Sic & in e¬
uangłio dñs multo crebriꝰ
se filiũ hominis quã filiũ
dei appellare consueuit.
ut nõs ammoneat dispen¬
sationis quã ꝓ nob̾ suscepit:
Sed nos necesse est tanto hu-¬
milius diuinitatis eius alta
uenerari : quanto illũ memi-¬
nimus pro nr̃a exaltationẽ
ad humanitatis infi ma
descenclisse: Si enĩ inter
sacramenta incarnationis
eius quibus redẽpti sumus
potentiã diuinitatis qua
creati sumus pia semꝑ men-¬

Expanded text:
Notet autem dilectio vestra Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infirma descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper men
Abbreviated transcription (Latin):
solũ sapientu corde. aure.
& oculo. prȩmitter&: mox
cle se ac de suis similibus
qui generalẽ humanitatis
scientiã transcenderant
ad iecit: Nobis autẽ reue¬
lauit ds̃ per spm suũ: cui
simile est qđ hic dñs cum
interrogasset discipłos quẽ
eũ dicerent esse homines:
& illi diuersas diuersorum
opiniones promisissent: di¬
cit illis Uos. autẽ quẽ me
esse dicitis: Quasi ab homi.¬
nibus generaliter illos se-¬
questrans. & dõs ac dĩ filios
per adoptionẽ iã factos in¬
sinuans: iuxta illud psal¬
mistę. Ego dixi dii estis:
& filii excelsi om̃s: Respon¬
dens sẏmon petrus: dixit:¬
uiuũ appellat ad diftinctio¬
nẽ falsorũ dõrũ quos uario
de lusa errore gentilitas. uel
de mortuis sibi hominibus
instituit. uel maiore cle¬
mentia. de insensibili ma¬
teria quos adoraret creauit:
De qualibus canitur in psal¬
mo: Siinulachra gentium
argentũ. & aurũ. opera ma-¬
nuũ hominũ: Os habent. &
non loquentur: & cȩtera:

Expanded text:
l., sapientis corde, aure et oculo praemitteret, mox de se ac de suis similibus, qui generalem humanitatis scientiam transcenderant, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrusvivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
trachonitidis regionas Hic
ergo statuens cuutatẽ in
loco ubi iordanis ad radi¬
ces oritur libani montis.
& est terminus iudex̧ contra
septẽtrionẽ. appellauit eam
cęsareã phylippi. in memori¬
am sui uidelicet nominis.¬

Expanded text:
Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
um: cõparauit: Humore enun
laborabat: sicut illã mulierẽ
quã clecẽ & octo annis alligatã
dixerat.÷ & ab eadẽ alligatio¬
ne soluebat: cõparauit ium̃to
quod soluitur: & ut ad aquã
clucatur Et bene utroq loco
bouẽ posuit & asinũ. quia
siue sapientes quosq & hebe¬
des. siue ut supra cdictũ est.
utrũq popłm eos significare

Expanded text:
um comparavit; humore enim um comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
peritos & pharisȩos hydropicũ
curat: & mox contra auaritiã
disputat: ut uidelicet ꝑ eiꝰ
egritudinẽ corporis: in illis
exprimeretur ȩgritudo cordis:
Deniq post mnulta disputatio
nis hortamenta subiunctũ ẽ:
audiebant enĩ hȩc omĩa pha-
risei. qui erant auari: & deri-
debant illũ: Hy dropicus qͥppe quẽ qͥlibe¬
quo amplius bibit: amplius
sitit & omĩs auarus sitim mul¬
tiplicat: qui cũ ea quȩ appetit
adeptus fuerit: ad appetenda
asinus. aut bos in puteum
cadet: & non continuo extra¬
het illũ die sabbati: Sic ob-¬
seruatores suos pharisȩos con¬
uincit: ut eosclẽ etiã auaritiȩ
condẽpn& Si uos inquit in
sabbato asinũ. aut bouẽ. aut
aliud quodlibet animal in
puteũ decidens. eripere festi¬
natis:: non arimali sed ur̃ȩ
auaritie consulentes quanto
magis ego hominẽ qui multo
melior ẽ. pecorẽ debeo liberare:
Congruenter q hydropicum
animali quod cȩcidit in pute¬

Expanded text:
peritos et Pharisaeos hydropicum peritos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei qui edebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in pute
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: hydor uocatur: Est
autẽ humor subcutaneus.
de uesica natus. cũ in flati¬
one turgente: &̃ anhelitu
fetido Propriũ q hydropico:
quanto magis habundat hu¬
more inordinato: tanto am¬
plius sitire: Eideo recte cõ¬
paratur ei : quẽ fluxus car¬
naliũ uoluptatum exube¬
rans ad grauat: Cõparatur.
diuiti auaro : qui quanto ẽ.
copiosior diuidiis. quibus non
bene utitur : tanto ardentius
talia concupiscit Et respon
dens iħc: dixit ad legis peri¬
tos. & pharisȩos Licet sabbato
curare : At illi tacuerunt:
Qđ dicitur respondisse iħc:
ad hoc respicit qđ p̃missũ ẽ.
&̾ ipsi obseruabant eũ. Dñs
enĩ nouit cogitationes homi¬
num: Sed merito interrogati
tacent: qui contra se dictũ
quicquid dixeriat uident:
Nã si licet sabbato curare
quare saluatorẽ an curet
obserriant : Si non licet.⁊
quare ipsi sabbato pecora cu¬
rant.: Ipse uero apprhensum
sanauit eũ ac dimisit: Prouida
dispensatione dñs ante legis¬

Expanded text:
ua vocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et anhelitu fetido. Propriumque est hydropiei, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei, quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat, comparatur et diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concdens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legis
Abbreviated transcription (Latin):
nullo desicderio arcdemꝰ inter¬
esse tante sollẽpnitati non
querimus : Priuamur gaudiis
& leti sumus: Accendamꝰ ergo
animũ fr̃s. recalescat fides
In id quod credidit: in ardes¬
cant ad superna nr̃a desideria
& sic amare iam ire est. Ab
internę sollẽprutatis gaudio
nulla nos aduersitas reuocet.
quia & si quis al locũ ꝓpositũ
ire desiclerat: eius desiderium
quȩlibet uiȩ asperitas ñ immutar
Nulla nos prosperitas blandi¬
ens seducat: qui a stultus uia¬
tor est qui hoc itinere amȩna
prata conspiciens: obliuiscitur
quo tendebat Iodo ergo deside¬
rio ad suꝑnã patriam animus
anhelet: nichil ui hoc mun-¬
do appetat. quod constat: qđ
citius relinquat: ut si cȩlestis
pastoris ueraciter oues sumus
quia in uie delectatione non
figimur: ęternis pascuis in
peruentione satiemur. p̃stante¬

Expanded text:
nullo desiderio ardemus, internullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aeternis pascuis in perventione satiemur.
Abbreviated transcription (Latin):
citus tanto illic lȩtior
quanto hie durius afflictus:
Ibi confessorũ constantia prȩ¬
mii sui ꝑceptione consolata:
ibi fideles uiri. quos a uirili¬
tatis suę robore uoluptas scłi
emollire non potuit Ibi
sc̃ȩ mulieres quȩ cũ scło et
sexum uicerunt: ibi pueri qui
hie annos suos moribꝰ transcen¬
derunt: Ibi senes quos hic
ȩtas debiles reddit: & uirtus
operis non reliquit: Queramꝰ
cũ tantorũ ciuiũ sollemprata¬
te gaudeamꝰ: Ipsa nos lȩtantiũ
festiuitas inuĩtet: Certe si cubi
popłs nundinas celebrarae.
si ad alicuiꝰ ęccłię dedicationẽ
denuntiata sollẽpnitate con¬
curreret: festinaremus om̃s
simul uenire : et interesse
unusquisq satageret: grauit
se afflictũ crederet: si sollẽp¬
nitatis cõmunis lȩticig̃ non
uideret: Ecce in cęlestibus
electorũ cuuũ lęticia agitur:
uicissim de se om̃s in suo con¬
uentu gratulantur: & tamen
nos ab amore ȩternitatis tepidi

Expanded text:
citus, tanto illic laetior, citus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non reliquit. 6. Quaercum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi,
Abbreviated transcription (Latin):
& paulo superius dicit Ier
me si quis introierit salua¬
bitur: & ingredietur et e¬
gredietur: & ꝑ ascua inuenio:
Ingredietur quippe ad fidem:¬
egredietur uero a fide ad
speciẽ: a credulitate ad con.¬
tẽplationẽ: sascua autẽ inue¬
niet in ȩterna refectione:
Oues ergo eius pascua inue¬
nient: quia quisquis illum
corde simplici sequitur: et̃ne
uiriditatis pabulo nutritur:
Quȩ autẽ sunt istarũ ouiũ
pascua: nisi ȩterna gauclia
sempiternȩ uirentis paradysi:
Pascua namq electorũ sunt
uultus presens dĩ: qui dum
sine defectu conspicitur:
sine fine mens uite cibo
satiatur: In istis pascuis de
ȩternitatis satietate lȩtati¬
leti sunt: quiqͣ iã laqueos uolup¬
tuose tẽ poralitatis euaserunͭ:
Ibi hymuridici angłorũ chori:
ibi societas suꝑnorũ cuuũ: ibi
dulcis sollẽpnitas a peregri¬
natonis huiꝰ tristi labore
redeuntiũ: ibi prouidi pro¬
pharũ chori. ibi iudex apło¬
rum numerus: ibi innume¬
rabiliũ martyrũ iuctor exer¬

Expanded text:
dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidemegredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine desine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exer
Abbreviated transcription (Latin):
tis in nascatur: Memores simꝰ¬
diũcȩ cõminationis qua dicit᷑.
Ego enĩ operd &̾ cogitationes
eorũ uenio ut congregem. et
expulsis uitiorũ ruderibus.
mansionẽ: cuiꝰ ipse dignetur
in esse mansor. qui eius ineui¬
tabilis inspector & iuclex est
Sciendũ autẽ quia triplexẽ.
modus cogitationũ nequam:
Unus earũ quȩ de liberatione
& proposito peccandi mentem
contaminant: Aluis earũ quȩ
delectatione quide peccati
mentẽ pertur bant: nec tamen
hanc ad peccadi concessũ per¬
trahunt: Tertiuis earũ que
naturali motu mentẽ ꝑcur¬
rentes: non tamen hanc ad

Expanded text:
tis innascatur, memores Domtis innascatur, memores Dominicae comminationis qua dicitur: « Ego enim opera et cogitationes eorum venio ut congregem, et expulsis vitiorum mansionem, cujus ipse dignetur inesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem perturbant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum quae naturali motu mentem percurrentes, non tamen hanc ad
Abbreviated transcription (Latin):
aperte ostendunt quia loquer
adl eos dñs de his maxime
disputabat quȩ illos delecta¬
bat audire: & quȩ illi inter¬
rogare uolebanͥt hec ipse p̃¬
ueniens eos. ultro proferebat:
Unde merito illũ scire omĩa
quasi dm̃. & quasi dĩ filium
a dõ uenisse credunt et con
fitentur: Apertũ namq diui¬
nitatis indiciũ est cogitatio¬
nũ nosse secreta. salomone
affirmante qui dõ supplicans
ait. Tu enĩ solus nosti corda
om̃ium filiorũ hominũ. Unde
etiã hieremias ait Tu autẽ
dñe sabaoth qui iudicas
iuste: & probas renes & cor
Neq hȩc transeunter aut ne¬
gligent̃ cõmemorancla. sed
sollerter iniuigilancdũ est
fr̃s mei. ut non uerba tantũ
et opera nr̃a sed ipsa quoq
cordium secreta diuinis aspee¬
tibus digna reddamus: Non
in templo nr̃i pectoris odiorũ
non in uidiȩ rubigo resideat.
non urde turpis. uel contume.¬
liosi sermonis radix oriatur
non ibi meditatio facti nocen¬

Expanded text:
aperte ostendunt quia loquens aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta, Salomone affirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam HieDomine Sabaoth, qui judicas juste et probas renes et corda . » Neque haec transeunter aut negligenter commemoranda, sed solerter invigilandum est, fratres mei, ut non verba tantum et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocen
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit mundũ & rediit
ad patrẽ. quia ab aspectu
amatorũ mundi. quod ui¬
derant abstulit: & se ama¬
toribus suis ȩqualẽ patri e̾e.
credendũ docuit: Reliquit
mundũ. & rediit ad patrẽ.
quia humanitatẽ quam in¬
duit. per ascensionẽ ad inui¬
sibilia perduxit: Hȩc qui¬
dem uerba dñi mystica.
& sicut ipse testatur in ꝓ¬
uerbiis sunt dicta. sed̃ dis¬
cipuli quibꝰ dicebantur
adeoᷤ carnales aclhuc erant.¬
ut eorũ profunclitatẽ mini¬
me caperent: Et ñ solum
archana dictorũ: sed nec
ipsam ignorantiam suam
intelligerent: Putantes simpli¬
citer & dilucide prolata quȩ
non intelligentibꝰ ꝓuerbia
erant: Unde continuo respon¬
derunt. Ecce nunc palam
loqueris. & prouerbrũ nullũ
dicis Palam igitur eũ loqui
autumabant. cuius mysteria
dictorũ necdũ comprehendere
ualebant: Quod autẽ adiun¬
gunt nunc scimus quia scis
omĩa & non ẽ opus tibi ut
quis te interroget in hoc
credimus quia a dõ existi:

Expanded text:
reliquit mundum, et rediit reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit per ascensionem ad invisibilia perduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta; sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales aut eorum profunditatem minime caperent; et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant: et continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur eum loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus, quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget. In hoc credimus, quia a Deo exiisti:
Abbreviated transcription (Latin):
aut spũ scõ amare. uel amo-¬
ris possit munera clare. nec
rursus ȩstimandũ quia filius
sine patre aut spũ sco ualeat
amari. uel credi: Quod ergo
ait ipse eiũ pater amat uos.
intelligendũ ẽ. una cũ filio
& spũ scõ amare. quos amore
dignos iudicat: & quod ad¬
iunxit. quia uos me amatis :
eadem ratione sentiendũ est:
quia quicũq filiũ recte amat:
hunc cũ patre. & amborũ sp̃u
amet: quia quorũ inseparabi¬
lis est natura diuinitatis.
horũ una eadẽq sunt dona
uirtutis: Exiui a patre: et
ueni in mundũ Iderũ relin¬
quo mundũ : & uado ad pa-¬
trem: Exiuit a patre & ue¬
nit in mundũ: quia uisibi
lis mundo apparuit in hu¬
manitate: qui erat inuisibi-¬
lis apud patrẽ in diuinita¬
te: Exiunt a patre no
in ea forma qu& ȩqualis est
patri. sed in assumpta crea-¬
tura minor apparuit. et ue¬
nit in mundum: quia in
forma serui quã accepit.
etiam mundi huiꝰ amatoribꝰ
se uicdendũ prebuit: Iterũ

Expanded text:
et Spiritu sancto amare, vel amoet Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Exivit a Patre et venit in mundum, quia mundo visibilis apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum
Abbreviated transcription (Latin):
bo patrẽ de uobis: quia non
de presenti rogo sed de fu-¬
turo tempore posuit rogabo.
quod scĩs interna pace re¬
ceptis. non opus sit iam aliqͥd
rogari de illis. quia nimirum
tanta beatitudine donati sint:
quȩ amplior esse non potest:
Ipse enĩ pater amat uos. quia
uos me amatis. & credidistis
quia a clõ exiui: Non ita intel.¬
ligendũ est quasi amor et
credulitas discipłorũ p̃cesserit
amorem. quo illos pater ama¬
ret: Meritũq humanũ prius
sit. muneribus gr̃ȩ celestis.
cũ apertissime dicat apłs.
aut quis prior dedit illi. et
retribuetur eiꝰ Qm̃ ex ipso
& per ipsũ & in ipso sunt
omĩa: sed ita potius quia
pater illos gratuito amore
preuenerit: atq ad amandũ
credendũ q filiũ amando
sustulerit & quia ipsi agni¬
tam filii dilectionẽ. ac fidẽ
pio & sollicito corde seruaue¬
rint: maioribꝰ eos donuis pa-¬
ternę dilectionis esse remu¬
neratos Non autẽ arbitran¬
dum quia pater sine filio.

Expanded text:
bo Patrem de vobis, quia non bo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro tempore posuit rogabo, quod, sanctis in interna pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio
Abbreviated transcription (Latin):
subinfertur. & datȩ sunt illis
singule stolȩ albȩ: & dictũ ẽ.
illis ut requiescerent tempus
adhuc modicũ: clonee imple¬
rentur conserui eorũ: et fr̃s
eorũ singulas quippe stolasⁱ
nunc habent animȩ: cũ sola
sua felicitate fruuntur: Binas
tunc accipient: cũ impleto in
fine numero fratrũ. corporũ
quoq immortaliũ receptione
lȩtabitur. Et non dico uobis.
homo est: moclo summa clĩtatis
modo humanatatis humilia lo-¬
quendo designat Quod enim
dicit. non rogaturũ se patrem
de discipłis. propter consubstan-¬
dialem patri diuinitatis suę
potentiã dicit. In qua ñ patrẽ
ipse rogare. sed rogata cum
patre consueuit donare: Quod
uero petro ait: ego autẽ roga¬
ui pro te: ut non deficiat fides
sationẽ dictũ est assumptȩ
humanitatis cuiꝰ cũ triũphũ
patris ostendit oculis. pro nr̃a
infirmitate propitius interue¬
nit: socest & ita non inconue¬
nienter accipi quod ait Q
non dlico uobis. quia ego roga-¬

Expanded text:
unt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. Et non dico vobis qhomo est, modo summa deitatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides sationem dictum est assumptae humanitatis, cujus cum triumphum Patris ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego roga
Abbreviated transcription (Latin):
modi gaudiũ est. ñ uerbis
tantũ modo patrie cęlestis
introitũ flagitare : sed et
digna operatione pro eius
ꝑceptione certare: Neq enĩ¬
÷ quippiam¬
quippe utilitatis ad fert be¬
ne orando suꝑna quȩrere:
qui non desistit peruerse
iuuendo infimis implicari:
Hȩc in prouerbiis locutus
sũ uobis Uenit hora : cũ iã
non in prouerbiis loquar
uobis sed palam de patre
adnuntiabo uobis Illam
nimirũ horam significat. qua
eis peracta sua passione ac
resurrectione : sp̃s scĩ erat
gram claturus: Tunc & enim
spũaliter intus instructi.⁊
spũali di lectione Prcensi:
quo perfectius omĩa quȩ de
agntione diinitatis morta.¬
libus erant capienda cȩperun.
eo arclentius sola quȩ ad eius
uisionẽ promerendã iuuarent
petere. ac desiderare curarunt:
Hoc ẽ. enĩ quod subiurgcit:
Illo die: in nomine meo pete¬
tis: Sossumus hora quã polli-¬
cetur. in futura uita intelli¬
gere: in qua palã de patre ad-¬

Expanded text:
modi gaudium est, non verbis modi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre an
Abbreviated transcription (Latin):
pro dño terrenis exercentur
aduersis Habent gaudium.
cũ amore fr̃nitatis su̾adente
discunt gaudere cũ gauden.¬
tibus. Flere cũ flentibus: sed
non est plenũ gaudiũ quod
fletu uariante miscetur:
Plenũ quippe gaudium fit :
ubi nemine Flente. cũ solis
cdatur gaudere gaudenti¬
bus Ait itaq łetitȩ & accipi¬
etis: ut gauclium ur̃m sit ple¬
nũ: Acsi patenter dicat.
Non fluxa scłi gaucdia.
quȩ & merore semꝑ mixta.
& certo sunt fine obnoxia:
sed illud singulare gaudi¬
um a patre petite. cuius
plenitudo nullo cuiꝰlibet
inquietudinis actactu mi¬
nautur. eternitas nullo
uinquã termino dissoluit᷑.
Si eruĩ perstiteritis in pe¬
tendo: proculdubio quȩ pe¬
titis accipietis De huius
plenitudine gaudii: pe¬
drus fidelibꝰ scribit dicens.
creclentes autẽ exultabitis
leticia in enarrabili. & glo¬
rificata. reportantes finem
fidei ur̃ȩ . salutẽ animarũ
ur̃arum Ietere autẽ huius¬

Expanded text:
pro Domino terrenis exercentur pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obnoxia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujus
Abbreviated transcription (Latin):
bili prȩsentia cõplecterent᷑.
minus ad uisibilia salutis
dona. mentis intuitũ erexe¬
rant Sed et nr̃a fragilitas
patrẽ petens. ñ in nomine iħu¬
id est saluatoris petit. dum con-¬
tra rationẽ suȩ petit salutis:
Non ut apłorũ simplicitas cor-¬
porali ui sui saluatoris. ab ȩter-¬
ne salutis peticione retarda-¬
ta. sed obstaculo propriȩ cupi-¬
ditatis. ab intuitu dñicȩ uo¬
luntatis impedita Quid autẽ
principaliter petendũ.: ac sine
ulla clubietate eis qui fideli¬
ter in petendo perstiterint.
sit parandũ a patre: dñs
subclendo manifestat dicens.
etite & accipietis: ut gaudiũ
ur̃m sit plenũ: Ordo quippe
sensus ẽ. petite ut gaudium
nr̃m sit plenũ: & accipietis
Uenũ ergo gaudiũ: beatitu¬
dinẽ perpetuȩ pacis appellat:
Nam ut taceamus de gaudio
reproborũ. quo sibi luctum
mercantur ȩternũ: habent
scĩ etiam in presenti gaudiũ
de spe celestiũ bonorũ. cum

Expanded text:
ibili praesentia complecterentur, ibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jid est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i conclitoris constat actitari:
ut uidelicet desideria nostrȩ
deuotionis dilatione crescant.
& cremento cotidiano. magis
magisq prouecta. tandem
perfectius capiant gaudia quȩ
requirunt: Interque notandũ
quod cũ pro peccantibꝰ eramꝰ.
&̾ si corũ saluationẽ impetrare
nequimus: nequaquã tamen
fructu precis nr̃ȩ priuamur:
quia & si illi non sunt digni
saluari. nos tamen amoris quẽ
illis impendimus. mercede do¬
nabimur: Sicq in dali quoq
peticione implebitur nobis illa
dñi promissio. qua ait: si qͥd
petieritis patrẽ in nomine meo
dabit uobis: Intuendũ enim
quia non ait simplicit dabit.
sed dabit inquit uobis. quia
& si non eis pro quibꝰ petimꝰ
dabit : nobis tamen cũ pro
aliorũ erratibꝰ. misericorditer
interuenimus. prȩmiũ nr̃ȩ be¬
nitatis restituet: Sequitur Usq mo¬
cdo non petistis quicquam in
nomine meo Non petierunt
edtenus in nomine saluatoris
quia clũ ipsũ saluatorẽ uis¬

Expanded text:
nostri conditoris constat actitari, nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Intuendum enim quia non ait simpliciter dabit, sed dabit, inquit, vobis, quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem vis
Abbreviated transcription (Latin):
cui der petenti responsũ est.
sufficit tibi gr̃a mea: nam
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑
Uel utilia quidẽ. & quȩ ad
uerã salutem respiciant pe-¬
tunus: sed ipsi male iuiuen¬
do auclitũ a nobis iusti iu¬
dicis auertimus. incidentes
in illud salomonis. Qui auer¬
tit aurem suam ne aucliat
legem : oratio eius erit exse¬
crabilis: uel dũ pro peccan¬
tibus quibusdam ut resipis.¬
cant oramus: Et si salubrĩt
petimus. atq ex nr̃o merito
digni sumus auditu: ipsorũ
tamen peruersitas ne impetre¬
mus obsistit Fit etiã aliqͣn-¬
do ut salutaria prorsus. et
precibus sollicitis. & deuotis
quȩramus actionibꝰ: nec tam̃
statim quȩ petimꝰ obtineamꝰ⁊
sed in futurũ peticionis nr̃e
differatur effectus Sicut
cum genibus flexis cotidie
rogamus patrẽ dicentes: adue-¬
niat regnũ tuũ: idem tamen
regnũ non mex oratione fini¬
ta : sed tẽpore congruo sumꝰ
accepturi: Quod pia ꝓuisione

Expanded text:
cui ter petenti responsum est: cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentin illud Salomonis: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vel dum pro peccantibus quibusquam ut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, quia pia provisione
Abbreviated transcription (Latin):
otest mouere infirmõs
auclitores quomodo
in capite lectionis huiꝰ
euangelice discipłis saluator
petieritis patrẽ in nomine meo
clabit uobis: cũ non solũ nr̃i
similes multa quȩ patrẽ
in xp̃i nomine uident᷑ petere
non accipiant: uerũ etiam ipse
apostolus paulus tertio dñm
rogauerit. ut a se angłs sata¬
nȩ a quo tribulabatur absce¬
deret : nec impetrare potuerit:
Sed huiꝰ motio questionis
antiqua iã patrũ explanatio¬
ne serenata est qui ueraciter¬
intellexerunt. illos solũ modo
in nomine salu atoris petere.
pertine nt petunt: Idõq
apłm non in nomine salua¬
toris petisse. ut tẽptatione ca¬
reret. quã ob custodiã humi¬
litatis acceperat: quia si hac
caruisset. saluus e̾ẽ ñ posset:
ipso affirmante cũ ait: & ne
petentes non exaudimur. ⁊ icdõ
fit: quia uel contra auxiliũ
nr̃ȩ salutis petuus: ac ꝓpt̾ea
a misccłe patre beneficii gr̃a
nobis quod in epte petimus
negatur: quod eidem apło
paulo contigisse probatur.

Expanded text:
otest movere infirmos auditores quomodo in capite lectionis hujus evangelicae discipulis Salvator petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, pertinent petunt; ideoque apostolum non in nomine Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne mapetentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium strae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ apparuit quid erimus:
Scimus quia cũ apparuerit:
similes ei erimus: Uidebimꝰ
enĩ eum sicuti est uibi uera-¬
citer in nomine iħu petunt
electi. cdũ pro nr̃a fragilitate
intercedunt: quatinus assidue
saluationt̾ sortẽ ꝑtinguamus.
a qua alhuc inter insiclias
hostium peregrinam᷑ in terris:
quã scõrum peticionẽ aptissime
in die futuram ꝓmisit : Illo
inquiens die: in nomine meo
petetis: In die & enĩ petunt:
quia non in tenebras pressu¬
rarũ ut nr̃a in presenti: sed
in luce sempiternȩ pacis. et
głȩ beatorũ spũum pro nobis
intercessio funditur Possunt
autẽ idem sp̃s electorũ in illa
cȩlesti ciuitate positi. etiã pro
se ipsis in nomine saluatoris
petere. intelligi: Quia uidelica
tempus uniuersalis iudicii. &
resurrectionis corporũ : in quibꝰ
pro dño certauere uenire desi¬

Expanded text:
it quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate positi, etiam pro seipsis in nomine Salvatoris petere intelligi, quia, videlicet, tempus universalis judicii et resurrectionis corporum in quibus pro Do
Abbreviated transcription (Latin):
lectis suis somnũ: hȩc est
hereditas dñi: Omnis qui
dorinit in mortem: perdit
hereditatẽ: Sel cũ dederit
dilectis suis somnũ. hȩc ẽ.
hereditas dñi: quia electi
dĩ postquã ꝑuenerint ad
mortẽ: tunc incipiunt
hereditatẽ Sequitur: Ut
quodcũq petieritis patrem
in nomine meo: det uobis:
Ecce his dicit. quodcũq
petieritis patrẽ u nomine

Expanded text:
lectis suis somnum, haec est lectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nom