comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
murricła. hoc quoq mirandũ habent¬
E libri ꝓpħarum. qđ sicut ineis ũbis
Eres ita ñnũquã uerba reb exponunt᷑¬
X ut eoꝵ ñ solum dic ta. s etiã res geste
Epropħiȩ sint. Unde nunc dr̃ &eni¬
E ad transmigrationẽ ad aceruũ nouarum
Efrugũ. adeos qͥ habitabant iuxta fluuiũ
chobar. Cũ causa exigeret ut indicare
debuisset qr adtrans migrationẽ uenurts.
Equȩ dicendi necessitas fuit ut ꝑ fruges¬
S locũ qͦ expͥmeret dicens ad aceruũ noua¬
rũ frugĩi nͥ qͦd sepe per res et loca causȩ
signant᷑ : Multi quippe ihezechiel pro¬
phetante iã captiuitatis anni defluxe¬
rant. atq exhis qui in captiuitatem
duc̃ti fuerant plures in mortẽ carniᷤᷤ obierant.
ad quoꝵ filios loqui ꝓpħa ueniebat. Unde et ei
suꝑiꝰ dr̃. fili hominis. mitto ego te ad filios isrł
adgentes apostatrices quȩ recesserunt a me.
atres eorũ preuariti sunt pactũ meũ uͦꝰq ad diẽ
hanc. et filii dura ceruice et indomubili corde st̃

Expanded text:
 habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae, prophetiae sint. Unde nunc dicitur: « Veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios loqui propheta veniebat. Unde et ei superius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. hoc ẽ laboriosũ ad loquendũ. hoc ualde ꝑ¬
timescendũ quod dñs dic̃. ponã offendiculũ corã
eo. dit enĩ. Si conũsus iustus auistitia sua fecerit
iniquitatẽ. ponã offendiculũ corã eo. Nos enĩdici
inus qr si iniqͥtatẽ fecerit offendit. et uerũ ẽ omĩ¬
no qͦd dicimꝰ. Cur adhuc ei ds̃ omp̃c offendiculũ
ponit. quẽ iã unpie egisse et cecidisse ꝑ iqͥtatẽ
quã perpet᷑uit conspicit : S distric̾ta st̃ oñipo¬
tentis dĩ uidicia. et qui peccatorẽ diu expec̾tat
ut redeat. ñ redeunti atq contep̃nenti. ponit ad¬
huc ubi grauiꝰ impingat. Peccatũ quippe quod ꝑ

Expanded text:
ta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: « Ponam offendiculum corustitia fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. » Nos enim, ait Dominus, quia si iniquitatem fecerit, offendit. Et verum est omnino, quod dicimus, cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per
Abbreviated transcription (Latin):
potuit longe pꝰ fut᷑a ꝓspicere. et tam̃ a t̾renis deside¬
abibat. An om̃e cor qđ idem spc̃ assinit. amarũ in
indignatione sui spiritꝰ facit: Unde sciendũ c̃ qr
cui adhuc p̾sens uita dulcis ẽ. etiã siũbum dei loqͥ
enĩ ꝗͣ sc̃s sp̃c replet. in amaritudinẽ tẽꝑaliũ. delec¬
tatione eternoꝵ omouet. Dulce enĩ ẽ esse in rebus
humanis. s. ei qui adhuc decelestib gaudus nulla
gustauit. qr quanto minus et̾na intelligit. tanto
d̾elec taoilius in temporalib requiescit. At siquis
iã cordis ore gustauerit quȩ sit illa dulcedo cȩles¬
tiũ p̃mioꝵ. qui illi hẏmnidici angłoꝵ chori: que
incõprehensibilis uisio sc̃ę tririttatis. huic quanto
illud dulce fit qđ intus uidet. tanto in amarti¬
dinẽ ũtitur. om̃e qđ foris sustinet. Riratur se¬
cum dehis quẽ male egisse se recolit. et sibimet¬
ipsi displicet. cũ ci ille placere iã ceꝑit qͥoia creauit.

Expanded text:
 quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis deside quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideabibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui nctus replet in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
endũ tam̃. quia et si qñ modũ suũ sermo ꝓlixior tran¬
seat. periculosũ hoc auditorib ũẽ. si au̾tẽ qualiter
quid dicat᷑ et quib dicat᷑ ñ uigilant̃ conspicitur.
ualde periculosũ ẽ. Uerecunde et enĩ m̃tes si quas
fortasse culpas admiserint. lenit̃ arguende sunt.
quia si asperiꝰ increpent᷑. franguntur pociꝰ quam
erudiunt᷑. At contͣ m̃tes asꝑe atq upudentes.
si increpatȩ lenit̃ fueruit. ad maiores culpas ip¬
sa lenitate ꝓuocant᷑. Iuod bene in eodẽ egregio p̃¬
dicatore discimꝰ. qui cũ corinthios cognosceret ꝓ
amore ꝑsonarũ inscismate diuisos. eorũ uerecun¬
die consulens. locutionẽ suã eis a grarũ actione
et laudib cepit dicens. Grãs ago dõ meo semꝑ pro
uobis. in grͣa dĩ que data ÷ uobis in xp̃o ihu. quia
in om̃ib diuites fac̾ti estis in illo. in om̃i uerbo

Expanded text:
endum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior tranendum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si autem qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter conspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerata reduceret. s sanata uulneraret. Curan¬
dũ qͦ quantũ loquam᷑. ne si ei qui multa ferre non
ualet. u̾bũ uel exhortationis uł increpationis lon¬
gius trahinius. auditorẽ nr̃m ad fastidiũ ꝑduca¬
mꝰ. Unde idẽ pͣdicator egregiꝰ. hebreis loqͥtur dic̃s.
Obsecro uos fr̃s. ut sufferatiᷤᷤ u̾bũ solatii. et eñ ꝑ pau
cis scͥpsi uobis. Hoc tam̃ infirmis p̾cipue congruit.
ut pauca quidẽ et quȩ caꝑe p̃ualent audiant. et
quȩ eoꝵ mente̾ inpenitentiȩ dolore̾ conpungant.
Nãsi eis uno in temꝑe exhortationis sermo fuerit
multiplicit̾ dictũs. quia multa retinere ñ ualent.
simul amittunt omũi. Unde et medici corꝑũ pan¬
nos quos infirmantib stomachis ponunt apto qͥdẽ
medicamine s subtilit᷑ linunt. ne si repleti mul¬
to medicamine fueruit. infirmitatẽ stomachi
ñ roborantes aduuent. s oppͥmentes grauent. Sci¬

Expanded text:
vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. 16. Curanvulnerata reduceret, sed sana vulneraret. 16. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei qui multa ferre non valet verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis cis scripsi vobis. Hoc tamen infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter disimul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
er nabal ebrium uidens. increpare de culpa tenacie
noluit. quẽ digesto uno increpationis sue uerbis
utilit̾ ꝑcussit. et ꝓpħa adulantiũ linguas ñeẽ insub¬
sequenti temꝑe differendas annunciat. qui ait.
Confundant᷑ statĩ erubescentes. qͥ dicunt mͥ euge e¬
uge. Adulatio et enũ si uel ad tẽpꝰ pacient᷑ suscipit᷑
auget᷑. et paulisꝑ demulcet animu. ut arigore sue
rec̾litudinis. mollescat indelectationẽ sermonis.
S ne crescere debeat. stati ẽ. et sine mora ferienda.
Pensandũ qͦ nob̾ ẽ. qualit̾ loquam᷑. Nã sepe uerba
quȩ hunc ad salutẽ reuocant. aliũ uulnerant.
secra. increpa. in om̃i paciencia et doctrina. Iuidẽ
qͦd uni inꝑiũ. et alii pacienciã pͣcipit. nͥ qͦd unũ
lenioris. alt̾m uͦ feruentioris ẽẽ spc̃ conspexͣ : Leni.
ꝑ auc̃toritatẽ imꝑii. in uingenda erat seueritas
fuerat. ne si plus iusto inferuesceret. ñ adsalut᷑ẽ

Expanded text:
er Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae er Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum, ut a rigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora ferienda. 15. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur. Nam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. secra, increpa in omni patientia et doctrina . Quid est quod uni imperium, et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit? Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas m temperandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ opus agimꝰ. S recte non diuidimꝰ. si habere
discretionẽ in bono oꝑe pꝰponamꝰ. Considerare et
uͦ nob̾ ẽ cui loquamur. qr sepe increpationis u̾bũ¬
qͦd hec admtitit ꝑsona. alt̾a ñ adinitit. Et sepe
ipsa eadẽ ꝑsona. scd̾m fac̾tũ fit alt̾a. Uñ nathan
ꝓpħa. dauid pꝰ adulteriũ forti increpationis sen¬
tentia ꝑcussit. Quicũ de raptore ouis diceret. filius
mortis ẽ. uir qui fec̃ hoc. ei ꝓtinꝰ respondit dicens. Tues
ille uir. Cui tam̃ cũ de salomone̾s regno loqueretur.
qr culpa defuit. ei se humilit̾ morationẽ ꝓstrauit.
n una gͦ eadẽq ꝑsona qr causa dispar extitit. etiam
sermo ꝓpheticꝰ dissimilis fuit. Penisandũ qͦ ẽ quando
loqui debeamꝰ. qr sepe et si differt᷑ increpatio pꝰmodũ
benigne recipit᷑. et ñ nũꝗͣ. languescit. si hoc qͦd ante
ꝓferri debuit. tempꝰ amiserit. Nã et sapiens muli¬

Expanded text:
bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etevero nobis est cui loquamur, qquod haec admittit persona, altera non admittit. Et saepe ipsa eadem persona secundum factum fit altera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit. Qui cum de raptore ovis diceret: Filius mortis est vir qui fecit hoc, ei protinus respondit, dicens: Tu es ille vir . Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur , quia culpa defuit, ei se humiliter in adoratione prostravit. In una ergo eademque persona quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. 14. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe etsi differtur increpatio, postmodum benigne recipitur. Et nonnunquam languescit, si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens muli
Abbreviated transcription (Latin):
impia. ipse quidẽ ininiquitate sua moriet᷑. tu aũt
animã tuã liberasti. Tunc enĩ subiectꝰ morit᷑ sine te.
qñ incausa mortiᷤᷤ contͣdic̾torẽ ꝑtulerit te. Nam
morti cui nͣ cont̾dicis. ad uingeris. E notandũ qͦq
que debeant abspeculatore p̃dicari. nimirũ fides
et oꝑatio. Nam ait. Si aut tu annunciaueriᷤᷤ
impio. et ille ñ fuerit conu̾sus ab impietate sua.
et a uia sua impia. Impietas qͥppe ad infidelitatem
ꝑtinet. uia uͦ impia ad p̾uã actionẽ. Et om̃is specu¬
lator hoc habere debet studii. ut priꝰ adpietatẽ fidei.
debemꝰ. in ore pastoris qͣntꝰ debeat ẽẽ ordo atq con¬
sideratio locutionis. ł ensare et enĩ doctor debet. qͥd
loqͣtur. cui loqͣtur. qnͣ loquat᷑. qͣlit̾ loqͣtur. et qͣntũ
loquat᷑. Si eiũ unũ horũ defuerit. locutio apta non
erit. Scͥptũ quippe ẽ.Si rec̾te offeras. rec̾te aut̃ non
diuidas peccasti. Recte aut̃ offerimꝰ. cũ bono studio

Expanded text:
dem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fideidebemus in ore pastoris quantus esse debeat ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum erit. Scriptum quippe est: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerimus, cum bono studio
Abbreviated transcription (Latin):
cur eis scribendo fatigaris: Cur in longinqͦ positꝰ.
Ecce eis grãm dĩ datã asserit. fac̾tos in omib diui¬
tes dic̃. In om̃i uerbo et in om̃i scientia xp̃i testi¬
moniũ. id.ẽ quod desemetipso moriendo ere¬
surgendo testatꝰ ẽ. in eorũ uita confirmatũ ee̾
ꝑhibet. et nichil eis deee̾ in ulla gr̃a testat᷑. Iuis.
rogo credat. quia paulopꝰ eos corripiat qͦs ita laudat :
Nam pꝰcȩt̾a subuingit. Obsecro aut̃ uos fr̃s ꝑ nom̃ dñi¬

Expanded text:
cur eis scribendo fatigaris? cur in longinquo positus Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos divites in omnibus dicit; in omni verbo et in omni scientia Christi testimonium, id est quod de semetipso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
at hab̾e. s tam̃ adhuc auctoritatẽ uocis contͣ peecan¬
tes quosq ñ p̾sumit erercere. Et qͥ ideo plus loqui lib̾e
debuit. qr iã ñ hab& unde in hoc mundo teneat᷑. loqͥ
cont᷑ alios lib̾e recusat. ne ipsam uitȩ suę quiete̾ ꝑdat.
sti uirtꝰ ꝓpħiȩ data ẽ. multa iã quȩ̨ uentura sunt
p̃uidet. s tam̃ pͣsentiᷤᷤ ꝓxrimi egͥtudinẽ conspiciens. atq¬

Expanded text:
at habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccanat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit̾ singłoꝵ. huiꝰ quoq descriptionis largiente dño
sensus patet. Suidẽ gͦ qđ hec pennata animalia uicissĩ
alas alterĩ ad alt̾a̾m feriunt nͥ qđ om̃is scĩ se inuicẽ sius
uirtutib tangunt. et sese ad ꝓuec tũ ercitant exconsi¬
deratione uirtutis aliene. Non enĩ uni dantꝰ omnia.
nȩ insuꝑbiã elatꝰ cadat.s huic datur qđ t ñdatur.
qđ tu habes et ipse ñ habet. te sibi ucogitatione p̃ferait
& rursũ dũ tu habere illũ conspicis qđ ipse ñhabes. te
illi incogitatione pꝰponas. et fiat qđ scriptum ẽ. Su¬
periores sibi inuicẽ arbitrantes. Ut enĩ pauea exmultis
q ꝓtectionis solatia impendens. ad defensionẽ iustitię
libere loquat᷑ si tam̾ adhuc in hoc mundo multa pos
sidens. relinquere omĩa uult. ⁊ ñualet. lili uͦ iã datũ
ẽ om̃ĩa t̾rena relinquere ut nichil in hoc mundo cupi¬

Expanded text:
percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Domino, percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Domino, sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia vicissim alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis que protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo posidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eñi qđ magna uutute ꝑpsalmistã dr̃. Uide qr mancda¬
ta tua dilexi dñe. intua miscdia uiuificame. Mandata
et enĩ dñi ꝓuissione facere seruientis et obedientis ẽ. &i¬
ligendo autẽ facere. obedientis ⁊ amantis ẽ. Suia gͥ et
ꝑscientiã caritas miscdiȩ discitur. & pcaritatẽ miscđie
incorde cõpuncto scientia multiplicatur. ala innobis
alã ꝑcutit. qr uutꝰ uirtutẽ exetat. Sie quicastitatis bonũ
in suo corꝑe custodit contra lururiantes telo accenttan.
ut abimundtię maculis expientur. Et sepe dũ quosã
in lapsib inuenit. edomat. iffligit. atq ad castitatis
munditiã restringit. Cuĩ si forte mens deĩ munditia
luturiȩ fuerit tẽptata. cxipso ⁊ do qͦ alios corier. semet ipsã
c̃õuenit. et crubescit ĩmunda cogitare. quȩ se iialus ieto¬
sat. ⁊ abimmunditia custodit. Sin uͦ ut p̃fati sumus ui¬
cissim se alis suis inimalia feriunt ⁊ alta adaltam ala¬

Expanded text:
 in magna virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis et amantis est. Quia ergo et per scientiam charitatis misericordia discitur, et per charitatem misericordiae in corde compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et ala al
Abbreviated transcription (Latin):
atq a corꝑe porumi molestiã quȩ inp̃senti ẽ orationib
repellit. s tam̃ qͥd se ipsũ paulo post seqͣtur ignorat.
Mira ita
sua dona dispensat. ut et isti det qͦd illi denegat.
et alteri maiꝰ quod alteri minꝰ tribuat. quatinꝰ dũ
uel iste hab̾e illũ conspicit quod ipse ñ habet. uł ille
hc̃ maiꝰ accepisse considerat qͦd sibi minꝰ ade̾e̾ pensat.
dona dĩ alt̾ in alt̾o id. ẽ uicissim om̃s admirentur.
et quẽ uidet hab̾e qͦd ñ ht̃. eũ diuino udicio et sͥ
p̃latũ putet. Alis gͦ siuis uicissim se animalia feruiñt.
cũ sc̾ę mentes alterrus se uirtutib tangunt ⁊ tangen¬
do excitant. atq ercitando ad ꝑfec tum uolant Ui¬
deamus paulum apłm qͦmꝰ apłoꝵ alis tactus. atq
adpenitentiã ercitatꝰ fuerat. qui in ala p̾terita ꝑsecu¬
tionis sue ⁊ apłoꝵ innocentẽ uitã ꝯsiderans dicebat¬

Expanded text:
ore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaqsua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quomodo apostolorum alis tactus, atque ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
et. adhoc reꝓbi ꝑtrahunt bonum qđ acceperunt
ut exeo inelatione ꝑdant᷑. dũ semꝑ ꝯsiderant
bona que ipsi habent.⁊ alii n̾habeit t. ⁊ nũquã
ꝑpendere student. quanta bona alii habeant.
et ipsi ñ habeant. Id̃ gͦ diuina pietas in augmento
disponit humilitatis. hoc mentes reprobę inaugm̃¬
to ũtunt elationis. ⁊ exdiu̾sitate munerũ abono
defitiunt. uude crescere inhugilitatis bono debi
hoc semꝑ debeatis aspicere qđ minus habetis. in ꝑ¬
ximis uͦ hoc qđ uob̾ agipliꝰ acceꝑunt. quatinꝰ dum
habent.⁊ uos ñ habe aspicitis. ad hoc quoq optinen¬
dũ etiã uos exhumilitate crescatis. Sicñ et uos
in illis accepta bona ꝑpenditis.⁊ illi in uob̾ꝰ sid̾ant
dona que habetis. uicissim uos alis tangitis. ut ex¬
citati semꝑ adcelestia uoletis. Sequitur. Et uo
Post uocẽ itaq alarum animaliũ. audit᷑ etiã uor
rotarum.q p̾dicantiũ sermone suscepto. dũ uirtu

Expanded text:
et, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, et, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humilihoc semper debeatis aspicere quod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: VERS. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpenitentiã redeunt aduitã. głeꝰ domus locꝰ fiunt.
ã enĩ se contri se erigunt ĩ penitentie lacrimis in se
quuntur. mala quȩ comiserunt. Inde gͦ audit᷑ benedictio
głȩ in laude dñi. unde priꝰ sonabat creatoris iniuria
de amore p̾sentiᷤ scłi. Et cordi penitentiũ fiunt iã
dno locꝰ suus. quȩ priꝰ in peccatiꝰ posita fuerant locus

Expanded text:
per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se quuntur mala, quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Dei, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi, et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiũ ꝑ propħam aliũ dr̃. pedes eiꝰ steterunt. et mno
uetur. Hinc psaliis ta ꝓpeccatorib exorat dicens. qui
sedes suꝑ cherubui moucatur t̾ra. Hinc ꝓ afflictis et
penitentib dep̃cans ait. Cõmoiusti dñe teriã. ⁊ cõtur¬
uasti eã. sana contritiones eiꝰ qr mota e. Terra quippe
cõmota ⁊ turbata ẽ. peccator decognitione sii rectus
anrius. & adpenitentiȩ lamenta ꝑductus. Peccanti eũ
homini dic tum ẽ terra es⁊ interrã ibis Crorat ergo
ut sanetur contritio terre quia cõmota c̃. quatuius pec¬
cator quide culpis suis affugitur. de celestis miscłie
gaudio consoletur.ł lec c̃ itaq uor conmotionis mag¬
ne. q̃n unus quisq sua acta diuidicans. in afflictio¬
ne penitentie ꝑturbatur.S quid uox ipsa dicat au¬
diamus. Benedicta gła dñi. deloco suo. lo̾ enĩ malig¬
ni sp̃c fuerant corda peccantiũ si cũ sibimet ipsis uetti

Expanded text:
poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus stpoenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus stvetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati
Abbreviated transcription (Latin):
quifit ad corda peccantiũ lamenta penitentiũ sequun¬
tur: ꝑuersi et enĩ quiq dũ priua agunt. ⁊ auistis rec¬
ta ñ audiunt. nesciint quã sint gͣuia quȩ cõmittunt.
atq eripsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt.
et iacentes inculpis quasi mollit̾ quiescunt. sicut de
quodã peccatore ⁊ securo populodicitur. requieuit
infecib suis qr securꝰ iacuit inpeccatis. Cũ uͦ audire
ꝑũsi ũbum p̃dicationis ceꝑuit. quȩ sint supplitia et¬
na cognoscere quit̾ror uiditii. quã subtilis examinatio
desingłis quibꝰq peccatis. ilico contremiscunt. implent᷑
gemitib.⁊ ñ se capientib suspirus anriant᷑. atq magno
pauore ꝯ cussi. inluctu afietib erumpunt. Propham g
uox magnę cõmotionis sequitur. quia pꝰ ũbum p̃dicati¬
onis conuersoꝵ atq penitentiũ luctus audiuntur. qui
enĩ priꝰ quieti iacebant inuulnere. tacti p̾modũ manu
medicinȩ. cũ dolore redeunt ad salutẽ. Dehac c̾motione

Expanded text:
qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo ox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione
Abbreviated transcription (Latin):
qr cũfestinatione ⁊ silentio. u̾ba uite legentes sumud.
Sed sciendũ ẽ qr quanto auditores incaritate atq intel¬
lec tu ꝓfitiunt. tanto sc̃is p̾dicatoribꝰ maior.grã spc̾
datur. Unde cũ pruis ꝓpħa dixisset assũpsit me sp̃s.
adaltiora mens p̃dicantiũ ꝓficit. cũ ꝑeos sensus audi¬
entium adomĩpotentis dei desiderium ꝯmouetur. qr¬

Expanded text:
quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum prius propheta dixisset: Assumpsit me spiritus, ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur.
Abbreviated transcription (Latin):
legit : recognoscit. q introrsus redieus. uisemet ipso in¬
tesligit qđ foris audit Aiuid nãq ẽ clemosina ex pcepto
facere. atq alud excaritate. ł r p̃cepto enĩ facert bonũ
inchoantiũ ẽ. ex caritate autẽ ꝑfector. quiñ solũ oduu¬

Expanded text:
legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso inlegit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facere
Abbreviated transcription (Latin):
dit pꝰse ꝓpħa uocẽ cõmotioniᷤ magnȩ qr sic̃ dic̃tũ est.
uerbũ p̃dicantiũ. luctꝰ penitentiũ seqͥt᷑. Audit p̾ sẽ
uoce alarũ animaliũ. qr exipso luc̃tu penitentiũ.
oriunt᷑ uirtutes sc̃oꝵ. ut tanto magis in sca actione ꝑ¬
ficiant. quanto se ante cognitionẽ uite nequit᷑ egissẽ me¬
minerunt.Si c̃ inhis uerbis magna dubitatio. qr ñ apte
se uicissim ferant ut ala huiꝰ alterũ.⁊ ila alteriꝰ istut¬
animal tangatS: qr plerumq insacro eloquio ideo
obseuit dicitur. ut dispensante nrabiliter deo. iul¬
tipliett̃ erponat᷑ nos carttati urẽ utq erponer largi¬
cutiens alterã adaltam ꝑcutit nͥ qđ aꝑte datur intel¬
ligi. qr si sc̃a animalia efficimur. uirtus in nob iurtũ¬
tẽ excitat dũ una alterĩ adꝑfectionẽ pulsat ᷑ Ecee
discit ut uiscera etiã miscđiȩ habeat. ł scientiã qͥere
ricordia eeꝑit ĩmĩtare aiꝗturã. quidẽ patit̃ ec̃ paupmi

Expanded text:
 dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audivit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non apse vicissim feriant, ut alas hujus alterum, et alas alterius istud tangat. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, et dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos utraque exponere largi suas excutiens alteram ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce ut viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe ricordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum,
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat. atq uocabulũ nominis. exuirtute ac̾tionis
t̾hat. Nonꝰ enĩ speculator. qͥ ii imo ẽ. Speculator qͥp¬
pe. semꝑ in altitudine stat. ut qͥcqͥd uenturũ sit lon¬
ge ꝓspiciat. Et quisquis popłi speculator ponit᷑.
in alto debet stare ꝑ uita. ut possit ꝓde̾e ꝑ ꝓuiden¬

Expanded text:
sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut prodesse possi
Abbreviated transcription (Latin):
quto aliud qu̾ã etꝰ ori frenũ moderamins imponit.
ne quȩ priꝰ uitus c̃i audierit. foris dicere p̃sumat:
Nã ꝓpħe falsi sua ⁊ñ dñi uba loquebant᷑. dequibꝰ scrip¬
diũ. Et rursũ. Honloquebar adeos ⁊ ipsi ꝓpħabant.
Qua exre quoq colligendũ ẽ. quia ⁊ quisquis expositor
in explanatione sacri eloquii ut fortasse auditorib
placeat. aliquid mentiendo ꝯponit. sua ⁊ ñ dei u̾ba
loquitur. si tam̃ placendi uł seducendi studio iũ¬
tiatur. Nã sunũbis dñicis uirtutt̃ reqͥrens. ipse alit̃¬
quã is ꝑquẽ ꝓlata sunt senserit. etiã si subintellectu
alio edificationẽ karitatiᷤᷤreqͥrat. dñi sunt uerba
que narrat. qr ad hoc solũ ds̃ ꝑ totã sacͣm scͥpturam¬

Expanded text:
quid aliud quam ejus ori frenum moderaminis imponit, ne quae prius intus non audierit, foris dicere praesumat? Nam prophetae falsi sua et non Dei verba loquebantur, de quibus scripDomini . Et rursum: Non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant . Qua ex re quoque colligendum est quia et quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et non Domini verba loquitur, si tamen placendi vel seducendi studio mentiatur. Nam si in verbis dominicis virtutem requirens, ipse alitquam is per quem prolata sunt senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirat, Domini sunt verba quae narrat, quia ad hoc solum Deus per tota
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ofoitare: labora. Et notandũ. qđ ꝓpha subiuingit
dicens. Et aꝑui os meũ. ⁊ cibauit me uolumine illo. Os
incordͥe ẽẽ aliꝰ ꝓpħa testatur dicens. Labia dolosa incor

Expanded text:
ge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit ge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde,
Abbreviated transcription (Latin):
atteri quia eĩ u̾ba ⁊cib nr et potis sut. demons trat.
S notandũ. qđ aliquando &b aliqñ potꝰ st̃. Inreb eni obs¬
curiorib quȩ intelligi nequeunt nisi exponantur. scrip
manditur ut glutiatur. Inreb uͦ aꝑtioribꝰ potus ẽ Potũ
etũ ñ mandendo glictimus. Aꝑtiora gͦ mandata bibuni
qr etiã nerposita. intelligere ualemus. Pro eo autẽ qđ
mutta hierechiel ꝓpħa obicura atq ꝑlęxa auditurus
do seruari. ut hec ideo cognoscamus. quatinꝰ deiniqui¬
tate nr̃a cõpuricti cognoscentes mala quȩ fecimus. ui¬
temus nealia faciamus.⁊ cũ ia ex magno usu lacruma¬
iũ depeccatoꝵ remissione ceꝑtt eẽ fidutia. ꝑũba dei qͣ
intelligimus adurtã quoq alios trahamus. At hoc enĩ
intelligenda sunt. ut et nob̾ ꝓsint. ⁊ untteritione sp̃ali a¬
lus ꝯferantur. Unde bene nunc dr̃. Comede uolumen
istud. ⁊ uadens loquere adfilios isrł. Acsi ei desacro cibo
diceretur. Comede ⁊ pasce saturare: eruc ta: accipe et spar¬

Expanded text:
t demonstrat. Sed notandum quod aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus, quae intelligi nequeunt nisi exponantur, sacra manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus: potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandata bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus do servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus, ne alia faciamus, ut cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei, quae intelligimus, ad vitam quoque alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Unde bene nunc dicitur: « Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. » Ac si ei de sacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et spar
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplationis deseruit atq inttransinigͣtione confusio¬
nis iacet. Qđ illis sepe solet euciure: qui cũ bona a¬
gunt. inhis desua uurtute głantur. Unde psalmis¬
ta ne aisione pacis. id c̃. bonis actibꝰ. captuuuiꝰ adba¬
biloniã migraret: dño supplicans dicit. Aduttor meuꝰ
ñ emigrabo. Si enĩ in se confideret: ab iusticiȩ oꝑibꝰ ca¬
dendo migrasset. Sed neq hĩ qui ab statu rectitudinis
ad transinigiationẽ babilonie mittitur. ⁊ ꝑ propħam a¬
liũ dñs dic̃. Et uenies usq ad babilonẽ. ibi lib̾aberis. Sepe
enĩ quis pꝰquã in confusione uttioꝵ cecidit. erubescens
mala quȩ ꝑpetrauit. ad penitentiã redit. seq a suis lap¬
sibꝰ bene uiuendo erigit. Quid gͦ iste. nͥ usq ad babilo¬
se erige. ⁊benc oꝑando. adstatũ rect itudinis redit.

Expanded text:
ionis latet. Quod illis saepe solet evenire, qui cum bona agant, in his de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista, ne a visione pacis, id est, a bonis actibus captivus ad Babyloniam emigraret, Domino supplicans dicit: « Adjutor meus non emigrabo. » Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. Sed neque hi, qui ab statu rectitudinis ad transmigrationem Babyloniae mittitur, et per prophetam alium enim quis postquam in confusionem vitiorum cecidit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque à suis lapsibus bene vivendo erigit. Quis ergo iste, nisi qui usque ad Babylose erigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte sunt aures eiꝰ et solutũ ẽ uinculũ linguę cuis.
Iua inre notandũ ẽ. qr ꝓpt̾ clausas auies dictum ẽ.
adaꝑire. S. cui aures cordis ad obȩdiendũ aꝑte fuc¬
ruit. ex subsequenti ꝓculdubio etiã linguȩ eiꝰ uin¬
culũ soluitur. ut bona quę ipse fecerit. etiã facien¬
da aliis loquat᷑. Uui ⁊ bene addit᷑. et loquebat᷑ rec te
lle recte loquit᷑ qͥpiꝰ obediendo fecerit. quȩ loquendo ad
intelligi. que ciꝰ populi erat incorꝑͦe.s etiã qͦ facta
fuerat itimente. Abiherłem qͥppe. adbabiloniã ue¬
nerat. Et qͥd iherłm. nͥ uisio pacis. qͥd babilonia. nͥ ꝯ

Expanded text:
olutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est, quia propter clausas aures dictum est, adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti procul dubio etiam linguae ejus vinculum solvitur: ut bona quae ipse fecerit, etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur, et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur, qui prius obediendo fecerit, quae lintelligi quae ejus populi erat in corpore, sed etiam quae facta fuerat in mente. A Jerusalem quippe ad Babyloniam venerat. Et quid Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ filioꝵ popłi tui. Uigilant᷑ intuendũ ẽ. qđ uoce dñca
ad propħam dr̃. ut priꝰ sermones eiꝰ audiat. ⁊ pꝰmodũ lo¬
quatur. Audimus enĩ u̾ba dei. dũ facimus. Ettc̾ ea pro¬
ximis recte loquimur. cũprius ipsi fecerunus. Qđ bene
martꝰ cuuangłista confirmat. cũ factũ dñi miraculũ
narrat dicens. Idducunt ei surdũ⁊ mutũ. et dep̃caban¬
tur eũ ut imponat illi manũ. Ciuꝰ ordinẽ curationis in¬
sinuat. subdens. Misit digitos suos in auridłas. ex puens¬
q tetigit linguã eiꝰ.: suspiciens incelũ. ingemuit. et ait
illi. Effeta. qđ ẽ adaꝑire. E t statĩ aꝑte sunt aures eiꝰ.:
solittũ ẽ iunculũ linguȩ eiꝰ et loquebat᷑ recte. Quid ẽ
enĩ qđ creator omniũ ds. cũ surdũ ⁊ mutũ sanare
uoluisset. maures illiꝰ suos digitos misit. ⁊ expuens lin¬
guã eiꝰ tetigit : Iuid ꝑdigitos redẽptoris. nisi dona
scĩ sp̃c designantur: Unde cũ inalio loco eieasset

Expanded text:
20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, et ait illi: Ephphetha, quod est adaperire. Et stquebatur recte Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, ex expuens, linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona Spiritus sancti? Unde cum alio in loco ejecisset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdona scĩ sp̃c mentẽ suitdi adobediendũ aperire. qͥd
ẽ uͦ qđ expuens lingua eiꝰ tetigit: Saliua nob̾ẽ exore
redẽptoris. accepta sapientia in eloquio diuino. Sali¬
ua quippe. excapite defluit inore. Ea gͦ sapientia que
ipse ẽ. dũ lingua nr̃a tangit᷑. mox ad p̃dicationis ũba
formatur. qui suspiciens incelum in gemuit ñ qđ ipse
nccessariũ gemitũ haberet. quidabat qđ postulabat.
s: nos ad eum geniere quicelo p̃sidet docuit. ut et aures

Expanded text:
dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod expuens, linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris, accepta sapientia in eloquio divino; saliva quippe ex capite defluit in ore: ea ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum, ingemuit: non quod ipse necessarium gemitum haberet, qui dabat quod postulabat; sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet docuit: ut et aures
Abbreviated transcription (Latin):
re conditoris. luc̃tu solũmꝰ et silentio gaudere. Horũ itaq¬
uetit᷑. sacrũ uolum comedit ⁊ uiscera repleta st̃. qi p̃cepta
uite quȩ sensiis caꝑe potuit memoria ñ amisit. s hec col¬
lec᷑tus indeo. inimꝰ legendo semꝑ⁊ recolendo seruauit.
Etfit plerumq ut tales quiq exdono celec̃tis gr̃e etiã
ũbum do trinȩ ꝑcipiant atq deueritatis pabulo qͦd ip¬
si intrinsec̃ dulcit᷑ ruminant⁊ ꝓrimos suauit᷑ pascanł.
Deqr ꝓfecto ore p̾dicatio tanto audieritib dulcis ẽ quanto
cor actioꝯt̾ria sius p̾dicationib ñ ẽ qr depropͥa uita su¬
munt. qđ ꝑlingnã ꝓrunis conferunt. Unde recte hic
ore meo sicut mel dulce. Liber qui uiscera repleuit. dul¬
cis more sicut mel factus ẽ quia ipsi de oiĩ potente
dño scuuit suauit̾ loqui. qͥhunc didicerint incordis sui
uiscerib ueracit᷑ amare. In eiꝰ quippe ore scriptura sacra

Expanded text:
re conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum re conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde recte quoqore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra
Abbreviated transcription (Latin):
plicandũ aliena qͣrere. nullũ pure ꝓpt̾ dm̃ diligere. ini¬
micitias inunicis reddere. de afflictione ꝓrimi gaude¬
re. Cuncta hec uctusti sunt hominis. qͦ uidelicet deradice
trahunus corruptionis.D. qͥiamista cxuperat. adp̃c epta
dñica m̃tẽ in benignitate cõmutat. de hoc rec te dicit᷑.
qr uetera transierunt. & ecee facta sunt noua. Iunc xͦ
inuris mntib noua fiunt. cũ a nob uetusti homirus uttia
sacri u̾bi p̾ceptũ uent̾ comedit. ⁊ uiscera medullitus
replentur. Depe enĩ qͣsdã iudimus. tota se mente ad
sce lectionis studium contulisse. atq utt̃ uerha drũ ca
rteo gnoscentes inquantis deliquert᷑ scmnet ipsos inlacri¬
mis mac̾tare. merore continuo affici. in nullis huiꝰ mundi
ꝓsꝑitatib delectari. ita ut eis uita p̾sens oneri. et lux ip¬
sa fastidio fieret. uix ad colloquendũ cõmunia admitte¬
re.atq a rigore disciplinȩ animũ difficile relaxare: pamo¬

Expanded text:
plicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, iniplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias re. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Domini mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt, et ecce facta sunt nova. Tunc ergo in nostris mentibus nova fiunt, cum a nosacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrmis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ laudes suas hominibꝰ loqͥt᷑. ut ab hominibꝰ cognos¬
cat᷑. Nã cũ ꝑscripturã suã p̾cipiat dicens. laudet te
alienꝰ ⁊ ñ os tuũ. qͦmͦ facit ipse qđ ꝓhibet: S siuir¬
tutes suas omĩpotens dñs taceret nullus eũ agnosce¬
ret. Si cum nullꝰ agnosçeret. nullꝰ amaret: Sinullus
amaret. nullus at̾uitã rediret. Unde ⁊ ꝑ psalmistã
nuntiat. ñ utlaudibꝰ suis ipse ꝓfitiat. s ut hii qͥhc̃
ex sua laude cognouerint adꝑpetuã heredditatẽ¬

Expanded text:
ui laudes suas hominibus loquitur, ut ab hominibus cognosui laudes suas hominibus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te alienus, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam nuntiat, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex sua laude cognoverint, ad perpetuam haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
da abono itinere det̾hertis sermo ꝑturbat. Illi gͦ debent
magnopere curare necont̃ eoꝵ opinionẽ detrahentiũ
u̾ba p̃ualeant. qͥsuã ꝯscientiã subtilit̾ discutientes. se
inea inuenuint de amore pͥuate głę nichil habere.
Hinc ẽ enĩ qđ iusti atq ꝑfecti aliq̃n uirtutes suas p̾di¬
cant. bona quȩ diuinitus acceꝑunt narrant. n̾ut ipsi
apud homines sua ostensione ꝓfetiant. sut eoꝵ quibꝰ
p̾dicant exemplo suo aduita̾ trahant. Unde pauliis
apłs qͦtiens fustibꝰ cesus. qͦciens lapidat᷑. qͦciens naufra
giũ ꝑtulit. ꝗ̃ta ꝓueritate sustinuit. qͦd adtertiũ ce¬
iũ raptus. qđ inparadĩ sũ ductꝰ sit corinthiis narr̾at.
ut eoꝵ sensũ afalsis p̃dicatoribꝰ au̾tat. ⁊ dũ se uinotes¬
ceret qͣlis ẽẽt. illi eis uilescerent qͦs ab eis cognouerat ini¬
pas loquunt᷑ in hoc qͦq omipotentis dĩ unitatores st̃.¬

Expanded text:
da a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent da a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra eorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae gloriae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat; et dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent quos ab eis cognoverat iniroprias loquuntur, in hoc quoque omnipotentis Dei imitatores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pes. n̾recipit nos. Propt̃̾ hoc siuenero. c̃moneã eiꝰ oꝑa
que facit. uerb malignis garriens in nos. H linc paulus
iterum dethentib coruithus loqͥtur dicens. Epłȩ in¬
quiunt gͣuessunt. et fortes. p̾sentia aut̃ coiꝑis infii¬
ma: sermo contẽptibił. Hoc cogitet qͥ eiꝰ modi ẽ.
qr quales sumꝰ ũbo ꝑepłam absentes. tales ⁊ p̾sentes
inoꝑe. Hi et eni quoꝵ uita in exemplo imnitationis
prauis moribꝰ remanentes. bene uiuere ꝯtẽpnant. S
hac inre subtili inqͥsitione necesse ẽ. ut semet ipsum
animꝰ inuestiget ne fortasse suç laudis głam querat.
et animarũ lucra se quęrere nr̃i cogitatio simulet.
Sepe enĩ sui nomiriis laude animꝰ pascit᷑. ⁊ qͣsi subobten¬
tu lucroꝵ spirtaliũ cũ dese bona dici cognouerit le¬
tatur. Et sepe suę glẽ defensione contra detrahentes iras¬
citur. & fingit sibimet qđ hoc exeoꝵ zelo faciat. qͦr cor¬

Expanded text:
pes non recipit nos; propter hoc si venero, commoneam ejus opera pes non recipit nos; propter hoc si venero, commoneam ejus opera quae facit, verbis malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, dicens: Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis; hoc cogitet qui hujusmodi est, quia quales suin opere . Hi enim quorum vita in exemplo imitationis pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laudis gloriam quaerat, et animarum lucra se quaerere nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritualium, cum de se bona dici cognoverit, laetatur. Et saepe gloriae suae defensione contra detrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum zelo faciat q