comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ieum dõ ꝓuob̾ et causam magni ꝑiculiurĩ ñ
apud uos u̾bis. s apud dm̃ lacrimis agerem
ne conũtat inluctum gaudium meũ quo solco
ꝗaude de uob̾ & int̾ tanta scandala quibrubiq
abundat hic mundus aliqnͣdo consolaricogi¬
tans copiosam congregationẽ & castam dilettio¬
nẽ. & scam conũsatione ur̃am. et largiorem gra¬
ciam cdĩ quȩ data ẽ uob̾ut ñ solum caruales uri¬
pcias contempneretis uierum etiã m domosos¬
etatem eligeretis habitandi unanimes: ite sir uob̾
amma una & cor unum indm̃. hec in uob̾bona.
hec cdĩ dona consid̾ans: int̾ multas tempestates
quib ex aliis malis quatitur cor meum solet
ut cũq reqinescere. Cnrrebatis bene: quis uos faᷤᷤ¬
cinautes Suasio illa ñ ẽ exdeo: quiuiocarut uoᷤᷤ
Modicum ferm̃ti: nolodicere qd̾ sequitur. hoc
enimagis cupio &e oro & hortor ur ipsum ferm̃tũ
reũtatur in meliꝰ ñtota masa ficut pene iã fecerat

Expanded text:
meum Deo pro vobis, et causam magni periculi vestri, non meum Deo pro vobis, et causam magni periculi vestri, non apud vos verbis, sed apud Deum lacrymis agerem, ne convertat in luctum gaudium meum quo soleo gaudere de vobis, et inter tanta scandala quibus ubique abundat hic mundus aliquando consolari, cogitans copiosam congregationem, et castam dilectionem, et sanctam conversationem vestram, et largiorem gratiam dei, quae data est uobis, ut non solum carnales nuptias contemneretis, uerum etiam in domo societatem eligeretis habitandi unanimes, ut sit uobis anima una et cor unum in deum. Haec in nobis bona, haec dei dona considerans inter multas tempestates, quibus ex aliis malis quatitur, cor meum solet utcumque requiescere. currebatis bene. quis uos fascinauit? suasio illa non est ex deo, qui uocauit nos. modicum fermenti — nolo dicere, quod sequitur; hoc enim magis cupio et oro et hortor, ut ipsum fermentum reuertatur in melius, non tota massa, sicut paene iam fecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
icut parata ẽ seueritas peccara que muene¬
rit umditare. ita ñilt caritas qd uindi¬
cet inuenire. hec causa fecit ut ñ uenurem
aduos. cum meam p̃sentiã queceretis. ñ
adpacis ure gaudium. s addissensiomis ure au¬
giñtium. Quomodo em̃ contempnerem et ipu¬
nitũ relinquerem: si et me p̃sente tantus cir̃ tu¬
multꝰ existeret qnͣtus me absente ep si oculosme¬
os latuit. tam̃ aures measurĩs uocib uberaut
Qam fortassis etiam maior eẽt ur̃a sedatio inpser¬
sisunum exemplum contra sanam disciplinain
qdͣ uob ñexpedit pecebatis. ac fic ñ quales uolo m¬
uentrem uos: et ipse uiienirer anob. qualem nõ
uolebatis. Cumgͥ scribat apłs ad cornithios di¬
cens. testem dinfatio suꝑ annnam meam qͥ apar¬
cens uiob̃ ñ dum ueni corinthitm: ñ quia domina¬
ico uob̾ quia parters uob̾ ñ adrios uem. Pepci et¬
ammͥ. ne tristitiam suꝑ t̾stitiam hab̾em. et elegi
ñtit exhib̾em fatiemnicam uob̾. s effund̾em. cor

Expanded text:
icut parata est seueritas peccata, quae iuuenerit, uindicare, ita non uult caritas, quod uindicet, inuenire. haec causa fecit, ut non uenirem ad uos, cum meam praesentiam quaereretis non ad pacis uestrae gaudium sed ad dissensionis uestrae augmentum. quo modo enim contemnerem et inpunitum relinquerem, si et me praesente tantus uester tumultus existeret, quantus me absente etsi oculos meos latuit, tamen aures meas uestris uocibus uerberauit? nam fortassis etiam maior esset uestra seditio in praesenniciosissimum exemplum contra sanam disciplinam, quod uobis non expedit, petebatis; ac sic non, quales uolo, inuenirem uos et ipse inuenirer a nobis, qualem non uolebatis. Cum ergo scribat apostolus ad Corinthios dicens: Testem deum facio super animam meam, quia parcens uobis nondum ueni Corinthum, non quia dominadico vobis, quia parcens vobis non ad vos veni. Peperci etiam mihi, ne tristitiam super tristitiam haberem; et elegi non ut exhiberem faciem meam vobis, sed effunderem cor
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ soletis: Sicut enim ad loca munitiora festinan¬
ciꝰ inigrant. quiruinam domꝰ uident contritis
parietib inminere. sic corda xp̃iana. qnͣtoma.¬
gis sentiunt mundi hiñ rumam crebrescentib
tribulationib ꝓpinquare: tantomagis debent
bona que int̾ra recond̾e disponebant inthesaurũ
celestem impigra celeritate transferre ut si aliquis
humanꝰ casus acciderit gaudeat qui deloco rumo¬
so emigrauit:. Si autem nichil tale fuerit subsecu¬
tum. ñ contristet᷑: q̃ qnͣdoq moritur᷑ in mortali do¬
mino ad quem uenturꝰ est. bona ꝓpͥa cõmendauit.
uires. quas ipse nouit. facite qd̃ soletis alacriore a¬
mro qmͣ soletis et int̾ omnes scłi huius molestia ᷤ.
aplicam exhortationem corde retinete ubi att dñs
inꝓtimo ẽ: nichil solliciti fueritis: Lalia michi
de uob̃ nuittientur. quib nouerim ñ ꝓpt̾ meam
p̃sentiam s ꝓpt̾ dei p̃ceptum qui numqmͣ ẽ ab sẽs

Expanded text:
quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatquam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere disponebant, in thesaurum caelestem inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit, si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur, qui quandoque moriturus inmortali domino, ad quem uenturus est, bona propria commendauit. bet, secundum suas uires, quas ipse nouit, facite, quod soletis, alacriore animo, quam soletis, et inter omnes saeculi huius molestias apostolicam exhortationem corda retinete, ubi ait: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis. talia mihi de uobis nuntientur, quibus nouerim non propter meam praesentiam sed propter dei praeceptum, qui numquam est absens,
Abbreviated transcription (Latin):
gustias temporis parui. s horrendas penas ignis
et̃ni. slam si modo tanta cura. tanta intentione. tã¬
to labore agitis. ne maliquos cruciatus transitorios
incidatis: qnͣtum uos oportet ẽẽ sollicitos ut sem¬
pit̾nas miserias fugiatis: Et si mors sic timetur
que funit temporalẽ laborem: qͦmodo tim̃da est
que mittit mnet̾num dolorẽ: Ex si delicie scł huiꝰ.
breues et sordide sic amantur: qnͣto uehem̃tius fu¬
tura scł̃i gaudia pura et infinita querenda fc̃ Ista
cogitantes nolite ẽẽpigri inoꝑib bonis: ut ad ur̃i
seminis messem. suo tempore ueniatis. Nuntiatũ
ẽ enĩ michi: qd̃ morem ur̃ in de uestiendis paupi¬
b fueritis obliti: ad qm miscliam cum p̾sens essẽ
uos exhortatus sum et nunc exhortor. ne uos uin-¬
cat et pigros fatiat contritio mundi huiͣ cui talia
ñ potest. uentura p̃dixit: Non solum gͦ non debe-¬
tis miñ facere oꝑa miscilie: sedetiam debetis ampli

Expanded text:
gustias temporis parui sed horrendas poenas ignis gustias temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatis. Nuntiatum est enim mihi, quod morem uestrum de uestiendis pauperibus fueritis obliti, ad quam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mundi huius, cui talia ui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
cia corporalis: Nam spũ et cordis affectui. puto uos
ñ dubitare nullo modo me a uob̃ posse discedere
qmͣuis me ampliꝰ contristet forte qmͣ uos ipsos.
qd̃ infirmitas mea sufficere. ñ potest oĩb curis qͣs
de me exigunt m̃bra xp̃i quib meet timor eius
et caritas senurre compellit: Illud enĩ nouerit ur̃a¬
diletto. nũquam me absentem fuisse licentiosa
lib̾tate s necessaria seruitute que sepe scõs fr̃s et
collegas meos. etiã labores marinos et transmari¬
nos compulit sustinere: aquib me semp ñin deuo¬
cio m̃tis. s minꝰ idonea ualitudo corporis. excusa¬
uit. ꝓinde dileccissimi fr̃s sic agite ut qd ait apłs.
siue adueniens et uidens uos. siue absens audiam
de uobis. quia statis in uno spũ: uno animo conla¬
borantes fidei enͣgelice. Siuos aliqͣ molestia tẽpora¬
lis exagitat. ipsa uos magis admonere debet. quẽ
ad modum de illa uita cogitare debeatis. ubi sine
auquo labore uiuatis: euadentes ñ molestas an-¬

Expanded text:
tia corporalis. Nam spiritu et cordis affectu puto vos non dubitare nullo modo me a vobis posse discedere; quamvis me amplius contristet, quam forte vos ipsos, quod infirmitas mea sufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor ejus et charitas servire compellit. Illud enim noverit Dilectio vestra, nunquam me absentem fuisse licentiosa libertate, sed nececollegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis excusauit. proinde, dilectissimi ro fratres, sic agite, ut, quod ait apostolus, siue adueniens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu uno animo conlaborantes fidei euangelicae. si uos aliqua molestia temporalis exagitat, ipsa uos magis admonere debet, quem ad modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas an
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i et coep̃o ꝑ egrio: aliꝑius et augustinꝰ
indomino salutem. Ad honorabilẽ
fiẽm nr̃m marimũ litt̾as dedimus. credentes eñ
gratanter eas suscepturum. Utrum tam̃ aliquid ꝑ¬
feccrimꝰ: ꝑxima occasione qmͣ reꝑire potueris di¬
gnare rescrib̾e. Sciat sane ꝓ lixas epłas ad famili¬
arissimos nros ñ solum laicos uerũ etiã epõs sic qͦ¬
modo ista scpͥta ẽ ad cos scrib̾e ñsolere. ut et citoscri¬
bantur et certa teneantur cõmodius cum legunt᷑.
ne forte istum morẽ nr̃m nesciens factam sibi

Expanded text:
episcopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatione quadragesime sordidata cum of¬
fensionc sensus ad fontem tractarentur. isi aliqͣ
dic lauarentur: istum autem diẽ potius. ad hoc
elatum quo cena dm̃ica amuu̾sarie celebratur. Et
quia concessum ẽ hoc baptismũ accepturis mł¬
ti cũeis lauare uoluert̃ ieiuniũq relarare. his
ut potui disputatis moneo ut ea que p̾loctitus
sum serues qnͣtum potes. ut dccet erese prudẽtẽ¬
et pacificum filtum. Alia que int̾ro gasti.si dns
uoluerie alio tempore expediam. Epł s̃ aug̃ ad¬

Expanded text:
obseruationem quadragesimae sordidata cum ofobseruationem quadragesimae sordidata cum offensione die lavarentur. Istum autem diem potius ad hoc electum, quo coena dominica anniversarie celebratur. Et quia concessum est hoc Baptismum accepturis, multi cum his lavare voluerunt, jejuniumque relaxare. His ut potui disputatis, moneo, ut ea quae praelocutus sum serves quantum potes, ut decet Ecclesiae prudenteac pacificum filium. Alia quae interrogasti, si Dominus voluerit, alio tempore expediam. AD
Abbreviated transcription (Latin):
quod nulla horum diu̾sitate uariatur S ñnullos ꝓ¬
babilis quedam ratio delectauit. ut uno certo die per
annum quo ipsam cenam dñs dedit: tanqmͣ adinsig¬
morem cõmemorationempost cibos offerri et accipi
placeat. corpus et sangriẽ  domim. honestiuᷤ
autem ficri e arbitror ea hora: ut qui etiam ieiuina¬
ũit ante refectionem que hora nona fit ad oblationẽ
possit occurrere. Qua ppt̾ neminẽ coginꝰ ante dm̃eã
illam cenam prande. s nulli etiam contradicere au¬
demꝰ. Hoc tam̃ñ arbitror institutum: nisi quia
plures et ꝓpeom̃s inplerisq locis eo die lauare con¬
sucuerunt. Et quia ñ nulli etiam ieiuum custo¬
diunt mane offertur ꝓpt̃ prandentes. quia et ie
uinia et lauachra tolerare ñ possunt: ad uesꝑam
uͦ ꝓpt̃ ieunantes. Si autẽ queris cur etiam lauã¬
di mos ortus sit. nicħ michi de hac re cogitanti ꝓ-¬
balius occurrit: nisi quia baptitandorum corꝑa

Expanded text:
quod nulla morum diuersitate uariatur. Sed nonnullos pquod nulla morum diuersitate uariatur. Sed nonnullos probabilis quaedam ratio delectauit: uno certo die per annum, quo ipsam cenam dominus dedit, tamquam ad insigniorem commemorationem post cibos offerri et accipi liceat corpus et sanguinem domini. honestius autem arbitror ea hora fieri, ut, qui etiam ieiunauerit, post refectionem, quae hora nona fit, ad oblationem possit occurrere. quapropter neminem cogimus ante dominicam illam cenam prandere, sed nulli etiam contradicere audemus. hoc tamen non arbitror institutum, nisi quia plures et prope omnes in plerisque locis eo die lauare consueuerunt, et, quia nonnulli etiam ieiunium custodiunt, mane offertur propter prandentes, quia ieiunia simul et lauacra tolerare non possunt, ad uesperam uero propter ieiunantes. Si autem quaeris, cur enam lauandi mos ortus sit, nihil mihi de hac re cogitanti probabilius occurrit, nisi quia baptizandorum corpora per
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iam dm̃cum corpus intrarit: priꝰqm̃ cet̾i cibi.
Nam id̃o ꝑuniũsum orbem mos iste seruatur.
Neq enim quia post cibos dominꝰ dedit. ꝓpt̾ea pran¬
si aut cenati fr̃s ad illud sacram̃tum accipiendum cõ¬
uentie debent: aut sicut fatiebant. quos apłs ar¬
gitit et em̃dat. m̃sis suis ista mistere. Namq sal¬
uator qtio uehementiꝰ cõm̃daret mist̾ii illius al¬
titudinem ultimũ hoc uoturo artiꝰ infigere me¬
morie discipulorũ aquib ab passionẽ digressũs e¬
rat. et idõ precepit quo deinceps ordine sum̃etur.
ut apłis ꝑ quos eccłas dispositurꝰ erat. seruarit
hunc locum. Nam si hoc ille moniussiut post ei¬
bos alios accipetur credo qd̃ morem illum nemo
uariass. Cum u ait apłs de hoc sacram̃to loquens.
ꝓpt̾ quod fr̃s cum conuenitis ad manducandũ in¬
uicem expectate. si quis esurit domi manducet ut ñ
adinditium conueniatis: statim subtęxuit. cetera aũ
cum ueño ordinabo. unde intelligidatur quia mul

Expanded text:
prius dominicum corpus intraret quam ceteri cibi; nam ideo per uniuersum orbem mos iste seruatur. neque enim quia post cibos dedit dominus, propterea pransi aut cenati fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere moriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat; et ideo non praecepit, quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, sacraret hunc locum. nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo, quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait apostolus de hoc sacramento loquens: propter quod, fratres, cum co.nuenitis ad manducandum, inuicem expectate; si quis esurit, domi manducet, ut non ad iudicium conueniatis, statim subtexuit: Cetera autem, cum uenero, ordinabo. unde intellegi datur, quia mu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam dĩ que cathouca dicitur. sicut de illa ꝓ pħ̾atũ
ẽ ꝑ orbem t̾rarum diffusam uidemꝰ arbitratnur
tum erat. Nlam et incapite sacro scĩ psalt̾ii scͥptum ẽ
defilio dĩ. Dñs clixit adme filius ms̃ estu. ego hodie
genuite. Postula ame et dabo tͥ gentes hereditatẽ

Expanded text:
esiam eius, quae catholica dicitur, sicut de illa prophetatum est, per orbem terrarum diffusam uidemus, arbitramur tum erat. nam et in capite sacrosancti psalterii scriptum est de filio dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te
Abbreviated transcription (Latin):
lue scĩtatis epłam admonitu me t̾rificante sũs¬
cepi. Et enĩ uenerabilis papa. si thorus ille legitimꝰ
pauidos ht̃ accessus: quo debet ptiniri suplicio
diuinas qui tenerat rationes: arguetur gͦ ꝓfec¬
to: qui diuma atq humana neglexit Et quẽ
libido p̾uenit gladius ultor absumet: eumq
quẽ insobrium intantis angustiis fama ueridica
publicauit. caueris ꝑitur̃. quocũq supplicio custo¬

Expanded text:
e Sanctitatis epistolam admonitu me terrificantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus ille legitimus pavidos habet accessus; quo debet puniri supplicio divinas qui temerat rationes? Arguetur ergo profecto qui divina atque humana neglexit, et quem libido praevenit, gladius ultor absumet; eumque quem insobrium in tantis angustiis fama veridica publicavit, carceris periturum quocumque supplicio custo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentes: Si autem intelligunt. ambos ut
dixi audiant: ⁊ qd uoluerint fatiant. Si que eriã
plebes auob̃ adnos transierint quas putas ado¬
minis ooactas: hoc ⁊ ibi fiat: ambos nos audiant.¬
⁊ eligant quod placucrit. Si autẽ ñuis hoc fiericu
ñappareat ñ uos deu̾itate p̾stume. s cauenda ẽ ira
dei. ⁊ hic difuturo seculo. ad uiro te ꝑxp̃m: ut ad¬
ista respondeas.

Expanded text:
intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant et eligant, quod placuerit. si autem non uis hoc fieri, cui non appareat non uos de ueritate praesumere? sed cauenda est ira dei et hic et in futuro saeculo. adiuro te per Christ
Abbreviated transcription (Latin):
si xp̃o aurem p̾beas. ⁊exipsa tua possessione ad mo¬
neri qmͣ impia cout̃ xp̃m loqͣmini. Si enĩ huma¬
nouire p̃sumis firme te possid̾e qd̃ emisti argento
tuo qnͣto firmiꝰ diuino iure possidet. xp̃c qd̾ emit
sanguine suo: Et ille qͥdẽ inꝯtusse possidebit to¬
tum qd̃ einit. de quo dictum ẽ dñabit᷑ amari uq
admare. ⁊ aflumine usq ad t̾minos orbis t̾re. s
terte quo m̃ ꝯfidis ñ te ꝑditurum qd̃ in africa ui¬
deris emisse: qui xp̃m dicis toto orbe ꝑdito ad so.¬
lam africam remansisse: Quid multa: Si uolun¬
tate sua mappalienses intuã cõmunionẽ tñsier̃
ambos nos audiant ita ut rescribantur que dici¬
m᷑ ⁊ anob̾ subscͥpta meis pumice intp̃tentur ⁊ re¬
moto timore dñationis. eligant qd uoluerint.
Exhis enĩquedicimꝰ apparebit utrum coacci in
falsitate remancant: an uolentes teneant u̾itatẽ.
Sieni hec ñ intelligunt. qͣ temeritate tradixisti ñ

Expanded text:
si Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admosi Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admoneri quam impia contra Christum loquamini. Si enim humano jure praesumis firme te possidere quod emisti argento tuo, quanto firmius divino jure possidet Christus quod emit sanguine suo! Et ille quidem inconcusse possidebit totum quod emit, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non
Abbreviated transcription (Latin):
d quia in rebaptirandis mappaliensis
sic̃ homo timere uotusticur ñuale¬
ar iussio regalis in ꝑuincia. si tantum
ualuit iussio ꝓuincialis inuilia: Siꝑsonas com¬
pares: tu possessor ille imꝑator: Si loca compares
tu infundo ille inregno. Sicausas cõpares. ille
ut. diuisio resarciatur. tu ut imnitas diuidatur.d
nos te de homiẽ nt̾remus. Namposscinus agere:
ut.x. libras auri. scsm imꝑatoria iussa ꝑ solueres.
ante forte ꝓpt̃ea non habes unde reddas qd̃ dare
uissi surit rebaptitatores. dum multum erogasut
emas quos rebaptires: s nos ut dixi de homine
te ñ t̾remus xp̃c te potiꝰ t̾reat: cui uolo scire quidres¬
pondeas. si tͥ dicat. Crispine caꝵ fuit p̃cium tuum
ad em̃dum timorem mappauensiũ. ⁊ uilis mors
mea adem̃dum amorem oĩum gentiume plus
ualuit rebaptizandis colonis tuis qd̃ numeratum
ẽ desaculo tuo: qtnͣ baptirandis ppłis meis quod
mandauit delat̾emeo: scio te plura audire posse¬

Expanded text:
d quia in rebaptizandis Mappaliensibus sicut homo timeri uoluisti, cur non ualeat iussio regalis in prouincia, si tantum ualuit iussio prouincialis in uilla? si personas compares, tu possessor, ille imperator; si loca compares, tu in fundo, ille in regno; si causas compares, ille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed nos te de homine non terremus. nam possemus agere, ut decem libras auri secundum imperatoria iussa persolueres. an forte propterea non habes, unde reddas, quod dare iussi sunt rebaptizatores, dum multum erogas, ut emas, quos rebaptizes? sed nos, ut dixi, de homine te non terremus; Christus te potius terreat. cui uolo scire quid respondeas, si tibi dicat: \'Crispine, carum fuit pretium tuum ad emendum timorem Mappaliensium et uilis mors mea ad emendum amorem omnium gentium? plus ualuit rebaptizandis colonis tuis, quod numeratum est de saeculo tuo, quam baptizandis populis meis, quod manauit de lat
Abbreviated transcription (Latin):
multa te latent. S etiam si hoc uerum eẽt: ncħ intiutis
morib inuentre debuerunt. qd̃ recte rep̃henderent. et
unde eccłam blasphemarent. Adhuc me putas fortasse
id̾o ista dicere: quia ñ accepi satisfactionẽ tuã. Innmo ꝓpt̃¬
ea dico. ne ipse ñ possim satis d̾o facere de peccatis meis:
si ħtͥ racuero. Noui quia cor habes. s ⁊ tardum securũ ẽ:
transigenoȩ uitȩ fallacis. Docebit te qd̾ dico dñs ds̃ qui tͥ
int̾clusit om̃s uas ad quas illo uti uoluisti. ut dirigat
te suntelligas millam uiam ꝓpt̃ qm ambulandã tͥ tam
sca saremamposita ẽ.¬

Expanded text:
multa te latent. sed etiam si hoc uerum esset, nihil in tuis multa te latent. sed etiam si hoc uerum esset, nihil in tuis moribus inuenire debuerunt, quod recte reprehenderent et unde ecclesiam blasphemarent. adhuc me putas fortasse ideo ista dicere, quia non accepi satisfactionem tuam. immo propterea dico, ne ipse non possim satis deo facere de peccatis meis, si haec tibi tacuero. noui, quia cor habes, sed et tardum securum est,transigendae uitinterclusit omnes vias, ad quas illo uti voluisti, ut dirigat te, si intelligas, in illam viam, propter quam ambulandam tibi tam sancta sarcina imposita e
Abbreviated transcription (Latin):
multos mȩccłam catholicã aduuante dño ꝑte eẽ collec¬
tos: ut ñ debeã plangere plures inde disꝑgi. Sic enim
uulñ asti ȩccłam yppomensem. utt nͥ te dñs om̃ĩb curis &
sairinis scłarib erpeditũ. ad ueram ep̃alem uitam. uiccũꝙ
reuocau̾it. tale uulnus sanari ñ possit. Cum autẽ tumage
magisꝙ implicare te ñ cesses. ut etiam reb quib remin¬
tiasti. ce post renunciationẽ inserueris. qd̾ nec apud hu¬
manas ipsas leges ullomͦ defendi potest: ⁊in ea ꝓfessione
inuere dicatis. cuni frugalitas eccłe tuȩ sufficere ñ possit.
ut quid queris cominunionẽ meã. cum audire nunqͣm
uolueris ammonitionẽ meã: anut qͥcqͥd facis. mͥimpu¬
terte homines. quoꝵ. querelas sustinere ñ possũ: frust᷑
autem suspicaris cos eẽ obtrectatores. tuos: qui tͥ semꝑ
⁊ mutta pͥore adu̾sati sunt. Non ẽ tra. Nec mirũ: quod

Expanded text:
multos in ecclesiam catholicam adiuuante domino per te esse collecmultos in ecclesiam catholicam adiuuante domino per te esse collectos. ut non debeam plangere plures inde dispergi. sic enim uulnerasti ecclesiam Hipponiensem, ut, nisi te dominus omnibus curis et sarcinis saecularibus expeditum ad ueram eprevocaverit, tale vulnus sanari non possit. 2. Cum autem tu magis magisque implicare te non cesses, ut etiam rebus quibus renuntiasti, te post renuntiationem inserueris, quod nec apud humanas ipsuiuere dicaris, cui frugalitas ecclesiae tuae sufficere non possit, ut quid quaeris communionem meam, cum audire numquam uolueris admonitionem meam? an ut, quicquid facis, mihi inputent homines, quorum querelas sustinere non possum? frustra autem suspicaris eos esse obtrectatores tuos, qui tibi semper et in uita priore aduersati sunt. non est ita nec mirum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ommosincerit̃ dilectissimo ⁊ uotis omĩb be¬
atificando fr̃r ⁊ consac̾doti paulo: augtinus
indño salutẽ. Iam mnerorabilẽ me ñ uocairᷤ.
nͥetiam m̃dacem putares. Quid enim aliud
neuum discordiȩ ⁊ odiũ detestandũ quasi in re manifesta
ñ caueã. ne alus p̃dicans ipse itꝓb inuemar: aut ita ue¬
limeicere stipulã de ocło tuo. ut in meo trabẽ nitͥam: ñ ẽ
qd̾ putas. Eoce it̾m dico. i testor dm. qi situtͥ eauelles quȩ tͥ
ego uolo: iã olim securꝰ inaͦ unueres ⁊ in nominis eiꝰgła.
totam eꝰeccłiã letificares. Ecee iam scͥpsi. ñ tm̃ te eẽ fr̃em meu̾:
s etiam collegam meũ. Neq enim fieripot̾ ut ñ sit collega
m̃s quilib ep̃c eccłȩ catholicȩ qualiscũꝙ sit: millo eccłiasti¬
co udicio dampnatꝰ. S ut tͥ ñ commnunicẽ: nulla causa
ẽ ñ quia tͥ adulariñ possum. Tibi em̃ maxie debeo:
citatẽ cartratis ueracit᷑ obunrgando. & ita gaudeo

Expanded text:
O SINCERITER DILECTISSIMO ET VOTIS OMNIBUS BEA- TIFICANDO FRATRI ET CONSACERDOTI PAULO AUGUSTINUS IX DOMINO SALUTEM. Tam inexorabilem me non uocares, nisi etiam mendacem putares. quid enim aliud aduersus te naeuum discordiae et odium detestandum, quasi in re manifesta non caueam, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar, aut ita uelim eicere stipulam de oculo tuo, ut in meo trabem nutriam? non est, quod putas. ecce iterum dico et testor deum, quia. si tu tibi ea uelles, quae tibi ego uolo, iam olim securus in Christo uiueres et in nominis eius gloria totam eius ecclesiam laetificares. ecce iam scripsi non tantum te esse fratrem meum sed etiam collegam mesit, nullo ecclesiastico iudicio damnatus. sed ut tibi non communicem, nulla causa est, nisi quia tibi adulari non possum. tibi enim maxime debeo, citatem caritatis ueraciter obiurgando. et ita gaudeo
Abbreviated transcription (Latin):
egisse que debui. hoc adultimum rogo ut ges¬
tis istis dignemini subscrib̾e qui potestis. ħͥ
responsione ur̃a opus ẽ: teneam respotisionẽ
uram. de hac assensione aliquid acclamate:
Appło acclamatum ẽ fiat fiat. dictum ẽiugies

Expanded text:
egisse quae debui: hoc ad ultimum rogo, ut Gesegisse quae debui: hoc ad ultimum rogo, ut Gestis istis dignemini subscribere qui potestis. Hic mihi responsione vestra opus est: teneam responsionem vestram; de hac assensione aliquid acclamate. A populo acclamatum est: Fiat, fiat; dictum vicies
Abbreviated transcription (Latin):
matum c̃. Iuditio tuo grãs agimus: dictum est
tugies sexies. Cumq reticeretur: augustiñ epc̃ dix̃.
ligo caritati et bentuolentie urẽ. apud dñm dm̃
nr̃m gratias ago: immo de illa grãs ago. C igo fis
quicquid ẽ qd̾ ad me ꝑferebatur: adillum ꝑferatur.
ubi necessarium fuit consilium meum: n negabo
auxilium. absit ut me abstraham. lam̃ quicqͥd il¬
lud ẽ qd̾ ad me ferebatur: ad illum ꝑferatur. Ipse
me aut confulat si forte ñiuenit quid facere debe¬
at: aut poscat ad uitorem quẽ nouit patrem. ut
et uob̾uicħ dcsit et ego tandem aliqñdo si qnͣtulũ¬
cumq spacium donauerit ds̃. ipsam meam qnͣ¬
tulamcq uitam ñdem segnitie. uec dem inertie:
s inscĩs scͥturis qñtum ipse ꝑmittit et largitur
exercram. hoc et ipsi ꝑderit: et ꝑillum etiam uo¬
bis. Nemo gͦ inudcat ocio meo: quia meum
ocium. maginm habet negotium. Uideo me
de hac reꝓptet qm̃ uos inuitaui: omia uob̾cũ

Expanded text:
matum est: Iudicio tuo gratias agimus\' - dictum est matum est: Iudicio tuo gratias agimus\' - dictum est uicies sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Ego caritati et beniuolentiae uestrae apud dominum deum nostrum gratias ago, immo de illa gratias ago. ergo, fratres, quicquid est, quod ad me feratur, ad illum perferatur. ubi necessarium fuerit consilium meum, non negabo; auxilium absit ut subtraham. tamen quicquid illud est, quod ad me ferebatur, ad illum perferatur. ipse me aut consulat, si forte non inuenit, quod facere debeat, aut poscat adiutorem, quem nouit patrem, ut et uobis nihil desit et ego tandem aliquando, si quantulumcumque spatium mihi donauerit deus, ipsamque meam quantulamcumque uitam non dem segnitiae nec donem inertiae, sed in sanctis scripturis, quantum ipse permittit et largitur, exercbis. Nemo ergo invideat otio meo, quia meum otium magnum habet negotium. Video me de hac re propter quam vos invitavi, omnia vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
tredecies. Cumq reticeretur: augustinꝰ epẽ dixit. Crit
p̃rb̾r ut ẽ: qnͣdo d̾s uoluerit futurus ep̃c. S pla¬
ne mͦ facturꝰ sũ ad iuuante misccłia di: qđ̾ hucusq
ñ feci. Nostis ante aliquot annos qd̾ facere uolue¬
rim et ñ ꝑmisistis. Placuit mͥ et uob̾ ꝓꝑcurãscͥpt᷑aꝵ¬
qmͣmichi patres et frẽs et coepĩ mei. duob conci¬
lus numidie et carthaginiis imponere dignati st̃.
ut ꝑ quinq dies nemo mͥ molestus eẽt: et gesta cõ¬
fecta sunt. Placuit acclamastis: tecitatur placi¬
seruatum ẽ circa me. et postea uiolent̃ irruptũ
ẽ. et ñ ꝑmittor ad qd uolo uacare. Ante meri¬
diem et post meridiem: occupationib hominũ
implicor. Obsecro uos et constringo ꝑxp̃m ut huic
iuuem. hoc ẽ eraclyo prb̃ro. quem hodic innomiẽ
xp̃i be signo epm̃ successorem michi. paciamim me
refund̾e onera occupationum meaꝵ. Appło accla¬

Expanded text:
' — dictum est tredecies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: \'Erit ' — dictum est tredecies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: \'Erit presbyter, ut est, quando deus uoluerit, futurus episcopus. sed plane modo facturus sum adiuuante misericordia dei, quod adhuc usque non feci. nostis, ante aliquot annos quod facere uoluerim, et non permisistis. placuit mihi et uobis proptm mihi fratres et patres mei, coepiscopi mei, duobus conciliis Numidiae et Carthaginensi inponere dignati sunt, ut per quinque dies nemo mihi molestus esset. et gesta confecta sunt, placuit, adclamastis; recitatur placiservatum est circa me; et postea violenter irruptum est, et non permittor ad quod volo, vacare: ante meridiem et post meridiem occupationibus hominum implicor. obsecro uos et constringo per Christum, ut huic iuueni, hoc est Eraclio presbytero, quem hodie in nomine Christi designo episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum mearum>. a populo adcla
Abbreviated transcription (Latin):
bene dignus: dictum ẽ quinquies. dignum et
uistum ẽ dictum ẽ secties. Cumq reticeretur:
angustinꝰ ep̃c dixit. Ergo ut dicebam. uoluntatẽ
meam et uoluntatem ur̃am gestis eccl̃asticis
quͣtum ad homines aitmet. confirmatũ uolo.
Quantum uero ad latentem ommipotentis uolũ¬
tatem õs ut dixi oremus: ut confirmet d̾s̃ qd̃ oꝑ¬
atur in nob̾. Appło acclamatum ẽ. Iuditio tuo
grãs agimus. Dictum ẽ sedecies: fiat fiat. dictũ
Scio qd̾ scitis et uos: s nolo deillo fieri quod de ine
factum ẽ. Quid autem factum sit: multi scitis. Illi
soli nesciunt qui tunc. aut ñ dum erant nati: aut
ñ dum habebant etatem sciendi ad huc incorpore
posito beate mernorie patre et epõ meo sene ualctio
epc̃ ordinatus sum: et sedi cum illo. Qd̾ concilio ni¬
ceno ꝑhibitum eẽ nesciebam: nec ipse sciebat. Qd̾ gͦ
rep̃hensum ẽ in me: nolo rep̾hendi infilio meo: apo

Expanded text:
nus — dictum est quinquies —; dignum et iustum est\' — dictum est sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: \'Ergo, ut dicebam, uoluntatem meam et uoluntatem uestram gestis ecclesiasticis, quantum ad homines adtinet, confirmatam uolo: quantum uero ad latentem omnipotentis uoluntatem, omnes, ut dixi, oremus, ut confirmet deus, quod operatur in nobis\'. a populo adclamatum est: \'Iudicio tuo gratias agimus\' — dictum est sedecies —; \'fiat, fiat\' — dictum iscopus dixit: \'Scio, quod scitis et uos, sed nolo de illo fieri, quod de me factum est. quid autem factum sit, multi scitis; illi soli nesciunt, qui tunc aut nondum erant nati aut nondum habebant aetatem sciendi. adhuc in corpore posito beatae memoriae patre et episcopo meo sene Valerio episcopus ordinatus sum et sedi cum illo, quod concilio Nicaeno prohibitum fuisse nesciebam nec ipse sciebat. quod ergo reprehensum est in me, nolo reprehendi in filio meo\'. a
Abbreviated transcription (Latin):
gaꝵ curis refecͥtos m̃tis oculos: illa tͥ notissima
ratiuncula inrespiratione leuat m̃tem atq intel¬
ligentiam. oculis et hoc uulgari aspectu ẽẽ me¬
liorem. Qd̃ ita ñ eẽt: nisi magis eeñt illa quem
telligimus. qmͣ ista que cerminus. Cui ratioci¬
nationi. utrum ualde nicħ inimicum sit peto
mecũ consid̾es. Hac gͦ int̾im recreatus cũ dõ in
auxilium dep̃cato et impsum et mea que ue¬
rissime uera sunt attolli ceꝑo. tanta ñ numꝙͣ
rerũ manentium p̃sũptione cõpleor. ut mirer
int̾dum illamͥ opus eẽ ratiocinatione. ut hec eẽ
credam que tanta in sunt p̾sentia. qnͣta sibi qͥsq¬
ipse fit p̃sens. Recole tu quoq. nam te fateor huiꝰ
rei eẽ diligentiorem: nequid forte nesciens rescͥptis
ad huc debeam. sam michi ñ facit fidem tam ml¬
torũ onerum que aliqnͣdo numerauerã. tam re¬
pentina depositio: quamuis te accepisse litt̾as me¬

Expanded text:
garum curis refertos mentis oculos illa tibi notissima garum curis refertos mentis oculos illa tibi notissima ratiuncula in respirationem levat, mentem atque intelligentiam oculis et hoc vulgari aspectu esse meliorem: quod non ita esset, nisi magis essent illa quae intelligimus, quam ista quae cernimus. Cui ratiocinationi utrum nihil valide inimicum sit, peto mecum consideres. Hac ego interim recreatus, cum Deo in auxilium deprecato, et in ipsum, et in ea quae verissime vera sunt attolli coepero, tanta nonnunquam rerum manentium praesumptione compleor, ut mirer interdum illa mihi opus esse ratiocinatione, ut haec esse credam, quae tanta insunt praesentia, quanta sibi quisque sit praesens. Recole tu quoque; nam te fateor hujus rei esse diligentiorem, ne quid forte nesciens rescriptis adhuc debeam. Nam mihi non facit fidem tam multorum onerum, quae aliquando numeraveram, tam repentina depositio: quamvis te accepisse litteras me
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustinus. Mirum admodũ
ẽ. qmͣ michi p̃ter spem euenerit. qd cum
requiro quib epłis titis michi respon.¬
dendum remanserit. unam tantum inueni
que me ad huc debitorem teneret: qua petis ito
tanto ocio nrõ quantum ẽẽ arbitraris tecũ aut
nob̾cum cupis. indicemꝰ tibi quid in sensibilis
atq intelligibilis nature discernentia ꝓfeccrim᷑.
d ñ arbitror occultum tͥ eẽ. si falsis opimnionib
tanto quisq inseritur magis. qnͣtomagis in
eis familiariusq uolutatur multo facilius id
uireb ueris amino acuð̃e: ita tam̃ paulatim ut
ꝑ etatem ꝓficimus. quippe cũ plurimum int̾
puerum et iiuenem distet: nemo apueritia
cotidie int̾rogatus. aliqñ iiuenẽ dicet. Qd̃ no¬
lo ineam partem accipias: ut nos in his reb qͣsi
ad quandam m̃tis uiuentutem. firmioris in¬
telligentie robore ꝑuenisse existimes. Pueri enĩ
sumus. s ut dici assolet forsitam belli et ñmali.
Nam plerumq ꝑturbatos. et sensibilium pla¬

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Mirum admodum est, quam mihi praeter spem euenerit, quod, cum requiro, quibus epistulis tuis mihi respondendum remanserit, unam tantum inueni, quae me adhuc debitorem teneret, qua petis, ut tanto nostro otio, quantum esse arbitraris tecum aut nobiscum cupis, indicemus tibi, quid in sensibilis atque intellegibilis naturae discernentia profecerimus. sed non arbitror occultum tibi esse, si falsis opinionibus tanto quisque inseritur magis, quanto magis in eis familiariusque uolutatur, multo id facilius in rebus ueris animo accidere. ita tamen paulatim ut per aetatem proficipuerum et juvenem distet, nemo a pueritia quotidie interrogatus se aliquando juvenem dicet. 2. Quod nolo in eam partem accipias, ut nos in his rebus quasi ad quamdam mentis juventutem firmioris intelligentiae robore pervenisse existimes. Pueri enim sumus, sed, ut dici assolet, forsitan belli, et non mali. Nam plerumque perturbatos et sensibilium pla
Abbreviated transcription (Latin):
ricos designaret: Ad ppłm inde ñ ẽ locutus: et erat
aliquorũ inde ñ nulla tristitia. Quid plura: Deo
placint. fugata c̃ tristitia: gaudium successit. Ordia¬
tus ẽ ep̃c: quem p̃cedens ep̃c designaũat. Ergo ne¬
de me aliquis queratur uoluntatem meam ꝙͣ
credo dĩ cẽ iomnium ur̃m notitiam ꝓfero. p̃s¬
bit̾um eraclium: michi sugessorẽ uolo. Appło ac

Expanded text:
ricos designaret: ad populum inde non est locutus. Et erat ricos designaret: ad populum inde non est locutus. Et erat inde aliquorum nonnulla trisplacuit, fugata est tristitia, gaudium successit, ordinatus est episcopus, quem praecedens episcopus designauerat. ergo, ne aliquis de me queratur, uoluntatem meam, quam credo dei esse, in omnium uestrum notitiam perfero: presbyterum Eraclium mihi successorem uol
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Incertum ẽ enim ipsa senectꝰ qmͣ dui sit hoĩ.
illud tam̃ certum ẽ nullam remanẽ etatẽ: que
possit succed̾e senectuti. Quia uoluit d̾s ad istã
cuitatẽ cum iugore etatis ad uem: s. tam̃ iuue¬
sos aut contentiosos solere eccłas ꝑturbari: et qd̃
sepe sum exꝑtus et dolui. debeo quantũ ad me
attinet. ne contingat huic ꝓspic̃e ciuitati. Sicut no¬
uit caritas ur̃a: mimilibitana eccła modo fuiz. Pe¬
tiert̃ S enim me frr̃s. et marime serui dĩ qui ibi
sunt ut uenirem: quia post obitum beate memo¬
rie frĩs et coep̃i meiscueri. ñ nulla ibi ꝑturbatio
tumebatur. uemi et qͦmodo uoluit ds̃. aduiuit nos
uintis designaũat epẽ eorũ. hoc enĩ eis cũ innotu
iss: uoluntatem p̃cedentis et decedentis ep̃i sui.
libent̃ amplexi sunt. comus tamen aliquid factũ
erat unde ñ nulli contristabantur. quia frẽ stuerꝰ
putaũat posse sufficere. ut successorẽ suũ apud ele¬

Expanded text:
habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; illud tamen certum est, nullam remanere aetatem, quae possit succedere senectuti. quia uoluit deus, ad istam ciuitatem cum uigore aetatis adueni; sed tamen iuuensos aut contentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum expertus et dolui, debeo, quantum ad me adtinet, ne contingat, huic prospicere ciuitati. sicut nouit caritas uestra, in Mileuitana ecclesia modo fui; petierunt enim me fratres et maxime serui dei, qui ibi sunt, ut uenirem, quia post obitum beatae memoriae fratris coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. ueni et, quo modo uoluit, deus adiuuit nos uiuus designauerat episcopus eoisset, voluntatem praecedentis episcopi sui libenter amplexi sunt. Minus tamen aliquid factum erat. Unde nonnulli contristabantur, quia frater Severus credidit posse sufficere, ut successorem suum apud cle
Abbreviated transcription (Latin):
loriosissimo theodosio duodecies et ualẽ¬
tuuano augusto it̾um confule .ui. kł
octobris cum augustinus epc̃ una cum
religiano et marciano coepis suis consedissi mec¬
clesia pacis yppomensium regionum. p̃sentib sa¬
turmno. lepono bartiaba. fortunatio. rustico. la¬
xaro et eracho p̃sbitis astante clero. et frcquen¬
ti ppło: augustinus ep̃e dixit. Quod hesterno
die ꝓmisicaritati urẽ ꝓpt̾ quod uos uolui fre¬
quentius conuenite. et uideo frequentius con¬
uenisse: mora omni post posita hoc agendũ
ẽ. Si enm aliud uelim loqui: millud suspen¬
si minus auditis. Oms in hac uita mortales
sum᷑ et dies huiꝰ uite ultimꝰ. om̃i homĩ semp¬
ẽ incertus. Uerumptam̃ iinfantia sꝑatur
pueritia. et inpueritia sꝑatur ad olescentia. et
in adolescentia sꝑatur iuuentus. et iniuuentu¬
te sꝑatur grauitas: et ingrauitate spatur senec¬
tus. Utrum contingat incertum ẽ: est tamẽ qᷤ
spetur. Senectus autem aliam etatem qmͣ spet ñ

Expanded text:
loriosissimo Theodosio duodecies et Valentiniano Augusto iterum consule VI KI Octb, cum Augustinus episcopus una cum Religiano et Martiniano coepiscopis suis consedisset in ecclesia pacis Hipponiensium Regiorum praesentibus Saturnino, Leporio, Barnaba, Fortunatiano, Rustico, Lazaro et Eraclio presbyteris, adstanti clero et frequenti populo Augustinus episcopus dixit: \'Quod hesterno die promisi caritati uestrae, propter quod uos uolui frequentius conuenire et uideo frequentius conuenisse, mora omni postposita hoc agendum est. si enim aliud uelim loqui, in illud suspensi minus auditis. omnes in hac uita mortales sumus et dies huius uitae ultimus omni homini est semper incertus. uerum tamen in infantia speratur pueritia et in pueritia speratur adulescentia et in adulescentia speratur iuuentus et in iuuentute speratur grauitas et in grauitate speratur senectus. utrum contingat, incertum est; est tamen, quod speretur. senectus autem aliam aetatem, quam speret, non
Abbreviated transcription (Latin):
quinquies. Dignum et iustum c̃: dicium ẽ iugies
octies: fiat fiat: dictum ẽ quat̾decies. Olim dignꝰ
stintis epc̃ dixit. Bene habet: ut ea que dĩ st̃
circa sacrifitium euis agere ualeamus. Inqua
hora supplicationis nre maxime cõm̃do carita¬
ti ur̃e: ut omines causas urãs et negotia int̾mit¬
tatis. et pista eccła et ꝑme. et ꝑ eracłyo prbro p̃¬

Expanded text:
quinquies —; \'dignum et iustum est\' — dictum est uicies octies —; <fiat, fiat\' — dictum est quater decies —; olim dignus, stinus episcopus dixit: Bene habet, ut ea, quae dei sunt, circa sacrificium eius agere ualeamus. in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo caritati uestrae, ut omnes uestras causas et negotia intermittatis et pro ista ecclesia et pro me et pro Eraclio pr
Abbreviated transcription (Latin):
reticeretur: augustinus epẽ dixit. Nonopus ẽ me
de laudib eius aliquiddicere: faueo sapientie et
parco uecundie. Sufficit quia nostis eum: et hoc me
uelle dico quod uosuelle scio. Et si aute nescitem:
hodie ꝓ barem: hoc gͦ uolo hoc adomino dõ nunc
etiaminetate frigida uotis feruentib posco: hoc
ut ictum oretis exhortor admonco: rogo ut oĩb
ẽ inob̾. Qui misit mͥeum. seruet eum seruet in¬
columẽ: seruet sine crimine: ut qui facit gaudi¬
um iuentis: suppleat locum morientis. Ano¬
tariis eccłe sicut cerantis excipiuntur que dicimꝰ
excipiuntur que dicitis: et ms̃ sermo. et ur̃e accla¬
mationes int̾ram ñcadunt. Aꝑtius ut dicam:
eccłastica nunc gesta conficimus. Sic enĩ hoc ẽẽ qnͣ¬
tum ad homines attinet. confirmatum uolo. a
ppło acclamatum ẽ. trigies sexies: dõ gratias. xp̃o
laudes. Exatidi &piste: augustinouita. dictũ ẽ¬
t̃decies. Te patrem te ep̃m dictum ẽ occies. Dig¬

Expanded text:
reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Non opus est me de laudibus eius aliquid dicere; faueo sapientiae et parco uerecundiae; sufficit, quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie probarem. hoc ergo uolo, hoc a domino deo nostro etiam in aetate frigida notis feruentibus posco, hoc ut mecum oretis, exhortor, admoneo, rogo, ut omnium est in nobis . Qui misit mihi eum, servet eum; servet incolumem, servet sine crimine, ut qui facit gaudium viventis, locum suppleat morientis. A notariis Ecclesiae, sicut cernitis, excipiuntur quae dicimus, excipiuntur quae dicitis; et meus sermo, et vestrae acclamationes in terram non cadunt. Apertius ut dicam, ecclesiastica nunc Gesta conficimus: sic enim hoc esse, quantum ad homines attinet, confirmatum volo. A populo acclamatum est trigesies sexies: Deo gratias, Christo laudes. Exaudisexies vicies. Te Patrem, te episcopum. Dictum est octies.
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuc pignora insupra dicto munere librorum dedit:
et qnͣto stu duit inpendio ut sc̃itatem tuam non ipsiuts
tantum ubis. sed pienius eioquentia et cua fide cogn-¬
tam non possemus amare mediocrit̃ tantope curasse.
eundem credimꝰ ut nos uicissim ipsus imitatione
plurimum diligas: Gratia dertecum ut ẽ met̾num ma-¬
latorem indno sc̃itatis tue. plurimum frat̾nitatis una¬
nime salutamꝰ affectu. Pant̃ unum quẽ unammita¬
tis in ditio misimus caritati tue rogamꝰ accipiendo bene.¬

Expanded text:
tis tuae pignora in supradicto munere librorum dedit. tis tuae pignora in supradicto munere librorum dedit. et quanto studuit inpendio, ut sanctitatem tuam non ipsius tantum uerbis sed plenius eloquentia et fide tua cognitam non possemus amare mediocriter, tantopere curasse eundem credimus, ut nos uicissim ipsius imitatione plurimum diligas. gratia dei tecum, ut est, in aeternum malatorem in domino sanctitatis tuae plurimo fraternitatis unanimae salutamus affectu. panem unum, quem unanimitatis indicio misimus caritati tuae, rogamus accipiendo bene
Abbreviated transcription (Latin):
ac deluto fecis educere ut collocaret me cumpͥncipib
popłisui. et partem meam intua sorte poneret. ut te
prestante meritis. offitio sociatus equaret: Presump-¬
cione gͥ non mea s: placito ut ordinatione dni frader¬
nitatis tue michi fedus usurpans tanto in dignus
honore me dignor. quia te ꝓtua sanccitate certo suio. nã
ueritate sapis non altasaꝑt. sed humilib congruere.
ideoq puide et intimc recepturum sꝑocaritatem humi¬
litatis nr̃e: qmͣ quidem iam recepisse te ꝑ beatissimum
sacerdotem alipium quia dignatur patrem nr̃m con-¬
fido. Is emisine dubio de se tibi exemplum p̾buit nos
ante notiuã et supra meritum diligendi. qui incogni.¬
tos sibi nos. et longinqua soliuł sali int̾ capedine dis-¬
ꝑ atos. spũ uere dilettionis quiubiq et peneirat. et ef-¬
funditur. etuidere diligendopotuit et alloquendo per¬
tingere. Hic nobis pͥma affectus sui docum̃ta et carita¬

Expanded text:
ac de luto faecis educere, ut conlocaret me cirm principibus ac de luto faecis educere, ut conlocaret me cirm principibus populi sui et partem meam in tua sorte poneret, ut te praestante meritis officio sociatus aequarer. Praesumptione igitur non mea, sed placito et ordinatione domini fraternitatis tuae honore me dignor, quia te pro tua sanctitate certo scio nam ueritate sapis non alta sapere, sed humilibus congruere, ideoque prompte et intime recepturum spero caritatem humilitatis nostrae, quam quidem iam recepisse te per beatissimum sacerdotem Alypium, quia dignatur, patrem nostrum confido. is enim sine dubio de se tibi exemplum praebuit nos ante notitiam et supra meritum diligendi, qui incognitos sibi nos et longinqua soli uel sali intercapedine disparatos spiritu uerae dilectionis, qui ubique et penetrat et effunditur, et uidere diligendo potuit et adloquendo pertingere. hic nobis prima affectus sui documenta et carita
Abbreviated transcription (Latin):
stine: ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus
euadam. Idcirco ego enim leuare me sartinis eeuesti-¬
m̃tis honerantibus exuere curaui. ut undosum hoc
qd̃ int̾ nos et dm̃ peccatis int̾ latrantib seꝑat. p̾sentis
uite salum. omĩ amictu carnis ee cura dici sequentis.
iubente et iuuante xp̃o expedit᷑ enatem. Neq id ꝑfe¬
tisse me glorior. quod si et głari possem in dño głarer.
cuiꝰ est ꝑficere. quod nobis uelle ad iacet. sed concupiscit
ad huc animamea desiderare iuditia domini: uide
qnͣdo ad sequatur effectum si uoluntatum. qͥ ad huc
ipsum desiderate desiderat: qd̃ in me tam̃ est dilexi de-¬
corem domus sc̃e. et qñtum in me fuit. elegeram abiec¬
tus ẽẽ in domo dei. Sed cuiplacuit segregare me abu¬
tero matris mee et ab amicicia carnuis et sanguinis
ad gr̃am suam trahere: eidem placuit inopem me
oĩs bom merct. sustitare det̾ra. ⁊ de lacumiseriarum

Expanded text:
stine, ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus stine, ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus euadam. Idcirco enim leuare me sarcinis et uestimentiS onerantibus exuere curaui, ut undosum hoc, quod inter nos et deum peccatis interlatrantibus separat, praesentis uitae salum omni amictu carnis et cura diei sequentis iubente et iuuante Christo expeditus enatem. neque id perfecisse me glorior, quod etsi gloriari possem, in domino gloriarer, cuius est perficere, quod nobis uelle adiacet; sed concupiscit adhuc anima mea desiderare iudicia domini. uide quando adsequatur effectum dei uoluntatum, qui adhuc ipsum desiderare desiderat. quod in me tamen est, dilexi decorem domus sanctae et, quantum in me fuit, elegeram abiectus esse in domo domini. sed cui placuit segregare me ab utero matris meae et ab amicitia carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere, eidem placuit inopem me omnis boni menti suscitare de terra et de lacu miseriarum