comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩł. nec filiꝰ. nͥ pat̾ sor. Non enĩ uide¬
tur exeq̃bilis ꝑ natiuitatẽ ẽẽ nata.
quȩ ignorationis sit necessitate diu̾¬
sa. ⁊ pat̾ sciendo. ac filiꝰ nesciendo ma-¬
nifestent dissimilitudinẽ diuinita¬
tis. qr et ignorare ds̃ nichil debeat.
et ignorans non cõꝑandꝰ sit ad scientẽ.
Seo hec omĩa nec r̾one intelligentes.
nec tẽporib disc̾nentes. nec sacram̃tis
euangłicis app̃hendentes. nec dictoꝵ
uirtutib sencientes: stulto atq imꝑi¬
to furore adu̾sus diumitatis nat᷑am
loquunt᷑. ad implendas aures ignoran¬
tiũ sola hȩc et nuda memorantes. aut
absolutiõib eoꝵ. tacitis aut causis.
cũ dictoꝵ intelligentia. aut exppo¬
sitis. aut ex conseq̃ntib expetat᷑. atq¬

Expanded text:
coelis, nec Filius, nisi Pater solus . Non enim videcoelis, nec Filius, nisi Pater solus . Non enim videtur exaequabilis per nativitatem esse natura, quae ignorationis sit necessitate diversa; et Pater sciendo ac Filius nesciendo manifestent dissimilitudinem divinitatis: quia et ignorare Deus nihil debeat, et ignorans non comparandus sit ad scientem. Sed haec omnia, nec ratione intelligentes, nec temporibus discernentes, nec sacramentis evangelicis apprehendentes, nec dictorum virtutibus sentientes, stulto atque imperito furore adversus divinitatis naturam loquuntur, ad implendas aures ignorantium sola haec et nuda memorantes, aut absolutionibus eorum tacitis, aut causis: cum dictorum intelligentia aut ex praepositis aut ex consequentibus expetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽ cõfessionẽ subrepũt herecici
ad ueritatis excidiũ: ut nat᷑alẽ filio
detrahant unitatẽ. dũ alit̾̃ atq ali¬
ud dicta. alit̃ atq in aliud intelli¬
genda cõponũt. Negantes itaq dĩ
filiũ. utunt᷑ ea auctoritate qua di¬
xerit. Quid me dicis bonũ: Nemo
fessio eiꝰ loquuta sit: qͥcqͥd illud exin
de indĩ erit noĩe. iam nõ in natura
dĩ maneat. qr d̃s uꝰ ẽ. Atq ut id
qd̾ ipse ds̃ dicit᷑. nũcupatiõe pociꝰqͣ
ueritate sit: hinc cõfirmare nitunt᷑.
qr dyxerit. Hec ẽ. aut̃ uita et̾na: ut
cognoscant te solũ uerũ dm̃. Et ut
extra ꝓpͥetatẽ uiri dĩ sit: id adiciunt.
Non potest filiꝰ fac̾e a se qͥcq̃m. nͥ qd̾ ui¬
derit patrẽ facientẽ. Tenent qͦ et il¬
lud. pat̃ maior me ẽ. Postremo iam
tanꝙͣ. indissolubili ab negante diui¬
nitatis ꝓfessione subu̾tisse se fidem
eccłis głant᷑: cũ relegũt de die autẽ
illa et hora nemo scit: neq angłi in

Expanded text:
tarem confessionem subrepunt haeretici ad veritatis excidium, ut naturalem Filio detrahant unitatem, dum aliter atque ad aliud dicta, aliter atque in aliud intelligenda componunt. Negantes itaque Dei filium, utuntur ea auctoritate qua dixerit: Quid me dicis bonum? Nemo rofessio ejus locuta sit, quidquid ijam non in natura Dei maneat, quia Deus unus est. Atque ut id, quod ipse Deus dicitur, nuncupatione potius quam veritate sit; hinc confirmare nituntur, quia dixerit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum . Et ut extra proprietatem veri Dei sit, id adjiciunt: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Tentant quoque et illud: Pater major 259 me est . Postremo jam tamquam indissolubili abnegatae divinitatis professione subvertisse se fidem Ecclesiae gloriantur, cum relegunt: De die autem illa et hora nemo scit, neque Angeli in
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ sibi sit: Non se gͦ. unigenitus
ds̃. a deo seꝑat patrẽ dm̃ confitens.
tuit. nanq in hoc ipso codem sermo¬
ne in quo oꝑib suis testari se ipsum
a patre ẽẽ missũdocet. et patrẽ testã¬
tem qd̾ ab eomissus sit sig̾cat. cũ dixis¬
set. et honorẽ eiꝰ qͥ est solus ds̃ nõ qui¬
ritis. Non t̾n dictũ hoc mdũ. ⁊ non
antea ad unitatis fidẽ p̃patũ reliqͥt.
suꝑiꝰ enĩ ita ait. Non uiatis uenire
ad me: ut uitã habeatis. Honorẽ ab
hoib non accipio. s cognoui uos qͣm
dilectionẽ dei non habctis in uobis.
Ego ueni uni nomine patris mei. et

Expanded text:
ditum sit? Non se ergo unigenitus ditum sit? Non se ergo unigenitus Deus a Deo separat, patrem Deum confitentes. --Namque in hoc ipso eodemque sermone, in quo operibus suis testari se ipsum a Patre missum esse docet, et Patrem testantem quod ab eo missus sit significat, cum dixisset: Et honorem ejus, qui est solus Deus, non quaeritis , non tamen dictum hoc nudum, et non antea ad unitatis fidem praeparatum reliquit. Superius enim ita ait: Non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Honorem ab hominibus non accipio; sed cognovi vos, quoniam dilectionem Dei non habetis in vobis. Ego veni in nom
Abbreviated transcription (Latin):
tra reatũ non cogniti sibi testimo¬
nii. cũ opꝰ xp̃i testimoniũ de eo pa¬
tris sit. Neq in eo qd testantis uocẽ
non audierint. et figͣam non uide¬
rint. et u̾bũ eiꝰ manens non habu¬
erint: idcirco sine testimonii con
scientia sũt. Ad id enĩ qd̾ dictũ ẽ. ne¬
q uocẽ eiꝰ audistis. neq figͣam eiꝰ ui¬
distis. ⁊ u̾bũ eiꝰ non habetis in uobis
manens. ut cũ testatꝰ de eo pat̾ fuis¬
set: causa t̾n neq uocis auditȩ neq
uisȩ fige. et u̾bi in his non manẽtis
possit intelligi: continuo subiecit.
creditis. Se credito. et uocẽ dĩ audi¬
his qͥ cred̾ent mee demõstrans. cũꝑ¬
natȩ unitatẽ. in st pat̾ et loquerit᷑.
et uid̾et᷑. et habet᷑. Nũqͥd non et pa¬
trẽ sig̾cat. cũ missus ab eo ẽ: Nũqͥd
se ꝑaliquã natͣȩ differentiã apatre
disc̾nit. cũ hinc patͣ testans de eo.
neq auditꝰ nec uisus sit. nec intel¬
lectus sit.qr misso a patre non cre¬

Expanded text:
tra reatum non cogniti sibi testimonii; cum opus Christi testimonium de eo Patris sit. Neque in eo, quod testantis vocem non audierint, et figuram non viderint, et verbum ejus manens non habuerint, idcirco sine testimonii sunt conscientia. Ad id enim quod dictum est: Neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis, et verbum ejus non habetis in vobis manens ; ut cum testatus de eo Pater fuisset, causa tamen neque vocis auditae, neque visae figurae, et verbi in his non manentis posset intelligi, continuo subjecit, vos non creditis : se credito, et vocem Dei audihis qui crederent inesse demonstrans; cuae unitatem in se Pater et loqueretur, et videretur, et haberetur. Numquid non et Patrem significat, cum missus ab eo est? Numquid se per aliquam naturae differentiam a Patre discernit, cum hinc Pater testans de eo, neque auditus, neque visus sit, nec intellectus sit, quia misso a Patre sibi non cre
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m non seꝑarit. cũ tantus patriar-¬
cha et ꝓpħa eũ qͥ ex ut̾o dni antelu¬
ciferũ genitꝰ fuisset. dñm sibi ꝓfit̾et᷑.
non utiq minemor legis. neq igno¬
ians dñm aliũ non confitendũ. s eũ
qͥ nat᷑ali sacram̃to natiuitatis. ex in¬
corꝑalis dĩ ut̃o substitisset. absq uiola¬
tȩ legis fide dnm eͥe intelligendum:
cũ unꝰ ex uno. ꝑ uniꝰ dninatđm. ha¬
Dñs ipse p̃cipuũ manoatũ legis. in u¬
niꝰ dnĩ cõfessione ac dilectione docenꝰ
esse fignificans ꝑ idenĩ in sacram̃¬
to dĩ. uniꝰ ꝑ natiuitatem manet
quia dĩ in se nat᷑am ĩnatiuitaᷤte¬
nens. in dñm alt̾um ñ excedat
diu̾sitate nat᷑ȩ. et ueritas gen̾a¬
tionis. nec patri adimat ne non dñs
sit. nec filio non ꝑficiat ne non sit
et dñs. atq ita neq auctoritatẽ patͣ
minũ. dm̃m unũ ee ita ex lege do¬

Expanded text:
Christum non separaret, cum tantus patriarcha et prophetes eum, qui ex utero Domini ante luciferum genitus fuisset, Dominum sibi profiteretur: non utique immemor legis, neque ignorans Dominum alium non confitendum, sed eum, qui naturalis sacramento nativitatis ex incorporalis Dei utero substitisset, absque violatae legis fide Dominum esse intelligendum; cum unus ex uno, per unius Domini naturam, haDominus ipse praecipuum mandatum legis in unius Domini confessione ac dilectione docens esse significans. Per id enim in sacramento Dei unius per nativitatem manet, quia Dei in se naturam Dei nativitas tenens, in Deum alterum non excedat diversitate naturae; et veritas generationis nec Patri adimat ne non Dominus sit, nec Filio non perficiat ne non sit et Dominus. Atque ita neque auctoritatem Pater minum: Dominum unum ita ex lege do
Abbreviated transcription (Latin):
me misit pat̾: ipse testificatꝰ ẽ. de me.
Neq uocẽ eiꝰ unꝗͣm audistis: neq figu¬
ram eiꝰ uidistis. ⁊ u̾bũ eiꝰ non habetis
in uobis manens. Ex tra crim̃ gͦ. fũt
ignorantes testimoniũ patris. qͥ in his
nũqͣm auditꝰ. ac usus sit. et in hisñõ
maneat u̾bũ eiꝰ. s non sũt sub uenia
mooniti sibi testimoniũ. qr destimo¬
niũ de se patris. oꝑũ suoꝵ testimoni¬
um eẽ. ꝓfitet᷑. Oꝑa gͥ. de eo testant᷑.
qd̾ apatre sit missus. s hoc oꝑũ testi¬
moniũ patris ẽ. et cũ oꝑatio fihi patͥs
testimoniũ sit: eam nece̾e ẽ. oꝑariin
xp̃o natam intelligendã ẽẽ ꝑ quã testiꝰ

Expanded text:
est de me. Neque vocem ejus umquam audistis, neque figuram ejus vidistis, et verbum ejus non habetis in vobis manens. Extra crimen ergo sunt ignorantes testimonium Patris, qui in his numquam auditus ac visus sit, et in his non maneat verbum ejus? Sed non sunt sub venia incogniti sibi testimonii: quia testimonium de se Patris operum suorum testimonium esse profitetur. Opera igitur de eo testantur quod a Patre sit missus; sed hoc operum testimonium Patris est. Et cum operatio Filii Patris testimonium sit, eam necesse est operari in Christo naturam intelligendam esse, per quam testis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ credendũ. dm̃ se ꝑ id docens. cũ
credendũ in eo sit. ab his qui in deum
credant. Occasionẽ tn irreligiosȩ uni¬
onis exclusit. qr cũ et in dm̃ et in se
credendũ ꝓfessus sit. fidem de se soli¬
mis ac pene o̾ib ddictis sacram̃tũ huiꝰ
p̃stit̾it absolutionẽ. ne qͣndo cõfessus
dm̃ patrẽ. ab eiꝰ se unitate disc̾neret.
neq se in unitate ipsiꝰ collocans. eum¬
dem t̾n unũ et solitariũ ꝓfit̾et᷑. tam̃
etiã ex hoc uł maxime intellig̾et᷑ sa¬
cram̃tum et unitatis et natiuitatis
doceri cũ ait. E go aut̃ habeo testimo¬
nium maiꝰ ioħe. oꝑa enĩ quȩ dedit mͥ
pat̾ ut ꝑficiã ea: ipsa oꝑa quȩ facio.¬

Expanded text:
esse credendum: Deum se per id docens, cum esse credendum: Deum se per id docens, cum credendum in eum sit ab his, qui in Deum credant. Occasionem tamen irreligiosae unionis exclusit: quia cum et in Deum, et in se credendum professus sit, fidem de se solimis ac pene omnibus dictis sacramenti hujus praestiterit absolutionem, ne quando confessus Deum patrem, ab ejus se unitate discerneret; neque se in unitate ipsius collocans, eumdem tamen unum et solitarium profiteretur: tamen etiam ex hoc vel maxime intelligitur sacramentum et unitatis et nativitatis doceri, cum ait, Ego autem habeo testimonium majus Joanne. Opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea, ipsa o
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾is dñi et̃ nat᷑a in eo uniꝰ dei patit᷑
neq natiuitas ãmittit non ꝑfectum
ei ẽẽ qũ filiꝰ ẽ. Ita nec seꝑabilis a deo
potest ẽẽ. neq ipse ẽ. ꝑ qd̃ ita om̃em
sermonis sui sig̃cationẽ temꝑat. ut
qͥcqͥd do patri honoris ꝓtestaret᷑. id mo¬
destissima confessione etiã sibi eẽ ꝓpͥũ
demõstraret. Cum enĩ ait credite
in dm̃ et in me credite: quero in quo
se in nat᷑a discreu̾it. qͥ non discreuit
in honore. Dicens enĩ et in me cre¬
dite: cũ dixisset et in dm̃ credite.
anne ꝑ id qd̾ ait in me. non et suam
intelligit᷑ sig̾̃casse nat᷑am: Natampla
et nomine et ꝓpͥctate diuelle. qd̾ si
uitã ꝑsicit crede in xp̃o: eos qui in dm̃
credũt. uerbi uirtũtẽ diligens lector
expendat. Credite in dm̃ et in me
credite. Cum enĩ ait credite in dm̃
et in me creoite: uniens se fidei dei
et natȩ eiꝰ uniuit. cõmemorato deo
inquẽ credi oport̾et. ⁊ inse docuerit

Expanded text:
 natura in eo unius Dei patitur, neque nativitas admittit non perfectum 272 ei esse quod filius est. Ita nec separabilis a Deo potest esse, neque ipse est. Per quod ita omnem sermonis sui significationem temperat, ut quidquid Deo patri honoris protestaretur, id modestissima confessione etiam sibi proprium esse monstraret. Cum enim ait, Credite in Deum, et in me credite , quaero in quo se in natura discreverit, qui non discrevit in honore? Dicens enim, Et in me credite, cum dixisset, Et in Deum credite: anne per id quod ait, in me, non et suam intelligitur significasse naturam? Naturam plaet nomine et proprietate divelle. Quod si vitam perficit credere in Christo eos, qui in Deum credant; verbi virtutem diligens lector expendat, Credite in Deum, et in me credite. Cum enim ait, Credite in Deum, et in me credite, uniens se fidei Dei, et naturae ejus univit, cum memorato Deo, in quem credi oporteret, et in se docuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ. pͥmũ mandatũ. Scd̾m sim¬
le ẽ. illi. Diliges ꝓximũ tuũ: tan¬
qͣm te ipsũ. Maiꝰ aut̃ hoꝵ: manda¬
tũ non ẽ. Alienasse se a nat᷑a et religi¬
one uniꝰ dĩ existimat᷑. cũ pͥncipalis
mandati hec sit ꝓfessio. Audi istł. dñs
q̃ntis se qͥdẽ mandati religione cõsti¬
tuat. cũ ad ꝓrimi dilectionẽ noslex
sic̃ ad uniꝰ dnĩ fidẽ uocaret. ⁊qͥdem
responsio scribȩ non ẽ. negligenda:

Expanded text:
tum. Secundum simile illi: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. Majus autem horum mandatum non est . Alienasse se a natura et religione unius Dei existimatur, cum principalis mandati haec sit professio: Audi, Israel, Doquentis se quidem mandati religione constituat, cum ad proximi nos dilectionem lex, sicut ad unius Domini fidem, vocaret. Et quidem responsio
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽ. filiꝰ ciꝰ : Non longe gͥ. a di regno
ẽ. scriba unũ dm̃ cõfitens. qͥ ultra
omĩa eẽt diligendꝰ. S ammonet᷑.
sua ipsiꝰ ꝓfessione. cur sacram̃tũ le-¬
gis ignoret. et xp̃m dñm. filiũ dei
nesciat ꝑ natiuitatis nat᷑am in fide
dnĩ sacram̃to man̾et non relinqͥ uide¬

Expanded text:
a Dei regno est Scriba unum Deum confitens, qui ultra omnia esset diligendus. Sed admonetur sua ipsius professione, cur sacramentum legis ignoret, et Christum Dominum filium Dei nesciat per nativitatis naturam in fide Domini sacramento maneret, non relinqui vide
Abbreviated transcription (Latin):
niens. s hic homo ẽ. a qͦ sibi honorem
hoĩes sꝑabũt. et cui honorẽ reddent.
uicissim: cũ t̾n se idem in nõĩe patris
uenisse fallet. Et hic qͥdem antixp̃m
sig̾̃cari non obscurũ ẽ. m̃dacio pat̾ni
nõis głantẽ. et cũ hũc honorabũt. et
ab eo honorabunt᷑: hũc enĩ sp̃m errorĩ
dei non habeant. qr uenientẽ se mno¬
mine patris non acceꝑint. et rursum
uenientẽ aliũ in eodẽ nõie recipien¬
tes:⁊ honorẽ ab alt̾utro accipientes.
honorẽ eiꝰ qui solus ds ẽ. non reqͥrant.
seꝑare se xp̃s ab honore uniꝰ dei pot̾it
intelligi: Cũ idcirco non q̃rat᷑ honor
cesse ẽ. honorẽ soliꝰ dĩ eẽ. In cuiꝰ si sus¬
ceptione mansissent: honorẽ soliꝰ dei
quesissent. et hic idem ipse sermo.
testis ẽ. nob̃. in cuiꝰ exordio continet᷑.
ut om̃s honorificent filiũ: sic̃ honori-¬
ficant patrẽ. Qui non honorificat fi¬
luĩ. non honorificat patrẽ qͥ misit il

Expanded text:
niens. Sed hic homo est, a quo sibi honorem niens. Sed hic homo est, a quo sibi honorem homines sperabunt, et cui honorem reddent vicissim; cum tamen se idem in nomine Patris venisse fallet. Et hic quidem antichristum significari non obscurum est, mendacio paterni nominis gloriantem. Et cum hunc honorabunt, atque ab eo honorabuntur hunc enim spiritum erroris Dei non habeant, quia venientem se in nomine Patris non acceperint, et rursum venientem alium in eodem nomine recipientes, et honorem ab alterutro accipientes, honorem ejus qui solus Deus est non requirant, separare se Christus ab honore unius Dei poterit intelligi; cum idcirco non quaeratur honor cesse est honorem solius Dei esse, in cujus si susceptione mansissent, honorem solius Dei quaesissent. Et hic idem ipse sermo testis est nobis, in cujus exordio continetur: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant patrem. Qui non honorificat filium non hono
Abbreviated transcription (Latin):
honor pociꝰ querendꝰ a dõ ẽ. et infide¬
liũ ẽ. honoeẽ ab alt̾utro acciꝑe. Quid
enĩ homo hõi honoris imꝑtiet: Coz¬
nitũ itaq sibi ait dilectionẽ dei in
his non eẽ. Et non manentis in his
dilectionẽ dĩ hanc docet causam. qͥ a
se uenientẽ in noĩe patͥs sui non acci¬
put̃. Qiuid roo ẽ. in nõĩe patris eũ
uenire: Nũqͥd aliud qͣm in nõie dere
Aut nũqͥd non idcirco inhis dilectio
dei non ẽ. qi non suscȩptꝰ sit in noĩe
deiueniens: Aut nũqͥd inse non et
nat᷑am dei fig̾cau̾at dicens. non uul¬
tis uenire adme. ut uitã habeatis:
Nam et in eodẽ ipse sermone iã dixe¬
rat. Am̃ am̃ dico uob̾. qm̃ uenit hora
et nũc ẽ. in qua ui moctiu
uent. Cum in noĩe patris uenit. ne¬
q: ipse pat̾ ẽ. nec t̾n non in ea ẽ. diui¬
nitatis nat᷑a qua pat̾ ẽ. qi et filio et
dõ ꝓpͥũ ẽ. in nõĩe dĩ patris uenire. de¬
in de accipiendꝰ ẽ. aliꝰ in nõĩe eodẽ ue¬

Expanded text:
honor potius quaerendus a Deo est, et infidelium est honorem ab alterutro accipere. Quid enim homo homini honoris impertiet? Cognitum itaque sibi ait, dilectionem Dei in his non esse: et non manentis in his dilectionis Dei hanc docet causam, quia se venientem in nomine patris sui non accipiunt. Quid rogo est, in nomine Patris cum venire? Numquid aliud, quam in nomine Dei? Aut numquid non idcirco in his dilectio Dei non est, quia non susceptus sit in nomine Dei veniens? Aut numquid in se non et naturam Dei significaverat, dicens: Non vultis venire ad me, ut vitam habeatis? Nam et in eodem ipse sermone jam dixerat: Amen, amen dico vobis, quoniam venit hora, et nunc est, in qua audient mortui in nomine Patris venit; neque ipse Pater est, nec tamen non in ea est divinitatis natura qua Pater est: quia et Filio et Deo proprium est in nomine Dei patris venire. Deinde accipiendus est alius in nomine eodem ve
Abbreviated transcription (Latin):
ritate qd̃ unꝰ sit ds̃. nec aliꝰ pret̾ illũ:
ita diligendꝰ ex toto corde. ⁊ ex totis
uirib et ex tota anima: et dilig̾e
ꝓrimũ. tanꝙͣ. se ipsũ. Hoc maiꝰ est
om̃ib holocaustomatib et sacrifi¬
ciis. Responsio scribȩ uioet᷑ cũ dictiꝰ
dm̃ conuenire. umꝰ dei caritatem
intimã int̾namq ꝓfitentis. et di¬
lectionẽ ꝓximi scd̾m ꝓpͥe dilectiois¬

Expanded text:
itate, quod unus sit Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis 277 viribus et ex tota anima: et diligere proximum tamquam se ipsum. Hoc majus est omnibus holocaustomatis et sacrificiis . Responsio Scribae videtur cum dictis Domini convenire, unius Dei charitatem intimam internamque profitentis, sed dilectionem proximi secundum propriae di
Abbreviated transcription (Latin):
res cõnuncupauit.⁊ bonũ: ⁊ magistrũ.
Et qr non arguit bonũ se dici. hoc ne-¬
çesse ẽ. arguat. qd̃ magist̾ bonꝰ dictꝰ sit.
Ita aut̃ arguit se magistrũ bonũ di¬
ci. ut fidẽ int̾rogantis pociꝰ qͣm ułma¬
gistri inse. uł boni nom̃ argueret. Iu¬
uenis enĩ insolens. ꝑobseruantiã legis.
et finẽ legis qͥ xp̃s ẽ. nesciens. ⁊ iusti¬
ficatũ se in oꝑib existimans. et non
intelligens uenisse eũ ad oues ꝑditã.
domꝰ isrł. ⁊ impossibile ẽẽ legi ꝑ fidẽ
iustificationis saluari: credentes tãꝙͣ.
cõmuniũ p̃ceptoꝵ. et in lege scͥptoꝵ.
magistrũ int̾rogat. dnm̃ legis. ⁊ unige¬
itũ dm̃. Detestatꝰ itaq dñs hanc de
se irreligiose fidĩ ꝓfessionẽ. qd̃ tanꝙͣ. ma¬
gister legis int̾rogaret᷑: respondit. qͥd
me uocas bonũ. atq ut sig̃caret qͣte
nꝰ intelligendꝰ et ꝓfitendꝰ bonꝰ eẽt. sub¬

Expanded text:
res connuncupavit: et bonum, et magistrum. Et quia non arguit bonum se dici; hoc necesse est arguat, quod magister bonus dictus sit. Ita autem arguit se magistrum bonum dici, ut fidem interrogantis potius, quam vel magistri in se vel boni nomen argueret. Juvenis enim insolens per observantiam legis, et finem legis qui Christus est nesciens, et justificatum se in operibus existimans, et non intelligens venisse impossibile esse legi per fidem justificationis salvare credentes , tamquam communium praeceptorum et in lege scriptorum magistrum interrogat Dominum legis et unigenitum Deum. Detestatus itaque Dominus hanc de se irreligiosae fidei professionem, quod tamquam magister legis interrogaretur, respondit, Quid me vocas bonum? Atque ut significaret quatenus 271 intelligendus et profitendus bon
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm unꝰ atꝙ idem utriꝰq sit. etiam ex
eo docet: cũ ait. nũciata sibi lazari
infirmitate. Infirmitas ista non est
ficet᷑ filiꝰ dĩ ꝑ eũ. Progła dĩ lazarus mo¬
rit᷑. ut filiꝰ dĩ glorificet᷑ ꝑ loxarũ. Nũ¬
qͥd ambigit᷑ in gła filii dĩ. eẽ głam di.
cũ mors lazari quȩ dõ sit gła. glam sit
dei filio parat̃a. atq ita et natͣalis ꝑ na-¬
tiuitatẽ unitas dĩ patris in xp̃o docet᷑.
cũ infirmitas lazari. ꝓdei gła et sacra¬
mento fidei retinet̃. cũ ꝑ lazarũ głifican¬
dꝰ ẽ. deifiliꝰ. dm̃ ꝑid dĩ filio intelligẽdo.
neq ita dm̃ intelligendo. ut non etiam
dĩ filiũ confitendo: cũ głificando ꝑ laza¬
cram̃to diuinȩ nat̃ȩ ẽ. uiuentis aiiuẽ¬
te natiuitas. nec demutationẽ gen̾s ac¬
cipit filiꝰ dei. ne non in eo pat̾nȩ rat᷑aȩ
ueritas maneat. nam et his ipsis signi¬
ficationib qͥb confesso uno t̾m deo. ab¬
negasse inse dĩ nat᷑am uidet᷑. sub solus

Expanded text:
que 276 idem utriusque sit, etiam ex eo docet, cum ait nuntiata sibi Lazari infirmitate: Infirmitas ista non est us moritur, ut filius Dei glorificetur per Lazarum. Numquid ambigitur, in gloria filii Dei esse gloriam Dei; cum mors Lazari, quae Deo sit gloriosa, gloriam sit Dei filio paritura? Atque ita et naturalis per nativitatem unitas Dei patris in Christo docetur, cum infirmitas Lazari pro Dei glorretinetur, cum per Lazarum glorificandus est Dei filius: Deo per id Dei filio intelligendo, neque ita Deo intelligendo, ut non etiam Dei filio confitendo; cum glorificando per Lazacramento divinae naturae est viventis a vivente nativitas, nec demutationem generis accipit filius Dei, ne non in eo paternae naturae veritas maneat. Nam et his ipsis significationibus, quibus confesso uno tantum Deo, abnegasse in se Dei naturam videtur sub solius
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione ꝑ quã heretici ignorã¬
tes qͦsq falłent. ut ea quȩ ꝑassũpti
hõris nat᷑am dicta gestaq sũt. om̃ia
infirmitati diuinitatis ascribent:
formȩ dei deputarent. Quicqͥs formȩ
seru aꝓpͥs aptũ ẽ: nũc ipsis ꝓpositiõitꝰ
eoꝵ respondendũ ẽ. Tuto enĩ iamdi

Expanded text:
dispensatione, per quam haeretici ignorandispensatione, per quam haeretici ignorantes quosque fallerent, ut ea, quae per assumpti hominis naturam dicta gestaque sunt, omnia infirmitati divinitatis adscriberent, et formae Dei deputarent, quidquid formae servi propriae aptum est: nunc ipsis propositionibus eorum respondendum est. Tuto enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ ẽ. in forma serui: qͣm qͥ in for¬
et in forma dei man̾e: non idem
sit. Cũq acciꝑe formã serui nisi ꝑ
euacuationẽ suã non potuerit. qͥ
manebat in dĩ forma. non cõueni¬
ente sibi formȩ uttiꝰq concursu.
s non aliꝰ atq diu̾sus ẽ. qͥse exinani¬
uit. et qͥ formã serui accepit. Acce¬
pisse enĩ non potest eiꝰ cẽ. qͥ nonsit.
qi es sit qui subfistat acciꝑe. Wrgo
euacuatio formȩ. non ẽ. abolitio
nat᷑e. qr qui se euacuat: non caret
sese. et qui accipit manet. et cum
ipse sit euacuans et accipiens. ha-¬
bet qͥdem in eo sacram̃tum qd̃ se e¬
uacuat et accipit. non t̾n habet in¬
teritum. ne non excet euacuans.⁊
ne nonsit accipiens. Itaq euacuatio
eo ꝓficit: ut ꝓficiat forma serui. nõ
ut᷑ xp̃s qui in forma dei erat. xp̃s eẽ
non maneat: cũ formã serui non
ptio nat᷑ȩ. nat᷑am manentis duuim¬
tatis in corꝑe non ꝑemit. qr unꝰ atqp
idem xp̃s sit. et demutans habitum

Expanded text:
alius est in forma servi, quam qui in foret in forma Dei manere non idem sit; cumque accipere formam servi, nisi per evacuationem suam, non potuerit qui manebat in Dei forma, non conveniente sibi formae utriusque concursu. Sed non alius atque diversus est, qui se exinanivit, et qui formam servi accepit. Accepisse enim non potest ejus esse qui non sit; quia ejus sit, qui subsistat, accipere. Ergo evacuatio formae non est abolitio naturae: quia qui se evacuat, non caret sese; et qui accipit, manet. Et cum idem ipse sit evacuans et accipiens, habet quidem in eo sacramentum, quod se evacuat et accipit; non tamen habet interitum, ne non exstet evacuans, et ne non sit accipiens. Itaque evacuatio eo proficit, ut proficiat forma servi, non ut Christus, qui in forma Dei erat, Christus esse non maneat; cum formam servi non ptio naturae, naturam manentis divinitatis non peremit: quia unus atque idem Christus sit, et demutans habitum,
Abbreviated transcription (Latin):
dño dicente. Propt̾ hoc me patͣ di¬
ligit: qd̾ ego pono animã meã. ut
it̃m accipiã eã. Nemo tollit eama
me. s ego pono eam ame. Potesta¬
tẽ habeo ponendi ammã meã. et
potestatẽ habeo it̃m accipiendi eam.
Hoc mandatũ accepi a patre. Uel¬
cũ postulatũ ab eo eẽt. ut signũ ad
fidem de se ostend̾et: ait: de templo
corꝑis sui. Soluite templũ hoc: et
ego in triduo suscitabo illud. Cum
enĩ et ꝑ accipiendȩ animȩ potestatẽ.
et ꝑ suscitandi templi iuitutẽ ipsũ
se sibi refurrectionis suȩ dm̃ doceat:
sapientia gerit: sine dubio d̃s gerit.
cuiꝰ et sapientia ẽ: Ap̃s et uirtꝰ de¬
niq mĩc ꝑ oꝑationẽ dei. excitatus.
ipse nat᷑a adeo non differente oꝑatꝰ
ẽ. et in eo deo resurrectiõis fides ẽ. qͥ

Expanded text:
hoc me Pater diligit, quod eg« pono animam meam et iterum accipiam eam. nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum accipiendi eam. hec mandatum accepi a Patre. cum postulatum ab eo esset, ut signum ad fidem de se ostenderet, ait de templo corporis sui, Solvite hoc templum, et ego in triduo suscitabo illud . Cum enim et per accipiendae animae potestatem et per suscitandi templi virtutem ipsum se sibi resurrectionis suae Deum doceat, sapientia gerit, sine dubio Deus gerit, cujus et sapientia est Christus et virtus. Denique nunc per operationem Dei excitatus ipse natura a Deo non differenti operatus est. Et in eo Deo resurrectionis fides est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ testatũ eẽ de filio. qͦmͦ uere intel¬
ligit᷑ cũ nec ipse uistis ait. nec uox eiꝰ
non ẽ. cũ pat̾nȩ uocis sig̾cationẽ in
se uox audita contineat. Sed forte in
iherosolimis manentes non audiert̃.
qr in desertis ioħs solus audierit. Que¬
rendũ gͦ. in iherosolimis qͦmͦ testatꝰtͣ.
pat̾. Non enĩ testimonio iam ioħis
utit᷑ uocẽ e cęlo audientis. s habet

Expanded text:
tum esse de Filio quomodo vere intelligitur, cum nec ipse visus sit, nec vox ejus non est, cum paternae vocis significationem in se vox audita contineat? Sed forte in Jerosolymis manentes non audierunt, quia in desertis Joannes solus audierit. Quaerendum ergo in Jerosolymis quomodo testatus est Pater? Non enim testimonio jam Joannis utitur voc
Abbreviated transcription (Latin):
magistrũ se non uult uid̃i. qͥ ducẽ
se ꝑfectȩ huiꝰ beatitudinis p̃stat. Cer-¬
renȩ aut̃ de se opimonis fidẽ arguit.
bonitatẽ in solo dõ docens etͣ. ut se
et dm̃ et bonũ sig̃caret. Bonitatisẽ.
usus officiis. cȩlestes thesauros pand̾ns.
et se ad eos p̃uiũ tribuens. Ita et quȩ
sibi tanꝙ̃. hoi tantũ deferebant᷑: de¬
testat᷑. ne quȩ se abhis quȩ dõ depu¬
tabat ꝓfessus alienũ ẽ: cũ unũ dm̃
bonũ cõfitens. ea ipse loqueret᷑ atq
ag̾et. quȩ uniꝰ dĩ uirtutis. bonitatiᷤ.
nom̃ refugerit. neq magistri hono¬
rem. recusau̾it. s fidẽ eiꝰ qͥ in se nicħ
nͥ corpeũ et carnale sapiist argue¬
rit. Hinc intelligit᷑ qd̾ alit̃ ad apłos
magistrũ se consitentes. loquutusẽ.
dicens. Uos me uocatis magstrum
et dñm: et bene dicitis. Sũ etenĩ.
fide magist̾ ẽ. ibi adeo laudat. ut et
ꝓsiteat᷑ hoc nom̃: hic uͦ. boni magisti
nom̃ non recognoscit. ubi nec dñs

Expanded text:
non vult videri, qui ducem se perfectae hujus beatitudinis praestat. Terrenae autem de se opinionis fidem arguit, bonitatem in solo Deo docens esse. Et ut se et Deum et bonum significaret, bonitatis est usus officiis, coelestes thesauros pandens, et se ad eos praevium tribuens. Ita et quae sibi tamquam homini tantum deferebantur, detestatur; neque se ab his, quae Deo deputabat, professus alienum est: cum unum Deum bonum confitens, ea ipse loqueretur atque ageret, quae unius Dei virtutis, bonitatis anomen refugerit, sed neque magistri honorem recusaverit, sed fidem ejus qui in se nihil nisi corporeum et carnale sapuisset, arguerit; hinc intelligitur, quod aliter ad Apostolos magistrum se confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis magistrum et Dominum, et bene dicitis; sum etenim , est . Ubi cum fide magister est, ibi adeo laudat, ut et profiteatur hoc nomen: hic vero boni magistri nomen non recognoscit, ubi nec Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
a se non differat caro spoliata. ⁊ car¬
ne se spolians: In semet ipso enĩ tri¬
unphat. id in ea qua se carne spolia¬
uit. Hides ne ita dm̃ et hoĩem p̾dica¬
ri. ut mors h̾oi indõ uero carnis ex¬
citatio deputet᷑. non t̾n ut aliꝰ sit qͥ
mortuus ẽ et aliꝰ sit ꝑ quẽ mortuus re¬
furgit: Spoliata enĩ caro: xp̾̃s est
mortuus. et rursũ xp̃m amortuis ex¬
citans. idem xp̃s ẽ. carne se spolians.
Natam dĩ in uirtute resurrections
intellige. dispensationẽ hois in mor¬
te cognosce E cũ sint utraq sius ge¬

Expanded text:
a se non differat caro spoliata, et cara se non differat caro spoliata, et carne se spolians? In semetipso enim triumphat, id est, in ea qua se carne spoliavit. Videsne ita Deum et hominem praedicari: ut mors homini, Deo vero carnis excitatio deputetur; non tamen ut alius sit qui mortuus est, et alius sit per quem mortuus resurgit? Spoliata enim caro Christus est mortuus: et rursus Christum a mortuis excitans, idem Christus est carne se spolians. Naturam Dei in virtute resurrectionis intellige: dispensationem hominis in morte cognosce. Et cum sint utraque suis ge
Abbreviated transcription (Latin):
płice fidei sacram̃tum intelligis. iam¬
ne xp̃m cognitũ habes: Quero e¬
nim a te. qͥ sit carne se spolians. et
quȩ sit caro illa spoliata. Duplicis
enĩ intelligentie ab apło teneo signi¬
ficationẽ: spoliatȩ caris. seq carne
spoliantẽ. Et int̾ hec xp̃m audio
ꝑ oꝑationẽ dei a mortiuis excitatũ.
Ꝙ̾ cũ sit xp̃s amortius excitãs ds̃.
sitq xp̃s excitans a mortuis: int̾ro¬
go qͥs ẽ. carne se spolians. et qͥs est
xp̃m a mortius excitans. nos qͦ ui¬
uficans cũ xp̃o. Si enĩ non idem
ẽ. xp̃s mortiuis. qͥ ẽ. caro spoliata:
carnis spoliatȩ nom̃ ostende. Et rur¬
sus nat᷑am eiꝰ qͥ se carne spoliauit:
expone. E undẽ enĩ e̾e inuenio dm̃
ne spoliauit. et rursũ spoliata carne
xp̃m. et̾ a mortius excitatũ. Deinde
pͥncipatꝰ et potestates ostentui red¬
dentẽ. et triũphantẽ reꝑio in semet¬
ipso. Intelligis ne hũc triũphantem
potestates. insemec ipso: Sentisne qd

Expanded text:
postolicae fidei sacramentum intelligis? Jamne Christum cognitum habes? Quaero enim a te, quis sit carne se spolians, et quae sit caro illa spoliata? Duplicis enim intelligentiae ab Apostolo teneo significationem, spoliatae carnis, seque carne spoliantis: et inter haec Christum audio per operationem Dei a mortuis excitatum. Et cum sit Christum a mortuis excitans stus excitatus a mortuis: interrogo quis est carne se spolians, et quis est Christum a mortuis excitans, nosque vivificans cum Christo? Si enim non idem est Christus mortuus, qui est caro spoliata; carnis spoliatae nomen ostende: et rursus naturam ejus, qui se carne spoliavit, expone. 267 Eumdem enim esse invenio Deum liavit, et rursum spoliatam carnem Christum esse a mortuis excitatum: deinde principatus et potestates ostentui reddentem et triumphantem reperio in semetipso. Intelligisne hunc triumphantem potestates in semetipso? Sentisne quod
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ oꝑatio donat peccata. cirographũ
delet. affigit cruci. carne se exuit.
potestates ostentui reodit. ac de his
in semet ipso triũphat. Habes oꝑa¬
habes et xp̃m hec ipsa in se quȩ d̃s
oꝑat᷑: oꝑantẽ. Ap̃s enĩ mortuus est
carne se spolians. Tene gͦ. xp̃m hõiẽ
a dõ ex mortius excitatũ. dene dm
xp̃m salutis nr̃e oꝑationes cum eẽt
morit̾us oꝑantẽ. ut cũ hȩc ds oꝑat᷑.¬

Expanded text:
operatio donat peccata, chirographum operatio donat peccata, chirographum delet, et affigit cruci: carnem se exuit, potestates ostentui reddit, ac de his in semetipso triumphat. Habes operahabes et Christum haec ipsa in se quae Deus operatur operantem. Christus enim mortuus est, carne se spolians. Tene ergo Christum hominem a Deo ex mortuis excitatum, tene Deum Christum salutis nostrae operationem cum esset moritu
Abbreviated transcription (Latin):
tiis qd̾ erat contrariũ nob̾. ⁊ ipsuo
tulit de medio. affigens illud cruci.
exutꝰ carne et potestates ostentui
ẽẽ fecit. triũphatis his in semet ip̃o.
Aplicam fidem scłi homo non capit.
et sensus sui dicta. aliꝰ pret̃ qͣm ipsius
sermo non explicat. Ds xp̃m amor¬
tius excitat. et xp̃m in quo corꝑali¬
ter diuinitatis plenitudo inhabitat.
Ded conuiuificabit nos cũ illo. do¬
nans nobis peccata:⁊ delens cyro-¬
graphũ legis pectati. qd̃ ꝑ sententiã
ant̾iores contͣriũ nobis erat. hoc tol.¬
lens de medio. ⁊ cruci asfigens mortiꝰ
legẽ. carne se spolians. potestates o¬
stentui reddens: triũphatis his in
semet ipso. Et de triũphatis pote¬
statib in semet ipso atq ostentu
redditis: deletoq cyrographo. uuu¬
ficatisq nob. iam suꝑiꝰ tͣctaiumꝰ. hoc
uͦ saciam̃tũ qͥs uellet apphendet. uł¬
eloquet᷑. Suscitat oꝑatio dĩ xp̃m
amortuis. ⁊ hec eadẽ dĩ oꝑatio. nos
iuuificat cũ xp̃o. Et hec eadem

Expanded text:
iis, quod erat contrarium nobis: et ipsum tulit e medio, affigens illud cruci: exutus carnem, et potestates ostentui esse fecit, triumphatis his in semetipso . Apostolicam fidem saeculi homo non capit, et sensus sui dicta alius praeter quam ipsius sermo non explicat. Deus Christum a mortuis excitat, et Christum in quo corporaliter divinitatis plenitudo inhabitat. Sed convivificavit nos cum illo, donans nobis peccata, et delens chirographum legis peccati, quod per sententias anteriores contrarium nobis erat hoc tollens de medio, et cruci affigens, mortis lege carne sese spolians, potestates ostentui reddens, triumphatis his in semetipso. Et de triumphatis potestatibus in semetipso, atque ostentui redditis, deletoque chirographo, vivificatisque nobis, jam superius tractavimus. Hoc vero sacramentum quis vel apprehendet, vea mortuis, et haec eadem Dei operatio nos vivificat cum Christo, et haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
s in circũcisione xp̃i. consepulti ei
in baptismate: in qͦ et cõresurrexi¬
stis: ꝑ fidẽ oꝑationis dei qͥ excitauie
nem renati.Cum enĩ consepeli¬
mͣ baptismati eiꝰ mori nos necesse ẽ.
ex uet̾i hõie. qr regen̾atio baptis¬
mi. resurrectionis ẽ. uirtus. Et
hȩc circũcisio: xp̃i ẽ: non expoli¬
ari carne p̾pucii. s totos cõmori ei.
et ꝑ id totos pꝰea ei uiu̾e. In eo enĩ
resurgimꝰ. ꝑ eiꝰ dĩ fidẽ qͥ eũ suscita¬
assũpti hominis sacram̃tũ. Et uos
mortui cũ eẽtis in delictis et p̃ꝑuci¬
o carnis ur̃ȩ uiuificauit cũ illo
donatis uobis õib delictis. delens qs

Expanded text:
i consepulti, ei in baptismate, in quo et conresurrexistis per fidem operationis Dei, qui excitavit nem renati. Cum enim consepelimur baptismate ejus, mori nos necesse est ex vetere homine; quia regeneratio baptismi resurrectionis est virtus. Et haec circumcisio Christi est, non exspoliari carne praeputii, sed totos commori ei, et per id totos postea ei vivere. In eo enim resurgimus per ejus Dei fidem, qui eum suscitaassumpti hominis sacramentum: Et vos mortui cum essetis in delictis et praeputio carnis vestrae, vivificavit cum illo, donatis vobis omnibus delictis, d
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ⁊ t̾restriũ. ⁊ infernoꝵ. ⁊ om̃is
lingua confiteat᷑ qr dñs iħs xp̃s ingła¬
ẽ. dei patris. Confessio itaq hec erit.
iħm in gła dĩ patris. ⁊ natũ in homi¬
ne dm̃. iam non in infirmitate corꝑis
nr̃i man̾e. s in dei gła. Et hoc lin¬
gua om̃is confitebit᷑. et cũ cȩlestia
et t̾restria genuflectent. hoc caput
om̃is pͥncipatus et potestatis ẽ. ut ei
uniu̾sa genu flectendo subiecta fint:
in quo sumꝰ repleti. Et qͥ habitantẽ
in se corꝑalit̃ diuinitatis plenitudi¬
assũptionis nr̃e sacram̃to. cũ eo in
plenitudine diuinitatis manente.
nos in eo ꝑid qd̾ homo natꝰ ẽ. replea-¬
mͣ. Reliquã dispensationẽ huma¬
nȩ salutis exeqͥt᷑ dicens. In qͦ et cir

Expanded text:
tium, et terrestrium, et infernorum; et omnis tium, et terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteaturria Dei patris . Confessio itaque haec erit: Jesum in gloria Dei patris, et natum in homine jam non in infirmitate corporis nostri manere, sed in Dei gloria. Et hoc lingua omnis confitebitur. Et cum coelestia et terrestria genu flectent: hoc caput omnis principatus et potestatis est, ut ei universa genu flectendo subjecta sint, in quo sumus repleti, et qui per habitantem in se corporaliter divinitatis plenitudiassumptionis nostrae sacramento, cum in eo plenitudine divinitatis manente, nos in eo per id quod homo natus est repleamur: reliquam dispensationem humanae salutis exsequitur, dicens, In q
Abbreviated transcription (Latin):
bitat om̃is plenitudo diinitatis
corꝑalit̃. et estis in illo repleti. qui ẽ
caput om̃is pͥncipatꝰ et potestatis.
Exposita ita itaq habitantis corpalit
diuinitatis in eo plenitudine. sacram̃¬
tũ assũptionis nr̃ȩ. continuo subiecit
dicens. Estis in eo repleti. Ut enĩ in eo
diuinitatis ẽ. plenitudo: ita nos in
eo sumꝰ repleti. Neq sane ait estis re-¬
pleti: s in eo estis repleti. qr ꝑfidĩ spc̃
in uitã ȩt̾nam regen̾ati. ac regen̾andi
om̃s nũc in xp̃i corꝑe manent. replen¬
dis pꝰta ipsis. non iam in eo s in ipsis.
scd̾m tempꝰ illud de quo apłs ait. Qui
tͣnsfigͣauit corpꝰ humilitatis nĩx. cos¬
pleti sumꝰ. id ꝑ assũptionẽ carnis eiꝰ.
in qua diuinitatis plenitudo corꝑa¬
lit̃ inhabitat. Et huiꝰ spei nr̃e non
exigua in eo potestas ẽ. Namq quod
repleti in eo sumꝰ. hoc ẽ. caput ac pͥn¬
cipiũ om̃is potestatis. scd̃m illud. ut
in noie suo om̃e genu flectat᷑. cȩles¬

Expanded text:
omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis in illo repleti, quod est caput omnis principatus et potestatis . Exposita itaque habitantis corporaliter divinitatis in eo plenitudine, sacramentum assumptionis nostrae continuo subjecit, dicens: Estis in eo repleti. Ut enim in eo divinitatis 264 est plenitudo, ita nos in eo sumus repleti. Neque sane ait, estis repleti, sed, in eo estis repleti: quia per fidei spem in vitam aeternam regenerati ac regenerandi omnes nunc in Christi corpore manent; replendis postea ipsis, non jam in eo, sed in ipsis, secundum tempus illud de quo Apostolus ait, Qui transfigurabit corpus humilitatis nostrae, con per assumptionem carnis ejus, in quo divinitatis plenitudo corporaliter inhabitat. Et hujus spei nostrae non exigua in eo potestas est. Namque quod repleti in eo sumus, hoc est caput ac principium omnis potestatis, secundum illud: Ut in nomine suo omne genu flectat, coeles
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ioꝵ cõstituta: ut unigenitus
d̾s homo nasci uellet: mansuro in ȩt̃¬
num in dõ hoie. ut ds̃ pati uellet.
ne passionib humanȩ infirmita¬
tis. diabolus deseuiens. legẽ in nob̾
peccati. dd̃ infirmitatẽ nrãm assu¬
mente retin̾et. ut d̃s mori uellet.
ne qua insolens potestas adu̾sũ dm̃
eẽt. neq creatȩ in se uͥtutis. posset
usurpare nat᷑am: cũ se inmortał
ds̃. intra legẽ mortis habuisset. Nas¬
cit᷑ ittq ds̃ assũptioni nr̃ȩ. patit᷑
uͦ innocentiȩ. postremo morit᷑ ulti¬
oni. dũ et homo nr̃. in dõ ꝑmanet.
et infirmitatũ nr̃arum passiones.
dõ sociȩ sũt. et spiritał neqͥciȩ ac ma¬
liciȩ potestates. triũpho carnis dõ
ꝑ carnẽ moriente subount᷑. Hui¬

Expanded text:
mysteriorum constituta, ut unigenitus mysteriorum constituta, ut unigenitus Deus homo nasci vellet, mansuro in aeternum in Deo homine: ut Deus pati vellet, ne passionibus humanae infirmitatis diabolus desaeviens, legem in nobis peccati Deo infirmitatem nostram assumente retineret: ut Deus mori vellet, ne qua insolens potestas adversus Deum esset, neque creatae in se virtutis posset usurpare naturam, cum se immortalis Deus intra legem mortis habuisset. Nascitur itaque Deus assumptioni nostrae, patitur vero innocentiae, postremo moritur ultioni: dum et homo noster in Deo permanet, et infirmitatum nostrarum passiones Deo sociae sunt, et spiritales nequitiae ac malitiae potestates triumpho carnis, Deo per carnem moriente, subduntu
Abbreviated transcription (Latin):
strationẽ eiꝰ tp̃ris dictũ ẽ: tp̃ri co¬
aptato quȩ dicta sũt. ut cũ aliudsit
ante hoĩem ds̃. aliud sit homo. ⁊ ds̃
aliud sit pꝰ hominẽ. ⁊ dm̃. totꝰ homo
totꝰ ds̃: non cõfundas tp̃rib et ge¬
nerib dispensationis sacram̃tũ. cũ
ꝓ qͣlitate gen̾um ac nat᷑arũ. aliũ ei
in sacram̃to hõis necẽe ẽ. sermonem
fuisse: non nato. aliũ adhuc morit᷑o.
aliũ iam ȩt̾no. Nostrigͥ. causa hȩc
corꝑis nr̃i homo natꝰ: scd̾m cõsue¬
tudinẽ natͤe nr̃ȩ loquutꝰẽ. non t̾n
omittens nat᷑ȩ suȩ eẽ quod d̾s̃ ẽ.
Nam tamet si in partu et passione
t̾n ipsas om̃s. uirtute natȩ suȩ ges¬
sit. dũ sibi ipse origo nascendi ẽ. dũ
pati uult qd̃ eũ pati non licet. dũ
minẽ egit. ex se natꝰ. ꝑse passus.
et ex se mortuus. non et h̾õiẽ se nõ
egit. dũ et natꝰ. et passus. ⁊ mortuuꝰ
ẽ. Hȩc aut̃ omia. iam ante conditio¬
nem mũdi sacram̃ta sũt cȩlestium

Expanded text:
strationem ejus temporis dictum est, tempori coaptato, quae dicta sunt, ut cum aliud sit ante hominem Deus, aliud sit homo et Deus, aliud sit post hominem et Deum totus homo, et totus Deus: non confundas temporibus et generibus dispensationis sacramentum, cum pro qualitate generum ac naturarum alium ei in sacramento hominis necesse est sermonem fuisse non nato, alium adhuc morituro, alium jam aeterno. Nostri igitur causa haec corporis nostri homo natus, secundum consuetudinem naturae nostrae locutus est; non tamen omittens naturae suae esse quod Deus est. Nam tametsi in partu, et passiotamen ipsas omnes virtute naturae suae gessit, dum sibi 263 ipse origo nascendi est, dum pati vult quod eum pati non licet, dum hominem agit, ex se natus, per se passus, et ex se mortuus; non et hominem se non egit, dum et natus, et passus, et mortuus est. Haec autem jam ante conditionem mundi sacramenta sunt coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
fallendi simplices atq ignorantes he¬
reticis occasio ẽ. ut quȩ ab eo scd̾m
hominẽ dicta sũt: dicta eẽ scd̾m na¬
turȩ diuinȩ infirmitatẽ m̃tiantur.
Et qr unꝰ atq idem ẽ. loquens: oĩa
negamꝰ totũ illũ qͥ eiꝰ manet nat᷑ae

Expanded text:
fallendi simplices atque ignorantes haefallendi simplices atque ignorantes haereticis occasio est, ut quae ab eo secundum hominem dicta sunt, dicta esturae infirmitatem mentiantur: et quia unus atque idem est, loquens omnia negamus, totum illum, qui ei manet, naturae
Abbreviated transcription (Latin):
tio nra dõ ꝓfectꝰ ẽ: s contumeliae
suȩ uolũtas. nr̃a ꝓuectio est. dũ nec
amittit ille qd̃ ũs ẽ: et homini acqͥ¬
ex iuirgine homo. ⁊ scd̾m plenitudi¬
nẽ tẽpoꝵ in semet ipso ꝓuecturus
in dm̃ hõiem: hũc ꝑ oĩa euangłici
sermonis modũ tenuit. ut se dĩ fili¬
um credi doceret. ut hõĩs filiũ p̾di¬
cari ãmoneret. Loquitꝰ et gerens
homo uniu̾sa quȩ dĩ sũt: loquens
deinde et gerens ds̃. uniu̾sa quȩ ho¬
minis sũt. Ita t̾n ut in ipso illo utriꝰ¬
q gen̾is sermone. nũꝗͣ nͥ cũsig̾oatio¬
ne. et hõis loquitꝰ. et dĩ sit. uno
t̃n dõ patre semꝑ ostenso.⁊ se inna¬
tura uniꝰ dĩ ꝑ natiuitatis ueritatẽ
ꝓfesso. nec t̾n se dõ patri non et fi¬
lii honcre. et h̾ois conditione sub¬
dente. Et cũ natiuitas om̃is se re¬
ferat ad auctorẽ. et caro se uniu̾sa
scd̃m dm̃ ꝓfiteat᷑ infirmã. Hinc taq

Expanded text:
tio nostra Deo profectus est: sed contumeliae tio nostra Deo profectus est: sed contumeliae suae voluntas, nostra provectio est; dum nec amittit ille quod Deus est, et homini acquex Virgine, homo secundum plenitudinem temporum, in semetipso provecturus in Deum, hominem; hunc per omnia evangelici sermonis modum tenuit, ut se Dei Filium credi doceret, ut hominis filium praedicari admoneret; locutus et gerens homo universa quae Dei sunt; loquens deinde et gerens Deus universa quae hominis sunt; ita tamen ut ipso illo utriusque generis sermone nunquam nisi cum signiuno tamen Deo patre semper ostenso, et se in natura unius Dei per nativitatis veritatem professo; nec tamen se Deo patri non et filii honore et hominis conditione subdente: cum et nativitas omnis se referat ad auctorem, et caro se universa secundum Deum profiteatur infirmam. Hinc itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ rõms h̾oiẽ contuere. semꝑ ꝓficit
augm̃to. nũꝙͣ. uͦ deminutiõe contͣhi¬
tur: nec sese caret: qd̃ excreuit in sese.
Nam tametsi aut ȩtate marcescat.
aut morte ꝑimat᷑: habet qͥdem aut
demutationẽ in tp̃r. aut finẽ in cõ¬
stitutione uiuendi. Cet̾m hoc quod
scit: non habet inuirtute non esse.
ut nouã semꝑ inminutionẽ condat
ex eodẽ: id ut ex se decedat in par¬
uulũ. Nlatȩ gͣ. nrẽ necessitas. in aug¬
mentũ semꝑ mundi lege ꝓuecta
non imprudent̾ ꝓfectũ natͣȩ poci¬
oris expectat. cui et increm̃tũ se-¬
cũdũ nat᷑a ẽ. et inminutio contra
nat᷑am ẽ. Deo itaq ꝓpͥũ fuit ẽẽ ali¬
ud qͣm manebat: nec t̾n non eẽ qd
manserat. nasci in hoĩe dm̃: nec t̾n
dñi ẽẽ desineret contrahere se usq
ad conceptũ et cunas: ⁊ infantiã. nec
t̃n de dĩ potestate deced̾e. Hoc nonsi¬
bi s nob̃ est sacram̃tum. Neq assũp¬

Expanded text:
pem rationis hominem contuere: semper proficit pem rationis hominem contuere: semper proficit augmento, numquam vero deminutione contrahitur; nec sese caret, quod excrevit in sese. Nam tametsi aut aetate marcescat, aut morte perimatur; habet quidem aut demutationem in tempore, aut finem in constitutione vivendi: caeterum hoc quod sit non habet in virtute non esse, ut novum se per imminutionem condat ex eodem, id est, ut ex sene decedat in parvulum. Naturae ergo nostrae necessitas in augmentum semper mundi lege provecta, non imprudenter profectum naturae potioris exspectat: cui et incrementum secundum naturam est, et imminutio contra naturam est. Deo itaque proprium fuit, esse aliud quam manebat, nec tamen non esse 261 quod manserat; nasci in homine Deum, nec tamen Deum esse desinere; contrahere se usque ad conceptum et cunas et infantiam, nec tamen Dei potestate decedere. Hoc non sibi, sed nobis est sacramentum. Neque assump
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Mediator ipse in se ad salutẽ excłiȩ
cõstitutꝰ. et illo ipso int̾ dm̃ et hõies
mediatoris sacram̃to utrũq unuor
existens. dũ ipse ex unitis inidipsũ
nat᷑is. natͣe utriꝰq res eadẽ ẽ. Ita t̾n
ut neutro careret in utroq ne forte
ds ee̾ homo nascendo desin̾et. et ho-¬
mo rursũ ds̃ manendo non eẽt. Hec
itaq humane beatitudinis fides ue-¬
ra ẽ. dm̃ et hominẽ. p̃dicare. u̾bũ et
carnẽ confit̾i. Neq dm̃i nescire qd̃ et
homo sit: neq carnẽ ignorare qd̃ uer¬
ẽ. contͣ natam spei nr̃ȩ. ut natꝰ hõ.
ds̃ maneat: cũ pocior nat᷑a in inferio¬
rem nata fidẽ. p̃stet inferiorẽ in na¬
turã nasci posse pociorẽ. Et qͥdẽ scd̾m
legẽ et consuetudinẽ mũdi. ꝓmpti-¬
or magis spei nrȩ. qͣm diuini sacram̃¬
ti effectꝰ ẽ. Namq mũdꝰ in his quȩ nã¬
cunt᷑. habet increm̃ti uirtutẽ. non
habet deminutiõis potestatẽ. Cerne
arbores. sata. pecudes. ipsũ ꝙͦ partici¬

Expanded text:
bat: Mediator ipse in se ad salutem Ecclesiae constitutus, et 260 illo ipso inter Deum et homines mediatoris sacramento utrumque unus exsistens, dum ipse ex unitis in idipsum naturis, naturae utriusque res eadem est; ita tamen, ut neutro careret in utroque, ne forte Deus esse homo nascendo desineret, et homo rursum Deus manendo non esset. Haec itaque humanae beatitudinis fides vera est, Deum et hominem praedicare, Verbum et carnem confiteri: neque Deum nescire quod homo sit, neque carnem ignorare quod Verest contra naturam spei nostrae, ut natus homo Deus maneat: cum potior natura in inferiorem nata fidem praestet, inferiorem in naturam nasci posse potiorem. Et quidem, secundum legem et consuetudinem mundi, promptior magis spei nostrae, quam divini sacramenti effectus est. Namque mundus in his quae nascuntur habet incrementi virtutem, non habet deminutionis potestatem. Cerne arbores, sata, pecudes. Ipsum quoque partici
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rogationũ causis ꝓficiscat᷑. Ad id
enĩ respondebit᷑: unde queretur.
Et pͥmũ reqͥro a dicti hiuiꝰ calũpni¬
atore. utrũne id arguere oñ exi¬
stimet: cur bonꝰ dictꝰ sit. seseq ma¬
luerit malũ iłregd enĩ sig̃cari iuidet᷑
hoc dicto qͥd me bõnũ dicis. Non opi¬
nor qͥsqͣm tam uecors erit. ut mali¬
ciȩ ꝓfessionẽ ei uelit ascribe qͥ dixerit.
Uenite ad me om̃s qui laboratis et

Expanded text:
onum causis proficiscatur. Ad id enim respondebitur, unde quaeretur. Et primum requiro a dicti hujus calumniatore, utrumne id arguere Dominum existimet, cur bonus dictus sit, seque maluerit malum dici. Id enim significari videtur hoc dicto, Quid me bonum dicis? Non opinor quisquam tam vecors erit, ut malitiae professionem ei velit adscribere, qui dixerit: Venite ad me omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa qd̃ suũ ẽ. et ex se ꝑ imaginẽ re¬
ferens qd̾ inse ẽ: dũ et iago ẽ. auc¬
toris et ueritas. qr ꝑfecta natiuitaᷤ
ꝑfectã imaginẽ pstat. et plenitudo
diuinitatis corꝑalit̃ inhabitans: na-¬
turalẽ obtinet ueritatẽ. Et hȩcqͥdẽ

Expanded text:
referens quod in se est, dum et imago est auctoris et veritas; quia perfecta nativitas perfectam imaginem praestat, et plenitudo divinitatis corporaliter inhabitans naturalem obtinet veritatem. 2. Scripturae