comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adaures corporũ. uox docentiũ in cassum
sonat. Formare enĩ uocẽ magistri exteriꝰ pos¬
sunt: s hanc inpͥmere interiꝰ ñ possunt.
Neq enĩ qui plantat. ẽ. aliquid neq qui
rigat: sed qui increm̃tũ dat ds̃. Dicat gͦ.
Nonne uestim̃ta tua calida sunt. dũ ꝑfla¬
ta fuerit t̾ra austro: Quia nimirũ tunc
auditores qui iam bene uiuentib doctori¬
b inherent: calorẽ suꝑni amoris accipiun
cũꝑ afflatũ scĩ sp̃s excitantur. Ac si aꝑte
heato iob dicerte. In cassũ tibi tribuis si
quos ꝑte profecisse inuirtutib contẽplaris:
quiahi quosꝑte incaliusse estimas. nisi eos
sp̃c scĩ feruor at tinger&. frigidi in sua in¬
sensibilitate remanerent. Postquã uͦ ħ
fortiter dixit: ꝑ arrogantiã leuiter motꝰ.
irrisionis ilico uerba sub iungit dicers.¬
Iuforsitan cũ eo fabricatus es cȩlos: qui so¬
lidissimi quasi ȩre fusi sunt. Posst̃ ꝑ ce¬

Expanded text:
ad aures corporum vox docentium incassum ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus doctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba subjungit, dicensforsitan cum eo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt. - Possunt per coe
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ indoctrinę uirtute feruescunt.
Et quia eos ad sũma in ardescere & feru¬
re conspiciunt: ad p̃dicanda bona cȩ¬
lestis patriȩ ualidiꝰ succendunt᷑. Quia
si quando ꝓ eo quod adhuc uitã corrup¬
tibilem humanȩ infirmitatis agunt. d
qualib& culpa saltim tenuit in oꝑe. in
locutione. incogitatione temptant᷑. d¬
cipulorũ suorũ ꝑuectũ conspiciunt. a
ipsi uł inminimus esse reprȩhensibiles
erubescunt: nequa forte exempla torti¬
tudinis prȩbeant eis. quos p̃dicationis us¬
& ad regulam intimȩ rectitudinis uocan.
Sum g̃ uerbo doctorũ accenduntur audi¬
iores quasi ex iuuenti corpore uestimenta
calefiunt: s dũ ex ꝓuectu auditorũ etiã
uta docentiũ ꝓficit: quasi ex calefactis
uestim̃tis. calor ad corpꝰ redit. S nequaꝗͣ
sibi doctores tribuant. quod ꝑ exhortatio¬
nem suam ad sũma ꝑficere auditores ui¬
dent: quia nisi sp̃c sc̃s eorũ corda repleat:

Expanded text:
amplius in doctrinae virtute fervescunt; amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in opere, in locutione, in cogitatione tentantur, discipulorum suorum profectum conspiciunt, 884 et ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam ad summa proficere auditores vident, quia nisi Spiritus sanctus eorum corda repleat,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c afflatu ꝑfuniditur Qđ quidẽ & dee¬
dem beato iob nil obstat intelligi: qua
sic hȩc generalit̾ in scã excła dicimus: ut
tam̃ ꝑmenbra eiꝰ singula specialit teneanꝰ
&& alios docere consueuit: quasi dot uesti¬
menta habet. quot auditores ei concordit᷑
uiuenti corpori. dũ exhalantes m̃broiũ
poros contegunt: emanantẽ ab intimis
calorẽ expͥmunt. Quo nimirũ calore hec
eadẽ uestim̃ta calefiunt: s calefacta. calo¬
rem quẽ accȩꝑint retinendo ad corpꝰ redit̃
Quid gͦ ꝑuestimenta uiuenti corpori adhe¬
rentia: nisi discipulorũ uita magistris be¬
ne uiuentib coniuncta signatur: Quȩ
quasi ꝑ poros calorẽ accipit: q ad amorẽ
dei & exemplo actionis. & impulsu exho¬
tationis ignescit. Que uelut frigͦ ꝓpriũ
respuit:dũ a pristina iniquitatẽ discen
Calorẽ quem accepit retinet: quia me
quẽ ꝑp̃dicam̃ta sumpserit feruore conu¬
lescit. Doctores autẽ scĩ dum auditoies
suos inamore dei ꝑficere sentiunt: ipl

Expanded text:
funditur. Quod quidem et de eodem beato Job nihil obstat intelligi, quia sic haec generaliter in sancta Ecclesia dicimus, ut tamen per membra ejus singula specialiter teneamet alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditerviventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
mox ꝑ doctrinã subdidit. Etiã si locutus¬
fuerit homo deuorabit᷑. Om̃e quod aliqͥd
deuorat. hoc introrsus trahens ab intu¬
entiũ ocłis occultat: & rẽ quȩ uideri in¬
suꝑficie potuit. in ꝓfundũ rapit. homo
igit᷑ cũ de dõ tac&: ꝑ rationẽ inqua est
magnitudinis illiꝰ imm̃sitate deuoratur.
Et quasi in ꝑfundũ raptꝰ absconditur: qͥa
fari ineffabilem cupiens. ipsa sue ignoran¬
tiȩ angustia degluttitur. Loquitur enĩ
caro de sp̃u: circunscriptus sp̃s de incir¬
cũ scripto: creatura de creatore: tẽporał
de ȩt̃no :÷ mutabilis de immutabili: mor¬
talis deuiuificante. Et cũ intenebris po¬
sitꝰ int̾nũ lum̃ sic̃ ẽ. nesciat: hõ de ȩt̃nita¬
si effari homo ȩt̾nitatẽ sic̃.ẽ. appetit. etiã
hoc sibi subtrahit: quod de illa uł tacitꝰ
sentit. S ecce ȩt̃nitas tunc hominib ue¬
re innotuit: cũ se eis humanitate suscep¬

Expanded text:
mox per doctrinam subdidit: CAPUT XL Vetmox per doctrinam subdidit: CAPUT XL Vetfuerit homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitasi effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscep
Abbreviated transcription (Latin):
contra aduersa durantib: auctoris uoce
dr̃. Uos estis amici mei: qui ꝑmansistis me¬
cum intẽptationib meis. S quãuis do¬
ctus & arrogans. cũ irridere scm̃ uirũ
nitit᷑. irrisioni suȩ fortia dicta ꝑmisceat:
adiectis tam̃fortib semꝑ ad suꝑuacua uer¬
ba relabitur. Nam iterum eũ deridendo
quippe inuolum᷑ tenebris. Ac si dicat.
Tu qui iã magna intelligentiȩ luce ꝑfru¬
eris: docere nos qui ignorantiȩ tenebris
inuolium᷑ debes. Qui mox ab irrisione
resiliens: despiciendo sub ungit. Quis
narrauit eiquȩ loquore Acsi aꝑtedicat.
Quȩ ego ei de sius laudib acute sentiers
ñ audita loquor: quis hec narrare uel
postquã audierit potest: Sed quia cũ
doctrina & arrogantia in uniꝰ m̃tis habi¬
tatione confligit: a loquentis ore. ñ solũ
sonat uiuendi leuitas. s etiã grauitas sen¬
tiendi Post quã heliu ꝑ arrogantiã leuit̃
intumuit dicens. quis narrauit ei quȩ loqͣ

Expanded text:
contra adversa durantibus, auctoris voce contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo quippe involuti tenebris. - Ac si dicat: Tu qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui, mox ab irrisione resiliens, despiciendo subjungit: VERSnarrabit ei quoe loquor? Ac si aperte dicat: Quae ego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor?
Abbreviated transcription (Latin):
Et urtutes angłicȩ quȩ indiuino amore
hoc ĩ mu nere retributionis accȩperuñ:
ut nulla iã rubigine subripientis culpȩ
mordeant᷑: ut in contẽplatione condito¬
ris sine felicitatis fine ꝑmaneant: & in
hoc quod sunt conditȩ. ȩt̾na stabilitate
subsistant. Quod bene apud moysen
ipsa de mundi origine. hystoriȩ uerba
destantur cum & priꝰ factũ cęlũ dr̃. & hoc
idem pꝰ modũ firmam̃tũ uocat᷑: quia
uidelic& natura angłica & priꝰ subtił
est insuꝑiorib condita: & post ne unqͣm
potuiss: cadere. mirabiliꝰ confirmata.
Possunt etiã ꝑ cę̧los ut sepe diximꝰ. ele¬
ctorum m̃tes expͥmi. acunctis t̾renis
contagiis intimo amore suspensȩ: qui
quãuis corpore degant in infimis: qr¬
tam̃ iam corde inherent sũmis: ueracit̃
dicunt. Nrã conuersatio incȩł. ẽ. Qui
solidissiniu ut ęre fuñ sunt: qr ab integri¬
tate ceptȩ fortitudinis. nulla mutabilita¬
tis rubigine consumunt᷑. Quib & forcit̃

Expanded text:
t virtutes angelice, que in divino amore hoc in munere retributionis receperunt, ut nulla jam rubigine surripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae, aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysem ipsa de mundi origine historiae verba testantur, cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quividelicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt: ita etiã nequeunt agere sic ut
uolunt. Quia enim eos int̾nus arbiter
ten& cummittit: ita illos etiam modifi¬
cans suscipit cum ꝑducit: ut aliquando
in cogitatione alia disponant. s alia in
oꝑe peragant: aliquando aliter incho¬
ent: sed alit̾ consũment. Quia igitur
iuxta hoc quod sibi p̃cipitur seruiunt:
dicatur recte. Quacunq eas uoluntas
gub̾nantis duxerit. ad omẽ quod p̃cipit᷑
illis suꝑ faciem orb̾t̾rȩ. Co enĩ aꝑtiorẽ
uiam prȩdicationis inueniunt: quo ad
hãc ñ suis. sed preceptoris sui nutib
ducuntur. Unde & adhuc subdit᷑. Siue¬

Expanded text:
volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut aliquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: Quocunque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrae. Eo enim apertiorem viam praedicationis inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde adhuc subditu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dicens. Uoluimꝰ uenire aduos ego quidẽ
paulus & semel & iterum: s impediuit
me sathanas. Neq enĩ ꝑsem& ipsum satha¬
nan p̃pedire uias tanti apłi potuit: s oc¬
cultȩ dispensationis usib dum aduersat᷑
nesciens de seruiuit: ut nimirum paulus
dum ad alios uell& accedere necualeret.
Nubes igit᷑ dei cuncta ꝑ circuitũ dĩ lustͣnt.
quia predicationis luce. mundifines illu¬
minant. S quia diuinis nutib subditȩ.
nequeunt explere quod uolunt: ire non
possunt. nisi quo eas uoluntas gub̃nantis
duxerit. Unde & adhuc subdit᷑. Ad omẽ¬
quod prȩcipitur eis suꝑfaciem orbis terrȩ
Sȩpe enim cum gub̃nantis uoluntate ꝑ¬
ducuntur: alit̃ agere appetunt. sed alit̃
disponuntur. Nam plerunq quosdã au-¬
ditores suos student blande corrigere: &
tam̃ eorũ sermo inasꝑitatẽ ducit᷑. Ple¬
runq quosdam resecare asꝑe appetunt.
sed tamen eorum uigor ꝑ mansuetudinis
sp̃m refrenatur. Sic̃ gͦ ñ posst̃ ire quo

Expanded text:
quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit nos Satanas. Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis usibus dum adversabatur, nesciens deserviebat: ut nimirum Paulus, dum ad alios vellet accedere, nec valeret Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere quod volunt, ire non possunt, nisi quo eas voluntas gubernantis duxerit. Unde et adhuc subquod praeceperit eis super faciem orbis terrarum. - Saepe enim cum gubernantis voluntate perducuntur, aliter agere appetunt, sed aliter disponuntur. Nam plerumque quosdam auditores suos student blande corrigere, et tamen eorum sermo in asperitatem ducitur. Plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo
Abbreviated transcription (Latin):
su. ex hortari eos instantissime compellun᷑.
Uideamus nubem dei quomͦ gub̃nantis
manu. & ad ea quȩ ñ appetit ducitur: atq
ab impulsu suo. iterum gub̃nantis manu
retinetur. Certe paulus cũ uestimenta sua
excutiens a corinthiis discedere uellet:
audiuit. Noli timere.s loquere: & ne ta¬
ceas. Propt̾ quod quomͦ ego tecũ sum. &
nemo apponctur tͥ ut noceat te: qm̃mul¬
tus ẽ. mͥ ppłs in hac ciuitate. Rursũ cum

Expanded text:
su exhortari eos instantissime compelluntur. su exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem Dei quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit, ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, propter quod ego tecum sum, et nemo opponetur tibi ut noceat te, quoniam multus est mihi populus in hac civit
Abbreviated transcription (Latin):
inhorreum suum: paleas autẽ combura
igni in extingiubili. S hoc frumentũ quo¬
usq adꝑfectionem fructuum ueniat.
nubium pluuias expectat ut crescat: qi
bonorũ mens predicantiũ uerbis infundi¬
tur. ne ab humore caritatis desiderioiũ
carnalium sole siceet᷑. Hoc frum̃tum su¬
ꝑnus agricola inmundo surgere.ac nu¬
bes coniiderare despexerat: cum dicebat
Messis quidem multa: oꝑarii autẽ pauci
Rogate autẽ dñm messis: ut mittat
oꝑarios in messem suã. Quiigitur hic fru¬
mentum illic messis: qui uͦ hic nubes illi
fluunt: oꝑarii quia non desinunt agere
quod locunt᷑. Unde & subditur. Et nu
gere est: prȩdicatores scõs exempla utt̃
& loquendo & agendo dilatare. S quã¬
uis annunciationis intimȩ lum enspar¬
gant: non tam̃ ad conuertenda om̃ium
eas uoluntas gub̾nantis duxerit. Sȩpe eis¬
predicatores sc̃i exhortari quosdã uoluit
s nequȩunt: sȩpe quosdam declinare ap¬
petunt: sed tam̃ int̾nȩ instigationis impul¬

Expanded text:
m suum, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Sed hoc frumentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illifluunt, operarii quia non desinunt agere quod loquuntur. Unde et subditur; CAPUrgere est praedicatores sanctos exempla vitae et loquendo et agendo dilatare. Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda omnium eas voluntas gubernantis duxerit. 56. praedicatores sancti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt. Saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impul
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑiorib potuit quẽ ꝓstratꝰ in infimis
ñ amauit. heliũ itaq quibeatũ iob neqͥ¬
quã credidit uiuendo tenu isse quod dix̃
quasi ad monens dicit. Sta & considera
mira cula dĩ. Quẽ adhuc de uenturis dis¬
cutit: & quasi de ignorantia humilians

Expanded text:
ioribus potuit, quem prostratus in infimis non amavit. Eliu itaque, qui beatum Job nequaquam credidit vivendo tenuisse quod dixit, quasi admonens dicit: Sta, et considera miracula Dei. Quem adhuc de venturis discutit, et quasi de ignorantia humilians
Abbreviated transcription (Latin):
sensus tam̃ ianuam ñ ꝑtingit. huic nimi¬
rum bestiȩ impulsu subitȩ formidinis
uictus. ianuã cordis petrꝰ negando aꝑu-¬
it: sed citius cognoscendo restitit. flendo
cutorum corda non solũ intrando tenu¬
it. sed etiã tenendo possedit: dicatur
recte. Ingrediatur bestia latibulum suũ:
cum illorũ consilia at testatione ȩu̾głicȩ
narrationis audimꝰ. In illa nanq des¬
cribitur. cum redemptorem nr̃m iuui¬
ficare mortuos cernerent: in morte eiꝰ
quanta anxietate crudelitatis insani¬
rent: quod explere contra illũ praua
desideria ardent̾ uellent. sed tam̃ ppłm
timerent: quod occasiones occidendi que¬
rerent. & inuenire ñ possent: quod ad
uotum suȩ sȩuiciȩ. alienigenarum
manib usi sunt. quia eũ quem legalit̃
interimere ipsi non poterant. feriendũ
gentib tradider̃: ut ex sola potestate
romanus prȩses ageret: quod ipsi ex
sola malicia ut agere debiussent anh¬

Expanded text:
sensus tamen januam non pertingit. Huic nimisensus tamen januam non pertingit. Huic nimirum bestiae, impulsu subitae formidinis victus, januam cordis Petrus negando aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo cutorum corda non solum intrando tenuit, sed etiam tenendo possedit, dicatur recte: Ingredietur bestia latibulum suum, cum illorum consilia attestatione evangelicae narrationis audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in mortem ejus quanta anxietate crudelitatis insanirent, quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed tamen populum timerent ; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent ; quot ad votum suae saevitiae alienigenarum manibus usi sunt, quia eum quem legaliter interimere ipsi non poterant feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate Romanus praeses ageret quod ex sola malitia ut agi debuisset ipsi anh
Abbreviated transcription (Latin):
potest. sed in eis morari non potest: qr cor
iusti. huiꝰ bestiȩ antrũ ñẽ. Quos enĩ
quasi ꝓpriũ antrũ  possid&. eoiũ
immorans te
Neq enĩ student reꝓbi suggestiones eius
recta iudicii manũ repellere: cuiꝰ uolup¬
tatib appetunt. subdita delectatione ser¬
uire. Cumq ineorũ cordib prauũ quidont᷑.
mox ꝑstudiũ delectationis enutrit᷑: & cũ
sibi minime resistitur. ꝓtinꝰ ex consensu
roboratur. Statimq consensus adopus
ducitur: opꝰ uͦ etiã consuetudine grauat᷑.
Rectegͦ in antrosuo morari hȩc bestia
inte cogitationes noxiȩ: Neq enĩ rep̃¬
hendit cur ueniunt: s cur morantur.
Et in bonis enim cordib cogitationes il¬
licitȩ ueniunt. sed tam̃morari ꝓhiben¬
tur: quia recti quiq ne captiuandã
domum conscientiȩ prebeant. ab ipso
cordis limine hostem fugant. Qui& si
quando repentinis suggestionib usꝙ¬
ad primũ uestibulum subrepit: ad con¬

Expanded text:
potest, sed in eis morari non potest, quia cor potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Quos enim quasi proprium antrum possidet, eorum mmorans tenNeque enim student reprobi suggestiones ejus recta judicii manu repellere, cujus voluntatibus appetunt subdita delectatione servire. Cumque in eorum cordibus pravum quid oritur, mox per studium delectationis enutritur; et cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero etiam consuetudine gravatur. Recte ergo in antro suo morari haec bestia in te cogitationes noxiae? Non reprehendit cur veniunt, sed cur morantur. Et in bonis cordibus cogitationes illicitae veniunt, sed morari prohibentur, quia recti quique ne captivandam domum conscientiae praebeant, ab ipso cordis limine hostem fugant. Qui etsi quando repentinis suggestionibusad primum vestibulum subripuerit, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
eminentium potestatũ ministri sp̃s. im¬
portunis temptationib insurgunt.
Qui tam̃ adõ escã expetunt: qr nimi¬
rum caꝑe animas ne queunt. nisi iꝰto
iudicio p̃ualere diuinitꝰ ꝑmittant᷑
Ubi & apte subiungit᷑. ortus ẽ sol & con¬
gregati sunt. & incubilibus suis se col¬
locauer̃: quia ueritatis lumine ꝑ carnẽ
apparente. a fideliũ mentib excussi. qͣsi
ad cubilia sua reuersi sunt: dũ sola infi¬
delium corda tenuerunt. Quod gͥ illic
leonum cubile: hoc hic antrum bestiȩ dr̃¬
Hotandum uero magnoꝑe ȩstimo: quod
hȩc bestia non solum antrum suum ingre¬
di. sed ineo etiam morari ꝑhibetur. Aliqn
namq etiam bonorum mentes ingreditur
illicita suggerit. temptationib fatigat.:
rectitudinẽ sp̃c ad delectationẽ carnis
deflectere conatur. delectationẽ quoq ad
consensum ꝑducere nititur: sed tam̃ re¬
sistente suꝑno adiutorio p̃ualere ꝓhibet᷑.

Expanded text:
eminentium potestatum ministri spiritus imeminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocaverunt . Quia veritatis lumine per carnem apparente, a fidelium mentibus excussi, quasi ad cubilia sua reversi sunt, dum sola infidelium corda tenuerunt. 877 Quod igitur leonum cubile, hic antrum bestiae dotandum vero magnopere aestimo quod bestia haec non solum antrum suum ingredi, sed in eo etiam morari perhibetur. Aliquando namque etiam bonorum mentes ingreditur, illicita suggerit, tentationibus fatigat, rectitudinem spiritus ad delectationem carnis deflectere conatur, delectationem quoque ad consensum perducere nititur, sed tamen resistente superno adjutorio praevalere prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
re temptando non potuit : in redempto¬
re nr̃o ad mortem carnis anhelauit. Hȩc
nimirum bestia. multa & electorum cor¬
datenuit: sed hanc ab illis moriens agnꝰ
excussit. Unde & in eu̾głio dicit. Nunc
princeps huius mundi eicietur foras. Q
miro rectoq iudicio dum confessiones hu¬
milium illuminans suscȩpit: suꝑborũ
oculos deserens clausit. Unde ei ꝑpsal¬
mistã dr̃. Posiusti tenebras & factaẽ nox:
in ipsa ꝑtransibt̃ om̃s bestiȩ siluarum.
Catuli leonum rugientes ut rapiant: &
querant adõ ȩscam sibi. Tenebras qͥppe
dñs ponit: cum peccatis iudica rependeis
lum̃ suȩ intelligentiȩ subtrahit. Et nox
efficitur : quia prauorum mens ignoran¬
tiȩ suȩ errorib cȩcatur. In qua om̃s be¬
stiȩ siluȩ ꝑtranseunt: dum malignisp̃s
sub opacitate fraudis latentes. in re¬
ꝓborũ corda prauitates suas explendo
ꝑcurrunt. Inqua & catuli leonum ru¬
giunt: quia nequissimarũ sed tamen

Expanded text:
re tentando non potuit in Redemptore tentando non potuit in Redemptore nostro , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Qui miro rectoque judicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborum oculos deserens clausit. Unde ei per Psalmistam dicitur: Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate fraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
restauranda ꝓmittit᷑: & mala bestia ñ
ꝑtransibit ꝑ eam. S hȩc bestiacũ pꝰ
redemptoris aduentum. pꝰ predica¬
torum uoces. quasi post tonitruum
nubium infine mundi illum dãpnatũ
hominem qui antixp̃c uocatur inuaserit:
quid aliud quam latibulum suum ingre¬
ditur. ut in antro ꝓprio demoret᷑: Has
quippe illud diaboli antrum ac latibu¬
lum bestiȩ. ẽ: ut in sidians hominibꝰ
uiam huius uitȩ carpentib in illo & ꝑ
signa lateat. & ꝑmaliciam occidat. Qui
tamen omĩum repborum corda. etiã nc̃
priusquã aꝑtꝰ appareat possid&: eaq ꝑ
occultã malitiam quasi ꝓprium antrũ
tenet: atq ad ome qͦd nocere bonis ap¬
petit. in eorũse obscuris mentib abscon¬
dit. An iud eorum ꝑsequentium corda
antrum huius bestiȩ nonfuerunt: in qͣ
diu consiliis latuit. sed repente uocib
erupit. clamantium crucifige crucifige:
Et quia ad lacerationem mentis ꝑtinge¬

Expanded text:
restauranda promittitur, et mala bestia non restauranda promittitur, et mala bestia non transibit per eam. Sed haec bestia, cum post Redemptoris adventum, post praedicatorum voces quasi post tonitruum nubium, in fine mundi illum damnatum hominem, qui Antichristus vocatur, invaserit; quid aliud quam latibulum suum ingreditur, ut in antro proprio demoretur? Vas quippe illud diaboli antrum ac latibulum bestiae est, ut insidians hominibus viam hujus vitae carpentibus, in illo et per signa lateat, et per malitiam occidat. Qui tamen omnium reproborum corda etiam nunc, priusquam apertus appareat, possidet, eaque per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, atque ad omne quod nocere bonis appetit, in eorudit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertinge
Abbreviated transcription (Latin):
si sibi inconscientia testessunt: quia ex¬
cusabiles non sunt. Eo enim ipso quo
rationalem creaturã deus hominẽ con¬
didit: in manu omnium hominũ sig¬
nat. ut nouerint singłi oꝑa sua. S quia
heliu de prauitate singulorũ sententiã
ꝓtultt: ilico ad ipsum prauitatis aucto¬
rem. ꝑquem unum quodq malũ oborit᷑.
mentis oculos deflectit: ut quia uno hoc
uersu praui capitis menbra ꝑstrinxerat:
etiã hoc ipso menbrorum caput subbreui-¬
tate describat. Uł certe quia suꝑiꝰ nubiũ
dei uirtutes intulerat: agit nunc ut con¬
tra bonorum uitam. etiã aduersarii im¬
pugnationem innotescat. Nam seq̃r: In¬
gredietur bestia latibulum suum: & in
antro suo morabitur. Quis aliꝰ nomine
bestiȩ. nisi antiquus hostis accipitur: qͥ
deceptionem pͥmi hominis seuus impetiit.
& in tegritatẽ uitȩ illius mal esuadendo
laniauit: Contra quẽ ꝓpħȩ uocib. de
sc̃ã electorum eccła. in antiquo statu

Expanded text:
si sibi in conscientia testes sunt qui exsi sibi in conscientia testes sunt qui excusabiles non sunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate describat. Vel certe quia superius , nubium Dei virtutes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes innotescat. Nam sequigredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. - Quis alius nomine bestiae, nisi antiquus hostis accipitur, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius male suadendo laniavit? Contra quem prophetae vocibus de sancta electorum Ecclesia in antiquo statu
Abbreviated transcription (Latin):
humanos oculos: sem& ipsos certe fuge¬
re non possunt Quia enĩ malum quod fa¬
ciunt nouerunt: habent testem conscien¬
tiam÷ habent iudicẽ rationem suam. In
peccato gͦ quod cõmittunt. priꝰ contra se
iudicium sue rationis inueniunt: & post
ad districtionẽ ȩt̾̃ni examinis ꝑducunt᷑.
Et hoc ẽ fortasse quod ꝑpsalmistã dicit᷑.
abyssus abyssum inuocat. in uoce cata¬
ractarum tuarum: quia dũ miro ordine
dispositionis occultȩ malum non ꝑmit¬
titur nescire quod agit᷑ & suo se iã iudicio
peccator inconscientia condempnat: &¬
post condempnationẽ ꝓpriam ad ȩt̃ni ui-¬
dicis sententiam ꝓꝑat. Abysso ergo abys¬
sum inuocare est. de iudicio ad iudicium
ꝑuenire. Eant igit᷑ prȩdicatores scĩ. re¬
darguant facta peccantium: auditoreᷤᷤ
autem praui. contempnant uerba iꝰtoꝵ:
defendant quantum uoluerint prauita¬
tes suas: atq impudent̃ gestas impuden¬
tius defendendo multiplicent. Certe ip¬

Expanded text:
humanos oculos, semetipsos certe fugehumanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum inractarum tuarum , quia dum miro ordine dispositionis occultae, malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam, ad aeterni judicis sententiam properat. Abysso ergo abyssum invocari, est de judicio ad judicium pervenire. Eant ergo praedicatores sancti, redarguant facta peccantium, auditores autem pravi contemnant verba justorum, defendant quantum voluerint pravitates suas, atque impudenter gestas impudentius defendendo multiplicent, certe ip
Abbreviated transcription (Latin):
norare non possit. Natura enĩ legis scire
compellit᷑: seu prauũ. seu rectũ sit quod
oꝑat᷑. Nã adiudiciũ ꝑ actione cur uenit.
si potuit nescire quod egit: Et ipsi gͦ qͥ
preceptis dnĩcis erudiri contem pnunt:
utrum bona anmala sint. quȩ faciunt
sciunt. Nam sibona sefacere nesciunt:
curde aliquib factis mostenta  tione
głiantur: Rursum si mala se agere igno¬
rant: cur in eisdem factis alienos ocłos de¬
clinant: Ipsi enim sibi testes sunt: quia sci¬
unt malum ẽẽ quod agunt. quod uideri ab
aliis uerentur. Si enim ueracit᷑ malum ẽẽ
non crederent: nequaquã hoc ab aliis uide¬
ri formidarent. Unde bene & ꝑ quendã
sapientẽ dr̃. Cum sit timida nequicia.
dat testimoniũ condempnationi: quia
dum de facto suo conscientiam pulsans
timor redarguit: ipsa sibi testimoniũ
ꝑhib&. dãpnabile eẽ quod agit. Quocon¬
tra ꝑ iohannẽ
prȩhenderit
nos: fiduciam ha¬
bemus apud dm̃ fugiant gͦ iniqͥ

Expanded text:
norare non possit. Naturae enim lege scire norare non possit. Naturae enim lege scire compellitur, seu pravum sive rectum sit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatione gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem prehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
dinis suȩ p̃cipit ut int̾ra descendat: qr
scõrum suorum uocib sic nob̃ humanita¬
tis suȩ infirma p̃dicat: ut nobis etiam
mira & fortia suȩ diuinitatis innotescat.
Sed cum uirtutem nr̃i conditoris audi¬
mus. statim ad corda nr̃a. formidine
compellente reducimur: & tantum su
ꝑnum iudicemꝑpendentes quȩ digne.
minum signat: ut nouerint singłi oꝑa
sare contempnunt. S cum uirtutem
suꝑnȩ districtionis audiunt: prauorũ
oꝑum hoc quod se deprimit pondus ag¬
noscunt. Prȩdicationis quippe uerbis pul¬
sari euigilant: ut pensent adquȩ se sup
Dum gͦ ymber fortitudinis int̾ra descen¬
dit. in manu uniuscuiusq signatur. ut
sua oꝑa sciat : quia dumurtus incomp̃¬
hensibilis maiestatis agnoscitur.: ab uno¬
quoq subtilius sua uita pensat᷑. Quod tam̃¬
intelligi & alit̾ potest. Creator nanq om̃ĩ¬
ꝓpotens a cunctis insensibilib irrationa¬
bilibusq distinctum. rationalẽ creaturã
hominem condidit: quatinꝰ quod egi̾t ig¬

Expanded text:
nis suae praecipit ut in terram descendat, quia sanctorum suorum vocibus sic nobis humanitatis suae infirma praedicat, ut nobis etiam mira et fortia suae divinitatis innotescat. Sed cum virtutem nostri conditoris audimus, statim ad corda nostra formidine compellente reducimur, et tantum super nos judicem perpendentes, 875 quae digne, minum signat, ut noverint singuli opera sare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigilant, ut pensent ad quae suppliDum ergo imber fortitudinis in terram descendit, in manu uniuscujusque signatur, ut sua opera sciat, quia dum virtus incomprehensibilis majestatis agnoscitur, ab unoquoque subtilius sua vita pensatur 48. Naintelligi et aliter potest. Creator namque omnipotens a cunctis insensibilibus irrationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem condidit, quatenus quod egerit ig
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝓpħa desiderauerat: cum dicebat. Con¬
uerte dñe captiuitatem nrãm. sicut tor¬
rens inaustro. De his aquis. id ẽ. ad dm̃
decurrentib ppłis: rursum dr̃. Mittet
uerbum suum & liquȩ faci& ea: flabit
runt: quia pleriq ex duris ꝑsecutorib mag¬
ni predicatores fiunt. Gelu igitur in aqͣ
liquatur: cum torpor int̾ni frigoris. ad
irrigationẽ uertitur prȩdicationis. An
paulus gelu ñ erat: qui acceptis epłis da¬
mascum ꝑgens. in corde fideliũ quasi in
t̃ra dei. iactata uerbi semina. ne ad ꝑ¬
fectionem oꝑum surgerent restringere
querebat: Sed gelu inaqua rediit:
quia quos ꝑsequendo priꝰ premere stu¬
duit. hos postmodũ fluentis sc̃ę prȩdica¬
tionis infudit: ut tanto ub̃ior electoꝵ
messis exsurgeret: quanto hanc ym¬
ber dei etiã ab ore ꝑsecutoris irrigar&.¬

Expanded text:
vi Propheta desideraverat, cum dicebat: Convi Propheta desideraverat, cum dicebat: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . De his aquis, id est ad Deum concurrentibus populis, rursum dicitur: Mittet verbum suum, et liquefaciet ea, flabit runt, quia plerique ex duris persecutoribus magni praedicatores fiunt. Gelu igitur in aquam liquatur, cum torpor interni frigoris ad irrigationem vertitur praedicationis. An Paulus gelu non erat, qui acceptis epistolis Damascum pergens , in corde fidelium quasi in terra Dei jactata verbi semina, ne ad perfectionem operum surgerent, restringere quaerebat? Sed gelu hoc in aquam rediit, quia quos persequendo prius premere studuit, hos postmodum fluentis sanctae exhortationis infudit, ut tanto uberior electorum messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam ab ore persecutoris irrigar
Abbreviated transcription (Latin):
fidei prȩdicamenta prȩuidebant: & tam̃
quo sc̃s sp̃s mundũ repleuerat: eo illorũ
mentes artiꝰ inuidiȩ malicia ligabat. Aqͣ
gͦ ingelu uersa fuerat: dum eunte post
dm̃ mundo. iudea inuidia pigra rema¬
nebat. S quia suꝑnȩ potestati suppetiit.
etiam crudelitatis tantȩ duriciam sol-¬
uereratq ad amandũ secorda infideliũ li¬
quare: post hoc gelu. bene mox subdit᷑.¬
Et rursum latissimȩ fundunt᷑ aquȩ. Post
gelu quippe dñs latissimas aquas fun¬
dit : quia postquã iud ȩorũ sȩuiciam usq
ad mortem ꝑtulit: eorũ corda ꝓtinꝰ ab in¬
fidelitatis duricia. amoris sui aspiratio¬
ne liquȩfecit: ut tanto post desidera¬
bilius ad obȩdiendum currerent.⁊ quan¬
topriꝰ preceptis illiꝰ obstinatiꝰ restitisseñ.
Unde bene ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑ Si¬
cut glacies insereno: sic resoluent᷑ pec¬
cata tua. Ab hoc frigidi torporis gelu sol¬

Expanded text:
fidei praedicamenta praevidebant; et tamen fidei praedicamenta praevidebant; et tamen quo sanctus Spiritus mundum repleverat , eo illorum mentes arctius invidiae malitia ligabat. Aqua ergo in gelu versa fuerat dum, eunte post Deum mundo, Judaea in invidia pigra remanebat. Sed quia supernae potestati suppetiit etiam tantae crudelitatis duritiam solvere atque ad amandum se corda infidelium liquare, post hoc gelu mox bene subditEt rursum latissimae funduntur aquae. - Post gelu quippe Dominus latissimas aquas fudit, quia postquam Judaeorum saevitiam usque ad mortem pertulit, eorum corda protinus ab infidelitatis duritia amoris sui aspiratione liquefecit; ut tanto post desiderabilius ad obediendum currerent, quanto praeceptis illius prius obstinatius restitissent. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Sicut glacies in sereno, sic resolventur peccata tua . Ab hoc frigidi torporis gelu sol
Abbreviated transcription (Latin):
legis p̃cepta uetuerant: & tam̃ iudei ꝓ
eisdem miracuł interimere humanige¬
neris redemptorẽ quȩrebant. Unde ex-¬
plere hoc quod cȩꝑant ñualentes. ad pila¬
ti pretoriũ cucurrerunt: ut ipse hẽ ꝑi¬
meret quẽ in iuste ꝑimere lex nulla co¬
hiberet. Ab interiorib gͦ tempestas. atq
ab arcturo frigus ꝓdiit: dũ quod uidea
ex in uidia petiit. hoc gentilis iuidex ex
romana auctoritate ꝑpetrauit. Unde be¬
ne contra hanc eandem adhuc iniudiã¬
subdit᷑. flante deo crescit gelu: quia qͦ
delium mentib grauioris iniudiȩ torpor
excreuit: atq inde contra dm̃ plebs in¬
fideł obdurauit: unde humił ppłs ante¬
actam duriciã quȩ se astrinxerat emolli¬
uit. Deo enĩ flante ingelu uersi fueran.
qui uisis miraculis inuidentes dicebant.
Ecce mundꝰ totꝰ post eum uadit. Conspi¬
ciebant signa. cernebant ꝑministros eiꝰ
miraculaꝵ totumiam mundum secuturũ

Expanded text:
legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem miraculis interimere humani generis Redemptorem quaerebant . Unde explere hoc quod coeperant non valentes, ad Pilati praetorium concurrerunt, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimentem lex nulla cohiberet . Ab interioribus ergo tempestas atque ab Arcturo frigus prodiit, dum quod Judaea ex invidia petiit, hoc gentilis judex ex Romana auctoritate perpetravit. Unde bene contra hanc eamdem invidiaS. 10. Flante Deo concrescit gelu, - quia qdelium mentibus gravioris invidiae torpor excrevit, atque inde contra Deum plebs infidelis obduruit, unde humiactam duritiam, qua se astrinxerat emollivit. Deo enim flante in gelu versi fuerant, qui visis miraculis invidentes dicebant: Ecce totus mundus post eum abiit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum secuturum
Abbreviated transcription (Latin):
cturo frigus. Scriptura sacra cum contͣ
acturũ interiora memorat: diuersam
aquilonis partib austri plagã designat.
Unde & in hoc eodẽ libro scribit᷑. Qui
facit arcturũ & orionas: & interiora
austri. Quia igit᷑ interiora austri sol
feruentior tence: in arcturũ uͦcursũ omĩ¬
mͦ ñ hab&: interiorũ nomine plebs iu¬
daica. arcturi autem uocabulo. hoc in
loco ppłs gentilis exprimitur. hi enĩ qui
unum atq inuisibilem dm̃ nouerant. eiꝰq
legi saltim carnalit̾ seruiebant: quasi sub
meridiano sole feruentes infidei calore te¬
nebantur. Gentiles autẽ quia nullã scien¬
tiam suꝑnȩ cognitionis attigerant: ue¬
lut sine sole frigidi sub aquilone remane¬
bant. Quia uͦ tempestas impellit. frigꝰ aut̃
torpore opprimit: recte nc̃ dr̃. Ab int̾io¬
rib egreditur tempestas: & ab arcturo
frigus. Acsi aꝑte diceret᷑. Aiudeis sur¬
git malicia persequens: & agentib po¬
testas prȩmens. Neq enĩ miracula fieri

Expanded text:
 passus.---Scriptura sacra cum contra Arcturum interiora memorat, diversam Aquilonis partibus Austri plagam designat. Unde in hoc eodem libro scribitur: Qui facit Arcturum, et Orionas, et interiora 878 Austri . Quia igitur interiferventior tenet, in arcturo vero cursum omnimodo non habet, interiorum nomine plebs judaica, arcturi vero vocabulo, hoc in loco populus gentilis exprimitur. Hi enim unum atque invisibilem Deum noverant, ejusdemque legi saltem carnaliter serviebant, quasi sub meridiano sole ferventes in fidei calore tenebantur. Gentiles autem quia nullam scientiam supernae cognitionis attigerant, velut sine sole frigidi sub Aquilone remanebant. Quia vero tempestas impellit, frigus autem torpore opprimit, recte nunc dicitur: Ab interioribus egredietur tempestas, et ab Arcturo frigus. Ac si aperte diceretur: A Judaeis surgit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri
Abbreviated transcription (Latin):
nubes. Quid enim electi quiq sunt. nisi fru¬
menta dei cȩlestib horreis recondenda:
Quȩ nc̃ intritura areȩ paleas tolerant:
quia inhac purgatione scẽ eccl̃ȩ. mores
contrarios reꝓborũ portant. quo usq hanc
int̾nus agricola uentilabro iudicii diri¬
mat: & insuꝑna habitacula electos suos
quasi munda iam grana suscipiens. ȩt̃nis
paleas ignib tradat. Unde bene ꝑ ioħem¬

Expanded text:
us.---Quid enim electi quique sunt, nisi frumenta Dei coelestibus horreis recondenda? Quae nunc in tritura areae paleas tolerant, quia in hac purgatione sanctae Ecclesiae mores contrarios reproborum portant, quousque haec internus agricola ventilabro judicii dirimat, et in superna habitacula electos suos, quasi munda jam grana suscipiens, aeternis paleas ignibus tradat. Unde bene pe
Abbreviated transcription (Latin):
sullimia corda scõrum quȩ iam solida contẽ¬
platione pascuntur. ꝓfrat̾na caritate: aohu¬
milia p̃dicationis uerba descendunt. Sicut
nim nix t̾ram cumiacet oꝑit. cum uͦ liqͥt᷑
rigat: ita scõrum uirtus. & ꝑ firmitatem
suam apud dm̃. uitam peccatorum ꝓtegit:
& ꝑcondescensionẽ suam. quasi lique fac¬
ta arentem t̾rã. ut fructus ꝓferat infundit.
Et quia a qua priꝰ ab infimis trahitur. ut
post a suꝑiorib sparsa reddatur: scĩqͥq
etiam cum inuirtutis arce consistunt. un¬
de eleuati sunt. considerant: ne alienȩ
infirmitatis ab iecta contempnant. Quasi
gͦ aquȩ ad t̾ras de quib sulleuatȩ sunt re¬
deunt: dum condescendentes iusti pecca¬
torib. reminisci nondesint qͦd fuerun
Certe int̾ris adhuc paulus fuerat: cum le¬
gem carnalit̾ sapiebat. S ductus ad cęle¬
stia inniuem uersus est: quia quod prius
infirmum sapuit. ad soliditatẽ uerȩ intel¬

Expanded text:
sublimia corda sanctorum quae jam solida contemsublimia corda sanctorum quae jam solida contemplatione pascuntur pro fraterna charitate ad humilia praedicationis verba descendunt. Vetenim nix terram cum jacet operit, cum vero liquatur rigat, ita sanctorum virtus et per firmitatem suam apud Deum vitam peccatorum protegit, et per condescensionem suam quasi liquefacta arentem terram ut fructus proferat infundit. Et quia aqua prius ab infimis trahitur, ut post a superioribus sparsa reddatur, sancti quique etiam cum in virtutum arce consistunt, unde elevati sunt considerant, ne alienae infirmitatis abjecta contemnant. Quasi ergo aquae ad terras de quibus sublevatae sunt redeunt, dum condescendentes justi peccatoribus reminisci non desinunt quod fuerunt. Certe aqua in terris adhuc Paulus fuerat, cum legem carnaliter sapiebat; sed ductus ad coelestia, in nivem versus est; quia quod prius infirmum sapuit ad soliditatem verae intel
Abbreviated transcription (Latin):
dat ds̃. Quamuis gͦ nr̃is mentib. suꝑne
uocis auditum non ipsi prebeant: missita¬
men sunt. ut uerbis nobis exteriorib con¬
descendant. Unde & apte subiungit᷑. Qu
mista ait. lauabis me & suꝑniuem de alba¬
bor: quid hoc loconiuem. nisi ꝑlucem iustici
candida accipimus corda scõrum : Aquȩ au¬
tem ductȩ insuꝑiorib constipantur: ut ni¬
ues fiant. S cum hȩ ipsȩ niues ad t̾ram uenl¬
unt: in aquarum iterum liquorẽ uertuntus.
Aquȩ sunt igitur prȩdicatorum mentes: qus
dum ad contemplanda suꝑna se erigunt. alt¬
ri intellectu solidant᷑: cumq in sũma consid¬
tione rapiunt᷑. uirtutẽ c̃firmationis accipꝰ
S quia adhuc int̾ris frat̾na dilectione reti¬
nentur. semae ipsas ab alto intellectu modi¬
ficant: & infirmis humiliter predicantes.
more niuium corda arentium liquatȩ rigans.
Niues gͦ ad t̾ram de cȩlestib ueniunt: cũ

Expanded text:
dat Deus . Quamvis ergo nostris mentibus supernae dat Deus . Quamvis ergo nostris mentibus supernae vocis auditum non ipsi praebeant, missi tamen sunt, ut verbis nobis exterioribus condescendant. Unde apte subjungitumista ait: Lavabis me, et super nivem dealbabor , quid hoc loco nivem, nisi per lucem justitiae candida accipimus corda sanctorum? Aquae autem ductae in superioribus constipantur, ut nives fiant. Sed cum hae ipsae nives ad terram veniunt, in aquarum iterum liquorum vertuntur. Aquae igitur sunt praedicatorum mentes: quae dum ad contemplanda superna se erigunt, altiori intellectu solidantur. Cumque in summa consideratione rapiuntur, virtutem confirmationis accipiunt. Sed quia adhuc in terris fraterna dilectione retinentur, semetipsas ab alto intellectu modificant, et infirmis humiliter praedicantes more nivium corda arentia liquatae rigant. Nives ergo ad terram de coelestibus veniunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
spũ afflata. & insuꝑnis appetat quȩ con¬
tempserat & contempnat in infimis quȩ ap¬
petebat: recte subiungitur. Qui facit mag¬
na & inscrutabiliã. Ut enim homo t̾renis usi¬
b deditꝰ. iniquis desideriis pressus. subito
ad noua efferueat. atq ad consueta friges¬
cat. exteriorib curis renunciae. inint̾ns
contemplationib anhel&: quis hanc uir¬
tutẽ suꝑnȩ ocis considerare sufficiat qͥ
considerando comprȩhendat: Magnast
quȩ ꝑuocem suam dñs facit: sed minꝰ mag¬
na essent. si ꝑscrutari potussent. Facitgͦ
magna & inscrutabilia: quia ostendit fo¬
ris ꝑfectionem oꝑis: sed latet intus ipsaqͥ¬
litas oꝑatio nis. Uoce sua foris etiam ꝑ apłos¬
insonat: s corda audientium ꝑsem&e ipsũ
interiꝰ illustrat: paulo ac testante quiat
Ego plantaui. apollo rigauit: sed ds̃ in¬
crementum dedit. Neq qui plantat. ẽ. ali
quid. neq qui rigat: s qui incrementũ

Expanded text:
spiritu afflata, et in summis appetat quae conspiritu afflata, et in summis appetat quae contempserat, et contemnat in infimis quae appetebat, recte subjungitur: CAPUT na et inscrutabilia. - Ut enim homo terrenis usibus deditus, iniquis desiad nova efferveat, atque ad consueta frigescat, exterioribus curis renuntiet, in internis contemplationibus anhelet, quis hanc virtutem supernae vocis considerare sufficiat? quis considerando comprehendat? Magna sunt quae per vocem suam Dominus facit, sed minus magna essent si perscrutari potuissent. Facit ergo magna et inscrutabilia, quia ostendit foris perfectionem operis, sed latet intus ipsa qualitas operationis. insonat, sed audientium corda per seipsum interius illustrat, Paulo attestante, qui ait: Ego plantavi, Apollo rigavit: sed Deus incrementum dedit. Nequaquam ergo siquid, neque qui rigat, sed qui incrementum