comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit oe peꝑit filiũ. Et uidens eum elegan¬
tem: abscondit trib mensib. Cũq iam
celare non posset: sumpsit fiscellam
scirpeam. et liniuit eam bitumine ac
pice. posuitq intus infantulũ. & ex¬
posuit eum incarepto ripe fluminis
stante procul sorore eiꝰ & considerante
euentũ rei. Ecce aut̃ descendebat filia
pharaonis ut lauaretur influmine: et
puellȩ eiꝰ gradiebant᷑ ꝑ crepidinẽ alue.
Quȩ cũ udisset fiscellam inpapirione:
misit unam efamulis suis: et allatam
aperiens cernensq inea paruulũ uagi¬
entẽ. miserta eiꝰ ait. Be infantib hebreoꝵ
est. Cuisoror puers: uis inquit ut uadam
et uocẽ tibi hebreã mulierẽ que nutrire
possit infantulũ: Respondit ei. Uade. Prexit

Expanded text:
um; et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice, posuitque intus infantulum, et exposuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine: et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis; et illatam aperiens cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus ait: De infantibus Hebraeorum est. Cui soror pueri, Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. funiculus triplex: difficile rumpit᷑.
Quia niiirũ scriptura diuina que histor¬
eo allegorco. morali. consueuit sensu int̾p̃¬
tari: nulla herticorũ siue paganorũ ualet
ꝑuersitate corrũpi. Ipsa aũt̃ centoria siue
uela ut recipere funes possent habebant ne¬
cesse ẽ insuꝑiorib suis ansas siue circulos¬
quib ioem funes immitterent᷑. Et tusiuis
tentorium deifiere:prepara incorde tuore¬
ceptaculum sermonib eiꝰ quopossis ad
suꝑnasuspendi. Imponant᷑ uͦ paxillis colũ¬
narũ funes tentoriorũ: ut sic erpensa atq
inaltum elata pulchritudinẽ tab̃raculi cõ¬
pleant. Commictant sc̃i predicatores fideliũ
cordib eloquia diuina: eosq ꝑhec ad exẽplũ
sui abinfimis crigi cõmoneant: expansa fu¬
nib ac subleuata uela siue tentoria: decus
sui oꝑis mirificũ qd̃ inuoluta nequiuerant.
cunctis longe lateq demonstrant.

Expanded text:
tum est: Funiculus triplex difficile rumpitur , tum est: Funiculus triplex difficile rumpitur , quia nimirum Scriptura quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interpretari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversitate corrumpi. Ipsa enim tentoria sive vela ut recipere funes possent habere necesse est in superioribus suis ansas siquibus iidem funes immitterentur. Et tu, si vis tentorium Dei fieri, praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna suspendi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa, atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibus eloquia divina, eosque per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant. Expansa funibus, ac sublevata vela, sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque demonstrent.
Abbreviated transcription (Latin):
ere facies. Uala cabernacłi ioms uisus eiꝰ ce ce¬
rimonias preparata. homines sunt eccłie in
diuersis meritis gradibq dño seruientes. Que
uasa cuncta iubent᷑ fieri enca. illius nimirũ
ut sepe dictum ẽ sigura misteris. ut quisq
pulsatus ad ucrsis ꝑseueret infinem: ne pro¬
missam sibi saludẽ desidia ꝑdat. siue ut fi¬
dem quã didicit etiam inimicis obluctantib
palam confiteri ñ metuat: s & amicis dona
que ꝑcepit sedulus insonare meminerit.
Aes nanq: sonoũ & nature diudurabit est
Paxilli aut̃ quos dicit tab̾nacłi siue atrii ad
hoc erant facti: ut infixi colũnarum sũmita¬
tib foris eminerent: & impositis sibi uelorũ
siue tentoriorũ funib. sic ealeuantes aterra
suspenderent. Quorũ factura & positione.
non absurde ipsa doctorũ potest lingua desig¬
nari: que predicando audientiũ corda tangit.
ac tangendo subleuat. funib & enĩ solet
aliquotiens scriptura de signari. Unde scͥp¬

Expanded text:
ere facies. Vasa tabernaculi in omnes usus ejus et caeremonias praeparata, homines sunt Ecclesiae in diversis meritis gradibusque Domino deservientes; quae vasa cuncta fieri jubentur aenea, illius nimirum, ut saepe dictum est, figura mysterii, ut quisquis pulsatur adversis, perseveret in finem: ne promissam sibi salutem desidia perdat: sive ut fidem quam didicit, etiam inimicis obluctantibus, palam confiteri non metuat: sed et amicis dona, quae percepit, sedulus insonare meminerit. Aes namque sonorum et naturae diu durabilis est. Paxilli autem quos dicit tabernaculi sive atrii, ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitatibus, foris eminerent, et impositis sibi velorum sive tentoriorum funibus, sic ea levantes a terra, suspenderent: quorum factura et positione, non absurde ipsa doctorum potest lingua designari, quae praedicando audientium corda tangit ac tangendo sublevat. Funibus etenim solet aliquoties Scriptura sacra designari. Unde scrip
Abbreviated transcription (Latin):
temunerationẽ preparabit: & illos inet̾na facit
quiete reforieri. Indutus uͦ aliis indum̃tis efferet
cincres extra castra: cũ paratus adremimeran¬
aulaborem clectorũ suorum dñs quicquid bo¬
ni gesserant iam in illa facit uita uideri hinc
abiatũ. Ncc abre ẽ loco extra castra posito uite
opetis ingressum figurati. eũ &e dñs dicat. pꝑ
me siquis introierit saluabit᷑ et ingredietur
& egrediet᷑ et pascua inueniet. Et psalmista.
Bñs custodiat introitũ cuumax exitũ tuum
intioitũ uidelicet in hanc eccłie uitam : eritũ
ũ millam. ubi pascua inueniunt᷑ eterne sacie¬
tatis. Nong mepte locũ extra castra. posctũiilla
incesigimꝰ utta: pͥserticũ ibi locꝰ mundissimꝰ eẽ diecad¬
Q in has iuita sieri nullatenꝰ possȩ pspicuũ ẽ. Locꝰ sͦ
mundissimꝰ ext̃ cast᷑: ipse ẽ animꝰ iustoꝵ ex hac ui
opm bonoꝵ mces redeit᷑ ut labor oĩs ad integrum

Expanded text:
remunerationem praeparabit, et illos in aeterna facit remunerationem praeparabit, et illos in aeterna facit quiete refoveri. Indutus vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra, cum paratus ad remunerandum laborem electorum suorum Dominus, quidquid boni gesserant, jam in illa facit vita videri hinc ablatum. Nec ab re est loco extra castra posito vitae perpetis ingressum figurari, cum et Dominus dicat: Per me si quis intraverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et paDominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . Introitum videlicet in hanc Ecclesiae vitam; exitum vero in illam ubi pascua inveniuntur aeternae satietatis. Non ergo inepte locum extra castra positum, in illa intelligimus vita: praesertiita fieri nullatenus posse, perspicuum est. Locus ergo mundissimus extra castra, ipse est animus justorum ex hac vitoperum bonorum merces redditur, ut labor omnibus ad integrum
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ sue carttatiꝰ ac̃nde. ac ꝑ he hostiã bone m̃ȩ actiois
acceptabiles facere consucuit. Et hec facienꝰ
usticur lineis indumentis. quiaud nos ad
oꝑa untutũ excitet. exempla nobis sue mi¬
carnationis puritatis & mortis proponis:
que ꝑlignũ significari posse sepius dictã
est. Collit aut idẽ sacerdos emeres quosuo
ransignis crussit. & ponit iuita aliore: cum
an inem iabonoris oꝑib imponit. neq ius¬
cos de hac uita raptos ultra pro uita eterna
certare ẜ coxnã iusticie ininta et̾na uibet ac¬
cipere. Ponens &e eñ cineres iuxta altare spo¬
uabitur priorib uestimentis: cũ ad memori¬
amn uistis que fecerint bona reducens ñ eis am
Qhabitũ sue passionis imitandũ ostendit. Ss
induit᷑ alus uestimentis. illis uidelieet dequib
meuangłio dicit ipse Amendico uobis qd pre¬
einge se facier illos discũbere. i dẽ adet̾namse

Expanded text:
ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis acceptabiles facere, consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis, quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, puritatis et mortis proponit: quae per lignum significari posse saepius dictum est. Tolrans ignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit: neque justos de hac vita raptos, ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis quae fecerunt bona reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit, sed induitur aliis vestimentis: illis videlicet, de quibus in Evangelio dicit ipse: Amen dico vobis, quod praecinget se et faciet illos discumbere ; id est, ad aeternam se
Abbreviated transcription (Latin):
spoliabit᷑ priorib uestimentis. Indutisq ali
efferet eos extra castra: & inloco mundissimo
usq ad fauillam consumi faciet. ignis autẽ
inaltari semꝑ ardebit. Holocaustũ gͦ erema¬
bit᷑ inaltari: cũ incorde cuiꝰq electi quise ip¬
sum dotũ & carne uidelicet & code deo uoue¬
rat. opus bonũ feruente caritatis igne patrat᷑.
Qđ tota fit nocte usq mane: cũ quis toto ui¬
te huiꝰ tempore usq dũ raptus ecorpore fucu¬
ri mane scłi uidere meruerit. bonis insistere
ñ cessat oꝑib. Ignis exeodẽ altari erit: quia
quia ignem alienũ dño offerre. & ñ eum qͥ
semel decelo datus est uoluerunt. mox ig¬
ne celesti perierunt: Quia nimirũ quicũq¬
oꝑa celestia non celestis intentione m̃cedis. s tẽpo¬
ralis intuitu fauoris aut cõmodi faciũt: sententia ire
celestis feriunt᷑. Uestiet᷑ sac̾doᷤ tunica: ⁊ feminalib line¬
is. Sac̾dos qͥ offert holocaustũ dñs ẽ: qr in nob̃ ipse

Expanded text:
itur prioribus vestimentis, indutusque aliis efferet eos extra castra; et in loco mundissimo, usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit . Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum, et carne videlicet et corde, Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quod tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane saeculi videre meruerit, bonis insistere non cessat operibus. Ignis ex eodem altari erit; quia quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est, voluerunt, mox igne coelesti perempti sunt; quia nimirum quicunqopera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica, et feminalibus lineis. Sacerdos qui offert holocaustum, Dominus est, quia in nobis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ati ieronimi de hac questione responsũ. Aica¬
ris inquit ligna que de lignis paradisi st̃.
ñ cremant᷑ igne uicino: s puriora reddunt᷑.
Nec mir̃ħ descũario & int̾iorib templi et
altari thumiamatis credẽ: cũ etiam amiton
lignigenus est. uel ligni habens similitudi¬
nem quanto plus arserit tanto mundiꝰ in
nulas &e igniũ receptacła. Omna uasa exerefa¬
bricabis. Uasa altaris diuersa uel diuersas fi¬
delium ꝑsonas. uel certe multifarias ipsorum
actiones siue cogitationes infamulacũ sin condi¬
toris dispositas accipe debemius. Etquidẽ pͥmo
lebetas ad susci piendos cineres facẽ p̃cipit᷑. Ci¬
nis aut̃ hostiarũ qd̾ in magno misterio debeat
accipi. testatur cinis uitule rufe asꝑsus. qui
etiam apto teste inquinatos sc̃ificat ademun¬
dacionẽ carmis in quo ipse prefiguratũ incelli

Expanded text:
ati Hieronymi de hac quaestione responsum. Altaati Hieronymi de hac quaestione responsum. Altaris, inquit, ligna quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius innulas, et ignium receptacula, omnia vasa ex aere fabricabis. Vasa altaris diversa, vel diversas fidelium personas, vel certe multifarias ipsorum actiones, sive cogitationes in famulatum sui conditoris dispositas, accipere debemus. Et quidem primo lebetas ad suscipiendos cineres facere praecipitur. Cinis autem hostiarum, quod in magno mysterio debeat accipi, testatur cinis vitulae rufae aspersus, qui etiam Apostolo teste inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis. In quo ipse praefiguratum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
damuniunt᷑. Dequib in laude sapientie dr̃.
Sobrietatẽ eñi & prudentiam docet. & ius¬
ticiam & uirtutẽ. quib utiliꝰ nichil est in
uita hominis. Hec cornua ex ipso altari pro¬
ducunt᷑: cũ munim̃ta uirtutũ fideles ñ spe¬
cietenus & ad faciem hominũ ostentant. s
ex intima sui cordis radice do teste generãt.
Cornua sunt quatuor ꝑ quatuor angulos
altaris: cũ inomnib mundi terminis eccłia
un tutũ potentia spiritali. cunctis hostium
insidiis inuiolabilis ꝑsistit: immo ipsa cunc¬
tis se impugnantib fortior efficit᷑. Qđ uidelicet
altare oꝑietur ere: cũ untus cepta fideliũ ꝑse¬
uerant̃ usq adfinẽ firma cenetur. Quia enim
eris metallũ longo solet tempore incorrupti
bile durare: recte ꝑhoc uirtus ualet ꝑseueran¬
tie designari. ISiquẽ uͦ mouet iurtu licte¬
ram quomͦ ligna altaris tanto igne uicino
in cõbusta ꝑmanere potuerint:accipiat be¬

Expanded text:
rda muniuntur. De quibus in laude sapientiae dicitur: rda muniuntur. De quibus in laude sapientiae dicitur: Sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam et virtutem; quibus utilius nihil est in vita hominis . Haec cornua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum fideles non specie tenus, et ad faciem hominum ostentant, sed ex intima sui cordis radice Deo teste generant. Cornua sunt quatuor per quatuor angulos altaris, cum in omnibus mundi terminis Ecclesia, virtutum potentia spirituali cunctis hostium insidiis inviolabilis persistit, imo ipsa cunctis se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet altare operietur aere, cum virtus coepta fidelium perseveranter usque ad finem firma tenetur; quia enim aeris metallum longo solet tempore incorrbile durare, recte per hoc virtus valet perseverantiae designari. Si quem vero movet juxta litteram, quomodo ligna altaris tanto igne vicino incombusta permanere potuerint, accipiat be
Abbreviated transcription (Latin):
ta decȩt ẽẽ corda &e corpora inquib sp̃s deiha¬
bitat. Habet quinq cubitos longitudinis &
cotidem lacitudims: cũ fidelis qͦuisq omĩs
sui corpons sensus inlongitudme padende.
&e in latitudine caritatis exercere sadagit.
ut inom̃i insu suo. auditu. gustu. olfactu.
&e tactu. semꝑ se diuino meminerit manci¬
patum ẽẽ seruitio iuxta illud apłi. Siue
manducatis siue bibitis siue aliud quidfa¬
citis omnia ingłam dei facite. Habet tres
cubitos altitudims: cũ eadem corda elec¬
torum ꝑtidem sp̃e & caritatẽ ad celestia den¬
aunt. Cornua aut̃ ꝑ quatuor angulos ex
ipso erunt: & oꝑies iliud ere. Quatuor angu¬
los habet altare holocausti: quia ꝑquatuor
mundi plagas sc̃a dilatatꝰ eccłia: que propter
unũ eor ce animã totiꝰ credentiũ multitudi¬
ns recte factura unus designat᷑ altaris. Cx
quo uidelicet altari corua fiunt quatuor:
cũ quatuo untutib sc̃pedictis iustorũ co¬

Expanded text:
ta decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei hata decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei habitat. Habet quinque cubitos longitudinis, et totidem latitudinis, cum fidelis quisque, omnes sui corporis sensus, in longitudine patientiae, et in latitudine charitatis exercere satagit, ut omni suo visu, auditu, gustu, olfactu et tactu, semper se divino meminerit mancipatum esse servitio, juxta illud Apostoli: Sive manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis, omnia in gloria Dei facile . Habet tres cubitos altitudinis, cum eadem corda electorum, per fidem, spem et charitatem, ad coelestia tendunt. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud aere. Quatuor angulos habet altare holocausti, quia per quatuor mundi plagas sancta dilatatur Ecclesia, quae propter unum cor et animam totius credentium multitudinis recte factura unius designatur altaris. Ex quo videlicet altari cornua fiunt quatuor, cum quatuor virtutibus saepe dictis, justorum co
Abbreviated transcription (Latin):
uento licet impellente ꝑsisteret. Cuiꝰ uectis
si etiam sa eramentũ scire desideras: ipsũ absq
om̃i ambiguitate redẽptorẽ nr̃m figurace de¬
nunciat: qui quasi ab angulo usq ad angu¬
lum ꝑuenit: quia aplebe iudaica quã priꝰ
elegit. sese ad saluandam etiam gentiũ mul¬
cicudinẽ propiciatꝰ extendit. Unde merito
sicut in propħis lapis angularis: ita etiam
in lege uectis angularis pocest recte nũcu¬
pari. lapis uidelicet angularis ꝓpc̃ templũ
ꝗd de lapidib iuiius d̾õ constrintur: uectis
uͥangularis propt̃ tab̾naculũ qdeidlignis¬
acies ce altare de lignis sechim:qd habe¬
bit quinq cubitos in longitudine &
cotidem inlatitudine idẽ quadrisoe trescu¬
uitos in altitudine. Hoc altare qd proprie
holo causti uocabat᷑ corda electorũ designat:
que ad offerenda do sacrificia bonorũoꝑum
ipsius sunt dono consecrata. Sd apte de lgn
sechumfieri precipit᷑: quia munda & incorrup¬

Expanded text:
vento licet impellente, persisteret. Cujus vectis vento licet impellente, persisteret. Cujus vectis si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat. Qui quasi ab angulo usque ad angulum pervenit, quia plebe Judaica quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari. Lapis videlicet angularis, propter templum quod de lapidibus vivis Deo construitur: vectis vero angularis, propter tabernaculum quodFacies et altare de lignis sethim, quod habebit quinque cubitos in longitudine et tolidem in latitudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitudine . Hoc altare, quod proprie holocausti vocabatur, corda electorum designat, quae ad offerenda Deo sacrificia bonorum operum, in ipsius sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethim fieri praecipitur, quia munda et incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
nilla unquã uetustate pot̃ consumi. Neq¬
emuenit dñs soluere legẽ aut prophafseo
adamplere. Sane quia de orientali plaga
loquim᷑. uidet᷑ oportunũ cõmemorare ali¬
qua de exposicione uectis iluꝰ singularis.
quẽ ab angło tabularũ ad angulu usq pa¬
netis alterius porectum ẽẽ. ac cotã parietũ
constantiam ne ui & impulsu procellarum
concuti. atq huc et illuc posset infiecti. con¬
anere iam diximꝰ. Scriptũ est insequentib
saere historie ubi omina que dñs imꝑarat mo¬
yses expleuisse narrat᷑. fecit quoq uectem
alium qui ꝑ medias cabulas ab angulo usq
ad angulũ ꝑueniret. Hic gͦ uectis aprima
cabularum sumitate usq ad alteriꝰ iate¬
ris summitatẽ ꝑ decẽ cubitos latitudinis
tabnacli protentus ẽẽ eredendus ẽ: capite
utroq firmit̃ cabulis impositus: ut ꝑhoc
& ea cabnacti plaga que non tabulis sco¬
lumnis constabat. ñ minusfixa qua eetere

Expanded text:
nulla. nulla unquam vetustate potest consumi. Neqnulla. nulla unquam vetustate potest consumi. Neque enim venit solvere legem aut prophetas, sed adimplere . Sane quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabularum ad angulum usque parietis alterius porrectum esse ac totum parietum constantiam, ne vi et impulsu procellarum concuti, atque huc et illuc posset inflecti, continere jam diximus. Scriptum est in sequentibus sacrae historiae, ubi omnia quae Dominus imperarat, Moyses explevisse narrat: Fecit quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. Hic ergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositis, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ principiũ et primogenitus ex mortuis.
Neq incongruũ uidcat᷑ ꝑquinq capita co¬
lumnarũ unũ caput eccłie xp̃m figurari.
est: in sequidẽ ipso manens. semꝑ equalis atq
indiuisibilis: s singłis quibq electis grãm
sui spiritus pro accipientiũ capacitate di¬
uidens. Unde ñ solũ omni generalicer
eccłie. uerũ etiam specialit̃ unicuiq mẽ¬
brorũ eius licet illud propbicũ cũ fidu¬
caproclamare. Nunc aut̃ exaltauit caput
ncũ suꝑ inimicos meos. Cuiꝰ nimirũ capitis
henficantie conuenit apte: qd eadẽ capita
osunarum ñ de aurata ut columne & tabu
ias durea fien iubent᷑: ina sc̃ĩ quidẽ omneᷤ
participes sunt facti sp̃s sc̃i. & gr̃e celestis:¬
hose aut plemis erat gr̃e et ueritatis. E sicus
precuisor suus de illo aiebatnoneni admen
sunt: quorum atcestatione apłorũ sermocõ¬
frmat᷑. Et bene enee uel piopt̃ insuꝑabilẽ
mentis propħice fiduciam: uel quia sermo
corum senescente siue transeunte mundo

Expanded text:
et primogenitus ex mortuis . Neque incongruum videatur per quinque capita columnarum, unum caput Ecclesiae Christum figurari; est, in se quidem ipso manens, semper aequalis atque indivisibilis, sed singulis quibusque electis gratiam sui Spiritus pro accipientium capacitate dividens. Unde non solum omni generaliter Ecclesiae, verum etiam specialiter unicuique membrorum ejus, licet illud propheticum cum fiducia proclamare: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte, quod eadem capita columnarum non deaurata, ut columnae et tabulae, sed aurea fieri jubentur: quia sancti quidem omnes participes sunt facti SpiIpse autem plenus erat gratiae, et veritatis. Et sicut praecursor suus de illo aiebat: Non enim adsunt, quorum attestatione apostolorum sermo confirmatur. Et bene aeneae: vel propter insuperabilem mentis propheticae fiduciam, vel quia sermo eorum senescente sive transeunte mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
mututẽ proficere: meritisq crescentib pau¬
uare. S & om̃s quiferuentia pietate corda ꝓxi¬
morum uidentes imitari festinant.quasi recep¬
cacła ignium fiunt. quia flamam celestis sa¬
erificii quã infrat̃nis confpiciunt. insuis qͦq
accendẽ mentib sacagunt. Que nimirum
cuncta exere uasa fiunt:cũ deuotio fideliũ
ꝑseuerant̃ diuinis eutrat obsecundare pre¬
ceptis: uelcerte cũ hoc qd̾ ipsa recte agit: ꝓri¬
mis quoq agendũ clara uoce sedule ex hor¬
cadionis insonat̃.
o anuli eneĩ. quospones subter arulã alta¬
ris.Erit nanq craticła usq: ad altaris me¬
dium. Aitare quidem tocũ cauũ fieri pre

Expanded text:
in virtutem proficere meritisque crescentibus, pauin virtutem proficere meritisque crescentibus, pautrare. Sed et omnes qui ferventia pietate corda proximorum videntes imitari festinant, quasi receptacula ignium fiunt: quia flammam coelestis sacrificii quam in fraternis conspiciunt in suis quoque accendere mentibus satagunt. Quae nimirum cuncta ex aere vasa fiunt, cum devotio fidelium perseveranter divinis curat obsecundare praeceptis, vel certe cum hoc quod ipsa recte agit, proximis quoque agendum, clara voce sedulae exhortationis insonat. Cor annuli aenei, quos pones subter arulam altaris: erit namque craticula usque ad altaris medium. Altare quidem totum cavum fieri pr
Abbreviated transcription (Latin):
rationabile & sine dololac doctrine simplici
adhibere: ꝑfectiorib aũt solidum cibũ doctri¬
ne sublimioris ministrare. recte fuscinulas face
iubet᷑ sacerdotib moyses quib carnes hostiarũ
prout oportuerit cõponant: & alia quidẽ ho¬
minibs mundis edenda offerant: alia uero
altaris ignib confumenda relinquant.Quia
funt muerbis dei non nullaque nr̃e humili¬
tati reuelare. ad nr̃e epulas refectionis concedẽ
dignatus est.Sunt idem alia tance profundi¬
catis. que scĩ sp̃c solũmͦ scientie pateant: nr̃e uͦ
capacitatis ꝑomnia mensuram transcendãt.
Porro ignium receptacła ad hoc depucata
sune. ut ꝑhec ignis sc̃s ab altati holocaustiad
altare chimiamatis uesꝑe & mane adineen¬
sum ponendũ deferret᷑. Que et ipsa padenter
figuram denent doctorũ: qui tanquã ignem
de altari holocaustorũ ad altare deferunt incẽ¬
sĩ cũ suos docent auditores deuutute semper

Expanded text:
rationabile et sine dolo lac doctrinae simplicis rationabile et sine dolo lac doctrinae simplicis adhibere; perfectioribus autem solidum cibum doctrinae sublimioris ministrajubebatur sacerdotibus Moyses, quibus carnes hostiarum, prout oportuerit, componant, et alia quidem hominibus, sed mundis edenda offerrent, alia vero altaris ignibus consumenda relinquant: quia sunt in verbis Dei nonnulla, quae nostrae humilitati revelare, ad nostrae epulas refectionis concedere dignatus est: sunt item alia tantae profunditatis, quae sancti Spiritus solummodo scientiae pateant, nostrae vero capacitatis per omniaPorro ignium receptacula ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti, ad altare thymiamatis vespere et mane ad incensum ponendum deferretur: quae et ipsa patenter figuram tenent doctorum, qui tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare deferunt incensi, cum suos docent auditores de virtute semper
Abbreviated transcription (Latin):
cos designant᷑: quiignẽ innobis catitatis qͥli
inaltase cdei ascendere suis exhor tationib lo¬
ient. Nanq hi quasi gemino dente forcipis ad
hunc igne ascendenaũ ticiones maltari c̃opo¬
nunt: quando consonis utriusq testamen¬
tinos pagnis institunt: & eloquia uertia¬
tis inmto corde quib amplius ad eternorũ
desideria infiammem̃ collocant. Uel cette for¬
cipe durplici uidelicet ferramento sacerdo des
qgnẽ alłtais emendant. eũ inom̃ib que docent
predicatones sc̃i untatẽ nob gemme caritatis
intunde. & huiꝰ grã nos ardere simul celucere
precigiunt. fuscmile que grect uocant ereagre
Ahoc in misterio habebantur altaris. accer¬
nesiuetimarũ ꝓeos de caldariis cocte profer¬
rent᷑: atq adesum corũ quihis erant reficien¬
di afferrent᷑. Quorũ usus eq scõrum predica¬
coum congruit figure: quorũ ministeri ẽ ani¬
mal nidieliũ uerbo aci itficete. e iuta regillã¬
asscretionis apłice rudib adhuc discipulis

Expanded text:
designantur, qui ignem in nobis charitatis, quasi in altari Dei accendere, suis exhortationibus solent. Namque hi velut gemino dente forcipis, ad hunc ignem accendendum titiones in altari componunt, quando consonis utriusque testamenti nos paginis instituunt, et eloquia veritatis, in nostro corde, quibus amplius ad aeternorum desideria inflammemur, collocant. Vel certe forcipe, duplici videlicet ferramento, sacerdotes ignem altaris emendant, cum in omnibus, quae docent praedicatores sancti, virtutem nobis geminae charitatis infundere, et hujus gratia nos ardere simul et lucere, praecipiunt. Fuscinulae quae Graece vocantur creagrae ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficiendi afferrentur. Quorum usus aeque sanctorum praedicatorum figurae congruit: quorum ministerii est animas fideliuiscretionis rudibus adhuc discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
caritas qua dm̃ & proximũ diligit.: quasi ex dupli¬
ei tinctura fulgescit. S cũmens ad precepta ca¬
ritatis contendit᷑. restat proculdubio ut ꝑ abs¬
tinentiam caro maceret᷑. Vnde &e bistincto
cocco. torta byssus adiungit᷑. Be terra &e em̃
byssus itenti specie ont᷑. Et quid ꝑbyssũ. nisi
candens decore mundicie. corporalis castitas
designatur. Que uidelicet torta. pulchritudi¬
ni suꝑ humeralis innectit᷑: quia tunc casti¬
monia ad ꝑfectum mundicie candoẽ duci¬
tur. cũ ꝑ abstinentiam caro fatigat᷑. Pot̃ de
cocco qui ignis specie refulget. & hoc ñ in cõ¬
uenienter dici. quia ido fortasse bis tinctus
fieri preceptus sit qđ ignis duplicẽ habere
uim soleat. urendi scilicet & lucendi. Cuiꝰ
nacuram unitan presulem in uerbo mimirũ
doctrine salutaris opotet: & ut lucẽ indelict
scientie desiderantib aperire. et rubigine pec¬
catorum incontẽptorib curet increpando cõ

Expanded text:
charitas, quia Deum ac proximum diligit, quasi ex duplicharitas, quia Deum ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis contendit, restat procul dubio, ut per abstinentiam caro maceretur, unde bis tincto cocco, torta byssus adjungatur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Potest de cocco qui ignis specie refulget, et hoc non convenienter dici, qui ideo fortasse bis tinctus fieri praeceptus sit, quia ignis duplicem habere vim soleat, urendi scilicet et lucendi; cujus naturam imitari praesulem, in verbo nimirum doctrinae salutaris oportet, ut et lucem videlicet scientiae desiderantibus aperire, et rubiginem peccatorum in contemptoribus curet increpando comburere.
Abbreviated transcription (Latin):
&& iacinto purpura ꝑmiscet᷑: ut uidelicet sa¬
cerdotale co cui summa que predicat sꝑat:
insemet ipso etiam suggestiones uitiorum
reprimat: eisq ex regia potestate contra di¬
cat. quatinus nobilitatẽ semꝑ intime rege¬
nerationis aspiciat. & celestis regni sibi ha¬
bitum morib defendat. Quanins ut supiꝰ
sepe dictum ẽ inpirpureo colore possit ipsa
effusio sanguinis proxp̃o uel diuersarũ tole¬
rantia pressurarũ intelligi. Ipsa est em̃ crux
quã sequentes dñm cotidie ferre iubent᷑. Uñ
merito calis species int̾alios inhumeros facer¬
dotis refulget.: ut ipsum ad paciendũ ad uena
doceat semꝑ c̃ẽ paratum. Auto aut̃ iacinto.
ac purpure bis cinctus coccus ad iungit᷑: ut an¬
ce interni iudicis ocłos omnia uitutũ bona
ex cantate decorent᷑: ut cuncta que corã homi
nib rutilant: hec inconspectu occulti arbitris
flamma in tumi amoris accendat. Que scilicet

Expanded text:
et hyacintho purpura permiscetur, ut videlicet saet hyacintho purpura permiscetur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa, quae praedicat, sperat; in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. Quamvis, ut superius saepe dictum est, in purpureo colore possit ipsa effusio sanguinis pro Christo, vel diversarum tolerantia pressurarum intelligi. Ipsa enim est crux, quam sequentes Dominum quotidie ferre jubemur. Unde merito talis species inter alias humero sacerdotis refulget, ut ipsum ad patienda adversa semper doceat esse paratum. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; ut cuncta quae conibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
deauro ce iacinto ac purpura eoccoq bis
ancto &e bysso retorta oꝑe polimito. Qm̃ inher
meris onera portare solemus. qͥd ꝑ suꝑhurmita¬
sle pontificis. nisi labores bonorũ opum que uigi¬
tercoram dño ferre debet ostenduntur: Ea ap¬
te primo de suꝑ humerale faciendo precipi¬
tur: quia quisquis ad saceidotiũ magisteri¬
umq popłi dei promouendus est. primum
debent oꝑaeiꝰ cognosci. ut dũ hoc qd foralom¬
nib pacet irre prehensibile paruerit: conue¬
nient̃ extempore & in tegritas cordis eiꝰ. & fi¬
dei sinceritas scrucet᷑. fit aũt idẽ sup hume¬
rale de auro. & iacinto. et purpura.coccoq
bis cincto. et bysso retorta. De auro uidelicet
ut ance omnia in habitu sacerdotis intellec¬
cus sapientie principalit ẽmicet. Cui
iacintus qui aeno colore resplendet adiun¬
gitur: ut ꝑomne qd intelligendo penediat¬
ñ adfauores infimos.s: ad amorẽ celestiũ sur¬
gat: nedũ suis incautius laudib pascit᷑: ipso

Expanded text:
de auro et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto et bysso retorta, opere polymito . Quoniam in humeris onera portare solemus, quid superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur, quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque populi Dei promovendus est, primum ejus debent opera cognosci, ut dum hoc quod foris omnibus patet, irreprehensibile paruerit, convenienter ex tempore, et integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. Fit autem idem superhumerale de auro et hyacintho, ac purpura coccoque bis tincto, et bysso retorta. De auro videlicet, ut ante omnia in habitu sacerdotis, intellectus sapientiae principaliter emicet. Hicolore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cte usq ad extremos angłos ad ĩferiora deseñdent
n qͦ qͥd aliud nob̾ typice intelligñdũ: nisi ut cum
bona foris opera proximis ostendimus.
eadem intus coram dño integͥ sertiemꝰ neunꝗ̃
uel castitatẽ pure cogitationis mino pieac¬
dionis ꝑfectio sequatur. uel ꝑfectionẽ que ui¬
detur oꝑis imꝑfectioris mentis intencio ex par¬
ce solitariam relinquat. S quasi due oe super¬
humeralis sibi inuicẽ copulent᷑. dũ omniaque
foris bona monstramꝰ. intus pura &e simplici
intentione deo placendigerimus. & hoc in
utroq latere suꝑ humeralis:ut int̃ aduersa
& prosꝑa concordi semꝑ actione & cogitatio

Expanded text:
ctae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. In quo quid aliud nobis typice intelligendum est, nisi ut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servemus: ne unquam vel castitatem purae cogitationis minor piae actionis perfectio sequatur, vel profectionem quae videtur operis, imperfectioris mentis intentio ex parte solitariam relinquat. Sed quasi duae orae superhumeralis sibi invicem copulentur: dum omnia quae foris bona monstramus, intus pura et simplici intentione Deo placendi gerimus, et hoc in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione et cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ioa tabnacłi. Medietas nanq sagi auo sunt¬
cate cooꝑiebant᷑ posteriora cab̾naculi. Nest
ent marũ que proprie tab̾nactm uocabant᷑
quia duob cubitis eas ut diximꝰ ad instriora
cendens sagũ ultimũ transiebat. Ite& saga
acsiupuenientia septẽ solũ mͦ cubitos occiden¬
cils panetis cooꝑiebant: nec cam̃ cres reliqui
qui remanserant usq ad cerrã nudi cepestatũ
muriis patebant: s ad ductis ad inuic̃e abutoq
uttre sagis scptenorũ cubitorũ quideficientib
uarictib suꝑerant h is post̾iora domꝰ fotilimnĩ dc
com ꝑcingcre. & instar continarũ scle inmedio

Expanded text:
riora tabernaculi. Medietas namque sariora tabernaculi. Medietas namque satate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est, cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transibat. Itemque saga desuper venientia septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebat; nec tamen tres reliqui qui remanserant usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant, sed adductis ad invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad cem pertingere, et instar c
Abbreviated transcription (Latin):
troq: latere.& hoc ẽ qd ait scriptura: quiacu¬
bitus exuna parte penderet. & alt̃ exaltera. qͥ
plus eẽt insagorũ longitudine: utrũq latus
tab̾nacłi procegens. Tab̾naculũ nanq pro¬
prie uocat ipsam cortinarũ facturam siue
coniunctionẽ. quas uno utiq eubito transie¬
bant saga abaustrali ladere domꝰ. altero asep¬
tẽptrionali. Idõq adterram ꝑuemebant: qͥa
hec .xxx. cubitos longitudinis. ille duo miꝰ
habebant. Itẽ mensura sagorũ ꝑ longitudinẽ
cubitos inequalitate habens afronte domꝰusq
adsũmitatẽ cabularũ implaga occidentalr:
esepte cubitos depenaentes afronte. domuli
ousimilit̃ dependences impraga oeeioei cali.
Scq fuis. ut mensura sagorum inocuiden cali
utie. anob cubitis exccdert mensura corti¬
uati. quia nimirũ corcine desuꝑuementes sie¬
elipta cõmemorauuimꝰ quimq eubitos enuldoe
odidentalis parietis tegebant. &e tres reungue¬

Expanded text:
troque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cutroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera, qui plus esset in sagorum longitudine, utrumque latus tabernaculi protegens. Tabernaculum namque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque que ad terram perveniebant, quia haec triginta cubitos longitudinis, illae duo minus habebant. Item mensura sagorum per longitudinecubitos in aequalitate habens a fronte domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentes a fronte domus, septem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum, quia nimirum cortinae desuper venientes sipra commemoravimus, quinque cubitos ejusdem occidentalis parietis tegebant, et tres relinque
Abbreviated transcription (Latin):
domus cubitos. xxͦx. inascensu aũt siue descen¬
su quiẽ in orientali & occidentali latere domꝰ
cubitos quinos. Idõq eadẽ lateralis sũmitas
cortinarũ. nequaquã ad terrãusq ꝑtingit. sed
quinis cubitis habet̃ terra altior. Unde neces¬
se fit ut quimi illi cubiti cortinarũ quicessan¬
tib parietib suꝑsunt. inducant᷑ ad inuic̃e
inorientali simul & occidentali ladere. sibiq
mutuo iungantur: ac sic fiat ut undiq do¬
mũ cortine excepto uno iuxta terram eubi¬
to contegant. Hec decortinis. Porro saga tri¬
cenos habebant cubitos longitudinis: qua¬
ternos latitudinis. Et quia undecim erant:
implebant. Poncgͦ & has indomo. & quiacon¬
codat longitudo sagorũ cũ funcło quo do¬
mum metiebaris intransuersũ: fit ut sũmitas
corum ad terram usq ꝑtingat. Habebunt
eñi denos cubitos equalitatis inter parietes.
denos cqͤ ascensionis siue descensionis inu¬

Expanded text:
domus cubitos triginta, in ascensu autem sive descendomus cubitos triginta, in ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis. Et quia undecim erant cimplebant. Pone ergo et has in domo, quia concordat longitudo sagorum cum funiculo quo domum metiebaris in transversum, fitque ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in u
Abbreviated transcription (Latin):
cet ascensionis iuxta colũnas .xxx. equalitatiᷤ
scđm longitudinẽ domus .x. rursus descensio¬
nis iuxta occidentalis parietis tabulas. His gͦ
consideratis intueriẽ. mensuras cortinarum
quib tegenda erat domꝰ: qualit̾ prefatis pos¬
sint conuenire mensuris. Decẽ erant cortine
habentes singłe longitudinis.xxuiii. cubitoᷤ.
latitudinis.iiͦi:. que simul iuncte & inunum
cõposite tab̾naculũ implebant de latitudine
bent singłe longitudims .xxuiii. cubicos: et
pone indomo cuiꝰ ẽ mensura intransuersum
.xxx. cubitos: & uidebis quia cortine habebt̃
inequalitate que ẽ int̾ parietes cubitos denõ.
mascensu aut siue descensu quiẽ iuxta parietes
habebunt eubitos noneuos. Sicq fit ut sũm¬
tas eortinarũ terrã cangere nonpossit. s mensu¬
ra unius cubiti aterra altior sit. Itẽ uidebis qd
cortine habent inequalitate ꝑ longitudinem

Expanded text:
cet ascensionis juxta columnas, triginta aequalitatis cet ascensionis juxta columnas, triginta aequalitatis secundum longitudinem domus, decem rursus descensionis juxta occidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intueri est mensuras cortinarum quibus regenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor: quae simul junctae et in unum compositae, tabernaculum implebant de latitudine bent singulae longitudinis viginti octo cubitos, et pone in domo cujus est mensura in transversum triginta cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
parant᷑ tecto. idẽ unũ sagũ qd̃ amplius est:
ex medietate eius oꝑies posteriora cab̃naculi.
&e cubitus ex una parte pendebit. & alt̃ exalt̾a:
qui plusest insagorũ longitudine utrunq
tab̃nacłi qui extabulis & colũns constabant.
longitudinẽ habuisse .xxx. cubitorũ. laticudi¬
nem decem: alcitudinẽ similit̃ decem. Siquiᷤᷤ
gͦ uellet domũ inlatitudine cingere fumcło.
uerbi grã abasi tabule umꝰ meridiam lateriᷤ
usq adbasim tabule que ẽct inregione inla¬
tere septẽtrionali constat profccto eundẽ fu¬
nicłm triginta cubitorũ longitudinis esse
debere: hoc ẽ decem cubidos habens ascensio¬
nis inmeridiano pariete. x. alios equalitatis
sursũ int̾ parietes. decẽ. tercio descensionis
mpariete septẽptrionali. Itẽ si ꝑ longitudi¬
nẽ domus extendere fumculũ uelis. hoc est
abasib colũnarum sursum. &e ꝑlongitudi¬
nem totiꝰ domꝰ. adoccidentalem usq parietẽ.
acdeinde usq adbases eiꝰ deorsũ. habebit funt

Expanded text:
parantur tecto id est unum sagum quod amplius est ex medietate eius operies posteriora tabernaculi et cubitus ex una parte pendebit et alter ex altera qui plus est in sagorum longitudine utrumque tabernaculi, qui ex tabulis et columnis constabant, longitudinem habuisse triginta cubitorum, latitudinem decem, et altitudinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudinem cingere funiculo, verbi gratia a basi tabulae unius meridiani lateris usque ad basim tabulae, quae esset e regione in latere septentrionali, constat profecto eumdem funiculum triginta cubitorum longitudinis esse debere: hoc est decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis sursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitudinem domus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columnarum sursum, et per longitudinem totius domus ad occidentalem usque parietem, ac deinde usque ad bases ejus deorsum, habebit funic
Abbreviated transcription (Latin):
me sibiinuicẽ frat̃na caritace iunguntur.
Dũ em̃ singli quiq eorũ contrito & humilia¬
to receptaculũ inse proximorũ dilcctioni
preparant᷑. & diligendis se fr̾ib merico pie¬
batis ac deuotionis exibent: quasi cabrile õs
cab nacłi in alterutrũ ꝑ incastrature nexũ
copulant᷑. Et quidẽ erecto cab nacło ac regła¬
tit᷑ ante ordinata cõpage cabularũ figura
in castrature ñ cernitꝰ quanta tamen uit¬
cute cabulas sibi met coadumnauerit. ipsa pa¬

Expanded text:
me sibi invicem fraterna charitate junguntur. Dum enim singuli quique eorum corde contrito et humiliato, receptaculum in se proximorum dilectioni praeparant, et diligendis se fratribus merito pietatis ac devotionis exhibent, quasi tabulae omnes tabernaculi inter alterutrum per incastratcopulantur: et quidem erecto tabernaculo, ac regulariter ante ordinata compage tabularum, figura incastraturae non cernitur. Quanta tamen virtute tabulas sibimet coadunaverit, ipsa pa
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem secularia quis negotia ꝑeam agere
uoluerit: adhoc ipsam utilissimam habebit.
Iubet quoq masculos occidi pharao. et femi¬
nas reseruare: sic & diabolus ne robur fidei
preualeat. conatur ut interfectis uirtutib
uitia remaneant. Fortissimosq et uiriles animi
sensus unde celestia sapimus & diuina. id ẽ
rationem. prudentiam. innocentiam. etfidẽ.
in homine occidere festinat: et illud ineo ui¬
uificare qd̾ femineum. qd̾ inbecille. & fragile.
et pronum aduitia cernitur: id est ambitio¬
nem. uiolentiam. libidinem. iracundiam
crudelitatem. furorem. & cetera his similia

Expanded text:
Si autem saecularia quis negotia per eam agere Si autem saecularia quis negotia per eam agere voluerit, ad hoc ipsam utilissimam habebit. Jubet quoque masculos occidi Pharao, et feminas vivere: sic et diabolus, ne robur fidei praevaleat, conatur ut interfectis virtutibus, vitia maneant: fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia rapimus et divina, id est rationem, prudentiam, innocentiam et fidem in homine occidere festinat; et illud in eo vivificare, quod femineum, quod imbecillum et fragile, et pronum ad vitia cernitur; id est, ambitionem, vinolentiam, libidinem, iracundiam, crudelitatem, furorem, et caetera his similia
Abbreviated transcription (Latin):
urit aũt rer egypti obstetricib  Sequit᷑
hebreorum. quarum una uocabat᷑ sephora
altera phua precipiens eis. Quando obstetrica¬
bitis hebreas. & partus tempus aduenerit: si mas¬
culus fuerit interficite illum. si femina reserua¬
te. Istas obstetrices idẽ phuam quȩ apud nos ru¬
bens uel uerecunda dici potest. et sephoram q̃
auis eius uel pulchritudo siue placens inter¬
pretatur. Quidam dixerunt rationabilis eru¬
ditionis formam tenere: que subtilis pulchra
et uerecunda est: & tam sp̃alib quam etiam
corporalib habilis atq commoda discipliniꝰ.
Oostettices enim quedam medie sunt: et tam
masculos quam feminas fouent.Sic eruditio
ista communis rationabilis scientiȩ adom¬
nes prope modum ꝑtingit sensus. omnes ins¬
truit omnesq fouet: & siue celestia meditari. si¬
ue mundana disponi suis possessorib in ꝓmp¬
tu est.Siquis uinlis mea anum fuerit. & uolu¬
erit celestia querere: ꝑhuiusmodi eruditionẽ
ad diuinorum intelligentiam paratior ueniet.

Expanded text:
it autem rex Aegypti obstetricibus Hebraeorum, quorum una vocabatur Sephra, altera Phua, praecipiens eis: Quando obstetricabitis Hebraeas, et partus tempus advenerit, si masculus fuerit, interficite illum: si femina reservate . Istas obstetrices, id est, Phuam, quae apud nos rubens vel verecunda dici potest, et Sephram, quae avis ejus vel pulchritudo sive placens interpretatur, quidam dixerunt rationabilis eruditionis formam tenere, quae subtilis, pulchra et verecunda est, et tam spiritualibus quam corporalibus habilis atque commoda disciplinis. Obstetrices enim quaedam mediae sunt, et tam masculos quam feminas fovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes instruit, omnes fovet; et sive coelestia meditari, sive mundana disponi, suis possessoribus in promptu est. Si quis virilis in ea animi fuerit, et voluerit coelestia quaerere, per hujusmodi eruditionem ad divinorum intelligentiam paratior veniet.
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatur. Uidemus eñi muldos int̾
eiusdẽ eccłiȩ sc̃e sinũ insuꝑbia erigi: in
carnis uoluptate dissolui. S quia ad
huc eos sc̃a eccłia tolerat. ut conuertan¬
tur: quasi inarchȩ latitudine deorsum
bestiȩ morant᷑. Uidemus alios iamaliena
ñ querere illatã inuriam equanimiter
portare: reb propriis contentos humi¬
ut̃ uiuere. S quia isti iam pauei sunt:

Expanded text:
consummatur. Videmus etenim multos intra consummatur. Videmus etenim multos intra ejusdem Ecclesiae sanctae sinum in superbiam erigi, in carnis voluptate dissolvi, in adhuc sancta Ecclesia tolerat ut convertantur, quasi in arcae latitudine deorsum bestiae morantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter vivere; sed quia isti jam pauci sunt,