comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo eA nciore. ał audem engo monens non unum angulũ terie hor¬
Incr. oosicit ubiq nouit seminatã benedictionem: ita undiq
eriit uiblationem dicens. S om̃is terra non pars quia ubiq be
uredictio seminata est: iubilate dño non ali. Iubilatio autem uera:
sit uoce st rorde. Quasi si iubil at uox ert̾us: corintelligat int̾ius.
Somis eñscoraio est intellectus. Iubilus autẽ sonus est letitiȩ si¬
ne uerbis. quia eis letitia anini non potest ex plicari. quando ui¬
delicet homo gauciens ex his quȩ non possunt explicari uerbis.
erũpit in uodem qn̾dam exultationis sine uerbis. ita ut appa¬
rett eum ipsa uoce gaudere. s quasi repletum nimio gaudio non
poste uerbis explicare quoa gauddet. hic autẽ ubilus. stt abonĩ
mcon fessione: amalis uero in confi sione. cum de trenis adeo
maudent sicut uerbi gr̃a: messores uel uindemiatores copia fruc¬
duum iocundantur. et de feracitate terre gaudentes cantanit. et

Expanded text:
 Aug.. Ad laudem ergo monens, non unum angulum terrae hortatur, sed sicut ubique novit seminatam benedictionem, ita undique exigit jubilationem, dicens: o VERS. nedictio seminata est, jubilate Domino, non alii. Jubilatio autem vera fit voce et corde. Quasi dicat: Si jubilat vox exterius, cor intelligat interius. Sonus enim cordis est intellectus. Jubilus autem sonus est laetitiae sine verbis, quia eis laetitia animi non potest explicari, quando videlicet homo gaudens ex his quae non possunt explicari verbis erumpit in vocem quamdam exsultatione sine verbis, ita ut appareat eum ipsa voce gaudere. Sed quasi repletum nimio gaudio non posse verbis explicare quod gaudet. Hic autem jubilus sit a bonis in confegaudent, sicut verbi gratia messores vel vindemiatores copia fructuum jucundantur, et de fertilitate terrae gaudentes canunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
lus: nisi prius ꝑ tribulationem contruerit. In hac eugo nocce par¬
co: tolero corrigo. s i matutino. ia est eum dies iudicii uenert
et erunt om̃ia aꝑta. quȩ modo sunt occulta. dum nescccur qua¬
lis pꝰerit. qui modo bontis est uel malus. int̾ficrebam om̃s percato¬
res terrȩ. id est mittentur mali in iqueni ec̃num. quia ideo modoa
tolerantur mali. a longanimi ut corrigantur. quod si non fue¬
rint tempore miscđie quod modo est: post int̾ficientui. łt̃ hoce
est quod ait.Inmatutino int̾ficiebam om̃s pecettores terre iã
est in iudicio mittam malos in ignem et̃num. Quare: Ut dispar¬
derem om̃s oꝑantantes iniquitatẽ de ciuitate dñi. i est de sorie¬
tate eccłiȩ. Dodo enĩ i ea st̃. s eis parcit᷑ qͥa tepus est miscdie scẽe

Expanded text:
lus, nisi prius per tribulationem contriverit. In hac ergo nocte parlus, nisi prius per tribulationem contriverit. In hac ergo nocte parco, tolero, corrigo, sed in matutino, Aug. id est eum dies judicii advenerit, et erunt omnia aperta, quae modo sunt occulta, dum nescit qualis post erit, qui modo bonus est et malus, interficiebam omnes peccatores terrae, id est mittentur mali in ignem aeternum, quia modo. Ideo tolerantur mali a longanimi, ut corrigantur, quod si non fecerint tempore misericordiae, quod modo est, post interficientur. Et hoc est quod ait, in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, id est in judicio mittam malos in ignem aeternum. Quare? ut disperdantur omnes operantes iniquitatem de civitate Domini, id est de societate Ecclesiae. Modo enim in e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam: Non habitabit in inedio domus mee ia est in corae ies
ubi mitis et quietus halutat. michi placens. supb uero uuderere¬
tis. nichil potest. nou est in popło meo granum s palea. Sequit.
ex ꝑsona totius xp̃i. Qui loquitur imqua. ia est quilibet maleuit
non ditexit iconspectu oculoꝵ meoꝵ quia et si apud se et apui
stultos. apud me tamen non est głosus. Inmatutino. d etciaua¬
iam emimerautt suꝑius. quod ei non adheserunt nor nili drrbe
quasi aliquis licet. quia tibi non adherent nisi honi. cuuento
malos intua ciuitate tanto tẽpore tolerast: Respondetu. que
in hac nocte habiuudatit tẽptationes. in qua ptranse uat ominas be¬
stis siluȩ. et catiui leonum. id est diaboli quetunt siescana eo
scilicet ut tẽptent sideles: Unde dñs ait disciplis Sathanas expeti¬
uit uos uerare sicut triticum. Ab homine iriticum non manducatur
nisi pͥmo conteritur: ut panis siat. Sie neminem manducat iliabo¬

Expanded text:
biam non habitabit in medio domus meae, id est in corde meo, ubi mitis et quietus habitat mihi placens; superbus vero inde resiitis nihil potest. Non est in populo meo granum, sed palea. Gl.a totius Christi: Qui loquitur iniqua, quilibet maledicus, non direxit in conspectu oculorum meorum, quia etsi apud se et apud stultos, apud me tamen non est gloriosus. VERS. 10.-- « In matjam enumeravit superius, quod ei non adhaeserunt nisi boni. Et quasi aliquis diceret: Quia tibi non adhaerent nisi boni, cur ergo malos in tua civitate tanto tempore tolerasti? Respondetur quiin hac nocte abundant tentationes, in qua transeunt bestiae sylvae, et catuli leonum, id est diaboli quaerunt sibi escam a Deo, scilicet ut tentent fideles. Unde Dominus ait discipulis: Satanas expetivit vos vexare sicut triticum . Ab homine triticum non manducatur, nisi primo conteratur, ut panis fiat. Sic neminem manducat diabo
Abbreviated transcription (Latin):
gemunt: et Auoce gemitus mei. non illoꝵ qui det̾renis non de
sp̾italib gemunt quos iste gemit. gemunt enĩ illi et gemit iste.
ẜ aliter issi: aliter iste. A uoce inquã gemitus mei. adhesit os meũ
adherent: ossa carui. idest fortes infirmis portando infirmitatem
eoꝵ⁊ unae nos firmi. debemus infirmitatẽ infirmoꝵ portare uł
aliter notest legi.ublitꝰ s̃ comedere panem meum. id est seruate p̃cep¬
cum dei et hoc: a uoce gemitus mei id est a uoce diaboli. ex quo est
gemitus. et misetia mea. Unde. Adhesit os meum carui mee id
est ratio seusualitati consenfct. Similis factus sum pellicano
stiugitur: aues: pellicanus niticorax et passer. loca solitudo.
sarietina. et teccum. Et aicctur pellicanus in solitudme. niticorar
in parieans: passer in teco. Pellie anus auio est que iniolitudine
habii at minor ar que est uigi. et ceter oruus nogtis habitat in pari

Expanded text:
meae. » A voce gemitus mei. Aug. Non illorum qui de terrenis, non de spiritualibus gemunt, quos iste gemit. Gemunt enim illi, et gemit iste; sed aliter illi, aliter iste. A voce, inquam, gemitus mei adhaesit os meum, adhaerent ossa carni, id est fortes infirmis, portando infirmitatem eorum. Unde Apostolus: Nos firmi debemus infirmitatem infirmorum portare . Vel aliter potest legi: Oblitus sum comedere panem meum, id est servare praeceptum Dei. Et hoc, a voce gemitus mei, id est a voce diaboli, ex quo est gemitus et miseria mea. Unde: Adhaesit os meum carni meae, id est ratio sensualitati consensit. VERS. 7.-- « Similis stinguuntur. Aves: pellicanus, nycticorax et passer; loca: solitudo, parietina et tectum. Et dicitur pellicanus in solitudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Pellicanus avis est quae in solitudine habitat. Nycticorax, quae est vigil et teter corvus noctis, hab
Abbreviated transcription (Latin):
et uindicando. Ecce et si tanti eẽnt iusti. aliquia tamen habebant
peccati. Unde addit. In om̃s adinuentiones uel astectiones eot¬
scilicet erat ulciscens. Affectiones dicit. quas solus deus nouerat tẽm
cordibi eoꝵ. ꝓ quib pena erat eis pati eos cum quib erant. s otidie
enim patiebantur popłos contradicentes. et inique uiuentes. nn
quos uuiere cogebantur. ꝓ quoꝵ peceatis. quasi ꝓ suis dolebant ꝑ
caritatẽ. Ecce qualiter umdicabat in om̃s affectiones eoꝵ. Non
enĩ sicut aplerisq putatur. fuit mox si pena. tantũ scilicet non
intrare int̾ram reꝑinissionis. inquã etiam miseri intrauerunt.
S figura huius rei. scilicet quod qui sub lege ẽẽnt. quia ꝑ eũ
lex data est et sub gr̃a esse nollent non intrarent in requieni ei¬

Expanded text:
et ulciscendo, ecce etsi tanti essent isti, aliquid tamen habebant peccati; unde addit, in omnes adinventiones. Ulciscens. Ne scilicet ulciscens erat. Affectiones dicit, quas solus Deus noverat esse in cordibus eorum, pro quibus poena erat eis pati eos cum quibus erant. Quotidie enim patiebantur populos contradicentes, et inique viventes, inter quos vivere cogebantur. Pro quorum peccatis, quasi pro suis dolebant per charitatem. Ecce qualiter vindicabat in omnes affectiones eorum. Non enim, sicut a plerisque putatur, fuit Moysi poena tantum non intrare in terram promissionis, in quam etiam miseri intraverunt. Sed etiam figura rei, scilicet quod qui sub lege essent, quia per eum data est lex et sub gratia esse nollent, non intrarent in requiem aet
Abbreviated transcription (Latin):
legalem amaritudinem quã nullus poterat portare mitigauit:
id est gentilitas ad conu̾sionem moueatur. et qui habitant ineo.
hoc ido subdit. ut q̃ figuratĩ dixit. de hominib accipias. Uel ita.
ment. et plenitudo eius. id est multitudo hominũ peccatis ꝑlena.
quia ibi multa etunt peccata. et moueatur orbis terrarũ. Ad litte¬
re. s flumina id est boni tune plauaent mami simul. id est pro
bonis oꝑib lȩtabuntur. nam montes exultabunt a conspectudo¬
mini. Bom enum gaudent ueniente iudice. mali uͦ contremiscũt.
Quare exultabunt: Q m̃ uenit iudicare t̾ram. id ẽ omẽm peccato

Expanded text:
legalem amaritudinem quam nullus poterat portare, mitigavit, legalem amaritudinem quam nullus poterat portare, mitigavit, id est gentilitas ad conversionem moveatur; et qui habitant in eo. Hoc ideo subdit, ut quae figuratum dixerat de hominibus accipias. Vel ita; ment; et plenitudo ejus, id est multitudo hominum peccatis plena, quia ibi multa erunt peccata; et movetur orbis terrarum, ad littre; sed flumina, id est boni, tunc plaudent manu simul, id est pro bonis operibus laetabuntur; nam montes exsultabunt a conspectu Domini; Aug. boni enim gaudebunt veniente judice, mali vero contremiscent. Quare exsult
Abbreviated transcription (Latin):
litat. sicut cornu carni heret et eam suꝑat. Et est sensus. E antate in
aluis sonent. ut in seipsis uicia carnis castigent. Iubilate. Quasi¬
diceret. uobis ita agentib quid erit: Ecce tubis sonantib aures di
delectantur. et fluctus maris. id est seculi excitantur. et hoc est qd̃
dicit. Iubilate inconspectu regis dñi. tuius aures delectantur. moue
ꝑsecutionũ. Exponit quod direrat mare et plenitudo eius scilicet
orbis terrarum. et qui habitant ii eo. Illis autẽ ꝑsequentibus:¬
Flumina plaudent manu uel manib. id est sc̃i plem spũ deigau¬
dulcetur mare legis. id est legalis amaritudo ligno crucis in ea
posito: quasi ligno moysi in matach. e um enim uenissent filis
isrł in marach. ubi erant amate aquȩ: non poterant bibere pre
nimia amaritudine. Ideoq: ostendit dñs moysi lignum. quo
posito in marath: dulcorata est aqua. hoc est lignum erucis. qd̃

Expanded text:
litat , sicut cornu carni haeret , et eam superat. Et est sensus: Cantate in litat , sicut cornu carni haeret , et eam superat. Et est sensus: Cantate in aliis sonent ut in se ipsis vitia carnis castigent. VERS. dicat: Vobis ita agentibus quid erit? Ecce tubis sonantibus, aures Dei delectantur; et fluctus maris, id est saeculi excitantur. Et hoc est quod dicit, jubilate in conspectu regis Domini, cujus aures delectantur. Moveapersecutionum. Exponit quod dixerat, mare et plenitudo ejus, Haym. scilicet orbis terrarum, et qui habitant in eo. Illis autem persequentibusFlumina plaudent manibus, vel manu, id est, sancti pleni Spiritu Dei, gaudulcetur mare legis, id est legalis amaritudo, ligno crucis in ea posito, quasi ligno Moysi in Marath. Cum enim venissent filii Israel in Marath, ubi erant aquae amarae, non poterant bibere prae nimia amaritudine; ideoque ostendit Dominus Moysi lignum, quo posito in Marath, dulcorata est aqua . Hoc est lignum crucis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Pauite deo in cithara. idest accu cariis. scilicet mortificatione car¬
pasc luoteps aimi. Ideo ĩposterat. uelquoa uis eoꝵ pͥus fiat totum
A amgteneat Seqͥuitur Et in tubis ducilib scilicet uirtubis ar¬
geiue uei ereis que tunadendo ꝓilucuntur. et uoce tube corues¬
Morem uidcoꝵ tangit. qui et habebant duo genera tubarum.
Scart iegitur nilibro numeri. alias quȩ argento uel ere duccili
paueerantur. alias corneas ꝑductiles tubas significantur illi qͥ¬
tribuiati sub malleo uniu̾sȩ terrȩ. id est diabolo ꝓficiunt. et so¬
nant laudes dei. Tribulatio gͦ tuntio ẽ: ꝓfectus ꝓductio est. Tal
tuba erat iob qui repente ꝑcussus tantis dampnis: et orbitate
filioꝵ. cunsione illa tante tribulationis: quasi tuba ductilis somii
it. Iñs dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit ita factum est: sit
ille qui affectus carnis suꝑat et libidines. qui non sapit terrã s
que sursum sunt: qui in carne ambulat. et non sed in carnem mi¬

Expanded text:
iod., Hier. Id est, actu carnis, scilicet mortificatione carra et voce psalmi. Ideo praeposterat, ut quodvis eorum prius fiat, totum ad Deum pertineat: Et in tubis ductilibus, scilicet in tubis argenteis, vel aereis, quae tundendo producuntur, et voce tubae corneMorem Judaeorum tangit, qui et habebant duo genera tubarum sicut legitur in libro Numeri, alias quae argento vel aere ductili producebantur, alias corneas . Aug. Per ductiles tubas significantur qui tribulati sub malleo universae terrae, id est diabolo, proficiunt et sonant laudes Dei. Tribulatio ergo tunsio est, profectus productio est. Talis tuba erat Job, qui repente percussus tantis damnis et orbitate filiorum, tunsione illa tantae tribulationis, quasi tuba ductilis sonuit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Deo placuit ita factum est. Sit ille qui carnis affectus superat et libidines, qui non sapit terram, sed quae sursum sunt. Qui in carne ambulat, sed non secundum carnem mi
Abbreviated transcription (Latin):
met u ltinus aut̃e igiis in quem mittendi suitt mals  lante
eum. s post eum ertt :Iste uero preit qui est pena maloꝵ: et salus
Ira uelud ignis aduersariũ comedit qui tanquã facula consuni¬
dt. li qnum aut̃e uiude ꝑmanet. id est iustus qui caritte. aubet
et hoc est. Ignis caritatis et irȩ precedet ante ipsum in sid̃o a
uientu et ulle ignes inflãmabit mimicos eius incircuttii. Inimici
eiĩ qui gilola colebant: incenduntur. si mali sunt ad consũpuo¬
ert in. si boni adreparationẽ insuꝑ allurerunt fulgura eiub. ia
est moiracula orbi terire. id est cotimundoN ubes id est p̃dicato es
tul ueriuiro. forma humaua. s fulgor mrandus in uerbis uel

Expanded text:
met. Ultimus autem ignis in quem mittendi sunt mali, non ante met. Ultimus autem ignis in quem mittendi sunt mali, non ante eum, sed post eum erit. Iste vero praeit, qui est poena malorum et salus ira velut ignis, adversarium comedit, qui tanquam facula consumitur; lignum autem viride permanet, id est justus qui in charitate ardet. Et hoc est, ignis charitatis et dventu. Et ille ignis inflammabit in circuitu inimicos ejus. Inimici enim qui idola colebant, incenduntur si mali sunt, ad consumptionem; si boni, ad reparationem. Insuper illuxerunt fulgura ejus, id est miracula, orbi terrae, id est toti mundo. Nubes, id est praedicatores viluerunt forma humana, sed fulgor mirandus in ve
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt et ignis ille inflãmabet inimicos eius incircutu. il est ad
indignationem inflammati sunt impii ꝓ eoꝵ p̃dicatione qui
sunt incireuitu. quia multist̃ cũ pauci eẽnt predicatores. Uel ꝑ
ignem intelligitur caritas. de quo igne dicit dñs Ignem uent
mnittere in terram. et quid uolo nisi ut ardeat: Quasi diceret.
C̃orrecci sunt sedes dei. ante uero quã in eis sedeat deus. ignis sp̃s
p̃ceit. quod ita act Ignis caritatis p̃cedet aute ipsum. Iste et bonꝰ
ignis. sicut et gladius ille bonus est: de quo dñs dicit. non ueni
mittere pacem. s gladium. hic est gladius uerbi dei. qui separat
caruali asfectu coniunctos: ut spualiter uiuant Ignis uero cari¬
apparuerunt fulgura. Unde subdit. Illiuerunt. Qel ita dedo¬
plici igni agtci qͥuiertt ante seđm aduentum xp̃i scilicet ignis cari¬
nies qui ardebit in bonis. et ignis ire et inuidie. qui malos consu¬

Expanded text:
verunt. Et ignis ille inflammabit inimicos ejus, id est ad verunt. Et ignis ille inflammabit inimicos ejus, id est ad indignationem inflammati sunt impii pro eorum praeditatione qui sunt in circuitu, quia multi cum pauci essent praedicatores. Aug. Vel per ignem intelligitur charitas, de quo igne Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram, et quod volo nisi ut ardeat? Quasi dicat: Correcti sunt sedes Dei, ante vero quam in eis sedeat Deus, ignis, spiritus praecedit. Quod ita ait: Ignis charitatis praecedet ante ipsum: iste est bonus ignis, sicut et ille gladius bonus est de quo Dominus ait: Non veni mittere pacem, sed gladium . Hic est gladius verbi Dei, qui separat carnali affectu conjunctos, ut spiritualiter vivant. Ignis vero chariapparuerunt fulgura. 213 VERS. 4.-- « Illuxerunt fulgura eplici igne agit, qui erit ante secundum adventum Christi, scilicet ignis charitatis, qui ardebit in bonis, et ignis irae et invidiae, qui malos consu
Abbreviated transcription (Latin):
minus. ile qui spretus. et occisus fuit. regnauit. id est rex esie
innotuit. Quis ergo alter colendus est: Quasi nullus dico reg¬
nauit ideo. uel inde exultet terra. Q uid ergo remanet idolis:
sunt. et ideo insulȩ dicuntur. quia cucũlatrant᷑ fluctib cemptati¬
onum. et sicut insula circũstrepentib fluctib tunditur. s non fran¬
gitir: ita ecclia ꝑtotum orbem dilatata ꝑsecutio nes infideliũ pati¬
tur. s non uincitur: potus tanquã insula uenientes fluctus frau¬
qualis sit dñs in pͥmo aduentu dicit. Nubes et caligo sunt incir
est ipse nubes caligo. ia est nũbilosus et caliginos. quib nulla clari¬
tate splendet. s iustitia et udicium est correctio sedis eius. id est
bonis est ipse iustitia. et iudiciũ qui correeti sunt: sedes eiꝰ sunt qͥb
est iustitia: quia ex fide iustificati sunt. et udcium. quia de eis¬
quia impii per p̃dicationẽ ꝓpħarum ita accensi. de eoꝵ nece tracta¬

Expanded text:
iod. ille qui spretus et occisus fuit, regnavit, id est rex esse innotuit. Quis ergo alter colendus est? Quasi dicat: Nullus. Dico, regnavit, inde exsultet terra. Quid ergo remanet idolis? sunt. Et ideo insulae dicuntur, quia circumlatrantur fluctibus tentationum. Et sicut insula circumstrepentibus fluctibus tunditur, sed non frangitur, ita Ecclesia per totum orbem dilatata persecutiones infidelium patitur, sed non vincitur: potius tanquam insula venientes fluctus franqualis sit Dominus in primo adventu, dicit: VERS. 2.-- « Nubes et est ipse nubes et caligo, Cassiod., Aug. id est nubilosus et caliginosus, quibus nulla claritate splendet; sed justitia et judicium, est correctio sedis ejus, id est bonis est ipse justitia et judicium, qui correcti sunt sedes ejus, quibus est justitia, quia ex se justificati sunt; et judicium, quia de equia impii pro praedicatione prophetarum ira accensi de eorum nece tracta
Abbreviated transcription (Latin):
unde ergo pascebaris : etce oculi iues torauis trant aa foie es: ualeit
et est degentes int̾ra ubi sũt tot illecebre n nde maibr corona
est eis.⁊ Uel ad fideles cerre. in est qua ꝑtotm mindior serota
sedeant mecum scilicet in unitate sicde metu m umaneasitiit
setleant mecum. id est participent mecuim regno ettans anui tuit
in ꝑsona eiusdem iusti ambulans inuia rma edat &oix nor¬

Expanded text:
unde ergo pascebaris? Ecce oculi mei cordis erant ad fideles, id est , Cassiod., Alcuin. id est degentes in terra ubi sunt tot illecebrae, unde major corona est eis. Vel, ad fideles terrae, id est qui per totum mundum sunt ut sedeant mecum, scilicet in unitate fidei mecum permaneant. Vel sedeant mecum, id est ut participent mecum regno aeterno, in persona ejusdem justi. Ambulans in via immaculata, hic mih
Abbreviated transcription (Latin):
indeoꝵ tantum deus est. s et gentium. Sequitur. Et oxp̃e. nimis
ei angłos Uel ꝑtram et deos: peccatores et iustos accipe⁊ Uel ꝑter¬
ram et deos siguificat eui imꝑare t̾renis et celestib. Et cum talis
es custodit ammas scõꝵ suoꝵ de quib tollendis est illtiuigenuo
do liberabiit eos quod si forte quereris te ꝑdere lucem istani necures

Expanded text:
Judaeorum tantum Deus es, sed et gentium. Et, o Christe, nimis et angelos. Vel, per terram et deos, peccatores et justos accipe. Vel per terram et deos significat eum imperare terrenis et coelestibus. Et cum talis Dominus custodit animas sanctorum suorum, de quibus tollendis est ultimum genusliberabit eos. Quod si forte quereris te perdere lucem istam, ne cures,
Abbreviated transcription (Latin):
noua sunt. Intentione monet ad laudem et ȩxultationem. Mo¬
dus Biꝑtitus est psalmus. Prius agit de ostensione saluatris dex¬
tus. Scdo diit om̃ib modis laud andum ẽẽ et annuntiandũ Iu.
Iubilate deo. Inuitans ergo ad laudem ait. Duos qui noui estisi¬
natione xp̃i. et hominis redem ptione. nouũ: quia nichiltalemun¬

Expanded text:
one. Intentio: Monet ad laudem et exsultationem. Motus est psalmus. Primo agit de ostensione salvatricis dexterae. Secundo dicit omnibus modis laudandum et annuntiandum, ibi, jubilate Deo. natione Christi, et hominis redemptione, novum quia nihil tale mun
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit iustitiam suam. id est salutare xp̃c dicitur salutare. eo
quod saluat. iustitia: eo quod iustificat. Sequitur. Recordatꝰ
quã in futuro exhibebit. quando facie a faciem eum uidebunt.
S quib est recordatus: n ominisrł. id est uidentium dm̃. uel
quitur ueritas. quia reddidte. Unde subdit. et ueritatis suȩ.
Miscđia ergo premisit ꝓmissionem: ꝓmissio reddit ueritatẽ. S¬

Expanded text:
ostendit, justitiam suam, id est salutare. Christus dicitur salutare, eo quod salvat; justitia, eo quod justificat. VERS. 4.-- « Recordatus quam in futuro exhibebit, quando facie ad faciem eum videbunt; sed quibus est recordatus? Domui Israel, id est videnti Deum. Vel quitur veritas, quia reddidit. Unde subdit, et veritatis suae. Misericordia ergo promisit promissionem,
Abbreviated transcription (Latin):
inde gaudebunt campi. idest om̃s lenes mites equi. et om̃ia quȩ
in eis sunt. id est om̃s uires sensus. iatio. et tẽ qũdo om̃ia corriget
ligna siluatũ. id est pagani quiolim erant ligna siluarum.s ta¬
mensunt ligna domus ddei. abscisa in edificium ȩcelie. exultabunt.
quia p̾cisi sunit ab oleastro. et inserti in bouam oliuam. Exultabiuntt
dico a facie. uel ante faciem dñi bene dico ante faciem dñi quia uenit.
pͥmio uenit inȩccłia in nubib. id est in apłis. et in aliis scĩs. et im¬
pleiit totũ orbem. Unde in euangłio. amodo uidebttis filium ho¬
nis uenientem in nubib celi. C uiꝰ aduentũ qui credit. exaltubit in
ultimo aauentu. de quo subdit. ideo etiam exultabunt qm̃i uentt¬

Expanded text:
inde gaudebunt campi, id est omnes lenes, mites, et aequi; et omnia quae in eis sunt, id est omnes vires, sensus, ratio. Et VERS. 12.-- « Tligna silvarum, id est pagani, qui olim erant ligna silvarum, sed modo sunt ligna domus Dei, abscisa in aedificium Ecclesiae, exsultabunt, quia praecisi sunt ab oleastro, et inserti in bonam olivam . Exsultabunt dico, a facie, vel ante faciem Domini. Bene dico, ante faciem Domini quia venit. Primo venit in Ecclesia, in nubibus, id est in apostolis, et in aliis sanctis, et implevit totum orbem. Unde in Evangelio: Amodo videtis Filium hominis venientem in nubibus coeli . Cui adventu qui credit, exsultabit in ultimo adventu: de quo subdit: Ideo etiam exsultabunt, quon
Abbreviated transcription (Latin):
Plolatria et erubescunt qui ad orant lapides. quia mortui erant¬
uii lapides. Nos autem uuũ lapidem adoramus. et qui glantur
e simulacris sius. quȩ spũ carent. Noster autẽ deus qualis est: ip̃e
iolio uel demonib. e essat ergo adoratio angłoꝵ s adorant ipsi.
Uali quidem angłi uolunt adorari. boni uͦ adorãt nec se ꝑmittũt
Qdorari saltem hoc exemplo ydolatre cessent. Nudiuit. et cętera.¬
Dars scda ubi post restitutionem om̃imoda exultatio ostenditur
qiuã nec ꝑsecutio interrũpat. Quasi. annuntiabunt cęli adora¬
bunt angli. et syon ia est eccłia iudeȩ. audiutt hȩc predicta scili¬
cet quod angłi eum adorant. quod annuntiauer̃t celi iustitiã. et¬
qd uidert populi om̃s głam eius. et quod confundantur adorato¬
res x aolor et in de lȩtata est.Iudea enim pͥus credebat se solam ue¬
nire ad xp̃m.s iam de socus gentib letatur. ut de cornelio fr̃esga¬
liia geutes recepunt uerbum dei. et indeletati suut et magnifi¬

Expanded text:
mortui erant lapides illi; nos autem adoramus lapidem vivum. Et qui gloriantur in simulacris suis, quae spiritu carent. Noster autem Deus qualis est? ipse idolis vel daemonibus. Cessat ergo adoratio angelorum, sed adorant. Ipsi mali quidem angeli volunt adorari; boni vero adorant, nec se permittunt adorari. Saltem hoc exemplo idololatrae cessent. PARS II.-- « Ast restitutionem terrae omnimoda exsultatio ostenditur, quam nec persecutio interrumpat. Quasi dicat: Annuntiabunt coeli, adorabunt angeli. Et Sion, id est Ecclesia Judaeae, audivit haec praedicta, scilicet quod angeli eum adorant, quod annuntiaverunt coeli justitiam e omnes populi gloriam ejus, et quod confundentur adoratores idolorum, et inde laetata est. Judaea enim prius credebat se solam venire ad Christum, sed jam de sociis gentibus laetatur, ut de Cornelio fratres gaquia gentes receperunt verbum Dei, et inde laetati sunt, et magnifi
Abbreviated transcription (French):
correrat p ost resurreccionem cebem terie. ia est eccl̃i. ani tore bebeis¬
uuisit e mificatio. qui non cõmonebitur. Eur ergo dicit herencus
nomolum motum i etiam diminutuã.:et portiu dicibet uop los
nequltate Nunc d olebunt qui equittte eligere noluertunnt ali
da cugrentes uero. ia est malos iuidicabit in ira. Unde. Ii natent᷑

Expanded text:
correxit ubi fit aedificatio, quae non commovebitur. Cur ergo dicit haereticus non solum motum, sed etiam diminutum et post judicabit populos in aequitate. Tunc dolebunt qui aequitatem eligere noluerunt. Alii aequitate. Gentes, id est malos, judicabit in ira. Unde: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum cadunt aliqui. Uerbi gr̃a. ut qui nolunt ẽẽ xp̃i ꝓpter in sul¬
tantes xp̃iano nomini. et qui timent detractiones hominũ adeo
ut cessent a uia dei. Insultatio ergo atq decractio infideliũ uerbũ
asꝑum est. Uel ita ꝑ laqueum et uerbũ asꝑum gemine tẽptati¬
onis: modos significat: temptatio enim. uel sit ꝑ facta: quȩ hic dr̃
laqueus. uel fit ꝑ uerba quȩ hic dicttur a uerbo asꝑo. Et si leue ui

Expanded text:
perum cadunt aliqui, verbi gratia, ut qui nolunt esse Christi, propter insulperum cadunt aliqui, verbi gratia, ut qui nolunt esse Christi, propter insultantes Christiano nomini, et qui timent detractiones hominum adeo ut cessent a via Dei. Insultatio ergo et detractio infidelium verbum asperum est. Vel ita per laqueum et verbum asperum geminae tentationis modos significat. Tentatio enim vel fit per facta, quae hic dicitur laqueus; vel fit per verba, quae hic dicitur a ver
Abbreviated transcription (Latin):
de se ut pͥmus homo. Quia dicet ille dño: hoc. dñe tues susceptor
iñs. infirmi ad curanaũ. erefugiũ ineum deus ms̃. aseculi cepes¬
tate: qui hoc dicit totũ sepiecit in eum. qui dicit deus m̃s est refu¬
gium meum. ñ querit aliud auxiliũ contra tempestates seculi. Ne
autẽ putes post susceptionẽ resugium nichil ẽẽ petendum. addit
sꝑabo meum. Quasi dictiet. Quia est susceptor it refugiũ: id eo sꝑa¬
bo in eum. Ita sꝑabit iste in deo ne aliquando de se presumat. Hoc
si fecisset adam: bene staret. Id eo sꝑabo. Om̃ iꝑse non ego libera
uit ine de laqueo. in quẽ sitꝑb adam incidit. Laqueum dico uenan¬
tium. id est demonũ. qui non inuia xp̃o. s circa uiam ad dext̾am
ꝓsꝑttatis male extollentis. uel ad sinstram adu̾sitatis depͥmentis
tendunt laqueos. Si ergo ius securus ambulate. noli declinare¬
econtra piscatores raro in malo. Sequitur. et a uerbo asꝑo. Oultos
ꝑ uerbũ asꝑum: misit diabolus in laqueos. in quos ꝑuerbum as¬

Expanded text:
de se, ut primus homo. Quid dicet ille Domino? hoc, Domine, tu es susceptor mei infirmi ad curandum, et refugium meum, Deus meus, a saeculi tempestate. Qui hoc dicit, totum se projecit in eum; qui dicit: Deus meus est refugium meum, non quaerit aliud auxilium contra tempestates saeculi. Ne autem putes post susceptionem et refugium nihil esse petendum addit, sperabo in eum. Quasi dicat: Quia susceptor et refugium, ideo sperabo in eum, ita sperabit iste in Deo, ne aliquando de se praesumat. Hoc si fecisset Adam, bene staret. Ideo sperabo. VERS. 3.-- « Quoniavit me de laqueo in quem superbus Adam cecidit. Laqueum dico venantium, id est daemonum, qui non in via Christo, sed circa viam ad dexteram prosperitatis male extollentis. Vel ad sinistram adversitatis deprimentis tendunt laqueos. Si ergo Econtra piscatores, raro in malo. Et a verbo aspero multos per verbum asperum misit diabolus in laqueos, in quos per verbum as
Abbreviated transcription (Latin):
Intrat qui edificatur. inatria eius. ꝓpħica. et adorate dnm̃ in
stis. Et est. Introite in atria eius. quȩ sunt in terra. i est sitis con¬
formes popło eius. adorate dnm̃ in atrio sc̃o eius. quod est incelo.
is. id est ꝓpħis. et apłis. uenitur inatrium catholicȩ eccłiȩ. ubi
maiestas ad oratur. Et est. Introite in atria eius. i est in doccri¬
ecclia. catholica. Commoueatur. om̃ib amonitis. monet et op¬
tat. Quasi dico. indoite et adorate uos boni. terra autẽ id ẽ ama
terra. nequis ergodicat ete hnc xp̃e. ace ilia e erlio in alo potest
accipi sit uniuersa crgo terra cõmoueatiur afacre eiuit ua sst om dio¬
ropefisli a facie dei sub moutantur t aute boc sit uos bont dio¬

Expanded text:
intrat qui aedificatur, in atria ejus prophetica, et adorate Dominum intrat qui aedificatur, in atria ejus prophetica, et adorate Dominum stis. Et est, introibo in atria ejus, quae sunt in terra, Cassiod.. Sitis conformes populo ejus. Adorate Dominum in atrio sancto ejus, quod est in coelo. is, id est prophetis et apostolis, venitur in atrium catholicae Ecclesiae, ubi majestas adoratur. Et est introite in atria ejus, id est in doctriEvangelium. Commoveatur. Omnibus admonitis moveri optat. Quasi diceret, introite et adorate vos, boni. Terra autem, ne quis ergoaccipi sic, universa ergo terra commoveatur a facie ejus, id est amatores saeculi a facie Dei submoveantur. Ut autem hoc sit, o vos boni, di
Abbreviated transcription (Latin):
tens: ut sunt angłi prius sit sc̃s. quod sit ex eo scĩsicante. Non
enim ꝑte potes eẽ ic̃s. Po ergo scĩficante. aliquis fit sc̃s et ita mag¬
diceret. et quia talis est añs. ergo o uos ꝓatriȩ gentium. ut̃ nuliꝰ
excipiatur indigena. uel pegrinus. Afferte. hoc debent gentes
in baptista. Maledictus eium qui ponit caruem brachui suum
deinde repetit: afferte dũo. non uobis. ut qui annuntia uerunt
non sibi. s. dño anuntiauẽt. quid debetis afferre: Ẽ rgo honorem.
deus. honor affertur: cum de bonis gr̃ȩ referuntur Unde ñ est
iuentus qui daret glam deo. nisi hic alienigena. Item repetto
hominum. Sequitur. Dollite hostias. Quasi. ne uacui intre¬
tis. s cum hostus. sacrisicium autẽ deo est sp̃c contribulatus. son¬
fessio est hostia deo. Si ergo cum humili corde intras: cum ho¬
stia intras. suꝑb uero in anis intrat. Uiide sequit᷑. et introite.

Expanded text:
tens, ut sunt angeli, prius sit sanctus, quod fit ex eo sanctificante, non tens, ut sunt angeli, prius sit sanctus, quod fit ex eo sanctificante, non enim per te potes esse sanctus, eo ergo sanctificante, aliquis fit sanctus, et ita magdicat: Et quia talis est Dominus, ergo o vos, patriae gentium, ut nullus excipiatur indigena vel peregrinus, afferte; hoc debent gentes in baptista. Maledictus enim qui ponit carnem brachium suum . Deinde repetit, afferte Domino, non vobis, ut qui annuntiaverunt, non sibi, sed Domino annuntiaverunt, quid debetis afferre? gloriam et honorDeus; honor affertur cum de bonis gratiae referuntur. Non est inventus qui daret gloriam Deo, nisi hic alienigena . Item repetit, intretis, sed cum hostiis. Sacrificium autem Deo est spiritus contribulatus , confessio est Deo hostia. Si ergo cum humili corde intras, cum hostia intras, superbus vero inanis intrat. Et introite,
Abbreviated transcription (Latin):
us annuntiari:
sua pconuimatia et ne aliquos putares ercipi. adait i omibis dudie
nt niquibdlam gentibi mirabilia eius. hoc ideo spmDisople
it. parieus taq fuctus est ꝓ nobio. quia uos paruihnrtelligte ma¬
num. eteritis m illo magni. Sequitur. et laudabilis est boma
deos. quos colebant gentes dum in captiuitate eiãt et uere est
dñs autem celos fecit. ubi habitare non possunt demonia. et actip̃
celos ad lcct̾am uel celos aplos accipit et angłos et est. Iñs fect
celos. non modo in eis sedet. Si celos fecit ergo et angłos. tunc et
re subait. quȩ utilitas inde ꝓuenerit. hec est scilicet utilitas qͥ¬
uenit.scilicet om̃ib cantantb Inde est. Confessio et pulchri¬
tudo. Sonfitendo fit homo defedo pulcher: si ergo amas pulchri¬
tudinem. confitere ut sis pulcher. id est iustus. Ideo pͥus duit¬
bositate ꝑ confesfionem descendit ueniens ad xp̃m: Unde sequit. Et
tas. alia litt̃a et magnificentia est inde. scilicet ex cantu: et hȩc sc̃ĩ¬

Expanded text:
 Annuntiate udaeis pro contumacia. Et ne aliquos putares excipi, addit in omnibus populis, non in quibusdam gentibus, mirabilia feci, hoc ideo. VERS. it, parvus utique factus est pro nobis, quia vos parvi, intelligite magnum, et eritis in illo magni. Et laudabilis est bonitdeos, quos colebant gentes, dum in captivitate erant. Et vere est Dominus autem coelos fecit, ubi habitare non possunt daemonia, et accipit coelos, ad litteram. Vel coelos, apostolos accipit, et angelos. Et est, Dominus fecit coelos, non modo in eis sedet. Si coelos fecit, ergo et angelos, tunc et are, subdit quae utilitas inde provenerit. Haec est scilicet utilitas, quae venit omnibus cantantibus. Inde est confessio et pulchritudo. Aug. Confitendo fit homo de foedo pulcher. Si ergo amas pulchritudinem, confitere, ut sic sis pulcher, id est justus. Ideo prius dibbositate per confessionem descendit, veniens ad Christum. Unde sequitur: Et tas, alia littera, et magnificentia, est inde, scilicet ex cantu. Et haec sancti
Abbreviated transcription (Latin):
sura: nunc om̃s gentes monet dicens ad om̃s cõmuniter. Cantate
lingua et uita dño patri canticum nouum. exuentes scilicet ueterẽ
hominem cum actib suis. et induentes nouum: qui cautat quoa
amat. Uetus autẽ canticũ cautat cupiditas. nouũ caritas. que ip¬
sa est nouum canticum. Eantare: ipsum edificare est. Quicquia gͣ
cantaueris de cupiditate uetus cantas: quicquid de caritate. no¬
uus resonas. Melius est ut nouus taceas: quã ut uetus cantes.
Nua si nouus tacueris aurib hominũ: sonas aurib dei Ypocri¬
sis quoq uetus cantat canticũ. paries enĩ dealbatus est ypocisis.
que foris lucet: intus lutum est. Nͥ eisto pariete dicitur. In pariete
ñ conmeto aliis s singłariter erecto. si hostium facias. quisqutis
intrauertt foris est. hic est ypocrita qui partem uult instruete deal¬
batam non solidatã. et ideo qui imitatur. tanquam in eo hostium

Expanded text:
sura, nunc omnes gentes monet, dicens ad omnes communiter: sura, nunc omnes gentes monet, dicens ad omnes communiter: lingua et vita Domino Patri canticum novum, Cassiod. Rem., Gl. int. exuentes, scilicet veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum: quod cantat qui amat. Aug. Vetus autem canticum cantat cupiditas; novum charitas, quae ipsa est novum canticum. Cantare autem, ipsum aedificare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo ostium
Abbreviated transcription (Latin):
inueteritestamento legitur. quod do¬
mus dei. id est templum ababilomis de¬
structum. post septuaginta annos capti¬
uitatis. quando filii isrł ꝑmittente ey¬
ro rege redierunt ierosolimam. subto¬
babel et ihu sacerdote magno iredificatum est. ꝑ quã reedi¬
ficationem intelligitur reedificatio spũalis templi. dequo dic̃
apłe t̾emplum dei sc̃m est quod estis uos. hoc tem plum a diabo¬
lo ꝑpeceatũ subu̾sum est. et homo in legem peecati et mortis cap
acaptiuitate ne ꝑeat lib̾atur. de qua reedificatione non de illa
acduali agit hic psamus. Et̃ est sensus tituli. psalinus iste est da
domus dei edificabatur. toto orbe post captiuitatẽ. quȩ sub dia¬
bolo fuit ꝑpeccatum sicut ad litt̾am sub torobabel post captiui¬
ce babilonie reedificatũ est salomonicum. et est iste psalmus se¬
loquitur. ut ipsi cantent et annuntient hominib. Scdo: ad sub
psalmo: ut deposita durttia in xp̃m crederent . is quia ert mati¬

Expanded text:
legitur quod domus Dei, id est templum a Babyloniis destructum, post LXX annos captivitatis, quando filii Israel permittente Cyro rege redierunt Hierosolymam sub Zorobabel et Jesu sacerdote magno reaedificatum est: per quam reaedificationem intelligitur reaedificatio spiritualis templi, de quo dicit Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc templum a diabolo per peccatum subversum est. Et homo in legem peccati et mortis capta captivitate ne pereat, liberatur: de qua reaedificatione, non de illa actuali agit hic psalmus. Et est sensus tituli: Psalmus iste, est Davdomus Dei aedificabatur post captivitatem quae sub diabolo fuit per peccatum, sicut ad litteram sub Zorobabel post captivitatem Babyloniae reaedificatum est templum Salomonicum. Et est iste psalmus seelatos loquitur, ut ipsi cantent et annuntient omnibus. Secundo ad subdiraecedenti psalmo, ut deposita duritia in Christum crederent; sed quia erat man
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nuntiat hoc factũ p̃dicat:. dnnuntiat ꝗͦ dediem diẽ qui utriꝰq testa¬
m̃ti auctoritate utit᷑ in annũtiatone saluatoris. Iua dͥipe duo testam̃¬
ta tanquã duo dies unã lucẽ facuĩt. non lucet unũ fine alt̃o. Idoq in
leuitico om̃e aĩal qd findit ungulã et ruminat mundũ ẽ. id e qb̾luaᷤ
ungulas hẽ. qͥa mundus ẽ qͥ duo testam̃ta seruat. qͥb affectiũ nr̃oꝵ
pedes a fpinis uitioꝵ muniunt᷑. Iudeus unã ungłam tm̃ habet. et idõ

Expanded text:
nnuntiat ergo de die in diem, qui utriusque Testamenti auctoritate utitur in annuntiatione Salvatoris. Illa quippe duo Testamenta tanquam duo dies unam lucem faciunt, non lucet unum sine altero. Ideoque in Levitico omne animal quod findit ungulam et ruminat, mundum est, id est quod duas ungulas habet, quia mundus est, qui duo Testamenta servat, quibus affectuum meorum pedes
Abbreviated transcription (Latin):
spĩ sco. Terdicit dño ad distinguendã ꝑsonarũ trmnitate. quia
laus xp̃i honor est totius trinitatis. et est sigura epinome iad est cre¬
ba repetito sententiȩ. quȩ exaggerat in laude uel uituꝑatione. Se
ut dicatis eẽ salutare. iemde ad p̃latos loquitur dicens. Annun¬
diade uos p̃lati sic crescit edificatio domꝰcłi. Qͥl. Salutare eiꝰ et hoc de die

Expanded text:
ite. Ter Domino, ad distinguendam personarum trinitatem; quia laus Christi honor est Trinitatis. Et est figura epimone, id est, crebra repetitio sententiae, quae exaggerat in laudem vel vituperationem. VEut dicatis esse salutare. Deinde ad praelatos loquitur, dicens: Annuntiate, o vos praelati: sic crescit aedificatio domus Dei. Quid? salutare ejus. Et hoc de die
Abbreviated transcription (Latin):
condempnabunt. quod celeriꝰ cõpiteret. Et quare hoc ꝑmictit. ds:¬
Et. idl est quia sic factus est michi añs in resugiũ. ut sim securus. Si
enĩ ñ ꝑiclitareris. non quereres refugium. pͥungeris dolore ut que
ras. Recedit spes seculi et uenit spes dei. et deus ms̃ factꝰ estĩ adui
in spe deficiamus. s sꝑata consequamur. Et reddet illis inquita
iam non negligit deus. s oportuno tẽpore retribuit. Unde sequitur.¬
et in malitia eoꝵ. id est non scđ̃m quod nobis decis prestat. s scd̾m
quod intenderit disꝑdet eos. id est a suo regno separabit . ubi. id
ist in qua separatione in cõ prehesibilis erit miseria. quod uere
poterit quia ipse qui dispdes illos est dominus deus noster .

Expanded text:
condemnabunt: quod sceleribus competeret. Et quare hoc permittit Dcondemnabunt: quod sceleribus competeret. Et quare hoc permittit D id est quia, sic factus es mihi Dominus in refugium, ut sim securus. Si enim non periclitareris, non quaereres refugium; pungeris dolore ut quaeras remedium, recedit spes saeculi, et venit spes Dei. Et Deus meus in adjutorium fain spe deficiamus, sed sperata consequamujam non negligit Deus, sed opportuno tempore retribuit. Et in malitia eorum, id est non secundum quod nobis de eis praestat, sed secundum quod intenderunt disperdet eos, id est a suo regno separabit, ubi, id est qua separatione incomprehensibilis erit miseria; quod vere poterit, quia ipse qui disperdet illos est Dominus Deus noster.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum: aliter est informis. uel ita fingis laborem uel dolorem in
p̃cepto. id est de dolore uel labore prȩceptum facis nobis. ut ipse la¬
b̾eati qui lugent: et qui ꝑsecutionem patiuntur. Merito hoc p̃cipit:
quia labor est precium regni dei. quo ipsum uenale ematur.Ideo p̃¬
cipit deus laborem et dolorem. ut non sit homo sine timore. nec
amet aliquid aliud oblitus ueri boni. In tranquillo enim dormit
xp̃c. et tunc surgit fluctus in quo excitatur. Ita in quibꝰdam tepes¬
eit fides xp̃i. in tranquillitate ocii. et surgit fluctus temptationis.
Eccitent ergo fidem: et sic liberantur. Captabunt. Quasi. Et cũ¬
nichil malis hominib tecum sit. ad quid ergo sunt: Ut deeispun
Ita fingis laborem: quia demalis nos exerces et erudis. qui capta¬
bunt in animam iusti. quia enĩ uera non possunt. falsa crimina ob¬
iciunt. et cum in aĩam non possunt nocere: sangurnem in nocentem

Expanded text:
ceptum; et alter est informis. Aug., Cassiod., Aug. Vel ita: Fingis laborem vel dolorem in ceptum; et alter est informis. Aug., Cassiod., Aug. Vel ita: Fingis laborem vel dolorem in praecepto, id est de labore vel dolore praeceptum facis nobis, ut ipse laontinet: Beati qui lugent et qui persecutionem patiuntur quia labor est pretium regni Dei, quo ipsum venale ematur. Ideo praecipit Deus laborem et dolorem, ut non sit homo sine timore, nec amet aliquid aliud oblitus veri boni. In tranquillis enim dormit Deus Christus, et tunc surgit fluctus, in quo excitatur: ita in quibusdam tepescit fides Christi, in tranquillitate otii, et surgit fluctus tentationis. Excitent ergo fidem et sic liberantur. VERS. 21.-- « Cnihil malis hominibus tecum sit, ad quid ergo sunt? ut de eis punIta fingis laborem et dolorem, quia de malis exerces bonos et erudis. Captivabunt in animam justi. Quia enim vera non possunt, falsa crimina objiciunt. Et cum in anima non possunt nocere, sanguinem innocentem
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus sedet tecum. quia nulla conuentio luci ad tenebras uel
sedes iniquitatis est possessio mundi cum amore quȩ non heret dõ.
qui suos p̃cipit hec fugere. Qui singis. Quasi. ex hoc intelligo quod
non heret tibi aliquis iniquus. quia nec nobis peꝑcisti a flagello.
Et hoc est tu es qui singis. id est facis et formas. laborem uel dolorẽ.
alia litt̾a. etiam filiis sicut petrus dicit. Dlodo incipit iudiciũ a
domo dei. id est a fidelib. et si flagellantur filii quid debent sꝑa
parebunt. Quomͦ ergo erunt tecũ iniqui. cum nec fidelib tius a
lor uel labor est in precepto. id est habet uicem precepti.Sicut enin
p̃ceptum corrigit. ita dolor flagelli emendat filios: Unde bene po¬
suit fingis. id est facis et formas: dolor enim alius formatus. alius
informis. formatus est qui erudit et emendat. et ille dolor est pre¬

Expanded text:
iniquus sedet tecum, quia nulla conventio luci ad tenebras . Cassiod., Aug. Vel, iniquus sedet tecum, quia nulla conventio luci ad tenebras . Cassiod., Aug. Vel, sedes iniquitatis, est possessio mundi cum amore, quae non haeret Deo, qui suos praecipit haec fugere. Qui fingis. Quasi dicat: Ex hoc intelligo, quod non haeret tibi aliquis iniquus, quia nec nobis pepercisti a flagello. Et hoc est, tu es qui fingis, et facis et formas laborem vel dolorem, alia littera, etiam filiis. Sicut enim Petrus dicit: Modo incipit judicium a domo Dei , id est a fidelibus: et si flagellantur filii, quid debent sperparebunt? Quomodo ergo erunt tecum iniqui cum nec fidelibus tuis a lor vel labor est in praecepto, id est habet vicem praecepti. Sicut enim praeceptum corrigit, ita dolor flagelli emendat filios: Unde bene posuit, fingis, id est facis et formas. Dolor enim alius formatus, alius informis. Formatus est qui erudit et emendat, et ille dolor est prae
Abbreviated transcription (Latin):
bulat suꝑ mare. id est calcat capita suꝑboꝵ et fluccus seculi. itã
iussu eius. petrus id est eccłia s ex humana infirmitate teubat
et clamat. dñe pereo et miscdie manum porrigit. sicut dñs porper̃
petro manum dicens. Mlodice fidei quare dubitasti: Quod erto hre
dicitur motus est pes m̃s. hoc ibi dũe pereo. et quod hic dicitur. mi
dulciorem faciunt libantem. unde et contra mala seculi consolatio
subditur quȩ tunc est letior. Unde ait. et consolationes puȩ leti¬
ficauerunt animã meam. et si corpus uritur quȩ sunt. Scdm
multitudinẽ doloꝵ meoꝵ. Uulti sunt colores et amari. si multe
consolationes et suaues. non desunt laboranti. et heȩ consolatioẽs
sunt in corde meo. ꝑ hoc salubres cogitationes ẽẽ significat: ut cum
ec̃uas retributiones cogitaret: mala tẽporalia despiceret. Me adiu
uat miscđia. S Nunquid adheret tibi sedes iniquitatis: Nemo

Expanded text:
mare ambulat, id est calcat capita superborum, et fluctus saeculi, ita mare ambulat, id est calcat capita superborum, et fluctus saeculi, ita jussu ejus, Petrus, id est Ecclesia, sed ex infirmitate titubat et clamat: Domine, pereo . Et misericordia manum porrigit, sicut Dominus porrexit manum Petro, dicens: Modicae fidei, quare dubitasti? Quod ergo hic dicitur, motus est pes meus, hoc ibidem, pereo, et quod hic dicitur: Misdulciorem faciunt liberantem. Unde et contra mala saeculi consolatio subditur, quae tunc est laetior. Unde ait: VERS. 19.-- « SeAug., Cassiod. et si corpus uritur, quae sunt secundum multitudinem dolorum meorum. Multi sunt dolores et amari, sed multae consolationes et suaves, non desunt laboranti, et hae consolationes sunt in corde meo. Per hoc salubres esse cogitationes significat, ut cum aeternas retributiones cogitaret, mala temporalia despiceret, me adjuto? » Nunquid adhaeret tibi sedes iniquitatis? Aug. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Quasi diceret: Undiq multi suadent mala. nescientes quomͦ
iustus deus hec mundana tegat. S quis consurget. quasi fluc
uincam: Quomodo ero rectus cui tot obsunt. Et hoc est. Quis con
surget michi. id est ꝓme. aduersus malignantes. id est demones:¬
dut quis stabit. id est ꝑseuerabit mecum in acie patiens. quia il¬
le uincit qui sustinet. ꝑdit ille qui ferit. stabit dico aduers oꝑan¬
uel habitauerat. in inferno. idest in fouea. quȩ paratur peccatori.
id est peue consenserat uel consenfit impus. Iam enim nutabat
iam ꝓpe consentiebat malis. Uanis enim ꝑsuasionib poterat de¬
tua dñe adiuuabat me. contra motionẽ meam. Ecce quomodocon
fessionem amat deus. Confitere motũ. et euadis. Mox ut iudici
culpa non negatur liberat. sicut petrum lib̾auit suꝑ aquã am¬
bulantem ne mergeretur. qui dño dixit. Dñe situes iube me ue¬

Expanded text:
tio. Quasi dicat: Undique multi suadent mala, nescientes quomodo tio. Quasi dicat: Undique multi suadent mala, nescientes quomodo juste Deus haec mundana regat, sed quis consurget. Quasi dicatvincam? Quomodo ergo ero rectus, cui tot obsunt? Et hosurget mihi adversus malignantes, » id est, ad meaut quis stabit, id est perseverabit mecum in acie patiens? quia ille vincit, qui sustinet; perdit ille qui ferit. Stabit, dico, adversus operanvel habitaverat, in inferno, id est in fovea quae paratur peccatori, id est pene consenserat, vel consensit impiis. Jam enim nutabat, jam prope consentiebat malis. Vanis enim persuasionibus poterat detua Domine, adjuvabat me contra motionem meam. Aug., Cassiod., Aug. Ecce quomodo confessionem amat Deus, confitere motum et evadis. Mox ut judici culpa non negatur, liberat, sicut Petrum liberavit super aquam ambulantem ne mergeretur, qui Domino dixit: Domine, si tu es, jube me ve