comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ Et suꝑ salutare tuum ex¬
ultabit ueh ement̃ Ia ÷ in eo quod
ꝑ eum saluasti homines. fllius tuuᷤ
qui saluator est exultabit: Ad di¬
dit quoq uehement᷑. ut quanta
est copia in beneficio. tanta sit et
gaudii magnitudo: Desiderium
anrmȩ eius tribuisti ei: ⁊ uolun¬
tate labiorum cius non fraudasti
tum Enumerat ꝓpħa. xp̃o año
secundũ carnem quã ingentia ꝙͣ.
gloriosa collata sint: Desiderium
eius animȩ fuit: sicut in ęuange¬
lio dicit. Desiderio desideraui man¬
ducare uobiscum pascha. Quod
schema dicit᷑ tantologia. id ÷ eus¬
dem sermonis iteratio: sicut est
benedicens benedicam te. ⁊ mul¬
tiplicans muatiplicabo semen tuũ
Sed ille solus est qui desiderio deside¬
rauit mori. qͣndo se ꝓomnium salute
offerebat occidi: ut p̃ciosus sanguis
eius mundum redimeret. ne diabolꝰ
eum. adhuc iniqua presumptione
uastaret: Uoluntas uͦ labiorum eius
fuit: qͣndo spiritibus imperabat
immundis. langores diu̾sos. sermoniᷤᷤ

Expanded text:
tuum exsultabit vehementer, id est in eo quod per eum salvasti homines, Filius tuus, qui Salvator est, exsultabit. Addidit quoque vehementer, ut quanta est copia in beneficio, tanta sit et gaudii magnitudo. Vers 2. Desiderium animae ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum. Enumerasecundum carnem, quam ingentia, quam gloriosa collata sint. Desiderium ejus animae fuit, sicut in Evangelio dicit: Desiderio desideravi manducare vobiscum hoc pascha . Quod schema dicitur tautologia, id est ejusdem sermonis iteratio; sicut est, Benedicens benedicam te; et, multiplicans multiplicabo semen tuum . Sed ille solus est qui desiderio desideravit mori, quando se pro omnium salute offerebat occidi; ut pretiosus sanguis ejus mundum redimeret, ne diabolus eum adhuc iniqua praesumptione vastaret. Voluntas vero labiorum ejus fuit, quando spiritibus imperabat immundis, languores diversos sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
nes suꝑ eum: In capite u̾sus sententi¬
am posuit. quam subter exponit.
Sẽȩ si quidem in carnationi. ma¬
gna est gloria in salutari: id÷ in
u̾bo patris. S istam gloriam nõ
poterat humanus sensus attingere:
nisi eam in subsequentibus mĩra¬
bili expositione declararet. Hoc sche¬
ma dicitur effexegesis. latine expla¬
natio Nam gloria ⁊ magnum decꝰ
tempus uidetur significare uidicii:
ubi in deitate sua altissimus appa¬
rebit. habens gloriam de udicio.
decorem de maiestate: Qm̃ dab̾
uultu tuo Gradatim descendit ad
illam gloriam declarandam: quã
clarificatus accepit Dicit eum dan¬
dum ẽẽ in benedictionẽ: quȩ nul¬
lo possit fine ꝯcludi. Herum hȩc
uerba pia examinatione pensan¬
da sunt: ut tantȩ rei nobis eluccre
possit archanum. Multiᷤᷤ lociᷤᷤ iam
dyximꝰ suscipiendum esse pro parte
inembrorum: quod ipsi dño salua¬
tori non potest conuenire: sicut
patres nr̃i similia loca exposuisse
declarant᷑. Qua ꝓpter lȩtificabis eum

Expanded text:
In capite versus sententiam posuit, quam subter exponit. Sanctae siquidem incarnation magna est gloria in salutari, id est in Verbo Patris. Sed istam gloriam non poterat humanus sensus attingere, nisi eam in subsequentibus mirabili expositione declararet. Hoc schema dicitur epexegesis, Latine explanatio. Nam gloria et magnum decus, tempus videtur significare judicii: ubi in deitate sua apparebit Altissimus, habens gloriam de judicio, decorem de majestate. Vers. 6. n gaudio cum vultu tuo. Gradatim descendit ad illam gloriam declarandam quam Cclarificatus accepit. Dicit eum dandum esse in benedictione, quae nullo possit fine concludi. Verum haec verba pia examinatione pensanda sunt, ut tantae rei nobis elucere possit arcanum. Multis locis jam diximus suscipiendum esse pro parte membrorum, quod ipsi Domino Salvatori non potest convenire; sicut et Patres nostri similia loca exposuisse declarantur. Quapropter laetificabis eum
Abbreviated transcription (Latin):
ratione fieri solet: Uitam petiit¬
ate ⁊ tribusti ei: longitudinem di¬
erum in scłm scłi Uitam. resurrecti¬
onem significat: quam ille petiit
dicendo: Pat̃. clarifica filium tuũ
Longitudinem dierum in seculum
seculi Ia est indefectam ꝑhennita¬
tem. quę nullo fine ꝯcluditur:
Sed memento: quaa ⁊ hȩc:⁊ his similia
ab illa dicantur parte. qua passus ẽ.¬

Expanded text:
 Vitam petiit, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculum saeculi. Vitam, resurrectionem significat, quam ille petivit dicendo: Pater, clarifica Filium tuum . Longitudinem dierum in saeculum saeculi, id est indefectam perennitatem, quae nullo fine concluditur. Sed memento quod et haec et his similia ab illa dicantur parte qua passus e
Abbreviated transcription (Latin):
finem psalmi ex ꝑsona loquitur
sua. Quȩ figura dicitur apostrophe
id÷ conu̾sio. quotiens ad diu̾sas
ꝑsonas. crebro u̾ba conu̾timus:
Dicendo. nunc cognoui. magña
uirtutem ꝓphetationis ostendit:
ut in p̃senti se diceret cognouisse.
quod post multa scła potuit appri¬
bari. Saluum fȩcit pat. xp̃m fili¬
um resurrectione głosa: qͣndo en¬
am ascendit in cęlos Exaudut¬

Expanded text:
em psalmi ex persona loquitur sua. Quae figura dicitur apostrophe, id est conversio, quoties ad diversas personas crebro verba convertimus. Dicendo, nunc cognovi, magnam virtutem prophetationis ostendit; ut in praesenti se diceret cognovisse, quod post multa saecula potuit approbari. Salvum fecit Pater Christum Filium resurrectione gloriosa, quando etiam ascendit in coelos.
Abbreviated transcription (Latin):
pleat dñs omnes petitiones tuas:
Cum uir scissimus spiritalia bona
optaret ȩcclesiȩ: ut se unum ex eius
corpore esse monstraret. suam qͦq
ꝑsonam decent admniscuit: Nã
insalutari ȩccleliȩ quod est dñs
n in ipsius nomine se magnifi¬
candum ẽẽ testatur: quia ex xũo xp̃i¬
ani fuerant nuncupandi. Magni¬
ficari est enum. magnum fieri. Quip¬
pe.cum ex uocabulo cȩlestis regis no¬
men est impositum seruienti: Seq̃r
Impleat dñs omnes petitiones tuaˢ.
Fit it̾m ad eccłiam grata ꝯuersio:
ut ex tã frequenti uoto. probaret᷑

Expanded text:
pleat Dominus omnes petitiones tuas. pleat Dominus omnes petitiones tuas. Cum vir sanctissimus spiritualia bona optaret Ecclesiae, ut se unum ex ejus corpore esse monstraret, suam quoque personam decenter admiscuit. Nam in salutari Ecclesiae, quod est Dominet in ipsius nomine se magnificandum esse testatur, quia ex Christo Christiani fuerant nuncupandi. Magnificari est enim magnum fieri, quippe cum ex vocabulo coelestis Regis nomen est impositum servienti. Sequitur, impleat Dominus omnes petitiones tuas. Fit iterum ad Ecclesiam grata conversio, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
puritatem. Holocaustum enim
ꝑ se combustum: ⁊ aridum ẽ sed
pingue fit. atq io cundũ: qͣndo
a gratia diuinitatiᷤ assumitur:¬
ribuat tͥ dñs secundũ cor tuũ:
⁊ omne consilium tuũ cõfirm&.
Post diapsalma positum. uenit
ad ingressum secundũ: adhuc
optans ȩcclesiȩ bona. qͣm fciebat
constanter in orthodoxa religione
mansuram: Dicit enim. tribuat tͥ
ut eum credas unum ex trinitate.
passum carne.⁊ pro mundi libera¬
tione incruciᷤᷤ patibulo pependisse:
ipsum resurrexisse. ipsum sedere
ad dexteram patris. ipfum ad uidi¬
candum ẽẽ uenturum. Addidit
quoq ⁊ omne ꝯsilrum tuum confir¬
met: Scilicet. ut mundi istius ille¬
cebraᷤᷤ contemplata dñi ꝓmissione
despiciaᷤ: iꝑicula presentis scłi non
pauescaᷤᷤ. dum futurȩ resurrectioĩs
premia leta semꝑ expectas: Hoc est
dm̃. a quo creata sunt omĩa. ⁊ dis¬
ponunt᷑ uniuersa: hȩc bene con¬
firmari ꝓpħa deprecatur in popło

Expanded text:
puritatem. Holocaustum enim puritatem. Holocaustum enim per se combustum et aridum est: sed pingue fit atque jucundum, quando a gratia Divinitatis assumiturribuat tibi Dominus secundum cor tuum, et omne consilium tuum confirmet. Post diapsalma positum, venit ad ingressum secundum, adhuc optans Ecclesiae bona, quam sciebat constanter in orthodoxa religione mansuram. Dicit enim: Tribuat tibut eum credas unum ex Trinitate passum carne, et pro mundi liberatione in crucis patibulo pependisse, ipsum resurrexisse, ipsum sedere ad dexteram Patris, ipsum ad judicandum esse venturum. Addidit quoque: Et omne consilium tuum confirmet, scilicet ut mundi istius illecebras, contemplata Domini promissione despicias, et pericula praesentis saeculi non pavescas, dum futurae resurrectionis praemia laeta semper exspectas. Hoc est Deum, a quo creata sunt omnia, et disponuntur universa. Haec bene confirmari propheta deprecatur in populo
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: huiusmodi similitudinem
a dño uult intelligi. ⁊ nouo ppło
concedendam. quam ille in p̃figu
mittat: ostendit a patre filium
missum: Sed hoc uerbum cari¬
tatie est. non subiectionis. sicut
⁊ ipse in ȩuangelio de spũ sc̃o dicit:
Expedit uobis ut ego uadam. Si enĩ
ego non abiero: paraclitus non ueniei
aduoᷤ. Si autem abiero. mittam eũ
ad uoᷤᷤ: Sion enim sicut sepe dixi¬
mus mons est. significans speculati¬
onem. quȩ ꝯuenit diuinitati: qm̃
illi om̃ia non ut nobis ex euentui
nota sunt. s ex gloriososuȩ dispo
non hostia pecudum. s iste ritus
accipiendus ẽ qui nunc agitur
corporis ⁊ sanguinis immolatione
sollempni:quem uenturum p̃ui¬
debat. non quẽ prẽt mittendum
ẽẽ. cognouerat. Sequit. Cholocau¬
stum tuũ pingue fiat. Holocau¬
sti nomine. in illa priori sacrificii
similitudine ꝑseuerat. Holocau¬
stum enim totum dicebat᷑ in cen¬
sum: quȩ nunc referenda sunt
ad cõmunionis nr̃ȩ sc̃issimam

Expanded text:
Jacob, hujusmodi similitudinem Jacob, hujusmodi similitudinem a Domino vult intelligi, et novo populo concedendam, quam ille in praefigmittat, ut ostendat a Patre Filium missum. Sed hoc verbum charitatis est, non subjectionis; sicut t ipse in Evangelio de Spiritu sancto dicit: Expedit vobis ut ego vadam; si enim ego non abiero, Paraclitus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Sion enim, sicut saepe diximus, mons est, significans speculationem, quae convenit Divinitati: quoniam illi omnia, non ut nobis ex eventu nota sunt, sed ex glorioso suae disponon hostia pecudum, sed iste ritus accipiendus est, qui nunc agitur corporis et sanguinis immolatione solemni, quem venturum praevidebat, non quem praetermittendum esse cognoverat. Sequitur, et holocaustum tuum pingue fiat. Holocausti nomine in illa prioris sacrificii similitudine perseverat. Holocaustum enim totum dicebatur incensum; quae nunc referenda sunt ad communionis nostrae sanctissimam
Abbreviated transcription (Latin):
xaudiat te dñs in die tribu¬
lationis: ꝓtegat te nom̃ de
iacob Per figurã plemsin¬
quȩ latine dicitur p̃occupatio. ꝓpħa
studio magnȩ caritatis accensus. op¬
tat eccłiȩ catholicȩ prouenirȩq̃ lon¬
go post tempore ficri posse cernebat:
xaudiri cognoscimur: qͣndo omni¬
modis aliquid optinemus: Dicen¬
do uͦ in die tribulationiᷤ. tempus
grauissimȩ afflictioniᷤᷤ ostendit:
quo magno desidio dominum de¬
p̃camur: Non enun extremis la¬
biis. s mundo corde tune petimꝰ
quȩ nobis tribui postulamus: E¬
scrutandum ẽ quoq: quare patri¬
archȩ iacob nomen uidet᷑ annexũ.
hic enim maiori fratri subripiẽs
totius benedictionis gratiam: conqͥ¬
siuit. ut ⁊ ipse illi cũ reliquo popu¬
lo subderetur: Quȩ sim il trudo
benedictioniᷤ xp̃iano ppło congru¬
enter aptatur: qui gente subseqͦns
udȩorum eam deuotę mentiᷤ reli¬
gione suꝑauit: ut gratiȩ munere
primus donante dño redderet᷑.
llam cũ dicit. ꝓtegat te nom̃ dei

Expanded text:
xaudiat te Dominus in die tribulationis: protegat te nomen Dei Jacob. Per figuram prolquae Latine dicitur praeoccupatio, propheta studio magnae charitatis accensus, optat Ecclesiae catholicae provenire, quae longo post tempore fieri posse cernebat. Audiri cognoscimur, quando omnimodis aliquid obtinemus. Dicendo vero, in die tribulationis, tempus gravissimae afflictionis ostendit, quo magno desiderio Dominum deprecamur. Non enim extremis labiis, sed mundo corde tunc petimus quae nobis tribui postulamus. Perscrutandum est quoque quare patriarchae Jacob nomen videtur annexum? Hic enim majori fratri subripiens, totius benedictionis gratiam conquisivit, ut et ipse illi cum reliquo populo subderetur. Quae 68 similitudo benedictionis, Christiano populo congruenter aptatur, qui gentem subsequens Judaeorum, eam devotae mentis religione superavit, ut gratiae munere primus donante Domino redderetur. Nam cum dicit, protegat te nomen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
omine in uirtite tua lȩtabitur
rex: ⁊ suꝑ salutare tuum exul¬
tabit uehement̃. Domine. ꝓpheta¬
dicit ad patrem. in uirtute tua. id
est in omnipotentia maiestatiᷤᷤ tuȩ:
in qua ⁊ filius regnat: sicut ipse dĩc:
Omnia patriᷤᷤ mẽa sunt.: ⁊ om nia
mea patriᷤᷤ sunt Lętabit᷑ rex. gaud&¬

Expanded text:
tabitur rex, et super salutare tuum exsultabit vehementer, Domine, propheta ad Patrem dicit, in virtute tua, id est in omnipotentia majestatis tuae, in qua et Filius regnat, sicut ipse dicit: Omnia Patris mea sunt, et omnia mea Patris sunt . Laetabitur rex, id
Abbreviated transcription (Latin):
cedere: ut diu̾sa mundi tri¬
bulatione fatigata. xp̃m do¬
minum exaudita suscipiat: Se¬
cundo dep̃catur: ut omne ꝯsili¬
um eius rectamq fidem dñs om¬
nipotentiȩ suȩ pietate confirm&e.

Expanded text:
cedere, ut diversa mundi tribulatione fatigata, Christum Dominum exaudita suscipiat. Secundo deprecatur ut omne consilium ejus rectamque fidem Dominus omnipotentiae suae pietate confirmet,
Abbreviated transcription (Latin):
regis. id÷ signaculum crucis. susciꝑe
meruerunt. Et ideo ꝑsalmus hic
omni conuenit xp̃iano. qui amore
domini flamma dominicȩ caritatis
accendit᷑. sine qua totum abiectum ÷ͣ.
quicquid in humaniᷤᷤ rebus putatur
eximium. de quare hic pͥmus est
centesimꝰ tͥcesim̃t̃ciꝰ subsequunt᷑. S in hio nominibꝰ
illud meminisse debemus. quod beatꝰ
icronimꝰ ait Omne psalterium sagaci
m̃te ꝑlustrans. nunqͣm inuenio quod
filii chorȩ aliquid triste cantauerint.
semꝑ enim inpsalmiᷤ eorum lȩta sunt
⁊ iocunda secislaribus que contemp¬
tis cȩlestia ⁊ ȩt̃na desiderant. congru¬
entes int̃pretationẽ nominis sui.

Expanded text:
Regis, id est signaculum crucis suscipere Regis, id est signaculum crucis suscipere meruerunt. Et ideo psalmus hic omni convenit Christiano, qui amore Domini flamma Dominicae charitatis accenditur, sine qua totum abjectum est quidquid in humanis rebus putatur eximium. De qua re hic primus est octogesimus quartus subsequuntur. Sed in his nominibus illud meminisse deHieronymus ait: Omne Psalterium sagaci mente perlustrans, nusquam invenio quod filii Core aliquid triste cantaverint; semper enim in psalmis eorum laeta sunt et jucunda, saecularibusque contemptis coelestia et aeterna desiderant, congruentes interpretationi nominis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ut cȩlestiᷤ philosophiȩ ueritaᷤᷤ. tri¬
bus partibus narrata constaret. Q uod
lailigenter inspexeriᷤ. iin reliquis
psaliis positum frequent inuenies:
unde psalmi huuis suscepto bencficio.
magna exultatione dicendum est
finem intellectus filiis chore. ꝑsal¬
mus dauid.
nter u̾ba usitata. filios chore nouĩt
introducit. quȩ nomina cantorum
sunt non psalmi graphorum: sicut des
idithun in tricesimo octauo psalmo
Tiam dictum ẽ. Hii enim a dauid
ad psalmodiam fuerunt electi: sed
ꝓpter significantiã nominũ. congru¬
enter titulis uident᷑ appositi quam
magno studio debemus inquirere.
ut nobis uelut candidissimõs nucle¬
os exutos suo teginine decent aꝑeat:
hebraice chore dicit᷑ caluaria. Calu a¬
rie uͦ locus ẽ. ubi dominũ saluatore
constat ẽẽ crucifixum. Qua ꝓpter fi¬
lii chore merito dicunt᷑. qui tanquã
gloriosissimum troplieum cȩlestis

Expanded text:
vit, ut coelestis philosophiae veritas trivit, ut coelestis philosophiae veritas tribus partibus narrata constaret. Quod si diligenter inspexeris, et in reliquis psalmis positum frequenter invenies. Unde psalmi hujus suscepto beneficio magna exsultatione dicendum est: finem, intellectus filiis Core psalmus David. Inter verba usitata filios Core noviter introducit, quae nomina cantorum sunt, non psalmigraphorum; sicut de Idithum in trigesimo octavo psalmo jam dictum est. Hi enim a David ad psalmodiam fuerant electi; sed propter significantiam nominum congruenter titulis videntur appositi; quod magno studio debemus inquirere, ut nobis velut candidissimus nucleus exutus suo tegmine decenter appareat. Hebraice Core dicitur Calvaria: Calvariae vero locus est, ubi Dominum Salvatorem constat esse crucifixum. Quapropter filii Core merito dicuntur, qui tanquam gloriosissimum tropaeum coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
tellegendum ẽ. ut putet᷑ fiat benedic̃¬
tus dominus. tanqͣm si ñ laudet᷑ bene¬
aictus nonsit: s hoc fiat. unde noᷤᷤ ꝓfi¬
cimus. dum uigĩt eius laudibus oc¬
cupamͣ. Aliqͥ uͦ expositorum ꝓ istius
ubi nouitate quod ẽ. hic. ⁊ in septuage¬
smo pͥmo. siue in octogesimo octauo:
uel incentesimo qͥnto. in quinq libros
psalterium diuidendum ẽe. putau e¬
runt: S eis non ẽẽ consentiendum.
in p̾fatione nr̃a sufficient ostensum ẽ.
In actibus quippe apostolorum. unus
uber legit᷑ ẽẽ psalmorum Conclusio.
icut suꝑiore psalmo in pͥma parte ec¬
clesia sc̃a locuta ẽ. ⁊ post. dom ini
uba secuta sunt: ita ⁊ in hoc ꝓpheta p̃¬
tursor est: In ipso quippe pͥncipio beatꝰ
lauid ꝑ elemosinas sc̃as moralem nos
docuit disciplinam: secundo ꝑ passio¬
nem suã. dominus naturales semitaᷤ
indicauit: Tercio resurrectioniᷤᷤ mira¬
culo. inspectiua nos claritate comple¬

Expanded text:
telligendum est, ut putetur fiat benedictelligendum est, ut putetur fiat benedictus Dominus; tanquam si non laudetur benedictus non sit: sed hoc est, fiat, unde nos proficimus, dum jugiter ejus laudibus occupamur. Aliqui vero expositorum pro istius verbi novitate, quod est hic et in septuagesimo primo, sive in octogesimo octavo, vel in centesimo quinto, in quinque libros psalterium dividendum esse putaverunt. Sed eis non esse consentiendum in praefatione nostra sufficienter ostensum est. In Actibus quippe apostolorum unus liber legitur esse psalmorum. Conclusio psalmi. Superiore psalmo, in prima parte Ecclesia sancta locuta est, et post Domini verba secuta sunt: ita et in hoc propheta praecursor est. In ipso quippe principio beatus David per eleemosynas sanctas morales nos docuit disciplinas. Secundo per passionem suam Dominus naturales semitas indicavit. Tertio resurrectionis miraculo inspectiva nos claritate comple
Abbreviated transcription (Latin):
israel. a seculo ⁊ usq in seculũ fiat fi¬
at E xpositis quȩ ad passionem ⁊ resur¬
rectionem xp̃i domini ꝑtinebant. pil¬
chrȩ secuta ẽ. laudatiua conelusio:
quia omni temp̃r benedici debet. qui
spem nr̃am gloriȩ suę dispensationis
impleuit:. Benedictum dicimus et
hominem. qui benedicit᷑: cui tamen
si bene non dicat᷑. benedictus non est:
Et quodãmͦ. ista benedictio. alieno ce¬
lebratur arbitrio. Deus aut̾e benediẽ¬
tus est. ⁊ si omnes taccant: quia ille
omne bonum ñ tanquã extraneum
suscepit. s ab ipso ꝓgreditur: Nam
quod dixit a seciulo. p̃sentem mundũ
signifi cat: ex quo amministrari cept a
iunt omnia: Et usq in seculum: futurũ
iult intellegi: ubi iam omnia ȩterna
consistunt. nec aliqua temporis mutabi¬
utate dilabunt᷑. Nam licet seculum istud
deficiat: dei tamen benedictio. incõmu¬
cabilis ꝑseuerat: Addidit: Fiat. fiat: Hoc
i̾bum geminatum. instant̃ ab omnibꝰ
p̾dicat ẽẽ faciendum Noti en im sic in¬

Expanded text:
usque in saeculum: fiat, fiat. Expositis quae ad passionem et resurrectionem Christi Domini pertinebant, pulchre secuta est laudativa conclusio; quia omni tempore benedici debet qui spem nostram gloria suae dispensationis implevit. Benedictum dicimus et hominem cui benedicitur; cui tamen si non benedicatur, benedictus non est; et quodammodo ista benedictio ex alieno celebratur arbitrio. Deus autem benedictus est, etsi omnes taceant; quia ille omne bonum non tanquam extraneum suscipit, sed ab ipso progreditur. Nam quod dixit: A saeculo, praesentem mundum significat, ex quo administrari coepta sunt omnia. Et usque in saeculum, futurum vult intelligi, ubi jam omnia aeterna consistunt, nec aliqua temporis mutabilitate dilabuntur. Nam licet saeculum istud deficiat, Dei tamen benedictio incommutabilis perseverat. Addidit fiat, fiat. Hoc verbum geminatum instanter ab omnibus praedicat esse faciendum. Non enim sic in
Abbreviated transcription (Latin):
misse potius. qͣm mortuus ȩstimet᷑. Re¬
surgens fortissimus. qui ut imbecillis
ocubuit: ⁊ ne sibi heretici diutius blan¬
diant᷑: audiant illum qͥ doriit. ipsum
sibi adicere protinus ut resurgat. sicut
inȩuangelio dicit: Potestatem habeo
ponendi animam in eam: ⁊ potestatem

Expanded text:
misse potius quam mortuus aestimetur: remisse potius quam mortuus aestimetur: resurgens fortissimus, qui ut imbecillis occubuit. Et ne sibi haeretici diutius blandiantur, audiant illum qui dormit ipsum sibi adjicere ut resurgat; sicut et in Evangelio dicit: Potestatem habeo pone
Abbreviated transcription (Latin):
illos euenit: qui in auribus suis mur¬
mutare inuicem gestierunt: Consilia
quippe sua detegere ñ p̃sumunt: qͥ
scelerum societate coniuncti sunt:
Addidit: om̃s inimici mei. adu̾sum
me cogitabant mala mͥ E xꝑ ressit in¬
san iam furentium. insipientiumq
ppłorum: Solent enim pauci ce aucto
se dicti sunt: ut nemosit minus noceis
quos una facinoris dampnat ęqualitaᷤ
Q uod autem dixit mala mͥ. si effecͤ¬
tum quęris. sibi: si uotum. mͥ: iusti si¬
bum iniquum dicit. qͣndo clamabãt
pilato. Si hunc dimittis: non es amicꝰ
essaris. Constituerunt. id ÷ decreuer̾t.
atq definicrunt: Uidelicet. quando de
domino saluatore. sententialiter sunt
locuti. Dormire ẽ autem. a sensibus car¬
nis. remissa mentiᷤᷤ intentione quiescere:
Et it̾m ad actus uitȩ nr̃e. reparato animi
iigire remeare: quod morti dominicȩ
pulcherrimę uidet᷑ aptatum: quia tan¬
ta celeritas resurrectionis fuit. ut dor¬

Expanded text:
illos evenit, qui in auribus suis murillos evenit, qui in auribus suis murmurare invicem gestierunt. Consilia quippe sua detegere non praesumunt, qui scelerum societate conjuncti sunt. Addidit, omnes inimici mei adversum me cogitabant mala mihi. Expressit insaniam furentium insipientiumque populorum. Solent enim pauci esse scelse dicti sunt; ut nemo sit minus nocens, quos una facinoris damnat aequalitas. Quod autem dixit, mala mihi: si effectum quaeris sibi, si votum mihi. Justi siesurgat? Verbum iniquum dicit, quando clamabant Pilato: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Constituerunt, id est decreverunt, aut etiam definierunt; videlicet quando de Domino Salvatore sententialiter sunt locuti. Dormire est autem a sensibus carnis remissa mentis intentione requiescere, et iterum ad actus vitae nostrae reparato animi vigore remeare. Quod morti dominicae pulcherrime videtur aptatum, quia tanta celeritas resurrectionis fuit, ut dor
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenerandum dominũ. s ad pro¬
dendum potius dolosus intrabat.
Nam qͦd pluralit̃ dictum ẽ. ingredie¬
bant᷑: iet illo ᷤ significat qui ei manꝰ
iniecere p̾sumpser̃t: uana uͦ locuti
sunt uidȩi: qͣndo de illius morte cru¬
deliter tractaueriuit. qͥ omniũ uita
ẽẽ cognoscit᷑. Sequit᷑. Congregauer̃t
iniquitatem sibi Conuentus ipsoꝵ
congregatio fuit utiq peccanturm:
qͣndo in uno facinore. omnia scelera
ꝑpetrata sirnt. dum rerũ dominum
crucifigere decreuerunt: Foras egressi
sunt: qm̃ intus stare non paterant. qui
ab archano fidei discrepaliant: utrũq
miserum. utrumq pestiferum Ingres¬
si sunt ad facinus ꝑpetrandum: dem̾̃
foras a ueritatis sinibus exierunt: Si
mul in unum susurrabant. om nes
inimici mer: adu̾sum me cagitabant
mala mͥ. Susurratio ÷ oris paruissimꝰ
sonus sine aliqua uocis distinctione
confusus. sermo tractus ab apibus. qͣ¬
rum uox ꝓlata susurrus ÷: quod int̾

Expanded text:
ad venerandum Dominum, sed ad perad venerandum Dominum, sed ad perdendum potius dolosus intrabat. Nam quod pluraliter dictum est, ingrediebantur, et illos significat qui ei manus injicere praesumpserunt. Vana vero locuti sunt Judaei, quando de illius morte crudeliter tractaverunt, qui omnium vita esse cognoscitur. Sequitur, congregaverunt iniquitatem sibi. Conventus ipsorum congregatio utique fuit peccantium, quando in uno facinore omnia scelera perpetrata sunt, dum rerum Dominum crucifigere decreverunt. Foras egressi sunt; quoniam intus stare non poterant, qui ab arcano fidei discrepabant. Utrumque miserum, utrumque pestiferum: ingressi sunt ad facinus perpetrandum, deinde foras a veritatis finibus exierunt. Vers. 8. Simul in unum susurrabant omnes inimici mei: adversum me cogitabant mala mihi. Susurratio est oris parvissimus sonus sine aliqua vocis distinctione confusus: sermo tractus ab apibus, quarum vox prolata susurrus est. Quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta de ueatorum affuctione locu¬
tus est: nunc secundo ingressu.
dominus saluator de sua passione
dicturus ÷ ut eum famuli dei diuer¬
sis casibus affliguntur: non se a deo
credant ẽẽ derelictos. qͣndo xp̃m
dominum talia ꝑtulisse cognoseutł
qui dixit. Si me ꝑsecuti sunt. ⁊ uoᷤᷤ
ꝑsequentur: Si sermonem meum
seruauerunt ⁊ ur̃m seruabunt: In¬
imici uͦ dixerunt mala: qͣndo falsa
locuti sunt: Necesse en im erat ut
impii indacia cogitarent: qui dia¬
bolo auctore. fremuer̃t. Sequitur.
Quando moriet᷑ ⁊ ꝑiet nomen euts
uerba sunt dementium iudȩorum:
Dicebant enĩ. Si dimiserimꝰ eum:
uenient romani. ⁊ tollent et
locum ⁊ regnum: It̾e cayfas ait. Ex¬
pedit ut unus nomo moriat᷑ ꝓ om¬
nibus: ⁊ non tota gens pereat Periit
enim nom̃ eius: s ab ipsis qui ei cre¬
dere noluerunt. Et ingredieban¬
tur ut uiderent: uana locutum est
passioniᷤᷤ exponit: qͣnͣdo uidaᷤᷤ non

Expanded text:
propheta de beatorum afflictione locupropheta de beatorum afflictione locutus est, nunc secundo ingressu Dominus Salvator de sua passione dicturus est; ut cum famuli Dei diversis casibus affliguntur, non se a Deo credant esse derelictos, quando Christum Dominum talia pertulisse cognoscunt, qui dixit: Si me persecuti sunt, et vos persequentur: si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt . Inimici vero dixerunt mala, quando falsa locuti sunt. Necesse enim erat ut impii mendacia cogitarent, qui diabolo auctore fremuerunt. Sequitur: quando morietur et periet nomen ejus? Verba sunt dementium Judaeorum; dicebant enim: Si dimiserimus eum, venient Romani et tollent nobis et locum et regnum ; item Caiphas ait: Expedit ut unus homo moriatur pro omnibus, et non tota gens pereat . Periit enim nomen ejus. sed ab ipsis qui ei credere noluerunt. Vers. 6. Et ingrediebantur ut viderent: vana locutum est passionis exponit, quando Judas non
Abbreviated transcription (Latin):
factum ÷ in iob. eui seculi huius bona.
ininfirmitate conu̾sa sunt s inde fȩ¬
licior extitit: quia se illi ꝓsperitaᷤᷤ mun¬
dana subtraxit. Q uocirea talibꝰ rebus
rogat opem ferre dominum: ne hu¬
mana fragilitas duris laboribus p̾ssaᷤ
mei: sana animam meã qm̃ peccaui
tͥ. Cum tribulationes fidelium diui¬
no iudicio fieri cognouisset. exclamat
pie trepidus ꝓplieta. ut ⁊ ipse misericor¬
diam dñi consequatur: Qm̃ qui se
peccasse cognouerat. temptationibus
tradi uire mętuebat O mne enim
peccatum. morbus ÷ animarũ. Quo
crescente. salus interiori hominis
dissipat᷑. Sensit egritudinem suã.
qͥ clamauit ad medicum: S intellec¬
tu erat samuis. dum se cognouit in¬
firmum Animã itaq suã sanari
desiderat. remissione scilicet pecca¬
torum: Qua reuera sanamur. eũ
strangulantia peccata laxant᷑. In¬
imici mei. aixerunt mala mͥ: qͣndo
moriet᷑.⁊ peribit nomen eius. Hactenꝰ

Expanded text:
factum est in Job, cui saeculi bona factum est in Job, cui saeculi bona in infirmitate conversa sunt: sed inde felicior exstitit, quia se illi prosperitas mundana subtraxit. Quocirca talibus rebus rogat opem ferre Dominum, ne humana fragilitas duris laboribus pressa mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Cum tribulationes fidelium divino judicio fieri cognovisset, 140 exclamat pie trepidus propheta, ut et ipse misericordiam Domini consequatur; quoniam qui se peccasse cognoverat, tentationibus tradi jure metuebat. Omne enim peccatum morbus est animarum, quo crescente salus interioris hominis dissipatur. Sensit aegritudinem suam qui clamavit ad medicum, sed intellectu erat sanus, dum se cognovit infirmum. Animam itaque suam sanari desiderat, remissione scilicet peccatorum; qua revera sanamur, cum strangulantia peccata laxantur. mala mihi: quando morietur et periet nomen ejus? Hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
tares in hoc mundo in concussam reqͥem
possidere. dolores eius mitigare depre¬
cat᷑: ut multitudo malorum. tempera¬
tionis beneficio uinceret᷑ Lectus enim
nobis datus ⁊ ad quietem: in quo se ho¬
minum fessa membra refoueant. Sie
ulle qui patrimontum conquirit: uxo¬
rm sibi copulat. filios ꝓcreat: qͥ amicici¬
as parat: quasi in quodam lecto delecta¬
tionis gratia conquiescit. S hȩc freqͦn¬
ter seruiᷤ sui amara ⁊ doloribus plena
dns facit: ne spem suã ponentes in tem¬
poralibus rebus. futura bona ñ appeiãt.
Quaꝓpter optat ꝓpheta ut consoletur
dominus dolorem eius: quia in delecͤ¬
lione sua quasi quodam leetulo
sauciat᷑ Aadidit. Uniu̾sum stratum
euis. u̾sasti in infirmitate eius. Cau-¬
sã excolit quam superius dixit:
quia ꝓuidentia diuina ꝑficitur. ut
seruorum dei mundana delecta
in angustiis doloribusq u̾setur: qͣtenꝰ
hic diu̾sis calamitatibus afflicti. ȩt̃nȩ
beatitudinis requiem conseqͣntur: sic̃

Expanded text:
 in hoc mundo inconcussam requiem possidere, dolores ejus mitigari deprecatur; ut multitudo malorum temperationis beneficio vinceretur. Lectus enim nobis datus est ad quietem, in quo se hominum fessa membra refoveant. Sic et ille qui patrimonium conquirit, uxorem sibi copulat, filios procreat, qui amicitias parat, quasi in quodam lecto delectationis gratia conquiescit. Sed haec frequenter servis suis amara et doloribus plena Dominus facit, ne spem suam ponentes in temporalibus rebus futura bona non appetant. Quapropter optat propheta ut consoletur Dominus dolorem ejus, qui in delectatione sua quasi quodam lectulo sauciatur. Addidit, universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Causam excolit quam superius dixit: quia providentia divina perficitur, ut servorum Dei mundana delectatio in angustiis doloribusque versetur; quatenus hic diversis calamitatibus afflicti, aeternae beatitudinis requiem consequantur; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quio ue głosius: qͣndo aut ipsi
prȩt̃ missi. unignem dirigunt. aut
remunerati. nos ad aexteram col¬
locabunt: S auerte quod dicit. in¬
telligit: ut ęriam non petentibus talibꝰ
offerat᷑ Nlam qui petenti tribuit. bonũ
opus esfficit: Qui uͦ tacentẽ intelligit.
beatitudinem sine aliqua dubitatiõe
conquirit. Addidit. in die mala libe¬
rauit eum dñs: Oiem quidem iudicii
significat: s aliquo ᷤᷤ mouet. quod eã
frequent̃ malam dicit: Om̾is nomo
malum ⁊ formidabilem. iuste sibi dei¬
dicit ẽe iudicium: quia peccatoribus
debita pena suspecta ẽ Nam isi eius
miseratione liberamur: uigorem tam̃
uidicii ipsuis. recte pauescimus. Dñs

Expanded text:
quidve gloriosius, quando aut ipsi quidve gloriosius, quando aut ipsi praetermissi in ignem nos dirigunt, aut remunerati nos ad dexteram collocabunt? Sed adverte quod dicit, intelligit; ut etiam non petentibus talibus offeratur. Nam qui petenti tribuit; bonum opus efficit; qui vero tacentem intelligit, beatitudinem sine aliqua dubitatione conquirit. Addidit, in die mala liberabit eum Dominus. Diem quidem judicii significat. Sed aliquos movet, quod tam frequenter malam dicit. Omnis homo malum et formidabile juste sibi dicit esse Dei judicium: quia peccatoribus debita poena suspecta est. Nam etsi ejus miseratione liberamur, vigorem tamen judicii ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ eos de hoc artieulo nonnulla dis¬
sensio Legit᷑ enim Om̃i petenti tẽ
tribue Scriptum ÷ etiam Desudet
elemosina inmanu tua: donec inue¬
nias iustũ cui eam tradas. S si om̃s
iustos quęximꝰ: imꝑatam ꝯstringi¬
mus largitatem Uerum hȩc causa.
in sola pia uoluntate consistit: quia
non ẽ nr̃m prius mores discutere.
⁊ sic indigentiȩ subuenire. Suffi¬
cit nobis ut nos dare aliquid ma¬
lis artibus nesciamus. nec opinio¬
nes hominum captando. elati ele¬
mosinam largiam᷑: S operemur
solo affectu subueniendi. quod
nos suꝑra omnia precepit diini¬
tas intueri Qui sic dederit. ⁊ si u¬
stis non det: iuste tam̃ omnibus
erogauit S maior oꝑa danda ẽ.
ut scĩs iuris in aliqua indigentia
subuenire debeamꝰ ꝓpter xp̃m do¬
minum nr̃m qui de pauꝑibuᷤ
suiᷤ iniudicio ꝓprio dicturus est.
qui fȩcit uni ex minimi ᷤ istis michi
fecit: Quid enim dici pot̾ sublimiꝰ.

Expanded text:
inter eos de hoc articulo nonnulla disinter eos de hoc articulo nonnulla dissensio. Legitur enim: Omni petenti te tribue . Scriptum est etiam: Desudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum, cui eam tradas. Sed si omnes justos quaerimus, imperatam constringimus largitatem. Verum haec causa in sola pia voluntate consistit: quia non est nostrum prius mores discutere, et sic indigentiae subvenire. Sufficit nobis, ut nos dare aliquid malis artibus nesciamus, nec opiniones hominum captando elati eleemosynam largiamur: sed operemur solo affectu subveniendi, quod nos super omnia praecipit Divinitas intueri. Qui sic dederit, etsi justis non det, juste tamen omnibus erogabit. Sed major opera danda est, ut sanctis viris in aliqua indigentia subvenire debeamus propter Christum Dominum nostrum, qui de pauperibus suis in judicio proprio dicturus est: Qui fecit uni ex minimis istis, mihi fecit . Quid enim dici potest sublimius,
Abbreviated transcription (Latin):
Hypothetieus aut̾ẽ. ia÷ conditiona¬
lis Syllogismus ẽ: qui ex condici¬
onalibus ꝓpositionibꝰ habens abso¬
litam assumptionem. colligit cõ¬
clusionem. Nunc sequentia uide¬
amus: Secunda÷ species definiti¬
onis quȩ grecȩ ennoematice dicit᷑:
latine notio nuncupat᷑ Hȩc de
factis suiᷤ. unum quemq quid sit
ostendit. Dicit eni quomͦ peccata
ꝑ operationes elemosin arum salu¬
berrimaᷤᷤ expient᷑: ut possit beatitu¬
do gloriosissima repperire. Suade¬
bat no s ęquidem dignitas rei per
locum cõmune aliquam facere di¬
gressionem: ut reconeiliatric̃e hu¬
mani gen̾is elemosinam laudare
deberemus S qm multoꝵ patrũ
scissimo atq eloquentissimo ore cȩ¬
lebrata ẽ. sufficiat ad eorũ libros
audientium corda remisisse: ut ⁊ illaꝵ
desiderium uberius expleat᷑.: ⁊ nos cȩp¬
tum opus iuuante dño. nauiter i¬
pleamus S licet multi patres de
haere plura conscripserunt: ortt᷑ tamen

Expanded text:
Hypotheticus autem, id est, conditionalis syllogismus est, qui ex conditionalibus propositionibus habens absolutam assumptionem, colligit conclusionem. Nunc sequentia videamus. Secunda est species definitionis quae Graece ennoematice dicitur, Latine notio nuncupatur. Haec de factis suis unumquemque quid sit ostendit. Dicit enim quomodo peccata per operationes eleemosynarum saluberrimas expientur, ut possit beatitudo gloriosissima reperiri. Suadebat nos equidem dignitas rei per locum communem aliquam facere digressionem; ut reconciliatricem humani generis eleemosynam laudare deberemus. Sed quoniam multorum Patrum sanctissimo atque eloquentissimo ore celebrata est, sufficiat ad eorum libros audientium corda remisisse; ut et illorum desiderium uberius expleatur, et nos coeptum opus, juvante Domino, naviter impleamus. Sed licet multi Patres de hac re plura conscripserint, oritur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito dedit p̃ceptum. qui p̃misit
exemplum. Sequit᷑. Et confirmasti
me. in conspectu tuo inȩtnum Hic
iam beatitudo ipsius sc̃e incarnationiᷤᷤ
ex prumit᷑. qui moribundi corporis
ufirmitate deposita. homo ds ex dua¬
bus ⁊ in duabus naturiᷤ distinetis atq

Expanded text:
Et merito dedit praeceptum, qui praemisit Et merito dedit praeceptum, qui praemisit exemplum. Sequitur, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Hic jam beatitudo ipsius sanctae incarnationis exprimitur, qui moribundi corporis infirmitate deposita, homo Deus ex duabus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
me. subaudi głificari. ex altari. Pos¬
sunt enim huic loco ⁊ hȩc uerba q̃
dicta sunt. ⁊ hiᷤᷤ similia conuenire:
Addidit. Qm̃ ñ gaudebit inimicus
meus suꝑ me: Hoc erat quod dixit.
qm̃ uoluisti me. Scilicet quia ini¬
micus suꝑ eum non ẽ gaudere per¬
missus: quando illa quȩ disponebãt
nullatenus impleuerunt. Ad hoc
enim eum occidere uoluerunt. sic
suꝑius dictum ẽ: ut nomen eius
contͣ uident eccłiam xp̃i toto or be
diffusam. nom en eius ubiq cȩle¬
berrimum ẽe cognoscunt: ut merito
gaudere non possint. quibus tam
contraria prouenerunt: P ropter
ata: ut tot mala passus. nulla se
contentione defenderet: placato aĩo
ibat ad crucem: tranquilla mente
moriturus. omnia u̾ba quȩ p̃dcta
sunt ꝑ ꝓphetas. inte gerrima ueritate c̃õ¬
pleuit: Doluit casibus ꝑsequentium.
et in cruce positus. pro inrimieis suiᷤ
clementissimus exorauit: Qm̃ hoe. ⁊
a fidelibus suiᷤᷤ faciendum ẽẽ decreu̾at.

Expanded text:
me, subaudi glorificare, exaltare. Posme, subaudi glorificare, exaltare. Possunt enim huic loco et haec verba quae dicta sunt, et his similia convenire. Addidit, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Hoc erat quod dixit, quoniam voluisti me; scilicet quia inimicus supra eum non est gaudere permissus, quando illa quae disponebant, nullatenus impleverunt. 141 Ad hoc enim eum occidere voluerunt, sicut superius dictum est, ut nomen ejus contra vident Ecclesiam Christi toto orbe diffusam, nomenque ejus ubique celeberrimum esse cognoscunt; ut merito gaudere non possint, quibus tam contraria provenerunt. Vers. 13.ata; ut tot mala passus, nulla se contentione defenderet. Placato animo ibat ad crucem, tranquilla mente moriturus. Omnia verba quae praedicta sunt per prophetas integerrima veritate complevit. Doluit casibus persequentium, et in cruce positus pro inimicis suis clementissimus exoravit; quoniam hoc et a fidelibus suis faciendum esse decreverat.
Abbreviated transcription (Latin):
a tanta pietate aliquid uirtutis. aĩo
ꝑcepisse credat. qui tam crudeliᷤ exti¬
am illis Exposita passione ad t̃ciũ
uenit ingressum: in quo resurrecti¬
onis suȩ ꝑid quod homo ẽ. fieri mi¬
racula deprecat᷑ Quid crigis aures
heretice. qͥd te putas aliqͥd inuenisse.
quo tuam possis excusare ꝑfidiam:
Si potestatem quęris: audi quod in
eriangelio dicit. Soluite templum
hoc: ⁊̃ intriduo suscitabo illudd Hic
humanitas rogat: ibi diuinitas pol¬
licet᷑. Desine calum pnias facere: u¬
traq enum ꝯueniunt in domino
saluatore. quia u̾bum caro factum
ẽ. ⁊ habita uit in nobus: Retribuam
ale. dixit. non dolore uindictȩ. sed
expectatione patientiȩ: Nam hodieq
sustinendo illos. magnam partem
eorum clementie sue oꝑatione conu̾¬
tit. In hoc cognoui qm̃ uoluisti me:
qm̃ non gaudebit inimicus meus
suꝑme Cognouisse se dicit in hoc
dilectionem patris: quia gloriosa:
resurrectio secutura: Qm̃ uoluisti

Expanded text:
a tanta pietate aliquid virtutis animo a tanta pietate aliquid virtutis animo percepisse credat, qui tam crudelis exstiam illis. Exposita passione, ad tertium venit ingressum, in quo resurrectionis suae, per id quod homo est, fieri miracula deprecatur. Quid erigis aures, haeretice? Quid te putas aliquid invenisse, quod tuam possit excusare perfidiam? Si potestatem quaeris, audi quod in Evangelio dicit: Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Hic humanitas rogat, ibi divinitas pollicetur. Desine calumnias facere, utraque enim conveniunt in Domino Salvatore: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Retribuam illis, dixit, non dolore vindictae, sed exspectatione patientiae. Nam hodieque sustinendo illos, magnam partem eorum clementiae suae operatione con. In hoc cognovi quoniam voluisti me: quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Cognovisse se dicit in hoc dilectionem Patris, quia gloriosa est resurrectio secutura. Quoniam voluisti
Abbreviated transcription (Latin):
homo pacis ineȩ in quo sperabam. qui
idebat panes meos: ampliauit aduer¬
sum me supplantationem. Hominem
ieiᷤ sue dicit. discipulum uidam: qui
illi pacem dedit. qͣndo eum tradidit.
lacem si quidem dicimus: cum nos in¬
ueem osculantur: Nã si ad animi tͣn¬
qullitatem referas: pax ẽẽ in illiuᷤ cor¬
de ñ potuit. qui insidiaᷤ blandiendo
pparauit: Adelidit. In qͦ sperabam: Ia ÷
in quo sperare putabar. Nã quo mͦ
habuit in homine. pessimo sperare qui
Illum potuit anteqͣm nasceret᷑ agnosc̾e:
Nam ut intelligas fuisse pręscitum:
sicit ipse dñs dixit: Nonne uos duode¬
cim elegi: S unus ex uobis diabolus ẽ.
Sequitur: Qui edebat panes mecum:
siue doctrinam mẽa audiebat. unde
spiritaliter ȩpulemur: siue quia ma¬
num misit cum ipso in parapside. qͦm¬
admodum ȩuangelii lingua declarat.
Et merito dixit ampliauit: qͣndo ig¬
norantibus quis ẽẽt ipse monstraue-¬
rat. O discipulum surdum. o indoci-¬
li ecede durissimum: quis enim eũ

Expanded text:
qui edebat panes meos ampliavit adversum me supplantationem. Hominem pacis suae dicit discipulum Judam, qui illi pacem dedit, quando eum tradidit. Pacem siquidem dicimus, cum nos invicem osculamur. Nam si ad animae tranquillitatem referas, pax esse in illius corde non potuit, qui insidias blandiendo praeparavit. Addidit, in quo sperabam; id est in quo sperare putabar. Nam quomodo habuit in homine pessimo sperare, qui illum potuit antequam nasceretur agnoscere? Nam ut intelligas fuisse praescitum, sic ipse Dominus dicit: Nonne vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Sequitur, qui edebat panes meos: sive doctrinam meam audiebat, unde spiritualiter epulamur: sive quia manum misit cum ipso in paropside, quemadmodum Evangelii lingua declarat. Et merito dixit, ampliavit, quando ignorantibus quis esset ipse monstraverat. O discipulum surdum, o indocili corde durissimum! Quis enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quas manus habeat. qui carnem
ĩ habet: ĩpsa gͦ potestas est. qua seruos
aei multiplici temptatione castigat: Et
aimadu̾te quoties in hoc u̾su exposuit.
it figuram poy losin deton conunetio¬
nis huiꝰ frequenti tteratione monstrar&¬

Expanded text:
nam quas manus habeat, qui carnem nam quas manus habeat, qui carnem non habet? Ipsa ergo potestas est, qua servos Dei multiplici tentatione castigat. Et animadverte quoties in hoc versu, et, posuit; ut figuram polysyntheton conjunctionis hujus frequenti iteratione monstrar
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ. Peticio ista ꝓphetȩ.certa promissio
est: quia sic fieri necesse ÷ si tam̃ ege¬
nus ⁊ pauꝑ pio munere subleuetur:
Conseruet dixit. id÷ inter mala scui
ꝑire non faciat: s ad suam retributi¬
onem illesum. sc̃a conuersatione ꝑ¬
ducat. Uiuii autem ꝓpriȩ illi dicun¬
tur: qui se xp̃iana fide ñ diuidut̃.
Nam de illi qui in errore uersant᷑.:
dictum ẽ: Sine mortuos sepeliant
mortuos suos Ergo uiuificet eum
dicit. hoc ÷ faciat illum int electoᷤᷤ
in sua uiue portionem Addidit:
Et u eatum faciat eum: Utiq ut in
resurrectione ad dexteram collocet᷑:
⁊ ui patriam illã beatoꝵ. magni uidis
quntiatione mittat᷑: S post illa superio¬
a quȩ dixerat. rem nimiᷤᷤ necessariam
angit: ut dum in isto in undo consistit
pecatoꝵ remissione mundet᷑. ubi uenia
qtata suscipit᷑. si deuota supplicatione
plangat᷑. Subiunxit ętiam. ne in ma¬
nibus inimici tradat᷑. Inimicus diabo¬
iis ẽ: manus eius potestas iniqua est:

Expanded text:
ejus. Petitio ista prophetae certa promissio est, quia sic fieri necesse est: si tamen egenus et pauper pio munere sublevetur. Conservet, dixit: id est, inter mala saeculi perire non faciat; sed ad suam retributionem illaesum sancta conversatione perducat. Vivi autem proprie illi dicuntur, qui se a Christiana fide non dividunt. Nam de illis qui in errore versantur dictum est: Sine mortuos sepeliant mortuos suos . Ergo vivificet eum dicit, hoc est, faciat illum inter electos in sua vivere portione. Addidit, et beatum faciat eum, utique ut in resurrectione ad dexteram collocetur, et in patriam illam beatorum magni Judicis pronuntiatione mittatur. Sed post illa superiora quae dixerat, rem nimis necessariam tangit, ut dum in isto mundo consistit, peccatorum remissione mundetur: ubi venia optata suscipitur, si devota supplicatione plangatur. Subjunxit etiam, ne in manibus inimici tradatur. Inimicus diabolus est: manus ejus potestas iniqua est;
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid ꝯsid̃ erasti seruũ meũ¬
iob. quod non sit ei similiᷤ in terra.
uir uistus ⁊ simplex ⁊ rectus timen̾
dm̃. ac recedens a malo: Et ceteri qui
tantum ipsi soli deo sunt noti: Ses
cum ad eos ꝑuentum fuerit. eiudẽ¬
tius explanabit᷑ Aliud genus est.
quod subtractis quibusdam litt̾is
ostendit: tales in ecclesia psallere
quibꝰ non adeo omnium bonor
arridet integritaᷤᷤ. Ut est prȩsens
psalmus tricesimus tercius. trice¬
simus sextus. ⁊ centesimus quadra¬
gesimus quartus De quibus suo
loco latius distinctiusq dicetur.
Nunc aut̃ẽ nouerimus hunc sex¬
non habere: reliquas uͦ in tex¬
to psalterii minio fingendas esse.
uidicaui. ne qua legentibꝰ ꝯfusa
nasceret᷑. obscuritas heȩ autem
alfabeti litterȩ quȩ uerba signi¬
ficent. iheronimi patris breuit̾
labore collectȩ sunt. Quod tam̃
scripturis diuini non cognoscit᷑
insuetum : Nam ⁊ ieremias cap¬
tiuitatem ierłm quadruplici
alfabeti lamentatione defleuit.

Expanded text:
um meuJob, quod non sit ei similis in terra, vir justus et simplex et rectus, timens Deum, ac recedens a malo ? Et caeteri qui tantum ipsi soli Deo sunt noti. Sed cum ad eos perventum fuerit, evidentius explanabitur. Aliud genus est, quod subtractis quibusdam litteris, ostendit tales in Ecclesia psallere, quibus non adeo omnium bonorum operum arridet integritas, ut est praesens psalmus, trigesimus tertius, trigesimus sextus, et 83 centesimus quadragesimus quartus, de quibus suo loco latius distinctiusque dicetur. Nunc autem noverimus hunc sexnon habere; reliquas vero in textu Psalterii minio pingendas esse judicavi, ne qua legentibus confusa nasceretur obscuritas. Hae autem alphabeti litterae, quae verba significent, Hieronymi Patris breviter labore collectae sunt; quod tamen Scripturis divinis non cognoscitur insuetum. Nam et Jeremias captivitatem Jerusalem quadruplici alphabeti lamentatione deflevit,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus iste hebrȩorum pͥmꝰ
eius magis uirtute dicendum ẽ. Per
totum igit᷑ librum. duo istorum
gen̾a sunt psalmorum Unum qđ
integrum alfabetum continere
monstrat᷑: ut est centesimus deci¬
mus. centestinus undecimus. et
uisto ut puto indicant laudes dñi.
ipso largiente ꝑfecta meritorum
deuotione cantare. ut fuit natha-¬
nael. de quo añs dicit in ȩuangeli¬
o Ecce uere israhelita in quo dolꝰ
non est Et iheremiaᷤ ppheta: de

Expanded text:
psalmus iste Hebraeorum primus ejus magis virtute dicendum est. Per totum igitur librum, duo istorum genera sunt psalmorum: unum quod integrum alphabetum continere monstratur, ut est centesimus decimus, centesimus undecimus, et justos, ut puto, indicant laudes Domini, ipso largiente, perfecta meritorum devotione cantare; ut fuit Nathanael, de quo Dominus dicit in Evangelio: Ecce vere Israelita in quo dolus non est ; et Jeremias p
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Sed primo capite derelictũ
se clamat a patre. ut dispensatiuam
scilicet susceperit passionem: po¬
tentissimam humilitatẽ suã ho¬
minum abiectione cõmendans.
Secundo loco passionem sacram di¬
uersis comparationibus ꝓphetauit.
deprecans ut a se uiuentibus inrmi¬
cis sui s diuna ꝓtectione liberetur:
Tercio commonet laudare ddñm
xp̃ianos. quia in resurrectione sua
catholicam respexit ecclesiam: ut
audito tanto miraculo. in saluber¬
rima fidei constantia ꝑmanerent:
Ne passione tantum ꝓphetata. im¬
becilla se hominum corda turbarẽt.
Quẽ in psalmum paulo sollicitiuᷤ
dudiamuᷤᷤ. Est enim ingentrum
rerum admiratione plenissimu ᷤ:
ut qͥd in hac uita contemnendũ.
⁊ quid in alia sperandum eẽt. ca¬
pitis ipsius comonitionibꝰ nosceremꝰ.
Nã cum multi psalmoꝵ breuiter
dedomini passione meminerint.
nemo tam̃ eã tanta ꝓpriȩtate descͥp¬
sit: ut non tam ꝓphetia qͣm hysto¬
ria ẽẽ uideatur.

Expanded text:
sed primo capite derelictum se clamat a Patre, ut dispensatam scilicet susceperit passionem, potentissimam humilitatem suam hominum abjectione commendans. Secundo loco passionem sacram diversis comparationibus prophetavit, deprecans ita saevientibus inimicis suis divina protectione liberetur. Tertio commonet laudare Dominum istianos, 72 quia in resurrectione sua catholicam respexit Ecclesiam; ut audito tanto miraculo in saluberrima fidei constantia permanerent: ne passione tantum prophetata, imbecilla se hominum corda turbarent. Quem psalmum paulo sollicitius audiamus, est enim ingentium rerum admiratione plenissimus; ut quid in hac vita contemnendum, et quid in alia esset sperandum, capitis ipsius commonitionibus nosceremus. Nam cum multi psalmorum breviter de Domini passione meminerint, nemo tamen eam tanta proprietate descripsit, ut non tam prophetia quam historia esse videatur.