comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e peccatũ manifesta plecter& petia: nihil
ultimo iudicio seruari putaret᷑. Rursus si
nullũ peccatũ nc̃ puxret aꝑte diunitas nulla
eẽ. diuina ꝓuidentia crederet᷑. Similit̃ in reb
secundis siñ eas ds̃ quib dã petentib euidentissi
ma largitate ccederet: ñ ad eũ ista ꝑtinere dicerem
Itẽq si om̃ib eas petentib dar&. ñ nisi ꝓpt̃ talia
p̃mia seruiendũ illi eẽ arbitraremͣ. nec piosnos
facer& talis seruitꝰ. sed potiꝰ cupidos & auaros.
Haec cũ itasint: quicũq boni & mali parit̃ afflicti
suNs̃. ñ idõ ipsi distincti ñs̃. quia distinctũ ñ ÷
quod utiq ꝑpessi funt. Man& enĩ dissimilitu¬
do passoꝵ: etiã in similitudine pasfionum:
Et lic& sub eodẽ torm̃to: ñ ÷ idẽ uirtus & uitiũ¬
Nã sicut subuno igne arũ rutilat palea fumat.
& sub eadẽ tribula stipula cõminuunt᷑. fru¬
m̃ta purgant᷑. nec idõ cũ oleo am̾ca confundit᷑

Expanded text:
omne peccatum manifesta plecteret poena, nihil omne peccatum manifesta plecteret poena, nihil ultimo judicio servari putaretur: rursus, si nullum peccatum nunc puniret aperte Divinitas, nulla es e providentia divina crederetur. Similiter in rebus secundma largitate concederet, non ad eum ista pertinere diceremus; itemque si omnibus eas petentibus daret, non nisi propter talia praemia seruiendum illi esse arbitraremur, nec pios nos faceret talis seruitus, sed potius cupidos et auaros. Haec cum ita sint, quicumque boni et mali pariter adflicti sunt, non ideo ipsi distincti non sunt, quia distinctum non est quod utrique perpessi sunt. Manet enim dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum, et licet sub eodem tormento non est idem uirtus et uitiuNam sicut sub uno igne aurum rutilat, palea fumat; et sub eadem tribula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur; nec ideo cum oleo amurca confunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis iusti iudicii dĩ. qͥ redd& iii¬
ciq scdm oꝑa leiis: tam̃ patientia dei
adpȩnitentiã inuitat malos. sic̃ flagellũ ad pa¬
tientiã erudit bonos. Itẽq miscłia dĩ foriendos
amplectit᷑ bonos: sic̃ sȩueritas dĩ pumendos
corripit malos. Placuit qͥppe diuinę ꝓuideri¬
tiae p̃parare in posterũ bona iustis qͥb nore
abunt᷑ boni. Ista uͦ tẽporalia bona & mala
utrisq uoluit et̃ cõmunia: ut nec bonacupidiꝰ
appetant᷑ quȩ mali qͦq habere cernunt᷑. nec
mala tͥpit̃ euitent᷑. quib & boni plerũq afficiuns
Int̃ ÷ aut̃ plurimũ qͣlissit usus uł carũ rerũ quȩ
ꝓspe. uł earũ quȩ dicunt᷑ adũsae. Nã bonꝰ tẽpo¬
ralib nec bonis extollit᷑. nec malis frangit᷑ Malus
aut̃ idõ huiꝰcemodi infelicitate punit᷑: quia feli¬
citate corrũpit᷑. Ostendit tam̃ sepe ds̃ &iã in his¬
distribuendis euidentiꝰ oꝑationẽ suã. Nã sinc̃

Expanded text:
reuelationis iusti iudicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera eius: tamen patientia Dei ad paenitentiam inuitat malos, sicut flagellum Dei ad patientiam erudit bonos; itemque misericordia Dei fouendos amplectitur bonos, sicut seueritas Dei puniendos corripit malos. Placuit quippe diuinae prouidentiae praeparare in posterum bona iustis, quibus non abuntur boni. Ista vero personalia bona et mala utrisque voluit esse communia, ut nec bona cupidius appetantur que mali habere cernuntur, nec mala turpiter euitentur, quibus et boni plerumque adficiuntur. Interest autem plurimum, qualis sit usus uel earum rerum, quae prosperae, uel earum, quae dicuntur aduersae. Nam bonus temporalibus nec bonis extollitur nec malis frangitur; malus autem ideo huiusce modi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur. Ostendit tamen Deus sadistribuendis evidentius operationem suam. Nam si nunc
Abbreviated transcription (Latin):
consideratis atq ꝑspectis: attende utrũ
aliquid mali acciderit fidelib & piis qđ eis
ñ inbonũ ũteret᷑. isiforte putandũ apłicã
illã uacare sententiã ubi ait Scimꝰ quia
diligentib dm̃ om̃ia cooꝑantur inbonum
A muiseruns̃ omĩa quȩ habebant: nũ qͥd fideme
nũqͥd piecatẽ : nũqͥd int̃ioris hominis bona
qui est ante dm̃ diues: h ȩsunt opes xp̃ianoꝵ.
quib opulentꝰ dicebat apostolus Est autẽ
questꝰ magnꝰ pietas cũ sufficientia: nihilenĩ
intulimꝰ in hunc mundũ: sed nec auferre ali¬
qͥd possumꝰ. Hlabentes aut̃ uictũ & tegum̃tũ :¬
his contentisimꝰ Nã qui uolt̃ diuites fieri:
incidunt intẽptationẽ & laqueũ & desi

Expanded text:
consideratis adque perspectis adtende utrum consideratis adque perspectis adtende utrum aliquid mali acciderit fidelibus et piis, quod eis non in bonum uerteretur, nisi forte putandum est apostolicam illam uacare sententiam, ubi ait: Scimus quia diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum. Amiserunt omnia quae habebant Numquid fidem? numquid pietatem? numquid interioris hominis bona, qui est ante Deum diues? Hae sunt opes Christianorum, quibus opulentus dicebat apostolus: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus. Habentes autem uictum et tegumentum his contenti sumus. Nam qui uolunt diu ites fieri, i
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. sẽꝑ incertũ ÷ utrũ uoluntatẽ sint in
melius mutaturi. Qua inre ñ utiq parẽ sed
longe grauiorẽ habent causã. quib ꝑꝓpħã¬
dicitur. Ille quidẽ in peccato moriet᷑. san: suo¬
guinẽ aut̃ eius de manu speculatoris inqͥrã.
Adhoc enĩ speculatores hoc ÷ popłoꝵ p̃positi¬
ñ consticutisunt in ȩccłus: ut parcant obiur¬
gando peccata: nec idõ tam̃ abhuiꝰce modi
culpa penitꝰ alienꝰ est: Qui lic& p̃positus
ñsit in eis tam̃ qͥb uitȩ huiꝰ necessi¬
tate coniungit᷑. multa monenda uł argu¬
enda nouit & negligit. deuitans eoꝵ offensi¬
ones ꝓpt̃ illa quib in hac uita ñ indebitis utit᷑.
sed plusquã debuit delectat᷑. Deinde habeã
aliã causã boni. quare tẽporalib affligant᷑
malis qualẽ habuit iob: ut sibi ipse humanꝰ
animus sit ꝓbatus & cognitꝰ. quanta uirtu¬
te petatis gratis dm̃ diligat. Quib recte¬

Expanded text:
uiuunt semper incertum est utrum uoluntatem sint in uiuunt semper incertum est utrum uoluntatem sint in melius mutaturi. Qua in re non utique parem, sed longe grauiorem habent causam, quibus pquidem in suo peccato morietur, sanguinem autem eius de manu speculatoris requiram. Ad hoc enim speculatores, hoc est populorum praepositi, constituti sunt in ecclesiis, ut non parcant obiurgando peccata. Nec ideo tamen ab huius modi culpa penitus alienus est, qui, licet praepositus non sit, in eis tamen, quibus uitae huius necessitate coniungitur, multa monenda uel arguenda nouit et neglegit, deuitans eorum offensiones propter illa quibus in hac uita non indebitis utitur, sed plus quam debuit delectatur. Deinde habent aliam causam boni, quare temporalibus adfligantur malis, qualem habuit Iob: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et cognitus, quanta uirtute pietatis gratis Deum diligat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
corripiendo corrigere. ne si ñ potuerint. sua
salus acfama inꝑiculũ exitͥũq ꝑueniat: necea
consideratione qua suã famã ac salutẽ uideñ
eẽ neccessariã utilitati erudiendoꝵ hominũ.
sed ea potiꝰ infirmitate qua delectat lingua
blandiens & humanꝰ dies & reformidat᷑ uulgi
iudiciũ & carnis excruciatio uł ꝑemptio. hoc
est ꝓpt̃ quȩdã cupiditatis uincula. ñ ꝓpt̃ offi¬
cia caritatis Non mihi uidet᷑ haec paruaeẽ
causa quare cũ malis flagellant᷑ & boni: quan¬
do dõ plac& ꝑditoꝵ mores &iã tẽporaliũ pȩnarũ
afflictione punire. Pagellantur enĩ simul
ñ quia simul agunt malã uitã. sed quia simul
amant tẽporalẽ uitã : Non qͥdẽ aequalit̃. sed
tam̃ simul: quã boni contẽpnere deberent.
ut illi correpti atq correcti consequerentur
aet̾nã. Ad quã consequendã sinollent eẽ socu.
ferrent᷑ & diligerent᷑ inimici: quia donec

Expanded text:
corripiendo corrigere, ne, si non potuerint, sua corripiendo corrigere, ne, si non potuerint, sua salus ac fama in periculum exitiumque perueniat, nec ea consideratione, qua suam famam ac salutem uident esse necessariam utilitati erudiendorum hominum, sed ea potius infirmitate, qua delectat lingua blandiens et humanus dies et reformidatur uulgi iudicium et carnis excruciatio uel pereratio, hoc est propter quaedam cupiditatis uincula, non propter officia caritatis. Non mihi itaque uidetur haec parua esse causa, quare cum malis flagellentur et boni, quando Deo placet perditos mores etiam temporalium poenarum adflictione punire. Flagellantur -enim simul, non quia simul agunt malam uitam, sed quia simul amant temporalem uitam, non quidem aequaliter, sed tamen simul, quam boni contemnere deberent, ut illi correpti adque correcti consequerentur aeternam, ad quam consequendam si nollent esse socii, ferrentur et diligerentur inimici, quia donec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃segerunt. Non solũ quippe infirmiores. uitã
ducentes coniugalẽ. filios habentes uł habere
quȩ lentes. domos ac familias possidentes. qͦsapłs¬
uiuere debeant & uxores cũ maritis & mariti
cũ uxorib & filii cũ parentib & parentes cũ
ralia multa t̾rena libent̃ adipiscunt᷑. & moleste
amittunt ꝓpt̃quȩ ñ audent offendere homines
quoꝵ sibi uita contaminatissima & conscelera¬
tissima displic&: uerũ etiã hi qui suꝑiorẽ uitȩ
gradũ tenent. nec coniugalib uinculis irrecitis.
& uictu paruo ac tegum̃to utunt᷑. plerũq suȩ
famȩ ac saluti dũ insidas atq impetꝰ maloꝵti
mert. abeoꝵ rep̃hensione sese abstinent. Et quã¬
uis ñ intantũ eos metutint ut ad similia ꝑpetrari¬
da qͥbus lib& eoꝵ t̾rorib acq imꝓbitatib ce¬
dant: ea ipsa tam̃ quȩ cũ eis ñ ꝑpetrant noluñ
plerũq corripere. cũ fortasse possint aliquos

Expanded text:
prae se gerunt. Non solum quippe infirmiores, vitam prae se gerunt. Non solum quippe infirmiores, vitam ducentes conjugalem, filios habentes vel habere quaerentes, domos ac familias possidentes uiuere debeant uxores cum uiris, uiri cum uxoribus, filii cum parentibus, parentes cum ralia, multa terrena libenter adipiscuntur et moleste amittunt, propter quae non audent offendere homines, quorum sibi uita contaminatissima et consceleratissima displicet; uerum etiam hi, qui superiorem uitae gradum tenent nec coniugalibus uinculis inretiti sunt et uictu . paruo ac tegimento utuntur, plerumque, suae famae ac saluti dum insidias adque impetus malorum timent, ab eorum reprehensione sese abstinent, et quamuis non in tantum eos metuant, ut ad similia perpetranda quibuslibet eorum terroribus adque inprobitatibus cedant, ea ipsa tamen, quae cum eis non perpetrant, nolunt plerumque corripere, cum fortasse possint aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
insuis lic& leuib & uenialib metuunt. iure
cũ eis tẽporalit̃ flagellaͤnt᷑. Qnãuis inȩt̾nũ mini¬
me pumant᷑: iure istã uitã quando diuinitus
affligunt᷑ cũ eis amarã sentiant. cuiꝰ amando
dulcedinẽ. peccantib eis amarieẽ noluerunt.
Namsi ꝓpt̃ea quisq obiurgandis & corripiendis
male agentib parcit. qͥa oportumꝰ tẽpus inqͥrit.
ł eisdẽ ipsis metuit ne dec̾iores exhoc efficiant᷑
uł adbonã uitã & piam erudiendos impediañ
alios infirmos. & p̃mant atq aũtant a fide. ñ uidet᷑
eẽ cupiditatis occasio. sed consiliũ caritatis. Illud est
culpabile. quodhi dissimilit̃ uiuunt. & a maloꝵ factis
abhorrent. parcunt tam̃ peccatis alienis quȩ de¬
docere aut obiurgare deberent. dũ eoꝵ offensiones
cauent. ne sibi noceant in his reb quib licite
boni atq innocenter utunt᷑. sed cupidius quã opor¬
tebat eos qui in hoc mundo ꝑegrinant᷑ & spẽ suꝑnȩ patriae

Expanded text:
ure cum eis temporaliter flagellentur, quamvis in aeternum minime puniantur. Jure istam vitam, quando divinitus affliguntur cum eis, amaram sentiunt, cujus amando dulcedinem peccantibus eis amari esse noluerunt. 2. Nam si propterea quisque objurgandis et corripiendis male agentibus parcit, quia opportunius tempus inquirit, vel eisdem ipsis metuit, ne deteriores ex hoc efficiantur, vel ad bonam vitam et piam erudiendos impediant alios infirmos, et premant atque avertant a fide; non videtur esse cupiditatis occasio, sed consilium charitatis. Illud est culpabile, quod hi, qui dissimiliter vivunt et a malorum factis abhorrent, parcunt tamen peccatis alienis, quae dedocere aut objurgare deberent, dum eorum offensiones cavent, ne sibi noceant in his rebus, quibus licite boni atque innocentes utuntur, sed cupidius quam oportebat eos, qui in hoc mundo peregrinantur et spem supernae patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ingratosq ꝑuenit: Cur putamꝰ. nisiquia eã
ille prebuit qͥ ꝗͥtidie fac̃ oriri solẽ suũ suꝑ
bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & iniustos:
Quãuis enĩ qͥdã eoꝵ ista cogitantes. pęnitendo
abimpietate se corrigant. quidã uͦ sic̃ apłsdiẽ.

Expanded text:
nisi quia eam ille praebuit, qui cottidie facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos? Quamuis enim quidam eorum ista cogitantes paenitendo ab inpietate se corrigant, quidam uero, sicut apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
uł iã suꝑbiebant. ł suꝑbire si nec hoctium
uiolentia contrectatȩ eeñt forsitan pot̃ aNs
sũ ÷ ĩminenti Quãꝗ & illud ñsit tacere¬
dũ. qđ quibdã quȩ ista ꝑpessȩ s̃ potuit
uideri. continentiȩ bonũ inbonis corporalib
deputandũ. & tẽ manere si nulliꝰ libidine
corpus attrectaret᷑: ñ aut̃ eẽ positũ insolo
adiuto diuitͥus robore uolũtatis ut sit
sc̃m & corpus & sp̃s. nec tale bonũ eẽ qđ in¬
uito amino ñ possit auferri. Qui erro eis
fortasse sublatꝰ ÷ cũ enĩ cogitant qͣ conscieri¬
tia dõ seruierint. & fide inc̃cussa ñde illo
sentiunt qđ ita sibi seruientes eũq in uocari¬
tesita. deserere ullo mͦ potuerit. quantũq
illi castitas placeat dubitare ñ possunt :
uidentes se consequens. neqͣquã illũ fuisse ꝑ¬
missurũ ut haec acciderent sc̃is suis sieo
mͦ ꝑire poss& scĩtas quã contulit eis & dili¬

Expanded text:
uel iam superbiebant uel superbire, si nec hostium uiolentia contrectata esset, forsitan poterant, sum est inminenti. Quamquam et illud non sit tacendum, quod quibusdam, quae ista perpessae sunt, potuit uideri continentiae bonum in bonis corporalibus deputandum et tunc manere, si nullius libidine corpus adtrectaretur; non esse autem positum in solo adiuto diuinitus robore uoluntatis, ut sit sanctum et corpus et spiritus; nec tale bonum esse, quod inuito animo non possit auferri: qui error eis fortasse sublatus est. Cum enim cogitant. qua conscientia Deo seruierint, et fide inconcussa non de illo sentiunt, quod ita sibi seruientes eumque inuocantes deserere ullo modo potuerit, quantumque illi castitas placeat dubitare non possunt, uident esse consequens nequaquam illum fuisse permissurum, ut haec acciderent sanctis suis, si eo modo perire posset sanctitas, quam contulit eis et dili
Abbreviated transcription (Latin):
neglecta ũboꝵ. Nã cũ dic̃ apłs. qͥ uolt̃ diuites:
fieri incidunt intẽptationẽ. & cet̾a dfecto
indiuitus cupiditatẽ rep̃hendit. ñ facul¬
tatẽ qͣuã p̃cepit alibi dicens. Precipe diuitib
huiꝰ mundi ñ suꝑbe sapere: neq sꝑare in iN¬
certo diuitiarũ. sed indã uiuo qͥp̃stat nob̾

Expanded text:
neglecta uerborum. Nam cum dixit apostolus: Qui uolunt diuites neglecta uerborum. Nam cum dixit apostolus: Qui uolunt diuites fieri, incidunt in tentationem et cetera, profecto in diuitiis cupiditatem reprehendit, non facultatem, quoniam praecepit alibi dicens: Praecipe diuitibus huius mundi non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tentes a fide ꝑerrauer̃. & inseruer̃ se dolorib
multis. Quib gͦ t̃renȩ diuitiȩ in illa uasta¬
tione ꝑierunt. sicas sichabebant quẽ ad modũ
ab isto foris pauꝑe intꝰ diuite audierant.
id ÷ simundo utebant᷑ tanꝗ ñ utentes: potue¬
runt dicere quod ille grauit̃ tẽptatus & mi¬
nime suꝑatꝰ: Nudus exiuii de utero matris
meȩ: nudus reũtar int̾rã. dñs dedit dñs abs¬
tulit. sic̃ dño placuit ita factũ est. sit nom̃
dñi benedictũ: Ut bonꝰ seruus magnas facul¬
tates haber& ipsã sui dm̃i uoluntatẽ cui
pedisecus mente ditesceret: nec contristaret᷑
eis reb uiiens relictis. quas cito moriens fuerat
relicturus. Illiaut̃ infirmior es qui t̾renis
his bonis quãuis ea ñ p̃ponerent xp̃o aliqͣri¬
tula tam̃ cupiditate coherebant. quantũ
haec amandou peccauerint: ꝑdendo
senserunt. Tantũ quippe doluerunt. quan¬
cõmemoraui Oportebat enĩ ut eis addẽtur
& iã exꝑim̃toꝵ disciplina. a quib tãdiufuerat

Expanded text:
errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. Quibus ergo terrenae diuitiae in illa uastatione perierunt, si eas sic habebant, quem ad modum ab isto foris paupere, intus diuite audierant, id est, si mundo utebantur tamquam non utentes, potuerunt dicere, quod ille grauiter tentatus et minime superatus: Nudus exiui de utero matris meae, nudus reuertar in terram. Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; ut bonus seruus magnas facultates haberet ipsam sui Domini uoluntatem, cui pedisequus mente ditesceret, nec contristaretur eis rebus uiuens relictus, quas cito fuerat moriens relicturus. Illi autem infirmiores, qui terrenis his bonis, quamuis ea non praeponerent Christo, aliquantula tamen cupiditate cohaerebant, quantum haec amando peccauerint, perdendo senserunt. Tantum quippe doluerunt, quanxisse supra commemoraui. Oportebat enim ut eis adderetur etiam experimentorum disciplina, a quibus tam diu fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tria hȩc mandata abapłis & senioribus data repperiunt᷑ : quȩ igno¬
rant lcges romane : Iđ ut obseruent se abido lutria. a sanguine
sicut noe. & fornicatione:quȩ sophistȩ grecoꝵ non intelligentes.
scientes tam̃ a sanguino abstinendũ adulterarunt scripturam :
Quantũ mandacũ addentes & asuffocata obsentũ qđ puto nune
deinutu intellecturis. quia iã supradictũ erat quod ad dider̃.
Sed neq titus quimecũ erat. Hloc est illo ipso tẽpore. qͦui fut inqui ł
hicrosolimis: Titus qui mecũenat : non est compulsuscircunudi:
ũ utiq it̃ apłos. et ess qui ex iudeis crediderant. ẽemꝰ nemoillũd¬

Expanded text:
tria haec mandata ab apostolis et senioribus data reperiuntur, quae ignotria haec mandata ab apostolis et senioribus data reperiuntur, quae ignorant leges Romanae, id est, ut abstineant se ab idololatria, et sanguine, sicut Noe, et fornicatione. Quae sophistae Graecorum non intelligentes, scientes tamen a sanguine abstinendum, adulterarunt Scripturam, quartum mandatum addentes, et a suffocato observandum: quod, puto, nunc Dei nutu intellecturi sunt; quia jam supra dictum erat, quod addiderunt. Sed neque Titus, qui mecum erat, hoc est, illo ipso tempore, quo fui, inquit, Hierosolymis, Titus, qui mecum erat  compulsus non est circumcidi. Cum utique inter apostolos, et eos qui ex Judaeis crediderant, e
Abbreviated transcription (Latin):
coapłis eius : & ut gentibus ꝓficerent. cognoscentib. quia
concordabat cuuangłm eiuscũ apłis:: Petẽa cũ legẽ dedissent
non molestari eos qui ex gentib credebant. sed ut ab his
tantũ obseruarent. id est a sanguine & fornicatione &
ta sunt gentib. obseruanda quȩ ignorubant anquȩ sciebant.:
Sed quomo do fieri ꝓotest: ut aliquis ea discat quȩ nouit:
Ergo hȩc illicitiee ostensa sunt gentibus. quȩ putant licere.
Aoꝑ horcnonutiq ab homicidio ꝓ hibitis cũ uibent᷑ a sanguiNe
oli seruare : sed hoc acceper̃ qđ noe adeo didicerat ut obscruu¬
rentꝰ sangune edendo cũ carne Nam quo modo fieri poterat.
ut romanibũ s imbuti quoꝵ tanta auccoritas in seruandis manda¬
tis est: nescirent homicidiũ nonesse fauendũ : quippe cum ad¬
ulteros & homicidas & falsos testes & fures & maleficos: et
cectroꝵ maloꝵ admissores puniat. loges romanie: Denique

Expanded text:
coapostolis ejus, et ut gentibus proficeret, cognoscentibus quia coapostolis ejus, et ut gentibus proficeret, cognoscentibus quia concordabat Evangelium ejus cum apostolis. Praeterea cum legem dedissent non molestari eos, qui ex gentibus credebant; sed ut ab his tantum observarent, id est, a sanguine et fornicatione et ta sunt gentibus observanda? Quae ignorabant, an quae sciebant? Sed quomodo fieri potest, ut aliquis ea discat, quae novit? Ergo haec illicita esse ostensa sunt gentibus, quae putabant licere: ac per hoc non utique ab homicidio prohibiti sunt, cum jubentur a sanguine observare. Sed hoc acceperunt, quod Noe a Deo didicerat, ut observarent se a sanguine edendo cum carne . Nam quomodo fieri poterat ut Romanis legibus imbuti, quorum tanta auctoritas in servandis mandatis est, nescirent homicidium non esse faciendum; quippe cum adulteros et homicidas, 215 et falsos testes, et fures, et maleficos, et caeterorum malorum admissores puniant leges Romanae? Denique
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pore fama erebescebat cius a pđł om̃s iud eos. facie aut̃
non uidebatur: Peram bulabat enĩ fundare & robo¬
rare eccłassolit constantia int̃gentes. Auidȩis aut̃
causa legis mala illi fiebat opinio. quasi discorduret
pulis itaut gentes possent ꝑturbari. ncin aliud induce¬
rentur abeo : quã trdebant apłi qui cũ dño fuerant:
Nam ipsa ocasione subũsis̃ gulathȩ auidȩis dicentibus
quia aliud tra debat petrꝰ. quã paulus: Hinc faccũ est
ut ad monitꝰ reuelatione dñi ascender& hiero solimã cum
testibus p̃dicationȩ ssuȩ. iđ barnaba &tito. uno ex uidcis
altõ ex gentibus. ut siqui de co haberent scundalũ. hoꝵ
aregula euuanglica: hoc est neputurent illũ inuucuũ cucur¬
rere aut cucurrisse : sicut estimabant aliquanti exiidgis
credentib : Nec enĩ aliud abeis discere poteraet. quia
ad eo fuerat instructus : sed ꝓpt̃ concordic̃ & pacc̃ deinutu
faccũ est. ut toleretur scrupulus aut suscipio frib aut

Expanded text:
tempore fama ejus crebrescebat apud omnes Judaeos, facie autem non videbatur, perambulabat enim fundare et roborare Ecclesiam solita constantia inter gentes: a Judaeis autem causa Legis mala illi fiebat opinio, quasi discordaret pulus, ita ut gentes possent perturbari, ne in aliud inducerentur ab eo, quam tradebant apostoli, qui cum Domino fuerant. Nam ipsa occasione subversi sunt Galatae a Judaeis, dicentibus quia aliud tradebat Petrus, quam Paulus; hinc factum est, ut admonitus revelatione Domini ascenderet Hierosolymam cum testibus praedicationis suae, id est, Barnaba et Tito, uno ex Judaeo, et altero ex gentili; ut si qui de eo haberent scandalum, horum a regula evangelica, hoc est, ne putarent illum in vacuum currere aut cucurrisse, sicut aestimabant aliquanti ex Judaeis credentibus. Nec enim aliquid ab eis discere poterat; quia a Deo fuerat instructus: sed propter concordiam et pacem Dei nutu factum est; ut tolleretur scrupulus aut suspicio fratribus et
Abbreviated transcription (Latin):
care : itbͣauderent in eo ox uideis credentos quos pridem
ꝓsequebatur: Deo agentes grãs quideꝑsequtore
fecit deferisorem. ut ꝑ inde scirent gulichȩ: circũ uentos
se: ut sub nomine xp̃iud eosse profiteretar curcũcidentes
cetrnem p̃putic sui cũ xp̃i lex aliudimperet quã uidaismꝰ.
llac enĩ circũ cisio carnis cst: hi cordis: Illac subelem̃tis ser¬
iui᷑ ne omenus & sabbato: hic solidõ inspũ quia corde crehit̾.
Illic conditia ẽ. oausc peccati : hic libitts ex remissione peecatoꝵ

Expanded text:
ta ut gauderent in eo ex Judaeis credentes, quos pridem persequebatur, Deo agentes gratias, qui de persecutore fecit defensorem; ut perinde scirent Galatae circumventos se, ut sub nomine Christi Judaeos se profiterentur, circumcidentes carnem praeputii sui, cum Christi lex aliud imperet, quam Judaismus; illic enim circumcisio carnis est, hic cordis: illic sub elementis servitur neomenIllic conditio est causa peccati, hic libertas ex remissione peccatorum:
Abbreviated transcription (Latin):
quam habemus in xp̃o iħu. ut nos inseruitutẽ subicerent :
Titum quia grecus erat. sicut galathȩ not atcirtũcisũ.
Quodito hos a rguit. qui paterentꝰ se cirtuncidi cũcent.
greti: Sed neforte opponeretur ei. ip̃se quia circũ¬
ciderat qꝑngcheũ: nunc causaex ponit.cur fecerat qđ

Expanded text:
quam habemus in Christo, ut nos in servitutem redigerent, Titum, quia Graecus erat sicut Galatae, negat circumcisum. Quo dicto, hos arguit, qui paterentur se circumcidi, cum essent Graeci. Sed ne forte opponeretur ei, quia ipse circumciderat Timotheum; nunc causas exponit cur fecerit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dic̃ adtitũ. Iuit in fidelib ihl mundũ . ẽ: inqͥnata
est eñ eoꝵ mens & escientia. Capaces estote nr̃i neminẽ
nociumus. nemine grauamꝰ. neminẽ circũ uenimus.
Considerare uult illos quȩ dic̃ & receptis his in ani¬
mũ conferant secũ uera eẽ quȩ loqͥtur & spernentes
hos qͣs tangit om̃m animũ trans ferat ad eos quos uider̃
uero affectu se diligere. Pseudo apłi enĩ erant qͥ&ꝰ
nocebant illis corrũpentes. sensũ illoũ & grauabat᷑
sacculos eorũ circũuentione serpentie astutiȩ. Nonad
gatis moneo. Quienĩ aliquẽ condẽpnaciñ illilinut¬

Expanded text:
sicut dicit ad Titum: Quia infidelibus nihil est mundum; inquinata est enim eorum mens et conscientia . Capaces estote nostri. Nemini nocuimus, neminem gravavimus, neminem circumvenimus. Considerare vult illos, quae dicit; ut receptis his in animum, conferant secum vera esse, quae loquitur: et spernentes hos quos tangit, omnem animum transferant ad eos, quos vident vero affectu se diligere. Pseudo enim apostoli erant, qui et nocebant illis, corrumpentes sensus illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpentinae astutiae. Non ad gatis moneo; qui enim aliquem condemnat, non illi dimit
Abbreviated transcription (Latin):
k̾̃mĩ mundemꝰ nos met ipsos ab om̃i inqͥnam̃to oarnis
ꝑ ficientes scĩtatẽ sp̃s intimore dĩ. Manifestas̃ quȩ
dic̃. Inqͥnam̃tũ tam̃ cetrnis. multifariȩ intelle gendũ . ẽ.
Idõ & enĩ ñ dix̃ ab inqͥnam̃to carnis. sed ab om̃i inqͥna-¬
mento. lit tota uitia carnalia fugiamꝰ. Om̃e enĩ qđ¬

Expanded text:
namento carnis, perficientes sanctitatem Spiritus in timore Dei. Manifesta sunt, quae dicit; inquinamentum tamen carnis multifarie intelligendum est. Ideo etenim non dixit, ab inquinamento carnis: sed ab omni inquinamento; ut tota vitia carnalia fugiamus; omne enim q
Abbreviated transcription (Latin):
destruet᷑ moris Hoc dicit quia
tradito rego finiser It mind.
inipleta restrrectione: qđ quidã
territi aspiritate sermonis. dum
qliasi pie uolunt sentire :
Aprepritat sensis dedinant horant¬
berit enĩ sonũ uerbi. audientes cũ
tradiderit regnũ deo & patri: pu¬
tantes traditionẽ hanc regri.
siuista sonũ uerbi intelligatur
ipse non habeat. quasi patertra¬
dens omĩa filio euacuauerit se:
Nam ipsedns ait : Omĩa michi tra¬
dita sunt apatre meo: & postea:
Hec est inquit intti ȩterna ut cognos

Expanded text:
destruetur mors. Hoc dicit, quia tradito regno finis erit mundi, impleta resurrectione. Quod quidam territi asperitate sermonis, dum quasi pie volunt sentire, a proprietate sensus declinant. Horrent enim sonum verbi audientes: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; putantes traditione hac regni, si juxta sonum verbi intelligatur, ipse non habeat: quasi Pater tradens omnia Filio, evacuaverit se. Nam et ipse Dominus ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo ; et postea: Haec es
Abbreviated transcription (Latin):
sistiiħ mapm e fignante filio.
regnat. & pater: Quomodo aritẽ
tradens regnũ filuis. euacuare se
crederet᷑ cũ die angłs ad mariam
& regnabit indomo ia cob inȩter¬
nũ &t egeius nonent finis. &
darnel decodẽ regrio dic inter
cetera Dscęli excitabit aliud
regnũ qđ m̃quam corrũpetur
& hoc regnũ erit meternũ Ne¬
mo ergo dubitet filium semꝑ
regnaturũ cũ patre : Traditio
autẽ hȩc est regmi ut cũ omña filio
ał. sed
trader serpri deo fatri ustendere
ip̃sum essẽ exqtiosumt briis pater¬
nitas iclis & interra nominat᷑:
&tunc erit ftrns: destrurtio tam̃
mortis est : esurrectio mortuoꝵ:
Cũ autẽ dicat omna subiecta sint

Expanded text:
istum . Ecce regnante Filio, regnat et Pater. Quomodo autem tradens regnum Filius evacuare se crederetur, cum dicat angelus ad Mariam: abit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis ? Et Daniel de eodem regno dicit inter caetera: Deus coeli excitabit aliud regnum, quod numquam corrumpetur; et hoc regnum erit aeternum . Nemo ergo dubitet Filium semper regnaturum cum Patre. Traditio autem haec regni est, ut cum omnia Filio a, sed tradere regnum Deo et Patri, ostendere ipsum esse, ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur : et tunc erit finis. Destructio tamen mortis est resurrectio mortuorum. Cum autem dicat: Omnia subjecta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuis &cetera: prior gͦ. resurrexcit:
duplici modo intelligendũ: quia
x inaduentu eius scđo scĩ resurgenit.
usta fidẽ mnapocalipsi ioharrus sic̃
multa corpora scõ resurrexerunt
ad protestationẽ uitȩ mortis hac
spoliate : fabuna gͦ sigrificatione
duplicẽ aduentũ dnĩ corprehen¬
dit: Deide finis cũtradiderit reg¬

Expanded text:
tuis, etc. Prior ergo resurrexit, duplici modo intelligendum est; quia et in adventu ejus secundo sancti resurgent, juxta fidem Apocalypsis Joannis , sicut multa corpora sanctorum resurrexerunt , ad protestationem victae mortis ac spoliatae. Sub una ergo significatione duplicem adventum Domini comprehendit. Deinde finis, cum tradiderit reg
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ iniqͥtatis. sed ad sp̃em correctioris indul¬
gent. si quod aspere cogunt̾ plerumq decernere.
miscłȩ lentate & beneficioꝵ largitate cõpensaã.¬
si lirxuna tanto eis castigitior quanto posq eẽ
libior. simalunt cupiditatib pͣuis quã quib lib&.¬

Expanded text:
itatem iniquitatis, sed ad spem correctionis indulgent; si quod aspere coguntur plerumque decernere misericordiae lenitate et beneficiorum largitate compensasi luxuria tanto eis castigatior, quanto posset esse liberior; si malunt cupiditatibus quam quibuslib
Abbreviated transcription (Latin):
& sngłi enĩ dscmus est & tresds̃ cnus: Deniq oꝑante
uno. tresoꝑari dicunt᷑ ut trinitatis mysterium in
unius dei natura & potestaite caudat᷑ cũ sit inm̃ sũ.
Vnicuq aut̃ dat᷑ manifesatcio sp̃s adutilitatẽ: Hoc
est domuĩ accipit ut diuinis retinaculis itt̃ suam
gubernans & sibi & alus utilis sit : dũ exẽplũ bone
conuersationis ostencdit : Cuidam enum dat᷑ ꝑstrñ
sormo sapientiȩ idest dat᷑ illi prudentia non eoclit
& set prudens ut olis cernat quȩ uittinda u̾nt quese¬

Expanded text:
 singuli enim Deus unus, et tres Deus unus. Denique operante uno, tres operari dicuntur; ut Trinitatis mysterium in unius Dei natura et potestate claudatur, cum sit immensum. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Hoc est, donum accipit, ut divinis retinaculis vitam suam gubernans, et sibi et aliis utilis sit, dum exemplum bonae conversationis ostendit. Cuidam enim datur per Spiritum sermo sapientiae. Id est, datur illi prudentia non ex littet sit prudens, ut discernat quae vitanda sunt, quaeve se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequentib affirmart: Hinc est unde & dñs ott̃
cetera ait Qinaut̃ in quidscit uolumate bũ
sui & non paruerit uapulabit multis Auaricia ttam̃
idolatrie conparcunt iut mchil scelerius demons¬
traret: Sub uno nomine duo pessima & im¬
pracn. genere designauit : que om̃i ratione monee

Expanded text:
re. Hinc est unde et Dominus inter caetera ait: Qui autem scit voluntatem domini sui, et non paruerit ei, vapulabit multis . Avaritiam tamen idololatriae comparavit, ut nihil illa scelestius demonstraret. Sub uno nomine duo pessima et impia genera designavit, quae omni ratione monet
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ onña sonil peccatti corpus esse mepła ad roma¬
nos fignficat: ideirco fingula deliettĩde seribens m̃brt
appeillat: ntpost acceptamracseruictã euangłicã de
saluatoris plenttadine rationẽ. braȩ uite oꝑa cdaorent.
abstipentes sẽ ab om̃ turpitudme. & desderiomalo
quopostnt ꝑitie duamȩ fructus non amit tere:¬

Expanded text:
m omnia simul peccata corpus esse in epistola ad Romanos significat . Idcirco singula delicta describens, membra ea appellat, ut post acceptam, ac servatam Evangelicam de Salvatoris plenitudine rationem, bonae vitae operam darent, abstinentes se ab omni turpitudine, et desiderio malo, quo possint peritiae divinae fructum non amittere
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ futirus uidex Cũ aut̃ aduenerit iuitute celesti:
&isus fuerit. eẽ. qđ momnine credit᷑ tunc apparebrnt cũ
illo etiam qui erederunt nullũ . & manifesttbit᷑ oñ ꝑ¬
fidiȩ quiꝰ uiuit cũ suis cũ gła: Hȩc corolatio fidutiam
ispei parre: ut seruri defutura utte omĩa post¬
ponentes xpm̃ sequam᷑. Mortificate gͦ m̃ braura ques̃¬

Expanded text:
dex . Cum autem advenerit in virtute coelesti, et visus fuerit esse, quod minime credebatur, tunc apparebunt cum illo etiam qui crediderunt in illum; et manifestabitur omni perfidiae, quia vivit cum suis in gloria. Haec consolatio fiduciam spei parit; ut securi de futura vita, omnia postponentes, Christum sequamur. Mortificate membra ves
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ante dñm uenturus .ẽ. ut iamsperet᷑ & dñs̃uenturus
qđ supͣ quasi sub uel amine stictus ẽ. diceið: Nisi rri¬
us uenerit defectio : quã regni romani abolitionẽ supe¬
rius intelligendã memoraui : ut cũ defecerie & uenerit
anti christũs. tunc aduentus diq̃i uenue eredatur:

Expanded text:
 ut jam speretur et Dominus venturus, quod supra, quasi sub velamine fatus est, dicens: Nisi prius venerit defectio, quam regni Romani abolitionem superius intelligendam memoravi; ut cum defecerit et venerit Antichristus, tunc adventus Domini imminere credatur
Abbreviated transcription (Latin):
& recipi in commuruoriem. Hu ꝓbat ꝑegisse:
acꝑhoc reaptofc̃t̃ in pace ecd̃te: Treserģo formas

Expanded text:
et recipi in communionem. Hic probat peregisse, ac per hoc receptos esse in pace Ecclesiae. Tres ergo formas
Abbreviated transcription (Latin):
cisttite tepebrttrũ. & transtulit or regnũ filu clari.¬
ttitis suȩ In crem̃tũ oꝑrĩ eoꝵ: cũ scientia ualt
fieri ut non ignorent fidei suȩ spem: Tunc em̃
formi & sitibiles sunt si aduertunt quȩ ꝓfide
ꝓmissci sunt: & quant eisit potentia głȩ maiesteo¬
tis dĩ in pacientia : ut longa expectttione sus¬
tincat humanũ geniis. ꝙ inreuerentiam suam
non solũ negligit creatorẽ uerũ ꝑseqͥt᷑ amantes
eum ut & psi sonilit̃ pacientes sint ut fubportens
ꝓbrti & maledictti infideliũ uelsi mllatafuerit
pressura: expertantes iuditiũ di neo dubittanrtes
de cõ Magis aut̃ gaudontes inꝓmissei uitti cũ

Expanded text:
tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae. Incrementum operum eorum cum scientia vult fieri, ut non ignorent fidei suae spem; tunc enim firmi et stabiles sunt, si advertant quae pro fide promissa sunt, et quanta sit potentia gloriae majestatis Dei in patientia; ut longa exspectatione sustineat humanum genus, quod irreverentia sua non solum negligit Creatorem, verum persequitur amantes eum: ut et ipsi similiter patientes sint, ut supportent probra et maledicta 264 infidelium, vel si illata fuerit pressura, exspectantes judicium Dei, nec dubitantes de eo, magis autem gaudentes in promissa vita cum
Abbreviated transcription (Latin):
fide xp̃ĩ didicerent: Nectm mentis ficda clieatio
&yobur fidei. dũ inconsulte aliqrid atque inpe¬
rite conficeret. laboris suis fructũ aunt teret:
Noc em̃ libent̃ accepto fertur qđ deuotosit ammo
& prudent̃ fruccificantes & eres cntes inagintione
di: momĩ untute robur accipi entes. sedm potentiã¬

Expanded text:
fide Christi didicerant, ne tam fida mentis dicatio, et fide Christi didicerant, ne tam fida mentis dicatio, et robur fidei, dum inconsulte aliquid et imperite conficeret, laboris sui fructum amitteret. Hoc enim libenter accepto fertur, quod devoto fit animo, et prudenter. Fructificantes et crescentes in agnitionem Dei, in omni virtute robur capi
Abbreviated transcription (Latin):
erederenstis filiũ suumgãs ei refert moratioribsuis
De inde ꝓpt̃ cantutẽ quam habebant inscõs fidi.
quia ꝓhoc spes frma est apud hũ qua remine¬
rtitũrus creditꝰ credentes ut tliligentes se iiucẽ
auctorem xp̃o cuiꝰ nomen ꝑuente ad om̃s gentes
ut multiplicent᷑ infide eiꝰ Etest frucci ficdort᷑¬
& crescens sic̃ & unobis exquadie audistis & cognos¬
uistis grãmdĩ oruertaitẽ. ꝓut elidicistis abefitt dilec¬
to conseruo nr̃o qͥest fidelis ꝓuobis minister xp̃i.
qui etiam notton fecit nobis ur̃am dilectionẽ inspr̃i
Exemplã cetereirum gentiũ hosretres er& fructũ
icarne est sed inspr̃i  Idcirco &nos eoequadie audi¬
umus non cessamus: ꝓuobis orantes & postu lantes.
utre ple amim agnitione uolũtatis eis momi
sapi entia & intellectu spiritidi. in hoc ut ambuletis
digne dõ : ad om̃e placitũ mom̃i opere bono: Audiens
tio nabili oꝑe explorent deuotionẽ quam audita

Expanded text:
credere istis Filium suum, gratias ei refert in orationibus suis. Deinde propter charitatem, quam habebant in sanctos, fidi quia pro hac spes firma est apud Deum, qua remuneraturus creditur credentes et diligentes se invicem, auctore Christo, cujus nomen pervenit ad omnes gentes, ut multiplicentur in fide ejus. Et est fructificans et crescens, sicut et in vobis, ex qua die audistis et cognovistis gratiam Dei in veritate, prout didicistis ab Epaphra dilecto conservo nostro, qui est fidelis pro vobis minister Christi, qui etiam notam fecit nobis vestram dilectionem in spiritu. In exemplum caeterarum gentium nos crescere et fructum in carne est, sed in spiritu. Idcirco et nos ex qua die audivimus, non cessamus pro vobis orantes et postulantes; ut impleamini agnitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spiritali in hoc, ut ambuletis digne eo ad omne placitum in omni opere bono. Audiens tionabili opere explerent devotionem, quam audita
Abbreviated transcription (Latin):
o losenses pserdo apłi.cuertere Nitebant᷑.
ut post predicationẽ epafre fuie ao cippi pin¬
lose phicis disputcitiombus tretrent simubi¬
citeitẽ mentis eoꝵ Ne sꝑnerent rtitiones ele¬
mentore qͥb quasi gubernato tutt hmana.

Expanded text:
olossenses pseudoapostoli evertere nitebantur, ut post praedicationem Epaphrae sive Archippi philosophicis disputationibus irretirent simplicitatem mentis eorum: ne spernerent rationes elementorum, quibus quasi gubernatur vita humana.
Abbreviated transcription (Latin):
gratꝰ graẽdei. Qm̃ futurauite ꝓmissaest xp̃ĩanis. Ideoque
qui nunc in hac uita auxilisep̃i mimitus quit. infide
uite promisse cuuit: Hino enim imagine illius contẽ¬
platur. quasi pignus habens uitȩ futurae: quȩ ꝑdeo
Nutũ xp̃i. amore nobis que sitti estñł linc ergo non est

Expanded text:
gratus gratiae Dei. Quoniam futura vita promissa est christianis, ideo gratus gratiae Dei. Quoniam futura vita promissa est christianis, ideo qui nunc in hac vita auxiliis Dei munitus vivit, in fide vitae promissae vivit. Hic enim imaginem ejus contemplatur, quasi pignus habens vitae futurae, quae per Dei nutum Christi amore nobis quaesita est. Hic ergo non est
Abbreviated transcription (Latin):
subpeccato non esse ꝓfitemir. quia fides extrahit hominẽ ad lege
ut iustussit. Ergo sidicͫ nos legipeccatores inuenimur : Qiua
qui sublege sunt : submuledictio sunt Sicnim quȩ dextruxi
hȩc iterum re ȩdifico p̃utiricatorem me constituo. Absolutũ e.
qui accedens ad xp̃m. reliꝰquidlegem: Deseruo enĩ fit liber:
Qđ suterum redeat adlegẽ. ipse sui accusator ex istat: quia ftactũ.
suum condempnat: Ego enĩ ꝑ legẽ legi mortuus sumut dõuiuc̃:
Hoc dicit : quia ꝑ legem fidei. mortiuis est loge moysi: Moritur
emulus uestigicꝰeius nulla mũdi concupiscentit capitur : ut
deo iiueni mundo mortuius iudeatur.: Qui eni nonagit
quȩ nundi sunt. uł erroris. mortuus mundo .ẽ:liuo dut̃
lam non ego seduuit qui inme estxp̃s. N onest ambiguum
dignodum donat peccatta: ipse uiuit uullo. Filiꝰ enĩ p̃sidio:
ereptꝰ est mora: Quod uero nunc uiuo in carne. infide uiuo
filio dei  Quidilex me. & tradidit se prome: Non sumin¬¬

Expanded text:
sub peccato nos esse profitemur; quia fides extrahit hominem a Lege, ut justus sit. Ergo si damus nos Legi, peccatores invenimur; quia qui sub Lege sunt, sub maledicto sunt. Si enim quae destruxi, haec iterum reaedifico, praevaricatorem me constituo. Absolutum est quia accedens ad Christum, relinquit Legem; de servo enim fit liber. Quod si iterum redeat ad Legem, ipse sui accusator existit: quia factum suum condemnat. Ego enim per Legem Legi mortuus sum, ut Deo vivam. Hoc dicit, quia per legem fidei mortuus est legi Moysis; moritur emulus vestigiorum ejus, nulla mundi concupiscentia capitur; ut Deo vivens, mundo mortuus videatur. Qui enim non agit quae mundi sunt, vel erroris, mortuus est mundo. Vivo autem, jam non ego, sed vivit, qui in me est, Christus. Non est ambiguum,digno dum donat peccata, ipse vivit in illo; ejus enim praesidio ereptus est morti. Quod vero nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit se pro me. Non sum in
Abbreviated transcription (Latin):
Noncm̃ quȩro quȩ urã sunt: seduos Ostendit ideo
senolle acciꝑe abors ut illos ipsos lucraretur ũtin¬
telligentes quia pecuniae ꝓponent costandem
cognoscerent afectũ lliuis erga se : Necenim
debont fili parentibusthes aurizart: sed pa¬
rentes filus Eatrẽ secoꝵ significat : siut in
prima ȩpła dicit: Percuuangłmn ego uos genui
Carnales tam̃ parentessunt : qui filus ehesaurizarT
Hamspiritales a filuis digñu est. ut accipiant sũ ptꝰ
ad sustondam uitam p̃sentem: Ponerum malignũ

Expanded text:
nim quaero quae vestra sunt, sed vos. Ostendit ideo se nolle accipere ab eis, ut illos ipsos lucraretur; ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga se. Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. Patrem se eorum significat, sicut in prima epistola dicit: Per evangelium ego vos genui . Carnales tamen parentes sunt, qui filiis thesaurizant; nam spiritales a filiis dignum est ut accipiant sumptus ad sustentandam vitam praesentem. Non enim magnu
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos subuerterant : non tam̃ aliud abeo quã apłi annuntiabant
Qđ hi pseudo apłi. aliud .eẽ asscrebant : ad inuidict̃ apłi qui
cos instruxerat :: Et ut galuthas ꝑ hanc fillatiam circũ uenirent.
necesseerat ut cuuangłm apłi aliud eẽ dicerent quã qđ mtio
salucitoris docebati. Hoc autemẽe. uerum. qđa abcis cũ legis
ueteris concordict predicabatur. Hi sunt qui questiores
fecer̃ pcuilo & barnabȩ ele hacre sicut comtinetur in actis
circũ ciderentur morc moysi & iuduiz arent : suluesse non

Expanded text:
qui eos subverterant; non tamen aliud ab eo, quod apostoli annuntiabant, qui eos subverterant; non tamen aliud ab eo, quod apostoli annuntiabant, quod hi pseudoapostoli aliud esse asserebant ad invidiam Apostoli, qui eos instruxerat. Et ut Galatas per hanc fallaciam circumvenirent, necesse erat ut Evangelium Apostoli aliud esse dicerent, quam quod ratio Salvatoris docebat: hoc autem esse verum, quod ab eis cum legis veteris concordia praedicabatur. Hi sunt qui quaestiones fecerunt Paulo et Barnabae de hac re, sicut continetur in Actibucircumciderentur more Moysis, et judaizarent, salvi esse non
Abbreviated transcription (Latin):
cuuangłm. Euuangłm bonũ nuntium est: Ac ꝑ hoc.
& lexuetus euuangłm est: excepta leg factoꝵ: sed hor patiꝰ
in quo qđ promissumest solutũ est: ꝑ qđ peccatores adm
dulgentium conuocantur: Mirterigͦ ideo sedicit : qui a
de optimo et maximo benefitio decidentes manciparunt
se legi factoꝵ. ut ꝑderent qđ fuerant consecuti : Vit deac¬
cept lib̾tate reuerterent inseruitutẽ cito eũsi: Cũ
mos sit ut paulicam aliquis demulo transeat adbo¬
nũ : hi autem debono ficile transducti sunt ad oꝑa curnis:
quȩ sunt grauia:: Raro enim contingit. ut quis delitid
confugut ad exitia: Ac ꝑ hoc ad minctur ad hebitudinẽ
illoꝵ qui in securitute positelabori se subitier inani Tale est
sinauta in sanus stans in partude tẽpestate securus laxet
canauẽ in altũ ut ꝑturbetur diuersis procellis: Itti & hi ꝑ
stulticiam subiecerunt. se. ut dolores paterentur pudoris
In aliud ergo cuuangłm uocan fuerant : quã qđ hi predicabant

Expanded text:
Evangelium. Evangelium bonum nuntium est, ac per hoc et lex vetus Evangelium est excepta Lege factorum: sed hoc potius in quo, quod promissum est, solutum est, per quod peccatores ad indulgentiam convocantur. Mirari ergo ideo se dicit, quia de optimo et maximo beneficio decidentes, manciparunt se Legi factorum; ut perderent quod fuerant consecuti, ut de accepta libertate ruerent in servitutem, cito eversi: cum mos sit ut paulatim aliquis de malo transeat ad bonum, hi autem de bono facile traducti sunt ad opera carnis, quae sunt gravia. Raro enim contingit, ut quis de laetitia confugiat ad exitia: ac per hoc admiratur hebetudinem illorum, qui in securitate positi, labori se subjecerunt inani. Tale est, si nauta insanus stans in portu, de tempestate securus, laxet navim in altum; ut perturbetur diversis procellis: ita et hi per stultitiam subjecerunt se; ut dolores paterentur pudoris In aliud ergo evangelium vocati fuerant, quam quod hi praedicabant,
Abbreviated transcription (Latin):
Vt & qͥ habent uocores. tat sint quasi non habentes
Iuia enĩ mũdi finis iꝓroinũ est non debere adrȩ
generãdũ ẽt̃ solli eitos neq adusum ipsum deditosutꝓ
pensiores &uigilã tes indiuinis oꝑib exercitati circa
curã legis inminẽtiplio repugnetq: Pressure erã erun
qualos nũquã fuerurgt Et multi casurissint inlaqueũ
dicboli Deniq nullus nr̃m uult tepore suohȩc prouie¬
hire itãqua predicitas a saluatore pressuras : idõ sic̃ no

Expanded text:
non habentes. Quia enim mundi finis in proximo est, non debere ad generandum esse sollicitos, neque ad usum ipsum deditos: ut propensiores et vigilantes in divinis operibus, exercitati circa curam Legis, imminente praelio repugnent. Pressurae enim erunt, quales numquam fuerunt, et multi casuri sunt in laqueum diaboli: denique nullus nostrum vult tempore suo haec provenire, timens praedictas a Sal
Abbreviated transcription (Latin):
dia fiat incorpore quierĩ mpace uo¬
cant᷑ patientię debent studere ne
pacis nara soluant᷑ : Sicut inomib:
eccłȩnis scoꝵ doceo Hoc dicto hortatꝰ
illos ut quȩ precipit faciait. quando
similiter se eccłȩ siis scoꝵ predicare testat᷑:¬
A ut auob̾ uerbũ dei ꝓfectũ est. aut muos
solos deuenit: arguentis uerbã sunt:
Sic enĩ inflati erant quasi ipsis ꝓmis¬
sa fuiss& hȩc salus tiet exẽplo eoꝵ
cȩterȩ gentes uocaren tur adfidẽ.
aut non essent aliqui qͥpossent susci¬
pere grãm dei apłis predicantibus
Sic enĩ seiactabant quasi bene fitiũ
darent magis quam acciperent:
Accedentes ad fidẽ  unde dicit: aut
muos solos deuenit uerbum dei :
Omĩs enim qrnuult aliquidemere
qđ scit abaliis  non requiri. cũ
quodam fastidio accedit adeptionẽ
quasi beneficium prestaturũ uenden¬
ti : Idõ hec apłs arguit in corinthiis.
qr̾itilesse prebebant elatione uerita

Expanded text:
dia fiat in corpore. Qui enim in pace vodia fiat in corpore. Qui enim in pace vocantur, patientiae debent studere; ne pacis jura solvantur. Sicut in omnibus Ecclesiis sanctorum doceo. Hoc dicto hortatur illos; ut quae praecepit faciant; quando similiter se Ecclesiis sanctorum praedicare testatAn a vobis verbum Dei profectum est, aut in vos solus devenit? Arguentis verba sunt; sic enim inflati erant, quasi ipsis promissa fuisset haec salus; et exemplo eorum ceterae gentes vocarentur ad fidem, aut non essent aliqui, qui possent suscipere gratiam Dei, apostolis praedicantibus. Sic enim 160 se jactabant quasi beneficium darent magis quam acciperent, accedentes ad fidem; unde dicit: Aut in vos solos devenit verbum Dei. Omnis enim qui vult aliquid emere, quod scit ab aliquibus non requiri, cum quodam fastidio accedit ad emptionem, quasi beneficium praestiturus vendenti. Ideo hoc Apostolus arguit in Corinthiis, qui tales se praebebant elatione vanitat