comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m decliuitatẽ colł. Et licet sic eẽt
altus. ñ ascendebat tam̃ usq ad fabri¬
cam tẽpli. nec ipsiꝰ aspectum prohi¬
bebat. Erat autẽ murus iste ad occi¬
dentẽ simplex: ⁊ nullam hñs portã.
In ut᷑q uͦ late. ⁊ in fronte oriental
habebat portieꝰ. circũiacentes: instar
cl aristri monachoꝵ. In qͥb erant co¬
iumpue siguloꝵ lapidum diũsicolo¬
res cũ basib argenteis. Camera uͦ por¬
ticuũ. et laquearia cedrina erant.
Latitudo uͦ porticus. triginta cubito¬
rum erat. In lat̾e meridiano erant
.iiͦiͦi. porte. duplices ualuas habendes
quȩ laminis aureis ⁊ argenteis miro
oꝑẽ erant decorate. Euisdem numeri
et eisdem scematis. erant porte in
iatere septemtrional. In his sedebant
ianitores. ut arcerent immundos ab
ingressu huiꝰ atrii. Porro in orienta¬
factas. In angui huiꝰ frontis. erant
aue porte modice ꝑ qͥs ascende bãt
mulieres ad offerendum. Nel forte
ministri descendebant in occursum

Expanded text:
dum declivitatem collis. Et licet sic altus esset, non ascendebat tamen usque ad fabricam templi, nec ipsius aspectum prohibebat. Erat autem murus iste ad occidentem simplex, et nullam habens portam. In utroque vero latere, et fronte orientali, habebat porticus circumjacentes instar claustri monachorum, in quibus erant columnae singulorum lapidum diversi coloris cum basibus argenteis. Camerae vero porticuum, et laquearia cedrina erant. Latitudo vero porticus triginta cubitorum. In latere meridiano erant quatuor portae duplices valvas habentes, quae laminis aureis et argenteis miro opere decoratae erant. Ejusdem numeri, et ejusdem schematis erant portae in latere septentrionali. In his sedebant janitores, ut arcerent immundos ab introitu hujus atrii. Porro in orientafactas. In angulis hujus frontis erant duae portae modicae, per quas ascendebant mulieres ad offerendum. Vel forte ministri descendebant in occursum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad laquearia ascendebat: quia
legit᷑ in eiuangelio scissũ fuisse. a
sũmo usq deorsũ. De int̾iori scemate
suꝑioꝵ mansionũ. ñ legi nisi qͦd dũ
ꝯsũmaretur ȩdificiũ : positꝰ ẽ. lapiꝰ
in angulo suꝑior. ñ sine gͣndi omĩ¬
um admiratione. Cũ enĩ edifican¬
tes. eũ ⁊ in fundam̃to ⁊ in muro lo¬
care nit̾entur: ñ ẽ. inuentꝰ locꝰ eiꝰ.
donec in angulo suꝑior. Et postremꝰ
ominũ. conuenientissime posriꝰ. ẽ.¬
scdm qd̾ p̃dixerat dauid. Lapidẽ qͤm
reprobauer᷑ edificantes hic factus¬
tate uͦ mur ꝑ gyrũ affixa erant
aurea nerua. ad hominis maginitu¬
dinẽ. ꝓpt̾ aues abigendas. ut de
longe aspicientib quasi silua aurea
uideretur. ꝑ gyrum uͦ murs. erat
labium excerius: a qͦ dependebant ꝙͥ¬
des uuȩ auree. cũ pampinis aures.
adeo fabrefactis. ut sursũ aspicientio
inpariete erat domꝰ dext̃e .i. meridu¬

Expanded text:
usque ad laquearia ascendebat, quod usque ad laquearia ascendebat, quod legitur in Evangelio scissum fuisse a summo usque deorsum . De interiori schemate superiorum mansionum non legi, nisi quod, dum consummaretur aedificium, positus est lapis in angulo superiori, non sine grandi omnium admiratione. Cum enim aedificantes, et in fundamento et in muro eum locare niterentur, non est inventus locus ejus, donec in angulo superiori, et postremus omnium, convenientissime positus em reprobaverunt aedificantes, hic factutate vero muri per gyrum affixa erant aurea verna ad hominis magnitudinem propter aves abigendas, ut de longe aspicientibus, quasi silva aurea videretur. Per gyrum vero muri erat labium exterius, a quo dependebant grandes uvae aureae cum pampinis aureis, adeo fabrefactis, ut sursum aspicientibuin pariete erat domus dextrae, id
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines ꝓminentes. cherubin et
palmȩ. Hȩc quidẽ. in tabuł cedrinis
celatã erant. s auro tecta. uł in ipsis
tabuł aureis. Oracłm autẽ qđ dicit᷑
scã scõrum. habebat.xx. cubitos lon¬
habet ⁊ uiginti cubitos altitudinis.
quod intelligendũ ÷ de pariete inter¬
posito. int̾ sc̃a ⁊ oracłm. Sicut enim
in tabernaculo columpnȩ int̃ positȩ
fuert̃. qͥb appendebat᷑ uelũ: sic m̾¬
ñ ascendens in altũ. nͥ ꝑ uiginti cubi¬
tos. Decẽ cubitos qͥ suꝑerant. usq ad
laqͥ aria intactos relinqͦns. ut fumꝰ
aromatum ascendens de altar. ꝑ aꝑ¬
turam suꝑiorẽ libere intraret in ora¬
culum. Erat autẽ totꝰ paries dectus
auro . Anaglifa. cherubin. et palmaᷤᷤ
ad modũ parietũ. huic parieti appẽ¬
sum erat uelũ. de quatuor coloribus.
citi intexta erant cherubin tante
tenuitatis. ut parietis ñ ꝓhib̾et as¬
pectũ. Qd̾ totũ parietẽ oꝑiens: forte

Expanded text:
imagines prominentes, cherubim et imagines prominentes, cherubim et palmae. Haec quidem in tabulis cedrinis caelata erant, sed auro tecta, vel in ipsis tabulis aureis. Oraculum autem, quod dicitur Sancta sanctorum, habebat viginti cubitos lonhabetur, et viginti cubitos altitudinis, quod intelligendum est de pariete interposito inter sancta et oraculum. Sicut enim in tabernaculo columnae interpositae fuerunt, quibus appendebatur velum, sic innon ascendens in altum nisi per viginti cubitos, decem cubitos, qui supererant, usque ad laquearia, intactos relinquens, ut fumus aromatum ascendens de altari per aperturam superiorem libere intraret in oraculum. Erat autem totus paries tectus auro, habens anaglypha, cherubim et palmas ad motum parietum. Huic parieti appensum erat velum de quatuor coloribus, cui intexta erant cherubim tantae tenuitatis, ut parietis non prohiberent aspectum. Quod totum parietem operiens, forte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicunt. loco quod infra positũ est.
Subt̃ uͦ numo: ad qͦd ascendit᷑ nu¬
merando. ħ autẽ tabuiata sic erant
adiuncta muro. ut ei ñ hererent .i.
mitatib cuiꝰq tabulati: ut deambu¬
iantes ab imuria lapsus defendent᷑:
edificainit luriculas tamꝙͣ apodia¬
tiones. qͥ in regũ lat̾a uõcant᷑. In ꝑa¬
sy pomenon cancelli. de quoꝵ alti¬
tudine nescimꝰ nͥ de sup̃mo. qͦd ha
orro murꝰ
oꝑtus erat tabuł cedrinis. Etabib
n solarii affixa erant laqͥaria cedri¬
na. ẜatim̃itum uͦ domus: tectũ erat
tabulis abiegnis. Tabulata uͦ lat̃ũ
⁊ laqaria trabium. et pauim̃tũ ta¬
dulis aureis oꝑiebant᷑ eũ clauis au
templi. qd̾ auro ñ deg̾etur. ut uul¬
tus ingrediontiũ faceret auri lu¬
mine resplende. Porro in iunctu¬
ra tabularũ fecit anglifa .i. tor
naturas uł celaturas in iuncturs
fabrefactas. ne locꝰ iuncturȩ dep̾hen¬
di posset. In medio uͦ tabulȩ erant

Expanded text:
ter dicitur loco, quod infra positum est; ter dicitur loco, quod infra positum est; subter vero numero, ad quod ascenditur numerandum. Haec autem tabulata sic erant conjuncta muro, ut ei non haererent, id mitatibus cujusque tabulati, ut deambulantes ab injuria lapsus defenderentur; aedificavit luriculas, tanquam appodiationes, quae in Regum, « latera » vocantur, in Paralipomenon, cancelli , de quorum altitudine nescimus, nisi de supremo, quod orro murus ertus erat tabulis cedrinis, trabibus vero solarii affixa erant laquearia cedrina . Pavimentum vero domus tectum erat tabulis abiegnis, tabulata vero laterum, et laquearia trabium, et pavimenta tabulis aureis operiebantur cum clavis aurtempli, quod auro non tegeretur, ita ut vultus ingredientium faceret auri lumine resplendere. Porro in junctura tabularum fecit anaglypha, id est caelaturas, vel tornaturas in juncturis fabrefactis, ne locus juncturae deprehendi posset. In medio vero tabulae erant
Abbreviated transcription (Latin):
tos. et t̃eiũ septẽ. Qd̾ ad litceram qͥ¬
dam tradunt factum. ut insuꝑiori¬
ħ tabulatis. manentes ñ impediren¬
tur ad respiciendũ inferiꝰ. ꝑ obsta¬
culum inferioꝵ. hebreus tam̃ dicit
tria tabulata parẽ habuisse latitu¬
dinem. ut si a sumo usq ad imũ plũ¬
bata centarii dimitt̾etur eoꝵ ꝑpen¬
aetur eqͣlitas. Ueruntam̃ inferius
tabulatũ qͥnq cubitoꝵ erat. Mediũ¬
uͦ sex. quia suꝑior murꝰ artior factꝰ.
qͣsi ꝑ cubitũ retractꝰ erat. Uitimũ uͦ
tabulatũ: septẽ cubitos habebat ꝓ
retractatione muri suꝑtꝰ. similider
facta. Fuer qͥ dic̾ent inferiꝰ tabula¬
tum septẽ fuisse cubitoꝵ. et mediũ
sex: ut ascendendo artarent᷑ tabula¬
ta. sicut ⁊ murꝰ. et corrigunt litt̾am.
ꝓ subt̾. ponendo suꝑ. Hei etiã legunt
subt̃. dicentes tabuatũ quod subt̃
erat: ñ loco s nimi̾o. Sicut enĩ altũ
dicit᷑. ⁊ ꝓfundũ ⁊ sup̃mum. sic ⁊ sub¬

Expanded text:
tos, et tertium septem. » Quod ad litteram qutos, et tertium septem. » Quod ad litteram quidam tradunt factum, ut in superioribus tabulatis manentes, non impedirentur, ad aspiciendum inferius, per obstaculum inferiorum. Hebraeus tamen dicit tria tabulata parem habuisse latitudinem, ut si a summo usque ad imum plumbata caementarii dimitteretur, eorum perpenderetur aequalitas. Verumtamen inferius tabulatum quinque cubitorum erat iarctior factus, quasi per cubitum retractus erat. Ultimum vero tabulatum septem cubitos habebat pro retractione muri superius similiter factum. Fuerunt qui dicerent inferius tabulatum septem fuisse cubitorum, et medium sex, ut ascendendo arctaretur tabulata sicut et murus. Et corrigunt litteram, pro « subter, » ponendo, super. Vel etiam legunt, « subter, » dicentes, « tabulatum quod subter erat, » non loco, sed numero. Sicut enim altum dicitur, et profundum, et supremum, sic et sub
Abbreviated transcription (Latin):
altum ut dicit iosephus usq ad celsitu¬
diem templ. Et fecit in templo. fe¬
nestras obliquas.i. exteriꝰ angustas. et
nnt̾ius obliqͣndo diffusas. Has excogita¬
uit salomon. Trabes autẽ posuit in do
moꝑ transũsum. ꝑ tria loca. in sum¬
mitatib tͥum mansionũ. ad eo longas.
ut forinsecꝰ capita earũ promin̾ent
exit᷑q parte. Et edificauit suꝑ capita
formsec̃ prominentia. tria tabulata
addeambulandũ circa temptũ. que
⁊meuuangelio pinnacula tẽpli di¬
cunt᷑. qͣ qͣm facta sint in utͦq latere
satis elucet. Quomͦ autẽ fuerint in
fronte orientali ⁊oceidentali. ñ memi¬
nime legisse. nec suꝑ hoc tnͥ sompni¬
are aut licet aut libet. s quod ibi fue¬
rint: ereditur. Qd̾ uidet᷑ uelle iose¬
phus. eũ agit de eũsione templi. Lati¬
tudo uͦ tabulatorũ diffẽns erat. Ta¬
bulata uͦ quod erat subt̃. qͥnq cubitoᷤᷤ
habebat latitudinis. ⁊ mediũ sex cribi¬

Expanded text:
altum, ut dicit Josephus, usque ad celsitualtum, ut dicit Josephus, usque ad celsitudinem templi, et fecit in templo fenestras obliquas, id est exterius angustas, et interius obliquando diffusas: has excogitavit Salomon. Trabes autem posuit in domo per transversum per tria loca in summitatibus trium mansionum adeo longas, ut forinsecus capita earum prominerent ex utraque parte. Et aedificavit super capita forinsecus prominentia tria tabulata, ad deambulandum circa templum: quae in Evangelio pinnacula templi dicuntur . Quae quomodo facta esse in utroque latere, satis elucet. Quomodo autem fuerit in fronte orientali et occidentali, non memini me legisse, nec super hoc me somniare aut libet, aut licet; sed quod ibi fuerant creditur, quod videtur velle Josephus, dum ait de eversione templi. Latitudo vero tabulatorum differens erat. « Tabulatum enim quod erat subter quinque cubitos habebat latitudinis, et medium sex cubi
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est autẽ.pꝰ qͣdringentos ⁊
o ctoginta annos egressionis istł
de egipto: anno quarto regni salomo¬
nis: mense scd̾o. qͥ ⁊ius apud hebreos
dicitur. apud nos mayus: cepit salo
etatum p̃cedentiũ dicens ab abrahã.
fluxisse annos mille. iuiginti. a dilu¬
uio: mille qͣdringentos. ab adã. qͣti¬
or milia. centũ. ⁊ duos. Habebat au¬
tem domus. in longitudine cubitos
sexaginta. In latitudine uͦ: uagutti
sres quide anterior. qͦ sancto duieicͦ
erat ab oriente : xl. erat cubitoꝵ:¬
miongł didine. Reliꝗͣ pars ad occie¬
ancri: inginti cubitoꝵ erat. ⁊ dice¬
datr sca scorum. Porro i altitu¬
uine triginta cubitos habebat. usq
arpmum cabulatũ. suꝑ quod. scd̃a
mansio erigebat᷑ triginta cubitis.
mansis. erat sexaginta cubitoꝵ: usꝙ
mtercnũ tabusatum. quod erat dec¬
um domus. & sic tota templi alti
ores: sub una comp̃hendit. Et erat
porcicus ante faciẽ templi. habens
ongitudinẽ iuxta templi mensitram.

Expanded text:
actum est autem, post quadringentos et octoginta annos egressionis Israel de Aegypto, anno quarto regni Salomonis, mense secundo, qui Zius apud Hebraeos dicitur, apud nos Maius, coepit Saloaetatum praecedentium, dicens ab Abraham fluxisse annos mille viginti, a diluvio mille quadringentos, ab Adam tria millia centum et duos. Habebat autem domus in longitudine cubitos sexaginta, in latitudine vero viginti. Pars quidem anterior, quae sancta dicitur, et erat ab Oriente quadraginta cubitolongitudine. Reliqua pars ad occidentem viginti cubitorum erat, et dicebatur Sancta sanctorum. Porro in altitudine triginta cubitos habebat, usque ad primum tabulatum, super quod secunda mansio erigebatur triginta cubitis, mansio erat sexaginta cubitorum, usque ad tertium tabulatum, quod erat tectum domus. Et sic tota templi altitores sub una comprehendit. Et erat porticus ante faciem templi, habens longitudinem juxta templi mensuram se
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Septena ũsuum retiacula. e¬
rant in capitello uno. ⁊d⁊̃ septẽ or¬
dines. habentes eandẽ celaturã. to¬
tũ circuitũ capidelli ꝑ gyrũ occu¬
pantes. Nel ab inferiori parde capi¬
telli usq ad sup̃mam: erant isti sep¬
tem ordines dispositi ascendendo.
Suꝑ capitellũ uͦ erat funiculꝰ qͥsi.
suꝑ qͥm positũ erat retiacłm tegenᷤ
eiꝰ summitatẽ. R descendens aliqͣn¬
tulum circa lat̾a capitell in circui¬
dui. In cuius extͤmitate depende¬
bant in duob ordinib malograna
ta ducenta. In epistilio quoq colũp¬
ne. suꝑ qͦd sedebat capitellum. depende¬
bant malogranata. Legitur enĩ quod
capitella erant suꝑ sumitatẽ malogͣ¬
natoꝵ eiꝰdẽ ꝯpositionis cuiꝰ erat alta
columpna. De ꝯpositione uͦ basiũ. ñ
legi. hȩȩ due colũꝑnȩ ꝓpriis nominib

Expanded text:
rent. « Septena versuum retiacula erent. « Septena versuum retiacula erant in capitello uno, » id est septem ordines habentes eamdem caelaturam, totum circumitum capitelli per gyrum occupantes, vel ab inferiori parte capitelli, usque ad supremam, erant isti septem ordines dispositi ascendendo. Super capitellum vero erat quasi funiculus, super quem positum erat retiaculum tenens ejus summitatem, et descendens aliquantulum circa latera capitelli in circumitum. In cujus extremitate dependebant in duobus ordinibus ducentis malogranata. In epistylio quoque columnae, super quod sedebat capitellum, dependebant malogranata. Legitur enim quod capitella erant super summitatem malogranatorum. Ejusdem compositionis erat columna altera. De compositione vero basium non l
Abbreviated transcription (Latin):
menon. habentes in medio sui.spa¬
etum decem cubitoꝵ. sedm latitudi¬
nem porte tẽpli. Quarũ tał erat cõ¬
posicio. St̾ilus uł stipes columpnȩ.¬
habebat decẽ ⁊ octo cubitos altitudi¬
nis. ñ planꝰ s ualliculatus. habens in
eircuitu canales cauationis. qͣtuor
digitorũ. ⁊erat fusił. Et lignea duo¬
decim cubitoꝵ ambiebat illũ. siqͥs
uellet roconditatẽ cingẽ. Hel forte
in medio columpne. linea opere fusi¬
u circũducta erat. Epistiliũ uͦ colũ¬
pne. suꝑ qͦd locandũ erat capitellũ
lacius stipite. ⁊ rotundũ oꝑe reticu¬
iato celatũ. Capitellũ autẽ suꝑpo¬
situm epistilio fusue erat. et qͥnq eu¬
bitoꝵ altitudinis. In sup̾ma parce
erat liliatũ. Lat̾a uͦ ipsius. ex omni
parte in modũ retis ⁊⁊ cathenarum
erant contexta. ad eo artificiose. ut
recia ⁊ cathene magis uidetitur
apposita. ꝙͣ inseulpta. Uł qͥa solida
ñ erant. ꝑforata undiq fusa st̃
ut conexiones retis formã expͥme¬

Expanded text:
sui spatium decem cubitorum secundum latitudinem portae templi. Quarum talis erat compositio: Stylus, vel stipes columnae octodecim habebat cubitos altitudinis; non planae, sed valliculatus, habens in circumitum canales cavationis quatuor digitorum, et erat fusilis, et linea duodecim cubitorum ambiebat illum. Si quis vellet rotunditatem tangere, vel forte in medio columnae, linea fusile opere circumducta erat. Epistylium vero columnae super quod locandum erat capitellum latius erat stipe, et rotundum opere reticulato caelatum. Capitellum autem superpositum epistylio fusile erat, et quinque cubitorum altitudinis, et in suprema parte erat liliatum. Latera vero ipsius ex omni parte in modum retis et catenarum erant contexta, adeo artificiose, ut retia, et catenae magis viderentur apposita quam insculpta, vel quia solida non erant, perforata undique fusa sunt, ut connexiones retis formam exprime
Abbreviated transcription (Latin):
as decẽ m̃sas eiusdẽ sceniatis. s maio¬
ris qͣntitatis. qͥnq hinc. qͥnq inde. In¬
ẽ hec autẽ. posuit altare thimiama¬
tis. ⁊ uestiuit illud cedro. Qd etiam
dicitur alcare oraculi .i. corã oraeu¬
la. ꝑ hoc intelligit᷑. fuisse aliud alta¬
re. quã quod ȩdificauit moyses. Iiło
enĩ erat de lignis sechĩ. circumtectũ
ex om̃i parte auro. Istud autẽ erat¬
uestitum erat cedro. Proinde intelli¬
gitur hoc altare fuisse de lapidib
quos ferrum ñ tetigit. erat oper¬
tum ꝑ circuitũ tabuł cedrinis. s ꝯ
uie oꝑte erant ex omni parte lami¬
nis aureis. Cuiꝰ qͣntitatẽ ñ memini
me legisse. Iuud uͦ modicũ altare qd̾
fecit moyses in deserco: forte reposi¬
tum erat in scã scõrum. ñ adusus co¬
tidianos tymiamatis: s ad aliqͦs usus
singulares. qñ semel in anno ingre¬
diebatur sacerdos cũ sangume. hoc
apłs in sc̃a scoꝵ fuisse aureũ thuri¬
bulũ. Et hic erat ornatꝰ templ: in
interiorib.

Expanded text:
decem mensas ejusdem schematis, sed majores quantitatis, quinque hinc, et quinque inde. Inter haec autem posuit altare thymiamatis, et vestivit illud cedro, quod etiam dicitur altare oraculi, id est coram oraculo. Per hoc intelligitur fuisse aliud altare, quam quod aedificavit Moyses. Illud enim erat de lignis setim circumtectum ex omni parte auro. Illud autem vestitum erat cedro. Proinde intelligitur hoc altare fuisse de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et erat opertum per circuitum tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant ex omni parte laminis aureis, cujus quantitatem non memini me legisse. Illud vero modicum altare, quod fecit Moyses in deserto forte repositum erat in Sancta sanctorum, non ad usus quotidianos thymiamatis, sed ad aliquos usus singulares, quando semel in anno ingrediebatur sacerdos cum sanguine. Hoa sanctorum fuisse aureum thuribulum , et hic erat ornatus templi in interioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ignis oliuarũ decẽ cubitoꝵ ałtitudiniᷤ.
fantes suꝑ pauim̃tũ: in laterib arche
⁊habentes pedes obliqͣtos. quasi ad
iubilandũ. et eleuatos. opercos auro
purisimo. habentes aureas alas. sin¬
gulas qͥnq cubitoꝵ. Quarũ duc ex¬
tendebantur suꝑ archã. ⁊ obuiã sue
mentes: ꝯingebant᷑ suꝑ eã. degenteᷤᷤ
sanctuariũ infra se positũ. Alias au¬
tẽ duas exdendebant altrinsecꝰ ad pa¬
metes. itã ut ala uniꝰ tanget parietẽ
et ala alt̾ius parietẽ alterũ. Porro extͣ
parietẽ in sancta posuit m̃sam ad aqͥ¬
lonẽ. ⁊ candelabrũ ad austrũ. Int̃ qͦ
mediũ erat altare aureũ. qd̾ fecerat
moyses in deserto. S p̃ter illud can¬
delabrum : posuit alia candelabra
aurea eiꝰdẽ scematis. s maioris qͣnti¬

Expanded text:
ignis olivarum decem cubitorum altitudinis , » stantes super pavimentum, in lateribus arcae, et habentes pedes obliquatos, quasi ad deambulandum elevatos, opertos auro purissimo, habentes alas aureas, singulas quinque cubitorum, quarum duae extendebantur super arcam, et obviam sibi venientes jungebantur super eam, tegentes sanctuarium infra se positum. Alas autem duas extendebant altrinsecus ad parietes, ita ut ala unius tangeret parietem, et ala alterius parietem alterum. Porro extra parietem in sancta posuit mensam ad aquilonem, et candelabrum ad austrum. Inter quae medium erat altare aureum, quod fecerat Moyses in deserto. Sed praeter illud candelabrum, posuit alia candelabra aurea ejusdem schematis, sed majoris, quanti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarioꝵ. Hel forte indictio est. deter¬
minaca hominũ collectio. sicut co¬
hors.⁊ legio. & mittebat eos in lybanũ
cum seruis hẏram. decẽ milia. per
singulos m̃ses uicissim. ut duob m̃¬
sib reuertentes ad ꝓpͥa reqͥescerent.
ut qͣrto mense. pͥores ad laborẽ denu¬
o remearent. Et p̾erat adurã huic
indictionꝰ. Statuit salomon. octo¬
ginta milia. latomoꝵ .i. lapidi cesoꝵ.
inmonte: qͥb p̃fecit de isrłitis. qua¬
tuor milia. ⁊ trecentos. qͥ p̃cipie.¬
bant oꝑariis. Porro latomi. in iapi¬
dicina lapides grandes. ⁊ p̃ciosos
.i. marmoreos scopolabant. ⁊ qua¬
drabant. qui adeo grandes fuert̃ in
fundamento: ut dicit iosephꝰ. quodm¬
ti ex eis habebant in longitudine. eu¬
bitos .xx. in latitudine decẽ. in attto¬
dine qͥnqͦ. Quadratos quidẽ iapides
dolauerunt cem̃tarii salomonis: et e¬
mentarii hẏram. Dolatos uͦ: t̃paraue¬
runt biblii. polientes ⁊ sculpentes. n
solum lapides: s ⁊ligna. Est autẽ ui¬

Expanded text:
r. Vel forte indictio est, determinata hominum collectio, sicut cohors et legio. « Et mittebat eos in Libanum cum servis Hiram, decem millia per singulos menses vicissim, ut duobus mensibus revertentes ad propria requiescerent, » ut quarto mense priores ad laborem denuo remearent; « et praeerat Aduram huic indictioni. » Statuit autem Salomon octoginta millia latomorum, id est lapidiscesorum in monte, quibus praefecit de Israelitis tria millia, et trecenti qui praecipiebant operariis. Porro latomi in lapidicina lapides grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in longitudine cubitos viginti, in latitudine decem, in altitudine quinque. Quadratos quidem lapides dolaverunt caementarii Salomonis, et caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii polientes, et sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Bi
Abbreviated transcription (Latin):
de uiris. Fabuiant᷑ iudes ad erudan¬
dos laꝑides celeriꝰ: habuisse salomonẽ
sanguinẽ u̾miculi qͥ tamyr dicit᷑. qͦ
asꝑsa maͬmora: facile secabant᷑. auẽ
inuenit hoc mͦ. Erat salomoni strucio
habens pullũ. ⁊ incͥusus ẽ puliꝰ subua¬
se uitreo. Quẽ cũ uideret strucio sed
habere neqͥret : de deserto tulit u̾mi¬
culum. cuiꝰ sanguine liniuit uitrũ¬
⁊ confractũ ẽ. Uidens autẽ salomon
cacumen montis moria angustũ: de

Expanded text:
 millia. Fabulantur Judaei, ad eruderandos lapides celerius, habuisse Salomonem sanguinem vermiculi, qui tamir dicitur, aspersa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habere nequiret, de deserto tulit vermiculum, cujus sanguine linivit vitrum, et fractum est. Videns autem Salomon cacumen montis Moria, ubi ae
Abbreviated transcription (Latin):
et totã eiꝰ latitudinẽ tegebant. Et
qe artificiose sͥ adherebant. unt qnͣ
daudebant᷑ ext̃iores: claudebantur
simul int̾iores. Nullus enĩ in tẽplo
nocte remanebat: qͥ clauãet eas ui¬
ari cumq aꝑiebant᷑ extioros : apie¬
bant᷑ ⁊simul int̾iores. Propt̾ea dictũ :
ostium duplex erat. et se inuicem te¬
nens aperiebatur. Porro in pariete
aciiiꝰ d̾uo ostiola de lignis oluiarũ.
⁊postes anguloꝵ qͥnq ut in qͥnto
aigulo medio: cardines affixi starẽt.
atea qͦs ostiola mouebant᷑. Et erant
in ostioł anaglifa. qͥnq cherubin:⁊
palme. Quidã tam̃ diet̃ postes angu¬
loꝵ qͥnq sub audi. cubitoꝵ erant. In

Expanded text:
et totam ejus latitudinem tegebant. Et et totam ejus latitudinem tegebant. Et sic artificiose sibi adhaerebant, ut quando claudebantur exteriores, claudebantur et simul interiores. Nullus enim in templo nocte remanebat, qui clauderet eas interius. Cumque aperiebantur exteriores, aperiebantur etiam simul interiores, propterea dictum est: « Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Porro in pariete oraculi fecit duo ostiola de lignis olivarum, et postes angulorum quinque, ut in quinto angulo medio, cardines affixi starent circa quos ostiola movebantur, et erant in ostiola anaglypha, Cherubim et palmae. Quidam tamen dicunt postes angulorum quinque, subaudi, cubitorum era
Abbreviated transcription (Latin):
de ligius abiegnis. altrinsecꝰ. et utrũs
ostium duplex erat. et se imucẽ teners
aperiebat᷑. Et sculpsit in eis eherudin
et palmas. et celaturas ualde eminen¬
tes. et oꝑuit ea laminis aureis. ope
quadro ad regulã. Fores iste tantȩ ui¬
nustatis erant. ut etiã dauid̃ ꝓphanꝰ
de templi destructione: eas nomina¬
manus palmo. Quod forte notatur in
regũ: cũ dicitur. Oꝑe qͣdro ad regula.
Uerat altitudo earũ triginta cubi
oriente ñ erat murꝰ. S in regum est
dederminatio: uͥ dicit᷑ hostiũ dupler
erat. et se inuicẽ tenens aperiebat᷑.
Erat qppe spissitudo muri decẽ eubi
similit̾ decẽ. et ita ininuro orientali
altrinsecꝰ suꝑ erant qͥnqͤ cubiti. In
aꝑtura uͦ. erant qͣttior fores. duc ex¬
trinsecus. et due inttisecus. quarũ
unaqueq habebat latitudinẽ qͥnq
cubitoꝵ. Et erant sic artificiose po¬
sitȩ. ut clause qͣsi contimiũ parietẽ
facerent. ⁊intꝰ ⁊ excͣ. A parte.sͥm
nedio spissitudinis muri obiuabatit

Expanded text:
trinsecus, et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Et sculpsit in eis cherubim, et palmas, et caelaturas valde eminentes, et operuit omnia laminis aureis opere quadro ad regulam. Fores istae tantae venustatis erant, quod etiam David prophetans de templi destructione, eas nominamajus palmo. Quod forte notatur in Regum, cum dicitur, « opere quadro ad regulam. » Et erat altitudo earum triginta cubitoriente non erat murus. Sed in Regum est determinatio, ubi dicitur. « Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Erat quippe latitudo muri decem cubitsimiliter decem, et ita in muro orientali altrinsecus supererant quinque cubiti. In apertura vero erant quatuor fores, duae extrinsecus, et duae intrinsecus, quarum unaquaeque habebat latitudinem quinque cubitorum. Et erant sic artificiose compositae, ut clausae quasi continuum parietem facerent intus et extra. Apertae sibi in medio spissitudinis muri obviabant,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec de moueat qͦd aliqñ de ere. aliqua
auricalco dicunt᷑ facta. qͥa idẽ ẽ. Eñ
splendor ⁊ pulchritudo suruł erat auti
ut dicit iosephus. In hoc uestidrtlo as¬
cendebat᷑ ab atrio sacerdotũ .xii. gu
Aib sedm iosephũ. Quidã tam̃ dicint
septẽ scdm̃ uisionẽ ez echieł. Dieunt
enĩ inmultis concordare cõposicionẽtem¬
pli mat̾ialis: cũ ꝯpositione templi sp̃i¬
alis: qͦd uidit ez echiel.
dificauit autẽ salomon in circui¬
tu templi pꝰ uestibulũ. triginta
paruulas domos quȩ sui copulatiõs
totũ tẽpli spaciũ extͥnsecꝰ ambiebant.
harũ siigulȩ habebant. qnq eubito
latitudinis. ⁊ tantũdem longitudis.
et duodecĩ in altitudine. Ingressusq
earũ ita fec̃ adinuicẽ : ut ex alia ing̾¬

Expanded text:
Nec te moveat, quod aliquando de aere, aliquando de aurichalco dicuntur facta, quia idem est, cujus splendor et pulchritudo similis erat auro, ut dicit Josephus. In hoc vestibulum ascendebatur ab atrio sacerdotum dum Josephum. Quidam tamen dicunt septem secundum visionem Ezechielis, dicunt enim in multis concordare compositionem templi materialis, cum compositione templi spiritalis, quod vidit Ezechiel.dificavit autem Salomon in circumitu templi post vestibulum triginta parvulas domus, quae sui copulatione totum templi spatium intrinsecus ambiebant . Harum singulae habebant quinque cubitos latitudinis, et tantumdem longitudinis, et quindecim in altitudine. Ingressusque earum ita fecit adinvicem, ut ex alia ingr
Abbreviated transcription (Latin):
medio. et imꝑabat demoni egresso.
ut illud eũteret: in argumentũ suę
egressionis. et ita fiebat.
Nolo edificare tẽplum dño: sicut loqͣ¬
tus. ẽ. patrimeo. Precipe gͦ seruis cu¬
is ut precidant mͥ cedros de lybano.
Et mercedẽ eoꝵ dabo tͥ ꝙͣ petieris.
& rescripsit ei hẏrã dicens. Serui
mei deponent ligna de lybano. ad
mare ec deferent in ratib: usq
ad locum quẽ signaueris mͥ. In ꝑa¬
cessaria in cybos domui mȩȩ.Itaq
hyram dabat salomoni ligna cedri¬
na. et abyegna. quib habundant
sydonii. Salomon autẽ supplebat in¬
opiam illoꝵ in cyb̾. p̾bens hyram sin¬
guł annis. choros tritic. uiginti mi¬
lia. et docidẽ ordei. ⁊ totide batos
olei. eandemq uini m̃surã. Porro
salomon elegit oꝑarios de isrł. pro¬
selitos. De ifrłitis enĩ neminẽ fecit
seruire. & erat indictio trigita

Expanded text:
medio, et imperabat daemoni egresso, ut illud everteret in argumentum suae egressionis; et ita fiebat. Volo aedificare templum Domino, sicut locutus est patri meo. Praecipe ergo servis tuis, ut praecidant mihi cedros de Libano, et mercedem eorum dabo tibi quam petieris . Et rescripsit ei Hiram dicens: « Servi mei deponent ligna de Libano usque ad mare, et deferent ea in ratibus, usque ad locum quem signaveris mihi, cessaria in cibos domui meae. » Itaque Hiram dabat Salomoni ligna cedrina, et abiegna quibus abundant Sidonii. Salomon autem supplebat inopiam eorum in cibis, praebens Hiram singulis annis coros tritici viginti millia, et totidem hordaei, et totidem batos olei eamdemque vini mensuram. Porro « Salomon elegit operarios de Israel » proselytos. De Israelitis enim neminem servire fecit. « Et erat indictio triginta
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem. Uel ita. Pro duab reb. qͥa
strauisti gigantem. et dabis centum
prepucia. Hoc enim saul significauit ei
ꝑ seruos suos. Non habet rex neccesse
habere sponsalia.i. munera. uł do¬
nationem ꝓpter nuptias. nisi tanto
centum prepucia phylisteoꝵ.¬

Expanded text:
uxorem; vel ita: Pro duabus rebus, quia uxorem; vel ita: Pro duabus rebus, quia stravisti gigantem, et dabis centum praeputia, hoc enim significavit ei Saul per servos suos, non habet rex necesse habere sponsalia, id est munera, vel donationem propter nuptias, nisi tantum centum praeputia Philisth
Abbreviated transcription (Latin):
egrediebantur mulieres ex uniuersis
urbib. et cum instrumentis p̃cine¬
bant mulleres. Saul percussit mille
et respondebant uirgines. et dauid
decem milia. Audiens saul causam
uictorie potius attribui quam sibi:
dolens intra se ait. Quid ei super. ẽ.
nisi solum regnum: Et timuit ne a
respiciebat eum. Post dies inuasit sp̃c
missa lancea. quam tenebat: daiuid
psallentem putauit configere pari¬
eti. Daid autem declinauit ab eo
scdõ. Primo enĩ recesserat bello im¬
minente. Et post ea. Statuit eum
saul cyliarcham. Et ait. Filiam meã me¬
roldabo tibi.tantummͦ esto fortis. et p̃li¬
are bella dñi. Tractabat enĩ apud se
Non sit manus mea in eum : s manuᷤ
phylisteoꝵ. Cum autem debuit me¬
rob dari dauid: data est adriel mo¬
lathicȩ. Dilexit autẽ dauid michoi:
et placuit saul. Et ait ad eũ. In q̾na¬
b reb eris gener meus hodie. Quod
est in duab filiab meis. Nam alt̾ara
habuisti sponsam. alderam habebis

Expanded text:
egrediebantur mulieres ex universis egrediebantur mulieres ex universis urbibus; et cum instrumentis praecinebant mulieres: « Saul percussit mille; » et respondebant virgines: « Et David decem millia . Audiens Saul causam victoriae potius attribui David quam sibi, dolens intra se ait: « Quid ei superest, nisi solum regnum. » Et timuit ne a respiciebat eum. Post dies paucos invasimissa lancea quam tenebat, David psallentem putavit configere parieti. David autem declinavit ab eo secundo. Primo enim recesserat, bello imminente, et postea statuit eum Saul ciliarcham, et ait: « Filiam meam Merob dabo tibi, tantummodo esto vir fortis, et praeliare bella Domini. » Tractabat enim apud se: « Non sit manus mea in eum, sed manus Philisthinorum. Cum autem debuit Merob dari David data est Hadrieli Molathitae. Dilexit autem David, Michol, et placuit Saul, et ait ad eum: In duabus rebus gener meus eris hodie: » quod est in duabus filiabus meis. Nam alteram habuisti sponsam, alteram habebis
Abbreviated transcription (Latin):
suit in tabernaculo suo. Longo tem¬
pore post: talit illa in iherłm. Hebre¬
us non habet suo. Obhoc creditur.
quod in tropheum posuerit in taber¬
naculo dñi. Unde post ea  ab imelech
accepit gladium.Cum autẽ redissec
dauid a prelio: ait saul ad abner. De
qua stirpe est hic adolescens: Fotsan
uolens scire eru daturus ẽe̾t filiam.
Nec recognouit eum saul. quia ali¬
quandiũ absens fuerat. et alteratꝰ.
&& ꝑ exagitationem spiritus. factus
erat labilis memorie. & respondit
uł ꝑ execrationem. hebrei enim. se¬
pe nominant mala a contrariis eoꝵ
ut ibi. Benedic deo et morere. Cumq
quesisset saul a dauid quis ee̾t: ait. fi¬
lius sum serui cui ysay. Et tunc anma
ionathȩ conglutinata est anime da¬
uid. Et mnierunt fedus. et dedit iona¬
thas dauid uestimenta sua usq ad
phantes de prelio: & dauid dis¬
poneret ferre caput golie mnierłm.
nam ut ait iosephus hoc secum habe¬
bat. s hastam iam dedicauerat deo:

Expanded text:
posuit in tabernaculo suo: » longo temposuit in tabernaculo suo: » longo tempore post tulit illa in Jerusalem, Hebraeus non habet « suo. » Ob hoc creditur quod in trophaeum posuit ea in tabernaculo Domini. Unde postea Abimelech accepit gladium. Cumque rediisset David a praelio, ait Saul ad Abner: « De qua stirpe est hic adolescens? » Forsan volens scire, cui daturus esset filiam. Nec recognovit eum Saul, quia aliquandiu absens fuerat, et alteratus per excogitationem mali spiritus, factus erat labilis memoriae. Et respondit vel per exsecrationem. Hebraei enim saepe nominant mala a contrariis eorum, ut ibi: « Benedic Domino, et morere . » Cumque quaesisset Saul a David, quis esset, ait: « Filius sum servi tui Isai. » Et tunc anima Jonathae conglutinata est animae David, et inierunt foedus: et dedit Jonathas David vestimenta sua, usque aphantes de praelio, et David disponeret ferre caput Goliae in Jerusalem: nam, ut ait Josephus, hoc secum habebat, sed hastam jam dicaverat Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
saul armis suis. Et deposuit ea dauid:
quia non habebat armorum consu¬
etudinem. et tulit in manu bacłm
pastoralem. Et elegit de torrente
ralem.i. inuas quo lac mulgebat.
uł ferebat panem. et fundam ma¬
nu tulit.⁊ processit adũsus phyliste¬
um. Qui contemsit dauid ÷ait. Nũ¬
quid ego canis sum quia tu uenis ad
me cum baculo: Cui respondit da.
Tu uenis ad me cum armis. Ego au¬
tem uenio ad te in nomine dñ. ut
sciat hodie uniũsa ȩccła hȩc: quia
non in gladio saluat dñs. Cumq ie¬
eum in eodem loco: et tercio iactu de¬
iecit eum. et currens eduxit gladiũ
illius. ⁊ p̃cidit caput eius. hic fabu¬
santur quidam iudei. quod ferrum
galee ÷ lorice. obsequium p̃stitit dño.
dans locum iapidi: ut intraret ho
minem ad occidendum. Et obhoc :¬
deinceps circuncisio facta est cutel¬
lo ferreo. que prius fiebat petrino.
Fugerunt itaq phylistei. et isrł ꝑ
secutiis estͤ ͦusq ad portas acharon.

Expanded text:
Saul armis suis: et deposuit ea David, Saul armis suis: et deposuit ea David, quia non habebat armorum consuetudinem, « et tulit in manu baculum pastoralem, et elegit de torrente ralem, » id est vas quo lac mulgebat, vel ferebat panem, « et fundam manu tulit, et processit adversus Philisthaeum. » Qui contempsit David, et ait: « Nunquid ego canis sum, quia tu venis ad me cum baculo. Cui respondit David. Tu venis ad me cum armis, ego autem venio ad te in nomine Domini, ut sciat hodie universa ecclesia haec, quia non in gladio salvat Dominus. Cumque jeeum in eodem loco, et tertio jactu dejecit eum, et currens eduxit gladium illius, et praecidit caput ejus. Hic fabulantur quidam Judaei, quod ferrum galeae loricae obsequium praestitit Domino, dans locum lapidi, ut intraret ad hominem occidendum, et ob hoc deinceps circumcisio facta est cum cultello ferreo, quae prius fiebat petrino. Fugerunt itaque Philisthaei, et Israel persecutus est eos, usque ad portas Accaron.
Abbreviated transcription (Latin):
repudii. Mos erat euntib ad bellum
ut libellum repudii darent uxoribus.
ut si caperentur nec redirent usꝙ ad
tres annos. liceret uxorib nubere . Cũ
yreliantes. ecce ascendebat goliath tr
israheute a facie eiꝰ. & admirans da¬
uid. audiuit a plurib. iuirum qui ꝑ¬
cusserit istum dotabit rex et dabit
ei filiam suam. Cumq audiret eum
esyab frater eius talia sciscitantem:
increpauit eum timens. ne pugna¬
ret ut occumberet. Et responait da¬
ud. Quid feci ÷ slum quid non ũbum
est : Supple dignum increpatione :
Quasi diceret. Cur pro solo uerbo mere¬
pas me : Hel ita. Herbum tantum ẽ.
et non res.i. non animo pugnandi.
hoc dico: s ut rem sciam. Nunciata
autem sunt hec uerba dauid: ad saul.
Et ait ad regem. Ego seruus tuus pug¬
nabo adũsus phylisteum. Cumq pro¬
hiberet eum saul quia puer esset :
addidit. Ego seruus tuus int̃feci leo¬
nem. ⁊ ursum: cum inuasissent gre¬
gem. Erit igitur hic incircuncisus:

Expanded text:
repudii. Mos erat euntibus ad bellum, repudii. Mos erat euntibus ad bellum, ut libellos repudii darent uxoribus, ut, si caperentur nec redirent usque ad tres annos, liceret uxoribus nubere cui vpraeliantes, ecce ascendebat Goliath expIsraelitae a facie ejus, et admirans David, audivit a pluribus viris: « Qui percusserit istum, ditabit eum rex, et dabit ei filiam suam. » Cumque audiret eum Eliab frater ejus talia sciscitantem, increpabat eum, timens ne pugnaret et occumberet. Et respondit David. « Quid feci? Nunquid non verbum est  sup., dignum increpatione? » Quasi dicat: Cur pro solo verbo increpas me? Vel ita: Verbum tantum est, et non res, id est non animo pugnandi hoc dico, sed ut rem sciam. Nuntiata sunt ante verba David ad Saul, et ait ad regem: « Ego servus tuus pugnabo adversus Philisthaeum. » Cumque prohiberet eum Saul, quia puer esset, addidit: « Ego servus tuus interfeci leonem et ursum, cum invasissent gregem. Erit igitur hic incircumcisus q
Abbreviated transcription (Latin):
lactum est ut congregarentur
phylistiim adũsus isrł inp̃lia.
Porro saul et isrł castra metati st̃
inualle derebinti. sub qua iacob¬
absconderat ydola. Et egressus est
uir spurius de castris phylisteorum
golyat gecheus. de semine gygas¬
theo. Aititudinis sex cubitoꝵ et p̃al
mo. Iste spurius dictus est. quia
de ignobili patre .i. gentil.⁊ nobi¬
li matre .i. iudea natus erat. Spi¬
rus ⁊ hibrida dicitur. ignobił ex pa¬
tr. sicut man̾c̾er et nothus ex matͤ.
hc ex probrabat isrł. quod serui ee̾nt
mhylisteorum. ⁊ proponebat eis mono¬
machiam ita. ut quoꝵ uinceretur
achleca: scriu essent alioꝵ. hebrei
autem stupebant. et metuebant eũ
minis. Sic dicebat goliath.xl. dieb¬
no in exercitu. Et misit eis ysai per
manum dauid. ephi polente. et decẽ
panes. Et tribimo sub quo miita¬
bant. decemi formellas casei .i. decem
sectiones casei .i. decem genera ⁊ druer¬
sitades casei. Et precepit ei: ut secum
afferret pignora fratrum .i. libellos

Expanded text:
autem ut congregarentur Philisthiim adversus Israel in praelium. Porro Saul, et Israel castrametati sunt in valle Terebinthi, sub qua abscondit Jacob idola. « Et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum Goliath Gethaeus » de semine giganteo, « altitudinis sex cubitorum, et palmi . » Iste spurius dictus est, quia de ignobili patre, id est gentili, et nobili matre, id est Judaea natus erat. Spurius et hybrida dicitur ignobilis ex patre, sicut manzer, et nothus ex matre. Hic exprobrabat Israel quod servi essent Philisthinorum, et proponebat eis monarchiam, ita ut quorum vinceretur athleta, servi essent aliorum. Hebraei autem stupebant, et metuebant eum nimis. Sic dicebat Goliath quadvid in exercitu, et misit eis Isai per manum David ephi polentae, et decem panes, et tribuno sub quo militabant decem formellas casei, id est desectiones casei. Hoc est decem genera, et diversitates casei, et praecepit ut secum afferret pignora fratrum, id est libellos
Abbreviated transcription (Latin):
tratus saul: dixit ad eum. Fili mulie¬
ris uirum ultro rapientis. scio quia
in confusionem tuam diligis filium
ysai. non stabilieris eo utuente tu.
neq regnum tuum. Ad duc eum ad
me quia filius mortis ẽ. Et ait iona¬
thas. Quare morietur : Et arripuit
saul gladium: ut ꝑcuteret eum.
& declinauit ionachas ab eo contris¬
tatus : nec comedit panem in die
illa. Et egressus in agrum. fecit se¬
cundum quod condixerat dauid. R
cum dixisset puiero uttra te sut¬
sagittȩ : remisit puerum in ciuitatẽ
cum arcu et sagictis. Et surgens da¬
uid de latibulo : ad orauit tercio dm̃.
scilicet. uel ipsum ionachan. Et fleue¬
runt ualde. Iait ionathas. Quecum¬
q iurauimus stent in semptt̃num

Expanded text:
iratus Saul dixit ad eum: « Fili mulieiratus Saul dixit ad eum: « Fili mulieris virum ultro rapientis, scio quia in confusionem tuam diligis filium Isai, non stabilieris eo vivente tu, neque regnum tuum. Adduc eum ad me, quia filius mortis est. Et ait Jonathas: Quare morietur? et arripuit Saul lanceam, ut percuteret eum » Et declinavit Jonathas ab eo contristatus, nec comedit panem in die illa, et egressus in agrum fecit secundum, quod dixerat David. Et cum dixisset puero: « Ultra te susagittae, » remisit puerum in civitatem cum arcu et sagittis. Et surgens David de latibulo, adoravit tertio, Deum scilicet, vel ipsum Jonatham. « Et fleverunt valde, et ait Jonathas: Quaecunque jura
Abbreviated transcription (Latin):
ait ionathas. Egrediamur in agrum.
thas. quod quicquid boni uł mali mue¬
mret apud ꝑatrem indicaret ei. Et iu¬
rauerunt s mutuo fedus inter se. &
semen suum. Et addidit etiam ionathaᷤᷤ
de ierare .i. plurimum iurare. Quod
autem interpositum est: et requisiuit
añs de manu inmicor dauid. hoc de
suo addidit scriptor. in sp̃u preuidens
rum ut quidam uolunt s melius ẽ.
ut de sequenti die intelligatur. egre¬
dieris. et sedebis latens iuxta lapidẽ
ezel. et ueniens ad te post sollempni¬
tatem iaciam tres sagitas iuixta eũ.
quasi exercens me ad signum. Si dixe¬
ro puero qui tolet eas. ecce sagitte in¬
tra te sunt : pax tͥͤheni ad me. Qđ
si dixero. sagitte ultra te sunt: uade.
Dñs sit int̾ me et te usq in semꝑider¬
num. Porro pͥma die sollempnitatis
apparuit locus damd uacuus. Et si¬
luit saul. estimans d auid nundum
purificatum. Altera die requisitum
a rege excus auit eum ionathas. Et

Expanded text:
ait Jonathas: Egrediamur in agrum. ait Jonathas: Egrediamur in agrum. thas quod quidquid boni vel mali invenerit apud patrem, indicaret, et juraverunt sibi mutuo foedus inter se et semen suum. « Addidit etiam Jonathas dejerare, id est plurimum jurare. Quod autem interpositum est « requisivit Dominus de manu inimicorum David, hoc de suo addidit scriptor in spiritu, et rum, ut quidam volunt, sed melius est ut de sequenti die intelligatur, « egredieris, et sedebis latens juxta lapidem Ezel, et veniens ad te post solemnitates, jaciam tres sagittas juxta eum, quasi exercens me ad signum. Si dixero puero, qui tollet eas: Ecce sagittae intra te sunt, pax tibi est, veni ad me. Quod si dixero: Sagittae ultra te sunt vade, Dominus sit inter me et te usque in sempiternum. » Porro prima die solemnitatis apparuit locus David vacuus, et siluit Saul aestimans David nondum purificatum. Altera die requisitum a rege, excusavit eum Jonathas, et
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. Fugit autem dauid inde:
et uenit ad ionatham.⁊ conquereba¬
tur. Cui ionachas. Non morieris. Hic¬
hil grande uł parum faciet pater qd̾
non indicet michi. Cui dauid. Scit
pater tuus quia diligis me: et dicet.
Nesciat hoc ionathas. Niuit anima
tua : quia uno tantum ut ita dicam
gradu. ego et mors diuidimur. Gra¬
dum unum dixit parietem domus su¬
e. quo interposito euaserat manus
apparitor. Hebreus habet uno tantũ
passu. et est sensus. Mumum inter¬
uallum int̃ me et morteniͭ Fac gͦ ob¬
seero quod dicam. Cras erunt kalendȩ.
et ego abscondar in agro. usq ad ues¬
peram tercie diei. Si requisierit me
rex: quia sedere consueueram uixca
eum ad uescendum. dices ei. Roga¬
uit me dauid ut iret in bechleem. qͥa
uictime sollempnes sunt ibi omnib
contribunalib eius. Forte. erat neo¬
mena aliqua sollempnis per triduũ.
Quod si dixerit tͥ rex. bene: pax erit
seruo tuo. Sin autem fuerit iratus:
completa est inme malicia eius. Et

Expanded text:
ibus. Fugit autem David inde et venit ad Jonatham, et quaerebatur ei. Cui Jonathas: « Non morieris. Nihil grande, vel parvum faciet pater meus, quod non indicet mihi. Cui David: Scit pater tuus, quod diligis me, et dicet: Nesciat hoc Jonathas, vivit anima tua, quia uno tantum, ut ita dicam, gradu, ego et mors dividimur . » Gradum unum dicit parietem domus suae, quo interposito evaserat manus apparitorum. Hebraeus habet « uno tantum passu, » et est sensus: Minimum intervallum fuit inter me et mortem. « Fac ergo, obsecro, quod dicam: Cras erunt Kalendae, et ego abscondar in agro, usque ad vesperam tertiae diei. Si requisierit me rex, quia consedere consueveram, juxta eum ad vescendum, dices ei: Rogavit me David, ut iret in Bethlehem, quia victimae solemnes sunt ibi omnibus contribulibus ejus. » Forte erat neomenia solemnis aliqua per triduum. « Quod si dixerit tibi rex: Bene, pax erit servo tuo. Sin autem fuerit iratus, completa est in me malitia ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
presensisset michol. deposuit illum ꝑ
fenestram: et aufugit. Michol all¬
tem strauit lectulum. quasi egrotan¬
tis. In quo posuit statuam. et pellem
caprarum ad caput eius. similitual¬
nem capilloꝵ exprimens. et sagis sub¬
posuit iecur caprȩ spirans. expͥmens
anhelantem. Cumq sauu deprehes¬
osset sc̃ illusum ẽẽ. dixit ad michol.
cur dimisisti inimicum meum: Que
respondit. Timui. Dixit enim michi.
dmitte me. Auoquin interficiam de.
dauit autem fugiens. uenit ad samu¬
helem in ramatha. ⁊ indicauit ei oĩa
que fecerat s rex. Et abierunt ambo
inabaioth. qui est uicus in ramacha.
iss erat cimeus ꝓphetarum. Qd̾ cum
accepisset misit uctores in nabaioth
nt arriperent dauid. Qui cum uidis¬
sent propħas. et samuhel stantem sr̃
eos: factus est in illis spiritus dñi. &
ꝓphetabant. Misitq saul secundos ce
tertios nuncios: qui ⁊ ipsi prophetaue¬
runt. Et iratus saul abiit post eos. &
antequam ueniret in nabaioth. ingre¬

Expanded text:
praesensisset Michol, deposuit eum per praesensisset Michol, deposuit eum per fenestram, et aufugit. Michol autem stravit lectulum suum, quasi aegrotantis, in quo posuit statuam, et pellem caprarum ad caput ejus, similitudinem capillorum exprimens, et sagis superposuit jecur caprae spirans exprimens anhelantem. Cumque Saul deprehendisset se esse illusum, dixit ad Michol: « Cur dimisisti inimicum meum. » Quae respondit: Timui, dixit enim mihi: « Dimitte me, alioquin interficiam te. » David autem fugiens, venit ad Samuelem in Ramatha, et indicavit ei omnia quae fecerat ei rex, et abierunt ambo in Naioth, qui est collis in Ramatha, ubi erat cuneus prophetarum. Quod cum accepisset Saul, misit lictores in Naioth, ut raperent David. Qui cum vidissent prophetas, et Samuel stantem super eos, factus est in illis Spiritus Domini, et prophetabant. Misitque secundos, et tertios nuntios, qui et ipsi prophetaverunt, et iratus Saul abiit post eos, et antequam venirent in Naioth, ingre
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑcussit de phylistiim. ducentosui¬
ros. et afferens prepucia eoꝵ ad muans¬
rauit ea regi. Iosephus tamen dicit
abscidens sexcenta capita. uenit ad
regem. ⁊ nuptias exigebat. Et dedic
ei saul filiam suam licet inuitus. Cũ¬
q uideret eum apud dm̃ & homines
approbari. tuuit et ttactabat de
morde eius. nec iam metum celare ua¬
lens: dixit ionathe ⁊ seruis suis. ut oc¬
ciderent dauid. Qđ indicauit iona¬
thas dauid dicens. Ab scondere usq
mane. Cras loquar pͣro te. In crastinĩ
locutus est ionathas ad patrem. Cur
peccas in sanguine innoxio: Qui fec̃
salucem in ifrł. et opera cuiꝰ. ualde
sunt᷑ neccessaria. Et cuius morte. fiita
tua uidua uexabitur. & placatus sa
Et introduxit iona tas dauid adre¬
dauio phylisteos plaga magna. & i¬
uidit saul. Et iterum demon exagi¬
tabat eum. et dauid psallentem uo¬
luit sicut prius ꝑforare. Et fugit da¬
uid in domum suam. Misit autẽ saul
satcellites nocte circa domum: ut ma¬
ne egredientem occiderent. Quod cũ

Expanded text:
et percussit de Philisthiim ducentos viros, et afferens praeputia eorum, annumeravit ea regi. Josephus tamen dicit abscidens sexcenta capita venit ad regem; et nuptias exigebat, et dedit ei Saul filiam suam, licet invitus. Cumque videret, eum apud Dominum et homines approbari, timuit, et tractabat de morte ejus. Nec jam metum celare volens, « dixit Jonathae, et servis suis, ut occiderent David . Quod indicavit Jonathas David, dicens: « Abscondere, usque mane, cras loquar patri pro te. In crastinum locutus est Jonathas ad patrem. Cur peccas in sanguine innoxio, qui fecit salutem in Israel, et opera ejus tibi valde sunt necessaria, et cujus morte filia tua vidua vexabitur. Et placatus Sau» Et introduxit Jonathas David ad reDavid Philisthaeos plaga magna, et invidit Saul, et iterum daemon exagitabat eum, et David psallentem voluit, sicut prius, perforare, et fugit David in domum suam . Misit autem Saul satellites nocte circa domum, ut mane egredientem occiderent. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
serunt cum populo suo: usq ad ił¬
nicionem. et possederunt terram es
Tamen terra hec quam habuerunt
ultra iordanem non fuit de t̾ra pro¬
missionis. Qđ patet. quia moyses hãc
intrauit. Profectiq castra metati st̃
in campestrib moab: ubi transiorda¬
nem. iericho sita est.

Expanded text:
serunt cum populo suo, usque ad inserunt cum populo suo, usque ad internecionem, et possederunt terram ejus. Tamen terra haec quam habuerunt ultra Jordanem, non fuit de terra promissionis; quod patet, quia Moyses hanc intravit. « Profectique castrametati sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem Jericho sita est .