comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruit dicens. Hunc scio exparte : tunc adutẽ cognoscam
sicut & cognitus sum. Quod etiã ipsum caute accipiendũẽ
ne tantam putetur habiturus homo cognitionẽ dĩ quan¬
tam nunc habet hominis ds̃. Sed ꝓsuomodo ita ꝑfectã.: uter
nihil adhuc expectetur addendum. Utquam ꝑferte nunc
ds̃ noũ hominẽ . sedt̃i sic̃ ds̃ hominẽ: ita tunc ꝑfecte nouerit
homodõ : sed tam̃ sicut homodm̃. Neq enum ꝗa dictũ est.
estote ꝑ fecti sic̃ pat̃ ur̃ caelestis ꝑ fectus est: ideo aequali¬
tatem patris quam uerbum habet unigenitũ. sperare de¬
bemus : quãuis ñ defuerint qui& hoc futurũ putaue¬
rint: nisi forte quiddicant parum intellegimus. Egose
nunciarem uobis uerba eĩ. Timuistis enĩ ignẽ : & ñ ascendistis
inmontẽ. Quid est qđ ait egosequester & medius sui inter
uos & dnm̃. Siue utalia aeditio habet & egostabã inter dnm̃¬
& uos intempore illo ad nunciare uob uerbadnũ dicens.

Expanded text:
ruit dicens: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam ruit dicens: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. quod etiam ipsum caute accipiendum est, ne tantam putetur habiturus homo cognitionem dei, quantam nunc habet hominis deus, sed pro suo modo ita perfectam, ut ei nihil adhuc expectetur addendum: ut quam perfecte nunc deus nouit hominem, sed tamen sicut deus hominem, ita tunc perfecte nouerit homo deum, sed tamen sicut homo deum. neque enim, quia dictum est: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est, ideo aequalitatem patris, quam uerbum habet unigenitum, sperare debemus; quamuis non defuerint qui et hoc futurum putauerint, nisi forte quid dicant parum intellegimus. Quid nuntiarem vobis verba ejus. Timuistis enim ignem, et non ascendistis in montem. » Quid est quod ait, « et ego sequester, et medius fui inter vos et Dominum, sive, ut alia editio habet: » Et ego stabam inter Domiet vos in tempore illo, annuntiare vobis verba Domini;
Abbreviated transcription (Latin):
sentiã manifestatȩ diuinitatis dequa dubitare nemo
potest his uerbis usus est : Quodsi ita est. quid ꝓhibet de
ipso moyse hoc intellegi. In eo quod de illo dictũ ẽ. qđ facie
ad faciem locutus sit cum eo dñs. ut necipse aliquid oculis
uiderit p̃ter ignem. An aliquid amplius uidisse incelle¬
gitur ꝗ ascriptũ est eũ intra se innebulã ue nimbũ ubi erat
ds̃.: Sedetsi aliquid amplius uidit quã illi ñ eũ tam̃ mor¬
talibus oculis uidisse dĩ substantiã ex illis eĩ. urbis intellegi
potest: ꝗbus aitdõ. Si inuenigrãm antete: ostende mihi
temet ipsum ut scienter uideamte. Neq enĩ arbitrandũ ẽ.
hunc populũ cui moyses loquebatur sic tunc uidissedm̃
facie ad faciem quando inmonte loquebatur emedio ignis:
quẽ admodum a postolus dicit insine nos eẽ uisuros ubi ait:
uidemus nunc ꝑspeculum in enigmate tunc autẽ facie ad
faciem. Quid autẽ hoc & quantũ eẽt: consequenter ape¬

Expanded text:
aesentiam manifestatae divinitatis, de qua dubitare nemo aesentiam manifestatae divinitatis, de qua dubitare nemo posset, his uerbis usus est? quod si ita est, quid prohibet de ipso Moyse hoc intellegi in eo quod de illo dictum est, quod facie ad faciem locutus sit cum eo dominus, ut nec ipse aliquid oculis uiderit praeter ignem? an aliquid amplius uidisse intellegitur, quia scriptum est eum intrasse in nebulam uel nimbum ubi erat deus? sed etsi aliquid amplius uidit quam illi, non eum tamen mortalibus oculis uidisse dei substantiam ex illis eius uerbis intellegi potest, quibus ait deo: si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, ut scienter uideam te. neque enim arbitrandum est hunc populum, cui Moyses loquebatur, sic tunc uidisse deum facie ad faciem, quando in monte loquebatur e medio ignis, quemadmodum apostolus dicit in fine nos esse uisuros, ubi ait: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. quid autem hoc et quantum esset, consequenter ape
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs̃ ds̃nr̃ pepigit nobis cum foedus in oreb n com patrib nr̃is iniuit
pactum sednobis cum : ꝗ in p̃sentiarum sumus & iuuimus.
Facie ad faciem locutus est nobis inmonte demedio ignis.
Uos hic om̃s qui uiuentes hodie estis facie ad faciem locutus
hoc testamentũ quoꝵtunc recognitio factaest cũ axxannꝰ.
adbellũ : Quomodo ergo illis locutus est dñs ꝗhodie
uiuunt: Anquia ex Xannis & infra potuer̃ multi
tunc ee. qui hocbene meminissent alieni ab illa poena
ꝓmissionis. Ethos utiq appellat qui quã uis uiginti
annoꝵ & supra non essent quando ds̃ in monte loquebatur
ut numerari tunc possent: potuer̃ tam̃ẽe X&VIIi &
facta & dicta s̃ & uidere & audire & memoria retinere.
Sed quid est qđ ait facie ad faciem locutus est aduos. Quos
paulo ante maxime ad monere curauit quod nullam
similitudinẽ uiderint sed solã uocẽ demedio ignis audi¬
erint: Anꝓpter rerum euidentiã & quod ammodo p̃¬

Expanded text:
Deus noster pepigit nobiscum foedus in Horeb. Non cum patribus nostris iniit pactum, sed nobiscum, qui in praesentiarum sumus et vivimus. Facie ad faciem locutus est nobis de monte in medio ignis. vos hic omnes, qui viventes hodie estis. Facie ad faciem locutus hoc testamentum, quorum tunc recognitio facta est, cum a viginad bellum? Quomodo ergo illis locutus est Dominus, qui hodie vivunt? An quia ex viginti annis et infra potuerunt multi tunc esse, qui hoc bene meminissent, alieni ab illa poena  terram repromissionis? Et hos utique appellat, qui quamvis viginti annorum et supra non essent, quando Deus in monte loquebatur, ut numerari tunc possent, potuerunt tamen esse decefacta sunt, et videre et audire, et memoria retinere. Sed quid est quod ait, « Facie ad faciem locutus est ad vos, » quos paulo ante maxime admonere curavit quod nullam similitudinem viderint, sed solam vocem de medio ignis audierint? An propter rerum evidentiam, et quodammodo pr
Abbreviated transcription (Latin):
stantiae sic̃ filius: aliģ non eius dẽ sic̃ pictura. Vnde illud
qđ ingenesi scriptum est. fec̃ ds̃ hominẽ adimaginẽdĩ ma
nifestũ est ita dictum: ut ñ eius dẽ substantiae sit imago
quae facta est. Si enĩ eĩdem eẽt non facta sed genita dice¬
retur. Seid qđ non ad didit & similitudinẽ cũ superius dic¬
tumi eẽt. faciamꝰ hominẽ adimaginẽ & similitudinem
nram: ꝗbus dam uisũ est similitudinẽ aliquid amplius eẽ
quã inaginẽ: qđ homini reformando ꝑ xp̃i grãm postea
seruaretur. Miror autẽ si non ꝓpterea postea imaginẽ
solam uoluit cõmemorare: quia ubi imago continuo &
similitudo est. Unde & hic moyses similitudinẽ &ima¬
ginem fieri uetat: scđm eã fortasse rationẽ quãdiximꝰ.
nde calogo autẽ generalit̃ dr̃: nullam fieri debere simi¬
litudinẽ: nec imago cõmemoratur. Cum enĩ nulla simi

Expanded text:
stantiae, sicut filius, aliae non eiusdem, sicut pictura. unde illud, stantiae, sicut filius, aliae non eiusdem, sicut pictura. unde illud, quod in Genesmanifestum est ita dictum, ut non ejusdem substantiae sit imago quae facta est. Si enim ejusdem esset, non facta, sed genita diceretur. Sed quod non addidit, et similitudinem, cum superius dictum esset: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, quibusdam uisum est similitudinem aliquid amplius esse quam imaginem, quod homini reformando per Christi gratiam postea seruaretur. miror autem si non propterea postea imaginem solam uoluit commemorare, quia ubi imago, continuo et similitudo est. unde et hic Moyses similitudinem et imaginem fieri uetat secundum eam fortasse rationem quam diximus. in decalogo autem generaliter dicitur nullam fieri debere similitudinem nec imago commemoratur. cum enim nulla sim
Abbreviated transcription (Latin):
tale quid: Audut gens uocemdĩ uiuentis loquentis emedio
ignis. quẽ ad modũ audistitu & uixisti. Quodsi ita est ut nec
in hominibus nec in angelis hoc dicat auditũ. Quid est ergu
illud in euangelio a summis caeloꝵ usq ad terminos eorũ eũ
sine dubio dñs hoc ait. Cum de nouissima electoꝵ suoꝵ ẽgre¬

Expanded text:
tale quid; si audiuit gens uocem dei uiuentis loquentis e medio tale quid; si audiuit gens uocem dei uiuentis loquentis e medio ignis, quemadmodum audisti tu et uixisti. quod si ita est, ut nec in hominibus nec in angelis hoc dicat auditum, quid est ergo illud in euangelio: a summis caelorum usque ad terminos eorum, cum sine dubio dominus hoc ait, cum de nouissima electorum suorum congre
Abbreviated transcription (Latin):
saluus fiet. Interroga dediebus antiquis ꝗ suer̃ antete
exedie quacreauit ds̃ hominẽ suꝑ t̾rã a sumo caeli usq ad
sũ mũ eĩ : si facta est aliquando huius cemodires: aut umquã
cognitũ est ut audiret populus uocem dnĩ loquentis deme¬
dio ignis sic̃ tuaudisti & uixisti & caetera. Quȩrendum
ex die quacreauit ds̃ hominẽ suꝑ terrã a sũmo caeli usq
adsũmũ eius. Sub auditur enim interrogate. Videtur
autẽ signi ficare totum orbem terrarum. Sed cura sũno
caeli usq adsũmũ caeli dicat. Non asũmo terrae usq
ad sũmũ terrae : non est facile dinoscere. Talis enim quaerla
locutio esti& in euangelio cumdicit dns. quod c̃gregabuntꝰ
electi eius asumnis caeloꝵ usq adterminos eoꝵ. Nisi forte hic
nec in hominibus. nec in angłis auditum eẽ. uult intellegi qđ
in boc populo factum singulare commendat. H oc autẽ seꝗtur
si factum est. secundũ uerbum magnũ: hoc est si auditũ est

Expanded text:
ante te ex die quo creavit Deus hominem super terram a summo caeli usque ad summum eius si facta est aliquando huiuscemodi res aut umquam cognitum est ut audiret populus vocem Dei loquentis de medio ignis sicut tu audisti et vixisti si fecit Deus ex die qua creauit deus hominem super terram et a summo caeli usque ad summum caeli; subauditur enim interrogate". uidetur autem significare totum orbem terrarum. sed cur a summo caeli usque ad summum caeli" dicat, non "a summo terrae usque ad summum terrae", non est facile dinoscere. talis enim quaedam locutio est et in euangelio, cum dicit dominus, quod congregabuntur electi eius a summis caelorum usque ad terminos eorum. nisi forte hic nec in hominibus nec in angelis auditum esse uult intellegi, quod in hoc populo factum singulare commendat; hoc enim sequitur: si factum est secundum uerbum magnum hoc, si auditum est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta haecdicant. En populus sapiens & intellegens. gens
titudine populoꝵ. Nec enim gens iudeoꝵ numero iuncebat
alias gentes. aut potentia excellebat. sed progatiua patrũ
diuina dignatio eos ex altabat: sic̃ idẽ moyses in subsequen¬
tibus testatur dicens. Honquia cunctas gentes numero
uincebatis uobis iunctus est dñs x elegit uos cũ omnib: sitis
populis pauciores. sel quia dilexit dñs uos & custodiuit iu¬

Expanded text:
praecepta haec, dicant: « En populus sapiens et intelligens, gens praecepta haec, dicant: « En populus sapiens et intelligens, gens titudine populorum. Nec enim gens Judaeorum numero vincebat alias gentes, aut potentia excellebat: sed praerogativa patrum divina dignatio eos exaltabat, sicut idem Moyses in subsequensunt super terram non quia cunctas gentes numero vincebatis vobis iunctus est Dominus et elegit vos cum omnibus sitis populis pauciores sed quia dilexit vos Dominus et custodivit iu
Abbreviated transcription (Latin):
oninẽ heresim hac sententia ꝑcutit : ꝗa addere quid aliunde
adrectã doctrinã ex inuentionib prauis uetat . & dehis quae
scđm ueritatẽ rectȩ fidei ꝓlatas̃ auferre aliquid ꝓhibet.
lia enĩ regia incedendũ est. Hec lic& siue addexterã siue ad
sinistrã alicui declinare: ꝗa ñ habebit in sontẽ dñs ꝗ deserit
uiam rectã & declinat insemitas prauas. Rectȩ enĩs̃ uiae dñ :
x iusti ambulant in eis. Talequid in a pocalipsi iohannis le¬
gimus. Beatus inquit ꝗcustodit uerba ꝓphetiae librihuius.¬
& paulo post: contestor ait ego omni audienti uerba ꝓphetiae¬
libri huuis. siquis apposuerit adhaec: adponat ds̃ suꝑ illũ
plagas scriptas in libro isto. Etsiquis deminuerit de uerbis
ꝓphetiae huius libri: auferet ds̃ partẽ eius delibro uitȩ &
deciuitate scã & dehis quaescriptas in libroisto. Haec est enim
urã sapientia & intellectus corã populis: ut audientes uniũsa

Expanded text:
omnem haeresim hac sententia percutit: quia addere quid aliunde omnem haeresim hac sententia percutit: quia addere quid aliunde ad rectam doctrinam ex inventionibus pravis vetat, et de his quae secundum veritatem rectae fidei prolata sunt avertere aliquid prohibet. Via enim regia incedendum est: nec licet sive ad dexteram sive ad sinistram alicui declinare, quia non habebit insontem Dominus, qui deserit viam rectam, et declinat in semitas pravas. Recte enim sunt viae Domini, et justi ambulant in eis. Tale quid et in Apocalypsi Joannis legimus, « Beatus, inquit, qui custodit verba prophetiae hujus libri . » Et paulo post: Contestor, aitlibri huius si quis adposuerit ad haec adponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto et si quis deminuerit de verbis libri prophetiae huide civitate sancta, et de his quae scripta sunt in libro isto. Haec est enim vera sapientia et intellectus coram populis, ut audientes universa
Abbreviated transcription (Latin):
conparatus est iumitis insipientib & similis factus ẽ his ꝓquib
hereilitatẽ suã extraiordanis fluenta ꝑcepit. & aterra sescã
fecit alienũ. Ile ergo popłs accepit hereditatẽ ꝑ moysen ac¬
cepit trã duorũ regũ tantũ modo: ñ enim amplius potuit
moyses int̃ficere nisi duos reges: quoꝵ trã diuideret populis:
multa animalia multaq perora habentibus. Illis uero ꝗior¬
danen transeunt hiesus diuidit t̾rã: quã uis habeant & iam
ipsi animalia habeant perora ñ tamen tanta quae eos exclu¬
dant neiordanen transeant. sed eiũpsis mulierib & cũ in fan¬
tibus suis c̃tendunt transire iordanen: & ad patrũ ꝑuenire
Viii. ꝓmissa eEtnunc isrł audi p̃cepta & udicia quae egodoceote
ut faciens ea uiuas : & ingrediens possideas trã quã dns̃ ds̃
patrũ ur̃oꝵ : daturus estuobis. Non addetis ad uerbũ qđ
uob loquor: neq auferetis exeo. Custodite mandata dñi
dĩ ur̃i quae ego p̃cipio uob̵ & c&̃. Doc& normã ȩquitatis: &

Expanded text:
st jumentis insipientibus, similis factus est his ; pro quibus haereditatem suam extra Jordanis fluenta percepit, et a terra se sancta fecit alienum. Ille ergo populus accepit haereditatem per Moysen; accepit terram duorum regum tantummodo. Non enim amplius potuit Moyses interficere nisi duos reges, quorum terram divideret populis, multa animalia multaque pecora habentibus. Illis vero qui Jordanem transeunt Jesus dividit terram, quamvis habeant etiam ipsi animalia, habeant pecora, non tamen tanta quae eos excludant ne Jordanem transeant. Sed cum ipsis et mulieribus et cum infantibus suis, contendunt transire Jordanem et ad patrum perveniredoceo te; ut faciens ea, vivas, et ingrediens possideas terram quam Dominus Deus patrum vestrorum daturus est vobis. Non addetis ad verbum quod vobis loquor, neque auferetis ex eo. Custodite mandata Domini Dei vestri, quae ego praecipio vobis, etc. » Docet normam aequitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs̃ ds̃nr̃ in manib nr̃is & iã og regẽ basan & uniuersũ popłmeĩ
ꝑ cussim q eos uiq adint̾ne cionẽ uastantes cunctas ciuitates
illius uno tempore. Postea enĩ quã obtinuer̃ filui isrł ciuitates
amorreuꝵ: ascender & iã uiã quae ducit inbasan ubi erat ogrex
basan. Sed adhunc neq legatos mittere dignant᷑. neq petere ab eo
ut ꝑt̾rã eĩ transeant: sedc̃ tinuo c̃fligunt cũ eo & superant tã
ipsũ quã populũ suũ. Uideam: ergoquȩ ẽ basan. Basan int̃p̃¬
tatur turpitudo. Merito ergo neclegati mittunt adistam
gentẽ. nec transitus ꝑtrã eĩ poscit᷑. Nullus enĩ nob̃ transitus
debet ee: nullus accessus ad turpitudinẽ: sed abinitio statĩ
exxpugnanda &x omnimodis cauenda est. Og autẽ ꝗrex eẽ
dicitur basan: int̃clusio interp̃tatur. Potest hic figurã habere
omniũ carnaliũ & materialiũ rerũ : quarũ amore & desiderio
decenta anima excludit᷑ &x separat᷑ adõ. AIduersus hos ergo ita¬

Expanded text:
Og regem Basan et universum populum ejus: percussimusque eos ad internecionem, vastantes cunctas civitates illius uno tempore. » Postea enim quam obtinuerunt filii Israel civitates Amorrhaeorum, ascenderunt etiam viam quae ducit in Basan, ubi erat Og rex Basan. Sed ad hunc neque legatos mittere dignantur, neque petere ab eo ut per terram ejus transeant, sed continuo confligunt cum eipsum quam populum ejus. Videamus ergo, quae est Basan. Basan interpretatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur ad istam gentem, nec transitus per terram ejus poscitur. Nullus enim nobis transitus debet esse, nullus accessus ad turpitudinem, sed ab initio statim expugnanda, et omnimodis cavenda est. Og autem, qui rex esse dicitur Basan, interclusio interpretatur. Potest hic figuram habere omnium carnalium et materialium rerum, quarum amore et desiderio detenta anima excluditur, et separatur a
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ quasi abspe caelestiũ delabunt. Etextra rȩymissi¬
onis t̃rã bruta animalia nutriunt: ꝗa ad pascendos uanis
desideriis in rationales animi motus elaborant. qa aet̃naȩ¬
lucis quanta sit claritas nesciunt: ꝗa transituris occupa¬
tionibus obcecant᷑. Et dũ terrenis rebus superbiunt: cae¬
lestis sibiluminis aditũ claudunt. Quod & aliter intellegi
potest. Ruben nãq est primogenit̾ iacob licet c̃tamina¬
uerit thorũ patris. primogenitus tam̃ est. Manasses qu.
cuius dimidia tribus extra iordanen c̃sequitur. & ipse
licet de aegptia natus est primogenitus tam̃ est. Onĩs
hereditatis accipiunt. Considera aut̃ diligentius & iam
causam. qui& priores extra iordanen & sequestrati ace¬
teris consequuntur hereditatẽ. lum̃ta inquit. & perora
multas̃ nob̵. H aec ergo causa est quaprior popłs adhere¬
ditatẽ t̃rȩ illius quaelacte fluit quae melle abundat.

Expanded text:
montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissimontium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant; quia ad pascendos vanis desideriis irrationabiles animi motus elaborant; quia aetlucis quanta sit claritas non noscunt, quia transituris occupationibus obcaecantur, et dum terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis aditum claudunt. Quod et aliter intelligi potest. Ruben namque primogenitus Jacob est. Licet contaminaverit thorum patris, primogenitus tamen est. Manasses qucujus dimidia tribus extra Jordanem consequitur, et ipse licet de Aegyptia natus est, primogenitus tamen est. Omnes haereditatis accipiunt. Considera autem diligentius etiam causam qua et priores, et extra Jordanem et sequestrati a caeteris, consequuntur haereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua prior populus ad haereditatem terrae illius quae lacte fluit, quae melle abundat,
Abbreviated transcription (Latin):
suo alios al aboris tolerantia & studio longanimitatis fran¬
&uos hic res edebitis : cur subuertitis mentes filioꝵ urł
ed quia erubes cunt ñ defendere qđ c̃sitent̃ ꝓ eadẽ fide quã
ꝓfessis adcertamen ꝓperant : eamq ñ sibi sed pximisundicant
Inde & admoy sendicunt. Caulas ouium fabricabimꝰ esta
sortes ꝓalus ueniunt : & reꝓmissionis trã ab hostibus li¬
berant & relinquunt: atq ad pascenda armenta extra
iordanen ꝑgunt. Quia contra fidem baptis matis. tota
mente omniq desiderio perituris inseruiunt. Quitam̃
ut diximus cũ fidei tẽptatio oritur. defensionũ armis
Accingunt̃: hostes fidei trucedando superant: & heredi¬
tatem terrae rȩꝓmissionis idẽ fructũ sidei ñamant. Iieq
ꝓilla pugnant : ut tam̃ sua pignora extra illã deponant.
Quia enĩ paruulos foris habent: affectũ in eĩ habitatione ñ
habent. Vnde ad cãpestria redeunt ꝗa ab altis cacumunib:

Expanded text:
suo alios a laboris tolerantia et studio longanimitatis fransuo alios a laboris tolerantia et studio longanimitatis franet vos hic residebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel? » Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide quam professi sunt ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vindicant. « Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricavimusfortes pro aliis veniunt et repromissionis terram ab hostibus liberant et relinquunt, atque ad pascenda armenta extra Jordanem pergunt, quia contra fidem baptmente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen, ut diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur, hostes fidei trucidando superant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant, sicque pro illa pugnant ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus
Abbreviated transcription (Latin):
tenus c̃tinentur hanc uerbis hanc clamorib defendunt: Xcae¬
lestem patriam uindicant: nec tamen amant. Quos bene
apud mo: senfilii ruben& gad & dimidia tribus. manas se
exprinunt: ꝗmiulta pecora & ium̃ta possidentes : dũ extra
uordanen ea quȩuider campestria c̃cupiscunt: in reꝓmissionis
terra hereditatẽ habere noluer: dicentes. Terra quã ꝑ cus sit
dñs in conspectu filioꝵ usrł regionis uberrim e e adpastum
animaliũ & nos seruitiu habemꝰ ium̃ta plurima. Precamurq
sunueni m̃ grãm coramte : utdes nob̵ famulis tuis eã in pos¬
sessionẽ : nec facies nos transire iordanen. Quiigit᷑ uim̃ta
plurima possident iordanẽ transire refugiunt : qͥa quos
multa mundi in pluca menta occupant: habitationẽ cae¬
lestis patriae ñ requir᷑. Sedipsa eos quã sperie tenus tenent
fides increpat: neuti delectatione torpescant : ati exẽplo

Expanded text:
tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coetenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluerunt, dicentes: « Terra quam percussit Dominus in conspectu filiorum Israhel regionis uberrimae est ad pastum animalium et nos servi tui habemus iumenta plurima precamurque si invenimus gratiam coram te ut des nobis famulis tuis eam in possessionem ne facias nos transirplurima possident, Jordanem transire refugiunt: quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem cordis patriae non requirunt: sed ipsa eos, quam specie tenus tenuerint, fides increpat, ne otii delectatione torpescant atque exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
oegad Reliquã autẽ partẽ gala ad &omnẽ bas an regniog:
tradidi dimidiae tribui manas se & rełq̃. ł ł aec om̃a plenus
inlibro numerorũ explicatas. Sed ꝗa hic hoc est indeutero¬
nomio recapitulatas : quid nustice significent ostendemus¬
õo Sunt multi inerclesia ꝗparuuli eẽ despiciunt: & in humilitatis¬
loco inmanes apud s̃e eẽ. minime desistunt. Hos plerũq uideas
honorib extolli: uoluptatibus ꝑfruirerũ multiplicitate
dilatari. Hii sepe nihil p̃cipue nusi p̃ee ceteris apƿetunt:
aniultis timeri gratulantur. Recte uiuere neglegunt:
& recte uitae famã habere c̃cupiscunt. Adulationes quaer̃
fauorib intumescunt. Et quia in rebus sibicopiose p̃sentib
promptisunt uentura gaudia ñ reꝗrunt. Cũq eos multiplex
Actio occupat: &iam a sem& ipsis alienos demonstrat. Et
tamen siqua fidei temptatio exurgat: ꝗa in ea saltem sperie

Expanded text:
et Galaad. Reliquam autem partem Galaad, et omnem Basan regni Og et Galaad. Reliquam autem partem Galaad, et omnem Basan regni Og tradidi dimidiae tribui Manasse, » etc. Haec omnia plenius in libro Numerorum explicata sunt. Sed quia hic, hoc est in Deuteronomio, recapitulata sunt, quid mystice significent ostendemus. Sunt multi in Ecclesia qui parvuli esse despiciunt, etiam humilitatis immunes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ argob regiui og inbasan & c&̃ : Superiorẽ sensũ c̃firmat
Sexxagenarius enĩ numerus sic̃ & senarius ꝑfectionẽ cuiuis libet
rei signisicat. Etbene sexaginta urbes uastatas ee refert in
regno ogregis basan hoc est diaboli turpitudinis amatore :
Argob quoq maledicta sublimitas int̃p̃tatur. Perquã t̃rena
superbia quae infiliis irae dominatur ex primitur. Des tructis
ergo ciuitatibus cunctis uiros acmulieres & paruulos parit̃
p̃dicat interfectos : iumĩta autẽ & spolia urbium direpta :¬
ut indic& nob̵ munitione diaboli superata quicquid rebelle
ato lasci . in carne nr̃a senserimus simul cum paruulis co¬
gitationibus ⁊ elodi conterendũ. quic quid autẽ ad seruitiũ
dĩ insimplicitate puri sensus siue sornatu uerbõꝵ inuenire
possimus: uirtutũ usui reseruandũ. Terrãq possedimꝰ intẽ¬
pore illo ab aruer quae ẽ suꝑripã torrentis arnon usq ad
mediã partẽ montis galaad & ciuitates illius dedi ruben

Expanded text:
riorem sensum confirmat. Sexagenarius enim numerus, sicut et senarius, perfectionem cujuslibet regis significat. Et bene sexaginta urbes vastatas esse refert in regno Og regis Basan, hoc est, diaboli turpitudinis amatore, qArgob quoque maledicta sublimitas interpretatur, per quam terrena superbia, quae in filiis irae dominatur, exprimitur. Destructis ergo civitatibus cunctis, viros ac mulieres et parvulos pariter describit interfectos. Jumenta autem et spolia urbium direpta indicant nobis, munitione diaboli superata, quidquid rebelle ac lascivum in carne nostra sentimus, simul cum parvulis cogitationibus, zelo Dei conterendum; quidquid autem ad servitium Dei in simplicitate puri sensus sive inornata verborum invenire possumus virtutum, sui reservandum. « Terramque possedimus in tempore illo ab Aroer, quae est super ripam torrentis Arnon, usque ad mediam partem montis Galaad: et civitates illius dedi Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
carne isrł nec in manifesto uideus ẽ: ipse habitat in omnib:
ꝓpagant̃. Sed etunus quisq nrm̃ prius ciuitas fuit regis seon
regis elati. Regnabat enĩ in nob stultitia suꝑbia impietas:
& oma quaes̃ ex parte diaboli. Sedubi expugnatꝰ & deuictus
est fortis & uasa eĩ. direptas : effecti sum ciuitates isrł & he¬
reditas sc̃oꝵ sitam̃ penitus excisa ẽ in nob potestas illa quae
prius dominabat̃ nob̵ & excisaẽ arbor in fructuosa & deiectꝰ
p̃tationib fauent. Aroer ergo int̃p̃tat᷑ subleuans. Arnon
aceruus tristitiae. Et gala ad: aceruus testimonii. Abaroer
ergo quae ẽ. suꝑripã torrentis arnon oppido qđ inualle
sitũ est usq galaad ñ fuit uicus & ciuitas quae is rahelitarũ
effugeret manus : ꝗa om̃s ꝑsonȩ cuiꝰ libet sit̃ dignitatis fastu
ciliabula ꝗtestimoniis scãrũ scripturarũ scđm suũ sensum
deprauatis ẽtra excłam belliga̾rant: catholicȩ ueritati acdoc¬

Expanded text:
carne Israel nec in manifesto Judaeus est, ipse habitat in omnibus esiae propagantur. Sed et unusquisque nostrum prius civitas fuit regis Sehon, regis elati. Regnabat enim in nobis stultitia, superbia, impietas, et omnia quae sunt ex parte diaboli; est fortis, et vasa ejus direpta sunt, effecti sumus civitates Israel, et haereditas sanctorum, si tamen penitus excisa est in nobis potestas illa quae prius dominabatur nobis, et excisa est arbor infructuosa, et dejectus rpretationibus suis favent. Aroer ergo interpretatur sublevans. Arnon acervus justitiae, et Galaad acervus testimonii. Ab Aroer ergo, quae super ripam torrentis Arnon, oppidum quod in valle situm est usque Galaad, non fuit vicus et civitas quae Israelitarum effugeret manus: quia omnis persona, cujuslibet sit dignitatis, fastu nciliabula, qui testimoniis sanctarum Scripturarum secundum suum sensum depravatis contra Ecclesiam belligerant, catholicae veritati a doc
Abbreviated transcription (Latin):
prius habitauer̃ horim. Quibus expulsis atq deletis. habita¬
uer̃ filii es au. sic̃ fec̃ isrł int̾ra possessionis sue quã dedit ei dñs
Seirmons ẽ int̾ra edom in quo habitauit esau in regione geba¬
bena. Quȩ exeo qđ esau pilosus eẽt. & ispidus: seir hocẽ pilosi
nom̃ accepit. In quibus locis ante habitauit chorreus: quẽ in¬
terfecit chodor laomor. Meminit montis seir & esdias inuisi¬
one idumee. Chorrei eñ isb si c̃ aegentes ceterȩ quas superauer᷑
illi ꝗdepatriarcharũ semine descender̃: misticȩ significant
malignos sp̃s uł uitia diuersa. quȩ illirite superare possunt:
ꝗ sc̃oꝵ patrũ uestigus doctrinis atq exemplis insistunt: &
militiã spĩtalẽ subrege xp̃õ ueracit᷑ agunt. D equalib dic̃ apł̃s

Expanded text:
prius habitaverunt Horim; quibus expulsis atque deletis, habitaprius habitaverunt Horim; quibus expulsis atque deletis, habitaverunt filii Esau, sicut fecit Israel in terra possessionis suae, quam dedit ei Deus. Seir mons est in terra Edom, in quo habitavit Esau in regione Gebabena, quae ex eo quod Esau pilosus esset et hispidus, Seir, hoc est pilosi, nomen accepit; in quibus locis ante habitavit Chorraeus, quem interfecit Chodorlaomor. Meminit montis Seir et Isaias in visione Idumaeae. Chorraei enim isti et gentes caeterae, quas superaverunt illi qui de patriarcharum semine descenderunt, mystice significant malignos spiritus, vel vitia diversa quae illi rite superare possunt, qui sanctorum Patrum vestigiis, doctrinis atque exemplis insistunt, et malitiam spiritalem sub rege Christo veraciter agunt: de qualibus dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
olim agente ueterrima omim: & postea retenta afiliis loth
idẽ amoabitis cũ accolas subuertissent. Et ostendit̃ usꝗ hodie
inuertice montis illius. Seil et torrens ꝑ arrupta descendens
inmare mortuũ fluit. Int̃p̃tat᷑ aut̃ ar suscitauit. Uemuim
terribiles. Significantq. hostes spĩtales. ꝗsemꝑlites & c̃tenti¬
ones suscitant: & tela nequitie c̃traseruos dĩ parant. Hec ñ
& enachim quidestirpe enach ꝓcreatis & gigantib ꝓceritate
coȩquabant᷑. similit̃ significant spĩtales neqtias. sic̃ nonĩ eorũ
testat᷑. Nã moł lile collo sublimi int̃p̃tant᷑. H ostes enĩspĩta¬
les suꝑbiae fastu elationẽ paraturã militiae suae ꝓprie uir¬
tuti ascribunt: & ideo facile superant᷑ abhis qñ insua sed indĩ
uirtute c̃fidunt. ꝗcũ psalmista dicere possunt. Fortitudo m ea
& laudatio mea dñs: & factus est mihi iusalutẽ. In se ir autẽ

Expanded text:
olim agente veterrima Emim, et postea retenta a filiis Loth, olim agente veterrima Emim, et postea retenta a filiis Loth, id est a Moabitis, cum accolas subvertissent; et ostenditur usque hodie in vertice montis ipsius. Sed et torrens per abrupta descendens, in mare Mortuum fluit. Interpretatur autem Ar, suscitavit et Emim terribiles, significantque hostes spiritales, qui semper lites et contentiones suscitant, et tela nequitiae contra Dei servos parant. Nec non et Enacim, qui de stirpe Enak procreati sunt, et gigantibus proceritate coaequabantur, similiter significant spiritales nequitias, sicut nomen eorum testatur. Nam monile in collo sublimi interpretatur. Hostes enim spiritales superbiae fastu elati, omnem paraturam malitiae suae propriae virtuti ascribunt. Et ideo facile superantur ab his qui non in sua, sed in Dei virtute confidunt, qui cum Psalmista dicere possunt: « Fortitudo mea et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem . » In Seir autem
Abbreviated transcription (Latin):
quae interitũ nr̃m desiderant & terrenis cupiditatibus. nos umn¬
plicare uolunt : si ꝑseuerauerimus in perE.D. catis & in montib¬
suꝑbiae ascendere ñ desistim: concident nos ĩgnitis iaculis atq¬
adanathena ꝑpecuũ ꝑducent. Vnde ñ scđm pelagia nistas denrã
sine grãdĩ p̃sumere debemꝰ potentia. sed humiliter infirmitatẽ
nrãn c̃siderantes id qđ dñi ore decernit᷑ oboediendũ & sequendũ
ꝑ om̃a nob humilit̃ credamꝰ. Sicq nob hostes cuncti inferiores
c̃tramoabitas nec in eas aduersus eos p̃lium. Nonenĩ dabo tibi quic¬
quã det̾ra eo. ꝗa filus loth tradidi in possessionẽ. Enum primi
fuer̃ habitatores eĩ popłs magni & ualidus & tã excelsus ut de
enachim stirpe quasi gig antes crederent᷑ & essent simules fi¬
lioꝵ enachim. Deniq moabitae appellant eos emim. ar mietro
polis est moabitarũ suꝑripã torrentis arnon posita: possessa

Expanded text:
quae interitum nostrum desiderant, et terrenis cupiditatibus nos imquae interitum nostrum desiderant, et terrenis cupiditatibus nos implicare volunt, si perseveraverimus in pegnitis jaculis, atque anathema perpetuum perducent. Unde non, secundum Pelagianistas, de nostra sine gratia Dei praesumere debemus potentia, sed infirmitatem nostram considerantes, id quod Domini ore decernitur, obediendum et sequendum per omnia nobis humiliter credamus, sicque nobis hostes cuncti inferiores contra Moabitas nec ineas adversum eos proelium non enim dabo tibi quicquam de terra eorum quia filiis Loth tradidi Ar in possessionem Emim primi fuerunt habitatores eius populus magnus et validus et tam excelsus ut de Enacim stirpe quasi gigantes crederentur et essent similes filiorum Enacim denique Moabitae appellant eos Emim in Seirpolis est Moabitarum super ripam Arnon posita, possessa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest ciuitas abscondi suꝑ montẽ posita. Sescilic& montẽ: si¬
deles aut̃ suos in sui nominis gła fundatos asserens ciuitatem.
Prudentia enĩ carnis iuuit: cũ tamquã pecra ꝑcussa xp̃ĩ humi¬
tis eminentia xp̃s excelsus agnoscitur. Ipis enĩ uocatis uideis
ꝑgeretis in montẽ: ait mihi dñs. Dic adeos. Nolite ascendere
neq pugnetis: ñ enĩ sum uob̵cũ: necadatis corã inimicis ur̃is
Locutus sũ & ñ audistis: sed aduersantes imperio dñi & tumentes
supbia ascendistis in montẽ. Itaq egressus a morreus quihabi¬
tabat inmontib & obuiã ueniens ꝑ secutus ẽ uos sic̃ solent apes
ꝑ sequi ercecidistis deseir usꝗ horma &ecctera. łł aecsententia¬
humanã ꝑͥcutit suꝑbiã. quaedesius uiribus p̃sumt. & ñ indi
cfidit potentia. A morrei ergo qut̃ p̃tant utsuperus deximꝰ¬
thema. Quis quis enĩ uitio sordib ñmetuit pollui. hunc necesseẽ
ꝓmeritis pristinis gehennȩ ignibus tradi. Caelestes enĩ nequitiae

Expanded text:
ondi super montem constituta, se scilicet montem, fideles autem suos in sui nominis gloria fundatos adserens ciuitatem. prudentia carnis uiuit, cum tamquam petra percussa Christi humitis eminentia Christus excelsus agnoscitur; ipsis enim uocatis Iudaeis ite ascendere neque pugnetis non enim sum vobiscum ne cadatis coram inimicis vestris locutus sum et non audistis sed adversantes imperio Domini et tumentes superbia ascendistis in montem itaque egressus Amorreus qui habitabat in montibus et obviam veniens persecutus est vos sicut solent apes persequi ehumanam percutit superbiam, quae de suis viribus praesumit, et non in Dei confidit potentia. Amorrhaei ergo, qui interprethema. Quisquis enim vitiorum sordibus non metuit pollui, hunc necesse est, meritis, gehennae ignibus tradi. Coelestes enim nequitiae
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis quae in partẽ uenere p̃dantiũ: & spoluis urbium
quas coepȩmꝰ ab aroer quae ẽ. suꝑripã torrentis arnon op¬
pido qđ inualle sitũ ẽ usq galaad. Non fuit uicus &eciuitas

Expanded text:
jumentis, quae in partes venere praedantium, et spoliis urbium jumentis, quae in partes venere praedantium, et spoliis urbium quas cepimus. Ab Aroer, quae est super ripam torrentis Arnon, oppido quod in valle situm est usque Galaad, non fu
Abbreviated transcription (Latin):
cepta diuĩ nrĩ ibũ xpi seruemus. Noluitq seonrex esebon
dare nob̵ transitũ ꝗa indurauerat chñs ds̃ tuus sp̃m eĩ. &e obfir¬
mauerat corillius ut traderet᷑ in mañtuas sic̃ nunc uides & c&̃
H aec dicens moyses dũ popłm allo ꝗtur: tale aliquid cõmemorat
quale dicebatur in exodo. Ego indurabo corpharaonis: & qđ
uipsalmis legitur. Conuertit cor eoꝵ. ut odissent popłm eĩ.
Nectacet᷑ hiccausa indurationis huius cũ dr̃ : ut tra deretur
inmanꝰ tuas sic̃ in hacdie: idẽ. ut uinceret᷑ ate. Quod ñ fieret :¬
nisi resisteret. Non aut̃ resister& nisi corde obdurat o. Cuius
rei iustitiã siquaesierimus: inscrutabilia s̃ iudiciadĩ. Iniꝗtas
aut̃ ñ est apudꝰ eum. Sane notandũ est : c̃sortatũ corposse dici
& inmalo. Percussimꝰq eũ cũ filiis & om̃i popło suo cunctasq
urbes intẽpore illo cepimꝰ int̃ fectis habitatorib earũ : uiris
acmulieribus & paruulis. Nonreliꝗmus in eis quicquã : absq

Expanded text:
 Noluitque Sehon rex Hesebon dare nobis transitum, quia induraverat Dominus Deus tuus spiritum ejus, et obfirmaverat cor illius, ut traderetur in manus tuas, sicut nunc vides, etc. » Haec dicens Moyses, dum populum alloquitur, tale aliquid commemorat quale dicebatur in Exodo: « Ego induravi cor Pharaonis. » Et quod in psalmis legitur: « Convertit cor eorum, ut odissent populum ejus. » Nec tacetur hic causa indurationis hujus, cum dicitur: « Ut traderetur in manus tuas, » sicut in hac die, id est, ut vinceretur a te, quod non fieret nisi resisteret: non autem resisteret nisi corde obdurato. Cujus rei justitiam si quaesierimus, inscrutabilia sunt judicia Dei. Iniquitas autem non est apud eum. Sane notandum est confortatum cor posse dici et in malo. « Percussimusque eum cum filiis et omni populo suo, cunctasque urbes in tempore illo cepimus, interfectis habitatoribus earum, viris ac mulieribus ac parvulis. Non reliquimus in eis quidquam absque
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentẽ sed dec& is raheliticã uirtutẽ excidere & reserare
turpia : & pia quaeq in animo reaedificare atq honesta aere¬
ligiosa plantare. Deregnoseon ñẽ scriptũ ut nullus uiuus re¬
linquat᷑ nec deregno moab Forte enĩ exillis opus habemꝰ ali¬
quas: & ñ nullis eoꝵ ꝓuitȩ huus aginib & exercitius indiem:
Alioquin debuissemꝰ exhoc mundo exisse. Debasan tam̃ hoc est
deturpitudine nullo penitus indigeniꝰ: nihil ex ea relinquamꝰ.
Excidenda om̃a omĩa subuertenda s̃ opera turpitudinis. Innullo
enĩ potest honestũ et. qđ turpe est. Qđ aut̃ subiungit᷑ Nfuit

Expanded text:
viventem; sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare turpia, et pia quaeque in animo reaedificare atque honesta ac religiosa plantare. De regno Sehon non est scriptum ut nullus vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim ex illis opus habemus aliquibus, et nonnullis eorum pro vitae hujus agonibus et exercitibus indigemus. Alioquin debuissemus de hoc mundo exisse. De Basan enim, hoc est, de turpitudine, nullo penitus indigemus; nihil ex eo relinquamus, excidenda omnia, subvertenda sunt opera fortitudinis, in nullo enim potest honestum esse quod turpe est. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ tuus dabit tibi. ascende & posside eã. Et accessitis adme
om̃s & dixistis: mittite uiros ꝗẽ siderent t̾rã & cetera. Qđ
aut̃ eandẽ mansionẽ secundo anno egressionis deegrpto adi¬
erint: Aqua tam̃ percato murmurationis retro reuerti ac
multo tẽpore ꝑ desertũ uagi errare & passim cadere meruer̃:
testat᷑ moyses inc̃sequentib dic̃s. Sedistis ego incades barne
multo tẽpore. Profectiq indeuenimꝰ in solitudinẽ quae du¬
cit admare rubrũ. sic̃ nuhi dixerat dnis. Et cireuuum montẽ
seir longo tempore. Etin sra tempus aut̃ quo ambulauimꝰ de

Expanded text:
DDomnes atque dixistis: Mitte viros qui considerent terram, etc. Quod autem eamdem mansionem secundo anno exitus de Aegypto adierunt, a qua tamen peccato murmurationis retro reverti ac multo tempore per desertum vagi errare et passim cadere meruerunt, testatur Moyses in sequentibus, dicens: Sedistis ergo in Cadesbarne multo tempore; profectique inde venimus in solitudinem quae ducit ad mare Rubrum, sicut mihi dixerat Dominus, et circuivimus montem Seir longo tempore. Et infra: Tempus autem quo ambulavimus de
Abbreviated transcription (Latin):
Aut̃ harũ mansio id est cades quot odie ułm̃ se eĩdẽ annisit in
anno suerit adita ñ tacet᷑. Scriptũ est enĩ. Et popłs ñ est motꝰ
deloco illo: donec reuocata maria ꝓfertus est deasseruth fi¬
xis tentorus indeserto pharan. Vbilocutus ẽ dñs ad moy sen
dic̃s. Mitte uiros ꝗ c̃siderent t̾rã ehanaan. Quodne ꝓxima
post asseroth mansione iussũ factũq putet᷑. sedpotius intel¬
legat̃ inultima earũ quae sub pharan solitudinis nomune ẽti¬
nent᷑̃ impletũ: uideamꝰ qđ in fra scriptũ est. Reuersiq: exploraco¬
res terrae post x l dies omni regione circuita: uener ad moy¬
sen & aaron & adomnẽ coetũ filioꝵ isrł indesertũ faran. qđ ẽ
incades. Sed et inde utero nomio moyses ipse loꝗtur popło.
Cumq uenis setis in cades barne: dixiuob. Venistis ad man¬
tem amorrei quẽ dñs dẽ nr̃daturus ẽ. uob. uide trã quãdñs

Expanded text:
autem harum mansionum, id est, Cades, quo die vel mense ejusdem anni sit ingautem harum mansionum, id est, Cades, quo die vel mense ejusdem anni sit inganno fuerit adita, non tacetur. Scriptum est enim: Et populus non est motus de loco illo, donec, revocata Maria, profectus est de Haseroth fixis tentoriis in deserto Pharan; ibi locutus est Dominus ad Moysen dicens: Mitte viros qui considerent terram Chanaan; quod ne proxima post Haseroth mansione jussum factumque putetur, sed potius intelligatur in ultima earum quae sub Pharan solitudinis nomine continentur impletum, videamus quod infra scriptum est: Reversique exploratores terrae post quadraginta dies, omni regione circuita, venerunt ad Moysen et Aaron et ad omnem coetum filiorum Israel in desertum Pharan, quod est in Cades. Sed et in Deuteronomio Moyses ipse loquitur populo: Cumque venissetis in Cadesbarne, dixi vobis: Venistis ad montem Amorrhaei quem Dominus Deus noster daturus est nobis, vide terram, quam
Abbreviated transcription (Latin):
solũ modo liber exodi nominatim ex primens ceteras tres
p̃terit. Secundus aniius c̃plectit᷑ mansiones xe& unã. Quib:
in ordine historie cunctis indifferent̃: subsolitudinis pharan
nomine c̃p̃hensis: prima solũ secunda & ultima hocẽ sepulchra
c̃cupiscentiae a seroth. & cades suo distingunt᷑ ex nomine. sed
in cata logo mansionũ parit̃ oñs qt̃ numero fuerint uel
quo nomine dicte diligent̃ ostendit᷑. Quarũ prima mansio
hoc est sepulera c̃cupiscentiȩ secundo m̃se eiusdẽ secundi
anni uicesimo secundo die m̃sis introita : anno enĩ secundo
utscriptura dicit m̃se serundo uicesi modie m̃sis. mouer̃ castra
dedeserto sinai. & recubuit inquit nubes in solitudine pha¬
ran. Profetiq s̃ demonte dnũ uiã triũ dierũ donec uenirent
adlocũ mansionis : quae merito popłi carnes aegyptias de¬
siderantis sepuleroꝵ c̃cupiscentiae nom̃ aecepit. Vltima

Expanded text:
num novem solummodo liber Exodi nominatim exprimens, caeteras tres num novem solummodo liber Exodi nominatim exprimens, caeteras tres eriit. Secundus annus complectitur mansiones viginti et unam, quibus in ordine historiae cunctis indifferenter sub solitudinis Pharam nomine comprehensis, prima solum, secunda et ultima hoc est sepulcra concupiscentiae Aseroth et Cades suo distinguuntur ex nomine; sed in catalogo mansionum pariter omnes quot numero fuerint, vel quo nomine dictae, diligenter ostenditur. Quarum prima mansio, hoc est, sepulcra concupiscentiae, secundo mense ejusdem secundi anni vicesimo secundo die mensis est introita. Anno enim secundo, ut Scriptura dicit, mense secundo, vicesimo die mensis, moverunt castra de deserto Sinai, et recubuit, inquit, nubes in solitudine Pharan, profectique sunt de monte Domini via trium dierum, donec venirent ad locum mansionis, quae merito populi carnes Aegyptias desiderantis, sepulcrorum concupiscentiae nomen accepit. Ultima
Abbreviated transcription (Latin):
bellatoꝵ decastris sic̃ urauerat dñs: cuiꝰ manꝰ fuit aduersũ eos
Hutinterirent decastroꝵ medio. Cades barne ẽ. locus indeserto.
quȩ c̃iungit ciuitati petre in arabia: ubioccubuit maria : & mo¬
ses rupe ꝑcussa aquã sitienti popło dedit. Monstrat̃ ibidẽ usq
ad p̃sentẽ diẽ sepulchrũ mariae. Sed et principes a malech ibi
Machodor laomor caesis. Quod aut̃ scđo anno egressionis filio
isrł deeerpto idẽ popłs indesertũ phasan qđ ẽ cades uenerit.
ubi reuersis exploratorib & defructib t̃rȩ cͥanaan secũ ferentib:¬
renuntiantibusq quaeuider. murmurauer̃ contra moysen &
aaron. & ob hoc longi iti neris tedio c̃fecti. mortalitateq ꝑcussi¬
B interier̃ iste locus seripturae manifestũ inditiũ dabit. Vbi no
de egypto migrantes usq iordanen habuere: trium tantũ mado
congruere curriculis annoꝵ uident᷑. Primi uidelicet secundi&
quadragesimi aegressionis ex egypto. Quoꝵ primꝰ c̃tinet annꝰ

Expanded text:
tris, sicut juraverat Dominus: cujus manus fuit adversus eos, ut interirent de medio castrorum. » Cadesbarne est locus in deserto qui conjungitur civitati Petrae in Arabia, ubi occubuit Maria et Moyses, ubi, rupe percussa, aquam sitienti populo dedit. Monstratur ibidem usque in praesentem diem sepulcrum Mariae. Sed et principes Amalec ibi a Chodorlaomor caesi sunt. Quod autem secundo anno egressionis filiorum Israel de Aegypto idem populus in desertum Pharan, quod est Cades, venerit, ubi reversis exploratoribus, et de fructibus terrae Chanaan secum renuntiantibus quaeque viderunt, murmuraverunt contra Moysen et Aaron, et ob hoc longi itineris confecti taedio, mortalitateque percussi interierunt, iste locus Scripturae manifestum indicium dabit. Ubi notde Aegypto migrantes usque Jordanem habuere, trium tantummodo congruere curriculis annorum videntur, primi videliquadragesimi, egressionis ex Aegypto. Quorum primus continet annus
Abbreviated transcription (Latin):
iniasa qđ int̃p̃tat̃ mandati adimpletio. Sergo uenia enos ad
locũ istum. idẽ ad expletionẽ mandatoꝵ : & iam sicũ omni
exercitu aduersũ nos ueniat seoniste elatus & suꝑbus dia¬
bdlus & c̃fligat aduersũ nos. siom̃s suos c̃tranos demones
c̃citet: superamus eũ. sidĩ mandata cõplemus. Cõplere enĩ
mandata. hoc est diabolũ & oninẽ eĩ exercitũ superare.
tͥanan subpedibus ur̃is uelociter. Etillud qđ dñs ait. Eece
douob potestatẽ calcandi suꝑ serpentes & scorpiones. & suꝑ¬

Expanded text:
nos ad locum istum, id est, ad expletionem mandatorum, etiam si cum omni exercitu venerit adversum nos Seon iste elatus, et superbus diabolus, et confligat adversum nos, si omnes suos contra nos daemones concitet, superamus eum, si Dei mandata complemus. Complere enim mandata, hoc est diabolum et omnem ejus exercitum superare. tanan subter pedes vestros velociter . Et illud quod Dominus ait: Ecce do vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et su
Abbreviated transcription (Latin):
des est.sperialiter sin appellari. Sin autẽ nipsa est cades quãmox
trans gress o marirubro interelim &e sinai ꝑtransiere : sedalia pror¬
sus alusq apud ebreos scripta elementis. Secundauero eiusdẽ qua¬
dragesimi anni manfio est monshor : inquo occubuit aaron. prima
die quinti m̃sis. Vltima campestria moabsuꝑior uanẽ ẽtra hie¬
richo ubideutero nomiũ meditantes manser̃ usq dũ postmortẽ
morsi iosue duce prima die decimi m̃sis sicca fluui iordanis
ꝓsunda transier. Funt ergo om̃s mansiones primi anni xii.

Expanded text:
des est, specialiter Sin appellari. Sin autem non ipsa est, quam mox des est, specialiter Sin appellari. Sin autem non ipsa est, quam mox transgresso mari Rubro inter Elim et Sinai pertransiere, sed alia prorsus, aliisque apud Hebraeos scripta elementis. Secunda vero eadem quadragesimi anni mansio est mons Hor, in quo occubuit Aaron prima die quinti mensis; ultima, campestria Moab super Jordanem contra Jericho, ubi Deuteronomium meditantes manserunt usque dum post mortem Moysi, Josue duce. prima die decimi mensis sicca fluvii Jordanis profunda transirent. Fiunt ergo omnes mansiones primi anni duode