comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poluntas. om̃ib facile si nõ assi¬
stnt diua cupiditas. oĩb salubre
si ferueat caritas. Cunttis ergo
sdebet eẽ cõmurie ut oĩb donetur
etrina felicitas. Qui gͦ tantam
uirtitẽ accepit i dño ut omĩa que
in mũdo sunt. celestis regni amo¬
re contẽpnat. que h̃t uendat ⁊ ege¬
nuis expendat. Qui u̾o̾ tante u̾tutis
nũdum est. de hiis que h̃t in qnͣ¬
tum h̃t elemosinam faciat. tm̃
opetur bona uolũtas: quantum
suppetit facultas.
fres in celis ponaumus. ut
etiam cornc̃m in celis hr̃e possimꝰ
neccesse ẽ enim ut qͦ precesserit
ducõnis thesaurus illuc etiam
cogitacõis sequatur affcũs: Idõ
ueritas ait. Ubi eñi thesaurus
uester ẽ: ibi et cor ur̃m erit. Ut
ergo ĩ celis thesaurizemus: ce¬
lestia disigamus. Uis nosse ui
attende qd̃ cogitas. Ita fiet ut the¬
saurum tuũ ex tuo amore cog¬
noscas: et conorẽ tuũ iudicio
tue cogitationis intelligas.

Expanded text:
voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. tres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas.
Abbreviated transcription (Latin):
in sermone. denotꝰ in predicaitione
uerax iniudicio. uen̾abilis ĩ mo¬
rib. ꝑuigil in or̃onib. assiduus
in lectione. cõstans in uultu pꝰ
in affectu. honorabius ĩ uũsteno
sacerdotali. ĩ fatigabilis uerbi or
sem̃ator impiger acceptã dñ
sui peccuniũ multiplicare. Cũ
gaudentib grudẽs: cũ lugẽtib
lugens. Imĩb omĩa fcũs. ut
omnes lucrificciret xp̃o. Uututib
insignis bonitate laudabilis ꝓne¬
tate ancibilis: mlt̾is in ep̃atu fũ¬
gentib. Nam turbã paganoꝵ ri¬
tu tumultuantẽ in obsequis
nuiusdam corꝑis. uerbo orationis
yioliguiit iloco: Iterũq resoluẽs.
luis ꝓmisit dñari uestigiis ¶Nuen¬
trn piniũ suꝑse: signo crucis oppo
lederet ignis tecta. qui fanũ inten¬
dit ycolatrie.

Expanded text:
in sermone, devotus in praedicatione, verax in judicio, venerabilis in moribus, pervigil in orationibus, assiduus in lectione, constans in vultu, pius in affectu, honorabilis in ministerio sacerdotali, infatigabilis verbi Dei seminator, impiger acceptam Domini sui pecuniam multiplicare; cum gaudentibus gaudens, cum lugentibus lugens, omnibus omnia factus, ut omnes lucrifaceret Christo; virtutibus insignis, bonitate laudabilis, pietate amabilis, multis in episcopatu fu--Nam turbam paganorum ritu tumultuantem in obsequio cujusdam corporis, verbo orationis, uno ligavit in loco; iterumque resolvens suis permisit dominari vestigiis. Ruentem pinum super se signo crucis opposlaederet ignis tecta, qui fanum incendit idololatriae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgeiet comitẽ se eẽ spopondit. Cui
multas arrianoꝵ tribulationes
sustĩens: iteꝵ gullias repedauit.
ppe ciuitatẽ sibi cellulã construxit.
in qua lib̾us contẽplatiuos caiꝑet
.fuictus. Cui quidã cathecuminꝰ
adheiens. subita sc̃o absente uuo
morte p̾reptus est. Quẽ uir dei
precib ꝓ fusis resuscitauit. uite
redditũ baptiz auit. qͥ mulcis pꝰca
lupicu agro laqueo suspenssi.
mulieris filiũ: sola or̃one ĩconsi¬

Expanded text:
geret, comitem se esse spopondit; cui multas Arianorum tribulationes sustinens, iterum Gallias repedavit, prope civitatem sibi cellulam construxit, in qua liberius contemplativos carperet fructus. Cui quidam catechumenus adhaerens subita, sancto absente viro, morte praereptus est: quem vir Dei precibus profusis resuscitavit, vitae redditum baptizavit, qui multis postea Lupicini agro laqueo suspensum, mulieris flentem filium sola oratione in cons
Abbreviated transcription (Latin):
per sompnũ media die basilica
donum martim debiles multos.
ac diuersis morbis oppressos sa¬
nari. Et indi hec. spectante ma¬
tre mea. Que ait michi. Quare
seguis es ad hec scribenda cine ꝓ¬
spitis. Et aio. Non te latet quod
sim mops licteris. et tam ad mirã¬
das uirtutes staltus et ydiota nõ
andeam promulgare ¶utinam se¬
uerus. ant panlimis uiuerent.
ant certe foztimatus a desset cmi
ista scriberent. Nam ego ad hec
mers notam incurro. si hec ãno¬
tare temptauero. Et ait mithi.
Et nescis quia nobiscũ apter in¬
tenigentiam ipłoꝵ magis sicut tu

Expanded text:
per somnium media die in basilica per somnium media die in basilica domni Martini debiles multos ac diversis morbis obpraessos sanari, et vidi haec, spectante matri meae, quae ait mihi: 'Quare segnes es ad haec scribenda quae prospicis?' Et aio: 'Non tibi latet, quod sim inops litteris et tam admirandas virtutes stultus et idiota non audeam promulgare? Utinam Severus aut Paulinus viverent, aut certe Fortunatus adesset, qui ista discriberent! Nam ego ad haec iners notam incurro, si haec adnotare temptavero'. Et ait mihi: 'Et nescis, quia nobiscum propter intellegentiam populorum magis, sicut tu
Abbreviated transcription (Latin):
cissimis fra¬
tribus. et si¬
his etclesie
Turonice mͥ
a deo commisse. gregoriꝰ pcc̃or.
iracula que
domimis deus
noster per
beatum mar¬
tinum antifi¬
tem snũ corpor
pofitum operal¬
ri dignatus est. cotidie ad corroti¬
raudam fidem credentium confir¬
mare dignatur fille minc exoznãs
uirtutibus eius tumlum. quiĩ
eo oꝑatus est cum esset in mundo
Et ille prebet per eum beneficia
xpistianis. qni misit tunc presi¬
iem gentibus perituris. Nemo
ergo de ante actis uirtutib dubi¬
tet. cum presentium signorum
ceruit mimera dispensari. Cum
indet landos erigi. cecos illumina¬
.ri. demones effugari. et alia q̃ꝙ:
moztorum genera ip̃o medican¬
te curari. Ego uero fidem gerẽs
hibri illius ami de eins inta ab an¬
terioribus est scriptus. Pͥzesentes
uirtntes de quanto ad memoriam
recolo. memorie in posterum
domino iubente mandabo. Quod
non presierem. nisi bis et ter¬
cio admonitus fuissem per uisñ.
T amen om̃ĩpotentem deñ testem
inuoco. quis uidi quadam ince

Expanded text:
RATRIBUS ET FILIIS ECLESIAE TURONICAE MIHI A DEO COMMISSAE GREGORIUS PECCATOR. Miracula, quae dominus Deus noster per beatum Martinum antisttem suum in corpore positum operari dignatus est, cotidie ad conroborandam fidem credentium confirmare dignatur. Ille nunc exornans virtutibus eius tumulum, qui in eo operatus est, cum esset in mundum; et ille praebet per eum beneficia christianis, qui misit tunc praesolem gentibus perituris. Nemo ergo de anteactis virtutibus dubitet, cum praesentium signorum cernit munera dispensari, cum videat clodos eregi, caecos inluminari, daemones effugari et alia quaeque morborum genera, ipsum medificante, curari. Ego vero fidem ingerens libri illius, qui de eius vita ab anterioribus est scriptus, praesentes virtutes, de quanto ad memoriam recolo, memoriae in posterum, Domino iubente, mandabo. Quod non praesumerem, nisi bis et tertio admonitus fuissem per visum. Tamen omnipotentem Deum testem invoco, quia vidi quadam vice
Abbreviated transcription (Latin):
hominib domi regressus sũ.
uenditum qͥue piscem imo
nim modio cum ceteris sũ
refectus. Ergo noueritis
quia uelociter in hif id quod
nnuotatus fuerit si peccatur
fideliter apparebit. Testor ãt
deuni qnis hec ab ipsins uan¬
te ore cognoui.
uodam die dum gun¬
tramꝰ boso contra ui¬
cum ambasiacensem ligetem
fluuium transmearet: et ir¬
ruentib iam tenebris mun¬
dum nox orubilis retineret.
subito aduersante uento naute
turbantur in pelago. Separa¬
tis q nauibus cine pontem sln
sustinebant. et aqrua usq ad sũ¬
mum repletis. descendunt cun
cti usq ad cingulũ cum ip̃is na
territis antem om̃ibus boso nõ
rauce uociferans beati marti¬
ni auxilium ꝓclamabat: et ut
eis ad lib̾andum festiuus ottur¬
reret precabatur dicens. fidenter
suis. Nolite timere. Stio em̃ qd
dextera santti uiri. ad auxila
porrigenda maxime in neccest¬
tatibus sit parata. Het eo dicen¬
te directis a deo nauib mutato¬

Expanded text:
hominibus, domi regressus sum, hominibus, domi regressus sum, vinditumque piscem uno vini modio, cum ceteris sum refectus. Ergo noveritis, quam velociter in id quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit'. Testor autem Deum, quia haec ab ipsius nautae ore cognovi. 17. Quodam die, dum Gunthramnus Boso contra vicum Ambiacensim Ligerem fluvium transmearet, et, inruentibus iam tenebris, mundum nox horribilis reteneret, subito adversante vento nautae turbantur in pelago, separatisque navibus, quae pontem illum sustenebant, et aqua usque ad summum repletis, discendunt cuncti usque ad cingulum cum ipsis navterritis autem omnibus, Boso non rauce vociferans beati Martini auxilium proclamabat et, ut eis ad liberandum festinus occurreret, precabatur, dicens fidenter suis: 'Nolite timere; scio enim, quod dextera sancti viri ad auxilia porregenda maxime in necessitatibus sit parata'. Haec eo dicente, directis a Deo navibus mutato
Abbreviated transcription (Latin):
loca inqua piscaturi proce¬
deremus. L ocum indicat.
dicens. Sit nobis beatus mͣr¬
tinus in adiutorium. At no¬
stri ingrate hec susceperunt.
dicentes. quod in eius nomi¬
ne numqmͣ captura nisa ẽ
eueniise. Et ille. haud dubi¬
um. quia prestat hec nirtꝰ
eins. Nam referam uobis
quid michi hoc anno conti¬
gerit. nel qualiter ꝑ inuo¬
cationem nomiinis eius o¬
pitulante domino que opta¬
ni promerin.Deniq dies
erat epyphaniorum. et ĩ¬
gressus in promptuario in
chil potus quod haurirem
inueni. egressus q coram di¬
ceus. Beatissime martine
transmitte michi in hac
satra sollempnitate aliquid
nini: ne epulantibus aliis e¬
go ieiumis remaneam. Dii
antem tatitus orarem. nocẽ
in ulteriori ruppa andio. me
notantem. ut nauem homi¬
in qui iter agebat adducerẽ.
uerum ubi acceptis contis tor
setare cepi. et in medio ut pu¬
ta anne peruem subito excus¬
sus magnus ex gurgite piscis
in naui cetidit. Qnem confe¬
stim oppressimm transpositis

Expanded text:
loca, in qua piscaturi proceloca, in qua piscaturi procederimus, locum indicat, dicens: 'Sit vobis beatus Martinus in adiutorium'. At nostri ingratae haec susceperunt, dicentes, quod in eius nomine numquam captura visa est evenisse. Et ille: 'Haud dubium, quia praestat haec virtus eius. Nam referam vobis, quae mihi hoc anno contigerit, vel qualiter per invocationem nominis eine, opitulante Domino, quae obtavi promerui. Denique dies erat epiphaniorum, et ingihil potus quod haurirem inveni, egressusque oravi, dicens: Sanctissime Martine, transmitte mihi in hac sacra solemnitate aliquid vini, ne epulantibus aliis, ego jejunus remaneam. Dum autem haec tacitus orarem, vocem in ulteriori ripa audivi me vocantem, ut navim homini qui iter agebat adducerem. Verum ubi, acceptis contis, sulcare coepi, et ut in medio amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit: quo confestim obpressum, transpositis
Abbreviated transcription (Latin):
isꝙ hodie incolumis perseuerat.
erobandus
çinidam ex pago pittauen¬
si dum eiset labozans in opere.
cetitate pessima insidiatore ĩmic¬
tente pertussus est. Qni cum ꝑ
sex annos male agens in hac inf̾¬
nitate duraret. Aduenit ad scm̃
templũ beati martini. Ibiq assi¬
due or̃oni incumbens. In trasti¬
na die de scã festinitate dum ad
pedes sainti martini staret. su¬
bito uisum est ei cirta se tamꝙͣ
choruscatio resplender et. Proti¬
mis aꝑtis oculis cuncta ꝓspexit.
Qm continuo cł̾itus facns in eo¬
dem loco. samus abscessit. xui.
uit et illud insigne mira¬
culum. Cum dñs in die
epyphanie obtentu beati anti¬
scitis ex aquis falerna ꝓduxit.
Ee de elnei fundo e unnu e¬
licuit pauperi. qui quondam
latices in uina mutauit ¶Ssitͦ
dum quodam tempore iter a¬
gerem in pago ualbiacenfi.
ad ligerem fluuium usq per¬
ueni. Cumq a nauta qmi nos
ripe alteri transpon̾e debe¬
bat solicite requireremus

Expanded text:
usque hodie incolomis perseverat. 15. usque hodie incolomis perseverat. 15. Merobaudis quidam ex pago Pictavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insidiatore inmittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito visum est ei, circa se tamquam coruscatio resplenderet; protinus apertis oculis, cuncta prospexit. Qui continuo clericus factus in eodem loco, sanus abscessit. 16. Fuit et illud insigne miraculum, cum Dominus in die ephiphaniorum obtentu beati antestitis ex aquis Falerna produxit ac de alvei fundere vinum elicuit pauperi, qui quondam latices in vina mutavit. Igitur dum quodam tempere iter agerem in pago Balbiacinsi, ad Ligerem fluvium usque perveni. Cumque a nauta, qui nos ripae alteri transponere debeat, sollicitae requireremus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. inc patronuis: Palatina¬
quedam puella paralisis humor
ꝑtussa. usum gressum̃ male reda¬
ta perdiderat. ita ut contratis
poplitib neruns. calcaneos ad ir¬
ra cõiungeret. Quam pater tir¬
mis deferens ante pedes uean ma¬
tini deuotus exposuit. Ibic tribꝰ
mensib iaceus. scipem a pret̾em¬
tib postulabat ¶actum est antẽ
in die in signis sollempnitatis ba¬
ti niri. ut illa nobis missam dicĩ¬
tib. in loco quodi suꝑius nomi¬
nauimus. fideliter ex ozaret ¶si¬
q nos rite satro santta solẽpna
celebrantes. contestationem de
scĩ domini uirtutib uarraremꝰ
subito illa uotiferato cepit flere
In dicans de torqueri. At ubi eys¬
ditam contestationem omnis
pulus sanstus in laudem dm̃
ꝓaamait. statim dissoluti sunt
nerin. qui hgati erant. et stetit
super pedes suos. Cintto populo
speclante. Et sic propiciante do¬
umno. usq ad altare santtũ ad ꝯ¬
rmincandum propriis gressibus
nuillo sustentante peruenit. qne

Expanded text:
sitsitquaedam puella, paralysis humore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura conjungeret. Quam pater Turonis deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati Viri, ut illa, nobis missam dicentibus, in loco quem superius nominavimus fideliter exoraret. Cumque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, contestationem de sancti domini virtutibus narraremus, subito illa vociferare coepit et flere, indicans se torqueri. At ubi, expeditam contestationem, omnis populus Sanctus in laudem Domini proclamavit, statim dissoluti sunt nervi, qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, propitiante Domino, usque ad altare sanctum ad communicandum propriis gressibus, nullo sustentante, pervenit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
taret. subito apertis oculis
cuncta clara uernere: cepit.
ita ut ad sanctum altare con¬
munitandi gratia nemine
ducente ueniret. Que aũt
fuerit cansa cetitatis: editã.
Primo die pasche uissus est
a domino suo. ut agrin cir
cm̃ret. Inuentumq aditũ
unde pectoza introibant. dũ
eum claudere conatur exce¬
catus est. Tuc ut diximꝰ
ad beatum sepulthrũ ueni¬
ens. flens et eiulans nisũ
quem perdiderat flagitabat
Die autem ma dum popu
dere lumen dignatur. ac e¬
lucente sole luminum suoꝵ
refulserunt stelle. Qnis uni¬
qmͣ rogo talis meditus pote¬
rit inueniri. qui in unam
infirmitatem duas cortule¬
rit medicinas: Ecre in uno
cero due nintutes ostense.
Cui dorporales oculos ad con¬
templanda t̾rena prius aperuis.
ninc cordis oculos. ne ea conti¬
piscat isluminauit. Et ad siũ
dignatus est duicare seruitiu.
quem ut itaditam. regnasa de¬
imo fetit in mundo. Aiii
ed nẽ hoc retitebo. amidĩ
sua festiuitate operatus

Expanded text:
ctaret, subito apertis oculis ctaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducente, veniret. Quae autem fuerit causa caecitatis, edicam. Primo die Paschae jussus est a dcuiret, inventumque aditum, unde pecora introiebant, dum cum claudere conatur, excaecatus est. Tunc, ut diximus, ad beatum sepulchrum veniens, flens et heiulans, visum, quem perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populdere lumen dignatur, ac elucente sole luminum suorum refulserunt stellae. Quis umquam, rogo, talis medicus poterit inveniri, qui in unam infirmitatem duas contulerit medicinas? Ecce in unum caecum duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, nunc cordis oculos, ne ea concupiscat, inluminavit; et ad suum dignatus est dicare servitium, quem, ut ita dicam, renasci denuo fecit in mundo. 14. Sed nec hoc reticebo, quid in suam festivitatem operatus
Abbreviated transcription (Latin):
sinitatem antistitis głosi acced̾e̾t.
ragnimodus tunc dyaconꝰ mic
episcopus. in seruitium eins ac¬
cessit gramit̾ a dissinteria laborãs
sed ueatus germanus. prius ad
uillam ecchie sue que in hos ter¬
ritorio sita est. uenit. Igitur
cum aute nottem uigiliarũ
sollempnitatis eius turomis
aduenire cepisset. dyaconẽ
in illa residere iubet dicens.
Ne forte fatigeris eundo:
et aliquid deterius tibi con¬
tingat. at ille. potestas inqͥt
dei est. que nos iubeat mxta
meritum pati. Nam ego nõ
exeo aliter: nisi ad basilitam
beati antistitis eam. Confido
enim. quod si tumulũ eius
actigero. saluus ero. Et statĩ
ne de puluere sepultlii. seda
de pago. trans ligerem cetus.¬
Q beati martim suffragia
deuotus expetiit. qui duob
assidue mensibus ad eius tẽ¬
plum deseruiens. in ieiumie¬
et orationib perdurabat.
Fattum est autem in mia die
resurrettionis dñice. dũ eẽt
ab pedes domni. et cum rehqͦ
populo missaꝵ sollempnia spͨ¬

Expanded text:
stivitatem Antistitis gloriosi accederet, stivitatem Antistitis gloriosi accederet, Ragnimodus tunc diaconus, nunc episcopus, in servitium ejus accessit, graviter a dysenteria laborans. Sed beatus Germanus prius ad villam ecclesiae suae, quae in hoc territorio sita est, venit. Igitur cum ante noctem vigiliarum solemnitatis ejus Turonis advenire coepisset, diacouem in villa residere jubet, dicens: Ne forte fatigeris eundo, et aliquid tibi deterius contingat. At ille: Potestas, inquit, Dei est, quae nos jubeat juxta meritum pati: nam ego non exeo aliter, nisi ad basilicam beati Antistitis eam; confido enim quod si tumulum ejus attigero, salvus ero. Et statim,ne de pulvere sepulcri, sedatde pago trans Ligerim, caecus, beati Martini suffragia devotus expetiit. Qui duobus assidue mensibus ad ejus templum deserviens, in jejuniis orationibusque perdurabat. Factum est autem in una 1046 die resurrectionis dominicae dum esset ad pedes Domni, et cum reliquo populo missarum solemnia spe
Abbreviated transcription (Latin):
nt quadam die accedens ad señ
sepulchrũ orans et osculans x
palla que super est posita. aure¬
sibi et otulos tangeret. Potiiꝰ
sictato riuo sangninis: na sa¬
nata est. ut putaret se redei¬
toris fimbriam contignnse. Ci¬
ius uir in ualitudinem irru¬
ens ad hastium basilice man¬
uuis depositus aliorum. fidelt᷑
exorans. restincta febre cõnalis
Et sic pariter: hic ab incõmodo.
hec ab proflinio. sanati. magni¬
sitantes denin: ad propriam do
nus pedis perdiderat. et ita inde¬
bilitatem corruerat. nt aliorum
mamibus sustentaretur enecta.
sicubi disponeret processura Q̃
ad beati martini pedes deposita.
nocte tota cereum mami pro
noto detinuit. nobis in uafilica
ingilantib. Mane autem facto.
moto matutinis signo. super pe¬
dem debilẽ constitit. ita ut omni
debilitate sedata. ad metatum
saum ꝓpriie gressib nillo fustẽ¬
tante libera remearet. .xii.
cum beatus germanꝰ
uarisiasce urbis pontifex. ad fe¬

Expanded text:
ut quadam die accedens ad sanctum ut quadam die accedens ad sanctum sepulcrum, orans, et osculans, de palla quae super est posita, aures et oculos sibi tangeret. Protinus siccato rivo sanguinis, ita sanata est, ut putaret se Redemptoris fimbriam contigisse. Cujus vir in valetudinem irruens, ad ostium basilicae manibus depositus aliorum, fideliter exorans, restincta febre, convaluit. Et sic pariter hic ab incommodo, haec a profluvio sanata, magnificantes Deum ad propriam domnius pedis perdiderat; et ita in debilitatem corruerat, ut aliorum manibus sustentaretur erecta, sicubi disponeret progressura. Quae ad beati Martini pedes deposita, nocte tota cereum manu pro voto detinuit, nobis in basilica vigilantibus. Mane autem facto, moto ad matutinos signo, super pedem debilem constitit, ita ut omni debilitate sedata, ad metatum suum propriis gressibus, nullo sustentante, libera remearet. CAPUT cum beatus Germanus, Parisiacae urbis pontifex, ad fe
Abbreviated transcription (Latin):
nestigne. subito corripit eum
dolor in oculis. Et tum gra¬
uiter ab hoc dolore consume¬
tur. ceperunt otuli enis spu¬
mam emittere. Et sic erinu¬
pente a palpobris eius san¬
guine in rediuinam lucem̃
renascens aumen quod olim
perdiberat indere ꝓmeruit.
undetrudis que o¬
dam de uermendense
territorio oculoꝵ linnen per¬
diderat. Qne relinanens do¬
mũ et patriam. fide cõmo¬
nente uenit ad santam basi¬
litam. Ibiq diebus mustis dẽ¬
seruiens. innus otułi mẽru¬
it recipere iisum. Que mox
oblita uirum et filios. nesteq
mutata. ad religionem eccl̃iali¬
tam domino inspirante trans¬
ed nec hoc silebo. qnali¬
ter uelut ex ueste rer̃¬
toris nostri ad beatum sepulchi
fluxus sangͥ̾nis sit sictatus.
nlier quedam ex arue.¬
no ueniens cum nũo
suo. de pago. trausaliensi a yn¬
flumo sangninis egrotabat.
mansionem habebat . Qne diel
singulis ad santti confessorie mn¬
na iacens prostrata opem san¬
tatis postebat. Fattum est aũt

Expanded text:
vestigiis, subito corripuit eum vestigiis, subito corripuit eum dolor in oculis; et cum graviter ab hoc dolore consumeretur, coeperunt ejus oculi spumam emittere. Et sic erumpente a palpebris ejus sanguine, in redivivam lucem renascens, lumen, quod olim perdiderat, videre promeruit.unthedrudis quaedam, de Viromandense territorio, oculorum lumen perdiderat: quae relinquens domum et patriam, fide commonente, venit ad sanctam basilicam, ibique diebus multis deserviens, unius oculi meruit recipere visum. Quae mox oblita virum et filios, vesteque mutata, ad religionem ecclesiasticam, Domino inspirante, transed nec hoc silebo, qualiter velut ex veste Redemptoris nostri, ad beatum sepulcrum fluxus sanguinis sit siccatus. Mulier quaedam ex Arverno veniens cum viro suo, de pago Transaliensi, profluvio sanguinis aegrotabat, mansionem habebat. Quae diebus singulis ad sancti Confessoris limina jacens, prostrata opem sanitatis poscebat. Factum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
ximo ad eins uoces conturre¬
rent. Dissoluebantur autem
ngature neruorumm ennis. et di¬
rigebatim ꝓpterea erat dolor ĩ¬
tollerabilis. Et sic tribuente
patrono erettus super plantas
flens pre gandio populo teste
surrexit. Qui continuo cleri¬
cus factus et in sospitate fir¬
matus: ad domum regrestꝰ ẽ.
gressu debilis noĩe
leuboneus. iam dericus adue¬
nens. se per terram trohẽs.
quia paupertate faciente nõ
habebat am eum ferret. de
die in diem bĩ martim limi¬
na reqmrebat. Qni dum qua¬
dam die aforis ad scĩ pedes fle¬
ret. directis genb acq pedi¬
bns spectante populo sainta¬
tem recepit ¶Tres nirtutes
istas ipsa die fattas fuisse con¬
stat squa segebertus rex glo¬
riosissimus sequanam transi¬
ens. sine collissione excertitꝰ
pacem cum fratrib fecit..
quod nullus ambigat. hanc
cui non erat aliud inuittu
nisi qui manum porrexisset
pietatis intuitu. nec erat
doni presidium. nisi misera¬
tio deuotorum. Die una dũ

Expanded text:
roximo ad ejus voces concurreroximo ad ejus voces concurrerent. 1043 Dissolvebantur autem ligaturae nervorum ejus, et dirigebantur, propterea erat dolor intolerabilis; et sic, tribuente patrono, erectus super plantas, flens prae gaudio, populo teste surrexit. Qui continuo clericus factus, et in sospitate firmatus, ad domum regressus estgressu debilis, nomine Leuboveus, jam clericus adveniens, super terram se trahens, quia paupertate faciente non habebat qui eum ferret, de die in diem beati Martini limina requirebat. Qui dum quadam die a foris ad Sancti pedes fleret, directis genibus atque pedibus, spectante populo sanitatem recepit. Tres virtutes istas ipsa die factas fuisse constat quo Sigibertus gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem cum fratribus fecit . Quod nullus ambigat hanc ecui non erat aliud in victu, nisi aliquis ei manum porrexisset pietatis intuitu, nec erat domi praesidium, nisi miseratio devotorum, die una, dum
Abbreviated transcription (Latin):
iectulo solitus sit homo pedem ey¬
tendere. Experiesactus auren
sams ab omni debilitate surre
beati uiri redemptionem. Qnis
umꝙͣ de mille talentis sit redi¬
mnit. sicut presens nostroꝵ crimi¬
mim suffragator. &ni imo ittu.
inoq momento sine muninisma¬
te auri. et corpus a debilitate et
conditionem absoluit ab honere.
tum manibus ad bĩ martimi sepui¬
thium iattatus est. Ani iugi oratio¬
ni et ieumnio incombens. pedes qͦs
in tortos exhibuerat subito data
sanitate retulit in usum consue¬
tum direttos. Et ita sancti uintu¬
te quodam modo reformatus. nt
qui aliorum mamibus deportabat᷑
ꝓpriis firmatus uestignis. presenti¬
bus nobis consurgeret sospes.
nensi territorio tarruta deuec¬
tus: uenit ad santtam basilicam.
Qm drebus multis iacens ad ho¬
stium illud. quod setus baptisteri
sum. beati antistitis implorabat
auxilium. Facum est ant ut una
die iacens granius extra solitũ
toraneretur. ita ut uitini de ꝓ¬

Expanded text:
lectulo solitus sit homo pedem exlectulo solitus sit homo pedem extendere. Expergefactus autem sanus ab omni debilitate surrexbeati viri redemptionem! Quis unquam de mille talentis sic redemit, sicut praesens nostrorum criminum suffragator? qui uno ictu, unoque momento, sine numismate auri, et corpus a debilitate, et conditionem absolvit ab onere. Ctium manibus ad beati Martini sepulcrum jactatus est. Qui jugi oratione et jejunio incumbens, pedes quos intortos exhibuerat, reddita subito sanitate retulit in usum consuetum directos; et ita Sancti virtute, quodammodo reformatus est, ut qui aliorum manibus deportabatur, propriis firmatus vestigiis, praesentibus nobis, consurgeret sospes. nensi territorio carruca devectus, venit ad sanctam basilicam: qui diebus multis jacens ad ostium illud, quod secus baptisteriusum, beati Antistitis implorabat auxilium. Factum est autem, ut una die jacens gravius extra solitum torqueretur, ita ut vicini de p
Abbreviated transcription (Latin):
duos iteriũ ueniens ad bra¬
ti patromi timnulũ. cepit at¬
tentius sicut erat oportimũ
orare. Mox apertis otulis
in re diuinam lucem surrex̃
Hanc̾ uirtutem ideo hic scͥp¬
simis. ama post quam uos
aduenimus iimimata est
serus ueramis nomine qua
erat in cõmissis promptuariis
probatus. dummi ad custodiam sibi
dispositam resideret. superuem¬
ente humore podagrico pedum
gressn multatur. Qni cumper
totum annũ talibus doloribus
nexaretur. ut etiam uitimam
in proximo positam conmou̾et
Contratns subito neruis ad ps¬
ne debilitatur. Quod uidens dñt
eins. dolens exitum fidelis uer¬
naculi. iussit eum ad pedes beai
antistitis deportari. promitteus
uotum. et dicens. Si eum red¬
dideris sanitati pissime domne
martine. in illa die ab solutus
a mei seruicii uinculo humilita
Positus ergo ad pedes pretiosisi¬
mi domni cum per quinq dies
ibidem iaceret inmobilis. die be
ta sopore comprimitur. et obf¬
miens. uisum est ei tanqm sil

Expanded text:
duos iterum veniens ad beaduos iterum veniens ad beati patroni tumulum, coepit attentius, sicut erat opportunum, orare: mox apertis oculis, in rediviva luce surrexit. Hanc virtutem ideo hic scripsimus, quia postquam huc advenimus, illuminata est.servus, Veranus nomine, qui erat ei in commissis promptuariis probatus, dum ad custodiam sibi dispositam resideret, superveniente humore podagrico, pedum gressu mulctatur. Qui cum per totum annum talibus doloribus vexaretur, ut etiam viciniam in proximo positam commoveret, contractis subito nervis, ad plenum debilitatur. Quod videns dominus ejus, dolens exitum fidelis vernaculi, jussit eum ad pedes beati Antistitis deportari, promittens votum, et dicens: Si eum reddideris sanitati, piissime 1042 domne Martine, in illa die absolutus a mei servitii vinculo, humiliatPositus ergo ad pedes pretiosissimi Domni, cum per quinque dies ibidem jaceret immobilis, sexta die sopore comprimitur; et obdormienti visum est ei, tanquam si in
Abbreviated transcription (Latin):
ut retortis ad crura pedibus
millatenuis se erigere posset.
Erat antem et oculoꝵ luce i¬
ultata. Qne longo tempore
graiter agens.: tanqmͣ moz¬
tua putabatur superstes. Nec
deuotorni uittus neccessa¬
ria deposcebat ¶Factum est
autem ut quodam tempore
extra solitum grauius ageret.
Nec poterat quemqͣ iudica¬
re menbrorum: nisi tantũ
in pectore f latus spiraminis
discurrebat. Que iam ualde
exaninus. rogaiit ut eam
ad pedes santti martim deferrẽt
Quo loco cum mamibus fidelibꝰ
fuiss  mata dolore cogente uo
. ciferans ueati niri au¬
xilia ut sibi imisereretur ora¬
bat. Tandem pietas ma respi¬
tiens que pauperer dimitt᷑e
nuiquam consueuit manet.
In festiuitate sua laxata sũt
filia ueruozum arentium.
Et sic de dextra qnam per sex
annos non iudicauerat. sig¬
nim beate crutis ad os fati¬
ens. in pedibus restituta est
ita it ad hospitiolũ suum
mullus nła adiutorio remea¬
ret. otulorum. uinnine non
recepto. Post annos antem

Expanded text:
ut retortis ad crura pedibus, ut retortis ad crura pedibus, nullatenus se erigere posset. Erat enim et oculorum luce mulctata; quae longo tempore graviter agens, tanquam mortua putabatur superstes, nec devotorum, victus necessaria deposcebat. Factum est autem ut quodam tempore extra solitum gravius ageret, nec poterat quemquam judicare membrorum, nisi tantum in pectore flatus spiraminis discurrebat. Quae jam valde exanimis rogavit ut eam ad pedes sancti Martini deferrent. Ad quem locum eum manibus fidelium fuisset illata, dolore cogente, vociferans beati Viri auxilium, ut sibi misereretur orabat. Tandem pietas illa respiciens, quae pauperes dimittere nunquam consuevit inanes, in festivitate sua laxata sunt fila nervorum arentium, et sic de dextera, quam per sex annos non judicaverat, signum beatae crucis ad os faciens, in pedibus restituta est, ita ut ad hospitiolum suum nullius usa adjutorio remearet, oculorum lumine non recepto. Post annos autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam antistitis ut ei succurrat.
Missus autem puer quod dede¬
ram deportaint. Quo accenso
ante leitum egroti. fanillam
stn pi que iam ignis confumpse¬
rat culto eradunt. Delutamq
aqna: egroto porrigunt ad bi
bendum. At ille ut hausit: ꝓ¬
tinus sanitatem recepit. In¬
columis q redditus. nobis post¬
ea. qualiter sibi uirtus beati
antistitis subuenit exposuit.
Nam referre erat solitus. ad̾
ubi pͥmum otulis eius. Iubar
luiuns progressimi a cereo.
tenebzas pepulit noctis. proci¬
mis in tontemplatione flamine
febris recessit a corpore. At sto¬
machus qui diu langnebat me-¬
dia. tibum consolationis efflagi¬
tat. Et qui tantum aquam pu¬
ram ad restͥingnendum febris¬
ardorem haurire consueuerat
nunc unia desiderat. Ffatit
hoc nirtus antistitis. ⁊ ue se¬
pe miseris opem pro flua
miseratione tribint.
et infirmis medicamenta
iargitur.
gredi presimens abso¬
ieat paginam sermo rusticioꝵ
ti humoris dolor affecerat. i ta

Expanded text:
entiam Rom., potentiam Antistitis, ut ei succurrat. entiam Rom., potentiam Antistitis, ut ei succurrat. Missus autem puer quod dederam deportavit. Quo accenso ante lectum aegroti, favillam scirpi, quem jam ignis consumpserat, cultro eradunt, dilutumque aqua aegroto porrigunt ad bendum. At ille, ut hausit, protinus sanitatem recepit, incolomisque redditus, nobis postea, qualiter sibi virtus beati antestitis subvenit, exposuit. Nam referre erat solitus, at ubi primum oculis eius iubar luminis progressum a cereo tenebras pepulit noctis, protinus in contemplatione flammae febris recessit a corpore, ac stomachus, qui diu languebat inaedia, cibum consolationis efflagitat, et, qui tantum aquam puram ad restingardorem haurire consueverat, nunc vinum desiderat. Facit haec virtus Antistitis, quae saepe miseris opem proflua miseratione tribuit, et infirmis medicamenta largitur. gredi praesumens, obsoleat paginam sermo rusticior.chiragrici humoris dolor affecerat, ita
Abbreviated transcription (Latin):
michi. De mysteriis dei nequacuã
disputandum. Testo deum qmia he
ame non est compositũ. sed posq
uerba que audimi uobis ex posu¬
Iunde diletissimi. nullus de hoc ni¬
sterio. etiam si rustice uideamt
dici disputare presumat. qmias
pud dei maiestatem magis sums¬
citas pura. quam philosophorĩ
ualet argutia..ii.
ratum arbitratus sim
et illud non omittere: ql
michi in libro auteriore excessi
sepulthro beati antistitis sustis
a quib et tempestates sedatas
et alias infirmitates ꝓhibitas
dixi. mecum detinerem iustinꝰ
uir sororis mee inuastitudinẽ
irrint. et inualescente febre cũ
dolorib menbrornm omnium
ualde ad extrema agi cepit. Nñ¬
cius hec ã me delatus retulit.
E fflagitans ut si quid medicarte¬
ti repetire possem morituro
mitterem ne obiret. At epon
urtute antistitis beati confisus
mñ eꝑ cereolis transinito per
pnerum dicens. Accendite illñ
mimnins orationem fundat᷑ do

Expanded text:
mihi: 'De mysteriis Dei nequaquam mihi: 'De mysteriis Dei nequaquam disputandum'. Testor Deum, quia hoc a me non est conpositum; sed ipsa verba quae audivi vobis exposui. Unde, dilectissimi, nullus de hoc mysterio, etiamsi rustice videatur dici, disputare praesumat, quia apud Dei maiestatem magis simplicitas pure quam philosophorum valet argutia. 2. Gratum arbitratus sum et illud non omittere, quod mihi in libro anteriore excessitsepulchro beati antestitis sustuli, a quibus et tempestates sedatas et alias infirmitates prohibitas dixi, mecum detenerem, Iustinus, vir sororis meae, in valitudine inruit et, invalescente febre cum doloribus membrorum omnium, valde ad extremis agere coepit. Nuntius haec ad me dilatus retulit, efflagitans, ut, ei quid medicamenti repperire possim, morituro transmitterem, ne obiret. At ego in virtute antestitis beati confisus, unum ex cereolis transmitto per puerum, dicens: 'Accendite illum luminis orationem fundat ad D
Abbreviated transcription (Latin):
exhibeant. et ex inde michi fa¬
cito potionem. Q nod si hoc nõ
ualuerit. amissa sunt omnia
enadendi per fugia. Tunc mis¬
so dyacono ad ante dittum beati
presulis tumulum de lacrostõ
pulnere exhibuit. Delutum¬
q inichi porrigunt ad biben¬
dum. Quo hausto mox omni
tolore sedato sanitatem cͤepi
de tumulo. In quo tam presens
fuit bñficium. ut cum id ac¬
tum fusset hoza tercia in co¬
minis procederem ad cõui¬
inum ipsa die ad sextam.
Lisimi est et hoc inserere
lectioni. qualiter me dens ar¬
onerit. ne ante me permicte¬
rem stultos et faciles de bea¬
tis sollempiiis obtrettare.
In crastino autem postquã
cõualui die dominico ad mis¬
samn neniens. nolens me fati¬
gare uni presbiteroru glo¬
riosa sollempnia celebrare
precepi. sed cum pb̾r ille
nescio quis rustice festiua
uerba deꝓmeret. multi eñ
de nostris irridere ceperũt
dicentes. Melius finsset taten
qmͣ fic intulte iocimi. Nocte ait
insecuta. indi uirum dicemen

Expanded text:
exhibe, et exinde mihi faexhibe, et exinde mihi facito potionem. Quod si hoc non valuerit, amissa sunt omnia evadendi perfugia. Tunc misso diacono ad antedictum beati Praesulis tumulum, de sacrosancto pulvere exhibuit, dilutumque mihi porrigunt ad bibendum. Quo hausto, mox omni dolore sedato, sanitatem recepi de tumulo. In quo tam prfuit beneficium, ut, cum id actum fuerit hora tertia, incolomis procederem ad convivium ipsa die ad sextam. Visum est et hoc inserere lectioni, qualiter me Deus arguerit, ne ante me permitterem stultos et faciles de beatis solemnibus obtrectare. In crastino autem, postquam convalui, die dominico ad missam veniens, nolens me fatigare, uni presbiterorum gloriosa solemnia caelebrare praecepi. Sed cum presbiter ille nescio quid rustice festiva verba depromeret, multi eum de nostris inridere coeperunt, dicentes: 'Melius fuisset tacere quam sic inculte loqui'. Nocte autem insecuta vidi virum dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
inla. incurri dissinceriam cum
febre ualida. Et talit̾ agi cepi.
nt immente morte uiuere
onmimodis desperarem. Emic¬
tebant antem assidue digestio¬
mim officia. ane non accipere
non poterant in expensa. Et
erat ozro cibi. cum ab in edia
desiceret uirtus stomachi ¶te¬
bris tantum erat uittus corpo¬
ri. Nam nillatenus accedebat
confortatio simptuosa. Erat
añt et dolor granis. totũ alii¬
uin penitrans. et desendens ad
ilia. non me minus consu¬
mens tortura sua. qnam feb̾s
exegerat. sCumq sic agere¬
tur metum. ut non remanfs¬
set spes nite. sed cuntta depu¬
tarentur in fimere. nec uale¬
ret penitus medici antidotũ
quem mors mancipauerat
ad perdendum. Ego ip̃e de me¬
desperans. uocaui armenta¬
rium archiatrum. et dixi ei.
Om̃e ingenium artificii tui
impendisti pignentorum
mnium uim iam probasti
sed nichil profitit perituro
res seculi. unum restat qd̃
faciam. Masnam tibi tyria¬
cam ostendam. Pulu̾em de
sacratissimi donini sepulchꝰ

Expanded text:
illa, incurri dysenteriam cum febre valida, et taliter agi coepi, ut imminente morte vivere omnimodis desperarem. Emtebam autem assidue digestionum officia, quae accipere non poterant inexpensa, et erat horror cibi; cumque ab inedia deficeret virtus stomachi, febris tantum erat victus corpori. Nam nullatenus accedebat confortatio sumptuosa: erat autem et dolor gravis totam alvum penetrans, et descendens ad ilia, non me minus consumens tortura sua quam febris exegerat. Cumque sic ageretur mecum, ut non remansisset spes vitae, 1039 sed cuncta deputarentur in funere, nec valeret penitus medici antidotum, quem mors mancipaverat ad perdendum, ego ipse de medesperans, vocavi Armentarium archiatrum, et dico ei: Omne ingenium artificii tui impendisti, pigmentorum omnium vim jam probasti, sed nihil proficit perituro res saeculi. Unum restat quod faciam, magnam tibi theriacam ostendam. Pulverem de sacratissimo domni Martini sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
lomꝰ. Talentũ ergo magnũ ⁊
ip̃o ꝯcessũ est. qd cõmodatũ est.¬
ueratit̾ apud ydoneos profic̾e
potest: apud negligentes deꝑi¬
re nõ potest. Aliis cũ młtiplici
gr̃a restituet᷑. ab aliis cũ penaꝵ
nsura req̃ret. ¶xp̃c enĩ talentũ
qd̾ ꝯmodat cũ usura requirit.
et soluenti grãm rependit: nõ
soluẽtẽ penis deputat et ignib
suppliciisq et̾nis E Noc talẽtũ¬

Expanded text:
go magnum, et ipso concessum est: quod commodatum veraciter apud idoneos proficere potest, apud negligentes deperire non potest. Aliis cum multiplici gratia restituetur, ab aliis cum poenarum usura requiretur. Christus enim talentum quod commodat cum usura requirit; et solventi gratiam rependit, non solventem poenis deputat et ignibus suppliciisque aeternis. Hoc talentu
Abbreviated transcription (Latin):
głosus qr domꝰ eius tociẽs igni
pmissa est: qd̾ prorsus ĩ alus
re sicut de illa sc̃e legioius te¬
peordomo nuꝑ accidit que tã ẽ¬
logant̾ constructa erat ut nr̃i
tpris artifices neq̃qm hãc in ꝑ̃¬
stinũ decorẽ ualeant reꝑarels
et de illa i q̃ requiescit bĩssiꝰ¬
ñrciał cũ om̃ib que ĩfra muros
erant noscitis euenisse. Añ cuiꝰ
adustionẽ cuidã ꝑ sõpniũ uisus
est idẽ scũs appuisse. Cui uidz mes
touultu p rotestatꝰ est. qd̾ ei do¬
mũ illã seruitores eiꝰ ex osam fe¬
cerint. unde et eiꝰ cõcremacõ uł ste¬
phi alb̾is inc̾crus mox eẽt a dim¬
plendus Nam et p̃usq̃m illai
pdã dõni mͣrtĩ basilicam rogus
assineret: quibdã fidelib uisũ
est qd in tute lensi ecc̃ã isdem sc̃s
mrͣtmꝰ cũ scõ michaele staret seũ¬
q de cura ip̃ius cenobii precando
monuent set qͣi sub t̾stis adiũge̾t
qrserito res eñ nõ sinerent
eũ apũ turonũ quietẽ hr̃e.
uerũ si sompiis uł miłla

Expanded text:
s igni ssa est? Quod prorsus in aliis ire, sicut de illa sanctae legionis Thebaeorum domo nuper accidit, quae tam eleganter constructa erat, ut nostri temporis artifices nequaquam hanc in pristinum decorem valeant reparare. Sic de illa in qua requiescit beatiis, cum omnibus quæ infra muros erant, noscitur euenisse. Ante cuius adustionem cuidam per somnium visus est isdem Sanctus apparuisse; cui videlicet mœsto vultu protestatus est, quod ei domum illam seruitores eicerint, unde et ejus concrematio, et Stephani abbatis interitus mox esset adimplendus. Nam et priusquam illam praedicti domni Martini basilicam rogus absumeret, quibusdam fidelibus visum est, quod in Tutelensi ecclesia isdem sanctus Martinus cum sancto Michaele staret, eumque de cura ipsius coenobii precando monuerit, et quasi subtristis adjungeret: quia servitores ejus non sinerent eum apud Turonum quietem habere. Verum si somniis et nulla
Abbreviated transcription (Latin):
bĩi iob ĩnocentẽ et impiũ cõsu¬
mt ĩnocentẽ hic affligens ĩpul
ĩfuturo puniẽs. ubi autẽ ĩpie¬
tas plus habũdat abi frequẽt
nmꝰ ĩ crepacõ diuĩa senit: et qͦ
pietas plus regnat. ibi seuerl¬
tas diuina plus incũbit . d̾
isdem b̃s iob ostendens: ait. Si
impius fu̾o. ue mͥ est: et si iustꝰ
nõ lenabo capud saturatus af¬
fctione et miseria. Impuis nãz
ne ht.: iustus miseriani: Qm̃ il
uero tnͣsitorio dolore expiatur.
Impuis caput hic leuat: s ue
qd̃ sequitur nõ euadit: quia dũ
sem uoluptatib eleuat. suppli¬
cus seqñtib i̾git. Iustus nec
capnd leuare non ꝑmutitur:

Expanded text:
atum Job, innocentem et impium consumit; innocentem hic affligens, impium in futuro puniens. Ubi autem impietas plus abundat, ibi frequenter minus increpatio divina saevit; et quo pietas plus regnat, ibi severitas divina plus incumbit. Quod isdem beatus Job ostendens, ait: Si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Impius namque vae habet, justus miseriam: quoniam vero transitorio dolore expiatur. Impius caput hic levat, sed vae quod sequitur, non evadit, quia dum se in voluptatibus elevat, suppliciis sequentibus mergit. Justus vero caput levare non permittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
P ipm̃. Eociens et qͦciens reite¬
rando idẽ ip̃i pcc̃ores semꝑ mane¬
mus. Siquidẽ dicamus cũ apli
et cũ frequenti lam̃ta cõe dicamꝰ
assidue. In felix ego homo quis
me lib̾auit de corpore mortis hlꝰ
mores enĩ esse debeꝰ uolũca tem
nõ nrãm sed dei facẽ debẽ: q qͥfe¬
fide firma. uͥtute robusta. canti¬
te ꝑfecta. ꝑati ad oem̃ uolũtatẽ
minica. In simplicitate ĩnocẽc¬
am:In caritate concordiã. mo¬
destiã in hũilitate. diligenciaĩ
ãminstracõe. iugilanciã ĩ ad
in fouãdis pauꝑib. in deffen¬
denda m̾tate constanciã. in dis¬
cipline seu̾itate censuram. ue
ad exemplum bonox fcoꝵ ali¬
q̃d̾ desit in nobis: prance dño¬

Expanded text:
psum, toties et quoties reiterando idem, ipsi peccatores semper manemus? Si quidem dicamus cum Apostolo et cum frequenti lamentatione dicamus assidue: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? mores enim esse debemus voluntatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fefide firma, virtute robusta, charitate perfecta, parati ad omnem voluntatem Dominica, in simplicitate innocentiam, in charitate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, in fovendis pauperibus, in defendenda veritate constantiam, in disciplinae severitate censuram, ne ad exemplum bonorum factorum aliquid desit in nobis, prae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ relinquit᷑ lapis suꝑ lapidẽ
qui nõ destruat᷑. Dñse nanq
cogitacões seꝑant a deo: qñdo ma¬
gis pu̾sa oꝑa: Si de u̾bis occio¬
sis redditi sumus rõem in die
iudicii. quid erit de ꝑu̾sis oꝑibꝰ
Et siuidiciũ sine mũa illi qui nõ
prẽs et frẽs: in ꝙͣtũ iusti prẽs.
nendo ⁊ obsetrando dico. ne ob¬
ꝙͣtib in inf̾nũ. qr nec ibi hẽtur
aliq̃uł ulla redempcõ. Qd ergo
ĩ iudicio dict᷑i erimꝰ ĩ p̾sencia illiꝰ

Expanded text:
dem qui non destruatur. Perversae namque cogitationes separant a Deo, quanto magis perversa opera? Si de verbis otiosis reddituri sumus rationem in die judicii, quid erit de perversis operibus? Et si judicium sine misericordia illi qui non res et fratres; in quantum justi, Patres, nendo et obsecrando dico, ne obquantibus in infernum; quia nec ibi habetur aliqua vel ulla redemptio. Quid ergo in judicio dicturi erim
Abbreviated transcription (Latin):
sis x ccłis opponanus. App̾hẽdẽ¬
tes siẽ ĩz acharia scriptũ est fi̾bã
uestim̃ti dõm mrtĩ uerissimi ꝯ¬
fessoris: ade amꝰ cũ tali aduocato
Et sicut iob atrestatur. noo
non hẽmꝰ i dimĩta iusticie: la¬
pidẽ hc̃ ãplectai᷑: supplicit᷑ q¬
secrãtes ut nuditatẽ nrãm sus
iudice tpitudo reuelet᷑. Siqͥte
iste nõ obluuscet᷑ mise̾ri: scati¬
tas q̃ illũ coegit ut diuisa cdaui¬
de pauꝑẽ cũ sua nuditacẽ nesti¬
ret. multo nũc facilius flestet.
ut nos ab rraagni si correptos
nerabilr̃ cũ sũma reu̾encia ex¬
colenda. in q̃ dõnus nr̃ b̃s mrͣ¬
tinus coronam sue p̾clarissiẽ
confessioĩs licz qͦndã ĩ dm̃co die
tam̃ hodie nob̃ ĩ celis a dño iħn

Expanded text:
is opponamus. Apprehendentes, sicut in Zacharia scriptum est, fimbriam vestimenti domni Martini verissimi confessoris, adeamus, cum tali aduocato,Et sicut Iob attestatur, nos qui non habemus indumenta iustitiæ, lapidem hunc amplectamur, suppliciter obsecrantes, vt judice turpitudo reveletur. Si quidem iste non obliviscetur misereri; sed charitas quae illum coegit, ut divisa chlamyde pauperem cum sua nuditate vestiret, multo nunc facilius eum flectet, ut nos ab ira Agni si correctos nerabiliter cum summa reverentia excolenda, in qua domnus noster B. Martinus coronam suae praeclarissimae confessionis, licet quondam in Dominico die, tamen hodie nobis in coelis a Domin
Abbreviated transcription (Latin):
anrecessorib fuit ¶z his u̾bis
cordis sui oiffidenciã. simł et in¬
sipienciam prodũt: Hec u̾ba
qiippe non sonãt disciplinam:
s ita sonant qĩ aut untus bĩ
uñtimi. aut caritas defcm̃ ĩ c᷑¬
parandoꝵ miracłor efficaciã
h̾eat: caritas u̾o ut qd̃ ab sit o¬
bius sit misereris Quib hoc
pͥmo respondemus. ¶q iu dĩ nõ
sunt. nec signa q̃rendo udaiz a¬
re debent.Que uidz signa ĩ exor¬
dia nascentis ecc̃e ad fidẽ astru¬
endam necessaria fuerunt.
Discatores nanq et de uilib
artib assũpti. Crucifixi hoĩs¬
d̾itatẽ p̾dicabant: et hoc utiq
sr̃bi reges et magistratꝰ ualde
stultũ putarent. nisi ꝑ admi¬
racõem signor tante rei ma¬
iestarẽ crede̾ cogerent᷑ ¶ Cũ enĩ
uidebant ꝙ plebeuis uł ĩf̾mũ
sanabat uł mortuũ suscitabat.
ꝙ nec imꝑator cũ oĩ ex̾citu suo.
nec ip̃i pontifices cũ om̃ib dus
sius facere u llatenus poterãt:

Expanded text:
antecessoribus fuit. Sed his verbis antecessoribus fuit. Sed his verbis cordis sui diffidentiam simul & insipientiam produnt. Hæc verba quippe non sonant disciplinam, sed ita sonant, quia aut virtus beati Martini, aut caritas defectum incurpatrandorum miraculorum efficaciam habeat; charitas vero, ut, quod absit, oblitus sit misereri. Quibus hoc primo respondemus, quia Judaei non sunt, nec signa quaerendo judaizare debent. Quae videlicet signa in exordio nascentis Ecclesiae ad fidem astruendam necessaria fuerunt. Piscatores namque et de vilibus artibus assumpti, Crucifixi deitatem praedicabant, et hoc utique superbi reges et magistratus valde stultum putarent, non per admirationem signorum tantae rei majestatem credere cogerent. Cum enim videbant quod plebeius et infimum sanabat, et mortuum suscitabat, quod nec imperator cum omni exercitu suo, nec ipsi pontifices cum omnibus diis suis facere ullatenus poterant,