comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me me de inimicis meis. Non gͦ hic inimicos
homines cogito. Non ẽ uob̾ colluctatio adũsꝰ
Non enim cęli & terrȩ. Non enĩ regunt. qͦd
ñ fȩcerͣ: rectores mundi. S cuiꝰ mundi.
Tenebrarũ harum. Quarũ tenebrarũ: Utiq
iniquorum. Euistis enĩ aliqͣndo tenebrȩ: nc̃
autẽ lux in dño. Rectores mundi tenebraꝵ
harũ: rectores iniquoꝵ. Contͣ hos habetis
luctamͣ. Magnum pͣlium nob̾ eͣ: hostẽ ñ
uidere & uincere. Adu̾sꝰ rectores mundi
tenebrarũ harum. diabolũ scilic& & angłos
Exime me de inimicis meis dñe : qͥa ad te con¬
fugi. De inimicis meis: ñ uida. s qͥ impleuit
uidam. Illum patior. uisum: illum expugno
nͣ uisum. Accępit enĩ bucellam uidas. & in¬
trauit in eum sathanas: ut iste dauid ꝑsecu.¬
tionẽ pateret̾ a filio suo. Quãmultos iudas
impl& sathanas: indigne accipientes bucellas
ad uidiciũ suum. Qui enĩ manducat & bibit
indigne: udiciũ sibi manducat & bibit.

Expanded text:
me me de inimicis meis.» Non ego hic inimicos homines cogito: «Non est nobis colluctatio adversus Non enim coeli et terrae; non enim regunt quod non fecerunt. «Rectores mundi;» sed cujus mundi? «Tenebrarum harum.» Quarum tenebrarum? Utique iniquorum. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . «Rectores mundi, tenebrarum harum,» rectores iniquorum; contra hos habetis luctamen. Magnum praelium vobis est, hostem non videre et vincere. «Adversus rectores mundi tenebrarum harum;» diabolum scilicet et angelos «Exime me de inimicis meis, Domine; quia ad te confugi. De inimicis meis;» non Juda, sed qui implevit Judam. Illum patior visum, illum expugno non visum. Accepit enim buccellam Judas, et intravit in eum satanas : ut iste David persecutionem pateretur a filio suo. Quam multos Judas implet satanas, indigne accipientes buccellam ad judicium suum! Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit .
Abbreviated transcription (Latin):
esse. Quȩ sunt quasi contemptibilia hõib̾.
fecundant terram. Nam dictum ẽ in qͦdam
psalmo iacuisse mortes sc̃orum: & ñ fut
qui sepelir&. S illȩ om̃s mortes. fact sĩ
crassitudo terrȩ. Quomͦ accipit t̾ra qund
pinguedinẽ de rebꝰ contemptibilibꝰ aibucai.
sic ex eo qͦd contempsit hic mundꝰ. acpt
crassitudinẽ t̃rę. ut inde seges eccłȩ ferad
pullular&. lam nostis fr̃s quia conteptibi¬
lia terrȩ huiꝰ de quibꝰ pinguescit terra isi
appellare uolo: nec dicere dec&. Talis ci
hic. ut iam ipsis u̾bis utar: De terra o
in opem. & de stercore exaltauit paupid
ut collocar& eum cũ pͥncipibꝰ ppłi sude¬

Expanded text:
esse. Quae sunt quasi contemptibilia hominibus, fecundant terram. Nam dictum est et in quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullularet. Jam nostis, fratres, quia contemptibilia terrae hujus, de quibus pinguescit terra, nec appellare volo, nec dicere decet: talis eshic, ut jam et ipsius verbis utar? «De terra» erexit «inopem, et de stercore» exaltavit «pauperem; ut» collocaret «eum cum principibus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debitoribꝰ
fideles: utiq iam apłi. Nam ista oratio dñica
magis fidelibꝰ datꝰ. Si debita illa tantũmͦ
dicerent᷑. quȩ ꝑ baptismum dimittunt᷑: cathe¬
cuminis congruer& magis orare. dimitte
nob̾ debita nr̃a. Dicant gͦ apłi: dicant dimit¬
te nob̾ debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debito¬
ribꝰ nr̃is: & cũ eis dictũ fuerit. quare hoc dici¬
tis: quȩ debita ur̃a : Respondeant. Qm̃ nͣ
iustificabit᷑ in conspectu tuo omĩs uiuens.
ꝑsecutionẽ corporis. xp̃i. idem diabolusma¬
n&: udas autem uidȩ succedit. Non tan
mam meam inimicꝰ. humiliauit in terri
uitam meam. Humiliauit inquit intra
uitam meam. Alio loco drͣ: curuauer᷑ ani¬
mam meam. Quid enĩ nob̾cum agit qͥdqͥs
ꝑsequitur. nͥ ut relicta spe cęlesti tramsa¬
ꝑiamꝰ: ꝑsecutori cedentes. terrena diligams
Et illi quidem qͣntũ in ipsis ẽ hoc agunt. nos

Expanded text:
nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus fideles, utique jam Apostoli: nam ista oratio dominica magis fidelibus datur. Si debita illa tantummodo dicerentur quae per Baptismum dimittuntur, catechumenis congrueret magis orare, «Dimitte nobis debita nostra.» Dicant ergo Apostoli, dicant, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Et cum eis dictum fuerit, Quare hoc dicitis? quae debita vestra? Respondeant, «Quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.persecutionem corporis Christi idem diabolus manet; Judas autem Judae succedit. Non ergo iam pevitam meam. Humiliavit,» inquit, «in terra vitam meam.» Alio loco dicitur: «Curvaverunt animam meam» . Quid enim nobiscum agit, quisquis persequitur, nisi ut relicta spe coelesti terram sapiamus, persecutori cedentes terrena diligamus? Et illi quidem, quantum in ipsis est, hoc agunt: nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cabit᷑ om̃is uiuens. Noli gͦ mecũ intrare in
uidicium: dñe meus. Quantũlib& rectꝰ mͥ
uidear. ꝓducis tu de thesauro tuo regulam:
coaptas me ad eam. & paruus inuenior. Ne
intres in uidiciũ cum seruo tuo. Bene cum
seruis amicos tu ipse fecisses. Tu lic& dicas
amicum: ego confiteor seruum. Miscđia in-¬
digeo: fugitiuus redeo: pacem quero: ñ sum
dignꝰ uocari filiꝰ tuus. Ne intres in iudicium
cum seruo tuo: qmͣ nͣ iustificabit᷑ in conspe¬
ctu tuo omĩs uiuens. Ante mortem: ne lau¬
des hominẽ quenqͣm. Om̃ino om̃ĩs uiuens.
Quid ipsi arietes: quid ipsi apłi: de quoꝵ
ẽ paulus: qui dicit ñ se eẽ ꝑfectũ. Non quia
iam acceꝑim inquit: aut iam ꝑfectꝰ sim. De¬
niq fr̃s ut cito agnoscatis. ipsi didicer̃ orare
qͦd oramꝰ: ipsis data ẽ regula postulandi a ui¬
ouium & pͣcipua membra pastoris. & congre¬
gatoris uniꝰ gregis: ipsi didicer̃ dicere dimtite

Expanded text:
cabitur omnis vivens.» Noli ergo mecum intrare in cabitur omnis vivens.» Noli ergo mecum intrare in judicium, Domine, Deus meus. Quantumlibet rectus mihi videar, producis tu de thesauro tuo regulam, coaptas me ad eam, et pravus invenior. «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Bene, «cum servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet dicas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari filius tuus , «Ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Ante mortem ne laudes hominem quemquam» : omnino «omnis vivens.» Quid ipsi arietes, quid ipsi Apostoli, de q Paulus est, qui dicit non se esse perfectum: «Non quia jam acceperim,» inquit, «aut jam perfectus sim» . Denique, fratres, ut cito agnoscatis, ipsi didicerunt orare quod oramus, ipsis data est regula postulandi, a Juovium, et praecipua membra Pastoris et congregatoris unius gregis; ipsi didicerunt dicere: «Dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
animas nr̃as. & nescisti: ⁊̃ anqͣm dicentes. Fa¬
cimꝰ qͦd iussisti: quare ñ reddis qͦd ꝓmisisti:
Respond& tͥ ds̃. Ut accipias qͦd ꝓmisi.
ego dedi ut faceres. quare acciꝑes. ego dedi
Deniq suꝑ his talibꝰ loquit᷑ ꝓpħa. Quid uul¬
tis mecũ udicio contende : Om̃s de reliquistiᷤᷤ
me dicit dñs. Quid uultis mecum in uidicio
intrare: & iusticias urãs cominemorare:
Cõmemorate iusticias ur̃as: ego noui faci¬
nora ur̃a. Quomͦ approbabo iusticiã: ubi
dampnabo suꝑbiam: Merito iste humilis
re causam. ut ego ꝓponam iusticiam meã.
tu conuincas iniquitatẽ meã. Ne intres in
uidicio cum seruo tuo. Quare hoc: Quare
times: Qm̃ non uistificabit᷑ coram te om̃is
uiuens. Om̃is uiuens. hic utiq uiuens:
in carne uiuens: moriturꝰ uiuens: natus
homo ex hominibꝰ uuens: adam uiuens.¬
Om̃is itaq uiuens: iustificare forte potest¬
se coram se. Corã te qͦmͦ: Coram se. sibi pla¬
cens. tͥ displicens: coram te autẽ ñ iustifi¬

Expanded text:
animas nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod promisisti? Respondet tibi Deus: Ut accipias quod promisi, ego dabo; ut faceres, quare acciperes, ego dedi. Denique superbis talibus loquitur propheta: «Quid vultis mecum judicio contendere? Omnes dereliquistis me, dicit Dominus» . Quid vultis mecum in judicium intrare, et vestras justitias commemorare? Commemorate justitias vestras; ego novi facinora vestra. Quomodo approbabo justitiam, ubi damnabo superbiam? Merito iste humilis re causam, ut ego proponam justitiam meam, tu convincas iniquitatem meam: «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Quare hoc? quare timet? «Quoniam non justificabitur coram te omnis vivens. Omnis vivens,» hic utique vivens, in carne vivens, moriturus vivens, natus homo, ex hominibus vivensomnis ita vivens justificari forte potest coram se, non coram te. Quomodo, coram se? Sibi placens, tibi displicens: «coram te» autem «non justifi
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio: mundũ quẽ fecit ds̃: mundũ quẽ
regit diabolus. id est dilectores mundi lr¬
mines enĩ ipsos fecit ds̃.: dilectores mundi
ñ eos fecit. Aundum enim diligere pecua¬
tũ ẽ: peccatũ aictẽ ñ fecit ds̃. Audi gͦ i¬
ucere ceꝑam. mundum. & mundũ. In hoc
aundo erat. dictum ẽ. De qͦ dictũ ẽ in hoc
auindo erat: nisi de sapientia dĩ. qͦd est xp̃c
si. de qua dictum ẽ qͦd paulo ante comme¬
asraui. ꝑtendit a fine usq ad finem fortit̃.
edisponit omia suauit̃. Attingit enuam ubiq
gt̃ suam mundiciam: & nichil inquinatũ in
sam incurrit. Ergo in hoc mundo erat: &
mundꝰ ꝑ eum factꝰ ẽ: & mundꝰ eum ñ cogno¬
it. Audisti duos mundos: mundꝰ ꝑ eum

Expanded text:
Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Dcere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Dei, quod est Cictum est quod paulo ante commemoravi, «Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus
Abbreviated transcription (Latin):
potestates & rectores huiꝰ mundi: tenebraꝵ
harum. Expaueras: cum audires rectores
mundi. Si rectores istiꝰ mundi: numquid
p̃ter mundum iturus es. ubi illos non pai¬
aris: Prȩt̃ mundum iturꝰ es. ubi ab eis eru¬
dei ẽ. Cȩlum & terra. mundꝰ dr̃: & homines
mali. mundꝰ. Quare & isti. mundꝰ. Quia di¬
ligunt mundum. Et idõ tenebrȩ: qͥa impis
ldõq iam ex ipso numero credentibꝰ multis
quid dicit apłs: Euistis aliqͣndo tenebre.
nc̃ autẽ lux in dño. Anteqͣm essetis gͦ lux
cũ tenebrȩ essetis: attendite quẽ rectorem
habiustis. Quẽ rectorem habent iniqͥ. n dll¬
bolumꝰ. Quomͦ pii & fideles rectorẽ habent
xp̃m. Ergo diabolum & angłos eiꝰ rectores
mundi appellauit. id est rectores dilectorĩ
mundi: rectores peccatoꝵ. qͦd ẽ tenebraꝵ
harum. Ipsos habemꝰ inimicos: a qͥbꝰ debł.
mꝰ p̾cari dñm ut eruamur. Audi mundũ
& mundum aꝑte uno loco in scͥptura sc̃a n

Expanded text:
potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «rectores mundi.» Si rectores mundi istius, numquid praeter mundum iturus es, ubi illos non patiaris? praeter mundum iturus es, ubi ab eis eruDei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, rectores dilectorum mundi, rectores peccatorum, quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, a quibus debemus deprecari Dominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Confundant᷑ & reliereantur: qui quer̃
tu es spes mea. Quando tolerabam: quando
tribulabar: dixi. tu es spes mea. Spes mea
bit amanti se. nisi se: Intende ad oratio¬
nem meam: qmͣ humiliatꝰ sum nimis. Hu¬
miliatꝰ a ꝑsecitoribꝰ. humiliatꝰ in confessio¬
ne. Humiliat se inuisibilit᷑: humiliat᷑ ab
hostibꝰ uisibilit̾: erigetur gͦ ab illoꝰ inuisi

Expanded text:
dicitur: «Confundantur, et revereantur qui quaerunt dicitur: «Confundantur, et revereantur qui quaerunt Tu es spes mea.» Quando tolerabam, quando tribulabar, «dixi, Tu es spes mea.» Spes mea bit amanti se, nisi se? 13. «vers. 7. Intende ad orationem meam; quia humiliatus sum nimis.» Humiliatus a persecutoribus, humiliatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostibu
Abbreviated transcription (Latin):
pastor bonꝰ animam suam ponit ꝓ oribꝰ suis.
Mercennariꝰ autem & qͥ ñ ẽ pastor. cũ uid̾it
lupum uenientẽ: fugit. Cum uidit p̃donẽ:
quare fugit. Quia non ẽ ei cura de ouibꝰ. Ta¬
lis fuga ab isto ꝑierat: siue ab ipsiꝰ capitis ꝑso¬
na accipiamꝰ hanc uocem. illiꝰ xp̃i dni qͥ ꝓ oĩbꝰ
qͥa & ipsi ꝓ fr̃ibꝰ passi sunt. Audi ioħm dicen¬
illi ponunt. xp̃c ponit.: qͥa cum illi patiunt᷑
ꝑsecutionẽ. ipse clamat qͥd me ꝑsequeris. Le¬
rut fuga a me: & ñ ẽ qui exquirat animam
meam. Ergo ñ ẽ qͥ exqͥrat aĩa ipsiꝰ: Uide
homines uelle seuire in necem suam: uelle
querit᷑ anima hominis. aut a ꝑsecutoribꝰ.
aut a dilectoribꝰ. Ita gͦ non est qui requirat
animam meam. de illis dixit. Certe ꝑsecun¬
tur animam meam : & ñ quer̃ animã meam.
Si autẽ requir̾ animam meã. inuenient
hereditatẽ ibi: & si norunt eam querere.
norunt & imitari. Nam ut noueritis queri
animam hominis & a ꝑsecutoribꝰ: inde alibi

Expanded text:
 suis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona accipiamus hanc vocem illius Christi Domini, quia et ipsi pro fratribus passi sunt. Audi Joannem dicenilli ponunt, Christus ponit; quia cum illi patiuntur persecutionem, ipse clamat, «Quid me persequeris» ? «Periit fuga a me; et non est qui exquirat animam meam.» Ergo non est qui exquirat animam ipsius? Videt homines velle saevire in necem suam, velle quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaerunt animam meam. Si autem requirunt animam meam, invenient inhaerentem tibi: et si norunt eam quaerere, norunt et imitari. Nam ut noveritis quaeri animam hominis et a persecutoribus, inde alibi
Abbreviated transcription (Latin):
bam: secutꝰ ait. Et ñ erat qui cognosce¬
ns me. Cũ toleras om̃ia qͥs nouit qͥd atten¬
das: utrum in dextra oculum dirigas. an
in sinistra: In eo qͦd toleras. si laudem homi¬
num queris. in sinistram attendisti: in eo qͦd
toleras si ꝓmissa dei queris. in dext̾am aiten¬
disti. Attendisti in dext̾am: uidebas. Atten¬
disti in sinistram: excecabaris. S & cũ uides
in dext̾am: non erit qͥ te agnoscat. Quis enĩ
te consolatur: nͥ dñs cui dicis. & tu cognoui¬
sti semitas meas. Nec erat qͥ cognoscer& me.
Perut fuga a me. Tanqͣm circumclusũ se dic̃.
Perut fuga a me. Insultant ꝑsecutores: opp̃ssꝰ e. captꝰ
C̃: circumclusus ẽ: uictꝰ ẽ: ꝑut fuga ab illo.
Ab illo ꝑut fuga: qui non fugit. Qui autẽ ñ
fugit. patitur quicquid potest ꝓ xp̃o: id est
non fugit animo. Nam corpore fugere lic&:
concessum ẽ. ꝑmissum ẽ: dño dicente. Si uos

Expanded text:
bam;» secutus ait, «Et non erat qui cognoscebam;» secutus ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in sinistram attendisti: in eo quod toleras, si promissa Dei quaeris, in dexteram attendisti. Attendisti in dexteram, videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus cui dicis, «Et tu cognovisti semitas meas? Nec erat qui cognosceret me.» 11. «Periit fuga a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus est, captus est, circumclusus est, victus est; periit fuga ab illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquid potest pro Christo; id est, non fugit animo. Nam corpore fugere licet, concessum est, permissum est, Domino dicente: «Si vos
Abbreviated transcription (Latin):
medio laqueoꝵ: In uia xp̃i. Et hinc laquei:
ehinc laquei. Laquei adextris: laquei a si¬
ustris. Laquei a dextris. ꝓsꝑitas scłi: laqͦi
isinistris. adu̾sitas scłi. Laquer a dextris.
ꝓmissiones: laquei a sinistris. terrores. Tu
i medio laqueoꝵ ingredere: noli a uia re¬
cedere: nec ꝓmissio te capit. nec terror eli
dit. In uia hac qua ingrediebar: absconder̃
but. In sinistrã qͥ considat: excecat᷑. Quid est
in dext̾am considat: Elbi erunt illi quibꝰ
s̾num qͥ paratꝰ ẽ diabolo & angłis eiꝰ. t rem̃¬
te gͦ toto mundo & minante in ꝑsecutioni
bꝰ: crebrescentibꝰ undiq insultationibꝰ ho¬
hinum atq t̃roribꝰ. ille contempnens p̃sen¬
U. repedabat in futura: attendebat in
dext̾am. U bi futurꝰ ẽ ibi esse meditabat᷑:
lluc attendebat & uidebat. & ido oĩa fere¬
lit: illi autẽ qͥ ꝑseqͤbant᷑. ñ uidebant. Idõ
eui dicer& considabam in dext̾am & uide¬

Expanded text:
medio laqueorum?» In via Christi, et hinc laquei, medio laqueorum?» In via Christi, et hinc laquei, et hinc laquei; laquei a dextris, laquei a sinistris: laquei a dextris, prosperitas saeculi; laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ingrediebar, absconderunbat: in sinistram qui considerat, excaecatur. Quid est in dexteram considerare? Ubi erunt illi quibusaeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Fremente ergo toto mundo et minante ibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
naret᷑. Crux illa signim ẽ humilitati ll
aut̃ suꝑbꝰ in anima. ñ agnoscit unde sa
tumor animȩ ipsiꝰ. Si aut̃ ego agnoso l
uia ambulo. Usq adeo de cruce ñ enbeb
it non ia occulto loço habeam crucem xp̃i.
iifronte portem. Multa sacram̃ta aliter
 alit accipimꝰ. Quȩdam sicut nostis ore
acipimꝰ: quędam ꝑ totum corpꝰ accipimꝰ. Qa
s infronte erubescitur: ille qui dixit qͥ me
rubuerit coram hominibꝰ. erubescam illũ
uram patre meo qui in cęlis ẽ. ipsam ignomi¬
nam qͦdam mͦ quam pagani derident. in lo¬
opudoris nr̃i constituit᷑. Audis hominem
nsultare impudenti & dicere: frontem non
ubas. Quid est frontem non hab&: Impu¬
basẽ. Non habeat nudam frontem: tegat
lm crux dñi mei. Ergo in uia qͦ ingredie¬
ir absconder̃ muscipulam mͥ: qͣntũ in ipsis ẽ.
llam iuxta uiam posuer̃. Ego autẽ tutꝰ ero.
si de ua ñ recessero. Ignoras quia in medio la¬
queoꝵ ingrederis. ait scͥptura: Quid est in

Expanded text:
naretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nudam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantum in ipsis est; nam juxta viam posuerunt: ego autem tutus ero, si de via non recessero. «Ignoras quia in medio laqueorum ingrederis,» ait Scriptura . Quid est, «in
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximꝰ. Cum p̃dicantur a non tineri
Quid non tim̃tibꝰ: Nec exilia. nec dantp
nec mortem. nec crucem. Non enim more
solam: s nec crucem. qua morte nehlad¬
batur execrabiliꝰ. Ipsam dñs suscepit: reds¬
cipuli eiꝰ mortẽ qͥdem non timerent. s nec gmꝰ
mortis horrescerent. Ergo a non tim̃tibꝰ cun
Sicut crassitudo terrȩ dirupta ẽ suꝑ t̾ras:
disꝑsa sunt uixta infernum ossa nr̃a. luxta
infernum disꝑsa sunt ossa martyrum: id
ẽ corpora testium xp̃i. Occisi sunt enimmar¬
tyres: & quasi p̾ualuer̃ qui occider̃. Preualua¬
erunt illi ꝑsequendo: ut p̃ualerent u̾ba xp̃i
p̃dicando. Et quid factum ẽ de mortibꝰ sc̃os
Sicut crassitudo terre dirupta ẽ suꝑ t̾ri:

Expanded text:
am diximus: cum praedicantur a non timentibus. Quid non timentibus? Nec exsilia, nec damna, nec mortem, nec crucem. Non enim nec mortem solam; sed nec crucem, qua morte nihil videbatur exsecrabilius. Ipsam Dominus suscepit, ne discipuli ejus mortem quidem non timerent, sed nec genus mortis horrescerent. Ergo a non timentibus cu«Sicut crassitudo terrae disrupta est super terram, dissipata sunt» «juxta infernum ossa nostra.» Juxta infernum dissipata sunt ossa martyrum, id est corpora testium Christi. Occisi sunt enim martyres, et quasi praevaluerunt qui occiderunt. Praevaluerunt illi persequendo, ut praevalerent verba Christi praedicando. Et quid factum est de mortibus sanctorum? «Sicut crassitudo terrae disrupta est super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
muscipulam mͥ. quantum in ipsis ẽ: inu
quam ingrediebar absconder muscipulam
mͥ quantũ ad eorum cupiditatẽ ꝑtina. m¬
tũ ad eorum conatũ: qͣntũ ad eoꝵ uotũ i
ipsa uia me uoluer̃ habere muscipulã quã
uia putant ponere. extͣ uiã poñt: qͥa & ipsiet᷑
uiã st̃. Muscipulã ponere ñ posst̃: uibi ñst̃. Udict̃¬

Expanded text:
muscipulam.» Quantum in ipsis est, in via qua ingrediebar, ipsi absconderunt muscipulam mihi: quantum ad eorum cupiditatem pertinet, quantum ad eorum conatum, quantum ad eorum votum, in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non possunt ubi ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
finem. & hanc intentionem cum loquor
Et qͦmͦ eis ostendo. ñ ea intentione me loqͥ
Restat ut dicam: tu cognouisti semitas
meas. Quomͦ illi sciunt. qͦd nec uos seitis:
Quomͦ illi sciunt: qͦd uix ego scio ¶Nleq
enĩ ego me ipsum diuidico. Qui enim diui¬
dicat me. dñs ẽ. Nescio qͥd de se petrꝰ nescienᷤ
p̃sumpsit: & aliud uidebat medicꝰ in uiribꝰ
Ded uis ut ducat te ꝑ ipsas semitas  Esto
mitis: esto mansuetꝰ. Noli ferox: noli suꝑbꝰ.
noli excussa & erecta ceruice esse: sic̃ equũ
& mulus quibꝰ ñ ẽ intellectꝰ. Cũ enĩ fueriꝰ
mitis: cũ fueris mansuetꝰ: insid& dñs. &
duc& te ꝑuias suas. Dirig& enim inites in
iudicio: docebit mansuetos uias suas. Tu

Expanded text:
finem et hanc intentionem, cum loquor? finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui? Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix ego scio? Neque enim ego meipsum dijudico: qui enim dijudicat me, Dominus est . Nescio quid de se Petrus nesciens praesumpsit, et aliud videbat medicus in viribus eas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet Dominus, et ducet te per vias suas: diriget enim mites in judicio, docebit mansuetos vias suas
Abbreviated transcription (Latin):
meum ut ardeam: caritatem autem ñ habe¬
am. nichil mͥ ꝓdest. Ergo caritatẽ dixit. suꝑ¬
eminentiorem uiam. Magna ista uia fr̃s.:
magnum miraculum hab& hȩc uia. Certe
qͦd excelsum ẽ: nichil excelsiꝰ uia caritatis.
Et non in illam ambulant: nͥ humiles. Has
gͦ semitas: dicit p̃cepta caritatis. In me om̃is.
Tu inquit cognouisti semitas meas: tu nosti
quia qͦd ꝓ te patior. amore patior. Iu nosti
quia caritas in me om̃ia tolerat: tu nosti qͥa
& si trado corpꝰ meum ut ardeam: habeo
illam. sine qua illud non ꝓdest homini. Qs
autẽ nouit uias istas hominis fr̃s mei: nisi
uere ille cui dictum ẽ. tu cognouisti semita
meas: Omĩa enim facta humana ante ocłos
hominum : incertũ ẽ qͦ corde fiãt. E quam
multi impii. metientes sem & ipsos ex sem&¬
ipsis. dicunt de nob̾. qͦd ista in eccła querimꝰ.
honores: laudes: utilitates temporales. Qm
multi dicunt ꝓpt̾ea me loqui uob̾. ut accla¬
metis. & laudetis me: & hunc habere me¬

Expanded text:
eum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Ergo charitatem dixit «supereminentiorem viam.» Magna ista via, fratres, magnum miraculum habet. Haec via certe, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est, «Tu cognovisti semitas meas?» Omnia enim facta humana ante oculos hominum; incertum est quo corde fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam multi dicunt me propterea loqui vobis, ut acclametis et laudetis me, et hunc me habere
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebant. qͦd ille qui nos ꝑsequebat᷑. nunc
eugłizat fidem. quã aliquando uastabat:¬
& in me glorificabant dm̃. Eccłas sic dixit:
ad unum redigunt᷑. qͥa plenitudo legis ca-¬
ritas: ꝓpt̾ea uię iste in multis p̾ceptis. ad
uob̾ demonstro. Quã dicis o apłe: suꝑemi¬

Expanded text:
gaudebant quod ille qui nos persequebatur, nunc evangelizat fidem, quam aliquando vastabat; et in me glorificabant Deum» . Ecclesias sic dixit, ad unum rediguntur, quia plenitudo legis charitas ; propterea viae istae in multis praeceptis ad vobis demonstro» . Quam dicis, o Apostole, «superemi
Abbreviated transcription (Latin):
pilit. Qa dix̃ uiã impiors ñ nouit. nouit
luistoꝵs: impioꝵs aut̃ ꝑibit. qͦd eñ ñ nouit
ꝑibit : multis locis scripturȩ inuenimꝰ. quia
dei agnoscere. seruare ẽ: dei agnosçere custo¬
dire ẽ: non agnoscere dampnare ẽ. Inde enĩ
qui nouit om̃ĩa. dicturꝰ ẽ in fine : non noui
uos. Non inde gaudeant & dicant. ñ puni-¬
mur: quia ñ nos nouit uidex. lam puniti
sunt: si eos non nouit uidex. Quȩ gͦ dictȩ
sunt uiȩ quas nouit dñs ipse. hic dictȩ stͣ
semitȩ : qͦd ait. tu cognouisti semitas meas.
Om̃is enim semita uia ẽ : non omĩs uia. semi
quia angustȩ sunt. Uia lata impioꝵs: uia
angusta iustorum. Quȩ uia. ipsȩ & uiȩ: quẽ¬
ad modum quȩ eccła. ipse ȩccłȩ : & qͦd cȩlũ.¬

Expanded text:
it: «Novit justorum, impiorum autem peribit». Quod enim non novit, perit. Multis locis Scripturae invenimus quia Dei agnoscere, servare est; Dei agnoscere, custodire est; non agnoscere, damnare est. Unde enim qui novit omnia, dicturus est in fine, «Non novi vos» ? Non inde gaudeant et dicant, Non puniemur, quia non novit nos judex. Jam puniti sunt, si eos non novit judex. Quae ergo dictae sunt viae quas novit Dominus, ipsae hic dictae sunt semitae, cum ait. «Tu cognovisti semitas meas.» Omnis enim semita, via est; non omnis via, semita quia angustae sunt? Via lata impiorum, via angusta justorum. 7. Quae via, ipsae et viae: quemadmodum quae Ecclesia, ipsae Ecclesiae; et
Abbreviated transcription (Latin):
dã. hoc ẽ tribulationẽ meã annuntidis
pesite: Ut non mͥ arrogem uires meas: ut
cum qͦd aliꝰ in me oꝑat᷑ ipsam uirtutem.
Cum autem tradent uos udicibꝰ. sic monuit
añs qͦs martẏres facere uolebat. nolite cogi¬
tare qͥd loquamini: non enim uos estis qui
hquimini. s sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑ in uob̃.¬
lrgo deficiat sp̃s tuus: loquatur sp̃s dei.
Merito eos pauꝑes spũ facere uolebat. Beati

Expanded text:
dam;» hoc est, «tribulationem meam annuntiabo.» posite? Ut non mihi arrogem vires meas, ut sciam quod alius in me operatur ipsam virtutem. «Cum autem vos tradent judicibus» sic monuit Dominus quos martyres facere volebat, «nolite cogitare quid loquamini; non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobrgo deficiat spiritus tuus, loquatur Spiritus Dei. Merito eos pauperes facere volebat spi
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑioribꝰ duobꝰ u̾sibꝰ & in his conseqͥnib
sententię duȩ sunt. s utraq bis dicta. Ala
ẽ illa. uoce mea ad dnm clam aui. uod ma
ad dnm dep̃catꝰ sũ: altera ẽ. effundã als

Expanded text:
in superioribus duobus versibus, et in his consequentibus; in superioribus duobus versibus, et in his consequentibus; sententiae duae sunt, sed utraque bis dicta. Una est illa, «Voce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad D
Abbreviated transcription (Latin):
ti patris mei: ꝑcipite regnum qͦd uob par.¬
loco dñs mon& hoc: ut & diabolo clauat᷑
& sibi aꝑiat᷑. Nolite inquit timere eos qͥ onꝰ
occidunt: anunam autẽ ñ possunt occiđt
Monuit ut timoris ualua in faciẽ diabao
elideretur. Ergo nichil ẽ tim̃dum sllonqͥ
aꝑitur aditus timoris xp̃o: qui claususẽ
diabolo. tatĩ subiecit tanqͣm dicens. Ex¬
clusisti illum : aꝑi mͥ. S eum timete inqͥ.
qui hab& potestatẽ & animam & corpꝰ occib̃e
in gehennã ignis. Iam gͦ si credidisti & apu¬
isti xp̃o: claude contͣ diabolũ. Intꝰ ẽ xp̃c.
ibi habitat. Effunde ante eum p̾cem tuã:
noli querere ut de longinqͦ te exaudiat.
Non enĩ longe ẽ sapientia dĩ: quȩ ꝑtendit
a fine usq ad finem fortit᷑: & disponit om̃ia
suauit̃. Ergo intꝰ apud te: ante eũ effiunde
p̃cem tuam. Ibi sunt aures eiꝰ: qͥa neq aben¬
ente neq ab occidente. neq a desertis mon¬
causam geras in corde tuo uide.: effunde an

Expanded text:
dicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paraloco Dominus monet hoc, ut et diabolo claudatur, et sibi aperiatur. «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere:» monuit ut timoris valva in faciem diabolo elideretur. Ergo nihil est timendum? Non ergo aperitur aditus timoris Christo, qui clausus est diabolo? Statim subjecit, tanquam dicens, Exclusisti illum, aperi mihi: «Sed eum timete,» inquit, «qui habet potestatem et animam et corpus occidere in gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, et aperuisti Christo, claude contra diabolum. Intus est Christus, ibi habitat: effunde ante eum precem tuam, noli quaerere ut de longe te exaudiat. Non enim longe est Sapientia Dei, quae «pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» . Ergo intus apud te, ante eum effunde precem tuam: ibi sunt aures ejus. «Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis moncausam geras in corde tuo, vide. 5. «vers.
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim inimicus exprobrass& mͥ. sustinil¬
issem utiq ait: & si is qͥ oderat suꝑ me mig̾¬
na locutꝰ fuiss&: abscondissem me utiq
nec uiuere potuit cũ uell& uiuere. amor¬
tuus ẽ inquiunt nolens: euictꝰ: crucifixꝰ
occisus. Inimici ista dict᷑. Aꝑtus iste ini
uitare. Quid facio de abessalon: Quid facio
de uida : Quid de falsis fr̃ibꝰ: Quid de
malis filis : Et tam̃ filii sunt: qui non
cont᷑ nos blasphenant xpͣm. s nob̾cum
um facile erat ꝑferre: eum qͥ oderat me: uł
abscondere me ab eo. Abscondis enĩ te a pa¬
gano: intrans eccłam. Quando autẽ & ibi
inuenis qͦd times: quid queris ubi te abscon¬
das: Deniq ille ipse apłs. qui gemit in ꝑi¬
culis a falsis fr̃ibꝰ. foris inquit pugnę : intꝰ
timores. Si gͦ is qui ođat me suꝑ me mag¬
na locutus fuiss&: abscondem me utiq ab
eo. Tu uͦ unanimꝰ meus. Unanimꝰ dicit. tãꝗͣ
unꝰ in xp̃o. Est gͦ eccła qͦd ferat foris. gemat

Expanded text:
 si inimicus exprobrasset mihi, supportassem utique; et si is qui oderat me, super me mala locutus fuisset, abscondissem me utique nec vivere potuit, cum vellet vivere: et mortuus est, inquiunt, nolens, evictus, crucifixus, occisus. Inimici ista dicunt. Apertus iste inimvitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum um facile erat perferre, eum qui oderat me; vel abscondere me ab eo. Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo; tu vero unianimis meus» . Unianimem dicit, tanquam unum in Christo. Est ergo Ecclesiae quod ferat foris, gemat
Abbreviated transcription (Latin):
fa dĩ. Ibat in culm̃: residat in uallẽ. Si ierit
inculmen: denatat ab illo aqua. Si in ualle
resederit. implebitur ea: & fit ille uent᷑ de
quo dictum est. flum: ina aquȩ uiuȩ flu¬
ent de uentre eiꝰ. Ergo dum deficit a me
sp̃s m̃s. in conspectu tuo annunciaui tri-¬
bulationẽ meam. humilis factꝰ: confitens
tdeficiente spũ meo. cũ sum plenꝰ sp̃ũ tuo.
Et audier̃ forte homines. quia defȩcit ĩ me
pͥmeus: & desꝑauer̃ de me. & dixer̃ cȩpimꝰ
cum: opp̃ssimꝰ eum: & tu cognouisti semitaᷤ
meas. Illi me deiectum putabant: tu me
stantem cernebas. Illi qui ꝑsequebantur.
E cõp̃henderant. implicatos putabant pe¬
des meos: s illis obligati sunt pedes & cecide¬
runt. nos autem surreximꝰ & erecti sumus.
laqueo pedes meos. ꝑ seueraui ambulando.
lui enim ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic
saluus erit. Illi me opp̾ssum putabant: sed
ego ambulabam. Ubi ambulabam: In semi¬
tsquas illi ñ uidebant. qͥ me captũ putant

Expanded text:
Spiritum Dei. Ibat in culmen, residat in valle. Si ierit in culmen, denatat ab illo aqua: si in valle resederit, implebitur ea, et fit ille venter de quo dictum est, «Flumina aquae vivae fluent de ventre ejus» . Ergo «dum defecit a me spiritus meus, in conspectu tuo annuntiavi tribulationem meam,» humilis factus, confitens tibi deficiente spiritu meo, cum sum plenus Spiritu tuo. 6. Et audierunt forte homines quia defemeus, et desperaverunt de me, et dixerunt, Cepimus eum, oppressimus eum: «Et tu cognovisti semitas meas,» Illi me dejectum putabant, tu me stantem cernebas. Illi qui persequebantur et comprehenderant, implicatos putabant pedes meos: sed illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus . os . Perseveravi ambulando: «Qui» enim «perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Illi oppressum me putabant, sed ego ambulabam. Ubi ambulabam? In semitis quas illi non videbant, qui me captum putabant;
Abbreviated transcription (Latin):
osiłabilis reqͥescit in ore sapientis: uir aũ
tule᷑. glutit ilum. Unde ammonemꝰ cari¬
tatem ur̃am: ut ea quȩ audiendo tanqͣm uen¬
tre. memoria conditis. rursus euoluendo & co¬
gitando qͦdammͦ ruminetis. Hoc ẽ enim thesaurꝰ
desiderabilis requiescit in ore sapientis: uir aũ
stultꝰ glitit illum. Breuit᷑ dixit. Sapiens rii¬
minat: stultꝰ non ruminat. Hoc autẽ aꝑte &
latine quid est. Sapiens cogitat ea quȩ audie¬
rit: stultꝰ autem quȩ audit. obliuioni tradit.
Neq eium ꝓpt̃ aliud in lege munda ea dicta st̃
animalia quę ruminant: inmunda quȩ ñ ru¬
minant. Nam creatura dĩ om̃is munda ẽ. Ar¬
tifici dõ. tam mundꝰ ẽ porcꝰ: qͣm agnꝰ. C reauit
enĩ om̃ia bona ualde: & om̃is creatura dĩ. bona
in natura utrumq sit mundum: significatio¬
ne tam̃ agnꝰ significat aliqͥd mundũ. porcꝰ sig¬
nificat aliqͥdĩmundum. Agnus significat in¬
nocentiam sapientiȩ ruminantis : porcꝰ signi¬

Expanded text:
lis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum» . Unde admonemus Charitatem vestram ut ea quae audiendo tanquam ventre memoriae conditis, rursus revolvendo et cogitando quodammodo ruminetis. Hoc est enim, «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum:» breviter dixit, Sapiens ruminat, stultus non ruminat. Hoc autem aperte et latine quid est? Sapiens cogitat ea quae audierit; stultus autem audita oblivioni tradit. Neque enim propter aliud in Lege, munda ea dicta sunt animalia quae ruminant, immunda quae non ruminant : nam creatura Dei omnis munda est. Artifici Deo tam mundus est porcus quam agnus. Creavit enim omnia bona vain natura utrumque sit mundum; significatione tamen agnus significat aliquid mundum, porcus significat aliquid immundum: agnus significat innocentiam sapientiae ruminantis; porcus signi
Abbreviated transcription (Latin):
laris ego sum donec transeam.¬
ollempnitati martyrum. sic̃¬
deuotio celebritatis ur̃ȩ: ita
nr̃e seruitiitis sermo debet᷑.
S meminisse oport& carita¬
tẽ ur̃am: hest̾na die qͣm multa
dicta st̃. Non enim qͥa ꝓpt̾ auiditatẽ int̾ioriᷤᷤ

Expanded text:
 donec transeamSolemnitati martyrum, sicudevotio celebritatis vestrae, ita nostrae servitutis sermo debetur. Sed meminisse oportet Charitatem vestram, hesterno die quam multa dicta sint. Non enim quia propter avidi
Abbreviated transcription (Latin):
transeam.Id est qd exposuimꝰ si intellera
Attende ipsiꝰ uerbum in eugłio. Ames aa
dico uob̾ inquit: nisi granum frum̃ti caden
in terra mortuum fuerit. ipsum solum mans:
si autẽ mortuũ fuerit. multũ fructum afeit
Hoc ibi ait ubi etiam dixit: eũ exaltatꝰ fuer
a terra. om̃ia traham ad me. Nisi granum fu¬
menti inquit cadens in terra mortuum fuert.
solum man&: si autem mortuũ fuerit. miltꝰ
fructum affert. Ergo illi grano. multa seges
debebat᷑. Sed expecta: mortificet᷑ adhuc q
granum nͥ in terra ceciđit & mortificatũ fue¬
rit. solum reman&. Ergo solus erat: antequã
ess& mortificatꝰ. Propt̾ea petrꝰ nondum hale¬
bat tales uires. Accepturꝰ erat uires sequendi.
ñ habebat p̃cedendi. Propt̃ xp̃m enĩ. idest ꝓpt̃
confessionẽ nominis xp̃i quo xp̃iani sumꝰ. re¬
mo mortuus ẽ ante xp̃m: ne forte occurrat¬

Expanded text:
transeam?» quid est quod exposuimus? Si intelleximus, transeam?» quid est quod exposuimus? Si intelleximus, attende ipsius verba in Evangelio: «Amen, amen dico vobis,» inquit, «nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Hoc ibi ait, ubi etiam dixit: «Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum» . «Nisi granum frumenti,» inquit, «cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Ergo illi grano multa seges debebatur: sed exspecta, mortificetur adhuc; quia granum nisi in terram ceciderit et mortificatum fuerit, solum remanet. 26. Ergo solus erat, antequam esset mortificatus. Propterea et Petrus nondum habebat tales vires: accepturus erat vires sequendi, non habebat praecedendi. Propter Christum enim, id est, propter confessionem nominis Christi, quo christiani sumus, nemo mortuus est ante
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum: donec transeam. Audite mysterium
uerbi huiꝰ: scđm grecam elocutionẽ. Pascha ui¬
det᷑ passionẽ significare. Paschi enim: pati dr̃.
Sed̾m hebream autẽ linguã sic̃ int̃p̃tati sunt
qͥ nouer̃: pascha transitꝰ int̃p̃tatur. Nam si
int̾rogetis bene grȩcos: negant grecum ẽẽ pas¬
cha. Sonat ibi quidem paschin. id est pati:
sed non sol& sic deflecti. Passio enim pathos
grece dr̃: non pascha. Ergo pascha sic̃ dic̃t
qui nouer̃: & qͥ nob̾ qͦd legeremꝰ int̃p̃tati st̃.
transitũ int̃p̃tant᷑. Ideo uentura passione
dni. tanqͣm ipso uerbo loqueret᷑ eugłista: cũ
ueniss& inquit hora ut transir& iħc de hoc
mundo ad patrem. Pascha hic gͦ sonuit in
hoc uersu: singularis sum donec transeam.
Rost paschad iam non ero singularis. pers
ti consequentur. Et si postea sequent it. du
aut in hoc ꝓsalmo singularis ego sum don

Expanded text:
ego sum, donec transeam.» Audite etiam mysterium ego sum, donec transeam.» Audite etiam mysterium verbi ejus. Secundum graecam locutionem, Pascha videtur passionem significare; πάσχειν enimdum hebraeam autem linguam, sicut interpretati sunt qui noverunt, Pascha Transitus interpretatur. Nam et si interrogetis bene Graecos, negant graecum esse Pascha. Sonat ibi quidem πάσχειν, id est pati, sed non solet sic deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Ideo ventura passione Domini, tanquam ipso verbo loqueretur Evangelista: «Cum venisset,» inquit, «hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem.» Pascha hic ergo sonuit in hoc versu, «Singularis ego sum, donec transeam.» Post Pascha jam non ero singularis, post lti consequentur: et si postea sequentur, quait in hoc psalmo, «Singularis ego sum donec
Abbreviated transcription (Latin):
oc enim sequitur in psalmo. Supͣ dixerat. eu¬
stodi me dñe a muscipula quam statuer̃t mͥ.: &
ab scandalis qui oꝑantur iniquitatẽ. Amuscipu¬
la & ab scandalis: a terrentibꝰ & a lapsis. S quia
in eiꝰ passione etiam illi pͥmi qui futuri erant
duces eccłȩ & columnȩ terre defȩcer̃: non dum
factum erat. qͦd ait in alio psalmo. ego confir¬
sione tu solus pateris: tu solus occideris ab ini¬
micis. Singularis ego sum. donec transeam.
Quid est donec transeam i Eugłista dicit. Cũ
autem ueniss& hora. ut transir& iħe de hoc
mundo ad patrem. Quid ẽ gͦ donec transeam:
nͥ de hoc mundo ad patrem: Tunc enim con¬
firmaui columnas eiꝰ. id est columnas terrȩ.
quando in mea resurrectione plene didicer̃.
singularis sum: cum transiero multiplicabor.
Multi me imitabunt᷑: multi patient᷑ ꝓ nomi¬
ne meo. Unus sum: donec transeam. Multi
in me unus erunt: cum transiero. Singularis

Expanded text:
Hoc enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «CuHoc enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custodi me, Domine, a muscipula quam statuerunt mihi, et ab scandalis qui operantur iniquitatem. A muscipula, et ab scandalis;» et a terrentibus, et a lapsis. Sed quia in ejus passione etiam illi primi, qui futuri erant duces Ecclesiae et columnae terrae, defecerunt; nondum factum erat quod ait in alio psalmo. «Ego confirsione tu solus pateris, tu solus occideris ab inimicis. «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «donec transeam?» Evangelista dicit: «Cum autem venisset hora ut Jesus transiret de hoc mundo ad Patrem» . Quid est ergo, «donec transeam,» nisi, «de hoc mundo ad Patrem?» Tunc enim confirmavi columnas ejus, id est columnas terrae, quando in mea resurrectione plane didiceruntanseam, singularis sum:» cum transiero, multiplicabor; multi me imitabuntur, multi patientur pro nomine meo. Unus ego sum donec transeam; multi in me unus erunt dum transiero. «Singularis
Abbreviated transcription (Latin):
ab infimo mancipio. & hoc femina: ab ancil¬
la interrogatꝰ. succubuit. Negauit ter. Se¬
mel negato ñ memoraret᷑: negauit tercio.¬
Aut si ꝓpt̾ea putatur petrꝰ recte fȩcisse quia
hoc p̃dixerat dñs: recte fecit & uidasqui
tradidit eum. qͥa & hoc p̃dixerat dñs. Ab¬
sit fr̃s mei. Hȩc uox illoꝵ electoꝵ ẽ: qͥ etiam
peccata sua defendt̾ potiꝰꝗͣ fatent᷑. Petrum
ipsum potiꝰ attendamꝰ. Si nichil peccauit:
quare fleuit: Non interrogemꝰ de petro.
n lacrimas petri. Fidelioresꝰ de illo testes
ñ inuenimꝰ. Fleuit amare inquit. Non¬
dum erat idoneꝰ passioni: sequeris me pꝰea
illi dictum erat. Adhuc futurꝰ erat firmꝰ.
confirmatꝰ dñi resurrectione. Ergo ñdum
erat tempꝰ: ut disꝑgerent᷑ illa ossa uxta infer¬
num. Nam uidete quam multi defecer̃ usq ad
ipsos pͥmos herentes ori eiꝰ: etiam ipsi defecerunt.
Quare hoc: Dingularis ego sum donec transeã.

Expanded text:
sed ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilsed ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterAut si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres mei; haec vox illorum electorum est, qui etiam peccata sua defendunt potius quam fatentur. Petrum ipsum potius attendamus. Si nihil peccavit, quare flevit? Non interrogemus de Petro, nisi lacrymas Petri: fideliores testes de illo non invenimus. «Flevit amare,» inquit . Nondum idoneus erat passioni: «Sequeris me postea» , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque ad ipsos primos haerentes ori ejus; etiam ipsi defecerunt. Quare hoc? «Singularis ego sum, donec transeam.»
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est fr̃s. cadent in recia eiꝰ peccatores:
Ded non om̃s peccatores. Quidam peccatores
qui usq eo sunt peccatores. ut sic ament ui¬
tam istam ut p̃ponant illam uitȩ ȩternę: ca¬
dunt in muscipulam eiꝰ. S quid dicis : Lu¬
ta isti tales cadunt in recia eiꝰ. Quid de disci
quando dimiser̃ te om̃s solum. & ierunt unꝰ¬
quisq in sua. Predixisti hoc: quia p̃uidisti.
Non enim quia p̾nunciasti tu fecisti: aut cu
in quoquam te negasti. S ecce illi qͥ tͥ cohe¬
rebant: in tua temptatione & ꝑsecutione
qua te inimici requirebant crucifigendũ.
defecer̃. Et unꝰ ille audax qͥ tͥ ꝓmiserat. qͥa
tecum ess& usq ad mortem. audiuit qͥdem
a medico quid in se ageretur. Egrotꝰ febriens
sanum se dixerat: cordis uenam ille tange¬
bat. Uentũ ẽ ad tẽptationẽ: uentum ẽ ad
ꝓbationẽ: uentum ẽ ad accusationẽ. Etiam
ipse interrogatꝰ. ñ ab aliqua magna potestate:

Expanded text:
tres, «Cadent in retia ejus peccatores?» tres, «Cadent in retia ejus peccatores?» Sed non omnes peccatores: quidam peccatores, qui usque eo sunt peccatores, ut sic ament vitam istam, ut praeponant illam vitae aeternae, cadent in muscipulam ejus. Sed quid dicis? Putas, isti tales cadunt in retia ejus? Sed quid de discipquando dimiserunt te omnes solum, et ierunt unusquisque in sua praedixisti hoc, quia praevidisti: non enim quia tu praenuntiasti, tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febriens enim sanum se dixerat; cordis venam ille tangebat. Ventum est ad tentationem, ventum est ad probationem, ventum est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qm̃ ad te dñe oculi mei. Non curo quid
minent᷑. qui circumstant: ad te dñe oculi mei.
Plus figo oculum in ꝓmissis tuis: qͣm in minis
edium. Noui quid ꝓ me passus sis: quid mͥ ꝓ
a ẽ ęsca. uita: uince. Si amat auis hanc
escam: cadit in muscipulam. Si autẽ auis
dalis ẽ ut dicat & diem hominis non concu¬
hiui tu scis: oculi eiꝰ ñ recedent a dõ: & ipse
uell& de laqueo pedes eiꝰ. Custodi me a
huscipula quam statuer̃ mͥ: & abscandaliᷤᷤ
bas int̾ se distingiendas. Muscipulam statu¬
isse. ꝑsecutores dixit: scandala uͦ ab eis qͥ
consenser̃ & apostatauer̃. Ex utrisq se uult
custodiri. Hinc seuiunt minantes: hinc la¬
bunt᷑ consentientes. limeo ne talis sit iste
quẽ timeam: nec talis sit iste quem imiter.
Hec tͥ facio: si non consenseris. Custodi me a
muscipula quam statuer̃ mͥ. Ecce fr̃ tuus iã
consensit: & abscandalis eorum qui oꝑantur
iniquitatem. Cadent in retia eiꝰ peccatores.

Expanded text:
tis, «Quoniam ad te, Domine, oculi mei.» Non curo quid tis, «Quoniam ad te, Domine, oculi mei.» Non curo quid minentur qui circumstant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me passus sis, quid mihi ta est esca vitae hujus: si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam: si autem avis talis est ut dicat, «Et diem hominis non concupivi, tu scis» ; oculi ejus non recedent a Deo, et ipse evellet de laqueo pedes ejus . «Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi, et ab scandalis bas inter se distinguendas: muscipulam statuisse persecutores dixit, scandala vero ab eis qui consenserunt et apostataverunt; et ex utrisque vult se custodiri. Hinc saeviunt minantes, hinc labuntur consentientes: timeo ne talis sit iste, quem timeam; ne talis sit iste, quem imiter. Haec tibi facio, si non consenseris: «Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi.» Ecce frater tuus jam consensit: «Et ab scandalis eorum qui operantur i