comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Auud est. si contra se postea
ab apłis usurpata testimo¬
na ꝓbauerunt: & emen¬
datiora sunt exemplaria
latina quam greca: greca.
quam hebrea. Uerum hȩc
contra inuidos. Nunc te p̃¬
cor desideri Rm̃e. ut quia
tantũ opus me subire feci¬
sti. & a genesi exordium ca¬
pe:orationib iuues: quo
possim eodem spũ qͦ scri¬
pti sunt libri. in latinũ eos
transferre sermonem.

Expanded text:
Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
fortium ex isrł: et numera¬
bitis eos ꝑ turmas suas. tu&
aaron. Eruntq uobis cum
principes tribuũ ac domo¬
rum. in cognationib suis:
quorum ista sunt nomina.
De tribu ruben: elisur. filius
sedeur. Oe symeon:salamiel.
filius surisaddai. De iuda:
naason.filius aminadab.
De ysachar: nathanael filius
suar. De zabulon: heliab fi¬
lius helon. Filiorum autẽ io¬
seph: de ephraim. elisama fi¬
lius amiuđ. De manasse: ga¬
malihel filius phadassur. De
bemamin: abidan.filius ge¬
deonis.De dan: ahiezer.fi¬
lius amisaddas. De aser: phe¬
thel . filius ochran. De gad:
eliasaph. filiꝰ duhel : De nep¬
talim: ahira. filius henan.
Hi nobillissimi principes
multitudinis ꝑ trib et co¬
gnationes suas. et capita
exercitus isł¬

Expanded text:
ores ex Israel, et numerabitis eos per turmas suas, tu et Aaron. Eruntque vobiscum principes tribuum ac domorum in cognationibus suis, quorum ista sunt nomina. De Ruben, Elisur filius Sedeur. De Simeon, Selumiel filius Surisaddai. De Juda, Naasson filius Aminadab. De Issachar, Nathanael filius Suar. De Zabulon, Eliab filius Helon. Filiorum autem Joseph, de Ephraim, Elisama filius Ammiud de Manasse Gamalihel filius Phadassur de Beniamin Abidan filius Gedeonis de Dan Ahiezer filius Amisaddai de Aser Phegihel filius Ochran de Gad Heliasaph filius Duhel de Nepthali Ahira filius Henan hii nobilissimi principes multitudinis per tribus et cognationes suas et capita exercitus Is
Abbreviated transcription (Latin):
Memoratus e. dñs rachel ⁊ peꝑit ioseph.
⁊ statuit iacob cum laban de ouib.
tur ⁊ consecutus laban eum ubi iu
rauerunt inuicem.ii.
idit iacob castra dĩ imisit nuntios
ad fiatrem suum. cm¬
Uenit iacob ineiuitatẽ sichimors uͥ
occiderunt filii eius omnes in ha¬
bitantes propter dinam. ama
Dix̃ dñs ia cob ascende in locũ bethel.

Expanded text:
Memoratus est Dominus Rachel, et peperit Joseph, et statuit Jacob cum Laban de ovibus tui, et consecutus est eum Laban, et juraverunt invicem. LVIII. Vidit Jacob castra Dei, et misit nuntios ad fratrem suum, enit Jacob in civitatem Sichimorum, ubi occiderunt filii ejus omnes inhabitantes propter Dinan. LX. Dixit Dominus ad Jacob: ascende in locum Bethel,
Abbreviated transcription (Latin):
thiopia: tenebras uel caliginem
na. uel t̾ra rubra. Abel luctus. siue uani¬
moniũ. Ararat armenia. uel mons. uel¬
la. dolens siue parturiens. Arcab insidie
Assur. dirigens uel beatus. aut gradiens.
amarũ uel loquentẽ. Aruceum. circũro¬
dentẽ me. Asenneum. leuantẽ me. Aradiũ
uindemiator m̃s sufficiens. Amethi. indi
terrena.Arfaxath: sanans depopulatio¬
nẽ. Aram. excelsus. Asarmoth. atriũ mor¬
tis. Adoram. generatio excelsa. Ahizel ꝑgeis

Expanded text:
thiopiam, tenebras, vel caliginem na, vel terra rubra. luctus, sive vanimoium. Ararat, Armenia, sive mons vella, dolens, sive parturiens. , insidiae. Assur, dirigens, vel beatus, aut gradiens. amarum, vel loquentem. Aruchaeum, circumrodentem me. Asennaeum, levantem me. 5 Aradium, vindemiator meus sufficiens. Amethi, indigterrena. Arphaxad, sanans depopulationem. Aram, excelsus. Asarmoth, atrium mortis. Adoram, generatio excelsa. Aizel,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc plenissime octo uoluminib phi¬
lostrastus. Quid loquar de scłi hõibꝰ:
cum apostolꝰ pauluᷤᷤ uas electionis et magi¬
ster gentium. qui de conscientia tan¬
ti inse hospitis loquebatur. an exꝑi¬
mentum queritis eius qui in me loqͥ¬
tur xp̃e. post damascum arabiamq
lustratam ascenderit ierosolimã. ut
uideret petrum.et manserit apud eũ
dieb quindecim: hoc enĩ misterio
ebdomadis et ogdoadis futurus gen¬
tium predicator instruendus erat: rur¬
sumq: postannos quatuordecim assũ¬
pto barnaba & tito. exposuerit apłis
euangłium. ne forte inuacuum cur¬
reret aut cucurrisset: Habet nescio
quid latentis energie uiua uox: et
mnaures discipuli de auetoris ore tͣns¬
fusa fortus sonant. Unde & eschines
cũ rodi exularet et legeretur illa de

Expanded text:
hoc plenissime octo uoluminibus Phihoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum apostolus Paulus, uas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti hospitis loquitur: an experimentum quaeritis eius, qui in me loqitur Christus? post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit apostolis euangelium, ne forte in uacuum curreret aut cucurrisset? habet nescio quid latentis ἐνεργείας uiua uox et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa De
Abbreviated transcription (Latin):
unius hominis fama ꝓduxit. Habuit il¬
la etas inauditũ omĩb scłis celebrandũ¬
q miraculum: ut urbem tantam ing̾s¬
si aliud extra urbem quererent. Apollo¬
nius siue ille magus ut uulgus loquit᷑.
siue philosophus ut pitagorei dradunt
intrauit ꝑsas: transunt caucasum:
albanos. scithas. massagetas. opulentis¬
sima indie regna penetrauit: et ad ex¬
tremum latissimo phison anme trans¬
misso. ꝑuenit ad bragmanos: ut hiar¬
cam inthrono sedentem aureo. et de
tantali fonte potantem inter paucos
discipulos de natura. de morib. ac di¬
erum syderumq cursu audiret docen¬
tem. Inde ꝑelamitas.babilonios.cal¬
deos. medos. assyrios. parthos. syros.
phenices. arabes. palestinos.reuersus
alexandriam. ꝑrexit echiopiam: ut gim¬
nosophistas. & famosissimam solis m̃
samuideret insabulo. Inuenit ille
uir ubiq quodadisceret: et semꝑ ꝓfici¬
ens semꝑ se melior ficret. Scripsit su

Expanded text:
unius hominis fama perduxit. Habuit ilunius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollonius sive ille Magus, ut vulgus loquitur, sive Philosophus, ut Pythagorici tradunt intravit Persas, pertransivit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetravit: et ad extremum latissimo Physon amne Gange transmisso, pervenit ad Brachmanas; ut Hiarcam in throno sedeTantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret docentem; inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam reuersus Alexandriam perrexit, Aethiopiam adiuit, ut gymnosophistas et famosisnsam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ueteris amiciciȩ preferebant
Uera enim illa necessitudo ẽ. et xp̃i
glutino copulata: quam non udili¬
tas rei familiaris. non p̃sentia tan¬
tum corporum. non subdola et pal¬
pans adulatio: s dñi timor et diui¬
narum scripturarũ studia conciliant
Iegimus inuetcrib historiis qͦsd̃a
lustrasse ꝓuincias: nouos adisse po
pulos. maria transisse: ut eos quos
ex libris nouerant. coram quoq ui¬
derent. Sic pitagoras memphiticos
uates ⁊ sic plato egyptum. et archi¬
tam tarentinum. eamq: horam ita¬
liȩ quȩ quõdam magna grecia dice¬
batur. laboriosissime pagrauit:ut
qui athenis magister erat et poteis.
cuiꝰt doctrina achadenie gu¬
nasia ꝑsonabant. fieret peregrinꝰ
acq discipulus: malens aliena uere¬
cunde discere: quam sua impudenter
ingerere:Deniq dum litteras quasi do¬
to fugientes orbe ꝑsequitur: captus
a piratis et uenundatus. etiam tyran
phus: maior emente se fuit. Ad atum
liuium lacteo eloquentie fonte manan¬

Expanded text:
ei et veteris amicitiae praeferebant. Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, npulos, maria transiisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates, sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum eamque oram Italiae quae quondam Magna Graecia dicebatur, laboriosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, malens aliena verecunde discere, quam sua imprudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe persequitur, captua piratis et venundatus, etiam tyrannphus, major emente se fuit. Ad T. Livium lacteo eloquentiae fonte manan
Abbreviated transcription (Latin):
desideratas accepi epistolas:
qui quodam presagio futu¬
rorum. cũ damele sortitus
est nomen: obsecrantis.ut
translatum in latinam lin¬
guam de hebreo sermone
pentatheucum. nr̃oꝵ au¬
rib traderem. Periculo¬
sum opus certe. obtrecta
torum latratib patens:
qui me asserunt in septu¬
aginta interpretũ suggil¬
latione. noua ꝓueteribus
cudere: ita ingenium. qua¬
si uinum ꝓbantes : cũ ego
sepissime testatus sim. me
ꝓ uili portione in taberna

Expanded text:
desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
Tollenti tumcam. & pallium relin¬
quendum ẽ: scibicet nisi du semꝑ
recrastinans. & diem de die trahens.
caute & pedetentm tuas possessiun¬
culas uendideris: non habet xp̃c
unde alat pauꝑes suosᷤ. Totum
dõ dedit: qui se obtulit. Apłi na¬
uem tantũ & retia reliquerunt.
Uidua duo era misit ingazophila¬
dum: & prefertur croesidiuitiis.
Facile contempint omnia: qui se
semꝑ cogitat esse moriturum:¬

Expanded text:
tollenti tunicam et pallium relintollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
terris: quoꝵ
nobis sententia pseueret in celo. Do¬
uuste manib excipiam: & uit inepte
aliquid ac de hermagore ti muduate
etfundam: quicquid quesieris te¬
cum scire conabor. Habes hic amai¬
tissimum tui frẽm eusebium. qui
utcerarũ tuarũ michi grãm dupli¬
cauit. referens honestatem tuors
morum: contemptũ scłi. fidem
amiciciȩ: amorem xp̃i. Nam pru¬
dendam & eloquii uenustatẽ: eti¬
am absq illo ipsa epistola p̃ferebat
Festina quesote: & herentis in saloilo
nauicule sunẽ. magis p̃cide quam
solue. Nemo renunciaturus seculo:
bene potest uendere. quȩ contemp¬
sit ut uenderet. Quicquid in sump¬
tus de tuo tuleris: ꝓlucro computa.
Antiquum dictum ẽ. Auaro tam de¬
est qđ  habet: quam qđ non habet.¬
Credentitotus mundus diuitiarũ
ẽ: infidelis autẽ etiam obolo indi¬
get. Sic uiuamus. quasi niehil
habentes: & omnia possidentes.
Uictus atq uestitus: diuitiȩ xp̃i¬
anoꝵ sunt. Si habes in potestate
rem tuam uende: si ñ habes. ꝓice.

Expanded text:
terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice.
Abbreviated transcription (Latin):
q cognatione sua: filii ifrł
creuerunt. & quasi germinan¬
tes multiplicati sunt: ac ro¬
borati nimis. impleuerunt
terram. Surrexit inderea rex
nouus suꝑ egyptum. qui igno¬
rabat ioseph: & ait ad popu¬
lum suũ. Ecce popłs filiorũ
isrł. multus: & fortior nobis ẽ
Elenite sapienter opprima¬
mus eum: ne forte multiplice¬
tur. Et si ingruerit contra
nos bellum. addatur inimicis
nr̃is: expugnatisq nobis.
egrediatur e terra. Preposu¬
it itaq eis magistros oꝑum:
ut affligerent eos onerib¬

Expanded text:
ne illa, filii Israel creverunt, et quasi germinantes multiplicati sunt: ac roborati nimis, impleverunt terram. Surrexit interea rex novus super Aegyptum, qui ignorabat Joseph: et ait ad populum suum: Ecce, populus filiorum Israel multus, et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur, et si ingruerit contra nos bellum, addatur inimicis nostris, expugnatisque nobis, egrediatur e terra. Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos onerib
Abbreviated transcription (Latin):
postussent incorde suo adopꝰ tabna¬
culi et altaris ierum sacerdotaliũ.
Feccrunt beseleel et ooliab ⁊ omnis
sapiens stolas scãs. u
sam et candelabrũ. et septẽ lucer¬
nas:⁊ altare ȩreũ. et oleũ liniam̃ti.¬
In die pͥmo mensis pͥmi p̃cepit dñs
moysi sc̃ificare omnia et indue¬
b̾naculum testimonii.
Consũmato tabnacło texit nubes

Expanded text:
posuissent in corde suo ad opus tabernaculi, et altaris, et rerum sacerdotalium. CXXXV. Fecerunt Beseleel, et Ooliab, et omnis sapiens stolas sanctas, sam, et candelabrum, et septem lucernas, et altare aeneum, et oleum liniamentiIn die primo mensis primi, praecepit Dominus Moysi sanctificare omnia, et induebernaculum testimonii. CXXXIX. Consummato tabernaculo, texit illud
Abbreviated transcription (Latin):
imisit is aac ia cob filium stium ut
iret in melopotamiam.
idit iacob uisum ⁊ dñs locutus est
ad eum benedixitq ei. aimunmur.
Aenit iacob inorientem ⁊ accepit filias
laban sibi uixores. .
eꝑit lia iacob uiro suo filios quatuor

Expanded text:
imisit Isaac Jacob filium suum, ut iret in Mesopotamiam. LI. Vidit Jacob visum; et Dominus locutus est ad eum, et benedixit eum. LII. Venit Jacob in orientem et accepit filias Laban sibi uxores. LIII. Peperit Lia Jacob viro suo filios quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
iuitates significat quȩ dant᷑ lȩuitis
uel quȩ sint inrefugium. Lxxiiiiu
nciuitatib refugioꝵ quib causas
ꝑpetrantes homicidia confugere de

Expanded text:
ivitates significat, quae dantur Levitis, vel quae sint in refugium. LXXIII. civitatibus refugiorum, quibus causis perpetrantes homicidia confugere de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ locutus est moyses.acd
omnẽ isrł̃:trans iordanen.in
solitudine campestri. condra
mare rubruminter pharam
& thophel. et laban. & aseroth.
ubi auri est plurimũ: unde¬

Expanded text:
quae locutus est ad omnem Israel trans Jordanem, in solitudine campestri, contra mare Rubrum, inter Pharan, et Thophel, et Laban, et Aseroth, ubi auri est plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
ipleet. Tc̃ ꝓstratꝰ t̾iȩ cũ inlacͥmis ꝓrupisset fir¬
matis ocłis incolumis asolo surrex̾.
ost diem uͦ t̾ciũ huiꝰ sollepnitatis. erat qͥda para¬
liticus hoc in loco exorans: cui debilitas hac de
alsa ut ipse enarrauit euenerat. Dũ ee̾t inqͥt
puer pariulꝰ et cũ teliqͥs pastorib petoꝵ incapo
custodiã. geteret . fontẽ quendł̃a obdormuuit. tan

Expanded text:
impleret. Tunc prostratus terrae, cum in lacrimis prorupisset, firimpleret. Tunc prostratus terrae, cum in lacrimis prorupisset, firmatis oculis, incolomis a solo surrexit. 58. Post diem vero tertium huius solemnitatis erat quidam paralyticus hoc in loco exorans, cui debilitas hac de causa, ut ipse enarravit, evenerat. Dum esset, inquit, puer parvulus et cum reliquis pecorum in campo custodiam g
Abbreviated transcription (Latin):
manifestissime cognitũ ẽ Post annũ uͦ int̾mis¬
sa uniꝰ m̃sis ebdomada: ñ accessit adbasilicã
scãm. Sedenti uͦ in hospitiolo suo: ocłs eiꝰ adolore
Nec mora cõfessa culpã: ad p̾siclia nota confugit.
biq orationẽ supplicit̃ fundens. acpenitentiã ꝓ
neglegentia cõpuncte agens: die octaua sangui¬
qͣta glitino coniunctis palpabtis fuerant obse¬
iali:⁊ qđ suꝑ erat uiro. magnus dolorib tenebat᷑.
Adplura: festiuitatẽ scĩ cũ reliqͥs deuotꝰ expetiit.
altente exorans. ut auirtute beati antistitis uisi¬
T ti meretet᷑ indie sollepnitatis. S sacra sollẽp¬
ia p̾uenit potentia confessoris: ostendens se ad eẽ
ꝓpsis cũ tenebras pepulit. lum̃q refudit. Igit᷑
ante dic̃ t̾tiũ festiuitatis hoc inatrio qđ absiciã
astione narraret: dictũ ẽ ei ut silens potiꝰ orationẽ
fundet. ut ceptã uirturẽ beatꝰ antistẽs celeriꝰ ad¬

Expanded text:
manifestissime cognitum est. Post annum vero intermismanifestissime cognitum est. Post annum vero intermissa unius mensis hebdomada, non accessit ad sanctam basilicam. Sedenti vero in hospitiolo suo oculus ei a dolore r. Nec mora, confessa culpam ad praesidia nota confugit; ibique orationem suppliciter fundens, ac poenitentiam pro negligentia compuncte agens, die octava, sanguiquodam glutino conjunctis palpebris fuerant obserati, et quod supererat viro, magnis doloribus tenebatur. Quid plura? Festivitatem Sancti cum reliquis devotus expetiit, attente exorans ut a virtute beati Antistitis visitari mereretur in die solemnitatis. Sed sacra solemnia praevenit potentia Confessoris, ostendens se adesse populis, cum tenebras pepulit, lumenque refudit. Igitur ante diem tertium festivitatis, hoc in atrio quod absidam um gratiarum actione narraret, dictum est ei ut silens potius orationem funderet, ut coeptam virtutem beatus Antistes celerius ad
Abbreviated transcription (Latin):
agnae̾. enĩ pietas confessoris. que sic arguit in¬
sipientes.: ut ponens uitiũ ante ocłos. recdlat
inposterũ emendatos. Pro hac causa mulier
cula debilitat᷑. Nã cũ dies sabati pꝰsolis occa¬
sum qͦd adiacet resurtectionis dñice nocti parẽ
furno locatet: brachiũ eiꝰ dolore quatit᷑. Iniec¬
tũq aliũ & tercium panẽ: manꝰ inuita ligñ
qͣd tenebat. cȩpit adstringere. Intelligensq muli¬
q diuine se uirtutis uiditio cõdempnari.
uelocit̾ pała ꝗͣ tenebat abiecit. Nichilominus
non estugete potuit penã. Nã ita manꝰ eiꝰ cũ
graui dolore contracte sunt: ut ungule in ipsa
uefigetent᷑ palma. Ex hoc nulliꝰ medici se crecleis
posse fom̃to sanari: beati basilicã expetiuit.
biq fidelit̾ orans: cduectis manib sanata dis¬
cessit. Uouitq ut ꝑsingłos m̃ses una ebdomada
adscmñ tẽpłui ueniens. debeat cło et beato antis¬
titi desctiure: qd ꝑunũ annũ eã obseruate

Expanded text:
agna est enim pietas Confessoris, quae sic arguit insipientes, ut ponens vitium ante oculos, reddat in posterum emendatos. Pro hac causa mulier alia debilitatur. Nam cum die Sabbati post solis occasum, quod adiacit resurrectionis dominicae nocti, panem forno locaret, brachium eius dolore quatitur. Iniectumque alium et tertium panem, manus invita lignum quod tenebat coepit adstringere; intellegensque mulier divinae se virtutis iudicio condemnari, velociter palam quam tenebat abiecit; nihilhominus non effugire potuit poenam. Nam ita manus eius cum gravi dolore contractae sunt, ut ungulae in ipsa difigerentur palma. Ex hoc nullus medici se credens posse fomento sanari, beati basilicam expetivit, ibique fideliter orans, directis manibus sanata discessit, vovitque, ut per singulos meanctum templum veniens, debeat Deo et beato Antistiti deservire. Quod per unum annum eam observasse
Abbreviated transcription (Latin):
suam ad pectus dõnus dionisius: & amicabi¬
lit̾ respexit ad dõnum petrum. Et dix̃ dõnꝰ
petrus addõnum dionisium hilariter. T̃ua
grã.: est sanitas eiꝰ. Et statim beatus dionisius.
churibulum incensi et palmã inmanu cenẽs:
cum pb̃ro et diacono qui in parte stabant ue¬
nit adme: & dixit mͥ. Pax cecum fr̃: nolicumere.
ñ morieris: donec ad sedem tuam prosꝑe reu̾¬
caris. Surge sanus. et hoc alcare inhonore dĩ
missas giãrũ agens. Erat enuim ibi: inestima
lebam implere quod mͥ p̃ceptũ erat: et dicebãt
qui ibi aderant. quod dementabam. Qua
clem̃tia. aduiuantib scĩs apłis petro et paulo.
ꝑbeatissimũ inrẽm dionisium: hoc anno qui
est ab incarnatione diũ nr̃i iħu xp̃i septin
onem cõsecrationis p̃fati alcaris. et oblationẽ
sacratissimi sacrificii. uuxit inireges francrũ
florentissimum regem pipinũ: et duos filios
eius. carolum &e carlo magnũ. S etbertradã

Expanded text:
suam ad pectus domini Dionysii amicabisuam ad pectus domini Dionysii amicabiliter, respexitque ad dominum Petrum, et dixit dominus Petrus ad Dominum Dionysium hilariter: Tua gratia sanitas est ejus. Et statim beatus Dionysius thuribulum incensi, et palmam in manu tenens, cum presbytero et diacono qui in parte stabant, venit ad me, et dixit mihi: Pax tecum, frater, noli timere, non morieris, donec ad sedem tuam prospere revertaris. Surge sanus, et hoc altare in honorem Demissas gratiarum agens. Erat enim ibi inaestimablebam implere quod mihi praeceptum erat. Et dicebant qui ibi aderclementia, adjuvantibus sanctis apostolis Petro et Paulo, per beatissimum martyrem Dionysium hoc anno, qui est ab Incarnatione Domini nostri Jesu onem consecrationis praefati altaris, et oblationem sacratissimi sacrificii, unxit in reges Francorum, florentissimum regem Pippinum, et duos filios ejus Carolum et Carolomannum, sed et Bertradam
Abbreviated transcription (Latin):
cephanus episcopus: seruus
seruorum dĩ. Sicut nemo se
debet iactare desius meritis.
sic ñdebet oꝑa dĩ quȩ uullo
ꝑsuos scõs fiunt sine suis me¬
ritis silentiare s p̃dicare: quia
sic angłs ãm̃onet cobiam. Unde ego p̃oppres¬
num pipinum xp̃ianissimũ regem. infantiã
ueni uͥ egrocaui usq ad mortẽ: et mansi apud¬
rarent. fui sicut mnoratione inȩccłia eius dem
beati mr̃is subtꝰ cãpanas: et uidi ante altare
bonũ pastorem dõnum petrũ. et magistrum
gentium dõnum paulum. et nota mente illos
recognoui de illorũ surcariis: & beatũ dõnum
dionisium ad dexteram dõm petri subtilem
& longiorem. pulchra facie. capillis candidis:
colobio indutum can᷑dissimo. purpura claua¬
co. pallio coco pupureo auid int̾ stellato: et
sermocinabantur inter se letantes. Dixit q
bonus pastor. dõnus petrus. Hic fr̃ nrͣ postu¬
lat sanitatem. Et beatꝰ dix̃ dõnus paulus. Mo¬
do sanabit᷑. Et appropinquans. misit manũ

Expanded text:
ephanus episcopus servus servorum Dei. Sicut nemo se debet jactare de suis meritis, sic non debet opera Dei quae in illo per suos sanctos fiunt sine suis meritis silentiare, sed praedicare, quia sic angelus admonet Tobiam. Unde ego pro oppresinum Pippinum Christianissimum regem in Franciam veni, ubi aegrotavi usque ad mortem, et mansi ararent, fui in oratione in ecclesia ejusdem beati martyris subtus companas, et vidi ante altare bonum pastorem dominum Petrum, et magistrum gentium dominum Paulum et nota mente illos recognovi de illorum surtariis et ter beatum dominum Dionysium ad dexteram domini Petri, subtilem et longiorem, pulchra facie, capillis candidis, colobio indutum candidissimo, purpura clavato, pallio toto purpureo, auro interstellato, et sermocinabantur inter se laetantes. Dixitque bonus pastor dominus Petrus: Hic frater noster postulat sanitatem; et dixit beatus dominus Paulus: Modo sanabitur; et appropinquans misit manum
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam sydercus difupit tartara princeps.
Sub pectibus iusti mors inimica iaces
Hoo ueneranda sacra testatur uita Gresorzi.
Qtu modo post tumulos. intrat honore polo:
Nobilis antiqua decurrens laude parentum.
N obulior sestis nunc super astra manet
Arbiter ante strox. de hinc pius ipse saccrdo:
Quos domuit iudex. fouet amore patris
Triginta et seminos rexit ouile ꝑ annos.
Et grege de cxp̃i gaudia pastor habet
Si queras meritum. produnt iuacula rerum.
Per quem debilibus fertira amica salus

Expanded text:
ostquam sidereus disrupit Tartara princeps, sub pedibus iusti, mors inimica, iaces. hoc veneranda sacri testatur vita Gregori, qui modo post tumulos intrat honore polos. nobilis antiqua decurrens prole parentum, nobilior gestis nunc super astra manet. arbiter ante ferox, dehinc pius ipse sacerdos quos domuit iudex fovit amoTriginta et geminos pie rexit ovile per annos, Et grege de Christi gaudia pastor habet. Si quaeras meritum, produnt miracula rerum, Per quem debilibus fertur amica salus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc diutiꝰ dissimulare ñ potuit. alduci cos adse iubci.
sine ullo tactu facto tantũ signo crucis e contͣ demoni
ũbo discedere imꝑabat. Qđd ilid ꝓtinꝰ audientia. coap
que nequicia sua deuinxerant absolucbant. Nam illo
absente. multi de uirga q̃ manu ferre soltꝰ crat suspti¬
sos aty signatos merguminos expellebant. Nich homiiꝰ
&e destratu ciꝰ siquis egrotꝰ quippiã abstulissct: eiat y¬
sens medicam̃tum. Arm̃taria aut̃ neptis eiꝰ cũ gui
quoda tempor in adolescentia sua a qͣrta no fatigantͥ
i cõmodo: aut medicoꝵ studio plerumq fota. nulluĩ
posset scntire leuam̃. & ab ipso beato confessore sepiꝰ ut eu¬

Expanded text:
hoc dissimulare non potuit, adduci eos ad se jubens, sine ullo tactu, facto tantum signo crucis e contra, verbo daemonia discedere imperabat. Quod illa protinus audientia corpora quae sua nequitia devinxerant absolvebant. Nam illo absente, multi de virga quam in manu ferre solitus erat suspensos atque signatos energumenos expellebant. Nam et de stratu ejus si quis aegrotus quidpiam abstulisset, erat praesens medicamentum. Armentaria autem neptis ejus cum graviter quodam tempore in adolescentia sua a quartano fatigaretur incommodo, ac medicorum studio plerumque fota, nullum posset sentire levamen, et ab ipso Confessore beato sae
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ sepulchrũ cum diligent cõpont: subito & ut erctt
ab dĩ iussũ oꝑ toriũ sarchofagi. motum c̃ in una parte.
Et ecce apparuit beata facies eius integia &e iuesa: ut pu¬
tares cũ ñ mortuũ s dormientẽ. S nec de iplo uestim¬
to. quod cũ ipso positũ fuit. aliqͥd ostensum ẽ diminu¬
tũ. Unde ñ in merito apparuit głos pꝰ tͣnsitũ. cuiꝰ caro¬
n fuit corrupta lucdibrio. Magna ẽ corporis &e cordion¬
tegritas: quȩ in p̃senti scło prestat grãm: &e infuturo

Expanded text:
Quod sepulchrum dum diligenter conponunt, subito et, ut credo, Quod sepulchrum dum diligenter conponunt, subito et, ut credo, a Dei iussu operturium sarcofagi motum est in una parte. Et ecce apparuit beata facies eius ita integra et inlaesa, ut putares, eum non mortuum esse, sed dormientem; sed nec de ipso vestimento, quod cum eo positum fuit, aliquid ostensam est diminutum. Unde non inmerito apparuit gloriosas post transitum, cuius caro non fuit corrupta ludibrio. Magna est enim corporis et cordis integritas, quae et in praesenti saeculo praestat gratiam et in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
tis manib putabat᷑ adhuc cẽ ligatꝰ. Ingressi aut porã
casiti. cum ante atrium eccłie ꝑuemissent: ilico exilics
quã cũ auxilio omĩpotentis di. & obitntu bcati porti¬
ficis libatus c̃. Edmirabile ẽ & sslud mutacłm qͣlit̃ be
Nã cum beaiꝰ pontifex in angulo basilice fussci scpuitꝰ. et
paruus ẽt̃t locus ille. nec illuc popli possent acccccre
ut dcuotio postulabi̾t: sc̃s tetricꝰ filius et successor ciꝰ
hec cernens. & urtutes ibidẽ assiduc oꝑari ꝑspiciens
cit. er ectamq absidam nuuo oͦpdoine construit &ͥ rͣtuol¬
uit. Qua tͣnsuoluta. diruptoq pariete: arcũ cdificat.
dio abside loculum fodit. Niu corpꝰ beati pats tniftrre
uolens: conuocat prbros & abbates adistud officiũ.
U ui iugilantes orabant: ut sebcatꝰ confessor ad hanc p̃pa¬
ratã habitationc̃ tͣnsferri ꝑmititia Mane aut facto cũ
choris plassentiũ app̃hensũ sarchofagũ ante ante alta
re in absidam quã bratꝰ cpc̃ ȩdificautrat tͣnstulctunt.

Expanded text:
 manibus, putabatur adhuc esse ligatus. Ingressi autem portam castri, cum ante atrium ecclesiae pervenissent, hic exsiliens, ens, cum auxilio omnipotentis Dei et obtentu beati Pontificis li Cum beatus Pontifex in angulo basilicae fuisset sepultus, et parvus esset locus ille, nec ibi populi sic possent accedere ut devotio postulabat, sanctus Tetricus filius et successor ejus haec cernens, et virtutes ibidem assidue operari prospiciens, cit, erectaque absida, miro opere construxit et transvolvit: qua transvoluta, disruptoque pariete, arcum aedificavit. dio absidae loculum fodit: quo corpus beati patris transferre volens, convocat presbyteros et abbates ad illud officium, qui vigilantes orabant, ut se beatus Confessor ad hanc praeparatam habitationem transferri permitteret. Mane autem facto, cum choris psallentium, apprehensum sarcoat, transtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nichil ibidẽ cũ uenisset relinqueret. Tc̃ ego in
uineis illis arborẽ unã quȩ erat excelsior ceteris eli¬
gens: de scã cera suꝑ eũ posui. Post ilła aũt diem
usq in p̃sens tẽpꝰ nunquã ibidẽ tempestas cetidit.
s ueniens locũ illũ tanquã timeis p̃teriit.
ide cõmonente qͥdã ex nr̃is lignũ uenerabile de can¬
detulerat: qđ inhospiciolo suo ꝓsaluatione retine¬
bat. S credo qͥa nonsic honorabat᷑ aut diligebat᷑
ut sibi decuerat: cepit familia eiꝰ grauit̾ egrotare.
ait. Ignoro prorsus. unde hoc euenerit. Dicit
ei ꝑsona. Lignũ quod delectulo dõn martini
tulisti negligent̾ tecũ hoc retines: ido hȩc incur¬
risti: et uade nc̃ et defer cũ gregorio diacono
et ipse eũ secũ retineat. At ille. nicħ moratꝰ. mͥ
exhibuit. Ot ego cũ summa ueneratione collet¬
tũ. loco digno reposui. et sic omĩs familia inclo¬

Expanded text:
ut nihil ibidem cum venisset relinqueret. Tunc ego in ut nihil ibidem cum venisset relinqueret. Tunc ego in vineis illis arborem unam, quae erat excelsior ceteris, eligens, de sancta cera super eam posui. Post illam autem diem usque in praesens tempus numquam ibidem tempestae caecidit, sed veniens, locum illum tamquaide commonente, quidam ex nostris lignum venerabile de candetulerat, quod in hospitiolo suo pro salvatione retinebat. Sed, credo, quia non sic honorabatur, aut diligebatur, ut sibi decuerat, coepit familia ejus graviter aegrotare. ait: Ignoro prorsus unde hoc evenerit. Dicit ei persona. Lignum, quod de lectulo domni Martini tulisti, negligenter tecum hic retines, ideo haec incurristi. Sed vade nunc, et defer illud Gregorio diacono, et ipse illud secum retineat. At ille nihil moratus mihi exhibuit. Quod ego cum summa veneratione collectum loco digno reposui. Et sic omnis familia in do
Abbreviated transcription (Latin):
me sterit etait. Dnẽ ego parabo qđ uisseris. At ego
factꝰ. introgo qͥd hoc eẽt. Qui ait. Intelligo me ual¬
de sanũ s unus errorẽ animi: quod nescio dequa
parte hic aduenerim. & incipiens ita mͥ impendit
seruitiũ. sicut erat solitꝰ ante triduũ. Tc̃ ego exul¬
tans et fleis p̾gaudio. grãs omĩpotenti dõ tã ꝓme
quã ꝓipso refero. quod int̾cedente patrono inco¬
lum̃ me corpore. illũ m̃te reddiderit: et unius
occursus exfide etiã alteri am̃te qͥ nec petere no¬
uerat. p̃stitisset. S nec hoc p̃teribo qđ post dies
qua draginta eodẽ die pͥmo uinũ delectatꝰ sum
ꝓbenedictione beati sepulchri portauimꝰ. Dequa cera
quã multȩ uirtutes facte st̃ suꝑ frigoreticis et aliis
infirmis longũẽ enarrait. S unũ emultis miraculũ
pferã. Agrũ quenłã possessionis niẽ. graudo annis
singulis uastare consueuerat. Et tã grauit seuiebat.

Expanded text:
me stetit, et ait: Domine ego parabo quod jusseris. At ego me stetit, et ait: Domine ego parabo quod jusseris. At ego factus interrogo quid hoc esset. Qui ait: Intelligo me valde sanum, sed unus error est animo, quod nescio de qua parte huc advenerim. Et incipiens ita mihi impendit servitium, sicut erat solitus ante taedium. Tunc ego exsultans et flens prae gaudio, gratias omnipotenti Deo tam pro me, quam pro ipso refero, quod intercedente patrono incoluoccursus ex fide etiam alteri amenti, qui nec petere noverat, praestetisset. Sed nec hoc praeteribo, quod post dies quadraginta eodem die primo vinum delectatus sum benedictione beati sepulchri portavimus. De qua cera quam multae virtutes factae sunt super frigoriticis et aliis infirmis, longum est enarrare. Sed unum e multis miraculum proferam. Agrum quendam possessionis nostrae grando annis singulis vastare consueverat et tam graviter saeviebat,
Abbreviated transcription (Latin):
te. et si mereor. scĩ martini uidert basilicã grãs ago
dõ meo. Sinaluid uł examitnȩ corpꝰ deferentes
ibidẽ sepelite: qͥa delib̾atio mea ẽ. ñ reu̾ti domũ
siñ eiꝰ sepulchro meruero p̃sentari. Cc̃ una parit᷑
flentes: it̃ qͦ ceperamꝰ aggredim᷑. Precedente gͦ
sonoꝵ modulationes appñdere: ut eũ ñputares
hoc metditare s scribere. Inseruitio ualde stremius.
& in cõmisso fidelis. Hic ũ inficiente ueneno: apus¬
culis malis omẽm sensũ ꝑdiderat. Et ita redactꝰ
fuerat: ut nicħ penitꝰ aut intelligere posset aut age̾
Cerria aut̃ nocte pꝰquã aduenimꝰ ad scãm basilicã.
uigilare d ᷤ posuimꝰ: quod et ĩpleuimꝰ. Mane
sccłam dormuumꝰ. Ex ꝑge factꝰ ego amota omĩ
languoris &e cordis a maritudine. sentio me p̾stinã rccepisi
salutẽ. et gaudens puerũ familiarẽ qͥmͥ seruiret
euoco. Exurgens aũt arm̃tarius uelocit᷑: corã

Expanded text:
te; et si mereor sancti Martini videre basilicam, gratias ago te; et si mereor sancti Martini videre basilicam, gratias ago Deo meo; sin aliud, vel exanimum corpus deferentes ibidem seeruero praesentari. Tunc una pariter flentes, iter quod coeperamus aggredimur. Praecedente ergo sonorum modulationes apprehendere, ut eum non putares hoc meditari, sed scribere, in servitio valde strenuus, et in commisso fidelis. Hic vero, inficiente veneno, a pustulis malis omnem sensum perdiderat, et ita redactus fuerat, ut nihil penitus aut intelligere posset, aut agere. Tertia autem nocte postquam advenimus ad sanctam basilicam, vigilare disposuimus, quod et implevimus. Mane secundam dormivimus. Expergefactus ergo, amota omni languoris et cordis amaritudine, sentio me pristinam recepisse sanitatem, et, gaudens, puerum familiarem, qui mihi serviret, evoco. Exsurgens autem Armentarius velociter coram
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchri uisitare deberẽ. Unde tanto desiderio
affectꝰ sũ: ut ne uiuere me optarẽ. si tardius dire¬
xissem. Et quia uix euaseram exarcdore in cõ¬
miodi. cepi iterũ desiderii febre succendi. Nec
mora adhuc parũ fortis it̃ cũ meis arripio. ac¬
tasq uł duas aut tres mansiones: in gressus
siluas corrui rursũ infebre. Et tã grauit̃ egrotare
cepi: ut om̃s me autumarent uitã amittere.
Tẽ accedentes amicĩ uidentes me ualde lassum.
dicebunt. Reu̾tanĩ at ꝓpͥa. et site d̾s uocare uolu¬
erit: in domo tua morere. Si aũt̃ euaseris: uoti
uũ it̃ faciliꝰ explicab. Satius. ẽ. enĩ reu̾ti ad do¬
inũ. quã mori inheremo. Ego uͦ hec audiets uehe¬
ment̾ lacͥmans et plangens infelicitatẽ meã locu¬
tussũ. cis dicens. ad uirouos ꝑommpotentẽ
dm̃ et ciꝰ omĩb metuendũ uidicii diem: ut ea
quȩ rogo consentiatis. Decepto itinere non desisti¬

Expanded text:
sepulcri visitare deberem. Unde tanto desiderio sepulcri visitare deberem. Unde tanto desiderio affectus sum, ut nec vivere me optarem, si tardius direxissem. Et qui vix evaseram ex ardore incommodi, coepi iterum desiderii febre succendi. Nec mora, adhuc parum fortis iter cum meis arripio, actisque vel duabus vel tribus mansionibus ingressus silvas, corrui rursus in febrem, et tam graviter agere coepi, ut omnes me autumarent vitam amittere. Tunc accedentes amici, et videntes me valde lassum, dicebant: Revertamur ad propria; et si te Deus vocare voluerit, in vum iter facilius explicas. Satius est enim reverti ad domum quam mori in heremo'. Ego vero haec audiens, vehementer lacrimans et plangens infelicitatem meam, locutus sum eis, dicens: 'Adiuro vos per omnipotentem Deum et reis omnibus metuendum iudicii diem, ut ad ea quae rogo consentiatis. De coepto itinere non desisti
Abbreviated transcription (Latin):
lidi appendisti laqueo in magistri p̃tio: hc̃ ꝑpar
lum nũmisma de mergis intartara. Satis gͥ hec
ad sõpͥm̃dã maloꝵ temeritatẽ dicta sufficiant.
Hohis exactis quȩ cura alios gesta st̃ aggrediar.
qu cura me in dignũ iurtꝰ p̃sentis ẽ oꝑata patro¬
d anno centesimo sexagesimo t̾cio pꝰassũptionẽ
ti a p̃dicabilis uiri beati martini antistitis. re¬
it ȩccłia turonicã scõ eufronio ep̃õ anno septi¬
lis si do anno sigib̾ti głosissimi regis. irru in
lalitucdine cũ pustulis malis et febit. Hegatoq
usu potꝰ atq cibi ita angebar: ut amissa omni
spe uite p̃sentis: desoł sepulturȩ necessariis cogi¬
tarẽ. Obsederat enĩ me mors cũ arclore: animam¬
cupiens ex pellere de corpore. Tc̃ iã ualde exanimus.
inuocato nomine beati martini antistitis parũꝑ
cõualui. et lento adhuc conamine it̃ incipio
pꝑure. Insederat enĩ animuis: ut locũ uenerabil

Expanded text:
Iudam appendisti laqueo in magistri pretio, hunc per Iudam appendisti laqueo in magistri pretio, hunc per parvum nomisma dimergis in tartarum. Satis ergo haec ad conpremendam malorum temeritatem dicta sufficiant. 32. Ergo his exactis quae circa alios gesta sunt, adgrediar quae circa me indignum virtus praesentis est operata patroni. Anno centesimo sexagesimo tertio post assumtionem sancti ac praedicabilis viri beati Martini antestitis, regente eclesiam Turonicam sancto Eufronio episcopo anno septimo, secundo anno Sigiberthi gloriosissimi regis, inrui in valitudinem cum pustulis malis et febre, negatoque usu poti atque cibi, ita agebar, ut, amissa omni spe vitae praesentis, de solis sepulturae necessariis cogitarem. Obsedebat enim mors acupiens expugnare de corpore. Tunc jam valde exanimis, invocato nomine beati Martini antistitis, parumper convalui, et lento adhuc conamine iter incipio praeparare; insederat enim animis ut locum venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sciscitati st̃ ante dictũ custodẽ: qd sibi beatꝰ pastor
solita pietate respitiens transmisiset. Audierant
enũ ibidẽ aliquid fuisse largitũ. Qͥ ait cũ sacra
ni qͥa hic apliꝰ nonuenit. quã unus argenteus.
pendebat. cum statim tremens corruit int̾rã: suoq
lactulo alioꝵ manib redditꝰ. cepit grauit̾ singul¬
tire. Int̾rogatꝰ aũt acircũ stantib qͥd sibi eẽt rrs¬
pondit. Triantẽ illiĩ quẽ pauꝑes reqͥrebant ꝑu¬
rau: &e ido me p̾sens undicta flagellat. S rogo ut
eũ accipientes iecdatis matricule. Quo reddito: statĩ
nut spm. O infelix qͥsic abiniqua cupiditate p̃¬
uentꝰ periit ut et lucrũ uite ꝑdet. nec cdap̾na cap¬
se pecuniş possideret. S qͥd non mortalia pectora
cogis eretranda cupiditas: Que annullata quondã
uliduȩ duob minutis celeste regnũ meirandi
suerais: hunc ꝑuniĩ triantẽ adima p̃cipitas. Et qͥ

Expanded text:
sciscitati sunt antedictum custodem quid sibi beatus pastor sciscitati sunt antedictum custodem quid sibi beatus pastor solita pietate respiciens transmisisset, audierant enim ibidem aliquid fuisse largitum. Qui ait cum sacrani, quia hic amplius non venit, quam unus argenteus. pendebat, cum statim tremens corruit in terram, suoque lectulo aliorum manibus redditus, coepit graviter singultire. Interrogatus autem a circumstantibus quid sibi esset, respondit: Triantem illum quem pauperes requirebant, perjuravi, et ideo me praesens vindicta flagellat: sed rogo ut eum accipientes reddatis matriculae. Quo reddito, statim emisit spiritum. O infelix , qui sic ab iniqua cupiditate paeventus periit, ut et lucrum vitae perderet nec damna aptae pecuniae possederet! Sed Quid non mortalia pectora cogis exsecranda cupiditas? Quae invida quondam viduae duobus minutis caeleste regnum mercanti fueras, hunc per unum triantem ad ima praecipitas. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus filius eiꝰ unicus in febrem corruit: unaq
nocte & die grauit exestuans exspirauit. Cui tã
piesens fuerat mortis occursus: quã uelocit̾ pat̾ eiꝰ
dereb sibi non debitis effectꝰ ẽ. dñs. qͥ que in exẽpłu
gieri possedit. urũ et argentũ. S qd erat illi p̃tio¬
sius ad qͥsita anim e lepra. amisit et filiũ: nec unꝗͣ
mer uit deinceps aliũ adipisci. Quã p̃sens et suꝑ
aliũ ultio diuina ꝓcesserit. qͥ inscm̃ porticũ ꝑiura¬
uerit ad cõpͥmendã ꝑfidoꝵ auclatiã ñ silebo. Cũq
ad matricuła ilła quã sc̃s suo beneficio dedeuo¬
toꝵ elemosinis pascit cotidie afidelib necessaria tri¬
buant᷑ consuetudinẽ benedicti pauꝑes habent.
ut cũ multi ex his ꝑloca discesserut custo dem
inibi derelinquant. qui quod fuerit̃ oblatũ acci
tu detulit: qđ custos loci collectũ fr̃ib occultar
nmetuit. Conuenientes aut pauꝑes ad sextam.

Expanded text:
protinus filius eius unicus in febre corruit, unaque protinus filius eius unicus in febre corruit, unaque nocte et die graviter exaestuans, expiravit. Cui tam praesens fuit mortis occursus, quam velociter pater eius de rebus sibi non debitis effectus est dominus. Qui in exemplum Giezi possedit aurum et argentum, sed quod illi erat pretiosius adquisivit animae lepra, amisit et filium; nec umquam meruit deinceps alium adipisci. 31. Quam praesens et super alium ultio divina processerit, qui in sanctam porticum periuraverit, ad conpad matraculam illam quam Sanctus suo beneficio de devotorum eleemosynis pascit quotidie a fidelibus necessaria tribuantur, consuetudinem benedicti pauperes habent, ut cum multi ex his per loca discesserint, custodem inibi derelinquant, qui quod fuerit oblatum accipitu detulit, quem custos loci collectum fratribus occultare non metuit. Convenientes autem pauperes ad sextam,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes adinuicẽ: diruptis lo is ꝑplana ꝓsiliunt. et
infugã u̾tunt᷑. et sic male disꝑsi alii excecant᷑ alis
rupib p̃cipitant᷑. alii se sepib ingerentes: piloꝵ
accuminib ultro tranffodiunt᷑. Tam̃ stabularii
irã di intelligentes. paucos extra terminũ lociqͦs
asseqͥ potuert̃ expellunt. Canosq recipiunt. muni¬
tiantes itm illã in uistissime ittineri. et ido hec cũ¬
Qui furore repletꝰ. sic dixisse fert᷑. Siue iuste. sius in¬
iuste reddi debeat: regnante nie hȩc basilica ñba¬
bebit. Qͥ ꝓtinus diuina uissione trinsitũ alci¬
piens. reqͥeuit. ddueniente aũt głosisimo ligib¬
hodie ab eius basilica posside. ⁊. Audite hili
om̃s. potestatẽ habentes. Sic uestit alios. ut alies¬
depo testatib segerit ñ irascat᷑. Nã si uascit᷑ de se
mlitios uastiueras. cõ motus abco pasidue
maumnas pcat pontise: aliqͥd ci deteb us

Expanded text:
mentes ad invicem, disruptis loris, per plana prosiliunt et mentes ad invicem, disruptis loris, per plana prosiliunt et in fugam vertuntur; et sic male dispersi, alii excaecantur, alii rupibus praecipitantur, alii sepibus ingerentes, palorum acuminibus ultro transfodiuntur. Tamen stabularii iram Dei intellegentes, paucos extra terminum loci, quos adsequi potuerunt, expellunt sanosque recipiunt, nuntiantes regi, rem illam iniustissime Qui furore repletus sic dixisse fertur: Sive juste, sive injuste reddi debeat, regnante me, hbebit'. Qui protinus divina iussione transitum accipiens, requievit. Adveniente autem gloriosissimo Sigiberhodie ab eius basilica possedetur. Audite haec omnes potestatem habentes! Sic vestite alios, ut alide potestatibus legerit, non irascatur. Nam si irascitur, de se Martini instituerat, commotus ab eo per assiduas iniurias beatus pontifex aliq
Abbreviated transcription (Latin):
tuo auxilio liberant᷑. S hȩc omĩa fides trina oꝑat᷑.
adres suas defendendas quaqua iubet accõmocdãt.
Charibtꝰ rex cũ exosis clericis eccłias di negligeret. desptt¬
tisq sacerdotib magis inluxuriã declinassit. In¬
gestũ ẽ eiꝰ aurib locũ quencła quẽ basilica sc̃ĩ mar¬
tim diuturno tẽpore retinebat. fisci sui iuri redi¬
deberi: Loco aũt illi nauicellis nomen: p̾sca uetustas
indiderat. Qͥaccepto iniq̃ consilio. pueros uelocit̾
misit qͥ reicuła ilła in suo dño sub uigarent. Cũq
hec ñ possidens uidere t᷑ habere: iussit in locũ
illũ stabularios cũ eqͥtib dirigi. ibiq sine eqͥta¬
tis ordine p̃cepit cos ali. Accedentes gͦ pueri. fenũ
quod coaceruatũ fuerit accipi inequoꝵ ex pensas.
Cũq in iunctũ studeret᷑ seruitiũ atq equites positi
fenũ cepissent expendere: corripitint᷑ rabiȩ. Et fre¬

Expanded text:
tuo auxilio, liberantur. Sed haec omnia fides strenua operatur, tuo auxilio, liberantur. Sed haec omnia fides strenua operatur, ad res suas defendendas quaqua jubet accommodet. Charibertus rex, cum, exosis clericis, ecclesias Dei negligeret, despectisque sacerdotibus, magis in luxuriam declinasset, ingestum est ejus auribus locum quemdam, quem basilica sancti Martini diuturno tempore retinebat, fisci sui juribus redhiberi. Loco autem illi Navicellis nomen prisca vetustas indiderat. Qui accepto iniquo consilio, pueros velociter misit, qui reicolam illam in suo dominio subiugarent. Cumque haec non possedens videretur habere, iussit in locum illum stabularios cum equitibus dirigi, ibique sine aequitatis ordine praecepit equos aleri. Accedentes ergo pueri fenum quod coacervatum fuerat accipiunt in equorum expensas. Cumque iniunctum studeretur servitium, atque equites positi fenum coepissent expendere, corripiuntur a rabie. Et fre
Abbreviated transcription (Latin):
de portatꝰ. ieuiniis et orationib se subdens assiduis
gaudens remeauit ad ꝓpͥa. Et idõ monemꝰ ut nullꝰ
sollitet᷑ abariolis. quia nichil unquã ꝓdert̃ infir¬
mis. Plus enĩ ualet parũꝑ depuluere basilice.
potuit de sepulchro. quante uirtutes aut assi¬
due fiant. aut facte sint: quis unꝗͣ aut inuesti¬
gate poterit aut sciue: Unũ tam̃ manifetum
de sci basilica sectetus deportaret. Et multis
conatꝰ uicib nũquã potuit. dũ publice sip̃sũp¬
sit. Reuerti. aũt cupiens: nocte ad funẽ illũ
dequo signũ cõmouet᷑ aduenit. Ex qͦ fune decisã
cultro particułã secũ detulit. Regressusq ab do¬
mũ multis ex inde infirmis sanitatẽ accõ mo¬
dauit: ita ut ñ dubiũ eet egrotũ euadere: qͥ pignꝰ
illud meriusset fidelit̾ osculari. Ecre qͥd scẽ pres¬
tas fidelib qͥ tua menia expetunt ꝓpͥe. Ete sal¬
uant᷑ qͥ pignora uotiue detulerint: et sub sequẽte

Expanded text:
deportatus, jejuniis et orationibus se subdens assiduis,deportatus, jejuniis et orationibus se subdens assiduis,gaudens remeavit ad propria. Et ideo monemus ut nullus sollicitetur ab ariolis, quia nihil unquam proderunt infirmis. Plus enim valet parumper de pulvere basilicae, potuit de sepulcro, quantae virtutes aut assidue fiant, aut factae sint, quis unquam poterit investigare aut scire? Unum tamen manifestum de Sancti basilica secretius deportaret; et multis conatus vicibus, nunquam potuit, dum publice non praesumpsit. Reverti autem cupiens, nocte ad funem illum de quo signum commovetur advenit; ex quo fune decisam cultro particulam, secum detulit. Regressusque ad domum, multis exinde infirmis sanitatem accommodavit, ita ut non dubium esset aegrotum evadere, qui pignus illud meruisset fideliter osculari. Ecce quid, Sancte, praestas fidelibus qui tua moenia expetunt pie. Per te salvantur, qui pignora votive detulerint, et 1026 subsequente