comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius etiam gladium ferens ad cubiculũ
usq ꝑuenit: ut int̃ficeret sacerdotem.
S cũm eleuasset manum. districto gladio dex¬
tera exerta in aera obrigente remansit. Tunc
se missum a iustina postquã confessusẽ: bra-¬
chium quod iniqͣ cum extenderet᷑ obriguerat.
sanatum confessione est.
er idem tempus cum uir illustris prob.
pucrum suum notarium.qui spũ im¬
mundo grauiter uexabat᷑ direxisset add ep̃m: in
gredientem urbem anisit diabolus. timens
ad sanctum uirum ꝑduci. Ato: ita puer quã-¬
diu mediolani apud ep̃m fuiit: nulla in illo
diaboli dominatio apparuit. S uͥ egressus de¬
uexare cepit. Qui cum int̾rogaretur ab exor¬
cistis. cur quamdiu fuisset mediolani non in
illo apparuisset÷ confessus ẽ diabolus se timu¬
isse ambrasium. ideoq: recessisse ad tempus
quod deseruerat repetisset.
Isio imꝑatore mediolan. ambrosio uͦcp̃o
constituto aquileiȩ. in partib orientis in quo¬
dam castello a xp̃ianis uiris synagoga iudeo¬

Expanded text:
lius etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: sed cum elevasset manum, districto gladio, dextera exerta in aera obrigente remansit. Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique cum extenderetur, obriguerat, sanatum est confessione. 21. Per idem tempus cum vir illustris Probus puerum suum notarium, qui spiritu immundo graviter vexabatur, direxisset ad Episcopum, egressum ex Urbe dimisit diabolus, timens ad virum sanctum perduci. Atque ita puer quamdiu Mediolani apud Episcopum fuit, nulla in illo diaboli dominatio apparuit: sed ubi egressus vexare eum coepit. Qui cum interrogaretur ab exorcistis, cur quamdiu Mediolani fuisset, non in illo apparuisset; confessus est diabolus timuisse se Ambrosium, et ideo recessisse ad tempus,quod deseruerat, repetisset. sio imperatore Mediolani, Ambrosio vero episcopo constituto Aquileiae, in partibus Orientis in quodam castello a christianis viris synagoga Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ca ẽ animȩ: ne ãesidia segnis redderetur:
causa exercitationis lustra ferarum circũre.
et eas aut canum sagacitate caꝑe. aut cas¬
sium nodis nitebatur irretire.
a tempestate regnum francorum pi¬
pinus strenue gub̃nabat: cui hic sc̃s
uir militari officio comunctꝰ inseruiebat
Oui pipinus antequam regalib insigniret᷑
fascib maior domus ideo cognominabatur:
quia qui palatio adherebant & ꝑ ꝓuincia¬
les iura dabant: cum cius consilio quȩ
agenda erant regni gub̃nacula ammini¬
strabat. Hic beatissimum hunc de quo
loquimur gengulphum. int̾ fortissimos
exercitus sui deputabat: quia erat acer
animo. fortis uirib. strenius in armis:
et omni militari erercitio instructissimꝰ.
Cuius rei indicium patefacit insignis eiꝰ
armatura. quȩ hodieq conseruatur meiꝰ
eccłia in honore et nomine dedicata: quã
sacratissima eius illustrat p̃sentia: ubi ha¬
bentur reposita. galea lorica. gladius elꝰ.

Expanded text:
mica est animae, – ne desidia segnis redderetur, mica est animae, – ne desidia segnis redderetur, causa exercitationis lustra ferarum circuire et eas aut canum sagacitate capere aut cassium nodis nitebatur inretire. 3. Ea tempestate regnum Francorum Pippinus strenue gubernabat; cui hic sanctus vir militari officio coniunctus inserviebat. Qui Pippinus, antequam regalibus insigniretur fascibus, maior domus ideo cognominabatur, quia, qui palatio adherebant et per provincias iura dabant, cum eius consilio agebant, quae agenda erant, et regni gubernacula administrabant. Hic beatissimum hunc, de quo loquimur, Gangulfum inter fortissimos exercitus sui deputabat, quia erat acer animo, fortis viribus, strenuus in armis et omni militari exercitio instructissimus. Cuius rei indicium facit insignis eius armatura, quae hodieque conservatur in ecclesia eius in honore et nomine dedicata, quam sacratissima eius inlustrat praesentia; ubi habentur reposita galea, lorica, gladius eius
Abbreviated transcription (Latin):
rati sunt inuidere: mertia quadam animi
diceretur torpere.
cnatiomi p̃terca solitus erat oꝑam dare:
usoq ferarum genere exuberabant: quod
hodieq demonstrat locus quo sacri cius so¬
matis exuinȩ habentur reconditȩ siluis ne¬
morosis. Si quem gͥ mouet. cur tantus ac
talis tur impendium laboris sui in his se¬
pissime uoluisset occupationib expende¬
re: sciat ꝓ certo quia sunt quedã negotia.
quȩ si ammo simplici exerceat aliquis:
nulli ex inde detrimento bonȩ conu̾satio
sectili accib. abiurataq mundi gła. pis¬
catiom insudasse: matheum uͦ post elec¬
tionem suam nunquam in thelonei nego¬
tuĩs resedisse. Aliud ẽ enim sicut beatus
gregorius dieit uictum ꝑ piseationem
querere: aliud thelonei lucris pecunias auge¬
re. Ita et hic beatus ac deo dilectus gengulplꝰ
ceteris untutum insigniis ornatus: ne ociosi¬
tate torperet. quia ocium unrtutes eneruai.
et uiciis alim̃ta ministrat. & ociositas mui¬

Expanded text:
rati sunt invidere, inertia quadam animi rati sunt invidere, inertia quadam animi diceretur torpere. Venationi praeterea solitus erat operam dare, versoque ferarum genere exuberabant; quod hodieque demonstrat locus, quo sacri eius somatis exuviae habentur reconditae, silvis nemorosus. Si quem igitur movet, cur tantus ac talis vir inpendium laboris sui in his sepissime voluisset occupationibus expendere, sciat pro certo, quia sunt quaedam negotia, quae, si animo simplici exerceantur, nulli exinde detrimento bonae conversationis saeculi actibus abiurataque mundi gloria, piscationi insudasse, Matheum vero post electionem suam numquam in thelonei negotiis resedisse. Aliud est enim, sicut beatus Gregorius dicit, victum per piscationem aerere, aliud thelonei lucris pecunias augere. Ita et hic beatissimus ac Deo dilectus Gangulfus, cęteris virtutum insigniis ornatus, ne ociositate torperet, – quia ocium virtutes enervat et vitiis alimenta ministrat, et ociositas ini
Abbreviated transcription (Latin):
deturpare ⁊ atq eu̾glicȩ ammonitionis
ñ surdus auditꝵ. sorp ertix pridentiȩ
astutiam retinens: columbinȩ simplicitatis
mansuetudinẽ non amittebat. Moxq ut pre¬
diorum amplitudo qua nimium pollebat. &
patͥmonium census ditioni eius cessit: quan¬
tum circa egenos dapsilis dispensator exti¬
terit: non ẽ nr̃e facultatis enarrare. Nam
iuxta exemplum beati iob oculus fuit ceco.
et pes claudo: ostiumq eius uiatori patuit.
Dehinc decursis adolescentiȩ metis: cum in¬
robur uirilis euasisset ȩtatis: genere consi¬
milem sortitur uxorem. Que licet nobilis¬
simis afforet orta natalib ⁊ dissimilis tam̃
extitit morib : ut postmodum nr̃e narra¬
tionis monstrabit textus. Quam iccirco
occultus arbit᷑ ꝑmisit degenerem ut remur
eẽ ⁊ ut in illa heati uiri patiertie exꝑiret᷑
p̃conium. et innocentis ꝓbaretur simpli¬
citas: qua ita uirtutum suarum merita
stuuit occulere: ut ab illis qui bonis pa¬

Expanded text:
deturpare, atque euangelicae admonitionis deturpare, atque euangelicae admonitionis non surdus auditor, serpentinae prudentiam astutiae retinens, columbinae simplicitatis mansuetudinem non amittebat. Moxque ut praediorum amplitudo, qua nimium pollebat, et patrimonii census ditioni eius cessit, quantum circa egenos dapsilis dispensator extiterit, non est nostrae facultatis enarrare; nam iuxta exemplum beati Iob oculus fuit ceco et pes claudo, ostiumque eius viatori patuit. 2. Dehinc, decursis adolescentiae metis, cum robur virilis evasisset aetatis, genere consimilem sortitur uxorem. Quae licet nobilissimis adforet orta natalibus, dissimilis tamen extitit moribus, ut postmodum nostrae narrationis monstrabit textus. Quam idcirco occultus arbiter permisit degenerem, ut remur, esse, ut in illa beati viri patientiae experiretur praeconium et innocentis probaretur simplicitas, qua ita virtutum suarum merita studuit occulere, ut ab illis, qui bonis pa
Abbreviated transcription (Latin):
domini gengu phus aĩdo paren¬
tum germine : et suꝑbi sangui¬
nis nobilitate burgundia exticit
oriundus: &. disciplinis xpĩani dogiatiᷤ
a parentib adprime eruditus ẽ. Q pueru¬
lus adhuc et p̃clare indolis forma ornatꝰ as¬
suescebat creb̾s int̾eẽ piorum conuentib:
et fauos diuini eloquii ab eorum ore susci¬
piens. catholicas ruminare sententias. et
in uentre memoriȩ traicere ñ desistebat:
adeo ut in tenero ipsius pectore impressã
cernores imaginem sancutatis. Et licet
seculari eẽt tõga p̃teptus: sc̃pturas tam̃
nor mȩ ȩccłiafficȩ sitienti indesinent̃ e pota¬
bat pectore. Erudiebatur ꝓfecto diumita¬
tis occulto iudicio: ne quid minus ꝑfectio¬
nic postmnodum meẽt beatissimc uim.
Erat enim reuerendus uultu. affabi al
uniuersa morum p̃larue l ouestate. Lu¬
dicca nichi lomitie ureligiosmũ spectacła.
uelut. haratia ꝓ funda resg̃uens: obscenas
uitare studebat iuuenum confabulati oẽs.
quȩ animi puritatem solent suis illecebs

Expanded text:
Domini Gangulfus alto parentum germine et superbi sanguinis nobilitate Burgundia extitit oriundus et disciplinis christiani dogmatis a parentibus adprime eruditus est. Qui puerulus adhuc et praeclarae indolis forma ornatus, adsuescebat crebris interesse piorum conventibus et, favos divini eloquii ab eorum ore suscipiens, catholicas ruminare sententias et in ventrem memoriae trahicere non desistebat, adeo ut in tenero ipsius pectore inpressam cerneres imaginem sanctitatis, et licet saeculari esset toga praetextus, scripturas tamen normae ecclesiasticae sitienti indesinenter epotabat pectore. Erudiebatur profecto divinitatis occulto iudicio, ne quid minus perfectionis postmodum in esset beatissimo viro. Erat enim reverendus in vultu, affabilis in universa morum praeclarus honestate. Ludicra nihilominus inreligiosorum spectacula veluti baratri profunda respuens, obscenas vitare studebat iuvenum confabulationes, quae animi puritatem solent suis illecebris
Abbreviated transcription (Latin):
uaiae i ꝑruiris ultor d a cunis se¬
uramentum matie ꝓferre uosuerit: pri¬
usquam sepuilchrum eius sdeat. hac efi.
antequam usq ad cancellos. qui sub arcu
habentur. uͥ clericorum psallentium stare
mos ẽ accedat. statimm aut arripit᷑ a demone.
hoc enim. quisq fidem cuiuscunq rei ab
alio uoluerit elicere ut ueram cognoscat:
ñ aliter nisi ad huius basilicam destitit.
Dam ferunt plerosq iuxta basilicas apł̃oꝵ
siue aliorura mrũm commanentes. ñ alibi
ꝓ hac necessitate. nisi templum ex petere
beati pancratii: ut eius seueritatis censii¬
ra publice discernente: aut ueritatẽ audi¬
entes credant: aut ꝓ fallacia. iudicium
martyris beati exꝑiantur. Ex ple passio¬

Expanded text:
uris ultor . Ad cujus sejuramentum inane proferre voluerit, prius quam sepulcrum ejus adeat, 766 hoc est antequam usque ad cancellos qui sub arcu habentur, ubi clericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone, hoc enim quisque fidem cujuscunque rei ab alio voluerit elicere, ut verum cognoscat, non aliter nisi ad hujus basilicam destinat. Nam ferunt plerosque juxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes, non alibi pro hac necessitate nisi templum expetere beati Pancratii, ut ejus severitatis censura publice discernente, aut veritatem audientes credant, aut pro fallacia judicium martyris beati experiantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩams. nocturno silentio uenerunt. d
rapuerunt corpus uenerandi sc̃ĩ muĩs
gordiam. Et uenientes in uia q̃ latina
nuncupatur. ñ longe ab urbe romanii¬
liario plus mimis uno: posuert̃ euin i¬
eͥpta sexto idus man: ubi iã pͥdemocob
epimachum sepelierant. In quo locolde¬

Expanded text:
octurno silentio venerunt et rapuerunt corpus venerandum sancti martyris Gordiani, et venientes in via quae Latina nuncupatur, non longe ab urbe Roma milliario plus minus uno, posuerunt eum in crypta, sexto Idus Maias, ubi jam pridem sanctum Epimachum sepelierant. V ID.
Abbreviated transcription (Latin):
sic etiam uitam beati huius de quoloquim᷑
gengulphi ꝑditum iri contigit: dũ unus¬
quisq cogitabat magis. qualit̾ uitã morti
iam iamq imminenti eximeret. quam in
custodiendis ꝓferendisq lib̾s oꝑam daret:
atq ideo quȩ in pͥmeua etate gesserit. uel¬
quas diaboli temptationes ꝑtulerit. haut
plenit̃ scimus: s quedam ad nos ꝑ succe¬
dentium relationem fideli contigit narrati¬
one manasse. De quibz omnib quasi qͦd¬
dam breue corpusculum colligentes. que
de sancto nobis comꝑta sunt: ipsiꝰ adiuti
p̃cibus. conabimur explicare. Explic̃ plog̾¬

Expanded text:
sic etiam vitam beati huius, de quo loquimur, sic etiam vitam beati huius, de quo loquimur, Gangulfi perditum iri contigit, dum unusquisque cogitabat magis, qualiter vitam morti iam iamque inminenti eximeret, quam in custodiendis proferendisque libris operam daret. Atque ideo, quae in primeva aetate gesserit, quas diaboli temptationes pertulerit, haud pleniter scimus; sed quaedam ad nos per succedentium relationem fideli narratione contigit emanasse. De quibus omnibus quasi quoddam breve corpusculum colligentes, quae de sancto nobis comperta sunt, ipsius adiuti precibus, conabimur explicare. 1. V
Abbreviated transcription (Latin):
molliciem deserit: et in osseam ꝓficit fir¬
mitatem. In tuba gͦ cornea dõ psallit: qui
tota uita fuit: sancta. innocua. celebs. gra¬
tosa. fide integra. spe robusta. caritate dif¬
susa. omni postremo bonitate conspicua
De quo quia nicħ ẽ qued digne latis ualeat
diti. iecirco hȩc breuit̃ ꝑstringimus. & ueluti
quasdam conuersationis eius lineas ducimꝰ:
quia quod ñ sine magno cordis dolor e dici¬
muis. uusquam eam scͥptam ⁊cꝑtre ualemꝰ.
Siquidem tanti uiri actus. & miracula ñ
dubitarus fuisse scͥpta: cẽt quippe inhu¬
enissimum immo impium supprimi
lilentio. quȩ ꝑ famulũ suũ ad ꝓfectũ mul¬
ioũ ac̃ opari dignatus ẽ: s incandescente
erra eccłiam paganorũ intmnanissima
bseannone adeo nt plerisq uel fugientib
uabat tune temporis potentib c̃ppͥmere.
pͥorib rapere. pͥuatis ꝑdere. miseris flere:
et hoc modo sicut et aliorum multorũ scõꝵ.

Expanded text:
mollitiem deserit et in osseam proficit firmollitiem deserit et in osseam proficit firmitatem. In tuba ergo cornea Deo psallit, qui tota vita fuit, sancta, innocua, celebs, gloriosa, fide integra, spe robusta, caritate diffusa, omni postremo bonitate conspicua. De qua, quia nihil est, quod digne satis valeat dici, idcirco haec breviter perstringimus et veluti quasdam conversationis eius lineas ducimus, quia, quod non sine magno cordis dolore dicimus, nusquam eam scriptam reperire valeamus. Et quidem tanti viri actus et miracula non dubitamus fuisse scripta; esset quippe inhumanissimum, immo impium subprimi silentio, quae per famulum suum ad profectum multorum Deus operari dignatus est. Sed incandescente contra ęcclesiam paganorum inmanissima persecutione, adeo ut, plurimis vel fugientibus vacuum erat tunc temporis potentibus obprimere, prioribus rapere, privatos sua perdere, miseros flere, – et hoc modo, sicut et aliorum multorum sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et arcem fide: suꝑ xp̃m fundatam. Nceotto
suȩ act mis nobiliter extolleret. ꝓrebes sũ
sus. smaret Iure gͦ eum equolem cetersso¬
uiat celum qͣrtib adhue inẽie poli¬
mente inseparabilit̾ extitit sociatus. E de
isto nobis specialit sermo agitur. cuius tota
conu̾satio. bonorum speculum oꝑum facca
et mori lucrum÷ & carne ut diximus in
imis detentus. animo semꝑ incȩlestib uersa¬
bȩ corneȩ dõ iugiter modulatus ẽ. Tuba
quippe duccilis quȩ crebͥs ꝑcussionibus ex
metalli massa ꝓducitur: mortificationem
carnis designat. Et ille in tuba duccili
deo canit: qui carnem suam cum uicis &
concupiscentiis crucifigit: qui castigat
corpus suum et in seruitutem redigit: ut
ꝓductum extenuatumq disciplinis cele¬
stib suꝑnam possit concinere melodiã.
Tubauͦ cornea: cȩlestem conuersationem
siguraliter. exprimit. Cornu quippe ex
carne nascitur: s carnem excedens carneã

Expanded text:
et arcem fidei super Christum fundatam merito et arcem fidei super Christum fundatam merito suae actionis nobiliter extolleret, provreheret, sublimaret! Iure ergo eum aequalem ceterist caelum, quibus adhuc in terris posimente inseparabiliter extitit sociatus. Sed de isto nobis specialiter sermo agitur, cuius tota conversatio bonorum operum speculum facta et mori lucrum, et carne, ut diximus, in imis detentus, animo semper in caelestibus versabae corneae Deo iugiter modulatus est. Tuba quippe ductilis, quae crebris percussionibus ex metalli massa producitur, mortificationem carnis designat, et ille in tuba ductili Deo canit, qui carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifigit, qui castigat corpus suum et in servitutem redigit, ut productum extenuatumque disciplinis caelestibus supernam possit concinere melodiam. Tuba vero cornea caelestem conversationem figuraliter exprimit; cornu quippe de carne nascitur, sed carnem excedens, carneam
Abbreviated transcription (Latin):
MARANOA commemoratio
beatissimi gengulphi egregũ
confessoris xp̃i. adest litteris in¬
timanda: quȩ licet omnibus pie
uiuentibus sit uenerabilis et colenda: illis
tam̃ ẽ p̃cipua deuotione amplectenda: qͦs
ꝓniores in eius ueneratione dignissima
reddit affectio. Hic enim corũ ẽ specialis
patronus &. certa ꝓuisio: quos procegis
meritis: uirtutib illustrat. Ou pꝰ pͥorũ
scõrum uirtutes & exempla. in ultimis
euii ipsoram imitator existens uelit us¬
har splendiaissimum in orbe refulsit: &e in
scłari habitu constitutus. ad spũalis agõs
tẏ rocinium ꝓꝑans. contra antiquihosis
temptamenta uirilit̃ decertauit: ce pꝰtanqͥ
miles emeritus. et diutina exercitatione
instructissimus p̃liator: cum trium plis
bone oꝑationis cȩlestis ꝑ atriȩ senatũ posi¬
dec laureatus. Uere felix uiere głosus: cil
cencessum ẽ ut mundo iam ad exterioti
loꝑso et plurimis a uia ueritatis erorbia¬
tib ꝑsemitam tusticiȩ indefesse incabatẽ

Expanded text:
randa commemoratio beatissimi Gangulfi, egregii confessoris Christi, adest litteris intimanda; quae licet omnibus pie viventibus sit venerabilis et colenda, illis tamen est praecipua devotione amplectenda, quos proniores in eius veneratione dignissima reddit affectio. Hic enim eorum est specialis patronus et certa provisio, quos protegit meritis, virtutibus illustrat; qui post priorum sanctorum virtutes et exempla in ultimis aevi metis ipsorum imitator existens, veluti iubar splendidissimum in orbe refulsit, et in seculari habitu constitutus, ad spiritalis agonis tyrocinium properans, contra antiqui hostis temptamenta viriliter decertavit et post, tamquam miles emeritus et diutina exercitatione instructissimus praeliator, cum triumpho bonae operationis caelestis patriae senatum possidet laureatus. Vere felix, vere gloriosus, cui concessum est, ut, mundo iam ad deteriora lapso et plurimis a via veritatis exorbitantibus, per semitam iustitiae indefesse incederet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clari martẏris testimonii ueritatẽ. porta uͥ
ꝑcussor ꝓ admisso scelere reus. impulsione
capitis semetipsum ꝑemit. nullũ ab eoãem
tempore ingressionis uiantibs officiũ p̃buit.
nec egrediendi ab urbe consuetudinariũ ad¬
stũ popłs ulterius patefecit: s saxis clausa
posfensionis indicus damnata potiꝰ ꝑseuerat.
Deniq cũ ipse gladiator sacerdotis beatum
corpus truncauit: in librum diuinũ ferien¬
tis ietus ꝑaccessit aꝑcum. Ubi multa qui¬
dem folia ꝑforauit: diuina tam̃ saluatione
lterarum tramitem ñ contigit effusio san¬
guiis. Liuor in libro certũ beati martyris
passionis indicium manifestat: c in nuillo
septurȩ seriem legentib ꝑturbat. In utroq
uuens testimonii ueritas. & p̃senti popło
demonstratar: ce uenturo semꝑ ad cernen¬
lum dĩ ordinatione seruatur. Uim ferri
atiem acuminis ꝓpri ad beatitudinẽ huiꝰ
martyris ampliandam. uel libri folia ꝑfo¬

Expanded text:
praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem tempore ingressionis viantibus officium praebuit, nec egrediendi ab urbe consuetudinarium aditum populis ulterius patefecit: sed saxis clausa, pro offensionis indiciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum divinum ferventis ictus peraccessit apertum. Ubi multa quidem folia perforavit, divina tamen salvatione litterarum tramitem non contigit effusio sanguinis. Livor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legentibus perturbat. In utroque vivens testimonii veritas, et praesenti populo demonstratur, et venturo semper ad cernendum Dei ordinatione servatur dum ferro, aciem acuminis proprii, ad beatitudinem hujus martyris ampliandum, vel libri folia perfo
Abbreviated transcription (Latin):
qui tantum optinuit apud dm̃. it estu¬
aere possit post obicum qͦd odit inquitatem.
diligit ueritatẽ. Decesta id tͤ ꝑiurium: con¬
demnat mendacium. Hortat᷑ pius pastor
curam habens defunctus de ouib ciues bonoᷤ.
ut fidei integritatem ꝓ animarum suarum
saluatione sine macula omrino custodiant.
Decestatur malignos: ꝑfidiam emulat᷑: dat
ꝑditionis exemplum specialiꝰ ut emendent.
Habetis deniq sacerdotes illustres. pͥmates.
& omnis plebs lingonici popłi p̃clari mrĩs
cus tutam̃ urbis egregium. & p̃cipuã de eo
custodiam ciuitatis: extͥnsecus autẽ de trib
geminis frĩb martyribus singulare urbis
p̃sidium ante positum. & ciuitatis maxi¬
mum dieunȩ remunerationis ornatum.
Nimirum satis suꝑq ẽ in laude huiꝰ scĩde¬
siderii mrĩs de uircutib ampliꝰ qͦd dicatur.
s fastidium generat auditori. maior si sue
riꝓlixitas dictionis. Nam ad confirmandã

Expanded text:
qui tantum obtinuit apud Deum, ut ostequi tantum obtinuit apud Deum, ut ostendere possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit veritatem, detestatur perjurium, condemnat mendacium. Hortatur pius pastor curam habens defunctus de ovibus, cives bonos, ut fidei integritatem pro aminarum suarum salvatione sine macula omnino custodiant. Detestatur malignos, perfidiam aemulatur, dat perditionis exemplum specialibus ut emendent. 8. Habetis denique sacerdotes illustres, primates, et omnis plebs Lingonici populi, praeclari macus tutamen urbis egregium et praecipuam de eo custodiam civitatis, extrinsecus autem de tribus geminis fratribus martyribus singulare urbis praesidium ante positum, et civitatis maximum divinae remunerationis ornatum. Nimirum satis super est in laude hujus sancti Desiderii martyris de virtutibus amplius quod dicatur, sed fastidium generat auditori major si fuerit prolixitas dictionis. Nam ad confirmandam
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. mansuetudine. & sancaitatis con-¬
stantia. satis diligebat suꝑstitẽ. Nã si quis
ad eius limina egrotus aduenerit: indidõ
opitulante reu̾titur confortatꝰ. Si merore
ꝑt̃ritus: sancti mrĩs obtentu inde confelti
redit exhilaratꝰ. Si cecus. claudꝰ. surdꝰ. mitꝰ.
ab adu̾sa parte uexatus aduenerit: suã quilq
ibi medicinam et remedia pͥstina sine mora
ꝑcipit oportuna. Int̾ cetera uirtutum suarĩ
insignia multiplicia: martyr p̃ferendus¬
in suo nomine ñ patitur impunitã ferre
ꝑfidiam. Nam si intra septa ȩccliȩ ipsius.
inuocato nomine xp̃i suꝑ eius scm̃ altart
sub falsitatis ingenio mendax ꝑpetiare
temptauerit sacram̃tum: ultione diuina
ꝑditionis ilico sententia condemnat᷑. Haes
ꝑfidelem inrẽm conseruat᷑. Nulsꝰ ibidem
diuina temꝑante grĩ in fallacib iurauils
nom̃ ipsius mrĩs inuocat: aut memorare
p̃stimit. O p̃serendum beatitudĩe mietn:

Expanded text:
bonitatis mansuetudine et sanctitatis conbonitatis mansuetudine et sanctitatis constantia satis diligebat superstitem. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si moerore perterritus, sancti martyris obtentu inde confestim redit exhilaratus; si caecus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam quisque ibi medicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa ecclesiae ipsius, invocato nomine Christi super ejus sanctum altare, sub falsitatis ingenio mendax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione divina perditionis illico sententia condemnatur; fides per fidelem martyrem conservatur. Nullus ibidem, divina obtemperante gratia, in fallacibus juramentis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare praesumit. O praeferendum beatitudine martyrem,
Abbreviated transcription (Latin):
simus scilicet desidius pontisex ob p̃cedenti¬
um conu̾sationem & boni oꝑis studium.
martyrii condignam coronam ꝓmeruit:
ꝓ eo quod pͥus iustus inuentus ẽ et ꝓbatꝰ.
Cuius uitȩ inicium castitas. sobrietas. ele¬
mosinarum largitio. miscdia in pauꝑib.
pietas. morũ ꝓbitas. patientiȩ eqtianimi¬
tas: ac dõ ita acceptabilis in omnib ẽ reꝑtꝰ.
ut ad cę̧lorum regna consociata militia
multorum martẏrum acquisitione sua cũ
maxima beatitudine ꝑueniret. In urbe
sua sanctus pontifex dono martyrii p̃cipue
locupletatꝰ ẽ: in eadem etiam urbe ꝓsalua¬
tionum beneficiis cum ceteris martẏribus
ueneratione ẽ debita tumulatus.
reterito tempore quantum fuit a sins
ciuib honoratus atq dilectus: sepul¬
ture suȩ locus manifestis declarare uidet᷑
indicns: in tantum ut infra muros amor
popłi diffusus. corpus exanime ad tumu¬
landum reciꝑet sacerdotis. quẽ olim ꝓbo

Expanded text:
simus autem Desiderius pontifex, ob praecedentsimus autem Desiderius pontifex, ob praecedentem conversationem et boni operis studium martyrii condignam coronam promeruit, pro eo quod prius justus inventus est et probatus. Cujus vitae initium castitas, sobrietas eleemosynarum largitio, misericordia in pauperibus, pietas, morum probitas, patientiae aequanimitas, ac Deo ita acceptabilis in omnibus est repertus, ut ad coelorum regna, consociata militia multorum martyrum, acquisitione sua cum maxima beatitudine perveniret. In urbe sua sanctus pontifex dono martyrii praecipue locupletatus est, in eadem etiam urbe pro salvationum beneficiis cum caeteris martyribus veneratione est debita tumulatus. Praeterito tempore, quantum fuit a suis civibus honoratus atque dilectus, sepulturae suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut infra muros amor populi diffusus corpus ad tumulandum reciperet sacerdotis, quem eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceteris urbibus głosa.
dinis initium. & p̃cipuam ꝑfectȩ di¬
iectionis grãm. in effusione sui sangiuinis
repentinis indiciis in ꝑsecutorib eius diui¬
na pietas patefecit. Pcussor ilico suus amen¬
tiȩ sensu damnatus. impatientiȩ furore cor¬
reptus. ꝑ menia horribilib uocibus ela¬
mans: cursu concito caput in portã ciuitatis
impulit. Et crebra ꝑcussione euacuatus ce¬
rebro: exanimis ibi a pauentib soeuis con¬
templatur. Auditis his. timor et tremor ho¬
stium cunctorum animos stupentiũ pene¬
trauit: & paulisꝑ ab effundendo eruore cessaĩt.
eniq ñ post multum temporis. ds̃ iu¬
dex iustus sancti sui desidũi mrĩs. uel ce¬
terorum martyrum urbis ipsius ultione cõ¬
motus: in arelatense urbe croscum pͥncipẽ
suis tradidit inimicis. Qui captꝰ et cathe¬
natus. tamdiu ẽ diu̾sis torm̃tis tempore
diuturno afflictus: quousq ꝑ crudelis si¬
mam assiduamq cedem. ad mortis interi¬

Expanded text:
eteris urbibus gloriosdinis initium et praecipuam perfectae dilectionis gratiam in effusione sanguinis sui, repentinis indiciis in persecutoribus ejus divina pietas patefecit. Percussor illico suus, amentiae sensu damnatus, impatientiae farore correptus, per moenia horribilibus vocibus clamans, cursu consito caput in portam civitatis impulit; et crebra percussione evacuatus cerebro, exanimis ibidem a paventibus sociis contemplatur. Auditis his timor et tremor hostium cunctorum animos stupentium penetravit, et paulisper ab effundendo sanguine cessarunt. Denique non post multum temporis Deus judex justus sancti sui Desiderii martyris vel caeterorum martyrum urbis istius ultione convictus in Arelatensis urbe Croscum principem suis tradidit inimicis. Qui captus et catenatus, tam diu diversis tormentis est diuturno tempore afflictus, quousque per crudelissimam assiduamque caedem ad mortis interi
Abbreviated transcription (Latin):
caret. Cui et ore ꝓpħico sinem dix̃ de tnͣsitu.
Ouod paucis interim dieb dum remis reme¬
auit: in ipso itinere rex extrema sorte defecit
quasi sc̃i uiri sermo dictus fuisset ab angło.
basilica scĩ simphoriani soli uigilias du¬
cere: cuntem eũ monachus siluester ꝓseqͥt᷑.
Et ingressi parit̾ ad scĩ mrĩs tumulũ: circa
noctis mediũ ab altari tumultum frequen¬
tantium rumores accipiunt: tanquam si
ad rapinã collecta curreret multitudo. Cre¬
dens enim uir dĩ uersari latronũ incursum.
imꝑat monachũ ante sepulchrũ psallere:
ipse uͦ accedit ad altare. Dehine illa turba
ad monachũ qui psallebat alacrit̃ ꝓperat.
Ouo mactato grauit̃ & in t̾ram ꝓiecto. ac se¬
miniuo relicto: uelociꝰ effugiunt. Qui iuix
uoce flebili cladem suã replicans: a demoni¬
bus se cesum gͣui congressu confessꝰ est.

Expanded text:
caret. Cui et ore prophetico finem dixit de transitu. caret. Cui et ore prophetico finem dixit de transitu. Quod paucis interim diebus dum ad Rhemos remeavit, in ipso itinere rex extrema sorte defecit, quasi sancti Viri sermo dictus fuisset ab angelo.basilica sancti Symphoriani soli vigilias ducere, euntem eum monachus Sylvester prosequitur. Et ingressi pariter ad sancti martyris tumulum, circa noctis medium ab altari tumultum frequentantem rumores accipiunt, tanquam si ad rapinam collecta curreret multitudo. Credens enim vir Dei versari latronum incursum, imperat monacho ante sepulcrum psallere. Ipse vero accedit ad altare. Dehinc illa turba ad monachum quo psallebat alacriter properat. Quo mactato graviter et in terram projecto ac semivivo relicto, veloces effugiunt. Qui vix voce flebili cladem suam replicans, a daemonibus se caesum gravi congressu confessus est.
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimus fusus orasse comꝑitur.
Sec illud omitti conuenit: qͦd ad domũ
ebronis. ꝓ fide iusti collatum ẽ. Cuiꝰ
ingrediente domũ: anna matrona ꝓcla¬
mat rem mirabilem se uidere. Inquisttaa
coniuge quid eẽt quod inspiceret: ait. Ea
beatus germanus cornuta facie mͥ uidet̃
incedere: quod pene uix ualeo aut intuen
lumine aut sermone conferre: sanctũ uirũ
nouo more cornib radiantem. Consterna¬
taq ẽ mulier. hominem nr̃o tempore in
sigura moysi potuisse conspiee. Credendũ:
quod et iste post colloquium domini. pocu
a muliere cornu exaltatus agnosei.Ouius
cause pauore. ebro eadem die iurga scm̃se¬
dere nullatenus p̃sumpsit: duplici pro
merito: metu parit̃ et terrore.
ontigit ut ꝓ uullis augustudunenlo
Ieccłiȩ theo deberto regi cabilone scl¬
ret. Memor saneti sẏmphoriam. in ingͥli
palatii ita spũ dĩ redundante locutus ẽ: ut
ante rex annuerit quam uerba pecicor expli¬

Expanded text:
beatissimus fusus orasse comperitur. VII. beatissimus fusus orasse comperitur. VII. Nec illud omitti convenit, quod ad domum Ebronis pro fide Justi collatum est. Cujus ingrediente domum, Anna matrona proclamat rem mirabilem se videre. Inquisita a conjuge quid esset quod inspiceret, ait: Ecce beatus Germanus cornuta facie mihi videtur incedere: quod pene vix valeo aut intueri lumine, aut sermone conferre, sanctum virum novo more cornibus radiantem. Consternataque mirabatur mulier hominem nostro tempore in figura Moysi potuisse conspicere. Credendum quod et iste post colloquium Domini potuit a muliere cornu exaltatus agnosci. Cujus causae pavore Ebro eadem die juxta Sanctum sedere nullatenus praesumpsit duplici pro merito, moerore pariter et terrore. VIII. Contigit ut pro villis Augustodunensis Ecclesiae Theodeberto regi Cabillone occurreret. Memor sancti Symphoriani in ingressu palatii, ita Spiritu Dei redundante locutus est, ut ante rex annueret, quam verba petitor expli
Abbreviated transcription (Latin):
inuasum: calamitas compescit᷑. Id accũ ẽ.
ut bestia castigante homo sensũ accipet: et
daret ñ intelligenti belua rationem.
habens cubicularium grauiter ui febri¬
um fessum: qui destinato animo totꝰ pende¬
bat in transitu: dirigit ad sanctum uirũ int̾.¬
cedendi suffragium. Tunc ꝑceptis apicib
basilicȩ sub porticu: ad sancti symphorian
sepulchrum ꝓ greditur. Intea uir iustus ora¬
tioni incubuit: t̃ram corpore p̃mens. & sy¬
dera m̃te transcendens. & quasi ante se ha¬
bens p̃sentiam domini ꝓ uoto supplicis.
obsecrator accedit. Fam mox uicini redem¬
ptoris aurib exaudit᷑. Et adhuc isto recu¬
bante in puluere: egͦtum medicina ꝑfudit.
Ac iusto iacente in pauimento. languidꝰ sur¬
git de lectulo. ante currente medela quam
poret qui supplicat: ita ut portitori redeun¬
ti obuiam. puer occurreret cui parabantur
exequiȩ ut ñ eẽt ambiguum eadem hora
langindum saluti fuisse redditũ. qua uir

Expanded text:
invasum, calamitas compescitur. Id actum est, invasum, calamitas compescitur. Id actum est, ut bestia castigante homo sensum acciperet, et daret non intelligenti bellua rationem. VI. habens cubicularium graviter vi febrium fessum, qui destinato animo totus pendebat in transitu, dirigit ad sanctum Virum intercedendi suffragium. Tunc perceptis apicibus basilicae sub porticu ad sancti Symphoriani sepulcrum progreditur. Interea vir justus orationi incubuit, terram corpore premens et sidera mente transcendens; et quasi ante se habens praesentiam Domini, pro voto supplicis obsecrator accedit. Nam mox vicinus Redemptoris auribus exauditur, et adhuc isto recubante in pulvere, aegrotum medicina perfudit; ac justo jacente in pavimento, languidus surgit de lectulo, ante currentem medelam  Pro currente medela quam peroret qui supplicat: ita ut portitori redeunti obviam puer occurreret cui parabantur exsequiae; ut non esset ambiguum eadem hora languidum saluti fuisse redditum, qua Vir
Abbreviated transcription (Latin):
succurrentib. tardius ipse ꝓsiliens. rapta de
foco cucuma. ascendens supra fabeam conci¬
nens alleluia. fundens paululum aquȩ in
crucis imaginem restinxit incendium: ac de
manu sancti. imbre sedata ẽ ignis unda. ꝗͣ
uix restringerent flumina. Qͦd tam̃ postero
die cuius insidũs accũ ẽ. hostis ip̃e confessꝰ ẽ.
hariulfus quidam francus: partim
uille basilicȩ res obstinatus inuaserat.
Ouem cum uir dĩ ad reddendũ aliquatenꝰ
commoneret. nec tam̃ ꝓficeret: ad orationẽ se
conuertit. Nec fides umndictam distulit. Sta-¬
tim ex uicino ferus ursus exiliuit. tͤs illius
equos int̾fecit: nec sic a duricia resipiscit.
Sequenti uͦ nocte. duplicauit ultor ꝑniciem:
sex iumenta int̃emit. Nec sic quoq pȩna
suffẽcit. Tercia idem nocte. nouẽ uehicula
ꝓsternit: triplicato cadauere. Sic labor creᷤ¬
cebat in cladem. Ochine ad beatũ uirum
tardius dirigit puerum: agrum reformat

Expanded text:
incurrentibus, tardius ipse prosiliens, rapta de incurrentibus, tardius ipse prosiliens, rapta de foco cucuma, ascendens supra fabricam concinens Alleluia, fundens paululum aquae in crucis imaginem restinxit incendia: ac de manu Sancti imbre sedata est ignis unda, quam vix exstinguerent flumina. Quod tamen postero die cujus insidiis actum est hostis ipse confessus est. V. Chariulfus quidam Francus partim villae basilicae res obstinatus invaserat. Quem cum Vir Dei ad reddendum aliquatenus commoneret, nec tamen proficeret, ad orationem se convertit, nec fides vindictam distulit. Statim ex vicino ferus ursus exsiliens tres illius equos interfecit, nec sic a duritia resipiscit. Sequenti vero nocte duplicavit ultor perniciem. Sex jumenta interemit, nec sic quoque poena suffecit. Tertia idem nocte novem vehicula prosternit, triplicato cadavere: sic labor crescebat in cladem. Dehinc ad beatum Virum tardius dirigit puerum; agrum reformat
Abbreviated transcription (Latin):
simphorianũ merito dignus asciscit᷑. Qnͣta
uͦ inibi abstinentia uixerit. quantis quoq
uigłiis continuando durauerit. quib elemo¬
sims ꝓfusus extiterit: illa res una testis est.
cũ iam reb reliquis pauꝑib crogatis. nec
panis ipse resideret. quatinꝰ fr̃s reficerentur.
Oua de re insurgentib aduersum se monachiᷤ:
retrudens se in cellula. amare fleuit & doluit.
Int̃ hȩc ipso orante: quedam anna matͦna
duorũ saumariorũ cum pane dirigit onera.
Sequenti etiã die cum annona destinauit
plena carpenti uehicula: ita ut exiñ mona¬
chi cum saturarentur cibo. trerent᷑ miracło.
His itaq celeb̾rimis intentus officiis: non
desiit p̃dicandis manifestari miraculis.
situr quadam uice dũ cibũ fessus acciperet.
ingrediente amando monacho in fenile cũ
lumine. carbone decidente flamma fȩnum
corripuit: et arida nutrimenta uorax igniᷤ
adlambit. Concurrentib reliquis nec tam̃

Expanded text:
Symporianum merito dignus asciscitur. Quanta Symporianum merito dignus asciscitur. Quanta vero inibi abstinentia vixerit, quantis quoque vigiliis continuando duraverit, quibus eleemosynis profusus exstiterit, illa res una testis est, cum jam rebus reliquis pauperibus erogatis nec panis ipse resideret quatenus fratres reficerentur. Qua de re insurgentibus adversum se monachis, retrudens se in cellula, amare flevit et doluit. Inter haec ipso orante quaedam Anna matrona duorum saumariorum cum pane dirigit onera. Sequenti etiam die cum annona destinavit plena carpenti vehicula: ita ut exinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur miraculo. His itaque celebriter intentus officiis, non desiit praedicandis manifestari miraculis. IV. Igitur quadam vice dum cibum fessus acciperet, ingrediente Amando monacho in fenile cum lumine, carbone decidente, flamma fenum corripuit, et arida nutrimenta vorax ignis allambit. Concurrentibus reliquis, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
temperata potione in ampulla condidit:
uinum quoq in altera: p̃cipiens puelle ut
uenientib ambob illi porrigeret de iino.
isti de maleficio. S ignorans ministra: am¬
pullam mutat et pocula. Uinum scõ germa¬
no: uenenum dat stradidio. Et dũ insonti
p̃paratur interitus: auctor cadit in laqueũ.
Quo mat̾ eius cognito: puellam increpat
cũ fletu extinxisse se filium. Cui stradidio
sollicite impenso studio. facto de ipsis male¬
ficiis uario. & si mors uitam ñ abstulit: tam̃
signum mortis infixit.
Iinc ad parentem suum sanctũ scopili
onem lausia se conferens: moribus
honestis. alitus et institutus ẽ. Qui cũ fere
mille passus longe a uico consisterent: iu¬
giter ad matutinos currebant ducti sidei
calore. ꝑ tempestatem. ꝑ hyemem. Qͥ intra
t̃ni lustri spacium a beato agripino diaconus
instituitur: &. sequenti triennio prb̃r ordinat᷑.
Dehinc a pontisice nectareo: abba ad sanctũ

Expanded text:
temperatam potionem in ampullula condidit, temperatam potionem in ampullula condidit, vinum quoque in altera, praecipiens puellae ut, venientibus ambobus, illi porrigeret de vino, isti de maleficio. Sed ignorans ministra ampullulam mutat et pocula: vinum sancto Germano, venenum dat Stratidio; et dum insonti praeparatur interitus, auctor cadit in laqueum. Quo mater ejus cognito, puellam increpat cum fletu, exstinxisse se filium. Cui Stratidio sollicite impenso studio, facto de ipsis maleficiis vario, etsi mors vitam non abstulit, tamen signum mortis infixit. 3. Hinc ad parentem suum sanctum onem Lausia se conferens, moribus honestis alitus et institutus est. Qui cum fere mille passus longe a vico consisterent, jugiter ad matutinos currebant, ducti fidei calore per tempestatem, per hiemem. Qui intra terni lustri spatium a beato Agrippino diaconus instituitur, et sequente triennio presbyter ordinatur. Dehinc a pontifice Nectario abbas ad sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
Esades igitur germanus parisi¬
orum pontifex. t̾ritorii augustu¬
dunensis indigena. patre eleu¬
therio. matre quoq eusebia. ho¬
nestis honoratisq parentibus
ꝓcreatus ẽ. Ouius genitrix. ꝓ eo quod hunc
post alterum intra breue spatiũ concepisset
in utero: pudore mota muliebri. cupiebat
ante partum infantem extinguere. Et ac¬
cepta potione ut abortiuum ꝓiceret: dum
nocere ñ posset incubabat in uentre ut pon¬
dere p̃focaret. quem uenena ledere ñ ualeren.
Certabat mater cum paiͥuulo: retinebat᷑
infans ab utero. Ergo erat pugna: int̾ mu-¬
lierem et uiscera. Ledebatur matrona:
nec nocebatur infantia. U ec̾tabat᷑ sarcina :
ne genitͥx fieret parricida. Eo accum ẽ. ut
seruatus incolumis ipse illesus ꝓcederet:
& matrẽ reddẽt innocentẽ. Erat hinc futura
ci contigerit.
einde cum a uallone castro cũ stradidio
ꝓpinquo. puer scolis excurreret: mat̃
parentis ut suam hereditatem acquireret.
de adolescentis fallitura nece tractauit. Quȩ

Expanded text:
eatus igitur Germanus Parisiorum pontifex, territorii Augustodunensis indigena, patre Eleutherio, matre quoque Eusebia, honestis honoratisque parentibus, procreatus est. Cujus genitrix pro eo quod hunc post alterum intra breve spatium concepisset in utero, pudore mota muliebri, cupiebat ante partum infantem exstinguere; et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut pondere praefocaret quem venena laedere non valerent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero; erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia, obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida. Id actum est, ut servatus incolumis, ipse illaesus procederet, et matrem redderet innocentem. Erat hinc futura ci contigerit. 2. Deinde cum Avallone castro cum Stratidio propinquo puer scholis excurreret, mater parentis, ut ejus haereditatem acquireret, de adolescentis fallitura nece tractavit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
qua beatum Richariũ p̃claro et hylari
uultu uidit habitantẽ. secũq loquentẽ.
pulcherrimam in cȩlo: ꝓ contemptibi
ligłosam. ꝓ obscura lucidissimã: & ꝓ
sumosa omĩ suauitate renitentẽ. Qui
et patris gloria ostenderet᷑. Conditus est
ut p̃dixi miles xp̃i: uibi suo regi maxime
militabat. S ñ multo post fratres a centu¬
io monasterio cum suo abbate ocialdo
uiro religioso. etiam successores uenerun
et corpus Richarii tulerunt: et posuert̃
in loco quo et nunc cum magnis merito¬
rum uirtutibus requiescit. Ibi prestante
domino ꝑ serui sui reliquias noua sepiꝰ
audiuntur miracula geri: ut fides pre¬
cantium patefiat. et merita sancti dei
ostencͥantur: & in seruo suo xp̃i laus ce¬
lesret᷑ ut dictũ ẽ. laudate dnm̃ ĩ scĩs eiꝰ.

Expanded text:
qua beatum Richarium praeclaro et hilaro qua beatum Richarium praeclaro et hilaro uultu uidit habitantem sibique loquentem: pulcherrimam in caelo, pro contemptibili gloriosam, pro obscura lucidissimam et pro fumosa omni suauitate renitentem». Quir et patris gloria ostenderetur. Conditus est, ut praedixi, miles Christi ubi suo regi maxime militabat. Sed non multo post fratres a Centulo monasterio cum suo abbate Ocioaldo uiro religioso etiam et successore uenerunt et corpus sancti Richarii tulerunt et posuerunt in loco quo et nunc cum magna meritorum gloria requiescit. Ibi praestante Deo per serui sui reliquias noua saepius audiuntur miracula geri, ut fides precantium patefiat et merita sancti Dei ostendantur et in seruo suo Christi laus celebretur ut dictum est: «Laudate Dominum in sanctis ei
Abbreviated transcription (Latin):
diens lacrimis ꝑfusus. tantũ p̃cepta secutꝰ.
lignum inueniens findit. cauauit. et cor¬
pori pat̾s coaptauit. & fletu opꝰ rigauit
quod fecit. pene pꝰ lacrimis implens ama¬
ris quã pat̾ns membͥs: aptũq ut potuit
sarcofagum in loco p̃finito a patre cõposu¬
it. Interim dum tͥstia patͥ filius pararet
obsequia: ualidior patrẽ coquebat infir¬
mitas. et in frigido corpusculo uix alitus
remansit extremus: nec tam̃ ab oratioĩs
cessauit officio. uel diumne laudis obseqͥo.
Et dum salutifero corꝑis xp̃i et sanguiis
uiatico suũ iter muniuit: int̾ grãrum
actiones et uerba orationis spm emisit :¬
positusq ẽ. in sepulchro a discipulo. in
loco ubi ipse preceperat.
ed mirum dictu int̃ gxequias pat̃¬
nas. subito discipulus sopore opp̃s¬
sus: uidit in uisui quasi rapius ec̃c. in au̾¬
lam splendidissimã omĩq decore pulcher¬
rimam. tmmo solis luce clariorem: in

Expanded text:
diens lacrimis perfusus, tantum praecepta secutus, diens lacrimis perfusus, tantum praecepta secutus, lignum inueniens fidit, cauauit et corpori patris coaptauit et fletu opus rigauit quod fecit et pene prius lacrimis implens amaris quam paternis membris aptatumque ut potuit sarcofagum in loco praefinito a patre composuit. Interim dum tristia patri filius pararet obsequia ualidior patrem coquebat infirmitas et in frigido corpusculo uix alitus remansit extremus nec tamen ab orationis cessauit officio uel diuinae laudis obsequio et dum salutifero corporis Christi et sanguinis uiatico suum iter muniuit inter gratiarum actiones et uerba orationis spiritum emisit positusque est in sepulchro a discipulo in loco ubi ipse praeceperat. ed mirum dictu inter exequia paterna subito discipulus sopore oppressus uidit in uisu quasi raptus esset in aulam splendidissimam omnique decore pulcherrimam, immo solis luce clariorem in
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suȩ. quo felicitatẽ diu deside¬
ratam acceptura erat. et semꝑ adiungi
xp̃o quem semꝑ amabat: uocauit adse
p̃fatum sigobardũ commilitonẽ suum
dicens. Scio fili mi scio qͦd finis meus ñ
tardat: et regem meũ quẽ diu concupi¬
ui citius uidebo. Et utinã tã ꝓpicium
m seruo suo se ostendat. quã desiderabi¬
lem sanctis suis. S tu fili p̃para uascu¬
lum corpusculo meo quo condat᷑. ñ suꝑ¬
fluum studio s necessarium usui: ut i¬
lic seruet᷑ in illum diem quo corruptela
hec uertatur in incorruptionẽ. et morta¬
le hoc induat᷑ immortalitate. Et p̃para
te om̃i diligentia dulcissime fili: ut cũ
dies illa quȩ mͥ mͦ appropinquat tͥ ad¬
uenerit. paratum te inueniat. Ego uͦ
uadam ad uiam totius mundi. tantum
mͥ misericors sit saluator mundi. et me
modo defendat ab hoste. qui me olim re¬
demit ab hoste. Et quem p̃sentis uite
habui consolatorem: ec̃ne uite mͥ inueni¬
am largitorem. Hec discipulus a patre aci¬

Expanded text:
tionis suae qua felicitatem diu desideratam accepturus erat et semper adiungi Christo quem semper amabat uocauit ad se praefatum Sigobardum commilitonem suum dicens: «Scio, fili mi, scio quod finis meus non tardat et regem meum quem diu concupiui citius uidebo et utinam tam propitium mihi seruo suo uideam quam desiderabilem sanctis suis. Sed tu, fili, praepara uasculum corpusculo meo quo condatur, non superfluo studio sed necessario usu ut illic seruetur in illum diem quo corruptela haec uertatur in incorruptionem et mortale hoc induatur immortalitate. Et para te omni diligentia, dulcissime fili, ut dum dies illa quae mihi modo adpropinquat tibi aduenerit, paratum te inueniat. Ego uero uado uiam totius mundi; tantum mihi misericors sit saluator et me modo defendat ab hoste qui me olim redemit ab hoste et quem praesentis uitae habui consolatorem aeternae uitae mihi inueniam largitorem». Haec discipulus a patre au
Abbreviated transcription (Latin):
habuit nereum & achilleum eunuchos
cubicularios: quos beatissimꝰ & sẽs dĩ apłs
petrus lucratus fuerat xpõ. Isti dũ uide¬
rent dominam suam gemmis ornari. et
purpureis uestib atq auro textis indui:
dixerunt ei. Quanto studio ornaris in cor¬
pore. ut filium consulis aureliantm. ho¬
immortalem regem posses adipisci spon¬
sum: qui etiam te ipsam ȩt̃nam faciat :
& nunquam tͥ. neq ornamentis tuis. neq
gaudiis tuis finem ꝑmittat aut termi¬
num euenire. Respondit eis domitilla:

Expanded text:
 Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hommortalem Dei filium adipisci poteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla,
Abbreviated transcription (Latin):
Beato itaq uitono in gaudio añĩ assumpto.
et ꝓ fidelitate paucorum ac lucro. supͣ multa
ac ꝑpetua bona constituto: desideratꝰ successit
in ep̃alem curam.uigilantia multa ȩgentem.
sollicitudinum angorib circumseptã. sati ha¬

Expanded text:
Beato igitur Vitono in gaudio Domini assumpto, et pro fidelitate paucorum et lucro supra multa et perpetua bona constituto, Desideratus successit in episcopalem curam multa vigilantia egentem, sollicitudinum angoribus circumseptam. Th
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Consolatus gͦ cunctos. uite p̃sentis
nexib absolutus: animam cęlo reddidit.
Nerito enim rerum reꝑtor scõs suos uirtutũ
copia adornat: sicut scͥptum ẽ. sp̃s eius orna¬
uit celos: quia illi ad cęlestem uitam anhe¬
lantes. eius p̃ceptis parere student. ut de la¬
bore fructus recipiant uite eternȩ.

Expanded text:
rentur. Consolatus ergo cunctos, vitae praesentis rentur. Consolatus ergo cunctos, vitae praesentis nexibus absolutus, animam coelo reddidit. Merito enim rerum Reparator sanctos suos virtutum copia adornat sicut scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos ; quia illi ad coelestem vitam anhelantes, ejus praeceptis parere student, ut de labore fructus recipiant vitae aeternae.