comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ sereum lacͥis indicauit. Stabat ã cũ mini¬
stris petrus adignem. Int̾rogabat ã pontifer
ih̾m de doctͥna enis. Et cum dixisset ih̾c palam
inmulroꝵ dedit a lapam iħu. ⁊ ait ih̾c. si bene
locutus sum quid mecedis: ostendit ihc per¬
cucienti maxillam. hon actu ip̃o p̾bendam ẽẽ
altãm. s animo paratam ẽẽ ad patiendum s¬

Expanded text:
 se reum lacrymis indicavit. Stabat autem cum ministris Petrus ad ignem. Interrogabat autem pontifex Jesum de doctrina ejus. Et cum dixisset Jesus: « Paministrorum dedit alapam Jesu. « Et ait Jesus: Si bene locutus sum, quid me caedis? » Ostendit Jesus, percutienti maxillam, non actu ipso praebendam esse alteram, sed animo paratum e
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũt petrus matriostans ⁊ calefaciẽs
ss. ⁊ dicente alia ancilla. ⁊ hic cum iħuerat.
direrunt quiastabant. U̾e ex illis es. Nam et
maiifestum facit. cunc negauit ih̾ccum ui¬
ramento. ⁊ ante hanc negacionem erierat
⁊ cantauerat gallus. ⁊ eñ post horam cognat᷑
malchi. dicebat se enm udisse morto auu iħũ
Et tunc petrus cepit anatħatirare ⁊ utare etr

Expanded text:
rat autem Petrus stans in atrio, et calefaciens se, et dicente alia ancilla: Et hic cum Jesu erat, dixerunt, qui astabant: Vere tu ex illis es, nam et manifestum te facit. Tunc negavit Petrus cum juramento, et ante hanc negationem exierat, et cantaverat gallus. Et quasi post horam cognatus Malchi dicebat eum se vidisse in horto cum Jesu. Et tunc Petrus coepit anathematizare, et jur
Abbreviated transcription (Latin):
accepta apͥncipibꝰ sacͥdotum ⁊ armis. ⁊ ded̾a̾t
eissignum. eꝑ oscłõ indicaret ilis ihm. et
ip̃i ducerent eum caute. putabat enĩ qd̃
magicis artib posset setransformare ⁊ ela¬
bi. ⁊ suscepto osclõ uocauit eum iħc amicũ.
auriculam seruo. cui nomen erat malcꝰ.
Iħc aũt sanauit eum ⁊ ait petro. omnis
quigladi accipit: gladio perrbit illo .s. qui
u̾tebatur ante paradisum. p gladro accepte
peribit. non accipit gladium cui datut a d̾o¬

Expanded text:
accepta a principibus sacerdotum, et armis . Et dederat illis signum, quia osculo indicaret eis Jesum, et ipsi ducerent eum caute. Putabat enim quod magicis artibus posset se transformare, et elabi. Et suscepto osculo, vocavit eum Jesus amicum, auriculam servo. cui nomen erat Malchus. Jesus autem sanavit eum, et ait Petro: Omnis, qui gladium accipit, gladio peribit, illo scilicet, qui vertebatur ante paradisum, vel pro gladio accepto peribit. Nec accipit gladium pro eo, qui datur a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tu iideris . q. tu uideris quid feceris. ⁊ sic est p̃¬
teritum subuinctiut. ł cu uidebis cum senti¬
ens in pena te pecasse. ⁊ eͣst futururo subiunc¬
tiui. quidam tñ sub ua distinctione legunt.
dolereꝙ fecerat. Ut erdolore.
Ntraret mneum sathanas. Ut
faceret eum micere sibi manũ. dicit ieronuꝰ¬
fr̃ pͥsm̃ .c.uiii. cymagis offendit udas dm̃ em̃
se suspendit: qm in hoc ꝙ eum ꝓdidit. Et
iectis argenteis intemplo: abiens laq̃o se sus¬
pendit. ⁊ crepuit medius effusis uisceribꝰ.⁊ in ħ
quodam mͦ delacum est ori. dequo osculatꝰ erat
est aucenticum. dixerunt e sacerdotes e non
ncerat eos mittere incorbanan. q precium
sanguins erant. mittere intellige: ꝓremit¬
t̾re e inde tulerant eos. ⁊ emerunt exeis

Expanded text:
 dicant: Tu vidisti quid feceris, et sic est praeteritum subjunctivi. Vel tu videbis, cum senties in poena te peccasse, et sic est futurum subjunctivi. Quidam tamen sub una distinctione legunt. dolere, quod fecerat, ut ex dolore iterum intraret in eum Satanas, ut faceret eum injicere sibi manum. Dicit Hieron quia magis offendit Judas Deum, quando se suspendit, quam in hoc quod cum prodidit. Et projectis argenteis in templo, abiens, laqueo se suspendit et crepuit medius, effusis visceribus, et in hoc quodammodo delatum est ori, quo osculatus eratest authenticum. Dixeruntque sacerdotes quia non licebat eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis: erat, mittere, intellige pro remittere, quia inde tulerant eos. Et eme
Abbreviated transcription (Latin):
apocrisum. in quohec scͥpta aduerbum.
rxꝑperat orig̃. in matħmo. Iusecretis iere¬
mie hoc repperitur. Sicut apłi qͦꝵdam scͥꝑ
listarum dicit. apus zacariam ẽẽ tr̃o de
.x.x.x. argenteis. In ie reinta uͦ de emꝑtiõe
agri. licet non do hꝰ agri. ⁊ ita dicit hoc-

Expanded text:
apocryphum, in quo haec scripta ad verbum repererat Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae a evangelistarum dicit, apud Zachariam esse tantum de triginta argenteis. In Jeremia vero de emptione agri, licet non hujus agri
Abbreviated transcription (Latin):
troduxit petrumi quẽ
intuita cum eẽt aucilla hostiaria: dixit
Nunciud et tu exdisciplis istiꝰes hominis : dicit
ille. non nor ilum. neq scioeuid dicis : ciuidã
uolentes ereusare pecrum dñt. qr bñdixit se ĩ
nosseillum. quem nemo per focte nouit nͥ pater solies

Expanded text:
troduxit Petrum. Quem cum intuita esset ancilla ostiaria, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non novi illum, neque scio quid dicis. . » Quidam volentes excusare Petrum dicunt, quod bene dixit, se non nosse illu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ discipulis suis. ⁊ cum intrasset oirit eis. Se¬
dete: donec uadam illuc ⁊ orem. ⁊ ⁊̃ uosorate
ne initretis intemptationem. ne .s. succũbatiᷤ
cemptationi. ⁊ assimpto petro ⁊ filis⁊ elrde.¬
cepit consrritarz ⁊ ait. bristis est aĩa mea usq
eẽ usq ad erclusuiũ. tͥstabatur enimdonec se
⁊ suos mortesualaeraret. uł inclusi uum .s. do¬
uec post mortem suam redirent apłĩ ad fidem

Expanded text:
m discipulis suis. Et cum intrasset, dixit eis: Sedete hic donec vadam illuc, et orem, et etiam vos orate ne intretis in tentationem, ne scilicet succumbatis tentationi. Et assumpto Petro, et filiis Zebedcoepit contristari, et ait: Tristis est anima mea, usque e usque exclusivum. Tristabatur enim, donec se et suos morte sua liberaret. Vel inclusivum, scilicet, donec post mortem suam redirent apostoli ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peram. qui non ht gladium emat. instruit
eos dominꝰ in disc̾cione uirtutum. Siit .n. t̃̾dã
iugilie or̃ones. labor orerandĩ ⁊cendi. teitĩ
ergo persecutionis docet necc̃ia tolre donec tp̃c
euangelirandi rodiret sopita per secutione.
satis est. umꝰ qui amputaret auriculam iicuiꝰ
sanatione uͥt dñi monstraretur. att̃ qui eũa¬
giatꝰ ostenderet apłos non permissos facere
quicerud possent in dñi defensione. p̃dirit qͦ¬

Expanded text:
 peram, et qui non habet gladium, emat . » Instruit eos Dominus in discretione virtutum. Sunt enim quaedam vigiliae, orationes, labor operandi et docendi. Tempore ergo persecutionis docet necessaria tollere, donec tempus evangelizandi rediret, sopita persecutione. CSatis est . » Unus, qui amputaret auriculam, in cujus sanatione virtus Domini monstraretur, alter, qui non evaginatus ostenderet apostolos non permissos facere quidquid possent in Domini defensione. Praedixit q
Abbreviated transcription (Latin):
sto .i. primodie at imorum. Etiam enũgo¬
lium uocat sabb̃m. poit crucemom̃ ma¬
gnum diem sabb̃i. er non solet dici nͥ cun¬
suit pͥmus dies ar imoꝵ. Medii em̃ dies int̾
pͥmum ⁊ ultimum non erant festi. ⁊̃ ĩ mu¬
lieres inparasdeue paiauerunt uugenta.
ꝙ nonliceret si ẽẽt pͥmꝰ dies ar imorum.
stus pasthe erat .xU. luna ẜ illud. et ĩ. xͣ.¬

Expanded text:
sto, id est primo die azymorum. Etiam Evangesto, id est primo die azymorum. Etiam Evangelium vocat Sabbatum post crucem Domini, magnum diem Sabbati, quod non solet dici, nifuit prima dies azymorum. Medii enim dies inter primum et ultimum non erant festivi. Etiam mulieres in parasceve paraverunt unguenta, quod non liceret si esset primus dies azymorum. stus Paschae erat quin
Abbreviated transcription (Latin):
mus tibi comedere pascha: ⁊ R̾dit. Ite uciui¬
tatem ⁊ occurret uob̾ homo amphoram aq̃
tortans. quocumq introierit q̃rite a dño
domꝰ locum ad p̾parandum. ⁊ ostendet nob̾
cenaculum grande. ⁊ ibi p̾parate. In superiori
parte doiꝰ faciebant palesti cenacula. In¬
infenoribꝰ aũc cubilia. epmarc dic̾ legeuam
lucas amphoram. Unͣus exp̾ssit genꝰ uasis.
alt̃ modum. ante diem festum pasche uetꝑe
discipłis sins. ⁊ ait. desiderio defidera ui hoc
pascha manducare uobiscum añꝙ̃ paciar.
u̾ba ioh̃is munstrauerunt grects fomitem
erroeis. dũt enĩm parascheue lunam fiussẽ
q̃rtam decunam. ⁊ ita iniilespera ip̃iꝰ fuit
pascha. dũis aũt sciens sepassurum ea die
in uespera ante cedenti anticipauit comed̾e
pascha. ⁊ qr ea nocte licite potuit commnodi
iohis que dicit dñm manducasse añdiem
festum pasche ⁊ inparascene uideos nõ in
ꝯmederent pascha. Etiam sac̾dotes hoc
disposuerant. ne occide̾nt eum in die fe¬

Expanded text:
mus tibi comedere Pascha? Et respondit: Ite in civitatem, et occurret vobis homo amphoram aquae portans. Quocunque introierit, quaerite a domino domus locum ad praeparandum, et ostendet vobis coenaculum grande, et ibi parate. » In superiori parte domus faciebant Palaestini coenacula, inferius autem cubicula. Quod Marcus dicit lagenam, Lucas amphoram, unus expressit genus vasis, alter modum. Ante diem ergo festum Paschae vespe Desiderio desideravi hoc Pascha manducare vobiscum, antequam patiar. » Verba Joannis ministraverunt Graecis fomitem erroris. Dicunt enim in parasceve lunam fuisse quartamdecimam, et ita in vespera ipsius fuit Pascha. Dominus autem sciens se passurum ea die in vespere antecedenti anticipavit comedere Pascha. Et quia ea nocte licite potuit comedi Joannis, qui dicit Dominum manducasse ante diem festum Paschae , et in parasceve Judaeos non inmederent pascha. Et etiam sacerdotes hoc disposuerant, ne occiderent eum in die fe
Abbreviated transcription (Latin):
duumus eum dicentem. possuro de stritere tem¬
plum dei hoc manu fc̃m. ⁊ pꝰ triduũ ñ manu frr̃o
icedificare.
Cumq non responderet iħc: exurgens cayphaᷤ
dixit ad iħm. ad iuro ce per deum uiuummi : ut
dicas nobis situes. rp̃c filiꝰ dei benedicti. et. R̾dit

Expanded text:
mus eum dicentem: Possum destruere templum Dei hoc manu factum, et post triduum non manu factum reaedificare. Cumque non respondisset Jesus, exsurgens Caiphas dixit ad Jesum: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit amare: fugiens in caueam. que modo
gallicantus appellatur. Scdm huunic ordinem io
hĩs uidetur trina petri negatio inchoata inatͥo
de concoroia eũgłistarum asserit cotam ftãm
matrio anne. ⁊ erue dc̃a sunt m̃ post missuro
iħm ad caypham recap ittilando dc̃a. ieꝵ. ĩ ma¬
theuip ⁊ beda uilncam uidentur uelle p petrꝰ
niatrio cayphe negauerit.

Expanded text:
flevit amare, fugiens in caveam, quae modo Gallicantus appellatur, in quo loannis videtur Petri trina negatio inchoata in atriDe concordia evangelistarum, asserit totam factam in atrio Annae, et quae dicta sunt inde post missum Jesum ad Caipham, recapitulando dicta. Hieronymus in Matthaeum, et Beda in Lucam, videntur velle quod Petrus in atrio Caiphae negaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus qr non erant dies altqui a deo festiu
ut sabb̃m. ⁊ licuit parare eis. uł emere. Sicut
⁊ cilos parare. ꝙ non liceret sabło̾. quid si młto
ante parauerant ꝙ audierant adno sepe eũ
iii prorimo inceiturum. Ionne magdalena
sp̃c sc̃i p̃occupasse unctionem. Quidam tam̃¬
discipłis suis. ⁊ lauit pedes coꝵ ꝙ narrat solus
et dedit discipulis coepus suum. de quo alis
tabulam compoti diligent̾ retro percurramꝰ
inueniemus luram.xx.ii. łiadis apͥtis. feria .us.
ergo inp̃cedenti .ui. feria flit luna .1U. ⁊ nota¬

Expanded text:
dicimus quia non erant dies aliqui adeo festivi ut Sabbatum, et licuit eis parare, vel emere, sicut et cibos, quod non liceret Sabbato. Quid si multo ante paraverant, quia audierant a Domino saepe eum in proximo moriturum. Nonne Magdalena ritus sancti praeoccupasse unctionem. Quidam adiscipulis, et lavit pedes eorum. Quod narrat solus et dedit discipulis corpus suum, de quo alii tabulam computi diligenter retro percurramus, inveniemus lunam XXII Kalendis Aprilis feria sexta, ergo in praecedenti sexta feria fuit luna quin
Abbreviated transcription (Latin):
indomo pr̃is mei man¬
sioneriũtesut. Si quo muꝰ dixissem nobis
parate erant maustones ut dir̾ant p̾destinacio¬
ne. Set tñ ad huc parande erant apercione. ⁊
ip̃oꝵ m̾̃toria operatione. Ienonimts ꝯtra aũt
iouuanum logit totum suꝑra una distine¬
dixissem nobis qi uado parare locum uobis
hoc est. finon irus euusq ppararet sibi mã¬
sionem er ꝓprus opetibꝰ dirissem nobis. e¬
sum ueritas .i. uerus ⁊ simimiꝰ finis. qui solus

Expanded text:
domo Patris mei mansiones multae sunt, si quo minus dixissem vobis. paratae erant mansiones, ut dixerat, praedestinatione, sed tamen adhuc parandae erant apertione, et ipsorum meritoria operatione. Hieronymus autem contra Jovinianum legit totum sub una distincdixissem vobis, quia vado parare locum vobis. » Hoc est, si non unusquisque praepararet sibi mansionem ex propriis operibus, dixissem vobis. Esum veritas, id est verus et supremus finis, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
erit maior me: quicredit u nie. s maio¬
utrum maius sit iustosc̾are: ꝙͣ impios iustisi
tunc fecit. est hic sermo non deom̃ib operibus
enis. ꝙꝑ aũt ait irgabo pr̃em ⁊ alium paraclitũ
dabit uob̾. sic est ꝯstruendum. dabit nobis pa¬
raclitum. noꝵ qui est alius auobis. pater enũm¬

Expanded text:
erit major me, qui credit in me, sed majoutrum majus sit justos creare, quam impios justifisermo, non de omnibus operibus ejus. Quod autem ait: « Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, » sic est construendum; dabit vobis Paracletum, qui est alius a nobis, id es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ estr peribit et̾ nalrꝰ ⁊ ne inrassimam eiꝰ pe¬
hꝰ ee̾t ei si non ẽet natuc deut̃o. s petiset ii
utero. tunc enĩ ꝓsolo originan poccato damp¬
natus ẽe̾t. uł usuałr otm est melic ⁊er ñ¬
ut secreto q̃renet ad no qͥ craderet eum hes
non alit̾ creditur recubuisse supra pect̃ ih̾e.
uoce ex p̾ssit ꝓditorem cui .s. panem mũctũ

Expanded text:
 est: Peribit aeternaliter. Et ne minutissimam ejus poe melius esset ei, si non esset natus de utero, sed periisset in utero. Tunc enim pro solo originali peccato damnatus esset. Vel usualiter dictum est, melius ut secreto quaereret a Domino, quis traderet eum. Hic non aliter creditur recubuisse supra pectus Jesu, voce
Abbreviated transcription (Latin):
quia tolerat labores hontinum. c̃ongregatio¬
nes aquarum appellauit maua. hebreo ydio¬
mate quod quaslibet aquarum congͥgatoes
uocat maria. Completo ergo oꝑe a quarum
ud opus itli cum dix̃. Germinet terra. n̾ide oꝑe¬
tñgͥmĩnandi tm̃ intelligendum est. s de
potencia . qi. potens sit Germ̾are. pdux̃ n¬
tunc teria herbam iurentem o facientem
semen. ⁊ lignum pomiferutfaciens fruc¬
t̾um scd̾m gn̾a sua patet qu a non ꝑ mo¬

Expanded text:
quia tolerat labores hominum: Congregationes aquarum vocavit maria, Hebraeorum idiomate, qui quaslibet aquarum congregationes vocant maria. Completo ergo aquarum opereud opus illi, cum dixit: Germinet terra. Nec de opere germinandi tantum intelligendum est, sed de potentia, quasi potens sit germinare. Produxit enim de terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum s
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. nisi & quidam autimant iñ rorem¬
mamentum. ⁊ opus fecit deus firmam̃ttum.
cotercio factum est firmam̃tum. non sr̃flir.
qr sicut in domo facienda primo domus fit
inscĩa artificis. sit eciam materia sr. cũ lem¬
gantur ligna ce lapides. fit eciam eẽtciatr.
cum leuigata instructuram domꝰ dispoñtur
ad opus inmateria factum est: ad opus in eẽn¬
tia. illud primo die. istud scd̾o die factum est.
& cum hutus diei opus bonum fuerit ucet̾oꝵ¬

Expanded text:
novit, nisi quod quidam autumant inde rornovit, nisi quod quidam autumant inde rormamentum; et post, Deus fecit firmamentum, et tertio factum est firmamentum, non superfluit, quia sicut in domo facienda; primo domus fit in scientia artificis, fit etiam materialiter cum levigantur ligna et lapides; fit etiam essentialiter cum levigata in structuram domus disponuntur, ad opus in materia; factum est, ad opus in essentia. Illud primo die, istud secundo factum est; et cum hujus diei opus bonum fuerit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
migrante subterras. & ad ortum ueniente. fcm
est mane .i. terminata est nox ⁊ inchoauit dies
sed̾a. Itaq luce precedente termiam diei ⁊ seqũ¬
te nocte terminata: extitit dies unus.
et ornatum .i. sanctis angelis repletum. fecit
ergo ea die deus sirmamentum in medio aqͣr̃
.i. quandam exter̾orem mundi suꝑficiem ex
a quis ꝯgelatis ad instar eristalli solidatam. et
ꝑlucidam intra se cetera sensilia ⁊tinentem.¬
que suꝑ ip̃m sunt. firmus o intͣnsgͥssibir dicitur
eciam celum quia celat .i. est tegit omnia imi¬
sibilia. o cum legitur firmamentum celi. endi¬
adis est .i. firmam̃tum & est celum: ut est crea¬
circũuolutam ꝯ cam̾ationem pħs sũmitatem
ignis intellexit. cum .ii. ignis non ht̃ quo as¬
cendat cucum noluit᷑ ut inclibano patet ita
et cura mundi exteriora ignis uoluttur. ⁊ ħẽ
gelos qui sunt inempireo. Sane firmamen
nebule uaporabiles cur uemo ibisunt: deus

Expanded text:
migrante sub terras et ad ortum veniente, factum est mane, id est terminata est nox, et inchoavit dies secunda. Itaque praecedente luce diei, et sequente nocte terminata, exstitit dies unus. et ornatum, id est sanctis angelis repletum. Fecit ergo ea die Deus firmamentum in medio aquarum , id est quamdam exteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis, ad instar crystalli consolidatam, et perlucidam, intra se caetera sensibilia continentemquae super ipsum sunt, firmus et intransgressibilis. Dicitur etiam coelum, quia celat, id est tegit omnia invisibilia. Et cum legitur firmamentum coeli, endiadis est, id est firmamentum quod est coelum, ut cum dicicircumvolutam concamerationem philosophus summitatem ignis intellexit. Cum enim ignis non habet quo ascendat, circumvolvitur, ut in clibano patet; ita et circa mundi exteriora ignis volvitur: et hocum hominem super angelos, qui sunt in empyreo. Sane firmamentnebulae esse vaporabiles. Cur vero ibi sint Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bus consentire uidñr qui in secunda ferta mis
q insignum factum est hoc: quia biuariꝰ
infamis nũs est intheologia qꝑ primus ab
unitate recedit. deus autem imitas est. et
sectionem & discordiam de testatur. possu¬
mus autem dicere q opus est tercie diei qĩ
aohuc est de oꝑe sed̾e diei or post patebͣfnt. uñ
non cõmendatur. nisi. in tercio die. qi. post
sui consummationem
ma optineant loca. qr tñ qi omnes conti¬
nuantur in uisceribus terre in unum locum
les. solidate modicum optineat locum. uel

Expanded text:
s consentire videntur qui in secunda feria missquia in signum factum est hoc, quia binarius infamis numerus est in theologia, quia primus ab unitate recedit. Deus autem unitas est, et sectionem, et discordiam detestatur . Possumus tamen dicere quia opus tertiae diei quasi adhuc est de opere secundae diei; quod post patebit. Unde non commendatur, nisi in tertia die, quasi post sui consummationem.ra obtineant loca, tamen, quia omnes continentur in visceribus terrae in unum locum les, solidatae modicum obtineant locum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
et adoitum hbã hũtem semen: scm dnͣt in au¬
gusto subleone. s in marcio fcm̃. dogmatitat ec¬
clesia. Nota cum pͥmo ait facientem semen. et
addit hñs unum quodq sementem quia sem̃¬
tis proprie dicitur dum ad hucest insem̃tiuo.
Semen uero. uł semĩum cũ seminatur. semi
ir̃ aer non dispõitus quia non est nominatꝰ.
set dispositus est cum lib̾ ab aquis notam no¬

Expanded text:
et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facientem semen, et addit, habens unumquodque sementem, quia sementis proprie dicitur, dum adhuc est in sementino: semen vero cum seminatur; seminvidetur aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, cum liber aer ab aquis notam no
Abbreviated transcription (Latin):
aginis. in eundem itiodum et intrans cũ
thimiantate sacerdos: atcendebat omnes lu
suaius domino. respertinum tũ sacrifici
meltus erat et ꝑniguius matutino. qꝑ
sepe in die. preter illud plura imponebã¬
btur& iñ dicebatur᷑ ttd̾ gratius domino:
quia pinginus. nos dñis grattus. quiamor¬
tem domini fc̃am in uespere figurabat.
hos agnos quidam dñt de sumptu tradi
sac̃dotĩ. Iose uero. de publico. quia etiã
cotidianam de sumptu sacerdotum deter
farine oleo mixte et modica decoctione
durate .re. medietatem mane ꝙ medie¬
tatem uespere: mendie si altare. In hũc
modum eccła mane et uespere. offert do¬
mino. laudes & ꝯpletortum. uł potius ĩ
prima & compietono .s. offert ꝯfessionẽ:
ad mutuo orandum. tanquam iuge
sacrificium. quia sacrificium nostrum
Collempnitates legales
phase. pentecoste. festum cl angoris.¬
festum propitiationis. scenophegia.
dñi. quia cum alia festa instituta ⁊ noĩa¬
Iasint ab aliguo euentu uł oꝑe eorũ:

Expanded text:
agnus, in eumdem modum. Et intrans cum thymiamate sacerdos, accendebat omnes lusuavis Domino. Vespertinum tamen sacrificium melius erat, et pinguius matutino, quia saepe in die praeter illud plura imponebantur. Et inde dicebatur illud gratius Domino, quia pinguius dicimus nos gratius, quia mortem Domini factam vespere significabat. Hos agnos quidam tradunt, de sumptu tradi sacerdotum. Josephus vero de publico; qui etiam quotidianam de sumptu sacerdotum oblatifarinae oleo mixtae, et modica decoctione induratae, medietatem mane, et medietatem vespere super altare. In hunc modum Ecclesia mane et vespere offert Domino laudes et completorium, vel potius in prima et completorio offert confessionem, ad mutuo orandum, tanquam juge sacrificium, quia sacrificium nostrumolemnitates legales Phase, Pentecostes, festum Clangorifestum Propitiationis, Scenopegia. S dici festum Domini, quia cum alia festa instituta et nominata sint ab aliquo eventu; vel opere eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cio legalium sollẽpntatũ. s quia non
õfferebatut hostia sñ ubamentis suis. de his
tur. cunq uero hostie ꝓprium ubam en
det̾minatum erat. pro agno simile decumma
bathꝰ liquidorum. pro uitło: de simila eͦs
decime. de uno media pars hyn. Et forte

Expanded text:
is legalium solemnitatum. Sed quia non offerebatur hostia sine libamentis, de his tur. Cuique vero hostiae proprium libamen determinatum erat. Pro agno similae decima batus liquidorum. Pro vitulo de simila tres decimae, de vino media pars hin. Et forte
Abbreviated transcription (Latin):
duos. arietem imnum. agnos anncłos .uii. cumli¬
uamentis cuis ꝑsingłos. hyreum cͦs ꝓ declinat᷑oe
peccan ein libamentis suis. omnia hec in ho¬
locaustumi..

Expanded text:
duos, arietem unum, agnos anniculos septem, cum libamentis suis per singulos; hircumque pro declinatione peccati cum libamentis suis; omnia haec in holocaustum .
Abbreviated transcription (Latin):
aius añ de ugi sacrifitio uidea¬
mus. Iuge sacrificium uł indefici¬
ens condie fiebat. de sumptũ publico.
Mane offerebatur agnus annicłs in ho¬
locaustum cum libamentis suis. ut tota
die cremaretur. in odorem suauem dño.¬

Expanded text:
ius autem de jugi sacrificio videamus. Juge sacrificium, vel indeficiens, quotidie fiebat de sumptu publico . Mane offerebatur agnus anniculus in holocaustum, cum libamentis suis, ut tota die cremaretur in odorem suavem Do
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dpxit dominuc ad moy.
mensis iste erit uobis primus in m̃sb¬
anni legittimi hic est aprilis .i. luntatio a pri¬
lis. que in martio sepe ĩnchoat. hic dicitur
ab hebreis nisam apd̃ egyptios par mut a¬
apito macedones xanticus uoluit quippe dñs aͣ¬
ceterc egyptiacis nationibus differre. sic̃ religi¬
one et caretteꝰ clrcuncisionis. ita et temporis
rõe ronani eiũ n m tradictione nuane pom¬
pilii: primum pont̃ ianuarium. quia tunc
uum. congruencius uiͦ fieri ab hebreis in mar¬
cio in quo et mundus conditus legitur. In apͥ¬
li ergo cĩmoniali differont ab eis in tempora¬
li: conueniunt nobiscum. et ad iecit dominꝰ
decina die mensis huius. tollet quecrue domꝰ¬
quod̾ et si non sufficiat numu̾s domus ad he¬
sum agni assumet de domo uicina domui
sue iusta numerum animarum q̃ sufficiant
ad hesum agni. Et erit massper decimã lunã
macula. non cruid̾ra uelle¬

Expanded text:
erum dixit Dominus ad Moysen: Mensis iste erit vobis primus in mensibus anni . » Hic est Aprilis, id est lunatio Aprilis quae in Martio saepe inchoat. Hic dicitur ab Hebraeis Nisan, apud Aegyptios Phapud Macedones Xanticus. Voluit quippe Dcaeteris nationibus differre sicut religione, et charactere circumcisionis, ita ex temporali ratione. Romani enim ex traditione Numae Pompilii primum mensem ponunt Januarium, quia tunc vum. Congruentius videtur fieri ab Hebraeis in Martio, in quo et mundus conditus legitur. In Aprili ergo caeremoniali differunt a nobis; in temporali conveniunt nobiscum. Et adjecit Dominus: « Decima die mensis hujus tollet domQuod si non sufficiet numerus domus ad esum agni, assumet de domo vicina domui suae juxta numerum animarum quae sufficiant ad esum agni; et erit masculus, macula, » non
Abbreviated transcription (Latin):
duos tm̃ insingulis mensibus notanus ad me¬
moriam. cum plures forte su̾nt. nͨ est credend̾¬
q̃elicet egyptu astrorum peti dep̾hud̾int hos
ne fastos intchoatione operis itineris uł ł mi¬
nutionis incidencia. noti enam quod quidã
egyptiorum timentes egypti rumam egressi
sunt ut cicrops qui ingressus est greciam ur
dictus est etiam differs et est nomen egyptiũ
qͦda latine dicitur quasi dihomo. uł ip̃ ꝓcen¬

Expanded text:
duos tamen in singulis mensibus notamus ad memoriam, cum plures forte fuerint. Nec est credendies hos infaustos in inchoatione operis, vel itineris, vel minutionis. Nota etiam quod quidam Aegyptiorum timentes Aegyptum perituram egressi sunt, ut Cecrops, qui ingressus Graeciam urbdictus est Diffres. Et est nomen Aegyptium, quod Latine dicitur quasi dihomo, ve
Abbreviated transcription (Latin):
gyptios ex precepto domini. tͥuns pro mercede
laboris qua fraudati erant. tum ut inde si¬
eret tabernaculum. et erant quasi .d. c
milia uirorum peditur absq paruulis et
uulgo famulantium eis innuimerabili.
et duxerunt uim¬
et duxerunt unuersi generis animancia:
multa nimis:¬

Expanded text:
gyptios » ex praecepto Domini; tum pro mercede laboris, qua fraudati erant, tum ut inde fieret tabernaculum. Et erant quasi sexcenta millia virorum peditum, absque parvulis, et vulgo famulantium eis innumerabili, et duxerunt secum diversi generis animantia multa nimis
Abbreviated transcription (Latin):
cingetis. calciamenta habebitis in pedib utis
tenentes baculos in manibuc os non frange¬
tis nec de carnibus foras mutetis et comedetis
festinanter. est enim phase .i. tumsitus dñi.
dicta est autem nox itla transitus qr tñsiuit

Expanded text:
cingetis, calceamenta habentes in pedibus, tenentes baculos in manibus, os non frangetis, nec de carnibus foras mittetis, et comedetis festinanter. Est enim Phase, id est transitus Domini. » Dicta est autem nox illa transitus, quia transivit
Abbreviated transcription (Latin):
sius bacchus qui & argos condidit. et usum
iuinee grecis dedit. dicitur etiam dilumim ĩ
tessalia fc̃m sub deucalione & incendium sub
phetonte cirea temꝑi moysi & susb eo hercules
ãthe s̃uicit. Etictonius filius undcam currũ
etiani etroilus primus qua dugam iuimasse
lacedomon filius semeles lacedemoniam
scd̃m quosdam. et eleno epaphum genuit.
qui menplĩ condidit. cum in sed̾a egypto rrg¬
naret. sane dẽ terninians dominus plagami
que restabat ait. in grediar in egyptum ⁊ mo¬
netur omine primogenitum.a primogenito

Expanded text:
sius Bacchus, qui agros coluit, et usum e Graecis dedit. Dicitur etiam diluvium in Thessalia factum sub Deucalione, et incendium sub Phaetonte circa tempora Moysi, et sub eo Hercules Antheum vicit. Erictonius filius Vulcani currum, et Troilus primus quadrigam junxisse Lacedaemon filius Semeles Lacedaemoniam secundum quosdam ex Theleno Epaphum genuit, qui Memphim condidit, cum in secunda Aegypto regnaret. Sane determinans Dominus plagam, quae restabat ait: « Ingrediar in Aegyptum, et morietur omne primogenitum, a primogenito
Abbreviated transcription (Latin):
faciam signa que narres filiis et ne
Ecce ego in ducam cras locusta infines tuos
daluni dimtite homines ꝙ perit egyptus
et reuocatis illis dixit pharao. Qui nam
sunt qui irim sunt ad sacusi candum:
Et ait moy. uin et mulieres senes iet par¬
uuli cum oiubus et armentis. Et xdit.
etͥ ẽiecti suͣt a conspectu eius et extendit
moy manum super terram egypti et in¬
duxit domnius austrum die ula. et noc¬
te. qui leuauit locustas. et sederunt et in¬
numerabiles in cunctis finibus .e. & deuo¬
rauerunt omne uirens in lignis & herbis
dicitur autem locusta quasi longa hasta
q longiora retro habet crura festinusq
tollenda pesterz hac et hac mce.Et egres¬
sus moyses orauit dñm et flauit uen̾¬
tus ab occidente et proiecit locustas in
marerubrum. et indurauit domimis
cor pharaonis. nunc dimisit isrł.
riubicumq autemerat isrł lux erat.
et uocauit eum pharao. et ait ite iiu̾¬
si oues tũ et armenta remanãnt et ait
moyses. nͨ remanebit ex eis ungła. p̃ser¬

Expanded text:
faciam signa, quae narres filiis, et neEcce ego inducam cras locustas in fines tuos,dalum? Dimitte homines, quia perit Aegyptus. Et revocatis illis dixit Pharao: Quinam sunt qui ituri sunt ad sacrificandum? Et ait Moyses: Viri et mulieres, senes et parvuli, cum ovibus et armentis. Et responEt ejecti sunt a conspectu ejus. Et extendit Moyses manum super terram Aegypti, et induxit Dominus austrum die illa et nocte. Qui levavit locustas, et sederunt innumerabiles in cunctis finibus Aegypti, et devoraverunt omne virens in lignis et herbis. » Dicitur autem locusta, quasi longa hasta, quia longiora retro habet crura. « Festinustollenda peste etiam hac vice. Et egressus Moyses oravit Dominum. Et flavit ventus ab occidente, et projecit locustam in mare Rubrum. Et induravit Dominus cor Pharaonis nec dimisit Israel« Ubicunque autem erat Israel, lux erat. Et vocavit eos Pharao, et ait: Ite, universi, oves tamen et armenta remaneant. Et ait Moyses: Nec remanebit ex eis ungula, praeser
Abbreviated transcription (Latin):
in ea angelus per egyptum percuciens pri¬
mogenita ab homme usq ad pecus. et transi
lempnem et in monumentũ in generatio¬
nibus ur̃is cultu sempiterno. septem dieb
arima comedetis. prima dies ent sancta.
et uenerabił. simł et septem nicha opeus
facietis in eis ex̃ceptis his que ad uescendũ¬
pertinent. patet medĩs diebus poterant ope¬
tari. Ex hoc etiam patet quod salbatum e¬
rat sollempnius quouis festo quantum ad
occium. in quo nec etiam ad nescendumli¬
cet operari. inde potuit eẽ quod mutleres
qđ. non hic. et egressi filii istł scccit̾
sicut precepetant dominus moysi ⁊ aarõ.
et congregati sunt .xiiii. luna in finibu
congregatos .xiii. luna et uix expe̾ctasde
cm est᷑ noctis medio percuait domii
omne pͥmogenitum .s. nec erat do¬
mus in qua non iaceret mortuus do¬
mino forte ita procurante. non fuisse do¬
mum absq primogenito. Compuis usꝙ
pħao dixit moysi per micios ut egredere¬
tur cumominibus suis. unmo et egypti

Expanded text:
in ea angelus per Aegyptum percutiens primogenita ab homine usque ad pecus, et transivlemnem, et in monumentum, in generationibus vestris cultu sempiterno. Septem diebus azyma comedetis, prima dies erit sancta et venerabilis, similiter et septima. Nihil operis facietis in eis, exceptis his quae ad nent. » Patet quod mediis diebus poterant operari. Ex hoc etiam patet quia Sabbatum erat eis solemnius quovis festo, quantum ad otium, in quo nec ad vescendum licebat operari. Inde potuit esse, quod mulieres quod non hic. Et regressi filii Israel, fecerunt sicut praecepit Dominus Moysi et Aaron, et congregati sunt decima quarta luna in finibus congregatos decima luna, et vix exspectassem noctis medio, percussit Dominus omne primogenitum Aegypti, nec erat domus in qua non jaceret mortuus ; Domino forte ita procurante, non fuisse domum absque primogenito. Compulsusque Pharao, dixit Moysi per nuntios, ut egrederetur cum omnibus suis; imo et Aegyptii
Abbreviated transcription (Latin):
deserto quod est in menidie colibano qui in sep¬
remtuone est. et flumine magno eufrate qͥ
in oriente usq ad mare medit̾raneũ erunt
termim ur̃i. hoc est mare quod tirrenm dr᷑¬
in hoc libro. tnͣsito iordane ĩ ingressu suo dice¬
ient in hunc modum. Sex tubus maiores
natu ascenderent montem garam cũ sacer¬
dotibus & leuitis. et sex minores montem
hebale regione. et qui in garirim: omnes
bñdictiones dicerent suꝑ legis obseruatores

Expanded text:
deserto, quod est in meridie, et Libano, qui in septentrione, et flumine magno Euphrate, qui est in oriente, usque ad Mediterraneum erunt termini vestri , hoc est mare quod Tyrrhenum d hoc, transito Jordane; in egressu suo dicerent, in hunc modum: Sex tribus majores natu ascenderent montem Garizim cum sacerdotibus et Levitis, et sex minores montem Ebal e regione, et qui in Garizim omnes benedictiones dicerent super legis observatores
Abbreviated transcription (Latin):
tribirum. Qui transito iordane. cum iosue
et eleararo terram dnnderent. precepitor le¬
untas iomnibus tububus dispersos hr̃e¬
.xl.uiii. ciuitates ad in habitand̾. et anniris.
forisecus ꝑcircuitum terram mille passu¬
um optitere. in qua suburbana eẽnt ad
peccora eorum alenda. Ex quibus cinitati¬
bus .ui. eeñt resugii tres uitra ioedanem
et tres citra. de quibus indeutononno di
ad moy: et dixerunt fine salphaath.
fratris nostri nobiscũ hñt sortem ex p̃cep¬
todommi. Si ergo ipserinit uiris trib
alterius quia sli earumi sequentur tͥbũ
patris mimietur heditas nr̃a o sortium
distributio confundetur in iubileo occa¬
sione ergo filiarum salphaathlex hec
promulgata est adomino ꝑ moysen. õs
uiri ducent uxores de tribu sua. o cogna¬
tione ut hereditas permaneat ĩ samihas
ne ꝯmisceantur tribus. s maneant. ut
a dommo separate sunt.¬

Expanded text:
buum, qui, transito Jordane, cum Josue et Eleazaro terram dividerent. Praecepitque Levitas in omnibus tribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio ad Moysen, et dixerunt: Filiae Salphaad fratris nostri habent nobiscum sortem, ex praecepto Domini. Si ergo nupserint viris tribus alterius, quia filii earum sequentur tribum patris, minuetur haereditas nostra, et sortium distributio confundetur in jubilaeo . Occasionem ergo filiarum Salphaad, lex haec promulgata est a Domino per Moysen: » Omnes viri ducant uxores de tribu, et cognatione sua, ut haereditas permaneat in familiis; ne commisceantur tribus, sed maneant, ut a Domino separatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
obtulerunt predicta dño: et deinceps reddi¬
derunt ea leuitis. S hoc nicħ est qr nũdũ
dominus locum sibi elegerat in terra. ꝓ
primam gelimam gran. primam am
modicam partem. ferebat secum ĩ ierłm.
et epulabatur iñ coram dño & hoc iñ cũ¬

Expanded text:
obtulerunt praedicta Domino, et deinceps reddiderunt ea Levitis. Sed hoc nihil est, quia nondum Dominus locum sibi elegerat in terra proprimam gelimam grani, primam ampartem decimarum ferebat secum in Jerusalem, et epulabatur inde coram Domino
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit hic omnem cibum hũanũ. consue¬
uit .ii. scͥpt᷑a panẽ ꝓ cibo pon̾e ⁊ est sensus. holi¬
te mirar si cibum insolitũ dedit uobis domin̾.
qr ñ insolis usitatis cibis uita hoĩs stabaitacit
to uestimenta eoꝵ ñ defec̾ant uetustate. nͨ so¬
tulares atͥti erant. ⁊ ꝙ euaserant serpentes fla¬
tu urentes cͥcustantia. quos ob hoc supͣ dixãt
ignitos & scorpiones & clipsades. que latine
sunt. ut cũ calcantur: uix indeant᷑. cuiꝰ ueneñ
añ extinguit: qͣm sentiantur. nͨ tristicã sentit
pharetra que infertͥ ĩoitem. feretrũ. uł
minis fecundatur. ut ꝑ ortos. aque derinã¬
tur irrigue. s erat montuosa & cam pestus.
de celo pluuiã expectans. ⁊ iõ ibi płimum
colendus est deus: ut daret eis pluuias tẽ

Expanded text:
vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari si cibum insolitum dedit vobis Dominus, quia non in solis usitatis cibis vita hominis stabilita est to vestimenta eorum non defecerant vetustate, nec solutares attriti erant, et quod evaserant serpentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et dipsades , quae Latine sunt, ut cum calcantur vix videantur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, nec tristitiam sentit pharetra quae infert mortem, feretrum, quiminis fecundatur, ubi per hortos aquae derivantur irriguae, sed erat montuosa et campestris, de coelo pluviam exspectans; et ideo plurimum ibi colendum Deum, ut daret ei pluviam
Abbreviated transcription (Latin):
e parauit moy. tres ciuitates refugĩi¬
in basan: intribu manasse. harum usus hic
erat. Si quis noleus hoĩem occidiss: ꝯfugiebat
ad aliꝙͣ hax. et ibi a osanguineis ocusstutꝰ erat.
Si enim extͣ fines alicinus hax ĩueniret eũ qui
ultor sanguinis occisi eẽt debebat. intpune ꝑ¬
cutẽt eũ. homicidam. Erat ã inea fugilius usq¬

Expanded text:
eparavit Moyses tres civitates refugiiin Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi esse debebat, impune percutiebat homicidam. Erat autem in ea fugitivus usq
Abbreviated transcription (Latin):
uadragescino anno ab exitu filioꝵ
est ad om̃s filios isrł & cepit legem explana¬
re. ogregans eos scd̃m iose. ad iordanem ĩ loco
uͥ nc̃ cruitas abidal locusq est palinarũ. Sane
recapitulationẽ moysi ꝓ secñtes q̃ supͣ dca
sunt omittemꝰ. Suꝑ addita dicemꝰ q̃dam que
udent᷑ ccͣria memorabimus det̾mmando. Ita¬
q ĩ recapitulando ait moy dixi uobis illo tp̃r:
ñ ualeo solus negocia ur̃a sustinere. date ex uo

Expanded text:
uadragesimo anno ab exitu filioruest ad omnes filios Israel, et coepit legem explanare, congregans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
etero .N. scd̃m nomia a¬
lex est ex hoc nomine qͥ¬
dam errantes dixerunt duas cõ leges
uniam datam adeo quem in p̃cedentib
libris continetur alteram datam a moy¬
soque in hoc bibro addentes in asserci.¬
onem sui errons. Quod de illa lege legit᷑
hic que nou supra inmo quedam qi
ccͣria. Quod ñ fieret si hic eĩt predictoꝵ
repeticio. uerius sciendum est ꝙ ħ pen¬
tathentus ñ est nisi lex una. que ab a

Expanded text:
teron enim, secunda, nomia lex. Et hoc nomine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa legitur  quae non supra: quaedam quasi contraria; quod non fieret, si hic esset praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etia
Abbreviated transcription (Latin):
gesimum capudet dabis leuitis. Quo fc̃o pͥn¬
cipes exercitus accesserunt ad moy. ⁊ dixert̃.
Recensuimus nũ pugnatorũ quos dedi.¬
stis nobis. et nͨ uis quidem defuit. Quanz¬
̃ obrem offenmus indonatus domini quod ĩ¬
arimitlas. anulos. dextralia. murenulas. litͣ
dep̃ceris dm̃ ꝓ nobis. Susceperunt ã aurũ.¬

Expanded text:
gesimum caput, et dabis Levitis. » Quo facto principes exercitus accesserunt ad Moysen, et dixerunt: Recensuimus numerum pugnatorum, quos dedisti nobis, et nec unus quidem defuit. Quamobrem offerimus in donaarmillas, annulos, dextralia, murenulas, ut depreceris Dominum pro nobis. Susceperunt autem auru
Abbreviated transcription (Latin):
mons galgͥ adh. gethebatha. ebrona. a¬
syongab. cades. a cades. usq ad campestͥa
moab. ix. mons hor. salmona. phuon.
oboth. ieabarim. dibongad. elmon. debla¬
taim. mõtes abarum: campestria moab.:¬

Expanded text:
mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim, campestria Moab.
Abbreviated transcription (Latin):
iogauerunt moy. ut tetram hanc eis traderet.
existimans ã moy. dbtimorem pugne & labo¬
tic hec eos que sisse: malignos eos appellauit eo
quod fãbus in erumpna ꝯsistenibus i p̃i uel¬
lent deliciari. Ip̃i ueto potliciti sunt qd̃ muli¬
eres et ꝑuulos intutis locis ordinarent. cau¬
las ouibus ce. stabła iumentis fabucarent.
Ip̃i uero armati precederent fr̃s suos: donec
intͥiducedent᷑ eos ad loca sua. Sub hac itaq
filii manasse: optinuerunt galaad. Layr
uͦ filrus manasse occupauit uicos eius: et
egypto. fuerunt ã añ transitum mais
uł scͥrcipus in t̾pr̃. c pͦtuit ẽẽ lacus scirpeus.
quia hebrei quamitbet a quarum congre¬
gationem uocant mare. post iamsuph.
desertum syn defcta  alus. raphidui. Soli¬
tudo̾ synaramonte sina usq ad cades .xxi.¬

Expanded text:
ogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jumentis stabula fabricarent; ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem filii Manasse, obtinuerunt Galaad. Jair vero, filius Manasse, occupavit vicos ejus, et Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin, Daphca, Alus, Raphidim, solitudo Sinai. A monte Sinai usque ad Cades, vi
Abbreviated transcription (Latin):
audicrit. Si enim et statm contiadixerit: im¬
te sunt pollicitationes earum. Ip̃e uero pectm̃
portalut. cum̃ audiũit. siprius tacuerit: et
postea contradixerit. uir ã omne uotum aut
iuramentum implebit: nͥ forte de onnentia

Expanded text:
audierit. Si enim statim contradixerit, irritae sunt pollicitationes earum. Ipse vero peccatum portabit cum audivit, si tacuerit, et postea contradixerit. Vir autem omne juramentum, vel votum implebit, nisi forte de continentia
Abbreviated transcription (Latin):
lium elearari uasa eigo sc̃a .i. tubas adcdaugẽ¬
dum dedit eis. qui profecti hostes incerunt .u.¬
regeᷤᷤ eorum. et omnes uiros occiderunt. urtes.
ra & omnem suppellectilem in predam duxeit̃.
Cum autem redirent tuoỹ et eleatar ⁊ om̃s
principes synagoge egressisunt in occursum
eorum extra castra. uisisq mutieribus itatꝰ
moy dixit ad eos cur feminas reseruastis:
Nonne ip̃e sunt que deceperunt filios ĩsr̃ł:
Interficite omnes que nouerunt uiros. et¬
omnem mascłm: uirgines tm̃ reseruate fe¬

Expanded text:
lium Eleazari; vasa quoque sancta, et tubas ad clangendum, tradidit eis. Qui profecti hostes vicerunt. Quinque reges et omnes viros eorum occiderunt; urbes, ra et omnem supellectilem in praedam duxerunt. Dum autem redirent, Moyses, Eleazar et omnes principes Synagogae egressi sunt in occursum eorum extra castra. Visisque mulieribus, iratus Moyses dixit ad eos: « Cur feminas reservastis? Nonne ipsae sunt quae deceperunt filios Israel. Interficite omnes quae noverunt viros, omnem masculum; virgines tamen reservate
Abbreviated transcription (Latin):
extra castta.uti. diebus. purificamini iͥ cio
et .uiͦi. die: a qua asꝑsionis. preda ectam qͣm
autem ignem non potest sustinere: aqua
expiationis puigabitur. dixit dñs ad moys
tolle summam eorum que capta sunt. ab
muttitudinem. de parte uero eorum qͥ pug¬
nauerunt. seꝑabis domino unam aĩam
deqͥu̾ingestłis & dabiseam eleararo. Ex me¬
dia uerõ parte ĩultirudinis accipies qͥnqͣ¬

Expanded text:
septem diebus, et purificabimini tertio, et septimo die aqua aspersionis. Praeda etiam quam ur. Quod autem ignem non potest sustinere, aqua expiationis purgabitur. Dixitque Dominus ad Moysen: Tolle summam eorum quae capta sunt, ab multitudinem. De parte vero eorum qui pugnaverunt, separabis Domino unam animam de quingentis, et dabis ea Eleazaro. Ex media vero parte multitudinis, accipies quinq
Abbreviated transcription (Latin):
non lic̾et eis comedere decimam in
hpꝑpidis sus. nͨ primogenitis pecorũ. nec
primitias laborum. nec uotuua: nͨ sponte
oblata. s tm̃ coram domino in locõ quem
et uberis. seruo o ancilla. & leuita qui cũ¬
ceslaneus eẽt. In quo precepto uidentur

Expanded text:
non liceret eis comedere decimam in oppidis suis, nec primogenita pecorum, nec primitias laborum, nec votiva, nec sponte oblata, sed tamen coram Domino in loco quem et liberis, servo, et ancilla, et levita qui concella
Abbreviated transcription (Latin):
qua reges utebantur.⁊ potuit uic lamide illa
pura. ꝓdiademate aũt plectentes coronam de
spinis: ⁊ imposuerunt capiti eisꝰ. Qã atcengꝰ
consid̾asse sedñt spinas illas. asserunt uincos
suisse marmos quoꝵ accies nonminꝰ dura e̾.¬
de uinci. sredibile ã est aculeos corone cruorẽ
tinxit. ut non tm̃ manꝰ ⁊ pedes ⁊ latus dicamꝰ¬

Expanded text:
qua reges utebantur, et potuit in chlamide illa,rpura. Pro diademate autem plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. Qui attentius considerasse se dicunt, spinas illas asserunt, juncos fuisse marinos, quorum acies non minus de junci. Credibile est autem aculeos coronae cruoremtinxit, ut non tantum manus, et pedes, et latus dicam
Abbreviated transcription (Latin):
peciissent. in memoriam eꝑ ca die egressierãt
de seruitute pħonis egỹptiis eciam ꝯpellenti¬
biis eos extre. alios occidebant ut. rp̃m et duos
latrones in memoriam primegenitorum e¬
cam eiuintam decimam fuisse. sumq opcio¬
nemdedisset eligendi ih̃m in nocentem aut
barrabam latronem: elegerunt barrabã.
Scͥbitur barrabas. ⁊ sonat filiꝰ pr̃is.¬
unc misit ad pp̃latum uror
sua dicens. Nicbal tibi ⁊ iusto illi.
¶ulta eñ passa sum peruisuro dormiens ꝓpt̾
eum. Iam dei nutu pot̾at cegnoscere diatotuᷤ
notauit. uidens ã pylatusep nichil ꝓficeret
s magis cumultus fieret: lauit manus suas
dicens. In nocens ego sum asanguie usti huiꝰ
⁊ responderunt omnes. sanguis eiꝰ sr̃ uos: et

Expanded text:
petissent, in memoriam quod ea die egres si erant de servitute Pharaonis, Aegyptiis etiam compellentibus eos exire. Alios occidebant, ut Christum, et duos latrones, in memoriam primogenitorum Aeam quintamdecimam. Cumque optionem dedisset eligendi Jesum innocentem, aut Barrabam latronem, elegerunt Barrabam. Scribitur Barrabas, et sonat, filius magisunc misit ad Pilatum uxor sua dicens: Nihil tibi, et justo illi. Multa enim passa sum per visum, dormiens, propter eum . » Jam Dei ortu poterat cognoscere diabolus notavit. « Videns autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, lavit manus suas dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus justi. Et responderunt omnes: Sanguis ejus super nos, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad suisse inocłis eoꝵ: ne eum agnoscerent.
Alibi legitur qr apparuit eis in alia effigie. gͦ
ad ⁊̃ erat in eo neeum agnoscẽnt. potint ẽ.¬
ut mutacio eiuidem corporis mortał: ĩ inmor¬
terle. non potuit sĩ sñ emadam altercacione
ꝓ qua subito iusus non agnosceretur. Ut si
enus qͣm uideret puerum. si paulo pꝰoccurrẽ¬
tem sibi uiuenem uideret: non moxeum
agnoscerent. Et cum cognouissent eum in
fractione panis. et

Expanded text:
 fuisse, ne eum agnoscerent. Et alibi legitur quod apparuit eis in alia effigie, ergo aliud etiam erat in eo, ne eum agnoscerent. Potuit eatio ejusdem corporis mortalis in immortale, non possit fieri sine quadam alteratione, pro qua subito visus non agnosceretur, ut, si quis quem vidisset puerum si paulo post occurentem sibi juvenem videret, non mox eum cognosceret. Et cum cognovissent eum in fractione panis, et
Abbreviated transcription (Latin):
adem die uifus est duobꝰ dis¬
espulis euntib: iemaus. cͦram
unis dicebatur eleophas tacito nonũe alt̾nts
putatur lucas. seimni. isse more scͥpdoꝵ satre
scͥpture. S ambr̃. in luca dicit ilium uocatũ
ameon pos uastationem iudee sub mauo¬
tradunt greci scͥptores. herculen gygantem
uno anelitu .c.xx.u passus cucurrisse. ⁊ sto¬

Expanded text:
adem die visus est duobus discipulis euntibus in Emmaus, quorum unus dicebatur Cleophas, tacito nomine alterius putabatur se Lucas innuisse, more scriptorum sacrae Scripturae. Sed Ambrosius in Lucam dicit, illum vocatum Amon. Post vastationem JudaeaTradunt Graeci scriptores Herculem gigantem uno anhelitu 125 passus cucurrisse, et ste
Abbreviated transcription (Latin):
fusros labore hominum ad hibito: Ad ortum ⁊
maturttatem ꝑuenunit tunc .i. fons uriga¬
bat terram ut nilus egipꝰtum.¬
ormauit gͥ deus honunem de
limo terre. hic primo uocat deut
matione diffusiꝰ agit.

Expanded text:
fusi, et labore hominum adhibito, ad ortum et maturitatem perveniunt. Tunc enim fons irrigabat terram, ut Nilus AegyptumDominus Deus hominem de limo terrae . Hic primo vocat Deum matione diffusius agit