comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est requirend̾. ⁊ suta ⁊stitit cure uobis
sit. nr̃a eũ sic uice corrig̾e. ut ⁊ qui ta¬
lera recipit ñ familiaritate fou̾e. sed
discat potius ultone comprim̾e. Et
diluere ñ iniquitatẽ inmundicus cu-¬
testimonii semꝑ ep̃i secum hẽant.

Expanded text:
i ita constiterit, curae vobis sit nostra hoc sic vice corrigere, ut et qui talem recipit non familiaritate fovere, sed discat potius ultione comprimere, etdiluere, non iniquitatem immunditiis matestimonii semper episcopi secum habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
asp̃uał prĩs nr̃i filia õi excusatõe aut
argum̃to seposito sb̾ nunia clistrictõe
nos cauere ꝯuenit ne ĩ irã duune exa¬
minatõis incidat. Si qͥs tali faciniore
mixtus m̃ime restrincit frenaluxͣie
filio suo filia qͣm de sacͦ
fonte suscepit. nullus tradere studeat.

Expanded text:
patris nostri filia, omni occasione aut argumento seposito, sub nimia districtione nos 602 cavere convenit, ne in iram divini examinis incidat si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Filio suo filiam, quam de sacro fonte suscepit, nullus tradere audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
murbe denunciet ip̃e sacerdoti. Epl̃as
ep̃i pro dieb ieuunoꝵ prochianis
ꝑ hostiarios ip̃e dirigat. Clices quos
delinq̃re cognoscit ip̃e distringat. qͦs
u̾o emendare ñ ualet eoꝵ excessus ad
agnitõnẽ ep̃i deferat. basilicarios ip̃e

Expanded text:
e denuntiet sacerdoti. Epistolas episcopi pro diebus jejuniorum parochianis per ostiarios ipse dirigat; clericos quos delinquere cognoscit, ipse distringat; quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat, basilicarios ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Lla prepositoꝵ sollicitudo utił ẽ illa
git ⁊ furor sibi nichil uendicat. res¬
tringenda sub rõne potestas ẽ. Nõ
ad tnsquillitatẽ mẽs redeat/. nam
uit delinquit qͥ exira sñam ꝓferc.

Expanded text:
lla praepositorum sollicitudo utilis est, ium ratio agit, et furor sibi nihil vendicat. Restringenda sub ratione potestas est, nec ad tranquillitatem mens redeat. Nam viter delinquit qui ex ir
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ: Certesi gladium repͥmit iurtula
clissoluit. laxat exicium eur latrocinacli
q̃pot clem̃tioriua ñ eripit facultatẽ: qui
uoluntatem extorq̃re ñ potuit. Demde:
inter luos. hoc est int̾accusatorẽ ⁊ reu pari
ꝑiculo de capite dec̾tantes alt̾m si ñ ꝓbass.
alt̾m si eẽt ab accusatore ꝯiuctus. si ñ id qd̃
iusticie est udex exequatur. s misetur alfi¬

Expanded text:
tantem? Certe si gladium reprimit, vincula dissolvit, cur laxat exsilio? Cur latrocinandi qua potest clementiore via non eripit facultatem, qui voluntatem extorquere non potuit? Deinde inter duos, hoc est, accusatorem, et reum pari periculo de capite decernentes, alterum si non probasset, alterum si esset ab accusatore convictus, non id quod iustitiae est iudex sequatur, sed, dum miseretur rei
Abbreviated transcription (Latin):
tium iam ecc̃e iniqua cupiditate du¬
ctus uel uende uł enĩe temerario au¬
su presumpserit sic̃ in calcedonensi
ꝯcilio diffuitũ est gradus suꝑicu-¬
lo eum subiac̾e dec̾iumus nec mini-¬
strare possit ecc̃e ꝙͣ pro pecunia uena¬
lem fi concupunt. ⁊ insr̃ terribilis a¬
nathatis mucrone ꝑfossus nisi resi-¬
pu̾it ab ecca dei qm lesit: moĩs om̃i¬

Expanded text:
tate ductus vendere vel emere temerario ausu praesumpserit, sicut in Chalcedonensi concilio definitum est, gradus sui periculo eum subjacere decernimus, nec ministrari possit Ecclesiae, quam pecunia venalem fieri concupivit, et insuper, terribili anathematis mucrone puerit, ab ecclesia Dei, quam laesit, modis omni
Abbreviated transcription (Latin):
lis merces a negociatoribz ad uenden-¬
clum exposita. Qd̃ malũ qͣm detesta¬
bile qͣutũ d̾o scĩsq eius sit ⁊trarium.
⁊sacri canones docent ⁊ fere omrubz
cedonense namq ⁊ciliũ unũ ex prĩ¬
cipalib siłi pena ⁊dẽpnat eos qui ecc̃e
bñficiũ interuentu pecumie adquir̃t.
tur utrosq enĩ auͣste inexpugnabili
illos: abñficio. istos a sacto orcline iu-¬
bet expelli. Uñ humani gñĩs redemptor
om̃s ementes ⁊ uendentes de templo ei-¬
ciens. cathedras uendenciũ columbas e-¬
uertit. Nũmularioꝵ effulit es. p̃cep¬
tisui austoritare denuncians ⁊ dicẽs
Nolite face domũ pris mei. domũ ne¬
gociatõis. Illd̾ quo in eodẽ fc̃o sollicite
stricta censura iusticie peccantes cor¬
ripuisse. cũ ñ solũ eloquio increpans.
u̾m ⁊̃ fco flagello de funiculis uerbe-¬
rãs om̃s eliminaiit de templo aꝑte
demonstrans qd̃ tales negociatores

Expanded text:
ibus ad vendendum exposita. Quod malum quam detestabile, quantum Deo sanctisque sit contrarium, et sacri canones docent, et fere omnibus cedonense namque concilium, unum ex principalibus, simili poena condemnat eos, qui ecclesiae beneficium interventu pecuniae acquirunt, et etur. Utrosque enim auctoritate inexpugnabili, illos a beneficio, istos a sacro ordine jubet expelli. Unde humani generis redemtor omnes ementes et vendentes de templo ejiciens cathedras vendentium columbas evertit, nummulariorum effudit aes, praecepti sui auctoritate denuncians et dicens: Nolite facere domum patris mei domum neo suo. Illud quoque in eodem facto sollicite stricta censura justitiae peccantes corripuisse, cum non solum eloquio increpans, verum etiam facto flagello de funiculis verberans, omnes eliminavit de templo, aperte demonstrans quod tale
Abbreviated transcription (Latin):
manus impositionẽ uend̾e conant᷑.
sic ꝑ numulauios eccãstici bñficii uẽ-¬
ditores designant᷑. qui domũ eunge
lio teste speluncam latronũ efficiunt.
Quapp̃ ego alexander scẽ romane ecce¬
nus: tot ⁊ tanta mala ĩ multis eccle¬
sus ⁊ matime ĩ lucensi ecc̃a ex miqua
ꝯcupiscencia fieri espiciens: ne sangͥs
iniquoꝵ a districto iuclice de manu
nr̃a requiratur illa exstyipare ⁊ pñit᷑
eradicare dec̾uimus. Constituimus
itaq ⁊ p̃senti decreto firmamꝰ sic̃ olĩ
nr̃i decessores fecisfe noscuntur. ut ul¬
lus deinceps ep̃oꝵ bñficiũ ecc̃e qd̃ qui
dam cauoncã ul prebendas seu ⁊̃ or-¬
dines uocant pro aliquo precio mu-
nere ł cl̾icis audeant unqͣm conferre.
s om̃s muistros ⁊ seruitores ecc̃e gͣ
tis ⁊ absq ulla uenalitate in scã ec¬
clesia studeant ordinare. Nec eligant
indomo dñi qui maiores sacculos
na sciencia diuites proofficio suo
ipãm ualeant sustentare eccãm. Cõ¬
stituimus ⁊ eodẽ modo firmanus.

Expanded text:
manus imposicionem vendere conantur, sic per nummularios ecclesiastici beneficii venditores designantur, qui domum dei teste evangelio speluncam latronum efficiunt. Quapropter ego, Alexander, sancte Romane ecenus, tot et tanta mala in multis ecclesiis et maxime in Lucensi ecclesia ex iniqua concupiscentia fieri conspiciens, ne sanguis iniquorum a districto judice de manu nostra requiratur, illa exstirpare et penitus eradicare decrevimus. Constituimus itaque et praesenti decreto firmamus sicut olim nostri decessores fecisse noscuntur, ut nullus deinceps episcoporum beneficium ecclesiae quod quidam canonicam, vel praebendas, seu etiam ordines vocant pro aliquo pretio vel munere clericis audeat unquam conferre, sed etiam ministros et servitores Ecclesiae gratis et absque ulla venalitate in sancta Ecclesia studeant ordinare. Nec eligant in domo Domini qui majores sacculos atque scientia divites pro officio suo ipsam valeant sustentare Eccstituimus et eodem modo firmamus
Abbreviated transcription (Latin):
tate cum ft̃m̃ uł attrocius ł leuiꝰ est ut
furta manifesta a nõ manifestis discer¬
ni solent. rixa a crassaturis. Expiłones:
a furtis peculantia a molencia. qua dere
maximus ap̃ grecos orator demostenes
bigeo. Nam qui unũ surripuit ut fur
cohercebr. qui gregem ut ambigeꝰ. Euen¬
tus spestatur ut a dementissimo quo fr̃a
qͣm quã lex ñminus eũ qui occidendi ho¬
minis causacum telo fu̾it inuentus ꝙͣ
eum qui occiderit puniat ⁊ ido ap̃ grecos
ecilio uoluntauo fortuti casus luebant᷑
ap̃ precipnũ poetaꝵ scriptũ est grecũ.¬
Cegitatio ñ m̾etur penam lege ciuili cũ
suis t̾minis ꝯtempta est. discernunt᷑ tñ
a maleficiis ea que de iure effectum deside¬
rant. In hus enĩ non nͥ aĩ iudicium ꝯside¬
rat᷑. Wnde in dig̾ .t. de repudiis. Lex cap̃
Diuortiũ non est uerum. nͥ qd̃ aĩo ꝑpetu¬
am ꝯstituendi dissensionem fit itaq qͥc¬

Expanded text:
tate, quum factum vel atrocius, vel levius est, ut furta manifesta a nec manifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilationes a furtis, a violentia petulantia, de qua re maximus apud Graecos orator Demosthenes bigeo: nam qui unum suem subripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus. Eventus spectetur, ut a clementissimo quoquo facta: quamquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum qui occiderit puniat. et ideo apud Graecos exilio voluntario fortuiti casus luebantur, ut apud praecipuum poetarum scriptum estCogitatio non meretur poenam lege civiti, quum suis terminis contenta est. Discernuntur tamen a maleficiis ea, quae de jure effectum desiderant. In his enim non nisi animi judicium consideratur. Unde in Digestis tit. de repudiis: C. XXI. Divortium non est verum, nisi quod animo perpetuam constituendi discessionem fit. Itaque quic
Abbreviated transcription (Latin):
scełi̾s potiri ñ possunt pp̃ uoluntatem ꝑ¬
nitiose libidĩs ex ordinem puniuntur.
Item pu̾o stuprũ abdusto ab eo uł cor¬
rupto comite ꝑsuaserit aut mulierem
aut puellam int̾pellau̾it. quid ue im¬
pudicicie gr̃a fec̾it domũ prebu̾it p̾ci¬
um ne quo is ꝑsuadeat dederit ꝑfecto¬
tis. cep̃m. Wulgaris est q̃o an is qui
ex aceruo frumenti modiũ sustulit:
totius rei furtũ faciat. an u̾o eius tĩn-¬
mͦ qd̃ abstulit offilius tocius acerui
furem eẽ putat. Nam ⁊ qui aurem
alicuiꝰ tetigit in quit trebatius totũ
uidetur eũ tetigisse. pm̃ ⁊ qui dolium
aperuit ⁊ exinde parum uini abstulit

Expanded text:
possunt, propter voluntatem perniciose libidinis extra ordinem puniuntur. Qui puero stuprum, abducto vel corrupto comite persuaserit, aut mulierem aut puellam interpellaverit, quidve impudicitie gratia fecerit, donum prebuerit, pretiumve quo is persuadeat dederit inum. Uolgaris est quaestio, an is, qui ex aceruo frumenti modium sustulit, totius rei furtum faciat an uero eius tantum quod abstulit. Ofilius totius acerui furem esse putat: nam et qui aurem alicuius tetigit, inquit Trebatius totum eum uideri tetigisse: proinde et qui dolium aperuit et inde paruum uini abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Siquis tam masculũ qͣm fem¬
nam siue ingenuos siue lib̾tinos im¬
uiriarsi tenebit᷑ S ⁊ si serui pudicitia
attemptata fu̾it iniuria locum ht̃. at¬
temptari pudicicia dr̃. cum id agitur.
ut ex pudico fiat impudicus. ¶ex ꝙ̃
Non solũ is iniuiriaꝵ tenetur qui fecit
iniariam hec est qui ꝑcussit. u̾m ille
quo tenet᷑ qui dolo fecit. ł qui curauit
Ut cui mala pugno ꝑcuteretur. Item¬
Si quis pulsatus quid̾ ñ est: uerum¬
manus adũsus eum lenate. sunt et
sepe t̾ritus qͣi uapulaturꝰ. ñ tñ ꝑ cussus
utili iniuriaꝵ actõe tenet᷑. ¶ d ẽe. Con¬

Expanded text:
is: Si quis tam masculum, quam feminam, sive ingenuos sive libertinos, imuriarum tenebitur. Sed et si servi pudicitia attentata sit, iniuria locum hatentari pudicitia dicitur, quum id igitur, ut ex pudico impudicus fiat. § 3. Non solum is injuriarum tenetur, qui fecit injuriam, hoc est qui percussit, verum ille quoque continetur, qui dolo fecit, vel qui curavit ut cui mala pugno percuteretur. C. XSi quis pulsatus quidmanus aduersus eum leuatae et saepe territus quasi uapulaturus, non tamen percussit: utili iniuriarum actione tenetur. Ait praeto
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ atiderit uł tuius dolo malo fa¬
stum fu̾it cõmissum. legis cornelii de
Si quis necancli in fantis piaculũ
aggressus agressa ue fu̾it sciat se capi
te mulier marito mortis parasse insi
dias uł quol alio gn̾e uoluntatem
occidendi hũisse iueniat᷑ ł forte ma¬
ritus eo modo in sequit᷑ uxorem ĩ eadẽ
q̃one ab õĩ familia ñ solũ mariti s

Expanded text:
hominem occiderit, vel cujus dolo malo factum erit commissum, legis Corneliae des. Si quis necandi infantis piaculum aggressus aggressave sit, sciat, se capite mulier marito mortis dias vel quolibet alio genere voluntatem occidendi habuisse inveniatur, vel forte maritus eo modo insequitur uxorem, in eadem questione ab omni familia, non solum mariti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut furta cedesqr aut dc̃a ut cõui¬
cia. ⁊ in fide aduocatõnes aut scripta
ut falsi ⁊ famosi libelli aut ⁊silia:¬
num quos alios suadendo monuis¬
se sceleris est instar. S ħ quatuor ge-¬
nera ꝯsideranda st̾. septem modis cã
ꝑsona loco. tp̃r. qualitate qͣntitate. e¬
uentu. Causa: ut in uerberib que ĩ
punita st̃ a magr̃o illata uł paren¬
te q̃m emendationis animo ñ iniui.¬
rie gr̃a uident adhiberi. puniunt᷑ꝰ
ue ausus est. qͣm qui in exͣneum ⁊ in
magistratũ. qͣm qui in priuatũ ĩ hui
rei ⁊sid̾atõne etatis quo rõ h̾eatur.
Locus quippe facit: ut idẽ uł furtum
ł sacrilegium sit ⁊ capite luend̾ uł li¬
uore supplicio. Tempus discerint est¬
mansorem a furtiuo ⁊ effrastorem uł
furem duirno ac nocturnũ. ¶Quali¬

Expanded text:
tur, ut furta cedesque, aut dicta, ut convitur, ut furta cedesque, aut dicta, ut convitia et infide advocationis, aut scripta, ut falsa charta et famosi libelli, aut tia quosque alios suadendo iuuisse sceleris est instar. Sed haec quattuor genera consideranda sunt septem modis: causa persona loco tempore qualitate quantitate eupunita sunt a magistro illata vel a parente, quoniam emendationis animo, non iniurie gratia videntur adhiberi. Puniuntur, ue ausus est quam qui in extraneum, in magistr‹at›um uel in priuatum. in eius rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem uel furtum uel sacrilegium sit et capite luendum uel minore supplicio. Tempus discernit emansorem a fugitiuo et effractorem uel furem diurnum a nocturno. Quali
Abbreviated transcription (Latin):
intm̃ tũ furti affõne ten̾i: q̃ntũ abstu¬
lerit. Nam ⁊ si quis armarium qd̃
tolle ñ potat aperuerit. ⁊ om̃s res q̃
meo erant ꝯtrastau̾it atq ita discet¬
serit. deinde reuersus unam exhus ab¬
stulerit ⁊ anteqͣm se reciperet quo des¬
tinan̾at. deprehensus fuit euusdẽ rei
⁊ manifestus ⁊ nec manifestus furz
erit. S ⁊ si quis segetem antelucem
Hec aũt uerba que statuit: qui iuri-¬
ditõni preest. cum effc̃u accipimus
ñ uerbotenus. ⁊ id̾o si cum uellet sta¬
tuere prohibitꝰ sit nec effestũ dectetũ
hũerit. cessat edictũ. Nam statuit u̾¬
dig̃ .t. de penis legr. legũ int̾pretatõe
molliende st̃ pocius qͣm nimis exas¬
perande. atq ico ꝓpriũ casum ñ exce¬
dunt. s que de raptu uirginũ uł de¬
siccarus ł aduocatis uł de crimine
introducta st̃ Iniuriaꝵ ũo pro earũ
uanetate multipłr quis reus fĩ pot
uauetas itaq criminũ uarietatem
inducit penarũ. Unde indig̃.ti de

Expanded text:
ntum eos furti actione teneri, quantum abstulerunt. Nam et si quis armarium, quod tollere non poterat, aperuerit, et omnes res, quae in eo erant, contrectaverit, atque ita discesserit, deinde reversus unam ex his abstulerit, et ante quam se reciperet quo destinaverat, deprehensus fuerit, ejusdem rei et manifestus, et nec manifestus fur erit. Sed et si quis segetem ante lucem Haec autem verba: Quod statuerit qui jurisdictioni praeest, cum effectu accipimus, non verbotenus; et ideo, si, quum vellet statuere, prohibitus sit, nec effectum decretum habuit, cessat edictum. Nam statuit veDigestis titulo de penis legitur, legum interpretatione molliende sunt potius quam nimis exasperande atque ideo proprium casum non excedunt. Sed que de raptu virginum vel advocatis sive de crimine introducta sunt. Injuriarum vero pro earum varietate multipliciter quis reus fieri potest. etas itaque criminum, varietatem inducit penarum. Unde in Digestis
Abbreviated transcription (Latin):
li. eodem ty. de postulando impr. leo ⁊ an¬
¶ap̃m. ¶ Lemo uł in foro magnitudi¬
nis tue uł in prouinciali iudicio ł apd̃
quemqͣm iudicem accedat ad regatoꝵ
ꝯsortium nisi sacroscĩs catholice religio¬
nis fu̾it imbutus ministiis. sinaũt
taliũ aliquid quoqͦ modo ł quatã ma¬
chinacõne fc̃m ł atcemptatũ fu̾it: offi¬
cium quid̃ sb̃limitatis tue .s libraꝵau¬
aduocatõnis per surreptõnẽ arriꝑe ⁊ pro¬
hibitum pr̃ocinium prestitit ab aduo¬
catõnis offõ remotus stilum proscrip¬
tionis. atq ꝑpetui exilii sp̃alit̾ sustinebͥ
Scituris ⁊̃ prouintiaꝵ restorib qd̃ is sb
cuiꝰ amministratõne aliquid hiꝰ fu̾it¬

Expanded text:
lib. II, tit. de postulando Impp. Leo et AnP. Nemo vel in foro magnitudinis tuae, vel in provinciali judicio, vel apud quemquam judicem accedat ad togatorum consortium, nisi sacrosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum libraadvocationis per subreptionem arripere, et prohibitum patrocinium praestiterit, ab advocationis officio remotus stylum proscriptionis atque perpetui exsilii specialiter sustinebit; scituris etiam provinciarum rectoribus, quod is, sub cujus administrat
Abbreviated transcription (Latin):
Hus breuit decursis in quib extra ne¬
gocii finem aliqͣntulũ euagati sumus
ad ꝓposite cause tr̾iam q̃ onem ꝑtractan
doluit ⁊ fleuit qr errauit ut homo. ñ in
uenio quid dix̾it. scio qd̃ fleuit lacrimas
eius lego. satfatõnem eiꝰ nõ lego. ꝙ Itẽ¬

Expanded text:
His breviter decursis, in quibus extra negotii finem aliquantulum evagati sumus, ad propositae causae tertiam quaestionem pertractanddoluit et flevit, uenio quid dixerit, inuenio quod fleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; se
Abbreviated transcription (Latin):
homin rumoribꝰ ꝯfista credimus.
in qualicũq medulo suspicioniᷤ
adluci. qr ⁊ sacri eloquii testimoniũ
tenemus ut mala maiora cũ forsi¬
tan clicunt᷑ nisi ꝓbuita crecli nonde¬

Expanded text:
hominum rumoribus conficta credimus in qualicunque modulo suspicionis adduci, quia et sacri eloquii testimonium tenemus, ut majora mala cum forsitan dicuntur, nisi probata credi non de
Abbreviated transcription (Latin):
a st̃ nota iudici. ⁊ incognita aliis. a¬
Que iudici tm̃ nota st̃ sine examĩa¬
tione feriri ñ possũt q dũ accusato¬
ris ꝑsona assumit. iudiciaria po-

Expanded text:
a sunt nota iudici et incognita aliisQue iudici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia dum accusatoris persona assumitur, iudiciaria po
Abbreviated transcription (Latin):
i quis qͣlib ꝯclitione de rebus
ecce aliquid alienare presũpsit
si de suo proprio tantum ec̃ce ꝯtu¬
lerit qͣntum iusus est abstulisse: tc
demum illud stare licebit. It si s̾
rant: ꝑpetua firmitate tenebunt.
si tñ quantitatem canonib prefix¬
am datam non excesserint. Unde
s̾ ep̃c lib̾tati donau̾t: collatã

Expanded text:
i quis qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit, quantum visus est abstulisse, tum demum illud stare licebit. VIII Parsrint, perpetua firmitate tenebunt, si tamen quantitatem canonibus praefixam data non excesserint. Unde Si
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti solidoꝵ num ⁊ modũ in t̾¬
rula ⁊ iuneola. uel hospitõlo: teri̾e¬
Qd̃ autem amplius datum fu̾it:
post manumissoris mortẽ ec̃c̃e re
non retento ecc̃stico parrociano nͥ
forte manumissor duos eiuscem

Expanded text:
viginti solidorum numerum et modum in terrula et vineola vel hospitiolo tenere. Quod amplius datum fuerit post manumissoris mortem ecclesiae non retento ecclesiastico patrocinio, nisi forte manumissor duos ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
aillus missam audiat pbri
quẽ scit ꝯcubinã indubitãt
hr̃e aut sub introductam młierem.
Uñ ⁊ ip̃a scã synodus hoc capłm sb̾
excõicatõne statuit dicens. Quic̃q

Expanded text:
llus missam audiat presbyteri quem scit concubinam indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde ipsa prima synodus hoc capitulum sub excommunicatione statuit, dicens: « Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
hẽo deisto ꝓposito adilld̃ officium ho¬
mines deduci inquonullo modo q̃
a monachis do ꝑmissa sũt ualeant
adimpleri. Omimoda enim ẽ illiuꝰ
hĩtus ⁊ istius officii du̾isitas. Illic n
quies. or̃o. labor manuũ. at hic cãꝵ
cognitio. ꝯuenitões. actus. publicali
ciat aud̾s ut tales sint hii qui uła
nob̾ in istoh̾itu nutriunt᷑. uł ĩ mo¬
naff̾iis crescunt: ut ꝓuecta etate ⁊
ꝓbata uita. nõ ad litigioꝵ officia s
ad sacercotiũ ualeant ꝓmou̾i. Ge¬
nib cłicorũ inuẽitur ĩ capło illo au¬
sercotalium officiorũ potestatẽ rãnt
ur.

Expanded text:
eo de isto proposito ad illud officium homines deduci, in quo nullo modo quae a monachis Deo promissa sunt valeant adimpleri. Omnimoda enim est illius habitus et istius officii diversitas. Illic enim quies, oratio, labor manuum: at hic causarum cognitio, conventiones, actus, publica liciat autem Deus, ut tales sint hi, qui vel a nobis in isto habitu nutriuntur, vel in monasteriis crescunt, ut provecta aetate et vita probata non ad litigiorum officia, sed ad sacerdotium valeant promoveri. Gnibus clericorum invenitur, in capitulo illo: Mood vero sacerdotalium officiorum potestatem habeant, tur.
Abbreviated transcription (Latin):
prouidens ⁊ mee aĩe om̃ipotentis
dei iudiciũ ꝑtimescens eiusde maximi
cãs subtiliter exquiri desid̾o si nullis c̾¬
minib pressus que sacro ordini contͣ¬
dicunt. si ñ ꝑ symoniacam heresim .i.
p̃mia quib dam se eligentib preben-¬
cessor erit. si ñ obligatus de suis ad lo-¬
cum int̾cessionis uenit. Item g̾g̾ pp¬
dinatio sic electõ uł ⁊sensus sñ uena¬
litate debet preferri.
icut is qui iuitatus renuit q̃¬
situs refugit sacris altarb est
admouendus sic qui ultro ambit. ẜ
importunũ se ingent: est proculdu

Expanded text:
providens, et meae animae omnipotentis Dei judicium pertimescens, ejusdem Maximi causam subtiliter exquiri desidero, si nullis criminibus pressus, quae sacro ordini contradicunt, si non per simoniacam haeresim, id est praemia quibusdam se eligentibus praebencessor erit, si non obligatus de suis ad locum intercessionis venerit. C. dinatio, sic electio vel consensus sine venalitate debet praeferri. icut qui invitatus renuit, quaesitus refugit sacris est altaribus removendus; sic qui ultro ambit, vel importunus se ingerit, est procul du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsingulos annos sollempnit̾ sunt
celebrande ip̃o dño exemplũ dante.
qui ad festum declicatiõis templi õĩ¬
bus id faciendi formam dans cũ
reliquis ppłis eandem festuntatẽ
celebraturus acluenit sicut scͥptũ
est. fc̃a sunt enchenia in iherosoli¬
ms ⁊ iemps erat. Et ambulabat

Expanded text:
singulos annos solemniter sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui ad festum dedicationis templi omnibus id faciendum dans formam cum reliquis populis eandem festivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: ,Facta sunt encenia Jherosolimis et hiems erat e
Abbreviated transcription (Latin):
turi peum ea oclitõe quauurit ille per
tatis t̾m̃int prẽm ⁊ filiũ unitatẽ y̾etiri
mentientes. unitatis nr̃e ad cłm utebã¬
tur exemplo. tamꝙͣ nob̃ ad filiũ ⁊ ꝑ fili¬
umad prẽm obsequio tm̃ ⁊ uolũtate re-¬
dulgetur. cum ⁊ ꝑbonorẽ nob dãt filii
⁊ ꝑmanetẽ in nob̃ carnalit̾ ⁊ nos ĩ eo¬

Expanded text:
r eum ea conditione, qua vivit ille per tatis tantum inter Patrem et Filium unitatem haeretici mentientes, unitatis nostrae ad Deum utebantur exemplo, tamquam nobis ad Filium, et per Filium ad Patrem, obsequio tantum ac voluntate redulgeretur: cum et per honorem nobis datum Filii, et per manentem in nobis carnaliter Fi
Abbreviated transcription (Latin):
cis ꝑse distringat aut ꝯdempnare pre¬
sumat. Qd̃ si fec̾it ab ecẽa eii inuriã
irrogare clinoscit. tamdui sit sequestra-¬
tus quousq suũ reatum agnoscat et
cis sui ꝑmissu: nullus presumat
il. Ab eis qiuisq iulicandꝰ e qͣs sibi

Expanded text:
ingat aut condemnare praesumat. Quod si fecerit, ab ecclesia, cui injuriam irrogare dignoscitur, tamdiu sit sequestratus, quousque reatum suum agnoscat et cis sui permissu nullus praesumat IV. Ab eis quisque judicandus est, quos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
scilic regem fnͣcorũ nõ tã pro suis
iniquitatibꝰ qͣm pro eo qd̵ tante
potestati erat inutilis a regno depo¬
suit: ⁊ pipinũ raroli imꝑatoris pa¬
trẽ. in eius loco sb̾stituit. oñsq frͣ¬
agenas a uiram̃to fidelitatis eius¬

Expanded text:
ifex regem Francorum, non tam pro suis iniquitatibus, quam pro eo, quod tantae potestati non erat utilis, a regno deposuit et Pipinum Karoli Magni imperatoris patrem in eius loco substituit omnesque Francigenas a iuramento fidelitatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur ur̃e studui fr̃nitati transmittẽ
tionib implicati st̃ ĩ cło ecc̃e p̃proꝑe
rant uiuũt. nequaꝙͣ student sclm
fug̾e s mutare. Qd̃ ⁊̃ si tales quiq
monast̾iũ petũt suscipiendi nullo
publicis fu̾int absoluti. Si qui uͦ
ex militarib uiris numĩari in mo-¬

Expanded text:
tur, vestrê studui fraternitati transmitteretionibus inplicati sunt, in clero êcclesiê propere rant vivunt, nequaquam student saeculum fugere, sed mutare. Quod si etiam tales quique monasterium petunt, suscipiendi nullo publicis fuerint absoluti. Si qui vero ex militaribus numeris in mo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ festus capuane ep̃c ĩ
hac luce nugrauit cure nobis fu¬
fr̃nitati tue p̃sencia scripta dirigẽ
ut memorate ecce insitator acceda
sic tr̃ ut nichil de prouectõnib clĩ¬
coꝵ redlitu. ornatu mĩstiisq uel
quicquid prefati loci ẽẽ potit a qͦ¬
quã presumi paciaris. S omne
ingilantiam atq cautelã crrca
clerũ plebemq eiusdem ecc̃e exhib̾e
te euenit ut inuigiluis obsequio¬
q ecc̃astico sedule ac deuote debe
Nũc uidend̾ est a quib sinit eli¬
gendi ⁊ ⁊secrandi. Electo cl̾icoꝵ
bis. Unde leo pp.
nec a plebib expetuntim.

Expanded text:
m Festus Capuanae ecclesihac luce migravit, curae nobis furnitatem tuam praesentia scripta dirigere, ut memoratae ecclesiae visitator accedas, sic tamen, ut nihil de proventionibus clericorum, reditu, ornatu ministeriisque, vel quidquid praefati loci esse patuerit, a quoquam praesumi patiaris; sed omnem vigilantiam atque cautelam circa clerum plebemque ejusdem ecclesiae exhibere te convenit, ut in vigiliis obsequioque ecclesiastico sedulo ac devote debeaNunc videndum est, a quibus sunt eligendi et consecrandi. Electio clericorum bis. Unde Leo Papanec a plebibus expetuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
achonꝰ. uel quilz cl̾i̾cus deserra su¬
⁊ ibi paulatim temꝑtet quo migͣuit
fu̾it exortatꝰ. Qd̃ ⁊ si p̾t euocatõnem
sui epi nõ obeclierit. s inobeliẽs ꝑse¬
uerau̾it õib moĩs ab offõsuo depo
suscepit. ⁊ ip̃e a cõi synodo penã m̾ebrͣ
increpatõis. tamꝙͣ ecc̃stica uira clis

Expanded text:
aconus, vel quilibet clericus, deserta su ibi paulatim tentet, quo migravitfuerit exhortatus. Quod si post evocationem sui episcopi non obedierit, sed inobediens perseveraverit, omnimodo ab officio suo deponsusceperit, et ipse a communi synodo poenam merebitur increpationis tanquam ecclesiastica jura dis
Abbreviated transcription (Latin):
tas a d̾o potestates sclares cohibi atq
corigi mͥ non uidetur inutile. Nam de
losis febribꝰ freneticum fc̃m c̃rere iudet ĩ
preceps. nonnetunc pecuis malũ ꝓmalo
curandũq ligaret. ⁊ t̾nei tunc molestiꝰ¬
sericorlissimꝰ extitiss. S plane salute re-¬
ꝑata. tanto ub̃ius ei grãs ageret. qͣnto mi

Expanded text:
tas a Deos potestates cohiberi atque corrigi mihi non videtur inutile. Nam de losis febribus phreneticum factum currere videret in praecipitium, nonne tunc potius malum pro malo ligandumque curaret? Et tamen ei tunc molestissericordissimus extitisset. Sed plane salute reparata tanto uberius ei gratias ageret, quanto si
Abbreviated transcription (Latin):
si de ciboseturꝰ iufticiam negligat: ꝙ̃ esuri¬
enti panis fnͣgit᷑ ut nusticie secluctꝰ acqͥeꝰ¬
cat. It post panca. Putas neminẽ cogi debe
ad iusticiam: cũ legas premfamilias di-¬
xisse s̾ius suis: quoscuq inuenitis cogi-¬
te intͣce. cum legas ⁊ ip̃m pͥmo saulũ pt¬
ea paulũ. ad u̾itatẽ cognoscendã ⁊ tenen¬

Expanded text:
us justitiam negligebat, quam esurienti panis frangitur, ut injustitiae seductus acquiescat. Item post pauca: § 4. Putas, neminem debere cogi ad justitiam, quum legas patremfamilias dixisse servis: Quoscunque inveneritis cogite intrare; quum legas etiam ipsum primo Saulum, postea Paulum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
locorum facultas tusit apõ ma¬
iorem eccłiam ubi seces ẽ ep̃i sepulte
celebrentur. Si aũ ꝓpt̾ temꝑis. uello¬
ciasꝑitatem hoc difficile uissifi̾t.¬
religiosa ꝯgregatõ cõiter deg̾it. sepe¬
liatur. Si au ⁊ hoc ineptum iusũ fu¬
erit. ubi quis decimas ꝑsoluebat ui-¬
pud nos sepeliendꝰ est mortuꝰ. Itẽ si
quis de ꝓuintia ad ꝓuintiã trasir.
⁊ ibi domiciliũ s conlocar. lib̾ fr̃s a cli¬

Expanded text:
locorum facultas tuterit, apud majorem ecclesiam, ubi sedes est episcopi, sepulturae celebrentur. Si autem propter temporis vel loci asperitatem hoc difficile fueritreligiosa congregatio communiter degerit, sepeliatur. Si autem et hoc ineptum visum fuerit, ubi quis decimas persolvebat vivpud nos sepeliendus est mortuus. Item, si quis de provincia ad provinciam transiret, et ibi domicilium sibi collocaret, liber
Abbreviated transcription (Latin):
ultos ex eccastica familia no¬
uimus ad omipotentis dei
Teriuciũ festinore ut ab humana
seruitute liberi in diuino seruicio
ualeant ĩ mcãst̾us ꝯũsari. Quod
sipassim climittunꝰ om̃ib fugien¬
di ad ecc̃astici iuris dñiũ occasio¬
nem p̾bemus. Si u̾o festinantes
ad om̃ipotentis dei seruitiũ incau¬
te retinemus illi inuenim᷑ nega¬
re quedã qui dedit omĩa. Uñ necc̃e
est ut si quis ex uiris ecc̃astici uel¬
scłaus milicie seruitute ad dei ser¬
uitiũ conu̾ti desiderat probetur prĩ
ĩ laicali hĩtu estitutus. Et si mo-¬
res eius atq conu̾satio tono desi¬
derio illius testimoniũ ferũt abs¬
q ulla retractatõne ĩ monast̾io õi¬
potenti d̾o seruire ꝑmittatur ut ab

Expanded text:
ultos ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino mysterio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, si quis ex juris ecclesiastici servitute ad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt, absque ulla retractione servire in monasterio omnipotenti Domino permittatur, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
i quis iuduã licz laitus dux̾it i¬
crimĩa dimittunt᷑ ñ accepte uxoris
ꝯsortiũ relaxatur. Qd̃ sin putat᷑ uxor
esse ꝯputanda q̃ añ bapĩ ducta est.
mi a quolib ordĩe cł̾icatus iuixta illd̃

Expanded text:
 viduam, licet laicus, duxit crimina dimittuntur, non acceptae uxoris consortium relaxatur. VI. Ut cleresse computanda, quae ante baptismum ducta est, mi a quolibet ordine clericatus, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ioħes ⁊̃ baptista dũ herodẽ ab incestu ꝓ¬
hib̾et dicens. Non licet tibi hr̃e uxorem
frĩs tui euident̃ ostñdit int̾ infideles ⁊iu¬
gia esse unde datur intelligi ꝙ bygami
dñr ñ solũ qui post bap̃m ringia frequẽ¬

Expanded text:
etiam Baptista, dum Herodem ab incestu prohiberet dicens: Non licet tibi habere uxorem fratris tui, evidenter ostendit inter infideles conjugia esse. Unde datur intelligi quod bigami dicuntur non solum qui post baptisma conjugia frequen
Abbreviated transcription (Latin):
arce qͣs declit nobis lu¬
cidius. si illotp̃e aclusarius illi
illic presens fuisset ualide erant. s qr
aduersario absente gesta que nobis re¬
cenfuit fra leguntur talia leges non

Expanded text:
ae, quas dedit nobis Lucidius, si illo tempore adversarius ipsius illic praesens fuisset, validae erant. Sed, quia adversario absente gesta, quae nobis recensuit, facta leguntur, talia leges non
Abbreviated transcription (Latin):
tnsfertur. atq ido qui huic succecditñ
uiuentesz defuncto quodãmodo ep̃o:
ꝓbatur substitui. S int̾eum qui ho¬
ftilitatis nc̃citate ⁊ eũ qui utilitatis cã¬
ad aliã insftur. hoc int̾est.ꝙ illequi me-¬
tu hostilitatis ad auiã tnsit. si priorẽ ꝯ¬
tig̾it aliq̃n ab hostib lib̾amtr: ad eãdẽ
illum redire oportet. U ñ gͥg̾ ppͣ. scribͭ¬

Expanded text:
nsfertur, atque ideo qui huic succedit non vivente, sed defuncto quodammodo episcopo probatur substitui. Sed inter eum, qui hostilitatis necessitate, et eum, qui utilitatis causa transfertur, hoc interest, quod ille, qui metu hostilitatis ad aliam transit, si priorem contigerit aliquando ab hostibus liberam fieri, ad eandem illum redire oportet Unde Gregorius Papa scrib
Abbreviated transcription (Latin):
princeps unus ẽ. grues unã secunt᷑.
ordine utterato. impatorumꝰ. iudex u¬
nus ꝑiuncie. Roma aũ ꝯclita duoꝰ
frẽs reges simul hr̃e non potuit.⁊pa¬
tricicłio declicatur. In rebesce utero esa
sticus sius rectoribus utitur. ¶cce¬

Expanded text:
princeps unus est. Grues unum sequuntur ordine litterato, imperator unus, iudex unus provincie. Roma autem condita duos fratres simul reges habere non potuit et parricidio dedicatur. In Rebecsticus suis rectoribus nititur.
Abbreviated transcription (Latin):
um qui cͣc iusticie regłant ĩ archi¬
dyaconatũ alt̾ius se prouchi tõ
senferit. au euisdẽ archidyaconatus
honore deponimus: qͥ si ult̾ius ĩ loco
codem ñftͣre p̾sũpserit: se participatõ¬
ne sacre ꝯmũionis nou̾it ec̃ priuatũ¬

Expanded text:
um qui contra justitiae regulam in archidiaconatum alterius provehi se consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponimus, qui, si ulterius in loco eodem ministrare praesumpserit, se participatione sacrae communionis noverit esse privatu
Abbreviated transcription (Latin):
dmnia in ꝯcił sacerdotũ fu̾int ordi¬
nata: illud omimodo obs̾uetur. ut suꝑ¬
uenturũ ip̃ius anni pascha quo kl̾arũ
die uel quota luna debeat suscipi:a me
reliquus clerus breniculo sb̃notantes
umisqͥsq in sua ecc̃a atlueniente nata¬

Expanded text:
mnia in concilio sacerdotum fuerint ordinata, illud omnimodis observetur, ut superventurum ipsius anni Pascha quoto Calendarum die vel quota luna debeat su episcopi vel reliquus clerus breviculo subnotantes unusquisque in sua ecclesia, adveniente Nata
Abbreviated transcription (Latin):
laĩciꝰ ⁊ loquẽdi suas utilitates ñ aũ
tutius ꝯcitancti uł scandalũ sollicitã¬
tli illis tribuimus facultatẽ. Qnͣtũ
cum sc̃a synodo defuisse iam ꝯstat.¬
Clerici et laici qui non
obecdiunt episcopis infameᷤ efficiãt᷑.

Expanded text:
laici, et loquendi suas utilitates, non autem turbas concitandi vel scandalum sollicitandi illis tribuimus facultatem. Quantumcum sancta synodo jam decrevisse constat.Clerici et laici, qui non obediunt episcopis, infames efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ium eccͣsticum p̾sumãt ag̾e ꝓhi¬
bemꝰ nisiforte cum abb̃is imꝑio. Si¬
forensis negocii sͦceptor uł execu¬
tor exiftat. nisi id qd mõaft̾io expos¬
cit utilitas abb̃e nicho imꝑante.¬

Expanded text:
sterium ecclesiasticum praesumant agere prohibemus, nisi forte cum abbatis imperio. Siforensis negotii susceptor vel exsecutor exsistat, nisi quod monasterii exposcit utilitas, abbate sibi n
Abbreviated transcription (Latin):
sente uxore soror iuit uxoris qͣm il¬
le uxorẽ suã ẽẽ putans dorminit cũ
ea. Suꝑ ħ iusũ est si ip̃e ꝑ securitatẽ reue¬
ram hoc probau̾it qd̾ inscius fecĩt hoc
scelus pnĩam quidẽ ques indicata fu-¬
erit agat ⁊ legitimũ tm̃ suũ ⁊iugiũ
fligat᷑ ⁊ meternũ coniugio priuetur.

Expanded text:
sente uxore soror ivit uxoris, quam ille uxorem suam putans esse, dormivit cum ea. Super hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc probaverit, quod inscius fecerit hoc scelus, penitentiam quidem, que sibi indicta fuerit, agat, legitimum suum coniugium fligatur et in eternum coniugio privetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem lege ret᷑ quiq sacerdotibꝰ ñ ob¬
temꝑais. aut extͣ castra positꝰ. lapi¬
dabaturappło: ant glaclio ceruice
subiecta. ꝯtemptum expiabat cruo¬
re. Nunc u̾o mobeliens sp̃uali a¬
nimadusione truncat᷑. aut eiestuꝰ
deecc̃a rapido ore demonũ decerpit᷑.¬

Expanded text:
dem lege habetur, quicumque sacerdotibus non optemperasset a aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc vero inobediens spirituali adversione truncatur, aut eiectus de Ecclesia rapido dęmonum ore decerpit
Abbreviated transcription (Latin):
clicos qͦs cc̃ statuta canonũ. ⁊
ab alt̾ius prochie ep̃is orclinatos.
litr̃̾arum tuarum significatõe mõ¬
strastr̃cumgͣduũ suoꝵ honore reci¬
pe religiomis tue prudencia poterit
si eos anas canomioꝵ ⁊ sñ pͣuitate
aliqͣ orclinatos ꝯstitit. si tñ eorum
uitam ꝓbabłem:. id inlulgẽcie ꝓ¬
mi quosdã cl̾icos orclinasse qd sc̃s uir
om̃ino ñ feciss: si eis detͣmentũ fore
perpend̾et. Qͦs gͥ recipiendos moda¬
tio tua arbitrata fu̾it ĩiuncta satis¬

Expanded text:
icos, quos contra statuta canonum et ab alterius paroeciae episcopis ordinatos litterarum tuarum significatione monstrasti, cum graduum suorum honore recipere religionis tuae prudentia poterit, si eos alias canonice et sine gravitate aliqua ordinatos constiterit, si tamen eorum vitam probabilem id indulgentimi quosdam clericos ordinasse. Quod sanctus vir omnino non fecisset, si eis detrimentum fore perpenderet. Quos ergo recipiendos moderatio tua arbitrata fuerit, injuncta satis
Abbreviated transcription (Latin):
aut tale aliquid sine reb corporalib
in nullo proficiat. sic̃ nec aĩa sine
corpore corporalit uiuit. quisquis
hoꝵ alter̃ uendit. sñ quo nec alterũ
prouenit neutrũ inuenclitũ derelin¬
quit. Nullus gͦ emat eccłiam uel
prebendam. nel aliqd̃ eccãsticũ nec
pastellũ nec pastum antea uł pea¬

Expanded text:
aut tale alin nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis horum alterum vendit, sine quo nec alterum provenit, neutrum invenditum derelinquit. Nullus igitur emat ecclesiam vel praebendam, vel aliquid ecclesiasticum, nec pastellum, nec pastum antea ve
Abbreviated transcription (Latin):
cipit appło dispensanda ⁊ fidelit̾ dis¬
pensat accepta. qr omĩa sua aut ꝑenti-¬
b reliquit aut pauꝑibz distribuit:
pauꝑũ pauꝑtatis amore ꝯstituit. Ut
unde pauꝑib sb̃ministrat. inde ⁊̃ ip̃e¬
cit cũ ꝑfectõne uirtutis uite neccͣia si¬
uein donubz sius siue ĩ ꝯgregatõne
uiuentes accipĩt. qz ad ea accipien¬

Expanded text:
cipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut parentibus reliquit, aut pauperibus distribuit, pauperum paupertatis amore constituit: ita ut unde pauperibus submcit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
abutsq ad tp̃c admoneat᷑. ⁊ pͦt hred
denlũ debitu ñ negetur. Item qd̃ in¬
primis anulus a sponso sponse datur
pignore eorum corda uingant᷑.uñ in
quarto digito anulus inserctur. Ideo
qd in eo quedam uena ut ftur sãgiu¬
nis ad cor. us ꝑueniat. It anibꝵ in¬

Expanded text:
ab utrisque ad tempus admoneatur, et post haec reddendum debitum non negetur. Item. Quod imprimis annulus a sponso sponsae daturpignore eorum corda jungantur. Unde et quarto digito annulus inseritur, id est quod in eo vena quaedam, ut fertur, sanguinis ad cor usque perveniat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Si enĩ uniu̾salem me ip̃m pa
pam ur̃a scĩtas clicit. negat se hoc
ẽẽ qd̃ me fatetur uniu̾sũ. s ab sit
hoc. Recedant uerba que unitatẽ
inflant. ⁊ caritatẽ ulnerant.
acceptũ. nec archiep̃o nec primati
nec prĩarche licet. Qd̾ ex auͣcte pe¬
lagii . pp̃. licet mius euident̾. datꝰ
intelligi. N it .ni. pelagius ppͣ.
Intra tres menses fidem suã exponẽ
⁊ palliũ postulare a romana ecẽ
quisquis metropolitanꝰ studeat.

Expanded text:
tur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant acceptum nec archiepiscopo, nec primati, nec patriarchae licet, quod ex auctoritate Pelagii Papae licet minus evidenter datur intelligi. Ait enim Pelagius Papa : C. I. Intra tres menses fidem suam exponere et pallium postulare a Romana ecclesia quisque metropolitanus studeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ culꝑa remissa recidiuo dolore itum ad
aĩmũ reuocari ñ d U n gelasius. gerun-¬
tĩo iolĩni g̾mano ⁊ petro ep̃is.

Expanded text:
 culpa dimissa recidivo dolore iterum ad animum revocari non debet. Unde Gelasius Geruntio, Joanni, Germano et Petro Epis
Abbreviated transcription (Latin):
ne sb̾ecta constitutis martyriis suie ĩ par¬
rochiis uł xenocochiis. aut eorum nego¬
ciis. Eos u̾oqui ausi fu̾int postordinati¬
onẽ hꝰ magne ⁊ unu̾isał synodi ag̾e q̃ ꝓ
hibita sunt: statuit sca synoclus cad̾e de

Expanded text:
esia constitutis martyriis, sive in parochiis, sive xenodochiis, aut eorum negotiis. Eos vero, qui ausi fuerint post ordinationem hujus magnae et universalis synodi agere quae prohibita sunt, statuit sancta synodus cadere de
Abbreviated transcription (Latin):
¶A quib ordinib bygami ꝓhibe¬
antur ⁊ utrũ reputentur bygami
qui añ bap̃a hũerũt unã ⁊ post bap¬
tismũ alteram. ⁊ an liceat sortiri u¬
xores in sacris ordinib ꝯstitutis.
stolica ut sit sobrius qui ordinan¬
dus est ñ uinolentus. qd̃ ex auͣcte¬
templi probibent᷑ uinũ et siceram
bibere ne ebrietate corda grauentur
eoꝵ ut sensus eoꝵ iugeat semꝑ ⁊ te¬
nuis sit uł qr uent̾ mero estuans
facile dispunat in libidinẽ unde
noe mebrietate nudauit femora.
lothaũt quẽ sodoma ñ uicit uina

Expanded text:
A quibus ordinibus bigami prohibeantur, et utrum reputentur bigami, qui ante baptismum habuerunt unam, et post baptismum alteram, et an liceat sortiri uxores in sacris ordinibus constitutistolica: ut sit sobrius, qui ordinandus est, non vinolentus, quod ex auctotempli prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur et ut sensus eorum vigeat semper, et tenuis sit, vel quia venter mero aestuans facile despumat in libidinem. Unde Noe in ebrietate nudavit femora; Loth autem, quem Sodoma non vicit, vina
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ uł qui st̃: tua eos exꝑientia auferat ⁊
in urbem romanã tnsmittat. hec ⁊ in pla¬
maria aliis q insuł. te ꝑ om̃ia uolumꝰ

Expanded text:
nunc sunt, tua eos experientia auferat, et in Romanam urbem transmittat. Hoc et in Palmaria aliisque insulis te per omnia volumus
Abbreviated transcription (Latin):
iquis accepit uxorem ⁊ ha co.¬
uint eam aliquo tempore ⁊ ip̃a fe-¬
minaclicit qd̃ numqͣm coiss cumi ea
⁊ illeuirclicit. qd̾ sic fecit: ĩ i̾utate uiri
ce qd impossibilitas recdendi debitũ
uinculum soluit coniugii. S hocde
naturali impossibilitate statutum
est hec autem maleficii impeclimento
non frigiditate naturali debitum cõ¬
iugale ꝓhibente auiro suo separata ẽ
uñqueritur si liceat ei ⁊̃ in hoc casu a
uiro suo cliscedere ⁊ alii secopulare Ne
hiis ita scribit maurus remensis ar-
atq maleficas occulto. s nũqͣm
niusto dei uidicio ꝑmitcente ⁊ dyabo¬
io p̾parante concubitus non sequttur
hortancli sunt quib ista euenuint u
corde contricto ⁊ sp̃u humiliato deo ⁊ sa¬
ceuoti de om̃ib pcc̃is suis puram con¬
fessionem faciant. ⁊ profusis lactirns
⁊largioribz elemosinis ⁊ oĩonibz at¬
q ieiniis dño satisfaciant. ⁊ per ex¬
orcismos ac ceta eccstice melicine nu¬
mia ministriecc̃e tales qͣntum annu¬

Expanded text:
ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset cum eo, et ille vir dicit quod sic fecit, in veritate viri ce, quod impossibilitas reddendi debitum vinculum solvit conjugii. Sed hoc de naturali impossibilitate statutum est. Haec autem maleficii impedimento, non frigiditate naturali debitum conjugale prohibente, a viro suo separata est. Unde quaeritur, si liceat ei etiam in hoc casu a viro suo discedere, et alii se copulare. De his ita scribit Hincmarus Remensis Archmaleficas occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt, ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrimis, et largioribus eleemosynis, et orationibus atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac cetera ecclesiasticae medicinae munia ministri ecclesiae tales, quantum D
Abbreviated transcription (Latin):
ulti sacerdotes ⁊pauci sacer¬
dotes multi nõie pauci ĩ oꝑe
uidete gͦ quomͦ sedeatis ĩ cachedrã
qr ñ cathedra facit sacerdotẽ s sac̾¬
dos facit cathedram. Non locus scĩ-¬
ficat hoĩem. s holocum. Non om̃is
sacerdos est sõs s oĩs sc̃s est sacerdoz.
Qui bñ sed̾it sr̃ cathedrã honorẽ
accepit cathedre. Qui male sederit
iniuriam facit cathedre. Id̾ozma-¬
lus sacerdos de sacerdocio suo crimẽ
acquirit ñ dignitatẽ. in iudicio eĩ¬
tuo sedes. Siquidẽ bñ uix̃is ⁊ bñ do¬
⁊ male nix̃is tui solius ⁊dẽpnator
es. Nam bñ uiuendo ⁊ oñ docendo po-¬
płm instruis quom᷑ mu̾e debeat.¬

Expanded text:
ulti sacerdotes, et pauci sacerdotes; multi nomine, pauci opere. Videte ergo quomodo sedetis super cathedram, quia non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos cathedram; non locus sanctificat hominem, sed homo locum; non omnis sacerdos sanctus, sed omnis sanctus sacerdos. Qui bene sederit super cathedram, honorem accipit ab illa; qni male sederit, injuriam facit cathedrae; ideoque malus sacerdos de sacerdotio suo crimen acquirit, non dignitatem. In judicio enim sedens, si quidem bene vixeris et bene doet male vixeris, tui solius condemnator eris. Nam bene vivendo et et bene docendo populum instruis, quomodo debeat
Abbreviated transcription (Latin):
mores ẽẽ conuincit᷑ indifferent᷑ est ha¬
uendũ. ⁊ pro eoꝵ int̾ quos niuit᷑ societa¬
te seruand̾ est Mat̾ mea medyolanũ
me secuta inuenit eccam sarbo nonie¬
imantem Ceꝑat flustuare quid aget¬

Expanded text:
indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid age
Abbreviated transcription (Latin):
s tradita tustodimus. que quidł
toto orbe terraꝵ obseruantur. datur
intelligi uł ab ip̃is apłis ł plenanie
concilus quoꝵ est in ecc̃a salub̾rima
auctoritas cõmendata atq statuta re

Expanded text:
 tradita custodimus, que quidem toto orbe terrarum observantur, datur intelligi vel ab ipsis apostolis vel plenariis / conciliis quorum est in ecclesia saluberrima auctoritas, commendata a
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc eg̃o consului de hͣc re bĩssime me¬
morie ambrosiũ ep̃m. Et illeait. Cũ
romamueruio: ieiuno sabbõ. Cum me¬
cumꝙ forte eccam uen̾is: eius morem
setua si cuiqͣm ñ uis esse scandalum
net queni qͣm tibi. hoc tum mr̃i mee re¬
nuntiassem libnter amplexa est.
uarie ⁊suetudines introducant᷑. in¬
uenta oportunitate resecande st̃ poti
qͣm obseruande. U ñde angꝰ scribit
Resecanda st̃¬

Expanded text:
Tunc ego consului de hac re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ait: cum Romam uenio, ieiuno sabbato; cum uam forte ecclesiam ueneris, eius morem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, libenter amplexa est. variae consuetudines introducantur, inventa opportunitate, resecandae sunt potius, quam observandae. Unde Augustinus scribit Resecanda s
Abbreviated transcription (Latin):
uersaria sollẽpnitate celebratur ⁊ si qͥd
talea liud occurterit qd̃ seruetur ab uni
sicuti est ꝙ alii ieuinant sarc̃o. alii ñ
alii cotidre cõitant corpori ⁊ sangnint
dñi alii certis cieb accipiunt. ⁊ si qͥd¬

Expanded text:
uersaria sollemnitate celebrantur et si quid aliud tale occurrit, quod seruatur ab uniusicuti est, quod alii ieiunant sabbato, alii non, alii cotidie communicant corpori et sanguini dominico, alii certis diebus accipiunt,