comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ꝑfectis loquit᷑ qui pos¬
sunt contẽpnentes idolatri¬
am quia nichil ẽ. mandu¬
care de sacrificio: certi. quia
quod sub dei creatoris nomine
editur. non potest polluere. s
quia alius qtui idolis seruit.
gloriabit᷑ ce edente de sacerifica¬
tis. qͣsi uenereris idola. ideo ñ
debet edi. Apud conscientiam
enim ille letabit᷑ suã: quia ui¬
dit telibenter appetere quod
idolis immolatũ est. Unde
modo nos uetant immolare
quasi malũ sit: et ipsi illa man¬
ducant. quasi scã et munda:
t quid eñi lib̾tas mea iudicat᷑
abalia conscientia: Hoc dic̃.¬
qtua cum abidoli deuotione
conscientia sit libera: quid opꝰ
est ut putetur quia uere ratio¬
nis causa edat. idolis immola¬
ta: Iudicat᷑ enim non distare
ab eo qui colit idola quando ñ
horret qđ oblatum est simula¬
cro: Si ego cum gratia parti
cipoquid blas phemor ꝓeo qđ
gratias ago: Idẽ si ego gratie
dei cõmunico quia inipsius
nomine edo: quid opꝰ est. hoc¬
arbitrari aliquẽ. quia ego ido¬

Expanded text:
Hoc perfectis loquitur, qui possunt contemnentes idololatriam, quia nihil est manducare de sacrificio, certi quia quod sub Dei Creatoris nomine editur, non potest polluere: sed quia alius, qui idolis servit, gloriabitur, te edente de sacrificatis, quasi venereris idola; ideo non debet edi. Apud conscientiam enim ille laetabitur suam, quia videt te libenter appetere, quod idolis immolatum est. Ut modo nos vetant immolare, quasi malum sit, et illi manducant, quasi sancta et munda? Utquid enim libertas mea judicatur ab alia conscientia? Cum niquia cum ab idoli devotione conscientia sit libera, quid opus est, ut putetur quia venerationis causa edat idolis immolata? Judicatur enim non distare ab eo, qui colit idola; quando non horret quod oblatum est simulacro. Si ergo gratiae particeps sum, quid blasphemor pro quo ego gratias ago? Id est, si ego gratiae Dei communico; quia in ipsius nomine edo: quid opus est arbitrari hoc aliquem, quia ego ido
Abbreviated transcription (Latin):
deorum exemploqui negle¬
gentia offenderunt: sollicitos
nos uult eẽ. Ideoq subnube
dicit illos fuisse: quia omĩa
quȩ gesta sunt infigura nr̃i
factasunt & tieritatis nr̃e
illi habuerunt imaginẽ. Con¬
decti enim nube et abaduer¬
sariis suis tuti: dum amorte¬
psente liberati sunt. baptira¬
tidicuntur: Illis enim. idest
egyptiis in mari mortuis. dũ
hiduce moyse feliciter transe¬
unt:erepti sunt amorte: quod
prestat baptismum. Non eñi
illis p̃terita mala inpuitata st̃.:
sed ꝑmare et ꝑnubẽ purifica¬
ti p̃parati sunt ad accipiendã
legemet formã futuri sacram̃ti

Expanded text:
daeorum exemplo, qui negligentia sua offenderunt , sollicitos nos vult esse; ideoque sub nube dicit illos fuisse, quia omnia quae gesta sunt, in figura nostri facta sunt; ut veritatis nostrae illi habuerint imaginem. Contecti enim nube, et ab adversariis suis tuti praestiti, dum a morte liberati sunt, baptizati dicuntur. Illis enim, id est, Aegyptiis in mari mortuis, dum hi, duce Moyse, feliciter transeunt, erepti sunt a morte: quod praestat baptismum. Non enim illis praeterita mala imputata sunt, sed per mare et per nubem purificati, praeparati sunt ad accipiendam Legem, et formam futuri sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
Mescitis qm̃ hii qui instadio cur¬
runt om̃s quidem currunt:
Nunc altud uult exponere. Itaq
hoc.U exemplo ostendit. qͦn¬
taluessit utilitas legis nr̃e:
inquae non unis om̃ib ꝓmissa
est palma: Om̃s enim qui recte¬
currunt. comp̃hendunt: non
sicut inagone theatrico: nam¬
ibi om̃s quidem currunt. sed

Expanded text:
Nescitis quoniam qui in stadio curNescitis quoniam qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, Nunc aliud vult exponere: itaque hoc exemplo ostendit quanta sit utilitas legis nostrae, in qua non uni, sed omnibus promissa est palma. currunt, comprehendunt. Non sicut in agone theatrico, omnes quidem currunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui spiritales estis. instruite
huiusmodi. insp̃ti mansuetu¬
dinis: considerans de ipstĩ ne
a tutẽpteris: Nam siꝓpterea.
quia dixit. factus sum iudȩis
tanquã rudeus. et his qui sub
lege erant tanquã sub lege essẽ.
ideo putandus ẽ. mendacit̃
iscepisse legis ueteris sacram̃¬
ta:debuit et gentium idolatri¬
am eodemmodo mentiendo
suscipere: qui dix̃ eiam his qͥ
sine lege erant tanquã sine
lege se factum. ut eos lueri face¬
ret: quod utiq non fecit: Non
em̃ alicubi saerificauit idolis.
auit adoratut. illa figmenta:
hac non potius libere tanquã
martyr xp̃i de testanda et uitan¬
sp̃italis. qui cum om̃ib omĩa
factus sit: ꝓpositum tamen re
ligionis non excessit: quia ubi
cessit ad hoc cessit uit ꝓficeret.¬
et non aliud fecit. quã qđ lex
mandauit: O mĩa autem
facio ꝓpter euangłm:ut parti¬
ceps eius efficiar. H oc est om̃ĩa
supra dict᷑a facio: ut uoluntatis
euangelice particeps fiã quã
habet circa salutem humanã:

Expanded text:
qui spiritales estis, instruite huius modi in spiritu mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu tempteris. nam si propterea quia dixit: factus sum iudaeis tamquam iudaeus et his qui sub lege erant tamquam sub lege. ideo putandus est mendaciter suscepisse legis ueteris sacramenta, debuit et gentium idololatriam eodem modo mentiendo suscipere, quia dixit etiam his, qui sine lege erant, tamquam sine lege se factum, ut eos lucri faceret: quod utique non fecit. non enim alicubi sacrificauit idolis aut adorauit illa figmenta, ac non potius libere tamquam martyr Christi detestanda et uitanspiritalis, ut omnibus omnia factus, propositum tamen 143 religionis non excederet; quia ubi cessit, ad hoc cessit, ut proficereret: nec aliud fecit, quam Lex mandavit. Omnia autem facio propter Evangelium, ut particeps ejus fiam. Hoc est, omnia supradicta facio, ut voluntatis evangelicae particeps efficiar, quam habet circa salutem humanam.
Abbreviated transcription (Latin):
damus: S ed castigo corpus
meum: et inseruitutẽ redigo
Castigare corpꝰ est: iciuniis ilũ
agere: et illa ei dare quȩ adu
tam ꝓficiant. non ad luxum.
serttuti uero rediligit᷑.: dũ
non suam ꝑficit s sp̃s uolunta¬
dominica dictum fuerat. uas
electionis michi est: et tamen
adhuc castigans corpꝰ suũme¬
tuit ne reꝓbetur: Te miseris
nobis: qti de electione nr̃a
nullã ad buc dei uocẽ cognon¬
mus: etiam inotio quasi de
securitate torpemus: Debet
ꝓfecto debet inspe ẽẽ securites.
s etiã timor incont̾satione.
ut et illa certantes foueat:
et ista torpentes pu̾gat. Unde
it liceret: De spe incassũ p̃¬
sunt: qui timere dñm in
sis operib rennuit. He¬
frenare corpus suum often¬
at: ut remuneratione quã
ais p̃dicat. etiam ipse dignꝰ
habeatur: ne aliis curatis:
ipse remaneret inuulnere:
Natamergo spem p̃dicatio¬
nis suȩ a ffirmat: quando
gentib & se ꝓsequi quod do¬
cet ostendit: quia qui aliter
agit quam p̃dicat. scispectos

Expanded text:
do. Sed castigo corpus meum, et servituti subjicio. Castigare corpus est jejuniis illud angere: et illa ei dare, quae ad vitam proficiant, non ad luxum. Servituti vero subjicitur; dum non suam perficit, sed spiritus voluntaDominica dictum fuerat: « Vas electionis mihi est , » et tamen adhuc castigans corpus suum metuit ne reprobetur. Vae miseris nobis, qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securiprofecto, debet in spe esse securitas, sed etiam timor in conversatione, ut et illa certantes foveat, et iste torpentes pungat. Unde perte diceret: De spe incassum praesumit, qui timere Deum in suis operibus renuit. frenare corpus suum ostendit, ut remuneratione, quam aliis praedicat, etiam ipse dignus habeatur; ne aliis curatis, ipse remaneret in vulnere. Ratam ergo spem praedicationis suae affirmat, quando gestis id se prosequi, quod docet, ostendit; quia qui aliter agit quam praedicat, suspectos
Abbreviated transcription (Latin):
endo eis. intantũ. ut ne uide¬
retur uenditor euangelii et
tierbi dei cursum apud
imperitos in malam suspiti¬
onem decidens impediret.
nollet accipere. qđ iure domi¬
nico debebatur: quod siuel¬
let̾. non utiq m̃tiretur: quia
uere debebat᷑: et quia noluit.
est. Neq enimdixit non sibi
deberi: s deberi oftendit et
debito setisũ non ẽẽ. Necom¬
nino uti uelle ꝓfessus est:
eo ipso factus infirmus. quo
potestate sua uti noluit: tã
misericordi scilicet indutus
affectu: ut cogitaret. quem¬
ad modum secum agiuellet
siet ipse ita infirmaretur.¬
cogitando scilicet in eouilid
tiam seẽẽ potuisse. unde cupi¬
tit alium liberare. fit enim
quisq tanquã ille eui uult sub¬
anire: quando tanta miscđia
iaq tanquam ille: ñ qͥa fal¬
it illum: s quia se cogitat
scut illum: Vnde illudẽ. a¬

Expanded text:
endi eis in tantum, ut, ne uideendi eis in tantum, ut, ne uideretur uenditor euangelii et uerbi dei cursum apud inperitos in malam suspicionem decidens inpediret, nollet accipere, quod iure dominico debebatur? quod si uellet, non utique mentiretur, quia uere debebatur; et quia noluit, est. neque enim dixit non sibi deberi, sed deberi ostendit et debito se usum non esse nec omnino uti - uelle professus est, eo ipso factus infirmus, quo potestate sua uti noluit, tam misericordi scilicet indutus affectu, ut cogitaret quemadmodum secum agi uellet, si et ipse ita infirmareturcogitando scilicet in eo uitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari, quisque tanquam ille cui vult subvenire, quando tanta misericoItaque fit, tanquam ille, non quia fallit illum, sed quia se cogitat sicut illum. Unde illud
Abbreviated transcription (Latin):
simulationem: Idẽ ut eo modo
sub ueniret carnali iudeo uel
pagano. quomodo sibi ipse si
hoc eẽt. subueniri uoluiss:.
portans utiq eorũ infirmita¬
tem in compassionis simili¬
tudinem: non fallens inmen¬
datii finctione. Ut lucri
Dum enim a ssentit illis idest
gentilib. iurta fisicam rationẽ
mundum factum adeo. et q̃
inçosunt: et anmam eẽ inmor¬
talem: et abipso nos originem
habere. Ita enim inactis apłoꝵ
ait. Et sicut quidam exuobis
dixert̃. Ipsius enim et genus
sumus: Sic fiebat quasi sine
lege: ꝑ quod sub intro ducebat
illis xp̃m ipsũ eẽ quẽ deus ad
iudicandum inuindũ. p̃elegit:
et ipsum ẽẽ ꝑqũe om̃ia fecit:
acꝰtus sum infirmis infir¬
mus ut infirmos lucri face¬
rem: Hinc enim loquebat᷑
ut etiam illa omĩa diceret
sicut ergo quod factus est
infirmis infirmus. ñ erat
mendatium. sic cetera illa su¬
perius: Qtiam enimdicit
infirmitatem suam erga in¬
firmos ftusse: nisi compaci¬

Expanded text:
simulationem, id est ut eo modo simulationem, id est ut eo modo subueniret carnali iudaeo uel pagano, quo modo sibi ipse, si hoc esset, subueniri uoluisset: portans utique eorum infirmitatem in conpassionis similitudine, non fallens in mendacii fictione, sicut Dum enim assentit illis, id est, gentilibus, juxta physicam rationem mundum factum a Deo, et quae in eo sunt, et animam esse immortalem, et ab ipso nos originem habere ita enim Actibus apostolorum ait : Et sicut quidam ex vobis dixerunt: Ipsius enim et genus sumus  sic fiebat quasi sine lege, per quod subintroducebat illis Christum ipsum esse, quem Deus ad judicandum mundum praeelegit, et ipsum esse, per quem omnia fecit. factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem. hinc enim loquebatur, ut etiam illa omnia diceret. sicut ergo quod factus est infirmis infirmus, non erat mendacium, sic et cetera illa superius. quam enim dicit infirmitatem suam erga infirmos fuisse nisi conpati
Abbreviated transcription (Latin):
at tendentib finxisse putatꝰ
est. Iudeus enim erat circum¬
cisus uocatus: noluit ad du¬
uitiere: ac sicircumcisus ñ eẽt:
hoc enim iam inpotestate ha¬
bebat: et sublege quidẽ ñ erat.
sicut et illi qui seruiliter oꝑa¬
bantur. s tamen in lege dei et
xp̃i. Non enim alia erat lex
illa. et alia lex dei. sicut ꝑditi
manichei solent dicere: Alio¬
quin.si cum illa fecit. finxis¬
se se putandus est. finxit se et
paganum. et sacrificauit ido¬
lis. quia dicit factum se fuisse
his qui sine lege erant quasi
sine lege eẽt: quos utiq nisi
gentiles. quos paga nos dici¬
mus tult intelligi: Aliud gͦ
Sub lege carnales iudei: in le
Unde illi seruauerunt mor̃e
illum patrium: s onera insolita
credentib gentib non ĩposu¬
erunt: Et ideo nec illicireum¬
cisi sunt: Sine lege audem gen¬
des quȩ non dum crediderant:
quib tamen apłs se congruis¬
se testatur ꝑ misericordem cõ¬
passionem: non ꝑuersi pellem

Expanded text:
adtendentibus finxisse putatus adtendentibus finxisse putatus est; iudaeus enim erat et circumcisus uocatus; noluit adduuiuere, ac si circumcisus non esset. hoc enim iam in potestate habebat. et sub lege quidem non erat sicut illi, qui eam seruiliter operabantur, sed tamen in lege dei et Christi. non enim alia erat lex illa et alia lex dei, sicut perditi Manichaei solent dicere. alioquin si, cum illa fecit, finxisse putandus est, finxit et paganum et sacrificauit idolis, quia dicit factum se fuisse his qui sine lege sunt quasi sine lege, quos utique nonnisi gentiles, quos paganos dicimus, uult intellegi. aliud ergo sub lege carnales iudaei; in legtiani, unde illi seruauerunt morem illum patrium, sed onera insolita credentibus gentibus non inposuerunt; et ideo et illi circumcisi sunt; sine lege autem gentes, quae nondum crediderunt, quibus tamen se apostolus congruisse testatur per misericordem conpassionem, non per uersipellem
Abbreviated transcription (Latin):
ulus ipsa que illis sacramen¬
ts significabat᷑. ad uenerat:
ltoq gentib quod insuetos
iside reuocarent onere graui
t non necessario. nullo modo
censebat. His qui sublege
sunt. quasi sub lege essem: cũ
ipse non essem sublege: ut eos
rem: His qui sine lege erant.
tanquam sine lege essem:cũ
sine lege dei non essem: sed
in lege essem xp̃i: Quod non¬
simulandi uersutia faciebat.
s compaciendi miscdia: Idẽ.
non quasi ut se fingeret iu¬
detim. sicut non nulli puca¬
uerunt. quia uetera legitima
iherosolimis obseruauit:
fecit enim hoc scđm liberã
et manifestam sententiam
suam inqua dicit. circum¬
cisus quis uocatus est. non
non sic uiuat. quasi p̃puti¬
um adduxerit. et id quod
nudauerat tererit. sicut
alio loco dic̃. circum cisio tua
p̃putium facta est: scđm hanc
uero sententiã suam qua dic̃.
circumcisus quis uocatus est.
non adducat p̃putium. in p̃¬
putio quis uocatus est. non
circtimcidatur: fecit illa quȩ
non intelligentib et parum

Expanded text:
lus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo crarer: his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem — cum ipse non essem sub lege, sed surem: his qui sine lege erant, tamquam sine lege essem — cum sine lege dei non essem, sed in lege essem Chrisimulandi uersutia faciebat, sed conpatiendi misericordia, id est non quasi ut se fingeret iudaeum, sicut nonnulli putauerunt, quia legitima uetera Hierosolymis obseruauit. fecit enim hoc secundum liberam et manifestam sententiam suam, in qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non non sic uiuat, quasi praeputium adduxerit et id quod nudauerat texerit, sicut alio loco dicit: circumcisio tua praeputium facta est. secundum hanc ergo sententiam suam, qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non adducat. in praeputio quis uocatus est? non circumcidatur, fecit illa, quae non intellegentibus et parum
Abbreviated transcription (Latin):
minauit: nisi t̾ibum. et mi¬
nisterium sacram̃ti cȩlorũ:
Que autem sunt carnalia.
quȩ sibi licere metere dicit:
nisi hec temporalia quȩ uite
atq: ad indigentiam carnis
indulta sunt: Si alii po¬
testati ur̃e participes sunt.
quare non potius nos. Si
illi auobis acceperunt quib
minime debebatur.pseudo¬
apł̃i scilicet. quos nichil uob̃
urtum est condulisse: quan¬
tomagis nos accipere pote¬

Expanded text:
minauit, nisi uerbum et miminauit, nisi uerbum et ministerium sacramenti regni caelorum? quae autem carnalia, quae sibi licere metere dicit, nisi haec temporalia, quae uitae atque indigentiae carnis indulta sunt? haec testatis vestrae participes sunt, quare non potius nos? Si illi a vobis acceperunt: quibus minime debeatur, pseudoapostoli scilicet, quos nihil vobis certum est contulisse, quanto magis nos accipere pote
Abbreviated transcription (Latin):
Idest humanã sententiam
Concordare docuit supra¬
dicꝰta testimonia docum̃tis
diuinis: ut ostendat non
sine causa utiq nolle se ab
illis suptus accipere:quan¬
do tot exemplis ostendit.
et dandum et accipiendũ¬
si quod attinet ad p̃cepta
quȩ hominib data sunt.
de bub cura non est deo
quod non sic intelligidarꝰ.
tanquam non ipse pascate
eaquȩ non seminant. nec me¬
tunt. neq congregant inhor¬
reum:s quia ei cura non est
p̃cepto monere hominem
quomodo boui suo consui¬
scriptum est: ꝑfiguram eñ
omĩa dicta ad nos transe
erum est:quia hac spe labo¬
ratur. ut fructus. capiat᷑.¬
Bebet enim fruc̾tũ sui spera¬
re laboris. et qui triturat:
debet deipsa area mandu¬
care:ut ꝑhanc comparati¬
onem libenter tribuat᷑. his
qui inuerbo laborant.Si
nos uob spiritalia semina¬
uimus: magnũ est si nos
ant magnum. neq par eẽ
uangelirantes regnum dĩ.
i lesti cibo eccłam saginan¬
is alimenta corporis sume¬
Ilue autem spiritalia quȩ se¬

Expanded text:
id humanam sententiam  dicit? Concordare docuit supradicta testimonia documentis divinis; ut ostendat non sine causa utique nolle se ab illis sumptus accipere, quando tot exemplis ostendit et dandum et accipiendsi quod attinet ad praecepta quae hominibus data sunt, de bobus cura non est Deo ; quod non sic intelligitur, tanquam non ipse pascat ea quae nec seminant, nec metunt, neque congregant in horreum, praecepto monere hominem, quomodo boui suo consuscriptum est. Per figuram enim omnia dicta ad nos transeuum est, quia hac spe laboratur, ut fructus capiatDebet fructum sui sperare laboris, et qui triturat, debet de ipsa area manducare. Ut per hanc comparationem libenter tribuatur iis qui in verbo laborant. Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est, si nos dicit magnum, neque par esse, si evangelizantes regnum Dei, et coelesti cibo Ecclesiam saginantes, alimenta corporis sumequae sunt spiritalia, quae se
Abbreviated transcription (Latin):
si aliis non sum apłs. s tam̃
uobis sum: Quia aiudeis
credentib. et nichil ominus
legẽ seuantib apł̃s ẽẽ ne ga¬
batur Iam enim circũcidi
non debere docebat: neq sab¬
batum custodire: Ceteris
autẽ apłis ꝓpter scandalũ
ab hac re dissimulantib. hic
aliter tudebatur docere: Ideo
apłs abhis negabat᷑: his
enim erat apłs. quia uide¬
rant ineo uirtutis insignia
Nam signaculũ apostolatus
mei uos estis indño. Indi¬
cium apostolatus mei est.
quod uos credidistis in dño

Expanded text:
si aliis non sum apostolus, versi aliis non sum apostolus, verumtamen vobis sum; quia a Judaeis credentibus, et nihilominus Legem servantibus, apostolus esse negabatur. Jam enim circumcidi non debere docebat, neque sabbatum custodiri: caeteris autem apostolis propter scandalum ab hac re dissimulantibus, hic aliter videbatur docere; ideo apostolus ab his negabatur; his enim erat apostolus, qui viderant in eo virtutis insignia. Nam signaculum apostolatus mei vos estis incium apostolatus mei est, quod vos credidistis in Do
Abbreviated transcription (Latin):
obsint fr̃i. Quantũ enĩ mali
est ꝑ illicita delinquere. et
pea quȩ concessa st̃ offendere
ut lexseruetur in illicitis: et
inlicitis non custodiatur. dũ
inconsiderate edunt᷑ Lex enĩ
sic ꝑmisit que concessit. ut
modus tamen sit quẽ custo¬
diant: Uxorẽ certe licet habe¬
ni s si fornicata fuerit abici¬
enda est. Ita et carnem licet
edere:. ssi idolis oblata fuerit.
non sum liber: nonne xp̃m
negare uidetur: confirmat:
iratus enim loquitur: num¬
płm enim se ꝓbat: quia mis¬
sus est adgentes: dicente dño
adeum: Ego adgentes mit¬
tante. liberum aucẽ se ostendit.
qtua nullius aliquid concu¬
piuit: neq in adolatione do¬
cuit. Iħm autẽ dñm nr̃m ui¬
exemplũ illis replicat. qđ cũ
habuiss omnia inpotestate:
noluerit facere qđ illi licebat.
opus meũ uos estis indño:¬
ideo opus eius sunt. quia
ipse illos plantauit in dño:
annũ et sex menses euange¬
lizans eis uerbtm dñi Et¬

Expanded text:
obsint fratri. Quantum enim mali obsint fratri. Quantum enim mali est per illicita non delinquere, et per ea quae concessa sunt, offendere; ut Lex servetur in illicitis, et in licitis non custodiatur, dum inconsiderate eduntur? Lex enim sic permisit quae concessit, ut modus tamen sit, quem custodiant. Uxorem certe licet habere, sed si fornicata fuerit, abjicienda est: ita et carnem licet edere, sed si idolis oblata fuerit, non sum liber? nonne Jesum negare videtur, confirmat; iratus enim loquitur. lum enim se probat, quia missus est ad gentes, dicente Domino ad eum: Ego ad gentes mittam te . Liberum autem se ostendit, quia nullius aliquid concupivit, neque in adulatione docuit. Jesum autem Dominum nexemplum illis replicat, quod cum habuisset omnia in potestate, noluerit facere, quod illi licebat, opus meum vos estis inIdeo opus sunt quia ipse illos plantavit in Domino, annum et sex menses evangelizans eis verbum Dei. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. Peribit infirmus
siedat contia unius dei fiden
de sacrificatis: quȩ quiden
quasi irascentis tierba stint ei
ostendentis. quid mali possit
parere scientia: si nonfuerit
tẽperata acaritate: Intua si¬
entia:. idẽ tua ꝑicia illũ occi¬
dit: quando ate fieri uidet a
ille aliter intelligit: Et tuens
occasio mortis frĩs. quẽ xp̃s
ut redimeret. crucifigise ꝑ¬
misit: dc ꝑhoc aliquando al
scientia dissimulandum do¬
cet. caritatis causa: quia sine
dubio plus est salus fratris
quamcib. Quialicet qui¬
dem. s non expedit: hoc ertt
cognouisse. sicut oporcet sent
Sic autem peccantes infr̃s.
et ꝑcutientes conscientiam
eorũ infirmã: in xp̃opeccats
uando eñi caritatis none mu¬
li st̃. qua xp̃s nos liberauit.
hilege est. in lege dr̃ peccare.
aechii qui sub xp̃o sunt. in
sopeccare dicuntur. Qua
s̃ siesca scandalirat fratiẽ
candalizem: Intantũ cari¬
taristudendum docet: ut li¬
ota ꝓ illicitis habeantur. ne

Expanded text:
tuus? Peribit infirmus, si edat contra unius Dei fidem de sacrificatis: quod quidem quasi irascentis verba sunt, et ostendentis quid mali possit parere scientia, si non fuerit temperata a charitate. In tua scientia: id est, tua peritia illum occidit; quando a te fieri videt, quod ille aliter intelligit. Et tu eris occasio mortis fratri, quem Christus ut redimeret, crucifigi se permisit. Ac per hoc aliquando ab scientia dissimulandum docet charitatis causa; quia sine dubio plus est salus fratris, quam cibus: quia licet quidem, sed non expedit. Hoc erit cognovisse, sicut oportet scire. Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam illorum infirmam, in Christo peccatis. Quando enim charitatis non aemuli sunt, qua Christus nos liberavit, sub Lege est, in Lege dicitur peccare; ita et ii qui sub Christo sunt, in Christo peccare dicuntur. Propter quod si esca scandalizat fratrem candalizem. In tantum charitati studendum docet, ut licita pro illicitis habeantur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tem Quam potestatẽ se dic̃
non usum: nisi quam habe¬
bat ineos adño acceptam.
ut eorum carnalia meteret
adtictum uite huius. quȩ
icarne agitur: Cuiꝰ pote¬
statis participes erant ȩtiam
alii.qui non eis pͥmo euange¬
lium ad nuntiauerant: sed ad
eorum ecłam. idipsum predi¬
cantes postea uenerant. Sed
omĩa sustinemus. ne quod of¬
fendiculum demus euangelio
xp̃i. Hoc est famem et sitim.
et nuditatẽ. libentissime tole¬
ramus:ne ꝑnos aduersariis.
occasione accepta deuorantib
offendatis: aut̃ ne cui p̃dicatio
nr̃a inaliquo rep̃hensibilis
ne maccilata: Ostendit enim
suptus ideo se nolle cũliceret
accipere: ne uigor euangelice
auctoritatis corpesceret:. pse¬
do apłi enim peccantib blan¬
diebantur: uolentes accipere:
ita ut non sibi uiderent᷑ pec¬
care illis subiecti. s qm̃ hec
res contra euanglicam erat
quentes: ne inillorũ numero
inueniretur Ut eñĩ regtile
xp̃iane uigor maneret. lici¬
ta fecit inlicita: quia illi ꝑ

Expanded text:
ti. qua potestate se dicit non usum, nisi quam habebat in eos a domino acceptam, ut eorum carnalia meteret ad uictum uitae huius, quae in carne agitur? cuius potestatis participes erant etiam alii, qui non eis primo euangelium adnuntiauerunt, sed ad eorum ecclesiam id ipsum praedicantes postea uenerunt. idomnia sustinemus, ne quod offendiculum demus Evangelio Christi. Hoc est, famem et sitim, et nuditatem libentissime toleramus: ne per nos adversariis occasione accepta devorantibus offendatis. Aut ne cui praedicatio nostra in aliquo reprehensibilis nsum; ostendit enim sumptus ideo se nolle, cum liceret, accipere, ne vigor evangelicae auctoritatis torpesceret. Pseudoapostoli enim peccantibus blandiebantur, volentes accipere; ita ut non sibi viderentur peccare illis subjecti: sed quoniam haec res contra evangelicam erat ne in illorum numero inveniatur. Ut enim regulae christianae jus maneret, licita illicita fecit; quia illi per
Abbreviated transcription (Latin):
homines estis. et sodm hominẽ
ambulatis: Quid tã humanũ.
quã de occultis hominũ ñ recte
sentire: ut homo credat bonũ.
quẽ nescit bonũ. et iterum
opimone non certa credat ma¬
lum.quẽ non ꝓbauit malum:
et ante tempus iudicet. quod
nescit. Sunt et humanȩ tẽpta¬
tiones: cũ bonoquisq animo.
scđm humanã tam̃ fragilitatẽ
inaliquo consilio labitur. aut
irritat᷑ infratre. studio corrigen¬
di: Paulo tam̃ ampliꝰ quã xp̃i¬
anatranquillitas postulat.¬
humanũ quidem est. incorde
tẽptationẽ ꝑpeti: de monicũ
uͦ est. tẽptationis certamine
et inoꝑatione suꝑari. Fide

Expanded text:
homines estis, et secundum hominem homines estis, et secundum hominem ambulatis? Quid tam humanum, quam de occultis hominum non recte sentire? ut homo credat bonum, quem nescit malum, et iterum opilum, quem non probavit malum, et ante tempus judicet quod nescit. Sunt etiam humanae tentationes, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur; aut irritatur in fratre studio corrigendi, paulo tamen amplius quam christiana tranquillitas postulat.Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, diabolicum vero est in tentationis certamine, et in operatione fatigari. Impe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt autem adcorreptionem
nrãm. inquos fines scłorum
de uenerunt: Emes scłorum
nos sumus:quia tunc heo ideo
facta noscuntur eirca retribu¬
tionem illorũ. ut nobis essent
exemplo.qui postremo scło fui¬
turi eramus infide xp̃i. ꝓutili¬
tate enim nr̃a gestasunt: ut
siterrore horumindeitimore
manserimꝰ. gloriã illis ꝓmissã
accipiamus. Sicominꝰ gemi¬
nabitur nobis pena illorum:
quia maior notitia legis.plus
facit reum. Itaq quise existi¬
mat stare: uideat necadat.
Hoc adeos loquitur qui p̃sti¬
mentes desua scientia.quali¬
citum est omĩa edere: infirmis
fr̃ib scandalo erant: et puta¬
ctrina pseudo apłorũ. unde
de teriorauerant: et iudicabãt
apłm. cum ipsi essent rei. Su¬
ꝑbiam gͦ eorum amputat᷑. ne
ꝑ hanc cẽptent᷑: sicut iudei
tẽptati sunt et perierunt:
Temptatiotios non adp̃hen¬
dat. nisi humana Huma
na tẽptatioẽ: arbitrii uana
p̃stimptio. uel sicut ipse su¬
ꝑtus dixit: cum eñi sit int̃
uos zeltis et emulatio: nonne

Expanded text:
sunt vero ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt. Fines saeculorum nos sumus; quia tunc haec ideo facta noscuntur circa retributionem illorum, ut nobis essent exemplo, qui postremo saeculo futuri eramus in fide Christi. Pro utilitate enim nostra gesta sunt, ut si terrore horum in Dei timore manserimus, gloriam illis promissam accipiamus: si quominus, geminabitur nobis poena illorum; quia major notitia legis plus facit reum. Propterea et qui se putat stare, videat ne cadat. Hoc ad eos loquitur, qui praesumentes de scientia, qua licitum est omnia edere, infirmis fratribus scandalo erant: et putctrina pseudoapostolorum, deterioraverant; et judicabant Apostolum, cum ipsi essent rei. Superbiam ergo amputat, ne per hanc tententur, sicut Judaei tentati sunt, et perierunt. Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Ana tentatio est arbitrii vana praesumptio, vel sicut ipse superius dixit: Cum enim sit inter vos zelus, et aemulatio, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quisquis putat non
circumirent. quocumq euã¬
geliũ p̃dicabant. ut eisde
sua substantia necessaria.
ministrarent: euangłium
audiant. et cognoscant. quẽ¬
admodũ hoc ipsius dñi ex¬
emplo faciebant. Mulieres¬
enim desiderio doctrine do¬
minicȩ et cupi de uirtutũ.
sequiebantur apłos. ministran¬
tes eis. et sũptus et seruitia
ideo addidit et cȩphas. quia
cum primus eẽt inter apłos.
non refutabat sumptus ob¬
latos. cephas ipse est simon
petrus: Non illos iudicat: s
qtua illi fideliorib p̃dicabat̃:
liberius panem cotidianum
accipiebant. Aut solus ego
et barnabas non habemus
potestatem hoc oꝑandi: Hoc
est habemus potestatẽ oꝑan¬
di. s nolumus ꝓ accipiendi
tamen. operandi ait: ut ho¬
nestius loqueretur:. Omnes¬
etiangeliste et ministri u̾bi
di habebant potestatẽ a dño
acceptam. ut non operarent᷑
manib suis s exeuangelio
titierent. operantes tantum¬
modo spiritalia: tt p̃dicatio¬

Expanded text:
Quod quisquis putat non Quod quisquis putat non circumirent, quacumque euangelium praedicabant, ut eis de sua substantia necessaria ministrarent, euangelium audiant et cognoscant, quemadmodum hoc ipsius domini exemplo faciebant. enim desiderio doctrinae Dominicae, et cupidae virtutum sequebantur apostolos, ministrantes eis et sumptus et servitiaIdeo addidit: Et Cephas; quia cum primus esset inter apostolos, non refutabat sumptus oblatos. Cephas ipse est Simon Petruquia illi fidelioribus praedicabant, liberius panem quotidianum accipiebant, quet Barnabas non habemus potestatem haec operandi? Hoc est, habemus potestatem operandi, sed nolumus. Pro accipiendi tamen operandi ait, ut honestius loqueretur. Eeuangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
sibi licere. quodceteris apłis:
Idest ut non operetur mani
dñs eis constictuut:. quod incon¬
sequentib aꝑtissime demon¬
strauit: Ad hoc eñi et fideles
mulieres habentes terrenã
substantiam. wbant cumeis.
et ministrabant de substan¬
tia sua: ut nullius indigeret̃
horum que ad necessaria uite
huius ꝑtinent: quod beatus
postol licere quidem sibi de¬
onstrat. sicut et ceteri apli
sibant: s eam potestatem
suti noluisse postea cõmemo¬
Q hoc quidam non intelle¬
gntes. non sororẽ mulierem
uim ille diceret. Numquid
uonhabemts potestatem
soroem iulierẽ oircũ ducen¬
di. s tixorẽ interp̃tati sunt.
fefellit eos uerbi greci ambi¬
guitas: quod et uxor et muli¬
er eodem uerbo grece dicitur:
Quãquam hoc ita posuerit
apłs. ut falli non debuerint.
quia neq mulierem tantũ¬
modo ait. s sororem mulierẽ:
neq duicendi. s circum du¬
cendi: ueruntamen alios
interp̃tes non fefellit hec
ambiguitas: et mulierem.
nonuxorẽ int̃p̃tati sunt.

Expanded text:
sibi licere quod caeteris apostolis, id est, ut non operetur manibus Dominus eis constituit. Quod in consequentibus apertissime demonstravit. Ad hoc enim fideles mulieres, habentes terrenam substantiam, ibant cum eis et ministrabant eistia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae huius pertinent. quod beatus Paulus licere quidem sibi demonstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegentes non \'sororem mulierem\', cum ille diceret: numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi? sed 'uxorem\' interpretati sunt. fefellit eos uerbi graeci ambiguitas, quod et uxor et mulier eodem uerbo graece dicitur, quamquam hoc ita posuerit apostolus, ut falli non debuerint, quia neque "mulierem" tantummodo ait, sed \'sororem mulierem\' neque <ducendi\', sed ccil\'cumducendi\'. uerumtamen alios interpretes non fefellit haec ambiguitas et cmuliel\'em, non \'uxorem\' interpretati sunt.\'
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quam dedit dominus
eis quos ad p̾dicandũ regnũ
cȩlortim misit. dicens. ea que
abipsis sunt manducate. dig¬
nus est enim oꝑarius mercede
sua: et se ipsum ꝓponens ad
eiusdem potestatis exemplũ.
cui fidelissime mulieres talia
necessaria de suis facultatib
euangelistis et ministris dei
tanquam militib aplebib
dei. tanquam aꝓuincialib
deberet᷑: ut siquis eo quos
deberet᷑ ut inollet. de sius¬
ꝑmissa: ut quisquis utiuellet.
eo uteretur quod sibi liceret
eadem dñi constitutione:Si
quis audemuti nollet. non
contra iussũ faceret: s de suo
tiersatus in euangło. in quo
et debitam mercedem nollec

Expanded text:
nisi quam dedit dominus eis, quos ad praedicandum regnum caelorum misit dicens: ea quae ab ipsis sunt manducate; dignus est enim operarius mercede sua, et se ipsum proponens ad eiusdem potestatis exemplum, cui fidelissimae mulieres talia necessaria de suis facultatibus evangelistis et ministris Dei tanquam militibus, a plebibus Dei tanquam provincialibus deberetur; ut si quis eo quod sibi deberetur, uti nollet, sipermissa; ut quisquis uti uellet, eo uteretur, quod sibi liceret ex domini constitutione; si quis autem uti nollet, non contra iussum faceret, sed de suouersatus in euangelio, in quo et debitam mercedem nollet
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti apostole: quod si dis¬
cesserit manere innuptam:
licet nediscedere:an non licet:
sinon licet:cur p̃cipis disce¬
denti. ut maneat innupta.
siauitẽ licet: ꝓfecto ẽ. aliqua
causa qualiceat. Hec autẽ
inquisita non inuenitur:
nisi quam solam saluator
excepit: idest causa fornca¬
cionis: de ꝑhoc non p̃cepit
apłs mulierem. si discesseric
manere innuptam: nisi que
illa causa discedit auiro:
qua sola ei licicũ est discede¬
re auiro. Ubi enim dicicur.
p̃cipio non discerlere: quod
si discesserit manere innup¬
tam: absit ut contra hoc p̃¬
ceptum faciat. quȩ sic disce¬
dit ut innupta ꝑmaneat.¬
nisi ergo illa intelligatur
cui licet discedere: non auc̃
licet.nisiuiro fornicante:
quomodo iubetur innupta
si discesserit ꝑmanere: Quis
est qui dicat. si discesserit
mulier auiro non forncan¬
te. innupta ꝑmaneat: cũ
ei nisi auiro fornicante dis¬
cedere omino non liceat:¬

Expanded text:
dixisti, Apostole, quod si discesserit, manere innuptam? Licetne discedere, an non licet? Si non licet, cur praecipis discedenti ut maneat innupta? Si autem licet, profecto est aliqua causa qua liceat. Haec autem inquisita non invenitur, nisi quam solam Salvator excepit, id est, causa fornicationis. Ac per hoc non praecepit Apostolus mulierem, si discesserit, manere innuptam, nisi quae illa causa discedit a viro, qua sola ei licitum est discedere a viro. Ubi enim dicitur, Praecipio non discedere; quod si discesserit, manere innuptam; absit ut contra hoc praeceptum faciat, quae sic discedit ut innupta nisi ergo illa intellegatur, cui licet discedere — non autem licet nisi uiro fornicante — quomodo iubetur innupta, si discesserit, permanere? quis est, qui dicat: si discesserit mulier a uiro non fornicante, innupta permaneat. cum ei nisi a uiro fornicante discedere omnino non liceat
Abbreviated transcription (Latin):
s tanquam non gaudeat: qui
sic de temporalib bonis hila¬
rescit: ut tamen semꝑ ꝑpetua
tormenta consideret: Et in
hoc quodmentem gaudio
stibleuat. hanc continuo. pon¬
dere ꝓuidi timoris p̃mat:¬

Expanded text:
 tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret: et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscatur. uerum etiã amit¬
est. admeliora se etiã id elaborare:
at ad ꝓmissionẽ dignꝰ oceurrat.
ntine istud exempli terrore con¬
stringit ac suadet iudeos: tunc
simile dicit donũ dei et gratiã
sortitos sic̃ et nos: Et quia indi¬
ligentes et dubitantes de dei ꝓ¬
uisione fuerunt. ꝓstratos ẽẽ
indeserto: tt ideo semet ipsum
affligere se ostenderet. ne in
illorum numero intieniretur:
inde elaborandũ. ae stu imi¬
tatores existerent. Hec autẽ

Expanded text:
adipiscatur, verum etiam amitadipiscatur, verum etiam amit hortatus est ad meliora, se etiam dicit id elaborare, ut ad promissionem dignus occurrat; nunc ut istud exempli terrore constringat ac suadeat, Judaeos tunc simili modo dicit donum Dei et gratiam sortitos, sicut et nos: et quia 144 indiligentes et dubitantes de Dei promissione fuerunt, prostratos esse in deserto; ut ideo semetipsum affligere se ostenderet, ne in illorum numero inveniretur: proinde elaborandum, ut sui imitatores existerent. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
luierunt: Qu̾air ergo non et
uubes xp̃s et columnai qui rect
e firmus. et fulciens infirmi¬
tatem nrãm ꝑ nocte lucens. ꝑ
diem nonlucens:ut qui non
uident uideant. et qui uident
cecifiant: Rubet et mare ru¬
brum. baptismum utiq xp̃i
ainguine consecratũ. hostes se¬
quentes atergo. moriuntur
racata p̃terita: Queit᷑ popłs
ꝗdesertum: baptirati om̃s ñ¬
dtim ꝑfruentes ꝓmissa patͥa.
s qd non uident sperando. et
ꝑpacientiam expectando. tan¬
quam indesercos t̃ Et illic labo¬
riose et ꝑiculosȩ tẽptationes. ne
reuertantur corde inegyptum:
nec ibi tam̃ xp̃s deserit: nam
e illa colũna ñ recedit. et ama¬
reaquȩ ligno dulcescunt: quia
inmici popłi signo erucis xp̃i
honorificato. mansuescunt.¬
Sed non inplurib eorũ bene pla¬
citum est deo Ideo hoc dixit.
quia acceptũ beneficium non in¬
tellexertint. Nam postrati sunt
indesertõ Dignum est. ut qui
magna consecutus. in partus
diffidens est: non sobũ hec non

Expanded text:
fulserunt. cur ergo non et nubes Christus et columna, quia rectus et firmus et fulciens infirmitatem nostram, per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non uident. uideant, et qui uident, caeci fiant? rubet et mare rubrum: baptismus utique Christi sanguine consecratus. hostes sequentes a tergo moriuntur: peccata praeterita. Ducitur populus per desertum: baptizati omnes nondum perfruentes promissa patria, sed quod non uident sperando et per patientiam expectando tamquam in deserto sunt; et illic laboriosae et periculosae temptationes, ne reuertantur corde in Aegyptum. nec ibi tamen Christus deserit; nam et illa columna non recedit. et amarae aquae ligno dulcescunt, quia inimici populi signo crucis Christi honorificato mansuescuntSed non in pluribus eorum bene sensit Deus. Ideo hoc dixit, quia acceptum beneficium non intellexerunt. Prostrati enim sunt in deserto . Dignum est, ut qui magna consecutus, in parvis diffidens est; non solum haec non
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ suã. mundialicura
et sollicitudine occupantes
hos se addeioꝑa agenda
qla epła dicit: Habentes
an deuotione obsequi de¬
herant celestib p̃ceptis. o¬
sttndens et docens quo com¬
rendio citius iturad deum.
la qui ꝓpter dm̃ ꝓmerendũ
augo manere uult:sciens
quale p̃mitim possit acciꝑe
quia licito tẽperat ut melior
fat. simcl omĩa impedim̃ta
carnis sꝑnit: non nescius hec
ĩ. quȩ gressum currentis ue¬
Siqtus autẽ turpem seuideri
estimat suꝑuirginẽ suam
qnodsit suꝑ adulta: et ita o¬
portet fieri: quod uult faciat:
nonpeccat sinubat. Propt̃
quod suꝑius uirginitatem
tenendam et continentiam.
readdita ratione hortatus est.¬
ita ut pene ad cõparationem
arum conugia inutilia et
abicienda uideantur: Nunc
ne nuptias negare putaret᷑:
non peccare turginem si nu
liqua indesiderio nuptiarum
est. iam matura adusum: me¬
lius ẽẽ. ut scd̃m concessã legẽ
plulice nubat: quam occulte¬

Expanded text:
sationem suam mundiali cura sationem suam mundiali cura et sollicitudine occupantes, pigros se ad Dei opera agendaepistola dicit: Habentes mira devotione obsequi desiderant coelestibus praeceptis, ostendens et docens quo compendio citius itur ad Deum; quia qui propter Deum promerendum virgo manere vult, sciens quale praemium possit accipere, qui a licito temperat, 138 ut melior fiat; simul omnia impedimenta carnis spernit, non nescius haec esse, quae gressum currentis vesi quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita opornon peccat, si nubat. Quoniam superius ita virginitatem tenendam et continentiam, reddita ratione, hortatus est; ut pene ad comparationem earum conjugia inutilia et abjicienda videantur: nunc ne nuptias negare putaretur, non peccare virginem, si nubliqua in desiderio nuptiarum est, jam matura ad usum, melius esse, ut secundum concessam legem publice nubat, quam occulte
Abbreviated transcription (Latin):
urãm dico: non ut laqueum
tiobis iniciã. sedadid qđ ho¬
nestum est: et qdđ facultatem
p̃beat. sine inpedim̃to deum
suetudinem temporalis tiu
ideo post rationem redlita
hortatur affectum caritati
simpliciter. hoc utilius hoc
honestius ẽẽ quod dicit:
honestum est.quia sẽm̃est
et mundum: Utile ueroqͥa
dignum est aptid dm̃ et leue
in scło: Quid ergo dicimus:
si uirgines de deo cogitant.
et iunctȩ et turis de mundo
quȩ spes reliquitur nubenti¬
b apud dm̃: Si eñĩ ita est.
dubitm est de salute earum
Nam uidemus uirgines de
scło cogitare: et matrimonio
iunctas. dominicis studere
operib: his uirginib non
imputabitur scĩmoniũ adeo
ethis matrimoniis.erit mer¬
ces apud dm̃: Quia cũ obli¬
gate essent terrenis et carns
nexib operam dedertnt. ut
infuturum aliquid immor¬
talis p̃mii mererentur Iilis
autẽ non solum ĩputabit᷑
uirginitas: sed et pene subi¬
cienter: Qui scib tegmine
melioris spei uitã et conuer¬

Expanded text:
vestram dico non ut laqueum vestram dico non ut laqueum vobis iniciam sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento Dominum suetudinem temporalis usus; ideo post rationem redditam, hortatur affectu charitatis simpliciter hoc utilius, hoc honestius esse quod dicit. Honestum est, quia sanctum et mundum: utile vero, quia dignius est apud Deum, et leve in saeculo. Quid ergo dicemus? Si virgines de Deo cogitant, et junctae viris de mundo, quae spes relinquitur nubentibus apud Deum? Si enim ita est, dubium est de salute eorum: nam videmus virgines de saeculo cogitare, et matrimonio junctas Dominicis studere operibus. His virginibus non imputabitur sanctimonium a Deo, et his matrimoniis erit merces apud Deum; quia cum obligati essent terrenis et carnis nexibus, operam dederunt, ut in futurum aliquid immortalis praemii mererentur. Illis autem non solum non imputabitur virginitas, sed et poenae subjicientur, qui sub tegmine melioris spei vitam et conver
Abbreviated transcription (Latin):
Non utiq ait. cogitat ea que
securitatis st̃ in hoc scło. ut
sine grauiorib molestiis tẽ¬
pus transigat: Neq ad hoc
diuisã dic̃ innuptã et uirgi¬
nẽ abea que nupta est.Idẽ.
distinctam atq discretam.
ut innupta in hac uita secu¬
ra sit ꝓpter tẽporales mo¬
lestias euicandas. Quib
nupta non caret: s cogitat
inquit que sunt dñi ut sit¬
spe cȩlestium mariti et fi¬
liorum sollicitudinẽ non
stiscipit: de dño cogitẽt: qͦ¬
modo ꝓpositum deo deuotũ
custodiat: si tamen in corpo¬
re mundo.animus terrena
abiciens. cȩlestib studeat:
animus ẽ enĩ: qui aut sc̃ificat.
aut polluit corpꝰ. Quid enĩ
ꝓdest corpus mundũ habere
et animam pollutã: Cũ me¬
rido anime aut honorat᷑ cor¬
pus. aut dampnatur: Quiȩ
autem nupta est:cogitat que
sunt mundi: qtomͦ placeat
uiro Lege em̃i maritali con¬
strictam. sollicita est quomͦ
impleat ius maritalis officii:
subdita mundanis necessi¬
tatib: Porro hoc ad utilitatẽ

Expanded text:
Non utique ait, Cogitat ea quae securitatis sunt in hoc saeculo, ut sine gravioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc divisam dicit innuptam et virginem ab ea quae nupta est, id est distinctam atque dut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias euitandas, quibus nupta non caret, sed, cogitat, inquit, quae sunt dominispe coelestium, mariti et filiorum sollicitudinem non suscipit, de Domino cogitat, quomodo propositum Deo devotum custodiat, si tamen in corpore mundo animus terrena abjiciens, coelestibus studeat. Animus est enim, qui aut sanctificat, aut polluit corpus. Quid enim prodest corpus mundum habere, et animam pollutam; cum merito animae aut honoratur corpus, aut damnatur: Quae vero nupta est, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat viro. Lege enim maritali constricta, sollicita est quomodo impleat jus maritalis officii, subdita mundanis necessit viro porro hoc ad utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
non in om̃ib ẽ scientia.: ides
non om̃s norunt credentes
mysterium dei unius. Ideo
quidam putant ex his quira¬
dunt. aliquid numinis in
Deplebe enim aliqui cumue
neratione ad huc simulacri.
manducabant de sacrificatis.
quasi aliqua eẽt illic ditum¬

Expanded text:
non in omnibus est scientia. Id est, non omnes norunt credentes mysterium Dei unius; ideo quidam putant ex iis qui credunt aliquid numinis in De plebe enim aliqui adhuc cum veneratione simulacri manducabant de sacrificatis, quasi aliqua esset illic di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad carnem suam reuocet.
ec tudeat se uurginitatẽ serua¬
re non posse: nubat. ne forn¬
cando turpis appareat. Nã
tatem aut̃ habens sue uolun¬
tatis:et hoc iudicauit incorde¬
suo seruare turginem suã.
bene faciat. Hoc dicit. Ut
qui uirginem habet. euii ani¬
mus adnciptias non est: ser¬
tiet illam: nec illi ingerat fo¬
mitem nuptiarum: quam
uidet nubendi uoluntatem
non habere: Beneficia eñi
git. melius facit: Bene facit:
facit. quia et apud dm̃ illi me
ritum col locat: et ascłi solli¬
citudine illam liberat. Matri¬
monium igitur et uirgitatẽ
laudauit. s uirginitatẽ ma¬
trimonio p̃tclit. dicens Qui
matrimonio uirginẽ suam
iungit. bene facit et qui non
dominica. hec apłica. hec uera.
hec sana doctrina est. sic elige¬
re dona maiora.neminora
dampnentur: Melior est in
scriptura dei ueritas dei. quã
incuiusquam mente aut car¬
ne turginitas hominis: Q
castum est. sic ametur: ut
quod uerũ est. non negetur:¬

Expanded text:
hoc ad carnem suam revocet, et videat se virginitatem servare non posse, nubat, ne fornicando turpis appareat. Et tatem autem habet de sua voluntate, et hoc decrevit in suo corde, servare virginem suam, bene facit. Hoc dicit, ut qui virginem habet, cui animus ad nuptias non est, servet illam: nec illi ingerat fomitem nuptiarum, quam videt nubendi voluntatem non habere. Beneficia si pram, bene facit. Bene facit, facit, quia et apud Dritum collocat, et a saeculi sollicitudine illam liberat. monium igitur et virginitatem Paulus laudavit, sed virginitatem matrimonio praetulit, dicens: Qui matrimonio virginem suam jungit, bene facit; qui autem non domi- nica, haec apostolica, haec uera, haec sana doctrina est, sic eligere dona maiora, ne minora damnentur. melior est in scriptura dei ueritas dei quam in cuiusquam mente aut carne uirginitas hominis. quod castum est sic ametur, ut quod uerum est non negetur
Abbreviated transcription (Latin):
lubens maritũ: si possit cu¬
itdire ⁊tistitiam: et tantũ
ypter filios maritũ cognoscit.
beatior tudua: quia magis
laborat quam nupta: Et
habet mercedem castitatis.
et orare cotidie libera consci¬
entia potest. Uirgo beatissi¬
ma: qtiia conpendio solabore.
ad grande p̃mium poterit
silium tanqtiã humanum
non diuinum contẽpnendũ
putaret: adiecit Puto aut̃e.¬
quod et ego sp̃m dei habeã¬
Idest nolite putare: quia ex
me hoc ipstim sit.quod dico:
Sp̃s dei inme loquitur: quẽ
inde intelli gendum est etiã
ipsa quȩ non adño itibentur.
s ascõ eius famulo utiliter
te suaderi: Absit enim ut quis¬
qtiam cacholicus dixerit.
qtiando suadet sp̃s sc̃s. non
dñm suadere cum et ipse dñs
sit: et inseparabilia si t̾ oꝑa
trinitatis: hic puto non du
bietatem significat. s incre¬
quȩ idolis sacrificantur. Et
dehis illi scripserant. sictit
et destiꝑiorib: quia mandu¬
cabant intemplis dicentes
Om̃is creatura dei bona: et

Expanded text:
habens maritum, si possit custodire justitiam, et tantum propter filios maritum cognoscit: beatior vidua, quia magis laborat quam nupta, et habet mercedem castitatis, et orare quotidie libera conscientia potest. Virgo beatissima, quia compendioso labore ad grande praemium poterit silium tamquam humanum et non diuinum contemnendum putaret. adiecit: puto autem, et ego spiritum dei habem. Nolite putare quia ex me hoc ipsum sit quod dico: Spiritus Dei in me loquitur, quem inde intellegendum est etiam ipsa, quae non a domino iubentur, sed a sancto eius famulo utiliter te suaderi. absit enim, ut quisquam catholicus dixerit. quando suadet spiritus sanctus, non dominum suadere, cum et ipse dominus sit et inseparabilia sint opera trinitatis. bietatem significat. Cquae idolis sacrificantur. Et de his illi scripserant, sicut et de superioribus, quia manducabant in templis, dicentes, Omnis creatura Dei bona, et