comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lx. fortes ambiũt exfortissintis isrł: om̃s tenentes gladios & ad bella doctissi¬
mi. Quia & p̃sentẽ ȩccłiȩ quietẽ. ac pacem p̾dicatores scĩ contra hereticorũ tuen¬
tur incursus: et int̾nã celestis patͥe requie ꝑfectiores quiq fira intencione saeu¬
lantur. Bene aut̃ i it᷑rando ad iungitur: exfortissimis isrl. Isrł quippe uir iudeis
din int̾ptatur. Omnes qiidẽ qui ad d̾tatnȩ uisionis gaudia tendunt. recte isrł nomire
censentur. S forcissimi ineis sunt: utiq illi qui siie celestis dono speculationis sublimõ¬
cur. seu p̃dicationis minist̾ium rice ꝑagendũ fascipiunt. Qui et apce sexagenariosi
numero designati. qttia tales nimirũ de nariũ ȩtnȩ teͥbutionis ꝓꝑfec̾tione bone
oꝑationis expectant. sñis tenentes gladios & ad bella doctissum. Illos tenentes

Expanded text:
sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Isrsexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Isrmi . » Quia et praesentem Ecclesiae quietem ac pacem praedicatores sancti contra haereticorum tuentur incursus, et internam coelestis patriae requiem perfectiores quique fixa intentione speculantur. Bene autem iterando adjungitur: « Ex fortissimis Israel. » Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Omnes quidem, qui ad divinae visionis gaudia tendunt recte Israel nomine censentur. Sed fortissimi in eis sunt utrique illi, qui sive coelestis dono speculationis sublimantur, seu praedicationis ministerium rite peragendum suscipiunt. Qui et apte sexagenario sunt numero designati, quia tales nimirum denarium aeternae retributionis pro perfectione bonae operationis exspectant. « Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi. » Illos tenentes
Abbreviated transcription (Latin):
rege in libro paralipomenon plenius narratur: ubi hoc modo legitur. An¬
no autẽ .uͦ. regni roboam ascendit sesac rex egipti in iherłm quia pecca¬
uerant dñõ cũ mille ducentis currib & .lx. milib equitũ. Nec erat intne¬
ris uulgi quod uenerat cũ eo ex egipto. libies scilicet ꝙ togodite. & etiopes.
epitq ciuitates munitissimas inuida. ⁊uenit usq iherłm. Semeias aut̃
ꝓpha ingressus est adroboa & pͥncipes uida qui congregat fuerant iniherłm
figientes sa sac. dixitq ad eos. Nec dicit dñs. Uos reliqttistis me et ego reliqͥ
uidisset dñs quid humiliati ẽent factus ẽ sermo dñt adsemeiã dicets. Quia

Expanded text:
rege in libro Paralipomenon plenius narratur, ubi hoc modo legitur: « Anno autem quinto regni Roboam ascendit Sesac, rex Aegypti, in Jerusalem quia peccaverunt Domino cum mille ducentis curribus et sexaginta milibus equitum nec erat numerus vulgi quod venerat cum eo ex Aegypto Lybies scilicet et Trogoditae et Aethiopes cepitque civitates munitissimas in Iuda et venit usque Hierusalem Semeias autem propheta ingressus est ad Roboam et principes Iuda qui congregati fuerant in Hierusalem fugientes Sesac dixitque ad eos haec dicit Dominus vos reliquistis me et ego reliqui vidisset Dominus quod humiliati essent factus est sermo Domini ad Semeiam dicens
Abbreviated transcription (Latin):
nominari possunt: qui latã et spatiosã uiã gradientes. ꝑ quã multi uadicnt
ad moitẽ. angustam uiã quȩ paucoꝵ ẽ. & ad ȩt̾nã uitã duciᷤ ingredi de tractant
Relictoq sc̃oꝵ patrũ consilio. quoꝵ dicta & erempla ad celsitudinẽ tenduit
ꝑfectionis eligunt iuuenũ ob temꝑare p̃ceptis.hoc ẽ eoꝵ qͥ uiuenilib dea¬
mũ auaricie student. Et cecis ceci ducatũ p̃bentes. infoueã ꝑditionis pan
cadunt. Quib cõminat᷑ sapientia dei dicens. Ue tͥ t̾ra cuius rex ẽ puer.
suꝑ altare & thus iaciente. Ex clamauitq contra altare insermone

Expanded text:
gradientes, per quam multi vadunt ad mortem, angustam viam quae paucorum est, et ad aeternam vitam ducit , ingredi detrectant: relicto quesanctorum Patrum consilio, quorum dicta et exempla ad celsitudinem tendunt perfectionis, eligunt juvenum obtemperare praeceptis, hoc est, eorum qui juvenilibus desimum avaritiae student, et caeci caecis ducatum praebentes in foveam perditionis pariter cadunt . » Quibus comminatur sapientia Dei dicens : « Vae tibi terra cujus rex puer est, super altare, et thus jaciente. Et exclamavit contra altare in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
significare ptito. c̾aqũa imunitate illius areȩ. sicut in illo uno homine. bonos
intͥtico. malos inzitantis. xxxU¬
actũ ẽ igitur intempore illo ut iberoboam egrederet̃ de ierdm. & in¬
erat. scidit induodeqĩ partes & ait adieroboã. Tolle tibix scissuras. hec enĩ
dicit dñs ds ifrl̃. Ecce ego scindam regnũ de manu solomonis. & dabo tͥ.x.¬

Expanded text:
significare puto, tanquam in unitate illius areae. Sicut in illo uno homine bonos significare puto, tanquam in unitate illius areae. Sicut in illo uno homine bonos in tritico, malos in zizania. » Factum est igitur in tempore illo, ut Hieroboam egrederetur de Hierusalem, et inerat, scidit in duodecim partes, et ait ad Hieroboam: Tolle tibi decem scissuras, haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scindam regnum de manu Salomonis, et dabo t
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uehem̃t̃ arguit scã scͥptura atq condempnat. nichilq depenitentia
eiꝰ uel ineũ inulgentie dei commemorat. nec prorsus occurit quid saltem
boni malleoria significet: Hȩc est flenda subuersio. nisi forte dicat quid muli¬
eres alieingenas quarũ amore exarserat. significare eccłias degentib electas.
Posset hoc fortasse non absurde intelligi. si ille ꝓpt̾ salomonẽ desererent deos
suos. & colerent dm̃ eiꝰ. Cũ uͦ ipse ꝓpt̾ illas offendit dm̃ fuũ et coliet deos
earum ñ ẽ quid inde boni cotuectari possit. Nec camen nichil arbitror boni sig¬
nisicare. s malũ sicut deuxore filiabusq loth diximus. Apparet enĩ in ꝑsona
salonis mira ex cellentia: et mira submersio. Quod gͥ millo diu̾fis temporib
extitit. pͥus bonum & postius malũ. hoc in eccłia in isto adhuc scło simul uno
tempore ostenditur. Nam bona illius bonos ȩccłiȩ mala audẽ illius malos ȩcełiȩ.

Expanded text:
quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc forsuos, et colerent Deum ejus. Cum vero ipse propter illas offendit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona Salomonis mira excellentia et mira submersio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum et posterius malum; hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. Nam bona illius, bonos Ecclesiae: mala autem illius, malos Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
adetabnacula fua. Sed puto non aliud hic uelle intelligi. nisi quod expletis
dileb septem didicationis templi subsecuti sunt dies scenophegiȩ quȩ a.
decuno die mensis septimi secdm legẽ in cp̃abant. & indie uicesima sccla fin

Expanded text:
ad tabernacula sua, sed puto non aliud hic velle intelligi nisi quod expletis ad tabernacula sua, sed puto non aliud hic velle intelligi nisi quod expletis diebus septem dedicationis templi, subsecuti sunt dies scenopegiae, quae a decimo quinto die mensis septimi secundum legem inchoabantur, et in die vigesimo secundo fin
Abbreviated transcription (Latin):
ficare ꝑspicuũ est dafnẽ. de quo fonte supra dicta urbs aquis habund antissimis frui¬
tur. Inde inquit ꝑuement t̾mini contra orientẽ ad mare cenereth: id est ad stagnũ
tyberiadis. Mare autẽ dr cum habeat aquas dulces uixta idioã scripturarũ
qsue c̃ogoregationes aquarũ appellaut maria. Et tendent inquit usq iordanẽ.
& ultunt̃ cladentur mari. uel mortus uel ut alii putant lingua maris rtibͥ
incuius litore ahila posita est. Ixix¬
decim dieb p̃dicta festiuitas asalomone & filiis isrł celebraretur. ꝙ in
die octalia dimissus sit ppłs. intuendũ ẽ quomodo in uerbis dierum
& omĩs isrł cũ eo eccłia magna ualde ab introitui emath usq ad correntẽ egyp¬
ti fecitq die octaua. collectã eo quod dedicasset altare.uii. dieb ꝙ: sollempni¬
tatẽ celebrasset dieb. uii. Igitur uicesimo t̾cio m̃sis septimi. dimisit iplos

Expanded text:
picuum est significare Daphnim, de quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruipicuum est significare Daphnim, de quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruitur. Inde, inquit, perveniunt termini contra orientem ad mare Cenereth, id est, ad stagnum Tiberiadis. Mare autem dicitur cum habeat dulces aquas, juxta idioma Scripturarum, quae congregationes aquarum appellant maria. Et tendent, inquit, usque ad Jordanem, et ad ultimum claudentur mari Mortuo; vel, ut alii putant, lingua maris Rubri, in cujus littore Achila posita est. decim diebus praedicta festivitas a Salomone et filiis Israel celebraretur, et in die octava dimissus sit populus, intuendum est quomodo in Verbis Dierum  omnis Israel cum eo, Ecclesia magna valde ab introitu Emath usque ad torrentem Aegypti, fecitque die octavo collectam eo quod dedicasset altare septem diebus, et solemnitatem celebrasset diebus septem. Igitur vicesimo tertio mensis septimi dimisit populos
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Ibunoq inquit confinia usq ad sephrona. quam obrẽ hodie zephiũ oppidũ
ciliciȩ uocant. Quod autẽ sequit᷑ et uillã enan. ꝓ quo in ebreo scͥptũ ẽ aserenan. qtiod
int̾p̃tat᷑ atͥũ fontis. t̾minꝰ ẽ damasci. Uude dicit ierechiel. Et erit t̾mintis damasci ama¬
ruisq ad atͥũ enon. siue aserenan t̾minus damasci. & ab aquilone ad aqulone plaga
setemptrionalis. Inde metabuntur inquit fines contra orientalem plagã de utillã
enan sephama & de sephama descendunt t̾mim in rebla contra fontẽ. Inde ꝑue¬
nient contra orientẽ ad mare cenereth. & tendent usq ad iordanẽ. & ad ultrmã
salsissimo claudent᷑ mari. Afine gͦ septenitͥonalis plage hoc est atͥo enan. tendunt
sines usq sephama. quam ebrei aphanuam nominatir. Et de aphania descendt̃
t̾mu ii rebla. que nunc syriȩ uocatur antiochia. Et ut scias reblam hanc sig¬

Expanded text:
rius. « Ibuntque, inquit, confinia usque ad Sephrona. » Quamobrem hodie Zephium oppidum rius. « Ibuntque, inquit, confinia usque ad Sephrona. » Quamobrem hodie Zephium oppidum Ciliciae vocant. Quod autem sequitur: « Et villam Enan, » pro quo in Hebraeo scriptum est Aserenan, qinterpretatur atrium fontis, terminus est Damasci. Unde dicit Ezechiel: Et erit terminus a mari usque ad atrium Enan, sive Haser Enan, terminus Damasci, et ab Aquilone ad Aquilonem plaga Septentrionalis . Inde metabuntur, inquit, fines contra Orientalem plagam de villa Enan usque Sephama, et de Sephama descendent termini in Rebla contra fontem. Inde pervenient contra Orientem ad mare Chenereth, et tendent usque ad Jordanem, et ad ultimum Salfines usque ad Sephama, quam Hebraei Apamiam nommant. Et de Sephama descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc sig
Abbreviated transcription (Latin):
udetur. hoc est amar usq ad mare. atorrente tudelicet rinocorurȩ qui m mare in¬
fluit tsq ad eũ locũ ubi ẽ emath urbs sẏriȩ. cuiis in hac plaga & nomen ponit iere¬
chiel & plaga inquit maris mare magiũ. aconsinio ꝑdirectũ donec uenias emath q̃
nc̃ epy phania nominatur abantiocho crudelissimo tẏrannorũ nomine commuta
magno t̾inini incipient. ꝑuenientes tisq ad montẽ altissimum. a quo ueniens inemaht
usq adt̾minos sedada. ibuntq confinia usq sephrona & uillã enan. Hi erunt t̾mini
inparte aquilonis. Dicunt hebrei septeitoualẽ plagam inciꝑe amari magno. qd̃
palestinȩ phenicis & sẏriȩ quȩ appellat᷑ coele cilicieq p̃tͣndit litorib & ꝑ egiptũ tẽ¬
dit adłibiam. Quod aut̃ dicit ꝑuenientes t̾minos usq ad montẽ altissinũ. idẽst

Expanded text:
udetur , » hoc est, a mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocorurae, qui in mare inudetur , » hoc est, a mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocorurae, qui in mare influit, usque ad eum locum ubi est Emath, urbs Syriae, cujus in hac plaga et nomen ponit Ezechiel: « Et plaga, inquiens, maris mare magnum a confinio per directum, donec venias Emath , » quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutatmagno termini incipient pervenientes usque ad montem altissimum, a quo venies in Emath usque terminos Sedala. Ibuntque confinia usque Sephrona et villam Enan. Hi erunt termini in parte Aquilonis . » Dicunt Hebraei Septentrionalem plagam incipere a mari magno, quod Palestinae Phoenicis et Syriae, quae appellatur Coele, Ciliciaeque praetendit littoribus et per Aegyptum tendit ad Libyam. Quod autem dicit: « pervenientes terminos usque ad mont
Abbreviated transcription (Latin):
ierechielis. ĩta dr̃. Plaga autem australis meridiana athamar. usq ad aquas
quiod signisicat latissimam solitudine. sni. quȩ ẽ iuxta edom: & in mari
rubro t̾minũ circiuet. ꝑ ascensũ scorpionis & ꝑsenna & cades barnȩ ꝙ atã
siue iullam addar: & asemona ꝑueniet usq ad torrentẽ egipti. q uixta
urbẽ rinocoruram mari inflicit. Hhic ti tͥiimis plage australis inetpit adu¬
mar quȩ urbs in solitudine ẽ quam et salomoti mtris oꝑib extrurit. & hodie
palmira mincupatur. ebreo quoq sermone chamar dr̃. qdie in lingua nr̃a pal¬
mam sonat. usq ad aquas contradictionis cbades qua indeserto ẽẽ non dubiũ ẽ.
e torrens ingrediens mare magnũ hoc quod egipti. palestineq p̃tendic litorib. S eqͥt᷑
in libro numerorũ. Nlaga aute occidentalis amari magno incipiet. & ipso fine cla

Expanded text:
Ezechielis ita dicitur: « Plaga autem australis meridiana a Thamar, usque ad aquas Ezechielis ita dicitur: « Plaga autem australis meridiana a Thamar, usque ad aquas quod significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom. Et in mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpionis et Senna et Csive villam Adar et Asemona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rinocoluram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit et hodie Palmyra nuncupatur. Hebraeoque sermone Thamar dicitur quae in lingua nostra Palmam sonat, usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est, et torrens ingrediens mare magnum hoc quod Aegypti Palestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem Occident
Abbreviated transcription (Latin):
boram illa gente apłs ait. reliquie ꝓpt̾ electionẽ gre saluȩ facte suit. Hiero¬
boam ũ qui decem tͥb adomo dauid & atemplo dei separans adiclolatã
ꝑduxit. significat herecicos qui dissensionẽ amant. & unitatẽ fidei catholi¬
ce heresib sindunt. ac sic cultui malignorũ sp̃uũ sibi obsequentes tradunt.
Int̾p̃tatur autẽ hieroboam. diuuidicanis ppłm. Nam & heretici diuidicare ppłm u
dent᷑: cũ erroris sui sequacẽ faciunt. Eui rei bene conueniunt uerba ꝓpħiȩ
abiȩ filonitis qui missus est adhieroboã ita dicens. Tolle. x scissitras. Hȩc enĩ¬

Expanded text:
« Reliquiae propter electionem gratiae salvae factae sunt . » Jeroboam vero, qui decem tribus a domo David, et a templo Dei separans, ad idololatriam perduxit, significat haereticos, qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum sibi obsequentes tradunt. Interpretatur autem Jeroboam dijudicans populum. Nam et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciunt. Cui rei bene conveniunt verba prophetae Achiae Silonitis, qui missus est ad Jeroboam, ita dicens: « Tolle tibi dece
Abbreviated transcription (Latin):
caritate constrauit ꝓpt̾ filias ierłm ea uidelicet caritate qua ꝓ nobis passus
est. Maiorẽ enĩ hac caritatẽ nemo habet: quã ut animã suã ponat quis
do cõmendauit. tanto plures ad se redamandũ ac ꝓse paciendũ accendit. Et
duȩ manus hinc atq inde . tenentes sedile. Quid gͥ due manus tenentes sedile
salomonis significant. nͥ solatia duunȩ gr̃ȩ. que scãm ȩccłiam ad celeste regnũ
ꝓuehunt: Et hȩc apte ꝑbinariũ numerũ descripta sunt. qr in utroq cestam̃¬
to hoc p̾dicat᷑. hoc maxime com̃datur. qr ñ nisi ꝑdiuinũ aduitoriũ aliqtud bo¬
ni ꝑfici potest. Unde ipsa ueritas dicit. Sine me nichil potestis fac̾e. Et duo
leones. stabant uixca manus singulas. Quid ꝑleones. nisi patres utͥusq ces¬
tam̃ti fugͣant᷑. qui ꝑfortitudinẽ animi & sibi & aliis dominari bene didicert:
Duo gͦ leones iuxta manus stabant. ꝙ in lege & in euangłio sancti patres quioqͥd

Expanded text:
 nobis passus est. « Majorem enim hac charitate nemo habet, ut animam suam ponat quis do commendavit, tanto plures ad se redamandum ac pro se patiendum accendit. « Et duae manus hinc atque inde tenentes sedile. » Quid ergo duae manus tenentes sedile Salomonis significant, nisi solatia divinae gratiae, quae sanctam Ecclesiam ad coeleste regnum provehunt? Et haec apte per binarium numerum descripta sunt, quia in utroque testamento hoc praedicatur, hoc maxime commendatur. Quia non nisi per divinum adjutorium aliquid boni perfici potest . » Unde ipsa Veritas dicit: « Sine me nihil potestis facere . » « Et duo leones stabant juxta manus singulas. » Quid per leones nisi patres utriusque testamenti figurantur, qui per fortitudinem animi et sibi et aliis dominari bene didicerunt? « Duo ergo leones juxta manus stabant, » quia in lege et in Evangelio sancti patres quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
li stantes suꝑ sex gradus. hinc atq inde. Quid ꝑxii. leunculos. nisi p̾dicatoy
ordo qui apłicã doctͥnam sequit᷑. significat᷑. hi gͦ suꝑ sex gradus hinc atq
nide stant. quia bonorũ oꝑũ gressũs hinc et inde suis doctͥnis atq erem¬
plis munire certant: ne puis labor bene incipientũ in oꝑando uacillet
s rectitudine inꝓgressu uirtutũ fortit̾ conseruet. Quod aut̃ sequit᷑. ñ ẽ¬

Expanded text:
os, nisi praedicatorum ordo, qui apostolicam doctrinam sequitur, significatur? Hi ergo supra sex gradus hinc atque inde stant, quia bonorum operum gressus hinc et inde suis doctrinis atque exemplis munire certant, ne pius labor bene incipientium in operando vacillet, sed rectitudinem in progressu virtutum fortiter conservet. Quod autem subdit
Abbreviated transcription (Latin):
seruire quẽquã qr neminẽ cogit ritu gentili uiuere: neminẽ cerimonias uet̾is
legis temporib noui testamenti seruare. S uiros bellatores eẽ qui contra spi¬
ritales nequitias scuto fidei & gladio sp̃s dimicẽt. & inunstros suos ficri. hoc est spi¬
ritale obsequiũ inbonis oꝑib sibi p̾bere. & pͥncipes. & duces. scilicet ut bene sibi
pneipentur. et carnis lascuua domest. siue ut subditos sibi bene regant. & uise¬
nitam iusicie ducant. Quod autẽ seuit᷑ erant pͥncipes suꝑͣa salomiomis p̃positi¬
quagentiu e i iqqufae gtada. qui habebant subiectum ppłm & statiũs oꝑpib iꝑ¬
aebant quid signnicat insi quod hi qui spe sancti gra legs dm̃ scientia habe te me¬
ueneur. ⁊ psi et feri t nepsos et alios bene regere possint : Qumnquagedno g. de

Expanded text:
servire quempiam: quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris servire quempiam: quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare; sed viros bellatores esse, qui contra spiritales nequitias scuto fidei, et gladio spiritus dimicent, et ministros; suos fieri, hoc est spiritale obsequium in bonis operibus sibi praebere; et principes et duces scilicet, ut bene sibi principentur, et carnis lasciviam doment, sive ut subditos sibi bene regant, et in semita justitiae ducant. Quod autem sequitur: « Erant principes super omnia oquingenti quinquaginta, qui habebant subjectum populum, et statutis operibus imperabant, » quid significat, nisi quod hi qui Spiritus sancti gratia legis Domini scientiam habere merentur, et semetipsos et alios bene regere possunt? Quinquagesimo e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ isrł non constituit salomon seruire quẽquã. sed erant uiri bellatores et mim¬
stri eius. & pͥucipes. et duces. ꝙ ceꝙã. Iniũ sũ populũ qui non fuerunt defilus
isrł. fecit pacificus ur̃ tͥbutarios. cum eos qui non sunt in filiorũ num̃o. sed uiser¬
uili cõditione posici. inpotestate sua continet. & singulis utitur ad ꝓpͥũ scruitiũ.
Siue enim iudei. siue gentiles. siue heretici. in eius dñatione consistũt. quia ipse uni
uersorũ dñator ẽ. & eis utitur ad stiam uoluntatẽ. In cuius potestate untuersa st̃
posita: & ñ ẽ qui possit resistere uoluntati eus. Bales licet in multis ad u̾sent᷑
tamer frequẽt usib seruiuĩt eccłiȩ. cũ inp̾senti tempore necessaria tribuunt.
et dereb suis solatia p̾bent. De filiis aut̃ ifrl̃. hoc ẽ qui non ancille filti sunt
s libere quos ipse filiꝰ dei sanguine suo liberauit. non constituit salomon nr̃

Expanded text:
es et ministri ejus, et principes, et duces. » Universum populum, qui non fuerunt de filiis Israel, fecit Pacificus noster tributarios, cum eos, qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeretici, ejus dominatione consistunt, quam utilitatem, in cujus voluntatem universa sunt posita, et non est qui possit resistere voluntati ejus. Tales licet in multis adversentur, tamen frequenter usibus serviunt Ecclesiae, cum in praesenti tempore necessaria tribuunt, et de rebus suis solatia praebent. De filiis autem Israel, hoc est qui non ancillae filii sunt, sed liberae, quos ipse Filius Dei sanguine suo liberavit, non constituit Salomon noster
Abbreviated transcription (Latin):
struitatẽ celebrem fecit ꝙ omnis isrł cũ eo mulcittido magna ab incͦitu einah
usq ad ruũ egypti coram dño dõ significat tnt̾nũ gaudiuĩ sc̃oꝵ. quos cũ rege
suo xp̃o uͦ uidelicet pacifico. ꝑpetualit̾ habent. Nec non ꝙ. loca ipsa quib t̾mm¬
ni t̾rȩ isrł descripti sunt emath uidelicet ꝙ riuus egipti. huic signisicatiom nõ
contradicunt. Emath eñ int̾p̃tat᷑ diũ u̾itas. Et ruit̃ siue torrentẽ egipti
quem melius in telligere posfumus quam mortẽ temporalẽ: Quia hanc inegp¬
qui ait. Quis ẽ. homo qui iuuit et non tdebit mortẽ: Unde de ipso meatore
dei et hominũ in ssalmo scͥptũ ẽ. De torrente inuia bibit: ꝓpt̾ea ex altauiit caput

Expanded text:
stivitatem celebrem fecit, et omnis Israel cum eo, multitudo magna, ab introitu Emath stivitatem celebrem fecit, et omnis Israel cum eo, multitudo magna, ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino Deo, significasuo Christo, vero videlicet Pacifico, perpetualiter habent; nec non et loca ipsa, quibus termini terrae Israel descripti sunt, Emath videlicet et rivus Aegypti, huic significationi non contradicunt. Emath enim interpretatur Domini veritas. Et rivum sive torrentem Aegypti quem melius intelligere possumus, quam mortem temporalem? Quia hanc in Aegypstante, qui ait: « Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? » Unde de ipso Mediatore Dei et hominum in Psalmo scriptum est: « De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput
Abbreviated transcription (Latin):
Altrisq gͦ festiuiatib tite ꝑactis. & scenophegiarũ. Uii. die fitita. dunisit ixx salo¬
moti ppłos adsua letantes et gaudentes suꝑ bono quod fecerat dñs dauis et
salonzoni & isrł ppło suo. Eui sensui uidetur iosephus suffragari. ita dicens. Di¬
misit gͦ salomor ȩccłiam cum sacrificia celebrasset ꝓse & ꝓuniu̾sis hebreis. ides
ficia celebrata sunt. & in eo epulati st̃ omnes hebrq cũ uxorib fuis & filus. inst̃
etiam & festiuitatẽ que tocat᷑ scenophegia faciens ante templũ dare nuinis ꝙ.
bita. nichilq decẽt circa pietatis diuine culcitrã: dimissi arege sĩguli ad ꝓͥa rem¬
agentes grãs regi ꝓpt̾ ꝓuidentiã quã habtusset & oꝑa quȩ fecisset᷑ ꝙ orantea dm̃
ut eis regerem p̾bet longeuo tempore salomonẽ agebant reuertentes cũ gau¬
dio sublimit̾. & cũ delectatione ymnos de cantantes ita ut ea iocunditate sine
labore ad ꝓpͥa remearent. Mistice autẽ hoc qtiod salomos completo oꝑe templife¬

Expanded text:
tis, et Scenopegiarum octava die finita, dimisit rex Salomon populos ad sua laetantes atque gaudentes super bono quod fecerat Dominus David et Salomoni et Israel populo suo. Cui sensui videtur Josephus suffragari, ita dicens: « Dimisit ergo Salomon Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro se et universis Hebraeis, id est, ficia celebrata sunt, et in toto epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis; insuper etiam et festivitatem quae vocatur Scenopegia faciens ante templum, clare nimis et bita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad pragentes gratias regi propter providentiam quam habuisset, et opera quae fecisset, et orantes Dominum ut eis regem praeberet longaevo tempore Salomonem, abibant revertentes cum gaudio sublimiter, et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut ea jucunditate sine labore ad propria remearent. Mystice autem hic quod Salomon completo opere templi fe
Abbreviated transcription (Latin):
na trib remanebit ei ꝓpt seruũ meũ dauid. & iherłm cuitate quã elegi ex oĩb
tribub isrł. Decẽ enĩ fissuras hieroboam accepit. cũ legis p̃cepta uiolando corupic
Et una tͥbus cũ sobole datud remansit: dũ sors electoꝵ iuxta apłicã doctͥnã inre¬
gula catholice fidei ꝑmansit. Qllla unus est dñs. una fides. unũ baptisma. De¬
niq roboam filius salomonis qui utili seniorũ confilio relic̾to. ad olescentiũ cõ¬
siliuĩ secutus ẽ licet de domo datud fuerit. tamen intua eius ñ gradiebat᷑. fecit
enĩ uidas scͥptura teste: in illi dieb maluĩ corã dño. & irricauerunt eũ suꝑ om̃h
quȩ fecerant patres eoꝵ inpeccatis siuis que peccauerant. Edificauerunt¬

Expanded text:
ei propter servum meum David, et Jerusalem civitatem, quam elegi ex omnibus tribubus Israel. » Decem enim scissuras Jeroboam accepit, cum legis praecepta violando corrupit. Et una tribus cum sobole David remansit, dum sors Electorum juxta apostolicam doctrinam in regula fidei catholicae permansit, quia « unus est Dominus, una fides, unum baptisma . » Denique Roboam, filius Salomonis, qui, utili seniorum consilio relicto, adolescentium consilium secutus est; licet de domo David fuerit, tamen in via ejus non gradiebatur: « Fecit enim Judas, » Scriptura teste, « in illius diebus malum coram Domino, et irritaverunt eum super omnibus quae fecerant patres eorum in peccatis s
Abbreviated transcription (Latin):
inuicatus comede uoluit. qr ne inuia comedẽt ꝓhibitionis dñicȩ p̾cepta ser¬
uauit. qui tames meadẽ uia et seductus comedit. & pastus int̾iit: Qua in
re quid subtili considtione colligimus. quid ut ita dixerim formandũ suspi¬
unde sibi gła incorde surrexit. ut ꝓphe falsi u̾bis deceptus dsceret. qttia neqͣꝙͣ.
ꝓpͥe fortitudis fuerit. quod ad regis uerba resticisset. bene autẽ et eiꝰ ore mortis
sententiã accipit. cuiꝰ seductioneᷤ auite p̾sentis deuiauit: ut inde penã uera cu

Expanded text:
invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta serinvitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspiunde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praeceptis deviavit, ut inde poenam
Abbreviated transcription (Latin):
missus fuerat inbethel ut increparet hieroboã suꝑ idolatriã quã gessi
ita ut p̃cepta dñi contempnat. aleone qui circuit rugiens querens qũ
deuoiet. dente ꝑsuasionis malignȩ laniatꝰ. ꝑconsensũ pecc̃i int̾ficit᷑: Acꝑ
hoc necessauũ ẽ semꝑ querere atixiliũ omĩpotentis dei atq defensionẽ eilis
& toto corde sꝑare in miscaia etus. Quid enĩ ẽ homo cuicislibet sit merts
si conditoris sui ꝓtectione deseratur: Que nimirũ ꝓcectio miinus necessaria
creditur: si semꝑ habeatur. S ucilit̾ plerũq subtraitur: ut sibimet ipsi homo
et tam̃ ad iecq recinemur. & doctrina fit quod in lapsu trepidamus. ꝙ custodia
quod instacu ꝑmanemus. Nemo gͦ se alicuiꝰ uirtutis estimet: etiã cũ quid forcit᷑
auctoritacẽ lib̾e uocis exercuit. eiusdẽ regis extensũ brachiũ in rigore mirabi¬
lit̾ adstruixit. quod tamen ei mox misericordit̾ saluti restituit. cuius in domo

Expanded text:
missus fuerat in Bethel ut increparet Jeroboam super idololatria quam gessit, ita ut praecepta Domini contemnat, a leone, « qui circuit rugiens, quaerens quem devoret , » dente persuasionis malignae laniatus, per consensum peccati interficitur? Ac per hoc necessarium est semper quaerere auxilium omnipotentis Dei atque defensionem ipsius, et toto corde sperare in misericordia ejus. Quid enim est homo, cujuslibet sit meriti, si conditoris sui protectione deseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiterauctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo
Abbreviated transcription (Latin):
eas t̾ram chabuil: usq in diẽ bane. De hoc iosephus ita narrat. Multũ aurum
& argentũ cyri rex ad edificuĩ contuit isoꝵ auligna cdrina nieꝵ piimial qũe
salomors quoq magnis compensationib redonauit mtters enpannos singulos
craticum uuium. & oleũ qͥb marime rebus eo quod habitaret in insula. indigebat.
donauit. Quas dũ circuisset et considasset displicuissetq donũ nuctetis ad salomo¬
nẽ dixit se cuutatib non egere et ex tunc appellate sunt t̾ra gabalon. E t enĩ intͥp¬
catum linigua phęnica. displicere significat. S cabul quasi germen intytaturauit
inlibrio hebreorũ nominum inuenimus. Quomͦ aut̃ hoc nomen displice significet.
ñ ueminius insꝰ forte pyroniam dictum sit quasi germen cũ plenitudinẽ fructu¬
um non adferret.
dificauit gͦ salomon garer et bethoron inferiorẽ. & baalath. et palmirani. intra

Expanded text:
eas, terra Chabul usque in diem hanc, etc. » De hoc Josephus iteas, terra Chabul usque in diem hanc, etc. » De hoc Josephus itet argentum Tyri rex ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus, eo quod habitaret in insula, sicut praeddonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon; etenim interpretatum lingua phoenicia, displicere, significat. » Sed chabul, quasi germen, interpretatum in libro Hebraeorum nominum invenimus. Quomodo autem hoc nomen displicere significet, non invenimus, nisi forte per ironiam dictum sit, quasi germen, cum plenitudinem fructuum non afferret. « Aedificavit ergo Salomon Gaser, et Bethoron inferiorem, et Baalath et Palmiram in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ rex salomon qui manifeste saluator accipit᷑ scdm psalmũ septuagesimũ pͥmũ
sͥ retula salomonis insebit. u nulla dubitatio ẽ qͥn cuncta qͤ dicant᷑. non salomoni
mortiuo .s. xm̃i conueniant maiestati. simulat ignorantiã. & humanos ꝓdispensatiõe
mortl us tit᷑ affect sic & mnalio loco. Ubi posuistis latarũ : E ad muliere fluentẽ
saniume. Qiuis me tetigit: Gladiũ postulat. de qͦ dixerat. Nolite putare qͦd uene

Expanded text:
lmum septuagesimum primum, qui titulo Salomonis inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta, quae dicantur, non Salomoni mortuo, sed Christi conueniat maiestati - simulat ignorantiam et humanos pro dispensatione carnis mentitur affectus - sicut et in alio loco: ubi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine: quis me tetigit?—,gladiumpostulat — de quo dixerat: nolite putare, quod uene
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ ẽ a deceptis hostib amicoꝵ hominũ auxilio ac sotietate destitutꝰ. ibi amicoꝵ angł̃oꝵ
meruit aspectu atq alloqͥo ꝑfrui. A qͥb edoct. eomagis magisq & illecebras scłi. & a-
maritudines didicit ẽe sꝑnendas. qͦ sublimiꝰ illa speculabatur que ꝓmagnitudine ato
etͣnitate sui longe apliꝰ uł metuenda c̃stat ẽe uł amanda. Bene u̾aleas seꝑ dilectissi

Expanded text:
tatus est a deceptis hostibus amicorum hominum auxilio ac societate destitui, ibi amicorum angelorum tatus est a deceptis hostibus amicorum hominum auxilio ac societate destitui, ibi amicorum angelorum meruit aspectu atque colloquio perfrui. A quibus edoctus, eo magis magisque illecebras saeculi et amaritudines didicit esse spernendas, quo sublimius illa speculabatur, quae pro magnitudine atque aeternitate sui longe amplius vel metuenda constat esse, vel amanda. Bene vale semper, dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ ñc̃ c̃solatiõe & te dilectissime antistitũ p̾sentes rerũ tẽporaliũ angores
cotidie alleuare. atq ad uitanda bona dñi in t̾ra mͣqͥentiũ. transcensis malis
hominũ qͤ regnant in t̾ra morientiũ. sublimit᷑ aniiari ñ ãbigo. ut potȩ abu¬
dant̃ ñ tantum diuinarũ paginis litterarũ. s & piis eoꝵ expositionib qͦs ue¬
neranda patrũ nob̾ scͥptura reliqͥt. Uerũ qͥꝗ noua qͦq n̾nunꝙͣ ãpliꝰ delectan
uisũ ẽ m̃ opuscłm qͦd de factura tẽpli dĩ seqͥns magnoꝵ uestigia tractatoꝵ
nuꝑ allegorice condiderã tuȩ scitati p̾currenoũ mittere. Ctũ lectionin
curanda om̃iũ labentiũ rerũ & adu̾sa iu̾cticabis & ꝓsꝑa iuxta exẽplũ beati ioħis qͥ ab ĩ¬
patore nefando intra angustias uniꝰ paruissimȩ religatꝰ insulȩ. confestĩ apio conditore

Expanded text:
Quarum nunc consolatione et te, dilectissime antistitum, praesentes rerum temporalium angores Quarum nunc consolatione et te, dilectissime antistitum, praesentes rerum temporalium angores quotidie alleviare, atque ad videnda bona Domini in terra viventium , transcensis malis hominum quae regnant in terra morientium, sublimiter animari non ambigo, ut pote abundantem non tantum divinarum paginis litterarum, sed et piis earum expositionibus, quas veneranda patrum nobis Scriptura reliquit. Verum quia nova quaeque nonnunquam amplius delectant, visum mihi est, opusculum quod de factura templi Dei sequens magnorum vestigia tractatorum nuper allegorice condideram, tuae sanctitati percurrendum mittere. Cujus lectioni curanda omnium labentium rerum, et adversa judicabis et prospera; juxta exemplum beati Joannis, qui ab imperatore nefando intra angustias unius parvissimae relegatus insulae, confestim a pio Conditore,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã iob audistis. & siẽ dñi uidistis. Non aut̃ frustra cõmemoratis iustoꝵ pn¬
suris addidit & finẽ dñi uidistis. qͥa neq ille hinc sine flagello exiit. qͥ hic str¬
sine tutio uixit. Quiq ad sananda̾s insirmos. mortuosq suscitandos aparut n
mundo. ꝓpse ad p̾monstrandũ nob̾ exẽplũ patientiȩ. ꝑ nisiruntatẽ mortis colis
& consolationẽ scͥpturarũ sp̃e habeamꝰ &tam nos consolandi post ñaꝵ affitioes
p̾ssuraꝵ. cũ & ipsi intbulatiõe patientes extiterimꝰ & eoꝵ acł ad iutẽ redis.¬
rimꝰ. qͥ nos & merito iusticiȩ longe p̃cesser̃. & longe maiora nob̾ adu̾sitatũ
certamina tolerar̃. Illi & eñi ꝓpt̾ iusticiã qͦ excellent̃ eminebant ꝑsecutiõe
ratib salubri c̃punctioe ad conscientiam nr̃am redeuntes. pitiuamꝰ sollicite l¬
crimis deluentibꝰ. qͦd illecebris fallentib negligentib amisimꝰ. sicq iubente ꝙ̃

Expanded text:
rentiam Job audistis, et finem Domini vidistis. Non autem frustra commemoratis justorum pressuris addidit: Et finem Domini vidistis; quia neque ille hinc sine flagello exiit, qui hic sine vitio vixit; quique ad sanandos infirmos, mortuosque suscitandos apparuit in mundo, ipse ad praemonstrandum nobis exemplum patientiae, per infirmitatem mortis voluit et consolationem Scripturarum spem habeamus, etiam nos consolandi post nostrarum afflictiones pressurarum, cum et ipsi in tribulatione patientes exstiterimus, et eorum actus ad mentem reduxerimus, qui nos et merito justitiae longe praecesserunt, et longe majora nobis adversitatum certamina tolerarunt. Illi etenim propter justitiam qua excellenter eminebant, persecutiones rratibus, ut salubri compunctione ad conscientiam nostram redeuntes, puniamus sollicite lacrymis diluentibus, quod illecebris fallentibus ac negligentiis admisimus; sicque juvante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
cupat. qͦd maris fluctꝰ resonat. E ut ita dicam. de pelago ueniens fremit̾ auait
Ex quo ostendit᷑ abundantissimũ & ultͣ humana uocẽ insenib diuni sermonis toni¬
truũ cõmorari. Porro simamitis in lingua nr̃a coccinea đr ut significet calere sapi¬
entiã. & diuma lectiõe feruere. Quod licet dñici sangunis indicet sacram̃tum
tam & feruore ostendit sapientie Unde & obstetrre illa ingenesi coccineũlat
in manu phares. qͥ ab eo qͦd parietẽ diuiserat duos ppłos ante separante. diuisors
nom̾ idẽ phares sortitꝰ est. E raab meretrix in typo eccłe resticłam inꝑftui
sanguinis continentẽ. ut hierico ꝑ eunte domꝰ. eiꝰ saluaret᷑ appendit. Unde etũ

Expanded text:
cupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua nostra, coccinea, dicitur, ut significet calere sapientiam, et divina lectione fervere. Quod licet Dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa, in Genesi , coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diviserat duos populos ante separantem, Divisoris nomen, id est, Phares, sortitus est. Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͦtinꝰ eqͥtui sĩm regis habiles fierent. Nutͥebantq eos supͣdicti regis p̾fecti.
cũ unꝰqͥsq doctoꝵ sermone rectȩ sidei & exẽplo bonȩ oꝑatioĩs satagit pastũ illi
salubre conferre. Unde subseqͤns scͥptura de eis dic̃. S & necessariã inse salom¬
scilicet & loqͤndo laborat ut msa dm habundaere in copia libroꝵ. & decentẽ pas¬
tũ inde habeant qͥq fideliũ. Dedit qͦq d̾s sapientiã salomoni & prudentiam
multã niinis & latitudiuẽ cordis qͦsi arenã eͤ ẽ in litore maris. Et p̾cedebat sa

Expanded text:
ebantque eos supradicti regis praefecti, » cum unusquisque doctorum sermone rectae fidei, exemplo bonae operationis, satagit pastum illis salubrem conferre. Unde subsequens Scriptura de eis dicit: « Sed et necessaria mensae regis Salomscilicet et loquendo laborat, ut mensa Domini abundet in copia librorum, et decentem pastum inde habeant quique fidelium. « Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni, et prudentiam multam nimis et latitudinem cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃ expͥmẽ fidẽ scẽ tͥnitatis. iuxta qͦd mlege dñi scͥptũ c̃tinetꝰ. Ec sexaginta chori
farinȩ. ꝑfectione bonoꝵ oꝑu. Decẽ boues pnigues. doctores decalogi. Et. Ex boues pa¬
cuales. p̾dicatores noui testam̃ti: qͥ qͣsi geminatũ decaloqũ inse habent. cũ noũi a
uetꝰ testam̃tũ eqͣlit p̾dicant. pleni dilectione di & ꝑrim. Centũ arietes qs melui
significant. qu̾a eos qͥ ingrege dñibene dñantes simul cũ siuis subditis et̃nȩ ba

Expanded text:
 in lege Domini scriptum continetur; et « sexaginta chori farinae, » perfectionem bonorum operum: « decem boves pingues, » doctores decalogi; et « viginti boves pascuales, » praedicatores Novi Testamenti, qui quasi geminatum decalogum in se habent, cum Novum et Vetus Testamentum aequaliter praedicant, pleni dilectione Dei et proximi. « Centum arietes, » quos melius significant quam eos qui in grege Domini bene dominantes, simul cu
Abbreviated transcription (Latin):
conta& patr̃e suũ. & filiã contͣ matrẽ suã. & nurũ contͣ socrũ suã. & inimici hoĩs do¬
filiũ in lege grãmq diuudẽ. ñ qͦd hoc p̾bet. s qͦd ad arguendã calũpniã synagoge
nor uelle se qicat. sua qͣ nolebat ȩccłȩ filitĩ in gĩa uiuere nec ꝑbaptismũ liberari.
libent᷑ habet etiudi puerũ ñ ut possideat s ut intsiciat. Eccła que scit siũ ẽẽ libent᷑
concedit emule. dũ iuuat saltẽ apud adusariũ. ne int̾legẽ dius & giãm saluatoris.

Expanded text:
 suum et filiam contra matrem suam et nurum contra socrum suam. et inimici hominis dofilium in legem gratiamque diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ si recurtamꝰ ad ꝓpħas osee udelicet qͥ accepit uxorẽ fornicariũ ex generat filiõ
fornicatiois. & deide ad ulterã & ad hie dechiel qͥ hierlm̃ qͥsi meret̾cem arguu.
qͦd secuta sit amatores suos: & diuaricauerit om̃i transeunti pedes. lupanarq in loco
nio: & de duob gregib imũ oiule faceret. medioq pariete destructo. ineasdẽ auls
oues pus morbidas congregaret. Isec stͣ due uͥge qͦ uugunt᷑ in hiexechieł: &. de qͥb
zachariã dñs refert. EEassũpsi mͥ duas uͥgas. unã uocaui checorẽ & altãm uocauĩ
gatã. ⁊lec idcirco in pͥma fionte replicaui. neciui uideat᷑ incongruũ si meretces dicarre
quaꝵ una salomonis iudicio filii possessione donata ẽ. Prudens qͣrat auditor. qͥ m̃ me¬
retrix significet eccłam qͤ n habet macula aut rugã. Non dicim̃ ecclłam ꝑmansise¬
s meretcẽ fuisse. Nã &e saluator insymonis lepsi domo sebit inisse comii uto

Expanded text:
generat filios fornicationis et deinde adulteram, et ad Hiezechihel, qui Hierusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos et diuaricauerit omni transeunti pedes lupanarque in loco nio et de duobus gregibus unum ouile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oues prius morbidas congregaret. hae sunt duae uirgae, quae iunguntur in Hiezechihel et de quibus per Zachariam dominus refert: et adsumsi mgentibus congregatam. Haec idcirco in prima fronte replicavi, ne cui videatur incongruum si meretrices dicantur, quarum una Salomonis judicio filii possessione donata est. Prudens quaerat auditor quomodo meretrix significet Ecclesiam, quae non habet maculam neque rugam . Non dicimus Ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. Nam et Simon
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gentiliũ idolis seriuentiũ. Osortuꝰ ẽ aut̃ siłi mulieris huiꝰ nocte. Pũ em̃ leqi
sequit᷑ obseruantiã. & grãm eũgłi iugo mosaicȩ doct̾nȩ copulat tenebrar ũ en¬
re cooꝑta ẽ. Opp̾ssitq eͥũ dormiens mat̾ sua. quȩ ñ poterat dicẽ. ego dormio &
cor meũ uigilat. Media nocte c̃suigens tulit siliũ de late̾ eccłȩ dormientis
& in suo colloqͦuit sinu Relege totã apłi ad galat᷑as epłam. & animaitũtes
qͦmͦ filios ȩccłȩ suos facẽ festinet sẏnagoga. & dicat apłs. flioli meiqs iten¬

Expanded text:
us mulieris hujus nocte. » Dum legis sequitur observantiam, et gratiam Evangelii jugo Mosaicae doctrinae copulat, tenebrarum errore cooperta est. « Oppressitque eum dormiens mater sua, » quae non potuit dicere: « Ego dormio, et cor meum vigilat . » « Media nocte consurgens tulit filium de latere. » Ecclesiae dormientis. « Et in suo collocavit sinu. » Relege totam Apostoli ad Galatas Epistolam, et animadvertes quomodo filios Ecclesiae suos facere festinet Synagoga. Et dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ sepe cũ m̃tẽ nrãm concessis ututib respectꝰ diume largitatis illitmminat. hanc
ꝓtinꝰ etĩa lubricę cogitatioẽs turbant. ut que subleuata in menso munẽ exultat.
etĩa tẽptatioẽ pulsata qͥd sit inueniat. Sic elias & iusitatꝰ desuꝑ cęlos apperuit.¬
ciũ celu̾m ducit᷑. paradisi penitians secreta consida̾t. & tam̃ ad semet ipsũ rediens
leuat. & abstrato paululũ sibi ipsũ hominẽ demonstrat᷑. Qd̃ eo usq ꝓculdubio pati¬
mͣ qͦ de trena funditꝰ labe ꝑeccati ad ꝓmisse incorruptiõĩs substantiam reformemͣ
Quantũ ad siplice̾ hystoriã ꝑtinet. ꝑspicuũ ẽ qͦd puer anuoꝵ A nͥ contͣ ȩtatis suȩ m̃su¬

Expanded text:
ram concessis virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata, quid sit inveniat. Sic Elias et visitatus sermone desutium coelum ducitur , paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, levat, et, abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo de terra funditus labe peccati ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est, quod puer annorum duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
ille ñ habuit Achitofel gͥ qͥ recedens adauid ad absalon migͣuit. heret̾icos fign
sicat. qͥ recedentes atͣmite ueritatis. se sociant hosti antiquo. & subsecuntur
passer ÷ & rełqͣ. Et merito tales laqueo doli atq malitię suę uitã ꝓpͥã finunt
qͥ aliena pͣuis suasionib corrũꝑe satagebant. sic̃ achitofel in ꝓpͥa domo suspendio
interiit. qͥ maliena uita đd insidiatꝰ ẽ. Unde seriptũ ẽ. Qui fodit foueã in¬

Expanded text:
ille ille ificat, qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, qui alienam pravis suasionibus corrumpere satagebant, sicut Achitophel in propria domo suspendio interiit, qui in aliena, vitae David insidiatus est. Unde scriptum est: « Qui fodit foveam, in
Abbreviated transcription (Latin):
cida siliꝰ absalon patr̃e inseqͥt᷑. Primo pat eiꝰ declrans fugit ante faciẽ eiꝰ. secu¬
rus de iucłoria. quia sciebat ĩpiũ perire. qu̾e etĩã fleuit magno luctui: & de¬
plor auit exitũ parricide. Scribit᷑ em̃ fugisse dauid afacie bellantis ad u̾sũ se silii¬
ner᷑ me. fili gͦ eiꝰ impiꝰ tropice accipi potest iudaicꝰ ppłs. qͥ eũ tradidit. Absalori
aut sic̃ ante ĩa clictũ est intelligit᷑ patris pax. Quod mirũ uidęt᷑ in hystoria gue¬
ad modũ possit intelligi pax patris qͥ patrẽ bello ẽ ꝑsecutꝰ. S qͥ diligent̾ allegoriã
intendunt inspiciunt absalon ẽe̾ hierłm que etiã & ipsa pax int̃pretat᷑. aciuꝰ sacie
discipłis cõmendaiit & tdidit. Quod deniq & ipsa tͣdicione oscłm accepit. be¬
ne intelligit᷑ pace xp̃m exibuisse tͣditori suo. qu̾auis ille tã sceleratȩ cogitatio¬
nis int̾no bello uastaret᷑. E id̃o absalon patͥs pax dr. qͥa pat̾ habuit pace qu̾a

Expanded text:
cida filius Absalon, patrem insequens, primo pater ejus declinans, fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire? Quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse Daverunt me . » Filius ergo ejus impius tropice accipi potest Judaicus populus, qui eum tradidit. Absalom autem sicut ante jam dictum est intelligitur patris pax. Quod mirum videtur in historia, queax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter allegoriam intendunt, inspiciunt Absalon esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur: a cujus fadiscipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tare in holocaustũ : nsrł. E p̾cepit ut congregarent᷑ om̃s ꝓseliti de t̾ra isrł. & consti¬
tuit ex eis latimos adcedendos lapides & poliendos. ut edisicaret᷑ domꝰ di. In illo
siqͥd̾e loco ut hebrei autumant. aliqͥndo contigerat abrahã offerre suũ fliũ isaac. qͦn¬
do cũ iã paratꝰ e̾ẽt occidere filiũ & in holocaustũ exibere ex impiuso aries apparuit: &
altare cirtustetit: qu̾e abrahã ꝓfilio sic̃ p̃cdiximꝰ mimolauit e x plicit. Lił. ii.¬

Expanded text:
ti de terra Israel, et constituit ei latomos ad caedendos lapides et poliendos, ut aedificaretur domus Domini. In illo siquidem loco, ut Hebraei autumant, aliquando contigerat Abraham offerre suum filium Isaac, quando, cum jam paratus esset occidere filium et in holocaustum exhibere, improviso aries apparuit et artare circumstetit, quem Abraham pro filio sicut praediximus immolavit . Congregatis