comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
festinant innoxii ad iudiciũ: & ꝓpͥȩ innocentiȩ
arbitri. desid̾ant citius cõpbari. Habet hoc usus
etiam in seculo: qd̾ est commune cũ sc̃is Uerũ is
qui apđ deum iustus est: habet aliam causam
iudicĩ non timendi÷ qͥa apd̃ miscdẽm iudicem
sibi causa est. apd̃ redemptorẽ suum: uult cito
& sꝑat absolui. Absolutio enĩ matura: scõꝵ est.
Unde & dñs ait ꝑ iherechielẽ: ad angłos qui
ministri sunt ultionũ. A scĩs meis incrpite. Non
uult dñs : cõmune scĩs cum diabolo & sotiis eiꝰ¬
consortiũ ẽẽ iudiciĩ. Diabolꝰ enĩ & minstri eiꝰ:
cũ bominib ñ flagellabunt᷑. Separata est pena:
ubi distat & culpa. Ideoq alio loco scͥptura ait.
Tempꝰ est inciꝑe iudiciũ dei ã domo dei. Quos
misereat᷑ enim cito castigat : ut non diutiꝰ affi¬
tiantur futuri expectatione iudicii÷ ñ ꝓlixiꝰ mi¬
sera reatus sorte mac̾ent᷑ : ut unꝰquisq reddat

Expanded text:
festinant innoxii ad iudicium et propriae innocentiae festinant innoxii ad iudicium et propriae innocentiae arbitro se desiderant citius conprobari; habet hoc usus etiam in saeculo quod est commune cum sanctis. uerum is, qui apud deum iustus est, habet aliam causam iudicii non timendi, quia apud misericordem iudicem sibi causa est, apud redemptorem suum uult cito et sperat absolui; absolutio enim matura sanctorum est. unde et dominus ait per Ezechiel ad angelos, qui ministri sunt ultionum : a sanctis meis incipite. non uult dominus commune sanctis cum diaboli sociis consortium esse iudicii; diabolus enim et ministri eius cum hominibus non flagellabuntur. separata est poena, ubidistat et culpa. ideoque alio loco scriptura ait: tempus incipere iudicium dei a domo dei. quos miseratur enim, cito castigat, ut non diutius adficiantur futuri expectatione iudicii, non prolixius misera reatus sorte macerentur, ut unusquisque reddat
Abbreviated transcription (Latin):
tis sum & humilis corde. Non dixit. discite ã me.
qͥa potens sum. s quia humilis corde : ut tu illũ
imiteris ⁊ ut tu ei dicas. Domine audiui uocem
tuam : impleui p̾ceptũ tuum. Dixisti. ut ã te
disceremꝰ humilitatem: didiscimꝰ: non solũ ser.¬
mone tuo. s etiam actu tuo. fẽci qd̃ imꝑasti: uide
humilitatem meam. Athleta bonus. membra su
monstrat : ut conu̾sationis suȩ apꝓbet discipli.¬
nam. & onstrat etiam tunc mẽbra sua. qͣndo pꝰ
aliqua certamina gͣuiora. it̾um certare cõpellitur:
ut iudex uidens fessum corpꝰ. neqͣqͣm eũ certare
cõpellat. & tu ostende cordis tui humilitatẽ. ut
titulos uͥtutis ostendas ⁊ ostende & corpons tui cer.¬
tamma. ut dicas. certamen bonũ certaui. cursum
consummaui : & uidens spiritalis iudex certami.¬
nis. coronam iusticiȩ decernat: qm̃ legem ago.¬
nis implesti. Sequitur u̾siculus. Iudica iudiciũ
meum & lib̃a me: ꝓpt̾ u̾bum tuum iuifica me.

Expanded text:
tis sum et humilis corde. non dixit: \'discite a me tis sum et humilis corde. non dixit: \'discite a me quia potens sum\\ sed quiahumilis corde, ut tu illum imiteris, ut tu ei dicas: domine, audiui uocem tuam, impleui praeceptum tuum. dixisti ut a te disceremus humilitatem: didicimus non solum sermone tuo, sed etiam actu tuo; feci quod imperasti: uide humilitatem meam. Athleta bonus membra sua monstrat, ut conuersationis suae adprobet disciplinam. monstrat etiam tunc membra sua, quando post aliqua certamina grauiora iterum certare conpellitur, ut iudex uidens fessum corpus nequaquam eum certare conpellat. et tu ostende cordis tui humilitatem, ut titulos uirtutis ostendas, ostende et cordis tui certamina, ut dicas : certamen bonum certaui, cursum consummaui et uidens spiritalis iudex certaminis coronam iustitiae decernat, quoniam legem agonis implesti. Sequitur uersiculus secundus: iudicaiudi cium eum et libera me; propter uerbum tuum uiui f ica me.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non nubunt. & hi qui non ducunt uxoris:
erunt sicut angl̃i in celo.Postremo ad dext̾am
dei in illo filii hominis solio collocasti: sicut ip¬
se dignatꝰ es dic̾e. Ex hoc autẽ : erit filius homi¬
nis sedens ad dext̾am uͥtutis dei. Unde apłs am
mirans diuinȩ dona pietatis: simul ostendens
unam patͥs & filii eẽ lib̃alitatẽ: ait. Deus autẽ
qui diues est in miscdiam: ꝓpt̾ multam carita.¬
tem. qua dilexit nos. Audis in quo debeas homo
diues ẽẽ ÷ quas habere uͥtutes. amare in deo. in
te ꝓbare : imitari beneficia miscdiȩ. caritatisq
celestis. & addidit. Ꝙ cum eẽmus mortui pecc̃is.
conuiuificauit nos in xp̃o m̃u. cuiꝰ gr̃a estis sal¬
uati ⁊ & simul suscitauit : simul fecit sedere in cę¬
lestib in xp̃o iñu. In xp̃o utiq: honoiat᷑ & caro.
Iue gͥ qui ad dext̾am dei sedet: ꝓpt̾ nos humili.¬
atus est. Ideoq dicit nob̃. Discite ã me ÷ quia mi.¬

Expanded text:
quae non nubunt et qui non ducunt uxores quae non nubunt et qui non ducunt uxores erunt sicut angeli in caelo, postremo ad dexteram dei in illo filii hominis solio conlocasti, sicut ipse dignatus es dicere: ex hoc autem erit filius hominis sedens ad dexteram uirtutis dei. Unde apostolus admirans diuinunam Patris et Filii esse liberalitatem, ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam charitatem qua dilexit nos . Audis in quo debeas, homo, dives esse, quas habere virtutes, amare in Deo, in te probare: inire beneficia misericordiae charitatisque coelestis. Et addidit: Et cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos in Christo. cuius gratia estis saluati, et simul suscitauit, simul fecit sedere in caelestibus in Christo Iesu. in Christo utique honoratur et caro. ille igitur. qui ad dexteram dei sedet, propter nos humiliatus est ideoque dicit nobis: discite a me, quia mi
Abbreviated transcription (Latin):
arbit᷑tus est eẽ se eqͣlem deo. formam serui accipi.¬
ens. in gła est dei patris. Suscepi qͦm nesciebam:
agnoui qͦm ñ noscebam: confiteor qͣm negabam.
ipsi genu corporis fiecto: ipsi genu m̃tis inflecto:
ipsum adoro qͦm ante fugiebam. Grãs tͥ agimus
dñe iñu. qd creasti nos: s creatos. feris bestĩis.
mutis animantib p̾fecisti. A aiora sunt insita.¬
tionis tuȩ mun̾a: uisitatos. maiestatis tuȩ con¬
sortiis honorasti dicens. Harrabo nom̃ tuũ fr̃ib
meis.Suscepto enm corpore. frater es factus: nec
dominꝰ ẽẽ desisti. Maior redemptionis gr̃a : ꝑicli¬
tantes. morte ꝓpͥa redemisti: sicut scriptũ est.
Expedit enim unũ hominẽ mori ꝓ popło. Susci.¬
tasti mortuos: dicens.Soluite hoc templũ: &
in tͥduo resuscitabo illud. In illo enĩ templo dm̃i¬
ci corpis : om̃ib uis resurrectionis adcreuit. Re¬
surgentes adequauisti angłis : sicut dixisti. Qm̃

Expanded text:
arbitratus est esse se aequalem deo, formam serui accipiarbitratus est esse se aequalem deo, formam serui accipiens, in gloria est dei patris. suscepi quem nesciebam, agnoui quem non cognoscebam. confiteor quem negabum. ipsi genu corporis flecto. ipsi genu mentis inflecto. ipsum adoro quem ante fugiebam. Gratias tibi agimus, Iesu domine, quod creasti nos et creatos feris bestiis, mutis animantibus praefecisti. maiora sunt uisitationis tuae munera. usitatos maiestatis tuae consortiis honorasti dicens: narrabo nomen tuum fratribus meis; suscepto enim corpore frater es factus nec dominus esse desisti. maior redemptionis gratia. periclitantes morte propria redemisti, sicut scriptum est: expedit unum hominem mori pro populo. suscitasti mortuos dicens: soluite hoc templum. et in triduo resuscitabo illud ; in illo enim templo dominici Corporis omnibus resurrectio adcreuit. resurgentes adaequauisti angelis, sicut dixisti: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iñc in gła est dei patͥs. Consid̾a õ homo: qͥd
legas. Non laborauit apłs potentiam xp̃i ꝓbã.¬
re ÷ s obedientiam p̾dicare: s demonstrare qͣn.¬
litate querebat. Accipe gͦ argutis aurib ÷ moralit᷑
tͥ ꝓfuit: mistice tuam redemit salutem. Qmͦ uis
intellige : salus tua est. Si putas qd̾ xp̃o ꝓfuit
humilitas sua ÷ cui gͦ non ꝓd̾it: Si illum exal.¬
tauit ⁊ qͣm ñ augebit ⁊ factus est minister. oĩ-¬
um dñs : & ductor omiũ uapulauit: pedes la.¬
uit ÷ crucifixus est : mortuus est. S in his omnib
detͥmentũ nullum uideo diumitatis eius: ꝓfectũ
oꝑationis agnosco. Q nichil habebat qd ad po-¬
testatem aaderet suam: habuit qd acd cultum
sue maiestatis adiungeret. Audeo dicere. oꝑatio¬
nis suȩ munus amiserat: nͥ id humilitas recepis¬
set. Itaq nos qͥdem redemit: s etiam sibi adqui¬
siuit. Hichil gͦ humilitas affert dispendiĩ. Ille qui
se exmaniuit plenus est: ille qui non rapinam

Expanded text:
s in gloria est dei patris. Considera, o homo, quid legas. non laborauit apostolus potentiam Christi probare, sed oboedientiam praedicare, sed demonstrare quanlitate quaerebat. accipe ergo argutis auribus: moraliter tibi profuit, mystice tuam redemit salutem. quomodo uis intellege, salus est tua. si putas quod Christo profuit humilitas sua, cui ergo non proderit? si illum exaltauit, quem non augebit? factus est minister omnium dominus et auctor omnium uapulauit. pedes lauit, crucifixus est, mortuus est. sed in his omnibus detrimentum nullum uideo diuinitatis eius, profectum operationis agnosco. qui nihil habebat quod ad potestatem suam adderet, habuit quod ad cultum suae maiestatis adiungeret. audeo dicere: operationis suae munus amiserat, nisi id humilitas recepisset. itaque nos quidem redemit, sed etiam sibi adquisiuit. nihil ergo humilitas adfert dispendii; ille qui se exinaniuit plenus est, ille qui non rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
& responsũ accepit. Duȩ gentes in utero tuo st̃.
& duo popłi ab ut̾o tuo separabunt᷑ : & popłs
popłm suꝑabit: & maior seruiet minori. Honne
aꝑtum est mysteriũ. duos significari popłos :
hoc est popłm iudeoꝵ seniorem. & xp̃ianum
popłm iumorem. qui ꝓpt̾ cocturã lentis. pͥma.¬
tus fr̾is semoris accepit: Qͦ indicio euidenter

Expanded text:
et responsum accepit duae gentes in utero tuo sunt et responsum accepit duae gentes in utero tuo sunt et duo populi ab utero tuo separabuntur; et populus populum superabit et maior seruiet minori. nonne apertum est mysterium duos significari populos, hoc est populum Iudaeorum seniorem et christianum populum iuniorem, qui propter cocturam lentis primatus fratris senioris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbari ÷ ꝓpt̾ humilitatẽ tam̃ iustificatus magiᷤ
qͣm ille phariseus descendit ẽ templo: scđm
qd̃ scͥptum est in ꝓpħa. quia humiles sp̃u sal¬
uabit. hoc autem ẽẽ caput qd̃ hec litt̃a expri-¬
niat : euidenter etiam in hieremia docemur.
in gentib uiuemꝰ. Hoc gͦ caput uere est:
qd̾ ommum caput est. Diximꝰ de capite: dicam᷑
& de pͥmatu. Qd̃ licet sermone distet ac litt̾a:
sensu tam̃ in eandẽ concurrit intelligentiam.
Pmatus enim legim᷑ in uet̾i testam̃to. qͦs in pͥ.¬
mogenitis esau fratri suo cessit : & ideo uoca¬
tum est nom̃ eiꝰ edon: hoc est terren᷑ & calidꝰ.
Isti sunt autem fr̾s. de quibi rogat᷑ est dñs ab
ysaac patre eoꝵ. ut daret ei suȩ posteritatis
heredes de rebecca uxore sua: quȩ ꝑ uiginti an-¬
nos nullũ ded̾at gen̾ationis insigne. & exaudi-¬
uit eum: & concepit rebecca. & rogauit domi¬
num. cũ iactare se paruuli uid̾ent᷑ in utero eiꝰ:

Expanded text:
probari. propter humilitatem tamen iustificatus magis probari. propter humilitatem tamen iustificatus magis quam ille Pharisaeus desquod scriptum est in Propheta: Quia humiles spuabit. Hoc autem esse caput, quod haec littera exprimat, euidenter etiam in Hieremiae Threnis docemur; in gentibus uiuemus. hoc ergo caput uere est quod omnium caput est. Diximus de capite. dicamus et de primatu, quod licet sermone distet ac littera, sensu tamen in eandem concurrit intellegentiam. primatus enim legimus in ueteri testamento, quos in primogenitis Esau fratri suo cessit, et ideo uocatum est nomen eius E d o m. hoc est terrenus et callidus. isti sunt autem fratres, de quibus rogatus est dominus ab Isaac patre eorum, ut daret ei suae posteritatis heredes de Rebecca uxore sua, quae per uiginti annos milium dederat generationis insigne. exaudiuit eum et concepit Rebecca et rogauit dominum, cum iactare se paruuli uiderentur in utero eius,
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ discite ã me qͥa mitis sum & humilis corde. Hȩc
humilitas. uͥtutum om̃ium caput est: quȩ to.¬
tum uelut qd̃dam nr̃oꝵ actuum fouet corpus
Qͣmuis infirmus aliqͥs sit. pauꝑ. ignobilis: tam̃
si non se extollat. & preferat: ip̃sa se humilita.¬
te cõmendat. Sit aliquis prediues & nobilis: id÷
si nobilitatẽ generis. & diuitias suas iaccet: in¬
solentia sui uilis est. Sit aliquis facundus & for.¬
tis : qui tumore facundiȩ ac uͥtutis elatus. pluri.¬
mũ sibi arroget: nonne ei ꝓpt̾ u̾ecundiam. &
insipiens plerũq & inualidꝰ antefert᷑: Deniq
phariseus in euangłio. cũ abstemius & parcus
ẽẽt alien. lib̃alis sui: non refugus ieiunĩi ut ip.¬
se dicebat : tam̃ ꝓpt̾ iactantiam. etiam illa gͦ
hab̾e pot̾at amisit. Nichil ei tot gen̾a uͥtutum
uno uicio decolorata: ꝓdẽe potuerunt. Publi.¬
canus qui nichil enumerare pot̾at qd̃ possec

Expanded text:
centem: discitea me, quiamitis s um e t humilis corde e. haec centem: discitea me, quiamitis s um e t humilis corde e. haec humilitas uirtutum omnium caput est. quae totum uelut quoddam nostrorum actuum fouet corpus. Quamuis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen, si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. sit aliquis praediues et nobilis: idem, si nobilitatem generis et diuitias suas iactet, insolentia sui uilis est. sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac uirtutis elatus plurimum sibi adroget: nonne ei propter uerecundiam et insipiens plerumque et inualidus antefertur. denique Pharisaeus in euangelio, cum abstemius et parcus esset alieni. liberalis sui, non refugus ieiunii, ut ipse dicebat, tamen propter iaetantiam etiam illa quae habere poterat amisit; nihil ei tot genera uirtutum uno uitio decolorata prodesse potuerunt. publicanus; qui nihil enumerare poterat quod posset
Abbreviated transcription (Latin):
autem sumia est studii nr̃i. ut simus humili.¬
ores: u̾itatem seqͣmur: qͣm ñ uidet extollens se
frustra. inflatus mente carnis suȩ. & non teneis
caput. Qd̃ sit hoc caput: euident̾ expressit di¬
cens. Ex quo om̃e corpꝰ ꝑ compaginatiões & coi¬
ligationes subministratũ & copulatũ : crescit
in augmentũ dei. & in isaĩȩ libro dicit dñs ꝑ
initiũ & finem. Hoc caput iudea qd̃ tenebat
amisit: quȩ nr̃m dñm non recepit Ubi fides est:
& mitium & finem habemꝰ. Ubi ꝑfidia : nec initi.¬
um nec finis est. Eccła pͥncipium habet: quȩ
& nouissimus: ipse est finis legis ad iusticiam
omni credenti.Synagoga nec mitiũ nec finẽ
habet: quia nec in pͥncipio inuenit qd̾ seqͣtur.⁊
nec in fine qd̃ sꝑet. Inflatus gͦ. caput ñ tenet:
hoc ẽ illã xp̃i humilitatẽ. que ascendit usq ad crucẽ
descendit ad inferos. Ideo iudeus ñ c̃did̃: qͥa ꝯtẽpsit di¬

Expanded text:
autem summa est studii nostri, ut simus humiliautem summa est studii nostri, ut simus humiliores, ueritatem sequamur, quam non uidet extollens se, frustra inflatus mente carnis suae et non tenens caput. quod sit hoc caput euidenter expressit dicens: ex quo omne corpusper compaginationes et colligationes subministratum et copulatum crescit inincrementum dei. et in Esaiae libro dicit dominusinitium et finem. hoc caput Iudaea quod tenebat amisit, quae Iesum dominum non recepit. ubi fides est, et initium et finem habemus, ubi perfidia, nec initium nec finis est. ecclesia principium habet, quae et nouis- simus, ipse est finis legis ad iustitiam omni credenti. synagoga nec initium nec finem habet, quia nec in principio inuenit quod sequatur nec in fine quod speret. inflatus ergo caput non tenet. hoc est illam Christi humilitatem qua descendit usque ad crucem. descendit usque ad inferos. ideo Iudaeus non credidit. quia contempsit di
Abbreviated transcription (Latin):
capite est gr̃a uenustatis. fertur cõluber cũ urget᷑
ꝑiculo. caput abscond̾e: & in orbem se colligens. ob.¬
iecta reliqui parte corporis. hoc solum tueri: quo
rari. Hoc & tu moraliter caput serua: hoc serua.¬
to & mystice. Mysticum caput xp̃c est: qͥa om̃ia
in ipso constant: & ipse est caput corporis ȩccłȩ.
Hoc caput qui amiserit: uniendi usum hab̾e ñ
pot̾it. Hoc solo distamus a bestiis: ad ymaginẽ
dei & similitudinẽ. uirtutũ uigore formati. fides.
nos ab irrationabiliũ pecudũ comparatiõe secer.¬
nit. Hoc caput: humani seruate serpentes. Etiã¬
si omnia m̃bra cedant᷑ : totũ uratur corpꝰ incen.¬
diis: mergat᷑ ꝓfundo: euisceret᷑ a bestiis: hoc
tamen capite custodito. uita integra. salus tuta
est. Nemo enim potest ꝑire : cui ñ sublatꝰ est. xp̃c.¬
Est & caput summa studii. atq oꝑis nr̃i : sum¬
ma negotii: sumia spei: summa u̾tutum. Om̃i

Expanded text:
capite est gratia uenustatis. Fertur coluber, cum urgetur capite est gratia uenustatis. Fertur coluber, cum urgetur periculo, caput semper abscondere et in orbem se colligens obiecta reliqua parte corporis hoc solum tueri, quod rare. hoc et tu moraliter caput serua, hoc seruato et mystice. mysticum caput Christus est, quia omnia in ipso constant et ipse est caput corporis ecclesiae. hoc caput qui amiserit, uiuendi usum habere non poterit, hoc solo distamus a bestiis. ad imaginem dei et similitudinem uirtutum uigore formati. fides nos ab inrationabilium pecudum comparatione secernit. hoc caput humani seruate serpentes. etiamsi omnia membra caedantur, totum uratur corpus incendiis, mergatur profundo, euisceretur a bestiis, hoc tamen capite custodito uita integra, salus tuta est; nemo enim potest perire, cui non sublatus est Cet caput summa studii atque operis nostri, summa negotii, summa spei. summa uirtutum. omnis
Abbreviated transcription (Latin):
aput est ut formam gem̾s pͥmatus.
humani consid̾emus: qd fouet omnia
m̃bra & dirigit. atq implet sensib. Sen.¬
sus enim sapientis in capite eius: inde
ductꝰ uenarũ. meatusq sp̃c. sangumis uires in do.¬
tius corporis partes deriuant᷑. Lustrat omnia: or-¬
nat omnia. Sublato capite. corpꝰ sine nomine est:
non agnoscit᷑ : nec ulla suꝑest usura uiuendi. ꝓp.¬
t̾ea qui in aliquo dampnant᷑ cͥmine. eo qd orna¬
mento totiꝰ corporis abdicant᷑ ÷ & qͥa turpi uł scele¬
sto reatu beluinȩ feditatis illuiem. uł bestialis ĩ¬
manitatis horrorem cõmisisse detecti sunt: tanqͣm
hi qui ꝓposito humanȩ mod̾ationis excid̾it. for¬
mam quoq humanȩ c̃ditionis iubent᷑ exuere.
Reciso enim capite.reliqͥ corporis truncus. bestiarũ
corpori cõparatur: & sapientiȩ arce fraudat᷑: qͥa
sapientiȩ non potuit tenere rõnem. Sepelitur gͥ
sine decore suo corpꝰ. In capite ẽtenĩ uigor uitȩ: in

Expanded text:
aput est, ut formam generis humani consideremus, quod fouet membra omnia et dirigit atque implet sensibus; sensus enim sapientis in capite eius. inde ductus uenarum meatusque spiritus, sanguinis uires in totius partes corporis diriuantur; lustrat omnia, ornat omnia. sublato capite corpus sine nomine est, non agnoscitur nec ulla superest usura uiuendi. propterea, qui in aliquo damnantur crimine, eo quod ornamentum est totius corporis abdicantur et, quia turpi uel scelesto reatu beluinae scaeuitatis inluuiem uel bestialis inmanitatis horrorem commisisse detecti sunt, tamquam hi, qui proposito humanae moderationis exciderint, formam quoque humanae condicionis iubentur exuere. reciso enim capite reliqui corporis truncus bestiarum corpori conparatur et sapientiae arce fraudatur qui sapientiae non potuit tenere rationem. sepelitur igitur sine decore suo corpus; in capite etenim uigor uitae, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad fecem dignatꝰ est effunde: ne plenitudinem
supplicii ferre non possint. Inclinat gͦ calicẽ : ñ
euacuat. Qd̃ inclinat censure est: qd̵ non eua.¬
potest miseratione subsistere: Ed possumꝰ dig.
git in hoc corpore : ut animũ suũ eleuet. quo
iugit̾ adhercat xp̃o: Qͦ tandem hominũ me-¬
ritum defertur ÷ ut hȩc corruptibilis caro in-¬
duat incorruptionẽ. & mortale hoc induat
immortalitatẽ: Qbꝰ laborib. quib imiuriis.
possumꝰ nr̃a eluere peccata: Indignȩ sunt pas.¬
siones huiꝰ temporis: ad suꝑuenturã głam. Non

Expanded text:
ad faecem dignatur effundere, ne plenitudinem ad faecem dignatur effundere, ne plenitudinem supplicii ferre non possint. inclinat ergo calicem. non euacuat; quod inclinat. censurae est, quod non euapotest miseratione subsistere ? quid possumus dgit in hoc corpore, ut animum suum eleuet, quo iugiter adhaereat Christo ? quo tandem homini merito defertur, ut haec corruptibilis caro induat incorruptionem et mortale hoc induat inmortalitatem? quibus laboribus, quibus iniuriis possumus nostra eleuare peccata ? indignae sunt passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. non
Abbreviated transcription (Latin):
g: a dño deo nr̃o m̃sura qͣdam & pond̾e fiunt.
qͥs posuit inqͥt rupes in statera: & supͣ. Qs men.¬
sus est manu aqͣs ÷ & cęlum palmo: Q nr̃a exa¬
minat: sua utiq exammata largit᷑: & saluo
om̃ia decernt examine. Pond̾at misccdiam:
pond̾at ultionem: in utͦq certũ pondꝰ. habilis¬
ꝙ m̃sura est. Unde & dauid ait ÷ & potum
dabis illis in lacͥmis in m̃suram: ne sine mod̾ati.¬
one m̃surȩ. pene cumulo gͣuarent᷑ : & sustmne
ñ possent. & alibi ait idem ꝓpħ̃a. Calix in ma¬
nu dñi. uini meri plenus mixto: & inclmauit
ex hoc in hoc: uerumtam̃ fex eius ñ est exma.¬
nita. & iherennias ait. Calix aureus babilon in
manu dm̃: qͦ mebriate sunt gentes. Hoc est.
pena a nationib ꝑsoluta est: ne diutiꝰ exulta.¬
rent. qd dei popłm acerbissima popłatione
uexarent. Sensus gͥ u̾sus dauitici. hic est. Parata
& plena est pena quȩ debet᷑ impiis ⁊ qͣm dñs decli¬
nat in ꝑfidos: s tamen miseratione sua ñ usq

Expanded text:
go a Domino Deo nostro mensura quadam, et pondere fiunt. Quis posuit. . . . inquit, rupes in statera ? Et supra: Quis mensus est manu aquas, et coelum palmo ? Qui nostra examinat, sua utique examinata largitur, et salvo omnia decernit examine. Ponderat misericordiam, ponderat ultionem; in utroque certum pondus, habilisque mensura est. Unde et David ait: Et potum dabis illis in lacrymis, in mensura ; ne sine moderatione mensurae poenae cumulo gravarentur, et sustinere n possent. et alibi idem ait propheta: calix in manu domini uini meri plenus est mixto, et inclinauit ex hoc in hoc; uerumtamen faex eius non est exinanita. et Hieremias ait: calix aureus Babylon in manu domini, a quo inebriatae sunt gentes, hoc est: poena a nationibus persoluta est, ne diutius insultarent, quod dei populum acerbissima populatione uexarint. sensus igitur uersus Dauitici hic est: parata et plena est poena quae debetur impiis. quam dominus declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua non usque
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantiam gulȩ. pͥmatus qͦs habebat amisit:
popłs autẽ eccłȩ ꝑ sobͥetatem & continentiã.
pͥmatus qͦs ordine non habebat etatis: & con.¬
fessione frat̾na. & pio furto pat̾nȩ bñdictionis
eripuit. Qd est gͥ qd̾ popłs rapuit. xp̃ianus : nͥ
dominũ rũm: A dieb enim ioħ̃is baptistȩ reg.¬
num cęloꝵ cogitur: & cogentes diripiunt iltd:
sicut ipse dominus declarauit. Bona fraus:
quȩ uitam furatur ȩt̾nam. S qm̃ satis dictũ
de litt̾a. ac eius int̾pretationib arbit᷑mur: con¬
sid̾emus ea quȩ huic ꝓpħa littere subiecit. Pri.

Expanded text:
tiam gulae, primatus quos habuit, amisit: populus autem Ecclesiae per sobrietatem et continentiam, primatus quos ordine non habebat aetatis, et concessione fraterna, et pio furto paternae benedictionis eripuit. Quid est igitur quod populus rapuit Christianus, nisi dominum Iesum ? a doebis enim Iohannis Baptistae regnum caelorum cogitur et cogentes diripiunt illud, sicut ipse dominus declarauit. bona fraus quae uitam furatur aeternam. sed quoniam satis dictum de litterae huius interpretationibus arbitramur, consideremus ea, q
Abbreviated transcription (Latin):
mido resupinat fastidio. nobilitatis iactancia.
& rerum affluentia seculariũ: nͥ pudeat in te
aliena magis qͣm ꝓpͥa laudari. Xp̃c cum diues
ẽẽt. pauꝑ factus est: in pauꝑe non in diuite te
redemit. Confitentib dei filium imꝑabat tacere :
ut oꝑib magis qͣm sermonib deus agnosc̾etur. &
tu nobilem te dicis: qui es factus ẽ terra: Dauid
rex dicit. mem̃to domine quia puluis sumus :¬
& tu in hoc caduco atq limoso genere głaris. &
diuitem te putas. qui cras potes ẽẽ mendicus:
cum uita tua non in habundantia tua. s in
dei sit misccłia: Cui honor. gła. laus. ꝑpetuitas.
ã seculis ÷ & nunc & semꝑ: & in omnia secula
Cuiꝰ int̾pretatio est unicus : uł in alia
int̾pretatione pascua eoꝵ. Ecce ipse
hebreoꝵ litterę testificantur dominũ
rãm eẽ unicũ patris filium: uerbum dei. De.
oꝵ Palmũ hunc eẽ digestum : ut homo nrͣ tan.¬

Expanded text:
mido resupinat fastidio nobilitatis iactantia mido resupinat fastidio nobilitatis iactantia et rerum affluentia saecularium, nisi pudeat in te aliena magis quam propria laudari. Christus cum diues esset, pauper factus est; in paupere, non in diuite te redemit. confitentibus dei filium imperabat tacere, ut operibus magis quam sermonibus deus agnosceretur; et tu nobilem te dicis, qui es factus eterra? Dauid rex dicit: memento, domine, quia puluis sumus; et tu in hoc caduco atque limoso genere gloriaris et diuitem te putas, qui cras potes esse mendicus, cum uita tua non in abundantia tua, sed in dei sit misericordia ? cui honor, gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula cuius interpretatio est \'unicus\' uel in alia interpretatione \'pascua eorum\'. ecce ipsae Hebraeorum litterae testificantur dominum Iesum esse unicum patris filium, uerbum dei. deniorum psalmum hunc esse digestum, ut homo noster tamq
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ sponsa ẽ xp̃i: ita debet dilig̾e
dm̃. ut nichil sit in mundo qͦd ampliꝰ
amet quã cum. Pro quanta aut̃ par¬
te plus aliqͥd amauerit: ꝓtanta parte
minꝰ amat dm̃. Quid ẽ in tota aĩa diligẽ¬

Expanded text:
na, quae sponsa est Christi, ita debet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit᷑ uxoris plena dilectio: Uxor
ueminẽ debet sapientiorem putare
quã uirũ suũ. Et si sit alter sapientior:
tam̃ illa sapientiorẽ esse alt̾um in dellige̾
ũ debet. Uxor neminẽ fortiorem debet
putare: quã uirũ suum. Et si sit alt̾ forti¬
or: tam̃ illa intelligẽ ñ debet alt̾um forti¬
orem. Uxor neminẽ formosiorẽ putare

Expanded text:
cognoscitur uxoris plena dilectio? Uxor neminem debet sapientiorem putare quam virum suum, etsi sit alter stamen illa sapientiorem esse intelligere non debet. uxor neminem fortiorem debet putare, quam virum suum; etsi alter sit fortior, illa tamen intelligere non debet alterum fortiorem. uxor neminem debet putare
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. cuiꝰ non uult esse discipłs. Sim¬
plicissimꝰ int̾rogator. & malignissimꝰ
insidiator. de magno mandato in t̾ro¬
gat. qͥ nec minimũ obseruat. Ille enĩ
debet int̾rogare de maiore iusticia: qͥ¬

Expanded text:
vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. Timere enĩ seruoꝵ ẽ: dilige̾ aut̃
filioꝵ. Timor sub necessitate ẽ. dilectio
in lib̃tate. Quuntimore seruit dõ. pe¬
nam quidẽ euadit. mercedẽ aut̃ iusti¬
cie ñ habet: quia inuitus fecit bonum
ꝓpt̾ timor̃e. Non uult gͦ ds̃ ut timeat᷑
ab hominib quasi ds̃. s ut diligat᷑ qͣsi

Expanded text:
diligit. Timere enim servorum est, diligere autem filiorum; timor sub necessitate est, dilectio in libertate. Qui in timore servit Deo, poenam quidem evadit, mercedem autem justitiae non habet, quia invitus facit bonum propter timorem. Non vult ergo Deus, ut timeatur ab h
Abbreviated transcription (Latin):
ham impium habuit patrem: neq
tamen heres illiꝰ impietatis effectus ẽ
Et erechias ꝑfanissimi achar fuius
suit: s dei amicus ẽe ꝓmeruit. ꝙ ioseph
in media quondã seruitut egypto: s
gloriosam sibi texuit castitatis coionã.

Expanded text:
ham impium habuit patrem, neque tamen haeres illius impietatis effectus est. Et Ezechias profanissimi Achaz filius fuit, sed Dei amicus esse promeruit. Quiin media quondam servivit Aegypto, sed gloriosam sibi texuit castitatis coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
bonum & malum. Uñ cõplacuit dño: qͥa non
sibi longeuitatẽ uitȩ. & regaliũ diuitiarum
copias: s sapientiam ad intelligenda dm̃ iu-¬
dicia & iusticias deposcit. deo tantũ populũ
regno pacifico gub̃nauit: qͥd non usurpauit
ut adam bomi & mali scire distanciam: s intel
diumũ est : hoc ã domino deo tuo ut possis
cognosc̾e ꝓmerendũ est. Si petisset adam. sic̃
petiuit dauid: neqͦqͣm illos inextricabiles er-¬
roris laqͦos incidisset. quib om̃is eius heditas
strangulat᷑. Ideoq mortuus est. & qd̃ gͣunus est
mortẽ peccati: qui ante usurpauit scire. qͣm in¬
tellectum quo uiuificaret᷑ acciꝑet. Uiinficat gͦ
intellectꝰ. ut sp̃c : qͥa ipse intellectꝰ. gr̃a spirita.¬
faciunt. Qͦ docemur. qͥd non solum sensu com.¬
plecti : s etiam factis id qd̵ intelligimꝰ. exequi

Expanded text:
bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non sibi longaeuitateni uitae et regalium diuitiarum copias, sed sapientiam ad intellegenda domini iudicia et iustitias depoposcit et ideo tantum populum regno pacifico gubernauit, quia non usurpauit ut Adam boni et mali scire distantiam, sed inteldiuinum est, hoc a domino deo tuo ut possis cognoscere promerendum est. si petisset et Adam. sicut petiuit Dauid. nequaquam illos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius hereditas strangulatur. ideoque mortuus est et, quod grauius est, morte peccati, quia ante usurpauit scire quam intellectum quo uiuificaretur acciperet. Uiuificat ergo intellectus, ut spiritus, quia ipse intellectus gratia spiritafaciunt. quo docemur, quia non solum sensu conplecti, sed etiam factis id quod intellegimus exequi
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ stipendiũ. Pietas inqͣm iustoꝵ tͥbu.¬
nal: egenoꝵ poitus: miseroꝵ suffugiũ: in¬
dulgentia peccatoꝵ. Q enim habet intellec¬
tum: ipse uere est pius. Intelligit humanȩ
lubricum fragilitatis : & cito ignoscit erran.¬
tib. Intelligit cominune nob̃ datum natu.¬
rȩ usq consortium: & ideo pauꝑib tanqͣm
debitum soluit: ñ inficiatur tanqͣm indebi
tum. Intelligit uices ẽẽ calamitatum: & ideo
tanqͣm naufragiis mundi istius. portu qͦdam
suȩ humanitatis occurrit. Hȩc ꝑfecta uirtꝰ
in hominib: hȩc plena in deo laus est. Merito
intellectum sibi etiam salomon. pat̾num secutꝰ
magist̾ium ã domino postulauit: dicens. Ego
sum puer humilis: & ignoro int̾itum & exitum
meum: & seruus tuus in medio popłi tui qͤm
elegisti ÷ popłm multũ sicut arenam maris. qͦ
dinumari non potest pre multitudine: & da.¬
bis seruo tuo cor prudens audire. & iudicare¬

Expanded text:
filiorum stipendium; pietas, inquam, iustorum tribufiliorum stipendium; pietas, inquam, iustorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. Qui habet intellectum, ipse uere est pius; intellegit enim humanae lubricum fragilitatis et cito ignoscit erranti. intellegit commune nobis datum naturae ususque consortium et ideo pauperibus tamquam debitum soluit, tum. Intelligit vices esse calamitatum; et ideo tamquam naufragiis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. Haec perfecta virtus in hominibus, haec plena in Deo laus est. 47. Merito intellectum sibi etiam Salomon, magisterium secutus paternum, a Domino postulavit, dicens: Ego sum puer humilis, et ignoro introitum meum, et exitum meum, et servus tuus in medio populi tui, quem elegisti, populum multum sicut arenam maris, quae dinumerari non potest prae multitudine: et dabis servo tuo cor prudens, audire et judicare
Abbreviated transcription (Latin):
git inuenit᷑. Non enim refugit mandata dei:¬
s sensu oꝑibq meditat᷑. Nam utiq illum a¬
chletom certamma inue nr ertcaiqunn esu gper¬
citii fuerit constitutus. Quͦ execͥitium dereliqͥ.¬
rit ÷ sine dubio non pot̾it repꝑiri: qui indig¬
nus est ut queratur. Dauid gͦ quasi bonus
atheleta dicit.⁊ tͥbulatio & necessitas inuen̾un
me : qͥa paratum semꝑ habuerunt: non re.¬
fugientem necessitatum & tͥbulationũ prelia.
s petentem. Sequit᷑. Iusticia testimonia
ca me Qs tantꝰ. qui possit intellig̾e dm̃ testi.¬
monia ÷ & ideo intellectꝰ ã dño postulat᷑:
cuiꝰ tanta est uis. ut initium eiꝰ sit plenitu.¬
do uirtutis. Demq scriptum est. Pictas autẽ
in deo: mitium intellectꝰ. Quȩ fundam̃tum
omniũ uͥtutum est: humanarũ iuxta rerũ
& cęlestium disciplinam. Pietas amica deo.
parentib grata. dominũ conciliat: necessi.¬
tudines fouet: dei cultura. m̾ces parentum.

Expanded text:
git, inuenitur; non enim refugit qui mandata deigit, inuenitur; non enim refugit qui mandata dei sensu operibusque meditatur. nam utique illum athletam certamina inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid ergo quasi bonus athleta dicit: tribulatio et necessitas inuenerunt me, quia paratum semper habuerunt, non refugientem necessitatum et tribulationum proelia, sed petentem. Sequitur: iustitia testimonia ca m e. quis tantus, qui possit intellegere domini testimonia? et ideo intellectus a domino postulandus est, cuius tanta est uis, ut initium eius sit plenitudo uirtutis. denique scriptum est: pietas a autem in deo initi u m intellectus, quae uirtutum omnium fundamentum est huinanarum renun et caelestium disciplinam. pietas amica deo, parentibus grata, dominum conciliat, necessitudines fouet, dei cultura, merces parentum,
Abbreviated transcription (Latin):
est dominus iñc: ut nos in illo eẽmus iusticia
chi resurgeret. Semel est mortuus : semel re¬
surrexit : & tu cum illo mortuus: cum illo
sepultus: cum illo in baptismate resuscitatꝰ.
Caue ne cum moituus fueris semel: moniari
it̾um. Iam non peccato moneris. s ueniȩ : ne
iam non ddominabit᷑. Gͦ mors. dñata est ei. In
eo utiq qd̃ dixit. iam non dñabitur: osten.¬
dit ẽẽ dñatam. Noli tantum amitt̾e bñficiũ
dit: ut te iugo dñationis exueret. Ille susce¬
pit mortis seruitutem: ut tibi tribueret uitȩ
dauid. qui dignus erat. ut a tribulatione qͦre.¬
ret᷑ : tͥbulationem & ipse quesiuit. Nam nsi
quesisset : non inuenisset. Qd̃ inuen̾it autem:
ipse testatur. Tribulationẽ & dolorem muem:
& nomen domini inuocaui. & alibi. In tͥbula¬
tione inuocaui dominũ: & exaudiuit me in
latitudine. Bona gͦ tͥbulatio : quȩ dignos noᷤᷤ¬
facit ut in latitudine exaudiamur ã domino.

Expanded text:
est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia ihi resurgeret; semel est mortuus. semel resurrexit. et tu cum illo mortuus, cum illo consepultus, cum illo in baptismate resuscitatus caue, ne, cum mortuus fueris semel, moriaris iterum. iam non peccato morieris, sed ueniae. ne, iam non dominabitur. ergo mors dominata est in eum ? utique, quia dixit: iam non dominabitur, ostendit esse dominatam. noli tantum amittere beneficiudit, ut te iugo dominationis exueret. ille suscepit mortis seruitutem, ut tibi tribueret uitae Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuenerit autem, ipse testatur dicens: tribulationem et dolorem inueni et nomen domini inuocaui, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. bona ergo tribulatio. quae dignos facit qui in latitudine exaudiamur a domino; g
Abbreviated transcription (Latin):
lippꝰ qͦ ÷ dicit ad nathanael. Quem scripsit
moyses in lege & ꝓph̃ȩ. muẽnimꝰ nĩm filium
ioseph: qui est a narareth. & ut ostend̾et
qͥmadmodum xp̃c inueniretur: ait. Ueni &
gressu. s mentis uestigio: uideat eum non
ext̾iorib oculis s interis. Eternus enim cor.¬
ra÷ quasi deus uerus dei filius. & qͣsi uirtus
sempit̾na supͣ tempora. quẽ nullus tempoꝵ
finis includat: qͣsi uita supͣ tempora: quem
nunqͣm dies mortis inueniat. Qd̃ enim mortu.¬
us est peccato. mortuus est semel: qd̵ autem
uiuit. inuit deo. Audis qͥd dixerit hodie apl̃s.
Peccato inqͥt mortuus est semel. Semel tͥ pec.¬
catori mortuus est. xp̃s. Noli it̾um peccare pꝰ
baptismũ. Omnib in commune semel mortu.¬
us est: & singulis semel morit᷑. non frequent᷑.
Peccatum es o homo. Ideo peccatum fecit. xp̃m
suum omip̃s pater: hommem fecit. qui pec¬
cata nr̃a portaret. Michi gͦ peccato mortuus

Expanded text:
lippus quoque dicit ad Nathanahel: quem scripsit lippus quoque dicit ad Nathanahel: quem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph qui est a Nazareth. et ut ostenderet quemadmodum Christus inueniretur. ait: ueni etgressu, sed mentis uestigio, uideat eum non exterioribus oculis, sed internis. aeternus enim corra quasi deus uerus dei filius et quasi uirtus sempiterna supra tempora, quem nullus temporum finis includat, quasi uita supra tempora, quem numquam dies mortis inueniat. quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit deo. Audis quid dixerit hodie apostolus ? peccato, inquit, mortuus est semel. semel tibi peccatori mortuus est Christus; noli iterum peccare post baptismum. omnibus in commune semel mortuus est et singulis semel moritur, non frequenter. peccatum es, o homo; ideo peccatum fecit christum suum omnipotens pater, hominem fecit, qui peccata nostra portaret. mihi ergo peccato mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis uiuum & oꝑatorium u̾bum dei
lex est. Sequitur u̾sus septimus. Tribulatio
& necesitas inuenerunt me: mandata tuã
meditatio mea est. Querunt tͥbulationes &
necessitates iustum : & int̾dum inuemunt:
int̾dum non inueniunt eum. Inuenit᷑. cui co-¬
rona ddebetur: non inuenitur. qui idoneus
certamim non ꝓbatur. Tribulatio gͥ: uelut
quȩdam gr̃a est. Deniq sacͥficium deo: sp̃s
contͥbulatus. Annon est gr̃a quȩ oꝑatur pa.¬
tientiam: Q gͦ nou̾at tribulationis ꝓfectum
ẽẽ: quesitus a tribulatione inuentꝰ est nec
refũgit. Dicit sapientia. Querent me mali:
& non inuement. Non quia dominus nole.¬
bat inueniri ab hominib: qui se om̃ib etiã
non querentib offerebat: s quia his oꝑib que¬
rebat᷑. ut indigni eẽnt qui quererent iuenire.
Cet̾um sẏmeon qui expectabat eum iuẽnit:
muenit andreas. Deniq ait ad symonem. In-¬
uenimus messyam: qd̃ int̾pretatur. xp̃c. Phy.¬

Expanded text:
multo magis uiuum et operatorium uerbum dei multo magis uiuum et operatorium uerbum dei lex est. Sequitur uersus septimus: tribulatio et ne c e ssitas inuenerunt me; mandata tua meditatio mea e s t. quaerunt tribulationes et necessitates iustum et interdum inueniunt, interdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non est gratia quae operatur patientiam ? qui ergo nouerat tribulationis profectum esse, quaesitus a tribulatione inuentus est nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait ad Simonem: inuenimus Messiam, quod interp retatur Christus. Phi
Abbreviated transcription (Latin):
remissio: iam non oblatio ꝓ peccatis. Oͦ eui¬
denter ostendit᷑ omnẽ u̾itatem euangłio ẽ¬
tineri: quia lex dei in sensib hominum. & in
cordib eoꝵ scribitur: non in tabulis lapideis.
Qgͦ precepta dei non habent in cordib suis:
non habent legem. Siue qͥa inuet̾auit iudeis.
renouatur in nob̃⁊ umbra est non ueritas:
ut cum fiat oblatio ꝓ peccatis scđm legem:
non fiat remissio pecc̃oꝵ. Impossibile est e.¬
nim: sangume tauroꝵ & hyrcoꝵ peccata
mundari. Mendax gͦ erat illa remissio: do.¬
nec remissionis ueritas adueniret. Qͥd deinde
mamfestius qͣm ioħis euangłistȩ sentencia qui
ait ⁊ qͥa lex ꝑ moysen data est. gr̃a autem &e¬
Nam cum sit. autẽ. disiunctio ÷ intelligendũ ẽ
disiuntionẽ ido int̾positam: qͥa si ueritas fu.¬
isset in lege. non fuisset facta ꝑ xp̃m. Possu¬
mͦ & sic intellig̾e. Heritas xp̃c est. Ergo ueri.¬
tas lex est. & si mandatum domini lex est:

Expanded text:
remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euiremissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, non ueritas. ut, cum fiat oblatio pro peccatis secundum legem. non fiat remissio peccatorum; inpossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari. mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis ueritas adueniret. quid deinde manifestius quam Iohannis euangelistae sententia, qui ait: quia lex per Moysen data est, granam cum sit \'autem\' disiunctio. intellegendum est disiunctionem ideo interpositam, quia, si ueritas fuisset in lege, non fuisset facta per Christum. Possumus et sic intellegere: ueritas Christus est; ergo ueritas lex est, et si mandatum domini lex est,
Abbreviated transcription (Latin):
stium: s ipsa cȩlestia. Unde est scriptum:
quia finis. est xp̃c leg̾is. Non defectꝰ utiq s
plenitudo legis in xp̃o est: quia uenit legem
non soluere. s implere. Sicut enim testa¬
mentum est uetus: s omnis ueritas in nouo
est testamento: ita & lex ꝑ moysen data. fi¬
gura legis est. Uere gͦ illa lex: ueritatis ex¬
emplar est. In exemplari enim. agni sangͥs
onem scđm legem: adiecit. Necessarium ita¬
q exemplaria celestium his mundari. Nam
ipsa celestia: meliorib hostiis. Non enim in
manufacta sc̃a intrauit xp̃c exemplaria
ueroꝵ : s in ipsum cęlũ: & nunc apparet
uultui dei ꝓ nob̾. Ut cognoscamꝰ autem qͥa
legẽ nouam dedit dominꝰ iñc : habes dicen¬
tem sp̃m sc̃m. Hoc autem testamentũ qd̾ te¬
stabor ad cos dicit dominus: dando leges me.¬
as in cordib eoꝵ. & in sensib eoꝵ scribam eas:
& peccati & iniusticiȩ eoꝵ non ero memor. u gͦ

Expanded text:
stium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. stium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est uetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguis onem secundum legem, adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spiritum: hoc autem testamentum quod testabor ad eos, dicit dominus : dando leges meas in cordibus eorum et in sensibus eorum scribam eas e t peccati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
beneficis solis referenda iusticia est: s illa
est uera iusticia: quȩ ipsis quoq defertur
inimicis. Meritoq ait iusticia dei. Diligite
imimicos ur̃os. gͦ sicut inȩt̾num est iusticia so.¬
lius dei: ita lex dei ueritas. S quomͦ istutd ac¬
cipimus :. utrum quia lex dei ueritas hoc est
uera. & qd̃ statuit deus omne uerum. sicut in.¬
fra ait. omnia p̾cepta tua ueritas : an quia
ueritas lex dei est. quia non mentitur deus:
Apd̾ eum gͥ ueritas lex est: fallatia p̾uari.¬
çatio ẽ. S et sic potest accipi. Lex dei ueritas est.
Apd̾ iudeos gͦ non est lex dei: quia non reci.¬
piunt u̾ntatem. Lex dei spiritalis est: sicut
dicit apłs. Non habent ergo ueram legem:
qui eam non accipiunt spiritaliter. Qd̃ autẽ
non uerum : mendax est. Qd̃ mentit᷑: occĩ¬
dit. Littera gͦ quȩ occidit mentit᷑: sp̃s qui
uiuificat. uerus est. accipiamꝰ & sic. Lex dei.
non typus⁊ non umbra : non exemplar cȩle.¬

Expanded text:
beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros. Ergo sicut in aeternum est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueritas lex est, fallacia praeuaricatio est. sed et sic potest: lex dei ueritas est; apud Iudaeos ergo non est lex dei, quia non recipiunt ueritatem. lex dei spiritalis est, sicut apostolus dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint spiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caele
Abbreviated transcription (Latin):
tat humiliabit᷑ : & qui se humiliau̾it exal¬
tabit᷑. Sequitur. Iusticia tua. iusticia mȩt̾.¬
num: & lex tua ueritas. P ossunt qͥdem sin¬
guli facere oꝑa iusticiȩ: s non met̾num. ma¬
nentia. Diues ille cui habundarunt in hoc se.¬
culo diuitiȩ : fortasse fecerit aliqua oꝑa iusti¬
ciȩ. quoꝵ remun̾ationẽ in p̾senti uita receꝑit:
qd̾ non magna fuerint oꝑa illa. nec remun̾a.¬
tione digna ꝑpetua. Q qd̃ etiam si facimꝰ oꝑa
aliqua iusticiȩ : facimꝰ tam̃ non continua s
rara.Pleriq non rapiunt aliena: s nesciunt
de ꝓprio largiri. Aliĩ inuadentes indebitas fa¬
cultates : quo speciaem iusticiȩ sibi adquirant.
solent conferre pauꝑibꝰ. Non est ista mȩt̾nũ
iusticia. Aulti iusti plerunq gͣuiter deliqͦruni:
non habentes ȩt̾num fructum iusticiȩ. Soli
deo suppetit. inꝑpetuũ ꝑ omnia possid̾e iusti.¬
ciam : qui pascit iustos & inustos. Non enĩ

Expanded text:
tat humiliabitur et qui se humiliat exaltat humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Sequitur: iustitia tua iustitia i n aeternum e t l e x tua uer ita s. possunt quidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae, fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, quod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo suppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat gͦ. iuuenis sum & despectus: qͥa xp̃c in¬
pauꝑe & despecto mundũ redemit: quia xp̃c
humilitate diabolum uicit. Dicat. despectus
sum : qͥa cor humiliatum deus non sꝑnit: qͥa
despectus ille lazarus in abrahȩ nunc reqͥ-¬
escit sinu: & diues ille iactancior. afflgitur
in inferno. Despectus erat moyses: nec sibi
idoneus uidebatur: cum ad lib̃ andum he-¬
breoꝵ popłm mitt̾etur. Despectus erat hiere-¬
mias: qui dicebat. Dominator dñe. ecce nescio
loqui: quia nuuenis sum ego. S facilius: iste
despect᷑ eligitur. Demiq dicitur ei. Holi dicere
quia iuuenis sum ego: qͥa ad om̃s qͦscunq im-¬
sero te abibis. & ꝑ omnia qͥcunq mandauero
tͥ loqueris: ne timueris ã facie eoꝵ ⁊ qͥa ego
tecum sum dicit dominus. ut te lib̃em. Despec¬
tus erat ille publicanꝰ. qui oculos ad celum ñ
audebat leuare : & ideo facilius qͣm ille pha¬
riseus exaudiebatur. Omnis enim qui se exal.¬

Expanded text:
Dicat ergo: Juvenis sum, et despectus; quia ChriDicat ergo: Juvenis sum, et despectus; quia Chriue despecto mundum redemit, quia Christus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus erat Moyses nec sibi idoneus uidebatur, cum ad liberandum Hebraeorum populum mitteretur. despectus erat Hieremias. qui dicebat: dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenis sum ego, sed facilius iste despectus eligitur; denique dicitur ei: noli dicere quia iuuenis sum ego, quia ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et ideo facilius quam ille Pharisaeus exaudiebatur; omnis enim qui se exal