comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ iustificat ĩpiũ: subrecit ia sui corporis uocẽ. Ponc
dnẽ custodiã ori meo: & ostiũ continentię circũ
labia mea. N dixit claustrũ continentię: sed ostiũ.
sationẽ peccati. Ita enĩ erit ostiũ continentiȩ: ñ
Quid orat ex ꝑsona corporis xp̃c: Ut ñ de clines inqͥt
cor meũ in uerba maligna. Quid . c̃. cor merĩ: Cor
eccłȩ meş cor utiq corporis mei. Uerba illa attendi¬
te. ubi nobͥ regula figit᷑ Saule saule qͥd me ꝑseqͣris:
Cũ ipsũ nemo tetigisset. Esuriui &e cibastis me: sitiui
& potũ dedistis mͥ: & cȩtera. Et illi. Quando te ui¬
dimꝰ esurientẽ: aut sitientẽ: Et ille. Cũ uni ex mi¬
nimis meis fecistis: mͥ fecistis. Hec xpĩanis musitata
.eẽ. ñ debent: maxime in quibꝰ regłȩ fixę ft̃ cȩteroꝵ
intelligendoꝵ : & aut ñ tͣbabunt᷑. aut cito corrigentꝰ.
Sic̃ gͦ. ibi dicturi st̃ iusti. dnẽ quare dixisti. esuriui&
dedistis mͥ manducare. quando. te uidimiꝰ esurentẽ.

Expanded text:
ubjecit jam sui corporis vocem: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circa labia mea.» Non dixit, claustrum continentiae; sed, «ostium.» sationem peccati. Ita enim erit ostium continentiae, nonquid orat ex persona corporis Christus? «Ut non declines,» inquit, «cor meum in verba maligna.» Quid est, «cor meum?» Cor Ecclesiae meae, cor utique corporis mei. Verba illa attendite ubi nobis regula figitur, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? cum ipsum nemo tetigisset. «Esurivi, et cibastis me; sitivi, et potum dedistis mihi:» et caetera. Et illi: «Quando te vidimus esurientem aut sitientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Haec Christianis inusitata esse non debent, maxime in quibus regulae fixae sunt et caeterorum intelligendorum; et aut non turbabuntur, aut cito corrigentur. Sicut ergo ibi dicturi sunt justi: Domine, quare dixisti, «Esurivi, et dedistis mihi manducare? quando vidimus te esurientem?»
Abbreviated transcription (Latin):
orantes simul & ꝓ nob̾. ut ds̃ aꝑiat nob̾ ostiũ
uerbi ad loquendũ mysteriũ eiꝰ: ut manifestẽ illud
sicut oportet me loqͥ. Hȩc uerba etiã mea depu¬
tare dignamini. Sunt enĩ in scripturis scis ꝓfunda
mysteria. quę adhoc abscondunt᷑ ne uilescant. a
hoc quȩ runt᷑ ut exerceant: ad hoc aꝑiunt᷑ ut pas¬
cant. Psalmꝰ quẽ mͦ cantauimꝰ : in multis senten¬
tiis sub obscurꝰ.ẽ. Cũ aduiuante dño ea quȩ dicta
sunt erui & exponi cȩꝑint: uidebitis uos audi¬
re hoc qđ iã noueratis. Sed idõ multiplicit᷑ di¬
.cta sunt: ut uarietas locutionis. fastidiũ tol¬
leret ueritatis. Quid enĩ ampliꝰ fr̃s uł salu.¬
briꝰ audituri & cognituri estis: quã diliges do¬
minũ dm̃ tuũ ex toto corde tuo. & ex tota ani¬
ma tua. & ex tota mente tua: & diliges ꝓximũ

Expanded text:
orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium ejus, ut manifestem illud, sicut oportet me loqui» . Haec verba etiam mea deputare dignemini. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Psalmus quem modo cantavimus, in multis sententiis subobscurus est. Cum, adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ dicere ds̃ tuus. intͣ in gaudiũ dni tui: sed dicat
tͥ qr forinsecus er̾at qđ amasti. Ligate illi manꝰ
& pedes: & mittite eũ intenebras exteriores.
Ubi enĩ ostendit malu cẽ mitti exteriꝰ: ibi osten¬
dit bonũ ee. intrare interiꝰ. Nã bono seruo qͥd
dixit: Intͣ in gaudiũ dni tui. Malo autẽ seruo:
picite illũ in tenebras exteriores. N gͦ amemꝰ ma¬
gis exteriora: sed interiora. De interioribꝰ gaude¬
amꝰ: in exterioribꝰ autẽ necessitatẽ habeamꝰ: ñ
uoluntatẽ. Uir linguos. ñ diriget᷑ suꝑ t̾rã: uirũ

Expanded text:
tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non voluntatem. «Vir linguosus non diriget
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ uis hab̾e ĩꝑitũ quẽ doceas. Siautẽ beniuolus es.
&e ins om̃s doctos ee ñ uis sc̃ꝑ hab̾e quos doctas. & ñ
erit in uoluptate exercitatio uł ꝓbatio doctrinę
tuȩ: sed in uecessitate. Gaudiũ tͥ sit mauditione dĩ
necessitas tͥ sit in locutione tua: & ñ eris uir linguos.
ne ñ dirigaris. Quare loqui uis. audire ñ uis: Sc̃ꝑ
foras exis: intꝰ redire detrectas: Qui enĩ te docet:
intꝰ .c̃. Iuando doces: tanquã foris exis. ad eos qui
foris sunt. Ab interiore autẽ audimꝰ ueritate:
& ad eos qui foris a nro corde st̃ loquim. Qd enĩdi¬
cimur eos in corde hab̾e de quibꝰ cogitamꝰ: scđm
quandã imaginẽ dicim̃. quã de illis habemꝰ ip̃ssã.
Nã si omĩno intꝰ ipsi eeͣnt: scirent utiq qͥd in corde
nr̃o c̾et: atq ita ut eis loquerem᷑. opꝰ ñ. ce̾t. Si au¬
tẽ hoc te delectat qđ foris agis: uide ne tumes¬
cas foris. ⁊ ñ possis redire ꝑ angustũ: & ñ possit

Expanded text:
lus es, et vis omnes doctos esse, non vis semper habere quos doceas; et non erit in voluntate exercitatio vel probatio doctrinae tuae, sed in necessitate. Gaudium tibi sit in auditione Dei, necessitas tibi sit in locutione tua; et non eris vir linguosus, ne non dirigaris. Quare vis loqui, audire non vis? Semper foras exis, intro redire detrectas. Qui enim te docet, intus est: quando tu doces, tanquam foras exis ad eos qui foris sunt. Ab interiore enim audimus veritatem, et ad eos qui foris a nostro corde sunt, loquimur. Quod enim dicimur eos in corde habere de quibus cogitamus, secundum quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit
Abbreviated transcription (Latin):
pax in t̾ra bonȩ uoluntatis hominibꝰ. Illi aut ẽ suꝑbi
absconder̃ muscipłam: quȩ sier̃ supplantare gressꝰ
rectos. Et quid fecer̃: & restes extender̃ musci¬
płam pedibꝰ meis. Quas restes: Notũ. ẽ. hoc uer¬
bũ in scripturis. Inuenimꝰ alibi qͥd significent restes.
Oñs flagellũ de resticulis fecit. unde expulit de
tẽplo eos qui ibi male uersabant᷑: & significauit
nob̾ qͦmͦ intelligamꝰ restes: qr criniculis peccatoꝵ

Expanded text:
voluntatis» . 9. Illi autem «superbi absconderunt muscipulam:» quaesierunt supplantare gressus meos. Et quid fecerunt? «Et restes extenderunt muscipulas pedibus meis.» Quas restes? Notum est hoc verbum in Scripturis, et invenimus alibi quid significent restes. Dominus flagellum de resticulis fecit, unde expulit eos de templo, qui ibi male versabantur ; et significavit nobis quomodo intelligamus restes: quia, «Crini
Abbreviated transcription (Latin):
doceamꝰ uos. Quanto meliꝰ om̃s scirems : ce nemo docera
alterũ: ut ñ eiͥt aliꝰ loquens. aliꝰ audiens⁊ sed om̃s
audientes unũ illũ cui dicit uditui meo daibis exul¬
tationẽ & liticiã. Unde g ille ioħes ñ tã gauoebat qr¬
pdicabat ce q loquebat᷑: sed gaudebat q audiebit.
Ait enĩ. Amicꝰ autẽ sponsi stat łe audit cu: argiudo
gandet ꝓpt̃ uocẽ sponsi. Itaq fr̃s cito dixerĩ caritati
urẽ. ubi uiiquisq ꝓbet se ut ñ loquat᷑: sed ut de illo
locutionis officiũ exigat: gaudiũ autẽ tacitur nitatis
in uoluntate habeat: uocẽ doctrinȩ in necessitate.
Quando enĩ opꝰ.ẽ. uoce doctrinę: Iuando pͥaterisin

Expanded text:
oceamus vos: quanto melius; omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius loquens, alius audiens, sed omnes audientes unum illum cui dicitur, «Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam» ? Unde et ille Joannes, non tam gaudebat q sed gaudebat quia audiebat: ait enim, «Amicus» «autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Itaque, fratres, cito dixerim Charitati vestrae, ubi unusquisque probet se: non ut non loquatur, sed ut de illo locutionis officium exigat; gaudium autem taciturnitatis habeat in voluntate, vocem doctrinae in necessitate. Quando enim opu
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebras exteriores. Hȩc autẽ peccata sua
tendunt iustis: quando eis suadent facere mala
quȩ ipsi faciunt. Idõ dixit restes extender̃ in
muscipulã pedibꝰ meis: idest de peccatis suis
me deicere uoluer̃. Et ubi hoc : Iuxta semitas
scandala posuer̃ mͥ. Non in semitis: sed iuxta
semitas. Semitȩ tuȩ̨ p̃cepta dĩ st̃. Illi scandala
uixta semitas posuer̃: tu noli recedẽ aseaitis.
e ñ rues in scandala. Nec uolo dicas. Et ꝓhib̾et
illos ds̃ ponere sc andala mͥ iuxta semitas.: & ñ ibi
ponerent: Inmo ꝑmisit ds̃ ponere scandala
illos iuxta semitas: ut tu ñ recedas a semitis. Iux
Qd̃ remediũ int̾ tanta mala : in istis tẽptationibꝰ.
in istis ꝑicłis: Dixi dnõ ds̃ ms̃ es tu. Magna uox¬

Expanded text:
in tenebras exteriores . Haec autem peccata sua in tenebras exteriores . Haec autem peccata sua tendunt justis, quando eis suadent facere mala quae ipsi faciunt. Ideo dixit, «Restes extenderunt muscipulas pedibus meis;» id est, de peccatis suis me dejicere voluerunt. Et ubi hoc? «Juxta semitas scandalum posuerunt mihi:» non in semitis, sed «juxta semitas.» Semitae tuae, praecepta Dei sunt. Illi scandala juxta semitas posuerunt; tu, noli recedere a semitis, et non irrues in scandala. Nec volo dicas: Et prohiberet illos Deus ponere mihi scandala juxta semitas, et non ibi ponerent. Imo permisit Deus ponere scandala illos juxta semitas, et tu non recedas a semitis. «Juxquod remedium inter tanta mala, in istis tentationibus, in istis periculis? «Dixi Domino, Deus meus es tu.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte isayas. uę his qͥ trahunt peccata: sicut restẽ
longã. Quare autẽ dicit᷑ restis: Iua om̃ĩs pec¬
cator ꝑseuerans in peccatis suis: addit petcata pec¬
catis: & cũ deb̾et accusatione peccati sui corrigi. de¬
fensione sua multiplicat. qđ confessione posset au¬
ferre:. or plerũq aliis peccatis suis uult munitꝰ. etꝰ.
ꝓpt̃ illa quȩ cõmisit. Fecit adulteriũ: & ne occidat᷑
parat homicidiũ: addit peccato petcatũ. Rursꝰ
si ei contigerit facere homicidiũ: iã qͥ unũ crim
timebat. duo tunet. Et utiq cũ uideat se plura
timere quã antea timebat. ñ cogitat minuere
quis finiat restẽ peccatoꝵ: Et optime dicit᷑
restis. Ut enĩ torqueat᷑ restis addit᷑: & ñ addunt᷑
recta fila sed torta. Prauitas sibi conexa. ducit᷑
in longũ: & ñ cogitat p̃cidẽ qđ male texuit.⁊ sed
addẽ: ꝓducere: in longũ ꝓtende. ut habeat
infine unde illi ligent᷑ manꝰ & pedes: & ꝓiciat᷑

Expanded text:
e iis qui trahunt peccata sicut restem longam» ! Quare autem dicitur restis? Quia omnis peccator perseverans in peccatis suis, addit peccata peccatis; et cum deberet accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicat quod confessione posset auferri, et plerumque aliis peccatis vult munitus esse propter illa quae commisit. Fecit adulterium, et ne occidatur, parat homicidium; addit peccato peccatum. Rursum si ei contigerit facere homicidium, jam qui unum crimen timebat, duo timet: et utique cum videat se plura timere, quam antea timebat, non cogitat minuere quis finiat restem peccatorum? Et optime dicitur restis: ut enim torqueatur restis, additur; et non adduntur recta fila, sed torta. Pravitas sibi connexa ducitur in longum, et non cogitat praecidere quod male texuit; sed addere, producere, in longum protendere: ut habeat in fine unde illi ligentur manus et pedes, et projiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. anima: & eiecta anima de carne: nec carni aliqͥa
factũ . ẽ. qđ obc̾et in posterũ. Incensa sit caro: ꝑcussa sit
caro: lanata sit caro: ñquid idõ subt̾cta .e. creatori: q data
ẽ. in manꝰ peccators: Ille qͥ creauit ex eo qđ ñ erat:ł ñ repa
rabit meliꝰ quã erat: Ergo quandoc̃q capti st̃ iusti:
uenati st̃ quidẽ illos mali: sed ñ ad interitũ. At uͦ illi qͥ
ñ dirigent᷑. & linguosi sunt: mala eos uenabunt᷑ ad inte.¬
Qui enĩ linguos. ẽ abundare uult: esurire nescit. Illi autẽ
qͥ esuruint & sitiunt iusticiã: qr ipsi saturabunt᷑. Ge¬
munt iit̾ scandala maloꝵ: ipsi p̃cant᷑ ad caput suũ.
ut eruant᷑ ab homine malo. & ab homine maligno lib̾ent᷑.
&e de manibꝰ in iustoꝵ eruant̾. Ipsi gͦ sunt: quoꝵ causã
ds̃ ñ negligit. Etsi mͦ p̾ssuras sustinent: apparebit gła¬

Expanded text:
est anima; et ejecta est anima de carne, nec carni aliquid factum est quod obesset in posterum. Incensa sit caro, percussa sit caro, laniata sit caro; numquid ideo subtracta est Creatori, quia data est in manus persecutoris? Ille qui creavit ex eo quod non erandocumque capti sunt justi, venati sunt illos quidem mali, sed non ad interitum. At vero illi qui non dirigentur et linguosi sunt, mala eos venabuntur ad intequi enim linguosus est, abundare vult, esurire nescit. Illi autem qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Gemunt inter scandala malorum, ipsi precantur ad caput suum, ut eruantur ab homine malo, et ab homine maligno liberentur, et de manibus injustorum eruantur. Ipsi ergo sunt quorum causam Dominus non negliget: et si modo pressuras
Abbreviated transcription (Latin):
tes malas: q tradunt᷑ a desidio suo peccatori. uir lin.
Quid enĩ illi. ẽ. uoluptas nͥ loqͥ: Nenĩ attendit quid
loquat᷑. dũ loquit᷑. N potest fieri ut iste dirigat᷑.
Iualis gͦ debet ceͥ. seruus dĩ Accens illis carhonibꝰ. Eex
ipse carbo salutaris effectꝰ: Qualis. et. debet: Ut
autẽ om̃is homo uclox ad audiendũ: tardus autẽ

Expanded text:
tes malas; quia traduntur a desiderio suo peccatori. 15. «vertes malas; quia traduntur a desiderio suo peccatori. 15. «verQuid enim illi est voluptas, nisi loqui? Non enim attendit quid loquatur, dum loquatur. Non potest fieri ut iste dirigatur. Qualis ergo esse debet servus Dei, accensus illis carbonibus, et ipse carbo salutaris effectus? qualis esse debet? Ut autem omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
Tiles gͦ & hnc intellecturi suniꝰcarbones ignis qͥcadunt
suꝑ istos malos: & deiciunt ilos. Plane ñ ꝓhibenĩ hune
hab̾e intellectũ. Uideo hic nob illucescere. ñ ipbabilẽ
sed rep̃hensibilẽ sententiã. Intelligo illos carbones ca¬
de suꝑ istos: ut deiciant᷑. In alios enĩ ueniunt ut accen¬
dant᷑: in alios ut deiciant᷑. Ipse enĩ carbo. dicebac. Quibꝰ¬
dã sumꝰ odor mortis in mortẽ: quibusdã sumũs o¬
dor uitȩ in uitã. Uident enĩ iustosflãmantes spiritu: can-¬
dentes luce: & eis iuidendo cadunt.  oc. ẽ. qđ suꝑuern¬
ent eis carbones ignis in t̾ra: &e dencient᷑. Quid .e. inli.
terra : Adhuc hic sunt in hac uita. Excepta illa poeui
illis miseria. & ñ tolerant: iustꝰ autẽ. subsistit: qͦmͦ ille
suꝑ illos cũ cecidit aliqua p̾ssura: aliqua mistria: ñ
subsistunt. cadunt. Quando enĩ tales patiunt᷑ huiꝰ¬
modi p̾ssuras. ñ ualent tolerare: decidunt in iniquita¬

Expanded text:
arbones ignis, qui cadunt super istos malos, et dejiciunt illos? Plane non prohibemur hunc habere intellectum. Video hic nobis elucescere non improbabilem et irreprehensibilem sententiam: intelligo illos carbones cadere super istos, ut dejiciantur. In alios enim veniunt, ut accendantur; in alios, ut dejiciantur: ipse enim carbo dicebat, «Quibusdam sumus odor mortis in mortem, quibusdam sumus odor vitae in vitam» . Vident enim justos flammantes spiritu, candentes luce, et eis invidendo cadunt; hoc est quod supervenient illis carbones ignis in terra, et dejicientur. Quid est, «in terra?» Adhuc hic sunt in hac vita; excepta illa poena illis miseria et non tolerant: justus autem subsistit; quomodo ille super illos cum ceciderit aliqua pressura, aliqua miseria, non subsistunt; cadunt. Quando enim tales patiuntur hujusmodi pressuras, non valent tolerare, decidunt in iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
Multis enĩ bonis. multis iustis eueuer̃ mala: & tanꝗͣ
inuener̃ eos mala. Nã idõ dixit uenabunt᷑: qr unꝰ-¬
qͥsq absconde se uult amalo. Sed cũ inuenit᷑ amalq
quasi factꝰ.ẽ. in uenationẽ. Nunquid autẽ solimq
fugiunt amalis quando querunt᷑ a malis: Nne
& bonis dictũ.ẽ. si uos ꝑsecuti fuerint in hac ciui¬
te: fugite in aliã Ergo quando mali ꝑsequet
bonos. idẽ martyres nr̃os: cũ eos cõphender. uq¬

Expanded text:
ustis evenerunt mala; et tanquam invenerunt eos mala. Nam ideo dixit, «Venabuntur,» quia unusquisque abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam» ? Ergo quando mali persequebantur bonos, id est martyres nostros, cum eos comprehenderu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquindo tenebrȩ: nc̃ autt̃ lux in anõ. Ipsi sunt car¬
bones frs̃ qͦs intuemꝰ quando uolumꝰ mutare uita tͥns¬
fixi sagita dĩ : &e ĩpediunt nos malȩ lingue hominũ.
de qualibꝰ hic mͦ querebat᷑: & uolunt seducere aia
ueritatis. potiq inducere aderrores suos: & dicere nob̃.
qr si ꝓfessi fuerimꝰ. ñ implebimꝰ. Attendimꝰ carbones
illos. Qui erat heri ebrios: hodie sobris. ẽ. Quiheri
erat adult̃: hodie cast᷑ .c. Qui heri erit raptor: hodie¬
.ẽ. largitor. Onĩs isti. carbones ignis st̃: accesdunt exe¬
pla carbonũ uulnꝰ sigittarũ. Non ens timea dicere
uulnꝰ: cũ clamet ipsa sponsa. Uuerata caritate: ego

Expanded text:
aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ipsi sunt caraliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ipsi sunt carbones, fratres, quos intuemur, quando volumus mutare vitam transfixi sagitta Dei, et impediunt nos malae linguae hominum, de qualibus hic modo querebatur; et volunt seducere a via veritatis, potiusque inducere ad errores suos, et dicere nobis quia si professi fuerimus, non implebimus. Attendimus carbones illos. Qui erat heri ebriosus, hodie sobrius est; qui erat heri adulter, hodie castus est; qui erat heri raptor, hodie largitor: omnes isti carbones ignis sunt. Accedunt exempla carbonum ad vulnus sagittarum non enim timeam dicere vulnus, cum clamet ipsa sponsa: «Vulnerata charitate ego
Abbreviated transcription (Latin):
F ili hominũ: usqqꝰ graues corde: Ut quid diligitis ua¬
uitatẽ:  quȩritis mendaciũ: Aꝑte audi alio loco la¬
borẽ in mendacio. Bocuer̃ linguas suas loqui mendiciũ
in hac uita. Hic sup̃ ilos decidene carbones ignis & dci¬
cies eos. Quist̃ carbones ignis: Nouimꝰ istos carbones:
an alii st̃ isti &e alu illi de quibꝰ dicturi sumꝰ: Istosenĩ
uideo ad poenã ualere: illos autẽ quos cõmemoraturꝰ
sũ ad salutẽ. Dictũ .ẽ. enĩ de quibꝰaa carbonibꝰ:. cũ hõ
peteret aduersꝰ linguã subdolã auxiliũ. Quid detꝰ eͥ
aut quid adiciet᷑ tͥ ad linguã dolosã: Sagitȩ potentis
acute: cũ carbonibꝰ uastatoribꝰ: idest uerba di cor tͣns¬
figentia. & uetustatẽ ꝑimentia : amorẽq gignentia:
& exẽpli hominũ qui mortui erant t reuirer̃. & ni¬
gri erant. &e fulgentes effecti st. Carbones eniꝰ tenebre
sunt. Calor indicat. Sed cũ ad eos accesserit flama cari¬
tatis: & ex mortuis reuiperint: audient ab apło. Fuistis

Expanded text:
Filii hominum usquequo gravi corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium» ? Aperte audi alio loco laborem in mendacio: «Docuerunt linguas suas loqui mendacium;in hac vita; hic «supra illos decident carbones ignis, et dejicies eos.» Qui sunt «carbones ignis?» Novimus istos carbones. An alii sunt isti, et alii illi de quibus dicturi sumus? Istos enim video ad poenam valere; illos autem quos commemoraturus sum, ad salutem. Dictum est enim de quibusdam carbonibus, cum homo peteret aietur tibi ad linguam subdolam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis» : id est, verba Dei cor transfigentia, et vetustatem perimentia, amoremque gignentia; et exempla hominum qui mortui erant et revixerunt, et nigri erant, et fulgentes effecti sunt. Carbones enim tenebrae sunt; color indicat. Sed cum ad eos accesserit flamma charitatis, et ex mortuis revixerint, audiant ab Apostolo: «Fuistis
Abbreviated transcription (Latin):
tendit se ꝑseuerare: & uidit longã uiã. & qr ꝑ
scuerare. longũ. ẽ. & difficile: ipsũ orauit ad ꝑse-
saluus ero: si ꝑseuerauero usq in finẽ. Sed ꝑseue¬
rantia ad uirtutẽ ꝑtinet: ut mercaꝵ salutẽ.
bonos: pugno intꝰ cont᷑ concupiscentias meas: qrã
uideo aliã legẽ in mebris meis repugnantẽ
legi mentis meę: & captuuuĩ me ducentt̃ in lege

Expanded text:
tendit se perseverare, et vidit longam viam; et quia tendit se perseverare, et vidit longam viam; et quia perseverare magnum est et difficile, ipsum oravit ad perfesalvus ero, si perseveravero usque in finem; sed perseverantia ad virtutem pertinet, ut merear salutem: bonos, pugno intus contra concupiscentias meas; quoniam «video aliam legem in membris meis, repugnantem» «legi mentis meae, et captivum me ducentem in leg
Abbreviated transcription (Latin):
nec bene cogitant de dõ. Sonũ dep̃cationis ha-¬
b̾e possunt : uocẽ ñ possunt: qr uita ibi ñ. ẽ. hiui
Iuiuebat. quȩ dm̃ suũ intelligebat. & aqͦ lib̾aret᷑
uidebat. & a quibꝰ lib̾aret᷑ sentiebat. Ipsa erat
quales st̃ dni homines: ñ quales dñi qui emunt sa-¬
cello: sed qualis diis qui emit sanguine. Dnẽ dnẽ
uirtꝰ salutis mex̧. idest qͥdas uires saluti meȩ. Qͥd
sibi uult uirtꝰ salutis mex̧: Conquerebat᷑ de
scandalis & insidis peccatoꝵ: de circũlatrantibꝰ
a insidiantibꝰ malignis hõibꝰ uasis diaboli: de su¬
ꝑbis inuidentibꝰ iustis. int̾ quales necesie.ẽ. uitã du¬
cere. cũ hic uiuimꝰ in hac ꝑegrinatione nr̃a. Talia
Sed adiunxit statĩ solaciũ. Qui ꝑseuerauerit usq
in finẽ: hic saluus Berit. Attendit iste & timuit.
& abundantia iniquitatũ curbatꝰ. respexit spẽ qr
qui ꝑseuerauerit usq in fine. Inc saluus erit. Ex.¬

Expanded text:
nec bene cogitant de Deo? Sonum deprecationis habnec bene cogitant de Deo? Sonum deprecationis habere possunt, vocem non possunt; quia vita ibi non est. Hujus qui vivebat, quia Deum suum intelligebat, et a quo liberaretur videbat, et a quibus liberaretur sentiebat, ipsa erat quales domini homines, non quales domini qui emunt saccello; sed qualis Dominus qui emit sanguine. «Domine, Domine, virtus salutis meae:» id est, qui das vires saluti meae. Quid sibi vult, «virtus salutis meae?» Conquerebatur de scandalis et insidiis peccatorum, de circumlatrantibus et circuminsidiantibus malignis hominibus vasis diaboli, de superbis invidentibus justis, inter quales necesse est vitam ducere, cum hic vivimus in peregrinatione nostra hac. Talia Sed adjunxit statim solatium: «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendit iste, et timuit; et abundantia iniquitatum turbatus respexit spem: quia «qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.» Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ : Sed tam̃ ꝓprie eoꝵ .ẽ. qͥ eo fruunt᷑: qͥ ei serui¬
unt: qͥ libent᷑ sub illo st̃. Nã & mali quãuis
illi fugiunt a quo dãnent᷑. Et iniquus qͥ ñ uult
hab̾e dnm dm̃ suũ: quo fugia dm̃ omiũ: Bo¬
nũ. ẽ. illi gͦ ut conuertat᷑ ad dm̃ om̃iũ:⁊ faciatq
illũ conuersione suũ: & positꝰ int̾ tales pecca¬
tores. seductores. hẏpocritas. suꝑ hos dicat ad
dm̃: quẽ sibi conuersione fecit dm̃ suũ. Dixi dño
ds̃ m̃s es tu: ꝑcipe auribꝰ dnẽ uocẽ depcationis
meȩ. Simplex quidẽ sententia. ẽ. & facilis ad in¬
telligendũ: sed tam̃ delectat forte cogitare
quare ñ dixerit ꝑcipe auribꝰ dep̃cationẽ meã:
sed uelut euidentiꝰ expͥmens affectũ animi sui:
Aitient̃ uocẽ dep̃cationis meȩ: uitã dep̃cationis
meȩ: animã dep̃cationis meȩ : ñ qđ sonat in
uerbis meis: sed unde uiuunt uerba mea
Cȩteri enĩ strepitꝰ sine anima soni dici possunt:

Expanded text:
est, qui eo fruuntur, qui ei serviunt, qui libenter sub ipso sunt. Nam et mali quamvis ; sub illo illi fugiunt, a quo damnentur. Et iniquus qui non vult habere Dominum Deum suum, quo fugiet Deum omnium? Bonum est illi ergo ut convertatur ad Deum omnium, faciatque illum conversione suum; et positus inter tales peccatores, seductores, hypocritas, superbos, dicat ad Deum, quem sui conversione sibi fecit Deum suum: «Dixi Domino, Deus meus es tu. Percipe auribus, Domine, vocem deprecationis meae.» Simplex quidem sententia est, et facilis ad intelligendum: sed tamen delectat forte cogitare quare non dixerit, Percipe auribus deprecationem meam; sed velut evidentius exprimens affectum animi sui, ait, «vocem deprecationis meae,» vitam deprecationis meae, animam deprecationis meae, non quod sonat in verbis meis, sed unde vivunt verba mea. Caeteri enim strepitus sine anima, soni dici possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
trget. Obũbrasti enĩ mͥ. in dic belli. Ipsos quis teget:
Caput circuitꝰ eoꝵ: ipsa .ẽ. suꝑbia. Quid . ẽ. cir cuitꝰ ipsoꝵ :
Ut circũeant & ñ stent. Ingorũ eant erroris: ubi it̃ ÷
sine fine. Qui enĩ in longũ. it. aliunde incipit. alicubi finit:
Qui ingirũ it: nusꝗͣ finit. lpse . ẽ. labor impioꝵ.
qui demonstrat᷑ alio loco psalmo euidentiꝰ. In circu¬
ttu ĩpn ãbulabunt. Sed circuitꝰ eoꝵ caput suꝑbia. ẽ.
qr iniciũ omĩs peccati suꝑbia. Unde: autẽ suꝑbia.:¬
Labor. labioꝵ ipsoꝵ. Omĩs autẽ suꝑbꝰ fictꝰ. ẽ: om̃is fictꝰ
mendix. Laborant homines loqui mendaciũ.
nã ueritatẽ tota facilitate. loquerent᷑. Ille enĩ la¬¬
borat: qui fingit qđ dicat. Nã qͥ uult uerũ dicere: ñ liborat.
pła enĩ ueritas: sine labore loquit᷑. De homine gͦ hoc.
dixit dõ. me ꝓteget umbraculũ tuũ: ipsos teget men¬

Expanded text:
teget: obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? teget: obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? «Caput circuitus eorum:» ipsa est superbia. Quid est, «circuitus ipsorum?» Ut circumeant, et non stent; in gyrum cant erroris, ubi iter est sine fine. Qui enim in longum it, alicunde incipit, alicubi finit: qui in gyrum it, nusquam finit. Ipse est labor impiorum, qui demonstratur in alio psalmo evidentius: «In circuitu impii ambulant» . Sed circuitus eorum caput, superbia est; quia initium omnis peccati superbia . Unde autem superbia «labor labiorum ipsorum?» Omnis enim superbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant homines loqui mendacium: nam veritatem tota facilitate loquerentur. Ille enim laborat qui fingit quod dicit. Nam qui verum vult dicere, non laborat: ipsa enim veritas sine labore loquitur. De homine ergo hoc dixit Deo: Me proteget umbraculum tuum; ipsos teget men
Abbreviated transcription (Latin):
Ne tradas me adesidĩo meo peccatori. Inde inũbrat᷑
in die belli. Desidiũ enĩ ȩstꝰ facit: ũbraculũ autẽ
dnĩ tc̃ꝑat desid̾iũ: ut possimꝰ refrenare quo rapie¬
bam᷑. ut ñ ita ęstuemꝰ. ut ad laqueũ ꝑducam᷑. Cogi¬
tauer̃ aduersũ me: ne derelinquasme ne for¬
te exaltent᷑. Habes alio loco. Qui me p̃munt.
exultabunt si motꝰ fuero. Tales st̃ aisti: qr talis. ẽ.
a ipse diabol. Quando seduxerit hominẽ gaudet¬
& triuiphat de illo. Exaltat᷑ ipse : qr ille humiliatꝰ.ẽ.
Quare autẽ ille humiliatꝰ. ẽ: Quia male exaltatꝰ
fuit. Q ille qui de illo triũphat: humiliabit᷑. Tales
sunt enĩ om̃s: qui gaudent de malo. Uident᷑ sibi add
tẽpus gloriari: suꝑbire: ceruicẽ erigere. Non uos de¬
lectet exultatio coꝵ. Cscam habent in faucibꝰ & ha-¬
mũ. Ibi . ẽ. quo delectant᷑: ibi . ẽ. quo trahant᷑. Ne
labioꝵ ipsor teget eos. Me inquit ũbra alarũ tuarũ

Expanded text:
«Ne tradas me a desiderio meo peccatori.» Inde inumbratur «Ne tradas me a desiderio meo peccatori.» Inde inumbratur in die belli. Desiderium enim aestus facit; umbraculum autem Domini temperat desiderium, ut possimus refrenare quo rapiebamur, ut non ita exaestuemus, ut ad laqueum perducamur. «Cogitaverunt adversum me; ne derelinquas me, ne forte exaltentur.» Habes alio loco: «Qui me premunt exsultabunt si motus fuero» . Tales sunt et isti, quia talis est et ipse diabolus. Quando seduxerit hominem, gaudet, triumphat de illo; exaltatur ipse, quia ille humiliatus est. Quare autem ille humiliatus est? Quia male exaltatus fuit: et ille qui de illo triumphat, humiliabitur. Tales sunt enim omnes qui gaudent de malo; videntur sibi ad tempus gloriari, superbire, cervicem erigere. Non vos delectet exaltatio eorum; escam habent in faucibus et hamum: ibi est quo delectantur, ibi est quo trahuntur. labiorum ipsorum teget eos.» Me, inquit, umbra alarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
& arescere : tanquã ũbrã inuenit sub qua uiue.¬
ret. Obũbrasti suꝑ caput meũ in die belli: ia est
ũbraculũ tuũ: ut estꝰ ñ patiar ame ipso. & qͥd
Sęiuier̃ enĩ in marty res iniqui: traxer̃ tos: ca¬
tenis ligauer̃: carceribꝰ incluser̃.⁊ gladio ferier̃:
bestiis subrer: ignibꝰ consũpser̃. Hec omia fe¬
cer.l & ñ eos tradidit dõ peccatoribꝰ: qr ñ sunt
traditi adesidio suo. Illud gͦ ora quantũ potes: ut a
desidio tuo ñ te tradat ds̃ peccatori. Tueni de¬
sidio tuo locũ facis diabolo. Eecȩ erĩ diabolꝰ ꝓposuit
lucrũ: & inuitauit ad fraudẽ. Lucrũ hab̾e ñ poteris.
nͥ fraudẽ feceris. Sed lucrũ esca. ẽ fraus laqueus. Sic
pieris. Non idõ dico capieris: qr iueniris. Aliquin.¬
scipsũ. Ibi gͦ.ẽ. esca: ibi. ẽ. & laqueus. frena desidiũ.
& ñ cadis in laqueũ. Si autẽ uicerit te desidiũ ęscȩ
mitrit łͥ collũ in laqueũ. & capiet tt auceps animarũ

Expanded text:
t aestuare et arescere, tanquam umbram invenit, sub qua viveret: «Obrumbrasti super caput meum in die belli;» id est, umbraculum tuum, ut aestum non patiar a meipso. Et quid Saevierunt enim in martyres iniqui; traxerunt eos, catenis ligaverunt, carceribus incluserunt, gladio ferierunt, bestiis subrexerunt , ignibus consumpserunt: haec omnia fecerunt; sed non eos tradidit Deus peccatoribus, quia non sunt traditi a desiderio suo. Illud ergo ora, quantum potes, ut a desiderio tuo non te tradat Deus peccatori. Tu enim desiderio tuo locum diabolo das. Ecce enim diabolus proposuit lucrum, et invitavit ad fraudem: lucrum habere non potes, nisi fraudem feceris. Sed lucrum esca est, fraus laqueus. Sic pieris. Non ideo dico, capieris, quia invenieris: aliquanseipsum. Ibi est ergo esca, ibi est et laqueus; frena desiderium, et non cades in laqueum: si autem vicerit te desiderium escae, mittit tibi collum in laqueum, et capiet te auceps animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ reges t̃rȩ suꝑbi: sed humiles sint. Tc̃ cantent
in uus dnĩ: si humiles sint. Ament: & cantabunt.
Nouimꝰ uiatores: cantatores. Cantant: & ꝑuenire
festinant. St̃ cantica mala: tanꝗͣ ueteris hominis.
Sed canticũ nouũ: ꝑtinet ad hominẽ nouũ. Ambu¬
lent gͦ & reges t̾rȩ inuis tuis: ãbulent & cantent
portantes dñm: ñ se extollentes aduersꝰ dñm. Nã
hoc diceres: si scires quid amare debes: Eece si no¬
lȩt te uidẽ ds̃i hoc ipsũ ñ times qr te ñ uult uide:
Si salutes aliquẽ maiorẽ patronũ tuũ. & intentꝰ in
aliud ñ te uideat: qͦmꝰ tͥ anima dolet: Si autẽ as̃¬
ni ñ te. uideat: securũ it putas Nonte iudet salua¬
Non te putes ñ uidĩ: ĩmo roga ut merearis qudẽ
a qͦ uideris. Dictũ. c̃. enĩ. Ocłi dñi suꝑ iustosꝰ. Quia
ñ suꝑ iniustos. faciant gͦ qđ uolunt iniusti. Ocłi
dnĩ suꝑ iustos. Sequat᷑ adhuc. Et aures eiꝰ ad pces
eoꝵ. In usti gͦ qͥ securos se putabant qr ñ erant ocłi

Expanded text:
sint reges terrae superbi, sed humiles sint. Tunc cantent in viis Domini, si humiles sint: ament, et cantabunt. Novimus viatores cantatores; cantant, et pervenire festinant. Sunt cantica mala tanquam veteris hominis; sed canticum novum pertinet ad hominem novum. Ambulent ergo et reges terrae in viis tuis, ambulent et cantent portantes Dominum, non se extollentes adversus Dominum. Nam hoc diceres, si scires quid amare deberes? Ecce si nolit te videre Deus, hoc ipsum non times, quia te non vult videre? Si salutes aliquem majorem patronum tuum, et intentus in aliud non te videat, quomodo tibi anima dolet? Si autem Deus te non videat, securum te putas? Non te videt SalvaNon te putes non videri; imo roga ut merearis videri a quo videris. Dictum est enim: «Oculi Domini super justos.» Quia non super injustos, faciant ergo quod volunt injusti: «Oculi Domini super justos.» Sequatur adhuc: «Et aures ejus ad preces eorum.» Injusti ergo qui securos se putabant, quia non erant oculi
Abbreviated transcription (Latin):
tua in et̾ñũ: ꝙ urĩs libasti: ⁊ sie eito de hac uita abstu
nib meis. nocte corã eo: &. ñsũ deceptꝰ: sed tañ ñ
cõmendo oꝑamanuũ mearũ. Timeo ne cũ inspexeris
inuenias plura peccata quã merita. Hoc solũ dico.
hoc rogo : hoc ĩpetrare desido: oꝑa inanuũ tuarũ
ne despicias. Opꝰ tuũ in me uides: ñ meũ.

Expanded text:
ua martyres liberasti, et sic cito de hac vita abstulmanibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» ; sed tamen non commendo opera manuum mearum: timeo ne cum inspexeris, invenias plura peccata quam merita. Hoc solum rogo, hoc dico, hoc impetrare desidero: «Opera manuum tuarum ne despicias.» Opus tuum in me vide, n
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea uirtutẽ. Exp̃ssũ. ẽ. uotũ: exp̃ssũ desidiũ:
ab omĩ confusione circ̃cisũ. Si diceres multiplicabis
me: t̃rena nescio quę cogitares. Additͣ in anima mea.
Rursꝰ ne in anima uicia cogitares: addidit in uirtute.
Nichil ÷ qđ ãpliꝰ adõ deside̾s: si uis bona & uera fronte

Expanded text:
 virtute.» Expressum votum, expressum desiderium, ab omni confusione circumcisum. Si diceret, «Multiplicabis me;» terrena nescio quae cogitares: addidit, «in anima mea.» Rursus, ne in anima vitia cogitares, addidit, «virtute.» Nihil est quod amplius a Deo desideres, si vis bona
Abbreviated transcription (Latin):
D nẽ retribues ꝓme. Est hic alꝰ intelletꝰ ñ negligendus:
ꝓ me. Uide illũ retribuentẽ ꝓ nob̾. Uener̃ quist̾ributũ
exigerent. Exigebant tributũ didragnas: idest duas
draginas in uno homine. Uentũ .c̃. ad dnm ut soluer&
tributũ: ĩmo ñ ad ipsũ sed ad discipłos: & dictũ . ẽ. ilis.
Magister uester ñ dat tributũ: Iili retuler ad cũ. Et ille.
Reges t̾rȩ a quib exigunt tributũ: a filis suis an ab alie¬
nis: Responder. Ab alieuis. Ergo inquit libi st̃ fili.
Merito habemꝰ primũ piscẽ hamo captũ: hamo cõphensũ.
primũ surgentẽ de mari : pͥmogenitũ amortuis. In eiꝰ
ore inuenies duas didragmas: idest qͥttuor draginas. In¬
res ñ remanebimꝰ. Ibi enĩ: omĩa peccata nrã soluunt: Re

Expanded text:
ne retribues pro me.» 16. Est hic alius intellectus non negligendus, pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Merito habemus primum piscem hamo captum, hamo comprehensum; primum surgentem de mari, primogenitum a mortuis. In eore invenimus duas didrachmas, id est quatuor drachmas, qres remanemus. Ibi enim omnia peccata nostra solvu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .ẽ. suꝑ uirtutes animarũ: unde & flatꝰ di dicit᷑ ani¬
ma. tanꝗ̃ uent. ñ ut iste itelligat᷑ uentꝰ qͥcorpꝰ ꝓpellen¬
te sentimꝰ: sead ut eiꝰ nomine significet᷑ aliqͥd inuisibile
qđ neq ocłis cerni potest. nec sentiri aurib. nec odo¬
ratu duci. nec palato gustari. nec manu contrectari:
qdđ .ẽ. utiq uita quȩdã qua uiuimꝰ. quȩ aiuma dicit:
si hos uentos intellexerimꝰ: .ũ.ẽ. quare quȩr amꝰ pennas

Expanded text:
irtutes animarum: unde et flatus Dei dicitur anima , tanquam ventus, non ut iste intelligatur ventus quo corpus propellente sentimus, sed ut ejus nomine significetur aliquid invisibile, quod neque oculis cerni potest, nec sentiri auribus, nec odoratu duci, nec palato gustari, nec manu contrectari; quod est utique vita quaedam, qua vivimus, quae anima dicitur: si hos ventos intellexerimus, non est quar
Abbreviated transcription (Latin):
gedeon quendã scm̃ uirũ tẽpore iudicũ. Uidete qͣle
signũ petioit a dnõ. Ponã inqͥt uellus in arca. Copluat᷑
plitũ. ẽ: area sicca erat. Petuit rurs signũ. Area
tota cõpluat᷑. & solũ uellꝰ siccũ inueniat᷑. & hoc factũ
.ẽ. Cõplita .ẽ. area: sicco uellere. Primo cõplutũ
uellꝰ. sicca area: postea cõplita arta sicco uellere.
Quid uob̾ uidet᷑ fes area: Nonne orb̾ t̾rarũ: Quid
uellꝰ: Tanꝗͣ gens iudea in medio orbe t̾rarũ: ha¬
bens grẽ sacram̃tũ ñ in manifestatione. sed in nube
secreti: tanꝗͣ in uelam̃to pluuia in uellere. Uenit
tẽpꝰ quando reuelaret᷑ pluuuia. In area manifestata
om̃s reges t̃rȩ: qm̃ audier̃ omĩa uerba oris tui.
Quid ÷ isrł qđ abscondebas : Quã diu abscondebas:
Exp̃ssũ. ẽ. uellꝰ exiuit de te pluuia: solꝰ xpc̃. suaui¬
tas pluuiȩ. Ipsũ solũ ñ agnoscis in scripturis: ꝓpt̃
quẽ factę st̃ scripturȩ. At uͦ om̃s reges t̾̃rȩ confi.¬

Expanded text:
m virum tempore Judicum; videte quale signum petivit a Domino: «Ponam,» inquit, «vellus in area; compluatur ellus solum, area sicca erat. Petiit iterum signum: «Area tota compluta sit, et solum vellus siccum inveniatur.» Et hoc factum est: compluta est area, sicco vellere . Primo complutum vellus, sicca area; postea compluta area, sicco vellere. Quid vobis videtur area, fratres? Nonne orbis terrarum? Quid vellus? Tanquam gens Judaea in medio orbe terrarum, habens gratiae sacramentum, non in manifestatione, sed in nube secreti, tanquam in velamento pluviam in vellere. Venit tempus quando revelaretur pluvia in area; manifestata omnes reges terrae; quoniam audierunt omnia verba oris tui.» Quid est, Israel, quod abscondebas? quamdiu abscondebas? Expressum est vellus, et exiit de te pluvia. Solus Christus suavitas pluviae: ipsum solum non agnoscis in Scripturis, propter quem factae sunt Scripturae. At vero «omnes reges terrae confi
Abbreviated transcription (Latin):
nuici mei dixer̃ mala mͥ: quando moriet᷑: & ꝑi¬
bit nom̃ eiꝰ: Quando delebit᷑ nom̃ xpĩanoꝵ de
t̾ra: Cũ dicunt ista. partĩ credider̃ partĩꝑier̃:
pauci timidi remanser̃. Quanta ira inimicoꝵ sȩ¬
uiebat: quando sangius martyrũ fundebat᷑.
Qmͦ se putabant nom̃ xp̃ianũ delere de t̾ra: Suꝑ

Expanded text:
«Inimici mei dixerunt mala mihi, quando morietur et peribit nomen ejus» ? quando delebitur nomen Christianorum de terra? Cum dicunt ista, partim crediderunt, partim perierunt, pauci timidi remanserunt. Quanta ira inimicorum saeviebat, quando sanguis martyrum fundebatur! Quomodo se putabant nomen Christianorum delere de terra! «Super
Abbreviated transcription (Latin):
ipsĩ ĩꝑiũ : Quicqͥd aliud desidauerit hõ in t̾ra: usq
ad ĩꝑiũ . t̃: desidiũ eiꝰ. Quid ãpłiꝰ potest: Altior sul¬
limitas necessaria ẽ sed fortasse quanto altior. tan¬
to ꝑiculosior. Idõq reges quanto st̃ in maiori felicita¬
te t̾rena: tanto magis humiliari dõ debent. Ut qͥd
faciant: Qm̃ audier̃ omĩa uerba oristui. Odnẽ.
omĩa uerba oris tui in nescio qua gente ab scondita erant.
lex & ꝓpħę. & omĩa uerba oris tui sed in gente iudeoꝵ
sola. erant uerba oris tui omĩa. Quã gentẽ laudans
apłs: ait. Quid gͦ ãpliꝰ ẽ. udeo: aut quȩ utilitas circun¬

Expanded text:
imperium? Quidquid amplius desideraverit homo in terra, usque ad imperium est desiderium ejus. Quid amplius potest? Altior sublimitas necessaria est. Sed fortasse quanto altior, tanto periculosior. Ideoque reges quanto sunt in majore sublimitate terrena, tanto magis humiliari Deo debent. Utquid faciunt? «Quoniam audierunt omnia verba oris tui!» O Domine, «omnia verba oris tui!» Nescio in qua gente abscondita erant Lex et Prophetae, «omnia verba oris tui.» Sed in gente Judaeorum sola erant «omnia verba oris tui:» quam gentem laudans Apostolus ait, «Quid ergo ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicabis me. Expectamꝰ audire in quibꝰ. Audi gͦ. In ani¬
ma mea. Non in carne mea. sed in anima mea. Multi¬
plicabis me in anima mea. Estne adhuc qđ addat᷑. ne
forte multiplicatio in anima. ñ continuo felicitatẽ
significit: Etenĩ curis homines multiplicant᷑ in anima.
Multiplicat᷑.ẽ. in anima sua: sed malo suo. Multiplicatio
ista: egestatis. ẽ. ñ ułtatis. Ergo qͥd tu qui dixisti. cito
ex audime: &̾ te abstulisti ab omĩ corporea abomĩ
ut diceres dõ multiplicabis me in anima mea: Ad

Expanded text:
tiplicabis me.» Exspectamus audire in quibus. Audi ergo: «In anitiplicabis me.» Exspectamus audire in quibus. Audi ergo: «In anima mea.» Non in carne mea, sed «in anima mea: Multiplicabis me in anima mea.» Estne adhuc quod addatur, ne forte et multiplicatio in anima non continuo felicitatem significet? Etenim curis homines in anima mmultiplicatus est in anima sua, sed malo suo. Multiplicatio ista egestatis est, non ubertatis. Ergo quid tu qui dixisti, «Cito exaudi me,» et te abstulisti ab omni corpore, ab omni ut diceres Deo, «Multiplic
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra & dnãmini etꝰ. Sicine uolebat multiplicari qͥ dice¬
bat.: cito exaudi me: Et ista plane multiplicatio
fructuosa.ẽ. & ñ uenit nͥ ex benedictione dĩ. Iã qͥd
dicamꝰde aliis multiplicationibꝰ: Multiplicatꝰ. ẽ. ille
auro. ille argento: ille pecore. ille familia. ille
possessionib: ille his om̃ib. Multȩ st̃ t̾renȩ mul¬
tiplicatio es: felicior autẽ filior Tanꝗͣ homini¬
bus auaris: et ã ipsa fecunditas molesta. ẽ. Tuuent
enĩ ne pauꝑes relinquant᷑: qͥ multi nasci potuer̃.
Quȩ sollicitudo plerosq ad ĩpietatẽ coegit ut obli¬
uiscerent᷑ qđ parentes ee̾nt: omĩq affectu humia¬
nitatis exp̃oliati: exbonerent filios suos.  eos
facerent alienos: ꝓiceret quȩ peꝑit: colligerae quȩ
ñ peꝑit. Iila contẽnera: illa diligeret. Illa frustra mat̃
carne: ila uerior uoluntate. Cũ gͦ sint multȩ multi¬
plicationes. & multa genera multiplicationũ: quã

Expanded text:
t dominamini ejus» . Sicne ille volebat multiplicari, qui dicebat, «Cito exaudi me?» Et ista plane multiplicatio fructuosa est, et non venit nisi de benedictione Domini. Jam quid dicam de aliis multiplicationibus? Multiplicatus est ille auro, ille argento, ille pecore, ille familia, ille possessionibus, ille his omnibus. Multae sunt terrenae multiplicationes; felicior autem filiorum: quanquam hominibus avaris etiam ipsa fecunditas molesta est. Timent enim ne pauperes relinquantur, qui multi nasci potuerunt. Quae sollicitudo plerosque ad impietatem coegit, ut obliviscerentur quod parentes essent, omnique humanitatis affectu exspoliati, exponerent filios suos, ut eos facerent alienos; projiceret quae peperit, colligeret quae non peperit; illa contemneret, illa diligeret; illa frustra mater carne, illa verior voluntate. Cum ergo sint multae multiplicationes, et multa genera multiplicationum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Machabei quanta torm̃ta passi st̃. Tres autẽ
pueri in medus ignib deãbulando: laudauer̃
dm̃. Illoꝵ salꝰ in dextera: istor etiã in sinistra.
Aliquando gͦ ñ saluat in sinistra scõs suos: sed sẽꝑ
saluat in dextera. Impios aut c̃ pleriłq saluat
in sinistra: ñ saluat in dextera. Nã illi qͥ ꝑseqͣ.¬
bant᷑ crispinã: sani erant in corpore. Illa occi¬
sa. ẽ: illi uiuunt. Illoꝵ salꝰ in sinistra: illiꝰ in dex¬
tera. Et saluũ me fecit dextera tua. Dns̾¬
retribuet ꝓ me. Sȩuiant inimici quantulibet.
tu retribues qđ ego ñ possũ. Dnẽ. retribues
ꝓ me. In ipso nro capite attendite. Reliqͥt enĩ
nob̾ exẽplũ ut sequamꝰ uestigia eiꝰ. qͥ peccatũ ñ fec̃
nec inuentꝰ.ẽ. dolꝰ in ort eiꝰ. Qui cũ malediceret᷑ ñ¬
maledicebat. dicens. dnẽ retribues ꝓme: cũ iudicare.¬
quexo głam mea: est qui quȩrat & iudicae. Non uosna¬

Expanded text:
Machabaei quanta tormenta perpessi sunt ! Tres autem pueri in mediis ignibus deambulando laudaverunt Deum . Illorum salus in dextera, istorum etiam in sinistra. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos suos; sed semper salvat in dextera. Impios autem plerumque salvat in sinistra, non salvat in dextera. Nam illi qui persequebantur Crispinam, sani erant in corpore: illa occisa est, illi vivunt. Illorum salus in sinistra, illius in dextera: «Et salvum me fecit dextera tua.retribues pro me Saeviant inimici, quantum libet; tu retribues quod ego non possum. «Domine, retribues pro me.» In ipso capite nostro attendite. Reliquit enim nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. «Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eremaledicebat» dicens, «Domine, retribues pro me: cum judicaretquaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet» . «Non vosme
Abbreviated transcription (Latin):
Disce quid petas: quid hodie celebras attende. Natali
tẽ: quã habebat in t̾ra. Dimisit filios flentes. & tanqͣ
crudelẽ matrẽ dolentes: qr uelut ꝑdidãt humana
misedam: quę ad diuinã festinabat coronã. Nesciebat
uͦ illa quid desicłaret: quid calcaret: limo uͦ no¬
uerat psallere etᷤ angłis di. eoꝵq desidare consortiũ.
amiciciã scãm & purã: ubi ulteriꝰ ñ morer et᷑. ubi i
ciuitate nulla st̃ bona  lrmo uͦ ibi sola st̃ bona : ñ
malis mixta: bona securitatis in quibꝰ gaudeas quan¬
tũuis. & nemo tͥdicat tt̃ꝑa te. Hic autẽ de bonis t̃re¬
nis gaude molestũ ẽ. & ꝑiculosũ nimis: me sic gau¬
deas ut hertas: & gaudendo male pereas. Nã unde
ac̃ miscae teibulationes guidiis t̾rems: nͥ ut tribu¬
latianẽ scntientes & amaritudinẽ. discamꝰ ẽt̃nã
desidare duscedinẽ: Quid gͥ petit uideamꝰ: q me¬
rito dixerit cito exaudime. Quid enĩ petis: ut cito

Expanded text:
disce quid petas, quid hodie celebres attende. Natalitdisce quid petas, quid hodie celebres attende. Natalittem quam habebat in terra; dimisit filios flentes et tanquam crudelem matrem dolentes, guia velut perdiderat humanam misericordiam, quae ad divinam festinabat coronam. Nesciebat vero illa quid desideraret, quid calcaret? Imo vero noverat psallere coram Angelis Dei, eorumque desiderare consortium, amicitiam sanctam et puravita nulla sunt bona? Imo vero ibi sola sunt bona, non malis mixta bona; securitates in quibus gaudeas quantum vis, et nemo dicat tibi, Tempera te. Hic autem de bonis terrenis gaudere molestum est, et periculosum nimis; ne sic gaudeas ut haereas, et gaudendo male pereas. Nam unde Deus miscet tribulationes gaudiis terrenis, nisi ut tribulationem sentientes et amaritudinem, discamus aeternam desiderare dulcedinem? 8. Quid ergo petit, videamus; quo merito dixerit, «Cito exaudi me.» Quid enim petis, ut cito
Abbreviated transcription (Latin):
inde dns xpc̃ mortuus e. ꝓpt̃ peccata nr̃a. resurgeu̾s
ꝓpt̃ iustificationẽ nram : implens fideles spũ sco. int̾¬
tins p̃dicari ꝑgentes. agite pęuitentiã apꝓpinqua¬
uit enĩ regnũ celor: & ecce magnificautt suꝑ om̃o
me. Quare cito: Quia tir qͥfcibr. Aahuc loqͥnte
te. dicã: ecce adsũ. Quare cito: Iuia iã ñ peto felici¬
tatẽ t̾rena. Didici sc̃m desidiũ: de testam̃to nouo.
Ñ peto t̾ra: ñ fecunditatẽ carnalẽ: ñ salutẽ tẽporale:
ñ inimicor subiectionẽ. ñ diutias: ñ honores. Nichil
hor peto. Idõ cito exuidi me qr dociusti quid petã: da
qđ peto. Dicimꝰ huic Qale aliqd petis: Audiamꝰ &
nos. Cructuet gͦ petitionẽ suã. & uideamꝰ quid petat.⁊
& discamꝰ ꝑ eũ petere: ut mereamꝰ acciꝑe. Ueneras ad ȩc-¬
dam: nescio quid petiturꝰ. Quid putamiꝰ cras petiturꝰ:
Ueneras cũ desidio tuo nescio qͦ: utinã innocenti. Etsi
carnalis. sed remore iniqͥtatẽ: remone carnalitatẽ.

Expanded text:
istus, mortuus propter peccata nostra, resurgens propter justificationem nostram , implens fideles Spiritu sancto, mittens praedicari per gentes, «Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum» : et ecce magnificavit super omnme.» Quare, «cito?» Quia tu dixisti, «Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum» . Quare, «cito?» Quia jam non peto felicitatem terrenam, didici sanctum desiderium de novo testamento. Non peto terram, non fecunditatem carnalem, non salutem temporalem, non inimicorum subjectionem, non divitias, non honores; nihil horum peto: ideo «cito exaudi me.» Quia docuisti quid petam, da quod peto. Dicamus huic: Tale aliquid petis? Audiamus nos, eructet petitionem suam, et videamus quid petat; et discamus per eum petere, ut mereamur accipere. Veneras ad Ecclesiam, nescio quid hodie petiturus, Quid putamus veneras petiturus? Veneras cum desiderio tuo, nescio quo, utinam innocenti, etsi carnali. Sed remove iniquitatem, remove carnalitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
miscda & ueritas. In duob istis confitem᷑.: intua misedi
& in tua ueritate. Miscda peccatorẽ respexisti: ue¬
quas mͥ donasti. faciens misc d̾am & ueritatẽ. Mise¬
ricordiã in subueniendo: ueritatẽ in udicando. His
adiuuam᷑ ado. hs ꝓinerem᷑ dm̃. Merito gͦ miscdã &¬

Expanded text:
s confitemur; «in tua misericordia, et in tua veritate.» Misericordia peccatorem respexisti, vequas mihi donasti, faciens misericordiam et veritatem; misericordiam in subveniendo, veritatem in judicando. His adjuvamur a Deo, his promeremur Deum. Merito ergo «mis