comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credat : Hinc gͦ fecit prandium dñs
illis septem discipłis suis. de pisce scib̾
qͦm prunis suꝑpositum uiderant. hiuc
adiungens ex illis quos ceꝑant. & de
pane quem nichilhominus eos uidisse
narratum ẽ. Piscis assus. x ẽ passus:
Ipse ẽ & panis. qui de celo descendit:
Nuic concorꝑatur eccła ad participan¬
dam beatitudinẽ sempit̾nam. ꝓꝑter
q̃ dictum ẽ. Afferte de piscib quos
app̃hendistis nunc. ut om̃s qͥ hanc
sp̃em gerimus ꝑ illum septenarium
numerum discipłor ꝑ quem pot̾
hoc loco nr̃a uniuersitas intelligi
figurata. tanto sacram̃to nos cõmu¬
nicare nossemus. & eidem beatitudini
existimo & rerum magnar contempla¬
tione conclusit. Hic enim eccła qualis in
solis bonis futura ẽ significat᷑ ꝑ capturã
centum quinquaginta trium piscium.
& eis qui ħ credunt. sꝑant diligunt. par¬
ticipatio tante beatitudinis ꝑ ħ pͣndiũ
discipłis suis cum resurrexisset amor¬

Expanded text:
credat? Hinc ergo fecit prandium Dominus credat? Hinc ergo fecit prandium Dominus illis septem discipulis suis, de pisce, scilicet, quem prunis superpositum viderant, huic adjungens ex illis quos ceperant. De pane quidem nihilominus eos vidisse narratum est. Piscis assus, Ipse est et panis qui de coelo descendit . Huic incorporatur Ecclesia ad participandam beatitudinem sempiternam. Propter quod dictum est, Afferte de piscibus quos apprehendistis nunc; ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest hoc loco nostra universitas intelligi figurata, tanto Sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini existimo, et rerum magnarum contemplatione concludit. Hic enim Ecclesia qualis in solis bonis futura est, significatur per capturam centum quinquaginta trium piscium; et eis qui haec credunt, sperant, diligunt, partdiscipulis suis, cum surrexisset a mor
Abbreviated transcription (Latin):
bitare q ipse ẽẽt. Qͥ uenit iħc & acceptt
panẽ & dabat eis. & piscem simmliter
Ecce dictum ẽ etiam quid prandiderint.
de quo prandio aliquid suaue ac salubre
dicemus & nos. si pascat & nos. Suꝑius
narratum ẽ q isti discipłi qͣndo descen¬
derunt in terram. uiderunt prunas
positas & piscem suꝑpositum & panẽ:
Ubi ũ ẽ intelligendum ⁊ panẽ fuisse suꝑ¬
positum prums. s tantum subaudiendu
uiderunt. Qͦd u̾bum si repetamus eo
loco ubi subaudiendum ẽ ita totum dici
pot̃. Uiderunt prunas posicas & piscẽ
suꝑpositum. & panẽ uiderunt. Uel ita
potius uiderunt prunas positas & pis¬
cem supꝑositum. uiderunt & panem:
Iubente ⁊ dño attulerunt & de piscib
quos ipsi ceꝑant. Qͦd eos fecisse qͣmuis
a narrante non eẽt exp̾ssum. tam̃ dnm̃
iussisse ñ tacitum ẽ. Ait enim. Afferte
de piscib quos prendidistis nunc. Q
utiq iubente illo. eos ñ fecisse quis

Expanded text:
bitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit bitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderint; de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem. Ubi non est intelligendum etiam panem fuisse superpositum prunis, sed tantum subaudiendum, viderunt: quod verbum si repetamus ex loco ubi subaudiendum est, ita totum dici potest: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem viderunt. Vel ita potius: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, viderunt et panem. Jubente etiam Domino attulerunt et de piscibus quos ipsi ceperant. Quod eos fecisse, quamvis a narrante non est expressum, tamen Dominum jussisse non tacitum est; ait enim: Afferte de piscibus quos nunc prendidistis. Et utique jubente illo eos non fecisse quis
Abbreviated transcription (Latin):
in quo iam ꝑtractauimus ut ualui¬
mus partem priorem. usq ad eũ
locum ubi narratum ẽ captum fu¬
Cisse pisces centum qͥnqͣginta tres
a discipłis qͥb se demonstrauit. &¬
cum magni eẽnt recia ñ ẽẽ disrupta:
Deinde quȩ sequunt᷑ consideranda st̃:
&e qͣntum adiuuat dñs sic̃ res postulare
uidebit᷑ disserenda. Pacta quippe illa
ꝑiscatione. dicit eis iħc. Uenice pran¬
dete. Q̾ nemo audebat discumbentiũ
interrogare eum tu quis es. sciences
qr dni̾s ẽ. Si gͦ sciebant. quid opꝰ erat
ut interrogarent: si aut̃ ñ opꝰ erat
quare dictum ẽ ñ audebant. quasi opꝰ
eẽt s timore aliquo ñ auderent: sensꝰ
S hic ẽ. Tanta erat euidentia ueritatis
qr iħc illis discipłis apparebat ut eoꝵ⁊
ñ solum negare. s ne dubitare qͥdem
nullus auderet: q̃m si quisqͣm dubi¬
taret utiq interrogare deberet. Sicg
dictum ẽ nemo audebat interrogare tu
quis es. ac si diceret᷑. nemo audebat du¬

Expanded text:
in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu qquia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat, ut interrogarent? Si autem non opus erat, quare dictum est Non audebant, quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: Tanta erat evidentia veritatis qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed ne dubitare quidem nullus auderet, quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare. Tu quis es? ac si diceretur: Nemo audebat du
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt incȩlum os suum. & u̾ticẽ
capilli ꝑ ambulantium indelictis suis.
& multa huiusmodi quȩ in scͥptoris
seĩs ñ desunt: sient alii tropi hoc ẽ
locutionum modi. De quib oꝑiosius
disputarem. nisi eugłista terminante
eugłium suum. etiam ipse cõpellerer
meum terminare sermoneo:

Expanded text:
cem capilli perambulantium in delictis suis : et multa hujusmodi, quae Scripturis sanctis non desunt, sicut alii tropi, hoc est, locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum terminare sermonem. »
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit & docuerit. magnꝰ uocabit᷑ in
regno cȩloꝵ. Q qr hic magnꝰ erit.
ideo erit ibi ubi minimꝰ ille ñ erit
usq adeo quippe ibi magni erunt.
ut qui minor ibi ẽ maior sit eo quo
hic nemo maior ẽ. S tam̃ qui hic
magni sunt. id ẽ qui in regno ce¬
lors ubi sagena congregat bonos
& malos faciunt bona quȩ docent. ipsi
erunt in illa regni cȩlors eternitate ma¬
iores. quos isti ad dexteram & ad resur¬
rectionẽ uitȩ ꝑtinentes indicant pisceᷤ:
Sequit᷑ de prandio dñi cum istis septẽ
discipłis. & de his quȩ pꝰ prandium lo¬
cutus ẽ hac de ipsius eugłii termino ut
aut̃ dixit significans qua morte cla¬
rificaturus eẽt dominum

Expanded text:
 magnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum
Abbreviated transcription (Latin):
celors. Iste gͦ poterit ꝑtinere ad nu¬
merum piscium magnoꝵ. minimꝰ aut̃
ille qͥ soluit factis & docet uerbis. ĩ tali
eccła pot̾ ẽẽ qualem significat piscium
simile ẽ regnum cȩloꝵ sagen̾e misse
in mare & ex omni genere piscium
congreganti. ubi uult incelligi etiã
bonos & malos quos dicit in littore id ẽ
infine scłi separandos. Deniq ut osten¬
deret istos minimos reꝓbos ẽẽ qui
docent bona loquendo que soluunt
male uiuendo. nec quasi ininimos in
uita eterna futuos. s omnino ibi ñ
faturos: cum dix isset minimꝰ uocabit᷑
in regno cȩloꝵ continuo subiecit:
Dico enĩ uob̃. qr nͥ habundauerit iustitia

Expanded text:
coelorum . Iste ergo poterit pertinere ad nucoelorum . Iste ergo poterit pertinere ad numerum piscium magnorum; minimus autem ille, qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat piscium Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti , ubi vult intelligi etiam bonos et malos, quos dicit in littore vel in fine saeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male vivendo, nec quasi minimos in vita aeterna futuros, sed omnino ibi non futuros, cum dixisset: Minimus vocabitur in regno coelorum , continuo subjecit: Dico autem vobis quia nisi abundaverit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
pleat᷑. & si quid minus fit remittat᷑.
Omines gͦ ad istam gr̃am ꝑtinences.
hoc numero figurant᷑. id ẽ figurate
significant᷑. Qui numerus ter hab&
etiam quinquagenarium numerum.
& in suꝑ ipsa tria ꝓpt̾ mysterium tri¬
nitatis. Q uinquagenariꝰ aut̃ mulcipli¬
catis septem ꝑ septem & unius ad¬
iectione complet᷑. Nam septies septe¬
ni.fiunt quadraginta nouem.Unꝰ
aut᷑ addit᷑. ut eo significet᷑ unum eẽ
qui ꝑ septem ꝓꝓpt̾ oꝑationẽ septena
missum. qͦm discipłi iussi sunt ex
sunt hi pisces tot & tanti. id est
centum quinqͣginta tres: & magni:
Sic enim seriptum ẽ. Q̾ trax it rece
in terram plenum magnis piscib.
lex posset implere. tanqͣm septem
ad̾dituris ad decem. paucissimis ũb
int̾positis ait. Q sͦ soluerit unũ deman¬
datis istis minimis & docuerit ho
mines sic. minimꝰ uocabit᷑ in reg¬
no cȩlors. Qͥ aut̃ fecerit & docue¬
rit. hic magnus uocabit᷑ in regno

Expanded text:
pleatur, et si quid minus fit, remittatur. pleatur, et si quid minus fit, remittatur. Omnes ergo ad istam gratiam pertinentes, hoc numero figurantur, hoc est figurate significantur. Qui numerus ter habet etiam quinquagenarium numerum, et insuper ipsa tria propter mysterium Trinitatis: quinquagenarius autem multiplicatis septem per septem, et unius adjectione completur; nam septies septem fiunt quadraginta novem. Unus autem additur, ut eo significetur unum esse qui per septem propter operationem septenarmissum, quem discipuli jussi sunt exssunt hi pisces et tot et tanti, id est et centum quinquaginta tres et magni. Sic enim scriptum est: Et traxit rete in terram plenum magnis Lex posset impleri, tanquam septem additurus ad decem; paucissimis verbis interpositis ait, Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cinimus vocabitur in regno
Abbreviated transcription (Latin):
cens. ad centum quinquaginta tres
ꝑuenit. Ad unum enim si adicias
duo. fiunt utiq tres. h is si adicias
tres & iiͦiͬi. fiunt omnes decem:
Deinde si addas omnes numeros qͥ
sequunt᷑ usq ad decem & sepcem.
ad supͣdictum numerum summa
ꝑducit᷑ id ẽ si ad decem qͦ ab uno usq
ad iiͦii ꝑueneras addas quinq: &
fiant quindecim. His addas sex &e
fiant uiginti unus. H is addas uii.
& fiant uiginti octo. His addas
octo & nouem & decem. & siant quinqͣ¬
ginta quinq. His addas xiͥ & duodecim
& tredecim. & fiant nonaginta unus:
his rursus quatuordecini & quindecĩ &
sexdecim: & fiant centum triginta sex:
Huic numero adde illum qui restat
de quo agit᷑ id ẽ decem & septem : &
piscium ille numerus complebitur:
Non gͦ tantummꝰ contum quinqͣ ginta
tres sc̃ĩ ad uitam resurrecturi signifi
qͣm cum aduersario concordat᷑ ut
uiuificante sp̃u litera ñ occidat. s q
ꝑ licteram iubet᷑ sp̃ũ adiuuante com¬

Expanded text:
cens, ad centum quinquaginta tres cens, ad centum quinquaginta tres pervenit. Ad unum enim si adjicias duo, fiunt utique tres; his si adjicias tres et quatuor, fiunt omnes decem; deinde si adjicias omnes numeros qui sequuntur usque ad decem et septem, ad supradictum numerum summa perducitur; id est, si ad decem, quo ab uno usque ad quatuor perveneras, addas quinque, fiunt quindecim: his addas sex, et fiunt viginti unum; his addas septem, et fiunt viginti octo; his addas octo et novem et decem, et fiunt quinquaginta quinque; his addas undecim et duodecim et tredecim, his rursum quatuordecim et quindecim et sedecim, et fiant centum trhuic numero adde illum qui restat de quo agitur, id est decem et septem, et piscium numerus ille complebitur. Non ergo tantummodo centum quinquaginta tres sancti ad vitam resurrecturi significquam cum adversario concordatur; ut vivificante Spiritu littera non occidat, sed quod per litteram jubetur, Spiritu adjuvante com
Abbreviated transcription (Latin):
in quo discreuit mare aterra & terra
herbam lignumq ꝓduxit. aut quartũ
in quo sẏdera sunt creata. aut quintũ
in quo animalla quȩ in aquis uiuunt
&̾ inaere uolitant. aut sextum in quo
terrestris anima uiua & ipse homo:
s sc̃ificauit diem septimum. in quo
requieuit ab oꝑib suis. Conuenient᷑ gͥ
Isayas etiam ꝓpħa. requiescit inquit
in eo sp̃c d̃i. Eumq deinceps cõm̃dais
oꝑe uel munere septenario. sp̃c inqͥt
sapientiȩ & intellectus spõ consiliĩ &
forticudinis. sp̃c scientie & pietatis. &
impleuit eum sp̃c timoris dñ. Qͥd
inapoclypsi. nonne septẽ sp̃c dicunt᷑.
cum sit unus atq idem sp̃c diuidens
septenaria unuis sp̃c. sic appellata ẽ
ab eodem sp̃u qui scribenti affuit.
ut septem sp̃c dicerent᷑. Cum itaq
numerum accedit fuunt decem &
septem. Qui numerus ab uno usq
ad seipsum computatis omnib cres¬

Expanded text:
in quo discrevit mare a terra, et terra in quo discrevit mare a terra, et terra herbam lignumque produxit, aut quartum, in quo sidera sunt creata, aut quintum, in quo animalia quae in aquis vivunt, et in aere volitant, aut sextum, in quo terrestris anima viva, et ipse homo; sed sanctificavit diem septimum, in quo requievit ab operibus suis . Convenienter igitur Isaias etiam propheta, Requiescet, inquit, in eo Spiritus Dei: eumque deinceps commendans opere vel munere septenario, Spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et implebit illum spiritus timoris Dei . Quid in Apocalypsi? nonne septem spiritus Dei dicuntur , cum sit unus atque idem Spiritus, dividens septenaria unius Spiritus sic appellata est ab eodem Spiritu, qui scribenti adfuit, ut septem spiritus dicerentur. Cum itaque tenarium numerum accedit, fiunt decem et septem: qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus cres
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse conscripta. certissiraũ ẽ nobis:
S lex quando ñ adiuuat gr̃ã. p̃uarica¬
tores facit. & tantummodo in littera ẽ:
ꝓpter hoc enim maxime ait apłs:
Littera occidit. sp̃c aut̃ uiuificat:
Accedat gͦ ad literam sp̃c. ne occidat
lutera quẽ ñ uiuificat spc. s ut oꝑe
mur p̾cepta legis. ñ uirib nr̃is s mu¬
nere saluatoris. Cum aut̃ accedat
adlegem gr̃a id ẽ ad litteram sp̃c:
qͦdammodo denario numero addit᷑
septenarius. Isto quippe numero id ẽ
septenario significari sp̃m scm. ad¬
uertenda litterarum scãrs docum̃ta
testant᷑. Nempe enim sc̃ĩtas uł sõi¬
ficatio. ad sc̃m ꝓprie ꝑtinet sp̃m̃:
Unde cum &e pat̾ sp̃c sit. & filiꝰ sp̃c¬
sit: ꝓprio tamen nomine ambors
lege sonuit soĩficatio. nisi in die
septimo
iptimo Non enima scĩficaiit ds diem
mũ in qͦ fecit lucem. aut scđm
in quo fecit firmam̃tum. aut teroiũ

Expanded text:
primum fuisse conscripta certissimum nobis est . primum fuisse conscripta certissimum nobis est . Sed Lex quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est: propter hoc enim maxime ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quem non vivificat spiritus; semur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris. Cum autem accedit ad Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario numero additur septenarius. Isto quippe numero, id est septenario, significari Spiritum sanctum, advertenda Litterarum sacrarum documenta testantur. Nempe enim sanctitas vel sanctificatio ad sanctum proprie pertinet Spiritum: unde cum et Pater spiritus sit, et Filius spsit: proprio tamen nomine amborumLege sonuit sanctificatio, nisi in die septimoptimo? Non enim sanctificavit Deus diem m, in quo fecit lucem, aut secundum, in quo fecit firmamentum, aut tertium,
Abbreviated transcription (Latin):
xͥani nominis recia defigunt᷑. ñ nͥ
in littore id ẽ insine scłi cum resur¬
rexerit apparebunt : Ido ñ ualuert̃
sio trahere retia. ut in nauim refun¬
derent quos ceꝑant pisces: sicut
de illis factum est quib rete dis¬
ruptum & nauicule presse sunt:
habet aut̃ istos dextros eccła post
sinem uitȩ huius in somno pacis
uelut in ꝑfundo latentes. donec ad
litꝰ rece ꝑueniat. q̃ trahebatur
quasi cubitis ducentis. Qd aut̃ illic du¬
ab nauiculis ꝓpt̾ circumcisionẽ & ppu¬
tium. hoc isto loco ducentis cubitis ex¬
istimo figuratum ꝓpter utriusq ge¬
neris electos. & circumcisionis & ĩputii.
tanqͣm centum & centum. qr in summa
centenarius numerus ad dexterã tͣnsit.
Postremo in illa piscatione numerus pis¬
cium ñ exprimitur. tanqͣm illud ubi
adiuuante reddenda ẽ. Si enĩ nume¬
rum constituamꝰ qui legem signific&.
qͥd erunt nisi decem : decalogum qͥppe
legis id ẽ decem notissima illa p̾cep¬
tã digito di duab lapideis tabulis

Expanded text:
ani nominis retia defunguntur, nonnisi in littore, id est in fine saeculi cum resurrexerint, apparebunt? Ideo non valuerunt sic trahere retia, ut in navem refunderent quos ceperant pisces; sicut de illis omnibus factum est, quibus rete disruptum, et naviculae pressae sunt. Habet autem istos dextros Ecclesia post finem vitae hujus in somne pacis, velut in profundo latentes, donec ad littus rete perveniat quo trahebatur, quasi a cubitis ducentis. Quod autem illic duabus naviculis, propter circumcisionem et praeputium; hoc isto loco ducentis cubitis existimo figuratum, propter utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam centum et centum; quia in summa centenarii numerus ad dexteram transit. Postremo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam illud ibiadjuvante reddenda est. 8. Si enim numerum constituamus qui Legem significet, quid erunt nisi decem? Decalogum quippe Legis, id est, decem notissima illa praecepta digito Dei duabus lapideis tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
sissime gubnacłm ad liganda .⁊ soluend
in pͥncipio uerbum dm̃ ap̃ dm̃. &
cetera de xͥ diuinitate & de totiꝰ diuinitatiᷤᷤ
tͥnitate. atq unitat̃ sublimia qͦ in illo
regno facie ad faciem contẽplanda. nunc
aitt̃ donec ueniat dñs in speculo atq in¬
eniginate contunda sunt: qͦ p̃dicando
tate om̃ib suis bibendum toco terrarũ
orbe diffundit. Sunc qͥ senserint & hic
qͥdẽ ñ ꝯtemptibiles sacri eloquii tͣctatores

Expanded text:
sissimae gubernaculum ad liganda et solvenda in principio Verbum Deum apud Deum et Christi divinitate, et de totius divinitatis Trinitate atque unitate sublima quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque aenigmate contuenda sunt quae praedicando tate omnibus suis bibendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractatores
Abbreviated transcription (Latin):
g eam in sua. ñ p̃dia quȩ nulla pprie
possidebat: s officia quȩ ppriã dis¬
pensatione exequenda curabat. De
inde sub iungit. P ostea sciens iħe qr
omnia consummata sunt: ut confũ¬
maret᷑ scriptura dicit. Sitio. Uas gͦ
positum erat aceto plenum. Illi aut̃

Expanded text:
ergo eam in sua, non praedia, quae nulla propria ergo eam in sua, non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, sed propria dispensatione exsequenda curabat. 4. Deinde subjungit: « Postea sciens Jesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas ergo positum erat
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs centuplicit̾ plura qͣm dimi¬
serat. in quȩ sufciperet eiꝰ matrẽ qͥ
illa donauerat: S in ea societate beatus
ioħs receꝑat centuplum. ubi uemo dice¬
bat aliquid suum : s erant illis omnia
communia sic in apłors actib scͥptũ ẽ:
Sic enim apłi erant quasi nichil haben¬
tes. & omnia possidentes. Qmͦgͥ matrẽ
magistri & domini sui discipłs & famulꝰ
accepit in sua. ubi aliquid suum nemo
dicebat: an qr paulopꝰ in eodem libro
legit᷑. quotquot enm possessores p̃di¬
orun uł domors erant. uendentes
afferebant p̃tia illors. & ponebant
ad pedes apłors. distribuebat᷑ autẽ
unicuiq ꝓ ut cuiq opꝰ erat. intelli¬
gendum ẽ sic diftributum fuisse huic
discipło qđ opꝰ erat. ut illic etiam beatȩ
marie tamquam matris eiꝰ portio po¬
neretur: magisq sic debemus accipe
q dic̾tum ẽ ex illa hora suscepit eam
discipłs in sua. ut ad eiꝰ curam qͥeqͥd
ei ẽet necessarium ꝑtineret. Suscepit

Expanded text:
s centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Apostolorum Actibus scriptum est. Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris ejus portio poneretur; magisque sic debemus accipere quod dictum est, Ex illa hora suscepit eam discipulus in sua, ut ad ejus curam quidquid ei esset necessarium pertineret? Suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
ferent᷑ laxate inquit retia ur̃a in cap-¬
turam. ut ꝑmixcos intelligamꝰ bonos &
malos. Hic aut̃ mittite inquit in dex¬
teram nauigii rete. ut significaret eos
qui stabunt ad dexteram solos bonos:
Ibi rete ꝓpt̾ significanda scismata rum
pace sc̃ors nulla erunt scismata. ꝑti¬
nuit ad eugłistam dicere. & cũ tanti
ẽẽnt id ẽ tam magni ñ ẽ scissum rece:
Tamqͣm illud respiceret ubi scissum ẽ.
& illius mali comꝑatione cõm̃ daret
hoc bonum. Ibi capta ẽ piscium mul¬
titudo tanta ut impleta duo nauigia
mergerent᷑. io ẽ in submersionẽ p̃me¬
rentur. N enim mersa sunt. s tamen
ꝑiclitata. Unde enim existunt in
eccła tanta quȩ gemimus. nͥ cũ tantȩ
multitudim obsisti ñ pot̾. quȩ ad
submergendam ꝓpe modum disciplinã
iutrat oum morib suis a scors itinere
penitꝰ alienis : Hic aut̃ rece in dex¬

Expanded text:
ferenter: Laxate, inquit, retia vestra in capferenter: Laxate, inquit, retia vestra in capturam, ut permistos intelligamus bonos et malos. Hic autem: Mittite, inquit, in dexteram navigii rete, ut significaret eos qui stabant ad dexteram solos bonos. Ibi rete propter significanda schismata rumppace sanctorum nulla erant schismata, pertinuit ad evangelistam dicere: Et cum tanti essent, id est, tam magni, non est scissum rete, tanquam illud respiceret ubi scissum est, et in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. Ibi capta est multitudo piscium tanta, ut impleta duo navigia mergerentur, id est, in submersionem premerentur. Non enim mersa sunt, sed tamen periclitata. Unde enim existunt in Ecclesia tanta quae gemimus, nisi cum tantae multitudini obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum disciplinam intrat cum moribus suis a sanctorum itinere penitus alienis? Hic autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem suam: hinc ostendit illam
capturam piscium bonos & malos sig¬
nificare quos nunc habet ȩccła. istam
uͦ tantũmodo bonos. quos habebit in
ecernum completa in fine huiꝰ scłi
resurrectione mortuoꝵ. Deniq ibi
i ħo ñ sicut hic inlittore stabat qͣndo
iussit pisces capi. s ascendens in unã
nauim quȩ erat sy monis. rogauit
eum ut a terra reduceret pufillũ.
& in ea sedens docebat turbas. Ut
cessauit aut̃ loqui. dixit ad sẏmonẽ:
Duc inaltum. & laxate retia ur̃a in
capturam. Q illic q̃ captum ẽ pisci¬
um innauiculis fuit. non sieut hic
rece extraxerunt ad terram. His
signis & si qua alia potuerint rep¬
periri. ibi ȩccła in hoc scło. hic uͦ in
fine scłi figurata ẽ. Idõ illud ante.
hoc pꝰ resurrectionẽ dñi factum ẽ.
qr ibi nos xp̃o signaficauit uocatos.
hic resuscitatos. Ibi retia ñ mittunt᷑
in dexteram ne solos significent bonos.
nec insmistram ne solos malos : s indif¬

Expanded text:
rectionem suam, hinc ostendit illam rectionem suam, hinc ostendit illam capturam piscium, bonos et malos significare, quos nunc habet Ecclesia; istam vero tantummodo bonos, quos habebit in aeternum, completa in fine hujus saeculi resurrectione mortuorum. Denique ibi Jesus non sicut hic in littore stabat, quando jussit pisces capi; sed ascendens in unam navim quae erat Simonis, rogavit eum ut a terra reduceret pusillum; et in ea sedens docebat turbas. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et illic qum, in naviculis fuit, non sicut hic rete traxerunt in terram. His signis, et si qua aliqua potuerint reperiri, ibi Ecclesia in hoc saeculo, hic vero in fine saeculi figurata est: ideo illud ante, hoc autem post resurrectionem Domini factum est, quia ibi nos Christus significavit vocatos, hic resuscitatos. Ibi retia non mittuntur in dexteram, ne solos significent bonos; nec in sinistram, ne solos malos, sed indif
Abbreviated transcription (Latin):
tanti eẽnt ñ ẽ scissum rete. Hoc est
magnum sacram̃tum in magno ioħis
eugłio. & ut uehementius cõm̃daret᷑
loco ultimo scriptum. Qͦd gͦ septem
discipłi fuerunt in ista piscatione. pe¬
trus & thomas. & nathanael. & duo
filii ⁊ ebedei. & alii duo quorũ nomina
tacentur. isto suo septenario
numero
finem significat temporis.
Uniuersum quippe. septemdieb
dieb
uoluitur tempꝰ. Ad hoc ꝑtinet quod
mane facto iħc stetit in lutore. qr ⁊
litꝰ finis ẽ maris. & idõ finem significat
scłi. E undem finem scłi ostendit. & qͥ
de sagena in mare missa similitudinẽ
dedit. & eam trahunt inquit ad litꝰ:
Qͦd litꝰ. quid eẽt exponens ait. Sic erit
inconsuminatione scłi. S illa uerbi ẽ.
ñ rei geste parabola. Re aut̃ gesta
sicut hoc loco qualit̾ infine scłi fut᷑a
sit. ita dñs alia piscatione significauit
eccłam qualit᷑ nimc sit. Qͦd illud fecit
initio p̃dicationis suȩ. hoc uͦ pꝰ resur¬

Expanded text:
tanti essent, non est scissum rete. Hoc est magnum sacramentum in magno Joannis Evangelio, et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quod ergo septem discipuli fuerint in ista piscatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isto suo septenario numero fidem significant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane facto Jesus stetit in littore, quia littus finis est maris, et ideo finem significat saeculi. Eumdem finem saeculi ostendit et quod de sagena in mare missa similitudinem dedit: Et eam trahunt, inquit, ad littus. Quod littus quid esset exponens, ait: Sic erit in consummatione saeculi . 7. Sed illa verbi est, non rei gestae parabola: re autem gesta, sicut hoc loco qualiter in saeculi fine futura sit, ita Dominus alia piscatione significavit Ecclesiam qualiter nunc sit. Quod autem illud fecit in initio praedicationis suae, hoc vero post resur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinuisse ad eor ꝑfectionẽ qui relic¬
tis omnib xp̃m secuti sunt. qm̃ ne
quemqͣm eor grauaret qͥb eugłm
p̃dicabat. suum uictum suis man̾ib
transigebat. Ubi magis impletum ẽ
&̾ animo & corꝑe poterat᷑ usq ad eo
plus illis omnib laborare. ut neq
cessaret ab engłio p̃dicando. neq t̾ñ
ex eugłio sicut illi sustentaret hanc
uitam. cum id ꝑ tot gentes in quib
xͥ nomen ñ fuerat ꝓpħatum. multo
latius atq fercilius seminaret. ubi
ostendit ex eugłio uitiendi hoc est
uictum habendi ñ necessiratẽ apłis
impositã. s potestatẽ datam. Qͣm
potestatẽ cõmemorat idem apłs diceis:
Si nos uobis sp̃italia seminanimus. mag¬
num ẽ si u ra carnalia metamus: Si alii
potestatis ur̃ȩ participant. ñ magis nos:
s ñ sumus usi inquit. hac potestate:
Q̾ paulopꝰ. Qui altari seruiunt inqͥt
altari compatiunt᷑. sic & dñs ordina uit
his qui eugłm annuntiant de eugłio¬

Expanded text:
pertinuisse ad eorum perfectionem, qui, relicpertinuisse ad eorum perfectionem, qui, relictis omnibus, Christum secuti sunt, quoniam ne quemquam eorum gravaret quibus dicabat, suum victum suis manibus transigebat : ubi magis impletum est et animo et corpore poterat usque adeo plus omnibus illis laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam, cum id per tot gentes, in quibus Christi nomen non fuerat prophetarum, multo latius atque fertilius seminaret. Ubi ostendit ex Evangelio vivendi, hoc est victum habendi, non necessitatem apostolis impositam, sed potestatem datam. Quam potestatem commemorat idem Apostolus dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Si alii potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus usi, inquit, hac potestate . Et paulo post: Qui altari serviunt, inquit, altari compartiuntur. Sic et Dominus ordinavit iis qui E
Abbreviated transcription (Latin):
fundat᷑ in xͦ claues ab eo regni cȩlor
accepit inpetro. id ẽ poteftatẽ soluendi
inpet᷑. Qua significatione intelligit᷑ xͦ
ificabat petrus. qͣmdui degit ĩ malis.
amando && sequendo xp̃m lib̾at᷑ amalis
Magis aut̃ sequit᷑ in eis. qui certant ꝓ
ueritate: usq ad mortẽ. S uniu̾si tati
đr. sequere me. ꝓ qua unui̾sitate passꝰ¬

Expanded text:
fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est, potestatem, solvendi in petra, qua significatione intelligitur Christus ia, quam significabat Petrus, quandiu degit in malis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua universitate pass
Abbreviated transcription (Latin):
unum sint. Eius quippe intimis sen¬
sib qͦdammodo ascendit ad patrem.
qui sic in eo ꝑfecerit ut patri agnoscat
equalẽ. Aliter
nͨ̃ recte tangit᷑ id est
Qlier in eum
nͨ recte creditur:
Loterat autẽ
sic recꝰte credere
maria. ut eum putaret imparẽ patri.
q̃ utiq phibetur cum dr ei. uoli me
tangere. id ẽ noli inme sic credere qͦm¬
admodum ad huc sapis. Noli tuũ sensũ
huc usq ꝑtendere. qd̾ &̃ ꝓ tẽ factꝰ sum.
nec transire ad illud ꝑq̃ facta es. Qͦmͦ enĩ
ñ carnalit̾ adhuc ineum credebat: qͦm
sic̃ hominẽ flebat: Ndum enim inquit
ascendi ad patrem meum. Ibi me tanges.
qͣndo me credideris patri ñ imparẽ dm̃:
Uade aut̃ ad fr̃es meos. & dic eis. Ascendo
ad patrem meum & patrem ur̃m. N ait¬
ad patrem nr̃m. Aliter gͦ meum: aliter
meum sub quo & ego homo sum. dm̃
ur̃m inter quos & ipsum mediator sũ:
uenit maria magdalene annuntians

Expanded text:
unum sint. Ejus quippe intimis senunum sint. Ejus quippe intimis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit, ut Patri agnoscat aequalem. Aliter non recte tangitur, id est, aliter in eum non recte creditur. Poterat autem sic credere Maria, ut eum putaret imparem Patri. Quod utique prohibetur cum dicitur ei: Noli me tangere, id est, noli in me sic credere, quemadmodum adhuc sapis. Noli tuum sensum hucusque pertendere, quod pro te factus sum, nec transire ad illud per quod facta es. Quomodo enim non carnaliter adhuc in eum credebat, quem sicut hominem flebat? Nondum enim, inquit, ascendi ad Patrem meum. Ibi me tanges, quando me credideris Patri non imparem Deum. Vade autem ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum, et ad Patrem Ad Patrem nostrum. Aliter ergo meum, aliter meum sub quo et ego homo sum, Deum vestrum inter quos et ipsum mediator sum. 4. « Venit Maria Magdalene annuntians
Abbreviated transcription (Latin):
infer digitum tuum huc & uide manꝰ
meas. & affer manum tuam & mitte
in latus meum. Quis aut̃ tam sit absur¬
dus. ut dicat eum adiscipłis quidẽ anteꝙͣ.
ad patrem ascendisset uoluisse se tangi.
amulierib aut̃ noluisse nͥ cum ascendiss
ad patrem: s nec sic qui uellet: desiꝑe
sineret᷑. Legunt᷑ enim etiam feminȩ pꝰ
resurr ectionẽ anteqͣm ad patrem ascen¬
deret tetigisse iħm. in quib erat etiam.
ipsa maria magdalenȩ. narrante matheo.
qd occurrerit illis iħc dicens. Auete:
Ille aut̃ accesserunt inquit. & tenuerunt
pedes eiꝰ & adorauerunt eum. Hoc a ioħe.
p̃tmissum ẽ.s amatheo uerum dictum:
Restat gͦ ut aliquod in his uerbis lateat
sacram̃tum. ꝗ siue inueniamꝰ siue inue¬
nire minime ualeamꝰ. nesse tamen
nullomodo dubitare debemus. Aut gͦ
sic dictum ẽ noli me tange ñdum enim
ascendi ad patrem meum. ut in illa
patrem. aut sic inse credi uoluit iħc.
hoc ẽ sic se sp̃italit᷑ tangi. q ipse ⁊ pat̾

Expanded text:
Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis Jesus dicens, Avete. Illae autem accesserunt, inquit, et tenuerunt pedes ejus et adoravepraetermissum est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum: quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus. Aut ergo sic dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum, ut in illa Patrem, aut sic in se credi voluisse Jesus, hoc est sic se spiritualiter tangi, quod ipse et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
cat. atq cominendat. b eati qui ñ uiderunt
& crediderunt. Preteriti temꝑis usus ẽ
uerbis. tanqͣni ᷤ qui q̃ erat futurum. in sua
nouerat p̾destinatione iam factum. S
iam sermo iste aplixitate cohibendus ẽ.
donabit dñs ut de his quȩ restant alias
De eo qd dicit. Multa quidem & alia

Expanded text:
cat atque commendat. Beati qui non viderunt, cat atque commendat. Beati qui non viderunt, et crediderunt. Praeteriti temporis usus est verbis, tanquam ille qui quod erat futurum in sua noverat praedestinatione jam factum. Sed jam sermo iste a prolixitate cohibendus est: donabit Dominus ut de his quae restant alias De eo quod sequitur, Multa quidem et alia
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs ms. Uidebat tangebatq hominẽ.
& confitebat᷑ dm̃ qͦm ñ uidebat neq
tangebat. s ꝑ hoc q̃ uidebat atq tange¬
bat. illud iam remota dubitatione crede¬
bat. Dicit ei iħc. Quia uidistime credi¬
difti. N ait tetigisti me s uidisti me.
qm genebalis quodãmodo sensus ẽ uisꝰ.
Nan & ꝑ alios quatuor sensus nominari
solet. uelut cum dicimus audi & uide
qͣm bene sonet. olfac & uide qͣm bene
oleat. gusta & uide qͣm bene sapiat
tange & uide qͣm bene caleat. Ubiq
sonuit uide. cum uisus ꝓprie ñ neget᷑
ad ocłos ꝑtinere. Unde & hic ipse dñs.
infer inquit digitum tuum & uide ma¬
nus meas. Qͥd aliud ait. qͣm tange &
uide : Nec tamen ocłos ille habebat
in digito. G siue intuendo. siue eciam
tangendo. qr uidisti me inquit credidisti.
qͣmuis hoc dici possit ñ ausum fuisse dis¬
cipłm tangere.cum se offerret ille tangen¬
dum. Ñ enim scͥptum ẽ & tetigit thomas.
illud qͥ sequitur magis gentium fidem p̃di¬

Expanded text:
 etc. Videbat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat, neque tangebat. Sed per hoc quod videbat, atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat; dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait Tetigisti me, sed vidisti me, quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet, velut cum dicimus: Audi et vide quam bene sonet, Olfac et vide quam bene oleat, Gusta et vide quam bene sapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offerret ille tangendum. Non enim scriptum est: Et tetigit Thomas, illud quod sequitur, magis gentium fidem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
albis sedentes. unum ad cap̾ & unum
ad pedes. ubi positum fuerat corpꝰ iħu
Quid ẽ q unus ad cap̾. ad pedes alter
sedebat: An qm̃ qui grece angłi dicunt᷑
lut acapite usq ad pedes. ab mitio
usq in finem significabat ẽẽ nuntian¬
dum: Dicunt ei illi. Mulier qͥd ploras:
dicit eis. Quia tulerunt dnm meum.
& nescio ubi posuerunt eum. Angłi
lacrimas ꝓhibebant. Ubi qͥd aliud. qͣm
futurum quodammodo gaudium nun¬
tiabant : Ita enim dixerunt qͥd ploras.
ac si dicerent plorare noli. At illa eos
putans interrogasse nescientes. causas
ꝓdidit lacrimars. qr tulerunt inquit
dñm meum. dñm suum uocans dm̃
sui corpꝰ ex anime. a toto partẽ signi¬
ficans. sicut omnes confitemur iħm
cum sola eiꝰ sepulta sit caro. Q nescio
inquit ubi posuerunt eum. ħ erat
causa maioris doloris. qr nesciebat qͦ
iret ad consolandum dolorem. Sed
hora iam uenerat. ꝗͣ id q nuntiatum
qͦdammodo fuerat ab angłis flere

Expanded text:
albis sedentes, unum ad caput, et unum albis sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est quod unus ad caput, ad pedes alter sedebat? An quoniam qui Graece angeli dicuntur, lut a capite usque ad pedes, ab initio usque ad finem significabant esse nuntiandum? Dicunt ei illi: Mulier, quid ploras? Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Angeli lacrymas prohibebant, ubi quid aliud quam futurum quodammodo gaudium nuntiabant? Ita enim dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: Plorare noli. At illa eos putans interrogasse nescientes, causas prodidit lacrymarum: Quia tulerunt, inquit, Dominum meum. Dominum suum vocans, Domini sui corpus exanime, a toto partem significans: sicut omnes confitentur Jescum sola ejus sepulta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam venerat qua id quod nuntiatum quodammodo fuerat ab angelis flere
Abbreviated transcription (Latin):
loco fortior figebat affectus. Q ocłi
qui dnm quesierant & ñ inuenerat.
lacrimis iam uacabant: amplius do-¬
lentes q fuerat ablatus de monum̃to.
qͣm qd fuerat occisus in ligno: qm ma¬
gistri tanti cuius eis uita subtͣcta
fuerat. nec memoria remanebat:
Tenebat itaq ad monum̃tum iã dolor
iste mulierem. Dum gͦ fleret. inclina¬
uit se & ꝓspexit inmonum̃tum. Cur
hoc fecerit nescio. Ñ enim nesciebat
ñ ibi ẽẽ iam qͦm querebat. qͣndoqͥdẽ
inde sublatum & discipłis ipsa nun¬
tiauerat. & illi ad monum̃tum uene¬
rant. & ñ solum intuendo s ⁊ intͣndo
corpꝰ dñi quesierant nec inuenerant.
Qͥad gͦ sibi uult. qd ista cum fleret ruisꝰ
ininonum̃tum inclinata ꝓspexit :
utrum qđ nimium dolebat. nec suis
nec illorum ocłis facile putabat ẽẽ cre.¬
dendum. an potius diumo instinctu in
animo eiꝰ effectum ẽ ut ꝓspiceret:
ꝓspex it enim. & uidit duos angłos in

Expanded text:
loco fortior figebat affectus; et oculi loco fortior figebat affectus; et oculi qui Dominum quaesierant, et non invenerant, lacrymis jam vacabant, amplius dolentes quod fuerat sublatus de monumento, quam quod fuerat occisus in ligno, quoniam magistri tanti, cujus eis vita subtracta fuerat, nec memoria remanebat. Tenebat itaque ad monumentum jam dolor iste mulierem. Dum ergo fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Cur hoc fecerit, nescio; non enim nesciebat non ibi esse jam quem quaerebat, quando quidem inde sublatum et discipulis ipsa nuntiaverat, et illi ad monumentum venerant, et non solum intuendo, sed etiam intrando corpus Domini quaesierant, nec invenerant. Quid ergo sibi vult quod ista cum fleret, rursus in monumentum inclinata prospexit? Utrum quod nimium dolebat, nec suis nec illorum oculis facile putabat esse credendum? An potius divino instinctu in animo ejus effectum est ut prospiceret? Prospexit enim: Et vidit duos angelos in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hoc indicat. Qͥd sibi enim uult qͦd
statim adiunxit. Ndum enim sciebant
septuram. qr oportebat eum amortuis
resurgere: Ñ gͦ eum credidit resurrex¬
isse: quẽ nesciebat oportere resurgere:
Qͥd gͦ uidit. qͥd credidit : Uidit scilicor
n mane monum̃tum. & credidit q̃
dixerat mulier eum de monum̃to ẽẽ
sublatum. Ndum enim sciebant scrip¬
turam. q oporteret eum a mortuis re¬
surgere. & ido qͣndo ab ipso domino
audiebant. qͣmuis aꝑtissime diceret᷑:
consuetudine audiendi ab illo ꝑabolas
ñ intelligebant. & aliquid aliud eum
significare credebant. S ea quȩ secunt᷑.¬
ublatum ẽẽ dnm de monum̃to
discipłis eiꝰ petro & tohanni nun¬
tiauerat maria magdalenȩ: qͦ illi
uenientes inuenerunt sola linteamina
qͥb corpꝰ fuerat inuolutum. Q̾ quid
ad semetipsos discipłi. id ẽ ubi habita¬
bant. & unde ad monum̃tum cucur¬
rerant. Maria aut̃ stabat ad monu¬
mentura: foris plorans : Uiris rede¬
untib: infirnorem sexum in eodẽ

Expanded text:
n hoc indicat. Quid sibi enim vult quod statim adjunxit: Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportebat eum a mortuis resurgere. Non ergo eum credidit resurrexisse, quem nesciebat oportere resurgere. Quid ergo vidit? quid credidit? Vidit scilicet inane monumentum, et credidit quod dixerat mulier, eum de monumento esse sublatum. Nondum enim sciebant Scripturam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo quando id ab ipso Domino audiebant, quamvis apertissime diceretur, consuetudine audiendi ab illo parabolas, non intelligebant, et aliquid aliud eum significare credebant. Sublatum eSublatum esse Dominum de monumento discipulis ejus Petro et Joanni nuntiaverat Maria Magdalene; quo illi venientes invenerunt sola linteamina quibus corpus fuerat involutum. Et quid ad semetipsos discipuli id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant; Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Viris enim redeuntibus, infirmiorem sexum in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
candelabrum ferebat. Bauilans gͦ sibi
crucem exiĩt in eum qui dr̃ caluariȩ
locum: hebraice aut̃ golgotha. ubi eu̾
crucifixerunt. & cum̃ eo alios duos
hinc & inde. medium aut̃ iħm. Isti
duo latrones erant. sicut alior euan¬
głistarum narratione didicimus: cum

Expanded text:
candelabrum ferebat . Bajulans ergo sibi candelabrum ferebat . Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum cruchinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ agi sexta iamceꝑat : tereiã potiꝰ
horam recordatꝰ expressit: qua hora in¬
telligunt᷑ ap̃ pilatum clamare potuisse
crucifige crucifige: ut ñ illi tantum
repperiant᷑ crucifixisse iħm id ẽ mi¬
lites qui eum ligno sexta hora suspen¬
derunt: uerum etiam iudei: qui ut
crucifigeret᷑ hora tercia clamauerunt:¬
Est alia huius solutio queslionis. ut ũ
hic accipiat᷑ hora sexta diei. quia nec
sexta. Parasceuȩ autẽ: latine p̃paratio ẽ
S isto uerbo greco libentius utuntur
iudei in huiusmodi obseruationib: ⁊
qui magis latine qͣm grece loquunttrr
E rat gͦ p̃paratio paschȩ. Pascha uͦ nr̃m
sicut dicit apłs. immolatꝰ ẽ xͦ. Cuius
paschȩ p̾parationẽ si ab hora noctis nona
computemꝰ. tunc enim uident᷑ principeᷤ
sacerdotum p̾nuntiasse dñi immolatio¬
nẽ dicentes. reus ẽ mortis. cũ adhuc
in domo pontificis audiret᷑: unde
congruent̾ accipit᷑ inde cepisse p̃̾pa¬

Expanded text:
quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius horam recordatus expressit. Qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse: « Crucifige, crucifige, » ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est milites, qui eum ligno sexta hora suspenderunt, verum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, tertio clamaveruntEst et alia hujus solutio quaestionis, ut non hic accipiatur hora sexta diei, quia nec sexta . Parasceve autem latine Praeparatio est: sed isto verbo graeco libentius utuntur Judaei in hujusmodi observationibus, etiam qui magis latine quam graece loquuntur. Erat ergo praeparatio Paschae. Pascha vero nostrum, sicut dicit Apostolus, immolatus est Chrispaschae praeparationem, si ab hora noctis nona computemus tunc enim videntur principes sacerdotum praenuntiasse Domini immolationem, dicentes: Reus est mortis, cum adhuc in domo pontificis audiretur; unde congruenter accipitur inde coepisse praepa
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis d breuit᷑ qͥdemi s tamen
attentius ꝑtractare debeamus. Iħc
quippe mulierem quȩ illum magis¬
trum agnouit & appellauit. cumħ
ei responderet fidem docebat. & hor¬
culanus ille in eiꝰ corde tanqͣm in hor¬
to suo granum synapis seminabat:
Qͥd ẽ gͦ noli me tangere. & tanquam
huius ꝓhibitionis causa quereretur
adiunxit. ñdum enim ascendi siy¬
ad patrem meum: Qͥd ẽ hoc : si
stans in terra ñ tangitur. sedens in
cȩlo quomodo ab homine tangeret᷑
Qui certe anteqͣm ascenderet. discip
se tangendum obculit dicens sicut lucas
eugłista testatur. palpate & uidete qr¬

Expanded text:
his verbis quod breviter quidem, sed tamen attentius pertractare debeamus. Jesus quippe mulierem quae illum magistrum agnovit et appellavit, cum haec ei responderet, fidem docebat; et hortulanus ille in ejus corde tanquam in horto suo granum sinapis seminabat. Quid est ergo: Noli me tangere? et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. Quid est hoc? Si stans in terra non tangitur, sedens in coelo quomodo ab homine tangeretur? qui certe antequam ascenderet, discipulis se tangendum obtulit, dicens, sicut Lucas evangelista testatur: Palpate et videte, q
Abbreviated transcription (Latin):
finis ẽ inter positꝰ libri. qͣ eẽt etiamꝰ
secuturȩ narrationis qͣsi p̃mium. qd
& quodam modo faceret eminenciorẽ
locum. Quȩ narratio incipit ita. Postea
manifestauit se iterum iħe ad mare ti¬
beriadis manifestauit aut̃ sic. Erant
simul symon petrus & thomas qͥ d̃r

Expanded text:
finis interpositus est libri, quod esset etiam secuturae narrationis quasi prooemium, quod ei quodammodo faceret eminentiorem locum, quae narratio incipit ita: « Postea manifestavit se iterum Jesus ad mare Tiberiadis; manifestavit autem sic Erant simul Simon Petrus et Th
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri qͥ hortulanum dixerit dnm̃
iħm magistrum. Ibi enim rogabat. hi
agnoscebat. Ibi honorabat homine̾ aqͥ
beneficium postulabat. hic recolebat des¬
torem aquo discernere humana & diu¬
na discebat. Appellabat dñm cuiꝰ aneul
ñ erat. ut ꝑ eum ꝑueniret ad dum̾
cuiꝰ erat. Alit̾ gͦ dñm dixit sustulert̃
dñm meum. alit̾ aut̃ dñe si tu sustu¬
listi eum. Nam & ꝓpħȩ appellauernt
dominos eos qui homines erant. se
aliter illum de quo scriptum ẽ dñs
nomen ẽ ei. S ifta mulier que iam
fuerat conuersa recrorsum ut uide
num. & cum illo utiq loquebatur.
qͦmͦ rursus conũsa dr̃ ut ei diceret
rabboni: insi qr tunc conuersa corpore
Qñ erat putauit. nunc corde conuersi
qerat cognouit: Dic it ei iħs. Noli me
tangere. ñ dum enim ascendi ad patri
meum. Uade aut̃ ad frẽs meos. & dic

Expanded text:
mulieri quod hortulanum dixerit dominum, et Jesum Magistrum. Ibi enim rogabat, hic agbeneficium postulabat, hic recolebat doctorem a quo discernere humana et divina discebat. Appellabat Dominum cujus ancilla non erat, ut perveniret ad Dominum cujus erat. Aliter ergo Dominum dixit: Sustulerunt num meum; aliter autem, Domine, si tu sustulisti eum. Nam et Prophetae appellaverunt dominos eos qui homines erant; sed aliter illum de quo scriptum est, Dominus nomen ei . Sed ista mulier quae jam fuerat conversa retrorsum ut videret num, et cum illo utique loquebatur, quomodo rursus conversa dicitur, ut ei diceret, Rabboni; nisi quia tunc conversa corpore, quod non erat, putavit, nunc corde conversa, quod erat agnovit? 3. « Dicit ei Jesus: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum: vade