comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mesticia est matris suę. Non pderunt thesauri
impietatis. iusticia ũ lib̾abit a morte. Non affli¬
get dñs animã uisti: & insidias impioꝵ subuer¬
tet. Egestatem oꝑata ẽ manus remissa: manus
aut̃ fortium diuitias parat. Qui intitur men¬
daciis hic pascit uentos. idem aute ipse scquit᷑
aues uolantes. Qui congregat in me sse filius
sapiens ẽ: qui aut̃ stercit estate . filius confusio¬
nis. Benedictio dni suꝑ caput uisti. os aut impi¬
orum oꝑit in.ꝯuitatem. Memnis iusti cum lay¬
precepta suscipiet stultus labu̾s ceditur. Qui am¬
bulat simplicit. ambulat confident̃. qui autẽ
deprauat uias suas manifstus erit. Ui anmi¬
it octo dabit dolorem: stultus labis uerb̾abit᷑.¬
iusti. & os impioꝵ oꝑit iniquitatem. Odium
suscitat rixas: & uniuersa delicta oꝑit caritas
hi labis sapientis inuenietur sapr entia & uiga
in dorso cius qui indiget coroe. Sapientes abscon¬
dunt scientiam os aute stulti. confusiom ꝑximis¬

Expanded text:
moestitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: idem autem ipse sequitur aves volantes. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laupraecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabituiusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni
Abbreviated transcription (Latin):
udite filii disciplinã patris: & attendite ut
sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam
uob legem meã ne derelinquatis. Nlam a ego
filius fui patris mei. tenellus & unigenitꝰ coram
matre mea: & docebat me. atq dicebat. Suf¬
cipiat uerba mea cor tuum: custodi precepta
mea & uiues. Posside sapientiam: posside. pru¬
dentiam. Ne obliuiscaris. neq declines a uerbis
oris mei. Ne dimitas eam: a custodiet te. Di¬
lige cam & seruabit te. Ptincipium sapien¬
tiȩ. Posside sapientiã: & in ommi possessione tua
adquire priidentiam. Arripe illam: & exalta¬
bitte. Głificab̾is ab ea cium eam fueris ample¬
xatus. Dabit capitituo augm̃ta gr̃arum: &
corona inclita ꝓteget.te. X III.¬
Iudi filimi a suscipe uerba mea ut multipli

Expanded text:
Audite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut Audite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam et servabit te principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et su
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi ne effluant hȩc ab ocłis tuis. Custodi legẽ
atq consilium: & uita erit animę tue: & gr̃a fau¬
cibus tiis. lunc ambulabis fiducialit iuia tua:
& pestuus n mnpinget. Si dormieris. ñ timebis: qͥ ei¬
ces & suauis erit somnus tiuuis. Ne paucas repen¬
tino terrore: & irruentes tͥ potentias impiorum.
Dñs enĩ erit in latere tuo: & custodiet pedẽ tuũ
ne capiaris. Nloli ꝓbibete bencfacere eum qͥ potest.
si uales & ipse benefac. Ne dicas amico tuo. uade
& reuertere. & cias dabot̾: cum statim possis dare.
He inoliaris amico tuo malum: cum ille in te
habeat fiduciam. Ne contendas aduersus homi¬
nem frustra. cum ipse nichil tͥ mali fecerit. Ne
emuleris hominem iniustum: nec imiteris
uias cius: quia aboniinatio dnĩ ẽ. omnis illusor:
& cum simplicib sermocinatio eius. Egestas a
dño in domo impii habitacula autẽ iustorum
benedicent᷑. Illusores ipse deludet: & mansuetiᷤ
dabit grãm. Glam sapientes possidebunt: stul¬
torum exultatio ignominia. XII.

Expanded text:
ili mi ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, Cum ille in te habeat fiduciam. Ne contendas adversus hominem frustra, Cum ipse tibi nihil mali fecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: Quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domo impii; tabernacula autem justorum benedicentur. Illusores ipse deludet, et mansuetis dabit gratiam. Gloriam sapientes possidebunt: stultorum exaltatio, ignominia. Cap. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. ꝑ me enim mulolicabi t̃ dies
tiii. & addentur tͥ aum uitę Si sapiens fucris.
tibiinetipsi eris saut illusor s lus port bis m¬
lum. Mulier stulta a clamose plenaq illecebri
ꝗ nichil omnino sciens. sedit ꝑ torib doinus
sue suꝑ sellam in ercelso urbis: oco. ut uocant
transeuntes uiam: a ꝑgentes feinere suo. Qui

Expanded text:
prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum mulier stulta et clamosa plenaque inlecebris et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco ut vocaret transeuntes viam et pergente
Abbreviated transcription (Latin):
Ser sunt que odit dns. & septimum decestat
anima ciꝰ. Ocłos sublimes linguam indacem
manus effundentes in noxium sanguine. cor
machinans cogitationes pessimas: pedes ueloce
ad currendum in malum: ꝓferentem mendatia.
stem fallacem. & eum qui seminat inter frs¬

Expanded text:
Sex sunt, quę odit Dominus, et septimum detestatur anima eius: oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationes pessimas, pedes ueloces ad currendum in malum, proferentem mendacia testem fallacem et eum, qui seminat inter fr
Abbreviated transcription (Latin):
quere cum cis. quia maudatum lucerua ẽ. &
Sec lur. & uia uitę increpatio discipline .x. ix.¬
t custodiant tę amuliere inala: & a blanda
linguꝗ extrancę. Non̾ concupiscat pulchritu¬
dinem cius cortuum. ne capiaris nutib illius.
Precium enĩ scotq uix unt p̃anis ẽ. Mubier aut

Expanded text:
uere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier a
Abbreviated transcription (Latin):
duir fontes tui foras & in plateis aquas tuas
diuide. Habcto eas solus. nec sint alieni patt¬
cipes tui. Sit uena. tua benedicta: & letare cum
muliere adolescentietuȩ. Cerua carissima
a gratissimꝰ hinnulus uba eius in ebrient te omi
tempore. & in amore illi delectare iuaiter Quare
sediiceris fili mi ab aliena: a foucris in sinu al¬
terus: Respicit dñs uias hominis. & ouis
gressus illiꝰ considerat. Iniquitates suę capun
impium: a funib peccatoꝵ suoꝵ constringit᷑.¬

Expanded text:
is aquas tuas divide habeto eas solus nec sint alieni participes tui sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tseduceris, fili mi, ab aliena. et foveris in sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquitates suae capiunt impium,
Abbreviated transcription (Latin):
nitaris prudentiȩ tuę. In omĩb uiis tuis cogita
illum: & ipse diriget gressustuos. Ne sis sapi¬
ens apud temetipsum: time dnm̃ & recede a
malo. Sanitas quippe crit umbilico tuo: & irri¬
gatio ossuũ tuoꝵ. Honora dnm̃ de tua substan¬
tia & de primitiis omnium frugum tuarum:
& implebunt᷑ horrea tua saturitate: & uino tor¬
cularia redundabunt. X.¬
Osciplinã dnĩ filimi ne abicias nec deficias cum

Expanded text:
udentiae tuae in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt disciplinam Domini fili
Abbreviated transcription (Latin):
& uiues & legem meam quasi pupillam ocłitui.
Lica eam indicitistius. scribe illã in tabulis cor¬
dis tui. Dic sapientiȩ soror nca es. a pruden
tiam uoca amicã tuam: ut custodiat te a niu¬
licte eitranea & ab aliena que uerba sua dul¬
cia facit. De fenestra enim domus mee ꝑcancel

Expanded text:
et vives et legem meam quasi pupillam oculi tui liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cordis tui dic sapientiae soror mea es et prudetiam uoca amicam tuam, ut custodiat te a muliere extranea quae uerba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi si susceꝑis sermones meos: & mandata
mea absconderis peneste ut audiat sapien¬
tiam auristua. melina cortuum ad agnoscen¬
dam prudentiam. Si enim sapientiam inuo¬
caueris & inclinaueris cor tuum prudentię.
si quesieris cam quasi pecuniam. & sic̃ thesau¬

Expanded text:
ili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te, ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendum prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: si quaesieris eam quasi pecuniam, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. dutam te ꝑ semitas cquitatis. Quas cum in¬
gressus fueris ñ artabunt gressus tui: & curreis
ñ habebis offendiculum Tene disciplinã. ne
dimiitas cam: custodi illam. quia ipsa ẽ. uia
tua. Ne delecteris semitis impioꝵ: nęc tͥ pla¬
ecat inaloꝵ uia. fuge ab ea. ne transeas ꝑ eã:
declina a desere eam. Non enĩ dormiunt n
male fecerint nec rapit̾ somnus ab eis nͥ suꝑ¬
plantauerint. Comedunt panẽ impictatis. a
uiũ iniquitatis bibunt. Iustoꝵ autẽ semi¬
ta quasi lux splendens ꝓcedit: & crescit usq
ad ꝑfectam cdiem. Nia impiorum tenebrosa.
nesciunt ubi corruant. xuiii
ilimi ausculta sermones meos & ad eloquia
nca melina aurem tuam. Ne recedant ab ocłe
tuis: custodi ca in medio cordis tiu. Nita enĩ
sunt inuenientib ea: & uniuersȩ carui fani

Expanded text:
er semitas aequitatis: quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni
Abbreviated transcription (Latin):
escas cis. Si dixerint. ueni nobiscum insi¬
diemur sanguini. ab scondam tendiculã cont̃
insontẽ frustra: deglutiamus eum sicut in¬
fernus uiuentem & integrum quasi descen¬
sam repperieinus. implebimꝰ domos nĩas spolitꝰ.
sortem mitte nob̾cum: marsupium unum

Expanded text:
Si dixerint: Veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descenantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ eoꝵ & in manu querentium animã eoꝵ.
& ꝑcutiet eos in ore gladii: & ñ inouebit᷑ neq
parcet nec miserebit᷑. & ad ppłm hunc dices.
Hec dicit dñs. Ecce ego do coram uobis uiam
uitȩ & uiam mortis qui habitauerit in urbe
hac: morict᷑ gladio & fame & peste. Qui autẽ
egressus fuerit & transfugerit ad chaldeos qui
obsident uos: uiuet & erit ei anima sua quasi
spoliũ. Posui enĩ faciem meã suꝑ ciuitatem
hanc in malum & ñ in bonum: ait dñs. In ma¬
nu regis babilonis dabit᷑ : & exuret eã igni.

Expanded text:
 et in manu quaerentium animam eorum, Et percutiet eos in ore gladii, et non flectetur, neque parcet, nec miserebitur. Et ad populum hunc dices: Haec dicit Dominus: Ecce ego do coram vobis viam vitae, et viam mortis. Qui habitaverit in urbe hac, morietur gladio et fame et peste; qui autem egressus fuerit et transfugerit ad Chaldaeos, qui obsident uos, uiuet et erit ei anima sua quasi spolium; posui enim faciem meam super ciuitatem hanc in malum et non in bonum, ait dominus; in manu regis Babylonis dabitur et exuret eam igni.
Abbreviated transcription (Latin):
& uulua eiꝰ conceptꝰ ȩternus. Quare dde utilua
egressus sum ut uiderem laborem & dolotẽ:
& consumerent᷑ in confusionem dies mer
erbum qđ factum est adieremiã ade.¬
adnõ: quando misit ad eum rer sedechiaᷤ
fassur filiũ elchiȩ. & sophoniã filium maasie
sacerdotem dicens. Interroga ꝓ nob dnm̃ qͥa

Expanded text:
 vulva eius conceptus aeternus quare de vulva egressus sum ut viderem laborem et dolorem et consumerentur in confusione dies mei verbum quod factum est ad Hieremiam a Domino quando misit ad eum rex Sedecias Phassur filium Melchiae et Sophoniam filium Maasiae sacerdotem dicens interroga
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds ifrt. Ecce ego conuertam uasa belli q̃
uersii regem babilonis. & chaldeos qui obsiden
uos menrtuitu muroꝵ ⁊ & congregabo ea in¬
medio ciuitatis huiꝰ. & debellabo ego uos in
habitatores ciuitatis huiꝰ. Homines & bestiȩ.
pestilentia magna morient᷑. Et post hec ait¬

Expanded text:
ahel h c I: ecce ego I conuertam uasa belli — suersum regem Babylonis et Chaldaeos, qui obsident uos in circuitu murorum, et congregabo ea medio ciuitatis huius et debellabo uos in habitatores ciuitatis huius; homines et iumenta pestilentia magna morientur. \'Frustra
Abbreviated transcription (Latin):
propħas uersibꝰ uide-¬
ut cẽ. descriptos. me¬
troeos estimet apud
hebreos ligari: & ali¬
quid simile habere
de pialmis. uel deoꝑi¬
bꝰ salomonis. sed qd̃
in demosthene. & tullio solet fieri: ut ꝑco
la seribant᷑ & commata. qͥ utiq ꝓsa & non
uersipꝰ conscripserunt. Nos quoq ucilitati
legentium ꝓuidentes: interpretationẽ no

Expanded text:
Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. & de igne fulgur egrediens. & animalia
ibant. & reuertebant᷑ in similitudinẽ fulguriᷤ
choruscantis. Cumq aspicerem animalia: appa¬
ruit rota una suꝑ t̾ram iuxta animalia: habeis
quatuor facies. Et aspectꝰ rotarum & opꝰ earum
qͣsi uisio maris: & una similitudo ipsarũ qͣtuor.

Expanded text:
ignis et de igne fulgor egrediens et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis cumque aspicerem animalia apparuit rota una super terram iuxta animalia habens quattuor facies et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris et una similitudo ipsar
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃ti: quasi aspectꝰ cristalli horribilis: & ex¬
tenti suꝑ capita eoꝵ desuꝑ. Su b firmam̃to aut̃.
penne coꝵ rectȩ alteriꝰ ad alterum. Unumqd̃q
duab alis uelabat corpꝰ suum: & alt̾um similit̃
uelabat̃. Et audiebam sonũ alarum qͣsi sonum
aquarũ multarum: quasi sonum sublimis di.
Cum ambularent: qͣsi sonus erat multitudinis
ut sonus castroꝵ. Cumq starent: dẽmitcebant᷑
pennȩ eoꝵ. Nam cum fieret uox supra firmanĩtu
qd̾ erat suꝑ caput eoꝵ: stabant & sũmittebant
alas suas. & suꝑ firmaiñtũ qd̾ erat ĩminens capi

Expanded text:
istalli horribilis et extenti super capita eorum desuper sub firmamento autem pinnae eorum rectae alterius ad alterum unumquodque duabus alis velabat corpus suum et alterum similiter velabatur et audiebam sonum alarum quasi sonum aquarum muCum ambularent, quasi sonus erat multitudinis ut sonus castrorum. Cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cum fieret vox supra firmamentum, quod erat super caput eorum, stabant, et submittebant alas suas. Et super firmamentum, quod erat immine
Abbreviated transcription (Latin):
studiu doctrinȩ sue. ut ut siptuat
gis excollatione eolum intelligai
isti saltẽ unum post prigres habere augnen᷑
interp̃tẽ. Legant pri: & post ea despiciant:
ne uideant᷑ ñ ex uidicio sed ex odi presum¬
ptione ignorata. dampnare. Ppħauit aut̃
isaias in ierłm & in iudea. nec dum decem
tribubus in captiuitatẽ ductis: ac de ueioq
regno nunc commirtim. nunc separatien
texit oraculum. & cum interdum ad p̾sentem
respiciot historiã: & post babiloniȩ captiuita¬
tem reditum ppłi significet in uideam: tam̃
omĩs ei cuia de uocatione gentium. & de ad.¬
uentu xp̃i esi. Quẽ quanto plꝰ amatis opau
la. & eustochium. tantomagis ab eo petite
ut ꝓ obtiectatione presenti qua me indesi¬
nenter emuli laniant. ipse ih mercedẽ resti¬
tuat infuturo: qui scit me ob hoc in peregrinȩ
linguȩ erudicione sudasse: ne iudei defalsi¬
tate scripturarum eccłiis eiꝰ utius insultareN¬

Expanded text:
studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem qla et Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum Ecclesiis ejus diutius insultaren
Abbreviated transcription (Latin):
diemur sanguini. abscondamꝰ tendiculã cont̃
in sontẽ frustra: deglutiainus eum sicut in:¬
fernus uiuentem. & integrum quasi descen¬
dentem in lacum: omneni substantiam p̃cio¬
sam repperiemus. implebimꝰ domos nr̃as spolit̾:
sortem mitte nob̾cum: marsupium unum
sit omniũ nrm̃:¬

Expanded text:
as contra insontem frustra degluttiamus eum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum omnem pretiosam substantiam repperiemus implebimus domos nostras spoliis sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium n
Abbreviated transcription (Latin):
mulis p̃stolantes: quibꝰ me nece̾se ẽ ꝑ singla
opuscula responde. &hoc patior: quia uos
compendium mali rectius fuerat modum
furori eoꝵ silentio meo ponere: quã cotidie
noui aliquid̃ scriptitantem iꝑuidoꝵ insa¬

Expanded text:
mulis praestolantes, quibus me necesse est per singula mulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, quia vos compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insa
Abbreviated transcription (Latin):
eremias ꝓpħa cui hic plo¬
gus scribit᷑: sermone quið
apud hebreos isaiȩ & oseȩ
& quibꝰdam aliis ꝓpħis ui.¬
det᷑ ẽẽ rusticior: sed sensi¬
bus par est. Quippe:qui
eodem spũ ꝓphauerit. Porto
simplicitas eloquii: de loco ei in quo natus
est accidit. fuit enim anathotithes qͥ ẽ. usq
hodie uiculꝰ trib ab iherosolimis distans mi¬
libus: sacerdos ex sacerdotib: & in matris¬
utero scĩficatꝰ: uirginitate sua ęuangłicum
uirum xp̃i eccłȩ dedicans. Hic uaticinari. ex¬
orsus. ẽ. puer. & captiuitatem urbis atq uidȩ
ñ solum spũ÷ sed & ocłis carnis intuitꝰ. ẽ. Iam
decem tribꝰ istł assyrii in medos transtuleran:
alfabeco: qđ nos m̃surȩ metriuersibq reddi¬
dimꝰ. Preterea ordinem uisionum qͥ apud grecoᷤ
& latinos omnino confusus ẽ ad pristinã
fidem cõtreximꝰ: librum autẽ baruch nota¬
rii eiꝰ qui apud hebreos nec legit᷑ nec habet᷑¬
p̃termisimus : ꝓ his omnib maledicta ab ȩ¬

Expanded text:
ic prologus scribitur, sermone quidem apud Hebraeos Isaia et Osee et quibusdam aliis prophetis videtur esse rusticior, sed sensibus par est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, rginitate sua evangelicum virum Christi Ecclesiae dedicans. Hic vaticinari exorsus est puer: et captivitatem urbis atque Judaeae, non solum spiritu, sed et oculis carnis intuitus est. Jam decem tribus Israel Assyrii in Medos transtulerant: alphabeto, quod nos mensurae metri versibusque reddidimus. Praeterea ordinem Visionum, qui apud Graecos et Latinos omnino confusus est, ad pristinam fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec legit his omnibus maledicta ab ae
Abbreviated transcription (Latin):
re quo moyzes dedit terram galaad ultra
runt. In hinus temporis medietate dñt soba
.i.uana uetustas ⁊ uectis adportandum indeo
sigẽ. quiantiquitus ppis deiiocabantur. ⁊ le¬
gem itttere ptuni acceperunt. quilibros legiᷤ
⁊ ꝓphacum terebant. s nusterium incamatio
uł dimnidium requictionũ uidet qui post pre¬

Expanded text:
re quo Moyses dedit terram Galaad ultra runt. In hujus temporis medietate dicunt Sobal ana vetustas, vel vectis ad portandum. Judaeos significat qui antiquitus populus Dei vocabantur et legem litterae primi acceperunt, qui libros legis et prophetarum ferebant, sed mysterium incarnatioVel dimidium requiei videt, qui post pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ieix In hebreo.modio farme. s uiti¬
oscriptoꝵ deprauatum est. Si enim cũ
dearmento unum a rietemimũ. ag¬
mas per arictem unam decimam per
agnum. hoc ũ decima: decima pars ephy
erat. uñ intelligitur qd̾ helchana non
obtulitm. modios farine cũ trib uitu

Expanded text:
 In Hebraeo: Modio farinae, sed vitio scriptorum depravatum est. Si enim cum de armento unum, arietem unum, agmas per arietem, unam decimam per agnum. Haec vero decima, pars decima ephi erat. Unde intelligitur, quod Elcana non obtulit tres modios farinae, cum tribus vitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut regere possis isi ł ⁊ custodire legem dñi der tui. tunc enimꝓficisc̾e poteris
Si custodieris mandata ⁊ iudicia que pͣrẽcẽpit dns moysi ut doceret israel.
Confortare ⁊ uiriliter age. ne timneas neq paueas ego ecce inatttteicusa
mea prepaar smus andomstanba semeei mnes etoegnti mille¬
milia talentorum. cris ueio fcr non est pond nincer emmi numeris
magnitudineligna ⁊ laprde prepani adumũ sampendia. habes quoq pl̃i¬

Expanded text:
ut regere possis Israel, et custodire legem Domini Dei tui. Tunc enim proficere poteris, si custodieris mandata et judicia quae praecepit Dominus Mosi, ut doceret Israel. Confortare, et viriliter age, ne timeas, neque paveas. Ecce ego mea praepamillia talentorum; aeris vero et ferri non est pondus, vincitur enim numerus magnitudine; ligna et lapides praeparavi ad universa impendia. Habes quoque pl
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc diem. sed satrapis non places. Reuertert ergo ⁊ uade m pace.⁊ ñ
offendas oculos satraparum phylistum. Dycit q: dauid ad achil. Quid
enim feci.⁊ quid inuenisti in me seruo tuo a die qua fui in conspectu tu¬
ousq: in diem hanc. ut non ueniam ⁊pugnem contra mimitos dommi
mei regis  Respondens autem achis locutus est ad daid. scio quia bo¬
nus es tu in oculis mcis sicut angelus der: sed principes phylistum dicert̃.

Expanded text:
 hanc: sed satrapis non places. Revertere ergo, et vade in pace, et non  Ms. offendes offendas oculos satraparum Philisthim. Dixitque David ad Achis: Quid enim feci, et quid invenisti in me servo tuo h. in servo tuo, a die qua fui in conspectu tuo usque ad diem hanc, ut non veniam, et pugnem contra inimicos Domini mei regis? Respondens autem Achis: locutus est ad David: Scio quia bonus es tu in oculis meis, sicut Angelus Dei: sed principes Philisthim dixer
Abbreviated transcription (Latin):
mulier samuel: exclamaint uoce magna ⁊ dixit
Drcit q ei rex. Noli timere. Quid indisti: Et ait
mulier ad saul. Deos udi asfendentes de terra. Dyx̃
q ei. Qualis est forma eius: Queait. uirsenex
ascendit. ⁊ ipse amictus est pallio. ⁊ intessexit᷑
saul qd samuel eẽt. ⁊ inclinauit se super faciem
suam in terra.⁊ adoraut. Dyxit q: samuel ad sa¬
ul. Quare inquietasti me ut suscitarer.⁊ait saul.
coartor nimis. Siquidem phylistum pugnant ad¬
uersum me ⁊ dcus recessit ame. ⁊exaudire me no¬
luit.neq: inmanuꝓph̾arum. neq per sompnia.
uocam ergo te ut ostenderes michi quid faciam.
Et ait samuel. Quid interrogasme: Cum dommnꝰ
recesserit a te. ⁊ transierit ademulumtinum. faci¬
et enim tibi dommus sicut locutus est in manu
proximo tuo dauid. quianon obedisti uoci dm̃.
neq fecisti iram furoris eius in amalech. Idem.¬
fuisse. ut non dominante mag

Expanded text:
mulier Samuelem, exclamavit voce magna, et dixit Dixitque ei rex: Noli timere: quid vidisti? Et ait mulier ad Saul: Deos vidi ascendentes de terra.tque ei: Qualis est forma ejus? Quae ait: Vir senex ascendit, et ipse amictus est pallio. Et intellexit autem Saul, quod Samuel esset, et inclinavit se super faciem suam in terra, et adoravit. Dixit autem Samuel ad Saul: Quare inquietasti me ut suscitarer? Et ait Saul: Coarctor nimis: siquidem Philisthiim pugnant adversum me, et Deus recessit a me, et exaudire me noluit, neque in manu prophetarum, neque per somnia: vocavi ergo te, ut ostenderes mihi quid faciam. Et ait Samuel: Quid interrogas me, cum Dominus recesserit a te, et transierit ad aemulum tuum? Faciet enim tibi Dominus sicut locutus est in manu proximo tuo David: quia non obedisti voci Domini, neque fecisti iram furoris ejus in Amalech. Itus, nec dominante magi
Abbreviated transcription (Latin):
tarat ad istam mortautatem
pertinentia: facile est. nec in con¬
gruum ut ommipotens ⁊ iustus
ad corum penam quib ista pre¬
dicuntur ut malum qd̾ inmi¬
net ante quam ueniat pacian¬
quid diumationis imꝑtiat. ut
quod audiunt ab angelis: pre

Expanded text:
taxat ad istam mortalitatem pertinentia, facile est, et non incongruum, ut omnipotens et justus ad eorum poenam, quibus ista praedicuntur, ut malum quod eis imminet, antequam veniat praquid divinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis, prae
Abbreviated transcription (Latin):
saul regis israel⁊ est apud memultii dieb uel annis. ⁊ non mueni in
eo quicauam ex die mali qui transfugit ad me usq: ad diem hant: Ira¬
ti sunt autem aduersum eum principes phylistum. ⁊ dixerunt ei. Reuer¬
tatur ⁊ sedeat in ioco suo in quo constitistiseum ⁊ non descendat no¬
biscumm preliũ. nefiat nobis aduersanus cum preliar teperimus. Quo¬
mod enim aliter placare poterit dñm suum nisi mͦ capttib nr̃is . Nõne
iste est daiid cui cantabant in choris dicentes. pertussit in milib sa¬

Expanded text:
Saul regis Israel, et est apud me multis diebus, et annis, et non inveni in Saul regis Israel, et est apud me multis diebus, et annis, et non inveni in eo quicquam, ex die qua transfugit ad me, usque 299 ad diem hanc? Irati sunt autem adversus cum principes Philisthiim, et dixerunt ei: Revertatur vir, et sedeat in loco suo, in quo constituisti eum, et non descendat nobiscum in praelium, ne fiat nobis adversarius, cum praeliari coeperimus: quomodo enim aliter placare poterit Dominum suum: nisi in capitibus nostris? Nonne iste est David, cui cantabant in choris dicentes: Percussit Sa
Abbreviated transcription (Latin):
uel si propter ea dixit. mecum
mortis referatur qd uterq: bo
q saulcecidit porrectusin terram. Extimuerat e
nim uerba samuelis. ⁊ robur non erat in eo. qͥa
non comederat panem tota die illa. Ingressa est itaq: inilieilla ad
saul. conturbatus enim erat ualde. Oyxit q: ad eum. eece obedunt ancil¬
la tua uoci tue. ⁊posui ammammeam in manumea.⁊ audiui sermo
nes tuosquos locutus estadme. Huncigitur ⁊ tu audi uocem ancille
agere. Qui renuit ⁊ ait. Non comedam. Coegerunt autem cum serui su
i ⁊mulier. ⁊ tandem audita uoce eorum surpexit de terra. ⁊ sedit super let¬
tum. Mulier autem illa habebat intulum pascuabeatum domo. ⁊ festina¬
uit ⁊ occidit. ẽollensq farmam miscuit eam ⁊ coxit arimam. ⁊ posuit an¬
te saul ⁊ ante seruos cius. Qui cum comedissent: surgexerunt ⁊ambulaue¬
rat in ierrael. Et satrape quidem phylistum incedebant mcenturuis tͣmii¬
lib. Daiid autem ⁊ uiri eius erant in nouissimo agmine cumachis. Dixe

Expanded text:
ea Samuel ei dixit, Mecum mortis referatur, quod uterque ho Saul cecidit porrectus in terram: extimuerat enacent valde verba Samuelis, et robur non erat in eo, quia nSaul et conturbatus enim erat valde, dixitque ad eum: Ecce obedivit ancilla tua voci tuae, et posui animam meam in manu tua: et audines tuos, quos locutus es ad me. Nunc igitur audi et tu vocem ancillae  possis iter facere. Qui renuit, et ait: Non comedam. Coegerunt autem eum servi sui et mulier, et tandem audita voce eorum, surrexit de terra, et sedit super lectum. Mulier autem illa habebat vitulum pascualem in domo, et festinavit, et occidit eum; tollensque farinam, miscuit eam, et coxit azyma, et posuit ante Saul et ante servos ejus. Qui cum comedissent, surrexerunt, et ambulaverat in Jezrael. Et satrapae quidem Philisthim incedebant in centuriis et millibus: David autem et viri ejus erant in novissimo agmine cum Achis. Dixe
Abbreviated transcription (Latin):
ad phylisteum. tu uenis ad me cum gladio ⁊ hasta ⁊ clipeo. Ego autemre¬
nio ad te. in nomine dm̃i excercituum dei hominum israel quib exprob¬
astihedie. ⁊ dabit te dommus mmanu mea. ⁊ percutiam te. ⁊ aunferan
caput tuum ate. ⁊ dãbo cati auera. castrorum phẏlistum. hodie uolatilib¬
uit uniuersa ecclahec. quianon in gladio nec in hasta saluat dominus.Ip¬
sius enim est bellum. ⁊ tradet uosm manus nr̃as. Cum ergo surrexisset phy¬
listeus. ⁊ uenire: ⁊ appropinquaret contra dauid. festmnaiit dauid ⁊uenit
adpugnam ex aduerso phylistei. ⁊ misit manum suam in perar. trbit
infixus est lapis infronte enis. ⁊ cecidit in faciem suam super terram. pn¬
ualuit q: dauid aduersum phylisteum in funda ⁊ lapide. pertussum q
phylisteunum terfecit. Cumq gladum non haberet in manudauid. cu¬
currit ⁊ stetit super phyteu. ⁊ tulre gladi enis ⁊ edipit deuagi¬
na sua. ⁊ interfecit eum. preeditͦq caput eius. uidentes autem phy

Expanded text:
 Philisthaeo: « Tu venis ad me in gladio, et hasta, et clypeo; ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Israel, quibus exprobrasti hodie: et dabit te Dominus in manu mea, et percutiam te, et auferam caput tuum a te, et dabo cadavera castrorum Philisthiim hodie volatilibverit universa haec, quia non in gladio, nec in hasta salvavit Dominus: ipsius enim est bellum, et tradet vos in manus nostras. Cum ergo surrexisset Philisthaeus, et veniret, et appropinquaret contra David, festinavit David, et occurrit ad pugnam ex adverso Philisthaei. Et misit manum suam in peram, tulitqinfixus est lapis in fronte, et cecidit in faciem suam super terram. Praevaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu David cucurrit et stetit super Philistheum et tulit gladium eius et eduxit de vagina sua et interfecit eum praeciditque c
Abbreviated transcription (Latin):
filieser. balaan ⁊ laban
⁊ iachan filii dison us⁊ tum
rael. bale filiꝰ beor ⁊ nom̃ ciuitatis eius
denaba. Mortuns audem bale ⁊ regna¬
uit pro eo iobab filius zare debosra. Cum

Expanded text:
ii Eser Balaan et Zaban et Iacan filii Dison Us et Arr filios Israhel Bale filius Beor et nomen civitatis eius Denaba mortuus est autem Bale et regnavit pro eo Iobab filius Zare de Bosra cum
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm ambulauit q inunis regum israel sicut egerat comus achab filiaqp¬
pe achaberat uxor eius ⁊ fecit malũ in ꝯspectudñi. Noluit aũ dñs disperde¬
re domũdo p̃p pactum qd̾ inierat cum eo. ⁊ qr ꝓmiserat ut daret illi by¬
cernam ⁊ filiis eris omni tempore. In dieb illis rebellauit edom ne
eẽt subditus uide ⁊ constituit sibi reg̃em. eumq transiret ioram cumpͥn¬
cipib suis. ⁊ tuncto equitatu qui erat secum surrexit nocte ⁊ percussit
eẽt sub manu illiꝰ. dercliquerat enim dñm deum pr̃m suoꝵ In suꝑ excel¬
&a fabricatus est in urbib iuda ⁊ forncari fecit habitatores ierłm ⁊ preua¬
rican uidam allate zunt aũ ci littere ab helya ꝓph̾a in quib scriptũ erat

Expanded text:
ut egerat domus Ahab filia quippe Ahab erat uxor eius et fecit malum in conspectu Domini noluit autem Dominus disperdere domum David propter pactum quod inierat cum eo et quia promiserat ut daret illi lucernam et filiis eius omni tempore in diebus illis rebellavit Edom ne esset subditus Iudae et constituit sibi regem cumque transisset Ioram cum principibus suis et cuncto equitatu qui erat secum surrexit nocte et percussit esset sub manu illius. Dereliquerat enim Dominum Deum patrum suorum: insuper et excelsa fabricatus est in urbibus Juda, et fornicari fecit habitatores Jerusalem, et praevaricari Judam. Allatae sunt autem ei litterae ab Elia propheta, in quibus scriptum erat
Abbreviated transcription (Latin):
in thasis. Dormuit aũ iosaphath cum patrib siuisci sepuitns est tũ eis ici¬
nitate &a. ¶agnauit q ioram fiuus eꝰꝑ eo quihabuit trẽs filios ios apb¬
ath at ariam i ahiel ⁊ ⁊achariam. ⁊ tatariam ⁊ michael. ⁊ saphatiam. Om̃s hii
fili iosaphathregisinda. Deditq eis prͣ suuis muta munera. auri ⁊ argen¬
ti ⁊ peniationes cum cuntatib munitissimis in uida. Regnũ aũ tiadidit
ioram eõ qd cẽt primogenitus. Surecit aũ ioram sr̃ regnũ pñs sui. Cũ¬
q se confirmasset occidit om̃s fr̃es suos gladio. ⁊ quosdam de principib¬

Expanded text:
t autem Josaphat cum patribus suis, et sepultus est cum eis in civitate David. Regnavitque Joram filius ejus pro eo. Qui habuit fratres, filios Josaphat, Azariam, et Jaiel, et Zachariam, et Azariam, et Michael, et Saphatiam, omnes hi, filii Josaphat regis Israel. Deditque eis pater suus multa munera argenauri et pensitationes cum civitatibus munitissimis in Iuda regnum autem tradidit Ioram eo quod esset primogenitus surrexit ergo Ioram super regnum patris sui cumque se confirmasset occidit omnes fratres suos gladio et quosdam de principib
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ñ est tanta fortitutlo ut possimꝰ huic multitudimi resistere. que
irruit sñ nos. sed cũ ignoremꝰ qd agere debeamꝰ hoc solum bñs residur: ut
oculos nr̃os dirigamus ad te. omnis uero uida stabat coram dño cum par¬
uuilis ⁊ uxorib ⁊uberis suis. erat aũ hya ⁊iel filiꝰ ⁊ achane filii a name filii hie¬
iel filii mathanie leuites ⁊ de filiis asaphath sr̃ q̃ factus est sp̃c dñi in medio
turbe ⁊ ait. Attendite omnisiuda ⁊ qui babitatis in ierłm ⁊ tu rex iosaphath.

Expanded text:
eos? In nobis quidem non est tanta fortitudo, ut possimus huic multitudini resistere, quae eos? In nobis quidem non est tanta fortitudo, ut possimus huic multitudini resistere, quae inruit super nos sed cum ignoremus quid agere debeamus hoc solum habemus residui ut oculos nostros dirigamus ad te omnis vero Iuda stabat coram Domino cum parvulis et uxoribus et liberis suis erat autem Hiazihel filius Zacchariae filii Banaiae filii Hiehihel filii Mathaniae Levites de filiis Asaph super quem factus est spiritus Domini in medio turbae et ait adtendite omni
Abbreviated transcription (Latin):
tanrt iemimum munuso iuda. Congregadaiq: ett
nida ad precandun dnm. Seo ⁊ oms de urbib sius̃
uenerunt ad obsecrandum eum. Cum q: stetisset iosaphath in medio cẽ¬
es deusi celo ⁊ dommaris cunctis regnis gentium. in manu tua est for
titudo ⁊ pot̾entia. n ec quisq̃ potest t̾ resistere. Nonne tuds nr̃ interfecisti
om̃s hitatores terre hꝰ coram populo tuo ⁊ dedisti eim semini abraham a¬
nurtui in sempiternũ habitauerunt q inca ⁊ extruxerunt in ea sc̃narũ¬
nomini tuo ditentes. Siuenerint sr̃ nos mala gladiꝰ idici pestilentie
⁊ fames stabimus coram dino hac inconspectu tuo inqua inuocatum
est nom̃ tuum ⁊ clam abimꝰ ad te in trbulationib nñis. ⁊ ecaudies nõ¬
ealuos q: facies nos. N unc g ecte fili amon ⁊ moab. ⁊ mons seyrrerq̃s
non ꝯcessisti filusisł ut transirent qñ egrediebantur deegyptos decli¬
nauerunt ab eis ⁊ noninterfecerunt illos. econtrario agunt. ⁊ enitunt᷑

Expanded text:
avit ieiunium universo Iuda congregatusque Iudas ad precandum Dominum sed et omnes de urbibus suis venerunt ad obsecrandum eum cumque stetisset Iosaphat in medio coees Deutitudo et potentia, nec quisquam tibi potest resistere. Nonne tu, Deus noster, interfecisti omnes habitatores terrae hujus coram populo tuo Israel, et dedisti eam semini Abraham amici tui in sempiternum? Habitanomini tuo dicentes. Si inruerint super nos mala gladii, iudicii, pestilentie et famis stabimus coram te in domo hac in conspectu tuo in qua invocatum est nomen tuum: et clamabimus ad te in tribulationibus nostris, et exaudies,salbosque faccessisti Israeli, ut transiret quando egrediebatur de Aegypto, sed declinaverunt ab eis, et non interfecerunt illos. Econtrario agunt et nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ierłm nolite tuere nec paueatis. Eras egrediemini contraeos ⁊ dñs
erit uobiscum. Iosapbath gͣ ⁊ iuda ⁊ om̃s ħitatores ierłm cecidert̃ ꝓni in
terram coram domino.⁊ adorauerunt eum. porro leuite de filiis caath. ⁊ de
filuschore laudabant dñm dm̃ isrł uoce magna in excelsũ. Cumq mane
surrexissent: egressi sunt ꝑ desertum thecue. ꝓfectisq eis stans iosaphathĩ
medio eoꝵ dixit. Audite meiuda ⁊ om̃s habitatores ierłm. credite in domino
deo ur̃o ⁊ secureritiᷤ credite ꝓphis eius. ⁊ cuncta euement ꝓspera. deditq con¬
silium ppło ⁊ statuit cantores dm̃ ut laudarent eum in turmis sinis ⁊ añce¬
derent exertitum. ac uoce consona drẽnt. Confitemmi dño qm̃bonus: qm̃ in
met ip̃os filios. s. amon ⁊ moab ⁊ montisseyr. qui egressi fuerant pugnare:
trauidam ⁊ pertussi sunt. Namq filii amon ⁊ moab ꝯsurrȩcerunt adũsum h̾i¬
tatores montis scẏr ut interficerent ⁊ delerent eos.Cumq boc oꝑe ppetras¬

Expanded text:
et Hierusalem nolite timere nec paveatis cras egredimini contra eos et Dominus erit vobiscum Iosaphat ergo et Iuda et omnes habitatores Hierusalem ceciderunt proni in terram coram Domino et adoraverunt eum porro Levitae de filiis Caath et de filiis Core laudabant Dominum Deum Israhel voce magna in excelsum cumque mane surrexissent egressi sunt per desertum Thecuae profectisque eis stans Iosaphat in medio eorum dixit audite me Iuda et omnes habitatores Hierusalem credite in Domino Deo vestro et securi eritis credite prophetis eius et cuncta evenient prospera deditque consilium populo et statuit cantores Domini ut laudarent eum in turmis suis et antecederent exercitum ac voce consona dicerent confitemini Domino quoniam in m scilicet Ammon, et Moab, et montis Seir, qui egressi fuerant, ut pugnarent contra Judam, et percussi sunt. Namque filii Ammon, et Moab, consurrexerunt adversum habitatores montis Seir, ut interficerent et delerent eos: cumque hoc opere perpetrans
Abbreviated transcription (Latin):
q in cunctis habitatorib terrarũ Pugnabit enimgens contra gentem
ciuitas contra cuntatẽ. quia dñs tirinbit eos in oĩ angustia. uos aũ ꝯtor¬
tamini anon dissoluantur manus ur̃e. erit enim merces operiño. ¶Is

Expanded text:
que in cunctis habitatoribus terrarum: pugnabit enim gens contra gentem, et que in cunctis habitatoribus terrarum: pugnabit enim gens contra gentem, et civitas contra civitatem, quia Dominus conturbabit eos in omni angustia. Vos ergo confortamini, et non
Abbreviated transcription (Latin):
domine deusñ tu es. ñ preuaieat contra te homo. exterciut itaq dñs ethiores
toram asa ⁊ iuda. fugeiunt q etiopes ⁊ persecutus est eos asa ⁊ ppłs quierat õ¬
titti ⁊ exentitu illius preliante. Tulerunt gͦ spoua mutta. ⁊ ꝑcrsserunt om̃sci¬
⁊ multam predam asportauert. sed ⁊ caulas ouiũ destruentes tulert petoꝵ in fi¬
nitam muiltituoiiẽ ⁊ cameloꝵ. reuersiq sunt in iecłm. rarias aũ filiĩ
odid factoin se sp̃u deiegressus est moctursum asa ⁊ dixit ei eludite me aga
⁊ omnis iuda ⁊ beniamin. Sñs uobiscum quia finstis cumeo. Si q̃sertu cũ
uenietis. Siaũ dereliqueritis: dereliquet uos. Transibunt aũ dies multi i isit
rint in angustia sua. ⁊ clamauerĩt ad dñm deum isit ⁊ q̃sierint eũ reperierst¬
ꝙ eum Inillo tempe non erit pax egrediendi ⁊ ingrediendi. e terrores undi¬

Expanded text:
Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes coram Asa et Juda: fugeruntque Aethiopes. Et persecutus est eos Asa, et populus qui cum t et exercitu illius proeliante tulerunt ergo spolia multa et percusserunt omnes cit urbes et multam praedam asportaverunt sed et caulas ovium destruentes tulerunt pecorum infinitam multitudinem et camelorum reversique sin se spiritu Dei egressus est in occursum Asa et dixit ei audite me Asa et omnis Iuda et Beniamin Dominus vobiscum quia fuistis cum eo si quaesieritis eum invenietis si autem dereliqueritis derelinquet vos transibunt autem multi dies rint in angustia sua ad Dominum Deum Israel, et quaesierint eum, reperient eum. In tempore illo non erit pax egredienti, et ingredienti, sed terrores undi
Abbreviated transcription (Latin):
altaria peregrini cultus ⁊excelea.⁊ ꝯfregit statuas lncos q succidit. ac precepit
uide ut quereret dñm deum pr̃m suoꝵ ⁊faceret legem ⁊uniuersa mandata.
Et abstulit ecunttis urbib iudas aras ⁊ fana ⁊ regnauit in pace. edificauit qͦ ur
bes munitas in uida. quia quictus erat ⁊ nulla temꝑib eius uella sucrexerant
pacem domino. ⁊ largiente ixit aũ iude. Edificemus ciuitates istas ⁊ uallem
muris. ⁊ roboremus turrib ⁊ portis ⁊ seris. donec abellis quieta sunt omma. eo q
quefierimꝰ dominum deum pr̃m nr̃oꝵ. ⁊ dederit nobis pacem ꝑ gyͣrum. Edificaue¬
runt gͥ ⁊ nullum in extruendo ĩpedim̃tum fuit. habuerit aũ asa inexercitu suo
portantium scuta ⁊hastas de iuda. ccc. milia debeniamm ueroscutariorum ⁊sa¬
ia. Porro a sa perrexit obuiam ⁊ instruxit aciem ad bellum in ualle sophata
que est iuxta masera ⁊ inuocauit dñm deum ⁊ dit. Domine non est a pcl̃

Expanded text:
altaria peregrini cultus et excelsa; et confregit statuas lucosque succidit, ac praecepit Judae ut quaereret Dominum Deum patrum suorum, et faceret legem, et universa mandata; et abstulit e cunctis urbibus Juda aras et fana, et regnavit in pace, etc. Iste urbes munitas in Juda, quia quietus erat, et nulla temporibus ejus bella surrexerant, pacem Domino largiente. Dixit autem Judae: Aedificemus civitates istas, et vallemus muris, et roboremus turribus, et portis, et seris, donec a bellis quieta sunt omnia, eo quod quaesierimus Dominum Deum patrum nostrorum et dederit nobis pacem per gyrum aedificaverunt igitur et nullum in extruendo inpedimentum fuit habuit autem Asa in exercitu suo portantium scuta et hastas de Iuda trecenta milia de Beniamin vero scutariorum et sat usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa, et invocavit Dominum Deum, et ait: Domine, non est apud
Abbreviated transcription (Latin):
roloam erat rũdis ⁊̃ corde pauiculo nec potuit resistere ei.  Iunc g uos
diciuis q resistere poteritis regno dm̃ qd possidet ꝑ filios cd. retisq gran¬
dem popuili multitudinẽ at q uitulos auros quos fecit uobis ieroboa m
in deos ⁊ eiecistis eacerdotes dm̃ filios arron atq leuitas. ⁊ fecistis nobꝰ aaer¬
dotes sicut omnes ppli terrarum. quicumq uenerit ⁊ uc̃iauert manũm
Suami in dauro in bob ⁊i arietib statim fit eacritos eoꝵ qui non sunt

Expanded text:
resistere eis. Nunc ergo vos dicitis, quod resistere possitis regno Domini, quod possidet per filios David, habetisque grandem populi multitudinem, atque vitulos aureos, quos fecit vobis Jeroboam in Deos. Et ejecistis sacerdotes Domini, filios Aaron, atque Levitas: et fecistis vobis sacerdotes sicut omnes populi terrarum: quicumque venerit, et initiaverit manum suam in tauro, in bobus, et in arietibus septem, fit sacerdos eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ille autem. Sicut in pas¬
sione comini pontifex ues¬
timentum scidit ita ⁊ sa¬
ul uestem ꝓphete per utrã¬
q enim potestatem re
ille autem apprehendit sũmitatem pallii euis
que ⁊scissa est⁊ ait ad eum samuel. scdit domi¬
nus regnum israel a te hõdie. et tradidit illa

Expanded text:
Ille autem. Sicut in passione Domini pontifex vestimentum scidit, ita et Saul vestem prophetae. Per utramque enim potestatem, reille autem apprehendit summitatem pallii ejus, quae et scissa est, et ait ad eum Samuel: Scidit Dominus regnum Israel a te hodie, et tradidit ill
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum ⁊ait. Etce tm̃ malũ a dño est. quio ampliꝰ expectabo adño: Dyxit¬
aũ helysens. Au dite ũbum dm̃i. Hec dicit dñs. In tempore hoc tras modiꝰ
Simile uno stãtere ent: ⁊̃ dũo moon or dei statere uno in porta samane dcꝰ
RE¬
pondens umis de dntib st̃ cunis manum rex in tumbebat homini dei drest.¬

Expanded text:
ad eum et ait ecce tantum malum a Domino estad eum et ait ecce tantum malum a Domino estbum Domini: haec dicit Dominus: In tempore hoc cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno, in porta Samariae. Respondens unus de ducibus, super cujus manum rex incumbebat, homini Dei, ait
Abbreviated transcription (Latin):
te possũ saluare de arca uel torculari. Dixit q: ad cam rex. Quid tibi uis: Que
rodit. Mulier ista dixit michi. dafilium tuũ ut comedamꝰ hodiẽ eũ. ⁊ filiũ
meũ tomedemꝰ tras. Coximus gͦ filium meũ ⁊ comedimꝰ. Dixitq: cidical¬
tera. ua filium tuũ ut comedamꝰ eñ. queabscondit filium sirũ. Qd̾ cũ au¬
disset rex sodit uestimentasua.⁊transibat ꝑ murum.idit q omns po¬
pulus cilicium. quo uestitusꝰ erat ad caruem in trinsec. Et ait rex. Het fa¬
ciat mn deus ⁊ hec addat. si ftettrit caput helys ci fili saphath sĩr ip̃m hodie
helyscusaũ secebat in como sua ⁊ senes sedebant cumeo. premisit itaq
uirum ⁊ añqmͣ ueniret nuntuis ille. drͣcit ad scnes. Numquid scitis qd̃ mi¬
Scrit filiꝰ homicide huc ut precidatur caput in eũ. uidete gͦ cum uenerit
nũcius claudite hostium. ⁊ non sinatis eũ introie. Ecce enim sonitꝰ pedum
dñi enispost eum est. ⁊ adhuc illo loquente illis appariit nuncĩ qui uemebat

Expanded text:
e possum, de area an de torculari? Dixitque ad eam rex. Quid tibi vis? Quae respondit: Mulier ista dixit mihi: Da filium tuum ut comedamus eum hodie, et filium meum comedamus cras. Coximus ergo filium meum et comedimus , » etc. Igiabscondit filium suum quod cum audisset rex scidit vestimenta sua et transiebat super murum viditque omnis populus cilicium quo vestitus erat ad carnem intrinsecus et ait haec mihi faciat Deus et haec addat si steterit caput Helisei filii Saphat super eum hodie Heliseus autem sedebat in domo sua et senes sedebant cum eo praemisit itaque virum et antequam veniret nuntius ille dixit ad senes numquid scitis quod miserit filius homicidae hic ut praecidatur caput meum videte ergo cum venerit nuntius cludite ostium et non sinatis eum introire ecce enim sonitus pedum domini eius post eum est et adhuc illo loquente eis apparuit nuntius qui veniebat
Abbreviated transcription (Latin):
ue.e. in campis si locus enim
dab qui interpr etatur pater
um una de urbib gabaonita¬
rum pertinens ad tribum ni¬
de nono miliario euntib ad
bit ieremias
rium. Sene autem hoc nomi¬
ne uocatiuz qui archam dñi
custodiendam eligiturr. quia
sanctiuiri. qcquid hñt bor
deo attribuunt non sibi. uñ
sufficientia nr̃e ex deo est qui
regni dõ annum quo eam con
di. Inuenitiur enim in sequẽ¬

Expanded text:
eam in campis silvae . Locus enim dab, qui interpretatur: pater um, una de urbibus Gabaonitarum pertinens ad tribum Judae, nono milliario euntibus ab bit Jeremiasrium. Bene autem qui hoc nomine vocatur, ad arcam Domini custodiendam eligitur, quia sancti viri quidquid habent boni, Deo attribuunt, non sibi. Unde: Sufficientia nostra ex Deo est, qui regni David, quo eam congdi. Invenitur namque in sequen