comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ cũ ita sint. si platonici uł quicũq
laliĩ ista senscr̃. cognoscentes dm̃. sic̃ dĩ glo¬
rificarent. aut grãs agerent. nec euan&s¬
cerent in cogitationib suis. nec poplõꝵ errorib
partim auctores fierent. partĩ resistere ñ auderent:
ꝓfecto confiterent᷑ & illis imortalib & beatis. & nobis
mortalib & miseris. ut ĩ mortales & beati esse possimꝰ.
unũ dm̃ dõꝵ colendũ. qͥ & nr̃ ẽ: & illoꝵ. Huic nos ser¬
uitutẽ quȩ latria grete dr̃. siue in qͥbdã sacram̃tis.
siue in nobͣ ipsis debemꝰ Huiꝰ enĩ templũ simul om̃s.
& singuli tẽpla sumꝰ. quia & om̃ium concordiã. & sin¬
gulos in habitare dignat᷑. Non in oĩb ꝗͦ in singulis ma¬
ior. qm̃ nec mole distendit᷑ nec partionc minuitur:
Cũ ad illũ sursũ ẽ: eiꝰ ẽ altare cor nr̃m̃: Ciꝰ unigenito.
eũ sacerdote placamꝰ. Ei cruentas uictimas cedimꝰ. ꝗͣ
mo ad olemꝰ incenso: cũ in eiꝰ conspecti pio scõq amo¬

Expanded text:
 cum ita sint, si Platonici uel quicumque alii ista senserunt cognoscentes Deum sicut Deum glorificarent et gratias agerent nec euanescerent in cogitationibus suis nec populorum erroribus partim auctores fierent, partim resistere non auderent: profecto confiterentur et illis inmortalibus ac beatis et nobis mortalibus ac miseris, ut inmortales ac beati esse possimus, unum Deum deorum colendum, qui et noster est et illorum. Huic nos seruitutem, quae Xatpeia Graece dicitur, siue in quibusque sacramentis siue in nobis ipsis debemus. Huius enim templum simul omnes et singuli templa sumus, quia et omnium concordiam et singulos inhabitare dignatur; non in omnibus quam in singulis maior, qCum ad illum sursum est, ejus est altare cor nostrum; ejus unigenito eum sacerdote placamus; ei cruentas victimas caedimus, qmo adolemus incensu, cum in ejus conspectu pio sanctoque amo
Abbreviated transcription (Latin):
tua. & ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ: Ut enĩ hõ se diligere
noss&. constitutꝰ ẽ ei finis qͦ referr& oĩã que ager&. ur
beatꝰ esset: Nonenĩ qͥse diligit. aliud uult eẽ ꝗͣ beatꝰ:
Hic aũ finis ẽ: ad herere dõ: Iã gͥ scienti diligere scip¬
sũ. cõmendat᷑ de ꝓximo diligendo sicut se ipsum.
Quid aliud mandat᷑. nͥ ut ei quantũ potest cõmend&
diligendũ dm̃ : Hicẽ dĩ cultꝰ. hec uera religio. hȩc
recta pietas. hȩc tantũ dõ debita seruitꝰ. Quecũq gͥ
immortalis potestas quantalib& uirtute p̃dita sĩ
nos diligit sicut se ipsa: ei uult et̃ subditos ut be¬
ati simꝰ. cui & ipsa subdita beata est Si gͦ ñ colit dm̃. mi¬
sera ẽ: quia pͥuat᷑ dõ Siaut̃ colit dm̃. ñ uult secoli ꝓ
dõ: Iilienĩ potiꝰ diuine sententię suffragat᷑. & dilecto¬
nisuirib fauet. qͥa scriptũ ẽ Sacrificans diis eradica

Expanded text:
iges proximum tuum tamquam te ipsum. Ut enim homo se diligere nosset, constitutus est ei finis, quo referret omnia quae ageret, ut beatus esset; non enim qui se diligit aliud uult esse quam beatus. Hic autem finis est adhaerere Deo. Iam igitur scienti diligere se ipsum, cum mandatur de proximo diligendo sicut se ipsum, quid aliud mandatur, nisi ut ei, quantum potest, commendet diligendum Deum? Hic est Dei cultus, haec uera religio, haec recta pietas, haec tantum Deo debita seruitus. Quaecumque igitur inmortalis potestas quantalibet uirtute praedita si nos diligit sicut se ipsam, ei uult esse subditos, ut beati simus, cui et ipsa subdita beata est. Si ergo non colit Deum, misera est, quia priuatur Deo; si autem colit Deum, non uult se coli pro Deo. Illi enim potius diuinae sententiae suffragatur et dilectionis uiribus fauet, qua scriptum est: Sa
Abbreviated transcription (Latin):
me in ȩternũ Qͦd aũ ait. corã xpõ meo tran¬
sibit de ipsa domo utiq intellegendũ ẽ: non
saluator: Domꝰ gͦ eiꝰ. coram illo transibit: Potest
& transibit intelligi. de morit ad uitã: om̃ib di¬
eb quib ꝑ agitur usq̃ infinẽ sclĩ huiꝰ ista morta¬
litas. Qd aũ ait ds̃. qͥ om̃a quȩ in corde meo &

Expanded text:
me in aeternum. Quod autem ait, coram Christo meo tranme in aeternum. Quod autem ait, coram Christo meo transibit; de ipsa domo utique intelligendum est, non Salvator. Domus ergo ejus coram illo transibit. Potest et transibit intelligi de morte ad vitam, omnibus diebus, quibus peragitur usque in finem saeculi hujus ista mortalitas. Quod autem ait D
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd seqͥt᷑ ꝑtinet. Et om̃is qui suꝑauerit domꝰ tuȩ. de¬
cid& in gladio uiroꝵ. & hoc tibi signũ quod ueni¬
et suꝑ duos filios hos ophni. & finees. die uno
morientur ambo Hoc gͦ signũ factũ ẽ mutan¬
di sacerdotu de domo huiꝰ. quo signo significatũ
ẽ mutandũ sac̃dotiũ domꝰ aaron: Mors quip¬
pe filioꝵ eiꝰ. significauit mortẽ ñ hominũ. sed
ipsiꝰ sac̾dotii de filiis aaron: Qͦd aũ seqͥtur. ad
illũ iã ꝑtin& sacerdotẽ. cuiꝰ figurã gessit huic
succedendo samuel. ꝓ inde quȩ secuntur.
de xp̃o huiꝰ noui testamenti uero sacerdote.
dicunt᷑: Et suscitabo michi sac̃dotẽ fidelem
qͥ omã que in corde meo & quȩ in anima mea¬
sunt faciat. & edificabo ei domũ fidelem: Ipsa
ẽ: ȩterna & suꝑna iherlm̃. Et transibit in qͥt
corã xpo meo. om̃ib dieb. Transibit dix̃
c̃uersabitur. sic̃ suꝑiꝰ dixerat. de domo a aron.
Dixi. domꝰ tua & domꝰ patris tui transibt̃ corã

Expanded text:
it domus tuae, decident in gladio uirorum. Et hoc tibi signum, quod ueniet super duos filios tuos hos, Ophni et Phinees: die uno morientur ambo. Hoc ergo signum factum est mutandi sacerdotii de domo huius. quo signo significatum est mutandum sacerdotium domus Aaron. Mors quippe filiorum huius significauit mortem non hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem sequitur, ad illum iam pertinet sacerdotem, cuius figuram gessit huic succedendo Samuel. Proinde quae sequuntur, de Christo Iesu noui testamenti uero sacerdote dicuntur: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae in corde meo et quae in anima mea faciatest aeterna et superna Jerusalem. Et transibit, inquit, coram Christo meo omnibus diebus. Transibit, dixit, conversabitur: sicut superius dixerat de domo Aaron, Dixi, Domus tua et domus patris tui transibunt coram
Abbreviated transcription (Latin):
lis menbris corporis oꝑetur: ideo ñ erit reus. qr id
ñ motu corporis gessit. cũ ꝑillud tempꝰ gessert. qͦ
gessit & corpꝰ. Isto modo congruent̃ intelligi potest.
etiam illud quod in psalmo legitur. ds̃ aũ rexnr
ante sclã. oꝑatus c̃ salutt̃ in medio terrȩ. ut dñs¬
ihc̃ accipiatur ds̃ nr̃. qui ẽ ante sclã. quia ꝑ ipsum
facta st̃ sclã. oꝑatus c̃ salutẽ nrãm in medio t̾rȩ. cũ
uerbũ caro factũ ẽ. & terreno habitauit in corpo¬
it: Dende postea ꝗͣ ꝓpħatum ẽ in his uerbis annc.
quomodo glãri debeat qͥ glãtur. ñ in se utq sed
in dnõ. ꝓp̾t̃ retributionẽ quę in dic iudicii futu

Expanded text:
lis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id lis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus. Isto modo congruenter intelligi potest etiam illud quod in Psalmo legitur, Deus autem rex noster ante saecula operatus est salutquia per ipsum facta sunt saecula, operatus salutem nostram in medio terrae, cum Verbum caro factum est et terreno habitauit in corpore. Deinde postea quam prophetatum est in his uerbis Annae, quo modo gloriari debeat, qui gloriatur, non in se utique, sed in Domino, propter retributionem, quae in die iu
Abbreviated transcription (Latin):
siñ adderetur. & tantũ modo diccretur. facere ui¬
diciũ & iusticiã: magis hoc ꝓceptũ ad utrosꝙ homi¬
nes ꝑtiner&. & medi terrancos & maritimos. Sed
nequis ꝗͣ putar& post finc̃ uitt. quȩ in hoc agitur
corpore suꝑ ec̃ tempꝰ. iudiciũ iusticaiam ꝙ̃ faciendi.
quã dumẽet in carne ñ fec̃. & sic diuinũ euadi pos¬
sc uidiciũ: in medio terit michi uidctur dicti
cum quisq uiuit in corpore: In hac quippe uita
suã terrã quisq aircum fert: quã moriente homi¬
ne recip̃ terra cõmunis. resurgenti utiq redditu¬
ra: Proiide in medio tre. idest cũ anima nr̃a
isto t̾reno clauditur corpore. faciendũ ẽ iudiciũ
itq iusticia : quod nobis ꝓsit in posttrũ. quando
recipit quisq sedm̃ ea quę ꝑ corpꝰ gessit. siue bo¬
nũ siue malũ. ꝑcorpꝰ quidem ibi dix apłs. ꝑtẽ¬
pꝰ quo uix in corport: Neq enĩ siquis maligna m̃¬
te attͥ impia cogitatione blasphamet. neꝙ̃ id ul¬

Expanded text:
tur, facere judicium et justitiam, magis hoc praeceptum ad utrosque homines pertineret, et mediterraneos et maritimos. Sed ne quisquam putaret post finem vitae, quae in hoc agitur corpore, superesse tempus judicium justitiamque faciendi, quam dum esset in carne non fecit, et sic divinum ese iudicium: in medio terrae mihi uidetur dictum \'cum quisque uiuit in corpore\'. In hac quippe uita suam terram quisque circumfert, quam moriente homine recipit terra communis, resurgenti utique redditura. Proinde in medio terrae, id est, cum anima nostra isto terreno clauditur corpore, faciendum est iudicium adque iustitia, quod nobis prosit in posterum, quando recipit quisque secundum ea, quae per corpus gessit, siue bonum siue malum. Per corpus quippe ibi diiit apost quo vixit in corpore. Neque enim si quis maligna mente atque impia cogitatione blasphemet, neque id ul
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternũ ipse fucrat regnaturꝰ nec ꝓgenies eiꝰ.
ut saltim ꝑ posteros altm̃ altari succedenits
uideret᷑ impleri quod dictũ est in ec̃nũ. Et qͤ¬
r& inquit dñs sibi hominc̃. siue dauid. siue ip¬
sũ mediatorẽ significans testam̃ti noui. qͥ figu¬
rabat̾ in chrismate etiam qͦ unctꝰ ẽ ipse lauid
& ꝓgeniesciꝰ. Non aũ quasi nesciat ubi sit: itasi¬
bi hominẽ dsꝰ querit. sed ꝑ hominẽ more hominũ
loqͥtur. quia & sic loquendo nos querit. Nonsolũ
cnĩ dõ patri uerũ ipsi quoq unigenito eiꝰ qui uonit
querere quod ꝑierat. usq ad eo iã eramꝰ noti. ut
in ipso essemus decti anit constitutionẽ mundi:
Quer& sibi gͦ dix. suum habebit: Unde in lati¬
na lingua hoc uerbũ accipit p̃positionẽ. &
ad quiri dr̃. quod satis aꝑtũ est quid significa
quãꝗͣ & sine additamento p̃po sitionis que

Expanded text:
aeternum ipse fuerat regnaturus, nec progenies eius, aeternum ipse fuerat regnaturus, nec progenies eius, ut saltem per posteros alterum alteri succedentes uideretur inpleri quod dictum est: In aeternum. Et quaeret, inquit, Dominus sibi hominem; siue Dauid siue ipsum Mediatorem significans testamenti noui, qui figurabatur in chrismate etiam, quo unctus est ipse Dauid et progenies eius. Non autem quasi nesciat ubi sit, ita sibi hominem Deus quaerit; sed per hominem more hominum loquitur, quia et sic loquendo nos quaerit. Non solum enim Deo Patri. uerum ipsi quoque Unigenito eius, qui uenit quaerere quod perierat, usque adeo iam eramus noti, ut in ipso essemus electi ante constitutionem mundi. Quaeret sibi ergo dixit \'suum habebit\'. Unde in Latina lingua hoc uerbum accipit praepositionem et Cadquirit dicitur; quod satis apertum est quid significet. Quamquam et sine additame
Abbreviated transcription (Latin):
batur auferr&. Ne itaꝙ̃ reus eẽt tanti sacramenti
in saule uiclati. quia uł indumtũ eiꝰ sic ad trecta¬
uit extimuit. Ita enĩ scriptũ ẽ. Et ꝑcussit corda¬
uid suꝑ eũ. quia abstulit pinnulã damidis eiꝰ. Ui¬
ris aũ quicũ illo erant. & ut saulẽ inmanꝰ suas tͣ¬
ditũ interimer& suadebant. ñ mͥ inquit contingat
p̃figurabat. tanta ueneratio exibebatur Un¬
de & illud quod ait sauli samuel. qm̃ ñ seruasti
mandatũ meũ quod mandauit t̾ dñs. quẽ admo
dũ nc̃ parauerat dñs regnũ tuũ usꝙͥ in ȩenum
saulẽ ds̃ in etnũ p̃parauerit regnaturũ & hoc
postea noluerit seruare peccanti: Neq enĩ eũ
peccaturũ ẽt̃ nosciebat. s p̃parauerat regnũ cius
in qͦ figura regnicẽt ȩtni Ideo addidit. &nc̃ stnt
regnũ tuũ. ñ stabittͥ. Stetit gͦ & stabit. qͦd
in illo significatũ ẽ: Sed ñ huic stabit. qr in

Expanded text:
batubatuin Saule violati, quia vel indumentum ejus sic attrectavit, extimuit; ita enim scriptum est, Et percussit cor David super eum, quia abstulit pinnam chlamydis ejus. Viri autem qui cum illo erant, ut Saulem in manus suas traditum interimeret, suadebant: Non mihi, inquit, contingat praefigurabat, tanta ueneratio exhibebatur. Unde et illud, quod ait Sauli Samuel: Quoniam non seruasti mandatum meum, quod mandauit tibi Dominus, quem ad modum nunc parauerat Dominus regnum tuum usque in aeternum Saulem Deus in aeternum praeparauerit regnaturum, et hoc postea noluerit seruare peccanti neque enim eum peccaturum esse nesciebat; sed praeparauerat regnum eius, in quo figura regni esset aeterni. Ideo addidit: Et nunc regnum tuum non stabit tibi. Stetit ergo et stabit, quod in illo significatum est; sed non huic stabit, quia non in
Abbreviated transcription (Latin):
dotiũ. tamquã umbrã futuri ȩtni sacerdotii c̃¬
stitutũ. Ac ꝑ hoc quando ȩt̾nitas e ꝓmissa est: ñ
ipsi umbre. ac figure .s ei quod ꝑ ipsam adum¬
brãtur. figurabatur quȩ ꝓmissũ est Sed ne
putaretur ipsa umbra ec̃ mansura: ideo etiã mu
do etiã ipsius saulis qui certe repbatus. atq
reiectus ẽ. futuri regni erat umbra in et̾nita¬
te mansuri. Oleum quippe illud quo unctꝰ
& ab eo chris mate. xpc̃ ẽ dictꝰ. mistice accipien¬
dum est. & magnum sacramenti intelligendũ
ẽ quod ineo tantũ ueneratꝰ ẽ ipse dauid. ut
ꝑcusso corde paitauerit. quando intenebro¬
so occultatꝰ antro quo etiã saul urguente int᷑¬
uerit necessitate naturȩ exiguam particulã
uestis eiꝰ retrorsũ latent̾ abscidit. ut habera.
unde monstrara&. quomodo a peꝑcerit cum
posset occider. atts ita suspitionẽ de animo ciꝰ ꝗͥ
scm̃ dauid puitins inimicũ suũ uehement̃ ꝑseque¬

Expanded text:
dotium, tanquam umbram futuri aeterni sacerdotii codotium, tanquam umbram futuri aeterni sacerdotii constitutum: ac per hoc quando ei aeternitas promissa est, non ipsi umbrae ac figurae, sed ei quod per ipsam adumbrabatur figurabaturque, promissum est. Sed ne putaretur ipsa umbra esse mansura, ideo etiam mutdo etiam Saülis ipsius, qui certe reprobatus atque rejectus est, futuri regni erat umbra in aeternitate mansuri. Oleum quippe illud quo unctus est, et ab eo chrismate christus est dictus, mystice accipiendum, et magnum sacramentum intelligendum est: quod in eo tantum veneratus est ipse David, ut percusso corde pavitaverit, quando in tenebroso occultatus antro, quo etiam Saül urgente intraverat necessitate naturae, exiguam particulam vestis ejus retrorsum latenter abscidit, ut haberet unde monstraret, quomodo ei pepercerit, cum posset occidere; atque ita suspicionem de animo ejus, qua sanctum David putans inimicum suum vehementer perseque
Abbreviated transcription (Latin):
testamĩti ubi ait. dedi domui patris tui om̃a quę
sunt ignis filioꝵ isrł in escam hȩc quippe fuerant
sacrificia uideoꝵ. ideo hic dix̃ manducare panem
quod ẽ in nouo testamento sacrificium xp̃anoꝵ:¬
Au m igit᷑ hȩc tanta tc̃ altitu ui¬
dine p̾nunciata sint: tanta nc̃ mani¬
festatione claresoant: ñ tam̃ frustra mo¬
ueriquispiã potest ac dicere: Qmͦ c̾fidimꝰ uenire
oĩa quȩ in libris illis uentura p̾dicta st̃.s hoc
ipsũ quod ibi diuinitꝰ dictũ ẽ: domꝰ tua & do¬
mꝰ patris tui transibt̃ coram me in ȩternũ. ef¬
fectũ habere ñ potuit. qm̃ uidemꝰ illud sacer
dotiũ fuisse mutatũ. & quod illi domui ꝓmis¬
sũ ẽ nec sꝑari aliquando complendũ quia illud
quod ei reꝓbato mutatoq succedit. hoc potius
p̃dicat᷑ ȩternũ: Hoc quidic̃. ñ dum intelligit.
aut ñ recolit. etiam ipsus scdm̃ ordinc̃ a aron sacer¬

Expanded text:
testamenti, ubi ait: Dedi domui patris tui omnia, quae testamenti, ubi ait: Dedi domui patris tui omnia, quae sunt ignis filiorum Israel, in escam haec quippe fuerant sacrificia Iudaeorum: ideo hic dixit: Manducare panem, quod est in nouo testamento sacrificium um igitur haec tanta tunc altitudine praenuntiata sint, tanta nunc manifestatione clarescant, non frustra tamen moueri quispiam potest ac dicere: Quo modo confidimus uenire omnia, quae in libris illis uentura praedicta sunt, si hoc ipsum, quod ibi diuinitus dictum est: Domus tua et domus patris tui transibunt coram meinaeternum, effectum habere non potudotium fuisse mutatum; et quod illi domui promissum est, nec sperari aliquando complendum: quia illud quod ei reprobato mutatoque succedit, hoc potius praedicatur aeternum. Hoc qui dicit, nondum intelligit, aut non recolit, etiam ipsum secundum ordinem Aaron sacer
Abbreviated transcription (Latin):
sacer dotii tui. Elegi abiectꝰ eẽ in domo dĩmci
qualecũq & quantulũ cũq m̃brũ eẽ cupiosa¬
cerdociitui Sacerdotiũ quippe hic ipsã plebẽ
scã regale sac̃ dotium: Quamius nor nulli sacri¬
ficii tui sint int̾p̃tati. ñ sacerdocii tui Qͦani
chil ominꝰ. eundẽ significat poplin &xpanũ
Unde dic̃ apł s pauulus: Uns panis. unũ corpꝰ mul
ti sumꝰ:. Qͦdgͦ addidit manducare pane. etiam
ipsum sacrificu genꝰ elegant expressit. de quo dic̃
sacerdos ipse: Panis quem ego dedero caro mea ẽ
ꝓ sclĩ uita: Ipsa ẽ sacrificiũ ñ scđm̃ ordinc̃ a aron
s sedm̃ ordinc̃ melchisedech Qui legit intellegat¬
Breuis ẽ ista c̃fessio. &salubrit᷑ humilis. qͥ dr̃: Lacta
me in partẽ sacer docii. manducare panẽ: Ipscẽ
obolus argenti. qr & breue ẽ. & eloquiũ dni est
habitantis in corde credentis. Quia enĩ dixerat su¬
piꝰ dedisse cibos domui aaron de uictimis uettris

Expanded text:
sacerdotii tui. Elegi enim abiectus esse in domo Dei; sacerdotii tui. Elegi enim abiectus esse in domo Dei; qualecumque et quantulumcumque membrum esse cupio sacerdotii tui. Sacerdotium quippe hic ipsam plebem sancta, regale sacerdotium. Quamuis nonnulli \'sacrificii tui\' sint interpretati, non sacerdotii tui\'; quod nihilo minus eundem significat populum Christianum. Unde dicit apostoluti sumus . Quod ergo addidit, manducare panem, etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit, de quo dicit sacerdos ipse, Panis quem ego dedero, caro mea est pro saeculi vita . Ipsum est sacrificium, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinista confessio et salubriter humilis, qua dicitur: Iacta me in partem sacerdotii tui manducare panem; ipse est obolus argenti, quia et breue est et eloquium Domini est habitantis in corde credentis. Quia enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron de uictimis ueteris
Abbreviated transcription (Latin):
salue factȩ sunt: qr detalib reliqͥis bene intel¬
ligitur eẽ de qͦ dictũ est. qui suꝑauerit in domo
ex ipsa gente plurimi credider̃: Neꝙ̃ nc̃ de¬
sunt. qui lic& rarissime tam̃ credant: & im¬
plet᷑ in eo quod hic iste hõ dĩ c̃tinuo secutꝰ
adiunx. Ueni& ad orare ei obolo argenti.
Cui adorare n sumo illi sacerdoti qui & dsẽ:
Neq enĩ in illo sacerdotio scđm ordinẽ aaron
ad hoc ueniebant homi ũ nes ad templũ uł¬
ad altare dĩ. ut sacodotẽ adorarent. Qͥd ẽ aut̃
quod ait. obolo argenti nͥ breuitate uerbi fida
de qͦ cõmemorat apls̃ dictum. uerbũ consũmans
& breuians faciet dñs suꝑ terrã: Argentũ aũ
ꝓ eloquio poni psalmꝰ testis ẽ: ubi canit᷑. Eloqͥa
dñi eloquia casta. argentũ igne ex aminatum:
Qͥd ꝙͦ dicit iste quiuenit adorare sacerdoti dĩ.¬
& sacdori dõ : Lacta me in partẽ sacerdocii tui
manducare panẽ Nolo in patrũ meoꝵ collo¬
cari honore qͥ nullus ẽ: iactame in partem

Expanded text:
e sunt, quia de talibus reliquiis bene intellegitur esse, de quo dictum est: Qui superauerit in domo s apostolorum ex ipsa gente plurimi crediderunt, neque nunc desunt, qui, licet rarissime, tamen credant; et inpletur in eo quod hic iste homo Dei continuo secutus adiunxit: Veniet adorare ei obolo argenti. Cui adorare, nisi summo illi sacerdoti, qui et Deus est? Neque enim in illo sacerdotio secundum ordinem Aaron ad hoc ueniebant homines ad templum uel altare Dei, ut sacerdotem adorarent. Quid est autem quod ait: Obolo argenti, nisi breuitate uerbi fidei, de quo commemorat apostolus dictum: Verbum consummans et breuians faciet Dominus super terram? Argentum autem pro eloquio poni psalmus testis est, ubi canitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum. Quid ergo dicit iste, qui uenit adorare sacerdoti Dei et sacerdoti Deo? Iacta me in partem sacerdotii tui, manducare panem. Nolo in patrum meorum conlocari honore, qui nullus est; iacta me in partem
Abbreviated transcription (Latin):
isrł mͥ sacerdotio fungi Quis patrũ fuit huiꝰmil
la egiptia seruitutt. unde cũo go liberati ẽent elec¬
tus ẽ ad sac̃dotiũ. nͥ aaron: De huiꝰ gͦ strpe isto
loco dix̃ futurũ fuisse. ut ñ ẽẽnt ulteriꝰ sac̃dores
qͦd iã uidemꝰ impletũ. Uigilet fides. prestost̃ res.
cernuntur. tenent᷑. & uidere nolentiũ oculis inge¬
runt᷑. Ecce inqͥt ueniunt dies. & ext̾minabo sem̃
tuũ. & sem̃ domꝰ patris tui. & ñ erit tibi sem̃ in do
momea om̃ib dieb Et iurũ ex t̾minabo tibi ab
altare meo: ut deficiant oculi eiꝰ. & defluat anima
eiꝰ. Ecce dies qͥ p̃ñciati sunt : iam uener̃: Nullus
sacerdos ẽ scdm̃ ordinẽ a aron. & quicũq ex eiꝰ¬
genẽ ẽ homo cũ uid& sacrificiũ xp̃anoꝵ toto
deficiunt oculi eiꝰ. & defluit anima ciꝰ tabe mero¬

Expanded text:
patrum fuit huius in patrum fuit huius in illa Aegyptia seruitute, unde cum liberati essent, electus est ad sacerdotium, nisi Aaron? De huius ergo stirpe isto loco dixit futurum fuisse, ut non essent ulterius sacerdotes; quod iam uidemus inpletum. Vigilet fides, praesto sunt res, cernuntur. tenentur et uidere nolentium oculis ingeruntur. Ecce, inquit. dies ueniunt, et exterminabo semen tuum et semen domus patris tui, mo mea omnibus diebus. Et virum exterminabo tibi ab altari meo, ut deficiant oculi ejus, et defluat anima ejus . Ecce dies qui praenuntiati sunt, jam venerunt, nullusque sacerdos est secundum ordinem Aaron. Et quicunqgenere est homo, cum videt sacrificium Christianorum toto deficiunt oculi ejus. et defluit anima ejus pr
Abbreviated transcription (Latin):
tũ e ꝑ ꝓphãm Nã fuer̾ postea sacardotis ex
gñe aaron. sic̃ sadoch & abiathar regnanit da¬
uid & alii demceps antequã tempꝰ uenir& quo
ista quę de sacerdotio mutando tanto ante p̃¬
dicta sunt effici ꝑ xpm̃ oportebat Quis autẽ
nc̃ fideli oculo hȩc intuens ñ uideat et̃ comple¬
ta. quando qͥdem nullũ tab̾naculũ. nullũ templũ.
nullũ altart. nullũ sacrificiũ. & ideonultꝰ sacdos
rtmansit uidcis. quib ut de semine a aron ordina
Dixi. domꝰ tua & domus patris tui transibt̃ coram
me usꝙ ingernũ : Et nc̃ dic̃ dñs neqͥquã sedglo¬
rificantes me glificabo. & qͥ me spernit sꝑnetur:¬
Qͦd enĩ nominat domũ patris ciꝰ ñ eũ de ꝑximo
patre dicere . s de illo a aron qͥ pͥmus sacerdos insti¬
tutus c̃: de cuius ꝓgenie eeteri sequerentur. supi¬
ora demonstrant. ubi ait: Reuelatꝰ sũ ad domũ
patris tui cũ eent intra exppti serui in domo pba¬
rionis. & deg domũ patris tui ex om̃ib sceptris

Expanded text:
t per Prophetam. Nam fuerunt postea sacerdotes ex genere Aaron, sicut Sadoch et Abiathar regnante David , et alii deinceps, antequam tempus veniret, quo ista quae de sacerdotio mutando tanto ante praedicta sunt, effici per Christum oportebat. Quis autem nunc fideli oculo haec intuens non videat esse completa? quandoquidem nullum tabernaculum, nullum templum, nullum altare, nullum sacrificium, et ideo nec ullus sacerdos rDixi. Domus tua, et domus patris tui permanebunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit sperneturQuod enim nominat domum patris eius, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron, qui primus sacerdos est institutus. de cuius progenie ceteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait: Reuelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti serui in domo Pharao, et elegi domum patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ habes ait apłs. quod ñ accepisti: Si aũ acce¬
pisti. quid glãris quasi ñ acceꝑis. id est quasi ate
ipso tibi sit unde głaris : Facit aut̃ iudiciũ & uis¬
ticiã qͥ recte uunt Reste aũ uiuit. qͥ obtem¬
pat p̃cipienti dõ. Et finis p̃cepti. idest ad quod
referatur pceptũ. caritas ẽ de corde puro. & con¬
scientia bona & fide ñ ficta: Porro ista caritas
sic̃ iohannes apłs testatur. ex dõ est. facere igitur
uidiciũ & iusticiã. ex dõ est: Sed quidẽ in me¬
dio terrȩ : Neq enĩ ñ debent facere iudiciũ &

Expanded text:
enim habes, ait apostolus, quod non accepisti? Si autem et acceenim habes, ait apostolus, quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? id est, quasi a te ipso tibi sit, unde gloriaris. Facit autem iudicium et iustitiam, qui recte uiuit. Recte autem uiuit. qui obtemperat praecipienti Deo; et finis praecepti, id est, ad quod refertur praeceptum, caritas est de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. Porro ista caritas, sicut Iohannes apostolus testatur, ex Deo est. Facere igitur iudicium et iustitiam ex Deo est. Sed quid est: In medio terrae? Neque enim n
Abbreviated transcription (Latin):
mimꝰ. S hoc alterũ dõ largitore ñ sumit᷑. nͥ cũ
ipso adiutore pͥmũ illud efficitur Quia ñ in uir¬
tute potens ẽ uir. dñs infirmũ faciet aduersariũ
eꝰ: Illũ scilic& qui homini uouenti inuidet & re¬
sistit. ne ualeat implere quod uouit Porest ex
ambiguo greco intelligi. & aduersariũ suum:
Cum enĩ dñs possidae nos coepit. ꝓfecto aduersa¬
rius qui ñ fuerat ipsius fit & uncetur a nobis s
ñ uirib nr̃is. qr ñ in uirtute potens ẽ uir Dñs gͦ
infirmũ faci&. aduersiriũ suũ Dñs scs ut uin
hoc ñ głictur prudens in sua prudentia. & ñgłi¬
etur potens in sua potentia: & ñ glẽtur diuesin
diuitus siuis: Sed in hoc glẽtur qui glĩatur. scire¬
titiam in medio t̾rȩ. Non parua ex parte intel¬
ligit & scit dnm: qui intelligit & scit. etiã hoc
a dño sibi dari. ut intelligat & sciat dñm: Qͥa

Expanded text:
mimus. Sed hoc alterum Deo largitore non sumitur. nisi cum mimus. Sed hoc alterum Deo largitore non sumitur. nisi cum ipso adiutore primum illud efficitur: Quia non in uirtute potens est uir. Dominus infirmum faciet aduersarium eius; illum scilicet, qui homini uouenti inuidet et resistit, ne ualeat inplere quod uouit. Potest ex ambiguo Graeco intellegi et aduersarium suum. Cum enim Dominus possidere nos coeperit, profecto aduersarius, qui noster fuerat, ipsius fit, et uincetur a nobis, sed non uiribus nostris, quia non in uirtute potens est uir. Dominus ergo infirmum faciet aduersarium suum, Dominus sanctus; ut uinchoc non glorietur prudens in sua prudentia, et non glorietur potens in sua potentia, et non glorietur diues in diuitiis suis; sed in hoc glorietur, qui gloriatur,stitiam in medio terrae. Non parua ex parte intellegit et scit Dominum, qui intellegit et scit etiam hoc a Domino sibi dari, ut intellegat et sciat Dominum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lucri facerẽ Det̾ra gͦ suscitatꝰ ẽ ille supͣ om̃s
om̃s opulentos ile in ops. ut sedeat cũ potentib
popłĩ. quib ait S edebitis suꝑ xii sedes: Et
sedem glc̃ hereditatt̃ dansei: Dixerant enum.
poctutis illi. E cce nos dimisimꝰ om̃a. & secuti sumꝰ it:
Hoc uotũ potentissime uouerant. s unde hocas. hͥ
ab illo de quohic continuo dictũẽ: dans uotũ uouen¬
ti : Alioquin ex illis eent potentib. quoꝵ infir¬
matus ẽ arcus: Dans inquit uotũ.: uouenti Non
pet quod uouera: Sequit᷑. & benedix̃ annosiusti.
ut cũ illo scilic& sine fine uiuat. cui dictr̃ ẽ. Et
ami tuiñ deficient: Ibi cnĩ stant anni. hicautẽ
transeunt: ĩmo peunt: Anteꝗͣ ueniant enĩ ñ st̃:
cũ dũ uenerint᷑ ñ erunt: qr cũ suo fine ueniunt:
Horũ aũ duoꝵ. idẽ dans uotũ uouenti. & bene¬
dix̃ annos uisti. unũ ẽ quod facimꝰ. altm̃ quod su¬

Expanded text:
lucrifacerem . » De terra ergo suscitatus est ille, supra omnes lucrifacerem . » De terra ergo suscitatus est ille, supra omnes omnes opulentos ille inops, ut sedeat cum potentibus populi, quibus ait: Sedebitis super duodecim sedes, et sedem gloriae hereditatem dans eis; dixerant enim potentes illi: Ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. Hoc uotum potentissime uouerant. Sed unde hoc eis, nisi ab illo, de quo hic continuo dictum est: Dans uotum uouenti? Alioquin ex illis essent potentibus, quorum infirmatus est arcus. Dans, inquit, uotum uouenti. Non peret quod uoueret. Sequitur: Et benedixit annos iusti, ut cum illo scilicet sine fine uiuat, cui dictum est: Et anni tui non deficient. Ibi enim stant anni, hic autem transeunt, immo pereunt; antequam ueniant enim, non sunt; cum autem uenerint, non erunt, quia cum suo fine ueniunt. Horum autem duorum, id est dans uotum uouenti, et benedixit annos iusti, unum est quod facimus, alterum quod su
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃. Haceiꝰ pauꝑtate ditati sumꝰ. Dñs enĩ pau¬
ꝑes facit : & ditat: Nẽ quid hoc sit ut sciamꝰ.¬
quod sequit᷑ audiamꝰ. Humiliat & ex altat:
Utiq̃ suꝑbos humiliat. humiles exaltat Qͦd
enĩ alibilegitur. ds̃ suꝑbis resistit. humilib
aut̃ dat gram. hoc totus hab& sermo huiꝰ. cuiꝰ
suscitat a terra pauꝑem. de nullo meliꝰ quam
de illo intelligo. qͥ ꝓpt̾ nos pauꝑ factꝰ ẽ: cum
diues eẽt. ut cuis pauꝑtate sic̃ paulo ante dictũ ẽ
dictarem̃. Ipsũ auĩ de terra suscitauit tã cito. ut
caro aiꝰ ñ uider& corruptionẽ. Hec illud ab il¬
lo alienabo. qͦd additũ ẽ Et de stercore erigit
in opem: In ops qͥppc id est qͥ pauꝑ. stercꝰ uͦ unde
erectus ẽ. rectissime intelliguis ꝑsequutores ui¬
dei: In quoꝵ numero cũ sedixiss& apłs ȩcclãm¬
ta. uerũ etiã stercora existimaui et̃: ut xpm̃

Expanded text:
duxit. Hac eius paupertate ditati sumus. Dominus enim pauduxit. Hac eius paupertate ditati sumus. Dominus enim pauperes facit et ditat. Nquod sequitur audiamus: « Humiliat et exaltat. » Utique superbos humiliat et humiles exaltat Quod enim alibi legitur: « Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ; » hoc totus habet sermo, cujus Suscitat a terra pauperem, » de nullo melius quam de illo intelligo « qui propter nos pauper factus est, cum diues esset, ut eius paupertate, sicut paulo ante dictum est, ditaremur. Ipsum enim de terra suscitauit tam cito, ut caro eius non uideret corruptionem. Nec illud ab illo alienabo, quod additum est: Et de stercore erigit inopem. Inops quippe idem, qui pauper; stercus uero, unde erectus est, rectissime intelleguntur persecutores ludaei, in quorum numero cum se dixisset apostolta, verum etiam stercora existimavi esse, ut Christum
Abbreviated transcription (Latin):
ambo Et suscitabo michi sacerdotẽ fidelẽ. qͥ om̃a
quȩ in corde meo & quȩ in anima mea sunt faci&.
& edificabo cidomũ fidelẽ & transibit corã xp̃o
meo om̃ib dieb. & erit qui suꝑauarit in domotua.
ueniet adorare ei obolo argenti dics: Lacta me in
unã partẽ sacerdocii tui. manducart panẽ: Hons
ẽ ut dicatur ista ꝓphetia. ubi sacardotii ueteris tan¬
ta manifestatione prenunciata mutatio ẽ insamu¬
ele fuisse cõpleta Quã quã enĩ non eẽt de aliatn¬
bu samued.quã quȩ c̃stituta fuerat adnõ ut ser¬
iuir& altari. tam̃ ñ erat de filus aaron. cuiꝰ ꝑgeni¬
es fucrat deputata. unde ficrent sacerdotes. Ac ꝑ
hoc in ea quoq re gesta. eadem mutatio quę ꝑ

Expanded text:
fidelem, qui omnia quae in corde meo et quae in anima mea, faciat; et aedificabo ei domum fidelem, et transibit coram Christo meo omnibus diebus. Et erit, qui superaverit in domo tua, veniet adorare ei obolo argenti, dicens: Jacta me in unam partem sacerdotii tui manducare panem . 2. Non est ut dicatur ista prophetia, ubi sacerdotii veteris tanta manifestatione praenuntiata mutatio est, in Samuele fuisse completa. Quanquam enim non esset de alia tribu Samuel, quam quae constituta fuerat a Domino, ut serviret altari; tamen non erat de filiis Aaron, cujus progenies fuerat deputata, unde fierent sacerdotes: ac per hoc in ea quoque re gesta, eadem mutatio, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
corporis m̃bra. Et ne scdm̃ hoc credat᷑ hõ in car¬
nis huiꝰ effigied u factus ad imaginc̃ dĩ. ad¬
dõ. sub umbra alarũ tuarũ ꝓtege me: ut
intelligant homines de illa in effabili natura.
ñ ꝓpͥis. sed trans latis rerũ uocabulis ista dici Qa
uero aduingitur & erit qͥ suꝑauerit in domo tua
ueni& ad orare ei. ñ ꝓpͥe dedomo dr̃ huiꝰ heli s
mines remanser̃. de qͦ genẽ etiã nc̃ usq̃ ñ desunt
Nã de illa domo huiꝰ heli. iam supͣdictũ erat.
& om̃is qui suꝑauerit domꝰ tuȩ decidet in gladio
uiroꝵ. Quõmͦ gͦ hic uere dici potuit. & erit
qͥ suꝑauerit in domo tua ueniet ad orare ei. s il¬
lud ẽ uerũ. quod ultore gladio nemo inde suꝑ¬
erit. nͥ qr illos intelligi uoluit qͥ ꝑtinent adstir¬
pẽ sed illiꝰ totũ sac̃ dotu scdm̃ ordinẽ aaron:
Ergo side illis ẽ p̃destinatis reliquiis. de quib
aliꝰ ꝓphã dix̃ reliqͥe salue fient. unde & apłs.¬

Expanded text:
corporis membra. Et ne secundum hoc credatur homo in carnis huius effigie factus ad imaginem Dei, adDeo: Sub umbra alarum tuarum proteges me; ut intellegant homines de illa ineffabili natura, non propriis, sed translatis rerum uocabulis ista dici. Quod uero adiungitur: Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei, non proprie de domo dicitur huius Heli. sed mines remanserunt, de quo genere etiam nunc usque- non desunt. Nam de illa domo huius Heli iam supra dictum erat: Et omnis qui superauerit domus tuae, decident in gladio uirorum. Quo modo ergo hic uere dici potuit: Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei, si illud est uerum, quod ultore gladio nemo inde superarit? nisi quia illos intellegi uoluit, qui pertinent ad stirpem, sed illius totius sacerdotii secundum ordinem Aaron. Ergo si de illis est praedestinatis reliquiis, de quibus alius propheta dixit: Reliquiae saluae fient unde et apos
Abbreviated transcription (Latin):
os iudicandos. Nam quis ascendit sic̃ dic̃ apłs nͥ¬
eũ ascendisset impleuit: de quib ancillȩ ihcrlm
hocẽ in grate uineȩ. cͣminatus ẽ apud isniam ꝓ¬
pbãm. ne pluant suꝑeam hẏmbrẽ. Sic aũ dic
tũ est ipsc uidicabit extrema t̾rȩ. ac si diceretur
etĩ extrema t̾re. Nũ enĩ alias partes ñ uidi¬
cabit. qͥ om̃s homines ꝓcul dubio iudicabit:
Sed mdiꝰ intelligunt᷑ extrema t̾re. extrema ho¬
minis qm̃ ñ iudicabuntur ꝗͣ in medlius uł inde¬

Expanded text:
 et mortuos judicandos. Nam quis ascendit, sicut dicit Apostoascendisset, implevit. De quibus carnali Jerusalem, hoc est, ingratae vineae, comminatus est apud Isaiam prophetam, « ne pluant super eam imbrem . » Sic autem dictum est: Ipse iudicabit extrema terrae, ac si diceretur: \'Etiam extrema terrae.\' Non enim alias partes non iudicabit, qui omnes homines procul dubio iudicabit. Sed melius intelleguntur extrema terrae extrema hominis: quoniam non iudicabuntur, quae in melius uel in de
Abbreviated transcription (Latin):
d incenderent incensũ. &. portarent ephod: &
crificiũ ineũ. impudenti oculo. & glĩ ficasti filios tu¬
os suꝑ me. benedicero pͥmitias nominis sacrificii
in isrł in conspectu meo :  pt̃ hoc: hec dic̃ dñs ds
isrł. Dixi. domus tua & domꝰ patͥs tui transibt̃ co

Expanded text:
et incenderent incensum et pet incenderent incensum et pcrificium meum impudenti oculo, et glorificasti filios tuos super me, benedicere primitias omnis sacrificii in Israel in conspectu meo? Propter hoc haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi, Domus tua et domus patris tui transibunt c
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sui: Ancornu exaltabit umꝰ cuiꝰq fiddis sui
sic̃ ista ipsa in pͥncipio huiꝰ hẏmniait. exaltatum
c̃ cornu meũ in dõmeo : Onis quippe unctos eiꝰ chris¬
mate. recte christospossumꝰ dicere. quod tam̃ to¬
tũ cũ suo capite corpꝰ. unus ẽ xpͦc Hȩc anna ꝓphã¬
uit samuelis mat̃. scĩuiri multũq laudati. in quo
quidẽ tc̃figurata ẽ mutatio uettris sacotii &
nc̃ impleta quando infirmata ẽ que foctosa erat
in filis. ut nouũ haber& in xpo sacerdotiũ sterilis
que peꝑit septem:¬
Eo hoc euidentius ad ipsũ heli saccrdotẽ
missus loquit̃ homo dĩ. cuiꝰ quidem nom̃
tacetur. s intelligitur officio ministtrio¬
ꝙ suo sine dubita tione ꝓphã. Siccũ scrp.¬
tũ ẽ: Et uenit hõ dĩ ad heli: & dix̃. Hec diat dñs
cẽnt int̾ra egipti serui in domo pharaonis. Et ele¬
gdomũ patris tui. ex om̃ib sceptris isrł michi sa
cerdotio furgi. ut ascenderent ad altare meũ.

Expanded text:
i sui? An cornu exaltabit uniuscujusque fidelis sui, sicut ista ipsa in principio hujus hymni ait: Exaltatum est cornu meum in Deo meo? Omnes quippe unctos ejus chrismate, recte christos possumus dicere: quod tamen totum eum suo capite corpus unus est Christus. Haec Anna prophetavit, Samuelis mater, sancti viri, multumque laudati. In quo quidem tunc figurata est mutatio veteris sacerdotii, et nunc impleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut novum haberet in Christo sacerdotium sterilis, quae peperit septemed hoc evidentius ad ipsum Heli sacerdotem missus loquitur homo Dei, cujus quidem nomen tacetur, sed intelligitur officio ministerioque suo sine dubitatione propheta. Sic enim scriptum est: Et venit homo Dei ad Heli, et dixit: Haec dicit Dominus: essent in terra Aegypti seruientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum
Abbreviated transcription (Latin):
& heli sac̃doie repbato substitutꝰ in dĩ ministeriũ
samuel. simul officio functꝰ sacerdotis & uidicis
& saule ab iecto. rex dauid fundatꝰ in regno.
hoc quod dico figurauer̃. Mat̾ quoq ipsa sa¬
muelis anna quȩ priꝰ fuit sterilis & posteriore
fecunditate letata ẽ. ꝓphart aliud ñ uidctur
cũ gratulationẽ suam dño fundit: exultans ꝗͣ¬
do eundẽ pucrũ natum & ablactatũ dõ reddit
eadem pietate qua uouerat: Dic̃ enĩ: Confir¬
matũ ẽ cor incũ indño. & ex altatũ ẽ cornume¬
ũ in dõ meo Dilatatũ ẽ suꝑ inimicos meos os
p̃parans ad inuentiones suas. arcũ potentiũ fec̃
infirmũ. & infirmi p̃cincti sunt uirtute: Pleni
panib minorati st̃. & esurientes transier̃ t̾ram:

Expanded text:
 Heli sacerdote reprobato substitutus in Dei ministerium Samuel simul officio functus sacerdotis et iudicis, et Saule abiecto rex Dauid fundatus in regno hoc quod dico figurauerunt. Mater quoque ipsa Samuelis Anna, quae prius fuit sterilis et posteriore fecunditate laetata est, prophetare aliud non uidetur, cum gratulationem suam Domino fundit exultans, quando eundem puerum natum et ablactatum Deo reddidit eadem. pietate, qua uouerat. Dicit enim: Confirmatum est cor meum in Domino, exal. tatum est cornu meum in Deo meo. Dilatatunus, et Deus praeparans adinventiones suas. Arcum potentium fecit infirmum, et infirmi praecincti sunt virtute. Pleni panibus minorati sunt, et esurient
Abbreviated transcription (Latin):
pocursus ꝗͥ ciuitatis dĩ ubi ꝑuenit ad
egũ temꝑa. quando dauid saule reꝓ¬
bato ita regnũ pͥmꝰ obtinuit: ut eius
deinde posteri in terrena ihcrłm̃ diuturna suc¬
cessione regnarent. dedit figurã re gesta signi¬
ficans attr p̃nuncians qͦd ñ ẽ p̃tereundũ silen¬
tio de rerũ mutatione futurarũ. qͦd attin&
ad duo testam̃ta uetꝰ & nouũ: ubi sacerdotiũ
regnũq mutatũ ẽ ꝑ sacerdotẽ eundẽq re

Expanded text:
ocursus igitur ciuitatis Dei ubi peruenit ad regum tempora, quando Dauid Saule reprobato ita regnum primus obtinuit, ut eius deinde posteri in terrena Hierusalem diuturna successione regnarent, dedit figuram, re gesta significans adque praenuntians, quod non est praetereundum silentio, de rerum mutatione futurarum, quod adtinet ad duo testamenta. uetus et nouum, ubi sacerdotium regnumque mutatum est per sacerdotem eunde
Abbreviated transcription (Latin):
um maloꝵ uoluntas ipsa eẽt̃. uelut arbor mala
aut ipse homo in quantũ male uoluntatis. Por¬
ro mala uoluntas quamuis ñ sit scdm̃ naturam.
s contͣ naturã. q uiciũ est: tam̃ eiꝰ nature ẽ: cu¬
ius ẽ uicium Qͦ nisi in natura ñ potest eẽ. sed¬
in eaquã reau. t ex nichilo. nũꝗͣ genuit creator
desem ÷ ipso. lic̃ genuit uerbũ: ꝑ qͦd facta soĩa:
Qiua & si de terie puluere ds fin x̃ hominẽ. eidem t̾ra
om̃isq trena matheries om̃inode nichilo ẽ. animãq
denichilo factam dedit corpori. cũ factus est homo
Usq adeo aũ malauincunt᷑ abonis. ut quãuis sinant᷑
etꝰ demonstrandũ quã possit & ipsis bene uti uistitia
puderitissima creatoris. bonatam̃ sinc malis eẽ pos¬
snͣ. sicut dsꝰ ipse sũmus & uerꝰ. sic̃ õĩs suꝑistũ caligino¬
sum aerẽ cȩlestis in uisibilis uisibilisq ercatura:
Mala uͦ sinc bonis eẽ ñ possunt. qm̃nature in qͥb st̃.

Expanded text:
um malorum uoluntas ipsa esset uelut arbor mala um malorum uoluntas ipsa esset uelut arbor mala aut ipse homo in quantum malae uoluntatis. Porro mala uoluntas quamuis non sit secundum naturam, sed contra naturam, quia uitium est, tamen eius naturae est, cuius est uitium, qin ea quam creavit ex nihilo, non quam genuit Creator de semetipso, sicut genuit Verbum, per quod facta sunt omnia. Quia etsi de terrae pulvere Deus finxit hominem; eademomnisque terrena materies omnino de nihilo est, animamque de nihilo factam dedit corpori, cum factus est homo. Usque adeo autem mala uincuntur a bonis, ut, quamuis sinantur esse ad demonstrandum quam possit et ipsis bene uti iustitia prouidentissima Creatoris, bona tamen sine malis esse possint, sicut Deus ipse uerus et summus, sicut omnis super istum caliginosum aerem caelestis inuisibilis uisibilisque creatura; mala uero sine bonis esse non possint, quoniam naturae, in quibus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens in scłm sclĩ: sic crit & in futuro sđo. Nã
quo aliomodo potest intelligi ꝑmanere inscliñ
sclĩ : Non c̃timor exterrens amalo quod accidẽ
potest. s tenons in bono qͦd amati ñ potest Ubi
eni boni ad epti linor inmutabilis ẽ. ꝓfecto sidi¬
ci potest. mali ciuenditanor sccurꝰ c̃ Timoris qͥp¬
pe casti nomine ea uoluntas c̃ significanda. qua
nos necesse crit nolle peccare. & ñ sollicitudinc in¬
firmitatis. nc focit peccemꝰ. s tranqͥllitate carita¬
tis cauet peccitũ. A ut si nulliꝰ omino gnis amor
ec̃ poterit. in illa certissima securitate ꝑpetuoꝵ fe¬
liciũq gaudioꝵ. sic c̃dictũ. timor dni castꝰ ꝑma¬
nens in sclm sclĩ. quẽ ad modum dictũ ẽ. patien¬
tia pauꝑum ñ ꝑibit in finc̃ Neq enĩ et̾na crit
ipsa patientia quę necessaria non ẽ: nͥ ubi tole¬
randasunt mala. si et̃nũ erit qͦ ꝑ patientiã ꝑuenit᷑
Ita fortassc timor castꝰ in sclm sclĩ dictꝰ ẽ ꝑmanere¬

Expanded text:
m saeculi, si erit et in futuro saeculo, nam quo alio modo potest intellegi permanere in saeculum saeculi? non est timor exterrens a malo quod accidere potest, sed tenens in bono quod amitti non potest. Ubi enim boni adepti amor inmutabilis est, profecto, si dici potest, mali cauendi timor securus est. Timoris quippe casti nomine ea uoluntas significata est, qua nos necesse erit nolle peccare, et non sollicitudine infirmitatis, ne forte peccemus, sed tranquillitate caritatis cauere peccatuesse poterit in illa certissima securitate perpetuorum feliciumque gaudiorum; sic dictum est, Timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi, quemadmodum dictum est, Patientia pauperum non peribit in aeternum . Neque enim aeterna erit ipsa patientia, quae necessaria non est, nisi ubi toleranda sunt mala: sed aeternum erit, quo per patientiam pervenitur. Ita fortasse timor castus in saeculum saeculi dictus e
Abbreviated transcription (Latin):
alia maior daretur. qͤ beatissimis angłis dataẽ:
ubi iam esset certa securitas neminẽ peccaturũ.
neminẽq moriturũ. Et talis eẽt uita scõꝵ post
nullũ laboris doloris mortis exꝑimentũ. qualis
erit pꝰ hȩc oĩa in in corruptione corpoꝵ. reddita
resurrectione mortuoꝵ¬

Expanded text:
alia major daretur, quae beatissimis angelis data est, alia major daretur, quae beatissimis angelis data est, ubi jam esset certe securitas peccatorum, neminemque moriturum, et talis esset vita sanctorum post nullum laboris, doloris, mortis experimentum, qualis erit post haec omnia in incorruptione corporum reddita resurrectione mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
co: Absit ut hoc existimemꝰ fuisse. ubi nullũ
erat omĩno peccatũ. Neq enĩ nullũ peccatũ ẽ:
eaquȩ lex dĩ ꝓhib& concupiscere. atq ab his
abstinere timore poene. ñ amore iustitie Absit
inqͥm ut ante om̃e petcatũ iam ibi fuerit tale
peccatũ. ut hoc deligno ad mitterent. qͦd de
muliere dñs ait: Siqͥs uuderit mulierẽ ad con¬
cupiscendũ eã. iã moechatꝰ ẽ eã in corde suo Quam
igit᷑ felices erant pͥmi homines. & nullis agitabant᷑
ꝑ turbationib animoꝵ nulliscorpoꝵ ledebant᷑ in cõ¬
modis. tam felix eẽt uniũsa societas humana sinet
illi malũ qͦd etiã in posteros traicerent. nec qͥsqͣ ex
coꝵ stirpe iniquitatẽ cõmitterent. qͦd dampnat¬
onẽ recipet. atq ista ꝑmanente felicitate. donec
ꝑ illã benedictionem qua dictũ ẽ crescite & multi¬
plicamini predestinatoꝵ sc̃õꝵ numerꝰ compleret᷑.

Expanded text:
co? Absit ut hoc existimemus fuisse, ubi nullum co? Absit ut hoc existimemus fuisse, ubi nullum erat omnino peccatum. Neque enim nullum peccatum est, ea quae lex Dei prohibet concupiscere, atque ab his abstinere timore poenae, non amore justitiae. Absit, inquam, ut ante omne peccatum jam ibi fuerit tale peccatum, ut hoc de ligno admitterent, quod de muliere Dominus ait, Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam igitur felices erant primi homines, et nullis agitabantur perturbationibus animorum, nullis corporum laedebantur incommodis: tam felix universa societas esset humana, si nec illi malum, quod etiam in posteros trajicerent, nec quisquam ex eorum stirpe iniquitatem committeret, quae damnationem reciperet. Atque ista permanente felicitate, donec per illam benedictionem, qua dictum, est: Crescite et multiplicamini, praedestinatorum Sanctorum numerus compleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
q: peccato. ñ in merito queritur Si enim habe¬
bant qͦmͦ erant beat in illo memorabili beatitu¬
dinis loco. id ẽ paradiso : As tandẽ absolute
dici beatꝰ potest. qͥ timore afficit᷑ uł dolore : & a
aũ timere uł dolere poterant illi homines intantoꝵ
affluentiabonoꝵ. ubi nec mors metuebatur. nec
ulla corporis mala ualitudo: Nec ab erat qͥcꝗͣ
qͦdbona uoluntas adipisceretur. nec in erat quod
carnem animũue hominis felicit̃ uiuentis offen¬
der& : Amorerat imꝑturbatꝰ in dm̃. atq int̾se
conuigu fida & sincera societate uiuentiũ. & ex
hoc amore grande gaudiũ . ñ desistente quod
amabatur ad fruendũ. Erat deuitatio tranqͥl¬
la peccati. ꝗͣ manente nullũ om̃ino aliunde
malũ qͦd contristar& irruebat Anforte cupie¬
bant ꝓhibitũ lignũ ad uescendũ contingere. s
mori metuebant. ac ꝑ hoc & cupiditas & metus
iam tt̃ illos homines etiam in illo ꝑ turbabat lo¬

Expanded text:
que peccato, non immerito quaeritur. Si enim habeque peccato, non immerito quaeritur. Si enim habebant, quomodo erant beati in illo memorabili beatitudinis loco, id est paradiso? Quis tandem absolute dici beatus potest, qui timore afficitur, vel dolore? Quid autem timere aut dolere poterant illi homines in tantorum tanta affluentia bonorum, ubi nec mors metuebatur, nec ulla corporis mala valetudo; nec aberat quidquam, quod bona voluntas adipisceretur, nec inerat quod carnem animumve hominis feliciter viventis offenderet? Amor erat imperturbatus in Deum, atque inter se conjugum fida et sincera societate viventium, et ex hoc amore grande gaudium, non desistente quod amabatur ad fruendum. Erat devitatio tranquilla peccati, qua manente nullum omnino aliunde malum, quod contristaret, irruebat. An forte cupiebant prohibitum lignum ad vescendum contingere, sed mori metuebant; ac per hoc et cupiditas, et metus jam tunc illos homines etiam in illo perturbabat lo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ñ scdmñ hommẽ. & qͥles in illa qͦtendunt ĩmor¬
ipso cultu false contẽptuq uere diuinitatis doctri¬
nas hominũ demonũq sectantiũ. his affectib
prauis tanqͣm morbis & ꝑturbationib qͣtitur:
Et si quos ciues hab& qͥ moderaritalib motibꝰ.
& eos quasi temꝑare uideant᷑. sic impietate suꝑbi
& elatist̃. ut hoc ipso sit in eis maiores tumores
qͦ minores dolores Et sinonnulli tanto imma¬
niore quanto rariore uanitate hoc inse ipsis ad¬
amauerint. ut nullo prsus erigantur. & exciteni᷑.
nullo flectanturatq inclinentur affectu. huma¬
nitatẽ totã potiꝰ amittunt. quã uerã assetunt᷑ tran¬
quillitatẽ. Non enĩ qr durũ aliquid ideoret¬
tũ. aut qr stupidũ. ideo sanum: x¬
EO utrum pͥmꝰ hõ uł pͥmi homines duoꝵ
erat quippe coniugiũ. habebant istos af¬
fectꝰ incorpore animali antt peccatũ. qͥ¬
lesincorp  sp̃ali ñ habebimꝰ om̃i purgato finito¬

Expanded text:
m, non secundum hominem, et quales in illa, quo tendunt, inmoripso cultu falsae contemtuque uerae diuinitatis doctrinas hominum daemonumue sectantium his adfectibus prauis tamquam morbis et perturbationibus quatitur. Et si quos ciues habet, qui moderari talibus motibus et eos quasi temperare uideantur, sic inpietate superbi et elati sunt, ut hoc ipso sint in eis maiores tumores, quo minores dolores. Et si nonnulli tanto inmaniore, quanto rariore uanitate hoc in se ipsis adamauerint, ut nullo pnullo flectantur atque inclinentur affectu; humanitatem totam potius amittunt, quam veram assequantur tranquillitatem. Non enim quia durum aliquid, ideo rectum; aut quia stupidum est, ideo sanum. ed utrum primus homo vel primi homines duorum erat quippe conjugium habebant istos affectus in corpore animali ante peccatum, quales in corpore spirituali non habebimus, omni purgato finito