comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contarum incremento lunae membra
turgescunt defectueuacuantur luna
enim cumin augmento fuerit aug& ha¬
morem cun uero indefectum uenerio
humores muniunt hocenim prsicidicum
Concacautem prime positionis nomen
congleae uero perdiminutionem quasi
conculae concarũ multa generas ant
interquas & margiriti fere quae
et aeloae dicuntur inquarum carno
sciosus calculus solidatur de quibus
tradunc hiquide animantium soripsero
naturis eoquod nocturno temporelito¬
ra app&unt & excaelestirore marga¬
ritum concipiunt unde et ecaelo no¬
minantut¬

Expanded text:
concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem: cum vero in defectus venerit, humores minuuntur. Hoc enim physici dicunt. Conchae autem primae positionis nomen, cochleae vero per diminutionem quasi conchulae. Concharum multa genera sunt, inter quas et margaritiferae quae cochleae dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi, qui animantium scripsere naturis, eo quod nocturno tempore littora appetunt, et ex coelesti rore margaretum concipiunt. Unde et coeloe nominantu
Abbreviated transcription (Latin):
Coniuges appellati propit iugum quod in ponit
matrimonio coniungendis. iugo enimnubentis
subici solent ꝓpt futuram aocordiam nese¬
parentur. Coniuges enimuerius appellan
a prima dis ponsationis fide quamuis incer
eos ad hucignoretur. coniugales concubiti
sicut mariaio sepheoniux uocatur incquos
nec fuerat nec fucura erat carnis ulla com¬
mixtio
Coniugium est legitimarum ꝑsonarũ incse
coeundi et copulandi nupti a edictum
coniugiũ quia coniuncti sunt uela iugo quo
innuptiis copulancur nere solui& separa¬
ripos sit

Expanded text:
Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtConiugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separar
Abbreviated transcription (Latin):
Consessiuut erroris professio e des¬
Snendi desinendu ergo apeccatise dum
consessiat consossioaut antecedit
remis ios quitur caerum extraueniae
qui petatu ognos cit nec cognitum confi¬
ltrur autenim in laude intellegitur
gracto uocabulo exprimitur & fre¬
quentatur exomologesis quadelictũ
nrm hoc consitemur nonquidemutig¬
naro cui cognitioni nibi loccultum e
sed confessioe rriscilica eiusq igo¬
ratur professacognicio uo leenuim
si bia ciocundũ quis quam ee exstima¬
uerat rapertadulcerare furare aat
sed abia aorna cidapnatianis obnoxia dreg̃¬

Expanded text:
Confessio autem erroris professio est desinendi; desinendum ergo a peccatis, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur; caeterum extra veniam est qui peccatum cognoscit, nec cognitum confit. Aut enim in laude intelligitur Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur, non quidem ut ignaro, cujus cognitioni nihil occultum est, sed confessio est rei, scilicet, ejus quae ignoratur professa cognitio. 77. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat, rapere, adulterari, furari; sed
Abbreviated transcription (Latin):
siđr Conuiuiumapud graecos a computatione
tionem hab& item cmuiuiua multicu ui¬
dineconues cenuũ nam priuata mensa
uictus ẽ conuuuũ none conuiu triplex
ras magnos seatiunt &uin acoronant

Expanded text:
rum. Convivium apud Graecos a conpotatione,tionem habet. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex ras magno statuunt et vina coronant
Abbreviated transcription (Latin):
mentum crescendo uocatur unde pos¬
trapetunia bene ficii gratiadari coepta d¬
congiariũ appellatume. unus quis qiemim
sui tempori imperator fauorempopuli or¬
captans adiciebat ut largior uideretur
indonis congiarius autemspecialiter
inensura ẽ liquidoru cuius & remsimulo
& nomena romanis inpositũ inuenius o¬

Expanded text:
mentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
aduertendi nam romaniquantamala ꝑducen¬
cos quadraginta quattuor annos continua illa
regum dominatione pculerint nonsoluunius
regis expulsio ueru &iam xiuratio reginomi¬
nis & potes tanis ostendit na siunius tantu supbia

Expanded text:
avit. Sed Romani quanta mala per ducentos quadraginta et tres annos continua illa regum dominatione pertulerint, non solum unius regis expulsio, verum etiam ejuratio regii nominis et potestatis, ostendit. Nam si unius tantum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
tinexpian principe in mai aueta & cons¬
tantinopolisdiccaeloriosissimamimperu
sedes & totius ca put orientis ẽ raposcqua
sis plus subagia hancurbem nominis su
romanorur egum uel pram uel salus instr¬
tuit quaesola expsidaloru adhocbretius¬
sim temporam eniditi apiano impera¬
Constantino pelimurbium tradiiatains¬
tantinus ex nomine suo nstituit solam
romae meritis & potentia ad a eiiuatam
hanc conditam prima apicusi nio rrgespan¬
canoru & uoca tambirantia uel quod
antum pat& int hadriaticum mare ap
pontidem uł quod sit receptacula terr
marisq cospii. unde a ca constantinus ap¬
tissima conder ei udicauit & receptacula
sibi mariq: fier& unde & nunc ramani
imperii sedes & totius caput eorientis
sicut rama occidentis

Expanded text:
tino Christiano principe in maius aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totius caput Orientis est. Philippus sis praeliis subegisset, urbem nominis sui Romanorum regum vel solus, vel primus instituit. Quae sola expers idolorum ad hoc brevissimo tempore condita a Christiano imperaConstantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, s
Abbreviated transcription (Latin):
Consules appellaci a consulendo sicucreges are¬
gendo sicue legos alegendo nia cum romaniregu
supbanidampnaciane nonferrentannua impe¬
riabinosq consules sibi frerunt ra fastum
regiu nombeniuolentia consulentis sed sapbia
dominantis erat hincigicurcunsules appellati
succurreret inde autemduo pares quia unus
reinciuilem ale autenimilitarem adminis era¬

Expanded text:
Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, et sicut leges a legendo; nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt; nam fastus regius non benevolentia consulentis, sed superbia dominantis erat: hinc igitur consules appellati, succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administra
Abbreviated transcription (Latin):
aedificatio aliud inscauratio Na uedifi¬
cationoua conseruccioe instauranouero
qđ reparatur adinstar prioris nainsta
uaeres prosimilitudine ponebant inde
& instaura redicebant constat aut̃ cons¬
tructios undam̃ai lapidibus calee arena
olignis¬

Expanded text:
instauratio. Nam aedificatio nova constructio est. Instauratio vero quod reparatur ad instar prioris. Nam instar Veteres pro similitudine ponebant. Inde et instaurare dicebant. 2. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena, et lignis
Abbreviated transcription (Latin):
cleros sorsdictur propter eauocantur
cderici uel quia desorte sunt dñi uelquia
quidnm possident. Et cumprophaadi
pars mea dñs nihilextradñm habereposs
q uodsi quipriam aliud habuernnt ꝑcerdnt
sprum siargentu sipos sessiones
sauaritiam suppellectionom cubis
partib dus pars corumficri nondedi¬
natu
leros & dericus hinc appellatus quia
quia mathias sorte el ectus qͥuem
priium perupostolos legimus ordinatu
Cleros enim grauce sors uedirs intas dr¬
desorte sunt dñi uei quia dm̃ partom
habent Eeneralit autem clericinuncu¬
pantur omnes quinuecetsia deseruni

Expanded text:
ne appellatur, propterea uocantur clerici, uel quia de sorte sunt domini uel quia minum possidet et cum propheta dicit: pars mea dominus, nihil extra dominum habere potest, quod, si quippiam aliud habuerit praeter drum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatuleros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, quem primum per Apostolos legimus ordinatum. Κλῆρος enim Graece sors vel hereditas dide sorte sunt Domini, vel quia Domini partem habent. Generaliter autem clerici nuncupantur omnes qui in ecclesia Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Comiciadicuntur quae fiunt ramae ad
creandos magistratis Kalendis ianua¬
rus in campomarcio atq: omnis populis
romanos et uniuersa eueniunt dignita¬
tes ec deitalia ergo ad sumam cõmiti¬
as sunt conuentus necessarunimis
quo caduci tementur. cuitantauis ẽ uo
homo uallens concidat spum&q cami ogł¬
cialis autem dictus quod a pud gentiles
qum comitiorum de cuiquam accidis¬
set comitia dimni tabantur. Eratautem es¬
apud romanos crmitiorumdes solem¬
nis in ltalendir sanuaris harc pas sioet¬

Expanded text:
Comitia dicuntur, quae fiunt Romae ad creandos magistratus Kalendis Ianuarii in campo Martio, ad quae omnis populus romanus et uniuersae conueniunt dignitates. Et de Italia ergo ad summa comitia sunt conuentus necessarii quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab i
Abbreviated transcription (Latin):
Comacri stella edicta eoqued anas laminis
exfundat quod aenias suderis quando appatu¬
eric cut prstlentiam aifameti a abellu
spargunt quas sto luculicune esseulitragri
ginta quarum nomina ot esfoctus quida
astrolaga scripserunt
comici appellati siue aloco quia crcum pagos
a gebant quos graecioimas uocant si utato¬
mesatione solebantenim pase ciba hominit
lidecis audiendos uenito sed com cipriuaroũ¬

Expanded text:
as luminis ex se fundat. Quod genus syderis, quando apparuerit, aut pestilentiam aut famem aut bella spargunt, quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quorum nomina et effectus quidam astrologi scripseruntComici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos veni
Abbreviated transcription (Latin):
Commatasunt particulae sensu gracce
dicta e quae coner faciunt cola Nam p̃cisu
sensuss commadiciur ut apud uirgilium
armauirumq tano comma ẽ tronaequi prin
ut est lauini aq uime litora ide
illum cano qu uenit udlauinta litora

Expanded text:
Commata sunt particulae sine sensu Graece dictae, quae nexae faciunt cola. Nam praecisus sensus comma dicitur, ut apud Virgilium: ‘arma uirumque cano’ comma est. ‘Troiae qui primus ut est: ‘Lauiniaque uenit litora’ id est ‘illum cano qui uenit ad Lauinia litora’.
Abbreviated transcription (Latin):
Classi ca sunt cornuaquae conuocini causaerao
facta et acalundo lassica dicebantur diquibus
uirgilius das sadeaq sonat
ur Classico sermonixcitato classicum son tubarum
dest lignis unde & talonts nauicula eque lignamilitib
portant

Expanded text:
Classica sunt cornua, que convocandi causa erant facta et a calando classica dicebantur. Apud amazonas autem noClassica sunt cornua, que convocandi causa erant facta et a calando classica dicebantur. Apud po tu calon, id est lignis: unde et calones navicule, que ligna militibus portant
Abbreviated transcription (Latin):
Cerulei a colore. appellactinam
cerulumetuiride cumni grout est.
erulcum colorem temperarepni¬
mum alexandriae repperit & in
italia ex arenc puluere & nitri
flore idẽ faciunt sedecyprium
infornace adustum huic ꝑmixcior
adessehis toriam similita docrit

Expanded text:
erulei a colore appellati; nam aeruleum est viride cum nigro, ut est eruleum temperare primum Alexandria reperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed si Cyprium in fornace adustum huic permistioni addes, Vestoriani similitudo erit
Abbreviated transcription (Latin):
đcolubaria in summis latribus niuiumloe conciua
perq eminentremi. Dicta credo quodim
similia latibulis columbarum in quib n difica
Columbae dictae quad carum colla ad singulas
conuersationes colores mutent. Aues man¬
su&e & in hominim multitudine conuersanos
hacsine felle quas antiqui uenerias nuncupa¬
bant eo quodnidos frequentuno et os culo
amore concipiunt

Expanded text:
Columbaria, in summis lateribus navium loca concava, per quae eminent remi, dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum, in quibus nidificaColumbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent, aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle, quas antiqui venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentent, et osculo amorem concipiant
Abbreviated transcription (Latin):
& futura Hiueroquiex quat tuor elemtis
constare uniuers adixorunt t& ia cordon
fecerunt. Addentes quattuor elementis
diuinam prouidentiã Nonnulliepta cordon
iux tanumerũ septemdierũ quib mundus¬

Expanded text:
 Vnde hi, qui ex quatuor elementis constare universa dixerunt, tetrachordon fecerunt. Quidam pentachordon, addentes quatuor elementis diuinam prouidentiam. Nonnulli heptachordon iuxta numerum septem deorum, quorum n
Abbreviated transcription (Latin):
non oms concupis centudesi deriume
concupis cuntur enim a quae habentip
a quae nen habertur Nam concupis cendo srut
homoitb quas habet desiderando autr absem¬
na cancupiscit Desiderium enim quidẽ nis
rerum absentiu concunis centia uindectaplo¬

Expanded text:
non omnis concupiscentia desiderium est. Concupiscuntur enim et quae habentur, et quae non habentur: nam concupiscendo, fruitur homo rebus quas habet; desiderando autem, absentia concupiscit. Desiderium ergo quid est, nisi rerum absentium concupiscentia? Se
Abbreviated transcription (Latin):
inđ Colores dictos quod calo reignis uł solis
perficiuntur siue qđ initio colobantur
ut saminae subtilitatis exis terent
colores autem nascuntur aut fiunt nas cuntur
ut si nopis rubrica paritonium melinu freca
auripigmentum caeri fringuntur autarta¬

Expanded text:
s autem dictos quod calore ignis vel sole perficiuntur, sive quod initio colabantur ut summae subtilitatis existerent. Colores aut nascuntur aut fiunt. Nascuntur, ut Sinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria, auripigmentum. Ceteri finguntur aut art
Abbreviated transcription (Latin):
Colonis unt cultores aduenedicti acultura
agri sunit enimaliunde uenientes at que
alienum agrũ locatum colentes ac deben¬
tes conditionem genitali solo propteragri
culturim subdominio possossores pro
eo quod his locatus ẽfundus. Coloniautem
quattuor modis dicuntur Namcoloniaut
romani sunt aut colani latini aut coloni
auxiliatores aut coloniruris priuati
colomass e quaedefectuindi genarũ nob
cultoribus adimpletur indo et colonia
acultuagri est dic ca

Expanded text:
Coloni sunt cultores advenae, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes atque alienum agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo propter agri culturam sub dominio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quattuor modis dicuntur. Nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut coloni auxiliares, aut coloni ruris privatiro est quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est dicta
Abbreviated transcription (Latin):
isił Cullertiauel rationatioe quando ex eoquod serip¬
tum e Aliud quoq quod nons criptũ ẽ in uenitꝵ¬
Collectiuume cummnunam quae argumenra sunt
collguntur Sicut ait cicero promilane quem
igitur cumgratia noluit hunc uolut cũ a liquorũ
quaerella que miure quemloa quein tempae
non est ausus hunc iniuria alienotempare
cum periculo capitis nondubitabit occidero¬
int Collega a conligatione societatis & amicitiae¬
degł Collegarius unus ex ipsis

Expanded text:
 Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo quod scriptum est aliud quoque quod non scriptum est invenitCollectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitauit occiderPapias: Collega, a colligatione societatis dicitr. Collegarius, unus ex ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
iđ Coctumdictum quasi coaccũ ide abigne uel
aqua uiolenti modo actumusuq comestio¬
nis aptum
Cocula dicuntur omniauasa coquendicausa
parata plautus a encis coculis mihi ex coctaẽ
omnis miscđia aridis¬

Expanded text:
 Coctum dictum est quasi coactum, id est ab igne vel aqua violento modo actum; usuique comestionis aptumoriis. Omnia vasa coquendi causa parata cocula dicuntur. Plautus: Aeneis coculis mihi excocta est omnis misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
Cognitor a procuritor itadis cinguitur
cognitor ni praesens ap̃sente psentditip
Procurator ium aiamabsens consticu
procurator uero aduersus ommines Item
&ia mres omnes adminis rac¬

Expanded text:
Cognitorem et procuratorem. Cognitor non nisi praesens a praesente praesenti datur, procurator autem et absens constituiprocurator vero apud omnes. Item res omnes administra
Abbreviated transcription (Latin):
fel colendicuri
igist̃ coleredicinur homines quos honori fica uel
recordatione uel freqdentia frequentumis
nec solum ea quibus nos religios a humilittte
subicimur sedetiam qua eda quae s ubiceta s unt
nobis ꝑhibentur coli na ex hoc uerbo & agri¬
cole & coloni & incoleuocantur et ipsos deos
non obaliud appellant celicolas nisi quod caela
colant nonutiq uenerando sed in habitando
tam quam caeli quos dam colones non sicut ap¬
pellant coloniqui conditionem delentgenitali
solo prort agriculturam sub dominio posses¬
sorum sed sicut ait quidamtatimie loquu magñ
auctor urbs antiqua fuit thirut onuere colon
ab in colendoenim colonos uocauit non ab
igricultura hinc &ciuitates huma toribus
ciuitatibus ue lat populorum examinibus
condite coloniae Nuncupantur

Expanded text:
ur, gregios homines, quos honorifica vel recordatione, vel praesentia frequentamus. Nec solum ea quibus nos religiosa humilitate subjicimus, sed quaedam etiam quae subjecta sunt nobis, perhibentur coli. Nam ex hoc verbo et agricolae, et coloni, et incolae vocantur, et ipsos deos non ob aliud appellant coelicolas, nisi quod coelum colant; non utique venerando, sed inhabitando, tanquam coeli quosdam colonos; non sicut appellantur coloni qui conditionem debent genitali solo propter agriculturam sub dominio possessorum, sed, sicut ait quidam Latini eloquii magnus auctor : Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, ab incolendo enim colonos vocavit non ab agricultura. Hinc et civitates a majoribus civitatibus velut populorum examinibus conditae, coloniae nuncupantur
Abbreviated transcription (Latin):
Cloace dicce quodhis procolantur a quaehas pri¬
mum romae fecisse tarquiniũ priscum ut quo¬
tiens pluuiarum inundatione exister& per
eas aqua extraciuita tememi terentur no
maximis perpauisq tempes catib. planicies
uel fundamenta urbium stragis aquarunis ub

Expanded text:
Cloacae dictae quod his percolantur aquae. Has primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem emitterentur, ne maximis perpetuisque tempestatibus planitiem vel fundamenta urbium strages aquarum sub
Abbreviated transcription (Latin):
at Conciliacrix obie cietate slagiciosae consensi¬
onisdicta eoquor in tercurrat alienumque
nundine corpus hanc&iam a lenonemuacar¬
marinis colore colligitus idem a iustrum
temperatur pluriins quidem in locis sed op¬
timum in insulacrprogignitur siueinbis¬
quos proprius solis cirtulus in luminac. con

Expanded text:
 Conciliatrix, ob societatem flagitiosae consenis dicta, eo quod intercurrat, alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et laenam vocamarinis color eius colligitur: idem et ostrum temperatur, plurimis quidem in locis, sed opmum in insula Cypro gignitur sive iquos propius soli
Abbreviated transcription (Latin):
codicellumucu&eres aiunt si ne dubio ab auecoro
scriptura nullamindigons sollem nitatem uer¬
borum sed solam testatoris uoluntatem quali¬
cumq scripturae significatione expressam
cuius beneficio uoluntatibus de func corum
constat esse subuentũ propter legalium
uerborum difficultutm autcerae propt̃ neces¬
si tatem adhibendorum sollemnium. Itaut qui
scribic ticulum eius dem scripturae codicellũ
uoc& Sicut autem codicellus fic uicetestamtr
it aepistola uice codicollorum

Expanded text:
Codicillum, ut veteres aiunt, sine dubio ab auctore scriptura nullam indigens sollemnitatem verborum, sed solam testatoris voluntatem qualicumque scripturae significatione expressam. Cuius beneficio voluntatibus defunctorum constat esse subventum, propter legalium verborum difficultatem aut certe propter necessitatem adhibendorum solennium, ita ut qui scribit, titulum eiusdem scripture codicillum vocet. Sicut autem codicillus fit vice testamenti, ita epistola vice codicillorum
Abbreviated transcription (Latin):
suni prim parsorien talico
uin sealipie itlle oriuntur. Secunda
occidentiuise ubinabis alique sieulacͥocci¬
nunt certiaseptem trionalis ubi solꝑuenit
in diebi maioribus. Quarta australis ubisolꝑueni
tem subquib & mores hominumdis pares atq
animalias specialit diuersa nascuntur quae
uocata sunt alocis quib damsamosis Quorum
primume merors secundum scinis Tertium
catagoras ide africa Quartum rodius Quintũ
elles pontius Sextummesopantum. Septimu

Expanded text:
s prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus majoribus. Quarta australis, ubi sol pervenit tem, sub quibus et mores hominum dispares atque animalia specialiter diversa nascuntur, quae vocata sunt a locis quibusdam famosis; quorum primum est Merois, secundum Syene, tertium Catachoras, id est Africa, quartum Rhodus, quintum Hellespontus, sextum Mesopontum, septimum
Abbreviated transcription (Latin):
Commune diccum cui aduobus generibus
nomenunum cominunicat uthic& hait canis
cui contrariune uipycion qui autrumq
sexum s abunt genere nunciatut hcpis cise
onim incercist us quod net nacura nec oculis
dis cernitur sed sensus tantum patici

Expanded text:
Commune dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrarium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discerni
Abbreviated transcription (Latin):
*C lemaxem graditio. cum abeo quos
superior cerminatur inferior incipit
aidehinc quasi pergradus dicendi ordo
seruatur ut est illuo africaniex innacip¬
cia nascitur dignitas ex dignitate honor
ex honortim periu eximperio libtas. haue
figuram non nullicatenam appellant.
propt quod aliud in alio qua si nertitur nomini
atqueita resplures in geminat.oni uerbarũ
trahuntur Fit autemhoso ma non solum
in singulis uerbis sed & iamnent tione
uerboru utapud gratiã pueriaitu adoles¬
centiae tuae in henestamentu siut adolis¬
cencia senectuti. Dedetoramentũ si nectꝰ
reipublico flagitium Sic& a rud scipione
uiatq gracis coictus cumillo spensianem
feci facta sponsionea diudicem adduri
Adductum primocoxa damnauidanmatũ
exuo luntate dimisi.¬

Expanded text:
Climax est gradatio, cum ab eo, quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verborum, ut apud Gracchum: 'pueritia tua adulescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi
Abbreviated transcription (Latin):
romani quittstaminit liberi os teaannumo¬
rum romanorum ciuium rediguntur his
primuaditus erat in urburima commorari
E&cris autemiliberadibus prohibebatur Neuel
inurberama uclinfraseptimam ab urbemili¬
arium conima nerem¬

Expanded text:
Romani, quia testamento liberi effecti in numero Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari. Caeteris autem libertis prohibebatur, ne vel in urbe Roma vel infra septimum ab urbe milliarium commanere
Abbreviated transcription (Latin):
ł Comima piiticula sencentiae colonmem¬
brum perhrodus ambitus uel circuitus
fic aucem ex coniunctione uerboru comina
ex cominaue colon ex colori perhrodus con¬
comina neturpesit proforcissimouiredico
& factume colonide membrum quod intellec¬
tum sensu pracstac sed adhucpendeteratio
sicq deind ex plurib membris fiꝑhpodus
id est extromo sententia eclausula itau&era¬
ultimadistinctio que cotam sententia cludit
ipsa ẽ per iodus cui ue dixim partes sunt cola
pronunciationis necdum plena pars sensu

Expanded text:
 Comma particula est sententiae. Colon membrum. Periodos ambitus vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Cocomma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribus membris fit periodos, id est extrema sententiae clausula: 'ita veUltima distinctio, quae totam sententiam cludit, ipsa est periodus; cuius, ut diximus, partes sunt cola pronuntiationis necdum plena pars sensu
Abbreviated transcription (Latin):
perhibetur iuraeppimonem autemgrio¬
corum crtbarcusus reppertus susse
ab appolloni credicur fera erthareinitio. de¬
s mili :÷ su traditur pectori humano
quedutiuox epeccoro Ita ex ipsa cantu¬
sederetur appellatamq cademdecausa
nam peciusdorica linguaert haram uoca¬
ri Paulatim autom plures eius species
extiterunt ut psalioria librae barbite
fenicos et pecudes et quaedicuntur indi¬
cae & feriuntur aduob hissimul ltem
aliae & quae aliao & quadrata forma uel
tricanali corda & innuneris multiplicatus
& commicatu genus. ueteres aut crehara
fidiculã uel fidicem nominauerunt qua
tam concinnunt intersecarda eius quam
bene conueniat intquas fides sit Antiqua
Dis crimina autem ideo quod nulla corda
uicine corde similem sonum reddat Seo
ideo septrncord uel quiatotam uocem
si cutpulsus est cordis inpectore ita
pulsus cordis inerthara has primus
mercurius ex cogitabit idemquia prior
terium lignũ illad rontauum unde sonus

Expanded text:
perhibetur. Iuxta opinionem autem Graecorum citharae usus repertus fuisse ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Antiqua Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat. Sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit; idemque prior terium lignum illud concavum, unde sonus
Abbreviated transcription (Latin):
collum dictũ quod sit rigidum acrotundum ut
columnaba iolans caput & sustentans qua si capi¬
toliũ cuius anterior pars gulauocatur
Posterior cerurx. Duae sunt autem in collo
fistulae un acrborũ. Altera aeris aurium

Expanded text:
Collum dictum, quod sit rigidum, et haeret ut columna bajulans caput et sustentans, quasi capitolium. Cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem fistulae: una ciborum, altera aeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ecregat siue quod feriat iunc tos equos nam
aurit ferte ut latus aurit apertum Ipsee
& agitaton Ide uerberator abagendo diccus
Auri gacautem duobus colonibus sunt quib
species ido latrię uestiunt Namprasinus
terrae uenetus caelo et matia paganis
rictonius autemquiregnauit athenis primꝰ
quat tuor equos iuncissofertur sicuc uirgi¬
lius auccor est dicens primus erictonius
currus & quat tuerausus iungere equos
rapidisq rotis insistereuictor puitauie
mineruae & uulcanifilius decaduca interrã
libidineut fabule serunt procreatos. Porten¬
tum demonicum inma diabolus qui primo iuno¬
oii currum dedicaui taliauo oroquadrigae
eratꝰ perp&uoq & qui emiubus equis in¬
icereturiu Cago Primus cbrrisuens
sic iunius cantũ malios iugabit eos ꝗ saibis¬

Expanded text:
et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est, verberator ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus coelo et mari a paganis 1. Ericthonius autem, qui regnavit Athenis, primus quatuor equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni currum dedicavit. Tali erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantu
Abbreviated transcription (Latin):
siueadtes timonium orientis
occidentis que solis
boliscum mes fresro
primus fecisse fercur
tali excausa cum quodam tempore
nilus uiolenti inundatione
aegsptum
nocuis set indignatus rextam quã
pocnas a flumine exiger&
sagntas inundas misit
N on multum post grciui ualitudine
Oboliscus enim sagitta dicitur
qui ideo in medio circo ponitur
quia permedium mundum sol
Uedio aut spatio abutraque meta
constitutus
Oboliscus fastigium summitatem que
cali significat. Cum solabutro que
spatiomedio horarum discrimin& rans¬
cendit summo oboliscosuper positum ẽ
quoddam auratum
in modum flammae formatum
quoniam solplurimum
in se caloris at que ignis hab&e
DE CAR CERIBUS
equi carceres dixcrunt ab eare qua
et ille carcer qui anciuitate qđ
ut ubi homines damnati
atque indusi itaehaequi
coer centur
Arscirci auriga et currus equites siue pedices
auriga propriedictus quod currumaat

Expanded text:
sive ad testimonium orientis sive ad testimonium orientis occidentisque solis. boliscum Mesfres rex Aegypti primus fecisse refertur tali ex causa. Quum quodam tempore Nilus violenti inundatione Aegyptum nocuisset, indignatus rex tamquam poenas a flumine exigeret, sagittam in undas misit. Non multum post gravi valitudine Oboliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur quia per medium mundum sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatum, quoniam sol plurimum in se caloris atque ignis habet. De carceribus equi carceres dixerunt ab ea re 398 qua et ille carcer qui est in civitate, quod ut ibi homines damnati, atque inclusi, ita hic equi coercentur,XXIII. De aurigis. 1. Ars circi auriga et currus, equites, sive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat,
Abbreviated transcription (Latin):
consccratus est
a paganis cuius edes mediospatio
et effigies defastigioedis emicat
quod non puttuieꝵ unt sabtecto
consecrandum quem in a ꝑtohaben
łstauum circus omncillud spatium quodcr
circuire equisolent huncromani diccum
putant a circuitu equorum
equodibi circumimetus
cqui currant
ritiuero acirce solis filiciquae pa¬
trisuo hocgenus certamins instru¬
it asserunt nuncupatum ei abca
circi appellationem argumentantur
Fuit autemmagna etuentfica
et sacerdos et dacmonam incuius
habitu & opere magiceartis
et cultus idolatricie
recognoscit
OR namenta esrei oua moa
oboliscus carcer
oua honori pollucis et casto¬
ris ad scribun qui illos
ouoeditos credendo
Decignoioue non erubescunt
fitgunt autoncircensia
romani ad causas mundi referre
ut subhac speciue
super s titiones uani¬
cantum suarum
excusent
DE METIS
U& cirum quippe applatione
propric& erminum
a finem mundi designariuolunt
abeo quod ali qui emensus
finis est

Expanded text:
consecratus est consecratus est a paganis, cuius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur. Ornamenta circi: ova, meta, oboliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. De metis . Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designare volunt, ab eo quod aliqui emensus finis est,
Abbreviated transcription (Latin):
suro Cincum nomanidictum puiant
a circuita aequorum coquodibi
cir cum meccis cquicur rant
ludi circenses sacrorum causa deo¬
rum Acgentilium celebrationi¬
bus in satuti sunt unde&
quieos spectan demonum cul¬
tibus in seruireuidentur
Nimres acquestris antea sim¬
plex agcbatur etutique commu
natur alis usus ad daemoniorum
cultum trans latus est Itaque
casiori. tpollucide putantur
hae species quibus acquosa
mercurio distributos histodiae
doant. sed e tneptimus acques¬
tris ludiẽquem greci
in ludis equi sunt consacrati
Et ipsi quadrigis pracsunt
Circenses autludi id codica uel
acircum cando ud quodubinunc
metae sunt olim gladii ponebantur
quos quad rige circumibant
It inde dica cirtenses abensibus
circaquos currebant siquidem
et inlitori circaripas fluminum
currus agitantes gladios inor¬
dinae inripae litore poneban
Ittrat artis equm circapericu¬
la torquere inde&circenses
dica putar un
quasicin cumens es
DECIRCO
Cincus soli principa

Expanded text:
. Circum Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currantLudi Circenses sacrorum causa ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt: unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communnaturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. Itaque Castori et Polluci deputantur haec species, quibus equos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasi circum enses. De Circo . Circus Soli principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
isiđ Colochintis cucurbita a grustis & uehement
amara quaesimilit ut cu curbita ꝑ terram
flagellatendit. dic taautam coloquin¬
tida qđ sic fructurotundo atq. folus ut cu¬
cumerusualis

Expanded text:
 Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis
Abbreviated transcription (Latin):
quiatuncpaphinos densator Ideoros eos
currerimarti sacrauer̃ acromaniexori¬
untur &qura ueilla romanorũ cocco
decorantur siueqd mars gaud& sangine
Albos resuris & serenis tẽpestatib prasi nos
floris aterreuenetos aquis uel aeriquia
ceruleo sunt colare lut cos ide troceosigni
& soli porpureos rrisatrauerant quem
artudicim qđ rrisplurimos cołores habca

Expanded text:
quia tunc pampinus densatur. Item russeos quia tunc pampinus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
orro equites laras ideo currere
dicuntur quia singularit unis quis q curs
ut achuius peragit atq trans Alius
mortis DEDE SULIORIBUS
esultores nominati quod olimprout
Hed tos autem aiunc preprerra pedecur¬
rere quia pedibus curritur mortalitati
ohhoc a superiori parte currunt adinseri
ora ide aboruente adorcidentem quia
mortulesoriuntur & occidunt Nudicur¬
runt quia et hominos in hoc sactulo nulla
reliquiaesunt rectos patiaccurrunt qua
interuitam & mortemniuldistat sed hac
igitur propterra fing anc ut uanitates suas
et sicrilegia exiusare canentur
De COho Ribus equorum
ircacus ar quoq: elemente ru idera
gentiles & imcolores equorũ uomer
Ros eos enim soli idẽ igni albos aeri prasmꝰ
terrao uene tos mari adsimilantes Itẽ
rosaeos estatiarrere uoluerunt quodigne
coloris sint & cunctatunc flaues cant albos
hiemmi quodiuglatialis & frigoribus uniuer¬
sa canescant ueri prasinos uiridicolor

Expanded text:
Porro equites singulares ideo currere Porro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius mortis. De desultoribus . Desultores nom1. Pedites autem aiunt propterea pede currere, quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superioora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec igitur propterea fingunt ut vanitates suas et sacrilegia excusare conentur. De coloribus equorum . Circa causas quoque elementorum idem gentiles etiam colores equorum iunxerunt, russeos enim soli, id est igni, albos aeri, prasinos terrae, venetos mari adsimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore,
Abbreviated transcription (Latin):
Nequorum & iugudictĩ exquibus quadrogis
soli iuras lunae Tigas inforis stiugas inui
desulcores lucifero ecespero sacraueruns
Q uadrigam idoneo salriungunt qua per
quat tuor tempora annos uorctur uero
aestate autumno et hiemo bigas lunae
qni gemino cursucumsole conendic sibi
quia & nocte & dicuidotur Iungunt enimunũ
equum tugrum ateru candidum Irgasdus
inferis quadhispertres aotatis hamines
adserapit udr̃ perin fanciã et iuuen tutem
atq senec tutem seiuga maximas curruscurri¬
tioui propter quod maximum decrũ suorum
eu es secredunt Ideo autemrotis quadrigas
curre redicunt siue quia mundas iste dirculi
sui celeritate transcurrit siue propter sole
quia uolubili ambaturo tatur. Sicit aitennius
Septims patia quadrigae currunt rese¬
entes hoc ad cur sum septenistellarũ
qiuibus mundum regidicunt siur ad cursum
sertem dierum praesentium uib per¬
actis uitae terminus consummatur quorũ
finis esł certa ide iudiium dEE qTI RU

Expanded text:
equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut ait EnniusSeptem spatia quadrigae currunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id est iudicium. De equitibus .
Abbreviated transcription (Latin):
deos atq endemelemta proculdubio colo¬
reposcunt. Vnde xanim aduerterx debess
xpiane qđ circũ numina inmunda possidett
quia ppt alienos erit tibi locus quem plurimi
satine sps occupauer̃ totũ enimilludia¬
bolus & ingelieiꝰ repleuerunit.

Expanded text:
deos atque eadem elementa proculdubio colere noscuntur. Unde animadvertere debes, Christiane, quod Circum numina inmunda possideant. Quapropter alienus erit tibi locus quem plurimi Satanae spiritus occupaverunt: totum enim illum diabolus et angeli eius repleverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plaudi Cirea stercus undenos eaque abore abicimus exoua¬
a redicimus idest expuert.
isid Cyrneae regina fuit libiae quac exsuc nomine
ciuitatem crrenem condiditaquã et libiam
crrenensemuocant¬

Expanded text:
 Crea, stercus. Vnde nos ea, quae ex ore abicimus, ‘excreare’ dicimus, id est expuere.77. Cyrene regina fuit Libyae, quae ex suo nomine civitatem Cyrenem condidit, a qua et Libyam Cyrenensem voca
Abbreviated transcription (Latin):
Chyrintiani heretiai achrrinto quod a nuncopati
huntori&eri circumsionam obseruant millo
annos postrosurrectio neminuo luptate carnis
futuros p̃dicant undo & grȩco ciliaste lacine
miliastisunt appellati

Expanded text:
o quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Unde et Graece Chiliastae, Latine Miliasti sunt appellati
Abbreviated transcription (Latin):
Circiliones dicii eoquod a grestessant
quos quotopitas uocant
bonos iaccie heresis habentes doc¬
trinam hi amore martyrum
sem& ipsos perimunt ut uiolent er
dehacuita diseedentes maatpres nomi¬
nontur
ir cileonis dicuntur qui s abhabituma¬
nochorum as quequaqae uagantur
uoralei circum ferentes spocrisin
circunncuntes prouincias nus quammis¬
si nus quam fixi num quam stantes
num sedentes alii quoe nonuideruna
confingunt opiniomes suas habentes
prodeo alii membramaut yrum
ficant gloriam captantes ab hominib
alii crinitiuincedunt neuilior
habecturtonsa sc̃itas quam comatu
Vtuidelica qui cosuiderint anti quos
illos quos legimus cogit& samuelem
etheliam accceros alii onores quos non
acceperunt habcreso protescuntur
Alii parentes & consanguincos suos
petunt om̃s ex sequuntur aut sumpto
malis acuerbis de prachensi fueriñ
uł quomodo in notuerint subgenerude
nomen monachorum propositum blasphematur.
uergendo efficiat crculum huius modi da¬

Expanded text:
celliones, dicti eo quod agrestes sunt, quos Cothopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes, martyres nominenturqui suo habitu monachorum usquequaque vagantur, venalem circumferentes hypocrisin, 437 circumeuntes provincias, nusquam missi, nusquam fixi, nusquam stantes, nusquam sedentes; alii quae non viderunt confingunt, opiniones suas habentes pro Deo; alii membra martyrum ficant, gloriam captantes ab hominibus; alii criniti incedunt, ne vilior habeatur tonsa sanctitas quam comata. Ut videlicet qui 439 eos viderit, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem, et Eliam, et caeteros. 8. Alii honores quos non acceperunt habere se protestantur; alii parentes vel consanguineos suos petunt, ab omnibus exigunt aut sumptum malis ac verbis deprehensi fuerint, vel quoquo modo innotuerint, sub generali nomine monachorum propositum blasphematur.vergendo efficiat circulum. Huius modus du
Abbreviated transcription (Latin):
inculas est figura plena quacsubuna
quacintra figuram sunt positaom̃s que
incidunt retiac lincacquacsibi inuicem
sunt
bocuero punctum centram cin cali
nominatur

Expanded text:
figura plana quae sub una quae intra figuram sunt posita, omnes quae incidunt rectae lineae, aequae sibi invicem sunt. Hoc vero punctum centrum circuli nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
marisrria quod missicumsipiũ
uocant ab occidente mari pamphilico
a septentrione aulone eplico a me¬
ridie sprici & fenicis pelago
cingitur cuius spatium in longo
tenet milia passuum centum¬
lxxv in latomilia passuum xxu¬
y pros insula aciuitate cypro
quae in ecest nomen accepit ipsa
est cepafon ueneri consecratecin
carpatiomariuicina austro famo¬
Aquondam diuitiuitiis & maxi¬
meacris ibioum prima huius me¬
talli inuentioetutilitas fuit

Expanded text:
mari Syrio, quem Issicum sinum uocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilicio, a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur. cuius spatium . in longo tenet milia passuum CLXXV, in lato milia passuum CXypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit
Abbreviated transcription (Latin):
xetnidos & fructiabus cinnami & qm̃
nom possunt ibi homines conscendere
ppt̃ ramorum altituidinem et fragili¬
tttem cos demnidos plumbatis apra¬
tunt iaculis hacsiccinnama illa depo¬
nununt eip̃cus am plioribus uendua
coquad hoc cinnanum magis qua
aliamercatores proben

Expanded text:
xit nidos ex fruticibus cinnami, et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt jaculis, ae sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt, eo quod cinnamum illud magis quam alia mercatores proben
Abbreviated transcription (Latin):
ypitium aes incipro in sulai prius
reptum unde & uocatum faccum
ex lapide acroso quem catmia uocanT
ut ẽductile huio si ciddatur plum¬
bum color purpureus fit

Expanded text:
yprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit
Abbreviated transcription (Latin):
quineidum inplicant defantos lunt
enimbeluac et racones obraantur quoru
fusus cruorterram inficit fitque figm̃ta
quicquid solotinxerit caut paluis
coloris rubri

Expanded text:
guinem, dum implicant elephantos. Ruunt enim belluae, et dracones obruuntur, quorum fusus cruor terram inficit, fitque pigmentum quidquid solo tinxerit. Est autem pulvis coloris rubri
Abbreviated transcription (Latin):
naturacius ut exhibeut scinmoduminsule
Nauigantes aut suspicantur insulam ee¬
suas ad cam etdum accenderintignem
supeam ad coquendum atque calcsacien¬
dimise sentiens ignem demergrascinp¬
fundum et truhit posł se nauesligatus¬

Expanded text:
natura est ejus, ut exhibeat se in modum insulae. natura est ejus, ut exhibeat se in modum insulae. Navigantes autem suspicantur insulam suas ad eam, et dum accenderit ignem super eam ad coquendum, atque ad calefaciendum se sentiens ignem dimergit se in profundum et trahit post se naves ligatas