comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subdita: Fit aut̃ decedentib & succedentib
rebus temporalis quedam in suo genere pul¬
chritudo. ut nec ipsa quȩ moriuntur uł qͦd
erant eẽ desinunt: turpent aut turbent
modum ce speciem &e ordinem uniuersȩ cre¬
aturȩ. sic̃ sermo bene compositꝰ utiq pulcher
est.qͣmuis in eo fyllabe atq omnessoni. tan¬
quam nascendo & moriendo transeurrant.
Qualis autem ce quanta pęna cuiq culpȩ
debeat᷑: diuini iudicii est non humani. quȩ
utiq & cum conũsis remittt᷑ magna ẽ boni¬
tas apud dm̃. & cum debita reddit᷑. nulla est
iniquitas apud dm̃. quia meliꝰ ordinatur na¬
tura ut iuste doleat in supplicio: quam ut im¬
pune gaudeat in peccato. Quȩ tamen etiam
sic habens non nullum modum &e speciem
& ordinem. in quacunq extremitate adhuc
aliquod bonum est. Que si omnino detra¬
hantur ce penitꝰ consumant᷑. ideo nullum
bonum erit. qͥa nulla nat᷑a remanebit. Om̃s

Expanded text:
subdita. fit autem decedentibus et succedentibus subdita. fit autem decedentibus et succedentibus rebus temporalis quaedam in suo genere pulchritudo. ut nec ipsa, quae moriuntur uel quod erant esse desinunt, turpent ac turbent modum et speciem et ordinem uniuersae creaturae: sicut sermo bene compositus utique pulcher est, quamuis in eo syllabae atque omnes soni tamquam nascendo et moriendo transcurrant. Qualis autem et quanta poena cuique culpae debeatur, diuini iudicii est, non humani: quae utique et cum conuersis remittitur, magna est bonitas apud deum. et cum debita redditur, nulla est iniquitas apud deum, quia melius ordinatur natura, ut iuste doleat in supplicio quam ut inpune gaudeat in peccato. quae tamen etiam sic habens nonnullum modum et speciem et ordinem in quacumque extremitate adhuc aliquod bonum est: quae si omnino detrahantur et penitus consumantur, ideo nullum bonum erit, quia nulla natura remanebit. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tibili pulchritudini eiꝰ adheserint. Si autẽ
obȩdientiam conseruare noluerint. qm uo¬
lentes corrumpunt᷑ inpeccatis. nolentes cor¬
rumpent̃ in penis. Tale qͥppe bonum ẽ ds.
ut nemini eum deserent bene sit. Et̃ inreb
a deo factis tam magnum bonum est nat᷑a
rationalis. ut nullum sit bonum quobeata
sit. nisi ds. Peccantes gͥ in suppliciis ordinant᷑.
Quȩ ordinatio quia eoꝵ nat᷑e non cõpetit.
ideo pena ẽ.s quia culpe compecit. ideo iusti¬
cia est. Ceta uero quȩ sunt facta de nichilo. q̃
utiq inferiora sunt quam sp̃s rationalis. nec
beata possunt ẽẽ. nec misera. S quia ꝓmodo
& specie sua etiam ipsa bona sunt. nec ẽẽ qͣm¬
ius minora & minima bona nisi a summo
bono deo potuerunt: sic ordinata sunt. ut cedãt
infirmiora firmiorib. & inualidiora fortiorib
& impotentiora potentiorib: Atq ita celesti¬
bus trena concordent.tanquam p̃cellentib

Expanded text:
tibili pulchritudini eius adhaeserint; si autem tibili pulchritudini eius adhaeserint; si autem oboedientiam conseruare noluerint. quoniam uolentes corrumpuntur in peccatis, nolentes corrumpantur in poenis. tale quippe bonum est deus, ut nemini eum deserenti bene sit; et in rebus a deo factis tam magnum bonum est natura rationalis, ut nullum sit bonum, quo beata sit, nisi deus. peccantes igitur in suppliciis ordinantur: quae ordinatio quia eorum naturae non competit. ideo poena est; sed quia culpae competit, ideo iustitia est. Cetera uero, quae sunt facta de nihilo, quae utique inferiora sunt quam spiritus rationalis, nec beata possunt esse nec misera. sed quia pro modo et specie sua etiam ipsa bona sunt nec esse quamuis minora et minima bona nisi a summo bono deo potuerunt, sic ordinata sunt, ut cedant infirmiora firmioribus et inualidiora fortioribus et inpotentiora potentioribus, atque ita caelestibus terrena concordent tamquam praecellentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ruptus. Et melior ẽ quilibet sp̃s etiam cor¬
ruptus. quamcorpꝰ quodlibet incorruptum.
Melior est enim nat᷑a. quȩ cum p̃sto ẽ corpo¬
ri.p̃bet ei uitam. qm illa eui uita p̃betur:
quantum libet aut̃ corruptꝰ sit sp̃s uitȩ qui
factus est. uitam p̃bere corpori podest: Ac per
hoc melior illo est. quamuis incorrupto eor¬
ruptus. Corruptio aut̃ si omnem modum.
omnem speciem. omnem ordinem. reb corrup¬
tibilibꝰ auferat : nulla nat᷑a remanebit. Ac
ꝑhoc omnis nat᷑a que corrumpi non potest.
suminum bonum ẽ: sic̃ ds est. Omins autẽ
nat᷑a que corrumpi potest: etiam ipsa aliqͦd
bonum est. Non enim posset ei nocere cor¬
ruptio: nisi adimendo & minuendo quod
bonum est. Creat᷑is autem p̃stantissimis. hoc
est rationalib sp̃itib hoc p̃stitit ds. ut si nolint
corrumpi ñ possint. id ẽ si obȩdientiam con¬
seruauerint sub dño deosuo. ac si incorrup¬

Expanded text:
ruptus; et melior est quilibet spiritus etiam corruptus; et melior est quilibet spiritus etiam corruptus quam corpus quodlibet incorruptum melior est enim natura, quae cum praesto est corpori, praebet ei uitam, quam illa, cui uita praebetur. quantumlibet autem corruptus sit spiritus uitae, qui factus est, uitam praebere corpori potest; ac per hoc melior illo est quamuis incorrupto corruptus. Corruptio autem si omnem modum, omnem speciem omnem ordinem rebus corruptibilibus auferat, nulla natura remanebit. ac per hoc omnis natura, quae corrumpi non potest, summum bonum est, sicut deus est. omnis autem natura, quae corrumpi potest, etiam ipsa aliquod bonum est: non enim posset ei nocere corruptio nisi adimendo et minuendo quod bonum est. Creaturis autem praestantissimis, hoc est rationalibus spiritibus, hoc praestitit deus, ut si nolint, corrumpi non possint, id est, si oboedientiam conseruauerint sub domino deo suo ac sic incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
nature funt. Ubi nulla sunt: nulla nat᷑a ẽ.
Dĩc gͥ nat̃abona ẽ. Pimde cũ querit᷑ unde sit
malũ: pꝰ querendũ ẽ qͥdsit malũ. Eͦo nichil
aliud ẽ qͣm corruptio. ł modi ł speciei. ł ordi
Nã incorrupta utiq bona ẽ. S cẽ ipsa corrupta
in qͣntũ nat᷑a ẽ bona ẽ. in qͣntum corrupta ẽ
mala ẽ. fieri autem potest. ut quedã nat᷑a
que modo& specie nat᷑ali excellentiꝰ ordi¬
nata est. etiã corrupta melior sit adhuc. qͣm
incorrupta alt̾a. qͦ minore mͦ ⁊ specie nat᷑a¬
li inferius ordinata est. Sicut
hominum estimatione scđm qualitatem
que aspectib adiacet. meliꝰ est utiq etiam
corruptum aurum. quam incorruptum
argentum. & meliꝰ est etiam corruptum
argentum quam plumbum incorruptũ.
Sic & innat᷑is potentiorib atq sp̃italibus.
Melior est etiam corruptꝰ ꝑ malam uolunta¬
tem sp̃s rationalis. quam irrationalis in cor¬

Expanded text:
naturae sunt; ubi nulla sunt, nulla natura est. naturae sunt; ubi nulla sunt, nulla natura est. omnis ergo natura bona est. Proinde cum quaeritur, unde sit malum, prius quaerendum est, quid sit malum . quod nihil aliud est quam corruptio uel modi uel speciei uel ordinnam incorrupta utique bona est. sed etiam ipsa corrupta, in quantum natura est, bona est; in quantum corrupta est, mala est. Fieri autem potest, ut quaedam natura, quae modo et specie naturali excellentius ordinata est, etiam corrupta melior sit adhuc quam est incorrupta altera. quae minore modo et specie naturali inferius ordinata est . sicut in hominum aestimatione secundum qualitatem, quae aspectibus adiacet, melius est utique etiam corruptum aurum quam incorruptum argentum et melius est etiam corruptum argentum quam plumbum incorruptum: sic et in naturis potentioribus atque spiritalibus melior est etiam corruptus per malam uoluntatem spiritus rationalis quam inrationalis incor
Abbreviated transcription (Latin):
siue magnꝰ siue paruus. A quo omnis species.
siue magna siue parua. A quo omnisordo.
siue magnus stue paruus. Omnia enĩ qͣn¬
tomagis mocłata. speciosa. ordinata sunt:
tantomagis titiq bona sunt. Quanto aut̃
minus moderata. minꝰ speciosa. minus or¬
cdinata sunt: minꝰ bona sunt. Hec itaq tͥa.
motꝰ. species. & ordo. ut de innumerabilib
taceam. quȩ adista tͥa ꝑtinere monstrant᷑.
hec gͦ tria. modꝰ. species. ordo. tanquam ge¬
neralia bona st̃ inrebꝰ a deo factis. siue in sp̃ci.
siue in corpore. Ositaq supͣ omnem crcat᷑e
modum ẽ. supͣ omnem speciem. supͣ omnẽ
ordinem. Nec spacio locoꝵ supͣ est: s ineffabi¬
li & singłari potentia. A quo omnis modus.
omnis species. omnis ordo. Hec tͥa ubi mag¬
na sunt: magna bona sunt. Ubi parua ft̃.
paruabona sunt. Ubi nulla sunt: nullum
bonumẽ. Et rursꝰ. hec tͥa ubi magna sunt:
magnȩ nat᷑e sunt. Ubi parua sunt: parue

Expanded text:
siue magnus siue paruus; a quo omnis species, siue magnus siue paruus; a quo omnis species, siue magna siue parua; a quo omnis ordo, siue magnus siue paruus. omnia enim quanto magis moderata, speciosa, ordinata sunt, tanto magis utique bona sunt; quanto autem minus moderata, minus speciosa, minus ordinata sunt, minus bona sunt. haec itaque tria: modus, species et ordo, ut de innumerabilibus taceam, quae ad ista tria pertinere monstrantur, haec ergo tria : modus, species, ordo, tamquam generalia bona sunt in rebus a deo factis siue in spiritu siue in corpore. deus itaque supra omnem creaturae modum est, supra omnem speciem, supra omnem ordinem: nec spatiis locorum supra est, sed ineffabili et singulari potentia; a quo omnis modus, omnis species, omnis ordo. haec tria ubi magna sunt, magna bona sunt; ubi parua sunt, parua bona sunt; ubi nulla sunt. nullum bonum est. et rursus haec tria ubi magna sunt, magnae naturae sunt; ubi parua sunt, paruae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsosummobono. Omnis gͦ sp̃s etiam mutabi¬
lis. & omne corpꝰ a deo: & hȩc est. omnis facta
nat᷑a. Omnis quippe nat᷑a. aut sp̃s aut corpꝰ
est. Sp̃s incommutabilis dłs ẽ. Sp̃s mutabił.
facta nat᷑a est: s corpore melior. Corpus autẽ
sp̃s non est. nisi cumuentꝰ quia nob̃ inuisibi¬
lis est. ce tamenuis eꝰ non parua sentit᷑: alio
telligere non possunt omnem naturam io ẽ
omnem sp̃m &e omne corpꝰnat᷑alit̾ bonum ẽẽ.
mouent᷑ sp̃s iniquitate. & corporis mortalita¬
te. & obhoc aliam nat᷑am maligni sp̃s & mor¬
talis corporis quam ds non fecerit conantur
inducere: sic arbitram ad eors intellectum
quod dicimꝰ posse ꝑduci. fatent᷑ enim omne
bonum non ẽẽ posse. nisi a summo & uero
deo. Qͥ d & uerum est: & adeos corrigendo
si uelint adũtere stifficit. Nos enim catholi
ci xp̃iani dm̃ colimꝰ. a quo omnia bona ft̃.
seumagna. stuparua. A quo omnis modꝰ ẽ

Expanded text:
ipso summo bono. omnis ergo spiritus, etiam mutabiipso summo bono. omnis ergo spiritus, etiam mutabilis, et omne corpus a deo: haec est omnis facta natura. omnis quippe natura aut spiritus aut corpus est. spiritus incommutabilis deus est, spiritus mutabilis facta natura est, sed corpore melior; corpus autem spiritus non est, nisi cum uentus, quia nobis inuisibilis est, et tamen uis eius non parua sentitur, aliotellegere non possunt omnem naturam. id est omnem spiritum et omne corpus naturaliter bonum esse, mouentur spiritus iniquitate et corporis mortalitate et ob hoc aliam naturam maligni spiritus et mortalis corporis, quam deus non fecerit, conantur inducere: sic arbitramur ad eorum intellectum, quod dicimus, posse perduci. fatentur enim omne bonum non esse posse nisi a summo et uero deo, quod et uerum est et ad eos corrigendos, si uelint aduertere, sufficit. Nos enim catholici christiani deum colimus, a quo omnia bona sunt seu magna seu parua; a quo est omnis -modus,
Abbreviated transcription (Latin):
ds est. Ac ꝑhoc in commutabile
bonum est. Ideo uere eternum. &
uers immotale. Cȩt̃a omnia bo¬
na nonnisi ab illo sunt. s non de illo. De illo
enim quod ẽ. hoc est quodipse est. Ab illo
autem quȩ facta sunt. non sunt qͦdipse. e
ꝑ hoc si solus ipse incommutabilis. omnia
que fecit qͥa ex nichilo fecit: mutabilia sunt.
Tam enim om̃ps est. ut possit etiam de nichilo
id est ex eo quodomnino non ẽ bona facere.
ce magna ce parua ce cęlestia & t̃rena. & sp̃i¬
talia & corporalia. QLaui & iustꝰ est ei quod
de segenuit. ea quȩ de ni. hilo fecit non eqͣuit.
Qͥa gͦ bona omnia. siue magna siue parua.
ꝑ quossibet rerum gͣdus non possunt ẽẽ nͥ
a deo. omnis autemnat᷑a in quantum nat᷑a
ẽbonum est: omnis nat᷑a non potest ẽẽ nisi
a summo &e uero deo. quia omnia etiam ñ
summa bona. ẜ ꝓpinqua sum mobono. &
rursꝰ omnia etiam norissima bona quȩ lon¬
gesunt a summo bono: ñ possunt ẽẽ insi ab

Expanded text:
deus est; ac per hoc incommutabile bonum est; ideo uere aeternum et uere inmortale. cetera omnia bona nonnisi ab illo sunt, sed non de illo. de illo enim quod est, hoc quod ipse est; ab illo autem quae facta sunt, non sunt quod ipse. ac per hoc si solus ipse incommutabilis, omnia quae fecit, quia ex nihilo. fecit, mutabilia sunt. tam enim omnipotens est, ut possit M etiam de nihilo, id est ex eo, quod omnino non est, bona facere, et magna et parua, et caelestia et terrena, et spiritalia et corporalia. quia uero et iustus est, ei, quod de se genuit, ea, quae de nihilo fecit, non aequauit. quia ergo bona omnia, siue magna siue parua, per quoslibet rerum gradus non possunt esse nisi a deo; omnis autem natura, in quantum natura est, bonum est: omnis natura non potest esse nisi a summo et uero deo, quia omnia etiam non summa bona, sed propinqua summo bono et rursus omnia etiam nouissima bona, quae longe sunt a summo bono, non possunt esse nisi ab
Abbreviated transcription (Latin):
malum sit talia de te sentire uel dicere. ꝓpt̃
aliquam temporalis & t̾rene commoditatis
consuetudinem uł adeptionem. in illa ma¬
ligna ꝓfessione detinent᷑. si ad tuam meffa¬
bilem bonitatem saltem increpati ⁊us cor¬
reptionib fugiant. &. omnib carnalis uite
illecebris cȩlestem uitam eternamq pri¬
ponant. Eaxplici⁊ LisERoEna

Expanded text:
malum sit talia de te sentire uel dicere, propter malum sit talia de te sentire uel dicere, propter aliquam temporalis et terrenae commoditatis consuetudinem uel adeptionem in illa maligna professione detinentur, ei ad tuam ineffabilem bonitatem saltem increpati tuis correptionibus fugiant et omnibus carnalis uitae inlecebris caelestem uitam aeternamque praepo
Abbreviated transcription (Latin):
cor impeitens. thesauritent sibi iram in die
irȩ & reuelationis iusti iudicii tui. qͥ reddes
unicuiq scdm oꝑa sua. qͥ in qua die cõuersꝰ
fuerit homo a nequicia sua admiscdiam &
ueritatem tuam. om̃s iniquitates eiꝰ obliuis¬
ceris. pr̃a nobis. dona nobis. ut ꝑ nr̃m mini¬
sterium quo execrabilem & nimis horribilẽ
hc̃ errorem redargui uoluisti. sic̃ iam multi
libati sunt. & alii libentur. ce siue ꝑ sacram̃¬
tum sancti baptismi tui. siue ꝑsacrificium
contribulati sp̃s. & cordis contrit & humilia¬
ti in dolore penitentiȩ. remissionem peccatoꝵ¬
& blasphemiarum suarum quib ꝑignoran¬
tiam te offenderunt acciꝑe mereant᷑. Tan¬
tum enim ualet p̃pollens miscdia &e potestas
tua & ueritas baptismi tui. clauesq regni celo¬
rum in sc̃a tua eccłia. ut nec de illis desꝑan¬
dum sit. quamdiu in hac t̾ra ꝑtuam patien¬
tiam uiuunt qui etiam scientes quantum

Expanded text:
t inpaenitens cor thesaurizent sibi iram in die t inpaenitens cor thesaurizent sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii tui; qui reddis unicuique secundum opera sua; qui in qua die conuersus fuerit homo a nequitia sua ad misericordiam et ueritatem tuam, omnes iniquitates eius obliuisceris: praesta nobis, da nobis, ut per nostrum ministerium, quo execrabilem et nimis horribilem hunc errorem redargui uoluisti, sicut iam multi liberati sunt, et alii liberentur et siue per sacramentum sancti baptismi tui siue per sacrificium contribulati spiritus et cordis contriti et humiliati in dolore paenitentiae remissionem peccatorum et phemiarum suarum, quibus per ignorantiam te offenderunt, accipere mereantur. tantum enim ualet praepollens misericordia et potestas tua et ueritas baptismi tui clauesque regni caelorum in sancta ecclesia tua, ut nec de illis desperandum sit, quamdiu in hac terra per tuam patientiam uiuunt, qui etiam scientes, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
eos de nat᷑a dei dicere. quod necessitate opp̃s¬
sa sit ut bellum gereret. quod aut sempit̃¬
na ignorantia sccura erat. aut semptt̃no do¬
lore & timore sollicita. qndo sibiueniret cor¬
ruptio commixtionis. & iuncłm et̃ne dam¬
nationis. quod deniq gesto bello sic fuerit
captiuata. opp̃ssapolluta. quod post falsam
uictoriam sic fut᷑a sit in horribili globo in
ct̾num confixa. & ab originis suȩ felicitate
separata. tolcrabilia uideant᷑: cum ꝑse ipsa
si consident᷑ sustineri non possint. O magna
patientia tua dñe misericors & miserator:.
longanimis ce multum miserieors ce uerax.
Qui facis oriri solem tuum suꝑbonos de
malos & pluis suꝑiustos co iniustos. qui non
uis mortem peccatoris. quantum ut reũtat᷑
ce uiuat. qͥ partibus corripiens das locum
peitentie. ut relicta malicia credant in te
dñe. Qui patientia tua ad penitentiã adduciᷤ
quanus multi scdm duriciam cordis sui ce¬

Expanded text:
eos de natura dei dicere, quod necessitate obpreseos de natura dei dicere, quod necessitate obpressa sit, ut bellum gereret, quod aut sempiterna ignorantia secura erat aut sempiterno dolore et timore sollicita, quando sibi ueniret corruptio commixtionis et uinculum aeternae damnationis, quod denique gesto bello sic fuerit captiuata, obpressa, polluta, quod post falsam uictoriam sic futura sit in horribili globo in aeternum confixa et ab originis suae felicitate separata, tolerabilia uideantur, cum per se ipsa, si considerentur. sustineri non possint? O magna patientia tua, domine misericors et miserator, longanimis et multum misericors et uerax, qui facis oriri solem tuum super bonos et malos, pluis super iustos et iniustos; qui non uis mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat; qui partibus corripiens das locum paenitentiae, ut relicta malitia credant in te, domine; qui patientia tua ad paenitentiam adducis, quamuis multi secundum duritiam cordis sui e
Abbreviated transcription (Latin):
resem condidisse. Unde manifestum est quia
hoc etiam sisti non faciunt. de ipsoꝵ ubris
hoc faciunt quicunq faciunt. Abiciant gͦ li¬
bros. sicrimen exhorrent. quod committere
cogunt᷑ si lb̾s tenent. aut siñ commattunt.
mundiꝰ uiuere cont̃ suos libros conant᷑. Sed
quid agt̃ cum eis dr. aut i urgate iumen de
quib potueritis seminib. ut nec illud recu¬
sctis. quod uos non facere asseritis. aut ma¬
nicheum anathematirate. qui cum dicit
momnib seminib ẽẽ partem di. & concum¬
bendo ligari. qͥeqͥd autem lummnis hoc est
eiꝰdem partis dei ad ȩscas electoꝵ ꝑuenerit
manducando purgari: quid uobis suadeat ui¬
detis. & eunt adhuc anathematirare dubitatᷤ.
quid ag̃ inquam cum hoc eis dicitur. ad qͣs
t̾gi u̾sationes se conuertunt. cum aut tam
nefaria doctrina sit anathematizanda. aut
tam nefaria turpitudo facienda : In cuius
comparatione iam illa omnia mala que in¬
tolerabilia paulo ante commemorabam

Expanded text:
resim condidisse. unde manifestum est, quia resim condidisse. unde manifestum est, quia hoc etiam si isti non faciunt, de ipsorum libris hoc faciunt, quicumque faciunt. abiciant ergo libros, si crimen exhorrent, quod committere coguntur, si libros tenent; aut si non committunt, mundius uiuere contra suos libros conantur. sed quid agunt, cum eis dicitur: aut purgate lumen de quibus potueritis seminibus, ut nec illud recusetis, quod uos non facere adseritis, aut Manichaeum anathemate, qui, cum dicit in omnibus seminibus esse partem dei et concumbendo ligari, quicquid autem luminis. hoc est eiusdem partis dei ad escas electorum peruenerit, manducando purgari, quid uobis suadeat uidetis et eum adhuc anathemare dubitatis: quid agunt, inquam, cum hoc eis dicitur? ad quas tergiuersationes se conuertunt, cum aut tam nefaria doctrina sit anathemanda aut tam nefaria turpitudo facienda, in cuius comparatione iam illa omnia mala, quae intolerabilia paulo ante commemorabam,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Hoc saltem attendant miseri. decepti. &
errore mortifero tienenati. qͥa si ꝑ coitum ma¬
sculoꝵ ce feminarum ligat᷑ pars dei quam se
manducando soluere ce purgare ꝓfitentur.
cogit eos huiꝰ tam nefandi erroris necessitas.
ut non solum de pane cs olerib &e pomis. quȩ
sola uident᷑ in manifesto acciꝑe. sed inde etiã
soluant & purgent partem dei. unde ꝑ con¬
cubitum potest si femine ut̃o concepta fu̾it
colligari. Hoc se facere qͥdam confessi ẽẽ in
publico iudicio ꝑhibent᷑. non tantum in paf¬
flagonia ẜ ctiamin gallia. sic̃ a quodam rome
xp̃iano eatholico audiui. Et cum int̾rogarent᷑
cuiꝰ auctoritate scͥpt᷑e ista facerent hoc de thes¬
auro suo ꝓdidisse quod paulo ante comine¬
moraui. Isti autem cum hoc eis obicit᷑. solent
respondere. nescio quem inimicum suum. de
numero suo. hoc ẽ electoꝵ suoꝵ desciuisse. &
scisina fecisse. atq huiꝰmodi spurcissimam he¬

Expanded text:
re. hoc saltem adtendant miseri decepti et re. hoc saltem adtendant miseri decepti et errore mortifero uenenati, quia, si per coitum masculorum et feminarum ligatur pars dei, quam se manducando soluere et purgare profitentur, cogit eos huius tam nefandi erroris necessitas, ut non solum de pane et holeribus et pomis, quae sola uidentur in manifesto accipere, sed inde etiam soluant et purgent partem dei, unde per concubitum potest, si feminae utero concepta fuerit, conligari. hoc se facere quidam confessi esse in publico iudicio perhibentur non tantum in Paphlagonia, sed etiam in Gallia, sicut a quodam Romae christiano catholico audiui; et cum interrogarentur, cuius auctoritate scripturae ista facerent, hoc de Thesauro suo prodidisse, quod paulo ante commemoraui. isti autem cum hoc eis obicitur, , solent respondere nescio quem inimicum suum de numero suo, hoc est electorum suorum desciuisse et schisma fecisse. atque huiusmodi spurcissimam hae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. lucem. simul secum in generatione ꝓ-¬
creatam . comedit. ac plerisq uirib sumptis
existiꝰ modi ȩsca. in qͥ non mͦ merat fortitudo.
s multo magis astutia & prauus sensꝰ ex fera
genitoꝵ mente: ꝓpͥam ad se coniugem euoca¬
uit. ex ea qua ipse erat styrpe manentem. Et
facto cum ea coitu. seminauit ut cęt̃ ab un¬
dantiam maloꝵ quȩ deuorauerat. non nicħ
etiam ipse adiciens ex sua cogitatione hac
uirtute. ut ec̃t sensus eiꝰ omnium eoꝵ que ꝓfu¬
derat formator atq descͥptor. Cũius compar
excipiebat hec. ut semen consueuit culta op¬
time tr̃a ꝑciꝑe. In eadem enim construebant᷑
ce contexebant᷑ omnium imagines cȩlestium
ac t̾renarum uirtutum. ut pleni uidelicet
orbis id quod formabat᷑ similitudinem obti¬
neret. O scelestum monstrum. Oerecranda
ꝑditio. & labes deceptarum animarum. O¬
mitto qͥd sit. de nat᷑a dei qͦd sic liget᷑ hec dice¬

Expanded text:
tiam, lucem simul secum in generatione protiam, lucem simul secum in generatione procreatam comedit; ac plerisque uiribus sumptis ex istius modi esca, in qua non modo inerat fortitudo, sed multo magis astutiae et praui sensus ex fera genitorum mente, propriam ad se coniugem euocauit ex ea, qua ipse erat, stirpe manantem; et facto cum ea coitu seminauit ut ceteri abundantiam malorum, quae deuorauerat, nonnihil etiam ipse adiciens ex sua cogitatione ac uirtute, ut esset sensus eius omnium eorum, quae profuderat formator atque descriptor; cuius compar excipiebat haec, ut semen consueuit culta optime terra percipere. in eadem enim construebantur et contexebantur omnium imagines caelestium ac terrenarum uirtutum, ut pleni uidelicet orbis, id quod formabatur, similitudinem obtineret. scelestum monstrum t o execranda perditio et labes deceptarum animarum! omitto, quid sit de natura dei, quod sic ligetur, haec dice
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ ratisunt pͥncipi suo id offerre: nequa¬
quam desꝑantes eodem se pacto regnat᷑os.
Quo gͥ modo lumen idem qͦd habebant
p̃buer int. considandum est. Nam hoc cẽ
omnib diuinis scͥpt᷑is archanisq cȩlestib
asꝑsum ẽ. sapientib uͦ quomͦ sit datum sci¬
re minime ẽ difficile. Nam coram aꝑteq
cognoscit᷑ ab eo qui uere ac fidelit̃ intuer
uoluerit. q̃m eoꝵ qͥ conuenerant frequen¬
tia ꝓmiscua erat. feminarum scilicet ac
mascłoꝵ. impulit eos ut int̾ se coirent. In qͦ
coitu. alii seminauerunt. aliȩ grauide ef¬
fectȩ sunt. Erant autem partꝰ his qui genu¬
erant similes: uires plurimas parentam
uti pͥmi optinentes. Hȩc sumens eoꝵ pͥnceps ut
p̃cipuum donum gauisꝰ est. Et sicuti etiam
nunc fieri uidemꝰ corpoꝵ formatricem na¬
turam aliunde iures sumentem figurare
ita etiam ante dictus pͥnceps sodaliũ ꝓlem
accipiens. habentem parentum sensꝰ. pruden¬

Expanded text:
melius rati sunt principi suo offerre, nequamelius rati sunt principi suo offerre, nequaquam desperantes eodem se pacto regnaturos. quo igitur modo lumen idem, quod habebant, praebuerint, considerandum est. nam hoc etiam omnibus diuinis scripturis arcanisque caelestibus aspersum est; sapientibus uero quomodo sit datum scire minime est difficile; nam coram aperteque cognoscitur ab eo, qui uere ac fideliter intueri uoluerit. quoniam eorum, qui conuenerant, frequentia promiscua erat, feminarum scilicet ac . masculorum, inpulit eos, ut inter se coirent. in quo coitu alii seminarunt, aliae grauidae effectae sunt. erant autem partus his, qui genuerant, similes uires plurimas parentum uti primi obtinentes. haec sumens eorum princeps uti praecipuum donum gauisus est. et sicuti etiam nunc fieri uidemus corporum formatricem naturam mali inde uires sumentem figurare, ita etiam ante dictus princeps sodalium prolem accipiens habentem parentum sensus, pruden
Abbreviated transcription (Latin):
pitudo & quam nefaria consequat᷑ : Nam ce
a quibus dam pͥncipib gentis tenebrarum. sic
dicunt adam pͥmum hominem ercatum. ut
lumen ab eis ne fugeret teneret᷑. In epła enim
quam fundamenti appellant. quomͦ pͥnceps
tenebrarum quem patrem pͥmi hominis in¬
ducunt ad cȩt̾os socios suos tenebrarum pͥnci.¬
pes locutꝰ fuerit & egerit. ita scͥpsit manicheꝰ.
Iniquis gͥ commentis. ad eos qui aderant ait.
Ord uobuidet᷑ maximum hoc lum̃ qͦd orit᷑:
Intuemini quemadmodũ populũ mouet.
concutit plurimas potestates. Quaꝓpt̾ mͥ
uos potꝰi equum est id quod in ur̃is uiribus
habetis luminis p̃rogare. Sic qͥppe illiꝰ ma¬
gi qͥ głos apparuit imaginem fingam. per
quam regnare pot̾imꝰ. tenebrarum aliqͣn¬
do conũsatione libati. Hec audientes ac diu
secum deliberantes. iustissimum putarunt
id quod postulabant᷑ p̃bere. Nec enim fide¬
bant se idem lumen iugit̃ retenturos. Unde

Expanded text:
pitudo et quam nefaria consequatur ?. Nam et pitudo et quam nefaria consequatur ?. Nam et a quibusdam principibus gentis tenebrarum sic dicunt Adam primum hominem creatum, ut lumen ab eis ne fugeret teneretur. in epistula enim, quam Fundamenti appellant, quomodo princeps tenebrarum, quem patrem primi hominis inducunt, ad ceteros socios suos tenebrarum principes locutus fuerit et egerit, ita scripsit Manichaeus: iniquis igitur commentis ad eos, qui aderant, ait: quid uobis. uidetur maximum hoc lumen, quod oritur? intuemini, quemadmodum polum mouet, concutit plurimas potestates. quapropter mihi uos potius aequum est id, quod in uestris uiribus habetis, luminis praerogare: sic quippe illius magni, qui gloriosus adparuit, imaginem fingam, per quam regnare poterimus, tenebrarum aliquando conuersatione liberati. haec audientes ac diu secum deliberantes iustissimum putauerunt id quod postulabantur praebere. nec enim fidebant se idem lumen iugiter retenturos: unde
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam commixtam partem ac naturam dei.
manducando scilicet & bibendo. qͥa eam in
alimentis omnib dicunt ligatam teneri. Q
cum ab electis uelut scĩs in refectionem corpis
manducando & bibendo assumunt᷑. ꝑ eorũ
scitatem solui. signari. & libari. Nec attendt̃
miseri qͣm non incongrue de illis creditum
sit quod frustra negant. nͥ eosdem libros ana¬
themauerint. & manichei ẽẽ destiterint. Si
enimsicur dict in omnib seminib est ligata¬
hec pars di. & ab electis manducando purgas.
quis non digne credat eos facere quod unta
uir tutes cȩloꝵ & pͥncipes tenebrarum  lids
in thesauro suo legunt: quandoquidem &e car¬
nes fuas de gente tenebrarum eẽ dicunt. & in
eis ligatam teneri uitalem illam fubstantiam
partem dei. credere atq affirmare ñ dubitañ.
quȩ utiq si soluenda ẽ & manducando pur-¬
ganda. sic̃ eos fat̾ĩ cogit funestꝰ error ipsoꝵ. qͥs
non uideat. quis non exhorreat. quanta tur¬

Expanded text:
ipsam commixtam partem ac naturam dei ipsam commixtam partem ac naturam dei manducando scilicet et bibendo, quia eam in alimentis omnibus dicunt ligatam teneri: . quae cum ab electis uelut sanctis in refectionem corporis manducando et bibendo adsumuntur, per eorum sanctitatem solui, signari et liberari. nec adtendunt miseri, quam non incongrue de illis creditum sit, quod frustra negant. nisi eosdem libros anathemauerint et Manichaei esse destiterint. si enim, sicut dicunt, in omnibus seminibus est ligata pars dei et ab electis manducando purgatur: quis non digne credat eos facere, quod inter uirtutes caelorum et principes tenebrarum fieri in Thesauro suo legunt, quandoquidem et carnes suas de gente tenebrarum esse dicunt et in eis ligatam teneri uitalem illam substantiam, partem dei, credere atque affirmare non dubitant? quae utique si soluenda est et manducando purganda, sicut eos fateri cogit funestus error ipsorum, quis non uideat, quia non exhorreat, quanta tur
Abbreviated transcription (Latin):
pars que in earundem memb̾s habet᷑. laxata
delucit᷑ ꝑ calores in t̾ram: eodem mͦ etiam illa
altissima uirtꝰ que in naui uitalium aqͣrum
habitat. insimilitudine pueroꝵ ac uirginum
scãrum ꝑsuos angłos apparet his potestatib
quarum nat᷑a frigida ẽ atq humida: queq
incȩlis ordinatȩ sunt. His quidem quȩ femi¬
nȩ st̃ in ipsis. forma pueroꝵ apparet. mascłis
uͦ uirginum. Hac uͦ mnutatione & diu̾sitate
ꝑsonarum diuinarum ac pulcherrimarũ.
humide frigidȩq styrpis pͥncipes. masculi si¬
ue femine soluunt᷑: atq id quod in ipsis est ui¬
tale fugit. Qͦd uͦ resederit. laxatum deducit᷑
in t̾ram ꝑ frigora. & cunctis t̾rȩ generib admis¬
cetur. Qͥs hoc ferat. qͥs hoc credat. ñ dico ita ẽe.
s uel dici potuisse: Ecce quid docentem ti¬
ment anathematizare manicheum: & non
timent crede hȩc facientem. hȩc patientẽ dm̃.
ꝑ electos aut̃ suos purgari dicunt eandem

Expanded text:
pars, quae in earundem membris habetur, laxata pars, quae in earundem membris habetur, laxata deducitur per calores in terram: eodem modo etiam illa altissima uirtus, quae in naui uitalium aquarum habitat, in similitudine puerorum ac uirginum sanctarum per suos angelos adparet his potestatibus, quarum natura frigida atque humida, quaeque in caelis ordinatae sunt. et quidem his, quae feminae sunt, in ipsis forma puerorum adparet, masculis uero uirginum. hac uero mutatione et diuersitate diuinarum personarum ac pulcherrimarum humidae frigidaeque stirpis principes masculi siue feminae soluuntur atque id, quod in ipsis est uitale, fugit; quod uero resederit, laxatum deducitur in terram per frigora et cunctis terrae generibus admiscetur. quis hoc ferat? quis hoc credat, non dico, ita esse, sed uel dici potuisse ? ecce qui docentem timent anathemare Manichaeum et non timent credere haec facientem, haec patientem deum! Per electos autem suos purgari dicunt eandem
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimarum habitu demonstrant. Rur¬
sus cum ad feminas uentum fuerit: postponen¬
tes species uirginum. in pueroꝵ inuestiũ spe¬
cie ostendunt. Hoc aut̃ uiso decore. illarum
ardor & concupiscentia crescit. atq hoc modo
uincłm pessimarum cogitationum earum
soluit᷑. uiuaq anima quȩ earuidem m̃bris
tenebat᷑. hac occasione laxata. euadit. & suo
purissimo aeri miscet. ubi penitꝰ ablutȩ aĩe.
ascendunt ad lucidas naues. que sibi ad e¬
uectationem. atq ad suȩ patͥȩ transfretationem
sunt p̃parate. Id uͦ qͦd adhuc adu̾si generis
macłas portat. ꝑ estꝰ atq calores particłatim
descendit. atq arborib cȩt̾isq plantationib
ac satis omnib miscet᷑. & colorib diũsis inficit᷑.
Et qͦ pacto ex ista magna & clarissima naui
fig̾e pueroꝵ & uirginum apparent. contͣriis
potestatib que in cȩlis degunt. queq igneam
habent nat᷑am. atq ex isto aspectu decoro uitȩ

Expanded text:
pulcherrimarum habitu demonstrant. rurpulcherrimarum habitu demonstrant. rursus, cum ad feminas uentum fuerit. postponentes species uirginum puerorum inuestium speciem ostendunt. hoc autem uisu decoro illarum ardor et concupiscentia crescit atque hoc modo uinculum pessimarum cogitationum earum soluitur uiuaque anima, quae eorundem membris tenebatur, hac occasione laxata euadit et suo purissimo aeri miscetur, ubi penitus ablutae animae ascendunt ad lucidas naues, quae sibi ad em atque ad suae patriae transfretation em sunt praeparatae. id uero, quod adhuc aduersi generis maculas portat, per aestus atque calores p articulatim descendit atque arboribus ceterisque plantationibus ac satis omnibus miscetur et coloribus diuersis inficitur. et quo pacto ex ista magna et clarissima naui figurae puerorum et uirginum adparent contrariis potestatibus, quae in caelis degunt quaeque igneam habent naturam, atque ex isto aspectu decoro uitae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictas uirtutes partim specie pueroꝵ. inuesti¬
um parere iubet generi adũso feminarum ⁊
partim uirginum lucidarum forma gener
contrario mascłoꝵ. sciens eas om̃s hostiles po¬
testates ꝓpt̃ ingenitam sibi letalem & spurcis¬
simam concupiscentiam. facillime capi. atq
hisdem specieb pulcherrimis que apparent
mancipari. hocq mͦ dissolui. Sciatis autẽ
hc̃ eundem nr̃m beatum patrem hoc idem
ẽẽ qͦd etiam sue uirtutes. qͦs ob necessariam
causam tnsformat inpueroꝵ & uirginum:
intemeratam similitudinem. Utit᷑ autẽ his
tanquam ꝓp̾is armis. atq ꝑ eas suam cõplet
uoluntatem. Harum uͦ uirtutum diuinaꝵ
quȩ ad instar conuigii contͣ inferna genera
statuunt᷑. queq alacritate ac facilitate id
qͣd cogitauerint mom̃to eodem efficiunt:
plenȩ sunt lucidȩ naues. Itaq cum ratio po¬
poscerit ut masculis appareant. cedem sc̃ȩ
uirtutes. ilico etiam suam effigiem uirginũ

Expanded text:
praedictas uirtutes partim specie puerorum inuestipraedictas uirtutes partim specie puerorum inuestium parere iubet generi aduerso feminarum, partim uirginum lucidarum forma generi contrario masculorum, sciens eas omnes hostiles potestates propter ingenitam sibi letalem et spurcissimam concupiscentiam facillime capi atque isdem speciebus pulcherrimis, quae adparent, mancipari hocque modo dissolui. sciatis autem hunc eundem nostrum beatum patrem hoc idem esse, quod etiam suae uirtutes, quas ob necessariam causam transformat in puerorum et uirginum intemeratam similitudinem. utitur autem his tamquam propriis armis atque per eas suam conplet uoluntatem. harum uero uirtutum diuinarum, quae ad instar coniugii contra inferna genera statuuntur quaeque alacritate ac facilitate id, quod cogitauerint, momento eodem efficiunt, plenae sunt lucidae naues. itaque cum ratio poposcerit, ut masculis adpareant eaedem sanctae uirtutes, illico etiam suam effigiem uirginum
Abbreviated transcription (Latin):
yͥncipum tenebrarum: & eo modo uitalis suib¬
stantia. hoc est deinat᷑a. quam dicunt in eor
corporib ligatam teneri. ex eoꝵ memb̃s ꝑ illã
concupiscentiam relaxatis soluta fugiat: &
suscepta uł purgata liberet᷑. Hoc infelices
legt̃. hoc dict̃. hoc audiunt. hoc credunt.
Hoc in lbro septimo thesauri eoꝵ. sic enim
appellant scpturam quand am manichei.
ubiiste blasphemiȩ conscͥptȩ sunt: ita pos:¬
tum est. Tc̃ beatꝰ ille pat̾ qui lucidas illas na¬
ues habet diũsoria. & habitacła.seu magni¬
tudines. ꝓinsita sibi clementia fert opem qua
exuit᷑ & liberat᷑ ab impiis retinacłis. & angu¬
stñs. atq angorib. sux uitali subȩ. Itaq inui¬
sibili suo nutu. illas suas uirtutes quȩ in ela¬
rissima hac naui habent᷑ t̾nsfigurat. casq pa¬
rere facit adũsis potestatib quȩ in singłis ce¬
loꝵ tractib ordinate st̃. Que qm̃ ex utroq
sexu mascłoꝵ ac feminarum consistunt. ideo

Expanded text:
principum tenebrarum et eo modo uitalis subprincipum tenebrarum et eo modo uitalis substantia, hoc est dei natura, quam dicunt in eorum corporibus ligatam teneri, ex eorum membris per illam concupiscentiam relaxatis soluta fugiat et suscepta uel purgata liberetur. hoc infelices legunt, hoc dicunt, hoc audiunt, hoc credunt, hoc in libro septimo Thesauri eorum — sic enim appellant scripturam quandam Manichaei, ubi istae blasphemiae conscriptae sunt — ita positum est: tunc beatus ille pater, qui lucidas naues habet diuersoria et habitacula secundum magnitudines, pro insita sibi clementia fert opem. qua exuitur et liberatur ab inpiis retinaculis et angustiis atque angoribus suae uitalis substantiae. itaque inuisibili suo nutu illas suas uirtutes. quae in clarissima hac naui habentur, transfigurat easque parere facit aduersis potestatibus, quae in singulis caelorum tractibus ordinatae sunt. quae quoniam ei utroque sexu masculorum ac feminarum consistunt, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ubiq ꝑmixtamin celis. in t̾ris. sub tris.
in omnib corporib siccis & humidis. in oĩb
carnib. in omnib seminib arboꝵ. berbarũ.
hominum. animalum. ñ potentia diuini¬
tatis sine ullo necu incomquinabilit̃. incor¬
ruptibilit̃. omnib reb administrandis re¬
gendisq p̃sentem. qͦd nos de deo dicimꝰ. s liga¬
tam opp̃ssam. pollutam. quam solui. liberari.
purgariꝙ dict̃ non solum ꝑ discursum soł
& lunȩ & uirtutes lucis. uerum etiam ꝑ elec¬
tos suos. hoc genus nefandissimi crroris qm
sacrilegas & incredibiles turpitudines eissua¬
deat. ctiam si ñ ꝑsuadeat. horribile ẽ ddicere.
Dicunt enim uirtutes lucis t̾nsfigurari in
mascłos pulchros. & opponi feminis gentis te¬
nebrarum: & easdem rursꝰ uirtutes lucis t̾ns¬
figurari infeminas pulchras. & opponi mas¬
culis gentis tenebrarum.: ut ꝑ pulchritudinẽ
suam inflamment spurcissimam ubidinẽ

Expanded text:
cunt ubique permixtam in coelis, in terris, sub terris, cunt ubique permixtam in coelis, in terris, sub terris, in omnibus corporibus, siccis et humidis, in omnibus carnibus, in . omnibus seminibus arborum, herbarum, hominum, animalium, non potentia diuinitatis sine ullo nexu incoinquinabiliter, incorruptibiliter omnibus rebus administrandis regendisque praesentem, quod nos de deo dicimus, sed ligatam, obpressam, pollutam, quam solui, liberari purgarique dicunt, non solum per discursum solis et lunae et uirtutes lucis, uerum etiam per electos suos: hoc genus nefandissimi erroris quam sacrilegas et incredibiles turpitudines eis suadeat, etiamsi non persuadeat, horribile est dicere. dicunt enim uirtutes lucis transfigurari in masculos pulchros et obponi feminis gentis tenebrarum, et easdem rursus uirtutes lucis transfigurari in feminas pulchras et obponi masculis gentis tenebrarum, ut per pulchritudinem suam inflamment spurcissimam libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
Anforte magna caritate gaudebat. qͥa ꝑeiꝰpenã
ꝑpetua quies cȩt̃is lucis incolis parabatun⁊
Hoc quam nefas sit dicere nature dei nat᷑a
dei sic subueniri: qͥ audit anathemet. S
si hoc saltem ita faceret. ut ipsa luci mimica
Ñ a ficret. posset fortasse non tanquam d̾s¬
natura. s tanqͣm aliquis homolaudari. quia ꝓ
pata sua uellet mali aliqͥd pati. quod quidem
malum ad tempꝰ posset ẽẽ non in et̾num. Nẽ
uͦ & illamin globo tenebrarum confixionem
dict̃ et̃nam: & ñ cuiꝰq rei s nat᷑e dei. Et utiq ini¬
quissimum & execrabile & ineffabuit̃ sacͥlegũ
gaudium erat. si dei nat᷑a gaudebat se teneb̾s
dilecturam. & luci sc̃e inimicam fict᷑am unde¬
hoc tam immane &e scelestum malum: ante¬
quam ullum ex gente contraria misceretur
malum: Qͥs tamꝑũsam. &e tam impiam
ferat insaniam. summo malo tͥbuere tanta
bona: & summobono qͦd s est. tanta maia:

Expanded text:
an forte magna caritate gaudebat, quia per eius an forte magna caritate gaudebat, quia per eius poenam perpetua quies ceteris lucis incolis parabatur? hoc quam nefas sit dicere naturae dei natura dei sic subueniri qui uidet, anathemet. sed si hoc saltem ita faceret, ut ipsa luci inimica non fieret, posset fortasse non tamquam datura, sed tamquam aliquis homo laudari, qui pro patria sua uellet mali aliquid pati, quod quidem malum ad tempus posset esse, non in aeternum. nunc uero et illam in globo tenebrarum confixionem dicunt aeternam et non cuiusque rei, sed naturae dei. et utique iniquissimum et execrabile et ineffabiliter sacrilegum gaudium erat, si dei natura gaudebat se tenebras dilecturam et lucishoc tam immane et scelestum malum, antequam ullum ex gente contraria misceretur malum? Quis tam perversam et tam impiam ferat insaniam, summo malo tribuere tanta bona, et summo bono, quod Deus est, tanta mala?
Abbreviated transcription (Latin):
noxie. & immanissimȩ uoluntatis. anteqͣm
ullum malum de gente contraria misceret᷑.
An forte nesciebat hoc uent᷑um in memb̃s
siuis. ut diligerent tenebras. & inimica exi¬
sterent sc̃ȩ luci. sic̃ ipse dicit. hoc est non
tantum deo suo.s etiam pat̾ de quo erant:
Vnde gͦ hoc indeo tam magnum ignorantiȩ
malum: antequam ullum de gente contra¬
ria misceret᷑ malum: Siaut̃ futurum hoc
sciebat. aut sempit̾na in illo erat crudelitas.
side sue naturȩ fut᷑a contaminatione & dam¬
natione nichil dolebat: aut sempit̃na mise¬
ria si dolebat. Unde & hoc tantum malum
sumini boni ur̃t: ante ullam commixtionẽ
summi mali ur̃i: Ipsa certe particła nature
ipsiꝰ que in illiꝰ globi et̃no uincło configit᷑. si
hoc sibi imminere nesciebat.: etiam sic erat
in natura dei. semptt̃na ignorantia. Si scie¬
miseria. unde hoc tantum malum anteꝙ̃
ullum de gente contraria misceret᷑ malum:

Expanded text:
noxiae et inmanissimae uoluntatis, antequam noxiae et inmanissimae uoluntatis, antequam ullum malum de gente contraria misceretur. an forte nesciebat hoc euenturum membris suis, ut diligerent tenebras et inimicae existerent sanctae luci, sicut ipse dicit, hoc est non tantum deo suo, sed etiam patri, de quo erant? unde ergo hoc in deo tam magnum ignorantiae malum, antequam ullum de gente contraria misceretur malum? si autem futurum hoc sciebat, aut sempiterna in illo erat crudelitas, si de suae naturae futura contaminatione et damnatione nihil dolebat, aut sempiterna miseria, si dolebat. unde et hoc tantum malum summi boni uestri ante ullam commixtionem summi mali uestri? ipsa certe particula naturae ipsius, quae in illius globi aeterno uinculo configitur, si hoc sibi imminere nesciebat, etiam sic erat in natura dei sempiterna ignorantia; si autem sciemiseria. unde hoc tantum malum, antequam ullum de gente contraria misceretur malum ?
Abbreviated transcription (Latin):
tate. quare dei nat᷑a in tanta iniquitate dde¬
p̃hendit᷑ Si necessitate dei nat᷑a coacta est.
diligere tenebras. uicta ẽ gͦ. non uicit. Si
uoluntate. qͥd iam miseri dubitant peccan¬
di uoluntatem tͥbuere nate. quam deus ex
nichilo fecit: ne tͥbuant eam luci. quam
genuit: Q psictiam ostendimꝰ. ante cõmix¬
tionem mali quam fabulose confictam dem̃¬
tissime crediderunt. in ipsa lucis nat᷑a quã
dict̃ mala magna fuisse. quid adistas blas.¬
phemias addi posse uidebit᷑: Iuic enim fuit
anteqmͣ pugnaret᷑ dura ce mecitabilis pug¬
nandi necessitas. Eece iam magnum malum.
antequam bono misceret᷑ malum. Dieant
hoc unde. cum adhuc nulla cẽt facta cõmix¬
tio. Si autem necessitas ñ erat. uoluntas gͦ
erat. Unde & hoc tam magnum malum ut
ds ipse nat᷑e suȩ nocere uellet. cui noceri
ab hoste non pot̾at. mittendo eam erudelit̃
miscendam. turpit̃ purgandam. iniq dam¬
nandam: Ecce qͣntum maium pnitiose &

Expanded text:
tate, quare dei natura in tanta iniquitate detate, quare dei natura in tanta iniquitate deprehenditur ? si necessitate dei natura coacta est diligere tenebras. uicta est ergo, non uicit; si uoluntate, quid iam miseri dubitant peccandi uoluntatem tribuere naturae, quam deus ex nihilo fecit, ne retribuant eam luci, quam genuit? Quid? si etiam ostendimus ante commixtionem mali, quam fabulose confictam dementissime crediderunt, in ipsa lucis natura, quam dicunt, magna mala fuisse, quid ad istas blasphemias addi posse uidebitur? illic enim fuit, antequam pugnaretur, dura et ineuitabilis pugnandi necessitas. ecce iam magnum malum, antequam bono misceretur malum. dicant, hoc unde, cum adhuc nulla esset facta commixtio. si autem necessitas non erat, uoluntas ergo erat. unde et hoc tam magnum malum, ut deus ipse naturae suae nocere uellet, cui noceri ab hoste non poterat, mittendo eam crudeliter miscendam, turpiter purgandam, inique damnandam ? ecce quantum malum perniciosae et
Abbreviated transcription (Latin):
pi sic̃ dicit in regna illa pacifica. & a uita ac
libtate scȩ lucis alienabunt᷑: & configentur
in p̃dicto horribui globõ. UNDe & adherebt
inquit his reb anime eedem quas dilerert̃
relicte in eodem tenebrarum globo: suis
meritis. id sibi conquirentes. Certe non est
libum uoluntatis arbitrium. Uide quomͦ
insaniens quid dicat ignorat: & contraria
sibi loquendo peiꝰ bellum contra se gerit.
quam contra dm̃ ipsiꝰ gentis tenebrarum.
Deinde si ꝓptea damnant᷑ animȩ lucis. quia
dilexerunt tenebras: iniuste damnat᷑ gens
tenebrarum. quȩ lucem dilexit. Et gens
quidem tenebrarum lucem ab itio diet̃.
quam & si uiolent̃. tamen possidere uoluit
ñ extinguere: lucis aut̃ nat᷑a. bello tenebras
extinguere uoluit. Cas gͦ uicta cduerit.O
uultis eligite. utrum Necessitate compulsa sit
ut diligeret tenebras. an uoltintate seducta.
Si necessitate. quare damnat᷑: Si uolun¬

Expanded text:
pi, sicut dicit. in regna illa pacifica et a uita ac pi, sicut dicit. in regna illa pacifica et a uita ac libertate sanctae lucis alienabuntur et configentur in praedicto horribili globo: unde et adhaerebunt, inquit, iis rebus animae eaedem, quas dilexerunt, relictae in eodem tenebrarum globo, suis meritis id sibi conquirentes. certe non est liberum uoluntatis arbitrium. uidete quomodo insaniens quid dicat ignorat et contraria sibi loquendo peius bellum contra se gerit quam contra deum ipsius gentis tenebrarum. deinde si propterea damnantur animae lucis, quia dilexerunt tenebras, iniuste damnatur gens tenebrarum, quae lucem dilexit. et gens quidem tenebrarum lucem ab initio dilexit, quam etsi uiolenter, tamen possidere uoluit, non extinguere, lucis autem natura in bello tenebras extinguere uoluit ; eas ergo uicta dilexit. quod uultis eligite: utrum necessitate conpulsa, ut diligeret tenebras, in uoluntate seducta: si necessitate, quare damnatur? si uolun
Abbreviated transcription (Latin):
ñerant incole iucis. de quib aꝑte dicit qͥd
errare se apͥore lucicda sua nat᷑a passȩ sint:
Ubi & nolens coactꝰ est dicere libera eas uo¬
luntate peccasse. qui non uult peccatum
ponere nisi innecessitate nat̾e contirarie. u̾ͥq
nesciens. quidlo quat᷑. & tanquam ipse iam
inclusus sit. in tenebrarum globo quemfi¬
nxit: querens qua exeat & non inueniens.
S dicat quod uult seductis &e miseris a qͦb
multo ampli quam xp̃s honorat᷑. ut hoc p¬
ciotam longas & tam sacͥlegas eis fabulas
uendat. Dicat quod uult. includat in glo¬
botanqm in carcere gentem tenebrarum
& formsecꝰ affigat naturam iucis. cui de ho¬
ste extincto quietem ꝑpetuam ꝓmittebat.
Fece peior ẽ pena uicis: qm̃ tenebrarum. Peio
pena diuinȩ nat᷑e: quam gentis aduerse
Illa quippe &e si in tenebͥs intꝰ est: adnaturam
eiꝰ ꝑtinet in teneb̾s habitare. Anime autem
que hoc sunt quod ds. non poterunt reci¬

Expanded text:
non erant incolae lucis, de quibus aperte dicit, quod non erant incolae lucis, de quibus aperte dicit, quod errare se a priore lucida sua natura passae sint? ubi et nolens coactus est dicere libera eas uoluntate peccasse, qui non uult peccatum ponere nisi in necessitate naturae contrariae ubique nesciens, quid loquatur, et tamquam ipse iam inclusus sit in tenebrarum globo. quem finxit, quaerens, qua exeat, et non inueniens. sed dicat quod uult seductis et miseris, a quibus multo amplius quam Christus honoratur, ut hoc pretio tam longas et tam sacrilegas eis fabulas uendat. dicat quod uult, includat in globo tamquam in carcere gentem tenebrarum et forinsecus affigat naturam lucis, cui de hoste extincto quietem perpetuam promittebat: ecce peior est poena lucis quam tenebrarum, peior poena diuinae naturae quam gentis aduersae. illa quippe etsi in tenebris intus est, ad naturam eius pertinet in tenebris habitare; animae autem, quae hoc sunt quod deus, non poterunt reci