comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et erexit cornu salutis nobis:
indomo dauid pueri sui: Cornu sa¬
lutis: firmã celsitudinẽ salutis dic̃
Ossa siquidem omnia carne inuolu¬
ta sunt: cornu excedit carnẽ. et ideo
cornu salutis regnũ saluatoris xp̃i
uocatur quo mundo sp̃italis et quȩ
carnis gaudia superet altitudo nũ¬
tiatur. Incuius figurã dauid uel
salomon: cornu olei sunt inregni
gloriam consecrati.
remias. daniel. et ysaias. cȩteriq ta¬
les qui et ꝓpħe specialit appellati:
& deeius aduentu manifestȩ sunt
locuti. uerũ ipse pat̃ adam. abel.
et enoch. & cȩteri patrũ: facꝰtis qͥppe¬
quiq suis eius dispensationi desti¬
monium reddunt: Unde dñs ipse
uideoꝵ duriciã redarguens ait. Si
crederetis moysi crederetis forsitan
& michi. Deme enim ille scripsit
Salutem eximmicis nr̃is. et dema¬
nu omnium qui oderunt nos. Iun¬
gendũ ẽ asuꝑiori uersiculo erexit
nobis. id÷ erexit nobis salutẽ. exini¬
micis nr̃is. Cum .u. primo breuiter

Expanded text:
Et erexit cornu salutis nobis, Et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri sui. Cornu salutis firmam celsitudinem salutis dicit. Ossa siquidem omnia carne involuta sunt, cornu excedit carnem, et ideo cornu salutis regnum Salvatoris Christi vocatur, quo mundo spiritalis et quae carnis gaudia superet, altitudo nuntiatur. In cujus figuram David vel Salomon cornu olei sunt in regni gloriam consecrati. remias, Daniel, et Isaias, caeterique tales, qui et prophetae specialiter appellati, et de ejus adventu manifeste sunt locuti, verum ipse pater Adam, Abel, et Enoch, et caeteri Patrum, factis quique suis ejus dispensationi testimonium reddunt. Unde Dominus ipse Judaeorum duritiam redarguens, ait: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium qui oderunt nos. Jungendum est a superiori versiculo erexit nobis, id est, erexit nobis salutem ex inimicis nostris. Cum enim primo breviter
Abbreviated transcription (Latin):
cursori ueritatis precurrentia sig¬
na prebeant.
Et zacharias pater euis impletus
S tus dominus ds isrł quia uisitauit
S & fecit redemptionem plebis suȩ
Quanta suꝑni muneris est largitas.
si prompta ad accipiendũ nr̃e fidei sit
pietas Ecce loquela quȩ sola ẽ ablata
credenti. Uisitauit aut̃ dominꝰ ple¬
bem suã. quasi longa infirmitate ta¬
bescentem: et qͣsi uenditã sub peccato.
unici filii sui sanguine redemit. Qͦd
quia beatus zacharias ꝓximȩ faci¬
endum cognouerat. ꝓpħico more qͣsi
iam factum narrat. & notandũ. qͦd
uisitasse et redemisse plebẽ suã di¬
citur: Non quia uidelicet hanc ueni¬
ens suã inuenit: sed quia uisitãdo suã
fec̃ Cui simile ẽ qͦd inꝓuerbiorum fine
deeadem plebe cantatur. Mulierem
fortem quis inueniet. Neq enim
eandem mulierẽ uidelicet eccłiam.
fortẽ id ÷ fide deuotam inuenit: sed
sibi desponsando fortẽ reddidit qͥa
sue fidei sublimͬate ꝑfecit.

Expanded text:
cursorem veritatis praecurrentia sigcursorem veritatis praecurrentia signa praebeant. Et Zacharias pater ejus impletus tus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Quanta superni muneris est largitas, si prompta ad accipiendum nostrae fidei sit pietas. Ecce loquela quae sola est ablata credenti. Visitavit autem Dominus plebem suam, quasi longa infirmitate tabescentem, et quasi vendita sub peccato, unici filii sui sanguine redemit. Quod quia beatus Zacharias proxime faciendum cognoverat, prophetico more quasi jam factum narrat. Et notandum quod visitasse et redemisse plebem suam dicitur, non quia videlicet hanc veniens suam invenit, sed quia visitando suam fecit. Cui simile est quod in Proverbiorum fine de eadem plebe cantatur: Mulierem fortem quis inveniet ? Neque enim eamdem mulierem, videlicet Ecclesiam fortem, id est, fide devotam invenit, sed sibi desponsando fortem reddidit, quia suae fidei sublimitate perfecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ post septimã sabbati fac̾ta ẽ. occul¬
ta sacerdotii legalis archana patueit̃
linguaq pontificum iudeoꝵ qͣm dif¬
fidentiȩ uincula strinxerant: intelli¬
gentie rationabilis ẽ uoce soluta.
Et suꝑ omnia montana uidee di¬
Siuil gabantur omnia uerba hec. E¬
S posuerunt omnes qui audierant in
Scorde suo dicentes. Quid putaᷤ puer iste
Serit: et enim manus dñi erat cũ ulo.
Magna opera dñi: exquisita inom̃s
uoluntates eius. Eoce enim unum ⁊a¬
chariȩ silentium ñ ipsi tantum cui
datur adpenã incredulitatis et sig¬
num credendi ꝓficit: sedet cum au¬
fertur. omnes uicinos euis miraculo.
actimore stupefacit: omnia circum¬
quae montana fama nati ꝓpħȩ pro¬
fundit. omnes qui audire poterant
adꝑquirendum diligentus pueri
qui natus ẽ modum statumq solli¬
citat. ut his ui delicet atq huius mo¬
di futurus xp̃i ꝓpħa commendetur
auspiciis. iterq ut ita lixerim pre¬

Expanded text:
est post septimam Sabbati facta est, occulest post septimam Sabbati facta est, occulta sacerdotii legalis arcana patuerunt, linguaque pontificum Judaeorum, quam diffidentiae vincula strinxerant, intelligentiae rationabilis est voce soluta. Et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Et posuerunt omnes qui audierant, in coerit? Etenim manus Domini erat cum illo. Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus. Ecce enim unum Zachariae silentium, non ipsi tantum cui datur ad poenam incredulitatis et signum credendi proficit, sed et cum aufertur, omnes vicinos ejus miraculo ac timore stupefacit, omnia circumquaque montana fama nati prophetae perfundit, omnes qui audire poterant, ad perquirendum diligentius pueri qui natus est modum statumque sollicitat, ut his videlicet atque hujusmodi futurus Christi propheta commendetur auspiciis, itemque, ut ita dixerim, prae
Abbreviated transcription (Latin):
S loquebatur benedicens dm. & fac¬
Stus ẽ timor suꝑ omnes uicinos eorũ.
Quia uox claminantis in deserto est
nata. merito lingua parentis solutaẽ
Neq enim patrem alaudib silere
decebat qui uerbi p̃cone sibi nato gau¬
debat quippe cui labia que meredu¬
litas unxerat: fides iã soluit. Uerum
hec etiam allegoricȩ si quiᷤ ꝑscrutari
desideret. iohannis celebrata natiui-¬
tas grẽ noui testamenti ẽ inchoata
sublimitas. Cui uicini et cognati pa¬
tris nomen qͣm iohannis imponere
malebant: quia uidei qͥ legis ei ob¬
seruatione qͣsi affinitate iuncti erãt:
magis iusticiam quȩ exlege ẽ sectari:
qͣm fidei grãm suscipere cupiebant.
S iohannis hoc ẽ grã di. uocabulum
mater uerbis pat litteris intimare
satagunt: Quia etlex ipsa psalmi q
lud uetus figuratis cerimoniarum
et sacrificioꝵ umbris. eidẽ testimoni¬
um ꝑhibet Pulchreq ⁊acharias oc¬
taua die ꝓlis edite loquit᷑. quia ꝑdo
mini resurrectionẽ quȩ octaua die hoc

Expanded text:
 loquebatur benedicens Deum, et factus est timor super omnes vicinos eorum. Quia vox clamantis in deserto est nata, merito est lingua parenti soluta, neque enim patrem a laudibus silere decebat, qui verbi praecone sibi nato gaudebat, quippe cui labia quae incredulitas vinxerat, fides jam solvit. Verum haec etiam allegorice si quis perscrutari desiderat, Joannis celebrata nativitas, gratiae Novi Testamenti est inchoata sublimitas. Cui vicini et cognati patris nomen quam Joannis imponere malebant, quia Judaei, qui legis ei observatione, quasi affinitate juncti erant, magis justitiam, quae ex lege est, sectari, quam fidei gratiam suSed Joannes, hoc est, gratiae Dei vocabulum, mater verbis, pater litteris intimare satagunt, quia et lex ipsa psalmique lud vetus figuratis caeremoniarum et sacrificiorum umbris, eidem testimonium perhibet. Pulchreque Zacharias octava die prolis editae loquitur, quia per Domini resurrectionem quae octava die, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tione concludi. Eodẽ cunctos lon¬
ge lateq mundi fines cẽsꝰ nũmiᷤᷤmate
comp̃hendi : Cuius auctor ac mode¬
rator augustus tanta uixta fidem
historiarũ duodecim annos curca
tempus natiuitatis dnĩcȩ pace reg¬
nauit: ut tam forinsecis qͣm cuu¬
lib bellis toto orbe sopitis. spĩtale
ꝓph̃ȩ p̃sagiũ etiã ad litterã uidea¬
tur implesse: Qui uidelicet ꝓpħa
cum mystica dispensatione. xp̃i
uocẽ p̃cineret dicens. Eerit inno¬
uissimis dieb p̃paratus mons domus
dñi inuertice montiũ. et eleuabit᷑ suꝑ
colles. et fluent ad eũ omnes gentes:

Expanded text:
tione concludi, eodem cunctos lontione concludi, eodem cunctos longe lateque mundi fines census numismate comprehendi? Cujus auctor ac moderator Augustus, tanta, juxta fidem historiarum, duodecim annos circa tempus nativitatis dominicae pace regnavit, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis, spiritale prophetae praesagium etiam ad litteram videatur implesse. Qui videlicet propheta cum mystica dispensationem Christi voce praecineret dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles
Abbreviated transcription (Latin):
acꝰtum ẽ autem indieb illis. exiit
edictum acesare augusto ut descri¬
beret᷑ uniuersus orbis. Hasciturꝰ
incarne dĩ filius: sic̃ parentes sibi
quos uoluit eclocũ natiuitatis quẽ
uoluit elegit. eosq adipsũ locũ pͥꝰ¬
qͣm nasceret᷑ quomͦ uoluit aduexit
Ita etiam tempore quo uoluit ĩmo
ꝑq ora ꝓpharum p̃dixerat mundũ
ut saluaret intrauit Quomͦ enim
deuirgine matre natus uirginitatis
sibi gloriã & angelicum castimo¬
niȩ decus ostendit ẽẽ
gͣtissimum: sic qͦ
pacatissimo scłi dẽ¬
pore ꝓcreatus. qui a
pacem magnoꝑe
quereret atq amaret.
edocuit. quia pacis
caritatisq sectatores
semꝑ inuisere dignaretur. indica¬
uit. iuxta qͦd ipse fidelib ꝓmittẽs
ait. Ubi enim sunt duo uel tres
congregati in nomine meo. ibi sum
inmedio eorum: quod enim maus
regni qͥetissimi. ipulcherrimȩ qͣntum
ad homines potuit eẽ pacis indici¬
um. qͣm una totum orbẽ descrip¬

Expanded text:
Factum est autem in diebus illis, exiit Factum est autem in diebus illis, exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis. Nasciturus in carne Dei Filius sicut parentes sibi quos voluit, et locum nativitatis quem voluit, elegit, eosque ad ipsum locum priusquam nasceretur quomodo voluit advexit, ita etiam tempore quo voluit, imo perque ora prophetarum praedixerat, mundum ut salvaret intravit. Quomodo enim de virgine matre natus, virginitatis sibi gloriam et angelicum castimoniae decus ostendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Quod enim majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descrip
Abbreviated transcription (Latin):
uixerint agnitionis amorisq
sui radios infundere: Qualibus
dicit apłs. fiustis aliquando tenebrȩ.
nunc autẽ lux indño. Pedes autem
nr̃i inuiã pacis dirigunt᷑. cũ actio¬
num nr̃arũ iter. ꝑ omnia redempto. ⁊̃
illuminatorisq nr̃e gr̃e concordat.
Congrio sane ordine primo illumi¬
nando corda. et post oꝑa dirigenda
testat᷑. quia nemo quã ñ ante didice¬
rit. pacem ualet operari. Unde rec¬
de psalmista. inquire inquit pacẽ
et ꝑsequere eã. Quod ẽ dicere. illu¬
minare qͥ intenebris sed ebas. et iuã
pacis aqua diutius exulabas. ingre
PueR autem crescebat & dere
Sconfortabat᷑ sp̃u. et erat in desertis
usq ad diem ostensionis sue adisrł.
Predicator penitentiȩ futurus. opor¬
tunũ iustumq ẽ ut solitudinis as¬
pera sequatur: et qͦ liberuis uiue¬
nis auditores suos amundi illece¬
bris erudiendo sustollat: ipse etiã
primeuã squalidus indesertis uitã
transigat. Capitulum quintum.

Expanded text:
vixerunt, agnitionis amorisque vixerunt, agnitionis amorisque sui radios infundere. Qualibus dicit Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Pedes autem nostri in viam pacis diriguntur, cum actionum nostrarum iter per omnia, Redemptoris illuminatorisque nostri gratiae concordat. Congruo sane ordine, primo illuminanda corda, et post opera dirigenda testatur, quia nemo quam non ante didicerit pacem valet operari. Unde recte Psalmista: Inquire inquit pacem, et sequere eam . Quod est dicere: Illuminare qui in tenebris sedebas, et viam pacis a qua diutius exsulabas, ingredere. Puer autem crescebat et confortabatur Spiritu, et erat in desertis usque ad diem ostensionis suae ad Israel. Praedicator poenitentiae futurus, opportunum justumque est ut solitudinis aspera sequatur; et quo liberius juvenis auditores suos a mundi illecebris erudiendo sustollat, ipse etiam primaevam squalidus in desertis vitam transigat. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ saluatoris nom̃ exponere ac di¬
ligentius commendare desiderans
salutis mentionem frequentat: cũ
cornu salutis erigendum. salutem
exmimicis futurã. scientiã saluts
plebi dandam commemorat. S
ne temporalem carnalem. ꝓ ꝓmit¬
ti salutem putares: Inremissionẽ
inqͥt peccatoꝵ eoꝵ. Uerum uidei ĩo
malunt expectare: quia non intꝰ
sed foris saluari non apeccati do¬
mino: sed abhumanȩ seruitutis
cupunt iugo liberari.
Per uiscera. miscdiȩ dei nr̃i. inqͥbꝰ
iuisitauit nos oriens exalto: E ꝓpħa
de domino loquens ecce uir inquit
oriens nom̃ eius. Qui ideo oriens
recte uocatur. quia nobis ortum
uere lucis aperiens. filios nocꝰtis &
tenebrarum. lucis effecit filios. iux¬
ta qͦd beatus ⁊acharias consequẽ¬
ter exponit dicens. Illuminare
his qui intenebris & inumbra
Smortis sedent: ad dirigendos pe¬
des nr̃os inuiam patis. Sedentibꝰ
quippe intenebris. et inumbra
mortis dño illuminare ẽ his qͥ
inpeccatis & ignorantie cecitate

Expanded text:
idem ac Salvatoris nomen exponere ac diligentius commendare desiderans, salutis mentionem frequentat, cum cornu salutis erigendum, salutem ex inimicis futuram, scientiam salutis plebi dandam commemorat; sed ne temporalem carnalemque promitti salutem putares, « in remissionem, inquit, peccatorum eorum. » Verum Judaei nomalunt exspectare, quia non intus sed foris salvari, non a peccati dominio, sed ab humanae servitutis cupiunt jugo liberari. Per viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos oriens ex alto. Et propheta de Domino loquens: Ecce vir, inquit, Oriens nomen ejus . Qui ideo recte Oriens vocatur, qui nobis ortum verae lucis aperiens filios, noctis et tenebrarum, lucis effecit filios, juxta quod beatus Zacharias consequenter exponit dicens: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Sedentibus quippe in tenebris et in umbra mortis Domino illuminare est, his qui in peccatis et ignorantiae caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
uenit a diobannemz hȩc ut spũ sc̃õ re¬
pleatur. illuis ut baptisma consecret᷑
Maiorumq humiliatio: minorum est
utiq exaltatio: Deniq sequitur.
Et facꝰtum ẽ. ut audiuit salutacionem
mariȩ elirabeth: exultauit infans inu-¬
tero ciuis. et repleta ẽ spũ sco elirabeth.¬

Expanded text:
venit ad Joannem, haec ut Spiritu sancto revenit ad Joannem, haec ut Spiritu sancto repleatur, illius ut baptisma consecretur. Majorumque humiliatio minorum est utique exaltatio. Denique sequitur: Et factum est ut audivit salutationem Mariae Elisabeth, exsultavit infans in utero
Abbreviated transcription (Latin):
Sciuitatem uida Accepto uirginis con¬
sensu: mox angłs celestia reppetit Illa
petit montana. festinat inuisere elra¬
beth. ñ qͣsi incredula de oraculo. uel du¬
bia de exemplo: sed ut leta ꝓuoto: religi¬
osa ꝓofficio. Typͥum parit exemplum tn¬
buens: qͦd omnis anima que uerbũ dĩ
mente conceꝑit: uirtutum statim cel¬
sa cacumina gressu conscendat amoriᷤ
quatenus cuitatem uida. idest confes¬
sionis et laudis arcem penetrare: &
usq adꝑfectionem fidei. spei. et cari¬
tatis: qͣsi trib inea mensib ualeat com¬
morari. Et intrauit indomum ⁊acha¬
riȩ et salutauit elis abeth. Disce uirgo
humilitatem mariȩ: ut et corpore casta.
et pectore possis ẽẽ deuota. Hisitat ui¬
nior seniorẽ: salutat uirgo uxorẽ. Decet
enim. ut quo castior uirgo. eo sit hu¬
milior & seniorib deferens habitũ casti¬
tatis: preconio commendet humilita¬
tis: Aliter: Maria adhelitabeth: dñs

Expanded text:
civitatem Juda. Accepto virginis concivitatem Juda. Accepto virginis consensu, mox angelus coelestia repetit, illa petit montana. Festinat invisere Elisabeth, non quasi incredula de oraculo, vel dubia de exemplo, sed ut laeta pro voto, religiosa pro officio. Typicum pariter exemplum tribuens, quod omnis anima quae verbum Dei mente conceperit virtutum statim celsa cacumina gressu conscendat amoris, quatenus civitatem Juda, id est, confessionis et laudis, arcem penetrare, et usque ad perfectionem fidei, spei et charitatis, quasi tribus in ea mensibus valeat commorari. Et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Disce, virgo humilitatem, Mariae, ut et corpore casta et pectore possis esse devota. Visitat junior seniorem, salutat virgo uxorem. Decet enim ut quo castior virgo, eo sit humilior, et senioribus deferens, habitum castitatis praeconio commendet humilitatis. Aliter: Maria ad Elisabeth, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et inhac utraq tribu crisma ꝑle
gem mysticum celebrabatur. xp̃i nimi¬
rum nominis pariter et generationis
p̃nuncium. & ipse dauid domum dĩ
in grediens. panem scm̃ et gladiũ qͣsi
rex et sacerdos accepit. illum uidelicet
de suo semine uenturum p̃figurans. qͥ
et ꝓnr̃a libertate regis uire pugnaret. &
ꝓnr̃a absolutione panẽ suȩ carnis of¬
B ixit autem maria: ecce an sferret.¬
cilla dñi fiat michi secundũ u̾bũ tuũ.
Quanta cum deuotione humilitas: quȩ
& angłi ꝓmissum optat impleri. et se¬
ipsa que mater eligitur ancillã nun¬
cupat aꝑtissime insinuans: qͣm nichil
sibi meriti uindicet in eo qͦd dñi uissis
obsecundet Fiat inquit sine uiri semi¬
ne. conceptus inuirgine. nascat᷑ de spu
scõ. integra carne. Scm̃ qͦd nascet᷑ de
homine matre. sine homine patre uo¬
Scetur di filius Et discessit abilla angls.
Exurgens autem maria indieb illis.¬
S abiit inmontana cum festinatione in

Expanded text:
Unde et in hac utraque tribu chrisma per Unde et in hac utraque tribu chrisma per legem mysticum celebrabatur, Christi nimirum nominis pariter et generationis praenuntium. Et ipse David domum Dei ingrediens, panem sanctum et gladium quasi rex et sacerdos accepit. Illum, videlicet, de suo semine venturum praefigurans, qui et pro nostra libertate regis jure pugnaret, et pro nostra absolutione panem suae carnis offerret. Dixit autem Maria: Ecce ancilla Domini. Fiat mihi secundum verbum tuum. Quanta cum devotione humilitas, quae et angeli promissum optat impleri, et seipsam quae mater eligitur ancillam nuncupat? apertissime insinuans quam nil sibi meriti vindicet, in eo quod Domini jussis obsecundet. Fiat inquit, sine viri semine conceptus in virgine, nascatur de Spiritu sancto integra carne sanctum, quod nascetur de femina matre sine homine patre, vocetur Dei Filius. Et discessit ab illa angelus. Exsurgens autem Maria in diebus illis, abiit in montana cum festinatione in
Abbreviated transcription (Latin):
S quia non erit impossibile ap̃ dm̃ omne
uerbum. Ne uirgo se parere diffidat:
accipit exemplum sterilis anus pariture.
ut discat dõ omnia possibilia. etiã quȩ
naturȩ ordine uident᷑ eẽ contrana. Si
quẽ uero mouet qͦmͦ beatȩ mariȩ cogna¬
tam dicat elizabeth. cũ bec de domo dauid.
illa defiliab aaron originẽ duxerit. ani¬
aduertat ꝓauos earum liberis inuicem
nuptum traditis. utrãq tribum potuis¬
se coniungere. Cui si hee expositio forte
non suffecerit contentiosius insistenti.
qͣsi hoc contrainterdictum legis fieri ne-¬
quiuerit. legat exodum ubi scriptũ est.
Accepit autẽ aaron uxorẽ elisabeth filiã
aminadab.sororẽ naason. quȩ peperit ei
nadab. et abiud. etelearar. et chamar. Ui¬
deatq ante edictum legis suꝑna ꝓuisi¬
one sacerdotalẽ regali uinctam iam fu¬
isse ꝓgeniem. ut uidelicet dñs iħc xp̃c.¬
erat futurus. ipsam qͦ carnem deutraq
dauid scilicet & aaron stirpe suscipet:

Expanded text:
 quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Ne virgo se parere posse diffidat, accipit exemplum sterilis anus pariturae, ut discat omnia Deo possibilia, etiam quae naturae ordine videntur esse contraria. Si quem vero movet quomodo beatae Mariae cognatam dicat Elisabeth, cum haec de domo David, illa de filiabus Aaron originem duxerit, animadvertat proavos earum liberis invicem nuptum traditis utramque tribum potuisse conjungere. Cui si haec expositio forte non suffecerit contentiosius insistenti, quasi hoc contra interdictum legis fieri nequiverit, legat Exodum, ubi scriptum est: Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab sororem Naason, quae peperit ei Nadab, et Abiud, et Eleazar, et Ithamar . Videatque ante edictum legis, superna provisione sacerdotalem, regali junctam jam fuisse progeniem. Ut videlicet Domierat futurus, ipsam quoque carnem de utraque, David scilicet et Aaron stirpe susciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
liam dequa Zacharias ortus ẽ sors con¬
tingit octaua. diuisit enim utrasq fa
subse habebat ceteras ithamar: lege
uerba dierũ. sed et antiquitatum iosephi
librũseptimum: ubi statutũ refert: ut
utraq generatio iuxta ordinem sorti¬
cionis ministraret do ꝑdies octo asab¬
bato usq adsabbatum: ubi etiã detribu
ut ipsi qͦ eodẽ mͦ sortiti uirta morem
sacerdotũ octonis dieb ministrarent:.
Non autem frustra primus noui testa¬
menti p̃co inoctauȩ sortis uice nascit᷑
quia sicut septenario sepe numero ꝓp¬
ter sabbatum. uetus testamentum: sic

Expanded text:
liam, de qua Zacharias ortus est, sors conliam, de qua Zacharias ortus est, sors contigit octava. Divisit enim utrasque insub se habebat caeteros, Ithamar. Lege Verba dierum, sed et Antiquitatum Josephi librum septimum, ubi statutum refert, ut utraque generatio juxta ordinem sortitionis ministraret Deo per dies octo a Sabbato usque ad Sabbatum. Ubi etiam de tribuut ipsi quoque eodem modo sortiti, juxta morem sacerdotum octonis diebus ministrarent. Non autem frustra primus Novi Testamenti praeco in octavae sortis vice nascitur, quia sicut septenario saepe numero propter Sab
Abbreviated transcription (Latin):
de uice abia. et uxor illi de filiabus
aaron: & nomen eius eliabeth.
Cacro sc̃a p̃cursoris dñi nobilitas. ñ
lius fidẽ nonsubita inspiratione concep¬
tam. uerũ auita magis ꝓpagatione sus¬
ceptam liberus predicaret: & q̃mquidẽ
aaron primi inlege pontificis cunctis ẽ
nota dignitas: dicendũ paucis de abia.
Cum dauid rex et ꝓpħa magna deuot¬
one peteret ut inueniret tabernaculũ
deo iacob dominus autẽ magis hoc a
salomone fieri decerneret. atq ideo daiuid
eidẽ s alomoni. omnia quȩ ad impensas
domus ꝑtinebant prepararet ipsiꝰ qͦ
domus ꝑsingłas mensuras. et descripti¬
onem daret ut crescente extrinsecus sta¬
tu culturȩ. etiam deuotionis interius
culmen augesceret: diuisionem nichil¬
ominus sacerdotalium leuiticoꝵq gͣ¬
duum inomnia opera domus domini
distribuit: Erant enim principes scũ¬
arii. et principes di. idẽ summi sacer¬
ut ingrederent᷑ domũ dĩ uiginti qͣ¬
tuor sortib distinxit In quibꝰ abia fami¬

Expanded text:
Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Sacrosancta praecursoris Domini nobilitas non lius fidem non subita inspiratione conceptam, verum avita magis propagatione susceptam liberius praedicaret. Et quoniam quidem Aaron primi in lege pontificis, cunctis est nota dignitas, dicendum paucis de Abia. Cum David rex et propheta magna devotione peteret, ut inveniret tabernaculum Deo Jacob, Dominus autem magis hoc a Salomone fieri decerneret, atque ideo David eidem Salomoni omnia quae ad impensas domus pertinebant praepararet, ipsius quoque domus per singula, mensuras, et descriptionem daret, ut crescente extrinsecus statu culturae, etiam devotionis interius culmen augesceret, divisionem nihilominus sacerdotalium Leviticorumque graduum in omnia opera domus Domini distribuit. Erant enim principes sanctuarii, et principes Dei, id est summi Sacerut ingrederentur domum Dei, viginti quatuor sortibus distinxit, in quibus Abia fami
Abbreviated transcription (Latin):
consũmantes: insecundo autẽ se¬
mel inanno solus pontifex. ñ sine san¬
guine quem offert et cȩtera. Quibꝰ
diei huius mẏsterium pandens. iħm
ostendit pontificem ẽẽ uerũ. qͥ con¬
summatis officii sui dieb. hoc ẽ im¬
pleta dispensatione carnis. insangui¬
ne ꝓprio cęli secreta subiit ut ꝓpiciũ
nobis faceret patrẽ. et int̃pellaret ꝓ
peccatis eoꝵ qui adhuc ꝓforib oran¬
tes expectant: et diligant et diligunt
aduentum euis Pulchrȩ igitur ea die
descensio ꝑ angelum nunciatur: qua
eius ꝑlegem ascensio figurabat᷑. Quia
qui descendit: ipse ẽ et qui ascendit.
& ut ꝑs almus ait. Asummo cȩlo egres¬
sio eius. et occursus eius usq ad summũ
Apparuit autem illi angłs stãs Seius
adextris altaris incensi. Bene angłs
et intemplo. & iuixta altare. et adex¬
tris apparet: quia uidelicet. et ueri
sacerdotis aduentum. & misteriũ
sacrificii uniuersalis. & cęlestis do¬

Expanded text:
consummantes; in secundum autem seconsummantes; in secundum autem semel in anno solus pontifex non sine sanguine quem offert, etc. . Quibus diei hujus mysterium pandens, Jesum ostendit pontificem esse verum, qui consummatis officii sui diebus, hoc est impleta dispensatione carnis in sanguine proprio, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret Patrem, et interpellaret pro peccatis eorum qui adhuc prae foribus orantes exspectant, et diligunt adventum ejus. Pulchre igitur ea die descensio ejus per angelum nuntiatur, qua ejus per legem ascensio figurabatur. Quia qui descendit, ipse est et qui ascendit. : Et, ut Psalmus ait, a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque summum ejus . Apparuit autem illi angelus stans a dextris altaris incensi. Bene angelus, et in templo, et juxta altare, et a dextris apparet, quia videlicet et veri sacerdotis adventum, et mysterium sacrificii universalis, et coelestis do
Abbreviated transcription (Latin):
s gressus intemplũ dñi: et omnis mul¬
Stitudo erat populi orans foris hora
Sincensr
Non noua nune sorte lectus ẽ cũ in¬
censum esset adolendũ: sed prisca dc̃
sorte p̃lec̾tus cum primo exõdine sui
pontificatus inuicẽ abia succederet:
ce deferri. expectante foris templum
omni populo. decima die septimi
mensis ẽ uissum: ethanc diẽ expia¬
tionis. siue ꝓꝑiciationis uocari. que
apud nos obuarium lunȩ decursum
a qua menses computant hebrei. mͦ
inseptembrem mensem. mͦ incidit.
inoctobrẽ: qͥa scilicet mensis qͦ pas¬
cha gerit᷑. & ordine condicionis. &
edicto legis anni principiũ tenet᷑ di¬
cente dño admoysen. Mensis iste uo¬
bis principium mensiũ. primꝰ erit
inmensib anni: decima die mensis
huius tollat unus quisq agnum &
cȩtera. huiꝰ aut̃ diei apls adhebre¬
os scribens: ita meminit Inpriori
quidem tabernaculo semꝑ introi¬
bant sacerdotes sacnficioꝵ officia

Expanded text:
gressus in templum Domini; et omnis mulgressus in templum Domini; et omnis multitudo erat populi orans foris, hora incensi. Non nova nunc sorte lectus est, cum incessum esset adolendum, sed prisca tunc sorte praelectus, cum primo ex ordine sui pontificatus in vicem Abia succederet. ce deferri, exspectante extra templum omni populo, decima die septimi mensis est jussum. Et hanc diem expiationis, sive propitiationis vocati, quae apud nos ob varium lunae discursum a qua menses computant Hebraei, modo in Septembrem mensem, modo incidit in Octobrem; quia scilicet mensis quo Pascha geritur, et ordine conditionis, et edicto legis anni principium tenet, dicente Domino ad Moysen: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum, etc. . Hujus autem diei Apostolus ad Hebraeos scribens, ita meminit: In prius quidem tabernaculum semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinitus est ꝓcuratum ut ꝓuecte
ȩtatis diuq coniugii fructu priuatis
iohannes parentib nasceretur: qua¬
tenus inopinato ꝓlis ortu. et ipsos
donum gr̃atiꝰ afficeret: et cȩteros mira¬
culi stupor futuri ꝓpħe pararet audi¬
tui. Deniq posuerunt omnes qui au¬
dierant. incorde suo dicentes quid pu¬
das puer iste erit.
Factum ẽ autem cum sacerdocio fun¬
geretur mordine uicis suȩ ante deũ:
secundum consuetudinem sac̾docii.
Per moysen quidẽ dominus unum
constituit summum sacerdotẽ cui
mortuo unum ꝑordinẽ suocedere iuis¬
sit ethoc ad dauid usq dempora ser¬
uatũ ẽ: a quo plures fieri ut diximꝰ
domino nichilominus agente de¬
cretum ẽ qui uicissim ministran¬
tes tempore uicis suȩ singuli casti¬
moniȩ studerent̃ domumq suam
omnino non tangerent: Ande nunc
zacharias inordine uicis suȩ sacer¬
docio functus asseueratur.
Sorte exiit. ut incensum poneret in¬

Expanded text:
Divinitus est procuratum ut provectae Divinitus est procuratum ut provectae aetatis diuque conjugii fructu privatis Joannes parentibus nasceretur, quatenus inopinato prolis ortu et ipsos donum gratius afficeret, et caeteros miraculi stupor futuri prophetae pararet auditui. Denique posuerunt omnes qui audierant in corde suo dicentes, quid putas puer iste erit? Factum est autem cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii. Per Moysen quidem Dominus unum constituit summum sacerdotem, cui mortuo unum per ordinem succedere jussit, et hoc ad David usque tempora servatum est, a quo plures fieri ut diximus, Domino nihilominus agente decretum est, qui vicissim ministrantes, tempore vicis suae singuli castimoniae studerent, domumque suam omnino non tangerent. Unde nunc Zacharias in ordine vicis suae sacerdotio functus asseveratur. Sorte exiit ut incensum poneret in
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui uiconspectu dĩ uistus ẽ. Beatus
ille dequo dñs dignat᷑ dicere: ecce uere
isrłita. inquo dolus ñ ẽ. Herus ẽ isrłita. qͥ
deum uidet et uidi se nouit adominoet¬
ipsi exhibet occulta cordis. Incedentes
inquit inomnib mandatis & iustifica¬
tionib domini. Prius mandatũ: scd̃a ẽ
uistificatio Cum enim mandatis obe¬
dimus cęlestibꝰ: inmandatis incedimꝰ
domini cum uidicamus. et congrue
iudicamus: tenere domni iustificatio¬
nes uidemur Plena igit᷑ laudatio᷑. quȩ
genus. mores. officium. factum. uidiq¬
umꝰ comprehendit. Genus inmaiorib:
Mores inequitate: officium insacerdo
tantũ coram deo. sed etiam corã homini¬
bus. & eccłiastes. Ne sis inquit multũ
iustus: quia plerũq iusticia durior ho¬
minum querelã ꝓuocat: que uͦ tempe¬
rata c̃ iusticia. ipsa suȩ dulcedinis gr̃a.
etiam inuidiȩ querimoniam uitat.
Et non erat illis filius eo quod esset
Selitabeth sterilis: et ambo ꝓcessissent
indiebus suis.

Expanded text:
ille qui in conspectu dei iustus est, beatus ille de quo dominus dignatur dicere: ecce uere Israhelita. in quo dolus non est; uerus enim Israhelita qui deum uidet et uideri se nouit aipsi exhibet occulta cordis. Incedentes inquit in omnibus mandatis, et justificationibus Domini. Prius mandatum, secunda est justificatio. Cum enim mandatis coelestibus obedimus, in mandatis incedimus Domini. Cum judicamus, et congrue judicamus, tenere Domini justificationes videmur. Plena igitur laudatio, quae genus, mores, officium, factum, judicium comprehendit. Genus in majoribus, mores in aequitate, oftantum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et Ecclesiastes: Ne sis, inquit, multum justus . Quia plerumque justitia durior, hominum querelam provocat. Quae vero temperata est, ipsa suae dulcedinis gratia etiam invidiae querimoniam vitat. Et non erat illis filius, eo quod esset Elisabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
eus. Iohannes ẽ inquit nom̃ eius.
hoc ẽ non ei nos nom̃ imponimꝰ qͥiam
ado nom̃ accepit. habet uocabulũ su¬
um. qͦd agnouimus. non quod elegimꝰ¬
Nec mireris. si nom̃ mulier qͦd non au
quia nemo incognatione eius uoca¬
bitur hoc nomine. ut intelligas nom̃
ñgeneris eẽ seduatis. Apertum ẽ¬

Expanded text:
. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimnec mireris si nomen mulier quod non audquia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ĩs inuidia multis calamitatib uex¬
ato: adultimum abherode ciuus patrẽ
deignobili ipse aduena. hocẽ gent idu¬
meo sublimẽ fecerat. et ciuem. ui fraudis
interempto. nideȩ regnũ ipsi herodi.
iussu cesaris augusti traditur guber¬
nandũ: cuius tricesimo primo anno.
uxta ꝓpħiam supradictam qui mitten¬
dus erat aduenit
Erant autem iusti ambo ante deum:
Sincedentes inomnib mandatis et ui¬
stificationib domini sine querela.
Bene iusti ante dm̃: Non enim om̃is qͥ
iustus ante hominẽ. uistus ẽ ante dm̃:
alit̃ uident homines: alit̃ uidet ds̃. ho¬
mines infacie: ds incorde. E ideo fieri pot̃:
ut aliqͥs affectata bonitate populari ui¬
stus uideatur m: iustus autẽ ante dm̃
ñ sit: siusticia ñ exinentis simplicitate for

Expanded text:
fratris invidia multis calamitatibus vexfratris invidia multis calamitatibus vexato, et ad ultimum ab Herode cujus patrem ipse de ignobili advena, hoc est genere Idumaeo, sublimem fecerat et civem vi fraudis interempto, Judaeae regnum ipsi Herodi jussu Caesaris Augusti traditur gubernandum. Cujus tricesimo primo anno, juxta prophetiam supradictam, qui mittendus erat, advenit. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Bene justi ante Deum: non enim omnis qui justus ante hominem, justus est ante Deum. Aliter vident homines, aliter videt Deus. Homines in facie, Deus in corde. Et ideo fieri potest, ut aliquis affectata bonitate populari justus videatur mihi, justus autem ante Deum non sit, si justitia non ex mentis simplicitate f
Abbreviated transcription (Latin):
cramentum. uel dominicȩ uel nr̃e re¬
surrectionis exprimit᷑. Unde quia ñ
alit qͣm ꝑobseruantiã utriusq testa¬
menti regni gelestis aula penetratur:
recte et intemplo salomonis mysticꝰ
quindecim graduũ ascensus fuisse
narratuꝵ: Et is qui ad dominũ intri¬
bulatione clamans exauditur. toti¬
dem graduum psalmis adsuꝑna
ꝑducitur: quo tandẽ in atriis domꝰ dĩ
positus. audire possit. benedicat te
dominus exsyon Tempus qͦ hero¬
dis alienigenȩ uidelicet regis. etiã ip¬
sum dominico adtestat᷑ aduentui:
Predictum namq fuerat: quia non de¬
ficiet princeps exuida. neq dux de fe¬
morib eus. donec ueniat qui mitten¬
dus ẽ. Exquo enim patres egypto exie¬
runt: suȩ gentis udicib usq adsamu¬
el ꝓpħam. ac deinde regib usq ad
transmigrationẽ babiloniȩ regebant᷑
Post reditũ uero debabilone ꝑpontifi¬
ces rerum summa gerebat᷑. usq ad hir¬
canum. regem simul et pontificẽ: quo

Expanded text:
 vel dominicae vel nostrae resurrectionis exprimitur. Unde quia non aliter quam per observantiam utriusque Testamenti regni coelestis aula penetratur, recte et in templo Salomonis mysticus quindecim graduum ascensus fuisse narratur. Et is qui ad Dominum in tribulatione clamans exauditur, totidem graduum psalmis ad superna perducitur, quo tandem in atriis domus Dei positus, audire possit: Benedicat te Dominus ex Sion . Tempus quoque Herodis alienigenae, videlicet regis, etiam ipsum Dominico attestatur adventui. Praedictum namque fuerat, quia non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est . Ex quo enim patres Aegypto exierunt, suae gentis judicibus usque ad Samuel prophetam, ac deinde regibus usque ad transmigrationem Babyloniae regebantur. Post reditum vero de Babylone, per pontifices rerum summa gerebatur, usque ad Hyrcanum regem simul et pontificem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
S cui nomen nazareth. Id circo angłi pri¬
uatis nominib censent᷑. ut signetur ꝑuo
cabula etiam inoperatione qͥd ualeant.
Neq et enim in illa sc̃a ciuitate qͣm de
uisione omnipotentis dĩ plena scientia
sint sed cum adnos aliqͥd ministraturi
ueniunt: apud nos etiã nomina mini¬

Expanded text:
, cui nomen Nazareth. Idcirco angeli pri, cui nomen Nazareth. Idcirco angeli privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque etenim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scisint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a mini
Abbreviated transcription (Latin):
sciam: ego enim sum senex: et uxor mea
Sꝓcessit in diebꝰ suis. Obaltitudinẽ ꝓmis¬
sorum hesitans. signum quo credere ua¬
leat inquirit. cui sola angłi uisio uel
allocutio ꝓsigno sufficere debͣeat. Uñ
meritam diffidentie tacendo penã luit.
cui taciturnitas eadẽ et signũ fidei quod
quesiuit. et infidelitatis esset pena qͣm¬
S meruit Et respondens angłs dĩx ei: ego
Ssum gabriel qui adsto ante dm̃. et mis¬
Ssus sum loqui adte. ethec tibi euuange¬
S litare: Et ecce eris tacens et ñ poteris

Expanded text:
sciam? ego enim sum senex, et uxor mea sciam? ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis. Ob altitudinem promissorum haesitans signum quo credere valeat inquirit, cui sola angeli visio vel allocutio pro signo sufficere debuerat. Unde meritam diffidentiae tacendo poenam luit, cui taciturnitas eadem et signum fidei quod quaesivit, et infidelitatis esset poena quam meruit. Et respondens angelus dixit ei: Ego sum Gabriel qui adsto ante Deum, et missus sum loqui ad te, et haec tibi evangelizare. Et ecce eris tacens, et non pot
Abbreviated transcription (Latin):
lem scõꝵ antiquoꝵ scientiã populis p̃¬
dicando infundere. Prudentia uͦ uis¬
torum ẽ non delegis oꝑib iusticiã pre¬
sumere. sed exfide salutẽ querere. ut
qͣmuis in lege positi legis iussa ꝑficiant.
gr̃a se tamen dei ꝑxp̃m saluandos in¬
telligant: Iustus enim exfide uiuit.
& petrus deiugo legis ait. Quod neq
patres nr̃i. neq nos portare potumꝰ
sed ꝑgrãm domini iħu credimꝰ salua¬
ri. quemadmodũ et illi Qua pruden¬
tia quia diutius increduli. et ꝑioh̃em
imbuti. & ꝑheliam sunt imbuendi. rͤee¬
te hȩo sentencia quȩ ꝑangl̃m de iohe¬
dicta ẽ. hisdem pene syllabis ẽ dehelia ꝑ
malachiam p̃dicta. Parare inquit dño
plebem ꝑfectam: quia enim zachariam
ꝓplebe supplicantẽ dixerat exauditum:
docet quo ordine plebs eadẽ saluari et ꝑ¬
fici debeat. ad predicationem udelicet io¬
hannis. penitendo et credendo inxp̃m.
Et dixit tacharias adangłm. Uñ hoc

Expanded text:
lem sanctorum antiquorum scientiam populis prlem sanctorum antiquorum scientiam populis praedicando infundere. Prudentia vero justorum est, non de legis operibus justitiam praesumere, sed ex fide salutem quaerere: ut quamvis in lege positi legis jussa perficiant, gratia se tamen Dei per Christum salvandos intelligant. Justus enim ex fide vivit. » Et Petrus de jugo legis ait: Quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus, sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi . Qua prudentia quia diutius increduli et per Joannem imbuti, et per Eliam sunt imbuendi, recte haec sententia quae per angelum de Jodicta est, iisdem pene syllabis est de Elia per Malachiam praedicta. Parate inquit Domino plebem perfectam. Quia enim Zachariam pro plebe supplicantem dixerat exauditum, docet quo ordine plebs eadem salvari et perfici debeat, ad praedicationem videlicet Joannis poenitendo et credendo in Christum. Et dixit Zacharias ad angelum: Unde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nant arriani xp̃m dominum dm̃ ẽs̃
negare. Erubescant fotiniani xp̃o ex
uirgine principium dare. Cessent ma¬
nichei alium populi isrł. atq alium
xp̃ianorum dm̃ credere et quia ioh̃s
p̃cedere ante illum dicit̃. uideant ȩter¬
num ante scła dm̃. post hominem in
scłis nat̃um. Ideoq asuo p̃cussore modo
uirum post se uenturũ. mͦ dĩ filium ẽẽ
nominatum. Qui bene insp̃u et uirtu¬
te heliȩ p̃cedere dicitur. quia sicut ille
p̃co uenturus iudicis. ita hic p̃co factus
ẽ redemptoris. Unde et conuersatione
ꝓrsꝰ similluna ambo deserta secuti. uic¬
tu frugi uestitu inculti. cinctu sunt de¬
specti. ambo regis et reginȩ uesaniã to¬
lerant. Ille iordanem cęlum petiturus
diuisit hic adlauacrum salutare quo
uersatur interris. ille cum eo manife¬
statur ingła. Cit conuertat corda patrỹ
Siustoꝵ parare domino plebẽ ꝑfectam.
Corda patrum infilios conuertere ẽ sp̃a¬

Expanded text:
nant Ariani Christum Dominum Deum esse nant Ariani Christum Dominum Deum esse negare. Erubescant Photiniani Christo ex virgine principium dare. Cessent Manichaei alium populi Israel, atque alium Christianorum Deum credere. Et quia Joannes praecedere ante illum dicitur, videant aeternum ante saecula Deum post hominem in saeculis natum, ideoque a suo praecursore modo virum post se venturum, modo Dei Filium esse nominatum. Qui bene in spiritu et virtute Eliae praecedere dicitur, quia sicut ille praeco venturus judicis, ita hic praeco factus est Redemptoris. Unde et conversatione prorsus simillima ambo deserta secuti, victu frugi, vestitu inculti, cinctu sunt despecti. Ambo regis et reginae vesaniam tolerant. Ille Jordanem coelum petiturus divisit, hic ad lavacrum salutare quo versatur in terris, ille cum eo manifestatur in gloria. Et convertat corda patrum justorum, parare Domino plebem perfectam. Corda patrum in filios convertere, est spirita
Abbreviated transcription (Latin):
um uͦ in lege natarenorum erat uino
& sicera tempore conserationis absti¬
nere: Unde iohannes.samson. et ihere¬
mias. cȩceriq tales. ut semꝑ nazareni
idẽ scĩ manere possint semꝑhis absti¬
nere satagunt. Decet enim uas celesti
gr̃e mancipatum ascłi illecebris casti¬
gari. nec uino inquo ẽ luxuria debria¬
ri eum. qui musto sp̃c scĩ desiderat im¬
pleri. Unde recte cui uini ebrietas tol¬
litur: sp̃c gr̃a cumulatur. Quasetunc
ut p̃dictum erat ipse repletum mon¬
strauit. cum intrante beata maria. in
utero genitricis exultauit et p̃cursq¬
ris suȩ cognoscens officium. domini
qͣntum adhuc potuit cuuanglizaũ
Saduentum. Et multos filioꝵ isrł con¬
Suertet ad dominum deum ipsorum.
& ipse p̃cedet ante illũ. in spũ et urtũ¬
te heliȩ. Cum iohannes qui xp̃o testi
monium ꝑhibens ineius fide populoᷤ
baptizabat. dr filuis isrł ad dñm dm̃
ipsorum conuertisse. patet ꝓfecto xp̃m

Expanded text:
um vero in lege Nazarenorum erat vino um vero in lege Nazarenorum erat vino et sicera tempore consecrationis abstinere. Unde Joannes, Samson et Jeremias, caeterique tales, ut semper Nazareni, id est sancti, manere possint, semper his abstinere satagunt. Decet enim vas coelesti gratiae mancipatum, a saeculi illecebris castigari, nec vino, in quo est luxuria, inebriari eum qui musto Spiritus sancti desiderat impleri. Unde recte cui vini ebrietas tollitur, Spiritus gratia cumulatur. Qua se tunc ut praedictum erat ipse repletum monstravit, cum intrante beata Maria in utero genitricis exsultavit, et praecursionis suae cognoscens officium, Domini quantum adhuc potuit, evangelizavit adventum. Et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum, et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. Cum Joannes qui Christo tesmonium perhibens, in ejus fide populos baptizabat, dicitur filios Israel ad Dominum Deum ipsorum convertisse, patet profecto Christum
Abbreviated transcription (Latin):
& notandum. qͦd nato p̃cursore multi
gaudent. Nato autẽ domino. adnun¬
ciat angls gaudiũ magnũ qͦd erit
omni populo: Quia uidelicet hic sa¬
lutẽ multis predicare: ille omnib qui
uelint aduenit donare. Erit enim
magnus coram domino. & uinum. &
Isiceram non bibet: et spũ sco replebitur
Sadhuc exutero matris suȩ. Magnȩ
coram domino uirtututis ẽ. p̃dicantẽ
in deserto cȩlestia gaudia. terrenas
ex integro spreuisse delicias. sed et hoc
coram dño magnum eminet. qͣmus ho¬
minib uideatur esse despectu qͦd is cui ĩ
natis mulierum maior nemo ẽ lasci¬
uientis obludum puuȩ capite trunca¬
tus ẽ. Cuius ordinem magnitudinis
ipse qui ꝓposuit angłs subsequent̃
exponens: et uinum inquit et sicerã
non bibet Sicera interpretat᷑ ebrie¬
tas. quo uocabulo hebrei omne quod
in ebriare pot̃ poculũ siuie depomis.
siue defrugib. siue de qualibet alia
materia confectum significant. ẜpri¬

Expanded text:
Et notandum quod nato praecursore multi Et notandum quod nato praecursore multi gaudent, nato autem Domino annuntiat angelus gaudium magnum quod erit omni populo. Quia videlicet hic salutem multis praedicare, ille omnibus qui velint advenit donare. Erit enim magnus coram Domino, et vinum et siceram non bibet, et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae. Magnae coram Domino virtutis est praedicantem in deserto coelestia gaudia terrenas ex integro sprevisse delicias. Sed et hoc coram Domino magnum eminet, quamvis hominibus videatur esse despectum, quod is cui in natis mulierum major nemo est, lascivientis ob ludum puellae capite truncatus est. Cujus ordinem magnitudinis ipse qui proposuit angelus subsequenter exponens: Et vinum, inquit, et siceram non bibet. Sicera interpretatur ebrietas, quo vocabulo Hebraei omne quod inebriare potest poculentum, sive de pomis, sive de frugibus, seu de qualibet alia materia confectum significant. Propri
Abbreviated transcription (Latin):
udelicet natus ⁊achariȩ filius. redemp¬
tori illius populi preconando sit iter fac¬
turus. Singularis autem meriti indi¬
cium datur: quotiens hominibꝰ adeo
uel imponitur nomen. uel mutat᷑. Sic
abram. quia pat̾ multarum gentium
erat futurus. abrabam ẽ uocatus. Sic
iacob quia dm̃ uidit: isrł appellari me¬
ruit. Sic iosias rex obeximiȩ uirtutis
culmen: nominatus ad̃o ẽ. multo ante¬
mine declaratur. primo parentib eius
grãm quib decrepitis filius nascerit᷑
esse donatam̃ deinde ipsi iohanni qͥ
magnus coram domino futurus. &
adhuc exutero matris sp̃c sci sit munere
ditandus: postremo etiã fil.uis isrł. qͦs
ad dominum dm ipsoꝵ erat conũsurꝰ.
terit gaudiũ tibi et exultatio: &
multi innatiuitate eius gaudebunt.
Merito gaudet pat̃: qđ uel insenecta
natum. uel talis gr̃e acceꝑit filium:
Gaudent et alii: quib inauditũ eatenꝰ
regni cęlestis euuangłitau̾it ingressũ.

Expanded text:
videlicet natus Zachariae filius redempvidelicet natus Zachariae filius redemptori illius populi praeconando sit iter factu. Singularis autem meriti indicium datur, quotiens hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram, quia pater multarum gentium erat futurus, Abraham est vocatus; sic Iacob, quia Deum vidit, Israhel appellari meruit; sic Iosias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus a Deo est, multo antemine declaratur, primo parentibus ejus gratiam quibus decrepitis filius nasceretur, esse donatam; deinde ipsi Joanni, qui magnus coram Domino futurus, et adhuc ex utero matris Spiritus sancti sit munere ditandus: postremo etiam filiis Israel, quos ad Dominum Deum ipsorum erat conversurus. Et erit gaudium tibi et exultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Merito gaudet pater quod, vel in senecta natum, vel talis gratiae acceperit filium. Gaudent et alii quibus inauditum eatenus regni coelestis evangelizarit ingressum.
Abbreviated transcription (Latin):
mentem ⁊ achariam confortat angłs:
quia sicut humane fragilitatis ẽ spi¬
ritalis creaturȩ uisione turbari: ita
angłicȩ benignitatis ẽ. pauentes deas¬
pectu suo mortales mox blandiendo
solari: At contra demoniace ẽ feroci¬
tatis quos sui p̃sentia territos sense¬
rit ampliori semꝑ horrore concutere:
que nulla melius ratione quam fi¬
de superatur intrepida Et uxor tua
Selir abeth pariet tibi filuim: & uocabis¬
S nomen euis iohannem. Deprecationẽ
dicens ex auditam. partũ continuo ꝓ¬
mittit uxoris: non quod ille qui ꝓpo¬
pulo oblaturus intrauerat. relictis pub¬
licis uotis ꝓaccipiendis filiis orare po¬
tuerit p̃sertim quia nemo orat quod se
accepturum desper at. Ad eo autem il¬
le iam suȩ ȩtatis. & infecundȩ coniugis
memor. nasci sibi filios desperabat: ut
nec angło hoc ꝓmittente crederet. S qͦd
dicit exaudita ẽ deprecatio tua: ꝓpopu¬
li redemptione. significat. Quod uero ad
dem redemptionis ordinem pandit. ed̃

Expanded text:
mentem Zachariam confortat angelus, quia sicut humanae fragilitatis est spiritalis creaturae visione turbari, ita et angelicae benignitatis est, paventes de aspectu suo mortales mox blandiendo solari. At contra daemonicae est ferocitatis, quos sui praesentia territos senserit ampliori semper horrore concutere, quae nulla melius ratione quam fide superatur intrepida. Et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium; et vocabis nomen ejus Joannem. Deprecationem dicens exauditam, partum continuo promittit uxoris. Non quod ille qui pro populo oblaturus intraverat, relictis publicis votis pro accipiendis filiis orare potuerit, praesertim quia nemo orat quod se accepturum desperat. Adeo autem ille jam suae aetatis et infecundae conjugis memor, nasci sibi filios desperabat, ut nec angelo hoc promittenti crederet, sed quod dicit, exaudita est deprecatio tua, pro populi redemptione significat: Et uxor sdem redemptionis ordinem pandit, quod