comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia p̃ceptoꝵ limite ab immoderatis ani-¬
mȩ euagationib cuixit: recte subicit. cir¬
cumdedi illud t̃minis meis. Et quia illos
humani generis motus. misso mediatore
cohercuit: apte subiungit. & posui uectẽ &
ostia. Uectẽ quippe & ostia posuit: quia re¬
demptore nr̃o contra culpas delinquentiũ
musso. nouȩ uitȩ p̾dicam̃ta firmauit. Clau¬
sa nãq ostia. opposita uecte roborantur.
Uectẽ gͦ ds̃ opposuit: quia contra lasciuos mo-¬
tus humani generis unigenitũ misit: qui
p̃cepta spiritalia quȩ loquendo docuit. agen¬
do solidauit. Bene autẽ subdit᷑. & dixi. huc¬
usq uenies. & ñ ꝓcedes amplius: & hic con¬
fringes tum̃tes fluctus tuos. Hoc qͥppe ma-¬
re ostia priora transcenderat: qͥa claustra
legis oppositȩ humanitumoris unda salie-¬
bat. At postqͣm mundus oppositũ sibi uni¬
genitũ repperit: elationis suȩ impetũ fre¬
git. & transire ñ ualuit: quia eius fortitu¬
dinẽ furoris sui t̃minũ clausũ inuenit.

Expanded text:
quia praeceptorum limite ab immoderatis animi evagationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppositum sibi unigenitum reperit, elationis suae impetum fregit, et transire non valuit, quia ejus fortitudine furoris sui terminum clausum invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi p̃dicatores scĩ: quid ꝑ uectem nisi in¬
carnat᷑ dñs designat᷑: Qui hȩc uidelicet
ostia contra seuientis maris impetũ tanto
ualentiora opposuit: qͣnto ea sua obserati¬
one roborauit. Quia enim ista sc̃ẽ ȩccl̃ae
ostia. uectis huius oppositione solidata st̃.
potuert̃ quidẽ tundi fluctib. s effringi

Expanded text:
nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, p
Abbreviated transcription (Latin):
senis ipsis fracti. unde ꝑuersos uos infla¬
uerant. conuersos inde confundunt: Recte
itaq dr̃: & hic confringes tum̃tes fluctꝰ tuoᷤ.
Quid uͦ in hac conclusione maris scdđo de osti¬
is dr̃: more sacri eloquii res semel dicta
ꝓ confirmatione replicat᷑. Si aut̃ hoc in loco¬
mare. acciꝑe ñ specialit̃ turbã ꝑsequentiũ.
s generalit̾ scłm debemꝰ: scd̃o contra hoc ma¬
re dñs ostia apposuit: quia & priꝰ humano
generi p̃cepta legis. & postmodũ nouȩ gr̃ȩ
testam̃tũ dedit. Scd̃o obiectis ostiis huius
maris impetũ clausit: quia eos qͦs ad obse¬
quiũ sui cult᷑ assumpsit. & priꝰ ab idolis da¬
ta lege cohercuit: & post ab intellectu car¬
nali gr̃a reuelata correxit. Scd̃o mare ostia
accepit: quia humanũ genus prius ds̃ ab o-¬
ꝑib iniquitatis ꝓhibuit. postmodũ uͦ etiam
a cogitationib constrinxit. Uideamꝰ quẽad

Expanded text:
semetipsis fracti, unde perversos vos inflasemetipsis fracti, unde perversos vos inflaverant, conversos inde confundunt? Recte itaque dicitur: Et hic confringes tumentes fluctus tuos. Quod vero in hac conclusione maris secundo de ostiis dicitur, more sacri eloquii, res semel dicta pro confirmatione replicatur. mare accipere non specialiter turbam persequentium, sed generaliter saeculum debemus, secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia et prius humano generi praecepta legis, et postmodum novae gratiae testamentum dedit. Secundo objectis ostiis hujus maris impetum clausit, quia eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit, et prius ab idolis data lege coercuit, et post ab intellectu carnali gratia revelata correxit. Secundo mare ostia accepit, quia humanum genus prius Deus ab operibus iniquitatis prohibuit, postmodum vero etiam a cogitationis culpa constrinxit. Videamus quemad
Abbreviated transcription (Latin):
innotescit mysteria diuinȩ fortitudinis.
frangit in impiis fluctus furoris. Bene¬
aut̃ subditur. hucusq uenies & ñ ꝓcedes
amplius: quia nimirũ iudicii occulti men-¬
sura. ẽ. & qͣndo ꝑsecutionis ꝓcella ꝓsiliat.
& qͣndo conquiescat: ne aut ñ exagitata
electos ñ exerceat: aut ñ moderata in ꝓ-¬
fundũ mergat. Cum uͦ noticia fidei usq
ad ꝑsequentes extendit᷑. turbati maris tu¬
mor sedatur: ibiq fluctus suos mare fran-¬
git: quia ad cognitionẽ ueritatis ueniens.
om̃e qͦd nequit̃ ȩgit erubescit. Fracta qͥppe
unda in se relidit᷑: quia uicta nequitia eti-¬
am ꝑ cognitionẽ sui cordis accusat᷑: & quasi
ipsa uim qͦm intulerat recipit: qͥa de pra¬
uitate qͣm gesserat. reatus sui stimulos sen¬
tit. Unde quibdã ꝑ paulũ dr̃. Quẽ ergo
fructũ habuistis tc̃ in illis in quib nunc
erubescitis: Acsi diceret᷑. Qd se in altum
fluctus ur̃ȩ prauitatis extulert̃: qui nc̃ in

Expanded text:
innotescit mysteria divinae fortitudinis, innotescit mysteria divinae fortitudinis, frangit in impiis fluctus furoris. autem dicitur: Hucusque venies, et non procedes amplius. Quia nimirum judicii occulti mensura est, et quando persecutionis procella prosiliat, et quando conquiescat, ne aut non exagitata electos non exerceat, aut non moderata in profundum mergat. Cum vero notitia fidei usque ad persequentes extenditur, turbati maris tumor sedatur; ibique fluctus suos mare frangit, quia ad cognitionem veritatis veniens, omne quod nequiter egit erubescit. Fracta quippe unda in se reliditur, quia victa nequitia etiam per cogitationem sui cordis accusatur; et quasi ipsam vim quam intulerat recipit, quia de pravitate quam gesserat reatus sui stimulos sentit. Unde quibusdam per Paulum dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis ? Ac si diceretur: Quid se in altum fluctus vestrae pravitatis extulerunt, qui nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
stentib clausi: ñ immerito ostia uocant᷑.
qͥa & ingressũ fidelib aꝑiunt. & rursum.
sese ꝑfidis ne ingrediant᷑ opponunt. Pense¬
mus quale ȩccłȩ ostiũ extitit petrus. qui
inuestigantẽ fidẽ corneliũ recepit: precio
quȩrentẽ miracła symonẽ reppulit: illi di¬
cens. in ueritate comperi. qͥa ñ. ẽ ꝑsonarũ
acceptor ds̃. secreta regni benigne aꝑit: hu¬
ic inquiens. pecunia tua tecũ sit in ꝑditio¬
ne. ꝑ districtȩ dampnationis sententiam
cȩlestis aulȩ aditũ claudit. Quid cuncti
apłi. nisi scȩ̃ ȩcclȩ ostia existunt: cũ uoce re¬
demptoris sui audiunt. accipite sp̃m scm̃.
aꝑte diceret᷑. Per uos ingredient᷑ ad me. hii
quib uos inaipsos panditis: & repellentur
quib obseratis. Igit᷑ dum mare seuit. dñs
uectẽ & ostiũ apponit: quia ab amaris &
ꝑfidis cordib dũ ꝑsecutionis ꝓcella se di¬
latat in mundo. ds̃ unigeniti sui głam. p̃-¬
dicatorũq eius reuerentiã exaltat: & dũ

Expanded text:
erborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In veritate comperi quoniam non est personarum acceptor Deus , secreta regni benigne aperuit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. Quid cuncti apostoli nisi sanctae Ecclesiae ostia existunt, cum voce Redemptoris sui audiunt: Accipite Spiritum saaperte diceretur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit, quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat in mundo, Deus unigeniti sui gloriam praedicatorumque ejus reverentiam exaltat; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa eos tantȩ claritatis uisio dilatat.
N os autẽ qui redimimur. s tam̃ corruptio¬
ne adhuc carnis grauamur: donũ qͦd ꝑce-¬
pimus qua uirtute laudamus: Qmodo
enĩ ualebit lingua dicere. qͦd ñ sufficit
itaq angłi qui iã tantȩ claritatis latitu¬
dinem in sublimib uident: iubilent uͦ ho¬
mines qui adhuc in inferiorib oris sui an¬
gustias sustinent. Quȩ quia certo futura
dñs nouerat: ñ tam facienda insinuat. qͣm
facta narrat. S: quid agimus. qͦd cũ boni de
redemptionis suȩ misterio iubilant. malas
inuidia inflammat: dũ electi ꝓficiunt. re¬
ꝓbi ad rabiẽ furoris excitant᷑: & bona nas¬
centia quia nolunt imitari ꝑsequuntur:
S tam̃ int̾ hȩc etiam qui redimit. ñ relinqͥt.
Scriptũ quippe . ẽ. Fidelis aut̃ ds̃. qui ñ pati

Expanded text:
ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed tamen corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit itaque angeli, qui jam tantae claritatis altitudinem in sublimibus vident. Jubilent vero homines, qui adhuc in inferioribus oris sui angustias sustinent. Quae quia certo futura Dominus noverat, non tam facienda insinuat, quam facta narrat. Sed quid agimus, quod cum boni de redemptionis suae mysterio jubilant, malos invidia inflammat; dum electi proficiunt, reprobi ad rabiem furoris excitantur, et bona nascentia, quia nolunt imitari, persequuntur? Sed tamen inter haec etiam qui redemit, non relinquit. Scriptum quippe est: Fidelis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim prima in tempore condita nat᷑a
rationabiliũ sp̃uũ credit᷑ ñ immerito ma¬
tutina astra angłi uocant᷑. Qdsi ita est:
dũ terra e̾et inuisibilis & incõposita: dum
tenebrȩ e̾e̾nt suꝑ abyssum: uenturũ diẽ
subsequentis scł̃i ꝑ lucẽ sapientiȩ existen¬
do p̃uenert̃. Nec negligent̃ audiendũ. ẽ
qͦd addit᷑. simul: qͥa nimirũ matutina a¬
stra etiã cũ uesꝑtinis. redẽptoris potenti
demptis in fine mundi hominib largi
nos ad laudẽ conditoris accenderent.
hoc qͦd suꝑius diximus orta ꝑ carnẽ luce
clamauert̃. gła in excelsis dõ: & in t̾ra pax
hominib bonȩ uoluntatis. Simul gͦ lau¬
dant: qͥa redemptioni nr̃ȩ uoces suȩ exal-¬
tationis accommodant. Simul laudant:
quia dũ nos conspiciunt recipi. suũ gau¬
exhortandos homines missi sunt: & dum
uenturũ mane nuntiant. ab humanis
cordib p̃sentis uite tenebras fugant. Sed
ecce angłi diuinã potentiã laudant: quia

Expanded text:
Quia enim prima in tempore condita natura rationabilium spirituum creditur, non immerito matutina astra angeli vocantur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum , venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt. Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptordemptis in fine mundi hominibus largitnos ad laudem Conditoris accehoc quod superius diximus, orta per carnem luce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodquia dum nos conspiciunt recipi, suum gauexhortandos homines missi sunt; et, dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tenebras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc usib ñ aptantur: & sua officia desert̃.
& ad extranea ñ assurgunt. Bene itaq da¬
uid intra acceptas ex diuina largitate men¬
suras pedẽ cordis p̃sserat: cũ dicebat. Neq
ambulaui in magnis: neq in mirabilib su¬
ꝑ me. Suꝑ se quippe in mirabilib ambula¬
ret: si apparere magnus ultra qͣm poterat
quȩrer&. Suꝑ se nãq in mirabilib attolli¬
tur: qui & in his ad quȩ ñ sufficit uideri
conat᷑. Bene intra has m̃suras etiã in ipsa
paulus p̃dicationis suȩ se latitudine coar¬
tabat. cũ dicer&. Non enim audeo aliquid
loqui eor quȩ ꝑ me ñ efficit xp̃c. Tunc autẽ
recte accepta m̃sura seruat᷑. cũ ante posita
ocłis uiror spiritaliũ uita respicit᷑. Vnde

Expanded text:
haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur qui et in his ad quae non sufficit videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus . Tunc autem recte accepta mensura servatur, cum anteposita oculis virorum spiritualium vita respicitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate. S cũ miro consilio auctor ac
dispositor nr̃ huic illa largit᷑ quȩ alii de¬
negat. alii hȩc denegat. quȩ isti largit᷑. m̃¬
suras sibi positas egredi nitit᷑. qͥs qͥs posse
plus qͣm acceꝑit conat᷑: ut fortasse is cui
tantũmͦ dictũ. ẽ. p̃ceptoꝵ occulta dissere¬
re. tempt& etiam miracłis coruscare: aut
is quẽ suꝑnę uirtutis donũ ad sola mira¬
cłã roborat. etiam diuinȩ legis pandere oc-¬
culta contendat. In p̃cipiti enĩ pedẽ porri¬
git: qui m̃surarũ suarũ limitẽ ñ atten¬
dit. Et plerũq amittit & qͦd portat: qui
audacter ea ad quȩ ꝑtingere ñ ual& arri-
ministeriis utimur: cũ sua his officia di¬
stincte seruamus. Lucẽ quippe ocłis cer¬
nimus: uocẽ uͦ aurib audimus. Si quis
autẽ mutato ordine uoci ocłos. luci aureᷤ
Si quis odores uelit ore discernere: sapores¬
nare gustare: utriusq sensus ministeriũ
quia ꝑuertit. interimit. Dum enim ꝓpriis

Expanded text:
nt.---Sed cum miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, ut si fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem porrigit qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit et quod poterat qui audacter ea ad quae pertingere non valet arripeministeriis utimur cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci aures Si quis odores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium, quia pervertit, interimit. Dum enim propriis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minis meis. Terminis enĩ suis dñs hoc ma¬
re circũdat: quia cor nr̃m dñs adhuc corrup¬
tioitis suȩ molestia. & cura turbulentũ sub
m̃sura contemplationis humiliat: ut lic&
plus appetat. ultra tam̃ quã sibi concedit᷑
ñ ascendat. Uel certe t̃minis suis dñs hoc
mare circũdat: quia cor nr̃m temptatio¬
nib tumidũ occultis donoꝵ distributio¬
nib mitigat: mͦ agens ne praua suggestio
ad delectationẽ ueniat: mͦ ne praua dele-¬
ctatio usq ad consensũ ꝓrũpat. Qui ergo
illicitos motus cordis respicit. & in qͥb dã
eos usq ad consensũ uenire ꝓhib&. in qͥb¬
dam uͦ illos etiã a delectatione restringit:
nimirũ furenti mari t̃minũ imponit. ut
neqͦqm in oꝑe exeat: s intra sinum m̃tis
temptationũ submurmurans se unda colli¬
dat. Quȩ quia tẽ ualent̃ restringit᷑. cum
ei dilectione dĩ. atq inspiratis uirtutib
obuiat᷑: recte subiungit᷑. & posui uectẽ. &

Expanded text:
ti.---Terminis enim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam sibi conceditur non ascendat. Vel certe terminis suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consensum venire prohibet, in quibusdam vero illos etiam a delectatione restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obviatur, rect
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Qd enim moralit̾ ꝑ ostia. nisi uir¬
tutes: qͥd ꝑ uectẽ. nisi robur caritatis ac¬
ex occulto m̃tis. opposita caritate astringat.
Facile aut̃ om̃e uirtutũ bonũ temptatione
cordis irruente destruit᷑: nisi ab intimis
fixa caritate solidet᷑. Unde s paulꝰ in suiᷤ
p̃dicationib dũ quȩdã uirtutũ ostia ma¬
ri temptationis opponer&: ilico eisdẽ osti¬
is quasi robur uectis adiunxit dicens.
Suꝑ om̃ia aut̃ hȩc caritatẽ habentes: qͦd ẽ.
uinculũ ꝑfectionis. Perfectionis enĩ uin

Expanded text:
uid enim moraliter per ostia, nisi virtutes; quid per vectem, nisi robur charitatis acex occulto mentis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfe
Abbreviated transcription (Latin):
lux habite. & tenebrarũ quis locus sit: ut
ducas unũquẽq ad t̃minos suos. & intelli¬
gas semitas eiꝰ domus. Sciebas tunc quod
nasciturus e̾es: & numerũ dierũ tuorum
noueras: Numquid ingressus es thesau¬
ros nuus: aut thesauros grandinis aspexi¬
sti: Quȩ p̃paraui in tempus hostis. in diẽ
pugnȩ & belli: ꝑ qͥm uiam spargit᷑ lux. di¬
uiditur ęstus suꝑ terram. Qs dedit ue¬
hem̃tissimo imbri cursũ: & uiã sonantis
tonitrui: Ut pluer& suꝑ terrã absq homi¬
ne in deserco: ubi nullus mortaliũ cõmo¬
ratur: ut impler& inuiã & desolatã: ut

Expanded text:
t tenebrarum quis locus sit? ut ducas unumquodque ad terminos suos, et intelligas semitas domus ejus. Sciebas tunc quod nasciturus esses? et numerum dierum tuorum noveras? Numquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti? Quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? Per quam viam spargitur lux. dividitur aestus super terram? Quis dedit vehetonitrui, Ut plueret super terram absque homine, in deserto, ubi nullus mortalium commoratur; Ut impleret inviam et d
Abbreviated transcription (Latin):
tuosũ uidelic& cogitationib cor nr̃m nube
uestitur: quia ne int̾nã quietẽ pure conspi-¬
ciat. inquietudims suȩ confusione tenebrat᷑
Hoc mare caligine. quasi infantiȩ pannis obuol¬
uitur: quia contemplandis sublimib adhuc
teneris sensib suȩ infirmitatis ligat᷑ Uide

Expanded text:
tuosum videlicet cogitationibus cor nostrum nube vestitur, quia ne in terrenam quietem pure conspiciat, inquietudinis suae confusione tenebratur. Hoc mare caligine, quasi infantia pannis obvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc terrenis sensibus suae infirmitatis ligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ retinuit. s idoloꝵ cultũ uitauit: ut dũ
de usu suo aliquid amitter&. consolaret᷑
eius infirmitas. ꝑ hoc qͦd de usu suo aliqͥd
haber&. Miri autẽ dispensatione consilii.
qͦd ei dñs de consuetudine carnali retinuit.
hoc in figura sp̃c potentius uertit. Quid
enĩ sacrificia illoꝵ animaliũ. nisi unigeni¬
ti mortem designant: Qd sacrificia illoꝵ¬
nisi extinctionẽ carnalis uitȩ nr̃ȩ signifi¬
cant: Unde gͦ imbecillitati popłi rudis
condescendit᷑: inde ei ꝑ obumbratas allego¬
riarum species maior fortitudo sp̃c nunci¬
atur. Recte itaq dr̃. & caligine illud qͦsi
pannis infantiȩ obuoluerẽ: quia unde eiꝰ
teneritudinis infirma ꝑtulit. inde altam¬

Expanded text:
nem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum nem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium nisi unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illonisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma
Abbreviated transcription (Latin):
morant᷑. Neq enim m̃tes usui uitȩ carnał
inherentes. euelli ab infimis possent: nisi
gradatim ducta p̃dicatione proficerent.
Hinc quippe.ẽ. qͦd in egyptũ positis. pio iusto¬
q moderamine latenti eoꝵ concupiscentiȩ
condescendit᷑: & uicinoꝵ suoꝵ uasis aureis
argenteisq sublatis discedere iubent᷑: qͥ ad
sẏna montẽ ducti accepta lege mox audie¬
runt. Non concupisces rẽ ꝓximi tui. Hinc
est qͦd in eadẽ lege. ocłm ꝓ ocło. dentem ꝓ
dente. p̃cipiunt᷑ exigere: & qͣndoq tam̃ reue¬
lata gr̃a ꝑcussi. maxillã alt̾am iubentur
p̃bere. Quia enĩ semꝑ plus ira in uindicta
exigit. qͣm iniuria accepit: dũ discunt ma-
la ñ multiplicius reddere. qͣndoq ea disce¬
rent & multiplicata sponte tolerare. Hinc
in melioris uitȩ figura cõposuit. Bruta nã¬
q animalia. idolis in ȩgypto mactabant: ei
q in usum postmodũ animaliũ mactatio¬

Expanded text:
morantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis morantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehigradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque moderamine, latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur. Qui ad Sinam montem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum la non multiplicius reddere, quando discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc in meliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant eique in usum postmodum animalium mactatio
Abbreviated transcription (Latin):
huc infirma sapientes uerbor: suoꝵ caligine
quasi pannis infantiȩ obuoluit: ut manda¬
tis grossiorib ligati crescerent. ne male libe¬
ri in suis uoluptatib perirent: qͦs ad uiam
iusticiȩ dũ ñ iam caritas s adhuc timor ad¬
stringers. diuina dispensatio quasi p̃ssit ut
nutrir&. Infirmus nãq popls cũ p̃ceptoꝵ
pannos nolens ꝑtulit: ad firmior statum
ex ipsa sua ligatione ꝑuenit. Quia enuti¬
mor eum prius a culpa cohercuit: cõpetent̃
postmodũ in libertatẽ sp̃c exiliuit. Hos pan-¬
cepta ñ bona. Mala enim quasi mala ẽẽ de¬
sinunt. comparatione peioꝵ: & bona qͣsi bona
ñ sunt. cõparatione melioꝵ. Nam sicut peiꝰ
delinquenti iudeȩ de sodoma atq gomorra
dr̃ iustificasti sorores tuas in om̃ib abhomi¬
nationib tuis quas oꝑata es: ita meliorib
testam̃ti noui p̃ceptis subsequentib p̃cepta
bona quȩ rudib data sunt. ñ bona ẽe me-¬

Expanded text:
huc infirma sapientes verborum suorum caligine huc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pani eis praecepta non bona . Mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse me
Abbreviated transcription (Latin):
& honorẽ & incorruptionẽ quȩrentib uitã
ȩternã. Acsi aꝑte dicer&. Et si quidã pa
tientiam boni oꝑis ostendunt. głam & in cor¬
ruptionẽ ñ recipiunt. si intentiones cor-¬
dis. id ẽ bases fabricȩ in fundam̃to ñ fig̃t.
quia uidelic& ds̃ uel honestȩ uitȩ ȩdifici-¬
ũ ñ inhabitat. qͦd extra se positũ ñ ipse su
animȩ spei ȩt̃nitatis innitunt᷑: recꝰte uoce
dñica de hac t̾ra dr̃. suꝑ quo bases illius soli¬
datȩ sunt. acsi aꝑte dicer&. nisi suꝑ me: eui
dum iusta quȩq anima intendit. om̃e qͦd
temporalit̃ facit in me ꝓculdubio ñ tempo¬
ralit̃ construit: Qa uͦ tẽ robustiꝰ in funda¬
m̃to solidamur. cũ uerba dĩ & in exteriori¬
b p̃ceptis sequimur. s in intimis sensibus
subtilius intelligendo pensamus: recte sub

Expanded text:
et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si qtientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse susanimae spei aeternitatis innituntur, recte voce 909 Dominica de hac terra dicitur: Super quo bases illius solidatae sunt? Ac si aperte diceret, Nisi super me. Cui dum justa quaeque anima intendit, omne quod temporaliter facit, in me procul dubio non temporaliter construit. Quia vero tunc robustius in fundamento solidamur, cum verba Dei et in exterioribus praeceptis sequimur, et in intimis sensibus subtilius intelligendo pensamus, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
cordium extra ȩt̾̃nitatis certitudinẽ defle¬
ctuntur. Et uerȩ uitȩ p̃mia ñ requirunt: tan¬
toq grauiora ruinȩ suꝑ se dampna ȩdificañ.
qͣnto altiora ȩdificia extra fundam̃tũ portaq̃.
quia cũ ȩtñȩ uitȩ p̃miis ñ intendunt. qͦ plꝰ
se quasi in uirtutib erigunt. eo in głȩ ina¬
nis foueam ꝓfundius cadunt. Non gͦ pen¬
sandũ. ẽ. bases quid sustinent. s ubi sustinen¬
tur: quia ꝓfecto humana corda diuinitꝰ ꝑ¬
scrutant᷑. ñ solũ quȩ faciunt. s qͥd in oꝑib
credunt. Unde cum districtũ iudicẽ paulꝰ
describer&. atq actionũ bona narrar& di¬
cens. qui reddet unicuiq scd̃m oꝑa eiͦ. is qui¬
dem qui scdm patientiã boni oꝑis głam
& incorruptionẽ: quia nominata boni oꝑis
patientia quasi cotȩ electȩ actionis fabri¬
cam dixerat. subtilit ilico ubi bases eiꝰdẽ
fabricȩ consisterent. exquisiuit dicens. glam

Expanded text:
cordium extra aeternitatis certitudinem deflecordium extra aeternitatis certitudinem deflectuntur, et vitae verae praemia non requirunt, tantoque graviora ruinae super se damna aedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erigunt, eo in gloriae inanis foveam profundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, atque actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem, secundum patientiam boni operis, gloriam et corruptionem ; quipatientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
cum agimus ñ ignoramus: Et si ibi nil
cernimus. ubi quasi discretionis lumen te¬
nemus: qua cȩcitate in illa offendimꝰ quȩ
sine discretione ꝑpetramus: Uigilanti gͥ
cura ꝑ cuncta oꝑa intentio nobis nr̃a pen¬
sanda. ẽ: ut nil temporale in his quȩ agit
appetat: totam se in soliditate ȩt̃nitatis fi¬
gat: ne si extra fundam̃tũ actionis nr̃ȩ
fabrica ponit᷑. terra dehiscente soluatur.
Unde hic quoq apte subiungit᷑ Suꝑ quo¬
uniuscuiꝰq sunt animȩ. intentiones suȩ.
Nam sicut fabrica columpnis. columpnae
autẽ basib innitunt᷑: ita uita nr̃a in uir¬
tutib. uirtutes uͦ in intima intentione
subsistunt. Et quia scriptũ. ẽ fundam̃tũ
m̃to sunt. cũ intentiones nr̃ȩ in xp̃o ro¬
borant᷑. In cassum uͦ alta suꝑ
se ba¬
ses ȩdificia erigunt. si ñ ipse in fui¬
funda¬
nito solidatȩ consistunt: qͥa nimirũ quãli¬
b& sũma oꝑa inanit̃ faciunt. si intentiones

Expanded text:
cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus, ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti igitur cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat, totam se in soliditate aeternitatis figat, ne si extra fundamentum actionis nostrae fabrica ponitur, terra dehiscente solvatur. Unde hic quoque apte subjungituuniuscujusque sunt animae intentiones suae. Nam sicut fabrica columnis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: Fundamentumento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intentiones
Abbreviated transcription (Latin):
fucrit: totũ corpus tuũ tenebrosũ erit.
Qd enim ꝑ ocłm exprimit᷑. nisi opus suũ
p̃ueniens cordis intentio: quȩ priꝰquã se
in actione exerceat. hoc iam qͦd appetit con¬
templatur: Et quid appellatione corporiᷤ
designat᷑ nisi una quȩq actio quȩ inten¬
tionem suam quasi intuentẽ ocłm sequit᷑:
Lucerna itaq corporis. ẽ. ocłs: qͥa ꝑ bonȩ in¬
tentionis radiũ merita illustrant᷑ actioniᷤᷤ.
Et si ocłs tuus simplex fuerit. totũ corpus
tuũ lucidũ erit: quia si recte intendimꝰ
ꝑ simplicitatẽ cogitationis. bonũ opꝰ effi¬
citur: etiam si minus ẽẽ uideat᷑. Et si o¬
cłs tuus neqͣm fuerit. totũ corpꝰ tuũ tene¬
brosum erit: quia cũ ꝑuersa intentione
quid uel rectũ agit᷑. & si splendere coram
hominib cernit᷑. apud exam̃ tam̃ interni
credimus. ex mala intentione fuscamus:
qͣnta mala ipsa sunt. quȩ mala ẽẽ etiam

Expanded text:
fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio? quae priusquam se in actione exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur. Et quid appellatione corporis designatur, nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi intuentem oculum sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis 908 radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit, quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni credimus, ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
one interĩ prudent̃ cessat. Subtilis igit᷑
discretionis suꝑ hanc terrã linea tendit᷑.
qͣndo ostensis unicuiq animȩ exemplis
p̃cedentiũ patrũ. & utilit̃ ad oꝑationem
uirtꝰ accendit᷑ & ñnũqͣm utilius tẽperat᷑.¬
S cũ parũꝑ ab oꝑe reli fortitudo seponit᷑.
alta consideratione opus. ẽ ne fortasse ne¬
quaqͣm cõmunis boni consilio. s timore
ꝓprio. uel cuiuslib& ambitionis studio.
a uirtutis exercitatione cesset᷑. Qd nimi¬
rũ cũ agit᷑ iam ñ dispensationi. s cul¬
pę seruit᷑. Vnde curandũ sollicite. ẽ. ut
cum quis susceptũ negociũ cũ uircutis
cessatione dispensat. sem& ipsũ prius in
radice cordis inspiciat: ne sibi ꝑ hoc ali¬
quid auarus appetat: sibi ꝑ hoc soli ti¬
midus parcat: & eo fiat prauũ qͦd in oꝑe
sequit᷑. quo ñ ex recta cogitationis inten-¬
tione generatur. Unde bene in ȩuangło
ueritas dicit. Lucerna corporis. ẽ. ocłs.

Expanded text:
one interim prudenter cessat. Subtilis igitur one interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilius te cum parumper ab opere zeli fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis tui est
Abbreviated transcription (Latin):
timotheum. qui gentili patre editus fue¬
rat circũcidit. Uidens enĩ qͦd nisi se man¬
data litterȩ seruare ostenderet. iudeoꝵ
rabiẽ etiam in his qui sibi tẽ comites ad¬
erant excitar&. assertionis suȩ uĩ posuit.
& sine dampno fidei se suosq a ꝑsecutio¬
nis immanitate custodiuit. Fecit qͦd fieri
fidei amore ꝓhibuit: s ad fidei retorsit.
ministeriũ. qͦd qͣsi ñ fidelit̃ fecit. Perumq
enim uirtꝰ cũ indiscrete tenet᷑ amittit᷑. cũ
discrete int̾mittit᷑ plus tenet᷑. Nec mirũ
siin corporeis intelligimus: qͦd agi & incor¬
poreis reb uidemus. Ex studio nãq arcꝰ
distendit᷑: ut in suo tempore cũ utilitate
tendatur. Qui si ociũ relaxationis ñ acci¬
pit: feriendi uirtutẽ ipso usu tensionis
ꝑdit. Sic aliqͣndo in exercitatione uirtus
cũ ꝑ discretionẽ p̃t̾mittit᷑ reseruat᷑. ut tã¬
to post uicia ualent̃ feriat. qͣnto a ꝑcussi¬

Expanded text:
Timotheum qui Gentili patre editus fueTimotheum qui Gentili patre editus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium, quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus, cum indiscrete tenetur, amittitur, cumque discrete intermittitur, plus tenetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus, quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur; qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit; sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur: ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ in una eadẽq uirtute discre¬
tionis lineam deserimus. si hanc & aliqͥn¬
do agere. & aliqͣndo postponere nesciamꝰ.
N on enuim res eadem semꝑ.ẽ. uirtꝰ: quia ꝑ
mom̃ta tempoꝵ sepe merita mutant᷑ ac¬
tionũ. Unde fit. ut cũ quid bene agimus.
plerũq ab eius melius actione cessemus:
& laudabilius ad tempꝰ deserat. qͦd in suo
tempore laudabilit̾ mens tenebat. Nam
si ꝓ nr̃is bonis minimis. quib actis ꝓfici¬
mus. nec tam̃ int̾missis interimus maio¬
ra laborum mala ꝓximis imminent: ne¬
cessario nos uirtutũ augm̃ta seponimus.
ne infirmiorib ꝓximis fidei detrim̃ta¬
generemus: ne tanto iã qͦd agimus uirtꝰ
ñ sit. qͦnto ꝑ oecasionẽ sui in alienis cordi¬
b fundam̃ta uirtutũ destruit. Quã dis¬
cretionis lineam bene ante intuentiũ ocu¬
los paulus tendit: qui & gentiles ad liber¬
tatem fidei uenientes circũcidi ꝓhibuit:
& tam̃ lẏstris atq iconiam transiens. ipse

Expanded text:
umcidit . In una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe merita mutantur actionum. Unde fit cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis imminent, necessario nos virtutum augmenta seponimus; ne infirmioribus proximis fidei detrimgeneremus; ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tendit, qui et Gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit; et tamen Lystris, atque Iconium transiens, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
In cassum te exterius in bonis oꝑib pensas.
s ñ me interius. qui in te temptationis
undas compesco consideras. Ut enĩ tu flu¬
ctus ferre possis. in oꝑe meȩ uirtutis. ẽ. qͥ
fluctus frango temptationis in corde
LI
UMO UID POST
ortum suũ p̃cepisti di¬
luculo. & ostendisti au¬
rorȩ locum suũ: & te¬
nuisti concutiens extre
stabit sicut uestimentũ. Auferet᷑ ab impi¬
is lux sua: & brachiũ excelsũ confringetur.
Nuiquid ingressus es ꝓfunda maris: & in
nouissimis abyssi deambulasti: Numqͥd
aꝑtȩ tͥ sunt portȩ mortis: & ostia tenebrosa
uidisti: Numqͥd considerasti latitudinem¬

Expanded text:
Incassum te exterius in bonis operibus pensas, Incassum te exterius in bonis operibus pensas, si non me interius, qui in te tentationis undas compesco, consideras. Ut enim tu fluctus ferre possis in opere, meae virtutis est, qui fluctus frango tentationis in corde. LIumquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? Et tenuisti concutiens extremstabit sicut vestimentum: Auferetur ab impiis lux sua, et brachium excelsum confringetur. Numquid ingressus es profunda maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Numquid apertae tibi sunt portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Numquid considerasti latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dixit. cũ ponerent nubẽ uestim̃tũ eius.
apte subdit᷑ & caligine illud quasi pannis
infantiȩ obuoluerẽ. Pannis qͥppe infantiȩ
pedes ac brachia constringunt᷑ ne hac atq
illac dissoluta libertate iactent᷑. Qa ergo
ꝑsecutores sc̃e ȩccłȩ instabilitate cordis inqͥ¬
eti. atq huic scło dediti. ñ grandeua s pu-¬
erilia sapunt. qui quidẽ obscuritate atq
caligine ñ intellecti suꝑni iudicii constrin¬
gunt᷑. ne tantũ ꝑsequi ualeant qͣntum uo¬
lunt: pannis infantiȩ referunt᷑ obuoluti:
quia sicut dictũ. ẽ. puerilia quidẽ sapiunt.
s diina dispensatione constricti. quo uo-¬
lunt brachia ñ extendunt: & sicuncta ma¬
re cuncta quȩ appetunt ꝑmittunt᷑. Seqͥt᷑.¬
Circumdedi illud terminis meis. Terminiᷤᷤ
sius dñs mare circumdat: qͥa iras ꝑsequen¬
tium iudicior suor dispensatione mollifi¬
cat: ut insani tumida unda feruoris pla¬

Expanded text:
quam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; quam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt brachia non extendunt, et si cuncta mare cuncta quae appetunt permittuntur. SeqCircumdedi illud terminis meis. - Terminis suis Dominus mare circumdat, quia iras persequentium judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumidi unda fervoris, ple
Abbreviated transcription (Latin):
nũqͣm dñm głȩ crucifixissent. Hȩc nubes
ñ solũ sol& infideles extra positos p̃mere:
s quosdã etiam uiuentes carnalit̾ intra
ȩccłam tenebrare. Unde scĩ uiri qͥ alienȩ
etiã negligentiȩ cõpatiunt᷑. & se pati ȩsti-¬
mant. qͦd pati alios sentiunt. dõ orantes di¬
cunt. O pposuisti nubẽ. ne transeat ora¬
tio. Acsi aꝑte dicant. Menti nr̃ȩ t̾renis
uoluptatib assuetȩ. curarũ suarũ assuetȩ¬
fantasmata usto udicio obicis: quib eam
in ipsa orationis suȩ intentione confundis.
& quam desideriis infirmis deditã ñ igno¬
ras. recte oȩcatam ab intuenda lucis tuae
ꝑspicuitate reuerberas: ut cũ inte intendi¬
tur. ipso a te cogitationũ suarũ nubilo re-¬
flectatur: & quȩ terrena hȩc assidue cogi¬
tat. quia uult. hȩc etiã toler& in oratione
cum ñ uult. Quia gͥ ipsa ꝑsecutor neqͥtia
suꝑna dispensatione constringit᷑. ne contra
uiros scõs in qͣntũ uoluerit effrenet᷑: post¬

Expanded text:
num gloriae crucifixissent . Haec nubes non solum solet infideles extra positos premere, sed quosdam etiam viventes carnaliter intra Ecclesiam tenebrare. Unde sancti viri, qui etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, post
Abbreviated transcription (Latin):
ci& cũ temptatione etiã ꝓuentũ ut possi¬
tis sustinere. N ouit enĩ conditor nr̃ qͣndo
exurgere ꝑsecutionis ꝓcellam sinat. qͥndo
exurgentẽ reprimat. Nouit ꝓ custodia
nr̃a restringere. qͦd contra nos egredi pro
nr̃a exercitatione ꝑmittit: ut seuiens nos
diluat ꝓcella. ñ mergat. Unde & sequit᷑.¬

Expanded text:
tatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Novit autem Conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. Novit tent
Abbreviated transcription (Latin):
nisi seculũ: quid uuluã nisi conceptũ car¬
nalis cogitationis accipimus: Hoc enim
loco uuluȩ nomine. occulta & maliciosa car¬
naliũ cogitatio designat᷑. Quȩ uulua ad
ꝓferendam ꝓlem concipit substantiã cor¬
poris: s ad explendam nequitiã causã do¬
loris. De hac uulua cordis iniquor alias
dr̃. Concepit dolorẽ: & peꝑit iniquitatẽ.
Per hanc uuluam pariunt: cũ mala quȩ¬
cogitauerint oꝑant᷑. E rumpebat gͦ mare
quasi de uulua ꝓcedens: cũ minarũ secła¬
cepti. in scẽ eccłȩ interitũ seiurent. S auc¬
tore dõ ostuis hoc mare conclusũ . ẽ: qͥa con¬
tra tumores ꝑsequentiũ. scĩ uiri qͣsi quȩdã
ostia oppositi sunt. ut eor miracłis atq re¬
uerentia. ire ꝑsequentiũ frangerent᷑. Humi¬
cłam supra mundi culm̃ euexit: & seuien¬
tes maris impetꝰ erecta eiꝰdẽ ȩccłȩ potesta¬
te coercuit. S huic seuienti mari. qͥd dñs
fecerit audiamus. Sequit᷑. Cũ ponerem¬

Expanded text:
nisi saeculum, quid vulvam, nisi conceptum carnalis cogitationis accipimus? Hoc enim loco vulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulcogitaverint operantur. Erumpebat ergo mare quasi de vulva procedens, cum minarum saeculacepti, in sanctae Ecclesiae interitum saevirent. Sed auctore Deo, ostiis hoc mare conclusum est, quia contra tumores persequentium sancti viri quasi quaedam ostia oppositi sunt, ut eorum miraculis atque reverentia irae persequentium frangerentur. Humilesiam supra mundi culmen evexit, et saevientis maris impetus, crecta ejusdem Ecclesiae potestate, coercuit. Sed huic saevienti mari quid Dominus fecerit, audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ dĩ p̃pediat amor ꝓximi: nec amorẽ
ꝓximi quia transcendit abiciat amor dei.
Quia gͥ humano corde quid ager& ignoran¬
te dĩ atq hominis mediator apparuit. qͥ
& agendo transitoria disponer&. & contem¬
plando ostender& unde cuncta penderent.
cum quẽ sine tempore genui. saluandis ho¬
minib cũ tempore ostendi: in cuius uita
discernerent etiam diuersa uiuendi stu¬
dia ñ discrepare: Et notandũ qͦd eũ se
ñ emisisse. s dimisisse asserit: qͥa ꝓfecto
humanã naturam filius suscipiens. ad ima
de sublimib uenit. Cuiꝰ incarnationis my¬
steriũ quia & electi angłi mirati st̃. qͥ eodẽ
mysterio redempti ñ st̃: recte subiungit᷑¬

Expanded text:
amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, cum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam naturam Filius suscipiens ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium quia et electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
rem eius: Lapis quippe angularis. ẽ ad sa¬
cra eloquia intellectus duplex: qui tẽ diui¬
nitͦ dimictit᷑. qͣndo neqͣqͣm districto uidi¬
cio ignorantiȩ suȩ tenebris illigat᷑: s qͣdã
libertate ꝑfruit᷑. dũ in p̃ceptis dĩ sufficit
uel exequendo interiora agere. uel contem¬
plando int̾na sentire. Ad quod numqͣm
nr̃ intellectus assurger&: si ad suscipien-¬
dam naturã nr̃am ipse nr̃ conditor ñ ueni¬
r&. Qui alit̾ angularis lapis dr̃ qͥa in se
platiuȩ in se exempla monstrauit. Ab ac¬
tiua enim uita longe conteplatiua distat:
s incarnatꝰ redemptor ueniens. dũ utrãq
exibuit. in se utrãq sociauit. Nã cũ in ur¬
be miracłm facer&. in monte uͦ orando cõ¬
tinue ꝑnoctaret: exemplũ suis fidelib
p̃buit. ut nec contẽplationis studio proxi¬
moꝵ curam negligant. nec rursum cura
ꝓximor immoderatius obligati. contẽpla¬
tionis studia derelinqͣnt: s sic in utrisq
m̃tem partiendo coniungant. qͣtinus nec

Expanded text:
rit.---Lapis quippe angularis est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia t et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec