comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ te iocundius afficiebat. cet̾isq omnib ꝓ¬
fundius delectabat. Considera gͦ si eandẽ affe¬
ctionis uolentiam delectatiõisq abundantiã
sentis. qñ in sũmi dilectoris desid̾ium in ardes¬
cis: qñ in eiꝰ dilectione requiescis. Cui dubiũ
sit qđ intimũ illum affectionis suȩ sinum
necdũ teneat. si intime dilectionis aculeus
animã tuã in diuinis affectib minꝰ peneit.
tepidiꝰ exagitat. qua in alienis affectib aliqnͣdo
penetrare: uel exagitare solebat: S si cantã ꝓrsuᷤ
uł forte ualidiorem dilectionis uł delectationiꝰ ui¬
olentiam in intimis tius circa diuina ꝑspexeris
qmͣ alias unqu̾a exꝑtus fiu̾s: uide si adhue forte
aliud aliqͥd sit. in quo delectari. uł consolari pos¬
sis. Certe qmͣdui possumꝰ ex aliena qualicũq: re
consolationẽ uł iocunditatẽ conciꝑe: nũdũ audeo
dicere dilectum nr̃m. intimũ ardentissimi amo¬

Expanded text:
quod te jucundius afficiebat, caeterisque omnibus proquod te jucundius afficiebat, caeterisque omnibus profundius delectabat. Considera ergo si eamdem affectionis violentiam, delectationisque abundantiam sentis, quando in summi dilectoris desiderium inardescis, quando in ejus dilectione requiescis. Cui dubium sit quod intimum illum affectionis tuae sinum necdum teneat, si intimae dilectionis aculeus animam tuam in divinis affectibus minus penetrat, tepidius exagitat, quam in alienis affectionibus aliquando penetrare vel exagitare solebat? Sed si tantam prorsus, vel forte validiorem dilectionis vel delectationis violentiam in intimis tuis circa divina perspexeris, quantam alias nunquam expertus fueris; vide adhuc si forte aliud aliquid sit, in quo delectari vel consolari possis. Certe quamdiu possum ex aliena qualicumque re consolationem vel jucunditatem concipere, nondum audeo dicere dilectum nostrum intimum ardentissimi amo
Abbreviated transcription (Latin):
sui penetralia ingredit᷑. Hic extra semetip̃am
ducit᷑: & ad sublimia contemplanda subleuat᷑.
Quid namq ẽ eius introire. nͥ se cocã in seipãm
colligere: Quid uͦ ẽ eiꝰ exire. nͥ seip̃am extra semo¬
ip̃am totã effundere : Nicħ itaq aliud ẽ animã
cũ dilecto suo in cubiculũ ingredi. & solam c̃ solo
morari duicedineq ꝑfrui: nͥ exterioꝵ. omniũ
obliuisci. & in eius dilectione sũmȩ & ĩtime de¬
lectari. Se solam cũ dilecto uidet: qñ exterioꝵ
omniũ oblita. ex ꝓpria consideratiõe in dilecti
sui dilectionẽ desiderium suũ ꝑurget: & ex
his quȩ in ĩtimis sius considerat. animũ suũ
cũ eiusmodi affectu inflamiat. & tam ex
bonoꝵ qm ex maloꝵ suoꝵ consideratiõe. in
grãrũ accione assurgit: & hinc ꝓ impensa
gr̃a. hinc ꝓ indulta uenia intim̾ȩ deuotioĩs
uictimas ꝑsoluit. Usq in intimũ dilectus ꝑ¬
uita tua ardentius dilexisti. anxiꝰ concupisti:

Expanded text:
sui penetralia ingreditur. Hic extra semetipsam sui penetralia ingreditur. Hic extra semetipsam ducitur, et ad sublimia contemplanda sublevatur. Quid namque est ejus introire, nisi se totam in seipsam colligere? Quid vero est ejus exire, nisi seipsam extra semetipsam totam effundere? Nihil itaque aliud est animam cum dilecto suo in cubiculum ingredi, et solam cum solo morari, dulcedineque profrui, nisi exteriorum omnium oblivisci, et in ejus dilectione summe et intime delectari. Se solam cum dilecto videt, quando exteriorum omnium oblita ex propria consideratione in dilecti sui dilectionem desiderium suum perurget, et ex his quae in intimis suis considerat animum suum in ejusmodi affectum inflammat, et tam ex bonorum quam ex malorum suorum consideratione in gratiarum actionem assurgit, et hinc pro impensa a, hinc pro indulta venia, intimae devotionis victimas persolvit. Usque in intimum dilectus pvita tua ardentius dilexisti, anxius concupisti,
Abbreviated transcription (Latin):
reexpecta: prescrtm cum sͥ ipsi om̃is mora ni¬
mis longa et expectatio uideat᷑ onerosa. Deĩcepᷤ
ut arbitior cum abraham patriarcha scu cnã
helya ꝓpħa ad habitationis suȩ uitroctum
libent̃ obseruabit: ut ad dilecti sui susceptio¬
uem semꝑ ꝑata sit. Sub hoc temꝑe ut arbit᷑r
uiud opꝰ nr̃m ductile incipit. ñ mediocrit᷑ ꝓfic̾e̾
& consummationi appropinquare: eo qđ illi nr̃i
seipãm extͣ semecipãm cotã effund̾e ⁊ supͣ sem ⁊pãm
ed qmͣuis iam ꝓmpta sit tunc temꝑis ciꝰmodi xui.¬
anima aduenientem susciꝑe: uescio si et equȩ
ꝑata. et expedita sit uocanti occurrere. T̃imeo ne
adhuc ꝓhac parte dilecto suo omnino sit dict᷑a.
enĩ non ẽẽ eiusdẽ facuitatis susciꝑe uenientem:
& sequi uocantẽ. Auud ẽ cum ipso introire:
atq aliud ẽ ad ip̃m exire. Ibi anima ad seipãm
reuertit᷑: et cum dilecto suo usq ad intima cordiᷤᷤ

Expanded text:
reexspecta, praesertim cum sibi ipsi omnis mora nireexspecta, praesertim cum sibi ipsi omnis mora nimis longa et exspectatio videatur onerosa. Deinceps, ut arbitror, cum Abraham patriarcha, seu etiam Elia propheta, ad habitationis suae introitum libenter observabit, ut ad dilecti sui susceptionem semper parata sit. Sub hoc tempore, ut arbitror, illud opus nostrum ductile incipit non mediocriter proficere et consummationi appropinquare, eo quod illi nostri seipsam extra semetipsam totam effundere, et supra semetipsamed quamvis jam prompta sit tunc temporis ejusmodi anima advenientem suscipere, nescio si et aeque parata et expedita sit vocanti occurrere. Timeo ne adhuc pro hac parte dilecto suo omnino sit dictura:enim non esse ejusdem facilitatis suscipere venientem et sequi vocantem. Aliud est cum ipso introire, atque aliud est ad ipsum exire. Ibi anima ad seipsam revertitur et cum dilecto suo usque ad intima cordis
Abbreviated transcription (Latin):
reformet᷑. & ille internȩ habitutionis thalamus
purpura et bisso. iacuitho coccoq bistincto undiq
pornct᷑: donec tandẽ aliqũ chalamo ornato. et
introducto dilecto. fiducia iam inualescente. desi¬
derioq ꝑurgente. cum se uateriꝰ iam comibere ñ
ualeat. subito in oscula ruat: & imp̃ssis labus
uitime deuotionis oscła figat. ꝑ deuotionem sepe
& nuttiforinit̾ deosculatur dum interim cubicu¬
lum sternit᷑. donec intimus animȩ sinus ad sũ¬
mam pacem. & tranquillitatem componat᷑.
donec tancłe dilecto int̾ uła collocato ad inef¬
fabilem quanda diuinȩ dulcedinis infusionẽ.
totam illius desiderium liquescat: & sp̃e ille qui
año adheret unis sp̃e est. Puco quia exꝑta can¬
ta dulcedine. & tam intima suauitate. de cet̾o
iam non possit anuma illa pulsanti dilecto ali¬
quas moias innectere. uł ulla expectatione fati¬
gare: nec ulteriꝰ ꝓ hac parte dictura sit expecta

Expanded text:
reformetur, et ille internae habitationis thalamus reformetur, et ille internae habitationis thalamus purpura, et bysso hyacintho coccoque bis tincto undique perornetur, donec tandem aliquando thalamo ornato, et introducto dilecto, fiducia jam invalescente desiderioque perurgente, cum se ulterius jam cohibere non valeat, subito in oscula ruat, et impressis labiis intimae devotionis oscula figat. Per devotionem saepe et multiformiter deosculatur, dum interim cubiculum sternitur donec intimus animae sinus ad summam pacem et tranquillitatem componatur, donec tandem, dilecto inter ubera collocato, ad ineffabilem quamdam divinae dulcedinis infusionem tota in illius desiderium liquescat, et spiritus ille qui Domino adhaeret unus spiritus fiat. Puto quia experta tanta dulcedine, et tam intima suavitate, de caetero jam non possit anima illa pulsante dilecto aliquas moras innectere, vel ulla exspectatione fatigare, nec ulterius pro hac parte dictura sit exspecta,
Abbreviated transcription (Latin):
xat᷑. Audit᷑ ꝑ memoriã : uidet᷑ ꝑ intelligentiam:
deosculat᷑ ꝑ affectum: amplectit᷑ ꝑ applausum.
Audit᷑ ꝑ recordationẽ: uidet᷑ ꝑ ammirationẽ.
deosculat᷑ ꝑ dilectionem: amplexat᷑ ꝑ delectatio¬
nem. Uel si hoc melius placet. audit᷑ ꝑ reuelatio¬
ñe: uides᷑ ꝑ concemplationem: deo sculat᷑ ꝑ deuo¬
tionẽ: astringit᷑ ad dulcedinis suȩ infusionem.
Audit᷑ ꝑ reulationẽ donec noce eius paulaam in¬
ualescente cota ꝑstrepentium tumultuatio sopi¬
at᷑. sola uox ipsius audiat᷑: donec om̃is illa tan¬
dẽ tumultuantiũ turba dispareat. solusq cum
sola remaneat. & solum sola ꝑ contemplationẽ
aspiciat. Ulidet᷑ ꝑ contemplationẽ. donec ad inso¬
lite uisionis aspectum pulcritudinisq ammira¬
tionẽ paulatim anima incalescat. magis magisq
in ardescat: & tandẽ aliqñ tota incaudescat. donec
ad uera m puritatẽ. internãq puleͥtudinem tota

Expanded text:
xatur. Auditur per memoriam, videtur per intelligentiam, xatur. Auditur per memoriam, videtur per intelligentiam, deosculatur per affectum, amplectitur per applausum. Auditur per recordationem, videtur per admirationem, deosculatur per dilectionem, amplexatur per delectationem. Vel si hoc melius placet, auditur per revelationem, videtur per contemplationem, deosculatur per devotionem, astringitur ad dulcedinis suae infusionem. Auditur per revelationem, donec voce ejus paulatim invalescente, tota perstrepentium tumultuatio sopiatur, solaque ipsius vox audiatur, donec omnis illa tandem tumultuantium turba dispareat solusque cum sola remaneat, et solum sola per contemplationem aspiciat. Videtur per contemplationem, donec ad insolitae visionis aspectum pulchritudinisque admirationem paulatim anima incalescat, magis magisque inardescat, et tandem aliquando tota incandescat donec ad veram puritatem, internamque pulchritudinem tota
Abbreviated transcription (Latin):
cotam huiꝰmodi turbam nec solummꝰ cogitatio¬
nũ uerũ&̃ asfectionũ oportet eicere: ut dilecti
ur̃i ampletib qñco lib̾ius tanto iocundiꝰ liceat
inherere. Quanto queso in eiꝰmodi expectatione
moram: quotiensue repetendum expecta recxpe¬
cta: modicũ ibi modicũ ibi. Modicũ in uno lo¬
co: modicũ in alio. Alodicum in orto: modicũ
in uestibulo. modicũ in thalamo: donec tandẽ
aliqñ pꝰ multã expectationẽ. pꝰ multã fatigatio¬
nem cubiculum introeat. & intimũ atq secre¬
tissimũ locũ obtineat. Modicũ in orto dum tu¬
multuantiũ turba digerit᷑: modicũ in uestibu¬
lo. dũ thalamꝰ ad ornatur. modicũ in thalamo:
dum lectulum sternit᷑. & cogit᷑ dilectus omnib
his locis expectare. modicũ & modicũ: modicũ
ibi ⁊ modicũ ibi. Ex ortulo audit̾. in uestibulo
uidet᷑: in thalamo deosculat᷑. in cubiculo ample¬

Expanded text:
totam hujusmodi turbam nec solummodo cogitatiototam hujusmodi turbam nec solummodo cogitationum, verum etiam affectionum, oportet ejicere, ut dilecti nostri amplexibus, quanto liberius, tanto jucundius liceat vinhaerere. Quanta, quaeso, in hujusmodi exspectatiodum, exspecta, reexspecta, modicum ibi, modicum ibi? Modicum in uno loco, modicum in alio. Modicum in horto, modicum in vestibulo, modicum in thalamo, donec tandem aliquando post multam exspectationem, post multam fatigationem cubiculum introeat, et intimum atque secretissimum locum obtineat. Modicum in horto, dum tumultuantium turba digeritur; modicum in vestibulo, dum thalamus adornatur; modicum in thalamo, dum lectulus sternitur. Et cogitur dilectus omnibus his locis exspectare modicum et modicum, modicum ibi et modicum ibi. Ex hortulo auditur, in vestibulo videtur, in thalamo deosculatur, in cubiculo ample
Abbreviated transcription (Latin):
Debet itaq ueri a mici dilecta. & ueri dilecti
amica ut suꝑius iam dictum ẽ ꝓmpta semꝑ¬
ꝑata ẽẽ: & pussantẽ amicũ absq ulla dilationis
iniuria susciꝑe. & uocanti cum om̃i alacritate
ocurrere. Scinꝰ autẽ qͥa singłaris amor consor¬
tem non recipit: socium ñ admittit. Wide gͦ ne
tunc pͥmum incipias ꝑstrepentium turbas eicere
uelle: cum iam ipse ceꝑit ad ostium pulsare. Ali¬
oquin quid iam eris dictura. cũ apud te tunc tẽ¬
poris fuĩt esꝰmodi turba ĩuenta: qͥd inqͣm eris
diccura. nͥ expecta recxpecta: Expectandum sane
iteq reexpectandum ad eiciendum turbam extͣ¬
ncoꝵ: ad eiciendum familiam tuoꝵ. Om̃s cogi¬
tatus tam uani qua noxii extranei iudicandi ft̃.
qui nulli ñe utilitati deseruiunt. Iuo ᷤ nͦ quasi
domestico ᷤᷤ uł familiares habemus: qͦs nr̃is usib
uł ittilitatib implicamus. Qm̃ uͦ singularis a¬
mor solitudinẽ amat. solitarium locũ requiritͥ

Expanded text:
Debent itaque veri amici dilecta, et veri dilecti Debent itaque veri amici dilecta, et veri dilecti amica, ut superius jam dictum est, prompta semata esse, et pulsantem amicum absque ulla dilationis injuria suscipere, et vocanti cum omni alacritate occurrere. Scimus autem quia singularis amor consortem non recipit, socium non admittit. Vide ergo ne tunc primum incipias perstrepentium turbas ejicere velle, cum jam ipse coeperit ad ostium pulsare. Alioquin quid jam eris dictura, cum apud te tunc temporis fuerit ejusmodi turba inventa; quid, inquam, eris dictura, nisi exspecta, reexspecta? Exspectandum sane, itemque reexspectandum ad ejiciendum turbam extraneorum, ad ejiciendum familiam tuorum. Omnes cogitatus, tam vani quam noxii, extranei judicandi sunt, qui nulli nostrae utilitati deserviunt. Illos vero quasi domesticos, vel famulantes habemus, quos nostris usibus, vel utilitatibus implicamus. Quoniam vero singularis amor solitudinem amat, solitarium locum requirit,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi et modicũ ibi: modicũ & modicũ sepe sub
affectu uno. temꝑe tam̃ alio et alio: ibi et ibi.
sub affectii uno & altero: et temꝑe tam̃ uno. Et
in his omnib dilecto nr̃o cantamus canticũ
odiosum. Expecta reexpecta. expecta ieexpecta:
modicũ ibi modicũ ibi. Quando putas eiꝰmodi
anima pigra et cepida poterit ductile illud
opus formareͤ. & angłicam formam excudere.
p̃sertim cum opus sit in hoc oꝑe alarum ex¬
pansione. urgente in idip̃m dominica utiq
iussione intentũ ut numquã in huiusmodi
studio liceat desiderioꝵ nr̃orum pennas ab
intensionis suȩ eleuatione deponere: Quam¬
sit arduũ uel difficile cui ius ꝑfecte anime seip¬
sam ad semetip̃am totam colligere. & in solo diui¬
intatis desidio requiescere. xu¬
on dicam annua. non dicam menstrua.
uł diuturna: s ꝑmodica admodum
morula. impatienti desiderio satis ẽ molesta.
Spes siquidẽ quȩ differtur: affligit animũ.

Expanded text:
ibi, et modicum ibi, modicum et modicum saepe sub ibi, et modicum ibi, modicum et modicum saepe sub affectu uno, tempore tamen alio et alio, ibi et ibi sub affectu uno, et altero, et tempore tamen uno. Et in his omnibus dilecto nostro cantamus canticum odiosum: Exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. Quando putas ejusmodi anima pigra et tepida poterit ductile illud opus formare et angelicam formam excudere, praesertim cum opus sit in hoc opere alarum expansione, urgente in idipsum Dominica utique jussione, in tantum ut nunquam in hujusmodi studio liceat desideriorum nostrorum pennas ab intentionis elevatione deponere? CAsit arduum, vel difficile, cuivis perfectae animae seipsam ad semetipsam totam colligere, et in solo Divinitatis desiderio requiescere. Non dicam annua, non dicam menstrua vel diurna, sed permodica admodum morula impatienti desiderio satis est molesta. Spes siquidem quae differtur, affligit animum.
Abbreviated transcription (Latin):
illud futurum. semꝑ sit futurũ. immo for¬
tassis nũquam futurum. Sepe autem aliqd̃
certum futurum determinat᷑ quo corrigatur
uita. nr̃a: et dicit᷑ interim dilecto nr̃o expecta:
& cũ futurum illud in p̃sens uertit᷑. item in
aliud futurũ tranffert᷑. & dicit᷑ ieexpocta. Qm
multi sepe ꝓponunt tortitq apud se ꝓpomnt ut
si ex alieuis affectib quib interim implicant᷑.
semel detur se posse explicare. numqua ampliuᷤs
ui eadem uelle recidere: & interun modicum
illud se postulant expectari. et cum cosde forte
affectus amiserint. potius quã abciderint ue¬
hement̃ satagunt resarcure quod ꝑdid̾unt. et
item adhuc modicum se uolunt & petunt.
reexpectari. Sane hoc totum dicunt modicũ
& modicum: quicquid namq non saciat de¬
siderium quantũcumq sit affectui uidet᷑ parũ.
Modicũ itaq et modicum se expectari. & reex¬
pectari petunt. qui eusmodi sunt. modicum

Expanded text:
illud futurum semper sit futurum, imo forillud futurum semper sit futurum, imo fortassis nunquam futurum. Saepe autem aliquod certum futurum determinatur quo corrigatur vita nostra, et dicitur interim dilecto nostro exspecta, et cum futurum illud in praesens vertitur, item in aliud futurum transfertur, et dicitur reexspecta. Quam multi saepe proponunt fortiterque apud se statuunt, ut si ex alienis affectibus, quibus interim implicantur, semel detur se posse explicare, nunquam amplius in eadem velle recidere, et interim, modicum illud se postulant exspectari, et cum eosdem forte affectus amiserint, potius quam absciderint, vehementer satagunt resarcire quod perdiderunt, et item adhuc modicum se volunt, et petunt reexspectari. Sane hoc dicunt, modicum et modicum. Quidquid namque non satiat desiderium, quantumcunque sit, affectui videtur parum. Modicum itaque et modicum se exspectari et reexspectari petunt qui ejusmodi sunt. Modicum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe remandare & remandare iudetur:
E quã multi sunt qui huiꝰmodi nuntioᷤ
cotidie accipunt: de pͥstino tam̃ tepore uł
negligentia parum aut penitus nicħ corrig̾e
uolunt. Scuint sane uñ possint głari: non
autẽ edificari. Scientiam quidẽ ñ sc̃icatem
affectant: & non tam sc̃i quam scioli ẽẽ deside¬
rant. Dum igit᷑ cotidianis nisib nouos sen¬
sus nouo ᷤᷤ intellectus queritant: quid aliud
quam manda remanda. manda remanda
ꝑ affectum uł studium clamitant : Huiꝰmo¬
di nuitios cotidie excipimus. et aliis alusq
sepe suꝑuenientib alios aliosq adhuc cotidie
importune exigimus : & in aurib dñi saba¬
oth fortiter inclimnamꝰ. Manda iemanda: mã¬
da remanda. S qnͣtomagis copia dictorum
nuntioꝵ abiidat: tanto sane acerbius. tan¬
to molestius ꝓpria nos conscientia accusat.¬
& cruciat. Hinc fit sepe ut uitam nrãm
corrigere disponamus: semꝑ tam̃ differamꝰ.
Et dum hoc fieri in futuro ꝓponimꝰ. ficut

Expanded text:
ri videtur, et quam multi sunt qui hujusmodi nuntios quotidie accipiunt. De pristino tamen tepore vel negligentia parum, aut penitus nihil corrigere volunt. Sitiunt sane unde possint gloriari, non autem aedificari. Scientiam quidem non sanctitatem affectant, et non tam sancti quam scioli esse desiderant. Dum igitur quotidianis nisibus novos sensus, novos intellectus quaeritant, quid aliud quam manda, remanda; manda, remanda, per affectum vel studium clamitant? Hujusmodi nuntios quotidie excipimus, et aliis aliisque saepe supervenientibus, alios aliosque adhuc quotidie importune exigimus, et in auribus Domini Sabaoth fortiter inclamamus: Manda, remanda; manda, remanda. Sed quanto magis copia dictorum nuntiorum abundat, tanto sane acerbius, tanto molestius propria nos conscientia accusat et cruciat. Hinc fit saepe ut vitam nostram corrigere disponamus, semper tamen differamus. Et dum hoc fieri in futuro proponimus, fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
modum uł capacitate excedere. quȩ ad ħ duo nouis¬
sima contemplationũ genera uident᷑ ꝑtinere: uñ
oportuit ea ad simlitudinis exp̃ssionem non tam
humana quã angłica effigie rep̃sentare. Nisi eñ
human& ratiocinationis angustias harum specula¬
tionun mat̾i̾a excedẽt: humane potuis qũa an¬
głicȩ similituduus formã. formandi oꝑis exempła
habere oporteret. Oportet gͦ nos supra nosmet ipsoᷤ
leuare. et ad ea quȩ iupͣ rationem sunt contẽplatio¬
ne ascendere: si ad angłicȩ simalituidinis instar. cupimꝰ
intelligentiȩ m̃e uolatum formare. Queramꝰ itaq. qͦ
suit ula quȩ supra rationẽ sunt: quȩ humauȩ ratio

Expanded text:
modum, vel capacitatem excedere, quae ad haec duo novissima contemplationum genera videntur pertinere. Unde oportuit ea ad similitudinis expressionem non tam humana quam angelica effigie repraesentare. Nisi enim humanae ratiocinationis angustias harum speculationum materia excederet, humanae potius quam angelicae similitudinis formam formandi operis exemplum habere oporteret. Oportet ergo nos supra nosmetipsos levare, et ad ea quae supra rationem sunt contemplatione ascendere, si ad angelicae similitudinis instar cupimus intelligentiae nostrae volatum formare. Quaeramus itaque quae sint illa quae supra rationem sunt, quae hu
Abbreviated transcription (Latin):
ciatorii tegant: ẽxpandentes alas.&. oꝑientes oracłimn:
Respiciantq se mutuo. uersis uiltib: in ꝓpiciatorui
Libet sane hiuc descͥptioni uehement̃ intendere: et
doctrinȩ nr̃e reglãm. ex ꝓposita similitudine sunie:
& iuxta descͥptionis huius formulam oꝑis nr̃i for¬
m̃a uel modũ exendere. Puto eium quia aliquidna¬
qđ nobis sub tali forma exprimit᷑. qđ tali nomine
censet᷑: qd̾ angłorum formã imitat᷑. Duos in qt chera¬
bim. aureos et ꝓductiles. facies. Uere aliquid magiũ.¬
uere p̃clarum aliquid utiq suꝑ mundanũ. & om̃ns
aliquid plusqu̾ã humanum ẽẽ debutt. qđ sub an¬
glica nob̾ forma rep̃sentari opoituit. Certe cheru¬
bin plenitudo scĩe oicit᷑: & sub talis uocabuli p̃sa¬
uł polliceri uidet᷑. S et illud adhuc aduertere debenꝰ
qđ ñ qͦslibet angłos. s summos et dõ inmediate on¬
uinctosᷤ cherubm uocari solemus. Ad suꝑ mundana
itaq iitimo ad suꝑ celestia. huiꝰmodi oꝑis forma noꝰ

Expanded text:
egant expandentes alas et operientes oraculum. Respiciantque se mutuo versis vultibus in propitiatorium . Libet sane huic descriptioni vehementer intendere, et doctrinae nostrae regulam ex proposita similitudine sumere, et juxta descriptionis hujus formulam operis nostri formam, vel modum excudere. Puto enim quia aliquid mar, quod nobis sub tali forma exprimitur, quod tali nomine censetur, quod angelorum formam imitatur: Duos, inquit, cherubin aureos et productilespraeclarum, aliquid utique supermundanum, et omnino aliquid plus quam humanum esse debuit, quod sub angelica nobis forma repraesentari oportuit. Certe cherubin plenitudo scientiae dicitur, et sub talis vocabuli praesal polliceri videtur. Sed et illud adhuc advertere debemus, quod non quoslibet angelos, sed summos et Deo immediate conjunctos, cherubin vocare solemus. Ad supermundana itaque, imo ad supercoelestia hujusmodi operis forma nos
Abbreviated transcription (Latin):
ed illud nunc sane dignum udet᷑ considera¬
tione cur de ꝓpiciatorii nr̃i altitudine oĩo
tacuit: qui eius tam longitudinem quã latitu¬
dinẽ adeo diligent̾ exp̃ssit. S demonstratum ẽ
suꝑus ad hanc ꝑtinere considerationẽ. illam

Expanded text:
ed illud nunc sane dignum videtur consideraed illud nunc sane dignum videtur consideratione, cur de propitiatorii nostri altitudine omnino tacuit, qui ejus tam longitudinem, quam latitudinem adeo diligenter expressit. Sed demonstratum est superius ad hanc pertinere conside
Abbreviated transcription (Latin):
pi. Ex scd̃a autẽ considãtione intelligit homo qͥs
culpis subiaccat. uł quib meritis emineat: & qͥd
ꝓ his pene uł p̃mii expectare debeat. quantũ coti¬
die ꝓficiat uel deficiat: uł quanta animi industa
satagat p̃terita inala delere. p̾sentia declinare fu¬
tura p̃uenire: cum quanta animi constantia
studeat recuꝑare bona amissa. custodire ł mul¬
tiplicare bona possessa. Quã gratũ quã commo¬
dum quã iocundumuȩ spectaculũ scdmn consi¬
derationem pͥmã tot animȩ qualitates. tot eiꝰ
cogitationes. tot ipsius affectiones in spccula¬
tionem adducere: et iu eoꝵ. ammiratione ani¬
mũ suspendere: O quã miranda speculatio.
o qũa stupenda delectatio. iuxta considerati¬
onem scdam. tot animi uirtutes. tot eius ex
ercitationes. tot eius studia. uł merita p̃ ocłis
habere: et eiusmodi contemplationi duitius
ant. quȩ ad terciã distinctionẽ spectant. xix¬

Expanded text:
pi. Ex secunda autem consideratione intelligit homo quibus pi. Ex secunda autem consideratione intelligit homo quibus culpis subjaceat, vel quibus meritis emineat, et quid pro his poenae vel praemii exspectare debeat, quantum quotidie proficiat vel deficiat, cum quanta animi industria satagat praeterita mala delere, praesentia declinare, futura praevenire, cum quanta animi constantia studeat recuperare bona amissa, custodire vel multiplicare bona possessa. Quod gratum, quod commodum, quamve jucundum spectaculum secundum considerationem primam tot animae qualitates, tot ejus cogitationes, tot ipsius affectiones in speculationem adducere, et in eorum admiratione animum suspendere? O quam miranda speculatio, o quam stupenda delectatio juxta considerationem secundam tot animi viercitationes, tot ejus studia vel merita prae oculis habere, et hujuscemodi contemplationi diutius ant quae ad tertiam diffinitionem spectant. S
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt ꝓpiciatorii nr̃i iongitudini: bona uͦui
stificationis ascribenda sunt eius latitudini.
E scimus quia quicqͥd in anima pret̾ consen¬
sum ẽ: hominẽ utiq uistificare ñ poteit. Ad
pͥmã itaq considerationẽ ꝑtinet diligent̃ atcen¬
dere quib naturalit̾ bonis mens polleat uel ca¬
reat: ad secdãm uͦ spectat nosse quȩ bona mens
ex uirtute iam habeat. uel quȩ necdũ habere uale¬
at. facile ẽ ut arbitror uidere uł nosse qũa sit
necessarium uł utile utramq harũ considerati¬
onum familiarẽ habere: & frequent̃ quide in
contemplationẽ adducere. Ex pͥma eni conside¬
ratione agnoscit homo ad quȩ bona sit natura¬
lit̃ ꝓmptior. uł ad quȩ mala ꝓciuior: quibor stu¬
duis debeat uehemeutiꝰ insistere: contͣ quȩ mala.
debeat instantius uigilare: quib exercicus ualer
melius ꝓmoueri. quib uiciis ualcat faciliꝰ coirum¬

Expanded text:
da sunt propitiatorii nostri longitudini, bona vero da sunt propitiatorii nostri longitudini, bona vero justificationis ascribenda sunt ejus latitudini. Et scimus quia quidquid in anima praeter consensum est, hominem utique justificare non potest. Ad primam itaque considerationem pertinet diligenter attendere quibus bonis naturaliter mens polleat, vel careat. Ad secundam vero spectat nosse quae bona mens ex virtute jam habeat, vel quae necdum habere valeat. Facile est, ut arbitror, videre, vel nosse quam sit necessarium, vel utile utramque harum considerationum familiarem habere, et frequenter quidem in contemplationem adducere. Ex prima enim consideratione agnoscit homo ad quae bona sit naturaliter promptior, vel ad quae mala proclivior, quibus studiis debeat vehementius insistere, contra quae mis valeat melius promoveri, quibus vitiis valeat facilius corrum
Abbreviated transcription (Latin):
modos uariare: uim illam animȩ inquã solemꝰ
uoluntatẽ nominare. Similit̾ eius motũ & enis¬
modi ut ita dicam instrumenti actum uolunta¬
tem dicimus: & ip̃m uelle. uoluntatẽ dicimꝰ uo¬
camus. Nec solum illud uelle qđ solo naturali
motu fert᷑. uoluntas numctipat᷑: uerũ etiã illud
qd̾ liber animi consensus ex delib̾atione comita¬
t᷑. S cogit nos utiq uerboꝵ inopia. uerborum
significationes mͦ extendere. mͦ restringere: et
ꝓ necessitatis in congruentia congruent̾ uaria¬
re. S ut sufficient̃ distinguamꝰ quȩ huic consi¬
derationi a scbere debeamus: om̃is animȩ con¬
sensus. et quicqͥd ex consensu in animo agit᷑. ad
hanc considerationem ꝑtinere uidet᷑. quẽ ad ino¬
dum omĩs sensus. uł quilibet animȩ motus qͥ
contͣ consensum uel pret̃ consensũ agit᷑ longitu¬
diuis considerationi recte ascruit᷑. Bona namq
creationis ut suꝑus iam dictum ẽ assignan¬

Expanded text:
modos variare, vim illam inquam animae, solemus modos variare, vim illam inquam animae, solemus voluntatem nominare. Similiter ejus motum et ejusmodi, ut ita dicam, instrumenti actum voluntatem dicimus, et ipsum velle voluntatem vocamus. Nec solum illud velle quod solo naturali motu fertur, voluntas nuncupatur, verum etiam illud quodlibet animi consensus ex deliberatione comitatur. Sed cogit nos utique verborum inopia, verborum significatione modo extendere, modo restringere, et pro necessitatis ingruentia, congruenter variare. Sed, ut sufficienter distinguamus, quid huic considerationi ascribere debeamus, omnis animae consensus, et quidquid ex consensu in animo agitur ad hanc considerationem pertinere videtur quemadmodum sensus, vel quilibet animae motus qui contra consensum, vel praeter consensum agitur longitudinis considerationi recte ascribitur. Bona namque creationis, ut superius jam dictum est, assignan
Abbreviated transcription (Latin):
tum et dumidiũ uixta documentũ diuinum ha¬
bere oporteat. Si igit᷑ animũ tnũ in hac gemina
consideratione ad plenum exerciusti: ꝓpiciatorii
tui latitudinẽ iuxta modũ congruum explesti:
cꝗntemplationis earumq differentia. xuiii.¬
emo putet eande eẽ considerationẽ ulam quam
suꝑius posuimꝰ uoluntatis: & hanc qũa mͦ
latitudini assignauimus delib̾ationis. Nam ad
illam ꝑtinet qđ in m̃te agit᷑ ex sola oꝑatione natu¬
rȩ: ad istam autem qđ in ipsa accitat᷑ ex oꝑa in¬
dustriȩ. ad illam spectat quelibet animȩ uis ipsi
naturalit̃ uisita: ad istam quelibet animȩ uirtꝰ
ꝑ industriam comꝑata. Ad illam deniq quilibet
animȩ. motus qui naturali quodam impulsu a¬
git᷑: ad istam quilibet animi nutus. qui rationa¬
li quodam dispositionis mod̾amine ducit᷑. Etqͥ¬
dem solemꝰ um illam animȩ quȩ se ualet & so¬
let in tot affectus formare. & ꝑ tam multiplices

Expanded text:
tum et dimidium, juxta documentum divinum, hatum et dimidium, juxta documentum divinum, habere oporteat. Si igitur animum tuum in hac gemina consideratione ad plenum exercuisti, propitiatorii tui latitudinem, juxta modum congruum explesti. contemplationis, earumque differentia. Nemo putet eamdem esse considerationem illam, quam superius posuimus voluntatis, et hanc quam modo latitudini assignavimus deliberationis. Nam ad illam pertinet quod in mente agitur ex sola operatione naturae, ad istam autem quod in ipsa actitatur ex opera industriae. Ad illam spectat quaelibet animae vis ipsi naturaliter insita, ad istam quaelibet animae virtus per industriam comparata. Ad illam denique quilibet animi motus, qui naturali quodam impulsu agitur, ad istam quilibet animi nutus, qui rationali quodam dispositionis moderamine ducitur. Et quidem solemus vim illam animae, quae se valet, et solet in tot affectus formare, et per eam multiplices
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ defectum: et ꝑ manifestum cooꝑationis ipsius
effectum. Ad noc siquidẽ tociens eius nob̃ gr̃a subtra¬
hit᷑: ut quã ꝑ se nichil uoni humana infirmitas
possit ex ꝓprio defectu doceat᷑. Ad hoc it̾m doceat᷑
quȩ fuerat subtracta gra restituit᷑: ut ꝑ euis esfectũ
quid excdi munere simus exꝑiam᷑. Utquid unum
idemq mͦ possumus. mͦ non possumus: nisi quia¬
grãm adiutricem mͦ habemꝰ. mͦ ñ habemꝰ: Patet
itaq qd de diuinȩ grẽ adiutorio miume nos lice¬
at dubitare: quãuis cooꝑationis eius modos mini¬
I me possimꝰ comp̃hendere. Cubitum itaq in huiꝰ
nr̃ȩ considerationis oꝑe explere non possumus:
qͥa ingenium nr̃m in huiꝰ inuestigationis latitu¬
dine usq ad comp̃hensionis terminũ ñ extendimꝰ.
Patet itaq ratio cur ꝓpiciatorii nr̃i latitudo usq
ad duos cubitos se extendere ñ ualeat: uł cur cubi¬

Expanded text:
nostrae defectum, et per manifestum cooperationis ipsius nostrae defectum, et per manifestum cooperationis ipsius effectum. Ad hoc siquidem toties ejus nobis gratia subtrahitur, ut quam per se nihil boni humana infirmitas possit, ex proprio defectu doceatur. Ad hoc iterum eadem quae fuerit subtracta gratia restituitur, ut per ejus effectum, quid ex Dei munereus, nisi gratiam adjutricem modo habemus, modo non habemus? Patet itaque quod de divinae gratiae adjutorio minime nos liceat dubitare quamvis cooperationis ejus modos minime possimus comprehendere. Cubitum itaque in hujus nostrae considerationis opere explere non possumus, quia ingenium nostrum in hujus investigationis latitudine, usque ad comprehensionis terminum non extendimus. Patet itaque ratio cur propitiatorii nostri latitudo, usque ad duos cubitos se extendere non valeat, vel cur cubi
Abbreviated transcription (Latin):
nis gradii sunt. quȩ comp̃hendi non possunt .xuii.¬
uid sit autẽ delib̾atio cotidiano usu didicimus.
et de eius certitudine pꝰ cot exꝑimenta hesita¬
re nõn possũmus: & iccirco scientiam nr̃ãm in nac
parte usq ad plenũ cubitum extendere possumus.
S quis queso in hac dumtaxat uita comp̃nendere
sufficiat. quonãmͦ diuina gr̃a cor uisitare et sua
inspiratione ad omnẽ suam uoluntate inclinare
soleat: Quantũcumq in hac consideratione labo¬
remus: opus nr̃m in nac parte ad plenũ cubitum
ñ extendimus. Quomͦ enĩ diuinȩ inspirationiᷤ mo¬
dum humana intelligentia comp̃hendat: cũ dñs in
ȩuangłio suo de euisdẽ rei incomp̃hensibilitate ad¬
moneat: Sp̃e inquit ubi uuit spirat. & uocem eiꝰ
audis: et nescis unde ueniat aut quo uadat. Docem᷑
itaq de gr̃ȩ dnunȩ ad uitono ꝑ auctortatẽ scͥptura¬
rum. qđ et ipsi ꝓbamus ꝑ cotidianum infirmitatiᷤ

Expanded text:
nis gradu sunt, quae comprehendi non possunt. Qnis gradu sunt, quae comprehendi non possunt. Quid sit autem deliberatio quotidiano usu didicimus, et ejus certitudine post tot experimenta haesitare non possumus, et idcirco scientiam nostram in hac parte, usque ad plenum cubitum extendere possumus. Sed quis, quaeso, in hac duntaxat vita comprehendere sufficiat, quonam modo divina gratia cor visitare, et sua inspiratione ad omnem suam voluntatem inclinare soleat? Quantumcunque in hac consideratione laboremus, opus nostrum in hac parte ad plenum cubitum non extendimus. Quomodo enim divinae inspirationis modum, humana intelligentia comprehendat, cum Dominus in Evangelio suo de ejusdem rei incomprehensibilitate admoneat? Spiritus, inquit, ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, aut quo vadat . Docemur itaque de gratiae divinae adjutorio per auctoritatem Scripturarum, quod et ipsi probamus per quotidianum infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quia hoc opus a duob ꝑficit᷑: in quo creature
suȩ creator cooꝑat᷑. Opus itaq ẽ in hoc oꝑe ꝓpria
industria: et diuina gr̃a. frnstra eñĩ quispiam
lib̾o arbitrio innitit᷑: nisi diuino adiutorio ful¬
ciat᷑. ꝑficit᷑ aut̃ẽ iustificatio nr̃a: ex delib̾atione
ꝓpͥa. et inspuatione diuina. Sola enĩ iusta uelle:
ẽ iam iustũ eẽ. Ex sola siquidẽ uoluntate recte iu¬
sti uł iniusti dicim᷑: quãuis ex oꝑe in utrumq
adiuuem̃. Duob autẽ modis nob cooꝑat᷑ os. inte
rius uidelicet et excerius. Internis ꝑ occultã aspi¬
rationẽ: exterius ꝑ manifestam oꝑum suoꝵ am¬
ministrationẽ. S nil ad hoc contemplationis ge¬
nus illa cooꝑatio quȩ exterius fit. eo qd̃ ꝓpiciato¬
rium nr̃m de auro puro fieri oporteat: & hec
speculatio in pura intelligentia subsistere debe¬
at. Hec itaq duo sunt ex quib ꝑficit᷑ ꝓpiciatorii
nr̃i latitudo: ꝓp̃a uidelicet uelib̾atio. & duuna

Expanded text:
ergo quia hoc opus a duobus perficitur, in quo creaturae suae Creator cooperatur. Opus itaque est in hoc opere propria industria, et divina gratia. Frustra enim quispiam libero arbitrio innititur, nisi divino adjutorio fulciatur. Perficitur autem justificatio nostra ex deliberatione propria, et inspiratione divina. Sola enim justa velle, est jam justum esse. Ex sola siquidem voluntate recte justi, vel injusti dicimur, quamvis ex opere in utrumque adjuvemur. Duobus autem modis nexterius. Interius per occultam aspirationem, exterius per manifestam operum suorum administrationem. Sed nil ad hoc contemplationis genus illa cooperatio, quae exterius fit, eo quod propitiatorium nostrum de auro puro fieri oporteat, et haec speculatio in pura intelligentia subsistere debeat. Haec itaque duo sunt, ex quibus perficitur propitiatorii nostri latitudo, propria videlicet deliberatio, et divina
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ulud nec exꝑimento ꝓbare. nec incellectu comp̃¬
hendere possimus. Et quidẽ circa diuina eiusmodi
sunt multa quib humana rõ facile acquiescit:
quib penitus contradicere nolit. s ꝓ ueris recipit.
et rata ẽẽ consentit: cũ tam̃ ea nec ꝑ exꝑimentum
ꝓbare. nec ꝑ intellectum plene comp̃hendere possit.
Merito gͦ euismodi queq supͣ rõnem ẽẽ dicende sunt:
quȩ capacitatis nĩȩ exiguitar̾e in comp̃hensibilitats
suȩ magintudine transcendunt. In his tam̃ quȩ nĩa
exiguitas comp̃hendere non ualet: anglica celsitudo
lib̾os contemplationis uolatus ȩxercet. Ut igit᷑ in no¬
bis angli̾ce similitudinis formã qualicũq mͦ posꝰ¬
simus excudere: oportet in eiusmodi terũ ammi¬
iatione. animũ nr̃m iugi celebritate suspendeie.
et ad subuimnes &e uere angłicos uolatus contemplationis

Expanded text:
tamen illud nec experimento probare, nec intellectu comprtamen illud nec experimento probare, nec intellectu comprehendere possimus. Et quidem circa divina ejusmodi sunt multa, quibus humana ratio facile acquiescit, quibus contradicere nolit, sed pro veris recipit, et rata esse consentit, cum tamen ea nec per experimentum probare, nec per intellectum plene comprehendere possit. Merito ergo ejusmodi quaeque supra rationem esse dicenda sunt, quae capacitatis nostrae exiguitatem incomprehensibilitatis suae magnitudine transcendunt. In his tamen, quae nostra exiguitas comprehendere non valet, angelica celsitudo liberos contemplationis volatus exercet. Ut ergo in nobis angelicae similitudinis formam qualicunque modo possimus excudere, oportet in ejusmodi rerum admiratione animum nostrum jugi celeritate suspendere, et ad sublimes et ve
Abbreviated transcription (Latin):
icnt quedã ẽẽ constat quȩ sunt infra rationẽ.
sic sunit quȩła absq dubio quȩ constant c̃ẽ supͣ
̾ationẽ: et int̾ ħ sunt alia quedam media quȩ utiq
rationi sunt ꝑuia. Infra rationẽ sunt quȩ sensu cor
inuestigamus. Sup̃ iationẽ sunt. quȩ ꝑ reuelationem
discimus: uł sola auctoritate ꝓbamus. Candida et
ingra. calida et frigida. dulcia et amara sensu corpore¬
o discunus: non ratiotinando ꝓbamus. Uera et faisa.
iusta et iniusta utilia & inutilia. decernimus ratioci¬
nando. non aliquo sensu corporeo. Dñi autẽ in una
nec ullus sensus corporeus docet uec aliqua humana
ratio plene ꝑsuadet: s. hoc utiq ali ꝑ reuelationem
discunt. aui autẽ sola auctoritate coniuneunt. et cre¬
diuit. Infra rõnem itaq sunt corporea: supͣ iõnem uͦ
diuina. Supra ionem utiq ẽ quod nullus corpoieus
sensus attingere: nec ulla humana rõ pot̃ penetra¬
re. Supͣ rationẽ dicimus qđ uciacit̃ eẽ credimus. cum

Expanded text:
nfra rationem, sic sunt quaedam absque dubio quae constat esse supra rationem. Et inter haec sunt alia quaedam media, quae utique rationi sunt pervia, infra rationem sunt, quae sensu corione investigamus. Supra rationem sunt quae per revelationem discimus, vel sola auctoritate probamus. Candida et nigra, calida et frigida, dulcia et amara sensu corporeo discimus, non ratiocinando probamus. Vera et falsa, justa et injusta, utilia et inutilia discernimus ratiocinando, non aliquo sensu corporeo. Deum autem in una nec ullus sensus corporeus docet, nec aliqua humana ratio plene persuadet. Sed hoc utique alii per revelationem discunt, alii autem sola auctoritate convincunt et credunt. Infra rationem itaque sunt corporea, supra rationem vero divina. Supra rationem utique est, quod nullus corporeus sensus attingere, nec ulla humana ratio potest penetrare. Supra rationem dicimus, quod veraciter esse credimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
diuidens singulis ꝓut uult. Uerũtam̃ in iusti¬
ficationis nĩȩ opus. uoluntariũ consensũ requi¬
rit qui dicit. Si uolueritis & audieritis me:
bona t̾rȩ comedetis. lib̾o arbitrio ascribit᷑ cum
hoc opus p̃pedit᷑. ubi dicit᷑. Si ppłs̃ m̃s audoisset
me. isrł si in uius meis ambulasset: ꝓ nichilo forfi

Expanded text:
dividens singulis prout vult . Verumtamen in justificationis nostrae opus, voluntarium consensum requirit, qui dicit: Si volueritis, et audieritis me, bona terrae comedetis . Libero arbitrio ascribitur, cum hoc opus praepeditur, ubi dicitur: Si populus meus audisset me, Israel si in viis meis ambulasset, pro nihilo forsi
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ st̃ ad inchoationem. Bonũ autẽ nr̃m
qđ ab oꝑe creationis inchoat. iustificatio di¬
latat: & se ex hoc ad latitudinem ꝑtii̾e demon¬
strat. Hoc autẽ opus sine duob ñ consũma¬
t᷑. Num qͣm enĩ ꝑficit᷑: si creat᷑ẽ suę cirator non
cooꝑaetur. Et posset quidem si uellet sine
creaturȩ opera totum cieator ꝑ seipsum ex¬
plere: sicut potuit cum uoluit. tot ⁊ tan
ta creare de nichilo. Nos si sine eits ad¬
uitorio nitentes de nostris uiribus pre¬
sumimus: frustra laboramus. Testa¬
t᷑ hoc qui in ȩuangelio suo loquit᷑. Sie
me nichil potestis facere: eo qđ ipse sit qui oꝑat᷑
in nob̾ uelle et ꝑficere ꝓ bona uoluntate. Nonẽ
enim uolentis neq currentis. s miserentis ẽ dĩ

Expanded text:
ea quae sunt ad inchoationem. Bonum autem nostrum, quod ab opere creationis inchoat, justificatio dilatat, et se ex hoc ad latitudinem pertinere demonstrat. Hoc autem opus sine duobus non consummatur. Nunquam enim perficitur, si creaturae suae Creator non cooperetur. Et posset quidem, si vellet, sine creaturae opera totum Creator per seipsum explere, sicut potuit cum voluit tot et tanta de nihilo creare. Nos, si sine ejus adjutorio nitentes de nostris viribus praesumimus, frustra laboramus. Testatur hoc qui in Evangelio suo loquitur: Sine me nihil potestis facere , eo quod ipse sit qui operatur in nobis velle, et perficere pro bona voluntate . Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis
Abbreviated transcription (Latin):
atur: & ad diffinitam mensurã ꝓducitur.
Qui gͥ animũ suum in hoꝵ specłatione plene
exercuit. ꝓpiciatorii sui longitudinẽ expleuit:
Hec de ꝓpiciatorii longitudine iam diximuˢ:
nunc ad ciꝰ latitudinem inuestigatioĩs manũ

Expanded text:
atur, et ad diffinitam mensuram producitur. atur, et ad diffinitam mensuram producitur. Qui igitur animum suum in horum speculatione plene exercuit, propitiatorii sui longitudinem explevit. Haec de propitiatorii longitudine jam diximus, nunc ad ejus latitudinem investigationis
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ⁊ sequiti sumus ip̃m: quid gͦ crit
nob. si omnino mortui ñ resurgunt: Utqͥd ꝓptce
ip̃m mortificam᷑ totadie. si nulla ab ipio sꝑanda
ẽ corona iusticiȩ: Si omnino unusẽ interitꝰ hõs
rit simaiorẽ sapĩe atq iusticie oꝑam dedem:
Nonne multo meliꝰ faciunt qͥ comedũt ⁊ bibt¬
⁊ ducunt in bono dies suo ᷤᷤ qͥ epulant᷑ cotidie sple¬
dide: ꝗͣ quimortificãt᷑ totadie: Nonne melus¬
multomeliꝰ erit ire ad domũ conuiiiii. ꝗͣ ad do¬
mũ luctꝰ: si pꝰ hanc uitã nichil ht̃ h̃o uimento
ampliꝰ: Cur ñ uadam ⁊ affluam delicus. ⁊ fri
Cur illã uocem ñlibent̃ audiamus qͣ dr̃: comeda¬
mꝰ ⁊ bibamꝰ cras eiũ moriem᷑: Uides ccrte qnͣta mala
sequant᷑: side animȩ immortalitate dubitet᷑. Mi
to efficere possumus: qͣnis ad eius expletionem
minue sufficiamus. Ab nac gͦ triplici conside¬
ratione eeñtiȩ uidlicet sp̃alis. eiusq discietio¬
nis ac uoluntatis. ꝓpiciatorii nr̃i opus incho¬

Expanded text:
secuti sumus ipsum, quid ergo erit nobis, si omnino mortui non resurgunt. Utquid propter ipsum mortificamur tota die, si nulla ab ipso speranda est corona justitiae, si omnino unus est interitus hominis, rit, si majorem sapientiae atque justitiae operam dedero? Nonne multo melius faciunt qui comedunt, et bibunt, et ducunt in bono dies suos, qui epulantur quotidie splendide quam qui mortificantur tota die? Nonne multo melius erit ire ad domum convivii, quam ad domum luctus, si post hanc vitam nihil habet homo jumento amplius? Cur non vadam Cur illam vocem libenter non audiamus, qua dicitur: Comedamus et bibamus, eras enim moriemur? Vides certe quanta mala sequantur, si de animae immortalitate dubitetur. Minto efficere possumus, quamvis ad ejus expletionem minime sufficiamus. Ab hac ergo triplici consideratione essentiae, videlicet spiritalis, ejusque discretionis ac voluntatis propitiatorii nostri opus incho
Abbreviated transcription (Latin):
extende ñ poss imus. Modicũ quidẽ s multũ
ẽ: qđ in hac consideratione sciri pot̃. Modicũ
sane ad plenitudinem: s multũ ꝑ omnẽ mo¬
dũ ad utilitatem. Noli gͦ neglig̾e qđ potes de
hoc tubito habere: qmͣuis ip̃m minime possiᷤ
explere. Ut enim de ceteris taceam quȩ ꝑtinere
uident᷑ ad specłationẽ istam. qnͣtũ putamus
detͥmentũ incurris. si animȩ immortalitatem
nescis: & omnino ñ credis: Si enĩ de animȩ
immortalitate ñ constet: qͥs queso ad fut᷑am
retͥbutionẽ se p̃paret: Quis obsecro uitã suã
iestringat. ne pͥost concupiscentiaᷤ suas eat ÷
quis de ꝑpetratis mał satisfaciat: qͥs se ad for¬
tia oꝑa accingat : quis inter tot diuinorũ
flagelloꝵ tam acerba. patientiam habeat. si
de futura uita penitus diffidat: Totum qđ
de humani gen̾is redemptione asserit᷑. totũ
qd̾ de diuinis sacramentis credit᷑. quicqͥd de
diuinis institutionib precipit᷑. quicqͥd de¬

Expanded text:
e non possimus. Modicum quidem, sed multum est quod in hac consideratione sciri potest. Modicum sane ad plenitudinem, sed multum per omnem modum ad utilitatem. Noli ergo negligere quod potes de hoc cubito habere, quamvis ipsum minime possis explere. Ut enim de caeteris taceam, quae pertinere videntur ad speculationem istam, quantum putamus detrimentum incurris, si animae immortalitatem nescis, et omnino non credis? Si enim de animae immortalitate non constet, quis, quaeso, ad futuram retributionem se praeparet? Quis, obsecro, vitam suam restringat, ne post concupiscentias suas eat? quis de perpetratis malis satisfaciat? quis se ad fortia opera accingat? quis inter tot divinorum flagellorum tam acerba patientiam habeat, si de futura vita penitus diffidat? Totum quod de humani generis redemptione asseritur, totum quod de divinis sacramentis creditur, quidquid de divinis institutionibus praecipitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
seu etiam folioꝵ. lapsum subito trepidare. & ani¬
ii constantiam ꝑdere. S quis om̃s humanȩ af¬
fectionis qualitates enumeret. quis om̃s uariatio¬
uis modos eius explicare sufficiat: PDene qtͦ sunt
diuersitates rerum: tot sunt uarietates affectionũ.
Sicut euĩ in approbatione rerũ de diuersis diuersa
sentimus: sic in affectatione rerũ circa diuersa di¬
uerso mͦ afficim᷑. Scd̃m enim uidiciũ approbatio¬
nis: uariari solet desideriũ affectionis: De con¬

Expanded text:
seu etiam foliorum lapsum subito trepidare, et aniseu etiam foliorum lapsum subito trepidare, et animi constantiam perdere. Sed quis omnes humanae affectionis qualitates enumerare? quis omnes variationis ejus modos explicare sufficiat? Pene quot sunt diversitates rerum, tot sunt varietates affectionum. Sicut enim in approbatione rerum diversis diversa sentimus, sic in affectione rerum circa diversa diverso modo afficimur. Secundum judicium enim approbationis variari solet desiderium affectionis. C
Abbreviated transcription (Latin):
rata. subito decestam᷑. S ut adhuc amplius mireris:
unum eundemq hominis affectum si diugent̃ at-¬
tendere uelis circa unã eandeq rem multiformiter
uariare uidebis. Nam mͦ de magno fit paruus: mͦ
de paruo fit magnus. Quandoq autẽ de magno fit
maior: qñq de modico fit et adhuc minor. Idẽ itaq
animi affectus circa eandẽ rem crescit atq decrescit.
& mͦi uehement̃ intumescit. & mͦ pene modo penitꝰ
de et illud in humano affectu quã sit magnꝰ in ma¬
gnis. & in sublimib sublimis: quã sit pariuis in par¬
uis. et in uilib uilis: quam sit inqu̾ã magnꝰ et sub¬
liius cum se in altum erexerit. quam sit paruus et
uilis cũ se inima deiccerit. Cum se in audaciam
erexerit. uidebis eum sepe etiam moitẽ contempnere.
& int̃ summa ꝑicula nil trepidationis habere. eun¬
dem autẽ ipm uideb postmodum int̃ nocturna silen¬
tia ad tenuem flatum ad unius ramusculi motũ

Expanded text:
rata subito detestamur. Sed ut adhuc amplius mireris, rata subito detestamur. Sed ut adhuc amplius mireris, unum eumdemque hominis affectum si diligenter attendere velis, circa unam atque eamdem rem multiformiter variare videbis. Nam modo de magno fit parvus, modo de parvo fit magnus. Quandoque autem de magno fit major, quandoque de modico fit et adhuc minor. Idem itaque animi affectus circa eamdem rem crescit atque decrescit, et modo vehementer intumescit, et modo pene, modo penitus de et illud in humano affectu quam sit magnus in magnis, et in sublimibus sublimis, quam sit parvus in parvis, et in vilibus vilis: quam sit, inquam, magnus et sublimis, cum se in altum erexerit; quam sit parvus et vilis cum se in ima dejecerit. Cum se in audaciam erexerit, videbis eum saepe etiam mortem contemnere, et inter summa pericula nil trepidationis habere. Eumdem autem ipsum videbis postmodum inter nocturna silentia ad tenuem flatum, ad unius ramusculi motum,