comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
haba animam. & lana & uestis. Solent enim delirantes hȩc dicere. & cum reprȩssi
fuerint & repulsi : quasi descripturis proferunt dicentes. Ut quid dictum .ẽ.
od factum ẽ. m illo uita ẽ: Sienim omĩamipso facta sunt: omĩa uita sunt. H.
malicant. Pronuntia sie. Q uod factum ẽ: hc sub distingue. Ꝙ demde infer. In illo
uita .ẽ. Quid ẽ. hoc: facta c̃. terra. sed ipsa terra quȩ facta ẽ: nonẽ. uita. Est autẽ
inipsa sapientia spũaliter ratio quȩdam: qua terra facta ẽ. hȩc uita ẽ. Quomodo
possum dieam caritati ur̃ȩ. Faber facit arcam: primo i arte hab&̧ aream. Si enum
arcam in arte non haber& : unde illam fabricando proferret. Sed arca sic ẽ. in
arte. ut non ipsa arca sit quȩ iudetur oculis. In arte inuisibiliter ẽ: inopere
uisibiliter erit. Ecoe facta ẽ. inoꝑe: nunquid destitit eẽ. inarce. & illa mope

Expanded text:
habet animam, et lana et vestis. Solent enim delirantes dicere, et cum repressi habet animam, et lana et vestis. Solent enim delirantes dicere, et cum repressi fuerint et repulsi, quasi de Scripturis proferunt dicentes: Utquid dictum est, Quod factum est in illo, vita est? Si enim omnia in ipso facta sunt, omnia vita sunt. Non te abducant: pronuntia sic, Quod factum est; hic subdistingue, et deinde infer, in illo vita est. Quid est hoc? Facta est terra, sed ipsa terra quae facta est, non est vita: est autem in ipsa Sapientia spiritualiter ratio quaedam qua terra facta est; haec vita est. 17. Quomodo possum, dicam Charitati vestrae. Faber facit arcam. Primo in arte habet arcam: si enim in arte arcam non haberet, unde illam fabricando proferret? Sed arca sic est in arte, ut non ipsa arca sit quae videtur oculis. In arte invisibiliter est, in opere visibiliter erit. Ecce facta est in opere; numquid destitit esse in arte? Et illa in opere
Abbreviated transcription (Latin):
de leonibus. de serpentib. Muscas & ranas illis immisit: ut rebus uilis smis
suꝑbia domaretur. Omi̾a ergo fr̃s. omĩa omino pipsum facta sunt: & sine
pso factau. ẽ. nichil. Sed quomodo pillum facta sunit omĩa: Q uod factume.¬
muillo uita ẽ. Potest cium sic dici. Iuod factum ẽ. in illo: iuita ẽ. Ergo totum uita. ẽ.
sisie pronuntiauerimus. Quid enim noninillo factum ẽꝰ Ipse enim ẽ. sapientia
dĩ & dicitur inpsalmo: omĩa in sapientia fecisti. Siergo xp̃c ẽ. spientia dĩ. &
psalmus dicit. omĩa in sapientia fecisti: omĩa sicut ꝑillum facta. ita millo
terra uita ẽ: ergo et lignum uita ẽ. dicimus quidem lignum uitam. sed sed̃m
intellectum ligni erucis: unde accepimus uitam. Ergo & lapis uita. ẽ. In hone.¬
stum. ẽ. sic incelligere. ne rursus nobis surrepat eadem sordidis sima secta mani¬
cheorum. & dicat quia habet uitam lapis. & hab& animam paries. & resticula

Expanded text:
de leonibus, de serpentibus; muscas et ranas illis immisit , ut rebus vilissimis de leonibus, de serpentibus; muscas et ranas illis immisit , ut rebus vilissimis superbia domaretur. 16. Omnia ergo, fratres, omnia omnino per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sed quomodo psic dici, Quod factum est in illo, vita est: ergo totum vita est, si sic pronuntiaverimus. Quid enim non in illo factum est? Ipse est enim Sapientia Dei; et dicitur in Psalmo, Omnia in Sapientia fecisti . Si ergo Christus est Sapientia Dei, et Psalmus dicit, Omnia in Sapientia fecisti; omnia sicut per illum facta, ita in illo terra vita est, ergo et lignum vita est. Dicimus quidem lignum vitam, sed secundum intellectum lignum crucis, unde accepimus vitam. Ergo et lapis vita est. Inhonestum est sic intelligere, ne rursum nobis subrepat eadem sordidissima secta Manichaeorum, et dicat quia habet vitam lapis, et habet animam paries, et resticula
Abbreviated transcription (Latin):
Quidigitur fr̃s Quare ista dixi: Claudite aures cordis ur̃ĩ: aduersus dolos ini-¬
mici. Intelligite qua dĩ fecit omĩa: & in sus gradibus collocauit. Quare autem
patimur multa mala acreatura quam fecit os: Qiua offendimus dm̃. Hunquid
hec angłi patiuntur: Fortassis & nos inuita ista. illa nontimeremus. de pęna
tua peccatum tutim accusa: non iudicem. Nam propter humanam suꝑbiam
fuerit homo & se iactauerit aduersus dm̃: & cuin sit mortalis mortalem terruerit¬
& cum sit homo proxinum hominem non agnouerit: cum sẽ eͣxerit. pulicib
subdatur. Quid. ẽ. quodtẽ inflas humana suꝑbia: homo tibi dixit conuici¬
um. & tumiusti & iratus es : Pulicibus resiste ut dormias. Cognosce qui sis.
Nam ut noueritis fris propter suꝑbiam nrãm domaudam. ereatura ista quae
molesta nobis ẽẽnt. populum pharaonis suꝑbum potuit ds̃ domare deursis.

Expanded text:
Quid igitur, fratres? quare ista dixi? Claudite aures cordis vestri adversus dolos iniQuid igitur, fratres? quare ista dixi? Claudite aures cordis vestri adversus dolos inimici; intelligite quia Deus fecit omnia, et in suis gradibus collocavit. Quare autem patimur multa mala a creatura quam fecit Deus? Quia offendimus Deum? Numquid haec Angeli patiuntur? Fortassis et nos in vita ista illa non timeremus. De poena tua peccatum tuum accusa, non judicem. Nam propter superbiam institfuerit homo, et se jactaverit adversus Deum; et, cum sit mortalis, mortalem terruerit; et, cum sit homo, proximum hominem non agnoverit; cum se erexerit, pulicibus subdatur. Quid est quod te inflas humana superbia? Homo tibi dixit convicium, et timuisti, et iratus es; pulicibus resiste ut dormias: cognosce qui sis. Nam ut noveritis, fratres, propter superbiam nostram domandam creata ista, quae molesta nobis essent: populum Pharaonis superbum potuit Deus domare de ursis,
Abbreviated transcription (Latin):
as uehem̃ter : statim ille. Quis fecit has: Et quia tedio affectus erat. & oderat
illas : non ausus ẽ. dicere. dĩ illas fecit. Frat autem catholicꝰ. Ille statim subiecit.
Si ds̃ illas nonfecit. quis illas fecit: Plane ait ille. ego credo quia diabolus fecit
eas. Et ille statim. Si muscã diabolus fecit. sicut te uideo confiteri. quia prudenter
e quia dĩ apem fecit & muscam non fecit: quia reserat proxima. Ab ape duxit
adlocustam. alocusta dux̃ adlacertam: alacerta ad auem. ab aue dux̃ adpecus.
inde adbouem: inde ad elefantum. postreio ad hominẽ: & ꝑsuasit homini qr
non adõ factus.ẽ. homo. Ita ille miser cum tedium passus. ÷ amuscis: musca factꝰ
ẽ. quem diabolus possider&. ẜedtebub quippe interpretari dã.: princeps
muscarum. dequib diccum. ẽ. Muidȩ moriturȩ exterminant oleum suauitatis.

Expanded text:
 vehementer illas, statim ille, Quis fecit has? Et quia taedio affectus erat, et oderat  vehementer illas, statim ille, Quis fecit has? Et quia taedio affectus erat, et oderat illas, non ausus est dicere, Deus illas fecit: erat autem catholicus. Ille statim subjecit: Si Deus illas non fecit, quis illas fecit? Plane, ait ille, ego credo quia diabolus fecit muscas. Et ille statim: Si muscam diabolus fecit, sicut te video confiteri, quia prudenter re quia Deus fecit apem, et muscam non fecit; quia res erat proxima. Ab ape duxit ad locustam, a locusta ad lacertum, a lacerto ad avem, ab ave duxit ad pecus, inde ad bovem, inde ad elephantem, postremo ad hominem; et persuasit homini quia non a Deo factus est homo. Ita ille miser cum taedium passus est ad muscas, musca factus est, quem diabolus possideret. Beelzebub quippe interpretari dicitur princeps muscarum: de quibus scriptum est, Muscae moriturae exterminant oleum suavitatis . 15.
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt : & sine ipso faccum. ẽ. nichil. Uniuersa enim creatura: ꝑipsũ facta. ẽ.
Maior. minor. ꝑipsum factȩ sunt. Supera. infera. spualis. corporalis. ꝑipsum
etȩ sunt. Hulla enim forma: nulla compages. nulla concordia partium. nul¬
la qualiscuno substantia. ẽ: quȩ possit habere pondus. numerum. mensuram.
nisi ꝑillud uerbum. & ab illo uero creatore cui dictum ÷ omĩa inmensura & nu-¬
mero & pondere disposiusti. Nemo gͦ uos fallat: quando forte tedium patimini
nuscis. &enim aliqui derisi sunt adiabolo: & ad muscas capti sunt. Solent eni
aucupes pouere in muscipula muscas: ut esurientes aues decipiant. Sic o isti admꝰcas
muscas adiabolo deceptist̃. Ham nescio quis tedium paciebatur a muscis. Inuenit
illum manicheus tedio affectum. & cum dicer& se non posse pati eas. & odisse¬

Expanded text:
facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim creatura per ipsum facta est, facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim creatura per ipsum facta est, major, minor: per ipsum facta sunt supera, infera; spiritualis, corporalis, per ipsum facta sunt. Nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscumque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, nisi per illud Verbum est, et ab illo Verbo creatore, cui dictum est, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas a diabolo decepti sunt. Nam nescio quis taedium patiebatur ad muscas: invenit illum Manichaeus taedio affectum; et cum diceret se non posse pati muscas et odisse
Abbreviated transcription (Latin):
Quid prȩclarius angło increaturis. Quid extremius uermictilo increaturis.: ꝑquem
factus ẽ. angłs. ꝑipsum factus. ẽ. & uermiculus. Sed angelus dignus cęlo: uermiculꝰ
terra. Qui creauit: ipse disposuit. Si poneret uermiculum incelo: rephenderes
Siuell& angłos naset deputrescentibus carnibus: reprȩhenderes. Ettamen prope hoc
facit dẽ : & non ẽ. reprehendendus. Nam om̃s homines de carne nascentes. quidsunt
nisi uerines. & de umnibus angłos facit. Sienum ipse dñs dicit. ego sum uerinis & non
u̾mis: quia uermis deputredine nascitur. Ideo homo putredo: & filius hominis
uerinis. Ecce quid ficriuoluit proptertẽ: illud quod inprincipio erat uerbum. &
ubum erat apuo dm̃. & ds̃ erat uerbum. Quare hoc factum ẽ. propter teꝰ Ut si¬
geres : qui manducare non poteras. Omino gͦ fr̃s sic accipite: omĩa ꝑipsum facta

Expanded text:
Quid praeclarius angelo in creaturis? quid extremius vermiculo in creaturis? Per quem Quid praeclarius angelo in creaturis? quid extremius vermiculo in creaturis? Per quem factus est angelus, per ipsum factus est et vermiculus: sed angelus dignus coelo, vermiculus terra. Qui creavit, ipse disposuit. Si poneret vermiculum in coelo, reprehenderes; si vellet Angelos nasci de putrescentibus carnibus, reprehenderes: et tamen prope hoc facit Deus, et non est reprehendendus. Nam omnes homines de carne nascentes, quid sunt nisi vermes? et de vermibus Angelos facit. Si enim ipse Dominus dicit, Ego autem sum vermis, et non vermis: quia vermis de putredine nascitur, ideo homo putredo, et filius hominis vermis. Ecce quid fieri voluit propter te, illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quare hoc factum est propter te? Ut sugeres, qui manducare non poteras. Omnino ergo, fratres, sic accipite, Omnia per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum ficrent. & sinc ipso uichil. Sigͦ. eret in principio uerbum. & uerbun
erat apual dm̃: ꝙ dĩ erat urrbum. non potes cogitare quid st: difͤfir ut crescas.
I uecibus ẽ: accipe lac ut nucriaris. ut sis ualidus ad capiendum cibum. Saue
fris̃ quod sequitur. omĩ apipsũ ficta sunt & siue ipso faccũ nihil. uidete ne sic
cogitetis qria nichil aliquid ẽ. Solent eim multi male iutelligentes sinc ipso
factum ẽ. nichil: puctre aliquid. ẽẽ. uichil. Peoratum quidem. ñ pipsum
factum ẽ. Et manifestum quia peccatum ẽ. ruchil: & nichil fiurt homines
cum peccant. Et idolum non ꝑu̾bum factum ẽ. hab&e quidem formain
quandam huinanam: sed ipse homo ꝑũbum faccus. ẽ. Nam forma honumꝰ
undolo non ꝑuerbum facta ẽ. & scriptum ẽ. scimus quia nichil ẽ. idolum.
quȩ uolitant subcȩlo: & que mouentur. uniuersa natura rerum. om̃is omino crea¬¬
tura : dicam planius. dicam fr̃s: ut intelligatis. ab angło uid aduermiculumꝰ.

Expanded text:
t sine ipso nihil. Si ergo erat in principio Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: si non potes cogitare quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe lac ut nutriaris, ut sis validus ad capiendum cibum. 13. Sane, fratres, quod sequitur, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, videte ne sic cogitetis, quia nihil aliquid est. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum est nihil, putare aliquid esse nihil. Peccatum quidem non per ipsum factum est: et manifestum est, quia peccatum nihil est, et nihil fiunt homines cum peccant. Et idolum non per Verbum factum est: habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per Verbum factus est; nam forma hominis in idolo, non per Verbum facta est; et scriptum est, Scimus quia nihil est idolum . quae volitant sub coelo, et quae moventur in universa natura rerum, omnis omnino creatura: dicam planius, dicam, fratres, ut intelligatis, ab angelo usque ad vermiculum.
Abbreviated transcription (Latin):
principium sum : sed tanquam diceret: principium me credite.
Q uod in sermone greco ut dixi euidenter apparet: ubi femuuni ge-¬
neris ẽ. principium. Uelut siuelloȩ dicere se ẽẽ. ueritatem : & dicen¬
ibus tuquis es. respondẽt ueritatem: cum uideatꝰ adidquod dic.¬
etum e. tu quis es: responde  debius se : ueritas. id ẽ. ueritas sum.
Sed altius respondit. cum uideret eos ita dixisse tuquis es : acsi dicerent.
Q m̃ abste audiuimus nisi credideritis quia ego sum. quid te eẽ. crede-¬
nus.a ad hoc respondit. Principium. Tanquam diceror. Principiũ
me credite. Et addidit. Qui& loquor uobis. Idẽ. qui humilis ꝓpt̃
uos factus : adista u̾ba descendi. Nam si principium sicuti. ẽ. ita
maneret apud patrem : ut non acciꝑet formam serui. & homo¬
non loqueretur hominibus : quomodo ei crederent. cum infir-¬
ma corda intelligibile u̾bum: sine uoce sensibili audire nor

Expanded text:
Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non
Abbreviated transcription (Latin):
cipium me credite: ne moriamini inpeccatis urĩs. Tanquam enin
in eo quod dixerunt. tuquis es: nichil aliud dixerint quam quid
te ẽẽ. credimus : respondit: principium : idẽ. principium me credite.
Ingreco nanq eloquio: discernitur. quod non pocest in latino. apd
recos enim feminini generis. ẽ. principium : sicut apud nos lex
generis feminini. ẽ: quȩ apud illos. ẽ. masculini. sicut sapientia
& apudnos & apud illos generis feminini ẽ. Consuetudo locutionis.
ideo per diuersas linguas uariat genera uocabulorum : quia mipsis
rebus noninuenis sexum. nonenim sapientia uere femina. ẽ: cun
xp̃s sit dĩ sapientia. & xp̃s appelletur genere masculino : sapientia
femineo. Cum gͦ dicerent uidȩi tuquis es: ille quisciebat esse ibi
quosdam credituros. & ideo dixisse tu quis es: ut scirent quid illũ
redere deberent. respondit. Principium. Non tanquam diceroe.

Expanded text:
cipium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim cipium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
his ũbis dixis se: quam hoc. Nisi credideritis quia ds̃ sum: morie-¬
mi in peccatis ur̃is. Bene dõ grãs: quia dixit nisi credideritis
non dixit nisi coeperitis. Quis enim hoc capiat᷑. a aut uero quia ausus
sum dicere. & nisi estis itelligere: aliquid de tanta mef fabilitate
xpistis a Si non capis: fideste lib̾at. Ideo & dñs ait. nisi credideritis
quia ego sum: sedquod pottrant dixit: nisi credideritis quia ego sum:
mori enuini inpeccatis urĩs. Et illi semꝑterrena sapientes. & semper-
scđm carnem & audientes & respondentes. quid ei dixerunt.  ⁊uquis
e non enim cum dixisti nisi credideritis quia ego sum: ad di disti
quis esses. Quis esut credamus. a Et ille. Principium. Ecce quod ẽ.¬
esse. Principium mutari non potest. Principium in se manet: & inno-¬
uat omnia. Principium. ẽ: cui dictum ẽ. Tu autem idem ipse es:
& anni tui non deficient. Principium ait : qui & loquor uobis. Prin.¬

Expanded text:
his verbis dixisse quam hoc, Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemhis verbis dixisse quam hoc, Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi semper terrena sapientes et sempesecundum carnem audientes et respondentes, quid ei dixerunt audiamus. « Tu quis es? » Non enim cum dixisti, nisi credideritis quia ego sum, addidisti quis esses. Quis es, ut credamus? esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Prin
Abbreviated transcription (Latin):
ã eogitatione creaturie. duo tempora inuenio: prȩteritum & futur.
Prȩsens quęro: nchil stat. Q uoddixi iamnone: quod dicturus sum
nondum ẽ. Quod feci iam non ẽ: quod facturus sum: nondum ẽ.
Quodiuxi iam non ẽ : quod incturus sum nondum ẽ. Prȩceritum &
futurum: inuenio in omni motu rerum. Induunitate. inueritate
quȩ manet : prȩteritum & futurum noninuenio. sed solum praescns
e hoc incorruytibiliter: quodui creaturanon ẽ. Discute rerummu
tationes: fuut & erit. Cogita dm̃. inuenies ẽ: ubi fuit & erit esse
non possit. Ut gͦ & tusis: transcende tempiis. Sed quis transcendet
uiribus suis a leuet illuc ille : quipatri dixit. Uolo ut ubi ego sum:
& ipsi suit mecum. Hoc itaq pręmittens: ne moriamur inpeccatis
nr̃is. nichil alud dĩis iesus xp̃s michi uidetur hisubis dixisse.
nisi credideritis quia ego sum: prorsus nichil aliud uidetur michi

Expanded text:
us agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. us agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam non est; quod dicturus sum, nondum est: quod feci, jam non est; quod facturus sum, nondum est: quod vixi, jam non est; quod victurus sum, nondum est. Praeteritum et futurum invenio in omni motu rerum: in veritate quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in peccatis nostris, nihil aliud Dominus Jesus Christus mihi videtur his verbis dixisse, Nisi credideritis quia ego sum: prorsus nihil aliud mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
meo do exultationem : & uro cum loquor. Resenim quȩlib& prorsus
qualicunq excellentia. simutabilis. ẽ: nonuere ẽ. Non enun ẽ. ibi
uerum ẽẽ : ubi ẽ. & non ee̾. Quicquid enim mutari potest: mutatum
nonẽ. quod erat. Sinon ẽ. quod erat: mors quȩdam ibi facta est.
Peremptum ẽ. aliquidibi : quoderat & nonẽ. Nigredo mortua ẽ : in
pite albescentis senis. pulcritudo mortua ẽ. incorpore fessi & incur¬
uisenis: mortuȩ sunt iures incorpore languentis. mortua ẽ. statio
incorpore ambulantis: mortua ẽ. ambulatio in corpore stantis:
mortua ẽ. ambulatio& statio incorpore iacentis. mortua ẽ. locutio
in lingua tacentis. Quicquid mutatur : & ẽ. quod nonerat. uideo ib
quandam uitam in eo quodẽ : & mortemin eoquod fuit. Deniq de
mortuo cumdicitur: ubi ẽ. homo ille: respondetur. fuit. Ouerttas.
quȩ uere es N am inoninib actionibus & motib nr̃is: & in omni prorsꝰ¬

Expanded text:
meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in corpore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in omni prors
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nam sufficit sonus quȩ suppetit eloquentia. quȩ uires intelligen.¬
quid ẽ. quod aisti. nisi credideritis quia egosum. Quid. enim
eorum non ẽ. que fecisti.o Nunquid celum non ẽ. Nunquid non¬
homo ipse cui loqueris: non est. a nunquid angelus quem mittis.
nonẽ.  Si omnia sunt haec quȩ ꝑte facta sunt: quid ẽ. quod tibi
proprium quiddam teniusti : ipsum eẽ. quod aliis non dedisti i
tu solus esses.  nam quomodo audio. egosum qui sum. quasi alia
non sint. a & quomodo audio. nisi credideritis quia ego sum.
Illi enim non erant. qui audiebant. a Et si peccatores erant.
homines erant. Quid gͦ facio. & auid sit ipsum eẽ: dicat cordi. intus dicat.
intiis loquatur: homo uiterior audiat: mens capiat. Uere eẽ.ẽ. enur
semꝑ eodem modo eẽ. Resenim aliqua. quȩ lib& omnino. quasi coepi
disputare: & destiti quęrere. Forte quod audiui: uolo loqui. Auditiu

Expanded text:
Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligenQuisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligens noster, quid est quod aisti, Nisi credideritis quia ego sum? Quid enim non est eorum quae fecisti? Numquid coelum non est? numquid teuid homo ipse cui loqueris non est? numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui
Abbreviated transcription (Latin):
enim: & ait. Ego sum ds̃ abraham : & ds̃ isaac. & dsiacob. Hoc potes caꝑe
m ego sum qui sum : quȩ mens potest cape.a Quid gͦ nos. a audebin¬
ne aliquid dicere ex hoc quod dictum ẽ. ego sum quisum: uel potius ex h
quod dñm dicere audistis. nisi credideritis quia egosum. moriemini in
peccatis uris. Itanẽ his uiribus ineis tantillis. & pęne nullis: aude-¬
odisputare quid sit quodait dñs xp̃s:: nisi credideritis quia ego sun
Audebo ipsum dñm interrogare. audime potus interrogantem:
quam disputantem : magis quęrentem quam praesumentẽ. potuis
discentem quã docentem : & certe in me uel ꝑme : & iam uos inter-¬
gate. Presto ẽ. etiam ipse dñs: qui ubiq ẽ. auduat interrogand
affeccum: & intelligendi prȩstoꝵ effectum. Nam ego quibus ũbis.
& si forte aliquid capio: ꝑducere possum quod capio ad corda ur̃a.

Expanded text:
enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc potes capere: enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? 9. Quid ergo nos? audebimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait Dominus Christus, Nisi credideritis quia ego sum? Audebo ipsum Dominum interrogare: audite me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra?
Abbreviated transcription (Latin):
tamen. Mittebat trementem. ȩxcusantem: sed obedientem. Cum
gͦ excusaret : ait dõ. quem loqui in angelo intelligebat. Si dixerit michi
populus. quis ẽ. ds̃ quimisit te. quid eidicam.o Et dñs adillum. Co
sum: quisum. Et repetiuit. Dices filiis isrł. Qui ẽ : misit aduos. Non
dit& ibi. ego sum dĩ : aut ego sum mundi fabricator : aut ego sum
omnium rerum creator: aut egosum ipsius populi liberandi propa¬¬
ator: sed hoc tantum. Ego sum qui sum. Et. Dices filiis isrł. Qui est:
dixit. Qui ẽ : misit me aduos. forte multum erat. & ad ipsum moy sen:
sicut multum ẽ. & ad nos & multo magis adnos: intelligere quod
ictum .ẽ. egosum quisum : & qui ẽ. misit me aduos. Et si forte
caperet moy ses. illi ad quos mittebatur. quando caperent. a Distulit
gͦ dñs quod caꝑe homo non posset : & addidit quod caꝑe possoꝵ. a diunxit

Expanded text:
tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixerit mihi populus, Et quis est Deus qui misit te, quid eis dicam? Et Dominus ad eum, Ego sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est; dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
suo morituri fuerant. erant etiam qui in ipsum qui loquebatur
fuerant credituri: & abom̃i peccato lib̾andi. Tamen hoc attende
im. quid. a nichil addidit. Et quia nichil addidit: multum
ẽ. quod cominendauit. Expectabatꝰ enim : ut diceret quid eẽt
nectamen dixit. Qiuid ex pectabatur ut dicer&. & Forte nisi credide-¬
ritisquia ego sum xp̃s. nisi credideritis quia ego sum di filius.n
credideritis quia ego sum ũbum patris. nisi credideritis quia eg o
sumn conditor mundi: nisi credideritis quia ego sum hominis for¬
mator & reforiator. creator. & recreator. factor & refactor. nisi
hoccredideritis quia ego sum : moriemini inpeccatis uris. Mlultun
e. quod ait. ipsum ego sum: quia sic dixerat & ds moxsi. Ego sum
qui sum. Qius digne eloquatur. quid sit sum. & mittebat ds per
angelum suum. seruum suum moxsem adlibandum ex egypto
populum suum. Legistis quod audistis: & nostis. Commemoro

Expanded text:
suo fuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur, suo fuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur, fuerant credituri, et ab omni peccato liberandi. 8. Tamen hoc attende ego sum? Ego sum, quid? Nihil addidit; et quia nihil addidit, multum est quod commendavit. Exspectabatur enim ut diceret quid esset, nec tamen dixit. Quid exspectabatur ut diceret? Forte, Nisi credideritis quia ego sum Christus; nisi credideritis quia ego sum Dei Filius; nisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum hominis formator et reformator, creator et recreator, factor et refactor: nisi hoc credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro
Abbreviated transcription (Latin):
xpi: quȩ nondum adheserant corpori xp̃i. Et in illo populo. a
quo crucifixꝰ ẽ: aquo in ligno suspensus. e: a quo pendens irrisus c̃.
a quõ lancea uulneratus. ẽ: ã quo felle & aceto potatus ẽ: erant m̃bra
xp̃i. proquibus dixit. Pater ignosce illis: quia nesciunt quid faciunt.
Quid autem coniiso nonignoscitur. si fusus xp̃i sanguis ignoscitur. a¬
Quis homicida despet. sunspem redditus ẽ. a quo etiam xp̃s occisus. e.e
Crediderunt in de multi: donatus ẽ. eis sanguis xp̃i. ut magis eum bib̾ent
quo libarentur: quam rei deillo effuso tenerentur. Qiuis despet. si¬
& incruce latro saluatus ẽ. ante paululum homicida: p̾pauli¬
lum accusatus. conuictus: damnatus suspensus. liberatus.a
Nolimirari. Ubi conuictus: ibi damnatus. Sed ibi liberatus: ubi
mutatus. In hoc populo. cuidñs loquebatur : erant quimpeccato

Expanded text:
Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus est, erant membra Christi, pro quibus dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis homicida desperet, si in spem redditus est a quo etiam Christus occisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peccato
Abbreviated transcription (Latin):
exeat : & inpeccato quo natꝰ. ẽ. moriatꝰ. Infelicissima condicio:
misera sors istorum. qui de ore ueridico audierunt: inpeccatis
uestris moriemini. Unde tamen hoc eis contingat: exponit
Credo fr̃s: in illa multitudinẽ quȩ dnm audiebat. & eos fuis se
qui crediturierant. Q uasi ii omnes homines processerat seue-¬
rissima illa sentencia: inpeccato ur̃o moriemini. Acꝑ hoc & illis qui
credituri erant: spes erat ablata. Illi seuiebant: illi timebant. In-¬
monontimebant: sediam desꝑabant. Reuocauit eos inspem. ad¬
uinxit enim. Sinon credideritis quia ego sum: moriemini inpec¬
catisuris. Ergo si credideritis quia ego sum: non moriemini inpe-¬
ccatisuris. Reddita. spes ẽ. desꝑantibus: excitatio facta ẽ. dor mi-¬
entib cordibus. Cuigilauerunt in de plurimi : crediderunt:
sicut euangelii ipsuis consequentia testatur. Erant enim illic m̾bra

Expanded text:
exeat, et in peccato quo natus est moriatur. Infelicissima conditio, exeat, et in peccato quo natus est moriatur. Infelicissima conditio, misera sors istorum, qui de ore veridico audierunt, In peccatis vestris moriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit:estris. Credo, fratres, in illa multitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic membra
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum peccato nati sumus: omnes uiuendo ad id quod natieramꝰ.
addidimus. magisq demundo facti sumꝰ : quam tunc quando
de parentibus nr̃is natisumus. Et ibi eemus: sulle non ueniret.
u non habebat peccatum ut solueret omne peccatum. inquea
uidei quia non credebant: merito audiert̃ : moriemini inpecca¬¬
tis ur̃is. Quia non hab̾e peccatum. nullo modo potiustis : qui cum
peccato nati estis. sed tamen sunme inquit credideritis. cũm peccato
quidem nati estis: s inpeccato ur̃o morituri non estis. Tota gͦ
infelicitas iuidȩorum ipsa erat. non peccatum hab̾e : s inpeccatis
mori. Hocẽ quod deb& fugere omnis xp̃ian. Propter hoc ad
baptismum curritur : propter hoc qui ȩgritudine uel alunde
periclitantur : sibi desiderant sub ueniri. propt̾ hoc etiam sugens
paruulꝰ : ãmatre piis manib ad ecclesiam fertur. nesine baptisi

Expanded text:
enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ.  quia tantum inter erat. apłi de mundo nonerant. a Si cogiti
quomodo nati sunt & unde uenerint: quia oins exadam uenerant.
de hoc mundo erant. Sed quideis ait ipse dñs. a Ego uos dehoc mundo
elegi. Qui gͦ de mundo erant. facti sunt non demundo: & ꝑtinere
coeperunt ad eum ꝑ quem factus. ẽ. mundꝰ. Isti autẽ remanserunt
ee. de mundo : quibus dictum ẽ. moriemini inpeccatis ur̾is. Nemo
gͦ dicat fr̃s: de hoc mundo non sum. Quisquis es homo. de hoc mundo
es: seduenit ad te qui fecit mundum: & lib̾auit te dehoc mundo.
Si delectat te mundus : semꝑ uis ẽẽ. immundꝰ. Si autem iam nonte
delectat hic mundus : iam tues mundus. Ueruntamen siꝑ aliquam
infirmitatem adhuc te delectat mundus: habitet inte qui mundat.
et eris mundus. Si autem fueris mundus: non remanebis inmundo.
nec audies quod audierunt uidȩi : moriemini inpeccatis ur̃is. Om̃

Expanded text:
ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis. quiu̾bum genuit aequale sibi. coeternu̾ sibi. unigenitũ. sine
tempore : ꝑ quem conderar tempora. Sic gͦ accipe xp̃m de suꝑnis: ut eoe¬
das cogitatione tua omne quod factum ẽ. uniũsa omnino creaturam.
omne corpꝰ: om̃em conditũ sp̃m. omẽm rem quo quomͦ mutabilem
Totum excede. sicut excessit iohannes: ut contin geret. in principio erat
u̾bum. & ubum erit apuddm: & ds̃ erat ũbum. Ego gͦ inquit desuꝑ¬
nis sum: uos de hoc mundo estis. ego non sumi de hõc intndo. Dixi
hoc mundo estis: quia peccatores erant. quia iniqui erant. quia
infideles erant. quia terrena sapiebat. Nam quiduobis uidetur de scĩs
apłis. e Quantum intererat inter uidȩos & apłos. a Quantum inter
tenebras & lucem: quantum inter fidem & infidelitatem. quantum
inter pietatem & impietatem: quantum inter spem & desperationẽ.
quantum inter caritatem & cupiditatẽ. Multum gͦ inter erat. Quid

Expanded text:
superius, qui Verbum genuit aequale sibi, coaeternum sibi, unigenitum, sine superius, qui Verbum genuit aequale sibi, coaeternum sibi, unigenitum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, sicut excessit Joannes, ut contingeret, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 5. Ego ergo, inquit, de supernis sum. Vos de hoc muhoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. » Nunquid apostoli et sApostolis? Quantum intererat inter Judaeos et Apostolos? Quantum inter tenebras et lucem, quantum inter fidem et infidelitatem, quantum inter pietatem et impietatem, quantum inter spem et desperationem, quantum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uado dix̃ : non quoitur ad mortem. s quo ibat ipse pꝰmortem. Illutaq
nonintelligentes: Eta responderunt. Et dĩs ad eos qui terram sapiebant
quid ait. Ꝙ dicebat eis. Uos dedeorsum estis do terram sapitis.
quia sicut serpentes terram sapicis. manducatis. Quidẽ. terram man-¬
ucatis. a Terrenis pascimini : terrenis delectamini. terrenis in
hiatis : sursum cor non habetis. Uosdedeorsum estis: ego desuꝑnis
sum. Uos demundo hoc estis: ego non sum demundo. Quomodo
quia in principio erat u̾bum. & omĩa per ipsum facta st̃. Sicgͦ erat
ille desiꝑnis. Ocquib suꝑnis. a Deaere. & absit. Ibi& aues uolant.
celo quoduidemꝰ. a & hocabsit. Ibi o stellae & sol & luna circumeun
De angelis  neq hoc intelligatis. Per illum & angeli facti sunt: perquem
omnia facta st. Dequibus gͦ suꝑnis.. xp̃s. ab ipso patre. Nichil illo dõ

Expanded text:
vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illi itaque vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illi itaque non intelligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus ad eos qui terram sapiebant, quid ait? Et dicebat eis: Vos de deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrehiatis, sursum cor non habetis. « Vos de deorsum estis, ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis, ego non sum de hoc mundo. » Quomodquia in principio erat Verbum; omnia per ipsum facta sunt . Sic ergo erat ille de supernis. De quibus supernis? De aere? Absit: ibi et aves volitant. De coelo quod videmus? Et hoc absit; ibi et stellae et sol et luna circumeunt. De Angelis? Neque hoc intelligatis: per illum et Angeli facti sunt, per quem omnia facta sunt. De quibus ergo supernis Christus? Ab ipso Patre. Nihil illo Deo
Abbreviated transcription (Latin):
autem dixit: quod & istis.a auoego uado: uos uenire non potestis. Non
abstulit spem: s pracdixit dilationem. Quando enun hoc discipulis
dñs loquebatur : tunc non poterant uenire quo ille ibat. s pꝰea uenturi
erant isti autem nunquam: quib prescus dixit. inpeccato ur̃o morie¬
mini. his autem auditis uerbis: quomodo solent carnea cogitantes.
scđmn carnem udicantes: & totum carnalit̾ audientes. & sapiente
dixerunt. Nunquid int̾ficiet semet ipsum. quia dicit quo ego uado uos
non potestis uenire. a Stultauba: & omnino insipientia plena. a uid
enim a non poterant illo uenire quoille prexisset. sunterficerꝙ semet¬
ipsum.a nunquid ipsi non erant morituri.a auidẽ. gͦ. nunquidint̃¬
ficiet semet ipsum. & quia dixit quo ego uado. uos non potestis uenire.
Sidemorte hominis diceroȩ. quis homo nonmoritur. Ergo quo ego

Expanded text:
autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis . Non autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis . Non abstulit spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, In peccato vestro moriemini. 3. His autem auditis verbis, quomodo solent carnea cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes atque sapientes, dixerunt: Numquid interficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim? non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? Numquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Numquid interficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis homo non moritur? Ergo quo ego
Abbreviated transcription (Latin):
ame : & non ẽ. qui requirat animam meam. Ꝙ iterum ait loco alio
inpsalmo. Confundantur & reuereantꝰ requirentes animã meam.
ulpauit qui non requirerent : damnauit qui requirerent. Mali
enim non quęrere animam xp̃i: s quomodo eam quaesierunt disci¬
sicquęrebant more malo. corde peruerso. quid secutus adiunxit.
Queretis me. Et ne putetis quia bene me quȩretis : inpeccato ur̃o moriemin
Hocẽ. xp̃m male querere : inpeccato suo mori. Hocẽ. illun odisse : ꝑ quem
posset solum saluus eẽ. Cum enĩ homines quorum spes indõ ẽ. non debeant
mala reddere malis: reddebant istimala probonis. Praenuntiauit gͦ
lis dñis : dixitq sententiam pręscius: quod in suo peccato morerentur
Deinde adiunxit. Quo ego uado: uos non potestis uenire. hoc & discipłis
alio loco dixit. Hec tamen cis dixit: inpeccato uro moriemini. Q uid

Expanded text:
a me, et non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco a me, et non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco in Psalmo, Confundantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere animam Christi, sed quomodo eam quaesierunt discisic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me, et, ne putetis quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala pro bonis. Praenuntiavit ergo illis Dominus, dixitque sententiam praescius, quod in suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
hodiernam: ita conclusa erat. quia locutus ẽ. ingarophilatio
docens dñs quȩ uoluit & quae audistis: & nemo app̾hendit
eum: quia nondum uenerat hora eiꝰ. Hinc disputatum ẽ. dominico
die : quod ipse donare dignatus. ẽ. Intunauimus caritati urãe. quare
ictum sit. nondum uenerat hora eiꝰ : ne positum xp̃m sub aliqua nece¬
sitate fatali. ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim
uenerat hora: qua exordine suo scđ̾m ea quȩ prȩdicta sunt de illo: non
iori cogeretꝰ inuitus : sed occideretur paratus. Modo autem de ipsa
passione sua. quae posita erat nonineiꝰ necessitate sed potestate : locutꝰ e.
uda eis dicens. Egouado. Ap̃o enim dño: mors profectio fuit illo unde
uenerat. & unde non discesserat. Ego inquit uado. & quęretis me : &¬
non desiderio sed odio. Nam illum postea quam abscessit aboculis ho-¬
unum : inquisierunt. & qui oderunt. & qui amabant. Illi perseque¬
do: illi hab̾e cupiendo. inpsalinis ait ipse dñs: ꝑ propħam. Periit fuga

Expanded text:
hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis ait ipse Dominus per prophetam, Periit fuga
Abbreviated transcription (Latin):
hec satietas erit. Relinquit᷑ itaq quã¬
tũ sapere ualeo: ut intelligatur iłis
se spũ ales promisisse facturũ: qͣm¬
uis nondũ tales qualeserimꝰ. quando
spũale etiã corpus habȩmꝰ. s qualis
erat qͥdicebat. sapientiã loqͥm᷑ in ter
ꝑfectos. & non potiu uob̾ loqui quasi

Expanded text:
haec satietas erit. Relinquitur itaque, quanhaec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut intelligatur Dominse spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, quando spiritale etiam corpus habebimus, sed qualis erat, qui dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in ꝓuerbus locutꝰ sũ uobis. Uenit
hora cũ iã non inꝓuerbi is loquaruob̾:
s palã depatre meo annuntiabo uobis.
ossem dicere hanc dequa loquit᷑ horã.
futurũ oportere scłm intelligi. ubi
uidebimꝰ palã qđ beatꝰ paulus dicit fa¬
tie ad faciem. ut qd ait hec in ꝓuerbi is
locutꝰ sũuob̾. Hoc sit qđ ab eodẽ apło
nnuntiabo autẽ uobis: qͥa ꝑfilium
pater udebit᷑. iuuxta illud quod alibi
ait. neq patrẽ qͥs cognoscet nisi filius.
et cui uoluerit filius reuelare. Sed istũ
sensũ uidet᷑ impedire qđ seqͥtur. Illo
die in nomine meo pecetis. Infutũro
enĩ scło cũ ꝑuenerimꝰ ad regnũ. ubisi¬
miles eierimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti.ẽ.
qͥd petituri sumꝰ. quando satiabit᷑ inbo¬
nis desideriũ nr̃m : Unde & in alio
psalmo dicit᷑. Satiabor: dũmanifes¬
tabit᷑ gła tua.Pecitionanq alicuius
est indigentie. que ibi nulla erit. ubi

Expanded text:
sum vobis: venit sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis. Possem dicere hanc de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem; ut quod ait, Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit quod ab eodem apostolo Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi